62009CC0543_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
WERREJ
I –	Introduzzjoni
II –	Il-kuntest ġuridiku
A –	Id-dritt tal-Unjoni
1.	Perspettiva ġenerali
2.	Id-direttivi
a)	Id-direttiva “Servizz Universali”
b)	Id-direttiva “privatezza u komunikazzjoni elettronika”
c)	Id-direttiva 2002/77
B –	Dritt nazzjonali
III –	Il-fatti u t-talba għal deċiżjoni preliminari
IV –	Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
V –	Argumenti tal-Partijiet
A –	Fuq l-ewwel domanda
B –	Fuq it-tieni domanda
VI –	Analiżi ġuridika
A –	L-ewwel domanda
1.	L-għan tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data prevista fl-Artikolu 25(1) tad-direttiva “Servizz Universali”
a)	Interpretazzjoni letterali tal-Artikolu 25(2) tad-direttiva “Servizz Universali”
b)	Interpretazzjoni sistematika tal-Artikolu 25(2) tad-direttiva “Servizz Universali”
c)	Interpretazzjoni teleoloġika tal-Artikolu 25(2) tad-direttiva “Servizz Universali”
d)	Konklużjoni
2.	L-Artikolu 25(2) tad-direttiva
“Servizz Universali” ma jistabbilixxix armonizzazzjoni kompleta tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data
3.	L-obbligu tal-Istati Membri li josservaw il-kompetenzi tal-awtoritajiet nazzjonali ta’ regolamentazzjoni
a)	Kompetenzi tal-awtoritajiet nazzjonali ta’ regolamentazzjoni fis-suq ta’ direttorji aċċessibbli għall-pubbliku direttament jew permezz ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni
b)	L-obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data esterna stabbilit fl-Artikolu 47 tat-TKG bħala miżura nazzjonali li għandha effett fuq il-qasam ta’ kompetenza tal-awtoritajiet nazzjonali ta’ regolamentazzjoni.
c)	Evalwazzjoni tal-konformità mad-direttivi ta’ miżuri nazzjonali li għandhom effett fuq il-qasam ta’ kompetenza tal-awtoritajiet nazzjonali ta’ regolamentazzjoni
d)	Konklużjoni
B –	It-tieni domanda
VII –	Konklużjoni
I – Introduzzjoni
1. F’dawn il-proċeduri għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, il-Bundesverwaltungsgericht (iktar ’il quddiem il-“qorti tar-rinviju”) għamlet lill-Qorti tal-Ġustizzja żewġ domandi rigward l-interpretazzjoni tad-Direttiva 2002/22/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-7 ta’ Marzu 2002, dwar servizz universali u d-drittijiet tal-utenti li jirrelataw ma’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (iktar ’il quddiem id-“Direttiva ‘Servizz Universali’”) (2) u d-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-12 ta’ Lulju 2002, dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika (iktar ’il quddem id-“Direttiva dwar il-‘privatezza u l-komunikazzjoni elettronika’”) (3) .
2. B’dawn id-domandi, il-qorti tar-rinviju essenzjalment titlob kjarifika dwar l-kundizzjonijiet u l-portata tal-obbligu impost fuq l-impriżi li jassenjaw in-numri tat-telefon lill-abbonati (iktar ’il quddiem l-“impriżi tas-servizzi telefoniċi”), skont l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali”, li jqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-fornituri ta’ servizzi ta’ direttorji aċċessibbli għall-pubbliku direttament jew permezz ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni d-data dwar l-abbonati.
3. Dawn id-domandi saru fil-kuntest ta’ kawża bejn Deutsche Telekom AG (iktar ’il quddiem ir-“rikorrenti fil-kawża prinċipali”) u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja (iktar ’il quddiem il-“konvenuta fil-kawża prinċipali”), irrappreżentata mill-Bundesnetzagentur für Elektrizität, Gas, Telekommunikation, Post und Eisenbahnen (Aġenzija Federali tan-Netwerk għall-Elettriku, il-Gass, it-Telekomunikazzjonijiet, il-Posta u l-Ferroviji, iktar ’il quddiem il-“Bundesnetzagentur”). Il-kawża tikkonċerna l-legalità ta’ deċiżjoni tal-Bundesnetzagentur li obbligat lir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, fil-kuntest ta’ proċedura ta’ riżoluzzjoni ta’ tilwim, b’kundizzjonijiet speċifikati f’din id-deċiżjoni, li tqiegħed ukoll għad-dispożizzjoni, fuq talba u għall-finijiet ta’ provvista ta’ servizzi ta’ direttorji aċċessibbli għall-pubbliku, id-data li jkollha dwar l-abbonati li dawn jew il-forninturi ta’ servizzi telefoniċi tagħhom jixtiequ jaraw pubblikati biss minn impriża waħda jew iżjed partikolari meta l-impriża li tixtieq it-tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ din id-data ma tkunx tagħmel parti minn dawn l-impriżi “awtorizzati”.
II – Il-kuntest ġuridiku
A – Id-dritt tal-Unjoni (4)
1. Perspettiva ġenerali
4. Sa minn nofs is-snin 80, il-leġiżlatur tal-Unjoni huwa impenjat fit-twettiq ta’ ftuħ u liberalizzazzjoni kkontrollata tas-swieq nazzjonali tat-telekomunikazzjonijiet. Fl-ewwel fażi, li testendi mis-snin 80 sal-2002, kemm il-Kunsill kif ukoll il-Kummissjoni adottaw sensiela ta’ direttivi. Għalhekk, id-direttivi (ta’ liberalizzazzjoni) adottati mill-Kummissjoni kienu jimmiraw lejn ftuħ tas-swieq. Min-naħa l-oħra, id-direttivi (ta’ armonizzazzjoni) adottati mill-Parlament Ewropew u l-Kunsill (5) kellhom jikkontribwixxu għall-uniformalizzazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet nazzjonali differenti tas-settur tat-telekomunikazzjonijiet.
5. Dan il-qafas legali tal-komunikazzjonijiet elettroniċi ġie ssostitwit fl-2002 permezz ta’ leġiżlazzjoni ġdida li, essenzjalment, tikkonsisti f’direttiva qafas (6) u erba’ direttivi speċifiċi (7) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill kif ukoll Direttiva (dwar il-kompetizzjoni) (8) tal-Kummissjoni. Id-Direttiva “Servizz Universali” u d-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika”, li dawn il-proċeduri għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw, jagħmlu parti minn erba’ direttivi speċifiċi tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.
2. Id-Direttivi
a) Id-Direttiva “Servizz Universali”
6. Id-Direttiva “Servizz Universali” ssostitwiet id-Direttiva 98/10 (9) u parti mid-Direttiva 97/33 (10) .
7. Il-premessa 11 tad-Direttiva “Servizz Universali” tistabbilixxi:
“Is-servizzi ta’ informazzjoni tad-direttorju u ta’ konsultazzjoni tad-direttorju jikkostitwixxu għodda essenzjali għall-aċċess għal servizzi tat-telefon disponibbli pubblikament u jiffurmaw parti mill-obbligu ta’ servizz universali. L-utenti u l-konsumaturi jixtiequ direttorji komprensivi u servizz ta’ konsultazzjoni tad-direttorju li jkopru l-abbonati kollha elenkati tat-telefon u n-numri tagħhom (inklużi numri fissi u mobbli) u jridu li din l-informazzjoni tiġi presentata b’mod mhux preferenzjali. Id-Direttiva 97/66/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Diċembru 1997 dwar l-ipproċessar ta’ data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet tassigura d-dritt ta’ l-abbonati għall-privatezza fir-rigward ta’ l-inklużjoni ta’ l-informazzjoni personali tagħhom f’direttorju pubbliku.”
8. Skont il-premessa 35 tad-Direttiva “Servizz Universali”:
“Il-forniment ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju u d-direttorji huwa diġà miftuħ għall-kompetizzjoni. Id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva jikkumplimentaw id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 97/66/KE billi jagħtu d-dritt lill-abbonati li jkollhom id-dettalji personali nklużi f’direttorju stampat jew elettroniku. Il-fornituri kollha tas-servizz li jassenjaw numri tat-telefon lill-abbonati tagħhom huma obbligati li jagħmlu l-informazzjoni relevanti disponibbli, b’mod ġust, orjentat mal-ispiża u mhux diskriminatorju”.
9. L-Artikolu 5 tad-Direttiva “Servizz Universali”, bit-titolu “Servizz ta’ konsultazzjoni tad-direttorju u direttorji” jgħid dan li ġej:
“(1) L-Istati Membri għandhom jassiguraw li:
a) ta’ l-anqas direttorju wieħed komprensiv ikunu disponibbli għall-utenti finali f’forma approvata mill-awtorità relevanti, sew jekk stampat jew elettroniku, jew it-tnejn, u jiġi aġġornat fuq bażi regolari, ta’ lanqas darba fis-sena;
b) ta’ l-anqas direttorju komprensiv tat-telefon tas-servizzi ta’ konsultazzjoni jkun disponibbli għall-utenti finali kollha, inklużi l-utenti ta’ telefons pubbliċi bi ħlas.
(2) Id-direttorji fil-paragrafu 1 għandhom jikkomprendu, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 11 tad-Direttiva 97/66/KE, l-abbonati kollha ta’ servizzi pubblikament disponibbli tat-telefon.
(3) L-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-impriża/i li jfornu s-servizzi msemmija fil-paragrafu 1 japplikaw il-prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni għat-trattament ta’ l-informazzjoni li tkun ġiet ipprovduta lilhom minn impriżi oħra.”
10. Skont id-Direttiva 2009/136/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-25 ta’ Novembru 2009, li temenda d-Direttiva 2002/22/KE dwar servizz universali u d-drittijiet tal-utenti li jirrelataw ma’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, id-Direttiva 2002/58/KE dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika u r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 dwar il-koperazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali responsabbli għall-infurzar tal-liġijiet tal-protezzjoni tal-konsumaturi (11), l-Artikolu 5(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” ġie emendat fis-sens li r-referenza, f’dan l-artikolu, għall-Artikolu 11 tad-Direttiva 97/66 inbidlet b’referenza għall-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elett ronika”. B’din l-emenda tneħħiet sempliċement kull ambigwità eventwali. Fil-fatt, bis-saħħa tal-Artikolu 19(2) tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika”, ir-referenzi għad-Direttiva 97/66 jinftiehmu bħala referenzi għad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika”.
11. L-Artikolu 25 tad-Direttiva “Servizz Universali”, taħt it-titolu “Għajnuna mill-operatur u servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju”:
“(1) L-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-abbonati ta’ servizzi pubblikament disponibbli tat-telefon ikollhom id-dritt li jkunu mniżżla fid-direttorju pubblikament disponibbli msemmi fl-Artikolu 5(1)(a).
(2) L-Istati Membri għandhom jassigiraw li l-impriżi kollha li jassenjaw numri tat-telefon lill-abbonati jissodisfaw it-talbiet raġonevoli kollha li jagħmlu disponibbli għall-iskopijiet tal-forniment ta’ konsultazzjoni tad-direttorji pubblikament disponibbli u direttorji, l-informazzjoni kollha relevanti f’format miftiehem fuq termini li jkunu ġusti, oġġettivi, orjentati ma’ l-ispejjeż u mhux diskriminatorji.
(3) L-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-utenti finali kollha provduti b’konnessjoni ma’ network pubbliku tat-telefon jistgħu jaċċessaw is-servizzi ta’ l-għajnuna ta' l-operatur u s-servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju skond l-Artikolu 5(1)(b).
(5) Il-paragrafi 1, 2, 3 u 4 japplikaw bla ħsara għall-ħtiġiet tal-leġislazzjoni tal-Komunità dwar il-protezzjoni tad-data personali u l-privatezza u, b’mod partikolari l-Artikolu 11 tad-Direttiva 97/66/KE”.
12. Id-Direttiva 2009/136 emendat kif ġej l-Artikolu 25(1), (3) u (5) tad-Direttiva Servizz Universali:
“(1) L-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-abbonati ta’ servizzi pubblikament disponibbli tat-telefon ikollhom id-dritt li jkunu mniżżla fid-direttorju pubblikament disponibbli msemmi fl-Artikolu 5(1)(a) u li jkollhom l-informazzjoni tagħhom titqiegħed għad-dispożizzjoni ta’ fornituri ta’ servizzi u/jew direttorji ta’ konsultazzjoni tad-direttorju f’konformità mal-paragrafu 2.
[…]
(3) L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-utenti aħħarin kollha provduti b’servizz telefoniku pubblikament disponibbli jista’ jkollhom aċċess għas-servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom ikunu jistgħu jimponu obbligi u kondizzjonijiet fuq l-impriżi li jikkontrollaw l-aċċess għall-utenti aħħara għall-forniment ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju skond id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 2002/19/KE (Direttiva dwar l-Access).”
[…]
(5) Il-paragrafi 1 sa 4 għandhom japplikaw suġġett għar-rekwiżiti tal-leġislazzjoni Komunitarja dwar il-ħarsien tad-data personali u l-privatezza u, b’mod partikolari, l-Artikolu 12 tad-Direttiva 2002/58/KE (Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjonijiet elettroniċi).”
13. Din l-emenda hija spjegata f’dawn it-termini fil-premessa 38 tad-Direttiva 2009/136:
“Servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju għandhom ikunu, u ta’ sikwit huma, provduti taħt kondizzjonijiet ta’ suq kompetittiv, skont l-Artikolu 5 tad-Direttiva tal-Kummissjoni 2002/77/KE tas-16 ta’ Settembru 2002 dwar kompetizzjoni fis-swieq għal networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi. Miżuri applikati għas-suq bl-ingrossa li jiżguraw l-inklużjoni ta’ data ta’ utent aħħari (kemm fissa kif ukoll mobbli) f’bażijiet ta’ data għandhom jirrispettaw is-salvagwardji għall-protezzjoni ta’ data personali, inkluż l-Artikolu 12 tad-Direttiva 2002/58/KE (Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjoni elettronika). Il-provvista orjentata lejn l-ispiża tad-data lill-fornituri tas-servizz, bil-possibilità għall-Istati Membri li jistabbilixxu mekkaniżmu ċentralizzat biex jipprovdu informazzjoni aggregata komprensiva lill-fornituri tad-direttorju, u l-forniment ta’ aċċess għan-network b’kondizzjonijiet raġonevoli u trasparenti, għandha titlesta sabiex jiġi żgurat li utenti finali jibbenefikaw bis-sħiħ mill-kompetizzjoni, bl-għan aħħari li tkun tista’ titneħħa r-regolamentazzjoni tal-bejgħ bl-imnut minn fuq dawn is-servizzi u l-forniment ta’ offerti tas-servizzi tad-direttorju b’kondizzjonijiet raġonevoli u trasparenti.”
b) Id-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika”
14. Id-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” ssostitwiet id-Direttiva 97/66 (12) .
15. Il-premessa 2 ta’ din id-direttiva tgħid dan li ġej:
“Din id-Direttiva tfittex li tirrispetta d-drittijiet fondamentali u tosserva l-prinċipji rikonoxxuti b’mod partikolari mill-Karta tad-Drittijiet Fondamentali ta’ l-Unjoni Ewropea. B’mod partikolari, din id-Direttiva tfittex li tiżgura r-rispett sħiħ tad-drittijiet stipulati fl-Artikoli 7 u 8 ta’ dik il-Karta.”
16. Il-premessi 38 u 39 ta’ din id-direttiva jgħidu hekk:
“Id-direttorji ta’ abbonati ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi huma distribwiti b’mod wiesa’ u pubbliku. Id-dritt ta’ privatezza ta’ persuni naturali u l-interess leġittimu ta’ persuni legali jitolbu li l-abbonati jistgħu jiddeterminaw jekk id-data personali tagħhom jiġux ippubblikati f’direttorju u jekk iva, liema. Providituri ta’ direttorji pubbliċi għandhom jinfurmaw lill-abbonati li ser jiġu inklużi f’tali direttorji dwar l-iskop tad-direttorju u dwar kull użu partikolari li jista’ jsir minn verżjonijiet elettroniċi ta’ direttorji pubbliċi, partikolarment permezz ta’ funzjonijiet ta’ tfittxija inkorporati fis-software, bħal funzjonijiet ta’ tfittxija b’lura li jippermettu lil utenti tad-direttorji li jiskopru l-isem u l-indirizz ta’ l-abbonat fuq il-bażi ta’ numru tat-telefon biss.
L-obbligu li abbonat jiġi infurmat dwar l-iskop(ijiet) ta’ direttorji pubbliċi li fihom għandhom jiġu inklużi d-data personali tagħhom għandu jiġi impost fuq il-persuna li qed tiġbor id-data għal din l-inklużjoni. Fejn id-data jistgħu jiġu trasmessi lil terza persuna jew aktar, l-abbonat għandu jiġi infurmat dwar din il-possibbilità u dwar ir-riċevent jew il-kategoriji ta’ riċeventi possibbli. Kull trasmissjoni għandha tkun soġġetta għall-kondizzjoni li d-data ma tistax tintuża għal skopijiet oħrajn minbarra dawk li għalihom ġiet miġbura. Jekk il-persuna li tiġbor id-data mill-abbonat jew kwalunkwe terza persuna li lilha ġew trasmessi d-data, jixtieq juża d-data għal skop addizzjonali, għandu jinkiseb il-kunsens imġedded ta’ l-abbonat jew mill-parti inizjali li tiġbor id-data jew mit-terza persuna li lilha tkun ġiet trasmessa id-data.”
17. L-Artikolu 12 ta’ din id-direttiva, bit-titolu “Direttorji ta’ l-abbonati” jgħid li ġej:
“(1) L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-abbonati huma infurmati, mingħajr ħlas u qabel ma jiġu inklużi f’direttorji, dwar l-iskop(ijiet) ta’ direttorju stampat jew elettroniku ta’ l-abbonati disponibbli għall-pubbliku jew li jista’ jiġi akkwistat minn servizz ta’ talbiet tad-direttorju, li fihom id-data personali tagħhom jistgħu jiġu inklużi u dwar possibilitajiet ta’ użu ulterjuri bbażati fuq funzjonijiet ta’ tfittxija inkorporati fil-verżjonijiet elettroniċi tad-direttorju.
(2) L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-abbonati jingħataw l-opportunità li jiddeterminaw jekk id-data personali tagħhom humiex inklużi f’direttorju pubbliku, u jekk iva, sa fejn tali data huma rilevanti għall-iskopijiet tad-direttorju kif determinat mill-provditur tad-direttorju, u li jivverifikaw, jikkoreġu jew jirtiraw din id-data. Għandu jkun mingħajr ħlas li wieħed ma jkunx inkluż f’direttorju ta’ l-abbonati, kif ukoll, li tkun ivverifikata, ikkoreġuta jew irtirata d-data personali minnu.
(3) L-Istati Membri jistgħu jeħtieġu li għal kull skop ta’ direttorju pubbliku minbarra t-tfittxija ta’ dettalji tal-kuntatt ta’ persuni fuq il-bażi ta’ isimhom u, fejn meħtieġ, minimu ta’ identifikaturi oħrajn, jista’ jintalab kunsens ulterjuri ta’ l-abbonati.
(4) Il-paragrafi 1 u 2 għandhom jgħoddu għal abbonati li huma persuni naturali. L-Istati Membri għandhom jiżguraw ukoll, fil-kwadru tal-liġi Komunitarja u l-leġislazzjoni nazzjonali applikabbli, li l-interessi leġittimi ta’ abbonati minbarra persuni naturali rigward id-dħul tagħhom fid-direttorji pubbliċi huma mħarsa b’mod suffiċjenti.”
c) Id-Direttiva 2002/77
18. L-Artikolu 5 tad-Direttiva 2002/77 jgħid, bit-titolu “Servizz tad-direttorju”:
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw li d-drittijiet esklussivi u/jew speċjali kollha dwar l-istabbiliment u l-provvediment tas-servizzi tad-direttorju fuq it-territorju tagħhom, li jinkludu kemm il-pubblikazzjoni tad-direttorji kif ukoll is-servizzi tat-tiftixa tad-direttorju, jitneħħew.”
B – Id-dritt nazzjonali
19. L-Artikolu 47 tal-Liġi dwar it-Telekomunikazzjonijiet (Telekommunikationsgesetz, iktar ’il quddiem it-“TKG”) bit-titolu “Provvista ta’ data dwar l-abbonati” jgħid kif ġej:
“(1) Kull impriża li tipprovdi servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet aċċessibbli għall-pubbliku u tassenja numri tat-telefon lill-utenti finali hija obbligata li tqiegħed għad-dispożizzjoni ta’ kull impriża oħra, wara talba, data fuq l-abbonati skont ir-raba’ sentenza tat-tieni paragrafu, biex tipprovdi servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju aċċessibbli lill-pubbliku u ta’ direttorji. Id-data għandha titqiegħed għad-dispożizzjoni mingħajr dewmien u b’mod nondiskriminatorju.
(2) Id-data dwar l-abbonati hija data pubblikata fid-direttorji skont l-Artikolu 104 tat-TKG. Din tinkludi, minbarra n-numru tat-telefon, kemm data intiża biex tiġi ppubblikata, l-isem, l-indirizz u d-data addizzjonali bħall-professjoni, is-settur tal-attività, it-tip ta’ konnessjoni u l-koutenti, sa fejn dawn ikunu f’idejn l-impriża. Din tinkludi wkoll informazzjoni, links, konnessjonijiet u klassifikazzjonijiet ipproċessati b’mod li jistgħu jiġu użati mill-klijenti, skont l-iżvilupp teknoloġiku u skont id-dispożizzjonijiet applikabbli fir-rigward tal-protezzjoni tad-data li hija meħtieġa għall-pubblikazzjoni ta’ din id-data fis-servizzi ta’ konsultazzjoni u tad-direttorji aċċessibbli għall-pubbliku fis-sens tal-ewwel sentenza. Id-data għandha tkun suġġetta għall-ipproċessar eżawrjenti u fil-fond, kif ukoll tekniku, b’mod li tkun tista’ tiġi integrata mingħajr diffikultà, skont l-iżvilupp teknoloġiku, f’direttorju ta’ użu faċli għall-klijenti jew f’bażi tad-data ta’ servizz ta’ konsultazzjoni konċepit skont l-istess prinċipju.
(3) Fil-każ ta’ tilwim bejn l-impriżi dwar id-drittijiet u l-obbligi li jirriżultaw mill-paragrafi 1 u 2, l-Artikolu 133 japplika b’analoġija.
(4) Jista’ jiġi rċevut ħlas għat-tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ data dwar l-abbonati; ġeneralment, dan ikun suġġett għal regolament ulterjuri skont l-Artikolu 38(2) sa (4). Ħlas bħal dan ma huwiex suġġett għal awtorizzazzjoni skont l-Artikolu 31 ħlief jekk l-impriża tkun b’saħħitha fis-suq tas-servizzi lill-utenti finali.”
20. Skont l-Artikolu 104 tat-TKG, bit-titolu “Direttorji”:
“L-abbonati jistgħu jkunu mdaħħlin fid-direttorji pubbliċi stampati jew elettroniċi b’isimhom, l-indirizz tagħhom u data oħra addizzjonali bħall-professjoni, is-settur tal-attività jew it-tip ta’ konnessjoni, sa fejn dan ikunu talbuh. Huma jistgħu jiddeċiedu liema data għandha tiġi ppubblikata fid-direttorji. Fuq talba tal-abbonat, jistgħu jiddaħħlu koutenti, bil-kunsens tagħhom”.
21. L-Artikolu 105 tat-TKG jgħid, bit-titolu “Komunikazzjoni ta’ informazzjoni”:
“(1) Huwa posssibbli li tiġi pprovduta informazzjoni dwar in-numri tat-telefon li jidhru fid-direttorji, bla ħsara għal-limitazzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 104 u fil-paragrafi 2 u 3.
(2) Ma huwiex possibbli li tingħata informazzjoni telefonika dwar in-numri tal-abbonati ħlief jekk dawn tal-aħħar ikunu ġew informati b’mod xieraq li għandhom id-dritt li joġġezzjonaw li dan in-numru tat-telefon jiġi kkomunikat u li huma ma użawx dan id-dritt. Ma huwiex possibbli li tingħata informazzjoni apparti d-data ppubblikata skont l-Artikolu 104 ħlief jekk l-abbonat ikun ta l-kunsens tiegħu meta jipprovdi informazzjoni iktar iddettaljata.
(3) Huwa permess li tingħata informazzjoni telefonika dwar l-isem jew l-isem u l-indirizz ta’ abbonat li n-numru tiegħu biss huwa magħruf jekk dak l-abbonat jidher f’direttorju telefoniku, wara li l-fornitur ta’ servizzi jkun informah bid-dritt tiegħu li joġġezzjona għal dan u ma jkunx użah.
(4) L-oġġezzjoni magħmula skont l-ewwel sentenza tal-paragrafu 2 jew tal-paragrafu 3 jew il-kunsens mogħti skont it-tieni sentenza tal-paragrafu 2 għandha titniżżel minnufih fid-data dwar il-klijenti tal-fornitur ta’ servizzi jew tal-fornitur fis-sens tal-paragraf  1 li fuqha jkunu bbażati d-direttorji. Il-fornituri ta’ servizzi l-oħrajn għandhom jieħu kont tagħha wkoll mill-mument meta raġonevolment jista’ jiġi kkunsidrat li dawn kienu jafu bil-fatt li din l-oġġezzjoni jew dan il-kunsens huma rreġistrati fid-direttorji tal-fornitur ta’ servizzi ta’ telekomunikazzjoni u tal-fornitur skont il-paragrafu 1”.
22. Skont l-Artikolu 133(1) tal-TKG, bit-titolu “Tilwim ieħor bejn l-impriżi”:
“Fil-każ ta’ tilwim fir-rigward tal-obbligi li jirriżultaw minn din il-liġi jew fuq il-bażi tagħha bejn l-impriżi li jużaw in-netwerks ta’ telekomunikazzjonijiet pubbliċi jew li jipprovdu servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet lill-pubbliku, il-Beschlusskammer [il-Bundesnetzagentur] għandha, fuq talba ta’ parti u wara li jinstemgħu l-persuni kkonċernati, tadotta deċiżjoni vinkolanti, ħlief jekk jiġi pprovdut mod ieħor mil-liġi. Hija għandha tiddeċiedi t-tilwima f’terminu ta’ mhux iktar minn erba’ xhur minn meta tiġi adita minn waħda mill-partijiet ikkonċernati minn din it-tilwima”
III – Il-fatti u t-talba għal deċiżjoni preliminari
23. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali hija impriża ta’ telekomunikazzjonijiet li tippermetti lill-utenti finali li jkollhom aċċess, permezz ta’ konnessjonijiet telefoniċi analoġiċi jew ADSL, għan-netwerk telefoniku pubbliku u biex dan tal-aħħar jintuża għall-finijiet ta’ servizzi ta’ telefonija tal-vuċi. Bħala operatur tan-netwerk hija tassenja n-numri lill-abbonati tagħha. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali tħaddem ukoll servizz ta’ konsultazzjoni tad-direttorju fuq it-territorju kollu federali kif ukoll servizz ta’ konsultazzjoni bl-internet. Barra minn hekk hija tħejji direttorji permezz ta’ kumpanniji sussidjarji. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali tamministra d-data meħtieġa għal dan l-iskop f’database dwar l-abbonati. Din id-databażi fiha mhux biss data dwar il-klijenti tagħha imma wkoll data dwar abbonati ta’ fornituri oħrajn ta’ servizzi telefoniċi, b’mod partikolari dawk li ma jippubblikawx huma stess direttorji u li, biex jikkonformaw mad-drittijiet tal-klijenti tagħhom fir-rigward tar-reġistrazzjoni, jużaw, fuq bażi kuntrattwali, għad-direttorji tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali.
24. Id-database tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali dwar l-abbonati hija magħmula minn subdirettorju “pubbliku” u minn subdirettorju “mhux pubbliku”. Is-subdirettorju “pubbliku” jikkonsisti f’data li la l-abbonat ikkonċernat u lanqas il-fornitur tas-servizzi telefoniċi tiegħu ma joġġezzjonaw għall-pubblikazzjoni fid-direttorji tal-fornituri kompetituri. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali tqiegħed id-data tagħha wkoll għad-dispożizzjoni ta’ impriżi oħrajn biex tiġi ppubblikata fid-direttorji u s-servizzi ta’ konsultazzjoni tagħhom. Is-servizzi tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali jiġbru esklużivament data oħra mis-subdirettorju “mhux pubbliku”. Dan jinkludi data li l-abbonat ikkonċernat jew il-fornitur tiegħu ta’ servizzi telefoniċi jixtieq li tiġi ppubblikata biss mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, kif ukoll data tas-servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju tagħha miġbura mir-riċerka tagħha u mid-data msejħa tal-editur, miksuba mill-edituri ta’ direttorji telefoniċi.
25. Fost l-impriżi fejn id-data tal-abbonati tas-subdirettorju pubbliku titqiegħed għad-dispożizzjoni bi ħlas tinkludi l-kumpanniji GoYellow GmbH u Telix AG, intervenjenti fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem l-“intervenjenti fil-kawża prinċipali”), li jużaw rispettivament servizz ta’ konsultazzjoni bl-internet u servizz ta’ konsultazzjoni tad-direttorju. B’riżultat ta’ diskussjonijiet bejn l-impriżi u r-rikorrenti fil-kawża prinċipali fuq il-portata tad-data koperta bl-obbligu ta’ tqegħid għad-dispożizzjoni, l-intervenjenti talbu lill-Bundesnetzagentur biex timplimenta proċedura ta’ riżoluzzjoni ta’ tilwim biex ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali tiġi ordnata li tqiegħed għad-dispożizzjoni tagħhom, f’daqqa, id-data kollha dwar l-abbonati eżistenti, eliġibbli għall-pubblikazzjoni fil-kuntest ta’ servizz ta’ konsultazzjoni, biex imbagħad tkun tista’ tiġi aġġornata d-data kull jum tax-xogħol.
26. B’deċiżjoni tal-11 ta’ Settembru 2006, il-Bundesnetzagentur ordnat lir-rikorrenti fil-kawża prinċipali li tqiegħed għad-dispożizzjoni tal-intervenjenti, b’kundizzjonijiet preċiżi f’din id-deċiżjoni, anki d-data dwar l-abbonati li dawn jew il-fornituri tagħhom ta’ servizzi telefoniċi jixtiequ li tiġi ppubblikata minn impriża waħda jew iżjed speċifiċi. Din id-deċiżjoni kienet ibbażata fuq l-Artikolu 47 tat-TKG. Il-Bundesnetzagentur ċaħdet il-kumplament tat-talbiet tal-intervenjenti, għar-raġuni li ma kienx jidher li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali kienet qed tikser sistematikament l-obbligi tagħha f’dan ir-rigward.
27. Bir-rikors tagħha, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali oġġezzjonat għall-obbligu li ġie impost fuqha li tqiegħed għad-dispożizzjoni data, sa fejn dan l-obbligu kien intiż għal data dwar l-abbonati ta’ fornituri oħrajn (iktar ’il quddiem id-“data esterna”). Il-Verwaltungsgericht ċaħdet ir-rikors. Insostenn tar-rikors tagħha fil-kassazzjoni, li l-Verwaltungsgericht awtorizzat, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ssostni li d-deċiżjoni tal-Bundesnetzagentur adottata fuq il-bażi tal-Artikolu 47 tat-TKG hija illegali sa fejn din testendi għal data dwar abbonati ta’ fornituri oħrajn ta’ servizzi telefoniċi. Għalhekk, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali titlob, li tiġi rriformata s-sentenza appellata billi tiġi annullata d-deċiżjoni tal-Bundesnetzagentur tal-11 ta’ Settembru 2006 sa fejn l-obbligu impost fuqha jestendi għad-data dwar l-abbonati ta’ fornituri oħrajn ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni tal-vuċi aċċessibbli għall-pubbliku. Il-konvenuta u l-intervenjenti jitolbu li r-rikors ta’ kassazzjoni jiġi miċħud.
28. Skont il-qorti tar-rinviju, ir-rikors ta’ kassazzjoni tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali mhuwiex fondat fid-dritt nazzjonali. Ir-rikors kontra d-deċiżjoni tal-Bundesnetzagentur ċertament huwa ammissibbli, imma skont il-kriterji tad-dritt nazzjonali huwa infondat fil-mertu. Madankollu, il-qorti tar-rinviju għandha dubji dwar jekk dan l-obbligu impost fuq ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali skont l-Artikolu 47 tat-TKG dwar it-tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ data ta’ abbonati lill-fornituri ta’ direttorji u ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni li jestendi għal data li għandha u li ma hijiex suġġetta għall-kunsens jew għal nuqqas ta’ oġġezzjoni tal-abbonat jew tal-fornituri ta’ servizzi telefoniċi tiegħu, huwiex konformi mad-dritt tal-Unjoni.
29. F’dawn iċ-ċirkustanzi l-qorti tar-rinviju ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari segwenti:
1. L-Artikolu 25(2) tad-Direttiva 2002/22/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-7 ta’ Marzu 2002, dwar servizz universali u d-drittijiet tal-utenti li jirrelataw ma’ nerworks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (Direttiva “Servizz Universali”), għandu jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri jistgħu jobbligaw lill-impriżi li jassenjaw in-numri tat-telefon lill-abbonati sabiex iqiegħdu għad-dispożizzjoni, għall-finijiet tal-provvista ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ direttorji, data dwar l-abbonati li lilhom l-impriżi inkwistjoni nfushom ma jkunux assenjaw in-numri tat-telefon, sa fejn huma jkollhom din id-data?
2. F’każ ta’ risposta affermattiva għall-ewwel domanda:
L-Artikolu 12 tad-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-12 ta’ Lulju 2002, dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika (Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjoni elettronika), għandu jiġi interpretat fis-sens li l-impożizzjoni tal-obbligu msemmi iktar ’il fuq mil-leġiżlatur nazzjonali hija suġġetta għall-fatt li l-fornitur ta’ servizzi telefoniċi l-ieħor jew l-abbonati tiegħu jagħtu l-kunsens tagħhom għat-trażmissjoni tad-data jew minn tal-inqas ma jopponuhiex?
IV – Il-proċedimenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
30. Id-digriet tar-rinviju tal-28 ta’ Ottubru 2009 wasal fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-22 ta’ Diċembru 2009. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, il-konvenuta fil-kawża prinċipali u l-intervenjenti fil-kawża prinċipali, il-Gvern tar-Renju Unit, il-Gvern Taljan kif ukoll il-Kummissjoni, ippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub. Ir-rappreżentanti tar-rikorren ti fil-kawża prinċipali, tal-konvenuta fil-kawża prinċipali, tal-intervenjenti fil-kawża prinċipali, tar-Renju Unit u tal-Kummissjoni ħadu sehem fis-seduta tat-2 ta’ Diċembru 2010.
V – L-argumenti tal-partijiet
A – Fuq l-ewwel domanda
31. Fil-fehma tal- Kummissjoni, l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” għandu jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri ma jistgħux jobbligaw lill-impriżi li jassenjaw in-numru tat-telefon lill-abbonati sabiex iqiegħdu għad-dispożizzjoni, għall-finijiet tal-provvista ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ direttorji, data dwar abbonati li lilhom l-impriża inkwistjoni nfisha ma tkunx assenjat in-numri tat-telefon, anki jekk ikollha din id-data.
32. Fil-fehma tagħha, il-fattur deċiżiv huwa li l-obbligu ta’trażmissjoni tad-data stabbilit fl-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” huwa indirizzat biss għall-impriżi li jassenjaw in-numri tat-telefon. Għaldaqstant, l-“informazzjoni kollha rilevanti” li trid tiġi trażmessa tikkorrispondi biss għad-data li hija marbuta mal-assenjazzjoni tan-numri tat-telefon mill-impriża kkonċernata. Fid-dawl tal-kliem u l-għan tagħha, ma jistax jiġi dedott minn din id-dispożizzjoni li hemm obbligu iktar estiż, li jorbot lill-impriżi ta’ servizzi telefoniċi li jikkomunikaw id-data kollha tagħhom li jkun fiha informazzjoni wkoll fuq l-abbonati ta’ impriżi oħrajn ta’ servizzi telefoniċi. L-ebda dispożizzjoni oħra fil-qafas regolamentari ma jidher li tista’ sservi ta’ bażi legali ta’ portata simili għall-obbligu eżistenti.
33. Fuq l-istess linja ta’ argument, il- Gvern tar-Renju Unit isostni li interpretazzjoni wiesgħa tal-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” tmur kontra l-kliem, l-istruttura u l-għan tad-Direttiva “Servizz Universali”. L-obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data impost minn dan it-test jirrigwarda biss l-informazzjoni rilevanti dwar l-abbonati tal-impriżi li jassenjaw in-numri tat-telefon. Barra minn hekk l-Istati Membri ma humiex marbutin li jimponu fuq l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi obbligu iktar wiesa’ f’dan ir-rigward.
34. Ir- rikorrenti fil-kawża prinċipali tinsisti wkoll, l-ewwel nett, fuq il-fatt li l-Artikolu 25(12) tad-Direttiva “Servizz Universali” ma jobbligax lill-Istati Membri li jimponu obbligu ta’ trażmissjoni għal dak li jirrigwarda data esterna. Madankollu, dan ir-rikonoxximent ma jippermettix li tingħata tweġiba għall-mistoqsija jekk, mill-aspett tad-dritt tal-Unjoni, l-Istati Membri għandhomx id-dritt jadottaw dispożizzjoni f’dan is-sens. Konsegwentement, l-ewwel domanda preliminari hija intiża biex jiġi ddeterminat jekk l-Artikolu 25(2) jirrestrinġix il-poteri tal-Istati Membri fir-rigward tal-possibbiltà li jiġu imposti obbligi addizzjonali fuq l-impriżi ta’ telekomunikazzjoni. Fid-dawl, b’mod partikolari, tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fuq id-Direttivi 98/10, 2002/19 u 2002/2 u tal-kliem, tal-għanijiet u tal-istruttura tad-Direttivi 2002/21 u 2002/22, skontha, għandha tingħata risposta affermattiva għal din l-aħħar domanda.
35. Min-naħa l-oħra, il- konvenuta fil-kawża prinċipali titlob, fil-kuntest ta’ interpretazzjoni grammatikali, storika, sistematika u teleoloġika tal-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali”, li l-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data li jippreskrivi jkopri jew jista’ jkopri wkoll fil-prinċipju data esterna mertu ta’ dan il-każ. Skont il- Gvern Taljan ukoll, fil-fatt għandha tingħata risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda wara li jitqiesu t-test u l-istruttura tad-Direttiva “Servizz Universali”.
36. Din hija wkoll il-konklużjoni tal- partijiet intervenjenti fil-kawża prinċipali, li jikkunsidraw li l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” għandu jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri jistgħu jobbligaw lill-impriżi sabiex iqiegħdu għad-dispożizzjoni d-data kollha tal-abbonati li huma jkollhom, għall-finijiet tal-provvista ta’ direttorji u ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni aċċessibbli għall-pubbliku.
B – Fuq it-tieni domanda
37. Skont il- Kummissjoni, l-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” għandu jiġi interpretat fis-sens li l-impożizzjoni tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data esterna mil-leġiżlatur nazzjonali hija suġġetta għall-fatt li l-abbonat ikun ġie informat bil-possibbiltà tat-trażmissjoni tad-data tiegħu. Jekk l-abbonat ikun irrifjuta espliċitament din it-trażmissjoni, din ma tkunx awtorizzata. Il- Gvern tar-Renju Unit jikkunsidra li kull pubblikazzjoni tad-data ta’ utent f’direttorju ieħor jippresupponi l-kunsens tal-persuna kkonċernata.
38. Għall- konvenuta fil-kawża prinċipali, għall-kuntrarju, jirriżulta minn interpretazzjoni grammatikali, storika, sistematika u teleoloġika tal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-”privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” li t-trażmissjoni ta’ data esterna mill-impriżi ta’ servizzi telefoniċi ma tiddipendix mill-kunsens minn qabel jew in-nuqqas ta’ oġġezzjoni tal-abbonat ikkonċernat jew tal-impriża obbligata li tittrażmettiha.
39. Skont l- intervenjenti fil-kawża prinċipali wkoll, il-fornituri ta’ servizzi telefoniċi u l-abbonati tagħhom ma għandhomx id-dritt li joġġezzjonaw għat-trażmissjoni lil terzi ta’ data li tikkonċernahom ippubblikati f’direttorju għall-finijiet ta’ servizz ta’ konsultazzjoni jew ta’ direttorju u lanqas li tiġi ristretta l-pubblikazzjoni tad-data tagħhom f’direttorju partikolari jew servizz ta’ konsultazzjoni partikolari.
40. Din ukoll hija l-konklużjoni tal- Gvern Taljan, li jikkunsidra li l-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” għandu jiġi interpretat fis-sens li l-impożizzjoni fuq impriżi ta’ servizzi telefoniċi ta’ obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data esterna min-naħa tal-leġiżlatur nazzjonali ma hijiex suġġetta għall-kundizzjoni li l-abbonat jagħti l-kunsens tiegħu għat-trażmissjoni tad-data jew għall-inqas ma joġġezzjonax għaliha, u dan sa fejn id-direttorju jew is-servizz ta’ konsultazzjoni li ser jiġi stabbilit ikollu l-istess għanijiet bħal dawk li għalihom l-abbonat ikun ta l-kunsens tiegħu biex d-data tiegħu tiġi tidher fid-direttorju magħmul mill-fornitur li miegħu huwa abbonat.
VI – Analiżi ġuridika
A – L-ewwel domanda
41. Bl-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq tistaqsi essenzjalment jekk l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” jipprojbixxix leġiżlazzjoni nazzjonali li tobbliga lill-impriżi ta’ servizzi telefoniċi sabiex iqiegħdu għad-dispożizzjoni, minħabba l-provvista ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ direttorji, mhux biss id-data tal-klijenti tagħhom imma wkoll id-data esterna li huma jkollhom.
42. Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandu jiġi eżaminat, l-ewwel nett, jekk l-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data li għandhom l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi skont l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” jestendix għad-data esterna li dawn huma jkollhom. Fil-fehma tiegħi, billi din id-domanda għandha tingħata risposta fin-negattiv, hemm bżonn, imbagħad, li jiġi vverifikat jekk l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva ta’ “Servizz Universali” jirregolax b’mod eżawrjenti l-kwistjoni tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data li għandom l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi u, jekk dan ma huwiex il-każ, jekk dispożizzjonijiet oħrajn tal-qafas ġuridiku applikabbli għall-komunikazzjonijiet elettroniċi jistgħux jipprojbixxu lill-Istati Membri milli jimponu fuq ċerti impriżi ta’ servizzi telefoniċi l-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data esterna tagħhom.
1. L-għan tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data prevista fl-Artikolu 25(1) tad-Direttiva “Servizz Universali”
a) Interpretazzjoni letterali tal-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali”
43. Skont il-kliem fl-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali”, l-Istati Membri huma obbligati li jiżguraw li l-impriżi kollha li jassenjaw numri tat-telefon lil abbonati jissodisfaw it-talbiet kollha raġonevoli tat-tqegħid għad-dispożizzjoni, għall-finijiet tal-provvista ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ direttorji, ta’ “informazzjoni kollha rilevanti” f’forma xierqa.
44. Mill-istruttura tas-sentenza jirriżulta li l-“informazzjoni kollha rilevanti” li għandha tiġi trażmessa tirrigwarda lill-abbonati li lilhom l-impriżi suġġetti għal dan l-obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data jassenjaw numri tat-telefon. Skont l-Artikolu 2(k) tad-Direttiva 2002/21, “abbonat” tfisser kull persuna fiżika jew entità legali li jew hija parti f’kuntratt mal-fornitur ta’ servizzi pubblikament disponibbli ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi għall-provista ta’ dawk is-servizzi. Għaldaqstant, l-“informazzjoni kollha rilevanti” li għandha tiġi trażmessa tirrigwarda l-persuni naturali jew legali marbutin b’dak il-kuntratt mal-impriża ta’ servizzi telefoniċi suġġetti għall-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data.
45. Minn dan isegwi li skont l-interpretazzjoni tal-Artikolu 25(2) li tirriżulta mit-test tiegħu u mill-istruttura grammatikali tiegħu, l-obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data impost fuq l-impriżi tas-servizzi telefoniċi jirrigwarda d-data tal-abbonati tagħhom stess, li huma jkunu assenjawlhom numri tat-telefon.
b) Interpretazzjoni sistematika tal-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali”
46. Ir-riżultat tal-interpretazzjoni letterali tal-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” huwa kkonfermat mill-interpretazzjoni sistematika tiegħu.
47. Fil-kuntest tal-qafas legali applikabbli għall-komunikazzjonijiet elettroniċi, id-Direttiva “Servizz Universali” tirrigwarda l-ewwel nett ir-relazzjoni bejn il-fornituri ta’ netwerks jew ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u tal-abbonati. F’dan il-livell, hija għandha tliet għanijiet prinċipali, li kull wieħed minnhom jiġi żviluppat f’kapitolu għalih.
48. Id-Direttiva “Servizz Universali” fl-ewwel lok għandha l-għan li tiżgura li l-utenti finali jibbenefikaw, f’kull Stat Membru, f’kull parti tat-territorju, minn sett minimu ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni bi prezz raġonevoli li jirrispondi għal ċerti standards kwalitattivi. Dan is-sett minimu ta’ servizzi deskritt bħala “Servizz Universali” (13) huwa rregolat mill-Kapitolu 2 tad-Direttiva “Servizz Universali” (Artikoli 3 sa 15) u jinkludi t-tqegħid għad-dispożizzjoni, skont il-kundizzjonijiet iddefiniti fl-Artikolu 5, tal-inqas direttorju komplet u tal-inqas servizz ta’ konsultazzjoni tad-direttorju komplet. Id-Direttiva “Servizz Universali” għandha, fit-tieni lok, bħala għan li tiggarantixxi, taħt ċerti kundizzjonijiet, ċertu grad ta’ kompetizzjoni fis-swieq bl-imnut fejn ma hemmx kompetizzjoni effettiva minħabba l-preżenza ta’ fornitur b’saħħtu. Il-Kapitolu 3 tad-Direttiva “Servizz Universali” (Artikoli 16 sa 19) jinkludu għal dan il-għan ċertu numru ta’ dispożizzjonijiet dwar il-kontrolli regolamentarji żgurati minn awtoritajiet nazzjonali ta’ regolatorji. Fit-tielet lok, il-protezzjoni tal-konsumaturi tifforma parti integrali mid-Direttiva “Servizz Universali”. Il-Kapitolu 4 (Artikoli 20 sa 31) jinkludi f’dan ir-rigward sensiela ta’ dispożizzjonijiet li l-għan tagħhom huwa l-protezzjoni tal-interessi u d-drittijiet tal-utenti finali.
49. Mill-perspettiva sistematika, l-Artikolu 25 jinsab fil-Kapitolu 4; u għalhekk jinsab fil-kapitolu tad-Direttiva “Servizz Universali” li jiffoka fuq l-interessi tal-utenti finali. F’dan il-kuntest, l-Artikolu 25(1) jittratta s-sitwazzjoni legali tal-abbonat ta’ servizzi telefoniċi aċċessibbli għall-pubbliku li għandu jibbenefika mid-dritt li jidher f’direttorju komplet. Il-paragrafi 3 u 4 jittrattaw ukoll mas-sitwazzjoni tal-utenti finali, li għandu jkollhom aċċess għas-servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju (paragrafu 3) u jkollhom aċċess dirett għas-servizz ta’ konsultazzjoni tad-direttorju ta’ Stat Membru ieħor (paragrafu 4).
50. Għalkemm l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” ma jirreferix direttament għall-abbonati, imma jidher prima facie
li jirregola biss l-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data impost fuq impriżi ta’ servizzi telefoniċi, il-pożizzjoni sistematika tiegħu turi li dan il-paragrafu wkoll jikkonċerna fl-ewwel lok, is-sitwazzjoni legali tal-abbonat fir-rigward tal-impriża ta’ servizzi telefoniċi li magħha huwa marbut kuntrattwalment. Minn din il-perspettiva, l-Istati Membri huma obbligati, skont l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” li jiżguraw li l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi jqiegħdu għad-dispożizzjoni l-informazzjoni rilevanti dwar l-abbonati tagħhom, fuq talba, għall-provvista ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ direttorji.
51. L-emenda tal-Artikolu 25(1) tad-Direttiva “Servizz Universali” magħmula bid-Direttiva 2009/136 issostni l-fondatezza ta’ din l-analiżi sistematika. Fil-verżjoni l-ġdida, l-Artikolu 25(1) issa jistabbilixxi wkoll, minbarra d-dritt tal-abbonat ta’ servizzi telefoniċi aċċessibbli għall-pubbliku li jidher fid-direttorju, li dawn tal-aħħar għandhom ukoll id-dritt li jaraw li l-informazzjoni li tikkonċernahom titqiegħed għad-dispożizzjoni tal-fornituri ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni u/jew ta’ direttorji, skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 25(2). Dan l-obbligu tal-impriżi ta’ servizzi telefoniċi li jittrażmettu data dwar l-abbonati tagħhom lill-fornituri ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni u/jew ta’ direttorji stabbilit fl-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” għalhekk huwa fformulat mill-ġdid taħt il-forma ta’ dritt tal-abbonat u kkonfermat minnha b’mod espress.
c) Interpretazzjoni teleoloġika tal-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali”
52. Il-premessi tad-Direttiva “Servizz Universali” jagħtu ftit li xejn informazzjoni dwar l-għanijiet tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data stabbilit fl-Artikolu 25(2). Il-premessa 35 tippreċiża f’dan ir-rigward sempliċement li l-fornituri kollha ta’ servizz li jassenjaw numri tat-telefon lill-abbonati tagħhom huma obbligati li jqiegħdu għad-dispożizzjoni tagħhom informazzjoni rilevanti disponibbli, b’mod ġust, fid-dawl tal-ispejjeż u mhux diskriminatorju.
53. Jekk id-Direttiva “Servizz Universali” tiġi eżaminata mill-perspettiva globali, jidher li l-awturi tad-Direttiva taw lil dan l-obbligu, ta’ trażmissjoni tad-data fis-sens tal-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali”, żewġ għanijiet prinċipali.
54. Minn naħa, hija għandha tiggarnatixxi li l-offerta minima meħtieġa mill-Artikolu 5(1) bħala servizz universali fis-suq tad-direttorji ta’ abbonati aċċessibbli għall-pubbliku jkun jeżisti wkoll fil-prattika. Il-fatt li l-impriżi tas-servizzi telefoniċi jkollhom l-obbligu li jittrażmettu fuq talba d-data rilevanti dwar l-abbonati tagħhom jippermetti li jiġi żgurat li tal-inqas jista’ jiġi stabbilit direttorju wieħed komplet tal-abbonati (14) .
55. Min-naħa l-oħra, l-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data jiggarantixxi r-rispett tad-dritt tal-abbonat, issa rrikonoxxut espressament fl-Artikolu 25(1) tad-Direttiva “Servizz Universali”, sabiex l-informazzjoni li tikkonċernah tiġi trażmessa lill-fornituri ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni u/jew ta’ direttorji sabiex id-databases neċessarji għal dan il-għan ikunu jistgħu jiġu stabbiliti.
56. Dawn iż-żewġ għanijiet prinċipali jeħtieġu li l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi jittrażmettu, fuq talba u għall-finijiet tal-provvista ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ direttorji, l-informazzjoni rilevanti fuq l-abbonati tagħhom skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali”. Iżda biex jintlaħqu dawn l-għanijiet, ma huwiex meħtieġ, madankollu, li l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi jkunu obbligati wkoll li jikkomunikaw, fuq talba u għall-finijiet tal-provvista ta’ direttorji tal-abbonati, id-data esterna li huma jkollhom.
57. Fil-fehma tal-konvenuta fil-kawża prinċipali, il-leġiżlatur ried ukoll, bl-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali”, jistabbilixxi kompetizzjoni effettiva fis-suq tal-fornituri ta’ servizzi ta’ direttorji u ta’ konsultazzjoni ta’ direttorju. Dan l-għan jeħtieġ, fl-opinjoni tagħha, li l-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data ta’ impriżi ta’ servizzi telefoniċi jiġi interpretat, skont l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” fis-sens li jestendi wkoll għad-data esterna li jkollhom dawn l-impriżi. Fil-fatt, strutturi kompetittivi vijabbli ma humiex, skontha, konċepibbli f’dan is-settur ħlief jekk il-kisba ta’ data mill-fornituri ta’ dawn is-servizzi tkun sempliċi, effikaċi u eżawrjenti u din il-kundizzjoni ma tiġix sodisfatta jekk id-data jkollha tinkiseb b’mod separat minn kull impriża ta’ servizzi telefoniċi.
58. Dan l-argument tal-konvenuta fil-kawża prinċipali ma jidhirx li huwa konvinċenti.
59. Filwaqt li ma jistax jiġi kkontestat li l-qafas legali applikabbli għall-komunikazzjonijiet elettroniċi, kollu kemm hu, għandu wkoll bħala għan li l-konsumaturi finali jkunu jistgħu jgawdu bis-sħiħ mill-kompetizzjoni fis-suq tal-provvista ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni, dan l-għan ġenerali ma jistax jiġġustifika l-interpretazzjoni tal-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” li tiffavorixxi l-konvenuta fil-kawża prinċipali sa fejn preċiżament l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” ma jifformax parti minn dispożizzjonijiet li, fil-kuntest ta’ qafas legali ġenerali applikabbli għall-komunikazzjonijiet elettroniċi, għandhom bħala għan konkret li jiffavorixxu u jipperpetwaw strutturi kompetittivi vijabbli fis-suq ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni.
60. Huwa veru wkoll li l-obbligu tat-trażmissjoni tad-data – limitat għall-abbonati tal-impriża kkonċernata – jista’ wkoll, skont l-Artikolu 25(2) t ad-Direttiva “Servizz Universali” jkollu effett pożittiv fuq il-kompetizzjoni fis-suq tal-provvista ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni għaliex jippermetti lill-fornituri kollha ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni u ta’ direttorji li jwaqqfu databases kompleti. Dan ir-rwol pożittiv għall-kompetizzjoni għandu jitqies biss bħala effett sekondarju – għalkemm fil-prinċipju ta’ min jixtiequ – li, fil-kuntest ta’ interpretazzjoni teleoloġika tal-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” għandu jkun sekondarju fir-rigward taż-żewġ għanijiet prinċipali msemmijin iktar ’il fuq.
61. Minn dan isegwi li l-interpretazzjoni teleoloġika tal-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” tikkonferma wkoll li d-data biss li tirrigwarda l-abbonati tal-impriżi ta’ servizzi telefoniċi għandha tiġi kkunsidrata bħala data li għandha tiġi trażmessa fis-sens ta’ din d-dispożizzjoni.
d) Konklużjoni
62. L-interpretazzjoni letterali, sistematika u teleoloġika tal-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” twassalni għall-konklużjoni li l-obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data li jimponi fuq l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, jestendi biss għall-informazzjoni rilevanti dwar l-abbonati li dawn l-impriżi jkunu assenjawlhom numru tat-telefon.
2. L-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” ma jistabbilixxix armonizzazzjoni kompleta tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data
63. Mill-osservazzjonijiet tiegħi preċedenti jirriżulta li, fil-prinċipju, l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi ma jistgħux jkunu obbligati li jittrażmettu, skont l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” d-data esterna li huma jkollhom. Ir-risposta għad-domanda jekk huwiex ipprojbit għall-Istati Membri, minħabba din id-dispożizzjoni, li joħolqu obbligu legali ta’ trażmissjoni ta’ din id-data esterna tinvolvi d-determinazzjoni tal-grad ta’ armonizzazzjoni intiż fl-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” fl-ispirtu tal-awturi tat-test. Jekk din id-dispożizzjoni kellha bħala għan armonizzazzjoni kompleta tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data li għandhom l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi, kien ikun eskluż li jiddaħħal jew jinżamm fis-seħħ obbligu legali ta’ trażmissjoni ta’ data esterna lil hinn mid-dispożizzjonijiet tad-direttiva.
64. Jiena tal-fehma li l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” ma għandux bħala għan li jarmonizza b’mod komplet tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data li jorbot lill-impriżi ta’ servizzi telefoniċi (15) .
65. Kif kelli okkażjoni nosserva, wieħed mill-għanijiet prinċipali tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data stabbilit fl-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” huwa li jiġi ggarantit li l-offerta minima meħtieġa fl-Artikolu 5(1) bħala servizz universali fis-suq tad-direttorji aċċessibbli għall-pubbliku tkun tista’ teżisti wkoll fil-prattika.
66. Skont l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva  “Servizz Universali”, l-Istati Membri għandhom jiżguraw sabiex tal-anqas direttorju wieħed komplet u tal-anqas servizz ta’ konsultazzjoni tad-direttorju komplet jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-utenti finali. Mill-kliem ta’ din id-dispożizzjoni jirriżulta direttament li dan huwa rekwiżit minimu li l-Istati Membri għandhom josservaw. Għaldaqstant, huma fil-prinċipju liberi li jadottaw dispożizzjonijiet iktar eżiġenti sabiex tiġi ggarantita offerta multipla ta’ direttorji jew ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorji kompleti fis-swieq bl-imnut inkwistjoni.
67. Fid-dawl b’mod partikolari tar-relazzjoni bejn l-Artikolu 5(1) u l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” fuq il-livell sistematiku, il-klassifikazzjoni tal-Artikolu 5(1) bħala dispożizzjoni ta’ armonizzazzjoni minima tikkundizzjona neċessarjament ir-risposta għad-domanda jekk l-Artikolu 25(2) jarmonizzax b’mod komplet l-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data imposta fuq impriżi ta’ servizzi telefoniċi.
68. Billi l-Istat Membri ġew awtorizzati, skont l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva “Servizz Universali” li jimplimentaw il-kundizzjonijiet qafas intiżi biex joffru lill-utenti finali pluralità ta’ direttorji u ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni kompleti ta’ fornituri differenti, l-interpretazzjoni sistematika u teleoloġika tad-Direttiva “Servizz Universali” għandha bħala konsegwenza li l-Istati Membri jistgħu wkoll fil-prinċipju, għal dan l-iskop, imorru lil hinn mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 25(2).
69. Meta imponiet fuq impriżi ta’ servizzi telefoniċi dan l-obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data esterna li fuqha hemm kwistjoni fil-proċeduri prinċipali, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ġustament użat dan il-marġni ta’ diskrezzjoni. Fil-fatt kellha bħala għan, meta introduċiet dan l-obbligu, li toħloq, wara li ġew kkunsidrati l-partikolaritajiet tas-suq bl-imnut Ġermaniż tad-direttorji, kundizzjonijiet tas-suq li jippermettu li tiġi ffavorita fit-tul l-eżistenza ta’ numru ta’ fornituri ta’ direttorji telefoniċi aċċessibbli għall-pubbliku direttament jew permezz ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni (16) .
70. Għalhekk nasal għall-konklużjoni li l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” ma tarmonizzax b’mod komplet l-obbligu tat-trażmissjoni ta’ data impost fuq l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi.
3. L-obbligu tal-Istati Membri li josservaw il-kompetenzi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali
71. Billi l-obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data impost fuq impriżi ta’ servizzi telefoniċi, kif iddefinit fl-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” huwa kklassifikat bħala dispożizzjoni ta’ armonizzazzjoni minima, l-Istati Membri jistgħu fil-prinċipju jadottaw b’mod validu miżuri iktar eżiġenti. Jekk l-Istati Membri jużaw dan il-marġni ta’ diskrezzjoni, huma madankollu jibqgħu obbligati li osservaw id-dispożizzjonijiet u l-provvedimenti l-oħrajn tad-Direttiva “Servizz Universali” u tad-direttivi l-oħrajn li jifformaw parti mill-qafas legali applikabbli għall-komunikazzjonijiet elettroniċi.
72. F’dan ir-rigward hemm lok li jiġu kkunsidrati b’mod partikolari d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 3(2) tad-Direttiva “Servizz Universali”. Dan jistabbilixxi li l-Istati Membri għandhom l-obbligu li josservaw il-prinċipji ta’ oġġettività, ta’ trasparenza, ta’ nondiskriminazzjoni u ta’ proporzjonalità meta jadottaw dispożizzjonijiet intiżi biex jiggarantixxu s-servizz universali. Skont dan it-test, l-Istati Membri għandhom ifittxu wkoll li jimminimizzaw id-distorsjonijiet fis-suq, filwaqt li jissalvagwardjaw l-interess pubbliku. Madankollu f’din il-proċedura, ma ġie invokat l-ebda argument fejn wieħed seta’ jikkonkludi li dawn id-dispożizzjonijiet ma kinux ġew osservati fir-rigward tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data stabbilit fl-Artikolu 47 tat-TKG.
73. Fl-ipoteżi ta’ obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data esterna stabbilit fil-livell nazzjonali, kif previst fl-Artikolu 47 tat-TKG, xorta tqum id-domanda – fir-rigward tal-fatti li taw lok għall-proċedura fil-kawża prinċipali – jekk il-leġiżlatur nazzjonali, meta adotta din il-miżura ppreġudikax, bi ksur tad-direttivi, il-kompetenzi rikonoxxuti tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, fil-kuntest tal-qafas legali applikabbli għall-komunikazzjonijiet elettroniċi, fis-suq bl-imnut tad-direttorji telefoniċi aċċessibbli direttament għall-pubbliku jew permezz ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni (17) .
74. Biex tingħata risposta għal din id-domanda ser insemmi, l-ewwel nett, liema huma l-kompiti u l-kompetenzi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali f’dan is-suq bl-imnut qabel ma ngħaddi għad-domanda kif l-introduzzjoni ta’ obbligu legali ta’ trażmissjoni tad-data esterna, bħal dak stabbilit fl-Artikolu 47 tat-TKG, jista’ jaffettwa dawn il-kompetenzi. Imbagħad ser neżamina b’liema kundizzjonijiet jistgħu l-Istati Membri jintervjenu fil-qasam tal-kompetenzi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u jekk ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja meta stabbilixxiet l-obbligu tat-trażmissjoni tad-data esterna tal-Artikolu 47 tat-TKG, kisritx id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni li kellhom jiġu osservati f’dan il-qafas.
a) Kompetenzi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali fis-suq ta’ direttorji aċċessibbli għall-pubbliku direttament jew permezz ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni
75. Fir-rigward tal-kompiti u l-kompetenzi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, fil-kuntest tal-qafas legali dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat, fis-sentenza tagħha tat-3 ta’ Diċembru 2009, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (18), li d-Direttiva “qafas” ħolqot qafas armonizzat għar-regolamentazzjoni tas-servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, ta’ netwerks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u ta’ riżorsi u servizzi assoċjati u tiddetermina l-kompiti tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali.
76. F’dan ir-rigward, l-offerta ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni u ta’ direttorji aċċessibbli pubblikament għandha tiġi kklassifikata bħala “servizz assoċjat” skont id-Direttiva “qafas” (19), u huma l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali li għandhom jagħmlu din ir-regolamentazzjoni fl-eżerċizzju tal-kompetenzi stabbiliti fid-Direttiva “qafas” u d-Direttiva “Servizz Universali”.
77. Il-kompetenzi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali fir-rigward ta’ kontrolli regolamentari tas-swieq bl-imnut tas-servizzi ta’ konsultazzjoni u ta’ direttorji huma stabbliti essenzjalment fl-Artikolu 17 tad-Direttiva “Servizz Universali” (20) .
78. Skont l-Artikolu 17(1), l-awtorità regolatorja nazzjonali timponi obbligi regolamentari adegwati fuq impriżi determinati bħala b’saħħithom f’suq bl-imnut partikolari – determinat skont l-Artikolu 15 tad-Direttiva “qafas” – skont l-Artikolu 14 tad-Direttiva “qafas” meta, wara analiżi tas-suq – magħmula skont l-Artikolu 16 tad-Direttiva “qafas” – hija tikkonstata li dan is-suq ma huwiex f’sitwazzjoni ta’ kompetizzjoni reali u meta hija tikkonkludi li l-obbligi imposti skont id-Direttiva 2002/19/KE ma jippermettux li jitwettqu l-għanijiet stabbiliti fl-Artikolu 8 tad-Direttiva 2002/21/KE.
79. L-Artikolu 17(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” jippreċiża b’mod partikolari f’dan ir-rigward li l-obbligi imposti skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu huma bbażati fuq in-natura tal-problema identifikata u huma proporzjonali u ġustifikati fid-dawl tal-għanijiet stabbiliti fl-Artikolu 8 tad-Direttiva “qafas”.
80. Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet jirriżulta li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali li kkonstataw – fl-osservanza tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-direttivi – li suq bl-imnut ta’ direttorji u servizzi ta’ konsultazzjoni ma huwiex f’sitwazzjoni ta’ kompetizzjoni reali, għandhom jimponu, jew jistgħu jimponu, obbligi adegwati ta’ natura regolatorja fuq l-impriżi determinati li għandhom saħħa f’dan is-suq.
b) L-obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data esterna stabbilit fl-Artikolu 47 tat-TKG bħala miżura nazzjonali li għandha effett fuq il-qasam ta’ kompetenza tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali
81. Fil-fehma tiegħi, ma jistax jiġi kkontestat serjament li l-adozzjoni ta’ obbligu legali ta’ trażmissjoni ta’ data esterna_bħal dak stabbilit fl-Artikolu 47 tat-TKG, għandha effett fuq il-qasam ta’ kompetenza tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali.
82. Il-qorti tar-rinviju tirrileva f’dan ir-rigward, fil-kuntest tal-analiżi tal-bidu tal-Artikolu 47 tat-TKG u tal-post li jokkupa mill-perspettiva sistematika li, meta il-leġiżlatur ħoloq l-obbligu ta’ tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ data esterna, huwa kellu bħala evidenza quddiem għajnejh il-mudell tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, bħala impriża integrata vertikalment li hija stess tipproduċi data fl-assenjazzjoni ta’ numri tat-telefon lill-klijenti tagħha u li, barra minn hekk, tħejji direttorji u tuża servizzi ta’ konsultazzjoni (21) .
83. Skont il-qorti tar-rinviju, ir- ratio legis tal-Artikolu 47 tat-TKG jimplika wkoll li l-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data li jistabbilixxi ma kellux bħala l-uniku oġġettiv biss li jkun hemm konformità mar-rekwiżiti minimi intiżi sabiex jiggarantixxu s-servizz universali. Ir-raġunijiet tal-leġiżlatur jidhru li huma li l-obbligu ta’ tqegħid għad-dispożizzjoni stabbilit fl-Artikolu 47 tat-TKG huwa intiż biex jippermetti offerta ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni u ta’ direttorji li jkopru n-netwerks u s-servizzi kollha. Għalhekk din hija kwistjoni li jitwettqu mhux biss l-għanijiet tad-dispożizzjonijiet dwar is-servizz universali imma wkoll il-finijiet regolatorji tal-Artikolu 2(2) tat-TKG (22), jiġifieri b’mod partikolari li tiġi ggarantita kompetizzjoni ekwa u promozzjoni ta’ swieq tat-telekomunikazzjoni kompetittivi sostenibbli fl-oqsma tas-servizzi u n-netwerks tat-telekomunikazzjoni kif ukoll tar-riżorsi u tas-servizzi assoċjati, u dan kemm fiż-żoni rurali kif ukoll urbani (23) .
84. Fil-qafas tal-interpretazzjoni teleoloġika tagħha tal-Artikolu 47 tat-TKG, il-qorti tar-rinviju tikkonkludi f’dan il-kuntest li l-obbligu ta’ tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ data skont l-Artikolu 47 tat-TKG huwa strument intiż biex jippromwovi attivament l-kompetizzjoni; għalhekk huwa iżjed minn sempliċi strument ta’ sorveljanza kontra l-abbuż. Il-leġiżlatur ried jelimina l-ostakoli għall-kompetizzjoni mhux biss fi grad strettament meħtieġ, imma bil-mod l-iktar wiesa’ possibbli (24)
85. Fid-dawl ta’ dawn ir-riflessjonijiet tal-qorti tar-rinviju, jidher ċar li l-obbligu ta’ tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ data esterna stabbilit fl-Artikolu 47 tat-TKG għandu jiġi kkunsidrat bħala intervent strutturali fis-swieq bl-imnut ta’ direttorji u ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni, li l-għan kien li jinħolqu, f’dawn is-swieq, strutturi kompetittivi vijabbli. Meta jintlaħaq dan l-għan, il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 17 tad-Direttiva servizz universali għal intervent eventwali ulterjuri tal-awtorità regolatorja nazzjonali ma jistgħux seħħu f’dan is-suq. Fil-fatt, fost dawn il-kundizzjonijiet jidher in-nuqqas ta’ kompetizzjoni effettiva fis-suq bl-imnut ikkonċernat (25) . F’dan is-sens, billi adotta l-obbligu legali ta’ trażmissjoni ta’ data esterna, il-leġiżlatur Ġermaniż intervjena b’mod attiv fil-qasam ta’ kompetenza tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali.
c) Evalwazzjoni tal-konformità mad-direttivi ta’ miżuri nazzjonali li għandhom effett fuq il-qasam ta’ kompetenza tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali
86. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jeħtieġ li jiġi rrikonoxxut li l-adozzjoni ta’ obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data esterna, bħal dak previst fl-Artikolu 47 tat-TKG, taffettwa l-qasam ta’ kompetenza tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali.
87. Għalkemm ma jistax jiġi eskluż fil-prinċipju li l-leġiżlatur nazzjonali jista’ jaġixxi wkoll bħala awtorità regolatorja nazzjonali (26), l-ebda element fil-proċess ma jindika li l-leġiżlatur Ġermaniż kien aġixxa, fil-kuntest tal-adozzjoni tal-Artikolu 47 tat-TKG, f’din il-kwalità.
88. Għaldaqstant, jeħtieġ jiġi ddeterminat, fil-kunsiderazzjonijiet li ser nagħmel, jekk u, skont il-każ, taħt liema kundizzjonijiet leġiżlatur nazzjonali jista’, fil-kuntest tal-qafas legali ġenerali applikabbli għall-komunikazzjonijiet elettroniċi, jintervjeni fil-kuntest tal-kompetenza tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali fil-qafas tal-attività leġiżlattiva tiegħu.
89. Fil-fehma tiegħi, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, billi diġà ttrattaw dan is-suġġett, għandhom jiġu interpretati fis-sens li huwa pprojbit għall-Istati Membri li jeżerċitaw jew li jirrestrinġu direttament il-kompetenzi li għandhom jiġu rrikonoxxuti lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali skont id-direttivi rilevanti tal-qafas legali applikabbli għall-komunikazzjonijiet elettroniċi. Madankollu dan ma jimplikax li l-Istati Membri ma jistgħux jeżerċitaw iktar il-kompetenzi li għadhom tagħhom meta l-miżuri nazzjonali adottati fl-eżerċizzju ta’ dawn il-kompetenzi jistgħu jolqtu indirettament il-kompetenzi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali (27) .
90. Bħala eżempju li juri li d-direttivi tal-qafas legali komuni applikabbli għall-komunikazzjonijiet elettroniċi ma jittolleraw l-ebda intervent dirett tal-Istati Membri fil-qasam tal-kompetenzi li għandhom jiġu rrikonoxxuti lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, niċċita s-sentenza tat-3 ta’ Diċembru 2009 (28) . Fil-kuntest ta’ dan il-proċeduri għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, il-Qorti tal-Ġustizzja għafset fuq il-kwistjoni tal-konformità mad-dritt tal-Unjoni ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali li kienet eskludiet, essenzjalment, ċerti swieq minn kull regolamentazzjoni minn awtorità regolatorja nazzjonali, billi ġie limitat il-poter diskrezzjonali tal-awtorità nazzjonali regolamentari fl-eżerċizzju tad-dritt tagħha ta’ regolamentazzjoni ta’ dawn is-swieq. Sa fejn din ir-regolamentazzjoni kellha fil-fatt effett li tillimita l-kompetenzi li kellhom jiġu rrikonoxxuti lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali skont id-Direttivi 2002/19, 2002/21 u 2002/22 b’mod inkompatibbli ma’ dawn id-direttivi, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstata li kien hemm ksur tad-dispożizzjonijiet rilevanti tagħhom.
91. Is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Belġju tas-6 ta’ Ottubru 2010 (29) tfisser ukoll essenzjalment li l-Istati Membri ma għandhomx jintervjenu direttament fil-qasam tal-kompetenzi li għandhom jiġu rrikonoxxuti lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali. F’dawn il-proċeduri għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, il-Qorti tal-Ġustizzja kellha teżamina l-konformità mad-direttivi ta’ regolamentazzjoni stabbilita minn liġi li b’mod partikolari kienet tistabbilixxi li kull sitwazzjoni ta’ nuqqas minn impriża li tirriżulta minn provvista ta’ ċertu servizz universali kellha tissejjaħ “piż irraġonevoli” fis-sens tal-Artikolu 12 tad-Direttiva “Servizz Universali”, u għalhekk jiġi ġġustifikat dritt ta’ kumpens għall-benefiċċju tal-impriża obbligata li tiżgura dan is-servizz universali. Din ir-regolamentazzjoni kienet toħloq problema, b’mod speċjali, fir-rigward tal-Artikoli 12 u 13 tad-Direttiva “Servizz Universali”, li jirrikonoxxu lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali kompetenzi estiżi fir-rigward tal-kalkolu u tal-finanzjament tal-“piż irraġonevoli” li jsostnu l-impriżi suġġetti għall-obbligu ta’ servizz universali.
92. Fuq il-bażi ta’ analiżi dettaljata tad-dispożizzonijiet nazzjonali inkwistjoni f’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja l-ewwel nett enfasizzat li l-awturi tad-Direttiva ma kinux riedu, fl-Artikolu 12 tad-Direttiva “Servizz Universali”, jistabbilixxu l-kundizzjonijiet li bihom l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom jikkonkludu li l-provvista ta’ servizz universali tista’ tirrappreżenta piż mhux ġustifikat. Għalhekk huwa l-leġiżlatur nazzjonali li għandu jistabbilixxi kriterji li fuq il-bażi tagħhom l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom jiddeterminaw jekk piż konkret huwiex ġustifikat fis-sens tal-Artikolu 12 tad-Direttiva “Servizz Universali” (30) . Madankollu dawn il-kriterji għandhom, minn naħa, ikunu konformi mad-dispożizzjonijiet obbligatorji tad-Direttiva “Servizz Universali” (31) . Min-naħa l-oħra, il-leġiżlatur nazzjonali ma għandux jasal biex jiddetermina b’mod globali dak li jikkostitwixxi piż mhux ġustifikat u jagħti dritt għall-kumpens minflok l-awtorità nazzjonali ta’ regolamentazzjoni u mingħajr ma jikkunsidra l-kundizzjonijiet stabbiliti fid-Direttiva “Servizz Universali” (32) . Billi l-leġiżlatur Belġjan ma osservax dawn id-dispożizzjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja finalment ikkonstatat li kien hemm ksur tad-Direttiva “Servizz Universali”.
93. F’din is-sentenza, filwaqt li l-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat il-prinċipju tal-kompatibbiltà mad-Direttiva “Servizz Universali” tal-miżuri tal-leġiżlatur nazzjonali li għandhom bħala għan li jiġu stabbiliti kriterji li għandhom jiġu osservati mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali biex jiġi identifikat “piż irraġonevoli” skont l-Artikolu 12 tad-Direttiva “Servizz Universali”, hija telqet mill-premessa ġenerali li l-Istati Membri, meta għamlu hekk, eżerċitaw f’dan il-każ kompetenza li hija rrikonoxxuta fil-konfront tagħhom fil-kuntest tad-Direttiva “Servizz Universali”. B’din il-preċiżazzjoni, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Belġju effettivament tikkonferma li l-leġiżlatur nazzjonali jista’ jeżerċita l-kompetenzi li żamm biex jiddefinixxi l-kunċett ta’ “piż irraġonevoli” fis-sens tal-Artikolu 12 tad-Direttiva “Servizz Universali” fl-osservanza tal-limiti preskritti minn din id-direttiva u mingħajr, madankollu, ma jiġu eżerċitati direttament il-kompetenzi mogħtija lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali. Billi l-leġiżlatur Belġjan ma osservax dawn id-dispożizzjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja loġikament ikkonstata ksur tad-direttiva.
94. F’dan ir-rigward, l-Istati Membri huma obbligati wkoll, bis-saħħa tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li jiżguraw li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jkunu f’pożizzjoni, f’termini ta’ organizzazzjoni u ta’ funzjonament, li jiġu żgurati l-kompiti li għandhom bis-saħħa tad-Direttiva “qafas” u tad-Direttiva “Servizz Universali” (33) .
95. Din l-esklużjoni ta’ kull intervent dirett fil-qasam tal-kompetenzi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali ma tfissirx madankollu li l-Istati Membri ma jistgħu jadottaw l-ebda miżura li tista’ taffettwa l-attività tal-awtoritajiet regolatorji u li jeżerċitaw l-kompetenzi tagħhom fis-swieq suġġetti għall-kontroll tagħhom. Għall-kuntrarju, wieħed għandu jitlaq mill-prinċipju li huma permessi l-miżuri nazzjonali li jaffettwaw biss indirettament il-kompetenzi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali. Fil-fatt, fis-sistema organizzata mill-qafas legali komuni għall-komunikazzjonijiet elettroniċi bħall-interazzjoni bejn id-dritt tal-Unjoni u d-dritt nazzjonali, il-kompetenzi tal-Istati Membri u tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jingħaqdu f’diversi oqsma (34), b’mod li, fil-kuntest tal-qafas legali komuni applikabbli għall-komunikazzjonijiet elettroniċi, il-forom indiretti ta’ intervent tal-Istati Membri fil-qasam tal-kompetenzi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali mhux biss huma ammessi imma stabbiliti u organizzati b’mod preċiż.
96. Din l-analiżi hija kkonfermata mis-sentenza Telekomunikacja Polska (35) . F’din is-sentenza preliminari, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet saritilha d-domanda jekk id-direttivi li jaqgħu taħt il-qafas legali komuni applikabbli għall-komunikazzjonijiet elettroniċi jipprojbixxux leġiżlazzjoni nazzjonali li ma tippermettix li konklużjoni ta’ kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet aċċessibbli għall-pubbliku – inkluża l-provvista ta’ konnessjoni ma’ netwerk telefoniku pubbliku – tiġi suġġetta għall-konklużjoni mill-abbonat ta’ kuntratt li jirrigwarda l-provvista ta’ servizzi oħrajn. B’mod partikolari ġie eżaminat jekk din il-leġiżlazzjoni kinitx b’mod illegali ppreġudikat l-kompetenzi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali. Fil-fatt, din il-leġiżlazzjoni kienet ipprojbixxiet ċerta prattika adottata mill-impriżi ta’ telekomunikazzjonijiet, minkejja li din – fil-preżenza tal-kundizzjonijiet kollha fl-Artikolu 15 et seq tad-Direttiva “qafas” u tal-Artikolu 17 tad-Direttiva “Servizz Universali” – setgħet tiġi opposta anki b’dispożizzjonijiet ta’ natura regolatorja mill-awtorità nazzjonali ta’ regolamentazzjoni.
97. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-miżura nazzjonali kkontestata ma kinitx tmur kontra d-direttivi tal-kompetenzi rikonoxxuti lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali. F’dan ir-rigward hija kkonstatat li, minn naħa, il-kompetenza ta’ dawn l-awtoritajiet regolatorji ma kinux affettwati b’mod dirett (36) . Min-naħa l-oħra, hija enfasizzat li l-miżura nazzjonali inkwistjoni kienet intiża għal protezzjoni ikbar tal-konsumaturi fir-relazzjonijiet tagħhom mal-fornituri ta’ servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet, u ppreċiżat li d-Direttiva “qafas” u d-Direttiva “Servizz Universali” ma kinux jistabbilixxu armonizzazzjoni kompleta tal-aspetti relatati mal-protezzjoni tal-konsumaturi (37) .
98. Il-prinċipju tal-legalità fir-rigward tad-dritt tal-Unjoni tal-forom indiretti ta’ intervent tal-Istat fil-qasam ta’ kompetenza tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali huwa kkorroborat ukoll mill-premessi tad-Direttiva 2009/136, li emendat, fost l-oħrajn, l-Artikolu 25 tad-Direttiva “Servizz Universali”. Fuq il-kwistjoni tal-provvista ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju, il-premessa 38 tgħid espressament li huwa opportun li tiġi stabbilita l-provvista tad-data tal-utenti finali (kemm dik fissa kif ukoll mobbli) orjentata fuq l-ispejjeż għall-benefiċċju tal-fornituri ta’ servizzi biex tingħata l-possibbiltà lill-Istati Membri li jwaqqfu mekkaniżmu ċentralizzat biex jipprovdi informazzjoni aggregata u kompleta lill-edituri tad-direttorji, u l-provvista ta’ aċċess lin-netwerk f’kundizzjonijiet raġonevoli u trasparenti u biex l-utenti finali jiġu ggarantiti kompetizzjoni sħiħa bl-iskop aħħari jkun dak li jinħolqu l-kundizzjonijiet biex dawn is-servizzi jitneħħew mir-regolamentazzoni tas-suq bl-imnut u jiġu proposti offerti ta’ servizzi ta’ direttorju b’kundizzjonijiet raġonevoli u trasparenti.
99. Għalhekk din il-premessa 38 tesprimi b’mod ċar il-konċezzjoni tal-awturi tad-direttiva li l-Istati Membri jistgħu jadottaw, fil-qasam ta’ applikazzjoni tad-Direttiva “Servizz Universali”, miżuri nazzjonali intiżi biex jiffaċilitaw l-provvista ta’ data tal-abbonati lill-fornituri tas-servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju biex b’hekk, b’mod indirett, jeskludu r-regolament ta’ dawn is-servizzi fil-livell tas-suq bl-imnut.
100. Għalhekk nasal għall-konklużjoni li d-direttivi tal-qafas legali komuni applikabbli għall-komunikazzjonijiet elettroniċi jipprojbixxu li l-Istati Membri jintervjenu direttament fil-qasam rilevanti tal-kompetenzi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali. Għall-kuntrarju, il-forom indiretti ta’ intervent tal-Istati Membri f’dawn l-oqsma ta’ kompetenzi huma permessi.
101. Fid-dawl ta’ dawn il-prinċipji, ir-risposta għall-kwistjoni tal-kompatibbiltà mad-Direttiva “Servizz Universali” tal-obbligu – li hija l-kwistjoni fil-proċeduri prinċipali – li tiġi trażmessa data esterna b’mod konformi mal-Artikolu 47 tat-TKG fil-fatt tiddependi mill-possibbiltà li l-adozzjoni ta’ dan l-obbligu mil-leġiżlatur nazzjonali tiġi kklassifikata bħala intervent dirett fil-qasam tal-kompetenzi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, kwalifika li tiddependi hija stess mill-għan tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data esterna meħtieġa fl-Artikolu 47 tat-TKG u tal-karatteristiċi tagħha fil-kuntest tas-suq nazzjonali bl-imnut dwar id-direttorji u s-servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju.
102. Jekk wieħed jassumi li l-leġiżlatur Ġermaniż ikkonċepixxa l-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data esterna meħtieġa mill-Artikolu 47 tat-TKG bħala miżura li tolqot impriża waħda jew iżjed preżenti fis-suq bl-imnut tas-servizzi ta’ direttorji u ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju, għar-raġuni li dan is-suq ma kienx f’sitwazzjoni ta’ kompetizzjoni effettiva u li dawn l-impriżi ġew ikkunsidrati b’saħħithom fis-suq, li kellu bħala konsegwenza li jagħmel l-aċċess għas-suq ta’ fornituri ġodda iktar diffiċli, din il-miżura nazzjonali għandha tiġi kklassifikata bħala intervent dirett u għalhekk illegali fil-qasam tal-kompetenzi li għandhom jiġu rrikonoxxuti lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali. F’dan il-każ, il-leġiżlatur Ġermaniż kien fil-fatt, meta adotta l-obbligu kkontestat dwar it-trażmissjoni ta’ data esterna, eżerċita b’mod dirett il-kompetenzi devoluti lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali skont l-Artikolu 17 tad-Direttiva “Servizz Universali” - bla ħsara għall-osservanza tal-kundizzjonijiet previsti f’din id-dispożizzjoni.
103. Għall-kuntrarju, jekk ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, meta ppreskriviet skont l-Artikolu 47 tat-TKG dan l-obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data esterna, sempliċement stabbixxiet, b’mod oġġettiv u ġenerali, kundizzjonijiet qafas intiżi biex jiffaċilitaw l-ewwel nett il-provvista ta’ data dwar l-abbonati lill-fornituri ta’ direttorji u ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju, dan jikkostitwixxi intervent indirett, u għaldaqstant legali, fil-qasam tal-kompetenza tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali.
104. F’dan ir-rigward il-qorti tar-rinviju hija obbligata li tiddetermina l-għan mogħti lill-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data esterna meħtieġ fl- Artikolu 47 tat-TKG u li ssir analiżi tal-karatteristiċi fil-kuntest tas-suq nazzjonali bl-imnut dwar id-direttorji u s-servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju.
d) Konklużjoni
105. Minn dan isegwi li għandha tingħata risposta għall-ewwel domanda fis-sens li l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” ma tipprojbixxix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħall-Artikolu 47 tat-TKG, li jimponi fuq impriżi li jassenjaw numri tat-telefon lill-abbonati t-tqegħid għad-dispożizzjoni, għall-finijiet tal-provvista ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ direttorji, data li huma jkollhom dwar abbonati li l-impriża inkwistjoni ma tkunx assenjatilhom numri tat-telefon.
106. L-adozzjoni ta’ leġiżlazzjoni bħal din minn leġiżlatur nazzjonali madankollu tikkostitwixxi preġudizzju, kuntrarjament għad-direttivi, għall-kompetenzi li għandhom jiġu rrikonoxxuti lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali skont id-Direttiva “Servizz Universali”, meta dan l-obbligu jkun ġie adottat speċjalment fir-rigward ta’ impriża waħda jew diversi preżenti fis-suq bl-imnut tad-direttorji u s-servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju, għar-raġuni li din jew dawn l-impriżi huma b’saħħithom fis-suq, u dan għandu l-konsegwenza li l-aċċess għas-suq minn operaturi ġodda jsir iktar diffiċli, u li ma jkunx hemm kompetizzjoni effettiva f’dan is-suq. Il-qorti tar-rinviju hija obbligata li tikkonstata jekk dawn humiex l-għan u l-karatteristiċi tal-leġiżlazzjoni nazzjonali.
B – It-tieni domanda
107. Bit-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kompatibbiltà ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali mal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” fl-ipoteżi li, skont din il-leġiżlazzjoni nazzjonali, l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi li jintalbu jittrażmettu d-data li huma jkollhom dwar l-abbonati ta’ impriżi oħrajn ta’ servizzi telefoniċi, għall-finijiet tal-provvista ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju aċċessibbli għall-pubbliku ta’ direttorji, għandhom l-obbligu li jittrażmettu din id-data anki meta l-abbonati kkonċernati jew l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi li jkunu assenjawlhom in-numru tat-telefon tagħhom ma jkunux awtorizzaw tali trażmissjoni jew ikunu oġġezzjonaw għaliha.
108. Għalhekk il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf l-ewwel nett jekk l-abbonati jibbenefikawx, fil-kuntest tal-qafas legali applikabbli għall-komunikazzjonijiet elettroniċi, mid-dritt li jawtorizzaw jew jirrifjutaw it-trażmissjoni ta’ data ta’ natura personali għall-finijiet tal-provvista ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ direttorji. Il-qorti tar-rinviju tistaqsi wkoll jekk l-impriżi li jkunu assenjaw numri tat-telefon lill-abbonati jistgħux joġġezzjonaw għat-trażmissjoni ta’ din id-data minħabba l-integrazzjoni tagħha fid-direttorji aċċessibbli għall-pubbliku direttament jew permezz ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni.
109. Biex tingħata risposta għal din it-tieni domanda, jeħtieġ li wieħed jibda mill-Artikolu 5(2) tad-Direttiva “Servizz Universali”. Skont din id-dispożizzjoni, id-direttorji aċċessibbli għall-pubbliku jew konsultabbli permezz ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni jinkludu l-abbonati kollha tas-servizzi telefoniċi aċċessibbli għall-pubbliku, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” (38) .
110. Dan ir-riferiment għall-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” tikkonferma li l-kwistjonijiet marbutin mal-protezzjoni tad-data fil-qafas tat-twettiq ta’ direttorji aċċessibbli għall-pubbliku direttament jew permezz ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni għandhom fl-ewwel lok jiġu eżaminati fuq il-bażi ta’ din id-direttiva u mhux tad-Direttiva dwar il-privatezza “ġenerali” 95/46 (39) . Fil-fatt, fir-rigward ta’ din id-Direttiva “ġenerali”, id-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” għandha tiġi kkunsidrata bħala lex specialis
li tieħu preċedenza fuq id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva ġenerali fl-oqsma li din tirregola espressament (40) .
111. Skont l-Artikolu 12(1) tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-abbonati jkunu informati, mingħajr ħlas u qabel ma jiġu inklużi f’direttorji, dwar l-iskop(ijiet) ta’ direttorju stampat jew elettroniku tal-abbonati disponibbli għall-pubbliku jew li jista’ jiġi akkwistat minn servizz ta’ talbiet tad-direttorju, li fihom id-data personali tagħhom jistgħu jiġu inklużi u dwar possibbiltajiet ta’ użu ulterjuri bbażati fuq funzjonijiet ta’ tfittxija inkorporati fil-verżjonijiet elettroniċi tad-direttorju.
112. Skont l-Artikolu 12(2) ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-abbonati jingħataw l-opportunità li jiddeterminaw jekk id-data personali tagħhom hijiex inkluża f’direttorju pubbliku, u jekk iva, sa fejn tali data hija rilevanti għall-iskopijiet tad-direttorju kif determinat mill-fornitur tad-direttorju, u li jivverifikaw, jikkoreġu jew jirtiraw din id-data. Għandu jkun mingħajr ħlas li wieħed ma jkunx inkluż f’direttorju tal-abbonati, kif ukoll, li tkun ivverifikata, ikkoreġuta jew irtirata d-data personali minnu.
113. Skont l-Artikolu 12(4), il-paragrafi 1 u 2 għandhom japplikaw għall-abbonati li jkunu persuni fiżiċi. L-Istati Membri għandhom jiżguraw ukoll, fil-qafas tal-liġi tal-Unjoni u l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli, li l-interessi leġittimi ta’ abbonati minbarra persuni naturali rigward id-dħul tagħhom fid-direttorji pubbliċi huma mħarsa b’mod suffiċjenti.
114. Għalhekk, mid-dispożizzjonijiet flimkien tal-Artikolu 5(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” u tal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” jirriżulta minn naħa, li l-abbonati li huma persuni fiżiċi dejjem għandhom id-dritt li jiddeċiedu huma stess jekk id-data tagħhom tistax tidher f’direttorju pubbliku. Għal dan l-iskop, l-ewwel nett iridu jkunu informati minn qabel bl-għanijiet tad-direttorji u fuq il-funzjonijiet ta’ riċerka utilizzabbli. Meta din id-data tkun idaħħlet f’direttorju pubbliku, l-abbonati jistgħu jiddeċiedu liberament ukoll li jneħħuha.
115. Barra minn hekk_mid-dispożizzjonijiet flimkien tal-Artikolu 5(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” u tal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” jirriżulta b’mod ċar li, biex jiġi deċiż jekk id-data ta’ natura personali tal-abbonati tagħhom tistax tidher fid-direttorji aċċessibbli għall-pubbliku direttament jew permezz tas-servizzi ta’ konsultazzjoni, l-impriżi li assenjaw in-numru tat-telefon tagħhom lill-abbonati ma jistgħu jeżerċitaw f’dan ir-rigward l-ebda influwenza.
116. Dawn l-impriżi huma, għall-kuntrarju, obbligati li josservaw id-deċiżjonijiet tal-abbonati tagħhom dwar il-pubblikazzjoni tad-data tagħhom fid-direttorji aċċessibbli għall-pubbliku. Inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, tar-relazzjoni bejn l-Artikolu 5 u tal-Artikolu 25 tad-Direttiva “Servizz Universali” fuq il-pjan sistematiku, wieħed għandu jitlaq mill-prinċipju li l-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data li jaqa’ fuq impriżi telefoniċi skont l-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” japplika bla ħsara għad-dispożizzjonijiet dwar il-protezzjoni tad-data tal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” li jikkonferma espressament l-Artikolu 25(5) tad-Direttiva “Servizz Universali” (41) . L-istess regola għandha tapplika fir-rigward ta’ obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data esterna, bħal dak fl-Artikolu 47 tat-TKG li jmur lil hinn mill-obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data prevista fl-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali”. Fil-fatt, obbligu bħal dak iservi wkoll għall-implimentazzjoni ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni u ta’ direttorji kompleti fis-sens tal-Artikolu 5 tad-Direttiva “Servizz Universali” u għaldaqstant għandu jiġi evalwat fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika”.
117. Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li impriża ta’ servizzi telefoniċi li tintalab, skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” jew tal-Artikolu 47 tat-TKG li tittrażmetti d-data tal-abbonati li hija jkollha invista tal-pubblikazzjoni tagħhom f’direttorju aċċessibbli għall-pubbliku, dejjem għandha tosserva d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” fir-rigward tal-protezzjoni tad-data. Minn dan isegwi li dawn l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi ma għandhomx jilqgħu din it-talba ta’ trażmissjoni ta’ data ħlief jekk l-abbonat ikkonċernat ikun ta l-kunsens ċar tiegħu għall-pubblikazzjoni bħal dik ta’ data li tikkonċernah f’dan id-direttorju pubbliku.
118. Fir-rigward tal-fatti li oriġinaw il-proċeduri prinċipali, jeħtieġ li b’mod partikolari jiġi ddeterminat f’dan ir-rigward jekk l-abbonati jistgħux jillimitaw l-awtorizzazzjoni tagħhom li tidher id-data tagħhom ta’ natura personali f’direttorju aċċessibbli għall-pubbliku direttament jew permezz ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni lil fornitur partikolari ta’ dawn id-direttorji jew jekk din l-awtorizzazzjoni biex tintwera d-data tagħhom f’direttorju pubbliku partikolari u taħt ċerti kundizzjonijiet għandhiex tiġi estiża għal direttorji pubbliċi oħrajn tal-istess natura.
119. It-test tal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” ma jippemettix li f’dan ir-rigward wieħed jasal għal konklużjoni ċerta. Għall-kuntrarju, wieħed isib fil-premessi 38 u 39 ta’ din id-direttiva indikazzjonijiet ċari fir-rigward tal-limiti għal-libertà ta’ deċiżjoni tal-abbonati li jixtiequ juru d-data li tikkonċernahom f’direttorju aċċessibbli għall-pubbliku skont l-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” għal dak li jirrigwarda l-għażla tal-mezz ta’ pubblikazzjoni ta’ din id-data.
120. Skont il-premessa 38, l-abbonati jistgħu jiddeterminaw jekk id-data ta’ natura personali li tikkonċernahom għandhiex tiġi ppubblikata f’direttorju. Il-premessa 39 tippreċiża li l-impriżi li jiġbru data ta’ natura personali mingħand abbonati għall-pubblikazzjoni tagħha f’direttorju aċċessibbli għall-pubbliku huma obbligati li jinformahom bl-iskopijiet għaliex huma stabbiliti dawn id-direttorji. Skont din il-premessa fejn id-data tista’ tiġi trażmessa lil terz, l-abbonat għandu jiġi informat dwar din il-possibbilità u dwar il-benefiċjarji jew il-kategoriji ta’ benefiċjarji possibbli u li kull trasmissjoni għandha tkun suġġetta għall-kundizzjoni li d-data ma tistax tintuża għal skopijiet oħrajn minbarra dawk li għalihom ġiet miġbura. Jekk il-persuna li tiġbor din id-data mill-abbonat jew kwalunkwe terz li lilu ġiet trażmessa d-data, jixtieq juża d-data għal skop addizzjonali, skont din il-premessa, għandu jerġa’ jinkiseb il-kunsens tal-abbonat.
121. Essenzjalment minn dawn il-premessi jirriżulta li huma l-abbonati li jiddeċiedu jurux id-data li tikkonċernahom f’direttorju pubbliku, li jfisser li jkunu ġew informati minn qabel bl-iskopijiet għal dawn id-direttorji. Jekk l-fornituri ta’ dawn id-direttorji jew l-impriżi li jiġbru din id-data jistgħu jittrażmettu d-data miġbura, għall-istess skopijiet bħal dawk li għalihom kienu nġabru, lil terzi, l-abbonati għandhom ikunu informati b’din il-possibbiltà ta’ trażmissjoni, u d-destinatarji jew kategoriji ta’ destinatarji għandhom jiġu indikati. F’dawn il-premessi ma hemmx imsemmi dritt eventwali tad-dritt tal-abbonat li joġġezzjona għal din it-trażmissjoni. Huwa biss meta d-data trid tiġi trażmessa għal skopijiet oħrajn li jkun hemm bżonn tintalab awtorizzazzjoni ġdida.
122. Għalhekk minn dawn il-premessi jirriżulta li, skont ir-rieda tal-awturi tad-Direttiva, fil-prinċipju huwa l-abbonat li jiddeċiedi jekk id-data li tikkonċernah tiġix ippubblikata għal finijiet preċiżi f’direttorju pubbliku. F’dan ir-rigward, l-għan ta’ awtorizzazzjoni bħal dik twassal, madankollu, l-ewwel nett għall-iskop tal-pubblikazzjoni ta’ din id-data f’direttorju pubbliku iżda mhux għall-fornitur ta’ tali direttorju, li jispjega għaliex, skont il-premessa 39, l-abbonat għandu sempliċement jiġi informat bil-possibbiltà li d-data li tikkonċernah tista’ tiġi trażmessa lil terz biex tintuża għal dan l-għan stess, u ma jkunx hemm bżonn ta’ awtorizzazzjoni ġdida ħlief jekk id-destinatarju ta’ din id-data jixtieq jużaha għal skopijiet oħrajn.
123. Il-kunċett espress f’dawn il-premessi jġiegħel lil wieħed x’jaħseb li l-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” għandu jiġi interpretat f’dan is-sens, li jekk fil-prinċipju huma l-abbonati li għandhom jiddeċiedu ssirx il-pubblikazzjoni tad-data personali li tikkonċernahom f’direttorju pubbliku, din l-awtorizzazzjoni ma għandhiex tkun limitata arbitrarjament lil fornitur wieħed partikolari. Għaldaqstant, jekk jeżistu fis-suq diversi fornituri ekwivalenti ta’ direttorji pubbliċi u li dawn id-direttorji għandhom l-istess għanijiet u għandhom funzjonijiet ta’ riċerka ekwivalenti, l-abbonati ma għandhomx għalhekk il-fakultà li jillimitaw arbitrarjament l-awtorizzazzjoni tagħhom ta’ pubblikazzjoni lil wieħed minn dawn il-fornituri.
124. Din l-interpretazzjoni hija kkorroborata mill-analiżi sistematika u teleoloġika tal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” fil-kuntest ġenerali tal-qafas legali applikabbli għall-komunikazzjonijiet elettroniċi.
125. L-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” għandha bħal għan li tipproteġi l-ħajja privata tal-persuni fiżiċi u l-interessi leġittimi tal-persuni ġuridiċi fil-kuntest tal-pubblikazzjoni tad-data li tikkonċernahom fid-direttorji pubbliċi. Dan l-għan għandu jiġi rrikonċiljat mal-obbligu, stabbilit fl-Artikolu 5 tad-Direttiva “Servizz Universali” tal-provvista, tal-inqas, ta’ direttorju komplet u, tal-inqas, ta’ servizz ta’ konsultazzjoni tad-direttorju komplet u mal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data impost għal dan l-iskop fuq l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi mill-Artikolu 25(2) ta’ din l-istess direttiva.
126. Jekk l-abbonati għandhom jibbenefikaw minn libertà, fir-rigward tad-deċiżjoni dwar l-pubblikazzjoni ta’ data li tikkonċernahom, li jkunu jistgħu jagħtu l-kunsens tagħhom għall-pubblikazzjoni tad-data tagħhom fid-direttorju aċċessibbli għall-pubbliku ta’ fornitur partikolari filwaqt li jipprojbixxu l-pubblikazzjoni tagħha fid-direttorju, stabbilit għall-istess għanijiet u mgħammar b’funzjonijiet ta’ riċerka paragunabbli, ta’ kompetitur ekwivalenti, dan jikkomprometti serjament it-twettiq tal-għan stabbilit fl-Artikolu 5 tad-Direttiva “Servizz Universali”, jiġifieri l-provvista tal-inqas ta’ direttorju komplet aċċessibbli għall-pubbliku direttament jew permezz ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni. Jekk diversi fornituri ta’ direttorji pubbliċi huma preżenti fis-suq fi Stat Membru u l-abbonati jistgħu liberament jagħżlu l-pubblikazzjoni tad-data tagħhom f’direttorju wieħed biss, indipendentement mill-fatt li dawn id-direttorji għandhom l-istess għanijiet u li l-fornituri tagħhom huma ekwivalenti, l-ebda wieħed minn dawn il-fornituri ma jkun f’pożizzjoni li jiggarantixxi l-provvista ta’ direttorju sħiħ.
127. Dawn il-kunsiderazzjonijiet iwasslu għall-konklużjoni li l-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” għandu jiġi interpretat fis-sens li l-awtorizzazzjoni tal-abbonati li juru d-data ta’ natura personali li tikkonċernahom fid-direttorju aċċessibbli għall-pubbliku direttament jew permezz ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni ta’ fornitur partikolari timplika wkoll neċessarjament l-awtorizzazzjoni li din id-data tidher fid-direttorji, fejn l-għanijiet huma l-istess u l-funzjonijiet ta’ riċerka huma paragunabbli, ta’ fornituri ekwivalenti, bil-kundizzjoni li l-abbonati jkunu ġew informati bl-eżistenza ta’ dawn il-fornituri u bil-possibbiltà li d-data li tikkonċernahom tiġi ppubblikata f’dawn id-direttorji oħrajn.
128. Din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” tikkonforma wkoll mal-kunċett li jinstab fl-Artikoli 7 u 8 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u d-direttiva hija mistennija tikkontribwixxi għat-twettiq ta’ dawn id-dispożizzjonijiet (42) . Kif reġgħet ikkonfermat il-Qorti tal-Ġustizzja reċentement fis-sentenza tagħha Volker und Markus Schecke (43), id-dritt fundamentali għall-protezzjoni tad-data ta’ natura personali fl-Artikolu 8(1) tal-Karta, marbut mill-qrib mad-dritt fundamentali tar-rispett għall-ħajja privata li hemm sanċit fl-Artikolu 7 ta’ din l-istess karta, ma huwiex prerogattiva assoluta. Għall-kuntrarju, dan id-dritt għandu jiġi kkunsidrat, u għalhekk jiġi interpretat l-istess, f’relazzjoni mal-funzjoni tiegħu fis-soċjetà.
129. Għalhekk, fil-qosor, nasal għall-konklużjoni li l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi li jintalbu, skont id-dispożizzjonijiet fl-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” jew tal-Artikolu 47 tat-TKG li tiġi kkomunikata d-data ta’ abbonati li huma jkollhom, huma obbligati li josservaw id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” fir-rigward tal-protezzjoni tad-data. Skont dan it-test huma l-abbonati li għandhom jiddeċiedu li juru jew le d-data li tikkonċernahom f’direttorju aċċessibbli għall-pubbliku direttament jew konsultabbli permezz ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni. Madankollu, meta l-abbonat jagħżel li tiġi ppubblikata d-data li tikkonċernah f’dan id-direttorju pubbliku, l-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” ma jirrikonoxxilu l-ebda dritt li jagħti kunsens jew, jekk ikun il-każ, li joġġezzjona għat-trażmissjoni ta’ din id-data lill-fornituri ekwivalenti ta’ direttorji jew ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni pubbliċi li jkollhom l-istess għanijiet u jkollhom funzjonijiet ta’ riċerka paragunabbli, bil-kundizzjoni li jkun ġie informat bil-possibbiltà ta’ trażmissjoni tali kif ukoll bid-destinatarji jew kategoriji ta’ destinatarji eventwali (44) u għaldaqstant li din id-data ma tiġix użata minn dan id-destinatarju għall-għanijiet oħrajn ħlief dawk li l-abbonat ikun awtorizza fil-pubblikazzjoni tagħha.
130. Minn dan isegwi li r-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li leġiżlazzjoni nazzjonali li tobbliga lill-impriżi li jassenjaw numri tat-telefon lill-abbonati t-tqegħid għad-dispożizzjoni, wara talba, għall-finijiet tal-provvista ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ direttorju, data dwar abbonati fejn l-impriża inkwistjoni ma tkunx hi li assenjat numri ta’ telefon, hija kompatibbli mal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-“privatezza u l-komunikazzjoni elettronika”, bla ħsara li jiġi żgurat li l-abbonati jkunu ġew informati mhux biss b’dan l-obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data lill-fornituri ta’ direttorji aċċessibbli għall-pubbliku imma wkoll ta’ fornituri differenti ta’ dawn id-direttorji kif ukoll tal-kontenut, tal-iskop u l-funzjonijiet ta’ riċerka ta’ dawn id-direttorji u li jkunu awtorizzaw il-pubblikazzjoni tad-data li tikkonċernahom f’dawn id-direttorji. Jekk fis-suq ikunu jeżistu diversi fornituri ekwivalenti ta’ dawn id-direttorji aċċessibbli għall-pubbliku u li dawn id-direttorji għandhom l-istess għanijiet u għandhom funzjonijiet ta’ riċerka paragunabbli, l-abbonati ma għandhomx il-fakultà li jillimitaw arbitrarjament din l-awtortizzazzjoni ta’ pubblikazzjoni għal kwalunkwe fornitur minn dawn.
VII – Konklużjoni
131. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi kif ġej id-domandi li għamlitilha l-Bundesverwaltungsgericht:
1) L-Artikolu 25(2) tad-Direttiva 2002/22/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-7 ta’ Marzu 2002, dwar servizz universali u d-drittijiet tal-utenti li jirrelataw ma’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi ma jipprojbixxix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħall-Artikolu 47 tat-TKG, li timponi fuq impriżi li jassenjaw numri tat-telefon lill-abbonati sabiex iqiegħdu għad-dispożizzjoni, għall-finijiet tal-provvista ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ direttorji, data li huma jkollhom dwar abbonati li l-impriża inkwistjoni ma tkunx assenjatilhom numri tat-telefon.
L-adozzjoni ta’ leġiżlazzjoni bħal din minn leġiżlatur nazzjonali madankollu tikkostitwixxi preġudizzju, li jmur kontra d-direttivi, għall-kompetenzi li għandhom jiġu rrikonoxxuti lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali skont id-Direttiva 2002/22 meta dan l-obbligu jkun ġie adottat speċjalment fir-rigward ta’ impriża waħda jew diversi preżenti fis-suq bl-imnut tad-direttorji u s-servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju, għar-raġuni li din jew dawn l-impriżi huma b’saħħithom fis-suq, u li għandu l-konsegwenza li l-aċċess għas-suq minn operaturi ġodda jsir iktar diffiċli, u li ma jkunx hemm kompetizzjoni effettiva f’dan is-suq. Il-qorti tar-rinviju hija obbligata li tikkonstata jekk dawn humiex l-għan u l-karatteristiċi tal-leġiżlazzjoni nazzjonali.
2) Leġiżlazzjoni nazzjonali li tobbliga lill-impriżi li jassenjaw numri tat-telefon lill-abbonati sabiex iqiegħdu għad-dispożizzjoni, fuq talba, għall-finijiet tal-provvista ta’ servizzi ta’ konsultazzjoni tad-direttorju aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ direttorju, data dwar abbonati fejn l-impriża inkwistjoni ma tkunx hi li assenjat numri ta’ telefon, hija kompatibbli mal-Artikolu 12 tad-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-12 ta’ Lulju 2002, dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika, bla ħsara li jiġi żgurat li l-abbonati ikunu ġew informati mhux biss b’dan l-obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data lill-fornituri ta’ direttorji aċċessibbli għall-pubbliku imma wkoll ta’ fornituri differenti ta’ dawn id-direttorji kif ukoll tal-kontenut, tal-iskop u l-funzjonijiet ta’ riċerka ta’ dawn id-direttorji u li jkunu awtorizzaw il-pubblikazzjoni tad-data li tikkonċernahom f’dawn id-direttorji. Jekk fis-suq ikunu jeżistu diversi fornituri ekwivalenti ta’ dawn id-direttorji aċċessibbli għall-pubbliku u li dawn id-direttorji għandhom l-istess għanijiet u għandhom funzjonijiet ta’ riċerka paragunabbli, l-abbonati ma għandhomx il-fakultà li jillimitaw arbitrarjament din l-awtortizzazzjoni ta’ pubblikazzjoni għal kwalunkwe fornitur minn dawn.
(1) .
(2)  –	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 367.
(3)  –	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 514.
(4)  –	Fuq l-eżempju tat-termini użati fit-TUE u tat-TFUE, il-kunċett ta’ “dritt tal-Unjoni” hawnhekk qed jintuża bħala li jindika kemm id-dritt Komunitarju u d-dritt tal-Unjoni. Fir-rigward ta’ dawn il-konklużjonijiet, fejn ikun hemm riferiment għal dispożizzjonijiet preċiżi tad-dritt primarju, jiġu ċċitati d-dispożizzjonijiet applikabbli ratione temporis .
(5)  –	Ara b’mod partikolari: id-Direttiva 97/33/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-30 ta’ Ġunju 1997, fuq l-interkonnessjoni fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet biex jiġi żgurat is-servizz universali u l-interoperabbiltà permezz tal-applikazzjoni tal-prinċipji ta’ provvista ta’ netwerk miftuħ (ONP) (ĠU L 199, p. 32), id-Direttiva 97/66/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-15 ta’ Diċembru 1997, dwar l-ipproċessar ta’ data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet (ĠU L 24, p. 1), id-Direttiva 98/10/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-26 ta’ Frar 1998, fuq l-applikazzjoni ta’ provvista ta’ netwerk miftuħ (ONP) għat-telefonija bil-vuċi u fuq servizz universali għat-telekomunikazzjonijiet f’ambjent kompetittiv (ĠU L 101, p. 24).
(6)  –	Direttiva 2002/21/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-7 ta’ Marzu 2002, dwar kwadru [qafas] regolatorju komuni għan-networks ta’ komunikazzjonijiet u servizzi elettroniċi (Direttiva Kwadru [Qafas]) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 349).
(7)  – 	Direttiva 2002/19/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-7 ta’ Marzu 2002, dwar l-aċċess għal, u l-interkonnessjoni ta’, networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u faċilitajiet assoċjati (Direttiva tal-Aċċess) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 323), Direttiva 2002/20/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-7 ta’ Marzu 2002, dwar l-awtorizzazzjoni ta’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 327), Direttiva Servizz Universali (iċċitata iktar ’il fuq, nota ta’ qiegħ il-paġna 2), Direttiva dwar il-privatezza u komunikazzjoni elettronika (iċċitata iktar ’il fuq, nota ta’ qiegħ il-paġna 3)
(8)  – 	Direttiva tal-Kummissjoni 2002/77/KE, tas-16 ta’ Settembru 2002, dwar kompetizzjoni fis-swieq tan-networks u s-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 178).
(9)  –
Iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5.
(10)  –
Iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5.
(11)  –
ĠU L 337, p. 11. Skont l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2009/136, din għandha tidħol fis-seħħ fil-jum wara dak tal-pubblikazzjoni tagħha fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Għaldaqstant, din daħlet fis-seħħ fid-19 ta’ Diċembru 2000. L-Artikolu 4(1) tagħha jistabbilixxi li l-Istati Membri għandhom jagħmlu traspożizzjoni tagħha mhux iktar tard mill-25 ta’ Mejju 2011.
(12)  –	Iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5.
(13)  –	Ara f’dan ir-rigward il-kunċett ta’ “Servizz Universali” kif deskritt fl-Artikolu 2(j) tad-Direttiva 2002/21.
(14)  –	Dan l-għan kien espress b’mod partikolarment ċar fid-dispożizzjoni preċedenti għall-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 98/10. Kien ġie enfasizzat hemmhekk li l-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data impost fuq l-imprżi ta’ servizzi telefoniċi kien iservi, fost l-oħrajn, biex jiggarantixxi li jsiru direttorji kompleti. Ara fuq dan il-punt is-sentenza tal-25 ta’ Novembru 2004, KPN Telecom (C-109/03, Ġabra p. I-11273, punt 20).
(15)  – 	Fir-rigward tad-dispożizzjoni preċedenti għall-Artikolu (3) tad-Direttiva 98/10, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat diġà fis-sentenza tagħha KPN Telecom (iċċitata iktar ’il fuq, nota ta’ qiegħ il-paġna 14, punt 35) li l-leġiżlatur ma riedx jarmonizza b’mod komplet id-data li kellha tiġi trażmessa fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, b’mod li l-Istati Membri jibqgħu kompetenti biex jiddeterminaw jekk, fil-kuntest nazzjonali, ċerta data addizzjonali kellhiex tiġi trażmessa wkoll. Fis-sentenza tagħha tal-11 ta’ Marzu 2010, Telekomunikacja Polska (C-522/08, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 29), b’mod ġenerali, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat ukoll li d-direttivi “qafas” u “servizz universali” ma stabbilixxewx armonizzazzjoni kompleta tal-aspetti li jirrigwardaw il-protezzjoni tal-konsumaturi.
(16)  –	Ara l-punti 83 et seq ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(17)  –	Matul is-seduta, il-konvenuta fil-kawża prinċipali sostniet ukoll li l-adozzjoni ta’ obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data esterna, kif inhu stabbilit fl-Artikolu 47 tat-TKG, jikkostitwixxi preġudizzju illegali tad-drittijiet fundamentali li issa huma espressament sanċiti fil-Karta tad-Drittijiet fundamentali, li huma l-libertà tal-impriża u d-dritt tal-proprjetà. Madankollu l-elementi tal-proċess tal-kawża ma jippermettux li jiġi kkonstatat li hemm preġudizzju illegali bħal dan. Il-qorti tar-rinviju enfasizzat ukoll f’dan ir-rigward fid-deċiżjoni tar-rinviju (punti 23 et seq ) li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma sofriet, minħabba l-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data kollha li hija kellha, inkluża d-data esterna dwar l-abbonati ta’ operaturi oħrajn, l-ebda restrizzjoni sproporzjonata tad-drittijiet għal-libertà li jagħtuha l-Artikoli 14(1), 12(1) u 2(1) tal-Grundgesetz (Liġi fundamentali Ġermaniża). Skont il-qorti tar-rinviju lanqas ma hemm ksur tal-prinċipju tal-ugwaljanza tal-Artikolu 3(1) tal-Grundgesetz.
(18)  –	C-424/07, Ġabra p. I-11431, punt 53.
(19)  –	Skont l-Artikolu 2(ea) tad-Direttiva “qafas” fil-verżjoni emendata bid-Direttiva 2009/140/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-25 ta’ Novembru 2009, li temenda d-Direttivi 2002/21/KE dwar qafas regolatorju komuni għan-networks ta’ komunikazzjonijiet u servizzi elettroniċi, 2002/19/KE dwar l-aċċess għal, u l-interkonnessjoni ta’, networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u faċilitajiet assoċjati, u 2002/20/KE dwar l-awtorizzazzjoni ta’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (ĠU L 337, p. 37), is-“servizzi assoċjati” tfisser dawk is-servizzi assoċjati ma’ network tal-komunikazzjoni elettronika u/jew servizz tal-komunikazzjoni elettronika li jagħmlu possibbli u/jew jissapportjaw il-provvista ta’ servizzi permezz ta’ dak in-network u/jew servizz jew li għandhom il-potenzjal li jagħmlu dan. Skont din id-dispożizzjoni dan jinkludi, b’mod partikolari, servizz ta’ identità, lok u preżenza tal-utent. Din id-definizzjoni legali ġiet introdotta bid-Direttiva 2009/140, skont it-tnax-il premessa tagħha, biex jiġu ppreċiżati ċerti definizzjonijiet biex jitneħħew ambigwitajiet eventwali.
(20)  –	Fil-verżjoni inizjali tad-Direttiva 2002/22, l-Artikolu 18 kien jagħti ċerti kompiti lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għal dak li jirrigwarda l-kumpless minimu ta’ linji mikrijin. L-Artikolu  19 kien fih ċertu numru ta’ dispożizzjonijiet biex tiġi żgurata lill-utent finali l-libertà tal-għażla u tal-għażla minn qabel tal-operaturi. Dawn iż-zewġ dispożizzjonijiet tħassru bid-Direttiva 2009/136. Id-dsatax u l-għoxrin premessa tad-Direttiva 2009/136 jagħtu r-raġunijiet li taw lok għal din l-emenda.
(21)  –	Punt 16 tad-digriet tar-rinviju.
(22)  –	Punt 15 tad-digriet tar-rinviju.
(23)  –	Artikolu 2(2)(ii) tat-TKG, iċċitat espressament mill-qorti tar-rinviju fil-punt 19 tad-digriet tagħha.
(24)  –	Punt 22 tad-digriet tar-rinviju.
(25)  –	Ara, f’dan ir-rigward l-Artikolu 17(5) tad-Direttiva “Servizz Universali”.
(26)  –	Sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2010, Base et (C-389/08, Ġabra p. I‑09073, punt 30).
(27)  –	Ara wkoll fuq dan il-punt il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Cruz Villalón tat-22 ta’ Ġunju 2010 fil-kawża C-389/08 (sentenza ċċitata minn qabel, nota ta’ qiegħ il-paġna 26), punt 46, li jikkunsidra skont l-istess linja ta’ argument li ċertament huwa konċepibbli li l-leġiżlatur nazzjonali jista’ jadotta deċiżjonijiet li jaffettwaw direttament l-funzjonijiet tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, iżda żied jgħid li ma għandux jadotta deċiżjonijiet bħal dawk ħlief bil-kundizzjoni li ma jassumix il-kwalità ta’ awtorità nazzjonali ta’ regolamentazzjoni u li b’dak il-mod tali deċiżjonijiet la għandhom jillimitaw u lanqas jeliminaw il-funzjonijiet li ngħataw espressament lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali fid-direttivi.
(28)  –	Iċċitata, nota ta’ qiegħ il-paġna 18.
(29)  –	Sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2010, il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C-222/08, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra).
(30)  –	Ibidem, punti 44 et seq
u 55 et seq .
(31)  –	Ibidem, punti 44 et seq u 55 et seq .
(32)  –	Ibidem, punti 57 et seq .
(33)  –	Sentenza Base et
(iċċitata iktar ’il fuq, nota ta’ qiegħ il-paġna 26, punti 27 et seq ).
(34)  –	Wieħed jista’ jirrileva, fid-Direttiva “Servizz Universali”, diversi eżempji ta’ din il-koeżistenza tal-kompetenzi tal-Istati Membri u tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, b’mod partikolari fl-Artikolu 25(3) kif emendat mid-Direttiva 2009/136.
(35)  –	Sentenza Telekomunikacja Polska (iċċitata iktar ’il fuq, nota ta’ qiegħ il-paġna 15).
(36)  –	Ibidem, punt 28.
(37)  –	Ibidem, punt 29. Il-Qorti tal-Ġustizzja ċċitat f’dan ir-rigward l-Artikolu  20(1) tad-Direttiva “Servizz Universali” li jistabbilixxi li l-paragrafi 2, 3 u 4 japplikaw mingħajr preġudizzju għar-regoli tal-Komunità għall-protezzjoni tal-konsumatur, b’mod partikolari d-Direttiva 97/7/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Mejju 1997, dwar il-protezzjoni tal-konsumaturi in rigward ta’ kuntratti li jsiru mill-bogħod (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 3, p. 319) u d-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KE, tal-5 ta’ April 1993, dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 288) u r-regoli nazzjonali b’konformità mar-regoli tal-Komunità. Fil-qafas tal-emenda tad-Direttiva “Servizz Universali” mid-Direttiva 2009/136, din id-dispożizzjoni tal-Artikolu  20 tħassret. Fl-istess ħin ġie miżjud paragrafu 4 ġdid mal-ewwel Artikolu tad-Direttiva “Servizz Universali” li jistabbilixxi li d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva għandhom japplikaw mingħajr preġudizzju għar-regoli Komunitarji dwar il-protezzjoni tal-konsumatur, b’mod partikolari d-Direttivi 93/13 u 97/7, u r-regoli nazzjonali f’konformità mal-liġi Komunitarja.
(38)  –	Fil-verżjoni inizjali tagħha, l-Artikolu 5(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” kien jirriferi għall-Artikolu 11 tad-Direttiva 97/66. Din id-direttiva kienet tħassret mid-Direttiva dwar il-”privatezza u
l-komunikazzjoni elettronika” mill-31 ta’ Ottubru 2003 (l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 19). Skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 19 tad-Direttiva dwar il-”privatezza u l-komunikazzjoni elettronika”, ir-riferimenti magħmulin għad-Direttiva 97/66 jinftiehm u daqslikieku magħmulin għal din id-Direttiva. Id-Direttiva 2009/136 adattat it-test tal-Artikolu 5(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” għal din is-sitwazzjoni legali ġdida.
(39)  –	Direttiva 95/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-24 ta’ Ottubru 1995, dwar il-protezzjoni ta’ individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ dik id-data, ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 15, p. 355.
(40)  –	Dan jirriżulta direttament mill-Artikolu 1(1) u (2) tad-Direttiva dwar il-”privatezza u l-komunikazzjoni elettronika” u tal-għaxar premessa ta’ din id-direttiva.
(41)  –	Ara wkoll f’dan ir-rigward l-Artikolu  20(1)(c) tad-Direttiva “Servizz Universali”, kif emendat bid-Direttiva 2009/136 li jistabbilixxi li għandu jiġi konkluż kuntratt bil-miktub bejn l-impriża ta’ servizzi ekonomiċi u l-abbonati tagħha li fih għandu jkollu d-deċiżjoni espressa tal-abbonat dwar il-pubblikazzjoni jew le tad-data tiegħu ta’ natura personali fid-direttorju, u jekk ikun il-każ id-data kkonċernata. Fl-istess sens, skont l-Artikolu 21(3) tad-Direttiva “Servizz Universali” kif emendata bid-Direttiva 2009/136, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jkunu jistgħu jobbligaw lill-impriżi ta’ servizzi telefoniċi li jinformaw lill-abbonati dwar id-dritt tagħhom li għandhom għażla tiġix inkluża jew le d-data personali tagħhom f’direttorju u dwar it-tipi tad-data konċernata.
(42)  –	Ara fuq dan il-punt it-tieni premessa tad-Direttiva dwar il-”privatezza u
l-komunikazzjoni elettronika”.
(43)  –	Sentenza tad-9 ta’ Novembru 2010, Volker und Markus Schecke (C-92/09 et C-93/09, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punti 47 et seq ).
(44)  –	Billi l-impriżi ta’ servizzi telefoniċi suġġetti għal obbligu li jikkomunikaw d-data tal-abbonati tagħhom lil fornituri ta’ direttorji pubbliċi skont il-preskrizzjonijiet tal-Artikolu 25(2) tad-Direttiva “Servizz Universali” jew tal-Artikolu 47 tat-TKG, ma jkunux jistgħu jissodisfaw obbligu bħal dan ħlief bil-kunsens tal-abbonat ikkonċernat, dawn fil-prinċipju huma obbligati li jinformaw lill-abbonati b’dan l-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data inkluża dik esterna, jew biex jaraw li jiġu informati, u biex f’dan ir-rigward jiżguraw ruħhom mill-kunsens tal-abbonati għat-trażmissjoni tad-data tagħhom biex tiġi ppubblikata f’direttorju aċċessibbli għall-pubbliku; ara l-Artikolu 20(1)(c) tad-Direttiva “Servizz Universali” kif emendat bid-Direttiva 2009/136.