62024CJ0114_RES
Cás C-114/24 P
Global Nanotechnologies AE schediasmou anaptyxis paraskevis kai emporias ylikon nanotechnologias (Glonatech)
v
An Ghníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde
Breithiúnas na Cúirte (an Ceathrú Dlísheomra) an 3 Iúil 2025
(Achomharc – Clásal eadrána – An seachtú clár réime um thaighde, um fhorbairt theicneolaíoch agus um ghníomhaíochtaí taisealbhaidh (2007-2013) – Tionscadal SANAD – Costais foirne – Costais incháilithe – Iarraidh ar aisghabháil – Nótaí dochair – Airteagal 41 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – Prionsabal an dea-riaracháin – Forais a ionadú – Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha – An ceart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil – Dualgas cruthúnais – Comhréireacht)
Imeachtaí breithiúnacha – An Chúirt Ghinearálta ar tugadh na himeachtaí os a comhair faoi chlásal eadrána – Saincheisteanna dlí – Sárú ar phrionsabal an dea-riaracháin – Dlínse Chúirteanna an Aontais scrúdú a dhéanamh ar sháruithe féideartha ar an gCairt um Chearta Bunúsacha agus ar phrionsabail ghinearálta dhlí an Aontais
(Airteagal 272 CFAE; Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagal 41)
(féach míreanna 45-47)
Buiséad an Aontais Eorpaigh – Cúnamh airgeadais an Aontais – Oibleagáid ar an tairbhí na coinníollacha maidir le deonú an chúnaimh a chomhlíonadh – An seachtú clár réime um thaighde, um fhorbairt theicneolaíoch agus um ghníomhaíochtaí taisealbhaidh (2007-2013) – Comhaontú deontais – Maoiniú ar ráta comhréidh – Rialuithe ex-post arna ndéanamh mar chuid d’iniúchadh airgeadais – Inghlacthacht
(Rialachán 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagail 181 agus 183)
(féach míreanna 74, 75, 77)
Achomharc – Saincheisteanna dlí – Measúnú mícheart ar na fíorais – Do-ghlacthacht – Athbhreithniú ag an gCúirt ar léiriú forála conarthaí – Eisiamh
(Airteagal 256(1) CFAE; Reacht na Cúirte Breithiúnais, Airteagal 58, an chéad mhír; Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, Airteagal 169)
(féach mír 84)
Achomharc – Saincheisteanna dlí – Athbhreithniú ag an gCúirt ar mheasúnú rialacha an dlí náisiúnta ar a bhfuil páirtí ag brath – Eisiamh ach amháin i gcás saobhadh
(Airteagal 256(1), an dara fomhír, CFAE; Reacht na Cúirte Breithiúnais, Airteagal 58, an chéad mhír)
(féach míreanna 85, 86)
Buiséad an Aontais Eorpaigh – Cúnamh airgeadais an Aontais – Oibleagáid ar an tairbhí na coinníollacha maidir le deonú an chúnaimh a chomhlíonadh – Maoiniú lena gcumhdaítear na costais arna dtabhú go hiarbhír amháin – Léiriú gur tabhaíodh na costais i ndáiríre – Easpa – Costais neamh-incháilithe – Cur i bhfeidhm teicniúil cuí tionscadal is ábhar do chúnamh airgeadais an Aontais – Easpa tionchair
(Airteagal 317 CFAE; Rialachán Uimh. 966/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 121)
(féach míreanna 97, 99)
Achomharc – Saincheisteanna dlí – Measúnú mícheart ar na fíorais agus ar an bhfianaise – Do-ghlacthacht – Athbhreithniú ag an gCúirt ar an measúnú ar na fíorais agus ar an bhfianaise – Eisiamh ach amháin i gcás saobhadh – Mainneachtain aird a thabhairt ar na rialacha is infheidhme maidir le fianaise – Inghlacthacht
(Airteagal 256(1) CFAE; Reacht na Cúirte Breithiúnais, Airteagal 58, an chéad mhír; Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, Airteagal 168(1)(d))
(féach míreanna 107-109)
Résumé
Agus an t-achomharc sin maidir le comhaontú deontais ina bhfuil clásal eadrána á dhíbhe, deimhníonn an Chúirt Bhreithiúnais a cásdlí socair ar dá réir a leanann an Coimisiún Eorpach de bheith faoi réir a oibleagáidí faoin gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’) agus faoi phrionsabail ghinearálta dhlí an Aontais, agus mar thoradh air sin go bhféadfar a iarraidh ar Chúirteanna an Aontais Eorpaigh an sárú féideartha ar Airteagal 41 den Chairt a fhíorú i ndíospóid a thagann, mar atá sa chás seo, faoi chur chun feidhme Airteagal 272 CFAE.
Is cuideachta atá corpraithe faoi dhlí na Gréige é an t-achomharcóir a bhfuil baint aige le hearnáil na nanaitheicneolaíochta. An 20 Nollaig 2012, thug sé comhaontú deontais i gcrích leis an nGníomhaireacht Feidhmiúcháin Eorpach um Thaighde (REA) maidir le cur chun feidhme thionscadal SANAD (‘an comhaontú deontais’). Foráladh leis an gcomhaontú sin, a cuireadh i bhfeidhm an lá céanna, ranníocaíocht uasta airgeadais an Aontais Eorpaigh don tionscadal sin atá le déanamh le linn tréimhse 48 mí ón 1 Eanáir 2013, roinnte ina dá thréimhse tuairiscithe 24 mhí. I mí Eanáir 2013, d’aontaigh ceithre rannpháirtí eile i dtionscadal SANAD don chomhaontú deontais mar thairbhithe. Cuireadh an tionscadal i gcrích an 31 Nollaig 2016.
I gcomhthéacs íocaíocht deiridh ranníocaíocht an Aontais leis an tionscadal, chuir REA an t-achomharcóir ar an eolas, trí ríomhphost an 8 Deireadh Fómhair 2018, go raibh neamhréireachtaí agus bearnaí sna doiciméid tacaíochta a chuir sé ar fáil. An 21 Lúnasa 2019, chuir REA an t-achomharcóir ar an eolas freisin faoi sheoladh iniúchta airgeadais lena gcumhdaítear tréimhse iomlán chur chun feidhme an chomhaontaithe deontais agus leag sé amach liosta mionsonraithe de na sonraí agus de na doiciméid a bhí le cur ar fáil chun críocha an iniúchta sin, a rinneadh idir an 22 agus an 24 Deireadh Fómhair 2019.
An 22 Iúil 2020, fuair an t-achomharcóir dréacht-tuarascáil iniúchóireachta ina leagtar amach torthaí an iniúchta airgeadais ónar léir nach mhór a mheas go raibh catagóirí áirithe de chostais tionscadail neamh-incháilithe faoi fhorálacha an chomhaontaithe deontais. Chuir an t-achomharcóir i gcoinne na dtorthaí sin an 23 Meán Fómhair 2020. An 30 Márta 2021, chuir REA in iúl don achomharcóir gur coinníodh torthaí na dréacht-tuarascála iniúchóireachta, agus luaigh sé gur sháraigh an t-achomharcóir méid arna iarraidh ag féachaint do choinníollacha an chomhaontaithe deontais. Chuir sé in iúl freisin go gcuirfí na coigeartuithe a leagtar amach sa tuarascáil sin chun feidhme, lena n áirítear an t-ordú chun na méideanna a íocadh an iomarca orthu a aisghabháil agus damáistí leachtaithe a ríomh faoi choinníollacha ginearálta an chomhaontaithe deontais. An 22 Aibreán 2021, ghlac REA an tuarascáil mheasúnaithe ar fheidhmíocht, maidir leis an dara tréimhse thuairiscithe de thionscadal SANAD An 5 Bealtaine 2021, sheol sé litir réamhfhaisnéise chuig an achomharcóir inar luaitear gur fhormheas sé an tuarascáil iniúchóireachta deiridh agus cur chun feidhme aisghabháil thoradh an iniúchta airgeadais, agus ina n-iarrtar air é a chur ar an eolas, laistigh de 2 mhí, faoi aon agóidí a d’fhéadfadh a bheith aige. Chuir an t-achomharcóir isteach iad faoi dhó agus thug REA freagra orthu.
Ina fhreagra deireanach, dar dáta an 22 Nollaig 2021, inar mhínigh sé nach bhféadfadh argóintí an achomharcóra torthaí na tuarascála iniúchóireachta deiridh a athrú, chuir REA nóta dochair Uimh. 3242113938 i gceangal leis, lena gceanglaítear go n-íocfaí suim i leith thionscadal SANAD leis na rannpháirtithe uile. An 22 Meitheamh 2022, chuir an t-achomharcóir REA ar an eolas faoi nuashonrú ar an leithdháileadh de mhéid iomlán an éilimh atá le haisghabháil ó gach ceann díobh. Ar deireadh, an 29 Meán Fómhair 2022, chuir REA in iúl don achomharcóir, ar an gcéad dul síos, nóta sochair Uimh. 3234220185 lena gcuirfí nóta dochair Uimh. 3242113938 ar ceal agus a thogra maidir le leithdháileadh éilimh idir na rannpháirtithe éagsúla i dtionscadal SANAD á chur san áireamh agus, ar an dara dul síos, an nóta dochair nua a bhaineann go sonrach leis an éileamh i gcoinne a duine.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Ar an gcéad dul síos, tugann an Chúirt faoi deara go gcumhdaítear le prionsabal an dea-riaracháin oibleagáid na hinstitiúide inniúla scrúdú a dhéanamh, go cúramach agus go neamhchlaonta, ar fhianaise ábhartha uile sa chás. Dá bhrí sin, i gcás ina ngníomhaíonn institiúidí, comhlachtaí, oifigí nó gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh i gcomhlíonadh conartha ar shonraigh siad na clásail ina leith, tagann an cás sin faoi raon feidhme dhlí an Aontais agus, dá bhrí sin, faoi raon feidhme na Cairte, de réir bhrí Airteagal 51 di. Ina theannta sin, meabhraíonn an Chúirt a cásdlí ar dá réir, i gcás ina gcomhlíonfaidh institiúidí, comhlachtaí, oifigí nó gníomhaireachtaí an Aontais conradh, leanfaidh siad de bheith faoi réir na n oibleagáidí atá orthu faoin gCairt agus faoi réir phrionsabail ghinearálta dhlí an Aontais. Mar thoradh air sin, cé nach ráthaítear leis an dlí is infheidhme maidir leis an gconradh lena mbaineann na ráthaíochtaí céanna a thugtar leis an gCairt agus le prionsabail ghinearálta dhlí an Aontais, ní dhíolmhaítear institiúidí, comhlachtaí, oifigí nó gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh óna áirithiú go gcomhlíontar iad i ndáil lena gconraitheoirí (
1
). Ina theannta sin, meabhraíonn an Chúirt a cásdlí deimhnithe ar dá réir, má chinneann na páirtithe, ina gconradh, trí bhíthin clásal eadrána, dlínse a thabhairt do Chúirteanna an Aontais díospóidí a bhaineann leis an gconradh sin a éisteacht, beidh dlínse ag an gcúirt sin, gan beann ar an dlí is infheidhme a shonraítear sa chonradh sin, scrúdú a dhéanamh ar sháruithe féideartha ar an gCairt agus ar phrionsabail ghinearálta dhlí an Aontais.
Sna himthosca sin, cinneann an Chúirt go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí trí eisiamh a dhéanamh ar an bhféidearthacht atá ag Cúirteanna an Aontais Eorpaigh an sárú féideartha ar phrionsabal an dea-riaracháin a chumhdaítear in Airteagal 41 den Chairt a fhíorú i ndíospóid a thagann, mar atá sa chás seo, faoi chur chun feidhme Airteagal 272 CFAE.
Tugann an Chúirt faoi deara, áfach, de réir a cásdlí socair, má léirítear le forais breithiúnais na Cúirte Ginearálta go ndearnadh sárú ar dhlí an Aontais ach go bhfuil bunús maith leis an gcuid oibríochtúil ar fhorais dhlíthiúla eile, ní féidir le sárú den sórt sin údar a thabhairt leis an mbreithiúnas sin a chur ar neamhní agus ní mór forais eile a chur ina n-ionad agus an t-achomharc a dhíbhe (
2
). Is tábhachtach a fhíorú, dá bhrí sin, an léir go bhfuil diúltú d’argóint lena n éilítear sárú ar an gceart chun dea-riaracháin, mar a leagtar amach in Airteagal 41 den Chairt, bunaithe ar fhorais dhlíthiúla eile seachas na forais sin a cuireadh ó bhail mar gheall ar an earráid a sainaithníodh i mbreithiúnas na Cúirte Ginearálta.
I ndail leis sin, seiceálfaidh an t-oifigeach údarúcháin inniúil, ar a dhéanaí sula n-íoctar an t-iarmhéid, inter alia, ar comhlíonadh na coinníollacha lena spreagtar íocaíocht na gcnapshuimeanna, na gcostas aonaid nó na rátaí comhréidhe, lena n áirítear, i gcás inar gá, cur i gcrích na n-aschur agus/nó na dtorthaí, i gcomhréir le hAirteagal 183(1) de Rialachán Airgeadais 2018 (
3
). Sonraítear leis an bhforáil sin go bhféadfadh comhlíonadh na gcoinníollacha sin a bheith faoi réir seiceálacha ex post freisin agus ar an gcaoi sin aithnítear go sainráite inti an ceart atá ag an oifigeach údarúcháin inniúil a fhíorú go gcomhlíontar na coinníollacha lena spreagtar íocaíocht agus an deonú a laghdú, i gcás nach gcomhlíontar na coinníollacha sin nó i gcás neamhrialtacht, calaois nó sárú oibleagáidí eile. Chuige sin, cuireann an Chúirt in iúl, i gcomhréir leis an gcomhaontú deontais arna thabhairt i gcrích idir na páirtithe, go bhféadfaidh REA nó an Coimisiún, tráth ar bith le linn chur chun feidhme an tionscadail agus go dtí go rachaidh tréimhse 5 bliana in éag tar éis dheireadh an tionscadail, iniúchtaí airgeadais a dhéanamh maidir le cur chun feidhme cuí an chomhaontaithe sin.
Ar an taobh eile, leagtar síos leis an gcomhaontú sin an oibleagáid ar thairbhí an chistithe na bunchóipeanna nó, i gcásanna eisceachtúla, cóipeanna deimhnithe de na bunchóipeanna, lena n-áirítear cóipeanna leictreonacha, de na doiciméid uile a bhaineann leis an gcomhaontú deontais a choimeád go dtí 5 bliana tar éis dheireadh an tionscadail.
Tugann an Chúirt faoi deara gur léir ó chinntí na Cúirte Ginearálta gur tugadh tionscadal SANAD chun críche an 31 Nollaig 2016 agus gur sheol REA litir chuig an achomharcóir an 21 Lúnasa 2019 faoi nós imeachta iniúchóireachta a thionscnamh, tar éis dó litir a sheoladh an 8 Deireadh Fómhair 2018, lenar tharraing sé anuas cheana féin, i gcomhthéacs íocaíocht deiridh ranníocaíocht an Aontais le tionscadal SANAD agus, dá bhrí sin, sular íocadh an t-iarmhéid, go raibh roinnt neamhréireachtaí agus bearnaí sna doiciméid tacaíochta a chuir an t-achomharcóir ar fáil. Thairis sin, thug an Chúirt Ghinearálta dá haire gur sonraíodh sa chomhaontú deontais go bhféadfadh foireann REA nó an Coimisiún na hiniúchtaí airgeadais a dhéanamh, agus chinn sí, cé gur mhaígh an t-achomharcóir easpa neamhchlaontachta na foirne sin, nár chuir sé an fhianaise is lú ar fáil ina leith sin.
Sna himthosca sin, ba cheart a mheas nach ndearnadh an t-iniúchadh atá i gceist go déanach nó i gcomhréir le nósanna imeachta atá contrártha do phrionsabal na neamhchlaontachta. Dá bhrí sin, dealraíonn sé, d’ainneoin na hearráide dlí a sainaithníodh i mbreithiúnas na Cúirte Ginearálta, nach raibh bunús le hargóint an achomharcóra lena líomhnaítear sárú ar an gceart chun dea-riaracháin, a leagtar síos in Airteagal 41 den Chairt, agus dá bhrí sin go bhféadfadh an Chúirt Ghinearálta diúltú di.
Ar an dara dul síos, áitíonn an t-achomharcóir go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráidí dlí i léiriú roinnt forálacha an chomhaontaithe deontais agus Airteagail 1161 go 1163 de Chód Sibhialta na Beilge. Maidir leis an bpointe sin, meabhraíonn an Chúirt a cásdlí socair ar dá réir nach féidir scrúdú a rinne an Chúirt Ghinearálta ar fhoráil chonarthach, amhail forálacha an chomhaontaithe deontais, a mheas mar léiriú an dlí agus ní féidir é a fhíorú in achomharc gan cur isteach ar dhlínse na Cúirte Ginearálta na fíorais a shuíomh. Tá conclúid den sórt sin ábhartha freisin d’argóint an achomharcóra gur theip ar an gCúirt Ghinearálta easpa soiléireachta an chomhaontaithe deontais a léiriú ina fhabhar, i gcomhréir le hAirteagal 1162 de Chód Sibhialta na Beilge. Is ionann an cur chuige sin agus agóid a dhéanamh i gcoinne mheasúnú na Cúirte Ginearálta ar dá réir a bhí foclaíocht na gcoinníollacha conarthacha soiléir agus aonchiallach.
Ina theannta sin, rialaigh an Chúirt Bhreithiúnas freisin, a mhéid a bhaineann leis an léiriú a rinne an Chúirt Ghinearálta ar an dlí náisiúnta is infheidhme maidir le conarthaí arna sonrú ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh, nach bhfuil dlínse ag an gCúirt Bhreithiúnais, i gcomhthéacs achomhairc, ach a fhíorú an ndearnadh saobhadh ar an dlí sin, rud nach mór a bheith soiléir ó dhoiciméid an chomhaid, gan aon ghá measúnú nua a dhéanamh ar na fíorais agus ar an bhfianaise.
Sa chás seo, ní líomhnaíonn an t-achomharcóir go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid a eascraíonn as saobhadh fhorálacha Chód Sibhialta na Beilge. Ní féidir leis an achomharcóir a mhaíomh go bailí ach oiread, maidir le coinníollacha ginearálta an chomhaontaithe deontais, gur sháraigh an Chúirt Ghinearálta forálacha Rialachán Airgeadais 2018, a bhfuil tosaíocht acu ar fhorálacha an chomhaontaithe sin. Is léir, go deimhin, go bhfuil coinníollacha an chomhaontaithe deontais lena bhforáiltear d’oibleagáid chun na doiciméid atá comhfhreagrach leis an oibleagáid sin a choinneáil agus go gcuirfí ar fáil iad do REA nó don Choimisiún i gcás iniúchadh i gcomhréir le forálacha Rialachán Airgeadais 2018, lena n-údaraítear rialuithe ex post i gcomhthéacs iniúchadh airgeadais, lena n-áirítear i gcás maoiniú ar ráta comhréidh.
Ar deireadh, maidir leis an argóint gur mhainnigh an Chúirt Ghinearálta cúiseanna a lua de réir an chaighdeáin dhlíthiúil is gá chun an comhaontú deontais a léiriú, tugann an Chúirt faoi deara go leanann léiriú na Cúirte Ginearálta ón mionanailís ar chlásail an chomhaontaithe sin a rinneadh sa bhreithiúnas atá faoi achomharc. Dá bhrí sin, thug an Chúirt Ghinearálta cúiseanna lena measúnú ina leith sin.
Ar deireadh, sonraíonn an Chúirt go raibh an ceart ag an gCúirt Ghinearálta a dhearbhú nach dtarraingíonn an fíoras go bhféadfaí tionscadal SANAD a chur i gcrích go rathúil amhras ar chur chun feidhme an iniúchta airgeadais ná ar na coinníollacha maidir lena chur chun feidhme ag REA. Go deimhin, ní leor an tionscadal lena mbaineann a chur chun feidhme i gceart go teicniúil agus i gcomhréir leis an méid a sonraíodh sa chomhaontú deontais chun go mbeadh an t-achomharcóir i dteideal an cúnamh airgeadais dá bhforáiltear. Ba cheart freisin go gcomhlíonfadh an t-achomharcóir a oibleagáidí de bhun an chomhaontaithe sin i gceart, sa chaoi go gcuirtear REA ar a chumas a fhíorú, go háirithe i gcás iniúchadh airgeadais, go raibh na costais a dearbhaíodh incháilithe agus go raibh údar cuí leo (
4
). Chuige sin, tá sé tábhachtach, inter alia, go bhfuil an tairbhí in ann a chruthú gur íocadh as na costais arna dtabhú chun an tionscadal atá i gceist a chur i gcrích.
Dá bhrí sin, dar leis an gCúirt, i gcás sárú ar oibleagáidí airgeadais a shonraítear sa chomhaontú deontais, cailleann tairbhí an chúnaimh airgeadais an ceart chun na deontais a íoc agus, dá bhrí sin, ceanglaítear ar chomhchonraitheoir an achomharcóra gach beart iomchuí a dhéanamh ina leith sin (
5
), lena n-áirítear an deontas a aisghabháil go hiomlán nó go páirteach, gan beann ar cé acu a cuireadh nó nár cuireadh tionscadal SANAD chun feidhme i gceart go teicniúil.
Mar thoradh air sin, ní fhaigheann tairbhí an deontais dleacht chinntitheach chun ranníocaíocht airgeadais an Aontais a íoc ach amháin má chomhlíontar na coinníollacha uile a bhfuil an deontas faoina réir. Ní leor léiriú ag tairbhí an deontais go ndearnadh tionscadail chun údar a thabhairt le deontas sonrach a dhámhachtain. Is faoin tairbhí atá sé a chruthú gur tabhaíodh na costais a dearbhaíodh i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos sa chomhaontú deontais chun na deontais lena mbaineann a dhámhachtain.
(
1
)	Breithiúnais an 16 Iúil 2020, Inclusion Alliance for Europe v an Coimisiún (C-378/16 P, EU:C:2020:575, mír 82) agus ADR Center v an Coimisiún (C-584/17 P, EU:C:2020:576, mír 86).
(
2
)	Breithiúnas an 19 Meán Fómhair 2024, Coppo Gavazzi agus páirtithe eile v an Pharlaimint (C-725/20 P, EU:C:2024:766, mír 114 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
3
)	Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Iúil 2018 maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1296/2013, (AE) Uimh. 1301/2013, (AE) Uimh. 1303/2013, (AE) Uimh. 1304/2013, (AE) Uimh. 1309/2013, (AE) Uimh. 1316/2013, (AE) Uimh. 223/2014, (AE) Uimh. 283/2014, agus Cinneadh Uimh. 541/2014/AE agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 966/2012 (IO 2018 L 193, lch. 1, ‘Rialachán Airgeadais 2018’).
(
4
)	I gcomhréir le hAirteagal II.21 de choinníollacha ginearálta an chomhaontaithe chéanna.
(
5
)	Faoi Airteagal II.21(6) de choinníollacha ginearálta an chomhaontaithe sin.