62023CJ0395_RES
Cás C-395/23 (Anikovi) (
i
)
E. M. A. agus páirtithe eile
(Iarraidh ar réamhrialú ón Sofiyski rayonen sad)
Breithiúnas na Cúirte (an Ceathrú Dlísheomra) an 6 Márta 2025
(Tarchur chun réamhrialú – Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Rialachán (AE) 2019/1111 – Raon feidhme – Airteagal 1(1)(b) agus (2)(e) – Beart a bhfuil baint aige le maoin linbh a dhiúscairt – Airteagal 7 – Dlínse maidir le freagracht tuismitheora – Airteagal 10 – Rogha cúirte – Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012 – Raon feidhme – Airteagal 1(2)(a) – Eisiamh maidir le stádas nó inniúlacht dhlíthiúil daoine nádúrtha – Rialacha dlínse dá bhforáiltear le comhaontú déthaobhach idir Poblacht na Bulgáire agus Cónaidhm na Rúise, a tugadh i gcrích roimh aontachas Phoblacht na Bulgáire leis an Aontas Eorpach – Difríocht idir na rialacha sin agus na rialacha dá bhforáiltear le Rialachán 2019/1111 – Airteagal 351 CFAE – Coincheap ‘neamhréireacht’)
Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Dlínse, aithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair maidir le pósadh agus le freagracht tuismitheora – Rialachán 2019/1111 – Raon feidhme – Beart a bhfuil baint aige le maoin linbh a dhiúscairt – Údarú breithiúnach chun maoin dhochorraithe a dhíol ar le leanbh í agus atá suite i mBallstát seachas an Ballstát ina bhfuil gnáthchónaí ar an leanbh – Cuimsiú faoi raon feidhme an Rialacháin
[Rialachán 2019/1111 ón gComhairle, Airteagal 1(1)(b) agus (2)(c) agus Airteagal 7(1)]
(féach míreanna 25, 26, 28, agus mír 1 den chuid oibríochtúil)
Comhaontuithe idirnáisiúnta – Comhaontuithe na mBallstát – Comhaontuithe roimh aontachas Ballstáit leis an Aontas – Airteagal 351 CFAE – Raon feidhme – An gaol idir Rialachán 2019/1111 agus comhaontú den sórt sin – Easpa tagartha don Chomhaontú sa Rialachán – Cuimsiú faoi raon feidhme Airteagal 351 CFAE – Coinníollacht – Comhaontú lena dtugtar cearta don tríú Stát atá le hurramú ag an mBallstát – Neamhréireacht idir an comhaontú agus an Rialachán lena mbaineann – Neamhréireacht den sórt sin a chinneadh – Rialacha an chomhaontaithe á gcur i bhfeidhm ag cúirt an Bhallstáit chun dochair don Rialachán – Inghlacthacht – Teorainneacha
(Airteagal 351 CFAE)
(féach míreanna 45 go 49, 57 go 61, agus mír 2 den chuid oibríochtúil)
Achoimre
Tar éis tarchur chun réamhrialú a éisteacht, rialaíonn an Chúirt, inter alia, ar an ngaol idir Rialachán 2019/1111 (Rialachán an Bhruiséil Iib) (
1
) agus comhaontú déthaobhach arna thabhairt i gcrích idir Ballstát roimh a aontachas leis an Aontas Eorpach agus tríú Stát.
In 2023, tugadh imeachtaí neamhchonspóideacha os comhair an Sofiyski Rayonen sad (Cúirt Dúiche Shóifia, an Bhulgáir), an chúirt a rinne an tarchur, chun a chinneadh an bhféadfaí, faoi dhlí na Bulgáire, díol maoine dochorraithe ar le beirt leanaí mionaoiseacha de náisiúntacht na Rúise iad, a bhfuil gnáthchónaí orthu sa Ghearmáin, a údarú ar mhaithe le leas na leanaí sin.
Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an bhfuil dlínse idirnáisiúnta ag cúirteanna na Bulgáire i gcás den sórt sin. Chuige sin, féachann sé lena fháil amach an dtagann an t-údarú breithiúnach maidir leis an díolachán atá i gceist faoi raon feidhme Rialachán Uimh. 1215/2012 (
2
) (Rialachán an Bhruiséil Ia) nó faoi raon feidhme Rialachán an Bhruiséil IIb. Sa chás deireanach sin, is mian léi a fháil amach, i bhfianaise conradh déthaobhach a bheith ann idir an Bhulgáir agus an tAontas Sóivéadach (a bhfuil Cónaidhm na Rúise ina Stát comharba air) roimh aontachas an Bhallstáit sin leis an Aontas Eorpach (
3
) (‘an Conradh idir an Rúis agus an Bhulgáir’), an rialaítear le hAirteagal 351 CFAE caidreamh conartha den sórt sin le Rialachán an Bhruiséil IIb i gcás nach luaitear an conradh sin i gCaibidil VIII den Rialachán sin agus, má rialaítear, cad iad na himthosca faoina bhféadfaidh an Conradh maolú ar an Rialachán.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Ar an gcéad dul síos, cinneann an Chúirt go dtagann an t-údarú breithiúnach atá á lorg sna príomhimeachtaí faoi raon feidhme Rialachán an Bhruiséil IIb, a mhéid is gurb ionann an t-údarú sin agus beart chun an leanbh a chosaint a bhfuil baint aige le riaradh, caomhnú nó diúscairt a mhaoine nó a maoine i bhfeidhmiú freagrachta tuismitheora, de réir bhrí an Rialacháin sin. Dá bhrí sin, is iad cúirteanna an Bhallstáit ina bhfuil gnáthchónaí ar an leanbh tráth a thugtar imeachtaí os comhair na cúirte a bhfuil dlínse aici (sa chás seo, cúirteanna na Gearmáine), i bprionsabal, chun údarú den chineál sin a dheonú.
Ar an dara dul síos, scrúdaíonn an Chúirt an gaol idir Rialachán an Bhruiséil IIb agus an Conradh idir an Rúis agus an Bhulgáir, ós rud é gur cosúil go dtugann an Conradh sin dlínse do chúirteanna na Bulgáire nó na Rúise.
Tugann sí le fios, ós rud é nach luaitear conradh déthaobhach amhail an Conradh idir an Rúis agus an Bhulgáir i Rialachán an Bhruiséil IIb, gurb é Airteagal 351 CFAE (
4
) atá beartaithe chun an gaol idir an Conradh sin agus an Rialachán sin a rialú.
Meabhraíonn an Chúirt, faoin gcéad mhír d’Airteagal 351 CFAE, go maolaíonn forálacha conartha a tugadh i gcrích idir Ballstát agus tríú Stát ar aon fhoráil de dhlí an Aontais, bíodh sí príomhúil nó tánaisteach, ar choinníoll, mar sin féin, gur tugadh an conradh sin i gcrích roimh aontachas an Bhallstáit leis an Aontas Eorpach agus go bhfaigheann an tríú Stát lena mbaineann cearta a fhéadfaidh sé a cheangal ar an mBallstát sin a chomhlíonadh.
Sonraíonn an Chúirt gur faoin gcúirt a rinne an tarchur a bheidh sé a fhíorú, ar an gcéad dul síos, an bhfuil rialacha sa Chonradh idir an Rúis agus an Bhulgáir lena bhféadfadh Cónaidhm na Rúise a cheangal ar an mBulgáir iad a urramú. Má tá, is faoin gcúirt a rinne an tarchur a bheadh sé, ar an dara dul síos, a fhíorú an bhfuil an Conradh sin ar neamhréir le Rialachán an Bhruiséil IIb a mhéid nach bhforáiltear leis an dá ionstraim dlí sin don dlínse chéanna in imthosca na díospóide sna príomhimeachtaí. Ní mór don fhíorú sin rún reachtas an Aontaisa a chur san áireamh, mar a léirítear sa Rialachán sin, foráil a dhéanamh, i gcásanna áirithe, do dhlínse cúirteanna nach cúirteanna ghnátháit chónaithe an linbh iad, cé nár cheart don chúirt a rinne an tarchur dul ar iontaoibh na féidearthachta a aithint go bhfuil dlínse aici faoi rialacha an Rialacháin sin chun a chinneadh go bhfuil an Conradh idir an Rúis agus an Bhulgáir ag luí leis. Dá measfaí go bhfuil neamhréireacht ann, ní mór don chúirt a rinne an tarchur scrúdú a dhéanamh, ar an tríú dul síos, an féidir an neamhréireacht sin a sheachaint trí léiriú ar an gConradh sin atá i gcomhréir le Rialachán na Bruiséile IIb. Mura féidir, féadfaidh an chúirt a rinne an tarchur, ar an gceathrú dul síos, rialacha an Chonartha sin a chur i bhfeidhm agus neamhaird a thabhairt ar rialacha Rialachán na Bruiséile IIb, agus sa chás sin ceanglaítear ar an mBulgáir na bearta is gá a ghlacadh chun deireadh a chur leis an neamhréireacht sin, mar a cheanglaítear leis an dara mír d’Airteagal 351 CFAE.
(
i
)	Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.
(
1
)	Rialachán (AE) 2019/1111 ón gComhairle an 25 Meitheamh 2019 maidir le dlínse, maidir le haithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair maidir le pósadh agus le freagracht tuismitheora, agus maidir le fuadach idirnáisiúnta leanaí (IO 2019, L 178, lch. 1, agus ceartúchán IO 2020, L 347, lch. 52, ‘Rialachán an Bhruiséil IIb’).
(
2
)	Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2012 maidir le dlínse agus le haithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála (IO 2012, L 351, lch. 1, ‘Rialachán an Bhruiséil Ia’).
(
3
)	Conradh idir Aontas na bPoblachtaí Sóivéadacha Sóisialacha agus Daon-Phoblacht na Bulgáire maidir le Cúnamh Dlíthiúil in Ábhair Shibhialta, Teaghlaigh agus Choiriúla, a síníodh i Moscó an 19 Feabhra 1975 (Sraith Chonarthaí na Náisiún Aontaithe, Iml. 1015, Uimh. 14855, lch. 41, ‘an Conradh idir an Rúis agus an Bhulgáir’).
(
4
)	Faoin bhforáil sin, ní dhéanfaidh forálacha na gConarthaí difear do na cearta agus na hoibleagáidí a éiríonn as coinbhinsiúin a tugadh i gcrích roimh dháta a n-aontachais, idir Ballstát nó Ballstáit ar thaobh amháin agus tríú tír nó tríú tíortha ar an taobh eile. I ndáil leis sin, mura bhfuil siad in ann coinbhinsiún den sórt sin a léiriú i gcomhréir le dlí an Aontais, ní mór do na Ballstáit gach meán iomchuí a úsáid chun deireadh a chur le haon neamhréireachtaí idir na coinbhinsiúin sin agus na Conarthaí, trí chúnamh frithpháirteach más iomchuí, d’fhonn an aidhm sin a bhaint amach agus trí chomhdhearcadh a ghlacadh, más gá.