62004CO0447_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-kawża C-447/04,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skond l-Artikolu 234 KE, imressqa mil-Landesgericht Innsbruck (l-Awstrija), permezz ta' deċiżjoni tat-30 ta' Settembru 2004, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis-27 ta' Ottubru 2004, fil-proċedura
Autohaus Ostermann GmbH
vs
VAV Versicherungs AG,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (it-Tieni Awla),
komposta minn C. W. A. Timmermans (Relatur), President ta' l-Awla, R. Schintgen,
R. Silva de Lapuerta,
G. Arestis u J. Klučka, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Léger,
Reġistratur: R. Grass,
wara li informat lill-qorti tar-rinviju li kienet ħa tagħti deċiżjoni permezz ta' digriet motivat skond it-tieni inċiż ta' l-Artikolu 104 (3) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha,
wara li l-partijiet interessati msemmija fl-Artikolu 23 ta' l-Istatut tal-Qorti kienu ġew mistiedna jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar dan is-suġġett,
wara li semgħet lill-Avukat Ġenerali,
tagħti l-preżenti
Digriet
Motivi tas-sentenza
1.
It-talba għal deċiżjoni preliminari tikkonċerna l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 4 (6) tad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2000/26/KE tas-16 ta' Mejju 2000, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta' l-Istati Membri rigward l-assigurazzjoni kontra r-responsabbiltà ċivili fir-rigward ta' l-użu ta' vetturi bil-mutur u li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 72/239/KEE u 88/357/KEE (Ir-raba' Direttiva dwar l-assigurazzjoni tal-vetturi) (ĠU L 181, p.65).
2.
Din it-talba kienet ippreżentata fil-kuntest ta' kawża bejn Autohaus Ostermann GmbH, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali (iktar 'il quddiem ir-"rikorrenti"), u VAV Versicherungs AG, il-konvenuta fil-kawża prinċipali (iktar 'il quddiem il-"konvenuta", dwar l-ispejjeż ta' proċedura biex jitħallas id-dannu kkawżat f'inċident tat-traffiku.
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
3.
Skond it-tmintax-il premessa tad-Direttiva 2000/26:+
"Minbarra li wieħed jassigura li impriża ta' assigurazzjoni jkollha rappreżentant fl-Istat fejn tgħix il-parti li ssofri danni, huwa xieraq li jkun iggarantit id-dritt speċifiku tal-parti danneġġjata li jkollha l-pretensjoni tagħha ttrattata minnufih; huwa għalhekk meħtieġ li jkun hemm inklużi fil-liġi nazzjonali pieni finanzjarji jew amministrattivi ekwivalenti xierqa u effettivi u sistematiċi bħal ma huma inġunzjonijiet flimkien ma' multi amministrattivi, rappurtar lill-awtoritajiet ta' sorveljanza fuq bażi regolari, kontrolli fuq il-post, il-pubblikazzjoni fil-ġurnal uffiċjali nazzjonali u fl-istampa, is-sospenzjoni ta' l-attivitajiet tal-kumpannija (il-projbizzjoni ta' konklużjoni ta' kuntratti ġodda għal perijodu speċifiku), ħatra ta' rappreżentant speċjali ta' l-awtoritajiet ta' sorveljanza responsabbli li jikkontrolla li dak in-negozju jkun immexxi skond il-liġijiet ta' l-assigurazzjoni, it-tneħħija ta' l-awtorizzazzjoni għal dan it-tip ta' negozju, sanzjonijiet li għandhom ikunu imposti fuq diretturi u impjegati tat-tmexxija fil-każ li l-impriża ta' assigurazzjoni jew ir-rappreżentant tagħha jonqsu milli jwettqu l-obbligu tagħhom li jagħmlu offerta ta' kumpens f'limitu ta' żmien raġonevoli; din m'għandhiex tippreġudika l-applikazzjoni ta' kull miżura oħra speċjalment taħt il-liġi ta' sorveljanza li tista' tkun meqjusa xierqa; madanakollu, hija kundizzjoni li r-responsabbiltà u l-ħsara u l-korriment involuti ma jkunux kontestati, sabiex l-impriża ta' assigurazzjoni tkun tista' tagħmel offerta rraġunata fil-limitu ta' żmien preskritt; l-offerta rraġunata għall-kumpens għandha tkun bil-miktub u jkun fiha l-bażi li fuqu ġew stmati r-responsabbiltà u l-ħsara."
4.
Fl-Artikolu 1, intitolat "Il-Qasam ta' l-Applikazzjoni", id-Direttiva 2000/26 tipprovdi:
"1. L-objettiv ta' din id-Direttiva huwa li jistabbilixxi dispożizzjonijiet speċjali applikabbli għal partijiet li jsofru danni intitolati għal kumpens fir-rigward ta' telf jew korriment li jirriżulta minn inċidenti li jseħħu fi Stat Membru minbarra dak l-Istat Membru tar-residenza tal-parti danneġġjata li jkunu ikkawżati mill-użu ta' vetturi assigurati u normalment ibbażati fi Stat Membru.
[…]
2. L-Artikoli 4 u 6 għandhom ikunu applikabbli biss fil-każ ta' inċidenti kkawżati mill-użu ta' vettura:
a)
assigurata permezz ta' stabbiliment fi Stat Membru minbarra l-Istat tar-residenza tal-parti danneġġjata, u
b)
normalment ibbażata fi Stat Membru apparti mill-Istat tar-residenza tal-parti danneġġjata.
[…]"
5.
Skond l-Artikolu 4 tad-Direttiva 2000/26, intitolat "Rappreżentanti għal pretensjonijiet" [rappreżentanti responsabbli mir-regolazzjoni tat-talbiet], huwa previst li:
"[…]
6.
L-Istati Membri għandhom joħolqu obbligu, sostenut b'pieni finanzjarji jew amministrattivi ekwivalenti, xierqa, effettivi u sistematiċi, sabiex, fi żmien tliet xhur mid-data ta' meta l-parti danneġġjata tkun ippreżentat il-pretensjoni tagħha għal indennizz jew direttament jew lill-impriża ta' assigurazzjoni tal-persuna li tkun ikkawżat l-inċident jew lir-rappreżentant tagħha tal-pretensjonijiet:
a)
l-impriża ta' assigurazzjoni tal-persuna li tkun ikkawżat l-inċident jew ir-rappreżentant tagħha tal-pretensjonijiet ikunu meħtieġa jagħmlu offerta raġjonevoli għal indennizz f'każijiet meta r-responsabbiltà ma tkunx ikkontestata u l-ħsarat ikunu ġew ikkwantifikati, jew
b)
l-impriża ta' assigurazzjoni li lilha tkun ġiet indirizzata l-pretensjoni għal indennizz jew ir-rappreżentant tagħha tal-pretensjonijiet ikunu meħtieġa jipprovdu tweġiba rraġunata għal punti magħmula fil-pretensjoni f'każijiet meta r-responsabbiltà tkun miċħuda jew ma tkunx ġiet iddeterminata b'mod ċar jew il-ħsarat ma jkunux ġew ikkwantifikati kompletament.
L-Istati Membri għandhom jadottaw dispożizzjonijiet biex jassiguraw li meta l-offerta ma tkunx saret fil-limitu ta' żmien ta' tliet xhur, għandu jkun pagabbli imgħax fuq l-ammont ta' indennizz offert mill-impriża ta' assigurazzjoni jew mogħti mill-qorti lill-parti danneġġjata.
[…]"
6.
L-Artikolu 10 tad-Direttiva 2000/26, intitolat "L-Implimentazzjoni", jippreċiża:
"4. L-Istati Membri jistgħu, skond it-Trattat, iżommu jew idaħħlu fis-seħħ id-dispożizzjonijiet li huma aktar favorevoli għal parti danneġġjata mid-dispożizzjonijiet meħtieġa biex ikunu konformi ma' din id-Direttiva."
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
7.
Il-liġi dwar l-assigurazzjoni ta' vetturi bil-mutur kontra r-responsabbiltà ċivili (Kraftfahrzeug-Haftpflichtversicherungsgesetz, BGBl., 651/1994, fil-verżjoni emendata u ppubblikata tagħha fil-BGBl. I, 11/2002), tad-19 ta' Awwissu 1994 (iktar 'il quddiem il-"KHVG"), tipprevedi fl-Artikolu 29a:
"(1)
L-assiguratur jew ir-rappreżentant tiegħu responsabbli mir-regolazzjoni tat-talbiet maħtur skond l-Artikolu 12a [tal-liġi dwar is-sorveljanza ta' l-assigurazzjonijiet (Versicherungsaufsichtsgesetz)], huwa marbut li, f'terminu ta' tliet xhur minn meta l-parti li soffriet dannu tressaq il-pretensjoni tagħha, jippreżenta lil din il-parti offerta għal kumpens sakemm din il-pretensjoni ma tkunx ikkuntestata la bħala prinċipju u lanqas fl-ammont tagħha.
(2)
Jekk l-assiguratur jew ir-rappreżentant tiegħu responsabbli mir-regolazzjoni tat-talbiet jikkontestaw l-obbligu li jħallsu kumpens jew jekk meta jintemm it-terminu stabbilit fil-paragrafu 1 ir-riċerki meħtieġa biex issir il-konstatazzjoni ta' l-obbligu li jitħallas kumpens ikunu għadhom ma tlestewx, huma għandhom jinfurmaw bil-miktub lill-persuna li soffriet id-dannu fit-terminu stabbilit fil-paragrafu 1.
[…]
(4)
Jekk l-assiguratur jew ir-rappreżentant tiegħu responsabbli mir-regolazzjoni tat-talbiet ma jirrispettax l-obbligi tiegħu taħt il-paragrafi 1 u 2, il-persuna li soffriet dannu hija intitolata għall-interessi legali dovuti li jibdew jiddekorru mhux aktar tard mit-tmiem tat-terminu stabbilit fil-paragrafu 1."
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
8.
Fit-3 ta' Frar 2004 seħħ inċident tat-traffiku fis-subborg ta' Innsbruck bejn żewġ vetturi bil-mutur irreġistrati fl-Awstrija. Is-sid ta' waħda mill-vetturi kellha l-vettura tagħha msewwija mir-rikorrenti, li kienet issurrogata fid-drittijiet tas-sid fir-rigward tal-konvenuta. Il-konvenuta hija intrapriża ta' assigurazzjoni li għandha l-uffiċċju prinċipali tagħha fi Vjenna.
9.
Permezz ta' ittra mibgħuta mir-rappreżentant tar-rikorrenti tad-19 ta' Frar 2004, il-konvenuta ntalbet tħallas diversi ammonti sat-2 ta' Marzu 2004, jiġifieri, 2_206.39 EUR bħala l-ispejjeż tat-tiswija, 156 EUR bħala spejjeż ta' l-esperti, 36 EUR bħala spejjeż relatati ma' l-inċident, kif ukoll l-ispejjeż tar-rappreżentant tar-rikorrenti.
10.
Minħabba li l-konvenuta ma ħadet l-ebda azzjoni fit-terminu mogħti lilha, il-Bezirksgericht Innsbruck, fid-19 ta' Marzu 2004 u fuq talba tar-rikorrenti, ħareġ inġunzjoni għall-ħlas tas-somma ta' 2_407.39 EUR, flimkien ma' interessi bir-rata ta' 5.5% li bdew jiddekorru mit-2 ta' Marzu 2004. Il-konvenuta ġiet innotifikata dwar l-inġunzjoni għall-ħlas fit-23 ta' Marzu 2004. Madankollu, xi ġranet qabel, hija kienet bdiet il-proċedura biex tittrasferixxi l-ammont prinċipali kollu fuq il-kont tar-rappreżentant tar-rikorrenti. Il-kont kien ikkreditat fl-24 ta' Marzu 2004.
11.
Minħabba li l-konvenuta kienet ħallset l-ammont prinċipali, it-talba quddiem il-Bezirksgericht Innsbruck kienet limitata għall-kwistjoni ta' l-ispejjeż tal-proċedura. Din il-qorti, permezz ta' deċiżjoni tat-18 ta' Ġunju 2004, ikkundannat lill-konvenuta tbati l-ispejjeż, li kienu jammontaw għal 531.01 EUR, minħabba li skond ġurisprudenza kostanti, l-assiguraturi għandhom, fejn tikkonċerna r-responsabbiltà ċivili, terminu raġonevoli ta' bejn 10 u 14-il ġurnata kalendarji
biex iħallsu pretensjoni. F'sitwazzjoni fejn il-każ ikun trattat b'mod normali, ir-rikorrenti tista' tassumi li l-pretensjoni ħa tkun sodisfatta f'dan it-terminu min-naħa ta' l-intrapriża ta' l-assigurazzjoni. Il-qorti ċaħdet l-eċċezzjoni mressqa mill-konvenuta li, taħt l-Artikolu 29a (1) tal-KHVG, hija kellha terminu ta' tliet xhur biex tħallas il-pretensjoni.
12.
Il-konvenuta ressqet rikors quddiem il-Landesgericht Innsbruck fejn talbet li d-deċiżjoni tal-Bezirksgericht Innsbruck tkun emendata b'tali mod li r-rikorrenti tkun ikkundannata tħallas parti mill-ispejjeż, jiġifieri 404.02 EUR. Alternattivament, hija talbet l-annullament ta' l-imsemmija d-deċiżjoni.
13.
Il-qorti tar-rinviju tispjega li l-Artikolu 41 u l-Artikoli sussegwenti tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili (Zivilprozessordnung, iktar 'il quddiem iz-"ZPO") essenzjalment jistabbilixxu l-prinċipju li min jirbaħ il-kawża jitħallas l-ispejjeż bil-parti li titlef ikollha tħallas lill-parti li tkun rebħet l-ispejjeż tal-kawża. Madankollu, skond l-Artikolu 45 taz-ZPO, min jagħmel it-talba, anki jekk it-talba tkun milqugħa, għandu jassumi l-ispejjeż tal-konvenut jekk dan ta' l-aħħar, bl-imġiba tiegħu, ma pprovokax ir-rikors u kien irrikonoxxa mill-ewwel il-pretensjonijiet tat-talba.
14.
Skond il-qorti tar-rinviju, jekk it-teżi tal-konvenuta li l-assiguratur, taħt l-Artikolu 4 (6) tad-Direttiva 2000/26, igawdi fi kwalunkwe każ terminu ta' tliet xhur, hija korretta, ir-rikorrenti jkollha, taħt l-Artikolu 45 taz-ZPO, tħallas l-ispejjeż. Min-naħa l-oħra, jekk tkun milqugħa l-analiżi tar-rikorrenti li d-dispożizzjoni msemmija ta' din id-Direttiva għandha tkun interpretata fis-sens li l-persuna leża tista' titlob li titħallas għad-dannu aktar kmieni u tista' tistabbilixxi terminu raġonevoli iqsar minn dan it-terminu ta' tliet xhur biex l-intrapriża assigurattriċi tħallasha, ikun hemm lok li l-konvenuta titqies bħala l-parti li pprovokat ir-rikors u li għalhekk ikollha tħallas l-ispejjeż.
15.
Huwa f'dawn iċ-ċirkustanzi li l-Landesgericht Innsbruck iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel is-segwenti domanda għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:
"Għandu l-Artikolu 4 (6) tad-Direttiva 2000/26 […] jiġi interpretat fis-sens li intrapriża ta' l-assigurazzjoni mitluba tħallas kumpens għandha dejjem terminu ta' tliet xhur biex twieġeb din it-talba anki f'każ li ma jippreżenta l-ebda diffikultà ta' fatt jew ta' dritt, jew għandu jkun interpretat sempliċement bħala dispożizzjoni dwar il-ħlas li ma teskludix li jitressaq rikors kontra l-intrapriża ta' l-assigurazzjoni qabel jgħaddu dawn it-tliet xhur iżda wara li jkun iffissat terminu 'raġonevoli' sabiex tħallas il-kumpens li jkun iqsar mit-terminu ta' tliet xhur?"
Fuq id-domanda preliminari
16.
Minħabba li t-tweġiba għad-domanda magħmula ma tħalli lok għal ebda dubju raġonevoli, il-Qorti tal-Ġustizzja, skond it-tieni parti ta' l-Artikolu 104 (3) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, informat lill-qorti tar-rinviju li kienet ħa tagħti deċiżjoni peremzz ta' digriet motivat u stiednet lill-partijiet interessati msemmija fl-Artikolu 23 ta' l-Istatut tal-Qorti biex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar dan is-suġġett.
17.
Il-partijiet interessati ma ressqu l-ebda osservazzjoni.
18.
Preliminarjament, il-gvern Awstrijak jistaqsi jekk il-Qorti tal-Ġustizzja hijiex kompetenti biex twieġeb għad-domanda magħmula. Fil-fatt, id-Direttiva 2000/26, skond l-Artikolu 1 (1) tagħha stess, tapplika għal dannu ikkawżat minn inċidenti li jseħħu fi Stat Membru differenti minn dak fejn il-persuna leża jkollha r-residenza tagħha. Issa, il-fatti fil-kawża prinċipali jikkonċernaw biss l-Awstrija.
19.
F'dan ir-rigward għandu jiġi rrilevat li, kif jirriżulta wkoll mid-deċiżjoni tar-rinviju, meta ittraspona d-Direttiva 2000/26 fid-dritt nazzjonali, il-leġiżlatur Awstrijak iddeċieda li jittratta bl-istess mod is-sitwazzjonijiet ta' natura nazzjonali biss u dawk li jaqgħu taħt id-Direttiva.
20.
Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat diversi drabi li hija kompetenti biex tagħti deċiżjonijiet preliminari dwar dispożizzjonijiet Komunitarji f'sitwazzjonijiet fejn, minkejja li l-fatti fil-kawża prinċipali ma jaqgħux fl-ambitu ta' l-applikazzjoni tad-dritt Komunitarju, id-dritt nazzjonali għamel dawn id-dispożizzjonijiet applikabbli għal dawn il-fatti (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tas-17 ta' Marzu 2005, Feron, C-170/03, Ġabra p. I-2299, punt 11 u l-ġurisprudenza ċċitata).
21.
Għaldaqstant, hemm lok li tingħata tweġiba għad-domanda magħmula.
22.
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda, fis-sustanza, tistaqsi jekk l-Artikolu 4 (6) tad-Direttiva 2000/26 għandux ikun interpretat fis-sens li jipprekludi li regola ta' dritt nazzjonali tippermetti lill-parti leża tressaq rikors kontra l-intrapriża ta' l-assigurazzjoni wara li tiffissa terminu raġonevoli għal ħlas iqsar mit-terminu ta' tliet xhur previst f'din id-dispożizzjoni.
23.
Skond il-konvenuta, it-tweġiba għad-domanda mressqa għandha tkun fl-affermattiv filwaqt li r-rikorrenti, il-gvern Awstrijak, il-gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej isostnu l-kuntrarju.
24.
F'dan ir-rigward, għandu jiġi kkunstatat li l-għan ta' l-Artikolu 4 (6) tad-Direttiva 2000/26 mhux, kif issostni l-konvenuta, li jagħti lill-assiguratur il-benefiċċju ta' terminu raġonevoli biex iħallas il-pretensjoni iżda, kif jirriżulta mit-tmintax-il premessa ta' l-istess Direttiva, li tiggarantixxi d-dritt speċifiku tal-persuna leża li tikseb il-ħlas tal-pretensjoni tagħha fl-inqas żmien possibbli.
25.
Dan l-għan huwa identiku għal dak tal-protezzjoni tal-vittmi li fuqu huma bbażati d-Direttivi li d-Direttiva 2000/26, kif jirriżulta mit-tmien premessa tagħha, hija intiża li tikkompleta, jiġifieri, id-Direttiva tal-Kunsill 72/166/KEE ta' l-24 ta' April 1972 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma' assigurazzjoni kontra r-responsabbilità ċivili fir-rigward ta' l-użu ta’ vetturi bil-mutur u l-infurzar ta’ l-obbligu ta' assigurazzjoni kontra din ir-responsabbilità (ĠU L 103, p.1), it-tieni Direttiva tal-Kunsill 84/5/KEE tat-30 ta' Diċembru 1983 (ĠU 1984, L 8, p. 17) u t-tielet Direttiva tal-Kunsill 90/232/KEE ta' l-14 ta' Mejju 1990 (ĠU L 129, p.33), li jikkonċernaw, kemm waħda u kemm l-oħra, l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma’ assigurazzjoni kontra r-responsabbiltà ċivili fir-rigward ta’ l-użu ta’ vetturi bil-mutur (ara, f'dan is-sens, is-sentenzi tat-28 ta' Marzu 1996, Ruiz Bernáldez, C-129/94, Ġabra p. I-1829, punt 18, u tat-30 ta' Ġunju 2005, Candolin et, C-537/03, għadha mhix ippubblikata fil-Ġabra, punt 18).
26.
Issa, ikun kuntrarju għal dan il-għan li tkun protetta l-parti leża jekk it-terminu ta' tliet xhur, previst fl-Artikolu 4 (6) tad-Direttiva 2000/26, ikun interpretat fis-sens li ma teżisti l-ebda possibbiltà li din il-parti, f'sitwazzjoni li ma tippreżenta l-ebda diffikultà ta' fatt jew ta' dritt, tikseb il-ħlas tal-pretensjoni tagħha mingħand l-assiguratur qabel ma jintemm dan it-terminu.
27.
Barra minn hekk, jekk l-Artikolu 4 (6) tad-Direttiva 2000/26 ikun interpretat fis-sens li jipprekludi li regola tad-dritt nazzjonali tippermetti lill-parti leża titlob il-ħlas f'terminu raġonevoli iqsar mill-imsemmi terminu ta' tliet xhur, din l-interpretazzjoni tmur kontra l-Artikolu 10 (4) ta' l-istess Direttiva li tipprovdi li l-Istati Membri jistgħu, skond it-Trattat KE, iżommu fis-seħħ jew jadottaw dispożizzjonijiet aktar favorevoli għall-persuna leża minn dawk meħtieġa biex jikkonformaw mad-Direttiva 2000/26.
28.
Taħt dawn il-kundizzjonijiet, it-tweġiba għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 4 (6) tad-Direttiva 2000/26 għandu jkun interpretat fis-sens li ma jipprekludix li regola tad-dritt nazzjonali tippermetti lill-parti leża tressaq rikors kontra l-intrapriża ta' l-assigurazzjoni wara li tiffissa terminu raġonevoli għal ħlas iqsar mit-terminu ta' tliet xhur previst f'din id-dispożizzjoni.
Fuq l-ispejjeż
29.
Peress li l-proċedimenti għandhom, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (it-Tieni Awla) taqta' u tiddeċiedi:
L-Artikolu 4 (6) tad-Direttiva tad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2000/26/KE tas-16 ta' Mejju 2000, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta' l-Istati Membri rigward l-assigurazzjoni kontra r-responsabbiltà ċivili fir-rigward ta' l-użu ta' vetturi bil-mutur u li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 72/239/KEE u 88/357/KEE (Ir-raba' Direttiva dwar l-assigurazzjoni tal-vetturi) (ĠU L 181, p.65), għandu jkun interpretat fis-sens li ma jipprekludix li regola tad-dritt nazzjonali tippermetti lill-parti leża tressaq rikors kontra l-intrapriża ta' l-assigurazzjoni wara li tiffissa terminu raġonevoli għal ħlas iqsar mit-terminu ta' tliet xhur previst f'din id-dispożizzjoni.