62018CO0292
BESCHIKKING VAN HET HOF (Achtste kamer)
6 december 2018 (
*1
)
„Prejudiciële verwijzing – Artikel 99 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof – Vervoer – Verordening (EG) nr. 261/2004 – Recht op schadevergoeding in geval van annulering van een vlucht – Artikel 3, lid 5 – Werkingssfeer – Artikel 2, onder a) – Begrip ‚luchtvaartmaatschappij’ – Onderneming die niet over een exploitatievergunning beschikt op het geplande tijdstip van de vluchtuitvoering – Vraag waarover redelijkerwijs geen twijfel kan bestaan”
In zaak C‑292/18,
betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door het Amtsgericht Kassel (rechter in eerste aanleg Kassel, Duitsland) bij beslissing van 23 maart 2018, ingekomen bij het Hof op 27 april 2018, in de procedure
Petra Breyer,
Heiko Breyer
tegen
Sundair GmbH,
geeft
HET HOF (Achtste kamer),
samengesteld als volgt: F. Biltgen, kamerpresident, J. Malenovský (rapporteur) en L. S. Rossi, rechters,
advocaat-generaal: Y. Bot,
griffier: A. Calot Escobar,
gelet op de beslissing, de advocaat-generaal gehoord, om overeenkomstig artikel 99 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof bij met redenen omklede beschikking uitspraak te doen,
de navolgende
Beschikking
1
Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 2, onder a), artikel 5, lid 1, onder c), en artikel 7, lid 1, van verordening (EG) nr. 261/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 11 februari 2004 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten en tot intrekking van verordening (EEG) nr. 295/91 (PB 2004, L 46, blz. 1).
2
Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen Petra Breyer en Heiko Breyer enerzijds en Sundair GmbH anderzijds betreffende het bestaan van een verplichting voor laatstgenoemde om hen te compenseren voor de annulering van hun vlucht.
Toepasselijke bepalingen
Verordening nr. 261/2004
3
In artikel 2 van verordening nr. 261/2004, met als opschrift „Definities”, is bepaald:
„Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:
a)
luchtvaartmaatschappij’: een luchtvervoersonderneming met een geldige exploitatievergunning;
b)
‚luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert’: een luchtvaartmaatschappij die een vlucht uitvoert of voornemens is een vlucht uit te voeren in het kader van een overeenkomst met een passagier of namens een andere natuurlijke of rechtspersoon die een overeenkomst heeft met die passagier;
c)
‚communautaire luchtvaartmaatschappij’: een luchtvaartmaatschappij met een geldige exploitatievergunning die door een lidstaat is verleend overeenkomstig de bepalingen van verordening (EEG) nr. 2407/92 van de Raad van 23 juli 1992 betreffende de verlening van exploitatievergunningen aan luchtvaartmaatschappijen [(PB 1992, L 240, blz. 1)];
[...]”
4
Artikel 3, leden 5 en 6, van verordening nr. 261/2004 luidt:
„5.   Deze verordening is van toepassing op elke luchtvaartmaatschappij die een vlucht uitvoert en vervoer aanbiedt aan passagiers als bedoeld in de leden 1 en 2. Indien de luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert geen overeenkomst heeft met de passagier, doch activiteiten uitvoert die onder deze verordening vallen, wordt zij geacht dit te doen namens de persoon die een overeenkomst heeft met die passagier.
6.   Deze verordening is niet van invloed op de rechten van de passagiers volgens richtlijn 90/314/EEG [van de Raad van 13 juni 1990 betreffende pakketreizen, met inbegrip van vakantiepakketten en rondreispakketten (PB 1990, L 158, blz. 59)]. [...]”
5
Artikel 5, lid 1, van die verordening luidt:
„In geval van annulering van een vlucht:
[...]
c)
hebben de betrokken passagiers recht op de in artikel 7 bedoelde compensatie door de luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert, tenzij
[...]
iii)
de annulering hun minder dan zeven dagen voor de geplande vertrektijd wordt meegedeeld en hun een andere vlucht naar hun bestemming wordt aangeboden die niet eerder dan één uur voor de geplande vertrektijd vertrekt en hen minder dan twee uur later dan de geplande aankomsttijd op de eindbestemming brengt.”
6
Artikel 7, lid 1, van deze verordening luidt als volgt:
„Wanneer naar dit artikel wordt verwezen, krijgen de passagiers compensatie ten belope van:
a)
250 EUR voor alle vluchten tot en met 1500 km;
[...]
Bij de bepaling van de afstand wordt gekeken naar de laatste bestemming waar de passagier als gevolg van de instapweigering of annulering na de geplande tijd zal aankomen.”
Richtlijn 90/314
7
In artikel 5, lid 1, van richtlijn 90/314 is het volgende bepaald:
„De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de organisator en/of de doorverkoper die partij zijn bij de overeenkomst, tegenover de consument aansprakelijk zijn voor de goede uitvoering van de uit deze overeenkomst voortvloeiende verplichtingen, ongeacht of deze verplichtingen zijn uit te voeren door henzelf dan wel door andere verstrekkers van diensten, en zulks onverminderd het recht van de organisator en/of de doorverkoper om deze andere verstrekkers van diensten aan te spreken.”
Hoofdgeding en prejudiciële vraag
8
In februari 2017 hebben Breyer en Breyer bij touroperator TUI Deutschland GmbH een pakketreis geboekt.
9
Volgens de hun verstrekte boekingsdocumenten zou de heenvlucht op 9 juli 2017 om 6.00 uur opstijgen vanuit Kassel-Calden (Duitsland) en om 8.30 uur in Palma de Mallorca (Spanje) aankomen. Voor de terugvlucht zou het vliegtuig naar vermeld op 16 juli 2017 om 10.20 uur opstijgen. De verwijzende rechter heeft niet aangegeven op welk tijdstip het zou landen. Volgens die documenten moesten de twee vluchten door Sundair worden uitgevoerd.
10
Op de data die stonden gepland voor de uitvoering van deze twee vluchten had Sundair de vereiste exploitatievergunning weliswaar aangevraagd bij het Luftfahrtbundesamt (Duitse federale luchtvaartautoriteit), maar was deze vergunning nog niet aan haar toegekend. De vergunning is pas op 27 september 2017, na het geplande tijdstip van vluchtuitvoering, afgegeven.
11
Vijf dagen voor het begin van de reis werd aan Breyer en Breyer meegedeeld dat hun vliegticket was omgeboekt naar een andere vlucht, uitgevoerd door de luchtvaartmaatschappij Cobrex Trans. Die vlucht is met een vertraging van 13 uur en 30 minuten ten opzichte van het vóór de omboeking geplande tijdstip op de eindbestemming aangekomen. Zij werden ook geïnformeerd over hun omboeking voor de terugvlucht, naar een vlucht van de luchtvaartmaatschappij Air-Europe. Die vlucht is vertrokken op 16 juli 2017, 3 uur en 40 minuten vóór de oorspronkelijke geplande vertrektijd.
12
Bijgevolg hebben Breyer en Breyer bij het Amtsgericht Kassel (rechter in eerste aanleg Kassel, Duitsland) tegen Sundair een vordering ingediend tot betaling, overeenkomstig de artikelen 5 en 7 van verordening nr. 261/2004, van een compensatie ter hoogte van 500 EUR per persoon, verminderd met het reeds aan hen betaalde totaalbedrag van 190,40 EUR.
13
Hoewel artikel 2, onder a), van verordening nr. 261/2004 het begrip „luchtvaartmaatschappij” definieert als „een luchtvervoersonderneming met een geldige exploitatievergunning”, betwijfelt de verwijzende rechter echter of de artikelen 5 en 7 van die verordening van toepassing zijn op een onderneming die op het tijdstip van de reservering van de vlucht in kwestie inderdaad een exploitatievergunning had aangevraagd, maar die pas na het geplande tijdstip voor die vlucht heeft verkregen. De verwijzende rechter wenst namelijk te vernemen of – om het door deze verordening nagestreefde doel, namelijk het bereiken van een hoog niveau van bescherming van de passagiers, te verwezenlijken – dit begrip niet aldus moet worden uitgelegd dat het ook van toepassing is op ondernemingen die een vliegvergunning hebben aangevraagd en die vervolgens vluchten hebben aangeboden voordat deze vliegvergunning aan hen werd toegekend.
14
In deze omstandigheden heeft het Amtsgericht Kassel de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vraag:
„Dienen artikel 5, lid 1, onder c), artikel 7, lid 1, en artikel 2, onder a), van verordening nr. 261/2004 aldus te worden uitgelegd dat zij ook van toepassing zijn op een luchtvaartmaatschappij die op de geplande datum van een vluchtuitvoering nog niet beschikte over een exploitatievergunning in de zin van artikel 2, onder a), van verordening nr. 261/2004, en die de aanvraag voor de exploitatievergunning reeds vóór de geplande vluchtuitvoering had ingediend en die deze vergunning pas later (na het geplande tijdstip van de vluchtuitvoering) ontving?”
Beantwoording van de prejudiciële vraag
15
In het hoofdgeding vorderen passagiers wier vluchten zijn geannuleerd, op grond van artikel 5, lid 1, onder c), van verordening nr. 261/2004, compensatie van een overeenkomstig artikel 7 van deze verordening berekend bedrag van een luchtvaartmaatschappij die op de geplande data voor deze vluchtuitvoeringen een exploitatievergunning had aangevraagd, maar die echter nog niet had ontvangen.
16
In dergelijke omstandigheden hangt het eventuele bestaan van een recht op schadevergoeding af van het antwoord op de voorafgaande vraag of een onderneming als die in het hoofdgeding kan worden geacht onder verordening nr. 261/2004 te vallen, en met name artikel 3, lid 5, gelezen in samenhang met artikel 2, onder a), van die verordening.
17
De gestelde vraag moet aldus worden begrepen dat de verwijzende rechter in wezen wenst te vernemen of artikel 3, lid 5, van verordening nr. 261/2004, gelezen in samenhang met artikel 2, onder a), van die verordening, aldus moet worden uitgelegd dat een onderneming als die in het hoofdgeding, die een exploitatievergunning heeft aangevraagd die haar op de geplande data voor de vluchtuitvoeringen echter nog niet was toegekend, onder deze verordening kan vallen, en of, ingeval deze vraag bevestigend wordt beantwoord, de betrokken passagiers recht hebben op compensatie op grond van artikel 5, lid 1, onder c), en artikel 7, lid 1, van deze verordening.
18
Het Hof kan krachtens artikel 99 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof in elke stand van het geding op voorstel van de rechter-rapporteur, de advocaat-generaal gehoord, beslissen om bij met redenen omklede beschikking uitspraak te doen, in het bijzonder wanneer over het antwoord op de gestelde prejudiciële vraag redelijkerwijs geen twijfel kan bestaan.
19
Aangezien dit in de onderhavige zaak het geval is, dient deze bepaling te worden toegepast.
20
Om te beginnen zij eraan herinnerd dat krachtens lid 5 van artikel 3 van verordening nr. 261/2004, dat de werkingssfeer van de verordening bepaalt, die verordening van toepassing is op elke luchtvaartmaatschappij die vervoer aanbiedt aan passagiers als bedoeld in de leden 1 en 2 van dat artikel.
21
In dit verband moet worden opgemerkt dat het begrip „luchtvaartmaatschappij” in artikel 2, onder a), van verordening nr. 261/2004 wordt gedefinieerd als een luchtvervoersonderneming met een geldige exploitatievergunning.
22
Voorts bepaalt, in een breder kader, artikel 3, lid 1, van verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 24 september 2008 inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de Gemeenschap (PB 2008, L 293, blz. 3), die verordening nr. 2407/92 heeft vervangen en waarnaar artikel 2, onder c), van verordening nr. 261/2004 verwijst, in het bijzonder dat een in de Europese Unie gevestigde onderneming geen passagiers tegen vergoeding en/of als chartervlucht door de lucht mag vervoeren, tenzij haar de desbetreffende exploitatievergunning is verleend.
23
Dit heeft ongetwijfeld tot gevolg dat een onderneming waaraan nog geen exploitatievergunning is verleend, geen vlucht mag uitvoeren.
24
Bijgevolg kan een onderneming die, ondanks de vereisten van artikel 3, lid 5, van verordening nr. 261/2004, gelezen in samenhang met artikel 2, onder a), van die verordening, en ook met dien verstande dat de exploitatievergunning geenszins automatisch kan worden verkregen, niet over een dergelijke vergunning beschikte op de geplande data van vluchtuitvoering, niet worden geacht onder deze bepalingen te vallen of, bijgevolg, onder die verordening als geheel.
25
De niet-uitvoering van de door die onderneming geplande vluchten in omstandigheden als die van het hoofdgeding, kan dus niet de gevolgen van een annulering meebrengen die zijn voorzien in artikel 5, lid 1, onder c), van verordening nr. 261/2004, gelezen in samenhang met artikel 7, lid 1, van die verordening.
26
Gelet op de bijzonderheden van de zaak in het hoofdgeding, dient hieraan te worden toegevoegd dat de omstandigheid dat artikel 3, lid 5, van verordening nr. 261/2004, gelezen in samenhang met artikel 2, onder a), van die verordening, eraan in de weg staat dat de betrokken passagiers kunnen worden gecompenseerd op basis van die verordening, zich er niet tegen verzet dat zij trachten op andere gronden schadevergoeding te verkrijgen, waaronder, zoals voorzien in artikel 3, lid 6, van deze verordening, richtlijn 90/314 die in het bijzonder in artikel 5, lid 1, ervan bepaalt dat de lidstaten de nodige maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat de organisator en/of de doorverkoper die partij zijn bij de overeenkomst tegenover de consument aansprakelijk zijn voor de goede uitvoering van de uit deze overeenkomst voortvloeiende verplichtingen, ongeacht of deze verplichtingen zijn uit te voeren door henzelf dan wel door andere verstrekkers van diensten, en zulks onverminderd het recht van de organisator en/of de doorverkoper om deze andere verstrekkers van diensten aan te spreken.
27
Hier moet aan worden toegevoegd dat, gelet op het hoge niveau van consumentenbescherming dat in het beleid van de Unie moet worden gewaarborgd, de oplossing in de punten 24 en 25 van dit besluit geen afbreuk doet aan de rechten die consumenten, zoals eisers in het hoofgeding, ten aanzien van professioneel handelende partijen kunnen ontlenen aan andere instrumenten van het recht van de Unie, zoals richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt en tot wijziging van richtlijn 84/450/EEG van de Raad, richtlijnen 97/7/EG, 98/27/EG en 2002/65/EG van het Europees Parlement en de Raad en van verordening (EG) nr. 2006/2004 van het Europees Parlement en de Raad („richtlijn oneerlijke handelspraktijken”) (PB 2005, L 149, blz. 22).
28
Gelet op de voorgaande overwegingen moet op de gestelde vraag worden geantwoord dat artikel 3, lid 5, van verordening nr. 261/2004, gelezen in samenhang met artikel 2, onder a), van die verordening, aldus moet worden uitgelegd dat een onderneming als die in het hoofdgeding, die een exploitatievergunning heeft aangevraagd die haar echter nog niet was toegekend op de geplande data van de voorgenomen vluchten, niet onder de verordening kan vallen, zodat de betrokken passagiers geen recht hebben op een compensatie op grond van artikel 5, lid 1, onder c), en artikel 7, lid 1, van deze verordening.
Kosten
29
Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechterlijke instantie over de kosten heeft te beslissen.
Het Hof (Achtste kamer) verklaart voor recht:
Artikel 3, lid 5, van verordening (EG) nr. 261/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 11 februari 2004 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten en tot intrekking van verordening (EEG) nr. 295/91, gelezen in samenhang met artikel 2, onder a), van die verordening, moet aldus worden uitgelegd dat een onderneming als die in het hoofdgeding, die een exploitatievergunning heeft aangevraagd die haar echter nog niet was toegekend op de geplande data van de voorgenomen vluchten, niet onder de verordening kan vallen, zodat de betrokken passagiers geen recht hebben op een compensatie op grond van artikel 5, lid 1, onder c), en artikel 7, lid 1, van deze verordening.
ondertekeningen
(
*1
)	Procestaal: Duits.