62017CJ0482_RES
Kawża C-482/17
Ir-Repubblika Ċeka
vs
Il-Kunsill tal-Unjoni EwropeauIl-Parlament Ewropew
Sentenza (Awla Manja) tat-3 ta’ Diċembru 2019
“Rikors għal annullament – Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Direttiva (UE) 2017/853 – Kontroll tal-akkwist u l-pussess ta’ armi – Validità – Bażi legali – Artikolu 114 TFUE – Emenda ta’ direttiva eżistenti – Prinċipju ta’ proporzjonalità – Assenza ta’ analiżi tal-impatt – Preġudizzju għad-dritt għall-proprjetà – Proporzjonalità tal-miżuri adottati – Miżuri li joħolqu ostakoli fis-suq intern – Prinċipju ta’ ċertezza legali – Prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi – Miżuri li jobbligaw lill-Istati Membri jadottaw leġiżlazzjoni li għandha effett retroattiv – Prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni – Deroga għall-Konfederazzjoni Svizzera – Diskriminazzjoni li taffettwa lil Stati Membri tal-Unjoni Ewropea jew lil Stati Membri tal-Assoċjazzjoni Ewropea għall-Kummerċ Ħieles (EFTA) minbarra dan l-Istat”
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Akkwist u pussess ta’ armi – Direttiva 2017/853 – Emenda ta’ direttiva eżistenti – Bażi legali – Artikolu 114 TFUE
(Artikolu 114 TFUE)
(ara l-punti 33 sa 40, 42, 45)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Akkwist u pussess ta’ armi – Direttiva 2017/853 – Ksur tal-prinċipju ta’ attribuzzjoni ta’ kompetenzi – Assenza
(Artikolu 5(1) u (2) TUE; Artikolu 114 TFUE; Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2017/853)
(ara l-punti 43, 48, 51, 53, 56, 57, 60, 61)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Akkwist u pussess ta’ armi – Direttiva 2017/853 – Emenda ta’ direttiva eżistenti – Assenza ta’ analiżi tal-impatt – Ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità – Assenza
(Direttiva 2017/853 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill)
(ara l-punti 76, 82 sa 85)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Akkwist u pussess ta’ armi – Direttiva 2017/853 – Emenda ta’ direttiva eżistenti – Ksur tad-dritt għall-proprjetà – Ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità – Assenza
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikoli 17(1) u 52(1); Direttiva 2017/853 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill)
(ara l-punti 135 sa 138)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Akkwist u pussess ta’ armi – Direttiva 2017/853 – Emenda ta’ direttiva eżistenti – Ksur tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi – Assenza
(Direttiva 2017/853 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill)
(ara l-punti 148, 153, 157)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Akkwist u pussess ta’ armi – Direttiva 2017/853 – Emenda ta’ direttiva eżistenti – Deroga għall-Konfederazzjoni Svizzera – Ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni – Assenza
(Direttiva 2017/853 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill)
(ara l-punti 164, 167)
Sunt
Il-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad ir-rikors tar-Repubblika Ċeka kontra d-direttiva li ssaħħaħ il-kontroll tal-akkwist u l-pussess ta’ armi tan-nar, b’mod partikolari minħabba li din id-direttiva setgħet validament tkun ibbażata fuq id-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE dwar il-funzjonament tajjeb tas-suq intern
Permezz tas-sentenza
Ir‑Repubblika Ċeka vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill
(C‑482/17), mogħtija fit‑3 ta’ Diċembru 2019, il-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet ir-rikors intiż għall-annullament totali jew parzjali tad-Direttiva 2017/853 (
1
) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva kkontestata”) li permezz tagħha l-Parlament Ewropew u l-Kunsill emendaw id-Direttiva tal-Kunsill 91/477/KEE dwar il-kontroll tal-akkwist u l-pussess ta’ armi (
2
) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva dwar l-armi tan-nar”). Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-miżuri meħuda mill-Parlament Ewropew u l-Kunsill fid-Direttiva kkontestata ma jinkludux ksur tal-prinċipji ta’ attribuzzjoni ta’ kompetenzi, ta’ proporzjonalità, ta’ ċertezza legali, ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ nondiskriminazzjoni invokati mir-Repubblika Ċeka insostenn tar-rikors tagħha.
Fid-dawl tal-abolizzjoni tal-kontrolli fil-fruntieri ġewwa ż-żona Schengen, id-Direttiva dwar l-armi tan-nar stabbilixxiet qafas minimu armonizzat relatat mal-pussess u mal-akkwist tal-armi tan-nar kif ukoll mat-trasferiment tagħhom bejn l-Istati Membri. Għal dan il-għan, din id-direttiva tipprevedi dispożizzjonijiet li jikkonċernaw il-kundizzjonijiet li taħthom jistgħu jiġu akkwistati u miżmuma armi tan-nar ta’ diversi kategoriji, filwaqt li jipprovdu, għal rekwiżiti ta’ sigurtà pubblika, li l-akkwist ta’ ċerti tipi ta’ armi tan-nar għandu jiġi pprojbit.
Wara li seħħew ċerti atti terroristiċi, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill adottaw, fl-2017, id-Direttiva kkontestata sabiex jiġu introdotti regoli iktar stretti għall-armi tan-nar l-iktar perikolużi, l-armi ddiżattivati u semiawtomtiċi. Fl-istess ħin, din id-direttiva hija intiża sabiex tiffaċilita l-moviment liberu ta’ ċerti armi billi tistabbilixxi inter alia regoli ta’ mmarkar.
Fir-rigward tal-armi tan-nar awtomatiċi ttrasformati f’armi tan-nar semiawtomatiċi, li huma bħala prinċipju pprojbiti, id-Direttiva kkontestata tinkludi deroga li l-kundizzjonijiet tagħha huma ssodisfatti biss mill-Isvizzera, li tagħmel parti miż-żona Schengen u li għaliha tapplika d-Direttiva dwar l-armi tan-nar. B’mod partikolari, din hija l-kundizzjoni marbuta mal-eżistenza ta’ regoli militari bbażati fuq il-lieva ġenerali u li pprevedew, matul l-aħħar ħamsin sena, sistema ta’ trasferiment ta’ armi tan-nar militari lill-persuni li jitilqu mill-armata.
Ir-Repubblika Ċeka ppreżentat rikors quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja għall-annullament totali jew parzjali tad-Direttiva kkontestata. F’din il-proċedura, ir-Repubblika Ċeka kienet sostnuta mill-Ungerija u mill-Polonja, filwaqt li l-Parlament Ewropew u l-Kunsill kienu sostnuti minn Franza u mill-Kummissjoni Ewropea.
Fir-rigward tal-allegat ksur tal-prinċipju ta’ attribuzzjoni ta’ kompetenzi, qabelxejn, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li, meta att ibbażat fuq l-Artikolu 114 TFUE, bħad-Direttiva 91/477, ikun diġà elimina kull ostakolu għall-kummerċ fil-qasam li huwa jarmonizza, il-leġiżlatur tal-Unjoni ma jistax jiġi mċaħħad mill-possibbiltà li jadatta dan l-att, fuq il-bażi ta’ din id-dispożizzjoni, għal kull tibdil fiċ-ċirkustanzi, fid-dawl tal-kompitu li huwa għandu li jiżgura l-protezzjoni tal-interessi ġenerali rrikonoxxuti mit-Trattati. Dawn l-interessi ġenerali jinkludu l-ġlieda kontra t-terroriżmu internazzjonali u l-kriminalità serja u kif ukoll iż-żamma tas-sigurtà pubblika.
Sussegwenement, fir-rigward ta’ leġiżlazzjoni li temenda leġiżlazzjoni eżistenti, il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat li huwa importanti li tiġi kkunsidrata, għall-finijiet tal-identifikazzjoni tal-bażi legali ta’ din tal-aħħar, il-leġiżlazzjoni eżistenti li hija temenda u, b’mod partikolari, l-għan u l-kontenut tagħha. Fil-fatt, eżami iżolat tal-att li jemenda jista’ jwassal għal riżultat paradossali li dan l-att ma jkunx jista’ jiġi adottat abbażi tal-Artikolu 114 TFUE, filwaqt li jkun possibbli għal-leġiżlatur tal-Unjoni li jikseb l-istess riżultat leġiżlattiv billi jħassar l-att inizjali u jipproċedi, fuq il-bażi ta’ din id-dispożizzjoni, bit-tfassil mill-ġdid sħiħ tiegħu f’att ġdid. Konsegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li kien neċessarju li l-bażi legali li fuqha kellha tiġi adottata d-Direttiva kkontestata kellu jiġi identifikat billi jittieħed inkunsiderazzjoni kemm il-kuntest ikkostitwit mid-Direttiva 91/477 kif ukoll ir-regoli li jirriżultaw mill-emendi li sarulha permezz tad-Direttiva kkontestata.
Fl-aħħar nett, wara paragun tal-għan u l-kontenut tad-Direttiva 91/477 ma’ dawk tad-Direttiva kkontestata, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li ż-żewġ direttivi jfittxu li jiżguraw l-approssimazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Istati Membri fil-qasam tal-moviment liberu tal-armi tan-nar għal użu ċivili, filwaqt li jikkontrollow din il-libertà permezz ta’ garanziji ta’ sigurtà adattati għan-natura ta’ din il-merkanzija, u li d-Direttiva kkontestata tillimita ruħha f’dan ir-rigward għall-aġġustament tal-bilanċ stabbilit mid-Direttiva 91/477 bejn dawn iż-żewġ għanijiet sabiex dan jiġi adattat għall-iżvilupp taċ-ċirkustanzi.
Dwar dan il-punt, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li l-armonizzazzjoni tal-aspetti marbuta mas-sigurtà tal-merkanzija hija waħda mill-elementi essenzjali sabiex jiġi żgurat il-funzjonament tajjeb tas-suq intern, peress li leġiżlazzjonijiet differenti f’dan il-qasam jistgħu joħolqu ostakoli għall-kummerċ. Issa, billi l-karatteristika tal-armi tan-nar hija l-periklu tagħhom mhux biss għall-utenti iżda wkoll għall-pubbliku inġenerali, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li kunsiderazzjonijiet ta’ sigurtà pubblika jidhru indispensabbli fil-kuntest ta’ leġiżlazzjoni dwar l-akkwist u l-pussess ta’ din il-merkanzija.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma eċċediex il-marġni ta’ diskrezzjoni mogħti lilu mill-Artikolu 114 TFUE meta adotta d-Direttiva kkontestata fuq il-bażi ta’ din id-dispożizzjoni.
Fir-rigward tal-allegat ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat jekk il-Ftehim Interistituzzjonali dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (
3
) kienx jimponi formalment fuq il-Kummissjoni l-obbligu li twettaq analiżi tal-impatt tal-miżuri previsti mill-adozzjoni tad-Direttiva kkontestata, sabiex tkun tista’ tiġi evalwata l-proporzjonalità ta’ dawn il-miżuri. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li l-preparazzjoni ta’ analiżijiet tal-impatt tikkostitwixxi pass fil-proċess leġiżlattiv li għandu, bħala regola ġenerali, jittieħed meta jkun hemm il-possibbiltà li l-inizjattiva leġiżlattiva jkollha impatt ekonomiku, ambjentali jew soċjali sinjifikattiv. Madankollu, mill-kliem ta’ dan il-ftehim ma jirriżultax obbligu li tali analiżi għandha ssir f’kull ċirkustanza.
B’hekk, l-ommissjoni ta’ analiżi tal-impatt ma tistax tiġi kklassifikata bħala ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità meta l-leġiżlatur tal-Unjoni jkun jinsab f’sitwazzjoni partikolari li ma tkunx teħtieġ azzjoni ulterjuri, sakemm mandankollu jkollu biżżejjed elementi li jippermettulu jevalwa l-proporzjonalità tal-miżuri adottati.
Sussegwentement fis-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li l-leġiżlatur tal-Unjoni kellu bosta analiżijiet u rakkomandazzjonijiet li jkopru s-suġġetti kollha invokati fl-argumenti tar-Repubblika Ċeka u li, kuntrarjament għall-pretensjonijiet ta’ dan l-Istat Membru, il-miżuri kkritikati ma kinux jidhru, fid-dawl ta’ dawn l-analiżijiet u rakkomandazzjonijiet, manifestament mhux xierqa fir-rigward tal-għanijiet li tiġi żgurata s-sigurtà pubblika taċ-ċittadini tal-Unjoni u li jiġi ffaċilitat il-funzjonament tas-suq intern għall-armi tan-nar għal użu ċivili.
Konsegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li, f’dan il-każ, l-istituzzjonijiet tal-Unjoni ma marrux lil hinn mid-diskrezzjoni wiesgħa li huma jgawdu meta jintalbu jagħmlu tali evalwazzjonijiet kumplessi ta’ natura politika, ekonomika jew soċjali. Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet ukoll l-argumenti tar-Repubblika Ċeka diretti b’mod iktar speċifiku kontra ċerti dispożizzjonijiet tad-Direttiva kkontestata u li dan l-Istat Membru sostna li jmorru kontra l-prinċipji ta’ proporzjonalità, ta’ ċertezza legali u ta’ aspettattivi leġittimi ta’ kategoriji ta’ proprjetarji jew detenturi ta ’ armi potenzjalment suġġetti għal regoli iktar stretti skont id-Direttiva kkontestata u, finalment, ta’ nondiskriminazzjoni.
Fir-rigward ta’ dan il-prinċipju tal-aħħar, il-Qorti tal-Ġustizzja tirrileva b’mod partikolari li d-deroga li minnha tgawdi l-Isvizzera tieħu inkunsiderazzjoni kemm il-kultura u t-tradizzjonijiet ta’ dan il-pajjiż kif ukoll il-fatt li, minħabba dawn it-tradizzjonijiet, dan jibbenefika minn esperjenza u minn kapaċità pprovata li jittraċċa u jissorvelja l-persuni u l-armi kkonċernati li jippermettu li jiġi preżunt li l-għanijiet ta’ sigurtà pubblika li għandhom jintlaħqu mid-Direttiva kkontestata jiġu, minkejja l-imsemmija deroga, milħuqa. Peress li ebda Stat Membru tal-Unjoni Ewropea ma jidher li jinsab f’sitwazzjoni komparabbli ma’ dik tal-Isvizzera, ma hemm ebda diskriminazzjoni.
(
1
)	Direttiva (UE) 2017/853 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Mejju 2017 li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 91/477/KEE dwar il-kontroll tal-akkwist u l-pussess ta’ armi (ĠU 2017, L 137, p. 22).
(
2
)	Direttiva tal-Kunsill 91/477/KEE tat-18 ta’ Ġunju 1991 dwar il-kontroll tal-akkwist u l-pussess ta’ armi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 11, p. 3).
(
3
)	Ftehim Interistituzzjonali bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet tat-13 ta’ April 2016 (ĠU 2016, L 123, p. 1).