62021CJ0391
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla)
19 ta’ Settembru 2024 (
*1
)
“Appell – Dritt istituzzjonali – Statut uniku tal-Membri tal-Parlament Ewropew – Membri tal-Parlament Ewropew eletti fil-kostitwenzi Taljani – Adozzjoni ta’ deċiżjoni dwar il-pensjonijiet mill-Kamra tad-Deputati Taljana – Bidla fl-ammont tal-pensjonijiet għall-Membri tal-Parlament nazzjonali Taljan – Bidla korrispondenti, mill-Parlament Ewropew, tal-ammont tal-pensjonijiet ta’ ex Membru tal-Parlament Ewropew elett fl-Italja – Irtirar u sostituzzjoni ta’ deċiżjonijiet tal-Parlament – Persistenza tal-interess ġuridiku għall-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea”
Fil-Kawża C‑391/21 P,
li għandha bħala suġġett appell skont l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, imressaq fl‑24 ta’ Ġunju 2021,
Enrico Falqui, residenti f’Firenze (l-Italja), irrappreżentat minn F. Sorrentino u A. Sandulli, avvocati,
appellant,
il-parti l-oħra fil-kawża li hija:
Il-Parlament Ewropew, irrappreżentat minn S. Alves u S. Seyr, bħala aġenti,
konvenut fl-ewwel istanza,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla),
komposta minn C. Lycourgos, President tal-Awla, O. Spineanu‑Matei, J.-C. Bonichot, S. Rodin (Relatur) u L. S. Rossi, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Kokott,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali fis-seduta tal‑11 ta’ Jannar 2024,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
Permezz tal-appell tiegħu, Enrico Falqui jitlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal‑5 ta’ Mejju 2021, Falqui vs Il-Parlament (T‑695/19, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”, EU:T:2021:242), li permezz tagħha il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors tiegħu intiż għall-annullament, l-ewwel nett, tan-nota tat‑8 ta’ Lulju 2019 redatta mill-Parlament Ewropew (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”) dwar l-aġġustament tal-ammont tal-pensjoni li minnha jibbenefika l-appellant wara d-dħul fis-seħħ, fl‑1 ta’ Jannar 2019, tad-Deċiżjoni Nru 14/2018 tal-Ufficio di Presidenza della Camera dei deputati (l-Uffiċċju tal-Presidenza tal-Kamra tad-Deputati, l-Italja), tat‑12 ta’ Lulju 2018 (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Nru 14/2018”), it-tieni nett, tan-nota tal‑11 ta’ April 2019 redatta mill-Kap tad-Diviżjoni “Remunerazzjoni u drittijiet soċjali tal-Membri” tad-Direttorat Ġenerali tal-Finanzi tal-Parlament (iktar ’il quddiem il-“Kap tad-Diviżjoni”) dwar l-applikazzjoni tal-pensjoni li minnha huwa jibbenefika wara d-dħul fis-seħħ, fl‑1 ta’ Jannar 2019, tad-Deċiżjoni Nru 14/2018 u, it-tielet nett, tal-Opinjoni Nru SJ-0836/18 tas-Servizz Legali tal-Parlament, tal‑11 ta’ Jannar 2019 (iktar ’il quddiem l-“opinjoni tas-servizz legali”).
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni
Ir-regoli PEAM
2
L-Artikolu 1 tal-Anness III tar-Regoli li jirrigwardaw l-ispejjeż u l-allowances tal-Membri tal-Parlament Ewropew, fil-verżjoni tagħhom fis-seħħ sal‑14 ta’ Lulju 2009 (iktar ’il quddiem ir-“Regoli PEAM”), kien jipprevedi:
“1.   Il-Membri kollha tal-Parlament Ewropew għandhom id-dritt li jgawdu minn pensjoni tal-irtirar.
2.   Sakemm tiġi stabbilita skema ta’ pensjoni Komunitarja definittiva għall-Membri kollha tal-Parlament Ewropew, u fil-każijiet fejn l-iskemi nazzjonali ma jagħtux pensjoni jew fil-każijiet fejn il-livell u/jew il-kundizzjonijiet tal-pensjoni mogħtija m’humiex identiċi għal dawk applikabbli għall-Membri tal-parlament nazzjonali tal-Istat Membru li għalih il-Membru kien elett, għandha tingħata, fuq talba tal-Membru interessat, pensjoni proviżorja li titħallas mill-baġit tal-Unjoni Ewropea, Sezzjoni Parlament.”
3
L-Artikolu 2 tal-Anness III tar-Regoli PEAM kien jipprovdi:
“1.   Il-livell u l-kundizzjonijiet ta’ din il-pensjoni proviżorja huma identiċi għal dawk tal-pensjoni li jieħdu l-Membri tal-Kamra Inferjuri tal-Parlament tal-Istat Membru li għalih il-Membru kien elett.
2.   Membru li jgawdi mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 1(2) huwa marbut, b’din is-sistema, li jagħti kontribuzzjoni lill-baġit tal-Unjoni Ewropea li hija kkalkolata b’tali mod li b’kollox iħallas l-istess kontribuzzjoni li jħallas Membru tal-Kamra Inferjuri tal-Istat Membru fejn kien elett skont id-dispożizzjonijiet nazzjonali.”
4
Skont l-Artikolu 3(1) u (2) tal-Anness III tar-Regoli PEAM:
“1.   It-talba għad-dħul f’din l-iskema ta’ pensjoni proviżorja għandha ssir sa mhux aktar tard minn tnax-il xahar mill-bidu tal-mandat tal-Membru kkonċernat.
Meta jiskadi dan iż-żmien, is-sħubija fl-iskema ta’ pensjoni tidħol fis-seħħ mill-ewwel jum tax-xahar li fih tidħol it-talba.
2.   It-talba għall-ħlas tal-pensjoni għandha ssir fi żmien sitt xhur minn meta jibda d-dritt għal dik il-pensjoni.
Meta jiskadi dan iż-żmien, il-pensjoni għandha titħallas mill-ewwel jum tax-xahar li fih tidħol it-talba.”
L-Istatut tal-Membri
5
L-Artikolu 25(1) u (2) tad-Deċiżjoni 2005/684/KE, Euratom, tal-Parlament Ewropew tat‑28 ta’ Settembru 2005 li tadotta l-Istatut tal-Membri tal-Parlament Ewropew (ĠU 2005, L 262, p. 1, iktar ’il quddiem l-“Istatut tal-Membri”), li daħal fis-seħħ fl‑14 ta’ Lulju 2009, jipprovdi dan li ġej:
“1.   Il-Membri li kienu fil-Parlament qabel id-dħul fis-seħħ ta’ dan l-Istatut u li reġgħu ġew eletti jistgħu jagħżlu s-sistema nazzjonali applikabbli sa dak iż-żmien fir-rigward tas-salarju, ta’ l-allowance tranżitorju u tal-pensjonijiet għall-perjodu sħiħ li fih ikunu Membri tal-Parlament Ewropew.
2.   Dawn il-pagamenti għandhom isiru mill-baġit ta’ l-Istat Membru kkonċernat.”
6
L-Artikolu 28(1) tal-Istatut tal-Membri jipprevedi:
“Kull dritt għal pensjoni li Membru kiseb skond arranġamenti nazzjonali fiż-żmien meta dan l-Istatut jiġi applikat għandu jinżamm fl-intier tiegħu.”
Il-miżuri ta’ implimentazzjoni
7
Il-premessa 7 tad-Deċiżjoni 2009/C 159/01 tal-Bureau tal-Parlament Ewropew tad‑19 ta’ Mejju u tad‑9 ta’ Lulju 2008 dwar miżuri ta’ implimentazzjoni tal-Istatut tal-Membri tal-Parlament Ewropew (ĠU 2009, C 159, p. 1), kif emendata bid-Deċiżjoni 2010/C 340/06 tal-Bureau tal-Parlament Ewropew tat‑13 ta’ Diċembru 2010 (ĠU 2010, C 340, p. 6) (iktar ’il quddiem il-“miżuri ta’ implimentazzjoni”), tipprovdi:
“[…] għandhom jittieħdu passi rigward id-dispożizzjonijiet tranżitorji sabiex ikun żgurat li persuni li jirċievu ċertu benefiċċji skont ir-Regoli PEAM ikunu jistgħu jibqgħu jirċievuhom wara li dawk ir-regoli jitħassru, sabiex b’hekk ikun rispettat il-prinċipju ta’ [protezzjoni tal aspettattivi leġittimi]. Għandhom ukoll jittieħdu passi sabiex tkun garantita ż-żamma tad-drittijiet tal-pensjoni fuq il-bażi tar-Regoli PEAM qabel id-dħul fis-seħħ tal-Istatut [tal-Membri].”
8
L-Artikolu 49(1) tal-miżuri ta’ implimentazzjoni jipprovdi:
“Wara t-tmiem tal-kariga tagħhom, il-Membri li wettqu l-mandat tagħhom għal mill-anqas sena sħiħa jkollhom id-dritt tul ħajjithom kollha li jirċievu pensjoni tal-età li titħallas mill-ewwel jum tax-xahar li jiġi immedjatament wara x-xahar li fih jagħlqu l-età ta’ 63 sena.
Eks-Membri jew ir-rappreżentanti legali tagħhom għandhom, ħlief fil-każi ta’ force majeure iressqu l-applikazzjoni tagħhom biex titħallas il-pensjoni tal-età fi żmien sitt xhur minn meta jibda jgħodd id-dritt. Wara dik l-iskadenza, id-data meta tibda sseħħ it-tgawdija tal-pensjoni tal-età għandha tkun l-ewwel jum tax-xahar meta tasal l-applikazzjoni.”
9
Skont l-Artikolu 73 tal-miżuri ta’ implimentazzjoni, dawn il-miżuri daħlu fis-seħħ fil-jum tad-dħul fis-seħħ tal-Istatut għall-Membri, jiġifieri fl‑14 ta’ Lulju 2009.
10
L-Artikolu 74 tal-miżuri ta’ implimentazzjoni jipprovdi li, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tranżitorji previsti fit-Titolu IV tagħhom, u b’mod partikolari l-Artikolu 75 tagħhom, ir-Regoli PEAM jiskadu fil-jum tad-dħul fis-seħħ tal-Istatut tal-Membri.
11
Skont l-Artikolu 75 tal-miżuri ta’ implimentazzjoni:
“1.   Il-pensjoni tas-superstiti, il-pensjoni tal-invalidità, il-pensjoni tal-invalidità addizzjonali mogħtija għall-ulied dipendenti u l-pensjoni tal-età mħallsa skont l-Annessi I, II, u III tar-Regoli PEAM għandhom ikomplu jitħallsu skont dawk l-annessi lil dawk il-persuni li kienu jirċievu l-benefiċċji taħt eżami qabel id-data tad-dħul fis-seħħ tal-Istatut [tal-Membri].
Fejn ex Membru li jkun qed jirċievi l-pensjoni tal-invalidità imut wara l-14 ta’ Lulju 2009, il-pensjoni tas-superstiti għandha titħallas lill-konjuġi, lis-sieħeb stabbli mhux fiż-żwieġ jew lit-tfal dipendenti tiegħu jew tagħha, soġġett għall-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Anness I għar-Regoli PEAM.
2.   Id-drittijiet għall-pensjoni tal-età miksuba qabel id-data tad-dħul fis-seħħ tal-Istatut [tal-Membri] skont l-Anness III imsemmi hawn fuq għandhom jibqgħu fis-seħħ. Il-persuni li kisbu drittijiet skont l-iskema tal-pensjoni għandhom jirċievu pensjoni kkalkulata fuq il-bażi tad-drittijiet miksuba tagħhom skont l-Anness III imsemmi hawn sakemm jikkonformaw mal-kundizzjonijiet stipulati mil-liġi nazzjonali tal-Istat Membru kkonċernat u jippreżentaw l-applikazzjoni msemmija fl-Artikolu 3(2) tal-Anness III msemmi hawn fuq.”
Id‑dritt Taljan
12
Skont l-Artikolu 1(1) sa (3) tad-Deċiżjoni Nru 14/2018:
“1.   Mill‑1 ta’ Jannar 2019, l-ammonti tal-allokazzjonijiet għall-ħajja, diretti u ta’ riverżjoni, u tas-sehem ta’ allokazzjoni għall-ħajja tal-benefiċċji ta’ manteniment pro rata, diretti u ta’ riverżjoni, li d-drittijiet tagħhom kienu nkisbu abbażi tal-leġiżlazzjoni fis-seħħ fil‑31 ta’ Diċembru 2011, għandhom jiġu kkalkolati skont il-modalitajiet il-ġodda previsti f’din id-deċiżjoni.
2.   Il-kalkolu l-ġdid imsemmi fil-paragrafu preċedenti jsir billi l-ammont tal-kontribuzzjoni individwali jiġi mmultiplikat bil-koeffiċjent ta’ trasformazzjoni relatat mal-età tal-membru fid-data li fiha l-membru jkun kiseb id-dritt għall-benefiċċju ta’ ħajja jew għall-benefiċċju ta’ manteniment pro rata.
3.   Il-koeffiċjenti ta’ pproċessar li jinsabu fit-Tabella 1, annessa ma’ din id-deċiżjoni, għandhom jiġu applikati.”
Il‑fatti li wasslu għall‑kawża
13
Il-fatti li wasslu għall-kawża huma esposti fil-punti 13 sa 23 tas-sentenza appellata. Dawn jistgħu, għall-ħtiġijiet ta’ dan l-appell, jiġu mqassra kif ġej.
14
L-appellant, E. Falqui, huwa ex membru tal-Parlament, elett fl-Italja. Huwa jibbenefika minn pensjoni tal-irtirar.
15
Permezz taż-żieda ta’ kumment fir-rendikonti tal-pensjoni tax-xahar ta’ Jannar 2019, il-Parlament informa lill-appellant li l-ammont tal-pensjoni tiegħu seta’ jiġi rrivedut skont id-Deċiżjoni Nru 14/2018 u li dan il-kalkolu l-ġdid seta’ eventwalment jagħti lok għal irkupru tas-somom imħallsa indebitament.
16
Mill‑1 ta’ Jannar 2019, il-Parlament naqqas, billi applika din id-deċiżjoni skont l-Artikolu 2(1) tal-Anness III tar-Regoli PEAM, l-ammont tal-pensjoni tal-irtirar tal-appellant.
17
Permezz ta’ nota mingħajr data tal-Kap tad-Diviżjoni, annessa mar-rendikont tal-pensjoni tal-appellant tax-xahar ta’ Frar 2019, il-Parlament wissa, qabelxejn, lil dan tal-aħħar li, permezz tal-opinjoni tas-servizz legali, l-applikabbiltà awtomatika tad-Deċiżjoni Nru 14/2018 għas-sitwazzjoni tiegħu kienet ġiet ikkonfermata. Sussegwentment, meta jkun irċieva l-informazzjoni neċessarja mingħand il-Camera dei deputati (il-Kamra tad-Deputati, l-Italja), il-Parlament kellu jinnotifika lill-appellant bl-ammont ġdid tal-pensjoni tal-irtirar tiegħu u jipproċedi għall-irkupru tad-differenza eventwali matul it-tnax-il xahar ta’ wara. Fl-aħħar nett, huwa informa lill-appellant li l-ammont definittiv tal-pensjoni tiegħu kien ser ikun stabbilit permezz ta’ att formali li kontrih ikun possibbli li jitressaq ilment jew rikors għal annullament.
18
Permezz ta’ nota tal‑11 ta’ April 2019, il-Kap tad-Diviżjoni informa, fl-ewwel lok, lill-appellant li, kif kien ħabbar fin-nota tiegħu annessa mar-rendikont tal-pensjoni tal-appellant tax-xahar ta’ Frar 2019, l-ammont tal-pensjoni tal-irtirar tiegħu kien ser jiġi adattat, skont l-Artikolu 2(1) tal-Anness III tar-Regoli PEAM, sal-ammont tat-tnaqqis tal-pensjonijiet analogi mħallsa fl-Italja lill-ex Membri tal-Parlament nazzjonali mill-Kamra tad-Deputati skont id-Deċiżjoni Nru 14/2018. Fit-tieni lok, l-ammont tal-pensjoni tal-irtirar tal-appellant kien ser jiġi aġġustat mix-xahar ta’ April 2019, b’effett retroattiv mill‑1 ta’ Jannar 2019, skont l-abbozz tal-iffissar tal-ammont ġdid tal-pensjoni trażmess fl-anness ta’ din in-nota. Fit-tielet lok, in-nota tal‑11 ta’ April 2019 kienet tat lill-appellant terminu ta’ 30 jum, dekorribbli minn meta jkun irċeviha, sabiex jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu. Fin-nuqqas ta’ tali osservazzjonijiet, l-effetti ta’ din in-nota jitqiesu li huma definittivi u jimplikaw, b’mod partikolari, il-ħlas lura tal-ammonti rċevuti indebitament għax-xhur ta’ Jannar sa Marzu 2019.
19
Permezz ta’ ittra elettronika tat‑23 ta’ Mejju 2019, l-appellant bagħat l-osservazzjonijiet tiegħu lid-dipartiment kompetenti tal-Parlament.
20
Fl‑10 ta’ Ġunju 2019, l-appellant ippreżenta rikors għall-annullament quddiem il-Qorti Ġenerali, irreġistrat bin-numru T‑347/19, kontra n-nota tal‑11 ta’ April 2019. Dan ir-rikors ġie miċħud permezz tad-digriet tat‑3 ta’ Lulju 2020, Falqui u Poggiolini vs Il-Parlament (T‑347/19 u T‑348/19, EU:T:2020:303), bħala manifestament inammissibbli. L-appellant ma ressaqx appell minn dan id-digriet.
21
Permezz tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kap tad-Diviżjoni indika li l-osservazzjonijiet mibgħuta mill-appellant ma kinux jinkludu elementi ta’ natura li jiġġustifikaw reviżjoni tal-pożizzjoni tal-Parlament, kif espressa fl-abbozz tad-deċiżjoni. Konsegwentement, l-ammont tal-pensjoni tal-irtirar u l-pjan ta’ rkupru tal-indebitu li rriżulta, kif ikkalkolati mill-ġdid u kkomunikati fl-anness tal-abbozz tad-deċiżjoni, kienu saru definittivi fid-data tan-notifika tad-deċiżjoni kontenzjuża.
22
Inizjalment, l-appellanti ma rċeviex in-notifika tad-deċiżjoni kontenzjuża, peress li din ġiet irritornat mill-posta Taljana lill-posta Belġjana. Kien biss fid‑29 ta’ Awwissu 2019, meta l-Parlament ippreżenta l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà tiegħu mqajma kontra r-rikors ippreżentat fil-Kawża T‑347/19, li l-appellant sar jaf bid-deċiżjoni kontenzjuża. Madankollu, wara l-preżentata tal-imsemmija eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà, il-Parlament, sussegwentement, ipproċeda, b’mod utli, bit-tieni notifika tad-deċiżjoni kontenzjuża.
Il‑proċedura quddiem il‑Qorti Ġenerali u s‑sentenza appellata
23
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil‑11 ta’ Ottubru 2019, l-appellant ressaq l-azzjoni intiża għall-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża, tan-nota tal‑11 ta’ April 2019 u tal-opinjoni tas-servizz legali.
24
Insostenn tat-talbiet tiegħu għall-annullament, l-appellant ressaq tliet motivi. L-ewwel motiv kien ibbażat fuq ksur tal-miżuri ta’ implimentazzjoni. It-tieni motiv kien ibbażat fuq il-fatt li, fid-dawl tal-allegata illegalità tad-Deċiżjoni Nru 14/2018 fir-rigward tad-dritt Taljan, il-Parlament kellu jirrifjuta li japplika din id-deċiżjoni għas-sitwazzjoni tal-appellant. It-tielet motiv kien ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ supremazija, ta’ ċertezza legali, ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ proporzjonalità.
25
Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet dawn it-tliet motivi u, għaldaqstant, ċaħdet dan ir-rikors.
Il‑proċedura u t‑talbiet tal‑partijiet quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja
26
L-appellant jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla s-sentenza appellata;
–
tannulla l-opinjoni tas-servizz legali, l-abbozz tad-deċiżjoni kif ukoll id-deċiżjoni kontenzjuża, u
–
tikkundanna lill-Parlament għall-ispejjeż taż-żewġ istanzi.
27
Il-Parlament jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tiċħad l-appell u
–
tikkundanna lill-appellant għall-ispejjeż, inklużi l-ispejjeż sostnuti fl-ewwel istanza.
28
Fit‑12 ta’ Jannar 2022, E. Falqui ppreżenta fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja kopja tas-sentenza Nru 4/2021 tal-Consiglio di giurisdizione della Camera dei deputati (il-Kunsill tal-Ġurisdizzjoni tal-Kamra tad-Deputati, l-Italja), tat‑23 ta’ Diċembru 2021 (iktar ’il quddiem is-“sentenza Nru 4/2021”), li tannulla d-Deċiżjoni Nru 14/2018. F’dan l-istadju, dan id-dokument ma kienx iddaħħal fil-proċess.
29
Fid‑9 ta’ Marzu 2022, l-appellanti fil-kawża Santini et vs Il-Parlament (C‑198/21 P) ippreżentaw l-istess sentenza fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja.
30
F’din il-kawża, kif ukoll fil-kawżi Coppo Gavazzi et vs Il-Parlament (C‑725/20 P) u Santini et vs Il‑Parlament (C‑198/21 P), ir-Reġistru bagħat, fis‑16 ta’ Marzu 2022, lill-partijiet f’dawn il-kawżi miżura ta’ organizzazzjoni deċiża mill-Imħallef Relatur u mill-Avukata Ġenerali skont l-Artikolu 62 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, li permezz tagħha dawn intalbu jipproduċu d-dokumenti kollha li seta’ jkollhom effett fuq is-suġġett tal-kawża li tikkonċernahom, u b’mod partikolari s-sentenza Nru 4/2021.
31
Fit‑23 ta’ Marzu 2022, l-appellant ipproduċa diversi dokumenti, fosthom is-sentenza Nru 4/2021. Fid‑29 ta’ Marzu 2022, il-Parlament ipproduċa, huwa wkoll, diversi dokumenti, fosthom is-sentenza Nru 4/2021 u dokument intitolat “Regoli ġodda għall-kalkolu tal-pensjonijiet adottati mill-Kamra tad-Deputati Taljana”. Din l-istituzzjoni informat ukoll lill-Qorti tal-Ġustizzja li, malli tirċievi l-kjarifiki addizzjonali li hija kienet talbet lill-Kamra tad-Deputati dwar l-applikazzjoni konkreta ta’ dawn ir-regoli, hija kienet ser tagħmel kalkolu ġdid tal-pensjoni tal-irtirar tal-appellant u kienet ser tibgħatlu abbozz ġdid tad-deċiżjoni dwar id-determinazzjoni tad-drittijiet tiegħu għall-pensjoni, li fir-rigward tiegħu huwa jkollu l-possibbiltà li jippreżenta osservazzjonijiet qabel l-adozzjoni ta’ deċiżjoni finali.
32
Fil-21 ta’ Settembru 2022, il-Parlament adotta d-deċiżjoni finali li tistabbilixxi l-ammont il-ġdid tal-pensjoni tal-irtirar tal-appellant flimkien mal-arretrati dovuti (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni l-ġdida tal-Parlament”).
33
Permezz ta’ deċiżjoni tal‑25 ta’ Ottubru 2022, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja stieden lill-partijiet jippreċiżaw jekk huma kinux iqisu, minn naħa, li d-deċiżjoni l-ġdida tal-Parlament kienet issostitwixxiet ex tunc id-deċiżjoni kontenzjuża u, min-naħa l-oħra, li, wara l-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni l-ġdida, l-appell kien għad għandu skop.
34
Fid‑29 ta’ Novembru 2022, il-Parlament ippreċiża li huwa kien iqis li d-deċiżjoni l-ġdida tal-Parlament kienet issostitwixxiet id-deċiżjoni kontenzjuża b’effett ex tunc, iżda l-appell kien għad għandu skop. Fil-fatt, ikun fl-interess tal-partijiet u ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi fuq il-fondatezza tal-appell, sabiex tipprovdi ċarezza dwar il-kwistjoni ta’ jekk is-sentenza appellata hijiex ivvizzjata bi żball ta’ liġi u jekk il-Parlament jistax jikkalkola mill-ġdid, abbażi tal-Artikolu 2(1) tal-Anness III tar-Regoli PEAM, il-pensjoni tal-appellant fil-każ ta’ bidla fil-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli.
35
Permezz ta’ ittra ppreżentata fid‑29 ta’ Novembru 2022, l-appellant indika li huwa kien jikkunsidra li kien għad għandu interess li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 75(2) tal-miżuri ta’ implimentazzjoni. Permezz tad-deċiżjoni l-ġdida tal-Parlament, din l-istituzzjoni fil-fatt kompliet tirreferi b’mod awtomatiku għar-regoli nazzjonali sabiex temenda l-modalitajiet ta’ kalkolu tal-ammont tal-pensjoni tal-irtirar imħallas skont ir-Regoli PEAM, bil-konsegwenza li l-ex Membru tal-Parlament Ewropew ikkonċernat huwa espost, f’dan ir-rigward, għar-riskju ta’ deċiżjonijiet li jinbidlu minn korp politiku nazzjonali.
Fuq l‑appell
36
Insostenn tal-appell tiegħu, li permezz tiegħu huwa jipprevedi, essenzjalment, li jikkontesta l-konferma, mill-Qorti Ġenerali, tal-fondatezza tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 75 tal-miżuri ta’ implimentazzjoni, moqri flimkien mal-Artikolu 2(1) tal-Anness III tar-Regoli PEAM (iktar ’il quddiem ir-“regoli interni tal-Parlament”), l-appellant iqajjem ħames aggravji. L-ewwel aggravju huwa kompost, essenzjalment, minn tliet partijiet. L-ewwel parti hija bbażata fuq interpretazzjoni żbaljata tal-Artikolu 1(2) u tal-Artikolu 2(1) tal-Anness III tar-Regoli PEAM kif ukoll tal-Artikolu 75 tal-miżuri ta’ implimentazzjoni, it-tieni fuq ksur tal-Artikolu 28 tal-Istatut tal-Membri u, it-tielet, fuq evalwazzjoni żbaljata tal-effetti tad-Deċiżjoni Nru 14/2018. It-tieni aggravju, li huwa kompost minn żewġ partijiet, huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ proporzjonalità. Permezz tat-tielet aggravju tiegħu, l-appellant isostni li l-Qorti Ġenerali qieset b’mod żbaljat li skema nazzjonali tal-pensjoni tista’ tiġi applikata awtomatikament mill-Parlament għall-ex membri tiegħu, mingħajr verifika, minn din l-istituzzjoni, tal-legalità ta’ din l-iskema nazzjonali. Ir-raba’ aggravju huwa bbażat fuq żball imwettaq mill-Qorti Ġenerali minħabba l-fatt li ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-effetti ta’ deċiżjoni ġudizzjarja mogħtija wara d-Deċiżjoni Nru 14/2018. Il-ħames aggravju, li jinkludi tliet partijiet, huwa bbażat fuq żbalji ta’ liġi mwettqa mill-Qorti Ġenerali sa fejn, l-ewwel nett, ċaħdet b’mod żbaljat it-tieni u t-tielet motiv tar-rikors fl-ewwel istanza bħala inammissibbli, it-tieni nett, hija ddikjarat li ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar il-ħlas lura tas-somom miżmuma indebitament fil-każ ta’ suċċess tar-rikors u, it-tielet nett, hija kkundannat lill-appellant għall-ispejjeż tiegħu stess kif ukoll għal dawk tal-Parlament.
Osservazzjonijiet preliminari dwar il‑persistenza tal‑interess ġuridiku tal‑appellant
37
Mill-punt 32 ta’ din is-sentenza jirriżulta li d-deċiżjoni l-ġdida tal-Parlament, adottata matul il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, hija maħsuba sabiex tistabbilixxi l-ammont il-ġdid tal-pensjoni tal-irtirar imħallas lir-rikorrent flimkien mal-arretrati dovuti.
38
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-iskop tal-kawża għandu jissussisti, bl-istess mod bħall-interess ġuridiku, sa meta tingħata d-deċiżjoni ġudizzjarja, u fin-nuqqas tiegħu, ma jkunx hemm lok li tingħata deċiżjoni, fatt li jimplika li l-appell għandu jkun jista’, bl-eżitu tiegħu, jibbenefika lill-parti li tkun ippreżentatu (sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2018, ClientEarth vs Il-Kummissjoni, C‑57/16 P, EU:C:2018:660, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata).
39
Madankollu, l-interess ġuridiku ta’ rikorrent ma jonqosx neċessarjament minħabba l-fatt li l-att ikkontestat minnu jkun waqaf jipproduċi effetti fil-mori tal-kawża (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Mejju 2013, Abdulrahim vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, (C‑239/12 P, EU:C:2013:331, punt 62).
40
F’dawn iċ-ċirkustanzi, rikorrent jista’ jżomm interess li jitlob l-annullament ta’ att imħassar fil-mori tal-kawża, sabiex l-awtur tal-att ikkontestat ikollu jagħmel, fil-futur, l-emendi xierqa u, b’hekk, jiġi evitat ir-riskju ta’ repetizzjoni tal-illegalità li biha l-att huwa allegatament ivvizzjat (sentenza tas‑6 ta’ Settembru 2018, Bank Mellat vs Il-Kunsill, C‑430/16 P, EU:C:2018:668, punt 64 u l-ġurisprudenza ċċitata).
41
F’dan il-każ, mir-risposta tal-Parlament tad‑29 ta’ Novembru 2022, miġbura fil-qosor fil-punt 34 ta’ din is-sentenza, jirriżulta mingħajr ambigwità li din l-istituzzjoni tixtieq, anki fil-futur, tikkalkola mill-ġdid il-pensjonijiet ta’ ex Membri tal-Parlament Ewropew fil-każ ta’ bidla fil-leġiżlazzjoni nazzjonali msemmija fl-Artikolu 2(1) tal-Anness III tar-Regoli PEAM (iktar ’il quddiem l-“iskema dinamika”).
42
Minkejja li l-Parlament issostitwixxa d-deċiżjoni kontenzjuża bid-deċiżjoni l-ġdida, xorta jibqa’ l-fatt li din hija bbażata fuq interpretazzjoni tar-regoli interni tal-Parlament li tipprovdi li dan huwa obbligat japplika l-iskema dinamika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew li jibbenefikaw mill-pensjoni tal-irtirar li, bħall-appellant, jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Anness III tar-Regoli PEAM (iktar ’il quddiem l-“ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati”).
43
Issa, hija preċiżament din l-interpretazzjoni li hija kkontestata mill-appellant fl-ambitu ta’ dan l-appell. Minn dan jirriżulta li, minkejja s-sostituzzjoni ex tunc tad-deċiżjoni kontenzjuża, l-appellant għad għandu interess li jiġi kkonstatat li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkonfermat il-fondatezza ta’ din l-interpretazzjoni, peress li din tista’ tiġi implimentata mill-Parlament fl-adozzjoni, fil-futur, ta’ deċiżjonijiet analogi għad-deċiżjoni kontenzjuża jew għad-deċiżjoni l-ġdida tal-Parlament, b’tali mod li jeżisti mhux biss riskju ta’ repetizzjoni tal-illegalità allegata, fis-sens tal-ġurisprudenza msemmija fil-punt 40 ta’ din is-sentenza, iżda wkoll riskju li, fil-każ ta’ rikors għal annullament kontra tali deċiżjonijiet simili, il-Qorti Ġenerali twettaq mill-ġdid l-allegati żbalji ta’ liġi li wassluha tikkonferma l-fondatezza tal-imsemmija interpretazzjoni.
44
Minn dan isegwi li għandu jiġi kkunsidrat li l-appellant għandu interess ġuridiku quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, sa fejn dan l-appell huwa dirett kontra l-motivi tas-sentenza appellata li jikkostitwixxu s-sostenn neċessarju tal-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali li skontha jirriżulta mir-regoli interni tal-Parlament li dan tal-aħħar kien obbligat japplika l-iskema dinamika għall-appellant.
Fuq l‑ewwel aggravju
L-argumenti tal-partijiet
45
L-ewwel aggravju huwa kompost, essenzjalment, minn tliet partijiet.
46
Permezz tal-ewwel parti, l-appellant isostni li l-Istatut tal-Membri, kuntrarjament għal dak li ddeċidiet il-Qorti Ġenerali fil-punt 49 tas-sentenza appellata, ħassar u għamel inapplikabbli r-Regoli PEAM għall-futur.
47
Fil-fatt, skont l-Artikolu 1(2) tal-Anness III tar-Regoli PEAM, l-iskema ta’ pensjoni tal-irtirar stabbilita minn dawn ir-regoli hija biss ta’ natura provviżorja. Madankollu, il-miżuri ta’ implimentazzjoni jippreċiżaw li, sabiex jiġu protetti l-aspettattivi leġittimi tal-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati, id-drittijiet għall-pensjoni tal-irtirar diġà mogħtija jew fi kwalunkwe każ diġà miksuba abbażi tar-regoli li jinsabu fir-Regoli PEAM għandhom jibqgħu l-istess.
48
Mill-premessa 7 tal-miżuri ta’ implimentazzjoni kif ukoll mill-Artikolu 75 tagħhom, moqri fid-dawl tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, jirriżulta li l-benefiċċji mogħtija jew miksuba abbażi tar-Regoli PEAM matul il-perijodu li fih huma kienu fis-seħħ, huma, kuntrarjament għal dak li kkunsidrat il-Qorti Ġenerali fil-punt 57 tas-sentenza appellata, intanġibbli. Ir-riferiment għad-dritt nazzjonali, previst fl-Anness III tar-Regoli PEAM, għandu għalhekk jinftiehem bħala riferiment għal-leġiżlazzjoni nazzjonali kif kienet applikabbli fil-mument tal-kisba tad-dritt għall-pensjoni.
49
Kuntrarjament għal dak li qieset il-Qorti Ġenerali, il-fatt li r-Regoli PEAM jippreċiżaw li l-iskema ta’ pensjoni stabbilita minn dawn ir-regoli hija hekk stabbilita b’mod “provviżorju”, “sakemm tiġi stabbilita skema Komunitarja ta’ pensjoni definittiva għall-Membri kollha tal-Parlament Ewropew”, ma jistax jiġi interpretat fis-sens li din l-iskema kellha tinżamm wara d-dħul fis-seħħ tal-Istatut tal-Membri. L-użu tal-preżent indikattiv jesprimi biss in-natura li dak iż-żmien kienet attwali tar-regola, fil-mument tal-introduzzjoni tagħha u sakemm din tħassret.
50
L-Artikolu 75 tal-miżuri ta’ implimentazzjoni ma jipprevedix li l-pensjonijiet diġà mogħtija jew id-drittijiet għal pensjoni diġà miksuba għandhom jibqgħu jiġu rregolati fil-futur mir-regola li l-ammont tal-pensjoni tal-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati għandu jkun fi kwalunkwe ħin korrelatat ma’ dak li jibbenefikaw minnu l-Membri tal-Parlament nazzjonali, iżda li l-pensjonijiet diġà mogħtija fil-passat abbażi ta’ din ir-regola “għandhom jibqgħu jitħallsu” u li d-drittijiet għal pensjoni diġà miksuba “jibqgħu miksuba”.
51
Kieku l-benefiċċji mogħtija jew miksuba abbażi tar-Regoli PEAM ma kinux intanġibbli bis-saħħa tal-miżuri ta’ implimentazzjoni, dawn ikunu jmorru kontra l-għan tagħhom ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, peress li l-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati jkunu esposti għall-emendi magħmula għar-regoli tal-kalkolu tal-ammont tal-pensjoni tal-irtirar tagħhom minħabba regoli nazzjonali ġodda f’dan il-qasam, filwaqt li l-Membri tal-Parlament Ewropew li jeżerċitaw il-mandat tagħhom sa mil-leġiżlatura 2009 – 2014 ikollhom dritt għal pensjoni tal-irtirar li l-ammont tagħha jkun ċert u intanġibbli.
52
Permezz tat-tieni parti tal-ewwel aggravju tiegħu, l-appellant jikkritika lill-Qorti Ġenerali li, fil-punt 62 tas-sentenza appellata, qieset li l-interpretazzjoni tagħha tar-regoli interni tal-Parlament, li jinsabu fil-punt 57 ta’ din is-sentenza, li tipprovdi li din l-istituzzjoni hija obbligata tapplika, f’kull ħin, l-istess regoli dwar il-livell u l-modalitajiet tal-pensjonijiet tal-irtirar tal-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati bħal dawk stabbiliti mid-dritt tal-Istat Membru li fih huma ġew eletti, ma hijiex kuntrarju għall-Artikolu 28 tal-Istatut tal-Membri, minħabba li din id-dispożizzjoni tapplika biss għad-drittijiet għall-pensjoni li l-Membri kisbu bis-saħħa tal-iskemi nazzjonali, filwaqt li d-drittijiet għall-pensjoni tal-appellant inkisbu abbażi tad-dispożizzjonijiet tal-Anness III tar-Regoli PEAM.
53
Issa, mill-Artikolu 1(2) u mill-Artikolu 2(1) tal-Anness III tar-Regoli PEAM jirriżulta li l-għan imfittex minn dawn tal-aħħar kien li tiġi evitata kull differenza fit-trattament bejn, minn naħa, il-Membri tal-Parlament Ewropew eletti fl-Istati Membri li jiggarantixxu, bi spejjeż tagħhom stess, pensjoni identika għal dik tal-Membri tal-Parlament Nazzjonali u, min-naħa l-oħra, il-Membri tal-Parlament Ewropew eletti fi Stati Membri li, bħar-Repubblika Taljana, ma kinux jipprevedu favur tagħhom pensjonijiet identiċi għal dawk tal-Membri tal-Parlament nazzjonali.
54
Għaldaqstant, anki li kieku kellu jitqies, bħalma għamlet il-Qorti Ġenerali, li l-Artikolu 28 tal-Istatut tal-Membri jirreferi biss għall-Membri tal-Parlament Ewropew li kisbu dritt għal pensjoni “taħt l-iskemi nazzjonali”, l-għan intiż li ż-żewġ kategoriji ta’ Membri tal-Parlament Ewropew imsemmija fil-punt preċedenti jitpoġġew f’pożizzjoni ta’ ugwaljanza jipprekludi li l-iskema tranżitorja dwar l-ex Membri li kienu diġà intitolati għal pensjoni tal-irtirar fil-mument tad-dħul fis-seħħ tal-Istatut tal-Membri tkun tista’ tkun differenti, essenzjalment, skont jekk din il-pensjoni tingħatax minn Stat Membru jew mill-Parlament, skont l-Anness III tar-Regoli PEAM.
55
Permezz tat-tielet parti tal-ewwel aggravju, l-appellant jikkritika lill-Qorti Ġenerali li qieset li d-Deċiżjoni Nru 14/2018 kellha effett biss fuq l-ammont tal-pensjonijiet tal-irtirar tal-ex Membri tal-Parlament Taljan, meta din kellha effett fuq id-dritt għall-pensjoni tagħhom bħala tali, u dan retroattivament.
56
Fil-fatt, din id-deċiżjoni kienet tipprevedi s-sostituzzjoni tad-drittijiet għall-pensjoni diġà miksuba u mħallsa abbażi tal-iskema Taljana preċedenti għas-sena 2012, li kienet tipprevedi l-għoti ta’ benefiċċju ta’ natura mħallta ta’ pensjoni u ta’ assigurazzjoni, permezz ta’ sistema ta’ pensjoni kontributorja. Minn dan jirriżulta li, bl-applikazzjoni tad-Deċiżjoni Nru 14/2018 għas-sitwazzjoni tal-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati, il-Parlament ma jibdilx biss l-ammont tal-pensjoni tal-irtirar tagħhom, iżda wkoll id-dritt miksub tagħhom għall-pensjoni, billi jneħħi b’effett retroattiv dan id-dritt u jissostitwixxih b’ieħor, li n-natura u l-kundizzjonijiet tal-għoti tiegħu huma differenti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
– Osservazzjonijiet preliminari
57
Permezz tal-ewwel parti tal-ewwel aggravju tiegħu, l-appellant isostni li l-Istatut tal-Membri ħassar u rrenda inapplikabbli r-Regoli PEAM għall-futur, b’tali mod li l-ammont tal-benefiċċji mogħtija jew miksuba skont ir-Regoli PEAM matul il-perijodu li fih huma kienu fis-seħħ sar intanġibbli.
58
Permezz ta’ tali lment, l-appellant jikkontesta, essenzjalment, il-fondatezza tal-interpretazzjoni tar-regoli interni tal-Parlament li skontha dan huwa obbligat japplika l-iskema dinamika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati.
59
L-istess japplika fir-rigward tat-tieni parti, peress li l-interpretazzjoni, mill-Qorti Ġenerali, fil-punt 62 tas-sentenza appellata, tal-Artikolu 28 tal-Istatut tal-Membri li skontha din id-dispożizzjoni tapplika biss għad-drittijiet għall-pensjoni li l-Membri jkunu kisbu bis-saħħa tal-iskemi nazzjonali, tikkostitwixxi waħda mir-raġunijiet li għalihom il-Qorti Ġenerali qieset li l-ewwel sentenza tal-Artikolu 75(2) tal-miżuri ta’ implimentazzjoni ma tistax tiġi interpretata fis-sens li din tiggarantixxi lill-ex Membri kkonċernati d-dritt għal ammont ta’ pensjoni tal-irtirar fiss u immutabbli.
60
Permezz tat-tielet parti ta’ dan l-aggravju, l-appellant isostni li d-Deċiżjoni Nru 14/2018 kellha effett fuq id-dritt tiegħu għal pensjoni. Għaldaqstant, permezz ta’ din il-parti, l-appellant ma jikkontestax il-fondatezza tal-interpretazzjoni tar-regoli interni tal-Parlament li skontha dan huwa obbligat japplika l-iskema dinamika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati.
61
Minn dan isegwi li għandhom jiġu eżaminati biss l-ewwel u t-tieni parti tal-ewwel aggravju.
– Fuq il-mertu
62
L-appellant jikkritika, essenzjalment, lill-Qorti Ġenerali talli qieset, fil-punt 67 tas-sentenza appellata, li l-Parlament seta’ validament jibbaża ruħu fuq ir-regoli interni tiegħu sabiex japplika l-iskema dinamika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati.
63
Għandu jiġi rrilevat, qabelxejn, li, skont l-Artikolu 2(1) tal-Anness III tar-Regoli PEAM, “[i]l-livell u l-kundizzjonijiet ta’ din il-pensjoni proviżorja huma identiċi għal dawk tal-pensjoni li jieħdu l-Membri tal-Kamra Inferjuri tal-Parlament tal-Istat Membru li għalih il-Membru kien elett”.
64
Kif indikat il-Qorti Ġenerali, essenzjalment, fil-punt 54 tas-sentenza appellata, mill-kliem “[i]l-livell u l-kundizzjonijiet ta’ din il-pensjoni proviżorja huma identiċi” jirriżulta li l-Parlament huwa obbligat japplika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati r-regoli ta’ kalkolu tal-pensjonijiet kif applikati għall-Membri tal-Parlament tal-Istat Membru li fih dawn l-ex Membri tal-Parlament Ewropew ġew eletti. Fi kliem ieħor, din l-istituzzjoni hija obbligata tapplika l-iskema dinamika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati.
65
Din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(1) tal-Anness III tar-Regoli PEAM hija konformi mal-għan imfittex minn din id-dispożizzjoni, kif jirriżulta mill-Artikolu 1(2) ta’ dan l-anness.
66
Fil-fatt, din id-dispożizzjoni tal-aħħar tipprevedi li jistgħu jibbenefikaw mill-pensjoni prevista fl-Artikolu 2(1) tal-imsemmi anness biss l-ex Membri tal-Parlament Ewropew li l-iskema tal-irtirar tal-Istat Membru li fih huma ġew eletti ma tipprevedix skema ta’ pensjoni, jew li l-livell u/jew il-modalitajiet ta’ kalkolu tal-pensjoni li għaliha huma intitolati ma humiex identiċi għal dawk applikabbli għall-Membri tal-Parlament nazzjonali.
67
Għaldaqstant, l-Artikolu 2(1) tal-Anness III tar-Regoli PEAM għandu essenzjalment l-għan li jippermetti lill-ex Membri tal-Parlament Ewropew li kienu jinsabu fis-sitwazzjoni msemmija fl-Artikolu 1(2) ta’ dan l-anness jiġu ttrattati bl-istess mod bħall-Membri tal-Parlament Ewropew li l-iskema ta’ pensjoni nazzjonali tagħhom kienet tipprevedi dritt għal pensjoni li l-livell u/jew il-modalitajiet ta’ kalkolu tiegħu kienu identiċi għal dawk applikabbli għall-Membri tal-Parlament nazzjonali tagħhom.
68
L-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni fis-sens li timponi fuq il-Parlament l-obbligu li japplika l-iskema dinamika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati għandha għalhekk il-konsegwenza li tissuġġettahom, bħal dawk l-ex Membri tal-Parlament Ewropew l-oħra, għall-emendi magħmula għar-regoli ta’ kalkolu tal-ammont tal-pensjonijiet tal-Membri tal-Parlament nazzjonali tagħhom.
69
Din l-iskema bbażata fuq l-Anness III tar-Regoli PEAM inżammet, skont l-Artikolu 75 tal-miżuri ta’ implimentazzjoni, wara d-dħul fis-seħħ tal-Istatut tal-Membri f’dak li jirrigwarda, b’mod partikolari, il-pensjonijiet tal-irtirar tal-ex Membri tal-Parlament Ewropew.
70
Ċertament, l-Artikolu 74 tal-miżuri ta’ implimentazzjoni jipprovdi li r-Regoli PEAM għandhom jiskadu fil-jum tad-dħul fis-seħħ tal-Istatut tal-Membri. Madankollu, kif tiddikjara espressament din id-dispożizzjoni, din l-iskadenza tar-Regoli PEAM hija suġġetta għad-dispożizzjonijiet tranżitorji previsti fit-Titolu IV ta’ dawn il-miżuri. Fost dawn id-dispożizzjonijiet tranżitorji hemm l-Artikolu 75 tal-imsemmija miżuri.
71
Skont l-Artikolu 75(1) tal-miżuri ta’ implimentazzjoni, li japplika, kif ikkonstatat il-Qorti Ġenerali fil-punt 51 tas-sentenza appellata, għall-appellant, il-pensjonijiet tal-irtirar mogħtija skont l-Anness III tar-Regoli PEAM għandhom jibqgħu jitħallsu skont dan l-anness lill-persuni li bbenefikaw minn dawn il-benefiċċji qabel id-data tad-dħul fis-seħħ tal-Istatut tal-Membri.
72
Kif irrilevat ġustament il-Qorti Ġenerali fil-punt 56 tas-sentenza appellata, mill-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, u b’mod iktar preċiż min-natura imperattiva tal-formulazzjoni “għandhom ikomplu jitħallsu skont [l-Anness III tar-Regoli PEAM]” kif ukoll mill-użu tal-preżent indikattiv f’din il-formulazzjoni, għandu jiġi dedott li l-iskema dinamika għandha tibqa’ applikabbli għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati wara d-dħul fis-seħħ tal-Istatut tal-Membri.
73
Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ma wettqet ebda żball ta’ liġi, kuntrarjament għal dak li jsostni l-appellant fil-kuntest ta’ din l-ewwel parti, meta kkonstatat, fil-punt 49 tas-sentenza appellata, li d-dispożizzjonijiet tal-Anness III tar-Regoli PEAM ma ġewx imħassra wara d-dħul fis-seħħ tal-Istatut tal-Membri.
74
L-interpretazzjoni tal-Artikolu 75(1) tal-miżuri ta’ implimentazzjoni li skontha l-iskema dinamika għandha tibqa’ applikabbli għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati wara d-dħul fis-seħħ tal-Istatut tal-Membri ma hija invalidata, kuntrarjament għal dak li jsostni l-appellant, la mill-paragrafu 2 ta’ din id-dispożizzjoni, la mill-premessa 7 ta’ dawn il-miżuri ta’ implimentazzjoni, u lanqas mill-Artikolu 28 tal-Istatut tal-Membri.
75
Fir-rigward, qabelxejn, tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 75(2) tal-miżuri ta’ implimentazzjoni, din tipprevedi li “[i]d-drittijiet għall-pensjoni tal-età miksuba qabel id-data tad-dħul fis-seħħ tal-Istatut [tal-Membri] skont l-Anness III [tar-Regoli PEAM] għandhom jibqgħu fis-seħħ”.
76
Issa, minn din id-dispożizzjoni ma tista’ tiġi dedotta ebda garanzija, kuntrarjament għal dak li jsostni l-appellant, fir-rigward tal-ħlas ta’ pensjoni tal-irtirar ikkalkolata abbażi tar-regoli ta’ kalkolu tal-pensjonijiet nazzjonali applikabbli fil-jum tad-dħul fis-seħħ tal-Istatut tal-Membri.
77
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Istatut tal-Membri u l-miżuri ta’ implimentazzjoni stabbilixxew żewġ skemi ta’ pensjoni suċċessivi li jimplikaw żewġ tipi ta’ drittijiet għall-pensjoni, jiġifieri, minn naħa, id-drittijiet għall-pensjoni tal-irtirar miksuba sal‑14 ta’ Lulju 2009, data tad-dħul fis-seħħ tal-imsemmi statut, abbażi tar-regoli interni tal-Parlament, u, min-naħa l-oħra, id-drittijiet għall-pensjoni tal-irtirar miksuba minn din id-data, abbażi tal-Artikolu 49 tal-miżuri ta’ implimentazzjoni.
78
F’dan il-kuntest, l-Artikolu 75(1) tal-miżuri ta’ implimentazzjoni japplika, kif ikkonstatat il-Qorti Ġenerali fil-punt 50 tas-sentenza appellata, għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew, fosthom l-appellant, li ħallsu lill-baġit tal-Unjoni kontribuzzjonijiet skont l-Artikolu 2(2) tal-Anness III tar-Regoli PEAM u li kienu bdew jirċievu pensjoni skont dan l-anness qabel id-dħul fis-seħħ tal-Istatut tal-Membri, filwaqt li l-Artikolu 75(2) tal-miżuri ta’ implimentazzjoni japplika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew li, filwaqt li ħallsu wkoll tali kontribuzzjonijiet, kienu għadhom ma bdewx jirċievu pensjoni tal-irtirar fil-jum tad-dħul fis-seħħ tal-Istatut tal-Membri.
79
Fil-fatt, skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 75(2) tal-miżuri ta’ implimentazzjoni, “[i]l-persuni li kisbu drittijiet skont l-iskema tal-pensjoni għandhom jirċievu pensjoni kkalkulata fuq il-bażi tad-drittijiet miksuba tagħhom skont l-Anness III imsemmi hawn sakemm jikkonformaw mal-kundizzjonijiet stipulati mil-liġi nazzjonali tal-Istat Membru kkonċernat u jippreżentaw l-applikazzjoni msemmija fl-Artikolu 3(2) tal-Anness III msemmi hawn fuq”.
80
Sa fejn it-tieni sentenza tal-Artikolu 75(2) tal-miżuri ta’ implimentazzjoni tipprevedi kundizzjonijiet li l-ex Membri tal-Parlament Ewropew għandhom jissodisfaw sabiex jibbenefikaw minn pensjoni kkalkolata abbażi tad-drittijiet miksuba tagħhom skont l-Anness III tar-Regoli PEAM, din id-dispożizzjoni ma hijiex intiża li tapplika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew li bdew jibbenefikaw minn pensjoni skont dan l-anness qabel id-dħul fis-seħħ tal-Istatut tal-Membri, bħall-appellant.
81
Barra minn hekk, sa fejn it-tieni sentenza tal-Artikolu 75(2) tal-miżuri ta’ implimentazzjoni tipprevedi li l-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati għandhom jibbenefikaw minn pensjoni tal-irtirar skont l-Anness III tar-Regoli PEAM abbażi tad-drittijiet miksuba bis-saħħa ta’ dawn ir-regoli, il-kunċett ta’ “drittijiet għall-pensjoni tal-età miksuba” fis-sens ta’ dan l-Artikolu 75(2) għandu jinftiehem bħala li jkopri d-drittijiet għall-pensjoni li jirriżultaw mill-kontribuzzjonijiet imħallsa minn kull ex Membru tal-Parlament Ewropew ikkonċernat u li jikkostitwixxu l-bażi għall-kalkolu tal-pensjoni tal-irtirar li hija mħallsa lilu skont l-Artikolu 2(1) tal-Anness III tar-Regoli PEAM. Għaldaqstant, dan il-kunċett ma jistax jinftiehem fis-sens li jirreferi għal allegat dritt li wieħed jirċievi ammont fiss u immutabbli ta’ pensjoni tal-irtirar, ikkalkolat abbażi tar-regoli nazzjonali fis-seħħ fil-mument tad-dħul fis-seħħ tal-Istatut tal-Membri jew mal-adeżjoni fl-iskema stabbilita minn din id-dispożizzjoni.
82
Fir-rigward, sussegwentement, tal-premessa 7 tal-miżuri ta’ implimentazzjoni, din tipprovdi, minn naħa, li “għandhom jittieħdu passi rigward id-dispożizzjonijiet tranżitorji sabiex ikun żgurat li persuni li jirċievu ċertu benefiċċji skont ir-Regoli PEAM ikunu jistgħu jibqgħu jirċievuhom wara li dawk ir-regoli jitħassru, sabiex b’hekk ikun rispettat il-prinċipju ta’ [protezzjoni tal-aspettativi leġittimi]” u, min-naħa l-oħra, li “[g]ħandhom ukoll jittieħdu passi sabiex tkun garantita ż-żamma tad-drittijiet tal-pensjoni fuq il-bażi tar-Regoli PEAM qabel id-dħul fis-seħħ tal-Istatut”.
83
Minn din il-premessa jirriżulta li din tippreċiża li l-benefiċċji mogħtija skont dawn ir-regoli għandhom jibqgħu jitħallsu, mingħajr ma jista’ jiġi dedott li dawn ir-regoli għandhom jieqfu japplikaw wara l-imsemmija data.
84
B’hekk, il-kunċett ta’ “drittijiet għall-pensjoni miksuba” għandu l-istess portata f’din il-premessa bħal dik li huwa għandu fl-Artikolu 75(2) tal-miżuri ta’ implimentazzjoni, kif ippreċiżat fil-punt 81 ta’ din is-sentenza.
85
Il-garanzija prevista fl-Artikolu 75 tal-miżuri ta’ implimentazzjoni li skontha l-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati li ħallsu kontribuzzjonijiet taħt l-iskema ta’ pensjoni stabbilita bir-Regoli PEAM għandhom ikomplu jibbenefikaw minn din l-iskema u mid-dritt li l-ammont tal-pensjoni tal-irtirar tagħhom jiġi ddeterminat skont l-iskema dinamika tikkontribwixxi sabiex jintlaħaq l-għan tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
86
Huwa f’dan il-kuntest ta’ eżami tar-regoli interni tal-Parlament li l-Qorti Ġenerali setgħet tikkonstata, fil-punt 57 tas-sentenza appellata, mingħajr ma twettaq żball ta’ liġi, li r-regoli interni tal-Parlament jeżiġu, b’mod espress, li l-Parlament japplika, fi kwalunkwe ħin, l-istess regoli dwar il-livell u l-modalitajiet tal-pensjonijiet bħal dawk stabbiliti mid-dritt tal-Istat Membru kkonċernat.
87
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-Artikolu 28 tal-Istatut tal-Membri, għandu jiġi kkonstatat li, fil-punt 62 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ma wettqet ebda żball ta’ liġi meta qieset li din id-dispożizzjoni tapplika biss għad-drittijiet għall-pensjoni li l-ex Membri tal-Parlament Ewropew kisbu abbażi, mhux tal-Anness III tar-Regoli PEAM, iżda ta’ skemi ta’ pensjoni nazzjonali, kif jirriżulta mill-formulazzjoni stess ta’ din id-dispożizzjoni. Bħala tali, din tal-aħħar ma għandhiex effett, kuntrarjament għal dak li jsostni l-appellant, fuq l-interpretazzjoni tal-Artikolu 75(1) tal-miżuri ta’ implimentazzjoni.
88
Barra minn hekk, il-fatt li d-drittijiet miksuba taħt l-iskemi ta’ pensjoni nazzjonali huma miżmuma skont l-Artikolu 28 tal-Istatut tal-Membri fil-jum tal-applikazzjoni ta’ dan l-istatut ma jistabbilixxix, kuntrarjament għal dak li jsostni l-appellant, trattament differenti għad-detriment tal-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati li l-ammont tal-pensjoni tal-irtirar tagħhom jista’ jinbidel taħt l-iskema dinamika. Fil-fatt, mill-Artikolu 28 tal-Istatut tal-Membri jirriżulta biss li l-adozzjoni ta’ dan l-istatut ma taffettwax id-drittijiet għall-pensjoni miksuba mill-ex Membri tal-Parlament Ewropew taħt l-iskemi ta’ pensjoni nazzjonali, u mhux li l-Istati Membri huma pprojbiti milli jemendaw ir-regoli għall-kalkolu tal-pensjonijiet tal-irtirar imħallsa taħt dawn l-iskemi.
89
Għaldaqstant, kemm mill-formulazzjoni kif ukoll mill-kuntest u mill-iskop tar-regoli interni tal-Parlament jirriżulta li, fil-punt 67 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali setgħet tqis, mingħajr ma twettaq żball ta’ liġi, li l-Parlament seta’ validament jibbaża ruħu fuq ir-regoli interni tiegħu sabiex japplika l-iskema dinamika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati.
90
Għaldaqstant, l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud bħala, parzjalment, infondat u, parzjalment, ineffettiv.
Fuq it‑tieni aggravju
L-argumenti tal-partijiet
91
It-tieni aggravju huwa kompost, essenzjalment, minn żewġ partijiet.
92
Permezz tal-ewwel parti, l-appellant isostni li, għar-raġunijiet li huwa espona fil-kuntest tal-ewwel aggravju, il-Qorti Ġenerali qieset b’mod żbaljat, fil-punti 94 sa 98 tas-sentenza appellata, li l-Parlament ma kienx kiser il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi minħabba li dan ma kien ta lill-appellant ebda assigurazzjoni oħra ħlief dawk li jinsabu fl-Artikolu 75 tal-miżuri ta’ implimentazzjoni u fl-Artikolu 2(1) tal-Anness III tar-Regoli PEAM.
93
Permezz tat-tieni parti, l-appellant isostni li l-Qorti Ġenerali kisret il-prinċipju ta’ proporzjonalità fil-punti 100 sa 110 tas-sentenza appellata.
94
L-ewwel nett, fil-punt 110 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali żbaljat meta vverifikat jekk id-deċiżjoni kontenzjuża kinitx konformi ma’ dan il-prinċipju fid-dawl mhux tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, kif jirriżulta mill-miżuri ta’ implimentazzjoni, iżda fid-dawl tal-għan tar-Repubblika Taljana li tnaqqas l-infiq pubbliku minħabba kriżi ekonomika serja. Skont l-appellant, peress li l-pensjoni tiegħu hija piż fuq il-baġit tal-Unjoni u mhux fuq dak ta’ dan l-Istat Membru, tali għan ma jistax jiġi invokat sabiex jitnaqqas l-ammont tal-pensjoni tiegħu.
95
It-tieni nett, il-Qorti Ġenerali qieset b’mod żbaljat li n-natura proporzjonata tad-deċiżjoni kontenzjuża hija ggarantita mill-fatt li d-Deċiżjoni Nru 14/2018 tinkludi “ċertu numru ta’ dispożizzjonijiet li jiggarantixxu l-proporzjonalità tagħha, u b’mod partikolari l-Artikolu 1(6) u (7) ta’ din id-deċiżjoni [tal-aħħar]”. Issa, sentenza tal-Kunsill tal-Ġurisdizzjoni tal-Kamra tad-Deputati annullat l-Artikolu 1(7) tad-Deċiżjoni Nru 14/2018, għar-raġuni li din id-dispożizzjoni ma kinitx suffiċjenti sabiex tikkumpensa għall-ksur sproporzjonat li din id-deċiżjoni toħloq.
96
It-tielet nett, l-appellant isostni li huwa ċar li t-tnaqqis tal-ammont tal-pensjoni tal-irtirar tiegħu huwa ta’ natura sproporzjonata u eċċessiva, peress li d-deċiżjoni kontenzjuża naqqset din il-pensjoni minn EUR 3 108.58 għal EUR 1644.
97
Il-Parlament isostni li t-tieni aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
– Osservazzjonijiet preliminari
98
Permezz tal-ewwel parti tat-tieni aggravju tiegħu, l-appellant isostni, essenzjalment, li l-applikazzjoni ta’ regoli ġodda għall-kalkolu tal-ammont tal-pensjoni tal-irtirar tiegħu ma hijiex konformi mal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, peress li r-regoli interni tal-Parlament huma intiżi li jiżguraw l-immutabbiltà tar-regoli ta’ kalkolu tal-pensjonijiet tal-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati.
99
Permezz ta’ tali lment, l-appellant jikkontesta, essenzjalment, il-fondatezza tal-interpretazzjoni tar-regoli interni tal-Parlament li skontha dan huwa obbligat japplika l-iskema dinamika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati.
100
Permezz tat-tieni parti ta’ dan l-aggravju, l-appellant jikkontesta l-possibbiltà li jittieħdu inkunsiderazzjoni, fl-eżami tal-legalità tad-deċiżjoni kontenzjuża, l-għanijiet tad-Deċiżjoni Nru 14/2018 u l-garanziji li din id-deċiżjoni tinkludi fir-rigward tan-natura proporzjonata tat-tnaqqis tal-ammont tal-pensjoni tal-irtirar.
101
Dan l-ilment jikkonċerna l-fondatezza tal-interpretazzjoni, mill-Qorti Ġenerali, tar-regoli interni tal-Parlament fis-sens li dawn ir-regoli għandhom iwasslu għal adattamenti tal-pensjonijiet tal-ex Membri tal-Parlament Ewropew billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-għanijiet tal-iskemi nazzjonali tal-pensjoni kif ukoll il-garanziji offruti minn dawn l-iskemi.
102
Minn dan isegwi li għandu jiġi eżaminat il-mertu tat-tieni aggravju.
– Fuq il-mertu
103
Hemm lok li jitfakkar li, skont prinċipju ġenerali ta’ interpretazzjoni, att tal-Unjoni għandu jiġi interpretat, sa fejn possibbli, b’mod li ma tiġix affettwata l-validità tiegħu u b’mod konformi mad-dritt primarju kollu u, b’mod partikolari, mad-dispożizzjonijiet tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”). Għalhekk, meta test tad-dritt sekondarju tal-Unjoni jkun jista’ jiġi interpretat b’iktar minn mod wieħed, għandha tingħata preferenza lil dik li tirrendi d-dispożizzjoni konformi mad-dritt primarju iktar milli lil dik li twassal għall-konstatazzjoni tal-inkompatibbiltà tiegħu mad-dritt primarju (sentenza tal‑21 ta’ Ġunju 2022, Ligue des droits humains, C‑817/19, EU:C:2022:491, punt 86 u l-ġurisprudenza ċċitata).
104
Għaldaqstant, għandu jiġi eżaminat jekk l-interpretazzjoni tar-regoli interni tal-Parlament li skontha dan huwa obbligat japplika l-iskema dinamika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati, li wasslet għall-adozzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża, hijiex konformi mal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
105
Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, dan il-prinċipju ma jistax jiġi utilment invokat fl-assenza ta’ assigurazzjonijiet preċiżi pprovduti mill-amministrazzjoni. Il-possibbiltà li jiġi invokat il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi hija miftuħa għal kull persuna li fir-rigward tagħha istituzzjoni tkun ħolqot tamiet fondati. F’dan ir-rigward, tikkostitwixxi assigurazzjoni li tista’ toħloq tali tamiet, tkun xi tkun il-forma ta’ komunikazzjoni tagħha, informazzjoni li tkun preċiża, inkundizzjonata u konsistenti u li tkun ġejja minn sorsi awtorizzati u affidabbli (ara f’dan is-sens, is-sentenza tat‑23 ta’ Jannar 2019, Deza vs ECHA (C‑419/17 P, EU:C:2019:52, punti 69 u 70 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
106
Min-naħa l-oħra, meta persuna prudenti u informata tajjeb tkun f’pożizzjoni li tipprevedi l-adozzjoni ta’ miżura tal-Unjoni ta’ natura li taffettwa l-interessi tagħha, hija ma tkunx tista’ tinvoka l-benefiċċju tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi meta din il-miżura tiġi adottata (ara f’dan is-sens, is-sentenza tat‑23 ta’ Jannar 2019, Deza vs ECHA (C‑419/17 P, EU:C:2019:52, punt 71 u l-ġurisprudenza ċċitata).
107
F’dan ir-rigward, minn naħa, għandu jiġi rrilevat li mill-punti 63 sa 89 ta’ din is-sentenza jirriżulta li r-regoli interni tal-Parlament jiggarantixxu lill-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati biss il-benefiċċju ta’ pensjoni li l-livell u l-modalitajiet tagħha jkunu identiċi għal dawk tal-pensjoni li jirċievu l-Membri tal-Parlament tal-Istat Membru li fih huma ġew eletti.
108
Min-naħa l-oħra, fil-punt 96 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-appellant la kien wera u lanqas sostna li l-Parlament kien tah garanziji oħra minbarra dik li tinsab f’dawn id-dispożizzjonijiet.
109
Il-fatt li l-appellant aderixxa mal-iskema ta’ pensjoni stabbilita mill-Artikolu 2(1) tal-Anness III tar-Regoli PEAM ma tahx b’daqshekk id-dritt li jirċievi ammont ta’ pensjoni tal-irtirar prevedibbli, fiss u immutabbli, fil-mument tal-adeżjoni tiegħu ma’ din l-iskema. Fil-fatt, kif qieset ġustament il-Qorti Ġenerali fil-punt 97 tas-sentenza appellata, l-unika assigurazzjoni, preċiża u inkundizzjonata, li l-Parlament kien f’pożizzjoni li jagħti kienet dik li, skont ir-regoli interni tiegħu, huwa kellu jirċievi pensjoni tal-irtirar li l-livell u l-modalitajiet tagħha jkunu identiċi għal dawk li kienu applikabbli għall-Membri tal-Parlament tal-Istat Membru li fih huwa ġie elett, skont l-iskema dinamika.
110
Minn dan isegwi li l-interpretazzjoni tar-regoli interni tal-Parlament li skontha dan huwa obbligat japplika l-iskema dinamika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati hija konformi mal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
111
Għaldaqstant, l-ewwel parti tat-tieni aggravju għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
112
Fir-rigward tat-tieni parti ta’ dan l-aggravju, għandu jiġi rrilevat li, sa fejn l-interpretazzjoni tar-regoli interni tal-Parlament li skontha dan huwa obbligat japplika l-iskema dinamika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati tista’ twassal għal tnaqqis tal-ammont ta’ pensjoni li jkollu effett fuq il-kwalità tal-ħajja tal-persuna kkonċernata, din l-interpretazzjoni tista’ twassal għal restrizzjoni tad-dritt għall-proprjetà stipulat fl-Artikolu 17 tal-Karta (ara, b’analoġija, Qorti EDB, 1 ta’ Settembru 2015, Da Silva Carvalho Rico vs Il‑Portugall, CE:ECHR:2015:0901DEC001334114, punt 33).
113
Issa, id-dritt għall-proprjetà ma huwiex assolut u l-eżerċizzju tiegħu jista’ għalhekk ikun suġġett għal restrizzjonijiet, sakemm, b’mod partikolari, dawn ikunu ġġustifikati minn għanijiet ta’ interess ġenerali segwiti mill-Unjoni (ara f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Ġunju 2017, Florescu et, C‑258/14, EU:C:2017:448, punt 51 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
114
Fil-fatt, skont l-Artikolu 52(1) tal-Karta, kull limitazzjoni tad-dritt għall-proprjetà stipulat fl-Artikolu 17 tagħha hija konformi ma’ din id-dispożizzjoni tal-aħħar sa fejn din tkun prevista mil-liġi, tirrispetta l-kontenut essenzjali tad-dritt għall-proprjetà u, fl-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, tkun neċessarja u tissodisfa effettivament għanijiet ta’ interess ġenerali rrikonoxxuti mill-Unjoni jew il-ħtieġa ta’ protezzjoni tad-drittijiet u tal-libertajiet ta’ ħaddieħor.
115
Għandu jitqies li l-applikazzjoni tal-iskema dinamika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew li jinsabu fis-sitwazzjoni msemmija fl-Artikolu 1(2) tal-Anness III tar-Regoli PEAM għandha għan ta’ interess ġenerali rrikonoxxut mill-Unjoni, sa fejn hija intiża, kif jirriżulta mill-punt 53 ta’ din is-sentenza, li tittratta bl-istess mod, minn naħa, lill-Membri tal-Parlament Ewropew li l-iskema tal-irtirar tagħhom tal-Istat Membru li fih huma ġew eletti ma kinitx tipprevedi pensjoni, jew li l-livell u/jew il-modalitajiet tal-kalkolu tal-pensjoni tagħha ma kinux identiċi għal dawk applikabbli għall-Membri tal-Parlament nazzjonali u, min-naħa l-oħra, lill-Membri tal-Parlament Ewropew li l-iskema tal-pensjoni nazzjonali tagħhom ipprevediet tali livell u/jew modalitajiet għall-kalkolu tal-pensjoni identiċi għal dawk applikabbli għall-Membri tal-Parlament nazzjonali.
116
Min-naħa l-oħra, l-għanijiet segwiti mid-Deċiżjoni Nru 14/2018, applikabbli għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati skont is-sistema dinamika, huma ta’ natura purament nazzjonali. Għaldaqstant, bħala tali, dawn ma jistgħux jiġġustifikaw tnaqqis tal-ammont tal-pensjonijiet, peress li dawn is-somom jitħallsu taħt skema ta’ pensjoni stabbilita mhux skont id-dritt nazzjonali, iżda skont id-dritt tal-Unjoni u jitħallsu mill-baġit tal-Unjoni.
117
Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali żbaljat meta, fil-punti 102 sa 108 tas-sentenza appellata, ħadet inkunsiderazzjoni l-għanijiet imfittxija minn din id-deċiżjoni nazzjonali sabiex teżamina jekk il-ksur tad-dritt għall-proprjetà tal-appellant, ikkawżat mid-deċiżjoni kontenzjuża, kienx iġġustifikat.
118
Għandu madankollu jitfakkar li, jekk il-motivi ta’ sentenza tal-Qorti Ġenerali jiżvelaw ksur tad-dritt tal-Unjoni, iżda d-dispożittiv tagħha jidher li jkun fondat permezz ta’ motivi oħra tad-dritt, tali ksur ma jkunx ta’ natura li jwassal għall-annullament ta’ din is-sentenza u jkun hemm lok li ssir sostituzzjoni tal-motivi u li l-appell jiġi miċħud (sentenza tal‑14 ta’ Diċembru 2023, Il-Kummissjoni vs Amazon.com et, C‑457/21 P, EU:C:2023:985, punt 51 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
119
Għaldaqstant, għandu jiġi vverifikat jekk iċ-ċaħda tal-ilment ibbażat fuq ksur tad-dritt għall-proprjetà stipulat fl-Artikolu 17 tal-Karta tidhirx li hija fondata għal motivi ta’ dritt differenti minn dawk ivvizzjati bl-iżball identifikat fil-punt 117 ta’ din is-sentenza.
120
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-applikazzjoni tal-iskema dinamika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati tissodisfa effettivament l-għan ta’ ugwaljanza fit-trattament ikkonstatat fil-punt 115 ta’ din is-sentenza, peress li għandha l-effett li ż-żewġ kategoriji ta’ Membri tal-Parlament Ewropew imsemmija f’dan il-punt huma suġġetti, f’kull ħin, għar-regoli nazzjonali dwar il-kalkolu tal-pensjonijiet tal-irtirar tal-Membri tal-Parlament tal-Istat Membru kkonċernat.
121
Barra minn hekk, din l-applikazzjoni kienet neċessarja sabiex jintlaħaq l-imsemmi għan, peress li huwa biss allinjament tal-livell u/jew tal-modalitajiet ta’ kalkolu tal-pensjoni bħal dak previst fl-Artikolu 2(1) tal-Anness III tar-Regoli PEAM, moqri flimkien mal-Artikolu 1(2) ta’ dan l-anness, li jista’ jwassal għall-ugwaljanza fit-trattament bejn l-imsemmija kategoriji ta’ Membri tal-Parlament Ewropew.
122
Għalhekk jidher li, minkejja l-iżball ta’ liġi identifikat fil-punt 117 ta’ din is-sentenza, iċ-ċaħda tal-ilment ibbażat fuq ksur tad-dritt għall-proprjetà stipulat fl-Artikolu 17 tal-Karta hija fondata, peress li r-restrizzjoni tad-dritt għall-proprjetà inkwistjoni tissodisfa l-kundizzjonijiet kollha stipulati fl-Artikolu 52(1) tal-Karta.
123
Mill-premess jirriżulta li t-tieni aggravju huwa infondat.
Fuq it‑tielet aggravju
L-argumenti tal-partijiet
124
Permezz tat-tielet aggravju tiegħu, l-appellant jikkritika lill-Qorti Ġenerali talli kkonstatat, fil-punt 43 tas-sentenza appellata, li l-evalwazzjoni tal-legalità tad-Deċiżjoni Nru 14/2018 ma taqax taħt il-ġurisdizzjoni tal-qorti tal-Unjoni. Skont l-appellant, peress li r-regoli interni tal-Parlament jirreferu għas-sistemi nazzjonali, tali sistema ma tistax tiġi applikata mill-Parlament mingħajr verifika minn qabel tal-legalità tagħha.
125
Hija biss tali verifika, fil-livell tal-Unjoni, tal-legalità tal-iskema nazzjonali li tiggarantixxi l-osservanza tad-dritt għal rimedju effettiv, peress li, fl-Italja, l-appellant, fil-kwalità tiegħu ta’ ex Membru tal-Parlament Ewropew li qatt ma kien membru tal-Kamra tad-Deputati Taljana, ma għandux il-possibbiltà li jikkontesta din il-legalità, peress li l-iskema nazzjonali ma hijiex formalment applikabbli għalih.
126
Barra minn hekk, minn ċertu numru ta’ pubblikazzjonijiet maħruġa minn esperti nazzjonali jirriżulta li l-aħħar riforma tal-pensjonijiet tal-Membri tal-Parlament Taljan twassal għal sistema nieqsa minn kull bażi attwarja li tippreġudika l-aspettattivi leġittimi tagħhom u l-istabbiltà tal-ammont tal-pensjoni tal-irtirar tagħhom, bi ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
127
Il-Parlament isostni li t-tielet aggravju għandu jiġi miċħud bħala, parzjalment, inammissibbli u, parzjalment, infondat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
– Osservazzjonijiet preliminari
128
Permezz tat-tielet aggravju tiegħu, l-appellant isostni li r-regoli interni tal-Parlament ma jistgħux jiġu interpretati fis-sens li skema nazzjonali tal-pensjoni tista’ tiġi applikata awtomatikament mill-Parlament għall-ex Membri tiegħu, mingħajr verifika, minn din l-istituzzjoni, tal-legalità ta’ din l-iskema nazzjonali.
129
Dan l-aggravju jikkonċerna għalhekk l-interpretazzjoni tar-regoli interni tal-Parlament u għandu, konsegwentement, jiġi eżaminat fil-mertu.
– Fuq il-mertu
130
Kif jirriżulta mill-eżami tal-ewwel aggravju ta’ dan l-appell, il-Qorti Ġenerali setgħet, ġustament, tqis, fil-punti 54 u 57 tas-sentenza appellata, li l-Parlament kien obbligat japplika, għall-appellant, l-istess regoli dwar il-livell u l-modalitajiet tal-pensjonijiet bħal dawk stabbiliti mid-dritt Taljan.
131
Huwa wkoll ġustament li l-Qorti Ġenerali indikat, f’dawn l-istess punti, li l-Parlament jista’ jevita dan l-obbligu fil-każ li tali applikazzjoni twassal sabiex tikser regola ta’ livell superjuri tad-dritt tal-Unjoni, bħal prinċipju ġenerali ta’ dan id-dritt jew dispożizzjoni tal-Karta.
132
Fil-fatt, huwa l-Parlament li għandu jiżgura li l-applikazzjoni tar-regoli interni tiegħu, li tikkonsisti fl-aġġustament tal-pensjonijiet tal-ex Membri tiegħu mal-evoluzzjoni tal-iskemi nazzjonali, ma tmurx kontra l-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni jew tal-Karta. Konsegwentement, din l-istituzzjoni għandha tastjeni milli twettaq tali adattament jekk dan jirriżulta inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni.
133
Għalkemm mill-premess jirriżulta li l-Parlament ma setax awtomatikament, mingħajr ma jieħu inkunsiderazzjoni l-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni u tal-Karta, japplika għall-ex Membri tiegħu d-Deċiżjoni Nru 14/2018, madankollu minn dan ma jirriżultax li din l-istituzzjoni kellha teżamina l-legalità ta’ din id-deċiżjoni.
134
F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali ġustament ikkonstatat, fil-punt 73 tas-sentenza appellata, li l-eżami tal-legalità ta’ din id-deċiżjoni tad-dritt Taljan huwa rriżervat għall-awtoritajiet Taljani kompetenti. L-obbligu tal-Parlament, imsemmi fil-punt preċedenti, jikkonsisti mhux f’li tiġi eżaminata l-legalità tal-iskemi nazzjonali ta’ pensjoni iżda li tiġi ggarantita l-kompatibbiltà mad-dritt tal-Unjoni tal-applikazzjoni tar-regoli interni tiegħu stess, li tikkonsisti fl-adattament tal-pensjonijiet ta’ ex Membri tal-Parlament Ewropew abbażi ta’ tali skema nazzjonali.
135
Minn dan isegwi li t-tielet aggravju huwa infondat.
Fuq ir‑raba’ aggravju
L-argumenti tal-partijiet
136
Permezz tar-raba’ aggravju, l-appellant isostni li, wara s-sentenza tal-Kunsill tal-Ġurisdizzjoni tal-Kamra tad-Deputati msemmija fil-punt 95 ta’ din is-sentenza, ex Membru tal-Parlament nazzjonali jista’ b’mod partikolari jitlob reviżjoni tal-ammont tal-pensjoni tal-irtirar tiegħu f’sitwazzjonijiet speċifiċi, iżda pjuttost impreċiżi, jiġifieri f’każ ta’ invalidità tal-persuna kkonċernata, meta jkollha tieħu prodotti mediċinali neċessarji għas-sopravvivenza tagħha, fil-każ ta’ assenza ta’ riżorsi sinjifikattivi oħra jew jekk il-persuna kkonċernata jirnexxielha turi li r-reviżjoni tal-ammont tal-pensjoni tal-irtirar tagħha skont id-Deċiżjoni Nru 14/2018 wasslet għal degradazzjoni serja tal-kundizzjonijiet tal-ħajja tagħha. Tali sistema, li tippreżupponi t-twettiq ta’ investigazzjoni tas-sitwazzjoni personali tal-persuna kkonċernata, ma hijiex trasponibbli għal-livell tal-Unjoni, fatt li l-Qorti Ġenerali ma ħaditx inkunsiderazzjoni.
137
Il-Parlament isostni li r-raba’ aggravju huwa inammissibbli.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
138
Insostenn tar-raba’ aggravju tiegħu, l-appellant jinvoka lment li jirrigwarda biss id-deċiżjoni kontenzjuża u ma għandux effett fuq il-fondatezza tal-interpretazzjoni tar-regoli interni tal-Parlament li skontha din l-istituzzjoni hija obbligata tapplika l-iskema dinamika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati.
139
Għaldaqstant, ma hemmx lok li r-raba’ aggravju jiġi eżaminat.
Fuq il‑ħames aggravju
L-argumenti tal-partijiet
140
Il-ħames aggravju huwa maqsum fi tliet partijiet.
141
Permezz tal-ewwel parti, l-appellant isostni li, kuntrarjament għal dak li qieset il-Qorti Ġenerali fil-punti 112 sa 119 tas-sentenza appellata, l-abbozz ta’ deċiżjoni u l-parir tas-servizz legali għandhom jiġu annullati peress li dawn huma atti li jistgħu jiġu kkontestati li jikkawżawlu preġudizzju.
142
Permezz tat-tieni parti, l-appellant isostni li, kuntrarjament għal dak li qieset il-Qorti Ġenerali fil-punti 120 sa 122 tas-sentenza appellata, il-ħlas lura tas-somom miżmuma indebitament fil-każ ta’ suċċess tar-rikors ma jistax jiġi assimilat ma’ ordni lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni, li fir-rigward tagħha l-Qorti Ġenerali ma hijiex kompetenti.
143
Permezz tat-tielet parti ta’ dan l-aggravju, l-appellant jikkontesta d-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali dwar l-ispejjeż.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
144
Ebda waħda mill-partijiet tal-ħames aggravju mressaq mill-appellant ma hija intiża li tikkritika, anki jekk indirettament, il-fondatezza tal-interpretazzjoni tar-regoli interni tal-Parlament li skontha din l-istituzzjoni hija obbligata tapplika l-iskema dinamika għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew ikkonċernati.
145
Għaldaqstant, ma hemmx lok li ħames aggravju jiġi eżaminat.
146
Peress li l-aggravji kollha mressqa mill-appellant insostenn tal-appell tiegħu ġew miċħuda, hemm lok li dan l-appell jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
Fuq l‑ispejjeż
147
Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura, meta l-appell ma jkunx fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż. Konformement mal-Artikolu 138(1) tal-istess regoli, applikabbli għall-proċedura tal-appell skont l-Artikolu 184(1) tagħhom, il-parti li titlef għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.
148
Peress li l-appellant tilef l-appell tiegħu u l-Parlament talab li dan tal-ewwel jiġi kkundannat għall-ispejjeż, hemm lok li l-appellant jiġi kkundannat ibati, minbarra l-ispejjeż tiegħu stess, dawk sostnuti mill-Parlament.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-appell huwa miċħud.
2)
Enrico Falqui għandu jbati, minbarra l-ispejjeż tiegħu stess, dawk sostnuti mill-Parlament Ewropew.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: it-Taljan.