62000CJ0276_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-276/00,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Hessisches Finanzgericht, Kassel (Γερμανία), προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 234 ΕΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Turbon International GmbH, καθολικού διαδόχου της εταιρίας Kores Nordic Deutschland GmbH,
και
Oberfinanzdirektion Koblenz,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των κλάσεων 3215 και 8473 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο (ΕΕ L 256, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1734/96 της Επιτροπής, της 9ης Σεπτεμβρίου 1996 (ΕΕ L 238, σ. 1),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
συγκείμενο από τους D. A. O. Edward, προεδρεύοντα του τμήματος, A. La Pergola και C. W. A. Timmermans (εισηγητή), δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: J. Mischo
γραμματέας: R. Grass
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
- η Turbon International GmbH, εκπροσωπούμενη από τον H. Brüning-Sudhoff, Steuerberater,
- η Oberfinanzdirektion Koblenz, εκπροσωπούμενη από τον Trendler,
- η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον J.-C. Schieferer, επικουρούμενο από τον Núñez Μüller, Rechtsanwalt,
έχοντας υπόψη την έκθεση του εισηγητή δικαστή,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 11ης Σεπτεμβρίου 2001,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με διάταξη της 21ης Φεβρουαρίου 2000, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 12 Ιουλίου 2000, το Hessisches Finanzgericht, Kassel, υπέβαλε, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 234 ΕΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία των κλάσεων 3215 και 8473 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας (στο εξής: ΣΟ), που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο (ΕΕ L 256, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1734/96 της Επιτροπής, της 9ης Σεπτεμβρίου 1996 (ΕΕ L 238, σ. 1).
2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της εταιρίας Turbon International GmbH (στο εξής: Turbon International), με έδρα το Hattingen (Γερμανία), καθολικού διαδόχου της εταιρίας Kores Nordic Deutschland GmbH (στο εξής: Kores), και της Oberfinanzdirektion Koblenz (Γερμανία), σχετικής με τη δασμολογική κατάταξη των κασετών μελανιού χωρίς ενσωματωμένη κεφαλή εκτυπώσεως, οι οποίες προορίζονται να τοποθετηθούν σε εκτυπωτές μάρκας Epson Stylus Color που λειτουργούν με έγχυση μελάνης (στο εξής: εκτυπωτές ESC).
Νομικό πλαίσιο
Η ΣΟ
3 Η ΣΟ, την οποία καθιέρωσε ο κανονισμός 2658/87, έχει ως προορισμό να ικανοποιεί ταυτόχρονα τις απαιτήσεις του Κοινού Δασμολογίου και των στατιστικών του εξωτερικού εμπορίου της Κοινότητας. Στηρίζεται στο εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων (στο εξής: ΕΣ), όπως καταρτίστηκε από το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας, νυν αγκόσμιο Τελωνειακό Οργανισμό, που ιδρύθηκε με τη διεθνή σύμβαση που συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 14 Ιουνίου 1983 και εγκρίθηκε εξ ονόματος της Κοινότητας με την απόφαση 87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987 (ΕΕ L 198, σ. 1).
4 Η ΣΟ, ως είχε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της κύριας δίκης, όπως δηλαδή περιέχεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού 1734/96, περιελάμβανε, μεταξύ άλλων:
- στο τμήμα VI, κεφάλαιο 32, με τίτλο «Δεψικά και βαφικά εκχυλίσματα. Ταννίνες και τα παράγωγά τους. Χρωστικά και άλλες χρωστικές ύλες. Χρώματα επίχρισης και βερνίκια. Μαστίχες (στόκοι). Μελάνια», την κλάση:
«3215 Μελάνια τυπογραφίας, μελάνια γραφής ή σχεδίασης και άλλα μελάνια, έστω και συμπυκνωμένα ή σε στερεές μορφές:
- Μελάνια τυπογραφίας:
3215 11 00 - - μαύρα
3215 19 00 - - άλλα
3215 90 - άλλα:
3215 90 10 - - Μελάνια γραφής και σχεδίασης
3215 90 80 - - άλλα»,
και
- στο τμήμα XVI, κεφάλαιο 84, με τίτλο «υρηνικοί αντιδραστήρες, λέβητες, μηχανές, συσκευές και μηχανικές επινοήσεις. Μέρη αυτών των μηχανών ή συσκευών», τις κλάσεις:
«8471 Αυτόματες μηχανές επεξεργασίας πληροφοριών και μονάδες (στοιχεία) αυτών. Μαγνητικές ή οπτικές διατάξεις ανάγνωσης, μηχανές εγγραφής των πληροφοριών σε υπόθεμα με κωδικοποιημένη μορφη και μηχανές επεξεργασίας των πληροφοριών αυτών, που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού:
[...]
8471 60 - Μονάδες εισόδου ή εξόδου που μπορούν να περιέχουν, στο ίδιο περίβλημα, μονάδες μνήμης:
8471 60 10 - - που προορίζονται για πολιτικά αεροσκάφη [...]
- - άλλες:
8471 60 40 - - - Εκτυπωτές
8471 60 50 - - -ληκτρολόγια
8471 60 90 - - -άλλες
[...]»,
και
«8473 Μέρη και εξαρτήματα (άλλα από τα κιβώτια μεταφοράς, τα καλύμματα και τα παρόμοια) που αναγνωρίζονται ότι προορίζονται αποκλειστικά ή κύρια για τις μηχανές ή συσκευές των κλάσεων 8469 έως 8472:
[...]
8473 30 - Μέρη και εξαρτήματα των μηχανών της κλάσης 8471:
8473 30 10 - - Ηλεκτρονικές συναρμολογήσεις
8473 30 90 - - άλλα
[...]».
5 Οι γενικοί κανόνες για την ερμηνεία της ΣΟ (στο εξής: γενικοί κανόνες), που περιέχονται στο τμήμα Ι, τίτλος Ι, μέρος Α, προβλέπουν, μεταξύ άλλων:
«Η κατάταξη των εμπορευμάτων στη Συνδυασμένη Ονοματολογία πραγματοποιείται σύμφωνα με τις παρακάτω αρχές.
1. Το κείμενο των τίτλων των τμημάτων των κεφαλαίων ή των υποκεφαλαίων θεωρείται ότι έχει μόνον ενδεικτική αξία, δεδομένου ότι η κατάταξη καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων και σύμφωνα με τους παρακάτω κανόνες.
2. α) [...]
β) Κάθε αναφορά σε μια ύλη μέσα σε ορισμένη κλάση καλύπτει την ύλη αυτή είτε σε αμιγή κατάσταση είτε αναμεμειγμένη ή και συνδυασμένη με άλλες ύλες. Επίσης, κάθε αναφορά σε τεχνουργήματα από ορισμένη ύλη καλύπτει τα τεχνουργήματα που αποτελούνται εξ ολοκλήρου ή μερικώς από την ύλη αυτή. Η κατάταξη των αναμιγμένων αυτών προϊόντων ή των συνθέτων αυτών ειδών γίνεται σύμφωνα με τις αρχές που αναφέρονται στον κανόνα 3.
3. Όταν εμπορεύματα πρέπει, εκ πρώτης όψεως, να καταταγούν σε δύο ή περισσότερες κλάσεις, σε εφαρμογή του κανόνα 2β ή σε κάθε άλλη περίπτωση, η κατάταξη γίνεται σύμφωνα με τα παρακάτω:
α) η περισσότερο εξειδικευμένη κλάση πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι των κλάσεων με γενικότερο περιεχόμενο. Εντούτοις, όταν δύο ή περισσότερες κλάσεις καλύπτουν κάθε μία ένα μόνο τμήμα των υλών που αποτελούν ένα αναμιγμένο προϊόν ή ένα σύνθετο είδος ή ένα μόνο τμήμα των ειδών, στην περίπτωση εμπορευμάτων που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, αυτές οι κλάσεις πρέπει να θεωρούνται, σε σχέση με αυτό το προϊόν ή αυτό το είδος, ως εξίσου εξειδικευμένες, έστω και αν μία από αυτές δίνει μια περισσότερο ακριβή ή περισσότερο πλήρη περιγραφή·
β) τα αναμιγμένα προϊόντα, τα τεχνουργήματα και τα είδη που αποτελούνται από διάφορες ύλες ή προκύπτουν από τη συναρμολόγηση διαφόρων αντικειμένων, καθώς και τα εμπορεύματα που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, στα οποία η κατάταξη δεν μπορεί να γίνει με εφαρμογή του κανόνα 3α, κατατάσσονται σύμφωνα με την ύλη ή το είδος που δίνει σε αυτά τον ουσιώδη τους χαρακτήρα όταν είναι δυνατός αυτός ο καθορισμός·
γ) [...]
[...]
5. Εκτός από τις παραπάνω διατάξεις, στα παρακάτω αναφερόμενα εμπορεύματα εφαρμόζονται και οι ακόλουθοι κανόνες:
α) οι θήκες για φωτογραφικές μηχανές, μουσικά όργανα, όπλα, όργανα σχεδίασης, τα κουτιά και τα παρόμοια είδη συσκευασίας που έχουν ειδικά διευθετηθεί για να δέχονται ένα καθορισμένο είδος ή ένα σύνολο, που προορίζονται για παρατεταμένη χρήση και παρουσιάζονται με τα είδη για τα οποία προορίζονται, κατατάσσονται με τα είδη αυτά εφόσον είναι του τύπου που κανονικά πουλιέται με αυτά. Εντούτοις ο κανόνας αυτός δεν εφαρμόζεται στα είδη συσκευασίας τα οποία προσδίδουν στο σύνολο τον ουσιώδη του χαρακτήρα.
β) Με την επιφύλαξη των διατάξεων του παραπάνω κανόνα 5α, οι συσκευασίες (1) που περιέχουν εμπορεύματα κατατάσσονται με τα εμπορεύματα αυτά όταν είναι του τύπου που χρησιμοποιείται κανονικά για το είδος των εμπορευμάτων αυτών. Εντούτοις, η διάταξη αυτή δεν είναι υποχρεωτική όταν οι συσκευασίες είναι φανερό ότι είναι κατάλληλες να χρησιμοποιούνται κατά επαναλαμβανόμενο τρόπο».
6 Η υποσημείωση που περιλαμβάνεται στον γενικό κανόνα 5β έχει ως εξής:
«Με τον όρο "συσκευασία" εννοούνται τα εσωτερικά και εξωτερικά δοχεία, περιβλήματα, περιτυλίγματα και υποθέματα, εκτός από τις μηχανικές κατασκευές που διευκολύνουν την μεταφορά - ιδίως τα εμπορευματοκιβώτια (containers) -, τους μουσαμάδες, τα εξαρτήματα προστασίας των εμπορευμάτων κατά την μεταφορά και το υλικό μεταφοράς που έχει βοηθητικό χαρακτήρα. Ο όρος αυτός δεν καλύπτει τις θήκες, κουτιά και παρόμοια είδη συσκευασίας που αναφέρονται στο γενικό κανόνα 5α».
Οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ
7 Δυνάμει του άρθρου 6, παράγραφος 1, της διεθνούς συμβάσεως της 14ης Ιουνίου 1983, θεσπίστηκε, στο πλαίσιο του συμβουλίου τελωνειακής συνεργασίας, επιτροπή επονομαζόμενη «επιτροπή του εναρμονισμένου συστήματος», η οποία αποτελείται από εκπροσώπους κάθε συμβαλλόμενου μέρους. Ο ρόλος της συνίσταται, μεταξύ άλλων, στο να προτείνει τροπολογίες σχετικά με την εν λόγω σύμβαση και να συντάσσει επεξηγηματικές σημειώσεις, γνωμοδοτήσεις περί κατατάξεως και άλλες γνωμοδοτήσεις για την ερμηνεία του ΕΣ.
8 Κατά το σημείο VIII της επεξηγηματικής σημειώσεως του ΕΣ σχετικά με τον γενικό κανόνα 3β, «το γνώρισμα που προσδιορίζει τον χαρακτήρα ενός προϊόντος διαφέρει ανάλογα με το είδος του προϊόντος. αραδείγματος χάρη, ο χαρακτήρας ενός προϊόντος μπορεί να προκύπτει από το είδος και τα χαρακτηριστικά κατασκευής της ύλης ή των συστατικών μερών, από το μέγεθός τους, τον όγκο τους, το βάρος τους, την αξία τους ή τη σπουδαιότητά τους σε σχέση με τη χρησιμοποίηση του προϊόντος».
9 Το σημείο Ι της επεξηγηματικής σημειώσεως του ΕΣ σχετικά με τον γενικό κανόνα 5α έχει ως εξής:
«Ο παρών κανόνας πρέπει να ερμηνεύεται ως εφαρμοζόμενος αποκλειστικά στα δοχεία που, σωρευτικά:
1) έχουν ειδικά διευθετηθεί για να δέχονται ένα καθορισμένο είδος ή ένα σύνολο, ήτοι που είναι διαρρυθμισμένα κατά τρόπο που το περιεχόμενό τους να ταιριάζει απολύτως με το σχήμα τους, ενώ ορισμένα δοχεία μπορούν, επιπλέον, να έχουν το σχήμα του είδους το οποίο πρέπει να περιέχουν·
2) προορίζονται για παρατεταμένη χρήση, ήτοι είναι σχεδιασμένα, κυρίως όσον αφορά την αντοχή ή το φινίρισμά τους για να έχουν διάρκεια χρήσης σχετική με αυτή του περιεχομένου τους. Τα δοχεία αυτά χρησιμοποιούνται τις περισσότερες φορές για να προστατεύεται το είδος με το οποίο σχετίζονται όταν αυτό δεν χρησιμοποιείται (για παράδειγμα σε περίπτωση μεταφοράς ή τακτοποίησης). Τα κριτήρια αυτά καθιστούν, μεταξύ άλλων, δυνατή τη διαφοροποίησή τους σε σχέση με τις απλές συσκευασίες·
3) παρουσιάζονται μαζί με τα είδη με τα οποία σχετίζονται, ανεξαρτήτως του αν αυτά είναι συσκευασμένα χωριστά για τη διευκόλυνση της μεταφοράς. Όταν παρουσιάζονται μεμονωμένα, τα δοχεία υπάγονται στο δικό τους καθεστώς·
4) είναι του τύπου που κανονικά πουλιέται με τα σχετικά είδη·
5) δεν προσδίδουν στο σύνολο τον ουσιώδη του χαρακτήρα».
10 Σύμφωνα με το σημείο IV της επεξηγηματικής σημειώσεως του ΕΣ σχετικά με τον γενικό κανόνα 5β, «ο κανόνας αυτός εφαρμόζεται στην κατάταξη των συσκευασιών του τύπου που χρησιμοποιείται κανονικά για τα εμπορεύματα τα οποία περιέχουν. Εντούτοις, η διάταξη αυτή δεν είναι υποχρεωτική όταν οι συσκευασίες είναι φανερό ότι είναι κατάλληλες να χρησιμοποιούνται κατά επαναλαμβανόμενο τρόπο, για παράδειγμα στην περίπτωση ορισμένων μεταλλικών βαρελιών ή δοχείων από σίδηρο ή χάλυβα για τα συμπιεσμένα ή υγροποιημένα αέρια».
11 Η επεξηγηματική σημείωση του ΕΣ σχετικά με την κλάση 3215 ορίζει τα εξής:
«Στην παρούσα κλάση δεν υπάγονται:
α) [...]
β) οι μύτες των στυλογράφων με σφαιρίδιο (μπίλια) που συνδέονται με υποδοχέα μελανιού (κλάση 9608). Αντιθέτως, στην παρούσα κλάση υπάγονται τα απλά φυσίγγια μελανιού για τους συνηθισμένους στυλογράφους.
γ) οι μελανοταινίες για γραφομηχανές και τα ταμπόν μελάνης (μελανωτήρια) (κλάση 9612)».
12 Τέλος, κατά την επεξηγηματική σημείωση του ΕΣ σχετικά με την κλάση 8473, «τα εξαρτήματα της παρούσας κλάσης μπορούν να αποτελούνται από αντικαταστατά αντικείμενα εξοπλισμού, τα οποία καθιστούν τις μηχανές ή τις συσκευές στις οποίες τοποθετούνται κατάλληλες για την εκτέλεση ειδικού έργου, είτε από μηχανισμούς που τους παρέχουν πρόσθετες δυνατότητες είτε ακόμη από μηχανισμούς ικανούς να εκτελέσουν ειδικό έργο σε συνδυασμό με την κύρια λειτουργία της μηχανής».
Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
13 Στις 27 Ιουνίου 1997, η Kores ζήτησε την έκδοση δεσμευτικών δασμολογικών πληροφοριών για διάφορα εμπορεύματα, μεταξύ άλλων, για μια κασέτα μελανιού χωρίς ενσωματωμένη κεφαλή εκτυπώσεως («Ink Jet Cartridge»), που προοριζόταν να τοποθετηθεί σε εκτυπωτή ESC. Σύμφωνα με την Kores, η εν λόγω κασέτα μελανιού υπαγόταν στη διάκριση 8473 30 90 της ΣΟ.
14 Από τη δικογραφία προκύπτει, αφενός, ότι το επίδικο στην κύρια δίκη εμπόρευμα αποτελείται από κασέτα μελανιού [αποτελούμενη από πλαστική φύσιγγα που έχει τη μορφή ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου με διαστάσεις 2,7 x 6,4 x 4,2 cm περίπου, αφρώδες πλαστικό, μεταλλικό πλέγμα, μονωτικούς συνδέσμους, μεμβράνη σφραγίσεως, και μία ετικέτα, συνολικής αξίας περί τα 4 γερμανικά μάρκα (DEM)], από μελάνι (περίπου 35 ml), αξίας υπολογιζομένης σε 0,35 DEM, καθώς και από υλικό συσκευασίας αποτελούμενο από χαρτοκιβώτιο που περικλείει συγκολλημένη γκρίζα πλαστική θήκη, και, αφετέρου, ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο στους εκτυπωτές ESC, καθότι η κασέτα και το μελάνι είναι ειδικά σχεδιασμένα γι' αυτό το είδος εκτυπωτή.
15 Στις 22 Αυγούστου 1997, η Oberfinanzdirektion Frankfurt am Main (Γερμανία) κατέταξε το εν λόγω εμπόρευμα στη διάκριση 3215 90 80 της ΣΟ. Η απόφαση αυτή στηρίχθηκε στο σκεπτικό ότι, εν προκειμένω, το προς κατάταξη εμπόρευμα ήταν το ίδιο το μελάνι, καθότι η κασέτα μελανιού - ήτοι η πλαστική φύσιγγα - αποτελεί απλώς το περίβλημα ή την απαραίτητη συσκευασία του μελανιού αυτού και του είδους που χρησιμοποιείται κανονικά για τέτοια εμπορεύματα. Ως εκ τούτου, δυνάμει του γενικού κανόνα 5β, η κασέτα μελανιού κατατάχθηκε στη σχετική με τα μελάνια κλάση της ΣΟ.
16 Κατόπιν της απορρίψεως της ενστάσεώς της κατά της ως άνω αποφάσεως περί κατατάξεως, η Kores, στις 17 Φεβρουαρίου 1998, ζήτησε από το Hessisches Finanzgericht, Kassel, να αποφανθεί επί της διαφοράς. Ενώπιον του δικαστηρίου αυτού, η Kores και η Turbon International, η οποία υποκαταστάθηκε στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της Kores τον Ιανουάριο του 1999, επαναλαμβάνουν την επιχειρηματολογία τους ότι η κασέτα μελανιού έπρεπε να καταταγεί στη διάκριση 8473 30 90 της ΣΟ, λόγω του ότι η εν λόγω κασέτα, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της, επιτελεί ουσιώδεις τεχνικές λειτουργίες της διαδικασίας εκτυπώσεως, οπότε μπορεί να συγκριθεί με μια κασέτα μελανιού με ενσωματωμένη κεφαλή εκτυπώσεως, η οποία, ως εκ τούτου, θεωρείται «μέρος» εκτυπωτή. Ισχυρίζονται, επίσης, ότι η οικεία κασέτα μπορεί, εν πάση περιπτώσει, να θεωρηθεί «εξάρτημα» ενός τέτοιου εκτυπωτή, στον βαθμό που, σύμφωνα με την επεξηγηματική σημείωση της ΣΟ σχετικά με την κλάση 8473 της ΣΟ, αποτελεί πράγματι αντικαταστατό αντικείμενο εξοπλισμού «το οποίο καθιστά τις μηχανές κατάλληλες για την εκτέλεση ειδικού έργου».
17 Επικουρικώς, η Kores και η Turbon International ισχυρίζονται ότι η κατάταξη της εν λόγω κασέτας στην κλάση 8473 της ΣΟ δικαιολογείται, επίσης, αν ληφθεί υπόψη η εμπορική της αξία. Συγκεκριμένα, η αξία του μελανιού που περιέχει η κασέτα είναι, εν προκειμένω, πολύ κατώτερη από την ουσιαστική αξία της κασέτας, οπότε η κασέτα προσδίδει στο σύνολο τον ουσιώδη του χαρακτήρα υπό την έννοια του γενικού κανόνα 3β.
18 Ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, η Oberfinanzdirektion Koblenz - η οποία ανέλαβε, την 1η Αυγούστου 1998, τα καθήκοντα της Zoll- und Verbrauchsteurableilung (υπηρεσίας δασμών και φόρων καταναλώσεως) της Oberfinanzdirektion Frankfurt am Main - επιβεβαίωσε, αντιθέτως, την κατάταξη του επίδικου στην κύρια δίκη εμπορεύματος στη κλάση 3215 της ΣΟ, λόγω του ότι αποφασιστικό κριτήριο για την κατάταξη αυτή είναι το είδος «μελάνι εκτυπώσεως» - προϊόν απαραίτητο για τη λειτουργία του εκτυπωτή - και όχι η ίδια η κασέτα, η οποία συνιστά απλώς το αναγκαίο περίβλημα, καθότι πρόκειται για εμπόρευμα σε υγρή κατάσταση. Η κατάταξη του εν λόγω εμπορεύματος στην κλάση 8473 της ΣΟ, ως «μέρους» ή «εξαρτήματος» εκτυπωτή, αποκλείεται, καθόσον, αφενός, γίνεται γενικώς δεκτό ότι μόνον όσα εμπορεύματα είναι αναγκαία για τη συναρμολόγηση μιας μηχανής ή προκύπτουν από την αποσυναρμολόγησή της θεωρούνται «μέρη» της μηχανής αυτής, υπό την έννοια της σημειώσεως 2, στοιχείο β__ του τμήματος XVI της ΣΟ, και, αφετέρου, η κασέτα μελανιού δεν καθιστά τη μηχανή κατάλληλη για την εκτέλεση «ειδικού» έργου.
19 Ως προς το επιχείρημα που αντλείται από την εμπορική αξία της φύσιγγας της κασέτας σε σύγκριση με την αξία του μελανιού που περιέχεται σ' αυτή, η Oberfinanzdirektion Koblenz ισχυρίζεται ότι μια τέτοια σύγκριση δεν ασκεί επιρροή στην υπό κρίση υπόθεση, καθότι τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά του προς κατάταξη εμπορεύματος παρέχουν επαρκείς σαφείς ενδείξεις για τη δασμολογική του κατάταξη.
20 Υπό τις συνθήκες αυτές, το Hessisches Finanzgericht, Kassel, έχοντας αμφιβολίες ως προς το αν η κατάταξη της εν λόγω κασέτας στη ΣΟ ήταν ορθή, λαμβανομένων υπόψη, μεταξύ άλλων, του άρθρου 97 του Bürgerliches Gesetzbuch (γερμανικού Αστικού Κώδικα), το οποίο ορίζει ως παράρτημα «κάθε κινητό πράγμα που, χωρίς να είναι συστατικό του κύριου πράγματος, έχει προοριστεί να εξυπηρετεί διαρκώς τον οικονομικό του σκοπό και έχει τεθεί ήδη σε τοπική σχέση προς το κύριο πράγμα, αντίστοιχη προς αυτό τον σκοπό», καθώς και των δεσμευτικών δασμολογικών πληροφοριών που εξέδωσαν οι τελωνειακές αρχές της Γαλλίας, των Κάτω Χωρών και του Ηνωμένου Βασιλείου, αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«ρέπει η συμβατή κασέτα μελανιού, η οποία αποτελείται από φύσιγγα μελανιού (πλαστικό περίβλημα, αφρώδες πλαστικό, μεταλλικό πλέγμα, μονωτικούς συνδέσμους, μεμβράνη σφραγίσεως, ετικέτα), μελάνι και υλικό συσκευασίας και της οποίας τόσο η φύσιγγα μελανιού όσο και το μελάνι μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο στον εκτυπωτή της μάρκας Epson Stylus Color,
- να καταταγεί στον κωδικό 3215 90 80 ως φύσιγγα μελανιού μιας χρήσεως (χωρίς ενσωματωμένη κεφαλή εκτυπώσεως) για εκτυπωτές που λειτουργούν με έγχυση μελάνης
ή
- αποτελεί αυτή η συμβατή κασέτα μελανιού μέρος ή εξάρτημα εκτυπωτή και πρέπει συνεπώς να υπαχθεί στην κλάση 8473 της ΣΟ, ως ουσιώδες στοιχείο εκτυπωτή μιας αυτόματης μηχανής επεξεργασίας πληροφοριών της κλάσεως 8471 της ΣΟ;»
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
21 ροκειμένου να δοθεί απάντηση στο υποβληθέν ερώτημα πρέπει, εκ προοιμίου, να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, χάριν της ασφαλείας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει γενικά να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και ιδιότητες, όπως ορίζονται από τη διατύπωση της κλάσεως του Κοινού Δασμολογίου και των σημειώσεων επί των τμημάτων ή των κεφαλαίων (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 20ής Νοεμβρίου 1997, C-338/95, Wiener SI, Συλλογή 1997, σ. Ι-6495, σκέψη 10, της 19ης Οκτωβρίου 2000, C-339/98, Peacock, Συλλογή 2000, σ. Ι-8947, σκέψη 9, και της 7ης Ιουνίου 2001, C-479/99, CBA Computer, Συλλογή 2001, σ. Ι-4391, σκέψη 21).
22 Ομοίως, για την ερμηνεία του Κοινού Δασμολογίου, κατά πάγια νομολογία, τόσο οι σημειώσεις που προηγούνται των κεφαλαίων του Κοινού Δασμολογίου όσο και οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ονοματολογίας του συμβουλίου τελωνειακής συνεργασίας συνιστούν σημαντικά μέσα εξασφαλίσεως της ομοιόμορφης εφαρμογής του δασμολογίου αυτού και παρέχουν, ως εκ τούτου, πολύτιμα στοιχεία για την ερμηνεία του (βλ. προπαρατεθείσες αποφάσεις Wiener SI, σκέψη 11, και Peacock, σκέψη 10).
23 Εν προκειμένω, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ούτε στη διατύπωση των κλάσεων της ΣΟ ούτε στις σημειώσεις επί των τμημάτων ή των κεφαλαίων της γίνεται λόγος για τις επίδικες στην κύρια δίκη κασέτες, σε αντίθεση προς τις μύτες των στυλογράφων με σφαιρίδια (μπίλια) που συνδέονται με υποδοχέα μελανιού και προς τις μελανοταινίες για γραφομηχανές και τα ταμπόν μελάνης (μελανωτήρια), για τα οποία γίνεται λόγος στις δασμολογικές κλάσεις 9608 και 9612 της ΣΟ αντιστοίχως.
24 Αντιθέτως, οι γενικοί κανόνες και οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ, όσον αφορά τους κανόνες αυτούς και τις δασμολογικές κλάσεις 3215 και 8473, παρέχουν χρήσιμες ενδείξεις για την κατάταξη εμπορευμάτων όπως τα επίδικα στην κύρια δίκη.
25 Συγκεκριμένα, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά τον γενικό κανόνα 3β, ο οποίος αφορά ακριβώς την περίπτωση που τα εμπορεύματα φαίνεται ότι πρέπει να καταταγούν σε δύο ή περισσότερες κλάσεις, «τα αναμιγμένα προϊόντα, τα τεχνουργήματα και τα είδη που αποτελούνται από διάφορες ύλες ή προκύπτουν από τη συναρμολόγηση διαφόρων αντικειμένων, καθώς και τα εμπορεύματα που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, στα οποία η κατάταξη δεν μπορεί να γίνει με εφαρμογή του κανόνα 3α, κατατάσσονται σύμφωνα με την ύλη ή το είδος που δίνει σε αυτά τον ουσιώδη τους χαρακτήρα, όταν είναι δυνατός αυτός ο καθορισμός».
26 Συναφώς, κατά πάγια νομολογία, προκειμένου να εξακριβωθεί ποια από τις ύλες που συνθέτουν το εμπόρευμα είναι αυτή που του προσδίδει τον ουσιώδη χαρακτήρα του, τίθεται το ερώτημα αν το προϊόν θα εξακολουθούσε να διατηρεί ή όχι τις ιδιότητες που το χαρακτηρίζουν, χωρίς το ένα ή το άλλο από τα συστατικά του στοιχεία (βλ., υπ' αυτήν την έννοια, την απόφαση της 10ης Μαΐου 2001, C-288/99, VauDe Sport, Συλλογή 2001, σ. Ι-3683, σκέψη 25).
27 Το στοιχείο που, εν προκειμένω, προσδίδει στην επίδικη στην κύρια δίκη κασέτα τον ουσιώδη της χαρακτήρα είναι το μελάνι που περιέχεται σ' αυτή. Συγκεκριμένα, η ουσιώδης λειτουργία της κασέτας συνίσταται στο να περιέχει το μελάνι και να τροφοδοτεί τον εκτυπωτή προκειμένου να καθιστά δυνατή την αποτύπωση σε χαρτί εργασίας που πραγματοποιήθηκε σε υπολογιστή.
28 Η διαπίστωση του αιτούντος δικαστηρίου ότι η κασέτα αυτή μπορεί να αναπληρωθεί δεν θέτει υπό αμφισβήτηση την ανωτέρω διαπίστωση. Συγκεκριμένα, η αναπλήρωσή της ναι μεν εξασφαλίζει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής στην πλαστική φύσιγγα, δεν μεταβάλλει όμως την ουσιώδη λειτουργία μιας τέτοιας κασέτας, ήτοι το να περιέχει το μελάνι και να τροφοδοτεί τον εκτυπωτή ESC.
29 Από τη δικογραφία προκύπτει ότι μια κασέτα όπως η υπό κρίση στην κύρια δίκη είναι ειδικά σχεδιασμένη για έναν εκτυπωτή ειδικού τύπου και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς αυτόν. Δεδομένου ότι η εν λόγω κασέτα περιέχει τεχνικά περίπλοκο μηχανισμό που εξασφαλίζει την ελεγχόμενη ροή του μελανιού κατά την εκτύπωση, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται μήπως η κασέτα αυτή πρέπει να θεωρηθεί μάλλον «μέρος» παρά «εξάρτημα» ενός εκτυπωτή και να κατατάσσεται στην κλάση 8473 της ΣΟ.
30 Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, υπό την έννοια της κλάσεως 8473 της ΣΟ, ο όρος «μέρος» συνεπάγεται την παρουσία ενός συνόλου για τη λειτουργία του οποίου το μέρος είναι απαραίτητο (βλ. προπαρατεθείσα απόφαση Peacock, σκέψη 21), πράγμα που δεν ισχύει όσον αφορά την επίδικη στην κύρια δίκη κασέτα. Ναι μεν αληθεύει ότι ένας εκτυπωτής χωρίς κασέτα μελανιού δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες για τις οποίες προορίζεται, αλλά η μηχανική και ηλεκτρονική λειτουργία του εκτυπωτή ουδόλως εξαρτάται από την ύπαρξη μιας τέτοιας κασέτας. Συγκεκριμένα, αν, ελλείψει κασέτας μελανιού, ο εκτυπωτής δεν παρέχει τη δυνατότητα αποτυπώσεως σε χαρτί εργασίας που πραγματοποιήθηκε σε υπολογιστή, το αποτέλεσμα αυτό δεν απορρέει από δυσλειτουργία του εν λόγω εκτυπωτή, αλλά από την απουσία μελανιού.
31 Για τους λόγους αυτούς, μια κασέτα μελανιού όπως η επίδικη στην κύρια δίκη, η οποία, λαμβανομένων υπόψη των χαρακτηριστικών του εμπορεύματος αυτού όπως τα περιέγραψε η Turbon International με τις γραπτές της παρατηρήσεις, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία για την καθαυτό μηχανική λειτουργία του εκτυπωτή, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «μέρος» εκτυπωτή υπό την έννοια της κλάσεως 8473 της ΣΟ.
32 Μια τέτοια κασέτα δεν μπορεί επίσης να καταταγεί στην ανωτέρω κλάση ως «εξάρτημα» των εν λόγω εκτυπωτών. Συγκεκριμένα, ναι μεν οι κασέτες είναι αντικαταστατές, αλλά δεν καθιστούν δυνατή την προσαρμογή των εν λόγω εκτυπωτών σε μια συγκεκριμένη εργασία, δεν τους προσδίδουν πρόσθετες δυνατότητες ούτε τους καθιστούν ικανούς να εξασφαλίσουν την εκτέλεση ειδικού έργου σε συνδυασμό με την κύρια λειτουργία της μηχανής, υπό την έννοια της επεξηγηματικής σημειώσεως της ΣΟ σχετικά με την κλάση 8473. Η μόνη λειτουργία των εν λόγω κασετών είναι ότι παρέχουν στους εκτυπωτές ESC τη δυνατότητα να επιτελέσουν την κανονική τους λειτουργία, ήτοι να εξασφαλίσουν την αποτύπωση σε χαρτί εργασίας που πραγματοποιήθηκε σε υπολογιστή.
33 Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι, κατ' εφαρμογήν του γενικού κανόνα 3β, εμπορεύματα όπως το επίδικο στην κύρια δίκη πρέπει να κατατάσσονται στην κλάση 3215 της ΣΟ.
34 Εξάλλου, υπέρ της απόψεως αυτής συνηγορεί η επεξηγηματική σημείωση της ΣΟ σχετικά με την κλάση 3215, κατά την οποία, στην τελευταία αυτή κλάση υπάγονται «τα απλά ανταλλακτικά μελανιού για τους συνηθισμένους στυλογράφους». Συγκεκριμένα, όπως ορθώς τόνισε ο γενικός εισαγγελέας με το σημείο 59 των προτάσεών του, τα ανταλλακτικά αυτά είναι για τις πένες ό,τι οι επίδικες στην κύρια δίκη κασέτες για τους εκτυπωτές ESC, καθότι η λειτουργία τους συνίσταται στο να περιέχουν το μελάνι και να επιτρέπουν τη συστηματική ροή του μελανιού που απαιτείται για τη χρησιμοποίηση οργάνου που παρέχει τη δυνατότητα αποτυπώσεως σημείων πάνω σε χαρτί, το δε σχήμα τους, το οποίο ποικίλλει ανάλογα με τη μάρκα, είναι κατάλληλο για να τοποθετηθούν στο σώμα των στυλογράφων για τους οποίους προορίζονται.
35 Ενόψει των προεκτεθέντων, στο υποβληθέν ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το παράρτημα Ι του κανονισμού 2658/87, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1734/96, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι μια κασέτα μελανιού χωρίς ενσωματωμένη κεφαλή εκτυπώσεως, αποτελούμενη από πλαστική φύσιγγα, αφρώδες πλαστικό, μεταλλικό πλέγμα, μονωτικούς συνδέσμους, μεμβράνη σφραγίσεως, μια ετικέτα, μελάνι και υλικό συσκευασίας, η οποία, όσον αφορά τόσο την κασέτα όσο και το μελάνι, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο σε εκτυπωτή με χαρακτηριστικά όμοια με αυτά των εκτυπωτών ESC, πρέπει να καταταγεί στη διάκριση 3215 90 80 της ΣΟ.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
36 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή, η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε με διάταξη της 21ης Φεβρουαρίου 2000 το Hessisches Finanzgericht, Kassel, αποφαίνεται:
Το παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1734/96 της Επιτροπής, της 9ης Σεπτεμβρίου 1996, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι μια κασέτα μελανιού χωρίς ενσωματωμένη κεφαλή εκτυπώσεως, αποτελούμενη από πλαστική φύσιγγα, αφρώδες πλαστικό, μεταλλικό πλέγμα, μονωτικούς συνδέσμους, μεμβράνη σφραγίσεως, μια ετικέτα, μελάνι και υλικό συσκευασίας, η οποία, όσον αφορά τόσο την κασέτα όσο και το μελάνι, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο σε εκτυπωτή με χαρακτηριστικά όμοια με αυτά των εκτυπωτών μάρκας Epson Stylus Color που λειτουργούν με έγχυση μελάνης, πρέπει να καταταγεί στη διάκριση 3215 90 80 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας.