Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Tríú Dlísheomra)
13 Bealtaine 2026 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Limistéar saoirse, slándála agus ceartais – Caighdeáin choiteanna agus nósanna imeachta coiteanna sna Ballstáit i ndáil le náisiúnaigh tríú tíortha atá ag fanacht go mídhleathach a chur ar ais – Treoir 2008/115/CE – Airteagail 6, 8 agus 9 – Náisiúnaigh neamhdhleathacha tríú tír atá i bpríosúnacht fhadtéarmach nó i bpríosúnacht saoil – An fhéidearthacht cinneadh um fhilleadh a ghlacadh – Ráthaíochtaí nós imeachta)
I gCás C‑877/24 [Shamsi] (i),
IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ón Raad van State (an Chomhairle Stáit, an Ísiltír), trí bhreith an 18 Nollaig 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 18 Nollaig 2024, sna himeachtaí idir
X,
Y
v
Minister van Asiel en Migratie, ar a dtugtaí Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid roimhe seo,
tugann AN CHÚIRT (an Tríú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: C. Lycourgos (Rapóirtéir), Uachtarán Dlísheomra, O. Spineanu Matei, S. Rodin, N. Piçarra agus N. Fenger, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: D. Spielmann,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        X, ag M.F. Wijngaarden, advocaat,
–        Y, ag I.C. van Krimpen, advocaat,
–        Rialtas na hÍsiltíre, ag K. Bulterman agus H.S. Gijzen, i gcáil Gníomhairí,
–        Rialtas na Beilge, ag L. Jans agus M. Van Regemorter, i gcáil Gníomhairí,
–        Rialtas na Seice, ag A. Edelmannová, M. Smolek agus J. Vláčil, i gcáil Gníomhairí,
–        Rialtas na Gearmáine, ag J. Möller agus R. Kanitz, i gcáil Gníomhairí,
–        an Coimisiún Eorpach, ag F. Blanc, A. Katsimerou, F. van Schaik agus J. Vondung, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 22 Eanáir 2026,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagail 6, 8 agus 9 de Threoir 2008/115/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2008 maidir le caighdeáin choiteanna agus nósanna imeachta coiteanna sna Ballstáit i ndáil le náisiúnaigh tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach a fhilleadh (IO 2008 L 348, lch. 98).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir X agus Y, náisiúnaigh tríú tír, agus an Minister van Asiel en Migratie (an tAire Tearmainn agus Imirce, an Ísiltír) (‘an tAire’), ar a dtugtaí Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid roimhe seo, maidir le dlíthiúlacht cinntí um fhilleadh a rinneadh ina leith.
An dlí lena mbaineann
3        Luaitear an méid seo a leanas in aithris 4 de Threoir 2008/115:
‘Ní mór rialacha soiléire, trédhearcacha agus cothroma a shocrú chun foráil a dhéanamh do bheartas éifeachtach maidir le filleadh mar ghné riachtanach de bheartas dea-bhainistithe inimirce. ’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4        Foráiltear le hAirteagal 2 den Treoir sin:
‘1.      Baineann an Treoir seo le náisiúnaigh tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach ar chríoch Bhallstáit.
2.      Féadfaidh na Ballstáit cinneadh a dhéanamh gan an Treoir seo a chur i bhfeidhm maidir le náisiúnaigh tríú tír atá:
(a)      atá faoi réir diúltú cead isteach [...] nó náisiúnaigh tríú tír a ndéanann na húdaráis inniúla iad a ghabháil nó a dtagann siad rompu i dtaca le trasnú neamhrialta a dhéanamh ar talamh, ar muir nó san aer ar theorainn sheachtrach Ballstáit agus nach bhfuil údarú ná ceart faighte acu fanacht sa Bhallstát sin ina dhiaidh sin;
(b)      atá faoi réir filleadh mar phionós dlí choiriúil nó de thoradh pionóis dlí choiriúil, de réir an dlí náisiúnta, nó maidir le náisiúnaigh tríú tír atá faoi réir nósanna imeachta eiseachadta.
3.      Ní bheidh feidhm ag an Treoir seo maidir le daoine a bhfuil ceart an Chomhphobail chun saorghluaiseachta acu [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5        Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 3(3) den Treoir sin:
‘Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[...]
(3) ciallaíonn “filleadh”: an próiseas ina dtéann náisiúnach tríú tír ar ais - bíodh sé dá dheoin féin chun oibleagáid um fhilleadh a chomhlíonadh, nó go héigeantach – chuig:
–        a dtír thionscnaimh, nó
–        tír idirthurais i gcomhréir le comhaontuithe an Chomhphobail nó comhaontuithe déthaobhacha um athligean isteach nó socruithe eile; nó
–        tríú tír eile, a bhfuil cinneadh déanta ag an náisiúnach tríú tír lena mbaineann filleadh go deonach uirthi agus ina nglacfar leis an náisiúnach tríú tír sin’.
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6        Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 5 den Treoir sin:
‘Agus an Treoir seo á cur chun feidhme, ba cheart do na Ballstáit an méid seo a leanas a chur san áireamh:
(a)      leas an linbh,
(b)      an saol teaghlaigh;
(c)      sláinte an náisiúnaigh tríú tír lena mbaineann;
agus prionsabal an non‑refoulement a urramú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7        Foráiltear le hAirteagal 6(1) go (5) de Threoir 2008/115:
‘1.      Eiseoidh na Ballstáit cinneadh um fhilleadh d’aon náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach ar a gcríoch, gan dochar do na heisceachtaí dá dtagraítear i míreanna 2 go 5.
2.      Náisiúnaigh tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach ar chríoch Bhallstáit agus a bhfuil cead cónaithe bailí nó údarú bailí eile acu lena dtugtar ceart fanachta dóibh, arna eisiúint ag Ballstát eile, ceanglófar orthu dul go críoch an Bhallstáit eile sin láithreach. I gcás nach gcomhlíonann an náisiúnach tríú tír lena mbaineann an ceanglas seo, nó i gcás inar gá don náisiúnach tríú tír imeacht láithreach ar chúiseanna a bhaineann leis an mbeartas poiblí nó leis an tslándáil náisiúnta, beidh feidhm ag mír 1.
3.      Féadfaidh na Ballstáit staonadh ó chinneadh um fhilleadh a eisiúint do náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach ar a gcríoch má thógann Ballstát eile an náisiúnach tríú tír lena mbaineann ar ais faoi chomhaontuithe déthaobhacha nó faoi shocruithe déthaobhacha atá ann cheana ar dháta theacht i bhfeidhm na Treorach seo. I gcás den sórt sin, cuirfidh an Ballstát a bhfuil an náisiúnach tríú tír lena mbaineann tógtha ar ais aige mír 1 i bhfeidhm.
4.      Féadfaidh na Ballstáit cinneadh a dhéanamh tráth ar bith doiciméad cónaithe uathrialach nó údarú eile a dheonú lena dtairgtear ceart cónaithe do náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach ar a gcríoch ar chúiseanna atruacha, daonnúla nó eile. Sa chás sin, ní eisítear aon chinneadh um fhilleadh. I gcás inar eisíodh cinneadh um fhilleadh cheana, tarraingeofar siar é nó cuirfear ar fionraí é ar feadh thréimhse bailíochta an cheada cónaithe nó an údaraithe eile lena dtugtar ceart fanachta.
5.      Más rud é go bhfuil náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach ar chríoch Ballstáit faoi réir nós imeachta ar feitheamh chun a chead cónaithe a athnuachan nó má tá sé faoi réir údarú eile lena dtairgtear ceart fanachta, cuimhneoidh an Ballstát sin ar staonadh ó chinneadh um fhilleadh a eisiúint, go mbeidh deireadh leis an nós imeachta ar feitheamh, gan dochar do mhír 6.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8        Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 8(1) den Treoir sin:
‘Glacfaidh na Ballstáit gach beart is gá chun an cinneadh um fhilleadh a fhorfheidhmiú murar ceadaíodh aon tréimhse le haghaidh imeacht deonach [...], nó murar comhlíonadh an oibleagáid um fhilleadh laistigh den tréimhse le haghaidh imeacht deonach [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9        Foráiltear le hAirteagal 9(1) agus (2) den Treoir sin:
‘1.      Cuirfidh na Ballstáit aistriú siar:
(a)      i gcás ina sáródh sé prionsabal an non‑refoulement, nó
(b)      fad agus atá éifeacht fionraíochta i bhfeidhm i gcomhréir le hAirteagal 13(2).
2.      Féadfaidh na Ballstáit aistriú a chur siar ar feadh tréimhse iomchuí agus imthosca sonracha an cháis aonair á gcur san áireamh. Cuirfidh na Ballstáit san áireamh go háirithe:
(a)      staid fhisiceach nó cumas meabhrach an náisiúnaigh tríú tír;
(b)      cúiseanna teicniúla, amhail easpa modh iompair, nó teip ar an aistriú de bharr easpa doiciméid taistil bhailí.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Na díospóidí sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
Staid X
10      Bhí cead cónaithe ar feadh tréimhse neamhtheoranta ag X san Ísiltír. An 19 Eanáir 2015, ghearr cúirt Ollannach pianbhreith phríosúnachta saoil air i ngeall ar roinnt maruithe agus dúnmharuithe idir an 12 Bealtaine 2011 agus an 20 Bealtaine 2011.
11      Le cinneadh an 20 Meán Fómhair 2018, tharraing an tAire siar cead cónaithe X le héifeacht chúlghabhálach ón 12 Bealtaine 2011, d’ordaigh sé dó críoch an Aontais Eorpaigh a fhágáil láithreach agus d’eisigh sé toirmeasc ar theacht isteach dó ar feadh thréimhse 10 mbliana. Le cinneadh an 27 Iúil 2020, dhiúltaigh an tAire do ghearán arna thaisceadh ag X i gcoinne a chinnidh an 20 Meán Fómhair 2018.
12      Thug X caingean i gcoinne chinneadh an Aire an 27 Iúil 2020 os comhair an rechtbank Den Haag,
zittingsplaatsen’s-Hertogenbosch en Amsterdam (an Chúirt Dúiche, an Háig, ranna ’s-Hertogenbosch agus Amstardam, an Ísiltír). Le breithiúnas an 14 Eanáir 2022, dhiúltaigh an chúirt sin don chaingean sin, ar an bhforas,
inter alia, go raibh sé de cheangal ar an Aire cinneadh um fhilleadh a ghlacadh i gcoinne X agus go raibh gá leis an gcinneadh sin chun a áirithiú go gcuirfí as oifig é i gcás ina scaoilfí X saor, agus go bhféadfaí an scaoileadh saor sin a dhéanamh tar éis 25 bliana coinneála.
13      Rinne X achomharc i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair an Raad van State (an Chomhairle Stáit, an Ísiltír), arb í an chúirt a rinne an tarchur í.
Staid Y
14      Tháinig sé isteach san Ísiltír ar an 31 Lúnasa 2018. An 16 Samhain 2020, ghearr cúirt de chuid na hÍsiltíre téarma príosúnachta 25 bliana air go cinntitheach as dhá iarracht feallmharaithe a raibh aidhm sceimhlitheoireachta ag baint leo, a rinneadh an lá a tháinig sé isteach san Ísiltír.
15      Le cinneadh an 25 Aibreán 2023, chinn an tAire nach raibh cónaí dlíthiúil ar Y san Ísiltír, d’ordaigh sé dó críoch an Aontais Eorpaigh a fhágáil láithreach agus d’eisigh sé toirmeasc ar dhul isteach dó ar feadh thréimhse 20 bliain.
16      Thug Y caingean i gcoinne an chinnidh sin os comhair an rechtbank Den Haag,
zittingsplaatsen’s‑Hertogenbosch in Amsterdam (an Chúirt Dúiche, an Háig, ranna ’s-Hertogenbosch agus Amstardam). Le breithiúnas an 22 Nollaig 2023, sheas an chúirt sin leis an achomharc sin agus chuir sí an cinneadh sin ar neamhní, agus chinn sí nach bhféadfadh an tAire cinneadh um fhilleadh a ghlacadh go bailí i gcás nach raibh sé in ann, mar gheall ar fhorghníomhú pianbhreithe coimeádta fadtéarmaí, an t‑aistriú a dhéanamh.
17      Rinne an tAire achomharc i gcoinne an bhreithiúnais sin chuig an gcúirt a rinne an tarchur.
Breithnithe coitianta maidir le cásanna X agus Y
18      Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur nach bhfuil díospóid ann go bhfuil X agus Y ag fanacht go neamhdhleathach san Ísiltír, nár bhraith siad ar na prionsabail a liostaítear in Airteagal 5 de Threoir 2008/115 agus nach dtagann siad faoi na heisceachtaí ón oibleagáid cinneadh um fhilleadh a eisiúint a leagtar amach in Airteagal 6(2) go (5) den Treoir sin.
19      Mar sin féin, easaontaíonn na páirtithe sna príomhimeachtaí an féidir leis an Aire cinneadh um fhilleadh a ghlacadh i gcoinne X agus Y, i gcomhthéacs nach féidir leis an Aire iad a bhaint agus nach féidir leo an oibleagáid um fhilleadh a bhfuil siad faoina réir a chomhlíonadh go dtí deireadh a gcoinneála i leith na bpianbhreitheanna a forchuireadh orthu.
20      I ndáil leis sin, tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire, ar an gcéad dul síos, cé gur cosúil go bhforchuirtear le hAirteagal 6(1) de Threoir 2008/115 oibleagáid cinneadh um fhilleadh a ghlacadh i gcásanna amhail na cásanna atá i gceist sna príomhimeachtaí, nach gcinntear go soiléir leis an Treoir sin an gaol idir an oibleagáid sin agus an fíoras, i gcásanna den sórt sin, go n‑eisiatar aon fhéidearthacht maidir le filleadh ar feadh tréimhse fhada. De réir na cúirte sin, ní réitíonn anailís ar chásdlí na Cúirte an deacracht a bhaineann le léiriú na Treorach sin atá os a comhair.
21      Ar an dara dul síos, i gcás nach raibh sé de chumhacht ag an Aire cinneadh um fhilleadh a ghlacadh sna cásanna sna príomhimeachtaí, is mian leis an gcúirt a rinne an tarchur a chinneadh an raibh sé de cheangal air ansin, faoi Threoir 2008/115, cead cónaithe a dheonú do X agus Y, chun marthanacht cáis nach bhféadfadh siad a bheith faoi réir nós imeachta um fhilleadh a sheachaint, gan cónaí dleathach a bheith orthu, áfach, ar chríoch an Bhallstáit lena mbaineann.
22      Ar an tríú dul síos, fiafraíonn an chúirt sin an féidir brath ar phrionsabal na comhréireachta chun cur i gcoinne glacadh cinntí um fhilleadh amhail na cinntí atá i gceist sna príomhimeachtaí.
23      Sna himthosca sin, chinn an Raad van State (an Chomhairle Stáit) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘1)      An gcuirtear cosc le Treoir 2008/115/CE, agus go sonrach Airteagail 6, 8 agus 9 den Treoir sin, ar chinneadh maidir le filleadh a eisiúint i gcoinne náisiúnach eachtrannach nach féidir leis, de bharr pianbhreith phríosúnachta fhadtéarmach nó saoil a bheith á cur isteach, a oibleagáid fillte a chomhlíonadh ar feadh tréimhse fhada agus nach féidir é a aistriú ó chríoch an Aontais Eorpaigh ach an oiread?
2)      Más freagra dearfach a thabharfar ar an gcéad cheist, an gceanglaítear ar an mBallstát ansin cead cónaithe neamhspleách a dheonú d’eachtrannach náisiúnta nó cineál eile ceada chun fanacht le linn na tréimhse príosúnachta fhadtéarmach nó saoil, cibé acu faoi Airteagal 6(4) de Threoir 2008/115/CE nó nach ea?
3)      An bhfuil lamháltas faoi Airteagal 6(1) de Threoir 2008/115/CE chun measúnú comhréireachta a dhéanamh i gcás aonair, taobh amuigh de na heisceachtaí a liostaítear i míreanna 2 go 5 den Airteagal sin agus de na prionsabail agus na leasanna a leagtar amach in Airteagal 5 den Treoir sin a chur san áireamh?’
Na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
An chéad cheist agus an tríú ceist
24      Lena céad cheist agus lena tríú ceist, ar cheart iad a scrúdú le chéile, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagail 6, 8 agus 9 de Threoir 2008/115, arna léamh i gcomhar le prionsabal na comhréireachta, a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar chinneadh um fhilleadh a ghlacadh i gcoinne náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach i gcás nach mbeidh sé in ann, mar gheall ar fhorghníomhú pianbhreithe fadtéarmaí nó saoil a forchuireadh air, críoch an Bhallstáit lena mbaineann a fhágáil go deonach nó a aistriú ar feadh tréimhse fhada.
25      Faoi Airteagal 2(1) de Threoir 2008/115, tá feidhm ag an Treoir sin maidir le náisiúnaigh tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach ar chríoch Bhallstáit.
26      Cé go leagtar síos in Airteagal 2(2) agus (3) den Treoir sin teorainneacha áirithe, bídís éigeantach nó roghnach, maidir le raon feidhme na Treorach sin, ós rud é go n‑údaraítear le hAirteagal 2(2)(b) den Treoir sin,
inter alia, do na Ballstáit cinneadh a dhéanamh gan í a chur i bhfeidhm maidir le náisiúnaigh tríú tír atá faoi réir smachtbhanna coiriúil lena bhforáiltear dá bhfilleadh nó a bhfuil a bhfilleadh mar thoradh air, ní mór a thabhairt faoi deara nach gcuireann na forálacha sin bac ar bhealach ar bith ar infheidhmeacht na Treorach sin maidir le náisiúnaigh tríú tír ar gearradh téarma príosúnachta orthu nó a bhfuil pianbhreith den sórt sin á cur isteach acu.
27      Is léir ó Airteagal 6(1) de Threoir 2008/115, a luaithe a shuífear cineál neamhdhleathach an fhanachta, nach mór d’aon náisiúnach tríú tír, gan dochar do na heisceachtaí dá bhforáiltear i míreanna 2 go 5 d’Airteagal 6 agus i gcomhréir dhlúth leis na ceanglais a leagtar síos in Airteagal 5 den Treoir sin, a bheith faoi réir cinneadh um fhilleadh, nach mór an tír a bhfuil sé le haistriú chuici a shainaithint i measc na dtríú tíortha dá dtagraítear in Airteagal 3(3) den Treoir sin (breithiúnas an 22 Samhain 2022,
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Aistriú – Cannabas teiripeach),
C‑69/21, EU:C:2022:913, mír 53 agus an cásdlí dá dtagraítear).
28      I ndáil leis sin, ní mór a thabhairt faoi deara nach bhfuil feidhm ag aon cheann de na heisceachtaí a leagtar amach in Airteagal 6(2) go (5) den Treoir sin, go díreach nó go hindíreach, maidir le náisiúnaigh tríú tír ar gearradh téarma príosúnachta orthu nó a bhfuil pianbhreith den sórt sin á cur isteach acu.
29      Ar an gcaoi chéanna, ní leanann sé ó cheanglais Airteagal 5 de Threoir 2008/115, lena gceanglaítear ar na Ballstáit aird chuí a thabhairt ar leasanna áirithe agus prionsabal an non‑refoulement a chomhlíonadh, gur cheart do Bhallstát, mar riail ghinearálta, staonadh ó chinneadh um fhilleadh a ghlacadh i gcoinne náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach i gcás inar gearradh téarma príosúnachta air nó ina bhfuil pianbhreith den sórt sin á cur isteach aige.
30      Ba cheart a thabhairt faoi deara, áfach, a luaithe a ghlacfar cinneadh um fhilleadh, i gcomhréir leis na coimircí substainteacha agus nós imeachta a bhunaítear le Treoir 2008/115, agus, i gcás inarb iomchuí, nár comhlíonadh an oibleagáid um fhilleadh laistigh den tréimhse a cheadaítear le haghaidh imeacht deonach, go gceanglaítear ar an mBallstát lena mbaineann an náisiúnach tríú tír lena mbaineann a aistriú, i gcomhréir le hAirteagal 8 den Treoir sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Meán Fómhair 2024,
Changu,
C‑352/23, EU:C:2024:748, mír 57 agus an cásdlí dá dtagraítear). Leanann sé ó dhualgas dílseachta na mBallstát agus ó cheanglais na héifeachtachta dá dtagraítear go háirithe in aithris 4 den Treoir sin nach mór an oibleagáid sin an náisiúnach tríú tír sin a dhíbirt a chomhlíonadh a luaithe is féidir (féach, chuige sin, breithiúnais an 23 Aibreán 2015,
Zaizoune,
C‑38/14, EU:C:2015:260, mír 34, agus an 15 Feabhra 2016,
N.,  C‑601/15 PPU, EU:C:2016:84, mír 76).
31      Mar a thugann an chúirt a rinne an tarchur faoi deara, ní chomhlíonfaidh Ballstát a fhorghníomhaíonn, sula mbeidh an nós imeachta um fhilleadh curtha i gcrích, pianbhreith fhadtéarmach nó pianbhreith saoil arna forchur ar náisiúnach tríú tír an oibleagáid atá air an náisiúnach tríú tír sin a aistriú ar feadh roinnt blianta, nó fiú roinnt blianta fada, cé nach mbeidh an náisiúnach tríú tír sin in ann críoch an Bhallstáit sin a fhágáil go deonach le linn na tréimhse sin ach oiread.
32      Mar sin féin, ní chuireann bac den sórt sin ar an nós imeachta um fhilleadh a thabhairt chun críche go tapa cosc ar údaráis inniúla Bhallstáit pianbhreith fhadtéarmach nó pianbhreith saoil a fhorchur ar náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach agus í a fhorfheidhmiú.
33      Is fíor gur chinn an Chúirt, cé go dtagann reachtaíocht choiriúil agus rialacha nós imeachta choiriúil faoi inniúlacht na mBallstát, i bprionsabal, go bhféadfadh dlí an Aontais difear a dhéanamh don réimse dlí sin mar sin féin. Bhain an Chúirt de thátal as sin nach féidir leis na Ballstáit reachtaíocht choiriúil a chur i bhfeidhm a d’fhéadfadh baint amach na gcuspóirí a shaothraítear le Treoir 2008/115 a chur i mbaol agus, dá bhrí sin, a héifeachtacht a bhaint di (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Nollaig 2011,
Achughbabian,
C‑329/11, EU:C:2011:807, mír 33).
34      Mar sin féin, is léir freisin ó chásdlí na Cúirte nach gcuirtear cosc leis an Treoir sin ar an bhféidearthacht atá ag na Ballstáit pionós a ghearradh le téarma príosúnachta ar chion coiriúil arna dhéanamh ag náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach seachas na cionta sin a bhaineann go heisiach le fanacht nó teacht isteach neamhdhleathach, lena n‑áirítear i gcásanna nár cuireadh an nós imeachta um fhilleadh i gcrích go fóill (féach, chuige sin, breithiúnas an 7 Meitheamh 2016,
Affum,
C‑47/15, EU:C:2016:408, mír 65).
35      Mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 39 dá Thuairim, cumhdaítear le cumhacht na mBallstát pionós a ghearradh i leith cionta coiriúla den sórt sin le príosúnacht ní hamháin an chumhacht chun pianbhreith den sórt sin a fhorchur, ach an chumhacht chun an phianbhreith arna forchur a fhorghníomhú freisin.
36      Sa chomhthéacs sin, is cosúil gur gá, chun an chéad cheist agus an tríú ceist a fhreagairt, a chinneadh an gcuirtear cosc leis an oibleagáid atá ar an mBallstát lena mbaineann náisiúnach tríú tír atá faoi réir cinneadh um fhilleadh a aistriú a luaithe is féidir, dá dtagraítear i mír 30 den bhreithiúnas seo, ar chinneadh den sórt sin a ghlacadh i gcás ina bhfuil sé suite cheana féin, tar éis pianbhreith fhadtéarmach nó pianbhreith saoil a fhorchur agus a fhorfheidhmiú, nach ndéanfar, in aon chás, oibleagáid um fhilleadh a fhorfheidhmiú ar feadh tréimhse fhada.
37      I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, ar an gcéad dul síos, go leanann sé ó chásdlí na Cúirte nach gá go gcuirfí bac ar chinneadh um fhilleadh a ghlacadh tráth nach bhfuil na húdaráis inniúla cinnte go fóill go mbeidh siad in ann an cinneadh sin a fhorfheidhmiú.
38      Dá bhrí sin, chinn an Chúirt gur féidir le Ballstát cinneadh um fhilleadh a ghlacadh ag an am céanna le cinneadh lena ndiúltaítear d’iarratas ar chosaint idirnáisiúnta ag an gcéad chéim, cé go mbeadh sé i gceist, i bprionsabal, le feidhmiú féideartha achomhairc i gcoinne an diúltaithe sin, don duine lena mbaineann, fanacht ar chríoch an Bhallstáit atá i gceist go dtí go scrúdófar an t‑achomharc sin, rud a chuirfeadh bac ar aon fhéidearthacht an duine sin a aistriú (féach, chuige sin, breithiúnas an 19 Meitheamh 2018,
Gnandi,
C‑181/16, EU:C:2018:465, mír 59).
39      Thairis sin, trí chinneadh um fhilleadh a ghlacadh a luaithe a shuífear go bhfuil an fanacht neamhdhleathach, is dócha go gcuirfear chun cinn baint amach phríomhchuspóir Threoir 2008/115, eadhon beartas éifeachtach aistrithe agus aisdúichithe a bhunú i gcomhréir iomlán le cearta bunúsacha agus dínit na ndaoine lena mbaineann (féach, chuige sin, breithiúnais an 19 Meitheamh 2018,
Gnandi,
C‑181/16, EU:C:2018:465, mír 48, agus an 22 Samhain 2022,
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Aistriú – Cannabas teiripeach),
C‑69/21, EU:C:2022:913, mír 88), go háirithe trína áirithiú gur féidir scrúdú a dhéanamh ar aon agóidí a bhaineann le dlíthiúlacht cinnidh den sórt sin gan moill iomarcach a chur ar fhorfheidhmiú na hoibleagáide um fhilleadh agus tríd an am is gá a cheadú do na húdaráis inniúla chun bearta a dhéanamh lena gcumasaítear, sa chleachtas, an t‑aistriú a dhéanamh.
40      Ar an dara dul síos, ba cheart a thabhairt faoi deara, mar sin féin, fiú i gcás ina bhfuil náisiúnach tríú tír ag fanacht go neamhdhleathach ar chríoch Bhallstáit, go bhféadfadh sé nach bhféadfaí a thuar go bhféadfaí oibleagáid um fhilleadh a bhaineann leis a fhorfheidhmiú, i gcásanna sonracha áirithe, bac a chur ar chinneadh um fhilleadh a ghlacadh i gcoinne an náisiúnaigh tríú tír sin.
41      Dá bhrí sin, chinn an Chúirt nach féidir cinneadh um fhilleadh a ghlacadh i gcoinne mionaoiseach neamhthionlactha gan a fhíorú roimh ré go gcomhlíontar coinníollacha glactha leordhóthanacha lena gcumasaítear an oibleagáid um fhilleadh a fhorfheidhmiú go héifeachtach sa tír cinn scríbe atá beartaithe (féach, chuige sin, breithiúnas an 14 Eanáir 2021,
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Filleadh mionaoisigh neamhthionlactha),
C‑441/19, EU:C:2021:9, míreanna 55, 59 agus 60).
42      Ar bhonn níos leithne, chinn an Chúirt go gceanglaítear le hAirteagal 5 de Threoir 2008/115, ar riail ghinearálta é atá ceangailteach ar na Ballstáit a luaithe a chuireann siad an Treoir sin chun feidhme,
inter alia, ar an údarás náisiúnta inniúil prionsabal an non‑refoulement, a ráthaítear, mar cheart bunúsach, in Airteagal 18 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’), arna léamh i gcomhar le hAirteagal 33 den Choinbhinsiún i dtaobh Stádas Dídeanaithe, a síníodh sa Ghinéiv an 28 Iúil 1951 (Sraith Chonarthaí na Náisiún Aontaithe,  iml. 189, lch. 150,
Uimh. 2545 (1954)), agus in Airteagal 19(2) den Chairt, a urramú ag gach céim den nós imeachta um fhilleadh. Is amhlaidh atá, go háirithe, i gcás ina bhfuil sé beartaithe ag an údarás sin, tar éis éisteacht leis an duine lena mbaineann, cinneadh um fhilleadh a ghlacadh ina leith (féach, chuige sin, breithiúnais an 22 Samhain 2022,
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Aistriú – Cannabas teiripeach),
C‑69/21, EU:C:2022:913, mír 55, agus an 6 Iúil 2023,
Bundesamt für Fremdenwesen und Asyl (Dídeanaí a rinne coir thromchúiseach),
C‑663/21, EU:C:2023:540, mír 49).
43      Thuig an Chúirt as sin go gcuirtear cosc le hAirteagal 5 de Threoir 2008/115 ar náisiúnach tríú tír a bheith faoi réir cinneadh um fhilleadh i gcás ina mbaineann an cinneadh sin, mar thír cinn scríbe, le tír inar léiríodh forais shubstaintiúla lena chreidiúint, dá bhforfheidhmeofaí an cinneadh sin, go mbeadh an náisiúnach sin neamhchosanta ar fhíorbhaol go gcaithfí leis de shárú ar Airteagal 18 nó Airteagal 19(2) den Chairt (breithiúnais an 22 Samhain 2022,
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Aistriú – Cannabas teiripeach),
C‑69/21, EU:C:2022:913, mír 56, agus an 6 Iúil 2023,
Bundesamt für Fremdenwesen und Asyl (Dídeanaí a rinne coir thromchúiseach),
C‑663/21, EU:C:2023:540, mír 50).
44      Mar sin féin, tá difríocht shuntasach idir na himthosca a bhaineann leis na cásanna as ar eascair na breithiúnais dá dtagraítear i míreanna 41 go 43 den bhreithiúnas seo agus cásanna amhail iad siúd atá i gceist sna príomhimeachtaí.
45      Baineann na breithiúnais sin le cásanna nár suíodh, ar an lá a glacadh cinneadh um fhilleadh, go bhféadfaí an náisiúnach tríú tír lena mbaineann a fhilleadh ar an tír cinn scríbe gan cearta bunúsacha an náisiúnaigh tríú tír sin a shárú, nó inar suíodh go mbeadh baol tromchúiseach ann go sárófaí na cearta bunúsacha sin mar thoradh ar fhilleadh den sórt sin.
46      Os a choinne sin, sa chás seo, ní luann an chúirt a rinne an tarchur go líomhnaítear nó go suitear go bhféadfadh filleadh ar an tír cinn scríbe cearta bunúsacha na náisiúnach tríú tír lena mbaineann a shárú. I gcásanna den sórt sin, ní cosúil, ar an lá a mheastar go nglacfar cinneadh um fhilleadh, go mbeadh baol ann go sárófar cearta bunúsacha na náisiúnach tríú tír sin dá bhforchuirfí oibleagáid um fhilleadh agus na coinníollacha intuartha chun an oibleagáid sin a chomhlíonadh, agus mar thoradh air sin ní féidir an réiteach céanna a bheith mar thoradh ar na forais lena dtugtar údar, sna breithiúnais dá dtagraítear i míreanna 41 go 43 den bhreithiúnas seo, le cinneadh den sórt sin a
eisiamh ó ghlacadh sa chás seo.
47      Ar an tríú dul síos, ba cheart a thabhairt faoi deara gur bheartaigh reachtas an Aontais go sainráite, i gcásanna áirithe, nach bhféadfaí cinneadh um fhilleadh a fhorfheidhmiú láithreach agus gur shainigh sé an córas dlí is infheidhme maidir leis na cásanna sin.
48      Go háirithe, foráiltear le hAirteagal 9(2) de Threoir 2008/115 go bhféadfaidh na Ballstáit aistriú a chur siar ar feadh tréimhse iomchuí agus imthosca sonracha gach cáis á gcur san áireamh. Sonraítear san fhoráil sin go gcuirfidh na Ballstáit san áireamh,
inter alia, riocht fisiciúil nó meabhrach an náisiúnaigh tríú tír lena mbaineann agus cúiseanna teicniúla, amhail easpa modhanna iompair nó mainneachtain an aistrithe mar gheall ar easpa aitheantais.
49      Dá bhrí sin, údaraítear leis an bhforáil sin aistriú a chur siar ar bhonn imthosca sonracha, agus samplaí áirithe á gcur ar fáil, gan na cásanna inar féidir a ordú go gcuirfear an t‑aistriú sin siar a liostú go huileghabhálach, áfach.
50      Ní mór a mheas gur imthoisc den sórt sin é pianbhreith phríosúnachta a fhorchur tar éis cion coiriúil a dhéanamh seachas iad siúd lena ndéantar cónaí nó teacht isteach neamhdhleathach a choiriúlú go heisiach, ar thaobh amháin, agus a fhorfheidhmiú, ar an taobh eile, ós rud é go leanann sé ó mhíreanna 34 agus 35 den bhreithiúnas seo go dtagann bearta den sórt sin faoi fheidhmiú dlínse coiriúla Ballstáit nach gcuirtear cosc air le Treoir 2008/115.
51      Is fíor gur chinn an Chúirt nach bhfuil tionscnamh imeachtaí coiriúla, agus téarma príosúnachta ina dhiaidh sin, i gcás inarb iomchuí, ar cheann de na húdair le haistriú a chur siar dá dtagraítear in Airteagal 9 de Threoir 2008/115 (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Nollaig 2011,
Achughbabian,
C‑329/11, EU:C:2011:807, mír 45). Bhain an soiléiriú sin, áfach, le cás ar leith, eadhon cás na n‑imeachtaí coiriúla a tionscnaíodh i leith gníomhartha fanachta neamhdhleathaigh, sular cuireadh an nós imeachta um fhilleadh i gcrích.
52      Thairis sin, ní féidir an ceanglas, a leagtar amach in Airteagal 9(2) de Threoir 2008/115, nach mór aistriú a chur siar ar feadh tréimhse iomchuí ama a léamh mar cheanglas lena dtugtar le tuiscint nach féidir cur siar den sórt sin a chur chun feidhme ach amháin d’fhonn forghníomhú pianbhreithe coimeádta gearrthéarmaí a áirithiú.
53      Léiríonn rogha reachtóir an Aontais gan uasfhad na tréimhse inar féidir aistriú a chur siar a chinneadh a priori agus gan ach tagairt a dhéanamh do thréimhse ‘iomchuí’ go raibh sé beartaithe leis méid áirithe solúbthachta a cheadú maidir le cur chun feidhme Airteagal 9(2) de Threoir 2008/115, agus ag an am céanna an fhéidearthacht a eisiamh go bhféadfadh cur siar an aistrithe a bheith níos faide ná an tréimhse a cheanglaítear leis na himthosca a thugann údar leis.
54      Dá bhrí sin, i gcás nach gcuirfear oibleagáid um fhilleadh chun feidhme ar feadh tréimhse fhada, tar éis pianbhreith fhadtéarmach nó pianbhreith saoil a fhorchur agus tar éis í a fhorfheidhmiú, i leith cion coiriúil seachas na cionta sin a bhaineann le fanacht neamhdhleathach nó teacht isteach neamhdhleathach amháin, údaraítear le hAirteagal 9(2) de Threoir 2008/115 do na húdaráis inniúla aistriú a chur siar go dtí go bhforghníomhófar an phianbhreith sin.
55      I bhfianaise na dtosca sin go léir, ní mór a mheas, i gcás den sórt sin, nach féidir a mheas go gcuirtear bac ar chinneadh den sórt sin a ghlacadh leis an oibleagáid náisiúnach tríú tír atá faoi réir cinneadh um fhilleadh, dá dtagraítear i mír 30 den bhreithiúnas seo, a aistriú a luaithe is féidir.
56      Is amhlaidh fós, sa chomhthéacs sin, go bhfuil tréimhse shuntasach ama ann idir an tráth a rinne na húdaráis inniúla measúnú, agus an cinneadh sin um fhilleadh á ghlacadh acu, ar an bhféidearthacht oibleagáid um fhilleadh a fhorchur, i gcomhréir le hAirteagal 5 de Threoir 2008/115 agus cearta bunúsacha an náisiúnaigh tríú tír lena mbaineann, agus an tráth is féidir an oibleagáid sin a fhorfheidhmiú go hiarbhír.
57      Dá bhrí sin, tá baol ann, ar an lá is féidir an oibleagáid sin a chomhlíonadh go hiarbhír, go bhféadfadh forfheidhmiú na hoibleagáide sin teacht chun bheith ar neamhréir le hAirteagal 5 nó leis na cearta bunúsacha sin, cé go mbeadh an cinneadh um fhilleadh, ar dháta a ghlactha, ag luí go hiomlán le hAirteagal 5 agus leis na cearta bunúsacha sin.
58      Chun an riosca sin a chosc, ar an gcéad dul síos, ceanglaítear ar na Ballstáit cead a thabhairt do na náisiúnaigh tríú tír lena mbaineann brath ar aon athrú ar imthosca a tharlaíonn tar éis ghlacadh an chinnidh um fhilleadh, ar dócha go mbeidh tionchar suntasach aige ar an measúnú ar staid an náisiúnaigh tríú tír lena mbaineann i bhfianaise, go háirithe,
Airteagal 5 de Threoir 2008/115 (féach, chuige sin, breithiúnais an 19 Meitheamh 2018,
Gnandi,
C‑181/16, EU:C:2018:465, mír 64, agus an 4 Meán Fómhair 2025,
Adrar,
C‑313/25 PPU, EU:C:2025:647, mír 65).
59      Ar an dara dul síos, ceanglaítear ar na húdaráis inniúla measúnú nuashonraithe a dhéanamh, sula bhforfheidhmeofar an cinneadh um fhilleadh, ar na rioscaí a thabhaíonn an náisiúnach tríú tír lena mbaineann maidir le bheith neamhchosanta ar chóireáil atá contrártha do phrionsabal an non‑refoulement. Ní mór don mheasúnú sin, nach mór dó a bheith éagsúil agus neamhspleách ón measúnú a rinneadh tráth a glacadh an cinneadh sin, a chur ar chumas na n‑údarás inniúil a dheimhniú dóibh féin, agus aon athrú ar imthosca agus aon toisc nua, más ann di, a chuir an náisiúnach tríú tír sin chun cinn á gcur san áireamh, nach bhfuil aon fhorais shubstaintiúla ann lena chreidiúint go mbeadh sé neamhchosanta ar rioscaí den sórt sin dá gcuirfí ar ais chuig an tír cinn scríbe é (féach, chuige sin, breithiúnas an 17 Deireadh Fómhair 2024,
Ararat,
C‑156/23, EU:C:2024:892, mír 38).
60      Ní mór aird chuí a thabhairt sa mheasúnú nuashonraithe sin freisin ar na leasanna uile a leagtar amach in Airteagal 5 de Threoir 2008/115, chun a áirithiú nach gcuirfidh na leasanna sin bac ar fhorfheidhmiú an chinnidh um fhilleadh (féach, chuige sin, breithiúnais an 22 Samhain 2022,
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Aistriú – Cannabas teiripeach),
C‑69/21, EU:C:2022:913, mír 91, agus an 4 Meán Fómhair 2025,
Adrar,
C‑313/25 PPU, EU:C:2025:647, míreanna 79 agus 80).
61      Tá feidhm ag na hoibleagáidí dá dtagraítear i míreanna 58 go 60 den bhreithiúnas seo fiú má tá an náisiúnach tríú tír lena mbaineann ina ábhar do chinneadh um fhilleadh atá tagtha chun bheith críochnaitheach, lena n‑áirítear mura ndearna sé agóid in am trátha i gcoinne an chinnidh sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Meán Fómhair 2025,
Adrar,
C‑313/25 PPU, EU:C:2025:647, mír 63).
62      I gcás ina dtiocfaidh na húdaráis inniúla ar an gconclúid, tar éis dóibh measúnú nuashonraithe a dhéanamh, go bhfuil aistriú an náisiúnaigh tríú tír lena mbaineann neamhchosanta ar riosca tromchúiseach go sárófar prionsabal an non‑refoulement, ní mór do na húdaráis sin, ar a laghad, an t‑aistriú sin a chur siar fad a mhairfidh riosca den sórt sin, i gcomhréir le hAirteagal 9(1)(a) de Threoir 2008/115 (féach, chuige sin, breithiúnas an 17 Deireadh Fómhair 2024,
Ararat,
C‑156/23, EU:C:2024:892, mír 39). In aon chás, ní féidir leis na húdaráis sin an náisiúnach tríú tír sin a aistriú i gcás ina ndealraíonn sé go mbeadh an t‑aistriú sin ar neamhréir le hAirteagal 5 den Treoir sin nó le ceart bunúsach a ráthaítear leis an gCairt.
63      Ina theannta sin, i gcomhréir le hAirteagal 47 den Chairt, ní mór leigheas éifeachtach a bheith ag an náisiúnach tríú tír lena mbaineann lena gcuirtear ar a chumas nó ar a cumas agóid a dhéanamh i gcoinne na conclúide ar tháinig na húdaráis inniúla uirthi ag deireadh a measúnaithe nuashonraithe (féach, de réir analaí, breithiúnas an 15 Aibreán 2021,
État belge (Imthosca tar éis cinneadh aistrithe),
C‑194/19, EU:C:2021:270, mír 35).
64      Ina theannta sin, cé nach mór comhlíonadh phrionsabal na comhréireachta a áirithiú ag gach céim den nós imeachta um fhilleadh, lena n‑áirítear an chéim a bhaineann le glacadh an chinnidh um fhilleadh (féach, chuige sin, breithiúnas an 11 Meitheamh 2015,
Zh. agus O.,
C‑554/13, EU:C:2015:377, mír 49), ní féidir a mheas go bhfuil glacadh luath an chinnidh um fhilleadh, i gcásanna amhail na cásanna atá i gceist sna príomhimeachtaí, contrártha don phrionsabal sin, ar choinníoll go dtairgtear na ráthaíochtaí a leagtar amach i míreanna 56 go 63 den bhreithiúnas seo go hiarbhír do na náisiúnaigh tríú tír lena mbaineann.
65      I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist agus ar an tríú ceist nach mór Airteagail 6, 8 agus 9 de Threoir 2008/115, arna léamh i gcomhar le prionsabal na comhréireachta, a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leo ar chinneadh um fhilleadh a ghlacadh i gcoinne náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach i gcás nach mbeidh sé in ann, mar gheall ar fhorghníomhú pianbhreithe fadtéarmaí nó saoil a forchuireadh air, críoch an Bhallstáit lena mbaineann a fhágáil go deonach nó nach mbeifear in iúl é a aistriú ar feadh tréimhse fhada, ar choinníoll go dtugtar ráthaíochtaí leordhóthanacha leis an reachtaíocht náisiúnta chun comhlíonadh Airteagal 5 den Treoir sin agus na Cairte a áirithiú agus an cinneadh sin á fhorfheidhmiú.
An dara ceist
66      Is léir ón ordú tarchuir nach gá an dara ceist a fhreagairt ach amháin más léir ón bhfreagra ar an gcéad cheist go gcuirtear cosc le Treoir 2008/115 ar chinneadh um fhilleadh a ghlacadh i gcásanna amhail na cásanna atá i gceist sna príomhimeachtaí.
67      Ós rud é gur léir ón bhfreagra sin go bhfuil an fhéidearthacht cinneadh den sórt sin a ghlacadh faoi réir coinníoll, nach mór don chúirt a rinne an tarchur a chomhlíonadh a fhíorú, is cosúil gur gá an dara ceist a fhreagairt.
68      Leis an gceist sin, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Treoir 2008/115 a léiriú sa chaoi go gceanglaítear ar Bhallstát cead cónaithe a dheonú do náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach ar a chríoch i gcás ina gceanglaítear ar an náisiúnach sin pianbhreith fhadtéarmach nó pianbhreith saoil a chur isteach ann.
69      Is léir ó chásdlí socair na Cúirte nach bhfuil sé i gceist le Treoir 2008/115 rialacha na mBallstát maidir le cónaí náisiúnach eachtrach a chomhchuibhiú ina n‑iomláine. Ní bhaineann na rialacha agus na nósanna imeachta comhchoiteanna a bhunaítear leis an Treoir sin ach le cinntí um fhilleadh a ghlacadh agus leis na cinntí sin a fhorfheidhmiú (breithiúnas an 24 Feabhra 2021,
M agus páirtithe eile (Aistriú chuig Ballstát),
C‑673/19, EU:C:2021:127, mír 43 agus an cásdlí dá dtagraítear).
70      Go háirithe, níl sé i gceist leis an Treoir sin iarmhairtí an fhanachta neamhdhleathaigh, ar chríoch Bhallstáit, ag náisiúnaigh tríú tír nach féidir aon chinneadh um fhilleadh a ghlacadh ina leith chuig tríú tír a chinneadh (breithiúnas an 24 Feabhra 2021,
M agus páirtithe eile (Aistriú chuig Ballstát),
C‑673/19, EU:C:2021:127, mír 44 agus an cásdlí dá dtagraítear).
71      Go háirithe, maidir le hAirteagal 6(4) den Treoir sin, dá dtagraíonn an chúirt a rinne an tarchur, ní cheadaítear leis an bhforáil sin ach do na Ballstáit ceart cónaithe a dheonú, ar chúiseanna atruacha nó daonnúla, ar bhonn a ndlí náisiúnta, agus ní ar bhonn dhlí an Aontais, do náisiúnaigh tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach ar a gcríoch (breithiúnas an 22 Samhain 2022,
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Aistriú – Cannabas teiripeach),
C‑69/21, EU:C:2022:913, mír 86).
72      Dá bhrí sin, is é an freagra ar an dara ceist nach mór Treoir 2008/115 a léiriú sa chaoi nach gceanglaítear ar Bhallstát cead cónaithe a dheonú do náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach ar a chríoch i gcás nach mór don náisiúnach sin pianbhreith fhadtéarmach nó pianbhreith saoil a chur isteach ann.
Costais
73      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Tríú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.      Maidir le hAirteagail 6, 8 agus 9 de Threoir 2008/115/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2008 maidir le caighdeáin choiteanna agus nósanna imeachta coiteanna sna Ballstáit i ndáil le náisiúnaigh tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach a fhilleadh, arna léamh i gcomhar le prionsabal na comhréireachta,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
nach gcuireann siad cosc leis ar chinneadh um fhilleadh a ghlacadh i gcoinne náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach i gcás nach mbeidh sé in ann, mar gheall ar fhorghníomhú pianbhreithe fadtéarmaí nó saoil a forchuireadh air, críoch an Bhallstáit lena mbaineann a fhágáil go deonach nó nach mbeifear in iúl é a aistriú ar feadh tréimhse fhada, ar choinníoll go dtugtar ráthaíochtaí leordhóthanacha leis an reachtaíocht náisiúnta chun a áirithiú go gcomhlíonfar Airteagal 5 den Treoir sin agus an Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh agus an cinneadh sin á fhorfheidhmiú.
2.      Ní mór Treoir 2008/115 a léiriú sa chaoi nach gceanglaítear léi ar Bhallstát cead cónaithe a dheonú do náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach ar a chríoch i gcás nach mór don náisiúnach sin pianbhreith fhadtéarmach nó príosúnacht saoil a chur isteach ann.
Sínithe
*      Teanga an cháis: an Ollainnis.
i      Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.