62018CC0615
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
BOBEK
ippreżentati fis-16 ta’ Jannar 2020 (
1
)
Kawża C‑615/18
UY
Partijiet magħquda:
Staatsanwaltschaft Offenburg
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Amtsgericht Kehl (il-Qorti Distrettwali ta’ Kehl, il-Ġermanja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali — Direttiva 2012/13/UE — Dritt għal informazzjoni fi proċeduri kriminali — Dritt għal informazzjoni dwar l-akkuża — Sospensjoni ta’ liċenzja tas-sewqan — Ħatra mandatorja ta’ mandatarju awtorizzat jirċievi notifika — Negliġenza tal-konvenut”
I. Introduzzjoni
1.
F’Lulju 2017, sewwieq b’residenza permanenti fil-Polonja kien involut f’inċident tat-traffiku fil-Ġermanja. Fuq talba tal-Prosekutur, huwa ħatar mandatarju awtorizzat li jirċievi notifika ta’ dokumenti ġudizzjarji f’ismu fil-Ġermanja: persuna magħżula minn fost il-persunal ġudizzjarju tal-qorti lokali kompetenti. Sussegwentement inħareġ digriet ta’ kundanna kontra s-sewwieq minħabba li naqas milli jieqaf wara l-inċident tat-traffiku, bl-impożizzjoni ta’ multa u projbizzjoni tas-sewqan għal tliet xhur. Id-digriet ta’ kundanna ġie nnotifikat lill-mandatarju awtorizzat, li għaddieh permezz ta’ ittra lis-sewwieq fil-Polonja. Ma huwiex magħruf jekk is-sewwieq fil-fatt irċeviex din l-ittra. L-ebda appell mid-digriet ta’ kundanna ma ġie ppreżentat. Dan sar finali.
2.
Wara spezzjoni oħra fit-triq fil-Ġermanja ftit xhur wara, is-sewwieq ġie interċettat huwa u jsuq vann waqt li l-projbizzjoni tas-sewqan imposta preċedentement kienet għadha fis-seħħ. Konsegwentement, tressqu proċeduri kriminali kontrih talli saq vettura mingħajr liċenzja tas-sewqan.
3.
Dan is-sett ta’ fatti jqajjem żewġ kwistjonijiet legali fil-kuntest ta’ dawn il-proċeduri. L-ewwel waħda tikkonċerna n-notifika fl-ewwel sett tal-proċeduri kriminali: l-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Mejju 2012 dwar id-dritt għall-informazzjoni fi proċeduri kriminali (
2
), li jistabbilixxi d-dritt għal informazzjoni dwar l-akkuża, jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li skontha digriet ta’ kundanna maħruġ kontra persuna li ma hijiex residenti fl-Istat Membru inkwistjoni jkollu saħħa ta’ res judicata ġimagħtejn wara n-notifika tal-mandatarju awtorizzat, fejn il-konvenut ma ġiex mgħarraf bid-digriet? It-tieni kwistjoni tikkonċerna l-impatt li n-notifika (in-nuqqas tagħha) fl-ewwel sett ta’ proċeduri kriminali għandha fuq it-tieni: l-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13 jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li, fejn persuna li tirresjedi barra tiġi suġġetta għal digriet ta’ kundanna li ma ġietx mgħarrfa bih, in-nuqqas preċedenti ta’ din il-persuna li tipprova tiskopri dwar l-eżitu tal-proċeduri mill-mandatarju awtorizzat jista’ jitqies li jikkostitwixxi negliġenza min-naħa tagħha, li potenzjalment tesponiha għal proċeduri kriminali ulterjuri?
II. Il-kuntest ġuridiku
A.
Id-dritt tal-Unjoni
4.
Il-premessi 27 u 28 tad-Direttiva 2012/13 jipprevedu:
“(27)
Persuni akkużati li wettqu reat kriminali għandhom jingħataw kull informazzjoni meħtieġa dwar l-akkuża biex tgħinhom iħejju d-difiża tagħhom u sabiex tiġi ssalvagwardjata l-ġustizzja tal-proċeduri.
(28)
L-informazzjoni provduta lis-suspettati jew lill-persuni akkużati dwar ir-reat kriminali li huma jkunu ssuspettati jew akkużati li kkommettew għandha tingħata fil-pront, u mhux aktar tard minn qabel l-ewwel intervista uffiċjali tagħhom mill-pulizija jew awtorità kompetenti oħra, u mingħajr ma jippreġudika l-kors tal-investigazzjonijiet li jkunu għaddejjin. […]”
5.
L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2012/13 jirrigwarda l-kamp ta’ applikazzjoni u jistabbilixxi:
“Din id-Direttiva tapplika minn meta l-persuni jiġu informati mill-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru, li huma ssuspettati jew akkużati li wettqu reat sa ma jiġu fi tmiemhom il-proċeduri, jiġifieri meta tintlaħaq deċiżjoni finali dwar jekk is-suspettat jew il-persuna akkużata tkunx wettqet ir-reat kriminali jew le, inkluż, fejn applikabbli, l-għoti tas-sentenza u r-riżoluzzjoni ta’ kwalunkwe appell.”
6.
Skont it-termini tal-Artikolu 3(1)(c) tad-Direttiva 2012/13 dwar id-dritt għal informazzjoni dwar id-drittijiet:
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw li s-suspettati jew il-persuni akkużati jingħataw fil-pront informazzjoni dwar tal-anqas id-drittijiet proċedurali li ġejjin, kif dawn japplikaw taħt il-liġi nazzjonali, sabiex jiġi żgurat l-eżerċizzju effettiv ta’ dawk id-drittijiet:
[…]
(c)
id-dritt li l-persuna tkun informata bl-akkuża, f’konformità mal-Artikolu 6;
[…]”
7.
L-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2012/13 dwar id-dritt għal informazzjoni dwar l-akkuża, jipprevedi:
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw li s-suspettati jew il-persuni akkużati tingħatalhom informazzjoni dwar l-att kriminali li huma ssuspettati jew akkużati li wettqu. Dik l-informazzjoni għandha tingħata fil-pront u bid-dettal meħtieġ sabiex tiġi salvagwardjata l-korrettezza tal-proċeduri u l-eżerċizzju effettiv tad-drittijiet tad-difiża.”
B.
Id-dritt nazzjonali
8.
Il-Paragrafu 44 tas-Strafgesetzbuch (il-Kodiċi Kriminali, iktar ’il quddiem is-“StGB”) jipprovdi:
“(1)   Jekk persuna tkun ġiet ikkundannata għal piena ta’ priġunerija jew multa għal reat li wettqet b’rabta mas-sewqan ta’ vettura bil-mutur jew bi ksur tad-dmirijiet ta’ sewwieq ta’ vettura bil-mutur, il-qorti tista’ tipprojbixxiha milli ssuq kwalunkwe tip ta’ vettura bil-mutur, jew xi tip speċifiku, fit-toroq pubbliċi għal perijodu ta’ bejn xahar u tliet xhur. Projbizzjoni tas-sewqan għandha tipikament tiġi imposta f’każijiet ta’ kundanna skont l- Paragrafi 315c(1) Nru 1(a), (3), jew l- Paragrafu 316 jekk ma jkun hemm l-ebda irtirar tal-permess għas-sewqan skont l- Paragrafu 69.
(2)   Projbizzjoni tas-sewqan għandha tidħol fis-seħħ meta s-sentenza ssir finali. […]”
9.
Il-Paragrafu 44 tas-Strafprozessordnung, (il-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali, iktar ’il quddiem is-“StPO”) jipprovdi:
“Jekk persuna nżammet milli tosserva terminu mingħajr ħtija tagħha, għandha tiġi rreintegrata fid-drittijiet tagħha fuq rikors. Nuqqas ta’ osservanza tat-terminu għall-preżentata tar-rimedju ta’ appell ma għandhiex titqies nuqqas jekk l-istruzzjonijiet skont l-ewwel u t-tieni sentenza tal-Paragrafu 35a, it-tielet sentenza tal-Paragrafu 319(2), jew it-tielet sentenza tal-Paragrafu 346(2), ma jkunux ingħataw.”
10.
Il-Paragrafu 45 tas-StPO jistabbilixxi:
“(1)   Ir-rikors għar-reintegrazzjoni fid-drittijiet għandu jiġi ppreżentat fil-qorti fejn it-terminu suppost ikun ġie osservat sa ġimgħa wara li r-raġuni għal nuqqas ta’ konformità ma tibqax tapplika. Sabiex jiġi osservat it-terminu, huwa suffiċjenti li r-rikors jiġi ppreżentat fil-ħin fil-qorti li għandha tiddeċiedi dwar ir-rikors.
(2)   Il-fatti li jiġġustifikaw ir-rikors għandhom jiġu ssostanzjati fil-mument li r-rikors jiġi ppreżentat, jew waqt il-proċeduri li jirrigwardaw ir-rikors. L-att mhux magħmul għandu sussegwentement jitwettaq fit-terminu għall-preżentata tar-rikors. Fejn dan isir, ir-reintegrazzjoni tista’ wkoll tingħata mingħajr preżentata ta’ rikors.”
11.
Il-Paragrafu 132(1) tas-StPO jistabbilixxi:
“(1)   Jekk il-persuna akkużata li hija serjament issuspettata li wettqet reat kriminali ma għandhiex domiċilju fiss jew residenza skont il-ġurisdizzjoni territorjali ta’ din il-liġi, iżda r-rekwiżiti sabiex jinħareġ mandat ta’ arrest ma humiex issodisfatti, huwa possibbli li jiġi ordnat, sabiex jiġi żgurat l-iżvolġiment tal-proċeduri kriminali, li l-persuna akkużata
1.
tagħti garanzija xierqa li tkopri l-multa mistennija u l-ispejjeż ġudizzjarji, u
2.
tagħti mandat lil persuna residenti fil-ġurisdizzjoni tal-qorti kompetenti sabiex tirċievi n-notifiki.
[…]”
12.
Min-naħa l-oħra, il-Paragrafu 407 tas-StPO jipprevedi:
“(1)   Fi proċeduri quddiem l-imħallef tal-qorti kriminali u fi proċeduri fil-ġurisdizzjoni ta’ qorti b’imħallfin professjonisti, il-konsegwenzi legali tar-reat jistgħu, f’każ ta’ kontravenzjonijiet, jiġu imposti, fuq rikors bil-miktub tal-prosekutur, b’digriet kriminali bil-miktub mingħajr seduta prinċipali. Il-prosekutur għandu jippreżenta tali rikors jekk ma jikkunsidrax li hija neċessarja seduta prinċipali minħabba l-eżitu tal-investigazzjonijiet. Ir-rikors għandu jirreferi għal konsegwenzi legali speċifiċi. Ir-rikors għandu jikkostitwixxi t-tressiq tal-akkużi kriminali pubbliċi.
(2)   Digriet kriminali jista’ jimponi biss il-konsegwenzi legali tar-reat segwenti, jew weħidhom jew flimkien:
1.
multa, ammonizzjoni, projbizzjoni tas-sewqan, revoka, konfiska, distruzzjoni, rendiment ta’ xi ħaġa f’waħda li tistax tintuża, tħabbir tad-deċiżjoni, u impożizzjoni ta’ multa regolatorja kontra persuna ġuridika jew assoċjazzjoni,
2.
l-irtirar tal-permess għas-sewqan, fejn il-projbizzjoni ma taqbiżx sentejn,
[…]
(3)   Il-qorti ma għandhiex tkun meħtieġa tagħti lill-persuna akkużata seduta preċedenti (il-Paragrafu 33(3)).”
13.
Skont it-termini tal-Paragrafu 410 tas-StPO:
“(1)   Il-persuna akkużata tista’ tikkontesta d-digriet ta’ kundanna billi tippreżenta, f’terminu ta’ ġimagħtejn min-notifika tiegħu, oppożizzjoni quddiem il-qorti li tat id-digriet ta’ kundanna, bil-miktub jew verbalment mar-Reġistru. […]
(2)   L-oppożizzjoni tista’ tkun limitata għal ċerti punti ta’ lment.
(3)   Jekk digriet ta’ kundanna ma jiġix ikkontestat fit-terminu preskritt, huwa jikseb in-natura ta’ sentenza bis-saħħa ta’ res judicata.”
III. Il-fatti, il-proċedura u d-domandi preliminari
14.
Fil-21 ta’ Awwissu 2017, l-Amtsgericht Garmisch-Partenkirchen (il-Qorti Distrettwali ta’ Garmisch-Partenkirchen, il-Ġermanja) ħarġet digriet ta’ kundanna kontra l-persuna akkużata, sewwieq professjonali b’residenza permanenti fil-Polonja, minħabba li naqas milli jieqaf wara inċident tat-traffiku. Is-sanzjonijiet imposti kienu multa u projbizzjoni tas-sewqan ta’ tliet xhur.
15.
Fil-ġurnata li fiha wettqet dan ir-reat, fil-11 ta’ Lulju 2017, fuq it-talba tal-Prosekutur, il-persuna akkużata tat lil uffiċjal tal-Amtsgericht Garmisch-Partenkirchen (il-Qorti Distrettwali ta’ Garmisch-Partenkirchen) l-awtorità li jirċievi notifika f’isimha. Il-formola bl-għoti tal-awtorità li wieħed jirċievi notifika kienet bil-Ġermaniż, iżda membru tal-familja tal-persuna akkużata ttraduċihielha fuq it-telefown. Il-formola inkludiet l-isem u l-indirizz uffiċjali tal-uffiċjal maħtur bħala l-mandatarju awtorizzat, u nota li t-termini legali bdew jiddekorru mid-data tan-notifika lill-mandatarju awtorizzat. Il-formola ma inkludietx dettalji oħra dwar il-konsegwenzi legali u fattwali ta’ din l-awtorità li wieħed jirċievi notifika, partikolarment dwar xi dmir tal-persuna akkużata li tagħmel xi mistoqsijiet.
16.
Fit-30 ta’ Awwissu 2017, id-digriet ta’ kundanna ġie nnotifikat, bi traduzzjoni bil-Pollakk, lill-mandatarju awtorizzat. Dan il-mandatarju bagħat id-digriet ta’ kundanna fl-indirizz magħruf tal-persuna akkużata fil-Polonja bil-posta normali. Skont il-qorti tar-rinviju, ma huwiex magħruf jekk il-persuna akkużata irċeviex id-digriet ta’ kundanna.
17.
Fl-14 ta’ Settembru 2017, minħabba li ma ġie ppreżentat l-ebda appell, id-digriet ta’ kundanna akkwista s-saħħa ta’ res judicata. Għaldaqstant, il-projbizzjoni tas-sewqan daħlet fis-seħħ.
18.
Fl-14 ta’ Diċembru 2017, waqt li l-projbizzjoni tas-sewqan kienet għadha fis-seħħ, l-akkużat kien suġġett ta’ spezzjoni fit-triq mill-pulizija waqt li kien qiegħed isuq vann fi triq pubblika f’Kehl, il-Ġermanja.
19.
Fil-kawża prinċipali, l-Amtsgericht Kehl (il-Qorti Distrettwali ta’ Kehl, il-Ġermanja), il-qorti tar-rinviju, għandha tiddeċiedi dwar rakkomandazzjoni magħmula mis-Staatsanwaltschaft Offenburg (il-Prosekutur ta’ Offenburg, il-Ġermanja) sabiex toħroġ digriet ta’ kundanna ulterjuri kontra l-persuna akkużata għar-reat ta’ sewqan b’mod negliġenti ta’ vettura mingħajr liċenzja tas-sewqan u sabiex timponilha multa ta’ 40 multa kuljum ta’ EUR 50 il-waħda, kif ukoll projbizzjoni tas-sewqan addizzjonali ta’ tliet xhur.
20.
Il-qorti tar-rinviju tassumi li, sal-ispezzjoni tal-pulizija fl-14 ta’ Diċembru 2017, il-persuna akkużata ma kinitx taf bid-digriet ta’ kundanna u, għaldaqstant, bil-projbizzjoni tas-sewqan. Fid-dawl ta’ dan, b’dubji dwar jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli għall-akkużat hijiex kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni, din il-qorti għażlet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel id-domandi preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“(1)
Id-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari d-Direttiva 2012/13 kif ukoll l-Artikoli 21, 45, 49 u 56 TFUE, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tawtorizza, matul proċeduri kriminali, sempliċement abbażi tal-fatt li l-akkużat ma huwiex iddomiċiljat f’dak l-Istat iżda fi Stat Membru ieħor, li l-akkużat jiġi ordnat jaħtar mandatarju awtorizzat jirċievi notifika ta’ digriet ta’ kundanna indirizzat lilu, bil-konsegwenza li dan id-digriet ta’ kundanna jkollu saħħa ta’ res judicata u għalhekk jagħti lok għall-kundizzjoni legali ta’ responsabbiltà kriminali għal azzjoni futura min-naħa tal-akkużat (effett ta’ awtorità) anki jekk l-akkużat ma kellux għarfien tad-digriet ta’ kundanna u jekk ma jistax jiġi żgurat li l-akkużat ikollu għarfien tiegħu bl-istess mod li kien ikun il-każ li kieku d-digriet ta’ kundanna ġie nnotifikat lill-akkużat kieku kien iddomiċijat f’dak l-Istat Membru?
(2)
Fil-każ li r-risposta għall-ewwel domanda tkun fin-negattiv: id-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari d-Direttiva 2012/13 kif ukoll l-Artikoli 21, 45, 49 u 56 TFUE, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tawtorizza, matul proċeduri kriminali, sempliċement abbażi tal-fatt li l-akkużat ma huwiex iddomiċiljat f’dak l-Istat iżda fi Stat Membru ieħor, li l-akkużat jiġi ordnat jaħtar mandatarju awtorizzat jirċievi notifika ta’ digriet ta’ kundanna indirizzat lilu, bil-konsegwenza li dan id-digriet ta’ kundanna jkollu saħħa ta’ res judicata u għalhekk jagħti lok għall-kundizzjoni legali ta’ responsabbiltà kriminali għal azzjoni futura min-naħa tal-akkużat (effett ta’ awtorità) u, fid-dawl tal-fatt li l-akkużat irid jiżgura li jkollu għarfien tad-digriet ta’ kundanna, huwa jkun suġġett għal obbligi suġġettivi matul il-prosekuzzjoni ta’ dak ir-reat kriminali li huma iktar stretti minn dawk li kien ikun suġġett għalihom li kieku kien iddomiċiljat f’dak l-istat Membru, bil-konsegwenza li l-akkużat jista’ jkun suġġett għal proċeduri kriminali minħabba negliġenza?”
21.
Il-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub. Dawn il-partijiet ippreżentaw ukoll argumenti orali fis-seduta tas-16 ta’ Ottubru 2019.
IV. Analiżi
22.
Dawn il-konklużjonijiet huma strutturati kif ġej. L-ewwel ser neżamina żewġ kwistjonijiet preliminari ta’ dritt applikabbli (A). Sussegwentement ser nindirizza d-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju (B) u nagħlaq b’diversi rimarki finali dwar l-isfond leġiżlattiv iktar wiesa’ lil hinn mill-konfini ta’ din il-kawża (C).
A.
Rimarki preliminari
1. Id-Direttiva 2012/13 u/jew id-dispożizzjonijiet tat-Trattat?
23.
Fid-domandi tagħha, il-qorti tar-rinviju tinvoka, minn naħa waħda, id-Direttiva 2012/13 u, min-naħa l-oħra, l-Artikoli 21, 45, 49 u 56 TFUE. Sa fejn id-Direttiva 2012/13 hija kkonċernata, il-kwistjonijiet potenzjali ta’ kompatibbiltà huma identifikati b’mod ċar fit-talba għal deċiżjoni preliminari, inkluża l-ġurisprudenza rilevanti (
3
) u diskussjoni dwar (in-nuqqas ta’) l-applikabbiltà tagħha għal din il-kawża. Għall-kuntrarju, id-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-moviment liberu huma biss iċċitati fid-domandi. Ma hemm l-ebda spjegazzjoni jew diskussjoni fid-deċiżjoni tar-rinviju dwar kif u għalfejn huma rilevanti għal din il-kawża.
24.
Is-sitwazzjoni transkonfinali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tista’ tirriżulta fi kwistjonijiet ta’ diskriminazzjoni indiretta potenzjali kontra l-persuna akkużata, fid-dawl tas-sistemi differenti għan-notifika tad-dokumenti ġudizzjarji lil persuni li jirresjedu fil-Ġermanja u lil persuni li jirresjedu barra. B’mod simili, jista’ jiġi previst li l-ftuħ ta’ proċeduri kriminali kontra sewwieq barrani minħabba li saq bi ksur ta’ projbizzjoni tas-sewqan li dwarha ma kienx mgħarraf seta’ jammonta għal ostakolu għall-moviment liberu tiegħu (
4
).
25.
Madankollu, l-ebda kwistjoni ta’ din in-natura ma hija identifikata jew imqajma fit-talba għal deċiżjoni preliminari (
5
). Minflok, il-kawża ġiet inkwadrata mill-qorti tar-rinviju u diskussa mill-partijiet interessati f’dawn il-proċeduri biss bħala kontinwazzjoni tal-ġurisprudenza reċenti tal-Qorti tal-Ġustizzja f’Covaci u Tranca (
6
), u li għaldaqstant tirrigwarda d-Direttiva 2012/13.
26.
B’kuntrast mas-sitwazzjoni li fiha qorti tar-rinviju tidentifika problemi fattwali u legali iżda tonqos milli ddaħħalhom taħt id-dispożizzjoni xierqa tad-dritt tal-Unjoni, li hija fil-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tirrimedja billi tapplika dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li ma ġietx identifikata mill-qorti tar-rinviju (
7
), l-oppost, fil-fehma tiegħi, ma huwiex possibbli. Ma huwiex l-irwol tal-Qorti tal-Ġustizzja li tivvinta fatti u kwistjonijiet possibbli mhux identifikati mill-qorti tar-rinviju.
27.
Jiena għaldaqstant ser nikkunsidra li din il-kawża tirrigwarda biss il-kompatibbiltà tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2012/13 u, konsegwentement, bħala kontinwazzjoni tal-ġurisprudenza reċenti tal-Qorti tal-Ġustizzja f’Covaci u Tranca. Jiena ser madankollu nirritorna għal kwistjonijiet iktar wisgħin imqajma minn din il-kawża fit-taqsima tal-għeluq ta’ dawn il-konklużjonijiet (C).
2. L-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13 u l-karatteristiċi speċifiċi ta’ din il-kawża
28.
Dik li tagħmel din il-kawża differenti mill-kawżi li rriżultaw fis-sentenzi ta’ Covaci u Tranca hija l-eżistenza ta’ żewġ settijiet marbuta ma’ xulxin iżda formalment distinti ta’ proċeduri (kriminali). F’Covaci u Tranca, id-digrieti ta’ kundanna inkwistjoni nħarġu fil-kuntest tal-istess proċedura kriminali li waqtha kien allegatament seħħ il-ksur tal-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13.
29.
Għall-kuntrarju, f’din il-kawża, hemm żewġ settijiet ta’ proċeduri kriminali: wieħed quddiem l-Amtsgericht Garmisch-Partenkirchen (il-Qorti Distrettwali ta’ Garmisch-Partenkirchen), li kienet tirrigwarda n-nuqqas tal-persuna milli tieqaf wara inċident tat-traffiku, u l-ieħor quddiem il-qorti tar-rinviju, l-Amtsgericht Kehl (il-Qorti Distrettwali ta’ Kehl), li jirrigwarda l-fatt li l-persuna akkużata saqet vettura bi ksur tal-projbizzjoni tas-sewqan imposta fuqha fit-tmiem tal-ewwel sett ta’ proċeduri.
30.
Dawn iċ-ċirkustanzi jirriżultaw f’żewġ tipi ta’ kwistjonijiet.
31.
L-ewwel nett, id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2012/13 b’mod ċar japplikaw għat-tieni sett ta’ proċeduri kriminali: dawk li bħalissa għadhom pendenti quddiem il-qorti tar-rinviju. Madankollu, jista’ forsi jkun hemm xi dubju rigward l-ewwel proċeduri, li ma għadhomx pendenti. Fil-fatt, dawn il-proċeduri kienu, tal-inqas fil-prinċipju, formalment magħluqa meta d-digriet ta’ kundanna, li ma ġiex ikkontestat fi żmien ġimagħtejn, akkwista s-saħħa ta’ res judicata.
32.
Dan huwa marbut mat-tieni kwistjoni. L-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2012/13 jistabbilixxi d-dritt li tiġi informat fil-pront bl-akkuża kriminali sabiex tiġi ssalvagwardjata l-korrettezza tal-proċeduri u l-eżerċizzju effettiv tad-drittijiet tad-difiża. Preċiżament xi tfisser “informazzjoni dwar l-akkuża” fir-rigward ta’ (it-tieni) sett ta’ proċeduri li għadhom għaddejjin? Ma hemm l-ebda problema evidenti bl-informazzjoni dwar l-akkuża fit-tieni sett ta’ proċeduri kriminali, minħabba li ma ġiex issuġġerit li l-persuna akkużata ma tafx b’xiex qiegħda tiġi akkużata issa u, konsegwentement, li ma tistax teżerċita d-drittijiet tad-difiża tagħha. Il-problema vera hija fil-fatt bin-notifika (il-kwalità tagħha) tad-digriet ta’ kundanna fl-ewwel sett ta’ proċeduri kriminali. Iżda jista’ jkun hemm xi diffikultà intellettwali fil-kwalifika tal-kwistjoni bħala nuqqas ta’ informazzjoni dwar l-akkuża fi (it-tieni) sett ta’ proċeduri kriminali pendenti bħalissa.
33.
Ma jistax jinħeba l-fatt li hija ftit esaġerazzjoni li l-assenza potenzjali ta’ notifika effettiva ta’ kundanna kriminali preċedenti titqies rilevanti għall-informazzjoni dwar l-akkuża f’sett ta’ proċeduri kriminali sussegwenti u konness, u li għalhekk dan jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13. Dan l-artikolu forsi ġie kkunsidrat bħala applikabbli għal tipi differenti ta’ komunikazzjoni, iżda ċertament għall-istess proċeduri kriminali. Madankollu, xorta jista’ jkun possibbli li din il-kwistjoni tiġi indirizzata b’dan il-mod, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-punti segwenti.
34.
L-ewwel nett, skont l-Artikolu 2, id-Direttiva 2012/13 tapplika “minn meta l-persuni jiġu informati mill-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru, li huma ssuspettati jew akkużati li wettqu reat sa ma jiġu fi tmiemhom il-proċeduri, jiġifieri meta tintlaħaq deċiżjoni finali dwar jekk is-suspettat jew il-persuna akkużata tkunx wettqet ir-reat kriminali jew le, inkluż, fejn applikabbli, l-għoti tas-sentenza u r-riżoluzzjoni ta’ kwalunkwe appell” (
8
).
35.
L-Artikolu 2 ikkunsidrat b’mod wiesa’ ma jistax jiġi interpretat bħala li jeskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-direttiva dawk is-sitwazzjonijiet li fihom deċiżjoni potenzjalment finali tkun ittieħdet, iżda l-proċedura sussegwentement tinfetaħ mill-ġdid skont id-dritt nazzjonali (
9
). L-Artikolu 2 ma jistax, fih innifsu, jiġi interpretat li jimponi xi dmir li proċedura tinfetaħ mill-ġdid. Iżda, jekk il-possibbiltà li l-proċedura tinfetaħ mill-ġdid hija prevista mid-dritt nazzjonali, ladarba din tiġi skattata, din is-sitwazzjoni tidħol mill-ġdid fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2012/13.
36.
Iktar minn hekk, fid-dawl tal-għanijiet imfittxija mid-direttiva (
10
) u l-formulazzjoni nnifisha tal-Artikolu 2, it-terminu “riżoluzzjoni ta’ kwalunkwe appell” (
11
) għandu jiġi interpretat b’mod wiesa’. It-terminu jista’ għalhekk jinkludi proċeduri ta’ appell li jistgħu jiġu kkwalifikati f’ordinament ġuridiku nazzjonali bħala straordinarji jew speċjali. Jiena nżid ukoll li “deċiżjoni finali”, strettament, ma hijiex finali meta titqiegħed f’dubju fi proċedura sussegwenti.
37.
It-tieni nett, kif diġà ġie ddikjarat il-Qorti tal-Ġustizzja f’Covaci (
12
), il-proċedura li wasslet għall-ħruġ ta’ digriet ta’ kundanna hija waħda speċifika, issimplifikata. Kif huwa wkoll evidenti mill-Paragrafu 407 tas-StPO (
13
), għal kull għan prattiku, huwa probabbli li l-mument li fih persuna ssuspettata tiġi informata bis-sħiħ dwar l-akkuża huwa fil-fatt il-mument li fih hija tirċievi d-digriet ta’ kundanna, li, jekk ma jiġix ikkontestat, isir immedjatament kundanna finali.
38.
Għaldaqstant, fejn id-dritt nazzjonali jipprevedi l-possibblità li l-magna kriminali tinbeda mill-ġdid, kif jidher li huwa l-każ fil-kawża prinċipali, id-Direttiva 2012/13 issir applikabbli mill-ġdid malli l-proċedura terġa’ tinbeda. Dan għandu jkun il-każ, a fortiori, fix-xenarju speċifiku ta’ proċedura kriminali ssimplifikata, li fih passi proċedurali differenti jistgħu eventwalment jingħaqdu f’wieħed, permezz ta’ dik li hija, fil-fatt, akkuża formali mhix ikkontestata li ssir sentenza finali.
B.
Id-dritt (ta’ persuni mhux residenti) li jiġu informati bl-akkuża
39.
Skont il-premessa 14 u l-Artikolu 1, id-Direttiva 2012/13 tistabbilixxi regoli dwar id-dritt għal informazzjoni tal-persuni ssuspettati jew akkużati, rigward id-drittijiet tagħhom fi proċeduri kriminali u l-akkuża kontrihom. Kif speċifikat fil-premessa 40, id-Direttiva 2012/13 tintroduċi standards minimi, u għaldaqstant tippermetti lill-Istati Membri sabiex jipprovdu lill-persuni ssuspettati u akkużati livell ogħla ta’ protezzjoni. Għall-kuntrarju, l-Istati Membri ovvjament ma humiex liberi li jidderogaw minn dawn l-istandards minimi (
14
), li għandhom jikkorrispondu, minn tal-inqas, għal dawk iggarantiti mill-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, kif interpretata mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (
15
).
40.
Id-Direttiva 2012/13 hija strument maħsub sabiex iġib ir-riżultati: hija tintroduċi numru ta’ drittijiet li għandhom jiġu ggarantiti lil persuni ssuspettati jew akkużati. Madankollu, l-Istati Membri huma mogħtija diskrezzjoni wiesgħa dwar il-mod li bih jingħata effett lil dawn id-drittijiet fl-ordinamenti ġuridiċi rispettivi tagħhom. Huwa għalhekk għall-Istati Membri, skont il-prinċipju tal-awtonomija proċedurali, sabiex jadottaw regoli ddettaljati għal dan l-għan, filwaqt li jirrispettaw ir-rekwiżiti tal-ekwivalenza u effettività.
1. Covaci u Tranca
41.
Dawn il-kunsiderazzjonijiet ġenerali huma wkoll validi fir-rigward tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tal-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13, li diġà ġew eżaminati mill-Qorti tal-Ġustizzja f’Covaci u fi Tranca, wara erba’ talbiet għal deċiżjoni preliminari mressqa minn diversi qrati tal-ewwel istanza Ġermaniżi. F’dawn is-sentenzi, il-Qorti tal-Ġustizzja nnotat li d-Direttiva 2012/13 ma tirregolax il-metodi li permezz tagħhom l-informazzjoni dwar l-akkuża għandha tiġi kkomunikata lill-persuna ssuspettata jew akkużata (
16
). Huwa għaldaqstant għall-Istati Membri sabiex jirregolaw il-kwistjoni sakemm, madankollu, dawn iż-żewġ kundizzjonijiet jiġu ssodisfatti. L-ewwel nett, dawn il-metodi ma jistgħux iċaħħdu l-Artikolu 6 mill-effettività tiegħu, u għaldaqstant imorru kontra l-għanijiet imfittxija mid-Direttiva 2012/13 (
17
). It-tieni nett, dawn il-metodi ma jistgħux jiddiskriminaw kontra persuni ssuspettati jew akkużati li jirresjedu barra (
18
).
42.
Fl-applikazzjoni ta’ dawn il-prinċipji, l-ewwel nett, il-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat li Stat Membru jista’, bħala kwistjoni ta’ prinċipju, jirregola b’mod differenti n-notifika ta’ dokumenti ġudizzjarji lil persuni li jirresjedu fit-territorju tiegħu u n-notifika ta’ dawn id-dokumenti lil persuni li jirresjedu barra. Għal dan l-għan, il-Qorti tal-Ġustizzja ma oġġezzjonatx għal leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik inkwistjoni, li timponi, fil-kuntest ta’ proċeduri kriminali, fuq il-persuna akkużata li ma tirrisjedix f’dan l-Istat Membru li tinnomina mandatarju awtorizzat għall-finijiet tan-notifika ta’ deċiżjonijiet ġudizzjarji (
19
). Il-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat ukoll li, f’dawn is-sitwazzjonijiet, it-terminu sabiex tiġi kkontestata d-deċiżjoni ġudizzjarja jista’ jibda jiddekorri mill-mument meta d-deċiżjoni tiġi nnotifikata lill-mandatarju awtorizzat, u mhux mill-mument meta l-persuna akkużata fil-fatt issir taf biha (
20
).
43.
It-tieni nett, il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet li tali differenza fit-trattament ma għandhiex timmina l-eżerċizzju effettiv tad-drittijiet tad-difiża tal-persuna ssuspettata jew akkużata, u lanqas ma għandha tqegħidha f’sitwazzjoni fejn, de facto, hija ma tistax tibbenefika mit-terminu kollu għal oppożizzjoni kontra d-deċiżjoni ġudizzjarja inkwistjoni (
21
). Fir-rigward tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni l-Qorti tal-Ġustizzja nnotat li, għalkemm din il-leġiżlazzjoni pprovdiet li t-terminu ta’ oppożizzjoni għad-digriet ta’ kundanna jibda jiddekorri min-notifika tad-digriet lill-mandatarju awtorizzat, din tippermetti wkoll lil din il-persuna tapplika għar-reintegrazzjoni fid-drittijiet tagħha meta ssir taf b’dan id-digriet. Dan il-mekkaniżmu jippermetti lill-persuna akkużata tibbenefika mit-terminu sħiħ ta’ ġimagħtejn sabiex tippreżenta oppożizzjoni għal dan id-digriet. Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li huma l-qrati tar-rinviju li għandhom jinterpretaw il-liġi nazzjonali, b’mod partikolari l-proċedura ta’ reintegrazzjoni fid-drittijiet u l-kundizzjonijiet li huwa suġġetti għalihom l-eżerċizzju ta’ din il-proċedura, b’mod konformi mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13 (
22
).
2. Interpretazzjoni konsistenti u l-eżitu f’din il-kawża.
44.
Il-kwistjoni mqajma f’dawn il-proċeduri hija essenzjalment jekk il-prinċipji indikati hawn fuq humiex applikabbli wkoll fil-kawża inkwistjoni. Fi kliem ieħor, il-mistoqsija hija jekk, f’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni, jekk interpretata f’konformità mad-Direttiva 2012/13, tiggarantixxix protezzjoni adegwata tad-dritt għal informazzjoni dwar akkuża kriminali lil persuni li ma jirrisjedux fl-Istat Membru fejn l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni jitwettqu.
45.
Il-Gvern Ġermaniż isostni li, preċiżament bħal f’Covaci u Tranca, il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni għandha titqies kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni minħabba li tista’ tiġi interpretata b’mod li jiżgura l-konformità mal-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13. Dan il-gvern jindika li digriet ta’ kundanna li jakkwista s-saħħa ta’ res judicata (mal-iskadenza tat-terminu għall-oppożizzjoni, wara li jkun ġie nnotifikat lill-mandatarju awtorizzat) isir eżegwibbli, iżda mhux neċessarjament finali. Fil-fatt, persuna li ġiet ipprojbita, mingħajr tort tagħha, milli tlaħħaq terminu proċedurali tista’, fuq talba tagħha jew ex officio, tiġi rreintegrata fid-drittijiet tagħha. Dan il-prinċipju huwa applikabbli wkoll għal sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
46.
Il-Gvern Ġermaniż jirrikonoxxi li t-terminu għall-persuna akkużata sabiex titlob reintegrazzjoni fid-drittijiet tagħha huwa, fil-prinċipju, ġimgħa biss. Madankollu, dan il-gvern iżid li huwa ġeneralment aċċettat li tali terminu jista’ jiġi interpretat b’mod flessibbli, li jfisser li jista’ jiġi estiż sabiex ilaħħaq mat-terminu (itwal) li ma setax jiġi osservat. Iktar minn hekk, dan il-gvern jenfasizza li, komunement, tali talba mill-parti ma tkunx neċessarja, minħabba li qorti li ssir taf b’impediment li wassal lill-persuna akkużata sabiex ma tlaħħaqx terminu tipikament tirreintegraha fid-drittijiet tagħha ex officio.
47.
Iktar minn hekk, il-persuna li ssib lilha nnifisha f’sitwazzjoni bħal dik tal-persuna akkużata fil-kawża prinċipali ma tistax, skont il-Gvern Ġermaniż, tiġi akkużata kriminalment fuq il-bażi ta’ projbizzjoni tas-sewqan li ma kinitx taf biha. Dan il-gvern jindika li, bħala kwistjoni ta’ prinċipju, persuna tista’ titqies “negliġenti” fejn, permezz tal-imġiba tagħha, hija tkun kisret id-dmir ta’ premura. Dan huwa l-każ biss meta l-fatti li kienu imputati lill-persuna kienu prevedibbli u setgħu jiġu evitati. Madankollu, f’każ bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, in-natura u l-kamp ta’ applikazzjoni tad-dmir ta’ premura għandhom jiġu evalwati fid-dawl tad-Direttiva 2012/13. Għaldaqstant, sa fejn is-sewwieq ma kien taħt l-ebda obbligu li jfittex informazzjoni dwar il-proċedura pendenti mill-mandatarju awtorizzat, ma seta’ jkun hemm l-ebda negliġenza u, konsegwentement, l-ebda ksur tad-dmir ta’ premura min-naħa tiegħu.
48.
Finalment, il-Gvern Ġermaniż jiddikjara li, skont l-Paragrafu 47(2) tas-StPO kkunsidrat flimkien mal-Paragrafu 456c(2) tas-StPO, persuna bħas-sewwieq fil-kawża prinċipali tista’ tippreżenta rikors għal sospensjoni tal-projbizzjoni tas-sewqan malli ssir taf biha, jekk din il-projbizzjoni hija ekwivalenti għaliha, bħala sewwieqa professjonali, għal projbizzjoni tal-eżerċizzju tal-professjoni tagħha.
49.
Għaldaqstant, sa fejn ir-risposti konkreti għaż-żewġ domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju huma kkonċernati, il-Gvern Ġermaniż essenzjalment isostni li, skont id-dritt nazzjonali: (i) id-drittijiet proċedurali kollha tas-sewwieq sejrin jiġu rreintegrati bis-sħiħ ladarba jiġi nnotifikat bid-digriet ta’ kundanna li jirriżulta mill-ewwel sett ta’ proċeduri, u (ii) kwalunkwe responsabbiltà kriminali tas-sewwieq għall-ksur tal-projbizzjoni tas-sewqan li dwarha ma kienx jaf hija eskluża, li jfisser li ma jistax jiġi mħarrek fit-tieni sett ta’ proċeduri kriminali.
50.
Numru ta’ dikjarazzjonijiet magħmula mill-qorti tar-rinviju jitfgħu dubju dwar tali interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali. Il-qorti tar-rinviju tiċċita diversi dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali li jirregolaw in-notifika tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji, li, meta applikati għal sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, jirriżultaw li huma problematiċi fil-prattika, u potenzjalment inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni.
51.
Kif tispjega l-qorti tar-rinviju, hemm regoli preċiżi u rigorużi ħafna li jikkonċernaw in-notifika ta’ deċiżjonijiet ġudizzjarji lil persuni li jirrisjedu fil-Ġermanja (
23
). Minħabba r-rekwiżiti stretti ta’ din il-leġiżlazzjoni, li l-issodisfar tagħhom għandu jiġi evalwat mill-qorti ex officio, huwa essenzjalment ċert li, fil-każ ta’ anki l-iċken dubju, in-notifika titqies invalida. Dan huwa iktar u iktar il-każ għal digriet ta’ kundanna, li, jekk ma jiġix ikkontestat, ikun ekwivalenti għal kundanna kriminali finali.
52.
Għall-kuntrarju, kif il-qorti tar-rinviju tinnota b’mod ugwali, ir-regoli dwar in-notifika ta’ deċiżjonijiet ġudizzjarji lil persuni li jirresjedu barra l-Ġermanja permezz ta’ mandatarju awtorizzat huma relattivament laxki u jistgħu jirriżultaw f’inċertezza konsiderevoli. Il-persuna akkużata ma jistax jinfluwenza jekk, meta, fejn u b’liema mod dokument fil-fatt jiġi mgħoddi. Il-mandatarju awtorizzat ma huwiex obbligat jgħaddi digriet ta’ kundanna b’mod li jippermetti l-verifika dwar jekk dan id-digriet fil-fatt jasalx għand l-intimat (pereżempju, permezz ta’ ittra rreġistrata). F’dawn iċ-ċirkustanzi, hemm probabbiltà ħafna ogħla li persuna akkużata ssir taf biss b’deċiżjoni tal-qorti ħafna wara li tkun akkwistat is-saħħa ta’ res judicata, jew li ma ssir taf qatt.
53.
Fis-sottomissjonijiet bil-miktub u orali tiegħu, il-Gvern Ġermaniż joffri interpretazzjoni pjuttost differenti tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni. B’mod partikolari, it-tħassib espress mill-qorti tar-rinviju dwar il-kompatibbiltà ta’ din il-leġiżlazzjoni mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2012/13 jista’, fil-fehma tagħha, jitneħħa permezz ta’ interpretazzjoni konsistenti.
54.
Ma huwiex ir-rwol tal-Qorti tal-Ġustizzja li tarbitra bejn fehmiet differenti dwar il-kostruzzjoni korretta ta’ dritt nazzjonali. Madankollu, anki jekk il-qorti tar-rinviju u l-Gvern Ġermaniż jinsabu f’nuqqas ta’ qbil pubbliku dwar l-interpretazzjoni korretta ta’ numru ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali, qiegħed ninnota li, sa fejn l-eżitu korrett tal-kawża speċifika inkwistjoni huwa kkonċernat, huma essenzjalment jaqblu: id-drittijiet li s-sewwieq jikseb mill-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13 għandhom jiġu protetti. Dan ifisser, l-ewwel nett, li d-drittijiet proċedurali tas-sewwieq fl-ewwel sett ta’ proċeduri kriminali għandhom jiġu rreintegrati bis-sħiħ, wara li d-digriet ta’ kundanna jiġi nnotifikat lilu korrettement. It-tieni nett, is-sewwieq ma jistax jitqies kriminalment responsabbli fit-tieni sett ta’ proċeduri għal sewqan bi ksur tal-projbizzjoni tas-sewqan preċedentement maħruġa. Fil-fatt, huwa ma jistax jitqies negliġenti għall-fatt li huwa ma għamel l-ebda tentattiv sabiex jikkuntattja lill-mandatarju awtorizzat sabiex jinforma ruħu bil-proċeduri kriminali li kienu għaddejjin.
55.
Għaldaqstant, ladarba fil-fatt hemm qbil dwar l-eżitu tal-kawża, li fil-biċċa l-kbira jkun ukoll kompatibbli mad-direzzjoni meħuda b’mod reċenti mill-Qorti tal-Ġustizzja f’Covaci u Tranca, huwa possibbli li din il-kawża tieqaf hawn. Għaldaqstant, bl-eċċezzjoni ta’ xi riżervi ta’ kjarifika, ma narax din il-kawża bħala opportunità tajba sabiex il-prinċipji fundamentali tal-linja ta’ ġurisprudenza ta’ Covaci u Tranca jiġu adattati, żviluppati jew mogħtija sfumatura (
24
). Madankollu, dan żgur ma jistax jitqies li jfisser li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni ma tistax tirriżulta fi kwistjonijiet ta’ kompatibbiltà mad-dritt tal-Unjoni f’ċirkustanzi oħra, kif ser jiġi spjegat iktar ’l isfel fit-taqsima tal-għeluq (C).
3. Ir-riżervi
56.
Ir-risposta pprovduta mill-Qorti tal-Ġustizzja f’Covaci u fi Tranca diġà inkludiet numru ta’ “iva, imma” (
25
). Il-konstellazzjoni ta’ din il-kawża żżid iktar in-numru ta’ dawn l-“imma”, u fil-fatt iġġebbed il-kostruzzjoni sħiħa stabbilita f’dawn il-kawżi sal-limiti esterni tagħha.
57.
L-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13 ma jistax jiġi miċħud mill-effettività tiegħu. Iktar minn hekk, il-mod li bih jingħata effett lil dan l-artikolu ma jistax joħloq xi diskriminazzjoni kontra persuni ssuspettati u akkużati li jirresjedu fi Stati Membri oħra tal-Unjoni. Id-dritt għal informazzjoni dwar l-akkuża huwa possibbilment fost l-iktar drittijiet bażiċi li persuna għandu jkollha meta hija ssuspettata jew akkużata li wettqet reat (
26
). Huwa ċar li persuna ma tistax teżerċita adegwatament id-dritt ta’ difiża tagħha jekk ma tkunx informata bl-akkuża kontriha. F’dan is-sens, id-dritt għal informazzjoni dwar l-akkuża huwa, f’termini kemm ta’ żmien u kemm ta’ loġika, l-ewwel dritt li persuna suġġetta għal investigazzjoni jew kawża kriminali għandha tingħata.
58.
Huwa għaldaqstant kruċjali li persuna ssuspettata jew akkużata li d-dritt tagħha li tiġi informata bl-akkuża ma ġiex rispettat tiġi rreintegrata fil-pożizzjoni preċedenti tagħha. Kif dan jinkiseb f’termini sistemiċi huwa ta’ rilevanza żgħira għad-dritt tal-Unjoni (
27
), sakemm ikun fil-pront u effettiv.
59.
Reintegrazzjoni fid-dritt għandha timplika, l-ewwel nett, li d-digriet ta’ kundanna jiġi nnotifikat lill-persuna akkużata (mill-ġdid) sabiex, proċeduralment, hija ssib ruħha fejn kieku kienet tkun li kieku l-ewwel notifika saret korrettement. Fil-kawża inkwistjoni, is-sewwieq għandu jkollu perijodu ta’ ġimagħtejn sabiex jikkontesta d-digriet ta’ kundanna qabel ma dan id-digriet jidħol fis-seħħ.
60.
It-tieni nett, sakemm u qabel ma jiġi nnotifikat korrettement, id-digriet ta’ kundanna huwa mhux eżegwibbli, u kwalunkwe effett ta’ preġudizzju li jirriżulta minn nuqqas ta’ konformità miegħu għandu jitneħħa. Dan għandu neċessarjament jinkludi l-possibbiltà għall-persuna akkużata li tikseb sospensjoni immedjata tal-miżuri imposti bid-digriet ta’ kundanna, jekk il-proċedura għal reintegrazzjoni fid-dritt ma jkollhiex effett sospensiv (
28
). Dan għandu sinjifikat partikolari fil-kawża inkwistjoni: il-persuna mħarrka hija sewwieqa professjonali u kwalunkwe sospensjoni mhux iġġustifikata tal-liċenzja tas-sewqan tagħha, qabel ma tingħata r-reintegrazzjoni fid-drittijiet, tista’ tikkawżalha ħsara sinjifikattiva.
61.
Li jitneħħew l-effetti tad-digriet ta’ kundanna jimplika wkoll li l-persuna akkużata ma tistax tiġi mħarrka għal nuqqas ta’ konformità (intenzjonali jew negliġenti) tal-miżuri imposti bih. Sa fejn din il-kawża hija kkonċernata, is-sewwieq ma jistax jitqies responsabbli talli b’mod negliġenti saq mingħajr liċenzja. Il-fatt li ma fittixx informazzjoni mill-mandatarju awtorizzat dwar il-proċeduri pendenti huwa immaterjali. Huwa ċar mill-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13 li l-obbligu li persuna ssuspettata jew akkużata tiġi informata bl-akkuża jaqa’ fuq l-awtoritajiet tal-Istati Membri. L-ebda dispożizzjoni ta’ din id-direttiva ma tista’ tiġi interpretata li tqiegħed, direttament jew indirettament, parti minn dan il-piż fuq spallejn il-persuna ssuspettata jew akkużata nnifisha.
62.
Iktar minn hekk, wara li ġie aċċertat li ma kien hemm l-ebda dmir kwalunkwe għas-sewwieq sabiex jistaqsi dwar l-eżitu tal-ewwel sett ta’ proċeduri, ir-responsabbiltà kriminali fit-tieni sett ta’ proċeduri hija eskluża minħabba n-nuqqas ta’ kwalunkwe element suġġettiv tar-reat allegat tas-sewqan mingħajr liċenzja tas-sewqan. Ma kien hemm l-ebda tort tas-sewwieq (la intenzjonali u lanqas negliġenti). Hija, wara kollox, kwistjoni ta’ sens komun li jekk is-sewwieq ma kienx informat bi projbizzjoni tas-sewqan imposta fuqu, huwa ma setax sussegwentement jiġi mħarrek talli kiser din il-projbizzjoni.
63.
Sabiex inkun ċar, il-persuna akkużata ma tistax titqies kriminalment responsabbli fit-tieni sett ta’ proċeduri, irrispettivament minn jekk, ladarba rreintegrata fil-pożizzjoni preċedenti tagħha, hija tagħżilx li tikkontesta d-digriet ta’ kundanna maħruġ fl-ewwel sett ta’ proċeduri jew le. Fil-fatt, kif il-qorti tar-rinviju korrettement tindika, eżitu differenti jkun iwassal għal riżultat paradossali: anki jekk il-persuna akkużata kellha taċċetta l-allegazzjonijiet magħmula kontriha fl-ewwel proċedura kriminali u l-konsegwenzi legali riżultanti mid-digriet ta’ kundanna, hija xorta jkollha tippreżenta appell kontra dan id-digriet sabiex twaqqaf biss prosekuzjoni oħra. Dan ikun jimponi fuq il-persuna akkużata piżijiet amministrattivi addizzjonali u spejjeż żejda li resident f’dan l-Istat Membru normalment ma jkollux isostni.
64.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jiena nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domandi preliminari: L-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13 ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li skontha digriet ta’ kundanna maħruġ kontra persuna mhux residenti f’dan l-Istat Membru jakkwista s-saħħa ta’ res judicata wara notifika tal-mandatarju awtorizzat, anki fejn il-persuna akkużata ma ġietx mgħarrfa bid-digriet, sakemm il-persuna akkużata: (i) tiġi nnotifikata korrettement bid-digriet ladarba ssir taf bih, u tiġi rreintegrata bis-sħiħ fid-drittijiet tagħha, u (ii) ma tistax titqies kriminalment responsabbli talli ma kkonformatx mal-miżuri imposti fid-digriet, minħabba l-fatt li hija ma għamlitx tentattivi sabiex issir taf dwar l-eżitu tal-proċeduri preċedenti mingħand il-mandatarju awtorizzat.
C.
Rimarki konklużivi (dwar interpretazzjonijiet bla limitu u kawżi futuri)
65.
Din ma hijiex l-ewwel kawża fejn qorti Ġermaniża talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja tivverifika jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni hijiex kompatibbli mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2012/13. Fil-fatt, fuq perijodu ta’ inqas minn ħames snin, kien hemm xejn inqas minn erba’ talbiet preċedenti għal deċiżjoni preliminari dwar dan is-suġġett li wasslu għall-għotja tas-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja f’Covaci u fi Tranca et.
66.
Il-prinċipji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja f’dawn il-kawżi huma naturalment applikabbli f’kawżi sussegwenti. Id-dritt nazzjonali ma jistax jitqies inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni sakemm dan tal-ewwel jista’ jiġi interpretat f’konformità ma’ dan tat-tieni, sabiex jintlaħaq l-għan intiż mil-leġiżlatur tal-Unjoni. Għandu jitfakkar li, bis-saħħa tal-Artikolu 4(3) TUE, l-awtoritajiet tal-Istati Membri (inkluża l-ġudikatura) għandhom dmir li jinterpretaw id-dritt nazzjonali, sa fejn ikun possibbli, fid-dawl tal-formulazzjoni u l-għan tad-direttiva inkwistjoni, sabiex jinkiseb ir-riżultat imfittex minn din tal-aħħar u sabiex b’hekk jikkonformaw mat-tielet paragrafu tal-Artikolu 288 TFUE (
29
).
67.
Madankollu, u bil-konċessjonijiet kollha magħmula għal diverġenzi raġonevolment possibbli fil-fehma legali fuq livell nazzjonali, ikolli nammetti li nifhem u naqbel ma’ numru mill-elementi ta’ dubju espressi mill-qorti tar-rinviju.
68.
L-ewwel nett, l-argumenti tal-Gvern Ġermaniż jidhru li jġebbdu l-prinċipju ta’ interpretazzjoni konsistenti sal-limiti raġonevoli tiegħu, jekk mhux iktar. Fid-deċiżjoni tar-rinviju tagħha, il-qorti tar-rinviju tinvoka termini statutorji ċari u preċiżi stabbiliti fid-dritt nazzjonali. Ir-risposta tal-Gvern Ġermaniż hija li dawn id-dispożizzjonijiet jistgħu jiġu “interpretati mill-ġdid” sabiex ikunu konformi mad-dritt tal-Unjoni. Sabiex nieħdu biss eżempju wieħed, tista’ qorti nazzjonali taqbeż, permezz ta’ interpretazzjoni konsistenti, ir-rekwiżit ċar skont l-Paragrafu 45(1) tas-StPO li r-reintegrazzjoni fid-drittijiet għandha tintalab sa ġimgħa wara l-ostakolu li minħabba fih it-terminu ma ntlaħaqx waqaf jeżisti, u minflok tagħmel din id-dispożizzjoni bħala li tfisser ġimagħtejn?
69.
Jista’ biss jiġi mfakkar li l-prinċipju ta’ interpretazzjoni konsistenti ma jistax iservi ta’ bażi għal interpretazzjoni ta’ dritt nazzjonali contra legem (
30
). Ċertament, dan il-limitu probabbilment ser jinftiehem b’mod differenti f’ordinamenti ġuridiċi differenti. Madankollu, fil-fehma (forsi wisq pożittivista u testwalista) tiegħi, li ġimgħa tiġi interpretata bħala ġimagħtejn diffiċli jingħad li hija kwistjoni ta’ interpretazzjoni, bħalma huwa l-każ bi kwalunkwe termini preċiżi. Tista’ interpretazzjoni konsistenti tibdel waħda fi tnejn? Il-perplessità tiegħi dwar dan il-punt hija aggravata mill-fatt li, meta mistoqsi fis-seduta jekk hemmx xi preċedent ġudizzjarju dwar din il-kwistjoni, il-Gvern Ġermaniż irrefera għal kummentarju akkademiku wieħed insostenn għall-argument tiegħu, bl-implikazzjoni li kull imħallef Ġermaniż jaqra (u preżumibbilment jaqbel ma’) dan il-kummentarju.
70.
It-tieni nett, nistaqsi jekk il-fatt li l-konformità mal-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13 tista’ tiġi żgurata biss bl-interpretazzjoni ta’ diversi dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali fid-dawl tad-dritt tal-Unjoni, uħud minnhom fil-fatt b’mod pjuttost sorprendenti, jippreżupponix li l-qrati nazzjonali u l-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi għandhom livell straordinarjament għoli ta’ għarfien tad-dritt tal-Unjoni (u wkoll forsi ta’ kreattività legali). Jekk dan huwa fil-fatt hekk, li, sa fejn l-għarfien neċessarju tad-dritt u l-ġurisprudenza tal-Unjoni huwa kkonċernat, jista’ biss jiġi mfaħħar u ammirat, probabbilment tqum kwistjoni oħra: dik tal-prevedibbiltà u ċ-ċertezza legali, mhux biss għal dawn l-atturi, iżda wkoll u speċjalment għaċ-ċittadini tal-Unjoni li jistgħu jkunu involuti. Sabiex nagħti eżempju ovvju: jekk il-qrati Ġermaniżi stess għandhom dubji dwar l-interpretazzjoni korretta tar-regoli proċedurali applikabbli, kif muri tal-inqas b’din it-talba għal deċiżjoni preliminari, kif jista’ sewwieq Pollakk ikun mistenni jifhem il-pożizzjoni legali tiegħu u jkun jista’ jaġixxi (f’terminu qasir ta’ żmien) sabiex jipproteġi d-drittijiet tiegħu? Ma għandniex ninsew li l-proċeduri nazzjonali inkwistjoni huma ta’ natura kriminali (
31
).
71.
It-tielet nett, Covaci u Tranca rrigwardaw sitwazzjonijiet fejn il-ksur potenzjali tal-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13 seħħ fl-istess proċedura fejn inħareġ id-digriet ta’ kundanna. Madankollu, it-traspożizzjoni tal-konstatazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja f’dawn il-kawżi għal sitwazzjonijiet fejn il-ksur potenzjali tal-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13 fi proċedura partikolari jaffettwa proċeduri nazzjonali oħrajn sussegwenti tidher inqas diretta, kif turi din il-kawża.
72.
Il-ksur tad-dritt tal-persuna akkużata għal informazzjoni dwar l-akkuża fi proċedura kriminali jista’ fil-fatt — kif isostni l-Gvern Ġermaniż — jelimina proċeduri kriminali relatati. Jiena madankollu xorta nistaqsi jekk is-sitwazzjoni tistax tkun differenti jekk, pereżempju, il-proċedura relatata sussegwenti kkonċernat l-adozzjoni ta’ miżuri amministrattivi. U xi ngħidu dwar azzjonijiet ċivili għad-danni potenzjali bbażati fuq in-natura ta’ res judicata tal-ewwel digriet ta’ kundanna? Xi ngħidu, finalment, dwar effetti kollaterali indiretti li jseħħu fl-isfera privata (
32
)? Hemm mekkaniżmi ulterjuri stabbiliti, fil-leġiżlazzjoni nazzjonali, li jistgħu wkoll jipproteġu b’mod adegwat persuna ssuspettata jew akkużata mill-konsegwenzi negattivi ta’ proċedura kriminali magħmula bi ksur tal-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13 fil-livell amministrattiv u ċivili? Jekk le, tista’ tqum problema ta’ ekwivalenza f’dawn is-sitwazzjonijiet.
73.
Din il-mistoqsija twassal il-kwistjoni lura fejn bdiet: il-kwistjoni ta’ ekwivalenza u l-kwalità tan-notifika tad-dokumenti fi kwistjonijiet kriminali. Din il-kwistjoni, imqiegħda fl-iktar termini grezzi possibbli, tista’ tiġi fformulata kif ġej: għadu (sa issa) ġġustifikat li ċittadini tal-Unjoni mhux residenti fil-Ġermanja jiġu ttrattati bħala maħrubin u persuni bla dar b’mod awtomatiku (
33
), u li tiġi stabbilita, għal dawn il-persuni, finzjoni legali, li effettivament tfisser li l-awtoritajiet tal-istat jinnotifikaw id-dokumenti lill-impjegati tagħhom stess, li apparentament għandhom biss obbligu “ħafif” li jgħaddu kwalunkwe dokumenti bħal dawn? Dan ifisser, f’termini prattiċi u fil-każ pjuttost speċifiku tad-digriet ta’ kundanna, li minkejja li persuni residenti fit-territorju Ġermaniż igawdu livell għoli ta’ protezzjoni legali, ċittadini oħra tal-Unjoni apparentament ma jgawdu kważi xejn?
74.
Wieħed jista’ għalhekk jiddubita kemm l-approċċ attwali ta’ binarju doppju għan-notifika ta’ deċiżjonijiet ġudizzjarji ta’ natura kriminali jista’ jkompli jkun ġustifikabbli, kemm fuq livell tal-Unjoni u dak nazzjonali.
75.
Fuq livell tal-Unjoni, qiegħed isir progress sinjifikattiv fl-istabbiliment ta’ żona ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja u, iktar b’mod speċifiku, fil-qasam tal-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali. Kif jistabbilixxi l-Artikolu 82(1) TFUE, din il-politika hija bbażata fuq il-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi u deċiżjonijiet ġudizzjarji u għandha tinkludi l-approssimazzjoni tal-liġijiet u regolamenti tal-Istati Membri f’numru ta’ setturi rilevanti. Id-Direttiva 2012/13 hija waħda mill-istrumenti adottati, fuq il-bażi tal-Artikolu 82(2) TFUE, fil-kuntest tal-hekk imsejjaħ Programm ta’ Stokkolma (
34
). Numru ta’ proposti għal strumenti ġodda ta’ leġiżlazzjoni f’dan is-settur qegħdin jiġu attwalment eżaminati mil-leġiżlatur tal-Unjoni, bl-intenzjoni li jissaħħaħ ulterjorment il-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka u li jiżdied il-livell ta’ kooperazzjoni amministrattiva u ġudizzjarja bejn l-awtoritajiet tal-Istati Membri.
76.
Fl-istess ħin, l-iswieq tas-servizzi — inklużi s-servizzi postali — qegħdin isiru iktar u iktar integrati. Forsi ma huwiex neċessarju f’dan il-kuntest li nikkonċentraw fuq regoli li jirregolaw il-provvista ta’ servizzi postali fl-Unjoni (
35
). Biżżejjed li jiġi nnotat, inter alia, li kumpanniji inkarigati b’obbligi ta’ servizz universali għandhom jikkonformaw ma’ numru ta’ obbligi li joħorġu mid-dritt tal-Unjoni intiżi sabiex jiggarantixxu għażla minima ta’ servizzi, pprovduti fuq livell nazzjonali jew transkonfinali, ta’ kwalità speċifikata (
36
). Naraha tikxef ħafna li, meta mistoqsi fis-seduta sabiex jispjega r-raġunijiet għas-sistema differenti (u kumplessa) ta’ notifika ta’ dokumenti ġudizzjarji fi kwistjonijiet kriminali barra mill-pajjiż, u għalfejn ma huwiex possibbli li tintbagħat ittra rreġistrata fi Stat Membru ieħor, il-Gvern Ġermaniż sempliċement wieġeb li s-sistema ilha stabbilita għal ħafna żmien.
77.
Fid-dawl ta’ dawn l-iżviluppi, problemi ta’ ekwivalenza u proporzjonalità probabbilment ser jerġgħu jqumu fil-futur. Nissuspetta li ser isir progressivament iktar diffiċli jiġi argumentat li l-bgħit ta’ ittra rreġistrata b’mod transkonfinali ġeneralment tieħu iktar fit-tul u/jew tirriżulta f’iktar inċertezza milli kieku tintbagħat f’xi destinazzjoni oħra fl-istess Stat Membru. Fi kwalunkwe każ, anki jekk dan kellu jibqa’ minnu, wieħed jista’ leġittimament jistaqsi jekk id-differenza bejn dawn iż-żewġ sitwazzjonijiet hijiex tant sinjifikattiva li tiġġustifika sistema bħal dik stabbilita mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni. Għal darba oħra, il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni tittratta, dejjem u awtomatikament, lil kull ċittadin tal-Unjoni li ma jirrisjedix fil-Ġermanja bħala maħrub jew persuna mingħajr domiċilju magħruf. Madankollu, sistema inqas drastika (jew, minflok, iktar proporzjonata) fil-konfront ta’ persuni li jirrisjedu barra żgur li hija possibbli.
78.
Iktar minn hekk, livell ta’ protezzjoni legali bħal dan skont id-dritt tal-Unjoni huwa saħansitra iktar diffiċli li jiġi ġġustifikat meta sistemi oħra ta’ notifika ta’ dokumenti b’mod transkonfinali qegħdin jittieħdu inkunsiderazzjoni. Pereżempju, Stati Membri huma obbligati li jkunu partikolarment rigorużi fin-notifika ta’ dokumenti ġudizzjarji ta’ natura ċivili u kummerċjali barra l-pajjiż skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1393/2007 (
37
). F’din is-sistema, kif interpretata mill-Qorti tal-Ġustizzja, anki żbalji żgħar fin-notifika ta’ dokumenti ġudizzjarji, inkluż l-omissjoni ta’ formola ta’ anness fil-lingwa xierqa, jista’ jkollhom konsegwenzi kbar għall-proċeduri (
38
).
79.
Żgur li huwa veru li minkejja li n-notifika ta’ dokumenti ġudizzjarji ċivili u kummerċjali hija armonizzata, in-notifika ta’ dawk kriminali b’mod ġenerali mhix. Irrispettivament minn kemm dan l-argument jista’ jkun korrett formalment, dan iservi sabiex jenfasizza l-istramberija sistemika fejn hemm livell għoli ħafna ta’ protezzjoni għan-notifika ta’ dokumenti ġudizzjarji ċivili, iżda kważi xejn għal dawk ta’ natura kriminali.
80.
Finalment, mill-perspettiva tal-Istat Membru kkonċernat, wieħed jista’ bl-istess mod jistaqsi sa fejnis-soluzzjoni kkonstatata f’Covaci u Tranca, u potenzjalment elaborata ulterjorment u kkonfermata minn din il-kawża, hija fl-interess ta’ kwalunkwe Stat Membru u tan-natura eżegwibbli tad-deċiżjonijiet tiegħu. Huwa mixtieq, mill-perspettiva ta’ Stat Membru: (i) li d-deċiżjonijiet ġudizzjarji tiegħu ta’ natura kriminali li ġew innotifikati lil persuni li jirrisjedu fi Stati Membri oħra tal-Unjoni jirriskjaw li jibqgħu mdendla f’limbu legali perpetwu; (ii) li dawn jistgħu ma jkunux eżegwibbli, jew li jistgħu jinfetħu mill-ġdid fi kwalunkwe ħin meta l-intimati tagħhom isiru jafu bihom u jikkontestawhom; (iii) li miżuri legali sussegwenti meħuda fuq il-bażi ta’ dawn id-deċiżjonijiet, kemm jekk ta’ natura kriminali, amministrattiva jew ċivili, jistgħu jiġu kkontestati jew saħansitra jkunu nulli; jew (iv) li dawn probabbilment ma humiex ser jiġu rrikonoxxuti u eżegwiti fl-Istati Membri l-oħra, minħabba li l-awtoritajiet kompetenti ta’ dawk l-Istati Membri ta’ eżekuzzjoni jistgħu jqajmu kwistjonijiet fir-rigward ta’ deċiżjonijiet kriminali fil-fatt mogħtija in absentia u mingħajr l-għarfien tal-persuna kkonċernata, li kienet għaldaqstant inkapaċi teżerċita kwalunkwe dritt ta’ difiża (
39
)? Fid-dawl ta’ dawn il-problemi strutturali kollha, jista’ forsi jkun fl-aqwa interess ta’ kwalunkwe Stat Membru, anki jekk jaġixxi waħdu, li jevalwa mill-ġdid l-oriġini ġenwini tal-problema, jiġifieri l-kwalità dubjuża tan-notifika tad-dokumenti, minflok ma japplika iktar tiswijiet sabiex jittratta ċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-kawża individwali li jmiss?
81.
Essenzjalment, il-Qorti tal-Ġustizzja probabbilment ma hijiex (u ma għandhiex) ser tevalwa mill-ġdid il-ġurisprudenza tagħha faċilment, b’mod partikolari fuq kwistjonijiet li ġew deċiżi biss reċentement. Madankollu, nemmen li l-kawża preżenti hija l-massimu fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tasal fid-dikjarazzjoni li leġiżlazzjoni nazzjonali li b’mod ċar tqajjem kwistjonijiet f’termini tal-protezzjoni legali ta’ ċittadini tal-Unjoni residenti fi Stati Membri li ma humiex il-Ġermanja hija kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni. Jekk kawżi oħra ta’ dan it-tip jibqgħu jiġu quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, sabiex b’hekk jiġu kkonfermati b’mod awtorevoli l-problemi li diġà ġew identifikati u li jindikaw iktar defiċjenzi fil-proċedura sħiħa, il-Qorti tal-Ġustizzja jaf tkun obbligata tikkunsidra mill-ġdid is-settur kollu ta’ ġurisprudenza, inkluża l-assunzjoni tagħha stess tal-bidu nett, jiġifieri li minkejja d-differenza konsiderevoli bejn iż-żewġ sistemi ta’ notifika, f’termini ta’ protezzjoni legali, dawn jistgħu b’xi mod jitqiesu “separati iżda ugwali” (
40
). L-evidenza legali u fattwali mressqa f’kawżi sussegwenti tista’ turi li dawn l-assunzjonijiet tal-bidu setgħu ma kinux korretti. Ħaġa waħda hija ċara: notifika b’finzjoni (legali) ma tistax titħalla tibdel il-protezzjoni legali tad-drittijiet ta’ ċittadini tal-Unjoni f’finzjoni wkoll.
V. Konklużjoni
82.
Nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi d-domandi preliminari magħmula mill-Amtsgericht Kehl (il-Qorti Distrettwali ta’ Kehl, il-Ġermanja) kif ġej:
–
L-Artikolu 6 tad-Direttiva 2012/13/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Mejju 2012 dwar id-dritt għall-informazzjoni fi proċeduri kriminali ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li skontha digriet ta’ kundanna maħruġ kontra persuna mhux residenti f’dan l-Istat Membru jakkwista s-saħħa ta’ res judicata wara notifika tal-mandatarju awtorizzat, anki fejn il-persuna akkużata ma ġietx mgħarrfa bid-digriet, sakemm il-persuna akkużata: (i) tiġi nnotifikata korrettement bid-digriet ladarba ssir taf bih, u tiġi rreintegrata bis-sħiħ fid-drittijiet tagħha, u (ii) ma tistax titqies kriminalment responsabbli talli ma kkonformatx mal-miżuri imposti fid-digriet, minħabba l-fatt li hija ma għamlitx tentattivi sabiex issir taf dwar l-eżitu tal-proċeduri preċedenti mingħand il-mandatarju awtorizzat.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	ĠU 2012, L 142, p. 1.
(
3
)	Sentenzi tal-15 ta’ Ottubru 2015, Covaci (C-216/14, EU:C:2015:686) (iktar ’il quddiem “Covaci”), u tat-22 ta’ Marzu 2017, Tranca et (C-124/16, C-188/16 u C-213/16, EU:C:2017:228) (iktar ’il quddiem “Tranca”).
(
4
)	Id-dritt primarju jibqa’ applikabbli u rilevanti, anki fid-dawl ta’ dispożizzjonijiet iktar speċifiċi tad-dritt sekondarju. Ara reċentement, fil-kuntest ta’ liċenzji tas-sewqan u l-interazzjoni bejn id-dispożizzjonijiet dwar il-moviment liberu u dawk dwar in-nondiskriminazzjoni tat-Trattat u d-Direttiva 2006/126/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Diċembru 2006 dwar il-Liċenzji tas-Sewqan (ĠU 2006, L 403, p. 18), sentenza tas-26 ta’ Ottubru 2017, I (C-195/16, EU:C:2017:815).
(
5
)	Bil-kwistjoni fattwali tal-istatus professjonali tal-persuna akkużata bħala l-punt tat-tluq u l-kjarifika riżultanti ta’ liema dispożizzjonijiet tat-Trattat ikunu fil-fatt applikabbli għaliha (jekk hux dawk dwar il-ħaddiema, dwar l-istabbiliment jew dwar il-libertà li jiġu pprovduti servizzi).
(
6
)	Ara iktar ’il fuq, nota ta’ qiegħ il-paġna 3.
(
7
)	Bl-applikazzjoni tal-prinċipju li iura (Europaea) novit Curia (Europaea) - ara f’dan is-sens, pereżempju, is-sentenza tad-19 ta’ Settembru 2013, Betriu Montull (C-5/12, EU:C:2013:571, punti 40 u 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
8
)	Enfasi miżjuda minni.
(
9
)	F’din il-kawża, skont il-Paragrafu 44 tas-StPO.
(
10
)	Ara speċjalment il-premessi 3, 8 u 41 tad-Direttiva 2012/13.
(
11
)	Enfasi miżjuda minni.
(
12
)	Covaci, punt 20.
(
13
)	Riprodott iktar ’il fuq fil-punt 12 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
14
)	Ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bot f’Covaci (C-216/14, EU:C:2015:305, punt 32).
(
15
)	Ara l-premessa 41 tad-Direttiva 2012/13, u b’mod ġenerali l-Artikolu 52(3) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.
(
16
)	Ara, f’dan is-sens, Covaci, punt 62 u Tranca, punt 37.
(
17
)	Ara, f’dan is-sens, Covaci, punt 63, u Tranca, punt 38.
(
18
)	Ara, f’dan is-sens, Covaci, punt 65, u Tranca, punt 40.
(
19
)	Ara, f’dan is-sens, Covaci, punt 68.
(
20
)	Ara, f’dan is-sens, Tranca, punt 41 u 42.
(
21
)	Ara, f’dan is-sens, Covaci, punt 67, u Tranca, punti 45 u 46.
(
22
)	Ara, f’dan is-sens, Tranca, punti 48 u 49.
(
23
)	Il-qorti tar-rinviju tinvoka b’mod partikolari l-Paragrafi 176, 178(1)(1) u 180 sa 182 taz-Zivilprozessordnung (il-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili).
(
24
)	Anki fid-dawl tal-kamp tal-applikazzjoni tal-kawża, kif indikat fil-punti 23 sa 27 iktar ’il fuq.
(
25
)	Iktar ’il fuq, punti 41 sa 43 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
26
)	Nistgħu nassumu li anki dawk li jogħġbuhom ir-rumanzi ta’ Kafka bħala letteratura probabbilment ma jixtiequx ukoll li jitqiegħdu fiż-żarbun ta’ Josef K., imħarrek (u anki kkundannat in absentia) mingħajr qatt ma ġie mgħarraf għalfejn (Franz, K., Der Proceß (The Trial), ir-raba’ edizzjoni, Fischer, Frankfurt am Main, 2011).
(
27
)	Dan jista’ jiddependi minn affarijiet speċifiċi tal-ordinament ġuridiku nazzjonali: pereżempju, id-deċiżjoni tista’ tingħata biss is-saħħa ta’ res judicata relattiva, kundizzjonali fuq in-notifika korretta tagħha lill-persuna inkwistjoni, jew tista’ tidħol fis-seħħ iżda titwarrab iktar ’il quddiem fuq talba. Nifhem li l-(im)possibbiltà ta’ kostruzzjoni dommatika bħal din fid-dritt Ġermaniż hija waħda mill-punti ta’ nuqqas ta’ qbil bejn il-qorti tar-rinviju u l-Gvern Ġermaniż.
(
28
)	Fit-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari, il-qorti tar-rinviju tindika li dan huwa l-każ u l-Gvern Ġermaniż ma kkontestax dan.
(
29
)	Ara, f’dan is-sens, Pfeiffer et (C-397/01 sa C-403/01, EU:C:2004:584, punt 113 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
30
)	Ara, pereżempju, is-sentenza reċenti tal-24 ta’ Ġunju 2019, Poplawski (C-573/17, EU:C:2019:530, punt 74).
(
31
)	F’dan l-istadju, jiena lanqas ma jien ser nidħol fil-kwistjoni interessanti ta’ x’informazzjoni dwar id-drittijiet tagħha, persuna fis-sitwazzjoni tas-sewwieq għandha tingħata minn liema awtoritajiet nazzjonali u meta (u jekk u kif tali obbligu ġiex osservat f’din il-kawża).
(
32
)	Sabiex nagħti biss eżempju wieħed, persuna forsi ma tkunx tista’ ssib xogħol fil-Ġermanja minħabba l-passat ġudizzjarju tagħha, li dwaru madankollu hija ma tafx.
(
33
)	Sabiex inkun ċar, il-Ġermanja żgur ma hijiex l-uniku Stat Membru li jirrikorri għal preżunzjonijiet legali jew saħansitra finzjonijiet f’ċerti sitwazzjonijiet ta’ notifiki ta’ dokumenti. Dik li hija, madankollu, għalija pjuttost unika hija s-sistema ta’ ħatra ta’ mandatarju awtorizzat li, minn naħa waħda, huwa intitolat jaġixxi bis-sħiħ f’isem il-persuna ssuspettata jew akkużata iżda, fl-istess ħin, ma għandu prattikament l-ebda obbligi li jagħmel kuntatt tajjeb magħha. Dan ifisser li l-approċċ sħiħ jinsab bejn ħalltejn: la huwa rappreżentazzjoni tajba u lanqas notifika tajba.
(
34
)	Riżoluzzjoni tal-Kunsill tat-30 ta’ Novembru 2009 dwar pjan direzzjonali għat-tisħiħ tad-drittijiet proċedurali ta’ persuni suspettati jew akkużati fi proċedimenti kriminali (ĠU 2009, C 295, p. 1) u “Il-Programm ta’ Stokkolma — Ewropa miftuħa u sigura għas-servizz u l-protezzjoni taċ-ċittadini” tal-Kunsill Ewropew, punt 2.4 (ĠU 2010, C 115, p. 1).
(
35
)	Ara speċjalment id-Direttiva 97/67/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Diċembru 1997 dwar regoli komuni għall-iżvilupp tas-suq intern tas-servizzi postali tal-Komunità u t-titjib fil-kwalità tas-servizz (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 3 p. 71), kif emendata.
(
36
)	Ara speċjalment il-premessi 11 u 13 tad-Direttiva 97/67.
(
37
)	Regolament (KE) Nru 1393/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Novembru 2007 dwar is-servizz fl-Istati Membri ta’ dokumenti ġudizzjarji u extra-ġudizzjarji fi kwistjonijiet ċivili jew kummerċjali (servizz ta’ dokumenti) u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1348/2000 (ĠU 2007, L 324, p. 79, rettifika fil-ĠU 2015, L 68, p. 91).
(
38
)	Ara, pereżempju, is-sentenzi tas-16 ta’ Settembru 2015, Alpha Bank Cyprus (C-519/13, EU:C:2015:603), u tat-2 ta’ Marzu 2017, Henderson (C-354/15, EU:C:2017:157).
(
39
)	Ara, bħala illustrazzjoni (u mingħajr ma nagħmel l-ebda dikjarazzjoni dwar l-applikabbiltà potenzjali tiegħu għall-kawża preżenti), l-Artikolu 7(2)(g) tad-Deċiżjoni kwadru tal-Kunsill 2005/214/ĠAI tal-24 ta’ Frar 2005 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ penali finanzjarji (ĠU 2006, L 159M, p. 256).
(
40
)	Dan huwa wkoll il-punt tat-tluq kemm f’Covaci u fi Tranca – ara iktar ’il fuq, punti 41 u 42.