Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (τέταρτο τμήμα) της 16ης Δεκεμβρίου 2020 – Haswani κατά Συμβουλίου
(Υπόθεση T‑521/19)
«Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας – Δέσμευση κεφαλαίων – Δεδικασμένο – Προθεσμία για την άσκηση προσφυγής – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Εσφαλμένη εκτίμηση – Αναλογικότητα»
1.      Προσφυγή ακυρώσεως – Αρμοδιότητα του δικαστή της Ένωσης – Αίτημα με το οποίο ζητείται να απευθυνθεί εντολή προς θεσμικό όργανο – Απαράδεκτο – Προσβολή του δικαιώματος για αποτελεσματική δικαστική προστασία – Δεν υφίσταται
(Άρθρο 6 § 1, εδ. 3, και 19 § 1, ΣΛΕΕ· άρθρα 263, εδ. 4, 264, 266, 267 και 277 ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρα 47 και 52 § 7)
(βλ. σκέψεις 50-55)
2.      Προσφυγή ακυρώσεως – Ακυρωτική απόφαση – Αποτελέσματα – Υποχρέωση λήψεως μέτρων εκτελέσεως – Περιεχόμενο
(Άρθρα 263 και 265 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 57)
3.      Προσφυγή ακυρώσεως – Ακυρωτική απόφαση – Περιεχόμενο – Απόλυτη ισχύς του δεδικασμένου – Προϋποθέσεις – Ταυτότητα αντικειμένου και αιτίας
[Άρθρο 263 ΣΛΕΕ· απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2016/850, (ΚΕΠΠΑ) 2017/917, (ΚΕΠΠΑ) 2017/1245 και (ΚΕΠΠΑ) 2018/778· κανονισμοί 36/2012, 2016/840, 2017/907, 2017/1241 και 2018/774 του Συμβουλίου]
(βλ. σκέψεις 69, 70, 72, 77-79, 82, 86, 87)
4.      Προσφυγή ακυρώσεως – Προθεσμίες – Έναρξη – Πράξη που συνεπάγεται περιοριστικά μέτρα σε βάρος προσώπου ή οντότητας – Πράξη δημοσιευθείσα και κοινοποιηθείσα στους αποδέκτες – Ημερομηνία γνωστοποιήσεως της πράξεως – Εκπρόθεσμη άσκηση προσφυγής – Απαράδεκτο
[Άρθρο 263, εδ. 6, ΣΛΕΕ· απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2016/850· κανονισμοί 36/2012 και 2016/840 του Συμβουλίου]
(βλ. σκέψεις 91-93)
5.      Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Συγκεκριμένα περιοριστικά μέτρα κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στη Συρία – Απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ και κανονισμός 36/2012 – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Εξέχοντες επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στη Συρία – Έννοια
[Άρθρο 29 ΣΕΕ· απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, άρθρα 27 § 2, στοιχείο αʹ, και § 3, και 28 § 2, στοιχείο αʹ, και § 3, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2015/1836, (ΚΕΠΠΑ) 2019/806 και (ΚΕΠΠΑ) 2020/719· κανονισμός 36/2012 του Συμβουλίου, άρθρα 15 § 1α, στοιχείο αʹ, και 1β, και κανονισμός 2015/1828]
(βλ. σκέψεις 96-98, 135, 136)
6.      Πράξεις των οργάνων – Αιτιολογία – Υποχρέωση – Περιεχόμενο – Περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας – Απαγόρευση εισόδου και διελεύσεως, καθώς και δέσμευση κεφαλαίων, εξεχόντων επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται στη Συρία – Απόφαση εντασσόμενη σε πλαίσιο που είναι γνωστό στον ενδιαφερόμενο και του παρέχει τη δυνατότητα να αντιληφθεί τη σημασία του μέτρου που ελήφθη σε βάρος του – Επιτρεπτό συνοπτικής αιτιολογίας
[Άρθρο 296 ΣΛΕΕ· απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, άρθρα 27 § 2, στοιχείο αʹ, και 28 § 2, στοιχείο αʹ, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2015/1836 και (ΚΕΠΠΑ) 2020/719, παράρτημα I· κανονισμός 36/2012 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τους κανονισμούς 2015/798 και 2020/716, παράρτημα II]
(βλ. σκέψεις 109-114, 118-121)
7.      Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας – Έκταση του ελέγχου – Απόδειξη του βασίμου του μέτρου – Υποχρέωση της αρμόδιας αρχής της Ένωσης να αποδείξει, σε περίπτωση αμφισβητήσεως, το βάσιμο των λόγων που ελήφθησαν υπόψη κατά των οικείων προσώπων ή οντοτήτων
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47· απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2019/806 και (ΚΕΠΠΑ) 2020/719, παράρτημα I· κανονισμός 36/2012 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τους κανονισμούς 2019/798 και 2020/716, παράρτημα II]
(βλ. σκέψεις 128-133, 141)
8.      Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας – Έκταση του ελέγχου – Εγγραφή του ονόματος του προσφεύγοντος στον κατάλογο που παρατίθεται ως παράρτημα στην προσβαλλόμενη απόφαση λόγω της ιδιότητάς του ως εξέχοντος επιχειρηματία που δραστηριοποιείται στη Συρία – Έγγραφα προσβάσιμα στο κοινό – Αποδεικτική αξία
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47· απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2019/806 και (ΚΕΠΠΑ) 2020/719, παράρτημα I· κανονισμός 36/2012 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τους κανονισμούς 2019/798 και 2020/716, παράρτημα II]
(βλ. σκέψεις 138, 142, 143, 147)
9.      Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας – Δέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων – Προσφυγή ακυρώσεως ασκηθείσα από εξέχοντα επιχειρηματία που δραστηριοποιείται στη Συρία και στον οποίον επιβλήθηκε δυνάμει αποφάσεως το μέτρο της δεσμεύσεως περιουσιακών στοιχείων – Κατανομή του βάρους της αποδείξεως – Απόφαση βάσει συνόλου ενδείξεων – Αποδεικτική αξία
[Απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2019/806 και (ΚΕΠΠΑ) 2020/719, παράρτημα I· κανονισμός 36/2012 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τους κανονισμούς 2019/798 και 2020/716, παράρτημα II]
(βλ. σκέψεις 149-151, 153)
10.    Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Συγκεκριμένα περιοριστικά μέτρα κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στη Συρία – Απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ και κανονισμός 36/2012 – Τεκμήριο περί στηρίξεως του συριακού καθεστώτος εφαρμοζόμενο εις βάρος των εξεχόντων επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται στη Συρία – Επιτρεπτό – Προϋποθέσεις – Μαχητό τεκμήριο – Απόδειξη περί του αντιθέτου – Δεν υφίσταται
[Απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2015/1836, άρθρα 27 § 2, στοιχείο αʹ, και § 3, και 28 § 2_στοιχείο αʹ, και § 3]
(βλ. σκέψεις 157, 158, 160, 161, 165, 166)
11.    Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας – Δέσμευση κεφαλαίων και περιορισμοί εισόδου σε άτομα, οντότητες και φορείς που συνδέονται με το συριακό καθεστώς – Περιορισμός του δικαιώματος ιδιοκτησίας και του δικαιώματος ελεύθερης άσκησης οικονομικής δραστηριότητας – Παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας –Δεν υφίσταται
[Άρθρο 5 § 4 ΣΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρα 15, 16 και 17· απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, άρθρο 28 § 6 και 7, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2015/1836, (ΚΕΠΠΑ) 2019/806 και (ΚΕΠΠΑ) 2020/719, παράρτημα I· κανονισμοί 2019/798 και 2020/716 του Συμβουλίου, παράρτημα II]
(βλ. σκέψεις 170-180)
12.    Εξωσυμβατική ευθύνη – Προϋποθέσεις – Αθέμιτο – Ζημία – Αιτιώδης συνάφεια – Σωρευτικές προϋποθέσεις – Υποχρέωση του δικαστή να τις εξετάζει με ορισμένη σειρά – Δεν υφίσταται
(Άρθρο 340, εδ. 2, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 184-186)
Αντικείμενο
Προσφυγή-αγωγή δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ με αίτημα την ακύρωση της αποφάσεως (ΚΕΠΠΑ) 2016/850 του Συμβουλίου, της 27ης Μαΐου 2016, για την τροποποίηση της απόφασης 2013/255/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας (ΕΕ 2016, L 141, σ. 125), του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2016/840 του Συμβουλίου, της 27ης Μαΐου 2016, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 36/2012 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία (ΕΕ 2016, L 141, σ. 30), της αποφάσεως (ΚΕΠΠΑ) 2017/917 του Συμβουλίου, της 29ης Μαΐου 2017, για την τροποποίηση της απόφασης 2013/255/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας (ΕΕ 2017, L 139, σ. 62), του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2017/907 του Συμβουλίου, της 29ης Μαΐου 2017, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 36/2012 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία (ΕΕ 2017, L 139, σ. 15), της εκτελεστικής αποφάσεως (ΚΕΠΠΑ) 2017/1245 του Συμβουλίου, της 10ης Ιουλίου 2017, για την εφαρμογή της απόφασης 2013/255/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας (ΕΕ 2017, L 178, σ. 13), του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2017/1241 του Συμβουλίου, της 10ης Ιουλίου 2017, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 36/2012 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία (ΕΕ 2017, L 178, σ. 1), της αποφάσεως (ΚΕΠΠΑ) 2018/778 του Συμβουλίου, της 28ης Μαΐου 2018, για την τροποποίηση της απόφασης 2013/255/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία (ΕΕ 2018, L 131, σ. 16), του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2018/774 του Συμβουλίου, της 28ης Μαΐου 2018, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 36/2012 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία (ΕΕ 2018, L 131, σ. 1), της αποφάσεως (ΚΕΠΠΑ) 2019/806 του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 2019, για την τροποποίηση της απόφασης 2013/255/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας (ΕΕ 2019, L 132, σ. 36), του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2019/798 του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 2019, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 36/2012 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία (ΕΕ 2019, L 132, σ. 1), της αποφάσεως (ΚΕΠΠΑ) 2020/719 του Συμβουλίου της 28ης Μαΐου 2020 που τροποποιεί την απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας (ΕΕ 2020, L 168, σ. 66), και του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2020/716 του Συμβουλίου της 28ης Μαΐου 2020 για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 36/2012 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία (ΕΕ 2020, L 168, σ. 1), καθόσον οι πράξεις αυτές αφορούν τον προσφεύγοντα-ενάγοντα, και, αφετέρου, αίτημα βάσει του άρθρου 268 ΣΛΕΕ για αποκατάσταση της ζημίας την οποία ισχυρίζεται ότι υπέστη ο ενάγων συνεπεία των πράξεων αυτών.
Διατακτικό
Το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή-αγωγή.
2)
Καταδικάζει τον George Haswani στα δικαστικά έξοδα.