Προσωρινό κείμενο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (έκτο τμήμα)
της 23ης Απριλίου 2026 (*)
« Προδικαστική παραπομπή – Κοινωνική ασφάλιση – Διακινούμενοι εργαζόμενοι – Κανονισμός (ΕΚ) 883/2004 – Παροχές ανεργίας – Υπολογισμός – Άρθρο 62, παράγραφοι 1 έως 2 – Τελευταία μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητα που ασκήθηκε σύμφωνα με τη
νομοθεσία κράτους μέλους – Άρθρο 62, παράγραφος 3 – Κατοικία του δικαιούχου παροχών ανεργίας σε κράτος μέλος διαφορετικό από το “αρμόδιο κράτος μέλος” – Κανόνας υπολογισμού που δεν λαμβάνει υπόψη “αποκλειστικά” τον μισθό ή το επαγγελματικό εισόδημα που εισέπραξε ο ενδιαφερόμενος δυνάμει της τελευταίας μισθωτής ή μη μισθωτής δραστηριότητάς του – Εθνική ρύθμιση που προβλέπει διαφορετικό κανόνα υπολογισμού για τα πρόσωπα που είχαν την τελευταία απασχόλησή τους σε άλλο κράτος μέλος »
Στην υπόθεση C‑116/25,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Administrativen sad – Blagoevgrad (διοικητικό δικαστήριο Blagoevgrad, Βουλγαρία) με απόφαση της 3ης Φεβρουαρίου 2025, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 4 Φεβρουαρίου 2025, στο πλαίσιο της δίκης
Ts. E. S.
κατά
Direktor na Teritorialno podelenie na Natsionalnia osiguritelen institut – Blagoevgrad,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έκτο τμήμα),
συγκείμενο από τους I. Ziemele, πρόεδρο τμήματος, F. Biltgen (εισηγητή), πρόεδρο του πρώτου τμήματος, ασκούντα καθήκοντα δικαστή του έκτου τμήματος, και A. Kumin, δικαστή,
γενική εισαγγελέας: T. Ćapeta
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–        η Ts. E. S., εκπροσωπούμενη από τους D. Grozdanova και
K. Spiriev, advokati,
–        η Βουλγαρική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τις T. Mitova και T. Tsingileva,
–        η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον B.-R. Killmann και την G. Koleva,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1        Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 62, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού (ΕΚ) 883/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας (ΕΕ
2004, L 166, σ. 1), όπως έχει τροποποιηθεί με τον κανονισμό (ΕΚ) 988/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 2009 (ΕΕ
2009, L 284, σ. 43) (στο εξής: κανονισμός 883/2004).
2        Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ, αφενός, της Ts. E. S., Βουλγάρας υπηκόου, και του Direktor na Teritorialno podelenie na Natsionalnia osiguritelen institut – Blagoevgrad (διευθυντή του περιφερειακού τμήματος του εθνικού ιδρύματος κοινωνικής ασφάλισης Blagoevgrad, Βουλγαρία), με αντικείμενο το ποσό των παροχών ανεργίας που χορηγήθηκαν στην Ts.
E. S., κατ’ εφαρμογήν νέου κανόνα θεσπισθέντος στο βουλγαρικό δίκαιο για τον υπολογισμό των παροχών ανεργίας που αποκτήθηκαν σύμφωνα με τη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
3        Οι αιτιολογικές σκέψεις 1, 4 και 45 του κανονισμού 883/2004 έχουν ως εξής:
«(1)      Οι κανόνες συντονισμού των εθνικών συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας εγγράφονται στο πλαίσιο της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων και θα πρέπει να συμβάλλουν στη βελτίωση του επιπέδου της ζωής τους και των συνθηκών εργασίας τους.
[...]
(4)      Είναι ανάγκη να γίνουν σεβαστά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εθνικών νομοθεσιών κοινωνικής ασφάλειας και να εκπονηθεί απλώς ένα σύστημα συντονισμού.
[...]
(45)      Δεδομένου ότι ο στόχος της προβλεπόμενης δράσης, εν άλλοις, μέτρα συντονισμού προκειμένου να διασφαλίζεται ότι το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων μπορεί να ασκείται αποτελεσματικά, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύναται, συνεπώς, λόγω του μεγέθους και των αποτελεσμάτων της εν λόγω δράσης, να επιτευχθεί καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η οποία ορίζεται στο άρθρο 5 της συνθήκης. [...]»
4        Το άρθρο 1 του κανονισμού αυτού φέρει τον τίτλο «Ορισμοί» και προβλέπει τα ακόλουθα:
«[...]
ι)      “κατοικία”: ο τόπος στον οποίο διαμένει συνήθως ένα πρόσωπο·
[...]».
5        Το άρθρο 62 του εν λόγω κανονισμού φέρει τον τίτλο «Υπολογισμός των παροχών» και προβλέπει τα εξής:
«1.      Ο αρμόδιος φορέας κράτους μέλους, η νομοθεσία του οποίου προβλέπει ότι ο υπολογισμός των παροχών βασίζεται επί του ποσού του προηγούμενου μισθού ή επαγγελματικού εισοδήματος, λαμβάνει υπόψη του αποκλειστικά τον μισθό ή το επαγγελματικό εισόδημα που εισέπραξε ο ενδιαφερόμενος για την τελευταία μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητα που άσκησε δυνάμει της εν λόγω νομοθεσίας.
2.      Η παράγραφος 1 εφαρμόζεται επίσης εφόσον η νομοθεσία που εφαρμόζεται από τον αρμόδιο φορέα προβλέπει συγκεκριμένη περίοδο αναφοράς για τον καθορισμό του μισθού που χρησιμεύει ως βάση για τον υπολογισμό των παροχών και εφόσον ο ενδιαφερόμενος υπαγόταν, κατά τη διάρκεια ολόκληρης ή μέρους αυτής της περιόδου, στη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους.
3.      Κατά παρέκκλιση από τις παραγράφους 1 και 2 και όσον αφορά τους ανέργους που εμπίπτουν στο άρθρο 65
παράγραφος 5
στοιχείο α), ο αρμόδιος φορέας του τόπου κατοικίας λαμβάνει υπόψη του τον μισθό ή το επαγγελματικό εισόδημα που εισέπραξε ο ενδιαφερόμενος στο κράτος μέλος στη νομοθεσία του οποίου υπαγόταν κατά τη διάρκεια της τελευταίας του μισθωτής ή μη μισθωτής δραστηριότητας, σύμφωνα με τον κανονισμό εφαρμογής.»
6        Το άρθρο 65 του κανονισμού 883/2004 φέρει τον τίτλο «Άνεργοι οι οποίοι κατοικούν σε κράτος μέλος άλλο από το αρμόδιο» και προβλέπει τα εξής:
«[...]
2.      Ο πλήρως άνεργος ο οποίος, κατά την τελευταία μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητά του, κατοικούσε σε κράτος μέλος άλλο από το αρμόδιο και ο οποίος εξακολουθεί να κατοικεί ή επιστρέφει σε αυτό το κράτος μέλος, πρέπει να τίθεται στη διάθεση των υπηρεσιών απασχόλησης του κράτους μέλους κατοικίας. Με την επιφύλαξη της εφαρμογής του άρθρου 64, ο πλήρως άνεργος μπορεί, συμπληρωματικά, να τίθεται στη διάθεση των υπηρεσιών απασχόλησης του κράτους μέλους στο οποίο άσκησε την τελευταία μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητά του.
Ένας άνεργος, ο οποίος δεν είναι μεθοριακός εργαζόμενος και ο οποίος δεν επιστρέφει στο κράτος μέλος κατοικίας του, τίθεται στη διάθεση των υπηρεσιών απασχόλησης του κράτους μέλους στη νομοθεσία του οποίου υπαγόταν τελευταία.
3.      Ο άνεργος που αναφέρεται στην πρώτη πρόταση της παραγράφου 2, πρέπει να εγγράφεται ως αιτών εργασία στις αρμόδιες υπηρεσίες απασχόλησης του κράτους μέλους στο οποίο κατοικεί, να υπαχθεί στον έλεγχο που οργανώνεται εκεί και να τηρεί τους όρους της νομοθεσίας του εν λόγω κράτους μέλους. Εάν παράλληλα επιλέξει να εγγραφεί ως αιτών εργασία στο κράτος μέλος στο οποίο άσκησε την τελευταία μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητά του, πρέπει να πληροί τις υποχρεώσεις που ισχύουν σε αυτό το κράτος μέλος.
4.      Η εφαρμογή του δεύτερου εδαφίου της παραγράφου 2 και της δεύτερης πρότασης της παραγράφου 3 καθώς και οι τρόποι ανταλλαγής πληροφοριών, συνεργασίας και αμοιβαίας συνδρομής μεταξύ των φορέων και των υπηρεσιών του κράτους μέλους κατοικίας του ανέργου και του κράτους μέλους στο οποίο άσκησε την τελευταία του απασχόληση, ορίζονται από τον κανονισμό εφαρμογής.
5.
α)            Ο άνεργος που αναφέρεται στο πρώτο και δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 2 λαμβάνει παροχές σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους μέλους κατοικίας, ως εάν να υπαγόταν σε αυτή τη νομοθεσία κατά την τελευταία του μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητα. Οι παροχές αυτές χορηγούνται από τον φορέα του τόπου κατοικίας.
[...]»
Το βουλγαρικό δίκαιο
7        Το άρθρο 54a του Kodeks za sotsialno osiguryavane (κώδικα κοινωνικής ασφάλισης) (DV αριθ. 110, της 17ης Δεκεμβρίου 1999), όπως τροποποιήθηκε (DV αριθ. 67, της 9ης Αυγούστου 2024) και όπως ισχύει από τις 13 Αυγούστου 2024 (στο εξής: KSO), φέρει τον τίτλο «Δικαίωμα σε παροχές ανεργίας» και ορίζει τα εξής:
«Δικαιούχοι παροχών ανεργίας είναι τα πρόσωπα για τα οποία έχουν καταβληθεί ή για τα οποία οφείλονταν υποχρεωτικές ασφαλιστικές εισφορές στο “Ταμείο Ανεργίας” για 12 τουλάχιστον από τους τελευταίους 18 μήνες πριν από τη λήξη της ασφάλισης και τα οποία:
1.      είναι εγγεγραμμένα ως άνεργοι στο μητρώο του οργανισμού απασχόλησης·
2.      δεν έχουν θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης στη Βουλγαρία ή σύνταξης γήρατος σε άλλο κράτος ή δεν λαμβάνουν μειωμένη σύνταξη γήρατος σύμφωνα με το άρθρο 68a ή επαγγελματική σύνταξη σύμφωνα με το άρθρο 168·
3.      δεν ασκούν καμία επαγγελματική δραστηριότητα για την οποία υπόκεινται σε υποχρεωτική ασφάλιση βάσει του παρόντος κώδικα ή βάσει της νομοθεσίας άλλου κράτους, εξαιρουμένων των προσώπων που μνημονεύονται στο άρθρο 114a, παράγραφος 1, του Kodeks na truda [(εργατικού κώδικα) (DV αριθ. 26, της 1ης Απριλίου 1986, και DV αριθ. 27, της 4ης Απριλίου 1986)].»
8        Το άρθρο 54b του KSO φέρει τον τίτλο «Ποσό των παροχών ανεργίας» και προβλέπει στις παραγράφους 1, 5 και 8 τα εξής:
«(1)      Η ημερήσια παροχή ανεργίας ανέρχεται στο 60 % του υποκείμενου σε εισφορά μέσου ημερήσιου μισθού ή μέσου ημερήσιου εισοδήματος, βάσει του οποίου οφείλονται ή έχουν καταβληθεί εισφορές στο ταμείο ανεργίας για τους τελευταίους 24 ημερολογιακούς μήνες πριν από τον μήνα κατά τον οποίο έπαυσε η ασφάλιση, και δεν μπορεί να είναι κατώτερη από το ελάχιστο ημερήσιο ποσό της παροχής ανεργίας ούτε ανώτερη από το ανώτατο ημερήσιο ποσό της παροχής ανεργίας.
[...]
(5)      Το μηνιαίο ποσό της παροχής ανεργίας καθορίζεται μέσω πολλαπλασιασμού του ποσού που λαμβάνεται δυνάμει της παραγράφου 1 επί του αριθμού των εργάσιμων ημερών του μήνα τον οποίο αφορά.
[...]
(8)      Όταν η περίοδος της παραγράφου 1, βάσει της οποίας καθορίζεται ο μέσος ημερήσιος μισθός ή το μέσο ημερήσιο εισόδημα που υπόκειται σε εισφορά, ή ο μήνας κατά τον οποίο λήγει η ασφάλιση, περιλαμβάνει περιόδους ασφάλισης που αποκτήθηκαν δυνάμει της νομοθεσίας κράτους το οποίο εφαρμόζει τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, για τον καθορισμό του ποσού των παροχών ανεργίας λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα:
1.      τα εισοδήματα που απέκτησε το πρόσωπο κατά τη διάρκεια της τελευταίας απασχόλησής του·
2.      όλα τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν στη Βουλγαρία, [...] καθώς και τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν σε άλλα κράτη για τα οποία ισχύουν οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης κατά τους τελευταίους 24 ημερολογιακούς μήνες πριν από τον μήνα λήξης της ασφάλισης.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
9        Η προσφεύγουσα της κύριας δίκης, Ts. E. S., είναι Βουλγάρα υπήκοος που διαμένει μόνιμα στη Βουλγαρία, όπου βρίσκεται το κέντρο των συμφερόντων της.
10      Μέχρι τα τέλη Μαΐου του 2024, άσκησε μισθωτή δραστηριότητα στη Βουλγαρία. Τον Ιούνιο του 2024, μετοίκησε προσωρινά στην Ισπανία όπου εργάστηκε, για χρονική περίοδο από τις 7 Ιουνίου έως τις 13 Ιουλίου 2024, ήτοι συνολικά 28 ημέρες, σε θέση
εποχιακής εργαζόμενης σε Ισπανό εργοδότη, για την οποία έλαβε μισθό ύψους 2
590,80
ευρώ.
11      Από τις 14 Ιουλίου 2024, η προσφεύγουσα της κύριας δίκης κατέστη πλήρως άνεργη και επέστρεψε στη Βουλγαρία, όπου υπέβαλε, στις 2 Αυγούστου 2024, αίτηση για τη χορήγηση παροχής ανεργίας στις αρμόδιες βουλγαρικές αρχές.
12      Με απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2024, το Teritorialno podelenie na Natsionalnia osiguritelen institut – Blagoevgrad (περιφερειακό τμήμα του εθνικού ιδρύματος κοινωνικής ασφάλισης Blagoevgrad, Βουλγαρία) έκανε δεκτή την ως άνω αίτηση και χορήγησε στην προσφεύγουσα της κύριας δίκης το δικαίωμα σε παροχή ανεργίας ύψους 29,71 βουλγαρικών λεβ (BGN) (περίπου 15
ευρώ) ημερησίως για την περίοδο από τις 25 Ιουλίου 2024 έως τις 22 Ιουλίου 2025.
13      Το ποσό αυτό καθορίστηκε συνολικά σε 25 154,03 BGN (περίπου 12 860 ευρώ), βάσει του συνόλου των υποκείμενων σε εισφορά εισοδημάτων που εισέπραξε η προσφεύγουσα της κύριας δίκης κατά τους τελευταίους 24 ημερολογιακούς μήνες πριν από τον μήνα παύσης των εισφορών της, ήτοι για την περίοδο μεταξύ της 1ης Ιουλίου 2022 και της 13ης Ιουλίου 2024, περιλαμβανομένων τόσο των μισθών που εισπράχθηκαν κατά την περίοδο απασχόλησης και των εισφορών στο πλαίσιο της τελευταίας απασχόλησής της στην Ισπανία όσο και κάθε άλλου εισοδήματος υποκείμενου σε εισφορές για προηγούμενες περιόδους απασχόλησης και εισφορών που συμπληρώθηκαν στη Βουλγαρία κατά την ως άνω περίοδο των 24 μηνών.
14      Το Teritorialno podelenie na Natsionalnia osiguritelen institut (περιφερειακό τμήμα του εθνικού ιδρύματος κοινωνικής ασφάλισης Blagoevgrad), λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσφεύγουσα της κύριας δίκης, κατά τους τελευταίους 24 ημερολογιακούς μήνες πριν από τον μήνα παύσης των εισφορών της, συμπλήρωσε περιόδους απασχόλησης και εισφορών τόσο βάσει της βουλγαρικής νομοθεσίας όσο και βάσει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους, εφάρμοσε το άρθρο 54b, παράγραφος 8, του KSO. Η διάταξη αυτή, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 13 Αυγούστου 2024, παρεκκλίνει από τη μέθοδο υπολογισμού των παροχών ανεργίας του άρθρου 54b, παράγραφος 1, του KSO, η οποία εφαρμόζεται στα πρόσωπα που κατά την εν λόγω περίοδο 24 μηνών ασκούσαν μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητα μόνο στη Βουλγαρία.
15      Αφότου ο διευθυντής του περιφερειακού τμήματος του εθνικού ιδρύματος κοινωνικής ασφάλισης του Blagoevgrad απέρριψε με απόφασή του
της 16ης Οκτωβρίου 2024
τη διοικητική προσφυγή που άσκησε η
προσφεύγουσα της κύριας δίκης κατά της απόφασης που μνημονεύεται στη σκέψη 12 της παρούσας αποφάσεως, η προσφεύγουσα της κύριας δίκης προσέφυγε ενώπιον του Administrativen sad – Blagoevgrad (διοικητικού δικαστηρίου Blagoevgrad, Βουλγαρία), ήτοι του αιτούντος δικαστηρίου, υποστηρίζοντας ότι δεν εφαρμόζεται στην περίπτωσή της το άρθρο 62, παράγραφος 3, του κανονισμού 883/2004, το οποίο προβλέπει ότι ο αρμόδιος φορέας «λαμβάνει υπόψη» τον μισθό που εισέπραξε το ενδιαφερόμενο πρόσωπο στο κράτος μέλος στη νομοθεσία του οποίου υπαγόταν κατά τη διάρκεια της τελευταίας μισθωτής του δραστηριότητας. Αντιθέτως, ισχυρίζεται ότι η περίπτωσή της εμπίπτει στο άρθρο 62, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού αυτού, το οποίο επιβάλλει, για τον υπολογισμό του ποσού της παροχής ανεργίας, να «λαμβάνεται υπόψη [...] αποκλειστικά» ο μισθός που εισπράχθηκε για την τελευταία απασχόληση του ενδιαφερομένου.
16      Το αιτούν δικαστήριο εκθέτει ότι, μέχρι την έναρξη ισχύος του νέου κανόνα σχετικά με τον υπολογισμό των παροχών ανεργίας που αποκτώνται σύμφωνα με τη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους, ο οποίος προβλέπεται στο άρθρο 54b, παράγραφος 8, του KSO, το άρθρο 62, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 883/2004 ερμηνευόταν
παγίως από την εθνική νομολογία υπό την έννοια ότι ο υπολογισμός της παροχής ανεργίας πρέπει να στηρίζεται αποκλειστικά στον μισθό ή στο εισόδημα που εισπράχθηκε για την τελευταία μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητα. Εντούτοις, μετά τη θέσπιση του νέου αυτού κανόνα, ορισμένα εθνικά δικαστήρια εγκατέλειψαν την προηγούμενη νομολογία και έκριναν ότι, στο μέτρο που ο κανονισμός 883/2004 σκοπεί απλώς στον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης χωρίς να θεσπίζει γενικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, τα κράτη μέλη εξακολουθούν να είναι αρμόδια για τον καθορισμό των προϋποθέσεων θεμελίωσης του δικαιώματος σε παροχές κοινωνικής ασφάλισης. Κατά συνέπεια, τα δικαστήρια αυτά θεωρούν πλέον ότι το άρθρο 62, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού αυτού δεν απαιτεί από τα κράτη μέλη να καθορίζουν το ποσό των παροχών ανεργίας λαμβάνοντας υπόψη αποκλειστικά τον μισθό ή το εισόδημα που εισπράχθηκε για την τελευταία μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητα, ανεξαρτήτως της νομοθεσίας του κράτους μέλους βάσει της οποίας εκπληρώθηκε η εν λόγω δραστηριότητα.
17      Το αιτούν δικαστήριο διατηρεί αμφιβολίες ως προς τη συμβατότητα του άρθρου 54b, παράγραφος 8, του KSO με το άρθρο 62, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 883/2004.
18      Αφενός, το Δικαστήριο έχει κρίνει, στις σκέψεις 32 έως 37 της απόφασης της 23ης Ιανουαρίου 2020, Bundesagentur für Arbeit (C‑29/19, EU:C:2020:36), ότι η διάταξη αυτή του κανονισμού 883/2004, ερμηνευόμενη υπό το πρίσμα του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων, επιβάλλει, για τον υπολογισμό των παροχών ανεργίας, να λαμβάνεται υπόψη αποκλειστικά ο μισθός που εισέπραξε ο εργαζόμενος για την τελευταία μισθωτή δραστηριότητα που άσκησε δυνάμει της νομοθεσίας περισσότερων του ενός κρατών μελών.
19      Αφετέρου, θεσπίζοντας κανόνα υπολογισμού των παροχών ανεργίας ο οποίος παρεκκλίνει από τον κανόνα του άρθρου 54b, παράγραφος 1, του KSO, όταν μέρος ή το σύνολο της περιόδου αναφοράς έχει συμπληρωθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους, το άρθρο 54b, παράγραφος 8, του KSO ενδέχεται να είναι ασύμβατο, κατά το αιτούν δικαστήριο, με το άρθρο 62, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 883/2004.
20      Υπό τις συνθήκες αυτές, το Administrativen sad –
Blagoevgrad (διοικητικό δικαστήριο Blagoevgrad) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)      Έχει το άρθρο 62, παράγραφοι 1 και 2, του [κανονισμού 883/2004] την έννοια ότι δεν αντιβαίνει προς αυτό ο υπολογισμός του ύψους των παροχών ανεργίας αποκλειστικά με βάση την αμοιβή της τελευταίας περιόδου απασχόλησης, όταν το δίκαιο του κράτους μέλους το οποίο εφαρμόζει ο αρμόδιος φορέας προβλέπει ορισμένο απαιτούμενο χρονικό διάστημα για τον καθορισμό της βάσης υπολογισμού των παροχών και η τελευταία περίοδος απασχόλησης είναι μικρότερη από το ανωτέρω χρονικό διάστημα, αλλά το σύνολο ή μέρος των περιόδων απασχόλησης είχαν συμπληρωθεί βάσει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους;
2)      Έχει το άρθρο 62, παράγραφοι 1 και 2, του [κανονισμού 883/2004] την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε διατάξεις κράτους μέλους που προβλέπουν διαφορετικές μεθόδους για τον υπολογισμό του ύψους των παροχών ανεργίας ανάλογα με το αν οι απαιτούμενες περίοδοι απασχόλησης της οικείας νομοθεσίας είχαν συμπληρωθεί αποκλειστικά βάσει της ίδιας ως άνω νομοθεσίας ή αν οι απαιτούμενες περίοδοι ασφάλισης είχαν συμπληρωθεί, εν όλω ή εν μέρει, βάσει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
21      Με τα δύο προδικαστικά ερωτήματα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να ερμηνεύσει το άρθρο 62, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 883/2004.
22      Συναφώς, επισημαίνεται ότι από το ίδιο το γράμμα της εν λόγω διάταξης προκύπτει ότι αυτή θεσπίζει κανόνα υπολογισμού των παροχών ανεργίας ο οποίος εφαρμόζεται στην περίπτωση προσώπου το οποίο έχει ασκήσει την τελευταία μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητά του σύμφωνα με τη νομοθεσία του αρμόδιου φορέα κράτους μέλους.
23      Όσον αφορά τις παροχές ανεργίας τις οποίες δικαιούται ο ενδιαφερόμενος από τον αρμόδιο φορέα του εν λόγω κράτους μέλους, το άρθρο 62, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 883/2004 ορίζει ότι ο αρμόδιος φορέας κράτους μέλους του οποίου η νομοθεσία προβλέπει ότι ο υπολογισμός των παροχών βασίζεται στο ποσό του προηγούμενου μισθού ή επαγγελματικού εισοδήματος λαμβάνει υπόψη «αποκλειστικά τον μισθό ή το επαγγελματικό εισόδημα που εισέπραξε ο ενδιαφερόμενος για την τελευταία μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητα που άσκησε», ο δε κανόνας αυτός υπολογισμού εφαρμόζεται επίσης στην περίπτωση που η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει περίοδο αναφοράς.
24      Αντιθέτως, όσον αφορά τους πλήρως ανέργους οι οποίοι, κατά τη διάρκεια της τελευταίας μισθωτής ή μη μισθωτής δραστηριότητάς τους, κατοικούσαν σε κράτος μέλος διαφορετικό από το αρμόδιο και εξακολουθούν να κατοικούν ή επιστρέφουν σε αυτό το κράτος μέλος, κατά την έννοια του άρθρου 65, παράγραφος 2, πρώτη και δεύτερη περίοδος, του κανονισμού 883/2004, όπως προβλέπεται στο άρθρο 65, παράγραφος 5, στοιχείο αʹ, του κανονισμού αυτού, διευκρινίζεται συνεπώς ότι το άρθρο 62, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού προβλέπει παρέκκλιση από τους κανόνες υπολογισμού που προβλέπονται στις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 62.
25      Εν προκειμένω, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει, αφενός, ότι η προσφεύγουσα της κύριας δίκης άσκησε την τελευταία μισθωτή δραστηριότητά της βάσει νομοθεσίας διαφορετικής από εκείνη δυνάμει της οποίας λαμβάνει παροχές ανεργίας. Ειδικότερα, άσκησε την τελευταία μισθωτή δραστηριότητά της στην Ισπανία, υπό τη νομοθεσία του εν λόγω κράτους μέλους, ενώ της αναγνωρίστηκε δικαίωμα σε παροχές ανεργίας στη Βουλγαρία, δυνάμει της νομοθεσίας αυτού του
κράτους μέλους.
26      Αφετέρου, το αιτούν δικαστήριο διευκρινίζει ότι
η προσφεύγουσα της κύριας δίκης διαμένει μόνιμα στη Βουλγαρία όπου βρίσκεται το κέντρο των συμφερόντων της. Από κανένα στοιχείο της δικογραφίας που υποβλήθηκε στο Δικαστήριο δεν μπορεί να συναχθεί ότι η προσφεύγουσα της κύριας δίκης μετέφερε, κατά την περίοδο που αντιστοιχεί στην άσκηση της τελευταίας μισθωτής δραστηριότητάς της ή μετά τη λήξη της, την κατοικία της από τη Βουλγαρία στην Ισπανία.
27      Υπό τις συνθήκες αυτές και υπό την επιφύλαξη των εξακριβώσεων στις οποίες οφείλει να προβεί το αιτούν δικαστήριο, φαίνεται ότι, κατά την άσκηση της τελευταίας μισθωτής δραστηριότητάς της στην Ισπανία, η προσφεύγουσα της κύριας δίκης διέμενε στη Βουλγαρία και συνέχιζε να διαμένει στο εν λόγω κράτος μέλος μετά τη λήξη της τελευταίας μισθωτής δραστηριότητάς της, ήτοι σε κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο της τελευταίας απασχόλησής της, και, ως εκ τούτου ο κανόνας του άρθρου 62, παράγραφος 3, του κανονισμού 883/2004 μπορεί να εφαρμοστεί στην περίπτωσή της.
28      Κατά πάγια νομολογία, στο πλαίσιο της διαδικασίας συνεργασίας μεταξύ των εθνικών δικαστηρίων και του Δικαστηρίου την οποία θεσπίζει το άρθρο 267 ΣΛΕΕ, στο Δικαστήριο απόκειται να δώσει στον εθνικό δικαστή χρήσιμη απάντηση που να του παρέχει τη δυνατότητα επίλυσης της διαφοράς της οποίας έχει επιληφθεί. Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο ενδέχεται να χρειαστεί να λάβει υπόψη κανόνες του δικαίου της Ένωσης στους οποίους δεν αναφέρθηκε ο εθνικός δικαστής με το ερώτημά του [αποφάσεις της 20ής Μαρτίου 1986, Tissier, 35/85, EU:C:1986:143, σκέψη 9, και της 11ης Δεκεμβρίου 2025, Staatssecretaris Jeugd, Preventie en Sport (Ηλεκτρονικά τσιγάρα), C‑665/24, EU:C:2025:960, σκέψη 37].
29      Ως εκ τούτου, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, με τα δύο προδικαστικά ερωτήματα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να ερμηνεύσει το άρθρο 62, παράγραφος 3, του κανονισμού 883/2004.
Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος
30      Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 62, παράγραφος 3, του κανονισμού 883/2004, σε συνδυασμό με το άρθρο 65, παράγραφος 2, πρώτη και δεύτερη περίοδος, και παράγραφος 5, στοιχείο αʹ, του κανονισμού αυτού, έχει την έννοια ότι αντιτίθεται σε ρύθμιση κράτους μέλους, και ειδικότερα του κράτους μέλους κατοικίας, δυνάμει της οποίας, για τον υπολογισμό των παροχών ανεργίας που αποκτήθηκαν δυνάμει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους, ήτοι του κράτους μέλους της τελευταίας απασχόλησης, το ποσό των οφειλόμενων παροχών ανεργίας σε πρόσωπο το οποίο έχει συμπληρώσει μέρος ή το σύνολο της προβλεπόμενης από τη νομοθεσία του κράτους μέλους κατοικίας περιόδου αναφοράς, δεν καθορίζεται λαμβανομένου υπόψη «αποκλειστικά» του μισθού ή του επαγγελματικού εισοδήματος που εισέπραξε το πρόσωπο αυτό δυνάμει της τελευταίας μισθωτής ή μη μισθωτής δραστηριότητας που άσκησε σύμφωνα με τη νομοθεσία του άλλου κράτους μέλους.
31      Κατά πάγια νομολογία, για την ερμηνεία διάταξης του δικαίου της Ένωσης, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, εκτός από το γράμμα της, το πλαίσιο στο οποίο αυτή εντάσσεται, καθώς και οι σκοποί που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος (αποφάσεις της 6ης Οκτωβρίου 1982, Cilfit, 283/81, EU:C:1982:335, σκέψη 20, και της 11ης Δεκεμβρίου 2025, GKV-Spitzenverband, C‑743/23, EU:C:2025:954, σκέψη 41).
32      Πρώτον, το άρθρο 62, παράγραφος 3, του κανονισμού 883/2004 ορίζει ότι, για τον υπολογισμό των παροχών ανεργίας, ο αρμόδιος φορέας του τόπου κατοικίας «λαμβάνει υπόψη του τον μισθό ή το επαγγελματικό εισόδημα που εισέπραξε ο ενδιαφερόμενος στο κράτος μέλος στη νομοθεσία του οποίου υπαγόταν κατά τη διάρκεια της τελευταίας του μισθωτής ή μη μισθωτής δραστηριότητας».
33      Δεύτερον, το άρθρο 62, παράγραφοι 1 και 2, του ως άνω κανονισμού προβλέπει, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 23 της παρούσας αποφάσεως, ότι, για τον εν λόγω υπολογισμό, ο αρμόδιος φορέας του κράτους μέλους της τελευταίας απασχόλησης λαμβάνει υπόψη «αποκλειστικά τον μισθό ή το επαγγελματικό εισόδημα που
εισέπραξε ο ενδιαφερόμενος για την τελευταία μισθωτή ή μη μισθωτή
δραστηριότητα που άσκησε», ο δε κανόνας αυτός εφαρμόζεται επίσης στην περίπτωση που η νομοθεσία την οποία εφαρμόζει ο αρμόδιος φορέας προβλέπει περίοδο αναφοράς.
34      Κατά συνέπεια, ενώ το άρθρο 62, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού επιβάλλει στον αρμόδιο φορέα του κράτους μέλους της τελευταίας απασχόλησης να λαμβάνει υπόψη αποκλειστικά τον μισθό ή το επαγγελματικό εισόδημα που εισέπραξε ο ενδιαφερόμενος δυνάμει της τελευταίας μισθωτής ή μη μισθωτής δραστηριότητας, εντούτοις η έλλειψη μιας τέτοιας διευκρίνισης στην παράγραφο 3 του άρθρου 62 συνεπάγεται ότι ο φορέας του τόπου κατοικίας υποχρεούται να λάβει υπόψη, χωρίς να είναι υποχρεωμένος να το πράξει «αποκλειστικά», τον μισθό ή το επαγγελματικό εισόδημα που εισέπραξε ο άνεργος κατά την έννοια του άρθρου 65, παράγραφος 5, στοιχείο αʹ, του ίδιου κανονισμού, δυνάμει της τελευταίας μισθωτής ή μη μισθωτής δραστηριότητάς του.
35      Τρίτον, ο κανονισμός 883/2004, όπως προκύπτει από την αιτιολογική του σκέψη 4, σέβεται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εθνικών νομοθεσιών κοινωνικής ασφάλισης και αποσκοπεί αποκλειστικά στην εκπόνηση ενός συστήματος συντονισμού. Ο σκοπός αυτός δεν απαιτεί να ερμηνευθεί το άρθρο 62, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού υπό την έννοια ότι επιβάλλει να λαμβάνεται υπόψη αποκλειστικά ο μισθός ή το επαγγελματικό εισόδημα που εισέπραξε ο ενδιαφερόμενος δυνάμει της τελευταίας μισθωτής ή μη μισθωτής δραστηριότητας για τον υπολογισμό των παροχών από το κράτος μέλος κατοικίας, και τούτο παρά το γράμμα και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η διάταξη αυτή, όπως εκτίθεται στις σκέψεις 32 έως 34 της παρούσας αποφάσεως.
36      Εν πάση περιπτώσει, ο άνεργος κατά την έννοια του άρθρου 65, παράγραφος 5, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 883/2004 δεν μπορεί να επικαλεστεί, ενώπιον των αρχών του κράτους κατοικίας του, την ερμηνεία του άρθρου 62, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 883/2004, όπως αυτή έγινε δεκτή από το Δικαστήριο με την απόφαση της 23ης Ιανουαρίου 2020, Bundesagentur für Arbeit (C‑29/19, EU:C:2020:36), στην οποία παραπέμπει το αιτούν δικαστήριο με την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως. Πράγματι, η υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση εκείνη αφορούσε εργαζόμενο ο οποίος ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού αυτού και κατοικούσε στο κράτος μέλος στο οποίο είχε ασκήσει την τελευταία επαγγελματική του δραστηριότητα, ελάμβανε δε παροχή ανεργίας δυνάμει της νομοθεσίας του κράτους μέλους αυτού. Μια τέτοια κατάσταση ενέπιπτε στον κανόνα υπολογισμού του άρθρου 62, παράγραφοι 1 και 2, του εν λόγω κανονισμού και, ως εκ τούτου, διακρίνεται από την κατάσταση της προσφεύγουσας της κύριας δίκης.
37      Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 62, παράγραφος 3, του κανονισμού 883/2004, σε συνδυασμό με το άρθρο 65, παράγραφος 2, πρώτη και δεύτερη περίοδος, και παράγραφος 5, στοιχείο αʹ, του κανονισμού αυτού, έχει την
έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε ρύθμιση κράτους μέλους, και ειδικότερα του κράτους μέλους κατοικίας, δυνάμει της οποίας, για τον υπολογισμό των παροχών ανεργίας που αποκτήθηκαν βάσει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους, ήτοι του κράτους μέλος της τελευταίας απασχόλησης, το ποσό των οφειλόμενων παροχών ανεργίας σε πρόσωπο το οποίο έχει συμπληρώσει μέρος ή το σύνολο της προβλεπόμενης από τη νομοθεσία του κράτους μέλους κατοικίας περιόδου αναφοράς δεν καθορίζεται λαμβανομένου υπόψη «αποκλειστικά» του μισθού ή του επαγγελματικού εισοδήματος που εισέπραξε το πρόσωπο αυτό δυνάμει της τελευταίας μισθωτής ή μη μισθωτής δραστηριότητας που άσκησε σύμφωνα με τη νομοθεσία
του κράτους μέλους της τελευταίας απασχόλησης.
Επί του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος
38      Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 62 του κανονισμού 883/2004 έχει την έννοια ότι αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία προβλέπει, για τον υπολογισμό των παροχών ανεργίας, διαφορετικούς κανόνες αναλόγως του αν οι άνεργοι έχουν συμπληρώσει ολόκληρη την περίοδο αναφοράς υπό την ισχύ της εθνικής νομοθεσίας ή αν έχουν συμπληρώσει εν μέρει ή συνολικά την περίοδο αναφοράς σύμφωνα με τη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους.
39      Συναφώς, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι το άρθρο 54b, παράγραφος 8, του KSO προβλέπει, αφενός, ότι η περίοδος αναφοράς περιλαμβάνει τόσο τις περιόδους απασχόλησης και εισφορών που αποκτήθηκαν σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία όσο και τις περιόδους απασχόλησης και εισφορών που αποκτήθηκαν σύμφωνα με τη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους και, αφετέρου, ότι, όταν η περίοδος αναφοράς περιλαμβάνει περιόδους απασχόλησης και εισφορών που αποκτήθηκαν σύμφωνα με τη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους, λαμβάνονται υπόψη, για τον καθορισμό του ποσού των παροχών ανεργίας, τα εισοδήματα που εισπράχθηκαν δυνάμει της τελευταίας απασχόλησης και εκείνα που εισπράχθηκαν βάσει της βουλγαρικής νομοθεσίας και της νομοθεσίας οποιουδήποτε άλλου κράτους μέλους κατά τους τελευταίους 24 ημερολογιακούς μήνες πριν από τον μήνα λήξης της ασφάλισης.
40      Οι ειδικοί κανόνες τους οποίους προβλέπει μια εθνική διάταξη όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, για τα πρόσωπα τα οποία έχουν κάνει χρήση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και των οποίων η κατάσταση εμπίπτει στον κανόνα υπολογισμού του άρθρου 62, παράγραφος 3, του κανονισμού 883/2004, λαμβάνουν υπόψη τόσο τις περιόδους απασχόλησης που συμπληρώθηκαν σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία όσο και εκείνες που συμπληρώθηκαν σύμφωνα με τη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους, τηρουμένου του σκοπού που απορρέει από τις αιτιολογικές σκέψεις 1 και 45 του κανονισμού αυτού, ο οποίος συνίσταται στη διασφάλιση της αποτελεσματικής άσκησης του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων. Επιπλέον, σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο 62, παράγραφος 3, οι κανόνες αυτοί διασφαλίζουν ότι λαμβάνεται υπόψη ο μισθός ή το επαγγελματικό εισόδημα που εισπράχθηκε δυνάμει της τελευταίας μισθωτής ή μη μισθωτής δραστηριότητας η οποία ασκήθηκε σύμφωνα με τη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους.
41      Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 62 του κανονισμού 883/2004 έχει την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε ρύθμιση κράτους μέλους η οποία προβλέπει, για τον υπολογισμό των παροχών ανεργίας, διαφορετικούς κανόνες αναλόγως του αν οι άνεργοι έχουν συμπληρώσει ολόκληρη την περίοδο αναφοράς υπό την ισχύ της νομοθεσίας του εν λόγω κράτους μέλους ή αν έχουν συμπληρώσει εν μέρει ή συνολικά την περίοδο αναφοράς σύμφωνα με τη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους.
Επί των δικαστικών εξόδων
42      Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (έκτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)      Το άρθρο 62, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΚ) 883/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για το συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 988/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 2009, σε συνδυασμό με το άρθρο 65, παράγραφος 2, πρώτη και δεύτερη περίοδος, και παράγραφος 5, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 883/2004, όπως τροποποιήθηκε,
έχει την έννοια ότι:
δεν αντιτίθεται σε ρύθμιση κράτους μέλους, και ειδικότερα του κράτους μέλους κατοικίας, δυνάμει της οποίας, για τον υπολογισμό των παροχών ανεργίας που αποκτήθηκαν βάσει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους, ήτοι του κράτους μέλος της τελευταίας απασχόλησης, το ποσό των οφειλόμενων παροχών ανεργίας σε πρόσωπο το οποίο έχει συμπληρώσει μέρος ή το σύνολο της προβλεπόμενης από τη νομοθεσία του κράτους μέλους κατοικίας περιόδου αναφοράς δεν καθορίζεται λαμβανομένου υπόψη «αποκλειστικά» του μισθού ή του επαγγελματικού εισοδήματος που εισέπραξε το πρόσωπο αυτό δυνάμει της τελευταίας μισθωτής ή μη μισθωτής δραστηριότητας που άσκησε σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους μέλους της τελευταίας απασχόλησης.
2)      Το άρθρο 62 του κανονισμού 883/2004, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 988/2009,
έχει την έννοια ότι:
δεν αντιτίθεται σε ρύθμιση κράτους μέλους η οποία προβλέπει, για τον υπολογισμό των παροχών ανεργίας, διαφορετικούς κανόνες αναλόγως του αν οι άνεργοι έχουν συμπληρώσει ολόκληρη την περίοδο αναφοράς υπό την ισχύ της νομοθεσίας του εν λόγω κράτους μέλους ή αν έχουν συμπληρώσει εν μέρει ή συνολικά την περίοδο αναφοράς σύμφωνα με τη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους.
(υπογραφές)
*      Γλώσσα διαδικασίας: η βουλγαρική.