62021CJ0542
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (όγδοο τμήμα)
της 20ής Οκτωβρίου 2022 (
*1
)
«Προδικαστική παραπομπή – Τελωνειακή ένωση – Κοινό δασμολόγιο – Συνδυασμένη Ονοματολογία – Δασμολογική κατάταξη – Κλάση 8517 – Διακρίσεις 85177011 και 85177019 – Κεραίες για συσκευές δρομολόγησης»
Στην υπόθεση C‑542/21,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Augstākā tiesa (Senāts) (Ανώτατο Δικαστήριο, Λεττονία), με απόφαση της 26ης Αυγούστου 2021, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 30 Αυγούστου 2021, στο πλαίσιο της δίκης
«Mikrotīkls» SIA
κατά
Valsts ieņēmumu dienests,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (όγδοο τμήμα),
συγκείμενο από τους N. Piçarra (εισηγητή), προεδρεύοντα, N. Jääskinen και M. Gavalec, δικαστές,
γενική εισαγγελέας: T. Ćapeta
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–
η Λεττονική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τις J. Davidoviča και K. Pommere,
–
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τις L. Ozola και M. Salyková,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία της δασμολογικής διάκρισης 85177011 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας (στο εξής: ΣΟ), η οποία περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (ΕΕ 1987, L 256, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 254/2000 του Συμβουλίου, της 31ης Ιανουαρίου 2000 (ΕΕ 2000, L 28, σ. 16) (στο εξής: κανονισμός 2658/87), όπως το εν λόγω παράρτημα τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 927/2012 της Επιτροπής, της 9ης Οκτωβρίου 2012 (ΕΕ 2012, L 304, σ. 1), και με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 1001/2013 της Επιτροπής, της 4ης Οκτωβρίου 2013 (ΕΕ 2013, L 290, σ. 1) (στο εξής: παράρτημα I).
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της «Mikrotīkls» SIA και της Valsts ieņēmumu dienests (φορολογικής αρχής, Λεττονία) (στο εξής: φορολογική αρχή) με αντικείμενο τη δασμολογική κατάταξη στη διάκριση 85177019 της ΣΟ εμπορευμάτων τα οποία περιγράφονται ως κεραίες για δρομολογητές.
Το νομικό πλαίσιο
Το ΕΣ
3
Το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων (στο εξής: ΕΣ) θεσπίστηκε με τη Διεθνή Σύμβαση για το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων, η οποία συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 14 Ιουνίου 1983 στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Τελωνείων (ΠΟΤ), και εγκρίθηκε, μαζί με το τροποποιητικό της πρωτόκολλο της 24ης Ιουνίου 1986, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, με την απόφαση 87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987 (ΕΕ 1987, L 198, σ. 1). Οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ καταρτίζονται από τον ΠΟΤ, σύμφωνα με τις διατάξεις της Σύμβασης.
4
Δυνάμει του άρθρου 3, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο 2, της αναφερόμενης στην προηγούμενη σκέψη Συμβάσεως, κάθε συμβαλλόμενο μέρος αναλαμβάνει την υποχρέωση να εφαρμόζει τους γενικούς κανόνες για την ερμηνεία του ΕΣ καθώς και όλες τις σημειώσεις των τμημάτων, των κεφαλαίων και των διακρίσεων και να μη μεταβάλλει το περιεχόμενο των τμημάτων, των κεφαλαίων των κλάσεων και των διακρίσεων.
5
Οι επεξηγηματικές σημειώσεις που αφορούν την κλάση 8517 του ΕΣ περιλαμβάνουν το τμήμα II, το οποίο αφορά τις «άλλες συσκευές για τη μετάδοση ή τη λήψη της φωνής, εικόνων ή άλλων δεδομένων, στις οποίες περιλαμβάνονται οι συσκευές για την επικοινωνία σε ενσύρματο ή ασύρματο δίκτυο (τοπικό δίκτυο ή δίκτυο ευρείας περιοχής)». Το στοιχείο ΣΤ του εν λόγω τμήματος μνημονεύει τις «συσκευές εκπομπής, μετάδοσης και λήψης που χρησιμοποιούνται στη ραδιοτηλεφωνία και ραδιοτηλεγραφία». Το στοιχείο Ζ του ίδιου τμήματος μνημονεύει τους «άλλους εξοπλισμούς για την επικοινωνία», τους οποίους περιγράφει ως «συσκευές για την επικοινωνία σε ενσύρματο ή ασύρματο δίκτυο (τοπικό δίκτυο ή δίκτυο ευρείας περιοχής) ή τη μετάδοση ή τη λήψη του λόγου ή άλλων ήχων, εικόνων ή άλλων δεδομένων εντός τέτοιων δικτύων». Οι «δρομολογητές» μνημονεύονται ρητώς στο σημείο 3 του στοιχείου Ζ.
Η ΣΟ
6
Όπως προκύπτει από το άρθρο 1, παράγραφος 1, του κανονισμού 2658/87, η ΣΟ, η οποία καταρτίστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διέπει τη δασμολογική κατάταξη των εισαγόμενων στην Ευρωπαϊκή Ένωση εμπορευμάτων. Στη ΣΟ έχουν ενσωματωθεί οι κλάσεις και οι εξαψήφιες διακρίσεις του ΕΣ, ενώ το έβδομο και το όγδοο ψηφίο αποτελούν τις μόνες υποδιαιρέσεις της ίδιας της ΣΟ.
7
Δυνάμει του άρθρου 12, παράγραφος 1, του κανονισμού 2658/87, η Επιτροπή θεσπίζει κάθε χρόνο κανονισμό που περιλαμβάνει το πλήρες κείμενο της ΣΟ και των δασμών, σύμφωνα με το άρθρο 1, όπως αυτό προκύπτει από τα μέτρα που θεσπίζονται από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή από την Επιτροπή. Ο εν λόγω κανονισμός δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης το αργότερο στις 31 Οκτωβρίου και εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου του επομένου έτους.
8
Από τη δικογραφία που έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο προκύπτει ότι τα κείμενα της ΣΟ που έχουν εφαρμογή στην υπόθεση της κύριας δίκης είναι εκείνα τα οποία προέκυψαν, αντιστοίχως, από την έκδοση του εκτελεστικού κανονισμού 927/2012, ο οποίος τροποποίησε τη ΣΟ από 1ης Ιανουαρίου 2013, και του εκτελεστικού κανονισμού 1001/2013, ο οποίος τροποποίησε τη ΣΟ από 1ης Ιανουαρίου 2014. Το γράμμα ωστόσο των κρίσιμων για την υπόθεση της κύριας δίκης διατάξεων της ΣΟ δεν τροποποιήθηκε.
9
Κατά τους γενικούς κανόνες για την ερμηνεία της ΣΟ, οι οποίοι περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι, τμήμα Α, τίτλος Ι, πρώτο μέρος:
«Η κατάταξη των εμπορευμάτων στη [ΣΟ] πραγματοποιείται σύμφωνα με τις παρακάτω αρχές:
1.
Το κείμενο των τίτλων των τμημάτων, των κεφαλαίων ή των υποκεφαλαίων θεωρείται ότι έχει μόνον ενδεικτική αξία, δεδομένου ότι η κατάταξη καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων και σύμφωνα με τους παρακάτω κανόνες, εφόσον αυτοί δεν είναι αντίθετοι προς το κείμενο των εν λόγω κλάσεων και σημειώσεων.
[…]
6.
Η κατάταξη των εμπορευμάτων στις διακρίσεις μιας και της αυτής κλάσης καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των διακρίσεων αυτών και των σημειώσεων των διακρίσεων, καθώς και αναλογικά, σύμφωνα με τους παραπάνω κανόνες, δεδομένου ότι μπορούν να συγκριθούν μόνον οι διακρίσεις του αυτού επιπέδου. Εκτός αντιθέτων διατάξεων, για τους σκοπούς του κανόνα αυτού εφαρμόζονται επίσης οι σημειώσεις των τμημάτων και των κεφαλαίων.»
10
Το παράρτημα I περιλαμβάνει ένα δεύτερο μέρος, το οποίο τιτλοφορείται «Πίνακας δασμών», το τμήμα XVI του οποίου φέρει τον τίτλο «Μηχανές και συσκευές, ηλεκτρικό υλικό και τα μέρη τους. Συσκευές εγγραφής ή αναπαραγωγής του ήχου, συσκευές εγγραφής ή αναπαραγωγής των εικόνων και του ήχου για την τηλεόραση, και μέρη και εξαρτήματα των συσκευών αυτών». Η σημείωση 2, στοιχείο βʹ, του εν λόγω τμήματος διευκρινίζει τα εξής:
«Με την επιφύλαξη των διατάξεων της σημείωσης 1 του τμήματος αυτού και της σημείωσης 1 των κεφαλαίων 84 και 85, τα μέρη μηχανών […] κατατάσσονται σύμφωνα με τους ακόλουθους κανόνες:
[…]
β)
όταν αναγνωρίζονται ότι προορίζονται αποκλειστικά ή κυρίως για ορισμένη μηχανή ή περισσότερες μηχανές της ίδιας κλάσης […], τα μέρη, άλλα από εκείνα που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο, κατατάσσονται στην κλάση που αναφέρεται στην ή στις μηχανές αυτές […]. Εντούτοις, τα μέρη που προορίζονται κυρίως τόσο για τα είδη της κλάσης 8517 όσο και εκείνα των κλάσεων 8525 μέχρι 8528, κατατάσσονται στην κλάση 8517 […]».
11
Στο ως άνω τμήμα περιλαμβάνεται το κεφάλαιο 85, το οποίο φέρει τον τίτλο «Μηχανές, συσκευές και υλικά ηλεκτρικά και τα μέρη τους. Συσκευές εγγραφής ή αναπαραγωγής του ήχου, συσκευές εγγραφής ή αναπαραγωγής των εικόνων και του ήχου για την τηλεόραση και μέρη και εξαρτήματα των συσκευών αυτών». Το εν λόγω κεφάλαιο περιλαμβάνει την κλάση 8517 της ΣΟ, στην οποία εκτίθενται τα εξής:
Κωδικός ΣΟ
Περιγραφή εμπορευμάτων
Συμβατικοί δασμοί (%)
Συμπληρωματική μονάδα
8517
Τηλεφωνικές συσκευές συνδρομητών, στις οποίες περιλαμβάνονται τα τηλέφωνα για κυψελοειδή δίκτυα ή για άλλα ασύρματα δίκτυα. Άλλες συσκευές για τη μετάδοση ή τη λήψη της φωνής, εικόνων ή άλλων δεδομένων, στις οποίες περιλαμβάνονται οι συσκευές για την επικοινωνία σε ενσύρματο ή ασύρματο δίκτυο (τοπικό δίκτυο ή δίκτυο ευρείας περιοχής), άλλες από τις συσκευές των κλάσεων 8443, 8525, 8527 ή 8528
[…]
[…]
[…]
[…]
– Άλλες συσκευές για τη μετάδοση ή τη λήψη της φωνής, εικόνων ή άλλων δεδομένων, στις οποίες περιλαμβάνονται οι συσκευές για την επικοινωνία σε ενσύρματο ή ασύρματο δίκτυο (τοπικό δίκτυο ή δίκτυο ευρείας περιοχής)
[…]
[…]
[…]
[…]
8517 62 00
– – Συσκευές για τη λήψη, τη μετατροπή και τη μετάδοση ή την αναγέννηση της φωνής, των εικόνων ή άλλων δεδομένων, στις οποίες περιλαμβάνονται οι συσκευές μεταγωγής και δρομολόγησης
ατελώς
–
8517 69
– – Άλλες
[…]
[…]
[…]
[…]
– – – Συσκευές λήψης για τη ραδιοτηλεφωνία ή τη ραδιοτηλεγραφία
8517 69 31
– – – – Δέκτες τσέπης για τα κέντρα κλήσης ή αναζήτησης προσώπων
ατελώς
p/st
8517 69 39
– – – – Άλλες
9,3
p/st
8517 69 90
– – – Άλλες
ατελώς
–
8517 70
– Μέρη
– – Κεραίες και ανακλαστήρες κεραιών κάθε τύπου. Μέρη που αναγνωρίζονται ότι χρησιμοποιούνται μαζί με τα είδη αυτά
8517 70 11
– – – Κεραίες για συσκευές ραδιοτηλεγραφίας ή ραδιοτηλεφωνίας
ατελώς
–
[…]
[…]
[…]
[…]
8517 70 19
– – – Άλλες
3,6
–
8517 70 90
– – Άλλα
ατελώς
–
12
Οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ εκδίδονται από την Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 9, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού 2658/87. Στην υπόθεση της κύριας δίκης κρίσιμες είναι οι δημοσιευθείσες στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 6ης Μαΐου 2011 (ΕΕ 2011, C 137, σ. 1), οι οποίες αφορούν, αφενός, τη διάκριση 85176200 της ΣΟ και στο δεύτερο εδάφιο, σημείο 6, αναφέρουν τους «δρομολογητές» και, αφετέρου, τις διακρίσεις 85176939 και 85176990 της ΣΟ, καθεμία εκ των οποίων απαριθμεί συσκευές ραδιοτηλεφωνίας ή ραδιοτηλεγραφίας οι οποίες χρησιμοποιούνται, αντιστοίχως, για τη λήψη της φωνής, εικόνων ή άλλων δεδομένων και τη μετάδοση της φωνής, εικόνων ή άλλων δεδομένων.
Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
13
Κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ 7ης Ιανουαρίου 2013 και 27ης Οκτωβρίου 2014, η Mikrotīkls δήλωσε ότι τα εμπορεύματα που παρουσιάζονται ως «κεραίες για δρομολογητές και τα μέρη τους» ενέπιπταν, για τους σκοπούς της θέσης τους σε ελεύθερη κυκλοφορία, στη διάκριση 85177011 της ΣΟ, η οποία αφορά τις «[κ]εραίες για συσκευές ραδιοτηλεγραφίας ή ραδιοτηλεφωνίας», στα εμπορεύματα δε αυτά εφαρμόζεται συντελεστής εισαγωγικού δασμού 0 %.
14
Στις 29 Ιανουαρίου 2016, η φορολογική αρχή αποφάσισε ότι τα ως άνω εμπορεύματα, λαμβανομένων υπόψη των ουσιωδών χαρακτηριστικών τους και της όλης οικονομίας της κλάσης 8517 της ΣΟ, σε συνδυασμό με τις επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ, δεν μπορούσαν να καταταχθούν στη διάκριση 85177011 της ΣΟ. Κατά τη φορολογική αρχή, τόσο η ΣΟ όσο και το ΕΣ διακρίνουν μεταξύ, αφενός, των συσκευών ραδιοτηλεγραφίας ή ραδιοτηλεφωνίας και, αφετέρου, των δρομολογητών, οι οποίοι αντιστοιχούν σε διακριτές συσκευές επικοινωνίας οι οποίες έχουν κατασκευαστεί για να χρησιμοποιηθούν σε τοπικά δίκτυα (LAN) ή/και σε δίκτυα ευρείας περιοχής (WAN). Συνεπώς, οι κεραίες για δρομολογητές και τα μέρη τους θα έπρεπε να καταταχθούν στη διάκριση 85177019 της ΣΟ, ως «άλλες» κεραίες και ανακλαστήρες κεραιών και μέρη που αναγνωρίζονται ότι χρησιμοποιούνται μαζί με τα είδη αυτά, και να υπαχθούν σε συντελεστή εισαγωγικού δασμού 3,6 %. Κατά συνέπεια, η φορολογική αρχή υποχρέωσε τη Mikrotīkls να καταβάλει εισαγωγικό δασμό ύψους 22493,03 ευρώ και φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) ύψους 4723,51 ευρώ, ως κύρια οφειλή, καθώς και πρόστιμο και προσαύξηση λόγω υπερημερίας.
15
Η Mikrotīkls άσκησε προσφυγή κατά της ανωτέρω απόφασης με αίτημα την ακύρωσή της, στη συνέχεια δε άσκησε έφεση, την οποία το Administratīvā apgabaltiesa (περιφερειακό διοικητικό δικαστήριο, Λεττονία) απέρριψε με απόφαση της 12ης Φεβρουαρίου 2018. Το δικαστήριο αυτό επισήμανε ότι οι τελωνειακές αρχές άλλων κρατών μελών επίσης κατατάσσουν τις κεραίες για δρομολογητές και τα μέρη τους στη διάκριση 85177019 της ΣΟ και ότι οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ που αφορούν τις διακρίσεις 85176939 και 85176990 επιβεβαιώνουν ότι οι συσκευές ραδιοτηλεφωνίας ή ραδιοτηλεγραφίας πρέπει να κατατάσσονται στη ΣΟ ως συσκευές διακριτές από τις συσκευές δρομολόγησης.
16
Η Mikrotīkls άσκησε αναίρεση κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του Augstākā tiesa (Senāts) (Ανωτάτου Δικαστηρίου, Λεττονία), ήτοι του αιτούντος δικαστηρίου, ισχυριζόμενη ότι η φορολογική αρχή και το Administratīvā apgabaltiesa (περιφερειακό διοικητικό δικαστήριο) δεν είχαν λάβει υπόψη τους, μεταξύ άλλων, τη σημείωση 2, στοιχείο βʹ, του τμήματος XVI του παραρτήματος I, τις διακρίσεις 85176200 και 85177011 της ΣΟ, καθώς και τις επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ και της ΣΟ όσον αφορά την κλάση 8517.
17
Το αιτούν δικαστήριο θεωρεί, αφενός, ότι οι δρομολογητές, όπως αυτοί που κατασκευάζει η Mikrotīkls, εμπίπτουν στη διάκριση 85176200 της ΣΟ, ως «συσκευές δρομολόγησης». Με βάση τη σημείωση 2, στοιχείο βʹ, του τμήματος XVI του παραρτήματος I, διερωτάται αν τα μέρη των συσκευών που εμπίπτουν στην προαναφερθείσα διάκριση πρέπει να κατατάσσονται μαζί με τις εν λόγω συσκευές στην ίδια διάκριση.
18
Αφετέρου, το εν λόγω δικαστήριο διερωτάται, ωστόσο, αν οι κεραίες για συσκευές δρομολόγησης πρέπει να κατατάσσονται στη διάκριση 85177011 της ΣΟ, ως «κεραίες που προορίζονται για συσκευές ραδιοτηλεγραφίας ή ραδιοτηλεφωνίας», όπως ισχυρίζεται η Mikrotīkls, ή αν πρέπει να κατατάσσονται στη διάκριση 85177019 της ΣΟ, ως «άλλες» κεραίες για συσκευές που εμπίπτουν στην κλάση 8517 της ΣΟ.
19
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Augstākā tiesa (Senāts) (Ανώτατο Δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Πρέπει η [ΣΟ] να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι στη διάκριση 85177011 […] μπορούν να καταταγούν κεραίες για δρομολογητές που έχουν κατασκευαστεί για να χρησιμοποιηθούν σε τοπικά δίκτυα (LAN) ή/και σε δίκτυα ευρείας περιοχής (WAN);»
Επί του προδικαστικού ερωτήματος
20
Με το προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν η διάκριση 85177011 της ΣΟ έχει την έννοια ότι καλύπτει τις κεραίες για συσκευές δρομολόγησης που έχουν κατασκευαστεί για την επικοινωνία σε τοπικά δίκτυα (LAN) ή/και σε δίκτυα ευρείας περιοχής (WAN).
21
Προκαταρκτικώς, υπενθυμίζεται ότι, όταν το Δικαστήριο επιλαμβάνεται αίτησης προδικαστικής αποφάσεως σε ζητήματα δασμολογικής κατάταξης, το έργο του συνίσταται μάλλον στην αποσαφήνιση των κριτηρίων τα οποία θα πρέπει να εφαρμόσει το αιτούν δικαστήριο για να κατατάξει ορθώς τα οικεία προϊόντα σύμφωνα με τη ΣΟ, παρά στο να προβεί το ίδιο στην κατάταξη αυτή. Η εν λόγω κατάταξη στηρίζεται αμιγώς σε εκτίμηση περί τα πράγματα, την οποία δεν μπορεί να πραγματοποιήσει το Δικαστήριο στο πλαίσιο αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως (πρβλ. απόφαση της 18ης Ιουνίου 2020, Hydro Energo, C‑340/19, EU:C:2020:488, σκέψη 33 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
22
Υπενθυμίζεται επίσης ότι, βάσει του γενικού ερμηνευτικού κανόνα 1 της ΣΟ, τα εμπορεύματα κατατάσσονται σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων της εν λόγω ονοματολογίας. Χάριν της ασφάλειας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει κατά κανόνα να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και στις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως προσδιορίζονται στο γράμμα της κλάσεως της ΣΟ και των αντίστοιχων σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων. Ο προορισμός του οικείου προϊόντος μπορεί να αποτελέσει αντικειμενικό κριτήριο κατάταξης, αρκεί να είναι συμφυής με το προϊόν, η δε σχετική εκτίμηση πρέπει να χωρεί με γνώμονα τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και τις αντικειμενικές ιδιότητες του προϊόντος (πρβλ. αποφάσεις της 3ης Ιουνίου 2021, Flavourstream, C‑822/19, EU:C:2021:444, σκέψη 34, και της 28ης Οκτωβρίου 2021, KAHL και Roeper, C‑197/20 και C‑216/20, EU:C:2021:892, σκέψη 31).
23
Εξάλλου, το Δικαστήριο έχει επανειλημμένως κρίνει ότι, καίτοι δεν έχουν δεσμευτική ισχύ, οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ και της ΣΟ αποτελούν σημαντικά βοηθήματα προς διασφάλιση της ομοιόμορφης εφαρμογής του κοινού δασμολογίου και, ως τέτοια, παρέχουν χρήσιμα στοιχεία για την ερμηνεία του (πρβλ. αποφάσεις της 18ης Ιουνίου 2020, Hydro Energo, C‑340/19, EU:C:2020:488, σκέψη 36, και της 28ης Οκτωβρίου 2021, KAHL και Roeper, C‑197/20 και C‑216/20, EU:C:2021:892, σκέψη 32). Οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ, οι οποίες δεν υποκαθιστούν εκείνες του ΕΣ, πρέπει να θεωρούνται συμπληρωματικές των τελευταίων και να λαμβάνονται υπόψη μαζί με αυτές (απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2018, Vision Research Europe, C‑372/17, EU:C:2018:708, σκέψη 23 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
24
Δεδομένου ότι η διαφορά της κύριας δίκης έχει ως αντικείμενο τη δασμολογική κατάταξη των οικείων προϊόντων σε εξαψήφιες και οκταψήφιες διακρίσεις της κλάσης 8517 της ΣΟ, θα πρέπει να υπομνησθεί ότι μια τέτοια κατάταξη καθορίζεται, βάσει του γενικού ερμηνευτικού κανόνα 6 της ΣΟ, σύμφωνα με το κείμενο των εν λόγω διακρίσεων και των σημειώσεων των διακρίσεων, ενώ μπορούν επίσης να λαμβάνονται υπόψη και οι αντίστοιχες σημειώσεις τμημάτων και κεφαλαίων, εκτός αν άλλως προβλέπεται.
25
Το αιτούν δικαστήριο αναφέρεται στη σημείωση 2, στοιχείο βʹ, του τμήματος XVI του παραρτήματος I και θεωρεί ότι, δεδομένου ότι οι δρομολογητές που κατασκευάζει η Mikrotīkls εμπίπτουν στη διάκριση 85176200 της ΣΟ, ως «συσκευές για τη λήψη, τη μετατροπή και τη μετάδοση ή την αναγέννηση της φωνής, των εικόνων ή άλλων δεδομένων, στις οποίες περιλαμβάνονται οι συσκευές μεταγωγής και δρομολόγησης», οι επίμαχες στην κύρια δίκη κεραίες για δρομολογητές πρέπει να καταταχθούν, μαζί με τους εν λόγω δρομολογητές, στην προαναφερθείσα διάκριση.
26
Από τη σημείωση 2, στοιχείο βʹ, προκύπτει ότι, όταν τα μέρη της οικείας μηχανής «αναγνωρίζονται ότι προορίζονται αποκλειστικά ή κυρίως για ορισμένη μηχανή ή περισσότερες μηχανές της ίδιας κλάσης», κατατάσσονται κανονικά στην κλάση που αναφέρεται στην ή στις μηχανές αυτές ή σε μία από τις κλάσεις που μνημονεύονται στην εν λόγω σημείωση (πρβλ. απόφαση της 15ης Μαΐου 2014, Data I/O, C‑297/13, EU:C:2014:331, σκέψη 46).
27
Ωστόσο, από την κλάση 8517 της ΣΟ προκύπτει ότι τα μέρη των εμπορευμάτων που εμπίπτουν στην κλάση αυτή κατατάσσονται σε συγκεκριμένη διάκριση της ΣΟ, ήτοι στη διάκριση 851770, η οποία αφορά τα «μέρη». Επομένως, οι κεραίες για συσκευές δρομολόγησης δεν μπορούν να καταταχθούν στη διάκριση 85176200 της ΣΟ, στην οποία εμπίπτουν οι εν λόγω συσκευές.
28
Δεδομένου ότι οι κεραίες αυτές δεν μνημονεύονται ρητώς σε καμία οκταψήφια διάκριση της κλάσης 8517 της ΣΟ, τίθεται το ερώτημα αν πρέπει να καταταχθούν ως «κεραίες για συσκευές ραδιοτηλεγραφίας ή ραδιοτηλεφωνίας», κατά την έννοια της διάκρισης 85177011 της ΣΟ, ή ως «άλλες» κεραίες, κατά την έννοια της διάκρισης 85177019 της ΣΟ, η οποία έχει υπολειμματικό χαρακτήρα.
29
Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο ανωτέρω ερώτημα, επισημαίνεται ότι η έννοια «συσκευές ραδιοτηλεγραφίας ή ραδιοτηλεφωνίας», κατά την κλάση 8517 της ΣΟ, δεν περιλαμβάνει τις «συσκευές δρομολόγησης». Συγκεκριμένα, αφενός, οι συσκευές αυτές κατατάσσονται, όπως μνημονεύεται στη σκέψη 27 της παρούσας απόφασης, στη διάκριση 85176200 της ΣΟ. Αφετέρου, οι «συσκευές λήψης για τη ραδιοτηλεφωνία ή τη ραδιοτηλεγραφία» κατατάσσονται, ανάλογα με την περίπτωση, είτε στη διάκριση 85176931 («Δέκτες τσέπης για τα κέντρα κλήσης ή αναζήτησης προσώπων») είτε στη διάκριση 85176939 («άλλες») της ΣΟ, ενώ οι «άλλες» συσκευές ραδιοτηλεφωνίας ή ραδιοτηλεγραφίας που χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, για τη μετάδοση της φωνής, εικόνων ή άλλων δεδομένων εμπίπτουν στη διάκριση 85176990 της ΣΟ.
30
Οι ανωτέρω διαπιστώσεις επιρρωννύονται από τις επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ. Συγκεκριμένα, οι επεξηγηματικές σημειώσεις που αφορούν τη διάκριση 85176200 της ΣΟ αναφέρουν στο δεύτερο εδάφιο, σημείο 6, τους «δρομολογητές», ενώ εκείνες που αφορούν τις διακρίσεις 85176939 και 85176990 της ΣΟ απαριθμούν, η καθεμία τους, συσκευές ραδιοτηλεφωνίας ή ραδιοτηλεγραφίας οι οποίες χρησιμοποιούνται, αντιστοίχως, για τη λήψη της φωνής, εικόνων ή άλλων δεδομένων και για τη μετάδοση της φωνής, εικόνων ή άλλων δεδομένων.
31
Ομοίως, το τμήμα II των επεξηγηματικών σημειώσεων που αφορούν την κλάση 8517 του ΕΣ μνημονεύει, στο σημείο ΣΤ, τις «συσκευές εκπομπής, μετάδοσης και λήψης που χρησιμοποιούνται στη ραδιοτηλεφωνία και ραδιοτηλεγραφία» και, στο σημείο Ζ, τους «άλλους εξοπλισμούς για την επικοινωνία», που περιγράφονται ως «συσκευές για την επικοινωνία σε ενσύρματο ή ασύρματο δίκτυο (τοπικό δίκτυο ή δίκτυο ευρείας περιοχής) ή τη μετάδοση ή τη λήψη του λόγου ή άλλων ήχων, εικόνων ή άλλων δεδομένων εντός τέτοιων δικτύων», μεταξύ των οποίων μνημονεύονται ρητά οι «δρομολογητές», στο σημείο 3 του προαναφερθέντος στοιχείου Ζ.
32
Δεδομένου ότι η διάκριση 85177011 της ΣΟ δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι καλύπτει τις κεραίες για συσκευές δρομολόγησης, καθόσον οι εν λόγω κεραίες δεν μπορούν να εξομοιωθούν με «κεραίες για συσκευές ραδιοτηλεγραφίας ή ραδιοτηλεφωνίας», η υπολειμματική διάκριση 85177019 της ΣΟ πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι οι εν λόγω κεραίες εμπίπτουν στην τελευταία αυτή διάκριση.
33
Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, στο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η διάκριση 85177011 της ΣΟ έχει την έννοια ότι δεν καλύπτει τις κεραίες για συσκευές δρομολόγησης που έχουν κατασκευαστεί για την επικοινωνία σε τοπικά δίκτυα (LAN) ή/και σε δίκτυα ευρείας περιοχής (WAN).
Επί των δικαστικών εξόδων
34
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (όγδοο τμήμα) αποφαίνεται:
Η διάκριση 85177011 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, η οποία περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 254/2000 του Συμβουλίου, της 31ης Ιανουαρίου 2000, όπως το εν λόγω παράρτημα τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 927/2012 της Επιτροπής, της 9ης Οκτωβρίου 2012, και με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 1001/2013 της Επιτροπής, της 4ης Οκτωβρίου 2013,
έχει την έννοια ότι:
δεν καλύπτει τις κεραίες για συσκευές δρομολόγησης που έχουν κατασκευαστεί για την επικοινωνία σε τοπικά δίκτυα (LAN) ή/και σε δίκτυα ευρείας περιοχής (WAN).
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η λεττονική.