62012CC0198
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
JÄÄSKINEN
ippreżentati fl-14 ta’ Novembru 2013 (
1
)
Kawża C‑198/12
Il-Kummissjoni Ewropea
vs
Ir-Repubblika tal-Bulgarija
“Nuqqas ta’ Stat Membru li jwettaq obbligi — Suq intern tal-enerġija — Traspost tal-gass — Operatur tas-Sistema ta’ Trażmissjoni (OST) — Obbligu li tiġi żgurata kapaċità massima — Trażmissjoni virtwali ta’ gass fis-sens oppost (backhaul) — Artikoli 14(1) u 16(1) u (2)(b) tar-Regolament Nru 715/2009 — Ammissibbiltà”
I – Introduzzjoni
1.
F’każijiet fejn huwa teknikament impossibbli li gass jiġi ttrasportat fiżikament fiż-żewġ direzzjonijiet ta’ netwerk, xorta jista’ jkun possibbli li Operatur ta’ Sistema ta’ Trażmissjoni ta’ netwerk tal-gass (iktar ’il quddiem “OST”) joffri kapaċità bħala “fluss fis-sens oppost” jew “backhaul” fid-direzzjoni l-oħra fuq bażi virtwali. Meta jiġri dan, il-gass ma jkunx attwalment miexi fid-direzzjoni opposta, iżda l-fluss tal-gass meħtieġ fid-direzzjoni opposta jitnaqqas mill-fluss tal-gas fid-direzzjoni prinċipali. Dan huwa magħruf bħala “netting”.
2.
L-Artikolu 14(1) tar-Regolament (KE) Nru 715/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-13 ta’ Lulju 2009, dwar il-kundizzjonijiet għall-aċċess għan-netwerks ta’ trażmissjoni tal-gass naturali u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1775/2005 (
2
), jobbliga lill-OST joffru servizzi fuq bażi nondiskriminatorja lill-utenti kollha tan-netwerk, u jipprovdu servizzi ta’ aċċess għal partijiet terzi li jkunu kemm sodi kif ukoll li jistgħu jiġu interrotti.
3.
L-Artikolu 16(1) tar-Regolament Nru 715/2009 jipprovdi li l-kapaċità massima fil-punti kollha rilevanti msemmija fl-Artikolu 18(3) għandha tkun disponibbli għall-parteċipanti tas-suq, filwaqt li titqies l-integrità tas-sistema u l-operazzjoni effiċjenti tan-netwerk, filwaqt li l-Artikolu 16(2)(b) jobbliga lill-OST jimplementaw u jippubblikaw mekkaniżmi ta’ allokazzjoni tal-kapaċità li huma trasparenti u nondiskriminatorji, inklużi swieq ta’ provvista immedjata u ċentri tal-kummerċ, filwaqt li jkunu flessibbli u kapaċi jadattaw għaċ-ċirkustanzi li qed jevolvu fis-suq.
4.
Skont il-Kummissjoni, dawn id-dispożizzjonijiet flimkien, u b’mod partikolari, ir-rekwiżit fl-Artikolu 16(1) tar-Regolament Nru 715/2009 sabiex jipprovdu “kapaċità massima”, jinkludi rekwiżit li jipprovdu backhaul tal-inqas fuq bażi virtwali, kif deskritt iktar ’il fuq fil-paragrafu 1 ta’ dawn il-konklużjonijiet, meta l-Istati Membri ma jkunux jistgħu joffru kapaċità fiżika fiż-żewġ direzzjonijiet li tippermetti t-trażmissjoni tal-gass fiż-żewġ direzzjonijiet. Ir-Repubblika tal-Bulgarija hija tal-opinjoni li r-Regolament Nru 715/2009 ma jinkludi l-ebda obbligu bħal dan għall-OST ikkonċernat.
5.
Għalhekk, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara li r-Repubblika tal-Bulgarija kisret l-obbligi tagħha li tqiegħed għad-dispożizzjoni tal-parteċipanti kollha fis-suq kapaċità massima, fi kliem ieħor, servizzi ta’ trażmissjoni virtwali ta’ gass fis-sens oppost, kif jirriżulta mid-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikoli 14(1) u 16(1) u (2)(b) tar-Regolament (KE) Nru 715/2009, u tikkundanna lir-Repubblika tal-Bulgarija għall-ispejjeż.
6.
Il-partijiet ma jaqblux fuq diversi fatti u ċirkustanzi rilevanti għall-eżistenza tal-ksur allegat, li jkunu rilevanti jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li kien jeżisti l-obbligu taħt id-dispożizzjonijiet tal-Unjoni li tiġi pprovduta trażmissjoni virtwali fis-sens oppost. Il-Bulgarija ssostni wkoll li r-rikors huwa inammissibbli.
7.
Fil-proċedura amministrattiva mressqa mill-Kummissjoni kontra l-Bulgarija, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq il-miżura tal-Unjoni Ewropea ta’ qabel ir-Regolament Nru 715/2009, jiġifieri r-Regolament (KE) Nru 1775/2005 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-28 ta’ Settembru 2005, dwar il-kundizzjonijiet għall-aċċess għan-netwerks ta’ trażmissjoni tal-gass naturali (
3
). Dan tħassar b’effett mit-3 ta’ Marzu 2011 permezz tal-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 715/2009. Ir-rikors tal-Kummissjoni ppreżentat quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jġib id-data tas-26 ta’ April 2012 u t-talbiet magħmula mill-Kummissjoni jirreferu esklużivament għar-Regolament Nru 715/2009. Ser nirritorna għall-importanza ta’ dan iktar ’il quddiem meta nikkunsidra l-ammissibiltà tar-rikors tal-Kummissjoni, kif ukoll ir-rilevanza tal-għanijiet tat-Tielet Pakkett tal-Enerġija, li kien jinkludi r-Regolament Nru 715/2009 (iżda ovvjament mhux ir-Regolament Nru 1775/2005) għall-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet imsemmija fit-talbiet magħmula.
8.
Madankollu, il-bażi tar-rikors ippreżentat mill-Kummissjoni tinsab kemm fir-Regolament 1775/2005 kif ukoll fir-Regolament Nru 715/2009 li fl-opinjoni tagħha huma essenzjalment identiċi fir-rigward tal-kwistjoni legali kkonċernata, ħlief għad-differenza diskussa fil-punt 38 iktar ’l isfel. Għalhekk dawn il-konklużjonijiet ser ikunu bbażati fuq ir-Regolament Nru 715/2009, għalkemm ser isir riferiment għar-Regolament Nru 1775/2005 fejn huwa xieraq.
II – Il-proċeduri prekontenzjużi u l-proċeduri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
9.
Fis-26 ta’ Ġunju 2009, il-Kummissjoni bagħtet ittra ta’ intimazzjoni lir-Repubblika tal-Bulgarija, li fiha hija argumentat inter alia li l-Istat Membru naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu taħt l-Artikolu 4(1) u l-Artikolu 5(1) u (2) tar-Regolament Nru 1775/2005 [issa l-Artikoli 14(1) u 16(1) u (2)(b) tar-Regolament Nru 715/2009]. Il-Gvern Bulgaru rrisponda permezz ta’ ittra tas-26 ta’ Awwissu 2009 u kkontesta l-ilmenti tal-Kummissjoni.
10.
Peress li ma kinitx sodisfatta b’din ir-risposta, fit-28 ta’ Ġunju 2010, il-Kummissjoni indirizzat opinjoni motivata lir-Repubblika tal-Bulgarija, abbażi tar-Regolament Nru 1775/2005. Fiha sostniet, inter alia, li servizzi ta’ backhaul jistgħu jiġu pprovduti bħala sostitut għall-kapaċità fiżika fiż-żewġ direzzjonijiet. L-awtoritajiet Bulgari rrispondew permezz ta’ ittra tas-27 ta’ Awwissu 2010, u pprovdew informazzjoni komplementari lill-Kummissjoni permezz tal-ittri bid-dati tal-24 ta’ Awwissu 2011, tat-28 ta’ Diċembru 2011 u tad-19 ta’ Jannar 2012.
11.
Peress li ma kinitx sodisfatta bir-risposta tal-Bulgarija, il-Kummissjoni ressqet din il-kawża dwar nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi li kienet ippreżentata fil-Qorti tal-Ġustizzja fis-26 ta’ April 2012 skont l-Artikolu 258 TFUE.
12.
Ir-rappreżentanti tar-Repubblika tal-Bulgarija u l-Kummissjoni kienu preżenti għas-seduta tal-4 ta’ Settembru 2013.
III – Sunt tal-argumenti prinċipali
13.
Il-Kummissjoni sostniet, inter alia, li l-OST Bulgaru Bulgartransgaz ma jipprovdix kapaċità għal provvista ta’ gass fiż-żewġ direzzjonijiet f’kull punt ta’ dħul u ħruġ fil-Bulgarija, u b’mod speċifiku fil-punt fejn is-sistema Bulgara tingħaqad mas-sistemi tar-Rumanija u tal-Greċja. Dan iseħħ f’Sidirokastron fil-każ tal-Greċja u f’Negru Voda fil-każ tar-Rumanija.
14.
Għalhekk il-Kummissjoni tallega li l-obbligu inkluż fl-Artikolu 16(1) tar-Regolament Nru 715/2009 [l-Artikolu 5(1) tar-Regolament Nru 1775/2005] li jkollhom disponibbli kapaċità massima għall-parteċipanti tas-suq kollha, flimkien mal-obbligu li jipprovdu servizzi ta’ aċċess għal partijiet terzi li jkunu sodi u li jistgħu jiġu interrotti kif imsemmi fl-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 715/2009 [l-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1775/2005] jimplikaw li OST għandu joffri kapaċità fiż-żewġ direzzjonijiet tas-sistema ta’ pipelines tiegħu. F’każijiet fejn ma huwiex fiżikament possibbli li gass jiġi ttrasportat fiż-żewġ direzzjonijiet, il-Kummissjoni tallega li xorta jibqa’ possibbli li OST joffri kapaċità bħala “fluss fis-sens oppost” jew “backhaul” fid-direzzjoni l-oħra, fuq bażi virtwali. Skont il-Kummissjoni, dan jippermetti lill-OST joffri kapaċità li saħansitra teċċedi l-kapaċità teknika tan-netwerk (
4
).
15.
Il-Kummissjoni tallega wkoll li meta ma jipprovdix fluss fis-sens oppost fuq bażi li tista’ tiġi interrotta, OST jikser l-obbligi li jirriżultaw mir-Regolament Nru 715/2009 li jimplementa mekkaniżmi ta’ allokazzjoni tal-kapaċità kompatibbli mal-mekkaniżmi tas-suq, inklużi ċentri tal-kummerċ tal-gass. Il-Kummissjoni osservat li l-Artikolu 16(2)(b) tar-Regolament Nru 715/2009 [l-Artikolu 5(2)(b) tar-Regolament Nru 1775/2005] jeħtieġ li OST jimplementa u jippubblika mekkaniżmi ta’ allokazzjoni tal-kapaċità li huma trasparenti u nondiskriminatorji, li għandhom “ikunu kompatibbli mal-mekkaniżmi tas-suq, inklużi s-swieq ta’ provvista immedjata u ċ-ċentri tal-kummerċ, filwaqt li jkunu flessibbli u adattabbli għaċ-ċirkustanzi fis-suq li qed jevolvu”.
16.
Skont il-Kummissjoni, il-likwidità tas-swieq tal-gass teħtieġ li sinjali tal-prezzijiet ikunu jistgħu jiġu trażmessi fiż-żewġ direzzjonijiet ta’ netwerk, mhux biss fl-istess direzzjoni bħal fluss fiżiku fil-każ ta’ netwerk b’direzzjoni waħda. Barra minn hekk, l-operazzjoni effiċjenti tan-netwerk imsemmija fl-Artikolu 16(1) tar-Regolament Nru 715/2009 teħtieġ li kapaċità opposta tkun inkluża fil-kapaċità totali ta’ netwerk li għandu jsir l-ikbar użu minnha.
17.
Għandu jiġi nnotat ukoll li hemm diverġenza fattwali bejn il-partijiet. Huwa evidenti li l-każ tal-Kummissjoni huwa bbażat fuq l-allegazzjoni fattwali li l-Bulgarija ma tipprovdix kapaċitajiet ta’ trażmissjoni virtwali fis-sens oppost fuq bażi li tista’ tiġi interrotta bejn Sidirokastron u Negru Voda, u li l-korpi regolatorji kompetenti ma ħadux miżuri konkreti sabiex jiżguraw l-osservanza ta’ dan l-obbligu. Għall-kuntrarju, il-Gvern Bulgaru allega, bħala argument sussidjarju, li dawn is-servizzi fil-fatt huma pprovduti. Huma jargumentaw li dan jidher mill-informazzjoni li ġiet ippubblikata fuq il-websajt tal- Bulgartransgaz li tirrigwarda servizzi ta’ backhaul (
5
).
18.
Madankollu, l-argument prinċipali tar-Repubblika tal-Bulgarija huwa li l-effett konġunt tal-Artikoli 14(1) u 16(1) u (2)(b) tar-Regolament Nru 715/2009 [l-Artikoli 4(1) u 5(1) u (2(b) tar-Regolament Nru 1775/2005] ma jobbligahiex tipprovdi kapaċitajiet ta’ fluss fis-sens oppost, virtwali jew mod ieħor. Hija sostniet li din il-konklużjoni hija inevitabbli f’kull każ jekk jittieħed approċċ litterali, storiku, kuntestwali jew teleoloġiku għall-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament Nru 1775/2005.
19.
Ir-Repubblika tal-Bulgarija żżid li l-obbligu espressament ifformulat fir-Regolament (KE) Nru 994/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Ottubru 2010, dwar miżuri li jissalvagwardaw is-sigurtà tal-provvista tal-gass u li jħassar id-Direttiva tal-Kunsill 2004/67/KE (
6
), li Stati Membri għandhom jipprovdu provvista ta’ gass fiżika u permanenti bidirezzjonali tmur kontra interprezzjoni tal-Artikoli 14(1) u 16(1) u (2)(b) tar-Regolament Nru 715/2009 li teħtieġ li l-Istati Membri jipprovdu servizz korrispondenti fuq bażi virtwali.
20.
Ir-Repubblika tal-Bulgarija ssostni wkoll li l-eżistenza ta’ żewġ sistemi separati ta’ gass fil-Bulgarija, waħda sistema domestika u l-oħra sistema ta’ tranżitu, tipprekludiha milli tipprovdi servizzi ta’ trażmissjoni virtwali ta’ gass f’sens oppost, flimkien mad-diffikultajiet tekniċi f’Negru Voda minħabba n-nuqqas ta’ miżuri ta’ koordinazzjoni neċessarji min-naħa tal-OST fil-pajjiż viċin.
21.
Ir-Repubblika tal-Bulgarija tirreferi wkoll għal serje ta’ ftehim li kienu konklużi mal-USSR fl-1986, u sussegwentement, iżda qabel id-dħul tar-Repubblika tal-Bulgarija fl-Unjoni Ewropea, li jipprekuduha milli tipprovdi servizzi ta’ trażmissjoni virtwali ta’ gass fis-sens oppost bejn Sidirokastron u Negru Voda.
IV – Analiżi
1. Ammissibbiltà tal-kawża
22.
Nibda billi nosserva li d-data rilevanti sabiex tiġi evalwata l-legalità tal-aġir tal-Bulgarija hija t-28 ta’ Awwissu 2010, jiġifieri, xahrejn qabel id-data tal-opinjoni motivata tal-Kummissjoni (
7
), u għalhekk l-att leġiżlattiv tal-Unjoni Ewropea li jirregola din il-kawża ratione temporis huwa r-Regolament Nru 1775/2005. Nara bħala problematiku, għalhekk, li t-talbiet magħmula mill-Kummissjoni jirreferu biss għar-Regolament Nru 715/2009, miżura li ma kinitx vinkolanti fuq il-Bulgarija sat-3 ta’ Marzu 2011.
23.
Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja emendat, tal-inqas f’okkażjoni waħda, id-digriet mitlub mill-Kummissjoni, abbażi tal-prinċipju stabbilit li “fejn id-dritt tal-Unjoni huwa emendat matul il-kors tal-proċedura prekontenzjuża, il-Kummissjoni tista’ titlob dikjarazzjoni li Stat Membru naqas milli jwettaq l-obbligi li nħolqu fil-verżjoni inizjali ta’ miżura Komunitarja, li ġiet sussegwentement emendata jew mħassra, u li kienu miżmuma fis-seħħ taħt id-dispożizzjonijiet il-ġodda” (
8
).
24.
Għalhekk jidher li ma hemm l-ebda bażi sabiex tiġi kkontestata l-ammissibbiltà tar-rikors tal-Kummissjoni talli qed titlob digriet fir-rigward ta’ regolament li kien għadu mhux fis-seħħ, peress li d-dispożizzjonijiet sostantivi rilevanti tar-Regolamenti Nri 1775/2005 u 715/2009 huma essenzjalment identiċi.
25.
Madankollu, peress li l-aħħar regolament ġie adottat fil-kuntest tat-Tielet Pakkett tal-Enerġija, li kien jirrappreżenta approċċ iktar ambizzjuż għat-twettiq ta’ suq intern tal-gass, minn perspettiva teleoloġika huma biss l-għanijiet tal-ewwel regolament, jiġifieri tar-Regolament Nru 1775/2005, li jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-interpretazzjoni tal-Artikoli 14(1) u 16(1) u (2)(b) tar-Regolament Nru 715/2009, jew pjuttost id-dispożizzjonijiet predeċessuri tagħhom, jiġifieri l-Artikoli 4(1) u 5(1) u (2)(b) tar-Regolament Nru 1775/2005.
26.
Ir-Repubblika tal-Bulgarija titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad ir-rikors bħala inammissibbli għal raġunijiet oħra. Hija ssostni li, minħabba diskrepanzi bejn l-ilment magħmul mill-Kummissjoni fil-proċedura amministrattiva u dak ippreżentat fir-rikors tagħha lill-Qorti tal-Ġustizzja, hija ma setgħetx tidentifika l-obbligu preċiż li allegatament hija naqset milli twettaq, u li għalhekk hija ma setgħetx tfassal difiża effettiva kontra l-ilmenti tal-Kummissjoni.
27.
Essenzjalment, ir-Repubblika tal-Bulgarija ssostni li l-ittra ta’ intimazzjoni u l-opinjoni motivata maħruġa mill-Kummissjoni kienu bbażati fuq in-nuqqas tal-Bulgarija li tipprovdi kapaċità fiżika ta’ fluss fis-sens oppost, filwaqt li r-rikors tal-Kummissjoni quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jirrigwarda n-nuqqas li tipprovdi kapaċità virtwali ta’ fluss fis-sens oppost (backhaul). Għalhekk is-suġġett tar-rikors kien differenti mis-suġġett ippreżentat fil-proċedura amministrattiva.
28.
Fl-opinjoni tiegħi ma hemm l-ebda bażi li fuqha r-rikors tal-Kummissjoni jista’ jiġi ddikjarat inammissibbli minħabba nuqqas ta’ qbil bejn id-dokumenti rilevanti. Jiena ta’ din l-opinjoni għax l-ittra ta’ intimazzjoni, l-opinjoni motivata u r-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja kollha jirreferu għal backhaul virtwali. Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kummissjoni għandha dritt li tillimita l-kamp ta’ applikazzjoni tal-ilmenti tagħha fir-rikors tagħha quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, meta mqabbla ma’ argumenti mqajma fl-opinjoni motivata u fl-ittra ta’ intimazzjoni (
9
).
29.
Infakkar ukoll li, fi kwalunkwe każ, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma teżiġix li t-tliet stadji tal-proċeduri (jiġifieri l-ittra ta’ intimazzjoni, l-opinjoni motivata u r-rikors quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja) jaqblu perfettament bejniethom. Sakemm is-suġġett ikkontestat, kif ippreżentat fl-opinjoni motivata, ma jiġix estiż jew mibdul fir-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kummissjoni tkun issodisfat l-obbligi proċedurali imposti fuqha mid-dritt tal-Unjoni (
10
). Minkejja l-bdil tad-dispożizzjonijiet allegatament miksura għal dawk tar-Regolament Nru 715/2009, il-Kummissjoni kkonformat ruħha ma’ din ir-regola f’dan il-każ.
30.
Għall-fini ta’ kompletezza, inżid li niċħad bħala irrilevanti r-riferiment magħmul fir-risposta tal-Kummissjoni għall-fatt li r-Repubblika tal-Bulgarija ma kkontestatx, fil-fażi amministrattiva, jekk l-effett konġunt tal-Artikoli 4(1) u 5(1) u (2)(b) tar-Regolament Nru 1775/2005 [l-Artikoli 14(1) u 16(1) u (2)(b) tar-Regolament Nru 715/2009] jeħtieġx li hija tipprovdi kapaċitajiet ta’ fluss fis-sens oppost fuq bażi li tista’ tiġi interrotta, virtwali jew mod ieħor. Kif ġie nnotat fid-difiża tar-Repubblika tal-Bulgarija, Stat Membru jista’ jinvoka, sabiex jiżgura d-dritt ta’ difiża, argumenti fil-parti kontenzjuża tal-proċedura li ma kinux invokati fil-parti prekontenzjuża (
11
).
31.
Għal dawn ir-raġunijiet nikkonstata li r-rikors tal-Kummissjoni huwa ammissibbli.
2. Kwistjonijiet dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 14(1) u 16(1) u (2)(b) tar-Regolament Nru 715/2009
32.
Il-qalba ta’ dan il-każ hija li jiġi deċiż jekk l-obbligu ta’ kapaċità massima, fid-dawl ta’ operazzjoni effettiva tan-netwerk, jimplikax obbligu speċifiku li tiġi pprovduta kapaċità virtwali fis-sens oppost. Jekk it-tweġiba għal din il-mistoqsija tkun fin-negattiv, allura l-argumenti kollha mressqa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja mill-partijiet, u li jiena semmejt iktar ’il fuq, jitilfu l-iskop tagħhom. Għalhekk dan il-każ jammonta, tal-inqas inizjalment, għall-eżerċizzju ta’ interpretazzjoni tal-Artikoli 14(1) u 16(1) u (2)(b) tar-Regolament Nru 715/2009. Infakkar li skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fid-determinazzjoni tas-sens ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-kuntest, formulazzjoni u l-għan tagħha għandhom kollha jittieħdu inkunsiderazzjoni (
12
).
– Kuntest u formulazzjoni
33.
Kif ġie nnotat fid-difiża tar-Repubblika tal-Bulgarija, la r-Regolament Nru 715/2009 u lanqas ir-Regolament Nru 1775/2005 ma jagħmlu riferiment espress għall-obbligu ta’ OST li jipprovdi servizzi ta’ trażmissjoni virtwali ta’ gass fis-sens oppost.
34.
Jiena nżid li r-Regolament Nru 715/2009 jiddefinixxi, fl-Artikolu 2(1)(3) tiegħu, “kapaċità” bħala “il-fluss massimu, espress f’metri kubiċi normali għal kull unità ta’ ħin jew f’unità ta’ enerġija għal kull unità ta’ ħin, li hu intitolat għalih l-utent tan-network taħt id-dispożizzjonijiet tal-kuntratt ta’ trasport”. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 2(1)(18) “kapaċità teknika” tfisser il-kapaċità kostanti massima li l-operatur tas-sistema ta’ trażmissjoni jista’ joffri lill-utenti tan-netwerk, b’kont meħud tal-integrità tas-sistema u tar-rekwiżiti operattivi tan-netwerk ta’ trażmissjoni. La dawn u lanqas l-ebda waħda mill-bosta dispożizzjonijiet l-oħra fejn tintuża l-kelma “kapaċità” fir-Regolament Nru 715/2009 ma jagħtu ebda indikazzjoni li t-terminu jinkludi wkoll flussi virtwali. Kif spjegajt fil-punt 1 ta’ dawn il-konklużjonijiet, dan ifisser f’termini fiżiċi, nuqqas ta’ moviment ta’ gass.
35.
Fil-fatt, id-definizzjoni ta’ kapaċità disponibbli fl-Artikolu 2(1)(20) tar-Regolament Nru 715/2009 tgħin ħafna. Hija tipprovdi li “kapaċità disponibbli” tfisser il-parti mill-kapaċità teknika, jiġifieri kapaċità massima soda, li ma hijiex allokata u għadha disponibbli għas-sistema f’dak il-mument. Peress li l-punt ta’ fluss virtwali fis-sens oppost huwa li jżid il-kapaċità disponibbli fid-direzzjoni prinċipali billi jnaqqas minnha gass mibjugħ fid-direzzjoni opposta, wieħed jistenna li d-definizzjoni ta’ “kapaċità disponibbli” kellha tagħmel riferiment għal flussi opposti u mhux biss għal kapaċità teknika. U dan iktar u iktar għaliex il-provvista ta’ flussi virtwali fis-sens oppost, kif enfasizzat mill-Kummissjoni, tabilħaqq jippermettu l-provvista ta’ kapaċità fid-direzzjoni prinċipali tan-netwerk li teċċedi l-kapaċità teknika tiegħu.
36.
Jiena għandi diffikultajiet partikolari bil-kunċett li t-tnaqqis tal-fluss fiżiku tal-gass billi tintuża provvista virtwali jista’ jkun konformi mat-tifsira normali taż-żieda tal-kapaċità ta’ trażmissjoni ta’ netwerk jew pipe-line. Fl-opinjoni tiegħi, qisu qed jingħad li l-iskorraġġiment tat-transportaturi ta’ merkanzija milli jagħmlu użu fiżiku ta’ netwerks tal-ferrovija huwa mezz sabiex jagħmlu l-aħjar użu mill-kapaċità tagħhom għat-trasport ta’ prodotti. Fil-fatt, diversi tekniki kummerċjali intiżi sabiex inaqqsu l-bżonn ta’ kumditajiet tat-trasport, sigurtajiet jew flus bejn post A u B billi jnaqqsu l-flussi minn B għal A mill-fluss minn A għal B kienu magħrufin fl-Ewropa sa mill-Medju Evu. Madankollu, dawn it-tekniki ma humiex mezz li permezz tagħhom titkabbar il-kapaċità ta’ netwerks ta’ trażmissjoni iżda mezz kummerċjali sabiex titnaqqas l-inkonvenjenza kkawżata meta t-trażmissjoni tkun skarsa.
37.
Fl-opinjoni tiegħi, kapaċità massima, fis-sens tal-Artikolu 16(1) tar-Regolament Nru 715/2009, tirreferi għal kapaċità disponibbli fis-sens ta’ kapaċità teknika tan-netwerk li ma ġietx allokata u li għalhekk hija disponibbli, jew li hija disponibbli għax l-utenti tan-netwerk ma użawx il-kapaċità miftiehma. Fi kliem ieħor, l-OST ma jistgħux iħallu ftit mill-kapaċità teknika tan-netwerk mingħajr użu. Dik il-kapaċità għandha tkun offruta lill-parteċipanti tas-suq b’mod nondiskriminatorju. Din l-interpretazzjoni hija kkonfermata bit-titolu ta’ dak l-artikolu li jirreferi għall-prinċipji ta’ kapaċità — mekkaniżmi ta’ allokazzjoni u proċeduri għall-amministrazzjoni ta’ konġestjoni li jikkonċernaw l-OST (jiġifieri l-Artikolu 16 tar-Regolament Nru 715/2009), u d-dispożizzjonijiet tal-artikolu li jirregola l-problemi relatati ma’ konġestjoni kuntrattwali jew fiżika tan-netwerk.
38.
Huwa minnu li s-subartikolu (5) tal-Artikolu 16 tar-Regolament Nru 715/2009 jirreferi b’mod impliċitu għat-“tkabbir” tal-kapaċità ta’ netwerk fis-sens tal-ħolqien ta’ kapaċitajiet ta’ trażmissjoni ġodda permezz ta’ investimenti ġodda, li d-domanda għalihom għandha tiġi evalwata mill-OST b’mod regolari. Madankollu, din id-dispożizzjoni, li ma kinitx teżisti taħt l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1775/2005, tirrigwarda b’mod ċar il-kapaċità teknika tan-netwerk u, barra minn hekk, ma tinkludi l-ebda obbligu legali li din il-kapaċità titkabbar.
39.
Fir-rigward tar-relazzjoni bejn l-Artikolu 14(1) u l-Artikolu 16(1) u (2)(b) tar-Regolament Nru 715/2009, infakkar li l-ewwel dispożizzjoni msemmija tobbliga lill-OST joffru servizzi fuq bażi nondiskriminatorja lill-utenti tan-netwerk kollha, u jipprovdu servizzi ta’ aċċess għal partijiet terzi li jkunu kemm sodi u li jistgħu jiġu interrotti. Dawn l-obbligi ma jsostnux l-interpretazzjoni tal-Artikolu 16(1) u (2)(b) tar-Regolament Nru 715/2009 kif proposta mill-Kummissjoni.
40.
Fl-opinjoni tiegħi d-dmir ta’ nondiskriminazzjoni ma jeżiġix li OST jipprovdi servizzi ġodda. Huwa sempliċement jitlob li ma ssirx diskriminazzjoni bejn l-utenti tan-netwerk fil-provvista tas-servizzi eżistenti. Lanqas id-dmir li OST jipprovdi servizzi li jistgħu jiġu interrotti ma jfisser li huwa għandu jipprovdi kwalunkwe servizz ta’ netwerk konċepibbli li jista’ jkun ipprovdut fuq bażi li tista’ tiġi interrotta. Hawnhekk, ninnota li għal raġunijiet tekniċi, backhaul tista’ tkun offruta biss fuq bażi li tista’ tiġi interrotta (
13
). Għal dawn ir-raġunijiet, dmir li jiġi pprovdut servizz ta’ backhaul abbażi ta’ flussi virtwali f’sens oppost ma jistax jirriżulta mill-Artikolu 16(1) u (2)(b) meta moqri flimkien mal-Artikolu 14(1) tar-Regolament Nru 715/2009.
41.
Finalment, ir-riferiment għall-effiċjenza tan-netwerk fl-Artikolu 16(1) tar-Regolament Nru 715/2009, li l-Kummissjoni tinvoka bħala argument insostenn tal-ilment tagħha, huwa pprovdut hemmhekk, flimkien mal-integrità tas-sistema, bħala fattur possibbli li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni meta kapaċità massima tkun disponibbli għall-parteċipanti tas-suq fil-punti rilevanti kollha tan-netwerk, li skont l-Artikolu 18(3) jinkludu punti ta’ dħul u ħruġ. Fl-opinjoni tiegħi, ir-riferiment għall-effiċjenza tan-netwerk jirrappreżenta effettivament kundizzjoni li tirrestrinġi l-kapaċità disponibbli, mhux fattur li jirrekjedi li hija titkabbar. Fi kliem ieħor, OST ma għandux jgħabbi l-kapaċità disponibbli sa tali punt li jipperikola l-effiċjenza tan-netwerk.
– Għanijiet
42.
Ma jidhirx li hemm xi indikazzjoni fix-xogħol preparatorju tar-Regolament Nru 1775/2005 u tar-Regolament Nru 715/2009 li turi li obbligu sabiex jiġi pprovdut backhaul f’forma ta’ servizz ta’ trażmissjoni virtwali f’sens oppost kien inkluż f’xi wieħed minn dawn ir-regolamenti (
14
). Bil-kontra ta’ dak li ġie sostnut mill-Kummissjoni fis-seduta, fl-opinjoni tiegħi l-għanijiet tat-Tielet Pakkett tal-Enerġija ma jistgħux ikunu rilevanti għall-evalwazzjoni tal-obbligi tal-Istati Membri fir-rigward tal-provvista ta’ din il-backhaul. Dan peress li l-abbozzi leġiżlattivi li jifformaw dak il-pakkett kienu adottati f’Settembru 2007 (
15
). Għalhekk ma jistgħux jaffettwaw l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1775/2005 li fuqu kienu bbażati l-ittra ta’ intimazzjoni u l-opinjoni motivata. Jekk ikun hekk, allura jkun hemm nuqqas ta’ qbil bejn il-proċedura amministrattiva u l-kawża tal-Kummissjoni bi ksur tad-dritt ta’ difiża tar-Repubblika tal-Bulgarija.
43.
Barra minn hekk, kif ġie nnotat fid-difiża tal-Bulgarija, l-Artikoli 6(5) tar-Regolament Nru 994/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Ottubru 2010 dwar miżuri li jissalvagwardaw is-sigurtà tal-provvista tal-gass u li jħassar id-Direttiva tal-Kunsill 2004/67/KE jobbliga l-OST jimplementaw kapaċità bidirezzjonali fl-interkonnessjonijiet transkonfinali kollha bejn l-Istati Membri sat-3 ta’ Diċembru 2013, ħlief fil-każ ta’ eċċezzjonijiet speċifiċi. Huwa diffiċli, għalhekk, li tiġi evitata l-konklużjoni li kieku l-leġiżlatur tal-Unjoni ried jintroduċi kapaċità bidirezzjonali, virtwali jew mod ieħor, fir-Regolament Nru 715/2009 jew fir-Regolament Nru 1775/2005, huwa kien jagħmel dispożizzjoni espressa bl-istess mod kif seħħ fir-Regolament Nru 994/2010.
44.
Kif ġie nnotat mill-Kummissjoni, huwa minnu li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni tista’ tingħata iktar minn interpretazzjoni waħda, għandha tingħata s-sens li jirrendi d-dispożizzjoni konformi mat-Trattat, bi preferenza fuq kwalunkwe sens li huwa inkompatibbli miegħu (
16
).
45.
Nikkunsidra wkoll il-fatt li s-suq intern jifforma l-impetu legali għar-Regolament Nru 1775/2005, li huwa intiż sabiex jinħoloq tali suq tal-gass naturali. Ninnota wkoll li l-premessa 12 tar-Regolament Nru 715/2009 tipprovdi li “[s]abiex jiġi kompletat is-suq intern tal-gass naturali, għandu jinkiseb livell suffiċjenti ta’ kapaċità ta’ interkonnessjoni tal-gass transkonfinali u tiġi inkoraġġita l-integrazzjoni tas-suq”. Madankollu din il-premessa ma tidhirx fir-Regolament Nru 1775/2005, u għalhekk ma tistax tittieħed inkunsiderazzjoni fl-evalwazzjoni tal-allegat ksur tar-Repubblika tal-Bulgarija għaliex id-data rilevanti hija f’Awwissu 2010 (ara l-punt 22 iktar ’il fuq). Wieħed għandu jinnota wkoll li l-obbligu li OST “jiffaċilitaw il-kummerċ transkonfinali fil-gass naturali”, inkluż fl-Artikolu 16(2)(a) tar-Regolament Nru 715/2009 in fine ma jidhirx fid-dispożizzjoni korrispondenti tar-Regolament Nru 1775/2005, jiġifieri fl-Artikolu 5(2)(a).
46.
Skont il-ġurisprudenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax, fid-dawl tal-formulazzjoni ċara u preċiża ta’ dispożizzjoni, tinterpreta d-dispożizzjoni bil-għan li tikkoreġiha u b’hekk testendi l-obbligi tal-Istati Membri li jirriżultaw minn din id-dispożizzjoni (
17
).
47.
Għalhekk, ma nistax nikkonkludi li rekwiżit li jiġu pprovduti kapaċitajiet ta’ fluss fis-sens oppost, virtwali jew mod ieħor, jista’ jirriżulta mill-qari konġunt tal-Artikolu 14(1) u 16(1) u (2)(b) tar-Regolament Nru 715/2009, irrispettivament mill-metodu ta’ interpretazzjoni li jintuża. Kif diġà semmejt, l-obbligu espressament ifformulat li jidher fir-Regolament Nru 994/2010 sabiex tinħoloq kapaċità fiżika bidirezzjonali fit-trażmissjoni tal-gass jirrendi iktar diffiċli li jirriżulta dmir li jiġu pprovduti kapaċitajiet ta fluss fis-sens oppost mill-Artikoli 14(1) u 16(1) u (2)(b) tar-Regolament Nru 715/2009.
48.
Fl-aħħar nett, fid-dawl tal-konklużjoni li jiena wasalt għaliha fin-nuqqas ta’ obbligu tad-dritt tal-Unjoni li OST jipprovdi backhaul f’forma ta’ kapaċità virtwali ta’ fluss f’sens oppost, ma huwiex neċessarju li jiġi kkunsidrat jekk il-Kummissjoni ssodisfatx il-livell ta’ prova sabiex tistabbilixxi nuqqas ta’ twettiq (
18
), jew l-argumenti l-oħra invokati mir-Repubblika tal-Bulgarija dwar id-diffikultajiet li hija għandha sabiex tipprovdi trażmissjoni virtwali fis-sens oppost fuq bażi li tista’ tiġi interrotta, kemm mill-perspettiva teknika u fid-dawl tal-obbligi ta’ liġi internazzjonali tagħha ta’ qabel id-dħul fl-Unjoni Ewropea lejn il-Federezzjoni Russa.
V – Konklużjoni
49.
Għalhekk nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiċħad ir-rikors tal-Kummissjoni u tikkundannaha għall-ispejjeż.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	ĠU 2009 L 211, p. 36. Ara wkoll ir-rettifika tar-Regolament (KE) Nru 715/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-13 ta’ Lulju 2009, dwar il-kondizzjonijiet għall-aċċess għan-networks ta’ trażmissjoni tal-gass naturali u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1775/2005, ĠU 2009 L 229, p. 29.
(
3
)	ĠU 2005 L 289 p. 1.
(
4
)	F’sitwazzjoni fejn trażmissjoni virtwali f’sens oppost ta’ 20 unit tkun diġà ġiet miftiehma, OST jista’ jaċċetta riżervi tal-kapaċità fid-direzzjoni prinċipali sa 120 unit, anki jekk il-kapaċità fiżika tal-pipeline hija biss 100 unit (peress li l-ewwel 20 unit imsemmi jitnaqqsu mit-trażmissjoni prinċipali tal-kapaċità riżervata ta’ 120 unit).
(
5
)	Il-proċess ma jinkludix kopja tal-paġna ta’ referenza li kienet aċċessibbli fid-data rilevanti, jiġifieri fit-28 ta’ Awwissu 2010, xahrejn wara l-komunikazzjoni tal-opinjoni motivata tal-Kummissjoni. Preżentament, is-sit elettroniku msemmi fil-kawża u fid-difiża tar-Repubblika tal-Bulgarija ma jidhirx li huwa aċċessibbli għall-pubbliku. Ara http://www.bulgartransgaz.bg/UserFiles/File/reverse_bg.pdf
(
6
)	ĠU 2010 L 295 p. 1.
(
7
)	Sentenza tat-12 ta’ Ġunju 2003, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C-363/00 Ġabra p. I-5767, punt 21).
(
8
)	Sentenza tat-12 ta’ Ġunju 2003, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C-363/00 Ġabra p. I-5767, punt 22). Ninnota li, f’każijiet oħra li fihom il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni rilevanti kienet emendata bejn il-fażi amministrattiva u dik ġudizzjarja ta’ kawża għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu mressqa mill-Kummissjoni kontra Stat Membru, il-Kummissjoni rreferiet, fit-talbiet magħmula, kemm għall-verżjoni tad-dritt tal-Unjoni rilevanti fis-seħħ matul il-proċedura amministrattiva, kif ukoll għall-verżjoni msemmija fil-fażi kontenzjuża. Ara pereżempju, is-sentenza tal-24 ta’ Mejju 2011, Il-Kummissjoni vs Ir-Repubblika tal-Awstrija (C-53/08, Ġabra p. I-4309, punt 1, u t-talbiet magħmula u ppubblikati fil-ĠU 2008 C 107 p. 15); is-sentenza tal-24 ta’ Mejju 2011, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C-54/08 Ġabra p. I-4355, punt 1 u t-talbiet magħmula u ppubblikati fil-ĠU 2008 C 107 p. 16); is-sentenza tal-10 ta’ Settembru 2009, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C-416/07 Ġabra p. I-7883, punt 1 u t-talbiet magħmula u ppubblikati fil-ĠU 2007 C 283 p. 16).
(
9
)	Il-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sentenza tas-16 ta’ Novembru 1997, Il-Kummissjoni vs L-Italja (1997 Ġabra p. I‑4743, C‑279/94), punt 25 iddikjarat li, “[…] din il-ħtieġa [li l-opinjoni motivata u r-rikors tal-Kummissjoni għandhom ikunu bbażati fuq l-istess ilmenti] ma tistax tiġi interpretata fis-sens li timponi f’kull każ koinċidenza perfetta bejn id-dispożittiv tal-opinjoni motivata u t-talbiet tar-rikors, sakemm l-għan tal-kwistjoni ma żdiedx jew ġie modifikat iżda, kuntrarjament, ġie sempliċiment ristrett”. Ara wkoll is-sentenzi tal-1 ta’ Frar 2005, Il-Kummissjoni vs L-Awstrija (C-203/03, Ġabra p. I-935, punt 29); tal-14 ta’ Marzu 2006, Il-Kummissjoni vs Franza (C-177/04, Ġabra p. I-2461, punt 37); tas-27 ta’ April 2006, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C-441/02, Ġabra p. I-3449, punt 61).
(
10
)	Sentenza tat-8 ta’ Lulju 2010, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C-171/08, Ġabra p. I-6817).
(
11
)	Pereżempju s-sentenza tas-16 ta’ Settembru 1999, Il-Kummissjoni vs Spanja (C-414/97 Ġabra p. I-5585, punt 19).
(
12
)	Ara s-sentenza tad-29 ta’ Ottubru 2009, NCC Construction Danmark (C-174/08 Ġabra p. I-10567, punt 23) u s-sentenza tad-19 ta’ Lulju 2012, A Oy (C‑33/11 punt 27); ara wkoll il-punt 28 tal-konklużjonijiet tiegħi, tas-27 ta’ Novembru 2011 fil-Kawża C‑85/11 Il-Kummissjoni vs L-Irlanda.
(
13
)	Fluss virtwali fis-sens oppost jiddependi fuq fluss prinċipali tal-istess kwantità jew ikbar. Għalhekk huwa jista’ jkun offrut biss b’servizz li jista’ jiġi interrott.
(
14
)	Fil-fatt, l-aġent tal-Kummissjoni kien mistoqsi, fis-seduta, sabiex jindika fejn fl-istorja leġiżlattivi ta’ dawn ir-regolamenti, kien hemm intenzjoni min-naħa tal-leġiżlatur tal-Unjoni li jimponi obbligu tal-provvista ta’ backhaul fuq bażi virtwali. L-aġent ma kienx f’pożizzjoni li jġib tali prova.
(
15
)	Ara b’mod partikolari l-abbozz għar-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1775/2005 dwar il-kundizzjonijiet għall-aċċess għan-netwerks ta’ trażmissjoni tal-gass naturali COM(2007) 532.
(
16
)	Sentenza tat-13 ta’ Diċembru 1983, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill (C 218/82, Ġabra p. I-4063, punt 15).
(
17
)	Sentenza tal-15 ta’ Lulju 2010, Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit (C-582/08 Ġabra p. I-7195, punt 51).
(
18
)	Ara pereżempju, is-sentenzi tal-25 ta’ Mejju 1982, Il-Kummissjoni vs Il-Pajjiżi l-Baxxi (96/81, Ġabra p. I-1791, punt 6); tad-29 ta’ Ottubru 2009, Il-Kummissjoni vs Il-Finlandja (C-246/08, Ġabra p. I-10605, punt 52).