Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
CAMPOS SÁNCHEZ-BORDONA
ippreżentati fis‑16 ta’ April 2026 (1)
Kawża C‑249/25 [Jilin] (i)
Minister van Asiel en Migratie
vs
UB
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mir-Raad van State (il-Kunsill tal-Istat, il-Pajjiżi l-Baxxi)]
“Proċedura għal deċiżjoni preliminari — Politika tal-ażil — Protezzjoni temporanja fl-eventwalità ta’ influss bil-massa tal-persuni spostati — Direttiva 2001/55/KE — Artikolu 17(2) — Protezzjoni internazzjonali — Direttiva 2013/32/UE — Artikolu 31 — Sospensjoni tal-eżami ta’ applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali ta’ persuni li jgawdu minn protezzjoni temporanja — Limiti”
1.        Fit-tilwima li wasslet għal dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari jiġi diskuss jekk, meta persuna spostata tkun kisbet protezzjoni temporanja fi Stat Membru skont id-Direttiva 2001/55/KE (2) u tkun applikat f’dan l-Istat għall-istatus għal protezzjoni internazzjonali skont id-Direttiva 2011/95/UE (3) u d-Direttiva 2013/32/UE (4), l-awtoritajiet nazzjonali jistgħux jissospendu l-eżami tal-applikazzjoni tagħhom waqt li s-sitwazzjoni ta’ protezzjoni temporanja tibqa’ fis-seħħ.
2.        L-awtoritajiet tal-Pajjiżi l-Baxxi eżaminaw l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ppreżentata minn ċittadin ta’ pajjiż terz li, spostat mill-Ukraina wara l-invażjoni tal‑2022, kien kiseb protezzjoni temporanja fil-Pajjiżi l-Baxxi skont id-Direttiva 2001/55/KE. Il-Ministru kompetenti (5), madankollu, jikkunsidra li ma huwiex obbligat li jiddeċiedi dwar l-għoti ta’ status ta’ protezzjoni internazzjonali sakemm l-applikant ikun jibbenefika mill-protezzjoni temporanja.
3.        Il-qorti tar-rinviju għandha dubji dwar il-kompatibbiltà ta’ din is-sistema nazzjonali mar-regoli tad-dritt tal-Unjoni.
I.      Il-kuntest ġuridiku
A.      Id-dritt tal-Unjoni
1.      Id-Direttiva 2001/55
4.        L-Artikolu 1 jistabbilixxi:
“Il-għan ta’ din id-Direttiva huwa li jiġu stabbiliti l-istandards minimi sabiex tingħata protezzjoni temporanja fl-eventwalità ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati minn pajjiżi terzi li ma jkunux jistgħu jmorru lura lejn il-pajjiż ta’ l-oriġini tagħhom u li tippromwovi bilanċ fl-isforzi bejn l-Istati Membri meta jirċievu lil dawn il-persuni u jġorru l-konsegwenzi tagħhom”.
5.        L-Artikolu 2 jipprovdi:
“Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva:
a)      ‘protezzjoni temporanja’ tfisser proċedura ta’ karattru eċċezzjonali sabiex tipprovdi, fl-eventwalità ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati minn pajiżi terzi li ma jkunux kapaċi jerġgħu lura lejn il-pajjiż ta’ l-oriġini tagħhom, protezzjoni immedjata u temporanja lil dawn il-persuni, b’mod partikolari jekk ikun hemm ukoll ir-riskju illi din is-sistema ta’ asil ma’ tkunx kapaċi li tipproċessa dan l-influss mingħajr effetti negattivi għall-ħidma effiċjenti tagħha, fl-interess tal-persuni kkonċernati u ta’ persuni oħra li jitolbu l-protezzjoni;
[…]
e)      ‘rufuġjati’ tfisser iċ-ċittadini ta’ pajjiż terz jew il-persuni mi[n]għajr stat fit-tifsira ta’ l-Artikolu 1A tal-Konvenzjoni ta’ Ġinevra [tat-28 ta’ Lulju 1951 Dwar l-Istatus tar-Rifuġjati, kif emendata bil-Protokoll ta’ New York tal-31 ta’ Jannar 1967];
[…]”.
6.        L-Artikolu 3 jipprevedi:
“1.      Il-protezzjoni temporanja ma għandhiex tippreġudika ir-rikonoxximent ta’ l-istatus ta’ rifuġjat skond il-Konvenzjoni ta’ Ġinevra.
[…]
5.      Din id-Direttiva ma għandhiex taffettwa l-prerogattiva ta’ l-Istati Membri li jadottaw jew iżommu kondizzjonijiet iktar favorevoli għall-persuni koperti bi protezzjoni temporanja”.
7.        B’mod konformi mal-Artikolu 5:
“1.      L-eżistenza ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati għandha tiġi stabbilita b’Deċiżjoni tal-Kunsill adottata b’maġġoranza kkwalifikata fuq proposta mill-Kummissjoni, li għandha teżamina wkoll kull talba minn Stat Membru biex jissottometti proposta lill-Kunsill.
[…]”.
8.        Skont l-Artikolu 17:
“1.      Il-persuni li jgawdu minn protezzjoni temporanja jridu jkunu kapaċi jiddepożitaw applikazzjoni għall-asil f’kull ħin.
2.      L-eżaminazzjoni ta’ kull applikazzjoni għall-asil mhux ipproċessata qabel it-tmiem tal-perjodu taż-żmien tal-protezzjoni temporanja għandha tiġi kkompletata qabel it-tmiem ta’ dan il-per[ij]odu taż-żmien”.
9.        L-Artikolu 19 jgħid:
“1.      L-Istati Membri jistgħu jipprovdu illi l-protezzjoni temporanja ma’ titgawdiex simultanjment ma’ l-istatus ta’ min ikun qiegħed ifittex l-asil waqt li jkunu qegħdin jiġu kkunsidrati l-applikazzjonijiet.
2.      Meta, wara li tkun ġiet eżaminata applikazzjoni għall-asil, jew meta ma jiġix konċess, meta applikabbli, tip ieħor ta’ protezzjoni lil persuna sabiex tgawdi jew tkun qiegħda tgawdi protezzjoni temporanja, l-Istati Membri għandhom jipprovdu, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 28, li din il-persuna tgawdi jew tissokta tgawdi l-protezzjoni temporanja għall-bqija tal-perjodu taż-żmien tal-protezzjoni”.
2.      Id-Direttiva 2013/32
10.      L-Artikolu 1 (“Għan”) jistipula:
“L-għan ta’ din id-Direttiva huwa li jiġu stabbiliti proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal- protezzjoni internazzjonali f’konformità mad-Direttiva 2011/95/UE”.
11.      L-Artikolu 2 (“Definizzjonijiet”) jipprovdi:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva:
[…]
b)      ‘applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali’ jew ‘applikazzjoni’ tfisser talba magħmula minn ċittadin nazzjonali ta’ pajjiż terz jew persuna apolida għal protezzjoni minn Stat Membru, li tista’ tinftiehem li qed tfittex stat ta’ rifuġjat jew stat ta’ protezzjoni sussidjarja, u li ma titlobx espliċitament tip ieħor ta’ protezzjoni barra mill-ambitu tad-Direttiva 2011/95/UE, li tista’ ssir applikazzjoni separata għaliha;
[…]
g)      ‘rifuġjat’ tfisser ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida li jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-Artikolu 2(d) tad-Direttiva 2011/95/UE;
h)      ‘persuna eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja’ tfisser ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida li jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-Artikolu 2(f) tad-Direttiva 2011/95/UE;
i)      ‘protezzjoni internazzjonali’ tfisser status ta’ rifuġjat u status ta’ protezzjoni sussidjarja kif definiti fil-punti (j) u (k);
j)      ‘status ta’ rifuġjat’ tfisser ir-rikonoxximent minn Stat Membru ta’ ċittadin nazzjonali ta’ pajjiż terz jew persuna apolida bħala rifuġjat;
k)      ‘status ta’ protezzjoni sussidjarja’ tfisser ir-rikonoxximent minn Stat Membru ta’ ċittadin nazzjonali ta’ pajjiż terz jew persuna apolida bħala persuna eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja;
[…]”.
12.      L-Artikolu 10 (“Rekwiżiti għall-eżami ta’ applikazzjonijiet”) jippreskrivi:
“[…]
2.      Meta teżamina l-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali, l-awtorità determinanti għandha l-ewwel tiddeċiedi jekk l-applikanti jikkwalifikawx bħala rifuġjati u, jekk le, jiddeċiedu jekk l-applikanti humiex eliġibbli għall-protezzjoni sussidjarja.
[…]”.
13.      L-Artikolu 31 (“Proċedura ta’ eżami”) jordna:
“1.      L-Istati Membri għandhom jipproċessaw l-applikazzjonijet għall-protezzjoni internazzjonali fi proċedura ta’ eżami b’konformità mal-prinċipji u l-garanziji bażiċi tal-Kapitolu II.
2.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedura ta’ eżami tkun konkluża mill-aktar fis possibbli, mingħajr preġudizzju għal eżami adegwat u komplet.
3.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedura ta’ eżami tkun konkluża fi żmien sitt xhur mill-preżentata tal-applikazzjoni.
[…]
L-Istati Membri jistgħu jestendu l-limitu ta’ żmien ta’ sitt xhur stabbilit f’dan il-paragrafu għal perjodu li ma jaqbiżx disa’ xhur oħra, meta:
[…]
b)      għadd kbir ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi jew persuni apolidi japplikaw simultanjament għall-protezzjoni internazzjonali, bir-riżultat li jsir diffiċli ħafna fil-prattika li l-proċedura tiġi ffinalizzata fil-limitu ta’ żmien ta’ sitt xhur;
[…]
Permezz ta’ eċċezzjoni, l-Istati Membri jistgħu, f’ċirkostanzi ġustifikati kif xieraq, jaqbżu l-limiti taż-żmien stabbiliti li jinsabu f’dan il-paragrafu b’massimu ta’ tliet xhur meta dan ikun meħtieġ sabiex jiġi żgurat eżami adegwat u sħiħ tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.
4.      Mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 13 u 18 tad-Direttiva 2011/95/UE, l-Istati Membri jistgħu jippostponu l-konklużjoni tal-proċedura ta’ eżami meta l-awtorità determinanti ma tkunx tista’ tiġi mistennija li tiddeċiedi fil-limit ta’ żmien stipulati fil-paragrafu 3 minħabba sitwazzjoni inċerta fil-pajjiż ta’ oriġini li tkun mistennija li tkun waħda temporanja. F’każ bħal dan, l-Istati Membri għandhom:
a)      iwettqu rieżamijiet tas-sitwazzjoni f’dak il-pajjiż ta’ oriġini tal-inqas kull sitt xhur;
b)      jinformaw lill-applikanti kkonċernati fi żmien raġonevoli bir-raġunijiet għall-posponiment;
c)      jinformaw lill-Kummissjoni fi żmien raġonevoli bil-posponimenti ta’ proċeduri għal dak il-pajjiż ta’ oriġini.
5.      Fi kwalunkwe każ, l-Istati Membri għandhom jikkonkludu l-proċedura ta’ eżami f’limitu ta’ żmien massimu ta’ 21 xahar minn meta ssir l-applikazzjoni.
[…]
9.      […]
Mingħajr preġudizzju għall-paragrafi 3 sa 5, l-Istati Membri jistgħu jaqbżu dawk il-limiti ta’ żmien fejn ikun hemm bżonn sabiex jiżguraw eżami adegwat u komplut tal-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali”.
3.      Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2022/382 (6)
14.      Konformement mal-Artikolu 1 (“Suġġett”):
“L-eżistenza ta’ influss bil-massa fl-Unjoni ta’ persuni spostati li kellhom jitilqu mill-Ukrajna minħabba kunflitt armat hija b’dan stabbilita”.
B.      Id-dritt tal-Pajjiżi l-Baxxi
1.      Il-Vreemdelingenwet 2000 (7)
15.      L-Artikolu 1 jiddefinixxi l-“protezzjoni temporanja” bħala r-residenza legali, skont it-tifsira tal-Artikolu 8(f) jew (h), ta’ ċittadin barrani li, skont id-Direttiva 2001/55, ma jiġix deportat abbażi ta’ applikazzjoni msemmija fl-Artikolu 28.
16.      Skont l-Artikolu 8, ċittadin barrani għandu dritt għal residenza legali fil-Pajjiżi l-Baxxi biss:
“[…]
f)      jekk, waqt li jkun qiegħed jistenna deċiżjoni dwar applikazzjoni għal permess ta’ residenza, kif previst fl-Artikoli 14 u 28, din il-Liġi, dispożizzjoni adottata abbażi tagħha jew deċiżjoni ġudizzjarja tipprevedi li l-applikant ma għandux jitkeċċa sakemm ma tkunx ingħatat deċiżjoni dwar l-applikazzjoni;
[…]
h)      jekk, waqt li jkun qiegħed jistenna deċiżjoni dwar talba għal eżami mill-ġdid ta’ deċiżjoni amministrattiva jew dwar avviż ta’ appell kontra deċiżjoni amministrattiva
meta, konformement ma din il-Liġi jew ma dispożizzjoni adottata abbażi tagħha jew ma deċiżjoni ġudizzjarja, iċ-ċittadin barrani ma għandux
jitkeċċa sakemm ma tkunx ingħatat deċiżjoni dwar l-imsemmija talba jew avviż ta’ appell”.
17.      Skont l-Artikolu 28, il-Ministru għandu jkun kompetenti sabiex jaċċetta, jirrifjuta, jiċħad mingħajr eżami, jew jiddikjara inammissibbli applikazzjoni għal permess ta’ residenza temporanja, u jista’ saħansitra jiddeċiedi li ma jkomplix bl-eżami tagħha.
18.      L-Artikolu 42(1) jipprevedi li d-deċiżjoni dwar applikazzjoni għal permess ta’ residenza temporanja skont l-Artikolu 28 għandha tiġi adottata fi żmien sitt xhur minn meta l-applikazzjoni tiġi rċevuta. Skont l-Artikolu 41(4), it-terminu previst fil-paragrafu 1 jista’ jiġi estiż għal
disa’ xhur addizzjonali. Skont il-paragrafu 5, wara l-estensjoni prevista fil-paragrafu 4, jekk ikun meħtieġ sabiex isir eżami bir-reqqa u xieraq tal-applikazzjoni, il-perijodu jista’ jiġi estiż b’massimu ta’ tliet xhur.
19.      Skont l-Artikolu 43(1), fir-rigward ta’ ċerti kategoriji ta’ ċittadini barranin li jkunu ppreżentaw applikazzjoni għal permess ta’ residenza temporanja kif previst fl-Artikolu 28, il-perijodu previst fl-Artikolu 42(1) jista’ jiġi estiż, b’deċiżjoni tal-Ministru, għal massimu ta’ wieħed u għoxrin xahar fil-każ fejn, probabbilment,
għal perijodu qasir ikun hemm inċertezza dwar is-sitwazzjoni fil-pajjiż ta’ oriġini u, għal din ir-raġuni, ma jistax jiġi ddeterminat b’mod raġonevoli jekk l-applikazzjoni tistax tiġi aċċettata skont waħda mir-raġunijiet imsemmija fl-Artikolu 29.
20.      Skont l-Artikolu 43(a), b’eċċezzjoni għall-Artikolu 42(1), fir-rigward taċ-ċittadini barranin li jgawdu protezzjoni temporanja, id-deċiżjoni dwar l-applikazzjoni għal permess ta’ residenza temporanja msemmija fl-Artikolu 28 għandha tittieħed f’xi żmien bejn id-data ta’ meta tiġi rċevuta l-applikazzjoni u sitt xhur wara l-iskadenza tal-protezzjoni temporanja.
2.      Besluit van 23 november 2000 tot uitvoering van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenbesluit 2000) (8)
21.      Skont l-Artikolu 3.1.a(1), il-preżentazzjoni ta’ applikazzjoni għall-għoti ta’ permess għal residenza temporanja għal skopijiet ta’ ażil ikollha l-konsegwenza li t-tkeċċija ma sseħħx waqt li tkun fis-seħħ deċiżjoni bħal dik prevista fl-Artikolu 5(3) tad-Direttiva 2001/55, dejjem sakemm iċ-ċittadin barrani:
a)      ikun jappartjeni għall-grupp speċifiku ta’ ċittadini barranin iddefiniti f’deċiżjoni tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea msemmija fl-Artikolu 5(3) tad-Direttiva 2001/55;
b)      ikun il-konjuġi taċ-ċittadin barrani msemmi fil-punt (a), jew sieħeb/sieħba tiegħu f’relazzjoni stabbli, u għex miegħu jew magħha fiż-żmien ta’ meta seħħew il-fatti li taw lok għad-deċiżjoni msemmija fl-Artikolu 5(3) tad-Direttiva 2001/55;
c)      ikun tifel/tifla minuri, mhux miżżewweġ/miżżewġa, kemm jekk adottat/a kif ukoll jekk le, taċ-ċittadin barrani msemmi fil-punti (a) jew (b);
3.      Voorschrift Vreemdelingen 2000 (9)
22.      Skont l-Artikolu 3.9.a(1)
jindika li ċ-ċittadini barranin imsemmija fil-bidu tal-Artikolu 3.1.a(1)(e) tad-Digriet Irjali dwar iċ-Ċittadini Barranin tal-2000 huma dawk: (a) li għandhom nazzjonalità Ukraina u li ħarbu mill-Ukraina wara s‑26 ta’ Novembru 2021 jew li daħlu fit-territorju tal-Unjoni Ewropea fil-perijodu ta’ bejn is‑27 ta’ Novembru 2021 u t‑23 ta’ Frar 2022; (b) ikollhom iċ-ċittadinanza tal-Ukraina u jistgħu juru li kienu diġà effettivament residenti fil-Pajjiżi l-Baxxi qabel is-27 ta’ Novembru 2021; jew (c) li kellhom permess ta’ residenza permanenti validu tal-Ukraina fit‑23 ta’ Frar 2022 li: 1. x’aktarx ikunu telqu mill-Ukraina wara s‑26 ta’ Novembru 2021; u 2. ma jkun hemm l-ebda rekord li rritornaw lejn il-pajjiż ta’ oriġini tagħhom wara t‑23 ta’ Frar 2022.
23.      L-Artikolu 3.9.a (2) jipprevedi li l-bidu u s-subparagrafi (b) sa (d) tal-Artikolu 3.1.a(1) tad-Digriet Irjali dwar iċ-Ċittadini Barranin tal‑2000 għandu japplika mutatis mutandis għall-membri tal-familja tal-persuni barranin imsemmija fil-paragrafu 1.
II.    Il-fatti, it-tilwima u d-domandi preliminari
24.      Is-sekwenza tal-fatti li jinsabu fid-digriet tar-rinviju hija din li ġejja:
–        “Iċ-ċittadin barrani huwa ċittadin Ċiniż. Huwa ddikjara li għex fl-Ukraina mill‑2009 sal‑2014 u mill‑2018 sat-tluq tiegħu fi Frar 2022. Huwa żżewweġ mara Ukraina fil‑5 ta’ Mejju 2012 u għandhom tifel wieħed. Huwa daħal fil-Pajjiżi l-Baxxi ma’ martu u ibnu fis‑7 ta’ Marzu 2022 u ppreżenta applikazzjoni għall-ażil [...] fit‑13 ta’ April 2022. Martu u ibnu ma humiex partijiet f’din il-proċedura. Il-partijiet [fit-tilwima] jaqblu li ċ-ċittadin barrani jista’ jkun eliġibbli għal protezzjoni temporanja skont id-Direttiva 2001/55 minħabba kien residenti fl-Ukraina, qabel l‑24 ta’ Frar 2022, ma’ martu u ibnu
ukraini. Huwa membru tal-familja ta’ ċittadina Ukraina skont it-tifsira tal-Artikolu 2(1)(c) tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2022/382” (10).
–        “Inizjalment, il-Ministru beda jipproċessa l-applikazzjoni għall-ażil [...]. Sussegwentement, huwa vverifika li ċ-ċittadin barrani kien intitolat għal protezzjoni temporanja skont id-Direttiva 2001/55. L-intervista personali maċ-ċittadin barrani rigward l-applikazzjoni tiegħu għall-ażil saret fid‑19 ta’ Settembru 2023. Dakinhar stess, il-Ministru informah li l-applikazzjoni tiegħu għall-ażil ma kinitx ser tkompli tiġi pproċessata, peress li kien benefiċjarju tal-protezzjoni temporanja skont id-Direttiva 2001/55” (11).
25.      Rigward l-iżvolġiment tal-proċedura, id-digriet tar-rinviju jgħid:
–        “B’ittra tas‑16 ta’ Jannar 2024, iċ-ċittadin barrani talab lill-Ministru sabiex jieħu azzjoni, peress li dan tal-aħħar ma kienx ħa deċiżjoni dwar l-applikazzjoni tiegħu għall-ażil tat-13 ta’ April 2022 fit-terminu preskritt. Peress li l-Ministru sussegwentement naqas milli jieħu deċiżjoni fi żmien ġimagħtejn, iċ-ċittadin barrani ressaq appell quddiem ir-rechtbank [Den Haag (il-Qorti Distrettwali ta’ Den Haag, il-Pajjiżi l-Baxxi)] [...], fejn talab lil dik il-qorti tordna lill-Ministru sabiex jieħu deċiżjoni fi żmien ġimagħtejn, u timponi pagamenti ta’ penalità ta’ mitt euro għal kull jum [ta’ dewmien]” (12).
–        “Fl-ewwel istanza, ir-rechtbank iddeċidiet li l-perijodu ta’ wieħed u għoxrin xahar stipulat fl-Artikolu 31(5) tad-Direttiva [2013/32] jibda jiddekorri, fil-każijiet kollha, mill-mument li fih titressaq l-applikazzjoni għall-ażil. […] Għalhekk, fil-każ imressaq quddiemha, dan kien ifisser [...] li l-Ministru kellu jieħu deċiżjoni dwar l-applikazzjoni għall-ażil taċ-ċittadin barrani f’Jannar 2024. Peress li dan ma seħħx, ir-rechtbank ikkunsidrat li l-Ministru ma kienx iddeċieda dwar l-applikazzjoni għall-ażil fil-perijodu preskritt. Konsegwentement, ir-rechtbank ordnat lill-Ministru sabiex jagħti u jikkomunika deċiżjoni fi żmien tmien ġimgħat min-notifika tas-sentenza
[…]” (13).
–        “Fl-appell [quddiem ir-Raad van State (il-Kunsill tal-Istat, il-Pajjiżi l-Baxxi)], il-Ministru jargumenta li r-rechtbank interpretat ħażin ir-relazzjoni bejn id-Direttiva 2001/55 u d-Direttiva [2013/32]. Huwa jirrimarka li d-Direttiva 2001/55 għandha bażi legali indipendenti u hija ta’ natura eċċezzjonali, u li din id-direttiva sservi s-Sistema Ewropea Komuni tal-Ażil [...], fis-sens li hija strument intiż li jiżgura li [din is-sistema] tiffunzjona sew, f’każ ta’ influss massiv, mingħajr ma tikkollassa. Fil-fehma tal-Ministru, la mill-kliem tat-termini għat-teħid ta’ deċiżjonijiet stabbiliti fid-Direttiva [2013/32] u lanqas mir-raġunijiet li wasslu għall-adozzjoni ta’ din id-direttiva ma jirriżulta li r-regoli dwar it-termini għat-teħid ta’ deċiżjonijiet japplikaw ukoll għas-sitwazzjoni eċċezzjonali rregolata mid-Direttiva 2001/55. Il-Ministru jallega wkoll li r-rechtbank interpretat ħażin l-Artikolu 17(2) tad-Direttiva 2001/55 u l-implimentazzjoni tagħha fil-Pajjiżi l-Baxxi permezz tal-Artikolu 43a tal-[Vw 2000]. Huwa jsostni li mill-kliem tal-Artikolu 17(2) tad-Direttiva 2001/55 jidher ċar li l-eżami ta’ applikazzjoni għall-ażil jista’ jintemm ladarba tiskadi l-protezzjoni temporanja. Fil-fehma tiegħu, dan huwa konsistenti mal-għan tad-Direttiva 2001/55” (14).
26.      F’dan il-kuntest, ir-Raad van State (il-Kunsill tal-Istat) jagħmel dawn id-domandi preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)      L-Artikolu 17(2) tad-Direttiva [2001/55] għandu jiġi interpretat bħala li jagħti lill-Istati Membri s-setgħa li jissospendu l-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ta’ persuna li tgawdi minn protezzjoni temporanja, matul dan il-perijodu ta’ protezzjoni temporanja?
2)      Il-limiti ta’ żmien għad-deċiżjoni imsemmija fl-Artikolu 31 tad-Direttiva [2013/32] għandhom jiġu interpretati fis-sens li, fejn applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali tkun tressqet qabel jew matul il-perijodu ta’ protezzjoni temporanja minn benefiċjarju ta’ din il-protezzjoni skont id-Direttiva 2001/55/KE, dawk il-limiti ta’ żmien jibdew jiddekorru biss jew jerġgħu jibdew jiddekorru biss fi tmiem il-perijodu ta’ protezzjoni temporanja?”
III. Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
27.      It-talba għal deċiżjoni preliminari ġiet irreġistrata fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑2 ta’ April 2025.
28.      Osservazzjonijiet bil-miktub ġew ippreżentati minn UB, mill-Gvern Ġermaniż, Belġjan, tal-Pajjiżi l-Baxxi u dak Pollakk, kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea.
29.      Il-Qorti tal-Ġustizzja ma kkunsidratx li seduta kienet essenzjali.
IV.    Evalwazzjoni
A.      Osservazzjonijiet preliminari
30.      Il-Qorti tal-Ġustizzja dan l-aħħar iddeċidiet, fil-kawża Framholm, dwar il-koeżistenza tas-sistemi ta’ protezzjoni temporanja u ta’ protezzjoni internazzjonali applikabbli għal persuni spostati li ġejjin mill-Ukraina (15).
31.      Meta ppreżentajt il-konklużjonijiet tiegħi dwar dik il-kawża (16), wara li għamilt serje ta’ kjarifiki kunċettwali u terminoloġiċi dwar id-diversi kategoriji ta’ protezzjoni (temporanja, sussidjarja, u internazzjonali), analizzajt is-sistema ta’ protezzjoni temporanja tad-Direttiva 2001/55 fir-rigward ta’ persuni spostati wara l-invażjoni tal-Ukraina (17).
32.      Fis-sentenza Framholm, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li l-Artikoli 3, 17, u 19 tad-Direttiva 2001/55, fid-dawl tad-Direttiva 2011/95 u tad-Direttiva 2013/32, “[…] ma jawtorizzawx lil Stat Membru jiċħad applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, sa fejn din hija intiża li tikseb l-istatus mogħti mill-protezzjoni sussidjarja, għas-sempliċi raġuni li l-applikant jibbenefika mill-protezzjoni temporanja skont id-Direttiva 2001/55” (18).
B.      Il-leġiżlazzjoni u l-prattika tal-Pajjiżi l-Baxxi dwar il-protezzjoni temporanja
33.      Il-qorti tar-rinviju tipprovdi l-informazzjoni li ġejja dwar l-applikazzjoni tad-Direttiva 2001/55 fil-Pajjiżi l-Baxxi:
–        Sabiex tibbenefika mill-protezzjoni temporanja skont id-Direttiva 2001/55, il-persuna spostata għandha tippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali (19).
–        Il-persuna spostata għandha tippreżenta ruħha quddiem kunsill muniċipali, fejn tiġi rreġistrata fir-reġistru tal-popolazzjoni. Din ir-reġistrazzjoni hija kkunsidrata bħala espressjoni tax-xewqa tagħha li taċċedi għal protezzjoni internazzjonali. Minn dan il-mument, il-persuna inkwistjoni tibbenefika minn residenza legali skont l-Att Vw 2000.
–        Il-persuni rreġistrati fir-reġistru tal-popolazzjoni jistgħu jagħmlu appuntament mal-Immigratie- en Naturalisatiedienst (Is-Servizz tal-Immigrazzjoni u tan-Naturalizzazzjoni, il-Pajjiżi l-Baxxi), li jivvaluta, abbażi tad-dokumenti disponibbli, jekk dawn humiex effettivament koperti mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2001/55. F’dan l-att, il-persuna spostata tippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali billi tiffirma formola. Wara dan, tirċievi ċertifikat li jikkonferma l-istatus tagħha bħala benefiċjarja ta’ protezzjoni temporanja.
–        It-terminu għat-teħid tad-deċiżjoni dwar l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali hija sospiża matul il-perijodu ta’ protezzjoni temporanja. Għalhekk, skont il-Ministru, huwa ma għandux għalfejn jiddeċiedi dwar l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali qabel ma jintemm il-perijodu tal-protezzjoni temporanja (20).
34.      Għalkemm fil-każ ta’ UB, din il-proċedura ma ġietx segwita, minħabba ċ-ċirkustanzi, peress li huwa ppreżenta l-applikazzjoni tiegħu minn ċentru ta’ akkoljenza, il-Ministru jqis li dan il-fatt huwa irrilevanti u jiddikjara li “[il-Ministru] fl-ebda każ ma huwa obbligat, matul il-perijodu ta’ protezzjoni temporanja, li jiddeċiedi dwar applikazzjonijiet għal ażil ippreżentati minn persuni li fir-rigward tagħhom ġie ddeterminat li huma eliġibbli għal protezzjoni temporanja” (21).
C.      Id-domandi preliminari
35.      Fid-digriet tar-rinviju tagħha, il-qorti tar-rinviju tikkunsidra provviżorjament (22), li l-Artikolu 17(2) tad-Direttiva 2001/55 jista’ jiġi interpretat bħala li jippermetti li
l-Istati Membri ma josservawx it-termini għat-teħid ta’ deċiżjoni stabbiliti fl-Artikolu 31 tad-Direttiva 2013/32 meta benefiċjarju ta’ protezzjoni temporanja jkun ippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.
36.      Madankollu, l-istess qorti għandha dubji dwar jekk din l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni hijiex korretta u għalhekk tagħmel iż-żewġ domandi preliminari riprodotti iktar ’il fuq lill-Qorti tal-Ġustizzja, li jistgħu jingħataw risposta flimkien.
37.      Id-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju, essenzjalment, hija jekk l-Istati Membri jistgħux, matul il-perijodu tal-protezzjoni temporanja mogħtija lil persuna spostata, jissospendu l-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ppreżentata minn din l-istess persuna, b’tali mod li t-terminu għat-teħid ta’ deċiżjoni dwar l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ma jibdiex jiddekorri (jew ma jerġax jibda jiddekorri) qabel tmiem il-perijodu ta’ protezzjoni temporanja.
1.      L-effett tas-sentenza Framholm
38.      Ir-risposta għal dawn id-domandi għandha tibda, bħala premessa, bid-dikjarazzjonijiet li ġejjin mill-Qorti tal-Ġustizzja li jinsabu fis-sentenza Framholm:
–        “[I]d-Direttiva 2001/55 tiżgura, b’mod partikolari, li tinżamm il-possibbiltà effettiva taċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi u tal-persuni apolidi li jibbenefikaw mill-protezzjoni temporanja li jiksbu protezzjoni internazzjonali, wara eżami xieraq tas-sitwazzjoni individwali tagħhom, filwaqt li tiggarantilhom, b’mod immedjat, protezzjoni ta’ portata iżgħar” (23).
–        “Issa, tali għan jimmilita favur interpretazzjoni tal-Artikoli 3, 17 u 19 tad-Direttiva 2001/55 li dawn l-artikoli jipprekludu lill-Istati Membri milli jikkunsidraw li benefiċjarju tal-protezzjoni temporanja ma jistax jitlob, sakemm iddum din il-protezzjoni, il-benefiċċju tal-protezzjoni [internazzjonali]” (24).
–        “[M]eta persuna tissodisfa r-regoli minimi stabbiliti mid-dritt tal-Unjoni sabiex tibbenefika minn wieħed minn dawn l-istatuti, […] l-Istati Membri huma obbligati, bla ħsara għar-raġunijiet ta’ esklużjoni previsti minn din id-direttiva u għar-raġunijiet ta’ inammissibbiltà tal-applikazzjoni previsti mid-Direttiva 2013/32, jagħtu l-protezzjoni internazzjonali mitluba, peress li dawn l-Istati ma għandhomx setgħa diskrezzjonali f’dan ir-rigward” (25).
–        “[E]bda dispożizzjoni tad-Direttiva 2011/95 ma tipprevedi li l-benefiċċju tal-protezzjoni [sussidjarja] ma jistax jiġi rikonoxxut lill-benefiċjarji tal-protezzjoni temporanja [...]” (26).
–        “[L]-Artikolu 10(2) [tad-Direttiva 2013/32] jipprevedi li, waqt l-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, hija l-awtorità nazzjonali kompetenti li għandha tiddetermina, qabelxejn, jekk l-applikant jissodisfax il-kundizzjonijiet għall-għoti tal-istatus ta’ refuġjat u, jekk le, jekk jissodisfax il-kundizzjonijiet sabiex jibbenefika mill-protezzjoni sussidjarja. Minn dan isegwi li, […] applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali tista’ tiġi miċħuda bħala infondata biss sa fejn l-awtorità kompetenti tkun waslet għall-konklużjoni li la l-istatus ta’ refuġjat u lanqas l-istatus ta’ benefiċjarju tal-protezzjoni sussidjarja ma seta’ jiġi rrikonoxxut lill-applikant” (27).
2.      Is-sospensjoni tal-eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali
39.      B’differenza għal dak li seħħ fil-kawża Framholm, l-awtoritajiet tal-Pajjiżi l-Baxxi ma jirrifjutawx li jeżaminaw applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali minn benefiċjarji ta’ protezzjoni temporanja, iżda pjuttost jissospendu l-ipproċessar ta’ dawn l-applikazzjonijiet sakemm tiskadi l-protezzjoni temporanja.
40.      Madankollu, nifhem li din id-differenza hija iktar nominali milli reali. Is-sospensjoni awtomatika għall-perijodu kollu tal-protezzjoni temporanja hija ekwivalenti, materjalment u prattikament, għal rifjut li tiġi eżaminata l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ppreżentata minn persuna spostata mill-Ukraina.
41.      Id-Direttiva 2001/55 ma fiha l-ebda regola li tippermetti (u wisq inqas tobbliga) is-sospensjoni sine die tal-eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali ppreżentati minn dawk li jgawdu mill-protezzjoni temporanja.
42.      Fix-xogħlijiet preparatorji għad-Direttiva 2001/55, l-Artikolu 16 tal-proposta inizjali tal-Kummissjoni kien jippermetti s-“sospensjoni tal-eżami tal-applikazzjoni” (28). Madankollu, it-test finali tal-Artikolu 17 tad-Direttiva 2001/55 neħħa din l-indikazzjoni, fost raġunijiet oħra, għaliex ma kinitx konformi mal-Konvenzjoni ta’ Ġinevra tal‑1951 u għaliex il-possibbiltà li l-eżami tal-applikazzjonijiet jitħalla għad-diskrezzjoni tal-Istati kienet ser taffettwa l-applikazzjoni uniformi tad-Direttiva (29).
43.      Fil-fehma tal-gvernijiet li intervjenew f’din il-proċedura, din it-tneħħija ma biddlet xejn u l-Istati Membri għandhom is-setgħa li jissospendu l-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali waqt li tkun għaddejja l-protezzjoni temporanja.
44.      Għall-Kummissjoni, madankollu, ix-xogħlijiet preparatorji jenfasizzaw li l-Istati Membri ma laħqux ftehim “[...] la dwar il-possibbiltà espliċita ta’ sospensjoni u lanqas dwar il-projbizzjoni espliċita ta’ tali possibbiltà. Għalhekk laħqu kompromess politiku favur l-ambigwità funzjonali tal-Artikolu 17(2) tad-Direttiva […]” (30).
45.      Għalkemm ir-riferiment għax-xogħlijiet preparatorji tad-Direttiva 2001/55 ma huwiex konklużiv (31), it-tneħħija tas-setgħa ta’ sospensjoni tal-eżami tal-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali mit-test finali tissuġġerixxi li l-leġiżlatur Ewropew fl-aħħar mill-aħħar ma adottax dan il-prinċipju. Sabiex tiġi żgurata ċertezza legali għal sistema uniformi madwar l-Unjoni, is-silenzju (jew l-ambigwità) dwar il-fattibbiltà ta’ sospensjoni
sine die tal-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali jidher li jinkoraġġixxi l-projbizzjoni tagħha. Dan huwa iktar minnu meta wieħed iqis li t-tneħħija ta’ din il-possibbiltà kienet immotivata, kif għadni kif semmejt, mir-rispett għall-Konvenzjoni ta’ Ġinevra tal‑1951.
46.      Ir-raġunament wara d-Direttiva 2001/55 huwa li l-Istati Membri, li jiffaċċjaw influss massiv ta’ persuni spostati, għandhom jadattaw l-ipproċessar tal-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali għar-realtà tal-volum tal-applikazzjonijiet u l-kapaċità tagħhom li jieħdu d-deċiżjonijiet. Id-Direttiva 2001/55, min-naħa l-oħra, ma tawtorizzax is-sospensjoni drastika, sine die, tal-proċeduri kollha ta’ protezzjoni internazzjonali mibdija wara l-applikazzjonijiet ippreżentati minn dawk li jgawdu protezzjoni temporanja.
47.      Fil-konklużjonijiet tal-kawża Framholm, ġbidt l-attenzjoni għall-ħtieġa li jiġi żgurat li l-attivazzjoni tal-istrument ta’ protezzjoni temporanja ma twassalx għall-kollass tas-sistemi nazzjonali tal-ażil. Għamilt dan fit-termini li ġejjin:
–        “[I]d-Direttiva 2001/55 tagħti lill-Istati Membri ċerti setgħat sabiex jillimitaw l-aċċess għall-protezzjoni internazzjonali fil-każ ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati. Għal dan l-għan, hija tieħu inkunsiderazzjoni l-impatt li dan il-fattur jista’ jkollu fuq is-sistema nazzjonali tal-ażil. L-Artikolu 2(a) tagħha, li jiddefinixxi l-protezzjoni temporanja, isemmi l-possibbiltà li, minħabba l-influss ta’ persuni spostati, is-sistema tal-ażil tkun f’‘riskju illi din is-sistema ta’ asil ma’ tkunx kapaċi li tipproċessa dan l-influss mingħajr effetti negattivi għall-ħidma effiċjenti tagħha […]’” (32).
–        “It-tħassib dwar l-evitar tal-kollass tas-sistemi nazzjonali tal-ażil fil-kuntest tal-istabbiliment ta’ regoli dwar il-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati minħabba l-invażjoni tal-Ukraina ġie enfasizzat fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2022/382 u fl-estensjonijiet sussegwenti tagħha. Dan huwa rifless fil-premessa (16) tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2022/382 (33), fil-premessa (7) tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2023/2409 (34) u fil-premessi (7) u (8) tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2024/1836 (35)”. Magħhom issa għandhom jiżdiedu l-premessi (9) u (10) tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2025/1460.
–        “Għalhekk, l-Istati għandhom ċerta diskrezzjoni biex jaġġustaw ir-ritmu tal-ipproċessar tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali sabiex jevitaw is-saturazzjoni tas-sistemi nazzjonali tagħhom tal-ażil” (36).
–        “Dan ir-riskju ta’ saturazzjoni jista’, fuq deċiżjoni tal-leġiżlatur tal-Unjoni, jiġġustifika limitazzjonijiet temporanji għad-dritt ta’ aċċess għall-protezzjoni internazzjonali tal-benefiċjarji tal-protezzjoni temporanja. F’dan il-każ, ir-rispons għandu jkun adattat għall-possibbiltajiet reali biex tiġi indirizzata sitwazzjoni eċċezzjonali kkawżata mill-eżodu massiv ta’ persuni spostati” (37).
–        “Għalhekk, id-Direttiva 2001/55 tifforma parti mis-sistema komuni ta’ eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali, li diġà tipprevedi l-possibbiltà li d-deċiżjoni kkonċernata tiġi sospiża meta ‘għadd kbir ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi jew persuni apolidi japplikaw simultanjament għall-protezzjoni internazzjonali, bir-riżultat li jsir diffiċli ħafna fil-prattika li l-proċedura tiġi ffinalizzata fil-limitu ta’ żmien ta’ sitt xhur’[...]” (38).
–        “Madankollu, inqis li […] [i]s-sistema komuni ta’ protezzjoni internazzjonali ma tippermettix regola nazzjonali li timponi l-obbligu li kull applikazzjoni għal protezzjoni [internazzjonali] ppreżentata minn persuni li jibbenefikaw minn protezzjoni temporanja” (39).
48.      Nemmen li dawn il-kunsiderazzjonijiet huma applikabbli għall-kawża preżenti. Kif diġà spjegajt, il-prattika tal-Pajjiżi l-Baxxi twassal għal fenomenu simili għal dak analizzat fil-kawża Framholm: anki jekk l-awtoritajiet tal-Pajjiżi l-Baxxi ma jiddikjarawx inammissibbli l-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali ppreżentati minn persuni li ngħataw il-protezzjoni temporanja, huma jissottomettuhom għal sistema ta’ sospensjoni awtomatika, sine die, li ċċaħħad lill-applikanti minn kwalunkwe possibbiltà li jaċċessaw il-protezzjoni internazzjonali għal perijodu ta’ żmien li jista’ jkun twil ħafna (40).
49.      Fil-fehma tiegħi, din is-sospensjoni indefinita, mingħajr limitu ta’ żmien u li ma hijiex relatata mal-impatt speċifiku li jista’, konkretament,
ikollha fuq il-funzjonament tas-sistema tal-ażil f’kull Stat Membru, ma hijiex konformi mad-Direttiva 2001/55.
50.      Ċertament, ma jistax jiġi eskluż li l-Istati Membri jistgħu jissospendu l-ipproċessar tal-eżami ta’ xi applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali jekk tali eżami jwassal, kif diġà għidt, għall-kollass tas-sistemi nazzjonali tal-ażil. Din hija l-premessa sottostanti tad-Direttiva 2001/55. Madankollu, din l-istess premessa ma hijiex kompatibbli mas-sospensjoni awtomatika, ġeneralizzata u sine die tal-applikazzjonijiet kollha, irrispettivament mill-impatt tagħhom fuq il-kollass tas-sistema. Dan huwa l-każ meta l-protezzjoni temporanja tinvolvi s-sospensjoni awtomatika tal-proċeduri ta’ protezzjoni internazzjonali.
51.      Barra minn hekk, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jonqos milli jorbot is-sospensjoni tal-eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali mar-riskju ta’ kollass tas-sistema. Skont dan il-Gvern, il-leġiżlazzjoni tiegħu tippermettilu jieħu deċiżjoni dwar dawn l-applikazzjonijiet matul il-perijodu ta’ protezzjoni temporanja u, għalhekk, huwa possibbli li jiġu pproċessati xi wħud mill-applikazzjonijiet matul dak il-perijodu (41).
52.      L-“ipproċessar fi stadji” tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali, li jirreferi għalih il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi, jippermetti li l-pass tal-ipproċessar ta’ dawn l-applikazzjonijiet jiġi aġġustat skont il-kapaċitajiet attwali tas-sistema, filwaqt li fl-istess ħin jiġi rispettat id-dritt tal-persuni spostati li jkollhom is-sitwazzjoni tagħhom evalwata, meta jkun xieraq.
53.      Is-sospensjoni indefinita u awtomatika hija wkoll inkonsistenti mal-prinċipju li inspira l-leġiżlazzjoni prevista fid-Direttiva 2013/32.
54.      L-Artikolu 31(3)(b) tad-Direttiva 2013/32 jipprevedi l-posponiment tal-eżami tal-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali fil-każ ta’ applikazzjonijiet simultanji minn “għadd kbir ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi […], bir-riżultat li jsir diffiċli ħafna fil-prattika li l-proċedura tiġi ffinalizzata fil-limitu ta’ żmien ta’ sitt xhur”. Madankollu, skont l-Artikolu 31(5) tad-Direttiva 2013/32, “[f]i kwalunkwe każ, l-Istati Membri għandhom jikkonkludu l-proċedura ta’ eżami f’limitu ta’ żmien massimu ta’ 21 xahar minn meta ssir l-applikazzjoni”.
55.      Is-sistema ta’ protezzjoni internazzjonali fl-Unjoni għalhekk tippermetti lill-Istati Membri jestendu l-perijodu ta’ eżami sa wieħed u għoxrin xahar, iżda fl-ebda każ sabiex jissospendu l-ipproċessar tiegħu b’mod indefinit.
56.      B’appoġġ għall-possibbiltà ta’ sospensjoni libera
tal-eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali, il-Gvern Pollakk (42) jirreferi għall-Artikolu 3(3) tad-Direttiva 2013/33/UE (43), li jeskludi mill-applikazzjoni tiegħu l-każijiet fejn ikunu ġew applikati d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2001/55.
57.      Fil-konklużjonijiet tal-kawża Framholm, kelli l-okkażjoni nindirizza dan l-argument, fejn spjegajt li “[d]in l-esklużjoni tista’ tiġi interpretata, a contrario sensu, , b’tali mod li l-assenza ta’ tali dispożizzjoni fid-Direttiva 2013/32 tagħmel din id-direttiva applikabbli fil-każijiet ta’ protezzjoni temporanja skont id-Direttiva 2001/55” (44).
58.      Fl-istess konklużjonijiet iddikjarajt li
“[l]-analiżi tal-oqsma materjali koperti mid-Direttiva 2001/55 u mid-Direttiva 2013/33, fir-rigward tal-akkoljenza tal-applikanti għal protezzjoni internazzjonali, tikkorrobora [li]:
–        Id-Direttiva 2013/33, li tikkomplementa d-Direttiva 2011/95 u d-Direttiva 2013/32, tieħu inkunsiderazzjoni s-sitwazzjonijiet individwali tal-applikanti għal protezzjoni internazzjonali sabiex tipprovdilhom ‘kundizzjonijiet ta’ akkoljenza’ (iddefiniti fl-Artikolu 2(f) tad-Direttiva 2013/3) matul l-ipproċessar tal-applikazzjoni tagħhom. Min-naħa l-oħra, id-Direttiva 2001/55 tkopri sitwazzjonijiet ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati.
–        Id-differenza fid-deżinjazzjoni tar-riċevitur tal-benefiċċji ma tipprekludix sovrappożizzjonijiet: persuna li tkun parti minn spostament tal-massa bħala riżultat ta’ gwerra tista’ tkun tissodisfa r-rekwiżiti sabiex tapplika għal xi waħda mill-forom ta’ protezzjoni internazzjonali.
–        Dak li huwa rilevanti huwa li l-ekwivalenza bejn, minn naħa, il-kontenut u l-portata tal-protezzjoni prevista mid-Direttiva 2001/55 u, min-naħa l-oħra, il-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza tad-Direttiva 2013/33 twassal, loġikament, għall-konklużjoni li din tipprevedi n-nuqqas ta’ applikazzjoni tagħha meta sistema oħra ta’ assistenza tkun diġà fis-seħħ” (45).
59.      Din l-istess loġika tispjega għaliex l-Artikolu 19(1) tad-Direttiva 2001/55 jagħti s-setgħa lill-Istati Membri sabiex ma jakkumulawx il-benefiċċju tal-protezzjoni temporanja mal-istatus ta’ applikant għall-ażil waqt li applikazzjoni tkun qiegħda tiġi kkunsidrata.
60.      Barra minn hekk, fis-sitwazzjonijiet eċċezzjonali msemmija fl-Artikolu 78(3) TFUE, li ġew indirizzati mid-Deċiżjoni (UE) 2015/1523 (46) u mid-Deċiżjoni (UE) 2015/1601 (47), is-salvagwardji tad-Direttiva 2013/32 baqgħu fis-seħħ (48). Ma nsib l-ebda raġunijiet li jiġġustifikaw għaliex, f’sitwazzjoni daqstant eċċezzjonali bħal ma hija dik li tirriżulta mill-ispostamenti kkawżati mill-gwerra fl-Ukraina, l-applikanti għal protezzjoni internazzjonali għandhom jirċievu trattament differenti.
61.      Finalment, huwa essenzjali li wieħed jiftakar li l-Artikolu 18 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”) jagħti lid-dritt għall-ażil l-istatus ta’ dritt fundamentali. Din id-dispożizzjoni tiggarantixxi t-“tgawdija effettiva tad-dritt tagħhom […] li jitolbu l-ażil [...]” fl-Istati Membri (49).
62.      Kif enfasizzat il-Qorti tal-Ġustizzja, “[…] minkejja li l-preżentazzjoni u l-introduzzjoni ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali jikkostitwixxu stadji suċċessivi u distinti […] madankollu teżisti rabta stretta bejn dawn l-azzjonijiet, peress li dawn huma intiżi li jiżguraw, minn naħa, l-aċċess effettiv għall-proċedura li tippermetti l-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali u, min-naħa l-oħra, l-effettività tal-Artikolu 18 tal-Karta” (50).
63.      L-effettività tad-dritt li wieħed ifittex ażil hija direttament f’kuntrast mas-sospensjoni sine die tal-eżami tal-applikazzjonijiet korrispondenti. Dan in-nuqqas ma jiġix irrimedjat mill-fatt li l-Ministru jiddeċiedi dwar dawn l-applikazzjonijiet fi stadju iktar tard (51), jekk l-eżami tagħhom jista’ jsir snin wara li l-persuna spostata tkun talbet li tingħata l-istatus ta’ protezzjoni internazzjonali. Taħt dawn il-kundizzjonijiet, nirrepeti, l-effettività tad-dritt fundamentali li wieħed japplika għall-ażil ma tkunx issalvagwardjata.
64.      L-Artikolu 17(1) tad-Direttiva 2001/55 jistabbilixxi l-possibbiltà għal persuni taħt protezzjoni temporanja li jippreżentaw “applikazzjoni għall-asil f’kull ħin”. Din id-dispożizzjoni, sabiex tirrispetta l-eżerċizzju ta’ dritt fundamentali, impliċitament teħtieġ li l-applikazzjoni tiġi eżaminata mill-awtorità kompetenti, li tevalwa ċ-ċirkustanzi tal-persuna spostata (52). Ir-rikonoxximent tad-dritt li wieħed jippreżenta applikazzjoni sabiex, imbagħad, l-eżami tagħha jiġi mdewwem snin huwa inkonsistenti kemm mad-dispożizzjoni kif ukoll, a fortiori, mal-kontenut essenzjali tad-dritt fundamentali rikonoxxut fl-Artikolu 18 tal-Karta.
65.      Skont l-Artikolu 52(1) tal-Karta, “[k]ull limitazzjoni fl-eżerċizzju tad-drittijiet u tal-libertajiet rikonoxxuti minn din il-Karta għandha tkun prevista mil-liġi u għandha tirrispetta l-essenza ta' dawk id-drittijiet u l-libertajiet”.
66.      Mid-digriet tar-rinviju jidher li jista’ jiġi dedott li, fir-realtà, is-sospensjoni awtomatika tal-eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali f’dawn il-każijiet ma tirriżultax tant minn deċiżjoni leġiżlattiva, iżda minn prattika tal-Ministru. Jekk dan ikun il-każ, ir-rekwiżit li l-limitazzjonijiet fuq id-drittijiet fundamentali jiġu stabbiliti bil-liġi ma jkunx issodisfatt.
67.      F’dan il-kuntest, ma naħsibx li huwa konvinċenti li jiġi pprovdut li, skont l-Artikolu 19(2) tad-Direttiva 2001/55, il-persuna spostata tgawdi protezzjoni temporanja anki jekk ma tingħatax il-protezzjoni internazzjonali(53). Kif iddikjarat il-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 82 tas-sentenza Kaduna (54), il-protezzjoni temporanja tagħti lill-benefiċjarji tagħha drittijiet iktar limitati minn dawk idderivati mill-għoti tal-protezzjoni internazzjonali.
68.      Għall-kuntrarju, interpretazzjoni konformi mar-rilevanza tad-dritt fundamentali għall-ażil twassalni sabiex nifhem li l-benefiċjarji ta’ protezzjoni temporanja għandhom id-dritt li l-applikazzjonijiet tagħhom għal protezzjoni internazzjonali jiġu eżaminati, għalkemm b’ritmu kkundizzjonat mil-limitazzjonijiet inerenti fis-sistema, matul il-perijodu li fih il-protezzjoni temporanja tkun fis-seħħ.
V.      Konklużjoni
69.      Fid-dawl ta’ dak li ġie espost iktar ’il fuq, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi tar-Raad van State (il-Kunsill tal-Istat, il-Pajjiżi l-Baxxi) kif ġej:
“L-Artikolu 17(2) tad-Direttiva tal-Kunsill 2001/55/KE tal‑20 ta’ Lulju 2001 dwar l-istandards minimi sabiex tingħata protezzjoni temporanja fl-eventwalità ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati u dwar il-miżuri li jippromwovu bilanċ fl-isforzi bejn l-Istati Membri meta jirċievu dawn il-persuni u li jġorru l-konsegwenzi ta’ dawn, u l-Artikolu 31 tad-Direttiva 2013/32/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali,
għandhom jiġu interpretati fis-sens li
ma jagħtux lill-Istati Membri s-setgħa li jissospendu awtomatikament u sine die l-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ippreżentata minn persuna li tgawdi minn protezzjoni temporanja matul il-perijodu li din il-protezzjoni temporanja tkun fis-seħħ, b’tali mod li t-terminu għat-teħid ta’ deċiżjoni dwar l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ma jibdiex jiddekorri jew ma jerġax jibda jiddekorri qabel tmiem il-perijodu ta’ protezzjoni temporanja”.
1      Lingwa oriġinali: l-Ispanjol.
i      L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.
2      Direttiva tal-Kunsill 2001/55/KE tal‑20 ta’ Lulju 2001 dwar l-istandards minimi sabiex tingħata protezzjoni temporanja fl-eventwalità ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati u dwar il-miżuri li jippromwovu bilanċ fl-isforzi bejn l-Istati Membri meta jirċievu dawn il-persuni u li jġorru l-konsegwenzi ta’ dawn (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 162).
3      Direttiva 2011/95/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Diċembru 2011 dwar standards għall-kwalifika ta’ ċittadini nazzjonali ta’ pajjiżi terzi jew persuni mingħajr stat bħala benefiċjarji ta’ protezzjoni internazzjonali, għal stat uniformi għar-refuġjati jew għal persuni eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja, u għall-kontenut tal-protezzjoni mogħtija (ĠU 2011, L 337, p. 9).
4      Direttiva 2013/32/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali (ĠU 2013, L 180, p. 60).
5      Dan huwa l-Minister van Asiel en Migratie (il-Ministru għall-ażil u għall-immigrazzjoni, il-Pajjiżi l-Baxxi) (iktar ’il quddiem il-“Ministru”).
6      Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill tal‑4 ta’ Marzu 2022 li tistabbilixxi l-eżistenza ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati mill-Ukrajna skont it-tifsira tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/55/KE, u li għandha l-effett li tintroduċi protezzjoni temporanja (ĠU 2022, L 71, p. 1). Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2022/382 ġiet applikata għal perijodu inizjali ta’ sena, sal‑4 ta’ Marzu 2023, u sussegwentement ġiet estiża sal‑4 ta’ Marzu 2024. Il-Kunsill iddeċieda li jestendi l-perijodu ta’ protezzjoni temporanja permezz tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2023/2409 tad‑19 ta’ Ottubru 2023 li testendi l-protezzjoni temporanja kif introdotta bid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2022/382 (ĠU L, 2023/2409), sal‑4 ta’ Marzu 2025. Dan il-perijodu ġie estiż għal darba oħra, sal‑4 ta’ Marzu 2026, permezz tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2024/1836 tal‑25 ta’ Ġunju 2024 li testendi l-protezzjoni temporanja kif introdotta bid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2022/382 (ĠU L, 2024/1836). Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2025/1460 tal‑15 ta’ Lulju 2025 li testendi l-protezzjoni temporanja introdotta bid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2022/382 tistabbilixxi estensjoni ġdida sal‑4 ta’ Marzu 2027 (ĠU L, 2025/1460).
7      L-Att dwar il-Persuni Barranin tal‑2000 tat‑23 ta’ Novembru 2000 (Stb. 2000, Nru 495; iktar ’il quddiem “Vw 2000”).
8      Digriet Irjali tat‑23 ta’ Novembru 2000 li jimplimenta l-Vw 2000 (Stb. 2000, Nru 497; iktar ’il quddiem id-“Digriet Irjali dwar iċ-Ċittadini
Barranin tal-2000”).
9      Regolament dwar il-persuni barranin tal‑2000 tat‑18 ta’ Diċembru 2000 (Stcrt. 2001, Nru 10).
10      Il-punt 2.1 tad-digriet tar-rinviju.
11      Il-punt 2.2 tad-digriet tar-rinviju.
12      Il-punt 3.1 tad-digriet tar-rinviju.
13      Il-punt 3.2 tad-digriet tar-rinviju.
14      Il-punt 3.3 tad-digriet tar-rinviju.
15      Sentenza tal‑20 ta’ Novembru 2025 (C‑195/25, EU:C:2025:904; iktar ’il quddiem is-“sentenza Framholm”).
16      EU:C:2025:700. Iktar ’il quddiem il-“konklużjonijiet tal-kawża Framholm”.
17      Il-punti 29 sa 38 tal-konklużjonijiet tal-kawża Framholm. Nirreferi għall-kontenut tagħhom, mingħajr il-ħtieġa li nirriproduċihom f’dan il-punt.
18      Is-sentenza Framholm, il-punt 1 tad-dispożittiv.
19      Il-punt 4.3 tad-digriet tar-rinviju. Dan jirreferi għal komunikazzjoni tal-Ministru tat‑30 ta’ Marzu 2022 lill-President tal-Kamra tad-Deputati tal-Pajjiżi l-Baxxi, li tipprovdi iktar spjegazzjonijiet dwar l-interpretazzjoni tal-liġi tat-traspożizzjoni. Il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jindika (fil-punt 11 tal-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu) li l-leġiżlatur tal-Pajjiżi l-Baxxi għażel li jissuġġetta l-għoti ta’ protezzjoni temporanja għall-kundizzjoni li tiġi ppreżentata applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.
20      Il-punt 4.3 tad-digriet tar-rinviju.
21      Il-punt 4.4 tad-digriet tar-rinviju.
22      Il-punt 12.1 tad-digriet tar-rinviju.
23      Is-sentenza Framholm, punt 48. Il-korsiv ġie miżjud minni.
24      Ibidem, punt 49.
25      Ibidem, punt 54. Il-korsiv ġie miżjud minni.
26      Ibidem, punt 55.
27      Ibidem, punt 57.
28      COM/2000/0303 final (ĠU 2000, C 311 E, p. 251).
29      Dan huwa rifless fid-dokument adottat mill-Grupp dwar “Ażil” fit‑2 ta’ Ottubru 2000, disponibbli fuq
https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-11650-2000-INIT/es/pdf. In-nota ta’ qiegħ il-paġna 1 għall-paragrafu 2 tiddeskrivi d-dibattitu dwar il-possibbiltà li tiġi sospiża r-reviżjoni tal-applikazzjonijiet għall-ażil.
30      Il-punt 27 tal-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni.
31      Fid-digriet tar-rinviju (il-punt 11.7.4), il-qorti tar-rinviju tiddikjara li l-oriġini tad-Direttiva 2001/55 ma tippermettilhiex li tiddeduċi b’ċertezza jekk l-Istati Membri kellhomx formalment l-intenzjoni li jipprevedu s-setgħa ta’ sospensjoni jew le.
32      Konklużjonijiet tal-kawża Framholm, punt 73.
33      “L-introduzzjoni tal-protezzjoni temporanja mistennija tkun ta’ benefiċċju wkoll għall-Istati Membri, peress li d-drittijiet li jakkumpanjaw il-protezzjoni temporanja jillimitaw il-ħtieġa għall-persuni spostati li jfittxu immedjatament protezzjoni internazzjonali u b’hekk ir-riskju li jisbqu s-sistemi tal-ażil tagħhom”. Il-korsiv ġie miżjud minni.
34      “L-estensjoni tal-protezzjoni temporanja ser tgħin ukoll biex jiġi żgurat li s-sistemi tal-ażil tal-Istati Membri ma jkunux mgħobbija b’żieda sinifikanti fl-għadd ta’ applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali li jistgħu jiġu ppreżentati minn persuni li jibbenefikaw minn protezzjoni temporanja sal‑4 ta’ Marzu 2024, li kieku l-protezzjoni temporanja kellha tieqaf sa dak iż-żmien jew minn persuni li qed jaħarbu mill-gwerra fl-Ukrajna li jaslu fl-Unjoni wara dik id-data u qabel l‑4 ta’ Marzu 2025”.
35      Konklużjonijiet tal-kawża Framholm, punt 74.
36      Ibidem, punt 75.
37      Ibidem, punt 76.
38      Ibidem, punt 77, bi kwotazzjoni tas-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2025, Zimir (C‑662/23, EU:C:2025:326), punt 32.
39      Ibidem, punt 78. Fil-punti 79 u 80 ta’ dawk l-istess konklużjonijiet, fakkart kif l-Artikolu 33 tar-Regolament
(UE) Nru 604/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex ikun iddeterminat liema hu l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali iddepożitata għand wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida (ĠU 2013, L 180, p. 31, rettifika fil-ĠU 2017, L 49. p. 50), fir-rigward tas-sitwazzjonijiet ikkaratterizzati mill-wasla ta’ numru eċċezzjonalment għoli ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jixtiequ jiksbu protezzjoni internazzjonali, jistabbilixxi
“mekkaniżmu għal twissija bikrija, tħejjija u ġestjoni ta’ kriżijiet bl-għan li jiġu implementati azzjonijiet preventivi intiżi, b’mod partikolari, li jiġi evitat li l-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament tkun imminata minħabba riskju serju ta’ pressjoni partikolari eżerċitata fuq is-sistema tal-ażil ta’ Stat Membru” (punt 79 tal-Konklużjonijiet Framholm). “Madankollu, anki f’tali każijiet, il-leġiżlatur tal-Unjoni ma awtorizzax lill-Istati Membri jiddikjaraw, minn jeddhom, awtomatikament inammissibbli l-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali” (punt 80 tal-istess konklużjonijiet).
40      Il-qorti tar-rinviju tiddeskrivi (il-punt 11.4.1 tad-digriet tar-rinviju) kif, minħabba d-Deċiżjonijiet ta’ Implimentazzjoni suċċessivi adottati mill-Kunsill, dak il-perijodu jista’ jilħaq sa erba’ snin, sal‑4 ta’ Marzu 2026. Ma’ dan il-kalkolu jkollha tiżdied s-sena addizzjonali prevista
fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2025/1460 (sussegwentement għad-digriet tar-rinviju), sal‑4 ta’ Marzu 2027.
41      Il-punt 15 tal-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi.
42      L-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Gvern Pollakk, il-punt 14.
43      Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 li tistabbilixxi l-istandards dwar l-akkoljenza ta’ applikanti għall-protezzjoni internazzjonali (ĠU 2013, L 180, p. 96). Skont l-Artikolu 3(3) tagħha, “[d]in id-Direttiva m’għandhiex tapplika meta jkunu applikati d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 2001/55/KE […]”. Kellu l-istess sens l-Artikolu 3(3) tal-predeċessura tagħha, id-Direttiva tal-Kunsill 2003/9/KE tas‑27 ta’ Jannar 2003 li tistabbilixxi standards minimi għall-akkoljenza ta’ dawk li jfittxu ażil (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 101).
44      Konklużjonijiet tal-kawża Framholm, punt 67.
45      Ibidem, punt 68.
46      Deċiżjoni tal-Kunsill tal‑14 ta’ Settembru 2015 li tistabbilixxi miżuri proviżorji fil-qasam tal-protezzjoni internazzjonali għall-benefiċċju tal-Italja u tal-Greċja (ĠU 2015, L 239, p. 146).
47      Deċiżjoni tal-Kunsill tat‑22 ta’ Settembru 2015 li tistabbilixxi miżuri proviżorji fil-qasam tal-protezzjoni internazzjonali għall-benefiċċju tal-Italja u l-Greċja (ĠU 2015, L 248, p. 80).
48      Il-premessa 31 u 36, rispettivament.
49      Sentenza tat‑22 ta’ Ġunju 2023, Il-Kummissjoni vs L-Ungerija (Ittra ta’ intenzjoni li tippreċedi l-applikazzjoni għal
ażil) (C‑823/21, EU:C:2023:504), il-punt 52, il-korsiv miżjud minni. Is-sentenza Framholm tenfasizza l-effettività tal-liġi u l-obbligu korrispondenti tal-Istati Membri
: “meta […] persuna tissodisfa r-regoli minimi stabbiliti mid-dritt tal-Unjoni sabiex tibbenefika minn wieħed minn dawn l-istatuti, meta hija tissodisfa l-kundizzjonijiet previsti rispettivament fil-Kapitoli II u III jew fil-Kapitoli II u V tad-Direttiva 2011/95, l-Istati Membri huma obbligati, bla ħsara għar-raġunijiet ta’ esklużjoni previsti minn din id-direttiva u għar-raġunijiet ta’ inammissibbiltà tal-applikazzjoni previsti mid-Direttiva 2013/32, jagħtu l-protezzjoni internazzjonali mitluba, peress li dawn l-Istati ma għandhomx setgħa diskrezzjonali f’dan ir-rigward” (punt 54).
50      Sentenza tat‑30 ta’ Ġunju 2022, Valstybės sienos apsaugos tarnyba et (C‑72/22 PPU, EU:C:2022:505), punt 62, bi kwotazzjoni tas-sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Ministerio Fiscal (Awtorità li tista’ tirċievi applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali) (C‑36/20 PPU, EU:C:2020:495), punt 93.
51      Punt 12.1 tad-digriet tar-rinviju.
52      Ara, f’dan ir-rigward, il-punt 11.4.2 tad-digriet tar-rinviju.
53      Il-punt 17 tal-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Gvern Ġermaniż.
54      Sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2024 (C‑244/24 u C‑290/24, EU:C:2024:1038). Il-qorti tar-rinviju tirreferi għal din is-sentenza fil-punti 11.3, 11.4.6, 11.5 u 11.6 tad-digriet tar-rinviju.