62024CJ0684
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
z dnia 21 maja 2026 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Zapobieganie wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu – Dyrektywa (UE) 2015/849 – Artykuł 31 – Pojęcie porozumień prawnych mających „strukturę lub funkcje zbliżone do trustów” – Zlecenia powiernicze zawierane przez spółki powiernicze prawa włoskiego (mandato fiduciario) – Dostęp osób posiadających uzasadniony interes w odniesieniu do informacji o beneficjentach rzeczywistych – Ważność – Artykuły 7 i 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – Poszanowanie życia prywatnego i rodzinnego – Ochrona danych osobowych – Zasada pewności prawa – Pojęcie „uzasadnionego interesu” – Prawo do skutecznego środka zaskarżenia – Tymczasowa ochrona prawna
W sprawach połączonych C‑684/24 i C‑685/24
mających za przedmiot dwa wnioski o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożone przez Consiglio di Stato (radę stanu, Włochy) postanowieniem z dnia 15 października 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 17 października 2024 r., w postępowaniu:
Across Fiduciaria SpA (C‑684/24),
Galvani Fiduciaria Srl,
Sfo Fiduciaria Srl
przeciwko
Presidenza del Consiglio dei ministri,
Ministero dell’Economia e delle Finanze,
Ministero delle Imprese e del Made in Italy,
Garante per la protezione dei dati personali,
Unione italiana delle Camere di commercio, industria, artigianato e agricoltura (Unioncamere),
Infocamere Scpa,
przy udziale:
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Roma,
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Milano, Monza‑Brianza, Lodi,
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Bologna,
i
Unione Fiduciaria SpA (C‑685/24),
Assoservizi Fiduciari,
Torino Fiduciaria – Fiditor Srl,
Ser-Fid Italiana Fiduciaria e di Revisione SpA
przeciwko
Ministero delle Imprese e del Made in Italy,
Presidenza del Consiglio dei ministri,
Ministero dell’Economia e delle Finanze,
Garante per la protezione dei dati personali,
Unione italiana delle Camere di commercio, industria, artigianato e agricoltura (Unioncamere),
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Milano, Monza‑Brianza, Lodi,
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Torino,
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Roma,
Infocamere Scpa,
przy udziale:
Aletti Fiduciaria SpA,
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Roma,
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Milano, Monza‑Brianza, Lodi,
TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
w składzie: F. Biltgen, prezes izby, I. Ziemele i A. Kumin (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: J. Richard de la Tour,
sekretarz: G. Chiapponi, administrator,
uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 25 września 2025 r.,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Across Fiduciaria SpA, Galvani Fiduciaria Srl i Sfo Fiduciaria Srl – G. Battagliese, A. Pazzaglia i I. Valas, avvocati,
–
w imieniu Unione Fiduciaria SpA, Assoservizi Fiduciari, Torino Fiduciaria – Fiditor Srl i Aletti Fiduciaria SpA – C. Angelici, D. Contini, B.G. Mattarella i F. Sciaudone, avvocati,
–
w imieniu Ser-Fid Italiana Fiduciaria e di Revisione SpA – U. Corea i G. Marini, avvocati,
–
w imieniu Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Roma – S. Scafetta, avvocato,
–
w imieniu rządu włoskiego – S. Fiorentino, w charakterze pełnomocnika, którego wspierali G. Aiello i F. Montanaro, avvocati dello Stato,
–
w imieniu rządu niemieckiego – J. Möller i P. Wagner, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Parlamentu Europejskiego – M. Menegatti, M. Migliorati i E. Paladini, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Rady Unii Europejskiej – I. Gurov, K. Pleśniak i G. Rugge, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – A. Bouchagiar, A. Manzaneque Valverde, P.A. Messina i G. von Rintelen, w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 11 grudnia 2025 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczą:
–
ważności art. 31 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniającej rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE (Dz.U. 2015, L 141, s. 73), zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/843 z dnia 30 maja 2018 r. (Dz.U. 2018, L 156, s. 43) (zwanej dalej „dyrektywą 2015/849”), w świetle art. 7 i 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) i art. 8 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej „EKPC”), a także wykładni art. 31 ust. 4 i 7a dyrektywy 2015/849, art. 47 Karty i art. 6 EKPC (sprawa C‑684/24) oraz
–
ważności art. 31 ust. 1, 2 i 10 dyrektywy 2015/849 w świetle art. 114 i art. 288 akapit trzeci TFUE, a także wykładni art. 5 ust. 4 TUE, art. 6–8 i 16 Karty, motywów 1, 2, 4, 5 i 12–17, art. 2, art. 3 pkt 6, art. 30 i 31 dyrektywy 2015/849 oraz motywów 4, 5, 16, 17 i 25–34 dyrektywy 2018/843 (sprawa C‑685/24).
2
Wnioski te zostały złożone w ramach dwóch sporów pomiędzy Across Fiduciaria SpA, Galvani Fiduciaria Srl i Sfo Fiduciaria Srl (sprawa C‑684/24) oraz Unione Fiduciaria SpA, Assoservizi Fiduciari, Torino Fiduciaria – Fiditor Srl i Ser-Fid Italiana Fiduciaria e di Revisione SpA (sprawa C‑685/24) a Presidenza del Consiglio dei ministri (prezydencją rady ministrów, Włochy), Ministero dell’Economia e delle Finanze (ministerstwem gospodarki i finansów, Włochy), Ministero delle Imprese e del Made in Italy (ministerstwem przedsiębiorczości i inicjatywy promocyjnej Made in Italy, Włochy), Garante per la protezione dei dati personali (inspektor do spraw ochrony danych osobowych, Włochy), Unione italiana delle Camere di commercio, industria, artigianato e agricoltura (Unioncamere), Infocamere Scpa (sprawa C‑684/24) oraz Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Milano, Monza-Brianza, Lodi, Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Torino i Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Roma (sprawa C‑685/24) w przedmiocie obowiązków informacyjnych i dostępu dotyczących zleceń powierniczych zawieranych przez spółki powiernicze prawa włoskiego.
Ramy prawne
Prawo Unii
Dyrektywa 2015/849
3
W motywach 12, 14 i 16 dyrektywy 2015/849 wskazano:
„(12)
Istnieje potrzeba identyfikacji każdej osoby fizycznej będącej właścicielem podmiotu prawnego lub sprawującej nad nim kontrolę. W celu zapewnienia rzeczywistej przejrzystości państwa członkowskie powinny zapewnić objęcie przepisami możliwie jak najszerszego zakresu podmiotów prawnych tworzonych na ich terytorium poprzez wpis do rejestru lub jakikolwiek inny mechanizm. […]
[…]
(14)
Konieczność posiadania dokładnych i aktualnych danych dotyczących beneficjenta rzeczywistego jest kluczowym czynnikiem śledzenia przestępców, którzy w przeciwnym razie mogliby ukryć swoją tożsamość w strukturze korporacyjnej. Państwa członkowskie powinny zatem zapewnić, by podmioty zarejestrowane na ich terytorium na podstawie prawa krajowego otrzymały i posiadały odpowiednie, dokładne i aktualne informacje o ich beneficjentach rzeczywistych, oprócz podstawowych informacji, takich jak nazwa przedsiębiorstwa, adres oraz potwierdzenie rejestracji i własności prawnej. […] Państwa członkowskie powinny również zagwarantować, by inne osoby mogące wykazać uzasadniony interes w odniesieniu do informacji dotyczących prania pieniędzy, finansowania terroryzmu i powiązanych przestępstw źródłowych – takich jak korupcja, przestępstwa podatkowe i oszustwa – otrzymały dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych, z poszanowaniem zasad ochrony danych. Osoby wykazujące uzasadniony interes powinny posiadać dostęp do informacji w zakresie charakteru i skali posiadanego udziału, w tym na temat przybliżonej wartości tego udziału.
[…]
(16)
Terminowy dostęp do informacji na temat beneficjentów rzeczywistych powinien zostać zapewniony tak, by uniknąć ryzyka uprzedzenia zainteresowanego przedsiębiorstwa”.
4
Artykuł 1 ust. 1 tej dyrektywy stanowi:
„Celem niniejszej dyrektywy jest zapobieganie wykorzystywaniu […] systemu finansowego [Unii Europejskiej] do prania pieniędzy i finansowania terroryzmu”.
5
Artykuł 2 wspomnianej dyrektywy określa zakres stosowania tej dyrektywy.
6
Artykuł 3 tej dyrektywy ma następujące brzmienie:
„Na użytek niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:
[…]
6)
»beneficjent rzeczywisty« oznacza osobę fizyczną lub osoby fizyczne będące ostatecznymi właścicielami klienta lub sprawujące kontrolę nad tym klientem lub osobę fizyczną lub osoby fizyczne, w imieniu których przeprowadzana jest transakcja lub działalność i obejmuje co najmniej:
[…]
b)
w przypadku trustów – wszystkie następujące osoby:
(i)
założyciela lub założycieli;
(ii)
powiernika lub powierników;
(iii)
sprawującego nadzór, o ile taka osoba istnieje, lub sprawujących nadzór, o ile takie osoby istnieją;
(iv)
beneficjentów lub – w przypadku gdy osoby fizyczne czerpiące korzyści z danego porozumienia prawnego lub podmiotu prawnego nie zostały jeszcze określone – kategorię osób, w których głównym interesie powstały lub działają dane porozumienie prawne lub podmiot prawny;
(v)
każdą inną osobę fizyczną sprawującą ostateczną kontrolę nad trustem w drodze własności bezpośredniej lub pośredniej lub w inny sposób;
c)
w przypadku podmiotów prawnych, takich jak fundacje, oraz w przypadku porozumień prawnych podobnych do trustów – osobę fizyczną lub osoby fizyczne zajmujące stanowiska równoważne ze stanowiskami, o których mowa w lit. b), lub do nich podobne;
[…]”.
7
Rozdział III dyrektywy 2015/849, zatytułowany „Informacje o beneficjentach rzeczywistych”, obejmuje w szczególności art. 30 i 31 tej dyrektywy.
8
Artykuł 30 ust. 1 akapit pierwszy wspomnianej dyrektywy stanowi:
„Państwa członkowskie zapewniają, aby podmioty o charakterze korporacyjnym i inne podmioty prawne utworzone na ich terytorium były zobowiązane do uzyskiwania i posiadania odpowiednich, dokładnych i aktualnych informacji o ich beneficjentach rzeczywistych, łącznie ze szczegółowymi informacjami o posiadanej własności lub charakterze sprawowanej kontroli. […]”.
9
Artykuł 31 tej dyrektywy stanowi:
„1.   Państwa członkowskie zapewniają, by niniejszy artykuł obowiązywał względem trustów i innych rodzajów porozumień prawnych, takich jak między innymi fiducie, niektóre rodzaje Treuhand czy fideicomiso, jeżeli takie porozumienia mają strukturę lub funkcje zbliżone do trustów. Państwa członkowskie określają w odniesieniu do porozumień prawnych regulowanych ich prawem cechy charakterystyczne pozwalające stwierdzić, czy porozumienia prawne mają strukturę lub funkcje podobne do trustów.
Każde państwo członkowskie wymaga, by powiernicy dowolnego trustu, który powstał w drodze czynności prawnej i jest zarządzany w tym państwie członkowskim, uzyskiwali i posiadali odpowiednie, dokładne i aktualne informacje o beneficjentach rzeczywistych w odniesieniu do przedmiotowego trustu. Informacje te obejmują tożsamość:
a)
ustanawiającego lub ustanawiających;
b)
powiernika lub powierników;
c)
sprawującego nadzór, o ile taka osoba istnieje, lub sprawujących nadzór, o ile takie osoby istnieją;
d)
beneficjentów lub kategorii beneficjentów;
e)
wszelkich innych osób fizycznych sprawujących faktyczną kontrolę nad trustem.
Państwa członkowskie zapewniają, aby naruszenia niniejszego artykułu podlegały skutecznym, proporcjonalnym i odstraszającym środkom lub karom.
2.   Państwa członkowskie zapewniają, by powiernicy lub osoby zajmujące równoważne stanowiska w podobnych porozumieniach prawnych, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, terminowo ujawniali podmiotom zobowiązanym informacje na temat swojego statusu oraz by terminowo przedstawiali tym podmiotom informacje, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w przypadku gdy, w charakterze powiernika lub osoby zajmującej równoważne stanowisko w podobnym porozumieniu prawnym, nawiązują oni stosunki gospodarcze lub przeprowadzają sporadyczną transakcję, której wartość przewyższa progi określone w art. 11 lit. b), c) i d).
[…]
3a.   Państwa członkowskie wymagają, by informacje o beneficjentach rzeczywistych trustów, które powstały w drodze czynności prawnej, i podobnych porozumień prawnych, o których mowa w ust. 1, przechowywane były w centralnym rejestrze zawierającym informacje o beneficjentach rzeczywistych ustanowionym przez państwo członkowskie, w którym powiernik trustu lub osoba zajmująca równoważne stanowisko w podobnym porozumieniu prawnym ma siedzibę lub miejsce zamieszkania.
[…]
4.   Państwa członkowskie zapewniają, by informacje o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego były we wszystkich przypadkach udostępniane:
a)
właściwym organom i jednostkom analityki finansowej, bez żadnych ograniczeń;
b)
podmiotom zobowiązanym, w ramach stosowania zasad należytej staranności wobec klienta zgodnie z rozdziałem II;
c)
każdej osobie fizycznej lub prawnej, która może wykazać uzasadniony interes;
[…]
Informacje udostępnione osobom fizycznym lub prawnym, o których mowa w akapicie pierwszym lit. c) i d), obejmują imię i nazwisko, miesiąc i rok urodzenia oraz państwo zamieszkania i obywatelstwo beneficjenta rzeczywistego, a także informacje o posiadanej własności lub charakterze sprawowanej kontroli.
Państwa członkowskie mogą, na warunkach określonych w prawie krajowym, przewidzieć dostęp do dodatkowych informacji pozwalających na ustalenie tożsamości beneficjenta rzeczywistego. Te dodatkowe informacje obejmują co najmniej datę urodzenia lub dane kontaktowe, zgodnie z przepisami o ochronie danych. Państwa członkowskie mogą umożliwić szerszy dostęp do informacji przechowywanych w rejestrze zgodnie ze swoim prawem krajowym.
[…]
4a.   Państwa członkowskie mogą zadecydować o umożliwieniu dostępu do informacji przechowywanych w rejestrach krajowych, o których mowa w ust. 3a, pod warunkiem rejestracji online i uiszczenia opłaty, która nie może przekraczać kosztów administracyjnych udostępniania informacji, w tym kosztów utrzymania i rozwoju rejestru.
5.   Państwa członkowskie wymagają, by informacje przechowywane w centralnym rejestrze, o którym mowa w ust. 3a, były odpowiednie, dokładne i aktualne oraz wprowadzają w tym celu odpowiednie mechanizmy. […]
[…]
7a.   W wyjątkowych okolicznościach określonych w prawie krajowym, gdy dostęp, o którym mowa w ust. 4 akapit pierwszy lit. b), c) i d), narażałby beneficjenta rzeczywistego na niewspółmierne ryzyko, ryzyko nadużycia finansowego, porwania, szantażu, wymuszenia, nękania, przemocy lub zastraszenia, bądź jeżeli beneficjent rzeczywisty jest osobą małoletnią lub z innych względów nieposiadającą pełnej zdolności do czynności prawnych, państwa członkowskie mogą w indywidualnych przypadkach przewidzieć wyłączenie takiego dostępu w odniesieniu do całości lub części informacji o beneficjentach rzeczywistych. Państwa członkowskie zapewniają, by takie wyłączenia były przyznawane po przeprowadzeniu szczegółowej oceny wyjątkowego charakteru okoliczności. Zagwarantowane musi być prawo do kontroli administracyjnej decyzji o przyznaniu wyłączenia oraz do skutecznego środka zaskarżenia. Państwo członkowskie, które przyznało wyłączenia, publikuje roczne dane statystyczne dotyczące liczby udzielonych wyłączeń wraz z uzasadnieniem oraz przekazuje te dane Komisji [Europejskiej].
[…]
10.   Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o kategoriach, cechach charakterystycznych, nazwach i, w stosownych przypadkach, podstawach prawnych trustów i podobnych porozumień prawnych, o których mowa w ust. 1, do dnia 10 lipca 2019 r. Komisja publikuje do dnia 10 września 2019 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej skonsolidowany wykaz takich trustów i podobnych porozumień prawnych.
Do dnia 26 czerwca 2020 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie [Unii Europejskiej] sprawozdanie oceniające, czy wszystkie trusty i podobne porozumienia prawne, o których mowa w ust. 1, regulowane prawem państw członkowskich, zostały należycie zidentyfikowane i objęte obowiązkami wynikającymi z niniejszej dyrektywy. W stosownych przypadkach Komisja podejmuje niezbędne działania w odpowiedzi na wnioski płynące z tego sprawozdania”.
Dyrektywa 2018/843
10
Zgodnie z motywami 4, 27–30, 32 i 42 dyrektywy 2018/843:
„(4)
[…] [I]stnieje wyraźna potrzeba dalszego zwiększania ogólnej przejrzystości otoczenia gospodarczego i finansowego Unii. Zapobieganie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu nie może być skuteczne, jeżeli otoczenie sprzyja przestępcom poszukującym schronienia dla swoich finansów za pomocą nieprzejrzystych struktur. Integralność unijnego systemu finansowego zależy od przejrzystości podmiotów o charakterze korporacyjnym oraz innych podmiotów prawnych, trustów i podobnych porozumień prawnych. Niniejsza dyrektywa ma na celu nie tylko wykrywanie przypadków prania pieniędzy i prowadzenie dochodzeń w ich sprawie, ale także zapobieganie ich wystąpieniu. Zwiększanie przejrzystości mogłoby być skutecznym środkiem odstraszającym.
[…]
(27)
Przepisy, które mają zastosowanie do trustów i podobnych porozumień prawnych w odniesieniu do dostępu do informacji dotyczących beneficjentów rzeczywistych, powinny być porównywalne do odpowiednich przepisów mających zastosowanie do podmiotów o charakterze korporacyjnym i innych podmiotów prawnych. Ze względu na wiele rodzajów trustów istniejących obecnie w Unii oraz jeszcze większą różnorodność podobnych porozumień prawnych, decyzja w sprawie tego, czy trust lub podobne porozumienie prawne są porównywalnie podobne do podmiotów o charakterze korporacyjnym i innych podmiotów prawnych, powinna zostać podjęta przez państwa członkowskie. Celem prawa krajowego transponującego te przepisy powinno być zapobieżenie wykorzystywaniu trustów lub podobnych porozumień prawnych do prania pieniędzy, finansowania terroryzmu lub powiązanych przestępstw źródłowych.
(28)
Z uwagi na różną charakterystykę trustów i podobnych porozumień prawnych, państwa członkowskie powinny mieć możliwość, zgodnie z prawem krajowym oraz zgodnie z przepisami o ochronie danych, określenia poziomu przejrzystości w odniesieniu do trustów i podobnych porozumień prawnych, które nie są porównywalne z podmiotami o charakterze korporacyjnym i innymi podmiotami prawnymi. Związane z tym ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu może być różne w zależności od charakterystyki danego rodzaju trustu lub podobnego porozumienia prawnego, a wiedza na temat tego ryzyka może z czasem ewoluować, na przykład w wyniku krajowych i międzynarodowych ocen ryzyka. Z tego powodu państwa członkowskie powinny mieć możliwość zapewnienia szerszego dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustów i podobnych porozumień prawnych, jeżeli taki dostęp stanowi niezbędny i proporcjonalny środek, którego rzeczywistym celem jest zapobieganie wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. Ustalając poziom przejrzystości informacji o beneficjentach rzeczywistych takich trustów lub podobnych porozumień prawnych państwa członkowskie powinny należycie uwzględnić potrzebę ochrony praw podstawowych osób fizycznych, w szczególności prawa do prywatności i ochrony danych osobowych. Dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustów i podobnych porozumień prawnych powinien zostać przyznany każdej osobie, która może wykazać uzasadniony interes. Dostęp powinien zostać również przyznany każdej osobie, która składa pisemny wniosek w odniesieniu do trustu lub podobnego porozumienia prawnego posiadającego pakiet kontrolny, lub będącego właścicielem pakietu kontrolnego, w jakimkolwiek podmiocie o charakterze korporacyjnym lub innym podmiocie prawnym zarejestrowanym poza Unią, w drodze bezpośredniej lub pośredniej własności, w tym za pomocą pakietów akcji na okaziciela, lub poprzez kontrolę z użyciem innych środków. Kryteria i warunki, na podstawie których rozpatrywane są wnioski o dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustów i podobnych porozumień prawnych, powinny być wystarczająco precyzyjne oraz zgodne z celami niniejszej dyrektywy. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość odrzucenia pisemnego wniosku, jeżeli istnieją uzasadnione powody, by podejrzewać, że ten pisemny wniosek nie jest zgodny z celami niniejszej dyrektywy.
(29)
W celu zapewnienia pewności prawa oraz równych warunków działania istotne jest, aby jasno określić, które porozumienia prawne z siedzibą na terytorium Unii należy uznawać za podobne do trustów pod względem ich funkcji lub struktury. Każde państwo członkowskie powinno zatem być zobowiązane do identyfikacji trustów, jeśli uznawane są w prawie krajowym, a także podobnych porozumień prawnych, które mogą zostać ustanowione na mocy krajowych ram prawnych lub zwyczajów i które mają strukturę lub funkcje zbliżone do trustów, na przykład umożliwiają rozdzielność lub rozłączność między własnością prawną a rzeczywistą aktywów. Następnie państwa członkowskie powinny powiadomić Komisję o kategoriach trustów lub podobnych porozumień prawnych wraz z opisem ich charakterystyki, ich nazwą i w stosownych przypadkach ich podstawą prawną, w celu ich opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, aby umożliwić ich identyfikację przez inne państwa członkowskie. Należy wziąć pod uwagę, że trusty i podobne porozumienia prawne mogą mieć różną charakterystykę prawną w poszczególnych państwach członkowskich Unii. W przypadku gdy charakterystyka trustu lub podobnego porozumienia prawnego jest porównywalna pod względem struktury lub funkcji do charakterystyki podmiotów o charakterze korporacyjnym i innych podmiotów prawnych, publiczny dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych przyczyniłby się do zwalczania nadużywania trustów i podobnych porozumień prawnych, podobnie jak publiczny dostęp może przyczynić się do zapobiegania nadużywaniu podmiotów o charakterze korporacyjnym i innych podmiotów prawnych do celów prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.
(30)
Publiczny dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych pozwala na większą kontrolę informacji przez społeczeństwo obywatelskie, w tym przez prasę lub organizacje społeczeństwa obywatelskiego, oraz przyczynia się do utrzymania zaufania do uczciwości transakcji finansowych oraz do systemu finansowego. Może przyczynić się do zwalczania nadużywania podmiotów o charakterze korporacyjnym i innych podmiotów prawnych oraz porozumień prawnych do celów prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, z jednej strony poprzez pomoc w dochodzeniach, a z drugiej strony poprzez budowanie reputacji tych podmiotów, ponieważ każda osoba, która mogłaby zawierać transakcje, będzie znać tożsamość beneficjentów rzeczywistych. Ułatwia to także terminowy i skuteczny dostęp do informacji przez instytucje finansowe oraz organy, w tym organy państw trzecich, zaangażowane w zwalczanie takich przestępstw. Dostęp do tych informacji pomógłby również w dochodzeniach w sprawie prania pieniędzy, powiązanych przestępstw źródłowych i finansowania terroryzmu.
[…]
(32)
Zaufanie inwestorów i opinii publicznej do rynków finansowych zależy w dużej mierze od istnienia rzetelnego systemu ujawniania danych, który zapewnia przejrzystość beneficjentów rzeczywistych i struktur sprawujących kontrolę nad podmiotami o charakterze korporacyjnym i innymi podmiotami prawnymi, a także niektórymi rodzajami trustów i podobnych porozumień prawnych. Państwa członkowskie powinny w związku z tym umożliwić dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych w wystarczająco spójny i skoordynowany sposób, poprzez ustanowienie jasnych zasad publicznego dostępu do nich, tak aby osoby trzecie były w stanie ustalić na terytorium całej Unii, kto jest beneficjentem rzeczywistym podmiotów o charakterze korporacyjnym i innych podmiotów prawnych, jak również niektórych rodzajów trustów i podobnych porozumień prawnych.
[…]
(42)
Państwa członkowskie powinny zdefiniować w swoim prawie krajowym uzasadniony interes, zarówno jako pojęcie ogólne, jak i jako kryterium dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych. W szczególności definicje te nie powinny ograniczać pojęcia uzasadnionego interesu do przypadków toczących się postępowań administracyjnych lub sądowych, a w stosownych przypadkach powinny umożliwiać uwzględnianie działań zapobiegawczych w zakresie zwalczania prania pieniędzy, finansowania terroryzmu oraz powiązanych przestępstw źródłowych podejmowanych przez organizacje pozarządowe i dziennikarzy śledczych. […]”.
Prawo włoskie
Dekret ustawodawczy nr 231/2007
11
Artykuł 1 ust. 2 lit. ee) decreto legislativo n. 231 – Attuazione della direttiva 2005/60/CE concernente la prevenzione dell’utilizzo del sistema finanziario a scopo di riciclaggio dei proventi di attività criminose e di finanziamento del terrorismo nonchè della direttiva 2006/70/CE che ne reca misure di esecuzione (dekretu ustawodawczego nr 231 – Wdrożenie dyrektywy 2005/60/WE w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu oraz dyrektywy 2006/70/WE ustanawiającej środki wykonawcze do tej dyrektywy) z dnia 21 listopada 2007 r. (GURI no 290 z dnia 14 grudnia 2007 r., dodatek zwyczajny nr 268), w brzmieniu mającym zastosowanie do postępowań głównych (zwany dalej „dekretem ustawodawczym nr 231/2007”), definiuje „podmiot świadczący usługi na rzecz spółek lub trustów” jako „każdą osobę fizyczną lub prawną, która w ramach swojej działalności gospodarczej świadczy osobom trzecim jedną z następujących usług: […] działanie jako powiernik w truście powstałym w drodze czynności prawnej lub podobnym porozumieniu prawnym lub zapewnienie, aby inna osoba pełniła taką funkcję”.
12
Artykuł 20 dekretu ustawodawczego nr 231/2007 dotyczy ustalenia tożsamości rzeczywistego beneficjenta.
13
Artykuł 21 ust. 3, 4 tego dekretu ustawodawczego przewiduje:
„3.   Trusty […] a także podobne porozumienia prawne mające siedzibę lub prowadzące działalność na terytorium Republiki Włoskiej podlegają obowiązkowi rejestracji w specjalnym przewidzianym w tym celu dziale rejestru spółek. Informacje, o których mowa w art. 22 ust. 5, dotyczące beneficjentów rzeczywistych tych trustów i tych podobnych porozumień prawnych, mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Republiki Włoskiej, są przekazywane do rejestru spółek w celu ich przechowywania przez powiernika lub powierników, inną osobę działającą na rzecz powiernika lub osoby posiadającej równoważne prawa i uprawnienia w podobnych porozumieniach prawnych jedynie drogą telematyczną i są zwolnione z opłaty skarbowej. […]
4.   Dostęp do informacji, o których mowa w art. 22 ust. 5, dotyczących beneficjenta rzeczywistego tych trustów przysługuje:
[…]
d
bis) […] podmiotom prywatnym, w tym podmiotom posiadającym interesy rozproszone, posiadaczom istotnego i zróżnicowanego interesu prawnego, w przypadkach gdy wiedza na temat beneficjenta rzeczywistego jest konieczna do zachowania lub obrony interesu odpowiadającego prawnie chronionej sytuacji, jeżeli podmioty te posiadają konkretne i udokumentowane dowody na rozbieżność pomiędzy beneficjentem rzeczywistym a własnością prawną. Interes ten musi być bezpośredni, konkretny i aktualny, a w przypadku podmiotów reprezentujących interesy rozproszone nie może pokrywać się z interesami osób należących do reprezentowanej kategorii. W wyjątkowych okolicznościach dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych może zostać wyłączony – w indywidualnych przypadkach i po dokonaniu szczegółowej oceny wyjątkowego charakteru okoliczności – w całości lub w części, jeżeli dostęp narażałby beneficjenta rzeczywistego na nieproporcjonalne ryzyko nadużycia finansowego, porwania, szantażu, wymuszenia, nękania, przemocy lub zastraszania lub jeżeli beneficjent rzeczywisty jest osobą ubezwłasnowolnioną lub małoletnią. […]”.
14
Artykuł 22 ust. 5 i 5 bis wspomnianego dekretu ustawodawczego stanowi:
„5.   Powiernicy trustów powstałych w drodze czynności prawnej regulowanych [legge n. 364 (ustawą nr 364) z dnia 16 października 1989 r. (GURI nr 261 z dnia 8 listopada 1989 r., dodatek zwyczajny do GURI nr 84)], a także osoby, które wykonują równoważne prawa i uprawnienia w podobnych porozumieniach prawnych, pod warunkiem że mają oni siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Republiki Włoskiej, uzyskują i posiadają odpowiednie, dokładne i aktualne informacje na temat beneficjentów rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego, przez które rozumie się te odnoszące się do tożsamości ustanawiającego lub ustanawiających, powiernika lub powierników, sprawującego nadzór lub sprawujących nadzór lub innej osoby działającej w imieniu powiernika, jeśli takowi istnieją, beneficjentów lub klasy beneficjentów oraz innych osób fizycznych sprawujących kontrolę nad trustem lub podobnym porozumieniem prawnym i jakiejkolwiek innej osoby fizycznej, która ostatecznie sprawuje kontrolę nad aktywami powierzonymi trustowi lub podobnemu porozumieniu prawnemu poprzez bezpośrednią lub pośrednią własność lub w inny sposób. Powiernicy trustów powstałych w drodze czynności prawnej oraz osoby wykonujące równoważne prawa i uprawnienia w podobnych porozumieniach prawnych przechowują takie informacje przez okres nie krótszy niż pięć lat od ustania ich statusu powierników i zwracają je niezwłocznie organom, o których mowa w art. 21 ust. 2 lit. a) i b). Powiernicy ci, którzy pełniąc tę funkcję, nawiązują stały lub zawodowy stosunek lub wykonują sporadyczną usługę, zgłaszają swój status podmiotom zobowiązanym.
5 bis.   Do celów określonych w niniejszym dekrecie za podobne do trustów porozumienia prawne uważa się te podmioty i instytucje, które ze względu na swoją strukturę i funkcje wywołują skutki prawne równoważne skutkom trustów powstałych w drodze czynności prawnej, również ze względu na przeznaczenie majątku na określony cel i kontrolę przez podmiot inny niż właściciel, w interesie jednego lub większej liczby beneficjentów lub dla realizacji określonego celu”.
Dekret ministerialny nr 55/2022
15
Artykuł 1 lit. g) decreto del Ministero dell’Economia e delle Finanze n. 55 – Regolamento recante disposizioni in materia di comunicazione, accesso e consultazione dei dati e delle informazioni relativi alla titolarità effettiva di imprese dotate di personalità giuridica, di persone giuridiche private, di trust produttivi di effetti giuridici rilevanti ai fini fiscali e di istituti giuridici affini al trust (dekretu ministra gospodarki i finansów nr 55 – Rozporządzenia ustalającego przepisy w sprawie ujawniania, dostępu do danych i informacji dotyczących beneficjentów rzeczywistych spółek posiadających osobowość prawną, prywatnych osób prawnych, trustów wywołujących skutki prawne istotne dla celów podatkowych oraz porozumień prawnych podobnych do trustu i przeglądania takich danych i informacji) z dnia 11 marca 2022 r. (GURI nr 121 z dnia 25 maja 2022 r., s. 1, zwanego dalej „dekretem ministerialnym nr 55/2022”) definiuje podobne porozumienia prawne jako podmioty i instytucje, „które ze względu na swoją strukturę i funkcje wywołują skutki prawne równoważne skutkom trustów powstałych w drodze czynności prawnej, również ze względu na przeznaczenie majątku na określony cel i kontrolę przez podmiot inny niż właściciel, w interesie jednego lub większej liczby beneficjentów lub dla realizacji określonego celu zgodnie z art. 22 ust. 5 bis [dekretu ustawodawczego nr 231/2007]”.
16
Artykuł 7 ust. 2, 3 dekretu ministerialnego nr 55/2022 przewiduje:
„2.   Dane i informacje o beneficjentach rzeczywistych trustów i podobnych do trustów porozumień prawnych podlegające wpisowi do działu specjalnego, przekazywane na podstawie art. 3 i znajdujące się w dziale specjalnym rejestru spółek, udostępniane są każdej osobie fizycznej lub osobie prawnej, w tym osobie posiadającej interesy rozproszone, która jest uprawniona do dostępu zgodnie z art. 21 ust. 4 lit. d bis) zdania pierwsze i drugie [dekretu ustawodawczego nr 231/2007] na podstawie przedstawienia właściwej miejscowo izbie handlowej uzasadnionego wniosku o dostęp, który potwierdza, że zostały spełnione warunki, o których mowa w tym art. 21 ust. 4 lit. d bis) zdania pierwsze i drugie. W ciągu dwudziestu dni od złożenia wniosku właściwa miejscowo izba handlowa umożliwia dostęp lub przekazuje wnioskodawcy uzasadnioną odmowę za pośrednictwem certyfikowanej poczty elektronicznej. W przypadku braku komunikacji w powyższym terminie uważa się, że dostępu odmówiono.
3.   […] [W]łaściwa miejscowo izba handlowa przekazuje zainteresowanej stronie przeciwnej wniosek o dostęp, o którym mowa w ust. 1 i 2, przesyłając powiadomienie na adres certyfikowanej poczty elektronicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. e). Druga zainteresowana strona może, w ciągu dziesięciu dni od otrzymania powyższego powiadomienia, przekazać uzasadniony sprzeciw za pośrednictwem certyfikowanej poczty elektronicznej. Izba handlowa ocenia w odniesieniu do każdego przypadku indywidualnie wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 21 ust. 2 lit. f) i ust. 4 lit. d bis) [dekretu ustawodawczego nr 231/2007] przedstawione przez zainteresowaną stronę przeciwną, które uzasadniają odmowę dostępu, w całości albo w części, również w świetle zasady proporcjonalności między podnoszonym ryzykiem a interesem w uzyskaniu dostępu. Dostęp do danych, o których mowa w ust. 1 i 2, może zostać wyłączony w całości lub w części po dokonaniu przez właściwą miejscowo izbę handlową oceny wyjątkowych okoliczności przedstawionych przez zainteresowaną stronę przeciwną. Uzasadniona odmowa dostępu jest przekazywana wnioskodawcy za pośrednictwem certyfikowanej poczty elektronicznej w ciągu dwudziestu dni od złożenia wniosku o dostęp. W przypadku braku komunikacji w powyższym terminie uważa się, że dostępu odmówiono”.
Postępowania główne i pytania prejudycjalne
17
Skarżące w postępowaniu głównym – z wyjątkiem Assoservizi Fiduciari – są spółkami powierniczymi prawa włoskiego. W ramach transpozycji art. 31 dyrektywy 2015/849 do włoskiego porządku prawnego zlecenia powiernicze zawierane przez te spółki uznano za porozumienia prawne mające „strukturę lub funkcje zbliżone do trustów” w rozumieniu tego art. 31 ust. 1, z wynikającym z tego obowiązkiem dostarczenia informacji o odnośnych beneficjentach rzeczywistych.
18
Podniósłszy w szczególności niezgodność z prawem Unii przepisów krajowych transponujących art. 31 dyrektywy 2015/849 oraz niezgodność z prawem samego art. 31, skarżące w postępowaniu głównym wystąpiły do Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (regionalnego sądu administracyjnego dla Lacjum, Włochy), który oddalił ich skargi. Następnie wystąpiły one do Consiglio di Stato (rady stanu, Włochy), która jest sądem odsyłającym.
19
Ze względu na zarzuty podniesione przez skarżące w postępowaniu głównym sąd odsyłający uważa, że zawisłe przed nim spory wymagają wydania orzeczenia w przedmiocie ważności i wykładni art. 31 dyrektywy 2015/849.
20
W pierwszej kolejności sąd ten wskazuje, że niektóre skarżące w postępowaniu głównym kwestionują ważność przepisów art. 31 ust. 1, 2 i 10 dyrektywy 2015/849 w zakresie, w jakim przepisy te mają być sprzeczne z art. 114 i art. 288 akapit trzeci TFUE oraz z zasadą skuteczności (effet utile). Ich zdaniem przepisy te nie są jasne, precyzyjne i przewidywalne co do swych skutków i nie umożliwiają osiągnięcia celu, jakim jest pewność prawa, gdyż w szczególności w tej dyrektywie odniesiono się do nieostrych pojęć prawnych, takich jak pojęcie „podobieństwa”, przy czym nie określono koniecznych obiektywnych wspólnych kryteriów.
21
W drugiej kolejności, w odniesieniu do objęcia zleceń powierniczych zakresem stosowania art. 31 dyrektywy 2015/849 jako porozumień prawnych mających „strukturę lub funkcje zbliżone do trustów”, sąd odsyłający zastanawia się zasadniczo, po pierwsze, nad zakresem pojęcia „istituti giuridici” (porozumień prawnych), zawartym we włoskiej wersji językowej tego art. 31 ust. 1, 2 i 10.
22
Zdaniem tego sądu, biorąc pod uwagę znaczenie nadane terminowi „istituto” przez włoską doktrynę w krajowym porządku prawnym, pojęcie to można rozumieć jako odnoszące się do istnienia organicznego związku przepisów i zasad regulujących zjawisko społeczne, przy czym takie podejście nie wydaje się zgodne z pozostałymi wersjami językowymi wspomnianego art. 31 ust. 1, 2 i 10. Możliwe jest również, że wspomniane pojęcie dotyczy konkretnej i specyficznej transakcji ekonomiczno-prawnej, co wymagałoby jednak analizy w każdym konkretnym przypadku i budziłoby w związku z tym wątpliwości pod względem pewności prawa. Wspomniany sąd opowiada się zatem za trzecim podejściem, zgodnie z którym to pojęcie należy interpretować poprzez odniesienie do typologii transakcji ekonomiczno-prawnych, ocenianych według ich istotnych cech, które w każdym przypadku mają „strukturę lub funkcje zbliżone do trustów”.
23
Po drugie, sąd odsyłający przypomina, że zgodnie z art. 31 ust. 1 i 10 dyrektywy 2015/849 do państw członkowskich należy zidentyfikowanie porozumień prawnych, które mają „strukturę lub funkcje podobne do trustów” oraz powiadomienie Komisji o „kategoriach, cechach charakterystycznych, nazwach i, w stosowanych przypadkach, podstawach prawnych trustów i podobnych porozumień prawnych”, których skonsolidowany wykaz Komisja publikuje w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Ponieważ Republika Włoska dokonała wymaganego powiadomienia i uwzględniła wśród tych podobnych porozumień prawnych zlecenie powiernicze prawa włoskiego (mandato fiduciario), sąd ten zastanawia się nad tym, czy owo powiadomienie i skonsolidowany wniosek opublikowany przez Komisję na podstawie tego art. 31 ust. 10 mają charakter konstytutywny, czy też deklaratywny.
24
Po trzecie, sąd odsyłający zmierza do wyjaśnienia, czy strukturę lub funkcje zleceń powierniczych zawieranych przez spółki powiernicze prawa włoskiego można traktować jak „zbliżone do trustów” w rozumieniu wspomnianego art. 31 ust. 1. W tym względzie uściśla on, że na podstawie takiego zlecenia powierniczego dana spółka powiernicza nabywa prawo do wykonywania praw związanych z powierzonym jej majątkiem lub kapitałem, nie nabywając jednak ich własności, która pozostaje w posiadaniu powierzającego. Powstaje zatem pytanie, czy można uznać, że to zlecenie powiernicze ma „strukturę lub funkcje zbliżone do trustów”, nawet jeśli nie wiąże się z przeniesieniem własności majątku lub kapitału będących przedmiotem tego zlecenia.
25
Po czwarte, sąd ten wskazuje, że zdaniem skarżących w postępowaniu głównym decyzja o objęciu spółek powierniczych prawa włoskiego obowiązkami przewidzianymi w art. 31 dyrektywy 2015/849 w odniesieniu do zawieranych przez nie zleceń powierniczych jest sprzeczna w szczególności z zasadą proporcjonalności. Obowiązki przewidziane w przepisach, które mają już zastosowanie do działalności tych spółek, są wystarczające do osiągnięcia celów określonych w owej dyrektywie.
26
W trzeciej kolejności, w zakresie, w jakim zgodnie z art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy 2015/849 informacje o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego są udostępniane każdej osobie fizycznej lub prawnej, która może wykazać uzasadniony interes, skarżące w postępowaniu głównym kwestionują nadmierne rozszerzenie kręgu osób, którym przyznano dostęp, i utrzymują, że możliwość skorzystania z prawa dostępu, gdyby była uzależniona jedynie od istnienia nieokreślonego „uzasadnionego interesu”, wiązałaby się z niepewnością co do jego realizacji. Tym samym brak bardziej rygorystycznych warunków uzasadniających dostęp podmiotów prywatnych do informacji o tych beneficjentach rzeczywistych byłby nie do pogodzenia w szczególności z prawami podstawowymi do poszanowania życia prywatnego i ochrony danych osobowych, ustanowionymi, odpowiednio, w art. 7 i 8 Karty.
27
W czwartej kolejności sąd odsyłający wyraża wątpliwości co do uregulowań krajowych transponujących art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy 2015/849. Odnosząc się w szczególności do wyroku z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers (C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912), skarżące w postępowaniu głównym utrzymują bowiem, że te uregulowania krajowe nie są zgodne z prawem Unii, gdyż umożliwiają zbyt szeroki dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych.
28
W piątej i ostatniej kolejności sąd odsyłający powziął wątpliwości w kwestii wykładni art. 31 ust. 7a dyrektywy 2015/849. Według pierwszego zdania tego przepisu państwa członkowskie mogą w indywidualnych przypadkach przewidzieć wyłączenie takiego dostępu w odniesieniu do całości lub części informacji o beneficjentach rzeczywistych. Ponadto ten art. 31 ust. 7a zdanie trzecie stanowi, że zagwarantowane musi być prawo do kontroli administracyjnej decyzji o przyznaniu wyłączenia oraz do skutecznego środka zaskarżenia.
29
W tym ostatnim względzie ów sąd uściśla, że o ile uregulowania krajowe dokonujące transpozycji art. 31 ust. 7a dyrektywy 2015/849 przewidują mającą miejsce wcześniej wymianę informacji między danym beneficjentem rzeczywistym a właściwą izbą handlową, która jest podmiotem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o udzielenie dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych, o tyle te uregulowania krajowe nie przewidują środka prawnego, z którego można wcześniej skorzystać. Ochrona prawna beneficjentów rzeczywistych została zatem przewidziana dopiero na dalszym etapie, poprzez możliwość zakwestionowania przed sądem administracyjnym decyzji uwzględniającej wniosek o udzielenie dostępu do tych informacji. W tym kontekście wspomniany sąd ma wątpliwości co do adekwatności rzeczonych uregulowań krajowych względem praw i interesów danych beneficjentów rzeczywistych.
30
W powyższych okolicznościach w sprawie C‑684/24 Consiglio di Stato (rada stanu) postanowiła zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy art. 31 ust. 4 [dyrektywy 2015/849], umożliwiając dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego, jest zgodny z [art. 7 i 8 Karty], a także [z art. 8 EKPC] w części, w której umożliwia dostęp w każdym przypadku każdej osobie fizycznej lub prawnej, »która może wykazać uzasadniony interes«, nie precyzując i nie wyznaczając granic samego pojęcia »uzasadnionego interesu«, pozostawiając ustalenie jego definicji w pełnej gestii państw członkowskich, co powoduje ryzyko zbyt szerokich granic podmiotowego zakresu prawa dostępu, potencjalnie godzących w wyżej wskazane podstawowe prawa człowieka?
2)
Czy gwarancje przewidziane w art. 31 ust. 7a [dyrektywy 2015/849], odnoszące się do prawa do odwołania administracyjnego od decyzji ustanawiającej odstępstwo (w przypadku wystąpienia wyjątkowych okoliczności przewidzianych w prawie krajowym) od dostępu, o którym mowa w [tym art. 31] ust. 4 (dostępu dozwolonego w każdym przypadku do informacji o własności trustu lub podobnego porozumienia prawnego), z uwzględnieniem ochrony zapewnianej przez art. 47 [Karty], a także przez art. 6 EKPC, są zgodne z art. 6 i 7 [dekretu ministerialnego nr 55/2022] w części, w której przyznają pozasądowemu organowi administracyjnemu, jakim jest izba handlowa [właściwa miejscowo], uprawnienie do wypowiedzenia się, powodując nieodwracalny skutek w postaci ujawnienia danych, przewidując dopiero na dalszym etapie przysługujące beneficjantowi rzeczywistemu prawo do skutecznego środka prawnego?”.
31
W sprawie C‑685/24 Consiglio di Stato (rada stanu) postanowiła także zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy pojęcie »istituti giuridici« (porozumienia prawne), o którym mowa w art. 31 ust. 1, 2 i 10 [dyrektywy 2015/849], zawarte w wersji włoskiej, należy interpretować w ten sposób, że odnosi się ono, zgodnie z tym, co można wywnioskować z innych głównych wersji językowych oraz z kontekstu i celów [tej] dyrektywy, do istnienia organicznego związku przepisów i zasad regulujących zjawisko społeczne, czy raczej do konkretnej i specyficznej transakcji ekonomiczno-prawnej, czy też jeszcze do typologii transakcji ekonomiczno-prawnych ocenianych według ich istotnych cech, które w każdym przypadku mają strukturę lub funkcje podobne do trustów?
2)
Czy art. 31 ust. 10 [dyrektywy 2015/849] należy interpretować w ten sposób, że powiadomienia dokonywane przez państwa członkowskie oraz sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady nie mają wiążącej wartości regulacyjnej, lecz stanowią akty jedynie deklaratoryjne dotyczące porozumień prawnych podobnych do trustów występujących w różnych systemach, wobec czego w każdym przypadku to sąd krajowy oraz Trybunał […] muszą w razie sporu dokonać weryfikacji istnienia takiego podobieństwa struktury lub funkcji takich porozumień w odniesieniu do trustów w świetle jedynie przepisów [tej] dyrektywy, gdyż aktów tych, uzupełniających prawo [Unii], nie można uznać za wiążące?
3)
Czy prawo Unii Europejskiej, a w szczególności motywy 1, 2, 4, 5, 12–17, art. 2, art. 3 […] pkt 6 oraz art. 31 [dyrektywy 2015/849], a także motywy 4, 5, 16, 17 i 25–34 dyrektywy [2018/843] należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, takim jak przewidziane w art. 1 ust. 2 lit. ee), art. 20[–]22 dekretu ustawodawczego nr 231/20[0]7, w zakresie, w jakim [uregulowania te zaliczają] do porozumień prawnych mających strukturę i funkcje podobne do trustów zlecenia powiernicze spółek powierniczych?
4)
Czy prawo Unii Europejskiej, a w szczególności zasada proporcjonalności oraz przepisy zawarte w art. 31 ust. 1 [dyrektywy 2015/849] w związku z art. 5 ust. 4 TUE oraz z motywami 5 i 27 dyrektywy [2018/843], sto[ją] na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, takim jak przewidziane w art. 1 ust. 2 lit. ee), art. 20[–]22 dekretu ustawodawczego nr 231/20[0]7, w zakresie, w jakim [uregulowania te] zaliczają do porozumień prawnych mających strukturę i funkcje podobne do trustów zlecenia powiernicze spółek powierniczych, chociaż działalność takich spółek obwarowana jest szeregiem obowiązków i podlega nadzorowi różnych organów krajowych, z uwzględnieniem ryzyka, jakie może wiązać się z prowadzonym transakcjami?
5)
Czy przepisy art. 31 ust. 1, 2 i 10 [dyrektywy 2015/849] są nieważne ze względu na sprzeczność z postanowieniami art. 114 i art. 288 [akapit trzeci] TFUE oraz z zasadą skuteczności?
6)
Czy prawo Unii Europejskiej, a w szczególności motywy 1, 2, 5, 12–17 [dyrektywy 2015/849], a także art. 30 i 31 tej dyrektywy, motywy 4, 5, [16, 17 i] 25–34 [dyrektywy 2018/843], art. 6[–]8 i 16 [Karty] oraz zasadę proporcjonalności, o której mowa w art. 5 ust. 4 TUE, należy interpretować – także w świetle wyroku […] z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers (C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912) – w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniom, takim jak przewidziane w art. 21 ust. 4 lit. d bis) dekretu ustawodawczego nr 231/2007 i art. 7 ust. 2 dekretu ministerialnego nr 55/2022, które umożliwiają dostęp [do informacji] podmiotom prywatnym, w tym posiadającym interesy rozproszone, posiadaczom istotnego i zróżnicowanego interesu prawnego, w przypadkach gdy wiedza o beneficjentach rzeczywistych jest konieczna do [zachowania] lub obrony interesu odpowiadającego sytuacji prawnie chronionej, jeżeli posiadają konkretne i udokumentowane dowody na rozbieżność pomiędzy beneficjentem rzeczywistym a własnością prawną, [które to uregulowania wymagają] również, aby interes był bezpośredni, konkretny i aktualny, a w przypadku podmiotów reprezentujących interesy rozproszone nie pokrywał się z interesem [osób] należących do reprezentowanej kategorii?”.
Postępowanie przed Trybunałem
32
Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 2 września 2025 r., Across Fiduciaria i in. (C‑684/24 i C‑685/24, EU:C:2025:727), oddalono wniosek sądu odsyłającego o rozpatrzenie niniejszych spraw w trybie przyspieszonym na podstawie art. 105 regulaminu postępowania przed Trybunałem. Tym samym postanowieniem prezes Trybunału jednakże zdecydował, że należy rozpoznać te sprawy w pierwszej kolejności na podstawie art. 53 § 3 tego regulaminu postępowania.
W przedmiocie dopuszczalności
33
Ser-Fid Italiana Fiduciaria e di Revisione uważa, że pytania zadane w sprawie C‑685/24 są pozbawione znaczenia dla sprawy, a zatem niedopuszczalne. Sąd odsyłający miał sformułować swoje pytania dotyczące domniemanej zgodności z prawem objęcia we Włoszech zleceń powierniczych zawieranych przez spółki powiernicze prawa włoskiego zakresem porozumień mających „strukturę lub funkcje zbliżone do trustów” w rozumieniu art. 31 ust. 1 dyrektywy 2015/849, powoławszy się na przepisy prawa włoskiego w sprawie transpozycji tej dyrektywy, które w rzeczywistości nie przewidywały tego objęcia.
34
W tym względzie należy przypomnieć z jednej strony, że zgodnie z art. 94 regulaminu postępowania każdy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym zawiera „zwięzłe omówienie przedmiotu sporu oraz istotnych okoliczności faktycznych sprawy, jakie ustalił sąd odsyłający, lub co najmniej wskazanie okoliczności faktycznych, na jakich oparte są pytania”, „treść przepisów krajowych mogących mieć zastosowanie w sprawie oraz, w stosownym przypadku, wskazanie istotnego dla sprawy orzecznictwa sądów krajowych”, a także „omówienie powodów, dla których sąd odsyłający rozpatruje kwestię wykładni lub ważności określonych przepisów prawa Unii Europejskiej, jak również związku, jaki dostrzega on między tymi przepisami a uregulowaniami krajowymi, w postępowaniu głównym”.
35
Z drugiej strony postępowanie, o którym mowa w art. 267 TFUE, jest oparte na całkowitym rozdziale zadań sądów krajowych i Trybunału. Wyłącznie sąd krajowy jest właściwy do ustalenia i oceny okoliczności faktycznych sporu w postępowaniu głównym, jak również do interpretowania i stosowania prawa krajowego. Podobnie wyłącznie do sądu krajowego, przed którym toczy się spór i który musi przyjąć odpowiedzialność za mające zapaść orzeczenie sądowe, należy – przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy – ocena zarówno tego, czy do wydania wyroku jest mu niezbędne uzyskanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, jak i znaczenia przedstawionych Trybunałowi pytań (wyrok z dnia 7 listopada 2024 r., Centro di Assistenza Doganale Mellano, C‑503/23, EU:C:2024:933, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo).
36
W niniejszej sprawie sąd odsyłający przedstawił w sposób szczegółowy kontekst prawny i faktyczny oraz powody, dla których powziął wątpliwości w przedmiocie ważności i w przedmiocie wykładni określonych przepisów prawa Unii, aby móc wydać wyrok. Ponadto kwestia, czy założenia, na których opiera się sąd odsyłający w swoich pytaniach, są błędne, stanowi kwestię dotyczącą stanu faktycznego, której prawidłowość nie podlega ocenie Trybunału [wyrok z dnia 27 lutego 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (Sposób zarządzania przedsiębiorstwem zbiorowego inwestowania), C‑18/23, EU:C:2025:119, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo].
37
Tym samym pytania zadane w sprawie C‑685/24 są dopuszczalne.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania piątego w sprawie C‑685/24
38
Pytanie piąte w sprawie C‑685/24, które należy zbadać w pierwszej kolejności, dotyczy zgodnie ze swym brzmieniem ważności art. 31 ust. 1, 2 i 10 dyrektywy 2015/849 w świetle art. 114 i art. 288 akapit trzeci TFUE oraz zasady skuteczności (effet utile). Jednakże z podanych przez sąd odsyłający na poparcie tego pytania wskazówek jasno wynika, że dotyczy ono, ściślej rzecz biorąc, przestrzegania zasady pewności prawa, gdyż sąd ten powołuje się na podniesioną przez niektóre skarżące w postępowaniu głównym w sprawie C‑685/24 argumentację, w myśl której przepisy tej dyrektywy nie są jasne, precyzyjne i przewidywalne co do swych skutków. W szczególności ich zdaniem wspomniana dyrektywa ma zawierać nieostre pojęcia prawne, takie jak pojęcie „podobieństwa”, przy czym nie określono koniecznych obiektywnych wspólnych kryteriów.
39
Należy zatem uznać, że przez wspomniane pytanie sąd odsyłający zwraca się do Trybunału o ustalenie, czy art. 31 ust. 1, 2 i 10 dyrektywy 2015/849 narusza zasadę pewności prawa.
40
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zasada pewności prawa wymaga z jednej strony, by normy prawa były jasne i precyzyjne, zaś z drugiej strony, aby ich stosowanie było przewidywalne dla jednostek, w szczególności gdy normy te mogą mieć dla nich niekorzystne skutki. Wspomniana zasada wymaga w szczególności, aby dane uregulowania umożliwiały zainteresowanym dokładne zapoznanie się z zakresem obowiązków, jakie na nich nakładają, oraz aby mogli oni poznać jednoznacznie swoje prawa i obowiązki i podjąć w związku z tym odpowiednie działania [wyrok z dnia 4 października 2024 r., Litwa i in./Parlament i Rada (Pakiet mobilności), od C‑541/20 do C‑555/20, EU:C:2024:818, pkt 158 i przytoczone tam orzecznictwo].
41
Wymogów tych nie można jednak rozumieć jako przeszkody dla tego, by prawodawca Unii w ramach przyjmowanej przez siebie normy zastosował abstrakcyjne pojęcie prawne, ani jako elementu obligującego do tego, by taka abstrakcyjna norma wskazywała różne konkretne sytuacje, w których można ją zastosować, ponieważ prawodawca nie jest w stanie określić z wyprzedzeniem wszystkich tych sytuacji [wyrok z dnia 4 października 2024 r., Litwa i in./Parlament i Rada (Pakiet mobilności), od C‑541/20 do C‑555/20, EU:C:2024:818, pkt 159 i przytoczone tam orzecznictwo].
42
Tym samym nie jest konieczne, aby dany akt normatywny sam w sobie zawierał doprecyzowanie kwestii technicznych, ponieważ prawodawca Unii może zastosować ogólne ramy prawne, które, w stosownym przypadku, podlegają następnie doprecyzowaniu [wyrok z dnia 4 października 2024 r., Litwa i in./Parlament i Rada (Pakiet mobilności), od C‑541/20 do C‑555/20, EU:C:2024:818, pkt 160 i przytoczone tam orzecznictwo].
43
W konsekwencji przyznanie w akcie ustawodawczym uprawnień dyskrecjonalnych organom odpowiedzialnym za jego wdrożenie nie narusza samo w sobie wymogu przewidywalności, pod warunkiem że zakres i warunki wykonywania tych uprawnień są określone wystarczająco wyraźnie z perspektywy uzasadnionych interesów, które wchodzą w grę, w celu zapewnienia odpowiedniej ochrony przed arbitralnością [wyrok z dnia 4 października 2024 r., Litwa i in./Parlament i Rada (Pakiet mobilności), od C‑541/20 do C‑555/20, EU:C:2024:818, pkt 161 i przytoczone tam orzecznictwo].
44
W odniesieniu do art. 31 dyrektywy 2015/849 z jego ust. 1 akapit pierwszy zdanie pierwsze wynika, że ma on zastosowanie do „trustów i innych rodzajów porozumień prawnych, takich jak między innymi fiducie, niektóre rodzaje Treuhand czy fideicomiso, jeżeli takie porozumienia mają strukturę lub funkcje zbliżone do trustów”. We wspomnianym art. 31 ust. 1 akapit pierwszy zdanie drugie dodano, że „[p]aństwa członkowskie określają w odniesieniu do porozumień prawnych regulowanych ich prawem cechy charakterystyczne pozwalające stwierdzić, czy porozumienia prawne mają strukturę lub funkcje podobne do trustów”.
45
Co więcej, zgodnie z art. 31 ust. 2 dyrektywy 2015/849 państwa członkowskie zapewniają, by powiernicy lub osoby zajmujące równoważne stanowiska w podobnych porozumieniach prawnych, o których mowa w tym art. 31 ust. 1, przekazywali niektóre określone informacje, jeżeli zostały spełnione warunki przewidziane w rzeczonym art. 31 ust. 2.
46
Wreszcie, art. 31 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 2015/849 przewiduje z jednej strony, że państwa członkowskie powiadamiają Komisję o kategoriach, cechach charakterystycznych, nazwach i, w stosownych przypadkach, podstawach prawnych trustów i podobnych porozumień prawnych, o których mowa w tym art. 31 ust. 1, do dnia 10 lipca 2019 r. Z drugiej strony na podstawie tego przepisu Komisja publikuje do dnia 10 września 2019 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej skonsolidowany wykaz tych trustów i podobnych porozumień prawnych.
47
W odniesieniu do pojęcia „trustów”, do którego ma zastosowanie art. 31 dyrektywy 2015/849, należy zauważyć, że pojęcie to nie zostało zdefiniowane w tej dyrektywie i że poszczególne wersje językowe tej dyrektywy wykazują pewne różnice. Niemniej omawiane pojęcie może być interpretowane w sposób wystarczająco jasny, gdyż w większości jego wersji językowych, w tym we włoskiej, wyraźnie odniesiono się do „trustów”. Termin „trust” z kolei oznacza koncepcję prawną powszechną w państwach common law i w odniesieniu do której istnieje, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 45 i 46 opinii, dokładna definicja w prawie międzynarodowym publicznym.
48
Artykuł 31 dyrektywy 2015/849 ma zastosowanie również do „innych rodzajów porozumień prawnych”, zakwalifikowanych jako „podobne porozumienia prawne” w ust. 2 i 10 tego art. 31. Jak wynika z ust. 1 zdanie drugie wspomnianego art. 31 i z motywu 27 dyrektywy 2018/843, do państw członkowskich należy zidentyfikowanie tych innych rodzajów porozumień prawnych regulowanych w ich odpowiednich aktach prawnych.
49
W ramach identyfikacji wspomnianych innych rodzajów porozumień prawnych państwa członkowskie są związane warunkiem przewidzianym w art. 31 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2015/849, zgodnie z którym dotyczy to jedynie porozumień prawnych, które mają „strukturę lub funkcje zbliżone do trustów”. W tym kontekście państwa członkowskie muszą uwzględnić nieodłączne ryzyko wykorzystania danego porozumienia prawnego do celów prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Głównym celem dyrektywy 2015/849 jest bowiem zapobieganie wykorzystywaniu systemu finansowego do takich celów (zob. podobnie wyrok z dnia 29 stycznia 2026 r., Steiermärkische Bank und Sparkasse i in., C‑291/24, EU:C:2026:52, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo).
50
W tych okolicznościach technika legislacyjna wybrana przez prawodawcę Unii jest zgodna z orzecznictwem przypomnianym w pkt 43 niniejszego wyroku, ponieważ zakres i zasady wykonywania uprawnień dyskrecjonalnych przyznanych w dyrektywie 2015/849 organom odpowiedzialnym za jej wdrożenie są określone wystarczająco wyraźnie.
51
Ponadto, jak wskazano w motywie 29 dyrektywy 2018/843, właśnie w celu zapewnienia pewności prawa, na podstawie art. 31 ust. 10 dyrektywy 2015/849, państwa członkowskie są zobowiązane do powiadomienia Komisji o kategoriach, cechach charakterystycznych, nazwach i, w stosownych przypadkach, podstawach prawnych trustów i podobnych porozumień prawnych, a Komisja jest zobowiązana do opublikowania skonsolidowanego wykazu tych trustów i podobnych porozumień prawnych. Te wymogi dotyczą zatem zapewnienia, by dane osoby były w stanie dokładnie poznać zakres spoczywających na nich obowiązków, zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 40 niniejszego wyroku.
52
Ponadto należy także uwzględnić specyfikę przedmiotu regulacji. W motywie 27 dyrektywy 2018/843 wskazano bowiem wiele rodzajów trustów istniejących obecnie w Unii oraz jeszcze większą różnorodność podobnych porozumień prawnych. Tymczasem Trybunał orzekł już, że w zależności od ogólnych i szczególnych okoliczności materii podlegającej harmonizacji na podstawie art. 114 TFUE prawodawcy Unii pozostawiono zakres uznania co do techniki zbliżania prawodawstwa najwłaściwszej dla uzyskania zamierzonego rezultatu, w szczególności w dziedzinach charakteryzujących się złożonymi właściwościami technicznymi (zob. podobnie wyrok z dnia 3 grudnia 2019 r., Republika Czeska/Parlament i Rada, C‑482/17, EU:C:2019:1035, pkt 60 i przytoczone tam orzecznictwo).
53
Ponadto w tym kontekście bez znaczenia dla sprawy jest podniesiony przez niektóre skarżące w postępowaniu głównym w sprawie C‑685/24 argument, zgodnie z którym liczne państwa członkowskie miały powiadomić Komisję, że w ich porządku prawnym nie istnieją porozumienia prawne podobne do trustów, mimo iż we wszystkich porządkach prawnych państw członkowskich istnieją porozumienia prawne identyczne ze zleceniem bez upoważnienia do reprezentowania lub w każdym razie porozumienia prawne, które causa fiduciae dokonują rozdziału pomiędzy beneficjentem rzeczywistym a beneficjentem prawnym.
54
Argument ten dotyczy bowiem tego, czy państwa członkowskie wywiązały się z obowiązków spoczywających na nich na podstawie art. 31 ust. 1 i 10 dyrektywy 2015/849, i nie może podważyć zgodności tego przepisu z zasadą pewności prawa.
55
Z powyższego wynika, że art. 31 ust. 1, 2 i 10 dyrektywy 2015/849 nie narusza zasady pewności prawa.
56
W świetle powyższych rozważań na pytanie piąte w sprawie C‑685/24 należy odpowiedzieć, że analiza tego pytania nie wykazała istnienia żadnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na ważność art. 31 ust. 1, 2 i 10 dyrektywy 2015/849.
W przedmiocie pytań od pierwszego do czwartego w sprawie C‑685/24
57
Poprzez pytania od pierwszego do czwartego w sprawie C‑685/24, które należy rozpatrzyć łącznie i w drugiej kolejności, sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 31 ust. 1 dyrektywy 2015/849 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, na podstawie których zlecenia powiernicze zawierane przez spółki powiernicze prawa włoskiego (mandato fiduciario) są traktowane jak objęte zakresem pojęcia „innych rodzajów porozumień prawnych” w rozumieniu tego przepisu.
58
W tym względzie na wstępie należy zauważyć, że powiadomienie dokonane przez państwo członkowskie zgodnie z art. 31 ust. 10 akapit pierwszy dyrektywy 2015/849 jest pozbawione wiążącej wartości regulacyjnej w odniesieniu do kwestii, czy dane porozumienie prawne jest objęte zakresem tego pojęcia.
59
Jak bowiem wynika z motywu 29 dyrektywy 2018/843, celem skonsolidowanego wykazu trustów i podobnych porozumień prawnych jest ułatwienie ich zidentyfikowania przez inne państwa członkowskie w celu zapewnienia pewności prawa i tym samym, jak wynika z pkt 51 niniejszego wyroku, zapewnienie, by dane osoby były w stanie dokładnie poznać zakres spoczywających na nich obowiązków.
60
Uściśliwszy powyższe, należy przypomnieć, że art. 31 ust. 1 dyrektywy 2015/849 ma zastosowanie do „trustów i innych rodzajów porozumień prawnych, takich jak między innymi fiducie, niektóre rodzaje Treuhand czy fideicomiso, jeżeli takie porozumienia mają strukturę lub funkcje zbliżone do trustów”.
61
Ponieważ w dyrektywie 2015/849 nie zdefiniowano pojęcia „innych rodzajów porozumień prawnych” ani pojęcia „trustów”, do którego odnosi się to pierwsze pojęcie, ustalenie ich znaczenia i zakresu powinno być dokonywane zgodnie z ich zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym, z uwzględnieniem kontekstu, w jakim są one użyte, i celów uregulowania, którego są częścią (zob. analogicznie wyrok z dnia 1 października 2020 r., Entoma, C‑526/19, EU:C:2020:769, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo).
62
W tym względzie należy zauważyć, jak wskazano w pkt 47 niniejszego wyroku, że jeśli chodzi o pojęcie „trustów”, poszczególne wersje językowe art. 31 ust. 1 dyrektywy 2015/849 wykazują pewne różnice, przy czym większość z nich odnosi się wyraźnie do terminu „trust”, który oznacza koncepcję prawną powszechną w państwach common law. Co więcej, w celu zilustrowania „innych rodzajów porozumień prawnych”, do których przepis ten się odnosi, wymieniono w nim „fiducie” oraz „niektóre rodzaje Treuhand czy fideicomiso”.
63
W odniesieniu do pojęcia „porozumień prawnych” w rozumieniu art. 31 ust. 1 dyrektywy 2015/849 poszczególne wersje językowe tego przepisu wykazują także pewne różnice. Jak bowiem wskazał sąd odsyłający, we włoskiej wersji językowej rzeczonego przepisu (istituti giuridici) pojęcie to można rozumieć jako dotyczące organicznej regulacji określonego zjawiska mającego znaczenie prawne. Natomiast sformułowania użyte w wersjach językowych niemieckiej (Rechtsvereinbarungen) lub angielskiej (legal arrangements) wydają się kłaść nacisk na porozumienie wynegocjowane między uczestniczącymi w nim stronami. Inne wersje językowe, takie jak hiszpańska (instrumentos jurídicos) lub francuska (constructions juridiques), wydają się odnosić do przypadków o zróżnicowanym charakterze.
64
W świetle powyższych rozbieżności między wersjami językowymi art. 31 ust. 1 dyrektywy 2015/849 pojęcia „porozumień prawnych” nie należy rozumieć w sposób zawężający, a mianowicie w ten sposób, że zakłada ono istnienie szczególnych przepisów regulujących rozpatrywaną transakcję, ponieważ sprowadzałoby się to do przyznania pierwszeństwa sformułowaniu użytemu w jednej z wersji językowych tego przepisu względem jego innych wersji językowych, co byłoby niezgodne z wymogiem jednolitego stosowania prawa Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 12 lutego 2026 r., Opera Laboratori Fiorentini, C‑313/24, EU:C:2026:91, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo). Niemniej jednak, ponieważ ten art. 31 ust. 1 w większości wersji językowych odnosi się do „rodzajów” porozumień prawnych, owo pojęcie dotyczy transakcji prawnych, które mogą być zaklasyfikowane do poszczególnych kategorii na podstawie właściwych im cech charakterystycznych. Wykładnię tę potwierdza zadanie identyfikacji i powiadomienia, które spoczywa na państwach członkowskich na mocy wspomnianego art. 31 ust. 1 akapit pierwszy zdanie drugie i ust. 10 akapit pierwszy.
65
Ponadto stosowanie art. 31 dyrektywy 2015/849 do „innych rodzajów porozumień prawnych” w rozumieniu tego art. 31 ust. 1 zakłada, że te porozumienia prawne mają „strukturę lub funkcje zbliżone do trustów”.
66
W odniesieniu do kontekstu, w jaki wpisuje się art. 31 dyrektywy 2015/849 i realizowanych przez nią celów, należy zauważyć, że ów art. 31 stanowi część rozdziału III tej dyrektywy, zatytułowanego „Informacje o beneficjentach rzeczywistych”. W tym względzie w motywach 12 i 14 omawianej dyrektywy zaznaczono znaczenie, w celu zapewnienia rzeczywistej przejrzystości, identyfikacji każdej osoby fizycznej będącej właścicielem podmiotu prawnego lub sprawującej nad nim kontrolę oraz konieczność posiadania dokładnych i aktualnych informacji dotyczących beneficjenta rzeczywistego.
67
Co się tyczy w szczególności przepisów mających zastosowanie do trustów i podobnych porozumień prawnych, z motywu 27 dyrektywy 2018/843 wynika, że celem prawa krajowego transponującego te przepisy powinno być zapobieżenie wykorzystywaniu trustów lub podobnych porozumień prawnych do prania pieniędzy, finansowania terroryzmu lub powiązanych przestępstw źródłowych. W tym kontekście w motywie 28 tej dyrektywy wyjaśniono, że ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu może być różne w zależności od charakterystyki danego rodzaju trustu lub podobnego porozumienia prawnego.
68
W tym względzie Komisja wskazała w przedstawionych Trybunałowi uwagach na piśmie, że w kontekście dyrektywy 2015/849 wprowadzenie pojęcia „innych rodzajów porozumień prawnych” pozwala na objęcie zakresem stosowania art. 31 tej dyrektywy kategorii transakcji, które nawet gdyby nie zostały zakwalifikowane jako „trusty”, prowadzą do podziału pomiędzy beneficjentem rzeczywistym aktywów a podmiotem, któremu powierzono te aktywa, nawiązującym stosunki z osobami trzecimi w ramach zarządzania tymi aktywami, co powoduje „efekt zasłony” maskującej wobec osób trzecich tego beneficjenta rzeczywistego lub te stosunki prawne.
69
W konsekwencji, jak wskazano w pkt 49 niniejszego wyroku, przy identyfikacji „innych rodzajów porozumień prawnych” w rozumieniu art. 31 ust. 1 dyrektywy 2015/849 państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę nieodłączne ryzyko wykorzystania danego porozumienia prawnego do celów prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.
70
W niniejszej sprawie sąd odsyłający wyjaśnia, że zlecenie powiernicze (mandato fiduciario) nie jest przedmiotem kompletnych ram regulacyjnych, lecz że poszczególne kategorie transakcji ekonomicznych objętych zakresem instytucji czynności powierniczej różnią się całkowicie w zależności od ich struktury, funkcji i skutków. Ponadto z postanowienia odsyłającego w sprawie C‑685/24 wynika, że to zlecenie powiernicze wydaje się mieć cechy strukturalne i funkcjonalne, które zbliżają je do trustów. Chodzi w szczególności o mechanizm zarejestrowania składnika cudzego majątku w imieniu innego podmiotu do celów administrowania i zarządzania tym majątkiem, oznaczający podział między podmiotem, który administruje tym majątkiem i nim zarządza, a podmiotem, który powierza mu to zadanie i w którego interesie to zadanie jest wykonywane, w oparciu o podstawę powiernictwa. Ponadto sąd odsyłający odnosi się do „efektu zasłony”, jaki wywołuje zarejestrowanie wspomnianego składnika majątku w imieniu powiernika, jako że ten ostatni służy za „parawan” i pozwala na ukrycie tożsamości powierzającego, co stanowi istotny element w świetle głównego celu realizowanego przez dyrektywę 2015/849.
71
W tych okolicznościach zlecenia powiernicze zawierane przez spółki powiernicze prawa włoskiego (mandato fiduciario) mogą wchodzić w zakres pojęcia „innych rodzajów porozumień prawnych” w rozumieniu art. 31 ust. 1 dyrektywy 2015/849, czego ustalenie należy do sądu odsyłającego.
72
W tym względzie okoliczność, że zdaniem sądu odsyłającego zarejestrowanie aktywów w imieniu pełnomocnika ustanowionego na podstawie zlecenia powierniczego odbywa się bez przeniesienia własności, jest pozbawiona znaczenia dla sprawy. Takiego przeniesienia własności nie można bowiem uznać za warunek konieczny zakwalifikowania transakcji jako „innych rodzajów porozumień prawnych” w rozumieniu art. 31 ust. 1 dyrektywy 2015/849. Chociaż w motywie 29 dyrektywy 2018/843 odniesiono się w tym kontekście tytułem przykładu do „rozdzielnoś[ci] lub rozłącznoś[ci] między własnością prawną a rzeczywistą aktywów”, to przeniesienia własności nie uznano jednak za warunek konieczny.
73
Ponadto stwierdzenia sformułowanego w pkt 71 niniejszego wyroku nie podważa również przedstawiona przez skarżące w sprawie C‑685/24 argumentacja, zgodnie z którą różne uregulowania krajowe regulujące działalność spółek powierniczych są już wystarczające dla zgodności z celami dyrektywy 2015/849. W tym względzie wystarczy zauważyć, że – jak szczegółowo wyjaśnił sąd odsyłający w postanowieniu odsyłającym w sprawie C‑685/24 – owe uregulowania krajowe wprowadzają obowiązki, które nie odpowiadają w pełni obowiązkom wprowadzonym przez art. 31 tej dyrektywy, ponieważ artykuł ten realizuje szersze i odmienne cele w zakresie przejrzystości i zapobiegania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
74
W świetle całości powyższych rozważań na pytania od pierwszego do czwartego w sprawie C‑685/24 należy odpowiedzieć, że art. 31 ust. 1 dyrektywy 2015/849 należy interpretować w ten sposób, iż nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, na podstawie których zlecenia powiernicze zawierane przez spółki powiernicze prawa włoskiego (mandato fiduciario) są traktowane jak objęte zakresem pojęcia „innych rodzajów porozumień prawnych” w rozumieniu tego przepisu.
W przedmiocie pytania pierwszego w sprawie C‑684/24
75
Poprzez pytanie pierwsze w sprawie C‑684/24, które należy zbadać w trzeciej kolejności, sąd odsyłający zastanawia się zasadniczo nad ważnością art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy 2015/849 w świetle art. 7 i 8 Karty oraz art. 8 EKPC.
76
W zakresie, w jakim sąd odsyłający odnosi się do art. 8 EKPC, na wstępie należy przypomnieć, że jakkolwiek zgodnie z art. 6 ust. 3 TUE prawa podstawowe chronione na mocy EKPC są częścią prawa Unii jako jego zasady ogólne i jakkolwiek art. 52 ust. 3 Karty zobowiązuje, by prawom chronionym na mocy Karty odpowiadającym prawom chronionym na mocy EKPC przypisywać takie samo znaczenie i takie same skutki jak te, jakie mają prawa ujęte we wspomnianej konwencji, to jednak konwencja ta, do czasu przystąpienia do niej Unii, nie stanowi aktu prawnego formalnie obowiązującego w porządku prawnym Unii. Tym samym kontrola zgodności z prawem aktów Unii powinna zostać przeprowadzona wyłącznie w świetle praw podstawowych gwarantowanych przez Kartę, w niniejszej sprawie w świetle art. 7 i 8 Karty (zob. podobnie wyrok z dnia 15 lutego 2016 r., N., C‑601/15 PPU, EU:C:2016:84, pkt 45, 46 i przytoczone tam orzecznictwo).
W sprawie dostępu każdej osoby fizycznej lub prawnej, która może wykazać uzasadniony interes w odniesieniu do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego
77
Artykuł 7 Karty gwarantuje każdemu prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu i komunikowania się, podczas gdy art. 8 ust. 1 Karty wyraźnie przyznaje każdemu prawo do ochrony danych osobowych, które go dotyczą.
78
Jak wynika z art. 31 ust. 1 akapit drugi oraz ust. 2 i 3a dyrektywy 2015/849, państwa członkowskie są zobowiązane do zapewnienia, by niektóre określone informacje o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia były gromadzone i przechowywane. Do celów stosowania tego przepisu w art. 3 pkt 6 lit. b) i c) tej dyrektywy zdefiniowane zostało pojęcie „beneficjenta rzeczywistego”.
79
Na podstawie art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy 2015/849 państwa członkowskie zapewniają, by informacje o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego były we wszystkich przypadkach udostępniane każdej osobie fizycznej lub prawnej, która może wykazać uzasadniony interes. Udostępnione informacje obejmują, zgodnie z art. 31 ust. 4 akapit drugi, imię i nazwisko, miesiąc i rok urodzenia oraz państwo zamieszkania i obywatelstwo beneficjenta rzeczywistego, a także informacje o posiadanej własności lub o charakterze sprawowanej kontroli.
80
We wspomnianym art. 31 ust. 4 akapit trzeci dodano, że państwa członkowskie mogą, na warunkach określonych w prawie krajowym, przewidzieć dostęp do dodatkowych informacji pozwalających na ustalenie tożsamości beneficjenta rzeczywistego, przy czym te dodatkowe informacje obejmują co najmniej datę urodzenia lub dane kontaktowe, zgodnie z przepisami o ochronie danych. Co więcej, państwa członkowskie mogą umożliwić szerszy dostęp do informacji przechowywanych w rejestrze zgodnie ze swoim prawem krajowym.
81
W tym względzie należy zauważyć, że skoro dane, o których mowa w art. 31 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 2015/849, zawierają informacje o konkretnych osobach fizycznych, a mianowicie o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego, to dostęp do nich każdej osoby fizycznej lub prawnej, która może wykazać uzasadniony interes tych osób, ma wpływ na podstawowe prawo do poszanowania życia prywatnego zagwarantowane w art. 7 Karty, przy czym w tym kontekście nie jest istotne, że te dane mogą mieć związek z działalnością zawodową. Ponadto udostępnienie rzeczonych danych stanowi przetwarzanie danych osobowych objęte zakresem art. 8 Karty (zob. analogicznie wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo).
82
Należy również zauważyć, że jak wynika z utrwalonego orzecznictwa, udostępnianie danych osobowych osobom trzecim stanowi ingerencję w prawa podstawowe ustanowione w art. 7 i 8 Karty, niezależnie od tego, w jaki sposób te dane zostaną później wykorzystane. W tym względzie nie ma znaczenia, czy rozpatrywane informacje dotyczące życia prywatnego są danymi szczególnie chronionymi, czy nie, ani czy osoby, których dane dotyczą, ucierpiały z powodu ewentualnych niedogodności wynikających z tej ingerencji (wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo).
83
W związku z tym dostęp każdej osoby fizycznej lub prawnej, która może wykazać uzasadniony interes w odniesieniu do informacji dotyczących beneficjentów rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego, o którym to dostępie mowa w art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy 2015/849, stanowi ingerencję w prawa zagwarantowane w art. 7 i 8 Karty.
W przedmiocie względów uzasadniających sporny dostęp
84
Niemniej praw podstawowych zagwarantowanych w art. 7 i 8 Karty nie sposób uznać za prerogatywy o charakterze absolutnym, lecz należy je oceniać w świetle ich funkcji społecznej (wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo).
85
Zgodnie z art. 52 ust. 1 zdanie pierwsze Karty wszelkie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności uznanych w Karcie muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę tych praw i wolności. Zgodnie z art. 52 ust. 1 zdanie drugie Karty, z zastrzeżeniem zasady proporcjonalności, ograniczenia tych praw i wolności mogą być wprowadzone wyłącznie wtedy, gdy są konieczne i rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego uznawanym przez Unię lub potrzebom ochrony praw i wolności innych osób. W tym względzie art. 8 ust. 2 Karty uściśla, że dane osobowe w szczególności muszą być przetwarzane „rzetelnie w określonych celach i za zgodą osoby zainteresowanej lub na innej uzasadnionej podstawie przewidzianej ustawą”.
– W przedmiocie przestrzegania zasady legalności
86
Jeśli chodzi o wymóg, zgodnie z którym wszelkie ograniczenia korzystania z praw podstawowych muszą być przewidziane ustawą, oznacza to, że podstawa prawna, która pozwala na ingerencję w te prawa, musi sama określać zakres ograniczenia wykonywania danego prawa, przy czym z jednej strony wymaganie to nie wyklucza, by to ograniczenie było sformułowane w sposób wystarczająco otwarty, tak aby można je było dostosować do różnych przypadków, jak również do zmieniających się sytuacji, a z drugiej strony Trybunał może, w stosownym przypadku, doprecyzować poprzez wykładnię konkretny zakres wspomnianego ograniczenia z punktu widzenia zarówno samego brzmienia rozpatrywanych przepisów Unii, jak i ich ogólnej systematyki oraz celów, którym służą, zinterpretowanych w świetle praw podstawowych gwarantowanych w Karcie (wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo).
87
W tym względzie należy zauważyć, że ograniczenie korzystania z praw podstawowych gwarantowanych w art. 7 i 8 Karty, wynikające z dostępu każdej osoby fizycznej lub prawnej, która może wykazać uzasadniony interes w odniesieniu do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego, jest przewidziane w akcie prawodawczym Unii, a mianowicie w dyrektywie 2015/849. W tym kontekście art. 31 ust. 1 akapit drugi, ust. 2 i ust. 4 akapit drugi tej dyrektywy precyzuje, jakie wymienione w sposób wyczerpujący informacje należy gromadzić i w jakim zakresie są one dostępne dla osób mogących wykazać uzasadniony interes.
88
Prawdą jest, że art. 31 ust. 4 akapit trzeci wspomnianej dyrektywy pozostawia państwom członkowskim zakres uznania w odniesieniu do udzielenia albo dostępu do dodatkowych informacji, umożliwiających identyfikację beneficjenta rzeczywistego, obejmujących co najmniej datę urodzenia lub dane kontaktowe, albo szerszego dostępu do informacji przechowywanych w rejestrze. Ten zakres uznania jest jednak ograniczony wymogiem, zgodnie z którym warunki tego dostępu do dodatkowych informacji powinny być „określon[e] w prawie krajowym”, a szerszy dostęp do informacji przechowywanych w rejestrze powinien być udzielany „zgodnie [z] […] prawem krajowym”.
89
Co więcej, art. 31 tej dyrektywy ustanawia w ust. 7a warunki, na jakich państwa członkowskie mogą przewidzieć wyłączenia z dostępu każdej osoby fizycznej lub prawnej, która może wykazać uzasadniony interes w odniesieniu do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego, o którym to dostępie mowa w owym art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c).
90
W tych okolicznościach należy uznać, że zasada legalności jest przestrzegana.
– W przedmiocie poszanowania istoty praw podstawowych zagwarantowanych w art. 7 i 8 Karty
91
Co się tyczy poszanowania istoty praw podstawowych ustanowionych w art. 7 i 8 Karty, należy zauważyć, że informacje, o których wyraźnie mowa w art. 31 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 2015/849, mogą zostać zaklasyfikowane do dwóch odrębnych kategorii danych: pierwsza obejmuje dane dotyczące tożsamości beneficjenta rzeczywistego (imię i nazwisko, miesiąc i rok urodzenia, państwo zamieszkania oraz obywatelstwo), a druga obejmuje dane o charakterze ekonomicznym (posiadana własność lub charakter sprawowanej kontroli) (zob. podobnie wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 50).
92
Ponadto, o ile prawdą jest, że art. 31 ust. 4 akapit trzeci dyrektywy 2015/849 umożliwia państwom członkowskim udzielenie dostępu do dodatkowych informacji, o tyle zgodnie z tym art. 31 ust. 1 akapit drugi jedynie „odpowiednie” informacje dotyczące beneficjentów rzeczywistych i informacje o posiadanej własności lub o charakterze sprawowanej kontroli mogą zostać uzyskane, być posiadane i w związku z tym potencjalnie udostępnione, co w szczególności wyklucza informacje, które nie są odpowiednio związane z celami tej dyrektywy (zob. podobnie wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 51).
93
Tymczasem nie wydaje się, by udostępnienie informacji mających taki związek w jakikolwiek sposób naruszało istotę praw podstawowych zagwarantowanych w art. 7 i 8 Karty (zob. podobnie wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 52).
94
W tym kontekście należy także zauważyć, że każde gromadzenie, posiadanie i udostępnianie informacji na podstawie dyrektywy 2015/849 musi całkowicie spełniać wymogi wynikające z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólnego rozporządzenia o ochronie danych) (Dz.U. 2016, L 119, s. 1) (wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 53).
95
W tych okolicznościach ingerencja, jaką pociąga za sobą dostęp każdej osoby fizycznej lub prawnej, która może wykazać uzasadniony interes w odniesieniu do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego, o którym to dostępie mowa w art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy 2015/849, szanuje istotę praw podstawowych ustanowionych w art. 7 i 8 Karty (zob. podobnie wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 54).
– W przedmiocie celu interesu ogólnego uznanego przez Unię
96
Dyrektywa 2015/849 ma na celu, zgodnie z samym brzmieniem jej art. 1 ust. 1, zapobieganie wykorzystywaniu unijnego systemu finansowego do prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. W tym względzie motyw 4 dyrektywy 2018/843 uściśla, że dążenie do tego celu nie może być skuteczne, jeżeli otoczenie sprzyja przestępcom poszukującym schronienia dla swoich finansów, i że zwiększanie ogólnej przejrzystości otoczenia gospodarczego i finansowego Unii może być skutecznym środkiem odstraszającym (wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 55).
97
Co się tyczy w szczególności celu służącego dostępowi każdej osoby fizycznej lub prawnej, która może wykazać uzasadniony interes w odniesieniu do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego, wprowadzonego dyrektywą 2018/843, z motywów 29 i 30 tej dyrektywy wynika, że publiczny dostęp do informacji o tych beneficjentach rzeczywistych przyczyniłby się do zwalczania nadużywania trustów i podobnych porozumień prawnych do celów prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.
98
W tym kontekście w motywie 30 wspomnianej dyrektywy wskazano, że ten publiczny dostęp pozwala na większą kontrolę informacji przez społeczeństwo obywatelskie, w tym przez prasę lub organizacje społeczeństwa obywatelskiego, oraz przyczynia się do utrzymania zaufania do uczciwości transakcji finansowych oraz do systemu finansowego. Ponadto w motywie 32 dyrektywy 2018/843 sprecyzowano, że zaufanie inwestorów i opinii publicznej do rynków finansowych zależy w dużej mierze od istnienia rzetelnego systemu ujawniania danych, który zapewnia przejrzystość beneficjentów rzeczywistych i struktur sprawujących kontrolę nad podmiotami o charakterze korporacyjnym i innymi podmiotami prawnymi, a także niektórymi rodzajami trustów i podobnych porozumień prawnych.
99
Z powyższego wynika, że przewidując dostęp każdej osoby fizycznej lub prawnej, która może wykazać uzasadniony interes w odniesieniu do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego, prawodawca Unii ma na celu zapobieganie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu poprzez stworzenie, za pomocą zwiększonej przejrzystości, środowiska, w którym prawdopodobieństwo wykorzystania go do tych celów jest mniejsze (zob. podobnie wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 58).
100
Stanowi to cel leżący w interesie ogólnym, który może uzasadniać ingerencje, nawet istotne, w prawa podstawowe ustanowione w art. 7 i 8 Karty (wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo).
– W przedmiocie odpowiedniego, koniecznego i proporcjonalnego charakteru rozpatrywanej ingerencji
101
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem proporcjonalność środków, z której wynika ingerencja w prawa zagwarantowane w art. 7 i 8 Karty, wymaga spełnienia nie tylko wymogów zdatności i konieczności, ale także wymogu odnoszącego się do proporcjonalnego charakteru tych środków w stosunku do zamierzonego celu (wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo).
102
W szczególności odstępstwa od ochrony danych osobowych i jej ograniczenia są dokonywane w granicach tego, co bezwzględnie konieczne, przy czym tam, gdzie istnieje możliwość wyboru spośród większej liczby odpowiednich środków do realizacji uzasadnionych celów, należy stosować najmniej dotkliwe. Ponadto nie można dążyć do celu interesu ogólnego bez uwzględnienia okoliczności, że należy pogodzić go z prawami podstawowymi, których dotyczy środek, dokonując wyważenia między celem interesu ogólnego z jednej strony a rozpatrywanymi prawami z drugiej strony w celu zapewnienia, by niedogodności spowodowane przez ten środek nie były nadmierne w stosunku do zamierzonych celów. Tym samym możliwość uzasadnienia ograniczenia praw i obowiązków przewidzianych w art. 7 i 8 Karty należy oceniać poprzez przeprowadzenie badania wagi ingerencji, jaką stanowi to ograniczenie, oraz sprawdzenie, czy znaczenie celu interesu ogólnego, któremu służy rzeczone ograniczenie, pozostaje w relacji do tej wagi (wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 64 i przytoczone tam orzecznictwo).
103
Ponadto, by zadośćuczynić wymogowi proporcjonalności, uregulowania zawierające daną ingerencję muszą również zawierać jasne i precyzyjne reguły dotyczące zakresu i sposobu stosowania rozpatrywanych środków, a także ustanawiać minimalne wymogi służące temu, aby osoby, których dane dotyczą, miały wystarczające gwarancje rzeczywistej ochrony swoich danych osobowych przed ryzykiem niewłaściwego wykorzystania. Powinny one w szczególności wskazywać, w jakich okolicznościach i pod jakimi warunkami może zostać przyjęty środek przewidujący przetwarzanie takich danych, gwarantując w ten sposób, że owa ingerencja będzie ograniczona do tego, co bezwzględnie konieczne. Konieczność posiadania takich gwarancji jest istotna, tym bardziej że dane osobowe są udostępniane publicznie, a więc potencjalnie nieograniczonej liczbie osób, i mogą ujawniać szczególnie chronione informacje o osobach, których dotyczą (wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 65 i przytoczone orzecznictwo).
104
Zgodnie z tym orzecznictwem należy zbadać, po pierwsze, czy dostęp każdej osoby fizycznej lub prawnej, która może wykazać uzasadniony interes w odniesieniu do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego, jest odpowiedni do realizacji zamierzonego celu leżącego w interesie ogólnym, po drugie, czy wynikająca z takiego dostępu ingerencja w prawa zagwarantowane w art. 7 i 8 Karty jest ograniczona do tego, co bezwzględnie konieczne, w tym znaczeniu, że cel ten nie mógłby zostać racjonalnie osiągnięty w sposób równie skuteczny za pomocą innych środków w mniejszym stopniu naruszających te prawa podstawowe zainteresowanych osób, a po trzecie, czy ingerencja ta nie jest nieproporcjonalna w stosunku do tego celu, co oznacza między innymi wyważenie znaczenia celu i wagi tej ingerencji (zob. podobnie wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 66).
105
Po pierwsze, należy stwierdzić, że dostęp każdej osoby fizycznej lub prawnej, która może wykazać uzasadniony interes w odniesieniu do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego, może przyczynić się do realizacji wskazanego w pkt 99 niniejszego wyroku celu leżącego w interesie ogólnym, polegającego na zapobieganiu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, ze względu na to, że wprowadzenie tego dostępu i wynikająca z niego zwiększona przejrzystość przyczyniają się do stworzenia środowiska, które w mniejszym stopniu może być wykorzystywane do takich celów (zob. podobnie wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 67).
106
Po drugie, uregulowania takie jak przewidziane w art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy 2015/849, w myśl których dostępu do informacji udziela się członkom społeczeństwa, którzy mogą wykazać uzasadniony interes, mogą co do zasady ograniczyć ingerencję w prawa podstawowe zagwarantowane w art. 7 i 8 Karty do ścisłego minimum.
107
Natomiast każde ograniczenie dostępu wyłącznie do właściwych organów i podmiotów zobowiązanych, o których mowa w art. 31 ust. 4 lit. a) i b) dyrektywy 2015/849, siłą rzeczy stanowiłoby przeszkodę w realizacji celu polegającego na zapobieganiu, poprzez większą przejrzystość, praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.
108
Po trzecie, co się tyczy tego, czy rozpatrywana ingerencja nie jest nieproporcjonalna w stosunku do powyższego celu, z jednej strony należy podkreślić znaczenie tego celu, który, jak przypomniano w pkt 100 niniejszego wyroku, może uzasadniać ingerencję, nawet poważną, w prawa podstawowe ustanowione w art. 7 i 8 Karty.
109
Z drugiej strony, co się tyczy wagi ingerencji, prawdą jest, że udostępniane informacje dotyczące tożsamości beneficjenta rzeczywistego, jak również posiadanej własności lub charakteru sprawowanej kontroli, mogą pozwolić na określenie profilu dotyczącego niektórych danych osobowych o charakterze identyfikacyjnym i sytuacji ekonomicznej osoby, której dane dotyczą.
110
W wyroku z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers (C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 41–44), Trybunał orzekł, że publiczny dostęp do tych informacji, a zatem do potencjalnie nieograniczonej liczby osób, stanowi poważną ingerencję w prawa podstawowe zapisane w art. 7 i 8 Karty.
111
Z wyroku tego wynika jednak, że w porównaniu z takim systemem system przewidujący – poza dostępem właściwych organów i niektórych podmiotów – dostęp każdej osoby lub organizacji, które mogą wykazać uzasadniony interes, stanowi znacznie mniej poważne naruszenie tych praw podstawowych (zob. podobnie wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 85).
112
Należy dodać, że prawodawca Unii wyraźnie uwzględnił w art. 31 ust. 7a dyrektywy 2015/849 różne rodzaje ryzyka, na jakie może być narażony beneficjent rzeczywisty, i upoważnił państwa członkowskie do przewidzenia wyłączenia dostępu w odniesieniu do całości lub części dotyczących go informacji. Ponadto zgodnie z art. 31 ust. 4a i 5 tej dyrektywy państwa członkowskie mogą uzależnić udostępnienie odnośnych informacji od rejestracji online i muszą zapewnić, aby przechowywane informacje były odpowiednie, dokładne i aktualne.
113
Ponadto, co się tyczy wątpliwości sądu odsyłającego co do tego, że prawodawca Unii ani nie sprecyzował, ani nie zdefiniował zakresu pojęcia „uzasadnionego interesu” i pozostawił państwom członkowskim określenie tego pojęcia, należy zauważyć, podobnie jak uczynił to rzecznik generalny w pkt 64–67 opinii, że ogólna systematyka i cele dyrektywy 2015/849 pozwalają na ograniczenie zakresu tego pojęcia w ten sposób, że jeżeli dana osoba chce uzyskać dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego, to musi ona wykazać swój uzasadniony interes w odniesieniu do celu zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu i ich zwalczania.
114
Jak bowiem wyjaśniono w motywie 14 dyrektywy 2015/849, państwa członkowskie powinny zagwarantować, by osoby, które mogą wykazać uzasadniony interes w odniesieniu do prania pieniędzy, finansowania terroryzmu i powiązanych przestępstw źródłowych, takich jak korupcja, przestępstwa podatkowe i oszustwa, otrzymały dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych.
115
Co więcej, jak zauważył już Trybunał poprzez odniesienie do motywu 30 dyrektywy 2018/843, zarówno prasa, jak i organizacje społeczeństwa obywatelskiego mające związek z zapobieganiem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz ich zwalczaniem mają uzasadniony interes w dostępie do informacji o beneficjentach rzeczywistych. To samo dotyczy osób, również wymienionych w tym motywie, które chcą znać tożsamość beneficjentów rzeczywistych podmiotu o charakterze korporacyjnym lub innego podmiotu prawnego ze względu na to, że mogą one zawierać z nimi transakcje, a także instytucji finansowych i władz zaangażowanych w zwalczanie przestępstw prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu w zakresie, w jakim te ostatnie podmioty nie mają już dostępu do omawianych informacji na podstawie art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. a) i b) dyrektywy 2015/849 (zob. podobnie wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., Luxembourg Business Registers, C‑37/20 i C‑601/20, EU:C:2022:912, pkt 74).
116
Ponadto z motywu 42 dyrektywy 2018/843 wynika, że definicja pojęcia „uzasadnionego interesu” w prawie państw członkowskich nie powinna być ograniczona do przypadków toczących się postępowań administracyjnych lub sądowych, a w stosownych przypadkach powinna umożliwiać uwzględnianie również działań zapobiegawczych podejmowanych przez organizacje pozarządowe i dziennikarzy śledczych w zakresie zwalczania prania pieniędzy, finansowania terroryzmu i powiązanych przestępstw źródłowych.
117
W tych okolicznościach zakres pojęcia „uzasadnionego interesu” w rozumieniu art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy 2015/849, doprecyzowany w ten sposób w świetle brzmienia, systematyki i celów rozpatrywanego uregulowania, odpowiada wymogowi jasności i precyzji przypomnianemu w pkt 103 niniejszego wyroku.
118
W konsekwencji ingerencja, jaką pociąga za sobą dostęp każdej osoby fizycznej lub prawnej mogącej wykazać uzasadniony interes w odniesieniu do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego, w prawa podstawowe ustanowione w art. 7 i 8 Karty nie jest nieproporcjonalna w stosunku do celu zamierzonego przez prawodawcę Unii.
119
Z całości powyższych rozważań wynika, że analiza pierwszego pytania prejudycjalnego w sprawie C‑684/24 nie wykazała istnienia żadnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na ważność art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy 2015/849.
W przedmiocie pytania szóstego w sprawie C‑685/24
120
Poprzez pytanie szóste w sprawie C‑685/24, które należy zbadać w czwartej kolejności, sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy 2015/849 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które umożliwiają dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego podmiotom prywatnym, w tym podmiotom, które reprezentują interesy rozproszone i które wykazują istotny i zróżnicowany interes prawny, w przypadkach gdy wiedza o tych beneficjentach rzeczywistych jest konieczna do zachowania lub obrony interesu odpowiadającego sytuacji prawnie chronionej i gdy te podmioty prywatne posiadają dowody na to, że beneficjent rzeczywisty nie jest prawnym właścicielem, przy czym te uregulowania krajowe wymagają również, aby ów interes prawny był bezpośredni, konkretny i aktualny oraz aby w przypadku podmiotów reprezentujących interesy rozproszone nie pokrywał się on z interesem osób należących do reprezentowanej kategorii.
121
Powyższe pytanie dotyczy zasadniczo wątpliwości sądu odsyłającego odnoszących się do zgodności włoskich uregulowań dokonujących transpozycji art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy 2015/849 z prawem Unii, które to wątpliwości związane są z argumentacją, w myśl której uregulowania te umożliwiają zbyt szeroki dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych.
122
W tym względzie należy przypomnieć, że państwom członkowskim przysługuje zakres swobodnego uznania przy określaniu środków mających na celu transpozycję, tak by można je było dostosować do różnych możliwych sytuacji (zob. podobnie wyrok z dnia 29 stycznia 2008 r., Promusicae, C‑275/06, EU:C:2008:54, pkt 67).
123
Niemniej jednak przy przyjmowaniu środków mających na celu transpozycję dyrektywy organy państw członkowskich są zobowiązane nie tylko dokonywać wykładni swojego prawa krajowego w sposób zgodny z tą dyrektywą, lecz także nie opierać się na takiej wykładni tej dyrektywy, która pozostawałaby w konflikcie z prawami podstawowymi chronionymi przez porządek prawny Unii lub z innymi ogólnymi zasadami uznanymi przez ten porządek (zob. podobnie wyroki: z dnia 29 stycznia 2008 r., Promusicae, C‑275/06, EU:C:2008:54, pkt 68; z dnia 21 czerwca 2022 r., Ligue des droits humains, C‑817/19, EU:C:2022:491, pkt 87 i przytoczone tam orzecznictwo).
124
W związku z powyższym, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 70 opinii, właściwe organy muszą przyjąć wykładnię pojęcia „uzasadnionego interesu”, która zapewnia odpowiednią równowagę między z jednej strony celem przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu i ich zwalczania realizowanym przez dyrektywę 2015/849, a z drugiej strony prawami chronionymi na mocy art. 7 i 8 Karty. Nie mogą one ani systematycznie odmawiać dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych, ani przeciwnie, zawsze uwzględniać wniosków o dostęp.
125
W niniejszym przypadku należy zauważyć, podobnie jak uczynił to rzecznik generalny w pkt 68 opinii, że poprzez uregulowania krajowe będące przedmiotem pytania szóstego w sprawie C‑685/24 włoski ustawodawca określił warunki, na jakich podmioty prywatne mogą uzyskać dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych, i sprecyzował pojęcie „uzasadnionego interesu”, a jednocześnie pozostawił zakres uznania właściwym organom, które muszą stosować je w konkretnym przypadku.
126
W tym względzie sąd odsyłający, który jako jedyny jest właściwy do dokonania wykładni prawa krajowego, wyjaśnił z jednej strony, że uregulowania krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym wymagają zarówno istnienia istotnego i zróżnicowanego interesu prawnego, jak i okoliczności, że dostęp jest konieczny do zachowania lub obrony interesu odpowiadającego sytuacji prawnie chronionej. Sąd ten zauważył z drugiej strony, że zawarte w tych uregulowaniach odniesienie do „zróżnicowanego” charakteru tego interesu należy rozumieć jako dotyczące celów realizowanych przez dyrektywę 2015/849.
127
W pozostałym zakresie, jak zaznaczył rzecznik generalny w pkt 70 opinii, właściwe organy muszą oprzeć się na wykładni pojęcia „uzasadnionego interesu”, która zapewnia odpowiednią równowagę między z jednej strony celem przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu i ich zwalczania, a z drugiej strony prawami chronionymi na mocy art. 7 i 8 Karty.
128
W tych okolicznościach na podstawie informacji, którymi dysponuje Trybunał, i z zastrzeżeniem ostatecznej oceny, której powinien dokonać sąd odsyłający, nie wydaje się, by włoski ustawodawca przekroczył zakres uznania, jakim dysponował w ramach transpozycji art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy 2015/849.
129
Biorąc pod uwagę całość powyższych rozważań, na pytanie szóste w sprawie C‑685/24 należy udzielić następującej odpowiedzi: art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy 2015/849 należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które umożliwiają dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego podmiotom prywatnym, w tym podmiotom, które reprezentują interesy rozproszone i które wykazują istotny i zróżnicowany interes prawny, w przypadkach gdy wiedza o tych beneficjentach rzeczywistych jest konieczna do zachowania lub obrony interesu odpowiadającego sytuacji prawnie chronionej i gdy te podmioty prywatne posiadają dowody na to, że beneficjent rzeczywisty nie jest prawnym właścicielem, przy czym te uregulowania krajowe wymagają również, aby ów interes prawny był bezpośredni, konkretny i aktualny oraz aby w przypadku podmiotów reprezentujących interesy rozproszone nie pokrywał się on z interesem osób należących do reprezentowanej kategorii.
W przedmiocie pytania drugiego w sprawie C‑684/24
130
Poprzez pytanie drugie w sprawie C‑684/24, które należy zbadać w piątej i ostatniej kolejności, sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 31 ust. 7a dyrektywy 2015/849 w związku z art. 47 Karty należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które przyznają pozasądowemu organowi administracyjnemu uprawnienie do przyznania wyłączenia dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego na podstawie art. 31 ust. 7a, oraz że nie przewiduje on, iż dany beneficjent rzeczywisty mógłby korzystać z tymczasowej ochrony prawnej, jeżeli takiego wyłączenia nie przyznano.
131
Z art. 31 ust. 7a zdanie pierwsze dyrektywy 2015/849 wynika, że w wyjątkowych okolicznościach określonych w prawie krajowym, gdy dostęp każdej osoby fizycznej lub prawnej, która może wykazać uzasadniony interes, narażałby beneficjenta rzeczywistego na co najmniej jedno ryzyko wskazane w tym przepisie bądź jeżeli beneficjent rzeczywisty jest osobą małoletnią lub z innych względów nieposiadającą pełnej zdolności do czynności prawnych, państwa członkowskie mogą w indywidualnych przypadkach przewidzieć wyłączenie takiego dostępu w odniesieniu do całości lub części informacji. W zdaniach drugim i trzecim tego art. 31 ust. 7a przewidziano ponadto, że państwa członkowskie zapewniają, by takie wyłączenia były przyznawane po przeprowadzeniu szczegółowej oceny wyjątkowego charakteru okoliczności oraz aby zagwarantowane było prawo do kontroli administracyjnej decyzji o przyznaniu wyłączenia oraz do skutecznego środka zaskarżenia.
132
Jak zatem jasno wynika z brzmienia art. 31 ust. 7a dyrektywy 2015/849, przepis ten przewiduje możliwość przyznania pozasądowemu organowi administracyjnemu uprawnienia do przyznawania wyłączeń co do dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych.
133
Wdrażając ów art. 31 ust. 7a, państwa członkowskie powinny jednak uwzględnić art. 47 Karty, który wymaga, aby decyzja organu administracyjnego, który sam nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności ustanowionych w tym ostatnim artykule, została poddana późniejszej kontroli organu sądowego, który powinien w szczególności być właściwy w zakresie rozstrzygania każdej istotnej kwestii (zob. podobnie wyroki: z dnia 16 maja 2017 r., Berlioz Investment Fund, C‑682/15, EU:C:2017:373, pkt 55; z dnia 14 maja 2020 r., Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság, C‑924/19 PPU i C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, pkt 128 i przytoczone tam orzecznictwo).
134
Ponadto sąd krajowy rozpatrujący spór, który podlega prawu Unii, powinien mieć możliwość zarządzenia środków tymczasowych w celu zapewnienia całkowitej skuteczności przyszłemu orzeczeniu w przedmiocie istnienia uprawnień dochodzonych na podstawie prawa Unii (zob. podobnie wyroki: z dnia 19 czerwca 1990 r., Factortame i in., C‑213/89, EU:C:1990:257, pkt 21; z dnia 13 marca 2007 r., Unibet, C‑432/05, EU:C:2007:163, pkt 67; a także z dnia 2 czerwca 2022 r., Skeyes, C‑353/20, EU:C:2022:423, pkt 53).
135
W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego w sprawie C‑684/24 wynika, że zgodnie z włoskimi uregulowaniami transponującymi art. 31 ust. 7a dyrektywy 2015/849 to izba handlowa właściwa miejscowo, a zatem organ pozasądowy, jest odpowiedzialna za wydawanie decyzji o wyłączeniu, ale decyzje te mogą zostać poddane późniejszej kontroli przez organ sądowy. Natomiast wbrew wymogowi wynikającemu z orzecznictwa przytoczonego w poprzednim punkcie niniejszego wyroku ten organ sądowy nie jest uprawniony do zarządzenia środków tymczasowych w ramach owej późniejszej kontroli. W tej ostatniej kwestii ów art. 31 ust. 7a w związku z art. 47 Karty stoi zatem na przeszkodzie takim uregulowaniom.
136
Biorąc pod uwagę całość powyższych rozważań, na pytanie drugie w sprawie C‑684/24 należy udzielić następującej odpowiedzi: art. 31 ust. 7a dyrektywy 2015/849 w związku z art. 47 Karty należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które przyznają pozasądowemu organowi administracyjnemu uprawnienie do przyznania wyłączenia dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego na podstawie tego art. 31 ust. 7a. Natomiast przepis ten stoi na przeszkodzie takim uregulowaniom krajowym w zakresie, w jakim nie przewidują one, że dany beneficjent rzeczywisty mógłby korzystać z tymczasowej ochrony prawnej, jeżeli takiego wyłączenia nie przyznano.
W przedmiocie kosztów
137
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
1)
Analiza pytania piątego w sprawie C‑685/24 nie wykazała istnienia żadnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na ważność art. 31 ust. 1, 2 i 10 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniającej rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/843 z dnia 30 maja 2018 r.
2)
Artykuł 31 ust. 1 dyrektywy 2015/849, zmienionej dyrektywą 2018/843,
należy interpretować w ten sposób, że:
nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, na podstawie których zlecenia powiernicze zawierane przez spółki powiernicze prawa włoskiego (mandato fiduciario) są traktowane jak objęte zakresem pojęcia „innych rodzajów porozumień prawnych” w rozumieniu tego przepisu.
3)
Analiza pytania pierwszego w sprawie C‑684/24 nie wykazała istnienia żadnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na ważność art. 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy 2015/849, zmienionej dyrektywą 2018/843.
4)
Artykuł 31 ust. 4 akapit pierwszy lit. c) dyrektywy 2015/849, zmienionej dyrektywą 2018/843,
należy interpretować w ten sposób, że:
nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które umożliwiają dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego podmiotom prywatnym, w tym podmiotom, które reprezentują interesy rozproszone i które wykazują istotny i zróżnicowany interes prawny, w przypadkach gdy wiedza o tych beneficjentach rzeczywistych jest konieczna do zachowania lub obrony interesu odpowiadającego sytuacji prawnie chronionej i gdy te podmioty prywatne posiadają dowody na to, że beneficjent rzeczywisty nie jest prawnym właścicielem, przy czym te uregulowania krajowe wymagają również, aby ów interes prawny był bezpośredni, konkretny i aktualny oraz aby w przypadku podmiotów reprezentujących interesy rozproszone nie pokrywał się on z interesem osób należących do reprezentowanej kategorii.
5)
Artykuł 31 ust. 7a dyrektywy 2015/849, zmienionej dyrektywą 2018/843, w świetle art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej
należy interpretować w ten sposób, że:
nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które przyznają pozasądowemu organowi administracyjnemu uprawnienie do przyznania wyłączenia dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego na podstawie tego art. 31 ust. 7a. Natomiast przepis ten stoi na przeszkodzie takim uregulowaniom krajowym w zakresie, w jakim nie przewidują one, by dany beneficjent rzeczywisty mógł korzystać z tymczasowej ochrony prawnej, jeżeli takiego wyłączenia nie przyznano.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: włoski.