61980CJ0053_NL
Partijen
Onderwerp
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Partijen
IN ZAAK 53/80,
BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN HET GERECHTSHOF TE AMSTERDAM, IN DE ALDAAR AANHANGIGE STRAFZAAK TEGEN
KONINKLIJKE KAASFABRIEK EYSSEN BV
Onderwerp
OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING OVER DE UITLEGGING VAN DE BEPALINGEN VAN HET EEG-VERDRAG INZAKE HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN BINNEN DE GEMEENSCHAP,
Overwegingen van het arrest
1 BIJ ARREST VAN 13 DECEMBER 1979, INGEKOMEN TEN HOVE OP 7 FEBRUARI 1980, HEEFT HET GERECHTSHOF TE AMSTERDAM KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG HET HOF VAN JUSTITIE EEN VRAAG GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN DE VERDRAGSBEPALINGEN INZAKE HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN BINNEN DE GEMEENSCHAP, INZONDERHEID DE ARTIKELEN 30, 34 EN 36 .
2 DEZE VRAAG IS GEREZEN IN HET KADER VAN EEN STRAFVERVOLGING, DOOR DE NEDERLANDSE INSTANTIES INGESTELD TEGEN EEN NEDERLANDSE FABRIKANT DIE SMELTKAAS VERVAARDIGT VOOR VERKOOP OP DE BINNENLANDSE MARKT EN VOOR EXPORT NAAR ANDERE LID-STATEN, EN DIE ERVAN WORDT VERDACHT, MET HET OOG OP WEDERVERKOOP IN DE GEMEENTE ALKMAAR BEPAALDE HOEVEELHEDEN VOOR DE HANDEL EN VOOR
MENSELIJKE VOEDING BESTEMDE SMELTKAAS IN VOORRAAD TE HEBBEN GEHAD WAARAAN NISINE WAS TOEGEVOEGD, EEN STOF WAARVAN DE TOEVOEGING VOLGENS DE TOEPASSELIJKE NEDERLANDSE WETGEVING NIET IS TOEGESTAAN .
3 BLIJKENS DE STUKKEN EN DE VERKLARINGEN TER TERECHTZITTING IS NISINE EEN ANTIBIOTICUM DAT GEVORMD WORDT DOOR BEPAALDE SOORTEN MELKZUURBACTERIEN EN DAT VAN NATURE IN WISSELENDE HOEVEELHEDEN IN DE MEESTE KAASSOORTEN AANWEZIG IS . HET HEEFT DE EIGENSCHAP DE HOUDBAARHEID VAN HET PRODUKT TE VERGROTEN DOOR HET PROCES VAN BEDERF, VEROORZAAKT DOOR DE AANWEZIGHEID VAN BOTERZUURBACTERIEN, TE VERTRAGEN .
4 DE BETROKKEN FABRIKANT WORDT MET NAME OVERTREDING TEN LASTE GELEGD VAN NATIONALE BEPALINGEN VASTGESTELD KRACHTENS DE WARENWET VAN 28 DECEMBER 1935, DIE DE REGERING DE BEVOEGDHEID GEEFT REGELS VAST TE STELLEN TENEINDE HET IN DE HANDEL BRENGEN OF DE INVOER ONDER ANDERE DAN DE DAARVOOR GESTELDE VOORWAARDEN TE VERBIEDEN .
5 IN HET KADER VAN DEZE WET BEPAALT ARTIKEL 10 BIS, LID 1, VAN HET ALGEMEEN BESLUIT VAN 11 JULI 1949 DAT AAN EET- EN DRINKWAREN ANTIBIOTICA NIET MOGEN WORDEN TOEGEVOEGD TENZIJ DE BEVOEGDE MINISTER HIERTOE TOESTEMMING HEEFT VERLEEND . VOOR WAT SMELTKAAS BETREFT, IS DE TOEVOEGING VAN NISINE NOCH BIJ HET KAASBESLUIT VAN 7 NOVEMBER 1959, NOCH BIJ HET SMELTKAASBESLUIT VAN 5 NOVEMBER 1959 TOEGESTAAN . VOLGENS ARTIKEL 8, SUB H, VAN LAATSTGENOEMD BESLUIT MOGEN ANDERE TOEVOEGINGEN DAN DIE, GENOEMD IN ARTIKEL 1, EN DAN DIE, WELKE VOOR KAAS ZIJN TOEGESTAAN, NIET AANWEZIG ZIJN .
6 VOOR UITVOER BESTEMDE WAREN ZIJN ECHTER KRACHTENS DE VRIJSTELLINGSBESCHIKKING VAN 19 AUGUSTUS 1965, LAATSTELIJK GEWIJZIGD BIJ BESCHIKKING VAN 14 MEI 1979, VRIJGESTELD VAN HET IN DEZE REGELEN, MET INBEGRIP VAN HET SMELTKAASBESLUIT VAN 5 NOVEMBER 1959, NEERGELEGDE VERBOD .
7 DE VERDACHTE, TEGEN WIE OP GROND VAN DE WET OP DE ECONOMISCHE DELICTEN VAN 22 JUNI 1950 STRAFVERVOLGING IS INGESTELD TER ZAKE VAN OVERTREDING VAN ARTIKEL 8, SUB H, VAN HET SMELTKAASBESLUIT, HEEFT ONDER MEER AANGEVOERD DAT DE IN CASU GEBRUIKTE HOEVEELHEDEN NISINE GEEN GEVAAR VOOR DE VOLKSGEZONDHEID OPLEVEREN EN DAT DE TOEVOEGING VAN DEZE STOF AAN KAAS IN ANDERE LID-STATEN IS TOEGESTAAN . ZIJ CONCLUDEERT HIERUIT DAT HET UIT VOORNOEMDE BEPALIN
GEN VOORTVLOEIENDE VERBOD OM NISINE TOE TE VOEGEN AAN SMELTKAAS, BESTEMD VOOR DE BINNENLANDSE MARKT, IN STRIJD IS MET DE BEPALINGEN VAN HET VERDRAG INZAKE HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN IN DE GEMEENSCHAP, IN ZOVERRE HET NEERKOMT OP EEN MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING ALS EEN KWANTITATIEVE BEPERKING IN DE ZIN VAN DE ARTIKELEN 30-36 EEG-VERDRAG .
8 OM DE JUISTHEID VAN DIT BETOOG TE KUNNEN BEOORDELEN EN ALDUS TOT EEN BESLISSING IN DE ZAAK TE KUNNEN KOMEN, HEEFT HET GERECHTSHOF TE AMSTERDAM HET HOF DE VOLGENDE VRAAG GESTELD :
'
' MOETEN DE IN HET EEG-VERDRAG OPGENOMEN BEPALINGEN BETREFFENDE HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN BINNEN DE EEG, NIETTEGENSTAANDE HET IN ARTIKEL 36 VAN DAT VERDRAG BEPAALDE OMTRENT EEN VERBOD DAT GERECHTVAARDIGD IS UIT HOOFDE VAN BESCHERMING VAN DE GEZONDHEID EN HET LEVEN VAN PERSONEN, ALDUS WORDEN UITGELEGD DAT DAARMEDE GEHEEL, OF ALTHANS VOOR WAT BETREFT HET - ZOWEL VOOR IN NEDERLAND VERVAARDIGDE ALS VOOR IN NEDERLAND GEIMPORTEERDE SMEERKAAS GELDENDE - VERBOD VAN TOEVOEGING VAN NISINE AAN SMELTKAAS, ONVERENIGBAAR IS EEN REGELING ALS VERVAT IN ARTIKEL 8, SUB H, VAN HET SMELTKAASBESLUIT HOUDENDE HET VERBOD VAN AANWEZIGHEID VAN ANDERE TOEVOEGINGEN, WAARONDER NISINE, IN SMELTKAAS DAN DIE WELKE DIE REGELING TOESTAAT OF VOOR WELKE ONTHEFFING OF VRIJSTELLING IS VERLEEND, EN MAAKT HET IN DE BEANTWOORDING VAN DIE VRAAG VERSCHIL DAT VOOR TOEVOEGING VAN NISINE AAN SMELTKAAS ZODANIGE ONTHEFFING OF VRIJSTELLING SLECHTS WORDT VERLEEND VOOR WAT BETREFT KENNELIJK VOOR UITVOER BESTEMDE SMELTKAAS?
'
'
9 MET DEZE VRAAG WIL DE NATIONALE RECHTER IN WEZEN TE WETEN KOMEN, OF DE VERDRAGSBEPALINGEN INZAKE HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN BINNEN DE GEMEENSCHAP, GELET OP ARTIKEL 36 EEG-VERDRAG, ALDUS MOETEN WORDEN UITGELEGD, DAT ZIJ IN DE WEG STAAN AAN EEN NATIONALE REGELING DIE DE TOEVOEGING VAN NISINE AAN PRODUKTEN ZOALS SMELTKAAS VERBIEDT, EN OF EEN DERGELIJK VERBOD VERENIGBAAR IS MET HET VERDRAG, MET NAME OMDAT HET ENKEL GELDT VOOR PRODUKTEN BESTEMD VOOR VERKOOP OP DE BINNENLANDSE MARKT, EN NIET VOOR PRODUKTEN DIE NAAR ANDERE LID-STATEN WORDEN UITGEVOERD .
10 UIT DE STUKKEN EN DE IN DE LOOP VAN DE PROCEDURE VERKREGEN INLICHTINGEN BLIJKT DAT DE TOEVOEGING VAN NISINE AAN SMEERKAAS NIET IN ALLE LID-STATEN OP EENVORMIGE WIJZE IS GEREGELD . IN DE BINNENLANDSE HANDEL VAN BEPAALDE LID-
STATEN, WAARONDER NEDERLAND, IS DE TOEVOEGING TE ENEN MALE VERBODEN, IN ANDERE LID-STATEN IS ZIJ DAARENTEGEN ONBEPERKT OF TOT BEPAALDE MAXIMA TOEGESTAAN .
11 GEZIEN DEZE UITEENLOPENDE REGELINGEN KAN NIET WORDEN ONTKEND DAT HET DOOR SOMMIGE LID-STATEN INGESTELDE VERBOD OM OP HUN GRONDGEBIED SMELTKAAS IN DE HANDEL TE BRENGEN WAARAAN NISINE IS TOEGEVOEGD, EEN BELEMMERING KAN VORMEN VOOR DE INVOER VAN DIT PRODUKT UIT ANDERE LID-STATEN WAAR DE TOEVOEGING VAN NISINE ZONDER MEER OF TOT EEN BEPAALD MAXIMUM IS TOEGESTAAN, EN ZODOENDE EEN MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING ALS EEN KWANTITATIEVE BEPERKING VORMT .
12 DE ARTIKELEN 30 EN 34 EEG-VERDRAG VERBIEDEN WELISWAAR IEDERE KWANTITATIEVE BEPERKING OF MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING IN DE HANDEL TUSSEN DE LID-STATEN, DOCH DAAR STAAT TEGENOVER DAT ARTIKEL 36 BELEMMERINGEN VAN HET INTRACOMMUNAUTAIRE HANDELSVERKEER, DIE EEN GEVOLG ZIJN VAN VERSCHILLEN TUSSEN DE NATIONALE WETGEVINGEN INZAKE HET IN DE HANDEL BRENGEN VAN PRODUKTEN, TOELAAT VOOR ZOVER DE DESBETREFFENDE BEPALINGEN GERECHTVAARDIGD ZIJN UIT HOOFDE VAN, ONDER MEER, DE BESCHERMING VAN DE GEZONDHEID VAN PERSONEN . DE IN ARTIKEL 36 VOORZIENE UITZONDERING OP DE TOEPASSING VAN DE ARTIKELEN 30 EN 34 EEG-VERDRAG OM BOVENGENOEMDE REDENEN, GELDT ECHTER SLECHTS ONDER DE UITDRUKKELIJKE VOORWAARDE, NEERGELEGD IN DE TWEEDE ZIN VAN ARTIKEL 36, DAT DE BETROKKEN VERBODEN OF BEPERKINGEN
'
' GEEN MIDDEL TOT WILLEKEURIGE DISCRIMINATIE NOCH EEN VERKAPTE BEPERKING VAN DE HANDEL TUSSEN DE LID-STATEN VORMEN '
' .
13 HET VALT NIET TE ONTKENNEN DAT HET PROBLEEM VAN DE TOEVOEGING VAN CONSERVEERMIDDELEN AAN LEVENSMIDDELEN, EEN ONDERDEEL IS VAN HET MEER ALGEMENE PROBLEEM VAN DE PREVENTIEVE GEZONDHEIDSZORG, DIE VERLANGT DAT, IN HET BELANG VAN DE MENSELIJKE GEZONDHEID, NATIONALE MAATREGELEN WORDEN VASTGESTELD TER REGELING VAN HET GEBRUIK VAN DIE ADDITIEVEN . WAT IN HET BIJZONDER DE TOEVOEGING BETREFT VAN NISINE AAN VOOR MENSELIJKE VOEDING BESTEMDE PRODUKTEN ZOALS SMELTKAAS, STAAT IMMERS VAST DAT HET WEGENS HET STEEDS TOENEMEND GEBRUIK VAN DEZE STOF, NIET ALLEEN IN MELK, MAAR OOK IN TAL VAN VERDUURZAAMDE PRODUKTEN, NOODZAKELIJK IS GEBLEKEN, ZOWEL NATIONAAL IN BEPAALDE LANDEN ALS OOK INTERNATIONAAL EEN ONDERZOEK IN TE STELLEN NAAR HET GEVAAR DAT DE CONSUMPTIE VAN NISINE BEVATTENDE PRODUKTEN VOOR DE MENSELIJKE GEZONDHEID OPLEVERT OF KAN OPLEVEREN . ENKELE INTERNATIONALE ORGANISATIES - FAO EN WHO - HEBBEN DAARIN AANLEIDING GEZIEN VOOR STUDIES NAAR DE KRITISCHE CONSUMP
TIEDREMPEL VOOR DIT ADDITIEF . ZO DEZE STUDIES THANS NOG NIET TOT STELLIGE CONCLUSIES HEBBEN GELEID TEN AANZIEN VAN DE MAXIMUM HOEVEELHEID NISINE DIE DE MENS DAGELIJKS ZONDER ERNSTIG GEVAAR VOOR ZIJN GEZONDHEID KAN OPNEMEN, DAN VALT DIT HOOFDZAKELIJK TOE TE SCHRIJVEN AAN HET FEIT, DAT DE BEOORDELING VAN HET RISICO DAT DE OPNEMING VAN DIT ADDITIEF MEEBRENGT, AFHANKELIJK IS VAN VERSCHEIDENE VARIABELE FACTOREN, WAARONDER MET NAME DE VOEDINGSGEWOONTEN IN ELK LAND, EN AAN HET FEIT DAT BIJ DE BEPALING VAN DE VOOR ELK PRODUKT VAST TE STELLEN MAXIMUM HOEVEELHEID NISINE NIET SLECHTS REKENING MOET WORDEN GEHOUDEN MET DE HOEVEELHEID DIE AAN EEN BEPAALD PRODUKT, BIJVOORBEELD SMELTKAAS, WORDT TOEGEVOEGD, DOCH OOK MET DE HOEVEELHEDEN IN ALLE ANDERE VERDUURZAAMDE PRODUKTEN DIE AAN DIE VOEDINGSGEWOONTEN MOETEN VOLDOEN EN WAARIN HET NISINEGEHALTE - OOK BIJ SOORTGELIJKE PRODUKTEN - KAN VARIEREN AL NAAR GELANG DE HERKOMST, DE PRODUKTIEWIJZE OF DE NOODZAAK OM HET PRODUKT VOOR EEN BEPAALDE MARKT MEER OF MINDER STERK TE VERDUURZAMEN .
14 DE MOEILIJKHEDEN EN ONZEKERHEDEN WAARMEE DEZE BEOORDELING GEPAARD GAAT, KUNNEN HET ONTBREKEN VAN EENVORMIGE WETTELIJKE REGELINGEN IN DE LID-STATEN INZAKE HET GEBRUIK VAN DIT CONSERVEERMIDDEL VERKLAREN EN TEVENS DE BEPERKTE STREKKING RECHTVAARDIGEN DIE HET VERBOD VAN HET GEBRUIK VAN NISINE IN EEN BEPAALD PRODUKT ZOALS SMELTKAAS HEEFT IN SOMMIGE LID-STATEN, WAARONDER NEDERLAND, WAAR DIT GEBRUIK IS VERBODEN VOOR PRODUKTEN BESTEMD VOOR VERKOOP OP DE BINNENLANDSE MARKT, DOCH IS TOEGESTAAN VOOR PRODUKTEN BESTEMD VOOR EXPORT NAAR ANDERE LID-STATEN, DIE IN VERBAND MET DE VOEDINGSGEWOONTEN VAN HUN BEVOLKING ANDERE EISEN STELLEN TER BESCHERMING VAN DE VOLKSGEZONDHEID .
15 DE BELEMMERINGEN DIE DE VERSCHILLEN IN DE DESBETREFFENDE NATIONALE REGELINGEN IN HET INTRACOMMUNAUTAIRE HANDELSVERKEER VAN DE BETROKKEN PRODUKTEN VEROORZAKEN, KUNNEN SLECHTS WORDEN OPGEHEVEN DOOR EEN VAN GEMEENSCHAPSWEGE VASTGESTELDE EENVORMIGE REGELING, DOCH BIJ DE HUIDIGE STAND VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT ONTBREEKT ZULK EEN REGELING NOG . RICHTLIJN NR . 64/54/EEG VAN DE RAAD VAN 5 NOVEMBER 1963 BETREFFENDE DE AANPASSING VAN DE WETGEVINGEN VAN DE LID-STATEN INZAKE CONSERVEERMIDDELEN DIE MOGEN WORDEN GEBRUIKT IN VOOR MENSELIJKE VOEDING BESTEMDE WAREN ( PB L 12 VAN 1964, BLZ . 161 ), BEPAALT IMMERS IN ARTIKEL 6 ALLEEN, DAT ZIJ
'
' DE BEPALINGEN VAN DE NATIONALE WETGEVINGEN BETREFFENDE . . . B ) NISINE ONVERLET LAAT '
', EN ERKENT DAARMEE STILZWIJGEND, DAT DE LID-STATEN OP DIT GEBIED EEN BEOORDELINGSVRIJHEID BEHOUDEN BINNEN DE GRENZEN DIE DOOR DE ALGEMENE BEPALINGEN VAN ARTIKEL 36 EEG-VERDRAG WORDEN GESTELD .
16 UIT HET VOORGAANDE VOLGT DAT EEN NATIONALE WETTELIJKE REGELING ALS DOOR DE NATIONALE RECHTER BEDOELD, DIE HET GEBRUIK VAN NISINE ALS CONSERVEERMIDDEL IN VOOR DE BINNENLANDSE MARKT BESTEMDE SMELTKAAS VERBIEDT, OOK AL LEIDT ZIJ TOT EEN BELEMMERING VAN DE HANDEL IN HET BETROKKEN PRODUKT TUSSEN LID-STATEN, BEHOORT TOT DE MAATREGELEN DIE DE LID-STATEN OP GROND VAN ARTIKEL 36 EEG-VERDRAG MOGEN NEMEN MET HET OOG OP DE BESCHERMING VAN DE GEZONDHEID VAN PERSONEN, EN DAARDOOR BUITEN HET IN DE ARTIKELEN 30 EN 34 EEG-VERDRAG NEERGELEGDE VERBOD KOMT TE VALLEN . GELET OP DE ONZEKERHEID IN DE VERSCHILLENDE LID-STATEN TEN AANZIEN VAN DE BEPALING VAN HET MAXIMUM NISINEGEHALTE VOOR IEDER VERDUURZAAMD PRODUKT DAT AAN VERSCHILLENDE VOEDINGSGEWOONTEN DIENT TE VOLDOEN, KAN NIET WORDEN GEZEGD DAT HET IN EEN DERGELIJKE REGELING VERVATTE VERBOD, DAT ENKEL GELDT VOOR OP DE BINNENLANDSE MARKT VERKOCHTE SMELTKAAS EN NIET VOOR SMELTKAAS DIE NAAR ANDERE LID-STATEN WORDT UITGEVOERD, EEN MIDDEL VORMT TOT WILLEKEURIGE DISCRIMINATIE OF EEN VERKAPTE BEPERKING VAN DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN, IN DE ZIN VAN ARTIKEL 36 VOORNOEMD .
17 MITSDIEN MOET OP DE GESTELDE VRAAG WORDEN GEANTWOORD, DAT DE BEPALINGEN VAN HET EEG-VERDRAG INZAKE HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN BIJ DE HUIDIGE STAND VAN DE GEMEENSCHAPSREGELING INZAKE CONSERVEERMIDDELEN IN VOOR MENSELIJKE VOEDING BESTEMDE WAREN, NIET IN DE WEG STAAN AAN NATIONALE MAATREGELEN VAN EEN LID-STAAT, WAARBIJ OM REDENEN ONTLEEND AAN DE BESCHERMING VAN DE GEZONDHEID IN DE ZIN VAN ARTIKEL 36 EEG-VERDRAG, DE TOEVOEGING VAN NISINE AAN BINNENSLANDS GEPRODUCEERDE OF INGEVOERDE SMELTKAAS WORDT VERBODEN, ZELFS WANNEER DIT VERBOD ENKEL GELDT VOOR PRODUKTEN BESTEMD VOOR VERKOOP OP DE BINNENLANDSE MARKT VAN DIE STAAT .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
DE KOSTEN DOOR DE NEDERLANDSE REGERING, DE REGERING VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND EN DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE ( EERSTE KAMER )
UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR HET GERECHTSHOF TE AMSTERDAM GESTELDE VRAAG, VERKLAART VOOR RECHT :
DE BEPALINGEN VAN HET EEG-VERDRAG INZAKE HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN STAAN BIJ DE HUIDIGE STAND VAN DE GEMEENSCHAPSREGELING INZAKE CONSERVEERMIDDELEN IN VOOR MENSELIJKE VOEDING BESTEMDE WAREN, NIET IN DE WEG AAN NATIONALE MAATREGELEN VAN EEN LID-STAAT WAARBIJ, OM REDENEN ONTLEEND AAN DE BESCHERMING VAN DE GEZONDHEID IN DE ZIN VAN ARTIKEL 36 EEG-VERDRAG, DE TOEVOEGING VAN NISINE AAN BINNENSLANDS GEPRODUCEERDE OF INGEVOERDE SMELTKAAS WORDT VERBODEN, ZELFS WANNEER DIT VERBOD ENKEL GELDT VOOR PRODUKTEN BESTEMD VOOR VERKOOP OP DE BINNENLANDSE MARKT VAN DIE STAAT .