62002CJ0406_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-406/02,
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,
εκπροσωπούμενη από τον B. Stromsky, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,
προσφεύγουσα,
κατά
Βασιλείου του Βελγίου, εκπροσωπούμενου από την E. Dominkovitz, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,
καθού,
που έχει ως αντικείμενο να διαπιστωθεί ότι το Βασίλειο του Βελγίου, μη κοινοποιώντας εμπροθέσμως, όσον αφορά την Περιφέρεια Βρυξέλλες-Πρωτεύουσα, τις εκθέσεις που προβλέπουν οι οδηγίες 76/464/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 4ης Μαΐου 1976, περί ρυπάνσεως που προκαλείται από ορισμένες επικίνδυνες ουσίες που εκχέονται στο υδάτινο περιβάλλον της Κοινότητας (ΕΕ ειδ. έκδ. 15/001, σ. 138), 78/659/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 1978, περί της ποιότητος των γλυκών υδάτων που έχουν ανάγκη προστασίας ή βελτιώσεως για τη διατήρηση της ζωής των ιχθύων (ΕΕ ειδ. έκδ. 15/001, σ. 172), και 80/68/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 1979, περί προστασίας των υπογείων υδάτων από τη ρύπανση που προέρχεται από ορισμένες επικίνδυνες ουσίες (ΕΕ ειδ. έκδ. 15/001, σ. 240), όπως τροποποιήθηκαν με την οδηγία 91/692/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 23ης Δεκεμβρίου 1991, για την τυποποίηση και τον εξορθολογισμό των εκθέσεων που αφορούν την εφαρμογή ορισμένων οδηγιών για το περιβάλλον (ΕΕ L 377, σ. 48), παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τις πιο πάνω οδηγίες,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
συγκείμενο από τους C. Gulmann, προεδρεύοντα του τρίτου τμήματος, J.-P. Puissochet (εισηγητή) και F. Macken, δικαστές,
γενική εισαγγελέας: C. Stix-Hackl
γραμματέας: R. Grass
έχοντας υπόψη την έκθεση τoυ εισηγητή δικαστή,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1. Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 13 Νοεμβρίου 2002, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε βάσει του άρθρου 226 ΕΚ προσφυγή με αντικείμενο να διαπιστωθεί ότι το Βασίλειο του Βελγίου, μη κοινοποιώντας εμπροθέσμως στην Επιτροπή, όσον αφορά την Περιφέρεια Βρυξέλλες-Πρωτεύουσα, τις εκθέσεις που προβλέπουν οι οδηγίες 76/464/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 4ης Μαΐου 1976, περί ρυπάνσεως που προκαλείται από ορισμένες επικίνδυνες ουσίες που εκχέονται στο υδάτινο περιβάλλον της Κοινότητας (ΕΕ ειδ. έκδ. 15/001, σ. 138), 78/659/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 1978, περί της ποιότητος των γλυκών υδάτων που έχουν ανάγκη προστασίας ή βελτιώσεως για τη διατήρηση της ζωής των ιχθύων (ΕΕ ειδ. έκδ. 15/001, σ. 172), και 80/68/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 1979, περί προστασίας των υπογείων υδάτων από τη ρύπανση που προέρχεται από ορισμένες επικίνδυνες ουσίες (ΕΕ ειδ. έκδ. 15/001, σ. 240), όπως τροποποιήθηκαν με την οδηγία 91/692/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 23ης Δεκεμβρίου 1991, για την τυποποίηση και τον εξορθολογισμό των εκθέσεων που αφορούν την εφαρμογή ορισμένων οδηγιών για το περιβάλλον (ΕΕ L 377, σ. 48), παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τις πιο πάνω οδηγίες.
Το νομικό πλαίσιο
2. Η οδηγία 91/692 σκοπό έχει την τυποποίηση και τον εξορθολογισμό των εκθέσεων για την εφαρμογή ορισμένων οδηγιών σχετικά με το περιβάλλον. Έχει ως  αντικείμενο την εναρμόνιση και τη συμπλήρωση των διατάξεων σχετικά με τις προβλεπόμενες από τις πιο πάνω οδηγίες εκθέσεις, προκειμένου να ενισχύσει τη συνοχή και να συμπληρώσει τις διατάξεις αυτές κατά τομείς. Προβλέπει την κατάρτιση ενιαίας εκθέσεως.
3. Το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 91/692 ορίζει ότι το κείμενο των διατάξεων τις οποίες αναφέρει το παράρτημα Ι αντικαθίσταται με το ακόλουθο κείμενο:
«Κάθε τρία χρόνια, τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή πληροφορίες για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας μέσω μιας τομεακής έκθεσης η οποία καλύπτει και τις άλλες σχετικές κοινοτικές οδηγίες. Η έκθεση αυτή καταρτίζεται βάσει ερωτηματολογίου ή σχεδιαγράμματος το οποίο καταρτίζει η Επιτροπή με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6 της οδηγίας 91/692/ΕΟΚ [...]. Το ερωτηματολόγιο ή το σχεδιάγραμμα αυτό αποστέλλεται στα κράτη μέλη έξι μήνες πριν από την έναρξη της περιόδου που καλύπτει η έκθεση. Η έκθεση υποβάλλεται στην Επιτροπή εντός εννέα μηνών από τη λήξη της τριετίας την οποία καλύπτει.
Η πρώτη έκθεση καλύπτει την περίοδο από 1993 μέχρι και 1995.
Εντός εννέα μηνών από την παραλαβή των εκθέσεων των κρατών μελών, η Επιτροπή δημοσιεύει μια κοινοτική έκθεση για την εφαρμογή της οδηγίας.»
4. Οι οδηγίες που καλύπτουν οι νέες αυτές διατάξεις είναι μεταξύ άλλων:
– η οδηγία 76/464·
– η οδηγία 78/659·
– η οδηγία 80/68.
5. Τα ερωτηματολόγια, βάσει των οποίων πρέπει να καταρτιστεί η έκθεση, ετοιμάστηκαν από την Επιτροπή με τη βοήθεια μιας επιτροπής και απευθύνθηκαν στα κράτη μέλη με την απόφαση 92/446/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 27ης Ιουλίου 1992, περί των ερωτηματολογίων για τις οδηγίες που αφορούν τον τομέα των υδάτων (ΕΕ L 247, σ. 10), έξι μήνες πριν από την έναρξη της περιόδου που καλύπτει η έκθεση αυτή.
Η διαδικασία προ της ασκήσεως προσφυγής
6. Μη έχοντας λάβει στις 30 Σεπτεμβρίου 1996, την καταληκτική ημερομηνία που απέρρεε από τις επιβληθείσες υποχρεώσεις, την έκθεση του άρθρου 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 91/692 για τα έτη 1993 έως 1995 όσον αφορά την Περιφέρεια Βρυξέλλες-Πρωτεύουσα και την Περιφέρεια της Βαλλονίας, η Επιτροπή θεώρησε ότι το Βασίλειο του Βελγίου παρέβη τις υποχρεώσεις του.
7. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή απηύθυνε στο Βασίλειο του Βελγίου έγγραφο οχλήσεως στις 30 Ιουνίου 1998.
8. Με έγγραφα της 30ής Ιουλίου και της 11ης Σεπτεμβρίου 1998, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία του Βελγίου διαβίβασε στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις της Περιφέρειας της Βαλλονίας και αυτές της Περιφέρειας Βρυξέλλες-Πρωτεύουσα.
9. Υπό το φως των παρατηρήσεων αυτών, η  Επιτροπή διατήρησε μόνο τις αιτιάσεις της κατά της δεύτερης Περιφέρειας.
10. Η Επιτροπή κοινοποίησε στο Βασίλειο του Βελγίου, στις 22 Δεκεμβρίου 1998, αιτιολογημένη γνώμη καλώντας το να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί προς τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις οδηγίες 76/464, 78/659 και 80/68, όπως τροποποιήθηκαν με την οδηγία 91/692 (στο εξής: οδηγία 76/464, οδηγία 78/659 και οδηγία 80/68), εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση της αιτιολογημένης γνώμης και, συναφώς, να της ανακοινώσουν όσον αφορά την Περιφέρεια Βρυξέλλες-Πρωτεύουσα τα πληροφοριακά στοιχεία που απαιτούν οι πιο πάνω οδηγίες.
11. Με τηλεομοιοτυπία της 17ης Μαΐου 2000, η οποία επιβεβαιώθηκε με επιστολή της 13ης Ιουνίου 2000, το Βασίλειο του Βελγίου διαβίβασε στην Επιτροπή απάντηση στην αιτιολογημένη γνώμη, διευκρινίζοντας ότι τα μέτρα για να εξασφαλιστεί η συλλογή των αναγκαίων στοιχείων για την κατάρτιση της προς κοινοποίηση εκθέσεως επρόκειτο να καταστούν λειτουργικά το 2001.
12. Με έγγραφο της 10ης Ιουλίου 2000, η Επιτροπή, θεωρώντας ότι η προθεσμία αυτή είναι υπέρ το δέον μακρά, ζήτησε από τις βελγικές αρχές να λάβουν όλα τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλιστεί εγκαίρως η δημιουργία της αναγκαίας υποδομής για τη συλλογή των απαιτούμενων στοιχείων.
13. Με τηλεομοιοτυπία της 19ης Ιουνίου 2001, η οποία επιβεβαιώθηκε με επιστολή της 20ής Ιουνίου 2001, οι βελγικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή συμπληρωματικές παρατηρήσεις σε απάντηση της αιτιολογημένης γνώμης.
14. Παρά ταύτα, η Επιτροπή, θεωρώντας ότι τα πληροφοριακά αυτά στοιχεία δεν είναι ικανοποιητικά, αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο.
Επί της παραβάσεως του κράτους μέλους
15. Η Επιτροπή παραιτήθηκε από το αίτημά της όσον αφορά τα πληροφοριακά στοιχεία που έπρεπε να ανακοινωθούν βάσει της οδηγίας 80/68. Δέχθηκε, παρά την καθυστερημένη διαβίβαση, ότι το Βασίλειο του Βελγίου παρέσχε επαρκή πληροφοριακά στοιχεία.
16. Ωστόσο, εμμένει στο ότι το Βασίλειο του Βελγίου δεν ανακοίνωσε εμπροθέσμως τα πληροφοριακά στοιχεία που απαιτούν οι οδηγίες 76/464 και 78/659.
17. Αμυνόμενο, το Βασίλειο του Βελγίου υποστηρίζει, αφενός, ότι στη νομοθεσία του εφάρμοσε τις διάφορες οδηγίες που προβλέπουν τις εκθέσεις που απαιτεί η Επιτροπή και, αφετέρου, διαβίβασε στην Επιτροπή, στις 17 Ιανουαρίου 2003, τις εκθέσεις των οδηγιών 76/464 και 78/659 για τις περιόδους 1993 έως 1995, 1996 έως 1998 και 1999 έως 2001.
18. Το Βασίλειο του Βελγίου ισχυρίζεται ότι, αντιθέτως προς αυτό που υποστηρίζει η Επιτροπή, η έκθεση για την περίοδο 1993 έως 1995, δηλαδή η έκθεση της οποίας η καθυστερημένη διαβίβαση έδωσε λαβή στην προσαπτόμενη παράβαση, περιέχει συγκεκριμένα πληροφοριακά στοιχεία για κάθε σχετικό έτος σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας 91/692.
19. Η κυβέρνηση αυτή υποστηρίζει επιπλέον ότι η πιο πάνω έκθεση περιέχει όλα τα διαθέσιμα στοιχεία και ότι οι ερωτήσεις στις οποίες δεν δόθηκε απάντηση για το έτος 1993 δεν μπορούσαν να απαντηθούν λόγω της αλλαγής του ερωτηματολογίου. Υπογραμμίζει συναφώς ότι η απόφαση 95/337/ΕΚ της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 1995, για την τροποποίηση της αποφάσεως 92/446 (ΕΕ L 200, σ. 1), προβλέπει το ενδεχόμενο αδυναμίας απαντήσεως στο ερωτηματολόγιο ως προς τις επενδύσεις σχετικά με έργα υποδομής για τον καθαρισμό των υδάτων.
20. Παρά ταύτα, ο ισχυρισμός ότι η έκθεση που κοινοποιήθηκε πρέπει να θεωρηθεί επαρκής, ακόμη και αν υποτεθεί αποδεδειγμένος, δεν έχει σημασία για την παράβαση η οποία αφορά μόνο την καθυστέρηση με την οποία η Βελγική Κυβέρνηση κοινοποίησε την έκθεση αυτή στην Επιτροπή.
21. Η Βελγική Κυβέρνηση δεν αμφισβητεί ότι δεν προέβη στην κοινοποίηση αυτή πριν από τις 30 Σεπτεμβρίου 1996, την καταληκτική ημερομηνία βάσει των διατάξεων της οδηγίας 91/692, και ότι δεν προέβη στην πιο πάνω κοινοποίηση ούτε εντός της προθεσμίας που τάχθηκε με την αιτιολογημένη γνώμη.
22. Πάντως, η ύπαρξη παραβάσεως πρέπει να εκτιμάται βάσει της καταστάσεως του κράτους μέλους όπως αυτή είχε κατά τη λήξη της προθεσμίας που τάχθηκε με την αιτιολογημένη γνώμη (βλ., μεταξύ άλλων, την απόφαση της 5ης Ιουνίου 2003, C-83/02, Επιτροπή κατά Ελλάδος, Συλλογή 2003, σ. Ι-5639, σκέψη 10).
23. Έτσι, μη κοινοποιώντας εμπροθέσμως στην Επιτροπή, όσον αφορά την Περιφέρεια Βρυξέλλες-Πρωτεύουσα, την έκθεση που προβλέπεται από το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 91/692, το Βασίλειο του Βελγίου παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την οδηγία αυτή.
Επί των δικαστικών εξόδων
24. Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη του Βασιλείου του Βελγίου στα δικαστικά έξοδα και το τελευταίο ηττήθηκε, το Βασίλειο του Βελγίου πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα)
αποφασίζει:
1) Το Βασίλειο του Βελγίου, μη κοινοποιώντας εμπροθέσμως στην Επιτροπή, όσον αφορά την Περιφέρεια Βρυξέλλες-Πρωτεύουσα, την έκθεση που προβλέπεται από το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 91/692/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 23ης Δεκεμβρίου 1991, για την τυποποίηση και τον εξορθολογισμό των εκθέσεων που αφορούν την εφαρμογή ορισμένων οδηγιών για το περιβάλλον, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την οδηγία αυτή.
2) Καταδικάζει το Βασίλειο του Βελγίου στα δικαστικά έξοδα.