62005CC0359
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
M. POIARESA MADURA
przedstawiona w dniu 26 października 2006 r. (
1
)
Sprawa C-359/05
Estager SA
przeciwko
Receveur principal de la recette des douanes de Brive
„Polityka gospodarcza i pieniężna — Rozporządzenia (WE) nr 1103/97 i nr 974/98 — Wprowadzenie euro — Wymiana krajowych jednostek pieniężnych na jednostkę euro — Uregulowanie krajowe przewidujące dostosowanie wartości w euro niektórych kwot wyrażonych w walucie krajowej w tekstach prawnych w tym państwie”
1.
W ramach niniejszego odesłania prejudycjalnego tribunal de grande instance de Brive-la-Gaillarde (Francja) wnosi do Trybunału o wykładnię rozporządzenia Rady (WE) nr 1103/97 z dnia 17 czerwca 1997 r. w sprawie niektórych przepisów dotyczących wprowadzenia euro (
2
) oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 974/98 z dnia 3 maja 1998 r. w sprawie wprowadzenia euro (
3
). Chodzi dokładniej o kwestię, czy podniesienie opłaty pobieranej od mąki, kaszy manny i drobnej kaszy pszenicznej, które miało miejsce właśnie przy okazji wprowadzania euro, na podstawie rozporządzenia (ordonnance) w sprawie dostosowania wartości w euro niektórych kwot wyrażonych we frankach francuskich w tekstach prawnych, jest zgodne z przepisami wspólnotowymi dotyczącymi wymiany na euro kwot wyrażanych w walucie krajowej.
I — Ramy prawne, stan faktyczny i pytanie prejudycjalne
2.
Artykuł 1618f code général des impôts (francuskiego kodeksu podatkowego) wprowadza opłatę pobieraną od mąki, kaszy manny i drobnej kaszy pszenicznej dostarczanych lub wyrabianych w celu spożycia przez ludzi (zwanej dalej „opłatą od mąki”), której kwota przed wprowadzeniem euro była ustalona na 100 FRF za tonę mąki, kaszy manny lub drobnej kaszy pszenicznej.
3.
Artykuł 1 ustawy nr 2000–517 z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie upoważnienia rządu do dostosowania w drodze rozporządzenia wartości w euro niektórych kwot wyrażanych we frankach w tekstach prawnych (JORF z dnia 16 czerwca 2000 r., str. 9063) uprawnia rząd do wydania w drodze rozporządzenia przepisów koniecznych dla dostosowania, w celu konwersji na euro, niektórych kwot wyrażonych we frankach w tekstach prawnych.
4.
Wydane w wykonaniu tej ustawy rozporządzenie (ordonnance) nr 2000–916 z dnia 19 września 2000 r. w sprawie dostosowania w drodze rozporządzenia wartości w euro niektórych kwot wyrażonych we frankach w tekstach prawnych (JORF z dnia 22 września 2000 r., str. 14 877) określiło kwotę opłaty od mąki na 16 EUR począwszy od dnia 1 stycznia 2002 r.
5.
Artykuł 1 tego rozporządzenia stanowi, że „[z]godnie z art. 14 rozporządzenia z dnia 3 maja 1998 r. […], kwoty wyrażone we frankach widniejące w tekstach prawnych […] zostają zastąpione z dniem 1 stycznia 2002 r. kwotami w euro, poprzez zastosowanie oficjalnych kursów wymiany i wspólnotowych reguł zaokrąglania”.
6.
Zgodnie ze sprawozdaniem dla prezydenta republiki dotyczącym rozporządzenia nr 2000–916 (JORF z dnia 22 września 2000 r., str. 14 876):
„[…]
Wynik otrzymany po zastosowaniu [rozporządzeń nr 1103/97 oraz nr 974/98] będzie w pewnych przypadkach mało czytelny i trudny do zapamiętania, co powoduje w konsekwencji ryzyko, że teksty, w których widnieją oznaczenia pieniężne, staną się trudniejsze do stosowania.
Celem zachowania przejrzystości ustawodawstwa i ułatwienia w ten sposób jego stosowania, jest zatem konieczne ustalenie kwot pieniężnych przewidzianych w niektórych tekstach na wartości wyrażone w liczbach całkowitych w euro lub na wartości bardziej znaczące.
[…]
Zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, wydanym na podstawie upoważnienia, należy postępować zgodnie z następującymi zasadami.
Po pierwsze, jako że dostosowanie tekstów musi być uzasadnione troską o zachowanie ich czytelności, zmianie podlegają jedynie kwoty pieniężne, które w tym zakresie z trudem dają się pogodzić z wartościami mającymi dwa miejsca po przecinku.
Pełne i proste stosowanie wspólnotowych zasad wymiany i zaokrąglania powinno pozostać zasadą, a dostosowania wyjątkiem. Wynika z tego, że kwoty wyrażone już w centymach nie podlegają co do zasady zmianie.
[…]
Wszystkie te dostosowania wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., to jest z datą ostatecznego i pełnego zastąpienia franka przez euro.
[…]”.
7.
Spółka Estager SA (zwana dalej „Estager”), począwszy od dnia 1 stycznia 2002 r., uiszczała opłatę od mąki w biurze poboru (recette des douanes de Brive) w wysokości 16 EUR za tonę. Zdaniem Estager spółka powinna była ponosić opłatę w wysokości 15,24 EUR za tonę, na podstawie rozporządzeń nr 1103/97 oraz nr 974/98. Dostosowanie przyjęte przez ustawodawcę francuskiego kwoty 100 FRF na 16 EUR spowodowało podniesienie tej opłaty, co jest niezgodne z powyższymi rozporządzeniami.
8.
Zgodnie z treścią art. 3 rozporządzenia nr 1103/97:
„Wprowadzenie euro nie skutkuje zmianą żadnego warunku aktu prawnego ani zwolnieniem z wykonania lub usprawiedliwieniem niewykonania jakiegokolwiek aktu prawnego i nie daje żadnej ze stron prawa do jednostronnej zmiany lub rozwiązania takiego aktu. Niniejszy przepis nie narusza ewentualnych ustaleń stron”.
9.
Zgodnie z art. 1 tego rozporządzenia „akty prawne” oznaczają „przepisy prawne, ustawowe i administracyjne, decyzje sądowe, umowy, jednostronne akty prawne, instrumenty płatnicze inne niż banknoty i monety, oraz pozostałe instrumenty odnoszące skutki prawne”.
10.
Artykuł 4 tego rozporządzenia stanowi:
„1.   Kursy wymiany zostaną przyjęte jako jedno euro wyrażone w krajowych jednostkach pieniężnych każdego z uczestniczących państw członkowskich. Będą to liczby sześciocyfrowe.
2.   Kursy wymiany nie będą zaokrąglane ani skracane w trakcie wymiany.
3.   Kursy wymiany będą używane do wymiany pomiędzy jednostką euro i krajową jednostką pieniężną i vice versa. Kursy odwrotne ustalane na podstawie kursów wymiany nie będą stosowane.
4.   Kwoty pieniężne, które mają zostać wymienione z jednej krajowej jednostki pieniężnej na inną, najpierw zostaną wymienione na kwotę pieniężną wyrażoną w jednostce euro, która to kwota może zostać zaokrąglona do nie mniej niż trzech miejsc po przecinku, a następnie zostaną wymienione na inną jednostkę pieniężną. Nie można stosować odmiennej metody obliczania, chyba że daje ona takie same wyniki”.
11.
Artykuł 5 powyższego rozporządzenia stanowi poza tym:
„Kwoty pieniężne, które mają zostać zapłacone lub rozliczone w trakcie zaokrąglania po wymianie na jednostkę euro zgodnie z art. 4, będą zaokrąglane w górę lub w dół do najbliższego centa. [….] Jeżeli zastosowanie kursu wymiany daje wynik wypadający w połowie, suma zostanie zaokrąglona w górę”.
12.
Artykuł 7 rozporządzenia nr 974/98 stanowi:
„Zamiana walut wszystkich uczestniczących państw członkowskich na euro sama w sobie nie ma wpływu na zmianę denominacji instrumentów prawnych istniejących w dniu zamiany”.
13.
Artykuł 14 tego rozporządzenia ustanawia:
„Odniesienia do krajowych jednostek monetarnych, które znajdują się w instrumentach prawnych, istniejących na koniec okresu przejściowego, powinny być czytane jako odniesienia do jednostek waluty krajowej, wzmianki takie będą odczytywane jako odniesienia do jednostki euro według odpowiednich kursów wymiany. Stosuje się odpowiednie zasady dotyczące zaokrąglania sum, ustanowione rozporządzeniem (WE) nr 1103/97”.
14.
Wreszcie, zgodnie z art. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2866/98 z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie kursów wymiany na euro walut państw członkowskich przechodzących na euro (
4
), nieodwołalny kurs wymiany franka francuskiego na euro wynosi 1 EUR za 6,55957 FRF.
15.
Twierdząc, że zastosowanie tych rozporządzeń powinno było skutkować ustaleniem kwoty opłaty od mąki na 15,24 EUR, a nie na 16 EUR, Estager pismem z dnia 12 marca 2002 r. zażądała od biura poboru z Brive zwrotu części opłaty od mąki zapłaconej przez nią od dnia 1 stycznia 2002 r. Biuro poboru oddaliło wniosek o zwrot w dniu 26 marca 2002 r.
16.
W dniu 24 maja 2002 r. Estager wniosła skargę na biuro poboru w Brive do tribunal de grande instance de Brive–la–Gaillarde (sądu pierwszej instancji), który postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy przepisy rozporządzenia nr 2000–916 […] odnoszące się do wymiany opłaty […] pobieranej od mąki, kaszy manny i drobnej kaszy pszennej, wynoszącej 100 FRF na 16 EUR są zgodne z rozporządzeniami wspólnotowymi dotyczącymi wprowadzenia euro?”
II — Analiza
17.
Żadna ze stron niniejszej sprawy nie kwestionuje, iż przy prostym zastosowaniu zasad przewidzianych w rozporządzeniu wspólnotowym odnoszącym się do wymiany na euro i zaokrąglania kwot, wymiana na euro opłaty od mąki w wysokości 100 FRF w przeliczeniu dałaby wynik 15,24 EUR. Zastosowanie oficjalnego i nieodwołalnego kursu wymiany między euro a frankiem francuskim, przewidziane rozporządzeniem nr 2866/98, dałoby wynik 15,244 EUR, co daje po zaokrągleniu do najbliższego centa, jak to stanowi art. 5 rozporządzenia nr 1103/97, rezultat końcowy 15,24 EUR.
18.
Powstaje zatem pytanie, czy państwo członkowskie w tym samym momencie i w tym samym akcie prawnym, w którym dokonało zamiany na euro kwoty opłaty, stosując oficjalny kurs wymiany oraz wspólnotowe zasady zaokrąglania, może dowolnie podnieść tę opłatę o prawie 5%, dostosowując kwotę 15,24 EUR do wyższej kwoty całkowitej w euro, czyli do 16 EUR.
19.
W wyroku w sprawie Verbraucher–Zentrale Hamburg (
5
) Trybunał miał już okazję zbadania problemu wymiany na euro i zaokrąglania kwot wyrażonych uprzednio w jednostkach waluty krajowej. Kwestię sporną w tej sprawie stanowiła wymiana na euro i zaokrąglanie przez przedsiębiorstwo telefonii komórkowej pewnych cen za minutę połączenia telefonicznego wyrażanych w markach niemieckich.
20.
Trybunał bardzo wyraźnie przypomniał cele rozporządzenia nr 1103/97 oraz podstawowe zasady, na których się ono opiera (
6
). W szczególności zagwarantowanie pewności prawa i przejrzystości podmiotom gospodarczym podczas przejścia na wspólną walutę zapewnione jest poprzez zasadę ciągłości umów i innych aktów prawnych oraz poprzez cel neutralności przejścia na euro w stosunku do kwot wyrażanych w walucie krajowej w aktach prawnych. Z tych właśnie względów Trybunał orzekł, iż chociaż każdemu podmiotowi gospodarczemu przysługuje, zgodnie z rozporządzeniem nr 1103/97, swoboda w zakresie wymiany na euro i zaokrąglenia jednostronnie do najbliższego centa taryf tego rodzaju, co stawki za minutę, to taka metoda zaokrąglania musi przestrzegać zasady ciągłości umów i innych aktów prawnych zagwarantowanej w art. 3 tego rozporządzenia oraz celu neutralności przejścia na euro, któremu służy to rozporządzenie. W konsekwencji, zdaniem Trybunału, opisana praktyka zaokrąglania nie powinna mieć realnego wpływu na cenę podlegającą w rzeczywistości zapłacie przez konsumenta (
7
).
21.
Mimo wyraźnych różnic między stanem faktycznym w niniejszej sprawie a tym w ww. sprawie Verbraucher–Zentrale Hamburg, zasady i cele uznane przez Trybunał za rozstrzygające przy wykładni rozporządzenia nr 1103/97 w kontekście ww. sprawy Verbraucher–Zentrale Hamburg mają znaczenie również w kontekście niniejszej sprawy.
22.
Prawdą jest, że wymiana na euro kwoty wyrażonej w krajowej jednostce pieniężnej zawsze pociąga za sobą pewne ryzyko zmiany wysokości tej kwoty przed wspomnianą wymianą i po niej. Jednakże z rozporządzenia nr 1103/97, a w szczególności z art. 5 wynika, że dla zachowania wymogów ciągłości aktów prawnych i neutralności przejścia na euro, największa tolerowana niedokładność tej wymiany wynosi 0,005 EUR. Jak Trybunał podkreślił w ww. sprawie Verbraucher–Zentrale Hamburg, cel neutralności przejścia na euro wymaga, by przyjęte w rozporządzeniu nr 1103/97 zasady wymiany zapewniały „wysoki stopień dokładności” (
8
). Ten wysoki stopień dokładności wymagany powyższym rozporządzeniem przy zaokrąglaniu kwot po ich wymianie na euro jest ponadto wymogiem minimalnym (
9
). Poza tym jest oczywiste, że w przypadkach wymiany na euro i zaokrąglania kwot dokonywanych przez podmiot gospodarczy w stosunkach z podmiotami gospodarczymi, które są zobowiązane do zapłaty danej kwoty, rozporządzenie nr 1103/97 nie sprzeciwia się temu, by stopień dokładności do najbliższego centa nie był brany pod uwagę. W przeciwieństwie do podwyżek, stosowane obniżki kwot do zapłaty lub do zaksięgowania podczas ich wymiany na euro nie są w oczywisty sposób sprzeczne z wymogami pewności prawa i zaufania wobec podmiotów gospodarczych, szczególnie konsumentów, wynikającymi z rozporządzeń nr 1103/97 oraz nr 974/98.
23.
Natomiast w niniejszej sprawie ustawodawca francuski rozporządzeniem nr 2000–916 dostosował kwotę opłaty od mąki w wysokości 15,24 EUR do kwoty wyższej, tj. 16 EUR. Działanie takie pociąga za sobą podniesienie kwoty omawianej opłaty, znacznie przekraczające margines zmiany dopuszczalny wspólnotowymi zasadami wymiany na euro. W tych okolicznościach nie może być zatem mowy o zaokrąglaniu realizowanym zgodnie z przytoczonymi zasadami wspólnotowymi.
24.
Tymczasem według rządu francuskiego państwu członkowskiemu przysługuje nadal prawo do podwyżki, jaką wprowadziło rozporządzenie nr 2000–916. Komisja Wspólnot Europejskich podziela to zdanie.
25.
Z jednej strony rząd francuski jest zdania, że rozporządzenia nr 1103/97 oraz nr 974/98 nie naruszają w żadnej mierze kompetencji podatkowej państw członkowskich ani ich prawa, gdy uznają to za stosowne, do podniesienia wysokości ich podatków. Państwom członkowskim nadal przysługuje prawo do dokonania takich podwyżek w tych samych aktach prawnych, którymi dokonują wymiany kwot tych podatków na euro.
26.
Z drugiej strony rząd francuski uważa, że rozporządzenie nr 2000–916 wprowadza dostosowanie kwot różniące się koncepcyjnie od wymiany na euro. Tylko wymiana na euro podlega zasadom przewidzianym w rozporządzeniach nr 1103/97 oraz nr 974/98. Dostosowanie kwot, jako działanie odrębne od wymiany na euro, pozwoliło ustawodawcy francuskiemu, szczególnie z racji swojej czytelności i łatwiejszego zapamiętania kwot, dokonać podniesienia opłat, które podlegały takiemu dostosowaniu. W ten sposób w sprawozdaniu dla prezydenta republiki dotyczącym rozporządzenia nr 2000-916 wskazano, że „[w]ynik otrzymany przy zastosowaniu [rozporządzeń nr 1103/97 oraz nr 974/98] będzie w pewnych przypadkach mało czytelny i trudny do zapamiętania, co powoduje w konsekwencji ryzyko, że teksty, w których widnieją oznaczenia pieniężne, staną się trudniejsze do stosowania”. Stwierdzono poza tym, że „[c]elem zachowania przejrzystości ustawodawstwa i ułatwienia w ten sposób jego stosowania wydaje się konieczne ustalenie kwot pieniężnych przewidzianych w niektórych tekstach na wartości wyrażone w liczbach całkowitych w euro lub na wartości bardziej znaczące”. Ponadto dla ochrony czytelności tekstów powyższe sprawozdanie przewiduje, że zmianie podlegają jedynie kwoty pieniężne, które z trudem dają pogodzić się z wartościami mającymi dwa miejsca po przecinku. Zdaniem rządu francuskiego takie działanie dostosowawcze nie jest przedmiotem powyższych rozporządzeń wspólnotowych. Rozporządzenia te nie sprzeciwiają się zatem temu, by państwa członkowskie dokonywały dostosowań wartości kwot podczas przejścia na euro, tak jak w przypadku opłaty od mąki, co spowodowało znaczne podniesienie jej kwoty.
27.
Pojęcie dostosowania wartości kwot, które rząd francuski odróżnia od wymiany na euro (która jako jedyna podlega rozporządzeniom nr 1103/97 oraz nr 974/98) odgrywa główną rolę w jego argumentacji. Okoliczność, że rozporządzenie nr 2000–916 zawiera dostosowanie kwot opłat, szczególnie opłaty od mąki, oraz że takie działanie dostosowawcze nie podlega powyższym rozporządzeniom, zapewniła, według rządu francuskiego, że nie ma miejsca żadna sprzeczność z tymi rozporządzeniami.
28.
Zgadzam się z rządem francuskim i Komisją Wspólnot Europejskich, że państwa członkowskie uczestniczące w euro mają nadal prawo dostosowywać kwoty opłat, w szczególności ze względu na ich czytelność, jak również mają oczywiście prawo decydować o ich podniesieniu, kiedy uznają to za słuszne. Państwa członkowskie zachowują szerokie kompetencje w dziedzinie podatków (
10
), w tym w szczególności w zakresie podwyżki opłaty parafiskalnej, takiej jak ta w niniejszej sprawie. Muszą one jednakże wykonywać swoje kompetencje podatkowe z poszanowaniem prawa wspólnotowego (
11
). Bezdyskusyjnie rozporządzenia nr 1103/97 oraz nr 974/98 nie umniejszają prawa organów władzy publicznej do wyznaczania nowej, wyższej kwoty opłaty, takiej o jakiej mowa w niniejszej sprawie (
12
).
29.
Poza tym w rozporządzeniu nr 2000–916 ustawodawca francuski zdecydowanie chciał zastosować rozporządzenia wspólnotowe podczas wymiany na euro kwot wyrażonych we frankach francuskich. Cel ten wynika wyraźnie przede wszystkim z art. 1 przytaczanego rozporządzenia. Artykuł ten w istocie stanowi, że „zgodnie z art. 14 rozporządzenia [nr 974/98] […], kwoty wyrażone we frankach widniejące w tekstach prawnych […] zostają zastąpione, z dniem 1 stycznia 2002 r. kwotami w euro, poprzez zastosowanie oficjalnych kursów wymiany i wspólnotowych reguł zaokrąglania” (
13
). Jest oczywiste, że rozporządzenie to ma na celu, zgodnie ze swoim brzmieniem, zastąpienie kwotami w euro kwot wyrażonych uprzednio we frankach francuskich w pewnych tekstach prawnych, poprzez zastosowanie oficjalnego kursu wymiany oraz rozporządzeń nr 1103/97 oraz nr 974/98.
30.
Kwota opłaty od mąki ustalona, po wprowadzeniu euro, na 16 EUR w załączniku IV do rozporządzenia nr 2000–916 jest wynikiem jednoczesnego działania, z jednej strony, wymiany na euro (poprzez zastosowanie oficjalnych kursów wymiany i wspólnotowych reguł zaokrąglania) oraz, z drugiej strony, dostosowania z podniesieniem. Artykuł 2 rozporządzenia nr 2000–916 stanowi, że „w celu ułatwienia stosowania ustawodawstwa, przepisy rozdziałów II do IV mają na celu dostosowanie pewnych kwot w euro wynikających z zasad wymiany [wspólnotowych] wymienionych w art. 1”, z czego wynika właśnie jednoczesność w tym samym akcie prawnym takiego dostosowania, a także wymiany na euro i zaokrąglenia według zasad wspólnotowych.
31.
Trudność niniejszej sprawy wynika właśnie z jednoczesnego charakteru działań wymiany na euro kwoty opłaty od mąki oraz dostosowania wraz z podniesieniem kwoty podległej wymianie, które wynikają z rozporządzenia nr 2000–916.
32.
Rozporządzenia nr 1103/97 oraz nr 974/98 nie sprzeciwiają się temu, by w tym samym akcie prawnym dokonały się wymiana kwot na euro i dostosowanie wraz z podniesieniem tych samych kwot. Jestem zdania, że w konsekwencji te rozporządzenia wspólnotowe nie stoją na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie miało prawo wymienić na euro i podnieść kwotę opłaty dokładnie w tym samym momencie i w tym samym akcie prawnym.
33.
Jednakże fakt, że to państwo członkowskie decyduje się na zastosowanie rozporządzeń wspólnotowych dotyczących wymiany i zaokrąglenia, by zamienić na euro kwotę opłaty i jednocześnie dokonać podniesienia tej opłaty, wymaga, by w ramach wykonywania tej kompetencji przestrzegało ono pewnych wymagań wypływających ze stosowania przez nie wspomnianych rozporządzeń wspólnotowych.
34.
Należy przypomnieć, że kwota opłaty będąca przedmiotem niniejszej sprawy stanowi oczywiście stały „warunek”„aktu prawnego” w rozumieniu art. 3 rozporządzenia nr 1103/97. Chodzi o kwotę, która podczas przejścia na euro powinna nieuchronnie stanowić przedmiot wymiany. Z zastosowaniem oficjalnego kursu i wspólnotowych zasad wymiany, taka wymiana może dać jedynie wynik 15,24 EUR. Nie podzielam zatem w tym względzie zdania Komisji, według której rozporządzenia nr 1103/97 oraz nr 974/98 wyznaczają zasady, których należy przestrzegać podczas wymiany krajowych jednostek pieniężnych na euro tylko wtedy, gdy wyrażone wartości mają pozostać niezmienione, co nie ma miejsca w przypadku kwoty opłaty parafiskalnej od mąki, takiej jak w niniejszej sprawie, która może zostać z łatwością zmieniona decyzją organów władzy państwowej. Ani brzmienie, ani cel tych rozporządzeń nie pozwalają uznać, że ich zastosowanie powinno być wyłączone do przypadku kwot, takich jak opłata od mąki lub jeszcze inne ceny, także podlegające mniejszym lub większym wahaniom.
35.
Zasady przewidziane rozporządzeniem nr 1103/97, oparte na podstawie ciągłości umów i innych aktów prawnych oraz służące neutralności przejścia na euro, stosuje się do kwoty takiej jak opłata od mąki w niniejszej sprawie. Zasady te, służące zapewnieniu wysokiego stopnia dokładności, nie dopuszczają ani w świetle ich treści, ani celu, żadnego zaokrąglania do wyższej wartości całkowitej w euro, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, co pociąga za sobą znaczne podniesienie tej opłaty o prawie 5%.
36.
Jako „warunek” w tekście prawnym, kwota opłaty od mąki w niniejszej sprawie podlega zasadzie ciągłości umów i innych aktów prawnych, przewidzianych w art. 3 rozporządzenia nr 1103/97, według którego „[w]prowadzenie euro nie skutkuje zmianą żadnego warunku aktu prawnego”. Tymczasem zasada ciągłości umów i innych aktów prawnych oraz cel neutralności przejścia na euro wymagają również, moim zdaniem, by podmioty gospodarcze nie miały błędnego przekonania, że to właśnie wprowadzenie euro jest przyczyną podniesienia opłaty od mąki. Nie wystarczy, by wprowadzenie euro nie leżało w rzeczywistości bezpośrednio u podłoża podniesienia omawianej opłaty. Trzeba również, by było to łatwo zauważalne dla podmiotów gospodarczych.
37.
Zasada ciągłości umów i innych aktów prawnych zawarta w art. 3 rozporządzenia nr 1103/97 powinna zatem być rozumiana w ten sposób, że nakłada na podmioty gospodarcze obowiązek zachowania przejrzystości podczas dokonywanej przez nie wymiany na euro stałych kwot wynikających z aktów prawnych, mającej miejsce w tym samym momencie, co podniesienie tych kwot. Powyższy wymóg przejrzystości, do którego odnosi się bezpośrednio motyw siódmy rozporządzenia nr 1103/97, wypływa także z wysokiego poziomu dokładności przy wymianie, z którego wynikają jednocześnie nieodwołalne kursy wymiany euro wyrażane jako „liczby sześciocyfrowe” ustanowione rozporządzeniem nr 2866/98 oraz ścisłe zasady wymiany na euro i zaokrąglania przewidziane w rozporządzeniu nr 1103/97 (
14
). Ten wymóg przejrzystości obowiązuje również państwa członkowskie, szczególnie kiedy decydują one tym samym aktem prawnym, aby wymienić na euro według zasad wspólnotowych w tej dziedzinie kwotę opłaty, takiej jak ta w niniejszej sprawie, i w tym samym momencie decydują, aby dostosować tę kwotę wraz z jej podniesieniem.
38.
Rozporządzenie nr 1103/97 wymaga innymi słowy, aby — kiedy państwo członkowskie decyduje o podniesieniu opłaty w tym samym momencie i w tym samym akcie prawnym, który ma na celu zastąpienie kwoty tej opłaty według wspólnotowych zasad wymiany — podmioty gospodarcze mogły łatwo rozróżnić, co jest, z jednej strony, wynikiem czynności wymiany na euro podczas przejścia na wspólną walutę, a z drugiej strony, wynikiem suwerennej decyzji tego państwa o dostosowaniu i podniesieniu kwoty tej opłaty. Chodzi o wymóg zachowania przejrzystości wobec podmiotów gospodarczych — co jest wartością wyraźnie uznaną przez ustawodawcę wspólnotowego w motywie siódmym rozporządzenia nr 1103/97 — między dwoma całkiem różnymi działaniami: z jednej strony, wymianą na euro kwoty opłaty od mąki i, z drugiej strony, podniesieniem tej opłaty. Przejrzystość ta jest również niezbędna dla prawidłowego zrozumienia podziału odpowiedzialności politycznej we Wspólnocie i państwach członkowskich w oczach obywateli państw europejskich. Państwo członkowskie nie może przenosić ciężaru politycznego związanego z podniesieniem opłaty na Wspólnotę, dokonując tego podniesienia pod pretekstem stosowania wspólnotowych zasad wymiany i zaokrąglania. Takie postępowanie sprzeciwiałoby się również dobremu duchowi współpracy i lojalności między państwami członkowskimi a Wspólnotą.
39.
Artykuł 1 rozporządzenia nr 200–916 ustanawia wyraźnie związek między nowymi kwotami w euro a zwykłą wymianą „poprzez zastosowanie oficjalnych kursów wymiany i wspólnotowych reguł zaokrąglania” (
15
). Gdyby podniesienie opłaty od mąki można było swobodnie wprowadzać w sposób nierozdzielny, to znaczy pod pretekstem zastępowania kwotami w euro zgodnie ze wspólnotowymi zasadami wymiany, miałoby miejsce pogwałcenie zasady ciągłości umów i innych aktów prawnych, a także celu neutralnego przejścia na euro, które wyraźnie wyraża art. 3 rozporządzenia nr 1103/97. Należy przypomnieć, że ochrona wymogów ciągłości i neutralności jest niezbędna dla umocnienia zaufania podmiotów gospodarczych do euro. Zaufanie to polega w istocie na pewności, że podczas wprowadzania wspólnej waluty wymiana na euro sama w sobie nie pociągnie podniesienia kwot pieniężnych.
40.
Gdyby państwo członkowskie, w chwili dokonywania wymiany na euro kwot opłat zgodnie z zasadami wspólnotowymi w tej dziedzinie, miało prawo dokonać w sposób nierozdzielny podniesienia tych kwot, zasady przewidziane rozporządzeniami nr 1103/97 oraz nr 974/98, które wymagają wysokiego poziomu dokładności, byłyby w rezultacie dla państw członkowskich jedynie zasadami fakultatywnymi. Tak więc rozporządzenia wspólnotowe odnoszące się do wymiany i zaokrąglania kwot w euro nie dotyczą jedynie podmiotów prywatnych. Również państwa członkowskie podlegają tym zasadom wspólnotowym, kiedy dokonują wymiany na euro kwot opłat, takich jak opłata od mąki w niniejszej sprawie. Fakt, że państwo członkowskie posiada również kompetencję podniesienia tych kwot, podobnie jak co do zasady podmiot gospodarczy może dowolnie podnosić ceny dóbr lub usług, jakie oferuje na rynku, nie skutkuje zobowiązaniem w mniejszym stopniu do przestrzegania zasad wspólnotowych związanych z wymianą kwot na euro.
41.
Wniosek ten potwierdzają konkretnie sprawozdania przytoczone przez Komisję na rozprawie, zgodnie z którymi „[w]aga sektora publicznego w gospodarce daje jego wyborom znaczenie przykładu. Większość organów administracji publicznej zamierza dać przykład, przeprowadzając przejście na euro swoich stawek całkowicie neutralnie lub korzystnie wobec stron, unikając dokonywania podwyżek w okresie transformacji” (
16
). Podobnie według innego komunikatu również przedstawionego przez Komisję na rozprawie „[o]dbiorcy obawiają się coraz bardziej nadużyć podczas zachwiań cen, a skargi tego rodzaju, dotyczące zarówno sektora publicznego jak i sektora prywatnego, zostały zarejestrowane w kilku krajach. Państwa członkowskie zobowiązały się do neutralności w ramach wymiany stawek publicznych lub do tego, aby miały one charakter przychylny obywatelowi” (
17
).
42.
Według rządu francuskiego i Komisji ustawodawca francuski zachował zasadę ciągłości warunków aktów prawnych i neutralności przejścia na euro, ponieważ zachował całkowitą neutralność. Okazuje się, że, zdaniem Komisji, zezwala ona państwu członkowskiemu na decydowanie, w odniesieniu do różnych kwot stawek lub opłat znajdujących się w tym samym akcie prawnym, o podniesieniu według własnej woli pewnych kwot z 15,24 EUR na 16 EUR i o obniżeniu innych kwot z 15,24 EUR na 15 EUR (
18
). Ogólna neutralność jest pojęciem tak niedookreślonym i nieprecyzyjnym, że otwiera to możliwość różnych wyborów strategicznych w kwestii podniesienia i obniżenia kwot. Jest ona daleka od wysokiego stopnia dokładności w wymianie na euro, jaki narzucił ustawodawca wspólnotowy, jak również od zasady ciągłości warunków aktów prawnych i neutralności przejścia na euro, które zostały wyraźnie wyrażone w rozporządzeniu nr 1103/97. Kwota odpowiadająca opłacie od mąki jest, sama w sobie, „warunkiem” aktu prawnego zupełnie innym od innych opłat również wskazanych w tym samym akcie. Podmioty gospodarcze, które muszą ponieść ciężar podniesienia opłaty od mąki, nie korzystają z ewentualnych obniżeń innych opłat, które także podlegają wymianie na euro mocą tego samego aktu prawnego. Kwota opłaty od mąki sama w sobie, a nie w ramach ogólnego jej rozważenia wraz z innymi opłatami podlegającymi wymianie na euro mocą rozporządzenia nr 2000–916, podlega wymogom ciągłości i neutralności.
43.
Przyjęcie, że państwu przysługuje swoboda dokonania wymiany na euro kwot pewnych stawek lub opłat oraz ich podniesienia pod pretekstem wymiany, wpłynie negatywnie na zaufanie do wprowadzenia wspólnej waluty podmiotów gospodarczych, w szczególności w państwach członkowskich, które są w trakcie podejmowania decyzji o ewentualnym przystąpieniu do wspólnej waluty. Wprowadzenie euro w oczach podmiotów gospodarczych leżałoby u podstaw podniesienia opłat, podczas gdy za odpowiedzialne za to podniesienie należałoby uznać wyłącznie władze państwowe, które jako jedyne posiadają kompetencje, by decydować o takim podniesieniu.
44.
Zasada ciągłości umów i innych aktów prawnych oraz cel neutralności przy przejściu na euro w zakresie kwot podlegających wymianie wymagają w konsekwencji, by dostosowanie wraz z podniesieniem kwoty opłaty, takiej jak ta w niniejszej sprawie, gdy miały one miejsce w tym samym momencie co wymiana na euro tej kwoty i w tym samym akcie prawnym, były dokonane z zachowaniem całkowitej przejrzystości dla podmiotów gospodarczych. W związku z tym, jeśli podniesienie kwoty opłaty miało miejsce w tym samym czasie co wymiana tej kwoty na euro, akt prawny, który wprowadził jednocześnie wymianę i podniesienie, musi w sposób wyraźny i przejrzysty rozróżnić, w przypadku każdej kwoty poddanej jednocześnie takiej wymianie i podniesieniu, co stanowi wynik wymiany na euro, a co wynik decyzji organów władzy publicznej o podniesieniu kwoty tej opłaty. W świetle poprzedzających uwag do sądu krajowego należy zbadanie, czy rozporządzenie nr 2000–916 zapewniało taką przejrzystość, w szczególności w zakresie wymiany na euro i podniesienia opłaty od mąki.
III — Wnioski
45.
W świetle powyższych rozważań uważam, że Trybunał powinien odpowiedzieć na pytanie postawione mu przez tribunal de grande instance de Brive–la–Gaillarde, w sposób następujący:
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1103/97 z dnia 17 czerwca 1997 r. w sprawie niektórych przepisów dotyczących wprowadzenia euro należy interpretować w ten sposób, że jeżeli dostosowanie wraz z podwyższeniem kwoty opłaty parafiskalnej od mąki, takiej jak opłata pobierana od mąki, kaszy manny i kaszy pszenicznej dostarczanych lub wyrabianych w celu spożycia przez ludzi, miały miejsce w tym samym czasie co wymiana na euro kwoty tej opłaty, akt prawny, który wprowadził jednoczesną wymianę i podniesienie, musi w sposób wyraźny i przejrzysty rozróżnić, w przypadku każdej kwoty poddanej jednocześnie takiej wymianie i podniesieniu, co stanowi wynik wymiany na euro, a co wynik decyzji organów władzy publicznej o podniesieniu kwoty tej opłaty. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy rozporządzenie nr 2000–916 z dnia 19 września 2000 r. dotyczące dostosowania wartości w euro do pewnych kwot wyrażonych we frankach w aktach prawnych zapewniało taką przejrzystość, w szczególności w zakresie wymiany na euro i podniesienia opłaty od mąki w niniejszej sprawie.
(
1
)	Język oryginału: portugalski
(
2
)	Dz.U. L 162, str. 1.
(
3
)	Dz.U. L 139, str. 1.
(
4
)	Dz.U. L 359, str. 1.
(
5
)	Wyrok z dnia 14 września 2004 r. w sprawie C-19/03 Verbraucher–Zentrale Hamburg, Rec. str. I-8183.
(
6
)	Zobacz w szczególności pkt 31 ww. wyroku w sprawie Verbraucher–Zentrale Hamburg.
(
7
)	Zobacz ww. wyrok w sprawie Verbraucher–Zentrale Hamburg, pkt 57 oraz pkt 2 sentencji.
(
8
)	Punkt 32.
(
9
)	W ten sposób Trybunał stwierdził, w pkt 34 ww. wyroku w sprawie Verbraucher–Zentrale Hamburg, że rozporządzenie nr 1103/97 „wyznacza jedynie minimalne zasady odnoszące się do zaokrąglania niektórych kwot i pozostawia władzom krajowym zadanie utrzymania lub przyjęcia zasad, które lepiej przyczyniłyby się do realizacji celu neutralnego przejścia na jedną walutę”. Zobacz również motyw jedenasty rozporządzenia nr 1103/97.
(
10
)	Zobacz w ogólności wyrok z dnia 27 lutego 1985 r. w sprawie 55/83 Włochy przeciwko Komisji, Rec. str. 683, pkt 11.
(
11
)	Zobacz w szczególności wyroki z dnia 14 lutego 1995 r. w sprawie C-279/93 Schumacker, Rec. str. I-225, pkt 21 ; z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie C-397/98 oraz C-410/98 Metallgesellschaft i in., Rec. str. I-1727, pkt 37; z dnia 7 września 2004 r. w sprawie C-319/02 Manninen, Rec. str. I-7477, pkt 19; z dnia 13 grudnia 2005 r. w sprawie C-446/03 Marks & Spencer, Rec. str. I-10837, pkt 29 oraz z dnia 12 września 2006 r. w sprawie C-196/04 Cadbury Schweppes i Cadbury Schweppes Overseas, Zb.Orz. str. I-7995, pkt 40. Zobacz również podobnie wyroki z dnia 27 października 1993 r. w sprawie C-72/92 Scharbatke, Rec. str. I-5509, oraz z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie C-234/99 Nygard, Rec. str. I-3657.
(
12
)	Nie będę rozważał problemu, który znajduje się w wyłącznej kompetencji sądów francuskich, czy rząd francuski, dokonując rozporządzeniem nr 2000–916 podniesienia o prawie 5% opłaty od mąki, działał w ramach delegacji udzielonej mu w ustawie nr 2000–517. Rząd francuski w uwagach na piśmie rozróżnił dostosowanie i podniesienie wartości opłat, stwierdzając, że okoliczność, iż rozporządzenie nr 2000–916 „w tym samym czasie przyjęło wartość tej opłaty w euro i dokonało podniesienia jej wysokości, nie ma znaczenia”.
(
13
)	Podkreślenie moje.
(
14
)	Zobacz podobnie ww. wyrok w sprawie Verbraucher–Zentrale Hamburg, pkt 32.
(
15
)	Nawet sprawozdanie dla prezydenta republiki odnoszące się do rozporządzenia nr 2000–916 ogranicza się do wspomnienia, że cel zachowania przejrzystości ustawodawstwa i ułatwienie w ten sposób jego stosowania może usprawiedliwiać ustalenie kwot pieniężnych na wartości wyrażone w liczbach całkowitych w euro lub na wartości bardziej znaczące. Nie ma żadnego odniesienia do zamiaru jednoczesnego podniesienia kwot niektórych z tych opłat.
(
16
)	Komunikat Komisji do Rady, Parlamentu Europejskiego, Komitetu Społeczno-Ekonomicznego, Komitetu Regionów i Europejskiego Banku Centralnego z dnia 3 kwietnia 2001 r. — Sprawozdanie o przygotowaniach do wprowadzenia banknotów i monet w euro [COM (2001) 190 końcowy, str. 45]. Podkreślenie moje.
(
17
)	Komunikat Komisji do Rady Europejskiej z dnia 10 października 2001 r. — Drugie sprawozdanie o przygotowaniach do wprowadzenia banknotów i monet w euro [COM (2001) 561 końcowy, str. 3]. Podkreślenie moje.
(
18
)	Zobacz, co do odrzucenia porównywalnego argumentu, moją opinię w ww. sprawie Verbraucher–Zentrale Hamburg, pkt 57 i nast.