62009CJ0339_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C‑339/09,
με αντικείμενο αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 234 ΕΚ, που υπέβαλε το Nejvyšší správní soud (Τσεχική Δημοκρατία) με απόφαση της 2ας Ιουλίου 2009, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 24 Αυγούστου 2009, στο πλαίσιο της δίκης
Skoma-Lux s. r. o.
κατά
Celní ředitelství Olomouc,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
συγκείμενο από τους A. Tizzano, πρόεδρο τμήματος, J.‑J. Kasel, A. Borg Barthet, E. Levits και M. Safjan (εισηγητή), δικαστές,
γενική εισαγγελέας: V. Trstenjak
γραμματέας: K. Malacek, υπάλληλος διοικήσεως,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 9ης Σεπτεμβρίου 2010,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
– η Skoma-Lux s. r. o., εκπροσωπούμενη από τον M. Filouš, advokát,
– η Celní ředitelství Olomouc, εκπροσωπούμενη από τον M. Brázda,
– η Τσεχική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον M. Smolek,
– η Ελληνική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον Γ. Κανελλόπουλο και από τις Ζ. Χατζηπαύλου και Β. Καρρά,
– η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τη L. Bouyon, τον L. Jelínek και τη M. Šimerdová,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1. Η αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία των κλάσεων 2204 και 2206 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας που περιέχεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο (ΕΕ L 256, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1719/2005 της Επιτροπής, της 27ης Οκτωβρίου 2005 (ΕΕ L 286, σ. 1, στο εξής: ΣΟ).
2. Η ως άνω αίτηση υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της Skoma-Lux s. r. o. (στο εξής: Skoma-Lux) και της Celní ředitelství Olomouc (Διευθύνσεως Τελωνείων του Olomouc) με αντικείμενο την κατάταξη στη ΣΟ προϊόντος με την ονομασία «ερυθρός επιδόρπιος οίνος Kagor VK», το οποίο εισήχθη στην Τσεχική Δημοκρατία.
Το νομικό πλαίσιο
3. Η ΣΟ, η οποία θεσπίστηκε με τον κανονισμό 2658/87, στηρίζεται στο παγκόσμιο εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποιήσεως των εμπορευμάτων (στο εξής: ΕΣ) που καταρτίστηκε από το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας, νυν Παγκόσμιο Οργανισμό Τελωνείων, και θεσπίστηκε με τη Διεθνή Σύμβαση των Βρυξελλών της 14ης Ιουνίου 1983, η οποία εγκρίθηκε εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με την απόφαση 87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987 (EE L 198, σ. 1). Η ΣΟ επαναλαμβάνει τις κλάσεις και τις εξαψήφιες διακρίσεις του ΕΣ, ενώ σχηματίζει τις δικές της υποδιαιρέσεις μόνο με το έβδομο και το όγδοο ψηφίο.
4. Προκειμένου να παράσχει περαιτέρω εξηγήσεις για την εφαρμογή του εναρμονισμένου συστήματος, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τελωνείων δημοσιεύει σε τακτά διαστήματα επεξηγηματικές σημειώσεις για το εναρμονισμένο σύστημα (στο εξής: ΕΣΕΣ). Επίσης, προκειμένου να διασφαλίσει την εφαρμογή της ΣΟ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταρτίζει επεξηγηματικές σημειώσεις ως προς την ονοματολογία αυτή δυνάμει του άρθρου 9, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού 2658/87. Οι σημειώσεις αυτές, οι οποίες δημοσιεύονται σε τακτά διαστήματα στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν υποκαθιστούν τις ΕΣΕΣ, αλλά πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ως συμπληρωματικές προς τις τελευταίες και να εξετάζονται σε συνδυασμό με αυτές.
5. Στο ΕΣ του 2002, το οποίο είχε εφαρμογή κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της κύριας δίκης, η κλάση 2204 φέρει τον τίτλο «Κρασιά από νωπά σταφύλια, στα οποία περιλαμβάνονται και τα εμπλουτισμένα με αλκοόλη κρασιά. Μούστος σταφυλιών άλλος από εκείνον της κλάσης 2009».
6. Οι ΕΣΕΣ σχετικά με την κλάση 2204 ορίζουν τα εξής:
«2204.10	– Κρασιά αφρώδη
– Άλλα κρασιά. Μούστος σταφυλιών του οποίου η ζύμωση εμποδίσθηκε ή σταμάτησε με προσθήκη αλκοόλης:
2204.21	– – Σε δοχεία με περιεχόμενο που δεν υπερβαίνει τα 2 l
2204.29	– – Άλλα
2204.30	– Άλλοι μούστοι σταφυλιών
I) Κρασιά από νωπά σταφύλια
Το κρασί που κατατάσσεται στην παρούσα κλάση είναι αποκλειστικά το τελικό προϊόν της αλκοολικής ζύμωσης του μούστου νωπών σταφυλιών.
Η παρούσα κλάση περιλαμβάνει:
[...]
4) Τα vins de liqueur (αποκαλούμενα και επιδόρπιοι οίνοι κ.λπ.), που είναι κρασιά με υψηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλη, κατά κανόνα παρασκευαζόμενα από μούστο με υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα, από τα οποία μόνο ένα μέρος μετατρέπεται σε αλκοόλη με τη ζύμωση· ενίοτε παρασκευάζονται με προσθήκη συμπυκνωμένου μούστου, μιστελιού ή αλκοόλης. Τέτοια είναι παραδείγματος χάριν τα κρασιά των Καναρίων Νήσων, τα κυπριακά, το Lacryma Christi, το Μαδέρα, τα κρασιά της Μάλαγα, το Μαρσάλα, το πορτό, το Μαλβάζια, το Σάμος, το σέρρυ, κ.λπ.
[...]»
7. Το ΕΣ του 2002 περιλαμβάνει επίσης την κλάση 2206, η οποία φέρει τον τίτλο «Άλλα ποτά που προέρχονται από ζύμωση (π.χ. μηλίτης, απίτης, υδρόμελι)∙ μείγματα ποτών που προέρχονται από ζύμωση και μείγματα ποτών που προέρχονται από ζύμωση και μη αλκοολούχων ποτών, μη κατονομαζόμενα ούτε περιλαμβανόμενα αλλού».
8. Σχετικά με την κλάση 2206, οι ΕΣΕΣ αναφέρουν τα εξής:
«Στην παρούσα κλάση εμπίπτουν όλα τα ποτά που προέρχονται από ζύμωση, εκτός από τα αναφερόμενα στις κλάσεις 22.03 έως 22.05.
Μεταξύ των ποτών αυτών περιλαμβάνονται π.χ.:
[...]
10) Η τσιτσιμπύρα και η μπύρα από βότανα, που είναι αεριούχα ποτά τα οποία παρασκευάζονται από ζάχαρη, νερό και πιπερόριζα (τζίντζερ) ή από ορισμένα βότανα και των οποίων η ζύμωση γίνεται με μαγιά.
Όλα τα ποτά αυτά μπορούν να είναι αφρώδη στη φυσική τους κατάσταση ή να έχουν υποστεί προσθήκη διοξειδίου του άνθρακα. Τα ποτά αυτά κατατάσσονται εδώ, ακόμη και αν έχουν εμπλουτιστεί με αλκοόλη ή αν η περιεκτικότητά τους σε αλκοόλη έχει αυξηθεί λόγω δεύτερης ζύμωσης, εφόσον εξακολουθούν να έχουν τα χαρακτηριστικά των προϊόντων που κατατάσσονται στην παρούσα κλάση.
[...]»
9. Η ΣΟ ίσχυε κατά τον χρόνο των επίμαχων στην κύρια δίκη πραγματικών περιστατικών όπως είχε τροποποιηθεί με τον κανονισμό 1719/2005, που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2006.
10. Το πρώτο μέρος της ΣΟ περιλαμβάνει σύνολο προκαταρκτικών διατάξεων. Στον τίτλο Ι του μέρους αυτού, ο οποίος περιέχει τους γενικούς κανόνες, το τμήμα A, που φέρει την επικεφαλίδα «Γενικοί κανόνες για την ερμηνεία της [ΣΟ]», ορίζει τα εξής:
«Η κατάταξη των εμπορευμάτων στη [ΣΟ] πραγματοποιείται σύμφωνα με τις παρακάτω αρχές.
1. Το κείμενο των τίτλων των τμημάτων, των κεφαλαίων ή των υποκεφαλαίων θεωρείται ότι έχει μόνον ενδεικτική αξία, δεδομένου ότι η κατάταξη καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων και σύμφωνα με τους παρακάτω κανόνες, εφόσον αυτοί δεν είναι αντίθετοι προς το κείμενο των εν λόγω κλάσεων και σημειώσεων.
[...]»
11. Το δεύτερο μέρος της ΣΟ περιέχει τον πίνακα δασμών. Το τμήμα IV του μέρους αυτού, που φέρει τον τίτλο «Προϊόντα των βιομηχανιών ειδών διατροφής. Ποτά, αλκοολούχα υγρά και ξίδι. Καπνά και βιομηχανοποιημένα υποκατάστατα καπνού» περιλαμβάνει το κεφάλαιο 22, το οποίο επιγράφεται «Ποτά, αλκοολούχα υγρά και ξίδι» και περιέχει μεταξύ άλλων τις κλάσεις 2203 έως 2206, οι οποίες έχουν την ακόλουθη διατύπωση:
«2203 00	Μπύρα από βύνη:
[...]
2204
Κρασιά από νωπά σταφύλια, στα οποία περιλαμβάνονται και τα εμπλουτισμένα με αλκοόλη κρασιά. Μούστος σταφυλιών άλλος από εκείνον της κλάσης 2009:
[...]
2205 	Βερμούτ και άλλα κρασιά από νωπά σταφύλια, παρασκευασμένα με τη βοήθεια φυτών ή αρωματικών ουσιών:
[...]
2206 00	Άλλα ποτά που προέρχονται από ζύμωση (π.χ. μηλίτης, απίτης, υδρόμελι)∙ μείγματα ποτών που προέρχονται από ζύμωση και μείγματα ποτών που προέρχονται από ζύμωση και μη αλκοολούχων ποτών, μη κατονομαζόμενα ούτε περιλαμβανόμενα αλλού:
[...]».
12. Το κεφάλαιο 22 του πίνακα δασμών περιλαμβάνει και συμπληρωματικές σημειώσεις, οι οποίες έχουν ως εξής:
«[...]
5. Οι διακρίσεις 2204 21 11 έως 2204 21 99 και 2204 29 12 έως 2204 29 99 περιλαμβάνουν κυρίως:
α) το μούστο νωπών σταφυλιών του οποίου έχει ανασταλεί η ζύμωση με την προσθήκη αλκοόλης, δηλαδή το προϊόν:
– που έχει αποκτημένο αλκοολικό τίτλο ίσο ή ανώτερο του 12 % vol και κατώτερο του 15 % vol και
– που έχει αποκτηθεί με προσθήκη προϊόντος που προέρχεται από την απόσταξη του κρασιού, μέσα σε μούστο σταφυλιών που δεν έχει υποστεί ζύμωση και έχει φυσικό αλκοολικό τίτλο όχι κατώτερο του 8,5 % vol·
β) το ενισχυμένο κρασί, δηλαδή το προϊόν:
– που έχει αποκτημένο αλκοολικό τίτλο όχι κατώτερο του 18 % vol και όχι ανώτερο του 24 % vol,
– που έχει αποκτηθεί αποκλειστικά με προσθήκη ακαθάριστου προϊόντος, που προέρχεται από την απόσταξη του κρασιού και έχει μέγιστο αποκτημένο αλκοολικό τίτλο 86 % vol, σε κρασί που δεν περιέχει κατάλοιπα ζαχάρου, και
– που έχει μέγιστη πτητική οξύτητα 1,50 γραμμάρια ανά λίτρο, εκφραζόμενη σε οξικό οξύ·
γ) το κρασί-λικέρ, δηλαδή το προϊόν:
– που έχει ολικό αλκοολικό τίτλο όχι κα τώτερο του 17,5 % vol, ως και αποκτημένο αλκοολικό τίτλο όχι κατώτερο του 15 % vol και όχι ανώτερο του 22 % vol και
– που έχει αποκτηθεί από μούστο σταφυλιών ή κρασί, προϊόντα τα οποία πρέπει να προέρχονται από εγκεκριμένες αμπελοφυτείες προέλευσης τρίτων χωρών για την παραγωγή κρασιού-λικέρ και τα οποία έχουν φυσικό αλκοολικό τίτλο όχι κατώτερο του 12 % vol:
– με κατάψυξη ή
– με προσθήκη, κατά ή μετά τη ζύμωση:
– είτε προϊόντος που προέρχεται από την απόσταξη του κρασιού,
– είτε συμπυκνωμένου μούστου σταφυλιών ή, για ορισμένα κρασιά-λικέρ ποιότητας που περιλαμβάνονται σε κατάλογο που είναι για έγκριση, για τα οποία μια τέτοια πρακτική είναι παραδοσιακή, μούστου σταφυλιών του οποίου η συμπύκνωση πραγματοποιήθηκε με την απευθείας ενέργεια της φωτιάς και η οποία ανταποκρίνεται, με εξαίρεση την εργασία αυτή, στον ορισμό του συμπυκνωμένου μούστου σταφυλιών,
– είτε μείγματος από τα προϊόντα αυτά.
[...]»
Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
13. Στις 18 Ιανουαρίου 2006, η Skoma-Lux υπέβαλε στο Celní úřad Olomouc (τελωνείο του Olomouc) διασάφηση για τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία προϊόντων τα οποία διατίθενται στο εμπόριο υπό την ονομασία «ερυθρός επιδόρπιος οίνος Kagor VK». Τα εμπορεύματα αυτά, καταγωγής Μολδαβίας, διασαφήθηκαν στην κλάση 2204 της ΣΟ.
14. Στο πλαίσιο ελέγχου της ως άνω διασαφήσεως, το Celní úřad Olomouc έλαβε δείγμα των εμπορευμάτων αυτών για να εξακριβώσει την προέλευση της αλκοόλης, της ζάχαρης και του νερού που περιείχαν. Από τις αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν προέκυψε ότι το ως άνω δείγμα περιείχε ποσοστό τουλάχιστον 25 % ζάχαρης με προέλευση διαφορετική από τον χυμό σταφυλιού, προερχόμενης μάλλον από ένα μείγμα χυμού σταφυλιού, ζάχαρης από τεύτλα και ζάχαρης από υδρόλυση αμύλου καλαμποκιού. Σύμφωνα με τις αναλύσεις αυτές, τα εν λόγω εμπορεύματα είχαν παραχθεί από γλυκασμένο χυμό σταφυλιού, στον οποίο είχε προστεθεί αλκοόλη από καλαμπόκι, πράγμα που προκάλεσε διακοπή της διαδικασίας της ζύμωσης.
15. Με απόφαση της 28ης Νοεμβρίου 2006, το Celní úřad Olomouc έκρινε, βάσει των αναλύσεων αυτών, ότι το επίμαχο στην κύρια δίκη προϊόν έπρεπε να καταταγεί στην κλάση 2206 της ΣΟ, διότι δεν αποτελούσε vin de liqueur, καθόσον, κατά την παρασκευή του, είχε εμπλουτισθεί, όχι με προϊόν προερχόμενο από την απόσταξη του κρασιού, αλλά με αλκοόλη διαφορετικής προελεύσεως.
16. Στις 5 Απριλίου 2007, η Celní ředitelství Olomouc απέρριψε τη διοικητική ένσταση της Skoma-Lux κατά της αποφάσεως αυτής του Celní úřad Olomouc.
17. Στις 4 Δεκεμβρίου 2007, κατόπιν προσφυγής της Skoma-Lux, το Krajský soud v Ostravě (περιφερειακό δικαστήριο της Οστράβα) ακύρωσε την εν λόγω απόφαση της Celní ředitelství Olomouc και ανέπεμψε σε αυτή την υπόθεση προς επανεξέταση. Το Krajský soud v Ostravě έκρινε ότι τα επίμαχα στην κύρια δίκη εμπορεύματα έπρεπε να καταταγούν στην κλάση 2204 της ΣΟ, επισημαίνοντας ιδίως ότι η προσθήκη ζάχαρης ή αλκοόλης, ανεξαρτήτως της προελεύσεώς τους, δεν προκαλούσε μεταβολή των βασικών χαρακτηριστικών των εν λόγω εμπορευμάτων, δηλαδή το ότι είχαν παρασκευαστεί από νωπά σταφύλια.
18. Κατόπιν αναιρέσεως την οποία άσκησε κατά της αποφάσεως του Krajský soud v Ostravě η Celní ředitelství Olomouc ενώπιον του Nejvyšší správní soud (Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου), το εν λόγω δικαστήριο εκτιμά ότι τα επίμαχα στην κύρια δίκη εμπορεύματα θα πρέπει να καταταγούν στην κλάση 2206 της ΣΟ. Ειδικότερα, από τη στιγμή που έχει αποδειχθεί ότι τα εμπορεύματα αυτά περιέχουν αλκοόλη από καλαμπόκι, δεν παρασκευάζονται αποκλειστικώς από σταφύλια.
19. Εντούτοις, κρίνοντας ότι η έκβαση της διαφοράς της οποίας έχει επιληφθεί εξαρτάται από την ερμηνεία της εφαρμοστέας νομοθεσίας της Ένωσης, το Nejvyšší správní soud αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Πρέπει τα προϊόντα υπό την ονομασία “ερυθρός επιδόρπιος οίνος Kagor VK”, τα οποία διατίθενται σε φιάλες των 0,75 λίτρων, έχουν κατ’ όγκον αλκοολικό τίτλο 15,8 % έως 16,1 % και στα οποία έχει προστεθεί κατά την παρασκευή τους ζάχαρη από τεύτλα και αλκοόλη από καλαμπόκι, ουσίες που δεν προέρχονται από νωπά σταφύλια, να καταταγούν στην κλάση 2204 ή στην κλάση 2206 της [ΣΟ];»
Επί του προδικαστικού ερωτήματος
Επί του παραδεκτού
20. Με τις παρατηρήσεις της, η Skoma-Lux υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι τα χαρακτηριστικά του ερυθρού επιδόρπιου οίνου Kagor VK δεν αντιστοιχούν στα χαρακτηριστικά των εμπορευμάτων που περιγράφονται στο προδικαστικό ερώτημα. Ειδικότερα, κατά τη Skoma-Lux, το κρασί αυτό είναι προϊόν της ζύμωσης μούστου σταφυλιών, η οποία διακόπτεται με την προσθήκη οινικής αλκοόλης ή αποστάγματος οίνου προκειμένου να επιτευχθεί η αναγκαία περιεκτικότητα σε αλκοόλη.
21. Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, εναπόκειται αποκλειστικώς στο εθνικό δικαστήριο που έχει επιληφθεί της διαφοράς και φέρει την ευθύνη της δικαστικής αποφάσεως που πρόκειται να εκδοθεί να εκτιμήσει, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της υποθέσεως, τόσο την αναγκαιότητα μιας προδικαστικής αποφάσεως για την έκδοση της δικής του αποφάσεως όσο και το λυσιτελές των ερωτημάτων που υποβάλλει στο Δικαστήριο. Συνεπώς, εφόσον τα υποβαλλόμενα ερωτήματα αφορούν την ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης, το Δικαστήριο υποχρεούται καταρχήν να απαντήσει (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 13ης Μαρτίου 2001, C‑379/98, PreussenElektra, Συλλογή 2001, σ. I‑2099, σκέψη 38, καθώς και της 8ης Σεπτεμβρίου 2010, C‑316/07, C‑358/07 έως C‑360/07, C‑409/07 και C‑410/07, Stoß κ.λπ., που δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 51).
22. Κατά πάγια νομολογία, τα σχετικά με την ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης ερωτήματα που υπέβαλε το εθνικό δικαστήριο, εντός του κανονιστικού και πραγματικού πλαισίου που αυτό προσδιορίζει με δική του ευθύνη και την ακρίβεια του οποίου δεν είναι αρμόδιο να ελέγξει το Δικαστήριο, απολαύουν τεκμηρίου λυσιτελείας (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 7ης Ιουνίου 2007, C‑222/05 έως C‑225/05, van der Weerd κ.λπ., Συλλογή 2007, σ. I‑4233, σκέψη 22 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
23. Επιπλέον, όταν το Δικαστήριο επιλαμβάνεται αιτήσεως εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως που αφορά θέματα δασμολογικής κατατάξεως, το έργο του συνίσταται μάλλον στο να διαφωτίσει το εθνικό δικαστήριο σχετικά με τα κριτήρια που πρέπει να εφαρμόσει για να κατατάξει ορθώς τα επίμαχα προϊόντα στη ΣΟ παρά στο να διενεργήσει το ίδιο την κατάταξη αυτή, καθόσον μάλιστα το Δικαστήριο δεν έχει κατ’ ανάγκη υπόψη του όλα τα απαραίτητα προς τούτο στοιχεία. Έτσι, το εθνικό δικαστήριο βρίσκεται ούτως ή άλλως σε πλεονεκτικότερη θέση ώστε να προβεί στην κατάταξη αυτή. Ωστόσο, για να του δώσει μια χρήσιμη απάντηση, το Δικαστήριο μπορεί, σε πνεύμα συνεργασίας με τα εθνικά δικαστήρια, να του παράσχει όλα τα στοιχεία που κρίνει αναγκαία (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 16ης Ιουλίου 2009, C‑56/08, Pärlitigu, Συλλογή 2009, σ. I‑6719, σκέψη 23 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
24. Κατά συνέπεια, όπως προβάλλει η Επιτροπή, το Δικαστήριο οφείλει να αναδιατυπώσει το ερώτημα που του υποβάλλεται υπό την έννοια ότι αντικείμενό του είναι να κριθεί αν ποτό που προέρχεται από ζύμωση και έχει ως βάση τα νωπά σταφύλια, το οποίο διατίθεται σε φιάλες των 0,75 λίτρων, έχει αλκοολικό τίτλο 15,8 % έως 16,1 % vol και στο οποίο έχει προστεθεί κατά την παρασκευή του ζάχαρη από τεύτλα και αλκοόλη από καλαμπόκι (στο εξής: επίμαχο ποτό), πρέπει να καταταγεί στην κλάση 2204 ή στην κλάση 2206 της ΣΟ.
Επί της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) 600/2006
25. Στην απόφασή του περί παραπομπής, το Nejvyšší správní soud αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΚ) 600/2006 της Επιτροπής, της 18ης Απριλίου 2006, για την κατάταξη εμπορευμάτων στη Συνδυασμένη Ονοματολογία (ΕΕ L 106, σ. 5). Ο κανονισμός αυτός, ο οποίος εκδόθηκε βάσει του άρθρου 9, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, του κανονισμού 2658/87, που εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να αποσαφηνίσει το περιεχόμενο μιας δασμολογικής κλάσεως, κατατάσσει στην κλάση 2206 της ΣΟ προϊόν με χαρακτηριστικά αντίστοιχα προς εκείνα του επίμαχου ποτού.
26. Συναφώς, η Επιτροπή εκθέτει, με τις παρατηρήσεις της, ότι ο εν λόγω κανονισμός εκδόθηκε κατόπιν διαφορετικών δασμολογικών κατατάξεων στις οποίες είχαν προβεί τελωνειακές αρχές των κρατών μελών όσον αφορά τον ερυθρό επιδόρπιο οίνο Kagor VK.
27. Εντούτοις, όπως προκύπτει από πάγια νομολογία, κανονισμός ο οποίος διευκρινίζει τις προϋποθέσεις κατατάξεως σε δασμολογική κλάση ή διάκριση έχει διαπλαστικό χαρακτήρα και δεν μπορεί να επάγεται αναδρομικά αποτελέσματα (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 7ης Ιουνίου 2001, C‑479/99, CBA Computer, Συλλογή 2001, σ. I‑4391, σκέψη 31, και της 27ης Νοεμβρίου 2008, C‑403/07, Metherma, Συλλογή 2008, σ. I‑8921, σκέψη 39).
28. Κατά την πρώτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 600/2006, ο κανονισμός αυτός εκδόθηκε προκειμένου να εξασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή της ΣΟ. Εντούτοις, δεν αμφισβητείται ότι ο εν λόγω κανονισμός άρχισε να ισχύει στις 9 Μαΐου 2006, δηλαδή μετά την υποβολή της διασαφήσεως για τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των επίμαχων στην κύρια δίκη εμπορευμάτων, και ότι δεν του προσδόθηκε αναδρομική ισχύς.
29. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, ο κανονισμός 600/2006 δεν έχει εφαρμογή στη διαφορά της κύριας δίκης. Συνεπώς, το προδικαστικό ερώτημα πρέπει να εξετασθεί υπό το πρίσμα του κανονισμού 2658/87, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1719/2005.
Επί της ουσίας
Οι παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο
30. Η Skoma-Lux υποστηρίζει ότι τα ιδιαίτερα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και οι αντικειμενικές ιδιότητες του επίμαχου ποτού, καθώς και ο προορισμός του, αντιστοιχούν προς αυτά των εμπορευμάτων που κατατάσσονται στην κλάση 2204 της ΣΟ. Συναφώς, τα τελωνεία διαφόρων κρατών μελών εξέδωσαν δεσμευτικές δασμολογικές πληροφορίες περί κατατάξεως του ερυθρού επιδόρπιου οίνου Kagor VK στην εν λόγω κλάση.
31. Το Celní ředitelství Olomouc κρίνει ότι, σύμφωνα με τις ΕΣΕΣ, το εν λόγω ποτό πρέπει να καταταγεί στην κλάση 2206 της ΣΟ εφόσον περιέχει πρόσθετη αλκοόλη με προέλευση άλλη από την απόσταξη του κρασιού.
32. Η Τσεχική Κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι η αλκοόλη που περιέχεται σε όσα ποτά κατατάσσονται στην κλάση 2204 της ΣΟ πρέπει να προέρχεται αποκλειστικά από τη διαδικασία ζύμωσης των σταφυλιών. Δεδομένου ότι το επίμαχο ποτό περιέχει εν μέρει αλκοόλη προελεύσεως άλλης από την οινική, εμπίπτει στην κλάση 2206 της ΣΟ, στην οποία περιλαμβάνονται όλα τα ποτά που προέρχονται από ζύμωση και δεν μπορούν να καταταγούν σε άλλες κλάσεις του κεφαλαίου 22 της ΣΟ.
33. Η Ελληνική Κυβέρνηση φρονεί ότι το επίμαχο ποτό εμπίπτει στην κλάση 2206 της ΣΟ. Ειδικότερα, αφενός, λαμβανομένης υπόψη της συμπληρωματικής σημειώσεως 5 του κεφαλαίου 22 της ΣΟ, το ποτό αυτό δεν θα μπορούσε να καταταγεί στην κλάση 2204, καθόσον η αιθυλική αλκοόλη που χρησιμοποιείται για την παρασκευή του δεν προέρχεται από την απόσταξη του κρασιού. Αφετέρου, η κλάση 2206 της ΣΟ περιλαμβάνει ποτά στα οποία επιτρέπεται η προσθήκη αιθυλικής αλκοόλης από καλαμπόκι, υπό την προϋπόθεση ότι διατηρείται ο ουσιώδης χαρακτήρας του αρχικού προϊόντος, πράγμα που ισχύει στην περίπτωση του εν λόγω ποτού.
34. Η Επιτροπή έχει την άποψη ότι οι ΕΣΕΣ δεν απαγορεύουν να προστεθεί στο κρασί αλκοόλη μη προερχόμενη από σταφύλια. Συνεπώς, το επίμαχο ποτό πρέπει, καταρχήν, να καταταγεί στην κλάση 2204 της ΣΟ. Εντούτοις, αν η προσθήκη, κατά τη διάρκεια της παρασκευής, ζάχαρης από τεύτλα και αλκοόλης από καλαμπόκι μετέβαλε τον χαρακτήρα του ποτού που προέρχεται από ζύμωση και έχει ως βάση τα νωπά σταφύλια σε βαθμό που οι ιδιότητες του προϊόντος να αποκλίνουν σημαντικά από τις οργανοληπτικές και χημικές ιδιότητες που καθορίζονται από τους διεθνείς ή εθνικούς κανόνες για τα τυπικά προϊόντα της κλάσεως 2204 της ΣΟ, και ιδίως όταν τουλάχιστον το ήμισυ του αποκτηθέντος κατ’ όγκον αλκοολικού τίτλου του ποτού δεν προέρχεται από νωπά σταφύλια, το επίμαχο ποτό πρέπει, κατά την Επιτροπή, να καταταγεί στην κλάση 2206 της ΣΟ. Εναπόκειται στις αρμόδιες αρχές του οικείου κράτους μέλους να εκτιμήσουν τον βαθμό της αποκλίσεως αυτής.
Απάντηση του Δικαστηρίου
35. Κατά πάγια νομολογία, χάριν της ασφάλειας δικαίου και για τη διευκόλυνση των ελέγχων, το καθοριστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπ ορευμάτων πρέπει γενικά να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και ιδιότητες, όπως ορίζονται από το γράμμα της κλάσεως της ΣΟ και των σημειώσεων του οικείου τμήματος ή κεφαλαίου (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 18ης Ιουλίου 2007, C‑142/06, Olicom, Συλλογή 2007, σ. I‑6675, σκέψη 16, και της 20ής Μαΐου 2010, C‑370/08, Data I/O, που δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 29).
36. Πρέπει επίσης να υπομνησθεί ότι οι σημειώσεις που προηγούνται των κεφαλαίων του Κοινού Δασμολογίου, όπως εξάλλου και οι ΕΣΕΣ, αποτελούν σημαντικά μέσα για την εξασφάλιση της ομοιόμορφης εφαρμογής του δασμολογίου αυτού και παρέχουν, ως εκ τούτου, πολύτιμα στοιχεία για την ερμηνεία του (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 20ής Νοεμβρίου 1997, C‑338/95, Wiener SI, Συλλογή 1997, σ. I‑6495, σκέψη 11, και της 29ης Απριλίου 2010, C‑123/09, Roeckl Sporthandschuhe, που δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 29).
37. Εν προκειμένω, στο κείμενο της κλάσεως 2204 του ΕΣ γίνεται αναφορά στα «κρασιά από νωπά σταφύλια, στα οποία περιλαμβάνονται και τα εμπλουτισμένα με αλκοόλη κρασιά». Οι σχετικές με την ως άνω κλάση ΕΣΕΣ διευκρινίζουν ότι, όσον αφορά τα κρασιά από νωπά σταφύλια, το κρασί που κατατάσσεται στην εν λόγω κλάση είναι αποκλειστικά το τελικό προϊόν της αλκοολικής ζύμωσης του μούστου νωπών σταφυλιών.
38. Μεταξύ αυτών των κρασιών από νωπά σταφύλια, στην κλάση 2204 περιλαμβάνονται και τα vins de liqueur, που αποκαλούνται και επιδόρπιοι οίνοι, ως προς τα οποία δεν αμφισβητείται ότι ο κατ’ όγκον αλκοολικός τίτλος που αναγράφεται στη συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο γ΄, του κεφαλαίου 22 της ΣΟ αντιστοιχεί σε αυτόν του επίμαχου ποτού. Περαιτέρω, δεν αμφισβητείται ότι το εν λόγω ποτό δεν πληροί τις προϋποθέσεις που τίθενται από τη συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχεία α΄ και β΄, τα οποία αφορούν αντιστοίχως τον μούστο νωπών σταφυλιών του οποίου έχει ανασταλεί η ζύμωση με την προσθήκη αλκοόλης και το ενισχυμένο κρασί.
39. Επιπλέον, η συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο γ΄, του κεφαλαίου 22 της ΣΟ επιτρέπει, για τα vins de liqueur, να προστίθεται μόνο, κατά τη διάρκεια της ζύμωσης ή μετά από αυτήν, είτε προϊόν που προέρχεται από την απόσταξη του κρασιού, είτε συμπυκνωμένος μούστος σταφυλιών, είτε μείγμα των προϊόντων αυτών.
40. Συνεπώς, σε αντίθεση προς ό,τι υποστηρίζει η Επιτροπή, από τις ΕΣΕΣ που αφορούν την κλάση 2204, σε συνδυασμό με τη συμπληρωματική σημείωση 5, στοιχείο γ΄, του κεφαλαίου 22 της ΣΟ, προκύπτει, κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο, ότι η αλκοόλη που περιέχεται σε vin de liqueur, ανεξαρτήτως του αν αποτελεί προϊόν της αλκοολικής ζύμωσης ή έχει προστεθεί, πρέπει να προέρχεται αποκλειστικά από σταφύλια.
41. Εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι το επίμαχο ποτό, το οποίο κατά την παρασκευή του εμπλουτίσθηκε με αλκοόλη από καλαμπόκι, δεν μπορεί να καταταγεί στην κλάση 2204 της ΣΟ, χωρίς να απαιτείται να εξετασθεί αν ένα vin de liqueur, κατά την έννοια της εν λόγω κλάσεως, επιτρέπεται να περιέχει ζάχαρη από τεύτλα.
42. Κατόπιν τούτου, διαπιστώνεται ότι, λαμβανομένων υπόψη των αντικειμενικών χαρακτηριστικών και ιδιοτήτων του, το επίμαχο ποτό πληροί τις προϋποθέσεις κατατάξεως στην κλάση 2206 της ΣΟ.
43. Ειδικότερα, στην εν λόγω κλάση εμπίπτουν τα «άλλα ποτά που προέρχονται από ζύμωση (π.χ. μηλίτης, απίτης, υδρόμελι)∙ μείγματα ποτών που προέρχονται από ζύμωση και μείγματα ποτών που προέρχονται από ζύμωση και μη αλκοολούχων ποτών, μη κατονομαζόμενα ούτε περιλαμβανόμενα αλλού». Οι ΕΣΕΣ διευκρινίζουν ότι η ως άνω κλάση περιλαμβάνει όλα τα ποτά που προέρχονται από ζύμωση, εκτός από τα αναφερόμενα στις κλάσεις 2203 έως 2205.
44. Πρώτον, από τα ανωτέρω προκύπτει ότι το επίμαχο ποτό δεν μπορεί να περιληφθεί στην κλάση 2204 της ΣΟ. Λαμβανομένης υπόψη της συστάσεώς του, δεν μπορεί να καταταγεί ούτε στην κλάση 2203 00 της ΣΟ, που αφορά την «Μπύρα από βύνη», ούτε στην κλάση 2205, που αφορά τα «Βερμούτ και άλλα κρασιά από νωπά σταφύλια, παρασκευασμένα με τη βοήθεια φυτών ή αρωματικών ουσιών».
45. Δεύτερον, όσον αφορά την προσθήκη αλκοόλης και ζάχαρης στο επίμαχο ποτό, επισημαίνεται ότι οι ΕΣΕΣ σχετικά με την κλάση 2206 ορίζουν ότι τα ποτά κατατάσσονται στην κλάση αυτή ακόμη και αν έχουν εμπλουτισθεί με αλκοόλη. Επιπλέον, ποτό στο οποίο έχει προστεθεί ζάχαρη κατά την παρασκευή του μπορεί να καταταγεί στην κλάση 2206. Συναφώς, η επεξηγηματική σημείωση 10 του ΕΣ σχετικά με την κλάση 2206 ορίζει ότι η τσιτσιμπύρα και η μπύρα από βότανα, που παρασκευάζονται από ζάχαρη, νερό και πιπερόριζα (τζίντζερ) ή από ορισμένα βότανα, ανήκουν στην εν λόγω κλάση.
46. Τρίτον, πάντοτε κατά τις ΕΣΕΣ σχετικά με την κλάση 2206, η προσθήκη αλκοόλης στα ποτά που εμπίπτουν στην εν λόγω κλάση δεν εμποδίζει τη διατήρηση της κατατάξεώς τους αυτής εφόσον εξακολουθούν να έχουν τα χαρακτηριστικά των προϊόντων που κατατάσσονται στην ως άνω κλάση, ήτοι τα χαρακτηριστικά των ποτών που προέρχονται από ζύμωση. Όπως προκύπτει από την απόφαση περί παραπομπής, το επίμαχο ποτό έχει τη γεύση, το χρώμα και το άρωμα ποτού που παρασκευάζεται από σταφύλια. Κατά συνέπεια, δεν έχει απωλέσει τα ιδιαίτερα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά ενός ποτού που προέρχεται από ζύμωση (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 7ης Μαΐου 2009, C‑150/08, Siebrand, Συλλογή 2009, σ. I‑3941, σκέψη 37).
47. Τέταρτον, όσον αφορά το επιχείρημα της Skoma-Lux ότι ο ερυθρός επιδόρπιος οίνος Kagor VK, εφόσον προορίζεται να καταναλωθεί ως κρασί, πρέπει να καταταγεί στην κλάση 2204 της ΣΟ, υπενθυμίζεται ότι, ασφαλώς, ο προορισμός του προϊόντος μπορεί να αποτελεί αντικειμενικό κριτήριο για την κατάταξη, εφόσον είναι συμφυής προς το εν λόγω προϊόν, ο συμφυής δε αυτός χαρακτήρας πρέπει να μπορεί να εκτιμάται σε συνάρτηση με τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και ιδιότητες του προϊόντος αυτού (βλ. απόφαση της 15ης Φεβρουαρίου 2007, C‑183/06, RUMA, Συλλογή 2007, σ. I‑1559, σκέψη 36, και προπαρατεθείσα απόφαση Roeckl Sporthandschuhe, σκέψη 28). Εντούτοις, ο προορισμός του προϊόντος αποτελεί λυσιτελές κριτήριο μόνον στην περίπτωση που η κατάταξη δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί με μόνη βάση τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και ιδιότητες του προϊόντος (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 16ης Δεκεμβρίου 1976, 38/76, Industriemetall LUMA, Συλλογή τόμος 1976, σ. 763, σκέψη 7). Από το σύνολο των ανωτέρω προκύπτει ότι, βάσει των αντικειμενικών χαρακτηριστικών και ιδιοτήτων του, το επίμαχο ποτό εμπίπτει σαφώς και αποκλειστικώς στην κλάση 2206 της ΣΟ.
48. Κατόπιν των προεκτεθέντων, στο υποβληθέν ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ο κανονισμός 2658/87, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1719/2005, έχει την έννοια ότι ποτό που προέρχεται από ζύμωση και έχει ως βάση τα νωπά σταφύλια, το οποίο διατίθεται σε φιάλες των 0,75 λίτρων, έχει αλκοολικό τίτλο 15,8 % έως 16,1 % vol και στο οποίο έχει προστεθεί κατά την παρασκευή του ζάχαρη από τεύτλα και αλκοόλη από καλαμπόκι, πρέπει να καταταγεί στην κλάση 2206 της ΣΟ.
Επί των δικαστικών εξόδων
49. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφαίνεται:
Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1719/2005 της Επιτροπής, της 27ης Οκτωβρίου 2005, έχει την έννοια ότι ποτό που προέρχεται από ζύμωση και έχει ως βάση τα νωπά σταφύλια, το οποίο διατίθεται σε φιάλες των 0,75 λίτρων, έχει αλκοολικό τίτλο 15,8 % έως 16,1 % vol και στο οποίο έχει προστεθεί κατά την παρασκευή του ζάχαρη από τεύτλα και αλκοόλη από καλαμπόκι, πρέπει να καταταγεί στην κλάση 2206 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας που περιέχεται στο παράρτημα I του εν λόγω κανονισμού.