Voorlopige editie
ARREST VAN HET GERECHT (Vijfde kamer, zitting hebbend met vijf rechters)
28 januari 2026 (*)
„ Prejudiciële verwijzing – Douane-unie – Douanewetboek van de Unie – Invoer‑ en uitvoerprocedures – Tariefcontingenten – Uitputting van het contingent op de eerste dag van openstelling – Niet in de Taric-code opgenomen contingentnummer – Latere wijziging van de douaneaangifte om in aanmerking te komen voor opneming in het contingent – Begrip ‚gewijzigd [...] zodat de aangever zijn verplichtingen inzake het plaatsen van goederen onder de desbetreffende douaneregeling kan nakomen’ – Artikel 173, lid 3, van verordening (EU) nr. 952/2013 ”
In zaak T‑177/25,
betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door de Naczelny Sąd Administracyjny (hoogste bestuursrechter, Polen) bij beslissing van 30 december 2024, ingekomen bij het Hof op 24 februari 2025, in de procedure
C. sp. z o.o. sp.k.
tegen
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku
in tegenwoordigheid van:
Prokurator Krajowy,
wijst
HET GERECHT (Vijfde kamer, zitting hebbend met vijf rechters),
samengesteld als volgt: M. Sampol Pucurull, president, T. Pynnä, J. Laitenberger (rapporteur), M. Stancu en W. Valasidis, rechters,
advocaat-generaal: J. Martín y Pérez de Nanclares,
griffier: V. Di Bucci,
gezien de doorzending door het Hof van het verzoek om een prejudiciële beslissing aan het Gerecht op 12 maart 2025 overeenkomstig artikel 50 ter, derde alinea, van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie,
gezien de in artikel 50 ter, eerste alinea, onder c), van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie genoemde materie,
gezien de stukken,
gelet op de opmerkingen van:
–        C. sp. z o.o. sp.k., vertegenwoordigd door G. Flisiak en P. Kubala, radcowie prawni,
–        de Poolse regering, vertegenwoordigd door B. Majczyna en D. Lutostańska als gemachtigden,
–        de Europese Commissie, vertegenwoordigd door B. Eggers en K. Herrmann als gemachtigden,
gelet op de beslissing, de advocaat-generaal gehoord, om de zaak zonder conclusie te berechten,
het navolgende
Arrest
1        Het verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Naczelny Sąd Administracyjny (hoogste bestuursrechter, Polen), betreft de uitlegging van artikel 2 VEU alsmede van artikel 22, lid 3, artikel 120, lid 1, en artikel 173, lid 3, van verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 9 oktober 2013 tot vaststelling van het douanewetboek van de Unie (PB 2013, L 269, blz. 1; hierna: „douanewetboek van de Unie”).
2        Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen C. sp. z o.o. sp.k., een vennootschap naar Pools recht die met name natuurhoning invoert, en de Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (directeur van de belastingdienst Gdańsk, Polen; hierna: „douaneautoriteit”) over de weigering van deze autoriteit om een nultarief toe te passen op de door C. vanuit Oekraïne in de Europese Unie ingevoerde goederen.
Toepasselijke bepalingen
Douanewetboek van de Unie
3        Artikel 15 van het douanewetboek van de Unie bepaalt:
„[...]
2.      Eenieder die een douaneaangifte, een aangifte tot tijdelijke opslag, een summiere aangifte bij binnenbrengen, een summiere aangifte bij uitgaan, een aangifte tot wederuitvoer of een kennisgeving van wederuitvoer bij de douaneautoriteiten indient, of een aanvraag voor een vergunning of enige andere beschikking indient, aanvaardt de aansprakelijkheid voor al het volgende:
a)      de juistheid en volledigheid van de in de aangifte, de kennisgeving of de aanvraag verstrekte inlichtingen;
[...]”
4        Artikel 22 van het douanewetboek van de Unie luidt als volgt:
„1.      Indien een persoon een beschikking betreffende de toepassing van de douanewetgeving aanvraagt, verstrekt hij alle door de bevoegde douaneautoriteiten gevraagde inlichtingen die het voor hen mogelijk maken om een beschikking af te geven.
Een beschikking mag ook worden aangevraagd door en gericht worden tot verschillende personen, overeenkomstig de in de douanewetgeving vastgelegde voorwaarden.
Tenzij anders is bepaald, is de bevoegde douaneautoriteit de autoriteit van de plaats waar de hoofdadministratie voor douanedoeleinden van de aanvrager zich bevindt of waar deze toegankelijk is, en waar op zijn minst een deel van de activiteiten die onder de beschikking moeten vallen, zal worden uitgevoerd.
[...]
3.      De bevoegde douaneautoriteit verleent een beschikking als bedoeld in lid 1 en deelt deze aan de aanvrager onverwijld en uiterlijk 120 dagen nadat de aanvraag is aanvaard mee, tenzij anders is bepaald.
Indien de douaneautoriteiten de termijn voor het verlenen van een beschikking niet kunnen naleven, stellen zij de aanvrager daarvan in kennis vóór het verstrijken van die termijn, met opgave van de redenen en van de nieuwe termijn die zij nodig achten om een beschikking af te geven. Tenzij anders bepaald, is die nieuwe termijn niet langer dan 30 dagen.
Onverminderd het bepaalde in de tweede alinea kunnen de douaneautoriteiten de termijn voor het verlenen van een beschikking, zoals vastgelegd in de douanewetgeving, verlengen indien de aanvrager daarom verzoekt voor het uitvoeren van aanpassingen teneinde aan de voorwaarden en criteria te voldoen. Deze aanpassingen en de aanvullende termijn die noodzakelijk is om ze uit te voeren, worden ter kennis gebracht van de douaneautoriteiten, die een besluit nemen over de verlenging.
[...]”
5        Artikel 120 van het douanewetboek van de Unie luidt als volgt:
„1.      In andere dan de in artikel 116, lid 1, tweede alinea, en de artikelen 117, 118 en 119 bedoelde gevallen wordt een bedrag aan invoer‑ of uitvoerrechten om redenen van billijkheid terugbetaald of kwijtgescholden indien een douaneschuld is ontstaan in bijzondere omstandigheden waarin de schuldenaar geen bedrog heeft gepleegd noch kennelijk nalatig is geweest.
2.      De bijzondere omstandigheden bedoeld in lid 1 worden geacht te bestaan indien uit de omstandigheden van de zaak blijkt dat de schuldenaar zich in een uitzonderlijke situatie bevindt ten opzichte van andere deelnemers die dezelfde activiteit uitoefenen, en indien de schuldenaar in afwezigheid van dergelijke omstandigheden niet het nadeel zou hebben geleden door de inning van het bedrag aan in‑ of uitvoerrechten.”
6        Artikel 162 van het douanewetboek van de Unie bepaalt:
„Standaarddouaneaangiften bevatten alle gegevens die nodig zijn voor de toepassing van de bepalingen die gelden voor de douaneregeling waarvoor de goederen worden aangegeven.”
7        Artikel 173 van het douanewetboek van de Unie luidt als volgt:
„1.      De aangever wordt, op zijn verzoek, toegestaan een of meer gegevens in de douaneaangifte te wijzigen nadat deze door de douane is aanvaard. De wijziging mag niet tot gevolg hebben dat de douaneaangifte betrekking heeft op andere goederen dan die waarop zij oorspronkelijk betrekking had.
2.      Dergelijke wijzigingen worden niet toegestaan als het verzoek daartoe wordt gedaan na een van de volgende gebeurtenissen:
a)      de douaneautoriteiten hebben de aangever in kennis gesteld van hun voornemen de goederen aan een onderzoek te onderwerpen;
b)      de douaneautoriteiten hebben geconstateerd dat de gegevens van de douaneaangifte onjuist zijn;
c)      de douaneautoriteiten hebben de goederen vrijgegeven.
3.      Op verzoek van de aangever kan, binnen drie jaar na de datum van aanvaarding van de douaneaangifte, worden toegestaan dat de douaneaangifte wordt gewijzigd na vrijgave van de goederen, zodat de aangever zijn verplichtingen inzake het plaatsen van goederen onder de desbetreffende douaneregeling kan nakomen.”
Uitvoeringsverordening 2015/2447
8        Artikel 49, lid 1, van uitvoeringsverordening (EU) 2015/2447 van de Commissie van 24 november 2015 houdende nadere uitvoeringsvoorschriften voor enkele bepalingen van verordening [nr. 952/2013] (PB 2015, L 343, blz. 558) bepaalt het volgende:
„Tariefcontingenten die zijn geopend in overeenstemming met de Uniewetgeving met betrekking tot de methode van administratie in dit artikel en in de artikelen 50 tot en met 54 van deze verordening worden beheerd overeenkomstig de chronologische volgorde van de data van aanvaarding van de douaneaangiften voor het in het vrije verkeer brengen.”
9        Artikel 50 van uitvoeringsverordening 2015/2447 luidt als volgt:
„1.      De douaneautoriteiten onderzoeken of een door de aangever in een douaneaangifte voor het in het vrije verkeer brengen gedaan verzoek om toepassing van een tariefcontingent geldig is overeenkomstig de Uniewetgeving betreffende het openen van tariefcontingenten.
2.      Wanneer een douaneaangifte voor het vrije verkeer met een geldige aanvraag voor toepassing van een tariefcontingent wordt aanvaard en alle bewijsstukken voor het toepassen van het tariefcontingent aan de douaneautoriteiten zijn verstrekt, sturen de douaneautoriteiten dat verzoek onmiddellijk naar de Commissie door onder vermelding van de datum van aanvaarding van de douaneaangifte en de exacte hoeveelheid waarvoor dit verzoek wordt gedaan.”
10      Artikel 51, lid 3, van uitvoeringsverordening 2015/2447 bepaalt:
„De Commissie wijst, in chronologische volgorde van de data van aanvaarding van de betreffende douaneaangiften en voor zover het resterende saldo van het tariefcontingent dit toestaat, voor elk tariefcontingent hoeveelheden toe op basis van de door haar ontvangen aanvragen om dat tariefcontingent toe te passen.”
Verordening 2017/1566
11      Artikel 1 van verordening (EU) 2017/1566 van het Europees Parlement en de Raad van 13 september 2017 betreffende de invoering van tijdelijke autonome handelsmaatregelen voor Oekraïne ter aanvulling van de handelsconcessies uit hoofde van de associatieovereenkomst (PB 2017, L 254, blz. 1) bepaalt het volgende:
„1.      Naast de in de associatieovereenkomst vastgestelde nultariefcontingenten, mogen de landbouwproducten in de bijlagen I en II bij deze verordening vanuit Oekraïne in de Europese Unie worden ingevoerd binnen de grenzen van de in die bijlagen vastgestelde nultariefcontingenten van de Unie. Deze nultariefcontingenten worden beheerd als volgt:
a)      de nultariefcontingenten voor de landbouwproducten in bijlage I bij deze verordening worden door de Commissie beheerd overeenkomstig de artikelen 49 tot en met 54 van uitvoeringsverordening [2015/2447];
[...]”
12      Bijlage I bij verordening 2017/1566, met als opschrift „In artikel 1, lid 1, onder a), bedoelde nultariefcontingenten voor landbouwproducten”, luidt als volgt:
„Niettegenstaande de regels voor de interpretatie van de gecombineerde nomenclatuur (GN) heeft de beschrijving van de producten slechts een indicatieve waarde. Voor de toepassing van deze bijlage wordt de reikwijdte van het preferentiestelsel bepaald door de GN-codes zoals deze op 1 oktober 2017 luiden.”
13      Bijlage I bij verordening 2017/1566 bevat een tabel waarin het volgende staat te lezen:
Volgnummer
GN-code
Beschrijving van de goederen
Omvang van het jaarlijkse contingent
(nettogewicht in ton, tenzij anders bepaald)
09.6750
0409
Natuurhoning
2 500
[...]
[...]
[...]
[...]
Hoofdgeding en prejudiciële vragen
14      Verordening 2017/1566, waarbij onder meer de invoer van bijenhoning uit Oekraïne in de Unie wordt toegestaan binnen de grenzen van de in bijlage I bij die verordening vastgestelde nultariefcontingenten van de Unie, is op 1 oktober 2017 in werking getreden. Op die datum, die op een zondag viel en dus geen werkdag was, was het daarmee overeenstemmende contingentnummer evenwel nog niet opgenomen in het Europese Taric-systeem (geïntegreerd tarief van de Europese Unie) en het Poolse Isztar-systeem (geïntegreerd informatiesysteem voor douanetarieven).
15      Op 1 oktober 2017 heeft C. tevergeefs geprobeerd om een douaneaangifte voor bijenhoning uit Oekraïne in te dienen, vergezeld van een aanvraag om het bij verordening 2017/1566 geopende contingentnummer 09.6750 toe te passen via het invullen van vak 39 van de douaneaangifte. Nadat het ontbrekende contingentnummer in het Taric‑ en het Isztar-systeem was ingevoerd, heeft C. op 2 oktober 2017 een douaneaangifte voor de bijenhoning ingediend en daarbij om toepassing van een nultarief verzocht door in vak 39 van de douaneaangifte contingentnummer 09.6750 in te vullen.
16      De Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w Gdańsku (directeur van het douane‑ en belastingkantoor Gdańsk, Polen) heeft na controle van de douaneaangifte vastgesteld dat contingentnummer 09.6750 op de eerste dag van de opening ervan, namelijk 1 oktober 2017, reeds was uitgeput, en heeft bij administratief besluit van 27 maart 2018 het door C. verschuldigde bedrag aan douanerechten vastgesteld op grond van het erga-omnestarief van 17,3 %. Naar aanleiding van een bezwaar heeft de douaneautoriteit dit besluit op 29 augustus 2018 bevestigd.
17      C. heeft beroep ingesteld bij de Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (bestuursrechter in eerste aanleg Gdańsk, Polen). Bij vonnis van 13 februari 2019 heeft deze rechter het besluit van de douaneautoriteit nietig verklaard en haar gelast aanvullende informatie en nieuwe vaststellingen te verstrekken over de redenen waarom het betrokken contingentnummer niet in de informatiesystemen was opgenomen, over het precieze tijdstip waarop dat probleem zich had voorgedaan, over de vraag of dit probleem betrekking had op alle invoerders van honing uit Oekraïne alsmede over de wijze waarop de andere invoerders hun douaneaangiften, die ertoe hadden geleid dat contingentnummer 09.6750 was uitgeput, hadden ingediend. Deze rechter heeft de douaneautoriteit tevens gelast om bij de beoordeling van deze omstandigheden de in artikel 120, lid 1, van het douanewetboek van de Unie genoemde criteria in aanmerking te nemen.
18      In het kader van de nieuwe onderzoeksprocedure die naar aanleiding van de uitspraak van 13 februari 2019 werd ingeleid, heeft de douaneautoriteit het dossier in deze zaak aangevuld met toelichtingen verstrekt door de Poolse minister van Financiën en door de Europese Commissie. Uit die gegevens blijkt dat op 1 oktober 2017 het totale volume van de aanvragen de beschikbare 2 500 ton had overschreden en dat de invoerders bij de indiening van de douaneaangiften op die datum daadwerkelijk contingentnummer 09.6750 hadden aangevraagd. Zij hadden namelijk op 1 oktober 2017 verzocht om de goederen in het vrije verkeer te brengen tegen het douanetarief voor het meest bevoorrechte land en vervolgens hun douaneaangiften gewijzigd overeenkomstig artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie teneinde aan die aangiften contingentnummer 09.6750 toe te voegen. Aldus werd in dit verband vastgesteld dat 165 invoerders daadwerkelijk aangiften hadden ingediend op 1 oktober 2017.
19      Bij besluit van 31 augustus 2020 heeft de douaneautoriteit haar standpunt gehandhaafd en het besluit van de directeur van het douane‑ en belastingkantoor van Gdańsk opnieuw bevestigd. Gezien de actualisering van het Taric‑ en het Isztar-systeem op 2 oktober 2017 bevonden alle invoerders zich volgens de douaneautoriteit in dezelfde situatie en konden zij een douaneaangifte indienen waarbij een vergunning werd aangevraagd om de betrokken goederen in te voeren tegen een erga omnes geldend douanetarief, gevolgd door een verzoek om die aangifte te wijzigen en een nultarief toe te passen in het kader van contingentnummer 09.6750. De douaneautoriteit heeft daaruit afgeleid dat de omstandigheden van deze zaak geen ruimte lieten voor de mogelijkheid om aan te nemen dat er sprake is van gronden om af te zien van de douanerechten om redenen van billijkheid, zoals bedoeld in artikel 120, lid 1, van het douanewetboek van de Unie, aangezien geen enkele invoerder op 1 oktober 2017 een douaneaangifte had kunnen indienen samen met een verzoek om contingentnummer 09.6750 toe te passen.
20      Het door C. tegen het besluit van de douaneautoriteit ingestelde beroep is door de Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku bij vonnis van 17 maart 2021 verworpen. In dat vonnis heeft deze rechter geoordeeld dat artikel 56, lid 3, en artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie rechtvaardigden dat op 1 oktober 2017 een douaneaangifte werd ingediend tegen het niet-preferentiële tarief en dat die aangifte werd gewijzigd nadat het betrokken contingentnummer in het Taric-systeem was opgenomen. Volgens deze rechter had de douaneautoriteit voldaan aan de verplichtingen die voor haar voortvloeiden uit het vonnis van 13 februari 2019 en het dossier voor zover nodig aangevuld. Deze rechter heeft voorts geoordeeld dat niet was voldaan aan de voorwaarden voor de toepassing van artikel 120, lid 1, van het douanewetboek van de Unie, aangezien C. niet anders was behandeld dan de andere invoerders.
21      C. heeft tegen dit vonnis cassatieberoep ingesteld bij de Naczelny Sąd Administracyjny, de verwijzende rechter.
22      Volgens de verwijzende rechter bestaan er ernstige twijfels over de mogelijkheid voor een marktdeelnemer om zijn douaneaangifte te wijzigen ter verkrijging van een preferentieel tarief dat hij bewust niet heeft aangevraagd bij de indiening van die aangifte, met dien verstande dat het technisch niet mogelijk was om dat te doen en dat de oorspronkelijke versie van de douaneaangifte enkel is ingediend om voorrang te verkrijgen boven andere invoerders. Deze rechter merkt op dat het recht om overeenkomstig artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie een wijziging van de douaneaangifte te verzoeken, een uitzondering vormt op het beginsel van de onherroepelijkheid van douaneaangiften en dat de belangrijkste doelstelling ervan erin bestaat de geldende douaneverplichtingen uit te voeren. Aldus moet dit recht strikt worden uitgelegd en beperkt blijven tot de rechtzetting van vergissingen en schrijffouten in de douaneaangifte, hetgeen een wijziging van een in de douaneaangifte opgenomen wilsverklaring van de invoerder uitsluit. De verwijzende rechter gaat ervan uit dat de douaneautoriteit – in het kader van een verzoek tot wijziging krachtens artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie – vrij is om bij de beoordeling van de rechtmatigheid van het verzoek rekening te houden met het criterium van de goede trouw van de invoerder.
23      Ingeval zou worden aanvaard dat een douaneaangifte kan worden gewijzigd teneinde aanspraak te maken op een tariefcontingent, vraagt de verwijzende rechter zich eveneens af of aan een verzoek tot wijziging om in aanmerking te komen voor de toepassing van dat contingent terugwerkende kracht moet worden verleend, hetzij vanaf de datum waarop de oorspronkelijke douaneaangifte is ingediend, hetzij vanaf de datum waarop de beschikking waarbij goedkeuring van de wijziging wordt verleend, definitief is geworden. Dienaangaande merkt deze rechter op dat de douaneautoriteit over een verzoek tot wijziging krachtens artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie binnen een termijn van 120 dagen een beschikking verleent overeenkomstig artikel 22, lid 3, van het douanewetboek van de Unie, en dat die beschikking door de rechter kan worden getoetst voordat deze definitief wordt.
24      Ten slotte vraagt de verwijzende rechter zich af – nog steeds ingeval zou worden aanvaard dat een douaneaangifte kan worden gewijzigd teneinde aanspraak te maken op een tariefcontingent – of de douaneschuld kan worden terugbetaald of kwijtgescholden overeenkomstig artikel 120 van het douanewetboek van de Unie.
25      In die omstandigheden heeft de Naczelny Sąd Administracyjny de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:
„1)      Moet artikel 2 [VEU] [...] aldus worden uitgelegd dat het in strijd is met de beginselen van gelijkheid, billijkheid en solidariteit om in het kader van de gebruikmaking van een tariefcontingent voorrang te verlenen aan douane-aangevers die de bedoeling hebben om hun aangifte later te wijzigen in overeenstemming met artikel 173, lid 3, van [het douanewetboek van de Unie], zodat deze aangevers voorrang genieten ten opzichte van aangevers die zo spoedig mogelijk een correcte versie van hun aangifte indienen?
2)      Moet artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie aldus worden uitgelegd dat een douaneaangifte kan worden gewijzigd om te voldoen aan de ‚verplichtingen inzake het plaatsen van goederen onder de desbetreffende douaneregeling’ door deze aangifte aan te vullen (bijvoorbeeld met het volgnummer van het betreffende tariefcontingent) en door het erga omnes geldende douanetarief te vervangen door een preferentieel tarief?
3)      Moet artikel 22, lid 3, gelezen in samenhang met artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie, aldus worden uitgelegd dat de datum van indiening van een verzoek om toepassing van een tariefcontingent voor een aangever van een onvolledige douaneaangifte de datum van oorspronkelijke indiening van dat verzoek is dan wel de datum waarop het bestuurlijke besluit van de douaneautoriteit om de wijziging van de aangifte te aanvaarden onherroepelijk is geworden, ervan uitgaand dat de maximumtermijn voor het vaststellen van een dergelijk besluit 120 dagen bedraagt?
4)      Moet artikel 120, lid 1, van het douanewetboek van de Unie aldus worden uitgelegd dat tevens wordt voldaan aan de voorwaarde dat de douaneschuld is ontstaan in bijzondere omstandigheden ‚waarin de schuldenaar geen bedrog heeft gepleegd [en evenmin] kennelijk nalatig is geweest’, wanneer die schuld is ontstaan ondanks het feit dat de aangever zo spoedig mogelijk een correcte versie van zijn aangifte heeft ingediend en daarbij het uit het tariefcontingent voortvloeiende preferentiële tarief heeft gehanteerd?”
Beantwoording van de prejudiciële vragen
Opmerkingen vooraf
26      Vooraf moet worden vastgesteld dat de verwijzende rechter met zijn eerste vraag in essentie wenst te vernemen of de latere toevoeging van een nummer van een tariefcontingent in een eerder ingediende en aanvaarde douaneaangifte door middel van een wijziging van die aangifte krachtens artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie, verenigbaar is met de in artikel 2 VEU neergelegde beginselen van gelijke behandeling, non-discriminatie en solidariteit, indien de aangever zich met deze wijziging wenst te verzekeren van voorrang bij de toewijzing van het tariefcontingent. Deze vraag heeft dus eigenlijk tot doel om te verduidelijken binnen welke grenzen een wijziging overeenkomstig artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie mogelijk is, hetgeen het voorwerp is van de tweede vraag. Derhalve wordt met de eerste vraag geen opzichzelfstaande vraag over de uitlegging van artikel 2 VEU opgeworpen in de zin van artikel 50 ter, tweede alinea, van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie.
Eerste en tweede vraag
27      Met zijn eerste en tweede vraag, die dus samen moeten worden behandeld, wenst de verwijzende rechter in essentie te vernemen of artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie aldus moet worden uitgelegd dat het een marktdeelnemer toestaat om aan een eerder ingediende douaneaangifte een nummer van een specifiek tariefcontingent toe te voegen teneinde in die aangifte het oorspronkelijk aangevraagde erga omnes geldende tarief te vervangen door een preferentieel tarief.
28      Artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie bepaalt dat de douaneautoriteiten op verzoek van de aangever en binnen drie jaar na de datum van aanvaarding van de douaneaangifte kunnen toestaan dat de douaneaangifte na vrijgave van de goederen wordt gewijzigd, zodat de aangever zijn verplichtingen inzake het plaatsen van goederen onder de desbetreffende douaneregeling kan nakomen.
29      Om te bepalen of artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie van toepassing is indien de aangever nadien in een douaneaangifte het nummer van een specifiek tariefcontingent toevoegt teneinde het oorspronkelijk aangevraagde erga omnes geldende tarief te vervangen door het preferentiële tarief, moet derhalve het begrip „wijziging [...] zodat de aangever zijn verplichtingen inzake het plaatsen van goederen onder de desbetreffende douaneregeling kan nakomen” in de zin van artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie worden uitgelegd.
30      Er zij aan herinnerd dat bij de uitlegging van een bepaling van Unierecht niet alleen rekening moet worden gehouden met de bewoordingen ervan, maar ook met de context en de doelstellingen van de regeling waarvan zij deel uitmaakt (arrest van 16 juli 2020, Pfeifer & Langen, C‑97/19, EU:C:2020:574, punt 34 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
31      Wat ten eerste de bewoordingen van artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie betreft, dient te worden vastgesteld dat in verschillende taalversies van die bepaling, namelijk de Spaanse, de Franse en de Poolse, respectievelijk de termen „rectificación”, „rectification” en „sprostowanie” worden gebruikt. Deze bewoordingen suggereren dat die bepaling alleen de correctie van eenvoudige vergissingen in een douaneaangifte toestaat. Andere taalversies hanteren daarentegen ruimere termen in de zin van een „wijziging” van de douaneaangifte. Zo worden in de Duitse en de Engelse versie respectievelijk de termen „Änderung” en „amendement” gebruikt. Daarbij zij opgemerkt dat, ook al kan de toevoeging van een nummer van een tariefcontingent in een reeds aanvaarde douaneaangifte niet als een eenvoudige correctie van een vergissing in die aangifte worden aangemerkt, een dergelijke toevoeging wel als een wijziging van een dergelijke aangifte zou kunnen worden beschouwd. Het Hof heeft reeds herhaaldelijk geoordeeld dat de in een van de taalversies van een Unierechtelijke bepaling gebruikte formulering niet als enige grondslag voor de uitlegging van die bepaling kan dienen of in zoverre voorrang kan hebben boven de andere taalversies. Unierechtelijke bepalingen moeten uniform worden uitgelegd en toegepast tegen de achtergrond van de tekst in alle talen van de Unie. Wanneer er tussen de verschillende taalversies van een tekst van de Unie verschillen bestaan, moet bij de uitlegging van de betrokken bepaling worden gelet op de algemene opzet en de doelstellingen van de regeling waarvan zij een onderdeel vormt (zie arrest van 18 september 2019, VIPA, C‑222/18, EU:C:2019:751, punt 37 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
32      Wat ten tweede de context van artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie betreft, moet eraan worden herinnerd dat het douanewetboek van de Unie volgens de rechtspraak van het Hof berust op een aangiftesysteem, dat ertoe strekt douaneformaliteiten en ‑controles zo
veel mogelijk te beperken, en tegelijk fraude of onregelmatigheden die nadelig kunnen zijn voor de begroting van de Unie te voorkomen. Vanwege het belang van deze voorafgaande aangiften voor de goede werking van de douane-unie verplicht artikel 15 van het douanewetboek van de Unie de aangever om juiste en volledige inlichtingen te verstrekken (zie arrest van 9 juli 2020, Unipack, C‑391/19, EU:C:2020:547, punt 22 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
33      Deze verplichting voor de aangever om juiste en volledige inlichtingen te verstrekken is het uitvloeisel van het beginsel dat de douaneaangifte onherroepelijk wordt zodra zij is aanvaard, aangezien uitzonderingen op dit beginsel in het desbetreffende recht van de Unie strikt zijn geregeld (arrest van 17 september 2014, Baltic Agro, C‑3/13, EU:C:2014:2227, punt 43 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
34      Hoewel dit beginsel van onherroepelijkheid van de douaneaangifte zodra zij is aanvaard in het douanewetboek van de Unie wordt afgezwakt doordat een douaneaangifte krachtens artikel 173 kan worden gewijzigd, vormt deze mogelijkheid niettemin een strikt uit te leggen uitzondering op dit beginsel (arrest van 8 juni 2023, Zes Zollner Electronic, C‑640/21, EU:C:2023:457, punt 43).
35      Deze strikte uitlegging brengt bovendien de wil van de Uniewetgever tot uitdrukking. Dit blijkt uit de vergelijking van artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie, zoals vastgesteld door de wetgever, met de tekst die de Commissie had voorgesteld in artikel 149 van voorstel COM(2012) 64 final van 20 februari 2012 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het douanewetboek van de Unie. De wetgever heeft namelijk aan artikel 173 van dat wetboek de voorwaarde toegevoegd dat na vrijgave van de goederen slechts om de in die bepaling bedoelde wijziging kan worden verzocht om de aangever in staat te stellen zijn verplichtingen inzake het plaatsen van goederen onder de desbetreffende douaneregeling na te komen. Hieruit blijkt de wil van die wetgever om de mogelijkheden tot wijziging van de douaneaangiften te beperken (arrest van 8 juni 2023, Zes Zollner Electronic, C‑640/21, EU:C:2023:457, punt 44).
36      Wat ten derde de doelstellingen van de in het hoofdgeding aan de orde zijnde regeling betreft, moet worden geconstateerd dat deze steun bieden voor een uitlegging van artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie volgens welke het uitgesloten is om na de aanvaarding van de douaneaangifte en de vrijgave van de goederen die aangifte nog te wijzigen door een nummer van een specifiek tariefcontingent eraan toe te voegen teneinde in die aangifte het oorspronkelijk aangevraagde erga omnes geldende tarief te vervangen door een preferentieel tarief.
37      Zoals om te beginnen uit punt 32 hierboven naar voren komt, speelt de verplichting van de aangevers om in hun aangiften juiste en volledige inlichtingen te verstrekken een essentiële rol bij de goede werking van de douanecontroles en bij de strijd tegen fraude en onregelmatigheden. Met het nastreven van deze doelstelling is het dan ook in overeenstemming dat de mogelijkheden om een douaneaangifte te wijzigen strikt beperkt zijn. Meer in het bijzonder is het met dit doel moeilijk verenigbaar dat een douaneaangifte, nadat deze is aanvaard en de goederen zijn vrijgegeven, kan worden gewijzigd met als enig doel een preferentieel tarief te verkrijgen in plaats van het oorspronkelijk aangevraagde erga-omnestarief.
38      In dit verband moet er tevens op worden gewezen dat het Hof met betrekking tot de herziening van douaneaangiften na de vrijgave van de goederen krachtens artikel 78 van verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad van 12 oktober 1992 tot vaststelling van het communautair douanewetboek (PB 1992, L 302, blz. 1; hierna: „communautair douanewetboek”), dat aan artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie voorafging, reeds heeft geoordeeld dat de economie van voormeld artikel erin bestond de douaneprocedure af te stemmen op de werkelijke situatie (zie arrest van 12 oktober 2017, Tigers, C‑156/16, EU:C:2017:754, punt 31 en aldaar aangehaalde rechtspraak). Het Hof heeft dan ook geoordeeld dat artikel 78, lid 3, van het communautair douanewetboek, waarin was bepaald dat douaneautoriteiten de nodige maatregelen konden nemen om een en ander recht te zetten rekening houdend met nieuwe gegevens, van toepassing was op met name onbedoelde of onopzettelijke vergissingen of omissies in een douaneaangifte (zie in die zin arresten van 20 oktober 2005, Overland Footwear, C‑468/03, EU:C:2005:624, punten 69 en 70, en 10 juli 2019, CEVA Freight Holland, C‑249/18, EU:C:2019:587, punt 38).
39      Dat een douaneaangifte wordt ingediend zonder verzoek om een bij de Uniewetgeving geopend tariefcontingent te verkrijgen voordat dit contingentnummer in het Taric‑ en het Isztar-systeem is opgenomen, lijkt evenwel een bewuste keuze van de aangever te zijn. Het is aan de verwijzende rechter om dit te verifiëren. Bijgevolg kan er niet van worden uitgegaan dat de latere toevoeging van dit nummer tot doel had om de douaneprocedure af te stemmen op de werkelijke situatie in de zin van de in punt 38 hierboven genoemde rechtspraak, die relevant blijft voor de uitlegging van artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie. Een aangever tracht met een dergelijke toevoeging namelijk niet zijn douanestatus te regulariseren maar zich te verzekeren van het preferentiële tarief van dit tariefcontingent door het in de oorspronkelijke douaneaangifte bewust aangevraagde erga omnes geldende tarief te vervangen door dit tarief.
40      Voorts blijkt uit overweging 20 van uitvoeringsverordening 2015/2447 dat de daarin vastgestelde voorschriften voor het beheer van de tariefcontingenten tot doel hebben te zorgen voor een juiste en uniforme toepassing van die contingenten. Een verzoek toevoegen om aanspraak te maken op een specifiek tariefcontingent door middel van een wijziging krachtens artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie nadat een douaneaangifte is aanvaard, zou echter indruisen tegen die doelstelling.
41      Uit een gecombineerde lezing van artikel 49, lid 1, artikel 50, lid 2, en artikel 51, lid 3, van uitvoeringsverordening 2015/2447 blijkt immers dat een verzoek waarmee de aangever een specifiek tariefcontingent wenst te verkrijgen tegelijk met de oorspronkelijke douaneaangifte moet worden ingediend, zodat aan de hand van de datum van aanvaarding van de oorspronkelijke douaneaangifte de chronologische volgorde voor de toewijzing van dat contingent kan worden bepaald. Het lijkt er evenwel op – hetgeen de verwijzende rechter dient na te gaan – dat een aangever door de indiening van een douaneaangifte met toepassing van het erga-omnestarief op de dag van inwerkingtreding van een bij
Uniewetgeving geopend tariefcontingent en door de latere toevoeging van het nummer van een tariefcontingent door middel van een wijziging op de dag van de opneming van dit nummer in het Taric‑ en het Isztar-systeem, zich bij de toewijzing van dit contingent wil verzekeren van voorrang boven invoerders die een douaneaangifte hebben ingediend waaraan een verzoek is gekoppeld om zo spoedig mogelijk na de opneming van het contingentnummer in die systemen aanspraak te kunnen maken op dat contingent.
42      Gelet op een en ander moet op de eerste en de tweede vraag worden geantwoord dat artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie aldus moet worden uitgelegd dat het een marktdeelnemer niet toestaat om aan een eerder ingediende douaneaangifte een nummer van een specifiek tariefcontingent toe te voegen teneinde in die aangifte het oorspronkelijk aangevraagde erga omnes geldende tarief te vervangen door een preferentieel tarief.
Derde en vierde vraag
43      Met zijn derde vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of de latere toevoeging van een verzoek vanwege de aangever om aanspraak te maken op een tariefcontingent door middel van de wijziging van een eerder ingediende douaneaangifte, terugwerkende kracht heeft wat de toewijzing van dat contingent betreft. Deze vraag berust dus op de veronderstelling dat artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie aldus moet worden uitgelegd dat een dergelijke latere toevoeging van een contingentnummer is toegestaan.
44      Ten slotte wenst de verwijzende rechter met zijn vierde vraag te vernemen hoe de in artikel 120 van het douanewetboek van de Unie bedoelde voorwaarden voor de terugbetaling of kwijtschelding van een douaneschuld moeten worden uitgelegd. Meer in het bijzonder vraagt deze rechter zich af of deze bepaling van toepassing is op een situatie waarin de douaneschuld is ontstaan, ook al heeft de aangever zo spoedig mogelijk na de opneming van het contingentnummer in het Taric‑ en het Isztar-systeem een douaneaangifte ingediend houdende een verzoek om aanspraak te maken op een bij een tariefcontingent ingesteld preferentieel tarief. Deze vraag rijst in een zaak als die in het hoofdgeding evenwel alleen indien ervan mag worden uitgegaan dat de douaneautoriteiten een tariefcontingent mogen toewijzen op basis van douaneaangiften die bewust vóór de opneming van het nummer van het betrokken contingent in die systemen zijn ingediend en die nadien door middel van een wijziging ervan door de aangever worden aangevuld met een verzoek om in aanmerking te komen voor dat contingent. Deze vraag berust dus eveneens op de veronderstelling dat artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie aldus moet worden uitgelegd dat een dergelijke wijziging is toegestaan.
45      Gelet op het voorgaande en aangezien uit het antwoord op de tweede vraag volgt dat artikel 173, lid 3, van het douanewetboek van de Unie niet aldus kan worden uitgelegd dat het een marktdeelnemer toestaat om een douaneaangifte te wijzigen door daaraan een nummer van een tariefcontingent toe te voegen, hoeven de derde en de vierde vraag niet te worden beantwoord.
Kosten
46      Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Gerecht gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
HET GERECHT (Vijfde kamer, zitting hebbend met vijf rechters)
verklaart voor recht:
Artikel 173, lid 3, van verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 9 oktober 2013 tot vaststelling van het douanewetboek van de Unie
moet aldus worden uitgelegd dat
het een marktdeelnemer niet toestaat om aan een eerder ingediende douaneaangifte een nummer van een specifiek tariefcontingent toe te voegen teneinde in die aangifte het oorspronkelijk aangevraagde erga omnes geldende tarief te vervangen door een preferentieel tarief.
Sampol Pucurull
Pynnä
Laitenberger
Stancu
Valasidis
Uitgesproken ter openbare terechtzitting te Luxemburg op 28 januari 2026.
ondertekeningen
*      Procestaal: Pools.