ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
PRIIT PIKAMÄE
της 14ης Ιουλίου 2022 (1)
Υπόθεση C‑366/21 P
Maxime Picard
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής
«Αίτηση αναιρέσεως – Υπαλληλική υπόθεση – Συμβασιούχοι υπάλληλοι – Σύνταξη – Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 1023/2013 – Μεταβατικά μέτρα σχετικά με τον ετήσιο συντελεστή κτήσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και την ηλικία συνταξιοδότησης – Διαχρονική εφαρμογή – Σύναψη νέας σύμβασης συμβασιούχου υπαλλήλου – Βλαπτική πράξη – Χαρακτηρισμός – Αυτοτελή έννομα αποτελέσματα»
I.      Εισαγωγή
1.        Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, ο Maxime Picard ζητεί την αναίρεση της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 24ης Μαρτίου 2021, Picard κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής (T‑769/16, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, EU:T:2021:153), με την οποία απορρίφθηκε η προσφυγή του με αίτημα την ακύρωση, αφενός, της από 4 Ιανουαρίου 2016 απάντησης του διαχειριστή φακέλου στον τομέα «Συντάξεων» της Μονάδας 4 του Γραφείου «Διαχείρισης και Εκκαθάρισης των Ατομικών Δικαιωμάτων» (στο εξής: PMO), σύμφωνα με την οποία το γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης του αναιρεσείοντος και ο ετήσιος συντελεστής κτήσης των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων του είχαν διαμορφωθεί σε 66 έτη και 1,8 % αντιστοίχως από την 1η Ιουνίου 2014, και, αφετέρου, της από 25 Ιουλίου 2016 απόφασης του διευθυντή της Διεύθυνσης E της Γενικής Διεύθυνσης (ΓΔ) Ανθρωπίνων Πόρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (στο εξής: ΓΔ Ανθρωπίνων Πόρων), υπό την ιδιότητά του ως αρμόδιας για τη σύναψη των συμβάσεων πρόσληψης αρχής (στο εξής: ΑΣΣΠΑ), με την οποία απορρίφθηκε η διοικητική ένσταση του M. Picard κατά της απάντησης της 4ης Ιανουαρίου 2016.
2.        Η υπό κρίση υπόθεση παρέχει στο Δικαστήριο την ευκαιρία να εξετάσει δύο ζητήματα.
3.        Πρώτον, το Δικαστήριο καλείται να αποφανθεί επί των προϋποθέσεων διαχρονικής εφαρμογής των μεταβατικών διατάξεων που εφαρμόζονται στους συμβασιούχους υπαλλήλους της Ένωσης όσον αφορά τον ετήσιο συντελεστή κτήσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και την ηλικία συνταξιοδότησης που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 1023/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2013, για την τροποποίηση του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και του καθεστώτος που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2). Η λύση που θα προκρίνει το Δικαστήριο στο ζήτημα αυτό θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στο συνταξιοδοτικό καθεστώς που εφαρμόζεται σε μεγάλο αριθμό συμβασιούχων υπαλλήλων της Ένωσης.
4.        Δεύτερον, η υπό κρίση υπόθεση θα μπορούσε να παράσχει στο Δικαστήριο τη δυνατότητα να διευκρινίσει, υπό το πρίσμα της έννοιας της «βλαπτικής πράξης», πότε ένα μέλος του προσωπικού της Ένωσης μπορεί παραδεκτώς να αμφισβητήσει στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν ως βάση για τον καθορισμό των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων του.
II.    Το νομικό πλαίσιο
5.        Κρίσιμες στην υπό κρίση υπόθεση είναι οι εξής διατάξεις:
–        τα άρθρα 25, 77, 83, 90 και 91 του Κανονισμού Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΚΥΚ), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1023/2013·
–        το άρθρο 21, παράγραφος 2, και το άρθρο 22, παράγραφος 1, του παραρτήματος XIII του ΚΥΚ, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1023/2013·
–        το άρθρο 8, το άρθρο 86, παράγραφος 2, και το άρθρο 109, παράγραφος 1, του Καθεστώτος που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΚΛΠ), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1023/2013·
–        το άρθρο 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ.
III. To ιστορικό της ένδικης διαφοράς
6.        Το ιστορικό της ένδικης διαφοράς παρατίθεται στις σκέψεις 1 έως 25 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και μπορεί να συνοψισθεί ως ακολούθως.
7.        Ο Μ. Picard προσελήφθη από την Επιτροπή, από 1ης Ιουλίου 2008, ως συμβασιούχος υπάλληλος στη Μονάδα 5 του PMO (στο εξής: σύμβαση του 2008). Ο αναιρεσείων κατατάχθηκε στην πρώτη ομάδα καθηκόντων. Η εν λόγω σύμβαση ανανεώθηκε τρεις φορές για ορισμένο χρόνο και, με απόφαση της 3ης Μαΐου 2011, για αόριστο χρόνο.
8.        Στις 16 Μαΐου 2014, η ΓΔ Ανθρωπίνων Πόρων πρότεινε στον αναιρεσείοντα νέα σύμβαση με την ιδιότητα του συμβασιούχου υπαλλήλου, την οποία αυτός υπέγραψε αυθημερόν (στο εξής: σύμβαση της 16ης Μαΐου 2014). Η σύμβαση αυτή, αορίστου χρόνου, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουνίου 2014, κατέτασσε τον αναιρεσείοντα στη δεύτερη ομάδα καθηκόντων.
9.        Πριν από τη σύναψη της ως άνω σύμβασης, ο ΚΥΚ και το ΚΛΠ τροποποιήθηκαν με τον κανονισμό 1023/2013, του οποίου οι κρίσιμες για την υπό κρίση υπόθεση διατάξεις τέθηκαν σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2014.
10.      Κατόπιν της μεταρρύθμισης του 2014, το άρθρο 77, δεύτερο εδάφιο, του ΚΥΚ, το οποίο, δυνάμει παραπομπής από το άρθρο 109, παράγραφος 1, του ΚΛΠ, εφαρμόζεται και στους συμβασιούχους υπαλλήλους, ορίζει νέο ετήσιο συντελεστή κτήσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων 1,8 %, ενώ ο προγενέστερος συντελεστής ήταν 1,9 %. Επιπροσθέτως, το άρθρο 77, πέμπτο εδάφιο, του ΚΥΚ ορίζει την ηλικία συνταξιοδότησης στα 66 έτη, αντί της ηλικίας των 63 ετών που ίσχυε προηγουμένως.
11.      Ωστόσο, στο παράρτημα XIII του ΚΥΚ προβλέφθηκε ένα μεταβατικό καθεστώς. Συγκεκριμένα, κατά το άρθρο 21, δεύτερο εδάφιο, του εν λόγω παραρτήματος, υπάλληλοι που εισήλθαν στην υπηρεσία από την 1η Μαΐου 2004 έως την 31η Δεκεμβρίου 2013 συνεχίζουν να απολαύουν του ετήσιου συντελεστή κτήσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων 1,9 %. Επιπροσθέτως, το άρθρο 22, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, του εν λόγω παραρτήματος προβλέπει ότι υπάλληλοι που είναι ηλικίας 35 ετών την 1η Μαΐου 2014 (3) και εισήλθαν στην υπηρεσία πριν από την 1η Ιανουαρίου 2014 δικαιούνται σύνταξη αρχαιότητας όταν φθάσουν στην ηλικία των 64 ετών και 8 μηνών. Τέλος, το άρθρο 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ προβλέπει ότι οι εν λόγω μεταβατικές διατάξεις «εφαρμόζονται κατ’ αναλογία στο λοιπό προσωπικό που τελεί εν ενεργεία στις 31 Δεκεμβρίου 2013».
12.      Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 4ης Ιανουαρίου 2016, ο αναιρεσείων, καθόσον διατηρούσε αμφιβολίες ως προς τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει η μεταρρύθμιση του 2014 στη δική του κατάσταση κατόπιν της υπογραφής της σύμβασης της 16ης Μαΐου 2014, ζήτησε διευκρινίσεις από τον διαχειριστή φακέλου στον τομέα «Συντάξεων» της Μονάδας 4 του PMO (στο εξής: μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 4ης Ιανουαρίου 2016).
13.      Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της ίδιας ημέρας, ο ως άνω διαχειριστής επιβεβαίωσε στον αναιρεσείοντα ότι τα συνταξιοδοτικά του δικαιώματα είχαν μεταβληθεί λόγω της αλλαγής της σύμβασης και ότι, συνεπώς, ως προς αυτόν, το γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης και ο ετήσιος συντελεστής κτήσεως συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων λόγω αρχαιότητας, από την 1η Ιουνίου 2014, είχαν διαμορφωθεί σε 66 έτη και 1,8 % αντιστοίχως (στο εξής: απάντηση της 4ης Ιανουαρίου 2016).
14.      Στις 4 Απριλίου 2016 ο αναιρεσείων άσκησε, βάσει του άρθρου 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ, διοικητική ένσταση κατά της απάντησης της 4ης Ιανουαρίου 2016.
15.      Με απόφαση της 25ης Ιουλίου 2016, η οποία κοινοποιήθηκε στον αναιρεσείοντα στις 26 Ιουλίου 2016, ο διευθυντής της Διεύθυνσης E της ΓΔ Ανθρωπίνων Πόρων, υπό την ιδιότητά του ως ΑΣΣΠΑ, απέρριψε την εν λόγω ένσταση ως απαράδεκτη ελλείψει βλαπτικής πράξης και, επικουρικώς, ως αβάσιμη (στο εξής: απορριπτική απόφαση της 25ης Ιουλίου 2016).
IV.    Η διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου
16.      Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 7 Νοεμβρίου 2016, ο νυν αναιρεσείων άσκησε προσφυγή με αίτημα την ακύρωση, αφενός, της απάντησης της 4ης Ιανουαρίου 2016 και, αφετέρου, στο μέτρο που αυτό θα κρινόταν αναγκαίο, της απορριπτικής απόφασης της 25ης Ιουλίου 2016. Με χωριστό δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 6 Φεβρουαρίου 2017, η Επιτροπή προέβαλε ένσταση απαραδέκτου της εν λόγω προσφυγής.
17.      Με απόφαση της 12ης Οκτωβρίου 2017, ο πρόεδρος του τρίτου τμήματος αποφάσισε να αναστείλει την εκδίκαση της υπόθεσης έως ότου αποκτήσει ισχύ δεδικασμένου η απόφαση περί περατώσεως της δίκης στην υπόθεση T‑128/17, Torné κατά Επιτροπής.
18.      Κατόπιν της έκδοσης της απόφασης της 14ης Δεκεμβρίου 2018, Torné κατά Επιτροπής (4), και δεδομένου ότι κατά της απόφασης αυτής δεν ασκήθηκε αναίρεση, οι διάδικοι υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους ως προς τις συνέπειες της εν λόγω απόφασης για την υπό κρίση υπόθεση εντός της ταχθείσας από το Γενικό Δικαστήριο προθεσμίας.
19.      Με διάταξη της 13ης Μαΐου 2019 το Γενικό Δικαστήριο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 130, παράγραφος 7, του Κανονισμού Διαδικασίας, να συνεξετάσει την ένσταση απαραδέκτου της Επιτροπής με την ουσία της υπόθεσης και επιφυλάχθηκε ως προς τα δικαστικά έξοδα.
20.      Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή του νυν αναιρεσείοντος.
21.      Το Γενικό Δικαστήριο, κατ’ αρχάς, αποφάσισε να εξετάσει απευθείας τους λόγους ακυρώσεως που προέβαλε ο νυν αναιρεσείων, χωρίς να αποφανθεί προηγουμένως επί της ένστασης απαραδέκτου που προέβαλε η Επιτροπή. Το Γενικό Δικαστήριο βάσισε την απόφασή του αυτή στη νομολογία κατά την οποία ο δικαστής της Ένωσης δύναται να εκτιμήσει, με βάση τις περιστάσεις κάθε υπόθεσης, εάν η ορθή απονομή της δικαιοσύνης δικαιολογεί την επί της ουσίας απόρριψη της προσφυγής, χωρίς προηγούμενη απόφανση επί της ένστασης απαραδέκτου που προέβαλε η καθής (5).
22.      Επί της ουσίας, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι ορθώς η Επιτροπή θεώρησε ότι η σύμβαση της 16ης Μαΐου 2014 είχε ως συνέπεια ότι ο αναιρεσείων δεν μπορούσε να τύχει του ευεργετήματος της εφαρμογής των μεταβατικών διατάξεων του παραρτήματος XIII του ΚΥΚ όσον αφορά τον ετήσιο συντελεστή κτήσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και την ηλικία συνταξιοδότησης.
23.      Στις σκέψεις 65 έως 83 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο προέβη σε ερμηνεία του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ, υπό την έννοια ότι οι μεταβατικές διατάξεις που προβλέπονται για τους μονίμους υπαλλήλους στα άρθρα 21 και 22 (6) του παραρτήματος XIII του ΚΥΚ «εφαρμόζονται κατ’ αναλογία στο λοιπό προσωπικό που τελεί εν ενεργεία στις 31 Δεκεμβρίου 2013».
24.      Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, μεταξύ άλλων, ότι από το γράμμα της συγκεκριμένης διατάξεως συνάγεται ότι τα άρθρα 21 και 22 του ως άνω παραρτήματος έχουν εφαρμογή στο προσωπικό που υπάγεται στο ΚΛΠ, καθόσον υφίσταται αναλογία μεταξύ των μελών του προσωπικού αυτού και των μονίμων υπαλλήλων, λαμβανομένων υπόψη των χαρακτηριστικών καθεμίας από τις εν λόγω κατηγορίες προσωπικού. Αφού εξέτασε τα χαρακτηριστικά αυτά, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι, ενώ ο μόνιμος υπάλληλος εισέρχεται και παραμένει στην υπηρεσία της Διοίκησης της Ένωσης βάσει πράξης διορισμού η οποία δεν μεταβάλλεται καθ’ όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του, ένας συμβασιούχος υπάλληλος εισέρχεται και παραμένει στην υπηρεσία βάσει σύμβασης για όσο χρόνο αυτή παράγει τα αποτελέσματά της.
25.      Υπό το πρίσμα των προεκτεθέντων, το Γενικό Δικαστήριο προέβη σε ερμηνεία της απαίτησης το λοιπό προσωπικό να «τελεί εν ενεργεία στις 31 Δεκεμβρίου 2013», κατά την έννοια του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ.
26.      Στη σκέψη 81 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η έννοια του όρου «κατ’ αναλογία» του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ προϋποθέτει ότι τα μέλη του λοιπού προσωπικού βρίσκονται σε κατάσταση ανάλογη με εκείνη των μονίμων υπαλλήλων. Κατά το Γενικό Δικαστήριο, η κατάσταση αυτή μπορεί να αποδειχθεί μόνο στην περίπτωση που το μέλος του λοιπού προσωπικού δεν συνάψει νέα σύμβαση η οποία συνεπάγεται την έναρξη νέας σχέσης εργασίας με τη Διοίκηση της Ένωσης. Συναφώς, υπενθύμισε την νομολογία του κατά την οποία η σχέση εργασίας μεταξύ ενός υπαλλήλου, αφενός, και της Διοίκησης της Ένωσης, αφετέρου, μπορεί να παραμείνει αμετάβλητη, ακόμη και κατόπιν της σύναψης νέας σύμβασης τυπικώς χωριστής από την αρχική σύμβαση, εφόσον η νέα σύμβαση δεν συνεπάγεται ουσιώδη μεταβολή των καθηκόντων του υπαλλήλου, ιδίως ως προς την ομάδα καθηκόντων, ικανή να θέσει υπό αμφισβήτηση τη λειτουργική συνέχεια της εργασιακής του σχέσης με τη Διοίκηση της Ένωσης (7).
27.      Το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα άρθρα 21 και 22 του παραρτήματος XIII του ΚΥΚ έχουν εφαρμογή μόνο στο λοιπό προσωπικό που τελούσε εν ενεργεία στις 31 Δεκεμβρίου 2013 και ότι εξακολουθούν να εφαρμόζονται, μετά την ημερομηνία αυτή δυνάμει σύμβασης, μέχρις ότου εξεταστεί η θέση τους για τον υπολογισμό των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.
28.      Εν συνεχεία, στις σκέψεις 85 έως 93 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε τις συνέπειες των διαπιστώσεων αυτών επί της καταστάσεως του νυν αναιρεσείοντος. Ειδικότερα, αφού εξέτασε τις συμβάσεις που είχε συνάψει ο αναιρεσείων με την Επιτροπή καθώς και τα χαρακτηριστικά των θέσεων στις οποίες είχε προσληφθεί, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η αλλαγή ομάδας καθηκόντων είχε κλονίσει τη λειτουργική συνέχεια της εργασιακής σχέσης του αναιρεσείοντος με τη Διοίκηση. Το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε εξ αυτού ότι η σύμβαση της 16ης Μαΐου 2014 είχε ως συνέπεια τη διακοπή όλων των αποτελεσμάτων που παρήγαγε η σύμβαση του 2008, βάσει της οποίας ο αναιρεσείων ήταν «εν ενεργεία στις 31 Δεκεμβρίου 2013» κατά το άρθρο 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ, και, ως εκ τούτου, τη διακοπή της σχέσης εργασίας μεταξύ αυτού και της Διοίκησης. Κατόπιν τούτου, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η σύμβαση της 16ης Μαΐου 2014 είχε ως αποτέλεσμα νέα ανάληψη καθηκόντων για τους σκοπούς της εφαρμογής της εν λόγω διάταξης, η οποία δεν παρείχε στον νυν αναιρεσείοντα τη δυνατότητα να υπαχθεί στις ευνοϊκές μεταβατικές διατάξεις σχετικά με τον ετήσιο συντελεστή κτήσεως συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και την ηλικία συνταξιοδότησης.
29.      Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι η διαπίστωση αυτή δεν αναιρείται, μεταξύ άλλων, από το επιχείρημα του νυν αναιρεσείοντος ότι μια νέα σύμβαση δεν αποκλείει την εφαρμογή του ευεργετήματος των εν λόγω μεταβατικών διατάξεων, δεδομένου ότι αυτή δεν συνεπάγεται διακοπή συνέχειας στην υπαγωγή και στην καταβολή εισφορών στο καθεστώς συντάξεων της Ένωσης. Κατά το Γενικό Δικαστήριο, η εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων στο λοιπό προσωπικό δεν μπορεί να εξαρτάται από την προβαλλόμενη αδιάλειπτη υπαγωγή στο καθεστώς συντάξεων της Ένωσης αλλά από τη λειτουργική συνέχεια της σχέσης εργασίας, όπως διαλαμβάνεται στη σκέψη 81 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
V.      Αιτήματα των διαδίκων
30.      Ο αναιρεσείων ζητεί από το Δικαστήριο:
–        να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση·
–        να ακυρώσει την απάντηση της 4ης Ιανουαρίου 2016 και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, την απορριπτική απόφαση της 25ης Ιουλίου 2016, και
–        να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας.
31.      Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:
–        να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως και
–        να καταδικάσει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα.
VI.    Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
Α.      Επί του παραδεκτού της αιτήσεως αναιρέσεως
1.      Επιχειρηματολογία των διαδίκων
32.      Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι η αίτηση αναιρέσεως είναι απαράδεκτη για τον λόγο ότι, κατά παράβαση του άρθρου 169, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, ο αναιρεσείων δεν προσδιορίζει επακριβώς τις σκέψεις της αποφάσεως κατά των οποίων βάλλει.
33.      Το εν λόγω θεσμικό όργανο επισημαίνει ότι ο αναιρεσείων προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση υπέπεσε σε νομικό σφάλμα καθόσον έκρινε, στη σκέψη 90 αυτής, ότι, λόγω της σύναψης νέας σύμβασης, o υπάλληλος δεν ήταν πλέον «εν ενεργεία» στις 31 Δεκεμβρίου 2013 κατά την έννοια του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ. Εξ αυτού η Επιτροπή συνάγει ότι η αναφορά του αυτή σε μία και μόνο σκέψη της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως δεν πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 169, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας.
34.      Από την πλευρά του, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι έχει προσδιορίσει στα σημεία 25 και 26 της αιτήσεως αναιρέσεως το νομικό σφάλμα στο οποίο υπέπεσε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 81 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και ότι έχει επικρίνει την εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου ερμηνεία του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ.
2.      Σκεπτικό
35.      Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, από το άρθρο 256, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, το άρθρο 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και από το άρθρο 168, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, και το άρθρο 169, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου προκύπτει ότι η αίτηση αναιρέσεως πρέπει, επί ποινή απαραδέκτου, να προσδιορίζει επακριβώς τα επίμαχα στοιχεία της αποφάσεως της οποίας ζητείται η αναίρεση, καθώς και τα νομικά επιχειρήματα που στηρίζουν κατά τρόπο συγκεκριμένο το αίτημα αυτό (8).
36.      Θα ήθελα να επισημάνω ότι στα σημεία 24 επ. της αιτήσεώς του αναιρέσεως ο αναιρεσείων προβάλλει ότι, στη σκέψη 81 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομικό σφάλμα κατά την ερμηνεία του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ, καθόσον έκρινε ότι οι μεταβατικές διατάξεις μπορούν να εξακολουθούν να εφαρμόζονται επί των μελών του λοιπού προσωπικού μόνο στο μέτρο που αυτά δεν συνάπτουν νέα σύμβαση ή, όταν συνάπτουν μεν νέα σύμβαση, εξακολουθούν να ασκούν ουσιαστικά τα ίδια καθήκοντα.
37.      Περαιτέρω, ο αναιρεσείων βάλλει με την αίτηση αναιρέσεως κατά του σκεπτικού που παρατίθεται στη σκέψη 90 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως επί του οποίου το Γενικό Δικαστήριο στήριξε ρητώς την ερμηνεία των διατάξεων του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ στη σκέψη 81 της αποφάσεως αυτής για να κρίνει ότι η σύμβαση της 16ης Μαΐου 2014 είχε ως συνέπεια τη διακοπή όλων των αποτελεσμάτων που παρήγαγε η σύμβαση του 2008 και, ως εκ τούτου, τη διακοπή της σχέσης εργασίας με τη Διοίκηση της Ένωσης.
38.      Από τα στοιχεία αυτά συνάγεται ότι ο αναιρεσείων τήρησε τις απαιτήσεις του άρθρου 169, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, καθόσον προσδιορίζει κατά τρόπο αρκούντως σαφή, αφενός, τα στοιχεία του σκεπτικού του Γενικού Δικαστηρίου κατά των οποίων βάλλει και, αφετέρου, το νομικό σφάλμα το οποίο επικαλείται προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως.
39.      Εκ των ανωτέρω συνάγω ότι η αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή.
Β.      Επί του μοναδικού λόγου αναιρέσεως
1.      Επιχειρηματολογία των διαδίκων
40.      Προς στήριξη του λόγου αναιρέσεως με τον οποίο προβάλλεται νομικό σφάλμα κατά την ερμηνεία του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ, ο αναιρεσείων ισχυρίζεται ότι το Γενικό Δικαστήριο παρέβλεψε τα όρια του πεδίου εφαρμογής της εν λόγω διάταξης, καθόσον δεν έλαβε υπόψη ούτε τους σκοπούς που επιδιώκει ο νομοθέτης της Ένωσης ούτε το σύστημα που θεσπίζει ο ΚΥΚ και το ΚΛΠ στον ειδικότερο τομέα του συνταξιοδοτικού συστήματος της Ένωσης. Συναφώς, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι, όπως έκρινε το Γενικό Δικαστήριο στην απόφαση Torné, η διαχρονική εφαρμογή των μεταβατικών διατάξεων εξαρτάται από τη διατήρηση της υπαγωγής στο συνταξιοδοτικό σύστημα και από τη συνέχιση της καταβολής εισφορών σε αυτό.
41.      Εξάλλου, ο αναιρεσείων ισχυρίζεται ότι το Γενικό Δικαστήριο, δεχόμενο ότι η σύμβαση επέφερε τη διακοπή της σχέσης εργασίας με τη Διοίκηση της Ένωσης, παρέβλεψε τη συνέχεια της σχέσεως αυτής, η οποία αναγνωρίζεται στο άρθρο 86, παράγραφος 2, του ΚΛΠ, υπό την έννοια της εξέλιξης των αποδοχών. Τέλος, ο αναιρεσείων επισημαίνει ότι, στο άρθρο 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ, ο νομοθέτης της Ένωσης χρησιμοποίησε την έννοια του «εν ενεργεία» υπαλλήλου, ενώ στα άρθρα 4 και 5 του ίδιου παραρτήματος χρησιμοποιήθηκε ρητώς ο όρος «[ισχύουσες] συμβάσεις». Ο αναιρεσείων συνάγει εξ αυτού ότι βούληση του νομοθέτη δεν ήταν να περιορίσει το πεδίο εφαρμογής των μεταβατικών διατάξεων μόνο στις ισχύουσες συμβάσεις.
42.      Από την πλευρά της, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι αναλογία με την κατάσταση των μονίμων υπαλλήλων μπορεί να υπάρξει μόνο στην περίπτωση κατά την οποία το μέλος του λοιπού προσωπικού δεν υπογράφει νέα σύμβαση που συνεπάγεται την έναρξη νέας εργασιακής σχέσης. Προσθέτει δε ότι ο αναιρεσείων δεν μπορεί να επικαλεστεί λυσιτελώς την απόφαση Torné, δεδομένου ότι η συγκεκριμένη απόφαση δεν αφορούσε την ερμηνεία των διατάξεων του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ, αλλά τις προϋποθέσεις εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 21 και 22 του παραρτήματος XIII του ΚΥΚ σε υπάλληλο ο οποίος παρέμενε στην υπηρεσία αποκλειστικώς βάσει της αρχικής πράξης διορισμού του. Συναφώς, το εν λόγω θεσμικό όργανο υπογραμμίζει ότι η κατάσταση ενός μόνιμου υπαλλήλου δεν είναι συγκρίσιμη με εκείνη του συμβασιούχου υπαλλήλου στο μέτρο που ο τελευταίος παραμένει εν ενεργεία για όσο διάστημα η σύμβαση παράγει τα αποτελέσματά της. Επισημαίνει ότι το Γενικό Δικαστήριο προέβη σε λεπτομερή ανάλυση των πραγματικών περιστατικών, από την οποία συνήγαγε ότι δεν υφίσταται συνέχεια μεταξύ της σύμβασης που συνήφθη το 2008 και της σύμβασης της 16ης Μαΐου 2008.
43.      Η Επιτροπή ισχυρίζεται, επίσης, ότι οι διατάξεις του άρθρου 86 του ΚΛΠ, τις οποίες επικαλείται ο αναιρεσείων, δεν ασκούν επιρροή στην ερμηνεία της φράσης «που τελεί εν ενεργεία στις 31 Δεκεμβρίου 2013» η οποία χρησιμοποιείται στο άρθρο 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ. Τέλος, το εν λόγω θεσμικό όργανο εκτιμά ότι η διαφορά ορολογίας μεταξύ του τελευταίου αυτού άρθρου και των άρθρων 4 και 5 του παραρτήματος του ΚΛΠ εξηγείται από τη διαφορά αντικειμένου των διατάξεων αυτών, δεδομένου ότι η πρώτη αφορά την εφαρμογή μεταβατικών μέτρων, ενώ οι δεύτερες την ανανέωση των συμβάσεων.
2.      Σκεπτικό
α)      Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
44.      Οι τροποποιήσεις που εισήγαγε ο κανονισμός 1023/2013 στον ετήσιο συντελεστή κτήσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και στην ηλικία συνταξιοδότησης ανταποκρίνονται στον σκοπό της διατήρησης της αναλογιστικής ισορροπίας του συνταξιοδοτικού συστήματος και στη συνεκτίμηση της εξελίξεως της δημογραφικής διαρθρώσεως του προσωπικού των θεσμικών οργάνων της Ένωσης (9). Τούτου δοθέντος, στα άρθρα 21 και 22 του παραρτήματος XIII του ΚΥΚ, ο νομοθέτης της Ένωσης θέσπισε υπέρ των υπαλλήλων που εισήλθαν στην υπηρεσία πριν από την 1η Ιανουαρίου 2014 ένα μεταβατικό καθεστώς το οποίο, αφενός, παρέσχε σε αυτούς τη δυνατότητα να εξακολουθήσουν να υπάγονται στον προνομιακό συντελεστή κτήσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων αρχαιότητας που προέβλεπαν τα προγενέστερα νομοθετήματα και, αφετέρου, καθόρισε, κλιμακωτά, την ηλικία κατά την οποία ο υπάλληλος δικαιούται σύνταξη λόγω συμπλήρωσης συντάξιμου χρόνου. Κατά το άρθρο 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ, «[τ]ο άρθρο 21, το άρθρο 22, με εξαίρεση την παράγραφο 4, […] του εν λόγω παραρτήματος εφαρμόζονται κατ’ αναλογία στο λοιπό προσωπικό που τελεί εν ενεργεία στις 31 Δεκεμβρίου 2013».
45.      Προκειμένου να προσδιορίσει την έννοια και το περιεχόμενο της αναλογίας αυτής μεταξύ των μονίμων υπαλλήλων και του λοιπού προσωπικού που εμπίπτει στο ΚΛΠ, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά καθεμιάς από τις εν λόγω κατηγορίες προσωπικού. Ειδικότερα, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση κρίθηκε, κατ’ ουσίαν, ότι, ενώ ο μόνιμος υπάλληλος εισέρχεται και παραμένει στην υπηρεσία της Διοίκησης βάσει υπηρεσιακής σχέσης συνιστάμενης σε πράξη διορισμού η οποία δεν μεταβάλλεται μέχρι τη λήξη των καθηκόντων του, ο συμβασιούχος υπάλληλος εισέρχεται και παραμένει στην υπηρεσία βάσει συμβατικής σχέσεως. Ερειδόμενο στη διάκριση αυτή, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι οι μεταβατικές διατάξεις έχουν εφαρμογή κατ’ αναλογία στο λοιπό προσωπικό που τελεί εν ενεργεία στις 31 Δεκεμβρίου 2013 και οι οποίες εξακολουθούν να εφαρμόζονται, μετά την ημερομηνία αυτή, είτε δυνάμει της προηγουμένως συναφθείσας σύμβασης είτε δυνάμει νέας σύμβασης, εφόσον η σύμβαση αυτή δεν συνεπάγεται διακοπή των καθηκόντων του μέλους του λοιπού προσωπικού.
46.      Με άλλα λόγια, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι, όσον αφορά τους συμβασιούχους υπαλλήλους, το κριτήριο της ουσιαστικής συνέχειας των καθηκόντων είναι καθοριστικό για τη διαχρονική εφαρμογή των μεταβατικών διατάξεων του κανονισμού 1023/2013.
47.      Φρονώ, εντούτοις, ότι η ερμηνεία αυτή, η οποία στηρίζεται πρωτίστως στη διαφορά μεταξύ του ΚΥΚ και του ΚΛΠ, δεν αποκαθιστά πλήρως το νόημα και το περιεχόμενο των διατάξεων του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ.
48.      Συναφώς, υπενθυμίζω ότι, κατά πάγια νομολογία, για την ερμηνεία διατάξεως του δικαίου της Ένωσης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο αυτή εντάσσεται και οι σκοποί που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος (10).
49.      Εν προκειμένω, όσον αφορά τις μεταβατικές διατάξεις, επισημαίνεται ότι το ΚΛΠ δεν περιέχει ορισμό του όρου «τελεί εν ενεργεία». Επιπλέον, η λέξη «αναλογία» (11), η οποία ορίζεται συνήθως στη γαλλική γλώσσα ως «ένα είδος σχέσης, ομοιότητα σε σωματικό, πνευματικό ή ηθικό επίπεδο η οποία υφίσταται από ορισμένες απόψεις μεταξύ δύο ή περισσοτέρων διαφορετικών πραγμάτων» (12), δεν έχει, αυτή καθεαυτή, αρκούντως ουσιώδη χαρακτήρα ώστε να αποτελέσει βάση για την ερμηνεία των μεταβατικών διατάξεων του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ.
50.      Ως εκ τούτου, για την ανάλυση των μεταβατικών αυτών διατάξεων, είναι αναγκαίο να ληφθούν υπόψη οι μέθοδοι της τελολογικής και της συστηματικής ερμηνείας.
β)      Επί της τελολογικής ερμηνείας
51.      Καίτοι ο νομοθέτης της Ένωσης απέβλεπε στην αναπροσαρμογή του συνταξιοδοτικού καθεστώτος των μονίμων υπαλλήλων και του λοιπού προσωπικού, θέλησε να συνδυάσει τη μεταρρύθμιση αυτή με συμπληρωματικά μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα που είχε αποκτήσει προγενεστέρως το προσωπικό (13). Ο σκοπός αυτός διατυπώνεται ρητώς στην αιτιολογική σκέψη 29 του κανονισμού 1023/2013, η οποία έχει ως εξής: «[θ]α πρέπει να προβλεφθούν μεταβατικές ρυθμίσεις για να επιτραπεί η σταδιακή εφαρμογή νέων κανόνων και μέτρων, με παράλληλη τήρηση των κεκτημένων δικαιωμάτων και λαμβανομένων υπόψη των θεμιτών προσδοκιών του προσωπικού που έχει προσληφθεί πριν από την έναρξη ισχύος των εν λόγω τροποποιήσεων του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης».
52.      Η ως άνω αιτιολογική σκέψη αποτελεί κατ’ εμέ κρίσιμο στοιχείο για την ερμηνεία των μεταβατικών διατάξεων του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ.
53.      Πρέπει κατ’ αρχάς να επισημανθεί ότι η εν λόγω αιτιολογική σκέψη, καθόσον παρατίθεται σε συνέχεια του συνόλου των τροποποιήσεων που επέφερε στον ΚΥΚ και στο ΚΛΠ ο κανονισμός 1023/2013, προδήλως αφορά το σύνολο των μεταβατικών διατάξεων που προβλέπει ο κανονισμός αυτός, μεταξύ των οποίων και εκείνες που αφορούν τις συντάξεις αρχαιότητας. Ακολούθως, σημειώνεται ότι από τη χρήση του όρου «προσωπικό που έχει προσληφθεί», ο οποίος έχει γενικό χαρακτήρα, προκύπτει ότι, όσον αφορά τους σκοπούς που διακηρύσσονται στην ίδια αιτιολογική σκέψη, ο νομοθέτης της Ένωσης δεν προέβη σε διάκριση μεταξύ των μονίμων υπαλλήλων και των μελών του λοιπού προσωπικού που υπάγονται στο ΚΛΠ.
54.      Εξ αυτού συνάγω ότι, όπως ακριβώς και οι διατάξεις των άρθρων 21 και 22 του παραρτήματος XIII του ΚΥΚ, οι διατάξεις του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ πρέπει να ερμηνεύονται υπό το πρίσμα των σκοπών του σεβασμού των κεκτημένων δικαιωμάτων και των θεμιτών προσδοκιών των μελών του λοιπού προσωπικού της Ευρωπαϊκής Ένωσης που κατείχαν θέση εργασίας πριν από την 1η Ιανουαρίου 2014 (14).
55.      Εξάλλου, μολονότι η προσέγγιση αυτή καθιστά ευχερέστερο τον συγκερασμό των σκοπών που επιδιώκει ο νομοθέτης της Ένωσης, δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την ανάλυση της γενικής οικονομίας του συνταξιοδοτικού συστήματος στο πλαίσιο των οποίων εντάσσονται οι μεταβατικές διατάξεις.
γ)      Επί της συστηματικής ερμηνείας
56.      Οι παροχές που καταβάλλονται στο πλαίσιο του συνταξιοδοτικού συστήματος ορίζονται στον τίτλο V, κεφάλαιο 3, του ΚΥΚ και στο παράρτημα VIII αυτού. Βάσει των διατάξεων αυτών, το άρθρο 83, παράγραφος 1, του ΚΥΚ προβλέπει ότι η καταβολή των παροχών που προβλέπονται στο σύστημα συνταξιοδότησης βαρύνει τον προϋπολογισμό της Ένωσης και ότι τα κράτη μέλη εγγυώνται συλλογικά την καταβολή αυτών των παροχών. Εξάλλου, το άρθρο 83α και το παράρτημα XII του ΚΥΚ θεσπίζουν τους αναλογιστικούς κανόνες για τον υπολογισμό του ποσοστού της εισφοράς προκειμένου να εξασφαλίζεται η ισορροπία του συνταξιοδοτικού καθεστώτος.
57.      Το συνταξιοδοτικό καθεστώς των συμβασιούχων υπαλλήλων προβλέπεται στα άρθρα 109 και 110 του ΚΛΠ. Ειδικότερα, το άρθρο 109, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του ΚΛΠ ορίζει τα εξής: «[κ]ατά την έξοδο από την υπηρεσία, ο συμβασιούχος υπάλληλος δικαιούται σύνταξης αρχαιότητας, μεταφοράς του αναλογιστικού ισοδυνάμου ή καταβολής του επιδόματος αποχώρησης σύμφωνα με το κεφάλαιο 3 του τίτλου V του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης».
58.      Επομένως, από το ίδιο το γράμμα των ως άνω νομοθετικών κειμένων προκύπτει ότι τα συνταξιοδοτικά συστήματα των μονίμων και των συμβασιούχων υπαλλήλων διέπονται από κοινούς κανόνες.
59.      Σε γενικές γραμμές, το συνταξιοδοτικό σύστημα, όπως ορίζεται από τα εν λόγω νομοθετικά κείμενα, νοείται ως πλασματικό ταμείο με καθορισμένες παροχές, στο οποίο οι εισφορές του προσωπικού χρησιμεύουν για τη χρηματοδότηση των μελλοντικών συντάξεων του προσωπικού αυτού. Οι εν λόγω εισφορές καλύπτουν το κόστος των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων που αποκτήθηκαν σε ένα δεδομένο έτος και ουδόλως συνδέονται με τις δαπάνες του εν λόγω έτους για την καταβολή συντάξεων.
60.      Η λειτουργία του ταμείου αυτού στηρίζεται στην αρχή της αναλογιστικής ισορροπίας, βάσει της οποίας οι εισφορές του προσωπικού πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 83, παράγραφος 2, του ΚΥΚ, να καλύπτουν το ένα τρίτο των δικαιωμάτων που αποκτήθηκαν κατά το οικείο έτος, τα οποία αντιστοιχούν στις συντάξεις που πρέπει να καταβληθούν στους υπαλλήλους μετά τη συνταξιοδότησή τους (15). Το ποσοστό των εισφορών που καταβάλλουν οι υπάλληλοι αξιολογείται ανά τακτά διαστήματα, όπως προβλέπεται στο παράρτημα XII, προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι οι εισφορές αυτές χρηματοδοτούν το ένα τρίτο του κόστους του συστήματος (16).
61.      Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι, τόσο για τους μονίμους υπαλλήλους που υπάγονται στον ΚΥΚ όσο και για το λοιπό προσωπικό που υπάγεται στο ΚΛΠ, το συνταξιοδοτικό καθεστώς των μελών του προσωπικού της Ένωσης βασίζεται στην εκ μέρους τους καταβολή μιας επικαιροποιημένης εισφοράς συνεπεία της οποίας αποκτώνται συνταξιοδοτικά δικαιώματα για ένα δεδομένο έτος. Φρονώ ότι η ύπαρξη ενός τέτοιου κοινού συστήματος, το οποίο βασίζεται στην καταβολή εισφορών, καθιστά δυνατή την ακριβή ερμηνεία του όρου «αναλογία» του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ.
62.      Ειδικότερα, υπό το πρίσμα του πλαισίου στο οποίο το συγκεκριμένο άρθρο εντάσσεται, εκτιμώ ότι η αναλογική εφαρμογή των άρθρων 21 και 22 του παραρτήματος XIII του ΚΥΚ δεν μπορεί να συνδέεται με μια προϋπόθεση σχετική με τη διαπίστωση της ουσιαστικής συνέχειας των καθηκόντων που ασκεί ο συμβασιούχος υπάλληλος. Φρονώ, αντιθέτως, ότι η εν λόγω αναλογική εφαρμογή, όπως πρέπει να ερμηνευθεί υπό το πρίσμα του συνταξιοδοτικού συστήματος που οργανώθηκε υπέρ των μονίμων υπαλλήλων και των μελών του λοιπού προσωπικού που υπάγονται στο ΚΛΠ από τον νομοθέτη της Ένωσης, πρέπει να βασίζεται στο κριτήριο της συνέχειας της υπαγωγής στο συνταξιοδοτικό καθεστώς.
63.      Εξ αυτού συνάγω ότι, για τους σκοπούς των μεταβατικών διατάξεων του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ, πρέπει να θεωρηθεί ότι «τελ[ούσε] εν ενεργεία στις 31 Δεκεμβρίου 2013» ο προσληφθείς πριν από την ημερομηνία αυτή συμβασιούχος υπάλληλος, ο οποίος, ανεξάρτητα από τη σύναψη σύμβασης μετά την ημερομηνία αυτή που τροποποιούσε ουσιωδώς τα καθήκοντά του, εξακολουθούσε να υπάγεται στο συνταξιοδοτικό σύστημα της Ένωσης και να καταβάλλει εισφορές στο εν λόγω σύστημα.
64.      Θα προσέθετα ότι μόνο η ερμηνεία αυτή αποκαθιστά το νόημα και το περιεχόμενο των διατάξεων του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ, καθόσον καθιστά δυνατή την περιέλευση ενός συμβασιούχου υπαλλήλου σε κατάσταση ανάλογη με εκείνη του μονίμου υπαλλήλου ο οποίος, έχοντας αναλάβει υπηρεσία πριν από την 1η Ιανουαρίου 2014 και συνεχίζοντας να καταβάλλει εισφορές στο συνταξιοδοτικό καθεστώς, δύναται να υπαχθεί στις ευνοϊκές μεταβατικές διατάξεις των άρθρων 21 και 22 του παραρτήματος XIII του ΚΥΚ (17).
65.      Εξάλλου, η ανάλυση που προτείνω να ακολουθήσει το Δικαστήριο δεν μπορεί να αμφισβητηθεί λόγω της παραπομπής, στη σκέψη 81 της αναιρεσιβαλλόμενης αποφάσεως, στην απόφαση EMA κατά Drakeford. Συγκεκριμένα, όπως ορθώς επισημαίνει ο Μ. Picard, η εν λόγω απόφαση αφορά τον αναχαρακτηρισμό, βάσει του άρθρου 8, παράγραφος 1, του ΚΛΠ, των διαδοχικών συμβάσεων ορισμένου χρόνου έκτακτων υπαλλήλων. Σε μια τέτοια περίπτωση, το Γενικό Δικαστήριο βασίστηκε στο κριτήριο της ουσιαστικής συνέχειας των καθηκόντων που ασκεί ο έκτακτος υπάλληλος προκειμένου να διαπιστώσει εάν, υπό το πρόσχημα της ανανεώσεως συμβάσεων ορισμένου χρόνου, η Διοίκηση δεν είχε την πρόθεση να καλύψει μια μόνιμη θέση. Φρονώ ότι η λύση αυτή, η οποία βασίζεται στην οικονομία των διατάξεων του άρθρου 8, παράγραφος 1, του ΚΛΠ, δεν ασκεί επιρροή στην ερμηνεία των μεταβατικών μέτρων που προβλέπονται στον κανονισμό 1023/2013 όσον αφορά τις συντάξεις αρχαιότητας.
66.      Κατόπιν όλων των ανωτέρω, φρονώ ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομικό σφάλμα καθόσον απέρριψε την προσφυγή με αίτημα την ακύρωση της απάντησης της 4ης Ιανουαρίου 2016, με το σκεπτικό ότι οι μεταβατικές διατάξεις του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ εφαρμόζονται κατ’ αναλογία στους συμβασιούχους υπαλλήλους οι οποίοι τελούσαν εν ενεργεία στις 31 Δεκεμβρίου 2013 και οι οποίες εξακολουθούν να εφαρμόζονται, μετά την ημερομηνία αυτή, δυνάμει σύμβασης η οποία δεν συνεπάγεται διακοπή της εργασιακής σχέσης.
67.      Κατά συνέπεια, προτείνω στο Δικαστήριο να κρίνει ότι ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως είναι βάσιμος και, ως εκ τούτου, να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση.
VII. Επί της ασκηθείσας ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προσφυγής
68.      Κατά το άρθρο 61, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν η αναίρεση κριθεί βάσιμη και το Δικαστήριο αναιρέσει την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου, μπορεί είτε το ίδιο να αποφανθεί οριστικά επί της διαφοράς, εφόσον είναι ώριμη προς εκδίκαση, είτε να την αναπέμψει στο Γενικό Δικαστήριο για να την κρίνει.
69.      Εν προκειμένω, υπενθυμίζεται ότι, ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, η Επιτροπή προέβαλε ένσταση απαραδέκτου της προσφυγής λόγω ελλείψεως βλαπτικής για τον προσφεύγοντα πράξεως κατά την έννοια του άρθρου 90 του ΚΥΚ. Βασιζόμενο σε πάγια νομολογία του Δικαστηρίου (18), το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι, για λόγους οικονομίας της δίκης, ήταν σκόπιμο να εξετάσει απευθείας τους λόγους ακυρώσεως που είχε προβάλει ο προσφεύγων, χωρίς να αποφανθεί προηγουμένως επί της ενστάσεως απαραδέκτου που προέβαλε η Επιτροπή, δεδομένου ότι η προσφυγή ήταν, εν πάση περιπτώσει, αβάσιμη. Κατά συνέπεια, για να αποφανθεί επί της διαφοράς στο σύνολό της, το Δικαστήριο πρέπει πρώτα να αποφανθεί επί της ενστάσεως απαραδέκτου που προέβαλε η Επιτροπή και εν συνεχεία, ενδεχομένως, να εξετάσει το βάσιμο των αιτημάτων του αναιρεσείοντος.
70.      Φρονώ ότι το Δικαστήριο είναι σε θέση να αποφανθεί επί όλων αυτών των ζητημάτων, καθόσον, αφενός, παρατίθενται πλήρως και επαρκώς τα απαιτούμενα για την έκδοση της αποφάσεως μη αμφισβητούμενα πραγματικά περιστατικά και, αφετέρου, τα στοιχεία της διαφοράς συζητήθηκαν κατ’ αντιμωλίαν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου (19) και του Δικαστηρίου. Θα ήθελα να προσθέσω ότι είναι προς το συμφέρον του νυν αναιρεσείοντος, ο οποίος προσέφυγε στο Γενικό Δικαστήριο στις 7 Νοεμβρίου 2016, η ταχεία έκδοση δικαστικής αποφάσεως.
Α.      Επί του παραδεκτού της προσφυγής
1.      Επιχειρηματολογία των διαδίκων
71.      Προς στήριξη της ενστάσεώς της απαραδέκτου, η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι η απάντηση της 4ης Ιανουαρίου 2016, η οποία δόθηκε υπό μορφή μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως βλαπτική για τον αναιρεσείοντα πράξη καθόσον σκοπός της ήταν απλώς να παράσχει σε αυτόν πληροφορίες σχετικά με ορισμένη διάταξη του ΚΥΚ. Συναφώς, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η απάντηση αυτή συνοδευόταν από διευκρινιστική προειδοποίηση ότι το μήνυμα είχε αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Προσθέτει δε ότι, καθόσον η απάντηση της 4ης Ιανουαρίου 2016 απεστάλη από έναν απλό συνάδελφο του αναιρεσείοντος λίγο μετά την υποβολή του αιτήματος, δεν είχε προηγηθεί καμία προηγούμενη μελέτη, η οποία θα ήταν απολύτως αναγκαία για την έκδοση μιας βλαπτικής πράξεως.
72.      Περαιτέρω, η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι οι διατάξεις του ΚΥΚ σχετικά με τον συντελεστή κτήσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και την ηλικία συνταξιοδότησης θα έχουν συγκεκριμένο αποτέλεσμα μόνον κατά την ημερομηνία συνταξιοδότησης του υπαλλήλου. Θεωρεί ότι ο αναιρεσείων δεν μπορεί να απαιτήσει να καθοριστούν εκ των προτέρων ορισμένα στοιχεία των συνταξιοδοτικών του δικαιωμάτων, τούτο δε κατά μείζονα λόγο διότι οι διατάξεις αυτές ενδέχεται να τροποποιηθούν μέχρι την ημερομηνία συνταξιοδότησής του. Η Επιτροπή συνάγει εξ αυτού ότι η μόνη πράξη που μπορεί να βλάψει τον Μ. Picard θα είναι η οριστική απόφαση που θα ληφθεί κατά τη συνταξιοδότησή του.
73.      Από την πλευρά του, ο Μ. Picard υποστηρίζει ότι η Διοίκηση όφειλε να καθορίσει εκ των προτέρων τα στοιχεία για τον υπολογισμό της σύνταξής του, δεδομένου ότι τα στοιχεία αυτά ήταν ήδη γνωστά και δεν μπορούσαν πλέον να μεταβληθούν κατά τον χρόνο υποβολής του αιτήματός του. Προσθέτει δε ότι η απάντηση της 4ης Ιανουαρίου 2016 έθιξε άμεσα και ευθέως τα συνταξιοδοτικά του δικαιώματα, οπότε είχε έννομο συμφέρον, γεγενημένο και ενεστώς, να καθοριστεί δικαστικά ένα αβέβαιο στοιχείο της κατάστασής του.
74.      Επίσης, ο αναιρεσείων υπογραμμίζει ότι στην απόφαση Torné το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι οι διατάξεις του ΚΥΚ πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι επιβάλλουν σιωπηρώς στο οικείο όργανο την υποχρέωση να εκδώσει αμέσως απόφαση χωρίς να αναμείνει την οριστική λήξη των καθηκόντων του ενδιαφερομένου. Επισημαίνει μάλιστα ότι το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 49 της αποφάσεως εκείνης έκρινε ότι αυτό που βλάπτει την προσφεύγουσα ήταν το επίδικο σημείωμα που όριζε την ημερομηνία αναλήψεως υπηρεσίας της και όχι η εφαρμογή του που θα λάμβανε χώρα στο πλαίσιο του μελλοντικού υπολογισμού των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων της, κατά την εκκαθάριση της σύνταξής της.
2.      Σκεπτικό
75.      Υπενθυμίζεται, ως μη αμφισβητούμενο πραγματικό περιστατικό, ότι ο Μ. Picard υπέβαλε κατά της απαντήσεως της 4ης Ιανουαρίου 2016 διοικητική ένσταση βάσει του άρθρου 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ. Επιληφθείσα της αιτήσεως αυτής, η ΑΣΣΠΑ, σύμφωνα με την απόφαση της 25ης Ιουλίου 2016 της ΓΔ Ανθρωπίνων Πόρων, απέρριψε τη διοικητική ένσταση ως απαράδεκτη, ελλείψει βλαπτικής για τον προσφεύγοντα πράξεως, επικουρικώς δε ως αβάσιμη.
76.      Ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, ο Μ. Picard άσκησε προσφυγή με αίτημα την ακύρωση της απαντήσεως της 4ης Ιανουαρίου 2016 και, «στο μέτρο που αυτό θα κρινόταν αναγκαίο», την ακύρωση της απορριπτικής αποφάσεως της 25ης Ιουλίου 2016.
77.      Από τις διατάξεις του άρθρου 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ προκύπτει ότι οι πράξεις των θεσμικών οργάνων μπορούν να προσβληθούν από υπάλληλο μόνον υπό την προϋπόθεση ότι θίγουν τα συμφέροντά του. Το άρθρο 91, παράγραφος 1, του ΚΥΚ προβλέπει, κατ’ ουσίαν, ότι το παραδεκτό της επίμαχης προσφυγής εξαρτάται και από την πλήρωση της συγκεκριμένης προϋπόθεσης. Εξάλλου, κατά το άρθρο 117 του ΚΛΠ, οι διατάξεις σχετικά με τα ένδικα βοηθήματα που προβλέπει ο ΚΥΚ, μεταξύ των οποίων και αυτές που μόλις παρέθεσα, εφαρμόζονται κατ’ αναλογία στους συμβασιούχους υπαλλήλους.
78.      Από τα ανωτέρω στοιχεία συνάγεται ότι, προκειμένου να κριθεί εάν η προσφυγή του Μ. Picard είναι παραδεκτή, πρέπει να εξακριβωθεί κατά πόσον η απάντηση της 4ης Ιανουαρίου 2016 συνιστά βλαπτική γι’ αυτόν πράξη υπό την έννοια των προαναφερθεισών διατάξεων.
79.      Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, βλαπτικές και δεκτικές προσφυγής ακυρώσεως είναι μόνον οι πράξεις ή τα μέτρα που παράγουν δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα ικανά να επηρεάσουν ευθέως και άμεσα τα συμφέροντα του προσφεύγοντος μεταβάλλοντας ουσιωδώς τη νομική του κατάσταση (20). Ο ορισμός αυτός της βλαπτικής πράξης σε υποθέσεις που αφορούν τη δημόσια διοίκηση δεν διαφέρει, εξάλλου, από τον ορισμό που έχει υιοθετηθεί από το Δικαστήριο για τις «πράξεις δεκτικές προσφυγής» κατά την έννοια του άρθρου 263 ΣΛΕΕ (21), με αποτέλεσμα η σχετική με τον εν λόγω άρθρο νομολογία να μπορεί να εφαρμοστεί mutatis mutandis στην υπό κρίση υπόθεση.
80.      Για να διαπιστωθεί εάν ορισμένη πράξη παράγει δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα, πρέπει να εξετάζεται η ουσία της και να εκτιμώνται τα αποτελέσματα αυτά με γνώμονα αντικειμενικά κριτήρια, όπως το περιεχόμενο της ίδιας της πράξης, λαμβανομένων, ενδεχομένως, υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου εκδόθηκε και των εξουσιών του θεσμικού οργάνου που την εξέδωσε (22).
81.      Εξάλλου, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, οι προπαρασκευαστικές και οι αμιγώς εκτελεστικές πράξεις, οι απλές συστάσεις και οι γνωμοδοτήσεις, καθώς και κατ’ αρχήν οι εσωτερικές οδηγίες δεν συνιστούν πράξεις οι οποίες παράγουν δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα (23).
82.      Από τα προεκτεθέντα συνάγεται ότι, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν μια πράξη είναι βλαπτική, πρέπει να εξετάζεται μόνον η ουσία της, με αποτέλεσμα η τυπική μορφή της να μην έχει σημασία (24). Εξ αυτού συνάγω ότι, εν προκειμένω, το γεγονός και μόνον ότι η απάντηση της 4ης Ιανουαρίου 2016 είχε τη μορφή μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου δεν αρκεί για να αποκλειστεί ο χαρακτηρισμός της ως βλαπτικής πράξεως και ότι εξακολουθεί να είναι αναγκαία η ανάλυση του περιεχομένου της προκειμένου να προσδιοριστεί η νομική της φύση.
83.      Εν προκειμένω, διαπιστώνω, βάσει των μη αμφισβητούμενων πραγματικών περιστατικών της υπό κρίση υποθέσεως, ότι, με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 4ης Ιανουαρίου 2016, ο Μ. Picard απευθύνθηκε στον διαχειριστή φακέλου του τομέα «Συντάξεων» της Μονάδας 4 του PMO, προκειμένου να πληροφορηθεί εάν τα συνταξιοδοτικά δικαιώματά του είχαν μεταβληθεί λόγω της σύναψης της σύμβασης της 16ης Μαΐου 2014.
84.      Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της ίδιας ημέρας, ο εν λόγω διαχειριστής απάντησε στον Μ. Picard ότι τα συνταξιοδοτικά δικαιώματά του «έχουν μεταβληθεί λόγω της τροποποίησης της σύμβασης», οπότε «το γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης αυξάνεται ουσιαστικά στα 66 έτη», και ότι, «όσον αφορά τον ετήσιο συντελεστή κτήσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, διαμορφώνεται σε 1,8 %/έτος από την 01/06/2014». Ο συντάκτης του ολοκλήρωσε το εν λόγω μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με τη φράση «[ε]λπίζω να βρείτε αυτές τις πληροφορίες χρήσιμες».
85.      Κατά τη γνώμη μου, από τις περιστάσεις αυτές προκύπτει ότι, πέραν των σημασιολογικών επιφυλάξεων που περιέχονται στην απάντηση της 4ης Ιανουαρίου 2016, το εν λόγω μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, δεδομένου του περιεχομένου του, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει αμιγώς ενημερωτικό χαρακτήρα. Συναφώς, διαπιστώνω ότι ο διαχειριστής φακέλου στον τομέα «Συντάξεων» της Μονάδας 4 του PMO έλαβε αίτημα για την παροχή συγκεκριμένων πληροφοριών από τον Μ. Picard και ότι του απάντησε υπό την ιδιότητά του αυτή, αναφέροντας, εξίσου επακριβώς, ότι, λόγω της σύναψης νέας σύμβασης, η ηλικία συνταξιοδότησης του Μ. Picard είχε μετατεθεί στα 66 έτη και ότι ο συντελεστής για την κτήση των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων του είχε μειωθεί.
86.      Ωστόσο, η ανάλυση αυτή από μόνη της δεν αρκεί για να αποδειχθεί ότι η προσφυγή του Μ. Picard είναι παραδεκτή. Προκειμένου να απαντηθούν τα επιχειρήματα της Επιτροπής, απομένει να προσδιοριστεί εάν η απάντηση της 4ης Ιανουαρίου 2016 είναι βλαπτική κατά την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ ή εάν δεκτική προσφυγής απόφαση είναι μόνον εκείνη που καθορίζει οριστικώς τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα του Μ. Picard κατά την ημερομηνία συνταξιοδότησής του.
87.      Επί του ζητήματος αυτού, από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι τα ενδιάμεσα μέτρα, εφόσον εκφράζουν προσωρινή άποψη ενός θεσμικού οργάνου, δεν συνιστούν κατ’ αρχήν πράξεις δεκτικές προσφυγής ακυρώσεως (25). Πράγματι, σε μια τέτοια περίπτωση, οι ενδεχόμενες παρανομίες που τα βαρύνουν δύνανται να προβληθούν προς στήριξη προσφυγής που στρέφεται κατά της τελικής πράξεως (26).
88.      Εντούτοις, η διαπίστωση ότι πράξη θεσμικού οργάνου συνιστά ενδιάμεσο μέτρο το οποίο δεν εκφράζει την τελική θέση του δεν αρκεί για να αποδειχθεί αυτομάτως ότι η πράξη αυτή δεν συνιστά «πράξη δεκτική προσφυγής». Τουτέστιν, μια ενδιάμεση πράξη που παράγει αυτοτελή έννομα αποτελέσματα μπορεί να προσβληθεί με προσφυγή ακυρώσεως, στο μέτρο που η παρανομία την οποία ενέχει η πράξη αυτή δεν μπορεί να θεραπευτεί με προσφυγή κατά της τελικής απόφασης της οποίας η ίδια αποτελεί προπαρασκευαστικό στάδιο. Επομένως, όταν η αμφισβήτηση της νομιμότητας ενδιάμεσης πράξεως στο πλαίσιο μιας τέτοιας προσφυγής δεν είναι ικανή να διασφαλίσει στον προσφεύγοντα αποτελεσματική δικαστική προστασία έναντι των αποτελεσμάτων της πράξης αυτής, πρέπει η πράξη να είναι δεκτική προσφυγής ακυρώσεως (27).
89.      Φρονώ ότι η νομολογία αυτή είναι εφαρμοστέα στην υπό κρίση υπόθεση προκειμένου να εξακριβωθεί εάν η απάντηση της 4ης Ιανουαρίου 2016 δύναται να προσβληθεί με προσφυγή ακυρώσεως. Συναφώς, θα ήθελα να επισημάνω ότι στην εν λόγω απάντηση ο Μ. Picard πληροφορείται, μεταξύ άλλων, ότι, λόγω της τροποποίησης της σύμβασής του, η ηλικία συνταξιοδότησής του αυξάνεται στα 66 έτη. Αν όμως ο αναιρεσείων έπρεπε να αναμείνει μέχρι την ηλικία που ορίζεται στην εν λόγω απάντηση προκειμένου να συνταξιοδοτηθεί και να προσβάλει την οριστική απόφαση που είχε ληφθεί κατά την ημερομηνία αυτή για τον καθορισμό του δικαιώματός του σε σύνταξη αρχαιότητας, θα στερείτο οποιασδήποτε αποτελεσματικής προσφυγής που θα του παρείχε τη δυνατότητα να υποστηρίξει ότι, βάσει των μεταβατικών διατάξεων του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ, θα έπρεπε να δικαιούται συντάξεως λόγω συμπληρώσεως συντάξιμου χρόνου ήδη από της συμπληρώσεως του 63ου έτους της ηλικίας του.
90.      Επομένως, η απάντηση της 4ης Ιανουαρίου 2016 παράγει αυτοτελή έννομα αποτελέσματα, καθόσον ενδέχεται να έχει μη αναστρέψιμα αποτελέσματα που θίγουν ευθέως και άμεσα τη νομική κατάσταση του Μ. Picard, και τα οποία δεν δύνανται να θεραπευθούν με την άσκηση προσφυγής κατά της οριστικής απόφασης που θα ληφθεί κατά τον χρόνο της συνταξιοδότησης του ενδιαφερομένου.
91.      Υπό τις συνθήκες αυτές, εκτιμώ ότι η επίμαχη απάντηση πρέπει να εκληφθεί ως βλαπτική πράξη κατά την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ, διότι διαφορετικά ο Μ. Picard θα στερούνταν αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας.
92.      Κατά συνέπεια, υπό το πρίσμα του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, φρονώ ότι η προσφυγή που άσκησε ο Μ. Picard πρέπει να κριθεί παραδεκτή.
Β.      Επί της βασιμότητας της προσφυγής
93.      Αν το Δικαστήριο υιοθετήσει το σκεπτικό που πρότεινα να ακολουθήσει κατά την εξέταση του μοναδικού λόγου αναιρέσεως, η προσφυγή του Μ. Picard πρέπει να γίνει δεκτή. Συγκεκριμένα, από μη αμφισβητούμενα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτει ότι, από την 1η Ιουλίου 2008, ημερομηνία της αρχικής πρόσληψής του ως συμβασιούχου υπαλλήλου, ο αναιρεσείων εργαζόταν αδιαλείπτως στην υπηρεσία της Ένωσης και εξακολουθούσε να καταβάλλει εισφορές στο συνταξιοδοτικό καθεστώς.
94.      Επομένως, ο Μ. Picard πρέπει να θεωρηθεί ότι τελούσε εν ενεργεία στις 31 Δεκεμβρίου 2013 κατά την έννοια του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ και πρέπει, κατά συνέπεια, να απολαύει της διατηρήσεως του ετήσιου συντελεστή κτήσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και της ηλικίας συνταξιοδότησης υπό τις προϋποθέσεις και τους ειδικότερους όρους που προβλέπουν οι μεταβατικές διατάξεις του κανονισμού 1023/2013.
95.      Κατά συνέπεια, προτείνω στο Δικαστήριο να ακυρώσει την απάντηση της 4ης Ιανουαρίου 2016 καθώς και την απορριπτική απόφαση της 25ης Ιουλίου 2016.
VIII. Επί των δικαστικών εξόδων
96.      Σύμφωνα με το άρθρο 184, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, όταν η αναίρεση γίνεται δεκτή και το Δικαστήριο κρίνει το ίδιο οριστικά τη διαφορά, αυτό αποφαίνεται και επί των δικαστικών εξόδων.
97.      Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, το οποίο εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.
98.      Εν προκειμένω, ο αναιρεσείων ζήτησε από το Δικαστήριο, εκδικάζοντας το ίδιο την υπόθεση, να κάνει δεκτά τα αιτήματα που ο αναιρεσείων είχε προβάλει πρωτοδίκως και να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας.
99.      Δεδομένου ότι η Επιτροπή ηττήθηκε και ο Μ. Picard έχει ζητήσει την καταδίκη της στα δικαστικά έξοδα, η Επιτροπή πρέπει να υποχρεωθεί να φέρει, πέραν των δικών της εξόδων και των δύο βαθμών δικαιοδοσίας, και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε ο αναιρεσείων ενώπιον του Δικαστηρίου και του Γενικού Δικαστηρίου.
IX.    Πρόταση
100. Κατόπιν των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο:
1)      να αναιρέσει την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 24ης Μαρτίου 2021, Picard κατά Επιτροπής (T‑769/16, EU:T:2021:153)·
2)      να απορρίψει την ένσταση απαραδέκτου της προσφυγής του Maxime Picard που προέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου·
3)      να ακυρώσει την απάντηση της 4ης Ιανουαρίου 2016 που συνέταξε ο διαχειριστής φακέλου στον τομέα «Συντάξεων» της Μονάδας 4 του Γραφείου «Διαχείριση και εκκαθάριση των ατομικών δικαιωμάτων», κατά την οποία το γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης του Μ. Picard και ο ετήσιος συντελεστής για την κτήση των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων του ανήλθαν στα 66 έτη και σε 1,8 %, αντιστοίχως, από την 1η Ιουνίου 2014·
4)      να ακυρώσει την απόφαση της 25ης Ιουλίου 2016 του διευθυντή της Διεύθυνσης Ε της Γενικής Διεύθυνσης Ανθρωπίνων Πόρων της Επιτροπής, υπό την ιδιότητά του ως αρμόδιας για τη σύναψη των συμβάσεων πρόσληψης αρχής, με την οποία απορρίφθηκε η διοικητική ένσταση που άσκησε ο Μ. Picard κατά της απάντησης της 4ης Ιανουαρίου 2016·
5)      να καταδικάσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας, καθώς και στα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε ο αναιρεσείων ενώπιον του Δικαστηρίου και του Γενικού Δικαστηρίου.
1      Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.
2      ΕΕ 2013, L 287, σ. 15.
3      Πρόκειται για την ηλικία που ο αναιρεσείων είχε κατά την ημερομηνία αυτή.
4      Απόφαση της 14ης Δεκεμβρίου 2018, Torné κατά Επιτροπής (T‑128/17, στο εξής: απόφαση Torné, EU:T:2018:969).
5      Προς τούτο, το Γενικό Δικαστήριο βασίστηκε στις αποφάσεις της 26ης Φεβρουαρίου 2002, Συμβούλιο κατά Boehringer (C‑23/00 P, EU:C:2002:118, σκέψεις 50 έως 52), και της 13ης Ιανουαρίου 2017, Deza κατά ECHA (T‑189/14, EU:T:2017:4, σκέψη 26).
6      Με εξαίρεση την παράγραφο 4 του άρθρου 22.
7      Προς τούτο, το Γενικό Δικαστήριο παραπέμπει στην απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2015, EMA κατά Drakeford (T‑231/14 P, στο εξής: απόφαση EMA κατά Drakeforf, EU:T:2015:639, σκέψη 40).
8      Απόφαση της 24ης Μαρτίου 2022, GVN κατά Επιτροπής (C‑666/20 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2022:225, σκέψη 51 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
9      Οι σκοποί αυτοί, οι οποίοι μνημονεύονταν ήδη στην αιτιολογική έκθεση της προτάσεως κανονισμού που επεξεργάστηκε η Επιτροπή (ΕΕ 2012, C 102, σ. 19), παρατίθενται στις αιτιολογικές σκέψεις 14 και 15 του κανονισμού 1023/2013.
10      Πρβλ. απόφαση της 3ης Μαρτίου 2022, WV κατά ΕΥΕΔ (C‑162/20 P, EU:C:2022:153, σκέψη 92 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
11      Ο όρος αυτός απαντά, μεταξύ άλλων, στις αποδόσεις στη γερμανική γλώσσα: «Sinngemäß», την εσθονική: «analoogia», την ισπανική: «analogía», την ιταλική: «analogia» και την πολωνική γλώσσα: «analogii».
12      Ο συγκεκριμένος ορισμός δίδεται στην όγδοη έκδοση (Παρίσι, 1935) του Dictionnaire de l’Académie française. Το Dictionnaire Larousse (Παρίσι, 1977) ορίζει τη λέξη «αναλογία» ως εξής: «Σχέση, ομοιότητα ενός πράγματος με άλλο».
13      Εξάλλου, αυτή η βούληση να γίνουν σεβαστά τα κεκτημένα πριν από την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων δικαιώματα είχε ήδη εκφραστεί στην αιτιολογική έκθεση της προτάσεως κανονισμού που κατήρτισε η Επιτροπή (ΕΕ 2012, C 102, σ. 19).
14      Εξάλλου, φρονώ ότι η ερμηνεία αυτή δεν αναιρείται από τη χρήση, στην αιτιολογική σκέψη 29 του κανονισμού 1023/2013, μόνον του όρου «ΚΥΚ», δεδομένου ότι τα μεταβατικά μέτρα του άρθρου 1, παράγραφος 1, του παραρτήματος του ΚΛΠ παραπέμπουν ευθέως στα άρθρα 21 και 22 του παραρτήματος XIII του ΚΥΚ.
15      Τα δύο τρίτα της εισφοράς στο συνταξιοδοτικό καθεστώς συνιστούν οφειλή έναντι του προσωπικού το οποίο πρέπει να εξοφληθεί από τον προϋπολογισμό της Ένωσης κατά τη συνταξιοδότησή του.
16      Για μια επισκόπηση του συστήματος στο οποίο βασίζεται το καθεστώς συνταξιοδότησης των μονίμων υπαλλήλων και των συμβασιούχων υπαλλήλων της Ένωσης, βλ. Pilorge-Vrancken, J., Droit de la fonction publique de l’Union européenne, Bruylant, Éditions juridiques, 2017, σ. 151 επ. καθώς  και  σ. 254.
17      Επισημαίνεται συναφώς ότι στην απόφαση Torné το Γενικό Δικαστήριο, για την ερμηνεία των άρθρων 21 και 22 του παραρτήματος XIII του ΚΥΚ, στηρίχθηκε πρωτίστως στο κριτήριο της συνέχειας της ιδιότητας του υπαλλήλου από την ανάληψη των καθηκόντων του.
18      Πρβλ. αποφάσεις της 26ης Φεβρουαρίου 2002, Συμβούλιο κατά Boehringer (C‑23/00 P, EU:C:2002:118, σκέψεις 50 έως 52), και της 21ης Δεκεμβρίου 2016, Club Hotel Loutraki κ.λπ. κατά Επιτροπής (C‑131/15 P, EU:C:2016:989, σκέψεις 67 και 68 καθώς και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
19      Συναφώς, θα ήθελα να επισημάνω ότι, όπως προκύπτει από τα υπομνήματα που κατέθεσαν οι διάδικοι ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου καθώς και από τα απομαγνητοφωνημένα πρακτικά της ακροαματικής διαδικασίας που διεξήχθη ενώπιον του, το παραδεκτό της προσφυγής που άσκησε ο Μ. Picard συζητήθηκε διεξοδικά ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου.
20      Πρβλ. απόφαση της 14ης Οκτωβρίου 2021, KF κατά SATCEN (C‑464/20 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2021:848, σκέψη 26 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
21      Όσον αφορά τον ορισμό των «δεκτικών προσφυγής πράξεων» κατά την έννοια του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, βλ. αποφάσεις της 25ης Φεβρουαρίου 2021, VodafoneZiggo Group κατά Επιτροπής (C‑689/19 P, EU:C:2021:142, σκέψη 48 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία), και της 22ας Απριλίου 2021, thyssenkrupp Electrical Steel και thyssenkrupp Electrical Steel Ugo κατά Επιτροπής (C‑572/18 P, EU:C:2021:317, σκέψη 46 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
22      Βλ. απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2021, Poggiolini κατά Κοινοβουλίου (C‑408/20 P, EU:C:2021:806, σκέψη 32 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
23      Βλ. απόφαση της 22ας Απριλίου 2021, thyssenkrupp Electrical Steel και thyssenkrupp Electrical Steel Ugo κατά Επιτροπής (C‑572/18 P, EU:C:2021:317, σκέψη 47 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
24      Επομένως, από το μηνιαίο εκκαθαριστικό σημείωμα αποδοχών μπορεί να προκύπτει ότι υφίσταται απόφαση. Πρβλ. αποφάσεις της 15ης Ιουνίου 1976, Wack κατά Επιτροπής (1/76, EU:C:1976:91, σκέψη 5), και της 30ής Σεπτεμβρίου 1986, Delhez κ.λπ. κατά Επιτροπής (264/83, EU:C:1986:344, σκέψη 20 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Σύμφωνα με την ίδια λογική, συνιστά βλαπτική πράξη μια προφορική συνομιλία κατά τη διάρκεια της οποίας η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή εκδήλωσε την απόφασή της να μη συνεχίσει τη διαδικασία διορισμού ορισμένου υπαλλήλου σε κενή θέση. Πρβλ. απόφαση της 9ης Φεβρουαρίου 1984, Kohler κατά Ελεγκτικού Συνεδρίου (316/82, EU:C:1984:49, σκέψεις 9 έως 13).
25      Πρβλ. απόφαση της 3ης Ιουνίου 2021, Ουγγαρία κατά Κοινοβουλίου (C‑650/18, EU:C:2021:426, σκέψεις 43 και 44 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
26      Πρβλ. απόφαση της 22ας Απριλίου 2021, thyssenkrupp Electrical Steel και thyssenkrupp Electrical Steel Ugo κατά Επιτροπής (C‑572/18 P, EU:C:2021:317, σκέψη 50 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
27      Βλ. απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2021, Poggiolini κατά Κοινοβουλίου (C‑408/20 P, EU:C:2021:806, σκέψεις 38 και 39 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).