62025CJ0150_RES
Kawża C‑150/25 [Marhaux] (
i
)
BX
vs
État belge
(talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mit-Tribunal de première instance du Luxembourg (il-Belġju))
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) tat‑12 ta’ Marzu 2026
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Artikolu 45 TFUE – Moviment liberu tal-ħaddiema – Taxxa fuq id-dħul – Dħul professjonali rċevut fi Stat Membru ieħor – Eżenzjoni b’riżerva ta’ progressività fl-Istat Membru ta’ residenza – Nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ ftehim bilaterali dwar ħelsien minn taxxa doppja mill-Istat kontraenti – Telf ta’ parti mill-vantaġġi fiskali marbuta mas-sitwazzjoni personali u familjali tal-kontribwent”
Moviment liberu tal-persuni – Ħaddiema – Prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni – Impjiegi fl-amministrazzjoni pubblika – Sistema derogatorja – Limiti – Applikazzjoni għall-miżuri restrittivi li jirrestrinġu l-aċċess – Tassazzjoni tad-dħul iġġenerat minn impjieg fl-amministrazzjoni pubblika ta’ Stat Membru li jaqa’ fil-kuntest tal-moviment liberu tal-ħaddiema
(Artikolu 45 TFUE)
(ara l-punti 32 sa 35)
Moviment liberu tal-persuni – Ħaddiema – Ugwaljanza fit-trattament – Taxxa fuq id-dħul – Ftehim fiskali bilaterali dwar ħelsien minn taxxa doppja – Kontribwenti residenti fi Stat Membru wieħed li jirċievu dħul professjonali fi Stat Membru ieħor, taxxabbli f’dan l-aħħar Stat u eżentat mit-tassazzjoni fl-Istat Membru ta’ residenza – Ftehim fiskali li jipprevedi t-tqassim tat-teħid inkunsiderazzjoni tas-sitwazzjoni personali u familjali tal-kontribwent b’mod proporzjonali għad-dħul intaxxat f’kull wieħed mill-Istati Membri – Nuqqas ta’ applikazzjoni mill-Istat tal-impjieg tal-ftehim fiskali – Leġiżlazzjoni fiskali tal-Istat ta’ residenza li għandha bħala effett it-telf ta’ parti mill-vantaġġi fiskali marbuta mas-sitwazzjoni personali u familjali tal-kontribwent – Inammissibbiltà
(Artikolu 45 TFUE)
(ara l-punti 47 sa 51, u 54 u d-dispożittiv)
Sunt
Adita b’talba għal deċiżjoni preliminari mit-tribunal de première instance du Luxembourg (il-Belġju) (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Luxembourg, il-Belġju), il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li, sabiex jiżgura l-moviment liberu tal-ħaddiema ggarantit mill-Artikolu 45 TFUE, l-Istat ta’ residenza ta’ kontribwent li jirċievi dħul professjonali barrani eżentat skont ftehim fiskali għandu jieħu inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni personali u familjali kollha tiegħu meta l-Istat tal-impjieg ma japplikax dan il-ftehim u ma jippermettix l-għoti sħiħ tal-vantaġġi fiskali korrispondenti.
BX kien resident fiskali Belġjan li kien jirċievi dħul professjonali minn sors Belġjan, kif ukoll, b’mod partikolari, minn sors Franċiż. Skont il-ftehim fiskali bejn il-Belġju u Franza (
1
), id-dħul minn sors Franċiż huwa ntaxxat fi Franza u eżentat mit-taxxa tal-persuni fiżiċi fil-Belġju (
2
).
Meta ppreżenta d-dikjarazzjonijiet tat-taxxa tal-persuni fiżiċi tiegħu fil-Belġju għas-snin fiskali 2020 u 2021, BX kien naqqas mid-dħul kollu tiegħu l-manteniment li huwa kien ħallas lil bintu u lill-ex konjuġi tiegħu, li kienu residenti fil-Belġju. Madankollu, l-awtorità tat-taxxa Belġjana aċċettat it-tnaqqis tal-ħlasijiet ta’ manteniment imħallsa biss pro rata għad-dħul tiegħu minn sors Belġjan.
Peress li t-talbiet inizjali tiegħu kienu ġew miċħuda, BX adixxa lill-qorti tar-rinviju, billi sostna li r-regola ta’ tqassim proporzjonali tal-ħlasijiet ta’ manteniment li setgħu jitnaqqsu bejn id-dħul minn sors Belġjan u d-dħul minn sors barrani, eżenti minn din it-taxxa, kienet tmur kontra l-Artikolu 45 TFUE.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, wara li kkonstatat li l-awtorità tat-taxxa Franċiża kienet applikat b’mod żbaljat il-ftehim fiskali bejn il-Belġju u Franza billi ma kinitx tippermetti t-teħid inkunsiderazzjoni tas-sitwazzjoni familjali tal-kontribwenti pro rata għad-dħul taxxabbli fi Franza għat-tnaqqis tal-parti tal-ħlasijiet ta’ manteniment li ma setgħux jitnaqqsu mid-dħul taxxabbli tiegħu fil-Belġju, il-qorti tar-rinviju staqsiet jekk il-leġiżlazzjoni Belġjana, sa fejn kienet twassal għat-telf parzjali tal-benefiċċju ta’ tnaqqis fiskali intiż sabiex tittieħed inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni personali u familjali tal-kontribwenti residenti, kinitx kompatibbli mal-moviment liberu tal-ħaddiema ggarantit mill-Artikolu 45 TFUE.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li għalkemm, bħala prinċipju, huwa l-Istat Membru li japplika prinċipju ta’ ssuġġettar għat-taxxa, fil-post ta’ residenza, tad-dħul kollu tal-kontribwenti, inkluż id-dħul minn sors barrani, li għandu jassumi t-teħid inkunsiderazzjoni kollu tas-sitwazzjoni personali u familjali ta’ dawn il-kontribwenti (
3
), tali Stat Membru jista’, f’ċerti ċirkustanzi, jinħeles parzjalment mill-eżekuzzjoni ta’ dan l-obbligu, b’applikazzjoni ta’ ftehimiet dwar ħelsien minn taxxa doppja (
4
).
Madankollu, tali possibbiltà ma tistax teħles lill-Istati Membri mill-obbligu tagħhom li jeżerċitaw il-kompetenza fiskali tagħhom b’mod li jkun nondiskriminatorju għaċ-ċittadini tal-Unjoni li jkunu eżerċitaw id-dritt tagħhom għall-moviment liberu tal-ħaddiema, iggarantit fl-Artikolu 45(1) u (2) TFUE.
Issa, meta l-Istat Membru ta’ residenza jikkonkludi ftehim fiskali bilaterali li permezz tiegħu dan l-Istat Membru u l-Istat Membru ta’ impjieg jaqsmu t-tassazzjoni tad-dħul kollu tal-kontribwenti li jkunu eżerċitaw id-dritt tagħhom għall-moviment liberu tal-ħaddiema u, b’mod proporzjonali għal dan it-tqassim, jieħdu inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni personali u familjali tagħhom, l-Istat Membru ta’ residenza għandu jitqies li eżerċita l-kompetenzi tiegħu b’mod nondiskriminatorju biss jekk il-kontribwenti kkonċernati jkunu żgurati li s-sitwazzjoni personali u familjali tagħhom tittieħed debitament inkunsiderazzjoni b’mod sħiħ, bl-istess mod bħal fil-każ tal-kontribwenti residenti li ma jkollhomx dħul iġġenerat fi Stat Membru ieħor.
Fil-każ kuntrarju, iċ-ċittadini tal-Unjoni li jkunu eżerċitaw id-dritt tagħhom għall-moviment liberu tal-ħaddiema jkunu jinsabu f’sitwazzjoni ta’ dritt jew ta’ fatt żvantaġġuża meta pparagunati ma’ kontribwenti residenti li ma jkunux eżerċitaw id-dritt tagħhom għall-moviment liberu tal-ħaddiema, bi ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni, kif ikkonkretizzat b’mod partikolari fl-Artikolu 45(1) u (2) TFUE.
Mill-banda l-oħra, meta jkun jidher li l-Istat tal-impjieg japplika l-ftehim fiskali b’tali mod li ma jippermettix lill-kontribwenti residenti fl-Istat Membru ta’ residenza jiksbu, fl-Istat ta’ impjieg, tnaqqis minħabba s-sitwazzjoni personali u familjali tagħhom, li jkun proporzjonali għad-dħul irċevut f’dan l-Istat u li jikkumpensa t-telf imġarrab fl-Istat ta’ residenza, l-Istat Membru ta’ residenza jkollu jitqies li ma jkunx inħeles mill-obbligu tiegħu li jassumi t-teħid inkunsiderazzjoni kollu tas-sitwazzjoni personali u familjali tal-kontribwenti residenti.
Konsegwentement, il-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat Membru ta’ residenza, sa fejn ma tkunx tippermetti lill-kontribwenti residenti li jkunu eżerċitaw id-dritt tagħhom għall-moviment liberu tal-ħaddiema li jiksbu mill-ġdid, f’din is-sitwazzjoni, dritt għat-teħid inkunsiderazzjoni sħiħ tal-piżijiet personali u familjali tagħhom, ikollha titqies li tistabbilixxi restrizzjoni għall-moviment liberu tal-ħaddiema, sakemm ma jkun hemm ebda raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali li tkun tista’ tiġġustifika tali restrizzjoni.
(
i
)	L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.
(
1
)	Convention entre la France et la Belgique tendant à éviter les doubles impositions et à établir des règles d’assistance administrative et juridique réciproques en matière d’impôts sur les revenus, du 10 mars 1964 (il-Ftehim bejn Franza u l-Belġju dwar ħelsien minn taxxa doppja u li jistabbilixxi regoli ta’ assistenza amministrattiva u ġuridika reċiproka dwar taxxi fuq id-dħul, tal‑10 ta’ Marzu 1964).
(
2
)	Madankollu, id-dħul minn sors Franċiż għandu jittieħed inkunsiderazzjoni, wara applikazzjoni ta’ skala ta’ taxxa progressiva, għad-determinazzjoni tat-taxxa fil-Belġju, filwaqt li din tal-aħħar sussegwentement titnaqqas mill-frazzjoni tat-taxxa kkalkolata fuq il-parti tad-dħul eżentat.
(
3
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑14 ta’ Frar 1995, Schumacker (C‑279/93, EU:C:1995:31, punt 32), kif ukoll tat‑12 ta’ Diċembru 2013, Imfeld u Garcet (C‑303/12, EU:C:2013:822, punt 43).
(
4
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑12 ta’ Diċembru 2002, de Groot (C‑385/00, EU:C:2002:750, punt 99), u tal‑15 ta’ Lulju 2021, État belge (Telf ta’ vantaġġi fiskali fl-Istat Membru ta’ residenza) (C‑241/20, EU:C:2021:605, punt 44).