62014TO0819
POSTANOWIENIE SĄDU (szósta izba)
z dnia 20 kwietnia 2016 r. (
*1
)
„Skarga o stwierdzenie nieważności — Umowa dotycząca pomocy finansowej Unii na rzecz przedsięwzięcia mającego na celu poprawę skuteczności aktów prawnych służących zwalczaniu dyskryminacji (projekt GendeRace) — Nota obciążeniowa — Akt niepodlegający zaskarżeniu — Akt wpisujący się w ramy czysto umowne, z którymi jest nierozerwalnie związany — Niedopuszczalność”
W sprawie T‑819/14
Fondacja „Meżdunaroden centyr za izsledwane na małcinstwata i kułturnite wzaimodejstwija”, z siedzibą w Sofii (Bułgaria), reprezentowana przez adwokata Ch. Christewa,
strona skarżąca,
przeciwko
Komisji Europejskiej, reprezentowanej przez L. Di Paolo oraz W. Sołowejczika, działających w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
mającej za przedmiot skargę wniesioną na podstawie art. 263 TFUE i zmierzającą do stwierdzenia nieważności, po pierwsze, decyzji Komisji zawartej w piśmie z dnia 22 sierpnia 2014 r., ogłaszającej zakończenie procedury audytu i zawieszenie ściągania odszkodowania w ramach umowy o udzielenie dotacji na projekt, a po drugie, załączonej do tego pisma noty obciążeniowej wydanej przez Komisję w celu odzyskania kwoty 34070,16 EUR, która została wypłacona skarżącej w ramach wspomnianego projektu,
SĄD (szósta izba),
w składzie: S. Frimodt Nielsen, prezes, F. Dehousse i A.M. Collins (sprawozdawca), sędziowie,
sekretarz: E. Coulon,
wydaje następujące
Postanowienie
Ramy umowne i okoliczności powstania sporu
1
Skarżąca, Fondacja „Meżdunaroden centyr za izsledwane na małcinstwata i kułturnite wzaimodejstwija” (fundacja „Międzynarodowe centrum badań dotyczących mniejszości i interakcji kulturalnych”) jest fundacją prawa bułgarskiego o celu niezarobkowym, prowadzącą działalność w dziedzinie badań.
2
W dniu 18 grudnia 2006 r. Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej przyjęły decyzję nr 1982/2006/WE dotyczącą siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007–2013) (Dz.U. 2006, L 412, s. 1). W tym kontekście zawarta została dotycząca projektu GendeRace umowa o udzielenie dotacji nr 217237 (zwana dalej „umową o udzielenie dotacji”) pomiędzy Komisją Wspólnot Europejskich a konsorcjum, w skład którego wchodziła między innymi skarżąca. Realizację projektu rozpoczęto w dniu 1 lutego 2008 r., a ukończono w dniu 31 lipca 2010 r. W ramach tego projektu Komisja wypłaciła skarżącej, tytułem pomocy finansowej Unii Europejskiej, łączną kwotę 159570,78 EUR.
3
Pismem z dnia 26 marca 2013 r. Komisja poinformowała skarżącą, że zostanie u niej przeprowadzony audyt dotyczący trzech projektów, w tym projektu GendeRace. Audyt odbył się w dniach 27–31 maja 2013 r.
4
W dniu 31 maja 2013 r. odbyło się spotkanie audytorów ze skarżącą. Audytorzy zaprezentowali swe wnioski, w przedmiocie których skarżąca przedstawiła uwagi.
5
W dokumencie z dnia 8 sierpnia 2013 r., otrzymanym przez Komisję w dniu 13 września 2013 r., zatytułowanym „Uwagi i zastrzeżenia [do] sprawozdania z audytu dla Komisji Europejskiej”, skarżąca przekazała Komisji szereg zastrzeżeń dotyczących metodologii audytu i wniosków sformułowanych w projekcie sprawozdania z audytu.
6
W dniu 28 listopada 2013 r. Komisji przedłożono ostateczne sprawozdanie z audytu. W pkt 2.1 tego sprawozdania, dotyczącym projektu GendeRace, audytorzy wskazali, że należy wprowadzić korektę w wysokości 45426,88 EUR na rzecz Komisji.
7
Pismem z dnia 16 grudnia 2013 r., do którego zostało załączone sprawozdanie z audytu, Komisja poinformowała skarżącą o zamknięciu audytu oraz wskazała, że zgadza się z wnioskami sformułowanymi w owym sprawozdaniu.
8
W piśmie z dnia 10 marca 2014 r. skarżąca przedstawiła Komisji swe uwagi w przedmiocie wniosków z audytu oraz poinformowała ją o podjętych w konsekwencji decyzjach.
9
W piśmie z dnia 27 czerwca 2014 r., zatytułowanym „Wdrożenie wniosków z audytu BAEA210022 (B210‑22) i odszkodowanie” Komisja wskazała, że na podstawie art. II.21 ogólnych warunków mających zastosowanie do umowy o udzielenie dotacji przystąpi do ściągnięcia, w drodze dwóch not obciążeniowych, po pierwsze, kwoty 34070,16 EUR, odpowiadającej kwocie, która została nienależnie wypłacona skarżącej, a po drugie, kwoty 11967,81 EUR tytułem odszkodowania.
10
W piśmie z dnia 23 lipca 2014 r., które wpłynęło do Komisji w dniu 1 sierpnia 2014 r., skarżąca oświadczyła, że nie zgadza się z wynikami audytu i zażądała w szczególności udzielenia informacji na temat środków zaskarżenia w celu zakwestionowania, zmniejszenia lub rozłożenia na raty spornej kwoty.
11
Pismem z dnia 22 sierpnia 2014 r., wysłanym w dniu 1 września 2014 r. (zwanym dalej „zaskarżoną decyzją”) Komisja przekazała skarżącej notę obciążeniową na kwotę 34070,16 EUR (zwaną dalej „notą obciążeniową”). W piśmie tym Komisja potwierdziła przyjęcie do wiadomości zastrzeżeń skarżącej i wskazała, że zostały one już wzięte pod uwagę w ostatecznym sprawozdaniu z audytu. Zawiesiła ona jednak czynności prowadzące do ściągnięcia kwoty dochodzonej tytułem odszkodowania do czasu wydania ostatecznej decyzji w tym względzie.
12
W dniu 30 września 2014 r., po otrzymaniu adnotacji bułgarskiej poczty, z której wynikało, że pismo wysłane w dniu 1 września 2014 r. nie zostało doręczone do adresata, Komisja ponownie przesłała skarżącej to pismo, wraz z załączoną do niego notą debetową, jednocześnie pocztą elektroniczną i listem poleconym (nadanym w dniu 2 października 2014 r.). W piśmie tym Komisja wyznaczyła skarżącej termin, w którym powinna nastąpić zapłata noty obciążeniowej, oraz wskazała działania, których podjęcie rozważy w sytuacji, gdy jej rachunek nie zostanie uznany przed upływem wyznaczonego terminu, w tym wszczęcie egzekucji na podstawie art. 299 TFUE. W dniu 6 października 2014 r. list polecony został doręczony skarżącej.
13
Pismem z dnia 9 października 2014 r. skarżąca udzieliła odpowiedzi na ów list, wskazując, po pierwsze, że fundacja jest w stanie upadłości, wobec czego nie jest zdolna do zapłaty dochodzonej kwoty, po drugie, że w trakcie całego postępowania kwestionowała wyniki audytu i nie została pouczona o dostępnych środkach zaskarżenia, po trzecie, że uważa, iż naruszone zostały jej prawa, a po czwarte, że zamierza zwrócić się do sądów Unii.
14
W piśmie wysłanym pocztą elektroniczną w tym samym dniu Komisja poinformowała skarżącą, że wszelkie wnioski o zmianę harmonogramu spłaty powinny być kierowane do księgowego Dyrekcji Generalnej ds. Budżetu.
15
Pismem z dnia 13 października 2014 r. skarżąca zwróciła się do Dyrekcji Generalnej ds. Budżetu w celu uchylenia harmonogramu spłaty kwoty dochodzonej w nocie obciążeniowej.
16
W piśmie z dnia 24 grudnia 2014 r. Dyrekcja Generalna ds. Budżetu udzieliła skarżącej odpowiedzi, że nie ma możliwości umorzenia wierzytelności, i zaproponowała plan spłaty zadłużenia w ratach, na warunkach przewidzianych w art. 89 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 1268/2012 z dnia 29 października 2012 r. w sprawie zasad stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (Dz.U. L 362, s. 1).
17
Artykuł 9 akapit pierwszy umowy o udzielenie dotacji stanowi, że umowę tę „należy interpretować na podstawie [zawartych w niej] postanowień, aktów wspólnotowych dotyczących [siódmego programu ramowego], rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu wspólnotowego, szczegółowych zasad jego wykonania i innych przepisów prawa wspólnotowego, a posiłkowo […] prawa belgijskiego”. Ponadto w myśl art. 9 akapit trzeci tej umowy Sąd, a w przypadku odwołania Trybunał, są jedynymi organami właściwymi do rozstrzygania wszelkich sporów pomiędzy z jednej strony Unią, a z drugiej strony członkami konsorcjum, dotyczących ważności, stosowania i wykładni umowy o udzielenie dotacji.
18
Zgodnie z jedynym motywem umowy o udzielenie dotacji ogólne warunki tej umowy stanowią jej integralną część. Artykuł II.21 ogólnych warunków jest zatytułowany „Zwrot i ściąganie należności”. Artykuł II.21 ust. 1 akapit drugi ogólnych warunków stanowi, że „[w] wypadku, gdy kwota należna Unii [Europejskiej] od beneficjenta ma zostać ściągnięta po wypowiedzeniu lub zakończeniu umowy o udzielenie dotacji w ramach [siódmego programu ramowego], Komisja występuje z żądaniem zwrotu należnej kwoty poprzez wysłanie na adres właściwego beneficjenta nakazu odzyskania” oraz że [j]eśli płatność nie została dokonana w przewidzianym terminie, kwoty należne Unii [Europejskiej] mogą zostać ściągnięte poprzez potrącenie ich z kwotami należnymi danemu beneficjentowi od Unii [Europejskiej]. Ustęp 5 tego postanowienia przewiduje, że „[j]eśli zobowiązanie płatnicze nie zostało spełnione w terminie wyznaczonym przez Komisję, od należnej kwoty nalicza się odsetki według stopy określonej w [art.] II.5”.
19
Sekcja 3 część 2 trzecia ogólnych warunków, obejmująca artykuły od I.22 do II.25, jest zatytułowana „Kontrole i sankcje”, a dotyczy przepisów finansowych i kontroli, audytów, zwrotów należności oraz sankcji. Artykuł II.22 ust. 1 stanowi, że „[w] dowolnym momencie w trakcie realizacji projektu i w okresie pięciu lat od jego zakończenia Komisja może przeprowadzać audyty finansowe albo za pośrednictwem audytorów zewnętrznych, albo za pomocą służb samej Komisji, w tym OLAF‑u […]. Audyty te mogą dotyczyć kwestii finansowych, systemowych i innych zagadnień (takich jak zasady księgowości i zarządzania) mających wpływ na prawidłowe wykonanie umowy od udzielenie dotacji”.
20
W myśl ust. 6 tego postanowienia „[n]a podstawie wniosków z audytu Komisja podejmuje właściwe środki, jakie uzna za niezbędne, do których należy wystawianie nakazów odzyskania całości lub części dokonanych przez nią płatności oraz nakładanie wszelkich stosownych sankcji”.
Postępowanie i żądania stron
21
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 16 grudnia 2014 r. skarżąca wniosła niniejszą skargę.
22
W dniu 14 kwietnia 2015 r. Komisja złożyła w sekretariacie Sądu odpowiedź na skargę.
23
Replika i duplika zostały złożone w sekretariacie Sądu odpowiednio w dniach 28 maja i 17 lipca 2015 r.
24
W ramach środków organizacji postępowania przewidzianych w art. 89 § 3 regulaminu postępowania przed Sądem Sąd (szósta izba) zadał stronom pytania na piśmie, a strony udzieliły na nie odpowiedzi w wyznaczonym terminie.
25
Skarżąca wnosi do Sądu o:
—
stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i noty obciążeniowej;
—
obciążenie Komisji kosztami postępowania, a posiłkowo, na wypadek oddalenia skargi – obciążenie tej instytucji jej własnymi kosztami na podstawie art. 87 § 3 akapit drugi regulaminu postępowania przed Sądem z dnia 2 maja 1991 r.
26
Komisja wnosi do Sądu o:
—
odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, a w każdym wypadku oddalanie jej jako bezzasadnej;
—
oddalenie żądania skarżącej opartego na art. 87 § 3 akapit drugi regulaminu postępowania z dnia 2 maja 1991 r.;
—
obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
Co do prawa
27
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem niespełnienie warunków dopuszczalności skargi stanowi bezwzględną przeszkodę procesową, którą sąd Unii powinien uwzględnić z urzędu w danej sprawie [zob. wyroki: z dnia 10 lipca 1990 r., Automec/Komisja, T‑64/89, Rec, EU:T:1990:42, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 8 lutego 2011 r., Paroc/OHIM (INSULATE FOR LIFE), T‑157/08, Zb.Orz., EU:T:2011:33, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo].
28
Zgodnie z art. 129 regulaminu postępowania Sąd może w każdej chwili, z urzędu, po zapoznaniu się ze stanowiskiem stron głównych, stwierdzić w drodze postanowienia z uzasadnieniem wystąpienie bezwzględnych przeszkód procesowych. W tym wypadku w świetle akt sprawy, a w szczególności w świetle odpowiedzi udzielonych przez strony na zadane przez Sąd pytania na piśmie dotyczące dopuszczalności niniejszej skargi, należy rozstrzygnąć sprawę na podstawie wskazanego artykułu, w drodze postanowienia z uzasadnieniem, bez dalszego postępowania, mimo że jedna ze stron zażądała przeprowadzenia rozprawy.
29
Skarżąca żąda stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i noty obciążeniowej na podstawie art. 263 TFUE. W pkt 1 skargi wskazała bowiem jednoznacznie, że podstawą skargi jest to właśnie postanowienie. W szczególności w ramach argumentów dotyczących dopuszczalności skargi, zamieszczonych w pkt 23–27 skargi, wezwała ona Sąd do odstąpienia od „aktualnego orzecznictwa” odnoszącego się do kwestii dopuszczalności opartych na tym postanowieniu skarg wymierzonych przeciwko aktom związanym ze stosunkami umownymi.
30
Na wstępie należy przypomnieć, że w przypadku sporu dotyczącego materii umownej skarga wniesiona na podstawie art. 263 TFUE może zostać zakwalifikowana jako skarga wniesiona na podstawie art. 272 TFUE ze względu na istnienie w danej umowie klauzuli arbitrażowej, jaką stanowi w tym wypadku art. 9 umowy o udzielenie dotacji (zob. podobnie postanowienie z dnia 12 października 2011 r., Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro/Komisja, T‑353/10, EU:T:2011:589, pkt 33, 34). Sąd uznaje jednak, że nie może dokonać zmiany kwalifikacji takiej skargi, jeżeli owej zmianie sprzeciwia się wyraźna wola strony skarżącej, aby podstawą jej żądania nie był art. 272 TFUE (zob. wyrok z dnia 17 czerwca 2010 r., CEVA/Komisja, T‑428/07 i T‑455/07, EU:T:2010:240, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z dnia 24 października 2014 r., Technische Universität Dresden/Komisja, T‑29/11, EU:T:2014:912, pkt 44). W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że wyraźna wola skarżącej oparcia skargi na art. 263 TFUE sprzeciwia się ewentualnej zmianie przez Sąd kwalifikacji skargi na spór dotyczący materii umownej. A zatem, skoro przesłanki zmiany kwalifikacji nie zostały spełnione, skargę należy zbadać jako skargę o stwierdzenie nieważności.
31
Wobec tego należy zbadać, czy akty będące przedmiotem niniejszej skargi stanowią akty mogące być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 TFUE.
32
Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem skarga o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 TFUE może zostać wniesiona na wszelkie akty instytucji, które – niezależnie od ich charakteru lub formy – mają na celu wywarcie wiążących skutków prawnych, które mogą wpłynąć na interesy skarżącego poprzez spowodowanie wyraźnej zmiany w jego sytuacji prawnej (postanowienie z dnia 6 października 2008 r., Austrian Relief Program/Komisja, T‑235/06, niepublikowane, EU:T:2008:411, pkt 34; wyrok z dnia 10 kwietnia 2013 r., GRP Security/Trybunał Obrachunkowy, T‑87/11, niepublikowany, EU:T:2013:161, pkt 29).
33
Skarga o stwierdzenie nieważności zmierza do zagwarantowania poszanowania prawa w wykładni i stosowaniu traktatu FUE, a zatem zawężająca wykładnia przesłanek dopuszczalności skargi, ograniczająca możliwość skorzystania z niej jedynie w stosunku do aktów wymienionych w art. 288 TFUE, pozostawałaby w sprzeczności z tym celem (zob. wyrok z dnia 9 września 2015 r., Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro/Komisja, C‑506/13 P, EU:C:2015:562, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo).
34
Niemniej jednak ta właściwość w zakresie wykładni i stosowania postanowień traktatu przez sąd Unii nie znajduje zastosowania w przypadku, gdy sytuacja prawna skarżącego wpisuje się w ramy stosunków umownych, których reżim prawny podlega prawu krajowemu wyznaczonemu przez strony umowy (wyrok z dnia 9 września 2015 r., Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro/Komisja, C‑506/13 P, EU:C:2015:562, pkt 18; zob. także podobnie wyroki: z dnia 17 czerwca 2010 r., CEVA/Komisja, T‑428/07 i T‑455/07, EU:T:2010:240, pkt 52; z dnia 10 kwietnia 2013 r., GRP Security/Trybunał Obrachunkowy, T‑87/11, niepublikowany, EU:T:2013:161, pkt 29).
35
Gdyby bowiem sąd Unii uznał się za właściwy do orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktów wpisujących się w ramy wyłącznie umowne, to nie tylko mógłby on pozbawić sensu art. 272 TFUE, który pozwala na przyznanie jurysdykcji Unii na mocy klauzuli arbitrażowej, ale także, w przypadku gdyby umowa nie zawierała takiej klauzuli, mógłby rozszerzyć swoją jurysdykcję poza granice wyznaczone w art. 274 TFUE, poddającym spory, których stroną jest Unia, powszechnej jurysdykcji sądów krajowych (zob. wyrok z dnia 9 września 2015 r., Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro/Komisja, C‑506/13 P, EU:C:2015:562, pkt 19 i przytoczone tam orzecznictwo).
36
Z powyższego wynika, że w przypadku istnienia umowy wiążącej skarżącego z jedną z instytucji do sądów Unii można wnieść skargę na podstawie art. 263 TFUE tylko w przypadku, gdy zaskarżony akt zmierza do wywarcia wiążących skutków prawnych, które wykraczają poza wiążący strony stosunek umowny i prowadzą do wykonywania prerogatyw władzy publicznej przyznanych instytucji będącej stroną umowy działającej jako organ administracyjny (wyrok z dnia 9 września 2015 r., Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro/Komisja, C‑506/13 P, EU:C:2015:562, pkt 20).
37
W tym zakresie należy podkreślić, że w przypadku gdy instytucja, a w szczególności Komisja, w celu przyznania pomocy finansowej w ramach art. 272 TFUE wybiera zawarcie umowy, jest ona zobowiązana do niewykraczania poza te ramy. Tak więc ciąży na niej między innymi obowiązek zapewnienia, aby w ramach stosunków z jej kontrahentami nie dochodziło do stosowania niejasnych sformułowań, które mogą być przez nich postrzegane jako objęte zakresem jednostronnych uprawnień decyzyjnych, wykraczających poza postanowienia umowne (wyrok z dnia 9 września 2015 r., Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro/Komisja, C‑506/13 P, EU:C:2015:562, pkt 21).
38
To w świetle tych zasad należy ocenić dopuszczalność skargi w niniejszej sprawie.
39
Należy stwierdzić, że strony są zgodne co do tego, że kontekst i źródło niniejszej skargi stanowi umowa. Skarżąca twierdzi bowiem, że skarga o stwierdzenie nieważności jest środkiem prawnym, z którego może ona skorzystać bez względu na to, że spór dotyczy materii umownej, i że zaskarżona nota obciążeniowa ma charakter administracyjny.
40
Z akt sprawy wynika, że nota obciążeniowa wpisuje się w kontekst umowy wiążącej Komisję ze skarżącą, gdyż owa nota ma na celu ściągnięcie wierzytelności, która zdaniem Komisji przysługuje tej instytucji, a którą stanowi wypłacona skarżącej kwota odpowiadająca kosztom, które Komisja uznała za niekwalifikowalne na podstawie umowy o udzielenie dotacji i których z tego względu nie zaakceptowała. W szczególności należy zwrócić uwagę na następujące okoliczności:
—
po pierwsze, kwota 159570,78 EUR została wypłacona skarżącej przez Komisję na podstawie umowy o udzielenie dotacji;
—
po drugie, sprawozdanie z audytu zostało wdrożone zgodnie z art. II.22 ogólnych warunków tej umowy;
—
po trzecie, na mocy art. II.21 ogólnych warunków Komisja zastrzegła sobie prawo do zażądania od członka konsorcjum zwrotu wszelkich kwot, które zostały pobrane nienależnie lub których zwrot jest uzasadniony na podstawie umowy o udzielenie dotacji, co instytucja ta uczyniła w wezwaniu wstępnym z dnia 27 czerwca 2014 r., w którym wystąpiła do skarżącej o zwrot kwoty 34070,16 EUR (zob. pkt 9 powyżej). W wezwaniu tym Komisja wyraźnie powołała się na wskazany artykuł ogólnych warunków i wyjaśniła, w jaki sposób sporne kwoty zostały obliczone;
—
po czwarte, w nocie obciążeniowej, pod nagłówkiem zatytułowanym „Wdrożenie wniosków z audytu BAEA210022 (B210‑22) [dotyczącego] projektu [nr] 217237 GendeRace”, odesłano do wezwania wstępnego z dnia 27 czerwca 2014 r. i do zamykającego audyt pisma z dnia 16 grudnia 2013 r. (zob. pkt 7 powyżej). W treści noty obciążeniowej przypomniano zatem, że ma ona na celu ściągnięcie wierzytelności wynikającej z umowy o udzielenie dotacji.
41
Wobec powyższego należy stwierdzić, że Komisja nie wykroczyła poza ramy umowy i że działała w szczególności na podstawie art. II.22 ust. 1 i 6 ogólnych warunków umowy o udzielenie dotacji.
42
Ponadto nie ma podstaw do wysnucia wniosku, że Komisja działała w zastosowaniu uprawnień z zakresu władzy publicznej. Jak wynika z pkt 40 i 41 powyżej, nota obciążeniowa wpisuje się w kontekst umowy wiążącej Komisję ze skarżącą, gdyż ma ona na celu ściągnięcie wierzytelności mającej swe źródło w postanowieniach umowy o udzielenie dotacji oraz służy dochodzeniu praw, które Komisja czerpie z postanowień rzeczonej umowy. Nie ma ona natomiast wywierać w odniesieniu do skarżącej skutków prawnych, których źródłem byłoby wykonywanie przez Komisję uprawnień z zakresu władzy publicznej, jakie przysługują jej na mocy prawa Unii. W tej sytuacji wskazaną notę obciążeniową należy uznać za nierozerwalnie związaną ze stosunkami umownymi istniejącymi między Komisją a skarżącą.
43
Wobec powyższego ani odesłanie do prawa Unii zawarte w art. 9 akapit pierwszy umowy o udzielenie dotacji, ani ewentualny sygnalizowany przez skarżącą paralelizm między postanowieniami umowy o udzielenie dotacji a określonymi aktami regulacyjnymi nie pozwalają uznać aktów zaskarżonych w niniejszym postępowaniu za akty wydane przez Komisję działającą jako władza publiczna. W każdym wypadku należy przypomnieć, że postanowienia umowy, wraz z prawem, któremu umowa ta podlega i pod jego rządami, składają się na zasady regulujące stosunki umowne i że wykładnia umowy w świetle prawa znajdującego do niej zastosowanie jest uzasadniona wyłącznie w przypadku wątpliwości co do treści lub znaczenia niektórych jej postanowień (zob. analogicznie wyrok z dnia 19 listopada 2008 r., Komisja/Premium, T‑316/06, niepublikowany, EU:T:2008:514, pkt 53 i przytoczone tam orzecznictwo).
44
Na poparcie twierdzenia, że nota obciążeniowa wywiera wiążące skutki prawne dla skarżącej, powołuje się ona między innymi na następujące sformułowania zamieszczone pod nagłówkiem „Warunki płatności”:
„1.
Wszystkie koszty bankowe obciążają Państwa […]
2.
Komisja zastrzega sobie prawo do odzyskania od drugiej strony, po uprzednim jej powiadomieniu, wierzytelności wzajemnych, pewnych, wyrażonych w pieniądzu i wymagalnych.
3.
W braku uznania rachunku Komisji przed upływem terminu wierzytelność stwierdzona przez Unię ulega powiększeniu o odsetki według stopy odsetkowej stosowanej przez Europejski Bank Centralny w odniesieniu do podstawowych operacji refinansujących, opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej w pierwszym dniu kalendarzowym miesiąca, w którym upłynął termin, czyli października 2014 r., powiększonej o 3,5 punktu procentowego.
4.
W braku uznania rachunku Komisji przed upływem terminu Komisja zastrzega sobie prawo do:
—
skorzystania z wszelkich dostarczonych wcześniej gwarancji finansowych;
—
wszczęcia egzekucji albo poprzez wydanie tytułu egzekucyjnego zgodnie z art. 299 [TFUE], albo poprzez wystąpienie na drogę sądową;
—
odnotowania braku płatności w bazie danych dostępnej dla służb zarządzających budżetem Unii, aż do czasu zapłaty całej należności;
—
podania do publicznej wiadomości nazwy każdego dłużnika zobowiązanego do zapłaty na mocy orzeczenia sądowego”.
45
Należy stwierdzić, że sformułowania te są praktycznie identyczne z tymi, które były rozważane w wyroku Trybunału z dnia 9 września 2015 r., Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro/Komisja (C‑506/13 P, EU:C:2015:562), który zapadł w trakcie niniejszego postępowania i w przedmiocie którego strony zostały wysłuchane przez Sąd w ramach środków organizacji postępowania. Trybunał, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska zasadniczo w przedmiocie argumentu takiego samego jak argument podniesiony w niniejszym postępowaniu, stwierdził bowiem, że sformułowania tego rodzaju nie mogą prowadzić do uznania noty obciążeniowej za akt ostateczny (wyrok z dnia 9 września 2015 r., Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro/Komisja, C‑506/13 P, EU:C:2015:562, pkt 25, 26).
46
W odpowiedzi na zadane przez Sąd pytania na piśmie skarżąca podnosi wprawdzie, że w wyroku z dnia 9 września 2015 r., Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro/Komisja (C‑506/13 P, EU:C:2015:562) Trybunał zarzucił Komisji, że w nocie obciążeniowej posłużyła się sformułowaniem niejednoznacznym, Sąd wskazał jednak, że tego rodzaju sformułowania dotyczące odsetek, jakie będą naliczane od stwierdzonej wierzytelności w razie braku jej spłaty przed upływem terminu, możliwości ściągnięcia poprzez potrącenie lub w drodze uruchomienia ewentualnej gwarancji, jaka została prawdopodobnie ustanowiona, a także możliwości wszczęcia egzekucji i wpisania do bazy danych dostępnej dla służb zarządzających budżetem Unii, nawet jeśli zostały one zredagowane w taki sposób, że może powstać wrażenie, iż chodzi tu o ostateczny akt Komisji, ze względu na swój charakter mogą w każdym wypadku stanowić jedynie przygotowanie do wydania przez Komisję aktu odnoszącego się do egzekucji stwierdzonej wierzytelności, ponieważ w nocie obciążeniowej Komisja nie zajmuje stanowiska w przedmiocie środków, jakie zamierza zastosować w celu ściągnięcia rzeczonej wierzytelności wraz z odsetkami za zwłokę naliczanymi wraz z upływem wyznaczonego w nocie obciążeniowej terminu do zapłaty (zob. podobnie wyrok z dnia 17 kwietnia 2008 r., Cestas/Komisja, T‑260/04, EU:T:2008:115, pkt 74–76; postanowienie z dnia 12 października 2011 r., Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro/Komisja, T‑353/10, EU:T:2011:589, pkt 30).
47
To samo tyczy się sformułowań dotyczących przewidywanych środków ściągania należności, zwartych w ostatnim punkcie pisma Komisji z dnia 27 czerwca 2014 r. (zob. pkt 9 powyżej). W odpowiedzi na zadane przez Sąd pytania na piśmie skarżąca podnosi, że wdrożenie wszelkich środków, które zostały szczegółowo opisane w tym piśmie, nie jest uzależnione od spełnienia żadnej innej przesłanki niż brak zapłaty spornej kwoty w wyznaczonym terminie. Należy stwierdzić, że Komisja nie zajęła w tym piśmie ostatecznego stanowiska, ale wskazała jedynie, że może przystąpić do ściągnięcia swej wierzytelności poprzez potrącenie lub wszczęcie egzekucji. Analogiczne rozważana odnoszą się do pisma z dnia 30 września 2014 r. (zob. pkt 12 powyżej), na które skarżąca także powołała się w odpowiedzi na zadane przez Sąd pytania na piśmie.
48
Ze względu na to, że nota obciążeniowa ma charakter przygotowawczy, należy oddalić argument skarżącej, w myśl którego spośród czterech możliwości wskazanych w punkcie 4 tej noty, umieszczonym pod nagłówkiem „Warunki płatności”, w okolicznościach niniejszej sprawy praktycznie wchodziły w grę jedynie dwie, w tym zagrożenie wszczęciem egzekucji (zob. pkt 44 powyżej).
49
Z powyższych rozważań wynika, że niniejsza skarga nie może zostać skutecznie wniesiona do Sądu na podstawie art. 263 TFUE, gdyż nota obciążeniowa wpisuje się w ramy czysto umowne, z którymi jest nierozerwalnie związana, i nie wywiera wiążących skutków prawnych, które wykraczają poza te wynikające z umowy o udzielenie dotacji i które wiązałyby się z wykonywaniem uprawnień władzy publicznej przyznanych Komisji jako organowi administracji.
50
To samo tyczy się zaskarżonej decyzji, która wpisuje się w te same ramy i której podstawową rolą było przekazanie noty obciążeniowej. Jeśli chodzi o równoległą procedurę zmierzającą do ściągnięcia odsetek, to w zaskarżonej decyzji poinformowano o jej faktycznym zawieszeniu do dnia wydania przyszłej decyzji ostatecznej. Decyzja ta nie może być zatem przedmiotem żądania stwierdzenia nieważności na podstawie art. 263 TFUE w świetle zasad wywodzonych z orzecznictwa przytoczonego w pkt 32 i 35 powyżej.
51
Wynika stąd, że skargę o stwierdzenie nieważności należy w całości odrzucić jako niedopuszczalną.
52
W każdym wypadku niedopuszczalność niniejszej skargi jako skargi o stwierdzenie nieważności nie skutkuje pozbawieniem skarżącej prawa do skutecznego środka zaskarżenia, ponieważ może ona, jeśli uzna to za zasadne, bronić swego stanowiska w ramach skargi na podstawie art. 272 TFUE, mającej swe źródło w postanowieniach umowy.
53
W tych okolicznościach wypowiadanie się w przedmiocie zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez Komisję w odpowiedzi na skargę jest zbędne.
W przedmiocie kosztów
54
Skarżąca wnosi do Sądu, na podstawie art. 87 § 3 akapit drugi regulaminu postępowania z dnia 2 maja 1991 r., o obciążenie Komisji kosztami postępowania również w wypadku oddalenia skargi. Twierdzi ona, że została zmuszona do wniesienia skargi, po pierwsze, ze względu na nieprecyzyjny i niejednoznaczny charakter wystawionej przez Komisję noty obciążeniowej, a po drugie, ze względu na to, że nie otrzymała od tej instytucji żadnych informacji na temat procedury zaskarżenia decyzji o ściągnięciu spornej kwoty. Zdaniem skarżącej Komisja celowo doprowadziła do tego, że skarżąca musiała ponieść koszty niniejszej skargi.
55
Komisja odpiera ten argument twierdzeniem, że nie zmusiła skarżącej do poniesienia nieuzasadnionych lub wynikających ze złej wiary kosztów, wobec czego żądanie skarżącej powinno zostać oddalone. Instytucja ta utrzymuje, że udzieliła skarżącej wyjaśnień dotyczących wszystkich kwestii proceduralnych. Poza tym z pism skarżącej wynika, że wystarczająco dobrze zna ona orzecznictwo dotyczące dopuszczalności skarg o stwierdzenie nieważności wnoszonych w odniesieniu do not obciążeniowych. Wnosząc niniejszą skargę, skarżąca świadomie podjęła zatem ryzyko.
56
Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Jednakże zgodnie z art. 135 § 1 regulaminu w wyjątkowych przypadkach Sąd może zdecydować, że koszty zostaną rozdzielone.
57
W tym wypadku skarżąca przegrała sprawę. Ponadto nie wykazała ona, że w wyniku działań Komisji poniosła wynikające ze złej wiary lub nieuzasadnione koszty w rozumieniu art. 135 § 2 regulaminu postępowania.
58
Należy jednak wziąć pod uwagę zachowanie Komisji, która zamieściła w nocie obciążeniowej sformułowania, których niejednoznaczny charakter Sąd stwierdził już w innych sprawach (zob. podobnie postanowienie z dnia 12 października 2011 r., Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro/Komisja, T‑353/10, EU:T:2011:589, pkt 30; wyrok z dnia 9 lipca 2013 r., Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro/Komisja, T‑552/11, niepublikowany, EU:T:2013:349, pkt 29). Dlatego właściwa ocena okoliczności niniejszej sprawy wymaga postanowienia, że każda ze stron pokryje własne koszty.
Z powyższych względów
SĄD (szósta izba)
postanawia, co następuje:
1)
Skarga zostaje odrzucona jako niedopuszczalna.
2)
Każda ze stron pokrywa własne koszty.
Sporządzono w Luksemburgu w dniu 20 kwietnia 2016 r.
Sekretarz
E. Coulon
Prezes
S. Frimodt Nielsen
(
*1
)	Język postępowania: bułgarski.