61971C0077
CONCLUSIE VAN DE ADVOCAAT-GENERAAL K. ROEMER
VAN 14 DECEMBER 1971 (
1
)
Mijnheer de President,
mijne heren Rechters,
Het gaat in deze prejudiciële zaak om vragen die reeds in de zaak 30-71 onze aandacht vroegen. Mijn inleidende opmerkingen kunnen derhalve kort zijn.
Zoals U weet, heeft verzoekster in het hoofdgeding in het tijdvak van 12 augustus tot 8 april 1969 bij verschillende Duitse douanekantoren waren van Joegoslavische en Deense herkomst, die bij een Zwitserse, respectievelijk Engelse firma waren betrokken, laten inklaren. De produkten waren aangeduid als „dieet-mayonaise”, „I-A-mayonaise” en „salademayonaise”; ten dele was de samenstelling — 83 % vet, 6,5 % eigeel, 0,5 % zout met toevoeging van 5 procents azijnzuur — aangegeven. Overeenkomstig de aanvraag werden de geïmporteerde produkten onder tariefpost 21.04 B van het gemeenschappelijk douanetarief gebracht, dat wil zeggen als „sauzen, samengestelde kruiderijen en dergelijke produkten” beschouwd en dienovereenkomstig belast. Van een dezer zendingen werden echter monsters getrokken en onderzocht door de Zolltechnische Prüfungs- und Lehranstalt te München, die tot de conclusie kwam, dat hier sprake was van produkten voor menselijke consumptie als bedoeld in post 21.07. Het Hauptzollamt München-Schwanthalerstraße deed toen door de Betriebsprüfungsstelle Zoll een onderzoek instellen naar alle invoertransacties van verzoekster en kwam op grond daarvan tot de conclusie dat het in alle gevallen was gegaan om hoofdzakelijk uit melkvetten bestaande waren. Het Zollamt deelde de geïmporteerde waren toen in onder tariefpost 21.07 en legde, omdat zulke produkten ten dele onder de handelsregeling van verordening nr. 160/66 (PB nr. L 14, blz. 1) vallen, op grond van het gehalte aan melkvetten een hogere aanslag op.
De firma Gervais was het hiermee niet eens, reclameerde vruchteloos en wendde zich vervolgens tot het Finanzgericht München.
Wegens de ten processe gerezen communautaire rechtsproblemen schorste het Finanzgericht de behandeling bij beschikking van 23 juli 1971 met verzoek aan het Hof om een prejudiciële beslissing inzake de navolgende vragen:
I -
a)
Maakt het voor de indeling van een als „dieet-mayonaise”, „I-A mayonaise” of „salademayonaise” aangegeven waar onder tariefnummer 21.04 van het gemeenschappelijk douanetarief verschil, of bij de vervaardiging boter, botervet of gefractioneerde boterolie, dan wel plantaardige vetten zijn gebruikt, en zo ja, welk verschil?
b)
Is voor de indeling van een waar onder tariefpost 21.04 of tariefpost 21.07 de opvatting van het verkeer bepalend? Zo ja, moet men zich dan richten naar de opvatting van het verkeer in alle Lid-Staten of mag een slechts in één Lid-Staat geldende opvatting in aanmerking worden genomen, wanneer zij van die in andere Lid-Staten afwijkt?
c)
Was verordening nr. 241/70 naar haar inhoud reeds in het tijdvak van 12 augustus 1968 tot 8 april 1969 — en niet eerst sedert 13 februari 1970 — van toepassing?
d)
Indien vraag c) bevestigend wordt beantwoord:
1.
Is de term „kennelijk” in verordening nr. 241/70 in die zin te verstaan dat het op grond van de gesteldheid der waar op het betrokken tijdstip zonder meer duidelijk moet zijn dat zij niet geschikt is om als zodanig als sauzen, samengestelde kruiderijen en dergelijke produkten te worden gebruikt?
2.
Aan wie (aan de douane of aan de betrokken handelskringen) moet dit duidelijk zijn? Kan daarbij met de verkeersopvatting van het land van invoer te rade worden gegaan?
3.
Is voor het begrip „kennelijk” voldoende:
a)
dat uit de administratie van de handelaar blijkt dat de waar van de aanvang af niet bestemd was om als zodanig als sauzen, samengestelde kruiderijen en dergelijke produkten te worden gebruikt, of
b)
kan dit worden afgeleid uit de [omstandigheden der] verdere behandeling van de waar na bedoeld tijdstip? Zo ja, aan welke voorwaarden moet daartoe zijn voldaan?
II -
a)
Zijn de „Oberfinanzdirektionen” sedert de inwerkingtreding van verordening nr. 950/68 nog bevoegd bindende adviezen („Zolltarifauskünfte”) in de zin van paragraaf 23 van het Zollgesetz te verstrekken?
b)
Zo neen, gold zulks ook reeds vóór de inwerkingtreding van verordening nr. 950/68 voor waren die in aanmerking komen voor een EEG-handelsregeling — in casu verordening nr. 160/66 van de Raad?
Zoals reeds werd opgemerkt, zijn deze vragen deels woordelijk deels naar strekking gelijk aan de vragen gesteld in de prejudiciële zaak 30-71. Het kan er nu dus nog slechts om gaan of in casu nieuwe argumenten zijn voorgedragen, die tot wijziging of aanvulling van het arrest 30-71 aanleiding geven.
Ik zou daaromtrent het volgende willen opmerken:
1.
De eerste vraag betreft de uitlegging van tariefpost 21.04 van het gemeenschappelijk douanetarief. Uitgemaakt moet worden of het voor de indeling van een als dieetmayonaise, I-A mayonaise of salademayonaise aangegeven waar onder deze post verschil maakt of bij de vervaardiging boter, botervet of gefractioneerde butter-oil dan wel plantaardige vetten zijn gebruikt.
In mijn conclusie in de zaak 30-71 heb ik naar aanleiding van de aldaar gestelde analoge vraag vooral op de Brusselse toelichtingen gewezen en vastgesteld, dat volgens die toelichtingen een waar ook onder tariefpost 21.04 kan worden gebracht wanneer bij de vervaardiging boter, botervet of gefractioneerde butter-oil is gebruikt. Het Hof van Justitie ging hierin mee. Nogmaals werkend met het beginsel dat de Brusselse toelichtingen en indelingsadviezen waardevolle hulpmiddelen bij de uitlegging van de posten van het gemeenschappelijk douanetarief zijn zolang er geen gemeenschapsrechtelijke toelichtingen of andere verduidelijkingen bestaan, heeft het Hof uitgesproken dat het verwerken van boten, botervet of gefractioneerde butter-oil in bepaalde waren hun indeling onder tariefpost 21.04 niet noodzakelijkerwijs uitsluit. Voorts leidde het Hof uit de Brusselse toelichtingen af dat de in post 21.04 bedoelde produkten als kenmerk hebben dat zij, doorgaans gekruid, bestemd zijn om de smaak van bepaalde gerechten te verhogen en derhalve moeten worden aangeboden in een bereidingsvorm die ze onmiddellijk geschikt maakt voor de aangegeven bestemming. Het Hof verbond hieraan de conclusie dat het verwerken van boter, botervet of gefractioneerde butter-oil bepalend is „voor zover de eigenschappen op grond waarvan zij bestemd zijn om de smaak van gerechten te verhogen, daardoor kunnen worden beïnvloed”. Het ging echter niet nader in op de vraag, of de litigieuze waren als mayonaise dan wel, zoals met name de Bondsregering meent, slechts als halffabrikaten mogen worden beschouwd. Uitdrukkelijk werd overwogen, dat dit door de nationale autoriteiten moet worden beoordeeld, gezien alle feitelijke gegevens over de wijze van vervaardiging en de samenstelling van de betrokken waar.
Omdat er in dit geding geen nieuwe argumenten van enig belang zijn voorgedragen, meen ik hiermede te kunnen volstaan. De eerste vraag ware derhalve op dezelfde wijze te beantwoorden als vraag 1 in de zaak 30-71.
2.
Aan de betekenis van de opvatting van het verkeer voor de indeling van een waar onder tariefpost 21.04 of tariefpost 21.07 — waarom het in de tweede vraag gaat — heeft het Hof naar aanleiding van de analoge vraag in zaak 30-71 geen bijzondere overwegingen gewijd, hetgeen mijns inziens betekent dat voor de beslissing van het hoofdgeding alleen de uitspraak op de eerste vraag bepalend is; en daarmede is ook de vraag naar de betekenis van de opvatting van het verkeer afgedaan.
In deze zaak behoeft daaraan niets te worden toegevoegd, omdat betrokkenen ook in zoverre geen nadere argumenten hebben aangevoerd; wel verdient overweging de negatieve uitspraak inzake de verkeersopvatting ook in het dictum der prejudiciële beslissing op te nemen.
3.
De derde vraag betreft de toepasselijkheid van verordening nr. 241/70 van de Commissie van 9 februari 1970 (PB nr. L 32, blz. 6) „betreffende de indeling van goederen onder onderverdeling 21.07 F van het gemeenschappelijk douanetarief”. Beslist moet worden of deze verordening naar haar inhoud reeds in het tijdvak van 12 augustus 1968 tot 8 april 1969 — dus op de litigieuze importen — van toepassing was dan wel eerst sedert 13 februari 1970, datum van inwerkingtreding.
Zoals bekend, heeft het Hof deze vraag niet willen beantwoorden zoals ik in mijn conclusie in de zaak-Siemers (30-71) in overeenstemming met de opvatting van de Bondsregering en van de Commissie had bepleit, doch uitgesproken dat zij constitutief van aard is en derhalve geen terugwerkende kracht kan hebben, dat wil zeggen, niet kan worden toegepast op de indeling van waren die voor haar inwerkingtreding waren ingevoerd.
De Bondsregering en de Commissie betoogden, dat verordening nr. 241 slechts de bevestiging inhoudt van de vroeger in de Bondsrepubliek en door de meeste douaneadministraties gevolgde praktijk en dus niet tot een nieuwe tarifering, tot materiële wijziging van het geldend tariefrecht leidt, met andere woorden niet constitutief is. Omdat dit betoog niet nieuw is — zelf meende ik reeds in de zaak 30-71 het te moeten aanvaarden — zal het Hof er wel geen aanleiding in vinden zijn oordeel in de zaak-Siemers te wijzigen. Dit behoeft echter niet zonder meer te leiden tot de door de Commissie gevreesde consequentie dat het er bij — slechts voor de toekomst geldende — toelichtingsverordeningen steeds voor moet worden gehouden dat de indelingspraktijk dient te worden gewijzigd. Volgens het Hof moeten ook nieuwe bepalingen, die nadere toelichting verschaffen en daarmede de rechtstoestand wijzigen, constitutief worden genoemd.
Ik leg mij thans bij deze opvatting, die ik nog steeds te streng acht, neer en zal daarom niet voorstellen de vraag naar de toepasselijkheid van verordening nr. 241/70 in dit geding anders te beantwoorden dan in de zaak 30-71.
Rest mij alleen erop te wijzen dat ik in dit verband opmerkingen van verdergaande strekking niet op hun plaats acht. Met name zie ik geen aanleiding in te gaan op de vraag naar de geldigheid van verordening nr. 241/70 die verzoekster in het hoofdgeding in meer dan een opzicht discutabel acht. Omdat het in dat geding slechts gaat om importen vóór de inwerkingtreding van genoemde verordening, is haar geldigheid niet relevant. Er kan derhalve, als in zaak 30-71, worden volstaan met de uitspraak dat zij niet kan worden toegepast op de indeling van waren die voor haar inwerkingtreding zijn ingevoerd.
4.
Wordt de zojuist besproken vraag in dezelfde zin beantwoord als in zaak 30-71, dan behoeft ook hier niet te worden ingegaan op de vraag naar de uitlegging van bepaalde termen van verordening nr. 241 en met name niet te worden onderzocht wat bedoeld is met de term „kennelijk”. Ik behoef de opvatting die ik in de conclusie in zaak 30-71 voorstond, niet nogmaals uiteen te zetten. De oplossing van deze kwestie kan beter blijven rusten totdat er een zaak aan de orde komt waarin verordening nr. 241 werkelijk een rol speelt.
5.
Ten slotte een vraag betreffende de toelaatbaarheid van bindende adviezen (Zolltarifauskünfte) in de zin van paragraaf 23 van het Zollgesetz. Verzoekster heeft er terecht op gewezen, dat hierbij niet behoeft te worden ingegaan op de rechtstoestand zoals die vóór de inwerkingtreding van verordening nr. 950/68 (PB nr. L 172, blz. 1) dat wil zeggen vóór 1 juli 1968, heeft bestaan, omdat alle litigieuze invoeren nadien hebben plaatsgehad. Het tweede gedeelte van de vraag behoeft derhalve geen beantwoording.
Wat de toelaatbaarheid van genoemde adviezen betreft: het Hof sprak zich in de zaak-Siemers in zoverre weer uit in de door mij voorgestane zin, overwegende dat een dergelijke provisionele indeling in de gemeenschapsbepalingen weliswaar niet is voorzien, doch evenmin is verboden; het Hof liet zich daarbij leiden door de overweging dat deze adviesprocedure „geen enkel normatief element bezit en deel uitmaakt van de normale regelingen voor de toepassing van de tariefbepalingen op individuele gevallen”. — Al hetgeen verzoekster in het hoofdgeding hiertegen thans heeft ingebracht, is niet nieuw (dat wil zeggen reeds in de zaak-Siemers voorgedragen) dan wel had betrekking op problemen van nationaal-rechtelijke aard, waarop in een prejudiciële zaak natuurlijk niet kan worden ingegaan. Het Hof zal zich daarom mijns inziens dienen te houden aan zijn uitspraak in de zaak 30-71 en bindende Zolltarifauskünfte, althans onder de voorwaarden die ik in mijn conclusie in die zaak heb genoemd, geoorloofd moeten verklaren. Daartegen bestaan te minder bezwaren, nu de vertegenwoordiger van de Bondsregering er bij de mondelinge behandeling van de onderhavige zaak op heeft gewezen, dat deze adviezen ook bij de uitvaardiging van toelichtingsverordeningen buiten werking zouden treden en dat hun tijdelijk gezag in geval van latere intrekking slechts wordt erkend voor zover er op grondslag dezer adviezen transacties zijn afgesloten die niet meer ongedaan kunnen worden gemaakt.
6.
Ik stel het Hof derhalve voor de vragen als volgt te beantwoorden:
a)
De indeling van een produkt onder tariefpost 21.04 van het gemeenschappelijk douanetarief is uitgesloten voor zover het verwerken van boter, botervet of gefractioneerde butter-oil bij de vervaardiging van het produkt van invloed is op zijn onmiddellijke bestemming om de smaak van bepaalde gerechten te verhogen.
b)
Voor de indeling van een waar onder tariefpost 21.04 of tariefpost 21.07 van het gemeenschappelijk douanetarief is de opvatting van het verkeer niet bepalend.
c)
Verordening nr. 241/70 heeft geen terugwerkende kracht en kan derhalve niet worden toegepast op de indeling van waren die voor haar inwerkingtreding waren ingevoerd.
d)
De inwerkingtreding van 's Raads verordening nr. 950/68 is niet van invloed geweest op de rechtskracht van volgens paragraaf 23 van het Zollgesetz gegeven bindende „Zolltarifauskünfte”.
(
1
)	Vertaald uit het Duits.