62014TO0810
DIGRIET TAL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla)
27 ta’ Ġunju 2016 (
*1
)
“Nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tikkonstata nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu — Pagamenti ta’ penalità — Deċiżjoni ta’ likwidazzjoni tal-pagamenti ta’ penalità — Tħassir tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni — Data tal-waqfien tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu — Annullament ta’ deċiżjoni preċedenti li tillikwida il-pagamenti ta’ penalità imposti b’eżekuzzjoni tal-istess sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja — Awtorità ta’ res judicata — Rikors manifestament infondat fid-dritt”
Fil-Kawża T‑810/14,
Ir-Repubblika Portugiża, irrappreżentata minn L. Inez Fernandes, J. de Oliveira u S. Nunes de Almeida, bħala aġenti,
rikorrenti,
vs
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn G. Braga da Cruz u M. Heller, bħala aġenti,
konvenuta,
li għandha bħala suġġett talba bbażata fuq l-Artikolu 263 TFUE għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni MARKT/A2/3523710, tat-3 ta’ Ottubru 2014, li tillikwida l-pagamenti ta’ penalità dovuti mir-Repubblika Portugiża għall-perijodu mill-10 sad-29 ta’ Jannar 2008, b’eżekuzzjoni tas-sentenza tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3),
IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla),
komposta minn S. Frimodt Nielsen (Relatur), President tal-Awla, F. Dehousse u A. M. Collins, Imħallfin,
Reġistratur: E. Coulon,
tagħti l-preżenti
Digriet
Il-fatti li wasslu għall-kawża
Proċeduri għal nuqqas ta
’ twettiq ta
’ obbligu kontra r-Repubblika Portugiża
1
Fl-2003, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej ippreżentat proċeduri għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kontra r-Repubblika Portugiża, billi qieset b’mod partikolari li l-kundizzjonijiet sabiex tiġi stabbilita r-responsabbiltà tal-awtoritajiet kontraenti kif kienu dak iż-żmien previsti mid-dritt ta’ dan l-Istat Membru kienu inkompatibbli mad-Direttiva tal-Kunsill 89/665/KEE, tal-21 ta’ Diċembru 1989, dwar il-koordinazzjoni tal-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi rigward l-applikazzjoni tal-proċeduri ta’ reviżjoni għall-għoti ta’ kuntratti ta’ provvista pubblika u xogħlijiet pubbliċi [kuntratti pubbliċi għal provvisti u għal xogħlijiet] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 1, p. 246).
2
Fis-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632), il-Qorti tal-Ġustizzja laqgħet l-argumenti tal-Kummissjoni u fil-punt 1 tad-dispożittiv tal-imsemmija sentenza ddeċidiet li “[b]illi ma ħassritx id-Digriet-Liġi Nru 48051, tal-21 ta’ Novembru 1967, li jissuġġetta l-għoti ta’ kumpens lill-persuni li sofrew ħsara minħabba ksur tad-dritt Komunitarju dwar il-kuntratti pubbliċi, jew tal-liġijiet nazzjonali li jimplementawh, għall-prova ta’ ħtija jew aġir intenzjonat, ir-Repubblika Portugiża [kienet] naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt [l-Artikolu] 1(1), u [l-Artikolu] 2(1)(c) tad-Direttiva 89/665 […]”.
3
Madankollu, billi qieset li r-Repubblika Portugiża ma kinitx temmet in-nuqqas ikkonstatat, il-Kummissjoni ppreżentat it-tieni proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, u talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja tistabbilixxi pagamenti ta’ penalità. Is-seduta pubblika seħħet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fil-5 ta’ Lulju 2007.
4
Fil-31 ta’ Diċembru 2007, il-Lei Nru 67/2007 Aprova o Regime da Responsabilidade Civil Extracontratual do Estado a Demais Entitades Públicas (Liġi Nru 67/2007, li tadotta s-sistema ta’ responsabbiltà ċivili mhux kuntrattwali tal-Istat u ta’ entitajiet pubbliċi oħra) ġiet ippubblikata (Diário da República, Serje 1, Nru 251, tal-31 ta’ Diċembru 2007, iktar ’il quddiem il-“Liġi Nru 67/2007”). L-Artikolu 5 tal-liġi msemmija kien iħassar b’mod partikolari d-Digriet-Liġi Nru 48051, tal-21 ta’ Novembru 1967, kif imsemmi fid-dispożittiv tas-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632) (iktar ’il quddiem id-“Digriet-Liġi Nru 48051”). Skont l-Artikolu 6 tagħha, din il-liġi kellha tidħol fis-seħħ 30 jum wara l-pubblikazzjoni tagħha, jiġifieri fit-30 ta’ Jannar 2008.
5
Fis-sentenza tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li, billi ma ħassritx id-Digriet-Liġi Nru 48051, ir-Repubblika Portugiża ma temmietx in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat fis-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632). Konsegwentement, hija ordnat il-pagamenti ta’ penalità. Il-punti 1 u 2 tad-dispożittiv tas-sentenza tal‑10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3), jipprevedu dan li ġej:
“1)
Billi ma abrogatx id-Digriet Leġiżlattiv [Digriet-Liġi] Nru 48 051[…], li jissuġġetta l-għoti ta’ kumpens lill-persuni li sofrew ħsara minħabba ksur tad-dritt Komunitarju dwar il-kuntratti pubbliċi, jew tal-liġijiet nazzjonali li jimplementawh, għall-prova ta’ ħtija jew aġir intenzjonat, ir-Repubblika Portugiża ma ħaditx il-miżuri neċessarji għall-eżekuzzjoni tas-sentenza [tal]‑14 ta’ Ottubru 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C‑275/03), u naqset mill-obbligi tagħha skon[t] l-Artikolu 228(1) KE.
2)
Ir-Repubblika Portugiża hija kkundannata tħallas lill-Kummissjoni […], fil-kont ‘Riżorsi proprji ta’ Komunità Ewropea’, [pagamenti ta’] penalità ta’ EUR 19392 kull jum ta’ dewmien fl-implementazzjoni tal-miżuri neċessarji sabiex tikkonforma ruħha mas-sentenza [tal]-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall, iċċitata iktar ’il fuq, mid-data tal-preżenti sentenza [sal]-eżekuzzjoni [tal]-imsemmija sentenza [tal]-14 ta’ Ottubru 2004.”
L-ewwel deċiżjoni ta
’ likwidazzjoni u proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali u l-Qorti tal-Ġustizzja
6
Billi l-Kummissjoni qieset li l-Liġi Nru 67/2007, b’mod partikolari l-Artikolu 7 tas-sistema ta’ responsabbiltà ċivili mhux kuntrattwali tal-Istat u ta’ entitajiet pubbliċi oħra li jinsab fl-Anness tal-liġi msemmija, ma kinitx tikkostitwixxi traspożizzjoni korretta tad-Direttiva Nru 89/665, bdiet djalogu mar-Repubblika Portugiża li kompla tul diversi laqgħat. Ir-Repubblika Portugiża kienet tal-fehma li, billi adottat il-Liġi Nru 67/2007, peress li din ħassret id-Digriet-Liġi Nru 48051, hija kienet kompletament eżegwiet is-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632).
7
Fil-15 ta’ Lulju 2008, id-Direttur Ġenerali tad-Direttorat Ġenerali (DĠ) “Suq Intern u Servizzi” tal-Kummissjoni ppreżenta lir-Repubblika Portugiża talba għall-ħlas tal-pagamenti ta’ penalità inkorsi għall-perijodu mill-10 ta’ Jannar sal‑31 ta’ Mejju 2008.
8
Minkejja li tikkontesta l-pożizzjoni tal-Kummissjoni, iżda bil-għan li tintemm din id-diverġenza ta’ opinjonijiet, ir-Repubblika Portugiża adottat il-Lei no31/2008 Procede à primeira alteração à Lei no 67/2007, de 31 de Dezembro, que aprova o Regime da Responsabilidade Civil Extracontractual do Estado a Demais Entitades Públicas (il-Liġi Nru 31/2008, li temenda l-Liġi 67/2007), tas-17 ta’ Lulju 2008 (Diário da República, Serje 1, Nru 137, tas-17 ta’ Lulju 2008), li temenda, b’effett retroattiv mit-30 ta’ Jannar 2008, l-Artikolu 7 tas-sistema ta’ responsabbiltà ċivili mhux kuntrattwali tal-Istat u ta’ entitajiet pubbliċi oħra li jinsabu fl-Anness tal-Liġi Nru 67/2007. Għalhekk, il-Kummissjoni qieset li r-Repubblika Portugiża temmet in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat fis-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632).
9
Fil-25 ta’ Novembru 2008, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni C (2008) 7419 finali (iktar ’il quddiem l-“ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni”), li biha stabbiliet għas-somma totali ta’ EUR 3665088 il-pagamenti ta’ penalità inkorsi mir-Repubblika Portugiża b’eżekuzzjoni tas-sentenza tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3), għall-perijodu mill-10 ta’ Jannar sas-17 ta’ Lulju 2008.
10
Ir-Repubblika Portugiża ppreżentat rikors għall-annullament tal-ewwel deċiżjoni ta’ likwidizzjoni li ġie milqugħ mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127). F’din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-Kummissjoni, bħala prinċipju, kellha l-kompetenza li tillikwida l-pagamenti ta’ penalità ordnati mill-Qorti tal-Ġustizzja, imma li din il-kompetenza kienet limitata għall-istabbiliment tal-konsegwenzi tal-konstatazzjonijiet magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja. Issa, minħabba li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu identifikat mill-Qorti tal-Ġustizzja kien jikkonsisti fin-nuqqas ta’ tħassir tad-Digriet-Liġi Nru 48051, il-Qorti Ġenerali qieset li l-Kummissjoni eċċediet il-kompetenza tagħha meta vverifikat hija stess jekk il-liġi Portugiża l-ġdida kinitx tittrasponi korrettament id-Direttiva 89/665. Fil-fatt, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li l-Qorti tal-Ġustizzja biss kienet kompetenti li tagħmel tali evalwazzjoni.
11
Fir-rikors tagħha, ir-Repubblika Portugiża talbet, prinċipalment, l-annullament tal-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni u, sussidjarjament, l-annullament parzjali tad-deċiżjoni msemmija, sa fejn l-effetti tagħha jmorru lil hinn mid-29 ta’ Jannar 2008. Il-Qorti Ġenerali annullat l-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni fl-intier tagħha. Hija ma ddeċidietx fuq l-argument tar-Repubblika Portugiża, ppreżentata b’mod sussidjarju, li jgħid li kellha tittieħed inkunsiderazzjoni d-data ta’ waqfien tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat, jiġifieri t-30 ta’ Jannar 2008, li hija d-data tad-dħul fis-seħħ tal-Liġi Nru 67/2007, kif ukoll tal-emenda b’effett retroattiv imwettqa permezz tal-Liġi Nru 31/2008.
12
L-appell ippreżentat mill-Kummissjoni mis-sentenza tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127) ġie miċħud. Fil-fatt, fis-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, b’mod partikolari, dan li ġej:
“37
Skont l-Artikolu 260(1) TFUE, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea ssib li Stat Membru jkun naqas li jwettaq xi obbligu taħt it-Trattati, dan l-Istat ikun marbut li jadotta l-miżuri kollha meħtieġa għall-eżekuzzjoni tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
38
Skont l-Artikolu 260(2) TFUE, jekk il-Kummissjoni tqis li l-Istat Membru kkonċernat ma adottax il-miżuri għall-eżekuzzjoni ta’ tali sentenza, hija tista’ tressaq kawża quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja sabiex din tikkundanna lill dan l-Istat membru għall-ħlas ta’ somma f’daqqa jew ta’ pagamenti ta’ penalità.
39
Bil-kontra tal-proċedura stabbilita bl-Artikolu 258 TFUE, li hija intiża għall-konstatazzjoni jew sabiex jiġi mwaqqaf l-aġir ta’ Stat Membru li jikkostitwixxi ksur tad-dritt tal-Unjoni (ara s-sentenzi tas-7 ta’ Frar 1979, Franza vs Il‑Kummissjoni, 15/76 u 16/76, Ġabra p. 321, punt 27, kif ukoll tas-6 ta’ Diċembru 2007, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, C‑456/05, Ġabra p. I‑10517, punt 25), l-għan tal-proċedura prevista fl-Artikolu 260 TFUE huwa ħafna iktar limitat, sa fejn din hija sempliċiment intiża sabiex Stat Membru inadempjenti jiġi mħeġġeġ jeżegwixxi sentenza li tikkonstata nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu (sentenzi tat-12 ta’ Lulju 2005, Il-Kummissjoni vs Franza, C‑304/02, Ġabra p. I-6263, punt 80, kif ukoll tal‑21 ta’ Settembru 2010, L‑Isvezja et vs API u Il‑Kummissjoni, C‑514/07 P, C‑528/07 P u C‑532/07 P, Ġabra p. I‑8533, punt 119).
40
B’konsegwenza ta’ dan, din il-proċedura tal-aħħar għandha tiġi kkunsidrata bħala proċedura ġuridika speċjali għall-eżekuzzjoni tas-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja u, fi kliem ieħor, bħala mezz ta’ eżekuzzjoni (sentenza Il‑Kummissjoni vs Franza, iċċitata iktar ’il fuq, punt 92). B’konsegwenza ta’ dan, fil-kuntest ta’ tali proċedura jistgħu jiġu trattati biss in-nuqqasijiet ta’ twettiq ta’ obbligi tal-Istat Membru taħt it-Trattat FUE li l-Qorti tal-Ġustizzja, fuq il-bażi tal-Artikolu 258 TFUE, qieset bħala fondati (sentenza tal-10 ta’ Settembru 2009, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall, C‑457/07, Ġabra p. I‑8091, punt 47).
41
A fortiori, meta l-Qorti tal-Ġustizzja tikkundanna lill-Istat membru kkonċernat għall-ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità, il-verifika tal-Kummissjoni tal-miżuri adottati minn dan l-Istat Membru sabiex jikkonforma ruħu ma tali sentenza u l-irkupru tas-sommom dovuti skont is-sanzjonijiet imposti għandhom jitwettqu fid-dawl tad-delimitazzjoni tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, kif ġiet stabbilita mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi tagħha mogħtija abbażi tal-Artikoli 258 TFUE u 260 TFUE.
42
F’din il-kawża, kemm mid-dispożittiv tas-sentenza [tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632)] kif ukoll minn dak tas-sentenza [tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3)] jirriżulta li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat mill-Qorti tal-Ġustizzja jirrigwarda n-nuqqas ta’ tħassir tad-Digriet-Liġi Nru 48051, li kien jissuġġetta l-għoti ta’ kumpens finanzjarju lil persuni leżi minn ksur tad-dritt tal-Unjoni fil-qasam tal-kuntratti pubbliċi għall-prova ta’ ħtija jew aġir intenzjonat.
43
Sabiex teżegwixxi s-sentenza [tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632)], ir-Repubblika Portugiża adottat il-Liġi Nru 67/2007. Din il-liġi, li daħlet fis-seħħ ftit jiem wara l-qari tas-sentenza [tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3)], ħassret id-Digriet-Liġi Nru 48051.
44
Madankollu, wara li eżaminat l-imsemmija liġi l-Kummissjoni kkunsidrat li din ma kinitx konformi mad-dritt tal-Unjoni u ma kinitx tiggarantixxi, minħabba f’hekk, l-eżekuzzjoni xierqa tas-sentenza [tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632)].
45
Dan ta lok għal nuqqas ta’ qbil bejn l-imsemmija istituzzjoni u r-Repubblika Portugiża, dwar il-portata ġuridika u l-interpretazzjoni tal-Liġi Nru 67/2007, li wassal għall-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, fejn, billi bbażat ruħha preċiżament fuq l-interpretazzjoni tagħha stess tal-effetti ta’ din il-liġi, il-Kummissjoni kkalkolat l-ammont tal-pagamenti ta’ penalità imposti mill-Qorti tal-Ġustizzja.
46
Billi għamlet dan il-Kummissjoni ddeċidiet il-kwistjoni tal-konformità tal-Liġi Nru 67/2007 mad-Direttiva 89/665, filwaqt li, kif ġustament osservat il-Qorti Ġenerali fil-punti 83 sa 85 tas-sentenza [tad-29 ta’ Marzu 2011, Il-Portugall vs Il-Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127)] din il-liġi kienet introduċiet sistema ta’ responsabbiltà differenti min dik stabbilita fid-Digriet-Liġi Nru 48051 u li ma setgħetx kienet eżaminata preċedentement mill-Qorti tal-Ġustizzja.
47
Issa, huwa minnu li, kif essenzjalment osservat il-Qorti Ġenerali fil-punt 81 tas-sentenza [tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127)], fil-kuntest tal-eżekuzzjoni ta’ sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li timponi pagamenti ta’ penalità fuq Stat Membru, il-Kummissjoni għandha tkun tista’ tevalwa l-miżuri adottati minn dan tal-aħħar sabiex jikkonforma ruħu mas-sentenza li tikkundannah.
48
Madankollu, kif ġustament iddeċidiet il-Qorti Ġenerali fil-punt 82 tas-sentenza [tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127)], din is-setgħa ta’ evalwazzjoni ma tistax tiġi eżerċitata b’mod li jippreġudika l-ġurisdizzjoni esklużiva tal-Qorti tal-Ġustizzja li tiddeċiedi dwar il-konformità ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni.
[…]
52
Minn dan isegwi li, meta, fil-kuntest tal-verifikazzjoni tal-eżekuzzjoni ta’ sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja abbażi tal-Artikolu 260 TFUE, ikun hemm nuqqas ta’ qbil bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru kkonċernat dwar kemm prattika jew leġiżlazzjoni nazzjonali li ma ġietx eżaminata preċedentement mill-Qorti tal-Ġustizzja hija xierqa sabiex teżegwixxi tali sentenza, il-Kummissjoni ma tistax, billi tadotta deċiżjoni, tiddeċiedi hija nnifisha tali nuqqas ta’ qbil u tislet minn dan il-konsegwenzi neċessarji għall-kalkolu tal-pagamenti ta’ penalità.”
Id-Deċiżjoni kkontestata
13
Bid-Deċiżjoni MARKT/A2/3523710, tat-3 ta’ Ottubru 2014 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), innotifikata fis-6 ta’ Ottubru 2014, id-Direttur Ġenerali tad-DĠ “Suq Intern u Servizzi” tal-Kummissjoni talab lir-Repubblika Portugiża l-ħlas tas-somma ta’ EUR 387840, li tikkorrispondi għal-likwidazzjoni tal-pagamenti ta’ penalità għall-perijodu mill-10 sad-29 ta’ Jannar 2008, b’eżekuzzjoni tas-sentenza tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3).
14
Id-deċiżjoni kkontestata kienet tinkludi l-motivazzjoni li ġejja:
“[P]eress li l-motivi li fuqhom il-Qorti tal-Ġustizzja bbażat is-sentenza tagħha tal‑2014 kienu jikkonċernaw biss il-parti tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni li biha din talbet lill-Portugal il-ħlas tal-pagamenti ta’ penalità għall-perijodu mit-30 ta’ Jannar sas-17 ta’ Lulju 2008, ir-Repubblika Portugiża tibqa’ obbligata teżegwixxi s-sentenza tal-2008 għall-perijodu ta’ bejn l-10 ta’ Jannar 2008 (data tal-għoti tas-sentenza) u d-29 ta’ Jannar 2008 inkluż (il-liġi abbrogatorju daħlet fis-seħħ fit-30 ta’ Jannar 2008).” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Proċedura u t-talbiet tal-partijiet
15
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-12 ta’ Diċembru 2014, ir-Repubblika Portugiża ppreżentat dan ir-rikors.
16
Ir-Repubblika Portugiża titlob, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
—
tannulla d-deċiżjoni kkontestata;
—
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
17
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
—
tiċħad ir-rikors;
—
tikkundanna lir-Repubblika Portugiża għall-ispejjeż.
Id-dritt
18
Il-Qorti Ġenerali tqis li f’dan il-każ huwa xieraq li jiġu applikati d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 126 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, li jiddisponi li meta hija manifestament ma għandhiex kompetenza biex tittratta r-rikors jew meta dan tal-aħħar ikun manifestament inammissibbli jew manifestament infondat fid-dritt, tista’, f’kull ħin u fuq proposta tal-Imħallef Relatur, tiddeċiedi li taqta’ l-kawża permezz ta’ digriet motivat, mingħajr ma tkompli l-proċedura.
Fuq il-kompetenza tal-Qorti Ġenerali li tiddeċiedi din il‑kawża
19
Fir-replika, ir-Repubblika Portugiża ssostni li l-Qorti Ġenerali ma hijiex kompetenti sabiex tiddeċiedi dwar kwistjoni relatata mal-eżekuzzjoni tal-obbligi li għandhom l-Istati Membri taħt it-Trattati, billi din il-kompetenza hija rriżervata għall-Qorti tal-Ġustizzja. Għaldaqstant, peress li l-kwistjoni ta’ jekk ir-Repubblika Portugiża temmitx in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat fis-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632), bl-adozzjoni tal-Liġi Nru 67/2007 jew jekk id-dħul fis-seħħ biss tal-liġi msemmija kienx ta’ natura li jwaqqaf l-imsemmi nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ma ġietx deċiża mill-Qorti tal-Ġustizzja, din il-kwistjoni għandha tiġi sottomessa għall-evalwazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja u mhux għal dik tal-Qorti Ġenerali.
20
Bħala risposta għal miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura deċiża mill-Qorti Ġenerali, ir-Repubblika Portugiża ppreċiżat il-pożizzjoni tagħha billi indikat li, b’dan l-argument, hija ma kellhiex l-intenzjoni li teċċepixxi kontra r-rikors tagħha stess eċċezzjoni bbażata fuq l-inkompetenza tal-Qorti Ġenerali li tiddeċiedi dwaru, iżda li hija sostniet li, peress li l-kwistjonijiet tat-tilwima jaqgħu taħt il-kompetenza esklussiva tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi annullata minħabba raġunijiet ta’ nuqqas ta’ kompetenza tal-awtur tagħha.
21
Filwaqt li jingħata rikonoxximent lir-Repubblika Portugiża għall-preċiżjonijiet mogħtija minnha, il-kwistjoni ta’ jekk il-Kummissjoni kinitx kompetenti li tadotta d-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi evalwata fil-kuntest tal-eżami tal-fondatezza tar-rikors.
22
Fi kwalunwe każ, huwa biżżejjed li jitfakkar li fil-punt 53 tas-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Qorti Ġenerali tista’ tkun adita b’rikors għal annullament kontra d-deċiżjonijiet li fihom il-Kummissjoni llikwidat il-pagamenti ta’ penalità ordnati mill-Qorti tal-Ġustizzja u li s-sentenza mogħtija minnha setgħet tiġi appellata quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
Fuq il-mertu tar-rikors
23
L-argumenti ppreżentati mir-Repubblika Portugiża insostenn tar-rikors tagħha jistgħu jinġabru f’sitt motivi. L-ewwel wieħed huwa bbażat fuq l-inkompetenza tal-Kummissjoni li tadotta d-deċiżjoni kkontestata, peress li l-qrati tal-Unjoni għandhom kompetenza esklussiva sabiex jillikwidaw il-pagamenti ta’ penalità imposti skont l-Artikolu 260(2) TFUE. It-tieni motiv huwa bbażat fuq l-allegazzjoni li d-deċiżjoni kkontestata tikkostitwixxi eżekuzzjoni żbaljata tas-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3). It-tielet motiv huwa bbażat fuq il-ksur tal-awtorità ta’ res judicata u, ir-raba’, fuq il-ksur tal-prinċipji ta’ ċertezza legali, ta’ “stabbiltà tar-relazzjonijiet ġuridiċi” u ta’ proteżżjoni tal-aspettattivi leġittimi. Permezz tal-ħames motiv, ir-Repubblika Portugiża tallega n-nuqqas ta’ osservanza tal-prinċipju ta’ ne bis in idem. Fl-aħħar nett, is-sitt motiv huwa bbażat fuq il-ksur tat-tqassim tal-kompetenzi bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri għaliex id-deċiżjoni kkontestata tillimita l-fakultà tal-Istati Membri li jiddiferixxu d-dħul fis-seħħ tar-regoli li jadottaw.
24
L-ewwel nett, għandhom jiġu evalwati l-kunsiderazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar il-fondatezza tal-likwidazzjoni tal-pagamenti ta’ penalità fid-deċiżjoni kkontestata. Fil-fatt, fuq il-fondatezza ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, li r-Repubblika Portugiża rrispondiet għalihom fir-replika, tiddipendi ħafna l-fondatezza ta’ dan ir-rikors.
Kunsiderazzjonijiet preliminari dwar il-fondatezza tal-pagamenti ta’ penalità llikwidati fid-deċiżjoni kkontestata.
25
Il-Kummissjoni tqis li, meta Stat Membru jiġi kkundannat talli ma ħassarx liġi inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni, id-data meta dan l-Istat Membru għandu jitqies li temm in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu allegat fil-konfront tiegħu hija dik tad-dħul fis-seħħ tar-regola li biha l-liġi inkompatibbli titħassar, jiġifieri d-data meta dan it-tħassir jidħol fis-seħħ, u mhux id-data ta’ pubblikazzjoni tar-regola msemmija, meta din it-tieni data tiġi qabel l-ewwel waħda. Fin-nuqqas ta’ dan, ikun faċli li Stat Membru kkundannat minħabba nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jevita l-obbligu li jtemm dan in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu billi jippublika r-regoli meħtieġa mis-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja u jiddiferixxi d-dħul fis-seħħ tagħhom.
26
Għaldaqstant, kemm fil-proċeduri previsti fl-Artikolu 260(2) TFUE kif ukoll f’dawk previsti fl-Artikolu 258 TFUE, hija d-data ta’ dħul fis-seħħ tal-liġi nazzjonali, u mhux dik ta’ meta tiġi adottata li titqies mill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tevalwa jekk Stat Membru temmx in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu allegat fil-konfront tiegħu.
27
Skont il-Kummissjoni, mill-proċedura li wasslet għall-adozzjoni tal-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni jirriżulta li, kif barra minn hekk dan ġie nnotat fis-sentenzi tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), u tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3), li dak iż-żmien r-Repubblika Portugiża qieset li bl-adozzjoni tal-Liġi Nru 67/2007 kienet wettqet eżekuzzjoni kompleta tas-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632), u hija kienet argumentat li d-data li kellha tittieħed inkunsiderazzjoni f’dan ir-rigward kienet dik tad-dħul fis-seħħ tal-liġi msemmija, jiġifieri t-30 ta’ Jannar 2008.
28
Ir-Repubblika Portugiża ssostni li hija temmet in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat fis-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632), bl-adozzjoni tal-Liġi Nru 67/2007. Għalhekk, huwa biss minħabba li din l-adozzjoni ġiet innotifikata lill-Qorti tal-Ġustizzja ftit tal-jiem biss qabel l-għoti tas-sentenza tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3), li din ma setgħetx teħodha inkunsiderazzjoni u ddeċidiet li timponi pagamenti ta’ penalità. Issa, peress li, fil-fehma tagħha, hija temmet in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat fis-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632), qabel ma ngħatat is-sentenza tal‑10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3), l-ebda pagamenti ta’ penalità ma setgħu jiġu imposti fuqha. Fil-fatt, id-data li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni għall-evalwazzjoni tal-waqfien tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat fis-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632), hija dik tal-pubblikazzjoni tal-Liġi Nru 67/2007, jiġifieri l-31 ta’ Diċembru 2007.
29
Barra minn hekk, ir-Repubblika Portugiża ssostni li hija dejjem ikkontestat li hija kellha tiġi suġġetta għal xi pagamenti ta’ penalità u li huwa biss, sussidjarjament, li hija aċċettat, matul il-proċedura intiża sabiex tikkontesta l-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni, li jekk id-data ta’ waqfien tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni kienet dik tad-dħul fis-seħħ tal-Liġi Nru 67/2007, allura, fi kwalunkwe każ, ebda pagamenti ta’ penalità ma setgħu jiġu imposti fuqha wara d-29 ta’ Jannar 2008.
30
Għandu jiġi nnotat mill-bidu li d-deċiżjoni kkontestata hija bbażata fuq il-premessa li, meta l-waqfien ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu imputabbli lil Stat Membru jiddependi fuq t-tħassir ta’ liġi nazzjonali inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni, sabiex issir evalwazzjoni tad-data ta’ meta l-imsemmi nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ntemm, għandha tingħażel d-data ta’ meta t-tħassir tar-regola inkompatibbli tidħol fis-seħħ f’każ li, bħal fil-każ preżenti, dan id-dħul fis-seħħ isir wara l-pubblikazzjoni tal-att ta’ tħassir (ara l-punt 14 iktar ’il fuq). Għalhekk, f’dan il-każ, il-partijiet ma jaqblux dwar il-punt jekk, bħalma qieset il-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, għandux jitqies li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat fis-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632), twaqqaf meta l-Liġi Nru 67/2007 daħlet fis-seħħ, jiġifieri fit-30 ta’ Jannar 2008, jew jekk, bħalma ssostni r-Repubblika Portugiża, l-imsemmi nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu twaqqaf mal-pubblikazzjoni tal-Liġi Nru 67/2007, jiġifieri fil-31 ta’ Diċembru 2007. Fit-tieni każ, ir-Repubblika Portugiża, sa fejn waqfet in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu qabel ma ngħatat is-sentenza tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3), ikollha raġun li ssostni li ebda pagamenti ta’ penalità ma setgħu jiġu imposti fuqha.
31
Tali kwistjoni tista’, madankollu, tiġi solvuta fid-dawl tal-ġurisprudenza. L-ewwel nett, meta ppreżentata b’rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu abbażi tal-Artikolu 258 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-inkompatibbiltà eventwali ta’ liġi nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni ma setgħetx tiġi kkonstatata, peress li r-regola nazzjonali inkwistjoni kienet għadha ma daħlitx fis-seħħ fid-data stabbilita mill-Kummissjoni fl-opinjoni motivata (sentenza tat-18 ta’ Lulju 2013, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja, C‑313/11, EU:C:2013:481, punti 43 sa 48). Għalhekk, f’din is-sentenza l-Qorti tal-Ġustizzja tat importanza determinanti għall-istat tad-dritt fis-seħħ fid-data li hija kellha tagħżel biex tevalwa jekk kienx hemm lok li jiġi kkonstatat nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu.
32
Sussegwentement, fil-kuntest ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, f’każ fejn id-dħul fis-seħħ tal-liġi li tittrasponi direttiva kien suġġett għall-adozzjoni ta’ att nazzjonali ta’ eżekuzzjoni, l-inkompatibbiltà tal-liġi nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni setgħet tiġi kkonstatata jekk, fl-iskadenza tat-terminu għat-traspożizzjoni previst mid-direttiva, l-att ta’ eżekuzzjoni inkwistjoni ma jkunx ġie adottat. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja tat importanza predominanti għall-effettività tal-liġi ta’ traspożizzjoni, jiġifieri għad-dħul fis-seħħ tagħha, billi ddeċidiet li s-sempliċi adozzjoni tagħha mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru kienet insuffiċjenti fid-dawl tal-effett dirett tad-Direttiva (sentenza tat-18 ta’ Diċembru 2014, SETAR, C‑551/13, EU:C:2014:2467, punt 40).
33
Fl-aħħar, fi proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu intiża għall-impożizzjoni ta’ pagamenti ta’ penalità u somma f’daqqa abbażi tal-Artikolu 260(2) TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li d-dħul fis-seħħ ta’ liġi wara d-data stabbilita mill-Kummissjoni f’opinjoni motivata, iżda qabel ma tingħata s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tipprekludi l-impożizzjoni ta’ pagamenti ta’ penalità, peress li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu inkwistjoni jkun waqaf qabel l-għoti tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (sentenza tad-9 ta’ Diċembru 2008, Il‑Kummissjoni vs Franza, C‑121/07, EU:C:2008:695, punti 20 u 26). Madankollu, peress li kien hemm lok li tittieħed inkunsiderazzjoni d-data ta’ dħul fis-seħħ tal-liġi inkwistjoni u li din kienet suċċessiva għad-data stabbilita fl-opinjoni motivata, il-Qorti tal-Ġustizzja kkundannat lill-Istat Membru għall-ħlas ta’ somma f’daqqa.
34
Għalhekk, skont il-ġurisprudenza, meta l-waqfien ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jiddependi fuq l-adozzjoni ta’ miżura nazzjonali, bħal miżura ta’ tħassir, hija d-data tad-dħul fis-seħħ tagħha li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi ddeterminata d-data tal-waqfien tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu. Għaldaqstant, f’dan il-każ, in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat fis-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632), li kien jikkonsisti fl-eżistenza ta’ liġi inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni (id-Digriet-Liġi Nru 48051), intemm meta daħlet fis-seħħ il-Liġi Nru 67/2007 li ħassret din il-liġi inkompatibbli, jiġifieri fit‑30 ta’ Jannar 2008. Għalhekk, il-Kummissjoni kienet iġġustifikata li tqis, bħalma għamlet fid-deċiżjoni kkontestata, li mis-sentenza tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3) kien jirriżulta li kellhom jiġu imposti pagamenti ta’ penalità fuq ir-Repubblika Portugiża mill-għoti tas-sentenza msemmija, jiġifieri l-10 ta’ Jannar 2008, tul il-perijodu li matulu d-Digriet-Liġi Nru 48051 baqa’ fis-seħħ, jiġifieri sad-29 ta’ Jannar 2008 inkluż.
35
Issa għandu jiġi eżaminat jekk l-argumenti ppreżentati mir-Repubblika Portugiża humiex madankollu ta’ natura tali li tiġi stabbilita l-illegalità tad-deċiżjoni kkontestata.
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq l-inkompetenza tal-Kummissjoni sabiex tadotta d-deċiżjoni kkontestata
36
Ir-Repubblika Portugiża ssostni li l-Kummissjoni ma kellhiex il-kompetenza tadotta d-deċiżjoni kkontestata peress li l-adozzjoni ta’ dawn id-deċiżjonijiet taqa’ taħt il-kompetenza esklussiva tal-qrati tal-Unjoni. Għaldaqstant, peress li ġiet adottata minn awtorità li ma għandhiex kompetenza, id-deċiżjoni kkontestata tippreġudika l-bilanċ tar-rimedji ġuridiċi previsti fit-Trattati, kif ukoll id-drittijiet ta’ difiża li għandhom l-Istati Membri fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, bħalma kkonstatat, fil-fehma tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 55 tas-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3).
37
Il-Kummissjoni tqis li hija kellha l-kompetenza li tadotta d-deċiżjoni kkontestata.
38
Għandu jitfakkar li l-kwistjoni tal-kompetenza tal-Kummissjoni li tadotta deċiżjonijiet ta’ likwidazzjoni ta’ pagamenti ta’ penalità imposti mill-Qorti tal-Ġustizzja ġiet deċiża b’mod espliċitu mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127). Fil-punt 41 tas-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat dan l-approċċ.
39
Fil-fatt, fis-sentenza tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), il-Qorti Ġenerali bbażat ruħha fuq il-kunsiderazzjonijiet preliminari li ġejjin:
“57
Għandu jitfakkar li skont l-Artikolu 226 KE, fejn il-Kummissjoni tikkunsidra li Stat Membru jkun naqas milli jikkonforma ma’ wieħed mill-obbligi tiegħu taħt it-Trattat KE, hija għandha toħroġ opinjoni motivata wara li tkun tat lil dak l-Istat l-opportunità li jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu. Jekk l-Istat ikkonċernat ma jikkonformax ma’ din l-opinjoni fit-terminu speċifikat mill-Kummissjoni, din tista’ tressaq il-każ quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
58
Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-Kummissjoni fil-fatt ma għandha l-ebda awtorità biex tiddetermina b’mod konklużiv, mill-opinjoni mogħtija taħt l-Artikolu 226 KE jew minn pożizzjonijiet oħra fil-kuntest ta’ din il-proċedura, id-drittijiet u l-obbligi ta’ Stat Membru, jew li tagħtih garanziji dwar il-kompatibbiltà mat-Trattat ta’ aġir partikolari, u li, skont l-Artikoli 226 KE, 227 KE u 228 KE, id-determinazzjoni ta’ drittijiet u obbligi tal-Istati Membri u l-evalwazzjoni tal-aġir tagħhom tista’ biss tirriżulta minn deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-27 ta’ Mejju 1981, Essevi u Salengo, 142/80 u 143/80, Ġabra p. 1413, punt 16, u [...] tat-22 ta’ Frar 2001, Gomes Valente, C‑393/98, Ġabra p. I‑1327, punt 18).
59
Barra minn hekk, skont l-Artikolu 228(2) KE, il-Qorti tal-Ġustizzja, fuq riferiment mill-Kummissjoni wara li tkun ħarġet l-opinjoni motivata jekk ma tittiħidx azzjoni fuqha mill-Istat Membru kkonċernat, tista’ timponi l-ħlas ta’ somma f’daqqa jew ta’ pagamenti ta’ penalità jekk issib li l-Istat Membru ma jkunx ikkonforma ruħu mas-sentenza tagħha.
60
Il-proċedura prevista fl-Artikolu 228(2) KE għandha tiġi kkunsidrata bħala proċedura ġuridika speċjali għall-eżekuzzjoni tas-sentenzi, fi kliem ieħor, bħala mezz ta’ eżekuzzjoni (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-12 ta’ Lulju 2005, Il-Kummissjoni vs Franza, C‑304/02_Ġabra p. I‑6263, punt 92).
61
Madankollu għandu jiġi kkonstatat li t-Trattat KE ma jistabbilixxix ir-regoli għall-implementazzjoni tas-sentenza deċiża mill-Qorti tal-Ġustizzja fl-aħħar ta’ din il-proċedura ġdida, speċjalment meta jiġ[u] impost[i] pagamenti ta’ penalità.
62
Madankollu, jekk sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, mogħtija taħt l‑Artikolu 228(2) KE, tikkundanna Stat Membru jħallas lill‑Kummissjoni, fil-kont “Riżorsi proprji tal-Komunità Ewropea”, pagamenti ta’ penalità u fejn, skont l‑Artikolu 274 KE, il-Kummissjoni timplementa l-baġit, hija għandha tirkupra l-ammonti dovuti lill-baġit tal-Unjoni b’eżekuzzjoni tas-sentenza, skont id-dispożizzjonijiet ta’ regolamenti adottati bl-implementazzjoni tal-Artikolu 279 KE.
63
Madankollu, it-Trattat KE ma jipprovdix għal dispożizzjoni speċifika għas-soluzzjoni tat-tilwim li jinqala’ bejn Stat Membru u l-Kummissjoni f’dan il-kuntest.
64
Minn dan isegwi li r-rimedji stabbiliti mit-Trattat KE japplikaw u li d-deċiżjoni li biha l-Kummissjoni tiffissa l-ammont dovut mill-Istat Membru fir-rigward tal-pagamenti ta’ penalità li għalih[om] jkun ġie kkundannat, tista’ tkun is-suġġett ta’ rikors għall-annullament taħt l-Artikolu 230 KE.
65
Għalhekk, il-Qorti Ġenerali hija kompetenti biex tieħu konjizzjoni ta’ rikors bħal dan, skont id-dispożizzjonijiet tal-ewwel [sub]paragrafu tal-Artikolu 225(1) KE.
66
Madankollu, fl-eżerċizzju [ta’] din il-kompetenza, il-Qorti Ġenerali ma tistax tidħol fuq il-kompetenza esklużiva [r]riservata għall-Qorti tal-Ġustizzja taħt l-Artikoli 226 KE u 228 KE.
67
Il-Qorti Ġenerali ma tistax għalhekk tiddeċiedi, fil-kuntest ta’ rikors għall-annullament ibbażat fuq l-Artikolu 230 KE kontra deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar l-eżekuzzjoni ta’ sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja mogħtija fuq il-bażi tal-Artikolu 228(2) KE, dwar domanda[,] dwar in-nuqqas ta’ twettiq mill-Istat Membru tal-obbligi tiegħu taħt it-Trattat KE, li ma tkunx ġiet deċiża preċedentement mill-Qorti tal-Ġustizzja.”
40
Minn dan ir-raġunament jirriżulta li l-Kummissjoni, fil-kapaċita’ tagħha ta’ persuna inkarigata mill-organizzazzjoni u ta’ uffiċjal tal-kontabbiltà tal-baġit tal-Unjoni, bħala prinċipju, għandha l-kompetenza li twettaq l-irkupru tas-somom dovuti mill-Istati Membri meta pagamenti ta’ penalità jiġu imposti fuqhom mill-Qorti tal-Ġustizzja abbażi tal-Artikolu 260(2) TFUE. Din il-kompetenza timplika li l-Kummissjoni tista’ tevalwa jekk il-kundizzjonijiet imposti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza li timponi pagamenti ta’ penalità humiex issodisfatti, sabiex tiddetermina d-data ta’ waqfien tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu inkwistjoni. Għall-kuntrarju, din il-kompetenza ma testendix għall-possibbiltà li l-Kummissjoni twettaq evalwazzjoni tal-konformità mad-dritt tal-Unjoni ta’ regola jew ta’ aġir ta’ Stat Membru li fuqha l-Qorti tal-Ġustizzja ma tkunx għadha ħadet pożizzjoni.
41
Għalhekk, fil-każ tal-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni, skont l-approċċ tal-Qorti Ġenerali, li ġie kkonfermat mill-Qorti tal-Ġustizzja, sa fejn in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat fis-sentenzi tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632), u tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3), kien jikkonsisti fin-nuqqas ta’ tħassir tad-Digriet-Liġi Nru 48051, il-Kummissjoni ma setgħetx tmur lil hinn mill-verifikazzjoni tar-realtà ta’ dan it-tħassir. Għalhekk, hija ma setgħetx, bħalma għamlet, tqis li t-tħassir li rriżulta mil-Liġi Nru 67/2007 kien insuffiċjenti u tikkonkludi li liġi ġdida biss, adottata f’Lulju 2008, setgħet ittemm l-inkompatibbiltà tal-liġi Portugiża mad-Direttiva 89/665. B’dan il-mod, fil-fatt, il-Kummissjoni għamlet evalwazzjoni tal-konformità tas-sistema l-ġdida ta’ responsabbiltà mhux kuntrattwali li tinsab fl-Anness tal-Liġi Nru 67/2007 u dik tas-sistema stabbilita bil-liġi tas-17 ta’ Lulju 2008 mad-Direttiva 89/665. Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja ma kellhiex il-possibbiltà li tieħu deċiżjoni dwar din il-kwistjoni.
42
Għall-kuntrarju, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni llikwidat il-pagamenti ta’ penalità mingħajr ma wettqet analiżi awtonoma tal-konformità tal-liġi Portugiża mad-Direttiva 89/665. Fil-fatt, il-Kummissjoni sempliċement ikkonstatat id-data ta’ dħul fis-seħħ tar-regola nazzjonali li ħassret id-Digriet-Liġi Nru 48051, tħassir li l-Qorti tal-Ġustizzja kienet ippreċiżat li kien suffiċjenti sabiex itemm in-nuqqas ikkonstatat fis-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632). Minn dan isegwi li hija baqgħet fil-limiti tal-kompetenza li hija bħala prinċipju għandha għall-eżekuzzjoni tal-baġit tal-Unjoni.
43
Għaldaqstant, l-ewwel motiv għandu jiġi miċħud bħala manifestament infondat fid-dritt.
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq eżekuzzjoni żbaljata tas-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3)
44
Ir-Repubblika Portugiża ssostni li d-deċiżjoni kkontestata hija bbażata fuq “tqassim artifiċjali” tal-effetti tas-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3). Fil-fehma tagħha, fil-fatt, is-sentenza msemmija ma tinkludi l-ebda indizzju li jippermetti lill-Kummissjoni tagħmel distinzjoni bejn diversi perijodi. Il-Qorti Ġenerali, fis-sentenza tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), u l-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3), ikkonfermaw biss motiv wieħed ta’ illegalità. La d-dispożittiv u lanqas il-motivi tas-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3), ma jippermettu li jsiru tali distinzjonijiet. Għaldaqstant, l-effetti tas-sentenza ma jistgħux jiġu applikati ratio temporis b’mod differenti għall-perijodu ta’ bejn l-10 u 29 ta’ Jannar 2008, minn naħa, u għall-perijodu ta’ bejn it-30 ta’ Jannar u s-17 ta’ Lulju 2008, min-naħa l-oħra.
45
Barra minn hekk, l-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni kienet ġiet annullata fl-intier tagħha bis-sentenza tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), sentenza li ġiet ikkonfermata b’mod sħiħ fl-appell bis-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3). F’din l-aħħar sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet stabbiliet id-drittijiet tal-partijiet b’mod definittiv. Issa, id-deċiżjoni kkontestata tqiegħed dubju fuq iċ-ċertezza legali u l-awtorità tal-qrati tal-Unjoni minħabba li toħloq distinzjoni artifiċjali ratione temporis bejn iż-żewġ perijodi u billi tipprova tirrevedi sitwazzjoni proċedurali u sostantiva stabbiliti b’mod definittiv biż-żewġ sentenzi ċċitati iktar ’il fuq.
46
Barra minn hekk, il-likwidazzjoni ta’ pagamenti ta’ penalità għall-perijodu mill-10 sad-29 ta’ Jannar 2008 tikser l-għan imfittex mill-Artikolu 260(2) TFUE, li huwa li jħeġġeġ lill-Istati Membri jwaqqfu in-nuqqasijiet ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatati preċedentement u mhux jissanzjonahom. Issa, f’dan il-każ, ir-Repubblika Portugiża waqqfet in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fil-31 ta’ Diċembru 2007, bil-pubblikazzjoni tal-Liġi Nru 67/2007, u għalhekk ma għandha tinkorri l-ebda pagamenti ta’ penalità.
47
Il-Kummissjoni tikkontesta dan l-argument.
48
L-argument tar-Repubblika Portugiża huwa bbażat fuq it-teorija li, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja, meta kkonfermat, fis-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3) l-annullament tal-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni deċiża mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza tad‑29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), ibbażat ruħha fuq motiv wieħed, jiġifieri n-nuqqas ta’ kompetenza tal-Kummissjoni li tistabbilixxi d-data tal-waqfien tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat fis-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632) għat-18 ta’ Lulju 2008, għalhekk, it-totalità tal-pagamenti ta’ penalità għall-perijodu mill-10 ta’ Jannar sat-18 ta’ Lulju 2008 tinsab mingħajr bażi legali. Għalhekk, ikun abbużiv li jiġi indikat, mill-perijodi li għalih il-pagamenti ta’ penalità ġew annullati, perijodu – dak ta’ bejn l-10 u d-29 ta’ Jannar 2008 – li għalih pagamenti ta’ penalità ġodda jistgħu jiġu imposti.
49
Tali interpretazzjoni tas-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3), tista’ tiġi aċċettata biss li kieku, f’dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet iddeċidiet li l-ebda pagamenti ta’ penalità ma setgħu jiġu imposti fuq ir-Repubblika Portugiża. Issa, dan ma huwiex il-każ. Fil-fatt, fis-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat l-analiżi, kif żviluppata mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), li skontha l-Kummissjoni ma setgħetx tibbaża id-deċiżjoni tagħha tal-kalkolu tal-pagamenti ta’ penalità fuq interpretazzjoni tal-konformità tal-liġi Portugiża mad-Direttiva 89/665, li ma ġietx minn qabel ippreżentata lill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu. Filwaqt li l-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat l-analiżi tal-Qorti Ġenerali, hija qieset ukoll li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat fis-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632), kien jikkonsisti fin-nuqqas ta’ tħassir tad-Digriet-Liġi Nru 48051. Għall-kuntrarju, la s-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3), u lanqas is-sentenza tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), ma jipprekludu lill-Kummissjoni milli tkun tista’ tqis li d-data effettiva tal-waqfien tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat fis-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632), hija dik tad-dħul fis-seħħ tal-imsemmi tħassir, jiġifieri t-30 ta’ Jannar 2008. Għaldaqstant, għall-motivi mfakkra fil-punti 30 sa 34 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni kienet iġġustifikata li tikkalkola l-pagamenti ta’ penalità dovuti abbażi tal-perijodu ta’ bejn l-10 u d-29 ta’ Jannar 2008.
50
Billi għamlet dan, kuntrarjament għal dak li donnha ssostni r-Repubblika Portugiża fil-kuntest tat-tieni motiv, il-Kummissjoni ma “rxoxtatx” il-pagamenti ta’ penalità li ġew imċaħħda minn bażi legali bis-sentenzi tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), u tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3). Fil-fatt, il-pagamenti ta’ penalità kkalkolati fid-deċiżjoni kkontestata huma bbażati fuq motiv differenti – in-nuqqas ta’ dħul fis-seħħ tal-Liġi Nru 67/2007 – minn dak li fuqu kienu bbażati l-pagamenti ta’ penalità imposti għall-istess perijodu fl-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni – in-nuqqas ta’ adozzjoni ta’ liġi kompatibbli mad-Direttiva 89/665.
51
Konsegwentement, it-tieni motiv għandu jiġi miċħud bħala manifestament infondat fid-dritt.
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ osservanza tal-awtorità ta’ res judicata
52
Ir-Repubblika Portugiża tqis li d-deċiżjoni kkontestata ma tosservax l-awtorità ta’ res judicata. Fil-fatt, minn dan il-prinċipju toħroġ il-projbizzjoni li jerġa’ jiġi adottat att bl-istess kontenut ta’ att annullat. Issa, id-deċiżjoni kkontestata, għalkemm tirrigwarda perijodu iktar limatat, għandha parzjalment l-istess kontenut bħall-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni.
53
Skont ir-Repubblika Portugiża, is-sentenzi tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), u tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3), iddeċidew dwar l-eżekuzzjoni tas-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑275/03, mhux ippubblikata, EU:C:2004:632). Għalhekk, hemm identiċità tas-suġġett bejn dak li ġie deċiż fis-sentenzi tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), u tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3), minn naħa, u l-kwistjoni li trid tiġi deċiża f’dan il-każ, min-naħa l-oħra. Fil-fatt, skont ir-Repubblika Portugiża, is-suġġett tal-kawżi li taw lok għas-sentenzi tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), u tal‑15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3), kien l-istabbiliment ta’ jekk ir-Repubblika Portugiża kellhiex jew le tipproċedi għall-ħlas tal-pagamenti ta’ penalità imposti fis-sentenza tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3).
54
Barra minn hekk, meta l-Qorti Ġenerali u l-Qorti tal-Ġustizzja adottaw rispettivament is-sentenzi tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), u tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3), huma kienu jafu li l-Liġi Nru 67/2007 kienet daħlet fis-seħħ fit-30 ta’ Jannar 2008, wara li ngħatat is-sentenza tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3). Għaldaqstant, li kieku t-teżi tal-Kummissjoni kienet fondata, huma kellhom iqisu li l-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni kellha tiġi parzjalment annullata, sa fejn kienet tirrigwarda l-perijodu mit-30 ta’ Jannar 2008, u kellhom jikkonfermaw l-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni sa fejn din kienet tirrigwarda l-perijodu ta’ bejn l-10 u d-29 ta’ Jannar 2008. Issa, fis-sentenza tagħha, kif ikkonfermat mill-Qorti tal-Ġustizzja, il-Qorti Ġenerali annulat fit-totalità tagħha l-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni. Għalhekk, fis-sentenzi tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), u tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3), kienet neċessarjament ittieħdet deċiżjoni fuq il-fondatezza tal-pagamenti ta’ penalità fir-rigward tal-perjiodu mill-10 sad-29 ta’ Jannar 2008 u d-deċiżjoni kkontestata tonqos milli tosserva l-awtorità ta’ res judicata marbuta ma’ dawn is-sentenzi.
55
Il-Kummissjoni tikkontesta dan l-argument.
56
Mill-eżami tat-tieni motiv (ara l-punti 49 u 50 iktar ’il fuq) jirriżulta li s-sentenzi tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), u tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3), bħala prinċipju, ma kkritikawx lill-Kummissjoni għaliex imponiet pagamenti ta’ penalità fl-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni. Fil-fatt, huwa biss għaliex din kienet ibbażata fuq motiv żbaljat li din id-deċiżjoni ġiet annullata. Għaldaqstant, xejn ma jipprekludi li l-Kummisjoni tadotta deċiżjoni ġdida bbażata fuq raġunijiet oħra differenti minn dawk li wasslu għall-annullament tal-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni. Għalhekk, hemm lok li jitqies li s-suġġett u l-kawża ta’ din il-kawża huma differenti minn dawk tal-kawżi deċiżi permezz tas-sentenzi tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), u tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3).
57
F’dan ir-rigward, għandu jingħad ukoll li r-Repubblika Portugiża ma tistax tibbaża argument fuq il-fatt li l-Qorti Ġenerali ma annullatx parzjalment l-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni. Fil-fatt, ladarba kien hemm raġuni li twassal għall-annullament totali tad-deċiżjoni msemmija, skont it-talbiet imressqa b’mod prinċipali mir-Repubblika Portugiża f’din il-kawża, ma kienx possibbli għall-Qorti Ġenerali li twettaq biss annullament parzjali tal-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni mingħajr ma, permezz tal-istess, tissostitwixxi motiv legali għall-motiv żbaljat li fuqu l-Kummissjoni kienet ibbażat l-ewwel deċiżjoni tagħha. Issa, fl-assenza ta’ test li jipprevedi dan, fil-kuntest ta’ rikors għal annullament ippreżentat abbażi tal-Artikolu 263 TFUE l-Qorti Ġenerali ma għandhiex is-setgħa li tirriforma d-deċiżjonijiet imressqa quddiemha.
58
Konsegwentement, it-tielet motiv għandu jiġi miċħud bħala manifestament infondat fid-dritt.
Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipji ta’ ċertezza legali, ta’ “stabbiltà tar-relazzjonijiet ġuridiċi” u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
59
Ir-Repubblika Portugiża ssostni li d-deċiżjoni kkontestata tikser il-prinċipji ta’ ċertezza legali, ta’ “stabbiltà tar-relazzjonijiet ġuridiċi” u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi. Il-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi jipprekludu lill-Kummissjoni milli tkompli ttawwal il-proċeduri. Fil-fatt, għalkemm hija tammetti li fid-dritt tal-Unjoni ma teżistix il-preskrizzjoni proċedurali, f’dan il-każ hija tqis li f’dan il-każ, fid-dawl taż-żmien twil li għadda bejn l-ewwel passi meħuda mill-Kummissjoni qabel il-bidu tal-proċeduri ġudizzjarji għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu u l-annullament, b’mod definittiv, tal-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni, kienet iġġustifikata li tassumi li t-talbiet tal-Kummissjoni sabiex hija tħallas pagamenti ta’ penalità mingħandha kienu definittivament estinti bis-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3). Fil-fatt, il-Qorti Ġenerali, u sussegwentement il-Qorti tal-Ġustizzja, kienu pprojbixxew lill-Kummissjoni milli timponilha pagamenti ta’ penalità.
60
Barra minn hekk, bir-rimbors sħiħ tal-pagamenti ta’ penalità, inklużi l-interessi, imposti permezz tal-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni, il-Kummissjoni ħolqot aspettattiva leġittima li l-ebda pagamenti ta’ penalità ma kienu dovuti għall-perijodu mill-10 sad-29 ta’ Jannar 2008. Ir-Repubblika Portugiża tinnota f’dan ir-rigward li, li kieku l-Kummissjoni qieset li kienu dovuti pagamenti ta’ penalità għal dan il-perijodu, minflok ma twettaq rimbors sħiħ, hija kellha tpaċi dan id-dejn mar-rimbors imwettaq wara l-annullament tal-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni. Hija ssostni wkoll li, bir-rimbors sħiħ tal-pagamenti ta’ penalità, il-Kummissjoni adottat aġir legali u konformi mas-sentenzi tad-29 ta’ Marzu 2011, Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑33/09, EU:T:2011:127), u tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3). Fil-fatt, jekk it-teżi li fuqha bbażat ruħha l-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata hija eżatta, il-Qorti Ġenerali kellha tannulla parzjalment l-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni, biss sa fejn din kienet tirrigwarda l-perijodu ta’ wara d-29 ta’ Jannar 2008.
61
Il-Kummissjoni tikkontesta dan l-argument.
62
L-ewwel nett, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, anki fin-nuqqas ta’ test, il-possibbiltà li jiġi invokat il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi japplika għal kull individwu li fir-rigward tiegħu istituzzjoni, billi tkun tagħtu garanziji preċiżi, nisslet fih tamiet fondati [ara sentenzi tal-11 ta’ Marzu 1987, Van den Bergh en Jurgens u Van Dijk Food Products (Lopik) vs KEE, 265/85, EU:C:1987:121, punt 44 u l-ġurisprudenza ċċitata, u tat-30 ta’ Novembru 2009, France u France Télécom vs Il‑Kummissjoni, T‑427/04 u T‑17/05, EU:T:2009:474, punt 259 u l-ġurisprudenza ċċitata].
63
Jikkostitwixxu tali garanziji, tkun xi tkun il-forma li jkunu kkomunikati fiha, informazzjonijiet preċiżi, inkundizzjonati u konkordanti li jingħataw minn sorsi awtorizzati u affidabbli. Min-naħa l-oħra, ma jistax jiġi invokat ksur ta’ dan il-prinċipju fl-assenza ta’ garanziji preċiżi li jkunu ngħatawlu mill-amministrazzjoni (ara s-sentenza tal-14 ta’ Frar 2006, TEA-CEGOS et vs Il‑Kummissjoni, T‑376/05 u T‑383/05, EU:T:2006:47, punt 88 u l-ġurisprudenza ċċitata; sentenza tat-30 ta’ Novembru 2009, France u France Télécom vs Il‑Kummissjoni, T‑427/04 u T‑17/05, EU:T:2009:474, punt 260).
64
Għandu jiġi kkonstatat li r-Repubblika Portugiża ma ssostnix li kienet irċeviet garanziji preċiżi u inkundizzjonati mill-Kummissjoni li l-ebda pagamenti ta’ penalità ma setgħu jiġu imposti fuqha in eżekuzzjoni tas-sentenza tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3). Barra minn hekk, anki jekk jitqies li dawn ingħataw, punt li ma jirriżulta bl-ebda mod mill-proċess ippreżentat lil-Qorti Ġenerali, dawn kienu jkunu manifestament illegali peress li l-likwidazzjoni ta’ pagamenti ta’ penalità imposti mill-Qorti tal-Ġustizzja ma tagħti lill-Kummissjoni l-ebda marġni ta’ diskrezzjoni fuq il-kwistjoni. Fil-fatt, meta l-Qorti tal-Ġustizzja tikkundanna lil Stat Membru għall-pagamenti ta’ penalità, il-Kummissjoni għandha tivverifika jekk l-Istat Membru kkundannat jirrispettax il-kundizzjonijiet stabbiliti fis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u twettaq il-likwidazzjoni tal-pagamenti ta’ penalità għall-perijodu li matulu dan ma jkunx ikkonforma ruħu kompletament ma dawn il-kundizzjonijiet.
65
It-tieni nett, il-prinċipju ta’ ċertezza legali jeżiġi li kull att tal-amministrazzjoni li jipproduċi effetti ġuridiċi għandu jkun ċar u preċiż, sabiex il-persuni kkonċernati jkunu jistgħu jkunu jafu b’mod ċar id-drittijiet u l-obbligi tagħhom u jaġixxu konsegwentement (sentenzi tal-1 ta’ Ottubru 1998, Langnese-Iglo vs Il‑Kummissjoni, C‑279/95 P, EU:C:1998:447, punt 78, u tat-30 ta’ Novembru 2009, France u France Télécom vs Il‑Kummissjoni, T‑427/04 u T‑17/05, EU:T:2009:474, punt 300).
66
Għandu jiġi kkonstatat li, għalkemm hija tinvoka l-ksur ta’ dan il-prinċipju, ir-Repubblika Portugiża bl-ebda mod ma tindika kif dan inkiser f’dan il-każ, sa fejn iċ-ċarezza tal-portata tad-deċiżjoni kkontestata ma hijiex ikkontestata fir-rikors. Anki jekk jiġi aċċettat li, bl-invokazzjoni ta’ dan il-prinċipju, ir-Repubblika Portugiża qed tipprova, fil-verità, ssostni li, wara l-annullament tal-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni u ta’ rimbors tal-pagamenti ta’ penalità mill-Kummissjoni, kellha d-dritt ta’ intanġibbiltà tas-sitwazzjoni ġuridika tagħha, la l-prinċipju taċ-ċertezza legali u lanqas ebda prinċipju ġenerali ieħor tad-dritt tal-Unjoni ma huma, fi kwalunkwe każ, ta’ natura tali li jistabbilixxu tali dritt.
67
Konsegwentement, ir-raba’ motiv għandu jiġi miċħud bħala manifestament infondat fid-dritt.
Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ ne bis in idem
68
Ir-Repubblika Portugiża ssostni li, bl-adozzjoni ta’ att ġdid ta’ portata individwali, il-Kummissjoni pprovat tikseb dak li hija ma setgħetx tikseb minħabba l-annullament tal-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni mill-qorti tal-Unjoni. Għalhekk, l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata mhux biss talli hija kuntrarju għall-prinċipju ta’ ċertezza legali, iżda anki għall-prinċipju ta’ ne bis in idem. Peress li d-deċiżjoni kkontestata timponi pagamenti ta’ penalità, għalkemm il-Liġi Nru 67/2007 ġiet adottata qabel li ngħatat is-sentenza tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3), din hija ta’ natura repressiva li tiżnatura l-portata tal-Artikolu 260(2) TFUE.
69
Il-Kummissjoni tikkontesta dan l-argument.
70
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-prinċipju ta’ ne bis in idem, sanċit ukoll fl-Artikolu 4 tas-Seba’ Protokoll tal-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950, jikkostitwixxi prinċipju fundamentali tad-dritt Komunitarju li l-qorti għandha tiżgura l-osservanza tiegħu (ara sentenza tad-29 ta’ Ġunju 2006, Showa Denko vs Il‑Kummissjoni, C‑289/04 P, EU:C:2006:431, punt 50 u l-ġurisprudenza ċċitata). Barra minn hekk, skont l-Artikolu 50 tal-Karta tad-drittijiet fundamentali tal-Unjoni Ewropea, l-ebda persuna ma tista’ terġa’ tkun ipproċessata jew ikkundannata għal reat li għalih tkun diġà nstabet mhux ħatja jew ikkundannata fl-Unjoni b’sentenza kriminali definittiva skont il-liġi.
71
Fil-kuntest tal-ħames motiv, ir-Repubblika Portugiża ssostni li l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata wara l-annullament tal-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni tikkostitwixxi ksur tal-prinċipju ta’ ne bis in idem.
72
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li fil-kuntest tal-mekkaniżmu previst mill-Artikolu 260(2) TFUE huwa inerenti li l-likwidazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni tkun biss att ta’ eżekuzzjoni tal-kundanna tal-Istat Membru inkwistjoni għall-pagamenti ta’ penalità li jirriżultaw mis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. Għalhekk, f’dan il-każ, teżisti biss kundanna waħda, jiġifieri l-pagamenti ta’ penalità deċiżi bis-sentenza tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3), fejn l-ewwel deċiżjoni ta’ likwidazzjoni u d-deċiżjoni kkontestata jikkostitwixxu, l-iktar l-iktar, żewg modalitajiet ta’ eżekuzzjoni. Għaldaqstant, fil-każ fejn hija tkun għall-ewwel darba llikwidat il-pagamenti ta’ penalità f’deċiżjoni li ġiet iddikjarata illegali mill-qorti tal-Unjoni, il-Kummissjoni hija fondata, u saħansitra obbligata li (ara l-punt 64 iktar ’il fuq), twettaq likwidazzjoni ġdida permezz ta’ deċiżjoni ġdida, mingħajr ma tikser, billi tagħmel dan, il-prinċipju ta’ ne bis in idem.
73
Konsegwentement, il-ħames motiv għandu jiġi miċħud bħala manifestament infondat fid-dritt.
Fuq is-sitt motiv, ibbażat fuq il-ksur tat-tqassim tal-kompetenzi bejn l-Unjoni u l-Istati Membri
74
Ir-Repubblika Portugiża tqis li d-deċiżjoni kkontestata tillimita l-possibiltà li l-Istati Membri jipprevedu perijodi ta’ vacatio legis. Għalhekk, il-Kummissjoni ma osservatx it-tqassim tal-kompetenzi bejn l-Unjoni u l-Istati Membri.
75
Ir-Repubblika Portugiża ssostni li, f’dan il-każ, kien meħtieġ perijodu ta’ tletin jum vacatio legis – u, għalhekk, b’mod konformi mal-prinċipju ta’ proporzjonalità – sabiex individwi u amministrazzjonijiet pubbliċi jkunu jistgħu jippreparaw ruħhom, minn naħa, għall-għajbien ta’ sistema ta’ responsabilità amministrattiva li kienet ilha fis-seħħ għal erbgħin sena u, min-naħa l-oħra, għas-sostituzzjoni tagħha bis-sistema l-ġdida ta’ responsabbiltà stabbilita bil-Ligi Nru 67/2007. Id-determinazzjoni tad-data xierqa għad-dħul fis-seħħ ta’ liġi ġdida taqa’ fil-marġni ta’ diskrezzjoni tal-Istati Membri. Għall-kuntrarju, id-deċiżjoni kkontestata tirriżulta mir-rieda tal-Kummissjoni li tirrestrinġi s-setgħat tal-Istati Membri, bi ksur tar-regoli li jirregolaw it-tqassim tal-kompetenzi bejn l-Unjoni u l-Istati Membri.
76
Il-Kummissjoni tikkontesta dan l-argument.
77
Kuntrarjament għal dak li hija ssostni, f’dan il-każ ir-Repubblika Portugiża baqgħet manifestament libera li tiddeferixxi d-dħul fis-seħħ tal-Liġi Nru 67/2007 tul perijodu ta’ żmien li hija stess iffissat it-tul tiegħu. Għalhekk, hija adottat din il-liġi, meħtieġa sabiex ittemm in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat mill-Qorti tal-Ġustizzja, f’tali data li, fid-dawl tal-perijodu li hija għażlet liberament, id-dħul fis-seħħ tagħha sar wara li ngħatat is-sentenza tal-10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3). Għal din ir-raġuni, kif jirriżulta mill-punt 34 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni ġustament qieset li hija kienet obbligata li tħallas il-pagamenti ta’ penalità llikwidati fid-deċiżjoni kkontestata.
78
Għaldaqstant, anki s-sitt motiv għandu jiġi miċħud bħala manifestament infondat fid-dritt. Għalhekk, mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li r-rikors għandu jiġi miċħud bħala manifestament infondat fid-dritt.
Fuq l-ispejjeż
79
Skont l-Artikolu 134(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li r-Repubblika Portugiża tilfet, hija għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla)
tordna:
1)
Ir-rikors huwa miċħud bħala manifestament infondat fid-dritt.
2)
Ir-Repubblika Portugiża hija kkundannata għall-ispejjeż.
Magħmul fil-Lussemburgu, fis-27 ta’ Ġunju 2016.
Reġistratur
E. Coulon
Il-President
S. Frimodt Nielsen
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Portugiż.