62005CJ0054_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-54/05,
με αντικείμενο προσφυγή του άρθρου 226 ΕΚ λόγω παραβάσεως, η οποία ασκήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2005,
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τους M. van Beek και M. Huttunen, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,
προσφεύγουσα,
κατά
Δημοκρατίας της Φινλανδίας, εκπροσωπουμένης από τις T. Pynnä και A. Guimaraes-Purokoski, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,
καθής,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα),
συγκείμενο από τους C. W. A. Timmermans, πρόεδρο τμήματος, P. Kūris, J. Makarczyk (εισηγητή), L. Bay Larsen και J.-C. Bonichot, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: P. Mengozzi
γραμματέας: H. von Holstein, βοηθός γραμματέας,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 9ης Νοεμβρίου 2006,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 11ης Ιανουαρίου 2007,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1. Η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, με την προσφυγή της, ζητεί από το Δικαστήριο να διαπιστώσει ότι η Δημοκρατία της Φινλανδίας, απαιτώντας άδεια διαμετακόμισης για τα αυτοκίνητα που έχουν ταξινομηθεί και χρησιμοποιούνται νόμιμα σε άλλο κράτος μέλος, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 28 ΕΚ και 30 ΕΚ.
Το νομικό πλαίσιο
2. Το άρθρο 1 του φινλανδικού νόμου 1482/1994 περί του τέλους επί των αυτοκινήτων [autoverolaki (1482/1994)], της 29ης Δεκεμβρίου 1994, ορίζει ότι το τέλος [«autovero»] (στο εξής: ενιαίο τέλος) αποδίδεται στο Δημόσιο [...] πριν από την ταξινόμηση ή τη θέση σε κυκλοφορία στη Φινλανδία επιβατικών αυτοκινήτων.
3. Σύμφωνα με το άρθρο 2 του ίδιου νόμου, «με τον όρο θέση σε κυκλοφορία στη Φινλανδία νοείται η θέση σε κυκλοφορία αυτοκινήτου στη φινλανδική επικράτεια, ακόμη και όταν δεν έχει ταξινομηθεί στη χώρα αυτή».
4. Το άρθρο 35 του νόμου περί του τέλους επί των αυτοκινήτων προβλέπει εξαιρέσεις από την υπαγωγή στο τέλος αυτό, ειδικότερα υπέρ των αυτοκινήτων που χρησιμοποιούνται με άδεια διαμετακόμισης.
5. Σύμφωνα με το άρθρο 8 του νόμου 1090/2002 περί αυτοκινήτων [ajoneuvolaki (1090/2002)], της 11ης Δεκεμβρίου 2002, «όλα τα μηχανοκίνητα οχήματα και τα ρυμουλκούμενά τους […] πρέπει να ταξινομούνται και να υποβάλλονται σε τεχνικό έλεγχο, πλην εξαιρέσεων που προβλέπονται από ή δυνάμει του παρόντος νόμου. Τα μηχανοκίνητα οχήματα και τα ρυμουλκούμενά τους […] που δεν έχουν ταξινομηθεί ή υποβληθεί νόμιμα σε τεχνικό έλεγχο δεν επιτρέπεται να κυκλοφορούν».
6. Σύμφωνα με το άρθρο 64 του ίδιου νόμου, εξαιρέσεις από την ταξινόμηση μπορούν να προβλεφθούν με διάταγμα. Έτσι, το άρθρο 8 του διατάγματος 1598/1995 περί ταξινομήσεως αυτοκινήτων [asetus ajoneuvojen rekisteröinnistä (1598/1995)], της 18ης Δεκεμβρίου 1995 (στο εξής: διάταγμα περί ταξινομήσεως), προβλέπει τις εν λόγω εξαιρέσεις.
7. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8, παράγραφος 2, του διατάγματος αυτού:
«Αυτοκίνητο ταξινομημένο στο εξωτερικό ή αυτοκίνητο με προσωρινές πινακίδες κυκλοφορίας μπορεί να κυκλοφορεί στη Φινλανδία χωρίς δήλωση ταξινόμησης υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στα άρθρα 46 έως 48, 48a, 49 έως 51, 51a, 51b και 52 έως 56. Το ίδιο ισχύει για την κυκλοφορία αυτοκινήτου για το οποίο έχει χορηγηθεί άδεια διαμετακόμισης».
8. Σύμφωνα με το άρθρο 48 του ίδιου διατάγματος:
«1. Η επιφορτισμένη με την ταξινόμηση αρχή και η τελωνειακή αρχή μπορούν, προκειμένου να υποβάλουν ένα αυτοκίνητο σε τεχνικό έλεγχο, ενόψει διαμετακόμισης, έκθεσης, συμμετοχής σε αγώνες ή επίδειξης στη Φινλανδία αυτοκινήτου που δεν έχει ταξινομηθεί στο κράτος αυτό, ή για άλλο ειδικό λόγο ενόψει διαμετακόμισης αυτοκινήτου, να χορηγούν, κατόπιν αιτήσεως, γραπτή άδεια διαμετακόμισης που επιτρέπει την οδήγηση του αυτοκινήτου αυτού. Το (αυτοκόλλητο) σήμα της διαμετακόμισης δίδεται κατά τη χορήγησή της.
2. Η εν λόγω άδεια διαμετακόμισης χορηγείται για όσο χρονικό διάστημα το αυτοκίνητο καλύπτεται από εν ισχύι ασφάλεια και έχουν καταβληθεί τα ετήσια τέλη επί των βενζινοκίνητων [ajoneuvovero] ή πετρελαιοκίνητων [moottoriajoneuvovero] αυτοκινήτων.
3. Η άδεια διαμετακόμισης χορηγείται για το χρονικό διάστημα που είναι αναγκαίο για την κυκλοφορία του αυτοκινήτου. Δεν είναι δυνατό, χωρίς ιδιαίτερα σοβαρό λόγο, να χορηγηθεί άδεια για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από επτά ημέρες. Η συμμετοχή σε αγώνες δεν μπορεί να θεωρηθεί τέτοιος λόγος.
4. Ένα αυτοκίνητο δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιείται με άδεια διαμετακόμισης, αν δεν είναι κατάλληλο να κυκλοφορεί εξαιτίας της κατάστασης, των διαστάσεων ή του βάρους του.»
9. Τα ετήσια τέλη που αναφέρονται στο άρθρο 48, παράγραφος 2, του διατάγματος περί ταξινομήσεως αντικαταστάθηκαν από ένα νέο ετήσιο τέλος [ajoneuvovero], που θεσπίστηκε με τον νόμο 1281/2003 [ajoneuvoverolaki], της 30ής Δεκεμβρίου 2003. Τα αυτοκίνητα για τα οποία έχει χορηγηθεί άδεια διαμετακόμισης απαλλάσσονται από το ετήσιο αυτό τέλος κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 12, παράγραφος 10, του νόμου αυτού.
10. Το άρθρο 21, παράγραφος 2, του διατάγματος 1116/2003 περί των πληροφοριών που καταχωρούνται στο μητρώο αυτοκινήτων [valtioneuvoston asetus ajoneuvoliikennerekisterin tiedoista (1116/2003)], της 18ης Δεκεμβρίου 2003, απαριθμεί τις πληροφορίες που καταχωρούνται στην άδεια διαμετακόμισης και, στη συνέχεια, στο μητρώο αυτοκινήτων:
«[…] Από την άδεια διαμετακόμισης αντιγράφονται στο μητρώο τα εξής στοιχεία: το όνομα, η διεύθυνση, ο προσωπικός αριθμός ή ο αριθμός της επιχείρησης ή της εταιρίας του κατόχου της άδειας, η μάρκα του αυτοκινήτου, ο τύπος, ο αριθμός του κατασκευαστή, ο αριθμός κυκλοφορίας, η ασφάλεια, η ημερομηνία χορήγησης και η αρχή που εξέδωσε την άδεια, η διάρκεια ισχύος της, ο σκοπός του αυτοκινήτου, τα σχετικά με την άδεια έξοδα και, ενδεχομένως, η διαδρομή.»
Η προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία
11.
Η Επιτροπή, αφού έλαβε πολλές καταγγελίες σχετικά με τη φινλανδική ρύθμιση και την πρακτική των αρμόδιων φινλανδικών αρχών αναφορικά με τη χορήγηση της άδειας διαμετακόμισης που απαιτείται κατά την εισαγωγή αυτοκινήτου ταξινομημένου σε άλλο κράτος μέλος, απηύθυνε στη Φινλανδική Κυβέρνηση, στις 17 Μαΐου 2002, έγγραφο με το οποίο ζήτησε διευκρινίσεις επί της επίμαχης ρύθμισης και πρακτικής.
12. Η Επιτροπή, αφού έλαβε υπόψη τις απαντήσεις της Δημοκρατίας της Φινλανδίας, τις οποίες έκρινε ανεπαρκείς, κίνησε την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία με έγγραφο οχλήσεως, της 9ης Απριλίου 2003, με το οποίο επισήμανε ότι η υποχρέωση που επιβάλλεται στα πρόσωπα που κατοικούν στη Φινλανδία να ζητούν άδεια διαμετακόμισης άμα τη διελεύσει των φινλανδικών συνόρων περιορίζει την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και, ως εκ τούτου, αντιβαίνει προς το άρθρο 28 ΕΚ. Η Επιτροπή ισχυρίστηκε επίσης ότι η επταήμερη διάρκεια ισχύος της άδειας διαμετακόμισης είναι υπερβολικά βραχεία και, κατά συνέπεια, αντιβαίνει προς το άρθρο 28 ΕΚ
13. Η Επιτροπή, με αιτιολογημένη γνώμη της 16ης Δεκεμβρίου 2003, κάλεσε τη Δημοκρατία της Φινλανδίας να λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να συμμορφωθεί προς τη γνώμη αυτή εντός προθεσμίας δύο μηνών από της λήψεώς της.
14. Η Επιτροπή, αφού διαπίστωσε ότι η Δημοκρατία της Φινλανδίας απλώς επανέλαβε τις αρχικές παρατηρήσεις της και δεν συμμορφώθηκε με την εν λόγω γνώμη εντός της ταχθείσας προθεσμίας, άσκησε, δυνάμει του άρθρου 226, εδάφιο δεύτερο, ΕΚ, την υπό κρίση προσφυγή.
Επί της προσφυγής
Επιχειρήματα των διαδίκων
15. Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα άρθρα 28 ΕΚ και 30 ΕΚ δεν επιτρέπουν το καθεστώς άδειας διαμετακόμισης που θεσπίστηκε με το διάταγμα περί ταξινομήσεως. Η Επιτροπή, επικουρικά και για την περίπτωση που το Δικαστήριο δεν δεχόταν ότι στοιχειοθετείται η παράβαση αυτή, ισχυρίζεται ότι η επταήμερη διάρκεια ισχύος της εν λόγω άδειας αντίκειται, αφ’ εαυτής, στα προαναφερθέντα άρθρα, δεδομένης της μικρής διάρκειάς της.
16. Η Επιτροπή θεωρεί τη διαδικασία της άδειας διαμετακόμισης ως το κατά νόμο διοικητικό στάδιο που προηγείται της κατά κυριολεξία διαδικασίας ταξινόμησης του αυτοκινήτου, όταν πρόσωπο που κατοικεί στη Φινλανδία επιθυμεί να εισαγάγει αυτοκίνητο νόμιμα ταξινομημένο σε άλλο κράτος μέλος
17.
Η Επιτροπή φρονεί ότι η θέσπιση παρόμοιας άδειας παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά ποσοτικού περιορισμού στην εισαγωγή ή μέτρου ισοδύναμου αποτελέσματος υπό την έννοια του άρθρου 28 ΕΚ, καθόσον τα πρόσωπα που κατοικούν στη Φινλανδία δεν διαθέτουν καμία νομική εγγύηση ως προς τη δυνατότητα θέσης σε κυκλοφορία στη Φινλανδία αυτοκινήτου που έχει νόμιμα ταξινομηθεί σε άλλο κράτος μέλος και εισάγεται στη Φινλανδία.
18.
Κατά την Επιτροπή, ιδίως από το άρθρο 48 του διατάγματος περί ταξινομήσεως προκύπτει ότι η χορήγηση άδειας διαμετακόμισης επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των αρμόδιων αρχών, χωρίς, κατά συνέπεια, να παρέχεται στον αιτούντα εγγύηση για τη λήψη της.
19. Η Επιτροπή τονίζει επίσης ότι ο κάτοχος του αυτοκινήτου οφείλει να σταματήσει, κατά κανόνα, στα φινλανδικά σύνορα προκειμένου να ζητήσει άδεια διαμετακόμισης και ότι, σε κάθε περίπτωση, για την αίτηση έκδοσης της άδειας αυτής, ακόμη κι αν κατατίθεται προληπτικά πριν τη διέλευση των συνόρων, απαιτείται το πρόσωπο που επιθυμεί να εισαγάγει το αυτοκίνητο να μεταβεί επανειλημμένα στο τελωνείο. Εξάλλου η χορήγηση της άδειας διαμετακόμισης προξενεί έξοδα.
20. Τέλος, η Επιτροπή θεωρεί ότι η χορήγηση άδειας διαμετακόμισης δεν δικαιολογείται από κανέναν από τους επιτακτικούς λόγους γενικού συμφέροντος που απαριθμούνται στο άρθρο 30 ΕΚ. Ειδικότερα, η άδεια διαμετακόμισης δεν εξυπηρετεί ούτε ανάγκες φορολογικού ελέγχου ούτε τον σκοπό της οδικής ασφάλειας.
21. Η Δημοκρατία της Φινλανδίας θεωρεί, κυρίως, ότι το καθεστώς της άδειας διαμετακόμισης, που είναι ανεξάρτητο από την κατά κυριολεξία διαδικασία ταξινόμησης αυτοκινήτων, δεν συνιστά περιορισμό επί των εισαγωγών υπό την έννοια του άρθρου 28 ΕΚ.
22. Η Δημοκρατία της Φινλανδίας, προς στήριξη της ανάλυσής της, προβάλλει ότι το εν λόγω καθεστώς εφαρμόζεται τόσο στην περίπτωση προσωρινής χρήσης στη Φινλανδία αταξινόμητων και αφορολόγητων αυτοκινήτων όσο και στην περίπτωση που τα πρόσωπα που κατοικούν στη Φινλανδία, εισάγουν από το εξωτερικό αυτοκίνητο που δεν έχει ταξινομηθεί σε αυτό το κράτος μέλος. Η Δημοκρατία της Φινλανδίας διευκρινίζει ότι η χορήγηση της εν λόγω άδειας δεν έχει άμεση σχέση με τη διέλευση των συνόρων, καθόσον συνδέεται αποκλειστικά με τη θέση σε κυκλοφορία του αυτοκινήτου και, ως εκ τούτου, η απαίτηση κατοχής άδειας διαμετακόμισης εφαρμόζεται αδιακρίτως σε όλα τα αυτοκίνητα που δεν έχουν ακόμη ταξινομηθεί στη Φινλανδία.
23.
Η Δημοκρατία της Φινλανδίας τονίζει, εκτός από το χαμηλό κόστος της άδειας διαμετακόμισης, την ταχύτητα και την απλότητα της διαδικασίας έκδοσής της, καθώς χορηγείται χωρίς προηγούμενο τεχνικό έλεγχο του αυτοκινήτου και ο αιτών δεν υποχρεούται, κατά τα λοιπά, να έχει στην κατοχή του το αυτοκίνητο όταν καταθέτει την αίτηση χορήγησης της άδειας αυτής.
24. Εξάλλου, η Δημοκρατία της Φινλανδίας υποστηρίζει ότι υφίστανται προϋποθέσεις για τη χορήγηση άδειας διαμετακόμισης και ότι, ω ς εκ τούτου, η απόφαση των αρμόδιων αρχών δεν μπορεί να στηρίζεται σε αυθαίρετη εκτίμηση.
25.
Επικουρικά, η Δημοκρατία της Φινλανδίας φρονεί ότι η διαδικασία της άδειας διαμετακόμισης είναι, εν πάση περιπτώσει, δικαιολογημένη, αφού πρόκειται για τον απλούστερο τρόπο που εγγυάται την επίτευξη των σκοπών της αποτελεσματικότητας του φορολογικού ελέγχου και της προστασίας της οδικής ασφάλειας.
26.
Συναφώς, η Δημοκρατία της Φινλανδίας υποστηρίζει, αφενός, ότι, όταν αυτοκίνητο μη ταξινομημένο στη Φινλανδία κυκλοφορεί στο φινλανδικό έδαφος, πρέπει να είναι δυνατή η εξακρίβωση χωρίς κίνδυνο λάθους εάν πρόκειται για αυτοκίνητο απαλλασσόμενο από το τέλος κυκλοφορίας ή για αυτοκίνητο για το οποίο θα έπρεπε να καταβληθεί το τέλος αυτό. Η ύπαρξη άδειας διαμετακόμισης καθιστά δυνατό να προσδιοριστεί αξιόπιστα, για τα αυτοκίνητα που ανήκουν σε κατοίκους Φινλανδίας, η χρονολογία της θέσης σε κυκλοφορία του αυτοκινήτου, που αποτελεί την αφετηρία του υπολογισμού της διάρκειας ατελούς χρήσης του αυτοκινήτου, και αποτρέπει μαζικούς οδικούς ελέγχους κυρίως αυτοκινήτων με αλλοδαπές πινακίδες κυκλοφορίας, οι οποίοι, ελλείψει άδειας διαμετακόμισης, θα ήταν απαραίτητοι.
27. Αφετέρου, η Δημοκρατία της Φινλανδίας υποστηρίζει ότι το σύστημα της άδειας διαμετακόμισης εγγυάται ότι οι πληροφορίες σχετικά με το χρησιμοποιούμενο αυτοκίνητο και τον κάτοχο της εν λόγω άδειας καταχωρούνται στο μητρώο αυτοκινήτων. Η ενημέρωση του μητρώου είναι απαραίτητη για τον έλεγχο της καταβολής του ετήσιου τέλους. Εξάλλου, οι εν λόγω πληροφορίες είναι απαραίτητες προς τον σκοπό της οδικής ασφάλειας, ιδίως σε περίπτωση παράβασης του κώδικα οδικής κυκλοφορίας ή ατυχήματος.
28. Όσον αφορά τη διάρκεια ισχύος της άδειας διαμετακόμισης, το εν λόγω κράτος μέλος φρονεί ότι συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας και, ως εκ τούτου, δεν αντίκειται στα άρθρα 28 ΕΚ και 30 ΕΚ. Η Δημοκρατία της Φινλανδίας διευκρινίζει ότι η διάρκεια της ισχύος μπορεί να παραταθεί κατόπιν αιτήσεως.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
29. Η Επιτροπή προσάπτει στη Δημοκρατία της Φινλανδίας ότι παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 28 ΕΚ και 30 ΕΚ, επειδή απαιτεί από τα πρόσωπα που κατοικούν στη Φινλανδία και τα οποία επιθυμούν να εισαγάγουν αυτοκίνητο νόμιμα ταξινομημένο σε άλλο κράτος μέλος να ζητήσουν τη χορήγηση άδειας διαμετακόμισης προκειμένου να θέσουν σε κυκλοφορία το όχημα αυτό πριν την
ταξινόμησή του στη Φινλανδία και πριν την καταβολή των τελών επί των αυτοκινήτων.
30. Κατά πάγια νομολογία, η επιβαλλόμενη από το άρθρο 28 ΕΚ απαγόρευση μέτρων αποτελέσματος ισοδύναμου προς περιορισμούς αφορά κάθε κανονιστική ρύθμιση των κρατών μελών ικανή να εμποδίσει, άμεσα ή έμμεσα, πραγματικά ή δυνητικά, το ενδοκοινοτικό εμπόριο (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 19ης Ιουνίου 2003, C‑420/01, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 2003, σ. I-6445, σκέψη 25· της 23ης Σεπτεμβρίου 2003, C-192/01, Επιτροπή κατά Δανίας, Συλλογή 2003, σ. I-9693, σκέψη 39· της 2ας Δεκεμβρίου 2004, C-41/02, Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών, Συλλογή 2004, σ. Ι–11375, σκέψη 39 και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία· και της 10ης Ιανουαρίου 2006, C‑147/04, De Groot en Slot Allium και Bejo Zaden, Συλλογή 2006, σ. Ι-245, σκέψη 71).
31. Εξάλλου, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι το άρθρο 28 ΕΚ εμποδίζει την εφαρμογή, στις ενδοκοινοτικές σχέσεις, μιας εθνικής νομοθεσίας, η οποία απαιτεί, έστω και τελείως τυπικά, άδειες εισαγωγής ή άλλη παρόμοια διαδικασία (βλ., υπό την έννοια αυτή, αποφάσεις της 8ης Φεβρουαρίου 1983, 124/81, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου, αποκαλούμενη «γάλα UHT», Συλλογή 1983, σ. 203, σκέψη 9, και της 5ης Ιουλίου 1990, C-304/88, Επιτροπή κατά Βελγίου, Συλλογή 1990, σ. I-2801, σκέψη 9· βλ. επίσης απόφαση της 28ης Σεπτεμβρίου 2006, C‑434/04, Ahokainen και Leppik, που δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 20).
32. Δεν αμφισβητείται ότι τo σύστημα της άδειας διαμετακόμισης, που επιβάλλει διατυπώσεις για τη θέση σε κυκλοφορία στη Φινλανδία αυτοκινήτου που είναι νόμιμα ταξινομημένο σε άλλο κράτος μέλος και εισάγεται από κάτοικο Φινλανδίας, μπορεί να περιορίσει το ενδοκοινοτικό εμπόριο αυτοκινήτων και να παρεμποδίσει την πρόσβαση στην αγορά των εμπορευμάτων που έχουν νόμιμα παραχθεί και/ή διατεθεί στο εμπόριο σε άλλα κράτη μέλη.
33. Ο περιορισμός έγκειται ειδικότερα στις διατυπώσεις που οφείλει να διεκπεραιώσει ο κάτοχος αυτοκινήτου προελεύσεως άλλου κράτους μέλους προκειμένου το αυτοκίνητο να μπορεί να χρησιμοποιείται νόμιμα στο φινλανδικό έδαφος, διατυπώσεις λόγω των οποίων ενδέχεται να υποχρεωθεί ο ενδιαφερόμενος να σταματήσει στο συνοριακό σταθμό προκειμένου να λάβει άδεια διαμετακόμισης και οι οποίες, εν πάση περιπτώσει, απαιτούν κόστος λόγω της μη δωρεάν χορήγησης της εν λόγω άδειας. Επιπλέον, ελλείψει τέτοιας άδειας κατά τη διέλευση των συνόρων, το όχημα, καταρχήν, δεν μπορεί να τεθεί σε κυκλοφορία.
34. Εξάλλου, η χορήγηση άδειας διαμετακόμισης, που δεν υπόκειται σε προθεσμία από της καταθέσεως της αιτήσεως που υποβάλλεται για τη λήψη της εν λόγω άδειας, δεν αποτελεί, κατά τις ίδιες τις διατάξεις του άρθρου 48, παράγραφος 1, του διατάγματος περί ταξινομήσεως, υποχρέωση για τις οικείες αρχές, γεγονός το οποίο η Δημοκρατία της Φινλανδίας επιβεβαίωσε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση.
35. Λαμβανομένης υπόψη της εξουσίας που διαθέτουν οι αρμόδιες αρχές, δεν είναι επομένως βέβαιο ότι ο αιτών θα λάβει, εντός εύλογης προθεσμίας, άδεια διαμετακόμισης, η οποία είναι ωστόσο απαραίτητη για τη θέση σε κυκλοφορία του οχήματος κατά τα επιτασσόμενα από τον νόμο. Η δυνατότητα άσκησης προσφυγής κατά της διοικητικής απόφασης που απορρίπτει την αίτηση χορήγησης της άδειας είναι ως προς το ζήτημα αυτό αδιάφορη.
36. Ωστόσο, η ελεύθερη κυκλοφορία αποτελεί δικαίωμα του οποίου η άσκηση δεν μπορεί να εξαρτάται από διακριτική ευχέρεια ή ανοχή της εθνικής διοίκησης (βλ. την αποκαλούμενη απόφαση «γάλα UHT», όπ.π., σκέψη 10).
37. Τέλος, δεν αμφισβητείται ότι το επίμαχο έγγραφο δεν ισχύει παρά για μικρή διάρκεια και ότι υφίσταται ο κίνδυνος ακινητοποίησης του αυτοκινήτου κατά τη λήξη της επταήμερης προθεσμίας που προβλέπεται από τη φινλανδική ρύθμιση, πριν καν πραγματοποιηθεί η οριστική ταξινόμηση και καταβληθεί το τέλος.
38. Εφόσον η επίμαχη άδεια διαμετακόμισης εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 28 ΕΚ, προκύπτει από πάγια νομολογία ότι εθνική ρύθμιση που αποτελεί μέτρο αποτελέσματος ισοδύναμου προς ποσοτικούς περιορισμούς μπορεί να δικαιολογείται για έναν από τους λόγους γενικού συμφέροντος που απαριθμούνται στο άρθρο 30 ΕΚ ή για επιτακτικές ανάγκες (βλ., υπό την έννοια αυτή, αποφάσεις της 19ης Ιουνίου 2003, C-420/01, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 2003, σ. Ι‑6445, σκέψη 29, και της 5ης Φεβρουαρίου 2004, C-270/02, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 2004, σ. Ι-1559, σκέψη 21). Και στις δύο περιπτώσεις η διάταξη της εθνικής νομοθεσίας πρέπει να είναι ικανή να διασφαλίσει την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού και να μην βαίνει πέραν εκείνου που είναι αναγκαίο για την επίτευξη του σκοπού αυτού (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 20ής Ιουνίου 2002, C-388/00 και C‑429/00, Radiosistemi, Συλλογή 2002, σ. Ι-5845, σκέψεις 40 έως 42, και της 8ης Μαΐου 2003, C‑14/02, ATRAL, Συλλογή 2003, σ. Ι-4431, σκέψη 64).
39. Συναφώς, εναπόκειται στις αρμόδιες εθνικές αρχές να αποδείξουν, αφενός, ότι η κανονιστική τους ρύθμιση είναι αναγκαία για την επίτευξη ενός ή περισσοτέρων από τους σκοπούς που παραθέτει το άρθρο 30 ΕΚ ή για την κάλυψη επιτακτικών αναγκών και, αφετέρου, ότι η ρύθμιση αυτή είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας (βλ., υπό αυτή την έννοια, τις προπαρατεθείσες αποφάσεις ATRAL, σκέψη 67, της 19ης Ιουνίου 2003, C-420/01, Επιτροπή κατά Ιταλίας, σκέψεις 30 και 31, και C-270/02, Επιτροπή κατά Ιταλίας, όπ.π., σκέψη 22).
40. Όσον αφορά, πρώτον, το επιχείρημα της Δημοκρατίας της Φινλανδίας, ότι η άδεια διαμετακόμισης είναι απαραίτητη για την επίτευξη του σκοπού της οδικής ασφάλειας, καθόσον καθιστά δυνατή την ακριβή ταυτοποίηση των εν λόγω αυτοκινήτων μέσω της ενημέρωσης των πληροφοριών που καταχωρούνται στο εθνικό μητρώο αυτοκινήτων, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι η οδική ασφάλεια αποτελεί επιτακτικό λόγο γενικού συμφέροντος δυνάμενο να δικαιολογήσει περιορισμό στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 5ης Οκτωβρίου 1994, C‑55/93, Van Schaik, Συλλογή 1994, σ. I‑4837, σκέψη 19· της 12ης Οκτωβρίου 2000, C‑314/98, Snellers, Συλλογή 2000, σ. I‑8633, σκέψη 55, και της 21ης Μαρτίου 2002, C‑451/99, Cura Anlagen, Συλλογή 2002, σ. I‑3193, σκέψη 59).
41. Εντούτοις, δεν αποδεικνύεται ότι η χορήγηση άδειας διαμετακόμισης που συνοδεύεται από την επικόλληση στα αυτοκίνητα αυτοκόλλητων σημάτων διαμετακόμισης, τα οποία αντικαθιστούν την αρχική ταξινόμηση, καθώς και η καταχώρηση στο μητρώο οχημάτων των πληροφοριών που αφορούν την άδεια αυτή αποσκοπούν πράγματι στην επίτευξη του σκοπού της οδικής ασφάλειας, καθόσον μάλιστα η απαίτηση κατοχής της εν λόγω άδειας δεν εφαρμόζεται στο σύνολο των ταξινομημένων σε άλλο κράτος μέλος αυτοκινήτων που τίθενται σε κυκλοφορία στο φινλανδικό έδαφος.
42. Εν πάση περιπτώσει, πρέπει να τονισθεί, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 72 των προτάσεών του, ότι, εν αναμονή της οριστικής ταξινόμησης των αυτοκινήτων στη Φινλανδία, τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους μπορούν να ταυτοποιούνται, όποιο και αν είναι το κράτος μέλος στο οποίο ταξινομήθηκαν, καθόσον όλα τα κράτη μέλη διαθέτουν σύστημα ταξινόμησης αυτοκινήτων (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση της 23ης Φεβρουαρίου 2006, C-232/03, Επιτροπή κατά Φινλανδίας, μη δημοσιευθείσα ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 51).
43. Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η Δημοκρατία της Φινλανδίας δεν απέδειξε ότι ο σκοπός της οδικής ασφάλειας μπορεί να δικαιολογήσει τη διαδικασία της άδειας διαμετακόμισης.
44. Όσον αφορά, δεύτερον, το επιχείρημα που βασίζεται στην ανάγκη διασφάλισης, μέσω της άδειας διαμετακόμισης, της αποτελεσματικότητας του φορολογικού ελέγχου, καθόσον ο σκοπός αυτός αποτελεί, κατά πάγια νομολογία, επιτακτική ανάγκη που μπορεί να δικαιολογήσει μη επιτρεπόμενο από το άρθρο 28 ΕΚ μέτρο ισοδύναμου αποτελέσματος (βλ., ιδίως, απόφαση της 12ης Μαρτίου 1987, 176/84, Επιτροπή κατά Ελλάδας, Συλλογή 1987, σ. 1193, σκέψη 25), δεν αμφισβητείται ότι η Δημοκρατία της Φινλανδίας μπορεί δικαιολογημένα να θεσπίζει διαδικασίες ελέγχου προκειμένου να διακριβώνεται ποια αυτοκίνητα μπορούν προσωρινά να τύχουν απαλλαγής από τα τέλη επί των αυτοκινήτων μολονότι πρόκειται να ταξινομηθούν στη Φινλανδία.
45. Εντούτοις, όσον αφορά την εκτίμηση της αναλογικότητας της επίμαχης ρύθμισης και του ζητήματος αν ο επιδιωκόμενος σκοπός μπορεί να επιτευχθεί με περιορισμούς που επηρεάζουν λιγότερο το ενδοκοινοτικό εμπόριο, διαπιστώνεται ότι η Δημοκρατία της Φινλανδίας δεν απέδειξε συγκεκριμένα την αναλογικότητα, σε σχέση με τον επιδιωκόμενο σκοπό, του επίμαχου περιορισμού της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων.
46. Πράγματι, μέτρα λιγότερο περιοριστικά θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν παρόμοιο αποτέλεσμα, καθιστώντας δυνατό τον καθορισμό της ημερομηνίας κατά την οποία άρχισε η χρήση του αυτοκινήτου, χωρίς να έχουν καταβληθεί τα τέλη επί των αυτοκινήτων. Συναφώς, προκύπτει ιδίως από τα δικόγραφα και την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, καθώς και από το σημείο 83 των προτάσεων του γενικού εισαγγελέα, ότι ένα από τα μέτρα αυτά είναι η θέσπιση συστήματος υποχρεωτικής δήλωσης της θέσης του αυτοκινήτου σε κυκλοφορία με πρωτοβουλία του ιδιοκτήτη ή του κατόχου του αυτοκινήτου, σε συνδυασμό με κατάλληλες κυρώσεις σε περίπτωση μη τήρησης της διοικητικής αυτής διατύπωσης. Η δήλωση αυτή θα μπορούσε να συνοδεύεται από τον καθορισμό εύλογης προθεσμίας από τη δήλωση θέσης του αυτοκινήτου σε κυκλοφορία, κατά τη διάρκεια της οποίας θα επιτρεπόταν η χρήση του αυτοκινήτου χωρίς ο υπόχρεος να έχει καταβάλει τα τέλη επί των αυτοκινήτων.
47. Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Δημοκρατία της Φινλανδίας, απαιτώντας άδεια διαμετακόμισης για τη θέση σε κυκλοφορία αυτοκινήτων που έχουν ταξινομηθεί και χρησιμοποιούνται νόμιμα σε άλλο κράτος μέλος, άδεια που προβλέπεται από το διάταγμα περί ταξινομήσεως αυτοκινήτων, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 28 ΕΚ και 30 ΕΚ.
Επί των δικαστικών εξόδων
48. Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Επειδή η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της Δημοκρατίας της Φινλανδίας και η Δημοκρατία της Φινλανδίας ηττήθηκε, το κράτος μέλος αυτό πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφασίζει:
1) Η Δημοκρατία της Φινλανδίας, απαιτώντας άδεια διαμετακόμισης για τη θέση σε κυκλοφορία αυτοκινήτων που έχουν ταξινομηθεί και χρησιμοποιούνται νόμιμα σε άλλο κράτος μέλος, άδεια που προβλέπεται από το διάταγμα 1598/1995 περί ταξινομήσεως αυτοκινήτων [asetus ajoneuvojen rekisteröinnistä (1598/1995)], της 18ης Δεκεμβρίου 1995, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 28 ΕΚ και 30 ΕΚ.
2) Καταδικάζει τη Δημοκρατία της Φινλανδίας στα δικαστικά έξοδα.