Arrest van het Gerecht (Zesde kamer – uitgebreid) van 13 december 2018 – Ryanair en Airport Marketing Services/Commissie
(Zaak T‑111/15)
„Staatssteun – Overeenkomsten tussen het Syndicat mixte des aéroports de Charente en Ryanair en haar dochteronderneming Airport Marketing Services – Luchthavendiensten – Marketingdiensten – Besluit waarbij steun onverenigbaar met de interne markt wordt verklaard en terugvordering ervan wordt gelast – Begrip staatssteun – Toerekenbaarheid aan de staat – Kamer van koophandel en industrie – Voordeel – Criterium van de particuliere investeerder – Terugvordering – Artikel 41 van het Handvest van de grondrechten – Recht van toegang tot het dossier – Recht om te worden gehoord”
1.      Steunmaatregelen van de staten – Administratieve procedure – Verplichtingen van de Commissie – Mogelijkheid voor de ontvanger van de steun om zich op zo ruime rechten als de rechten van de verdediging als zodanig te beroepen – Geen – Recht van de begunstigde van de steun om op passende wijze bij de procedure te worden betrokken – Omvang
(Art. 108, lid 2, VWEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 41)
(zie punten 53‑56, 58, 69, 72)
2.      Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Door regionale en lokale lichamen toegekende steun – Daaronder begrepen – Gemengde vereniging van luchthavens – Kwalificatie van deze entiteit als zowel publiekrechtelijke autoriteit als steunbegunstigde – Geen onjuiste rechtsopvatting
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 96‑103, 130‑136)
3.      Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Beoordeling volgens het criterium van de particuliere investeerder – Ingewikkelde economische beoordeling – Beoordelingsbevoegdheid van de Commissie – Rechterlijk toezicht – Grenzen
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 142‑145)
4.      Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Beoordeling volgens het criterium van de particuliere investeerder – Beoordeling met inachtneming van alle relevante aspecten van de betrokken operatie en van de context ervan – Geen hiërarchie tussen de vergelijkende analyse en de andere beoordelingsmethoden
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 153‑157)
5.      Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Toetsing aan artikel 107, lid 1, VWEU – Inaanmerkingneming van een vroegere praktijk – Daarvan uitgesloten
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 172, 372)
6.      Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Beoordeling volgens het criterium van de particuliere investeerder – Beoordeling met inachtneming van alle relevante aspecten van de betrokken operatie en van de context ervan – Overeenkomsten voor luchthavendiensten en marketing – Inaanmerkingneming van het te verwachten negatieve rendement – Toelaatbaarheid – Analyse van de rendabiliteit van deze overeenkomsten
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 179‑192, 253‑280, 296‑324, 342‑370, 381‑388)
7.      Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Besluit van de Commissie inzake staatssteun – Onderzoek aan de hand van het criterium van de particuliere investeerder – Vereiste van een specifieke motivering voor elke technische keuze of elk becijferd gegeven – Geen
(Art. 296 VWEU)
(zie punten 196‑203)
8.      Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Beoordeling volgens het criterium van de particuliere investeerder – Beoordeling met inachtneming van alle relevante aspecten van de betrokken operatie en van de context ervan – Inaanmerkingneming van de gegevens die beschikbaar zijn op het moment waarop het besluit over de maatregel in kwestie wordt vastgesteld – Onderzoeksplichten van de Commissie – Omvang
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 218‑228)
9.      Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Beoordeling volgens het criterium van de particuliere investeerder – Beoordeling met inachtneming van alle relevante aspecten van de betrokken operatie en van de context ervan – Overeenkomsten voor luchthavendiensten en marketing – Vergelijkende analyse – Omvang
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 282‑285)
Voorwerp
Verzoek krachtens artikel 263 VWEU tot gedeeltelijke nietigverklaring van besluit (EU) 2015/1226 van de Commissie van 23 juli 2014 betreffende steunmaatregel SA.33963 (2012/C) (ex 2012/NN) die door Frankrijk ten uitvoer is gelegd ten gunste van de Chambre de commerce et d’industrie d’Angoulême, de SNC-Lavalin, Ryanair en Airport Marketing Services (PB 2015, L 201, blz. 48)
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Ryanair DAC en Airport Marketing Services Ltd worden verwezen in hun eigen kosten alsmede in die van de Europese Commissie.