62024CJ0129_RES
Zaak C‑129/24
Coillte Cuideachta Ghníomhaíochta Ainmnithe
tegen
Commissioner for Environmental Information
[verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de High Court (Ierland)]
Arrest van het Hof (Vijfde kamer) van 15 januari 2026
„Prejudiciële verwijzing – Milieu – Verdrag van Aarhus – Richtlijn 2003/4/EG – Toegang van het publiek tot milieu-informatie – Begrippen ‚aanvrager’ en ‚verzoek’ – Anonieme aanvragers of aanvragers die een pseudoniem gebruiken – Recht op toegang tot milieu-informatie – Praktische regelingen – Vereiste dat aanvragers hun echte naam en een actueel fysiek adres verstrekken – Ongeldigheid van het verzoek”
Milieu – Recht op toegang tot informatie – Richtlijn 2003/4 – Aanvrager van milieu-informatie – Verplichting voor de aanvrager om zich op basis van zijn echte naam en/of een actueel fysiek adres te identificeren – Geen – Nationale regeling die de aanvrager een dergelijke identificatie oplegt – Toelaatbaarheid – Voorwaarden – Eerbiediging van het gelijkwaardigheidsbeginsel en van het doeltreffendheidsbeginsel
(Verdrag van Aarhus, art. 2, punt 4, en art. 4; richtlijn 2003/4 van het Europees Parlement en de Raad, art. 2, punt 5)
(zie punten 27‑44 en dictum)
Samenvatting
Naar aanleiding van een verzoek om een prejudiciële beslissing verduidelijkt het Hof het begrip „verzoek om toegang tot milieu-informatie” in de zin van richtlijn 2003/4 (
1
), gelezen in het licht van het Verdrag van Aarhus (
2
), en spreekt het zich uit over de vraag of een overheidsinstantie een dergelijk verzoek als ongeldig mag aanmerken omdat de aanvrager zich niet heeft gehouden aan een nationale regeling die hem verplicht om zijn echte naam en/of actuele fysieke adres te verstrekken.
Tussen maart en juni 2022 heeft Coillte Cuideachta Ghníomhaíochta Ainmnithe (hierna: „Coillte”), een commercieel bosbouwbedrijf dat gedeeltelijk eigendom is van de Ierse Staat, 97 verzoeken om toegang tot milieu-informatie ontvangen die afkomstig waren van anonieme aanvragers of van aanvragers die een pseudoniem gebruikten, zonder dat een fysiek adres was opgegeven.
De nationale regeling tot omzetting van richtlijn 2003/4 bepaalt dat eenieder die een verzoek om toegang tot milieu-informatie indient, zijn echte naam en/of adres moet vermelden. Aangezien Coillte van mening was dat voornoemde verzoeken niet daadwerkelijk gericht waren op het verkrijgen van milieu-informatie, maar deel uitmaakten van een georganiseerde campagne met twijfelachtige motieven – zoals het verstoren van haar werking – vroeg zij de betrokken aanvragers om hun actueel adres te verstrekken en te bevestigen dat zij in die verzoeken hun echte, officiële naam hadden gebruikt. Aangezien zij geen antwoord had ontvangen, heeft zij in essentie deze verzoeken als ongeldig afgewezen.
De betrokken aanvragers hebben Coillte vervolgens verzocht om een interne herziening van die afwijzingsbeslissingen. Zij heeft hen opnieuw gevraagd om hun officiële naam te bevestigen en hun huidige adres op te geven. Aangezien die informatie niet is verstrekt, zijn de verzoeken tot interne herziening als ongeldig afgewezen.
Tegen 81 van deze afwijzingsbeslissingen is administratief beroep ingesteld bij de Commissioner for Environmental Information (commissaris voor milieu-informatie, Ierland). Hij heeft een beslissing genomen over de eerste 58 afwijzingsbeslissingen, waarbij hij vaststelde dat Coillte de betrokken verzoeken om milieu-informatie niet als ongeldig had mogen aanmerken.
Coillte heeft tegen die laatste beslissing beroep ingesteld bij de High Court (rechter in eerste aanleg, Ierland), de verwijzende rechter. Deze rechter heeft het Hof prejudiciële vragen gesteld om in essentie te vernemen of het begrip aanvrager in de zin van artikel 2, punt 5, van richtlijn 2003/4, gelezen in het licht van het Verdrag van Aarhus, aldus moet worden uitgelegd dat het vereist dat een natuurlijke of rechtspersoon zich identificeert met zijn echte naam en/of een actueel fysiek adres. Indien die vraag ontkennend wordt beantwoord wil hij bovendien weten of deze bepaling zich dan verzet tegen een nationale regeling die een dergelijke identificatie van de aanvrager voorschrijft.
Beoordeling door het Hof
Het Hof stelt om te beginnen vast dat richtlijn 2003/4 de hoedanigheid van „aanvrager” niet koppelt aan de identificatie – via echte naam en/of actueel fysiek adres – van de natuurlijke of rechtspersoon die om milieu-informatie verzoekt, zodat de lidstaten niet verplicht zijn een dergelijke identificatie voor te schrijven.
Het feit dat zij daar niet toe verplicht zijn, wordt niet tenietgedaan door de doelstellingen van richtlijn 2003/4. Die doelstellingen bestaan erin om het recht van toegang te garanderen tot milieu-informatie waarover overheidsinstanties beschikken of die voor hen wordt beheerd, en de voorwaarden, grondregels en praktische regelingen voor de uitoefening van dat recht vast te stellen, alsook te waarborgen dat, als regel, milieu-informatie geleidelijk aan het publiek beschikbaar wordt gesteld en onder het publiek wordt verspreid.
Het Hof merkt evenwel op dat richtlijn 2003/4 overheidsinstanties niet verplicht om milieu-informatie waarover zij beschikken, of die voor hen wordt beheerd, beschikbaar te stellen aan een andere entiteit dan een natuurlijke of rechtspersoon. Die richtlijn verplicht die instanties evenmin om, nadat zij aan een natuurlijke of rechtspersoon toegang tot die informatie hebben gegeven, binnen een zeer korte termijn opnieuw toegang tot die informatie te geven naar aanleiding van een groot aantal identieke verzoeken van die natuurlijke of rechtspersoon. Dergelijke verzoeken kunnen immers de doeltreffendheid van de toegang van andere natuurlijke of rechtspersonen tot milieu-informatie belemmeren, gelet op het feit dat de middelen van de overheidsinstanties niet oneindig zijn.
Bij gebreke van een Unierechtelijke bepaling waarin de praktische regelingen voor toegang tot milieu-informatie nader worden vastgesteld, is het aan de lidstaten om in hun respectieve rechtsordes nadere regels vast te stellen om ervoor te zorgen dat de verzoeken om toegang tot deze informatie daadwerkelijk door natuurlijke en rechtspersonen worden ingediend en geen verzoeken zijn als hierboven bedoeld.
Het Hof wijst er wel op dat deze regels niet ongunstiger mogen zijn dan die welke voor soortgelijke situaties krachtens nationaal recht gelden (gelijkwaardigheidsbeginsel) en de uitoefening van de door de rechtsorde van de Unie verleende rechten in de praktijk niet onmogelijk of uiterst moeilijk mogen maken (doeltreffendheidsbeginsel). In casu twijfelt het Hof er niet aan dat de betrokken nationale regeling verenigbaar is met het gelijkwaardigheidsbeginsel. Voorts is het verstrekken van de echte naam en/of het actuele fysieke adres van de betrokken aanvrager niet van dien aard dat de uitoefening van het door de rechtsorde van de Unie verleende recht op toegang tot milieu-informatie in de praktijk onmogelijk of uiterst moeilijk wordt.
Gelet op een en ander komt het Hof tot de slotsom dat een nationale regeling kan vereisen dat eenieder die een verzoek om toegang tot milieu-informatie in de zin van richtlijn 2003/4 indient, op basis van zijn naam, adres en eventueel andere relevante contactgegevens kan worden geïdentificeerd door de overheidsinstantie waaraan een dergelijk verzoek is gericht, mits de beginselen van gelijkwaardigheid en doeltreffendheid in acht worden genomen.
(
1
)	Richtlijn 2003/4/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2003 inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie en tot intrekking van richtlijn 90/313/EEG van de Raad (PB 2003, L 41, blz. 26).
(
2
)	Verdrag betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden, ondertekend te Aarhus op 25 juni 1998 en namens de Europese Gemeenschap goedgekeurd bij besluit 2005/370/EG van de Raad van 17 februari 2005 (PB 2005, L 124, blz. 1; hierna: „Verdrag van Aarhus”).