62023CJ0293
WYROK TRYBUNAŁU (piąta izba)
z dnia 28 listopada 2024 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Rynek wewnętrzny energii elektrycznej – Dyrektywa (UE) 2019/944 – Artykuł 2 pkt 28 i 29 – Pojęcie „dystrybucji” – Pojęcie „operatora systemu dystrybucyjnego” – Pojęcie „systemu dystrybucyjnego” – Artykuły 30–39 – Eksploatacja systemu dystrybucyjnego – Przedsiębiorstwo będące operatorem instalacji energetycznej obejmującej elektrownię kogeneracyjną i elektryczne systemy przesyłu zaopatrujące w energię cieplną, w ciepłą wodę i w elektryczność najemców w osiedlu mieszkaniowym – Jednoczesna sprzedaż wytwarzanej energii elektrycznej – Uregulowanie krajowe zwalniające operatora takiej instalacji z obowiązków operatorów systemu dystrybucyjnego wynikających z tej dyrektywy
W sprawie C‑293/23
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości, Niemcy) postanowieniem z dnia 13 grudnia 2022 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 9 maja 2023 r., w postępowaniu:
ENGIE Deutschland GmbH
przeciwko
Landesregulierungsbehörde beim Sächsischen Staatsministerium für Wirtschaft, Arbeit und Verkehr,
przy udziale:
Zwickauer Energieversorgung GmbH,
Bundesnetzagentur für Elektrizität, Gas, Telekommunikation, Post und Eisenbahnen,
TRYBUNAŁ (piąta izba),
w składzie: I. Jarukaitis, (sprawozdawca), prezes czwartej izby, pełniący obowiązki prezesa piątej izby, D. Gratsias i E. Regan, sędziowie,
rzecznik generalny: A. Rantos,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu ENGIE Deutschland GmbH – D. Legler, Rechtsanwalt,
–
w imieniu Landesregulierungsbehörde beim Sächsischen Staatsministerium für Wirtschaft, Arbeit und Verkehr – A. Hennersdorf, J. Leuschke i K. Meißner, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Zwickauer Energieversorgung GmbH – K.M. Schwabe, Rechtsanwalt,
–
w imieniu Bundesnetzagentur für Elektrizität, Gas, Telekommunikation, Post und Eisenbahnen – J. Kargel i C. Mögelin, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – O. Beynet i T. Scharf, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 pkt 28 i 29 oraz art. 30 i nast. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniającej dyrektywę 2012/27/UE (Dz.U. 2019, L 158, s. 125).
2
Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu między ENGIE Deutschland GmbH (zwanym dalej „ENGIE”) a Landesregulierungsbehörde beim Sächsischen Staatsministerium für Wirtschaft, Arbeit und Verkehr (organem regulacyjnym kraju związkowego przy ministerstwie gospodarki, pracy i transportu Saksonii, Niemcy; zwanym dalej „organem regulacyjnym kraju związkowego Saksonia”) w przedmiocie odmowy przez Zwickauer Energieversorgung GmbH (zwanego dalej „ZEV”), operatora systemu dystrybucyjnego, podłączenia do swojego systemu dwóch instalacji energetycznych ENGIE jako instalacji odbiorcy i udostępnienia potrzebnych punktów pomiarowych.
Ramy prawne
Prawo Unii
Dyrektywa 2012/27
3
Artykuł 2 pkt 21 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE (Dz.U. 2012, L 315, s. 1) definiuje pojęcie „operatora systemu dystrybucyjnego” do celów tej dyrektywy jako dotyczące „operatora systemu dystrybucyjnego” określonego w szczególności w dyrektywie 2009/72/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE (Dz.U. 2009, L 211, s. 55).
Rozporządzenie 2019/943
4
Artykuł 2 pkt 48 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie rynku wewnętrznego energii elektrycznej (Dz.U. 2019, L 158, s. 54) określa pojęcie „operatora systemu dystrybucyjnego” jako dotyczące „operatora systemu dystrybucyjnego” zdefiniowanego w art. 2 pkt 29 dyrektywy 2019/944.
Dyrektywa 2019/944
5
Motywy 7, 8, 18, 65 i 68 dyrektywy 2019/944 mają następujące brzmienie:
„(7)
Z myślą o utworzeniu rynku wewnętrznego energii elektrycznej, państwa członkowskie powinny sprzyjać integracji swoich rynków krajowych oraz współpracy między operatorami systemów na poziomie [Unii Europejskiej] i regionalnym oraz włączaniu systemów wydzielonych, stanowiących wyspy energetyczne, które utrzymują się w Unii.
(8)
[…] celem niniejszej dyrektywy jest usunięcie utrzymujących się przeszkód utrudniających zakończenie tworzenia rynku wewnętrznego energii elektrycznej. Udoskonalone ramy regulacyjne muszą przyczyniać się do przezwyciężenia obecnych problemów wynikających z rozdrobnienia rynków krajowych […].
[…]
(18)
[…] Integracja rynków energii elektrycznej wymaga szczególnie ścisłej współpracy między operatorami systemów, uczestnikami rynku i organami regulacyjnymi […].
[…]
(65)
Niedyskryminacyjny dostęp do sieci dystrybucyjnej decyduje o dostępie dostawcy do odbiorców na poziomie detalicznym. W celu stworzenia równych warunków działania na poziomie detalicznym należy zatem monitorować działalność operatorów systemów dystrybucyjnych, tak aby uniemożliwić im wykorzystywanie ich integracji pionowej w odniesieniu do ich pozycji konkurencyjnej na rynku, w szczególności do odbiorców będących gospodarstwami domowymi oraz małych odbiorców niebędących gospodarstwami domowymi.
[…]
(68)
Skuteczny rozdział można zapewnić tylko przez wyeliminowanie środków zachęcających przedsiębiorstwa zintegrowane pionowo do stosowania dyskryminacji wobec konkurentów w odniesieniu do dostępu do sieci oraz w zakresie inwestycji. Rozdział własnościowy – który należy rozumieć jako wyznaczenie właściciela sieci operatorem systemu i zachowanie jego niezależności od wszelkich interesów związanych z dostawami i produkcją – jest jednoznacznie skutecznym i stabilnym sposobem na rozwiązanie nieodłącznego konfliktu interesów oraz zapewnienie bezpieczeństwa dostaw. […]”.
6
Artykuł 1 tej dyrektywy, zatytułowany „Przedmiot”, stanowi w swych dwóch pierwszych akapitach:
„Niniejsza dyrektywa ustanawia wspólne zasady dotyczące wytwarzania, przesyłu, dystrybucji, magazynowania energii i dostaw energii elektrycznej, wraz z przepisami dotyczącymi ochrony konsumentów, w celu stworzenia prawdziwie zintegrowanych, konkurencyjnych, ukierunkowanych na potrzeby konsumenta, elastycznych, uczciwych i przejrzystych rynków energii elektrycznej w Unii.
Opierając się na korzyściach płynących ze zintegrowanego rynku, w niniejszej dyrektywie dąży się do zapewnienia konsumentom przystępnych, przejrzystych cen i kosztów energii, wysokiego stopnia bezpieczeństwa dostaw i sprawnego przejścia na zrównoważony, niskoemisyjny system energetyczny. Ustanawia ona kluczowe zasady dotyczące organizacji i funkcjonowania unijnego sektora elektroenergetycznego, w szczególności zasady dotyczące wzmocnienia pozycji i ochrony konsumentów, otwartego dostępu do zintegrowanego rynku, dostępu stron trzecich do infrastruktury przesyłowej i dystrybucyjnej, wymogi dotyczące rozdziału, a także zasady dotyczące niezależności organów regulacyjnych w państwach członkowskich”.
7
Zgodnie z art. 2 wspomnianej dyrektywy, zatytułowanym „Definicje”:
„Na potrzeby niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:
1)
»odbiorca« oznacza odbiorcę hurtowego lub odbiorcę końcowego energii elektrycznej;
[…]
7)
»małe przedsiębiorstwo« oznacza przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 50 osób, którego roczny obrót lub bilans roczny nie przekracza 10 mln EUR;
[…]
11)
»obywatelska społeczność energetyczna« oznacza osobę prawną, która:
a)
opiera się na dobrowolnym i otwartym uczestnictwie i która jest skutecznie kontrolowana przez członków lub udziałowców będących osobami fizycznymi, organami samorządowymi, w tym gminami, lub małymi przedsiębiorstwami;
b)
ma za główny cel zapewnienie nie tyle zysków finansowych, co raczej środowiskowych, gospodarczych lub społecznych korzyści dla swoich członków lub udziałowców lub obszarów lokalnych, na których prowadzi ona działalność; oraz
c)
może zajmować się wytwarzaniem, w tym ze źródeł odnawialnych, dystrybucją, dostawami, zużywaniem, agregacją lub magazynowaniem energii, świadczeniem usług w zakresie efektywności energetycznej lub ładowania pojazdów elektrycznych lub świadczeniem innych usług energetycznych swoim członkom lub udziałowcom;
12)
»dostawy« oznaczają sprzedaż, w tym również odsprzedaż, energii elektrycznej odbiorcom;
[…]
28)
»dystrybucja« oznacza transport energii elektrycznej systemami dystrybucyjnymi wysokiego, średniego lub niskiego napięcia w celu dostarczenia jej do odbiorców, ale nie obejmuje dostaw;
29)
»operator systemu dystrybucyjnego« oznacza osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną za działanie, zapewnianie konserwacji i, jeśli konieczne, rozwój systemu dystrybucyjnego na danym obszarze, a także, gdzie stosowne, za jego połączenia z innymi systemami oraz za zapewnianie długoterminowej sprawności systemu do spełnienia uzasadnionych wymogów dystrybucji energii elektrycznej;
[…]
42)
»mały system wydzielony« oznacza system, który w 1996 r. osiągnął zużycie mniejsze niż 3000 GWh i w którym mniej niż 5 % rocznego zużycia uzyskuje się przez wzajemne połączenie z innymi systemami;
43)
»mały system połączony« oznacza system, który w 1996 r. osiągnął zużycie mniejsze niż 3000 GWh i w którym więcej niż 5 % rocznego zużycia uzyskuje się przez wzajemne połączenie z innymi systemami;
[…]”.
8
Artykuł 4 tej dyrektywy, zatytułowany „Wolność wyboru dostawcy”, stanowi:
„Państwa członkowskie zapewniają wszystkim odbiorcom wolność zakupu energii elektrycznej od wybranego przez nich dostawcy oraz zapewniają wszystkim odbiorcom swobodę zawarcia więcej niż jednej umowy na dostawy energii elektrycznej jednocześnie, pod warunkiem że utworzone są wymagane przyłączenia i punkty pomiarowe”.
9
W art. 12 dyrektywy 2019/944, zatytułowanym „Prawo do zmiany dostawcy oraz przepisy dotyczące opłat związanych ze zmianą dostawcy”, sprecyzowano w ust. 1 i 4:
„1.   Zmianę dostawcy […] przeprowadza się w jak najkrótszym czasie. Państwa członkowskie zapewniają, by odbiorca chcący zmienić dostawców […] był uprawniony, z poszanowaniem warunków umowy, do takiej zmiany w terminie nie dłuższym niż trzy tygodnie od wystąpienia z takim żądaniem. […]
[…]
4.   Państwa członkowskie zapewniają, by prawo do zmiany dostawcy […] przyznawano odbiorcom w sposób niedyskryminacyjny w odniesieniu do kosztów, wysiłku i czasu.
[…]”.
10
Zgodnie z art. 15 tej dyrektywy, zatytułowanym „Odbiorcy aktywni”:
„1.   Państwa członkowskie zapewniają, by odbiorcy końcowi byli uprawnieni do działania w charakterze odbiorców aktywnych […].
2.   Państwa członkowskie zapewniają, by odbiorcy aktywni:
[…]
e)
ponosili opłaty sieciowe odzwierciedlające koszty, przejrzyste i wolne od dyskryminacji, z osobnym rozliczeniem energii elektrycznej wprowadzanej do sieci i zużywanej energii elektrycznej z sieci, […] zapewniające, by odbiorcy aktywni w odpowiedni i wyważony sposób uczestniczyli w ogólnym podziale kosztów systemu;
[…]”.
11
Artykuł 16 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Obywatelskie społeczności energetyczne”, stanowi:
„1.   Państwa członkowskie tworzą sprzyjające ramy regulacyjne dla obywatelskich społeczności energetycznych zapewniające, by:
[…]
e)
obywatelskie społeczności energetyczne […] ponosiły przejrzyste, niedyskryminacyjne i odzwierciedlające koszty opłaty sieciowe […], zapewniające, by społeczności te w odpowiedni i wyważony sposób partycypowały w ogólnych kosztach systemu.
[…]
4.   Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o przyznaniu obywatelskim społecznościom energetycznym prawa do zarządzania sieciami dystrybucyjnymi na ich obszarze działalności oraz określić odpowiednie procedury, bez uszczerbku dla rozdziału IV lub innych zasad i regulacji mających zastosowanie do operatorów systemu dystrybucyjnego. Jeżeli takie prawo zostanie przyznane, państwa członkowskie zapewniają, by obywatelskie społeczności energetyczne:
[…]
b)
ponosiły stosowne opłaty sieciowe w punktach przyłączenia między ich siecią a siecią dystrybucyjną poza obywatelską społecznością energetyczną oraz by w takich opłatach sieciowych osobno uwzględniano energię elektryczną wprowadzaną do sieci dystrybucyjnej oraz zużywaną energię elektryczną z sieci dystrybucyjnej poza obywatelską społecznością energetyczną […];
[…]”.
12
W art. 18 tej dyrektywy sprecyzowano przepisy dotyczące rachunków i informacji o rozliczeniach.
13
Rozdział IV dyrektywy 2019/944, zatytułowany „Eksploatacja systemu dystrybucyjnego”, zawiera art. 30–39.
14
Artykuł 30 tej dyrektywy, zatytułowany „Wyznaczanie operatorów systemów dystrybucyjnych”, przewiduje:
„Państwa członkowskie wyznaczają jednego lub większą liczbę operatorów systemów dystrybucyjnych – lub zobowiązują przedsiębiorstwa posiadające systemy dystrybucyjne lub które są odpowiedzialne za systemy dystrybucyjne do wyznaczenia jednego lub większej liczby operatorów systemów dystrybucyjnych – na okres, który określą państwa członkowskie, uwzględniając efektywność i rachunek ekonomiczny”.
15
Artykuł 31 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Zadania operatorów systemów dystrybucyjnych”, przewiduje:
„1.   Operator systemu dystrybucyjnego jest odpowiedzialny za zapewnienie długoterminowej zdolności systemu do zaspokajania uzasadnionego zapotrzebowania na dystrybucję energii elektrycznej, za eksploatację, utrzymanie i rozbudowę w warunkach opłacalności ekonomicznej bezpiecznego, niezawodnego i wydajnego systemu dystrybucji energii elektrycznej na swoim obszarze z należytym poszanowaniem środowiska i efektywności energetycznej.
2.   W żadnym przypadku operator systemu dystrybucyjnego nie stosuje dyskryminacji między użytkownikami systemu lub kategoriami użytkowników systemu, w szczególności na korzyść swoich przedsiębiorstw powiązanych.
3.   Operator systemu dystrybucyjnego dostarcza użytkownikom systemu informacje niezbędne im do skutecznego dostępu do systemu, w tym również korzystania z niego.
[…]
6.   Jeżeli operator systemu dystrybucyjnego odpowiada za zamówienia produktów i usług niezbędnych do zapewnienia wydajnego, niezawodnego i bezpiecznego funkcjonowania systemu dystrybucyjnego, to zasady przyjęte w tym celu przez operatora systemu dystrybucyjnego muszą być obiektywne, przejrzyste i wolne od dyskryminacji oraz opracowywane w koordynacji z operatorami systemów przesyłowych i innymi właściwymi uczestnikami rynku. Warunki dostarczania takich produktów i świadczenia takich usług na rzecz operatorów systemów dystrybucyjnych, w tym zasady i, w stosownych przypadkach, taryfy, określa się zgodnie z art. 59 ust. 7, bez dyskryminacji i w sposób odzwierciedlający koszty, oraz podaje się je do publicznej wiadomości.
[…]
9.   Operatorzy systemów dystrybucyjnych współpracują z operatorami systemów przesyłowych w celu zapewnienia uczestnikom rynku podłączonym do ich sieci rzeczywistego udziału w rynkach detalicznych, hurtowych i bilansujących. […]
10.   Państwa członkowskie lub wyznaczone przez nie właściwe organy mogą zezwolić operatorom systemów dystrybucyjnych na wykonywanie czynności innych niż przewidziane w niniejszej dyrektywie i w rozporządzeniu [2019/943], jeżeli działania te są niezbędne, by operatorzy systemów dystrybucyjnych wypełnili obowiązki wynikające z niniejszej dyrektywy lub z [tego rozporządzenia], jeżeli organ regulacyjny ocenił konieczność zastosowania takiego odstępstwa. Niniejszy ustęp pozostaje bez uszczerbku dla prawa operatorów systemów dystrybucyjnych do bycia właścicielem, tworzenia lub obsługi sieci innych niż sieci elektroenergetyczne lub zarządzania nimi, pod warunkiem że państwo członkowskie lub wyznaczony właściwy organ przyznały takie prawo”.
16
Artykuły 32–37 dyrektywy 2019/944 dotyczą odpowiednio zachęt do wykorzystywania elastyczności w systemach dystrybucyjnych (art. 32), integracji elektromobilności z siecią elektroenergetyczną (art. 33), zadań operatorów systemów dystrybucyjnych dotyczących zarządzania danymi (art. 34), rozdziału operatorów systemów dystrybucyjnych, w przypadku gdy są oni częścią przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo (art. 35), zasad dotyczących własności instalacji magazynowania energii przez operatorów systemów dystrybucyjnych (art. 36) i obowiązujących tych ostatnich zasad poufności (art. 37).
17
Artykuł 38 tej dyrektywy, zatytułowany „Zamknięte systemy dystrybucyjne”, stanowi:
„1.   Państwa członkowskie mogą postanowić, że organy regulacyjne lub inne właściwe organy klasyfikują system dystrybuujący energię elektryczną na ograniczonym geograficznie obszarze zakładu przemysłowego, obiektu handlowego lub miejsca świadczenia usług wspólnych i niezaopatrujący odbiorców będących gospodarstwami domowymi, bez uszczerbku dla ust. 4, jako zamknięty system dystrybucyjny, jeżeli:
a)
ze szczególnych względów technicznych lub bezpieczeństwa procesy eksploatacji lub wytwarzania użytkowników tego systemu są zintegrowane; lub
b)
system ten dystrybuuje energię elektryczną głównie do właściciela lub operatora systemu lub do ich przedsiębiorstw powiązanych.
2.   Do celów niniejszej dyrektywy zamknięte systemy dystrybucyjne uznaje się za systemy dystrybucyjne. Państwa członkowskie mogą postanowić, że organy regulacyjne zwolnią operatora zamkniętego systemu dystrybucyjnego z [obowiązków wymienionych w lit. a)–e) tego ustępu].
[…]
4.   Użytkowanie systemu w niewielkim zakresie przez niewielką liczbę gospodarstw domowych pozostających z właścicielem systemu dystrybucyjnego w stosunku zatrudnienia lub podobnym oraz położonych na obszarze obsługiwanym przez zamknięty system dystrybucyjny nie wyklucza przyznania zwolnienia na mocy ust. 2”.
18
W art. 39 wspomnianej dyrektywy doprecyzowano zasady mające zastosowanie do operatorów systemów połączonych.
19
Rozdział VIII tej dyrektywy, zatytułowany „Przepisy końcowe”, zawiera art. 65–74.
20
Zgodnie z art. 66 dyrektywy 2019/944, zatytułowanym „Odstępstwa”:
„1.   Państwa członkowskie, które są w stanie wykazać, że istnieją istotne problemy w działaniu ich małych systemów połączonych i małych systemów wydzielonych, mogą zwrócić się do Komisji [Europejskiej] o przyznanie odstępstwa od stosownych przepisów art. 7 i 8 oraz rozdziałów IV, V i VI.
O przyznanie odstępstwa od art. 4, 5 i 6 mogą się także zwrócić małe systemy wydzielone i Francja w stosunku do Korsyki.
Komisja informuje państwa członkowskie o takich wnioskach przed podjęciem takich decyzji, z uwzględnieniem zachowania poufności.
2.   Przyznane przez Komisję odstępstwa, o których mowa w ust. 1, są ograniczone w czasie i objęte warunkami mającymi na celu zwiększenie konkurencji i integracji na rynku wewnętrznym oraz zapewnienie, aby odstępstwo nie utrudniało przechodzenia na energię odnawialną, większej elastyczności, magazynowania energii, elektromobilności i odpowiedzi odbioru.
W przypadku regionów najbardziej oddalonych w rozumieniu art. 349 TFUE, które nie mogą mieć połączeń wzajemnych z unijnymi rynkami energii elektrycznej, odstępstwo nie jest ograniczone w czasie i jest objęte warunkami mającymi zapewnić, aby odstępstwo nie utrudniało przechodzenia na energię odnawialną.
Decyzja o przyznaniu odstępstwa zostaje opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
3.   Artykuł 43 nie ma zastosowania do Cypru, Luksemburga i Malty. Ponadto art. 6 i 35 nie mają zastosowania do Malty, a art. 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50 i 52 nie mają zastosowania do Cypru.
[…]
4.   Do dnia 1 stycznia 2025 r. lub do późniejszej daty określonej w decyzji zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu art. 5 nie ma zastosowania do Cypru i Korsyki.
5.   Artykuł 4 nie ma zastosowania do Malty do dnia 5 lipca 2027 r. […]”.
21
Artykuł 72 tej dyrektywy, zatytułowany „Uchylenie”, stanowi:
„Dyrektywa [2009/72] traci moc ze skutkiem od 1 stycznia 2021 r., bez uszczerbku dla zobowiązań państw członkowskich dotyczących terminów transpozycji do prawa krajowego i rozpoczęcia stosowania dyrektywy, określonych w załączniku III.
Odesłania do uchylonej dyrektywy odczytuje się jako odesłania do niniejszej dyrektywy zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku IV”.
22
Artykuł 73 dyrektywy 2019/944, zatytułowany „Wejście w życie”, precyzuje w akapicie drugim:
„Artykuł 6 ust. 1, art. 7 ust. 2–5, art. 8 ust. 1, [art. 8] ust. 2 lit. a)–i) oraz k), [art. 8] ust. 3 i 4, art. 9 ust. 1, 3, 4 i 5, art. 10 ust. 2–10, art. 25, 27, 30, 35, 37, art. 38 ust. 1, 3 i 4, art. 39, 41, 43, 44 i 45, art. 46 ust. 1, art. 46 ust. 2 lit. a), b) i c) oraz lit. e)–h), art. 46 ust. 3–6, art. 47–50, art. 52, 53, 55, 56, 60, 64 i 65 stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r.”.
Prawo niemieckie
23
Paragraf 3 Energiewirtschafstsgesetz (ustawy o zaopatrzeniu w energię elektryczną i gaz) z dnia 7 lipca 2005 r. (BGBl. I, s. 1970 i 3621), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym, (zwanej dalej „EnWG”), stanowi:
„W rozumieniu niniejszej ustawy następujące pojęcia mają następujące znaczenie:
[…]
3.
»Operatorzy systemów dystrybucji energii elektrycznej«
Osoby fizyczne lub prawne lub niesamodzielne pod względem prawnym jednostki organizacyjne przedsiębiorstwa będącego operatorem systemu zaopatrzenia w energię, które realizują zadanie dystrybucji energii elektrycznej i odpowiadają za działanie, zapewnianie konserwacji i w razie potrzeby rozwój systemu dystrybucyjnego na danym obszarze, a także, gdzie stosowne, za jego połączenia z innymi systemami.
[…]
15.
»Instalacje energetyczne«
Instalacje służące do wytwarzania, magazynowania, dalszego przesyłu lub oddawania energii w zakresie, w jakim nie służą one wyłącznie przekazywaniu sygnałów; obejmuje to instalacje dystrybucyjne odbiorców końcowych […].
16.
»Systemy zaopatrzenia w energię«
Systemy zaopatrzenia w energię elektryczną i gaz operujące na jednym lub kilku poziomach napięcia lub ciśnienia, z wyjątkiem instalacji odbiorcy w rozumieniu [pkt 24a] […].
[…]
18.
»Przedsiębiorstwa będące operatorami systemu zaopatrzenia w energię«
Osoby fizyczne lub prawne, które dostarczają osobom trzecim energię, obsługują system zaopatrzenia w energię lub jako właściciele są uprawnione do rozporządzania systemem zaopatrzenia w energię; bycie operatorem instalacji odbiorcy lub instalacji odbiorcy służącej do zaopatrzenia w energię własnego zakładu nie powoduje, że operator staje się przedsiębiorstwem będącym operatorem systemu zaopatrzenia w energię.
[…]
24a.
»Instalacje odbiorcy«
Instalacje energetyczne do oddawania energii:
a)
znajdujące się na przestrzennie przynależnym im terenie,
b)
połączone z systemem zaopatrzenia w energię lub z instalacją wytwórczą,
c)
niemające znaczenia dla zapewnienia rzeczywistej i niezakłóconej konkurencji w obszarze zaopatrzenia w energię elektryczną i gaz oraz
d)
udostępniane każdemu dla celów zaopatrywania w drodze przesyłu w sposób niedyskryminujący i bezpłatnie podłączonych odbiorców końcowych niezależnie od wyboru dostawcy energii.
[…]”.
24
Paragraf 20 ust. 1d EnWG stanowi:
„Operator systemu zaopatrzenia w energię, do którego podłączono instalację odbiorcy, powinien udostępnić punkt pomiarowy służący do pomiaru ilości energii elektrycznej pobieranej z systemu ogólnego zaopatrzenia i wprowadzanej do niego przez instalację odbiorcy (licznik sumaryczny) oraz wszystkie punkty pomiarowe, które są potrzebne dla celów zapewnienia dostępu do systemu dla podliczników w ramach instalacji odbiorcy w drodze przesyłu (podliczników istotnych pod względem bilansowania). W wypadku zaopatrywania odbiorców końcowych przez osoby trzecie w wymaganym zakresie dokonuje się rozliczenia wartości pomiarowych poprzez podliczniki. […]”.
Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne
25
ENGIE jest przedsiębiorstwem dostarczającym energię. W szeregu lokalizacji jest operatorem w szczególności elektrowni kogeneracyjnych, lokalnych sieci ciepłowniczych i instalacji energetycznych do oddawania energii, za pomocą których dostarcza odbiorcom końcowym energię cieplną i energię elektryczną. ZEV jest operatorem systemu dystrybucji energii elektrycznej w Zwickau (Niemcy).
26
Na podstawie umowy na dostawy energii cieplnej zawartej ze spółdzielnią mieszkaniową, Zwickauer Wohnungsbaugenossenschaft (zwaną dalej „ZWG”), właścicielem odnośnej nieruchomości, ENGIE zaopatrywało w energię cieplną i ciepłą wodę cztery bloki mieszkalne z 96 lokalami mieszkalnymi, położone na powierzchni 9000 m2 (dalej „obszar nr 1”), a także sześć bloków mieszkalnych ze 160 lokalami mieszkalnymi, położonych na powierzchni 25500 m2 (dalej „obszar nr 2), poprzez – w wypadku każdego z tych obszarów – jedną centralę energetyczną i podłączoną do niej lokalną sieć ciepłowniczą. Obszary nr 1 i nr 2 bezpośrednio ze sobą graniczą, ale lokalne sieci ciepłownicze nie są ze sobą połączone. Wszystkie bloki mieszkalne usytuowane na tych dwóch obszarach były podłączone do systemu dystrybucyjnego, którego operatorem jest ZEV.
27
W 2018 r. ENGIE zaplanowało wzniesienie i eksploatowanie dwóch elektrowni kogeneracyjnych o mocy elektrycznej odpowiednio 20 kW (obszar nr 1) i 40 kW (obszar nr 2) oraz dwóch galwanicznie izolowanych elektrycznych systemów przesyłu, do których mają być podłączeni odbiorcy końcowi, a mianowicie najemcy. ENGIE chciało sprzedawać najemcom energię elektryczną wytwarzaną w elektrowniach kogeneracyjnych oprócz energii cieplnej i ciepłej wody, przy czym należy przypuszczalnie założyć roczną ilość przesyłanej energii na poziomie 288 MWh (obszar nr 1) i na poziomie 480 MWh (obszar nr 2). Przedsiębiorstwo to zgłosiło zatem ZEV podłączenia do systemu dwóch odrębnych instalacji odbiorcy z głównymi podłączeniami elektrycznymi na obszarach nr 1 i nr 2 oraz skierowało do ZEV wniosek o podłączenie tych instalacji do systemu ENGIE, a także udostępnienie potrzebnych punktów pomiarowych zgodnie z § 20 ust. 1d EnWG. ZEV oddalił te wnioski, twierdząc, że nie są to instalacje odbiorcy zgodnie z § 3 pkt 24a EnWG.
28
ENGIE złożyło wówczas do organu regulacyjnego kraju związkowego Saksonia wnioski o zobowiązanie ZEV do podłączenia wspomnianych instalacji do swojego systemu jako instalacji odbiorcy, a także umożliwienia rozliczenia zgodnie z § 20 ust. 1d EnWG. Wnioski te oddalono decyzją z dnia 19 lipca 2019 r. Ponieważ skarga o stwierdzenie nieważności tej decyzji wniesiona przez ENGIE do Oberlandesgericht Dresden (wyższego sądu krajowego w Dreźnie, Niemcy) została z kolei oddalona postanowieniem z dnia 16 września 2020 r., przedsiębiorstwo to wniosło środek odwoławczy do Bundesgerichtshof (federalnego trybunału sprawiedliwości, Niemcy), który jest sądem odsyłającym.
29
Sąd odsyłający precyzuje na wstępie, że w dniach 21 i 27 kwietnia 2020 r., to znaczy w czasie trwania postępowania przed Oberlandesgericht Dresden (wyższym sądem krajowym w Dreźnie, Niemcy), ENGIE i ZWG zawarły nową umowę na dostawy energii cieplnej, przewidującą, że dwie elektrownie kogeneracyjne mają zasadniczo zostać wzniesione do grudnia 2020 r.
30
Co się tyczy skierowanego do niego środka odwoławczego sąd odsyłający wskazuje, że należy go uwzględnić, jeżeli okaże się, że instalacje będące przedmiotem postępowania przed tym sądem stanowią instalacje odbiorcy zgodnie z § 3 pkt 24a EnWG. Uważa on zaś, że taka sytuacja ma miejsce, gdyż są spełnione wszystkie warunki przewidziane w tym przepisie. Ów sąd precyzuje w szczególności, że wszyscy dostawcy energii elektrycznej włącznie z ENGIE są traktowani w ten sam sposób, ponieważ korzystają z instalacji bezpłatnie, i zaznacza on w tym względzie, iż ENGIE pobiera nie opłatę za korzystanie z tych instalacji, która jest zależna od zużycia, lecz jednolitą miesięczną opłatę podstawową, niezależną od zużycia.
31
Jednakże stosowanie § 3 pkt 24a EnWG do instalacji będących przedmiotem postępowania głównego byłoby niezgodne z art. 2 pkt 28 i 29 oraz z art. 30 i nast. dyrektywy 2019/944, gdyby okazało się, że instalacje te są integralną częścią systemu dystrybucyjnego w rozumieniu owych pkt 28 i 29. W tym względzie sąd ten wyjaśnia, że na podstawie § 3 pkt 16 EnWG instalacje odbiorcy nie są częścią systemu zaopatrzenia w energię i że ich operatorzy nie są operatorami systemów dystrybucji w rozumieniu § 3 ust. 3 tej ustawy, skutkiem czego nie podlegają uregulowaniu zawartemu w § 11 i nast. wspomnianej ustawy, ponieważ w punkcie przyłączenia instalacji odbiorcy do systemu zaopatrzenia w energię kończy się sieć regulowana i zaczyna nieregulowana instalacja odbiorcy.
32
Jednakże Trybunał nie wypowiedział się jeszcze w kwestii, czy pojęcie „systemu dystrybucyjnego” w rozumieniu dyrektywy 2019/944 obejmuje również instalacje odbiorcy, takie jak określone w § 3 pkt 24a EnWG i odpowiedź w tym zakresie nie jest oczywista. O ile z orzecznictwa Trybunału wynika, że prawodawca Unii nie zamierzał wyłączać niektórych systemów przesyłowych lub dystrybucyjnych z zakresu stosowania tej dyrektywy z uwagi na ich rozmiar lub zużycie energii elektrycznej, o tyle kwestia, które struktury należy uznać za sieci dystrybucyjne i zgodnie z jakimi kryteriami, nie została rozstrzygnięta.
33
W tym względzie sąd odsyłający uważa, że nie ma wątpliwości co do tego, że domowe instalacje dystrybucyjne wewnątrz danego budynku, niezależnie od swojej wielkości, których operatorem jest wynajmujący lub instalacje energetyczne do oddawania energii będące własnością wspólnoty mieszkaniowej i zaopatrujące 20 domów jednorodzinnych na jednej działce, nie stanowią systemów dystrybucyjnych. Jednakże w niniejszym przypadku, biorąc pod uwagę wielkość instalacji rozpatrywanych w zawisłym przed nim sporze oraz to, że ENGIE jest zarówno operatorem tych instalacji, jak i dostawcą energii elektrycznej, nie można jednak ponad wszelką wątpliwość założyć, iż owe instalacje nie stanowią części systemu dystrybucyjnego w rozumieniu dyrektywy 2019/944.
34
Ponadto podłączenie takich instalacji do systemu dystrybucyjnego jako instalacji odbiorcy ma wpływ na cele, o których mowa w art. 1 akapity pierwszy i drugi dyrektywy 2019/944. Nie ma wątpliwości co do tego, że wpływ ten – zarówno korzystny, jak i niekorzystny – nie ma znaczenia dla instalacji rozpatrywanej odrębnie. Jednakże zwiększenie liczby podłączeń porównywalnych instalacji do systemu dystrybucyjnego jako instalacji odbiorcy spotęgowałoby ten wpływ.
35
Przede wszystkim wzajemne połączenie instalacji energetycznych do oddawania energii z takimi zdecentralizowanymi instalacjami wytwórczymi może ułatwić przejście na zrównoważony, niskoemisyjny system energetyczny. W wypadku podłączenia dużej liczby porównywalnych instalacji do systemu dystrybucyjnego działanie systemu staje się jednak co do zasady droższe i mniej efektywne. Operator systemu dystrybucyjnego, do którego takie instalacje są podłączone, jest bowiem nadal zobowiązany do utrzymywania wystarczającej przepustowości sieci, aby utrzymać dostawy w wypadku awarii zdecentralizowanych instalacji wytwórczych. Równocześnie coraz mniej odbiorców końcowych ponosi całkowite koszty tego systemu, ponieważ za energię elektryczną wytwarzaną przez zdecentralizowaną instalację wytwórczą i zużywaną w przyłączonej do niej instalacji odbiorcy nie uiszcza się opłat sieciowych zgodnie z § 20 i nast. EnW. Tymczasem z art. 15 ust. 2 lit. e) i z art. 16 ust. 1 lit. e) dyrektywy 2019/944 wynika, że nawet odbiorcy aktywni i społeczności energetyczne powinni w odpowiedni i wyważony sposób uczestniczyć w ogólnym podziale kosztów systemu.
36
Następnie to, że koszty wzniesienia, działania i zapewniania konserwacji tych instalacji na podstawie umowy na dostawy energii cieplnej ponosi ZWG, a ostatecznie – odbiorcy końcowi i najemcy – skutkuje zakłóceniem konkurencji w stosunkach między ENGIE a innymi dostawcami energii elektrycznej, ponieważ ENGIE nie musi ponosić ani kosztów instalacji energetycznych do oddawania energii, ani uiszczać opłat sieciowych. Im więcej instalacji podobnego rodzaju i podobnej wielkości ENGIE eksploatuje, tym większych należy w związku z tym oczekiwać skutków dla konkurencji.
37
Wreszcie w stosunkach z odbiorcami końcowymi istnieje systemowy konflikt interesów, ponieważ ENGIE jest wobec nich zarówno właścicielem i operatorem instalacji odbiorcy, jak i dostawcą energii elektrycznej. Jako dostawca energii elektrycznej ENGIE ma interes w forsowaniu jak najwyższych cen energii elektrycznej, lecz przejrzyste wykazanie pobieranych przez to przedsiębiorstwo opłat za wzniesienie, działanie i zapewnianie konserwacji omawianych instalacji naruszałoby ten interes. Zaś w niniejszym wypadku w postanowieniach umowy na dostawy energii cieplnej nie wykazano odrębnie opłaty za korzystanie. Najemcy nie mogą zatem ustalić łącznej kwoty opłat, które muszą uiścić za zużytą przez nich energię elektryczną.
38
W powyższych okolicznościach Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy art. 2 pkt 28 i 29 oraz art. 30 i nast. dyrektywy 2019/944 sprzeciwiają się przepisowi takiemu jak § 3 pkt 24a w związku z § 3 pkt 16 [EnWG], w myśl którego operatora instalacji energetycznej do oddawania energii nie dotyczą obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego, jeżeli zamiast dotychczasowego systemu dystrybucji wznosi on i eksploatuje instalację energetyczną, aby dostarczać energię elektryczną wytwarzaną w elektrowni kogeneracyjnej do kilku bloków mieszkalnych składających się z maksymalnie 200 wynajmowanych lokali mieszkalnych przy rocznej ilości przesyłanej energii na poziomie do 1000 MWh, przy czym koszty wzniesienia i eksploatacji instalacji energetycznej ponoszą odbiorcy końcowi (najemcy) jako część miesięcznej opłaty podstawowej uiszczanej w sposób jednolity za dostarczaną energię cieplną, a operator sprzedaje wytwarzaną energię elektryczną najemcom?”.
W przedmiocie dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
39
ENGIE kwestionuje dopuszczalność wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, twierdząc zasadniczo, że sąd odsyłający nie określił dokładnie ani okoliczności faktycznych, ani prawa znajdującego zastosowanie, skutkiem czego Trybunał nie jest w stanie udzielić odpowiedzi użytecznej dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym. Ponadto wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, których zabrakło w postanowieniu odsyłającym i które ENGIE wyszczególnia, wskazują, że zadane pytanie jest pozbawione związku z przedmiotem sporu w postępowaniu głównym i że nieuzasadnione są wątpliwości sądu odsyłającego co do ewentualnych skutków, jakie mogłyby wywierać instalacje będące przedmiotem postępowania głównego lub zwiększenie liczby takich instalacji w odniesieniu do celów dyrektywy 2019/944, w odniesieniu do podwyżki opłat sieciowych wpłacanych przez odbiorców końcowych podłączonych wyłącznie do sieci publicznej lub dla konkurencji.
40
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału w ramach współpracy między nim a sądami krajowymi ustanowionej w art. 267 TFUE jedynie do sądu krajowego, przed którym zawisł spór i na którym spoczywa odpowiedzialność za przyszły wyrok, należy, z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, zarówno ocena, czy dla wydania wyroku jest mu niezbędne uzyskanie orzeczenia prejudycjalnego, jak i ocena znaczenia pytań, które zadaje on Trybunałowi. W związku z tym, jeśli postawione pytania dotyczą wykładni lub oceny ważności prawa Unii, Trybunał jest co do zasady zobowiązany do wydania orzeczenia (wyroki: z dnia 10 grudnia 2002 r., der Weduwe, C‑153/00, EU:C:2002:735, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo; a także z dnia 30 kwietnia 2024 r., Procura della Repubblica presso il Tribunale di Bolzano, C‑178/22, EU:C:2024:371, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo).
41
Wynika z tego, że pytania dotyczące wykładni lub oceny ważności prawa Unii, z którymi zwrócił się do Trybunału sąd krajowy w ramach stanu prawnego i faktycznego, za którego ustalenie sąd ten jest odpowiedzialny i którego to ustalenia prawidłowość nie podlega ocenie Trybunału, korzystają z domniemania, że mają znaczenie dla sprawy. Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w przedmiocie złożonego przez sąd krajowy wniosku jest możliwa tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia lub ocena ważności prawa Unii, o którą wniesiono, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem postępowania głównego, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia użytecznej odpowiedzi na postawione mu pytania (wyroki: z dnia 5 grudnia 2006 r., Cipolla i in., C‑94/04 i C‑202/04, EU:C:2006:758, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 30 kwietnia 2024 r., Procura della Repubblica presso il Tribunale di Bolzano, C‑178/22, EU:C:2024:371, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo).
42
W niniejszym przypadku, jak wynika z rozważań przedstawionych w pkt 25–38 niniejszego wyroku, sąd odsyłający skierował do Trybunału pytanie dotyczące wykładni przepisów dyrektywy 2019/944 w ramach sporu między przedsiębiorstwem będącym operatorem systemu zaopatrzenia w energię eksploatującym dwie instalacje energetyczne a organem regulacyjnym danego kraju związkowego zasadniczo w przedmiocie kwestii, czy przepisy te stoją na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, na podstawie którego eksploatacja instalacji takich jak instalacje będące przedmiotem postępowania głównego w okolicznościach takich jak w sprawie w postępowaniu głównym, nie jest uznawana za objętą pojęciem „zarządzania systemem dystrybucyjnym” w rozumieniu tej dyrektywy. Jak wynika również z tych kwestii, sąd odsyłający w tym względzie przedstawił jasno, po pierwsze, okoliczności faktyczne i prawne charakteryzujące ten spór, których rzeczywisty charakter nie jest zresztą podważany i, po drugie, powody, dla których sąd ten powziął wątpliwości w kwestii wykładni wspomnianych przepisów w świetle mającego zastosowanie uregulowania krajowego.
43
W tych okolicznościach nie jest oczywiste, by zadane pytanie było pozbawione znaczenia lub by wchodziło w zakres jednego z przypadków wymienionych w pkt 41 niniejszego wyroku, w których Trybunał może odmówić wydania orzeczenia w przedmiocie złożonego do niego wniosku.
44
Ponadto w ramach postępowania przewidzianego w art. 267 TFUE Trybunał może jedynie orzekać w przedmiocie wykładni prawa Unii w oparciu o fakty przedstawione mu przez sąd krajowy (wyroki: z dnia 5 grudnia 2013 r., Nordecon i Ramboll Eesti, C‑561/12, EU:C:2013:793, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo, z dnia 16 marca 2023 r., Colt Technology Services i in., C‑339/21, EU:C:2023:214, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo). W związku z tym, niezależnie od rozważań przedstawionych przez ENGIE w odniesieniu do ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd odsyłający, badanie odesłania prejudycjalnego przedstawionego w niniejszej sprawie należy przeprowadzić na podstawie tych ustaleń (zob. analogicznie wyrok z dnia 12 października 2023 r., INTER CONSULTING, C‑726/21, EU:C:2023:764, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo).
45
Ponadto wysunięte przez ENGIE zastrzeżenia na temat wątpliwości sądu odsyłającego w odniesieniu do ewentualnych skutków, jakie mogą mieć instalacje takie jak instalacje będące przedmiotem postępowania głównego lub zwiększenie liczby takich instalacji, odnoszą się do istoty odpowiedzi, jaka ma zostać udzielona na przedstawione pytanie i w następstwie nie mogą być podstawą wykazania niedopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
46
W świetle powyższego należy stwierdzić, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest dopuszczalny.
W przedmiocie pytania prejudycjalnego
47
Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 2 pkt 28 i 29 oraz art. 30–39 dyrektywy 2019/944 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, na podstawie którego obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego nie dotyczą przedsiębiorstwa, które zamiast dotychczasowego systemu dystrybucji wznosi i eksploatuje instalację energetyczną do dostarczania energii elektrycznej wytwarzanej w elektrowni kogeneracyjnej do kilku bloków mieszkalnych składających się z maksymalnie 200 wynajmowanych lokali mieszkalnych przy rocznej ilości przesyłanej energii na poziomie do 1000 MWh, przy czym koszty wzniesienia i eksploatacji instalacji energetycznej ponoszą odbiorcy końcowi, najemcy tych lokali, a owo przedsiębiorstwo sprzedaje wytwarzaną energię elektryczną tym odbiorcom.
48
W tym względzie z uzasadnienia przedstawionego przez sąd odsyłający we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że ów brak podlegania przez to przedsiębiorstwo powyższym obowiązkom jest rezultatem tego, iż taka instalacja nie stanowi „systemu zaopatrzenia w energię” w rozumieniu § 3 pkt 16 EnWG, że w konsekwencji zgodnie z § 3 pkt 18 tej ustawy podmiotu eksploatującego taką instalację nie uznaje się za „przedsiębiorstwo będące operatorem systemu zaopatrzenia w energię” i że w następstwie nie wchodzi ono w zakres pojęcia „operatora systemu dystrybucji energii elektrycznej” zawartego w § 3 pkt 3 wspomnianej ustawy. Należy ponadto zauważyć, że w tym ostatnim przepisie powtórzono zasadniczo definicję „operatora systemu dystrybucyjnego” zawartą w art. 2 pkt 29 dyrektywy 2019/944, przy czym zadania lub obowiązki „operatorów systemów dystrybucyjnych” sprecyzowano w szczególności w art. 30–39 tej dyrektywy, które wchodzą w skład rozdziału IV tej dyrektywy dotyczącego eksploatacji systemów dystrybucji energii elektrycznej.
49
W celu udzielenia odpowiedzi na zadane pytanie należy zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy instalacja energetyczna do oddawania energii, taka jak opisana w pkt 47 niniejszego wyroku, może wchodzić w zakres pojęcia „systemu dystrybucyjnego” w rozumieniu dyrektywy 2019/944.
50
Chociaż dyrektywa 2019/944 nie zawiera żadnej definicji tego pojęcia jako takiej, to pojęcie „dystrybucji” zostało natomiast zdefiniowane w art. 2 pkt 28 tej dyrektywy jako dotyczące „[…] transport[u] energii elektrycznej systemami dystrybucyjnymi wysokiego, średniego lub niskiego napięcia w celu dostarczenia jej do odbiorców, ale nie obejmuj[ące] dostaw”. Co do pojęcia „dostaw” oznacza ono zgodnie z art. 2 pkt 12 wspomnianej dyrektywy sprzedaż energii elektrycznej „odbiorcom”, przy czym termin „odbiorca” oznacza zgodnie z art. 2 pkt 1 tej dyrektywy odbiorców hurtowych lub odbiorców końcowych energii elektrycznej.
51
Ponieważ powyższe definicje nie zawierają żadnego wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich, z wymogów dotyczących zarówno jednolitego stosowania prawa Unii, jak i z zasady równego traktowania wynika, że powinny one być interpretowane w całej Unii w sposób autonomiczny i jednolity (zob. analogicznie wyrok z dnia 17 października 2019 r., Elektrorazpredelenie Yug, C‑31/18, EU:C:2019:868, pkt 43, 44 i przytoczone tam orzecznictwo).
52
Tymczasem z definicji przypomnianych w pkt 50 niniejszego wyroku wynika jasno, że system dystrybucyjny jest systemem, który służy doprowadzaniu energii elektrycznej wysokiego, średniego lub niskiego napięcia, przeznaczonej do sprzedaży odbiorcom hurtowym lub odbiorcom końcowym (zob. analogicznie wyrok z dnia 17 października 2019 r., Elektrorazpredelenie Yug, C‑31/18, EU:C:2019:868, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo).
53
Sam poziom napięcia doprowadzanej energii elektrycznej, który powinien odpowiadać co najmniej niskiemu napięciu, i kategoria odbiorców, dla których doprowadzana energia elektryczna jest przeznaczona, stanowią właściwe kryteria dla ustalenia, czy dany system jest systemem dystrybucyjnym w rozumieniu dyrektywy 2019/944 (zob. analogicznie wyroki: z dnia 28 listopada 2018 r., Solvay Chimica Italia i in., C‑262/17, C‑263/17 i C‑273/17, EU:C:2018:961, pkt 30, 37; a także z dnia 17 października 2019 r., Elektrorazpredelenie Yug, C‑31/18, EU:C:2019:868, pkt 46, 48, 49).
54
Natomiast ani data utworzenia takiego systemu, ani to, że przesyłana energia elektryczna została wytworzona przez instalację odbiorcy w szczególnym znaczeniu, jakie ustawodawstwo krajowe nadaje temu pojęciu, ani też to, że taki system, do którego przyłączona jest ograniczona liczba jednostek produkcyjnych i odbiorczych, jest zarządzany przez podmiot prywatny, ani jego wielkość czy jego poziom zużycia energii elektrycznej, nie stanowią w tym względzie właściwych kryteriów, ponieważ prawodawca Unii nie zamierzał wyłączać z zakresu zastosowania tej dyrektywy, na podstawie takich kryteriów, niektórych systemów dystrybucyjnych (zob. analogicznie wyrok z dnia 17 października 2019 r., Elektrorazpredelenie Yug, C‑31/18, EU:C:2019:868, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo).
55
Podobnie to, że doprowadzana energia elektryczna jest wytwarzana w elektrowni kogeneracyjnej lub to, że instalacje służące temu doprowadzaniu są udostępniane bezpłatnie każdemu, również nie są w tym względzie właściwymi kryteriami, ponieważ ustawodawca Unii nie przyjął metody wytwarzania doprowadzanej energii elektrycznej lub wysokości opłaty za korzystanie z infrastruktury jako kryteriów identyfikacji systemu dystrybucyjnego.
56
Co prawda, jako że celem dyrektywy 2019/944 zgodnie z jej motywem 8 jest usunięcie utrzymujących się przeszkód utrudniających zakończenie tworzenia rynku wewnętrznego energii elektrycznej, dyrektywa ta nie harmonizuje w pełni przepisów dotyczących w szczególności dystrybucji energii elektrycznej. Ponadto choć w art. 2 pkt 28 tej dyrektywy sformułowano kryteria pozwalające na zidentyfikowanie systemu dystrybucyjnego, to jednak pozostawiono państwom członkowskim pewne pole manewru przy określaniu tak zidentyfikowanego systemu (zob. analogicznie wyrok z dnia 17 października 2019 r., Elektrorazpredelenie Yug, C‑31/18, EU:C:2019:868, pkt 50, 51).
57
W związku z tym, wobec braku w dyrektywie 2019/944 przepisu regulującego tę kwestię, państwa członkowskie – pod warunkiem że przestrzegają kryteriów wskazanych w art. 2 pkt 28 tej dyrektywy – pozostają właściwe w szczególności do sprecyzowania, przestrzegając przy tym definicji zawartych w tej dyrektywie, czy punkty połączenia z innymi systemami należą do systemu dystrybucyjnego (zob. analogicznie wyrok z dnia 17 października 2019 r., Elektrorazpredelenie Yug, C‑31/18, EU:C:2019:868, pkt 52, 53).
58
Natomiast w obliczu ryzyka podważenia autonomicznej i jednolitej wykładni art. 2 pkt 28 dyrektywy 2019/944 państwa członkowskie nie mogą w celu zdefiniowania pojęcia „systemu dystrybucyjnego” stosować dodatkowych kryteriów, innych niż kryteria dotyczące poziomu napięcia i kategorii odbiorców, do których dostarczana jest energia elektryczna (zob. analogicznie wyrok z dnia 17 października 2019 r., Elektrorazpredelenie Yug, C‑31/18, EU:C:2019:868, pkt 55).
59
Choć dyrektywa 2019/944 nie wprowadza pełnej i wyczerpującej harmonizacji wszystkich aspektów, które reguluje, to pojęcie „systemu dystrybucyjnego” w rozumieniu tej dyrektywy ma podstawowe znaczenie dla jej struktury, ponieważ w celu usunięcia utrzymujących się przeszkód utrudniających zakończenie tworzenia rynku wewnętrznego energii elektrycznej dyrektywa ta – jak wynika w szczególności z przepisów zawartych w jej rozdziale IV – ustanawia w stosunku do operatorów tych systemów odrębne zasady (zob. analogicznie wyrok z dnia 17 października 2019 r., Elektrorazpredelenie Yug, C‑31/18, EU:C:2019:868, pkt 56).
60
W tych okolicznościach państwa członkowskie są zobowiązane – w celu zapewnienia jednolitego stosowania dyrektywy 2019/944, co pozwoli utworzyć konkurencyjny rynek, o którym mowa w tej dyrektywie – do zdefiniowania pojęcia „systemu dystrybucji” w rozumieniu tej dyrektywy, wyłącznie na podstawie dwóch kryteriów określonych w jej art. 2 pkt 28, dotyczących odpowiednio poziomu napięcia i kategorii odbiorców, do których energia elektryczna jest doprowadzana (zob. analogicznie wyrok z dnia 17 października 2019 r., Elektrorazpredelenie Yug, C‑31/18, EU:C:2019:868, pkt 57).
61
Wynika z tego, że państwa członkowskie nie mogą uznać, że określony rodzaj systemu należy wyłączyć z zakresu pojęcia „systemu dystrybucyjnego” w rozumieniu dyrektywy 2019/944 w oparciu o kryterium dodatkowe w stosunku do kryteriów przewidzianych w art. 2 pkt 28 tej dyrektywy (zob. analogicznie wyrok z dnia 17 października 2019 r., Elektrorazpredelenie Yug, C‑31/18, EU:C:2019:868, pkt 58).
62
Ponieważ powyższe pojęcie powinno być zarówno stosowane, jak i interpretowane w całej Unii w sposób jednolity, państwa członkowskie nie mają zatem prawa, by wyłączyć z zakresu stosowania dyrektywy 2019/944, w tym na podstawie zasady proporcjonalności, instalacje, co do których bezsporne jest, że są one wykorzystywane do przesyłania energii elektrycznej wysokiego, średniego lub niskiego napięcia, przeznaczonej do sprzedaży odbiorcom (zob. analogicznie wyrok z dnia 28 listopada 2018 r., Solvay Chimica Italia i in., C‑262/17, C‑263/17 i C‑273/17, EU:C:2018:961, pkt 34–37).
63
W drugiej kolejności, co się tyczy kwestii, czy przedsiębiorstwo eksploatujące system dystrybucyjny w rozumieniu dyrektywy 2019/944 może być wyłączone z zakresu pojęcia „operatora systemu dystrybucyjnego” w rozumieniu tej dyrektywy, należy zauważyć, że w art. 2 pkt 29 tej dyrektywy zdefiniowano to pojęcie jako dotyczące osoby fizycznej lub prawnej odpowiedzialnej za działanie, zapewnianie konserwacji i, jeśli konieczne, rozwój systemu dystrybucyjnego na danym obszarze, a także, gdzie stosowne, za jego połączenia z innymi systemami oraz za zapewnianie długoterminowej sprawności systemu do spełnienia uzasadnionych wymogów dystrybucji energii elektrycznej.
64
Ponieważ definicja ta nie odsyła też wyraźnie do prawa państw członkowskich, powinna ona również zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 51 niniejszego wyroku być interpretowana w całej Unii w sposób autonomiczny i jednolity.
65
Tymczasem z definicji zawartej w art. 2 pkt 29 dyrektywy 2019/944 w związku z rozważaniami przedstawionymi w pkt 52–62 niniejszego wyroku wynika jasno, że przedsiębiorstwo, które eksploatuje instalację energetyczną do oddawania energii wykorzystywaną do przesyłania energii elektrycznej wysokiego, średniego i niskiego napięcia w celu dostarczenia jej do odbiorców hurtowych lub odbiorców końcowych wchodzi w zakres pojęcia „operatora systemu dystrybucyjnego” w rozumieniu tego art. 2 pkt 29.
66
W tym względzie prawdą jest, że w art. 30 dyrektywy 2019/944 przewidziano, iż państwa członkowskie wyznaczają jednego lub większą liczbę operatorów systemów dystrybucyjnych – lub zobowiązują przedsiębiorstwa posiadające systemy dystrybucyjne lub które są odpowiedzialne za systemy dystrybucyjne do wyznaczenia jednego lub większej liczby operatorów systemów dystrybucyjnych – na okres, który określą państwa członkowskie, uwzględniając efektywność i rachunek ekonomiczny.
67
Z artykułu tego nie można jednak wywnioskować, że państwa członkowskie mogą wyłączyć z zakresu stosowania tej dyrektywy podmiot, który odpowiada pojęciu „operatora systemu dystrybucyjnego” w rozumieniu art. 2 pkt 29 dyrektywy 2019/944. Jeżeli bowiem, zgodnie z tym, co stwierdzono w pkt 62 niniejszego wyroku, państwa członkowskie nie mają prawa, by wyłączyć z zakresu stosowania wspomnianej dyrektywy instalacje, co do których bezsporne jest, że są one wykorzystywane do przesyłania energii elektrycznej wysokiego, średniego lub niskiego napięcia, przeznaczonej do sprzedaży odbiorcom, nie mogą one tym bardziej być uprawnione do wyłączenia z zakresu pojęcia „operatora sieci dystrybucyjnej” w rozumieniu tegoż art. 2 pkt 29 podmiotu, który jest w szczególności odpowiedzialny za działanie i zapewnianie konserwacji takiej instalacji, gdyż w przeciwnym razie umożliwiłoby to obejście zakresu stosowania dyrektywy 2019/944 i naruszenie zarówno skuteczności pojęć „dystrybucji” i „systemu dystrybucyjnego” w rozumieniu tej dyrektywy, jak i jednolitego stosowania prawa Unii.
68
Państwa członkowskie nie mogą w konsekwencji wyłączyć z zakresu pojęcia „operatora sieci dystrybucyjnej” w rozumieniu art. 2 pkt 29 dyrektywy 2019/944 przedsiębiorstwa, które eksploatuje instalację energetyczną do oddawania energii elektrycznej do kilku bloków mieszkalnych, jeżeli owa instalacja jest wykorzystywana do przesyłania energii elektrycznej wysokiego, średniego i niskiego napięcia w celu dostarczenia jej do odbiorców końcowych będących mieszkańcami tych budynków.
69
W trzeciej kolejności co do kwestii, czy państwa członkowskie mogą nie poddawać operatorów sieci dystrybucyjnej w rozumieniu art. 2 pkt 29 dyrektywy 2019/944 obowiązkom tych operatorów na podstawie tej dyrektywy, należy zauważyć, że na mocy tej dyrektywy państwa członkowskie mogą, po pierwsze, zgodnie z art. 16 tej dyrektywy utworzyć sprzyjające ramy regulacyjne dla obywatelskich społeczności energetycznych i postanowić, że społeczności te, nawet w przypadku gdy są właścicielami systemów dystrybucyjnych lub utworzyły taki system i niezależnie nim zarządzają, są objęte przewidzianymi w art. 38 ust. 2 wspomnianej dyrektywy zwolnieniami dla zamkniętych systemów dystrybucji.
70
Pojęcie „obywatelskiej społeczności energetycznej” do celów dyrektywy 2019/944 odnosi się jednak zgodnie z art. 2 pkt 11 tej dyrektywy tylko do osoby prawnej, która w szczególności jest skutecznie kontrolowana przez członków lub udziałowców będących osobami fizycznymi, organami samorządowymi lub małymi przedsiębiorstwami, przy czym pojęcie „małego przedsiębiorstwa” zdefiniowano w art. 2 pkt 7 tej dyrektywy jako dotyczące przedsiębiorstwa zatrudniającego mniej niż 50 osób, którego roczny obrót lub bilans roczny nie przekracza 10 mln EUR.
71
Po drugie, art. 38 dyrektywy 2019/944 stanowi, że państwa członkowskie mogą postanowić, przy zastrzeżeniu spełnienia określonych w tym artykule przesłanek, iż właściwe organy krajowe klasyfikują system dystrybuujący energię elektryczną na ograniczonym geograficznie obszarze zakładu przemysłowego, obiektu handlowego lub miejsca świadczenia usług wspólnych i niezaopatrujący odbiorców będących gospodarstwami domowymi, bez uszczerbku dla ust. 4 tego artykułu, jako „zamknięty system dystrybucyjny” oraz że organy te zwolnią wówczas operatora takiego zamkniętego systemu dystrybucyjnego z określonych obowiązków, które powinny być nałożone na operatorów systemu dystrybucyjnego na mocy tej dyrektywy, przy czym obowiązki, z których zwolnienie jest możliwe, wymieniono w ust. 2 lit. a)–e) wspomnianego artykułu. Jednakże z tego ust. 4 wynika, że samo użytkowanie systemu w niewielkim zakresie przez niewielką liczbę gospodarstw domowych pozostających z właścicielem systemu dystrybucyjnego w stosunku zatrudnienia lub podobnym oraz położonych na obszarze obsługiwanym przez zamknięty system dystrybucyjny, nie wyklucza przyznania zwolnienia na podstawie ust. 2 owego artykułu.
72
Po trzecie, art. 66 dyrektywy 2019/944 przewiduje w ust. 1 akapit pierwszy, że państwa członkowskie, które są w stanie wykazać, że istnieją istotne problemy w działaniu ich małych systemów połączonych i małych systemów wydzielonych, mogą zwrócić się do Komisji o przyznanie odstępstwa od przepisów w szczególności rozdziału IV tej dyrektywy. Jednakże z jednej strony w tym art. 66 sprecyzowano w jego ust. 2 zasadniczo, że Komisja zajmuje stanowisko w przedmiocie takiego wniosku w drodze decyzji, która jest przedmiotem publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Z drugiej strony zgodnie z art. 2 pkt 43 tej dyrektywy pojęcie „małego systemu połączonego” dotyczy systemu, który w 1996 r. osiągnął zużycie mniejsze niż 3000 GWh i w którym więcej niż 5 % rocznego zużycia uzyskuje się przez wzajemne połączenie z innymi systemami, podczas gdy na podstawie art. 2 pkt 42 wspomnianej dyrektywy pojęcie „małego systemu wydzielonego” dotyczy systemu, który w 1996 r. osiągnął zużycie mniejsze niż 3000 GWh i w którym mniej niż 5 % rocznego zużycia uzyskuje się przez wzajemne połączenie z innymi systemami.
73
Po czwarte, art. 66 dyrektywy 2019/944 wprowadza w jego ust. 3–5 określone odstępstwa dla Cypru, Luksemburga, Malty i francuskiego regionu Korsyki.
74
Po piąte, niektóre przepisy zawarte w rozdziale IV dyrektywy 2019/944, zatytułowanym „Eksploatacja systemu dystrybucyjnego” przewidują zasadniczo w sposób punktowy, że państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o niestosowaniu niektórych obowiązków, określonych w tych przepisach do niektórych przedsiębiorstw lub w niektórych okolicznościach. Jest tak między innymi w przypadku art. 32 ust. 5, art. 33 ust. 3, art. 35 ust. 4 i art. 36 ust. 2 tej dyrektywy.
75
W niniejszej sprawie, z zastrzeżeniem ustaleń, których powinien dokonać sąd odsyłający, nie wydaje się, aby instalacja taka jak instalacje będące przedmiotem postępowania głównego lub aby operator takiej instalacji taki jak operator, którego dotyczy postępowanie główne, spełniali przesłanki umożliwiające skorzystanie z jednego z odstępstw lub zwolnień przypomnianych w pkt 69–74 niniejszego wyroku. W szczególności przede wszystkim nie wydaje się, aby taka instalacja mogła wchodzić w zakres pojęcia „obywatelskiej społeczności energetycznej” w rozumieniu art. 2 pkt 11 dyrektywy 2019/944, ponieważ między innymi operator, który ją kontroluje, nie wydaje się być „małym przedsiębiorstwem” w rozumieniu art. 2 pkt 7 tej dyrektywy. Następnie, ponieważ instalacja taka jak instalacje będące przedmiotem postępowania głównego zaopatruje w energię elektryczną odbiorców będących gospodarstwami domowymi nie w sposób dodatkowy w stosunku do zaopatrywania zakładu przemysłowego, obiektu handlowego lub miejsca świadczenia usług wspólnych, lecz w sposób główny, a wręcz wyłączny, operator takiej instalacji nie może również w każdym razie korzystać ze zwolnień, których przyznanie operatorom zamkniętych systemów dystrybucyjnych przez państwa członkowskie umożliwia art. 38 wspomnianej dyrektywy. Wreszcie, abstrahując od tego, że instalacje będące przedmiotem postępowania głównego nie są położone w państwie członkowskim lub regionie, o których mowa w pkt 73 niniejszego wyroku, nie wydaje się, by instalacja taka jak instalacje będące przedmiotem postępowania głównego, gdyby zgodnie z kryteriami przypomnianymi w pkt 62 niniejszego wyroku należało uznać ją za system dystrybucyjny w rozumieniu dyrektywy 2019/944, mogła wchodzić w zakres pojęcia „małego systemu połączonego” lub „małego systemu wydzielonego” w rozumieniu tej dyrektywy. Ponadto z akt sprawy przedłożonych Trybunałowi nie wynika, by Republice Federalnej Niemiec przyznano w odniesieniu do instalacji takich jak instalacje będące przedmiotem postępowania głównego odstępstwo na podstawie art. 66 ust. 1 wspomnianej dyrektywy ani nawet, by to państwo członkowskie zwróciło się do Komisji o skorzystanie z takiego odstępstwa dla tych instalacji.
76
W czwartej i ostatniej kolejności pozwolenie państwom członkowskim na wyłączenie z kategorii systemów dystrybucyjnych w rozumieniu dyrektywy 2019/944 instalacji wykorzystywanych do przesyłania energii elektrycznej wysokiego, średniego lub niskiego napięcia, przeznaczonej do sprzedaży odbiorcom, i następnie na niepoddawanie podmiotów, które eksploatują jednakże takie systemy obowiązkom, które powinny ciążyć na mocy tej dyrektywy na „operatorach sieci dystrybucyjnej” w jej rozumieniu, w okolicznościach innych niż okoliczności, w przypadku których wyraźnie przewidziano we wspomnianej dyrektywie odstępstwo lub zwolnienie, naruszałoby cele tej dyrektywy, biorąc pod uwagę kluczową rolę tych systemów dystrybucyjnych i ich operatorów dla struktury owej dyrektywy oraz ponadto ogólnie dla regulacji rynku wewnętrznego energii elektrycznej Unii. W tym kontekście należy również zauważyć, że owo pojęcie „operatora systemu dystrybucyjnego” jest również stosowane do celów dyrektywy 2012/27 zgodnie z art. 2 pkt 21 tej dyrektywy oraz do celów rozporządzenia 2019/943 zgodnie z art. 2 pkt 48 tej dyrektywy.
77
W tym względzie należy w szczególności zaznaczyć ważną rolę wyznaczoną w dyrektywie 2019/944 operatorom systemu w zakończeniu integracji rynków krajowych, która wymaga między innymi, jak wynika zasadniczo z motywów 7 i 18 tej dyrektywy, szczególnie ścisłej współpracy między operatorami systemów na poziomie Unii i na poziomie regionalnym. Tymczasem uregulowanie krajowe, takie jak opisane w pkt 47 niniejszego wyroku, może wyłączyć z zakresu obowiązków operatorów systemu dystrybucyjnego znaczną liczbę podmiotów będących jednakże operatorami instalacji, co do których bezsporne jest, że są one wykorzystywane do przesyłania energii elektrycznej wysokiego, średniego lub niskiego napięcia, przeznaczonej do sprzedaży odbiorcom, przyczyniając się tym samym do utrzymania podzielonych rynków w przeciwieństwie do prawdziwie zintegrowanych rynków, których utworzenie jest celem dyrektywy 2019/944 zgodnie z jej art. 1.
78
Pozwolenie na takie wyłączenie mogłoby ponadto zniweczyć cel służący stworzeniu nie tylko prawdziwie zintegrowanych, ale również konkurencyjnych, ukierunkowanych na potrzeby konsumenta oraz elastycznych, uczciwych i przejrzystych rynków energii elektrycznej w Unii, mogących zapewnić zgodnie z art. 1 dyrektywy 2019/944 między innymi przystępne, przejrzyste ceny i koszty energii, ponieważ obowiązki, którym podlegają operatorzy systemu dystrybucyjnego, dotyczą między innymi, jak wynika z motywów 65 i 68 tej dyrektywy, zapewnienia równych warunków działania na poziomie detalicznym na korzyść odbiorców.
79
W świetle całości powyższych rozważań na zadane pytanie należy odpowiedzieć, że art. 2 pkt 28 i 29 oraz art. 30–39 dyrektywy 2019/944 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, na podstawie którego obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego nie dotyczą przedsiębiorstwa, które zamiast dotychczasowego systemu dystrybucji wznosi i eksploatuje instalację energetyczną do dostarczania energii elektrycznej wytwarzanej w elektrowni kogeneracyjnej do kilku bloków mieszkalnych składających się z maksymalnie 200 wynajmowanych lokali mieszkalnych przy rocznej ilości przesyłanej energii na poziomie do 1000 MWh, przy czym koszty wzniesienia i eksploatacji instalacji energetycznej ponoszą odbiorcy końcowi, najemcy tych lokali, a owo przedsiębiorstwo sprzedaje wytwarzaną energię elektryczną tym odbiorcom, jeżeli owa instalacja jest wykorzystywana do przesyłania energii elektrycznej wysokiego, średniego i niskiego napięcia w celu jej sprzedaży odbiorcom i jeżeli nie ma zastosowania żadne z wyraźnie przewidzianych we wspomnianej dyrektywie zwolnień lub odstępstw od tych obowiązków.
80
Sąd odsyłający powinien jednak zweryfikować, czy dyrektywa 2019/944 ma zastosowanie ratione temporis do sporu w postępowaniu głównym, przy czym należy podkreślić, że gdyby sąd ten uznał ostatecznie, iż to dyrektywa 2009/72 ma zastosowanie do owego sporu, odpowiedź na zadane pytanie można byłoby zastosować odpowiednio. Z jednej strony definicje pojęć „dystrybucji” i „operatora systemu dystrybucyjnego” zawarte w art. 2 pkt 28 i 29 dyrektywy 2019/944 odzwierciedlają bowiem dokładnie treść tych samych pojęć, które były już zawarte w dyrektywie 2009/72. Z drugiej strony nie ma wątpliwości, że cele dyrektywy 2019/944 są bardziej precyzyjne i szczegółowe niż cele dyrektywy 2009/72, a w dyrektywie 2019/944 nałożono nowo zadania i obowiązki na operatorów systemu dystrybucyjnego. Jednakże nie zmienia to faktu, że pojęcie „systemu dystrybucyjnego” miało już podstawowe znaczenie dla struktury dyrektywy 2009/72 (zob. podobnie wyrok z dnia 17 października 2019 r., Elektrorazpredelenie Yug, C‑31/18, EU:C:2019:868, pkt 56) i że przedmiotem tej dyrektywy było już określenie wspólnych zasad odnoszących się między innymi do dystrybucji energii elektrycznej w celu ulepszenia i zintegrowania konkurencyjnych rynków energii elektrycznej w Unii oraz jej celem było już w szczególności osiągnięcie w pełni otwartego rynku, który umożliwia wszystkim konsumentom swobodny wybór dostawców, a wszystkim dostawcom – swobodną realizację dostaw dla ich odbiorców, tak aby został ukończony proces tworzenia rynku wewnętrznego energii elektrycznej (zob. podobnie wyrok z dnia 17 października 2019 r., Elektrorazpredelenie Yug, C‑31/18, EU:C:2019:868, pkt 38, 39), poprzez wprowadzenie w tym zakresie między innymi szeregu zadań i obowiązków operatorów takich systemów, bez możliwości odstąpienia od nich poza przypadkami wyraźnie przewidzianymi we wspomnianej dyrektywie.
W przedmiocie kosztów
81
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 2 pkt 28 i 29 oraz art. 30–39 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniającej dyrektywę 2012/27/UE
należy interpretować w ten sposób, że:
stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, na podstawie którego obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego nie dotyczą przedsiębiorstwa, które zamiast dotychczasowego systemu dystrybucji wznosi i eksploatuje instalację energetyczną do dostarczania energii elektrycznej wytwarzanej w elektrowni kogeneracyjnej do kilku bloków mieszkalnych składających się z maksymalnie 200 wynajmowanych lokali mieszkalnych przy rocznej ilości przesyłanej energii na poziomie do 1000 MWh, przy czym koszty wzniesienia i eksploatacji instalacji energetycznej ponoszą odbiorcy końcowi, najemcy tych lokali, a owo przedsiębiorstwo sprzedaje wytwarzaną energię elektryczną tym odbiorcom, jeżeli owa instalacja jest wykorzystywana do przesyłania energii elektrycznej wysokiego, średniego i niskiego napięcia w celu jej sprzedaży odbiorcom i jeżeli nie ma zastosowania żadne z wyraźnie przewidzianych we wspomnianej dyrektywie zwolnień lub odstępstw od tych obowiązków.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: niemiecki.