62018CJ0298
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla)
27 ta’ Frar 2020 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Direttiva 2001/23/KE – Artikolu 1(1) – Trasferiment ta’ impriża – Żamma tad-drittijiet tal-ħaddiema – Operat ta’ rotot tal-karozzi tal-linja – Trasferiment tal-persunal – Assenza ta’ trasferiment tar-riżorsi operattivi – Motivi”
Fil-Kawża C‑298/18,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Arbeitsgericht Cottbus – Kammern Senftenberg (il-Qorti Industrijali ta’ Cottbus, l-Awli ta’ Senftenberg, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tas‑17 ta’ April 2018, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑2 ta’ Mejju 2018, fil-proċedura
Reiner Grafe,
Jürgen Pohle
vs
Südbrandenburger Nahverkehrs GmbH,
OSL Bus GmbH,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla),
komposta minn M. Vilaras, President tal-Awla, S. Rodin, D. Šváby, K. Jürimäe u N. Piçarra (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: E. Sharpston,
Reġistratur: M. Ferreira, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal‑21 ta’ Marzu 2019,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal Südbrandenburger Nahverkehrs GmbH, minn A.‑K. Pfeifer, M. Sandmaier u O. Grimm, Rechtsanwälte,
–
għal OSL Bus GmbH, minn A. Braun u D. Ledwon, Rechtsanwälte,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn M. Kellerbauer u C. Hödlmayr, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali ppreżentati fis-seduta tal‑11 ta’ Lulju 2019,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 77/187/KE tal‑14 ta’ Frar 1977 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet tal-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, ta’ negozji jew ta’ partijiet ta’ impriżi jew negozji (ĠU 1977, L 61, p. 26).
2
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża minn Reiner Grafe u Jürgen Pohle kontra Südbrandenburger Nahverkehrs GmbH (iktar ’il quddiem “SBN”) u OSL Bus GmbH (iktar ’il quddiem “OSL”) dwar il-legalità tat-tkeċċija tagħhom minn SBN.
Il-kuntest ġuridiku
3
Id-Direttiva tal-Kunsill 2001/23/KE tat‑12 ta’ Marzu 2001 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet ta’ l-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 98), li daħlet fis-seħħ fil‑11 ta’ April 2001, ipproċediet, kif tippreċiża l-premessa 1 tagħha, għall-kodifikazzjoni tad-Direttiva 77/187.
4
Il-premessa 3 tad-Direttiva 2001/23 tistabbilixxi li “[h]uwa neċessarju li jigi pprovdut għall-protezzjoni ta’ l-impjegati fil-każ li jinbidel min jimpjega, b’mod partikulari, sabiex jiġi żgurat li d-drittijiet tagħhom ikunu salvagwardjati”.
5
Skont il-premessa 8 ta’ din id-direttiva, “[i]l-konsiderazzjonijiet ta’ sigurtà u trasparenza legali kienu jeħtieġu li l-kunċett legali ta’ trasferiment għandu jiġi ċċarat fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja” u “[d]in il-kjarifika ma biddlitx il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 77/187/KEE skond kif interpretat mill-Qorti tal-Ġustizzja”.
6
L-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2001/23 jipprevedi:
“(a)
Din id-Direttiva għandha tapplika għal kull trasferiment ta’ impriża, negozju jew parti minn impriża jew negozju lil persuna oħra li timpjega bħala riżultat ta’ trasferiment jew inkorporazzjoni legali.
(b)
Bla ħsara għas-subparagrafu (a) u għad-dispożizzjonijiet li ġejjin ta’ dan l-Artikolu, ikun hemm trasferiment fis-sens ta’ din id-Direttiva meta jkun hemm trasferiment ta’ xi entità ekonomika li żżomm l-identità tagħha, jiġifieri għaqda organizzata ta’ riżorsi bl-objettiv li twettaq attività ekonomika, kemm jekk l-attività hija ċentrali jew anċillari kemm jekk le.
[…]”
7
L-Artikolu 2(1) ta’ din id-direttiva jiddisponi:
“Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva:
(a)
‘min jagħmel it-trasferiment’ għandu jfisser kull persuna fiżika jew ġuridika li, għar-raġuni ta’ trasferiment fis-sens ta’ l-Artikolu 1(1), ma tibqax il-persuna li timpjega għar-rigward ta’ l-impriża, in-negozju jew il-parti ta’ impriża jew negozju;
(b)
‘min lilu jsir trasferiment’ għandu jfisser kull persuna fiżika jew ġuridika li, għal raġuni ta’ trasferiment fis-sens ta’ l-Artikolu 1(1), isir dak li jimpjega f’dak li jirrigwarda l-impriża, n-negozju jew parti ta’ impriża jew negozju;
[…]
(d)
‘impjegat’ għandu jfisser kull persuna li, fl-Istat Membru kkonċernat, hija protetta bħala impjegata taħt il-liġi nazzjonali ta’ l-impjieg.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
8
SBN kienet topera, f’isem il-Landkreis Oberspreewald‑Lausitz (id-distrett ta’ Oberspreewald‑Lausitz, il-Ġermanja), it-trasport pubbliku tal-passiġġieri bil-karozzi tal-linja mill‑1 ta’ Awwissu 2008 meta dan id-distrett wettaq, f’Settembru 2016, aġġudikazzjoni ġdida tas-servizzi ta’ trasport ikkonċernati.
9
SBN ippreferiet li ma tippreżentax offerta, peress li qieset li hija ma setgħetx tippreżenta offerta ekonomikament vijabbli. Hija temmet l-attività tagħha u informat lill-impjegati tagħha bit-tkeċċija tagħhom. Fid‑19 ta’ Jannar 2017, din il-kumpannija kkonkludiet ftehim ta’ riorganizzazzjoni u ta’ pjan soċjali mal-kumitat tagħha tax-xogħlijiet tal-impriża, b’dan il-ftehim jipprevedi l-ħlas ta’ allowance ta’ tkeċċija fl-assenza ta’ offerta ta’ trasferiment mill-offerent rebbieħ il-ġdid jew ta’ telf ta’ remunerazzjoni fil-każ ta’ reklutaġġ mill-ġdid minn dan tal-aħħar.
10
Kraftverkehrsgesellschaft Dreiländereck mbH ingħatat il-kuntratt tas-servizzi ta’ trasport pubbliku bil-karozzi tal-linja inkwistjoni fil-kawża prinċipali mill‑1 ta’ Awwissu 2017. Sabiex tipprovdi dawn is-servizzi, din il-kumpannija ħolqot sussidjarja, OSL, li hija kompletament miżmuma minnha. Din tal-aħħar irreklutat il-maġġoranza tas-sewwieqa u tal-persunal maniġerjali ta’ SBN.
11
Fix-xahar ta’ April 2017, Kraftverkehrsgesellschaft Dreiländereck informat lil SBN li hija la kellha l-intenzjoni tixtri u lanqas tikri l-karozzi tal-linja, l-imħażen u s-servizzi l-oħra operattivi ta’ din tal-aħħar, u lanqas li tuża s-servizzi tal-garaxxijiet tagħha.
12
R. Grafe kien impjegat full-time bħala sewwieq tal-karozzi tal-linja u foreman minn SBN kif ukoll tal-predeċessur legali tagħha, mix-xahar ta’ Lulju 1978. Permezz ta’ ittra tas‑27 ta’ Jannar 2017, SBN keċċietu b’effett mill‑31 ta’ Awwissu 2017. Mill‑1 ta’ Settembru 2017, huwa kien impjegat bħala sewwieq tal-karozzi tal-linja minn OSL. Peress li din tal-aħħar ma rrikonoxxietx il-perijodi preċedenti ta’ xogħol tal-persuna kkonċernata, ikklassifikatha fl-ewwel grad previst mill-ftehim kollettiv applikabbli.
13
F’dan il-kuntest, R. Grafe jikkontesta t-tkeċċija tiegħu minn SBN u jsostni li OSL hija obbligata tieħu inkunsiderazzjoni l-anzjanità tiegħu fi ħdan SBN, għall-finijiet tal-klassifikazzjoni professjonali tiegħu. Dan ir-rikorrent fil-kawża prinċipali u l-persuna li kienet timpjegah preċedentement jikkunsidraw li l-kuntratt ta’ xogħol tal-persuna kkonċernata ġie ttrasferit lil OSL fil-kuntest ta’ trasferiment ta’ impriża, fis-sens tad-Direttiva 2001/23.
14
J. Pohle kien ukoll impjegat full-time bħala sewwieq tal-karozzi tal-linja u foreman minn SBN, mix-xahar ta’ Novembru 1979. Din il-kumpannija nnotifikatu, permezz ta’ ittra tas‑27 ta’ Jannar 2017, bit-tkeċċija tiegħu mill‑31 ta’ Awwissu 2017. Huwa ma ġiex impjegat mill-offerent rebbieħ il-ġdid. F’dan il-kuntest, huwa jikkontesta t-tkeċċija tiegħu u jitlob, sussidjarjament, il-ħlas ta’ kumpens ta’ EUR 68 034.56 abbażi tal-pjan soċjali stabbilit minn SBN. Din tal-aħħar, permezz ta’ kontrotalba, issostni li l-kuntratt ta’ xogħol ta’ J. Pohle ġie ttrasferit mat-trasferiment tal-impriża lil OSL u li, konsegwentement, hija ma hijiex obbligata tħallas kumpens.
15
OSL tibbaża ruħha fuq is-sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2001, Liikenne (C‑172/99, EU:C:2001:59), sabiex issostni li, peress li r-riżorsi ta’ produzzjoni materjali, b’mod partikolari l-karozzi tal-linja, ma ġewx ittrasferiti f’dan il-każ, ma setax ikun hemm trasferiment ta’ impriża, fis-sens tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2001/23.
16
SBN issostni li t-trasferiment tal-karozzi tal-linja mid-detentur il-ġdid tal-kuntratt pubbliku kkonċernat kien eskluż, fid-dawl tal-istandards tekniċi u ambjentali fis-seħħ. Fil-fatt, ir-rekwiżiti dwar is-sejħiet għal offerti jeżiġu li dawn ma jaqbżux l-età massima ta’ 15‑il sena. Huma għandhom jissodisfaw ukoll mill-inqas l-istandard ambjentali “Euro 6”. Issa, fid-data tal-għoti ta’ dan il-kuntratt pubbliku, li kien ġie konkluż għal perijodu ta’ għaxar snin, l-età medja tal-karozzi tal-linja ta’ SBN kienet, skont din tal-aħħar, ta’ 13‑il sena. Għandu jingħad ukoll li dawn josservaw biss l-istandards “Euro 3” jew “Euro 4”. Barra minn hekk, huma ma jissodisfawx ir-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà għall-persuni b’diżabbiltà. SBN iżżid li l-użu tas-servizzi ta’ mħażen ta’ karozzi tal-linja ma huwiex iktar neċessarju, sa fejn il-manutenzjoni jew it-tiswija ta’ dawn tal-aħħar jistgħu jiġu fdati lil garaxxijiet speċjalizzati.
17
Skont SBN, mis-sejħa għal offerti kkonċernata jirriżulta li s-sewwieqa tal-karozzi tal-linja għandu jkollhom awtorizzazzjoni valida, ikollhom għarfien dwar il-kuntest legali u l-leġiżlazzjoni professjonali fis-seħħ, ikunu f’pożizzjoni li jipprovdu informazzjoni lill-passiġġieri, ikollhom għarfien tajjeb tan-netwerk u tat-toroq, tal-itinerarji u tal-ħinijiet fiż-żona ta’ servizz, tal-linji ta’ karozzi tal-linja reġjonali, tal-konnessjonijiet kif ukoll tal-linji ferrovjarji u tal-kundizzjonijiet tariffarji. Hija żżid li dawn is-sewwieqa jikkostitwixxu “riżorsa rari” fiż-żoni rurali. L-għarfien espert u l-konoxxenza tagħhom tan-netwerk wasslu lis-sewwieqa tal-karozzi tal-linja ta’ SBN biex ikunu operattivi sa mill‑1 ta’ Awwissu 2017, sabiex hekk il-kontinwità tas-servizz ta’ trasport pubbliku kienet żgurata fid-distrett. Minn dan hija tiddeduċi li huma s-sewwieqa li jikkaratterizzaw l-entità ekonomika.
18
F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju, li tqis li hija eżatta d-deskrizzjoni tal-kuntest leġiżlattiv u fattwali ppreżentata minn SBN, tistaqsi jekk is-soluzzjoni mogħtija mis-sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2001, Liikenne (C‑172/99, EU:C:2001:59), tapplikax f’din il-kawża prinċipali.
19
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Arbeitsgericht Cottbus – Kammern Senftenberg (il-Qorti Industrijali ta’ Cottbus, l-Awli ta’ Senftenberg, il-Ġermanja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
It-trasferiment ta’ negozju li jinvolvi l-operat ta’ rotot tal-karozzi tal-linja minn impriża ta’ karozzi tal-linja lil oħra fuq il-bażi ta’ proċedura għall-għoti ta’ kuntratt taħt id-[Direttiva tal-Kunsill 92/50/KEE tat‑18 ta’ Ġunju 1992 relatata mal-koordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti tas-servizz pubbliku [kuntratti pubbliċi għal servizzi] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 1, p. 322)] jikkostitwixxi trasferiment ta’ negozju fis-sens tal-Artikolu 1(1) tad-[Direttiva 77/187], u dan anki meta ebda riżorsi sinjifikattivi tan-negozju, u b’mod partikolari ebda karozza tal-linja, ma jkunu ġew ittrasferiti bejn iż-żewġ impriżi msemmija?
2)
Il-fatt li, f’sitwazzjoni fejn il-kuntratt għal provvista ta’ servizzi jingħata għal perijodu ddeterminat, il-karozzi tal-linja ma jkunx għad għandhom, skont deċiżjoni kummerċjali raġonevoli, importanza kunsiderevoli għall-valur tan-negozju minħabba l-età tagħhom u minħabba rekwiżiti tekniċi iktar onerużi (valuri ta’ emissjonijiet, karozzi bi pjattaforma baxxa), jiġġustifika li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħmel eċċezzjoni mis-sentenza tagħha tal‑25 ta’ Jannar 2001, Liikenne (C‑172/99, EU:C:2001:59) fis-sens li, f’dawn iċ-ċirkustanzi, il-fatt li l-parti essenzjali tal-persunal ġiet ittrasferita jista’ jwassal għall-applikabbiltà tad-[Direttiva 77/187]?”
Fuq id-domandi preliminari
20
Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li għalkemm id-domanda tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-Direttiva 77/187, it-test applikabbli fid-data tal-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali huwa d-Direttiva 2001/23, li hija intiża preċiżament, kif tistabbilixxi l-premessa 8 tagħha, sabiex tikkodifika d-Direttiva 77/187, sabiex tiċċara l-kunċett ta’ trasferiment ta’ impriża fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
21
Permezz taż-żewġ domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2001/23 għandux jiġi interpretat fis-sens li, fil-kuntest ta’ trasferiment, minn entità ekonomika, ta’ attività skont proċedura ta’ għoti ta’ kuntratt pubbliku, l-assenza ta’ trasferiment, minnha, tar-riżorsi operattivi li kienet il-proprjetarja tagħhom l-entità ekonomika li kienet teżerċita din l-attività preċedentement, tipprekludix il-klassifikazzjoni ta’ din it-tranżazzjoni bħala trasferiment ta’ impriża.
22
Għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 1(1)(b) ta’ din id-direttiva, huwa kkunsidrat li hemm trasferiment meta jkun hemm trasferiment ta’ entità ekonomika li żżomm l-identità tagħha, jiġifieri għaqda organizzata ta’ riżorsi, bil-għan li titwettaq attività ekonomika, kemm jekk l-attività hija essenzjali jew anċillari. Dan il-kunċett ta’ entità għalhekk jirreferi għal grupp organizzat ta’ persuni u ta’ oġġetti li jippermettu l-eżerċizzju ta’ attività ekonomika b’għan speċifiku.
23
Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-kriterju deċiżiv sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ tali trasferiment jinsab fil-fatt li l-entità ekonomika żżomm l-identità tagħha, li jirriżulta b’mod partikolari mit-tkomplija effettiva tal-operat jew mit-trasferiment tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑9 ta’ Settembru 2015, Ferreira da Silva e Brito et, C‑160/14, EU:C:2015:565, punt 25 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
24
Sabiex jiġi ddeterminat jekk din il-kundizzjoni hijiex issodisfatta, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi ta’ fatt kollha li jikkaratterizzaw it-tranżazzjoni kkonċernata, li fosthom hemm b’mod partikolari t-tip ta’ impriża jew ta’ negozju involut, it-trasferiment jew le ta’ assi tanġibbli, bħall-bini u l-beni mobbli, il-valuri tal-assi mhux tanġibbli fil-mument tat-trasferiment, il-fatt jekk il-maġġoranza tal-persunal tiġix impjegata mill-ġdid jew le mit-tmexxija l-ġdida tal-impriża, it-trasferiment jew le tal-klijentela, kif ukoll il-grad ta’ xebh bejn l-attivitajiet eżerċitati qabel u wara t-trasferiment, u t-tul tas-sospensjoni eventwali ta’ dawn l-attivitajiet. Madankollu, dawn l-elementi jikkostitwixxu biss aspetti parzjali tal-evalwazzjoni totali li għandha ssir u ma jistgħux, minħabba f’hekk, jiġu evalwati b’mod iżolat (sentenza tad‑9 ta’ Settembru 2015, Ferreira da Silva e Brito et, C‑160/14, EU:C:2015:565, punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata).
25
B’mod partikolari, l-importanza rispettiva li għandha tingħata lid-diversi kriterji neċessarjament tvarja skont l-attività eżerċitata, jew il-metodi ta’ produzzjoni jew operattivi użati fl-impriża, fin-negozju jew f’parti min-negozju kkonċernat (sentenza tad‑9 ta’ Settembru 2015, Ferreira da Silva e Brito et, C‑160/14, EU:C:2015:565, punt 27 u l-ġurisprudenza ċċitata).
26
Għandu jiġi wkoll ippreċiżat li s-sempliċi trasferiment, lejn entità ekonomika, tal-attività ekonomika ta’ entità oħra ma jwassalx għall-konklużjoni taż-żamma tal-identità ta’ din tal-aħħar. Fil-fatt, l-identità ta’ tali entità ma tistax tiġi ridotta għall-attività li hija twettaq. Din l-identità tirriżulta minn pluralità inseparabbli ta’ elementi bħall-persunal li jikkomponiha, il-persunal fl-amministrazzjoni tagħha, l-organizzazzjoni tax-xogħol tagħha, il-metodi ta’ operat tagħha jew anki, fejn xieraq, ir-riżorsi operattivi disponibbli għaliha (sentenzi tal‑20 ta’ Jannar 2011, CLECE, C‑463/09, EU:C:2011:24, punt 41, u tal‑20 ta’ Lulju 2017, Piscarreta Ricardo, C‑416/16, EU:C:2017:574, punt 43).
27
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-klassifikazzjoni ta’ trasferiment tippreżupponi ċertu numru ta’ konstatazzjonijiet ta’ natura fattwali, b’din il-kwistjoni għandha tiġi evalwata in concreto mill-qorti nazzjonali fid-dawl tal-kriterji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Awwissu 2018, Colino Siguënza, C‑472/16, EU:C:2018:646, punt 45), kif ukoll l-għanijiet imfittxija mid-Direttiva 2001/23, kif stabbiliti, b’mod partikolari, fil-premessa 3 tagħha.
28
F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju tistaqsi b’mod iktar speċifiku dwar l-applikazzjoni, f’din il-kawża, tas-soluzzjoni mogħtija fis-sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2001, Liikenne (C‑172/99, EU:C:2001:59), li fiha kien hemm inkwistjoni kuntratt għall-provvista ta’ servizz ta’ trasport bil-karozza tal-linja li jkopri seba’ rotot reġjonali għal perijodu ta’ tliet snin. L-operatur il-ġdid kien xtara l-uniformijiet ta’ ċerti sewwieqa li għaddew fis-servizz tiegħu u, sakemm tasal il-kunsinna tal-vetturi ordnati, kien biss kera żewġ karozzi tal-linja, għal xi ftit xhur, mingħand l-operatur preċedenti.
29
Meta saritilha domanda dwar l-eżistenza ta’ trasferiment ta’ impriża, fis-sens tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 77/187, il-Qorti tal-Ġustizzja qabelxejn enfasizzat, fil-punt 39 tas-sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2001, Liikenne (C‑172/99, EU:C:2001:59), li t-trasport bil-karozza tal-linja ma jistax jitqies bħala attività bbażata essenzjalment fuq il-ħaddiema, sa fejn dan jeżiġi materjal u installazzjonijiet sostanzjali. Il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet li, għalhekk, l-assenza ta’ trasferiment, mill-proprjetarju preċedenti tal-kuntratt għall-proprjetarju l-ġdid, tal-assi tanġibbli użati għall-operat tar-rotot tal-karozzi tal-linja kkonċernati tikkostitwixxi ċirkustanza li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-klassifikazzjoni ta’ trasferiment ta’ impriża. Sussegwentement hija ddeċidiet, fil-punt 42 ta’ din is-sentenza, li l-assi tanġibbli jikkontribwixxu b’mod sostanzjali għat-twettiq ta’ din l-attività, bl-assenza ta’ trasferiment ta’ tali assi mill-proprjetarju preċedenti tal-kuntratt tat-trasport pubbliku bil-karozzi tal-linja għall-proprjetarju l-ġdid, li kienu essenzjali għall-funzjonament tajjeb tal-entità kkonċernata, għandu jwassal sabiex wieħed jikkunsidra li din tal-aħħar ma żammitx l-identità tagħha. Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li, f’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, id-Direttiva 77/187 ma tapplikax fl-assenza ta’ trasferiment ta’ assi tanġibbli sinjifikattivi mill-proprjetarju preċedenti tal-kuntratt għall-proprjetarju l-ġdid.
30
Madankollu, għandu jiġi rrilevat li, peress li, fil-punt 39 tas-sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2001, Liikenne (C‑172/99, EU:C:2001:59), il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li l-assenza ta’ trasferiment, mill-proprjetarju preċedenti tal-kuntratt għall-proprjetarju l-ġdid, tal-assi tanġibbli użati għall-operat tar-rotot tal-karozzi tal-linja kkonċernati tikkostitwixxi ċirkustanza li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni, minn dan il-punt ma jistax jiġi dedott li t-trasferiment tal-karozzi tal-linja għandu jitqies in abstracto bħala l-uniku fattur determinanti ta’ trasferiment ta’ impriża li l-attività tagħha tikkonsisti fit-trasport pubbliku tal-passiġġieri permezz tal-karozzi tal-linja.
31
Għaldaqstant, sabiex jiġi ddeterminat jekk l-assenza ta’ trasferiment tar-riżorsi operattivi, li huma l-karozzi tal-linja, jostakolax il-klassifikazzjoni ta’ trasferiment ta’ impriża, il-qorti tar-rinviju għandha tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża li biha hija adita.
32
F’dan ir-rigward, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-osservanza tal-istandards tekniċi u ambjentali ġodda imposti mill-awtorità kontraenti fir-rigward tar-riżorsi operattivi ma kinitx tippermetti, mill-perspettiva kemm ekonomika kif ukoll ġuridika, lill-impriża offerenti rebbieħa li tittrasferixxi r-riżorsi operattivi tal-impriża li kienet preċedentement proprjetarja tal-kuntratt tas-servizzi ta’ trasport pubbliku inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Fil-fatt, ma kienx ikun raġonevoli, minn perspettiva ekonomika, għal operatur ġdid, li jieħu l-istokk eżistenti tal-karozzi tal-linja kompost minn vetturi li, peress li laħqu t-tul tal-operat awtorizzat u li ma josservawx ir-restrizzjonijiet imposti mill-awtorità kontraenti, ma setgħux jintużaw.
33
Fi kliem ieħor, id-deċiżjoni tal-operatur il-ġdid li ma jiħux ir-riżorsi operattivi tal-imsemmija impriża kienet iddettata minn restrizzjonijiet esterni, filwaqt li, kif l-Avukat Ġenerali rrilevat fil-punt 54 tal-konklużjonijiet tagħha, ma hemm xejn fl-espożizzjoni tal-fatti inkwistjoni fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2001, Liikenne (C‑172/99, EU:C:2001:59), li jindika li dan kien il-każ f’dik il-kawża.
34
Barra minn hekk, mill-indikazzjonijiet ipprovduti mill-qorti tar-rinviju miġbura fil-qosor fil-punt 16 ta’ din is-sentenza, jirriżulta li, fid-dawl tal-istandards tekniċi u ambjentali imposti mill-awtorità kontraenti, l-impriża preċedentement proprjetarja tal-kuntratt ta’ servizzi ta’ trasport pubbliku inkwistjoni fil-kawża prinċipali kienet tkun hija stess obbligata, li kieku kienet issottomettiet offerta għal dan il-kuntratt u ngħatat dan il-kuntratt, li tipproċedi, fil-futur qarib, għas-sostituzzjoni tar-riżorsi operattivi tagħha.
35
F’dan il-kuntest, l-assenza ta’ trasferiment tar-riżorsi operattivi, minħabba restrizzjonijiet legali, ambjentali u tekniċi, ma tistax neċessarjament tipprekludi l-klassifikazzjoni ta’ dan it-trasferiment tal-attività kkonċernata bħala “trasferiment ta’ impriża”, fis-sens tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2001/23.
36
Konsegwentement, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddetermina jekk ċirkustanzi ta’ fatt oħra fost dawk imsemmija fil-punti 24 sa 26 ta’ din is-sentenza jippermettux li tiġi konkluża ż-żamma tal-identità tal-entità kkonċernata u, għaldaqstant, l-eżistenza ta’ trasferiment ta’ impriża.
37
F’dan ir-rigward, għandu jiġi indikat, fl-ewwel lok, kif irrilevat l-Avukat Ġenerali fil-punt 40 tal-konklużjonijiet tagħha, li mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-operatur il-ġdid jipprovdi servizz ta’ trasport bil-karozzi tal-linja, essenzjalment simili għal dak li kien ipprovdut mill-impriża preċedenti, li ma ġiex interrott u probabbilment ġie operat fil-parti l-kbira fuq l-istess rotot u għall-istess passiġġieri.
38
Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju tenfasizza li l-preżenza ta’ sewwieqa ta’ karozzi tal-linja b’esperjenza, f’reġjun rurali bħad-distrett ta’ Oberspreewald‑Lausitz, hija kruċjali sabiex tiġi żgurata l-kwalità tas-servizz ta’ trasport pubbliku kkonċernat. Hija tirrileva b’mod partikolari li dawn għandu jkollhom għarfien suffiċjenti tal-itinerarji, tal-ħinijiet taż-żona moqdija u tal-kundizzjonijiet tariffarji kif ukoll ta’ rotot oħra ta’ karozzi tal-linja reġjonali, tal-linji ta’ trasport ferrovjarju u tal-konnessjonijiet eżistenti, sabiex ikunu jistgħu jiżguraw mhux biss il-bejgħ tal-biljetti ta’ trasport, iżda wkoll sabiex jipprovdu lill-passiġġieri l-informazzjoni neċessarja għat-twettiq tal-vjaġġ previst.
39
Huwa f’dan il-kuntest li għandu jitfakkar li sa fejn grupp ta’ ħaddiema li jwettaq fit-tul attività ekonomika jista’ jikkostitwixxi entità ekonomika, tali entità tista’ żżomm l-identità tagħha wara t-trasferiment tagħha meta l-proprjetarju l-ġdid tal-impriża ma jillimitax ruħu li jkompli l-attività inkwistjoni iżda jieħu wkoll il-maġġoranza, f’termini ta’ numru u ta’ kompetenzi, tal-persunal li l-predeċessur tiegħu kien speċifikament jiddedika għal din il-funzjoni. Fil-fatt, f’dan il-każ, il-proprjetarju l-ġdid tal-impriża kiseb għaqda organizzata ta’ riżorsi li tippermettilu jkompli l-attivitajiet jew ċerti attivitajiet tal-impriża ċedenti b’mod stabbli (sentenza tal‑20 ta’ Jannar 2011, CLECE, C‑463/09, EU:C:2011:24, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata).
40
Għalhekk, fil-kawża prinċipali, sa fejn, kif ġie rrilevat fil-punti 32 u 35 ta’ din is-sentenza, l-assenza tat-trasferiment tar-riżorsi operattivi neċessarji għat-tkomplija tal-attività ekonomika ma tostakolax neċessarjament iż-żamma tal-identità tal-entità inkwistjoni fil-kawża prinċipali, it-trasferiment tal-maġġoranza tas-sewwieqa għandu jiġi kkunsidrat bħala fatt li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex it-tranżazzjoni kkonċernata tiġi kklassifikata bħala trasferiment ta’ impriża. F’dan ir-rigward, mill-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali jirriżulta li l-persunal ittrasferit mill-operatur il-ġdid huwa assenjat għal kompiti identiċi jew simili u għandu kwalifiki u kompetenzi speċifiċi indispensabbli għat-tkomplija, mingħajr interruzzjoni, tal-attività ekonomika kkonċernata.
41
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għad-domandi magħmula hija li l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2001/23 għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-kuntest ta’ trasferiment, minn entità ekonomika, ta’ attività li t-twettiq tagħha jeżiġi riżorsi operattivi sostanzjali, skont proċedura ta’ għoti ta’ kuntratt pubbliku, l-assenza ta’ trasferiment, minnha, ta’ dawn ir-riżorsi, proprjetà tal-entità ekonomika li kienet teżerċita din l-attività preċedentement, minħabba restrizzjonijiet legali, ambjentali u tekniċi imposti mill-awtorità kontraenti, ma tistax neċessarjament tipprekludi l-klassifikazzjoni ta’ dan it-trasferiment ta’ attività bħala trasferiment ta’ impriża, peress li ċirkustanzi ta’ fatt oħra, bħat-trasferiment tal-maġġoranza tal-ħaddiema u t-tkomplija, mingħajr interruzzjoni, ta’ din l-attività, jippermettu li tiġi kkaratterizzata ż-żamma tal-identità tal-entità ekonomika kkonċernata, li hija l-qorti nazzjonali li għandha tevalwa.
Fuq l-ispejjeż
42
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 1(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 2001/23/KE tat‑12 ta’ Marzu 2001 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet ta’ l-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-kuntest ta’ trasferiment, minn entità ekonomika, ta’ attività li t-twettiq tagħha jeżiġi riżorsi operattivi sostanzjali, skont proċedura ta’ għoti ta’ kuntratt pubbliku, l-assenza ta’ trasferiment, minnha, ta’ dawn ir-riżorsi, proprjetà tal-entità ekonomika li kienet teżerċita din l-attività preċedentement, minħabba restrizzjonijiet legali, ambjentali u tekniċi imposti mill-awtorità kontraenti, ma tistax neċessarjament tipprekludi l-klassifikazzjoni ta’ dan it-trasferiment ta’ attività bħala trasferiment ta’ impriża, peress li ċirkustanzi ta’ fatt oħra, bħat-trasferiment tal-maġġoranza tal-ħaddiema u t-tkomplija, mingħajr interruzzjoni, ta’ din l-attività, jippermettu li tiġi kkaratterizzata ż-żamma tal-identità tal-entità ekonomika kkonċernata, li hija l-qorti nazzjonali li għandha tevalwa.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.