61988CJ0204_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-204/88,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Tribunal de police της Rethel (Ardennes, Γαλλία) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Εισαγγελικής Αρχής
και
Jean-Jacques Paris,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία του άρθρου 15 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2772/75 του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1975, περί ορισμένων προδιαγραφών εμπορίας που εφαρμόζονται στα αυγά (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/014, σ. 53),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
συγκείμενο από τους Sir Gordon Slynn, πρόεδρο τμήματος, R. Joliet και G. C. Rodriguez Iglesias, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: G. Tesauro
γραμματέας: B. Pastor, υπάλληλος διοικήσεως
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
- ο Jean-Jacques Paris, εκπροσωπούμενος από τον δικηγόρο Παρισίων Luc Bihl,
- η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, εκπροσωπούμενη από την J. A. Gensmantel του Treasury Solicitor' s Department,
- η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Patrick Hetsch, μέλος της νομικής της υπηρεσίας,
έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 14ης Ιουνίου 1989,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 26ης Σεπτεμβρίου 1989,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με απόφαση της 10ης Μαΐου 1988, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 27 Ιουλίου 1988, το Tribunal de police της Rethel (Ardennes, Γαλλία) υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 15 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2772/75 του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1975, περί ορισμένων προδιαγραφών εμπορίας που εφαρμόζονται στα αυγά (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/014, σ. 53).
2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας κατά του Jean-Jacques Paris, ο οποίος διώκεται επειδή έθεσε προς πώληση φρέσκα αυγά επί των οποίων είχε αναγραφεί η ημερομηνία ωοτοκίας, κατά παράβαση των άρθρων 11 και 15 του προαναφερθέντος κανονισμού 2772/75 του Συμβουλίου (στο εξής: επίδικος κανονισμός).
3 Ο κανονισμός αυτός, ο οποίος θεσπίστηκε βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) 2771/75 του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1975, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των αυγών (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/014, σ. 46), προβλέπει τις προδιαγραφές εμπορίας που κρίνονται αναγκαίες για τη βελτίωση της ποιότητας και τη διευκόλυνση της διαθέσεως των αυγών, προς το συμφέρον των παραγωγών, των εμπόρων και των καταναλωτών. Οι προδιαγραφές αυτές περιλαμβάνουν, ιδίως, τα κριτήρια κατατάξεως των αυγών (άρθρα 1 έως 13), τις κοινές διατάξεις περί συσκευασίας (άρθρα 16 έως 22), καθώς και τις διατάξεις περί πραγματοποιουμένων ελέγχων (άρθρα 26 έως 28) και επιβαλλομένων κυρώσεων (άρθρο 29).
4 Το άρθρο 2, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού προβλέπει ότι τα αυγά που διατίθενται στο εμπόριο εντός της Κοινότητας πρέπει, όταν αποτελούν αντικείμενο επαγγελματικής απασχολήσεως ή εμπορίας, να πληρούν τις διατάξεις του κανονισμού. Κατά το άρθρο 15, "τα αυγά δεν επιτρέπεται να φέρουν οποιαδήποτε άλλη ένδειξη εκτός των προβλεπομένων από τον παρόντα κανονισμό". Τα διακριτικά σήματα που επιτρέπεται να τίθενται επί των αυγών αναφέρονται στο άρθρο 11, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1831/84 του Συμβουλίου, της 19ης Ιουνίου 1984 (ΕΕ L 172, σ. 2) και δεν περιλαμβάνουν την ημερομηνία ωοτοκίας επιτρέπεται, αντιθέτως, να αναφέρεται η περίοδος ή η ημερομηνία συσκευασίας.
5 Χωρίς να αμφισβητήσει τις πράξεις που του αποδίδονται, ο Paris διατύπωσε αμφιβολίες ως προς το κύρος του άρθρου 15 του προαναφερθέντος κανονισμού 2772/75, υποστηρίζοντας ότι αντιβαίνει προς το θεμελιώδες δικαίωμα των καταναλωτών για ενημέρωση και προς τη Συνθήκη της Ρώμης.
6 Κρίνοντας ότι από τότε που θεσπίστηκε ο κανονισμός, το 1975, αναπτύχθηκαν αξιόπιστες τεχνικές μέθοδοι για την αναγραφή της ημερομηνίας ωοτοκίας, καθώς και ότι το άρθρο 15 του εν λόγω κανονισμού αντιφάσκει ενδεχομένως προς τη Συνθήκη της Ρώμης και, ιδίως, προς το άρθρο 86 αυτής, το tribunal de police της Rethel αποφάσισε να υποβάλει στο Δικαστήριο προδικαστικό ερώτημα "ως προς την ερμηνεία του άρθρου 15 του κανονισμού της 29ης Οκτωβρίου 1975, σε σχέση προς τη Συνθήκη της Ρώμης".
7 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της κύριας δίκης, η εξέλιξη της διαδικασίας, καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
8 'Οπως προκύπτει από τη δικογραφία, μολονότι το ερώτημα που υποβλήθηκε αναφέρεται τυπικώς μόνο στην ερμηνεία του άρθρου 15 του επιδίκου κανονισμού, ωστόσο το παραπέμπον δικαστήριο έχει κυρίως αμφιβολίες ως προς το κύρος της διατάξεως αυτής σε σχέση, ιδίως, με το άρθρο 86 της Συνθήκης. Πρέπει, εξάλλου, να τονισθεί ότι το άρθρο 15 δεν αφήνει καμία αμφιβολία ως προς την απαγόρευση που ισχύει για τους επιχειρηματίες να θέτουν την ημερομηνία ωοτοκίας επί των αυγών που διαθέτουν στο εμπόριο εξάλλου, κατά της ερμηνείας αυτής δεν διατυπώθηκαν αντιρρήσεις ούτε στις γραπτές παρατηρήσεις ούτε κατά τη διάρκεια της προφορικής διαδικασίας. Κατά συνέπεια, μπορεί να θεωρηθεί ότι το ερώτημα που υποβλήθηκε στο Δικαστήριο αφορά κυρίως το κύρος του άρθρου 15.
9 Κατά τον κατηγορούμενο της κύριας δίκης, το άρθρο 15, απαγορεύοντας την αναγραφή της ημερομηνίας ωοτοκίας, θίγει το δικαίωμα των καταναλωτών για ακριβή και μη παραπλανητική ενημέρωση ως προς τη φρεσκότητα και την ποιότητα των αυγών.
10 Πρέπει, σχετικώς, να τονισθεί ότι η ενημέρωση του καταναλωτή συνιστά έναν από τους σκοπούς που επιδιώκει ο επίδικος κανονισμός. Πράγματι, σύμφωνα με τη δωδέκατη αιτιολογική του σκέψη "ο καταναλωτής πρέπει να έχει τη δυνατότητα να διακρίνει τα αυγά των διαφόρων κατηγοριών ποιότητας και βάρους ... η απαίτηση αυτή μπορεί να ικανοποιηθεί με τη σήμανση των αυγών και των συσκευασιών".
11 'Οπως ορθώς υπογράμμισαν το Συμβούλιο και η Επιτροπή εκείνο που έχει σημασία είναι η ενημέρωση που παρέχεται στον καταναλωτή να είναι αξιόπιστη και, κατά συνέπεια, δυνάμενη εύκολα να ελεγχθεί από τις εθνικές αρχές. Κατά την Επιτροπή, οι έλεγχοι σε επίπεδο παραγωγού, απαραίτητοι για τη διασφάλιση της ακρίβειας της ημερομηνίας ωοτοκίας, είναι αδύνατον να πραγματοποιηθούν λόγω της διασποράς των παραγωγών. Γι' αυτό τον λόγο τόσον η Επιτροπή όσο και οι εμπειρογνώμονες που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου, θεωρούν ότι μόνο το παρόν σύστημα που στηρίζεται στους ελέγχους που πραγματοποιούνται κυρίως στα κέντρα συσκευασίας, που είναι λιγότερα σε αριθμό και λιγότερο διεσπαρμένα από τις εκμεταλλεύσεις των παραγωγών, επιτρέπει να διασφαλισθεί με βεβαιότητα η ακρίβεια των πληροφοριακών στοιχείων που παρέχονται στον καταναλωτή, όπως η ημερομηνία συσκευασίας.
12 Χωρίς να αμφισβητεί την ύπαρξη μιας αξιόπιστης τεχνολογίας για την αναγραφή της ημερομηνίας ωοτοκίας, όπως αναφέρει το εθνικό δικαστήριο, η Επιτροπή τονίζει, ωστόσο, ότι η τεχνολογία αυτή είναι, στην πράξη, προσιτή μόνο στους μεγαλύτερους παραγωγούς που έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν τις απαραίτητες για τον σκοπό αυτό επενδύσεις. Αντιθέτως, το άρθρο 15 του κανονισμού προβλέπει μια αξιόπιστη επισήμανση η οποία, παράλληλα, είναι προσιτή σε κάθε παραγωγό. Αποτελεί, κατά συνέπεια, τον μόνο τρόπο που μπορεί να διασφαλίσει στους παραγωγούς της Κοινότητας ισοδύναμες προϋποθέσεις διαθέσεως των προϊόντων τους και αποτρέπει τροποποίηση των όρων του εμπορίου εντός της Κοινότητας, κατά τη δέκατη πέμπτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 2772/75.
13 'Οπως συχνά έχει υπογραμμίσει το Δικαστήριο, όταν πρόκειται να εκτιμηθεί μία περίπλοκη οικονομική κατάσταση, τα κοινοτικά όργανα διαθέτουν ευρεία εξουσία εκτιμήσεως. Κατά τον έλεγχο της νομιμότητας ασκήσεως μιας τέτοιας εξουσίας, η δικαστική αρχή πρέπει να εξετάζει μόνον αν η άσκηση αυτής της εξουσίας δεν βαρύνεται με πρόδηλη πλάνη ή κατάχρηση εξουσίας, ή αν η εν λόγω αρχή δεν υπερέβη προφανώς τα όρια της διακριτικής της εξουσίας.
14 Λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης συγκερασμού των συμφερόντων τόσο των παραγωγών όσο και των καταναλωτών, καθώς και των συχνά συγκρουομένων συμφερόντων των διαφόρων κατηγοριών παραγωγών, δεν προκύπτει ότι κατά τη συνολική εκτίμηση της καταστάσεως και της φύσεως των μέτρων που επιβάλλονται, τα κοινοτικά όργανα υπέπεσαν σε πρόδηλη πλάνη ή ότι υπερέβησαν, κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο, τα γενικά όρια της διακριτικής τους εξουσίας.
15 Ο κατηγορούμενος της κύριας δίκης υποστηρίζει, επίσης, ότι το άρθρο 15 συνιστά καταχρηστική πρακτική, την οποία καταδικάζει το άρθρο 86 της Συνθήκης, καθόσον περιορίζει την τεχνική εξέλιξη, προς ζημία των καταναλωτών. Πρέπει, σχετικώς, να παρατηρηθεί ότι το άρθρο 86 αναφέρεται σε ενέργειες επιχειρήσεων που κατέχουν δεσπόζουσα θέση στην αγορά και, συνεπώς, δεν έχει εφαρμογή σε περίπτωση νομοθετικής διατάξεως του Συμβουλίου. Ωστόσο, το άρθρο 40, παράγραφος 3, εδάφιο 2, της Συνθήκης, το οποίο απαγορεύει κάθε διάκριση μεταξύ παραγωγών ή καταναλωτών της Κοινότητας, έχει ως σκοπό να διασφαλίσει ίσους όρους ανταγωνισμού για όλους τους ενδιαφερομένους επιχειρηματίες. Πρέπει να παρατηρηθεί, ότι θεσπίζοντας κοινούς κανόνες για την εμπορία των αυγών εντός της Κοινότητας, ο επίδικος κανονισμός δεν παραβίασε αυτή την αρχή.
16 Πρέπει, κατά συνέπεια, να δοθεί ως απάντηση στο εθνικό δικαστήριο ότι από την εξέταση του προδικαστικού ερωτήματος δεν προέκυψε κανένα στοιχείο ικανό να επηρεάσει το κύρος του άρθρου 15 του κανονισμού 2772/75 του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1975, περί ορισμένων προδιαγραφών εμπορίας που εφαρμόζονται στα αυγά, το οποίο απαγορεύει την αναγραφή επί των αυγών ημερομηνιών διαφορετικών από εκείνες που προβλέπει ο κανονισμός, όπως η ημερομηνία ωοτοκίας.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
17 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει, ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης, τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε το Tribunal de police της Rethel, αποφαίνεται:
Από την εξέταση του προδικαστικού ερωτήματος δεν προέκυψε κανένα στοιχείο ικανό να επηρεάσει το κύρος του άρθρου 15 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2772/75 του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1975, περί ορισμένων προδιαγραφών εμπορίας που εφαρμόζονται στα αυγά, το οποίο απαγορεύει την αναγραφή επί των αυγών ημερομηνιών διαφορετικών από εκείνες που προβλέπει ο κανονισμός, όπως η ημερομηνία ωοτοκίας.