62004CC0273_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
1. Ir-rikors li ġie ppreżentat quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja huwa l-ewwel rikors dirett li tressaq mir-Repubblika tal-Polonja. Dan jissolleva diversi kwistjonijiet legali ta’ importanza kbira, li jiġġustifikaw l-eżami tagħhom mill-Awla Manja. Fil-kuntest tal-prolungament tan-negozjati diffiċli għall-adeżjoni iddedikati għat-taqsima agrikola u għar-riforma tal-politika agrikola komuni (iktar ’il quddiem il-“PAK”), hija titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tipreċiża l-medda tal-poter ta’ aġġustament tad-dispożizzjonijiet tal-ftehim ta’ adeżjoni li għandhom l-istituzzjonijiet Komunitarji. Dan ir-rikors għandu wkoll iwassal lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddetermina l-medda tal-protezzjoni legali li jgawdu l-Istati Membri futuri fir-rigward ta’ atti adottati fiż-żmien bejn l-iffirmar u d-dħul fis-seħħ ta’ l-istrumenti ta’ adeżjoni.
I – Il-kuntest ġuridiku u fattwali tar-rikors
2. Ir-rikors preżenti għandu bħala suġġett l-annullament ta’ l-Artikolu 1(5) tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2004/281/KE, tat-22 ta’ Marzu 2004, li tadatta l-Att li jirrigwarda l-kondizzjonijiet ta’ l-Adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika ta’ l-Estonja, ir-Repubblika ta’ Ċipru, ir-Repubblika tal-Latvja, ir-Repubblika tal-Litwanja, ir-Repubblika ta’ l-Ungerija, ir-Repubblika ta’ Malta, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika tas-Slovenja, u r-Repubblika Slovakka u l-aġġustamenti għat-Trattati li fuqhom hija stabbilita l-Unjoni Ewropea, bħala riżultat tar-riforma tal-politika agrikola komuni (2) .
3. Id-deċiżjoni kkontestata ġiet adottata skond l-Artikolu 2(3) tat-Trattat bejn ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ir-Repubblika Ellenika, ir-Renju ta’ Spanja, ir-repubblika Franċiża, l-Irlanda, ir-Repubblika Taljana, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, ir-Renju ta’ l-Olanda, ir-Repubblika
ta’ l-Awstrija, l-Awstrija, ir-Repubblika Portugiża, ir-repubblika tal-Finlandja, ir-Renju ta’ l-Iżvezja, ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq (l-Istati membri ta’ l-Unjoni Ewropea) u r-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika ta’ l-Estonja, ir-Repubblika ta’ Ċipru, ir-Repubblika tal-Latvja, ir-Repubblika tal-Litwanja, ir-Repubblika ta’ l-Ungerija, ir-Repubblika ta’ Malta, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika ta’ l-Islovenja, u r-Repubblika Slovakka dwar l-adeżjoni tar- Repubblika Ċeka, tar-Repubblika ta’ l-Estonja, tar-Repubblika ta’ Ċipru, tar-Repubblika tal-Latvja, tar-Repubblika tal-Litwanja, tar-Repubblika ta’ l-Ungerija, tar-Repubblika ta’ Malta, tar-Repubblika tal-Polonja, tar-Repubblika ta’ l-Islovenja, u tar-Repubblika Slovakka ma’ l-Unjoni Ewropea (3) li jiddisponi li, “Minkejja l-paragrafu 2, l-istituzzjonijiet ta’ l-Unjoni jistgħu jadottaw qabel l-Adeżjoni l-miżuri li hemm referenza għalihom […] fl-Artikoli 21 u 23 […]. Dawn il-miżuri jidħlu fis-seħħ biss soġġetti għal u fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan it-Trattat.” Id-Deċiżjoni ttieħdet abbażi ta’ l-Artikolu 23 ta’ l-Att li jirrigwarda l-kondizzjonijiet ta’ l-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika ta’ l-Estonja, ir-Repubblika ta’ Ċipru, ir-Repubblika tal-Latvja, ir-Repubblika tal-Litwanja, ir-Repubblika ta’ l-Ungerija, ir-Repubblika ta’ Malta, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika tas-Slovenja, u r-Repubblika Slovakka u l-aġġustamenti għat-trattati li fuqhom hija stabbilita l-Unjoni Ewropea (4), fejn jingħad “Il-Kunsill, billi jaġixxi b’mod unanimu fuq proposta mill-Kummissjoni u wara li jikkonsulta mal-Parlament Ewropew, jista’ jagħmel l-adattamenti għad-disposizzjonjiet ta’ dan l-Att li għandhom x’jaqsmu mal-politika agrikola komuni li jistgħu isiru meħtieġa minħabba f’xi tibdil fir-regoli Komunitarji. Dawn l-adattamenti jistgħu jsiru qabel id-data ta’ l-adeżjoni”.
4. Ir-rikorrenti tilmenta li l-Artikolu 1(5) tad-deċiżjoni kkontestata (iktar ’il quddiem id-“dispożizzjoni kkontestata”) estenda l-mekkaniżmu ta’ introduzzjoni permezz ta’ inkrementi tal-pagamenti diretti (magħruf ukoll bħala l-mekkaniżmu tal-“phasing in”) fl-Istati Membri ġodda għall-pagamenti diretti ġodda, li jġib miegħu l-estensjoni tad-derogi mill-prinċipju tal-pagament sħiħ. Din l-estensjoni tas-sistema ta’ pagamenti parzjali toħloq tnaqqis kunsiderevoli tal-pagamenti lill-bdiewa mill-Polonja meta mqabbla ma’ l-ipoteżi tal-ħlas ta’ l-ammont sħiħ tal-pagament.
5. Dan ir-rikors mhuwiex ħlief il-verżjoni kontenzjuża ta’ kontestazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ introduzzjoni permezz ta’ inkrementi tal-pagamenti diretti issollevata mir-Repubblika tal-Polonja matul in-negozjati ta’ adeżjoni. Matul l-istess negozjati, dan l-Istat talab inutilment għal diversi drabi li l-aċċess għall-pagamenti diretti jiġi garantit kollu kemm hu għall-agrikoltura Pollakka malli sseħħ l-adeżjoni. F’dokument ta’ riflessjoni tat-30 ta’ Jannar 2002 (5), il-Kummissjoni kienet irrakkomandat l-introduzzjoni progressiva matul il-perijodu transitorju tal-pagamenti diretti fl-Istati Membri ġodda għal diversi raġunijiet, li huma marbutin essenzjalment mal-ħtieġa li titkompla r-ristrutturazzjoni pendenti fis-settur agrikolu ta’ dawn l-Istati, is-sitwazzjoni tad-dħul tal-bdiewa kif ukoll mal-ħtieġa li jiġi evitat sbilanċ ma’ setturi ekonomiċi oħrajn jew il-ħolqien ta’ sitwazzjonijiet ta’ dħul spekulattiv.
Filwaqt li laqgħu din ir-rakkomandazzjoni, il-pożizzjoni tal-ħmistax-il Stat Membru meta mqabbla ma’ dik tar-Repubblika tal-Polonja matul in-negozjati ta’ adeżjoni, li ġiet stabbilita f’pożizzjoni komuni ta’ l-Unjoni Ewropea tal-31 ta’ Ottubru 2002 (6), kienet li ma jilqgħux it-talba tal-Polonja sabiex il-pagamenti diretti jingħataw lill-bdiewa tagħha wara l-adeżjoni blmod bħal ma jingħataw lill-bdiewa ta’ l-Unjoni u li dawn il-pagamenti jiġi introdotti progressivament fil-Polonja matul perijodu transitorju. Id-diskussjonijiet fuq dan il-punt komplew sal-konferenza ta’ l-adeżjoni li nżammet mal-Kunsill Ewropew f’Kopenħagen fit-12 u t-13 ta’ Diċembru 2002, li l-konklużjonijiet tagħha jindikaw li l-kwistjoni ta’ l-introduzzjoni gradwali tal-pagamenti diretti fl-Istati Membri ġodda ġiet solvuta skond it-termini stabbiliti fil-pożizzjoni komuni tal-31 ta’ Ottubru 2002. Meta, wara r-riforma tal-PAK li seħħet wara l-iffirmar tat-Trattat ta’ l-Adeżjoni, il-Kummissjoni ppreżentat fis-27 ta’ Ottubru 2003, il-proposta tad-deċiżjoni kkontestata, il-Gvern Pollakk ma setax, minkejja l-oppożizzjoni li ġiet espressa f’kull stadju tal-proċess leġiżlattiv, jimpedixxi l-adozzjoni tagħha.
6. Għal komprensjoni tajba tal-kwistjoni ġuridika tal-kawża, jeħtieġ sunt tal-kuntest leġiżlattiv.
7. Il-pagamenti li jingħataw direttament lill-bdiewa fil-kuntest ta’ l-iskemi ta’ appoġġ għad-dħul tagħhom kienu ġew inizjalment irregolati mir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1259/1999, tas-17 ta’ Mejju 1999, li jistabbilixxi regoli komuni għall-iskemi ta’ appoġġ dirett skond il-politika agrikola komuni (7), fejn il-lista ta’ dawn l-iskemi ta’ appoġġ dirett kienet tinsab fl-Anness ta’ dan ir-Regolament. Skond l-Artikolu 20 ta’ l-Att ta’ adeżjoni li jipprovdi li “L-atti mniżżla fl-Anness II ma’ dan l-Att għandhom ikunu adattati kif speċifikat f’dak l-Anness”, il-mekkaniżmu ta’ introduzzjoni permezz ta’ inkrementi tal-pagamenti diretti fl-Istati Membri ġodda kien previst fl-Anness II, kapitolu 6A(27) ta’ dan l-Att li jinkludi l-Artikolu 1(a) fir-Regolament Nru 1259/1999. Skond dan l-Artikolu 1(a), il-mekkaniżmu ta’ introduzzjoni gradwali jinvolvi li l-pagamenti diretti “jingħataw skond l-iskemi ta’ appoġġ li jinsabu fl-Artikolu 1”. L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1259/1999, min-naħa tiegħu, jagħti definizzjoni ta’ dawn il-pagamenti diretti u, għall-elenkar tagħhom, jirreferi għall-Anness ta’ l-istess Regolament (8) .
8. Fid-29 ta’ Settembru 2003, bir-Regolament Nru 1782/2003, li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi diretti ta’ appoġġ fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ appoġġ għall-bdiewa u li jemenda r-Regolamenti (KEE) Nru 2019/93, (KE) Nru 1452/2001, (KE) Nru 1453/2001, (KE) Nru 1454/2001, (KE) Nru 1868/94, (KE) Nru 1251/1999, (KE) Nru 1254/1999, (KE) Nru 1673/2000, (KE) Nru 2358/71 u (KE) Nru 2529/2001 (9), il-Kunsill konsegwentement ħassar ir-Regolament Nru 1259/1999 b’effett mill-1 ta’ Mejju 2004. Mill-Artikolu 1 u mill-Anness I tiegħu jirriżulta li dan ir-Regolament Nru 1782/2003 iżid ma’ dawk eżistenti l-iskemi ta’ appoġġ dirett għall-bdiewa li jipproduċu ġewż u prodotti ta’ l-enerġija (energy crops) u jipprovdi għal pagamenti addizzjonali fil-kuntest ta’ l-iskema ta’ appoġġ dirett għas-settur tal-ħalib.
9. Bl-Artikolu 1(5) tad-deċiżjoni kkontestata tat-22 ta’ Marzu 2004, il-Kunsill issostitwixxa d-dispożizzjonijiet li jemendaw ir-Regolament Nru 1259/1999 li kienu jinsabu fl-Anness II, kapitolu 6, A, punt 27 ta’ l-Att ta’ l-Adeżjoni b’dispożizzjonijiet li jemendaw ir-Regolament Nru 1782/2003, sabiex jittieħdu in kunsiderazzjoni l-iżviluppi introdotti fil-PAK bl-adozzjoni ta’ dan ir-Regolament, li seħħ wara l-iffirmar ta’ l-istrumenti ta’ adeżjoni. F’dan l-istadju, l-imsemmi punt 27 jintroduċi l-Artikolu 143(a) fir-Regolament Nru 1782/2003, li jipprovdi għall-introduzzjoni, fl-Istati Membri ġodda, b’mod gradwali u skematiku, ta’ “pagamenti diretti”, jiġifieri mhux biss ta’ pagamenti li jidhru diġà fl-Anness I ta’ dan ir-Regolament, iżda wkoll pagamenti li ser jiġu inklużi ulterjorment fl-Anness imsemmi.
10. Skond ir-Repubblika tal-Polonja, id-dispożizzjoni kkontestata tapplika s-sistema ta’ pagamenti parzjali b’mod illegali. Din ma tapplikax biss għall-istrumenti ta’ appoġġ li kienu elenkati b’mod limitat fl-Anness tar-Regolament Nru 1259/1999. Fil-ġurnata ta’ llum din tikkonċerna b’mod ġenerali l-“pagamenti diretti”, jiġifieri wkoll il-pagamenti diretti ġodda. Dawn jinkludu dawk il-pagamenti li kienu diġà ġew introdotti mir-Regolament Nru 1782/2003, jiġifieri l-pagamenti fis-setturi tal-ġewż u l-prodotti ta’ enerġija (energy crops) u l-pagamenti addizzjonali fis-settur tal-ħalib. Dawn jinkludu wkoll il-pagamenti diretti li ser jiġu introdotti fil-futur u, għaldaqstant inklużi fl-Anness I tar-Regolament Nru 1782/2003.
11. Din hija r-raġuni għaliex ir-rikorrenti ressqet ir-rikors għal annullament preżenti li hija bbażat essenzjalment fuq tliet argumenti. Iżda qabel issir analiżi tal-mertu tar-rikors, jeħtieġ l-ewwel nett li tingħata deċiżjoni fuq l-ammissibbiltà tiegħu.
II – Fuq l-ammissibbiltà
12. F’din il-kawża, fit-23 ta’ Settembru 2004 il-Kunsill issolleva eċċezzjoni ta’ l-inammissibbiltà tar-rikors abbażi ta’ l-Artikolu 91 tar-Regoli tal-Proċedura, fejn argumenta li dan kien manifestament inammissibbli minħabba tardività. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li tgħaqqad din l-eċċezzjoni mal-mertu.
13. L-ammissibbiltà tar-rikors imressaq mir-Repubblika tal-Polonja hija bla dubju problematika. Jekk wieħed isegwi l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja b’ċertu attenzjoni fir-rigward ta’ l-osservanza tat-termini tal-proċedura u, b’mod iktar ġenerali, tal-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà, jidher li wieħed ikollu jikkonkludi li r-rikors huwa prekluż milli jiġi ppreżentat. Dan huwa dak li wieħed jikkonkludi ma’ l-ewwel daqqa t’għajn. Iżda l-prinċipji li huma fil-bażi tas-sistema legali ta’ l-Unjoni, b’mod partikolari l-prinċipju tal-protezzjoni ġudizzjarja effettiva u l-portata li l-ġurisprudenza rrikonoxxietlu maż-żmien, iwasslu finalment, fil-fehma tiegħi, għal soluzzjoni oħra. Huwa għalhekk li jiena ser nanalizza, fit-tieni lok, it-toroq alternattivi li pemezz tagħhom l-ammissibbiltà tar-rikors jiġi aċċettat.
A – Qari limitattiv
tal-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà
1. Il-komputazzjoni tat-terminu tar-rikors
14. Id-deċiżjoni kkontestata ġiet ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea fit-30 ta’ Marzu 2004. Ir-Repubblika tal-Polonja ppreżentat ir-rikors tagħha fit-28 ta’ Ġunju 2004. Issa, skond il-ħames subparagrafu ta’ l-Artikolu 230(KE), ir-rikorsi “għandhom jinbdew fi żmien xahrejn mill-pubblikazzjoni tal-miżura, […] jew, fin-nuqqas ta’ dan, mill-ġurnata minn meta [r-rikorrent] ikun sar jaf bih, skond il-każ” Skond ir-regoli tradizzjonali ta’ komputazzjoni tat-termini, ir-rikorrenti ma jistax għalhekk jaġixxi.
15. Kif jirriżulta mill-ħames subparagrafu ta’ l-Artikolu 230 KE kif ikkonfermat mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja(10), il-kriterju tad-data li fiha r-rikorrent isir jaf bl-att huwa ta’ natura sussidjarja meta mqabbel ma’ dak tad-data tal-pubblikazzjoni. Għalhekk id-data li għandha tiġi kkkunsidrata sabiex jiġi ddeterminat il-punt ta’ tluq tat-terminu għar-rikors huwa dak tal-ġurnata tal-pubblikjazzjoni tal-miżura, anke jekk, fil-każ preżenti, ir-rikorrenti kienet taf bil-kontenut tad-deċiżjoni kkontestata qabel id-data ta’ pubblikazzjoni ta’ l-istess deċiżjoni kif jixhed il-fatt li hija kkontestat din id-deċiżjoni f’kull stadju tal-proċess leġiżlattiv li wassal għall-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni billi bagħtet diversi komuniki u osservazzjoniijet lill-Kunsill u lill-Kummissjoni.
16. Madankollu, id-deċiżjoni kkontestata ġiet ippubblikata fil-ĠU L 93, tat-30 ta’ Marzu 2004. U teżisti preżunzjoni skond liema d-data ta’ pubblikazzjoni taqbel ma’ dik li tidher fuq kull ħarġa tal-Ġurnal Uffiċjali (11) .
17. Madankollu, fil-każ preżenti, ir-rikorrenti sostniet minn naħa, li l-edizzjoni tal-Ġurnal Uffiċjali tat-30 ta’ Marzu 2004 ma kinitx disponibbli f’dik id-data fil-lingwi uffiċjali ta’ l-għaxar Stati Membri ġodda, mentri l-Artikolu 8 tad-deċiżjoni kkontestata jiddisponi li l-istess deċiżjoni ssir fid-disa’ lingwi uffiċjali ġodda ta’ l-Istati aderenti, min-naħa l-oħra, u, fi kwalunkwe każ, li l-edizzjoni tal-Polonja tal-Ġurnal Uffiċjali ma ġietx trażmessa lill-awtoritajiet pubbliċi Pollakki ħlief iktar tard sew, jiġifieri fis-27 ta’ Lulju 2005. In kwantu l-pubblikazzjoni fil-lingwi uffiċjali ta’ l-Istati Membri ġodda ma saritx ħlief sew wara t-30 ta’ Marzu 2004, ir-rikorrenti ddeduċiet minn dan ukoll li l-Kunsill kien deliberatament, ħareġ in-Numru tal-Ġurnal Uffiċjali b’data lura li fih id-deċiżjoni kkontestata ġiet ippubblikata.
18. Dawn l-argumenti ma jistgħux jintlaqgħu. Ċertament, hija ġurisprudenza stabbilita li l-pubblikazzjoni ta’ att leġiżlattiv mhijiex meqjusa kompluta ħlief jekk il-ħarġa tal-Ġurnal Uffiċjali li fiha tkun saret il-pubblikazzjoni tkun disponibbli fil-lingwi uffiċjali kollha (12) . Bla dubju wkoll, kieku kellu jiġi ppruvat li d-data li fiha l-ħarġa msemmija kienet effettivament disponibbli ma tikkorrispondix mad-data li tidher fuq l-istess ħarġa, hija biss id-data ta’ pubblikazzjoni effettiva li jkollha tittieħed in kunsiderazzjoni, peress li “prinċipju fundamentali fis-sistema legali Komunitarja jitlob li l-att li jkun inħareġ mill-awtoritajiet pubbliċi ma jistax jiġi użat kontra l-partijiet fil-kawża qabel ma’ dawn ikollhom il-possibbiltà li jsiru jafu bih”(13) . B’hekk, fil-kawża li tat lok
għas-sentenza Il-Ġermanja vs Il-Kunsill (14), l-att ikkontestat kien ġie ppubblikat fil- Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej
tat-23 ta’ Diċmebru 1994, iżda dan il-Ġurnal Uffiċjali ma kienx disponibbli ħlief mit-13 ta’ Frar 1995. Hija din l-aħħar data li ġiet għalhekk meħuda in kunsiderazzjoni bħala l-punt li minnu beda jiddekorri t-terminu tar-rikors. Fl-aħħar nett, ċertament, kieku kelli jiġu muri li l-ħarġa tal-Ġurnal Uffiċjali li fih kienet ġiet ippubblikata id-deċiżjoni kkontestata kienet ġiet datata retrospettivament intenzjonalment, din id-deċiżjoni għandha tiġi annullata fuq ksur tal-prinċipju taċ-ċerteżża legali (15) .
1 9. Madankollu, minn parti mill-informazzjoni pprovduta mid-Direttur Ġenerali ta’ l-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej b’risposta għall-mistoqsija tal-Qorti tal-Ġustizzja (16) jirriżulta li l-ĠU L 93, tat-30 ta’ Marzu 2004, kien effettivament disponibbli fil-lingwi kollha ta’ l-Istati Membri ġodda b’effett minn dik id-data. Ċertament, ir-rikorrenti kkontestat il-veraċità ta’ dan, iżda din ir-risposta ma setgħetx tiġi kkontestata jekk mhux fuq argumenti serji, argumenti li ma tressqux quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. U l-fatt li din il-ħarġa tal-Ġurnal Uffiċjali ma setgħetx tiġi kkonsultata bil-Pollakk fuq is-sit ta’ l-internet EurLEX ħlief mill-15 ta’ Diċembru 2004 huwa rrilevanti, in kwantu l-unika forma ta’ pubblikazzjoni tat-testi leġiżlattivi li jgħoddu hija l-verżjoni stampata. Min-naħa l-oħra huwa paċifiku li l-pubblikazzjoni hija meqjusa li seħħet u, għaldaqstant, il-Ġurnal Uffiċjali huwa meqjus li huwa disponibbli mill-ġurnata meta l-kopja tal-Ġurnal Uffiċjali li tirriproduċi l-att tkun effettivament disponibbli fil-lingwi kollha tal-Komunità fl-Uffiċċju tal-pubblikazzjonijiet fil-Lussemburgu. L-argument huwa bbażat fuq il-fatt li “ li huwa importanti huwa li d-data li fiha l-leġiżlazzjoni għandha tiġi meqjusa bħala li ġiet ppubblikata ma tvarjax skond id-disponibbiltà tal- Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet [Ewropej] fit-territorju ta’ kull Stat membru ” u li “l-unità u l-applikazzjoni uniformi tad-dritt Komunitarju titlob […] li d-dħul fis-seħħ ta’ leġiżlazzjoni sseħħ, ħlief b’dispożizzjoni espressa f’sens kuntrarju, fl-istess ġurnata fl-Istati Membri kollha, mingħajr ma wieħed jikkunsidra d-dewmien li jista’ jkun hemm minkejja l-isforzi sabiex tiġi żgurata diffużjoni mħaffa tal-Ġurnal Uffiċjali fil-Komunità kollha” (17) . Mill-bqija, ir-riferenza għall-ħmistax-il ġurnata ta’ dies a quo
li tinsab fl-Artikolu 81(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja kif ukoll it-terminu ta’ għaxart’ijiem żmien għandhom preċiżament l-għan li tittieħed kunsiderazzjoni globali tar-riskji tad-distribuzzjoni tal-Ġurnal Uffiċjali, bil-għan li r-rikorrenti kollha jkollhom il-possibbiltà li jisfruttaw pjenament it-terminu ta’ xahrejn mogħti għad-dispożizzjoni tagħhom mit-Trattat KE (18) .
20. Fil-każ preżenti, il-punt li minnu beda jiddekorri t-terminu tar-rikors għandu jiġi għalhekk iffissat għat-30 ta’ Marzu 2004. Għaldaqstant, il-komputazzjoni tat-terminu jsir bil-mod kif ġej. Skond l-Artikolu 80(a) tar-Regoli tal-Proċedura, “terminu, li huwa espress f’jiem, f’ġimgħat, f’xhur jew fi snin, għandu jibda jiddekorri mill-mument li fih jiġri avveniment jew jitwettaq att, il-jum li fih jiġri l-avveniment jew li jitwettaq l-att m’għandux jiġi inkluż fit-terminu”. Minbarra dan, id- dies a quo
tat-terminu ta’ xahrejn tar-rikors previst fil-ħames subparagrafu ta’ l-Artikolu 230 KE ġie abbinat, skond l-Artikolu 81(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja (19), tat-30 ta’ Marzu 2004 għall-14 ta’ April 2004 f’nofs il-lejl. Barra minn hekk, l-Artikolu 80(1)(b) tar-Regoli tal-Proċedura (20) jipprovdi li terminu espress f’xhur għandu jispiċċa ma’ l-iskadenza ta’ dak il-jum li, fl-aħħar xahar, iġib l-istess numru tal-jum li fih ġara l-avveniment jew jitwettaq xi att li minnu għandu jiġi kkalkulat it-terminu (id- dies a quo ). Għalhekk dan it-terminu għar-rikors intemm ma’ l-iskadenza ta’ l-14 ta’ Ġunju 2004. Tenut kont tat-terminu ta’ darba ta’ għaxart’ijiem minħabba d-distanza, li għandu jiżdied mat-terminu tal-proċedura skond l-Artikolu 81(2) tar-Regoli tal-Proċedura (21), it-terminu totali mogħti sabiex jiġi ppreżentat rikors kellu jiskadi nhar il-Ħamis 24 ta’ Ġunju 2004 f’nofs il-lejl, fejn din id- dies a quem
ma tidhirx fil-lista ta’ ġranet ta’ vaganzi legali stabbilita fl-Artikolu 1 ta’ l-Anness tar-Regoli tal-Proċedura.
21. Ir-rikors ġie ppreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fit-28 ta’ Ġunju 2004. Isegwi li r-rikors ġie ppreżentat tardivament.
2. L-argumenti mressqa mir-rikorrenti sabiex il-punt li minnu jibda jiddekorri t-terminu tar-rikors jiġi ffissat fid-data ta’ l-adeżjoni
22. Ir-rikorrenti, sostnuta mill-Istati Membri intervenjenti, issostni li d- dies a quo
għandha tiġi ffissata fid-data tad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni, jiġifieri fl-1 ta’ Mejju 2004. Hija tirreferi għal diversi argumenti in sostenn ta’ dan. L-ewwel żewġ argumenti jistgħu jiġu eżaminati malajr.
23. Ir-Repubblika tal-Polonja tallega l-ewwel nett li l-miżuri previsti fl-Artikolu 23 ta’ l-Att ta’ l-adeżjoni jsiru effettivi, u jiksbu natura vinkolanti fil-ġurnata u dejjem meta jseħħ id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ l-adeżjoni. Dan hu eżatt u barra minn hekk jinsab imfakkar fl-Artikolu 9 tad-Deċiżjoni kkontestata (22) . Dan ma jfissirx madankollu li l-miżuri previsti fl-imsemmi Artikolu 23 ma jistgħux jiġu kkontestati mill-ġurnata tal-pubblikazzjoni tagħhom. Fil-fatt m’għandhiex issir konfużjoni bejn, minn naħa, il-kontestazzjoni ta’ xi att li huwa marbut mat-twettiq tal-formalitajiet kollha ta’ reklamar meħtieġa u li jibda jiddekorri t-terminu għar-rikors u, min-naħa l-oħra, il-produzzjoni ta’ l-effetti tad-dritt, id-dħul fis-seħħ li jista’ jiġi ttardjat. Il-fatt li l-Artikolu 254(1) KE jistabbilixxi d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ l-atti tad-dritt sekondarju li għandhom bilfors jiġu ppubblikati, fin-nuqqas ta’ data oħra li hija speċifikatament stabbilita, fl-għoxrin jum wara l-pubblikazzjoni tagħhom qatt ma ġie mfisser fis-sens li jimpedixxi li t-terminu għar-rikors jibda jiddekorri mill-ġurnata tal-pubblikazzjoni.
24. Biex tiġġustifika l-iffissar tad- dies a quo
tar-rikors għall-1 ta’ Mejju 2004, ir-Repubblika tal-Polonja tibbaża argument dwar l-Artikolu 58
ta’ l-Att ta’ l-adeżjoni (23) kif ukoll l-Artikolu 8 (24) u 9 tad-deċiżjoni kkontestata. Skond dawn id-dispożizzjonijiet, it-testi ta’ l-atti ta’ l-istituzzjonijiet adottati qabel l-adeżjoni, li jinkludu d-deċiżjoni in kwistjoni, huma magħmulin fid-disa’ lingwi ġodda ta’ l-Istati Membri ġodda u, f’dawn il-lingwi, għandhom ikollhom effett mill-ġurnata ta’, u dejjem, abbażo tad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ l-adeżjoni. Skond ir-rikorrenti, minn dan jirriżulta li l-verżjoni Pollakka tal-miżura kkontestata ma saritx awtentika u, konsegwentement, l-edizzjoni tal-Ġurnal Uffiċjali li jirriproduċiha ma tistax titqies li kienet disponibbli ħlief mill-1 ta’ Mejju 2004. Hawn ukoll, dan ir-raġunament mhuwiex konvinċenti. Il-fatt li huwa ppreċiżat li t-testi tad-deċiżjoni kkontestata fil-wieħed u għoxrin lingwa “huma wkoll awtentiċi” jfisser sempliċiment li l-imsemmija deċiżjoni għandha tiġi stabbilita fil-verżjonijiet lingwistiċi uffiċjali kollha u li ebda minn dawn il-verżjonijiet ma tista’ tieħu preċedenza fuq l-oħrajn. Kieku wieħed kellu jissupponi li d-dħul fis-seħħ biss tat-Trattat ta’ l-adeżjoni jagħti valur awtentiku lill-verżjonijiet lingwistiċi differenti, dan ikun japplika fi kwalunkwe każ għat-testi kollha tal-wieħed u għoxrin lingwa, kemm dawk ta’ l-Istati Membri qodma kif ukoll dawk ġodda.
25. L-oġġezzjonijiet fuq l-inammissibbiltà li r-rikorrenti u l-Istati intervenjenti jibbażaw mill-prinċipji tal-komunità tad-dritt huma iktar b’saħħithom mid-dritt għall-protezzjoni ġudizzjarja effettiva u d-dritt ta’ non-diskriminazzjoni. Biex jiġġustifikaw li t-terminu għall-preżentata ta’ rikors għal annullament ta’ att magħmul skond l-Artikolu 23 ta’ l-Att ta’ l-adeżjoni ma jibdiex jiddekorri ħlief mill-1 ta’ Mejju 2004 għall-Istati Membri l-ġodda, huma jsostnu b’mod partikolari li, fid-data tal-pubblikazzjoni ta’ l-att, ir-rikorrenti ma kinitx għadha saret membru ta’ l-Unjoni u għalhekk ma kellhiex kapaċità li tagħmel azzjoni għal annullament. Konsegwentement, li wieħed jammetti li t-terminu ta’ rikors jibda jiddekorri mill-ġurnata tal-pubblikazzjoni ta’ l-att
jippermetti lill-istituzzjoni awtriċi ta’ l-imsemmi att li tevita l-istħarriġ tal-legalità ta’ miżura li tkun ittieħdet abbażi ta’ l-Artikolu
23 ta’ l-Att ta’ l-adeżjoni, billi tadottaha u tippubblikaha ta’ l-inqas xahrejn qabel ma l-Istati aderenti jiksbu l-kwalità tagħhom bħala membri. Madankollu, il-prinċipju tal-komnità tad-dritt jinvolvi l-implementazzjoni
ta’ sistema kompluta u effettiva ta’ stħarriġ tal-legalità ta’ l-atti Komunitarji u ta’ protezzjoni ġudizzjarja. Fil-każ preżenti, tenut kont tad-data tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, ir-Repubblika tal-Polonja ma kellhiex ħlief terminu għar-rikors imqassar, fatt dan li jaffettwa l-effettività tad-dritt għal rikors tagħha u li jiddiskriminaha fir-rigward ta’ l-Istati membri.
26. Jekk, kif ser nuri iktar ’il quddiem, il-prinċipji tal-komunità tad-dritt u tad-dritt għal rikors ġuridiku effettiv invokati mir-rikorrenti għandhom effettivament iwasslu sabiex wieħed jammetti l-ammissibbiltà tar-rikors, dan ma jidhirx li japplika wkoll għall-argument ibbażat fuq il-prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni. Ir-Repubblika tal-Polonja ssostni li l-iffissar tal-punt ta’ tluq tat-terminu ta’ rikors għad-data tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata ifisser li r-rikorrenti ma jibqagħlhiex ħlief terminu mqassar, imċekken, ħaġa din li toħloq diskriminazzjoni fl-eżerċizzju tad-dritt tagħha għal rikors ġuridiku effettiv meta mqabbla ma’ l-Istati Membri. Madankollu ma narax fhiex tikkonsisti din l-allegata diskriminazzjoni. Kemm l-Istati Membri qodma kif ukoll l-Istati Membri ġodda bbenefikaw mill-istess terminu għal rikors li beda jiddekorri mid-data tal-pubblikazzjoni tal-miżura kkontestata. Ċertament, f’dik id-data, l-Istati Membri futuri ma kellhomx l-istatus ta’ rikorrent privileġġat u għalhekk ma setgħux jibbażaw ruħhom ħlief fuq ir-raba’ subparagrafu ta’ l-Artikolu 230 KE sabiex jikkontestaw il-miżura. U huwa minnu li l-applikazzjoni tar-rekwiżiti imposti minn din id-dispożizzjoni tirrendi problematika l-ammissibbiltà tar-rikors eventwali tagħhom, u dan b’kuntrast ma’ l-Istati Membri.
Iżda din id-differenza fit-trattament mhijiex ħlief ir-riżultat tal-fatt li l-istatus ta’ l-Istat Membru li jagħti l-ugwaljanza ta’ drittijiet lill-Istati Membri ġodda jinkisb biss mad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni. Fl-opinjoni tal-Kunsill u l-Kummissjoni, li wieħed jaċċetta li d- dies a quo tiġi ffissata fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ l-att ta’ adeżjoni għall-Istati Membri ġodda ikun l-istess, skond il-pretetst li dawn jitqiegħdu fuq l-istess pjan ta’ ugwaljanza ma’ l-Istati Membri qodma f’dak li jikkonċerna t-terminu ta’ rikors li huma għandhom inkwantu rikorrenti privileġġati, bħallikieku dawn jiġu ffavoriti meta mqabbla ma’ l-Istati Membri qodma f’dak li din id-darba jikkonċerna il-punt li minnu jibda jiddekorri l-imsemmi terminu.
B – L-argumenti dwar ir-rikonoxximent ta’ l-ammissibbiltà
27. Kif għadna kif rajna, l-applikazzjoni stretta ta’ l-Artikolu 230 KE tista’ twassal biex wieħed iqis ir-rikors tar-Repubblika tal-Polonja bħala inammissibbli. Iżda teżisti linja ta’ ġurisprudenza żviluppata b’mod parallel mill-Qorti tal-Ġustizzja li turi kunsiderazzjoni iktar wiesgħa ta’ l-ammissibbiltà tar-rikors. U, fil-fehma tiegħi, ċerti prinċipji fundamentali tas-sistema legali ta’ l-Unjoni, b’mod partikolari dak tal-protezzjoni ġudizzjarja effettiva, jinkoraġġixxu li din tiġi ppreferuta.
28. Irridu nibdew mill-prinċipju tal-komunità tad-dritt. Kulħadd jaf li s-sentenza Les Verts vs Il-Parlament (25) ikkristallizzat dan bil-mod kif ġej:
“[…] il-Komunita’ Ekonomika Ewropea hija komunità tad-dritt in kwantu la l-Istati Membri u lanqas l-istituzzjonijiet m’huma esklużi mill-istħarriġ fuq il-konformità ta’ l-atti tagħhom abbażi tal-karta kostituzzjonali li hija t-Trattat. B’mod speċjali, bl-Artikoli [230 KE] u [241 KE] tagħha, minn naħa, u bl-Artikolu [234 KE] min-naħa l-oħra, it-Trattat stabbilixxa sistema kompluta ta’ rikorsi u proċeduri intiżi sabiex jagħtu lill-Qorti tal-Ġustizzja l-istħarriġ tal-legalità ta’ l-atti ta’ l-istituzzjonijiet. Il-persuni fiżiċi u legali jiġu hekk protetti kontra l-applikazzjoni fir-rigward tagħhom ta’ l-atti b’portata ġenerali li huma ma jistgħux jikkontestaw direttament quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja minħabba kundizzjonijiet partikolari ta’ ammissibbiltà speċifikati fit-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 230 KE. Meta l-implementazzjoni amministrattiva ta’ dawn l-atti jappartjenu lill-istituzzjonijiet Komunitarji, il-persuni fiżiċi u legali jistgħu jippreżentaw rikors dirett quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja kontra l-atti ta’ applikazzjoni li huma jkunu d-destinatarji tagħhom jew li jikkonċernawhom direttament u individwalment u, in sostenn ta’ dan ir-rikors, jinvokaw il-illegalità ta’ l-att ġenerali bażiku. Meta din l-implementazzjoni tkun l-obbligu ta’ l-istituzzjonijiet nazzjonali, huma jistgħu jinvokaw l-invalidità ta’ l-atti b’portata ġenerali quddiem il-qrati nazzjonali u jwasslu lill-istess qrati biex jistaqsu lill-Qorti tal-Ġustizzja f’dan ir-rigward permezz ta’ domandi preliminari .”
29. F’dan is-sens, il-kunċett tal-komunità tad-dritt fih dimesnjoni ambivalenti
(26) : dimensjoni normattiva li timplika l-obbligu li l-atti ta’ l-istituzzjonijiet ikunu konformi mat-Trattat; dimensjoni ġuridika li tippreżupponi protezzjoni ġudizzjarja kontra l-atti Komunitarji illegali. Bħala “Element li jikkostitwixxi l-komunità tad-dritt” (27), id-dritt għal rikors ġuridiku effettiv, mill-bqija, kien ġie kkunsidrat ġuridikament eżattament wara s-sentenza Les Verts vs Il-Parlament, iċċitata iktar ’il fuq. Filwaqt li ispirat ruħha mit-tradizzjonijiet kostituzzjonali komuni għall-Istati membri kif ukoll mill-Artikoli 6 u 13 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950, il-Qorti tal-Ġustizzja stabbilietu bħala prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju (28) . L-għan kien li jiġi evitat li jinħolqu setgħat li jkunu protetti mid-dritt u mill-qorti u li tiġi żgurata kongruwenza strutturali: it-trasferiment tas-setgħat Statali għandu jseħħ fl-istess ħin ma’ l-implementazzjoni ta’ l-istħarriġ u l-possibbiltajiet ta’ rikorsi ekwivalenti. Illum, aħna nafu li dan il-ħsieb huwa espress fl-Artikolu 6(1) tat-Trattat UE. L-ewwel nett, huma biss il-qrati nazzjonali li huma soġġetti għar-rekwiżiti li joħorġu minn dan il-prinċipju (29) . Iżda, malli ngħatatilha l-okkażjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja estendiet b’mod progressiv il-kamp tal-protezzjoni ġudizzjarja mill-qrati Komunitarji. Huwa b’dan il-mod li hija vverifikat li l-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej ma kinitx kisret il-prinċipju tad-dritt għal rikors ġuridiku effettiv meta kkunsidrat li komunikazzjoni ma setgħetx tkun is-suġġett ta’ rikors għal annullament (30) ; u li hija sostniet li l-prinċipju ġenerali tad-dritt għall-protezzjoni ġudizzjarja effettiva u sħiħa tiġġustifika l-għoti ta’ miżuri provviżorji, “sabiex tiġi evitata lakuna fil-protezzjoni ġudizzjarja żgurata mill-Qorti tal-Ġustizzja” (31) .
30. Dan il-prinċipju tad-dritt għal rikors ġuridiku effettiv jinftiehem bħala li jipprojbixxi, jekk mhux kull limitazzjoni, ta’ l-inqas kull nuqqas ta’ protezzjoni ġudizzjarja. Din il-linja ġurisprudenzjali ġiet imfakkra reċentament mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża Eurojust (32) .
Filwaqt li ddikjarat inammissibbli r-rikors għal annullament kontra diversi sejħiet għal kandidati għar-reklutaġġ ta’ aġenti temporanji magħmula mill-Eurojust, hija osservat, - u dan mingħajr ebda dubju għal din ir-raġuni -, li minn dan ma jirriżultax xi dannu għad-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva. L-atti kkontestati, fil-fatt, ma kinux eżenti minn kull stħarriġ ġuridiku, fejn l-interessati prinċipali, jiġifieri l-kandidati għad-diversi postijiet fost is-sejħiet għal kandidati kkontestati, kellhom aċċess għall-qorti Komunitarja fil-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 91 tar-Regolamenti tal-Persunal ta’ l-uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej, fil-każ ta’ rikors simili, l-Istati Membri huma ammissibbli sabiex jintervjenu fil-kawża u, jekk ikun il-każ, li jressqu appell kontra s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza.
31. Minn din l-interpretazzjoni tad-dritt għall-protezzjoni ġudizzjarja
effettiva jirriżulta li, fil-każ fejn l-istruttura tar-rimedju ta’ mezz ta’ dritt iwassal sabiex iħalli lir-rikorrenti mingħajr rikors, il-Qorti tal-Ġustizzja qatt ma ċaħdet milli tinterpreta b’mod wiesa’ l-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà.
32. Dan l-approċċ jidher b’mod partikolaru fil-kuntest tar-rikors għal annullament skond l-Artikolu 230 KE. Il-Qorti tal-Ġustizzja ma teżitax milli tinterpreta t-termini tal-kompetenza tagħha b’mod wiesa’ ; u dan f’dak li jirrigwarda wkoll il-kunċett ta’ att kontestabbli kif ukoll it-titulari tad-dritt li jaġixxu. B’hekk fil-kawża AETR(33), il-Qorti tal-Ġustizzja laqgħet ir-rikors għal annullament, lil hinn mill-atti ta’ l-istess nomenklatura, għall-miżuri kollha meħuda mill-istituzzjonijiet, tkun xi tkun in-natura jew il-forma tagħhom, li huma intiżi li jipproduċi effetti ta’ dritt, fejn ibbażat il-ġustifikazzjoni għal din is-soluzzjoni fid-dmir tagħha li tiżgura r-rispett tad-dritt, jiġifieri l-protezzjoni ġudizzjarja kontra l-atti Komunitarji illegali. Għandu jiġi mfakkar li fis-sentenza Les Verts vs Il-Parlament (34), minkejja li t-test tat-Trattat ma kienx isemmi l-atti ta’ din l-istituzzjoni bħala li jista’ jkun is-suġġett ta’ rikors għal annullament, hija stabbiliet il-leġittimazzjoni passiva tal-Parlament filwaqt li bbażat ruħha fuq il-prinċipju tal-komunità tad-dritt li jimplika l-eżistenza ta’ sistema kompluta ta’ stħarriġ tal-legalità ta’ l-atti ta’ l-istituzzjonijiet.
33. It-tifsira aċċettata tal-kunċett “individwalment ikkonċernat” użat f’ċerti kawżi tidher li kienet ukoll immotivat impliċitatament ix-xewqa li tiġi amministrata ċerta protezzjoni ġudizzjarja (35) . B’hekk, fil-kawża Piraiki‑Patraiki vs Il-Kummissjoni (36), mingħajr ebda dubju l-Qorti tal-Ġustizzja ħadet in kunsiderazzjoni l-fatt li r-rikorrenti li kienu qegħdin jitolbu l-annullament tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni li kienet tawtorizza lill-Gvern Franċiż li jimplementa sistema ta’ kwoti fuq l-importazzjoni tal-qoton provenjenti mill-Greċja kienu kollha esportaturi tal-qoton
Griegi li kellhom diffikultà biex jikkonstestaw il-miżura nazzjonali indirizzata unikament lill-importaturi; fil-kawża Codorniu vs Il-Kunsill (37), li kienet tinvolvi deċiżjoni fuq jekk individwu setax jitlob l-annullament ta’ Regolament li jkun qed jikkaġunalu dannu partikolarment serju, mingħajr ebda dubju ma ħadet in kunsiderazzjoni l-fatt li r-rikorrenti ma kellhomx mezz ieħor ħlief li jiksru dan l-istess Regolament biex, fl-okkażjoni ta’ proċeduri relatati ma’ l-applikazzjoni tas-sanzjonijiet previsti mil-liġi nazzjonali, jikkontestaw il-validità tagħha. (38) ; fil-kawża Cofaz et
vs Il-Kummissjoni (39), li kienet tinvolvi deċiżjoni li l-impriżi kompetituri kienu individwalment ikkonċernati b’deċiżjoni li tiddikjara għajnuna bħala kompatibbli mas-suq komuni, mingħajr dubju li din kienet influwenzata mill-Avukat Ġenerali VerLoren van Themaat, li fil-konklużjonijiet tiegħu sostna li, in vista tan-nuqqas ta’ effett dirett ta’ l-Artikolu 87(1), lil dawn l-impriżi d-dritt Komunitarju ma jagħtihom “ebda protezzjoni legali alternattiva permezz ta’ qrati nazzjonali” (40) . Fl-aħħar nett, fil-kawża Allied Corporation et
vs Il-Kummissjoni (41), li tirrikonoxxi li l-impriżi produtturi u esportaturi kkonċernati għandhom dritt jitolbu l-annullament tar-regolamenti li jintroduċu dazju antidumping, il-Qorti tal-Ġustizzja din id-darba rrilevat b’mod espliċitu li dan id-dritt “ma jirriskjax li joħloq mezz doppju ta’ kif jiġi ppreżentat rikors, peress li rikors quddiem il-qrati nazzjonali ma jistax jiġi ppreżentat ħlief wara l-ġbir ta’ dazju antidumping imħallas normalment minn importatur residenti fil-Komunità”.
34. Iktar minn hekk, meta l-eżistenza ta’ protezzjoni ġudizzjarja tkun tiddependi fuq dan, il-Qorti tal-Ġustizzja ma teżitax milli tmur lil hinn mill-kliem ta’ l-Artikolu 230 KE u timla l-lakuni. Kif enfasizza l-Avukat Ġenerali Mancini, “l-obbligu li d-dritt jiġi rrispettat […] jipprevali fuq ir-restrizzjonijiet tal-liġi miktuba; kull darba li l-protezzjoni ta’ l-individwi tkun teħtieġ dan, il-Qorti tal-Ġustizzja hija lesta li tikkoreġi jew tikkompleta d-dispożizzjonijiet li jillimitaw il-kompetenza tagħha abbażi tal-prinċipju li jistabbilixxi l-missjoni tagħha” (42) . Is-sentenza li hija emblematika ta’ din il-ġurisprudenza li qabel kollox tosserva l-prinċipju tal-komunità tad-dritt li minnu joħroġ id-dritt għal rikors ġuridiku effettiv hija l-ewwel nett is-sentenza Les Verts vs Il-Parlament, iċċitata iktar ’il fuq. Għalkemm it-test ta’ l-Artikolu 173 tat-Trattat KE [li wara emenda sar l-Artikolu 230 KE] ma jsemmix lill-Parlament bħala intimat fir-rikors, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeduċiet mill-“ispirtu tat-Trattat hekk kif ġie espress fl-Artikolu [220 KE]” u mis-“sistema” tiegħu, il-prinċipju tal-komunità tad-dritt li jeżiġi l-possibbiltà ta’ rikors dirett kontra d-dispożizzjonijiet kollha meħuda mill-istituzzjonijiet u intiżi sabiex jipproduċu effett legali fil-konfront ta’ terzi; konsegwentement, hija stabbiliet il-parteċipazzjoni passiva tal-Parlament fil-proċeduri kontenzjużi għal annullament (43) . Rilevanti ħafna wkoll hija r-rikonoxximent mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-leġittimazzjoni attiva tal-Parlament fir-rigward tar-rikors għal annullament, minkejja n-nuqqas ta’ refereenza fl -Artikolu 173 tat-Trattat KE ta’ din l-istitizzjoni fil-lista tar-rikorrenti, rikonoxximent li huwa mmotivat min-natura inċerta, jew mhux effettiva, tal-protezzjoni ġudizzjarja tal-prerogattivi tal-Parlament mogħtija lill-istituzzjonijiet oħrajn, Stati membri u individwi (44) .
35. Ċertament huwa minnu li wieħed jista’ jirribatti li s-sentenza
Unión de Pequeños Agricultores vs Il-Kunsill (45) itterminat b’mod solidu l-effett tat-prinċipju tal-komunità tad-dritt biex illum tħalli post għall-politika ġurisprudenzjali iktar kawta tas-“self restraint”. Il-Qorti tal-Ġustizzja ma tħosshiex awtorizzata iktar li tmur lil hinn mill-kliem tat-Trattat meta dan jirriżulta li jkun ta’ dannu għad-dritt għall-protezzjoni ġudizzjarja effettiva, bil-biżà li tidħol fuq is-setgħa ta’ reviżjoni tat-Trattati mogħtija lill-Istati Membri. Fil-verità, din ma tidhirx li hija t-tifsira li għandha tingħata lil din is-sentenza (46) . Ir-rifjut tal-Qorti tal-Ġustizzja li tiddeċiedi fuq il-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà pprovduti mir-raba’ subparagrafu ta’ l-Artikolu 230 KE għar-rikors għall-annullament ta’ l-individwi jsib spjegazzjoni mill-fatt li l-osservanza ta’ dawn il-kundizzjonijiet kienet twasslu ċertament għal limitazzjoni iżda mhux għal nuqqas ta’ protezzjoni ġudizzjarja u li, għaldaqstant, it-titjib tas-“sistema ta’ stħarriġ tal-legalità ta’ l-atti Komunitarji” (47) kellha tibqa’ fil-poter ta’ l-Istati membri. Fil-fatt, in-nuqqas ta’ protezzjoni ġudizzjarja li tirriżulta min-nuqqas ta’ kapaċità li r-rikorrenti jaġixxu għal annullament ġiet ikkumpensata mill-obbligu pressanti mfakkar lill-Istati Membri u l-qrati tagħhom li jipprovdu u japplikaw sistema ta’ mezzi ta’ rikors u ta’ proċeduri li jippermettu li jiġi żgurat ir-rispett tad-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva (48) . Jidhirli li din l-analiżi tinsab sostnuta mis-soluzzjoni mogħtija reċentament fil-kawża Gestoras Pro Amnistía et vs Il-Kunsill (49), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat inammissibbi rikors sabiex tiġi kkonstatata r-responsabbiltà mhux kuntrattwali intiża sabiex jinkiseb kumpens għad-dannu allegatament subit mill-fatt tar-reġistrazzjoni f’lista ta’ persuni involuti f’atti ta’ terroriżmu, lista din li ġiet annessa mal-Pożizzjoni Komuni adottata fil-kuntest tat-Titolu VI tat-Trattat UE. Fir-rigward tar-rikorrenti li kienu jilmentaw minħabba l-ksur tad-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva, il-Qorti tal-Ġustizzja ċertament irreferiet għal eventwali reviżjoni tat-Trattati l-ħtieġa li tiġi implementata sistema ta’ responsabbiltà mhux kuntrattwali fil-kuntest tat-tielet pilastru. Hija qagħdet attenta madankollu li tenfasizza li, minkejja din il-limitazzjoni tal-kompetenzi tagħha previsti fl-Artikolu 35 UE fil-kuntest tat-Titolu VI tat-Trattat UE, ir-rikorrenti ma kinux imċaħħda minn kull protezzjoni ġudizzjarja. Għal dan il-għan, u għalkemm il-kliem ta’ l-Artikolu 35 UE ma jipprovdux għall-fatt li kwistjonijiet dwar pożizzjonijijet komuni jistgħu jistressqu quddiemha, il-Qorti tal-Ġustizzja dehrilha li hija kienet kompetenti partikularment sabiex tiddeċiedi fuq l-interpretazzjoni jew il-validità ta’ pożizzjoni komuni li hija intiża sabiex tipproduċi effetti legali fir-rigward ta’ terzi. Hija fakkret ukoll id-dmir li għandhom l-Istati Membri u, partikularment, il-qrati tagħhom li jinterpretaw u japplikaw ir-regoli interni tal-proċedura li jikkontrollaw l-eżerċizzju tar-rikorsi b’mod li jippermetti lill-persuni fiżiċi u legali li jikkontestaw quddiem il-qrati l-legalità tad-deċiżjonijiet kollha jew tal-miżuri nazzjonali oħra relatati ma’ l-iżvilupp jew l-applikazzjoni fir-rigward tagħhom ta’ att ta’ l-Unjoni Ewropea u li jitolbu kumpens għad-dannu subit jekk ikun il-każ.
36. Huwa in osservanza ta’ din il-linja ta’ ġurisprudenza li jiena ser nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tmur lil hinn mit-test tal-ħames subparagrafu ta’ l-Artikolu 230 biex taċċetta l-ammissibbiltà tar-rikors ippreżentat mir-Repubblika tal-Polonja. Taħt din il-perspettiva, jeħtieġ li niskarta mill-ewwel tliet oġġezzjonijiet.
37. L-ewwel waħda tikkonsisti, bħal kif jagħmel il-Kunsill, fil-kontestazzjoni li wieħed ma jistax jitlob lill-Qortital-Ġustizzja sabiex tagħmel dak li l-partijiet fit-trattat ta’ l-adeżjoni rrifjutaw li jagħmlu. Kien għal kollox possibbli għalihom li jintroduċu derogi temporanji għat-trattati istituttivi. Fil-fatt, l-att ta’ l-adeżjoni ppreveda numru sew ta’ dispożizzjonijiet transitorji li jidderogaw mit-Trattati u mid-dritt sekondarju. B’mod partikolari, ġew introdotti proċeduri leġiżlattivi speċjali u ssimplifikati sabiex jittieħed kunsiderazzjoni ta’ l-adeżjoni u tal-ħtieġa li l-atti ta’ l-istituzzjonijiet jiġu adattati mal-proċeduri iktar sempliċi minn dawk li japplikaw normalment. Jekk il-partijiet fit-Trattat ta’ adeżjoni kienu tal-fehma li d-dispożizzjonijiet ta’ l-imsemmi Trattat ma kinux tali li jiżguraw korrettament il-protezzjoni ġudizzjarja ta’ l-Istati Membri ġodda, huma setgħu iktar u iktar jintroduċu d-dispożizzjonijiet derogatorji meħtieġa. Dawn id-dispożizzjonijiet setgħu jipprovdu, ħlief b’mod derogatorju, li t-terminu ta’ rikors għall-Istati Membri ġodda ma jibdiex jiddekorri ħlief mid-data ta’ l-adeżjoni u mhux minn dik tal-pubblikazzjoni ta’ l-atti. Għalhekk għandu jiġi kkonstatat li din l-għażla ma saritx, fejn l-ebda regola partikolari jew dispożizzjoni transitorja oħra li tidderoga mid-dispożizzjonijiet tal-ħames subparagrafu ta’ l-Artikolu 230 KE jew minn dawk tar-Regoli tal-Proċedura relattivi mat-termini tar-rikors ma ġiet miftehma fl-okkażjoni tan-negozjati ta’ l-adeżjoni.
38. Fil-fehma tiegħi, din l-oġġezzjoni ma treġġix u dan peress li hija setgħet tiġi kkontestata bl-iżviluppi ġurisprudenzjali preċedenti kollha. Jidhirli li huwa diffiċli li wieħed jinterpreta s-silenzju ta’ l-att ta’ adeżjoni bħala l-espressjoni tal-volontà tal-partijiet li jirrifjutaw kwalunkwe deroga għad- dies a quo
ffissat mill-ħames subparagrafu ta’ l-Artikolu 230 KE. Dan juri iktar il-fatt li huma ma kinux ħasbu għan-nuqqas ta’ protezzjoni ġudizzjarja ta’ l-Istati Membri ġodda li jirriżulta, għall-atti adottati bejn l-iffirmar u d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni, mill-iffissar tal-ġurnata li jibda jiddekorri t-terminu tar-rikors sad-data tal-pubblikazzjoni tagħhom. F’kull każ, għandu jiġi mfakkar li l-fatt li l-kostitwenti ma kinux ikkunsidraw li kien utli li jemendaw it-test ta’ l-Artikolu 173 tat-Trattat KE minkejja proposta f’dan is-sens li saret mill-Kummissjoni matul in-negozjati ta’ l-Att Uniku Ewropew ma impedixxiex lill-Qorti tal-Ġustizzja milli tagħti lill-Parlament il-leġittimazzjoni attiva u passiva fir-rigward tar-rikors għal annullament.
39. It-tieni oġġezzjoni, li ġiet imqajma b’mod partikolari mill-Kunsill, tikkonsisti fil-fatt li sar enfasi li xejn ma jeskludi, a priori, li r-Repubblika tal-Polonja taġixxi għal annullament mill-ġurnata tal-pubblikazzjoni tad-deċizjoni kkontestata. Ċertament, hija ma setgħetx, għal dan il-għan, tibbaża ruħha fuq it-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 230 KE. Madankollu hija setgħet tibbaża ruħha fuq ir-raba’ subparagrafu ta’ din id-dispożizzjoni.
40. Il-każ in kwistjoni huwa ċertament ġdid għall-ġurisprudenza (50) . L-ewwel indikazzjoni hija mogħtija lilna madankollu mis-soluzzjonijiet relatati mad-determinazzjoni tal-partijiet intervenjenti skond l-Artikolu 40 ta’ l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja (51) . Minn dan jirriżulta li Stat terz jista’ jitħalla jintervjeni bl-istess mod bħalma t-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 40 ta’ l-istess Statut jawtorizza lil “kull persuna oħra” (52) biex tagħmel dan, u li huwa ma jistax jinvoka l-benefiċċju ta’ l-esklużjoni, li jinsab f’dik id-dispożizzjoni, ta’ l-intervent ta’ kull persuna, ħlief l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-Komunità, fil-kawżi bejn Stati Membri, bejn istituzzjonijiet tal-Komunitajiet jew bejn Stati Membri, minn naħa, u istituzzjonijiet tal-Komunité, min-naħa l-oħra (53) . Fi kliem ieħor, jekk Stat terz ma jistax jinvoka il-pożizzjoni kontenzjużż mogħtija lill-Istati Membri mis-sistema Komunitarja, huwa għandu l-possibbiltà li jressaq kawża quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja bl-istess azzjonijiet li din tirrikonoxxi lill-persuni legali.
41. Din it-tifsira li tirriżulta mill-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 40 ta’ l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja hija kkonfermata mis-soluzzjonijiet relatati mad-dritt għal azzjoni għal annullament li għandhom il-pajjiżi u territorji barra mill-Unjoni Ewropea, ir-reġjuni u l-komunitajiet awtonomi. Minn dan jidher li “l-għan tar-raba subparagrafu ta’ l-Artikolu 173 tat-Trattat […] huwa li jagħti protezzjoni ġudizzjarja adegwata lil kull persuna, fiżika jew legali, li huma kkonċernati direttament u individwalment mill-atti ta’ l-istituzzjonijiet Komunitarji. Il-kapaċità li wieħed jaġixxi għandha għalhekk tiġi rrikonoxxuta skond dan l-uniku għan u r-rikors għal annullament għandu għalhekk ikun miftuħ għal dawk kollha li jissodisfaw il-kundizzjonijiet oġġettivi previsti, jiġifieri li jkollhom il-personalità ġuridika meħtieġa u jkunu kkonċernati individwalment u direttament mill-att ikkontestat. Din is-soluzzjoni għandha tiġi applikata wkoll meta r-rikorrenti hija korp pubbliku li jkun issodisfa dawn il-kriterji” (54) . Konsegwentement, peress li reġjun igawdi minn personalità ġuridika skond id-dritt nazzjonali tiegħu, dan għandu, minħabba f’hekk, jiġi meqjus bħala persuna legali skond ir-raba’ subparagrafu ta’ l-Artikolu 230 KE (55) u jista’, fil-prinċipju, iressaq rikors għal annullament (56) . L-istess japplika għar-Repubblika tal-Polonja li d-dritt nazzjonali tagħha għandha kapaċità legali u li d-dritt internazzjonali jirrikonoxxilha, bħall-Istati kollha, il-kapaċità internazzjonali. Għaldaqstant, mill-ġurnata tal-pubblikazzjoni tal-miżura kkontestata, hija kellha l-kapaċità li tersaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirreferi att li kien qed jikkawżalha dannu. Evidentement, il-possibbiltà li hija kellha sabiex tressaq rikors għal annullament abbażi tar-raba’ subparagrafu ta’ l-Artikolu 230 KE ma kinitx mingħajr limitu. Hija kienet soġġetta għal kundizzjonijiet oġġettivi ta’ ammissibbiltà intiżi sabiex jivverifikaw l-eżistenza ta’ l-interess meħtieġ sabiex tiġi kkontestata id-deċiżjoni kkontestata u b’hekk li jiġi evitat li d-dritt ta’ azzjoni tal-persuni fiżiċi jew legali jiġi mibdul f’xi xorta ta’ actio popolaris (57) . Dawn il-kundizzjonijiet huma maħsubin b’mod partikolari sabiex jistabbilixxu rabta diretta u individwali li titgħaqqad ma’ l-att in kwistjoni li tiegħu hija ma tkunx id-destinatarja. F’dan ir-rigward, il-fatt li r-Repubblika tal-Polonja tinsab imsemmija b’isimha fl-Att ta’ adeżjoni li l-miżura kkontestata tapplika, ma tistax teżentaha milli tistabbilixxi l-eżistenza ta’ rabta diretta u individwali. Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-fatt li pajjiż jew territorju barra mit-territorju Ewropew (iktar ’il quddiem il-“PTBTE”) jiġi msemmi fir-raba’ parti u fl-Anness IV tat-Trattat KE ma jilliberahx mill-bżonn li juri li huwa kien ikkonċernat individwalment u direttament mill-miżura li ġiet applikata (58) . U minħabba dan il-fatt, il-bżonn ta’ rabta individwali tista’, fil-każ preżenti, tipprekludi l-ammissibbiltà tar-rikors li ġie ppreżentat mir-Repubblika tal-Polonja.
42. Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li “biex tiġi stabbilita l-portata ġenerali jew le ta’ att, jeħtieġ li wieħed janalizza n-natura tiegħu u l-effetti ġuridiċi li huwa intiż li jipproduċi jew li huwa jipproduċi effettivament” (59) . Fil-kawża preżenti, id-dispożizzjoni kkontestata għandha bħala għan li tissostitwixxi d-dispożizzjonijiet ta’ l-Anness II ta’ l-att ta’ adeżjoni li jemendaw ir-Regolament Nru 1259/1999 b’dispożizzjonijiet li jemendaw ir-Regolament Nru 1782/2003, sabiex jittieħu in kunsiderazzjoni l-iżviluppi introdotti fil-PAK permezz ta’ bl-adozzjoni ta’ dan ir-Regolament ta’ l-aħħar, li seħħet wara l-iffirmar ta’ l-istrumenti ta’ adeżjoni. Taħt din il-perspettiva, id-dispożizzjoni kkontestata tapplika l-mekkaniżmu ta’ introduzzjoni permezz ta’ inkrementi ta’ pagamenti diretti fl-Istati Membri ġodda għall-pagamenti diretti ġodda. Hija “tapplika [għalhekk] f’sitwazzjonijiet determinati oġġettivament u tinvolvi effetti ġuridiċi fir-rigward ta’ kategoriji ta’ persuni kkontemplati b’mod astratt u flimkien (60), jiġifieri l-bdiewa kollha ta’ l-Istati Membri ġodda li jikkoltivaw prodotti agrikoli li huma s-suġġett ta’ pagamenti diretti ġodda. Din hija għalhekk miżura ta’ portata ġenerali. Il-fatt li r-Repubblika tal-Polonja hija msemmija espressament mid-dispożizzjoni kkontestata ma jistax iqiegħed f’dubju l-portata ġenerali tagħha peress li l-Istati Membri ġodda l-oħra huma msemmijin ukoll u hija tapplika wkoll bla distinzjoni għall-Istati Membri ġodda u għall-bdiewa kollha li huma stabbiliti hemmhekk (61) . Madankollu wieħed għandu jkun konxju li n-natura normattiva ta’ l-att ikkontestat ma tostakolax ir-rikors għal annullament ippreżentat minn persuna fiżika jew legali, peress li dan jirrigwarda direttament u individwalment lill-istess (62) .
43. F’dan ir-rigward, li r-rabta individwali li tgħaqqad lir-rikorrenti mal-miżura kkontestata hija soġġetta dejjem (63) li tissodisfa t-“test Plaumann”, fejn skond dan it-test l-att ta’ portata ġenerali ma jistax jikkonċerna persuni fiżiċi jew legali ħlief jekk dan “jaffettwhom minħabba ċerti karatteristiċi li huma partikolari għalihom jew minħabba sitwazzjoni ta’ fatt li tikkaratterizzahom meta mqabbla ma’ kull persuna oħra u, minħabba f’hekk, jindividwalizzahom bl-istess mod bħal dik ta’ destinatarju”(64) . Il-kwistjoni li hija rilevanti hija għalhekk li jiġi stabbilit jekk ir-Repubblika tal-Polonja hijiex affettwata mid-dispożizzjoni kkontestata minħabba ċerti kwalitajiet li huma partikolari għaliha jew minħabba sitwazzjoni ta’ fatt li tikkaratterizzaha meta mqabbla mal-persuni l-oħrajn kollha. Fuq dan il-punt ukoll, il-ġurisprudenza relatata mal-kapaċità li wieħed jaġixxi b’rikors għal annullament tal-pajjiżi u territorji barra mit-territorju Ewropew, tar-reġjuni u tal-komunitajiet indipendenti tagħtina tagħlim prezzjuż. Meta tinqara, wieħed jifhem li l-individwalizzazzjoni ta’ kollettività territorjali rikorrenti ma tistax tirriżulta mir-riperkussjonijiet soċjo-ekonomiċi sfavorevoli ta’ l-att ikkontestat fuq l-impriżi stabbiliti fit-territorju tagħha. B’hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “l-interess ġenerali li l-OCT, bħala entità kompetenti għall-kwistjonijiet ta’ ordni ekonomika u soċjali fit-territorju tagħha, jista’ jkollha tikseb riżultat favorevoli għall-prosperità ekonomika ta’ dan ta’ l-aħħar ma jistax, minnu nnifsu, jkun biżżejjed biex wieħed jikkunsidrah bħala li huwa […] individwalment ikkonċernat” (65) . Anke l-obbligu impost fuq l-awtur ta’ l-att mir-regola li tawtorizza li jittieħdu in kunsiderazzjoni r-riperkussjonijiet negattivi li l-miżura li huwa jkun qed jaħseb li jieħu jirriskjaw li jkollhom fuq l-ekonomija tal-kollettività kkonċernata u l-impriżi interessati, ma jistax ikun biżżejjed sabiex jitsabbilixxi li din il-kollettività hija kkonċernata individwalment. Huwa b’dan il-mod li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fir-rigward ta’ l-Antilles Olandiżi, fl-ipoteżi fejn il-miżuri ta’ salvagwardja li l-OCT kien qiegħed jitlob li jiġu annullati, kienu ttieħdu abbażi ta’ dispożizzjoni li kienet torbot lill-awtur biex jieħu in kunsiderazzjoni l-konsegwenzi soċjo-ekonomiċi li huma setgħu joħolqu għall-OCT ikkonċernati (66) .
44. Bla dubju, din il-ġurisprudenza mhjiiex eżenti mill-kritika (67) . Madankollu ma jidhirlix li l-okkażjoni hija l-aħjar waħda biex wieħed jiddiskuti u jiddeċiedi fuq kunsiderazzjoni opposta. Jekk fil-kawża preżenti tinbidel il-ġurisprudenza dwar il-pożizzjoni individwali ta’ ċerti kollettivitajiet territorjali, dan jkun ifisser li jkun qiegħed jidgħajjef l-apprezzament tal-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà biex tiġi kkontestata l-ammissibbiltà tar-rikors preżenti, minħabba li r-rikorrenti kellha l-kapaċità li taġixxi mid-data tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata u, peress li hija ma għamlitx dan fit-termini stabbilit, allura hija tinsab prekluża milli tagħmel dan. Dan ikun bħallikieku qiegħed jiġi rifjutat trattament mediku lil persuna marida minħabba l-pretest li jkun ser
jiġi skopert mod kif wieħed jipprevjeni l-marda.
45. Il-tielet oġġezzjoni, li ġiet imqajma b’mod partikolari mill-Kunsill, hija intiża biex issostni li l-fatt li fil-każ preżenti r-rikorrenti ma kisbitx il-kapaċità ta’ rikorrenti privileġġata li tingħata lil Stat membru ħlief mill-1 ta’ Mejju 2004, li hija d-data tad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni, u għaldaqstant il-kapaċità sabiex taġixxi ġudizzjarjament, bl-ebda mod ma kien iċaħħadha mid-dritt li tippreżenta rikors, u dan anke meta t-terminu tar-rikors jkun beda jiddekorri mid-data tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata. Fil-fatt, peress li r-Repubblika tal-Polonja kienet saret Stat membru mill-1 ta’ Mejju 2004 u mill-istess data kienet tibbenefika mill-istatus ta’ rikorrenti privileġġata, hija, sa l-iskadenza tat-terminu tar-rikors fl-24 ta’ Ġunju 2004, kien għad kellha 55 jum biex tippreżenta rikors għal annullament mingħajr ma jkollha turi interess ġuridiku biex taġixxi. Dan it-terminu kien bejn wieħed u ieħor biżżejjed biex tipprepara r-rikors tagħha, in kwantu r-Repubblika tal-Polonja kienet taf bil-kontenut tad-deċiżjoni kkontestata ħafna qabel il-pubblikazzjoni tagħha, u dan peress li kienet involuta fix-xogħol tal-Kunsill u ta’ l-istanzi preparatorji tagħha u peress li hija kienet barra minn hekk ikkontestat kull stadju tal-proċess leġiżlattiv li wassal għall-adozzjoni tad-deċiżjoni msemmija. Barra minn hekk, hija kienet taf li kienet ser takkwista l-kapaċità ta’ Stat Membru f’ħin utli. Għalhekk kien hemm lok li wieħed jistaqsi jekk fil-kawża preżenti, kienx meħtieġ li wieħed jiddistakka ruħu mit-test tat-Trattat KE minħabba l-prinċipju tad-dritt għall-protezzjoni ġudizzjarja effettiva.
46. Fi kwalunkwe każ, jista’ jiġi kkontestat li t-termini tar-rikors ġew stabbiliti sabiex jiżguraw il-kjarezza u ċ-ċertezza tas-sitwazzjonijiet ġuridiċi u li jevitaw kull diskriminazzjoni jew trattament arbitrarju fl-amministrazzjoni tal-ġustizzja (68) . Il-Qorti tal-Ġustizzja tenfasizza wkoll b’mod opportun li, sabiex tissodisja l-eżiġenzi li għalihom hija kienet prevista, il-leġiżlazzjoni Komunitarja relatata mat-termini tal-proċedura hija ta’ “applikazzjoni stretta”(69) u għandha tiġi “osservata rigorożament”(70) . Ma jistax isir deroga minnhom ħlief “f’ċirkustanzi assolutament eċċezzjonali, f’każ fortuwitu jew forza maġġuri, skond it-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 45 ta’ l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja” (71) . Fuq kollox, fir-rigward ta’ l-argument skond liema l-iffissar tal-punt tad-dekorrenza tat-terminu ta’ rikors mill-ġurnata ta’ pubblikazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata jippreġudika d-dritt tar-rikorrneti għal rikors ġuridiku effettiv, jista’ jiġi kkontestat li d-dritt għall-protezzjoni ġudizzjarja effettiva “m’huwa bl-ebda mod affettwat mill-applikazzjoni stretta tal-leġiżlazzjoni Komunitarja li tikkonċerna t-termini ta’ proċedura, li […] tirrispondi għal eżiġenza taċ-ċertezza legali” (72) .
47. Din l-aħħar oġġezzjoni tħalli ċerta impressjoni. Fil-fatt, wieħed jista’ jqis li, fil-każ preżenti, l-osservanza tad- dies a quo
ffissat mit-Trattat KE ma twassalx sabiex tiċħad lir-rikorrenti l-aċċess għall-qorti Komunitarja bi ksur tad-dritt għal rikors ġuridiku effettiv. Madankollu din is-soluzzjoni tista’ tkun ta’ dannu għaċ-ċertezza legali li r-regoli dwar il-komputazzjoni tat-terminu tar-rikors huma intiżi preċiżament sabiex
jissalvagwardjaw u li tiġġustifika r-rabta li normalment il-Qorti tal-Ġustizzja tagħti għall-osservanza tagħhom. Fil-fatt, wieħed jistaqsi kif għandu jiġi stabbilit it-terminu li, mill-ġurnata li fiha r-rikorrenti kisbet il-kapaċità tagħha li taġixxi legalment, jiġifieri mill-1 ta’ Mejju 2004, jkun suffiċjenti biex jippermettilha li tipprepara u tippreżenta r-rikors tagħha? Jekk 55 ġurnata jitqiesu biżżejjed, għandu jingħad l-istess għal 40, 30, 10 jew 5 ijiem? Deċiżjoni dwar l-inammissibbiltà tar-rikors tar-Repubblika tal-Polonja minħabba li din kien għad fadlilha 55 jum biex tagħmel użu effettiv mid-dritt tagħha ta’ rikors joħloq
inċertezza legali ta’ natura li toħloq kontestazzjonijiet permanenti. Ċertament, sabiex jiġi evitat dan, wieħed jista’ jiddeċiedi, l-istess kif isostni l-Kunsill, li ġurnata waħda wara l-1 ta’ Mejju 2004 tkun fi kwalunkwe każ biżżejjed, u dan peress li r-rikorrenti, mill-ġurnata tal-pubblikazzjoni ta’ l-att ikkontestat, jkollhom l-opportunità kollha li jippreparaw ir-rikors tagħhom biex ikun lest u jippreżentawh fil-mument mixtieq fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja. Iżda soluzzjoni simili ma tirregolax il-każ ta’ l-atti adottati iktar minn xahrejn qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni. Kif ġustament osservaw ir-rikorrenti u l-Istati intervenjenti, l-iffissar tad- dies a quo
għad-data ta’ pubblikazzjoni ta’ l-atti kkontestati jħalli lill-istituzzjonijiet liberi li, abbażi ta’ l-Att ta’ l-adeżjoni, jadottaw atti iktar minn xahrejn qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni u, b’hekk, li jċaħħdu lill-Istati Membri futuri minn kull possibbiltà ta’ rikors. Ma jidhirlix li huwa fl-interess ta’ l-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja li tingħata sentenza li, ċertament, issolvi l-każ preżenti, iżda tkun ta’ natura li tagħti lok għal iktar azzjonijiet kontenzjużi fil-futur. Fuq kollox, ma jidhirlix ammissibbli li l-effettività, jew l-eżistenza stess, tad-dritt fundamentali għall-protezzjoni ġudizzjarja ta’ l-Istati kandidati għal adeżjoni tkun skond l-għażla arbitrarja tad-data tal-pubblikazzjoni ta’ l-att ikkontestat magħmula mill-istituzzjonijiet Komunitarji.
48. Jidhirli li huwa għalhekk xieraq li d- dies a quo
tat-terminu ta’ rikors jiġi ffissat għad-data tad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni. Hija din l-unika soluzzjoni li hija ta’ natura li tipprserva ċ-ċertezza legali, li hija s-suġġett tar-regoli relatati mat-termini tar-rikors, u li tiggarantixxi għal kull Stat membru futur protezzjoni ġudizzjarja effettiva tad-drittijiet tagħhom fir-rigward ta’ l-atti Komunitarji adottati bejn l-iffirmar tat-Trattat ta’ adeżjoni u d-dħul fis-seħħ tiegħu. Għandu jiġi mfakkar li d-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva tad-drittijiet li l-individwi jgawdu taħt id-dritt Komunitarju jitlob li jiġu skartati l-modalitajiet proċedurali ta’ l-azzjonijiet ġudizzjarji li jkunu tali li jirrendu eċċessivament diffiċli jew prattikament impossibbli l-protezzjoni ta’ dawn id-drittijiet (73) .
49. Ċertament, biex wieħed jikkontesta din is-soluzzjoni, jista’ jingħad li għalkemm l-Istati Membri futuri jsostnu li d-drittijiet kienu
kkawżati dannu minħabba att adottat mill-istituzzjonijiet bejn l-iffirmar u d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni, huma dejjem kellhom il-possibbiltà li jirrifjutaw ir-ratifika jew l-applikazzjoni ta’ l-istess Trattat. Iżda, apparti li l-konformità ta’ din l-attitudni hija dubjuża fir-rigward tad-dritt internazzjonali u, għaldaqstant, hija ta’ natura li tippreġudika r-responsabbiltà internazzjonali tagħhom, li tidher li qisha mezz ta’ ritaljazzjoni wisq sproporzjonata mill-użu tagħha u, għaldaqstant, l-effikaċità tagħha tispiċċa ssir totalment illużorja: wieħed ma jisparax fuq l-għasfur tal-bejt b’kanun.
50. Għalhekk il-mezz ġuridizzjarju biss jidher xieraq sabiex jissalvagwardja d-drittijiet tagħhom, peress li, fil-fatt, l-Istati kandidati għall-adeżjoni jingħatawlhom drittijiet mid-dritt Komunitarju. Ma’ l-iffirmar tat-Trattat ta’ adeżjoni, huma jbiddlu l-istatus tagħhom. Huma ma jkunux jistgħu jibqgħu meqjusin bħala sempliċi persuni legali iżda jibdew jidhru bħala Stati Membri futuri. Il-ftehim bejn l-Istati Membri u l-Istati kandidati li l-firma ta’ l-istrumenti ta’ adeżjoni jistabbilixxi jirriżerva lill dawn il-kandidati diversi drittijiet u obbligi. U dan l-ekwilibriju ta’ drittijiet u obbligi, jiġifieri l-interessi tagħhom bħala Stati Membri futuri, huma għandhom ikunu lesti jiddefenduh kontra l-atti adottati matul il-perijodu li jifred id-data ta’ l-iffirmar tat-Trattat ta’ adeżjoni minn dik tad-dħul fis-seħħ ta’ l-imsemmija adeżjoni. Barra minn hekk, għal dan il-għan, l-Istati Membri futuri jibbenefikaw mill-istatus ta’ osservaturi fi ħdan il-Kunsill li bħala tali jagħtihom id-dritt li jiġu infurmati u kkonsultati u jiftħilhom b’hekk il-possibbiltà, matul il-proċess ta’ adozzjoni ta’ l-atti msemmijin, li jsostnu, f’każ ta’ bżonn, l-interessi tagħhom (74) . Iżda, kif issostni r-Repubblika tal-Polonja, sostnuta f’dan l-aspett mir-Repubblika tal-Litwanja, dan l-istat ta’ osservatur ma jiggarantixxilhomx difiża effettiva ta’ l-interessi tagħhom, in kwantu ma jingħatalhom ebda dritt ta’ vot fi ħdan il-Kunsill. Id-difiża leġittima ta’ l-interessi tagħhom titlob għalhekk li l-Istati Membri futuri jkollhom aċċess għal qorti Komunitarja. Kwalunkwe soluzzjoni oħra ma tistax twassal ħlief għal paradoss li, fil-każ bħal dak in eżami ta’ deċiżjoni li taffettwa manifestament l-interessi ta’ l-Istati Membri futuri, dawk, li huma mċaħħda mid-dritt ta’ vot, ma jkollhomx il-kapaċità li jaġixxu għal annullament, filwaqt li l-Istati Membri qodma, li jkollhom dan id-dritt ta’ vot, ikunu jistgħu iressqu rikors għal annullament, indipendentement mill-fatt jekk huma jkollhomx interess fih.
51. Il-ħtieġa li jitħares ir-rispett tas-solidarjetà bejn l-Istati Membri titlob ukoll li l-Istati Membri futuri jkunu jistgħu jirreferu għall-eżaminazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja ta’ l-atti adottati bejn l-iffirmar u d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni, billi jiffissaw il-punt tad-dekorrenza tat-terminu ta’ rikors fid-data li fiha dan it-Trattat jidħol fis-seħħ. Minbarra dan, l-istatus ta’ osservatur mhuwiex biżżejjed sabiex jiggarantixxi li l-kunsiderazzjonijiet ta’ solidarjetà bejn l-Istati Membri iiġu korrettement meħudin in kunsiderazzjoni fil-kuntest tal-proċess ta’ l-adozzjoni ta’ l-atti msemmijin. Madankollu, id-dmir ta’ solidarjetà jikkostitwixxi prinċipju (75) li, l-Istati Membri aċċettaw bl-adeżjoni tagħhom mal-Komunità (76) . Jekk, bħalma l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet (77), Stat Membru mhuwiex permess li, abbażi tal-perspettiva li huwa jkollu ta’ l-interess nazzjonali tiegħu, jikser unilateralment l-ekwilibriju bejn il-benefiċċji u r-responsabbiltajiet li jirriżultaw mill-appartenenza tiegħu fil-Komunità, dan jipprojbixxi ċertament lill-Istati Membri qodma fi ħdan il-Kunsill milli jiskru arbitrarjament l-ekwilibriju bejn il-benefiċċji u r-responsabbiltajiet stabbiliti mill-istrumenti ta’ adeżjoni favur l-Istati Membri futuri.
52. Fl-aħħar nett, l-effettività tal-prinċipju tal-bona fede taħdem ukoll favur l-iffissar tad- dies a quo fid-data tad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni. Kif jidher mill-Artikolu 18 tal-Konvenzjoni ta’ Vjenna fuq il-Liġi tat-Trattati tat-23 ta’ Mejju 1969, li jikkodifika dan il-prinċipju, l-istess prinċipju ta’ kostum tad-dritt internazzjonali jitlob b’mod partikolari li “Stat għandu jastjeni minn atti li jċaħħdu Trattat mill-għan u l-iskop tiegħu:
a) meta jkun iffirma t-trattat jew għamel skambju ta’ l-istrumenti li jiffurmaw it-trattat suġġett għal ratifika, aċċettazzjoni jew approvazzjoni, sakemm ma mmanifestax l-intenzjoni tiegħu li ma jsirx parti għat-trattat”
Madankollu, kulħadd jaf li l-prinċipju ta’ bona fede jorbot lill-istituzzjonijiet tal-Komunità u fis-sistema legali Komunitarja għandu bħala korollarju l-prinċipju tal-protezzjoni ta’ l-aspettattivi leġittimi (78) . Għaldaqstant, għandu jkun possibbli għall-Istati Membri futuri li jitolbu lill-Qorti tal-Ġustizzja li tivverifika li, bl-adozzjoni ta’ atti matul il-perijodu inkluż bejn l-iffirmar u d-dħul fis-seħħ tal-ftehim ta’ adeżjoni, l-istituzzjonijiet Komunitarji jkunux kisru l-prinċipju tal-bona fede minħabba bidla kbira fl-ekwilibriju ta’ drittijiet u obbligi stabbilit b’dan il-ftehim u, b’hekk, ma jkunux ċaħħdu lill-istess ftehim mill-għan u mill-iskop tiegħu.
53. Evidentement mhuwiex li l-punt tad-dekorrenza tat-terminu ta’ rikors għal annullament mid-data tad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni għandu japplika għall-atti Komunitarji kollha adottati sa mlil-bidu nett.
Wieħed ma jistax ħlief jaqbel mal-Kunsill li deroga ta’ din il-portata għal dies a quo
stabbilit mit-Trattat KE toħloq dannu intollerabbli għaċ-ċertezza legali li n-natura definittiva ta’ l-atti u l-preskrizzjoni li joħorġu mill-iskadenza tat-termini tar-rikors jiżguraw u li ma tistax tiġi ġġustifikata mill-kunsiderazzjonijiet li jitolbu sabiex ma tinżammx id-data ta’ pubblikazzjoni prevista mill-ifformular tal-ħames subparagrafu ta’ l-Artikolu 230 KE. Iktar minn hekk, la r-rikorrenti u lanqas l-Istati li intervjenew in sostenn tat-talbiet tagħha ma invokaw dan. Min-naħa l-oħra, din id-deroga għandha inkontestabbilment tibbenefika l-atti li, bħal dak li huma kkontestat fil-kawża preżenti, jiġu adottati bejn id-data ta’ l-iffirmar u dik tad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni u meħuda abbażi ta’ l-istess. Fil-fehma tiegħi, l-istess deroga jkollha tapplika b’mod iktar wiesgħa l-atti Komunitarji kollha li jiġu adottati fl-intervall bejn dawn iż-żewġ dati, jiġifieri mhux biss dawk adottati abbażi ta’ l-att ta’ adeżjoni, iżda wkoll dawk meħudin skond it-Trattati, in kwantu, kif ser nispjega iktar ’il quddiem, dawn l-atti jaffettwaw l-ekwilibriju tad-drittijiet u obbligi stabbilit mit-Trattat ta’ adeżjoni favur l-Istati Membri futuri. Ċertament, dawn l-istess Stati, jaċċettaw l-acquis kostitwit mill-integralità tal-leġiżlazzjoni Komunitarja kollha sa mill-bidu permezz ta’ ftehim li huma jiffimaw ma’ l-Istati Membri qodma. Ċertament ukoll, fl-intervall bejn l-iffirmar u d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni, l-istituzzjonijiet Komunitarji għandhom ikunu jistgħu ikomplu jilleġiżlaw. Madankollu, ma jistgħux jagħmlu bdil kbir fl-ekwilibriju tad-drittijiet u obbligi li, għall-Istati Membri futuri, jirriżultaw mill-acquis, bħalma kien jeżisti fil-mument ta’ l-iffirmar ta’ l-istrumenti ta’ adeżjoni mingħajr ma dawn ikollhom il-possibbiltà li jiddefendu l-interessi tagħhom permezz ta’ l-aċċess għal qorti Komunitarja. Li protezzjoni ta’ l-interessi ta’ l-Istati Membri futuri għandha wkoll tiġi żgurata fir-rigward ta’ l-atti adottati abbażi tat-Trattati fl-intervall bejn l-iffirmar u d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni, l-istatus ta’ osservatur li huwa rrikonoxxut lilhom juri dan
diġà, minħabba li d-drittijet għal informazzjoni u konsultazzjoni li huma għandhom huma, l-ewwel nett, maħsubin biex japplikaw fil-kuntest ta’ proċess ta’ adozzjoni ta’ l-atti msemmijin (79) .
54. Biex wieħed jasal biex jiddeċiedi li t-terminu għar-rikors ma jiddekorrix għall-Istati Membri futuri ħlief mid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni fir-rigward ta’ atti Komunitarji adottati bejn id-data ta’ l-iffirmar u d-data tad-dħul fis-seħħ tat-trattat imsemmi, jidhirli li hemm żewġ toroq li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tieħu.
55. L-ewwel waħda tikkonsisti
f’li hija tipproċedi praeter legem
billi tpoġġi lilha nnifisha barra mill-kuntest ta’ l-Artikolu 230 KE. Din it-triq diġà ttieħdet fis-sentenza tat-22 ta’ Mejju 1990, Il-Parlament vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq. Fl-ewwel lok, wieħed għandu jiftakar li l-Qorti tal-Ġustizzja kienet irrifjutat li tirrikonoxxi li l-Parlament għandu l-kapaċità li jaġixxi għall-annullament kemm abbażi ta’ l-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 173 tat-Trattat KE kif ukoll abbażi tat-tieni subparagrafu ta’ din id-dispożizzjoni (80), minħabba “l-istat […] tat-testi applikabbli” (81) ma kienx jippermetti dan, peress li l-Parlament m’għandux personalità legali u lanqas ma huwa msemmi fil-lista tar-rikorrenti privieġġati. Kien wara sentejn li hija ħasset li għandha timla din il-“lakuna proċedurali” u bbażat ruħha fuq “l-interess fundamentali li huwa marbut mar-rispett ta’ l-ekwilibriju istituzzjonali definit mit-Trattati li jikkostitwixxu l-Komunitajiet Ewropej”, fejn il-prerogattivi tal-Parlament jikkostitwixxu wieħed mill-elementi meħtieġa biex jiġi protett favur din l-istituzzjoni id-dritt għar-rikors għal annullament, “bil-kundizzjoni li dan ir-rikors ma jkunx maħsub ħlief għas-salvagwardja tal-prerogattivi tiegħu u li ma jkunx ibbażat ħlief fuq argumenti bbażati fuq il-ksur ta’ l-istess prerogattivi” (82) . Fi kliem ieħor, il-Qorti tal-Ġustizzja uriet li hija sensittiva għall-ħtieġa li l-prerogattivi tal-Parlament jiġu protetti ġuridikament, u dan bħala element ta’ l-ekwilibriju istituzzjonali (83) . In konnessjoni ma’ dan il-preċedent ġurisprudenzjali, il-Qorti tal-Ġustizzja, li titlaq mill-fatt li l-Istati kandidati għandhom ikunu jistgħu bħala Stati Membri jiddefendu d-drittijiet tagħhom li jirriżultaw mill-ekwilibbriju ta’ benefiċċji u ta’ responsabbiltajiet miftehma matul l-iffirmar ta’ l-strumenti ta’ adeżjoni, tkun tista’ tirrikonoxxilhom il-kapaċità li jaġixxu għal annullament abbażi tad-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva tad-drittijiet ibbażati fuq id-dritt Komunitarju.
56. Taħt din l-ipoteżi, id-dritt tagħhom għal rikors ma jistax ikun bla limitu. Salv li jiġi mċaħħad mill-bażi tiegħu, dan ma jistax jiġi eżerċitat ħlief safejn ikun meħtieġ għas-salvagwardja tad-drittijiet tagħhom. Restrizzjoni simili ġġib magħha limitazzjoni fuq l-ammissibbiltà tar-rikorsi tagħhom għall-atti li jaffettwaw b’mod ħażin l-ekwilibriju ta’ benefiċċji u responsabbiltajiet miftehma matul l-iffirmar ta’ l-istrumenti ta’ adeżjoni. Jista’ jkun li din tiġi wkoll tradotta f’limitazzjoni fuq il-possibbiltajiet ta’ argumenti għall-annullament li jistgħu jiġu invokati. Ikunu ammissibbli biex isostnu r-rikorsi tagħhom dawk l-argumenti legali biss li, b’xi mod jew ieħor, juru li d-drittijiet tagħhom ta’ futuri Stati Membri ġew affettwati b’mod dannuż. Per eżempju, l-Istati Membri futuri ma jkunux jistgħu jirreferu att għall-kunsiderazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja għar-raġuni li dan ikun ittieħed bi ksur tal-prerogattivi tal-Parlament. Ċertament, id-distinzjoni bejn l-argumenti għall-annullament li jistgħu jiġu allegati u dawk ammissibbli mhux dejjem tkun faċli li ssir. Iżda d-diffikultà ma tidhirlix li hija ikbar minn dik li l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tirbaħ biex, fil-kuntest tal-ġurisprudenza tat-22 ta’ Mejju 1990, Il-Parlament vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, tidentifika fost l-argumenti ta’ legalità invokati mill-Parlament, dawk l-argumenti li kienu marbutin ma’ ksur tal-prerogattivi parlamentari, li biss kienu ammissibbli (84) .
57. Wieħed jista’ joġġezzjona li meta jiġi rrikonoxxut dritt ta’ rikors limitat għall-Istati Membri futuri abbażi tad-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva tad-drittijiet ibbażati fuq id-dritt Komunitarju, dan ma jiġġustifikax a priori
li dan jiġi dderogat għal dies a quo
stabbilit mit-Trattat KE. L-Istati Membri futuri jkollhom il-kapaċità li jaġixxu legalment mid-data tal-pubblikazzjoni ta’ l-att ikkontestat u jkollhom għalhekk xahrejn biex jagħmlu dan minn dik id-data, għax altrimenti jaffettwaw bla bżonn iċ-ċerteżża legali. Fil-kawża preżenti, ir-Repubblika tal-Polonja ma tistax għaldaqstant taġixxi legalment meta d-dritt tagħha li taġixxi jkollu dan il-bażi. Iżda, fir-realtà, l-Istati Membri futuri ma jistgħux jiġu affettwati ħażin fid-drittijiet tagħhom b’atti li jiġu adottati wara l-iffirmar tat-Trattat ta’ adeżjoni u, għaldaqstant, jiksbu l-kapaċità li jaġixxu legalment kontra l-atti msemmijin li bla ħsara u skond l-applikabbiltà fir-rigward tagħhom minn dawn ta’ l-aħħar, jiġifieri bla ħsara u mid-dħul fis-seħħ ta’ dan it-Trattat.
58. Fil-każ preżenti, id-dispożizzjoni kkontestata mir-Repubblika tal-Polonja taffetwa manifestament b’mod dannuż id-drittijiet ta’ l-istess Repubblika tal-Polonja, peress li din id-dispożizzjoni, ta’ l-inqas matul perijodu transitorju, tittraduċi ruħha fi tnaqqis tal-pagamenti diretti mħallsin lill-bdiew Pollakki. L-argumenti ssollevati in sostenn tar-rikors ta’ dan l-Istat, li jirrigwardaw in-nuqqas ta’ kompetenza tal-Kunsill, il-ksur tal-prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni u l-ksur tal-prinċipju tal-bona fede, huma kollha maħsubin, fis-sustanza, li jikkontestaw il-legalità ta’ l-estensjoni stess tas-sistema tal-pagamenti parzjali għal għajnuniet diretti ġodda li għandhom jingħataw lill-bdiewa ta’ l-Istati Membri ġodda. Għalhekk jidhirli li r-rikors tagħha u l-argumenti kollha tagħha huma ammissibbli.
59. It-tieni triq li hija miftuħa għall-Qorti tal-Ġustizzja tikkonsisti pjuttost li l-Qorti tipproċedi secundum legem
u tiżviluppa interpretazzjoni kostruttiva ta’ l-Artikolu 230 KE, li tipprivileġġa l-ispirtu ta’ din id-dispożizzjoni fuq il-kliem tagħha. Dan jinvolvi li wieħed jitlaq mill-għan ta’ l-Artikolu 230 KE, li huwa, skond il-loġika tad-dritt għall-protezzjoni ġudizzjarja effettiva, dak li joffri dritt għal rikors ġuridiku lill-individwi kollha kkonċernati, jiġifieri lill-istituzzjonijiet u l-Istati Membri li l-interess tagħhom li jaġixxu legalment huwa preżunt jew għall-persuni legali destinatarji jew direttament u individwalment ikkonċernati mill-att ikkontestat. Ċertament, dan id-dritt li jaġixxu legalment jinsab ċirkoskritt f’terminu ta’ xahrejn li jibda min-notifika jew mill-pubblikazzjoni ta’ dan l-att. Iżda l-Artikolu 230 KE jitlaq mill-preżuppost li l-individwu, fil-mument li fih iseħħ l-avveniment li jikkostitwixxi d- dies a quo, huwa kkonċernat mill-att ikkontestat; jew meta dan ma jkunx il-każ u, f’dan il-każ, huwa m’għandux il-kapaċità li jaġixxi għall-annullament. Fi kliem ieħor, il-punt ta’ tluq tad-dekorrenza tat-terminu ta’ rikors huwa stabbilit mill-ħames subparagrafu ta’ l-Artikolu 230 KE, fid-data tan-notifika jew tal-pubblikazzjoni ta’ l-att ikkontestat, peress li, f’dik id-data, is-sitwazzjoni tar-rikorrent fir-rigward ta’ l-att imsemmi u, għalhekk, il-kapaċità tiegħu li jaġixxi għal annullament hija meqjusa li tista’ tiġi stabbilita b’mod ċert u definittiv. Min-naħa l-oħra aħna ninsabu quddiem ipoteżi fejn Stat Membru futur ma jistax jiġi eventwalment affettwat minn att Komunitarju adottat wara l-iffirmar ta’ l-istrumenti ta’ adeżjoni ħlief bil-kundizzjoni u b’effett mid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ adeżjoni li jistabbilixxi l-applikabbiltà ta’ l-att imsemmi fir-rigward tiegħu. Huwa biss f’din id-data li huwa possibbli li jiġi stabbilit jekk dan l-Istat huwiex ikkonċernat mill-att in kwistjoni. L-Istat Membru futur għandu għalhekk ikun jista’ jitlob l-annullament ta’ l-atti Komunitarji li jiġu adottati matul il-perijodu inkluż bejn l-iffirmar u d-dħul fis-seħħ tat-Trattat imsemmi. U, bħalma jiġi deċiż li f’din id-data, huwa jakkwista l-kwalità tiegħu ta’ Stat Membru u għaldaqstant il-kwalità ta’ rikorrenti privileġġat, huwa għandu għalhekk jkun jista’ jikkontesta dawn l-atti mingħajr ma jkollu juri interess legali biex jaġixxi u jsostni r-rikors tiegħu bi kwalunkwe argument għal annullament.
60. B’hekk wieħed jista’ jsib li l-possibbiltajiet ta’ kontestazzjoni kkontestata li jiġu b’hekk rikonoxxuti lill-Istati Membri futuri huma wisq miftuħin. Din hija wkoll l-opinjoni tiegħi. B’hekk jiena niffavorixxi l-ewwel possibbiltà.
III – Fuq il-mertu
61. Ir-rikorrenti ssostni li, permezz tad-dispożizzjoni kkontestata, il-Kunsill estenda b’mod abbużiv il-portata tal-mekkaniżmu ta’ “phasing in”, li jiżboq il-kwadru ta’ sempliċi addattament tal-kundizzjonijiet ta’ adeżjoni biex jeffettwa tibdil veru. B’dan il-mod, huwa vvizzja d-deċiżjoni kkontestata bi tliet kapi ta’ illegalità: nuqqas ta’ kompetenza dovuta minħabba li ġie maqbuż il-kuntest ta’ l-Artikolu 23 ta’ l-Att ta’ adeżjoni, li huwa l-bażi tad-dispożizzjoni msemmija; ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza minħabba li jkun hemm diskriminazzjoni mhux prevista mill-att ta’ adeżjoni; ksur tal-prinċipju tal-bona fede, fejn il-kompromess milħuq min-negozjati ta’ adeżjoni jkun ġie kkontestat unilalteralment.
62. Wieħed jara li l-kwistjoni ċentrali, li tiddetermina l-mertu tar-rikors, b’mod tali li tirreferi għat-tliet argumenti ta’ l-annullament hija li wieħed jivverifika jekk, bit-twessiegħ tas-sistema ta’ pagamenti parzjali għall-pagamenti diretti ġodda, id-dispożizzjoni kkontestata baqgħetx fil-limiti tas-setgħa mogħtija lill-Kunsill bl-Artikolu 23 ta’ l-Att ta’ adeżjoni, billi baqgħet sempliċi addattament tad-dispożizzjonijiet ta’ l-att imsemmi jew jekk hija ġabitx bidla fil-kundizzjonijiet ta’ l-adeżjoni definiti mill-istess Att.
63. Biex tingħata risposta għal din, jeħtieġ li jiġi stabbilit jekk il-mekkaniżmu tal-“phasing in”, anke fl-Att ta’ adeżjoni, kienx previst bħala li japplika għall-pagamenti diretti kollha. Fi kliem ieħor, l-Artikolu 1a tar-Regolament
Nru 1259/1999, li ġie introdott f’dan ir-Regolament mill-Anness II, kapitolu 6, A, punt 27 ta’ l-Att ta’ l-adeżjoni, li jistabbilixxi l-mekkaniżmu ta’ l-introduzzjoni permezz ta’ inkrementi tal-pagamenti diretti “mogħtija permezz ta’ l-iskemi ta’ l-għajnuna imsemmija fl-Artikolu 1”, japplika għall-pagamenti diretti kif definiti fl-Artikolu 1 tar-Regolament imsemmi? Jekk dan kellu jkun il-każ, it-tibdil tal-formular magħmul mid-dispożizzjoni kkontestata, fejn il-mekkaniżmu tal-“phasing in” japplika b’hekk għall-“pagamenti diretti” huwa sempliċiment iddestinat biex jieħu in kunsiderazzjoni l-implementazzjoni mir-Regolament Nru 1782/2003 tal-pagamenti diretti għall-ġewż u l-prodotti ta’ enerġija (energy crops) kif ukoll il-pagamenti addizzjonali fis-settur tal-ħalib u jibqa’ b’hekk fil-limiti tal-kunċett ta’ “addattamenti […] meħtieġa minħabba f’xi tibdil fir-regoli Komunitarji” skond l-Artikolu 23 ta’ l-Att ta’ adeżjoni. Jekk, b;il-kontra, is-sistema ta’ pagamenti parzjali introdotta bl-Artikolu 1a tar-Regolament Nru 1259/1999 kienet limitata ratione materiae
għall-istrumenti ta appoġġ limitativament elenkati fl-Anness ta’ dan ir-Regolament, li għalih jirreferi l-Artikolu 1 tiegħu, it-tibdil fl-ifformular li jirriżulta mid-dispożizzjoni kkontestata jfisser estensjoni reali tas-sistema ta’ pagamenti parzjali, li ma kinitx prevista inizjalment mill-Att ta’ adeżjoni, u tinvolvi b’hekk tibdil veru u proprju tal-kundizzjonijiet ta’ adeżjoni.
64. Huwa fil-fatt inkontestabbli li l-kunċett ta’ “addattamenti meħtieġa” fis-sens ta’ l-Artikolu 23 ta’ l-Att ta’ adeżjoni ikopri biss miżuri li fl-ebda każ ma jaffettwaw il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjoni ta’ l-Att ta’ adeżjoni li huma għandhom l-għan li jaddattaw u lanqas ma jbiddlu sostanzjalment il-kontenut tiegħu. Dan huwa l-insenjament li jirriżulta mill-ġurisprudenza Komunitarja. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li d-dispożizzjonijiet ta’ addattament previsti mill-Atti ta’ adeżjoni, fil-prinċipju, jawtorizzaw biss adattamenti intiżi biex jagħmlu atti Komunitarji preċedenti applikabbli fl-Istati Membri l-ġodda, billi jeskludu kull emenda oħra (85) . Filwaqt li analizza din il-ġurisprudenza, l-Avukat Ġenerali Geelhoed ġustament iddeduċa li l-kunċett ta’ “addattamenti” ma jistax jiġi interpretat “bħala li jkopri t-tibdil fis-sustanza ta’ l-atti Komunitarji jew il-miżuri li jawtorizzaw id-derogi minn dawn l-atti” (86) . Ċertament, f’dawn il-kawżi kienu in kwistjoni dispożizzjonijiet li kienu jipprovdu għall-addattament ta’ l-atti Komunitarji li ma kinux ġew addattati mill-Att ta’ adeżjoni nnifsu (87), Iżda din it-tifsira ristretta ħafna tal-kunċett ta’ “adattamenti” ingħatat b’mod ġenerali, mingħajr distinzjoni tad-dispożizzjoni ta’ l-Att ta’ adeżjoni, li hija fil-bażi ta’ l-addattament adottat u għandha għalhekk tiġi meqjusa iktar meta, bħal ma ġara fil-każ preżenti, ikun hemm bżonn addattament tad-dispożizzjonijiet ta’ l-Att ta’ adeżjoni stess biex jittieħed in kunsiderazzjoni t-tibdil fir-regoli Komunitarji li għalihom kienu jirreferu dawn id-dispożizzjonijiet.
65. Iktar minn hekk, jekk id-dispożizzjonijiet ta’ l-Att ta’ adeżjoni li l-miżuri in kwistjoni huma maħsubin biex jaddattaw jikkostitwixxu derogi mir-regoli Komunitarji li jkunu applikabbli normalment, a fortiori
huma ma jistgħux jestendu l-kamp ta’ applikazzjoni, iktar u iktar minħabba li d-derogi li jinsabu fl-Atti ta’ adeżjoni għandhom jiġu limitati għal dak li jkun strettament neċessarju u għandhom jiġu interpretati strettament (88) . Madankollu, fil-kawża preżenti, l-Artikolu 1a tar-Regolament Nru 1259/1999, previst fl-Anness II, kapitolu 6, A, punt 27, ta’ l-Att ta’ l-adeżjoni li d-dispożizzjoni kkontestata hija maħsuba li tissostwixxi, jikkostitwixxi deroga temporanja mill-prinċipju tal-ħlas sħiħ ta’ l-għajnuna diretta. L-imsemmija dispożizzjoni kkontestata għalhekk tista’ biss tirriproduċi s-sistema ta’ pagamenti parzjali implementata mill-imsemmi Artikolu 1a fil-kuntest tal-leġiżlazzjoni ta’ l-għajnuna diretta li kienet inizjalment prevista mir-Regolament Nru 1259/1999 biex tapplikaha fil-kuntest ta’ dik prevista mir-Regolament Nru 1782/2003 li tissostitwiha, mingħajr ma żżidilha l-portata tagħha (89) . Hekk ukoll, mutatis mutandis, il-Qorti tal-Ġustizzja ikkundannat il-miżuri ta’ addattament meħudin abbażi ta’ l-Artikolu 57 ta’ l-Att ta’ l-adeżjoni li kienu intiżi li jagħtu lir-Repubblika ta’ l-Estonja u lir-Repubblika tas-Slovenja perijodu transitorju qabel il-ftuħ tas-swieq ta’ l-elettriku tagħhom previst u stabbilit b’’Direttiva u Regolament Komunitarju, minħabba li “derogi provviżorji mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ att Komunitarju, li għandhom bħala skop u għan waħdieni li jdewwmu temporanjament l-applikazzjoni effettiva ta’ l-att Komunitarju kkonċernat fir-rigward ta’ Stat Membru ġdid, ma jistgħux, fil-prinċipju, jiġu kkwalifikati bħala ‘adattamenti’ fis-sens ta’ l-Artikolu 57 ta’ l-imsemmi Att.”(90) .
66. Mill-bqija l-partijiet fil-kawża jafu sew li mill-portata tal-mekkaniżmu ta’ introduzzjoni permezz ta’ inkrementi ta’ l-għajnuna diretta stabbilita mill-Att ta’ adeżjoni tiddependi l-eżitu tar-rikors preżenti, peress li huma jikkontestaw dan il-punt.
67. Skond ir-Repubblika tal-Polonja, l-Artikolu 1a tar-Regolament Nru 1259/1999 kien limitat materjalment għall-istrumenti ta’ appoġġ elenkati b’mod eżawrjenti fl-Anness tar-Regolament imsemmi. In sostenn ta’ din l-interpretazzjoni, hija tfakkar li l-Att ta’ adeżjoni “huwa bbażat fuq il-prinċipju ta’ l-applikazzjoni immedjata u sħiħa tad-dispożizzjonijiet tad-dritt Komunitarju għall-Istati Membri ġodda”(91) . Minn dan jirriżultaw is-segwenti regoli ta’ interpretazzjoni (92) : id-derogi previsti fl-atti ta’ l-adeżjoni għandhom ikunu previsti espressament; għandhom jiġu interpretati b’mod strett; u huma intiżi li jiffaċilitaw l-addattament ta’ l-Istati Membri ġodda għar-regoli Komunitarji, u li jiġu interpretati b’mod li jagħmlu iktar faċli it-twettiq ta’ l-għanijiet tat-Trattati li jistabbilixxu l-Komunità u l-applikazzjoni sħiħa tar-regoli tagħhom.
68. Għalkemm dawn il-premessi ġurisprudenzjali msemmijin mir-rikorrenti huma preċiżi, huma ma jeskludux minn daqshekk l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 1a tar-Regolament Nru 1259/1999 li hija tiddefendi. Min-naħa l-oħra, minn interpretazzjoni litterali, sistematika u teleoloġika jirriżulta li, bħal ma jsostnu l-Kunsill u l-Kummissjoni, is-sistema tal-pagamenti parzjali ta’ l-għajnuna diretta introdotta fl-Artikolu 1a tar-Regolament Nru 1259/1999 mill-Att ta’ adeżjoni kienet applikabbli għall-pagamenti diretti kollha u mhux għal numerus clausus
ta’ għajnuna diretta elenkata fl-Anness ta’ dan l-istess Regolament.
69. Mill-kliem stess ta’ l-Artikolu 1a tar-Regolament Nru 1259/1999 jirriżulta l-ewwel nett li l-mekkaniżmu ta’ introduzzjoni permezz ta’ inkrementi ta’ l-għajnuna diretta kien japplika b’mod ġenerali għall-“pagamenti diretti mogħtija skond l-iskemi ta’ appoġġ li jinsabu fl-Artikolu 1”. L-Artikolu 1 ta’ dan ir-Regolament, min-naħa tiegħu, kien jagħti definizzjoni ġenerali ta’ l-għajnuniet diretti bħala li huma għajnuniet “konċessi direttament lill-bdiewa taħt l-iskemi ta’ appoġġ fil-qafas tal-[PAK] li huma ffinanzjati fl-intier tagħhom jew parti minnhom mit-Taqsima ‘Garanziji’ tal-FAEGG”. Kwalunkwe għajnuna agrikola li taqa’ taħt din id-definizzjoni, kemm jekk eżistenti jew li ser tiġi stabbilita fil-futur, kellha għalhekk tiġi kkunsidrata bħala ħlas dirett għall-finijiet ta’ l-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1259/1999 (93) . It-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 1 ta’ dan ir-Regolament kien fil-fatt jgħid li “Dawn l-iskemi ta’ appoġġ huma elenkati fl-Anness.”. Iżda kif ġustament issostni l-Kummissjoni, għalkemm l-awturi tat-Trattat ta’ Adeżjoni effettivament kellhom l-intenzjoni li jillimitaw il-grupp ta’ prodotti soġġetti għall-mekkaniżmu ta’ “phasing in”, huma ma llimitawx ruħhom sempliċiment sabiex jagħmlu referenza għall-iskemi ta’ appoġġ ikkunsidrati fl-Anness tar-Regolament Nru 1259/1999. Barra minn hekk, kif ser tikkonferma l-interpretazzjoni sistematika, dan l-Anness ma kellux ħlief natura dikjaratorja.
70. Din l-interpretazzjoni letterali hija sostnuta mill-intenzjoni ta’ l-awturi tat-Trattat ta’ adeżjoni. Fil-fatt mix-xogħlijiet preparatorji għall-konferenza ta’ l-adeżjoni jirriżulta li l-intenzjoni ta’ l-istituzzjonijiet u ta’ l-Istati Membri qodma kienet li jiġi impost il-mekkaniżmu tal-“phasing in” fl-Istati Membri ġodda għall-pagamenti diretti kollha. Fid-dokument ta’ riflessjoni tagħha tat-30 ta’ Jannar 2002 (94), il-Kummissjoni kienet b’hekk irrakkomandat l-introduzzjoni progressiva tal-“pagamenti diretti”, mingħajr ma qatt żiedet ma’ din l-espressjoni ġenerali preċiżazzjonijiet li jkunu tali li jirrestrinġulha l-portata. Sussegwentement, pożizzjoni komuni ta’ l-Unjoni Ewropea tal-31 ta’ Ottubru 2002 li tistabbilixxi l-pożizzjoni ta’ negozjar ta’ 15-il Stat Membru fir-rigward tal-Polonja esprimiet ix-xewqa li tintroduċi progressivament il-“pagamenti diretti” f’dan l-Istat matul perijodu transitorju, mingħajr ma din il-formulazzjoni ġenerali tiġi fornita bi preċiżjonijiet ta’ natura li jnaqqsulha l-portata (95) . Huwa minnu li r-rikorrenti tirribatti li l-aċċettazzjoni tagħha tas-sistema ta’ pagamenti parzjali kienet partikularment diffiċli, mogħtija unikament in kunsiderazzjoni tal-fatt li dan kien mekkaniżmu eċċezzjonali, li kien limitat materjalment u temporalment. Iżda b’mod partikolarment rilevanti, in vista preċiżament ta’ l-oppożizzjoni ferma li hija uriet kostantement, il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta’ Kopenħagen tat-12 u 13 ta’ Diċmebur 2002, dwar ir-riżultat tan-negozjati ta’ adeżjoni, jindikaw li l-kwistjoni ta’ l-introduzzjoni progressiva tal-pagamenti diretti fl-Istati Membri ġodda ġiet miftehma skond it-termini stabbiliti fil-Pożizzjoni Komuni tal-31 ta’ Ottubru 2002. Huwa għalhekk ċar li l-pożizzjoni Pollakka f’dan ir-rigward ma nżammitx u lanqas ma waslet għal kompromess li kien ser jikkonsisti f’limitazzjoni tal-portata tal-mekkaniżmu ta’ “phasing in”.
71. Fuq kollox, li l-mekkaniżmu ta’ introduzzjoni permezz ta’ inkrementi kien ġie miftiehem għall-pagamenti diretti kollha li kienu jirrispondu għad-definizzjoni ġenerali mogħtija mill-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1259/1999, fejn il-lista ta’ għajnunat diretta li kienet tidher fl-Anness ma kellhiex ħlief natura dikjaratorja jidher ukoll minn qari sistematiku ta’ din id-dispożizzjoni. Skond l-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1259/1999 wieħed jirrileva l-ewwel nett li huma esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament imsemmi dawk il-pagamenti diretti biss “ipprovduti skond ir-Regolament (KE) Nru 1257/1999”. Għaldaqstant, għandu jiġi aċċettat li għalkemm ir-Regolament Nru 1259/1999 ma kienx intiż sabiex japplika ħlief għall-istrumenti ta’ appoġġ diretti elenkati fl-Anness tiegħu, ma kienx wisq loġiku li wieħed jeskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu dak li ma kienx jinstab fih. Barra minn hekk, jekk wieħed iwessa’ l-kuntest legali, il-kompetenza ta’ eżekuzzjoni mogħtija lill-Kummissjoni mit-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 11(4) tar-Regolament Nru 1259/1999 biex, in osservanza tal-proċedura tal-kumitat ta’ ġestjoni tiddeċiedi, “l-emendi għall-Anness kif jistgħu jinħtieġu billi jitqiesu l-kriterji ddikjarati
fl-Artikolu 1”, ma jistax jawtorizzawha biex tbiddel il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament, peress li dan jinvolvi “element essenzjali” li ma jaqa’ biss taħt il-kompetenza leġiżlattiva tal-Kunsill(96) . M’hemmx dubju għalhekk li l-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1259/1999 kien limitat mid-definizzjoni ġenerali tal-pagamenti diretti li kienet tirriżulta mill-Artikolu 1 ta’ dan ir-Regolament jew, fi kliem din l-istess dispożizzjoni, mill-“kriterji” li jinsabu hemm stabbiliti, u dan peress li l-Kummissjoni biss kienet awtorizzata tbiddel l-Anness ta’ dan ir-Regolament biex tinkludi hemmhekk il-pagamenti diretti, stabbiliti jew emendati mil-leġiżlatur Komunitarju, li kienu jikkorrispondu għal din id-definizzjoni. Hija kienet ukoll obbligata tagħmel dan, u mill-bqija, f’Jannar 2004 qabel l-adeżjoni, hija kienet effettivament emendat l-Anness imsemmi biex tinkludi fih mhux biss il-pagamenti diretti maħluqin wara l-adozzjoni ta’ dan ir-Regolament, iżda wkoll pagamenti oħra li, għalkemm jirriflettu d-definizzjoni ta’ l-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1259/1999, kienu intesew matul l-ifformular ta’ l-Anness (97) .
72. Fl-aħħar nett, jekk wieħed joqgħod għall-interpretazzjoni teleoloġika ta’ l-Artikolu 1a tar-Regolament Nru 1259/1999, l-għan li kien jiġġustifika l-implementazzjoni tas-sistema ta’ introduzzjoni permezz ta’ inkrementi ta’ pagamenti diretti jiffavorixxi l-portata ġenerali ta’ l-istess. Ix-xewqa li ma jitnaqqasx ir-ristrutturazzjoni meħtieġa tas-settur agrikolu ta’ l-Istati Membri ġodda u dik li ma jinħolqux disparitajiet fid-dħul kunsiderevoli u distorsjonijiet soċjali bl-għoti ta’ għajnuniet sproporzjonati meta mqabbla mal-livell ta’ dħul tal-bdiewa u tal-popolazzjoni in ġenerali kienu japplikaw għas-settur agrikolu kollu, u għaldaqstant għall-għajnuniet diretti kollha eżistenti jew futuri. Minbarra dan, għalkemm il-mekkaniżmu ta’ introduzzjoni permezz ta’ inkrementi ma kienx japplika ħlief għal ċerti koltivazzjonijiet biss, jiġifieri dawk li għalihom kienu diġà ġew introdotti l-pagamenti diretti, kien hemm riskju li l-bdiewa Pollakki ibiddlu l-koltivazzjoni tagħhom sabiex jiddedikaw irwieħhom esklużivament għal-koltivazzjonijiet li għalihom huma setgħu jiksbu pagamenti diretti 100%.
73. B’hekk, wieħed jista’ jara kif il-prinċipju ta’ l-applikazzjoni tal-mekkaniżmu tal-“phasing in” għall-għajnuniet diretti kollha kien ġie miftehem matul in-negozjati ta’ l-adeżjoni u previst espressament fl-Att ta’ adeżjoni li kien daħħal l-Artikolu 1a fir-Regolament Nru 1259/1999. Għaldaqstant, l-argumenti għal annullament allegati mir-rikorrenti kontra d-dispożizzjoni kkontestata ma jistgħux jiġu aċċettati.
74. Fir-rigward ta’ l-argument dwar in-nuqqas ta’ kompetenza, l-applikabbiltà ġenerali tas-sistema ta’ pagamenti parzjali kienet diġà prevista mill-Att ta’ adeżjoni li kien intorduċa l-Artikolu 1a fir-Regolament Nru 1259/1999. Għaldaqstant, il-fatt li bid-dispożizzjoni kkontestata, fir-Regolament Nru 1782/2003 ġiet prevista l-applikazzjoni espressa tagħha għall-“pagamenti diretti” kollha, partikularment għall-għajnuniet diretti ġodda introdotti minn dan ir-Regolament, ma jikkostitwixxix emenda iżda sempliċi addattament ta’ l-Att ta’ adeżjoni, li jippreġudika “il-karattru fundamentali u l-prinċipji tar-riżultati tan-negozjati” (98) . Dan l-addattament kien sar neċessarju minħabba t-tibdil fir-regoli tal-PAK li r-Regolament Nru 1782/2003 implementa meta ssostitwixxa r-Regolament Nru 1259/1999. Minħabba f’hekk, id-dispożizzjonijiet ta’ l-anness II ta’ l-Att ta’ adeżjoni li jemendaw ir-Regolament Nru 1259/1999 ma kinux għadhom f’użu. Għaldaqstant, id-deċiżjoni kkontestata tibqa’ sew fil-limiti tas-setgħat mogħtija lill-Kunsill bl-Artikolu 23 ta’ l-Att ta’ adeżjoni.
75. Fir-rigward ta’ l-argument ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni, l-argument tar-rikorrenti, fis-sustanza, jsostni li d-deroga mill-prinċipju ta’ trattament ugwali intrinsiku għall-mekkaniżmu ta’ “phasing in” kien ġie estiż arbitrarjament lill hinn mil-limiti stabbiliti mill-Att ta’ adeżjoni. Madankollu, kif wieħed seta’ jara, id-dispożizzjoni kkontestata ma tatx portata iktar wiesgħa lil dan il-mekkaniżmu. Jekk tippreġudika l-prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità stabbilita bl-Artikolu 12 tat-Trattat KE kif ukoll il-prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni bejn produtturi tal-Komunità stabbilit fl-Artikolu 34(2) KE, dan jirriżulta fi kwalunkwe każ mill-Att ta’ adeżjoni nnifsu, jiġifieri minn dispożizzjoni li għandha valur ta’ dritt primarju li, bħala tali, jgwadi minn immunità kontenzjuża (99) . Barra minn hekk, wieħed jista’ jiddubita li l-ksur tal-prinċipju ta’ l-ugwaljanza li jirriżulta
mill-att ta’ adeżjoni jseħħ fil-verità. Skond ġurisprudenza stabbilita, il-prinċipju fundamentali ta’ l-ugwaljanza ma jiggarantix ħlief ugwaljanza relattiva, li tipprojbixxi, salv ġustifikazzjoni oġġettiva, it-trattament differenti ta’ sitwazzjonijiet simili jew it-trattament identiku ta’
sitwazzjonijiet differenti (100) . Madankollu, mhuwiex ikkontestat li s-sitwazzjoni ta’ l-agrikultura fl-Istati Membri ġodda kienet radikalment differenti, b’mod li tiġġustifika applikazzjoni progressiva ta’ l-għajnuniet Komunitarji, b’mod partikolari ta’ dawk relatati ma’ l-iskemi ta’ appoġġ dirett, u dan sabiex ma tfixkilx ir-ristrutturazzjoni meħtieġa pendenti fis-settur agrikolu ta’ dawn l-Istati.
76. Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-ksur allegat tal-prinċipju tal-bona fede, dan il-prinċipju ta’ dritt internazzjonali għandu verament valur ġuridiku fis-sistema legali Komunitarja (101) u, kif ifakkar l-Artikolu 18 tal-Konvenzjoni ta’ Vjenna fuq il-Liġi tat-Trattati tat-23 ta’ Mejju 1969, li jikkodifika dan il-prinċipju, Stat membru huwa pprojbit milli jadotta atti li jċaħħdu Trattat li huwa jkun iffirma mill-għan u mill-iskop tiegħu. Madankollu, safejn il-prinċipju ta’ l-applikazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ “phasing in” għall-pagamenti diretti kien ġie introdott fl-Att ta’ adeżjoni, kuntrarjament għal dak li ssostni r-rikorrenti, id-dispożizzjoni kkontestata ma tfissirx u ma tistax titqies bħala li tikkontesta l-kompromess li ntlaħaq fit-tmiem in-negozjati ta’ l-adeżjoni.
IV – Konklużjoni
77. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet esposti hawn fuq, nissuġġerixxi għalhekk lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tiddikjara li r-rikors huwa ammissibbli u li tiċħad il-mertu tiegħu.
(1) .
(2)  –	ĠU L 93, p. 1, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”.
(3)  –	Iffirmat fis-16 ta’ April 2003 u daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Mejju 2004 (ĠU 2003, L 236, p. 17, iktar ’il quddiem it-Trattat ta’ Adeżjoni).
(4)  –	ĠU 2003, L 236, p. 33, iktar ’il quddiem l-“Att ta’ adeżjoni”.
(5)
–	It-tkabbir u l-agrikoltura: l-integrazzjoni li rnexxiet fl-Istati Mmembri ġodda fil-PAK, SEC (2002) 95 finali.
(6)
–	Pożizzjoni komuni tal-31 ta’ Ottubru 2002, CONF-PL 81/02.
(7)  –	ĠU L 160, p. 113.
(8)  –	L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1259/1999 huwa redatt skond kif ġej:
“Dan ir-Regolament għandu japplika għall-pagamenti konċessi direttament lill-bdiewa taħt l-iskemi ta’ appoġġ fil-qafas tal-politika agrikola komuni li huma ffinanzjati fl-intier tagħhom jew f’parti minnhom mit-Taqsima ‘Garanziji’ tal-FAEGG, għajr għal dawk ipprovduti skond ir-Regolament (KE) Nru 1257/1999.
Dawn l-iskemi ta’ appoġġ huma elenkati fl-Anness.”
(9)  –	ĠU L 270, p. 1.
(10)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta’ Frar 1998, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill (C‑309/95, Ġabra p. I‑655);
ta’ l-10 ta’ Marzu 1998, Il-Ġermanja vs Il-Kunsill (C‑122/95, Ġabra p. I‑973, punti 34 sa 39), u tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-28 ta’ Jannar 1999, BAI vs Il-Kummissjoni (T‑14/96, Ġabra p. II‑139, punti 32 sa 36).
(11)  –	Ara s-sentenzi tal-25 ta’ Jannar 1979, Racke (98/78, Ġabra p. 69, punt 15), u Decker (99/78, Ġabra p. 101, punt 3).
(12)  –	Idem .
(13)  –	Idem .
(14)  –	Iċċitata iktar ’il fuq. Ara wkoll is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-9 ta’ Jannar 1990, SAFA (C‑337/88, Ġabra p. I‑1, punt 12), u tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-22 ta’ Jannar 1997, Opel Austria vs Il-Kunsill (T‑115/94, Ġabra p. II‑39, punt 127).
(15)  –	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Opel Austria vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq (punti 128 sa 134).
(16)  –	Ara d-digriet tal-15 ta’ Novembru 2006, Il-Polonja vs Il-Kunsill (C-273/04, għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra).
(17)  –	Sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Racke (punt 16) u Decker, punt 4. Enfasi tiegħi.
(18)  –	Ara f’dan is-sens, il-konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali Reischl, tas-16 ta’ Marzu 1977, fil-kawża Société pour l’exportation des sucres vs Il-Kummissjoni (sentenza tal-31 ta’ Marzu 1977, 88/76, Ġabra p. 709, 731), u tal-5 ta’ Marzu 1980 fil-kawża Könecke vs Il-Kummissjoni (76/79, Ġabra p. 665, 683).
(19)  –	L-Artikolu 81(1) tar-Regoli tal-Proċedura, fil-verżjoni li kien fis-seħħ fil-mument tal-preżentata tar-rikors kien miktub kif ġej:
“It-termini għall-preżentata ta’ rikors kontra att ta’ istituzzjoni jibdew jiddekorru, f’każ ta’ notifika, mill-ġurnata ta’ wara dik li fiha l-interessat jirċievi n-notifika ta’ l-att u, f’każ ta’ pubblikazzjoni, fil-ħmistax-il jum wara d-data tal-pubblikazzjoni ta’ dak l-att fil- Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej .”
(20)  –	Li huwa miktub kif ġej:
“terminu espress f’ġimgħat, f’xhur jew fi snin għandu jispiċċa ma’ l-iskadenza ta’ dak il-jum li, fl-aħħar ġimgħa, fl-aħħar xahar jew fl-aħħar sena, iġib l-istess isem jew l-istess numru tal-jum li fih ġara l-avveniment jew twettaq xi att li minnu għandu jiġi kkalkulat it-terminu. Jekk f’terminu espress f’xhur jew fi snin, il-jum stabbilit għall-iskadenza tiegħu ma jinzertax fl-aħħar xahar tatterminu, dan it-terminu jiskadi ma’ tmiem l-aħħar jum ta’ dak ix-xahar”
(21)  –	Wara l-emenda ta’ din id-dispożizzjoni tar-Regoli tal-Proċedura introdotta fit-28 ta’ Novembru 2000 (ĠU L 322, p. 1).
(22)  –	L-Artikolu 9 tad-deċiżjoni kkontestat huwa miktub kif ġej:
“ Din id-Deċiżjoni għandu jkollha effett mill- 1 ta’ Mejju 2004 suġġett għad-dħul fis-seħħ tat-Trattat li jirrigwarda l-Adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika ta’ l-Estonja, ir-Repubblika ta’ Ċipru, ir-Repubblika tal-Latvja, ir-Repubblika tal-Litwanja, ir-Repubblika ta’ l-Ungerija, ir-Repubblika ta’ Malta, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika tas-Slovenja u r-Repubblika Slovakka ma’ l-Unjoni Ewropea”.
(23)  –	L-Artikolu 58 ta’ l-Att ta’ adeżjoni jiddisponi:
“It-test ta’ l-atti ta’ l-istituzzjonijiet u tal-Bank Ċentrali Ewropew adottati qabel l-adeżjoni u mħejja mill-Kunsill jew mill-Kummissjoni jew mill-Bank Ċentrali Ewropew fil-lingwa: Ċeka, Estona, Ungeriża, Latvjana, Litwana, Maltija, Pollakka, Slovakka, Slovena għandhom, mid-data ta’ l-adeżjoni, ikunu awtentiċi bl-istess kondizzjonijiet bħat-test fil-ħdax-il lingwa attwali.
Għandhom ikunu ppubblikati fil- Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea
jekk it-test tal-lingwi attwali kienu hekk ġew ippubblikati”.
(24)
–	L-Artikolu 8 tad-deċiżjoni kkontestat jipprovdi:
“Din id-Deċiżjoni għandha titħejja fil-lingwi Ċeka, Daniża, Estonjana, Finlandiża, Franċiża, Ġermaniża, Griega, Ingliża, Irlandiża, Latvjana, Litwana, Maltija, Olandiża, Pollakka, Portugiża, Slovakka, Slovena, Spanjola, Svediża, Taljana u Ungeriża, bit-test ta’ kull waħda minn dawn il-lingwi ugwalment awtentiku.”
(25)  –	Sentenza tat-23 ta’ April 1986 (294/83, Ġabra p. 1339, punt 23).
(26)  –	Ara D. Simon, “La Communauté de droit”, Réalités et perspectives du droit communautaire des droits fondamentaux, Bruylant, Brussell, 2000, p. 85.
(27)  –	Sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-3 ta’ Mejju 2002, Jégo‑Quéré vs Il-Kummissjoni (T‑177/01, Ġabra p. II‑2365, punt 41).
(28)  –	Ara s-sentenza tal-15 ta’ Mejju 1986, Johnston (222/84, Ġabra p. 1651, punt 18).
(29)  –	Ara s-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2007, Unibet (C‑432/05, għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra).
(30)  –	Ara s-sentenza tat-18 ta’ Marzu 1997, Guérin Automobiles vs Il-Kummissjoni (C‑282/95 P, Ġabra p. I‑1503, punti 33 sa 40).
(31)  –	Digrieti tat-3 ta’ Mejju 1996, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni (C‑399/95 R, Ġabra p. I‑2441, punt 46), u tat-23 ta’ Frar 2001, L-Awstrija vs Il-Kunsill (C‑445/00 R, Ġabra p. I‑1461, punt 111).
(32)
–	Sentenza tal-15 ta’ Marzu 2005, Spanja vs Eurojust (C-160/03, Ġabra p. I-2077).
(33)
–	Sentenza tal-31 ta’ Marzu 1971, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, imsejħa “AETR” (22/70, Ġabra p. 263, punti 40 u 41).
(34)
–	Iċċitata iktar ’il fuq (punti 23 sa 25).
(35)  –	Ara Lenaerts, K., “ The legal protection of private parties under the EC Treaty: a coherent and complete system of judicial review? ”, Mélanges en l’honneur de Giuseppe Federico Mancini, Ed. Dott. A. Giuffre, Milan, 1998, p. 591, 608 sa 613.
(36)
–	Sentenza tas-17 ta’ Jannar 1985 (11/82, Ġabra p. 207).
(37)  –	Sentenza tat-18 ta’ Mejju 1994 (C-308/89, Ġabra p. I-1853).
(38)  –	Ara Moitinho de Almeida, J. C., “ Le recours en annulation des particuliers: nouvelles réflexions sur l’expression ‘la concernent... individuellement’ ”, Mél. Ulrich Everling, Nomos Verlagsgesellschaft, Baden Baden, 1995, p. 849, 868.
(39)  –	Sentenza tat-28 ta’ Jannar 1986, COFAZ vs Il-Kummissjoni (169/84, Ġabra p. 391).
(40)  –	Konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali Verloren van Themaat fil-kawża COFAZ vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, p. 403.
(41)  –	Sentenza tal-21 ta’ Frar 1984, Allied Corporation vs Il-Kummissjoni (239/82 u 275/82, Ġabra p. 1005, punt 13).
(42)  –	Konklużjonijiet fil-kawża Les Verts vs Il-Parlament, iċċitata iktar ’il fuq, p. 1350.
(43)  –	Sentenza Les Verts vs Il-Parlament, iċċitata iktar ’il fuq (punti 23 sa 25).
(44)  –	Sentenza tat-22 ta’ Mejju 1990, Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑70/88, Ġabra p.  I‑2041).
(45)  –	Sentenza tal-25 ta’ Lulju 2002 (C‑50/00 P, Ġabra p. I‑6677).
(46)  –	Ara l-Konklużjonijiet tiegħi tal-21 ta’ Ottubru 2004, fil-kawża Il-Kummissjoni vs max.mobil (sentenza tat-22 ta’ Frar 2005, C‑141/02 P, Ġabra p. I‑1283, punt 48 u b’mod partikolari, in-nota ta’ qiegħ il-paġna 50).
(47)  –	Sentenza Unión de Pequeños Agricultores vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq (punt 45).
(48)  –	Ibidem ,(punti 41 u 42).
(49)  –	Sentenza tas-27 ta’ Frar 2007 (C-354/04 P, għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra).
(50)  –	Ara madankollu, il-kawża pendenti quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, Confédération suisse vs Il-Kummissjoni, T‑319/05.
(51)  –	Li huwa redatt skond kif ġej:
“L-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-Komunitajiet jistgħu jintervjenu fil-kawżi li jkunu quddiem il-Qorti.
L-istess dritt jappartjeni lil kull persuna oħra li turi li jkollha interess fl-ezitu ta’ kawża mressqa quddiem il-Qorti, barra mill-kawżi bejn Stati Membri, bejn istituzzjonijiet tal-Komunitajiet jew bejn Stati Membri min-naħa waħda u istituzzjonijiet tal-Komunitajiet min-naħa l-oħra.
[…]”.
(52)  –	Ara d-digriet tat-23 ta’ Frar 1983, Chris International Foods vs Il-Kummissjoni (91/82 R u 200/82 R, Ġabra p. 417). Jista’ jiġi rrilevat li l-fatt li deċiżjoni li l-Kummissjoni kienet indirizzat lill-Istat Żvediż, li dak iż-żmien ma kienx Stat Membru ġiet iddikjarata kontestabbli in kwantu “deċiżjoni indirizzata lil xi persuna oħra” skond ir-raba’ paragrafu ta’ l-Artikolu 230 KE, twassal biex jingħad li t-terminu “persuna”, meta jiġi użat fid-dispożizzjonijiet kontenzjużi Komunitarji, jirreferi wkoll għall-pajjiż li mhuwiex Membru (ara s-sentenza tad-29 ta’ Ġunju 1994, Fiskano vs Il-Kummissjoni, C-135/92, Ġabra p. I-2885).
(53)  –	Ara d-digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-7 ta’ Lulju 2006, Confédération suisse vs Il-Kummissjoni (T-319/05, Ġabra p. II-2073).
(54)  –	Sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Ġunju 1999 Regione autonoma Friuli‑Venezia Giulia vs Il-Kummissjoni (T‑288/97, Ġabra p. II‑1871, punt 41).
(55)  –	Ara per eżempju, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-30 ta’ April 1998, Vlaams Gewest vs Il-Kummissjoni (T‑214/95, Ġabra p.  II‑717, punt 28).
(56)  –	Ara per eżempju, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-22 ta’ Novembru 2001, Nederlandse Antillen vs Il-Kunsill (C‑452/98, Ġabra p. I‑8973, punt 51), ta’ l-10 ta’ April 2003, Il-Kummissjoni vs Nederlandse Antillen (C‑142/00 P, Ġabra p. I‑3483, punt 59); u tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Diċembru 1999, Freistaat Sachsen
et
vs Il-Kummissjoni (T‑132/96 u 143/96, Ġabra p. II‑3663, punt 81), u d-digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-7 ta’ Lulju 2004, Região autónoma dos Açores vs Il-Kunsill (T‑37/04 R, Ġabra p. II‑2153, punt 112).
(57)  –	Ara f’dan is-sens, is-sentenza Regione autonoma Friuli‑Venezia Giulia vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 49).
(58)  –	Ara s-sentenza Nederlandse Antillen vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq (punti 47 sa 50).
(59)  –	Sentenzi tas-6 ta’ Ottubru 1982, Alusuisse Italia vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (307/81, Ġabra p. 3463, punt 8); u s-sentenza Nederlandse Antillen vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq (punt 52).
(60)  –	Biex wieħed jirriproduċi l-formula li ġiet mfakkra ripetutament mill-ġuridprudenza sabiex jiġi kkaratterizzat att leġiżlattiv: ara, per eżempju, is-sentenza tas-17 ta’ Ġunju 1980, Calpak u Società Emiliana Lavorazione Frutta vs Il-Kummissjoni (789/79 u 790/79, Ġabra p. 1949, punt 9); id-digriet ta’ l-20 ta’ Mejju 1987, Champlor et vs Il-Kummissjoni (233/86 sa 235/86, Ġabra p. 2251, punt 9), u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-5 ta’ Ġunju 1996, Kahn Scheepvaart vs Il-Kummissjoni (T‑398/94, Ġabra p. II‑477, punt 39).
(61)  –	Fl-istess sens, ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Nederlandse Antillen, iċċitata iktar ’il fuq, punt 6; u d-digriet Região autónoma dos Açores vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq (punt 113).
(62)  –	Ara s-sentenza Codorniu vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq (punt 19).
(63)  –	Kulħadd jaf bil-fermezza li biha l-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kawża Unión de Pequeños Agricultores vs Il-Kunsill(iċċitata iktar ’il fuq (punti 36 u 37) fakkret li, sakemm ma jkunux sodisfatti l-kundizzjonijiet imposti mis-sentenza tal-15 ta’ Lulju 1963, Plaumann vs Il-Kummissjoni (25/62, Ġabra p. 199) ma jistax ikun hemm individwalizzazzjoni.
(64)  –	Sentenza Plaumann vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (p. 223).
(65)  –	Sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, Nederlandse Antillen vs Il-Kunsill (punt 64), u Il-Kummissjoni vs Nederlandse Antillen (punt 69). Wieħed isib formuli analogi, fir-rigward ta’ rikorsi ppreżentati minn reġjuni, partikularment fid-digrieti tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-16 ta’ Ġunju 1998, Communidad Autónoma de Cantabria vs Il-Kunsill (T‑238/97, Ġabra p. II‑2271); tat-23 ta’ Ottubru 1998, Regione Puglia vs Il-Kummissjoni u Spanja (T‑609/97, Ġabra p. II‑4051), u Região autónoma dos Açores vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 118.
(66)  –	Ara s-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, Nederlandse Antillen vs Il-Kunsill (punti 66 sa 72) u Il-Kummissjoni vs Nederlandse Antillen (punti 71 sa 76).
(67)  –	Ara l-kritika ta’ din il-ġurisprudenza mogħtija minn Wakefield, J., “ The plight of the regions in a multi‑layered Europe ”, ELR, 2005, p. 406.
(68)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-26 ta’ Novembru 1985, Cockerill-Sambre (42/85, Ġabra p. 3749, punt 10); tal-15 ta’ Jannar 1987,  Misset vs Il-Kunsill (152/85, Ġabra p. 223, punt 11); digriet tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-5 ta’ Frar 1992, Franza vs Il-Kummissjoni, C‑59/91, Ġabra p. I‑525, punt 8); sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-23 ta’ Jannar 1997, Coen (C‑246/95, Ġabra p. I‑403, punt 21); digriet tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta’ Frar 2004, Forum des migrants vs Il-Kummissjoni (C-369/03 P, Ġabra p. I-1981, punt 16); sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-18 ta’ Settembru 1997, Mutual Aid Administration Services vs Il-Kummissjoni (T‑121/96 u 151/96, Ġabra p. II‑1355, punt 38); u d-digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-19 ta’ Jannar 2001, Confindustria et
vs Il-Kummissjoni (T‑126/00, Ġabra p. II‑85, punt 21).
(69)  –	Sentenza Misset vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq (punt 11), kif ukoll id-digrieti ċċitati iktar ’il fuq Franza vs Il-Kummissjoni (punt 8) u Confindustria et
vs Il-Kummissjoni (punt 21).
(70)  –	Sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-17 ta’ Ġunju 1998, Svenska Journalistförbundet vs Il-Kunsill (T‑174/95, Ġabra p. II‑2289, punt 50).
(71)  –	Digriet Forum des migrants vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq (punt 16); ara wkoll id-digriet Franza vs Il-Kummissjoni, iċċitat iktar ’il fuq (punt 8).
(72)  –	Digriet tas-17 ta’ Mejju 2002, Il-Ġermanja vs Il-Parlament u Il-Kunsill (C‑406/01, Ġabra p. I‑4561, punt 20).
(73)  –	Ara s-sentenza Unibet, iċċitata iktar ’il fuq (punt 43).
(74)  –	Ara f’dan is-sens, is-sentenzi tas-16 ta’ Frar 1982, Halyvourgiki u Helleniki Halyvourgia vs Il-Kummissjoni (39/81, 43/81, 85/81 u 88/81, Ġabra p. 593, punt 10), kif ukoll tat-28 ta’ Novembru 2006, Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑413/04, Ġabra p. I‑11221, punti 66 sa 68) u Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑414/04, Ġabra p. I‑11279, punti 43 sa 45).
(75)  –	Ara s-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑413/04, punt 68) u Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑414/04, punt 45).
(76)  –	Ara f’dan is-sens, is-sentenzi tas-7 ta’ Frar 1973, Il-Kummissjoni vs L-Italja (39/72, Ġabra p. 101, punt 24); tas-7 ta’ Frar 1979, Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit (128/78, Ġabra p. 419, punt 12).
(77)  –	Idem .
(78)  – Ara s-sentenzi Opel Austria vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq (punti 90 u 91); tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-10 ta’ Mejju 2001, Kaufring et
vs Il-Kummissjoni (T‑186/97, T‑187/97, T‑190/97 sa T‑192/97, T‑210/97, T‑211/97, T‑216/97 sa T‑218/97, T‑279/97, T‑280/97, T‑293/97 u T‑147/99, Ġabra p. II‑1337, punt 237), u tas-17 ta’ Jannar 2007, Il-Greċja vs Il-Kummissjoni (T‑231/04, għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punti 86 u 87).
(79)  –	Ara s-sentenzi ċċitata iktar ’il fuq Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑413/04, punti 66 sa 68) u Il-Parlament vs Il-Kunsill ( C‑414/04, punti 43 sa 45).
(80)  –	Ara s-sentenza tas-27 ta’ Settembru 1988, Il-Parlament vs Il-Kunsill (302/87, Ġabra p. 5615).
(81)  –	Ibidem, punt 28.
(82)  –	Sentenza tat-22 ta’ Mejju 1990, Il-Parlament vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq.
(83)  –	Dan jirriżulta b’mod prtikolari mill-punti 22, 24 u 25 tas-sentenza tat-22 ta’ Mejju 1990, Il-Parlament vs Il-Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, li jipprovdu kif ġej:
“22. Ir-rispett ta’ l-ekwilibriju istituzzjonali jimplika li kull istituzzjoni teżerċita l-kompetenzi tagħha in osservanza tal-kompetenzi ta’ l-oħrajn. Dan jitlob ukoll li kull nuqqas ta’ osservanza din ir-regola, jekk iseħħ, jista’ jiġi ppenalizzat.
[…]
24. Fit-twettiq ta’ din il-missjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja, ċertament, ma tistax teskludi lill-Parlament mill-istituzzjonijiet li jistgħu jippreżentaw rikors skond l-Artikolu 173 tat-Trattat KEE jew skond l-Artikoli 146 tat-Trattat KEEA, mingħajr ma jkunu obbligati jippruvaw l-interess ġuridiku tagħhom.
25. Huwa obbligu tal-Qorti tal-Ġustizzja, madankollu, li tiżgura l-applikazzjoni sħiħa tad-dispożizzjonijiet tat-Trattati dwar l-ekwilibriju istituzzjonali u li tagħmel mod li, bħall-istituzzjonijiet l-oħrajn, il-Parlament tkunx jista’ tiġi ppreġudikata fil-prerogattivi tiegħu mingħajr ma jkollu possibbiltà li jirrikorri ġudizzjarjament, fost dawk previsti mit-Trattati, li jista’ jiġi eżerċitat b’mod ċert u effettiv.”
(84)  –	Għal xi eżempji ta’ din il-ġurisprudenza, ara s-sentenzi tas-16 ta’ Lulju 1992, Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑65/90, Ġabra p. I‑4593); tat-30 ta’ Ġunju 1993, Il-Parlament vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (C‑181/91 u C-248/91, Ġabra p. I‑3685, punt 32); ta’ l-1 ta’ Ġunju 1994, Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑388/92, Ġabra p. I‑2067); tat-13 ta’ Lulju 1995, Il-Parlament vs Il-Kummissjoni (C‑156/93, Ġabra p. I‑2019); tas-7 ta’ Marżu 1996, Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑360/93, Ġabra p. I‑1195); tat-18 ta’ Ġunju 1996, Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑303/94, Ġabra p. I‑2943, punti 17 sa 20), u ta’ l-10 ta’ Ġunju 1997, Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑392/95, Ġabra p. I‑3213).
(85)  –	Ara s-sentenza tat-2 ta’ Ottubru 1997, Il-Parlament vs Il-Kunsill (C 259/95, Ġabra p. I-5303, punti 14 u 19), kif ukoll is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑413/04, punti 31 sa 38), u Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑414/04, punti 29 sa 36).
(86)  –	Ara l-konklużjonijiet ta’ l-1 ta’ Ġunju 2006, fil-kawża Il-Parlament vs Il-Kunsill (sentenza ċċitata iktar ’il fuq, C‑414/04, punt 46).
(87)  –	Il-kawżi ċċitati iktar ’il fuq Il-Parlament vs Il-Kunsill (C-413/04) u Il-Parlament vs Il-Kunsill (C-414/04), kienu jirrigwardaw l-Artikolu 57 ta’ l-Att ta’ adeżjoni u, s-sentenza Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑259/95), iċċitata iktar ’il fuq, kienet tirrigwarda dispożizzjoni simili li tinsab fl-Artikolu 169 ta’ l-Att li jirrigwarda l-kondizzjonijiet ta’ l-adeżjoni tar-Repubblika ta’ l-Awstrija, ir-Repubblika tal-Finlandja u r-Renju ta’ l-Iżvezja u l-aġġustamenti għat-Trattati li fuqhom hija stabbilita l-Unjoni Ewropea (ĠU 1994, C 241, p. 21, u ĠU 1995, L 1, p. 1).
(88)  –	Ara s-sentenzi tad-29 ta’ Marzu 1979, Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit (231/78, Ġabra p. 1447); tal-25 ta’ Frar 1988, Il-Kummimssjoni vs Il-Greċja (194/85 u 241/85, Ġabra p. 1037); ta’ l-14 ta’ Diċembru 1989, Agegate (C‑3/87, Ġabra p. 4459, punt 39), u tat-3 ta’ Diċembru 1998, KappAhl (C‑233/97, Ġabra p. I‑8069, punt 18).
(89)  –	Ara, f’dan is-sens, mutatis mutandis, is-sentenza ċċitata iktar ’il fuq Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑413/04, punti 39 sa 52).
(90)  –	Sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑413/04, punt 38) u Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑414/04, punt 36).
(91)  –	Ara s-sentenzi tad-9 ta’ Diċembru 1982, Metallurgiki Halyps vs Il-Kummissjoni (258/81, Ġabra p. 4261, punt 8), u KappAhl, iċċitata iktar ’il fuq, punt 15.
(92)  –	Imfakkrin mill-Avukat Ġenerali Cosmas fil-konklużjonijiet tiegħu, tad-9 ta’ Lulju 1998, fil-kawża KappAhl (sentenza ċċitata iktar ’il fuq, punt 37, u l-ġurisprudenza ċċitata).
(93)  –	Li r-Regolament Nru 1259/1999 kien maħsub li japplika għall-pagamenti diretti kollha joħroġ ukoll mill-preambolu tiegħu (ara l-punt 1 tal-premessi: “Billi għall-pagamenti diretti taħt l-iskemi varji ta’ appoġġ għall-introjti fil-[Pak] għandhom jiġu stabbiliti wħud mill-kondizzjonijiet komuni”).
(94)  –	Op. Cit (punt 4.3)
(95)  –	Punt 10a.
(96)  –	Ara, fuq dan il-kunċett ta’ “element essenzjali” li ma jistax jiġi stabbilit ħlief mil-leġiżlatur Komunitarju, ara s-sentenzi tas-17 ta’ Diċembru 1970, Köster (25/70, Ġabra p. 1161, punt 6), u tas-27 ta’ Ottubru 1992, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni (C‑240/90, Ġabra p.  I‑5383, punt 37).
(97)  –	Ara r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 41/2004 KE tad-9 ta’ Jannar 2004, li jemenda u jikkoreġi l-Anness tar-Regolament Nru 1259/1999 (ĠU L 6, p.19).
(98)  –	L-istess bħal ma jfakkar il-preambolu tad-deċiżjoni kkontestata, iċċitata iktar ’il fuq (ara l-punt 3 tal-premessi).
(99)  –	Ara s-sentenza tat-28 ta’ April 1988, LAISA u CPC España vs Il-Kunsill (31/86 u 35/86, Ġabra p. 2285, punti 6 sa 18). Xorta waħda ma ġietx eskluża totalment il-possibbiltà ta’ ċertu stħarriġ ġuridiku tad-dispożizzjonijiet tad-dritt primarju (Bieber, R., “ Les limites matérielles et formelles à la révision des traités établissant la Communauté européenne ”, RMC 1993, p. 343; Da Cruz Vilaça, J. L., u Piçarra, N., “ Y a‑t‑il des limites matérielles à la révision des traités instituant les Communautés européennes ? ”, CDE,
1993, p. 3) iżda hawnhekk mhuwiex meħtieġ li wieħed jippersisti biha.
(100)  –	Ara s-sentenza tas-17 ta’ Lulju 1963, L-Italja vs Il-Kummissjoni (13/63, Ġabra p. 337, 360). Ara sussegwentement, per eżempju, is-sentenza ta’ l-20 ta’ Settembru 1988, Spanja vs Il-Kunsill (203/86, Ġabra p.  4563, punt 25).
(101)  –	Ara s-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Opel Austria vs Il-Kunsill (punti 90 u 91); Kaufring et
vs Il-Kummissjoni (punt 237), u Il-Greċja vs Il-Kummissjoni (punti 86 u 87).