62023TJ1042_RES
Kawża T‑1042/23
BSW – management company of “BMC” holding
vs
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (Ir-Raba’ Awla) tad-19 ta’ Marzu 2025
“Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Miżuri restrittivi meħuda fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Bjelorussja u tal-involviment tal-Bjelorussja fl-aggressjoni Russa kontra l-Ukraina – Iffriżar ta’ fondi – Listi tal-persuni, tal-entitajiet u tal-organi li għalihom japplika l-iffriżar tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi – Inklużjoni ta’ isem ir-rikorrenti fil-lista – Appoġġ għar-reġim ta’ Lukashenka – Benefiċċju mir-reġim ta’ Lukashenka – Impriża li tappartjeni lill-Istat – Żball ta’ evalwazzjoni – Dritt għall-proprjetà – Libertà ta’ intrapriża”
L-Unjoni Ewropea – Stħarriġ ġudizzjarju tal-legalità tal-atti tal-istituzzjonijiet – Miżuri restrittivi meħuda kontra l-Bjelorussja – Iffriżar ta’ fondi ta’ ċerti persuni u entitajiet fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Bjelorussja – Portata tal-istħarriġ – Obbligu li l-awtorità kompetenti tal-Unjoni tistabbilixxi, fil-każ ta’ kontestazzjoni, il-fondatezza tal-motivi invokati kontra l-persuni jew l-entitajiet ikkonċernati – Inklużjoni fil-listi bbażata fuq sensiela ta’ indizji preċiżi, konkreti u konkordanti
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 47; Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/642/PESK, kif emendata bid-Deċiżjoni (PESK) 2023/1592, Anness I; Regolamenti tal-Kunsill Nru 765/2006, Anness I, u 2023/1591)
(ara l-punti 31 sa 33)
Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Miżuri restrittivi kontra l-Bjelorussja – Kriterji għall-adozzjoni tal-miżuri restrittivi – Persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet u organi li jibbenefikaw mir-reġim ta’ Lukashenka jew jappoġġawh – Kunċett ta’ appoġġ għar-reġim – Żball ta’ evalwazzjoni – Assenza
(Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/642/PESK, kif emendata bid-Deċiżjoni (PESK) 2023/1592, Anness I; Regolamenti tal-Kunsill Nru 765/2006, Anness I, u 2023/1591)
(ara l-punti 34 sa 47, 62 u 80)
Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Miżuri restrittivi kontra l-Bjelorussja – Kriterji għall-adozzjoni tal-miżuri restrittivi – Persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet u organi li jibbenefikaw mir-reġim ta’ Lukashenka jew jappoġġawh – Appoġġ lill-gvern – Kunċett – Ħlas lill-Istat, minn entità pubblika, ta’ somom b’applikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni tal-Istat li timponi dan – Inklużjoni – Klassifikazzjoni tal-imsemmija somom bħala taxxa jew bħala dividendi – Assenza ta’ effett
(Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/642/PESK, Artikolu 4(1)(b); Regolamenti tal-Kunsill Nru 765/2006, Artikolu 2(5), u Nru 1014/2012)
(ara l-punti 48 sa 61)
Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Miżuri restrittivi kontra l-Bjelorussja – Kriterji għall-adozzjoni tal-miżuri restrittivi – Persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet u organi li jibbenefikaw mir-reġim ta’ Lukashenka jew jappoġġawh – Kunċett ta’ benefiċċju – Żball ta’ evalwazzjoni – Assenza
(Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/642/PESK, kif emendata bid-Deċiżjoni (PESK) 2023/1592, Anness I; Regolamenti tal-Kunsill Nru 765/2006, Anness I, u 2023/1591)
(ara l-punti 63 sa 65, u 73 sa 80)
Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Miżuri restrittivi kontra l-Bjelorussja – Kamp ta’ applikazzjoni – Persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet u organi li jibbenefikaw mir-reġim ta’ Lukashenka jew jappoġġawh – Kunċett – Persuni li wettqu l-imsemmija atti fil-passat, minkejja l-assenza ta’ provi tal-involviment jew tal-parteċipazzjoni attwali f’tali atti – Inklużjoni
(Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/642/PESK, Artikolu 4(1)(b); Regolamenti tal-Kunsill Nru 765/2006, Artikolu 2(5), u Nru 1014/2012)
(ara l-punt 69)
Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Miżuri restrittivi kontra l-Bjelorussja – Iffriżar ta’ fondi ta’ ċerti persuni u entitajiet fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Bjelorussja – Restrizzjoni fuq id-dritt għall-proprjetà u fuq il-libertà tal-intrapriża – Ammissibbiltà – Kundizzjonijiet – Restrizzjoni prevista mil-liġi – Osservanza tal-kontenut essenzjali tad-dritt invokat – Tiftix ta’ għan ta’ interess ġenerali, irrikonoxxut bħala tali mill-Unjoni – Osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità – Kundizzjonijiet sodisfatti
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikoli 16, 17 u 52(1); Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/642/PESK, kif emendata bid-Deċiżjoni (PESK) 2023/1592, Anness I; Regolamenti tal-Kunsill Nru 765/2006, Anness I, u 2023/1591)
(ara l-punti 91 sa 106)
Sunt
Fis-sentenza tagħha, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors għal annullament ippreżentat minn AAT Byelorussian Steel Works ‑ management company of “Byelorussian Metallurgical Company” holding (BSW ‑ management company of “BMC” holding) kontra l-atti li permezz tagħhom il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea inkluda, f’Awwissu 2023 (
1
), isem din il-kumpannija fil-lista ta’ persuni u ta’ entitajiet li huma s-suġġett ta’ miżuri restrittivi minħabba s-sitwazzjoni fil-Bjelorussja u minħabba l-involviment tal-Bjelorussja fl-aggressjoni Russa kontra l-Ukraina. Hija kkompletat il-ġurisprudenza dwar it-teħid inkunsiderazzjoni, bħala element li jista’ juri l-appoġġ mogħti minn din l-impriża lir-reġim, ta’ ħlasijiet ta’ taxxi lill-Istat minn impriża pubblika li tkun kompletament proprjetà tiegħu.
Din il-kawża tressqet fil-kuntest ta’ sensiela ta’ miżuri restrittivi adottati mill-Unjoni Ewropea sa mill-2004 minħabba s-sitwazzjoni fil-Bjelorussja fir-rigward tad-demokrazija, tal-Istat tad-dritt u tad-drittijiet tal-bniedem, u minħabba l-involviment tal-Bjelorussja fl-aggressjoni Russa kontra l-Ukraina. Fi żmien il-fatti tal-kawża, ir-rikorrenti, waħda mill-ikbar impriżi tal-pajjiż, kienet attiva fil-qasam tal-prodotti tal-azzar. Il-fondi u r-riżorsi ekonomiċi tagħha kienu ġew iffriżati minħabba li hija kienet tislet benefiċċju mir-reġim tal-President Lukashenka, kienet tappoġġjah (
2
) u kienet responsabbli għar-repressjoni tas-soċjetà ċivili (
3
).
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fir-rigward tal-motiv ibbażat fuq żball ta’ evalwazzjoni, il-Qorti Ġenerali qieset li l-Kunsill ma wettaq ebda żball meta qies, fil-kuntest tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni 2023/1592 u tar-Regolament 2023/1591, li r-rikorrenti kienet tikkostitwixxi sors importanti ta’ dħul kemm għar-reġim ta’ Lukashenka kif ukoll għall-Istat Bjelorussu, li kien jibbenefika direttament minn dan id-dħul, u li, konsegwentement, hija kienet tappoġġja lir-reġim ta’ Lukashenka fis-sens tal-Artikolu 4(1)(b) tad-Deċiżjoni 2012/642.
Il-Qorti Ġenerali osservat li, sabiex qies li r-rikorrenti kienet tappoġġja lir-reġim, il-Kunsill ħa inkunsiderazzjoni b’mod partikolari l-ammonti kunsiderevoli tat-taxxi mħallsa mir-rikorrenti lill-Istat Bjelorussu. Għalkemm kien diġà ġie deċiż li l-Kunsill ma jistax jiddeduċi, mis-sempliċi ħlas ta’ taxxi, “appoġġ lir-reġim”, il-Qorti Ġenerali osservat li f’dan il-każ is-sitwazzjoni kienet differenti. Il-kawża inkwistjoni (
4
) kienet tirrigwarda l-appoġġ lir-reġim minn persuni fiżiċi u minn persuni ġuridiċi privati, li kienu suġġetti għall-obbligu li jħallsu t-taxxi bħala “obbligu legali applikabbli għall-kontribwenti Bjelorussi kollha”. F’dan il-każ, ir-rikorrenti kienet persuna ġuridika pubblika li kienet proprjetà tal-Istat u li l-kapital kollu tagħha kien miżmum mir-Repubblika tal-Bjelorussja.
Il-Qorti Ġenerali ppreċiżat, barra minn hekk, li l-fatt li somom li jitħallsu lill-gvern jiġu kklassifikati bħala taxxa jew bħala dividend ma huwiex determinanti sabiex jiġi identifikat “appoġġ lill-gvern”. Fil-fatt, fiż-żewġ każijiet, dawn ikunu somom imħallsa lill-Istat minn entità pubblika, b’applikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni tal-Istat li timponi dan il-ħlas. L-esklużjoni ta’ tali ħlasijiet minn dan il-kunċett ta’ “appoġġ lill-gvern”, għas-sempliċi raġuni li s-somom dovuti huma kklassifikati bħala taxxi, tista’ tippermetti li r-regoli tal-Unjoni jiġu evażi. Evidentement, żieda tar-rata tat-taxxa fuq il-profitti, iġġenerati minn tali entitajiet, tista’ tiġi stabbilita bħala korrispettiv għat-tnaqqis tal-ammont tad-dividendi, li l-ħlas tagħhom favur l-Istat ikun impost fuq il-kumpanniji pubbliċi kollha mil-leġiżlazzjoni nazzjonali.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Istat jista’ jiddisponi mid-dħul u mill-profitti tar-rikorrenti billi juża kemm strumenti tad-dritt pubbliku, bħat-taxxi, kif ukoll strumenti derivati mid-dritt tal-proprjetà, bħalma huma d-dividendi. Il-forma li fiha r-riżorsi tar-rikorrenti jiġu ttrasferiti lill-Istat tiddependi wkoll minn dan tal-aħħar, inkwantu leġiżlatur u proprjetarju. F’dak li jirrigwarda r-riżorsi rċevuti b’appoġġ għar-reġim, ftit huwa rilevanti jekk l-Istat jirċevihomx fil-forma ta’ taxxi mħallsa minn impriża pubblika jew fil-forma ta’ dividendi, jiġifieri fil-forma ta’ parteċipazzjoni fil-profitt ta’ din l-impriża wara t-taxxi.
Barra minn hekk, kif kien jirriżulta mir-raġunijiet għall-inklużjoni ta’ isem ir-rikorrenti fil-listi inkwistjoni, ir-rikorrenti kienet “intrapriża statali unika fl-industrija metallurġika fil-Belarussja u fost l-akbar kumpaniji fil-pajjiż” u, “[b]ħala tali, hija sors ewlieni ta’ dħul għar-reġim ta’ Lukashenka”. Minn dan isegwi li d-dħul jew il-profitti kollha ġġenerati mir-rikorrenti setgħu jitħallsu lill-Istat, indipendentement mill-forma li tali appoġġ seta’ jkollu.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, il-Qorti Ġenerali qieset li, f’dak li jirrigwarda impriża li l-kapital kollu tagħha huwa miżmum mill-Istat, il-ħlas tad-dividendi, kif ukoll tat-taxxi, jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex jiġi stabbilit jekk din l-impriża tirrappreżentax sors importanti ta’ dħul għar-reġim fil-kuntest tal-analiżi tal-eventwali appoġġ għal dan ir-reġim. Hija kkonstatat, f’dan ir-rigward, li fl-2021 ir-rikorrenti kienet ħallset taxxa fuq id-dħul li kienet tammonta għal USD 11600000, kontribuzzjonijiet lill-fond ta’ protezzjoni soċjali li kienu jammontaw għal USD 27900000 u taxxa fuq il-proprjetà mibnija u mhux mibnija li kienet tammonta għal USD 6780000.
(
1
)	Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (PESK) 2023/1592 tat-3 ta’ Awwissu 2023 li timplimenta d-Deċiżjoni 2012/642/PESK dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Belarussja u l-involviment tal-Belarussja fl-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna (ĠU 2023, L 195 I, p. 1) u Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2023/1591 tat-3 ta’ Awwissu 2023 li jimplimenta l-Artikolu 8a(1) tar-Regolament (KE) Nru 765/2006 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Belarussja u l-involviment tal-Belarussja fl-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna (ĠU 2023, L 195 I, p. 1).
(
2
)	Ara l-Artikolu 4(1) (b) tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/642/PESK tal-15 ta’ Ottubru 2012 dwar miżuri restrittivi kontra l-Bjelorussja (ĠU 2012, L 285, p. 1) u l-Artikolu 2(1) u (5) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 765/2006 dwar miżuri restrittivi kontra l-President Lukashenko u ċerti uffiċjali tal-Belarus (ĠU 2008, L 352M, p. 432), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 1014/2012 tas-6 ta’ Novembru 2012 (ĠU 2012, L 307, p. 1).
(
3
)	Ara l-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2012/642/PESK u l-Artikolu 2(4) tar-Regolament (KE) Nru 765/2006.
(
4
)	Sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2015, Chyzh et vs Il-Kunsill (T‑276/12, mhux ippubblikata, EU:T:2015:748, punt 169).