SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJAtat-30 ta' Novembru 1995 (*)“Avukati”Fil-kawża C-55/94_li
għandha bħal suġġett talba mressqa lill-Qorti tal-Ġustizzja skond
l-Artikolu 177 tat-Trattat KE mill-Consiglio Nazionale Forense
(L-Italja), u intiża sabiex tikseb, fil-kawża pendenti quddiem dik
il-qorti bejn Reinhard GebharduConsiglio dell'Ordine degli Avvocati e Procuratori di Milanodeċiżjoni
preliminari dwar l-interpretazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill
77/249/KEE, tat-22 ta’ Marzu 1977, biex jiġi ffaċilitat l-eżerċizzju
effettiv tal-libertà biex jiġu pprovduti servizzi minn avukati (ĠU L 78,
p. 17)_IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA_komposta
minn G.C. Rodríguez Iglesias, President, C. N. Kakouris, D.A.O. Edward
(Relatur) u G. Hirsch, Presidenti ta’ Awla,
G. F. Mancini, F. A.
Schockweiler, J.C. Moitinho de Almeida, P. J. G. Kapteyn, C. Gulmann, J.
L. Murray, P. Jann, H. Ragnemalm u L. Sevón, Imħallfin_Avukat Ġenerali: P. Léger_Reġistratur: H.A. Ruehl, Amministratur Prinċipali, wara li rat l-osservazzjonijiet ippreżentati bil-miktub:–        għas-Sur
Reinhard Gebhard, minn Reinhard Gebhard, Rechtsanwalt, Massimo
Burghignoli, avukat fil-qorti ta’ Milan, Jim Penning, avukat fil-qorti
tal-Lussemburgu u Fabrizio Massoni, avukat fil-qorti ta’ Brussell_–        għall-Consiglio
dell'Ordine degli Avvocati e Procuratori di Milano, mill-Professur
Bruno Nascimbene, avukat_–        għall-Gvern
Elleniku, minn Evi Skandalou, membru tad-Dipartiment Legali Speċajli
għall-Kwistjonijiet Legali Komunitarji tal-Ministeru ta’ l-Affarijiet
Barranin, u Stamatina Vodina, ġurista, riċerkatriċi f’dak
id-Dipartiment, bħala aġenti_–        għall-Gvern
Spanjol, minn Alberto José Navarro González, Direttur Ġenerali
tal-Koordinazzjoni Legali u Istituzzjonali Komunitarja, u Miguel
Bravo-Ferrer Delgado, abogado del Estado fid-Dipartiment
tal-Kwistjonijiet Legali Komunitarji, bħala aġenti_–        għall-Gvern
Franċiż, minn Philippe Martinet, Segretarju ta’ l-Affarijiet Barranin
fid-Direttorat ta’ l-Affarijiet Legali fil-Ministeru ta’ l-Affarijiet
Barranin, u Catherine de Salins, Deputat Direttur f’dak id-Direttorat,
bħala aġenti_–        għall-Gvern
tar-Renju Unit, minn Stephen Braviner, tat-Treasury Solicitor’s
Department, bħala aġent, u Daniel Bethlehem, barrister_–        għall-Kummissjoni
tal-Komunitajiet Ewropej, minn Marie-José Jonczy, konsulent legali, u
Enrico Traversa, membru tas-Servizz Legali, bħala aġenti_wara li rat ir-rapport għas-seduta_wara
li semgħet l-osservazzjonijiet orali ta’ Reinhard Gebhard,
irrappreżentat minn Massimo Burghignoli, tal-Consiglio dell' Ordine
degli Avvocati e Procuratori di Milano, irrappreżentat minn Bruno
Nascimbene, tal-Gvern Grieg, irrappreżentat minn Evi Skandalou u
Stamatina Vodina, tal-Gvern Spanjol, irrappreżentat minn Miguel
Bravo-Ferrer Delgado, tal-Gvern Franċiż, irrappreżentat minn Marc Perrin
de Brichambaut, Direttur ta’ l-Affarijiet Legali fil-Ministeru ta’
l-Affarijiet Barranin, bħala aġent, u Philippe Martinet, tal-Gvern
Taljan, irrappreżentat minn Pier Giorgio Ferri, avvocato dello Stato,
tal-Gvern tar-Renju Unit, irrappreżentat minn Stephen Braviner u Daniel
Bethlehem, u tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata
minn Marie-José Jonczy u Enrico Traversa, fis-seduta ta’ l-10 ta’ Mejju
1995, wara li semgħet il-konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali fis-seduta ta’ l-20 ta’ Ġunju 1995, tagħti l-preżentiSentenza1        Permezz
ta’ digriet tas-16 ta’ Diċembru 1993, li wasal fil-Qorti tal-Ġustizzja
fit-8 ta’ Frar 1994, il-Consiglio Nazionale Forense ressaq, skond
Artikolu 177 tat-Trattat KE, żewġ domandi għal deċiżjoni preliminari,
dwar l-interpretazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 77/249/KEE tat-22 ta’
Marzu 1977 biex jiġi ffaċilitat l-eżerċizzju effettiv tal-libertà biex
jiġu pprovduti servizzi minn avukati (ĠU L 78, 1977, p. 17). 2        Dawn
id-domandi tqajmu fil-kuntest ta’ proċedura dixxiplinarja mibdija
mill-Consiglio dell' Ordine degli Avvocati e Procuratori di Milano
(Kunsill tal-Kamra
ta’ l-Avukati u Prokuraturi ta’ Milan, iktar ’il
quddiem "il-Kunsill tal-Kamra ta’ l-Avukati ta’ Milan") kontra s-Sur
Gebhard, li huwa akkużat li ma osservax l-obbligi tiegħu skond il-Liġi
Nru 31, tad-9 ta’ Frar 1982, dwar il-libertà ta’ l-avukati li huma
ċittadini ta’ Stat Membru tal-Komunitajiet Ewropej li jipprovdu servizzi
(GURI Nru 42 tat-12 ta’ Frar 1982) billi huwa eżerċita attività
professjonali fl-Italja fuq bażi permanenti fl-uffiċċju legali mwaqqaf
minnu u billi kien juża t-titolu ta’ "avvocato". 3        Mill-proċess
u mill-informazzjoni mogħtija bħala risposta għad-domandi bil-miktub li
saru mill-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżulta li s-Sur Gebhard, ċittadin
Ġermaniż, kien awtorizzat jipprattika l-professjoni ta’ "Rechtsanwalt"
fil-Ġermanja mit-3 ta’ Awwissu 1977. Huwa membru ta’ l-avukatura ta’
Stuttgart, fejn huwa "kollaboratur indipendenti" f’uffiċċju legali
(Buerogemeinschaft) għalkemm m’għandux uffiċċju proprju tiegħu
fil-Ġermanja. 4        Is-Sur
Gebhard ilu jgħix l-Italja minn Marzu 1978, fejn huwa jgħix ma’ martu,
ta’ nazzjonalità Taljana, u t-tlett itfal tiegħu. Is-salarju tiegħu huwa
ntaxxat kollu kemm hu fl-Italja, il-pajjiż ta’ residenza tiegħu. 5        Is-Sur
Gebhard ilu jeżerċita attività professjonali fl-Italja mill-1 ta’ Marzu
1978, għall-ewwel bħala kollaboratur ("con un rapporto di libera
collaborazione") f’uffiċċju ta’ avukati li jippratikkaw f’assoċjazzjoni
f’Milan, u sussegwentement, mill-1 ta’ Jannar 1980 sal-bidu tas-sena
1989, bħala membru assoċjat ("associato") ta’ dan l-uffiċċju. Ma saret
l-ebda kritika fuqu fir-rigward ta’ l-attivitajiet tiegħu fi ħdan dan
l-uffiċċju. 6        Fit-30
ta’ Lulju 1989, is-Sur Gebhard fetaħ uffiċċju legali għal rasu f’Milan
li fih "avvocati" u "procuratori" Taljani jaħdmu f’kollaborazzjoni
miegħu. Bħala risposta għall-mistoqsija bil-miktub magħmula mill-Qorti
tal-Ġustizzja, is-Sur Gebhard qal illi huwa kien jinkarigahom minn żmien
għal żmien biex jaġixxu fi proċeduri ġudizzjarji li jinvolvu klijenti
Taljani fl-Italja. 7        Is-Sur
Gebhard jiddikjara li l-attività li jeżerċita
fl-Italja hija
essenzjalment waħda li ma tinvolvix kwistjonijiet kontenzjużi; huwa
jassisti u jirrappreżenta persuni li jitkellmu bil-Ġermaniż (attività li
tirrappreżenta 65% tad-dħul tiegħu) u jirrappreżenta persuni li
jitkellmu bit-Taljan fil-Ġermanja u l-Awstrija (attività li
tirrappreżenta 30% tad-dħul tiegħu). Il-5% li jibqa’ jikkonċerna
assistenza lill-professjonisti Taljani li l-klijenti tagħhom ikunu
affaċċjati bi problemi dwar id-dritt Ġermaniż. 8        Numru
ta’ professjonisti Taljani, fosthom "avvocati" Taljani li magħhom
is-Sur Gebhard kien assoċjat sa l-1989, ressqu lment mal-Kamra ta’
l-Avukati ta’ Milan. Huma lmentaw li għamel użu mit-titolu ta’
"avvocato" fuq l-ittri tiegħu li hu kien juża għal skopijiet
professjonali, li huwa deher direttament quddiem il-Pretura u
t-Tribunale di Milano billi uża t-titolu ta’ "avvocato" u li huwa
pprattika l-attività professjonali tiegħu mis-"Studio Legale Gebhard". 9        Wara
li, fid-19 ta’ Settembru 1991, il-Kunsill tal-Kamra ta’ l-Avukati ta’
Milan ipprojbixxa lis-Sur Gebhard milli juża t-titolu ta’ "avvocato",
il-Kunsill iddeċieda li jiftaħ proċeduri dixxiplinarji kontrih
għar-raġuni li huwa ma osservax l-obbligi tiegħu skond il-Liġi Nru 31/82
billi eżerċita attività professjonali fl-Italja fuq bażi permanenti
fl-uffiċċju legali tiegħu u għamel użu mit-titolu ta’ "avvocato" . 10      Fl-14
ta’ Ottubru 1991 is-Sur Gebhard talab lill-Kunsill tal-Kamra ta’
l-Avukati ta’ Milan sabiex jiddaħħal fir-reġistru tal-membri ta’
l-avukatura. Din it-talba kienet ibbażata fuq id-Direttiva tal-Kunsill
89/48/KEE, tal-21 ta’ Diċembru 1988, dwar sistema ġenerali
għar-rikonoxximent ta’ diplomi ta’ edukazzjoni ogħla mogħtija
mal-kompletar ta’ l-edukazzjoni u t-taħriġ professjonali ta’ mill-inqas
tliet snin (ĠU L 19, 1989, p. 16) u fuq il-fatt li huwa kien wettaq
perijodu ta’ taħriġ ta’ għaxar snin fl-Italja. Ma jidhirx illi l-Kunsill
tal-Kamra ta’ l-Avukati ħa xi deċiżjoni formali fuq dik it-talba. 11      Il-proċeduri
dixxiplinarji bdew fid-19 ta’ Settembru 1991 u spiċċaw b’deċiżjoni
tat-30 ta’ Novembru 1992 li permezz tagħha l-Kunsill tal-Kamra ta’
l-Avukati ta’ Milan impona fuq is-Sur Gebhard il-piena ta’ sospensjoni
ta’ l-eżerċizzju ta’ l-attività professjonali tiegħu (sospensione dell'
esercizio dell' attività professionale) għal sitt xhur. 12      Is-Sur
Gebhard appella minn din id-deċiżjoni quddiem il-Consiglio Nazionale
Forense, u għamilha ċara, madankollu, illi huwa kien qiegħed jappella
wkoll kontra ċ-ċaħda impliċita tat-talba tiegħu li huwa jiddaħħal
fir-reġistru. B’mod partikolari, huwa argumenta fl-appell tiegħu li
d-Direttiva 77/249 tagħtih id-dritt li jeżerċita l-attivitajiet
professjonali tiegħu mill-uffiċċju legali tiegħu f’Milan. 13      Id-Direttiva
77/249 tapplika għall-attivitajiet ta’ avukati li jinvolvu l-għoti ta’
servizzi. Din tgħid illi avukat li jipprovdi servizzi għandu jadotta
t-titolu professjonali użat fl-Istat Membru li minnu huwa joriġina,
espress fil-lingwa jew waħda mil-lingwi ta’ dak l-Istat, b’indikazzjoni
ta’ l-organizzazzjoni professjonali li biha huwa awtorizzat jipprattika
jew il-qorti li quddiemha għandu d-dritt li jipprattika skond
il-liġijiet ta’ dak l-Istat (Artikolu 3). 14      Id-Direttiva
tagħmel distinzjoni bejn, minn naħa, l-attivitajiet li jirrigwardaw
ir-rappreżentazzjoni u d-difiża ta’ klijent fi proċeduri legali jew
quddiem awtoritajiet pubbliċi u, min-naħa l-oħra, l-attivitajiet l-oħra
kollha. 15      Meta
jkun qiegħed iwettaq attivitajiet li jinvolvu rappreżentazzjoni u
difiża, l-avukat għandu josserva r-regoli ta’ kondotta professjonali ta’
l-Istat Membru li qiegħed jilqgħu, bla ħsara għall-obbligi tiegħu
fl-Istat Membru li minnu huwa joriġina (Artikolu 4(2)). Fir-rigward ta’
l-attivitajiet l-oħra kollha, l-avukat jibqa’ suġġett
għall-kundizzjonijiet u r-regoli ta’ kondotta professjonali ta’ l-Istat
Membru li minnu huwa joriġina, bla ħsara għall-osservanza tar-regoli,
ikun xi jkun is-sors tagħhom, li jirregolaw il-professjoni fl-Istat
Membru li qiegħed jilqgħu, speċjalment dawk li jikkonċernaw
l-inkompattibbilta ta’ l-eżerċizzju ta’ attivitajiet ta’ avukat ma’
l-eżerċizzju ta’ attivitajiet oħra f’dak l-Istat, is-sigriet
professjonali, relazzjonijiet ma’ avukati oħra, il-projbizzjoni li
l-istess avukat jassisti partijiet li għandhom interessi opposti għal
xulxin, u l-pubbliċità (Artikolu 4(4)). 16      L-Artikolu
4(1) tad-Direttiva 77/249 jgħid illi "L-attivitajiet relatati
mar-rappreżentazzjoni ta’ klijent fi proċeduri legali jew quddiem
l-awtoritajiet pubbliċi għandhom jitwettqu f’kull Stat Membru li jospita
taħt il-kondizzjonijiet stabbiliti għall-avukati stabbiliti f’dak
l-Istat, bl-eċċezzjoni ta’ xi kondizzjonijiet li jeħtieġu residenza, jew
reġistrazzjoni ma’ organizzazzjoni professjonali, f’dak l-Istat." 17      Id-Direttiva
77/249 ġiet implementata fl-Italja mil-Liġi Nru 31/82, u l-Artikolu 2
tagħha jgħid dan li ġej: "(Iċ-ċittadini ta’
Stati Membri awtorizzati jipprattikaw bħala avukati fl-Istat Membru
minn minnu joriġinaw) huma awtorizzati jeżerċitaw attivitajiet
professjonali ta’ avukat fuq bażi temporanja ("con carattere di
temporaneità") fir-rigward ta’ kwistjonijiet kontenzjużi jew le skond
il-modalitajiet stabbiliti f’dan it-titolu. Għall-iskopijiet
ta’ l-eżerċizzju ta’ l-attivitajiet professjonali msemmija
fil-paragrafu preċedenti, mhuwiex permess it-twaqqif, fit-territorju
tar-Repubblika, ta’ uffiċċju legali jew ta’ uffiċċju prinċipali jew
sekondarju." 18      F’dawk
iċ-ċirkustanzi, il-Consiglio Nazionale Forense ssospenda l-proċedimenti
u stieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħti deċiżjoni preliminari: "(a)
fir-rigward ta’ jekk l-Artikolu 2 tal-Liġi Nru 31, tad-9 ta’ Frar 1982,
dwar il-libertà ta’ l-avukati li huma ċittadini ta’ Stat Membru
tal-Komunità Ewropea li jipprovdu servizzi (il-liġi li timplementa
d-Direttiva KEE tat-22 ta’ Marzu 1977), dispożizzjoni li tipprojbixxi
'it-twaqqif fit-territorju tar-Repubblika ta’ uffiċċju legali, kemm
bħala stabbiliment prinċipali jew sekondarju', huwiex kompatibbli
mar-regoli stabbiliti minn dik id-Direttiva, peress li fid-Direttiva ma
hemmx referenza għall-fatt illi l-ftuħ ta’ uffiċċju legali jista’ jkun
interpertat li jirrifletti l-intenzjoni, ta’ l-avukat in kwistjoni, li
jeżerċita l-attivitajiet tiegħu, mhux fuq bażi temporanja jew
okkazzjonali, iżda fuq bażi regolari; (b)
fir-rigward tal-kriterji li għandhom jiġu applikati biex jiġi evalwat
jekk l-attivitajiet humiex ta’ natura temporanja, fir-rigward tan-natura
kontinwa u regolari tas-servizzi pprovduti mill-avukat li jippratika
skond is-sistema indikata fl-imsemmija Direttiva." 19      Fid-dawl
tal-kliem tad-domandi preliminari, għandu jiġi mfakkar illi skond
ġurisprudenza kostanti, il-Qorti tal-Ġustizzja mhijiex kompetenti tieħu
deċiżjonijiet dwar il-kompatibbiltà ta’ miżura nazzjonali mad-dritt
Komunitarju. Madankollu, il-Qorti hija kompetenti biex tipprovdi
lill-qorti nazzjonali bil-kriterji kollha għall-interpretazzjoni
tad-dritt Komunitarju li jistgħu jgħinuha biex tiddetermina l-kwistjoni
ta’ kompatibbilità għall-finijiet tad-deċiżjoni fil-kawża quddiemha
(ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-11 ta’ Awwissu 1995, Belgapom,
C-63/94, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 7). 20      Għandu
jiġi osservat qabel kollox li s-sitwazzjoni ta’ ċittadin tal-Komunità,
li jmur fi Stat Membru ieħor tal-Komunità sabiex iwettaq attività
ekonomika hemmhekk hija rregolata jew mill-kapitolu tat-Trattat dwar
il-moviment liberu tal-ħaddiema, jew mill-kapitolu dwar id-dritt ta’
stabbiliment jew mill-kapitolu dwar is-servizzi. Dawn il-kapitoli
jeskludu wieħed lill-ieħor. 21      Peress
li d-domandi mressqa jikkonċernaw essenzjalment il-kunċetti ta’
"stabbiliment" u "għoti ta’ servizzi", il-kapitolu dwar il-ħaddiema
jista’ jiġi eliminat għax mhuwiex rilevanti għal dan il-każ. 22      Għandu
jiġi rrilevat ukoll li d-dispożizzjonijiet tal-kapitolu dwar
is-servizzi huma sekondarji għal dawk tal-kapitolu dwar id-dritt ta’
stabbiliment inkwantu, fl-ewwel lok, il-kliem ta’ l-ewwel subparagrafu
ta’ l-Artikolu 59 jassumi illi min jipprovdi u min jirċievi s-servizz
ikkonċernat huma "stabbiliti" f’żewġ Stati Membri differenti u,
fit-tieni lok, l-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 60 jispeċifika li
d-dispożizzjonijiet dwar is-servizzi japplikaw biss jekk dawk dwar
id-dritt ta’ stabbiliment ma’ japplikawx. Huwa għaldaqstant neċessarju
li jiġi eżaminat il-kamp ta’ applikazzjoni tal-kunċett ta’
"stabbiliment". 23      Id-dritt
ta’ stabbiliment, previst fl-Artikoli 52 sa 58 tat-Trattat, huwa
rikonoxxut kemm fir-rigward ta’ persuni legali skond it-tifsira ta’
l-Artikolu 58 kif ukoll fir-rigward tal-persuni fiżiċi, ċittadini ta’
Stat Membru fil-Komunita. Bla ħsara għall-eċċezzjonijiet u
l-kundizzjonijiet previsti, dan id-dritt jinkludi l-aċċess għal kull tip
ta’ attività ta’ xogħol ta’ persuna għal rasha fit-territorju ta’
kwalunkwe Stat Membru ieħor, kif ukoll id-dritt li jiġu kkostitwiti u
mmexxija impriżi u li jiġu stabbiliti aġenziji, fergħat u kumpanniji
sussidjarji. 24      Minn
dan isegwi li persuna tista’ tkun stabbilita, skond it-tifsira
tat-Trattat, f’aktar minn Stat Membru wieħed, u dan, partikolarment
fil-każ tal-kumpanniji, permezz tat-twaqqif ta’ aġenziji, fergħat u
kumpanniji sussidjarji (Artikolu 52) u, kif iddeċidiet il-Qorti
tal-Ġustizzja, fil-każ ta’ membri tal-professjonijiet, billi joħolqu
t-tieni bażi professjonali (ara s-sentenza tat-12 ta’ Lulju 1984, Klopp,
107/83, Ġabra p. 2971, punt 19). 25      Il-kunċett
ta’ stabbiliment skond it-tifsira tat-Trattat huwa għaldaqstant wiesa'
ħafna, u jippermetti lil ċittadin tal-Komunita jipparteċipa, fuq bażi
stabbli u kontinwa, fil-ħajja ekonomika ta’ Stat Membru li mhuwiex
l-Istat ta’ oriġini tiegħu u li jaqla’ profitt minn din l-attività, u
b’hekk jikkontribbwixxi għall-interpenetrazzjoni ekonomika u soċjali fi
ħdan il-Komunita fil-qasam ta’ l-attivitajiet ta’ persuni li jaħdmu għal
rashom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-21 ta’ Ġunju 1974, Reyners,
2-74, Ġabra p. 631, punt 21). 26      Min-naħa
l-oħra, meta xi ħadd li jipprovdi servizzi jmur fi Stat Membru ieħor,
id-dispożizzjonijiet tal-kapitolu dwar is-servizzi, partikolarment,
it-tielet subparagrafu ta’ l-Artikolu 60 tat-Trattat, jgħid illi hu
għandu jeżerċita l-attività tiegħu hemm fuq bażi temporanja. 27      Hekk
kif qal l-Avukat Ġenerali, in-natura temporanja ta’ l-attivitajiet in
kwistjoni għandha tiġi ddeterminata mhux biss fid-dawl ta’ kemm idum
l-għoti tas-servizz, iżda wkoll tar-regolarita, tal-frekwenza jew
tal-kontinwità tiegħu. Il-fatt illi l-għoti ta’ servizzi huwa temporanju
ma jfissirx illi min jipprovdi s-servizzi, skond it-tifsira
tat-Trattat, ma jistax ikollu xi forma ta’ infrastruttura fl-Istat
Membru li qiegħed jilqgħu (inkluż uffiċċju jew kmamar fejn issir
konsultazzjoni) sakemm din l-infrastruttura hija neċessarja
għall-iskopijiet tat-twettiq tas-servizzi in kwistjoni. 28      Madankollu,
għandha ssir distinzjoni bejn din is-sitwazzjoni u dik tas-Sur Gebhard
illi, bħala ċittadin ta’ Stat Membru, iwettaq attività professjonali fuq
bażi stabbli u kontinwa fi Stat Membru ieħor fejn huwa joffri
s-servizzi tiegħu minn bażi professjonali stabbilita, fost oħrajn, lil
ċittadini ta’ dak l-Istat. Dan iċ-ċittadin jaqa’ taħt
id-dispożizzjonijiet tal-kapitolu dwar id-dritt ta’ stabbiliment u mhux
taħt dawk dwar għoti ta’ servizz. 29      Il-Kunsill
tal-Kamra ta’ l-Avukati ta’ Milan sostna li persuna bħas-Sur Gebhard ma
tistax titqies, għall-iskopijiet tat-Trattat, li hija "stabbilita" fi
Stat Membru, f’dan il-każ l-Italja, salv jekk dan huwa membru ta’
l-għaqda professjonali ta’ dak l-Istat jew, għall-inqas, jeżerċita
l-attività tiegħu b’kollaborazzjoni jew f’assoċċjazzjoni ma’ persuni li
huma membri ta’ dik l-għaqda. 30      Dak l-argument ma jistax jiġi aċċettat. 31      Id-dispożizzjonijiet
dwar id-dritt ta’ stabbiliment jirrigwardaw id-dritt li persuna tibda
attività u teżerċitaha (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Reyners,
iċċitata iktar ’il fuq, punti 46 u 47). Sħubija f’għaqda professjonali
tista’ tkun kundizzjoni għall-fatt li persuna tibda attività u
għall-eżerċizzju tagħha u għaldaqstant ma tistax tiġi kkunsidrata bħala
li tikkostitwixxi l-istabbiliment stess. 32      Minn
dan jirriżulta li l-kwistjoni jekk huwiex possibbli għal ċittadin ta’
Stat Membru li jeżerċita d-dritt tiegħu li jistabbilixxi ruħu u
l-kundizzjonijiet għall-eżerċizzju ta’ dak id-dritt għandhom ikunu
ddeterminati fid-dawl ta’ l-attivitajiet li hu għandu l-intenzjoni li
jeżerċita fit-territorju ta’ l-Istat Membru li qiegħed jilqgħu. 33      Skond
it-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 52, il-libertà ta’ stabbiliment
għandha tkun eżerċitata skond il-kundizzjonijiet stipulati mil-liġi
tal-pajjiż fejn il-persuna tistabbilixxi ruħha għaċ-ċittadini tiegħu
stess. 34      F’każ
illi l-attivitajiet speċifiċi in kwistjoni ma huma suġġetti għal ebda
leġiżlazzjoni fl-Istat Membru li qiegħed jilqa’ lill-persuna, b’mod li
ċittadin ta’ dak l-Istat Membru m’għandu jissodisfa ebda kwalifika
speċifika sabiex jeżerċithom, ċittadin ta’ kwalunkwe Stat Membru ieħor
għandu d-dritt li jistabbilixxi ruħu fit-territorju ta’ l-ewwel Stat u
li jeżerċita dawn l-attivitajiet hemmhekk.35      Madankollu,
il-fatt li persuna tibda ċerti attivitajiet għal rasha u teżerċithom
jista’ jiġi suġġettat għall-osservanza ta’ ċerti dispożizzjonijiet
leġiżlattivi, regolatorji jew amministrattivi, iġġustifikati
mill-interess pubbliku, bħal regoli li jirrigwardaw l-organizzazzjoni,
kwalifiki, etika professjonali, sorveljanza u responsabbilità (ara
s-sentenza tat-28 ta’ April 1977, Thieffry, 71/76, Ġabra p. 765, punt
12). Dispożizzjonijiet bħal dawn jistgħu b’mod partikolari jistipulaw
illi l-eżerċizzju ta’ attività partikolari hija riżervata, skond il-każ,
għal min għandu diploma, ċertifikat jew kwalunkwe evidenza oħra ta’
kwalifika formali, għal persuni li jappartjenu għal għaqda professjonali
jew persuni suġġetti għal regoli jew sorveljanza partikolari. Dawn
jistgħu jistabbilixxu wkoll il-kundizzjonijiet għall-użu ta’ titoli
professjonali bħal dak ta’ "avvocato". 36      Fejn
kull persuna li tibda jew teżerċita attività speċifika hija suġġetta
għal kundizzjonijiet bħal dawn fl-Istat Membru li qiegħed jilqa’,
ċittadin ta’ Stat Membru ieħor, li għandu l-intenzjoni li jwettaq dik
l-attività, għandu bħala regola jissodisfhom ukoll. Huwa għal din
ir-raġuni li l-Artikolu 57 jgħid illi l-Kunsill għandu jadotta
direttivi, bħad-Direttiva 89/48, iċċitata iktar ’il fuq, intiżi, minn
naħa, għar-rikonoxximent reċiproku ta’ diplomi, ċertifikati u evidenza
oħra ta’ kwalifiki formali u, min-naħa l-oħra, għall-koordinazzjoni
tad-dispożizzjonijiet nazzjonali dwar il-bidu u l-eżerċizzju ta’
attivitajiet bħala persuni li jaħdmu għal rashom. 37      Madankolla,
jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li l-miżuri
nazzjonali li jistgħu jfixklu jew jagħmlu l-eżerċizzju tad-drittijiet
fundamentali ggarantiti mit-Trattat anqas attraenti għandhom jissodisfaw
erba’ kundizzjonijiet: għandhom ikunu applikati b’mod mhux
diskriminatorju; għandhom ikunu ġġustifikati minn rekwiżiti imperattivi
fl-interess pubbliku; għandhom ikunu adattati biex jiggarantixxu l-kisba
ta’ l-għan li huma jfittxu li jilħqu u m’għandhomx immorru oltri dak li
hu neċessarju sabiex dan jinkiseb (ara s-sentenza tal-31 ta’ Marzu
1993, Kraus, C-19/92, Ġabra p. I-1663, punt 32). 38      Bl-istess
mod, meta japplikaw id-dispożizzjonijiet nazzjonali tagħhom, l-Istati
Membri ma jistgħux jinjoraw l-għerf u l-kwalifiki li diġà nkisbu
mill-persuna kkonċernata fi Stat Membru ieħor (ara s-sentenza tas-7 ta’
Mejju 1991, Vlassopoulou, C-340/89, Ġabra p. I-2357, punt 15).
Konsegwentement, huma għandhom jieħdu in kunsiderazzjoni l-ekwivalenza
tad-diplomi (ara s-sentenza Thieffry, iċċitata iktar ’il fuq, punti 19 u
27) u, jekk ikun hemm bżonn, għandhom iqabblu l-għerf u l-kwalifiki
mitluba mil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom ma’ dawk tal-persuna
kkonċernata (ara s-sentenza Vlassopoulou, iċċitata iktar ’il fuq, punt
16). 39      Fid-dawl
ta’ dak kollu li ntqal, ir-risposta għad-domandi magħmula
mill-Consiglio Nazionale Forense għandha tkun li: –        in-natura
temporanja ta’ l-għoti ta’ servizzi, kif previst fit-tielet
subparagrafu ta’ l-Artikolu 60 tat-Trattat KE, għandha tiġi evalwata
fid-dawl tat-tul ta’ żmien tiegħu, tar-regolarità, tal-frekwenza u
tal-kontinwità tiegħu; –        min
jipprovdi s-servizzi, skond it-tifsira tat-Trattat, jista’ jkollu,
fl-Istat Membru li qiegħed jilqgħu, l-infrastruttura neċessarja
għall-iskopijiet tat-twettiq tas-serivizzi in kwistjoni; –        ċittadin
ta’ Stat Membru li jwettaq attività professjonali fuq bażi stabbli u
kontinwa fi Stat Membru ieħor, fejn huwa joffri s-servizzi tiegħu minn
bażi professjonali stabbilita, fost oħrajn, liċ-ċittadini ta’ dak
l-Istat, jaqa’ taħt id-dispożizzjonijiet tal-kapitolu dwar id-dritt ta’
stabbiliment u mhux taħt dawk dwar l-għoti ta’ servizzi; –        il-kwistjoni
jekk huwiex possibbli għal ċittadin ta’ Stat Membru li jeżerċita
d-dritt tiegħu li jistabbilixxi ruħu u l-kundizzjonijiet
għall-eżerċizzju ta’ dak id-dritt għandhom ikunu ddeterminati fid-dawl
ta’ l-attivitajiet li hu għandu l-intenzjoni li jeżerċita fit-territorju
ta’ l-Istat Membru li qiegħed jilqgħu; –        f’każ
illi l-fatt li persuna tibda attività speċifika ma huwa suġġett għal
ebda leġiżlazzjoni fl-Istat Membru li qiegħed jilqa’ lill-persuna,
ċittadin ta’ kwalunkwe Stat Membru ieħor għandu d-dritt li jistabbilixxi
ruħu fit-territorju ta’ l-ewwel Stat u li jeżerċita din l-attività
hemmhekk. Min-naħa l-oħra, f’każ li kull persuna li tibda jew teżerċita
attività speċifika hija suġġetta għal ċerti kundizzjonijiet fl-Istat
Membru li qiegħed jilqa’, ċittadin ta’ Stat Membru ieħor, li għandu
l-intenzjoni li jwettaq dik l-attività, għandu bħala regola jissodisfhom
ukoll; –        madankollu,
il-miżuri nazzjonali li jistgħu jfixklu jew jagħmlu l-eżerċizzju
tad-drittijiet fundamentali ggarantiti mit-Trattat anqas attraenti
għandhom jissodisfaw erba’ kundizzjonijiet: għandhom ikunu applikati
b’mod mhux diskriminatorju; għandhom ikunu ġġustifikati minn rekwiżiti
imperattivi fl-interess pubbliku; għandhom ikunu adattati biex
jiggarantixxu l-kisba ta’ l-għan li huma jfittxu li jilħqu u m’għandhomx
imorru oltri dak li hu neċessarju sabiex dan jinkiseb; –        bl-istess
mod, l-Istati Membri għandhom jieħdu in kunsiderazzjoni l-ekwivalenza
tad-diplomi u, jekk ikun hemm bżonn, għandhom iqabblu l-għerf u
l-kwalifiki mitluba mil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom ma’ dawk
tal-persuna kkonċernata. Fuq l-ispejjeż40      L-ispejjeż
sostnuti mill-Gvernijiet Taljan, Elleniku, Spanjol, Franċiż u tar-Renju
Unit, kif ukoll mill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, li
ppreżentaw osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, ma jistgħux
jitħallsu lura. Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet
fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti
nazzjonali, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż.Għal dawn il-motivi, IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA_Fuq
it-talbiet magħmula lilha mill-Consiglio Nazionale Forense, permezz ta’
digriet tas-16 ta’ Diċembru 1993, taqta’ u tiddeċiedi:1)      In-natura
temporanja ta’ l-għoti ta’ servizzi, kif previst fit-tielet
subparagrafu ta’ l-Artikolu 60 tat-Trattat KE, għandha tiġi evalwata
fid-dawl tat-tul ta’ żmien tiegħu, tar-regolarità, tal-frekwenza u
tal-kontinwità tiegħu.2)      Min
jipprovdi s-servizzi, skond it-tifsira tat-Trattat, jista’ jkollu,
fl-Istat Membru li qiegħed jilqgħu, l-infrastruttura neċessarja
għall-iskopijiet tat-twettiq tas-serivizzi in kwistjoni.3)      Ċittadin
ta’ Stat Membru li jwettaq attività professjonali fuq bażi stabbli u
kontinwa fi Stat Membru ieħor, fejn huwa joffri s-servizzi tiegħu minn
bażi professjonali stabbilita, fost oħrajn, liċ-ċittadini ta’ dak
l-Istat, jaqa’ taħt id-dispożizzjonijiet tal-kapitolu dwar id-dritt ta’
stabbiliment u mhux taħt dawk dwar l-għoti ta’ servizzi.4)      Il-kwistjoni
jekk huwiex possibbli għal ċittadin ta’ Stat Membru li jeżerċita
d-dritt tiegħu li jistabbilixxi ruħu u l-kundizzjonijiet
għall-eżerċizzju ta’ dak id-dritt għandhom ikunu ddeterminati fid-dawl
ta’ l-attivitajiet li hu għandu l-intenzjoni li jeżerċita fit-territorju
ta’ l-Istat Membru li qiegħed jilqgħu.5)      F’każ
illi l-fatt li persuna tibda attività speċifika ma huwa suġġett għal
ebda leġiżlazzjoni fl-Istat Membru li qiegħed jilqa’ lill-persuna,
ċittadin ta’ kwalunkwe Stat Membru ieħor għandu d-dritt li jistabbilixxi
ruħu fit-territorju ta’ l-ewwel Stat u li jeżerċita din l-attività
hemmhekk. Min-naħa l-oħra, f’każ li kull persuna li tibda jew teżerċita
attività speċifika hija suġġetta għal ċerti kundizzjonijiet fl-Istat
Membru li qiegħed jilqa’, ċittadin ta’ Stat Membru ieħor, li għandu
l-intenzjoni li jwettaq dik l-attività, għandu bħala regola jissodisfhom
ukoll.6)      Il-miżuri
nazzjonali li jistgħu jfixklu jew jagħmlu l-eżerċizzju tad-drittijiet
fundamentali ggarantiti mit-Trattat anqas attraenti għandhom jissodisfaw
erba’ kundizzjonijiet: għandhom ikunu applikati b’mod mhux
diskriminatorju; għandhom ikunu ġġustifikati minn rekwiżiti imperattivi
fl-interess pubbliku; għandhom ikunu adattati biex jiggarantixxu l-kisba
ta’ l-għan li huma jfittxu li jilħqu u m’għandhomx imorru oltri dak li
hu neċessarju sabiex dan jinkiseb.7)      L-Istati
Membri għandhom jieħdu in kunsiderazzjoni l-ekwivalenza tad-diplomi u,
jekk ikun hemm bżonn, għandhom iqabblu l-għerf u l-kwalifiki mitluba
mil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom ma’ dawk tal-persuna kkonċernata.Rodríguez IglesiasKakouris      EdwardHirschManciniScockweilerMoitinho de AlmeidaKapteynGulmannMurrayJannRagnemalmSevónMogħtija fil-Qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fit-30 ta’ Novembru 1995.R. Grass       G. C. Rodríguez IglesiasReġistratur       President* Lingwa tal-kawża: it-Taljan.