62024CJ0045_RES
Cás C-45/24
Verein für Konsumenteninformation
v
Koninklijke Luchtvaart Maatschappij NV
(iarraidh ar réamhrialú ón Oberster Gerichtshof)
Breithiúnas na Cúirte (an Ceathrú Dlísheomra) an 15 Eanáir 2026
(Tarchur chun réamhrialú – Aeriompar – Rialachán (CE) Uimh. 261/2004 – Airteagal 8(1) – Aisíocaíocht ar phraghas ticéid i gcás ina gcuirtear eitilt ar ceal – Coimisiún arna thobhach ag duine atá ag gníomhú mar idirghabhálaí idir an paisinéir agus an t‑aeriompróir agus an ticéad á cheannach – Coinníollacha maidir le cuimsiú – Méid an choimisiúin a líomhnaítear a socraíodh i ngan fhios don aeriompróir – Dualgas cruthúnais)
Iompar – Aeriompar – Rialachán Uimh. 261/2004 – Cúiteamh agus cúnamh do phaisinéirí – Aisíocaíocht ar phraghas ticéid i gcás ina gcuirtear eitilt ar ceal – Ríomh – Coimisiún arna thobhach ag duine atá ag gníomhú mar idirghabhálaí idir an paisinéir agus an t-aeriompróir agus an ticéad á cheannach a chur san áireamh – Coinníollacha – An gá don aeriompróir méid beacht an choimisiúin a bheith ar eolas aige – Easnamh
(Rialachán Uimh. 261/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 2(f), Airteagal 5(1)(a) agus Airteagal 8(1)(a))
(féach míreanna 30-41 agus an chuid oibríochtúil)
Résumé
Maidir le hiarraidh ar réamhrialú ón Oberster Gerichtshof (an Chúirt Uachtarach, an Ostair), soiléiríonn an Chúirt a cásdlí maidir leis an oibleagáid atá ar aeriompróir aisíocaíocht a dhéanamh leis an bpaisinéir, i gcás ina gcuirtear eitilt ar ceal, ar an gcoimisiún a íocadh le tríú páirtí atá ag gníomhú mar idirghabhálaí agus an t-aerthicéad á cheannach aige.
Cheannaigh aerphaisinéirí aerthicéid ar thairseach áirithinte Opodo, gníomhaireacht taistil atá deimhnithe ag an gComhlachas Aeriompair Idirnáisiúnta (IATA) agus atá údaraithe aerthicéid a eisiúint do Koninklijke Luchtvaart Maatschappij NV (‘KLM’), an aerlíne a oibríonn na heitiltí atá i gceist. Áiríodh sa tsuim iomlán a d’íoc na paisinéirí praghas na dticéad agus coimisiún idirghabhála a chomhfhreagraíonn do cheannach na dticéad sin ar thairseach Opodo.
Mar thoradh ar chealú na n-eitiltí, fuair na paisinéirí aisíocaíocht ar phraghas an ticéid ó KLM, cé is moite den choimisiún idirghabhála. Thug Verein für Konsumenteninformation (an Comhlachas um Fhaisnéis do Thomhaltóirí, an Ostair; ‘VKI’), ar shann na paisinéirí a n-éilimh ar aisíocaíocht chostas na dticéad dó, caingean ansin i gcoinne KLM chun íocaíocht na suime a chomhfhreagraíonn don choimisiún idirghabhála a fháil, ag maíomh gur ghá an coimisiún sin a áireamh in aisíocaíocht chostas na dticéad. Sheas an chúirt chéadchéime leis an gcaingean sin. Tar éis an achomhairc a rinne KLM os comhair Landesgericht Korneuburg (an Chúirt Réigiúnach, Korneuburg, an Ostair), cuireadh an breithiúnas sin ar neamhní, áfach.
Is sa chomhthéacs sin a tugadh achomharc ar phointe dlí os comhair na Cúirte Uachtaraí, an chúirt a rinne an tarchur sa chás seo, arna thionscnamh ag VKI. Agus amhras uirthi maidir le léiriú Airteagal 8(1)(a) de Rialachán Uimh. 261/2004, (
1
) chinn an chúirt a rinne an tarchur bac a chur ar na himeachtaí chun tarchur a dhéanamh chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú. Iarrann sí ar an gCúirt, go háirithe, conas nach mór an t-aeriompróir a chur ar an eolas gurb ann don choimisiún idirghabhála agus faoi mhéid beacht an choimisiúin sin chun an coimisiún sin a áireamh i bpraghas iomlán an aerthicéid atá le haisíoc faoin bhforáil sin agus cé air a bhfuil an dualgas a chruthú gurb ann don choimisiún sin.
Measúnú na Cúirte
Ar dtús, tugann an Chúirt dá haire, faoi Airteagal 8(1)(a) de Rialachán Uimh. 261/2004, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 5(1)(a) den Rialachán sin, gur faoin aeriompróir atá sé, i gcás ina gcuirtear eitilt ar ceal, cúnamh a thairiscint do na haerphaisinéirí lena mbaineann arb é atá ann, inter alia, a dticéad a aisíoc, ar an bpraghas ar ar ceannaíodh é. Bunaítear le foclaíocht Airteagal 8(1)(a) nasc díreach idir an coincheap ‘ticéad’ agus an nath ‘praghas ag ar ceannaíodh é’, ós rud é go bhféadfar ticéad den sórt sin a cheannach go díreach ón aeriompróir nó trí idirghabhálaí amhail, inter alia, gníomhaire údaraithe an aeriompróra sin, dá dtagraítear in Airteagal 2(f) den Rialachán sin.
Ina theannta sin, sonraítear go gcaithfear na heilimintí éagsúla de thicéad, lena n‑áirítear a phraghas, i gcás nach n‑eisíonn an t‑aeriompróir féin an ticéad sin, in aon chás, a bheith údaraithe ag an aeriompróir sin. Dá bhrí sin, níor cheart ach na comhpháirteanna de phraghas aerthicéid, amhail coimisiún idirghabhála, a mheas mar chomhpháirteanna gur gá leo, agus dá bhrí sin go bhfuil siad ‘dosheachanta’, chun na seirbhísí a thairgeann an t-iompróir sin a úsáid.
Ina dhiaidh sin, tugann an Chúirt dá haire gur ‘idirbheart aonair’ é aerthicéad a cheannach trí idirghabhálaí a mhéid atá an coimisiún idirghabhála mar chuid de phraghas an ticéid, de réir bhrí Airteagal 8(1)(a) de Rialachán Uimh. 261/2004. Dá bhrí sin, tá an coimisiún idirghabhála sin doscartha ó phraghas an aerthicéid sa mhéid nach féidir leis an bpaisinéir é a eisiamh agus an ticéad á cheannach aige. Sna himthosca sin, ní mór a mheas go bhfuil tobhach coimisiúin den sórt sin, mar chomhpháirt ‘dosheachanta’ de phraghas an aerthicéid, údaraithe ag an aeriompróir agus, dá bhrí sin, go bhfuil aisíocaíocht le déanamh air faoin bhforáil thuasluaite.
Ina theannta sin, cuireann an Chúirt in iúl freisin, i gcás ina nglacann an t-aeriompróir sin leis go n-eisíonn agus go seachadann an t-idirghabhálaí aerthicéid ina ainm agus thar a cheann, go bhféadfar glacadh leis go bhfuil sé ar an eolas faoi chleachtas tráchtála an idirghabhálaí sin coimisiún idirghabhála a bhailiú ón aerphaisinéir agus a thicéad á cheannach aige, fiú in éagmais aon chlásal conarthach sainráite a leagtar síos chun na críche sin.
Ar deireadh, cuireann an Chúirt in iúl nach gá don aeriompróir a bheith ar an eolas faoi mhéid beacht an choimisiúin idirghabhála chun go mbeidh an paisinéir ar cuireadh a eitilt ar ceal in ann aisíocaíocht a fháil. Dá mba amhlaidh an cás, d’fhéadfadh an t-aeriompróir sin iarracht a dhéanamh aisíocaíocht a dhiúltú ar an bhforas nár cuireadh ar an eolas é faoi mhéid beacht an choimisiúin idirghabhála. D’fhéadfaí iallach a chur ar an bpaisinéir ansin caingean a thionscnamh i gcoinne an idirghabhálaí chun aisíocaíocht phraghas an ticéid a fháil, lena n-áirítear méid an choimisiúin, agus an baol ann go gcuirfeadh nós imeachta den sórt sin moill ar an aisíocaíocht sin agus go n‑eascródh costais bhreise, nó costais dhíréireacha fiú, as don phaisinéir sin. Dá bhrí sin, bheadh toradh den sórt sin contrártha leis an gcuspóir ardleibhéal cosanta a áirithiú d’aerphaisinéirí, mar a leagtar amach in aithris 1 de Rialachán Uimh. 261/2004, agus le simpliú na nósanna imeachta aisíocaíochta a bhunaítear leis an Rialachán sin.
Ar an gcaoi chéanna, d’fhéadfadh léiriú den sórt sin a fhágáil go dtarscaoilfeadh an t-aerphaisinéir an fhéidearthacht idirghabhálaí a úsáid agus tús áite a thabhairt d’áirithint go díreach leis an aeriompróir, cé go bhféadfadh praghas an ticéid arna eisiúint ag idirghabhálaí den sórt sin a bheith níos tarraingtí ó thaobh airgeadais de.
Dá réir sin, rialaíonn an Chúirt nach mór Airteagal 8(1)(a) de Rialachán Uimh. 261/2004, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 5(1)(a) de, a léiriú sa chaoi go n-áirítear i bpraghas an aerthicéid atá le cur san áireamh chun méid na haisíocaíochta is iníoctha ag an aeriompróir le paisinéir i gcás eitilt a chur ar ceal an difríocht idir an méid a d’íoc an paisinéir sin agus an méid a fuair an t-aeriompróir sin, a chomhfhreagraíonn do choimisiún a fuair cuideachta, a ghníomhaigh mar idirghabhálaí, gan é a bheith riachtanach don aeriompróir méid beacht an choimisiúin sin a bheith ar eolas aige.
(
1
)	Rialachán (CE) Uimh. 261/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Feabhra 2004 lena mbunaítear rialacha comhchoiteanna maidir le cúiteamh agus cúnamh do phaisinéirí i gcás nach gceadófar dóibh bordáil agus i gcás ina gcuirfear eitiltí ar ceal nó i gcás ina gcuirfear moill fhada orthu, agus lena n-aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 295/91 (IO 2004 L 46, lch. 1).