61981CJ0246_NL
Partijen
Onderwerp
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Partijen
IN ZAAK 246/81,
NICHOLAS WILLIAM, LORD BETHELL, LID VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN VAN HET HOUSE OF LORDS, VERTEGENWOORDIGD DOOR I . FORRESTER, ADVOCAAT BIJ DE
BALIE VAN SCHOTLAND, EN M . SIRAGUSA, ADVOCAAT TE ROME, GEINSTRUEERD DOOR G . HOOPER, VAN HET KANTOOR TAYLOR & HUMBERT, SOLICITORS, DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG, BIJ J.-CL . WOLTER, ADVOCAAT ALDAAR,
RUE GOETHE 2,
VERZOEKER,
ONDERSTEUND DOOR
VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITTANNIE EN NOORD-IERLAND, VERTEGENWOORDIGD DOOR W.H . GODWIN, PRINCIPAL ASSISTANT TREASURY SOLICITOR, ALS GEMACHTIGDE, DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG TER AMBASSADE VAN HET VERENIGD KONINKRIJK,
INTERVENIENT,
TEGEN
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, VERTEGENWOORDIGD DOOR HAAR JURIDISCH ADVISEUR B . VAN DER ESCH ALS GEMACHTIGDE, BIJGESTAAN DOOR P . J . KUY-
PER, LID VAN HAAR JURIDISCHE DIENST, DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG, BIJ O . MONTALTO, LID VAN HAAR JURIDISCHE DIENST, BATIMENT JEAN MONNET, KIRCHBERG,
VERWEERSTER,
ONDERSTEUND DOOR DE LUCHTVAARTMAATSCHAPPIJEN :
AER LINGUS LIMITED ( AER LINGUS ), DUBLIN,
COMPAGNIE NATIONALE AIR FRANCE ( AIR FRANCE ), PARIJS,
LINEE AEREE ITALIANE SPA ( ALITALIA ), ROME,
BRITISH AIRWAYS LIMITED ( BRITISH AIRWAYS ), HOUNSLOW,
BRITISH CALEDONIAN AIRWAYS LIMITED ( BRITISH CALEDONIAN ), CRAWLEY,
KONINKLIJKE LUCHTVAART MAATSCHAPPIJ NV ( KLM ), AMSTELVEEN,
DEUTSCHE LUFTHANSA AG ( LUFTHANSA ), KEULEN,
OLYMPIC AIRWAYS, ATHENE,
SOCIETE ANONYME BELGE D ' EXPLOITATION DE LA NAVIGATION AERIENNE ( SABENA ), BRUSSEL, EN
SCANDINAVIAN AIRWAYS SYSTEM ( SAS ), STOCKHOLM,
VERTEGENWOORDIGD DOOR E . MARISSENS, ADVOCAAT TE BRUSSEL, DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG BIJ L . DUPONG, ADVOCAAT ALDAAR, RUE DES BAINS 14 A,
INTERVENIENTEN,
Onderwerp
BETREFFENDE, IN DE HUIDIGE STAND VAN HET GEDING, DE ONTVANKELIJKHEID VAN HET BEROEP, DOOR LORD BETHELL INGESTELD TEGEN DE NALATIGHEID VAN DE COMMISSIE OM OP TE TREDEN TEGEN DE WIJZE WAAROP DE LUCHTVAARTMAATSCHAPPIJEN DE PASSAGIERSTARIEVEN IN HET GEREGELD LUCHTVERVOER BINNEN DE GEMEENSCHAP VASTSTELLEN,
Overwegingen van het arrest
1 BIJ VERZOEKSCHRIFT, NEERGELEGD TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 10 SEPTEMBER 1981, HEEFT LORD BETHELL KRACHTENS ARTIKEL 175, DERDE ALINEA, EEG-VERDRAG, BEROEP
INGESTELD TEN EINDE TE DOEN VASTSTELLEN DAT DE COMMISSIE, IN STRIJD MET HET VERDRAG HEEFT NAGELATEN MAATREGELEN TE NEMEN TEGEN DE ONDERLINGE AFSPRAKEN OVER DE PASSAGIERSTARIEVEN DIE TUSSEN DE EUROPESE LUCHTVAARTMAATSCHAPPIJEN ZOUDEN BESTAAN, GELIJK VERZOEKER HAAR BIJ BRIEF VAN 13 MEI 1981 HAD GEVRAAGD .
2 SUBSIDIAIR VERZOEKT HIJ HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 173, TWEEDE ALINEA, OM NIETIGVERKLARING VAN DE MEDEDELING VAN 17 JULI 1981, WAARIN DE COMMISSIE, ANTWOORDEND OP ZIJN BRIEF VAN 13 MEI 1981 ZOU HEBBEN GEWEIGERD IN DE DOOR HEM GEWENSTE ZIN OP TE TREDEN .
ACHTERGROND VAN HET GESCHIL
3 LORD BETHELL, LID VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN VAN HET HOUSE OF LORDS EN VOORZITTER VAN DE VERENIGING
'
' FREEDOM OF THE SKIES CAMPAIGN '
', VOERT, ZO BLIJKT UIT HET DOSSIER, AL ENIGE TIJD ACTIE TEGEN DE AFSPRAKEN EN ONDERLING AFGESTEMDE FEITELIJKE GEDRAGINGEN DIE ER VOLGENS HEM TUSSEN DE LUCHTVAARTMAATSCHAPPIJEN BESTAAN MET BETREKKING TOT DE TARIEVEN VOOR HET GEREGELD PASSAGIERSVERVOER IN EUROPA .
4 IN ZIJN BRIEF AAN DE COMMISSIE VAN 13 MEI 1981 HEEFT VERZOEKER HET GEHELE PROBLEEM UITEENGEZET EN EROVER GEKLAAGD DAT DE COMMISSIE NIETS ZOU HEBBEN ONDERNOMEN OM DEZE TOESTAND TE BEEINDIGEN . HIJ VERZOCHT DE COMMISSIE
'
' EEN AANVANG TE MAKEN MET HET NAKOMEN VAN EEN VERPLICHTING DIE ZIJ REEDS IN HET VERLEDEN HAD MOETEN NAKOMEN, AAN TE KONDIGEN DAT ZIJ KRACHTENS ARTIKEL 89 ( EEG-VERDRAG ) ZOU OPTREDEN, EN OM TE BEGINNEN DE LUCHTVERVOERDERS OM INLICHTINGEN EN UITLEG TE VRAGEN '
' . TOT BESLUIT ZEGDE LORD BETHELL DE COMMISSIE AAN, DAT HIJ ZICH, INGEVAL HIJ GEEN VOLDOENING ZOU KRIJGEN, TOT HET HOF ZOU WENDEN MET EEN BEROEP KRACHTENS DE ARTIKELEN 173 EN 175 VAN HET VERDRAG .
5 BIJ BRIEF VAN 17 JULI 1981 HEEFT DE DIRECTEUR-GENERAAL MEDEDINGING AAN VERZOEKER HET STANDPUNT VAN DE COMMISSIE UITEENGEZET INZAKE HET DOOR HEM IN ZIJN BRIEF VAN 13 MEI 1981 OPGEWORPEN PROBLEEM, VOOR ZOVER DIT VERBAND
HIELD MET DE VASTSTELLING VAN DE LUCHTVAARTTARIEVEN . DAARBIJ WEES HIJ EROP, DAT EEN RECENT ONDERZOEK VAN DE COMMISSIE, VERRICHT IN SAMENWERKING MET DESKUNDIGEN VAN DE REGERINGEN HAD AANGETOOND DAT IN DE MEESTE GEVALLEN HET VASTSTELLEN VAN DE LUCHTVAARTTARIEVEN TOT DE UITSLUITENDE VERANTWOORDELIJKHEID VAN DE LID-STATEN BEHOORDE EN DAT ER DERHALVE IN BEGINSEL GEEN REDEN WAS OM OP BASIS VAN ARTIKEL 85 EEN ONDERZOEK IN TE STELLEN NAAR DE ACTIVITEITEN VAN DE LUCHTVAARTMAATSCHAPPIJEN . GELET OP DE BIJZONDERE BETREKKINGEN TUSSEN DE STATEN EN DE MAATSCHAPPIJEN, WAS DE COMMISSIE EVENWEL VOORNEMENS DIT PROBLEEM VANUIT HET OOGPUNT VAN DE ARTIKELEN 5 EN 90, JUNCTO ARTIKEL 86 VAN HET VERDRAG, VERDER TE ONDERZOEKEN, MEDE GELET OP HET FEIT DAT DE MEESTE MAATSCHAPPIJEN VOOR GEREGELD LUCHTVERVOER BINNEN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT EEN MACHTSPOSITIE INNAMEN . NA TE HEBBEN BEKLEMTOOND DAT HET ONDERZOEK NAAR HET EVENTUEEL ONTOELAATBARE KARAKTER VAN DE VERVOERSTARIEVEN ZEER MOEILIJK EN INGEWIKKELD WAS, DEELDE DE DIRECTEUR-GENERAAL VERZOEKER MEE, WAT DE COMMISSIE VOORNEMENS WAS TE DOEN : ZIJ ZOU DE RAAD EEN VERSLAG VOORLEGGEN OVER HET DOOR HAAR VERRICHTE ONDERZOEK ; ZIJ ZOU DE LID-STATEN EROP WIJZEN DAT ZIJ, DOOR TE HOGE LUCHTVAARTTARIEVEN VAST TE STELLEN, INBREUK ZOUDEN MAKEN OP ARTIKEL 86 ; ZIJ ZOU KRACHTENS ARTIKEL 89 VAN HET VERDRAG DE LUCHTVAARTMAATSCHAPPIJEN VOLLEDIGE GEGEVENS VRAGEN OVER DE VERSCHILLENDE AFSPRAKEN EN REGELINGEN INZAKE HET LUCHTVERVOER ; EN ZIJ ZOU DE RAAD VOORSTELLEN DOEN VOOR EEN RICHTLIJN EN EEN VERORDENING INZAKE DE TOEPASSING VAN ARTIKELEN 85 EN 86 VAN HET VERDRAG, OP HET LUCHTVERVOER, ZULKS TER AANVULLING VAN VERORDENING NR . 17 .
6 LORD BETHELL NAM MET DIT ANTWOORD GEEN GENOEGEN EN HEEFT OP 10 SEPTEMBER 1981 BEROEP INGESTELD, GEBASEERD, ZOALS HIERBOVEN GEZEGD, OP ARTIKEL 175 EN SUBSIDIAIR OP ARTIKEL 173 VAN HET VERDRAG .
7 BIJ VERZOEKSCHRIFT VAN 17 NOVEMBER 1981 HEEFT DE COMMISSIE OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 91 VAN HET REGLEMENT VOOR DE PROCESVOERING EEN EXCEPTIE VAN NIET-ONTVANKELIJKHEID OPGEWORPEN EN HET HOF VERZOCHT DAAROP UITSPRAAK TE DOEN ZONDER OP DE ZAAK TEN GRONDE IN TE GAAN .
8 DE REGERING VAN HET VERENIGD KONINKRIJK EN EEN GROEP LUCHTVERVOERDERS, WAARONDER DE VOORNAAMSTE EUROPESE LUCHTVAARTMAATSCHAPPIJEN, HEBBEN VERZOCHT OM TOELATING TOT INTERVENTIE . DE REGERING VAN HET VERENIGD KONINKRIJK
HEEFT VERKLAARD TE WILLEN INTERVENIEREN TER ONDERSTEUNING VAN DE CONCLUSIE VAN LORD BETHELL, STREKKENDE TOT DE NIETIGVERKLARING VAN DE MEDEDELING VAN DE COMMISSIE VAN 17 JULI 1981, IN ZOVERRE HIERIN WORDT GESTELD DAT ER GEEN GROND BESTAAT VOOR TOEPASSING VAN ARTIKEL 85 OP DE VASTSTELLING VAN LUCHTVAARTTARIEVEN . DE LUCHTVAARTMAATSCHAPPIJEN HEBBEN VERZOCHT OM TOELATING TOT INTERVENTIE TER ONDERSTEUNING VAN DE CONCLUSIES VAN DE COMMISSIE .
9 OVEREENKOMSTIG HET VERZOEK VAN DE COMMISSIE HEEFT HET HOF BESLOTEN VOORAF DE EXCEPTIE VAN NIET-ONTVANKELIJKHEID TE ONDERZOEKEN . VERVOLGENS HEEFT HET HOF BIJ BESCHIKKING VAN 17 FEBRUARI 1982 DE ZAAK NAAR DE TWEEDE KAMER VERWEZEN VOOR EEN UITSPRAAK OVER DE ONTVANKELIJKHEID VAN HET BEROEP .
10 BIJ BESCHIKKING VAN DEZELFDE DATUM HEEFT HET HOF DE REGERING VAN HET VERENIGD KONINKRIJK EN DE LUCHTVAARTMAATSCHAPPIJEN TOT DE INTERVENTIE TOEGELATEN . ALLEEN DEZE LAASTSTE HEBBEN TER TERECHTZITTING OPMERKINGEN GEMAAKT OVER DE VRAAG INZAKE DE ONTVANKELIJKHEID .
DE ONTVANKELIJKHEID
11 ARTIKEL 173, TWEEDE ALINEA, BEPAALT DAT IEDERE NATUURLIJKE OF RECHTSPERSOON ONDER DE IN DIT ARTIKEL VASTGESTELDE VOORWAARDEN
'
' BEROEP KAN INSTELLEN TEGEN DE TOT HEM GERICHTE BESCHIKKINGEN, ALSMEDE TEGEN BESCHIKKINGEN DIE, HOEWEL GENOMEN IN DE VORM VAN EEN VERORDENING OF VAN EEN BESCHIKKING GERICHT TOT EEN ANDERE PERSOON, HEM RECHTSTREEKS EN INDIVIDUEEL RAKEN '
' .
12 VOLGENS ARTIKEL 175, DERDE ALINEA, KAN IEDERE NATUURLIJKE OF RECHTSPERSOON ONDER DE IN DAT ARTIKEL VASTGESTELDE VOORWAARDEN BIJ HET HOF ZIJN BEZWAREN INDIENEN TEGEN HET FEIT DAT EEN DER INSTELLINGEN VAN DE GEMEENSCHAP
'
' HEEFT NAGELATEN TE ZIJNEN AANZIEN EEN ANDERE HANDELING TE VERRICHTEN DAN HET GEVEN VAN EEN AANBEVELING OF EEN ADVIES '
' .
13 UIT DE AANGEHAALDE BEPALINGEN BLIJKT DAT VERZOEKER, OM IN ZIJN BEROEP ONTVANKELIJK TE ZIJN, AANNEMELIJK MOET KUNNEN MAKEN OFWEL DAT HIJ DE ADRESSAAT IS VAN EEN HANDELING VAN DE COMMISSIE DIE TE ZIJNEN AANZIEN BEPAALDE RECHTSGEVOLGEN IN HET LEVEN ROEPT EN ALS ZODANIG VATBAAR IS VOOR NIETIGVERKLARING,
OFWEL DAT DE COMMISSIE, NA DAARTOE OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 175, TWEEDE ALINEA, BEHOORLIJK TE ZIJN UITGENODIGD, HEEFT NAGELATEN TE ZIJNEN AANZIEN EEN HANDELING TE VERRICHTEN WAAROP HIJ KRACHTENS HET GEMEENSCHAPSRECHT AANSPRAAK KON MAKEN .
14 IN ANTWOORD OP EEN VRAAG VAN HET HOF HEEFT VERZOEKER VERKLAARD DAT DE HANDELING WAAROP HIJ MEENT RECHT TE HEBBEN, BESTAAT IN
'
' EEN ANTWOORD, EEN GEPAST ANTWOORD OP ZIJN KLACHT, WAARIN WORDT GEZEGD OF DE COMMISSIE GAAT HANDELEN OF NIET, EN ZO NIET, OM WELKE REDENEN '
' . SUBSIDIAIR STELT VERZOEKER DAT DE BRIEF VAN DE DIRECTEUR-GENERAAL MEDEDINGING VAN 17 JULI 1981 MOET WORDEN BESCHOUWD ALS EEN VOOR BEROEP VATBARE HANDELING IN DE ZIN VAN ARTIKEL 1973, TWEEDE ALINEA .
15 DE VOORNAAMSTE VRAAG DIE IN CASU MOET WORDEN BEANTWOORD, IS OF DE COMMISSIE NAAR GEMEENSCHAPSRECHT HET RECHT EN DE PLICHT HAD, TEN AANZIEN VAN VERZOEKER EEN BESCHIKKING TE GEVEN IN DE ZIN VAN WAT DEZE IN ZIJN BRIEF VAN 13 MEI 1981 HAD GEVRAAGD . UIT DE INHOUD VAN VERZOEKERS BRIEF EN UIT DE DOOR HEM IN DE LOOP VAN HET GEDING VERSTREKTE TOELICHTING BLIJKT, DAT HIJ VERLANGT DAT DE COMMISSIE EEN ONDERZOEK INSTELT NAAR DE WIJZE WAAROP DE LUCHTVAARTMAATSCHAPPIJEN HUN TARIEVEN VASTSTELLEN, OM DAAROP DESGEVALLEND DE VERDRAGSREGELS BETREFFENDE DE MEDEDINGING TOE TE PASSEN .
16 VERZOEKER VRAAGT DE COMMISSIE DUS NIET, TE ZIJNEN AANZIEN EEN BESCHIKKING TE GEVEN, DOCH EEN ONDERZOEK TEGEN DERDEN TE OPENEN EN TE HUNNEN AANZIEN BESCHIKKINGEN TE GEVEN . ALS GEBRUIKER VAN GEREGELDE LUCHTDIENSTEN EN ALS BEZIELENDE KRACHT ACHTER EEN GROEPERING VAN GEBRUIKERS VAN LUCHTDIENSTEN HEEFT VERZOEKER, EVENALS MOGELIJKERWIJS ANDERE GEBRUIKERS, STELLIG INDIRECT BELANG BIJ EEN DERGELIJK ONDERZOEK EN BIJ HET EVENTUELE RESULTAAT ERVAN . DESONDANKS BEVINDT HIJ ZICH ECHTER NIET IN DE RECHTSPOSITIE VAN DE ADRESSAAT VAN EEN VOOR NIETIGVERKLARING VATBARE HANDELING IN DE ZIN VAN ARTIKEL 173, TWEEDE ALINEA, EN EVENMIN IN DIE VAN DE POTENTIELE ADRESSAAT VAN EEN RECHTSHANDELING DIE DE COMMISSIE TE ZIJNEN AANZIEN ZOU MOETEN VERRICHTEN, ZOALS ARTIKEL 175, DERDE ALINEA, ONDERSTELT .
17 HIERUIT VOLGT DAT HET BEROEP ZOWEL VANUIT HET OOGPUNT VAN ARTIKEL 175 ALS VANUIT HET OOGPUNT VAN ARTIKEL 173 NIET-ONTVANKELIJK IS .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
18 INGEVOLGE ARTIKEL 69, PARAGRAAF 2, VAN HET REGLEMENT VOOR DE PROCESVOERING MOET DE IN HET ONGELIJK GESTELDE PARTIJ IN DE KOSTEN WORDEN VERWEZEN, VOOR ZOWEL ZULKS IS GEVORDERD .
19 AANGEZIEN VERZOEKER IN HET ONGELIJK IS GESTELD, MOET HIJ IN DE KOSTEN WORDEN VERWEZEN .
20 DAAR ALLEEN DE COMMISSIE OP DIT PUNT HEEFT GECONCLUDEERD, DIENT DEZE VEROORDELING BEPERKT TE BLIJVEN TOT DE KOSTEN DIE DOOR DE COMMISSIE ZIJN GEMAAKT .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE ( TWEEDE KAMER ),
RECHTDOENDE,
1 . VERKLAART HET BEROEP NIET-ONTVANKELIJK .
2 . VERWIJST VERZOEKER IN DE KOSTEN VAN DE COMMISSIE .
DE INTERVENIENTEN ZULLEN ELK HUN EIGEN KOSTEN DRAGEN .