Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
22 ta’ Jannar 2026 (*)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Spazju ta’ libertà, ta’ sigurtà u ta’ ġustizzja – Deċiżjoni Qafas 2005/214/ĠAI – Rikonoxximent reċiproku ta’ sanzjonijiet pekunjarji – Artikolu 7(2)(g) – Raġuni għal nuqqas ta’ rikonoxximent u għal nuqqas ta’ eżekuzzjoni – Informazzjoni tal-persuna kkonċernata bid-dritt tagħha li tikkontesta deċiżjoni li timponi sanzjoni pekunjarja u bit-terminu sabiex teżerċita din il-kontestazzjoni – Artikolu 7(3) – Obbligu ta’ konsultazzjoni mal-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti”
Fil-Kawża C‑453/24 [Hadenov] (i)
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mis-Sofiyski gradski sad (il-Qorti tal-Belt ta’ Sofija, il-Bulgarija), permezz ta’ deċiżjoni tas‑26 ta’ Ġunju 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis‑26 ta’ Ġunju 2024, fil-proċedura kriminali kontra
BC,
fil-preżenza ta’:
Sofiyska gradska prokuratura,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn K. Jürimäe (Relatriċi), Presidenta tal-Awla, K. Lenaerts, President tal-Qorti tal-Ġustizzja, li qed jaġixxi bħala Mħallef tat-Tieni Awla, F. Schalin, M. Gavalec u Z. Csehi, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Richard de la Tour,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn M. Wasmeier u I. Zaloguin, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat‑3 ta’ Lulju 2025,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 7(2)(g) u (3) tad-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2005/214/ĠAI tal‑24 ta’ Frar 2005 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ penali finanzjarji (ĠU 2006, L 159M, p. 256), kif emendata bid-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2009/299/ĠAI tas‑26 ta’ Frar 2009 (ĠU 2009, L 81, p. 24) (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Qafas 2005/214”).
2        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ proċedura mibdija mill-Bezirkshauptmannschaft Neusiedl am See (l-Awtorità Amministrattiva Distrettwali ta’ Neusiedl am See, l-Awstrija) (iktar ’il quddiem il-“BHM”) bil-għan li tikseb, fil-Bulgarija, ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sanzjoni pekunjarja imposta fuq BC, ċittadin Bulgaru, minħabba nuqqas ta’ ħlas fil-pedaġġ ta’ awtostrada fl-Awstrija.
Il-kuntest ġuridiku
3        Il-premessi 1, 2, 4 u 5 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214 jiddikjaraw kif ġej:
“(1)      Il-Kunsill Ewropew li ltaqa’ f’Tampere fil-15 u fis-16 ta’ Ottubru 1999 approva l-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku, li għandu jsir il-pedament ta’ koperazzjoni ġudizzjarja kemm f’materji ċivili kif ukoll f’materji kriminali fl-Unjoni [Ewropea].
(2)      Il-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku għandu japplika għal penali finanzjarji [sanzjonijiet pekunjarji] mposti minn awtoritajiet ġudizzjarji jew amministrattivi sabiex jiġi faċilitat l-infurzar ta’ tali penali fi Stat Membru li ma jkunx dak l-Istat li fih ġew imposti l-penali.
[...]
(4)      Din id-Deċiżjoni Kwadru għandha tkopri wkoll penali finanzjarji [sanzjonijiet pekunjarji] mposti għal reati tat-traffiku tat-triq.
(5)      Din id-Deċiżjoni Kwadru tirrispetta d-drittijiet fondamentali u tosserva l-prinċipji rikonoxxuti mill-Artikolu 6 [TFUE] u riflessi fil-Karta tad-Drittijiet Fondamentali ta’ l-Unjoni Ewropea [...]”.
4        L-Artikolu 1 ta’ din id-deċiżjoni qafas, intitolat “Definizzjonijiet”, jipprevedi:
“Għall-finijiet ta’ din id-Deċiżjoni Kwadru:
(a)      ‘deċiżjoni’ tfisser deċiżjoni finali li teħtieġ il-ħlas ta’ penali finanzjarja [sanzjoni pekunjarja] minn persuna fiżika jew ġuridika fejn id-deċiżjoni ttieħdet minn:
[...]
(iii)      awtorità ta’ l-Istat emittenti li ma tkunx qorti, fir-rigward ta’ atti li huma kastigabbli skond il-liġi nazzjonali ta’ l-Istat emittenti billi jikkostitwixxu ksur tal-liġi, sakemm il-persuna konċernata kellha l-opportunità li jkollha l-każ deċiż minn qorti li għandha l-kompetenza, b’mod partikolari, f’materji kriminali;
[...]
[...]”
5        L-Artikolu 4 tal-imsemmija deċiżjoni qafas, intitolat “Trasmissjoni ta’ deċiżjonijiet u rikors għall-awtorità ċentrali”, jipprovdi:
“1.      Deċiżjoni, flimkien ma’ ċertifikat kif previst f’dan l-Artikolu, jista’ jiġi trasmess lill-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru li fih għandha l-proprjetà jew id-dħul il-persuna fiżika jew ġuridika, li kontriha ttieħdet deċiżjoni, hija normalment residenti jew, fil-każ ta’ persuna ġuridika, għandha l-uffiċċju reġistrata tagħha.
2.      Iċ-ċertifikat, li l-formola standard għalih tinsab fl-Anness, għandu jiġi ffirmat, u l-kontenut tiegħu għandu jiġi ċertifikat bħala preċiż, mill-awtorità kompetenti fl-Istat emittenti.
[...]”
6        Skont l-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214, intitolat “Rikonoxximent u esekuzzjoni ta’ deċiżjonijiet”:
“L-awtoritajiet kompetenti fl-Istat ta’ esekuzzjoni għandhom jirrikonoxxu deċiżjoni li ġiet trasmessa skond l-Artikolu 4 mingħajr ma tkun neċessarja kwalunkwe formalità oħra u għandhom minnufiħ jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa għall-esekuzzjoni tagħha, sakemm l-awtorità kompetenti ma tiddeċidix tinvoka waħda mir-raġunijiet għal nuqqas ta’ rikonoxximent jew nuqqas ta’ esekuzzjoni previsti fl-Artikolu 7.”
7        L-Artikolu 7 ta’ din id-deċiżjoni qafas, intitolat “Raġunijiet għal nuqqas ta’ rikonoxximent u nuqqas ta’ esekuzzjoni”, jipprevedi:
“1.      L-awtoritajiet kompetenti fl-Istat ta’ esekuzzjoni jistgħu jirrifjutaw li jirrikonoxxu u li jesegwixxu d-deċiżjoni jekk iċ-ċertifikat stipulat fl-Artikolu 4 mhuwiex prodott, mhuwiex komplet jew ma jikkorrispondix b’mod evidenti mad-deċiżjoni.
2.      L-awtorità kompetenti fl-Istat ta’ esekuzzjoni tista’ wkoll tirrifjuta li tirrikonoxxi u li tesegwixxi d-deċiżjoni jekk jiġi stabbilit li:
[...]
(g)      skond iċ-ċertifikat previst fl-Artikolu 4, il-persuna konċernata, fil-każ ta’ proċedura bil-miktub, ma kinitx, skond il-liġi tal-Istat emittenti, infurmata personalment jew permezz ta’ rappreżentant, kompetenti skond il-liġi nazzjonali, bid-dritt tagħha li tikkontesta l-każ u bil-limiti ta’ żmien għal tali rimedju legali;
[...]
3.      Fil-każijiet imsemmija fil-paragrafi 1 u 2(c), (g), (i) u (j), qabel ma tiddeċiedi li ma tirrikonoxxix jew li ma tesegwix deċiżjoni, kompletament jew parzjalment, l-awtorità kompetenti fl-Istat ta’ eżekuzzjoni għandha tikkonsulta ma’ l-awtorità kompetenti fl-Istat emittenti, bi kwalunkwe mezz adatt, u għandha, fejn ikun opportun, titlobha biex tforni kwalunkwe informazzjoni meħtieġa mingħajr dewmien.”
8        L-Artikolu 9 tal-imsemmija deċiżjoni qafas, intitolat “Il-liġi li tirregola l-infurzar”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu, u għall-Artikolu 10, l-infurzar tad-deċiżjoni għandu jkun regolat mill-liġi ta’ l-Istat ta’ esekuzzjoni bl-istess mod ta’ penali finanzjarja ta’ l-Istat ta’ esekuzzjoni. L-awtoritajiet ta’ l-Istat ta’ esekuzzjoni biss għandhom ikunu kompetenti biex jiddeċiedu dwar il-proċeduri għall-infurzar u biex jiddeterminaw il-miżuri kollha relatati miegħu, inklużi r-raġunijiet għat-terminazzjoni ta’ l-infurzar.”
9        Skont l-Artikolu 12 tad-Deċiżjoni Qafas, intitolat “It-terminazzjoni ta’ l-infurzar”:
“1.      L-awtorità kompetenti ta’ l-Istat emittenti għanda tinforma minnufiħ lill-awtorità kompetenti ta’ l-Istat ta’ esekuzzjoni dwar kwalunkwe deċiżjoni jew miżura li bħala riżultat tagħha d-deċiżjoni ma tibqax infurzabbli jew tiġi rtirata mill-Istat ta’ esekuzzjoni għal kwalunkwe raġuni oħra.
2.      L-Istat ta’ esekuzzjoni għandu jtemm l-infurzar tad-deċiżjoni malli jiġi nformat mill-awtorità kompetenti ta’ l-Istat emittenti dwar dik id-deċiżjoni jew miżura.”
10      L-Artikolu 20 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214, intitolat “Implimentazzjoni”, jipprevedi, fil-paragrafu 3 tiegħu:
“Kull Stat Membru jista’ jopponi r-rikonoxximent u l-esekuzzjoni ta’ deċiżjonijiet fejn iċ-ċertifikat imsemmi fil-paragrafu 4 jagħti lok għal kwistjoni dwar il-possibbiltà ta’ ksur tad-drittijiet fondamentali jew tal-prinċipji legali fondamentali kif professati fl-Artikolu 6 tat-Trattat. Il-proċedura msemmija fl-Artikolu 7(3) għandha tapplika.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
11      Permezz ta’ deċiżjoni tal‑24 ta’ Novembru 2023, il-BHM imponiet sanzjoni pekunjarja fuq BC, ċittadin Bulgaru, li kienet tammonta għal EUR 350, talli wettaq ksur ta’ diversi dispożizzjonijiet tal-Bundesstraβen Mautgesetz 2002 (il-Liġi dwar il-Pedaġġi fit-Toroq Federali), tas‑16 ta’ Lulju 2002 (BGBl. I, 155/2021).
12      Is-Sofiyski gradski sad (il-Qorti tal-Belt ta’ Sofija, il-Bulgarija), il-qorti tar-rinviju, ġiet adita mill-BHM b’talba għar-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni tal‑24 ta’ Novembru 2023, fil-kapaċità tagħha bħala awtorità kompetenti li tipproċedi bl-eżekuzzjoni skont id-Deċiżjoni Qafas 2005/214.
13      Miċ-ċertifikat, adottat skont l-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214 u li jakkumpanja d-deċiżjoni tal‑24 ta’ Novembru 2023, jirriżulta li l-kawża ġiet ittrattata permezz ta’ proċedura bil-miktub u li, konformement mad-dritt Awstrijak, BC ġie informat, fit-28 ta’ Diċembru 2023, personalment jew permezz ta’ rappreżentant kompetenti, bid-dritt tiegħu li jikkontesta d-deċiżjoni kif ukoll bit-terminu għat-tressiq ta’ din il-kontestazzjoni. Dan iċ-ċertifikat jippreċiża li BC ma kkontestax id-deċiżjoni tal‑24 ta’ Novembru 2023 fit-terminu stabbilit u li din saret definittiva fit‑12 ta’ Jannar 2024.
14      Madankollu, l-imsemmi ċertifikat għandu l-kliem “mingħajr konferma ta’ rċevuta”, li jwassal lill-qorti tar-rinviju tistaqsi lilha nnifisha dwar in-notifika effettiva ta’ din id-deċiżjoni lil BC.
15      Barra minn hekk, din il-qorti tirrileva li ebda element mill-proċess ma jippermetti li jiġi stabbilit li tali notifika seħħet. Fil-kuntest tal-proċedura ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni tal-imsemmija deċiżjoni, hija kkonstatat, f’dan ir-rigward, li BC ma kienx jirrisjedi fl-indirizz li fih din intbagħtet, li lanqas ma ġie stabbilit li kien jirrisjedi fit-tieni indirizz iddikjarat lill-awtoritajiet komunali, u li ma kienx f’kuntatt mal-avukat li nħatar lilu ex officio.
16      Minn dan il-qorti tar-rinviju ddeduċiet li BC, minn naħa, la ġie informat personalment jew permezz ta’ rappreżentant awtorizzat bid-deċiżjoni tal‑24 ta’ Novembru 2023, u, min-naħa l-oħra, lanqas ma ġie informat bid-dritt tiegħu li jikkontesta din id-deċiżjoni. F’dawn iċ-ċirkustanzi, hija kkunsidrat li, fuq il-bażi tal-Artikolu 7(2)(g) tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214, hija tista’ tirrifjuta r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ din id-deċiżjoni.
17      Barra minn hekk, din il-qorti tqis li din l-assenza ta’ informazzjoni timplika wkoll li l-Artikolu 20(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214 ma ġiex osservat.
18      Madankollu, peress li din ir-rifjut għandu natura fakultattiva, il-qorti tar-rinviju tqis li, fil-prattika, hija għandha alternattiva. Hija tista’ jew tirrifjuta li tirrikonoxxi u li teżegwixxi d-deċiżjoni tal‑24 ta’ Novembru 2023, bir-riskju li tikkomprometti l-mekkaniżmu ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali u li tiffavorixxi l-impunità, jew li tirrikonoxxi u teżegwixxi din id-deċiżjoni għad-detriment tad-drittijiet li BC jislet mid-dritt tal-Unjoni.
19      F’dawn iċ-ċirkustanzi, din il-qorti tipprevedi tielet soluzzjoni li tikkonsisti f’li tikkoopera mal-awtorità emittenti bil-għan li jiġi vverifikat jekk, fid-dawl tal-assenza ta’ notifika regolari tad-deċiżjoni tal‑24 ta’ Novembru 2023, BC għadx għandu d-dritt li jikkontestaha. Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv, il-qorti tar-rinviju għandha l-intenzjoni li tipproċedi hija stess, billi tirrikorri għall-mezzi previsti mid-dritt Bulgaru, għan-notifika tad-deċiżjoni tal‑24 ta’ Novembru 2023 lil BC u li tinformah bit-terminu biex jikkontestaha.
20      Madankollu, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-possibbiltà li d-Deċiżjoni Qafas 2005/214 tiġi interpretata f’dan is-sens.
21      F’dawn iċ-ċirkustanzi, is-Sofiyski gradski sad (il-Qorti tal-Belt ta’ Sofija) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“L-obbligu ta’ rikonoxximent fis-sens tal-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni Qafas [2005/214], il-possibbiltà ta’ konsultazzjoni fis-sens tal-Artikolu 7(3) ta’ din id-deċiżjoni qafas, kif ukoll il-prinċipju li jirrikjedi li tiġi evitata l-impunità kriminali, jistgħu jiġu interpretati fis-sens li jagħtu lill-awtorità ta’ eżekuzzjoni, ġaladarba tkun ikkonstatat li jkun hemm raġuni fakultattiva għal rifjut fis-sens tal-Artikolu 7(2)(g)(i) tal-istess deċiżjoni qafas, il-possibbiltà:
1)      li tikkonsulta mal-awtorità li tieħu d-deċiżjoni skont l-Artikolu 7(3) tal-[istess] deċiżjoni qafas bil-għan li tiddetermina jekk il-persuna [kkonċernata] jkollhiex il-possibbiltà effettiva tikkontesta d-deċiżjoni li timponi penali finanzjarji [sanzjoni pekunjarja];
2)      fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv: li tagħti lill-persuna [kkonċernata] d-deċiżjoni li timponi penali finanzjarji [sanzjoni pekunjarja] filwaqt li tindikalu d-dritt tiegħu li jikkontestaha;
3)      li tistenna l-eżitu ta’ eventwali kontestazzjoni sabiex [jittieħed] inkunsiderazzjoni dan l-eżitu fid-deċiżjoni tagħha dwar il-mertu?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ammissibbiltà
22      Il-Kummissjoni teċċepixxi l-inammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari minħabba n-natura ipotetika tal-ewwel domanda u ssostni li huwa neċessarju li din tiġi fformulata mill-ġdid sabiex tkun tista’ tingħata risposta għat-tieni u għat-tielet domanda.
23      Fil-fatt, il-Kummissjoni tqis li l-qorti tar-rinviju diġà kkonstatat l-eżistenza tar-raġuni għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni fakultattiva prevista fl-Artikolu 7(2)(g) tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214 mingħajr ma rrikorriet l-ewwel għall-konsultazzjoni obbligatorja tal-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti prevista fl-Artikolu 7(3) ta’ din id-deċiżjoni qafas.
24      F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE tikkostitwixxi strument ta’ kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali, li permezz tiegħu l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti lill-qrati nazzjonali l-elementi ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li huma neċessarji għalihom għas-soluzzjoni tat-tilwim imressaq quddiemhom. Il-ġustifikazzjoni tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari ma hijiex il-formulazzjoni ta’ opinjonijiet konsultattivi dwar domandi ġenerali jew ipotetiċi, iżda l-ħtieġa inerenti għas-soluzzjoni effettiva ta’ tilwima (ara s-sentenzi tal‑1 ta’ Diċembru 1965, Schwarze, 16/65, EU:C:1965:117, p. 1094; tat‑18 ta’ Ottubru 1990, Dzodzi, C‑297/88 u C‑197/89, EU:C:1990:360, punt 33, kif ukol tas‑26 ta’ Marzu 2020, Miasto Łowicz u Prokurator Generalny, C‑558/18 u C‑563/18, EU:C:2020:234, punt 44).
25      F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-qorti tar-rinviju tixtieq, permezz tal-ewwel domanda tagħha, tikseb preċiżazzjonijiet dwar l-għan u l-portata tal-obbligu ta’ konsultazzjoni tal-awtorità kompetenti tal-Istat Membru emittenti previst fl-Artikolu 7(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214 sabiex tkun tista’ tiddeċiedi, ladarba titwettaq din il-konsultazzjoni, dwar il-possibbiltà li tiġi applikata r-raġuni ta’ nuqqas ta’ rikonoxximent u ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni msemmija fl-Artikolu 7(2)(g) ta’ din id-deċiżjoni qafas.
26      Minn dan jirriżulta li l-qorti tar-rinviju għadha ma ddeċidietx dwar l-applikazzjoni ta’ din ir-raġuni fakultattiva ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni u li hija għandha l-intenzjoni, qabel ma tieħu pożizzjoni, li tipproċedi bil-konsultazzjoni obbligatorja tal-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti. Minn dan isegwi li l-ewwel domanda ma hijiex ta’ natura ipotetika.
27      Għaldaqstant, it-talba għal deċiżjoni preliminari hija ammissibbli.
Fuq l-ewwel domanda
28      Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 6 kif ukoll l-Artikolu 7(2)(g) u (3) tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li, fil-kuntest tal-obbligu ta’ konsultazzjoni qabel id-deċiżjoni li ma tiġix irrikonoxxuta u li ma tiġix eżegwita deċiżjoni li timponi sanzjoni pekunjarja, l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni hija obbligata, fil-każ ta’ dubju dwar l-effettività tal-informazzjoni mogħtija lill-persuna kkonċernata dwar id-dritt li tikkontesta d-deċiżjoni li timponilha din is-sanzjoni u dwar it-terminu sabiex tagħmel dan, tivverifika mal-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti jekk tistax issir tali kontestazzjoni.
29      Preliminarjament, għandu jitfakkar li, kif jirriżulta b’mod partikolari mill-Artikoli 1 u 6 kif ukoll mill-premessi 1 u 2 tagħha, id-Deċiżjoni Qafas 2005/214 għandha l-għan li tistabbilixxi mekkaniżmu effettiv ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni transkonfinali tad-deċiżjonijiet li jimponu b’mod definittiv sanzjoni pekunjarja fuq persuna fiżika jew ġuridika minħabba t-twettiq ta’ wieħed mill-ksur elenkati fl-Artikolu 5 tagħha (sentenza tal‑14 ta’ Novembru 2013, Baláž, C‑60/12, EU:C:2013:733, punt 27).
30      Il-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku, li fuqu hija bbażata l-istruttura tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214, jimplika, bis-saħħa tal-Artikolu 6 ta’ din tal-aħħar, li l-Istati Membri, bħala prinċipju, huma marbuta li jirrikonoxxu deċiżjoni li timponi sanzjoni pekunjarja li tkun ġiet trażmessa konformement mal-Artikolu 4 ta’ din id-deċiżjoni qafas, mingħajr il-ħtieġa ta’ ebda formalità oħra, u li mingħajr dewmien jieħdu l-miżuri kollha neċessarji għall-eżekuzzjoni tagħha, filwaqt li r-raġunijiet għal nuqqas ta’ rikonoxximent jew ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ tali deċiżjoni għandhom jiġu interpretati b’mod restrittiv (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑14 ta’ Novembru 2013, Baláž, C‑60/12, EU:C:2013:733, punt 29, u tas‑6 ta’ Ottubru 2021, LU (Irkupru ta’ multi għal reati tat-traffiku tat-triq), C‑136/20, EU:C:2021:804, punt 38).
31      L-Artikolu 7(1) u (2) tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214 jelenka r-raġunijiet għan-nuqqas ta’ rikonoxximent u għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet li jaqgħu taħt din id-deċiżjoni qafas.
32      B’mod partikolari, l-Artikolu 7(2)(g) tal-imsemmija deċiżjoni qafas jipprevedi li l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni tista’ tirrifjuta li tirrikonoxxi u li teżegwixxi deċiżjoni li timponi sanzjoni pekunjarja jekk jiġi stabbilit li, skont iċ-ċertifikat previst fl-Artikolu 4 tal-istess deċiżjoni qafas, il-persuna kkonċernata, fil-każ ta’ proċedura bil-miktub, ma tkunx ġiet informata, konformement mal-leġiżlazzjoni tal-Istat emittenti, personalment jew minn rappreżentant, kompetenti bis-saħħa tal-leġiżlazzjoni nazzjonali, bid-dritt tagħha li tikkontesta d-deċiżjoni li timponilu sanzjoni pekunjarja u dwar it-terminu biex teżerċita tali dritt.
33      Billi għamel riferiment għal-leġiżlazzjoni tal-Istati Membri, il-leġiżlatur tal-Unjoni ħalla lil dawn tal-aħħar il-kompitu li jiddeċiedu dwar il-mod kif il-persuna kkonċernata għandha tiġi informata bid-dritt tagħha li tikkontesta d-deċiżjoni li timponilu sanzjoni pekunjarja, dwar it-terminu sabiex teżerċita dan id-dritt kif ukoll dwar il-mument meta tali terminu jibda jiddekorri, f’sitwazzjoni fejn in-notifika tkun effettiva u d-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva u l-eżerċizzju tad-drittijiet tad-difiża jiġu ggarantiti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑5 ta’ Diċembru 2019, Centraal Justitieel Incassobureau (Rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sanzjonijiet pekunjarji), C‑671/18, EU:C:2019:1054, punt 35).
34      Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li, konformement mal-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214, din id-deċiżjoni qafas ma jistax ikollha l-effett li timmodifika l-obbligu tar-rispett tad-drittijiet fundamentali u tal-prinċipji legali fundamentali kif stabbiliti fl-Artikolu 6 TUE, u din hija r-raġuni għalfejn l-Artikolu 20(3) tal-imsemmija deċiżjoni qafas jipprevedi wkoll li r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ deċiżjoni li timponi sanzjoni pekunjarja jistgħu jiġu rrifjutati mill-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni f’każ ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali jew tal-prinċipji legali fundamentali, iddefiniti mill-Artikolu 6 TUE (sentenza tal‑5 ta’ Diċembru 2019, Centraal Justitieel Incassobureau (Rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sanzjonijiet pekunjarji), C‑671/18, EU:C:2019:1054, punt 37).
35      F’dan ir-rigward, il-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva tad-drittijiet li l-partijiet f’kawża jisiltu mid-dritt tal-Unjoni, li għalih jirreferi t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE, jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni li jirriżulta mit-tradizzjonijiet kostituzzjonali komuni għall-Istati Membri, li ġie stabbilit fl-Artikoli 6 u 13 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl‑4 ta’ Novembru 1950, u li ġie affermat mill-ġdid permezz tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali (sentenza tas‑27 ta’ Frar 2018, Associação Sindical dos Juízes Portugueses, C‑64/16, EU:C:2018:117, punt 35, kif ukoll tal‑5 ta’ Diċembru 2019, Centraal Justitieel Incassobureau (Rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sanzjonijiet pekunjarji), C‑671/18, EU:C:2019:1054, punt 38).
36      Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li r-rispett tad-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva jeżiġi li l-persuna kkonċernata realment u effettivament tirċievi kull deċiżjoni li timponi sanzjoni pekunjarja, jiġifieri li din tiġi kkomunikata lilha taħt kundizzjonijiet li jippermettulha tkun taf b’mod preċiż ir-raġunijiet li fuqhom hija bbażata, ir-rimedji ġudizzjarji disponibbli, fis-sens tal-Artikolu 1(a)(iii) tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214, u t-terminu mogħti sabiex teżerċitahom, sabiex tkun f’pożizzjoni li tiddefendi b’mod effettiv id-drittijiet tagħha u li tiddeċiedi b’għarfien sħiħ tal-fatti jekk huwiex utli li tikkontesta tali deċiżjoni b’mod ġudizzjarju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2021, Prokuratura Rejonowa Łódź-Bałuty, C‑338/20, EU:C:2021:805, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).
37      Għaldaqstant, hija l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni, qabel ma tirrikonoxxi u teżegwixxi deċiżjoni li timponi sanzjoni pekunjarja, li għandha tivverifika li jkun seħħ riċeviment reali u effettiv, kif deskritt fil-punt preċedenti.
38      Konformement mal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku li, kif tfakkar fil-punt 30 ta’ din is-sentenza, huwa l-bażi tal-istruttura tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214, din il-verifika hija bbażata fuq l-informazzjoni li tinsab fiċ-ċertifikat imsemmi fl-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214.
39      Madankollu, kif osserva, essenzjalment, l-Avukat Ġenerali fil-punti 50 u 52 tal-konklużjonijiet tiegħu, meta dan iċ-ċertifikat ikun fih indikazzjonijiet kontradittorji ta’ natura li jqajmu dubju dwar il-komunikazzjoni tad-deċiżjoni li r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni tagħha huma mitluba, l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni għandha, qabel ma tapplika r-raġuni għal nuqqas ta’ rikonoxximent u għal nuqqas ta’ eżekuzzjoni prevista fl-Artikolu 7(2)(g) ta’ din id-deċiżjoni qafas, tikkonsulta l-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti konformement mal-Artikolu 7(3) tal-imsemmija deċiżjoni qafas. Fil-kuntest ta’ din il-konsultazzjoni, l-ewwel waħda minn dawn l-awtoritajiet għandha tfittex li tikseb elementi li jippermettu li titneħħa l-inċertezza dwar jekk il-persuna kkonċernata ġietx effettivament informata, konformement mal-leġiżlazzjoni nazzjonali tal-Istat emittenti, bid-dritt tagħha li tikkontesta d-deċiżjoni u bit-terminu sabiex teżerċita din il-kontestazzjoni.
40      Barra minn hekk, kif irrileva, essenzjalment, l-Avukat Ġenerali fil-punt 56 tal-konklużjonijiet tiegħu, it-terminu għal kontestazzjoni jista’, skont il-leġiżlazzjoni tal-Istat emittenti, jibda jiddekorri biss mid-data li fiha d-deċiżjoni li timponi sanzjoni pekunjarja tkun ġiet effettivament ikkomunikata lill-persuna kkonċernata u li fiha tkun ġiet informata bid-dritt tagħha li tikkontesta d-deċiżjoni u bit-terminu sabiex teżerċita din il-kontestazzjoni. F’tali każ, l-assenza ta’ informazzjoni lill-persuna kkonċernata tista’ tqiegħed inkwistjoni n-natura definittiva ta’ din id-deċiżjoni.
41      Issa, ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ tali deċiżjoni fl-Istat ta’ eżekuzzjoni huma suġġetti għall-eżistenza ta’ din in-natura definittiva. Fil-fatt, fil-kuntest tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214, l-Artikolu 1(a) ta’ din id-deċiżjoni qafas jiddefinixxi d-“deċiżjoni” bħala “deċiżjoni finali li teħtieġ il-ħlas ta’ penali finanzjarja [sanzjoni pekunjarja] minn persuna fiżika jew ġuridika”. Il-fatt li din id-dispożizzjoni tagħmel riferiment għan-natura “definittiva” tad-deċiżjoni kkonċernata jenfasizza l-importanza partikolari mogħtija lin-natura inkontestabbli tad-deċiżjoni kkonċernata (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, van Vemde, C‑582/15, EU:C:2017:37, punt 27). Dawn l-elementi jissostanzjaw l-interpretazzjoni tal-obbligu ta’ konsultazzjoni mogħtija fil-punt 39 ta’ din is-sentenza.
42      Fid-dawl tal-motivi preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 6 kif ukoll l-Artikolu 7(2)(g) u (3) tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214 għandhom jiġu interpretati fis-sens li, fil-kuntest tal-obbligu ta’ konsultazzjoni qabel id-deċiżjoni li ma tiġix irrikonoxxuta u li ma tiġix eżegwita deċiżjoni li timponi sanzjoni pekunjarja, l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni hija obbligata, fil-każ ta’ dubju dwar l-effettività tal-informazzjoni mogħtija lill-persuna kkonċernata dwar id-dritt li tikkontesta d-deċiżjoni li timponilha din is-sanzjoni u dwar it-terminu sabiex tagħmel dan, tivverifika mal-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti jekk tistax issir tali kontestazzjoni.
Fuq it-tieni u t-tielet domanda
43      Permezz tat-tieni u t-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 6 kif ukoll l-Artikolu 7(2)(g) u (3) tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li, meta mill-konsultazzjoni tal-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti jirriżulta li l-persuna kkonċernata la tkun ġiet informata bid-dritt li tikkontesta d-deċiżjoni li timponi fuqha sanzjoni pekunjarja u lanqas ma tkun ġiet informata bit-terminu sabiex tagħmel dan u meta jirriżulta li tali kontestazzjoni tkun għadha tista’ tiġi eżerċitata, l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni tista’, minn naħa, tibgħat din l-informazzjoni lill-persuna kkonċernata u, min-naħa l-oħra, tissospendi l-proċedura ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni mibdija quddiemha fl-istennija tal-eżitu ta’ din il-kontestazzjoni jew tal-iskadenza tat-terminu stabbilit sabiex tiġi eżerċitata.
44      Fl-ewwel lok, fir-rigward tat-trażmissjoni tal-informazzjoni lill-persuna kkonċernata, għandu jiġi kkonstatat li ebda dispożizzjoni tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214 ma tispeċifika l-awtorità li hija kompetenti sabiex tiġi żgurata din it-trażmissjoni. Għall-kuntrarju, minn naħa, mill-Artikolu 7(2)(g) ta’ din id-deċiżjoni qafas jirriżulta li huwa b’mod konformi mal-leġiżlazzjoni tal-Istat emittenti li l-persuna kkonċernata għandha tiġi informata bid-dritt tagħha li tikkontesta u bit-terminu mogħti sabiex tagħmel dan.
45      Min-naħa l-oħra, għandu jiġi rrilevat li d-Deċiżjoni Qafas 2005/214 tipprevedi, fl-Artikolu 6 tagħha, li l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni għandhom jirrikonoxxu deċiżjoni li ġiet trażmessa konformement mal-Artikolu 4 ta’ din id-deċiżjoni qafas u għandhom jieħdu mingħajr dewmien il-miżuri kollha neċessarji għall-eżekuzzjoni tagħha. F’dan ir-rigward, l-Artikolu 9(1) tal-imsemmija deċiżjoni qafas jipprevedi li l-proċedura ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni hija rregolata mil-liġi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni bl-istess mod bħal sanzjoni pekunjarja tal-imsemmi Stat u li l-awtoritajiet tal-istess Stat huma l-uniċi kompetenti biex jiddeċiedu dwar il-modalitajiet ta’ eżekuzzjoni u biex jiddeterminaw il-miżuri kollha relatati miegħu, inklużi r-raġunijiet għall-waqfien tal-eżekuzzjoni.
46      Minn dawn id-dispożizzjonijiet jirriżulta li, kif irrileva, essenzjalment, l-Avukat Ġenerali fil-punt 69 tal-konklużjonijiet tiegħu, għandha ssir distinzjoni bejn il-fażi ta’ impożizzjoni tas-sanzjoni pekunjarja u l-fażi ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni ta’ din is-sanzjoni. Filwaqt li l-awtoritajiet tal-Istat emittenti huma kompetenti għall-ewwel fażi, dawk tal-Istat ta’ eżekuzzjoni huma kompetenti għat-tieni fażi.
47      Peress li l-komunikazzjoni tad-deċiżjoni ta’ sanzjoni pekunjarja lill-persuna kkonċernata u l-informazzjoni ta’ din tal-aħħar dwar id-dritt tagħha li tikkontesta d-deċiżjoni kif ukoll dwar it-terminu biex teżerċita dan id-dritt jappartjenu għall-fażi ta’ impożizzjoni tas-sanzjoni pekunjarja, dawn il-kompiti jaqgħu taħt l-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti. Għaldaqstant l-awtorità tal-Istat ta’ eżekuzzjoni, bis-saħħa tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214, ebda kompetenza biex tinforma lill-persuna kkonċernata bid-dritt li tikkontesta d-deċiżjoni ta’ sanzjoni u bit-terminu sabiex teżerċita dan id-dritt.
48      Fit-tieni lok, fir-rigward tal-possibbiltà li tiġi sospiża l-proċedura ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni tad-deċiżjoni li timponi sanzjoni pekunjarja, id-Deċiżjoni Qafas 2005/214 ma tagħtix tali possibbiltà lill-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni.
49      Min-naħa l-oħra, kif jirriżulta mir-risposta mogħtija għall-ewwel domanda preliminari, meta l-konsultazzjoni mwettqa fuq il-bażi tal-Artikolu 7(3) ta’ din id-deċiżjoni qafas turi li l-persuna kkonċernata għad tista’ tikkontesta d-deċiżjoni li timponilha sanzjoni pekunjarja, il-proċedura ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni ma tistax titkompla, fin-nuqqas ta’ deċiżjoni definittiva fis-sens tal-Artikolu 1(a) tal-imsemmija deċiżjoni qafas.
50      F’tali każ, proċedura ġdida ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni tkun tista’ tinbeda biss meta d-deċiżjoni li timponi s-sanzjoni pekunjarja tkun saret definittiva. Għalhekk, hija l-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti, jekk ikollha l-intenzjoni li tikseb l-eżekuzzjoni ta’ din id-deċiżjoni fi Stat Membru, li għandha tittrażmetti ċertifikat ġdid skont l-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214, ladarba l-persuna kkonċernata tkun, jekk ikun il-każ, ikkontestat l-imsemmija deċiżjoni ta’ sanzjoni pekunjarja u din tkun ġiet deċiża jew it-terminu sabiex issir din il-kontestazzjoni jkun skada.
51      Din l-interpretazzjoni hija kkonfermata mill-Artikolu 12(1) ta’ din id-deċiżjoni qafas li jimponi fuq l-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti l-obbligu li tinforma minnufih lill-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni dwar kwalunkwe deċiżjoni jew miżura li jkollha bħala effett li d-deċiżjoni tiġi mċaħħda min-natura infurzabbli tagħha jew titneħħa mill-portata tal-Istat ta’ eżekuzzjoni għal kwalunkwe raġuni oħra. Bis-saħħa tal-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu, redatt fil-preżent tal-indikattiv, l-Istat ta’ eżekuzzjoni ma għandu ebda għażla oħra ħlief li jtemm l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni malli jiġi informat b’tali deċiżjoni jew miżura mill-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti.
52      Minn dan isegwi li l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni ma tistax tissospendi l-proċedura ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni tad-deċiżjoni li timponi sanzjoni pekunjarja fl-istennija tal-eżitu tal-kontestazzjoni li l-persuna kkonċernata tista’ tagħmel kontra din id-deċiżjoni jew fl-istennija tal-iskadenza tat-terminu stabbilit għal din il-kontestazzjoni.
53      Fid-dawl tar-raġunijiet preċedenti, ir-risposta għat-tieni u għat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikolu 6 kif ukoll l-Artikolu 7(2)(g) u (3) tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214 għandhom jiġu interpretati fis-sens li, meta mill-konsultazzjoni tal-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti jirriżulta li l-persuna kkonċernata la tkun ġiet informata bid-dritt li tikkontesta d-deċiżjoni li timponi fuqha sanzjoni pekunjarja u lanqas ma tkun ġiet informata bit-terminu sabiex tagħmel dan u meta jirriżulta li tali kontestazzjoni tkun għadha tista’ tiġi eżerċitata, l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni la tista’ tibgħat hija stess din l-informazzjoni lill-persuna kkonċernata u lanqas ma tista’ tissospendi l-proċedura ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni mibdija quddiemha fl-istennija tal-eżitu ta’ din il-kontestazzjoni jew tal-iskadenza tat-terminu stabbilit sabiex tiġi eżerċitata. Din l-awtorità hija, b’kuntrast, obbligata li ttemm din il-proċedura.
Fuq l-ispejjeż
54      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)      L-Artikolu 6 kif ukoll l-Artikolu 7(2)(g) u (3) tad-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2005/214/ĠAI tal‑24 ta’ Frar 2005 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ penali finanzjarji, kif emendata bid-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2009/299/ĠAI tas‑26 ta’ Frar 2009,
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
fil-kuntest tal-obbligu ta’ konsultazzjoni qabel id-deċiżjoni li ma tiġix irrikonoxxuta u li ma tiġix eżegwita deċiżjoni li timponi sanzjoni pekunjarja, l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni hija obbligata, fil-każ ta’ dubju dwar l-effettività tal-informazzjoni mogħtija lill-persuna kkonċernata dwar id-dritt li tikkontesta d-deċiżjoni li timponilha din is-sanzjoni u dwar it-terminu sabiex tagħmel dan, tivverifika mal-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti jekk tistax issir tali kontestazzjoni.
2)      L-Artikolu 6 kif ukoll l-Artikolu 7(2)(g) u (3) tad-Deċiżjoni Qafas 2005/214, kif emendata bid-Deċiżjoni Qafas 2009/299,
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
meta mill-konsultazzjoni tal-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti jirriżulta li l-persuna kkonċernata la tkun ġiet informata bid-dritt li tikkontesta d-deċiżjoni li timponi fuqha sanzjoni pekunjarja u lanqas ma tkun ġiet informata bit-terminu sabiex tagħmel dan u meta jirriżulta li tali kontestazzjoni tkun għadha tista’ tiġi eżerċitata, l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni la tista’ tibgħat hija stess din l-informazzjoni lill-persuna kkonċernata u lanqas ma tista’ tissospendi l-proċedura ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni mibdija quddiemha fl-istennija tal-eżitu ta’ din il-kontestazzjoni jew tal-iskadenza tat-terminu stabbilit sabiex tiġi eżerċitata. Din l-awtorità hija, b’kuntrast, obbligata li ttemm din il-proċedura.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: il-Bulgaru.
i L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.