62023CJ0453
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja)
29 ta’ April 2025 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Għajnuna mogħtija mill-Istati Membri – Artikolu 107(1) TFUE – Kunċett ta’ ‘għajnuna mill-Istat’ – Selettività ta’ miżura fiskali – Kriterji ta’ evalwazzjoni – Determinazzjoni ta’ qafas ta’ riferiment – Taxxa fuq il-proprjetà immobbli – Eżenzjoni għall-artijiet, għall-bini u għall-kostruzzjonijiet li jagħmlu parti mill-infrastruttura ferrovjarja”
Fil-Kawża C‑453/23,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa min-Naczelny Sąd Administracyjny (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Polonja), permezz ta’ deċiżjoni tad‑19 ta’ April 2023, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fid‑19 ta’ Lulju 2023, fil-proċedura
E. sp. z o.o.
vs
Prezydent Miasta Mielca,
fil-preżenza ta’:
Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja),
komposta minn K. Lenaerts, President, T. von Danwitz, Viċi President, F. Biltgen, K. Jürimäe, C. Lycourgos (Relatur), M. L. Arastey Sahún, S. Rodin, D. Gratsias u M. Gavalec, Presidenti ta’ Awla, E. Regan, I. Ziemele, J. Passer u Z. Csehi, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Kokott,
Reġistratur: M. Siekierzyńska, Amministratriċi,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat‑8 ta’ Lulju 2024,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal E. sp. z o.o., minn M. Dziedzic, radca prawny, u R. Kran, doradca podatkowy,
–
għall-Prezydent Miasta Mielca, minn A. Dowgier, adwokat, u J. Grabiec, radca prawny,
–
għall-Gvern Pollakk, minn M. B. Majczyna, A. Kramarczyk-Szaładzińska u M. Rzotkiewicz, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Spanjol, minn M. Morales Puerta, bħala aġent,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn I. Barcew, C.-M. Carrega u F. Tomat, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas‑17 ta’ Ottubru 2024,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 107(1) u tal-Artikolu 108(3) TFUE, moqrija flimkien mal-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2015/1589 tat‑13 ta’ Lulju 2015 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 [TFUE] (ĠU 2015, L 248, p. 9).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn E. sp. z.o.o. (iktar ’il quddiem il-“kumpannija E”) u l-Prezydent Miasta Mielca (is-sindku tal-Belt ta’ Mielec, il-Polonja) (iktar ’il quddiem is-“sindku ta’ Mielec”) dwar ir-rifjut ta’ dan tal-aħħar li jagħti lil din il-kumpannija eżenzjoni fiskali relatata mat-taxxa fuq il-proprjetà immobbli.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
It-Trattat FUE
3
L-Artikolu 107(1) TFUE jipprovdi:
“Ħlief għad-derogi previsti fit-Trattati, kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi ta’ l-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi għandha, safejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq intern.”
4
Skont l-Artikolu 108(3) TFUE:
“Il-Kummissjoni [Ewropea] għandha tiġi informata, fil-ħin sabiex tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha, dwar kull proġett sabiex tiġi mogħtija jew sabiex tiġi modifikata għajnuna. Jekk tikkunsidra li proġett bħal dak ma jkunx kompatibbli mas-suq intern skond it-termini ta’ l-Artikolu 107 [TFUE], hija għandha mingħajr dewmien tibda l-proċedura [fl-Artikolu 108(2) TFUE]. L-Istat Membru interessat ma jistgħax idaħħal fis-seħħ il-proġetti proposti tiegħu qabel ma dik il-proċedura ikollha deċiżjoni finali.”
Id-Direttiva 2012/34/UE
5
L-Artikolu 1 tad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2012/34/UE tal-21 ta’ Novembru 2012 li tistabbilixxi żona ferrovjarja unika Ewropea (ĠU 2012, L 343, p. 32, rettifiki fil-ĠU 2015, L 67. p. 32, u fil-ĠU 2015, L 196. p. 67), intitolat “Suġġett u kamp ta’ applikazzjoni”, jipprevedi:
“1.   Din id-Direttiva tistabbilixxi:
a)
ir-regoli applikabbli għall-immaniġġjar tal-infrastruttura ferrovjarja u għall-attivitajiet tat-trasport ferrovjarju tal-impriżi ferrovjarji stabbiliti jew li se jkunu stabbiliti f’xi Stat Membru kif stabbiliti fil-Kapitolu II;
b)
il-kriterji applikabbli għall-ħruġ, it-tiġdid jew l-emendar ta’ liċenzji minn Stat Membru maħsuba għal impriżi ferrovjarji li huma jew li sejrin jiġu stabbiliti fl-Unjoni kif stabbiliti fil-Kapitolu III;
c)
il-prinċipji u l-proċeduri applikabbli għall-istabbiliment u l-ġbir ta’ piżijiet tal-infrastruttura ferrovjarja u tal-allokazzjoni ta’ kapaċità tal-infrastruttura ferrovjarja kif stabbilit fil-Kapitolu IV.
2.   Din id-Direttiva tapplika għall-użu tal-infrastruttura ferrovjarja għal servizzi ferrovjarji domestiċi u internazzjonali.”
6
Il-punt 3 tal-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva jiddefinixxi l-kunċett ta’ “infrastruttura ferrovjarja” bħala l-elementi kollha elenkati fl-Anness I tal-imsemmija direttiva. Dan l-Anness I jinkludi l-lista tal-elementi li jikkomponu l-infrastruttura ferrovjarja “sakemm dawn jiffurmaw parti mil-linja permanenti, li tinkludi l-binarji ż-żgħar tal-ġenb, iżda teskludi l-linji li qegħdin fil-postijiet fejn jissewwew il-magni tal-ferrovija, fl-imħażen jew fl-imħażen lokomottivi, u branki ta’ linji u binarji żgħar privati”.
Ir-Regolament 2015/1589
7
L-Artikolu 2(1) tar-Regolament 2015/1589 jipprovdi:
“Ħlief fejn imsemmi mod ieħor fir-regolamenti magħmula skont l-Artikolu 109 tat-TFUE jew skont kull disposizzjoni oħra rilevanti tagħhom, kull pjan għall-għoti ta’ għajnuna ġdida għandu jkun mgħarraf lill-Kummissjoni f’biżżejjed żmien mill-Istat Membru konċernat. Il-Kummisjoni għandha tgħarraf lill-Istati Membri mingħajr dewmien meta tirċievi in-notifika.”
Id‑dritt Pollakk
8
L-Artikolu 2(1) u (2) tal-ustawa o podatkach i opłatach lokalnych (il-Liġi dwar it-Taxxi u l-Imposti Lokali), tat‑12 ta’ Jannar 1991 (Dz. U. ta’ 2019, pożizzjoni 1170), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar it-Taxxa u l-Imposti Lokali”), jipprovdi:
“1.   Il-proprjetajiet immobiljari jew xogħlijiet ta’ kostruzzjoni li ġejjin huma suġġetti għat-taxxa fuq il-proprjetà immobbli:
1)
l-artijiet;
2)
il-binjiet jew il-partijiet tagħhom;
3)
il-kostruzzjonijiet jew il-partijiet tagħhom intiżi għal attività ekonomika.
2.   L-artijiet agrikoli u l-foresti, bl-eċċezzjoni ta’ dawk li jintużaw għal attività ekonomika, ma humiex suġġetti għat-taxxa fuq il-proprjetà immobbli.”
9
Skont il-punt 4 tal-Artikolu 2(3) ta’ din il-liġi, l-artijiet okkupati minn rotot tat-traffiku pubbliku, bl-eċċezzjoni ta’ dawk marbuta mal-eżerċizzju ta’ attività ekonomika differenti mill-manutenzjoni tar-rotot pubbliċi u mill-operat ta’ awtostradi bi ħlas, huma eżentati mit-taxxa fuq il-proprjetà immobbli.”
10
L-Artikolu 4 tal-imsemmija liġi jiddisponi:
“1.   Jikkostitwixxu l-bażi taxxabbli:
1)
għall-artijiet, is-superfiċi;
2)
għall-bini jew il-partijiet tagħhom, is-superfiċi utli;
3)
għall-kostruzzjonijiet jew għall-partijiet tagħhom intiżi għal attività ekonomika, bla ħsara għall-paragrafi 4 sa 6, il-valur imsemmi fid-dispożizzjonijiet dwar it-taxxa fuq id-dħul, stabbilit fl-1 ta’ Jannar tas-sena fiskali, li jikkostitwixxi l-bażi ta’ kalkolu tad-deprezzament matul din is-sena, mhux imnaqqas bid-deprezzamenti u, fil-każ ta’ kostruzzjonijiet kompletament deprezzati, il-valur tagħhom fl-1 ta’ Jannar tas-sena li matulha jkun sar l-aħħar deprezzament.
[…]”
11
Il-punt 1(a) tal-Artikolu 7(1) tal-istess liġi kien jipprovdi li:
“Huma eżentati mit-taxxa fuq il-proprjetà immobbli:
1)
Artijiet, binjiet u kostruzzjonijiet li jiffurmaw parti mill-infrastruttura ferrovjarja fis-sens tad-dispożizzjonijiet dwar it-trasport ferrovjarju li:
a)
huma mqiegħda għad-dispożizzjoni tal-impriżi tat-trasport ferrovjarju”.
12
L-Artikolu 6(2) tal-ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (il-Liġi dwar il-Proċedura fil-Qasam tal-Għajnuna mill-Istat), tat‑30 ta’ April 2004 (Dz. U. ta’ 2023, pożizzjoni 702), jipprovdi:
“L-għajnuna mill-Istat prevista minn att regolatorju li jissuġġetta d-dritt għal għajnuna għall-osservanza biss tal-kundizzjonijiet li huwa jipprevedi, mingħajr ma jeżiġi deċiżjoni jew il-konklużjoni ta’ kuntratt, jew li fil-kuntest tiegħu d-deċiżjoni adottata sempliċement tikkonferma l-kisba ta’ dan id-dritt, tista’ tingħata meta dan l-att regolatorju jkun skema ta’ għajnuna approvata mill-Kummissjoni konformement mal-Artikolu 108 TFUE jew jipprevedi l-għoti ta’ għajnuna li ma tkunx suġġetta għall-obbligu ta’ komunikazzjoni.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
13
Il-kumpannija E għandha siding ferrovjarja partikolari li tinsab fuq artijiet li jappartjenu lilha u hija wkoll proprjetarja ta’ parti mill-infrastruttura ta’ din is-siding. Matul is-sena 2021, din il-kumpannija wriet l-intenzjoni tagħha li tqiegħed l-imsemmi siding għad-dispożizzjoni ta’ trasportatur ferrovjarju, li kien iwettaq trasport f’isem l-imsemmija kumpannija.
14
Hija qieset li, mid-data ta’ dan it-tqegħid għad-dispożizzjoni, hija tkun tista’ tibbenefika mill-eżenzjoni mit-taxxa fuq il-proprjetà immobbli, prevista fil-punt 1(a) tal-Artikolu 7(1) tal-Liġi dwar it-Taxxi u l-Imposti Lokali, għal dawn l-artijiet kollha kif ukoll għall-artijiet li hija jkollha l-intenzjoni li tixtri u li jkunu wkoll parzjalment mgħammra b’siding ferrovjarja partikolari. F’dawn iċ-ċirkustanzi, hija talbet lis-sindku ta’ Mielec deċiżjoni fiskali bil-quddiem li tikkonferma li, minn din id-data, hija tkun tista’ tibbenefika minn din l-eżenzjoni.
15
Permezz ta’ deċiżjoni fiskali bil-quddiem tal‑14 ta’ Ġunju 2021, is-sindku ta’ Mielec eskluda l-possibbiltà, għall-kumpannija E, li tibbenefika mill-imsemmija eżenzjoni. Huwa indika li, minkejja li din il-kumpannija tosserva, minn perspettiva formali, il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-punt 1(a) tal-Artikolu 7(1), hija ma setgħetx tibbenefika mill-eżenzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni, peress li dan kellu bħala effett li jagħti lill-imsemmija kumpannija għajnuna mill-Istat li ma kinitx suġġetta għall-proċedura ta’ kontroll minn qabel tal-Kummissjoni.
16
Il-kumpannija E għalhekk ippreżentat rikors kontra din id-deċiżjoni fiskali bil-quddiem quddiem il-Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (il-Qorti Amministrattiva Provinċjali ta’ Rzeszów, il-Polonja), li ċaħdet lil dan ir-rikors permezz ta’ sentenza tad‑19 ta’ Ottubru 2021. Din il-qorti kkonfermat il-pożizzjoni tas-sindku ta’ Mielec sa fejn dan ikklassifika din l-eżenzjoni bħala “għajnuna mill-Istat” u kkonstata li din l-għajnuna ma kinitx ġiet ikkomunikata lill-Kummissjoni, bi ksur tal-Artikolu 108(3) TFUE u tal-Artikolu 2 tar-Regolament 2015/1589.
17
Għalhekk din il-kumpannija ppreżentat appell ta’ kassazzjoni minn din is-sentenza quddiem in-Naczelny Sąd Administracyjny (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Polonja), li hija l-qorti tar-rinviju.
18
Din il-qorti tispjega li l-punt 1(a) tal-Artikolu 7(1) tal-Liġi dwar it-Taxxi u l-Imposti Lokali estenda l-eżenzjoni mit-taxxa fuq il-proprjetà immobbli għas-sidings ferrovjarji partikolari, b’mod partikolari dawk li jikkostitwixxu infrastruttura msejħa “privata”, li jinsabu, b’mod partikolari, f’minjieri, f’siti ta’ produzzjoni jew f’impjanti tal-enerġija, u jagħmlu parti mis-sistema kollha ta’ trasport ferrovjarju ta’ merkanzija. Tali sidings kif ukoll il-bini li jagħmel parti mill-infrastruttura tagħhom jibbenefikaw minn din l-eżenzjoni bil-kundizzjoni li jitqiegħdu għad-dispożizzjoni ta’ impriża ferrovjarja. F’dan ir-rigward, l-imsemmija qorti tindika li l-leġiżlatur Pollakk ippreveda mekkaniżmu biex iħeġġeġ lill-impriżi jirrestawraw ir-rotot ta’ servizz li ma jkunux għadhom jintużaw u jużaw effettivament it-trasport ferrovjarju, li ma jwassalx għal emissjonijiet li jniġġsu u joffri iktar sigurtà.
19
Hija tqis li, anki jekk, minħabba n-natura ġenerali tagħha, l-imsemmija eżenzjoni tirreferi, bħala prinċipju, għal ċirku illimitat ta’ benefiċjarji, għad hemm dubji dwar il-kriterju użat fil-punt 1(a) tal-Artikolu 7(1), li jgħid li l-entità ekonomika kkonċernata għandha jkollha ċertu tip ta’ infrastruttura, li, fil-prattika, huwa ta’ benefiċċju għal impriżi li joperaw f’ċerti setturi, jiġifieri, b’mod partikolari, impriżi li joperaw minjieri, impjanti termiċi jew birreriji. L-applikazzjoni ta’ tali kriterju, għalkemm prima facie għandha natura oġġettiva, tista’ għalhekk tagħti lok għal selettività “moħbija”.
20
Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tippreċiża li t-taxxa fuq il-proprjetà immobbli ma hijiex is-suġġett ta’ armonizzazzjoni fil-livell tal-Unjoni, u għalhekk l-Istati Membri jżommu l-libertà li jiddeterminaw il-politika fiskali tagħhom u l-mod kif jiġu ffissati r-rati ta’ din it-taxxa. Fis-sistema legali Pollakka, it-taxxa fuq il-proprjetà immobbli tirrigwarda l-artijiet li ma humiex l-artijiet agrikoli u forestali, il-binjiet jew il-partijiet tagħhom kif ukoll il-kostruzzjonijiet jew il-partijiet tagħhom marbuta mal-eżerċizzju ta’ attività ekonomika. F’dan il-każ, il-kwistjoni ma hijiex jekk l-eżenzjoni mit-taxxa fuq il-proprjetà immobbli prevista fil-punt 1(a) tal-Artikolu 7(1) tal-Liġi dwar it-Taxxi u l-Imposti Lokali hijiex kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni, iżda jekk l-applikazzjoni tagħha hijiex permessa sa fejn din ma tkunx ġiet ikkomunikata lill-Kummissjoni, konformement mal-Artikolu 108(3) TFUE, li din il-qorti tfakkar l-effett dirett tiegħu.
21
Fl-aħħar nett, l-imsemmija qorti tistaqsi dwar jekk, fil-każ li din l-eżenzjoni tkun ġiet applikata bi ksur tal-obbligu ta’ komunikazzjoni previst fl-Artikolu 108(3) TFUE, impriża li tkun ibbenefikat mill-imsemmija eżenzjoni tkunx obbligata tirrimborsa l-għajnuna rċevuta illegalment, flimkien mal-interessi, jew jekk il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi jipprekludix tali rimbors. F’dan ir-rigward, hija tindika li kien biss wara li applikaw għal erba’ snin l-eżenzjoni inkwistjoni li l-awtoritajiet fiskali Pollakki bdew jirrifjutaw li jagħtuha billi invokaw in-nuqqas ta’ osservanza ta’ dan l-obbligu.
22
F’dawn iċ-ċirkustanzi, in-Naczelny Sąd Administracyjny (il-Qorti Amministrattiva Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Fid-dawl tal-Artikolu 107(1) [TFUE], l-għoti ta’ tnaqqis fiskali mill-Istat Membru lill-impriżi kollha, bħal fil-każ tal-punt 1(a) tal-Artikolu 7 tal-[Liġi dwar it-Taxxi u l-Imposti Lokali], li jikkonsisti fl-eżenzjoni mit-taxxa immobiljari tal-artijiet, binjiet u kostruzzjonijiet li jiffurmaw parti mill-infrastruttura ferrovjarja skont it-tifsira tad-dispożizzjonijiet dwar it-trasport ferrovjarju għad-dispożizzjoni tal-operaturi ferrovjarji, joħloq distorsjoni jew jhedded li joħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni?
2)
Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda, imprenditur li jkun ibbenefika mill-eżenzjoni fiskali fuq il-bażi tad-dispożizzjoni nazzjonali msemmija iktar ’il fuq, introdotta mingħajr ma ġiet segwita l-proċedura meħtieġa ddeterminata mill-Artikolu 108(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea b’rabta mal-Artikolu 2 tar-Regolament [2015/1589] huwa obbligat iħallas it-taxxa dovuta flimkien mal-interessi?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ammissibbiltà
23
Il-Gvern Spanjol iqis li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija inammissibbli. Fil-fatt, l-eżenzjoni fiskali prevista fil-punt 1(a) tal-Artikolu 7(1) tal-Liġi dwar it-Taxxi u l-Imposti Lokali tkopri l-artijiet, il-binjiet u l-kostruzzjonijiet “li jagħmlu parti mill-infrastruttura ferrovjarja”. Issa, skont id-definizzjoni tal-kunċett ta’ “infrastruttura ferrovjarja”, li tinsab fil-punt 3 tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2012/34, moqri flimkien mal-Anness I tagħha, is-sidings partikolari huma esklużi minn dan il-kunċett. Konsegwentement, il-kumpannija E, li għandha fuq l-artijiet tagħha siding partikolari wieħed, ma għandhiex id-dritt li tibbenefika minn din l-eżenzjoni. F’dawn iċ-ċirkustanzi, id-domandi magħmula lill-Qorti tal-Ġustizzja huma irrilevanti għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali.
24
Barra minn hekk, il-Gvern Pollakk u l-Kummissjoni jqisu li t-tieni domanda hija inammissibbli. Fil-fatt, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li l-kumpannija E ma bbenefikatx mill-imsemmija eżenzjoni. Għalhekk, risposta għall-kwistjoni dwar jekk impriża li tkun ibbenefikat minn tali eżenzjoni tkunx obbligata tirrimborsa l-ammont tat-taxxa fuq il-proprjetà immobbli li hija tkun ġiet eżentata minnha kif ukoll l-interessi relatati magħha ma għandha ebda effett fuq l-eżitu tat-tilwima fil-kawża prinċipali.
25
Hemm lok, f’dan ir-rigward, li jitfakkar li, konformement ma’ ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali, adita bit-tilwima u li jkollha r-responsabbiltà għad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tittieħed, li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti s-sentenza tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, peress li d-domandi magħmula jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja bħala prinċipju, hija marbuta tagħti deċiżjoni (sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Bezirkshauptmannschaft Landeck (Tentattiv ta’ aċċess għad-data personali maħżuna fuq telefon ċellulari), C‑548/21, EU:C:2024:830, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
26
Minn dan isegwi li d-domandi li jirrigwardaw id-dritt tal-Unjoni jgawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Ir-rifjut tal-Qorti tal-Ġustizzja li tagħti deċiżjoni dwar talba għal deċiżjoni preliminari mressqa minn qorti nazzjonali tkun possibbli biss meta jidher manifestament li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma jkollha ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali, meta l-problema tkun waħda ipotetika jew ukoll meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex il-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji biex tirrispondi utilment għad-domandi li jkunu sarulha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Bezirkshauptmannschaft Landeck (Tentattiv ta’ aċċess għad-data personali maħżuna fuq telefon ċellulari), C‑548/21, EU:C:2024:830, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata).
27
F’dan il-każ, l-ewwel domanda tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 107(1) TFUE fil-kuntest ta’ tilwima bejn il-kumpannija E u s-sindku ta’ Mielec dwar ir-rifjut ta’ dan tal-aħħar li jippermetti lil din il-kumpannija tibbenefika mill-eżenzjoni fiskali prevista fil-punt 1(a) tal-Artikolu 7(1) tal-Liġi dwar it-Taxxi u l-Imposti Lokali, minħabba li l-għoti ta’ din l-eżenzjoni jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat illegali, peress li din ma ġietx ikkomunikata lill-Kummissjoni skont l-Artikolu 108(3) TFUE. Għalhekk jidher li din l-interpretazzjoni għandha rabta mas-suġġett ta’ din il-kawża u hija intiża li ssolvi problema li ma hijiex ta’ natura ipotetika. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi utilment għal din l-ewwel domanda.
28
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li, konformement mal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2012/34, din tistabbilixxi, b’mod partikolari, ir-regoli applikabbli għall-ġestjoni tal-infrastruttura ferrovjarja, il-kriterji applikabbli għall-ħruġ, għat-tiġdid jew għall-emenda, minn Stat Membru, tal-liċenzji intiżi għall-impriżi ferrovjarji kif ukoll il-prinċipji u l-proċeduri applikabbli għall-iffissar u għall-ġbir ta’ imposti għall-użu tal-infrastruttura ferrovjarja kif ukoll għall-allokazzjoni tal-kapaċità ta’ din l-infrastruttura. Skont l-Artikolu 1(2) ta’ din id-direttiva, din tapplika għall-użu ta’ infrastrutturi ferrovjarji għas-servizzi ferrovjarji domestiċi u internazzjonali.
29
Minn dan isegwi li l-imsemmija direttiva manifestament ma hijiex intiża li tapplika fil-kuntest ta’ tilwima bħal dik fil-kawża prinċipali, li tirrigwarda l-eventwali klassifikazzjoni bħala “għajnuna mill-Istat”, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, ta’ miżura fiskali nazzjonali li tipprevedi eżenzjoni mit-taxxa fuq il-proprjetà immobbli.
30
Għalhekk huwa irrilevanti li, għall-finijiet tal-applikazzjoni tad-Direttiva 2012/34, l-Anness I ta’ din id-direttiva jeskludi s-sidings partikolari mill-kunċett ta’ “infrastruttura ferrovjarja”, fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 3 tal-imsemmija direttiva.
31
Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-ewwel domanda hija ammissibbli.
32
It-tieni domanda tirrigwarda l-obbligi li jaqgħu fuq impriża li tkun ibbenefikat mill-eżenzjoni fiskali prevista fil-punt 1(a) tal-Artikolu 7(1) tal-Liġi dwar it-Taxxi u l-Imposti Lokali, fil-każ fejn din l-eżenzjoni tinkludi elementi ta’ għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, minħabba li tkun ingħatat mingħajr ma jkun ġie osservat l-obbligu ta’ komunikazzjoni previst fl-Artikolu 108(3) TFUE, moqri flimkien mal-Artikolu 2 tar-Regolament 2015/1589.
33
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, kif jindikaw il-Gvern Pollakk u l-Kummissjoni, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li l-kumpannija E ma bbenefikatx mill-imsemmija eżenzjoni.
34
Issa, jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita li ma hijiex il-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tifformula opinjonijiet konsultattivi dwar domandi ġenerali jew ipotetiċi (sentenza tal‑20 ta’ Ottubru 2022, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Tneħħija tal-vittma tat-traffikar tal-bnedmin), C‑66/21, EU:C:2022:809, punt 82 u l-ġurisprudenza ċċitata).
35
Konsegwentement, it-tieni domanda hija inammissibbli.
Fuq l-ewwel domanda
36
Preliminarjament, għandu, fl-ewwel lok, jitfakkar li minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li miżura ma tistax tiġi kklassifikata bħala “għajnuna mill-Istat”, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE ħlief sa fejn il-kundizzjonijiet segwenti kollha jiġu ssodisfatti. L-ewwel nett, għandu jkun hemm intervent mill-Istat jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat. It-tieni nett, dan l-intervent għandu jkun jista’ jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri. It-tielet nett, huwa għandu jagħti vantaġġ selettiv lill-benefiċjarju tiegħu. Ir-raba’ nett, huwa għandu joħloq distorsjoni jew jhedded li joħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas‑7 ta’ Marzu 2024, Fallimento Esperia u GSE, C‑558/22, EU:C:2024:209, punt 62 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
37
F’dan il-każ, għandu jiġi rrilevat li l-ewwel domanda, kif ifformulata mill-qorti tar-rinviju, tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “għajnuna mill-Istat”, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, biss fid-dawl tal-kundizzjoni, prevista f’din id-dispożizzjoni, li tiffavorixxi li l-miżura inkwistjoni toħloq distorsjoni jew thedded li toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni. Madankollu, mill-motivi tat-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta b’mod ċar li din il-qorti tesprimi wkoll dubji dwar il-kundizzjoni, prevista fl-imsemmija dispożizzjoni, li din il-miżura tagħti vantaġġ selettiv lill-benefiċjarji tagħha, sa fejn tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produzzjonijiet.
38
Issa, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija din tal-aħħar li għandha tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tippermettilha taqta’ l-kawża mressqa quddiemha. Fid-dawl ta’ dan, hija l-Qorti tal-Ġustizzja, jekk ikun il-każ, li għandha tifformula mill-ġdid id-domandi li jkunu sarulha (sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Bezirkshauptmannschaft Landeck (Tentattiv ta’ aċċess għad-data personali maħżuna fuq telefon ċellulari), C‑548/21, EU:C:2024:830, punt 60 u l-ġurisprudenza ċċitata).
39
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tislet mill-elementi kollha pprovduti mill-qorti nazzjonali, u b’mod partikolari mill-motivazzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju, il-punti ta’ dritt tal-Unjoni li jeħtieġu interpretazzjoni fid-dawl tas-suġġett tat-tilwima (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Bezirkshauptmannschaft Landeck (Tentattiv ta’ aċċess għad-data personali maħżuna fuq telefon ċellulari), C‑548/21, EU:C:2024:830, punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata).
40
Għalhekk, hemm lok li jitqies li, permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 107(1) TFUE għandux jiġi interpretat fis-sens li leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li teżenta mit-taxxa fuq il-proprjetà immobbli l-artijiet, il-binjiet u l-kostruzzjonijiet li jagħmlu parti mill-infrastruttura ferrovjarja, meta din titqiegħed għad-dispożizzjoni tat-trasportaturi ferrovjarji, tagħti vantaġġ selettiv lill-benefiċjarji ta’ din l-eżenzjoni u toħloq distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni.
41
Fit-tieni lok, għandu jitfakkar, l-ewwel nett, li l-interventi tal-Istati Membri fl-oqsma li ma kinux is-suġġett ta’ armonizzazzjoni fid-dritt tal-Unjoni, bħall-qasam tat-tassazzjoni diretta, ma humiex esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE dwar il-kontroll tal-għajnuna mill-Istat. L-Istati Membri għandhom għalhekk jastjenu milli jadottaw kull miżura fiskali li tista’ tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat inkompatibbli mas-suq intern (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Settembru 2024, Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda et, C‑465/20 P, EU:C:2024:724, punt 73 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
42
It-tieni nett, mill-proċess għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-punt 1(a) tal-Artikolu 7(1) tal-Liġi dwar it-Taxxi u Imposti Lokali jiddefinixxi b’mod ġenerali u astratt il-benefiċjarji tal-eżenzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tista’ tingħatalhom abbażi biss ta’ din id-dispożizzjoni leġiżlattiva. F’dawn iċ-ċirkustanzi, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddetermina jekk, minħabba modalitajiet li l-eżenzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tipprevedi, din tiżgurax vantaġġ sinjifikattiv lill-benefiċjarji tagħha meta mqabbla mal-kompetituri tagħhom u jekk tkunx ta’ natura li tagħti vantaġġ essenzjalment lil impriżi li jipparteċipaw fil-kummerċ bejn Stati Membri (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑14 ta’ Ottubru 1987, Il‑Ġermanja vs Il‑Kummissjoni, 248/84, EU:C:1987:437, punt 18, kif ukoll tas‑16 ta’ Settembru 2021, Il‑Kummissjoni vs Il‑Belġju u Magnetrol International, C‑337/19 P, EU:C:2021:741, punt 77).
Fuq il-kundizzjoni relatata mal-vantaġġ selettiv
43
Sabiex jiġi stabbilit jekk miżura nazzjonali tkunx tista’ tagħti vantaġġ selettiv, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, għandu jiġi eżaminat jekk, fil-kuntest ta’ sistema legali partikolari, din il-miżura nazzjonali tkunx ta’ natura li tiffavorixxi “ċerti impriżi jew ċerti produtturi” meta mqabbla ma’ oħrajn, li jinsabu, fid-dawl tal-għan imfittex minn din is-sistema, f’sitwazzjoni fattwali u legali paragunabbli u li jkunu suġġetti għal trattament iddifferenzjat li essenzjalment jkun jista’ jiġi kklassifikat bħala diskriminatorju (sentenza tal‑10 ta’ Settembru 2024, Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda etC‑465/20 P, EU:C:2024:724, punt 75 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
44
Għalhekk, sabiex miżura fiskali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali tiġi kklassifikata bħala “selettiva”, għandu jiġi identifikat, fl-ewwel lok, il-qafas ta’ riferiment, jiġifieri s-sistema fiskali “normali” applikabbli fl-Istat Membru kkonċernat, u li jintwera, fit-tieni lok, li l-miżura fiskali inkwistjoni tidderoga minn dan il-qafas ta’ riferiment, sa fejn tintroduċi differenzazzjonijiet bejn operaturi li jkunu jinsabu, fid-dawl tal-għan imfittex minn dan tal-aħħar, f’sitwazzjoni fattwali u legali paragunabbli. Il-kunċett ta’ “għajnuna mill-Istat” madankollu ma jirrigwardax il-miżuri li jintroduċu differenzazzjoni bejn impriżi li, fid-dawl tal-għan imfittex mis-sistema legali inkwistjoni, ikunu jinsabu f’sitwazzjoni fattwali u legali paragunabbli u, għaldaqstant, a priori selettivi, meta l-Istat Membru kkonċernat jasal li juri, fi-tielet lok, li din id-differenzazzjoni tkun iġġustifikata, fis-sens li tirriżulta min-natura jew mill-istruttura tas-sistema li dawn il-miżuri jagħmlu parti minnha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad‑19 ta’ Diċembru 2018, A‑Brauerei, C‑374/17, EU:C:2018:1024, punti 36 u 44, kif ukoll tal‑10 ta’ Settembru 2024, Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda et, C‑465/20 P, EU:C:2024:724, punt 76 u l-ġurisprudenza ċċitata).
45
F’dan il-kuntest, id-determinazzjoni tal-qafas ta’ riferiment għandha importanza ikbar fil-każ ta’ miżuri fiskali, peress li l-eżistenza ta’ vantaġġ ekonomiku, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, tista’ tiġi stabbilita biss billi titqabbel ma’ impożizzjoni msejħa “normali” (sentenza tal-10 ta’ Settembru 2024, Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda et, C‑465/20 P, EU:C:2024:724, punt 77 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
46
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat, minn naħa, li d-determinazzjoni tal-qafas ta’ riferiment għandha tirriżulta minn eżami oġġettiv tal-kontenut, tal-artikolazzjoni u tal-effetti konkreti tar-regoli applikabbli skont id-dritt ta’ dan l-Istat. Is-selettività ta’ miżura fiskali ma tistax tiġi evalwata fid-dawl ta’ qafas ta’ riferiment ikkostitwit minn xi dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali tal-Istat Membru kkonċernat li kienu ttieħdu artifiċjalment minn qafas leġiżlattiv usa’ (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2021, Banco Santander et vs Il‑Kummissjoni, C‑53/19 P u C‑65/19 P, EU:C:2021:795, punt 62 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
47
Konsegwentement, meta l-miżura fiskali inkwistjoni tkun inseparabbli mis-sistema ġenerali ta’ tassazzjoni tal-Istat Membru kkonċernat, għandu jsir riferiment għal din is-sistema. Min-naħa l-oħra, meta jidher li tali miżura tkun tista’ tiġi sseparata b’mod ċar mill-imsemmija sistema ġenerali, ma jistax jiġi eskluż li l-qafas ta’ riferiment li jkollu jittieħed inkunsiderazzjoni jkun iktar limitat minn din is-sistema ġenerali, jew saħansitra li jidentifika ruħu mal-miżura stess, meta din tkun tippreżenta ruħha bħala regola li jkollha loġika ġuridika awtonoma u li jkun impossibbli li jiġi identifikat grupp normattiv koerenti barra minn din il-miżura (sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2021, Banco Santander et vs Il‑Kummissjoni, C‑53/19 P u C‑65/19 P, EU:C:2021:795, punt 63 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
48
Min-naħa l-oħra, għandu jitfakkar li, f’oqsma li ma jkunux oqsma li fihom id-dritt fiskali tal-Unjoni jkun is-suġġett ta’ armonizzazzjoni, huwa l-Istat Membru kkonċernat li għandu jiddetermina, permezz tal-eżerċizzju tal-kompetenzi tiegħu fil-qasam tat-tassazzjoni diretta u b’osservanza tal-awtonomija fiskali tiegħu, il-karatteristiċi kostituttivi tat-taxxa, li jiddefinixxu, bħala prinċipju, il-qafas ta’ riferiment jew is-sistema fiskali “normali”, li abbażi tagħha jkollha tiġi analizzata l-kundizzjoni dwar is-selettività (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-5 ta’ Diċembru 2023, Il-Lussemburgu et vs Il-Kummissjoni, C‑451/21 P u C‑454/21 P, EU:C:2023:948, punt 112, kif ukoll tal-10 ta’ Settembru 2024, Il‑Kummissjoni vs L-Irlanda et, C‑465/20 P, EU:C:2024:724, punt 81).
49
Din id-determinazzjoni tal-karatteristiċi kostituttivi tat-taxxa tinkludi l-bażi ta’ din tal-aħħar, il-fatt taxxabbli tagħha, iżda wkoll l-eventwali eżenzjonijiet marbuta ma’ din it-taxxa (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑5 ta’ Diċembru 2023, Il‑Lussemburgu et vs Il‑Kummissjoni, C‑451/21 P u C-454/21 P, EU:C:2023:948, punt 112, kif ukoll tad-19 ta’ Settembru 2024, Ir-Renju Unit et vs Il-Kummissjoni (Tassazzjoni tal-profitti taċ-CFC), C‑555/22 P, C‑556/22 P u C-564/22 P, EU:C:2024:763, punt 96).
50
Peress li, bħala prinċipju, il-karatteristiċi kostituttivi tat-taxxa jiddefinixxu l-qafas ta’ riferiment li fir-rigward tiegħu ikollu jsir l-eżami tal-kundizzjoni ta’ selettività, eżenzjoni ġenerali u astratta li tiddeprezza/takkumpanja taxxa diretta, bħall-eżenzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, normalment ma taqax taħt il-klassifikazzjoni bħala “għajnuna mill-Istat”. Fil-fatt, sa fejn din l-eżenzjoni hija preżunta li tkun inerenti għas-sistema fiskali “normali”, hija ma tistax, bħala regola ġenerali, tagħti vantaġġ selettiv fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE.
51
Tali konstatazzjoni tirriżulta mill-awtonomija rrikonoxxuta lill-Istati Membri fil-qasam tat-tassazzjoni diretta, kif tfakkret fil-punt 48 ta’ din is-sentenza, peress li din l-awtonomija timplika li dawn għandhom il-possibbiltà li jirrikorru għal kategorizzazzjonijiet fiskali, u b’mod partikolari għal eżenzjonijiet fiskali, kemm jekk huma jqisu li jkunu l-iktar adatti sabiex jilħqu l-għanijiet ta’ interess ġenerali li huma jfittxu, kemm jekk dawn l-għanijiet ikollhomx natura fiskali jew le. Fil-fatt, kif indikat l-Avukata Ġenerali, essenzjalment, fil-punt 33 tal-konklużjonijiet tagħha, fil-kuntest tal-awtonomija fiskali tagħhom, l-Istati Membri jistgħu leġittimament ifittxu, permezz tat-tassazzjoni diretta, minbarra għan purament baġitarju, għan wieħed jew iktar, li, jekk ikun il-każ, jikkostitwixxu, flimkien, l-għan tal-qafas ta’ riferiment rilevanti.
52
Issa, il-Kummissjoni għandha setgħa ta’ evalwazzjoni wiesgħa sabiex tqis ċerta għajnuna bħala kompatibbli mas-suq intern, skont l-Artikolu 107(3) TFUE (sentenza tal-31 ta’ Jannar 2023, Il-Kummissjoni vs Braesch et, C‑284/21 P, EU:C:2023:58, punt 94 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). Kieku l-eżerċizzju ta’ din is-setgħa kellu jkopri kull eżenzjoni fiskali ġenerali u astratta, ikun hemm għalhekk riskju li l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni tissostitwixxi sistematikament dik tal-Istati Membri f’dan il-qasam u tindaħal, minħabba f’hekk, fl-awtonomija fiskali tagħhom.
53
Il-konklużjoni li tinsab fil-punt 50 ta’ din is-sentenza hija madankollu bla ħsara għall-possibbiltà li jiġi kkonstatat, minn naħa, kif dan kien il-każ fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal-15 ta’ Novembru 2011, Il-Kummissjoni u Spanja vs Government of Gibraltar u Ir-Renju Unit (C‑106/09 P u C‑107/09 P, EU:C:2011:732), li l-qafas ta’ riferiment innifsu, kif jirriżulta mid-dritt nazzjonali, ikun inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, sa fejn is-sistema fiskali inkwistjoni tkun ġiet ikkonfigurata skont parametri manifestament diskriminatorji, intiżi li jiġi evitat dan id-dritt (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-5 ta’ Diċembru 2023, Il-Lussemburgu et vs Il-Kummissjoni, C‑451/21 P u C‑454/21 P, EU:C:2023:948, punt 114, kif ukoll tal-10 ta’ Settembru 2024, Il‑Kummissjoni vs L-Irlanda et, C‑465/20 P, EU:C:2024:724, punt 83).
54
Min-naħa l-oħra, bħala eċċezzjoni minn dak li ġie espost fil-punt 50 ta’ din is-sentenza, eżenzjoni ġenerali u astratta li takkumpanja taxxa diretta ma tistax titqies li taqa’ taħt is-sistema fiskali “normali” meta l-kundizzjonijiet stabbiliti mil-leġiżlazzjoni rilevanti sabiex wieħed jibbenefika minn din l-eżenzjoni jkunu relatati, fid-dritt jew fil-fatt, ma’ karatteristika speċifika waħda jew iktar tal-unika kategorija ta’ impriżi li jkunu jistgħu jibbenefikaw minnha, peress li dawn il-karatteristiċi jkunu marbuta b’mod indissoċjabbli man-natura ta’ dawn l-impriżi jew ma’ dik tal-attivitajiet tagħhom. B’hekk tiġi kkostitwita kategorija koerenti ta’ impriżi. Issa, il-fatt li hija biss tali kategorija koerenti ta’ impriżi li tkun tista’ tibbenefika minn eżenzjoni fiskali huwa ta’ natura li jakkredita n-natura potenzjalment diskriminatorja u antikompetittiva ta’ din l-eżenzjoni, minkejja li l-qafas ta’ riferiment innifsu ma jkunx ġie kkonfigurat skont parametri manifestament diskriminatorji, fis-sens tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 53 ta’ din is-sentenza.
55
Dan huwa, b’mod partikolari, il-każ ta’ eżenzjonijiet fiskali ġenerali u astratti li jiġu rriżervati, fid-dritt jew fil-fatt, għall-impriżi li jkollhom ċerta struttura kapitalista, li jkunu attivi f’settur ġeografiku jew ekonomiku partikolari, li jkollhom żgħir jew, bil-kontra, li jkollhom riżorsi finanzjarji sinjifikattivi jew li ma jkunu jimpjegaw ebda impjegat fit-territorju nazzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑10 ta’ Jannar 2006, Cassa di Risparmio di Firenze et, C‑222/04, EU:C:2006:8, punti 136 u 137; tal‑15 ta’ Novembru 2011, Il‑Kummissjoni u Spanja vs Government of Gibraltar u r-Renju Unit, C‑106/09 P u C‑107/09 P, EU:C:2011:732, punti 104 sa 106, kif ukoll tad‑19 ta’ Diċembru 2018, A-Brauerei, C 374/17, EU:C:2018:1024, punti 31 u 38).
56
Min-naħa l-oħra, meta l-kundizzjonijiet previsti minn sistema ta’ eżenzjoni fiskali ma jkunux relatati, fid-dritt jew fil-fatt, ma’ karatteristiċi speċifiċi tal-kategorija biss ta’ impriżi li jkunu jistgħu jibbenefikaw minnha, marbuta b’mod indissoċjabbli man-natura ta’ dawn l-impriżi jew tal-attivitajiet tagħhom, din is-sistema taqa’ taħt is-sistema fiskali “normali”. Fil-fatt, il-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ tali eżenzjoni fiskali jidhru li jkunu newtrali mill-perspettiva kompetittiva, peress li l-fatt li ċerti impriżi jissodisfaw dawn il-kundizzjonijiet, filwaqt li oħrajn ma jissodisfawx dawn il-kundizzjonijiet, jikkostitwixxi ċirkustanza li ma tkunx rilevanti fid-dawl tar-regoli fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat.
57
F’dan ir-rigward, għandu jiġi ppreċiżat li, ċertament, il-fatt li eżenzjoni fiskali tiġi suġġetta għall-osservanza ta’ ċerti kundizzjonijiet jimplika neċessarjament li din l-eżenzjoni tibbenefika biss lill-grupp ta’ impriżi li jkunu jistgħu jissodisfawhom. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni li tiddeċiedi li l-fatt li unikament l-impriżi li jissodisfaw il-kundizzjonijiet ta’ miżura jkunu jistgħu jibbenefikaw minnha ma jistax, fih innifsu, jagħti lil din il-miżura natura selettiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad‑29 ta’ Marzu 2012, 3M Italia, C‑417/10, EU:C:2012:184, punti 41 u 42, kif ukoll tad-19 ta’ Diċembru 2018, A-Brauerei, C‑374/17, EU:C:2018:1024, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata).
58
Dan jimplika b’mod partikolari li eżenzjoni fiskali li l-applikazzjoni tagħha tiddependi mir-riżultati tal-impriżi ma tidhirx, bħala tali, bħala li hija selettiva (sentenza tal‑15 ta’ Novembru 2011, Il‑Kummissjoni u Spanja vs Government of Gibraltar u Ir-Renju Unit, C‑106/09 P u C‑107/09 P, EU:C:2011:732, punti 80, 82 u 83). Sakemm il-kundizzjonijiet imsemmija fil-punt 56 ta’ din is-sentenza jkunu ssodisfatti, l-istess japplika, bħala prinċipju, għall-eżenzjonijiet fiskali li l-applikazzjoni tagħhom tkun suġġetta, pereżempju, għal ċerta politika ta’ reklutaġġ jew għal ċerti miżuri ambjentali.
59
Barra minn hekk, il-fatt li eżenzjoni fiskali tingħata indipendentement mill-fatt jekk il-persuni taxxabbli li tkun relatata magħha jeżerċitawx jew le attività ekonomika jikkostitwixxi indizju tal-fatt li din l-eżenzjoni taqa’ taħt il-qafas ta’ riferiment.
60
Għandu jingħad ukoll li, anki meta din ikollha titqies li ma taqax taħt il-qafas ta’ riferiment, eżenzjoni ġenerali u astratta li takkumpanja taxxa diretta ma ssirx awtomatikament selettiva. Fil-fatt, f’tali ipoteżi, għandu jiġi vverifikat, kif indikat l-Avukata Ġenerali, essenzjalment, fil-punt 28 tal-konklużjonijiet tagħha u hekk kif jirriżulta mill-punt 44 ta’ din is-sentenza, jekk l-impriżi benefiċjarji ta’ din l-eżenzjoni jkunux jinsabu, fid-dawl tal-għan imfittex minn dan il-qafas ta’ riferiment, f’sitwazzjoni fattwali u legali paragunabbli ma’ dik tal-impriżi li ma jibbenefikawx minnha. Jekk dan huwa l-każ, l-imsemmija eżenzjoni titqies li hija selettiva, sakemm ma jkunx jista’ jintwera li d-differenzazzjoni bejn l-impriżi li tirriżulta minnha toħroġ min-natura jew mill-istruttura tas-sistema li taħtha taqa’ l-istess eżenzjoni.
61
F’dan il-każ, huwa fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti li l-qorti tar-rinviju għandha teżamina jekk il-punt 1(a) tal-Artikolu 7(1) tal-Liġi dwar it-Taxxi u Imposti Lokali, li jeżenta mit-taxxa fuq il-proprjetà immobbli l-artijiet, il-bini u l-kostruzzjonijiet li jagħmlu parti mill-infrastruttura ferrovjarja, meta din titqiegħed għad-dispożizzjoni tat-trasportaturi ferrovjarji, jistax jagħti vantaġġ selettiv lill-impriżi li jibbenefikaw minn din l-eżenzjoni, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE.
62
F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, mill-proċess għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li s-sistema legali tat-taxxa fuq il-proprjetà immobbli, kif tirriżulta minn din il-liġi, tikkostitwixxi s-sistema fiskali “normali” u, konsegwentement, il-qafas ta’ riferiment applikabbli f’dan il-każ.
63
Hekk kif jindika l-Gvern Pollakk, din is-sistema hija kkostitwita minn sistema ta’ regoli applikabbli għall-entitajiet kollha li jkunu proprjetarji jew detenturi ta’ proprjetajiet immobiljari, billi tiddefinixxi, b’mod partikolari, l-għan u l-bażi tat-taxxa, il-kontribwenti kif ukoll ir-rata tat-taxxa. B’mod partikolari, l-Artikolu 2(1) tal-imsemmija liġi jipprovdi r-regola li l-artijiet, il-binjiet jew l-elementi tagħhom, kif ukoll il-kostruzzjonijiet jew partijiet minnhom intiżi għal attività ekonomika jkunu suġġetti għat-taxxa fuq il-proprjetà immobbli.
64
It-tieni nett, mill-punt 54 ta’ din is-sentenza jirriżulta li l-eżenzjoni prevista fil-punt 1(a) tal-Artikolu 7(1) tal-istess liġi tagħmel parti minn dan il-qafas ta’ riferiment ħlief jekk il-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ din l-eżenzjoni jkunu relatati, fid-dritt jew fil-fatt, ma’ karatteristika speċifika waħda jew iktar tal-kategorija waħda ta’ impriżi li jkunu jistgħu jibbenefikaw minnha, peress li dawn il-karatteristiċi jkunu marbuta b’mod indissoċjabbli man-natura ta’ dawn l-impriżi jew ma’ dik tal-attivitajiet tagħhom u b’hekk jippermettu li jitqies li l-imsemmija impriżi jagħmlu parti minn kategorija koerenti.
65
L-eżenzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tingħata lill-persuni suġġetti għat-taxxa fuq il-proprjetà immobbli bil-kundizzjoni li huma jippossjedu art, bini jew kostruzzjoni li jagħmlu parti mill-infrastruttura ferrovjarja, li titqiegħed għad-dispożizzjoni tat-trasportaturi ferrovjarji.
66
Issa, bla ħsara għal verifika mill-qorti tar-rinviju, din il-kundizzjoni ma tidhirx li hija marbuta, fid-dritt jew fil-fatt, ma’ karatteristika speċifika waħda jew iktar tal-impriżi benefiċjarji ta’ din l-eżenzjoni, li tippermetti li dawn l-impriżi kollha jinġabru fi ħdan kategorija koerenti fis-sens tal-punti 54 u 64 ta’ din is-sentenza.
67
Għall-kuntrarju, l-imsemmija eżenzjoni tidher li tista’ tinkiseb minn kull kontribwent li jkollu art, bini jew kostruzzjoni li tagħmel parti mill-infrastruttura ferrovjarja, li titqiegħed għad-dispożizzjoni tat-trasportaturi ferrovjarji, indipendentement mill-fatt li l-kontribwent ikkonċernat jeżerċitax jew le attività ekonomika u, fl-affermattiv, min-natura ta’ din l-attività. B’hekk, il-kategorija tal-benefiċjarji tal-eżenzjoni fiskali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tidher li tixbah grupp varjat, kompost kemm minn operaturi mhux ekonomiċi kif ukoll minn impriżi, u li dawn tal-aħħar jistgħu, barra minn hekk, ikollhom forom legali u dimensjonijiet differenti ħafna kif ukoll li joperaw f’setturi ta’ attività differenti ħafna.
68
Kif tindika l-qorti tar-rinviju, din l-eżenzjoni tidher, għalhekk, li hija bbażata fuq kriterju newtrali li japplika indipendentement, fost l-oħrajn, mis-setturi jew mill-attivitajiet ekonomiċi tal-impriżi benefiċjarji jew mill-forma ġuridika tagħhom.
69
Minn dan isegwi li, bla ħsara għal verifika minn din il-qorti, l-imsemmija eżenzjoni għandha titqies li tagħmel parti mill-qafas ta’ riferiment applikabbli f’dan il-każ.
70
It-tielet nett, dan il-qafas ta’ riferiment jidher li għandu loġika legali awtonoma li għandha għanijiet proprji u li ma tistax tintrabat ma’ ġabra normattiva koerenti estern għaliha.
71
Fil-fatt, barra minn dak li ġie indikat fil-punti 62 u 63 ta’ din is-sentenza, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li s-sistema tat-taxxa fuq il-proprjetà immobbli għandha mhux biss skop baġitarju, essenzjali għall-funzjoni stess tat-taxxa, iżda wkoll, permezz tal-eżenzjoni fiskali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għan ta’ natura ambjentali intiż li jinċentiva lill-impriżi kkonċernati jirrestawraw il-mogħdijiet ta’ servizz ferrovjarju abbandunati u jużaw it-trasport ferrovjarju, li ma jwassalx għal emissjonijiet ta’ dijossidu ta’ karbonju (CO2) u joffri iktar sigurtà mit-trasport bit-triq.
72
Issa, kif ġie indikat fil-punt 51 ta’ din is-sentenza, fil-kuntest tal-awtonomija fiskali tiegħu, Stat Membru jista’ leġittimament ifittex, permezz tat-tassazzjoni diretta, barra minn għan purament baġitarju, għan wieħed jew iktar, li, jekk ikun il-każ, jikkostitwixxi, flimkien, l-għan tal-qafas ta’ riferiment rilevanti.
73
Fl-aħħar nett, minn ebda element tal-proċess li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja ma jirriżulta li dan il-qafas ta’ riferiment ġie kkonfigurat skont parametri manifestament diskriminatorji, intiżi li jiġi evitat id-dritt tal-Unjoni fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 53 ta’ din is-sentenza.
74
Għaldaqstant, bla ħsara għall-verifika mill-qorti tar-rinviju, mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta li l-eżenzjoni mit-taxxa fuq il-proprjetà immobbli prevista fil-punt 1(a) tal-Artikolu 7(1) tal-Liġi dwar it-Taxxi u l-Imposti Lokali ma tagħtix vantaġġ selettiv lill-impriżi benefiċjarji ta’ din l-eżenzjoni.
Fuq il-kundizzjoni li l-miżura kkonċernata għandha twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni
75
Jekk il-qorti tar-rinviju kellha tasal għall-konklużjoni li l-eżenzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tagħti vantaġġ selettiv, tqum il-kwistjoni dwar jekk din l-eżenzjoni tissodisfax il-kundizzjoni li l-miżura inkwistjoni għandha twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni, imsemmija fil-punt 36 ta’ din is-sentenza.
76
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li ma hemmx lok li tiġi stabbilita distorsjoni effettiva tal-kompetizzjoni, iżda biss li jiġi eżaminat jekk din il-miżura tkunx tista’ toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-27 ta’ Ġunju 2017, Congregación de Escuelas Pías Provincia Betania, C‑74/16, EU:C:2017:496, punt 78, u tas-27 ta’ Jannar 2022, Fondul Proprietatea, C‑179/20, EU:C:2022:58, punt 100).
77
Tali kundizzjoni tiġi ssodisfatta meta jkun hemm, fil-mument tad-dħul fis-seħħ tal-imsemmija miżura, sitwazzjoni ta’ kompetizzjoni effettiva fis-suq ikkonċernat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-12 ta’ Jannar 2023, DOBELES HES, C‑702/20 u C‑17/21, EU:C:2023:1, punt 51 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata), peress li l-fatt li settur ekonomiku kien is-suġġett ta’ liberalizzazzjoni fil-livell tal-Unjoni huwa ta’ natura li jikkaratterizza effett reali jew potenzjali tal-għajnuna fuq il-kompetizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-18 ta’ Mejju 2017, Fondul Proprietatea, C‑150/16, EU:C:2017:388, punt 34).
78
Minbarra dan, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-miżuri li, bħall-eżenzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, huma intiżi li jilliberaw impriża mill-ispejjeż li hija kellha normalment issostni fil-kuntest tal-ġestjoni attwali jew tal-attivitajiet normali tagħha bħala prinċipju joħolqu distorsjoni tal-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-27 ta’ Ġunju 2017, Congregación de Escuelas Pías Provincia Betania, C‑74/16, ECLI:EU:C:2017:496, punt 80).
79
Fl-aħħar nett, għandu jitfakkar li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa jekk, fid-dawl tal-karatteristiċi ġenerali ta’ din l-eżenzjoni, din tal-aħħar toħloqx distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni, mingħajr ma din il-qorti tkun obbligata teżamina s-sitwazzjoni individwali ta’ kull impriża (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-15 ta’ Novembru 2011, Il‑Kummissjoni u Spanja vs Government of Gibraltar u Ir-Renju Unit, C‑106/09 P u C‑107/09 P, EU:C:2011:732, punt 122; tat-28 ta’ Ottubru 2021, Eco Fox et, C‑915/19 sa C‑917/19, EU:C:2021:887, punt 57, kif ukoll tat‑30 ta’ Mejju 2024, Autoridad Portuaria de Bilbao vs Il‑Kummissjoni, C‑110/23 P, EU:C:2024:441, punt 69).
80
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li l-Artikolu 107(1) TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li teżenta mit-taxxa fuq il-proprjetà immobbli l-artijiet, il-bini u l-kostruzzjonijiet li jagħmlu parti mill-infrastruttura ferrovjarja, meta din titqiegħed għad-dispożizzjoni tat-trasportaturi ferrovjarji, ma tidhirx li hija miżura li tagħti vantaġġ selettiv lill-benefiċjarji ta’ din l-eżenzjoni.
Fuq l-ispejjeż
81
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 107(1) TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li teżenta mit-taxxa fuq il-proprjetà l-artijiet, il-bini u l-bini li jagħmlu parti mill-infrastruttura ferrovjarja, meta din titqiegħed għad-dispożizzjoni tat-trasportaturi ferrovjarji, ma tidhirx li hija miżura li tagħti vantaġġ selettiv lill-benefiċjarji ta’ din l-eżenzjoni.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Pollakk.