61986CJ0112_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση 112/86,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Gerechtshof του 'Αμστερνταμ προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου μεταξύ
Amro Aandelen Fonds, εκπροσωπούμενου από το διαχειριστή, Amsterdam Rotterdam Bank NV,
και
Inspecteur der Registratie en Successie, 'Αμστερνταμ ( τώρα Haarlem ),
η έκδοση προδικαστικής απόφασης ως προς την ερμηνεία του άρθρου 3 της οδηγίας 69/335 του Συμβουλίου, της 17ης Ιουλίου 1969, περί των εμμέσων φόρων των επιβαλλομένων επί των συγκεντρώσεων κεφαλαίων ( ΕΕ ειδ . έκδ . 09/001, σ . 20 και επ .),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
συγκείμενο από τους Mackenzie Stuart, πρόεδρο, G . C . Rodriguez Iglesias, πρόεδρο τμήματος, T . Koopmans, U . Everling, K . Bahlmann, Y . Galmot και T . F . O' Higgins, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας : M . Darmon
γραμματέας : P . Heim
έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση, κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 19ης Μαΐου 1987,
αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του στη συνεδρίαση της 7ης Ιουλίου 1987,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με Διάταξη της 7ης Μαρτίου 1986, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 12 Μαΐου 1986 το Gerechtshof του 'Αμστερνταμ υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία της οδηγίας 69/335 του Συμβουλίου, της 17ης Ιουλίου 1969, περί των εμμέσων φόρων των επιβαλλομένων επί των συγκεντρώσεων κεφαλαίων ( ΕΕ ειδ . έκδ . 09/001, σ . 20 και επ .).
2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του Amro Aandelen Fonds και του Inspecteur der Registratie en Sucessie σχετικά με την απόφαση του τελευταίου να αρνηθεί την απόδοση του καταβληθέντος από το διαχειριστή του Fonds ποσού προς εξόφληση φόρου κεφαλαίου κατόπιν της εγγραφής της παραδόσεως ορισμένου αριθμού εταιρικών μεριδίων .
3 'Οπως προκύπτει από τη Διάταξη περί παραπομπής, το Amro Aandelen Fonds είναι αμοιβαίο κεφάλαιο του οποίου η περιουσία αποτελείται από καταθέσεις που τίθενται στη διάθεση του διαχειριστή του αμοιβαίου κεφαλαίου για επένδυση, ενώ οι συμμετέχοντες λαμβάνουν σε αντάλλαγμα εταιρικά μερίδια .
4 'Οπως προκύπτει επίσης από τη Διάταξη περί παραπομπής, το εθνικό δικαστήριο θεωρεί ότι το εν λόγω Fonds αποτελεί, κατά το ολλανδικό δίκαιο, "περιουσία με ορισμένο προορισμό" και ότι η δραστηριότητά του που συνίσταται στην είσπραξη χρηματικών ποσών προς επένδυσή τους και διαχείρισή τους σε αμοιβαίο κεφάλαιο έναντι παραδόσεως μεριδίων, όπως ορίζεται στους όρους διαχειρίσεως και κατοχής, πρέπει να θεωρείται ως συγκέντρωση κεφαλαίων διηρημένων σε μετοχές και υποκείμενων στην υποχρέωση καταβολής του φόρου κεφαλαίου δυνάμει του ολλανδικού νόμου της 24ης Δεκεμβρίου 1970 (" Wet op belastingen van rechtsverkeer", Stbl . 611 ).
5 Το Gerechtshof έχοντας αμφιβολίες ως προς το αν ο εν λόγω νόμος συμβιβάζεται με την προαναφερθείσα οδηγία 69/335 και κρίνοντας, επομένως, αναγκαία την ερμηνεία της εννοίας της εταιρίας που αναφέρεται στο άρθρο 3, παράγραφος 2, αυτής της οδηγίας, ανέστειλε τη διαδικασία και υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα :
"Ποιες προϋποθέσεις, εκτός του κερδοσκοπικού σκοπού, μια ένωση προσώπων ( τα οποία εισφέρουν κεφάλαιο ) στερούμενη νομικής πραγματικότητας, πρέπει να συγκεντρώνει ώστε να μπορεί να χαρακτηριστεί ως εταιρία κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 2, της οδηγίας;"
6 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά, οι οικείες εθνικές και κοινοτικές διατάξεις καθώς και η εξέλιξη της διαδικασίας και οι παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο . Τα στοιχεία αυτά του φακέλου δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο .
7 Η οδηγία 69/335 αποβλέπει στην εναρμόνιση των εμμέσων φόρων των επιβαλλομένων επί των συγκεντρώσεων κεφαλαίων για να προωθήσει την ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων . Σύμφωνα με τις αιτιολογικές της σκέψεις, αποβλέπει ειδικότερα στο "ο φόρος επί των συγκεντρώσεων κεφαλαίων να μην επιβάλλεται παρά μόνο μία φορά", καθώς και στην "εναρμόνιση του φόρου τούτου, τόσον όσον αφορά τη μορφή του όσο και τους συντελεστές του ".
8 Το άρθρο 1 προβλέπει ότι ο εν λόγω φόρος, αποκαλούμενος "φόρος εισφοράς" εισπράττεται "επί των εισφορών σε κεφαλαιουχικές εταιρίες ". Προς διευκρίνιση του ποιες νοούνται "κεφαλαιουχικές εταιρίες", κατά την έννοια της οδηγίας, το άρθρο 3, παράγραφος 1, παραπέμπει, αφενός, σε ορισμένες κατηγορίες εταιριών εθνικού δικαίου διαφόρων κρατών μελών (( στοιχείο α ) )) και, αφετέρου, αναφέρεται στη δυνατότητα διαπραγματεύσεως στο χρηματιστήριο των μεριδίων (( στοιχείο β ) )) και στο δικαίωμα ελεύθερης εκχωρήσεως μεριδίων όταν αυτά αντιπροσωπεύουν τον κίνδυνο συμμετοχής . Από αυτά προκύπτει ευρύτητα της εννοίας των κεφαλαιουχικών εταιριών που δεν συνδέεται με ειδική εταιρική μορφή .
9 Το άρθρο 3, παράγραφος 2, του οποίου το εθνικό δικαστήριο ζητεί την ερμηνεία προβλέπει :
"Εξομοιούνται προς κεφαλαιουχικές εταιρίες για την εφαρμογή της παρούσης οδηγίας κάθε άλλη εταιρία, ένωση προσώπων ή νομικό πρόσωπο, που επιδιώκουν σκοπούς κερδοσκοπικούς . Εντούτοις, ένα κράτος μέλος δύναται να μην τις θεωρεί ως κεφαλαιουχικές εταιρίες για την είσπραξη του φόρου εισφοράς ".
10 Αυτή η διάταξη αποσκοπεί στο να αποφευχθεί η επιλογή ορισμένης νομικής μορφής να μπορεί να συνεπάγεται τη διαφορετική φορολογική μεταχείριση δραστηριοτήτων οι οποίες, από οικονομική άποψη, είναι ισοδύναμες .
11 Προς το σκοπό αυτό, αποβλέπει στο να υποβάλει στην είσπραξη του φόρου εισφοράς συγκεντρώσεις κεφαλαίων που, παρόλον ότι έχουν την ίδια οικονομική λειτουργία με τις καθαυτό κεφαλαιουχικές εταιρίες, δηλαδή την αναζήτηση κέρδους με την επένδυση αμοιβαίων κεφαλαίων σε χωριστή περιουσία, δεν ανταποκρίνονται στα κριτήρια της μίας της κεφαλαιουχικής εταιρίας, όπως ορίζεται στην προηγούμενη παράγραφο του ιδίου άρθρου .
12 Αυτή η διάταξη αφήνει, ωστόσο, στα κράτη μέλη την ευχέρεια να περιορίζουν την έκταση της εξομοιώσεως που προβλέπεται σ' αυτήν επιτρέποντάς τους να μη υποβάλουν ορισμένες συγκεντρώσεις κεφαλαίων στην είσπραξη του φόρου εισφοράς .
13 Πρέπει, επομένως, να δοθεί στο εθνικό δικαστήριο η απάντηση ότι ένωση προσώπων, στερούμενη νομικής προσωπικότητας, της οποίας τα μέλη εισφέρουν κεφάλαια σε χωριστή περιουσία προς επιδίωξη κερδοσκοπικού σκοπού, εξομοιούται προς κεφαλαιουχική εταιρία δυνάμει του άρθρου 3, παράγραφος 2, της οδηγίας 69/335 χωρίς καμιά άλλη συμπληρωματική απαίτηση . Εναπόκειται, ωστόσο, στον εθνικό νομοθέτη, δυνάμει της ίδιας διατάξεως, να καθορίσει αν μια τέτοια ένωση πρέπει ή δεν πρέπει να θεωρείται σαν κεφαλαιουχική εταιρία για την είσπραξη του φόρου εισφοράς .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
14 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και η ολλανδική κυβέρνηση, οι οποίες κατέθεσαν προτάσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται . Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος, που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται ν' αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων .
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε, με Διάταξη της 7ης Μαρτίου 1986, το Gerechtshof του 'Αμστερνταμ, αποφαίνεται :
'Ενωση προσώπων, στερούμενη νομικής προσωπικότητας, της οποίας τα μέλη εισφέρουν κεφάλαια σε χωριστή περιουσία προς επιδίωξη κερδοσκοπικού σκοπού, εξομοιούται προς κεφαλαιουχική εταιρία δυνάμει του άρθρου 3, παράγραφος 2, της οδηγίας 69/335 χωρίς καμιά άλλη συμπληρωματική απαίτηση . Εναπόκειται, ωστόσο, στον εθνικό νομοθέτη, δυνάμει της ίδιας διατάξεως, να καθορίσει αν μια τέτοια ένωση πρέπει ή δεν πρέπει να θεωρείται σαν κεφαλαιουχική εταιρία για την είσπραξη του φόρου εισφοράς .