62021CJ0540
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Dara Dlísheomra)
8 Meitheamh 2023 (
*1
)
(Mainneachtain Bhallstáit ina chuid oibleagáidí a chomhlíonadh – Taisteal láneagraithe agus socruithe taistil nasctha – Treoir (AE) 2015/2302 – Airteagal 12(2) go (4) – Foirceannadh conartha taistil láneagraithe – Imthosca urghnácha dosheachanta – Paindéim COVID‑19 – Aisíocaíocht íocaíochtaí a rinne an taistealaí ar an turas láneagraithe – Aisíocaíocht i bhfoirm suim airgid nó i bhfoirm turas láneagraithe athsholáthair – Oibleagáid aisíocaíocht a dhéanamh leis an taistealaí sin tráth nach déanaí ná 14 lá tar éis fhoirceannadh an chonartha ábhartha – Maolú sealadach ar an oibleagáid sin)
I gCás C-540/21,
CAINGEAN faoi Airteagal 258 CFAE as mainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh, a tugadh an 27 Lúnasa 2021,
An Coimisiún Eorpach, dá ndéanann R. Lindenthal, I. Rubene agus A. Tokár, i gcáil Gníomhairí, ionadaíocht,
iarratasóir,
arna dtacú ag:
Ríocht na Danmhairge, dá ndearna V. Pasternak Jørgensen agus M. Søndahl Wolff, i gcáil Gníomhairí, ionadaíocht ar dtús agus dá ndéanann M. Søndahl Wolff, i gcáil Gníomhaire, ionadaíocht ina dhiaidh sin,
idiragraí,
v
Poblacht na Slóvaice, dá ndéanann B. Ricziová, i gcáil Gníomhaire, ionadaíocht,
cosantóir,
tugann AN CHÚIRT (an Dara Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: A. Prechal (Rapóirtéir), Uachtarán an Dlísheomra, M.L. Arastey Sahún, F. Biltgen, N. Wahl agus J. Passer, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: T. Ćapeta,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Lena chaingean, iarrann an Coimisiún Eorpach ar an gCúirt a dhearbhú, trí Airteagal 33a a chur isteach in zákon č. 170/2018 Z. z. o zájazdoch, spojených službách cestovného ruchu, niektorých podmienkach podnikania v cestovnom ruchu a o zmene a doplnení niektorých zákonov (Dlí Uimh. 170/2018 maidir le taisteal láneagraithe, seirbhísí turasóireachta nasctha agus coinníollacha áirithe is infheidhme maidir le gníomhaíocht turasóirí, lena leasaítear agus lena bhforlíontar dlíthe áirithe an 15 Bealtaine 2018, (‘Dlí Uimh. 170/2018’)) – trí zákon č. 136/2020 Z. z. (Dlí Uimh. 136/2020) an 20 Bealtaine 2020 (‘Dlí Uimh. 136/2020’) a ghlacadh – gur mhainnigh Poblacht na Slóvaice a hoibleagáid a chomhlíonadh faoi Airteagal 12(2), (3)(b) agus (4) de Threoir (AE) 2015/2302 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2015 maidir le taisteal láneagraithe agus socruithe taistil gaolmhara, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 agus Treoir 2011/83/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n‑aisghairtear Treoir 90/314/CEE ón gComhairle (IO 2015 L 326, lch. 1), arna léamh i gcomhar le hAirteagal 4 de Threoir 2015/2302.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Treoir 2015/2302
2
Aithrisí 4, 5, 31, 40 agus 46 de Threoir 2015/2302 mar a leanas:
‘(4)
Le Treoir 90/314/CEE ón gComhairle an 13 Meitheamh 1990 maidir le taisteal láneagraithe, saoire láneagraithe agus turais láneagraithe (IO 1990 L 158, lch. 59)], tugtar lánrogha leathan do na Ballstáit maidir le trasuí. Dá bhrí sin, is ann d’éagsúlachtaí móra idir dlíthe na mBallstát i gcónaí. Bíonn ina dtoradh ar an ilroinnt dhlíthiúil costais níos mó le haghaidh gnólachtaí agus bacainní orthu sin ar mian leo oibriú ar bhonn trasteorann, rud a chuireann teorainn le rogha na dtomhaltóirí.
(5)
[...] Comhchuibhiú na gceart agus na n‑oibleagáidí a eascraíonn as conarthaí a bhaineann le taisteal láneagraithe agus le socruithe taistil nasctha, tá gá leis chun margadh inmheánach tomhaltóirí iarbhír a chruthú sa réimse sin, lena n‑aimsítear an chothromaíocht cheart idir ardleibhéal cosanta tomhaltóirí agus iomaíochas gnólachtaí.
[...]
(31)
Ba cheart do thaistealaithe a bheith in ann an conradh taistil láneagraithe a fhoirceannadh tráth ar bith roimh thús an taistil ach táille foirceanta iomchuí inchosanta a íoc, lena gcuirtear san áireamh coigilteas costas agus ioncam a bhfuil coinne leo ó úsáid eile na seirbhísí taistil. Ba cheart an ceart a bheith acu freisin an conradh taistil láneagraithe a fhoirceannadh gan aon táille foirceanta a íoc i gcás ina ndéanfaidh imthosca urghnácha dosheachanta difear mór d’fheidhmiú an turais láneagraithe. D’fhéadfaí a chumhdach leis sin, mar shampla, cogadh, fadhbanna tromchúiseacha slándála eile amhail an sceimhlitheoireacht, rioscaí móra do shláinte an duine amhail ráig galair thromchúisigh ag ceann scríbe an taistil, nó tubaistí nádúrtha amhail tuilte, creathanna talún nó dálaí aimsire a fhágann nach féidir taisteal go sábháilte chuig an gceann scríbe mar a chomhaontaítear sa chonradh taistil láneagraithe.
[...]
(40)
Chun go mbeadh an chosaint dócmhainneachta éifeachtach, ba cheart a chumhdach léi na méideanna intuartha íocaíochtaí dá ndéanann dócmhainneacht an eagraí difear agus, i gcás inarb infheidhme, an costas intuartha ar aisdúichiú [...] Ciallóidh sé sin go ginearálta nach mór don urrús céatadán sách ard de láimhdeachas an eagraí i leith turais láneagraithe a chumhdach [...] Mar sin féin, níor cheart gur ghá do chosaint dócmhainneachta éifeachtach rioscaí an-fhánach, cuir i gcás dócmhainneacht chomhuaineach roinnt de na heagraithe is mó, a chur san áireamh i gcás ina ndéanfaí difear díréireach do chostas na cosanta dá ndéanfaí amhlaidh, rud a chuirfeadh isteach ar a héifeachtacht. I gcásanna den sórt sin, d’fhéadfadh sé gur theoranta an ráthaíocht le haghaidh aisíocaíochtaí.
[...]
(46)
Ba cheart a dheimhniú nach bhféadfaidh taistealaithe cearta a bhunaítear leis an Treoir seo a tharscaoileadh agus nach bhféadfaidh eagraithe ná trádálaithe a éascaíonn socruithe taistil nasctha éalú óna n‑oibleagáidí trí mhaíomh nach ngníomhaíonn siad ach mar sholáthraí seirbhíse taistil, mar idirghabhálaí, nó i gcáil ar bith eile.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
3
Sonraítear in Airteagal 1 de Threoir 2015/2302:
‘Is é is cuspóir don Treoir seo rannchuidiú le feidhmiú ceart an mhargaidh inmheánaigh agus le baint amach leibhéal ard cosanta tomhaltóirí a aonfhoirmí is féidir ach gnéithe áirithe de dhlíthe, de rialacháin agus d’fhorálacha riaracháin na mBallstát a chomhfhogasú i leith conarthaí idir taistealaithe agus trádálaithe a bhaineann le taisteal láneagraithe agus socruithe taistil nasctha.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4
Foráiltear le hAirteagal 3 den Treoir sin:
‘Chun críocha na Treorach seo:
[...]
(6)
ciallaíonn “taistealaí” aon duine a fhéachann le conradh a thabhairt i gcrích, nó atá i dteideal taisteal ar bhonn conradh a tugadh i gcrích, faoi raon feidhme na Treorach seo;
[...]
(8)
ciallaíonn “eagraí” trádálaí a chuireann le chéile turais láneagraithe agus a dhíolann iad nó a chuireann ar díol iad, cibé acu go díreach nó trí thrádálaí eile nó le chéile le trádálaí eile [...]
[...]
12.
ciallaíonn “imthosca urghnácha dosheachanta” staid nach bhfuil aon neart ag an bpáirtí a agraíonn staid den sórt sin uirthi agus nach bhféadfaí a hiarmhairtí a sheachaint fiú dá mba rud é go ndearnadh gach beart réasúnta;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5
Foráiltear le hAirteagal 4 den Treoir sin, dar teideal ‘Leibhéal comhchuibhiúcháin’:
‘Mura bhforáiltear a mhalairt sa Treoir seo, ní dhéanfaidh na Ballstáit forálacha nach bhfuil i gcomhréir leo sin a leagtar síos sa Treoir seo a choinneáil ar bun ná a thabhairt isteach ina ndlí náisiúnta, lena n‑áirítear forálacha ar mó nó ar lú a ndéine lena n‑áireofaí leibhéal éagsúil cosanta do thaistealaithe.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6
Sonraítear in Airteagal 12 de Threoir 2015/2302, dar teideal ‘Foirceannadh an chonartha taistil láneagraithe agus an ceart chun tarraingt siar roimh thús an turais láneagraithe’:
‘1.   Áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfaidh an taistealaí an conradh taistil láneagraithe a fhoirceannadh tráth ar bith roimh thús an turais láneagraithe. I gcás ina bhfoirceannann an taistealaí an conradh taistil láneagraithe faoin mír seo, is féidir go gceanglófar ar an taistealaí táille foirceanta iomchuí inchosanta a íoc leis an eagraí. [...]
2.   D’ainneoin mhír 1, beidh an ceart ag taistealaí an conradh taistil láneagraithe a fhoirceannadh roimh thús an turais láneagraithe gan aon táille foirceanta a íoc i gcás imthosca urghnácha dosheachanta ag an gceann scríbe nó ina gharchomharsanacht, ag áit chónaithe nó imeachta an taistealaí agus a dhéanann difear mór d’fheidhmiú an turais láneagraithe, nó a dhéanann difear mór d’iompar na bpaisinéirí chuig an gceann scríbe. I gcás fhoirceannadh an chonartha taistil láneagraithe faoin mír seo, beidh an taistealaí i dteideal aisíocaíocht iomlán d’aon íocaíocht a rinneadh as an turas láneagraithe, ach ní bheidh sé i dteideal aon chúiteamh breise.
3.   D’fhéadfadh an t‑eagraí an conradh taistil láneagraithe a fhoirceannadh agus aisíocaíocht iomlán a thabhairt don taistealaí d’aon íocaíocht a rinneadh as an turas láneagraithe, ach ní bheidh sé faoi dhliteanais i leith cúiteamh breise, más rud é:
[...]
(b)
go gcuirtear cosc ar an eagraí an conradh a fheidhmiú mar gheall ar imthosca urghnácha dosheachanta agus go dtugann sé fógra don taistealaí maidir le foirceannadh an chonartha gan moill mhíchuí roimh thús an turais láneagraithe.
4.   Soláthróidh an t‑eagraí aon aisíocaíocht is gá faoi mhíreanna 2 agus 3 nó, a mhéid a bhaineann le mír 1, aisíocfaidh sé aon íocaíocht a rinne an taistealaí nó a rinneadh ar a shon as an turas láneagraithe lúide an táille foirceanta iomchuí. Déanfar aisíocaíochtaí nó aisíocaí den sórt sin leis an taistealaí gan moill mhíchuí agus i gcás ar bith tráth nach déanaí ná 14 lá tar éis fhoirceannadh an chonartha taistil láneagraithe.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7
Foráiltear le hAirteagal 23 de Threoir 2015/2302, dar teideal ‘Cineál dianriachtanach na Treorach’:
‘[...]
2.   Na cearta arna dtabhairt dóibh leis na bearta náisiúnta lena dtrasuitear an Treoir seo, ní fhéadfaidh taistealaithe na cearta sin a tharscaoileadh.
3.   Aon socrú conarthach nó aon ráiteas ón taistealaí lena dtarscaoiltear nó lena sriantar go díreach nó go hindíreach na cearta a thugtar do thaistealaithe de bhun na Treorach seo nó arb é is aidhm dó dul timpeall ar chur i bhfeidhm na Treorach seo, ní bheidh sé ceangailteach ar an taistealaí.’
Moladh (AE) 2020/648
8
Sonraítear i Moladh (AE) 2020/648 ón gCoimisiún an 13 Bealtaine 2020 maidir le dearbháin a thairgtear do phaisinéirí agus do thaistealaithe mar mhalairt ar aisíocaíocht ar sheirbhísí taistil agus iompair láneagraithe a cuireadh ar ceal i gcomhthéacs phaindéimí COVID-19 (IO 2020 L 151, lch. 10), in aithrisí 9, 13 go 15, 21 agus 22:
‘(9)
Foráiltear i dTreoir [2015/2302], más rud é go gcuirtear turas láneagraithe ar ceal i ngeall ar ‘imthosca urghnácha dosheachanta’, go bhfuil an ceart ag taistealaithe aisíocaíocht iomlán a fháil ar aon íocaíocht a rinneadh ar an turas láneagraithe, gan moill mhíchuí agus i gcás ar bith laistigh de 14 lá tar éis fhoirceannadh an chonartha. Sa chomhthéacs sin, féadfaidh an t‑eagraí aisíoc i bhfoirm dearbháin a thairiscint don taistealaí. Mar sin féin, ní bhaintear leis an bhféidearthacht sin an ceart de thaistealaithe aisíoc a fháil in airgead.
[...]
(13)
Tá ina toradh ar an iliomad cealuithe i ngeall ar phaindéim COVID‑19 staid neamh-inbhuanaithe ó thaobh sreabhadh airgid agus ioncaim de le haghaidh na n‑earnálacha iompair agus taistil. Is measa fadhbanna leachtachta eagraithe toisc gur gá dóibh praghas iomlán an turais láneagraithe a aisíoc leis an taistealaí ach nach bhfaigheann siad féin aisíoc ar sheirbhísí réamhíoctha ar cuid den turas láneagraithe iad in am trátha i gcónaí. D’fhéadfadh a bheith ina thoradh air sin de facto comhroinnt neamhchothrom an ualaigh i measc na n‑oibreoirí san éiceachóras taistil.
(14)
Dá n‑éireodh eagraithe nó iompróirí chun bheith dócmhainneach, tá an baol ann nach bhfaigheadh cuid mhór taistealaithe agus paisinéirí aon aisíocaíocht ar chor ar bith toisc nach gcosnaítear a n‑éilimh in aghaidh eagraithe agus iompróirí. D’fhéadfadh sé go dtiocfadh an fhadhb chéanna chun cinn i gcomhthéacs gnólacht le gnólacht, ina bhfaigheann eagraithe dearbhán mar aisíoc le haghaidh seirbhísí réamhíoctha ó iompróirí a éiríonn chun bheith dócmhainneach ina dhiaidh sin.
(15)
Ach dearbháin a dhéanamh níos mealltaí, mar mhalairt ar aisíoc in airgead, chuirfí lena nglacadh i measc paisinéirí agus taistealaithe. Chabhródh sé sin le fadhbanna leachtachta iompróirí agus eagraithe a éascú agus d’fhéadfadh sé go mbeadh ina toradh air ar deireadh cosaint níos fearr ar leasanna paisinéirí agus taistealaithe.
[...]
(21)
A mhéid a bhaineann le riachtanais leachtachta bhreise a d’fhéadfadh a bheith ag oibreoirí sna hearnálacha taistil agus iompair, an 19 Márta 2020 ghlac an Coimisiún [Eorpach] Creat Sealadach maidir le bearta státchabhrach chun tacú leis an ngeilleagar le linn ráig reatha COVID-19 bunaithe ar Airteagal 107(3)(b) [CFAE] chun suaitheadh tromchúiseach i ngeilleagar na mBallstát a leigheas. [...]
(22)
Tá feidhm ag an gCreat Sealadach i bprionsabal maidir le gach earnáil agus gnóthas lena n‑áirítear gnóthais iompair agus taistil agus aithnítear ann go bhfuil an t‑iompar agus an taisteal i measc na n‑earnálacha is mó dá ndéantar difear. Is é is aidhm dó na ganntanais leachtachta a bhíonn roimh chuideachtaí a leigheas trí dheontais dhíreacha, buntáistí cánach, ráthaíochtaí rialtais le haghaidh iasachtaí agus iasachtaí poiblí fóirdheonaithe a cheadú, cuir i gcás [...]. Sa chomhthéacs sin, féadfaidh na Ballstáit cinneadh a dhéanamh maidir le tacaíocht le haghaidh oibreoirí sna hearnálacha taistil agus iompair lena áirithiú go n‑íoctar éilimh ar aisíoc de dhroim ráig COVID‑19 d’fhonn cosaint ceart paisinéirí agus tomhaltaí agus cóir chomhionann paisinéirí agus taistealaithe a áirithiú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9
De réir phointe 1 den Mholadh sin:
‘Baineann an Moladh seo le dearbháin a d’fhéadfadh iompróirí nó eagraithe a thairiscint do phaisinéirí nó do thaistealaithe, mar mhalairt ar aisíoc in airgead, agus faoi réir glacadh dá dheoin féin ag an bpaisinéir nó ag an taistealaí, sna cúinsí seo a leanas:
(a)
i gcás cealú a dhéanann an t‑iompróir nó an t‑eagraí ón 1 Márta 2020 ar chúiseanna a bhaineann le paindéim COVID‑19, i gcomhthéacs na bhforálacha seo a leanas:
[...]
(5)
Airteagal 12(3) agus (4) de Threoir (AE) 2015/2302;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Slóvaice
10
‘Forálacha eatramhacha a bhaineann leis an staid eisceachtúil de dheasca COVID‑19’ an teideal atá ar Airteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018, a cuireadh isteach sa dlí sin le Dlí Uimh. 136/2020. Is mar a leanas an fhoclaíocht inti:
‘1.   Más rud é, mar thoradh ar an staid eisceachtúil de dheasca COVID‑19 sa tSlóvaic nó ar staid chosúil ag an gceann scríbe nó ag aon phointe ar bhealach an turais láneagraithe, nach féidir na heilimintí sár-riachtanacha de na seirbhísí turasóireachta a bheartaítear i gconradh taistil láneagraithe a sholáthar don taistealaí, ceadófar don eagraí taistil na nithe seo a leanas a dhéanamh:
(a)
athrú ar an gconradh taistil láneagraithe a thairiscint don taistealaí; nó
(b)
fógra a sheoladh don taistealaí ina dtairgtear turas láneagraithe malartach dó más rud é nach nglacann sé leis an athrú ar an gconradh taistil láneagraithe a thairgtear faoi phointe (a).
2.   Más rud é go nglacann an taistealaí leis an athrú ar an gconradh taistil láneagraithe dá dtagraítear i bpointe 1(a) agus más rud é gurb ann do dhifríocht idir praghas an turais láneagraithe mar thoradh ar an athrú sin agus suim na n‑íocaíochtaí a fuarthas cheana féin faoin gconradh taistil láneagraithe, socróidh na páirtithe eatarthu féin an difríocht idir praghas an turais láneagraithe atá ina ábhar den athrú ar an gconradh taistil láneagraithe agus suim na n‑íocaíochtaí a fuarthas faoin gconradh bunaidh.
3.   Tabharfar fógra maidir leis an turas láneagraithe athsholáthair i scríbhinn agus cuirfear in iúl é don taistealaí ar mheán marthanach ar an gcaoi chéanna ar cuireadh an conradh bunaidh taistil láneagraithe in iúl don taistealaí, mura gcomhaontaítear a mhalairt i measc na bpáirtithe. Sonrófar san fhógra maidir leis an turas láneagraithe athsholáthair inter alia:
(a)
suim na n‑íocaíochtaí a fuarthas faoin gconradh taistil láneagraithe;
(b)
gur féidir eilimintí sár-riachtanacha na seirbhísí turasóireachta dá bhforáiltear sa chonradh taistil láneagraithe, i gcomhaontú leis an taistealaí, a leasú i gcomhthéacs an turais láneagraithe athsholáthair;
(c)
ceart an taistealaí an conradh taistil láneagraithe a aistriú i gcomhréir le hAirteagal 18.
4.   Taistealaí a thug conradh taistil láneagraithe i gcrích, beidh sé de cheart aige diúltú don turas láneagraithe athsholáthair i scríbhinn laistigh de 14 lá tar éis an fógra maidir leis an turas láneagraithe athsholáthair a fháil, más rud é:
(a)
fad is a mhaireann an staid eisceachtúil mar thoradh ar COVID‑19 sa tSlóvaic, go bhfuil sé nó sí ar chlár na gcuardaitheoirí poist, mar a léirítear le fógra i scríbhinn maidir lena iontráil nó lena hiontráil ar an gclár sin;
(b)
gur duine féinfhostaithe nó cuideachta phríobháideach faoi dhliteanas teoranta aon bhaill é nó í a fuair tacaíocht airgeadais i ndáil le tionscadal chun coinneáil post a chur chun cinn tar éis dearbhú imthosca eisceachtúla, staid éigeandála nó staid eisceachtúil agus deireadh a n‑iarmhairtí, mar a léirítear le deimhniú maidir le deonú tacaíochta den sórt sin;
(c)
gur tuismitheoir aonair é nó í a fuair ceart i leith liúntas cúraim paindéime, mar a léirítear le deimhniú maidir le deonú an liúntais sin agus dearbhú sollúnta i leith a stádais mar thuismitheoir aonair;
(d)
gur duine í atá ag iompar clainne ar an dáta a fhaightear an fógra maidir leis an turas láneagraithe athsholáthair, mar a léirítear le deimhniú leighis; nó
(e)
gur duine é nó í atá 65 bliana d’aois nó níos sine, mar a léirítear leis an dáta breithe a léirítear ar chárta aitheantais nó ar aon doiciméad aitheantais cosúil eile.
5.   Taistealaí a thug conradh taistil láneagraithe i gcrích, beidh sé de cheart aige diúltú do chuid den turas láneagraithe athsholáthair, agus don chuid sin amháin, i scríbhinn agus laistigh de 14 lá tar éis fógra maidir leis an turas láneagraithe athsholáthair a fháil, más rud é go bhfuil aon duine amháin ar a laghad de na taistealaithe a luaitear sa chonradh taistil láneagraithe in aon cheann de na staideanna a dtugtar tuairisc orthu i bpointe 4.
6.   Maidir le taistealaí a thug conradh taistil láneagraithe i gcrích, más rud é go ndiúltaíonn sé, i gcomhréir le pointe 4, don turas láneagraithe athsholáthair, beidh sé de cheangal ar an eagraí taistil gach íocaíocht a fuarthas faoin gconradh taistil láneagraithe, gan pionós cealúcháin, a aisíoc leis gan mhoill agus tráth nach déanaí ná 14 lá ón dáta a fhaightear an diúltú don turas láneagraithe athsholáthair. I gcás ina ndiúltaíonn taistealaí a thug conradh taistil láneagraithe i gcrích, i gcomhréir le pointe 5, do chuid den turas láneagraithe athsholáthair i ndáil le haon duine amháin nó níos mó de na taistealaithe a chumhdaítear leis an gconradh taistil láneagraithe céanna, déanfaidh an t‑eagraí taistil – gan táille foirceanta a ghearradh i leith daoine nach nglacann páirt sa turas láneagraithe athsholáthair – na híocaíochtaí a fuair sé faoin gconradh taistil láneagraithe a aisíoc leis nó léi gan mhoill agus tráth nach déanaí ná 14 lá ón dáta a fhaightear an diúltú páirteach don turas láneagraithe athsholáthair.
7.   Ceanglaítear ar an eagraí taistil teacht ar chomhaontú leis an taistealaí go soláthróidh sé turas láneagraithe athsholáthair dó nó di faoin 31 Lúnasa 2021.
8.   Más rud é gurb ann do dhifríocht idir praghas an turais láneagraithe athsholáthair agus suim na n‑íocaíochtaí a fuarthas faoin gconradh taistil láneagraithe, socróidh na páirtithe eatarthu féin an difríocht idir an tsuim a léirítear san fhógra maidir leis an turas láneagraithe athsholáthair agus praghas an turais sin, laistigh de 14 ón dáta a thagann an t‑eagraí taistil ar chomhaontú leis an taistealaí maidir le soláthar turais láneagraithe athsholáthair.
9.   Más rud é nach dtagann an t‑eagraí ar chomhaontú leis an taistealaí maidir le soláthar turais láneagraithe athsholáthair faoin 31 Lúnasa 2021, measfar go ndearna sé an conradh taistil láneagraithe a fhoirceannadh agus aisíocfaidh sé leis an taistealaí gach íocaíocht a fuarthas faoin gconradh taistil láneagraithe gan mhoill agus faoin 14 Meán Fómhair 2021 ar a dhéanaí.
10.   Más rud é, le linn na tréimhse ón 12 Márta 2020 go dtí teacht i bhfeidhm an Dlí seo, go ndearna taistealaí nó eagraí taistil conradh taistil láneagraithe a fhoirceannadh i gcomhréir le hAirteagal 21(2) nó le hAirteagal 21(3)(b) agus, ar bhonn an fhoirceanta sin, nár aisíoc an t‑eagraí taistil leis an taistealaí gach íocaíocht a fuarthas faoin gconradh taistil láneagraithe, beidh feidhm ag an nós imeachta dá bhforáiltear i bpointe 1.
11.   Más rud é, le linn na tréimhse ón 12 Márta 2020 go dtí teacht i bhfeidhm an Dlí seo, go ndearna an taistealaí an conradh taistil láneagraithe a fhoirceannadh i gcomhréir le hAirteagal 21(1) agus nár socraíodh an táille foirceanta, beidh feidhm ag an nós imeachta dá bhforáiltear i bpointe 1.
12.   Más rud é, d’ainneoin na staide eisceachtúla de dheasca COVID‑19 sa tSlóvaic nó staid chosúil ag an gceann scríbe nó ag aon phointe ar bhealach an turais láneagraithe, gur féidir turas láneagraithe a sholáthar i gcomhréir leis an gconradh taistil láneagraithe ach go ndiúltaíonn an taistealaí don turas sin, cuirfidh sé an t‑eagraí taistil ar an eolas i scríbhinn 30 lá ar a laghad roimh thús an turais láneagraithe; sa chéad 30 lá tar éis theacht i bhfeidhm an Dlí seo, 15 lá ar a laghad roimh thús an turais láneagraithe a bheidh sa tréimhse sin. Laistigh de 14 lá tar éis an fhaisnéis dá dtagraítear sa chéad abairt a fháil, seolfaidh an t‑eagraí taistil chuig an taistealaí an fógra maidir leis an turas láneagraithe athsholáthair dá dtagraítear i bpointe 3 agus leanfaidh sé ar aghaidh i gcomhréir le pointí 7 go 9; ní bheidh feidhm ag forálacha phointí 4, 5 agus 6.
13.   Fad a mhairfidh an staid eisceachtúil de dheasca COVID‑19 sa tSlóvaic nó fad a mhaireann staid chosúil ag an gceann scríbe nó ag aon phointe ar bhealach an turais láneagraithe, ní fhéadfaidh an t‑eagraí taistil ceangal a chur ar an taistealaí éarlais a íoc ar phraghas an turais láneagraithe; ní bheidh feidhm ag an bhforáil sin i gcás ina nglacann an taistealaí leis an athrú ar an gconradh taistil láneagraithe i gcomhréir le pointe 1(a).
14.   An chosaint maidir le dócmhainneacht dá dtairbhíonn an conradh taistil láneagraithe, beidh feidhm aici mutatis mutandis maidir leis an gconradh taistil láneagraithe fiú tar éis a athraithe nó tar éis fógra maidir leis an turas láneagraithe athsholáthair a sheoladh.’
Nós imeachta réamhdhlíthíochta agus na himeachtaí os comhair na Cúirte
11
I litir dar dáta an 14 Bealtaine 2020 chuig Poblacht na Slóvaice, shonraigh an Coimisiún go bhfuair sé faisnéis inar léiríodh, i gcomhthéacs phaindéim dhomhanda COVID‑19, go raibh bearta náisiúnta á n‑ullmhú ag an mBallstát a d’fhéadfadh a bheith bunoscionn le Treoir 2015/2302. D’iarr an Coimisiún ar údaráis na Slóvaice faisnéis bhreise a sholáthar maidir le staid ullmhúcháin na mbeart sin.
12
I litir dar dáta an 28 Bealtaine 2020, chuir Poblacht na Slóvaice an Coimisiún ar an eolas gur ghlac Comhairle Náisiúnta Phoblacht na Slóvaice, an 20 Bealtaine 2020, Dlí Uimh. 136/2020 lena leasaítear Dlí Uimh. 170/2018. Mhínigh an Ballstát sin go bhféadfadh gníomhaireachtaí taistil, faoi Dhlí Uimh. 136/2020, athrú ar an gconradh taistil láneagraithe reatha a thairiscint dá gcustaiméirí nó, dá mba rud é gur dhiúltaigh custaiméirí don athrú sin, turas láneagraithe athsholáthair a thairiscint, faoina dtugtar le tuiscint go dtiocfadh an gníomhaire taistil agus an custaiméir lena mbaineann ar chomhaontú maidir le turas láneagraithe nua roimh dheireadh mhí Lúnasa 2021.
13
An 3 Iúil 2020, sheol an Coimisiún litir fógra fhoirmiúil chuig Poblacht na Slóvaice inar shonraigh sé, trí Airteagal 33a a chur isteach i nDlí Uimh. 170/2018 trí Dhlí Uimh. 136/2020 a ghlacadh, gur mhainnigh an Ballstát sin a oibleagáid a chomhlíonadh faoi Airteagal 12(2), (3)(b) agus (4) de Threoir 2015/2302, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 4 di.
14
D’fhreagair Poblacht na Slóvaice don litir fógra fhoirmiúil sin le litir dar dáta an 28 Lúnasa 2020. Sa litir sin, cé gur aithin sé gur maolú ar fhorálacha Threoir 2015/2302 atá sa leasú ar Dhlí Uimh. 170/2018 a d’eascair ó Dhlí Uimh. 136/2020, d’áitigh an Ballstát sin go raibh údar le glacadh an leasaithe sin ar fhoras dlisteanach, toisc go raibh tréimhse bhreise de dhíth ar ghnóthais atá gníomhach san earnáil turasóireachta chun a gcustaiméirí uile a aisíoc de réir a chéile, mar go n‑éireoidís chun bheith féimheach dá uireasa sin.
15
An 30 Deireadh Fómhair 2020, sheol an Coimisiún tuairim réasúnaithe chuig Poblacht na Slóvaice ina ndearna sé gearán, ar an gcéad dul síos, trí Dhlí Uimh. 136/2020 a ghlacadh, gur mhainnigh an Ballstát sin an oibleagáid dá dtagraítear i mír 13 thuas a chomhlíonadh agus, ar an dara dul síos, inar iarr sé ar Phoblacht na Slóvaice na bearta is gá a dhéanamh chun an tuairim réasúnaithe sin a chomhlíonadh laistigh de 2 mhí tar éis a fála, mar atá an 30 Deireadh Fómhair 2020.
16
D’fhreagair Poblacht na Slóvaice don tuairim réasúnaithe sin le litir dar dáta an 18 Nollaig 2020. Sa litir sin, shonraigh an Ballstát sin go raibh údar leis an leasú reachtach i gceist i bhfianaise na staide eisceachtúla a bhain leis an méid a leath COVID‑19 agus gurbh é ba chuspóir don leasú sin tréimhse a thabhairt d’eagraithe taistil a bhféadfaidís a ngaolta conarthacha uile le taistealaithe a réiteach lena linn seachas a gcearta a bhaint de thaistealaithe.
17
Ós rud é go raibh an Coimisiún den tuairim, ar dhul in éag na tréimhse a leagtar síos sa tuairim réasúnaithe agus, thairis sin, ar an dáta a tionscnaíodh an chaingean seo, go raibh dlí na Slóvaice bunoscionn le Treoir 2015/2302, chinn an Coimisiún an chaingean seo a thionscnamh.
18
Le cinneadh ó Uachtarán na Cúirte an 21 Eanáir 2022, tugadh cead do Ríocht na Danmhairge idiragairt a dhéanamh chun tacú leis an ordú atá á lorg ag an gCoimisiún.
An chaingean
Argóintí na bpáirtithe
19
Chun tacú lena chaingean, áitíonn an Coimisiún go mbaintear de thaistealaithe le hAirteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018 a gceart chun conradh taistil láneagraithe a fhoirceannadh agus aisíocaíocht a fháil i gcomhréir le hAirteagal 12 de Threoir 2015/2302, tráth a mbuailtear go dona iad de dheasca iarmhairtí phaindéim dhomhanda COVID‑19. Is cinnte gurbh ann do riosca dócmhainneachta níos mó le haghaidh go leor eagraithe taistil mar thoradh ar éifeachtaí ghéarchéim COVID‑19, mar sin féin ní cheadaítear le Treoir 2015/2302 ná le haon ghníomh dlí eile den Aontas do Bhallstáit maolú ó Airteagal 12.
20
I ndáil leis sin, áitíonn an Coimisiún, ar an gcéad dul síos, gurbh infheidhme Airteagal 12 de Threoir 2015/2302 maidir leis an bpaindéim sin seachas maidir le staideanna ar fhairsinge áitiúil nó réigiúnach amháin. Cumhdaítear tarlú paindéime den sórt sin leis an gcoincheap ‘imthosca urghnácha dosheachanta’, dá dtagraítear in Airteagal 12 agus a shainmhínítear in Airteagal 3(12) den Treoir sin. Cé go dtagraítear in aithris 31 den Treoir sin, sa chomhthéacs sin agus mar shampla, do ráig galair thromchúisigh ag ceann scríbe an taistil, ní dhéantar é sin le léiriú nach mbaineann Airteagal 12 ach le himeachtaí áitiúla agus leo sin amháin.
21
Thairis sin, ós rud é go nasctar an coincheap sin le coincheap force majeure, ní féidir an coincheap deiridh sin a chur i bhfeidhm lasmuigh den chreat a shainítear le Treoir 2015/2302.
22
De réir an Choimisiúin, cé nach raibh coinne leis go bhféadfadh paindéim ar an scála céanna le COVID‑19 titim amach tráth a glacadh an Treoir sin, dearadh an Treoir sin go sonrach mar sin féin chun déileáil le himthosca urghnácha dosheachanta den sórt sin. Is áiféiseach na hiarmhairtí a bheadh ann dá nglacfaí leis go bhfuil feidhm ag Treoir 2015/2302 i gcás fadhbanna ar scála críochach níos lú, ach nach bhfuil feidhm ag an Treoir sin i gcás fadhbanna ar scála níos mó ná ar scála domhanda.
23
Ina theannta sin, is léir ó Airteagal 4 de Threoir 2015/2302, arna léamh i bhfianaise aithrisí 4 agus 5 di, go mbeartaítear leis an Treoir sin comhchuibhiú iomlán na n‑ábhar lena mbaineann sí a thabhairt i gcrích. Léirítear le hAirteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018 mian chun eagraithe taistil a chosaint chun dochar do thomhaltóirí, bíodh is go bhfuil tomhaltóirí buailte ag paindéim dhomhanda COVID‑19 freisin. Ina leith sin, cé gur chinn Poblacht na Slóvaice eagraithe taistil láneagraithe a chosaint, ní dhearna go leor Ballstáit eile é sin. Dá bhrí sin, ní raibh sé ar a gcumas ag gach taistealaí ón Aontas tairbhiú den leibhéal cosanta céanna, rud a chuir bac ar dhá chuspóir an chomhchuibhithe agus na cosanta tomhaltóirí a shaothraítear le Treoir 2015/2302.
24
Ar deireadh, maidir leis an riosca láithreach, a líomhnaíonn Poblacht na Slóvaice, go bhféadfadh sé go gcuirfí deireadh le líon mór eagraithe taistil láneagraithe, áitíonn an Coimisiún go bhféadfadh sé gur thairbhigh na heagraithe sin de bhearta státchabhrach áirithe.
25
Sa dara háit, áitíonn an Coimisiún, i ndáil leis an bhfógra maidir le turas láneagraithe athsholáthair, mar a fhoráiltear in Airteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018, ar féidir é a chur i gcomparáid le dearbhán, nach gcomhfhreagraíonn sé do choincheap ‘aisíocaíochta’ de réir bhrí Airteagal 12 de Threoir 2015/2302. Is é atá i gceist le haisíocaíocht gur féidir le duine a rinne íocaíocht an méid a íocadh a fháil ar ais i bhfoirm suim airgid, rud a chuireann ar a chumas dó an tsuim sin a úsáid mar is mian leis. De réir an Choimisiúin, dá mba rud é go raibh sé beartaithe ag reachtas an Aontais socrú aisíoca sainiúil neamhfhabhrach don taistealaí den sórt sin a údarú, bheadh an fhéidearthacht sin luaite go sainráite aige, mar a rinne sé i ngníomhartha reachtacha eile a bhaineann le cearta aerphaisinéirí agus tomhaltóirí.
26
Sa tríú háit agus ar deireadh, áitíonn an Coimisiún nach féidir glacadh le hargóint Bhallstáit nach raibh feidhm ag Treoir 2015/2302 maidir le paindéim dhomhanda COVID‑19, ach gur cás force majeure a bhí sa phaindéim sin an tráth céanna a chuir cosc air a oibleagáidí faoin Treoir sin a chomhlíonadh.
27
Áitíonn Ríocht na Danmhairge, a thacaíonn go hiomlán leis an gcineál ordaithe atá á lorg ag an gCoimisiún, inter alia, trí Threoir 2015/2302 a ghlacadh, gur roghnaigh reachtas an Aontais foráil a dhéanamh maidir le leibhéal an-ard de chosaint tomhaltóirí i gcás ina dtagann imthosca urghnácha dosheachanta chun cinn, amhail paindéim dhomhanda COVID‑19. Dá réir sin, an ghéarchéim shláinte a bhaineann leis an bpaindéim sin, ní údar í le síneadh a chur leis an tréimhse aisíoca a leagtar síos in Airteagal 12(4) den Treoir sin.
28
Sa chomhthéacs sin, leis an gcóras creidmheasa a bunaíodh sa Bhallstát sin laistigh den Rejsegarantifonden (Ciste Ráthaíochta Taistil), lenar cuireadh ar a gcumas do ghníomhaireachtaí taistil a raibh leachtacht bhreise de dhíth orthu iasacht a fháil faoi théarmaí fabhracha chun aisíoc custaiméirí a ráthú laistigh den tréimhse 14 lá dá bhforáiltear san fhoráil sin, léirítear gurbh fhéidir, d’ainneoin na paindéime sin, custaiméirí a aisíoc i bhfoirm suim airgid laistigh den tréimhse sin.
29
Maíonn Poblacht na Slóvaice gur cheart iarratas an Choimisiúin a dhíbhe. Áitíonn sé, sa chéad áit, nach bhfuil feidhm ag Airteagal 12 de Threoir 2015/2302 maidir le staid géarchéime sláinte domhanda amhail paindéim COVID‑19, mar an cothromú idir leasanna taistealaithe agus eagraithe taistil a rinneadh tráth ghlacadh na Treorach sin, rinneadh é in imthosca iomlán difriúil leo siúd a bhí ann ag tús na paindéime sin.
30
Ina leith sin, leanann sé ó fhoclaíocht Airteagal 12(2) de Threoir 2015/2302, arna léamh i bhfianaise aithris 31 di, nár cuireadh san áireamh ach an fhéidearthacht maidir le ráig galair thromchúisigh ‘ag an gceann scríbe nó ina gharchomharsanacht’ tráth a glacadh an Treoir. Cé nach bhfuil léiriú den sórt sin in Airteagal 12(3)(b) de Threoir 2015/2302, ba cheart, trí bhíthin léiriú córasach, é a léiriú ar an gcaoi chéanna. I gcomparáid leis sin, an creat dlíthiúil a bunaíodh leis an Treoir sin, ní iomchuí é chun dul i ngleic le staid eisceachtúil amhail paindéim dhomhanda COVID‑19, mar is léir freisin ón raon feidhme teoranta, a shonraítear in aithris 40 den Treoir sin agus a aithníonn an Coimisiún féin, den chóras cosanta dócmhainneachta le haghaidh eagraithe taistil dá dtagraítear in Airteagal 17 den Treoir sin.
31
Dá bhrí sin, ní fíor gur dearadh Treoir 2015/2302 go díreach chun déileáil le himthosca amhail iad sin a d’eascair ón bpaindéim sin. Ina leith sin, sonraíonn Poblacht na Slóvaice, ag tagairt go háirithe do bhreithiúnas an 18 Márta 2021, Kuoni Travel (C-578/19, EU:C:2021:213), nach rialaítear leis an Treoir sin staideanna force majeure, a rialaítí iad, os a choinne sin, le Treoir 90/314 a bhí i bhfeidhm roimpi. Sa chomhthéacs sin, ní léir ar chor ar bith ó Airteagal 3(12) de Threoir 2015/2302 nach mór do na ‘[h]imthosca urghnácha dosheachanta’ a shainmhínítear san fhoráil sin a bheith ina n‑imthosca neamhghnácha nárbh fhéidir a thuar, mar a cheanglaíonn an Chúirt, ina cásdlí socair, chun gur féidir imthoisc ar leith a mheas mar chás force majeure.
32
Ina theannta sin, de réir an Bhallstáit sin, dá mba rud é nár glacadh reachtaíocht speisialta, d’fhéadfadh sé go ndéanfaí dochar do leasanna eagraithe taistil agus, anuas air sin, do leasanna taistealaithe, is é sin le rá do leasanna tomhaltóirí, mar bheadh maireachtáil na ngnóthas lena mbaineann i mbaol agus d’fhéadfadh sé nach bhféadfaí aon aisíocaíocht a dhéanamh.
33
Dá réir sin, chun aghaidh a thabhairt ar an bpaindéim dhomhanda agus ar a hiarmhairtí, bhí Poblacht na Slóvaice i dteideal bearta a ghlacadh lasmuigh de raon feidhme Threoir 2015/2302, amhail Airteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018, chun aistriú mór sa chothromaíocht idir leasanna taistealaithe agus leasanna gairmithe a chur san áireamh.
34
Sa dara háit, áitíonn Poblacht na Slóvaice, ina mhalairt de chás, i ndáil leis an bhfógra maidir le turas athsholáthair, dá bhforáiltear in Airteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018, go bhféadfadh sé a bheith ina aisíocaíocht ar na híocaíochtaí a rinneadh, de réir bhrí Airteagal 12 de Threoir 2015/2302. Tugann an Ballstát sin le fios go bhféadfaí an fógra sin a mhalartú ar sholáthar seirbhísí taistil eile, gur cumhdaíodh é leis an gcosaint dócmhainneachta, gurbh fhéidir é a shannadh do dhaoine eile agus, dá mba rud é nár úsáideadh é le linn na tréimhse sonraithe, go raibh sé ina údar le ceart aisíoca i bhfoirm suim airgid ar gach íocaíocht a rinneadh cheana féin.
35
Sa ghnáth-theanga, ní thagraítear leis an bhfocal ‘aisíocaíocht’ do thabhairt ar ais suime airgid, agus dó sin amháin, ach cumhdaítear leis freisin cúiteamh ar íocaíochtaí den sórt sin i bhfoirm eile. Tacaítear leis an léiriú sin freisin toisc go ndéantar idirdhealú sna forálacha ábhartha de Threoir 2015/2302, go háirithe sa leagan Gearmáinise agus sa leagan Béarla, idir deonú aisíocaíochta agus aisíoc na n‑íocaíochtaí sin. Thairis sin, i bhfianaise scéim ghinearálta agus chuspóir na Treorach sin, is féidir na téarmaí ‘aisíocaíocht’ nó ‘aisíocaíocht a sholáthar’ a léiriú mar údarú freisin le haghaidh chúiteamh na n‑íocaíochtaí sin i bhfoirm eile seachas suim airgid.
36
Thairis sin, luann Poblacht na Slóvaice gur neamhábhartha an rud é go ndéantar foráil shainráite maidir le foirmeacha eile aisíoca i reachtaíocht eile den Aontas, toisc go bhfuil na gníomhartha sin éagsúil le Treoir 2015/2302, de réir a gcineáil nó a réimsí agus a gcuspóirí. Toisc nach ionann na gaolmhaireachtaí dlí a bhunaítear le bearta den sórt sin, cheanglófaí le glacadh aon ghnímh measúnú nua ar an gcothromaíocht idir cearta éagsúla agus leasanna dlisteanacha na seolaithe uile den ghníomh i gceist.
37
Beartaítear le Treoir 2015/2302 taistealaithe agus cearta eagraithe gairmiúla taistil láneagraithe a chosaint. Ina leith sin, i gcás ina dtagann roinnt ceart a chosnaítear le dlíchóras an Aontais salach ar a chéile, tá sé fíor-riachtanach na gníomhartha i gceist a léiriú i gcomhréir leis an ngá atá ann ceanglais chosaint na gceart sin a réiteach agus cothromaíocht chóir a aimsiú eatarthu (breithiúnas an 31 Eanáir 2013, McDonagh, C‑12/11, EU:C:2013:43, mír 62).
38
Sa tríú háit agus ar deireadh, áitíonn Poblacht na Slóvaice, ina mhalairt de chás sa bhreis air sin, go bhféadfaí féachaint ar an staid neamhfhabhrach a bhain le paindéim dhomhanda COVID‑19 mar a bheith ina chás force majeure de réir bhrí chásdlí na Cúirte.
39
Cuireann an Ballstát sin i dtábhacht, ós rud é go gcuirtear an argóint sin chun cinn sa mhalairt de chás sa bhreis air sin, nach bhfuil sé ar neamhréir, ar bhealach ar bith, leis an argóint, a rinneadh ar dtús, nach bhfuil Treoir 2015/2302 infheidhme maidir leis an bpaindéim sin. Thairis sin, maidir le maíomh an Choimisiúin nach gceadaítear a thuilleadh leis an Treoir sin coincheap force majeure a chur i bhfeidhm lasmuigh den chreat a shainítear leis an Treoir sin, tá sé mícheart. Is gá idirdhealú a dhéanamh idir cur i bhfeidhm an choincheapa sin, ar thaobh amháin, a mhéid a bhaineann sé leis na cearta agus na hoibleagáidí a bhunaítear i gcomhthéacs an ghaoil chonarthaigh idir an t‑eagraí agus an taistealaí, dá bhforáiltear sa Treoir sin, agus, ar an taobh eile, mar fhoras lena dtugtar údar le mainneachtain Stáit oibleagáidí a chomhlíonadh.
40
Sa chás reatha, comhlíontar na coinníollacha lena rialaítear spleáchas ar force majeure, mar a thuigtear sa chiall deiridh, a dhíorthaítear ó chásdlí na Cúirte Breithiúnais. Paindéim dhomhanda COVID‑19 agus an srian mór ar an turasóireacht ar scála domhanda a d’eascair as an bpaindéim, is imthosca iad sin nach raibh aon neart ag Poblacht na Slóvaice orthu, agus nárbh fhéidir le Poblacht na Slóvaice iad a thuar ná cosc a chur orthu, fiú ná ndéanfaí gach iarracht fhéideartha agus dá nglacfaí cúram cuí.
41
Sonraíonn an Ballstát sin gur dheacrachtaí dosháraithe iad an easpa leachtachta agus an baol dócmhainneachta i gcás gníomhaireachtaí taistil agus an baol iarmhairtí diúltacha le haghaidh na hearnála eacnamaíche uile i gceist, a d’eascair ó fhorbairt na paindéime sin agus ó na bearta a bhain léi, agus gur dheacrachtaí iad a chuir cosc air go sealadach a oibleagáidí faoi Threoir 2015/2302 a chomhlíonadh. É sin ráite, bhí cur i bhfeidhm Airteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018 teoranta don tréimhse ba ghá agus tá deireadh leis anois, ós rud é gur gá ardleibhéal cosanta tomhaltóirí a áirithiú agus cothromaíocht chóir a aimsiú idir an leibhéal sin agus iomaíochas na ngnóthas.
42
Maidir lena ábhartha atá an sampla de bheart státchabhrach, amhail é sin a glacadh sa Danmhairg trí úsáid a bhaint as an Rejsegarantifonden (Ciste Ráthaíochta Taistil), luann Poblacht na Slóvaice go bhféadfaí an fhéidearthacht státchabhair a thabhairt trí chiste ráthaíochta a theorannú leis an mbealach inar reáchtáladh an córas náisiúnta cosanta dócmhainneachta, rud lena gceanglófaí athrú casta ar dhlí na Slóvaice nach bhféadfaí a bhaint amach le linn géarchéim mhór. Thairis sin, ba cheart féachaint ar státchabhair mar bheart rogha deiridh (ultima ratio), ós rud é go gcuireann sé isteach go mór ar an iomaíocht agus ar fheidhmiú an mhargaidh.
Breithniú na Cúirte
43
Lena chaingean, déanann an Coimisiún gearán go mainníonn Poblacht na Slóvaice a hoibleagáidí faoi Airteagal 12(2), (3)(b) agus (4) de Threoir 2015/2302, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 4 di, a chomhlíonadh trí Airteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018 a ghlacadh, a mhéid a fhoráiltear san Airteagal deiridh sin, go bunúsach, ar an gcéad dul síos, i gcás, mar thoradh ar an staid eisceachtúil i ngeall ar phaindéim dhomhanda COVID‑19, nárbh fhéidir conradh taistil láneagraithe a fheidhmiú, gur ceadaíodh don eagraí turas láneagraithe athsholáthair a thairiscint do na taistealaithe lena mbaineann in ionad aisíocaíocht ar aon íocaíocht a rinneadh, de réir bhrí Airteagal 12 di, agus, ar an dara dul síos, nach raibh na taistealaithe sin i dteideal na haisíocaíochta sin ach amháin tar éis an 31 Lúnasa 2021 agus tráth nach déanaí ná an 14 Meán Fómhair 2021.
44
Sa chéad áit, is gá féachaint an bhféadfadh an staid eisceachtúil sin teacht faoi raon feidhme an choincheapa ‘imthosca urghnácha dosheachanta’, de réir bhrí Airteagal 12 de Threoir 2015/2302, rud a d’fhágfadh go bhféadfadh feidhm a bheith ag Airteagal 12(2) agus (3)(b) de Threoir 2015/2302 maidir leis na staideanna a bheartaítear in Airteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018.
45
Chun an cheist sin a fhreagairt, ba cheart cuimhneamh go sainmhínítear an coincheap sin in Airteagal 3(12) de Threoir 2015/2302 mar ‘staid nach bhfuil aon neart ag an bpáirtí a agraíonn staid den sórt sin uirthi agus nach bhféadfaí a hiarmhairtí a sheachaint fiú dá mba rud é go ndearnadh gach beart réasúnta’.
46
Soiléirítear raon feidhme an choincheapa sin in aithris 31 den Treoir sin ina sonraítear go bhféadfaí ‘a chumhdach [leis sin], mar shampla, cogadh, fadhbanna tromchúiseacha slándála eile amhail an sceimhlitheoireacht, rioscaí móra do shláinte an duine amhail ráig galair thromchúisigh ag ceann scríbe an taistil, nó tubaistí nádúrtha amhail tuilte, creathanna talún nó dálaí aimsire a fhágann nach féidir taisteal go sábháilte chuig an gceann scríbe mar a chomhaontaítear sa chonradh taistil láneagraithe’.
47
Thairis sin, is léir ó Airteagal 12(2) de Threoir 2015/2302 go bhféadfadh imthosca urghnácha dosheachanta a bheith ina n‑údar le foirceannadh ag an taistealaí lena mbaineann, trí cheart a thabhairt dó nó di aisíocaíocht iomlán a fháil ar aon íocaíocht a rinneadh as an turas láneagraithe, i gcás ina dtarlaíonn na himthosca sin ‘ag an gceann scríbe nó ina gharchomharsanacht’ agus ina ndéanann siad ‘difear mór d’fheidhmiú an turais láneagraithe, nó difear mór d’iompar na bpaisinéirí chuig an gceann scríbe’ agus sa chás sin amháin.
48
Maidir le haicmiú imeachta ar leith mar staid a thagann faoi choincheap ‘imthosca urghnácha dosheachanta’, de réir bhrí Airteagal 12 di, cé gur gá go mbraitheann sé, chun críoch foirceannta conartha taistil láneagraithe, ar imthosca sonracha an cháis ar leith agus, go háirithe, ar na seirbhísí taistil a chomhaontaítear go sonrach agus iarmhairtí an imeachta sin ag an gceann scríbe beartaithe, is é fírinne an scéil, mar a d’áitigh an Coimisiún, gur gá a mheas dá bhrí sin go bhféadfadh géarchéim shláinte dhomhanda amhail paindéim COVID‑19 teacht faoi raon feidhme an choincheapa sin.
49
Is léir nach bhfuil aon neart ag aon duine ar imeacht den sórt sin agus nárbh fhéidir a iarmhairtí a sheachaint fiú dá mba rud é go ndearnadh gach beart réasúnta. Is ann do ‘rioscaí tromchúiseacha do shláinte an duine’ dá dtagraítear in aithris 31 den Treoir sin de dheasca an imeachta sin freisin.
50
Ina leith sin, ní bhaineann sé le hábhar go léirítear san aithris sin, amhail Airteagal 12(2) den Treoir chéanna, na téarmaí sin leis an sampla de ‘ráig galair thromchúisigh ag an gceann scríbe taistil’, mar ní bheartaítear leis an soiléiriú sin srian a chur le raon feidhme an choincheapa de ‘imthosca urghnácha dosheachanta’ d’imeachtaí áitiúla amháin, ach beartaítear leis a chur in iúl go soiléir nach mór do na himthosca sin, i gcás ar bith, teacht chun cinn ag an gceann scríbe taistil beartaithe agus, dá bhrí sin, difear mór a dhéanamh d’fheidhmiú an turais láneagraithe lena mbaineann.
51
Ina leith sin, más rud é go bhféadfadh leathadh galair thromchúisigh ag an gceann scríbe taistil ábhartha teacht faoi raon feidhme an choincheapa sin, ní mór don rud céanna a bheith fíor a fortiori maidir le leathadh galair thromchúisigh ar scála domhanda, toisc go mbraithfear éifeachtaí an chinn deiridh sin ag an gceann scríbe taistil ábhartha freisin.
52
Thairis sin, bheadh léiriú den sórt sin ar Airteagal 12(2) agus (3)(b) de Threoir 2015/2302 ar dá réir nach bhfuil feidhm ag an bhforáil sin ach amháin maidir le himeachtaí de raon feidhme áitiúil, gan imeachtaí ar scála níos mó a bheith ar áireamh, bunoscionn, ar an gcéad dul síos, le cur i bhfeidhm phrionsabal na deimhneachta dlíthiúla, toisc, in éagmais aon chritéar sainiúil a leagtar síos chun na críche sin leis an Treoir sin, d’fhéadfadh an líne idir an dá chatagóir imeachtaí sin a bheith doiléir agus athraitheach, rud a d’fhágfadh gurbh éiginnte tairbhe na cosanta a sholáthraítear leis an bhforáil sin i ndeireadh na dála.
53
Ar an dara dul síos, bheadh léiriú den sórt sin ar neamhréir leis an gcuspóir a shaothraítear leis an Treoir sin arb é atá ann, de réir Airteagal 1 den Treoir sin, arna léamh i bhfianaise aithris 5 di, rannchuidiú le feidhmiú ceart an mhargaidh inmheánaigh agus le baint amach leibhéil aird cosanta tomhaltóirí a aonfhoirmí is féidir (féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Eanáir 2023, FTI Touristik (Taisteal láneagraithe chuig na hOileáin Chanáracha), C‑396/21, EU:C:2023:10, mír 29).
54
Chiallódh an léiriú sin, maidir le taistealaithe a dhéanann a gconradh taistil láneagraithe a fhoirceannadh trí ráig galair arna shrianadh go háitiúil a agairt, nach gceanglófaí orthu táillí foirceanta a íoc, ach cheanglófaí ar thaistealaithe a dhéanann an conradh sin a fhoirceannadh de bharr ráig ghalair ar scála domhanda táillí den sórt sin a íoc, agus bheadh ina thoradh air sin go bhfaigheadh na taistealaithe lena mbaineann leibhéal níos ísle cosanta i gcás géarchéim shláinte dhomhanda ná mar a bhfaighidís i gcás ráig ghalair arna shrianadh go háitiúil.
55
A mhéid a bhaineann le cuspóir na cosanta tomhaltóirí, áitíonn Poblacht na Slóvaice, mar sin féin, nach féidir an chosaint sin a dhícheangal ó chosaint dócmhainneachta eagraithe taistil, dá bhforáiltear in Airteagal 17 de Threoir 2015/2302, nach dtagraítear ann do chumhdach rioscaí thar a bheith neamhghnách, amhail ráig paindéime domhanda. Maidir le cur i bhfeidhm an chirt i leith aisíocaíocht iomlán dá bhforáiltear in Airteagal 12(2) agus (3)(b) den Treoir sin, tuigeann Poblacht na Slóvaice uaidh sin nár cheart é sin a leathnú chun staideanna den sórt sin a chumhdach freisin.
56
Ina leith sin, mar a shonraítear in aithrisí 13 agus 14 de Mholadh 2020/648 freisin, ní féidir a shéanadh gur dócha go mbeadh ina thoradh ar ghéarchéim shláinte dhomhanda amhail paindéim COVID‑19 go mbeadh eagraithe taistil láneagraithe neamhchosanta ar riosca dócmhainneachta níos mó nach gcumhdaítear faoin árachas a ghlactar faoi Airteagal 17 de Threoir 2015/2302, agus go bhféadfadh an riosca sin difear a dhéanamh do cheart na dtaistealaithe lena mbaineann i leith aisíocaíocht aon íocaíochtaí a rinneadh ar thuras láneagraithe.
57
Mar sin féin, ní mór a shonrú gur ghá gur mhó an dochar a dhéanfaí do chosaint a leasanna le léiriú ar Airteagal 12(2) agus (3)(b) de Threoir 2015/2302 a raibh an éifeacht aige, in imthosca den sórt sin, tairbhe an chirt sin a dhiúltú do thaistealaithe ón tús.
58
Maidir leis an idirdhealú atá le déanamh, de réir Phoblacht na Slóvaice, idir an coincheap de ‘imthosca urghnácha dosheachanta’ agus coincheap force majeure – tagann paindéim amhail paindéim dhomhanda COVID‑19 faoi raon feidhme an choincheapa deiridh sin, agus faoi sin amháin, dar léi – ba cheart a thabhairt faoi deara, murab ionann agus a maíonn Poblacht na Slóvaice, níl aon bhunús ag an argóint sin i mbreithiúnas an 18 Márta 2021, Kuoni Travel (C-578/19, EU:C:2021:213).
59
An staid i gceist sa chás as ar eascair an breithiúnas sin, bhain sí le Treoir 90/314, a aisghaireadh agus ar cuireadh Treoir 2015/2302 ina hionad. Gan beann ar an idirdhealú a rinneadh sa chéad Treoir sin idir coincheap force majeure agus coincheap imeachta nárbh fhéidir a thuar ná teacht roimhe, dá dtagraítear i mír 58 den bhreithiúnas sin, ní mór a shonrú nár coinníodh aon cheann de na coincheapa sin i dTreoir 2015/2302, agus nach dtagraítear inti, sa chomhthéacs sin, ach don choincheap ‘imthosca urghnácha dosheachanta’. Mar a shonraítear i míreanna 48 agus 49 thuas, d’fhéadfadh géarchéim shláinte dhomhanda amhail paindéim COVID‑19 teacht faoi raon feidhme an choincheapa sin.
60
I bhfianaise an mhéid thuas, ní mór a mheas, murab ionann agus a maíonn Poblacht na Slóvaice, go bhféadfaí a chumhdach leis an gcoincheap ‘imthosca urghnácha dosheachanta’, de réir bhrí Airteagal 12(2) agus (3)(b) de Threoir 2015/2302, ráig géarchéime sláinte domhanda, agus dá bhrí sin go bhféadfar an fhoráil sin a chur i bhfeidhm maidir leis na staideanna a bheartaítear in Airteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018, mar atá na staideanna sin nárbh fhéidir na heilimintí sár-riachtanacha de na seirbhísí turasóireachta a bheartaítear i gconradh taistil láneagraithe a sholáthar don taistealaí ‘mar thoradh ar an staid eisceachtúil de dheasca COVID‑19 sa tSlóvaic nó ar staid chosúil ag an gceann scríbe nó ag aon phointe ar bhealach an turais láneagraithe’.
61
Sa dara háit, is gá féachaint, mar a áitíonn Poblacht na Slóvaice, i ndáil leis an bhfógra maidir le turas athsholáthair dá bhforáiltear in Airteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018, an bhféadfadh sé a bheith ina aisíocaíocht ar na híocaíochtaí a rinneadh de réir bhrí Airteagal 12(2) agus (3)(b) de Threoir 2015/2302.
62
Ina leith sin, ar an gcéad dul síos, ba cheart a shonrú nach bhfuil aon sainmhíniú sa Treoir sin ar choincheap ‘aisíocaíochta’.
63
Ansin, is den chásdlí socair é, maidir le brí agus raon feidhme téarmaí nach soláthraítear aon sainmhíniú orthu i ndlí an Aontais, nach mór iad a chinneadh trína ngnáthbhrí sa ghnáth-theanga a mheas, agus an comhthéacs ina n‑úsáidtear iad agus cuspóirí na rialacha ar cuid díobh iad á gcur san áireamh freisin (breithiúnas an 18 Márta 2021, Kuoni Travel, C‑578/19, EU:C:2021:213, mír 37).
64
De réir a ghnáthbhrí sa ghnáth-theanga, tagraíonn an téarma ‘aisíocaíocht’ do shuim airgid a thabhairt ar ais do dhuine ar íoc nó ar réamhíoc an duine sin í le duine eile agus, dá bhrí sin, is é atá ann an tsuim sin a bheith á tabhairt don chéad duine sin ag an duine deiridh sin. Is léir an bhrí sin freisin ó fhoclaíocht Airteagal 12(2) agus (3) de Threoir 2015/2302 ina hiomláine, ina sonraítear go mbaineann an aisíocaíocht iomlán leis na ‘[h]íocaíochtaí a rinneadh’ ar thuras láneagraithe, rud a chuireann deireadh le haon amhras maidir le cuspóir na haisíocaíochta, a bhaineann le suim airgid.
65
Dá bhrí sin, ciallaíonn coincheap ‘aisíocaíochta’, de réir bhrí Airteagal 12(2) agus (3) de Threoir 2015/2302, aisíocaíocht, i bhfoirm airgid, ar íocaíochtaí a rinneadh ar thuras láneagraithe.
66
Ní chuirtear an léiriú sin ó bhailíocht le hargóint Phoblacht na Slóvaice bunaithe ar an idirdhealú téarmaíochta a líomhnaítear go ndéantar é, maidir leis an gcoincheap sin, go háirithe sa leagan Gearmáinise agus sa leagan Béarla d’Airteagal 12(4) de Threoir 2015/2302, idir, ar thaobh amháin, aisíoc (‘Rückzahlung’ sa Ghearmáinis) íocaíochtaí, dá dtagraítear in Airteagal 12(1) den Treoir sin, agus, ar an taobh eile, ‘aisíocaíocht’ (‘Erstattung’ sa Ghearmáinis) na n‑íocaíochtaí sin, dá dtagraítear in Airteagal 12(2) agus (3) den Treoir sin, agus clúdaíonn an aisíocaíocht sin freisin, de réir an Bhallstáit sin, cúiteamh i bhfoirm eile seachas suim airgid.
67
Ní hamháin go bhfuil idirdhealú téarmaíochta den sórt sin go hiomlán comhoiriúnach do léiriú ar na forálacha sin lena mbaineann aisíoc i bhfoirm suim airgid, ach, thairis sin, fiú dá nglacfaí lena mhalairt de chás, leanann sé ó chásdlí socair na Cúirte nach féidir an fhoclaíocht a úsáidtear i leagan teanga amháin d’fhoráil de dhlí an Aontais a úsáid mar an t‑aon bhonn amháin leis an léiriú ar an bhforáil sin, ná gur féidir í a úsáid chun na leaganacha teanga eile a shárú, toisc nach mór, i gcás éagsúlacht idir na leaganacha teanga éagsúla de théacs reachtach de chuid an Aontais, an fhoráil sin a léiriú faoi threoir chuspóir agus scéim ghinearálta na rialacha ar cuid díobh í (féach, chuige sin, breithiúnas an 9 Iúil 2020, Banca Transilvania, C‑81/19, EU:C:2020:532, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear).
68
Tacaíonn comhthéacs Airteagal 12(2) agus (3) de Threoir 2015/2302 agus cuspóir na Treorach sin leis an léiriú liteartha a ghlactar i mír 65 thuas.
69
A mhéid a bhaineann, ar an gcéad dul síos, le comhthéacs na forála sin, toisc gur gá, faoi Airteagal 12(4) den Treoir sin, an aisíocaíocht nó an t‑aisíoc a dhéanamh tráth nach déanaí ná 14 lá tar éis fhoirceannadh an chonartha taistil láneagraithe ábhartha, léirítear nach mór an aisíocaíocht nó an t‑aisíoc sin a dhéanamh i bhfoirm airgid a mhéid a bheartaítear leis an tréimhse sin a áirithiú go bhféadfadh an taistealaí lena mbaineann, go gairid tar éis fhoirceannadh an chonartha sin, an tsuim a caitheadh ar an turas láneagraithe a úsáid mar ba mhian leis arís. Ar an taobh eile, ba bheag ab fhiú tréimhse den sórt sin a fhorchur dá mbeadh ceangal ar an taistealaí glacadh le dearbhán nó le socrú iarchurtha eile nach bhféadfadh sé nó sí aon leas a bhaint as, i gcás ar bith, ach go dtí go rachadh an tréimhse sin in éag.
70
Thairis sin, is léir ó chomhthéacs níos leithne Threoir 2015/2302, mar atá réimse na gceart paisinéirí agus na cosanta tomhaltóirí, i gcás ina mbeartaíonn reachtas an Aontais, i ngníomh reachtach ar leith a bhaineann leis an réimse sin, go bhféadfaí sochar i bhfoirm eile, amhail, inter alia, tairiscint dearbháin, a chur in ionad oibleagáid chun suim airgid a íoc, go ndéantar foráil go sainráite maidir leis an bhféidearthacht sin sa ghníomh reachtach sin. Is é sin cás, inter alia, Airteagal 7(3) de Rialachán (CE) Uimh. 261/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Feabhra 2004 lena mbunaítear comhrialacha maidir le cúiteamh agus cúnamh do phaisinéirí i gcás nach gceadófar dóibh bordáil agus i gcás ina gcuirfear eitiltí ar ceal nó i gcás ina gcuirfear moill fhada orthu, agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 295/91 (IO 2004 L 46, lch. 1), ina ndéantar foráil, maidir leis an gcúiteamh dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal 7 sin, go n‑íocfar é ‘in airgead tirim’, trí aistriú leictreonach bainc, trí orduithe bainc nó trí sheiceanna bainc nó, le comhaontaithe sínithe an phaisinéara, trí dhearbháin taistil agus/nó trí sheirbhísí eile.
71
De bhrí nach ann d’aon tagairt i bhfoclaíocht Airteagal 12 de Threoir 2015/2302 d’fhéidearthacht den sórt sin, deimhnítear nach dtagraíonn an t‑Airteagal sin ach d’aisíocaíochtaí i bhfoirm suim airgid agus dóibh sin amháin.
72
Ar an dara dul síos, an ceart chun aisíocaíochta a thugtar do thaistealaithe le hAirteagal 12(2) agus (3) den Treoir sin, comhlíonann sé an cuspóir cosanta tomhaltóirí a shaothraítear leis an Treoir sin, a shonraítear i mír 53 thuas, agus é mar thoradh air, maidir le léiriú ar an gcoincheap ‘aisíocaíochta’, de réir bhrí Airteagal 12 den Treoir sin, lena léirítear go bhfuil an taistealaí lena mbaineann i dteideal aisíocaíocht ar na híocaíochtaí a rinneadh ar an turas láneagraithe i gceist i bhfoirm suim airgid, a mbeidh ar a chumas nó ar a cumas aige nó aici í a úsáid mar is mian leis nó léi, gur fearr is féidir le léiriú den sórt sin rannchuidiú le cosaint a leasanna agus, dá bhrí sin, le baint amach an chuspóra sin ná léiriú lena léirítear gur leor don eagraí lena mbaineann turas láneagraithe athsholáthair, dearbhán nó cineál eile cúitimh iarchurtha a thairiscint don taistealaí.
73
A mhéid a bhaineann le hargóint Phoblacht na Slóvaice, go háirithe i gcás shuaitheadh iomlán an mhargaidh i gceist, gur gá, i bhfianaise aithris 5 de Threoir 2015/2302 agus i gcomhréir leis an gcásdlí a eascraíonn as breithiúnas an 31 Eanáir 2013, McDonagh (C‑12/11, EU:C:2013:43, mír 62), teacht ar léiriú lenar féidir cothromaíocht chóir a aimsiú idir cosaint tomhaltóirí agus iomaíochas gnóthas, is leor a shonrú go léirítear leis an léiriú a ghlactar i mír 65 thuas cothromú idir leasanna a bheartaigh reachtas an Aontais a bhunú i ndáil leis na hiarmhairtí airgeadais a eascraíonn as foirceannadh conartha taistil láneagraithe sna staideanna a bheartaítear in Airteagal 12(2) agus (3) den Treoir sin, ar foráil í, thairis sin, ina leagtar síos inti oibleagáid chun taistealaithe a aisíoc, agus anuas air sin ina sonraítear freisin, sna himthosca sin, nach gceanglaítear ar an eagraí cúiteamh breise a íoc.
74
Tá an méid sin gan dochar don fhéidearthacht, maidir le taistealaí atá ina pháirtí i gconradh taistil láneagraithe, toiliú, ar bhonn deonach, glacadh le dearbhán in ionad aisíoc i bhfoirm suim airgid, a mhéid nach mbaintear leis an bhféidearthacht sin ceart an taistealaí sin i leith an aisíoca sin, mar a shonraítear in aithris 9 de Mholadh 2020/648.
75
Ní mór a mheas, dá bhrí sin, nach bhfuil fógra maidir le turas athsholáthair, faoi mar a fhoráiltear in Airteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018, ina aisíocaíocht ar na híocaíochtaí a rinneadh de réir bhrí Airteagal 12(2) agus (3)(b) de Threoir 2015/2302, ar gá é a thuiscint mar thagairt d’aisíoc na n‑íocaíochtaí sin i bhfoirm suim airgid agus dó sin amháin.
76
Ar an tríú dul síos, tuigtear ó na nithe roimhe seo go bhfuil an ceart ag an gCoimisiún a dhearbhú go bhfuil Airteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018 bunoscionn le hAirteagal 12(2), (3)(b) agus (4) de Threoir 2015/2302, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 4 den Treoir sin, a mhéid nár tugadh leis, le linn tréimhse ón 12 Márta 2020 go dtí an 31 Lúnasa 2021, do phaisinéirí nárbh fhéidir a dturas láneagraithe a fheidhmiú de dheasca na n‑imthosca urghnácha dosheachanta a bhain le paindéim dhomhanda COVID‑19 ach an ceart go dtairgfí turas athsholáthair dóibh seachas aisíocaíocht iomlán, i bhfoirm suim airgid, ar íocaíochtaí a rinneadh i ndáil leis an turas láneagraithe sin.
77
Dá réir sin, trí Airteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018 a ghlacadh, níor chomhlíon Poblacht na Slóvaice a hoibleagáid, faoi chuimsiú a córais dlí náisiúnta, na bearta uile is gá a ghlacadh lena áirithiú go mbeidh lánéifeacht ag Treoir 2015/2302, i gcomhréir leis an gcuspóir atá á shaothrú aige (féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Iúil 2022, Nord Stream 2 v an Pharlaimint agus an Chomhairle, C-348/20 P, EU:C:2022:548, mír 69).
78
É sin ráite, áitíonn Poblacht na Slóvaice go raibh an staid neamhfhabhrach a bhain le paindéim dhomhanda COVID‑19 ina chás force majeure, rud a chuir cosc uirthi a hoibleagáidí faoi Threoir 2015/2302 a chomhlíonadh.
79
Maidir leis an maíomh sin, ní mór a chur i dtábhacht gur chinn an Chúirt cheana féin nach bhféadfadh imní maidir le deacrachtaí inmheánacha a bheith ina húdar le mainneachtain Bhallstáit a oibleagáidí faoi dhlí an Aontais a chomhlíonadh (féach, chuige sin, breithiúnais an 1 Aibreán 2004, an Coimisiún v an Iodáil, C‑99/02, EU:C:2004:207, mír 22 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 13 Meán Fómhair 2017, an Coimisiún v an Bheilg, C‑591/14, EU:C:2017:670, mír 44).
80
Go deimhin, is léir ó chásdlí na Cúirte, i gcás nár chomhlíon Ballstát a oibleagáidí faoi dhlí an Aontais, go bhféadfadh an Ballstát sin force majeure a agairt i ndáil leis an neamhchomhlíonadh sin.
81
Ina leith sin, i gcomhréir leis an gcásdlí socair, cé nach mbunaítear coincheap force majeure ar dhodhéantacht iomlán, mar sin féin ceanglaítear leis go mbeadh an neamhchomhlíonadh sin inchurtha i leith imthosca nach bhfuil neart orthu ag an bpáirtí a agraíonn force majeure, arb imthosca neamhghnácha iad nárbh fhéidir a thuar agus nach bhféadfaí a n‑iarmhairtí a sheachaint fiú dá mba rud é gur feidhmíodh gach dícheall cuí, agus nach bhféadfaí staid force majeure a agairt ach amháin le haghaidh na tréimhse ba ghá chun na deacrachtaí sin a réiteach (féach, chuige sin, breithiúnais an 13 Nollaig 2001, an Coimisiún v an Fhrainc, C‑1/00, EU:C:2001:687, mír 131 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 4 Márta 2010, an Coimisiún v an Iodáil, C‑297/08, EU:C:2010:115, mír 85 agus an cásdlí dá dtagraítear).
82
Ní mór a chinneadh gur léir nach gcomhlíontar le hAirteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018 na coinníollacha lena rialaítear an spleáchas ar force majeure.
83
Ina leith sin, ar an gcéad dul síos, cé nach bhfuil aon neart ag Poblacht na Slóvaice ar ghéarchéim shláinte ar scála amhail scála phaindéim COVID‑19 agus gur rud neamhghnách í nach féidir í a thuar, maidir le reachtaíocht náisiúnta lena ndéantar – faoi réir eisceachtaí áirithe i bhfabhar catagóirí níos leochailí taistealaithe – ar bhealach ginearálaithe, gach eagraí taistil a scaoileadh óna oibleagáid aisíoca, a leagtar síos in Airteagal 12(2) go (4) de Threoir 2015/2302, i ndáil le conarthaí nárbh fhéidir iad a fheidhmiú de dheasca na paindéime sin, ní féidir a bheith ina n‑údar leis an reachtaíocht náisiúnta, i ngeall ar chineál na reachtaíochta sin, na srianta a eascraíonn as imeacht den sórt sin agus dá bhrí sin ní féidir leis an reachtaíocht sin na coinníollacha lena rialaítear an spleáchas ar force majeure a chomhlíonadh.
84
Toisc gur fionraíocht shealadach ghinearálta na hoibleagáide aisíoca sin an toradh atá ann go bunúsach, ní theorannaítear cur i bhfeidhm reachtaíochta den sórt sin do chásanna inar tharla srianta den sórt sin, srianta airgeadais go háirithe, agus dóibh sin amháin, ach cuimsítear leis gach conradh nárbh fhéidir a fheidhmiú mar thoradh ar imthosca urghnácha dosheachanta a bhain le paindéim dhomhanda COVID‑19, gan staid airgeadais shonrach agus aonair na n‑eagraithe taistil lena mbaineann a chur san áireamh.
85
Ar an dara dul síos, ní léir ón gcomhad atá roimh an gCúirt, maidir leis na hiarmhairtí airgeadais a beartaíodh dul i ngleic leo le hAirteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018, nach bhféadfaí na hiarmhairtí sin a sheachaint seachas trí Airteagal 12(2) go (4) de Threoir 2015/2302 a shárú, agus go háirithe trí bhearta státchabhrach áirithe a ghlacadh, chun leasa na n‑eagraithe taistil lena mbaineann, a bhféadfaí iad a údarú faoi Airteagal 107(2)(b) CFAE, ar féidearthacht í a dtagraítear di in aithrisí 21 agus 22 de Mholadh 2020/648 agus arbh fhéidir leis na Ballstáit eile dul ina muinín freisin.
86
Sa chomhthéacs sin, cé gur mhaígh Poblacht na Slóvaice go mbainfeadh deacrachtaí áirithe le glacadh beart státchabhrach den sórt sin, toisc go mbraitheann an fhéidearthacht na bearta sin a ghlacadh sa ghearrthéarma, inter alia, ar struchtúir atá ann cheana in eagrú na hearnála taistil láneagraithe agus ar an am is gá le haghaidh an ghlactha sin i gcomhréir lena nósanna imeachta inmheánacha, ba cheart a mheabhrú ina leith sin nach bhféadfadh Ballstát, i gcomhréir le cásdlí socair na Cúirte, deacrachtaí ina dhlíchóras baile a agairt chun údar a thabhairt le mainneachtain oibleagáidí a eascraíonn as dlí an Aontais a chomhlíonadh (breithiúnais an 25 Meitheamh 2013, an Coimisiún v Poblacht na Seice, C‑241/11, EU:C:2013:423, mír 48 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 6 Samhain 2014, an Coimisiún v an Bheilg, C‑395/13, EU:C:2014:2347, mír 51).
87
Ní féidir leis an gCúirt ach an oiread, sa chomhthéacs sin, glacadh leis an argóint a rinne Rialtas na Slóvaice gur cheart don réiteach ina dtugtar státchabhair a bheith ina ‘rogha dheiridh’. Is leor a thabhairt faoi deara ina leith sin go gceadaítear do Bhallstáit faoi dhlí an Aontais, faoi réir chomhlíonadh na gcoinníollacha a leagtar síos chun na críche sin, foráil a dhéanamh maidir le cineálacha áirithe státchabhrach agus, go háirithe, maidir leis na cineálacha sin a bhféadfaí iad a mheas mar a bheith comhoiriúnach don mhargadh inmheánach faoi Airteagal 107(2)(b) CFAE, de bhrí, mar a shonraítear i mír 77 thuas, nach gceadaítear leis go sonrach dóibh gan a n‑oibleagáid a chomhlíonadh maidir le gach beart is gá a ghlacadh, ina gcórais dlí náisiúnta, chun éifeachtacht iomlán treorach a áirithiú, Treoir 2015/2302 sa chás seo.
88
Ba cheart a shonrú freisin go raibh an fhéidearthacht ag na Ballstáit freisin scéimeanna a thabhairt isteach ar dearadh iad chun taistealaithe a spreagadh nó a éascú chun glacadh le dearbháin seachas aisíocaíocht i bhfoirm suim airgid seachas chun ceangal ar thaistealaithe é sin a dhéanamh, agus d’fhéadfadh réitigh den sórt sin cabhrú freisin chun fadhbanna eagraithe taistil ó thaobh leachtachta de a éascú, mar a léirítear i Moladh 2020/648, go háirithe in aithris 15 de.
89
Ar an tríú dul síos, maidir le reachtaíocht náisiúnta amhail Airteagal 33a de Dhlí Uimh. 170/2018, a mhéid a bhfuil foráil inti maidir le scaoileadh eagraithe taistil láneagraithe óna n‑oibleagáid aisíoca le haghaidh tréimhse suas le 18 mí tar éis an fhógra maidir le foirceannadh an chonartha taistil láneagraithe ábhartha, ní cheapfar í ar bhealach lena dteorannaítear a n‑éifeachtaí don tréimhse is gá chun na deacrachtaí a tharlaíonn de dhroim an imeachta a d’fhéadfadh a bheith ina force majeure a leigheas.
90
Dá bhrí sin, ní mór seasamh leis an gcaingean a thug an Coimisiún.
91
I bhfianaise an mhéid thuas uile, ní mór a chinneadh, trí Airteagal 33a a chur isteach i nDlí Uimh. 170/2018 – trí Dhlí Uimh. 136/2020 a ghlacadh – gur mhainnigh Poblacht na Slóvaice a hoibleagáid a chomhlíonadh faoi Airteagal 12(2), (3)(b) agus (4) de Threoir 2015/2302, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 4 di.
Costais
92
Faoi Airteagal 138(1) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, ordófar don pháirtí caillteach na costais a íoc, má iarrtar iad i bpléadálacha an pháirtí a n‑éireoidh leis. Ós rud é go bhfuil iarratas déanta ag an gCoimisiún ar na costais agus nár éirigh le Poblacht na Slóvaice, ní mór a ordú don pháirtí deiridh sin na costais a íoc.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt Bhreithiúnais (an Dara Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.
Dearbhaíonn an Chúirt gur mhainnigh, trí Airteagal 33a de zákon č. 170/2018 Z. z. o zájazdoch, spojených službách cestovného ruchu, niektorých podmienkach podnikania v cestovnom ruchu a o zmene a doplnení niektorých zákonov (Dlí Uimh. 170/2018 maidir le taisteal láneagraithe, socruithe turasóireachta nasctha agus coinníollacha áirithe do ghníomhaíocht turasóireachta, lena leasaítear agus lena bhforlíontar dlíthe áirithe) an 15 Bealtaine 2018 a thabhairt isteach - trí zákon č 136/2020 Z. z. (Dlí Uimh. 136/2020) an 20 Bealtaine 2020 a ghlacadh - Poblacht na Slóvaice a hoibleagáidí a chomhlíonadh faoi Airteagail 12(2), (3)(b) agus (4), de Threoir (AE) 2015/2302 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2015 maidir le taisteal láneagraithe agus socruithe taistil nasctha, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 agus Treoir 2011/83/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Treoir 90/314/CEE ón gComhairle, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 4 de Threoir 2015/2302.
2.
Ordaítear do Phoblacht na Slóvaice na costais a íoc.
[Sínithe]
(
*1
)	Teanga an cháis: an tSlóvaicis.