62022CJ0626_RES
Cás C-626/22
C. Z. agus páirtithe eile
v
Ilva SpA in Amministrazione Straordinaria_agusAcciaierie d’Italia Holding SpA_agusAcciaierie d’Italia SpA,
(iarraidh ar réamhrialú ó Tribunale di Milano)
Breithiúnas na Cúirte (an Mór-Dhlísheomra) an 25 Meitheamh 2024
(Tarchur chun réamhrialú – Comhshaol – Airteagal 191 CFAE – Astaíochtaí tionsclaíocha – Treoir 2010/75/AE – Cosc agus rialú comhtháite ar thruailliú – Airteagail 1, 3, 8, 11, 12, 14, 18, 21 agus 23 – Airteagail 35 agus 37 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – Nós imeachta maidir le húdarú chun suiteáil a oibriú a dheonú agus a athbhreithniú – Bearta cosanta comhshaoil agus sláinte an duine – An ceart chun comhshaoil ghlain, shláintiúil agus inbhuanaithe)
Ballstáit – Oibleagáidí – Res judicata – Oibleagáidí cúirteanna náisiúnta – Oibleagáid filleadh ar chinneadh breithiúnach res judicata – Neamhláithreacht – Cásdlí náisiúnta lena ndéantar léiriú ar fhoráil náisiúnta ar bhealach atá ar neamhréir le dlí an Aontais – Oibleagáid an fhoráil sin a léiriú ar bhealach atá comhsheasmhach le dlí an Aontais – Tarchur chun réamhrialú maidir le léiriú ar dhlí an Aontais – Inghlacthacht
(Airteagal 267 CFAE)
(féach míreanna 53 agus 54)
Ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú – Inghlacthacht – Iarraidh ar léiriú ar Threoir a ardaíodh in imeachtaí idir daoine aonair agus monarchana nó saoráidí tionsclaíocha a bhfuil leas straitéiseach náisiúnta ag baint leo – Díospóid sna príomhimeachtaí a bhaineann le rialacha speisialta arna nglacadh maidir leis an monarcha nó saoráid sin agus a thagann faoi raon feidhme na Treorach lena mbaineann an tarchur chun réamhrialú – Inghlacthacht na hiarrata ar réamhrialú
(Airteagal 267 agus an tríú mír d’Airteagal 288, CFAE)
(féach míreanna 56 go 64)
Comhshaol – Cosc agus rialú comhtháite ar thruailliú – Treoir 2010/75 – Údarú chun suiteáil a oibriú a dheonú agus a athbhreithniú – Coinníollacha – Oibleagáid measúnú roimh ré a dhéanamh ar éifeachtaí ghníomhaíocht na suiteála ar an gcomhshaol agus ar shláinte an duine
(Airteagail 191 agus 192 CFAE; an Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagail 35 agus 37; Treoir 2010/75 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, aithrisí 2, 27 agus 45, Airteagal 3(2) agus (3), Airteagal 4(1), Airteagal 5(1), an dara fomhír d’Airteagal 8(2), agus Airteagail 10 go 27 agus Iarscríbhinní I agus VII, Cuid 1)
(féach míreanna 67-95, 104, 105, cuid oibríochtúil 1)
Comhshaol – Cosc agus rialú comhtháite ar thruailliú – Treoir 2010/75 – Údarú chun suiteáil a oibriú a dheonú agus a athbhreithniú – Teorainnluachanna astaíochta le haghaidh substaintí truaillitheacha a leagan síos – Substaintí díobhálacha ar dócha go n-astóidh an tsuiteáil lena mbaineann a chur san áireamh – Raon feidhme
(Treoir 2010/75 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, aithrisí 15 agus 43, Airteagal 3(6), Airteagal 14(1)(f), Airteagal 14(1)(a), Airteagal 18 agus Airteagal 21(5)(a))
(féach míreanna 109 go 122, cuid oibríochtúil 2)
Comhshaol – Cosc agus rialú comhtháite ar thruailliú – Treoir 2010/75 – Údarú chun suiteáil a oibriú – Spriocdháta chun an tsuiteáil a thabhairt i gcomhréir leis na bearta maidir le cosaint an chomhshaoil agus shláinte an duine dá bhforáiltear san údarú sin – Reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear síneadh leis an spriocdháta sin arís agus arís eile – Neamh-inghlacthacht i gcás bagairt thromchúiseach shuntasach do shláine an chomhshaoil agus do shláinte an duine
(Treoir 2010/75 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, aithris 43 agus Airteagail 8(1) agus (2), 13(5), 21(3) agus 82(1))
(féach míreanna 125 go 128, 130 go 132, cuid oibríochtúil 3)
Résumé
Maidir leis an tarchur chun réamhrialú ó Tribunale di Milano (an Chúirt Dúiche, Milano, an Iodáil), soiléiríonn an Chúirt Bhreithiúnais, agus í ina suí mar Mhór-Dhlísheomra, na coinníollacha maidir le húdarú chun suiteáil a oibriú faoi Threoir 2010/75 maidir le hastaíochtaí tionsclaíocha. (
1
)
Tá monarcha cruach Ilva (‘monarcha Ilva’) lonnaithe i mbardas Taranto (an Iodáil) agus oibrítear é ar bhonn ‘Údarú Comhshaoil Comhtháite’ a deonaíodh in 2011.
In ainneoin gur fhorghabhadh é in 2012, údaraíodh don mhonarcha, faoi rialacha maolaithe speisialta, leanúint dá ghníomhaíocht táirgthe ar feadh tréimhse 36 mhí ar choinníoll gur chomhlíon sé plean de bhearta cosanta comhshaoil agus sláinte. Cuireadh an scoithdháta chun an plean sin a chomhlíonadh siar roinnt uaireanta, thar thréimhse iomlán de roinnt blianta, agus bhí bagairt thromchúiseach shuntasach ag baint leis an ngníomhaíocht atá i gceist do shláine an chomhshaoil agus do shláinte na bpobal sa cheantair máguaird.
Sa chomhthéacs sin, thug na hiarratasóirí, a dhéanann ionadaíocht ar chearta thart ar 300000 áitritheoir de bhardas Taranto agus de na bardas in aice láimhe caingean chomhchoiteann os comhair na cúirte a rinne an tarchur ag iarraidh, inter alia, deireadh a chur le hoibriú monarcha Ilva nó codanna áirithe de mar gheall ar an truailliú de bharr a astaíochtaí tionsclaíocha agus an damáiste a rinneadh do shláinte an duine mar thoradh air sin.
A mhéid nach bhfágtar le reachtaíocht na hIodáile go bhfuil deonú ná athbhreithniú údarú oibríochta tionsclaíche coinníollach ar mheasúnú roimh ré ar éifeachtaí na suiteála ar shláinte an duine, chinn an chúirt a rinne an tarchur a fhiafraí den Chúirt Bhreithiúnais faoin ngá le measúnú den sórt sin a dheanamh, raon feidhme scrúdú na n-údarás inniúil agus an tréimhse ama a cheadaítear d’oibreoir suiteála leis na coinníollacha a leagtar síos sa chead a eisíodh a chomhlíonadh.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Ar an gcéad dul síos, maidir leis an ngá go ndéanfaí measúnú a lena gcuimseofar éifeachtaí ghníomhaíocht na suiteála atá i gceist ar shláinte an duine, meabhraíonn an Chúirt Bhreithiúnais gur dhá chomhpháirt de bheartas an Aontais maidir leis an gcomhshaol iad cosaint agus feabhsú cháilíocht an chomhshaoil agus cosaint shláinte an duine a bhfuil dlúthbhaint acu le chéile. Trí rialacha a leagan síos maidir le cosc agus rialú comhtháite ar thruailliú a eascraíonn as gníomhaíochtaí tionsclaíocha, léirítear go nithiúil le Treoir 2010/75 oibleagáidí an Aontais Eorpaigh a bhaineann le cosaint an chomhshaoil agus shláinte an duine a eascraíonn, go háirithe, as Airteagal 191 CFAE, agus ar an gcaoi sin rannchuidítear le cosaint an chirt atá ag gach duine maireachtáil i dtimpeallacht atá sásúil do shláinte agus d’fholláine an duine a áirithiú. Tagraíonn an Chúirt Bhreithiúnais, i ndáil leis sin, d’Airteagail 35 agus 37 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh agus measann sí go bhfuil dlúthnasc idir cosaint an chomhshaoil agus cosaint shláinte an duine.
Áirítear leis na coinníollacha maidir le húdarú chun suiteáil a oibriú a leagtar síos leis an Treoir sin an oibleagáid atá ar an oibreoir gach beart coisctheach iomchuí a dhéanamh i gcoinne ‘truailliú’ agus bearta chun faireachán a dhéanamh ar astaíochtaí isteach sa chomhshaol. Ní mór don oibreoir a áirithiú freisin nach gcruthófar aon ‘truailliú suntasach’ mar gheall ar oibriú na suiteála. Ina theannta sin, déanfar athbhreithniú ar choinníollacha an údaraithe i gcás ina mbeidh údar leis mar gheall ar an ‘truailliú’ arb é an tsuiteáil is cúis leis. Ní mór tréimhsiúlacht an athbhreithnithe sin a oiriúnú do mhéid agus do chineál na suiteála agus ní mór, go háirithe, saintréithe áitiúla sonracha na háite ina bhfuil an ghníomhaíocht thionsclaíoch ar siúl, agus go háirithe cóngaracht do thithíocht, a chur san áireamh.
I ndáil leis sin, tugann an Chúirt dá haire go n-áirítear leis an gcoincheap ‘truailliú’, dá dtagraítear i dTreoir 2010/75, an díobháil a rinneadh, nó a d’fhéadfaí a dhéanamh, don chomhshaol agus do shláinte an duine araon. Thairis sin, léirítear an dlúthnasc sin idir cosaint cháilíocht an chomhshaoil agus cosaint shláinte an duine, sa bhreis ar fhorálacha dhlí príomha an Aontais, le forálacha éagsúla de Threoir 2010/75 agus le cásdlí na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine. Maidir leis an truailliú arb é monarcha Ilva is cúis leis go sonrach, chinn an chúirt dheireanach sin, dá bhrí sin, gur sáraíodh ceart na n-iarratasóirí chun measa ar an saol príobháideach agus ar shaol an teaghlaigh ar bhonn éifeachtaí truaillitheacha astaíochtaí na monarchan sin ar an gcomhshaol agus ar shláinte an duine araon. (
2
)
Dá bhrí sin, ní mór d’oibreoir suiteála a thagann faoi raon feidhme Threoir 2010/75, ina iarratas ar údarú, faisnéis leordhóthanach a sholáthar maidir leis na hastaíochtaí óna suiteáil agus ansin, le linn thréimhse oibríochta na suiteála sin, comhlíonadh na n-oibleagáidí agus na mbeart a leagtar síos leis an Treoir sin a áirithiú, trí mheasúnú leanúnach a dhéanamh ar éifeachtaí ghníomhaíochtaí na suiteála sin ar an gcomhshaol agus ar shláinte an duine.
Ar an gcaoi chéanna, is faoi na húdaráis náisiúnta inniúla atá sé foráil a dhéanamh go mbeidh measúnú den sórt sin ina dhlúthchuid de na nósanna imeachta chun údarú oibríochta a eisiúint agus a athbhreithniú agus gur réamhchoinníoll é chun ceadúnas den sórt sin a dheonú nó a athbhreithniú. I gcás ina léirítear le measúnú den sórt sin, torthaí lena léirítear cineál do-ghlactha na contúirte do shláinte daonra mhóir atá neamhchosanta ar astaíochtaí truaillitheacha, ní mór athbhreithniú a dhéanamh ar an údarú lena mbaineann laistigh de thréimhse ghearr ama. Sa chás seo, ní dhearnadh measúnú ar thionchar substaintí truaillitheacha a thagann ó mhonarcha Ilva ar an gcomhshaol agus ar shláinte an duine, eadhon mínábhar cáithníneach PM2.5 agus PM10, copar, mearcair agus naftailéin ó fhoinsí idirleata, i gcomhthéacs na nÚdaruithe Comhshaoil atá i gceist.
Ar an dara dul síos, maidir le raon feidhme an mheasúnaithe atá le déanamh ag na húdaráis inniúla, ní mór dóibh a chur san áireamh, i dteannta na substaintí truaillitheacha is intuartha ag féachaint do nádúr agus do chineál na gníomhaíochta tionsclaíche lena mbaineann, na substaintí truaillitheacha sin go léir a aithnítear go heolaíoch mar astaíochtaí díobhálacha a eascraíonn as gníomhaíocht na suiteála lena mbaineann, i gcainníochtaí suntasacha, i bhfianaise a gcineáil agus a gcumais truailliú a aistriú ó mheán amháin go meán eile. I gcomhréir leis an bprionsabal coisctheach, ní mór sainaithint chainníocht na substaintí truaillitheacha ar féidir a n-astú a údarú a nascadh le leibhéal dhíobhálacht na substaintí lena mbaineann.
Dá réir sin, tá oibreoir suiteála faoi réir na hoibleagáide faisnéis a sholáthar, ina iarratas ar údarú, maidir le cineál, cainníocht agus éifeacht dhíobhálach fhéideartha na n-astaíochtaí ar dócha go dtáirgfidh an tsuiteáil, chun go mbeidh na húdaráis inniúla in ann teorainnluachanna a shocrú le haghaidh na n-astaíochtaí sin, cé is moite díobh sin, de réir a gcineáil nó a gcainníochta, nach dócha go mbeidh riosca ag baint leo don chomhshaol nó do shláinte an duine.
Maidir leis an nós imeachta chun athbhreithniú a dhéanamh ar údarú, ní féidir leis, dá chuid féin, teorainnluachanna a shocrú do shubstaintí truaillitheacha amháin a raibh a n-astaíochtaí intuartha agus cuireadh san áireamh le linn an nós imeachta údaraithe tosaigh. I ndáil leis sin, ní mór an taithí a fuarthas ó oibriú na suiteála lena mbaineann agus, dá bhrí sin, na hastaíochtaí a bunaíodh go hiarbhír a chur san áireamh. Má cheanglaítear le comhlíonadh na gcaighdeán cáilíochta comhshaoil go bhforchuirfear teorainnluachanna astaíochta níos déine ar an tsuiteáil lena mbaineann, ní mór bearta breise a áireamh san údarú ansin gan dochar do bhearta eile a fhéadfar a dhéanamh chun na caighdeáin cáilíochta comhshaoil a chomhlíonadh.
Ar an tríú dul síos, maidir leis an spriocdháta a deonaíodh d’oibreoir suiteála chun an údarú oibriúcháin a chomhlíonadh, luann an Chúirt Bhreithiúnas, mar réamhphointe, i gcás suiteálacha amhail monarcha Ilva, go raibh go dtí an 28 Feabhra 2016 ag na húdaráis náisiúnta inniúla, faoi Threoir 2010/75, coinníollacha an údaraithe a oiriúnú do na teicnící nua atá ar fáil. I gcás ina sáraítear coinníollacha an údaraithe chun suiteáil a oibriú, ceanglaítear ar na Ballstáit, faoin Treoir sin, na bearta is gá a dhéanamh chun a áirithiú go gcomhlíonfar na coinníollacha sin láithreach.
I bhfianaise na mbreithnithe sin, tagann an Chúirt Bhreithiúnais ar an gconclúid go gcuirtear cosc le Treoir 2010/75 ar reachtaíocht náisiúnta faoinar cuireadh síneadh ama arís agus arís eile leis an spriocdháta d’oibreoir suiteála chun na bearta maidir le cosaint an chomhshaoil agus shláinte an duine dá bhforáiltear san údarú chun an tsuiteáil sin a oibriú a chomhlíonadh, nuair a sainaithníodh bagairt thromchúiseach shuntasach do shláine an chomhshaoil agus do shláinte an duine. Ina theannta sin, i gcás ina bhfuil bagairt den sórt sin ag baint le gníomhaíocht na suiteála lena mbaineann, cuirtear oibriú na suiteála ar fionraí, i gcomhréir leis an Treoir sin.
(
1
)	Treoir 2010/75/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Samhain 2010 maidir le hastaíochtaí tionsclaíocha (cosc agus rialú comhtháite ar thruailliú) (IO 2010 L 334, lch. 17, agus ceartúchán IO 2012 L 158, lch. 25).
(
2
)	ECtHR, 24 Eanáir 2019, Cordella agus páirtithe eile v an Iodáil, CE:ECHR:2019:0124JUD005441413.