62024CJ0039
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an tOchtú Dlísheomra)
30 Aibreán 2025 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Cosaint tomhaltóirí – Treoir 93/13/CEE – Airteagail 4 agus 5 – Téarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóra – Comhaontuithe maidir le hiasachtaí morgáiste – Clásal tosaigh an choimisiúin iasachta – Cineál soiléir sothuigthe na dtéarmaí)
I gCás C‑39/24,
IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ó Juzgado de Primera Instancia e Instrucción no 6 de Ceuta (an Chúirt Chéadchéime agus Réamh-Imscrúduithe Uimh. 6, Ceuta, an Spáinn), trí bhreith an 2 Eanáir 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 15 Eanáir 2024, sna himeachtaí
Justa
v
Banco Bilbao Vizcaya Argentaria SA,
tugann AN CHÚIRT (an tOchtú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: S. Rodin (Rapóirtéir), Uachtarán Dlísheomra, N. Piçarra agus N. Fenger, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: D. Spielmann,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
Banco Bilbao Vizcaya Argentaria SA, ag Á. Cepero Aránguez, J. M. Martínez Gimeno agus C. Vendrell Cervantes, abogados,
–
Rialtas na Spáinne, ag J. Ruiz Sánchez, i gcáil Gníomhaire,
–
An Coimisiún Eorpach, ag J. Baquero Cruz, P. Kienapfel agus N. Ruiz García, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú, ar thaobh amháin, ar Airteagal 4 de Threoir 93/13/CEE ón gComhairle an 5 Aibreán 1993 maidir le téarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóra (IO 1993 L 95, lch. 29) agus, ar an taobh eile, ar Airteagal 7 de Threoir 2014/17/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Feabhra 2014 maidir le comhaontuithe creidmheasa do thomhaltóirí a bhaineann le maoin chónaithe dhochorraithe agus lena leasaítear Treoir 2008/48/CE agus Treoir 2013/36/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010 (IO 2014 L 60, lch. 34).
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir Justa agus Banco Bilbao Vizcaya Argentaria SA maidir le cineál éagórach líomhnaithe téarma chonarthaigh a bhaineann le táille socraithe iasachta.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Treoir 93/13
3
Faoi Airteagal 3(1) de Threoir 93/13:
‘Measfar gurb éagórach téarma conartha nár caibidlíodh ar leithligh i gcás, d’ainneoin an cheanglais maidir le creideamh macánta, ina ndéantar leis go bhfuil cearta agus oibleagáidí na bpáirtithe faoin gconradh neamhchothrom le chéile.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4
Foráiltear le hAirteagal 4 den Treoir sin:
‘1.   Gan dochar d’Airteagal 7, déantar cineál éagórach téarma chonarthaigh a mheas trí cineál na n‑earraí nó na seirbhísí is cuspóir don chonradh a chur san áireamh agus tagairt a dhéanamh, ar dháta thabhairt i gcrích an chonartha, do na himthosca uile a bhaineann leis an tabhairt i gcrích sin, lena n‑áirítear téarmaí conarthacha eile, nó conradh eile ar a bhfuil sé spleách.
2.   Ní bhaineann measúnú ar chineál éagórach na dtéarmaí le príomhábhar an chonartha a shainiú ná le comhoiriúnú idir an praghas agus an luach saothair, ar thaobh amháin, ná leis na hearraí nó na seirbhísí arna soláthar mar mhalairt air sin, ar an taobh eile, ar choinníoll go ndéantar na téarmaí sin a dhréachtú i bhfriotal soiléir sothuigthe.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 5 den Treoir sin:
‘Maidir le conarthaí ina ndréachtaítear i scríbhinn gach téarma nó téarmaí áirithe a thairgtear don tomhaltóir, ní mór na téarmaí sin a dhréachtú ar bhealach soiléir agus sothuigthe i gcónaí. I gcás ina bhfuil amhras ann faoi bhrí théarma, beidh forlámhas ag an léiriú is fabhraí don tomhaltóir. Ní bheidh feidhm ag an riail maidir le léiriú i gcomhthéacs na nósanna imeachta a leagtar síos in Airteagal 7(2).’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Treoir 2014/17
6
Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 7(1) de Threoir 2014/17, dar teideal ‘Oibleagáidí gnó a chomhlíonadh agus creidmheas á sholáthar do thomhaltóirí’:
‘Ceanglóidh na Ballstáit, agus táirgí creidmheasa á monarú nó seirbhísí comhairleacha creidmheasa á ndeonú, á n‑idirghabháil nó á soláthar acu maidir le creidmheas agus, i gcás inarb iomchuí, seirbhísí coimhdeacha do thomhaltóirí nó nuair atá comhaontú creidmheasa á fhorghníomhú acu, go ngníomhóidh an creidiúnaí, an t‑idirghabhálaí creidmheasa nó an t‑ionadaí ceaptha go hionraic, go cothrom, go trédhearcach agus go gairmiúil, agus cearta agus leasanna na dtomhaltóirí á gcur san áireamh. [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7
De réir Airteagal 43(1) den Treoir chéanna:
‘Ní bheidh feidhm ag an Treoir seo maidir le comhaontuithe creidmheasa a bhí ann roimh an 21 Márta 2016.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Spáinne
Dlí 5/2019
8
Foráiltear le hAirteagal 14 de Ley 5/2019, reguladora de los contratos de crédito inmobiliario (Dlí 5/2019 lena rialaítear comhaontuithe creidmheasa maoine) an 15 Márta 2019 (BOE Uimh. 65 an 16 Márta 2019) an méid seo a leanas:
‘3.   Ní fhéadfar speansais a chur ar aghaidh ná táillí a ghearradh ach amháin i leith seirbhísí a bhaineann le hiasachtaí arna n‑iarraidh go cinntitheach nó arna gcomhaontú go sainráite ag iasachtaí nó iasachtaí ionchasacha, ar choinníoll go gcomhfhreagraíonn siad do sheirbhísí a soláthraíodh iarbhír nó do chostais a tabhaíodh ar féidir bunús a thabhairt leo.
4.   Má chomhaontaítear táille shocraithe, ní bheidh sí iníoctha ach aon uair amháin agus áireofar inti na costais uile a bhaineann le scrúdú a dhéanamh ar an iarratas, ar phróiseáil nó ar dheonú na hiasachta nó costais chomhchosúla eile a bhaineann go dlúth le gníomhaíocht an chreidiúnaí arb é deonú na hiasachta is cúis leo. I gcás iasachtaí arna n‑ainmniú in airgeadra eachtrach, áireofar le táille an tsocraithe freisin aon táille malairte eachtraí a chomhfhreagraíonn d’íocaíocht amach tosaigh na hiasachta.’
Ordú ó Oifig an Uachtaráin maidir le trédhearcacht téarmaí airgeadais in iasachtaí morgáiste
9
In Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Orden del Ministerio de la Presidencia sobre transparencia de las condiciones financieras de los préstamos hipotecarios (Ordú ó Oifig an Phríomh-Aire maidir le trédhearcacht téarmaí airgeadais in iasachtaí morgáiste) an 5 Bealtaine 1994 (BOE Uimh. 112 an 11 Bealtaine 1994, lch. 14444) foráiltear i gClásal 4, dar teideal ‘Táillí’:
‘1. Táille shocraithe – ní mór gach costas a bhaineann le scrúdú a dhéanamh ar an iarratas ar iasacht, leis an iasacht mhorgáiste a dheonú nó a phróiseáil, nó le speansais chomhchosúla eile ar gné dhílis iad de ghníomhaíocht an eintitis iasachtaí a thabhaítear agus an iasacht á deonú, a áireamh in aon táille amháin, ar a dtugtar an táille shocraithe, agus ní bheidh siad iníoctha ach aon uair amháin. Déanfar méid, foirm agus dáta íocaíochta an chéanna a shonrú sa téarma sin.
[...]’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
10
An 3 Samhain 2005, le hionstraim bharántúil, thug Justa comhaontú creidmheasa arna urrú le morgáiste i gcrích le Banco Bilbao Vizcaya Argentaria.
11
I gcomhréir le hAirteagal 4(1) den chomhaontú sin, bhí an t‑iasachtaí le táille shocraithe a íoc, ar shíniú an tsocraithe, a chomhfhreagraíonn do 0.25 % den iasacht chaipitil.
12
Thug Justa caingean i gcoinne Banco Bilbao Vizcaya Argentaria os comhair Juzgado de Primera Instancia e Instrucción no 6 de Ceuta (an Chúirt Chéadchéime agus Réamh-Imscrúduithe Uimh. 6, Ceuta, an Spáinn), arb í an chúirt a rinne an tarchur, ag iarraidh, inter alia, dearbhú go bhfuil an téarma lena bhforáiltear do tháille an tsocraithe éagórach.
13
San ordú tarchuir, tugann an chúirt sin dá haire, i mbreithiúnas an 16 Iúil 2020, Caixabank agus Banco Bilbao Vizcaya Argentaria (C‑224/19 agus C‑259/19, EU:C:2020:578), gur léirigh an Chúirt, inter alia, Treoir 93/13 maidir leis an athbhreithniú ar an éagóir agus an ceanglas trédhearcachta an téarma atá i gconradh iasachta arna rialú ag dlí na Spáinne lena gceanglaítear ar an iasachtaí táille shocraithe a íoc. Sonraíonn sí, tar éis an bhreithiúnais sin, gur thug roinnt cúirteanna náisiúnta cinntí lenar neamhníodh téarmaí lena bhforáiltear do tháille den sórt sin, rud a thug ar an Tribunal Supremo (an Chúirt Uachtarach, an Spáinn) iarraidh ar réamhrialú a dhéanamh arís maidir leis an téarma sin, as ar eascair breithiúnas an 16 Márta 2023, Caixabank (Táille socraithe iasachta) (C‑565/21, EU:C:2023:212).
14
Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an bhfuil cásdlí an Tribunal Supremo (an Chúirt Uachtarach) comhoiriúnach leis an mbreithiúnas sin.
15
I ndáil leis sin, luann an chúirt a rinne an tarchur breithiúnas ón Tribunal Supremo (an Chúirt Uachtarach) an 29 Bealtaine 2023, (816/2023, ES:TS:2023:2131), inar inar chinn an chúirt sin nach bhfuil an téarma lena bhforáiltear do tháille shocraithe, lena n‑íoctar na costais a bhaineann leis an iasacht nó an creidmheas morgáiste a scrúdú, a dheonú nó a phróiseáil, ann féin, de chineál éagórach agus, dá bhrí sin, go bhféadfadh sé a bheith faoi réir athbhreithniú ag an gcúirt náisiúnta faoi Airteagal 4(2) de Threoir 93/13, agus é á chur in iúl aici nach bhfuil téarma lena bhforáiltear don táille sin éagórach ann féin. Dá bhrí sin, is faoin gcúirt sin atá sé a áirithiú go mbeidh an tomhaltóir in ann cineál na seirbhísí a sholáthraítear mar mhalairt ar na costais dá bhforáiltear a thuiscint, chun a fháil amach nach bhfuil aon fhorluí idir na costais éagsúla dá bhforáiltear, chun é féin nó í féin a chur i bhfios go leordhóthanach, ar bhonn na faisnéise arna soláthar ag an institiúid airgeadais faoin reachtaíocht náisiúnta, ar an ábhar eacnamaíoch agus ar fheidhmiú an téarma, fiú mura gceanglaítear ar an iasachtóir cineál na seirbhísí uile a sholáthraítear mar mhalairt ar an táille thosaigh a shonrú go leordhóthanach, agus ní mór don chúirt náisiúnta aird a thabhairt, ina leith sin, ar an aird ar leith a thugann an gnáth-thomhaltóir ar théarma conartha den sórt sin. Ina theannta sin, éilíonn an Tribunal Supremo (an Chúirt Uachtarach) ar an gcúirt náisiúnta a fháil amach nach bhfuil costas na táille socraithe díréireach le méid na hiasachta, i bhfianaise mheánchostas na táille sin.
16
Sna himthosca sin, chinn Juzgado de Primera Instancia e Instrucción no 6 de Ceuta (an Chúirt Chéadchéime agus Réamh-Imscrúduithe Uimh. 6, Ceuta) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)
An gcuirtear i gcoinne léiriú ón Tribunal Supremo [an Chúirt Uachtarach, an Spáinn] maidir leis an comisión de apertura (‘táille láimhseála’), ar dá réir, d’fhonn an easpa mí-úsáideachta – dá bhforáiltear in Airteagal 4(2) de Threoir 93/13/CEE, a eascraíonn ó easpa trédhearcachta – a mheas, gur leor lua lom de shuim an chlásail i bhfoclaíocht ghníomhas an mhorgáiste agus nach sáraíonn an méid airgid sin an teorainn arna socrú, fiú nuair nach sainítear a ábhar ná a raon ama sa chlásail úd?
(2)
Má chuirtear an tomhaltóir ar an eolas roimh ré faoin gclásail i gceist agus nach bhfuiltear á áireamh mar chuid de ghníomhaíocht iasachta bainc mar a luaitear i dTreoir 2014/17 [...] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus má mheastar nach mbaineann sé leis an ús sochrach, arbh é nár cheart sonraisc a eisiúint ná, ar deireadh, na seirbhísí a shonrú sula gcuirtear ar aghaidh chuig an tomhaltóir iad, agus an mbeadh sé i gcontrárthacht le dlí an Aontais gan amhlaidh a dhéanamh toisc go ndéantar difear leo do thrédhearcacht sa chiall ábhartha den téarma sin?’
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
Inghlacthacht
17
Ina mbarúlacha i scríbhinn a cuireadh faoi bhráid na Cúirte, cuireann an cosantóir sna príomhimeachtaí, Ríocht na Spáinne agus an Coimisiún Eorpach amhras in iúl maidir le hinghlacthacht an iarratais seo ar réamhrialú nó, ar a laghad, maidir leis an dara ceist a tarchuireadh.
18
Maidir leis an bpléadáil do-ghlacthachta a bhaineann leis an iarraidh ar réamhrialú, a d’ardaigh an cosantóir sna príomhimeachtaí, líomhnaítear leis sin nach gcomhlíonann an iarraidh sin na ceanglais a leagtar amach in Airteagal 94 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, ós rud é nár thug an chúirt a rinne an tarchur tuairisc ar na cúiseanna a bhfuil amhras uirthi maidir le léiriú dhlí an Aontais. Cuireann sí in iúl freisin gur thug an Chúirt aghaidh cheana féin ar an tsaincheist is bonn leis na ceisteanna a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú ina breithiúnas an 16 Márta 2023, Caixabank (Táille socraithe iasachta) (C‑565/21, EU:C:2023:212), agus mar thoradh air sin níl gá a thuilleadh le freagra a thabhairt ar na ceisteanna sin.
19
I gcomhréir le cásdlí socair, is faoin gcúirt náisiúnta ar tugadh an díospóid os a comhair agus nach mór freagracht a ghlacadh as an gcinneadh breithiúnach ina dhiaidh sin amháin atá sé a chinneadh, i bhfianaise imthosca sonracha an cháis, an gá le réamhrialú chun go mbeidh sí in ann breithiúnas a thabhairt agus ábharthacht na gceisteanna a chuireann sí faoi bhráid na Cúirte araon. Dá bhrí sin, i gcás ina mbaineann na ceisteanna a chuirtear le léiriú ar riail de dhlí an Aontais, tá sé de cheangal ar an gCúirt, i bprionsabal, rialú a thabhairt (breithiúnas an 19 Meán Fómhair 2024, Booking.comagus Booking.com (Deutschland), C‑264/23, EU:C:2024:764, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear).
20
Dá bhrí sin, tá toimhde ábhartha ann maidir le ceisteanna a bhaineann le dlí an Aontais. Ní féidir leis an gCúirt diúltú do rialú a thabhairt ar cheist arna tarchur ag cúirt náisiúnta ach amháin má dhealraíonn sé go follasach nach bhfuil baint ar bith ag an léiriú atá á lorg ar riail de dhlí an Aontais le fíricí iarbhír nó cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí, i gcás ina bhfuil an fhadhb hipitéiseach, nó i gcás nach bhfuil an fhaisnéis fhíorasach agus dhlíthiúil is gá ag an gCúirt chun freagra úsáideach a thabhairt ar na ceisteanna a chuirtear uirthi (breithiúnas an 19 Meán Fómhair 2024, Booking.comagus Booking.com (Deutschland), C‑264/23, EU:C:2024:764, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear).
21
Sa chás seo, baineann na ceisteanna a tarchuireadh, go bunúsach, le léiriú Airteagail 4 agus 5 de Threoir 93/13 agus Airteagal 7 de Threoir 2014/17. Thairis sin, is léir ó léamh na hiarrata ar réamhrialú ina hiomláine gur shonraigh an chúirt a rinne an tarchur ar bhealach beacht go leor creat fíorasach agus dlíthiúil na díospóide sna príomhimeachtaí, ina ndearna sí a hiarraidh, ionas go mbeidh an dá pháirtí leasmhara in ann a mbarúlacha a thíolacadh, i gcomhréir le hAirteagal 23 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, agus go bhféadfaidh an Chúirt freagra úsáideach a thabhairt ar an iarraidh sin. Go háirithe, thagair an chúirt a rinne an tarchur go soiléir don chásdlí náisiúnta atá i gceist agus don amhras atá uirthi maidir le comhoiriúnacht bhreithiúnas an Tribunal Supremo (an Chúirt Uachtarach) an 29 Bealtaine 2023 (816/2023, ES:TS:2023:2131) le Treoir 93/13, arna léiriú ag an gCúirt Bhreithiúnais i mbreithiúnas an 16 Márta 2023, Caixabank (Táille socraithe iasachta) (C‑565/21, EU:C:2023:212). Is féidir na ceisteanna sin a thuiscint freisin ó fhoclaíocht na gceisteanna arna dtarchur chun réamhrialú ag an gcúirt náisiúnta agus baineann siad, go háirithe, leis na critéir chun measúnú a dhéanamh ar cé acu atá nó nach bhfuil téarma lena bhforáiltear do tháille shocraithe trédhearcach. Tá gá le soiléiriú breise ar bhreithiúnas an 16 Márta 2023, Caixabank (Táille socraithe iasachta) (C‑565/21, EU:C:2023:212).
22
Dá bhrí sin, ní mór diúltú don phléadáil do-ghlacthachta a d’ardaigh an cosantóir sna príomhimeachtaí.
23
Maidir le do-ghlacthacht an dara ceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú, áitíonn Ríocht na Spáinne agus an Coimisiún nach bhfuil Treoir 2014/17, lena mbaineann sí, infheidhme rationae temporis maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí.
24
Lena dara ceist, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir leis na hiarmhairtí a bhaineann leis na seirbhísí a íoctar leis an táille shocraithe a aicmiú ar bhealach lena n‑eisiatar iad, faoi Threoir 2014/17, ó ghníomhaíocht iasachtaithe bainc. Tá an cheist sin bunaithe ar an toimhde go bhfuil an Treoir sin infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí.
25
Ba cheart a thabhairt faoi deara, faoi Airteagal 43(1) de Threoir 2014/17, nach bhfuil feidhm ag an Treoir sin maidir le comhaontuithe creidmheasa a bhí ann roimh an 21 Márta 2016. Tugadh an comhaontú creidmheasa a bhí i gceist sna príomhimeachtaí i gcrích an 3 Samhain 2005.
26
Dá bhrí sin, ní mór a mheas nach bhfuil feidhm ag Treoir 2014/17, a bhfuil a léiriú iarrtha, go bunúsach, sa dara ceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú, ratione temporis maidir le himthosca an cháis sna príomhimeachtaí.
27
Sna himthosca sin, is léir nach bhfuil aon bhaint ag an léiriú ar dhlí an Aontais a iarrtar i gcomhthéacs an dara ceist a tarchuireadh le fíricí iarbhír ná le cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí. Dá réir sin, i gcomhréir leis an gcásdlí dá dtagraítear i míreanna 19 agus 20 den bhreithiúnas seo, ní mór a dhearbhú go bhfuil an dara ceist do-ghlactha.
Substaint
28
Lena céad cheist, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 4(2) de Threoir 93/13 a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar chásdlí náisiúnta lena bhforáiltear, i bhfianaise na reachtaíochta náisiúnta lena bhforáiltear go n‑íocfar leis an táille socraithe as seirbhísí a bhaineann le scrúdú, deonú nó próiseáil na hiasachta morgáiste nó an chreidmheasa morgáiste nó seirbhísí comhchosúla eile, go gcomhlíonann an téarma lena bhforchuirtear táille den sórt sin ar an iasachtaí an ceanglas maidir le trédhearcacht gan an téarma sin a shonrú go mionsonraithe maidir leis na seirbhísí a sholáthraítear mar mhalairt ar an táille nó an t‑am is gá chun na seirbhísí sin a dhéanamh.
29
Mar réamhphointe, ba cheart a thabhairt faoi deara go mbaineann an cheist sin le measúnú a dhéanamh an bhfuil téarma lena mbunaítear táille shocraithe, amhail an téarma atá i gceist sna príomhimeachtaí, i dteanga shimplí shothuigthe, agus, dá bhrí sin, trédhearcach, de réir bhrí Airteagal 4(2) de Threoir 93/13.
30
Chinn an Chúirt cheana féin nach mór téarmaí conarthacha a thagann faoin gcoincheap ‘príomhábhar an chonartha’, de réir bhrí Airteagal 4(2) de Threoir 93/13, a thuiscint mar théarmaí lena leagtar síos oibleagáidí fíor-riachtanacha an chonartha agus, dá réir sin, a léiríonn é. Os a choinne sin, ní féidir le téarmaí atá coimhdeach leo siúd lena sainítear bunbhrí an chaidrimh chonarthaigh teacht faoin gcoincheap sin (féach, chuige sin, breithiúnais an 20 Meán Fómhair 2017, Andriciuc agus páirtithe eile, C‑186/16, EU:C:2017:703, míreanna 35 agus 36, agus an 21 Márta 2024, Profi Credit Bulgaria (Seirbhísí atá coimhdeach le comhaontú creidmheasa), C‑714/22, EU:C:2024:263, mír 60).
31
Is iad oibleagáidí fíor-riachtanacha comhaontaithe creidmheasa go ngeallann an t‑iasachtóir, go háirithe, suim áirithe airgid a chur ar fáil don iasachtaí agus go ngabhann an t‑iasachtóir air féin, go háirithe, an tsuim sin a aisíoc, le hús de ghnáth, ar na dátaí íocaíochta sceidealta (breithiúnas an 21 Márta 2024, Profi Credit Bulgaria (Seirbhísí atá coimhdeach le comhaontú creidmheasa), C‑714/22, EU:C:2024:263, mír 61).
32
Ina breithiúnas an 16 Iúil 2020, Caixabank agus Banco Bilbao Vizcaya Argentaria (C‑224/19 agus C‑259/19, EU:C:2020:578, mír 64), rialaigh an Chúirt nach féidir táille chomhshocraíochta a mheas mar oibleagáid bhunriachtanach de chomhaontú iasachta morgáiste toisc go n‑áirítear í i gcostas iomlán an chomhaontaithe sin amháin.
33
Is léir ó na mínithe a thug an chúirt a rinne an tarchur ar an reachtaíocht náisiúnta is infheidhme go gcumhdaítear leis an táille chomhshocraíochta luach saothair as seirbhísí a bhaineann le scrúdú, deonú nó cóireáil na hiasachta nó an chreidmheasa nó seirbhísí comhchosúla eile is gné dhílis de ghníomhaíocht an iasachtóra, a eascraíonn as an iasacht nó an creidmheas a dheonú.
34
I bhfianaise na hoibleagáide Airteagal 4(2) de Threoir 93/13 a léiriú go docht, ní féidir an oibleagáid íoc as na seirbhísí sin a mheas mar chuid de na príomhoibleagáidí a eascraíonn as comhaontú creidmheasa mar a shainaithnítear sa chásdlí dá dtagraítear i mír 31 den bhreithiúnas seo. Bheadh sé contrártha leis an oibleagáid léirithe dhocht sin gach seirbhís nach mbaineann ach leis an bpríomhábhar féin a chur san áireamh sa choincheap ‘príomhábhar an chonartha’ agus, dá bhrí sin, atá coimhdeach de réir bhrí an chásdlí dá dtagraítear i mír 30 den bhreithiúnas seo (breithiúnas an 16 Márta 2023, Caixabank (Táille socraithe iasachta), C‑565/21, EU:C:2023:212, mír 23 agus an cásdlí dá dtagraítear).
35
Mar sin féin, tá an ceanglas trédhearcachta céanna dá dtagraítear in Airteagal 4(2) de Threoir 93/13 le feiceáil freisin in Airteagal 5 den Treoir sin, lena bhforáiltear nach mór téarmaí conarthacha i scríbhinn a dhréachtú ‘i gcónaí’ i bhfriotal soiléir intuigthe. Mar a d’admhaigh an Chúirt, tá an raon feidhme céanna ag an gceanglas maidir le trédhearcacht sa chéad cheann de na forálacha sin agus atá ag an gceanglas dá dtagraítear sa dara ceann de na forálacha sin (breithiúnas an 16 Márta 2023, Caixabank (Táille socraithe iasachta), C‑565/21, EU:C:2023:212, mír 28 agus an cásdlí dá dtagraítear).
36
Dá bhrí sin, chun freagra cabhrach a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur, ní mór a mheas go n‑iarrann an chúirt sin, trína céad cheist, go bunúsach, an gá Airteagal 5 de Threoir 93/13 a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar chásdlí náisiúnta lena bhforáiltear, i bhfianaise na reachtaíochta náisiúnta lena bhforáiltear go n‑íocfaidh an táille shocraithe as na seirbhísí a bhaineann le scrúdú, deonú nó próiseáil na hiasachta morgáiste nó an chreidmheasa morgáiste nó seirbhísí comhchosúla eile, go gcomhlíonann an téarma lena bhforchuirtear táille den sórt sin ar an iasachtaí an ceanglas maidir le trédhearcacht gan an téarma sin a shonrú go mionsonraithe maidir leis na seirbhísí a sholáthraítear mar mhalairt ar an táille nó an t‑am is gá chun na seirbhísí sin a fheidhmiú.
37
I ndáil leis sin, chuir an Chúirt in iúl nach féidir an ceanglas trédhearcachta a leagtar amach in Airteagal 5 de Threoir 93/13 a laghdú go dtí go mbeidh na téarmaí sin intuigthe go foirmiúil agus go gramadúil, ach, os a choinne sin, ós rud é go bhfuil an córas cosanta a tugadh isteach leis an Treoir sin bunaithe ar an smaoineamh go bhfuil tomhaltóirí i riocht laige i leith díoltóirí nó soláthraithe, go háirithe maidir lena leibhéal eolais, an ceanglas sin, dá bhforáiltear leis an Treoir sin, nach mór na téarmaí conarthacha a dhréachtú i dteanga shoiléir shothuigthe agus, dá bhrí sin, go bhfuil siad trédhearcach, nach mór iad a thuiscint sa chiall leathan (breithiúnas an 16 Márta 2023, Caixabank (Táille socraithe iasachta), C‑565/21, EU:C:2023:212, mír 30 agus an cásdlí dá dtagraítear).
38
Dá bhrí sin, ní mór a thuiscint go gceanglaítear leis an gceanglas sin ní hamháin go mbeadh an téarma atá i gceist intuigthe go gramadúil don tomhaltóir, ach freisin go leagtar amach go trédhearcach sa chonradh feidhmiú sonrach an tsásra lena mbaineann an téarma atá i gceist agus, i gcás inarb iomchuí, an gaol idir an sásra sin agus an sásra a leagtar síos le téarmaí eile, ionas go mbeidh an tomhaltóir in ann meastóireacht a dhéanamh, ar bhonn critéir shoiléire, intuigthe, ar na hiarmhairtí eacnamaíocha a eascraíonn as (breithiúnas an 16 Márta 2023, Caixabank (Táille socraithe iasachta), C‑565/21, EU:C:2023:212, mír 31 agus an cásdlí dá dtagraítear).
39
Ní leanann sé ón gcásdlí sin go gceanglaítear ar an iasachtóir a shonrú sa chonradh lena mbaineann cineál na seirbhísí uile a sholáthraítear mar mhalairt ar na muirir a leagtar síos le téarma conarthach amháin nó níos mó. Mar sin féin, i bhfianaise na cosanta a bhféachtar le Treoir 93/13 a thabhairt don tomhaltóir toisc go bhfuil sé i staid níos laige i leith an díoltóra nó an tsoláthróra, maidir lena chumhacht margála agus lena leibhéal eolais araon, is gá cineál na seirbhísí a sholáthraítear go hiarbhír a thuiscint nó a thuiscint go réasúnta ó bhreithniú ar an gconradh ina iomláine. Ina theannta sin, ní mór don tomhaltóir a bheith in ann a fhíorú nach bhfuil aon fhorluí idir na costais éagsúla sin nó na seirbhísí lena n‑íoctar na costais sin (breithiúnais an 3 Deireadh Fómhair 2019, Kiss agus CIB Bank, C‑621/17, EU:C:2019:820, mír 43, agus an 16 Márta 2023, Caixabank (Táille socraithe iasachta), C‑565/21, EU:C:2023:212, mír 32).
40
I ndáil leis sin, i mír 70 dá breithiúnas an 16 Iúil 2020, Caixabank agus Banco Bilbao Vizcaya Argentaria (C‑224/19 agus C‑259/19, EU:C:2020:578), luaigh an Chúirt gur faoin gcúirt náisiúnta atá sé a chinneadh ar thug an institiúid airgeadais faisnéis leordhóthanach don tomhaltóir chun é féin a chur ar a chumas ábhar agus feidhmiú an téarma lena gceanglaítear air táille chomhshocraíochta a íoc, agus ról an téarma sin sa chomhaontú iasachta, a chur in iúl. Ar an gcaoi sin, cuirfear an tomhaltóir ar an eolas faoi na cúiseanna lena dtugtar údar leis an luach saothair a fhreagraíonn don táille sin agus, dá bhrí sin, beidh sé in ann measúnú a dhéanamh ar mhéid a ghealltanais agus, go háirithe, ar chostas iomlán an chonartha sin (breithiúnas an 16 Márta 2023, Caixabank (Táille socraithe iasachta), C‑565/21, EU:C:2023:212, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear).
41
Ní mór don chúirt a bhfuil dlínse aici measúnú a dhéanamh ar chineál soiléir intuigthe téarma, amhail an téarma atá i gceist sa díospóid sna príomhimeachtaí, i bhfianaise na ngnéithe fíorasacha ábhartha go léir, go háirithe foclaíocht an téarma atá faoi bhreithniú, an fhaisnéis a chuir an institiúid airgeadais ar fáil don iasachtaí, lena n‑áirítear an fhaisnéis a cheanglaítear uirthi a sholáthar i gcomhréir leis an reachtaíocht náisiúnta ábhartha, agus an fhógraíocht a dhéanann an institiúid sin maidir leis an gcineál comhaontaithe a rinneadh, trí bhreithniú a dhéanamh ar an leibhéal airde a mbeifear ag súil leis i gcás gnáth-thomhaltóir atá réasúnta eolach agus réasúnta géarchúiseach agus cáiréiseach (breithiúnas an 16 Márta 2023, Caixabank (Táille socraithe iasachta), C‑565/21, EU:C:2023:212, mír 40).
42
Maidir leis an bpointe ag nach mór an tomhaltóir a chur ar an eolas, chinn an Chúirt go bhfuil sé ríthábhachtach do thomhaltóir faisnéis a sholáthar, sula dtabharfar conradh den sórt sin i gcrích, maidir le téarmaí an chonartha agus na hiarmhairtí a bhaineann lena thabhairt i gcrích. Is ar bhonn na faisnéise sin, go háirithe, a chinneann an mian leis a bheith faoi cheangal ag na téarmaí arna dtarraingt suas roimh ré ag an díoltóir nó ag an soláthróir (breithiúnais an 9 Iúil 2020, Ibercaja Banco, C‑452/18, EU:C:2020:536, mír 47, agus an 12 Eanáir 2023, D.V. (Táillí dlíodóirí – Prionsabal an ráta in aghaidh na huaire), C‑395/21, EU:C:2023:14, mír 39).
43
Maidir le conradh le haghaidh seirbhísí dlí is inmhuirearaithe in aghaidh na huaire, shonraigh an Chúirt, cé nach féidir a cheangal ar dhíoltóir nó ar sholáthróir an tomhaltóir a chur ar an eolas faoi iarmhairtí airgeadais deiridh a ghealltanais, a bhraitheann ar theagmhais amach anseo nach féidir a thuar agus nach bhfuil neart ag an díoltóir nó ag an soláthróir sin orthu, is amhlaidh fós nach mór don fhaisnéis a cheanglaítear ar an díoltóir nó ar an soláthróir a sholáthar roimh thabhairt i gcrích an chonartha a chur ar chumas an tomhaltóra cinneadh stuama a dhéanamh agus láneolas aige ar an bhféidearthacht go dtarlódh teagmhais den sórt sin agus ar na hiarmhairtí is dócha a bheidh acu maidir le fad sholáthar na seirbhísí dlíthiúla lena mbaineann (breithiúnas an 12 Eanáir 2023, D.V. (Táillí dlíodóirí – Prionsabal ráta in aghaidh na huaire), C‑395/21, EU:C:2023:14, mír 43).
44
Sa chás seo, ní mór a thabhairt faoi deara go sainmhínítear leis an reachtaíocht náisiúnta an téarma lena bhforchuirtear táille chomhshocraithe EUR 435 ar an iasachtaí, a chomhfhreagraíonn do 0.25 % de mhéid na hiasachta a deonaíodh, mar luach saothair le haghaidh seirbhísí a bhaineann le scrúdú, deonú nó próiseáil na hiasachta morgáiste nó an chreidmheasa morgáiste nó seirbhísí comhchosúla eile. Leis an gceanglas trédhearcachta, arb é is aidhm dó go príomha a áirithiú go mbeidh an tomhaltóir in ann measúnú a dhéanamh ar iarmhairtí airgeadais téarma amhail an téarma atá i gceist sna príomhimeachtaí, ní chuirtear oibleagáid ar an institiúid baincéireachta cineál na seirbhísí a sholáthraítear mar mhalairt ar an táille shocraithe a shonrú go beacht, mar a leanas ón gcásdlí a luaitear i mír 38 den bhreithiúnas seo, ná líon na n‑uaireanta a chaitear ar sholáthar gach ceann de na seirbhísí sin, ar choinníoll go gcomhlíonann an téarma atá i gceist an creat reachtach náisiúnta.
45
D’fhonn freagra úsáideach a thabhairt ar an gcúirt a rinne an tarchur, d’fhéadfaí a lua freisin nach leanann sé ach an oiread ó Threoir 93/13 go gceanglaítear ar an institiúid baincéireachta sonraisc a sholáthar don tomhaltóir ina sonraítear cineál na seirbhísí a sholáthraítear, fad is atá an chúirt náisiúnta in ann athbhreithniú a dhéanamh ar cé acu a soláthraíodh nó nár soláthraíodh na seirbhísí sin i ndáiríre. Ní dócha go n‑éascódh oibleagáid den sórt sin, de réir sainmhínithe, tuiscint an tomhaltóra sula dtabharfaí an conradh i gcrích, ós rud é nach n‑íoctar táille an tsocraithe ach aon uair amháin, tráth a dheonaítear an iasacht, agus go ndéantar sonrascadh tar éis shíniú an chonartha sin.
46
Ní mór a mheabhrú nach mór don chúirt náisiúnta measúnú a dhéanamh ar cé acu atá nó nach bhfuil téarma conarthach, amhail an téarma atá i gceist sna príomhimeachtaí, de chineál ‘soiléir intuigthe’, de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 93/13, i bhfianaise na bhfíoras ábhartha go léir agus na himthosca go léir a bhaineann le tabhairt i gcrích an chonartha á gcur san áireamh. I gcomhthéacs an mheasúnaithe sin, ní mór aird a thabhairt, go háirithe, ar an bhfaisnéis a chuir an institiúid ar fáil don iasachtaí le linn na gcéimeanna éagsúla roimh shíniú an chomhaontaithe iasachta, lena n‑áirítear an fhaisnéis a cheanglaítear uirthi a sholáthar i gcomhréir leis an reachtaíocht náisiúnta. Tá scrúdú cás ar chás den sórt sin níos tábhachtaí fós ós rud é go bhfuil nádúr trédhearcach téarma chonarthaigh, mar a cheanglaítear le hAirteagal 5 de Threoir 93/13, ar cheann de na gnéithe nach mór a chur san áireamh agus measúnú á dhéanamh an bhfuil an téarma sin de chineál éagórach, atá le déanamh ag an gcúirt náisiúnta de bhun Airteagal 3(1) den Treoir sin (breithiúnas an 3 Deireadh Fómhair 2019, Kiss agus CIB Bank, C‑621/17, EU:C:2019:820, mír 49). Dá bhrí sin, i bprionsabal, ní féidir glacadh leis go bhfuil téarma conarthach ar leith de chineál éagórach, ós rud é go bhféadfadh tréithriú den sórt sin a bheith ag brath ar na himthosca sonracha a bhaineann le tabhairt i gcrích gach conartha, lena n‑áirítear an fhaisnéis shonrach a sholáthraíonn gach díoltóir nó soláthróir do gach tomhaltóir agus ar soláthraíodh na seirbhísí sin i ndáiríre.
47
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist ná nach mór Airteagal 5 de Threoir 93/13 a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leis ar chásdlí náisiúnta lena meastar go bhfuil téarma conarthach i gcomhréir le ceanglas na trédhearcachta i gcás ina bhforáiltear leis, i gcomhréir leis an reachtaíocht náisiúnta, go n‑íocfaidh an tomhaltóir táille socraithe lena mbeartaítear go n-íocfar as na seirbhísí a bhaineann leis an scrúdú, deonú nó próiseáil iasachta morgáiste nó creidmheasa nó seirbhísí comhchosúla eile, nach n-áirítear leis tuairisc mionsonraithe ar chineál na seirbhísí sin ná léiriú ar an méid ama is gá chun iad a chomhlíonadh, ar choinníoll gur féidir leis an tomhaltóir measúnú a dhéanamh ar na hiarmhairtí eacnamaíocha dó nó di, chun cineál na seirbhísí a sholáthraítear mar mhalairt ar na costais a fhoráiltear leis an téarma sin agus chun a fhíorú nach bhfuil aon fhorluí idir na costais éagsúla dá bhforáiltear sa chonradh nó idir na seirbhísí a n-íoctar na costais sin ina leith.
Costais
48
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte náisiúnta, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an tOchtú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 5 de Threoir 93/13/CEE ón gComhairle an 5 Aibreán 1993 maidir le téarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóra,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leis ar chásdlí náisiúnta lena meastar go bhfuil téarma conarthach i gcomhréir leis an gceanglas trédhearcachta i gcás ina bhforáiltear leis, i gcomhréir leis an reachtaíocht náisiúnta, go n‑íocfaidh an táille shocraithe as na seirbhísí a bhaineann le scrúdú, deonú nó próiseáil na hiasachta nó an chreidmheasa morgáiste nó seirbhísí comhchosúla eile, nach n-áirítear leis tuairisc mionsonraithe ar chineál na seirbhísí sin ná léiriú ar an méid ama is gá chun iad a chomhlíonadh, ar choinníoll gur féidir leis an tomhaltóir measúnú a dhéanamh ar na hiarmhairtí eacnamaíocha dó nó di, chun cineál na seirbhísí a sholáthraítear mar mhalairt ar na costais a fhoráiltear leis an téarma sin agus chun a fhíorú nach bhfuil aon fhorluí idir na costais éagsúla dá bhforáiltear sa chonradh nó idir na seirbhísí a n-íoctar na costais sin ina leith.
Sínithe
(
*1
)	Teanga an cháis: an Spáinnis.