62022TJ0625_RES
Kawża T‑625/22
Ir-Repubblika tal-Awstrija
vs
Il-Kummissjoni Ewropea
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (Awla Manja) tal‑10 ta’ Settembru 2025
“Ambjent – Regolament Delegat (UE) 2022/1214 – Tassonomija – Attivitajiet ekonomiċi marbuta mal-gass fossili u l-enerġija nukleari – Inklużjoni f’attivitajiet ekonomiċi sostenibbli – Investimenti – Kontribut għat-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali f’termini ta’ emissjonijiet tal-karbonju f’konformità mal-mira ta’ 1.5 °C tal-Ftehim ta’ Pariġi – Mira ta’ emissjonijiet żero netti minn issa sal‑2050 – Kontribut sostanzjali għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għalih – Artikoli 10 u 11 tar-Regolament (UE) 2020/852 – Kunċett ta’ ‘attività b’livell baxx ta’ karbonju’ – Ħsara sinjifikattiva għall-għanijiet ambjentali – Riskji ta’ inċidenti serji tar-reattur – Riskji ta’ skart radjuattiv ta’ intensità għolja – Riskji ta’ nixfiet u perikoli klimatiċi – Prinċipju ta’ prekawzjoni – Kriterji tekniċi ta’ skrinjar – Tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra – Artikolu 290 TFUE – Kunċett ta’ ‘elementi essenzjali’ ta’ att leġiżlattiv – Provi xjentifiċi – Marġni ta’ evalwazzjoni tal-Kummissjoni – Żball manifest ta’ evalwazzjoni”
Istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea – Eżerċizzju tal-kompetenzi – Setgħa mogħtija lill-Kummissjoni biex tadotta atti delegati – Portata – Evalwazzjonijiet u valutazzjonijiet kumplessi – Marġni ta’ evalwazzjoni wiesa’ – Regolament li jistabbilixxi qafas biex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli – Determinazzjoni tas-sostenibbiltà ambjentali tal-attivitajiet ekonomiċi – Adozzjoni mill-Kummissjoni ta’ regolament delegat li jistabbilixxi l-kriterji tekniċi ta’ skrinjar – Stħarriġ ġudizzjarju – Limiti – Żball manifest ta’ evalwazzjoni – Oneru tal-prova
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2020/852; Regolament tal-Kummissjoni 2022/1214)
(ara l-punti 32 sa 37, 179, 204, 214, 225, 230, 276, 338, 383, 440, 469, 516, 536, 538, 567, 578, 590 u 604)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Qafas intiż sabiex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli – Determinazzjoni tas-sostenibbiltà ambjentali tal-attivitajiet ekonomiċi – Adozzjoni mill-Kummissjoni ta’ regolament delegat li jistabbilixxi l-kriterji tekniċi ta’ skrinjar għall-attivitajiet marbuta mal-gass fossili u mal-enerġija nukleari u li jemenda regolament delegat eżistenti – Analiżi tal-impatt u konsultazzjoni pubblika dwar dawn l-attivitajiet imwettqa fil-kuntest tal-adozzjoni tar-regolament delegat eżistenti –Assenza ta’ obbligu tal-Kummissjoni li twettaq analiżi tal-impatt u konsultazzjoni pubblika addizzjonali
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2020/852; Regolamenti tal-Kummissjoni 2021/2139 u 2022/1214)
(ara l-punti 72 sa 74, 79 sa 83, u 92)
Istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea – Eżerċizzju tal-kompetenzi – Setgħa mogħtija lill-Kummissjoni biex tadotta atti delegati – Obbligu li ma jiġux emendati elementi essenzjali tal-att leġiżlattiv bażiku – Regolament bażiku li jistabbilixxi kriterji ta’ sostenibbiltà ambjentali – Regolament delegat li jistabbilixxi kriterji tekniċi ta’ skrinjar għat-tipi kollha ta’ attivitajiet li jissodisfaw dawn il-kriterji ta’ sostenibbiltà – Ammissibbiltà
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2020/852, Artikolu 3; Regolament tal-Kummissjoni 2022/1214)
(ara l-punti 100 sa 126)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Qafas intiż sabiex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli – Determinazzjoni tas-sostenibbiltà ambjentali tal-attivitajiet ekonomiċi – Adozzjoni mill-Kummissjoni ta’ regolament delegat li jistabbilixxi l-kriterji tekniċi ta’ skrinjar għall-attivitajiet marbuta mal-gass fossili u mal-enerġija nukleari – Klassifikazzjoni ta’ dawn l-attivitajiet bħala attivitajiet tranżitorji sabiex tiġi ggarantita s-sigurtà tal-provvista – Ammissibbiltà
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2020/852, Artikolu 10(2))
(ara l-punti 160, 164 sa 170, u 594 sa 596)
Dritt tal-Unjoni Ewropea – Interpretazzjoni – Metodi – Interpretazzjoni fid-dawl tal-ftehimiet internazzjonali konklużi mill-Unjoni – Interpretazzjoni tar-Regolament 2020/852 fid-dawl tal-Ftehim ta’ Pariġi
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2020/852, Artikolu 10(2))
(ara l-punti 188 sa 195)
Atti tal-istituzzjonijiet – Motivazzjoni – Obbligu – Portata – Evalwazzjoni tal-obbligu ta’ motivazzjoni skont iċ-ċirkustanzi tal-każ – Neċessità li jiġu speċifikati l-elementi kollha ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti – Assenza
(Artikolu 296 TFUE)
(ara l-punti 216 sa 218, 241, 325 u 365)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Qafas intiż sabiex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli – Determinazzjoni tas-sostenibbiltà ambjentali tal-attivitajiet ekonomiċi – Adozzjoni mill-Kummissjoni ta’ regolament delegat li jistabbilixxi l-kriterji tekniċi ta’ skrinjar għall-attivitajiet marbuta mal-gass fossili u mal-enerġija nukleari – Evalwazzjoni preliminari tar-riskji għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent – Applikazzjoni tal-prinċipju ta’ prekawzjoni – Portata – Kunċetti ta’ riskju u ta’ perikolu – Determinazzjoni tal-livell ta’ riskju meqjus inaċċettabbli għas-soċjetà – Kompetenza tal-istituzzjoni tal-Unjoni indikata mil-leġiżlazzjoni rilevanti – Obbligu li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa pubblika, tas-sigurtà u tal-ambjent – Stħarriġ ġudizzjarju – Limiti – Żball manifest ta’ evalwazzjoni
(Artikoli 11, 168(1), 169(1) u (2), u 191(1) u (2) TFUE; Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2020/852, Artikoli 3(b), 9 u 17)
(ara l-punti 247 sa 257, 262, 274, 297, 298, 307 sa 309, 315 sa 324, 326, 334, 345, 357, 360 u 373)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Qafas intiż sabiex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli – Determinazzjoni tas-sostenibbiltà ambjentali tal-attivitajiet ekonomiċi – Adozzjoni mill-Kummissjoni ta’ regolament delegat li jistabbilixxi l-kriterji tekniċi ta’ skrinjar għall-attivitajiet marbuta mal-gass fossili u mal-enerġija nukleari – Obbligu li jittieħed inkunsiderazzjoni ċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodotti jew tas-servizzi – Portata – Kunsiderazzjoni taċ-ċiklu tal-ħajja tal-attivitajiet ekonomiċi upstream jew downstream – Esklużjoni
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2020/852, Artikoli 17(2) u 19(1)(g))
(ara l-punti 429 sa 438, u 574 sa 576)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Qafas intiż sabiex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli – Determinazzjoni tas-sostenibbiltà ambjentali tal-attivitajiet ekonomiċi – Adozzjoni mill-Kummissjoni ta’ regolament delegat li jistabbilixxi l-kriterji tekniċi ta’ skrinjar għall-attivitajiet marbuta mal-gass fossili u mal-enerġija nukleari – Nuqqas ta’ preċiżjoni fir-rigward ta’ ċerti kunċetti legali u kundizzjonijiet li għandhom jiġu osservati – Ammissibbiltà – Ksur tal-prinċipju ta’ ċertezza legali – Kundizzjonijiet – Kriterji ta’ skrinjar tekniku li jippreżentaw ambigwità ta’ natura li jħallu dubji fir-rigward tal-portata jew tas-sens tagħhom
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2020/852, Artikolu 19(1)(k))
(ara l-punti 484 sa 486, u 676)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Qafas intiż sabiex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli – Determinazzjoni tas-sostenibbiltà ambjentali tal-attivitajiet ekonomiċi – Adozzjoni mill-Kummissjoni ta’ regolament delegat li jistabbilixxi l-kriterji tekniċi ta’ skrinjar għall-attivitajiet marbuta mal-gass fossili – Ammissibbiltà – Kundizzjoni – Nuqqas ta’ sorsi ta’ sostituzzjoni b’livell baxx ta’ karbonju biex tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvista
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2020/852, Artikolu 10(2))
(ara l-punti 507 sa 517)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Qafas intiż sabiex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli – Determinazzjoni tas-sostenibbiltà ambjentali tal-attivitajiet ekonomiċi – Adozzjoni mill-Kummissjoni ta’ regolament delegat li jistabbilixxi l-kriterji tekniċi ta’ skrinjar għall-attivitajiet marbuta mal-gass fossili – Użu ta’ approċċ gradwali – Ammissibbiltà
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2020/852, Artikolu 10(2))
(ara l-punti 535, u 538 sa 540)
Proċedura ġudizzjarja – Talbiet tar-rikors – Adattament fil-mori tal-kawża – Att li jemenda l-att ikkontestat fil-mori tal-kawża – Adattament tat-talbiet u tal-motivi inizjali – Ammissibbiltà – Kundizzjonijiet
(Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, Artikolu 86)
(ara l-punti 689 sa 694)
Sunt
Il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors għal annullament ippreżentat mir-Repubblika tal-Awstrija kontra r-Regolament Delegat tal-Kummissjoni Ewropea 2022/1214 (
1
) li jissupplimenta r-Regolament 2020/852 dwar l-istabbiliment ta’ qafas biex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli (
2
) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament dwar it-tassonomija”). F’din l-okkażjoni, hija tat, għall-ewwel darba, deċiżjoni dwar l-applikazzjoni tal-kriterji tar-Regolament dwar it-tassonomija għall-attivitajiet ekonomiċi marbuta mal-gass fossili u mal-enerġija nukleari.
Ir-Regolament dwar it-tassonomija jarmonizza fil-livell tal-Unjoni Ewropea l-kriterji biex jiġi ddeterminat jekk attività ekonomika tikkwalifikax bħala ambjentalment sostenibbli, fid-dawl ta’ għanijiet ambjentali differenti, bħalma huma l-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għalih (
3
).
F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni adottat ir-Regolament Delegat (UE) 2021/2139 (
4
) sabiex tissupplimenta r-Regolament dwar it-tassonomija bi kriterji ta’ skrinjar tekniku li jippermettu li jiġi ddeterminat taħt liema kundizzjonijiet attività ekonomika tista’ titqies li tikkontribwixxi sostanzjalment għall-għanijiet ambjentali msemmija iktar ’il fuq u li jiġi evalwat jekk din l-attività ekonomika tikkawżax dannu sinjifikattiv lil xi wieħed mill-għanijiet ambjentali l-oħra.
F’Marzu 2022, il-Kummissjoni adottat ir-Regolament ikkontestat, li jemenda r-Regolament Delegat 2021/2139 billi jistabbilixxi kriterji ta’ skrinjar tekniku li jippermettu l-inklużjoni ta’ ċerti attivitajiet tas-setturi tal-enerġija nukleari u tal-gass fossili fil-kategorija tal-attivitajiet meqjusa li jikkontribwixxu b’mod sostanzjali għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u għall-adattament għalih.
Ir-Repubblika tal-Awstrija ppreżentat rikors quddiem il-Qorti Ġenerali għall-annullament tar-Regolament ikkontestat, li, fil-fehma tagħha, jikser diversi dispożizzjonijiet tar-Regolament dwar it-tassonomija.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Preliminarjament, il-Qorti Ġenerali fakkret li l-Kummissjoni għandha, fl-eżerċizzju tal-kompetenzi tagħha marbuta ma’ setgħa ddelegata fis-sens tal-Artikolu 290 TFUE, setgħa ta’ evalwazzjoni wiesgħa meta tintalab, b’mod partikolari, twettaq evalwazzjonijiet u valutazzjonijiet kumplessi. L-istħarriġ ġudizzjarju tal-qorti tal-Unjoni fuq il-fondatezza ta’ att adottat fl-eżerċizzju ta’ tali setgħa ma għandux iwassalha sabiex tissostitwixxi l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni bl-evalwazzjoni tagħha stess, iżda huwa intiż li jiġi vverifikat li tali deċiżjoni ma tkunx ibbażata fuq fatti materjalment ineżatti u li ma tkun ivvizzjata minn ebda żball manifest ta’ evalwazzjoni jew minn użu ħażin ta’ poter.
F’dan ir-rigward, b’mod partikolari, il-qorti tal-Unjoni għandha tivverifika mhux biss l-eżattezza materjali tal-provi invokati, il-kredibbiltà tagħhom u l-koerenza tagħhom, iżda għandha tistħarreġ ukoll jekk dawn il-provi jikkostitwixxux id-data kollha rilevanti li kellha tittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata sitwazzjoni kumplessa u jekk humiex tali li jsostnu l-konklużjonijiet misluta minnhom. Fil-fatt, meta istituzzjoni jkollha setgħa ta’ evalwazzjoni wiesgħa, l-osservanza tal-garanziji proċedurali, li fosthom hemm l-obbligu tagħha li teżamina, b’reqqa u b’imparzjalità, l-elementi rilevanti kollha tas-sitwazzjoni inkwistjoni, hija ta’ importanza fundamentali.
Mill-banda l-oħra, fir-rigward tal-kwistjonijiet ta’ liġi, il-Qorti Ġenerali teżerċita stħarriġ sħiħ. Hija għandha ġurisdizzjoni sabiex tinterpreta d-dispożizzjonijiet legali abbażi ta’ elementi oġġettivi u sabiex tivverifika jekk il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ tali dispożizzjoni humiex issodisfatti.
Barra minn hekk, sabiex jiġi stabbilit li istituzzjoni wettqet żball manifest fl-evalwazzjoni ta’ fatti kumplessi, il-provi prodotti mir-rikorrent għandhom ikunu biżżejjed sabiex ixejnu l-plawżibbiltà tal-evalwazzjonijiet tal-fatti sostnuti f’dan l-att.
Kien fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li l-Qorti Ġenerali ċaħdet, fl-ewwel lok, il-motivi bbażati, b’mod partikolari, fuq il-ksur tad-dispożizzjonijiet proċedurali previsti mir-Regolament dwar it-tassonomija għall-adozzjoni tar-Regolament ikkontestat.
F’dan ir-rigward, hija rrilevat li r-Regolament ikkontestat kien jagħmel parti mill-kontinwità tar-Regolament Delegat 2021/2139. B’mod partikolari, fil-kuntest tal-proċedura li wasslet għall-adozzjoni ta’ dan tal-aħħar, il-grupp ta’ esperti tekniċi dwar il-finanzi sostenibbli (iktar ’il quddiem it-“TEG”) kien ħa inkunsiderazzjoni l-attivitajiet ekonomiċi marbuta mal-enerġija nukleari u kien irrakkomanda t-twettiq ta’ studji oħra, li twettqu.
Konsegwentement, għall-finijiet tal-adozzjoni tar-Regolament ikkontestat, il-Kummissjoni setgħet validament tibbaża ruħha fuq il-perizji mwettqa għar-Regolament Delegat 2021/2139. Tabilħaqq, iż-żewġ Regolamenti Delegati jikkomplementaw ir-Regolament dwar it-tassonomija u l-proċeduri ta’ adozzjoni tagħhom huma komplementari f’dak li jirrigwarda l-eżami ta’ attivitajiet ekonomiċi marbuta mal-enerġija nukleari. Għalhekk, il-Kummissjoni ma kinitx obbligata twettaq analiżi tal-impatt u konsultazzjoni tal-pubbliku speċifiċi addizzjonali.
L-istess japplika fir-rigward tal-limiti ta’ emissjoni tal-attivitajiet marbuta mal-gass fossili, peress li l-perizji u l-konsultazzjonijiet tal-pubbliku dwar dan is-settur kienu diġà twettqu għall-finijiet tal-adozzjoni tar-Regolament Delegat 2021/2139.
Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali ċaħdet il-motiv ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 290 TFUE sa fejn il-klassifikazzjoni tal-attivitajiet marbuta mal-enerġija nukleari bħala attivitajiet sostenibbli kienet tikkostitwixxi element essenzjali tar-Regolament dwar it-tassonomija li ma setax ikun is-suġġett ta’ att delegat, minħabba n-natura politika u kontroversjali tal-inklużjoni tal-enerġija nukleari fl-imsemmi regolament.
Fuq dan il-punt, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li, fid-dawl tal-għan u tal-kontenut tar-Regolament dwar it-tassonomija, l-elementi essenzjali tiegħu jikkonsistu, b’mod partikolari, fid-definizzjoni tal-għanijiet ambjentali, tal-kriterji ta’ sostenibbiltà ambjentali u tar-rekwiżiti applikabbli għall-kriterji ta’ skrinjar tekniku. Minn dan jirriżulta li d-determinazzjoni tal-attivitajiet ekonomiċi bħala tali u l-istabbiliment tal-kriterji ta’ skrinjar tekniku għal kull attività ekonomika li timplimenta l-kriterji ta’ sostenibbiltà, bl-eċċezzjoni tal-kombustibbli fossili espressament esklużi, ma jaqgħux taħt l-elementi essenzjali ta’ dan ir-regolament.
Barra minn hekk, billi għażel li jħalli lill-Kummissjoni l-possibbiltà li tiddetermina l-kriterji ta’ skrinjar tekniku għat-tipi kollha ta’ attivitajiet li jissodisfaw il-kriterji ta’ sostenibbiltà, il-leġiżlatur tal-Unjoni ppermettilha wkoll tadatta l-kriterji ta’ skrinjar tekniku għall-evoluzzjoni tat-teknoloġiji. Barra minn hekk, il-leġiżlatur tal-Unjoni ma jistax ikun obbligat jelenka t-teknoloġiji kollha eżistenti jew previsti, sa fejn dan ma jippermettix li l-leġiżlazzjoni tibqa’ valida għall-futur u tagħmilha teknoloġikament skaduta, peress li ma tkunx tista’ tieħu inkunsiderazzjoni n-natura inevitabbli u mixtieqa tal-innovazzjoni teknoloġika.
Fir-rigward tal-fatt li l-inklużjoni tal-attivitajiet ekonomiċi marbuta mal-enerġija nukleari taqa’ taħt aspett politiku, kontroversjali bejn l-Istati Membri, dan ma huwiex ta’ natura li jikkontesta din il-konklużjoni, peress li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma għażilx li jeskludi din l-attività, b’differenza mill-produzzjoni tal-elettriku minn kombustibbli fossili solidi. Fi kwalunkwe każ, dan il-fatt ma huwiex rilevanti fir-rigward tal-Artikolu 290 TFUE, li jirriżerva għall-atti leġiżlattivi l-elementi essenzjali ta’ qasam, u mhux l-elementi politiċi u kontroversjali tiegħu.
Fit-tielet lok, il-Qorti Ġenerali ċaħdet il-motiv ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament dwar it-tassonomija sa fejn, minn naħa, din id-dispożizzjoni ma kinitx applikabbli għall-attivitajiet ekonomiċi b’livell baxx ta’ karbonju, bħalma huma l-attivitajiet marbuta mal-enerġija nukleari u, min-naħa l-oħra, il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tal-imsemmija dispożizzjoni ma kinux issodisfatti.
L-istess dispożizzjoni tiddefinixxi l-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex attivitajiet ekonomiċi li għalihom ma hemm l-ebda alternattiva teknoloġikament u ekonomikament fattibbli b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju jitqiesu bħala “tranżitorji”, jiġifieri bħala li jikkontribwixxu b’mod sostanzjali għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima billi jippromwovu t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima kompatibbli ma’ profil ta’ evoluzzjoni li jillimita ż-żieda fit-temperatura għal 1.5 °C meta mqabbla mal-livelli preindustrijali.
F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali fakkret li l-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni teħtieġ li jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tagħha, iżda wkoll il-kuntest tagħha kif ukoll l-għanijiet u l-iskop tal-att li minnu hija tagħmel parti.
Għalhekk, minn interpretazzjoni letterali, teleoloġika u sistematika tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament dwar it-tassonomija jirriżulta li l-attivitajiet tranżitorji jistgħu jinkludu attivitajiet li ma humiex b’livell baxx ta’ karbonju u li għalihom ma jeżistux alternattivi b’livell baxx ta’ karbonju li huma teknoloġikament u ekonomikament fattibbli, iżda wkoll, u a fortiori, attivitajiet b’livell baxx ta’ karbonju li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tal-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu (
5
), sakemm il-kundizzjonijiet speċifiċi tal-paragrafu 2 tal-imsemmi artikolu jkunu ssodisfatti.
Barra minn hekk, billi kkonstatat, fir-Regolament ikkontestat, l-assenza ta’ disponibbiltà “fuq skala suffiċjenti” ta’ alternattivi tal-enerġija nukleari b’livell baxx ta’ karbonju sabiex “titkopra d-domanda għall-enerġija b’mod kontinwu u affidabbli”, il-Kummissjoni ma estendietx il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament dwar it-tassonomija.
Fil-fatt, il-Qorti Ġenerali fakkret, l-ewwel nett, li l-miżuri adottati mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-istabbiliment jew tal-funzjonament tas-suq intern, bħalma huwa r-Regolament ikkontestat, għandhom isegwu l-prinċipju ta’ solidarjetà enerġetika, stabbilit fl-Artikolu 194(1) TFUE, u għandhom jiżguraw, b’mod partikolari, li tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija fl-Unjoni.
It-tieni nett, ir-Regolament dwar it-tassonomija għandu l-għan li jrawwem it-tranżizzjoni lejn ekonomija sikura, newtrali għall-klima, reżiljenti għat-tibdil fil-klima, iktar effiċjenti fir-riżorsi u ċirkolari. Madankollu, dan l-għan jiġi kompromess jekk l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija meqjusa li jikkontribwixxu b’mod sostanzjali għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima ma jippermettix provvista suffiċjenti tal-enerġija sabiex tiġi koperta d-domanda.
It-tielet nett, l-Artikolu 10(2) tar-Regolament dwar it-tassonomija jirreferi għall-ineżistenza ta’ alternattiva b’livell baxx ta’ karbonju “teknoloġikament u ekonomikament vijabbli”. Għalhekk, il-leġiżlatur tal-Unjoni enfasizza l-prattiċità u d-disponibbiltà ta’ dawn is-soluzzjonijiet, u dan iservi bħala bażi għar-rekwiżit ta’ sigurtà tal-provvista u s-sodisfazzjon tal-bżonnijiet tal-enerġija tal-Unjoni. Din id-dispożizzjoni għandha għalhekk tiġi interpretata bħala li tirreferi għal attivitajiet tranżitorji li għalihom ma jeżistux għażliet oħra realistiċi u prattikabbli li jippermettu lill-Unjoni tkompli tkopri l-bżonnijiet tal-enerġija tagħha.
Fir-rigward tal-argumenti bbażati fuq il-fatt li l-attivitajiet ekonomiċi marbuta mal-enerġija nukleari ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 10(2) tar-Regolament dwar it-tassonomija, il-Qorti Ġenerali fakkret li, għall-finijiet tal-interpretazzjoni ta’ trattat, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, kull ftehim sussegwenti li jsir bejn il-partijiet dwar l-interpretazzjoni tat-trattat jew dwar l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tiegħu, u kull prassi sussegwenti segwita fl-applikazzjoni ta’ dan it-trattat li permezz tagħha jkun stabbilit l-imsemmi ftehim (
6
).
F’dan il-każ, mill-Ftehim ta’ Pariġi rriżulta li, sabiex jitnaqqsu l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra (iktar ’il quddiem “GS”), il-partijiet għal dan il-ftehim impenjaw ruħhom li jikkontribwixxu għall-isforzi globali, b’mod partikolari billi jħaffu l-adozzjoni ta’ teknoloġiji b’emissjonijiet żero jew baxxi, bħalma hija l-enerġija nukleari.
Għalhekk, interpretazzjoni tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament dwar it-tassonomija konformi mal-imsemmi ftehim donnha tikkonferma li l-attivitajiet ekonomiċi marbuta mal-enerġija nukleari jistgħu jikkostitwixxu attivitajiet tranżitorji fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
Barra minn hekk, mill-imsemmija dispożizzjoni, li l-legalità tagħha ma kinitx ikkontestata, jirriżulta li dawn l-għanijiet klimatiċi jkunu ssodisfatti meta l-attività ekonomika inkwistjoni tiffavorixxi t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima b’mod partikolari permezz tat-tneħħija tal-emissjonijiet ta’ GS. F’dan il-każ, il-Kummissjoni tabilħaqq indikat, abbażi tal-opinjonijiet miġbura matul il-proċedura ta’ adozzjoni tar-Regolament ikkontestat, li l-attivitajiet ekonomiċi marbuta mal-enerġija nukleari kienu b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju, li l-produzzjoni ta’ enerġija nukleari kienet qrib emissjonijiet ta’ GS żero u li l-kontribuzzjoni sostanzjali potenzjali tal-enerġija nukleari għall-għanijiet ta’ mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima kienet murija b’mod ċar u wiesa’.
Fir-raba’ lok, billi inkludiet l-attivitajiet ekonomiċi marbuta mal-enerġija nukleari fl-attivitajiet tranżitorji u billi stabbilixxiet il-kriterji ta’ skrinjar tekniku għal dawn l-attivitajiet, il-Kummissjoni la kisret il-prinċipju ta’ prekawzjoni, la l-Artikolu 19(1)(f) u (g) tar-Regolament dwar it-tassonomija, u lanqas il-kriterju DNSH (“do no significant harm”), jiġifieri l-kriterju li l-attività ekonomika kkonċernata ma għandhiex tikkawża dannu sinjifikattiv lil wieħed mill-għanijiet ambjentali mfittxija minn dan ir-regolament, previst fl-Artikolu 17 tiegħu.
Preliminarjament, il-Qorti Ġenerali fakkret li l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ prekawzjoni tippreżupponi evalwazzjoni xjentifika tar-riskji, id-determinazzjoni ta’ livell ta’ riskju meqjus aċċettabbli u l-adozzjoni, jekk ikun il-każ, ta’ miżuri ta’ protezzjoni xierqa.
F’dan il-każ, qabel kollox, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argument tar-Repubblika tal-Awstrija li, fil-kuntest tal-verifika tal-osservanza tal-prinċipju ta’ prekawzjoni, il-kriterju tal-assenza ta’ prova xjentifika ta’ dannu sinjifikattiv ma jikkostitwixxix kriterju rilevanti, peress li hija importanti biss il-possibbiltà li jiġi eskluż kull dubju raġonevoli ta’ tali dannu. Fil-fatt, il-prinċipju ta’ prekawzjoni ma jimponix li jiġi eskluż kull dubju xjentifiku raġonevoli fir-rigward tal-eżistenza ta’ ħsara lill-ambjent, għaliex dan iwassal sabiex jiġi impost fuq il-Kummissjoni livell ta’ riskju żero, b’kontradizzjoni mal-ġurisprudenza. Għalhekk, il-kriterju tal-assenza ta’ prova xjentifika ta’ dannu sinjifikattiv huwa konformi mal-Artikolu 19(1)(f) tar-Regolament dwar it-tassonomija, li jimponi biss fuq il-Kummissjoni l-obbligu li tibbaża ruħha fuq provi xjentifiċi konklużivi.
Sussegwentement, fir-rigward tal-argument li l-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-konsegwenzi li l-inċidenti serji tar-reatturi jista’ jkollhom fuq l-għanijiet ambjentali stabbiliti fir-Regolament dwar it-tassonomija, il-Qorti Ġenerali ppreċiżat li l-osservanza tal-kriterju DNSH ma tistax tiġi vverifikata in abstracto, iżda pjuttost fid-dawl tal-kriterji ta’ skrinjar tekniku stabbiliti fir-Regolament ikkontestat.
Issa, l-attivitajiet ekonomiċi marbuta mal-enerġija nukleari huma suġġetti għal qafas strett fid-dritt tal-Unjoni, intiż sabiex titnaqqas il-probabbiltà ta’ inċidenti serji ta’ reattur u l-gravità ta’ tali inċidenti għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent. F’dan ir-rigward, il-kriterji tekniċi ta’ skrinjar jirreferu b’mod espliċitu għar-regoli kollha tal-Unjoni dwar is-sikurezza nukleari u għall-gwida internazzjonali l-iktar reċenti mill-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika u mill-Assoċjazzjoni tar-Regolaturi tal-Ewropa tal-Punent.
Barra minn hekk, ir-Repubblika tal-Awstrija ma wrietx li l-Kummissjoni wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni meta qieset li, fil-kuntest tar-regoli ta’ sigurtà nukleari tal-Unjoni msemmija fir-Regolament ikkontestat, il-kriterju DNSH kien osservat u, b’mod partikolari, li ma kienx ġie stabbilit li l-attivitajiet ekonomiċi marbuta mal-enerġija nukleari kienu ta’ ħsara għall-istat ekoloġiku tajjeb tal-korpi tal-ilma jew tal-ilmijiet marini, u kienu jwasslu għal żieda sinjifikattiva fl-emissjonijiet ta’ inkwinanti fl-ilma, fl-arja jew fil-ħamrija.
L-istess japplika fir-rigward tar-riskji li jirriżultaw mill-iskart radjuattiv ta’ attività għolja, peress li r-Repubblika tal-Awstrija ma wrietx li l-evalwazzjoni, mill-Kummissjoni, tal-assenza ta’ dannu sinjifikattiv għall-ambjent minħabba l-ġestjoni tal-iskart marbut mal-enerġija nukleari kienet ivvizzjata bi żball manifest.
Fuq dan il-punt, minn naħa, il-Qorti Ġenerali nnotat li d-Direttiva 2011/70/Euratom (
7
) tistabbilixxi qafas intiż li jiggarantixxi, fil-livell tad-dritt tal-Unjoni, il-ġestjoni responsabbli u sigura tal-fjuwil użat u tal-iskart radjuattiv. Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-Istati Membri jagħmlu l-arranġamenti nazzjonali xierqa biex jiżguraw livell għoli ta’ sikurezza fil-ġestjoni tal-fjuwil użat u tal-iskart radjuattiv. Issa, ir-Regolament ikkontestat jagħmel riferiment għal din id-direttiva.
Min-naħa l-oħra, ma setax jiġi rikjest mill-Kummissjoni li tibbaża ruħha fuq elementi xjentifiċi li ma joħolqu ebda dubju u li juru li l-ħażna finali ta’ skart radjuattiv ta’ attività għolja ma kienx ser jippreġudika sostanzjalment l-għanijiet ambjentali msemmija fl-Artikolu 17(1)(c) sa (f) tar-Regolament dwar it-tassonomija, peress li b’hekk kien jiġi impost fuqha livell ta’ riskju żero li jmur kontra l-ġurisprudenza.
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-argument li l-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni ċ-ċiklu tal-ħajja kollu tal-enerġija nukleari, jiġifieri l-estrazzjoni u l-ipproċessar tal-minerali tal-uranju, ir-raffinar, il-konverżjoni u l-arrikkiment tal-uranju, l-assemblaġġ ta’ karburanti, it-trasport u l-kunflitti armati potenzjali, il-Qorti Ġenerali nnotat li dawn l-attivitajiet jinsabu upstream jew downstream mill-attivitajiet marbuta mal-enerġija nukleari msemmija fir-Regolament ikkontestat. Issa, mill-formulazzjoni kemm tal-Artikolu 17(2) kif ukoll tal-Artikolu 19(1)(g) tar-Regolament dwar it-tassonomija jirriżulta li r-rekwiżit ta’ teħid inkunsiderazzjoni taċ-ċiklu tal-ħajja ta’ attività ma jestendix neċessarjament għall-attivitajiet li jinsabu upstream jew downstream tal-attività ekonomika kkonċernata.
Fil-ħames u l-aħħar lok, fir-rigward tal-attivitajiet marbuta mal-gass fossili, ir-Repubblika tal-Awstrija sostniet li l-kundizzjoni prevista fl-Artikolu 10(2) tar-Regolament dwar it-tassonomija, li tgħid li ma għandux ikun hemm soluzzjoni b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju, ma kinitx issodisfatta, peress li l-enerġiji rinnovabbli, in-networks intelliġenti u t-tekniki ta’ ħażna tal-enerġija u ta’ tnaqqis tal-konsum kienu kollha soluzzjonijiet b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju li setgħu jissostitwixxu l-attivitajiet ekonomiċi marbuta mal-gass fossili.
F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali enfasizzat li din il-kundizzjoni timplika li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-aspetti marbuta mas-sigurtà tal-provvista. Issa, mir-Regolament ikkontestat jirriżulta li, f’ċerti setturi, għadhom ma jeżistux biżżejjed alternattivi b’livell baxx ta’ karbonju li jippermettu li tiġi ggarantita l-provvista tal-enerġija neċessarja.
Għalhekk, il-Kummissjoni qieset li kien hemm lok li jiġi previst approċċ differenti mil-limitazzjoni diretta tal-emissjonijiet ta’ GS, li kellu jipproduċi riżultati simili fuq perijodu ta’ għoxrin sena. Skont dan l-approċċ l-ieħor, minn naħa, l-installazzjonijiet jistgħu jew jillimitaw in-numru ta’ sigħat ta’ tħaddim, jew jaqilbu iktar malajr għall-użu sħiħ tal-gassijiet rinnovabbli jew b’livell baxx tal-karbonju. Min-naħa l-oħra, il-kriterji ta’ skrinjar tekniku għall-użu tal-gass fossili kellhom jiżguraw ukoll li tkun disponibbli evidenza b’saħħitha li turi li l-istess kapaċità tal-enerġija ma tistax tiġi ġġenerata b’sorsi rinnovabbli, u li hemm stabbiliti pjanijiet effettivi għal kull faċilità, f’konformità mal-aħjar prestazzjonijiet fis-settur, biex sa data speċifika ssir il-qabża totali għal sorsi rinnovabbli jew għal gassijiet b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju.
Minn dan isegwi li l-Artikolu 10(2) tar-Regolament dwar it-tassonomija għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex tiġi eskluża l-klassifikazzjoni bħala ambjentalment sostenibbli, ma huwiex biżżejjed li jeżistu sorsi alternattivi; dawn għandhom ukoll jilħqu l-istess kapaċità bħas-sorsi eżistenti.
Il-Qorti Ġenerali sussegwentement ċaħdet l-argument li, minn naħa, il-limiti ta’ emissjoni previsti għall-attivitajiet marbuta mal-gass fossili fir-Regolament ikkontestat ma humiex kompatibbli, b’mod partikolari, mal-għan ta’ 1.5 °C stabbilit mill-Artikolu 10(2) tar-Regolament dwar it-tassonomija u, min-naħa l-oħra, il-kriterji l-oħra ta’ skrinjar tekniku ma jippermettux li jikkontribwixxu għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima.
Fuq dan il-punt, il-Qorti Ġenerali nnotat li l-Kummissjoni applikat limitu ta’ iktar minn 100 gramma (g) tal-ekwivalenti ta’ CO2 (CO2eq) għal kull kilowatt fis-siegħa (kWh) (
8
) għaliex il-limitu ta’ 100 g ma huwiex attwalment vijabbli għall-impjanti li jaħdmu bil-gass li ma għandhomx sistema ta’ ġbir ta’ CO2. Għalhekk, billi applikat limitu ogħla għal dan it-tip ta’ installazzjoni, il-Kummissjoni żgurat li dawn jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament ikkontestat u jkunu suġġetti għal kriterji oħra ta’ skrinjar tekniku. Issa, tali approċċ huwa konformi mal-għan tar-Regolament dwar it-tassonomija li jiġi evitat in-nuqqas ta’ azzjoni jew l-azzjonijiet tardivi.
Dan huwa iktar u iktar il-każ peress li l-attivitajiet ikkonċernati għandhom ukoll jissostitwixxu attività eżistenti ta’ produzzjoni tal-elettriku b’emissjonijiet għoljin li tuża karburanti fossili solidi jew likwidi u twassal għal tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ mill-inqas 55 % ta’ GS tul il-ħajja tal-kapaċità ta’ produzzjoni installata ġdida, u l-Istat Membru għandu jimpenja ruħu li jelimina gradwalment il-produzzjoni tal-enerġija mill-faħam.
Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni lanqas ma wettqet żball meta qieset l-emissjonijiet diretti ta’ GS mill-attività, u mhux l-emissjonijiet ta’ GS matul iċ-ċiklu tal-ħajja. Fil-fatt, mir-Regolament dwar it-tassonomija (
9
) jirriżulta li r-rekwiżit ta’ teħid inkunsiderazzjoni taċ-ċiklu tal-ħajja ta’ attività ma jestendix neċessarjament għall-attivitajiet li jinsabu upstream jew downstream tal-attività ekonomika kkonċernata. Għalhekk, l-obbligu li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-produzzjoni, l-użu u t-tmiem tal-ħajja tal-prodotti u tas-servizzi pprovduti mill-attivitajiet ekonomiċi marbuta mal-gass fossili ma jimplikax li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-estrazzjoni u d-distribuzzjoni tal-gass fossili, qabel il-kombustjoni, peress li dawn l-attivitajiet ma jaqgħux, bħala tali, taħt il-produzzjoni tal-elettriku.
Barra minn hekk, ir-Regolament dwar it-tassonomija għandu l-għan li jistabbilixxi sistema ta’ klassifikazzjoni unifikata ta’ attivitajiet ekonomiċi meqjusa ambjentalment sostenibbli. Din il-klassifikazzjoni jew tassonomija għalhekk tirrigwarda attivitajiet ekonomiċi partikolari. Għalhekk, l-istabbiliment, mill-Kummissjoni, tal-kriterji ta’ skrinjar tekniku li jippermettu li jiġi ddeterminat jekk attività tistax titqies li tikkontribwixxi b’mod sostanzjali għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u ma tikkawżax dannu sinjifikattiv lill-għanijiet ambjentali huwa intiż, każ b’każ, għal attività ekonomika konkreta.
Peress li l-motivi l-oħra mqajma kienu wkoll infondati, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors fl-intier tiegħu.
(
1
)	Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2022/1214 tad-9 ta’ Marzu 2022 li jemenda r-Regolament Delegat (UE) 2021/2139 fir-rigward tal-attivitajiet ekonomiċi f’ċerti setturi tal-enerġija u r-Regolament Delegat (UE) 2021/2178 fir-rigward ta’ divulgazzjonijiet pubbliċi speċifiċi għal dawn l-attivitajiet ekonomiċi (ĠU 2022, L 188, p. 1, iktar ’il quddiem ir-“Regolament ikkontestat”).
(
2
)	Regolament (UE) 2020/852 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2020 dwar l-istabbiliment ta’ qafas biex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli, u li jemenda r-Regolament (UE) 2019/2088 (ĠU 2020, L 198, p. 13, rettifika fil-ĠU 2022, L 156, p. 159).
(
3
)	Artikoli 3 u 9 tar-Regolament dwar it-tassonomija.
(
4
)	Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2021/2139 tal-4 ta’ Ġunju 2021 li jissupplimenta r-Regolament (UE) 2020/852 billi jistabbilixxi l-kriterji tekniċi ta’ skrinjar sabiex jiġu ddeterminati l-kundizzjonijiet li fihom attività ekonomika tikkwalifika bħala attività li tikkontribwixxi sostanzjalment għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima jew għall-adattament għat-tibdil fil-klima u sabiex jiġi ddeterminat jekk dik l-attività ekonomika tikkawżax ħsara sinifikanti lil xi wieħed mill-objettivi ambjentali l-oħra (ĠU 2021, L 442, p. 1, rettifika fil-ĠU 2023, L 178, p. 10).
(
5
)	Din id-dispożizzjoni tiddefinixxi l-attivitajiet ekonomiċi li għandhom jitqiesu li jikkontribwixxu b’mod sostanzjali għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima.
(
6
)	Artikolu 31(3)(a) tal-Konvenzjoni ta’ Vjenna dwar il-Liġi tat-Trattati, tat-23 ta’ Mejju 1969 (Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet Uniti, Vol. 1155, p. 331).
(
7
)	Direttiva tal-Kunsill 2011/70/Euratom tad-19 ta’ Lulju 2011 li tistabbilixxi qafas Komunitarju għall-ġestjoni responsabbli u sikura ta’ fjuwil użat u skart radjuattiv (ĠU 2011, L 199, p. 48).
(
8
)	It-TEG iqis li l-limitu ta’ 100 g ta’ CO2eq/kWh jipprovdi qafas xjentifiku għall-issodisfar tal-kundizzjoni li tiġi promossa t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima u jenħtieġ li jitnaqqas kull ħames snin.
(
9
)	Artikolu 17(2) u Artikolu 19(1)(g) tar-Regolament dwar it-tassonomija.