62024CJ0277
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla)
27 ta’ Frar 2025 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) – Direttiva 2006/112/KE – Artikolu 273 – Miżuri intiżi li jiżguraw il-ġbir korrett tal-VAT – Dejn tal-VAT ta’ persuna taxxabbli – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi r-responsabbiltà in solidum tal-ex President tal-Bord tad-Diretturi tal-persuna taxxabbli – Parteċipazzjoni tal-ex President tal-Bord tad-Diretturi fil-proċedura li tikkonstata l-eżistenza ta’ dejn tal-VAT – Proċedura sabiex tiġi stabbilita r-responsabbiltà in solidum – Kontestazzjoni tad-dejn tal‑VAT – Drittijiet tad-difiża – Proporzjonalità”
Fil-Kawża C‑277/24 [Adjak] (
i
),
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (il-Qorti Amministrattiva Provinċjali ta’ Wrocław, il-Polonja), permezz ta’ deċiżjoni tal‑25 ta’ Jannar 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑22 ta’ April 2024, fil-proċedura
M. B.
vs
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla),
komposta minn N. Jääskinen, President tal-Awla, A. Arabadjiev u R. Frendo (Relatriċi), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Campos Sánchez-Bordona,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għad-Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, minn E. Chojnacki u B. Rogowska-Rajda,
–
għall-Gvern Pollakk, minn B. Majczyna u D. Lutostańska, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Ċek, minn L. Březinová, M. Smolek u J. Vláčil, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn M. Herold u B. Sasinowska, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 205 u 273 tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat‑28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU 2006, L 347, p. 1 u rettifika fil-ĠU 2007, L 335, p. 60) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva dwar il-VAT”), moqrija flimkien mal-Artikolu 2 TUE, l-Artikoli 17, 41 u 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), il-prinċipju ta’ proporzjonalita, id-dritt għal smigħ xieraq u d-drittijiet tad-difiża.
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn M. B. u d-Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (id-Direttur tal-Kamra ta’ Amministrazzjoni Fiskali ta’ Wrocław, il-Polonja) (iktar ’il quddiem id-“DIAS”) dwar il-parteċipazzjoni ta’ M. B. fil-proċedura amministrattiva intiża għad-determinazzjoni tal-eżistenza ta’ dejn ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) ta’ kumpannija li tagħha din kienet ippresediet il-Bord tad-Diretturi.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3
L-Artikolu 193 tad-Direttiva dwar il-VAT jipprevedi li:
“Il-VAT għandha titħallas minn kwalunkwe persuna taxxabbli li tkun qed twettaq forniment taxxabbli ta’ merkanzija jew servizzi, minbarra fejn din titħallas minn persuna oħra fil-każijiet imsemmija fl-Artikoli 194 sa 199b u fl-Artikolu 202.”
4
L-Artikolu 205 ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“Fis-sitwazzjonijiet imsemmija fl-Artikoli 193 sa 200 u l-Artikoli 202, 203 u 204, l-Istati Membri jistgħu jipprovdu illi persuna li mhix il-persuna responsabbli għall-ħlas tal-VAT għandha tkun responsabbli in solidum għall-ħlas tal-VAT.”
5
L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 273 tal-imsemmija direttiva huwa fformulat kif ġej:
“L-Istati Membri jistgħu jimponu obbligi oħrajn li jidhrulhom meħtieġa biex jiżguraw il-ġbir korrett ta’ VAT u biex ma ssirx frodi, soġġett għall-ħtieġa ta’ trattament indaqs bejn transazzjonijiet domestiċi u transazzjonijiet li jsiru bejn Stati Membri minn persuni taxxabbli u sakemm dawn l-obbligi, fin-negozju bejn Stati Membri, ma jagħtux lok għal formalitajiet konnessi mal-qsim ta’ fruntieri.”
Id‑dritt Pollakk
6
L-ustawa – Ordynacja podatkowa (il-Liġi li Tistabbilixxi r-Regolamentazzjoni Fiskali), tad‑29 ta’ Awwissu 1997, fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-fatti tal-kawża prinċipali (Dz. U. tal‑2023, intestatura 2383) (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi tat-Taxxa”), jipprovdi, fl-Artikolu 107 tiegħu:
“1.   Fil-każijiet u sa fejn previst minn dan il-kapitolu, terzi għandhom ikunu wkoll responsabbli in solidum mal-persuna taxxabbli, fuq l-assi kollha tagħhom, għall-arretrati tat-taxxa ta’ din tal-aħħar.
[…]
2.   Sakemm ma jkunx previst mod ieħor, terzi għandhom ikunu responsabbli wkoll għal:
[…]
3)
antiċipi, mhux irrimborsati fit-termini, fuq il-[VAT] tal-input imħallsa kif ukoll interessi fuq dawn l-antiċipi;
[…]”
7
L-Artikolu 108 tal-Kodiċi tat-Taxxa jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“L-awtorità tat-taxxa għandha tiddeċiedi permezz ta’ deċiżjoni dwar ir-responsabbiltà fiskali ta’ terz.”
8
Skont l-Artikolu 116 ta’ dan il-kodiċi:
“1.   Il-membri tal-Bord tad-Diretturi ta’ kumpannija b’responsabbiltà limitata, ta’ kumpannija b’responsabbiltà limitata li tkun qiegħda tiġi ffurmata, ta’ kumpannija b’responsabbiltà limitata ssemplifikata, ta’ kumpannija b’responsabbiltà limitata ssemplifikata li tkun qiegħda tiġi ffurmata, ta’ kumpannija pubblika b’responsabbiltà limitata jew ta’ kumpannija pubblika b’responsabbiltà limitata li tkun qiegħda tiġi ffurmata huma responsabbli in solidum fuq l-assi kollha tagħhom għall-arretrati tat-taxxa tal-imsemmija kumpanniji, jekk l-eżekuzzjoni forzata fuq l-assi tal-kumpannija tirriżulta totalment jew parzjalment mingħajr suċċess u jekk il-membru tal-Bord tad-Diretturi:
1)
ma jkunx wera li:
(a)
tkun ġiet ippreżentata talba għal dikjarazzjoni ta’ falliment […];
(b)
l-assenza ta’ talba għal dikjarazzjoni ta’ falliment ma tkunx dovuta għal ħtija min-naħa tiegħu;
2)
ma jkunx identifika l-beni tal-kumpannija li l-eżekuzzjoni tagħhom tippermetti li jiġu koperti fil-parti l-kbira l-arretrati tat-taxxa tal-kumpannija.
[…]
2.   Ir-responsabbiltà tal-membri tal-Bord tad-Diretturi testendi għall-arretrati tat-taxxa għad-djun dovuti matul l-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom u għall-arretrati […] li jkunu nħolqu matul l-eżerċizzju tal-imsemmija funzjonijiet.
[…]
4.   Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 1 sa 3 għandhom japplikaw ukoll għall-ex membru tal-Bord tad-Diretturi u għall-ex rappreżentant jew soċju tal-kumpannija li tkun qiegħda tiġi ffurmata.
[…]”
9
L-Artikolu 133(1) tal-imsemmi kodiċi jipprovdi:
“Huma parti fil-proċedura fiskali l-persuna taxxabbli, il-persuna li tħallas, il-kollettur jew l-aventi kawża tagħhom, kif ukoll it-terz imsemmi fl-Artikoli 110 sa 117c li, minħabba l-interess ġuridiku tiagħhom, jitlobu azzjoni mill-awtorità tat-taxxa, li għalihom tirreferi l-azzjoni tal-awtorità tat-taxxa jew li l-azzjoni tal-awtorità tat-taxxa tikkonċerna l-interess ġuridiku tagħhom.”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
10
M. B. kienet il-Presidenta tal-Bord tad-Diretturi tal-kumpannija B. sp z o.o. minn Awwissu 2014 sa Jannar 2018.
11
Din il-kumpannija kienet is-suġġett ta’ proċedura ta’ kontroll fiskali (iktar ’il quddiem il-“proċedura fiskali inkwistjoni”) min-Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław-Stare Miasto (il-Kap tal-Awtorità tat-Taxxa ta’ Wrocław-Stare Miasto, il-Polonja) (iktar ’il quddiem in-“NUS”), dwar id-dikjarazzjonijiet tal-VAT għall-perijodu mix-xahar ta’ Ġunju sax-xahar ta’ Ottubru 2016.
12
Fit‑22 ta’ Awwissu 2022, M. B. ippreżentat lin-NUS talba intiża li tikseb il-kwalità ta’ parti fil-proċedura fiskali inkwistjoni kif ukoll l-aċċess għall-fajl tagħha, minħabba li din kienet ippresediet il-Bord tad-Diretturi tal-kumpannija B. Permezz ta’ digriet tat‑12 ta’ Settembru 2022, in-NUS ċaħad din it-talba.
13
Adit minn M. B. b’ilment, id-DIAS, permezz ta’ digriet tas‑27 ta’ Ottubru 2022 (iktar ’il quddiem id-“Digriet tad-DIAS”), annulla d-digriet tan-NUS tat‑12 ta’ Settembru 2022 fl-intier tiegħu u għalaq il-proċedura. F’dan id-digriet, id-DIAS indika li l-kwalità ta’ parti fi proċedura fiskali tiddependi mill-evalwazzjoni tal-awtoritajiet kompetenti. Issa, fil-fehma tad-DIAS, M. B. ma taqa’ taħt ebda waħda mill-kategoriji ta’ entitajiet elenkati fl-Artikolu 133 tal-Kodiċi tat-Taxxa. F’dawn iċ-ċirkustanzi, id-DIAS qies li ma kienet teżisti ebda bażi legali li fuqha n-NUS seta’ jibbaża d-digriet tiegħu. Fil-fatt, dan il-kodiċi ma jipprevedix li l-kwistjoni tal-għoti jew le lil persuna partikolari tal-kwalità ta’ parti fi proċedura pendenti tiġi deċiża permezz ta’ digriet jew ta’ kwalunkwe att ieħor.
14
Fis‑6 ta’ Diċembru 2022, M. B. ippreżentat rikors quddiem il-Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (il-Qorti Amministrattiva Provinċjali ta’ Wrocław, il-Polonja), li hija l-qorti tar-rinviju, sabiex tikseb l-annullament tad-digriet tad-DIAS.
15
Insostenn tar-rikors tagħha, M. B. issostni, qabelxejn, li d-DIAS interpreta b’mod żbaljat id-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali, billi qies li hija ma kellhiex interess ġuridiku, fis-sens tal-Artikolu 133 tal-Kodiċi tat-Taxxa, li titlob l-għoti tal-kwalità ta’ parti fil-proċedura fiskali mibdija fil-konfront tal-kumpannija B. Sussegwentement, M. B. tindika li, peress li kienet l-unika membru tal-Bord tad-Diretturi ta’ din il-kumpannija matul il-perijodu li huwa s-suġġett tal-proċedura fiskali inkwistjoni, hija għandha l-aħjar għarfien tal-attività tal-imsemmija kumpannija, li huwa kruċjali għall-finijiet ta’ din il-proċedura. Is-smigħ ad hoc tagħha min-NUS bħala xhud la huwa suffiċjenti u lanqas eżawrjenti. Fl-aħħar nett, M. B. tenfasizza li t-talba tagħha għall-għoti tal-kwalità ta’ parti fl-imsemmija proċedura hija ġġustifikata minħabba li kwalunkwe djun mhux imħallas tal-kumpannija B. jaffettwaha bħala persuna fiżika.
16
Fit-talba għal deċiżjoni preliminari, il-qorti tar-rinviju tesponi, fl-ewwel lok, li, skont il-prassi stabbilita tal-awtorità tat-taxxa Pollakka, ikkonfermata mill-ġurisprudenza tal-qrati nazzjonali dwar l-Artikoli 116 u 133 tal-Kodiċi tat-Taxxa, l-istabbiliment tar-responsabbiltà in solidum ta’ terzi, bħal membru jew ex membru tal-Bord tad-Diretturi ta’ kumpannija, jirriżulta minn żewġ proċeduri distinti:
–
proċedura intiża li jiġi ddefinit l-ammont tad-dejn fiskali (iktar ’il quddiem il-“proċedura ta’ tassazzjoni”), li għaliha hija biss parti l-persuna suġġetta għat-taxxa inkwistjoni f’dik il-proċedura;
–
azzjoni għal responsabbiltà in solidum ta’ terzi (iktar ’il quddiem il-“proċedura għal responsabbiltà in solidum”), meta l-persuna taxxabbli li d-dejn fiskali tagħha jkun ġie stabbilit fi tmiem il-proċedura ta’ tassazzjoni ma tosservax l-obbligi fiskali tagħha.
17
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tindika li, skont il-prassi nazzjonali, terz bħal ex membru tal-Bord tad-Diretturi tal-kumpannija li jkollha dejn fiskali ma għandux interess ġuridiku, fis-sens tal-Artikolu 133 tal-Kodiċi tat-Taxxa, li jkun parti fil-proċedura ta’ tassazzjoni li tikkonċerna lil din il-kumpannija. Dan it-terz jista’ jkun biss parti fil-proċedura għal responsabbiltà in solidum.
18
Din il-qorti tippreċiża, madankollu, li d-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi tat-Taxxa u l-prassi nazzjonali ma jipprevedux il-possibbiltà għall-imsemmi terz li jikkontesta l-ammont tad-dejn fiskali stabbilit fi tmiem il-proċedura ta’ tassazzjoni, fil-kuntest tal-proċedura ta’ responsabbiltà in solidum. Fil-fatt, din tal-aħħar hija intiża prinċipalment sabiex tiddetermina jekk il-kundizzjonijiet għar-responsabbiltà tat-terz humiex issodisfatti.
19
Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju tesprimi d-dubji tagħha dwar il-kompatibbiltà tal-prassi nazzjonali inkwistjoni mad-dritt tal-Unjoni.
20
Din il-qorti tindika li, fil-każ ineżami, it-tilwima tirrigwarda essenzjalment il-garanziji proċedurali li għandhom jingħataw lil terz, fil-kuntest ta’ proċedura intiża li tiddefinixxi l-ammont tad-dejn fiskali ta’ kumpannija, minħabba l-obbligu, impost potenzjalment fuqu, li jkopri, bl-assi personali tiegħu, id-dejn tal-VAT impost fuq din il-kumpannija.
21
Il-qorti tar-rinviju tesponi li huwa minnu li mekkaniżmu ta’ responsabbiltà in solidum ta’ terz għall-obbligi fiskali ta’ kumpannija jikkontribwixxi sabiex jiġi żgurat il-ġbir korrett tal-VAT, fis-sens tal-Artikolu 273 tad-Direttiva dwar il-VAT, moqri fid-dawl tal-Artikolu 325(1) TFUE. Madankollu, billi tibbaża ruħha b’mod partikolari fuq is-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2019, EN.SA. (C‑712/17, EU:C:2019:374, punti 38 u 39), din il-qorti tenfasizza li l-marġni ta’ diskrezzjoni li l-Artikolu 273 tad-Direttiva dwar il-VAT jagħti lill-Istati Membri fir-rigward tal-mezzi sabiex jintlaħqu l-għanijiet imfittxija minn dan l-artikolu għandu jiġi eżerċitat b’osservanza tad-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari tal-prinċipji ġenerali tiegħu, fosthom il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
22
F’dan ir-rigward, l-imsemmija qorti tindika li, b’mod partikolari, mis-sentenza tat‑13 ta’ Ottubru 2022, Direktor na Direktsia Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika (C‑1/21, EU:C:2022:788), jirriżulta li l-Artikolu 273 tad-Direttiva dwar il-VAT u l-prinċipju ta’ proporzjonalità għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li, meta ċerti ċirkustanzi jkunu ssodisfatti, tipprevedi mekkaniżmu ta’ responsabbiltà in solidum għad-djun tal-VAT ta’ persuna ġuridika. Madankollu, konformement ma’ dik is-sentenza, l-awtorità tat-taxxa għandha, fil-kuntest ta’ proċedura dwar ir-responsabbiltà in solidum ta’ terz, teżamina ċ-ċirkustanzi marbuta mal-kontribuzzjoni ta’ dan it-terz għad-dejn fiskali, jew ma’ tnaqqis ieħor tal-baġit tal-Istat fir-rigward tal-VAT. Issa, skont l-istess qorti, prassi nazzjonali li teskludi l-parteċipazzjoni tal-imsemmi terz fil-proċedura intiża li tistabbilixxi l-ammont tad-dejn fiskali ma tissodisfax dan ir-rekwiżit.
23
Fil-fatt, l-assenza ta’ parteċipazzjoni ta’ terz li jista’ jkun is-suġġett ta’ proċedura għal responsabbiltà in solidum fil-proċedura ta’ tassazzjoni jista’ jkollha l-konsegwenza li dan it-terz ma jkunx jista’ jikkontesta l-konstatazzjonijiet possibbilment żbaljati tal-awtorità tat-taxxa, peress li din l-awtorità tkun marbuta bid-deċiżjoni definittiva meħuda fir-rigward tal-kumpannija kkonċernata mill-proċedura ta’ tassazzjoni.
24
Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tindika li l-fatt li l-imsemmi terz jista’ jinstema’ bħala xhud fil-kuntest tal-proċedura ta’ tassazzjoni ma jippermettix li jitqies li huwa għandu garanziji proċedurali speċifiċi għal parti f’din il-proċedura.
25
Għaldaqstant, skont dik il-qorti, il-fatt li terz li jista’ jinżamm responsabbli in solidum ma jistax jipparteċipa fil-proċedura ta’ tassazzjoni, intiża sabiex jiġi ddefinit l-ammont tad-dejn fiskali, iqajjem mistoqsijiet dwar l-osservanza tal-Istat tad-dritt, imsemmi fl-Artikolu 2 TUE, tad-dritt għall-proprjetà, protett mill-Artikolu 17 tal-Karta, tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, tad-drittijiet tad-difiża u tad-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva, iggarantiti b’mod partikolari fl-Artikoli 41 u 47 tal-Karta, kif ukoll tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
26
F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju tirreferi b’mod partikolari għas-sentenza tas‑16 ta’ Ottubru 2019, Glencore Agriculture Hungary (C‑189/18, EU:C:2019:861). Skont dik il-qorti, peress li minn dik is-sentenza jirriżulta li huwa neċessarju li l-individwu li jkun is-suġġett ta’ proċedura fiskali jkun jista’ jieħu konjizzjoni tal-provi miġbura fil-kuntest tal-proċeduri relatati, għandu jitqies li d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar il-VAT, il-prinċipju ta’ rispett tad-drittijiet tad-difiża u l-Artikolu 47 tal-Karta ma jipprekludux li terz li jista’ jinżamm responsabbli in solidum għad-djun ta’ kumpannija jkollu l-kwalità ta’ parti fil-proċedura ta’ tassazzjoni mibdija kontra din il-kumpannija, u dan jinvolvi d-dritt tiegħu li jsir jaf bil-provi li abbażi tagħhom l-awtorità tat-taxxa tiffissa l-ammont tad-dejn fiskali li dan it-terz ser ikun finalment jista’ jsostni.
27
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi, li l-Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (il-Qorti Aministrattiva Provinċjali ta’ Wrocław) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikoli 205 u 273 tad-Direttiva [dwar il-VAT], moqrija flimkien mal-Artiklu 2 TUE […] (l-Istat tad-dritt, ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem) kif ukoll mal-Artikolu 17 (id-dritt għall-proprjetà), l-Artikolu 41 (id-dritt għal amministrazzjoni tajba) u l-Artikolu 47 (id-dritt għal rimedju effettiv u għal proċess imparzjali) tal-[Karta] kif ukoll flimkien mal-prinċipji li ġejjin iggarantiti mid-dritt tal-Unjoni: il-prinċipju ta’ proporzjonalità, id-dritt għal smigħ xieraq u d-drittijiet tad-difiża, għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali u prassi nazzjonali bbażata fuqha li jirrifjutaw lil persuna fiżika (membru ta’ Bord ta’ Tmexxija ta’ persuna ġuridika) li tista’ titqies responsabbli in solidum, fuq il-patrimonju privat kollu tagħha, għad-dejn fiskali ta’ din il-persuna ġuridika fir-rigward tal-VAT, id-dritt li tipparteċipa attivament fil-proċedura intiża li tistabbilixxi dan id-dejn fiskali permezz ta’ deċiżjoni definittiva tal-awtorità tat-taxxa, filwaqt li din il-persuna fiżika ssib ruħha mċaħħda, fil-proċedura separata intiża sabiex tistabbilixxi r-responsabbiltà in solidum tagħha għad-dejn fiskali tal-persuna ġuridika fir-rigward tal-VAT, minn motiv adegwat sabiex jiġu kkontestati b’mod effettiv il-konstatazzjonijiet u l-evalwazzjonijiet preċedentement imwettqa fir-rigward tal-eżistenza jew tal-ammont tad-dejn fiskali tal-persuna ġuridika, li jinsabu fid-deċiżjoni definittiva tal-awtorità tat-taxxa preċedentement adottata mingħajr il-parteċipazzjoni ta’ din il-persuna fiżika, b’konsegwenza li din id-deċiżjoni tikkostitwixxi preċedent f’din il-proċedura separata skont dispożizzjoni nazzjonali kkonfermata minn prassi nazzjonali?”
Fuq l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari
28
Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, id-DIAS isostni li, fid-dritt Pollakk, kull deċiżjoni dwar ir-responsabbiltà ta’ terz hija eskluża jekk ikun għadda perijodu ta’ iktar minn ħames snin mill-aħħar tas-sena kalendarja li matulha jkunu nħolqu l-arretrati tat-taxxa. Fil-kawża prinċipali, dan il-perijodu allegatament skada fl-aħħar tas-sena 2021, b’tali mod li d-dritt li tinbeda proċedura għal responsabbiltà in solidum huwa preskritt. Għaldaqstant, ir-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għal din it-talba għal deċiżjoni preliminari ma għandha ebda effett fuq ir-responsabbiltà ta’ M. B., bħala ex membru tal-Bord tad-Diretturi tal-kumpannija B., fir-rigward tal-arretrati tat-taxxa ta’ din tal-aħħar.
29
F’dan ir-rigward, huwa minnu li, kemm mill-kliem kif ukoll mill-istruttura tal-Artikolu 267 TFUE jirriżulta li l-proċedura għal deċiżjoni preliminari tippreżumi, b’mod partikolari, li tilwima tkun effettivament pendenti quddiem il-qrati nazzjonali peress li d-deċiżjoni preliminari mitluba għandha tkun “meħtieġa” sabiex tippermetti lill-qorti tar-rinviju “[tagħti] s-sentenza” fi-kawża li hija jkollha quddiemha. Fil-fatt, ir-raġuni għar-rinviju għal deċiżjoni preliminari ma hijiex il-formulazzjoni ta’ opinjonijiet konsultattivi dwar kwistjonijiet ġenerali jew ipotetiċi, iżda l-bżonn inerenti għas-soluzzjoni effettiva ta’ kontroversja (sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Ministerio Fiscal (Awtorità li tista’ tirċievi applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali), C‑36/20 PPU, EU:C:2020:495, punt 48, u l-ġurisprudenza ċċitata).
30
Madankollu, hija biss il-qorti nazzjonali, adita bit-tilwima u li għandha tassumi r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tingħata, li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża prinċipali, ir-rilevanza tad-domanda li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, sakemm id-domanda magħmula tkun tikkonċerna l-interpretazzjoni jew il-validità ta’ dispożizzjoni legali tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, obbligata tagħti deċiżjoni. Minn dan isegwi li domanda preliminari li tirrigwarda d-dritt tal-Unjoni tibbenefika minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Ir-rifjut tal-Qorti tal-Ġustizzja li tagħti deċiżjoni dwar tali domanda hija possibbli biss jekk ikun jidher b’mod ċar li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma għandha l-ebda relazzjoni mar-realtà jew mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex il-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (sentenza tat‑22 ta’ Novembru 2022, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Tneħħija – Kannabis terapewtika)C‑69/21, EU:C:2022:913, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
31
Fil-każ ineżami, huwa stabbilit li l-qorti tar-rinviju hija adita bir-rikors ta’ M. B. intiż għall-annullament tad-digriet tad-DIAS, li permezz tiegħu dan ċaħad it-talba ta’ M. B. intiża li hija tikseb il-kwalità ta’ parti fil-proċedura ta’ tassazzjoni li tirrigwarda lill-kumpannija B., li, skont dik il-qorti, għadha pendenti. Bl-istess mod, l-imsemmija qorti tqis li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għal din it-talba għal deċiżjoni preliminari hija meħtieġa sabiex hija tkun tista’ ssolvi preċiżament it-tilwima li għandu bħala suġġett dan ir-rikors.
32
Għaldaqstant, it-talba preżenti għal deċiżjoni preliminari hija ammissibbli.
Fuq id-domanda preliminari
Osservazzjonijiet preliminari
33
Skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tippermettilha taqta’ l-kawża li jkollha quddiemha. Minn din il-perspettiva, jekk ikun il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-obbligu li tifformula mill-ġdid id-domanda li tkun saritilha. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tieħu inkunsiderazzjoni regoli tad-dritt tal-Unjoni li l-qorti nazzjonali ma tkunx għamlet riferiment għalihom fid-domanda tagħha (sentenza tas‑16 ta’ Mejju 2019, Plessers, C‑509/17, EU:C:2019:424, punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata).
34
Hekk kif jirriżulta mill-punt 27 tas-sentenza preżenti, id-domanda preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 205 u 273 tad-Direttiva dwar il-VAT, moqrija flimkien mal-Artikolu 2 TUE, l-Artikoli 17, 41 u 47 tal-Karta, il-prinċipju ta’ proporzjonalità, id-dritt għal smigħ xieraq u d-drittijiet tad-difiża.
35
Fl-ewwel lok, għal dak li jikkonċerna d-Direttiva dwar il-VAT, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 205 tagħha, fis-sitwazzjonijiet imsemmija fl-Artikoli 193 sa 200 u 202 sa 204 ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri jistgħu jipprevedu li persuna li ma tkunx il-persuna responsabbli għall-ħlas tat-taxxa għandha tkun responsabbli in solidum għall-ħlas tal-VAT.
36
L-Artikoli 193 sa 200 u 202 sa 204 tad-Direttiva dwar il-VAT jiddeterminaw il-persuni responsabbli għall-ħlas tal-VAT, konformement mas-suġġett tat-Taqsima 1, intitolata “Persuni responsabbli għall-ħlas tal-VAT lill-awtoritajiet tat-taxxa”, tal-Kapitolu 1 tat-Titolu XI ta’ din id-direttiva, li minnu jagħmlu parti dawn id-dispożizzjonijiet. Għalkemm l-Artikolu 193 tal-imsemmija direttiva jipprevedi, bħala regola bażika, li l-VAT hija dovuta mill-persuna taxxabbli li twettaq kunsinna ta’ oġġetti jew provvista ta’ servizzi taxxabbli, il-formulazzjoni ta’ dan l-artikolu tippreċiża li persuni oħra jistgħu jew għandhom ikunu responsabbli għall-ħlas ta’ din it-taxxa fis-sitwazzjonijiet imsemmija fl-Artikoli 194 sa 199b u 202 tal-istess direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Ottubru 2022, Direktor na Direktsia Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika, C‑1/21, EU:C:2022:788, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
37
Għaldaqstant, mill-kuntest magħmul mill-Artikoli 193 sa 205 tad-Direttiva dwar il-VAT jirriżulta li l-Artikolu 205 ta’ din id-direttiva jagħmel parti minn grupp ta’ dispożizzjonijiet intiżi li jidentifikaw lill-persuna responsabbli għall-ħlas tal-VAT f’diversi sitwazzjonijiet (sentenza tat‑13 ta’ Ottubru 2022, Direktor na Direktsia Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika, C‑1/21, EU:C:2022:788, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
38
Għaldaqstant, l-Artikolu 205 tad-Direttiva dwar il-VAT jippermetti lill-Istati Membri jadottaw, bħala prinċipju u bil-għan li l-VAT tinġabar b’mod effettiv, miżuri li permezz tagħhom persuna differenti minn dik li normalment hija responsabbli għall-ħlas ta’ din it-taxxa skont l-Artikoli 193 sa 200 u 202 sa 204 ta’ din id-direttiva tkun obbligata in solidum tħallas l-imsemmija taxxa (sentenza tat‑13 ta’ Ottubru 2022, Direktor na Direktsia Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika, C‑1/21, EU:C:2022:788, punt 50 u l-ġurisprudenza ċċitata).
39
Fil-każ ineżami, mit-talba għal deċiżjoni preliminari ma jirriżultax li l-mekkaniżmu ta’ responsabbiltà in solidum previst fil-Polonja fl-Artikolu 116 tal-Kodiċi tat-Taxxa għandu l-għan li jindika persuna responsabbli għall-ħlas tat-taxxa fuq tranżazzjoni taxxabbli waħda jew iktar speċifiċi, fis-sens tal-Artikoli 193 u 205 tad-Direttiva dwar il-VAT, moqrija flimkien. Fil-fatt, b’applikazzjoni ta’ dan il-mekkaniżmu, il-membri jew l-ex membri tal-Bord tad-Diretturi ta’ kumpannija jistgħu, taħt ċerti kundizzjonijiet, jitqiesu li huma responsabbli in solidum għad-djun kollha tal-VAT ta’ din il-kumpannija jew għal parti minnhom, mingħajr ma dan id-dejn ikun marbut ma’ tranżazzjoni taxxabbli waħda jew ma’ iktar speċifiċi.
40
Konsegwentement, ma jidhirx li l-Artikolu 205 tad-Direttiva tal-VAT huwa applikabbli fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenza tat‑13 ta’ Ottubru 2022, Direktor na Direktsia Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika, C‑1/21, EU:C:2022:788, punti 51, 52 u 54).
41
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-prinċipji u tad-drittijiet fundamentali msemmija mill-qorti tar-rinviju, għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 41 tal-Karta, dwar id-dritt għal amministrazzjoni tajba, ma huwiex applikabbli fil-kuntest tat-tilwima fil-kawża prinċipali, peress li ma huwiex indirizzat lill-Istati Membri, iżda biss lill-istituzzjonijiet, lill-korpi u lill-organi tal-Unjoni (sentenza tas‑17 ta’ Lulju 2014, YS et, C‑141/12 u C‑372/12, EU:C:2014:2081, punt 67). Huwa minnu li, hekk kif tenfasizza l-qorti tar-rinviju d-dritt għal amministrazzjoni tajba, stabbilit f’din id-dispożizzjoni, jirrifletti prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni (sentenza tas‑17 ta’ Lulju 2014, YS et., C‑141/12 u C‑372/12, EU:C:2014:2081, punt 68). Madankollu, ma jidhirx li huwa neċessarju, fil-każ ineżami, li jiġi invokat id-dritt għal amministrazzjoni tajba, bħala prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, minn perspettiva differenti minn dik tad-dritt għal smigħ u tad-dritt ta’ aċċess għall-fajl, li, skont il-ġurisprudenza, jagħmlu parti mid-drittijiet tad-difiża (sentenza tal‑10 ta’ Settembru 2013, G. u R., C‑383/13 PPU, EU:C:2013:533, punt 32; ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Ottubru 2019, Glencore Agriculture Hungary, C‑189/18, EU:C:2019:861, punti 41 u 51), imsemmija wkoll fid-domanda magħmula.
42
Bl-istess mod, fid-dawl tan-natura amministrattiva tal-proċedura ta’ tassazzjoni, kif ukoll, barra minn hekk, tal-proċedura għar-responsabbiltà in solidum, l-Artikolu 47 tal-Karta, dwar id-dritt għal rimedju effettiv u għal aċċess għal qorti imparzjali, ma huwiex rilevanti, u lanqas ma huwa rilevanti d-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑1 ta’ Diċembru 2022, Aquila Part Prod Com, C‑512/21, EU:C:2022:950, punt 59).
43
Barra minn hekk, peress li, fl-istadju tal-proċedura ta’ tassazzjoni mibdija fir-rigward tal-kumpannija li jista’ jkollha dejn tal-VAT, l-assi personali tal-membri tal-Bord tad-Diretturi tagħha ma jistgħux jiġu affettwati, ma huwiex neċessarju li jittieħed inkunsiderazzjoni l-Artikolu 17 tal-Karta, dwar id-dritt għall-proprjetà.
44
Barra minn hekk, għalkemm il-qorti tar-rinviju tirreferi wkoll għall-Artikolu 2 TUE, li jistabbilixxi l-valuri li fuqhom hija bbażata l-Unjoni, xejn fit-talba għal deċiżjoni preliminari ma jippermetti li jitqies li din il-qorti qiegħda titlob l-interpretazzjoni ta’ dan l-artikolu b’mod awtonomu fir-rigward tad-drittijiet fundamentali u tal-prinċipji li hija ssemmi fid-domanda tagħha.
45
Konsegwentement, hemm lok li din id-domanda preliminari tiġi fformulata mill-ġdid fis-sens li, permezz tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 273 tad-Direttiva dwar il-VAT, moqri flimkien mal-Artikolu 325(1) TFUE, id-drittijiet tad-difiża u l-prinċipju ta’ proporzjonalità, għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni u prassi nazzjonali li skonthom terz li jista’ jinżamm responsabbli in solidum għad-dejn fiskali ta’ persuna ġuridika, ma jistax ikun parti fil-proċedura ta’ tassazzjoni mibdija kontra din il-persuna sabiex jiġi stabbilit id-dejn fiskali tagħha, u ma jingħatax mezz adegwat sabiex jikkontesta l-konstatazzjonijiet u l-evalwazzjonijiet rigward l-eżistenza jew l-ammont tal-imsemmi dejn fiskali fil-kuntest tal-proċedura ta’ responsabbiltà in solidum.
Fuq il-mertu
46
Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 273 tad-Direttiva dwar il-VAT, l-Istati Membri jistgħu jipprevedu obbligi oħra barra dawk previsti minn din id-direttiva jekk huma jqisu li dawn l-obbligi huma neċessarji biex jiġi żgurat il-ġbir korrett tal-VAT u biex tiġi evitata l-frodi (sentenzi tad‑19 ta’ Ottubru 2017, Paper Consult, C‑101/16, EU:C:2017:775, punt 49, u tal‑11 ta’ Jannar 2024, Global Ink Trade, C‑537/22, EU:C:2024:6, punt 41).
47
Barra minn hekk, l-Artikolu 325(1) TFUE jobbliga lill-Istati Membri jiġġieldu kontra l-frodi u kull attività illegali oħra li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni permezz ta’ miżuri dissważivi u effettivi.
48
Mid-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq jirriżulta, b’mod partikolari, li l-Istati Membri għandhom l-obbligu li jadottaw il-miżuri leġiżlattivi u amministrattivi kollha xierqa sabiex jiggarantixxu l-ġbir tal-VAT kollha dovuta fit-territorji rispettivi tagħhom u sabiex jiġġieldu kontra l-frodi (sentenza tat‑13 ta’ Ottubru 2022, Direktor na Direktsia Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika, C‑1/21, EU:C:2022:788, punt 60 u l-ġurisprudenza ċċitata).
49
Mekkaniżmu ta’ responsabbiltà in solidum bħal dak stabbilit mill-Artikolu 116 tal-Kodiċi tat-Taxxa jikkontribwixxi għall-irkupru tal-ammonti tal-VAT li ma jkunux tħallsu minn persuna ġuridika taxxabbli fit-termini mandatorji stabbiliti mid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar il-VAT. Għaldaqstant, tali mekkaniżmu jikkontribwixxi sabiex jiġi żgurat il-ġbir korrett tal-VAT, fis-sens tal-Artikolu 273 ta’ din id-Direttiva, konformement mal-obbligu stabbilit fl-Artikolu 325(1) TFUE (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenza tat‑13 ta’ Ottubru 2022, Direktor na Direktsia Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika, C‑1/21, EU:C:2022:788, punt 61).
50
Mill-ġurisprudenza jirriżulta li, lil hinn mil-limiti li huma jistabbilixxu, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 273 tad-Direttiva dwar il-VAT la jispeċifikaw il-kundizzjonijiet u lanqas l-obbligi li l-Istati Membri jistgħu jipprevedu. Għalhekk, dawn jagħtu lil dawn tal-aħħar marġni ta’ diskrezzjoni fir-rigward tal-mezzi intiżi sabiex jintlaħqu l-għanijiet relatati mal-irkupru tal-VAT kollha u mall-ġlieda kontra l-frodi. Madankollu, l-Istati Membri huma obbligati jeżerċitaw is-setgħa tagħhom fl-osservanza tad-dritt tal-Unjoni u tal-prinċipji ġenerali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Ottubru 2022, Direktor na Direktsia Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika, C‑1/21, EU:C:2022:788, punti 69 u 72).
51
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni. Dan il-prinċipju japplika meta l-awtorità tipproponi li tadotta, fir-rigward ta’ persuna, att li jikkawża preġudizzju lil din tal-aħħar. Skont l-imsemmi prinċipju, id-destinatarji ta’ deċiżjonijiet li jaffettwaw b’mod sinjifikattiv l-interessi tagħhom għandhom jingħataw l-opportunità li jressqu l-fehmiet tagħhom b’mod effettiv fir-rigward tal-elementi li l-awtorità tkun ser tibbaża ruħha fuqha. L-awtoritajiet tal-Istati Membri huma suġġetti għal dan l-obbligu meta jieħdu miżuri li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, anki jekk il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni applikabbli ma tipprovdix espressament tali formalità (sentenza tas‑16 ta’ Ottubru 2019, Glencore Agriculture Hungary, C‑189/18, EU:C:2019:861, punt 39 u l-ġurisprudenza ċċitata).
52
Hekk kif jirriżulta mill-punt 41 tas-sentenza preżenti, id-drittijiet tad-difiża jinkludu d-dritt għal smigħ u d-dritt ta’ aċċess għall-fajl.
53
Madankollu, il-prinċipju ta’ rispett tad-drittijiet tad-difiża ma jikkostitwixxix prerogattiva assoluta, iżda jista’ jkollu restrizzjonijiet, bil-kundizzjoni li dawn jissodisfaw effettivament għanijiet ta’ interess ġenerali mfittxija mill-miżura inkwistjoni u ma jikkostitwixxux, fir-rigward tal-għan imfittex, intervent sproporzjonat u intollerabbli li jista’ jippreġudika s-sustanza stess tad-drittijiet iggarantiti (sentenza tas‑16 ta’ Ottubru 2019, Glencore Agriculture Hungary, C‑189/18, EU:C:2019:861, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata).
54
Fost dawn l-għanijiet tinsab, b’mod partikolari, fil-kuntest tal-proċeduri ta’ verifika fiskali, il-protezzjoni tar-rekwiżiti ta’ kunfidenzjalità jew ta’ sigriet professjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Ottubru 2019, Glencore Agriculture Hungary, C‑189/18, EU:C:2019:861, punt 55).
55
Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza jirriżulta li, waqt l-istħarriġ tar-rispett tad-drittijiet tad-difiża fil-kuntest ta’ proċeduri amministrattivi konnessi, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni wkoll iċ-ċertezza legali, li hija wkoll prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni. Peress li n-natura definittiva ta’ deċiżjoni amministrattiva tikkontribwixxi għaċ-ċertezza legali, bħala prinċipju, id-dritt tal-Unjoni ma jeżiġix li korp ikun obbligat jirrevedi deċiżjoni amministrattiva li tkun saret definittiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Ottubru 2019, Glencore Agriculture Hungary (C‑189/18, EU:C:2019:861, punti 45 u 46).
56
B’dan premess, in-natura definittiva ta’ deċiżjoni amministrattiva ma tistax tiġġustifika ksur tas-sustanza stess tad-drittijiet tad-difiża. Għaldaqstant, ma jistax jiġi aċċettat li, minħabba n-natura definittiva tad-deċiżjonijiet meħuda fi tmiem proċeduri amministrattivi relatati, l-awtorità tat-taxxa tkun eżentata milli tinforma lill-persuna taxxabbli bil-provi, inklużi dawk li joriġinaw minn dawn il-proċeduri, li abbażi tagħhom hija jkollha l-intenzjoni tieħu deċiżjoni fir-rigward tagħha, u li din il-persuna taxxabbli tkun għalhekk imċaħħda mid-dritt li tikkontesta b’mod utli, matul il-proċedura li tagħha tkun is-suġġett, dawn il-konstatazzjonijiet ta’ fatt u dawn il-klassifikazzjonijiet ġuridiċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Ottubru 2019, Glencore Agriculture Hungary (C‑189/18, EU:C:2019:861, punti 47 u 49).
57
Fil-każ ineżami, fi tmiem il-proċedura ta’ tassazzjoni, l-awtorità tat-taxxa Pollakka ser tiddetermina l-eżistenza u l-ammont tad-dejn tal-VAT tal-kumpannija B., u, fil-każ li din il-kumpannija ma tirrimborsax id-dejn tagħha u li l-eżekuzzjoni forzata tiegħu ma tirnexxix, M. B. tista’ tkun is-suġġett ta’ proċedura ta’ responsabbiltà in solidum.
58
Issa, deċiżjoni li, fi tmiem din l-aħħar proċedura, tikkonstata r-responsabbiltà in solidum ta’ M. B. għad-dejn fiskali tal-kumpannija B., kif stabbilita minn qabel fil-kuntest tal-proċedura ta’ tassazzjoni, tippreġudika lil M. B.
59
Konsegwentement, fl-ipoteżi msemmija fil-punt preċedenti, il-prinċipji mfakkra fil-punt 56 tas-sentenza preżenti jeżiġu li l-awtorità tat-taxxa Pollakka tirrispetta d-drittijiet tad-difiża tal-persuna kkonċernata mill-proċedura għal responsabbiltà in solidum mibdija wara proċedura ta’ tassazzjoni li tkun wasslet għall-konstatazzjoni ta’ dejn fiskali, li ma jkunx seta’, kompletament jew parzjalment, jiġi rkuprat mingħand il-persuna taxxabbli għall-VAT.
60
Issa, hekk kif jirriżulta mill-punti 18 u 23 tas-sentenza preżenti, fil-każ ineżami, skont il-konstatazzjonijiet tal-qorti tar-rinviju, il-proċedura għal responsabbiltà in solidum ma tidhirx li tippermetti li jiġi kkontestat l-ammont tad-dejn, peress li l-għan tagħha jidher li huwa limitat sabiex jiġi stabbilit jekk humiex issodisfatti l-kundizzjonijiet li jirriżultaw mill-Artikolu 116 tal-Kodiċi tat-Taxxa sabiex id-dejn fiskali kkonstatat preċedentement fi tmiem il-proċedura ta’ tassazzjoni jkun jista’ jintalab mingħand terz. Barra minn hekk, proċedura għal responsabbiltà in solidum li tiżvolġi f’tali kundizzjonijiet tista’ tippreġudika s-sustanza stess tad-drittijiet tad-difiża ta’ dan it-terz.
61
B’dan premess, għandu jitfakkar li, fl-istadju tal-proċedura ta’ tassazzjoni mibdija kontra kumpannija, teżisti biss possibbiltà li proċedura għal responsabbiltà in solidum tinfetaħ sussegwentement kontra terz u li, fi tmiem din l-aħħar proċedura, tiġi adottata deċiżjoni li tikkawża preġudizzju lil dan it-terz jew li taffettwa b’mod sinjifikattiv l-interessi tiegħu.
62
B’kuntrast ma’ dan, l-għoti lill-imsemmi terz tad-dritt li jipparteċipa fil-proċedura ta’ tassazzjoni jista’, bħala prinċipju, jikkomprometti l-kunfidenzjalità ta’ ċerta informazzjoni jew jestendi t-tul ta’ dik il-proċedura, u b’hekk jippreġudika l-interess pubbliku li jikkonsisti f’li jiġi żgurat il-ġbir effikaċi tal-VAT.
63
F’dan il-kuntest, għandu jitfakkar li, skont il-prinċipju ta’ proporzjonalità, l-Istati Membri għandhom jirrikorru għal mezzi li, filwaqt li jippermettu li jintlaħaq b’mod effettiv l-għan imfittex mid-dritt intern, joħolqu l-inqas preġudizzju possibbli lill-għanijiet u lill-prinċipji stabbiliti mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni kkonċernata. Għaldaqstant, għalkemm huwa leġittimu li l-miżuri adottati mill-Istati Membri jfittxu li jħarsu d-drittijiet tat-Teżor Pubbliku b’mod kemm jista’ jkun effettiv, huma madankollu ma għandhomx imorru lil hinn minn dak li huwa neċessarju għal dan il-għan (sentenza tat‑13 ta’ Ottubru 2022, Direktor na Direktsia Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika, C‑1/21, EU:C:2022:788, punt 73 u l-ġurisprudenza ċċitata).
64
Issa, il-fatt li terz li jista’ jinżamm responsabbli in solidum għad-dejn fiskali ta’ persuna ġuridika jiġi rrifjutat id-dritt li jipparteċipa fil-proċedura ta’ tassazzjoni mmexxija kontriha ma jmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jiġu mħarrsa bl-iktar mod effikaċi possibbli d-drittijiet tat-Teżor Pubbliku. B’kuntrast ma’ dan, dan il-limitu jinqabeż jekk tiġi ppreġudikata s-sustanza stess tad-drittijiet tad-difiża ta’ dan it-terz fil-kuntest tal-proċedura għal responsabbiltà in solidum possibbilment mibdija fir-rigward tal-imsemmi terz.
65
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għad-domanda preliminari għandha tkun li l-Artikolu 273 tad-Direttiva dwar il-VAT, moqri flimkien mal-Artikolu 325(1) TFUE, id-drittijiet tad-difiża u l-prinċipju ta’ proporzjonalità, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni u prassi nazzjonali li jipprovdu li terz li jista’ jinżamm responsabbli in solidum għad-dejn fiskali ta’ persuna ġuridika ma jistax ikun parti fil-proċedura ta’ tassazzjoni mressqa kontra din il-persuna sabiex jiġi stabbilit id-dejn fiskali tagħha, bla ħsara għan-neċessità li dan it-terz, matul il-proċedura ta’ responsabbiltà in solidum possibbilment mibdija fil-konfront tiegħu, ikun jista’ jikkontesta b’mod utli l-konstatazzjonijiet ta’ fatt u l-klassifikazzjonijiet legali mwettqa mill-awtorità tat-taxxa fil-kuntest tal-proċedura ta’ tassazzjoni, u jkollu aċċess għall-fajl tagħha, fl-osservanza tad-drittijiet tal-imsemmija persuna jew ta’ terzi oħra.
Fuq l-ispejjeż
66
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 273 tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat‑28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud, moqri flimkien mal-Artikolu 325(1) TFUE, id-drittijiet tad-difiża u l-prinċipju ta’ proporzjonalità,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
ma jipprekludix leġiżlazzjoni u prassi nazzjonali li jipprovdu li terz li jista’ jinżamm responsabbli in solidum għad-dejn fiskali ta’ persuna ġuridika ma jistax ikun parti fil-proċedura ta’ tassazzjoni mressqa kontra din il-persuna sabiex jiġi stabbilit id-dejn fiskali tagħha, bla ħsara għan-neċessità li dan it-terz, matul il-proċedura ta’ responsabbiltà in solidum possibbilment mibdija fil-konfront tiegħu, ikun jista’ jikkontesta b’mod utli l-konstatazzjonijiet ta’ fatt u l-klassifikazzjonijiet legali mwettqa mill-awtorità tat-taxxa fil-kuntest tal-proċedura ta’ tassazzjoni, u jkollu aċċess għall-fajl tagħha, fl-osservanza tad-drittijiet tal-imsemmija persuna jew ta’ terzi oħra.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Pollakk.
(
i
)	L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.