62021CO0471
ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ
της 1ης Δεκεμβρίου 2021 (
*1
)
«Αίτηση αναιρέσεως – Ασφαλιστικά μέτρα – Δημόσιες συμβάσεις – Διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού – Αίτηση αναστολής εκτελέσεως – Επείγον – Σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία»
Στην υπόθεση C‑471/21 P(R),
με αντικείμενο αίτηση αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 57, δεύτερο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ασκήθηκε στις 31 Ιουλίου 2021,
Inivos Ltd, με έδρα το Λονδίνο (Ηνωμένο Βασίλειο),
Inivos BV, με έδρα το Ρότερνταμ (Κάτω Χώρες),
εκπροσωπούμενες από τον R. Martens, avocat,
αναιρεσείουσες,
όπου ο έτερος διάδικος είναι η:
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον B. Araujo Arce και την M. Ilkova,
καθής πρωτοδίκως,
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα M. Szpunar,
εκδίδει την ακόλουθη
Διάταξη
1
Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, οι Inivos Ltd και Inivos BV ζητούν την αναίρεση της διατάξεως του Προέδρου του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 21ης Μαΐου 2021, Inivos και Inivos κατά Επιτροπής (T‑38/21 R, μη δημοσιευθείσα, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη, EU:T:2021:287), με την οποία απορρίφθηκε η αίτησή τους για αναστολή εκτελέσεως των «συμβάσεων‑πλαισίων σχετικών με ρομπότ απολύμανσης για τα ευρωπαϊκά νοσοκομεία (COVID‑19)» FW‑00103506 και FW‑00103507, που είχαν συναφθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 19 Νοεμβρίου 2020 με δύο προσφέροντες (στο εξής: επίδικες συμβάσεις-πλαίσια).
Το νομικό πλαίσιο
Η οδηγία 89/665/ΕΟΚ
2
Το άρθρο 2, παράγραφος 7, της οδηγίας 89/665/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1989, για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων περί της εφαρμογής των διαδικασιών προσφυγής στον τομέα της σύναψης συμβάσεων κρατικών προμηθειών και δημοσίων έργων (ΕΕ 1989, L 395, σ. 33), όπως αυτή τροποποιήθηκε με την οδηγία 2014/23/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014 (ΕΕ 2014, L 94, σ. 1) (στο εξής: οδηγία 89/665), ορίζει τα ακόλουθα:
«Με εξαίρεση τις περιπτώσεις των άρθρων 2δ έως 2στ, τα αποτελέσματα της άσκησης των εξουσιών που προβλέπει η παράγραφος 1 του παρόντος άρθρου σε σύμβαση που συνάπτεται μετά την ανάθεσή της, καθορίζονται από το εθνικό δίκαιο.
Επιπλέον, εκτός από την περίπτωση κατά την οποία μια απόφαση πρέπει να ακυρωθεί προτού χορηγηθεί αποζημίωση, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι, αφού συναφθεί σύμβαση […], οι εξουσίες του υπεύθυνου για τις διαδικασίες προσφυγής οργάνου περιορίζονται στην επιδίκαση αποζημίωσης σε οιονδήποτε υπέστη ζημία λόγω παράβασης.»
3
Το άρθρο 2α, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής έχει ως εξής:
«Δεν επιτρέπεται να συναφθεί σύμβαση κατόπιν αποφάσεως για την ανάθεση σύμβασης […] πριν από την εκπνοή προθεσμίας τουλάχιστον 10 ημερολογιακών ημερών από την επομένη της ημερομηνίας κατά την οποία απεστάλη η απόφαση ανάθεσης στους ενδιαφερόμενους προσφέροντες και υποψηφίους, εφόσον χρησιμοποιούνται φαξ ή ηλεκτρονικά μέσα ή, εφόσον χρησιμοποιούνται άλλα μέσα επικοινωνίας, πριν από την εκπνοή προθεσμίας τουλάχιστον 15 ημερολογιακών ημερών από την επομένη της ημερομηνίας κατά την οποία απεστάλη η απόφαση ανάθεσης στους ενδιαφερόμενους προσφέροντες και υποψηφίους ή τουλάχιστον 10 ημερολογιακών ημερών από την επομένη της ημερομηνίας παραλαβής της απόφασης ανάθεσης.
[…]»
4
Κατά το άρθρο 2β, στοιχείο αʹ, της εν λόγω οδηγίας:
«Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι οι προθεσμίες του άρθρου 2α παράγραφος 2 της παρούσας οδηγίας δεν εφαρμόζονται στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)
αν η οδηγία 2014/24/ΕΕ [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με τις δημόσιες προμήθειες και την κατάργηση της οδηγίας 2004/18/ΕΚ (ΕΕ 2014, L 94, σ. 65),] […] δεν απαιτεί προηγούμενη δημοσίευση της προκήρυξης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
5
Το άρθρο 2δ, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 89/665 ορίζει τα εξής:
«Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε μια σύμβαση να κηρύσσεται ανενεργή από όργανο προσφυγής ανεξάρτητο από την αναθέτουσα αρχή ή το ανενεργό της να προκύπτει από απόφαση του εν λόγω ανεξάρτητου οργάνου σε οιαδήποτε από τις εξής περιπτώσεις:
α)
εφόσον η αναθέτουσα αρχή έχει αναθέσει σύμβαση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης σύμβασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς αυτό να επιτρέπεται σύμφωνα με την οδηγία [2014/24] […]».
Η οδηγία 2014/24
6
Το άρθρο 32, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2014/24 έχει ως εξής:
«Η διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση μπορεί να χρησιμοποιείται για δημόσιες συμβάσεις έργων, δημόσιες συμβάσεις αγαθών και δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών σε οποιαδήποτε από τις κατωτέρω περιπτώσεις:
[…]
γ)
στο μέτρο που είναι απολύτως αναγκαίο, εάν λόγω κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε γεγονότα τα οποία η αναθέτουσα αρχή δεν θα μπορούσε να προβλέψει, δεν είναι δυνατή η τήρηση των προθεσμιών που προβλέπονται για τις ανοικτές, κλειστές ή ανταγωνιστικές διαδικασίες με διαπραγμάτευση· οι περιστάσεις τις οποίες επικαλούνται οι αναθέτουσες αρχές για τη δικαιολόγηση της κατεπείγουσας ανάγκης σε καμία περίπτωση δεν απορρέουν από δική τους ευθύνη.»
Ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046
7
Το άρθρο 175, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 2018, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 1296/2013, (ΕΕ) 1301/2013, (ΕΕ) 1303/2013, (ΕΕ) 1304/2013, (ΕΕ) 1309/2013, (ΕΕ) 1316/2013, (ΕΕ) 223/2014, (ΕΕ) 283/2014 και της απόφασης 541/2014/ΕΕ και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 966/2012 (ΕΕ 2018, L 193, σ. 1), ορίζει:
«2.   Με την επιφύλαξη των εξαιρέσεων και των όρων που προσδιορίζονται στο παράρτημα I του παρόντος κανονισμού […] η αναθέτουσα αρχή δεν υπογράφει τη σύμβαση ή τη σύμβαση-πλαίσιο με τον επιτυχόντα προσφέροντα πριν από την παρέλευση περιόδου αναμονής.
3.   Η περίοδος αναμονής έχει διάρκεια 10 ημερών εάν χρησιμοποιούνται ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας, και 15 ημερών εάν χρησιμοποιούνται άλλα μέσα.»
8
Το παράρτημα I, σημείο 11.1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού αυτού ορίζει τα εξής:
«[…]
Η αναθέτουσα αρχή μπορεί να χρησιμοποιήσει τη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς να έχει προηγηθεί δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, ανεξάρτητα από το εκτιμώμενο ύψος της σύμβασης, στις ακόλουθες περιπτώσεις:
[…]
γ)
όταν στο μέτρο που είναι απολύτως αναγκαίο, για λόγους κατεπείγουσας ανάγκης που οφείλεται σε απρόβλεπτα γεγονότα, δεν είναι δυνατή η τήρηση των προθεσμιών που ορίζονται στα σημεία 24, 26 και 41 και όταν οι περιστάσεις που δικαιολογούν αυτή την κατεπείγουσα ανάγκη δεν μπορούν να καταλογιστούν στην αναθέτουσα αρχή».
9
Το παράρτημα I, σημείο 35.1, του εν λόγω κανονισμού καθορίζει τους κανόνες που διέπουν την παρέλευση της περιόδου αναμονής πριν από την υπογραφή της συμβάσεως ή της συμβάσεως-πλαισίου.
10
Το παράρτημα I, σημείο 35.2, στοιχείο δʹ, του ίδιου κανονισμού ορίζει τα εξής:
«Η προθεσμία που προβλέπεται στο σημείο 35.1 δεν ισχύει στις ακόλουθες περιπτώσεις:
[…]
δ)
στις διαδικασίες με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση που αναφέρονται στο σημείο 11, με εξαίρεση τις συμβάσεις που ανατίθενται σύμφωνα με το σημείο 11.1 δεύτερο εδάφιο στοιχείο β).»
Το ιστορικό της διαφοράς
11
Το ιστορικό της διαφοράς εκτίθεται στις σκέψεις 1 έως 11 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως. Για τις ανάγκες της παρούσας διαδικασίας μπορεί να συνοψιστεί ως ακολούθως.
12
Οι αναιρεσείουσες, Inivos Ltd και Inivos BV, είναι εταιρίες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ιατρικής τεχνολογίας όσον αφορά, ειδικότερα, την πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμώξεων.
13
Στο πλαίσιο της υγειονομικής κρίσης που προκλήθηκε λόγω της πανδημίας COVID‑19, η Επιτροπή αποφάσισε να προμηθεύσει τα ευρωπαϊκά νοσοκομεία με ρομπότ απολύμανσης. Λαμβανομένου υπόψη του επείγοντος που προέκυψε από αυτή την κατάσταση κρίσης, το εν λόγω θεσμικό όργανο προσέφυγε, βάσει του παραρτήματος I, σημείο 11.1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 2018/1046, στη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού.
14
Για την προετοιμασία της διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης και τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με την οικεία αγορά και τους δυνητικούς προμηθευτές, η Επιτροπή προέβη σε προκαταρκτική διαβούλευση με φορείς της αγοράς.
15
Κατόπιν της διαβούλευσης αυτής, η Επιτροπή δημιούργησε μια βάση δεδομένων των προμηθευτών, οι οποίοι στη συνέχεια αξιολογήθηκαν βάσει προκαθορισμένων κριτηρίων.
16
Οι έξι προμηθευτές που πληρούσαν τα κριτήρια αυτά κλήθηκαν να υποβάλουν προσφορά στο πλαίσιο διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση.
17
Στις 30 Οκτωβρίου 2020, καταρτίστηκε έκθεση αξιολόγησης προκειμένου να ανατεθεί η σύμβαση.
18
Οι επίδικες συμβάσεις-πλαίσια συνήφθησαν με δύο προσφέροντες στις 19 Νοεμβρίου 2020 και η υπογραφή τους ανακοινώθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις 9 Δεκεμβρίου 2020, με την ανακοίνωση 2020/S 240‑592299 περί ανάθεσης της σύμβασης.
Η διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και η αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη
19
Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 19 Ιανουαρίου 2021, οι αναιρεσείουσες άσκησαν προσφυγή με αίτημα, μεταξύ άλλων, την ακύρωση της απόφασης περί κινήσεως διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, καθώς και την ακύρωση της απόφασης της 19ης Νοεμβρίου 2020 περί συνάψεως των επίδικων συμβάσεων-πλαισίων.
20
Με χωριστό δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 28 Ιανουαρίου 2021, οι αναιρεσείουσες υπέβαλαν αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, ζητώντας την αναστολή εκτέλεσης των επίδικων συμβάσεων-πλαισίων.
21
Με την αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου απέρριψε την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων.
22
Στη σκέψη 21 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου έκρινε ότι έπρεπε να εξεταστεί αν επληρούτο η προϋπόθεση του επείγοντος, χωρίς να απαιτείται να εξετασθεί προηγουμένως η ένσταση απαραδέκτου που προέβαλε η Επιτροπή.
23
Συναφώς, στη σκέψη 28 της διατάξεως αυτής, έκρινε απορριπτέο το πρώτο επιχείρημα των αναιρεσειουσών, κατά το οποίο έπρεπε να εφαρμοστούν εν προκειμένω λιγότερο αυστηρές προϋποθέσεις ως προς την εκτίμηση της ύπαρξης επείγοντος σε σχέση με τις συνήθως εφαρμοζόμενες στις ένδικες διαφορές δημοσίων συμβάσεων.
24
Όσον αφορά το δεύτερο επιχείρημα των αναιρεσειουσών, κατά το οποίο η προϋπόθεση του επείγοντος πρέπει να θεωρηθεί ότι πληρούται ήδη και μόνον λόγω της πρόδηλης έλλειψης νομιμότητας των επίδικων αποφάσεων, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου διευκρίνισε μεν, στη σκέψη 34 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, ότι όντως νοείται χορήγηση αναστολής εκτελέσεως ή προσωρινών μέτρων επί τη βάσει της πρόδηλης ελλείψεως νομιμότητας της προσβαλλομένης πράξεως και μόνον, παραδείγματος χάριν όταν ελλείπει ακόμη και η φαινομενική νομιμότητα της πράξεως αυτής.
25
Επισήμανε εντούτοις, στη σκέψη 35 της διατάξεως αυτής, ότι εναπόκειται στον αιτούντα να αποδείξει ότι επίκειται σοβαρή και δυσχερώς επανορθώσιμη, αν όχι ανεπανόρθωτη, ζημία, και ότι η απόδειξη και μόνον της ύπαρξης fumus boni juris, έστω και ιδιαίτερα σοβαρού, δεν μπορεί να θεραπεύσει την παντελή έλλειψη αποδείξεως του επείγοντος, εκτός αν συντρέχουν όλως ιδιαίτερες περιστάσεις.
26
Ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου προσέθεσε, στη σκέψη 36 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, ότι από τη δικογραφία δεν προέκυπτε εξάλλου, εκ πρώτης όψεως, ο πρόδηλος χαρακτήρας της προβαλλόμενης ελλείψεως νομιμότητας.
27
Αφενός, στις σκέψεις 37 και 38 της διατάξεως αυτής, έκρινε ότι έπρεπε να διαπιστωθεί, εκ πρώτης όψεως, ότι πληρούνταν εν προκειμένω οι σωρευτικές προϋποθέσεις του παραρτήματος I, σημείο 11.1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 2018/1046 και ότι, επομένως, η Επιτροπή μπορούσε νομίμως να προσφύγει στη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού.
28
Αφετέρου, στις σκέψεις 39 και 40 της εν λόγω διατάξεως, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου έκρινε ότι δεν υφίστατο, εκ πρώτης όψεως, σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ της Επιτροπής και ενός εκ των επιλεγέντων προσφερόντων η οποία να συνιστά κατάφωρη και εξαιρετικά σοβαρή παρανομία.
Αιτήματα των διαδίκων
29
Οι αναιρεσείουσες ζητούν από το Δικαστήριο:
–
να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη·
–
να αναστείλει, στο σύνολό της, την εκτέλεση των επίδικων συμβάσεων‑πλαισίων, ή
–
να αναπέμψει την υπόθεση στον Πρόεδρο του Γενικού Δικαστηρίου.
30
Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως ως απαράδεκτη ή, εν πάση περιπτώσει, ως αβάσιμη και
–
να καταδικάσει τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα.
Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
31
Προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως, οι αναιρεσείουσες προβάλλουν δύο λόγους αναιρέσεως, εκ των οποίων ο πρώτος στηρίζεται σε μη προσήκουσα εξέταση των απαντήσεων που έδωσε η Επιτροπή κατόπιν μέτρου οργανώσεως της διαδικασίας και ο δεύτερος σε μη προσήκουσα εξέταση της προϋποθέσεως του επείγοντος.
Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως, με τον οποίο προβάλλεται μη προσήκουσα εξέταση των απαντήσεων που έδωσε η Επιτροπή κατόπιν της λήψεως μέτρου οργανώσεως της διαδικασίας
Επιχειρηματολογία
32
Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, οι αναιρεσείουσες υποστηρίζουν ότι ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον δεν εκτίμησε ούτε εξέτασε προσηκόντως, στις σκέψεις 39 και 40 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, τις απαντήσεις που έδωσε η Επιτροπή κατόπιν της λήψεως μέτρου οργανώσεως της διαδικασίας σχετικά με την ενδεχόμενη ύπαρξη σύγκρουσης συμφερόντων.
33
Πρώτον, οι αναιρεσείουσες υποστηρίζουν ότι, στο μέτρο που οι απαντήσεις αυτές της Επιτροπής ήταν καθοριστικές για την απόρριψη της αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου κατ’ ανάγκην προσέβαλε τα δικαιώματα άμυνάς τους απορρίπτοντας το αίτημα που υπέβαλαν με έγγραφο της 21ης Απριλίου 2021 προκειμένου να τους επιτραπεί να καταθέσουν παρατηρήσεις επί των εν λόγω απαντήσεων.
34
Δεύτερον, οι αναιρεσείουσες υποστηρίζουν ότι από την απόφαση της 12ης Μαρτίου 2015, eVigilo (C‑538/13, EU:C:2015:166), προκύπτει ότι το επιχείρημα και μόνον ότι το πρόσωπο που συνδέεται με επιλεγμένο προσφέροντα δεν υπήρξε μέλος της επιτροπής αξιολογήσεως δεν αρκεί για να συναχθεί ότι δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων. Ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου εσφαλμένως στηρίχθηκε στους ισχυρισμούς της Επιτροπής, χωρίς να εξετάσει αν οι πληροφορίες αυτές ήταν ακριβείς, αξιόπιστες και σύμφωνες με την ενεργητική προσέγγιση που ενστερνίστηκε το Δικαστήριο με την εν λόγω απόφαση προκειμένου να εντοπίζονται και να θεραπεύονται οι συγκρούσεις συμφερόντων.
35
Τρίτον, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου παρέβη την υποχρέωση αιτιολογήσεως.
36
Η Επιτροπή προβάλλει ένσταση απαραδέκτου του λόγου αναιρέσεως.
37
Συναφώς, υποστηρίζει ότι, με τον λόγο αυτόν, οι αναιρεσείουσες αμφισβητούν τις σχετικές με τα πραγματικά περιστατικά διαπιστώσεις του Προέδρου του Γενικού Δικαστηρίου χωρίς να προβάλλουν ή να αποδεικνύουν παραμόρφωση των πραγματικών περιστατικών. Επιπλέον, επικαλούμενες την απόφαση της 12ης Μαρτίου 2015, eVigilo (C‑538/13, EU:C:2015:166), οι αναιρεσείουσες απλώς επαναλαμβάνουν επιχειρήματα που είχαν ήδη προβληθεί ενώπιον του Προέδρου του Γενικού Δικαστηρίου και δεν επιδιώκουν άλλο πέραν της επανεξέτασης λόγου ακυρώσεως που προβλήθηκε πρωτοδίκως.
Εκτίμηση
38
Πρέπει, προκαταρκτικώς, να εξεταστούν τα επιχειρήματα με τα οποία η Επιτροπή αμφισβητεί το παραδεκτό του πρώτου λόγου αναιρέσεως.
39
Αφενός, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, από το άρθρο 256, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ και από το άρθρο 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκύπτει ότι η αίτηση αναιρέσεως περιορίζεται σε νομικά ζητήματα. Κατά συνέπεια, το Γενικό Δικαστήριο είναι το μόνο αρμόδιο να προβαίνει στη διαπίστωση και εκτίμηση των σχετικών πραγματικών περιστατικών, καθώς και των αποδεικτικών στοιχείων που υποβάλλονται στην κρίση του. Ως εκ τούτου, η εκτίμηση των εν λόγω πραγματικών περιστατικών και αποδεικτικών στοιχείων δεν αποτελεί, υπό την επιφύλαξη της ενδεχόμενης παραμορφώσεώς τους, νομικό ζήτημα υποκείμενο, αυτό καθεαυτό, στον αναιρετικό έλεγχο του Δικαστηρίου [διάταξη της Αντιπροέδρου του Δικαστηρίου της 17ης Δεκεμβρίου 2020, Anglo Austrian AAB και Belegging-Maatschappij Far-East κατά ΕΚΤ, C‑207/20 P(R), μη δημοσιευθείσα, EU:C:2020:1057, σκέψη 84 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
40
Επομένως, ελλείψει οποιασδήποτε αιτιάσεως περί παραμορφώσεως των πραγματικών περιστατικών, το επιχείρημα που προέβαλαν οι αναιρεσείουσες και το οποίο στηρίζεται σε πλάνη στην οποία φέρεται να υπέπεσε ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου προβαίνοντας σε διαπιστώσεις πραγματικών περιστατικών βάσει των πληροφοριών που παρέσχε η Επιτροπή, χωρίς να έχει εξακριβώσει επαρκώς τον ακριβή και αξιόπιστο χαρακτήρα των στοιχείων αυτών, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτο.
41
Αντιθέτως, τα επιχειρήματα με τα οποία προβάλλονται προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας, πλάνη περί το δίκαιο και έλλειψη αιτιολογίας δεν μπορούν να θεωρηθούν ότι αποσκοπούν στην αμφισβήτηση των εκτιμήσεων του Προέδρου του Γενικού Δικαστηρίου σχετικά με τη διαπίστωση και την εκτίμηση των κρίσιμων πραγματικών περιστατικών. Επομένως, τα επιχειρήματα αυτά πρέπει να θεωρηθούν παραδεκτά.
42
Αφετέρου, από πάγια νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει μεν ότι εκφεύγει της αρμοδιότητάς του ο λόγος αναιρέσεως ο οποίος, χωρίς να περιέχει επιχειρηματολογία αποσκοπούσα ειδικώς στον προσδιορισμό της πλάνης περί το δίκαιο την οποία ενέχει η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, περιορίζεται στην επανάληψη επιχειρημάτων που έχουν ήδη προβληθεί ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου (πρβλ. διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 21ης Ιουλίου 1995, Επιτροπή κατά Πορτογαλίας, C‑93/95, μη δημοσιευθείσα, EU:C:1995:258, σκέψη 22), πλην όμως η επιχειρηματολογία που προβλήθηκε προς στήριξη του πρώτου λόγου αναιρέσεως βάλλει ακριβώς κατά των σφαλμάτων τα οποία, κατά τις αναιρεσείουσες, πάσχει η αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη.
43
Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως δεν μπορεί, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Επιτροπή, να απορριφθεί στο σύνολό του ως απαράδεκτος.
44
Όσον αφορά την επί της ουσίας εξέταση του λόγου αυτού, πρέπει να εξεταστεί, πρώτον, το επιχείρημα ότι ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου προσέβαλε τα δικαιώματα άμυνας των αναιρεσειουσών, καθόσον δεν τους παρέσχε τη δυνατότητα να λάβουν θέση επί των απαντήσεων που έδωσε η Επιτροπή κατόπιν της λήψεως μέτρου οργανώσεως της διαδικασίας.
45
Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, στο πλαίσιο αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων, εναπόκειται στον Πρόεδρο του Γενικού Δικαστηρίου να εκτιμήσει την αναγκαιότητα διεξαγωγής επ’ ακροατηρίου συζητήσεως και να ακούσει τις προφορικές παρατηρήσεις των διαδίκων. Επιπλέον, είναι ο μόνος αρμόδιος να εκτιμήσει τα μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας που κρίνει πρόσφορα για να αποφανθεί επί της αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων. Συναφώς, πρέπει να διαθέτει ευρεία εξουσία εκτιμήσεως [πρβλ. διάταξη της 19ης Ιουλίου 2012, Akhras κατά Συμβουλίου, C‑110/12 P(R), μη δημοσιευθείσα, EU:C:2012:507, σκέψεις 57 και 59].
46
Το γεγονός και μόνον ότι οι παρασχεθείσες από την Επιτροπή πληροφορίες θεωρήθηκαν, στη σκέψη 40 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, ως έχουσες αποφασιστική σημασία για την κρίση επί του λόγου ακυρώσεως με τον οποίο προβλήθηκε ύπαρξη σύγκρουσης συμφερόντων δεν αρκεί για να αποδειχθεί ότι ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου υπερέβη, εν προκειμένω, τα όρια της εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτει.
47
Πράγματι, λαμβανομένης υπόψη της ταχύτητας που χαρακτηρίζει, λόγω της φύσης της, τη διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων, ο δικαστής των ασφαλιστικών μέτρων δεν υποχρεούται να ακούει συστηματικά τον αιτούντα επί κάθε πληροφοριακού στοιχείου που προσκομίζει ο καθού και το οποίο ο δικαστής προτίθεται να λάβει υπόψη για να αποφανθεί επί της αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων.
48
Δεύτερον, πρέπει να εξεταστεί το επιχείρημα ότι ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου απέκλινε από τις αρχές που διατύπωσε το Δικαστήριο με την απόφαση της 12ης Μαρτίου 2015, eVigilo (C‑538/13, EU:C:2015:166).
49
Στη σκέψη 40 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, προκειμένου να εξετάσει τον ισχυρισμό των αναιρεσειουσών ότι η διαδικασία που οδήγησε στην ανάθεση των επίδικων συμβάσεων-πλαισίων έπασχε λόγω σύγκρουσης συμφερόντων εξαιτίας των καθηκόντων που ασκούσε, για λογαριασμό της Επιτροπής, διευθυντικό στέλεχος ενός εκ των επιλεγέντων προσφερόντων, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου στηρίχθηκε αποκλειστικώς στο γεγονός ότι το εν λόγω διευθυντικό στέλεχος δεν είχε μετάσχει, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, στην αξιολόγηση και στην εξέταση των προσφορών που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας.
50
Συναφώς, πρέπει πάντως να επισημανθεί ότι από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι θα ήταν ασύμβατο προς τον ενεργό ρόλο που διαδραματίζει η αναθέτουσα αρχή σε σχέση με την πρόληψη και τον εντοπισμό συγκρούσεων συμφερόντων, καθώς και ενδεχομένως με την άρση τους, να μετατίθεται στον προσφεύγοντα το βάρος να αποδείξει, στο πλαίσιο ένδικης διαδικασίας, τη συγκεκριμένη μεροληπτική ενέργεια των πραγματογνωμόνων που διόρισε η αναθέτουσα αρχή (πρβλ. απόφαση της 12ης Μαρτίου 2015, eVigilo, C‑538/13, EU:C:2015:166, σκέψη 43).
51
Συνεπώς, αν ο μη επιλεγείς προσφέρων προσκομίσει αντικειμενικά στοιχεία που δημιουργούν αμφιβολίες ως προς την αμεροληψία πραγματογνώμονα της αναθέτουσας αρχής, εναπόκειται στην αναθέτουσα αρχή να εξετάσει όλες τις κρίσιμες περιστάσεις υπό τις οποίες λήφθηκε η απόφαση περί αναθέσεως της συμβάσεως, ώστε να προληφθεί, να εντοπιστεί και να αντιμετωπιστεί η σύγκρουση συμφερόντων, ζητώντας, εφόσον κριθεί αναγκαίο, από τους εμπλεκόμενους να προσκομίσουν ορισμένα πληροφοριακά και αποδεικτικά στοιχεία (απόφαση της 12ης Μαρτίου 2015, eVigilo, C‑538/13, EU:C:2015:166, σκέψη 44).
52
Πάντως, από τη σκέψη 39 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως προκύπτει ότι ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου δεν έκρινε ότι οι πληροφορίες που μνημονεύονται στη σκέψη 40 της διατάξεως αυτής απέκλειαν την ύπαρξη συγκρούσεως συμφερόντων, αλλά μόνον ότι κατέτειναν στο ότι δεν υφίστατο, εκ πρώτης όψεως, πρόδηλη σύγκρουση συμφερόντων λόγω της οποίας θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι η απόφαση της Επιτροπής της 19ης Νοεμβρίου 2020 περί συνάψεως των επίδικων συμβάσεων-πλαισίων ενέχει κατάφωρη και εξαιρετικά σοβαρή παρανομία.
53
Μολονότι είναι αληθές ότι οι πληροφορίες αυτές δεν αποδεικνύουν κατ’ ανάγκην ότι η Επιτροπή εκπλήρωσε πλήρως τον ενεργό ρόλο που απαιτεί η νομολογία του Δικαστηρίου κατά τα υπομνησθέντα στις σκέψεις 50 και 51 της παρούσας διατάξεως, δεν μπορεί εντούτοις να γίνει δεκτό ότι ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι, λαμβανομένης υπόψη της έλλειψης ευθείας ανάμειξης του διευθυντικού στελέχους ενός από τους επιλεγέντες προσφέροντες στη διαδικασία που οδήγησε στην ανάθεση των επίμαχων συμβάσεων-πλαισίων, η σύγκρουση συμφερόντων που καταγγέλθηκε από τις αναιρεσείουσες δεν ήταν δυνατόν, εν πάση περιπτώσει, να χαρακτηρισθεί ως «κατάφωρη και εξαιρετικά σοβαρή παρανομία».
54
Η εκτίμηση αυτή πρέπει να θεωρηθεί επαρκής για να δικαιολογήσει την απόρριψη του επιχειρήματος των αναιρεσειουσών ότι, προκειμένου να τους χορηγηθούν τα ζητούμενα προσωρινά μέτρα, η απλή διαπίστωση της ύπαρξης συγκρούσεως συμφερόντων θα έπρεπε να τις απαλλάξει από την υποχρέωση να αποδείξουν την ύπαρξη σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας τους.
55
Πράγματι, όπως υπενθύμισε, κατ’ ουσίαν, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου στις σκέψεις 34 και 35 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, μόνον ο παράνομος χαρακτήρας μιας πράξης ο οποίος είναι τόσο πρόδηλος ώστε η πράξη να μην ενέχει καν επίφαση νομιμότητας μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή εκτελέσεως της πράξης, χωρίς ο αιτών να υποχρεούται να αποδείξει την ύπαρξη σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας σε περίπτωση εξακολούθησης της εκτέλεσης (πρβλ. διατάξεις της 7ης Ιουλίου 1981, IBM κατά Επιτροπής, 60/81 R και 190/81 R, EU:C:1981:165, σκέψεις 7 και 8, και της 26ης Μαρτίου 1987, Hoechst κατά Επιτροπής, 46/87 R, EU:C:1987:167, σκέψεις 31 και 32).
56
Όσον αφορά, τρίτον, την προβαλλόμενη έλλειψη αιτιολογίας της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, από πάγια νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι η υποχρέωση αιτιολογήσεως την οποία υπέχει το Γενικό Δικαστήριο του επιβάλλει να εκθέτει κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο τη συλλογιστική που ακολούθησε, ούτως ώστε οι ενδιαφερόμενοι να γνωρίζουν τους λόγους που υπαγόρευσαν την κρίση του και το Δικαστήριο να μπορεί να ασκήσει τον δικαστικό του έλεγχο [διάταξη της Αντιπροέδρου του Δικαστηρίου της 17ης Δεκεμβρίου 2020, Anglo Austrian AAB και Belegging-Maatschappij Far-East κατά ΕΚΤ, C‑114/20 P(R), μη δημοσιευθείσα, EU:C:2020:1059, σκέψη 86].
57
Εν προκειμένω, από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι οι σκέψεις 39 και 40 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, σε συνδυασμό με τις σκέψεις 34 και 35 αυτής, περιλαμβάνουν επαρκή αιτιολογία ώστε να πληρούνται οι επιταγές τις οποίες οφείλει να τηρεί συναφώς ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου.
58
Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως εν μέρει απαράδεκτος και εν μέρει αβάσιμος.
Επί του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, με τον οποίο προβάλλεται μη προσήκουσα εξέταση της προϋπόθεσης του επείγοντος
Επιχειρηματολογία
59
Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, οι αναιρεσείουσες υποστηρίζουν, παραπέμποντας στη νομολογία του Γενικού Δικαστηρίου, ότι τα κριτήρια που έχουν καθοριστεί για την εκτίμηση του επείγοντος στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων διαφέρουν από τα κριτήρια που εφαρμόζονται σε άλλους τομείς του δικαίου της Ένωσης. Συνεπώς, λαμβανομένων υπόψη των επιταγών που απορρέουν από τη δικαστική προστασία που πρέπει να διασφαλίζεται στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, δεν μπορεί να απαιτείται από απορριφθέντα προσφέροντα, ο οποίος αποδεικνύει την ύπαρξη ιδιαίτερα σοβαρού fumus boni juris, να αποδείξει ότι η απόρριψη της αιτήσεώς του ασφαλιστικών μέτρων ενέχει κίνδυνο προκλήσεως ανεπανόρθωτης ζημίας.
60
Κατά τις αναιρεσείουσες, η νομολογία αυτή έχει μεν εφαρμογή καταρχήν μόνον όσον αφορά την προσυμβατική περίοδο, πλην όμως ένας τέτοιος περιορισμός καθιστά de facto αδύνατο για τους οικονομικούς φορείς να αμφισβητήσουν την ανάθεση των συμβάσεων που συνάπτονται με διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, δεδομένου ότι η διαδικασία αυτή δεν περιλαμβάνει χρονικό διάστημα αναμονής μεταξύ της αναθέσεως της συμβάσεως και της συνάψεώς της. Επομένως, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου όφειλε, προκειμένου να διασφαλίσει αποτελεσματική δικαστική προστασία για τις αναιρεσείουσες, να προσαρμόσει τη συλλογιστική του στις ιδιαιτερότητες της εν λόγω διαδικασίας.
61
Η Επιτροπή ζητεί να απορριφθεί ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως ως απαράδεκτος, καθόσον περιορίζεται στην επανάληψη επιχειρημάτων ήδη προβληθέντων ενώπιον του Προέδρου του Γενικού Δικαστηρίου ή, εν πάση περιπτώσει, ως αβάσιμος.
Εκτίμηση
62
Πρέπει, εκ προοιμίου, να απορριφθεί η ένσταση απαραδέκτου που προέβαλε η Επιτροπή, δεδομένου ότι ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως βάλλει κατά της συλλογιστικής που ακολούθησε ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου στην αναιρεσιβαλλόμενη διάταξη προκειμένου να προσδιορίσει το περιεχόμενο της προϋποθέσεως του επείγοντος.
63
Στο πλαίσιο της συλλογιστικής αυτής και συγκεκριμένα στις σκέψεις 23, 24, 29 και 30 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου εξέθεσε, χωρίς να υποπέσει σε πλάνη περί το δίκαιο, τα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων προκειμένου να κριθεί αν πληρούται η προϋπόθεση του επείγοντος, όπως τα κριτήρια αυτά προκύπτουν από τη νομολογία του Δικαστηρίου.
64
Σύμφωνα με τη νομολογία αυτή, σκοπός της διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων είναι η διασφάλιση της πλήρους αποτελεσματικότητας της μελλοντικής οριστικής αποφάσεως, προκειμένου να αποφεύγονται κενά στην έννομη προστασία που παρέχει το Δικαστήριο. Προς επίτευξη του σκοπού αυτού, ο επείγων χαρακτήρας πρέπει να εκτιμάται σε σχέση με την ανάγκη έκδοσης προσωρινής αποφάσεως, προκειμένου να αποτραπεί η πρόκληση σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας στον διάδικο που ζητεί την προσωρινή προστασία. Στον διάδικο αυτόν απόκειται να αποδείξει ότι δεν είναι δυνατόν να αναμείνει την έκβαση της κύριας δίκης χωρίς να υποστεί ζημία τέτοιου χαρακτήρα. Καίτοι είναι αληθές ότι, για τη διαπίστωση της ύπαρξης ζημίας, δεν απαιτείται να διαπιστώνεται με απόλυτη ακρίβεια η επέλευση της ζημίας και αρκεί να είναι αυτή σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμη, εξίσου αληθές είναι ότι ο αιτών τη λήψη προσωρινού μέτρου οφείλει πάντοτε να αποδεικνύει τα πραγματικά περιστατικά επί των οποίων στηρίζεται η προοπτική μιας τέτοιας σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας [διάταξη της Αντιπροέδρου του Δικαστηρίου της 16ης Ιουλίου 2021, Symrise κατά ΕΟΧΠ, C‑282/21 P(R), μη δημοσιευθείσα, EU:C:2021:631, σκέψη 40 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
65
Ωστόσο, λαμβανομένων υπόψη των επιταγών περί εξασφαλίσεως αποτελεσματικής ένδικης προστασίας στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, πρέπει να γίνεται δεκτό ότι, στην περίπτωση που ο αποκλεισθείς προσφέρων αποδεικνύει την ύπαρξη ιδιαίτερα σοβαρού fumus boni juris, δεν μπορεί να απαιτείται από αυτόν να αποδείξει ότι η απόρριψη της αιτήσεώς του για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων ενδέχεται να του προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημία, διότι διαφορετικά θα θιγόταν κατά τρόπο υπέρμετρο και αδικαιολόγητο η αποτελεσματική ένδικη προστασία που δικαιούται βάσει του άρθρου 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης [πρβλ. διάταξη της 23ης Απριλίου 2015, Επιτροπή κατά Vanbreda Risk & Benefits, C‑35/15 P(R), EU:C:2015:275, σκέψη 41].
66
Επιπλέον, από πάγια νομολογία προκύπτει ότι η άμβλυνση αυτή των προϋποθέσεων εκτίμησης της ύπαρξης επείγοντος, η οποία αποβλέπει στη διασφάλιση του δικαιώματος αποτελεσματικής δικαστικής προσφυγής, έχει εφαρμογή μόνον κατά την προσυμβατική περίοδο, υπό την προϋπόθεση ότι τηρείται η ανασταλτική προθεσμία των δέκα ημερών του άρθρου 175, παράγραφος 3, του κανονισμού 2018/1046 [βλ., κατ’ αναλογίαν, διάταξη της 23ης Απριλίου 2015, Επιτροπή κατά Vanbreda Risk & Benefits, C‑35/15 P(R), EU:C:2015:275, σκέψη 42].
67
Όσον αφορά ειδικότερα την ανάγκη προσαρμογής των αρχών αυτών στο συγκεκριμένο καθεστώς που εφαρμόζεται κατά τη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου, αφενός, διαπίστωσε στη σκέψη 32 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, παραπέμποντας στη σκέψη 38 της διατάξεως της23ης Απριλίου 2015, Επιτροπή κατά Vanbreda Risk & Benefits [C‑35/15 P(R), EU:C:2015:275], ότι ο δικαστής της Ένωσης δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη γενικής αρχής του δικαίου της Ένωσης, πηγάζουσας από το δικαίωμα αποτελεσματικής ένδικης προστασίας, βάσει της οποίας ο προσφέρων που αποκλείσθηκε πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αξιώσει όχι μόνον αποζημίωση αλλά και προσωρινά μέτρα, και, αφετέρου, δεν περιόρισε τη διαπίστωση αυτή στο χρονικό διάστημα πριν από τη σύναψη της συμβάσεως μεταξύ της αναθέτουσας αρχής και του αναδόχου.
68
Επιπλέον, έκρινε, στη σκέψη 33 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, ότι οι εκτιμήσεις αυτές ισχύουν, κατά μείζονα λόγο, για διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού στην οποία δεν μετείχαν οι αναιρεσείουσες.
69
Συναφώς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η οδηγία 89/665 εξειδικεύει τη γενική αρχή του δικαιώματος αποτελεσματικής ένδικης προσφυγής στον συγκεκριμένο τομέα των δημοσίων συμβάσεων και ότι είναι επομένως αναγκαίο, όσον αφορά τις συμβάσεις που αναθέτει η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση, να λαμβάνεται υπόψη η εξειδίκευση της εν λόγω γενικής αρχής όπως προκύπτει από τις διατάξεις της οδηγίας 89/665 [πρβλ. διάταξη της 23ης Απριλίου 2015, Επιτροπή κατά Vanbreda Risk & Benefits, C‑35/15 P(R), EU:C:2015:275, σκέψη 28].
70
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το δικαίωμα αποτελεσματικής ένδικης προσφυγής, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, το Δικαστήριο έχει κρίνει, στηριζόμενο στις διατάξεις της οδηγίας 89/665, ότι η αποτελεσματική ένδικη προστασία απαιτεί να λαμβάνουν οι ενδιαφερόμενοι γνώση της αποφάσεως περί αναθέσεως της δημόσιας συμβάσεως ορισμένο χρόνο πριν από τη σύναψη της συμβάσεως, ώστε να διαθέτουν όντως τη δυνατότητα να ασκήσουν προσφυγή, ζητώντας ιδίως τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων έως ότου συναφθεί η σύμβαση [πρβλ. διάταξη της 23ης Απριλίου 2015, Επιτροπή κατά Vanbreda Risk & Benefits, C‑35/15 P(R), EU:C:2015:275, σκέψη 29 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
71
Ωστόσο, ο δικαστής της Ένωσης, εφόσον λαμβάνει υπόψη διατάξεις οδηγίας οι οποίες εξειδικεύουν μια γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης, δεν δύναται να αγνοήσει το περιεχόμενό τους, έστω και αν δεν έχουν αυτές καθεαυτές εφαρμογή στη συγκεκριμένη περίπτωση. Ειδικότερα, στον βαθμό που προκύπτει από τις διατάξεις μιας τέτοιας οδηγίας ότι επιδίωξη του νομοθέτη της Ένωσης είναι η εξισορρόπηση διαφόρων συμφερόντων, ο δικαστής της Ένωσης πρέπει να λάβει υπόψη το εν λόγω στοιχείο κατά την εφαρμογή της γενικής αρχής που εξειδικεύεται κατ’ αυτόν τον τρόπο [πρβλ. διάταξη της 23ης Απριλίου 2015, Επιτροπή κατά Vanbreda Risk & Benefits, C‑35/15 P(R), EU:C:2015:275, σκέψη 31].
72
Από το άρθρο 2, παράγραφος 7, της οδηγίας 89/665 προκύπτει ότι η υποχρέωση των κρατών μελών να προβλέπουν στην εθνική νομοθεσία τους τη δυνατότητα του ζημιωθέντος από απόφαση εκδοθείσα κατά το πέρας διαδικασίας για τη σύναψη δημόσιας συμβάσεως να ζητήσει ασφαλιστικά μέτρα περιορίζεται στο χρονικό διάστημα μεταξύ της έκδοσης της αποφάσεως αυτής και της σύναψης της συμβάσεως. Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα των αιτήσεων με τις οποίες ζητείται η λήψη προσωρινών μέτρων, το άρθρο 2α, παράγραφος 2, της οδηγίας 89/665 προβλέπει ανασταλτική προθεσμία δέκα ημερολογιακών ημερών προκειμένου να μπορούν οι ενδιαφερόμενοι να αμφισβητήσουν ενώπιον των δικαστηρίων την απόφαση περί αναθέσεως πριν από τη σύναψη της συμβάσεως [πρβλ. διάταξη της 23ης Απριλίου 2015, Επιτροπή κατά Vanbreda Risk & Benefits, C‑35/15 P(R), EU:C:2015:275, σκέψεις 33 έως 37 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
73
Εντούτοις, το άρθρο 2β, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 89/665 ορίζει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι αυτή η ανασταλτική προθεσμία δεν εφαρμόζεται αν η οδηγία 2014/24 δεν απαιτεί την προηγούμενη δημοσίευση της προκήρυξης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
74
Τούτο συμβαίνει, δυνάμει του άρθρου 32, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2014/24, όταν η αναθέτουσα αρχή αποφασίζει, σύμφωνα με το εθνικό της δίκαιο, να προσφύγει στη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, στο μέτρο που είναι απολύτως αναγκαίο, εάν λόγω κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε γεγονότα που η αναθέτουσα αρχή δεν θα μπορούσε να προβλέψει και σε γεγονότα που δεν απορρέουν από δική της ευθύνη δεν είναι δυνατή η τήρηση των προθεσμιών που προβλέπονται για τις ανοικτές, κλειστές ή ανταγωνιστικές διαδικασίες με διαπραγμάτευση.
75
Επομένως, από τον συνδυασμό του άρθρου 2β, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 2, παράγραφος 7, της οδηγίας 89/665 προκύπτει ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, η οδηγία δεν επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να εξασφαλίζουν στους απορριφθέντες προσφέροντες ή σε άλλους ενδιαφερομένους πραγματική δυνατότητα να ζητήσουν τη λήψη προσωρινών μέτρων.
76
Ο νομοθέτης της Ένωσης θέλησε κατ’ αυτόν τον τρόπο να συγκεράσει τα συμφέροντα των απορριφθέντων προσφερόντων και των λοιπών ενδιαφερομένων με εκείνα της αναθέτουσας αρχής και του αναδόχου, λαμβάνοντας ταυτοχρόνως υπόψη τη θεμελιώδη αρχή της ασφάλειας δικαίου (βλ., κατ’ αναλογίαν, αποφάσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2014, Fastweb, C‑19/13, EU:C:2014:2194, σκέψη 63, και της 12ης Μαρτίου 2015, eVigilo, C‑538/13, EU:C:2015:166, σκέψη 51).
77
Πράγματι, η διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού συνιστά εξαιρετική διαδικασία, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνον υπό περιστάσεις που απαριθμούνται περιοριστικά στην οδηγία 2014/24 (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 23ης Απριλίου 2009, Επιτροπή κατά Βελγίου, C‑292/07, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2009:246, σκέψη 106).
78
Μεταξύ των περιστάσεων αυτών που δικαιολογούν την εφαρμογή ειδικού καθεστώτος καταλέγεται η ύπαρξη κατεπείγουσας ανάγκης. Η τελευταία συνεπάγεται αναπόδραστα ότι η οικεία δημόσια σύμβαση πρέπει να συνάπτεται και να εκτελείται αμελλητί, λόγος για τον οποίο χωρεί απόκλιση από την τήρηση των συνήθως εφαρμοστέων προθεσμιών και από την αναγνώριση δυνατότητας των απορριφθέντων προσφερόντων ή άλλων ενδιαφερομένων να επιτύχουν αναστολή της συνάψεως ή της εκτελέσεως της συμβάσεως.
79
Εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται ότι, όπως επισήμανε ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου στη σκέψη 31 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, οι επίμαχες συμβάσεις-πλαίσια ανατέθηκαν βάσει διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, κατ’ εφαρμογήν του παραρτήματος I, σημείο 11.1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 2018/1046, το οποίο προβλέπει ότι η αναθέτουσα αρχή μπορεί να χρησιμοποιεί μια τέτοια διαδικασία, στο μέτρο που είναι απολύτως αναγκαίο, όταν για λόγους κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε απρόβλεπτα γεγονότα δεν είναι δυνατή η τήρηση των προθεσμιών που ορίζονται στα σημεία 24, 26 και 41 του παραρτήματος και όταν οι περιστάσεις που δικαιολογούν αυτήν την κατεπείγουσα ανάγκη δεν μπορούν να καταλογιστούν στην αναθέτουσα αρχή.
80
Επιπλέον, ορθώς ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου έκρινε στην ίδια σκέψη της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως ότι, δυνάμει του παραρτήματος I, σημείο 35.2, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 2018/1046, ο χρόνος αναμονής που προβλέπεται στο άρθρο 175 του εν λόγω κανονισμού δεν ίσχυε για σύμβαση συναφθείσα βάσει τέτοιας διαδικασίας.
81
Επομένως, διαπιστώνεται ότι οι εφαρμοστέες διατάξεις του εν λόγω κανονισμού αντιστοιχούν, κατ’ ουσίαν, στο άρθρο 32, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2014/24 και στο άρθρο 2β, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 89/665.
82
Από τα ανωτέρω προκύπτει, αφενός, ότι ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι το δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας δεν επιτάσσει την αναγνώριση της δυνατότητας ενός ενδιαφερομένου που βρίσκεται στην κατάσταση των αναιρεσειουσών να τύχει προσωρινών μέτρων και, αφετέρου, ότι οι ιδιαιτερότητες της διαδικασίας δυνάμει της οποίας συνήφθησαν οι επίμαχες συμβάσεις-πλαίσια δεν δύνανται να έχουν ως αποτέλεσμα ότι η άμβλυνση των προϋποθέσεων που διέπουν την εκτίμηση της ύπαρξης επείγοντος στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων, όπως οι προϋποθέσεις αυτές απορρέουν από τη διάταξη της 23ης Απριλίου 2015, Επιτροπή κατά Vanbreda Risk & Benefits [C‑35/15 P(R), EU:C:2015:275], επεκτείνεται και πέραν του προσυμβατικού σταδίου.
83
Πρέπει ακόμη να διευκρινιστεί ότι, μολονότι το άρθρο 2δ, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 89/665 προβλέπει ότι μια σύμβαση πρέπει να κηρύσσεται ανίσχυρη αν η αναθέτουσα αρχή έχει αναθέσει σύμβαση χωρίς προηγουμένως να έχει δημοσιεύσει προκήρυξη διαγωνισμού στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χωρίς αυτό να επιτρέπεται δυνάμει των διατάξεων της οδηγίας 2014/24, η επιβολή της αυστηρής αυτής κυρώσεως πρέπει να περιορίζεται στις σοβαρότερες περιπτώσεις παραβιάσεως του δικαίου της Ένωσης περί δημοσίων συμβάσεων (πρβλ. απόφαση της 17ης Ιουνίου 2021, Simonsen & Weel, C‑23/20, EU:C:2021:490, σκέψη 86).
84
Εν προκειμένω, η πρωτοδίκως υποβληθείσα αίτηση ασφαλιστικών μέτρων περιελάμβανε μεν ισχυρισμούς σύμφωνα με τους οποίους οι προϋποθέσεις για τη διεξαγωγή της διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού δεν πληρούνταν εν προκειμένω, πλην όμως οι ισχυρισμοί αυτοί απορρίφθηκαν, εν πάση περιπτώσει, στις σκέψεις 37 και 38 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, οι οποίες δεν αμφισβητήθηκαν στο πλαίσιο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως.
85
Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος και, κατά συνέπεια, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.
Επί των δικαστικών εξόδων
86
Κατά το άρθρο 184, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, όταν η αίτηση αναιρέσεως απορρίπτεται ως αβάσιμη, το Δικαστήριο αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων.
87
Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, το οποίο εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, του εν λόγω Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.
88
Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη των αναιρεσειουσών στα δικαστικά έξοδα και οι αναιρεσείουσες ηττήθηκαν, πρέπει αυτές να καταδικαστούν να φέρουν, επιπλέον των δικών τους δικαστικών εξόδων, τα δικαστικά έξοδα της Επιτροπής.
Για τους λόγους αυτούς, ο Αντιπρόεδρος του Δικαστηρίου διατάσσει:
1)
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
2)
Οι Inivos Ltd και Inivos BV καταδικάζονται στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.