62017CJ0058
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Sitt Awla)
18 ta’ Jannar 2018 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Ambjent – Skema għall-iskambju ta’ kwoti ta’ emissjoni ta’ gassijiet serra fl-Unjoni Ewropea – Direttiva 2003/87/KE – Artikolu 10a – Regoli tranżitorji għall-allokazzjoni armonizzata mingħajr ħlas ta’ kwoti ta’ emissjoni – Perijodu 2013‑2020 – Deċiżjoni 2011/278/UE – Artikolu 3(h) – Kunċett ta’ ‘subinstallazzjoni ta’ emissjonijiet minn proċess’ – Emissjonijiet li jirriżultaw mill-kombustjoni ta’ karbonju mhux kompletament ossidizzat – Residwi likwidi – Esklużjoni”
Fil-Kawża C‑58/17,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Verwaltungsgericht Berlin (il-Qorti Amministrattiva ta’ Berlin, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tal-24 ta’ Jannar 2017, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-3 ta’ Frar 2017, fil-proċedura
INEOS Köln GmbH
vs
Ir‑Repubblika Federali tal-Ġermanja,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Sitt Awla),
komposta minn C. G. Fernlund, President tal-Awla, A. Arabadjiev u E. Regan (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: H. Saugmandsgaard Øe,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal INEOS Köln GmbH, minn S. Altenschmidt u A. Sitzer, Rechtsanwälte,
–
għall-Gvern Ġermaniż, minn T. Henze u J. Möller, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. C. Becker u C. Zadra, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(h) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2011/278/UE tas-27 ta’ April 2011 li tiddetermina regoli tranżitorji madwar l-Unjoni kollha għal allokazzjoni armonizzata mingħajr ħlas tal-kwoti tal-emissjonijiet skont l-Artikolu 10a tad-Direttiva 2003/87/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2011/278/UE) (ĠU L 130, p. 1).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn INEOS Köln GmbH (iktar ’il quddiem “INEOS”) u l-Bundesrepublik Deutschland (ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja), irrappreżentata mill-Umweltbundesamt (l-Uffiċċju Federali tal-Ambjent), dwar iċ-ċaħda tal-applikazzjoni tagħha għall-allokazzjoni mingħajr ħlas ta’ kwoti ta’ emissjoni ta’ gassijiet serra (iktar ’il quddiem il-“kwoti ta’ emissjoni”), sa fejn din tirrigwarda emissjonijiet li jirriżultaw mill-kombustjoni ta’ karbonju mhux kompletament ossidizzat li jinsab f’residwi likwidi.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttivi 2003/87/KE u 2009/29/KE
3
Id-Direttiva 2003/87/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Ottubru 2003 li tistabbilixxi skema għall-iskambju ta’ kwoti ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra ġewwa l-Komunità u li temenda d-Direttiva [tal-Kunsill] 96/61/KE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 7, p. 631), kif emendata bid-Direttiva 2009/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2009 (ĠU 2009, L 140, p. 63) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 2003/87”), tipprevedi, fl-Artikolu 10a tagħha, bit-titolu “Regoli tranżitorji madwar il-Komunità kollha għal allokazzjoni gratis armonizzata”:
“1.   Sal-31 ta’ Diċembru 2010, il-Kummissjoni għandha tadotta, miżuri ta’ implimentazzjoni sabiex ikunu applikabbli mal-Komunità kollha li jkunu kompletament armonizzati għall-allokazzjoni tal-kwoti […]
[…]
Il-miżuri msemmija fl-ewwel subparagrafu għandhom, safejn ikun fattibbli, jiddeterminaw punti ta’ riferiment ex ante Komunitarji sabiex jiżguraw li l-allokazzjoni sseħħ b’mod li tagħti inċentivi għal tnaqqis fl-emissjonijiet ta’ gass serra u għal teknika ta’ effiċjenza fl-enerġija, billi tqis it-teknika l-aktar effiċjenti, is-sostituti, il-proċessi alternattivi ta’ produzzjoni, il-koġenerazzjoni b’effiċjenza għolja, l-irkupru effiċjenti tal-enerġija mill-gassijiet tal-iskart [residwi], l-użu tal-bijomassa u tal-ġabra u l-ħażna tas-CO2, fejn dawn il-faċilitajiet ikunu disponibbli, u ma għandhiex tipprovdi inċentivi biex jiżdiedu l-emissjonijiet. […]
[…]
11.   Suġġett għall-Artikolu 10b, l-ammont ta’ kwoti allokati gratis taħt il-paragrafi 4 sa 7 ta’ dan l-Artikolu fl-2013 għandu jkun 80 % tal-kwantità determinata konformement mal-miżuri msemmija fil-paragrafu 1 u mbagħad l-allokazzjoni gratis għandha tonqos kull sena b’ammonti ugwali sakemm jirriżulta f’allokazzjoni gratis ta’ 30 % fl-2020, bil-ħsieb li tintlaħaq sitwazzjoni fejn ma jkun hemm l-ebda allokazzjoni gratis fl-2027.
[…]”
4
Skont il-premessa 23 tad-Direttiva 2009/29:
“Għandha tingħata allokazzjoni gratis tranżitorja għal istallazzjonijiet permezz ta’ regoli madwar il-Komunità (‘punti ta’ riferiment ex ante’) kollha sabiex tinżamm minima d-distorsjoni tal-kompetizzjoni ġewwa l-Komunità. Dawk ir-regoli għandhom iqisu t-teknika l-aktar effiċjenti fil-gassijiet serra u fl-enerġija, is-sostituti, il-proċessi ta’ produzzjoni alternattivi, l-użu tal-bijomassa, l-enerġiji rinovabbli u l-ġabra u l-ħażna tal-gassijiet serra. Kwalunkwe regola bħal din ma għandhiex tagħti inċentivi biex jiżdiedu l-emissjonijiet […]. Dawk ir-regoli armonizzati jistgħu wkoll iqisu l-emissjonijiet relatati mal-użu tal-gassijiet minn skart [residwi] kombustibbli meta l-produzzjoni ta’ dawn il-gassijiet tal-iskart ma tkunx tista’ tiġi evitata fil-proċess industrijali; f’dan ir-rigward, ir-regoli jistgħu jipprovdu għal kwoti li jiġu allokati gratis lill-operaturi konċernati ta’ istallazzjonijiet li jaħarqu gassijiet tal-iskart jew lill-operaturi ta’ istallazzjonijiet fejn joriġinaw dawn il-gassijiet. […]”
Id-Deċiżjoni 2011/278
5
Permezz tad-Deċiżjoni 2011/278, il-Kummissjoni ddeterminat, skont l-Artikolu 10a tad-Direttiva 2003/87, il-bażijiet armonizzati li fuqhom l-Istati Membri għandhom jikkalkolaw, għal kull sena, in-numru ta’ kwoti ta’ emissjoni allokati mingħajr ħlas lil kull installazzjoni li tinsab fit-territorju tagħhom.
6
Il-premessi 1, 8, 12 u 32 ta’ din id-deċiżjoni jistabbilixxu:
“(1)
L-Artikolu 10a tad-Direttiva [2003/87] jirrikjedi li l-miżuri ta’ implimentazzjoni mal-Komunità kollha u kompletament armonizzati għall-allokazzjoni ta’ kwoti tal-emissjonijiet mingħajr ħlas għandhom, safejn ikun fattibbli, jiddeterminaw parametri referenzjarji ex-ante sabiex jiżguraw li l-allokazzjoni mingħajr ħlas tal-kwoti tal-emissjonijiet isseħħ b’mod li tagħti inċentivi għat-tnaqqis fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra u għal tekniki effiċjenti fl-użu tal-enerġija, billi jitqiesu t-tekniki l-aktar effiċjenti, is-sostituti, il-proċessi alternattivi tal-produzzjoni, il-koġenerazzjoni b’effiċjenza għolja, l-irkupru effiċjenti tal-enerġija mill-gassijiet ta’ skart [residwi], l-użu tal-bijomassa u tal-ġabra u l-ħażna tad-diossidu tal-karbonju, meta dawn il-faċilitajiet huma disponibbli, u ma għandhomx jipprovdu inċentivi biex jiżdiedu l-emissjonijiet. […]
[…]
(8)
Għad-determinazzjoni tal-valuri tal-parametri referenzjarji, il-Kummissjoni użat bħala l-punt tat-tluq il-medja aritmetrika tar-rendiment tal-gassijiet serra tal-installazzjonijiet li jiffurmaw l-ogħla 10 % tal-aktar installazzjonijiet effiċjenti tal-gassijiet serra fl-2007 u fl-2008 li għalihom inġabret id-dejta. Barra minn hekk, il-Kummissjoni, skont l-Artikolu 10a(1) tad-Direttiva [2003/87], analizzat għas-setturi kollha, li għalihom huwa stipulat fl-Anness I parametru referenzjarju ta’ prodott, fuq il-bażi ta’ informazzjoni addizzjonali li waslet mingħand diversi sorsi u fuq il-bażi ta’ studju ddedikat li janalizza t-tekniki l-aktar effiċjenti u l-potenzjal ta’ tnaqqis fil-livell Ewropew u internazzjonali, jekk dawn il-punti tat-tluq jirriflettux biżżejjed it-tekniki l-aktar effiċjenti, is-sostituti, il-proċessi alternattivi tal-produzzjoni, il-koġenerazzjoni b’effiċjenza għolja, l-irkupru effiċjenti tal-enerġija mill-gassijiet ta’ skart, l-użu tal-bijomassa u tal-ġabra u l-ħażna tad-diossidu tal-karbonju, meta dawn il-faċilitajiet huma disponibbli. […]
[…]
(12)
Meta l-kisba ta’ parametru referenzjarju ta’ prodott ma kinitx fattibbli, imma jkun hemm gassijiet serra eliġibbli għall-allokazzjoni mingħajr ħlas tal-kwoti tal-emissjonijiet, dawn il-kwoti għandhom ikunu allokati fuq il-bażi ta’ mudelli ġeneriċi ta’ riżerva. Ġiet żviluppata ġerarkija ta’ tliet mudelli ta’ riżerva sabiex ikun immassimizzat it-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra u l-iffrankar mill-enerġija għal mill-inqas xi partijiet mill-proċessi ta’ produzzjoni kkonċernati. Il-parametru referenzjarju tas-sħana huwa applikabbli għall-proċessi tal-konsum tas-sħana meta jintuża trasportatur tas-sħana li jista’ jitkejjel. Il-parametru referenzjarju tal-fjuwil huwa applikabbli meta tiġi kkunsmata sħana li ma tistax titkejjel. […] Għall-emissjonijiet minn proċessi, il-kwoti tal-emissjonijiet għandhom ikunu allokati fuq il-bażi tal-emissjonijiet storiċi. Sabiex ikun żgurat li l-allokazzjoni mingħajr ħlas tal-kwoti tal-emissjonijiet għal tali emissjonijiet tipprovdi inċentivi biżżejjed għat-tnaqqis fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra u biex tkun evitata kwalunkwe differenza fit-trattament tal-emissjonijiet minn proċess li huma allokati fuq il-bażi tal-emissjonijiet storiċi u dawk fi ħdan il-konfini tas-sistema ta’ parametru referenzjarju ta’ prodott, il-livell storiku tal-attività ta’ kull installazzjoni għandu jkun immultiplikat b’fattur ugwali għal 0,9700 biex ikun stabbilit in-numru tal-kwoti tal-emissjonijiet mingħajr ħlas.
[…]
(32)
Huwa wkoll xieraq li l-parametri referenzjarji ta’ prodott iqisu l-irkupru effiċjenti tal-enerġija mill-gassijiet ta’ skart u l-emissjonijiet relatati mal-użu tagħhom. Għal dan il-għan, għad-determinazzjoni tal-valuri tal-parametri referenzjarji ta’ prodotti li l-produzzjoni tagħhom tiġġenera l-gassijiet bħala skart, tqies sew il-kontenut tal-karbonju ta’ dawn il-gassijiet ta’ skart. Meta l-gassijiet ta’ skart ikunu esportati mill-proċess tal-produzzjoni lil hinn mill-konfini tas-sistema tal-parametru referenzjarju tal-prodott rilevanti u jinħarqu għall-produzzjoni tas-sħana ’l barra mill-konfini tas-sistema ta’ parametru referenzjarju ta’ proċess hekk kif iddefinit fl-Anness I, l-emissjonijiet relatati għandhom jitqiesu permezz tal-allokazzjoni ta’ kwoti tal-emissjonijiet addizzjonali fuq il-bażi tal-parametru referenzjarju tas-sħana jew tal-fjuwil. Minħabba l-prinċipju ġenerali li jgħid li l-ebda kwota tal-emissjonijiet ma għandha tkun allokata mingħajr ħlas fir-rigward ta’ kwalunkwe produzzjoni tal-elettriku, biex ikun evitat kull xkiel mhux xieraq għall-kompetizzjoni fis-swieq tal-elettriku fornut lill-installazzjonijiet industrijali u billi jitqies il-prezz tal-karbonju inerenti fl-elettriku, huwa xieraq li, meta l-gassijiet ta’ skart ikunu esportati mill-proċess tal-produzzjoni lil hinn mill-konfini tas-sistema tal-parametru referenzjarju ta’ prodott rilevanti u jinħarqu għall-produzzjoni tal-elettriku, l-ebda kwota addizzjonali ma tkun allokata lil hinn mis-sehem tal-kontenut tal-karbonju tal-gass tal-iskart meqjus fil-parametru referenzjarju ta’ prodott rilevanti.”
7
Skont l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni 2011/278, bit-titolu “Definizzjonijiet”:
“Għall-finijiet ta’ din id-Deċiżjoni, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
(h)
‘subinstallazzjoni ta’ emissjonijiet minn proċess’ tfisser […] emissjonijiet li ġejjin u li jirriżultaw mill-kombustjoni ta’ karbonju mhux kompletament ossidizzat prodott bħala riżultat tal-attivitajiet li ġejjin għall-iskop tal-produzzjoni ta’ sħana li titkejjel, sħana li ma titkejjilx jew elettriku sakemm l-emissjonijiet li kieku jirriżultaw mill-kombustjoni ta’ ammont ta’ gass naturali, ekwivalenti għall-kontenut tal-enerġija li tista’ teknikament tintuża tal-karbonju maħruq mhux ossidizzat kompletament, jiġu mnaqqsa:
[…]
(iv)
is-sinteżi kimika fejn il-materjal bil-karbonju jipparteċipa fir-reazzjoni, għal skop primarju li mhuwiex il-ġenerazzjoni tas-sħana;
[…]”
8
L-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni 2011/278, bit-titolu “Diviżjoni f’subinstallazzjonijiet”, jipprevedi:
“1.   Għall-finijiet ta’ din id-Deċiżjoni, l-Istati Membri għandhom jaqsmu kull installazzjoni eliġibbli għall-allokazzjoni mingħajr ħlas ta’ kwoti tal-emissjonijiet skont l-Artikolu 10a tad-Direttiva [2003/87] f’subinstallazzjoni waħda jew aktar minn dawn li ġejjin, kif meħtieġ:
(a)
subinstallazzjoni ta’ parametru referenzjarju ta’ prodott;
(b)
subinstallazzjoni ta’ parametru referenzjarju tas-sħana;
(c)
subinstallazzjoni ta’ parametru referenzjarju tal-fjuwil;
(d)
subinstallazzjoni tal-emissjonijiet minn proċess.
[…]”
9
L-Artikolu 10 tad-Deċiżjoni 2011/278, bit-titolu “L-allokazzjoni fil-livell ta’ installazzjoni”, jipprovdi:
“1.   Fuq il-bażi tad-dejta miġbura skont l-Artikolu 7, l-Istati Membri għandhom, għal kull sena, jikkalkolaw in-numru ta’ kwoti tal-emissjonijiet allokati mingħajr ħlas mill-2013 ’il quddiem lil kull installazzjoni eżistenti fit-territorju tagħhom skont il-paragrafi 2 sa 8.”
2.   Għall-fini ta’ din il-kalkolazzjoni, l-Istati Membri għandhom l-ewwel jiddeterminaw in-numru annwali preliminari tal-kwoti tal-emissjonijiet allokati mingħajr ħlas lil kull subinstallazzjoni separatament kif ġej:
[…]
(b)
għal:
[…]
(iii)
is-subinstallazzjoni ta’ emissjonijiet minn proċess, in-numru annwali preliminari tal-kwoti tal-emissjonijiet allokati mingħajr ħlas għal sena partikolari għandu jikkorrispondi mal-livell storiku ta’ attività relatat mal-proċess immultiplikat b’0,9700.”
Id-dritt Ġermaniż
10
L-Artikolu 9(1) tat-Treibhausgas-Emissionshandelgesetz (il-Liġi dwar l-iskambju ta’ drittijiet ta’ emissjoni ta’ gassijiet serra), tal-21 ta’ Lulju 2011 (BGBl. 2011 I, p. 1475), jipprevedi li l-operaturi ta’ installazzjonijiet għandhom jingħataw allokazzjoni mingħajr ħlas ta’ drittijiet ta’ emissjoni skont il-prinċipji stabbiliti fl-Artikolu 10a tad-Direttiva 2003/87 u mid-Deċiżjoni 2011/278.
11
Il-punt 17 tal-Artikolu 2 tal-Verordnung über die Zuteilung von Treibhausgas-Emissionberechtigungen in der Handelsperiode 2013 bis 2020 (ir-Regolament dwar l-allokazzjoni tal-kwoti ta’ emissjoni ta’ gassijiet serra għall-perijodu ta’ skambju 2013 sal-2020), tas-26 ta’ Settembru 2011 (BGBl. 2011 I, p. 1921, iktar ’il quddiem iz- “ZuV 2020”), jiddefinixxi l-kunċett ta’ “gass residwu” kif ġej:
“taħlita ta’ gass li jkun fih karbonju mhux kompletament ossidizzat prodott bħala prodott sekondarju tal-proċessi msemmija fil-punt 29(b), b’tali mod li l-kontenut tal-enerġija kimika tiegħu huwa biżżejjed sabiex dan jaqbad waħdu u mingħajr injezzjoni addizzjonali ta’ karburant jew, meta dan jitħallat ma’ karburanti li għandhom setgħa kalorifika ħafna ikbar, sabiex jikkontribwixxi b’mod sinjifikattiv għall-kontribut totali ta’ enerġija”.
12
Skont il-punt 29 tal-Artikolu 2 taz-ZuV 2020, il-kunċett ta’ “subinstallazzjoni ta’ emissjonijiet minn proċess” jirrigwarda:
“[…]
b)
l-emissjonijiet tad-dijossidu tal-karbonju li huma prodotti barra mil-limiti tas-sistema ta’ subinstallazzjoni b’valur ta’ emissjoni għal kull prodott, li jirriżultaw mill-attivitajiet li ġejjin:
[…]
dd)
is-sintesijiet kimiċi li fihom il-materjal li fih il-karbonju jipparteċipa fir-reazzjoni, meta l-għan primarju ma huwiex il-ġenerazzjoni tas-sħana;
[…]
c)
l-emissjonijiet relatati mal-kombustjoni ta’ karbonju mhux kompletament ossidizzat li jirriżultaw mill-attivitajiet imsemmija fis-subparagrafu (b) għall-finijiet tal-produzzjoni ta’ sħana li tista’ titkejjel, ta’ sħana li ma tistax titkejjel jew ta’ elettriku, sakemm jitnaqqsu l-emissjonijiet li jirriżultaw mill-kombustjoni ta’ ammont ta’ gass naturali ekwivalenti għall-kontenut tal-enerġija teknikament utilizzabbli tal-karbonju mhux ossidizzat li huwa s-suġġett ta’ kombustjoni.”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
13
INEOS topera sit industrijali petrokimiku li jinkludi diversi installazzjonijiet għall-manifattura ta’ prodotti bażiċi tal-kimika organika u li fih huwa integrat impjant termiku ta’ tip industrijali. Dan tal-aħħar għandu l-funzjoni li jipprovdi lil dan is-sit bi fwar tal-ilma permezz tal-kombustjoni, b’mod partikolari, tar-residwi likwidi u gassużi li jirriżultaw mill-proċessi ta’ manifattura tal-installazzjonijiet ta’ produzzjoni kimika ta’ dan is-sit.
14
Fit-23 ta’ Jannar 2012, INEOS applikat mad-Deutsche Emissionsthandelsstelle (l-Awtorità Ġermaniża ta’ bejgħ ta’ drittijiet ta’ emissjoni, iktar ’il quddiem id-“DEHSt”) għall-allokazzjoni mingħajr ħlas ta’ kwoti ta’ emissjoni skont l-Artikolu 9(1) tal-Liġi dwar l-iskambju ta’ drittijiet ta’ emissjoni ta’ gassijiet serra, għall-perijodu ta’ skambju 2013–2020. Din l-applikazzjoni kienet tinkludi, b’mod partikolari, subinstallazzjoni ta’ emissjonijiet minn proċess prodotti mill-kombustjoni ta’ karbonju mhux kompletament ossidizzat li jirriżulta minn sintesi kimika li fiha l-materjal li fih il-karbonju jipparteċipa fir-reazzjoni, iżda li l-għan primarju tagħha ma huwiex il-ġenerazzjoni tas-sħana.
15
Permezz ta’ deċiżjoni tad-19 ta’ Frar 2014, id-DEHSt irrifjutat li talloka mingħajr ħlas kwoti għall-emissjonijiet minn proċess li jirriżultaw mill-kombustjoni ta’ residwi likwidi, għar-raġuni li l-punt 29(c) tal-Artikolu 2 taz-ZuV 2020 japplika biss għar-residwi gassużi.
16
L-ilment imressaq minn INEOS kontra din id-deċiżjoni ġie miċħud mid-DEHSt, għall-istess raġuni, permezz ta’ deċiżjoni tal-14 ta’ Settembru 2015.
17
Fid-29 ta’ Settembru 2015, INEOS ippreżentat quddiem il-Verwaltungsgericht Berlin (il-Qorti Amministrattiva ta’ Berlin, il-Ġermanja) rikors kontra dawn id-deċiżjonijiet, fejn sostniet, b’mod partikolari, li la l-punt 29(c) tal-Artikolu 2 taz-ZuV 2020 u lanqas l-Artikolu 3(h) tad-Deċiżjoni 2011/278 ma jsemmu l-istat fiżiku — solidu, likwidu jew gassuż — tal-materjal li fih il-karbonju mhux kompletament ossidizzat u li xejn ma jindika li l-applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet hija limitata għall-gassijiet residwi, kif iddefiniti fil-punt 17 tal-Artikolu 2 taz-ZuV 2020. Issa, tali limitazzjoni lanqas ma tirriżulta mir-ratio u mill-għan tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni. Fil-perspettiva ta’ ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi, kemm ir-residwi likwidi kif ukoll il-gassijiet residwi għandhom jintużaw għall-irkupru tal-enerġija, iktar milli jiġu evakwati jew jinħarqu.
18
Skont id-DEHSt, għall-kuntrarju, mill-ewwel sentenza tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 10a(1) tad-Direttiva 2003/87 u mill-premessa 23 tad-Direttiva 2009/29 jirriżulta li biss l-emissjonijiet li jirriżultaw mill-kombustjoni tal-karbonju mhux kompletament ossidizzat prodott minn gassijiet residwi jagħtu dritt għall-allokazzjoni mingħajr ħlas ta’ kwoti ta’ emissjoni.
19
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, għaldaqstant, jekk il-kombustjoni ta’ karbonju mhux kompletament ossidizzat prodott minn residwi likwidi tistax tagħti lok għal allokazzjoni mingħajr ħlas ta’ kwoti ta’ emissjoni.
20
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Verwaltungsgericht Berlin (il-Qorti Amministrattiva ta’ Berlin) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domanda preliminari li ġejja lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“Id-Deċiżjoni […] 2011/278 għandha tiġi interpretata fis-sens li ‘subinstallazzjoni ta’ emissjonijiet minn proċess’ fis-sens tal-Artikolu 3(h) ta’ din id-deċiżjoni tippreżupponi li karbonju mhux kompletament ossidizzat jinsab fi stat gassuż, jew din id-dispożizzjoni tapplika wkoll għall-karbonju mhux kompletament ossidizzat li jinsab fi stat likwidu?”
Fuq id-domanda preliminari
21
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 3(h) tad-Deċiżjoni 2011/278 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li teskludi mill-kunċett ta’ “subinstallazzjoni ta’ emissjonijiet minn proċess”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra li jirriżultaw mill-kombustjoni ta’ karbonju mhux kompletament ossidizzat fi stat likwidu.
22
Għall-finijiet tal-eżami ta’ din id-domanda, għandu jitfakkar, preliminarjament, li d-Direttiva 2003/87 għandha l-għan li tistabbilixxi skema għall-iskambju ta’ kwoti ta’ emissjoni li hija maħsuba sabiex tnaqqas l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra fl-atmosfera għal livell li jimpedixxi kull interferenza antropoġenika perikoluża tal-klima u li l-għan finali tagħha huwa l-protezzjoni tal-ambjent (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-8 ta’ Marzu 2017, ArcelorMittal Rodange u Schifflange, C‑321/15, EU:C:2017:179, punt 24).
23
Din is-sistema hija bbażata fuq loġika ekonomika, li tħeġġeġ lil kull parteċipant fiha jemetti kwantità ta’ gassijiet serra li hija inqas mill-kwoti li ġew inizjalment mogħtija lilu, sabiex jittrasferixxi l-bqija tagħhom lil parteċipant ieħor li pproduċa kwantità ta’ emissjonijiet li taqbeż il-kwoti allokati (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-8 ta’ Marzu 2017, ArcelorMittal Rodange u Schifflange, C‑321/15, EU:C:2017:179, punt 22).
24
Id-Direttiva 2003/87 hija għaldaqstant intiża li tnaqqas, minn issa sas-sena 2020, l-emissjonijiet globali ta’ gassijiet serra tal-Unjoni Ewropea b’minn tal-inqas 20 % fil-konfront tal-livelli tagħhom fis-sena 1990, f’kundizzjonijiet ekonomikament effikaċi (sentenza tat-8 ta’ Settembru 2016, E.ON Kraftwerke, C‑461/15, EU:C:2016:648, punt 23).
25
Għal dan il-għan, l-Artikolu 10a tad-Direttiva 2003/87 jipprevedi, għall-installazzjonijiet li jaqgħu taħt ċertu setturi ta’ attivitajiet, l-allokazzjoni mingħajr ħlas ta’ kwoti ta’ emissjoni, li l-kwantità tagħhom, skont l-Artikolu 10a(11), għandha titnaqqas gradwalment matul il-perijodu 2013‑2020, bil-għan li tintlaħaq l-abolizzjoni totali ta’ dawn il-kwoti mingħajr ħlas sas-sena 2027 (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-8 ta’ Settembru 2016, E.ON Kraftwerke, C‑461/15, EU:C:2016:648, punt 24, kif ukoll tas-26 ta’ Ottubru 2016, Yara Suomi et, C‑506/14, EU:C:2016:799, punt 46).
26
Skont l-Artikolu 10a(1) tad-Direttiva 2003/87, il-Kummissjoni stabbilixxiet, permezz tad-Deċiżjoni 2011/278, ir-regoli armonizzati fuq livell tal-Unjoni għall-allokazzjoni mingħajr ħlas ta’ kwoti ta’ emissjoni. Dawn ir-regoli armonizzati jikkonkretizzaw ir-rekwiżit essenzjali ta’ tnaqqis għall-minimu tad-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni fis-suq intern (sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2016, DK Recycling und Roheisen vs Il‑Kummissjoni, C‑540/14 P, EU:C:2016:469, punt 53).
27
Mill-Artikolu 10(a)(2) jirriżulta li l-Kummisjoni għandha tistabbilixxi, f’dan il-kuntest, parametri referenzjarji skont is-settur jew subsettur (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-8 ta’ Settembru 2016, Borealis et, C‑180/15, EU:C:2016:647, punt 60).
28
Hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 10(1) u (2) tad-Deċiżjoni 2011/278, permezz tal-multiplikazzjoni ta’ dawn il-parametri referenzjarji bil-livell ta’ attività storika ta’ kull subinstallazzjoni, l-Istati Membri jikkalkolaw in-numru annwali provviżorju ta’ kwoti li għandhom jiġu allokati mingħajr ħlas. Għal dan il-għan, huma obbligati li jagħmlu distinzjoni, skont l-Artikolu 6 ta din id-deċiżjoni, bejn is-subinstallazzjonijiet skont l-attività tagħhom, sabiex ikun jista’ jiġi stabbilit jekk għandux jiġi applikat “parametru referenzjarju ta’ prodott”, “parametru referenzjarju tas-sħana” jew “parametru referenzjarju tal-fjuwil” jew ukoll fattur speċifiku għas-“subinstallazzjoni tal-emissjonijiet minn proċess” (sentenza tat-8 ta’ Settembru 2016, Borealis et, C‑180/15, EU:C:2016:647, punt 61).
29
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà rrilevat li d-definizzjonijiet, li jinsabu fl-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni 2011/278, tas-subinstallazzjonijiet ta’ parametru referenzjarju ta’ prodott, ta’ parametru referenzjarju tas-sħana, ta’ parametru referenzjarju tal-fjuwil u ta’ emissjonijiet minn proċess huma reċiprokament esklużivi (sentenza tat-8 ta’ Settembru 2016, Borealis et, C‑180/15, EU:C:2016:647, punt 62).
30
Hekk kif jirriżulta mill-premessa 12 tad-Deċiżjoni 2011/278, huwa biss fil-każijiet fejn ma kienx possibbli li jiġi kkalkolat parametru referenzjarju ta’ prodott, iżda fejn emissjonijiet ta’ gassijiet serra li jistgħu jagħtu lok għall-allokazzjoni mingħajr ħlas ta’ kwoti huma ġġenerati, li jkun neċessarju li dawn il-kwoti jiġu allokati abbażi tat-tliet għażliet oħra msejħa “ta’ riżerva”, skont l-ordni ġerarkika hekk iddeterminata, sabiex ikun immassimizzat it-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra u l-iffrankar mill-enerġija għal mill-inqas xi partijiet mill-proċessi ta’ produzzjoni kkonċernati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-8 ta’ Settembru 2016, Borealis et, C‑180/15, EU:C:2016:647, punti 67 u 68).
31
Barra minn hekk, f’dak li jirrigwarda l-klassifikazzjoni ta’ “subinstallazzjoni ta’ emissjonijiet minn proċess” hija biss il-ġenerazzjoni ta’ ċerti tipi ta’ emissjonijiet speċifiċi msemmija fl-Artikolu 3(h)(i) sa (vi) tal-istess deċiżjoni li tippermetti li ssir din il-klassifikazzjoni (sentenza tat-8 ta’ Settembru 2016, Borealis et, C‑180/15, EU:C:2016:647, punt 66).
32
F’dan il-każ, hemm lok li jiġi ddeterminat jekk l-emissjonijiet iġġenerati mill-kombustjoni ta’ karbonju mhux kompletament ossidizzat li jinsab f’residwi likwidi jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni bħala emissjonijiet minn proċess, fis-sens tal-Artikolu 3 (h)(iv) tad-Deċiżjoni 2011/278, għall-finijiet tal-allokazzjoni mingħajr ħlas, skont l-Artikolu 10 ta’ din id-deċiżjoni, ta’ kwoti ta’ emissjoni.
33
F’dan ir-rigward, hemm lok li jiġi rrilevat li l-Artikolu 3(h)(iv) tad-Deċiżjoni 2011/278 jiddefinixxi l-kunċett ta’ “subinstallazzjoni ta’ emissjonijiet minn proċess” bħala li jirrigwarda “emissjonijiet li ġejjin u li jirriżultaw mill-kombustjoni ta’ karbonju mhux kompletament ossidizzat […] bħala riżultat [tas-] sinteżi kimika fejn il-materjal bil-karbonju jipparteċipa fir-reazzjoni, għal skop primarju li mhuwiex il-ġenerazzjoni tas-sħana”“sakemm l-emissjonijiet li kieku jirriżultaw mill-kombustjoni ta’ ammont ta’ gass naturali, ekwivalenti għall-kontenut tal-enerġija li tista’ teknikament tintuża tal-karbonju maħruq mhux ossidizzat kompletament, jiġu mnaqqsa”.
34
Hekk kif ġustament jirrilevaw il-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni, din il-formulazzjoni ma tipprovdix indikazzjoni deċiżiva dwar l-istat fiżiku li għandu jkollu l-“karbonju mhux kompletament ossidizzat”, imsemmi f’din id-dispożizzjoni, sabiex l-emissjonijiet prodotti mill-kombustjoni tiegħu jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni, bħala emissjonijiet minn proċess, għall-finijiet tal-allokazzjoni mingħajr ħlas ta’ kwoti ta’ emissjoni.
35
F’dawn iċ-ċirkustanzi, skont ġurisprudenza stabbilita, jeħtieġ li jittieħdu inkunsiderazzjoni s-sens ġenerali tad-Direttiva 2003/87 u tad-Deċiżjoni 2011/278 kif ukoll l-għanijiet li dawn iridu jilħqu (ara b’analoġija, b’mod partikolari, is-sentenzi tas-27 ta’ Ġunju 2013, Malaysia Dairy Industries, C‑320/12, EU:C:2013:435, punt 26, kif ukoll tal-11 ta’ Novembru 2015, Tecom Mican u Arias Domínguez, C‑223/14, EU:C:2015:744, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).
36
F’dak li jirrigwarda, fl-ewwel lok, is-sens ġenerali tad-Direttiva 2003/87 u tad-Deċiżjoni 2011/278, hemm lok li jiġi kkonstatat, qabelxejn, li t-teħid inkunsiderazzjoni tal-emissjonijiet marbuta mal-kombustjoni ta’ karbonju mhux kompletament ossidizzat jaqa’, hekk kif jirriżulta diġà mill-punti 25 sa 31 ta’ din is-sentenza, taħt il-kuntest ta’ skema speċifika għal żewġ raġunijiet, peress li dan it-teħid inkunsiderazzjoni jseħħ, minn naħa, għall-finijiet tal-applikazzjoni tar-regoli tranżitorji dwar l-allokazzjoni mingħajr ħlas ta’ kwoti ta’ emissjoni u, min-naħa l-oħra, abbażi tal-aħħar għażla msejħa “ta’ riżerva” li hija dik ta’ emissjonijiet minn proċess. Minn dan jirriżulta li l-Artikolu 3(h)(iv) tad-Deċiżjoni 2011/278 ma jistax jiġi interpretat b’mod wiesa’ (ara, b’analoġija, is-sentenza tas-7 ta’ April 2016, Holcim (Romania) vs Il‑Kummissjoni, C‑556/14 P, mhux ippubblikata, EU:C:2016:207, punt 48).
37
Barra minn hekk, hemm lok li jiġi rrilevat li kemm id-Direttiva 2003/87, b’mod partikolari t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 10a(1) tagħha u l-premessa 23 tad-Direttiva 2009/29, kif ukoll id-Deċiżjoni 2011/278, b’mod partikolari l-premessi 1, 8 u 32 tagħha, jirreferu għall-irkupru effiċjenti tal-enerġija, bħala għan li jrid jintlaħaq mill-modalitajiet tal-allokazzjoni mingħajr ħlas ta’ kwoti ta’ emissjoni, biss fir-rigward tal-gassijiet residwi.
38
F’dan ir-rigward, minn dawn l-istess dispożizzjonijiet jirriżulta li, għall-kuntrarju ta’ dak li ssostni INEOS, l-imsemmi għan huwa segwit fir-rigward tal-allokazzjoni mingħajr ħlas ta’ kwoti ta’ emissjoni mhux biss għall-elettriku prodott mill-gassijiet residwi, iżda, b’mod ġenerali, għall-prodotti u għall-proċessi kollha li jistgħu jagħtu dritt għal tali allokazzjoni.
39
B’hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonstatat li l-parametri referenzjarji ta’ prodott jieħdu inkunsiderazzjoni l-irkupru effiċjenti tal-enerġija minn gassijiet residwi kif ukoll l-emissjonijiet relatati mal-użu ta’ dawn il-gassijiet u li, għal dan il-għan, il-kontenut tal-karbonju ta’ dawn il-gassijiet residwi fil-parti l-kbira ttieħed inkunsiderazzjoni għad-determinazzjoni tal-valuri tal-parametri referenzjarji relatati mal-prodotti li l-produzzjoni tagħhom tiġġenera gassijiet residwi (sentenzi tat-8 ta’ Settembru 2016, Borealis et, C‑180/15, EU:C:2016:647, punt 48, kif ukoll tas-26 ta’ Ottubru 2016, Yara Suomi et, C‑506/14, EU:C:2016:799, punt 40).
40
Barra minn hekk, hemm lok li jiġi osservat li, kemm fid-dokument bit-titolu “Guidance Document No 2 on the harmonized free allocation methodology for the EU-ETS post 2012 (Guidance on allocation methodologies)” (Dokument ta’ Gwida Nru 2 dwar il-metodu armonizzat ta’ allokazzjoni mingħajr ħlas fl-Unjoni Ewropea wara l-2012 (Gwida dwar il-metodoloġiji ta’ allokazzjoni)), paġna 22, tal-14 ta’ April u tad-29 ta’ Ġunju 2011, kif ukoll f’dak bit-titolu “Guidance Document No 8 on the harmonized free allocation methodology for the EU-ETS post 2012 – Waste gases and process emissions sub-installation” (Dokument ta’ Gwida Nru 8 dwar il-metodu armonizzat ta’ allokazzjoni mingħajr ħlas fl-Unjoni Ewropea wara l-2012 – gassijiet residwi u subinstallazzjonijiet ta’ emissjonijiet minn proċess), paġni 4 sa 6, tal-14 ta’ April u tas-6 ta’ Settembru 2011, ippubblikati fuq is-sit internet tal-Kummissjoni, din tal-aħħar tittratta biss emissjonijiet iġġenerati mill-karbonju mhux kompletament ossidizzat li jinsab fil-gassijiet residwi.
41
Għalkemm dawn id-dokumenti ma humiex ġuridikament vinkolanti, dawn madankollu jikkostitwixxu indizji addizzjonali li jistgħu jiċċaraw is-sens ġenerali tad-Direttiva 2003/87 u tad-Deċiżjoni 2011/278 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-8 ta’ Settembru 2016, Borealis et, C‑180/15, EU:C:2016:647, punti 105 u 112).
42
Issa, għandu jiġi kkonstatat li ebda dispożizzjoni tad-Direttiva 2003/87 u lanqas tad-Deċiżjoni 2011/278 ma tagħmel riferiment, min-naħa l-oħra, għall-irkupru effiċjenti tal-enerġija b’rabta mal-użu ta’ residwi likwidi li fihom il-karbonju mhux ossidizzat.
43
Għal dak li jirrigwarda, fit-tieni lok, l-għanijiet li din il-leġiżlazzjoni trid tilħaq, għandu jiġi osservat li l-Artikolu 10a(1) tad-Direttiva 2003/87 u d-Deċiżjoni 2011/278 għandhom l-għan, fil-kuntest tat-twettiq tal-għanijiet imfakkra fil-punti 22 sa 24 ta’ din is-sentenza, li jinkoraġġixxu t-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra u li jtejbu r-rendiment tal-enerġija permezz tal-użu tat-tekniki l-iktar effiċjenti, fosthom, b’mod partikolari, l-irkupru l-iktar komplet ta’ enerġija minn gassijiet residwi, meta dawn il-mezzi jkunu disponibbli u ma jinkoraġġixxux iż-żieda tal-emissjonijiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-8 ta’ Settembru 2016, Borealis et, C‑180/15, EU:C:2016:647, punt 102, kif ukoll tas-26 ta’ Lulju 2017, ArcelorMittal Atlantique u Lorraine, C‑80/16, EU:C:2017:588, punt 47).
44
Fil-fatt, hekk kif il-Qorti tal-Ġustizzja diġà rrilevat, meta l-gassijiet residwi jkunu prodott sekondarju inevitabbilment iġġenerat waqt il-produzzjoni, l-irkupru ta’ dawn il-gassijiet ikun, kemm mil-lat ekonomiku kif ukoll minn dak ekoloġiku, ħafna iktar ta’ benefiċċju mill-fatt li dawn jinħarqu permezz ta’ apparat tal-ivvampjar, (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-26 ta’ Lulju 2017, ArcelorMittal Atlantique u Lorraine, C‑80/16, EU:C:2017:588, punt 22)
45
Din l-istess kunsiderazzjoni tinsab ukoll fil-premessa 23 tad-Direttiva 2009/29, li tipprevedi t-teħid inkunsiderazzjoni tal-emissjonijiet marbuta mal-użu, bħala kombustibbli, ta’ gassijiet residwi meta dawn l-emissjonijiet ma jistgħux jiġu evitati fil-proċess industrijali.
46
Fil-fatt, hekk kif jirriżulta mill-osservazzjonijiet bil-miktub sottomessi lill-Qorti tal-Ġustizzja, il-gassijiet residwi li jirriżultaw mill-produzzjoni industrijali, ma jistgħux jinħażnu, b’tali mod li, jekk ma jiġux maħruqa, dawn jaħarbu liberament fl-atmosfera u, b’hekk, jirrilaxxaw neċessarjament fiha l-gassijiet serra li jkun hemm fihom. Issa, huwa paċifiku li l-kombustjoni ta’ dawn il-gassijiet residwi twassal, bħala regola ġenerali, għal tnaqqis ta’ tali emissjonijiet ta’ gassijiet serra.
47
Min-naħa l-oħra, ma huwiex ikkontestat li r-residwi likwidi ma jiġġenerawx, min-naħa tagħhom, gassijiet serra, jew inkella, jekk ikun il-każ, kwantitajiet żgħar ħafna. Hekk kif tenfasizza INEOS stess, hija l-kombustjoni ta’ dawn ir-residwi likwidi, u mhux dawn ir-residwi fihom infushom, li tiġġenera emissjonijiet ta’ gassijiet serra fl-atmosfera. Dawn l-emissjonijiet jistgħu madankollu jiġu evitati billi jintużaw, b’mod partikolari, proċeduri ta’ għażla jew ta’ pproċessar mill-ġdid.
48
Minn dan isegwi li, kuntrarjament għall-kombustjoni ta’ gassijiet residwi, il-kombustjoni ta’ residwi likwidi żżid l-emissjonijiet ta’ gassijiet.
49
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għalkemm huwa kompletament konformi mal-għanijiet imfittxija mid-Direttiva 2003/87 u d-Deċiżjoni 2011/278 li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra ġġenerati mill-kombustjoni ta’ gassijiet residwi li fihom il-karbonju mhux ossidizzat, peress li dawn l-emissjonijiet huma inevitabbli u l-kombustjoni ta’ dawn il-gassijiet residwi ġeneralment twassal għal tnaqqis tagħhom, huwa, min-naħa l-oħra, kuntrarju għal dawn l-għanijiet li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra ġġenerati mill-kombustjoni ta’ residwi likwidi li fihom il-karbonju mhux ossidizzat, peress li tali teħid inkunsiderazzjoni jwassal sabiex jiżdiedu dawn l-emissjonijiet, filwaqt li dawn jistgħu jiġu evitati.
50
Konsegwentement, kemm mis-sens ġenerali tad-Direttiva 2003/87 u tad-Deċiżjoni 2011/278 kif ukoll mill-għanijiet segwiti minnhom jirriżulta li l-emissjonijiet iġġenerati mill-kombustjoni ta’ karbonju mhux kompletament ossidizzat li jinsab f’residwi likwidi ma jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni bħala emissjonijiet minn proċess, fis-sens tal-Artikolu 3(h)(iv) tad-Deċiżjoni 2011/278, għall-finijiet tal-allokazzjoni mingħajr ħlas, skont l-Artikolu 10 ta’ din id-deċiżjoni, ta’ kwoti ta’ emissjoni.
51
Fid-dawl ta’ dan li ntqal, jeħtieġ li r-risposta għad-domanda magħmula tkun li l-Artikolu 3(h) tad-Deċiżjoni 2011/278 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li teskludi mill-kunċett ta’ “subinstallazzjoni ta’ emissjonijiet minn proċess”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra li jirriżultaw mill-kombustjoni ta’ karbonju mhux kompletament ossidizzat fi stat likwidu.
Fuq l-ispejjeż
52
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Sitt Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 3(h) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2011/278/UE tas-27 ta’ April 2011 li tiddetermina regoli tranżitorji madwar l-Unjoni kollha għal allokazzjoni armonizzata mingħajr ħlas tal-kwoti tal-emissjonijiet skont l-Artikolu 10a tad-Direttiva 2003/87/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2011/278/UE), għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li teskludi mill-kunċett ta’ “subinstallazzjoni ta’ emissjonijiet minn proċess”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra li jirriżultaw mill-kombustjoni ta’ karbonju mhux kompletament ossidizzat fi stat likwidu.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.