62007CJ0204
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 25 lipca 2008 r. (
*1
)
„Odwołanie — Układ stowarzyszeniowy EWG–Turcja — Rozporządzenie (EWG) nr 2913/92 — Artykuł 239 — Wspólnotowy kodeks celny — Zwrot i umorzenie należności celnych przywozowych — Przywożone z Turcji koncentraty soku owocowego — Świadectwa przewozowe — Podrobienie — Szczególna sytuacja”
W sprawie C-204/07 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości, wniesione w dniu 16 kwietnia 2007 r.,
C.A.S. SpA, reprezentowana przez D. Ehle, Rechtsanwalt,
wnosząca odwołanie,
w której drugą stroną jest:
Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez M. Patakię oraz S. Schønberga, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych przez M. Núñeza Müllera, Rechtsanwalt, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
strona pozwana w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: A. Rosas, prezes izby, J.N. Cunha Rodrigues, J. Klučka, P. Lindh i A. Arabadjiev (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: V. Trstenjak,
sekretarz: K. Sztranc-Sławiczek, administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 10 stycznia 2008 r.,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 13 marca 2008 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1
C.A.S. SpA (zwana dalej „wnoszącą odwołanie”) domaga się w odwołaniu uchylenia wyroku Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 6 lutego 2007 r. w sprawie T-23/03 CAS przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II-289 (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”), mocą którego Sąd oddalił skargę wnoszącej odwołanie o stwierdzenie nieważności art. 2 decyzji Komisji z dnia 18 października 2002 r. (REC 10/01, zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”) dotyczącej wniosku o umorzenie należności celnych przywozowych.
Ramy prawne
Uregulowania dotyczące układu stowarzyszeniowego
2
Niniejsze odwołanie jest umiejscowione w ramach prawnych Układu ustanawiającego stowarzyszenie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą (EWG) a Turcją, podpisanego w Ankarze dnia 12 września 1963 r. przez Republikę Turcji z jednej strony oraz państwa członkowskie EWG i Wspólnotę z drugiej strony. Układ stowarzyszeniowy został zawarty, zatwierdzony i potwierdzony w imieniu Wspólnoty decyzją Rady 64/732/EWG z dnia 23 grudnia 1963 r. (Dz.U. 1964, 217, s. 3685, zwaną dalej „układem stowarzyszeniowym”). Wszedł w życie w dniu 1 grudnia 1964 r.
3
Układ stowarzyszeniowy obejmuje etap przygotowawczy, pozwalający w świetle art. 3 układu na wzmocnienie przez Turcję gospodarki z pomocą Wspólnoty Europejskiej, etap przejściowy, który zgodnie z art. 4 układu jest poświęcony stopniowemu wprowadzaniu unii celnej i zbliżeniu polityk gospodarczych, oraz etap ostatni, który w świetle art. 5 układu opiera się na unii celnej i oznacza wzmocnienie koordynacji polityk gospodarczych.
4
Ostatni etap unii celnej rozpoczął się w dniu 31 grudnia 1995 r. [decyzja nr 1/95 Rady Stowarzyszenia WE-Turcja z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie wprowadzenia w życie ostatniego etapu unii celnej (Dz.U. 1996, L 35, s. 1)]. Decyzje Rady Stowarzyszenia przyjęte w czasie trwania etapu przejściowego również miały zastosowanie do przywozów objętych zaskarżoną decyzją, ponieważ miały one miejsce pomiędzy 5 kwietnia 1995 r. a 20 listopada 1997 r.
5
Jedną z tych decyzji jest decyzja nr 5/72 z dnia 29 grudnia 1972 r. dotycząca współpracy administracyjnej w zakresie stosowania art. 2 i 3 protokołu dodatkowego do układu stowarzyszeniowego (Dz.U. 1973, L 59, s. 74).
6
Artykuł 11 tej decyzji stanowi, że państwa członkowskie i Republika Turcji udzielają sobie wzajemnej pomocy za pośrednictwem swych administracji celnych, w celu weryfikacji autentyczności i prawidłowości świadectw w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów niniejszej decyzji.
7
Artykuł 12 tej decyzji stanowi, że „[Republika] Turcji, państwa członkowskie i Wspólnota podejmują, w odpowiednim dla siebie zakresie, działania niezbędne dla wykonania tej decyzji”.
8
Decyzja nr 1/95 reguluje w szczegółowy sposób wprowadzenie ostatniego etapu unii celnej. Załącznik 7 do tej decyzji dotyczy wzajemnej pomocy pomiędzy właściwymi organami administracyjnymi Wspólnoty i Republiki Turcji w sprawach celnych.
9
Artykuły 3 i 7 tego załącznika ustanawiają przepisy regulujące zasady udzielania pomocy, do czego organy są zobowiązane na żądanie drugiej strony oraz regulujące wykonanie takiego żądania pomocy.
10
Ponadto zgodnie z art. 15 decyzji nr 1/96 Komitetu Współpracy Celnej WE-Turcja z dnia 20 maja 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad stosowania decyzji nr 1/95 (Dz.U. L 200, s. 14), aby zapewnić prawidłowe stosowanie przepisów tej decyzji państwa członkowskie i Republika Turcji udzielają sobie wzajemnej pomocy, za pośrednictwem swych administracji celnych i w ramach wzajemnej pomocy przewidzianej w załączniku 7 do decyzji nr 1/95, w celu weryfikacji autentyczności i prawidłowości świadectw.
11
Ponadto art. 13 ust. 2 decyzji nr 1/96 stanowi:
„Urząd celny, w którym dokonywany jest podział, wystawia wyciąg ze świadectwa A. TR. dla każdej partii podzielonej przesyłki, stosując w tym celu formularz świadectwa A. TR.
W polu 12 powinien zostać wskazany numer rejestracji, data, urząd i kraj wystawienia pierwotnego świadectwa […]”.
Uregulowania dotyczące zwrotu i umorzenia należności celnych
12
Artykuł 239 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. L 302, s. 1, zwany dalej „WKC”) stanowi:
„Należności celne przywozowe […] podlegają zwrotowi lub umorzeniu w sytuacjach […]:
—
[…]
—
wynikających z okoliczności niespowodowanych świadomym działaniem ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej. Przypadki, w których można zastosować ten przepis, jak również tryb postępowania, określane są zgodnie z procedurą komitetu. […]”.
13
Artykuł 905 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia nr 2913/92 (Dz.U. L 253, s. 1, zwany dalej „rozporządzeniem wykonawczym do WKC”) stanowi:
„Jeżeli na mocy art. 239 ust. 2 [WKC] organ celny decyzji, który otrzymał wniosek o udzielenie zwrotu lub o umorzenie, nie jest w stanie wydać decyzji na podstawie art. 899, a do wniosku załączone są dowody, które mogą stanowić o wyjątkowej [szczególnej], wynikającej z okoliczności sytuacji niespowodowanej ani podstępem osoby zainteresowanej, ani jej oczywistym zaniedbaniem, to państwo członkowskie, któremu podlega ten organ, przekazuje taką sprawę Komisji w celu jej rozstrzygnięcia zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 906–909 […]”.
14
Artykuł 904 lit. c) rozporządzenia wykonawczego do WKC stanowi:
„Należności celne przywozowe nie są zwracane lub umarzane, gdy w zależności od przypadku, jedynym powodem przedstawienia wniosku o udzielenie zwrotu lub o umorzenie jest:
[…]
c)
przedstawienie z zamiarem uzyskania uprzywilejowanego traktowania taryfowego dla towarów zgłoszonych do swobodnego obrotu dokumentów, które okazały się później dokumentami sfałszowanymi, podrobionymi lub nieważnymi, do celów udzielenia tego rodzaju preferencji, nawet jeżeli dokumenty te przedłożono w dobrej wierze”.
15
Artykuł 220 ust. 2 lit. b) WKC stanowi, że zaksięgowania retrospektywnego należności wynikających z długu celnego nie dokonuje się, gdy kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.
Okoliczności powstania sporu
16
Wnosząca odwołanie jest spółką prawa włoskiego, której 95,1% udziałów należy do spółki Steinhauser GmbH z siedzibą w Ravensburgu. Podstawowa działalność wnoszącej odwołanie polega na przetwarzaniu importowanych koncentratów soków owocowych. Równocześnie z tą działalnością dokonuje ona przywozu tych produktów do Włoch.
17
Zgodnie z ustaleniami Sądu pomiędzy dniem 5 kwietnia 1995 r. i dniem 20 listopada 1997 r. wnosząca odwołanie dokonała przywozu i wprowadzenia do swobodnego obrotu we Wspólnocie koncentratów soku jabłkowego i soku gruszkowego, które zostały zgłoszone jako pochodzące z Turcji. Przywóz do Wspólnoty tego rodzaju produktów został dokonany z zastosowaniem świadectw A.TR.1, zatem produkty te korzystały ze zwolnienia z należności celnych przewidzianego w układzie stowarzyszeniowym i protokole dodatkowym do tego układu, podpisanym w dniu 23 listopada 1970 r. w Brukseli, zawartym, zatwierdzonym i potwierdzonym w imieniu Wspólnoty mocą rozporządzenia Rady (EWG) nr 2760/72 z dnia 19 grudnia 1972 r. (Dz.U. L 293, s. 1).
18
Organy celne w Rawennie (Włochy) przeprowadziły weryfikację dokumentów po zwolnieniu towarów dotyczącą autentyczności świadectwa A.TR.1 D 141591, przedstawionego przez wnoszącą odwołanie przy dokonywaniu czynności przywozowych we wskazanym okresie. Zgodnie z mającymi zastosowanie w tym zakresie przepisami wniosek o weryfikację autentyczności tego świadectwa został skierowany do władz tureckich.
19
Pismem z dnia 15 maja 1998 r. władze tureckie poinformowały organy celne w Rawennie, że w świetle przeprowadzonej przez nie weryfikacji świadectwo to nie jest autentyczne, jako że nie zostało wystawione przez tureckie organy celne. Ponadto poinformowały one, że zostaną przeprowadzone inne weryfikacje.
20
W konsekwencji władze włoskie przystąpiły do weryfikacji po zwolnieniu towarów łącznie 103 świadectw A.TR.1 przedstawionych przez wnoszącą odwołanie w toku różnych czynności przywozowych.
21
Pismem z dnia 10 lipca 1998 r. stałe przedstawicielstwo Republiki Turcji przy Unii Europejskiej (zwane dalej „stałym przedstawicielstwem tureckim”) poinformowało Komisję, że przedstawione przez wnoszącą odwołanie 22 świadectwa A.TR.1, wskazane w załączniku do tego pisma i dotyczące wywozu dokonywanego przez turecką spółkę Akman do Włoch, były fałszywe.
22
W następstwie tego pisma w dniach 12–15 października 1998 r. oraz w dniach 30 listopada i 2 grudnia 1998 r. jednostka ds. koordynacji zapobiegania nadużyciom finansowym Komisji (UCLAF), poprzednik Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) przeprowadziła kontrole w Turcji.
23
Pismem z dnia 8 marca 1999 r. stałe przedstawicielstwo tureckie poinformowało służby celne w Rawennie, że 32 świadectwa A.TR.1 przedstawione przez wnoszącą odwołanie (zwane dalej „spornymi świadectwami”), w tym 18 świadectw wskazanych w załączniku do pisma z dnia 10 lipca 1998 r., nie były prawidłowe i nie zostały ani wystawione, ani potwierdzone przez władze tureckie. Świadectwa te zostały opisane w załączniku do tego pisma.
24
Kwestia nieautentycznego lub nieprawidłowego charakteru znacznej liczby świadectw A. TR. 1 stała się przedmiotem bogatej korespondencji pomiędzy Komisją, władzami tureckimi i władzami włoskimi, w ramach której należy wskazać w szczególności na pisma władz tureckich z dnia 22 kwietnia 1999 r. i z dnia 16 lipca 1999 r.
25
Władze włoskie twierdzą, że z całości tej korespondencji wynika, iż władze tureckie uznały, że 48 świadectw A.TR.1 — w tym sporne świadectwa — było nieautentycznych lub nieprawidłowych.
26
W niniejszej sprawie sporne świadectwa zostały uznane za fałszywe, jako że nie zostały wystawione ani potwierdzone przez tureckie urzędy celne. Natomiast szesnaście pozostałych świadectw (z którymi wiążą się należności celne na ogólną kwotę 1904763758 ITL, to jest 983728,38 EUR) zostało uznanych za „nieważne”, gdyż pomimo że zostały one wystawione przez tureckie organy celne, wskazane w nich towary nie miały pochodzenia tureckiego.
27
Ponieważ wszystkie 48 świadectw zostało uznanych za fałszywe lub nieważne, objęte nimi towary nie mogły być preferencyjnie traktowane, co ma zastosowanie do przywozu tureckich produktów rolnych. Zatem włoskie organy celne zażądały od wnoszącej odwołanie pokrycia należności celnych w wysokości 5200954129 ITL, to jest 2686068,63 EUR.
28
Pismem z dnia 28 marca 2000 r. wnosząca odwołanie na podstawie art. 220 ust. 2 lit. b) oraz art. 236 i 239 WKC zwróciła się do organów celnych w Rawennie z wnioskiem o niedokonywanie retrospektywnego zaksięgowania i o zwrot pobranych należności celnych. Na poparcie swego wniosku wnosząca odwołanie powołała się na swą dobrą wiarę, błędy właściwych władz, których nie mogła wykryć, oraz uchybienia tych ostatnich.
29
W następstwie wskazanego wniosku wnoszącej odwołanie władze włoskie zwróciły się do Komisji z wnioskiem o wydanie decyzji co do zasadności niedokonywania retrospektywnego zaksięgowania żądanych od wnoszącej odwołanie należności celnych na podstawie art. 220 ust. 2 lit. b) WKC lub przyznania zwrotu tych należności na podstawie art. 239 WKC.
30
Pismem z dnia 3 czerwca 2002 r. Komisja wystąpiła o pewne dodatkowe informacje do władz włoskich, które przedstawiły swą odpowiedź w piśmie z dnia 7 czerwca 2002 r.
31
Pismem z dnia 25 lipca 2002 r. Komisja poinformowała wnoszącą odwołanie, że nie zamierza uwzględnić jej wniosku. Przed podjęciem ostatecznej decyzji Komisja wezwała wnoszącą odwołanie do przedstawienia ewentualnych uwag i przejrzenia akt w celu zapoznania się z dokumentami jawnymi.
32
W dniu 6 sierpnia 2002 r. przedstawiciele wnoszącej odwołanie przejrzeli akta administracyjne w lokalach Komisji. Podpisali oni między innymi oświadczenie, potwierdzając, że uzyskali dostęp do dokumentów wskazanych w załączniku do niego.
33
W dniu 18 października 2002 r. Komisja wydała zaskarżoną decyzję, którą doręczono wnoszącej odwołanie w dniu 21 listopada 2002 r. W pierwszej kolejności Komisja stwierdziła, że zaksięgowanie należności celnych przywozowych, których dotyczył wniosek, było zasadne.
34
W drugiej kolejności Komisja stwierdziła, że zasadny jest „zwrot” należności celnych przywozowych w części, w której wniosek dotyczy szesnastu „nieważnych” świadectw, gdyż wnosząca odwołanie znajdowała się w tym zakresie w szczególnej sytuacji w rozumieniu art. 239 WKC.
35
W trzeciej kolejności, gdy chodzi o sporne świadectwa, Komisja stwierdziła natomiast, że wskazane przez wnoszącą odwołanie okoliczności nie mogły prowadzić do powstania szczególnej sytuacji w rozumieniu art. 239 WKC. W konsekwencji Komisja w art. 2 zaskarżonej decyzji postanowiła, że „zwrot” związanych z nimi należności celnych przywozowych w wysokości 1702340,25 EUR nie jest zasadny.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
36
W skardze złożonej w sekretariacie Sądu w dniu 29 stycznia 2003 r. wnosząca odwołanie wniosła o stwierdzenie nieważności art. 2 zaskarżonej decyzji.
37
Na poparcie swych żądań wnosząca odwołanie podniosła trzy zarzuty oparte na naruszeniu prawa do obrony, na naruszeniu art. 239 WKC i na naruszeniu art. 220 ust. 2 lit. b) WKC.
38
Sąd oddalił skargę w całości.
W przedmiocie zarzutu pierwszego
39
Zarzut pierwszy oparty był na tym, że w toku postępowania administracyjnego naruszono prawo do obrony wnoszącej odwołanie. Twierdzi ona zasadniczo, że choć miała dostęp do akt zawierających dokumenty, na których Komisja oparła zaskarżoną decyzję, nie miała jednakże dostępu do dokumentów o decydującym znaczeniu dla dokonania przez Komisję ogólnej oceny sytuacji.
40
Sąd oddalił jednak ten zarzut ze względów wskazanych w pkt 87–102 zaskarżonego wyroku.
W przedmiocie zarzutu drugiego
41
Zarzut drugi, który opierał się na naruszeniu art. 239 WKC, składa się z czterech części. Pierwsza część dotyczy nieprawidłowej kwalifikacji świadectwa przewozowego A.TR.1 D 437214. Druga i trzecia część wskazuje kolejno na poważne uchybienia zarzucane władzom tureckim i Komisji, w celu wykazania, że wystąpiła szczególna sytuacja w rozumieniu art. 239 WKC. Wreszcie czwarta część dotyczy braku ewidentnego zaniedbania wnoszącej odwołanie oraz oceny ryzyka handlowego.
42
W odniesieniu do pierwszej części tego zarzutu Sąd przypomniał na wstępie, że ustalenie pochodzenia towarów opiera się na podziale kompetencji pomiędzy władzami państwa wywozu i władzami państwa przywozu, przy czym pochodzenie jest ustalane przez władze państwa wywozu, a następnie zbadał korespondencję pomiędzy Komisją, władzami włoskimi i władzami tureckimi.
43
W tym zakresie, w pkt 122 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że w części zaskarżonej decyzji dotyczącej omawianych świadectw Komisja oparła się zasadniczo na piśmie władz tureckich z dnia 8 marca 1999 r. skierowanym do służb celnych w Rawennie.
44
Jednakże Sąd stwierdził w pkt 124–128 zaskarżonego wyroku, że porównanie między treścią pisma z dnia 8 marca 1999 r. a treścią kolejnych pism władz tureckich wskazuje na niejasności co do kwalifikacji świadectwa D 437214 oraz że Komisja przed ustanowieniem zaskarżonej decyzji nie mogła właściwie stwierdzić, że świadectwo D 437214 było podrobione.
45
Jednakże w świetle treści pisma z dnia 22 sierpnia 2003 r., a więc sporządzonego po wydaniu spornej decyzji, w którym władze tureckie potwierdziły ustalenia zawarte w swoim piśmie z dnia 8 marca 1999 r., Sąd orzekł, że ustalenie to nie wystarcza do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Wnosząca odwołanie nie ma bowiem żadnego prawnego interesu w stwierdzeniu nieważności decyzji z powodu uchybień proceduralnych, w sytuacji gdy stwierdzenie nieważności mogło jedynie prowadzić do wydania nowej decyzji, identycznej co do istoty z decyzją, której nieważność zostaje stwierdzona.
46
Następnie Sąd zbadał drugą część zarzutu drugiego obejmującą różnego rodzaju twierdzenia co do uchybień władz tureckich, oparte zasadniczo na tezie, w świetle której władze tureckie rzeczywiście wystawiły i potwierdziły sporne świadectwa.
47
W tym kontekście Sąd w pierwszej kolejności wskazał w pkt 150–152 zaskarżonego wyroku, że po pierwsze ustalenie okoliczności, czy dokumenty wydane przez władze tureckie były oryginalne, czy podrobione, należy wyłącznie do tych władz, a po drugie władze te stwierdziły, że sporne świadectwa zostały podrobione. Następnie oddalił argumenty wnoszącej odwołanie, że odciski pieczęci i podpisy na spornych świadectwach przewozowych świadczą o tym, że najprawdopodobniej zostały one wystawione i potwierdzone przez władze tureckie.
48
Sąd ten wskazał wreszcie, że ani układ stowarzyszeniowy, ani postanowienia wykonawcze do niego nie zawierają wyraźnego przepisu przewidującego prowadzenie rejestrów świadectw wystawianych przez władze tureckie.
49
Mimo to Sąd uznał, że załącznik II pkt II ust. 12 decyzji nr 1/96 przewiduje wpisanie w polu 12 świadectw A.TR.1 numeru dokumentu i że art. 13 tej decyzji stanowi, iż w razie podziału świadectw pole 12 wyciągu wskazuje w szczególności numer rejestracyjny pierwotnego świadectwa.
50
Jednakże Sąd stwierdził, że nie oznacza to, iż są to świadectwa autentyczne, ponieważ w interesie fałszerzy było wykorzystanie dla celów podrobionych świadectw numeru wpisu do rejestru odpowiadającego prawidłowemu świadectwu.
51
W zakresie trzeciej części zarzutu drugiego, która dotyczy szeregu uchybień zarzucanych Komisji, Sąd oparł się na kontrolach przeprowadzonych w Turcji przez UCLAF, by stwierdzić, że Komisja w rzeczywistości dbała o prawidłowe zastosowanie układu stowarzyszeniowego.
52
Sąd stwierdził również w pkt 240 zaskarżonego wyroku, że wnosząca odwołanie nie zdołała wykazać, by Komisja napotkała w ramach uzgodnionej z władzami Turcji pomocy administracyjnej trudności, które uzasadniałyby zwołanie Rady Stowarzyszenia lub Wspólnego Komitetu Unii Celnej WE-Turcja (zwanego dalej „komitetem wspólnym”).
53
Sąd uznał następnie, że ani układ stowarzyszeniowy, ani decyzje Rady Stowarzyszenia, ani mające zastosowanie uregulowania wspólnotowe nie przewidują żadnego obowiązku przesyłania wzorów pieczęci i podpisów między umawiającymi się stronami, ostrzeżenia importerów w sytuacji, gdy powstały wątpliwości co do ważności operacji celnych dokonanych przez tych ostatnich w ramach systemu preferencji lub zastosowania przez UCLAF określonych metod prowadzenia kontroli.
54
Czwartą część zarzutu drugiego, która wskazuje na brak ewidentnego zaniedbania wnoszącej odwołanie, Sąd oddalił jako bezprzedmiotową, po stwierdzeniu, że Komisja nie rozstrzygała w części zaskarżonej decyzji dotyczącej podrobionych świadectw kwestii staranności lub zaniedbania wnoszącej odwołanie.
W przedmiocie zarzutu trzeciego
55
Sąd oddalił również zarzut trzeci dotyczący naruszenia art. 220 ust. 2 lit. b) WKC, gdyż wnosząca odwołanie nie wykazała, że działanie właściwych władz przyczyniło się do sporządzenia lub przyjęcia spornych świadectw, które okazały się fałszywe.
W przedmiocie wnioskowanych środków organizacji postępowania i środków dowodowych
56
Sąd oddalił wreszcie wnioski dowodowe i przedstawione przez wnoszącą odwołanie środki dowodowe, takie jak, między innymi, wniosek o wezwanie Komisji do przedstawienia wszystkich dokumentów, z którymi — jak twierdzi wnosząca odwołanie — nie mogła zapoznać się w ramach dostępu do akt administracyjnych.
Żądania stron
57
Wnosząca odwołanie wnosi w odwołaniu o:
—
uchylenie zaskarżonego wyroku;
—
uwzględnienie wniosków przedstawionych w pierwszej instancji lub ewentualnie przekazanie sprawy Sądowi Pierwszej Instancji, aby orzekł co do istoty sporu;
—
uwzględnienie wniosków w sprawie środków organizacji postępowania sformułowanych przez wnoszącą odwołanie w pismach z dni 28 stycznia 2003 r., 4 sierpnia 2003 r. i 11 sierpnia 2003 r. oraz
—
obciążenie pozwanej w pierwszej instancji kosztami tego postępowania.
58
Komisja wnosi o:
—
oddalenie odwołania w całości;
—
uwzględnienie wszystkich żądań Komisji przedstawionych w pierwszej instancji oraz
—
obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania łącznie z kosztami postępowania w pierwszej instancji.
W przedmiocie odwołania
59
Wnosząca odwołanie podnosi dziewięć zarzutów na poparcie swojego odwołania.
60
Po pierwsze, podnosi ona, że Sąd dopuścił się naruszenia prawa, określając podział kompetencji pomiędzy państwem wywozu i państwem przywozu, ponieważ weryfikacja autentyczności spornych świadectw nie należy, wbrew stwierdzeniom Sądu, do wyłącznej właściwości władz tureckich.
61
Po drugie, wnosząca odwołanie podnosi zarzut naruszenia jej prawa dostępu do dokumentów, które nie może być ograniczone jedynie do tych dokumentów, na podstawie których Komisja wydała zaskarżoną decyzję.
62
Zarzuty trzeci i czwarty dotyczą błędnego rozłożenia ciężaru dowodu w związku z tym, że Sąd obarczył wnoszącą odwołanie całkowitym ciężarem dowodu, oddalając jej wnioski dowodowe i wnioskowane przez nią środki dowodowe.
63
Błędy przy prawnej kwalifikacji uchybień zarzucanych władzom tureckim i Komisji stanowią przedmiot zarzutu piątego. W tym zakresie wnosząca odwołanie podnosi szereg argumentów dotyczących oceny spornych świadectw jako nieprawidłowych lub nieautentycznych, braku przesłania wzorów pieczęci i podpisów, naruszenia obowiązku ostrzeżenia importerów, sposobu prowadzenia dochodzeń w Turcji i braku ujawnienia rejestracji spornych dokumentów.
64
W zarzucie szóstym wnosząca odwołanie kwestionuje zaskarżony wyrok w zakresie, w którym stwierdzono w nim, że Komisja nie była zobowiązana do zwrócenia się do komitetu wspólnego lub Rady Stowarzyszenia.
65
Brak uznania uzasadnionego interesu wnoszącej odwołanie w stwierdzeniu nieważności spornej decyzji w odniesieniu do świadectwa A.TR.1 D437214 stanowi przedmiot zarzutu siódmego, a brak rozpoznania w zaskarżonym wyroku względów słuszności oraz ryzyka stanowi przedmiot zarzutu ósmego.
66
Wreszcie w zarzucie dziewiątym wnosząca odwołanie podnosi, iż Sąd naruszył art. 220 ust. 2 lit. b) WKC.
Uwagi wstępne
67
Należy, po pierwsze, wskazać, że skarżąca podniosła na rozprawie, iż wykonanie art. 2 zaskarżonej decyzji zostało zawieszone jedynie częściowo, gdyż część należności celnych przywozowych związanych ze spornymi świadectwami została przez nią uiszczona. W związku z tym w niniejszej sprawie chodzi zarówno o zwrot należności celnych przywozowych w zakresie dotyczącym kwot uiszczonych przez skarżącą, jak również o umorzenie należności w zakresie należności zaksięgowanych retrospektywnie, lecz nieuiszczonych przez skarżącą.
68
Po drugie, należy podkreślić, że skarżąca podniosła na poparcie swego odwołania liczne zarzuty dotyczące zarówno naruszenia istotnych przepisów formalnych, jak również naruszenia przepisów materialnych. Jednakże, mając na uwadze szczególne okoliczności niniejszej sprawy, z wyjątkiem argumentów dotyczących naruszenia prawa dostępu do dokumentów oraz naruszenia art. 220 ust. 2 lit. b) WKC, zarzuty te sprowadzają się w zasadzie do kwestionowania zastosowania przez Sąd art. 239 WKC, w szczególności w zakresie dotyczącym wystąpienia szczególnej sytuacji w rozumieniu tego artykułu. W związku z tym zarzuty te należy rozpatrzyć łącznie.
W przedmiocie naruszenia art. 239 WKC
Argumenty stron
69
Skarżąca kwestionuje zasadniczo przeprowadzoną przez Sąd kwalifikację prawną uchybień zarzucanych władzom tureckim i Komisji.
70
W zakresie dotyczącym uchybień zarzucanym władzom tureckim skarżąca jest zdania, że Sąd dopuścił się błędu co do prawa w kilku aspektach:
—
przy ocenie spornych świadectw, a w szczególności świadectwa A. TR. 1 D 437214 w zakresie, w którym były one podrobione;
—
w zakresie dotyczącym uchybień wskazanych władz dotyczących obowiązków związanych z wzorami używanych przez nie pieczęci i podpisów oraz z rejestracją wydawanych przez nie świadectw;
—
w ramach wzajemnej pomocy, w zakresie dotyczącym przyczynienia się władz tureckich do sporządzenia spornych świadectw, oraz
—
w zakresie innych elementów, które jej zdaniem wykazują uchybienia władz tureckich prowadzące do powstania szczególnej sytuacji.
71
W odniesieniu do uchybień zarzucanych Komisji wnosząca odwołanie twierdzi, że istnieją wystarczające obiektywne przesłanki wskazujące na to, że władze tureckie dokonywały systematycznych i umyślnych naruszeń, które uzasadniałyby wzmocnioną kontrolę systemu preferencji przez Komisję.
72
Wnosząca odwołanie jest również zdania, opierając się na art. 93 rozporządzenia wykonawczego do WKC i art. 4 decyzji nr 1/96, że na Republice Turcji i na Komisji ciążył obowiązek przesyłania właściwym organom celnym wzorów pieczęci używanych przez tureckie organy celne lub obowiązek żądania ich przedstawienia, również w spornym okresie (1995–1997).
73
Wnosząca odwołanie podnosi również, że Sąd popełnił błąd co do prawa, nie stwierdzając, że najpóźniej z końcem roku 1994 lub na początku roku 1995 Komisja była zobowiązana do ostrzeżenia importerów koncentratów soku owocowego przed nieprawidłowościami w Turcji podczas wystawiania świadectw przewozowych A.TR.1. oraz, że była ona również zobowiązana do zwrócenia się do komitetu wspólnego lub Rady Stowarzyszenia.
74
Ponadto UCLAF naruszył swoje zobowiązania do właściwego prowadzenia kontroli w Turcji, gdyż nie zastosował określonych metod prowadzenia kontroli.
75
Wreszcie wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd błędnie nie uznał, iż biorąc pod uwagę stosunki między podmiotami gospodarczymi i organami administracji, byłoby sprzeczne z zasadą słuszności, na której opiera się art. 239 WKC, aby dopuścić do poniesienia przez wnoszącą odwołanie szkody wynikającej ze spornej decyzji.
76
Komisja podnosi na wstępie, że zarzuty podniesione przez wnoszącą odwołanie w zakresie dotyczącym uchybień zarzucanych tej instytucji oraz władzom tureckim nie dotyczą kwestii prawnych, lecz zawierają ustalenia faktyczne, które nie mogą być przedmiotem postępowania odwoławczego.
77
Komisja twierdzi ponadto, że zgodnie z zasadami prawnymi, znajdującymi zastosowanie w niniejszej sprawie, ani Republika Turcji, ani Komisja nie miały obowiązku przesyłania wzorów pieczęci lub podpisów, ani obowiązku prowadzenia rejestru świadectw A. TR. 1.
78
W odniesieniu do obowiązku ostrzeżenia importerów Komisja przypomina, że sporne przywozy w niniejszej sprawie dotyczą okresu pomiędzy kwietniem 1995 r. a listopadem 1997 r., podczas gdy wątpliwości co do autentyczności i prawidłowości treści tureckich świadectw A.TR.1 powstały dopiero później, a mianowicie począwszy od 1998 r.
79
Komisja podnosi również, iż w świetle konsekwentnego i poprawnego zamiaru podjęcia współpracy przez władze tureckie nie miała ona powodu, by zwracać się do komitetu wspólnego lub Rady Stowarzyszenia.
Ocena Trybunału
— W przedmiocie dopuszczalności
80
Zgodnie z art. 255 ust. 1 WE oraz art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości odwołanie jest ograniczone do kwestii prawnych, a jego podstawę musi stanowić brak właściwości Sądu, naruszenie przepisów postępowania przed Sądem wpływające niekorzystnie na interesy wnoszącego odwołanie lub naruszenie prawa wspólnotowego przez Sąd (zob. w szczególności wyrok z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie C-17/07 P Neirinck przeciwko Komisji, pkt 73).
81
Na poparcie swego odwołania wnosząca odwołanie powołuje liczne okoliczności, które prowadzą jej zdaniem do wystąpienia szczególnej sytuacji w rozumieniu art. 239 WKC.
82
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem tego rodzaju szczególna sytuacja ma miejsce wówczas, gdy z okoliczności danego przypadku wynika, że dłużnik znajduje się w sytuacji wyjątkowej w porównaniu do innych podmiotów gospodarczych prowadzących tę samą działalność (zob. podobnie wyroki: z dnia 25 lutego 1999 r. w sprawie C-86/97 Trans-Ex-Import, Rec. s. I-1041, pkt 21 i 22 oraz z dnia 7 września 1999 r. w sprawie C-61/98 De Haan, Rec. s. I-5003, pkt 52 i 53). Na podstawie tych okoliczności należy zbadać, czy prowadzą one do powstania szczególnej sytuacji w rozumieniu art. 239 WKC.
83
W ramach powołanych w odwołaniu zarzutów kwestionowane jest wobec tego zastosowanie przez Sąd w zaskarżonym wyroku art. 239 WKC w zakresie, w którym Sąd ten orzekł, że okoliczności tej sprawy nie stanowią szczególnej sytuacji. Ta kwalifikacja prawna jest kwestią prawną podlegającą ocenie Sądu w ramach odwołania.
84
W konsekwencji należy oddalić podniesiony przez Komisję zarzut niedopuszczalności.
— Co do istoty sprawy
85
Należy na wstępie podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem art. 239 WKC ustanawia klauzulę generalną słuszności (zob. w szczególności wyrok z dnia 3 kwietnia 2008 r. w sprawie C-230/06 Militzer & Münch, Zb.Orz. s. I-1895, pkt 50).
86
Zgodnie z art. 239 WKC dłużnik ma roszczenie o zwrot lub umorzenie należności celnych, gdy spełnione są dwie przesłanki, a mianowicie wystąpiła szczególna sytuacja oraz brak jest z jego strony ewidentnego zaniedbania i świadomego działania.
87
Co się tyczy staranności wnoszącej odwołanie i braku świadomego działania z jej strony, należy uściślić, że kwestie te nie stanowią przedmiotu niniejszego odwołania. Jak bowiem Sąd stwierdził w pkt 295 zaskarżonego wyroku, Komisja nie rozstrzygała w części zaskarżonej decyzji dotyczącej spornych świadectw kwestii staranności lub zaniedbania skarżącej.
88
W zakresie dotyczącym zaistnienia szczególnej sytuacji w rozumieniu art. 239 WKC ma ona miejsce, jak zostało to przypomniane w pkt 82 niniejszego wyroku, gdy z okoliczności danego przypadku wynika, że dłużnik znajduje się w sytuacji wyjątkowej w porównaniu do innych podmiotów gospodarczych prowadzących tę samą działalność i w braku wystąpienia tych okoliczności nie poniósłby on szkody związanej z retrospektywnym zaksięgowaniem należności celnych (zob. podobnie wyrok z dnia 26 marca 1987 r. w sprawie 58/86 Coopérative agricole d’approvisionnement des Avirons, Rec. s. 1525, pkt 22).
89
Aby określić, czy okoliczności sprawy przesądzają o zaistnieniu szczególnej sytuacji, przy braku ewidentnego zaniedbania lub świadomego działania ze strony zainteresowanego w rozumieniu art. 239 WKC, Komisja powinna ocenić całość istotnych okoliczności faktycznych (zob. podobnie wyrok z dnia 15 maja 1986 r. w sprawie 160/84 Oryzomyli Kavallas et Oryzomyli Agiou Konstantinou przeciwko Komisji, Rec. s. 1633, pkt 16).
90
Obowiązek ten oznacza, że w przypadku takim jak niniejszy, w którym dłużnik powołuje na poparcie swego wniosku o zwrot lub umorzenie należności celnych w przywozie wystąpienie poważnych naruszeń ze strony władz tureckich i Komisji w ramach stosowania układu stowarzyszeniowego, Komisja powinna przy badaniu tego wniosku dokonać oceny całości okoliczności związanych ze spornymi świadectwami, o których się dowiedziała w ramach wykonywania funkcji nadzoru i kontroli prawidłowego stosowania tego układu.
91
Ten wniosek jest ponadto poparty art. 904 lit. c) rozporządzenia wykonawczego do WKC, który przewiduje, że należności celne przywozowe nie są zwracane lub umarzane, gdy „jedynym powodem” przedstawienia wniosku o udzielenie zwrotu lub o umorzenie jest przedstawienie z zamiarem uzyskania uprzywilejowanego traktowania taryfowego dokumentów, które okazały się później dokumentami sfałszowanymi, podrobionymi lub nieważnymi, do celów udzielenia tego rodzaju preferencji, nawet jeżeli dokumenty te przedłożono w dobrej wierze. Innymi słowy, samo przedstawienie świadectw podrobionych lub nieważnych nie prowadzi do powstania szczególnej sytuacji w rozumieniu art. 239 WKC.
92
Jednakże innego rodzaju okoliczności powołane na poparcie wniosku o zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych, takie jak niedostateczna kontrola przez Komisję prawidłowego stosowania układu stowarzyszeniowego, mogą stanowić taką szczególną sytuację.
93
Komisja dysponuje wprawdzie zakresem swobodnej oceny w zakresie dotyczącym stosowania art. 239 WKC, nie zwalnia to jej jednak z obowiązku rzeczywistego zważenia z jednej strony interesu Wspólnoty w zakresie pełnego poszanowania wspólnotowych lub wiążących Wspólnotę przepisów celnych i z drugiej strony interesu działającego w dobrej woli importera do nieponoszenia szkód przekraczających zwykłe ryzyko handlowe.
94
To zważenie leży u podstaw systematyki art. 239, który ustanawia, jak zostało wskazane w pkt 85 niniejszego wyroku, klauzulę generalną słuszności. W konsekwencji przy badaniu wniosku o zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych Komisja nie może ograniczyć się do dokonania oceny zachowań i działań importera i eksportera. W ramach swego obowiązku nadzoru i kontroli powinna ona również brać pod uwagę w szczególności wpływ swego zachowania na konkretną sytuację w danej sprawie.
95
W tym zakresie należy podkreślić, że z art. 211 WE wynika, że Komisja jako strażniczka traktatu WE i zawartych zgodnie z nim układów jest zobowiązana do zapewnienia — poprzez środki przewidziane w układzie lub w decyzjach wydanych na jego podstawie — prawidłowego stosowania przez państwo trzecie obowiązków, którymi jest związane na mocy układu zawartego ze Wspólnotą.
96
Obowiązek ten wynika również z samego układu stowarzyszeniowego oraz z licznych decyzji wydanych w jego wykonaniu. W tym zakresie art. 7 tego układu w związku z art. 211 WE ustanawia wymóg, aby Komisja podjęła wszelkie środki ogólne i szczególne właściwe do zapewnienia wykonania obowiązków wynikających z tego układu.
97
Ponadto zgodnie z art. 24 wskazanego układu Komisja jest reprezentowana w Radzie Stowarzyszenia i jako przedstawiciel Wspólnoty jest członkiem różnych komitetów ustanowionych przez tę Radę w celu zapewnienia ciągłości współpracy koniecznej do funkcjonowania układu. Zgodnie z art. 52 ust. 2 decyzji nr 1/95 Komisja może zwrócić się do komitetu wspólnego w razie wystąpienia po stronie Wspólnoty lub Republiki Turcji trudności przy wykonaniu tej decyzji.
98
Ponadto Komisja posiada stałe przedstawicielstwo w Turcji, co umożliwia jej przynajmniej uzyskiwanie wiarygodnych informacji o rozwoju prawa w tym państwie, w szczególności w zakresie wykonania omawianego układu.
99
Należy również wskazać, że w ramach obowiązku nadzoru i kontroli nad prawidłowym stosowaniem układu stowarzyszeniowego Komisja dysponuje istotnymi uprawnieniami.
100
Zgodnie z przepisami art. 3 załącznika 7 do decyzji nr 1/95 Komisja może zażądać od władz tureckich wszelkich informacji pozwalających stwierdzić, że prawodawstwo celne jest stosowane w sposób prawidłowy.
101
Instytucja ta może również zgodnie z ust. 4 lit. a) tego artykułu zażądać od władz tureckich podjęcia środków niezbędnych do wszczęcia szczególnego nadzoru nad osobami fizycznymi lub prawnymi, o których można w sposób rozsądny przypuszczać, że popełniają lub popełniły działania sprzeczne z ustawodawstwem celnym.
102
Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 3 i 4 wskazanego załącznika należycie umocowani urzędnicy Wspólnoty mogą uzyskać w odpowiednich urzędach tureckich organów celnych informacje dotyczące działań sprzecznych z ustawodawstwem celnym lub mogą być obecni przy dochodzeniach przeprowadzanych na terytorium tureckim, za zgodą tych organów i na warunkach przez nie wskazanych.
103
To samo dotyczy art. 15 decyzji nr 1/96, zgodnie z którym w celu zapewnienia prawidłowego stosowania niniejszej decyzji państwa członkowskie i Republika Turcji udzielają sobie wzajemnej pomocy, za pośrednictwem swych administracji celnych i w ramach wzajemnej pomocy przewidzianej w załączniku 7 do decyzji nr 1/95, w celu weryfikacji autentyczności i prawidłowości świadectw.
104
W konsekwencji Komisja nie może podnosić, jak to uczyniła na rozprawie, że jest w takiej samej sytuacji jak wnosząca odwołanie w zakresie dotyczącym weryfikacji okoliczności, które miały miejsce w państwie trzecim, jakim jest Turcja. Wręcz przeciwnie, Komisja jest zobowiązana do skorzystania w pełni ze swych uprawnień, którymi dysponuje na podstawie postanowień układu stowarzyszeniowego i decyzji wydanych w jego wykonaniu, aby nie uchybić swym obowiązkom nadzoru i kontroli w prawidłowym stosowaniu tego układu.
105
Skorzystanie z tych uprawnień jest tym bardziej nakazane w sytuacji, w której wywóz do tego samego portu wspólnotowego, a mianowicie do Rawenny, za pośrednictwem tej samej spółki tureckiej dokonującej wywozu, w tym samym okresie odniesienia, było dokonywane, wedle ustaleń zawartych w zaskarżonym wyroku, za pomocą świadectw zarówno nieprawidłowych, jak i nieautentycznych.
106
Skorzystanie w pełnym zakresie z uprawnień Komisji w ramach obowiązku nadzoru i kontroli nad prawidłowym stosowaniem układu stowarzyszeniowego jest nakazane również w związku z tym, że dokonana przez władze tureckie ocena charakteru nieautentycznego lub nieprawidłowego spornych świadectw wykazuje niejasności lub w każdym razie pewną niespójność.
107
Jak stwierdził Sąd w pkt 120–128 zaskarżonego wyroku, porównanie pomiędzy treścią pisma władz tureckich z dnia 8 marca 1999 r. a kolejnymi pismami tych władz, takimi jak pismo stałego przedstawicielstwa Turcji do UCLAF z dnia 22 kwietnia 1999 r., wskazuje na niejasności w zakresie dotyczącym rzekomo nieautentycznego charakteru świadectwa D 437214.
108
W zakresie dotyczącym dwóch innych świadectw A. TR. 1, ocenianych pod kątem autentyczności przez władze tureckie w ramach tej samej weryfikacji po zwolnieniu towarów, nawet jeśli nie stanowią one części spornych świadectw, Sąd stwierdził w pkt 198–201 zaskarżonego wyroku wystąpienie pewnych niespójności w związku z tym, że władze tureckie zakwalifikowały je w różnych etapach procedury albo jako sfałszowane, albo nieprawidłowe, albo jako częściowo nieprawidłowe.
109
Ponadto, jak wynika z zaskarżonego wyroku, do powstania niejasności doprowadziło również użycie przez wskazane władze różnych pojęć dla opisania wyniku przeprowadzanej przez nie weryfikacji świadectw, takich jak w szczególności „fałszywe” (pismo stałego przedstawicielstwa tureckiego do UCLAF z dnia 10 lipca 1998 r. wskazane w pkt 41 zaskarżonego wyroku), „nieprawidłowe, niewydane i niepotwierdzone przez [turecki] urząd celny” (pismo dyrekcji generalnej tureckiego urzędu celnego z dnia 8 marca 1999 r. wskazane w pkt 123 zaskarżonego wyroku), „nieprawidłowe i […] niezgodne z regułami pochodzenia” (pismo stałego przedstawicielstwa tureckiego do UCLAF z dnia 22 kwietnia 1999 r. wskazane w pkt 124 zaskarżonego wyroku), „nieprawidłowe” (pismo dyrekcji generalnej tureckiego urzędu celnego z dnia 16 lipca 1999 r. wskazane w pkt 200 zaskarżonego wyroku).
110
Ponadto różne pojęcia użyte przez władze tureckie w korespondencji z Komisją i włoskimi władzami celnymi nie odpowiadają pojęciom „autentyczności” i „prawidłowości” przewidzianym w art. 11 decyzji nr 5/72 i art. 15 decyzji nr 1/96.
111
Opisane powyżej niejasności i niespójności powinny skłonić Komisję do zastanowienia się nad oceną dokonaną przez władze tureckie. Komisja była w tych okolicznościach zobowiązana, w ramach swego zadania nadzoru i kontroli nad prawidłowym stosowaniem układu stowarzyszeniowego, do upewnienia się, czy władze tureckie prawidłowo zakwalifikowały omawiane świadectwa albo jako nieprawidłowe, albo nieautentyczne.
112
Należy jednak stwierdzić, że Komisja nie w pełni skorzystała z uprawnień, które przyznaje jej układ stowarzyszeniowy i przepisy wykonawcze do tego układu.
113
Po pierwsze, o ile prawdą jest, że UCLAF przeprowadził dwa dochodzenia w Turcji pomiędzy 12 i 15 października 1998 r. oraz pomiędzy 30 listopada i 2 grudnia 1998 r., należy stwierdzić, że w pkt 218 zaskarżonego wyroku Sąd błędnie uznał, że żaden dowód nie pozwala na przyjęcie, że UCLAF nie mógł przeprowadzić szczegółowego dochodzenia, w szczególności w urzędzie celnym w Mersin. Z raportów misji UCLAF z dni 9 i 23 grudnia 1998 r. wynika jasno, że wśród urzędów, do których udali się inspektorzy w Turcji, brak jest urzędu celnego, z którego omawiane towary zostały wywiezione do Wspólnoty, czyli urzędu w Mersin. W związku z tym inspektorzy nie mogli zweryfikować, czy sporne świadectwa miały charakter autentyczny. Dwa raporty misji UCLAF z dni 9 i 23 grudnia 1998 r. nie dotyczyły bowiem kwestii, czy sporne świadectwa zostały rzeczywiście sfałszowane, czy też zostały błędnie wydane przez władze tureckie.
114
Stwierdzenie to potwierdza pismo z dnia 9 grudnia 1998 r., a więc z okresu po przeprowadzeniu przez UCLAF dochodzeń w Turcji, w którym dyrektor UCLAF, M. Knudsen, zwrócił się do władz tureckich o „niezwłoczne” udzielenie zgody na dokonanie wspólnej weryfikacji w urzędzie celnym w Mersin w celu uzyskania szczegółowych danych dotyczących wszystkich wywozów koncentratów soków owocowych dokonanych od końca roku 1993 przez spółkę Akman.
115
Nie można w tym względzie zaprzeczyć, że na podstawie art. 7 ust. 3 załącznika 7 do decyzji nr 1/95 w celu przeprowadzenia weryfikacji w biurach tureckich władz celnych Komisja powinna uzyskać zgodę tych władz. Należy podkreślić, że Komisja w żaden sposób nie wskazała, że władze tureckie nie udzieliły tej zgody, co uniemożliwiłoby jej przeprowadzenie takiej weryfikacji na miejscu.
116
Ponadto z pkt 244–259 zaskarżonego wyroku wynika, że Komisja nie zażądała od władz tureckich wzorów pieczęci używanych w urzędzie celnym w Mersin i nie przesłała ich organom celnym państw członkowskich. Sąd stwierdził w tym względzie, że w czasie całego okresu obejmującego sporny przywóz Republika Turcji i Komisja nie były w jakikolwiek sposób zobowiązane do przesyłania wzajemnie wzorów pieczęci używanych przez urzędy celne.
117
Jednakże właśnie przesyłanie wzorów pieczęci i podpisów używanych w urzędach celnych umożliwia przeprowadzenie skutecznego nadzoru w zakresie poszanowania przepisów celnych dotyczących preferencji taryfowych.
118
Spoczywający na Komisji obowiązek dbania o prawidłowe stosowanie układu stowarzyszeniowego wymaga, aby Komisja i za jej pośrednictwem organy celne państw członkowskich dysponowały w każdej chwili wszystkimi danymi umożliwiającymi dokonanie skutecznej kontroli, a wzory pieczęci i podpisów bezsprzecznie stanowią takie dane.
119
Należy również podkreślić, przeciwnie do stwierdzeń Sądu zawartych w pkt 255 zaskarżonego wyroku, że z brzmienia art. 15 ust. 1 decyzji nr 1/96, zmienionej decyzją nr 2/97 Komitetu Współpracy Celnej WE-Turcja z dnia 30 maja 1997 r. (Dz.U. L 249, s. 18), która weszła w życie w dniu 1 września 1997 r., a więc w okresie obejmującym sporne przywozy, wynika jednoznacznie, iż „organy celne państw członkowskich, Komisji i [Republiki] Turcji przesyłają sobie wzajemnie, za pośrednictwem Komisji […], wzory pieczęci używanych w ich urzędach dla celów wydawania świadectw przewozowych A. TR”.
120
W każdym razie, nawet przed wejściem w życie tej decyzji, Komisja powinna była, w celu umożliwienia prawidłowego stosowania układu stowarzyszeniowego zażądać od władz tureckich przesłania omawianych wzorów na podstawie art. 3 załącznika 7 do decyzji nr 1/95, który uprawnia do zażądania „wszelkich informacji pozwalających stwierdzić, że prawodawstwo celne jest stosowane w sposób prawidłowy”.
121
Fakt, że Republika Turcji dobrowolnie przekazała wzory pieczęci używane na świadectwach A. TR. 1, jak stwierdził Sąd w pkt 258 zaskarżonego wyroku, nie podważa wniosku, że Komisja uchybiła swemu obowiązkowi zażądania od władz tureckich przedstawienia wzorów pieczęci i podpisów używanych w urzędzie celnym w Mersin oraz następnie przesłania ich organom celnym państw członkowskich.
122
Wreszcie z pkt 153–160 zaskarżonego wyroku wynika również, że Komisja ograniczyła się do stwierdzenia, że ani układ stowarzyszeniowy, ani przepisy wykonawcze nie przewidują wyraźnie prowadzenia w Turcji rejestrów, w których wpisane byłyby świadectwa celne, oraz że w każdym razie, ewentualne istnienie takich rejestrów nie oznaczałoby, że chodzi o świadectwa autentyczne, ponieważ w interesie fałszerzy było wykorzystanie dla celów podrobionych świadectw numeru wpisu do rejestru odpowiadającego prawidłowemu świadectwu. To rozumowanie zostało przyjęte przez Sąd w pkt 161 i 162 zaskarżonego wyroku.
123
Nie można jednak zgodzić się z tą tezą. Należy podkreślić w tym względzie, że rejestrowanie świadectw wydanych przez organy celne jest praktyką nieodzowną w międzynarodowej wymianie handlowej. Brak tego rodzaju rejestrów groziłby uniemożliwieniem skuteczności wszelkich kontroli po zwolnieniu towarów odnoszących się do świadectw wydanych przez właściwe organy celne.
124
Ponadto wbrew stwierdzeniom Sądu zawartym w pkt 161 zaskarżonego wyroku spoczywający na władzach tureckich obowiązek rejestrowania świadectw A. TR. 1 wynika z przepisów wykonawczych do układu stowarzyszeniowego. Artykuł 13 decyzji nr 1/96 przewiduje bowiem, iż w razie podziału świadectw pole 12 wyciągu wskazuje w szczególności numer rejestracyjny „pierwotnego świadectwa”. W związku z tym, nawet jeśli art. 13 ma zastosowanie w szczególnym przypadku podziału świadectw, jest oczywiste, że w polu 12 formularza A.TR. 1 powinien być wskazany numer rejestracyjny „pierwotnego świadectwa”, co oznacza, że w każdym razie pierwotne świadectwo powinno również być zarejestrowane w rejestrze celnym państwa wywozu.
125
W zakresie dotyczącym stwierdzenia Sądu zawartego w pkt 162 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym w interesie fałszerzy jest wykorzystanie numeru wpisu do rejestru odpowiadającego prawidłowemu świadectwu, które zostało już zarejestrowane, stwierdzenie to nie może zwolnić Komisji z obowiązku dbania o prawidłowe stosowanie układu stowarzyszeniowego.
126
Przeciwnie, mając na uwadze, że stwierdzenie to oznacza dokonanie dwóch przywozów do Wspólnoty na podstawie świadectw A. TR. 1 o tym samym numerze rejestracji, jednym autentycznym i drugim nieautentycznym, Komisja powinna była zweryfikować, czy rzeczywiście miały miejsce takie dwa przywozy do Wspólnoty na podstawie świadectw A. TR. 1 o tym samym numerze rejestracji. Z argumentów Komisji przedstawionych przed Sądem oraz przed Trybunałem można wywnioskować, że Komisja tego jednak nie uczyniła.
127
Ponadto, mając na uwadze, że żadna z dwóch misji UCLAF nie została przeprowadzona w urzędzie celnym w Mersin, jak przypomniano w pkt 113 niniejszego wyroku, nie można było również dokonać weryfikacji, czy tego rodzaju rejestry istniały, ani czy sporne świadectwa były do nich wpisane.
128
Z powyższych rozważań wynika, że Komisja uchybiła obowiązkowi nadzoru i kontroli nad prawidłowym stosowaniem układu stowarzyszeniowego.
129
W braku tych uchybień Komisji podrobione świadectwa sporne mogłyby zostać wykryte i wyjaśnione przy pierwszych przywozach do Wspólnoty, a stopień strat finansowych, zarówno dla budżetu wspólnotowego, jak i dla wnoszącej odwołanie, mógłby zostać ograniczony. Ponadto Komisja mogłaby w ten sposób, od momentu wykrycia tego rodzaju podrobionych świadectw, ostrzec importerów w odpowiednim czasie i ewentualnie zwrócić się do komitetu wspólnego.
130
W każdym razie, gdyby Komisja w pełni skorzystała ze swych uprawnień, którymi dysponuje w ramach układu stowarzyszeniowego, wątpliwości co do nieautentycznego lub nieprawidłowego charakteru spornych świadectw mogłyby zostać wyjaśnione i ich autentyczność lub nieautentyczność mogłaby zostać jednoznacznie stwierdzona.
131
Z powyższego wynika, że uchybienie Komisji doprowadziło do powstania szczególnej sytuacji w rozumieniu art. 239 WKC.
132
W związku z tym, orzekając, że wystąpienie szczególnej sytuacji w rozumieniu art. 239 WKC nie zostało wykazane, Sąd błędnie zastosował ten przepis i w konsekwencji dopuścił się błędu co do prawa.
133
Zarzut ten jest zatem zasadny.
134
Mając na uwadze powyższe, brak jest konieczności badania zarzutów dotyczących naruszenia prawa dostępu do dokumentów i naruszenia art. 220 ust. 2 lit. b) WKC.
Skutki uchylenia zaskarżonego wyroku
135
Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości, jeśli odwołanie jest zasadne, Trybunał uchyla orzeczenie Sądu. Może on wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala. W niniejszej sprawie ma to miejsce.
136
Z powyższych rozważań zawartych w pkt 85–133 niniejszego wyroku wynika, że Komisja dopuściła się oczywistego błędu w ocenie, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 239 WKC i że w związku z tym nie należy dokonać zwrotu lub umorzenia należności celnych przywozowych związanych ze spornymi świadectwami. Wobec tego należy stwierdzić nieważność art. 2 zaskarżonej decyzji.
W przedmiocie kosztów
137
Zgodnie z art. 122 akapit pierwszy regulaminu, jeżeli odwołanie jest zasadne i Trybunał orzeka wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie, Trybunał rozstrzyga o kosztach.
138
Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu Trybunału, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ wnosząca odwołanie wniosła o obciążenie Komisji kosztami postępowania, a Komisja przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania obydwu instancji.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
1)
Wyrok Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 6 lutego 2007 r. w sprawie T-23/03 CAS przeciwko Komisji zostaje uchylony.
2)
Stwierdza się nieważność art. 2 decyzji Komisji z dnia 18 października 2002 r. (REC 10/01).
3)
Komisja Wspólnot Europejskich zostaje obciążona kosztami postępowania obydwu instancji.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: niemiecki.