61992CC0036_EL
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
++++
Κύριε Πρόεδρε,
Κύριοι δικαστές,
1. H παρούσα υπόθεση έχει ως αντικείμενο αίτηση αναιρέσεως Ολλανδού παραγωγού ηλεκτρικής ενεργείας κατ' αποφάσεως του Πρωτοδικείου η οποία απέρριψε την εκ μέρους του ασκηθείσα προσφυγή ακυρώσεως αποφάσεως της Επιτροπής με την οποία εζητείτο από τον αναιρεσείοντα να κοινοποιήσει ορισμένα έγγραφα στην Επιτροπή. Η υπόθεση θέτει ένα σημαντικό ζήτημα. Το ζήτημα αφ' εαυτού είναι απλό, περιεπλάκη όμως πάρα πολύ κατά την εξέλιξη της διαδικασίας.
Το ιστορικό της υποθέσεως
2. Αναιρεσείουσα είναι η NV Samenwerkende Elektriciteits-produktiebedrijven (στο εξής: SEP). 'Οπως συνάγεται από την επωνυμία της, η SEP έχει τη μορφή naamloze vennootschap (δημόσια ανώνυμη εταιρία η οποία διέπεται από το ολλανδικό δίκαιο). Σύμφωνα με την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, η SEP περιλαμβάνει τις τέσσερις επιχειρήσεις δημοσίας ωφελείας οι οποίες παράγουν ηλεκτρική ενέργεια στις Κάτω Χώρες. Οι διάδικοι διαφωνούν ως προς το αν η SEP είναι ιδιωτική ή κρατική επιχείρηση η επιχειρηματολογία όμως βασίστηκε, εν μέρει, στον ιδιωτικό της χαρακτήρα. Δεν αμφισβητείται ότι η SEP έχει από τον νόμο την υποχρέωση να παράγει ηλεκτρική ενέργεια στη χαμηλότερη δυνατή τιμή για τον καταναλωτή, εξασφαλίζοντας παράλληλα τον εφοδιασμό σε ηλεκτρική ενέργεια.
3. Στις Κάτω Χώρες το 50 % της ηλεκτρικής ενεργείας παράγεται από φυσικό αέριο. Ο κυριότερος προμηθευτής φυσικού αερίου της SEP είναι η NV Nederlandse Gasunie (στο εξής: Gasunie), η οποία κατέχει ένα de facto μονοπώλιο προμηθείας φυσικού αερίου στις Κάτω Χώρες. Φαίνεται ότι το σύνολο του φυσικού αερίου που παράγεται σε ολλανδικό έδαφος πρέπει να προσφέρεται προς πώληση στην Gasunie. H Gasunie είναι μικτή εταιρία, υπό την έννοια ότι το 50 % των μετοχών της κατέχει το ολλανδικό δημόσιο και το υπόλοιπο 50 % οι εταιρίες πετρελαιοειδών Shell και Esso. Οι κυριότερες αποφάσεις ως προς την εμπορική πολιτική της Gasunie υπόκεινται στην έγκριση του Ολλανδού Υπουργού Οικονομικών Υποθέσεων.
4. Στις 16 Ιουνίου 1989 η SEP υπέγραψε σύμβαση προμηθείας αερίου με τη νορβηγική επιχείρηση Statoil. Αναφερόμενος στη σύμβαση θα χρησιμοποιώ τον όρο σύμβαση Statoil. H Statoil ουδέποτε προηγουμένως είχε αποκτήσει πρόσβαση στην ολλανδική αγορά αερίου και η SEP ουδέποτε προηγουμένως είχε συνάψει τέτοια σύμβαση με άλλη εταιρία εκτός της Gasunie, η οποία εξακολουθεί ωστόσο να παραμένει ο κυριότερος προμηθευτής αερίου της SEP.
5. H σύναψη της συμβάσεως Statoil υποχρέωσε την Gasunie να διαπραγματευθεί έναν κώδικα συνεργασίας με τη SEP. Οι διαπραγματεύσεις άρχισαν κατά τη διάρκεια του δευτέρου τριμήνου του 1989 και ο κώδικας στην τελική του μορφή υπογράφηκε στις 9 Απριλίου 1990. Στο τέλος του έτους 1989 η Επιτροπή έλαβε γνώση της συμβάσεως Statoil και των διαπραγματεύσεων μεταξύ SEP και Gasunie. H Επιτροπή πραγματοποίησε έρευνα προκειμένου να εξακριβώσει αν οι συμφωνίες μεταξύ SEP και Gasunie συμβιβάζονταν με τους κανόνες ανταγωνισμού της Συνθήκης ΕΟΚ.
6. Στις 6 Μαρτίου 1990 η Επιτροπή ζήτησε από τη SEP να της κοινοποιήσει ορισμένα έγγραφα, συμπεριλαμβανομένων του κώδικα συνεργασίας και της συμβάσεως Statoil. Την αίτηση απηύθυνε βάσει του άρθρου 11, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 17 του Συμβουλίου (1), το οποίο παρέχει στην Επιτροπή την εξουσία να συγκεντρώνει "όλες τις απαραίτητες πληροφορίες από τις κυβερνήσεις και τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, καθώς και από τις επιχειρήσεις και τις ενώσεις επιχειρήσεων". Ανταποκρινόμενη στην αίτηση αυτή, η SEP κοινοποίησε στην Επιτροπή, στις 9 Απριλίου 1990, τον κώδικα συνεργασίας όπως συνήφθη οριστικώς μεταξύ αυτής και της Gasunie, καθώς και προσχέδιο του ιδίου κώδικα, αρνήθηκε όμως να κοινοποιήσει τη σύμβαση Statoil. Η SEP ισχυρίστηκε ότι η σύμβαση δεν είχε καμία σχέση με τον κώδικα συνεργασίας, δεν επικαλέστηκε όμως στο στάδιο αυτό τον εμπιστευτικό χαρακτήρα της συμβάσεως.
7. Κατόπιν περαιτέρω ανταλλαγής εγγράφων μεταξύ της SEP και της Επιτροπής, η Επιτροπή εξέδωσε στις 2 Αυγούστου 1990 την προσβαλλομένη απόφαση δυνάμει του άρθρου 11, παράγραφος 5, του κανονισμού 17. Η απόφαση επέβαλε στη SEP την υποχρέωση να κοινοποιήσει στην Επιτροπή, εντός προθεσμίας 10 ημερών, τη σύμβαση Statoil και τη σχετική αλληλογραφία. Με έγγραφο της 16ης Αυγούστου 1990 η SEP επέμεινε στην άρνησή της να κοινοποιήσει τη σύμβαση Statoil, επικαλούμενη για πρώτη φορά τον εμπιστευτικό χαρακτήρα της συμβάσεως. Η SEP προσφέρθηκε επίσης να εξηγήσει τη στάση της σε προσωπική συνάντηση με τον γενικό διευθυντή ανταγωνισμού της Επιτροπής. Με έγγραφο της 30ής Αυγούστου 1990 η Επιτροπή απέρριψε την πρόταση αυτή και ισχυρίστηκε ότι ο εμπιστευτικός χαρακτήρας της συμβάσεως Statoil δεν δικαιολογεί την άρνηση της SEP να την κοινοποιήσει στην Επιτροπή, η οποία δεσμεύεται από το επαγγελματικό απόρρητο δυνάμει του άρθρου 20 του κανονισμού 17. Οι παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 20 έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διαφορά αυτή και είναι σκόπιμο να παρατεθούν αυτούσιες στο σημείο αυτό. Οι διατάξεις αυτές ορίζουν τα εξής:
"1. Οι πληροφορίες, οι οποίες συνελέγησαν κατ' εφαρμογή των άρθρων 11, 12, 13 και 14 μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο για τον σκοπό, για τον οποίο ζητήθηκαν.
2. Υπό την επιφύλαξη των άρθρων 19 και 21, η Επιτροπή και οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών καθώς και οι υπάλληλοί τους και τα άλλα όργανα υποχρεούνται να μην κάνουν χρήση των πληροφοριών, τις οποίες συνέλεξαν κατ' εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και οι οποίες, λόγω της φύσεώς τους, καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο."
8. Με έγγραφο της 12ης Σεπτεμβρίου 1990 η SEP διευκρίνισε ότι επεκαλείτο τον εμπιστευτικό χαρακτήρα διότι ανησυχούσε μήπως οι όροι της συμβάσεως Statoil περιέλθουν σε γνώση της Ολλανδικής Κυβερνήσεως, η οποία είναι ο κυριότερος μέτοχος της Gasunie. Τούτο όμως ήταν πιθανόν να συμβεί εάν η σύμβαση εκοινοποιείτο στην Επιτροπή εφόσον η Επιτροπή όφειλε να διαβιβάσει αντίγραφο της συμβάσεως στις αρμόδιες για τον ανταγωνισμό ολλανδικές αρχές σύμφωνα με το άρθρο 10, παράγραφος 1, του κανονισμού 17, το οποίο ορίζει ότι η Επιτροπή "διαβιβάζει στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών αντίγραφο των (...) τα σπουδαιότερα έγγραφα, τα οποία της απευθύνονται για την διαπίστωση παραβάσεων των διατάξεων του άρθρου 85 ή του άρθρου 86 της Συνθήκης". Με το ίδιο έγγραφο η SΕΡ πρότεινε να γνωστοποιήσει στην Επιτροπή τη σύμβαση Statoil, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει αντίγραφό της η Επιτροπή θα μπορούσε τότε να εξακριβώσει ότι δεν είναι απαραίτητο να εξετάσει τη σύμβαση Statoil προκειμένου να εκτιμήσει τον κώδικα συνεργασίας που συνήφθη μεταξύ SEP και Gasunie.
9. Με έγγραφο της 24ης Σεπτεμβρίου 1990, η Επιτροπή απέρριψε την πρόταση αυτή με το αιτιολογικό ότι δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις του άρθρου 11 του κανονισμού 17. Η Επιτροπή τόνισε επίσης με το έγγραφο αυτό ότι το άρθρο 10 του ιδίου κανονισμού της παρέχει επαρκές περιθώριο εκτιμήσεως ως προς τη διαβίβαση εγγράφων στα κράτη μέλη και ότι δεν είχε κανένα λόγο να τους κοινοποιήσει τη σύμβαση Statoil εάν, όπως υποστήριζε η SEP, η σύμβαση αυτή δεν μπορούσε να επηρεαστεί από τον κώδικα συνεργασίας.
Πρόταση
74. Κατά συνέπεια, προτείνω στο Δικαστήριο:
1. να αναιρέσει την απόφαση του Πρωτοδικείου της 12ης Δεκεμβρίου 1991 στην υπόθεση Τ-39/90
2. να αναπέμψει την υπόθεση στο Πρωτοδικείο
3. να επιφυλαχθεί ως προς τα δικαστικά έξοδα.
(*) Γλώσσα του πρωτοτύπου: η αγγλική.
(1) - EE ειδ. έκδ. 08/001, σ. 25.