62016CC0314
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
YVES BOT
της 7ης Σεπτεμβρίου 2017 (
1
)
Υπόθεση C‑314/16
Ευρωπαϊκή Επιτροπή
κατά
Τσεχικής Δημοκρατίας
«Παράβαση κράτους μέλους – Οδηγία 2006/126/ΕΚ – Μεταφορές – Άδεια οδηγήσεως – Διεύρυνση των ορισμών των κατηγοριών C1 και C και περιορισμός του ορισμού της κατηγορίας D1»
1.
Με την προσφυγή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο να αναγνωρίσει ότι:
–
η Τσεχική Δημοκρατία, παραλείποντας να εκπληρώσει την υποχρέωση να περιλάβει στους ορισμούς των κατηγοριών C1 και C αποκλειστικώς τα οχήματα που δεν εμπίπτουν στις κατηγορίες D1 και D, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 1, και από το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχεία δʹ και στʹ, της οδηγίας 2006/126/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, για την άδεια οδήγησης (
2
), και
–
η Τσεχική Δημοκρατία, περιορίζοντας τον ορισμό της κατηγορίας D1 στα οχήματα που σχεδιάζονται και κατασκευάζονται για τη μεταφορά πλέον των οκτώ επιβατών, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 1 και από το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο ηʹ, της οδηγίας αυτής.
2.
Με τις παρούσες προτάσεις θα εκθέσω τους λόγους για τους οποίους θεωρώ βάσιμη την υπό κρίση προσφυγή λόγω παραβάσεως.
I. Το νομικό πλαίσιο
A.
Το δίκαιο της Ένωσης
3.
Η πρώτη, η δεύτερη και η δωδέκατη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 2006/126 έχουν ως εξής:
«(1)
Η οδηγία 91/439/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουλίου 1991, για την άδεια οδήγησης [ (
3
)] έχει τροποποιηθεί επανειλημμένα κατά τρόπο ουσιαστικό. Με την ευκαιρία των νέων τροποποιήσεων της εν λόγω οδηγίας, ενδείκνυται για λόγους σαφήνειας η αναδιατύπωση των σχετικών διατάξεων.
(2)
Οι κανόνες σχετικά με την άδεια οδήγησης αποτελούν απαραίτητο στοιχείο της κοινής πολιτικής μεταφορών, συμβάλλουν στην βελτίωση της ασφάλειας της οδικής κυκλοφορίας και διευκολύνουν την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων που εγκαθίστανται σε κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο που χορήγησε την άδεια. Λόγω της σημασίας των ατομικών μέσων μεταφοράς, η κατοχή άδειας οδήγησης που αναγνωρίζεται νόμιμα από το κράτος υποδοχής προωθεί την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων. Παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στον τομέα της εναρμόνισης των κανόνων που αφορούν την άδεια οδήγησης, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές διαφορές μεταξύ κρατών μελών στους κανόνες για […] [τις] υποκατηγορίες οχημάτων, οι οποίες απαιτούσαν πιο προωθημένη εναρμόνιση προκειμένου να προωθηθεί η υλοποίηση κοινοτικών πολιτικών.
[…]
(12)
Οι ορισμοί των κατηγοριών θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν περισσότερο τα τεχνικά χαρακτηριστικά των σχετικών οχημάτων καθώς και την δεξιότητα που είναι αναγκαία για την οδήγηση των οχημάτων.»
4.
Η οδηγία αυτή, στο άρθρο 1, παράγραφος 1, που φέρει τον τίτλο «Υπόδειγμα άδειας», ορίζει τα εξής:
«1.   Τα κράτη μέλη εκδίδουν τις εθνικές άδειες οδήγησης που βασίζονται στο κοινοτικό υπόδειγμα του Παραρτήματος I, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας. Το διακριτικό σήμα του εκδώσαντος την άδεια κράτους μέλους τίθεται εντός του εμβλήματος που απεικονίζεται στη σελίδα 1 του κοινοτικού υποδείγματος άδειας οδήγησης».
5.
Το άρθρο 4 της εν λόγω οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Κατηγορίες, ορισμοί και κατώτατα όρια ηλικίας», ορίζει, στις παραγράφους 1 και 4, τα εξής:
«1.   Η άδεια οδήγησης που προβλέπεται στο άρθρο 1 παρέχει δικαίωμα οδήγησης μηχανοκίνητων οχημάτων των κατηγοριών που ορίζονται κατωτέρω. Μπορεί να εκδίδεται από το κατώτατο όριο ηλικίας που ορίζεται για κάθε κατηγορία. Ως “μηχανοκίνητο όχημα” νοείται κάθε αυτοπροωθούμενο όχημα που κυκλοφορεί σε δρόμους με δικά του μέσα, εκτός από τα οχήματα που κινούνται πάνω σε τροχιές.
[…]
4.   Αυτοκίνητα:
–
ως “αυτοκίνητο νοείται το μηχανοκίνητο όχημα που χρησιμοποιείται συνήθως για την οδική μεταφορά προσώπων ή αγαθών ή για την έλξη, επί οδού, οχημάτων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά προσώπων ή αγαθών. Ο όρος αυτός περιλαμβάνει τα ηλεκτροκίνητα λεωφορεία (τρόλεϊ), δηλαδή τα οχήματα τα οποία συνδέονται με γραμμή μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος και δεν κυκλοφορούν σε τροχιά. Δεν περιλαμβάνει τους γεωργικούς και δασικούς ελκυστήρες·
[…]
δ)
κατηγορία C1:
αυτοκίνητα πλην εκείνων των κατηγοριών D1 ή D, η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα των οποίων υπερβαίνει τα 3500 kg όχι όμως τα 7500 kg και τα οποία σχεδιάζονται και κατασκευάζονται για τη μεταφορά οκτώ, το πολύ, επιβατών εκτός του οδηγού· τα αυτοκίνητα της κατηγορίας αυτής μπορούν να συνδυάζονται με ρυμουλκούμενο του οποίου η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα δεν υπερβαίνει τα 750 kg,
[…]
στ)
κατηγορία C:
αυτοκίνητα πλην εκείνων των κατηγοριών D1 ή D, η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα των οποίων υπερβαίνει τα 3500 kg και τα οποία σχεδιάζονται και κατασκευάζονται για τη μεταφορά το πολύ οκτώ επιβατών, εκτός του οδηγού· τα αυτοκίνητα αυτής της κατηγορίας μπορούν να συνδυάζονται με ρυμουλκούμενο η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα του οποίου δεν υπερβαίνει τα 750 kg·
[…]
η)
κατηγορία D1:
αυτοκίνητα που σχεδιάζονται και κατασκευάζονται για τη μεταφορά μέχρι 16 επιβατών, εκτός του οδηγού, μεγίστου μήκους 8 m· τα αυτοκίνητα της κατηγορίας αυτής μπορούν να συνδυάζονται με ρυμουλκούμενο, του οποίου η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα δεν υπερβαίνει τα 750 kg,
[…]
ι)
κατηγορία D:
αυτοκίνητα τα οποία σχεδιάζονται και κατασκευάζονται για τη μεταφορά άνω των 8 επιβατών, εκτός του οδηγού· τα αυτοκίνητα των οποίων η οδήγηση επιτρέπεται με άδεια κατηγορίας D μπορούν να συνδυάζονται με ρυμουλκούμενο του οποίου η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα δεν υπερβαίνει τα 750 kg,
[…]».
6.
Το άρθρο 7 της οδηγίας 2006/126, το οποίο φέρει τον τίτλο «Χορήγηση, ισχύς και ανανέωση», προβλέπει στην παράγραφο 1, στοιχείο αʹ, τα εξής:
«1.   Η άδεια οδήγησης χορηγείται μόνο σε όσους υποψηφίους:
α)
έχουν επιτύχει σε δοκιμασία ελέγχου των ικανοτήτων και της συμπεριφοράς και σε δοκιμασία ελέγχου των γνώσεων και πληρούν τις απαιτήσεις υγείας σύμφωνα με τις διατάξεις των Παραρτημάτων II και III».
7.
Το άρθρο 16 της οδηγίας αυτής, το οποίο φέρει τον τίτλο «Μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο», ορίζει τα εξής:
«1.   Τα κράτη μέλη θεσπίζουν και δημοσιεύουν το αργότερο έως τις 19 Ιανουαρίου 2011, τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν με το άρθρο 1, παράγραφος 1, το άρθρο 3, το άρθρο 4, παράγραφοι 1, 2, 3 και 4, στοιχεία β) έως ια) […]. Ανακοινώνουν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω διατάξεων.
2.   Εφαρμόζουν τις διατάξεις αυτές από τις 19 Ιανουαρίου 2013.
[…]»
B.
Το τσεχικό δίκαιο
8.
Το άρθρο 80a, παράγραφος 1, στοιχεία g, h και i, του Zákon č. 361/2000 Sb.o provozu na pozemních komunikacích a o změnách některých zákonů (νόμου 361/2000 για την κυκλοφορία στους άξονες χερσαίων μεταφορών και για την τροποποίηση ορισμένων νόμων), όπως έχει μετά την τελευταία τροποποίησή του (
4
), προβλέπει τα εξής:
«1)   Στην κατηγορία
[…]
g)
C1 υπάγονται τα αυτοκίνητα, πλην των ελκυστήρων, η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα των οποίων υπερβαίνει τα 3500 kg όχι όμως τα 7500 kg, τα οποία προορίζονται για τη μεταφορά το πολύ οκτώ επιβατών, εκτός του οδηγού, και τα οποία μπορούν να συνδυάζονται με ρυμουλκούμενο η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα του οποίου δεν υπερβαίνει τα 750 kg,
h)
C υπάγονται τα αυτοκίνητα, πλην των ελκυστήρων και των οχημάτων του σημείου g, η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα των οποίων υπερβαίνει τα 3500 kg, τα οποία προορίζονται για τη μεταφορά το πολύ οκτώ επιβατών, εκτός του οδηγού, και τα οποία μπορούν να συνδυάζονται με ρυμουλκούμενο του οποίου η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα δεν υπερβαίνει τα 750 kg,
i)
D1 υπάγονται τα αυτοκίνητα μεγίστου μήκους 8 m, τα οποία προορίζονται για τη μεταφορά από 8 έως 16 το πολύ επιβατών, εκτός του οδηγού, και τα οποία μπορούν να συνδυάζονται με ρυμουλκούμενο, του οποίου η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα δεν υπερβαίνει τα 750 kg».
II. Η προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία
9.
Με έγγραφο της 11ης Ιουλίου 2014, η Επιτροπή απηύθυνε στην Τσεχική Δημοκρατία προειδοποιητική επιστολή, με την οποία εφιστούσε την προσοχή του εν λόγω κράτους μέλους στο γεγονός ότι ορισμένες διατάξεις της εθνικής του νομοθεσίας, και ειδικώς εκείνες που αφορούν τον ορισμό των κατηγοριών αδειών οδηγήσεως C1, C και D1, δεν ήταν σύμφωνες προς την οδηγία 2006/126.
10.
Αφού εξέτασε τα επιχειρήματα της Τσεχικής Δημοκρατίας που περιλαμβάνονταν στην απάντηση της 8ης Οκτωβρίου 2014, η Επιτροπή εξέδωσε αιτιολογημένη γνώμη με έγγραφο της 27ης Φεβρουαρίου 2015. Κάλεσε επίσης την Τσεχική Δημοκρατία να λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να συμμορφωθεί προς την εν λόγω αιτιολογημένη γνώμη εντός προθεσμίας δύο μηνών από τη λήψη της. Η προθεσμία αυτή παρατάθηκε μέχρι τις 27 Μαΐου 2015, μετά από αίτηση της Τσεχικής Δημοκρατίας.
11.
Με έγγραφο της 22ας Μαΐου 2015, η Τσεχική Δημοκρατία απάντησε στην αιτιολογημένη γνώμη, αναφέροντας, σε σχέση με τον ορισμό των κατηγοριών οχημάτων C, C1 και D1, ότι, «προκειμένου να αποκλειστεί κάθε κίνδυνος ασάφειας και να επιτευχθεί μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου, η Τσεχική Δημοκρατία δέχεται να τροποποιήσει εν μέρει τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις κατά τρόπο ανταποκρινόμενο στις απαιτήσεις της Επιτροπής».
12.
Η Επιτροπή, ελλείψει κοινοποιήσεως σχετικής με την ενδεχόμενη θέσπιση των ως άνω σχεδιαζόμενων τροποποιήσεων και εκτιμώντας ότι, εν πάση περιπτώσει, οι παραβάσεις που αποδίδονταν στη Τσεχική Δημοκρατία συνεχίζονταν μέχρι την ημερομηνία λήξεως της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας, άσκησε την υπό κρίση προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου.
III. Επιχειρήματα των διαδίκων
Α.
Η Επιτροπή
13.
Η προσφεύγουσα προβάλλει δύο λόγους προς στήριξη της προσφυγής της.
14.
Με τον πρώτο λόγο υποστηρίζει ότι οι ορισμοί των κατηγοριών οχημάτων C1 και C που περιέχονται στο άρθρο 4, παράγραφος 4, της οδηγίας 2006/126, διακρίνονται ρητώς από αυτούς των κατηγοριών D1 και D, καθώς και ότι η τσεχική νομοθεσία παρέλειψε να συμπεριλάβει την ακόλουθη προϋπόθεση, που είναι διατυπωμένη ως εξής: «αυτοκίνητα πλην εκείνων των κατηγοριών D1 ή D». Η παράλειψη αυτή έχει ως συνέπεια να επιτρέπεται, στο κράτος μέλος αυτό, στον κάτοχο της άδειας οδηγήσεως κατηγορίας C1 ή C να οδηγεί όχημα το οποίο έχει κατασκευαστεί για τη μεταφορά το πολύ οκτώ επιβατών, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι αυτό έχει σχεδιαστεί για τη μεταφορά επιβατών ή εμπορευμάτων, ενώ η εν λόγω οδηγία απαιτεί άδεια οδηγήσεως της κατηγορίας D1 ή D, αν το όχημα έχει σχεδιαστεί και κατασκευαστεί για τη μεταφορά επιβατών.
15.
Για να καταδείξει τις συνέπειες μιας τέτοιας παραλείψεως, η Επιτροπή χρησιμοποιεί το παράδειγμα των μικρών λεωφορείων πολυτελείας ή των ιδιωτικών τεθωρακισμένων αυτοκινήτων που έχουν σχεδιαστεί για τη μεταφορά επιβατών. Λόγω των τεχνικών χαρακτηριστικών τους (όχι περισσότεροι από οκτώ επιβάτες, μέγιστη μάζα 3500 kg και μήκος μικρότερο ή ίσο με οκτώ μέτρα), θα μπορούσαν να οδηγούνται από κάτοχο άδειας της κατηγορίας C1, ενώ, λόγω της μεταφοράς προσώπων, θα έπρεπε να απαιτείται άδεια της κατηγορίας D1.
16.
Με τον δεύτερο λόγο που προέβαλε, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, ενώ το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο ηʹ, της οδηγίας 2006/126 ορίζει την κατηγορία D1 ως περιλαμβάνουσα τα αυτοκίνητα «που σχεδιάζονται και κατασκευάζονται για τη μεταφορά μέχρι 16 επιβατών, εκτός του οδηγού», η τσεχική νομοθεσία, επιβάλλοντας ελάχιστο αριθμό οκτώ επιβατών, εισάγει μία επιπλέον προϋπόθεση, κατά παράβαση του άρθρου 4, παράγραφος 4, στοιχείο ηʹ, της οδηγίας αυτής.
17.
Προς στήριξη των δύο αυτών λόγων, η Επιτροπή εξηγεί ότι, παραδοσιακά, η κατηγορία C περιλαμβάνει τα αυτοκίνητα που προορίζονται για τη μεταφορά εμπορευμάτων, ενώ η κατηγορία D περιλαμβάνει τα αυτοκίνητα που προορίζονται για τη μεταφορά επιβατών. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι τα αυτοκίνητα της κατηγορίας C δεν μπορούν να μεταφέρουν και επιβάτες. Στις περιπτώσεις αυτές, πρόκειται κυρίως για την ομάδα προσώπων που μεταφέρονται με σκοπό τον χειρισμό του φορτίου του οχήματος.
18.
Δεδομένου ότι ορισμένα τεχνικά χαρακτηριστικά των κατηγοριών C και C1 ταυτίζονται με εκείνα των κατηγοριών D1 και D, η Επιτροπή υπογραμμίζει την ανάγκη να περιλαμβάνονται μόνον στις τελευταίες αυτές κατηγορίες τα οχήματα που έχουν σχεδιαστεί για τη μεταφορά προσώπων.
19.
Η Επιτροπή επικαλείται το ιστορικό θεσπίσεως της ρυθμίσεως της Ένωσης όσον αφορά την άδεια οδηγήσεως. Υποστηρίζει ότι:
–
αρχικώς, η πρώτη οδηγία 80/1263/ΕΟΚ (
5
) περί καθιερώσεως κοινοτικής αδείας οδηγήσεως, με το άρθρο 3, παράγραφος 1, εισήγαγε διάκριση μεταξύ των κατηγοριών Γ και Δ, αναλόγως του αν τα αυτοκίνητα προορίζονταν για τη μεταφορά εμπορευμάτων (κατηγορία Γ) ή επιβατών (κατηγορία Δ), ενώ η τελευταία αυτή κατηγορία οριοθετείτο, εξάλλου, από τον επιτρεπόμενο αριθμό επιβατών, οι οποίοι έπρεπε να είναι τουλάχιστον οκτώ·
–
στη συνέχεια, η οδηγία 91/439/ΕΟΚ (
6
) για την άδεια οδήγησης εισήγαγε στο άρθρο 3, παράγραφοι 1 και 2, τη διάκριση σε υποκατηγορίες Γ και Γ1, αφενός, και Δ και Δ1, αφετέρου. Η διάκριση των αυτοκινήτων αναλόγως του σκοπού τους (μεταφορά επιβατών ή εμπορευμάτων) δεν ήταν πλέον «τόσο σαφής» (
7
), καθώς ο ορισμός των κατηγοριών Γ και Γ1 δεν ανέφερε πλέον τη μεταφορά εμπορευμάτων. Ωστόσο, οι κατηγορίες Γ και Δ ορίζονταν στο άρθρο αυτό ως αλληλοαποκλειόμενες. Και οι υποκατηγορίες υπό τον αριθμό 1 αναφέρονταν, κατ’ αρχήν, στα οχήματα μικρότερων διαστάσεων.
20.
Η Επιτροπή αναφέρει επίσης το γεγονός ότι ο ορισμός των κατηγοριών τροποποιήθηκε ελαφρώς με την οδηγία 2006/126. Ο νομοθέτης της Ένωσης πρόσθεσε στον ορισμό αυτό τον μέγιστο επιτρεπόμενο αριθμό επιβατών που μπορούν να μεταφερθούν με τα αυτοκίνητα των κατηγοριών C και C1, αριθμό ο οποίος αντιστοιχεί στην ομάδα που μπορεί να μεταφερθεί για τον χειρισμό του φορτίου. Η έκφραση «μεταφορά εμπορευμάτων» δεν περιλαμβάνεται κατά γράμμα στις διατάξεις που ορίζουν τις κατηγορίες C. Ωστόσο, από το παράρτημα II, με τίτλο «Ελάχιστες απαιτήσεις για τις εξετάσεις οδήγησης», προκύπτει ότι τα οχήματα των κατηγοριών C προορίζονται κυρίως για τη μεταφορά εμπορευμάτων και τα οχήματα των κατηγοριών D για τη μεταφορά επιβατών. Επιπλέον, η οδηγία 2006/126 κατάργησε το ελάχιστο όριο των οκτώ επιβατών για τα αυτοκίνητα της κατηγορίας D1. Συνεπώς, η κατηγορία αυτή ορίζεται μόνον από τον μέγιστο αριθμό επιβατών, ο οποίος δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερος από δεκαέξι, και από το μέγιστο μήκος του οχήματος, το οποίο ορίζεται στα οκτώ μέτρα.
Β.
Η Τσεχική Δημοκρατία
21.
Η Τσεχική Δημοκρατία θεωρεί ότι η προσφυγή της Επιτροπής είναι αβάσιμη και ζητεί από το Δικαστήριο να την απορρίψει. Υποστηρίζει ότι η μέθοδος την οποία η ίδια επέλεξε οδηγεί σε προσήκουσα μεταφορά των επίδικων διατάξεων στο εθνικό δίκαιο με τρόπο κατανοητό, διασφαλίζοντας, έτσι, την επίτευξη του επιδιωκόμενου από την οδηγία 2006/126 σκοπού.
22.
Η Τσεχική Δημοκρατία εκτιμά, αφενός, ότι, σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης, δεν ήταν υποχρεωμένη να προβεί στην κατά γράμμα μεταφορά των διατάξεων της οδηγίας αυτής και ότι είχε τη δυνατότητα να επιλέξει να διευκρινίσει τα αντικειμενικά κριτήρια που επιτρέπουν τη διάκριση μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών οχημάτων, αρκεί η επιλογή αυτή να οδηγούσε στο προσδοκώμενο αποτέλεσμα.
23.
Αφετέρου, θεωρεί ότι ο νομοθέτης της Ένωσης όρισε τις κατηγορίες των οχημάτων στο άρθρο 4, παράγραφος 4, της εν λόγω οδηγίας με βάση τεχνικά χαρακτηριστικά τα οποία αλληλοεπικαλύπτονται, χωρίς να κάνει αναφορά στη μεταφορά εμπορευμάτων και προσώπων, ενώ επαφίεται στα κράτη μέλη να διακρίνουν τις κατηγορίες αυτές, όπως δηλώνουν οι όροι «αυτοκίνητα πλην εκείνων των κατηγοριών D1 ή D». Ως εκ τούτου, η Τσεχική Δημοκρατία προέβη σε οριοθέτηση, στο εθνικό επίπεδο, των κατηγοριών οχημάτων Cl, C και D1, η οποία ήταν ακριβής, κατανοητή και, στην πράξη, δεν μπορούσε να γεννήσει οποιαδήποτε διαφορά, ανταποκρινόταν δε στον ορισθέντα από το δίκαιο της Ένωσης σκοπό της διακρίσεως των κατηγοριών οχημάτων αναλόγως του αντικειμένου της μεταφοράς (
8
). Δικαιολογεί, έτσι, την επιλογή της να διακρίνει την κατηγορία D1 με κριτήριο τον αριθμό των δυνάμενων να μεταφερθούν επιβατών (τουλάχιστον οκτώ).
24.
Η Τσεχική Δημοκρατία υπογραμμίζει μάλιστα ότι, η ποικιλία των κριτηρίων για τη διάκριση των κατηγοριών, όπως είναι η μάζα του οχήματος (κατηγορίες C και C1), το μήκος του οχήματος (κατηγορία D1) ή ακόμη και ο μέγιστος ή ελάχιστος αριθμός των μεταφερόμενων προσώπων (C, C1, D, D1), οδηγεί σε αλληλοεπικαλύψεις που δημιουργούν ασάφεια ή σύγχυση, καθώς το ίδιο όχημα μπορεί να εμπίπτει σε περισσότερες κατηγορίες.
25.
Η Τσεχική Δημοκρατία διευκρινίζει επίσης ότι, ελλείψει διακρίσεως, η κατηγορία αυτοκινήτων Dl (αυτοκινήτων μέγιστου μήκους οκτώ μέτρων, τα οποία μπορούν να μεταφέρουν μέχρι δεκαέξι επιβάτες) θα απορροφούσε de facto τις κατηγορίες Cl και C. Θα μπορούσε επίσης να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η οδήγηση φορτηγού μικρότερου από οκτώ μέτρα θα απαιτούσε άδεια οδηγήσεως κατηγορίας D1, και μόνον επειδή ένα φορτηγό υπερβαίνει τα οκτώ μέτρα θα απαιτείτο άδεια οδηγήσεως κατηγορίας C1.
26.
Στο υπόμνημά της ανταπαντήσεως, η Τσεχική Δημοκρατία αναφέρει ότι η αιτιολόγηση στην οποία προέβη η Επιτροπή, σύμφωνα με την οποία τα οχήματα των κατηγοριών C «προορίζονται κυρίως για τη μεταφορά εμπορευμάτων» και τα οχήματα των κατηγοριών D «προορίζονται κυρίως για τη μεταφορά επιβατών» (
9
), είναι ασαφής στην ουσία της και προβληματική στην πρακτική εφαρμογή της. Κατά την Τσεχική Δημοκρατία, ο όρος «κυρίως» παρέχει τη δυνατότητα αποκλίσεως από τον κανόνα, κατά μείζονα λόγο επειδή δεν είναι πάντοτε δυνατή η αυστηρή ταξινόμηση των οχημάτων βάσει κάποιου από τα κριτήρια αυτά και, επιπλέον, επειδή η κύρια χρήση των οχημάτων είναι πιθανόν να μεταβληθεί με την πάροδο του χρόνου.
27.
Η Τσεχική Δημοκρατία διαφωνεί επίσης και με το επιχείρημα της Επιτροπής ότι η μεταφορά στο τσεχικό δίκαιο οδηγεί σε απαράδεκτο περιορισμό του ορισμού της κατηγορίας των οχημάτων D1. Κατά την άποψή της, η Επιτροπή εσφαλμένως υποστηρίζει ότι τα μικρά λεωφορεία πολυτελείας ή τα ιδιωτικά τεθωρακισμένα αυτοκίνητα, τα οποία μπορούν να μεταφέρουν το πολύ οκτώ επιβάτες, εκτός του οδηγού, εμπίπτουν στην κατηγορία οχημάτων D1, σύμφωνα με την οδηγία 2006/126.
28.
Κατά την Τσεχική Δημοκρατία, η κατηγορία οχημάτων D1 αποτελεί ένα υποσύνολο της κατηγορίας οχημάτων D, όπως προκύπτει από την ονομασία της και από το ιστορικό θεσπίσεως του ορισμού των κατηγοριών οχημάτων στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για μια «απλούστερη» μορφή της κατηγορίας D και, ως εκ τούτου, για μια συγκεκριμένη ομάδα των οχημάτων της κατηγορίας D, για τα οποία, λόγω των χαρακτηριστικών τους, αρκεί η κατοχή μιας «απλούστερης» μορφής της άδειας οδηγήσεως της κατηγορίας D. Εφόσον ο ελάχιστος αριθμός των δυνάμενων να μεταφερθούν ατόμων μνημονεύεται στον ορισμό της κατηγορίας D (
10
), πρέπει να περιληφθεί και στην κατηγορία D1. Κάτω από το όριο αυτό, τα οχήματα είναι δυνατόν να εμπίπτουν μόνον στην κατηγορία C ή, ενδεχομένως, στην κατηγορία C1.
IV. Ανάλυση
29.
Η συζήτηση αφορά το περιεχόμενο των διατάξεων της οδηγίας 2006/126 που ορίζουν δύο κύριες κατηγορίες οχημάτων (C, D) και τις υποκατηγορίες τους (C1, D1), καθώς και, κυρίως, τον σκοπό τους, ο οποίος δεν μνημονεύεται ρητώς στο άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχεία δʹ, στʹ, ηʹ και ιʹ, της οδηγίας αυτής, δηλαδή τη διάκριση μεταξύ των οχημάτων για τη μεταφορά προσώπων και των λοιπών οχημάτων.
30.
Θεωρώ αναγκαίο να εκθέσω, όπως έπραξε και η Επιτροπή, ποια είναι η έννοια και η έκταση του αποκλεισμού των κατηγοριών D και D1, ο οποίος γίνεται δεκτός ως πρώτο κριτήριο για τη διάκριση των κατηγοριών C και C1, εντάσσοντας τον αποκλεισμό αυτό στο πλαίσιο στο οποίο ανήκει (
11
) και υπενθυμίζοντας τους σκοπούς που επιδιώκονται με τη νομοθετική ρύθμιση, τμήμα της οποίας αποτελεί (
12
).
31.
Οι διατάξεις της οδηγίας 2006/126 προήλθαν από την αναδιατύπωση της οδηγίας 91/439, η οποία κρίθηκε σκόπιμη λόγω των επανειλημμένων τροποποιήσεων της οδηγίας αυτής.
32.
Η οδηγία αυτή κατάργησε την οδηγία 80/1263, η οποία καθιέρωσε κοινοτική άδεια οδηγήσεως, προκειμένου να διασφαλιστεί η αμοιβαία αναγνώριση από τα κράτη μέλη των εθνικών αδειών οδηγήσεως, καθώς και η αλλαγή των αδειών όταν οι κάτοχοί τους αλλάζουν τόπο συνήθους διαμονής ή εργασίας από ένα κράτος μέλος σε άλλο.
33.
Με την οδηγία αυτή, ο Ευρωπαίος νομοθέτης όρισε διάφορες κατηγορίες μη ρυμουλκούμενων οχημάτων, προσδιοριζόμενες με γράμματα από A έως Δ, οι οποίες διακρίνονται μεταξύ τους με βάση διάφορα κριτήρια.
34.
Συγκεκριμένα, στο άρθρο 3, παράγραφος 1, της εν λόγω οδηγίας κατατάσσονταν με αύξουσα σειρά τα οχήματα με δύο ή τρεις τροχούς (κατηγορία A) και, στη συνέχεια, τα αυτοκίνητα εκτός από εκείνα της εν λόγω κατηγορίας με μέγιστο όριο βάρους (3500 kg) και περιορισμένο αριθμό θέσεων καθημένων (το πολύ οκτώ, εκτός από τη θέση του οδηγού), τα οποία εμπίπτουν στην κατηγορία B.
35.
Τα λοιπά οχήματα διακρίνονταν από την κατηγορία αυτή βάσει των ακόλουθων χαρακτηριστικών:
–
Γ: αυτοκίνητα που προορίζονται για τη «μεταφορά εμπορευμάτων με ανώτατο επιτρεπόμενο βάρος περισσότερο από 3500 χλγρ.»,
–
Δ: αυτοκίνητα που προορίζονται για τη «μεταφορά προσώπων και έχουν περισσότερες από 8 θέσεις εκτός από τη θέση του οδηγού».
36.
Το υπόδειγμα άδειας οδηγήσεως που περιέχεται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 80/1263 περιελάμβανε τη διατύπωση των διατάξεων αυτών.
37.
Το παράρτημα ΙΙ της οδηγίας αυτής, που έφερε τον τίτλο «Ελάχιστες προϋποθέσεις για την εξέταση των υποψηφίων οδηγών», δεν προέβλεπε ιδιαίτερες προϋποθέσεις για τη θεωρητική εξέταση, οι οποίες θα επέτρεπαν τη διαφοροποίηση των αδειών ανάλογα με την κατηγορία οχημάτων Γ ή Δ.
38.
Από 1ης Ιουλίου 1996, οπότε τέθηκε σε εφαρμογή η οδηγία 91/439, ο νομοθέτης επέλεξε να διακρίνει τις κατηγορίες Γ και Δ με διαφορετικό τρόπο, προκειμένου να επιτύχει έναν συγκεκριμένο σκοπό.
39.
Ειδικότερα, όπως προκύπτει από την τρίτη, τέταρτη και πέμπτη αιτιολογική σκέψη, η οδηγία αυτή αποτελεί ένα δεύτερο στάδιο σε σχέση με εκείνο της οδηγίας του 1980, το οποίο συνίσταται στην εναρμόνιση των κατηγοριών και υποκατηγοριών οχημάτων και των ελάχιστων προϋποθέσεων χορηγήσεως άδειας οδηγήσεως, καθώς και στην υπόμνηση του επιτακτικού χαρακτήρα των κοινών διατάξεων (
13
). Υπ’ αυτές τις συνθήκες, δημιουργήθηκαν οι υποκατηγορίες Γ1 και Δ1 με το άρθρο 3, παράγραφος 2, της εν λόγω οδηγίας.
40.
Η διάκριση μεταξύ των κατηγοριών οχημάτων Γ και Δ, η οποία, στην οδηγία 80/1263, δικαιολογείται από τη μεταφορά εμπορευμάτων και επιβατών, δεν περιέχεται πλέον με την ίδια διατύπωση στο κείμενο της οδηγίας 91/439. Η κατηγορία Δ αφορά αποκλειστικά τα «αυτοκίνητα μεταφοράς προσώπων» και η κατηγορία C, όπως και η υποκατηγορία C1, ορίζεται εξ αντιδιαστολής: «αυτοκίνητα πλην εκείνων της κατηγορίας D».
41.
Η διάκριση αυτή, ωστόσο, υλοποιείται για πρώτη φορά στο υπόδειγμα της άδειας οδηγήσεως που περιέχεται στο παράρτημα Ι της οδηγίας αυτής. Σε αυτό, δίπλα στο στοιχείο Γ, εμφανίζεται το εικονόγραμμα δύο φορτηγών ή βαρέων οχημάτων. Το στοιχείο Γ1 αναγράφεται δίπλα στο φορτηγό μικρότερων διαστάσεων. Δίπλα στο στοιχείο Δ εμφανίζεται το εικονόγραμμα δύο λεωφορείων, ενώ, όσον αφορά το στοιχείο Δ1, το λεωφορείο είναι μικρότερου μήκους.
42.
Στο παράρτημα II της εν λόγω οδηγίας αναφέρονται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις για την οδήγηση οχημάτων με συγκεκριμένες προδιαγραφές για κάθε κατηγορία οχημάτων, μεταξύ των οποίων τα οχήματα κατηγορίας Γ και Δ, με ειδικό κατάλογο για την κατηγορία Δ:
«5.5. Κατηγορία Δ
Οι οδηγοί των οχημάτων της κατηγορίας αυτής πρέπει να αποδεικνύουν ότι γνωρίζουν:
5.5.1. τους κανόνες που ισχύουν σχετικά με τα μεταφερόμενα πρόσωπα,
5.5.2. τη συμπεριφορά που πρέπει να τηρούν σε περίπτωση ατυχήματος,
5.5.3. επιπλέον, πρέπει να μπορούν να παίρνουν ειδικά μέτρα για την ασφάλεια του οχήματος».
43.
Η πρόθεση να διατηρηθεί η ειδική κατηγορία οχημάτων αποκλειστικά «μεταφοράς προσώπων» (ή, άλλως, «κατηγορία Δ») προκύπτει σαφώς από την επιλογή των όρων που χρησιμοποιούνται στις νέες διατάξεις της οδηγίας 91/439.
44.
Συγκεκριμένα, η κατηγορία Γ ορίζεται πλέον σε αντιδιαστολή με την κατηγορία Δ και όχι με την κατηγορία B (
14
), βάσει της μάζας των οικείων οχημάτων. Λαμβάνεται επίσης υπόψη η ανάγκη να μην περιοριστούν τα οχήματα της κατηγορίας Γ μόνον στη μεταφορά εμπορευμάτων. Η μεταφορά προσώπων, για την οποία σχεδιάζονται αποκλειστικά ορισμένα οχήματα, εξακολουθεί να δικαιολογεί την ύπαρξη ειδικής κατηγορίας (Δ).
45.
Τα ίδια κριτήρια χρησιμοποιούνται για τον ορισμό των κατηγοριών Γ1 και Δ1, οι οποίες αντιστοιχούν σε οχήματα που έχουν την ίδια λειτουργία, αλλά μικρότερο μέγεθος (περιπτώσεις στις οποίες η μάζα ή ο αριθμός των επιβατών είναι περιορισμένος). Στις κατηγορίες Γ και Γ1 κριτήριο διακρίσεως αποτελεί η μάζα του οχήματος (
15
), ενώ στις κατηγορίες Δ και Δ1 το κριτήριο αυτό είναι ο αριθμός των επιβατών, που πρέπει να είναι, αντιστοίχως, περισσότεροι από οκτώ (
16
) ή περισσότεροι από οκτώ χωρίς να υπερβαίνουν τους δεκαέξι.
46.
Η οδηγία 2006/126 ήρθε να διευκρινίσει περαιτέρω τον ορισμό των διαφόρων αυτών κατηγοριών (
17
), χωρίς, ωστόσο, να τροποποιήσει τη βασική διάκριση της κατηγορίας D, η οποία αφορά αποκλειστικά τη μεταφορά προσώπων.
47.
Ειδικότερα, ο αποκλεισμός των αυτοκινήτων της κατηγορίας D στον ορισμό των κατηγοριών C και C1 διατηρείται και συμπληρώνεται με την προσθήκη της κατηγορίας D1. Το υπόδειγμα της άδειας οδηγήσεως περιέχει τα ίδια εικονογράμματα με τα περιγραφόμενα ανωτέρω, στο σημείο 41 των παρουσών προτάσεων (
18
). Επιπλέον, σύμφωνες προς τα ως άνω είναι και οι διευκρινίσεις που περιέχονται στο παράρτημα II της οδηγίας (
19
), στις οποίες αναφέρθηκε και η Τσεχική Κυβέρνηση με το υπόμνημά της αντικρούσεως (
20
).
48.
Ο επιδιωκόμενος σκοπός προσδιορίζεται στη δωδέκατη αιτιολογική σκέψη της εν λόγω οδηγίας, κατά την οποία «[ο]ι ορισμοί των κατηγοριών θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν περισσότερο τα τεχνικά χαρακτηριστικά των σχετικών οχημάτων καθώς και την δεξιότητα που είναι αναγκαία για την οδήγηση των οχημάτων».
49.
Έτσι, όσον αφορά τις ελάχιστες απαιτήσεις για τις εξετάσεις οδηγήσεως και τη θεωρητική εξέταση, οι ειδικές διατάξεις της οδηγίας 2006/126 για τις κατηγορίες C και D, καθώς και για τις υποκατηγορίες τους, καταδεικνύουν εκ νέου τη διάκριση βάσει του κύριου αντικειμένου της μεταφοράς:
«4.1.9. παράγοντες ασφαλείας σχετιζόμενοι με τη φόρτωση του οχήματος: έλεγχος του φορτίου (στοιβασία και πρόσδεση), δυσχέρειες αναλόγως των διαφόρων ειδών φορτίου (π.χ. υγρά, αναρτημένα φορτία_…), φόρτωση και εκφόρτωση εμπορευμάτων και χρήση του εξοπλισμού φόρτωσης (κατηγορίες C, CΕ, C1, C1Ε μόνο)·
4.1.10. ευθύνη του οδηγού όσον αφορά τη μεταφορά επιβατών· άνεση και ασφάλεια επιβατών· μεταφορά παιδιών αναγκαίοι έλεγχοι πριν την εκκίνηση· όλα τα είδη λεωφορείων πρέπει να αποτελούν μέρος της θεωρητικής εξέτασης (λεωφορεία δημοσίας χρήσεως και πούλμαν, λεωφορεία ειδικών διαστάσεων, …) (κατηγορίες D, DΕ, D1, D1Ε μόνο).
[…]
4.2. Υποχρεωτικός έλεγχος γενικών γνώσεων στις ακόλουθες πρόσθετες διατάξεις σχετικά με τις κατηγορίες C, CΕ, D, και DΕ:
[…]
4.2.8. ευθύνη του οδηγού όσον αφορά την παραλαβή, μεταφορά και παράδοση εμπορευμάτων σύμφωνα με τους συμπεφωνημένους όρους (μόνο για τις κατηγορίες C, CΕ)».
50.
Το ίδιο ισχύει όσον αφορά τη δοκιμασία προσόντων και συμπεριφοράς:
«5.2.
Τα οχήματα που χρησιμοποιούνται στις εξετάσεις προσόντων και συμπεριφοράς είναι σύμφωνα με τα ελάχιστα κριτήρια που καθορίζονται κατωτέρω. Τα κράτη μέλη μπορούν να ορίσουν διατάξεις με πιο αυστηρά κριτήρια ή να προσθέσουν και άλλα.
[…]
Κατηγορία C:
Όχημα της κατηγορίας C μέγιστης επιτρεπόμενης μάζας τουλάχιστον 12000 kg, μήκους τουλάχιστον 8 m, πλάτους τουλάχιστον 2,40 m και ικανό να αναπτύσσει ταχύτητα τουλάχιστον 80 km/h· εξοπλισμένο με σύστημα αντιεμπλοκής των τροχών, με κιβώτιο ταχυτήτων που έχει τουλάχιστον 8 εμπρόσθιες ταχύτητες και με συσκευή ελέγχου όπως ορίζει ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3821/85 [ (
21
)]· το διαμέρισμα φορτίου συνίσταται σε κλειστό αμάξωμα το οποίο έχει τουλάχιστον το πλάτος και το ύψος του θαλάμου· το όχημα κατά την δοκιμασία έχει συνολική πραγματική μάζα, τουλάχιστον 10000 kg.
[…]
Κατηγορία C1:
Όχημα της κατηγορίας C1 με μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα τουλάχιστον 4000 kg, μήκους τουλάχιστον 5 m και ικανό να αναπτύσσει ταχύτητα τουλάχιστον 80 km/h· εξοπλισμένο με σύστημα αντιεμπλοκής των τροχών και με συσκευή ελέγχου όπως ορίζει ο κανονισμός […] αριθ. 3821/85· το διαμέρισμα φορτίου συνίσταται σε κλειστό αμάξωμα το οποίο έχει τουλάχιστον το πλάτος και το ύψος του θαλάμου.
[…]
Κατηγορία D:
Όχημα της κατηγορίας D μήκους τουλάχιστον 10 m, πλάτους τουλάχιστον 2,40 m και ικανό να αναπτύσσει ταχύτητα τουλάχιστον 80 km/h· εξοπλισμένο με σύστημα αντιεμπλοκής των τροχών και με συσκευή ελέγχου όπως ορίζει ο κανονισμός […] αριθ. 3821/85.
[…]
Κατηγορία D1:
Όχημα της κατηγορίας D1 μέγιστης επιτρεπόμενης μάζας τουλάχιστον 4000 kg με ελάχιστο μήκος 5 m και ικανό να αναπτύσσει ταχύτητα τουλάχιστον 80 km/h· εξοπλισμένο με σύστημα αντιεμπλοκής των τροχών και με συσκευή ελέγχου όπως ορίζει ο κανονισμός […] αριθ. 3821/85».
51.
Επιπλέον, σύμφωνα με την ίδια λογική, όσον αφορά τα προς εξέταση προσόντα και συμπεριφορά για τις κατηγορίες C και D και τις υποκατηγορίες τους, διευκρινίζονται τα εξής:
«8.1.6. έλεγχος των παραγόντων ασφαλείας που συνδέονται με τη φόρτωση του οχήματος: αμάξωμα, ελάσματα, θύρες διαμερίσματος φορτίου, μηχανισμός φόρτωσης (αν υπάρχει), ασφάλιση του θαλάμου (εάν υπάρχει), τρόπος φόρτωση[ς], στερέωση φορτίου (κατηγορίες C, CΕ, C1, C1Ε μόνο)·
[…]
8.1.8. ικανότητα λήψης ειδικών μέτρων ασφαλείας στο αυτοκίνητο· έλεγχος αμαξώματος, θυρών, εξόδων κινδύνου, εξοπλισμού πρώτων βοηθειών, πυροσβεστήρων και άλλων εξοπλισμών ασφαλείας (κατηγορίες D, DΕ, D1, D1Ε μόνο)·
8.2. Δοκιμασία ειδικών ελιγμών για την οδική ασφάλεια:
[…]
8.2.3. ασφαλής στάθμευση για φόρτωση/εκφόρτωση σε κεκλιμένο επίπεδο/εξέδρα ή παρόμοια εγκατάσταση (κατηγορίες C, CΕ, C1, C1Ε μόνο)·
8.2.4. στάθμευση για την ασφαλή επιβίβαση και αποβίβαση επιβατών λεωφορείου (κατηγορίες D, DΕ, D1, D1Ε μόνο)».
52.
Όπως προκύπτει από την ανάγνωση των διατάξεων της οδηγίας 2006/126, ως συνόλου, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι ορισμοί των κατηγοριών οχημάτων βασίζονται στη στηριζόμενη στη μεταφορά προσώπων διάκριση, η οποία έχει παραμείνει αμετάβλητη από το 1980. Πρόκειται για ένα κριτήριο σαφές και συγκεκριμένο, το οποίο δικαιολογεί τον αποκλεισμό των κατηγοριών D1 ή D στον ορισμό των κατηγοριών C και C1. Μολονότι η επιλογή συνοπτικής διατυπώσεως μπορεί να αμφισβητηθεί (
22
), θεωρώ ότι η διατύπωση αυτή δεν αφήνει περιθώρια αμφισημίας.
53.
Κατά συνέπεια, η επιλογή του νομοθέτη της Ένωσης να προσδιορίσει τον μέγιστο αριθμό προσώπων που μπορούν να μεταφερθούν με φορτηγά (κατηγορίες C ή C1), ως τελευταίο κριτήριο για τα οχήματα αυτά, δεν είναι ικανή να προκαλέσει σύγχυση.
54.
Η επιλογή αυτή δεν μπορεί ούτε να αμβλύνει τη σημασία της προσθήκης των όρων «πλην εκείνων των κατηγοριών D1 ή D» στην αρχή του άρθρου 4, παράγραφος 4, στοιχεία δʹ ή στʹ, της οδηγίας αυτής, σύμφωνα με την ίδια διαδικασία που ακολουθήθηκε στην περίπτωση του άρθρου 3 της οδηγίας 91/439. Ειδικότερα, η σημασία της συνάγεται από την απαίτηση να αποδεικνύει ο οδηγός οχήματος της κατηγορίας αυτής ότι διαθέτει γνώσεις σχετικά με τη μεταφορά, την άνεση και την ασφάλεια των επιβατών.
55.
Για τον λόγο αυτόν, εξαιτίας της επιτακτικής ανάγκης να διασφαλιστεί η οδική ασφάλεια των προσώπων (
23
), και μάλιστα κατά τρόπο ομοιόμορφο εντός της Ένωσης, εκτιμώ ότι, όπως ορθώς υποστήριξε η Επιτροπή προς στήριξη της προσφυγής της, επιβάλλεται η κατά γράμμα μεταφορά των διατάξεων της εν λόγω οδηγίας, οι οποίες είναι σαφείς και ακριβείς (
24
). Επιπλέον, η κατά γράμμα μεταφορά επιτρέπει, στην ειδική αυτή περίπτωση, την επίτευξη ενός άλλου βασικού σκοπού, τον οποίο επιδίωκε ήδη η πρώτη οδηγία 80/1263, του σκοπού της διευκολύνσεως της ελεύθερης κυκλοφορίας και της ελευθερίας εγκαταστάσεως των προσώπων, με την εναρμόνιση των κανόνων για την άδεια οδηγήσεως.
56.
Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να γίνει δεκτό να οδηγεί η επιλογή διαφορετικών κριτηρίων σε αποτέλεσμα αντίθετο από το επιδιωκόμενο με την οδηγία 2006/126, ήτοι να οδηγεί στη δυνατότητα να πραγματοποιείται η αποκλειστική μεταφορά προσώπων από οδηγούς έχοντες άδεια οδηγήσεως οχημάτων κατηγορίας C ή C1, από τους οποίους θα έχει ζητηθεί να αποδείξουν κυρίως τις γνώσεις τους σε σχέση με την παραλαβή, τη μεταφορά και την παράδοση των εμπορευμάτων, τη φόρτωση και τη στοιβασία του φορτίου καθώς και την εκφόρτωση.
57.
Εν προκειμένω, το παράδειγμα που αναφέρει η Επιτροπή καταδεικνύει τέλεια τις συνέπειες της επιλογής του Τσέχου νομοθέτη να θέσει ως κατώτατο όριο τα οκτώ άτομα για την κατηγορία D1 (
25
): ένα μικρό λεωφορείο μήκους μικρότερου από οκτώ μέτρα, το οποίο χρησιμοποιείται για τη μεταφορά λιγότερων από οκτώ ατόμων, εμπίπτει στην κατηγορία C ή C1, ενώ οι απαιτήσεις που πρέπει να πληροί είναι εκείνες που αφορούν τη μεταφορά προσώπων.
58.
Επομένως, δεν είναι πειστική η επιχειρηματολογία της Τσεχικής Κυβερνήσεως, η οποία δεν λαμβάνει υπόψη την ιδιαιτερότητα του οχήματος, το γεγονός, δηλαδή, ότι αυτό δεν χρησιμεύει για τη μεταφορά εμπορευμάτων. Ούτε η αλληλοεπικάλυψη όλων των προβλεπόμενων στην οδηγία 2006/126 τεχνικών χαρακτηριστικών των οχημάτων έχει νόημα, καθόσον τα χαρακτηριστικά αυτά αντιστοιχούν στη χρήση για την οποία προορίζονται τα εν λόγω οχήματα. Έτσι, η κατηγορία C, η οποία αφορά παραδοσιακά τα βαρέα οχήματα, ορίζεται δευτερευόντως βάσει της μάζας του οχήματος, ενώ ο αριθμός των επιβατών είναι αντίστοιχος εκείνου της κατηγορίας B. Η κατηγορία D ορίζεται αποκλειστικά βάσει του ελάχιστου αριθμού επιβατών και η υποκατηγορία της D1 διακρίνεται βάσει του μέγιστου αριθμού μεταφερόμενων προσώπων και του μήκους του οχήματος που έχει κατασκευαστεί για τον σκοπό αυτό.
59.
Όλα όσα προαναφέρθηκαν οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η Τσεχική Δημοκρατία, παραλείποντας να αποκλείσει τα οχήματα D και D1 από τις κατηγορίες C και C1, και προσθέτοντας στην κατηγορία D1 τον ελάχιστο αριθμό των οκτώ επιβατών, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 1 και από το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχεία δʹ, στʹ και ηʹ, της οδηγίας 2006/126.
V. Επί των δικαστικών εξόδων
60.
Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα η Τσεχική Δημοκρατία και αυτή ηττήθηκε, πρέπει η Τσεχική Δημοκρατία να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
VI. Πρόταση
61.
Κατόπιν των ανωτέρω, προτείνω στο Δικαστήριο να αποφανθεί ως εξής:
1)
Η Τσεχική Δημοκρατία, παραλείποντας να εκπληρώσει την υποχρέωση να περιλάβει στους ορισμούς των κατηγοριών C1 και C αποκλειστικώς τα οχήματα που δεν εμπίπτουν στις κατηγορίες D1 και D, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 1, και από το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχεία δʹ και στʹ, της οδηγίας 2006/126/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, για την άδεια οδήγησης.
2)
Η Τσεχική Δημοκρατία, περιορίζοντας τον ορισμό της κατηγορίας D1 στα οχήματα που σχεδιάζονται και κατασκευάζονται για τη μεταφορά πλέον των οκτώ επιβατών, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 1, και από το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο ηʹ, της οδηγίας αυτής.
3)
Καταδικάζει την Τσεχική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Ανακεφαλαιωτικός πίνακας του περιεχομένου των βασικών οδηγιών για την άδεια οδηγήσεως
Οδηγία 80/1263
Άρθρο 3, παράγραφος 1
Οδηγία 91/439
Άρθρο 3, παράγραφοι 1 και 2
Οδηγία 2006/126 Άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχεία δʹ, στʹ, ηʹ και ιʹ
C
Αυτοκίνητα «που προορίζονται για τη μεταφορά εμπορευμάτων»
> 3 500 kg
Αυτοκίνητα «πλην εκείνων της κατηγορίας Δ»
> 3 500 kg
Αυτοκίνητα «πλην εκείνων των κατηγοριών D1 ή D»
> 3 500 kg
«τα οποία σχεδιάζονται και κατασκευάζονται για τη μεταφορά το πολύ οκτώ επιβατώνεκτός του οδηγού»
C1
Άνευ αντικειμένου
Αυτοκίνητα «διαφορετικά των αυτοκινήτων της κατηγορίας Δ»
> 3 500 kg και ≤ 7 500 kg
Αυτοκίνητα «πλην εκείνων των κατηγοριών D1 ή D»
> 3 500 kg και ≤ 7 500 kg
«τα οποία σχεδιάζονται και κατασκευάζονται για τη μεταφορά οκτώ, το πολύ, επιβατών, εκτός του οδηγού»
D
Αυτοκίνητα «που προορίζονται για τη μεταφορά προσώπων»
Περισσότερες από 8 θέσεις εκτός του οδηγού
Αυτοκίνητα «μεταφοράς προσώπων»Περισσότερες από οκτώ θέσεις καθημένων, εκτός του οδηγού
Αυτοκίνητα «τα οποία σχεδιάζονται και κατασκευάζονται για τη μεταφορά άνω των 8 επιβατών, εκτός του οδηγού»
D1
Άνευ αντικειμένου
Αυτοκίνητα «μεταφοράςπροσώπων»
> οκτώ και ≤ δεκαέξι θέσεις καθημένων, εκτός του οδηγού
Αυτοκίνητα «που σχεδιάζονται και κατασκευάζονται για τη μεταφορά μέχρι 16 επιβατών, εκτός του οδηγού» Μέγιστο μήκος 8 m.
(
1
)	Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.
(
2
)	ΕΕ 2006, L 403, σ. 18.
(
3
)	ΕΕ 1991, L 237, σ. 1.
(
4
)	Πρόκειται για ένα από τα κοινοποιηθέντα στην Επιτροπή εθνικά μέτρα εφαρμογής για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας 2006/126, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2009/113/ΕΚ της Επιτροπής, της 25ης Αυγούστου 2009 (ΕΕ 2009, L 223, σ. 31), και με την οδηγία 2011/94/ΕΕ της Επιτροπής, της 28ης Νοεμβρίου 2011 (ΕΕ 2011, L 314, σ. 31).
(
5
)	Πρώτη οδηγία του Συμβουλίου, της 4ης Δεκεμβρίου 1980, περί καθιερώσεως κοινοτικής αδείας οδηγήσεως (ΕΕ ειδ. έκδ. 13/010, σ. 89).
(
6
)	Οδηγία του Συμβουλίου, της 29ης Ιουλίου 1991, για την άδεια οδήγησης (ΕΕ 1991, L 237, σ. 1).
(
7
)	Βλ. σημείο 5 του υπομνήματος απαντήσεως.
(
8
)	Βλ. σημεία 19 και 20 του υπομνήματος αντικρούσεως.
(
9
)	Βλ. σημείο 7 του υπομνήματος ανταπαντήσεως.
(
10
)	«[Γ]ια τη μεταφορά άνω των 8 επιβατών, εκτός του οδηγού» στο άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο ιʹ, της οδηγίας 2006/126.
(
11
)	Βλ. συνημμένο στις παρούσες προτάσεις ανακεφαλαιωτικό πίνακα.
(
12
)	Σύμφωνα με την μέθοδο αναλύσεως που υιοθετεί το Δικαστήριο, βλ. απόφαση της 26ης Οκτωβρίου 2006, Επιτροπή κατά Ισπανίας (C‑36/05, EU:C:2006:672, σκέψεις 24 και 25).
(
13
)
(
14
)	Στην κατηγορία αυτή εμπίπτουν τα οχήματα των οποίων η μέγιστη μάζα δεν υπερβαίνει τα 3500 kg.
(
15
)	Η οποία αποτελεί το δεύτερο κριτήριο για τις κατηγορίες αυτές, όπως στην οδηγία 80/1263.
(
16
)	Αυτός ο ελάχιστος αριθμός των οκτώ ατόμων πρέπει επίσης να συσχετιστεί με το ανώτατο όριο που προβλέπεται στην κατηγορία B.
(
17
)	Βλ. δεύτερη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας αυτής.
(
18
)	Υπόδειγμα που διατηρείται και με την οδηγία 2011/94.
(
19
)	Αποσπάσματα που παρατίθενται στα σημεία 49 έως 51 των παρουσών προτάσεων, η υπογράμμιση δική μου.
(
20
)	Βλ. σημεία 15 έως 17 του εν λόγω υπομνήματος αντικρούσεως.
(
21
)	Κανονισμός του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1985, σχετικά με τη συσκευή ελέγχου στον τομέα των οδικών μεταφορών (ΕΕ 1985, L 370, σ. 8).
(
22
)	Δεν θα έπρεπε, προς άρση κάθε αμφιβολίας, να προτιμηθούν στο μέλλον οι όροι «πλην εκείνων που προορίζονται αποκλειστικώς για τη μεταφορά προσώπων»;
(
23
)	Βλ. σκέψη 51 της αποφάσεως της 22ας Μαΐου 2014, Glatzel (C‑356/12, EU:C:2014:350, και εκεί παρατιθέμενη νομολογία): «Συναφώς, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η βελτίωση της οδικής ασφάλειας αποτελεί σκοπό γενικού συμφέροντος της Ένωσης (βλ. συναφώς αποφάσεις της 5ης Οκτωβρίου 1994, van Schaik, C‑55/93, EU:C:1994:363, σκέψη 19, της 21ης Μαρτίου 2002, Cura Anlagen, C‑451/99, EU:C:2002:195, σκέψη 59, της 15ης Μαρτίου 2007, Επιτροπή κατά Φινλανδίας, C‑54/05, EU:C:2007:168, σκέψη 40, της 10ης Φεβρουαρίου 2009, Επιτροπή κατά Ιταλίας, C‑110/05, EU:C:2009:66, σκέψη 60, της 22ας Οκτωβρίου 2009, Επιτροπή κατά Πορτογαλίας, C‑438/08, EU:C:2009:651, σκέψη 48, της 11ης Μαρτίου 2010, Attanasio Group, C‑384/08, EU:C:2010:133, σκέψη 50, της 19ης Μαΐου 2011, Grasser, C‑184/10, EU:C:2011:324, σκέψη 26, καθώς και της 13ης Οκτωβρίου 2011, Apelt, C‑224/10, EU:C:2011:655, σκέψη 47)». Βλ. επίσης, όσον αφορά τον σκοπό της οδηγίας 2006/126, όπως υπενθυμίστηκε πολύ πρόσφατα, απόφαση της 26ης Απριλίου 2017, Popescu (C‑632/15, EU:C:2017:303, σκέψη 40).
(
24
)	Η περίπτωση αυτή πρέπει να διακρίνεται από τις περιπτώσεις στις οποίες το Δικαστήριο έκρινε ότι «η μεταφορά μιας οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο […] ενδέχεται […], σε συνάρτηση με το περιεχόμενο της, να είναι δυνατή σ’ ένα γενικό νομικό πλαίσιο, εφόσον το πλαίσιο αυτό εξασφαλίζει πράγματι την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας κατά τρόπο αρκετά διαυγή και σαφή, έτσι ώστε σε περίπτωση κατά την οποία η οδηγία αποσκοπεί στη δημιουργία δικαιωμάτων υπέρ των ιδιωτών, οι δικαιούχοι να έχουν τη δυνατότητα να γνωρίζουν το πλήρες περιεχόμενο των δικαιωμάτων τους και, ενδεχομένως, να τα προβάλλουν ενώπιον των εθνικών Δικαστηρίων». Βλ. απόφαση της 9ης Απριλίου 1987, Επιτροπή κατά Ιταλίας (363/85, EU:C:1987:196, σκέψη 7 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
(
25
)	Ενώ το όριο αυτό είχε καταργηθεί από την οδηγία 2006/126 και αντικατασταθεί με το μήκος του οχήματος.