62023CC0247
TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
COLLINS
arna tabhairt an 12 Meán Fómhair 2024 (
1
)
Cás C‑247/23 [Deldits] (
i
)
VP
v
Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság
(Iarraidh ar réamhrialú ón Fővárosi Törvényszék (Ard-Chúirt Bhúdaipeist, an Ungáir))
(Tarchur chun réamhrialú – Daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil – Rialachán (AE) 2016/679 – Airteagal 16 – An ceart go ndéanfaí ceartúchán ar shonraí pearsanta míchruinne – Sonraí a bhaineann le hinscne dídeanaí thrasinscnigh – Raon feidhme)
I. Réamhrá
1.
An bhféadfadh Airteagal 16 den Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí (
2
) – maidir leis an gceart go ndéanfaí ceartúchán – arna léamh i bhfianaise Airteagal 5(1)(d) de – ar phrionsabal an chruinnis – a cheangal ar an gcomhlacht a choimeádann clár náisiúnta dídeanaithe sonraí pearsanta a thaifead sé d’inscne duine a cheartú? Má tá gá leis, cén fhianaise is féidir a éileamh leis ar dhuine a dhéanann iarratas chun an taifead sin a cheartú? Iarrann an Fővárosi Törvényszék (Ard-Chúirt Bhúdaipeist, an Ungáir) ar fhreagraí ar na ceisteanna sin.
II. An dlí lena mbaineann
A.
An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí
2.
Foráiltear le hAirteagal 5 de RGCS, dar teideal ‘Prionsabail a bhaineann le próiseáil sonraí pearsanta’:
‘1.   Maidir le sonraí pearsanta:
...
(d)
beidh siad cruinn agus, i gcás inar gá, coimeádfar suas le dáta iad; déanfar gach beart réasúnta chun a áirithiú go léirscriostar nó go gceartaítear sonraí pearsanta míchruinne gan mhoill, ag féachaint do na críocha ar chucu a dhéantar iad a phróiseáil (“cruinneas”);
...’
3.
Faoi Airteagal 16 de RGCS, dar teideal ‘An ceart go ndéanfaí ceartúcháin’:
‘Beidh sé de cheart ag an ábhar sonraí go gceartóidh an rialaitheoir sonraí pearsanta míchruinne a bhaineann leis nó léi gan aon mhoill mhíchuí. Agus na críocha dár ndearnadh an phróiseáil á gcur san áireamh, beidh sé de cheart ag an ábhar sonraí go ndéanfar sonraí neamhiomlána a chomhlánú, lena n‑áirítear de bhíthin soláthar ráitis fhorlíontaigh.’
4.
Foráiltear le hAirteagal 23 de RGCS, dar teideal ‘Srianta’:
‘1.   Féadfar le dlí an Aontais nó le dlí Ballstáit, a bhfuil an rialaitheoir sonraí nó an próiseálaí faoina réir, trí bheart reachtach, srian a chur le raon feidhme na n‑oibleagáidí agus na gceart dá bhforáiltear in Airteagail 12 go 22 agus in Airteagal 34, agus in Airteagal 5 a mhéid a chomhfhreagraíonn a fhorálacha do na cearta agus na hoibleagáidí dá bhforáiltear in Airteagal 12 go 22, nuair a urramaíonn an srian sin éirim na gceart bunúsach agus na saoirsí bunúsacha agus nuair is beart riachtanach agus comhréireach é, i sochaí dhaonlathach, chun an méid seo a leanas a choimirciú:
(a)
an tslándáil náisiúnta;
(b)
an chosaint;
(c)
an tslándáil phoiblí;
(d)
cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó pionóis choiriúla a fhorghníomhú, lena n‑áirítear coimirciú a dhéanamh in aghaidh bagairtí don tslándáil phoiblí agus cosc a dhéanamh ar na bagairtí sin;
(e)
cuspóirí tábhachtacha eile a bhaineann le leas ginearálta phobal an Aontais nó Ballstáit, go háirithe leas tábhachtach eacnamaíoch nó airgeadais de chuid an Aontais nó de chuid Ballstáit, lena n‑áirítear ábhair airgeadaíochta, bhuiséadacha agus chánachais, sláinte phoiblí agus slándáil shóisialta;
(f)
neamhspleáchas na mbreithiúna agus imeachtaí breithiúnacha a chosaint;
(g)
chun a áirithiú go ndéantar sáruithe eitice a chosc, a imscrúdú, a bhrath agus a ionchúiseamh i gcás gairmeacha rialáilte;
(h)
feidhm faireacháin, imscrúdúcháin nó rialála a bhfuil baint aici, fiú go hócáideach, le feidhmiú údaráis oifigiúil sna cásanna dá dtagraítear i bpointe (a) go (e) agus (g);
(i)
an t‑ábhar sonraí nó cearta agus saoirsí daoine eile a chosaint;
(j)
éilimh faoin dlí sibhialta a fhorfheidhmiú.
...’
B.
Dlí na hUngáire
5.
Foráiltear le hAirteagal 81 de Menedékjogról szóló 2007. évi LXXX. törvény (Dlí Uimh. LXXX an 2007 maidir leis an gceart chun tearmainn) (‘an Dlí maidir le tearmann’) (
3
):
‘Próiseálfaidh an t‑údarás tearmainn, sa chlár tearmainn, sonraí pearsanta an dídeanaí, an duine a thairbhíonn de chosaint choimhdeach, an duine a ligtear isteach, an duine dá ndeonaítear cosaint shealadach chomh maith leis an duine a bhfuil cosaint idirnáisiúnta á lorg acu agus an duine atá faoi réir nós imeachta Bhaile Átha Cliath (is é sin le chéile, “an duine a thagann faoi raon feidhme an Dlí seo”), chomh maith leis na sonraí a bhaineann lena dtréimhse lonnaithe, na sochair agus an cúnamh a bhfuil siad i dteideal dóibh, aon athruithe ar na sonraí ina dhiaidh sin, chun na gcríoch seo a leanas:
a)
a shuíomh go bhfuil ann do stádas dídeanaithe, do stádas tairbhithe cosanta coimhdí, do stádas tairbhithe cosanta sealadaí nó do stádas tairbhithe athlonnaithe, agus a áirithiú go bhfuil siad i dteideal leas a bhaint as na cearta a eascraíonn as an stádas sin;
b)
a dteidlíocht i leith an chúnaimh agus na cabhrach a shainmhínítear sa Dlí seo agus i reachtaíocht eile a shuíomh;
(c)
an duine a shainaithint;
d)
imeachtaí comhthreomhara a chosc, agus
e)
a dheimhniú ar cuireadh an t‑iarratas isteach roinnt uaireanta.’
6.
Foráiltear le hAirteagal 82(f) den Dlí sin:
‘Chun críocha na Caibidle seo, ciallaíonn “sonraí aitheantais duine nádúrtha” na sonraí seo a leanas maidir le duine a thagann faoi raon feidhme an Dlí seo:
[...]
f) [inscne/gnéas].’
7.
Foráiltear le hAirteagal 83(1)(a) den Dlí sin:
‘Beidh na sonraí seo a leanas sa chlár tearmainn faoin duine a thagann faoi raon feidhme an Dlí seo:
a)
sonraí aitheantais an duine nádúrtha;
...’
8.
Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 83/A(5) den Dlí maidir le tearmann:
‘Beidh sé de cheangal ar an údarás tearmainn iontráil neamhdhleathach a bhaint den chlár tearmainn as a stuaim féin agus iontráil mhícheart a cheartú nó iontráil a fágadh ar lár a chur leis.’
III. An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear i gcomhair réamhrialú
9.
In 2014, dheonaigh an t‑údarás inniúil san Ungáir stádas dídeanaí do V.P. (‘an t‑iarratasóir’) (
4
) – náisiúnach de chuid na hIaráine ar rugadh í ina bean. Sa nós imeachta as ar eascair an cinneadh sin, bhí an t‑iarratasóir ag brath ar a dtrasghnéasacht mar fhoras chun iad a aithint mar dhídeanaí agus thairg siad teastais ó speisialtóirí sa tsíciatracht agus sa ghínéiceolaíocht mar chruthúnas. Tar éis dóibh aitheantas a fháil ar a stádas dídeanaí, thaifead an Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság (An Ard-Stiúrthóireacht Náisiúnta um Póilíneacht Inimirce; an Ungáir; ‘an cosantóir’) sonraí pearsanta, lena n‑áirítear inscne, sa chlár tearmainn a choimeád sé chun céannú an iarratasóra a éascú. Deirtear sa taifead gur bean í an t‑iarratasóir.
10.
In 2022, chuir an t‑iarratasóir iarraidh faoi bhráid an chosantóra, de bhun Airteagal 16 de RGCS, chun an clár tearmainn a cheartú i ndáil le dhá shonra: athrú ar an ainm faoinar cláraíodh iad agus athrú inscne ó bhean go fear. Mar thaca leis an iarraidh sin, thug an t‑iarratasóir an fhianaise leighis chéanna a chuir siad isteach sa nós imeachta tearmainn. Le cinneadh an 11 Deireadh Fómhair 2022 (‘an cinneadh’), dhiúltaigh an cosantóir don iarraidh sin. Dúirt sé nár dheimhnigh na doiciméid a soláthraíodh ach go raibh an t‑iarratasóir trasinscneach. Níor cruthaíodh leis na doiciméid go ndearnadh máinliacht athraithe inscne orthu agus go raibh athrú tagtha ar inscne an iarratasóra.
11.
Thionscain an t‑iarratasóir imeachtaí os comhair na cúirte a rinne an tarchur chun an cinneadh a chur ar neamhní. Ag gach tráth ábhartha, shainaithin an t‑iarratasóir gur fear iad. Mhaígh siad, ó thaobh coincheapúil de, go bhfuil athrú inscne i gceist le trasghnéasachas. Deimhnítear sna tuarascálacha leighis a cuireadh isteach go bhfuil cuma fhireann ar an iarratasóir agus gur diagnóisíodh iad faoi chód F64.0 den Aicmiú Idirnáisiúnta Galar, a chomhfhreagraíonn don trasghnéasachas. Ag brath ar chásdlí na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine, (
5
) d’áitigh an t‑iarratasóir nach bhfuil gá le máinliacht le haghaidh athrú inscne. Leis an nós imeachta ceartúcháin faoi Airteagal 16 de RGCS, ní cheanglaítear ar dhuine ‘rófhianaise’ a thabhairt ar aird, go háirithe, deimhniú go ndeachaigh sé faoi mháinliacht chun críoch athraithe inscne. In aon chás, tá an ceanglas sin contrártha le cásdlí na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine. Sáraítear leis freisin Airteagal 1 (ceart chun dínit an duine), Airteagal 3 (ceart chun iomláine an duine), Airteagal 7 (an ceart chun measa ar an saol príobháideach agus ar shaol an teaghlaigh) agus Airteagal 52(3) (prionsabal na cosanta coibhéisí ar chearta bunúsacha) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’). Ar deireadh, tharraing an t‑iarratasóir aird freisin ar an bhfíric go n‑aithníonn roinnt Ballstát (
6
) dearbhú ó dhuine trasinscneach mar chruthúnas dlíthiúil ar a bhféiniúlacht inscne.
12.
Maíonn an cosantóir gur cheart an chaingean a dhíbhe. Áitíonn sé nár sholáthair an t‑iarratasóir doiciméad poiblí ná fianaise leighis chun athrú dearbhaithe inscne a dheimhniú.
13.
Measann an chúirt a rinne an tarchur go bhfuil gá le léiriú ar Airteagal 16 de RGCS chun soiléiriú a dhéanamh ar na coinníollacha faoina bhféadfaidh ábhar sonraí a lorg go ndéanfaí sonraí arna dtaifeadadh i ndáil lena n-inscne a cheartú. Cé go mbeartaítear leis an Dlí maidir leis an gceart chun tearmainn athruithe ar shonraí taifeadta a phróiseáil agus iontrálacha earráideacha a cheartú, ní rialaítear leis an Dlí sin an nós imeachta ná na ceanglais lenar féidir athrú inscne nó athrú ainm dá bharr a thaifeadadh.
14.
Ina breithiúnas an 27 Meitheamh 2018, dhearbhaigh an Alkotmánybíróság (an Chúirt Bhunreachtúil, an Ungáir) (
7
) go raibh mainneachtain reachtas na hUngáire nós imeachta a ghlacadh chun a chur ar chumas saoránach neamh-Ungárach atá socraithe go dleathach a n‑inscne agus a n‑ainm a athrú, agus an fhéidearthacht sin a thabhairt do shaoránaigh na hUngáire, míbhunreachtúil mar shárú ar Airteagal II (dosháraitheacht dhínit an duine) agus Airteagal XV(2) (toirmeasc ar idirdhealú) den Magyarország Alaptörvény (Dlí Bunúsach na hUngáire). D’iarr an Alkotmánybíróság (an Chúirt Bhunreachtúil) ar Pharlaimint na hUngáire an mhainneachtain sin a leigheas faoin 31 Nollaig 2018 ar a dhéanaí. Ina breithiúnas an 16 Iúil 2020, Rana v an Ungáir, (
8
) dhearbhaigh an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine gur sháraigh an Ungáir Airteagal 8 den Choinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, a síníodh sa Róimh an 4 Samhain 1950, (‘ECHR’) trí mhainneachtain rochtain a thabhairt do dhídeanaí ar nós imeachta chun aitheantas dlíthiúil d’athrú inscne a éascú.
15.
Meabhraíonn an Fővárosi Törvényszék (Ard-Chúirt Bhúdaipeist), d’ainneoin bhreithiúnais an Alkotmánybíróság (an Chúirt Bhunreachtúil) agus ECtHR, nach gcuirtear nós imeachta ar fáil le reachtaíocht na hUngáire chun aitheantas dlíthiúil a thabhairt d’athrú inscne do dhaoine a bhfuil cónaí orthu go dleathach san Ungáir ach nach bhfuil náisiúntacht an Bhallstáit sin acu. I ndiaidh bhreithiúnas an Alkotmánybíróság (an Chúirt Bhunreachtúil), ní thugann an Ungáir aitheantas dlíthiúil a thuilleadh d’athrú inscne saoránaigh. Dá réir sin, tá an chúirt a rinne an tarchur den tuairim nach féidir léi ‘an bhearna sa dlí a líonadh trí chur i bhfeidhm analógach na bhforálacha a bhaineann le saoránaigh na hUngáire.’
16.
Dá bhrí sin, chinn an Fővárosi Törvényszék (Ard-Chúirt Bhúdaipeist) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘1.
An gcaithfear Airteagal 16 de RGCS a léiriú sa chaoi go gceanglaítear leis ar an údarás atá freagrach as na cláir i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, maidir le feidhmiú chearta an ábhair sonraí, an sonra pearsanta a bhaineann le gnéas an duine sin arna chlárú ag an údarás a cheartú i gcás gur athraigh an sonra sin tar éis a iontrála ar an gclár agus, dá bhrí sin, nach gcomhlíontar prionsabal an chruinnis arna leagan síos in Airteagal 5(1)(d) de RGCS?
2.
I gcás go dtugtar freagra dearfach ar an gcéad cheist a tharchuirtear, an gcaithfear Airteagal 16 de RGCS a léiriú sa chaoi go n‑éilítear leis go mbeidh ag an duine atá ag iarraidh go gceartófaí an sonra maidir lena ghnéas fianaise lena dtugtar údar dá éileamh ar cheartú?
3.
I gcás go dtugtar freagra dearfach ar an dara ceist a tharchuirtear, an gcaithfear Airteagal 16 de RGCS a léiriú sa chaoi go gceanglaítear ar an duine is iarratasóir a léiriú go ndearnadh obráid athraithe gnéis orthu?’
IV. An nós imeachta os comhair na Cúirte
17.
Chuir an t‑iarratasóir, Rialtas na hEastóine, Rialtas na Spáinne, Rialtas na Fraince, Rialtas na hUngáire, Rialtas na hÍsiltíre agus Rialtas na Portaingéile agus an Coimisiún Eorpach barúlacha i scríbhinn isteach.
18.
Thug barúlacha i scríbhinn an iarratasóra le fios gur bronnadh saoránacht na hUngáire orthu ‘idir an dá linn’ agus nach raibh gá lena gclárú i gclár an tearmainn a thuilleadh. De bhun Airteagal 101(1) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, d’iarr an Chúirt Bhreithiúnais ar an gcúirt a rinne an tarchur soiléiriú a thabhairt ar thionchar an athraithe sin ar na himthosca ar na príomhimeachtaí. D’fhreagair an chúirt a rinne an tarchur nach raibh aon tionchar aici ar thoradh na n‑imeachtaí sin ós rud é, de bhun Airteagal 85(2) de közigazgatási perrendtartásról szóló 2017. évi I. törvény (Dlí Uimh. I de 2017 lena mbunaítear an Cód Nós Imeachta Riaracháin), (
9
) go ndéanfaidh an chúirt sin ‘athbhreithniú ar dhlíthiúlacht na gníomhaíochta riaracháin i gcomhréir leis na fíorais atá i réim tráth a cur chun feidhme’.
19.
Chuir an t‑iarratasóir, Rialtas na Spáinne, Rialtas na Fraince, Rialtas na hUngáire, Rialtas na hÍsiltíre agus an Coimisiún Eorpach argóint ó bhéal i láthair agus thug siad freagra ar cheisteanna na Cúirte ag éisteacht an 3 Meitheamh 2024.
V. Measúnú
A.
An chéad cheist
1. Aighneachtaí maidir leis an gcéad cheist
20.
Áitíonn an t‑iarratasóir, de bhun Airteagal 5(1)(d) de RGCS, nach mór measúnú a dhéanamh ar chruinneas na sonraí ag féachaint do na críocha dá ndéantar iad a phróiseáil. Is é is cuspóir don chlár tearmainn na daoine sin a aithníonn an Ungáir mar dhídeanaithe a shainaithint. I gcás nach léiríonn inscne duine thrasinscnigh mar a thaifeadtar an fhéiniúlacht trína n‑aithnítear go poiblí iad, seachas a bhféiniúlacht dhlíthiúil, ní éascaíonn an taifead sin a sainaithint agus d’fhéadfadh sé go nochtfaí iad d’idirdhealú agus do chiapadh fiú. Dá bhrí sin, ní mór d’Airteagal 16 de RGCS a léiriú sa chaoi go n-éascaítear leis ceartú sonraí maidir le hinscne daoine trasinscneacha.
21.
Trí thagairt d’Airteagal 5(1)(d), d’Airteagal 6(2) agus d’Airteagal 16 de RGCS, áitíonn Rialtas na hEastóine nach mór do na Ballstáit rialacha nós imeachta náisiúnta a thabhairt isteach chun a chur ar chumas duine a thaithigh athrú inscne a iarraidh go gceartófaí sonraí pearsanta i gclár poiblí atá éirithe míchruinn i bhfianaise na gcríoch ar chucu a dhéantar iad a phróiseáil.
22.
Áitíonn Rialtas na Spáinne go gcuireann reachtaíocht náisiúnta maidir le haitheantas dlíthiúil d’fhéiniúlacht thrasinscneach, lena bhforchuirtear coinníollacha ar dhaoine a fhéachann le sonraí pearsanta maidir lena n‑inscne atá taifeadta i gcláir phoiblí a cheartú, teorainn le feidhmiú an chirt chun ceartúcháin atá in Airteagal 16 de RGCS. Cé go bhféadfadh údar a bheith le teorainneacha den sórt sin mar gheall ar an ngá atá leis na leasanna dá dtagraítear in Airteagal 23 de RGCS a chosaint, ní fhéadfaidh an Ungáir brath ar an bhforáil sin, ós rud é nach bhfuil reachtaíocht achtaithe aici chun aitheantas a thabhairt d’inscne daoine trasinscneacha. In aon chás, níl feidhm ag na leasanna éagsúla a dtagraítear san fhoráil sin in imthosca an cháis os comhair na cúirte a rinne an tarchur.
23.
Ós rud é go bhfuil stádas dídeanaí ag an iarratasóir, áitíonn Rialtas na Spáinne freisin go bhfuil forálacha de dhlí an Aontais seachas RGCS ábhartha don tarchur chun réamhrialú seo, ionas gur cheart don Chúirt Bhreithiúnais an chéad cheist a athfhoirmliú. I measc na mbeart ar cheart don Chúirt iad a léiriú sa chomhthéacs seo tá Airteagail 7 agus 21 den Chairt agus Airteagal 24(1) (
10
) agus Airteagal 25(1) (
11
) de Threoir 2011/95. (
12
) Áitíonn Rialtas na Spáinne go gcuirtear cosc leis na forálacha sin ar chóras dlí náisiúnta nach bhforáiltear leis ‘d’aon nós imeachta lena gcuirtear ar chumas duine a bhfuil stádas dídeanaí acu agus a bhfuil féiniúlacht thrasinscneach acu an tagairt dá n‑inscne a athrú sa chlár tearmainn.’ Sáraítear cásdlí ECtHR freisin in éagmais nós imeachta den sórt sin. (
13
) Braitheann Rialtas na Spáinne, de réir analaí, ar bhreithiúnas Freitag, (
14
) a bhain le diúltú Ballstáit athrú ainm a rinne Ballstát eile a aithint. Chinn an Chúirt ansin gur chuir an mearbhall agus an mhíchaoithiúlacht a d’eascair as an éagsúlacht idir an dá ainm a úsáideadh i ndáil leis an duine céanna bac ar fheidhmiú an chirt, a chumhdaítear in Airteagal 21 CFAE, gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríocha na mBallstát. De réir Rialtas na Spáinne, d’fhéadfadh neamhréireacht idir inscne na mban arna taifeadadh ar chead cónaithe nó ar dhoiciméid taistil arna n‑eisiúint de bhun Airteagal 24(1) agus Airteagal 25(1) de Threoir 2011/95 agus sainaithint an iarratasóra mar fhear – rud a chinn an chúirt a rinne an tarchur a bheith comhsheasmhach lena n‑iompar agus lena gcuma fhisiciúil – mearbhall agus amhras a chruthú maidir le céannacht an iarratasóra agus barántúlacht na ndoiciméad sin.
24.
Déanann Rialtas na Fraince idirdhealú idir sonraí a bhí míchruinn ag an am a taifeadadh iad agus sonraí a éiríonn míchruinn ina dhiaidh sin. Áitíonn sí, de bhun Airteagal 5(1)(d) agus Airteagal 16 de RGCS, go bhféadfar sonraí a bhaineann le hinscne a cheartú le héifeacht chúlghabhálach má bhí siad míchruinn tráth a taifeadadh iad. I gcláir ina dtaifeadtar stádas sibhialta, d’fhéadfadh sé go mbeadh leas ag údaráis phoiblí éabhlóid na sonraí maidir le céannacht duine a leanúint. Dá bhrí sin, féadfar aon nós imeachta chun ceartú den sórt sin a éascú a dhearadh sa chaoi is go bhfágfar rian ar na sonraí go léir a iontráiltear sna cláir sin. (
15
)
25.
Measann Rialtas na hUngáire go dtugtar le hAirteagal 16 de RGCS, arna léamh i bhfianaise Airteagal 5(1)(d) de RGCS agus Airteagal 8(2) den Chairt, ceart do dhuine sonraí maidir le hinscne nach bhfreagraíonn don réaltacht a cheartú. Ní thiocfadh aon deacracht chun cinn dá ndéanfadh an t‑iarratasóir iarracht sonraí maidir lena n‑inscne a cláraíodh ón tús go mícheart, a cheartú. Ós rud é, dar le Rialtas na hUngáire, go bhféachann an t‑iarratasóir le sonraí a taifeadadh i gceart a cheartú, níl feidhm ag Airteagal 16 de RGCS. Mar thaca leis an gcur chuige sin, tarraingíonn an Rialtas sin analaí le breithiúnas Nowak (
16
) inar chinn an Chúirt nach féidir freagraí míchearta ar script scrúdaithe a cheartú.
26.
Tugann Rialtas na hÍsiltíre faoi deara gurb ionann easpa nós imeachta éifeachtúil chun aitheantas dlíthiúil a thabhairt don athrú ar inscne duine agus sárú ar Airteagal 3 (An ceart chun iomláine an duine) agus Airteagal 7 (Meas ar an saol príobháideach agus ar shaol an teaghlaigh) den Chairt. Tá easpa nós imeachta den sórt sin ina bac ar fheidhmiú an chirt atá ag an iarratasóir sonraí maidir lena n‑inscne a cheartú de bhun Airteagal 16 de RGCS.
27.
Measann Rialtas na Portaingéile go gceanglaítear le hAirteagal 16 de RGCS, arna léiriú i bhfianaise Airteagail 1, 3, 7, 8 agus 21 den Chairt, go gceadófar d’ábhair sonraí sonraí ar a n‑inscne arna dtaifeadadh chun críocha a n‑aitheantais a cheartú i gcás inar tháinig athrú ar na sonraí sin ó cláraíodh den chéad uair iad.
28.
Áitíonn an Coimisiún go bhfuil an chéad cheist bunaithe ar an mbonn go bhféadfadh na sonraí sa chlár tearmainn maidir leis an iarratasóir a bheith míchruinn. Ardaítear an cheist leis an toimhde sin an bhfuil cruinneas na sonraí maidir le hinscne duine faoi réir aitheantas dlíthiúil a thabhairt d’athrú inscne. I bhfianaise Airteagal 8 de ECHR, Airteagail 7 agus 8 den Chairt agus chásdlí ECtHR, (
17
) tá an Coimisiún den tuairim go bhféadfadh sé nach ngcuirfidh easpa córais chun athrú inscne a aithint ionas bac ar cheartú sonraí míchruinne maidir le hinscne duine i gclár poiblí. Sna himthosca sin, ceanglaítear le hAirteagal 16 de RGCS, arna léamh i gcomhar le hAirteagail 7 agus 8 agus Airteagal 52(1) den Chairt, go gceartóidh an t‑údarás atá freagrach as an taifead sin a choimeád sonraí pearsanta i ndáil le hinscne an ábhair sonraí a luaithe a éiríonn na sonraí sin míchruinn.
2. Raon feidhme na chéad cheiste
29.
Tá an chéad cheist ón Fővárosi Törvényszék (Ard-Chúirt Bhúdaipeist) bunaithe ar an tuiscint gur taifeadadh na sonraí maidir le hinscne an iarratasóra sa chlár tearmainn i gceart agus go raibh na sonraí sin míchruinn mar gheall ar athrú sna himthosca ó tháinig ann don taifead sin. Dá bhrí sin, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an dtugann Airteagal 16 de RGCS an ceart go ndéanfaí ceartúchán ar na sonraí pearsanta sin chun athrú inscne ag duine trasinscneach a léiriú.
30.
Is ionstraim um chomhar idir an Chúirt Bhreithiúnais agus na cúirteanna náisiúnta é nós imeachta Airteagal 267 CFAE, trína soláthraíonn an Chúirt Bhreithiúnais léiriú ar dhlí an Aontais lena gcuirtear ar chumas na gcúirteanna sin rialú ar imeachtaí atá ar feitheamh os a gcomhair. I gcomhthéacs an chomhair sin, tugann an Chúirt toimhde ábharthachta do cheisteanna ó chúirteanna náisiúnta a bhaineann le dlí an Aontais. Dá bhrí sin, ní dhiúltaíonn an Chúirt rialú a thabhairt ar na ceisteanna sin ach amháin má dhealraíonn sé go follasach nach bhfuil aon bhaint ag an léiriú arna iarraidh ar dhlí an Aontais le fíricí iarbhír nó le cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí, más fadhb de chineál hipitéiseach í nó mura bhfuil an t‑ábhar fíorasach nó dlíthiúil is gá ag an gCúirt chun freagra úsáideach a thabhairt uirthi. Ós rud é gurb é dlínse na Cúirte i réamhrialuithe cuidiú le riaradh an cheartais sna Ballstáit agus gan tuairimí comhairleacha a thabhairt maidir le ceisteanna ginearálta nó hipitéiseacha, féadfaidh sí na ceisteanna a tharchuirtear chuici a athfhoirmliú. (
18
)
31.
Sa chás seo, feicim difríocht shuntasach idir na fíricí a thuairiscíonn an chúirt a rinne an tarchur san ordú tarchuir agus téacs na chéad cheiste. Léirítear leis na fíorais sin gur tháinig athrú ar fhéiniúlacht inscne an iarratasóra sular aithníodh a stádas dídeanaí in 2014, sa chaoi is gur cosúil gurb é an t‑athrú sin ar fhéiniúlacht inscne an bonn ar ar aithin an Ungáir stádas dídeanaí an iarratasóra. (
19
) Dealraíonn sé freisin nach bhfuil aon éabhlóid ná athrú tagtha ar inscne an iarratasóra ó 2014 i leith. Dá réir sin, bhí an taifead ar inscne an iarratasóra sa chlár tearmainn mícheart tráth a iontráladh ann é. Dá bhrí sin, is cás é an cás os comhair na cúirte a rinne an tarchur inar taifeadadh na sonraí atá le ceartú go mícheart ag an tús agus ní cás é inar éirigh sé míchruinn ‘tar éis’ (
20
) an taifead sin a chruthú. Dá bhrí sin, féachann an t‑iarratas os comhair na cúirte a rinne an tarchur le hearráid bhunaidh a cheartú agus gan an taifead sin a leasú chun athrú ar imthosca a léiriú.
32.
Ionas nach bhfreagrófar ceist hipitéiseach a d’fhágfadh lasmuigh den dlínse a thugtar di le hAirteagal 267 CFAE í, molaim don Chúirt na fíorais is bonn leis an ordú tarchuir a chur san áireamh agus a freagra ar an gcéad cheist á thabhairt aici. (
21
)
33.
Murab ionann agus barúlacha Rialtas na Spáinne, measaim nach bhféachtar leis na ceisteanna ón Fővárosi Törvényszék (Ard-Chúirt Bhúdaipeist) a fháil amach an gceanglaítear le dlí an Aontais ar Bhallstát creat dlíthiúil a bhunú chun aitheantas a éascú d’athrú ar fhéiniúlacht inscne duine a aithníonn sé mar dhídeanaí. Leis an iarraidh ar réamhrialú, fiosraítear go sainráite cineál agus raon feidhme an chirt chun sonraí míchruinne a cheartú faoi Airteagail 5 agus 16 de RGCS. Dá bhrí sin, is leor léiriú ar na forálacha sin, i bhfianaise na bhfíoras a thuairiscíonn an chúirt a rinne an tarchur, chun a chur ar a cumas na príomhimeachtaí a chinneadh. Sa chomhthéacs sin, tugaim faoi deara nár tharchuir an Fővárosi Törvényszék (Ard-Chúirt Bhúdaipeist) aon cheist maidir leis an iarratas chun ainm an iarratasóra sa chlár tearmainn a cheartú, sa chaoi is go ndealraíonn sé go raibh an t‑iarratas teagmhasach leis an iarratas chun taifead a n‑inscne a athrú. Dá bhrí sin, ní thugtar aghaidh san iarraidh ar réamhrialú ar chur i bhfeidhm féideartha Airteagal 16 de RGCS i gcomhthéacs iarratais chun taifead ainm a athrú. (
22
) Ní thugtar deis don Chúirt leis na himeachtaí seo ach oiread Airteagal 24(1) agus Airteagal 25(1) de Threoir 2011/95 a léiriú. Níor luaigh an Fővárosi Törvényszék (Ard-Chúirt Bhúdaipeist) na forálacha sin ná níor sholáthair sí aon sonraí maidir le ceadanna cónaithe nó doiciméid taistil a d’fhéadfadh a bheith eisithe don iarratasóir dá réir. (
23
)
3. An ceart go ndéanfaí ceartúchán
34.
Is léir ó Airteagal 1(2) de RGCS, arna léamh i gcomhar le haithrisí 4 agus 10 de, go bhfuil sé de chuspóir ag RGCS, inter alia, ardleibhéal cosanta a áirithiú do chearta agus saoirsí bunúsacha daoine nádúrtha i ndáil le próiseáil a sonraí pearsanta laistigh den Aontas Eorpach. Cruthaíonn RGCS creat dlíthiúil chun ceanglais Airteagal 8 den Chairt maidir le cosaint sonraí pearsanta go háirithe a chur chun feidhme. Tá dlúthbhaint aige leis an gceart go n‑urramófaí an saol príobháideach, ceart a chumhdaítear in Airteagal 7 den Chairt. (
24
)
35.
Tá raon feidhme ábhartha an‑leathan ag RGCS. Le hAirteagal 2(1) de, tá feidhm ag RGCS ‘maidir le sonraí pearsanta a phróiseáil go hiomlán nó go páirteach trí mhodhanna uathoibrithe agus maidir le sonraí pearsanta, ar cuid de chóras comhdúcháin iad nó atá beartaithe a bheith ina gcuid de chóras comhdúcháin, a phróiseáil trí mhodhanna eile seachas modhanna uathoibrithe’, gan aon idirdhealú a dhéanamh maidir le céannacht an duine a rinne an phróiseáil sin. Faoi réir na n‑eisceachtaí a leagtar síos in Airteagal 2(2) de, ar cosúil nach bhfuil an cosantóir ag brath orthu, tá feidhm ag RGCS maidir le hoibríochtaí próiseála a dhéanann daoine príobháideacha agus údaráis phoiblí. (
25
)
36.
Ní thagraíonn an sainmhíniú ar ‘shonraí pearsanta’ i bpointe 1 d’Airteagal 4 de RGCS do ‘inscne’ nó ‘gnéas’ duine nádúrtha mar thoisc lena bhféadfaí, go díreach nó go hindíreach, duine nádúrtha a chéannú. Mar sin féin, tugann an téarma ‘aon fhaisnéis’ sa sainmhíniú ar ‘shonraí pearsanta’ san fhoráil sin raon feidhme leathan don choincheap sin. (
26
) Dealraíonn sé go bhfuil an tagairt do ‘thosca a bhaineann go sonrach le céannacht fhisiceach, fhiseolaíoch, ghéiniteach, mheabhrach, eacnamaíoch, chultúrtha nó shóisialta an duine nádúrtha sin’ leathan go leor chun inscne duine nádúrtha a chuimsiú. (
27
) Dá bhrí sin, is ionann sonraí pearsanta an iarratasóra, lena n‑áirítear inscne, a chlárú i gclár poiblí de dhaoine a n‑aithnítear stádas dídeanaí a bheith acu, agus ‘próiseáil’ sonraí pearsanta chun críocha phointe 2 d’Airteagal 4 de RGCS.
37.
Faoi Airteagal 5(1)(a), (b), (c) agus (d) de RGCS, ní mór sonraí pearsanta a phróiseáil ar bhealach atá dleathach, cothrom agus trédhearcach i ndáil leis an ábhar sonraí; déanfar iad a bhailiú chun críoch sonraithe sainráite dlisteanach; beidh siad leormhaith, ábhartha agus teoranta don mhéid is gá maidir leis na críocha sin; agus beidh siad cruinn agus, i gcás inar gá, coimeádfar suas le dáta iad. (
28
) Le hAirteagal 5(1)(d) de RGCS, ‘beidh’ próiseáil sonraí pearsanta ‘cruinn’. Ní mór gach beart réasúnta a dhéanamh chun a áirithiú go léirscriostar nó go gceartaítear sonraí pearsanta atá míchruinn gan mhoill, ag féachaint do na críocha ar chucu a ndéantar iad a phróiseáil.
38.
Leagtar amach in Airteagal 6(1) RGCS liosta uileghabhálach de na cásanna ina bhfuil próiseáil sonraí pearsanta dleathach. (
29
) I bprionsabal, tá próiseáil sonraí pearsanta i gclár tearmainn dleathach de bhua phointe (e) den chéad fhomhír d’Airteagal 6(1) de RGCS. I gcomhréir le hAirteagal 6(2) de RGCS, féadfaidh na Ballstáit forálacha sonracha a choimeád ar bun nó a thabhairt isteach chun cur i bhfeidhm rialacha an Rialacháin seo a oiriúnú i ndáil le próiseáil chun pointe (e) den chéad fhomhír d’Airteagal 6(1) chun a áirithiú go bhfuil próiseáil den sórt sin dleathach agus cothrom. Le hAirteagal 6(3) de RGCS, ní mór próiseáil de bhun phointe (e) den chéad fhomhír d’Airteagal 6(1) a bheith bunaithe ar dhlí an Aontais nó ar dhlí Ballstáit a bhfuil an rialaitheoir faoina réir. Ní mór an bunús dlí sin a bheith ar mhaithe le leas an phobail agus comhréireach leis an aidhm dhlisteanach atá á saothrú leis. (
30
) Ní thugann aon ní sa chomhad os comhair na Cúirte le fios nach gcomhlíonann iontráil agus coimeád taifid ar inscne dídeanaí sa chlár tearmainn san Ungáir Airteagal 6 de RGCS. (
31
)
39.
Foráiltear le hAirteagal 8(2) den Chairt, inter alia, ‘go bhfuil ag gach duine an ceart chun rochtain a fháil ar shonraí atá bailithe agus a bhaineann leis nó léi, agus an ceart go ndéanfaí na sonraí sin a cheartú’. Léiríonn Airteagal 16 de RGCS an ceart sin. (
32
) Cuidíonn an ceart go ndéanfaí ceartúchán agus a fhorfheidhmiú ar thionscnamh daoine aonair príobháideacha (
33
) le comhlíonadh phrionsabal an chruinnis a leagtar síos in Airteagal 5(1)(d) de RGCS a chur i gcrích.
40.
Ós rud é go bhféadfadh cruinneas na sonraí pearsanta a bheith éagsúil ag brath ar an gcomhthéacs ina ndéantar iad a phróiseáil, bíonn tionchar díreach ag an gcuspóir maidir le sonraí a bhailiú ar mheasúnú ar chruinneas na sonraí sin. (
34
) Is é ceann de chuspóirí áirithe an chláir tearmainn san Ungáir ná an duine a shainaithint (
35
) agus meastar gur ‘sonraí lena sainaithnítear duine fisiceach’ é ‘inscne’. (
36
) In 2014, nuair a d’aithin an Ungáir stádas dídeanaí an iarratasóra, shainaithin siad iad féin ina bhfear trasinscneach. Ghlac údaráis inniúla na hUngáire leis an bhfianaise a chuir an t‑iarratasóir isteach chun tacú leis an bhféiniúlacht inscne sin. Dá bhrí sin, is cosúil go raibh iontráil inscne an iarratasóra mar ‘bhaineann’ sa chlár tearmainn míchruinn chun críocha Airteagal 5(1)(d) de RGCS.
41.
Mar chéad phrionsabal, ní mór a bheith in ann taifead den sórt sin a cheartú de bhua Airteagal 16 de RGCS, arna léamh i bhfianaise Airteagal 5(1)(d) de. (
37
) Cibé cúinsí a d’fhéadfadh teacht chun cinn maidir le cur i bhfeidhm na bhforálacha sin maidir le ceartúchán taifid a bhí ceart ag an am a cruthaíodh é (rud a ardaíonn ceist maidir le méid an dualgais a chuireann RGCS ar rialaitheoirí sonraí sonraí a choimeád suas le dáta agus iad a phróiseáil go feidhmiúil), dá mba rud é nach dtabharfadh na forálacha sin ceart d’ábhair sonraí taifead a cheartú a bhí míchruinn go follasach ag an am a cruthaíodh é, is cosúil nach mbeadh aon fheidm leo.
42.
Áitíonn Rialtas na hUngáire mar sin féin, de réir Airteagal 6(2) agus (3) de RGCS, go bhféadfar ceart an ábhair sonraí iontráil a fháil i dtaifead oifigiúil, amhail an clár tearmainn, a cheartú faoi dhlí Ballstáit amháin agus ní trí bheith ag brath go díreach ar Airteagal 16 de RGCS.
43.
Cé go dtugtar ‘corrlach inlíochta’ (
38
) do na Ballstáit le forálacha comhcheangailte phointe (e) den chéad fhomhír d’Airteagal 6(1), Airteagal 6(2) agus Airteagal 6(3) de RGCS chun go gceadaítear dóibh forálacha níos sonraí a choimeád nó a thabhairt isteach chun (
39
) rialacha RGCS a ‘oiriúnú’ ar ar a mbonn a fhéadfaidh rialaitheoirí sonraí pearsanta a phróiseáil go dleathach agus cúram á chomhlíonadh acu a dhéantar ar mhaithe le leas an phobail nó i bhfeidhmiú údaráis oifigiúil, (
40
) contrártha d’aighneachtaí Rialtas na hUngáire, is léir ó Airteagal 16 de RGCS go bhfuil próiseáil dhleathach sonraí faoi phointe (e) den chéad fhomhír d’Airteagal 6(1) faoi réir an chirt chun ceartúcháin. Murab ionann agus forálacha eile RGCS maidir le cearta ábhar sonraí, ní shonraítear in Airteagal 16 de RGCS an bealach ina bhfeidhmeofar an ceart go ndéanfaí ceartúchán i bhfianaise forálacha áirithe d’Airteagal 6 de. (
41
) In aon chás, ní fhéadfaidh cumhachtaí na mBallstát forálacha den sórt sin a choimeád nó a thabhairt isteach maolú ar an gceart go ndéanfaí ceartúchán a chumhdaítear in Airteagal 8(2) den Chairt. Féadfaidh na Ballstáit sin creat dlíthiúil a bhunú chun a áirithiú nach féidir le cur i bhfeidhm praiticiúil an chirt chun ceartúcháin de bhun Airteagal 16 de RGCS, inter alia, i ndáil le cláir phoiblí a choimeádtar ar chúiseanna a bhaineann le leas ginearálta an phobail i gcomhréir le pointe (e) den chéad fhomhír d’Airteagal 6(1) de, teorainn a chur ar bhealach ar bith le rochtain ar an gceart go ndéanfaí ceartúchán ná le teachtadh an chirt sin. (
42
)
44.
Mar sin féin, ní ceart iomlán é an ceart go ndéanfaí ceartúchán, arna léamh i bhfianaise phrionsabal an chruinnis in Airteagal 5(1)(d) de RGCS, agus d’fhéadfaí a fheidhmiú a theorannú faoi choinníollacha áirithe. (
43
) Liostaítear in Airteagal 23 de RGCS roinnt imthosca ina bhféadfaí srian a chur leis an gceart sin, i measc cearta eile atá ag ábhair sonraí. Ní thagraíonn an iarraidh ar réamhrialú don fhoráil sin, ná ní bhraitheann Rialtas na hUngáire uirthi ina aighneachtaí i scríbhinn d’fhonn cur i bhfeidhm Airteagal 16 de RGCS a theorannú sna himthosca is cúis leis an tarchur sin. Foráiltear le hAirteagal 23(1)(e) (
44
) agus le haithris 73 de RGCS, inter alia, go bhféadfaidh dlí an Aontais nó dlí Ballstáit a bhfuil an rialaitheoir sonraí nó an próiseálaí faoina réir srian a chur le raon feidhme na n‑oibleagáidí agus na gceart dá bhforáiltear le hAirteagail 5 agus 16 de ‘chun [...] cuspóirí tábhachtacha eile a bhaineann le leas ginearálta phobal an Aontais nó Ballstáit a choimirciú’, amhail ‘cláir phoiblí a choimeád ar mhaithe le leas ginearálta an phobail’. (
45
) Ní mór srian den sórt sin a bheith i mbeart reachtach, ní mór bunbhrí na gceart bunúsach agus na saoirsí bunúsacha a urramú leis agus ní mór gur beart riachtanach comhréireach é i sochaí dhaonlathach. (
46
) Dá bhrí sin, féadfaidh Ballstát brath ar Airteagal 23(1)(e) de RGCS chun srian a chur leis an gceart go ndéanfaí ceartúchán in imthosca áirithe chun iontaofacht agus comhsheasmhacht taifead poiblí, lena n‑áirítear taifid ar stádas sibhialta, a áirithiú. (
47
) Ní féidir leis sin ann féin a bheith ina bhac ar iarratas chun inscne an iarratasóra a cheartú i gclár tearmainn a dheonú chun a bhféiniúlacht inscne a thaifeadadh mar a bhí sé tráth a hiontrála ann. Fónann aontú d’fheidhmiú den chineál sin, d’iontaofacht an chláir sin agus do chruinneas na sonraí a thaifeadtar ann a fheabhsú. (
48
)
45.
Dá bhrí sin, molaim don Chúirt nach mór Airteagal 16 de RGCS, arna léamh i bhfianaise Airteagal 5(1)(d) de, a léiriú sa chaoi go gceanglaítear ar údarás náisiúnta atá freagrach as clár dídeanaithe a choimeád, arna iarraidh sin dó, sonraí pearsanta maidir le hinscne dídeanaí a cheartú, ar sonraí iad a bhí taifeadta go mícheart ag an údarás sin tráth a iontráladh sa chlár sin iad.
B.
B. An dara agus an tríú ceist
46.
Leis an dara agus an tríú ceist, fiafraítear i dtaobh na fianaise nach mór do dhuine a fhéachann le taifead dá inscne nó dá hinscne a cheartú de bhun Airteagal 16 de RGCS a chur isteach mar thaca leis an iarraidh sin agus an bhféadfaí a cheangal ar an duine sin cruthúnas a chur ar fáil go ndearnadh máinliacht athraithe inscne air nó uirthi. Is féidir na ceisteanna seo a phlé le chéile.
47.
Ní shonraítear in Airteagal 16 de RGCS an cruthúnas, más ann dó, nach mór d’ábhar sonraí a thaisceadh chun ‘go gceartóidh an rialaitheoir sonraí pearsanta míchruinne a bhaineann leis nó léi gan moill mhíchuí’. Léiríonn sé sin an réaltacht go bhfuil cruinneas/míchruinneas sonraí, agus an gá atá lena gceartúchán, le measúnú ar bhonn cás ar chás, agus mar thoradh air sin beidh éagsúlacht san fhianaise a d’fhéadfadh a bheith ag teastáil chun na críche sin. I bhfianaise an tsainmhínithe leathain ar ‘rialaitheoir’ i bpointe 7 d’Airteagal 4 de RGCS, lena n‑áirítear údaráis phoiblí agus daoine nádúrtha, d’fhéadfadh rialacha nó módúlachtaí maidir leis an gceart go ndéanfaí ceartúchán a bheith sa reachtaíocht (
49
) nó d’fhéadfaí cinneadh a dhéanamh ina leith ar bhonn ad hoc chun aghaidh a thabhairt ar imthosca aonair. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh sé go gceanglófaí ar dhuine a iarrann go ndéanfaí sonraí a cheartú fianaise a thabhairt ar aird a d’fhéadfadh a bheith ag teastáil go réasúnach chun míchruinneas na sonraí sin a shuí i bhfianaise na gcríoch ar chucu a bailíodh nó a próiseáladh iad. (
50
) Ní mór a chur i dtábhacht nach gá don ábhar sonraí a éileamh ná a léiriú go bhfuil leas ar leith aige i gceartú sonraí míchruinne nó go bhfuil an míchruinneas líomhnaithe ina chúis le haon díobháil. Sa chás seo, faoi réir fíorú ag an gcúirt a rinne an tarchur, measaim gur leor go gcuirfeadh an t‑iarratasóir fianaise ar fáil chun a léiriú gur aithin an Ungáir a stádas dídeanaí in 2014 ar bhonn a bhféiniúlachta trasinscneacha atá ann cheana agus nach ndéantar an fhéiniúlacht sin a thaifeadadh go cruinn sa chlár tearmainn. (
51
)
48.
Ní fhorchuireann RGCS aon cheanglas ar an iarratasóir a thaispeáint go ndearnadh máinliacht athraithe inscne orthu. Cháin an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine arís agus arís eile forchur ceanglais den sórt sin, agus í den tuairim gurb ionann ‘aitheantas a thabhairt d’fhéiniúlacht inscne daoine trasinscneacha ag brath ar mháinliacht aimridithe nó cóireáil aimridithe – nó máinliacht nó cóireáil ar dócha go mbeidh aimridiú mar thoradh uirthi – nach mian leo a dhéanamh, dá bhrí sin, agus feidhmiú iomlán a gceart chun meas a bheith acu ar a saol príobháideach faoi Airteagal 8 de [ECHR] a chur faoi choinníoll go scarfaidh siad go hiomlán lena gceart go dtabharfar meas ar a iomláine nó ar a hiomláine fhisiciúil mar a chosnaítear leis an bhforáil sin agus le hAirteagal 3 de [ECHR] freisin.’ (
52
) In a lán cásanna, bheadh sé d’éifeacht ag forchur ceanglais den sórt sin an ceart chun sonraí míchruinne maidir le hinscne duine trasinscneach a cheartú de bhun Airteagal 16 de RGCS. (
53
) Dá mbeadh ceanglas ann fianaise den sórt sin a thabhairt ar aird, bhainfí an bonn de dhínit an duine freisin, rud atá dosháraithe agus nach mór a urramú agus a chosaint, i gcomhréir le hAirteagal 1 den Chairt. Tá ceanglas den sórt sin ar neamhréir freisin le hAirteagal 3(1) den Chairt, ina luaitear ‘go bhfuil an ceart ag gach duine go dtabharfar meas ar a iomláine nó ar a hiomláine choirp agus mheabhrach’ agus le hAirteagal 7 den Chairt (meas ar an saol príobháideach agus ar shaol an teaghlaigh). Sa chomhthéacs sin, déarfainn freisin go bhfuil sé de cheangal ar chúirteanna náisiúnta na cearta a aithnítear sa Chairt a urramú agus RGCS á chur i bhfeidhm acu.
VI. VI. Conclúid
49.
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, molaim go bhfreagródh an Chúirt Bhreithiúnais na ceisteanna a tharchuir an Fővárosi Törvényszék (Ard-Chúirt Bhúdaipeist, an Ungáir) mar seo a leanas:
Ní mór Airteagal 16 de Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n‑aisghairtear Treoir 95/46 (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí), arna léamh i bhfianaise Airteagal 5(1)(d) de, a léiriú sa chaoi, maidir le húdarás náisiúnta atá freagrach as clár dídeanaithe a choimeád:
(1)
go gceanglaítear air, arna iarraidh sin dó, sonraí pearsanta maidir le hinscne dídeanaí a cheartú, ar sonraí iad a bhí taifeadta go míchruinn ag an údarás sin tráth a iontráladh sa chlár sin iad;
(2)
go bhféadfaidh an t‑údarás úd a cheangal ar dhuine a iarrfaidh go ndéanfaí ceartúchán sonraí fianaise a thabhairt ar aird chun míchruinneas na sonraí sin a shuíomh i bhfianaise na gcríoch dár bailíodh nó dár próiseáladh iad ach ní fhéadfar a cheangal ar an duine sin fianaise a thabhairt ar aird go ndearnadh máinliacht athraithe inscne orthu.
(
1
)	Bunteanga: an Béarla.
(
i
)	Úsáidtear ainm bréige sa chás seo nach bhfreagraíonn d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.
(
2
)	Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n‑aisghairtear Treoir 95/46 (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO 2016 L 119, lch. 1; ‘RGCS’).
(
3
)	Magyar Közlöny, 2007/83.
(
4
)	De réir an Oxford Dictionary of English, Second Edition, Revised (2005), is féidir na forainmneacha inscne-neodracha ‘they’, ‘them’ agus ‘their’ a úsáid ‘chun tagairt a dhéanamh do dhuine de ghnéas neamhshonraithe’. Chun nach ndéanfar dochar do chúram aimsithe fíoras na cúirte a rinne an tarchur de bhun Airteagal 267 CFAE, tagraíonn an Tuairim seo don iarratasóir dá réir sin. Is imeacht comhfhiosach é sin ó chleachtas na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine (‘ECtHR’), a nglacann a breithiúnais, na forainmneacha a úsáideann iarratasóirí ina bpléadálacha maidir le saincheisteanna féiniúlachta inscne, d’ainneoin thoradh na n‑imeachtaí os a comhair.
(
5
)	Féach, go háirithe, breithiúnais an 6 Aibreán 2017, A.P., Garçon agus Nicot v an Fhrainc (CE:ECHR:2017:0406JUD007988512) agus an 11 Deireadh Fómhair 2018. S. V. v an Iodáil (CE:ECHR:2018:1011JUD005521608).
(
6
)	Ríocht na Beilge, Ríocht na Danmhairge, Éire, an Phoblacht Heilléanach, Poblacht Mhálta, Poblacht na Portaingéile agus Ríocht na Sualainne.
(
7
)	Breithiúnas 6/2018, (VI. 27.).
(
8
)	CE:ECHR:2020:0716JUD004088817.
(
9
)	Magyar Közlöny 2017/30.
(
10
)	Lena bhforáiltear go n‑eiseoidh na Ballstáit cead cónaithe do thairbhithe de stádas dídeanaí.
(
11
)	Ar dá réir a eiseoidh na Ballstáit doiciméid taistil chun críche taistil lasmuigh dá gcríoch do thairbhithe de stádas dídeanaí.
(
12
)	Treoir 2011/95/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Nollaig 2011 maidir le caighdeáin i dtaca le cáiliú náisiúnach tríú tír nó daoine gan stát mar thairbhithe de chosaint idirnáisiúnta, ar mhaithe le stádas aonfhoirmeach do dhídeanaithe nó do dhaoine atá incháilithe le haghaidh cosaint choimhdeach, agus inneachar na cosanta a thugtar (athmhúnlú) (IO 2011 L 337, lch. 9).
(
13
)	Féach, go háirithe, breithiúnais an 16 Iúil 2020, Rana v an Ungáir, CE:ECHR:2020:0716JUD004088817 agus an 22 Meitheamh 2023, R.K. v an Ungáir, CE:ECHR:2023:0622JUD005400620.
(
14
)	Breithiúnas an 8 Meitheamh 2017, Freitag (C‑541/15, EU:C:2017:432) (‘an breithiúnas in Freitag’).
(
15
)	Féach, de réir analaí, breithiúnas an 17 Feabhra 2022, Y v an Pholainn, CE:ECHR:2022:0217JUD007413114.
(
16
)	Breithiúnas an 20 Nollaig 2017, Nowak (C‑434/16, EU:C:2017:994) (‘an breithiúnas in Nowak’).
(
17
)	Féach, go háirithe, breithiúnas an 11 Iúil 2002, Christine
Goodwin
v. an Ríocht Aontaithe, CE:ECHR:2002:0711JUD002895795, §§ 86 go 93.
(
18
)	Breithiúnais an 15 Meán Fómhair 2011, Unió de Pagesos de Catalunya (C‑197/10, EU:C:2011:590, míreanna 16 go 18) agus an 26 Meán Fómhair 2019, UTEP 2006. (C‑600/18, EU:C:2019:784, mír 17).
(
19
)	Sa chomhad a chuir an chúirt a rinne an tarchur ar aghaidh chuig an gCúirt Bhreithiúnais tá na doiciméid agus an fhianaise a cuireadh isteach le linn an nós imeachta tearmainn ina dtagraítear go forleathan d’fhéiniúlacht thrasinscneach an iarratasóra. Cé nach sainaithnítear leis an gcinneadh stádas dídeanaí an iarratasóra a aithint na forais bheachta ar a raibh sé bunaithe, faoi réir a fhíoraithe ag an gcúirt a rinne an tarchur, dealraíonn sé gur deonaíodh stádas dídeanaí don iarratasóir mar gheall ar ghníomhartha géarleanúna bunaithe ar a bhféiniúlacht thrasinscneach. Féach, de réir analaí, Airteagal 10(1)(d) de Threoir 2011/95.
(
20
)	Féach téacs na chéad cheiste.
(
21
)	Féach breithiúnas an 16 Nollaig 1981, Foglia (C‑244/80, EU:C:1981:302, míreanna 18 agus 19).
(
22
)	Ag an éisteacht, luaigh ionadaí an iarratasóra go bhfuil an t‑iarratas ar ainm a athrú teagmhasach leis sin chun inscne a athrú. Sna barúlacha i scríbhinn ó Rialtas na hUngáire, maítear nach bhfuil athrú ainm teagmhasach d’athrú inscne. Ina Thuairim in Asociaţia Accept agus páirtithe eile (C‑4/23, EU:C:2024:385 pointí 59 go 64), mheas an tAbhcóide Ginearálta Richard de la Tour go bhféadfaí an t‑aitheantas ar athrú céadainm a dhealú ón aitheantas ar athrú inscne, ‘cé go ndealraíonn sé go bhfuil an céadainm nasctha le hinscne atá éagsúil leis an inscne a bhaineann go socheolaíoch leis an ngnéas a cláraíodh tráth na breithe’. [Aistriúchán Neamhoifigiúil]
(
23
)	Tá sé deacair an breithiúnas in Freitag a chur i bhfeidhm ar imthosca an cháis seo de réir analaí. Bhain an breithiúnas sin leis an gceart bunúsach atá ag saoránaigh den Aontas gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát de bhun Airteagal 21 CFAE. Mar is léir ó mhír 18 den Tuairim seo, d’eisiaigh an chúirt a rinne an tarchur go sainráite ábharthacht shaoránacht AE de chuid an iarratasóra don díospóid atá ar feitheamh os a comhair. Ní cosúil go bhfuil aon ghné trasteorann sa chás seo ach an oiread. In éagmais aon díospóireacht ar an bpointe seo, cuirim in iúl don Chúirt nach bhfuil sí in ann rialú a thabhairt ina leith. Féach freisin Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Richard de la Tour in Asociaţia Accept agus páirtithe eile (C‑4/23, EU:C:2024:385, pointí 40, 89 agus 90), agus breithiúnas an 14 Nollaig 2021, Stolichna obshtina, rayon Pancharevo (C‑490/20, EU:C:2021:1008, mír 42 agus an cásdlí dá dtagraítear), ina leagtar béim ar ábharthacht shaoránacht an Aontais i gcomhthéacsanna inchomparáide.
(
24
)	Breithiúnas an 5 Meitheamh 2023, an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna) (C‑204/21, EU:C:2023:442, mír 332).
(
25
)	Breithiúnas an 2 Márta 2023, Norra Stockholm Bygg (C‑268/21, EU:C:2023:145, mír 26 agus an cásdlí dá dtagraítear). Tá eisceacht bhreise in Airteagal 2(3) de RGCS maidir le próiseáil sonraí pearsanta ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais. Léirítear Airteagal 2(2) de RGCS go docht: féach breithiúnas an 16 Iúil 2020, Facebook Ireland agus Schrems (C‑311/18, EU:C:2020:559, mír 84 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
26
)	Breithiúnas an 4 Bealtaine 2023, Österreichische Datenschutzbehörde agus CRIF (C‑487/21, EU:C:2023:369, mír 23).
(
27
)	Féach, de réir analaí, breithiúnas an 17 Iúil 2014, YS agus páirtithe eile (C‑141/12 agus C‑372/12, EU:C:2014:2081, mír 38 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
28
)	Le himeacht ama, d’fhéadfadh próiseáil ar shonraí cruinne atá dleathach ar dtús a bheith ar neamhréir le RGCS i gcás ina ndealraíonn sé go bhfuil na sonraí neamhleor, neamhábhartha nó nach bhfuil siad ábhartha a thuilleadh, nó iomarcach i ndáil leis na críocha sin i bhfianaise an ama atá caite. Breithiúnas an 24 Meán Fómhair 2019, GC agus páirtithe eile(Díliostú sonraí íogaire) (C‑136/17, EU:C:2019:773, mír 74 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
29
)	Breithiúnas an 4 Iúil 2023, Meta Platforms agus páirtithe eile (Téarmaí ginearálta úsáide líonra shóisialta) (C‑252/21, EU:C:2023:537, mír 90 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
30
)	Breithiúnas an 5 Meitheamh 2023, an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna) (C‑204/21, EU:C:2023:442, míreanna 335 go 337).
(
31
)	Ní cosúil go dtagann próiseáil shonraí an iarratasóra lena n‑áirítear a n‑inscne sa chlár tearmainn faoi réim na gcatagóirí speisialta sonraí pearsanta atá toirmiscthe de bhun Airteagal 9(1) de RGCS. I mo thuairimse, ní hionann sonraí maidir le hinscne duine agus ‘sonraí géiniteacha’ nó ‘sonraí a bhaineann le saol gnéis nó gnéaschlaonadh duine nádúrtha’.
(
32
)	Féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Eanáir 2023, Österreichische Post (Faisnéis maidir le faighteoirí sonraí pearsanta) (C‑154/21, EU:C:2023:3, mír 44).
(
33
)	Foráiltear le hAirteagal 79(1) de RGCS, gan dochar d’aon leigheas riaracháin nó neamhbhreithiúnach atá ar fáil, go bhfuil an ceart chun leigheas breithiúnach éifeachtach a fháil ag ábhar sonraí lena mbaineann oibríocht próiseála sonraí pearsanta i gcás ina measann sé nó sí gur sáraíodh a cearta nó a chearta faoin Rialachán sin mar thoradh ar phróiseáil a shonraí nó a sonraí pearsanta i neamhchomhlíonadh an Rialacháin sin.
(
34
)	Féach, de réir analaí, an breithiúnas in Nowak, mír 53. Déantar measúnú ar chruinneas na sonraí ar bhonn cás ar chás agus na himthosca ábhartha uile á gcur san áireamh.
(
35
)	Féach mír 81(c) den Dlí maidir le Tearmann.
(
36
)	Féach mír 82(f) den Dlí maidir le Tearmann.
(
37
)	Tá an neamhréireacht idir na forais chun stádas dídeanaí an iarratasóra a aithint agus a n-inscne a iontráil mar ‘bhaineann’ sa chlár tearmainn ag teacht salach freisin ar an gceart chun dea-riaracháin. Cé nach ndírítear Airteagal 41(1) den Chairt ar na Ballstáit, léirítear leis an gceart chun dea-riaracháin, a chumhdaítear san fhoráil sin, prionsabal ginearálta de dhlí an Aontais nach mór do na Ballstáit a urramú agus dlí an Aontais á chur chun feidhme acu, lena n-áirítear Treoir 2011/95. Breithiúnas an 10 Feabhra 2022, Bezirkshauptmannschaft Hartberg-Fürstenfeld (Tréimhse teorann) (C‑219/20, EU:C:2022:89, míreanna 36 agus 37).
(
38
)	Féach aithris 10 de RGCS.
(
39
)	Nochtar le húsáid an focal ‘oiriúnú’ in Airteagal 6(2) de RGCS gurb é cuspóir na forála sin cead a thabhairt do na Ballstáit forálacha sonracha a choimeád ar bun nó a thabhairt isteach maidir le próiseáil sonraí pearsanta i bhfeidhmiú cúraimí a dhéantar ar mhaithe le leas an phobail nó i bhfeidhmiú údaráis oifigiúil. Dá bhrí sin, ní féidir leis oibriú chun teorainn a chur le effet utile na gceart agus na n‑oibleagáidí a leagtar síos in áiteanna eile sa Rialachán sin: féach aithris 10 de RGCS.
(
40
)	Breithiúnas an 20 Deireadh Fómhair 2022, Koalitsia Demokratichna Bulgaria - Obedinenie (C‑306/21, EU:C:2022:813, mír 50).
(
41
)	Féach, go háirithe, Airteagal 21(1) de RGCS, ina dtagraítear don cheart chun agóid a dhéanamh i gcomhthéacs próiseáil sonraí pearsanta bunaithe ar phointe (e) nó (f) d’Airteagal 6(1) den Rialachán sin. Féach freisin Airteagal 13(1)(d), agus (2)(b), Airteagal 17(1)(b) agus Airteagal 20(1)(a) de RGCS, ina dtagraítear do phointí sonracha d’Airteagal 6(1) de RGCS.
(
42
)	Féach aithris 59 de RGCS ina luaitear ‘gur cheart módúlachtaí a chur ar fáil le go n‑éascófar an t‑ábhar sonraí a chearta nó a cearta a fheidhmiú faoin Rialachán seo a éascú, lena n‑áirítear sásraí chun, go háirithe, rochtain a iarraidh agus, más infheidhme, a fháil, saor in aisce, ar cheartú agus léirscriosadh sonraí pearsanta agus chun an ceart a fheidhmiú chun agóid a dhéanamh. Ba cheart don rialaitheoir modhanna a chur ar fáil freisin lena bhféadfar iarrataí a dhéanamh go leictreonach, go háirithe i gcás ina ndéantar sonraí pearsanta a phróiseáil trí mhodhanna leictreonacha. Ba cheart é a bheith d’oibleagáid ar an rialaitheoir iarrataí ón ábhar sonraí a fhreagairt gan aon mhoill mhíchuí agus ar a dhéanaí laistigh de mhí amháin agus ba cheart é a bheith d’oibleagáid ar an rialaitheoir cúiseanna a thabhairt mura mbeidh sé i gceist aige aon iarraidh den sórt sin a chomhlíonadh’.
(
43
)	Féach, de réir analaí, breithiúnas an 21 Meitheamh 2022, Ligue des droits humains (C‑817/19, EU:C:2022:491, mír 112) inar mheabhraigh an Chúirt nach cearta iomlána iad na cearta bunúsacha a chumhdaítear in Airteagail 7 agus 8 den Chairt, ach nach mór iad a mheas i ndáil lena bhfeidhm sa tsochaí.
(
44
)	Féach Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Bobek in J & S Service (C‑620/19, EU:C:2020:649, pointe 130) maidir le ‘foclaíocht oscailte’ Airteagal 23(1)(e) de RGCS. Cé nach mór srianta a léiriú go cúng, ní chuireann úsáid an téarma ‘go háirithe’ in Airteagal 23(1)(e) de RGCS teorainn leis an bhforáil sin do na hábhair a thuairiscítear ann ach áirítear ann ‘cuspóirí tábhachtacha eile a bhaineann le leas ginearálta phobal an Aontais nó Ballstáit’. Maidir le léiriú docht ar shrianta de bhun Airteagal 23 de RGCS, féach breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2020, LaQuadrature du Net agus páirtithe eile (C‑511/18, C‑512/18 agus C‑520/18, EU:C:2020:791, mír 210). Féach freisin mír 3 de Threoirlínte an Bhoird Eorpaigh um Chosaint Sonraí 10/2020 maidir le srianta faoi Airteagal 23 de RGCS, Leagan 2.1. Arna ghlacadh an 13 Deireadh Fómhair 2021. https://www.edpb.europa.eu/system/files/2021-10/edpb_guidelines202010_on_art23_adopted_after_consultation_en.pdf.
(
45
)	Le haithris 73 de RGCS ‘féadfar srianta a bhaineann le prionsabail shonracha agus leis na cearta chun faisnéise, chun rochtain a fháil ar shonraí pearsanta agus go ndéanfaí ceartúchán ar shonraí pearsanta... a fhorchur le dlí an Aontais nó le dlí Ballstáit, a mhéid is gá agus is comhréireach i sochaí dhaonlathach chun an tslándáil phoiblí a choimirciú... clárlanna poiblí a choinneáil, ar chárlanna iad a choimeádtar ar chúiseanna a bhaineann le cuspóirí tábhachtacha eile leas ginearálta an phobail.... Ba cheart na srianta sin a bheith i gcomhréir leis na ceanglais a leagtar amach sa Chairt agus in [ECHR]’.
(
46
)	Is léiriú é sin, go bunúsach, ar Airteagal 52(1) den Chairt.
(
47
)	Féach, de réir analaí, breithiúnas an 31 Eanáir 2023, Y v an Fhrainc, (CE:ECHR:2023:0131JUD007688817, § 89).
(
48
)	Faoi réir a fhíoraithe ag an gcúirt a rinne an tarchur.
(
49
)	Féach, de réir analaí, breithiúnas an 14 Nollaig 2023, Natsionalna agentsia za prihodite (C‑340/21, EU:C:2023:986, mír 60).
(
50
)	Féach, de réir analaí, breithiúnas an 8 Nollaig 2022, Google (Díliostú ábhair a líomhnaítear a bheith míchruinn) (C‑460/20, EU:C:2022:962, mír 68).
(
51
)	Dealraíonn sé ón gcomhad gur chuir an chúirt a rinne an tarchur in iúl go bhfuil fianaise shubstaintiúil aici ar ar a bonn a d’fhéadfadh sí míchruinneas na hiontrála sa chlár tearmainn a bhaineann le hinscne an iarratasóra a shuíomh.
(
52
)	Féach breithiúnas an 6 Aibreán 2017, A.P., Garçon agus Nicot v an Fhrainc, (CE:ECHR:2017:0406JUD007988512 § 131). Féach freisin breithiúnas an 19 Eanáir 2019, X agus Y v an Rómáin, (CE:ECHR:2021:0119JUD000214516§ 165). Níl breithiúnais na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine ina gceangal ar an gCúirt toisc nár aontaigh an tAontas do ECHR. Faoi Airteagal 52(3) den Chairt, ní mór don Chúirt a áirithiú go dtugtar, lena léiriú ar Airteagal 3(1) agus Airteagal 7 di, leibhéal cosanta nach dtiteann faoi bhun an leibhéil a bunaíodh le hAirteagail 3 agus 8 de ECHR, mar a léiríonn an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine Féach, de réir analaí, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, W.Ż. (Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí – Ceapachán) (C‑487/19, EU:C:2021:798, mír 123 agus an cásdlí dá dtagraítear). Dá bhrí sin, tá an caighdeán a leag ECtHR síos, inter alia, ina bhreithiúnas críochnaitheach an 6 Aibreán 2017, A.P., Garçon agus Nicot v an Fhrainc, (CE:ECHR:2017:0406JUD007988512) ábhartha do na himeachtaí os comhair na cúirte a rinne an tarchur.
(
53
)	Féach, de réir analaí, breithiúnas an 8 Nollaig 2022, Google (Díliostú ábhair a líomhnaítear a bheith míchruinn) (C-460/20, EU:C:2022:962, mír 68).