ARREST VAN HET GERECHT VOOR AMBTENARENZAKEN
(Eerste kamer)
16 januari 2007
Zaak F‑115/05
Philippe Vienne e.a.
tegen
Europees Parlement
„Ambtenaren – Bijstandsplicht van administratie – Weigering – Overschrijving van in België verworven pensioenrechten”
Betreft: Beroep krachtens de artikelen 236 EG en 152 EA, waarbij P. Vienne en 163 andere ambtenaren en tijdelijk functionarissen van
het Parlement verzoeken, enerzijds, om nietigverklaring van het besluit van het Parlement houdende afwijzing van de verzoeken
om bijstand die zij krachtens artikel 24 van het Statuut hebben ingediend en, anderzijds, om vergoeding van de schade die
dat besluit hun zou hebben berokkend.
Beslissing: Het beroep wordt verworpen. Elke partij zal haar eigen kosten dragen.
Samenvatting
Ambtenaren – Pensioenen – Pensioenrechten verkregen voor indiensttreding bij Gemeenschappen – Overschrijving naar gemeenschappelijk
stelsel
(Ambtenarenstatuut, art. 24, eerste alinea; bijlagen VIII, art. 11, lid 2, en XIII, art. 26, lid 3; verordening nr. 723/2004
van de Raad)
Een instelling kan een verzoek krachtens artikel 24 van het Statuut, waarbij een ambtenaar haar technische en financiële bijstand
vraagt teneinde na te gaan of hij individueel belang heeft bij het aanvragen van een nieuwe overschrijving, onder de in het
algemeen gunstiger voorwaarden van een nieuwe wettelijke regeling van de betrokken lidstaat, van de pensioenrechten die hij
vóór zijn indiensttreding bij de Gemeenschappen in een Belgisch pensioenstelsel heeft verworven, en vervolgens die nieuwe
overschrijving in voorkomend geval te verkrijgen, niet afwijzen op grond dat dat verzoek tegen een van haar handelingen is
gericht, wanneer zij haar weigering tot intrekking van het oorspronkelijke besluit houdende overschrijving niet kenbaar heeft
gemaakt. Hoewel de overschrijving moet worden begrepen als een verrichting die twee op vraag van de belanghebbende genomen
besluiten omvat – een eerste van de nationale instantie belast met het beheer van het pensioenstelsel, die de verkregen rechten
berekent, en een tweede van de gemeenschapsinstelling, die het aantal pensioenjaren vaststelt dat op grond van de overgeschreven
rechten in de communautaire pensioenregeling wordt aangerekend –, impliceert het feit dat de verwezenlijking van het doel
waarmee een verzoek om bijstand wordt ingediend, de intrekking van een besluit van de instelling kan veronderstellen, niet
noodzakelijk, met name wanneer de instelling tot die intrekking bereid is, dat bijstand tegen een van haar besluiten wordt
gevraagd, waardoor deze bijstand buiten de werkingssfeer valt van artikel 24 van het Statuut, dat voorziet in de verdediging
van ambtenaren tegen handelingen van derden en niet tegen handelingen van de instelling zelf. Een verzoek om intrekking kan
slechts worden geacht te zijn gericht tegen het besluit waarvan intrekking wordt verlangd, indien de instelling hoe dan ook
van deze intrekking afziet.
Deze instelling kan een dergelijk verzoek ook niet afwijzen op grond dat de onverenigbaarheid van de nieuwe Belgische wettelijke
regeling met het gemeenschapsrecht niet zou zijn vastgesteld. De bijstandsplicht van de instelling hangt namelijk niet af
van de voorwaarde dat de onrechtmatigheid van de handelingen met betrekking waartoe de ambtenaar om bijstand heeft verzocht,
vooraf bij rechterlijke beslissing wordt vastgesteld. Een dergelijke voorwaarde zou overigens in tegenspraak zijn met het
voorwerp zelf van het verzoek om bijstand dat in talrijke gevallen juist wordt ingediend om die handelingen via een door de
instelling ondersteund beroep in rechte onrechtmatig te laten verklaren, waarbij nog zij aangetekend dat de term „handeling”
doelt op feiten of besluiten waarvan de onrechtmatigheid wordt vermoed, maar niet is aangetoond. De bijstandsplicht geldt
enkel voor handelingen die redelijkerwijs kunnen worden ontleed als een inbreuk op de rechten van de ambtenaren, wat impliceert
dat de gemeenschapsrechter dient na te gaan of de ambtenaar die de instelling om bescherming verzoekt, daadwerkelijk het slachtoffer
van de gestelde inbreuk is geworden, maar de betrokken ambtenaar kan ermee volstaan een begin van bewijs te leveren dat die
inbreuk werkelijk heeft plaatsgevonden.
De instelling kan zich daarentegen op goede gronden op het standpunt stellen dat verzoekers rechten niet zodanig zijn geschonden
dat bijstand is gerechtvaardigd. De ongelijke behandeling van ambtenaren die hun pensioenrechten vóór de inwerkingtreding
van de nieuwe Belgische wettelijke regeling hebben laten overschrijven, en ambtenaren die dat na de inwerkingtreding daarvan
hebben laten doen, is op zich niet discriminerend, anders zou elke wetswijziging onmogelijk worden. Zelfs al zou verzoeker
het slachtoffer van discriminatie zijn, dan nog vindt de ongerechtvaardigde ongelijke behandeling haar oorsprong niet in de
nieuwe wettelijke regeling als zodanig, maar in de combinatie van de gevolgen van die wettelijke regeling en van artikel 26,
lid 3, van bijlage XIII bij het Statuut, dat is ingevoegd bij verordening nr. 723/2004 houdende wijziging van het Statuut
van de ambtenaren en van de regeling die van toepassing is op de andere personeelsleden, en dat drie categorieën ambtenaren
wier pensioenrechten niet waren overgeschreven omdat zij hun aanvraag te laat hadden ingediend dan wel omdat zij geen aanvraag
hadden ingediend of die aanvraag niet hadden bevestigd, tijdelijk de mogelijkheid heeft geboden om binnen een termijn van
zes maanden na de inwerkingtreding van verordening nr. 723/2004 alsnog een aanvraag tot overschrijving of een nieuwe aanvraag
tot overschrijving in te dienen, wat niet kan worden gezien als een handeling van een derde in de zin van artikel 24 van het
Statuut.
Voorts kan de betrokkene in een dergelijke context niet tegen het besluit tot afwijzing van zijn verzoek opkomen met een beroep
op de zorgplicht, daar deze plicht de instelling niet ertoe kan dwingen de voorwaarden waarin het Statuut voor haar bijstand
voorziet, naast zich neer te leggen. De betrokkene kan ook geen schending stellen van het beginsel pacta sunt servanda, aangezien
hij geen gewag maakt van een overeenkomst die of een akkoord dat de instelling niet zou hebben nageleefd, noch zich beroepen
op het beginsel patere legem quam ipse fecisti, nu het Statuut geen door een instelling als tot aanstelling bevoegd gezag,
maar een door de communautaire wetgever vastgestelde regeling is.
Ten slotte kan het tegen de afwijzing van dit verzoek aangevoerde middel, dat de wijziging van de Belgische wettelijke regeling
zou hebben geleid tot discriminatie onder de gemeenschapsambtenaren die hun in België verkregen pensioenrechten hebben laten
overschrijven, naargelang zij de aanvraag tot overschrijving van die rechten vóór of na de inwerkingtreding van de nieuwe
wettelijke regeling hebben ingediend, niet worden aanvaard. Het middel ontleend aan schending van het gelijkheidsbeginsel
zou namelijk alleen dan ter zake dienend zijn, wanneer het zou luiden dat de instelling bijstand heeft verleend aan andere
ambtenaren en functionarissen die in dezelfde situatie als de verzoeker verkeerden.
(cf. punten 35, 36, 38-41, 43, 44, 51, 52, 54-56, 59, 63, 70, 80, 96 en 97)
Referentie:
Gerecht van eerste aanleg: 10 juli 1997, Apostolidis e.a./Commissie, T‑81/96, JurAmbt. blz. I‑A‑207 en II‑607, punt 90, en
aldaar aangehaalde rechtspraak; 14 december 2000, Verheyden/Commissie, T‑213/99, JurAmbt. blz. I‑A‑297 en II‑1355, punt 28;
8 juli 2004, Schochaert/Raad, T‑136/03, JurAmbt. blz. I‑A‑215 en II‑957, punt 49
Gerecht voor ambtenarenzaken: 16 januari 2007, Genette/Commissie, F‑92/05, nog niet gepubliceerd in de Jurisprudentie