62009CJ0494_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C‑494/09,
με αντικείμενο αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως βάσει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, την οποία υπέβαλε το Commissione tributaria provinciale di Alessandria (Ιταλία) με απόφαση της 18ης Νοεμβρίου 2009, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο την 1η Δεκεμβρίου 2009, στο πλαίσιο της δίκης
Bolton Alimentari SpA
κατά
Agenzia delle Dogane – Ufficio delle Dogane di Alessandria,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
συγκείμενο από τους K. Lenaerts, πρόεδρο τμήματος, D. Šváby, E. Juhász, Γ. Αρέστη και T. von Danwitz (εισηγητή), δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: J. Mazák
γραμματέας: A. Impellizzeri, υπάλληλος διοικήσεως,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 9ης Δεκεμβρίου 2010,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
– η Bolton Alimentari SpA, εκπροσωπούμενη από τους M. Merola και C. Santacroce, avvocati,
– η Ιταλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τη G. Palmieri, επικουρούμενη από τον G. Albenzio, avvocato dello Stato,
– η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τις L. Bouyon και D. Recchia, καθώς και από τον B.-R. Killmann,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1. Η αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 239 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2913/92 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 1992, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (ΕΕ L 302, σ.1), όπως έχει τροποποιηθεί από τον κανονισμό (ΕΚ) 1791/2006 του Συμβουλίου, της 20ής Νοεμβρίου 2006 (ΕΕ L 363, σ. 1, στο εξής: τελωνειακός κώδικας), καθώς και των άρθρων 308α έως 308γ και 905 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2454/93 της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 1993, για τον καθορισμό ορισμένων διατάξεων εφαρμογής του κανονισμού 2913/92 (ΕΕ L 253, σ. 1), όπως έχει τροποποιηθεί από τον κανονισμό (ΕΚ) 214/2007 της Επιτροπής, της 28ης Φεβρουαρίου 2007 (ΕΕ L 62, σ. 6, στο εξής: κανονισμός εφαρμογής).
2. Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της Bolton Alimentari SpA (στο εξής: Bolton) και της Agenzia delle Dogane – Ufficio delle Dogane di Alessandria [τελωνειακής αρχής, τελωνείο Alessandria] (στο εξής: Agenzia) με αντικείμενο τον αποκλεισμό της Bolton από τη δασμολογική ποσόστωση η οποία άνοιξε την Κυριακή 1η Ιουλίου 2007, ημέρα κατά την οποία τα ιταλικά τελωνειακά γραφεία ήσαν κλειστά, και η οποία εξαντλήθηκε την ίδια ημέρα.
Το νομικό πλαίσιο
3. Το άρθρο 239 του τελωνειακού κώδικα προβλέπει:
«1. Η επιστροφή ή η διαγραφή εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών είναι δυνατή σε περιπτώσεις διαφορετικές από εκείνες που αναφέρονται στα άρθρα 236, 237 και 238, οι οποίες:
– καθορίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής,
– προκύπτουν από περιστάσεις που δεν συνεπάγονται ούτε δόλο ούτε πρόδηλη αμέλεια εκ μέρους του ενδιαφερόμενου. Οι καταστάσεις στις οποίες μπορεί να εφαρμοστεί η διάταξη αυτή, καθώς και οι λεπτομέρειες της διαδικασίας που πρέπει να ακολουθείται καθορίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής. Η επιστροφή ή η διαγραφή είναι δυνατόν να υπόκειται σε ειδικούς όρους.
2. Η επιστροφή ή η διαγραφή δασμών για τους λόγους που αναφέρονται στην παράγραφο 1 παραχωρείται κατόπιν υποβολής αιτήσεως στο αρμόδιο τελωνείο πριν από την εκπνοή προθεσμίας δώδεκα μηνών από την ημερομηνία γνωστοποίησης του χρέους των εν λόγω δασμών στον οφειλέτη.
[...]»
4. Το άρθρο 308α του κανονισμού εφαρμογής ορίζει:
«1. Εφόσον δεν προβλέπεται διαφορετικά, όταν οι δασμολογικές ποσοστώσεις ανοίγονται βάσει κοινοτικής διάταξης, η διαχείριση των ποσοστώσεων αυτών θα πραγματοποιείται σύμφωνα με την χρονολογική σειρά των ημερομηνιών παραλαβής των διασαφήσεων για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία.
[...]
4. [Υπό] την επιφύλαξη της παραγράφου 8, οι κατανομές χορηγούνται από την Επιτροπή ανάλογα με την ημερομηνία παραλαβής της αντίστοιχης διασάφησης για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία και στο βαθμό που το υπόλοιπο της συγκεκριμένης δασμολογικής ποσόστωσης το επιτρέπει. Η προτεραιότητα καθορίζεται σύμφωνα με τη χρονολογική σειρά των ημερομηνιών αυτών.
5. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή χωρίς καθυστέρηση όλες τις παραδεκτές αιτήσεις για ανάληψη. Οι κοινοποιήσεις αυτές περιλαμβάνουν την ημερομηνία που αναφέρεται στην παράγραφο 4 και την ακριβή ποσότητα που εφαρμόζεται στη σχετική τελωνειακή διασάφηση.
[...]
7. Αν οι ποσότητες που ζητούνται για ανάληψη από μία δασμολογική ποσόστωση είναι μεγαλύτερες από το διαθέσιμο υπόλοιπο, η κατανομή της ποσότητας γίνεται κατ’ αναλογία των ζητουμένων ποσοτήτων.
8. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, η αποδοχή διασάφησης από τις τελωνειακές αρχές στις 1, 2 και 3 Ιανουαρίου θεωρείται ως αποδοχή στις 3 Ιανουαρίου. Ωστόσο, εάν μία από τις ημέρες αυτές είναι Σάββατο ή Κυριακή, η αποδοχή αυτή θεωρείται ότι πραγματοποιήθηκε στις 4 Ιανουαρίου.
[...]»
5. Το άρθρο 308β του κανονισμού εφαρμογής προβλέπει:
«1. Η Επιτροπή προβαίνει σε κατανομή των ποσοτήτων κάθε [εργάσιμη] ημέρα, με εξαίρεση:
– ημέρες που είναι αργίες για τα κοινοτικά όργανα στις Βρυξέλλες
[...]
2. [Υπό] την επιφύλαξη του άρθρου 308α, παράγραφος 8, κάθε κατανομή λαμβάνει υπόψη όλες τις μη διεκπεραιωθείσες αιτήσεις οι οποίες σχετίζονται με διασαφήσεις για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία και οι οποίες έχουν παραληφθεί μέχρι και δύο ημέρες πριν και έχουν κοινοποιηθεί στην Επιτροπή.»
6. Κατά το άρθρο 308γ του κανονισμού εφαρμογής:
«1. Μία δασμολογική ποσόστωση θεωρείται κρίσιμη μόλις έχει χρησιμοποιηθεί το 90 % του αρχικού της όγκου, ή κατά την κρίση των αρμοδίων αρχών.
2. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, μία δασμολογική ποσόστωση θεωρείται κρίσιμη από την ημερομηνία που ανοίχθηκε σε μία από τις ακόλουθες περιπτώσεις:
[...]
γ) εάν μία ισοδύναμη δασμολογική ποσόστωση που ανοίχθηκε τα προηγούμενα δύο έτη είχε εξαντληθεί το αργότερο κατά την τελευταία ημέρα του τρίτου μήνα της περιόδου ποσόστωσης, ή είχε αρχικό όγκο υψηλότερο από τη συγκεκριμένη δασμολογική ποσόστωση.
[...]»
7. Το άρθρο 899 του κανονισμού εφαρμογής ορίζει:
«1. Όταν η τελωνειακή αρχή απόφασης, στην οποία υποβάλλεται η αίτηση επιστροφής ή διαγραφής που αναφέρεται στο άρθρο 239, παράγραφος 2, του [τελωνειακού] κώδικα, διαπιστώνει ότι:
– οι λόγοι που προβάλλονται για την υποστήριξη της αίτησης αυτής αντιστοιχούν σε μια από τις περιπτώσεις που περιγράφονται στα άρθρα 900 έως 903 και δεν συνεπάγονται προφανή αμέλεια ή δόλο εκ μέρους του ενδιαφερομένου, εγκρίνει την επιστροφή ή τη διαγραφή του ποσού των σχετικών εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών,
– οι λόγοι που προβάλλονται για την υποστήριξη της αίτησης αυτής αντιστοιχούν σε μια από τις περιπτώσεις που περιγράφονται στο άρθρο 904, δεν εγκρίνει την επιστροφή ή τη διαγραφή του ποσού των σχετικών εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών.
2. Στις λοιπές περιπτώσεις, εκτός εκείνων κατά τις οποίες η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει την υπόθεση σύμφωνα με το άρθρο 905, η τελωνειακή αρχή απόφασης αποφασίζει η ίδια την επιστροφή ή τη διαγραφή του ποσού των εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών, όταν οι συνθήκες στη συγκεκριμένη περίπτωση αποτελούν ειδικές περιστάσεις που δεν οφείλονται σε δόλο ή προφανή αμέλεια εκ μέρους του ενδιαφερομένου.
Όταν εφαρμόζεται το άρθρο 905, παράγραφος 2, δεύτερη περίπτωση, οι τελωνειακές αρχές είναι δυνατό να μην επιτρέπουν, με σχετική απόφαση, τη διαγραφή ή την επιστροφή των σχετικών δασμών έως τη λήξη της διαδικασίας που έχει αρχίσει σύμφωνα με τα άρθρα 906 έως 909.
[...]»
8. Κατά το άρθρο 905 του κανονισμού εφαρμογής:
«1. Όταν η αίτηση επιστροφής ή διαγραφής που αναφέρεται στο άρθρο 239, παράγραφος 2, του κώδικα συνοδεύεται από αποδεικτικά στοιχεία που μπορούν να αποτελέσουν ειδικές περιστάσεις που δεν οφείλονται σε δόλο ή προφανή αμέλεια του ενδιαφερομένου, το κράτος μέλος, στο οποίο υπάγεται η τελωνειακή αρχή, διαβιβάζει τον φάκελο στην Επιτροπή για να ληφθεί απόφαση σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στα άρθρα 906 έως 909:
– όταν η εν λόγω αρχή θεωρεί ότι οι ειδικές περιστάσεις οφείλονται σε παράλειψη της Επιτροπής όσον αφορά τις υποχρεώσεις της ή
[...]
2. Η διαβίβαση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 δεν επιτρέπεται όταν:
– η Επιτροπή εξέδωσε ήδη απόφαση σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στα άρθρα 906 έως 909 σχετικά με υπόθεση η οποία παρουσιάζει παρόμοια πραγματικά και νομικά στοιχεία,
– η Επιτροπή ήδη ασχολείται με υπόθεση η οποία παρουσιάζει παρόμοια πραγματικά και νομικά στοιχεία.
[...]»
9. Το άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΚ) 975/2003 του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2003, σχετικά με το άνοιγμα και τον τρόπο διαχείρισης δασμολογικής ποσόστωσης για τις εισαγωγές τόνου σε κονσέρβες που υπάγεται στους κωδικούς ΣΟ 1604 14 11, 1604 14 18 και 1604 20 70 (ΕΕ L 141, σ. 1), προβλέπει:
«Από 1ης Ιουλίου 2003, οι εισαγωγές τόνου σε κονσέρβες που υπάγεται στους κωδικούς ΣΟ 1604 14 11, 1604 14 18 και 1604 20 70 καταγωγής οποιασδήποτε χώρας υπόκεινται σε δασμολογικό συντελεστή δώδεκα τοις εκατό, εντός των ορίων της δα σμολογικής ποσόστωσης που ανοίγεται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.»
10. Κατά το άρθρο 2 του κανονισμού 975/2003:
«Η δασμολογική αυτή ποσόστωση ανοίγει ετησίως και έχει αρχική διάρκεια πέντε ετών. Ο όγκος της για τα δύο πρώτα έτη καθορίζεται ως εξής:
– 25 000 τόνοι από 1ης Ιουλίου 2003 έως τις 30 Ιουνίου 2004,
– 25 750 τόνοι από 1ης Ιουλίου 2004 έως τις 30 Ιουνίου 2005.»
11. Το άρθρο 6 του εν λόγω κανονισμού ορίζει:
«O παρών κανονισμός δύναται να αναθεωρηθεί κατά τη διάρκεια του δεύτερου έτους από την ημερομηνία ανοίγματος της δασμολογικής ποσόστωσης, ώστε να προσαρμοστεί ο όγκος της ποσόστωσης στις ανάγκες της κοινοτικής αγοράς. Εάν, ωστόσο, η αναθεώρηση αυτή δεν ολοκληρωθεί τρεις μήνες πριν από τις 30 Ιουνίου 2005, η ποσόστωση ανανεώνεται αυτόματα για ένα επιπλέον έτος και για όγκο 25750 τόνων. Εν συνεχεία, η δασμολογική ποσόστωση ανανεώνεται τακτικά, για διάρκεια ενός έτους και για τον ίδιο όγκο, εκτός αν εγκριθεί αναθεώρηση το αργότερο τρεις μήνες πριν από την ημερομηνία κλεισίματος της τρέχουσας ποσόστωσης.»
12. Το άρθρο 8, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού ορίζει:
«Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή τελωνειακού κώδικα [...] η οποία έχει συσταθεί βάσει του άρθρου 247α του κανονισμού (ΕΟΚ) 2913/92 του Συμβουλίου.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
13. Για την εισαγωγή κονσερβών τόνου από την Ταϊλάνδη, άνοιξαν βάσει του κανονισμού 975/2003 δασμολογικές ποσοστώσεις, στις οποίες η Bolton είχε υπαχθεί τα έτη 2005 και 2006.
14. Προκειμένου να υπαχθεί στις δασμολογικές ποσοστώσεις την περίοδο από 1ης Ιουλίου 2007 έως 30 Ιουνίου 2008, η Bolton υπέβαλε διασαφήσεις για τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία κονσερβών τόνου προελεύσεως Ταϊλάνδης οι οποίες έγιναν δεκτές από τις ιταλικές τελωνειακές αρχές στις 2 Ιουλίου λόγω της αργίας της Κυριακής.
15. Η Επιτροπή, σύμφωνα με τις γραπτές παρατηρήσεις της, προέβη, στις 4 Ιουλίου 2007, στη χορήγηση της επίμαχης δασμολογικής ποσόστωσης βάσει της χρονολογικής σειράς παραλαβής των διασαφήσεων. Μετά τη χορήγηση της δασμολογικής ποσόστωσης στις αιτήσεις ανάληψης των οποίων οι διασαφήσεις είχαν παραληφθεί την 1η Ιουλίου 2007, η εν λόγω δασμολογική ποσόστωση εξαντλήθηκε κατά την ημέρα του ανοίγματός της. Ως εκ τούτου, η αίτηση ανάληψης της Bolton δεν ελήφθη υπόψη και υποχρεώθηκε, επομένως, να καταβάλει τον πλήρη δασμό επί των πραγματοποιηθεισών εισαγωγών.
16. Όπως προκύπτει από τις παρατηρήσεις της Επιτροπής, η Agenzia τής ζήτησε στις 16 Ιουλίου 2007 να εξετάσει την τακτοποίηση των αιτήσεων ανάληψης που είχαν αποκλειστεί από τη χορήγηση της δασμολογικής ποσόστωσης επειδή δεν κατέστη δυνατό να παραληφθούν από τις ιταλικές τελωνειακές αρχές πριν από την Δευτέρα 2 Ιουλίου 2007. Συναφώς, η Agenzia στηρίχθηκε στη διοικητική συμφωνία περί της διαχειρίσεως των δασμολογικών ποσοστώσεων η οποία εγκρίθηκε από την επιτροπή τελωνειακού κώδικα στις 30 Οκτωβρίου 2007 (TAXUD 3439/2006-αναθ. 1-ΙΤ, στο εξής: διοικητική συμφωνία). Η Agenzia προέβαλε ότι, κατά το σημείο 15 της εν λόγω συμφωνίας, οι διασαφήσεις που έγιναν δεκτές την Κυριακή 1 Ιουλίου 2007 από τις τελωνειακές αρχές άλλων κρατών μελών έπρεπε να διεκπεραιωθούν από την Επιτροπή μαζί με αυτές που έγιναν δεκτές στην Ιταλία την Δευτέρα 2 Ιουλίου 2007. Περαιτέρω, υποστήριξε ότι έπρεπε να εφαρμοστούν εν προκειμένω, κατ’ αναλογία, οι διατάξεις του άρθρου 308α, παράγραφος 8, του κανονισμού εφαρμογής για την εξέταση των αιτήσεων που έγιναν δεκτές τις τρεις πρώτες ημέρες του έτους.
17. Στις 16 Αυγούστου 2007, η Επιτροπή απάντησε, με επιστολή TAXUD Β4 (2007) 9241 (στο εξής: σημείωμα TAXUD), ότι ήταν αδύνατο να προβεί σε τακτοποίηση των αιτήσεων ανάληψης με ημερομηνία κατάθεσης 2 Ιουλίου 2007. Οι χορηγήσεις των δασμολογικών ποσοστώσεων θα πραγματοποιούνταν δυνάμει του άρθρου 308α, παράγραφος 4, του κανονισμού εφαρμογής κατά χρονολογική σειρά και η διοικητική συμφωνία δεν μπορούσε να μεταβάλει το γεγονός αυτό.
18. Η Bolton ζήτησε την επιστροφή του επιπλέον ποσού των δασμών που αναγκάστηκε να καταβάλει για τις εισαγωγές της, επικαλούμενη το ότι δεν της δόθηκε η δυνατότητα να ανταγωνιστεί τους άλλους εισαγωγείς της Ένωσης στην εν λόγω δασμολογική ποσόστωση δίκαια και αμερόληπτα. Με απόφαση της 17ης Νοεμβρίου 2008, η Direzione regionale per il Piemonte e la Valle d’Aosta – Ufficio delle Dogane di Alessandria αρνήθηκε να προβεί στην αιτηθείσα επιστροφή. Για την ακύρωση της απόφασης αυτής, η Bolton άσκησε προσφυγή ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου.
19. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, η Commissione tributaria provinciale di Alessandria αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1) Πρέπει το άρθρο 239 [του τελωνειακού κώδικα] να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι, σε περίπτωση όπως η κρινόμενη, στην οποία το κράτος μέλος φρονεί ότι δεν μπορεί να προσαφθεί παρατυπία στην [...] Επιτροπή ούτε συντρέχει κάποια από τις υπόλοιπες περιπτώσεις τις οποίες προβλέπει το άρθρο 905, παράγραφος 1, του [κανονισμού εφαρμογής], το εν λόγω κράτος μπορεί να εκδώσει αυτοτελώς απόφαση επί της αιτήσεως επιστροφής που υποβάλλει ο οφειλέτης κατά την έννοια του άρθρου 899, παράγραφος 2, του [κανονισμού εφαρμογής];
2) Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο προηγούμενο ερώτημα, μπορεί ο όρος “ειδική κατάσταση” στο άρθρο 239 του [τελωνειακού κώδικα] να αναφέρεται στον αποκλεισμό κοινοτικού εισαγωγέα από δασμολογική ποσόστωση, η ημερομηνία ανοίγματος της οποίας είναι ημέρα Κυριακή, λόγω του ότι οι τελωνειακές υπηρεσίες της κοινοτικής χώρας αναφοράς δεν εργάζονται τις Κυριακές;
3) Πρέπει τα άρθρα 308α έως 308γ του [κανονισμού εφαρμογής], καθώς και οι οικείες διατάξεις της [διοικητικής συμφωνίας] να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι, σε περίπτωση όπως η κρινόμενη, το κράτος μέλος θα έπρεπε να είχε ζητήσει εκ των προτέρων από την Επιτροπή την αναστολή της επίδικης δασμολογικής ποσοστώσεως ώστε να καταστεί δυνατή η δίκαιη και αμερόληπτη μεταχείριση των Ιταλών εισαγωγέων σε σχέση με τους εισαγωγείς άλλων κρατών μελών;
4) Μπορεί ο αποκλεισμός της Bolton […] από την ποσόστωση, τον οποίο αποφάσισε η Επιτροπή, και το σημείωμα TAXUD να θεωρηθούν μέτρα που συνάδουν πράγματι με τα άρθρα 308α έως 308γ του [κανονισμού εφαρμογής], καθώς και με τις οικείες διατάξεις της διοικητικής συμφωνίας […] και συνεπώς είναι έγκυρα;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του παραδεκτού
20. Η Κυβέρνηση της Ιταλίας υποστηρίζει ότι η αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως είναι απαράδεκτη. Η Bolton έπρεπε να προσβάλει ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης την απόφαση της Επιτροπής με την οποία αποκλείσθηκε από τη δασμολογική ποσόστωση, καθώς και το σημείωμα TAXUD που επιβεβαίωνε τον αποκλεισμό. Σύμφωνα με την απόφαση της 9ης Μαρτίου 1994, C‑188/92, TWD Textilwerke Deggendorf (Συλλογή 1994, σ. I-833), δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι η Bolton έχει τη δυνατότητα να επικαλεστεί ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων φερόμενες πλάνες στις οποίες υπέπεσε η Επιτροπή κατά την εφαρμογή διατάξεων του δικαίου της Ένωσης.
21. Συναφώς, πρέπει να τονιστεί ότι το πρώτο, δεύτερο και τρίτο ερώτημα δεν αφορούν το κύρος πράξεων της Επιτροπής, αλλά μόνον υποχρεώσεις που υπέχουν οι εθνικές αρχές από κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έτσι, η ενδεχόμενη δυνατότητα της Bolton, όπως την προέβαλε η Ιταλική Κυβέρνηση, να προσφύγει ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου ασκεί επιρροή μόνον επί του παραδεκτού του τέταρτου ερωτήματος και όχι επί της αιτήσεως εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως στο σύνολό της.
22. Όσον αφορά ειδικότερα το τέταρτο ερώτημα, πρέπει να τονιστεί ότι, βεβαίως, η δυνατότητα του πολίτη να προβάλει, ενώπιον του επιληφθέντος της υποθέσεως δικαστηρίου, την ακυρότητα διατάξεων που περιέχονται σε πράξεις της Ενώσεως προϋποθέτει ότι ο διάδικος αυτός δεν είχε το δικαίωμα να ασκήσει, βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, ευθεία προσφυγή κατά των διατάξεων αυτών των οποίων υφίσταται τις συνέπειες, χωρίς να μπορεί να ζητήσει την ακύρωσή τους (βλ. αποφάσεις TWD Textilwerke Deggendorf, προπαρατεθείσα, σκέψη 23, και της 29ης Ιουνίου 2010, C‑550/09, E και F, Συλλογή 2010, σ. I‑6209, σκέψεις 45 και 46).
23. Ωστόσο, από την ίδια νομολογία προκύπτει ότι η εν λόγω ευθεία προσφυγή πρέπει να είναι πέραν πάσης αμφιβολίας παραδεκτή (βλ. απόφαση E και F, προπαρατεθείσα, σκέψη 48 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Πάντως, εν προκειμένω, τα στοιχεία που περιλαμβάνει η αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως καθώς και αυτά που προσκόμισε η Ιταλική Κυβέρνηση δεν παρέχουν στο Δικαστήριο τη δυνατότητα να κρίνει αν η ευθεία αυτή προσφυγή θα ήταν πέραν πάσης αμφιβολίας παραδεκτή.
24. Όσον αφορά, ιδίως, την «απόφαση» της Επιτροπής με την οποία, κατά την Ιταλική Κυβέρνηση, η Bolton αποκλείστηκε από τη δασμολογική ποσόστωση, διαπιστώνεται ότι ούτε από την αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως ούτε από τις παρατηρήσεις των διαδίκων προκύπτει εάν, πότε και σε ποιο βαθμό η Bolton έλαβε γνώση της αποφάσεως αυτής. Εξάλλου, η εν λόγω απόφαση δεν προσκομίσθηκε στο Δικαστήριο, το οποίο δεν είναι σε θέση να εξακριβώσει αν η Bolton ήταν η αποδέκτρια της αποφάσεως ή, στην περίπτωση που αυτό δεν ισχύει, αν η εν λόγω απόφαση αφορούσε την εταιρεία αυτή άμεσα και ατομικά κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ. Έτσι, το Δικαστήριο δεν μπορεί να εκτιμήσει αν η προσφυγή της Bolton κατά της αποφάσεως αυτής θα ήταν πέραν πάσης αμφιβολίας παραδεκτή.
25. Υπό τις συνθήκες αυτές, τα προδικαστικά ερωτήματα πρέπει να κριθούν παραδεκτά στο σύνολό τους.
Επί της ουσίας
Επί του τετάρτου ερωτήματος
26. Με το τέταρτο ερώτημά του, το οποίο πρέπει να εξεταστεί κατά πρώτον, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, αν τα άρθρα 308α έως 308γ του κανονισμού εφαρμογής και οι σχετικές διατάξεις της διοικητικής συμφωνίας έχουν την έννοια ότι απαγορεύουν στην Επιτροπή να αποκλείσει επιχειρηματία από τη δασμολογική ποσόστωση επειδή η εν λόγω ποσόστωση εξαντλήθηκε από την ημέρα της έναρξής της η οποία είναι ημέρα Κυριακή, κατά την οποία τα τελωνειακά γραφεία στο κράτος μέλος όπου είναι εγκατεστημένος ο ενδιαφερόμενος επιχειρηματίας είναι κλειστά.
27. Σύμφωνα με το άρθρο 308α, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής, η διαχείριση των δασμολογικών ποσοστώσεων, «εφόσον δεν προβλέπεται διαφορετικά», πραγματοποιείται κατά τη χρονολογική σειρά των ημερομηνιών αποδοχής των διασαφήσεων για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία.
28. Το άρθρο 308α, παράγραφος 4, του κανονισμού εφαρμογής ορίζει ότι η Επιτροπή «υπό την επιφύλαξη της παραγράφου 8» χορηγεί τις ποσοστώσεις με γνώμονα την ημερομηνία αποδοχής της αντίστοιχης διασάφησης για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία. Στη δεύτερη περίοδο της διάταξης αυτής διευκρινίζεται ότι η προτεραιότητα καθορίζεται με τη χρονολογική σειρά των ημερομηνιών αποδοχής.
29. Κατά την εν λόγω παράγραφο 8, η αποδοχή των διασαφήσεων για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία στις 1, 2 και 3 Ιανουαρίου θεωρείται, για τους σκοπούς του εν λόγω άρθρου 308α, ως αποδοχή στις 3 Ιανουαρίου. Η ίδια παράγραφος 8 διευκρινίζει ότι, εάν μία από τις ημέρες αυτές είναι Σάββατο ή Κυριακή, η αποδοχή όλων των διασαφήσεων θεωρείται ότι πραγματοποιήθηκε στις 4 Ιανουαρίου.
30. Όπως προκύπτει από τη διατύπωση των εν λόγω διατάξεων, οι ποσοστώσεις χορηγούνται, κατά κανόνα, σύμφωνα με τη χρονολογική σειρά των ημερομηνιών αποδοχής των διασαφήσεων για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία, ανεξάρτητα από το ποια ημέρα της εβδομάδας έγιναν δεκτές οι διασαφήσεις αυτές.
31. Περαιτέρω, δεδομένου ότι το άρθρο 308α, παράγραφος 8, δεύτερη περίοδος, του κανονισμού εφαρμογής προβλέπει ρητώς κανόνα εξαίρεσης σε περίπτωση που η 1η, η 2α και η 3η Ιανουαρίου συμπίπτουν με ημέρα Σάββατο ή Κυριακή, ο κανόνας αυτός προϋποθέτει κατ’ ανάγκη την ύπαρξη γενικού κανόνα ότι η χρονολογική σειρά καθορίζεται μόνο με γνώμονα την ημερομηνία αποδοχής της διασάφησης για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία, ανεξάρτητα από το ποια ημέρα της εβδομάδας έγινε δεκτή η διασάφηση αυτή.
32. Η ερμηνεία αυτή ενισχύεται από την οικονομία του άρθρου 308α του κανονισμού εφαρμογής, καθόσον η παράγραφος 4 του άρθρου αυτού διευκρινίζει ότι εξαίρεση από τον γενικό αυτό κανόνα προβλέπεται μόνον υπό τις περιστάσεις της παραγράφου 8 του εν λόγω άρθρου, δηλαδή όσον αφορά την αποδοχή των διασαφήσεων για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία την 1η, 2α ή 3η Ιανουαρίου.
33. Το γεγονός ότι, κατά το σημείο 15 της διοικητικής συμφωνίας, οι διασαφήσεις για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία που έγιναν δεκτές από τις εθνικές τελωνειακές αρχές την Κυριακή διεκπεραιώνονται από την Επιτροπή τη Δευτέρα δεν μπορεί να θέσει υπό αμφισβήτηση το αποτέλεσμα που απορρέει ρητά και απερίφραστα από την ερμηνεία του άρθρου 308α του κανονισμού εφαρμογής. Συγκεκριμένα, η διοικητική συμφωνία δεν μπορεί, από τη φύση της, να αποκλίνει από τους κανόνες του άρθρου αυτού και δεν μπορεί, συνεπώς, να ερμηνεύεται κατά τρόπο αντίθετο προς το εν λόγω άρθρο (βλ., κατ’ αναλογία, αποφάσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2008, C‑75/05 P και C‑80/05 P, Γερμανία κ.λπ. κατά Kronofrance, Συλλογή 2008, σ. I‑6619, σκέψη 61, καθώς και της 7ης Ιουλίου 2009, C‑369/07, Επιτροπή κατά Ελλάδας, Συλλογή 2009, σ. I‑5703, σκέψη 112).
34. Ομοίως, είναι αλυσιτελές για την ερμηνεία του άρθρου 308α του κανονισμού εφαρμογής το γεγονός που προέβαλε η Bolton ότι η Επιτροπή γνώριζε, κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της κύριας δίκης, ότι τα τελωνειακά γραφεία στην Ιταλία ήσαν κλειστά την Κυριακή και ότι υπήρχε το ενδεχόμενο η επίμαχη ποσόστωση να εξαντληθεί από τις πρώτες ημέρες του ανοίγματός της.
35. Κατά την Bolton, η Επιτροπή έπρεπε είτε να μεταθέσει το άνοιγμα της ποσόστωσης αυτής για τη Δευτέρα είτε να διεκπεραιώσει τις αιτήσεις ανάληψης που έγιναν δεκτές στην Ιταλία τη Δευτέρα μαζί με αυτές που έγιναν δεκτές σε άλλα κράτη μέλη την Κυριακή, προκειμένου να εξασφαλίσει την αμερόληπτη πρόσβαση στην εν λόγω ποσόστωση έναντι όλων των επιχειρηματιών της Ένωσης.
36. Πάντως, πρέπει να τονιστεί ότι η κυριακάτικη αργία των τελωνειακών γραφείων στην Ιταλία δεν μπορεί να προσαφθεί στην Επιτροπή, η οποία δεν έχει υποχρέωση, εκ του γεγονότος αυτού και μόνο, να επανορθώσει τη διαφορετική μεταχείριση των Ιταλών επιχειρηματιών που προήλθε από το γεγονός ότι οι ημέρες λειτουργίας των τελωνειακών γραφείων στην Ιταλία είναι διαφορετικές από εκείνες των άλλων κρατών μελών.
37. Κατόπιν των ανωτέρω, στο τέταρτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι τα άρθρα 308α έως 308γ του κανονισμού εφαρμογής έχουν την έννοια ότι δεν απαγορεύουν στην Επιτροπή να εκδώσει απόφαση αποκλείοντας επιχειρηματία από δασμολογική ποσόστωση επειδή η ποσόστωση αυτή εξαντλήθηκε την ημέρα του ανοίγματός της η οποία συμπίπτει με ημέρα Κυριακή, κατά την οποία δεν λειτουργούσαν τα τελωνειακά γραφεία του κράτους μέλους όπου είναι εγκατεστημένος ο επιχειρηματίας.
Επί του τρίτου ερωτήματος
38. Με το τρίτο ερώτημα, που πρέπει να εξεταστεί κατά δεύτερον, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, αν τα άρθρα 308α έως 308γ του κανονισμού εφαρμογής και οι συναφείς διατάξεις της διοικητικής συμφωνίας έχουν την έννοια ότι επιβάλλουν σε κράτος μέλος να ζητήσει από την Επιτροπή την αναστολή δασμολογικής ποσόστωσης για να εξασφαλιστεί η δίκαιη και αμερόληπτη μεταχείριση των εισαγωγέων όταν το άνοιγμα της εν λόγω δασμολογικής ποσόστωσης είναι την Κυριακή, ημέρα κατά την οποία δεν λειτουργούν τα τελωνειακά γραφεία στο οικείο κράτος μέλος, και όταν η εν λόγω ποσόστωση ενδέχεται να εξαντληθεί την ίδια ημέρα του ανοίγματός της, δεδομένου ότι τα τελωνειακά γραφεία των άλλων κρατών μελών λειτουργούν την Κυριακή.
39. Συναφώς, πρέπει να τονιστεί ότι η υποχρέωση κράτους μέλους να ζητήσει την αναστολή δασμολογικής ποσόστωσης προϋποθέτει ότι η Επιτροπή είναι πράγματι σε θέση να αναστείλει το άνοιγμα της δασμολογικής ποσόστωσης λόγω της κυριακάτικης αργίας των τελωνειακών γραφείων ενός κράτους μέλους.
40. Πάντως, τα άρθρα 308α έως 308γ του κανονισμού εφαρμογής δεν προβλέπουν την αναστολή του ανοίγματος δασμολογικής ποσόστωσης υπό τις περιστάσεις αυτές.
41. Περαιτέρω, όπως επισήμανε η Επιτροπή, μια τέτοια αναστολή της δασμολογικής ποσόστωσης δεν μπορεί να γίνει δεκτή εφόσον θα έχει κατ’ ανάγκη ως αποτέλεσμα να εξαρτάται το άνοιγμα, σε όλη την Ένωση, μιας τέτοιας ποσόστωσης από τις υπάρχουσες σε ένα μόνο κράτος μέλος ιδιαιτερότητες.
42. Τέλος, όσον αφορά τους κανόνες της διοικητικής συμφωνίας, πρέπει να υπομνησθεί ότι, όπως τονίζεται στη σκέψη 33 της παρούσας αποφάσεως, οι εν λόγω κανόνες δεν μπορούν να αποκλίνουν από τις διατάξεις του κανονισμού εφαρμογής.
43. Κατόπιν των ανωτέρω, στο τρίτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι τα άρθρα 308α έως 308γ του κανονισμού εφαρμογής έχουν την έννοια ότι δεν επιβάλλουν σε κράτος μέλος να ζητήσει από την Επιτροπή την αναστολή δασμολογικής ποσόστωσης προκειμένου να εξασφαλιστεί η δίκαιη και αμερόληπτη μεταχείριση των εισαγωγέων όταν το άνοιγμα της εν λόγω δασμολογικής ποσόστωσης συμπίπτει με ημέρα Κυριακή, κατά την οποία δεν λειτουργούν τα τελωνειακά γραφεία στο οικείο κράτος μέλος, και όταν η εν λόγω ποσόστωση ενδέχεται να εξαντληθεί την ίδια ημέρα του ανοίγματός της, δεδομένου ότι τα τελωνειακά γραφεία των άλλων κρατών μελών λειτουργούν την Κυριακή.
Επί του πρώτου ερωτήματος
44. Με το πρώτο ερώτημά του, που πρέπει να εξεταστεί κατά τρίτον, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, αν η τελωνειακή αρχή ενός κράτους μέλους μπορεί να αποφασίσει επί αιτήσεως επιστροφής του άρθρου 239, παράγραφος 2, του τελωνειακού κώδικα όταν εκτιμά ότι καμία πλημμέλεια δεν μπορεί να καταλογιστεί στην Επιτροπή και ότι η εν λόγω αίτηση δεν εμπίπτει σε καμία από τις λοιπές περιπτώσεις του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής.
45. Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, βάσει του άρθρου 899, παράγραφος 2, του κανονισμού εφαρμογής, οι εθνικές τελωνειακές αρχές είναι αρμόδιες να αποφασίσουν για την επιστροφή ή όχι των δασμών σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, δηλαδή, εκτός από τις περιπτώσεις της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού, οι οποίες δεν ασκούν επιρροή στην προκειμένη περίπτωση, «εξαιρουμένων εκείνων κατά τις οποίες η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει την υπόθεση σύμφωνα με το άρθρο 905».
46. Πάντως, δεδομένου ότι η αρμόδια ιταλική τελωνειακή αρχή έκρινε ότι η συγκεκριμένη κατάσταση στην οποία περιήλθε η Bolton δεν οφειλόταν σε παράβαση των υποχρεώσεων που υπείχε η Επιτροπή και ότι η επίδικη αίτηση επιστροφής δεν ενέπιπτε στις λοιπές περιπτώσεις του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής, έπεται αναγκαστικά ότι οι ιταλικές τελωνειακές αρχές, εξετάζοντας την αίτηση της Bolton βάσει του άρθρου 239, παράγραφος 2, του τελωνειακού κώδικα, ήσαν αρμόδιες να αποφασίσουν αν θα ενέκριναν ή όχι την αιτηθείσα επιστροφή.
47. Κατόπιν των ανωτέρω, στο πρώτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι, στις λοιπές περιπτώσεις, πέραν αυτών του άρθρου 899, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής, η τελωνειακή αρχή κράτους μέλους είναι αρμόδια να αποφασίσει επί της αιτήσεως επιστροφής του άρθρου 239, παράγραφος 2, του τελωνειακού κώδικα όταν η αρχή αυτή εκτιμά ότι καμία πλημμέλεια δεν μπορεί να καταλογιστεί στην Επιτροπή και ότι η εν λόγω αίτηση δεν εμπίπτει σε καμία από τις λοιπές περιπτώσεις του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής.
Επί του δευτέρου ερωτήματος
48. Με το δεύτερο ερώτημά του, που πρέπει να εξεταστεί τελευταίο, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, αν το άρθρο 239 του τελωνειακού κώδικα έχει την έννοια ότι αφορά τον αποκλεισμό εισαγωγέα της Ένωσης από δασμολογική ποσόστωση, το άνοιγμα της οποίας ορίσθηκε ημέρα Κυριακή, λόγω της κυριακάτικης αργίας των τελωνειακών γραφείων στο κράτος μέλος όπου είναι εγκατεστημένος ο εν λόγω εισαγωγέας.
49. Για να δοθεί απάντηση στο ερώτημα αυτό, πρέπει, εκ προοιμίου, να προσδιοριστεί αν το άρθρο 239 του τελωνειακού κώδικα μπορεί, κατ’ αρχήν, να έχει εφαρμογή σε περιστάσεις όπως αυτές της κύριας δίκης.
50. Συγκεκριμένα, κατά την Ιταλική Κυβέρνηση, η εφαρμογή του άρθρου 239 του τελωνειακού κώδικα αποκλείεται εφόσον θα είχε ως αποτέλεσμα τη διεύρυνση της δασμολογικής ποσόστωσης πέραν του ποσοτικού ορίου που προκύπτει από τα άρθρα 2 και 6 του κανονισμού 975/2003, ορίου ανερχόμενου σε 25 750 τόνους.
51. Βεβαίως, στην υπόθεση της κύριας δίκης, η επιστροφή των εισαγωγικών δασμών, βάσει του άρθρου 239 του τελωνειακού κώδικα, θα είχε ως αποτέλεσμα ότι, παρά την εξάντληση της εν λόγω δασμολογικής ποσόστωσης, οι εισαγωγές που πραγματοποίησαν εισαγωγείς όπως η Bolton θα υπάγονταν, λόγω της επιστροφής της διαφοράς μεταξύ των κανονικών εισαγωγικών δασμών και εκείνων που προκύπτουν από την εφαρμογή του ισχύοντος για τη συγκεκριμένη δασμολογική ποσόστωση προτιμησιακού συντελεστή, στον εν λόγω προτιμησιακό συντελεστή.
52. Πάντως, μια τέτοια συνέπεια δεν μπορεί να αποκλείσει την εφαρμογή του άρθρου 239 του τελωνειακού κώδικα υπό περιστάσεις όπως αυτές της υποθέσεως της κύριας δίκης, όπως προκύπτει από την ανάλυση του γράμματος, της οικονομίας και του σκοπού της διάταξης αυτής.
53. Πρώτον, από το γράμμα του άρθρου 239 του τελωνειακού κώδικα δεν προκύπτει κανένα στοιχείο από το οποίο να μπορεί να συναχθεί ότι αποκλείεται η εφαρμογή αυτού του άρθρου υπό περιστάσεις όπως αυτές της υποθέσεως της κύριας δίκης.
54. Ακολούθως, υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 239 του τελωνειακού κώδικα συνιστά γενική ρήτρα επιείκειας (αποφάσεις της 3ης Απριλίου 2008, C‑230/06, Militzer & Münch, Συλλογή 2008, σ. I‑1895, σκέψη 50, καθώς και της 25ης Ιουλίου 2008, C‑204/07 P, C.A.S. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2008, σ. I‑6135, σκέψη 85).
55. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι εισαγωγείς που είναι εγκατεστημένοι σε κράτος μέλος όπου τα τελωνειακά γραφεία είναι κλειστά την ημέρα ανοίγματος δασμολογικής ποσόστωσης δεν είναι σε θέση να υποβάλουν τις διασαφήσεις για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία την ίδια ημέρα με τους επιχειρηματίες που είναι εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη μέλη, η θεραπεία της δυσμενούς αυτής καταστάσεως μέσω της εφαρμογής του άρθρου 239 του τελωνειακού κώδικα συνάδει προς την αρχή της επιείκειας.
56. Τέλος, αν θεωρούνταν ότι η διάταξη αυτή δεν μπορεί να εφαρμοστεί υπό περιστάσεις όπως αυτές της υποθέσεως της κύριας δίκης, η τελωνειακή νομοθεσία της Ένωσης δεν θα παρείχε τη δυνατότητα να ληφθεί υπόψη η δυσμενής κατάσταση των επιχειρηματιών σε κράτος μέλος έναντι των ανταγωνιστών τους που είναι εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη μέλη, γεγονός που θα αντέβαινε στον σκοπό της εν λόγω διατάξεως.
57. Επομένως, οι οικονομικές συνέπειες οι οποίες παρατίθενται στις σκέψεις 50 και 51 της παρούσας αποφάσεως και οι οποίες προκύπτουν αναπόφευκτα από την εφαρμογή του άρθρου 239 του τελωνειακού κώδικα δεν μπορούν να θέσουν υπό αμφισβήτηση, κατ’ αρχήν, τη δυνατότητα εφαρμογής της διάταξης αυτής υπό περιστάσεις όπως αυτές της υποθέσεως της κύριας δίκης.
58. Όσον αφορά το κατά πόσον πληρούνται, στην υπόθεση της κύριας δίκης, οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 239 του τελωνειακού κώδικα, πρέπει να τονιστεί ότι στο αιτούν δικαστήριο απόκειται, στο πλαίσιο του συστήματος δικαστικής συνεργασίας που θεσπίσθηκε με το άρθρο 267 ΣΛΕΕ, να επιλύσει την ενώπιόν του διαφορά, ενώ στο Δικαστήριο απόκειται να του παράσχει όλα τα απαραίτητα συναφώς στοιχεία όσον αφορά το δίκαιο της Ένωσης (βλ., συναφώς, απόφαση της 4ης Φεβρουαρίου 2010, C‑14/09, Genc, Συλλογή 2010, σ. I‑931, σκέψη 31).
59. Προς τούτο, πρέπει να τονιστεί ότι, σύμφωνα με το άρθρο 239, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα, σε συνδυασμό με το άρθρο 899, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού εφαρμογής, οι εισαγωγικοί δασμοί μπορούν να επιστραφούν όταν οι συγκεκριμένες συνθήκες συνιστούν ειδική περίπτωση οφειλόμενη σε περιστάσεις όπου δεν συντρέχει ούτε δόλος ούτε πρόδηλη αμέλεια του ενδιαφερόμενου.
60. Κατά πάγια νομολογία, η ύπαρξη ειδικής καταστάσεως προϋποθέτει ότι ο υπόχρεος τελεί σε εξαιρετική κατάσταση έναντι των άλλων επιχειρηματιών που ασκούν την ίδια δραστηριότητα (βλ., συναφώς, απόφαση C.A.S. κατά Επιτροπής, προπαρατεθείσα, σκέψη 82 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
61. Συναφώς, πρέπει να τονιστεί ότι, βεβαίως, η Bolton τελεί στην ίδια κατάσταση με τους άλλους εισαγωγείς τόνου που είναι εγκατεστημένοι στην Ιταλία. Ωστόσο, το γεγονός αυτό δεν αποκλείει να θεωρηθεί ότι η Bolton, όπως και οι άλλοι εισαγωγείς τόνου που είναι εγκατεστημένοι στην Ιταλία, τελούν σε εξαιρετική κατάσταση έναντι των εισαγωγέων τόνου που είναι εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη μέλη, δεδομένου ότι η ύπαρξη κοινού τελωνειακού εδάφους συνεπάγεται κατ’ ανάγκη ότι λαμβάνονται υπόψη οι οικείοι εισαγωγείς σε όλη την Ένωση.
62. Όσον αφορά τις προϋποθέσεις που συνδέονται με την απουσία δόλου και πρόδηλης αμέλειας, πρέπει να τονιστεί ότι, στην υπόθεση της κύριας δίκης, δεν αποδείχθηκε η ύπαρξη απάτης ή αμέλειας εκ μέρους της Bolton.
63. Τέλος, εάν το αιτούν δικαστήριο καταλήξει, κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, ότι πρέπει να δώσει συνέχεια στην αίτηση επιστροφής της Bolton, επιβάλλεται να διευκρινιστεί ότι και το επιστρεπτέο ποσό δεν μπορεί να αντιστοιχεί στη διαφορά μεταξύ των κανονικών τελωνειακών δασμών και του ευνοϊκού δασμολογίου που ισχύει για τη δασμολογική ποσόστωση, αλλά να ανέρχεται μόνο σε μέρος της διαφοράς αυτής, δεδομένου ότι, όπως προκύπτει από τις παρατηρήσεις της Επιτροπής, οι αιτήσεις ανάληψης της επίμαχης δασμολογικής ποσόστωσης ελήφθησαν υπόψη μόνο μέχρι ποσοστού 73,89302 %.
64. Κατόπιν των ανωτέρω, στο δεύτερο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 239 του τελωνειακού κώδικα έχει την έννοια ότι μπορεί να αφορά τον αποκλεισμό εισαγωγέα της Ένωσης από δασμολογική ποσόστωση, το άνοιγμα της οποίας συμπίπτει με ημέρα Κυριακή, λόγω της κυριακάτικης αργίας των τελωνειακών γραφείων στο κράτος μέλος όπου είναι εγκατεστημένος ο εν λόγω εισαγωγέας.
Επί των δικαστικών εξόδων
65. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
1) Τα άρθρα 308α έως 308γ του κανονισμού (ΕΟΚ) 2454/93 της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 1993, για τον καθορισμό ορισμένων διατάξεων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 2913/92 του Συμβουλίου, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα, όπως έχει τροποποιηθεί από τον κανονισμό (ΕΚ) 214/2007 της Επιτροπής, της 28ης Φεβρουαρίου 2007, έχουν την έννοια ότι δεν απαγορεύουν στην Επιτροπή να εκδώσει απόφαση αποκλείοντας επιχειρηματία από δασμολογική ποσόστωση επειδή η ποσόστωση αυτή εξαντλήθηκε την ημέρα του ανοίγματός της η οποία συμπίπτει με ημέρα Κυριακή, κατά την οποία δεν λειτουργούσαν τα τελωνειακά γραφεία του κράτους μέλους όπου είναι εγκατεστημένος ο επιχειρηματίας.
2) Τα άρθρα 308α έως 308γ του κανονισμού 2454/93, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί από τον κανονισμό 214/2007, έχουν την έννοια ότι δεν επιβάλλουν σε κράτος μέλος την υποχρέωση να ζητήσει από την Επιτροπή την αναστολή δασμολογικής ποσόστωσης προκειμένου να εξασφαλιστεί η δίκαιη και αμερόληπτη μεταχείριση των εισαγωγέων όταν το άνοιγμα της εν λόγω δασμολογικής ποσόστωσης συμπίπτει με ημέρα Κυριακή, κατά την οποία δεν λειτουργούν τα τελωνειακά γραφεία στο οικείο κράτος μέλος, και όταν η εν λόγω ποσόστωση ενδέχεται να εξαντληθεί την ίδια ημέρα του ανοίγματός της, δεδομένου ότι τα τελωνειακά γραφεία των άλλων κρατών μελών λειτουργούν την Κυριακή.
3) Στις λοιπές περιπτώσεις, πέραν αυτών του άρθρου 899, παράγραφος 1, του κανονισμού 2454/93, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί από τον κανονισμό 214/2007, η τελωνειακή αρχή κράτους μέλους είναι αρμόδια να αποφασίσει επί της αιτήσεως επιστροφής του άρθρου 239, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2913/92 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 1992, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί από τον κανονισμό (ΕΚ) 1791/2006 του Συμβουλίου, της 20ής Νοεμβρίου 2006, όταν η αρχή αυτή εκτιμά ότι καμία πλημμέλεια δεν μπορεί να καταλογιστεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ότι η εν λόγω αίτηση δεν εμπίπτει σε καμία από τις λοιπές περιπτώσεις του άρθρου 905, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού 2454/93.
4) Το άρθρο 239 του κανονισμού 2913/92, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί από τον κανονισμό 1791/2006, έχει την έννοια ότι μπορεί να αφορά τον αποκλεισμό ενός εισαγωγέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης από δασμολογική ποσόστωση, το άνοιγμα της οποίας συμπίπτει με ημέρα Κυριακή, λόγω της κυριακάτικης αργίας των τελωνειακών γραφείων στο κράτος μέλος όπου είναι εγκατεστημένος ο εν λόγω εισαγωγέας.