62022CC0623
TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
EMILIOU
arna tabhairt an 29 Feabhra 2024 (
1
)
Cás C‑623/22
Belgian Association of Tax Lawyers,
SR,
FK,
Ordre des barreaux francophones et germanophone,
Orde van Vlaamse Balies,
CQ,
Instituut van de Accountants en de Belastingconsulenten,
Beroepsinstituut van Erkende Boekhouders en Fiscalisten,
VH,
ZS,
NI,
EX
v
Premier ministre/Eerste Minister,
páirtithe uamtha:
Conseil des barreaux européens AISBL,
Conseil National des Barreaux de France
(Iarraidh ar réamhrialú ón Cour Constitutionnelle (an Bheilg))
(Tarchur chun réamhrialú – Treoir 2011/16/AE ón gComhairle – Comhar riaracháin i réimse an chánachais – Treoir (AE) 2018/822 ón gComhairle – Socruithe trasteorann a d’fhéadfadh a bheith ionsaitheach – Creimeadh an bhoinn agus aistriú brabúis – Oibleagáid tuairiscithe – Uathmhalartú faisnéise – Airteagal 49 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – Prionsabal na dlíthiúlachta i dtaca le pionóis – Soiléireacht agus beaichte na hoibleagáide tuairiscithe – Airteagal 7 den Chairt – Ceart chun go n-urramófar an saol príobháideach – Cur isteach ar an saol príobháideach agus údar a bheith ann – Idirghabhálaithe – Pribhléid ghairmiúil dhlíthiúil – Raon feidhme an tarscaoilte)
I. Réamhrá
1.
Cé gur cinn de na hábhair bhuartha is mó d’aon rialtas ó thús an tsaoil iad cleachtais imghabhála, calaois chánach agus drochúsáid cánach, is feiniméan sách nua iad straitéisí chreimeadh an bhoinn agus aistriú brabúis (‘BEPS’). Is straitéisí pleanála ionsaithí cánach idirnáisiúnta iad BEPS, go bunúsach, a bhaineann leas as bearnaí agus neamhréireachtaí i rialacha cánach d’fhonn brabúis a aistriú go bréagach go háiteanna ina bhfuil siad faoi réir neamhchánachais nó cánachas laghdaithe, a bhfuil sé mar thairbhe air gur bheag an cháin a íochtar nó nach n‑íochtar cáin agus bíonn caillteanais shuntasacha ioncaim do rialtais dá bharr. (
2
)
2.
Mar thoradh ar thionchar na straitéisí sin a bhí ag dul i méid ar an státchiste poiblí – mar gheall ar réimse gnéithe, lena n‑áirítear méadú ar shoghluaisteacht, slabhraí breisluacha domhanda agus digitiú an gheilleagair – agus feasacht mhéadaithe saoránach – a mheasann an bonn atá á bhaint ó sláine agus cothroime na gcóras cánach ag na straitéisí siúd – tharla plé ar leibhéal domhanda agus laistigh den Aontas Eorpach araon maidir le conas ba chóir do rialtais dul i ngleic leis an bhfeiniméan sin.
3.
Is í Treoir (AE) 2018/822 ón gComhairle an 25 Bealtaine 2018 lena leasaítear Treoir 2011/16/AE maidir le huathmhalartú éigeantach faisnéise i réimse an chánachais i ndáil le socruithe infhógartha trasteorann ceann de na príomhionstraimí a ghlac an tAontas Eorpach sa chomhthéacs sin. (
3
) Go bunúsach, cuirtear i bhfeidhm le Treoir 2018/822 córas éigeantach nochta d’idirghabhálaithe agus cáiníocóirí, in éineacht le huathmhalartú éigeantach faisnéise idir údaráis chánach na mBallstát, maidir le socruithe trasteorann a d’fhéadfadh a bheith ‘ionsaitheach’. (
4
)
4.
Sa chás seo, iarrtar ar an gCúirt dlíthiúlacht an chórais sin a athbhreithniú. Tugtar saincheisteanna dlí éagsúla chun cinn ina leith leis na cúig saincheist a tharchuir an Cour constitutionnelle (Cúirt Bhunreachtúil, an Bheilg). Baineann roinnt ceisteanna le gnéithe sonracha de Threoir 2018/822, fad is a bhaineann roinnt eile le gnéithe níos ginearálta, ina measc, go háirithe, cé acu a thagtar salach ar Airteagal 7 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’) leis an gcur isteach ar shaol príobháideach na ndaoine a bhfuil orthu faisnéis ábhartha a sholáthar do na húdaráis inniúla.
II. An creat dlíthiúil
A. Dlí an Aontais Eorpaigh
5.
Bunaíodh córas le Treoir 2011/16/AE ón gComhairle an 15 Feabhra 2011 maidir le comhar riaracháin i réimse an chánachais agus lena n‑aisghairtear Treoir 77/799/CEE (
5
) le haghaidh comhar riaracháin sábháilte idir údaráis chánach náisiúnta na mBallstát agus leagtar síos leis na rialacha agus na nósanna imeachta i leith malartú faisnéise chun críoch cánach.
6.
Leasaíodh Treoir 2011/16 roinnt uaire, go háirithe, mar a tugadh le fios thuas, le Treoir 2018/822. (
6
)
7.
Leagtar amach in aithrisí 2, 4, 6, 8 agus 9 de Threoir 2018/822: (
7
)
‘(2)
Tá sé ag éirí níos deacra do na Ballstáit a mbonn cánach náisiúnta a chosaint ar chreimeadh mar tá struchtúir pleanála cánach ag éirí níos sofaisticiúla i gcónaí agus is minic a bhaineann siad leas as soghluaisteacht mhéadaithe an chaipitil agus na ndaoine araon laistigh den mhargadh inmheánach. De ghnáth is struchtúir iad siúd socruithe a fhorbraítear thar dhlínsí éagsúla agus bogtar brabúis inchánacha leo go córais chánach níos fabhraí nó bíonn sé mar thoradh orthu go laghdaítear bille cánach iomlán an cháiníocóra leo. Mar thoradh air sin, is minic a bhíonn laghduithe suntasacha ar ioncam cánach de chuid na mBallstát, lena gcuirtear bac orthu polasaithe cánacha a chur i bhfeidhm lena gcothófaí an fás. Tá sé ríthábhachtach, dá bhrí sin, go bhfaigheadh údaráis chánach na mBallstát faisnéis chuimsitheach agus ábhartha maidir le socruithe cánach a d’fhéadfadh a bheith ionsaitheach. Chuirfeadh faisnéis den sórt sin ar chumas na n‑údarás sin freagairt go tapa do chleachtais chánach dhíobhálacha agus bearnaí a líonadh trí bhíthin reachtaíochta nó trí anailísí riosca leordhóthanacha agus rialuithe cánach a dhéanamh.’....
(4)
... tá tionscnamh faoi stiúir ag an gCoimisiún (Eorpach) a bhaineann le cumarsáid éigeantach faisnéise maidir le socruithe cánach a d’fhéadfadh a bheith ionsaitheach, a leanann Plean Gníomhaíochta 12 de thionscadal na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) maidir le Plean Gníomhaíochta um Chreimeadh an Bhoinn agus Aistriú Brabúis (BEPS). Sa chomhthéacs sin, d’iarr Parlaimint na hEorpa bearta níos déine i gcoinne idirghabhálaithe a ghlacann páirt i socruithe a bhféadfadh seachaint agus imghabháil cánach a bheith mar thoradh orthu....
...
(6)
Féadfaidh tuairisciú na faisnéise faoi shocruithe pleanála cánach trasteorann a d’fhéadfadh a bheith ionsaitheach rannchuidiú go héifeachtach leis na hiarrachtaí chun timpeallacht cánachais chóir a chruthú sa mhargadh inmheánach. Maidir leis sin, ba chéim sa treo ceart é ceangal a chur ar idirghabhálaithe na húdaráis chánach a chur ar an eolas faoi shocruithe trasteorann áirithe as a d’fhéadfaí úsáid a bhaint le haghaidh pleanáil ionsaitheach cánach mar chéim sa treo ceart. D’fhonn polasaí níos cuimsithí a fhorbairt, bheadh gá ann freisin mar dhara céim, i ndiaidh an tuairiscithe, go roinnfeadh údaráis chánach faisnéis lena bpiaraí i mBallstáit eile....
...
(8)
Chun feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh a áirithiú agus chun bearnaí sa chreat rialála atá beartaithe a chosc, ba cheart an oibleagáid tuairiscithe a chur ar na gníomhaithe uile a mbíonn baint acu de ghnáth le dearadh, margaíocht, eagrú nó bainistiú cur chun feidhme idirbhirt infhógartha trasteorann nó sraith idirbheart den sórt sin, chomh maith leo siúd a thugann cúnamh nó comhairle. Ba cheart a thabhairt faoi deara, i gcásanna áirithe, nach mbeadh feidhm ag an oibleagáid tuairiscithe maidir le hidirghabhálaithe de bharr rúndacht ghairmiúil is infheidhme de bhua dlí nó i gcás nach bhfuil idirghabhálaí ann toisc, mar shampla, go ndearann agus go gcuireann an cáiníocóir scéim chun feidhme go hinmheánach... Bheadh sé riachtanach, dá bhrí sin, go mbeadh an oibleagáid tuairiscithe ag an gcáiníocóir a bhaineann tairbhe as an socrú i gcásanna den sórt sin.
(9)
Tá forbairt tagtha ar shocruithe pleanála ionsaithí cánach thar na blianta chun go mbeidh siad ag éirí níos casta agus bíonn siad i gcónaí faoi réir leasuithe agus coigeartuithe leanúnacha mar fhreagairt ar fhrithbhearta cosantacha ag na húdaráis chánach. I bhfianaise an mhéid thuas, bheadh sé níos éifeachtaí féachaint le socruithe pleanála cánach a d’fhéadfadh a bheith ionsaitheach ann a aithint trí liosta a thiomsú de ghnéithe agus d’eilimintí na n‑idirbheart a thugann léiriú láidir ar sheachaint cánach nó ar chleachtais mí-úsáide cánach seachas coincheap na pleanála ionsaithí cánach a shainiú. Tugtar “sainmharcanna” ar na tásca sin.
...’
8.
Áiritear le hAirteagal 3 de Threoir 2011/16 na ‘Sainmhínithe’, inter alia, de ‘shocrú trasteorann’ (mír 18), ‘sainmharc’ (mír 20), ‘idirghabhálaí’ (mír 21), ‘fiontar comhlachaithe’ (mír 23), ‘socrú inmhargaidh’ (mír 24) agus ‘socrú saincheaptha’ (mír 25).
9.
Foráiltear le hAirteagal 8ab de Threoir 2011/16 (‘Raon feidhme agus coinníollacha d’uathmhalartú éigeantach faisnéise ar shocruithe infhógartha trasteorann’):
‘1.   Déanfaidh gach Ballstát na bearta is gá chun a cheangal ar idirghabhálaithe faisnéis atá ar a gcuid eolais, ina seilbh nó faoina rialú maidir le socruithe infhógartha trasteorann a thabhairt do na húdaráis inniúla laistigh de 30 lá, dar tús:
a)
an lá tar éis an socrú infhógartha trasteorann a chur ar fáil lena chur chun feidhme; nó
b)
an lá tar éis a bhfuil an socrú infhógartha trasteorann réidh lena chur chun feidhme; nó
c)
nuair a bheidh an chéad chéim déanta i gcur chun feidhme an tsocraithe infhógartha trasteorann,
cibé acu is túisce a tharlóidh.
In ainneoin na chéad mhíre, beidh ceangal ar idirghabhálaithe dá dtagraítear sa dara mír d’Airteagal 3(21) freisin chun faisnéis a sholáthar laistigh de 30 lá ag tosú an lá i ndiaidh an lae a thug siad, go díreach nó trí bhíthin daoine eile, cabhair, cúnamh nó comhairle.
...
5.   Féadfaidh gach Ballstát na bearta is gá a dhéanamh chun an ceart a thabhairt d’idirghabhálaithe tarscaoileadh ón oibleagáid faisnéis a sholáthar maidir le socrú infhógartha trasteorann i gcás ina mbeadh an oibleagáid tuairiscithe ag teacht salach ar an rúndacht ghairmiúil is infheidhme de bhua dhlí náisiúnta an Bhallstáit sin. I gcás den sórt sin, déanfaidh gach Ballstát na bearta is gá chun a cheangal ar na hidirghabhálaithe fógra a thabhairt gan mhoill d’aon idirghabhálaí eile nó, in éagmais idirghabhálaí den sórt sin, don cháiníocóir lena mbaineann faoina oibleagáidí tuairiscithe de bhua mhír 6.
Ní fhéadfaidh idirghabhálaithe a bheith i dteideal tarscaoileadh de bhua na chéad fhomhíre ach amháin a mhéid a ghníomhaíonn siad laistigh de theorainneacha an dlí náisiúnta ábhartha lena rialaítear a ngairmeacha.
6.   Déanfaidh gach Ballstát na bearta is gá chun a áirithiú, i gcás nach bhfuil idirghabhálaí ann nó ina dtugann an t‑idirghabhálaí fógra don cháiníocóir lena mbaineann nó d’idirghabhálaí eile faoi chur i bhfeidhm tarscaoilte de bhua mhír 5, go mbeidh an oibleagáid faisnéis a thabhairt maidir le socrú infhógartha trasteorann mar fhreagracht an idirghabhálaí eile ar tugadh fógra dó nó, in éagmais idirghabhálaí den sórt sin, don cháiníocóir lena mbaineann.
7.   Soláthróidh an cáiníocóir lena mbaineann atá faoi cheangal na hoibleagáide tuairiscithe an fhaisnéis laistigh de 30 lá, dar tús an lá tar éis an socrú infhógartha trasteorann a bheith curtha ar fáil don cháiníocóir ábhartha le haghaidh cur i bhfeidhm, nó a bheith réidh le haghaidh cur i bhfeidhm ag an gcáiníocóir lena mbaineann, nó, nuair a rinneadh an chéad chéim dá chur i bhfeidhm i ndáil leis an gcáiníocóir ábhartha, cibé ceann acu a tharlaíonn ar dtús.
...
14.   Áireofar an méid seo a leanas, más infheidhme, san fhaisnéis a bheidh le cur in iúl ag údarás inniúil Ballstáit [d’údaráis inniúla na mBallstát eile go léir] i gcomhréir le mír 13:
a)
sainaithint idirghabhálaithe agus cáiníocóirí lena mbaineann, lena n‑áirítear a n‑ainm, a ndáta breithe agus a n‑áit bhreithe (i gcás daoine nádúrtha), a n‑áit chónaithe chun críoch cánach, a TIN agus, más infheidhme, na daoine ar fiontair chomhlachaithe iad don cháiníocóir lena mbaineann;
b)
faisnéis mhionsonraithe na sainmharcanna a leagtar amach in Iarscríbhinn IV a fhágann nach mór an socrú trasteorann a fhógairt;
c)
achoimre ar ábhar an tsocraithe infhógartha trasteorann, lena n‑áirítear tagairt don ainm a dtugtar orthu go coitianta, más infheidhme, agus tuairisc theibí ar na gníomhaíochtaí tráchtála nó na socruithe ábhartha, gan rún tráchtála, tionsclaíoch nó gairmiúil nó próiseas tráchtála a nochtadh dá bharr ná faisnéis a mbeadh a nochtadh contrártha don bheartas poiblí.
[...]”
(d)
an dáta a raibh nó a bheidh an chéad chéim déanta i gcur chun feidhme an tsocraithe infhógartha trasteorann;
e)
faisnéis mhionsonraithe ar na forálacha náisiúnta ar a bhfuil an socrú infhógartha trasteorann bunaithe;
f)
luach an tsocraithe infhógartha trasteorann;
g)
sainaithint Bhallstát an cháiníocóra nó na gcáiníocóirí lena mbaineann agus aon Bhallstát eile ar dócha go mbainfidh an socrú infhógartha trasteorann leo;
h)
sainaithint aon duine eile i mBallstát ar dócha go ndéanfaidh an socrú infhógartha trasteorann difear dó, lena léirítear cé hiad na Ballstáit lena bhfuil an duine sin nasctha.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
10.
Foráiltear le hAirteagal 25a de Threoir 2011/16 (‘Pionóis’):
‘Leagfaidh na Ballstáit síos na rialacha maidir leis na pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar fhorálacha náisiúnta arna nglacadh de bhun na Treorach seo agus a bhaineann le hAirteagail 8aa, 8ab agus 8ac, agus déanfaidh siad gach beart is gá chun a áirithiú go ndéanfar iad a chur chun feidhme. Beidh na pionóis dá bhforáiltear éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach.’
11.
Tugtar an teideal ‘Sainmharcanna’ ar Iarscríbhinn IV de Threoir 2011/16. Leagtar amach i gCuid I d’Iarscríbhinn IV (‘Príomhthástáil sochair’):
‘Ní fhéadfar sainmharcanna cineálacha faoi chatagóir A agus sainmharcanna sonracha faoi chatagóir B agus faoi phointí (b)(i), (c) agus (d) den chéad mhír de chatagóir C a chur san áireamh sa chás ina gcomhlíonann siad an ‘tástáil an phríomhshocair’.
Comhlíonfar an tástáil sin más féidir a shuíomh gurbh é príomhshochar nó ceann de na príomhshochair, agus aird á tabhairt ar na fíorais agus coinníollacha ábhartha go léir, a fhéadfaidh duine a bheith ag súil go réasúnta leis ná go bhfaighidh siad buntáiste cánach.
I gcomhthéacs sainmharc faoin gcéad mhír de chatagóir C, cé gur féidir leis na coinníollacha a leagadh amach i bpointí (b)(i), (c) nó (d) den chéad mhír de chatagóir C a bheith, ní leor é sin ina aonar le bheith mar bhonn go gcomhlíonann socrú an tástáil an phríomhshocair.’
Áirítear le Cuid II d’Iarscríbhinn IV na ‘Catagóirí sainmharcanna’, mar seo a leanas: A. Sainmharcanna cineálacha a bhaineann le tástáil an phríomhshochair; B. Sainmharcanna sonracha a bhaineann le tástáil an phríomhshochair; C. Sainmharcanna sonracha maidir le socruithe trasteorann; D. Sainmharcanna sonracha maidir le huathmhalartú faisnéise agus úinéireacht thairbhiúil; agus E. Sainmharcanna sonracha maidir le praghsáil aistrithe.
B. An dlí náisiúnta
12.
Thrasuigh Ríocht na Beilge Treoir 2018/822 dlí an 20 Nollaig 2019. (
8
)
III. Fíorais, imeachtaí náisiúnta agus na ceisteanna arna dtarchur le haghaidh réamhrialú
13.
In 2020, thionscain an Belgian Association of Tax Lawyers (‘BATL’), Ordre des barreaux francophones et germanophone (‘OBFG’), Orde van Vlaamse Balies and Others (‘OVBO’), Institut des conseillers fiscaux et des experts-comptables (‘ICFC’) (le chéile, ‘na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí’) imeachtaí os comhair an Cour constitutionelle (Cúirt Bhunreachtúil), ag iarraidh an chúirt sin dlí an 20 Nollaig 2019 a chur ar fionraí agus é a chur ar neamhní, ina iomlán nó cuid de, ar an mbonn go dtrasuíodh leis an dlí sin treoir a bhí neamhdhleathach, ina iomlán nó cuid de. Ina dtuairimse, sáraítear le Treoir 2018/822 roinnt forálacha den Chairt agus prionsabail ghinearálta de dhlí an Aontais.
14.
Chinn an Cour constitutionelle (Cúirt Bhunreachtúil), agus amhras uirthi maidir le léiriú ceart fhorálacha áirithe na Cairte agus phrionsabail ghinearálta dhlí an Aontais, na himeachtaí a chur ar fionraí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘1)
Le [Treoir 2018/822], an sáraítear Airteagal 6(3) [CAE] agus Airteagail 20 agus Airteagal 21 den [Chairt], agus go háirithe prionsabail an chomhionannais agus an neamh-idirdhealaithe mar a ráthaítear leis na forálacha sin, a mhéid nach ndéanann [Treoir 2018/822] an oibleagáid tuairiscithe maidir le socruithe infhógartha trasteorann a theorannú, ach déantar é infheidhme maidir le gach cáin a thagann faoi raon feidhme [Threoir 2011/16], lena n‑áirítear faoi dhlí na Beilge ní hamháin cáin chorparáide, ach freisin cánacha díreacha seachas cáin chorparáide agus cánacha indíreacha, amhail táillí clárúcháin?
(2)
An sáraítear le Treoir 2018/822 prionsabal na dlíthiúlachta in ábhair choiriúla mar a ráthaítear le hAirteagal 49(1) den [Chairt] agus le hAirteagal 7(1) den Choinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine [‘ECHR’], prionsabal ginearálta na deimhneachta dlíthiúla agus an ceart chun urraim don saol príobháideach mar a ráthaítear le hAirteagal 7 den [Chairt] agus le hAirteagal 8 [de ECHR], a mhéid nach bhfuil na coincheapa “socrú” (agus, dá bhrí sin, “socrú trasteorann”, “socrú indíolta” agus “socrú saincheaptha”), “idirghabhálaí”, “rannpháirtí”, “fiontar comhlachaithe”, na téarmaí “trasteorann”, “sainmharcanna” éagsúla agus “tástáil an phríomhshochair”, a úsáidtear le Treoir 2018/822 chun raon feidhme agus na hoibleagáide tuairiscithe maidir le socruithe infhógartha trasteorann a chinneadh, soiléir agus beacht go leor?
(3)
An sáraítear le Treoir 2018/822, go háirithe a mhéid a chuireann sí isteach Airteagal 8ab(1) agus (7) de Threoir 2011/16, prionsabal na dlíthiúlachta in ábhair choiriúla mar a ráthaítear le hAirteagal 49(1) [den Chairt] agus le hAirteagal 7(1) de [ECHR], agus an sáraítear an ceart chun urraim don saol príobháideach mar a ráthaítear le hAirteagal 7 den [Chairt] agus le hAirteagal 8 de [ECHR], a mhéid nach bhfuil túsphointe na tréimhse 30 lá a gcaithfidh an t‑idirghabhálaí nó an cáiníocóir ábhartha an oibleagáid tuairiscithe maidir le socruithe infhógartha trasteorann a chomhlíonadh, sách soiléir agus beacht?
(4)
An sáraítear le hAirteagal 1(2) de Threoir 2018/822 an ceart chun urraim don saol príobháideach mar a ráthaítear le hAirteagal 7 den [Chairt] agus le hAirteagal 8 de [ECHR], a mhéid go bhforáiltear le hAirteagal 8ab(5) nua a cuireadh isteach i dTreoir 2011/16, i gcás ina nglacann Ballstát na bearta is gá chun an ceart a thabhairt d’idirghabhálaithe tarscaoileadh ón oibleagáid faisnéis a sholáthar maidir le socrú infhógartha trasteorann i gcás ina mbeadh an oibleagáid tuairiscithe ag teacht salach ar an rúndacht ghairmiúil is infheidhme de bhua dhlí náisiúnta an Bhallstáit sin, go bhfuil sé d’oibleagáid ar an mBallstát sin a cheangal ar na hidirghabhálaithe sin fógra a thabhairt gan mhoill d’aon idirghabhálaí eile nó, in éagmais idirghabhálaí den sórt sin, don cháiníocóir lena mbaineann faoina oibleagáidí tuairiscithe, sa mhéid is go bhfuil sé d’éifeacht ag an oibleagáid sin go bhfuil ar idirghabhálaí atá faoi cheangal ag rúndacht ghairmiúil faoi réir smachtbhannaí coiriúla faoi dhlí náisiúnta an Bhallstáit sin comhroinnt a dhéanamh le hidirghabhálaí eile, nach bhfuil ina chliant dó, aon fhaisnéis a thagann chuige le linn fheidhmiú phríomhghníomhaíochtaí a ghairme?
(5)
An sáraítear le Treoir 2018/822 an ceart chun urraim don saol príobháideach mar a ráthaítear le hAirteagal 7 den [Chairt] agus le hAirteagal 8 [de ECHR], sa mhéid go gcuireann an oibleagáid tuairiscithe maidir le socruithe infhógartha trasteorann isteach ar an gceart chun príobháideachais atá ag idirghabhálaithe agus ag cáiníocóirí lena mbaineann nach bhfuil údar réasúnta leis agus nach bhfuil comhréireach i bhfianaise na gcuspóirí atá á saothrú agus nach bhfuil ábhartha chun feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh a áirithiú?’
15.
Chuir na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí, an Conseil National des Barreaux de France, Rialtais na Beilge, na Seice, na Spáinne agus na Polainne, Comhairle an Aontais Eorpaigh agus an Coimisiún Eorpach barúlacha i scríbhinn isteach sna himeachtaí seo. Chuir na hiarratasóirí, seachas Rialtas na Seice, argóint ó bhéal i láthair ag an éisteacht an 30 Samhain 2023.
16.
I litreacha an 20 Deireadh Fómhair 2023, d’fhreagair an Chomhairle agus an Coimisiún ceist a chuir an Chúirt le faisnéis a sholáthar maidir leis na Ballstáit, i gcomhréir le hAirteagal 8ab de Threoir 2011/16, a ghlac bearta chun an ceart a thabhairt d’idirghabhálaithe áirithe tarscaoileadh ón oibleagáid chun faisnéis a sholáthar maidir le socrú infhógartha trasteorann, le haghaidh an phribhléid dlí ghairmiúil a chosaint a thugtar dóibh faoin dlí náisiúnta.
IV. Anailís
17.
Lena ceisteanna, iarrann an chúirt a rinne an tarchur ar an gCúirt athbhreithniú a dhéanamh, i bhfianaise na bprionsabal ginearálta agus na mbuncheart a aithnítear i ndlíchóras an Aontais, bailíocht Threoir 2018/822, lena leasaítear Treoir 2011/16 agus oibleagáid á tabhairt isteach, d’idirghabhálaithe agus cáiníocóirí áirithe, socruithe pleanála cánach trasteorann a d’fhéadfadh a bheith ionsaitheach a fthuairisciú d’údaráis inniúla Ballstát (‘an oibleagáid tuairiscithe’).
18.
Baineann na cúig cheist arna dtarchur le gnéithe éagsúla den chóras arna thabhairt isteach le Treoir 2018/822. I dtaca leis seo, ba mhaith liom an bhéim a chur, ón tús, go gcloífidh mo mheasúnú go docht leis na gnéithe de Threoir 2018/822 a mheas an chúirt a rinne an tarchur, ina hiarraidh ar réamhrialú, go bhféadfadh siad a bheith achrannach. Dealraíonn sé dom go bhfuil cur chuige breithiúnach srianta níos oiriúnaí arís sa chás seo mar gheall ar an bhfoclaíocht leathan de cheisteanna áirithe, agus toisc nach bhfuil na hargóintí a d’áitigh na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí le cur in aghaidh dhlíthiúlacht Threoir 2018/22 dírithe i gcónaí ar na saincheisteanna a d’ardaigh an chúirt a rinne an tarchur i ndáiríre.
A. An chéad cheist: raon feidhme ábhartha na hoibleagáide tuairiscithe agus prionsabal an chomhionannais
19.
Lena céad cheist, cuireann an chúirt a rinne an tarchur ceist ar an gCúirt an sáraítear le Treoir 2018/822 prionsabal an chomhionannais agus an neamh-idirdhealaithe mar a ráthaítear le hAirteagail 20 agus 21 den Chairt, ós rud é go ndéantar oibleagáid tuairiscithe infheidhme léi i gcomhair socruithe trasteorann nach bhfuil teoranta do cháin chorparáide.
20.
De réir Airteagal 2(1) agus (2) de Threoir 2011/16, tá a forálacha – agus dá bhrí sin an oibleagáid tuairiscithe freisin dá bhforáiltear in Airteagal 8ab – infheidhme ar ‘maidir le gach uile chineál cánach a ghearrann Ballstát nó foranna críochacha nó riaracháin an Bhallstáit, lena n‑áirítear na húdaráis áitiúla’, agus a ghearrtar ar a shon nó ar a son, agus níl a forálacha infheidhme ‘maidir le cáin bhreisluacha agus dleachtanna custaim, ná maidir le dleachtanna máil a chumhdaítear le reachtaíocht eile de chuid an Aontais maidir le comhar riaracháin idir na Ballstáit_... [ná] maidir le ranníocaíochtaí slándála sóisialta éigeantaí...’.
21.
I dtaca leis sin, is cuí dom a thabhairt faoi deara, ar dtús, gur dhá ghné den ní céanna iad prionsabail an neamh-idirdhealaithe agus na córa comhionainne. Dheimhnigh an Chúirt go seasta gur léiriú phrionsabal na córa comhionainne é prionsabal an neamh-idirdhealaithe. Bíodh sin mar atá, de réir dhlí an Aontais, is coincheap sách sainiúil é ‘neamh-idirdhealú’: baineann sé le cóir dhifriúil ar bhonn forais speisialta áirithe, amhail siúd a leagtar amach in Airteagal 21 den Chairt (gnéas, cine, dath, tionscnamh eitneach nó sóisialta, airíonna géiniteacha, teanga, reiligiún nó creideamh, tuairim pholaitiúil, ballraíocht i mionlach náisiúnta, maoin, breith, míchumas, aois nó treoshuíomh gnéasach) nó in Airteagal 18 CFAE (náisiúntacht). (
9
) I bhfianaise an mhéid sin, dealraíonn sé dom go mbaineann amhras na cúirte a rinne an tarchur maidir le raon feidhme na hoibleagáide tuairiscithe arna tabhairt isteach le Treoir 2018/822 le sárú féideartha ar phrionsabal an chomhionannais, agus ní ar phrionsabal an neamh-idirdhealaithe.
22.
De réir cásdlí socair, ceanglaítear le prionsabal an chomhionannais, atá ar cheann de na bunphrionsabail de dhlí an Aontais, nach gcaithfear ar bhealach éagsúil le cásanna inchomparáideacha agus nár cheart caitheamh le cásanna éagsúla ar an mbealach céanna mura bhfuil bonn cirt oibiachtúil leis an gcóireáil sin. (
10
) Is gá an inchomparáideacht idir cásanna éagsúla a mheas le haird a thabhairt do na heilimintí go léir atá mar shaintréith díobh. Is gá na heilimintí, go háirithe, a chinneadh agus a mheas i bhfianaise ábhar agus chuspóir ghníomh an Aontais lena ndéantar an t‑idirdhealú atá i gceist. Ní mór prionsabail agus cuspóirí an réimse lena mbaineann an gníomh a chur san áireamh freisin. (
11
)
23.
Maidir le hathbhreithniú breithiúnach i dtaobh an bhfuil reachtaíocht an Aontais i gcomhréir le prionsabal an chomhionannais, chinn an Chúirt go bhfuil lánrogha leathan ag an reachtóir, agus é ag feidhmiú na cumhachtaí arna mbronnadh air, i gcás ina ndéanann sé idirghábháil i réimse a bhaineann le roghanna polaitiúla, eacnamaíocha agus sóisialta agus i gcás ina n‑iarrtar air chun tabhairt faoi mheasúnuithe agus meastóireachtaí casta (arb is amhlaidh an cás ina nglacann reachtóir an Aontais bearta sa réimse cánachais). (
12
) Ar an gcaoi sin, ní fhéadtar tionchar a imirt ar dhlíthiúlacht birt ach más rud é go bhfuil an beart arna ghlacadh sa réimse sin neamhoiriúnach go soiléir i leith na spriocanna a bhfuil na húdaráis inniúla ag iarraidh a bhaint amach. (
13
)
24.
Is de thoradh ar an méid thuas go bhfuil gá ann le cinneadh, d’fhonn an cheist ón gcúirt a rinne an tarchur a fhreagairt, agus ag féachaint go háirithe d’aidhm agus cuspóir na rialacha arna dtabhairt isteach le Treoir 2018/822, agus gach cáin a thagann faoi raon feidhme Threoir 2011/16 á cur faoin oibleagáid tuairiscithe, ar sháraigh reachtóir an Aontais a chorrlach rogha trí chaitheamh le staideanna éagsúla ar an mbealach céanna, gan aon réasúnú oibiachtúil?
25.
De réir aithrisí 1 go 5 de Threoir 2018/822, is é is aidhm don Treoir sin, i dtosach báire, trédhearcacht a fheabhsú i réimse an chánachais, trí ligean d’údaráis chánach na mBallstát ‘faisnéis chuimsitheach agus ábhartha a fháil maidir le socruithe cánach a d’fhéadfadh a bheith ionsaitheach.... [d’fhonn] a chur ar chumas na n‑údarás cánach freagairt go tapa do chleachtais chánach dhíobhálacha agus bearnaí a líonadh trí bhíthin reachtaíochta nó trí anailísí riosca leordhóthanacha agus rialuithe cánach a dhéanamh’. Is í aidhm uileghabhálach Threoir 2018/822, mar a leagtar amach in aithris 19 de, ná ‘feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a fheabhsú trí chur in aghaidh úsáid socruithe pleanála ionsaitheacha cánacha trasteorann’. (
14
)
26.
Tá na haidhmeanna siúd i gcomhréir leis an sprioc uileghabhálach arna saothrú ag Treoir 2011/16, is é sin, go bunúsach, comhar riaracháin idir údaráis chánach na mBallstát a fhorbairt, d’fhonn dul i ngleic le héifeachtaí díobhálacha a d’fhéadfadh teacht chun cinn mar gheall ar an margadh inmheánach i gcomhair chumas na mBallstát cáin atá dlite a mheasúnú i gceart. D’fhéadfaí tionchar a imirt leis an deacracht sin ar fheidhmiú na gcóras cánach náisiúnta, agus dá réir sin d’fhéadfaí calaois chánach agus imghabháil cánach a spreagadh, agus feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh a chur i mbaol dá bharr sin. (
15
)
27.
Leis an gcúlra sin, ní fheicim aon eilimint lena dtugtar le fios aon chúis inchreidte ar chóir go gcaithfí ar bhealach éagsúil le cáin chorparáide ar thaobh amháin agus le gach cáin eile a thagann faoi réir raon feidhme Threoir 2011/16 ar an taobh eile.
28.
Mar a thug Rialtais na mBallstát a chuir barúlacha isteach sna himeachtaí seo faoi deara, chomh maith leis an gComhairle agus an Coimisiún, d’fhéadfadh cánacha éagsúla a bheith i gceist le socruithe trasteorann cánach a d’fhéadfadh a bheith ionsaitheach. (
16
) Tá an fhéidearthacht ann go mbainfear leas leis na socruithe sin as bearnaí sna córais chánach náisiúnta nó go gceilfear imghabháil cánach agus calaois chánach beag beann ar an gcáin shonrach (nó na cánacha) lena mbaineann. Dá réir sin, is cosúil go bhfuil na rioscaí a chruthaítear le cáin amháin nó cáin eile do státchistí na mBallstát ar an gcéad dul síos agus, dá bharr sin, do shláine an mhargaidh inmheánaigh, inchomparáide lena chéile.
29.
Mar sin de, níl sé míréasúnta, dom, gur chinn reachtóir an Aontais comhar riaracháin maidir le socruithe trasteorann cánacha a d’fhéadfadh a bheith ionsaitheach a fheabhsú ag féachaint do raon leathan cánacha agus chun gach cáin a thagann faoi réir Threoir 2011/116 a chur faoi réir na hoibleagáide tuairiscithe nua arna tabhairt isteach. Tá sé réasúnta freisin go gcuirtear na cánacha atá faoi réir sraith rialacha comhar riaracháin eile (amhail iad siúd a luaitear in Airteagal 2(2) de Threoir 2011/16) as an áireamh ó thaobh raon na hoibleagáide tuairiscithe de.
30.
Dá réir sin, is cosúil go bhfuil raon feidhme leathan ratione tributi na hoibleagáide tuairiscithe i gcomhréir le hábhar agus cuspóir na hionstraime dlí lena dtugtar isteach í (Treoir 2018/822) agus, níos ginearálta, leis na rialacha eile den Aontas Eorpach lena rialaítear an réimse lena mbaineann an gníomh sin (comhar riaracháin i réimse an chánachais). Agus mar a tharlaíonn sé, mar a thugann Rialtas na Polainne faoi deara, a mhéid gur ionstraim í Treoir 2018/822 lena leasaítear Treoir 2011/16, is rud nádúrtha é go mbaineann an oibleagáid tuairiscithe le gach cáin a bhfuil na sásraí comhair a áirítear i dTreoir 2011/16 infheidhme ina leith. (
17
)
31.
Ní chuireann na barúlacha dá mhalairt a chuir na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí in iúl a mhalairt ina luí orm.
32.
Ar an gcéad dul síos, ní mór dom a rá go bhfuil sé deacair dom a thuiscint cén fáth go mbeadh aon bhaint ag an bhfíoras go bhfuil roinnt de na sainmharcanna arna leagan amach in Iarscríbhinn IV de Threoir 2011/16 infheidhme i leith cánacha corparáide amháin le haghaidh sárú féideartha ar phrionsabal an chomhionannais a chruthú. Dealraíonn sé dom go bhféadfaidh údar maith a bheith ag toil reachtóir an Aontais i leith éagsúlacht sainmharcanna a chur san áireamh in Iarscríbhinn IV le haghaidh raon éagsúil cánacha a chlúdach, le cuid acu a bheith níos ábhartha do chánacha áirithe ná cuid eile acu. Ós rud é go mbainfeadh cuid de na sainmharcanna ar a laghad le socruithe maidir le cánacha seachas cáin chorparáide, (
18
) agus go bhféadfadh faisnéis faoi na socruithe sin a bheith úsáideach do na húdaráis inniúla chun críocha lúba ar lá a aithint, nó chun dul i ngleic le himghabháil cánach nó calaois chánach, ní fheicim aon fhadhb maidir le dlíthiúlacht na treorach.
33.
Ar an dara dul síos, d’fhéadfadh sé a bheith fíor go bhfuil na fadhbanna móra do na córais chánach náisiúnta ann mar thoradh ar shocruithe cánach a bhaineann le cáin chorparáide. Bíodh sin mar atá, a mhéid is atá – mar a luadh thuas – socruithe trasteorann cánach a d’fhéadfadh a bheith ionsaitheach ann maidir le cánacha seachas cáin chorparáide, níl sé míréasúnta gur chinn reachtóir an Aontais raon feidhme leathan a thabhairt don oibleagáid tuairiscithe.
34.
Sa chomhthéacs sin, tugaim faoi deara nár thug na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí aon fhaisnéis lena dtugtar le fios go bhfuil na fadhbanna a tháinig chun cinn mar gheall ar shocruithe a bhaineann le cánacha seachas cáin chorparáide chomh bheag sin gur chóir do reachtóir an Aontais iad a mheasadh mar a bheith fánach. (
19
) Ar aon nós, mar a chuir an Coimisiún béim air, is cóir glacadh leis dá mbeadh cineál cánach amháin de cháin dhíreach (cáin chorparáide) i gceist leis an oibleagáid tuairiscithe, gan aon fhoirm cánach dírí (cáin chorparáide) nó cánach indírí (mar shampla, cáin ioncaim phearsanta) a chur san áireamh, bheadh roinnt cáiníocóirí in ann roinnt brabúis inmheasúnaithe de chuid comhlachtaí a athrú go cineálacha ioncaim eile nach bhfuil faoi réir na hoibleagáide tuairiscithe. Bhainfí an bonn – mar a thug Rialtas na Seice faoi deara – ó bhaint amach na sprice atá á saothrú ag an Treoir faoi chaibidil.
35.
Ar an tríú dul síos, cé go raibh an Measúnú Tionchair de chuid an Choimisiúin dírithe go háirithe ar an réimse cánach dírí (cáin ioncaim phearsanta agus cáin ioncaim corparáide), léiríodh go soiléir sa doiciméad sin gur ‘féidir le ceanglas tuairiscithe a bheith infheidhme ar scéimeanna a bhaineann le haon chineál cánach’, agus gur ‘féidir le haon chineál cánach nó dleachta pleanáil ionsaitheach cánach a fhulaingt’. (
20
)
36.
Ar aon nós, ní bhaineann na ceisteanna a d’fhorbair an Coimisiún ina Mheasúnú Tionchair ón bhfíoras gur chinn reachtóir an Aontais, ar deireadh, raon feidhme leathan a thabhairt don oibleagáid tuairiscithe, mar a léirítear le débhunús dlí Threoir 2018/822: Airteagail 113 agus 115 CFAE. Cumasaítear an Chomhairle leis an gcéad fhoráil chun glacadh le ‘forálacha i gcomhair comhchuibhiú reachtaíochta maidir le cánacha láimhdeachais, dleachtanna máil agus foirmeacha eile cánachais indírigh’. Tugtar an chumhacht don Chomhairle leis an dara foráil chun ‘treoracha a eisiúint le haghaidh comhfhogasú ar [dhlíthe de chuid na mBallstát] mar a imríonn siad tionchar ar bhunú nó feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh’, lena n‑áirítear ábhair fhioscacha. Ní fhéadtar easaontú leis gur cumasaíodh le débhunús dlí amhail sin reachtóir an Aontais reachtaíocht a ghlacadh lena n‑imrítear tionchar ar raon leathan cánacha, amhail siúd atá faoi chaibidil anois mar gheall ar an oibleagáid tuairiscithe.
37.
Is léir na breithnithe roimhe seo trí scrúdú na chéad ceiste nár nochtadh aon fháth chun tacú leis an dearcadh gur sháraigh reachtóir an Aontais prionsabal an chomhionannais le cánacha seachas cáin chorparáide a chur san áireamh.
B. An dara agus tríú ceist
1.
Réamhbharúlacha
38.
Lena dara agus lena tríú ceist, a fhéadtar a scrúdú le chéile, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur den Chúirt an bhfuil (i) na coincheapa ‘socrú’ (chomh maith le, ‘trasteorann’, ‘indíolta’ agus ‘saincheaptha’), ‘idirghabhálaí’, ‘rannpháirtí’ agus ‘fiontar comhlachaithe’ dá dtagraítear in Airteagal 3 agus/nó Airteagal 8ab de Threoir 2011/16; (ii) na sainmharcanna éagsúla agus an ‘tástáil an phríomhshocair’ a leagtar amach in Iarscríbhinn IV de Threoir 2011/16; agus (iii) an riail 30 lá a leagtar amach in Airteagal 8ab(1) agus (7) de Threoir 2011/16, soiléir agus beacht go leor le bheith i gcomhréir le prionsabal na dlíthiúlachta i dtaca le pionóis agus an ceart chun urraim don saol príobháideach.
39.
Ardaítear ceisteanna éagsúla le measúnú an dá phrionsabal sin le comhréireacht Threoir 2018/822 agus, dá bharr sin, tá cineál measúnuithe éagsúla de dhíth (féach fomhíreanna 2 agus 3 thíos).
40.
Roimhe sin, áfach, is gá réamhbharúil a thabhairt. Dealraíonn sé dom go gcomhcheanglaíonn na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí dhá shraith argóintí ina mbarúlacha maidir leis an dara agus an tríú ceist: cuireann siad in aghaidh shoiléireacht agus bheachtas na bhforálacha de Threoir 2018/822 ar thaobh amháin, agus in aghaidh raon na bhforálacha siúd ar an taobh eile.
41.
Ina ainneoin sin is gá idirdhealú a dhéanamh idir na gearáin sin. Ardaítear ceist chomhréireachta leis an dara ceist: cé acu a bhfuil na coincheapa sin ró-leathan agus, mar thoradh air sin, an dtéann an treoir rófhada, agus an iomarca cúinsí á gcur san áireamh agus/nó oibleagáidí forleathana a gcruthú. Mar sin de, sa chuid seo den Tuairim (B), díreoidh mé m’anailís ar an gceist an bhfuil na coincheapa faoi chaibidil soiléir agus beacht go leor le haghaidh cheanglais phrionsabal an chomhionannais a chomhlíonadh atá mar dhlúthchuid d’Airteagal 49(1) agus Airteagal 7 den Chairt. Scrúdófar na forálacha a d’fhéadfadh a bheith uileghabhálach de Threoir 2018/822 agus measúnú á dhéanamh ar an gceathrú agus cúigiú ceist arna dtarchur (Codanna C agus D thíos).
2.
Beachtas agus soiléireacht Threoir 2018/822 agus prionsabal na dlíthiúlachta i dtaca le pionóis
42.
Níl prionsabal na dlíthiúlachta i dtaca le pionóis (nulla poena sine lege certa), a ráthaítear in Airteagal 49(1) den Chairt – agus is léiriú sonrach de phrionsabal ginearálta na deimhneachta dlíthiúla (
21
) é, infheidhme, go bunúsach, ach i dtaobh pionós atá de chineál coiriúil.
43.
Ní fhoráiltear le hAirteagal 25a de Threoir 2011/16 (dar teideal ‘Pionóis’) ach gur (i) faoi na Ballstáit atá sé na rialacha a leagan síos maidir leis na pionóis atá infheidhme i leith sáruithe ar fhorálacha náisiúnta arna nglacadh de bhun inter alia Airteagal 8ab di, agus (ii) ba cheart go mbeadh na pionóis siúd ‘éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach’. (
22
)
44.
Dá réir sin, a mhéid nach gcuirtear ceangal le Treoir 2011/16 ar na Ballstáit pionóis choiriúla a thabhairt isteach le haghaidh sáruithe ar an oibleagáid tuairiscithe, níl infheidhmeacht Threoir 49(1) den Chairt chomh soiléir sin. I bprionsabal, is faoi na Ballstáit é na forálacha arna leagan amach sa Treoir sin a thrasuí i mbealach atá i gcomhréir leis na cearta bunúsacha agus na prionsabail a ráthaítear sa Chairt (lena n‑áirítear prionsabal na dlíthiúlachta i dtaca le pionóis). (
23
)
45.
Agus sin ráite, ní féidir a chur as an áireamh – i bhfianaise ábhar agus aidhm na bhforálacha arna dtabhairt isteach le Treoir 2018/822, agus an ceanglas i gcomhair na pionóis a bheith ‘éifeachtúil’ agus ‘athchomhairleach’ – go bhféadfadh Ballstáit a mheas gur cheart pionós chomh dian a chur ar neamhchomhlíonadh na hoibleagáide tuairiscithe ós rud é go gcaithfidh sé go mbeidh an pionós sin de chineál coiriúil. (
24
) Tuigim go bhféadfadh an cás a bheith amhlaidh i Ríocht na Beilge. Tá an chúirt a rinne an tarchur den tuairim, in ainneoin aicmiú ‘riaracháin’ na bpionós siúd dá bhforáiltear le dlí na Beilge, gur ceart na pionóis siúd a mheas mar ‘choiriúil’ ó dhearcadh substainteach. (
25
)
46.
I gcás amhail sin, d’fhéadfadh an Treoir a bheith neamhdhleathach de bharr sárú ar Airteagal 49(1) den Chairt mar gheall ar easpa soiléireachta nó beachtais de cheann amháin nó níos mó de na coincheapa a áirítear i dTreoir 2018/822 – go háirithe ós rud é gur cosúil nach dtugtar ach so-ionramháilteacht bheag (más so-ionramháilteacht ar bith) do thrasuí ar thaobh na mBallstát. (
26
) Míneoidh mé na cúinsí anois ina bhféadfadh an sárú sin teacht chun cinn.
(a)
An cásdlí ábhartha
47.
De réir cásdlí socair, ceanglaítear le prionsabal na dlíthiúlachta i dtaca le pionóis go sainítear cionta go soiléir i reachtaíocht an Aontais na agus na pionóis a ngearrfar ina leith. Comhlíontar an ceanglas sin i gcás inar féidir leis an duine lena mbaineann a fháil amach ó fhoclaíocht na bhforálacha ábhartha agus, más gá, le cabhair ó léiriú na gcúirteanna, na gníomhartha agus neamhghníomhartha a chuirfidh sé faoi fhreagracht choiriúil mar thoradh. (
27
)
48.
Agus é sin ráite, shoiléirigh an Chúirt freisin nach féidir prionsabal na dlíthiúlachta i dtaca le pionóis a léiriú ionas go gcuirtear bac ar shoiléiriú na rialacha maidir le freagracht choiriúil de réir a chéile, cás ar chás, trí léiriú breithiúnach, ar choinníoll go raibh an toradh intuartha go réasúnta ag an tráth ina ndearnadh an cion, go háirithe i bhfianaise an léirithe a tugadh ar an bhforáil sa chásdlí ag an tráth iomchuí. (
28
)
49.
I bhfianaise an mhéid sin thuas, leis an bhfíoras go ndéantar tagairt leis an reachtaíocht sin do choincheapa leathana is gá a shoiléiriú de réir a chéile, ní chuirtear cosc ar an reachtaíocht sin le meas go leagtar síos rialacha soiléire agus beachta léi lenar féidir le daoine aonair a thuar cad iad na gníomhartha agus na neamhghníomhartha is dócha a bheadh faoi réir pionóis de chineál coiriúil. (
29
) I ndáil leis sin, is é an rud tábhachtach ná an féidir aon débhrí nó doiléire a dhíbirt le gnáthmhodhanna léiriúcháin den dlí a úsáid. Ina theannta sin, i gcás ina mbaineann na coincheapa siúd leis na cinn a chuirtear i bhfeidhm i gcomhaontuithe agus cleachtas ábhartha idirnáisiúnta, is féidir leis na comhaontuithe agus cleachtas níos mó comhairle a thabhairt don léirmhínitheoir. (
30
)
50.
Ar an dul céanna, chinn an Chúirt, ós rud é is gá go bhfuil raon feidhme ginearálta ag reachtaíocht, ní féidir lena foclaíocht a bheith go hiomlán cruinn. Is dá thoradh air sin, cé go mbíonn réimsí éiginnte ag imeall sainmhínithe le húsáid an mhodha reachtaigh ina dtagraítear do chatagóirí ginearálta, seachas liostaí iomlána, ní leor é an t‑amhras maidir leis na cásanna imeallacha, mar iad féin, chun go mbeidh ar neamhréir le prionsabal na dlíthiúlachta, más rud é go bhfuil an fhoráil faoi chaibidil soiléir go leor i bhformhór mór na gcásanna. (
31
)
51.
In éineacht leis sin, chuir an Chúirt béim ar an gcéim intuarthachta a bhraitheann go leor le hábhar an téacs i gceist, an réimse lena mbaineann agus uimhir agus stádas na ndaoine ar díríodh é orthu. Is féidir le dlí an ceanglas intuarthachta a chomhlíonadh fós fiú má tá ar an duine lena mbaineann comhairle dlí chuí a fháil, a mhéid is atá sé oiriúnach i gcúinsí an cháis faoi chaibidil, chun na hiarmhairtí gnímh ar leith a d’fhéadfadh a bheith i gceist a fháil amach. Is fíor é seo go háirithe maidir le daoine i mbun gníomhaíochtaí gairmiúla, atá i dtaithí ar a bpost a dhéanamh le a lán airdill. Is féidir le bheith ag súil go dtugann siad cúram speisialta agus na rioscaí á measúnú acu a bhaineann le gníomhaíocht den sórt sin. (
32
)
(b)
Beachtas agus soiléireacht na bhforálacha arna dtabhairt isteach le Treoir 2018/822
52.
Is in aghaidh na bprionsabal sin a dhéanfaidh mé measúnú anois an bhfuil sé dodhéanta do na daoine lena mbaineann na gníomhartha agus na neamhghníomhartha a aithint lena bhféadfadh siad a bheith faoi fhreagracht, agus dá bharr sin lena ngearrfaí pionóis choiriúla orthu, mar gheall ar easpa beachtais agus soiléireachta na bhforálacha arna dtabhairt isteach le Treoir 2018/822, de shárú ar phrionsabal na dlíthiúlachta i dtaca le pionóis a d’achoimrigh mé a gcroílár díreach ansin.
(1) An coincheap ‘socruithe’
53.
Úsáidtear an téarma ‘socruithe’ in Airteagal 8ab de Threoir 2011/16 chun na hoibríochtaí, más oibríochtaí trasteorann (de réir bhrí Airteagal 3, pointe 18 de), a aithint atá faoi réir na hoibleagáide tuairiscithe i gcás (mar a leagtar síos le hAirteagal 3, pointe 19 de) ina bhfuil ‘ceann amháin de na sainmharcanna arna leagan amach in Iarscríbhinn IV ar a laghad’ den treoir chéanna acu.
54.
Is de chineál ginearálta agus de raon feidhme leathan é an téarma sin, agus a mhacasamhla sna leaganacha teanga eile den Treoir sin. (
33
) Ní hionann é sin, áfach, mar a mhaígh na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí, go bhfuil na téarmaí siúd doiléir nó débhríoch.
55.
Ar an gcéad dul síos, cé nach sainmhínítear an coincheap de ‘shocruithe’ go sonrach i dTreoir 2018/822, tugtar comharthaí ríthábhachtacha faoi ina réamhrá. Leagtar síos in aithris 2 de Threoir 2018/822 ‘tá sé ag éirí níos deacra do na Ballstáit a mbonn cánach náisiúnta a chosaint ar chreimeadh mar tá struchtúir pleanála cánach ag éirí níos sofaisticiúla i gcónaí … De ghnáth is struchtúir iad siúd de shocruithe a fhorbraítear thar dhlínsí éagsúla agus bogtar brabúis inchánacha leo go córais chánach níos fabhraí nó bíonn sé mar thoradh orthu go laghdaítear bille cánach iomlán an cháiníocóra leo’. (
34
) Úsáidtear an téarma ‘struchtúir pleanála cánach’ go minic i réimse an chánachais idirnáisiúnta. (
35
) Ina theannta sin, déantar tagairt le haithris 19 de Threoir 2018/822 don smaoineamh céanna go bunúsach, le nath difriúil: ‘leis an Treoir seo … dírítear scéimeanna a fhorbraítear chun neamhéifeachtúlachtaí sa mhargadh a dhúshaothrú a thagann as an idirbheart idir rialacha éagsúla náisiúnta maidir le cáin’. (
36
)
56.
Ar an dara dul síos, dealraíonn sé dom go bhfuil gnáthmhíniú an téarma ‘socruithe’ (sásraí, pleananna, struchtúir, scéimeanna, agus araile) i gcomhréir le rún reachtóir an Aontais chun socruithe dlíthiúla éagsúla a chuimsiú – a bhfuil ceann amháin nó níos mó (
37
) de chonarthaí, comhaontuithe, comhthuiscint agus cleachtais ann as a n‑eascraíonn idirbheartaíocht tráchtála – a mbíonn ann le chéile mar iomlán comhsheasmhach, agus lena bhféadtar tionchar a imirt ar dhliteanas cánach cáiníocóra amháin (ar a laghad).
57.
Ar an tríú dul síos, tugaim faoi deara nach n-eascraíonn úsáid an téarma ‘socruithe’, i gcomhthéacs reachtaíocht chánach an Aontais, ó Threoir 2018/822. Baineadh úsáid as téarma mar sin – roimh an treoir – i bhforálacha eile sa réimse sin. (
38
) Níor áitigh na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí gur eascair staideanna éiginnteahcta as úsáid an téarma sin maidir leis na forálacha siúd. Agus níl aon eilimint i dtaca leis sin le fáil sa cháschomhad.
(2) Na coincheapa socruithe ‘trasteorann’, ‘indíolta’ agus ‘saincheaptha’
58.
I bhfianaise an mhéid sin thuas, dealraíonn sé dom, a fortiori, nár cheart go mbeadh aon cheisteanna móra maidir le léiriú na gcoincheap de shocruithe ‘trasteorann’, ‘indíolta’ agus ‘saincheaptha’, a shainmhínítear in Airteagal 3 de Threoir 2011/16.
59.
Ar an gcéad dul síos, maidir leis an téarma ‘socrú trasteorann’ sainmhínítear é i bpointe 18 d’Airteagal 3 de Threoir 2011/16 mar ‘shocrú a bhaineann le roinnt Ballstát nó le Ballstát agus tríú tír má chomhlíontar ceann amháin ar a laghad de na coinníollacha seo a leanas: (a) nach bhfuil gach rannpháirtí sa socrú ina chónaí chun críoch cánach sa dlínse chéanna; (b) go bhfuil cónaí chun críoch cánach ar cheann amháin nó níos mó de na rannpháirtithe sa socrú ag an am céanna i níos mó ná dlínse amháin; (c) go saothraíonn duine amháin nó níos mó de na rannpháirtithe sa socrú gnó i ndlínse eile trí bhuanbhunaíocht atá suite sa dlínse sin agus gur cuid de ghnó na buanbhunaíochta sin nó gnó iomlán na buanbhunaíochta sin an socrú; (d) go saothraíonn rannpháirtí amháin nó níos mó de na rannpháirtithe sa socrú gníomhaíocht i ndlínse eile gan bheith cónaitheach chun críoch cánach ná gan buanbhunaíocht a chruthú sa dlínse sin; (e) d’fhéadfadh iarmhairtí a bheith ag socrú den sórt sin ar uathmhalartú faisnéise nó ar úinéireacht thairbhiúil a shainaithint’.
60.
Is cosúil, i m’intinn, go bhfuil an sainmhíniú sin sách soiléir: chun é a rá go simplí, is gá nach bhfuil an socrú teoranta laistigh de Bhallstát amháin, ach ba cheart go mbeadh tír (Ballstát nó tríú tír) ar a laghad a bheith i gceist. Tá an léiriú sin i gcomhréir le gnáthmhíniú an fhocail ‘trasteorann’ (is é sin, go bhfuil dhá thír ar a laghad i gceist), a úsáidtear go minic sa dlí de mhargadh inmheánach an Aontais.
61.
Tá an léiriú sin i gcomhréir le raon feidhme agus cuspóir na reachtaíochta faoi chaibidil chomh maith. Mar a mhínítear in aithris 10 de Threoir 2018/822, ós rud é go bhfuil sé mar aidhm ag an oibleagáid tuairiscithe feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh a áirithiú, is gá ‘aon rialacha comhchoiteanna maidir le tuairisciú socruithe trasteorann a theorannú, is iad sin na cinn a bhaineann le ceachtar acu de níos mó ná Ballstát amháin nó le Ballstát agus tríú tír’. Is de thoradh ar dhébhunús dlí Threoracha 2011/16 agus 2018/822 an ceanglas trasteorann freisin lena gceadaítear bearta den Aontas a bhaineann le bunú agus feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh. (
39
)
62.
An chéad phointe eile, sainmhínítear na téarmaí ‘socrú indíolta’ agus ‘socrú saincheaptha’, faoi seach, i míreanna 24 agus 25 d’Airteagal 3 de Threoir 2011/16. Is soiléir go bhfuil an dá fhoirm de shocruithe ceaptha le bheith mar foghrúpaí malartacha de ‘shocruithe trasteorann’: is gá d’aon socrú amhail sin a bheith ceann amháin dóibh nó an ceann eile. Is ‘socrú indíolta’ é ‘socrú trasteorann’ a ceapadh, a margaíodh, atá réidh le cur i bhfeidhm nó a chuirtear ar fáil le haghaidh cur i bhfeidhm gan gá le bheith saincheaptha go mór’, agus is ‘socrú saincheaptha’ é ‘aon socrú trasteorann nach socrú indíolta é’.
63.
Is é an t‑aon cheist as a d’fhéadfadh ceisteanna léirithe teacht chun cinn, i mo thuairim, ná an mheastóireacht atá de dhíth chun socruithe a aithint ‘a dheartar, a mhargaítear, atá réidh le cur chun feidhme nó a chuirtear ar fáil lena gcur chun feidhme gan gá le hoiriúnú suntasach. (
40
)
64.
Dar liom, déantar tagairt leis an gcoincheap ‘socruithe indíolta’ don chleachtas ina n‑ullmhaítear struchtúir nó fréamhshamhlacha socruithe cánach: a ceapadh agus a dearadh ag comhairleoirí cánach nó saineolaithe, gan tagairt a dhéanamh don suíomh faoi leith de chliant sonrach amháin, agus dá bhrí sin go bhfuil sé beartaithe a mhargú (is é sin, le cur ar fáil do chliaint i gcoinne íocaíochta) mar tháirgí ‘beagnach’ críochnaithe. I bhfocail eile, is iad socruithe indíolta iad siúd a ullmhaítear ar bhonn samhlacha a bhí ann roimhe, nach ndéantar ach mionchoigeartú orthu chun a bheith infheidhme do staid shonrach an cháiníocóra lena mbaineann, sular gcuirtear i bhfeidhm iad.
65.
D’fhéadfaí plé a dhéanamh ar cad é mionchoigeartú dar ndóigh. Áirítear le mionchoigeartuithe ‘na bearnaí a líonadh’, céimeanna áirithe a chur leis nó a bhaint, nó athruithe beaga a dhéanamh ar chéimeanna eile. I gcodarsnacht leis sin, ní socrú indíolta ach is socrú saincheaptha é socrú cánach a cheaptar, go hiomlán nó den chuid is mó, ex novo, chun mianta nó riachtanais an chliaint a chomhlíonadh.
66.
Bíodh sin mar atá, dealraíonn sé dom go mbeadh plé fada faoi cad é agus cad nach é mionchoigeartú gan tairbhe: is léir go mbraitheann sé ar na cúinsí áirithe de gach cás. An rud is tábhachtaí is nach mbeidh aon cheisteanna léirithe tábhachtacha i gceist, don chuid is mó, maidir leis an téarma ‘saincheapadh suntasach’.
(3) An coincheap de ‘rannpháirtí’
67.
Úsáidtear an téarma ‘rannpháirtithe’ in Airteagal 3, pointe 18, de Threoir 2011/16 sa sainmhíniú ar ‘shocrú trasteorann’ chun críocha na treorach sin. Baineann ceithre as na cúig rogha coinníollacha atá le comhlíonadh chun socrú a bheith ‘trasteorann’ le stádas na ‘rannpháirtithe sa socrú’: a gcónaí faoi choinníollacha (a) agus (b), agus a ngníomhartha i gcoinníollacha (c) agus (d). (
41
)
68.
Dá bharr sin, tá sé tábhachtach go n‑aithnítear na rannpháirtithe le cur i bhfeidhm an chórais arna thabhairt isteach le Treoir 2018/822. Seachas eisceacht amháin, (
42
) is é an riail nuair atá cónaí chun críoch cánach ar na rannpháirtithe go léir den socrú sa tír chéanna, ní féidir le socrú trasteorann a bheith ann agus, mar sin de, ní thagann aon oibleagáid tuairiscithe chun cinn.
69.
Níl aon sainmhíniú sonrach den téarma ‘rannpháirtí’ i dTreoir 2011/16. Agus ní féidir aon sainmhíniú amhail sin a bhaint ó réamhrá Threoir 2018/822 ná ó na doiciméid a bhain leis an togra ón gCoimisiún le haghaidh treorach. (
43
)
70.
In ainneoin sin, dealraíonn sé dom go bhféadtar an coincheap sin a chruthú go réasúnta ag féachaint do ghnáthbhrí an fhocail (duine a ghlacann páirt i rud), agus a fheidhmiú (chun socruithe trasteorann a aithint). Is gá go dtagraítear leis an téarma ‘rannpháirtí’ do dhuine nádúrtha nó dlítheanach atá, go foirmiúil, ina pháirtí in idirbheart éigin atá ann sa socrú.
71.
Cuimsítear leis an téarma sin, thar aon ní eile, an/na cáiníocóir(í) agus na heintitis eile (fiú mura bhfuil siad inchánach, ar chúis éigin) a mbaineann na socruithe leo go díreach. I gcodarsnacht leis sin, ní chuimsítear na hidirghabhálaithe leis de ghnáth, seachas i gcás ina nglacann siad páirt, le ról foirmiúil, i gceann de na sásraí ábhartha dlíthiúla atá ann sa socrú.
(4) An coincheap de ‘idirghabhálaí’
72.
Aithnítear leis an téarma ‘idirghabhálaí’, faoi Airteagal 8ab de Threoir 2011/16, an phríomhchatagóir daoine, seachas eisceachtaí, atá faoi cheanglas an fhaisnéis ábhartha a sholáthar do na húdaráis inniúla.
73.
Sainmhínítear an téarma sin go sonrach in Airteagal 3, pointe 21 de Threoir 2011/16 mar ‘aon duine a dhearann, a mhargaíonn, a eagraíonn socrú infhógartha trasteorann nó a chuireann é ar fáil lena chur chun feidhme nó a bhainistíonn a chur chun feidhme’ (an chéad mír). Sonraítear leis an bhforáil sin go leathnaítear an coincheap de ‘idirghabhálaí’ go dtí ‘an duine, ag féachaint do na fíorais agus do na himthosca ábhartha agus bunaithe ar an bhfaisnéis atá ar fáil agus ar an saineolas ábhartha agus ar an tuiscint is gá chun na seirbhísí sin a sholáthar, arb eol dó nó a d’fhéadfaí a bheith ag súil leis le réasún go mbeadh a fhios aige gur gheall sé go ndéanfadh sé, go díreach nó trí bhíthin daoine eile, cabhair, cúnamh nó comhairle a sholáthar i ndáil le dearadh, margaíocht nó eagraíocht de chuid socraithe infhógartha trasteorann nó maidir lena chur ar fáil chun é a chur chun feidhme nó a chur chun feidhme a bhainistiú’. Tá sé de cheart ag aon duine amhail sin fianaise a sholáthar nach raibh a fhios aige nó aici agus nach bhféadfaí a bheith ag súil le réasún go mbeadh a fhios aige nó aici go raibh baint aige nó aici le socrú infhógartha trasteorann’ (an dara mír).
74.
Leagann na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí an bhéim ar nádúr cuimsitheach an tsainmhínithe agus an nádúr oscailte freisin. Is féidir liom aontú leo go gcuireadh an sainmhíniú sin in iúl i dtéarmaí leathana, agus go gcumhdaítear raon éagsúil daoine (nádúrtha agus dlítheanacha) leis. Ní thugtar le fios leis sin, áfach, go bhfuil an fhoráil doiléir nó débhríoch.
75.
Ar an gcéad dul síos, tá sé réasúnta soiléir, ar an mórgóir, na catagóirí daoine a d’fhéadfadh teacht faoi réir raon an tsainmhínithe sin. Mar a thug an Coimisiún faoi deara, ceapadh an téarma chun na príomhghníomhaithe atá i gceist atá rannpháirteach, ar chúiseanna gairmiúla go ginearálta, sna gníomhaíochtaí pleanála cánach lena mbaineann Treoir 2018/822. Chuir an Coimisiún in iúl, ina Mheasúnú Tionchair, go n‑áirítear le hidirghabhálaithe ‘i measc eile, sainchomhairleoirí, dlíodóirí, comhairleoirí (infheistíochta) airgeadais, cuntasóirí, aturnaetha, institiúidí airgeadais, idirghabhálaithe árachais, agus gníomhairí foirmithe cuideachta’. Déantar tagairt leis an téarma go bunúsach do ghairmithe a ‘thugann comhairle do chliaint maidir le struchtúrú a ngnó, chun costais maidir le cáin a laghdú agus faigheann siad táille costais bhreise mar íocaíocht’. (
44
)
76.
Mar a leagann Rialtas na Beilge an bhéim, d’fhonn na gníomhartha eile dá liostaítear in Airteagal 3, pointe 21, de Threoir 2011/16 a dhéanamh, ní mór do dhuine a bheith an‑cháilithe i réimse áirithe (dlí cánach, dlí corparáideach, airgeadas idirnáisiúnta, cuntasaíocht agus araile), agus gníomhach ag leibhéal idirnáisiúnta. Ar an tslí sin tá sé deacair a chreidiúint nach mbeadh sé ar eolas ag ceann de na daoine sin go gcáileofaí iad mar ‘idirghabhálaí’ de réir bhrí Threoir 2011/16 i dtaobh socrú trasteorann áirithe.
77.
Ar an dara dul síos, tugtar le fios le hAirteagal 3, pointe 21, arna léamh i gcomhar leis an réamhrá agus forálacha eile de Threoir 2011/16, go bhfuil an oibleagáid tuairiscithe infheidhme ar dhaoine (nádúrtha nó dlítheanacha) (i) nach bhfuil páirteach d’fhoirne inmheánach na gcáiníocóirí lena mbaineann; (
45
) (ii) atá (nó ba cheart go mbeadh siad) ar an eolas faoina mbaint leis, (
46
) agus a thugann cuidiú suntasach (agus non de minimis) do, (
47
) cheapadh, margú, eagraíocht agus cur i bhfeidhm an tsocraithe; (iii) a bhfuil faisnéis ábhartha ina seilbh nó atá i gceannas ar fhaisnéis ábhartha maidir leis an socrú i gceist; (
48
) agus (iv) a bhfuil cónaí orthu i gceann de na Ballstáit nó a bhfuil naisc struchtúracha acu ann. (
49
)
78.
Ar an tríú dul síos, tugaim faoi deara, uair amháin eile, go mbaintear úsáid as an téarma ‘idirghabhálaí’, agus a mhacasamhlacha, go minic i réimse an chánachais idirnáisiúnta. (
50
)
79.
Dá bharr sin, tá an sainmhíniú dá bhforáiltear le Treoir 2011/16 sách mionsonraithe agus tá a mhíniú soiléir go leor. Cé nach bhféadtar a chur as an áireamh, i gcúinsí faoi leith, go bhféadfadh amhras réasúnta teacht chun cinn i dtaobh catagóir áirithe d’oibreoirí ar leith, nó duine áirithe, a bheith ag teacht faoi réir raon an tsainmhínithe sin, dealraíonn sé dom go mbeidh sé breá soiléir sa chuid is mó de chásanna. (
51
)
(5) An coincheap de ‘fiontar comhlachaithe’
80.
Úsáidtear an téarma ‘fiontar comhlachaithe’ i Treoir 2011/16 i gcomhar le ‘réamh-shocruithe praghsála’ (
52
) agus ‘socruithe trasteorann’. (
53
) Is oibríochtaí iad an dá cheann deiridh atá ábhartha le haghaidh socruithe infhógartha a chruthú. In éineacht leis sin, de bhun Airteagal 8ab(14)(a), tá faisnéis maidir le ‘daoine is fiontair chomhlachaithe iad don cháiníocóir ábhartha’ i measc na faisnéise ba cheart a chur in iúl do na húdaráis agus a uathmhalartú laistigh dá líonra.
81.
Sainmhínítear an coincheap de ‘fiontar comhlachaithe’ in Airteagal 3, pointe 23, de Threoir 2011/16 go háirithe, ina leagtar síos, chun críocha Airteagal 8ab, go gciallaíonn ‘fiontar comhlachaithe’ duine a bhfuil baint acu le duine eile i gceann amháin ar a laghad de na ceithre slí seo a leanas: (a) glacann duine páirt i mbainistíocht duine eile agus é i seasamh ionas gur féidir leis tionchar suntasach a imirt ar an duine eile sin; (b) glacann duine páirt sa cheannas ar dhuine eile agus sealúchas thar 25 % de na cearta vótála aige; (c) glacann duine páirt i gcaipiteal duine eile le ceart úinéireachta atá thar 25 %, go díreach nó go hindíreach, den chaipiteal; (d) tá duine i dteideal 25 % nó níos mó de na brábúis de chuid duine eile.
82.
Ina theannta leis sin, soiléirítear le hAirteagal 3, pointe 23, de Threoir 2011/16 an tslí ar cheart an téarma a thuiscint (i) nuair a ghlacann níos mó ná duine amháin páirt sa bhainistíocht, sa cheannas air, sa chaipiteal nó brabúis an duine chéanna; (ii) nuair a ghlacann na daoine céanna páirt sa bhainistíocht, sa cheannas air, sa chaipiteal nó brabúis de níos mó ná duine amháin; (iii) nuair a ghníomhaíonn duine le chéile le duine eile i dtaobh na gceart vótala nó úinéireacht caipitil de chuid eintitis; (iv) nuair atá rannpháirtíocht indíreach ann; (v) nuair atá duine aonair, a c(h)éile nó agus a s(h)insir nó a s(h)liochtaigh i gceist.
83.
Dealraíonn sé dom nach bhfuil sainmhíniú amhail sin sách mionsonraithe amháin, ach go mbunaítear é ar chritéir oibiachtúla – a d’fhéadfaí a dheimhniú go héasca ar an gcaoi sin. Baineann sé freisin go bunúsach leis an míniú (níos achoimre) dá bhforáiltear in Airteagal 3, pointe 15, de Threoir 2011/16, ar dá réir a mheastar gurb ionann fiontair agus fiontair chomhlachaithe ‘ina mbíonn fiontar amháin rannpháirteach go díreach nó go hindíreach i mbainistiú, i rialú nó i gcaipiteal fiontair eile nó ina mbíonn na daoine céanna rannpháirteach go díreach nó go hindíreach i mbainistiú, i rialú nó i gcaipiteal na bhfiontar’.
84.
Thairis sin, tugaim faoi deara go mbaintear úsáid go minic as an téarma ‘fiontar comhlachaithe’ freisin, laistigh den Aontas Eorpach agus go hidirnáisiúnta araon, i réimse an dlí cánach. (
54
) Agus é sin ráite, d’fhéadfadh sé a bheith fíor – mar a chuireann OBFG in iúl – gurbh í foinse cuid den mhíthuiscint nach dtagann na sainmhínithe éagsúla de ‘fiontair chomhlachaithe’ i reachtaíocht an Aontais go hiomlán le chéile. Ní shílim go bhféadtar rogha reachtaíocht an Aontais a mheas mar a bheith neamhdhleathach a mhéid is go mbíonn cur i bhfeidhm simplí i gceist le gach ceann de na sainmhínithe sin, ar bhonn aonair, i dtaobh na gcásanna a rialaítear leis an ionstraim ábhartha.
(6) Na sainmharcanna
85.
De réir Airteagal 3, pointe 19, de Threoir 2011/16, tá socrú trasteorann ‘infhógartha’ má tá ‘ceann amháin de na sainmharcanna arna leagan amach in Iarscríbhinn IV ar a laghad ann’. Sainmhínítear ‘sainmharc’ le mír 20 den fhoráil chéanna mar ‘shaintréith nó sainiúlacht de chuid socraithe trasteorann lena léirítear riosca seachanta cánach a d’fhéadfadh a bheith ann’.
86.
Mínítear rogha reachtóir an Aontais maidir le húsáid a bhaint as liosta sainmharcanna le haghaidh socruithe cánach nach mór a fhógairt in Airteagal 9 de Threoir 2018/822, a léitear mar a leanas:
‘Tá forbairt tagtha ar shocruithe pleanála ionsaithí cánach thar na blianta chun go mbeidh siad ag éirí níos casta agus bíonn siad i gcónaí faoi réir leasuithe agus coigeartuithe leanúnacha mar fhreagairt ar fhrithbhearta cosantacha ag na húdaráis chánach. I bhfianaise an mhéid sin, bheadh sé níos éifeachtaí féachaint le socruithe pleanála cánach a d’fhéadfadh a bheith ionsaitheach ann a aithint trí liosta a thiomsú de ghnéithe agus d’eilimintí na n‑idirbheart a thugann léiriú láidir ar sheachaint cánach nó ar chleachtais mí-úsáide cánach seachas coincheap na pleanála ionsaithí cánach a shainiú. Tugtar ‘sainmharcanna’ ar na comharthaí sin. (
55
)
87.
Féadtar teacht ar an liosta sainmharcanna i gCuid II d’Iarscríbhinn IV de Threoir 2011/16. Roinntear sainmharcanna i gcatagóirí éagsúla: ‘Sainmharcanna cineálacha a bhaineann le tástáil an phríomhshochair’ (catagóir A) agus sainmharcanna sonracha, a rangaítear de réir a gceangail le ‘tástáil an phríomhshochair’ (catagóir B), ‘maidir le socruithe trasteorann’ (catagóir C), baineann siad le ‘huathmhalartú faisnéise agus úinéireacht thairbhiúil’ (catagóir D) nó ‘praghsáil aistrithe’ (catagóir E). Bíodh sin mar atá, ós rud é gur leor iad sainmharcanna áirithe féin chun an socrú a dhéanamh infhógartha, tá cinn eile ábhartha amháin ar choinníoll go gcomhlíontar tástáil an phríomhshocair leo, a mhíneoidh mé níos mó sa chéad chuid eile.
88.
Níl an t‑amhras céanna agam, a chuir na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí in iúl, maidir le soiléireacht agus beachtas na sainmharcanna. Is fíor é go gcumhdaítear grúpa ilchineálach socruithe le huimhir agus raon na sainmharcanna. Ní chiallaíonn sé sin go bhfuil cur i bhfeidhm na hoibleagáide sin neamh-intuartha do na daoine lena mbaineann. Níl cuma neamhbheacht nó doiléir ar aon cheann de na sainmharcanna arna leagan amach in Iarscríbhinn IV, i mo thuairim.
89.
Ba cheart go ndiúltófaí, a fortiori, an argóint a chuir roinnt de na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí in iúl nár mheas reachtóir an Aontais sainmhíniú na sainmharcanna a dhóthain. Cuirtear in iúl go háirithe le Cuid 7.7.2 den Mheasúnú Tionchair agus Iarscríbhinn 7 a ghabhann léi an mheastóireacht chúramach a rinneadh roimh an ngníomhaíocht ar na sainmharcanna a úsáideadh i gcórais nochta a bhí ag an tráth sin (laistigh den Aontas Eorpach agus in áiteanna eile araon (
56
)) agus ar na sainmharcanna a mheastar i dtuairiscí ECFE.
90.
Mar a thugann an Coimisiún faoi deara, déantar cur síos leis na sainmharcanna ar shaintréithe sonracha agus nithiúla (atá bunaithe ar fhíorais) de na socruithe cánach nár cheart dóibh, den chuid is mó, a bheith ró-dheacair do na gairmithe cánach agus, nuair is gá ann, do cháiníocóirí ag fáil comhairle dlí iomchuí, le haithint.
91.
Ní chaitear amhras ar an méid thuas mar gheall ar an bhfíoras go mbaintear úsáid le sainmharcanna áirithe as téarmaí lena mbíonn gá i dtaobh leibhéal meastóireachta nó réamhaisnéise ó thaobh an léirmhínitheora de. Ní cosúil liom go bhfuil meastóireacht i gceist nach bhféadfadh na daoine lena mbaineann a bheith ag súil go réasúnta leis maidir leis na nathanna a áirítear sa liosta sainmharcanna a cháin na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí. (
57
)
92.
Ina theannta sin, a mhéid is a cháineann na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí an modh reachtach a roghnaigh reachtóir an Aontais chun socruithe infhógartha a aithint – is é, chun úsáid a bhaint as liosta iomlán tréithe, in ionad sainmhíniú teibí – chuirfinn an bhéim go bhfuil an rogha sin go díreach laistigh den raon rogha atá ag reachtóir an Aontais agus é ag glacadh gníomhartha reachtacha ina mbíonn cothromú idir leasanna poiblí éagsúla agus leasanna príobháideacha éagsúla i gceist. (
58
) Sa chás seo, ceapaim go bhfuil na mínithe le haghaidh rogha an reachtóra, dá bhforáiltear in aithris 9 de Threoir 2018/822, agus i gCuid 5 den Mheabhrán Míniúcháin, (
59
) réasúnta.
(7) ‘Tástáil an phríomhshocair’
93.
Tá feidhm thábhachtach ag tástáil an phríomhshochair i gcomhthéacs an chórais arna thabhairt isteach le Treoir 2018/822. Cuirtear an oibleagáid tuairiscithe i bhfeidhm le sainmharcanna sonracha amháin ar choinníoll go gcomhlíontar tástáil an phríomhshocair. (
60
)Vice versa, ní dhéantar socrú infhógartha mar gheall gur comhlíonadh an tástáil amháin, ós rud é go gcaithfidh ceann amháin de na sainmharcanna ar a laghad a bheith ann.
94.
Leagtar amach an tástáil an phríomhshochair i gCuid I d’Iarscríbhinn IV de Threoir 2011/16: comhlíontar í ar choinníoll ‘go bhféadtar a bhunú gurbh í príomhshochar nó ceann de na príomhshochair, ag féachaint do na fíorais agus cúinsí ábhartha go léir, a d’fhéadfadh duine a bheith ag súil go réasúnta le fáil ó shocrú ná buntáiste’.
95.
Ní shílim go bhfuil easpa soiléireachta nó beachtais sa tástáil sin.
96.
Is gá meastóireacht a dhéanamh i dtástáil an phríomhshocair a d’fhéadfaí a mheas mar a bheith suibiachtúil go pointe áirithe, ós rud é go mbraitheann sé ar ionchais phearsanta. Ní léim an fhoráil ar an mbealach sin áfach. Níl dearcadh suibiachtúil an cháiníocóra i gceist (agus/nó idirghabhálaithe ar bith) atá tábhachtach, i mo thuairim, ach an t‑ionchas a bheadh ag duine stuama atá ar an eolas go réasúnta ina leith.
97.
Thairis sin, tá meastóireacht ar eilimintí atá de chineál oibiachtúil den chuid is mó i gceist le tástáil an phríomhshochair. Dírítear an tastáil seo go bunúsach ar shocruithe a chuirtear i bhfeidhm amháin nó go príomha chun críoch cánach. Ar an gcaoi sin, is gá – de réir Thuairisc Dheiridh ECFE 2015 – comparáid idir ‘luach ionchasach an tsochair cánach le haon sochair eile is dócha a bheifí ag súil le fáil ón idirbheart’, lena dtugtar le fios ‘measúnú oibiachtúil de na sochair chánach’. (
61
)
98.
Is fíor gur gá measúnú de na socruithe i gceist a dhéanamh ar bhonn cás ar chás leis an tástáil sin. Foráiltear in Iarscríbhinn IV go gcaithfear ‘fíricí agus cúinsí ábhartha go léir’ a mheas, gan aon mhíniú a chur ar fáil maidir leis na fíricí agus cúinsí a fhéadfaidh a bheith i gceist. Bíodh sin mar atá, níl sé mar thoradh air sin go bhfuil cur i bhfeidhm na tástála neamhchinnte, sa chuid is mó de na cásanna ar a laghad. Mar a thuigim é, tá dhá scrúdú i gceist, go háirithe, le meastóireacht na bhfíricí agus na gcúinsí ábhartha: scrúdú ar shaintréithe an tsocraithe, ar lámh amháin, agus ar aidhm agus cuspóir na ndlíthe cánach atá á gcur i bhfeidhm, ar an lámh eile.
99.
Ar an gcéad dul síos, an bhfuil cúiseanna nach mbaineann le cáin (cuir i gcás, tráchtála, tionsclaíocha agus araile) lena bhféadfaí an rogha chun an socrú i gceist a chur i bhfeidhm a mhíniú agus, más ea, an bhfuil na cúiseanna sin fíor, inchreidte agus suntasach? I gcás nach raibh an sochar cánach ann, an mbeadh suim ag an gcáiníocóir lena mbaineann i leith úsáid a bhaint as an socrú? An bhfuil éagothroime shuntasach eacnamaíoch san idirbheartaíocht atá mar chuid de na socruithe, mar shampla, easpa coibhneas réasúnta idir an praghas arna íoc agus na táirgí nó seirbhísí arna bhfáil mar mhalairt air?
100.
Ar an dara dul síos, an cur i bhfeidhm loighciúil agus díreach de na dlíthe cánach arna mbraith orthu é an socrú cánach, agus cur i bhfeidhm atá i gcomhréir le haidhm agus cuspóir na ndlíthe siúd? Nó an bhfuiltear, seachas sin, ‘ag baint tairbhe as na pointí teicniúla de chóras cánach nó as na neamhréireachtaí idir dhá córas cánach nó níos mó chun críocha dliteanas cánach a laghdú’? (
62
) An bhfuil cuma bhréagach nó an‑chasta ar struchtúr an tsocraithe – i bhfianaise a chuspóra bheartaithe, agus na ndlíthe náisiúnta atá á gcur i bhfeidhm – agus/nó an bhfuil céimeanna i gceist a bhfuil cuma neamhriachtanach orthu (ach ab é a dtionchar ar dhliteanas cánach)?
101.
Is ceisteanna iad nár cheart dóibh a bheith deacair do ghairmithe cánach agus cáiníocóirí le tabhairt faoi amhail iad siúd atá ag baint úsáid as socruithe sofaisticiúla cánach.
102.
Agus an meall mór ar deireadh, tuigim go mbaineann nó gur bhain roinnt Stát, laistigh agus lasmuigh den Aontas Eorpach araon, úsáid as ‘tástáil an phríomhshochair’ atá inchomparáide leis an gceann a tugadh isteach le Treoir 2018/822, in ionstraimí atá mar an gcéanna le Treoir 2018/822, ó thaobh an chuspóra de agus ó thaobh an ábhair de. (
63
)
103.
Ar an mbonn sin, mar gheall ar éagsúlacht na ngníomhaíochtaí eacnamaíochta, na n-idirbheart agus na gcóras fioscach náisiúnta a d’fhéadfadh a bheith i gceist, dealraíonn sé dom go bhfuil measúnú ar bhonn cás ar chás dosheachanta ar na socruithe faoi thástáil an phríomhshochair. Níl sé mar thoradh air sin, áfach, go gcuirtear amhras ar shoiléireacht an mheasúnaithe atá á cur i gcrích faoin tástáil sin ag an duine a bhfuil air é a chur i bhfeidhm.
(8) An riail 30 lá
104.
Foráiltear sa chéad fhomhír d’Airteagal 8ab(1) de Threoir 2011/16 go bhfuil ar na hidirghabhálaithe an fhaisnéis i gceist a thaisceadh laistigh de 30 lá, ón lá atá an socrú trasteorann ‘curtha ar fáil le haghaidh cur i bhfeidhm’, nó ón lá atá sé ‘réidh le haghaidh cur i bhfeidhm’, nó ón lá ‘a rinneadh an chéad chéim i gcur i bhfeidhm [an tsocraithe]’, cibé acu is túisce a tharlóidh. Foráiltear sa dara fomhír d’Airteagal 8ab(1) de Threoir 2011/16 chomh maith ‘[go mbeidh] ceangal ar idirghabhálaithe dá dtagraítear sa dara mír de mhír 21 d’Airteagal 3 freisin chun faisnéis a sholáthar laistigh de 30 lá ag tosú an lá i ndiaidh an lae a thug siad, go díreach nó trí bhíthin daoine eile, cabhair, cúnamh nó comhairle’. (
64
) Ar deireadh, foráiltear in Airteagal 8ab(7) de Threoir 2011/16 go ‘[s]oláthróidh an cáiníocóir ábhartha … an fhaisnéis laistigh de 30 lá, ag tosú ar an lá tar éis an socrú infhógartha trasteorann a bheith curtha ar fáil don cháiníocóir ábhartha le haghaidh cur i bhfeidhm, nó a bheith réidh le haghaidh cur i bhfeidhm ag an gcáiníocóir ábhartha, nó, nuair a rinneadh an chéad chéim dá chur i bhfeidhm i ndáil leis an gcáiníocóir ábhartha, cibé acu is túisce a tharlóidh’.
105.
Áitíonn roinnt de na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí nach n‑aithnítear na hócáidí lena gcuirtear an oibleagáid tuairiscithe i bhfeidhm le hAirteagal 8ab leis an leibhéal beachtais atá riachtanach. Maíonn siad go háirithe go bhfuil an míniú cruinn de na nathanna ‘curtha ar fáil’ agus ‘réidh’ le haghaidh cur i bhfeidhm doiléir. Cuir i gcás, ceistíonn OBFG ar leor comhairliúchán simplí cáiníocóra le saineolaithe, nó fiú plé, ar leibhéal sách ginearálta, chun ionas go gceanglófar an fhaisnéis atá i gceist a thaisceadh.
106.
Sílim go bhfuil na hagóidí sin lag.
107.
Ar dtús, ní mór dom a rá nach féidir a mheas go bhfuil easpa soiléireachta ag baint leis an téarma ‘cur i bhfeidhm’. Tugtar le fios lena ghnáthbhrí (cur chun feidhme, cur i gníomh, cur i gcrích agus araile) nach gcuirtear tús leis an tréimhse 30 lá le haghaidh fógartha ach nuair a athraíonn an socrú cánach i gceist óna chéim coincheapúil go dtí a chéim oibríochta. Bíonn cur i gcrích ag baint, go hiondúil, le ceann de na gníomhartha dlíthiúla atá de dhíth chun éifeacht a thabhairt don socrú i gceist.
108.
Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara go bhfuil an téarma ‘cur i bhfeidhm’ sna trí chás a shamhlaítear sa chéad fomhír d’Airteagal 8ab(1), a bhaineann siad go léir le cur i bhfeidhm atá ar bun, nó atá ar tí cur i bhfeidhm ar a laghad, den socrú cánach i gceist. Má tá mo thuiscint ceart, tá trí chúis leis na fáthanna ina n‑imeofaí an t‑am sula gcuirtear an chéad chéim de chur i bhfeidhm i gcrích i gcomhair dhá cheann de na cásanna sin (socrú ‘curtha ar fáil’ nó ‘réidh’ le haghaidh cur i bhfeidhm).
109.
Ar an gcéad dul síos, tá an dearcadh ag reachtóir an Aontais, i gcás ina bhfuil sé indéanta, gurbh fhearr an fhaisnéis a thaisceadh go luath (is é sin, go hídéalach, sula gcuirtear na socruithe i gceist i bhfeidhm i ndáiríre). Cuirtear riarachán an chánachais ar a chumas chun gníomhú go luath sa phróiseas, cuir i gcás, agus an reachtaíocht ábhartha a leasú. (
65
) Ar an dara dul síos, feabhsaítear deimhneacht dhlíthiúil leis an bhforáil thuas agus lá sonrach óna gcuirtear tús leis an teorainn ama a thabhairt do na hidirghabhálaithe nach bhfuil páirteach sa chur i bhfeidhm díreach den socrú a d’ullmhaigh siad (agus, dá thoradh air sin, d’fhéadfadh siad a bheith gan eolas maidir le tráth díreach a chuirtear tús leis an gcur i bhfeidhm). Ar an tríú dul síos, cuirtear as an áireamh leis an bhforáil an leithscéal nach raibh na hidirghabhálaithe nár chloígh leis an oibleagáid tuairiscithe ar an eolas (go fíorúil nó arna líomhain) faoin am a chuirtear socrú i bhfeidhm.
110.
Cloítear leis an loighic chéanna (dies a quo atá intuartha go héasca ós rud é nach mbraitheann sé ar iompar daoine eile) leis an riail bhreise a leagtar amach sa dara fomhír d’Airteagal 8ab(1) i dtaobh na ndaoine a chomhlíonann na coinníollacha mar idirghabhálaithe toisc gur aontaigh siad chun ‘cabhair, cúnamh nó comhairle a thabhairt go díreach nó trí bhíthin daoine eile maidir le dearadh, margaíocht nó eagraíocht de chuid socraithe infhógartha trasteorann nó maidir lena chur ar fáil chun é a chur chun feidhme nó a chur chun feidhme a bhainistiú’. (
66
) Tá na hidirghabhálaithe sin faoi cheangal an fhaisnéis a sholáthar ‘laistigh de 30 lá ag tosú an lá i ndiaidh an lae a thug siad, go díreach nó trí bhíthin daoine eile, cabhair, cúnamh nó comhairle’. (
67
)
111.
Sa chomhthéacs seo, ba mhaith liom a thabhairt faoi deara freisin, de mo dhóigh féin, nach gcuirtear an t‑idirghabhálaí faoi cheangal chun tuairisc a sholáthar faoi Airteagal 8ab de Threoir 2011/16 i gcás gníomhaíochtaí amhail comhairle ghinearálta a sholáthar, nach mbaineann le socrú cánach sonrach agus nithiúil do chliant sonrach amháin nó níos mó, nó i gcás páirt shimplí a ghlacadh i bplé agus malartú dearcthaí idir idirghabhálaithe agus cáiníocóirí (nó idir idirghabhálaithe éagsúla).
112.
Is fíor nach bhfuil na forálacha ábhartha ríshoiléir ar an bpointe seo. Bíodh sin mar atá, dealraíonn sé dom go gcuirtear oibleagáid chun socruithe a thuairisciú as an áireamh i gcás nach bhfuil na socruithe beartaithe le bheith ag feidhmiú. Ar an gcéad dul síos, ní dhéantar tagairt le brollach Threoir 2018/822 ná na forálacha a thugtar isteach leis d’oibleagáid tuairiscithe atá ann beag beann ar chur i bhfeidhm na socruithe i gceist. Déantar tagairt le haithris 7 de Threoir 2018/822 do thuairiscí atá le cur isteach ‘sula’ gcuirfear i bhfeidhm iad. Ar an dara dul síos, ní bhfaighfear freagra iontaofa i gcónaí le scrúdú a dhéanamh ar bhonn teibí agus beag beann ar na rannpháirtithe agus cáiníocóirí lena mbaineann maidir le cé acu a bhfuil socrú ‘infhógartha’ agus ‘trasteorann’. Ar an tríú dul síos, is léir é i gcás socruithe nach gcuirtear i gcrích (i) nach féidir drochúsáid, calaois nó seachaint cánach tarlú, (ii) nach baol iad do chumas na mBallstát chun cánacha a bhailiú agus (iii) nach bhfuil aon tionchar ar bith acu ar an margadh inmheánach. Mar sin de, ní bheadh gá i leith oibleagáid le raon feidhme leathan a bheith ann d’idirghabhálaithe chun cabhair, cúnamh nó comhairle a thuairisciú i dtaobh socruithe atá, ag an gcéim sin, go hiomlán teoiriciúil agus tuairimeach, chun na spriocanna a shaothraítear le Treoir 2018/822 a bhaint amach agus chruthófaí ualach díréireach léi do na gairmithe lena mbaineann.
113.
Ar an mbonn sin, táim den tuairim go bhfuil an riail 30 lá arna leagan síos in Airteagal 8ab(1) agus (7) de Threoir 2011/16 soiléir agus beacht go leor.
(c)
Conclúid eatramhach
114.
I bhfianaise an mhéid thuas, tagaim ar an gconclúid go bhfuil an cáineadh a rinne na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí maidir le soiléireacht agus beachtas coincheap áirithe a úsáidtear sna forálacha arna dtabhairt isteach le Treoir 2018/822 gan bhunús.
115.
Is fíor go bhfuil raon feidhme leathan ag roinnt de na coincheapa agus go bhfuil siad de chineál ginearálta, agus dá thoradh sin is gá go dtugtar raon feidhme leathan do na forálacha lena mbaineann nó d’fhéadfaí éagsúlacht staideanna difriúla a bheith i gceist.
116.
Dá ainneoin sin, ní cosúil go bhfuil sé dodhéanta nó i bhfad ró-dheacair mar gheall ar na forálacha arna scrúdú, do na daoine aonair lena mbaineann, a fháil amach cathain agus an bhfuil tréimhse ama faoi leith ina bhféadfadh siad a bheith faoi réir na hoibleagáide tuairiscithe arna tabhairt isteach le Treoir 2018/822. Dealraíonn sé dom, sa chuid is mó de na cásanna ar a laghad, go bhfuil sé soiléir go leor na cúinsí ina gcuirtear an oibleagáid tuairiscithe i bhfeidhm.
117.
Foráiltear le Treoir 2011/16 do shainmhínithe an‑sonrach agus bunaithe ar fhíricí maidir le roinnt de na príomhchoincheapa a úsáidtear in Airteagal 8ab di. Is féidir míniú na bpríomhchoincheap eile a dheimhniú le húsáid a bhaint as na modhanna traidisiúnta de léiriú dlíthiúil: is é sin, gnáthbhrí na dtéarmaí arna n‑úsáid i dtéacs na forála sin a scrúdú, i bhfianaise a gcomhthéacs agus ábhar agus cuspóir Threoir 2011/16 agus Threoir 2018/822. Ina theannta sin, úsáidtear roinnt de na téarmaí sin go ginearálta i réimse an chánachais, agus úsáidtear iad in ionstraimí náisiúnta agus idirnáisiúnta.
118.
Níor cheart go dtabharfaí neamhaird ar an bhfíoras, sa chomhthéacs seo, gur ionstraimí casta agus costasacha iad socruithe ionsaitheacha cánach de ghnáth a bheartaíonn agus a bhainistíonn gairmithe speisialaithe. Is féidir a bheith ag súil leis (agus ba cheart go mbeifí) go bhfuil na gairmithe siúd ar an eolas faoi na rialacha is infheidhme, go bhfuil siad in ann iad a léiriú leis an gcabhair de chuid dlíodóra agus go bhfuil siad ar an eolas i gcónaí faoi shoiléiriú na rialacha de réir a chéile a eascraíonn as cásdlí an Aontais agus cásdlí náisiúnta.
119.
Ina theannta sin, cé gur dócha go raibh an lamháltas a bhí ag na Ballstáit, agus Treoir 2018/822 á trasuí acu, sách teoranta chun na rialacha a chomhtháthú agus a shoiléiriú, (
68
) níl bac ar bith ar a n‑údaráis comhairle fhoirmiúil nó neamhfhoirmiúil a thabhairt do na gairmithe agus na cáiníocóirí lena mbaineann. Go bhfios dom, d’eisigh na húdaráis chánach de roinnt Ballstát, le cúpla mí anuas, fógraí ina leith sin. (
69
)
120.
Dá réir sin, agus scrúdú déanta na ceisteanna arna gcur san iarraidh ar réamhrialú, i bhfianaise na n-argóintí a chuir na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí isteach, níl mé cinnte faoin maíomh go sáraítear le Treoir 2018/822 prionsabal na dlíthiúlachta i dtaca le pionóis arna ráthú in Airteagal 49(1) den Chairt.
3.
Beachtas agus soiléireacht Threoir 2018/822 agus urraim don saol príobháideach
121.
Baineann an dara gné a d’ardaigh an chúirt a rinne an tarchur ina dara agus tríú ceist, go bunúsach, le comhoiriúnacht na hoibleagáide tuairiscithe leis an bprionsabal chun urraim don saol príobháideach arna ráthú in Airteagal 7 den Chairt. Is é príomhcheist na cúirte a rinne an tarchur atá mar bhonn de chuid den dara agus tríú ceist ná – de réir na hiarrata ar réamhrialú – gur féidir sárú forleathan agus beag intuartha le ceart na n‑idirghabhálaithe agus na gcáiníocóirí chun a gcumarsáid a choimeád príobháideach mar gheall ar easpa soiléireachta agus beachtais a d’fhéadfadh a bheith ann sna príomhchoincheapa a áirítear i dTreoir 2018/822.
122.
Mar a mhínigh mé díreach ansin, agus measúnú á dhéanamh ar chomhoiriúnacht Threoir 2018/822 le hAirteagal 49(1) den Chairt, tá brí agus raon feidhme na dtéarmaí a bhfuil fadhb ag na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí leo réasúnta soiléir, i mo thuairim_. Ní fhaighim aon ghné bhreise, sna barúlacha ó na páirtithe sin, lena bhféadfaí conclúid éagsúil a thabhairt le fios agus dlíthiúlacht na treorach sin á measúnú, ar bhonn easpa soiléireachta agus beachtais arna líomháin maidir lena príomhchoincheapa, i gcoinne Airteagal 7 den Chairt.
123.
Níos bunúsaí fós, dealraíonn sé dom nach gcuirtear aon oibleagáid níos déine i bhfeidhm le hAirteagal 7 den Chairt maidir le soiléireacht nó beachtas ná mar a chuirtear le hAirteagal 49 den Chairt, arb ina fhianaise sin a scrúdaigh mé soiléireacht agus beachtas na bpríomhchoincheap cheana féin. Ar aon nós, tiocfaidh mé ar ais go dtí ceist soiléireachta agus beachtais na bhforálacha arna dtabhairt isteach le Treoir 2018/822 agus measúnú á dhéanamh agam an ‘bunús dlí’ leordhóthanach iad na forálacha sin lena bhféadtar údar maith a thabhairt don sárú ar na cearta arna gcosaint le hAirteagal 7 den Chairt.
C. An cúigiú ceist: sárú ar shaol príobháideach (riachtanas agus comhréireacht na hoibleagáide tuairiscithe)
124.
I mo thuairim, tá sé níos iomchuí an cúigiú ceist ón gcúirt a rinne an tarchur a scrúdú roimh a ceathrú ceist. Is fíor go mbaineann an dá cheist leis an bhfadhb chéanna (dlíthiúlacht an tsáraithe ar shaol príobháideach, a eascraíonn as an oibleagáid tuairiscithe), ach tá raon feidhme i bhfad níos leithne ag an gcúigiú ceist agus tá measúnú níos déine ar cheisteanna áirithe de dhíth.
125.
Lena cúigiú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur den Chúirt, an sáraítear, go bunúsach, an ceart chun go n-urramófar an saol príobháideach idirghabhálaithe agus cáiníocóirí leis an oibleagáid tuairiscithe mar ní bheadh údar maith ag an sárú ar an gceart sin agus ní bheadh sé comhréireach, i bhfianaise na gcuspóirí a shaothraítear le Treoir 2018/822.
126.
Tugann an chúirt a rinne an tarchur faoi deara go bhfuil sonraí príobháideacha de chuid na gcuideachtaí agus na ndaoine aonair san fhaisnéis atá le cur in iúl do na húdaráis. Leagann sí an bhéim ar an raon feidhme leathan den oibleagáid tuairiscithe freisin, lena n‑áirítear socruithe a d’fhéadfadh a bheith dleathach, nach mbaintear drochúsáid as leo agus a d’fhéadfadh sé a bheith an cás nach bhfuil a phríomhbhuntáiste de chineál fioscach. Ina theannta sin, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur freisin an bhfuil an oibleagáid tuairiscithe i gcomhréir leis an gcuspóir arna lua chun feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh a áirithiú, a mhéid is go bhféadfadh sé a bheith an cás go gcuirtear in éadán gníomhaíochtaí trasteorann áirithe leis an oibleagáid tuairiscithe.
127.
I ndáil leis sin, áitíonn na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí gur cheart go mbeadh fiontair saor chun an bealach leis an gcáin is lú a roghnú i leith a ngnóthaí, ar choinníoll gur féidir leo é a dhéanamh gan an dlí a shárú. Ní bheadh, ina dtuairim, aon údar maith i gcomhair bac a chur ar cháiníocóirí i leith úsáid a bhaint as socruithe trasteorann cánach, agus gairmithe a bheith páirteach i ngníomhaíochtaí maidir le pleanáil idirnáisiúnta cánach.
128.
Ní shílim gur argóintí láidre iad. Is é mo thuairim, cé go bhfuil sárú ar shaol príobháideach na gcáiníocóirí agus idirghabhálaithe go deimhin, d’fhéadfaí údar maith a thabhairt don sárú sin mar riachtanach agus comhréireach chun spriocanna áirithe a bhaint amach ar mhaithe leas an phobail a aithníonn an tAontas Eorpach.
1.
Idirghabháil sa shaol príobháideach
129.
Foráiltear le hAirteagal 7 den Chairt go bhfuil ‘ag gach duine an ceart go dtabharfaí urraim dá saol príobháideach agus teaghlaigh, dá n‑áit chónaithe agus dá gcomhfhreagras’. De réir na Mínithe maidir leis an gCairt um Chearta Bunúsacha, (
70
) is ionann na cearta a áirithítear in Airteagal 7 den Chairt agus iad siúd a áirithítear le hAirteagal 8 ECHR. (
71
) Mar sin de, mar a fhoráiltear le hAirteagal 52(3) den Chairt agus Airteagal 6(3) CAE, léireofar Airteagal 7 den Chairt i gcomhréir le hAirteagal 8 ECHR.
130.
Bhain ECtHR úsáid as sainmhíniú leathan ina cásdlí i gcónaí faoin ‘saol príobháideach’ lena gclúdaítear gníomhaíochtaí de chineál gairmiúil nó gnó, agus é den tuairim go bhfuil an cur chuige sin i gcomhréir le príomhsprioc agus cuspóir Airteagal 8 ECHR, is é chun an duine aonair a chosaint i gcoinne aon chur isteach gan chúis de chuid na n‑údarás poiblí. (
72
)
131.
Óna taobhsa, lean an Chúirt an cur chuige céanna faoi Airteagal 7 den Chairt, agus inspioráid á fáil ó chásdlí de chuid Strasbourg, (
73
) agus í ag cur lena cásdlí ón tréimhse roimh an gCairt ar dá réir is prionsabal ginearálta de dhlí an Aontais í an chosaint i gcoinne aon chur isteach gan chúis de chuid na n‑údarás poiblí sa réimse de ghníomhaíochtaí príobháideacha. (
74
) Dheimhnigh an Chúirt, inter alia, d’fhonn sárú ar an gceart arna ráthú in Airteagal 7 den Chairt a chruthú, níl sé tábhachtach má tá faisnéis de chuid na saolta príobháideacha lena mbaineann íogair nó ar cuireadh isteach ar na daoine lena mbaineann ar shlí ar bith. (
75
)
132.
Leis an gcúlra sin, tá sé sách soiléir go mbaineann an oibleagáid tuairiscithe le cur isteach sa réimse príobháideach de na hidirghabhálaithe agus na cáiníocóirí.
133.
Chinn an Chúirt gur gá go meastar forálacha lena bhfeidhmítear nó lena ndéantar sonraí pearsanta amhail ainm, áit chónaithe nó acmhainní airgeadais na ndaoine nádúrtha a chur in iúl d’údarás poiblí mar shárú ar shaol príobháideach, in easpa chead na ndaoine siúd agus beag beann ar úsáid na sonraí faoi chaibidil ina dhiaidh sin, agus dá bharr sin is teorannú é ar an gceart arna ráthú in Airteagal 7 den Chairt. Is amhlaidh an cás freisin nuair a chuirtear ainm de dhuine nádúrtha amháin nó níos mó in iúl don údarás poiblí sna sonraí ainmneacha agus airgeadais. (
76
)
134.
Sa chás seo, áirítear leis an bhfaisnéis atá le soláthar, de bhun Airteagal 8ab(14) de Threoir 2011/16, sonraí amhail ‘sainaithint idirghabhálaithe agus cáiníocóirí lena mbaineann, lena n‑áirítear a n‑ainm, a ndáta breithe agus a n‑áit bhreithe (i gcás daoine nádúrtha), a n‑áit chónaithe chun críoch cánach, a [n-uimhir aitheantais chánach] agus, más infheidhme, na daoine ar fiontair chomhlachaithe iad don cháiníocóir lena mbaineann’. Is ‘sonraí pearsanta’ iad na sonraí sin, de réir bhrí Airteagal 8 den Chairt, i gcás daoine nádúrtha. Is féidir gur sonraí pearsanta iad, in ainneoin na bhfíoras go mbaineann siad le daoine dlítheanacha, i gcás ina n‑áirítear ainm na ndaoine nádúrtha leis an ainm gnó de na daoine dlítheanacha. Mar sin de, tagann sonraí amhail siúd faoi raon cosanta don saol príobháideach arna ráthú in Airteagal 7 den Chairt. (
77
)
135.
Is é an phríomhcheist, dá réir sin, an bhfuil údar maith don sárú sin.
136.
Mar a chinn an Chúirt go seasta, ní ceart absalóideach é an ceart arna ráthú in Airteagal 7 den Chairt, is gá é a mheas maidir lena fheidhmiú i sochaí. (
78
) Lena chois sin, i gcomhréir leis an gcéad abairt d’Airteagal 52(1) den Chairt, is gá go bhforáiltear leis an dlí d’aon teorannú ar fheidhmiú na gceart agus na saoirsí a aithnítear leis an gCairt agus ní mór inneachar sár-riachtanach na gceart agus na saoirsí sin a urramú. Faoin dara abairt d’Airteagal 52(1) den Chairt, faoi réir phrionsabal na comhréireachta, ní fhéadfar teorainneacha a dhéanamh ach amháin má tá gá leo agus má fhreagraíonn siad iarbhír do chuspóirí leasa ghinearálta arna n-aithint ag an Aontas nó don riachtanas cearta agus saoirsí daoine eile a chosaint.
137.
Déanfar measúnú ar na ceisteanna siúd sna codanna a leanas den Tuairim seo.
2.
Bunús dlí agus inneachar sár-riachtanach an chirt
138.
I dtosach báire, maidir leis an riachtanas go bhfuil gá go ndéantar’foráil le dlí’ le haghaidh aon sárú ar fheidhmiú ceart bunúsach, is cuimhin liom go dtugtar le fios le riachtanas amhail sin ní hamháin gur gá bunús dlí a bheith ann sa dlí náisiúnta i dtaobh an bhirt lena bhforáiltear an sárú, ach freisin gur gá leis an dlí sin raon an teorannaithe ar an gceart lena mbaineann a shainmhíniú. (
79
) Agus raon an teorannaithe a chuirtear i bhfeidhm leis an dlí á shainmhíniú aige, is gá go seachnaítear an riosca treallachais leis an dlí le rialacha atá soiléir agus intuartha go leor ina bhfeidhmiú a fhoráil. (
80
) Mar a chinn an Chúirt, ní chuirtear cosc leis an riachtanas sin, áfach, as an teorannú i gceist a chur in iúl i dtéarmaí atá oscailte go leor, d’fhonn oiriúnú do chásanna éagsúla a dhéanamh agus chun coinneáil suas le cúinsí atá ag athrú. (
81
)
139.
Sa chás seo, is léir go bhfuil bunús dlí – a mhéid is a bhaineann sé le dlí an Aontais – ag an sárú ar an gceart arna ráthú in Airteagal 7 den Chairt a cháin na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí in Airteagal 8ab de Threoir 2011/16. Sílim gur leor an bunús dlí sin, a mhéid is a dhéantar an teorannú ar fheidhmiú na gceart faoi chaibidil le rialacha a bhfuil a gcur i bhfeidhm, mar a míníodh i mo mheasúnú den dara agus tríú ceist arna dtarchur, soiléir agus intuartha go leor. Ní chuirtear amhras ar bith ar intuarthacht ná soiléireacht na bhforálacha mar gheall ar an bhfíoras go bhfuil raon feidhme sách leathan acu. (
82
)
140.
Ina theannta sin, dealraíonn sé dom go gcomhlíontar an riachtanas, i mo thuairim, go n‑urramaítear le haon sárú ar na cearta agus na saoirsí a ráthaítear leis an gCairt inneachar sár-riachtanach na gceart agus na saoirsí sin. I bhfocail shimplí, cuirtear ceanglas le hAirteagal 8ab de Threoir 2011/16 ar cháiníocóirí áirithe agus ar ghairmithe áirithe atá i gcúinsí sonracha roinnt faisnéis atá réasúnta teoranta agus a bhaineann le gnó den chuid is mó a chur in iúl do na húdaráis ábhartha chánach. Ar an mbonn sin, ní dóigh liom gur gá sa chás seo tabhairt faoi aon phlé faoi cad a mheasfaí le bheith ina ‘croíchuid’ (agus nach féidir cur isteach air mar sin) den cheart chun príobháideachais d’fhonn teacht ar chonclúid nach gcuirtear isteach leis an oibleagáid tuairiscithe ar an gcroíchuid sin.
141.
Ar deireadh, is gá le scrúdú ina bhfuil ceithre chuid ar an mbeart le haghaidh an mheasúnaithe an bhfuil beart an Aontais faoi chaibidil i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta: (i) an saothraítear cuspóirí leasa ghinearálta leis a aithníonn an tAontas Eorpach? (ii) an bhfuil gá leis chun na cuspóirí sin a bhaint amach? (iii) an dtéann sé thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach? (iv) an mbaintear cothromaíocht chóir amach idir na leasanna éagsúla atá i gceist?
3.
An measúnú comhréireachta (I): na cuspóirí a shaothraítear agus oiriúnacht an bhirt
142.
Ar an gcéad dul síos, is é mo thuairim go saothraítear cuspóirí leasa ghinearálta a aithníonn an tAontas Eorpach leis na forálacha de Threoir 2018/822. Mar a chinn an Chúirt (ar na mallaibh sa bhreithiúnas in Orde van Vlaamse Balies), is cuspóirí leasa ghinearálta iad dul i ngleic le pleanáil ionsaitheach cánach agus cosc a chur ar an riosca seachanta agus imghabhála cánach a aithníonn an tAontas Eorpach chun críocha Airteagal 52(1) den Chairt, ar féidir a bheith ina gcúis le teorainn ar fheidhmiú na gceart arna ráthú le hAirteagal 7 den Chairt. (
83
)
143.
Níor cheart dearmad a dhéanamh – mar a leagtar amach in Airteagal 2 CAE – gur dhá cheann de na bunluachanna den Aontas Eorpach iad comhionannas saoránach agus an dlúthpháirtíocht. Is léir go mbaintear an bonn d’urramú na luachanna sin le cleachtais fhioscacha agus ghnó lena gcuirtear cáiníocóirí áirithe (den chuid is mó, na cinn atá an‑rachmasach) ar a gcumas chun íocaíocht dá gcuid féin de na cánacha leis an státchiste poiblí a sheachaint. Cothaítear míchothromaíochtaí laistigh den tsochaí leis na cleachtais sin, agus dá réir sin tá siad ar neamhréir go bunúsach le samhail shocheacnamaíoch an Aontais Eorpaigh de ‘gheilleagar sóisialta margaidh’, agus le saothrú roinnt dá phríomhspriocanna amhail, go háirithe, ceartas sóisialta agus dea-bhail a chuid pobal a chur chun cinn, agus chun cur le dul chun cinn sóisialta. (
84
)
144.
Ar an dara dul síos, ní mór dom a rá gur cosúil gur ceapadh agus gur beartaíodh an oibleagáid tuairiscithe i ndáiríre chun dul i ngleic le pleanáil ionsaitheach cánach agus chun cosc a chur ar an riosca seachanta agus imghabhála cánach. Oireann an beart sin go háirithe, i mo thuairim, chun go n‑áirithítear go bhfaigheann na húdaráis phoiblí faisnéis ábhartha maidir le socruithe trasteorann cánach a d’fhéadfadh a bheith ionsaitheach, lena gcumasaítear na húdaráis sin dul i ngleic go sciobtha le cleachtais dhíobhálacha, cuir i gcás, leis an gcreat rialála a leasú. Ar an gcaoi sin, cuirtear leis an oibleagáid tuairiscithe go héifeachtach leis an mbunsprioc chun an margadh inmheánach a neartú le cánachas cothrom a chur chun cinn agus le dul i ngleic le héifeachtaí breise díobhálacha áirithe a d’fhéadfadh teacht chun cinn mar gheall ar níos mó gluaiseachta laistigh den Aontas Eorpach.
145.
I ndáil leis sin – d’fhonn freagra a thabhairt d’amhras áirithe a chuir an chúirt a rinne an tarchur in iúl – ba mhaith liom an bhéim a leagan ar an bhfíric gur féidir leis a bheith mar éifeacht do roinnt forálacha den Aontas go gcuirtear bac ar ghníomhaíochtaí trasteorann áirithe ach ní hionann é sin agus na forálacha a bheith ar neamhréir leis an aidhm chun an margadh inmheánach a neartú. Níor cruthaíodh an margadh inmheánach le haghaidh tóraíocht gan bhac a chur chun cinn do gach táirge agus gach seirbhís, ach chun a áirithiú nach mbristear margadh an Aontais ina phíosaí le rialacha náisiúnta éagsúla. (
85
) Nuair is gá ar mhaithe le leas an phobail, féadfar bac, teorainn nó cosc iomlán a chur ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha áirithe leis na rialacha den Aontas. (
86
)
146.
Agus sin ráite, ní mór dom a rá, in ainneoin na béime a chuir roinnt de na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí ar chur síos an tionchar a d’fhéadfadh teacht chun cinn ar na gníomhaíochtaí trasteorann a chuireann idirghabhálaithe agus cáiníocóirí araon i gcrích de bharr Threoir 2018/822, tá sé deacair dom aon éifeacht neamh-inmhianaithe a aimsiú. Dealraíonn sé dom gurb iad na gníomhaíochtaí a bhféadfaí cosc a chur orthu, i dtosach báire, iad siúd a bhaineann le socruithe atá neamhdhleathach (nó atá mar bhunús do sheachaint cánach, calaois cánach nó drochúsáid cánach ar aon nós). Ní bheadh leas ar bith, dar ndóigh, ag na cáiníocóirí nó ag na hidirghabhálaithe na hoibríochtaí siúd a thuairisciú do na húdaráis chánach. Dá dtarlódh sé sin, is léir go mbeadh éifeacht dearfach ar leith ag Treoir 2018/822 ar an margadh inmheánach. Ar an dara dul síos, d’fhéadfadh éifeacht a bheith ag Treoir 2018/822 chun bac éigin a chur ar na gníomhaíochtaí maidir le socruithe a oibríonn ar imeall an dlí agus, níos ginearálta, socruithe lena dtagtar i dtír ar bhearnaí agus neamhréireachtaí i rialacha cánach ionas gur féidir le gnólachtaí cáin bheag nó gan cáin ar bith a íoc ar a n‑ioncaim. Dealraíonn sé dom freisin go bhfuil leas poiblí soiléir ann le bac a chur ar shocruithe den chineál sin. (
87
) Ar an tríú dul síos, ní thuigim an fáth go gcuirfí bac ar ghníomhaíochtaí, a chuireann idirghabhálaithe agus cáiníocóirí i gcrích, a bhaineann le socruithe nach amháin go bhfuil dleathach ach nach bhfuil ionsaitheach ach an oiread, mar gheall go bhfuil orthu méid teoranta faisnéise a thuairisciú do na húdaráis.
147.
Ina theannta sin, tá sé tábhachtach an aird a dhíriú freisin, nár cuireadh in iúl sna barúlacha arna gcur isteach don Chúirt sna himeachtaí seo, aon mholadh sonraithe agus nithiúil do bhearta malartacha lena bhféadfaí an leibhéal céanna cosanta ar na cuspóirí a shaothraítear le Treoir 2018/822 a bhaint amach, agus nach mbeadh chomh sriantach céanna maidir leis na daoine lena mbaineann.
148.
Ní chreidim, go háirithe, go n‑áiritheofaí an leibhéal cosanta a lorgaíonn reachtóir an Aontais – mar a mhaígh roinnt de na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí – le híostairseach chun na socruithe a dhéanamh infhógartha (cuir i gcás, ach amháin dóibh siúd a sholáthraíonn buntáiste cánach thar méid áirithe). D’fhéadfadh aon socrú infhógartha, beag beann ar a luach airgid, lúb ar lár sa reachtaíocht a thabhairt chun solais, a bhféadfadh socruithe a d’fhéadfadh a bheith níos mó teacht i dtír air i ndáiríre nó go féideartha.
149.
Agus na forálacha arna dtabhairt isteach le Treoir 2018/822 mínithe mar oiriúnach chun na spriocanna a shaothraíonn reachtóir an Aontais a bhaint amach, is gá a dheimhniú, i ndiaidh sin, an gcuirtear isteach leis na forálacha siúd ar shaol príobháideach roinnt daoine aonair thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí poiblí a shaothraítear a bhaint amach.
4.
An measúnú comhréireachta (II): comhréireacht stricto sensu
150.
Ba cheart dom a thabhairt faoi deara i dtosach báire, mar a chinn an Chúirt go seasta, is gá go leagtar amach rialacha soiléire agus beachta lena rialaítear raon feidhme agus cur i bhfeidhm reachtaíochta lena gcuirtear teorainn leis an mbuncheart chun urraime don saol príobháideach agus is gá go bhforchuirtear íoschoimircí léi, ionas go bhfuil ráthaíochtaí leordhóthanacha in éadán an riosca drochúsáide do shonraí pearsanta na ndaoine ar aistríodh a sonraí pearsanta. Is gá, go háirithe, go dtugtar le fios, na cúinsí agus na coinníollacha faoina bhféadtar beart próiseála sonraí amhail sin a ghlacadh. (
88
)
151.
Sa chás seo, de bharr roinnt breithnithe, sílim gur chuir reachtóir an Aontais teorainn ar an cur isteach ar shaol príobháideach na n-idirghabhálaithe agus na gcáiníocóirí go dtí an méid atá riachtanach go docht.
152.
Ar an gcéad dul síos, níl an oibleagáid tuairiscithe infheidhme ach i leith dhá chatagóir daoine (idirghabhálaithe agus cáiníocóirí), (
89
) mar thoradh ar a rogha agus iompar d’aon turas, agus tá siad (nó ba cheart go mbeadh siad) ar an eolas faoi na hiarmhairtí dlíthiúla lena mbaineann. Ar an gcaoi sin, teorannaítear raon feidhme ratione personae an bhirt do dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha a bhfuil nasc díreach acu le staideanna a bhfuil reachtóir an Aontais ag iarraidh trédhearcacht a fheabhsú ina dtaobh. (
90
) I dtaca leis sin, tá eisceacht ann do na daoine (idirghabhálaithe) a bhfuil pribhléid dlí ghairmiúil acu faoi dhlí náisiúnta. (
91
)
153.
Ar an dara dul síos, níl an oibleagáid tuairiscithe infheidhme ach i gcásanna sonracha: nuair a choimisiúnaigh an cáiníocóir, nó nuair a sholáthraigh an t‑idirghabhálaí seirbhísí i leith, socrú trasteorann cánach a bhfuil saintréithe áirithe aige. Is saintréithe iad – a liostaítear go cuimsitheach in Iarscríbhinn IV de Threoir 2011/16 – a mheas an reachtóir mar ghnáthshainthréithe de shocruithe ionsaitheacha trasteorann. Ba cheart an aird a dhíriú, sa chomhthéacs seo, go mbaineann roinnt de na sainmharcanna le daoine dlítheanacha amháin, agus níl roinnt acu infheidhme ach i leith socruithe maidir le líon teoranta cáiníocóirí.
154.
Cuireann an chúirt a rinne an tarchur agus roinnt de na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí amhras in iúl, áfach, maidir le raon feidhme ábhartha agus pearsanta na hoibleagáide tuairiscithe, a mhéid agus (i) is gá socruithe a d’fhéadfadh a bheith dleathach/neamhionsaitheach a cuireadh/nár cuireadh ar bun ar chúiseanna cánacha a chur in iúl do na húdaráis, agus (ii) cuirtear ualach léi ní ar cháiníocóirí amháin ach ar idirghabhálaithe freisin.
155.
Níl an t‑amhras céanna orm.
156.
Dá mbeadh n-éileofaí leis an oibleagáid tuairiscithe socruithe neamhdhleathacha a chur in iúl, bheadh Airteagal 8ab de Threoir 2011/16 neamhbhailí mar shárófaí an ceart chun féin‑ionchoiriú a sheachaint, atá ina chuid de chearta na cosanta, arna ráthú in Airteagal 48(2) den Chairt. (
92
) Shoiléirigh roinnt de na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí an pointe sin san éisteacht. Cuireann sé mearbhall orm, mar sin de, go gcáineann siad an Treoir, ag an am céanna, as ceangal a chur ar idirghabhálaithe chun faisnéis dhleathach a thuairisciú.
157.
Ar aon nós, tá sé i gcomhréir leis an sprioc a shaothraítear leis na rialacha faoi chaibidil go bhféadfadh idirbheartaíocht dhleathach a bheith i gceist leis an bhfaisnéis atá le tuairisciú. Beartaíodh Airteagal 8ab de Threoir 2011/16 chun trédhearcacht a fheabhsú trí fhaisnéis áirithe maidir le socruithe cánach a chur ar fáil do na húdaráis chánach; ní thugtar le fios leis aon mheasúnú (dearfach nó diúltach) ar dhleathacht na socruithe siúd, ná ar chomhlíon na gcáiníocóirí nó na n‑idirghabhálaithe, cuir i gcás, na rialacha ábhartha cánach agus airgeadais. (
93
)
158.
Chinn an Chúirt go seasta nach bhféadtar toimhde ghinearálta chalaoise nó drochúsáide a bhunú, ná cearta nó buntáistí de chuid cáiníocóra faoi dhlí an Aontais a bhaint uaidh mar gheall go dtéann an cáiníocóir ar thóir an chórais cánach is fabhraí agus úsáid á baint as na saoirsí atá ann sa mhargadh inmheánach. (
94
) Mar sin de, níl aon cheist ann, mar a d’áitigh na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí, ach gur féidir le cáiníocóirí an ‘bealach is lú cánachais’ a roghnú go dlisteanach dá ngnóthaí, ar choinníoll go bhfeidhmíonn siad de réir na ndlíthe ábhartha náisiúnta agus den Aontas.
159.
Bíodh sin mar atá, ní chuirtear cosc ar Bhallstáit a mheas go bhféadfadh lúba ar lár a bheith ann ina reachtaíocht náisiúnta ar bhfuil idirghabháil rialaitheach de dhíth acu, go háirithe mar gheall ar a n-idirghníomhú le reachtaíocht náisiúnta Ballstáit eile agus leis na rialacha den Aontas maidir le saorghluaiseacht. Is iad siúd na cásanna, go háirithe cé go bhfuil siad dleathach, lena bhféadfaí ganníocaíochtaí cánach teacht chun cinn do cháiníocóirí áirithe, nó ina bhfuil sé éasca do cháiníocóirí imghabháil, calaois nó drochúsáid cánach a chur i gcrích.
160.
Ba cheart go gcuimhneofaí gur glacadh Treoir 2018/822 mar iarchúram ar na hoibreacha de ECFE ar straitéisí BEPS, a meastar go ginearálta go mbíonn cleachtais dhleathacha agus neamhdhleathacha araon i gceist leo. Cé go mbeadh áibhéil i gceist le rá, mar a dúirt Denis Healey, (
95
) gurb é ‘tiús balla príosúin an difríocht idir seachaint cánach [dleathach] agus imghabháil cánach [neamhdhleathach]’, is ar éigean gur féidir a chur in éadán gur beag atá idir an dá rud, in amanna.
161.
Ar an mbonn sin, chun na spriocanna a shaothraítear a bhaint amach, tá sé ríthábhachtach (agus dosheachanta) go ndíríonn an oibleagáid tuairiscithe ar shocruithe le saintréithe áirithe, gan comhartha a bheith ann go dtugtar le fios leis na saintréithe siúd go bhfuil an socrú neamhdhleathach nó mí-úsáideach.
162.
I ndeireadh na dála, tá an córas cánachais ar fad, laistigh agus lasmuigh den Aontas Eorpach, bunaithe ar oibleagáidí tuairiscithe agus nochta a chuirtear ar cháiníocóirí maidir le gníomhaíochtaí a mheastar a bheith, i bprionsabal, dleathach. Is léir nach é an cánachas an t‑aon réimse ina bhfuil daoine aonair agus cuideachtaí faoi cheangal chun cur ar fáil don riarachán poiblí sonraí áirithe maidir lena ngníomhaíochtaí príobháideacha nó gairmithe, ionas gur féidir leis na húdaráis, cuir i gcás, sonraí amhail sin a thaifeadadh agus a stóráil i gcláir ad hoc, (
96
) chun a dheimhniú ex ante nó ex post an bhfuil an ghníomhaíocht arna cur i gcrích i gcomhréir leis an dlí, (
97
) nó chun gníomhú go sciobtha dá mbeadh timpiste áirithe tar éis tarlú. (
98
)
163.
Ar bhonn na gcúiseanna céanna, ní shílim go bhfuil an oibleagáid tuairiscithe achrannach mar gheall ar an bhfíoras gur féidir léi a bheith infheidhme ar shocruithe nach bhfuil ‘ionsaitheach’ agus nár cuireadh ar bun leis an aidhm chun buntáiste cánach ar leith a bhaint amach. (
99
)
164.
Tá an tuairim ag reachtóir an Aontais go bhfuil ‘forbairt tagtha ar shocruithe pleanála ionsaitheacha cánach thar na blianta chun go mbeidh siad ag éirí níos casta agus bíonn siad i gcónaí faoi réir leasuithe agus coigeartuithe leanúnacha mar fhreagairt ar fhrithbhearta cosantacha ag na húdaráis chánach’. Mheas sé, i dtaca leis sin, go raibh sé níos éifeachtúla ‘féachaint le socruithe pleanála cánach a d’fhéadfadh a bheith ionsaitheach ann a aithint trí liosta a thiomsú de ghnéithe agus d’eilimintí na n‑idirbheart a thugann léiriú láidir ar sheachaint cánach nó ar chleachtais mí-úsáide cánach seachas coincheap na pleanála ionsaithí cánach a shainiú’. (
100
)
165.
Níor chuir na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí in éadán na smaointe siúd, nach bhfuil míréasúnta, i mo dhearcadh féin ar aon nós. Dá réir sin, is gá, i mo thuairim, go mbeidh raon ábhartha na hoibleagáide tuairiscithe ró-chuimsitheach go pointe áirithe ionas go mbeidh sé fíor-éifeachtach.
166.
Níor cuireadh ina luí orm leis an argóint – a d’áitigh roinnt de na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí – go mbeadh sé leordhóthanach na cáiníocóirí a chur faoi cheangal chun an fhaisnéis riachtanach a thuairisciú. I ndáil leis sin, déanaim tagairt do Thuairim an Abhcóide Ghinearálta Rantos in Orde van Vlaamse Balies and Belgian Association of Tax Lawyers, ina leag sé béim ar ‘ról lárnach [na n‑idirghabhálaithe] i gceapadh na socruithe ionsaitheacha trasteorann agus, i bhfianaise a leithéide, d’aontaigh sé le reachtóir an Aontais ‘go mbeadh an córas tuairiscithe i bhfad níos lú éifeachtúla dá mbeadh sé ar an gcáiníocóir féin chun a chur in iúl do na húdaráis a rogha le bheith páirteach i ‘socrú ionsaitheach’. (
101
)
167.
Is amhlaidh sin toisc gurb iad na hidirghabhálaithe na daoine is eolaí de ghnáth faoi na socruithe atá le tuairisciú agus, mar sin, tá siad sa chúinse foirfe chun an fhaisnéis ábhartha a thuairisciú ina iomláine agus i gceart. Ina theannta sin, de ghnáth is baill iad na hidirghabhálaithe de ghairmeacha rialaithe, a rialaítear a ngníomhaíochtaí le sraitheanna éagsúla de rialacha náisiúnta (lena n‑áirítear dualeolaíocht) agus, in amanna, a rialaítear le féinrialúchán, agus is minic a chuirtear iad i gcrích i gcomhréir le caighdeáin idirnáisiúnta. Mar sin, féadtar faireachán níos éasca a dhéanamh ar a gcomhlíonadh dlí (lena n‑áirítear oibleagáidí nochta) agus, i gcás ina dtugtar sárú faoi deara, d’fhéadfaí pionóis éifeachtúla a chur i bhfeidhm.
168.
Ar an tríú dul síos, is cosúil go bhfuil méid agus cáilíocht na faisnéise atá le tabhairt do na húdaráis de dhíth chun na spriocanna a shaothraítear a bhaint amach. Tá an liosta faisnéise arna leagan amach in Airteagal 8ab(14) de Threoir 2011/16 (
102
) sách teoranta ó thaobh na méide de, ní áirítear ach sonraí pearsanta bunúsacha leis agus faisnéis a bhaineann le gnó a bhíonn i gceist den chuid is mó. Níl aon mhír i measc na gceann a liostaítear a bhfuil cuma uirthi nach bhfuil baint ar bith aici le hábhar agus cuspóir na hoibleagáide tuairiscithe. Mar gheall ar an méid thuas, ní féidir leis na húdaráis aon chonclúidí sonracha maidir le saol príobháideach na ndaoine nádúrtha lena mbaineann (cáiníocóirí agus idirghabhálaithe) a bhaint as an bhfaisnéis atá le cur in iúl dóibh. (
103
)
169.
Ar an gceathrú dul síos, tá teorainneacha soiléire ann maidir le cé na húdaráis a bhfuil rochtain acu ar an bhfaisnéis a nocht na hidirghabhálaithe agus cáiníocóirí lena mbaineann agus a mhalartaítear laistigh de líonra na n‑údarás: (
104
) iad siúd a cheapann gach Ballstát go sonrach mar ‘inniúil’. (
105
) Óna thaobh, ní cheadaítear rochtain don Choimisiún ach ar chuid den fhaisnéis arna malartú, (
106
) agus go háirithe le haghaidh faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú cuí an chórais arna chur ar bun le Treoir 2018/822 agus chun críoch staidrimh. (
107
) Tuigim go bhfuil an fhaisnéis a sholáthraítear le próiseáil go rúnda agus, i bprionsabal, ní fhéadtar í a nochtadh do thríú páirtithe. (
108
)
170.
Ar an gcúigiú dul síos, tá comhartha ann freisin, cé go bhfuil sé saghas ginearálta, maidir le conas is féidir leis na húdaráis inniúla úsáid a bhaint as an bhfaisnéis, in aithris 2 de Threoir 2018/822: ‘[ionas go gcumasófaí] na húdaráis siúd chun dul i ngleic go sciobtha le cleachtais dhíobhálacha chánach le faisnéis mar sin agus chun lúba ar lár a dhúnadh trí reachtaíocht a achtú nó trí mheasúnaithe riosca sásúla agus iniúchtaí cánach a dhéanamh’.
171.
Ar an séú dul síos, tá go leor coimircí ann i gcoinne rochtain neamhdhleathach (
109
) agus, níos tábhachtaí ná sin, i gcoinne úsáid neamhdhleathach na sonraí pearsanta. Foráiltear le hAirteagal 25 de Threoir 2011/16 go háirithe go bhfuil na rialacha arna leagan síos sa Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí (
110
) agus sa Chreat maidir le Cosaint Sonraí Pearsanta institiúidí an Aontais (
111
) fós infheidhme, i bprionsabal, ar an malartú faisnéise agus ar an bpróiseáil sonraí pearsanta arna déanamh de bhun na bhforálacha de Threoir 2011/16. Mar sin de, ní dheachaigh argóintí BATL agus OBFG i bhfeidhm orm maidir le heaspa líomhainte rialacha i ndáil le stóráil nó úsáid na sonraí, agus easpa coimircí i gcoinne mhí-úsáid na sonraí sin.
172.
Ar bhonn an mhéid thuas, is é mo thuairim nach dtéann an oibleagáid tuairiscithe níos faide ná is gá chun na spriocanna a shaothraíonn reachtóir an Aontais a bhaint amach.
5.
An measúnú comhréireachta (III): cothromaíocht a bhaint amach idir leasanna
173.
Ar deireadh, is é mo thuairim go mbaintear cothromaíocht chóir amach idir na leasanna atá idir camáin leis na forálacha arna dtabhairt isteach le Treoir 2018/822.
174.
Tá leas an phobail a shaothraítear leis na forálacha sin, mar a luaitear ag míreanna 142 agus 143 thuas, an-tábhachtach don Aontas Eorpach. Is é sin an cás níos mó sa lá atá inniu ann leis an domhan domhandaithe, ina bhfuil an bhearna idir saibhir agus bocht tar éis méadú go suntasach, de réir stáidéir a rinneadh le déanaí, sna blianta beaga anuas. (
112
)
175.
Sa chomhthéacs sin, is cosúil go bhfuil an cur isteach a dhéantar leis an oibleagáid tuairiscithe ar shaol príobháideach na n‑idirghabhálaithe agus na gcáiníocóirí sách teoranta, mar gheall ar na cúiseanna arna míniú thuas. Thairis sin, laghdaítear an líon iomlán de chásanna ina dtarlaíonn an cur isteach sin. Cuir i gcás, luaigh Rialtas na Beilge, le blianta beaga anuas, fuair sé níos lú ná 1000 fógra faoi Airteagal 8ab de Threoir 2011/16, agus é ag fáil na milliúin dearbhuithe ginearálta cánach gach bliain.
176.
B’fhéidir gur fiú é an bhéim a leagan go rinne reachtóir an Aontais iarracht, a mhéid agus is féidir, chun an cur isteach a laghdú orthu siúd a bhfuil orthu an fhaisnéis i gceist a thuairisciú. (
113
) Cuir i gcás, is gá an cur síos ar an socrú infhógartha – glacaim leis gurbh é an phríomhghné den tuairisciú – a dhéanamh i bhfoirm achomair, agus a chomhpháirteanna agus na gníomhaíochtaí ábhartha gnó a mhíniú ‘i dtéarmaí teibí’. (
114
) Ar an gcaoi sin, ba cheart go ndiúltófaí le maíomh OBFG go mbeadh ar idirghabhálaithe faoin oibleagáid tuairiscithe a gcomhairle a nochtadh do na húdaráis.
177.
Lena chois sin, rinne reachtóir an Aontais iarracht freisin chun iolrú neamhriachtanach oibre do na cáiníocóirí agus idirghabhálaithe a sheachaint, go háirithe trí mhaolú a dheonú ón oibleagáid tuairiscithe i gcás ina bhfuil an socrú céanna infhógartha ag daoine éagsúla nó i mBallstáit éagsúla, (
115
) nó i gcás ina bhfuil tuairisc mar an gcéanna le ceann a tuairiscíodh cheana. (
116
)
178.
Agus an meall mór ar deireadh, ba cheart a thabhairt faoi deara nach bhfuil aon riachtanas ann d’idirghabhálaithe chun ‘dul sa tóir ar’ fhaisnéis b’fhéidir nach bhfuil acu, cé go bhfuil sí infhógartha. Mar a fhoráiltear le hAirteagal 8ab(1) de Threoir 2011/16, níl siad faoi cheanglas faisnéis a sholáthar ach ‘atá laistigh dá n‑eolas, seilbh nó faoi réir a smacht’. Mar thoradh air sin, ní féidir liom aontú le hargóint BATL ar dá réir go mbeadh ar idirghabhálaithe dul i mbun gníomhaíocht fhadálach agus chostasach faoin oibleagáid tuairiscithe chun an fhaisnéis ábhartha a lorg agus a chur in iúl.
179.
Ní aontaím le OBFG ach oiread go bhfuil an oibleagáid tuairiscithe díréireach mar is féidir leis na húdaráis chánach roinnt de na sonraí arna soláthar a bhaint ó na sonraí a sholáthair na cáiníocóirí agus/nó ó na sonraí arna malartú idir na húdaráis i gcomhréir leis na forálacha d’ionstraimí dlí eile. (
117
)
180.
Mínítear sa Mheasúnú Tionchair (Cuid 2 agus Iarscríbhinn 5) agus sa Mheabhrán Míniúcháin (Cuid I), an fáth nach bhfuil an fhaisnéis a bhailíonn na húdaráis faoi na hionstraimí ‘DAC’ agus ‘ATAD’ (
118
) eile soiléir agus cuimsitheach. Seachas míniú sonraithe a thabhairt ar an bhfáth go gcruthófaí dúbláil gan ghá ar obair d’idirghabhálaithe agus cáiníocóirí le Treoir 2018/822, ní dhéantar tagairt in aighneachtaí OBFG ach do phíosaí áirithe amháin d’fhaisnéis i measc dóibh siúd a liostaítear in Airteagal 8ab(14) de Threoir 2011/16, nach soláthraítear do na húdaráis ach i roinnt de na staideanna arna leagan síos in Iarscríbhinn IV, agus i leith cánacha áirithe. Thairis sin, aithníonn OBFG féin nach bhfuil roinnt dá líomhaintí maidir leis na húdaráis a bhfuil rochtain acu cheana féin ar fhaisnéis infhógartha áirithe ach ‘dealraitheach’.
181.
Creidim go daingean go dteorannaítear leis prionsabal an dea-riaracháin agus prionsabal na comhréireachta cumas an riaracháin phoiblí chun a iarraidh ar dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha faisnéis a sholáthar, cuir i gcás, faisnéis atá neamhábhartha nó neamhriachtanach don riarachán, atá i seilbh an riaracháin cheana nó go gcruthófaí ualach oibre dofhulaingthe agus costais iomarcacha le bailiú, le heagrú nó le cur in iúl do na daoine lena mbaineann. (
119
) Bíodh sin mar atá, is léir nach amhlaidh an cás maidir le hAirteagal 8ab de Threoir 2011/16: ní hamháin nach mbeadh na húdaráis chánach in ann an ‘nasc a bhunú’ idir na píosaí éagsúla d’fhaisnéis arna bailiú faoi ionstraimí dlí éagsúla ach, mar a tugadh le fios, bheadh píosaí tábhachtacha faisnéise ar lár, agus dá bharr ní bheadh na húdaráis in ann an pictiúr iomlán a shamhlú i dtaca leis na socruithe i gceist.
182.
I bhfianaise an mhéid sin thuas, tháinig mé ar an tuairim nach sáraítear Airteagal 7 den Chairt le hAirteagal 8ab de Threoir 2011/16 le trí chur isteach neamhcheadaithe a chruthú ar an gceart chun go n-urramófar saol príobháideach idirghabhálaithe agus cáiníocóirí.
D. An ceathrú ceist: urraim don saol príobháideach (raon feidhme den tarscaoileadh)
183.
Ar deireadh, lena ceathrú ceist, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, bailíocht Airteagal 8ab(5) de Threoir 2011/16 a scrúdú i bhfianaise Airteagal 7 den Chairt, a mhéid a chuirtear ceangal le hAirteagal 8ab(5) ar idirghabhálaithe a bhfuil ceart chun tarscaoilte acu, mar gheall ar an rúndacht ghairmiúil faoi dhlí náisiúnta, aon idirghabhálaí eile, nach é a chliant, a chur ar an eolas faoi oibleagáidí tuairiscithe an idirghabhálaithe sin faoi Threoir 2011/16.
184.
Tá an cheist sin an‑chosúil leis an gceann a tarcuireadh sa chás a bhí mar bhonn an bhreithiúnais in Orde van Vlaamse Balies, inar chinn an Chúirt gur sáraíodh Airteagal 7 den Chairt le hAirteagal 8ab(5) de Threoir 2011/16 agus go raibh sé neamhbhailí ar an mbonn sin, a mhéid gurbh é an toradh a bhí ar an oibleagáid a bhí ar dhlíodóirí a raibh tarscaoileadh acu as idirghabhálaithe eile a chur ar an eolas nochtadh chéannacht an idirghabhálaí-dlíodóra agus na faisnéise go ndeachaigh an cliant i dteagmháil leis/léi.
185.
Tá leagan amach na ceiste arna tarchur sa chás seo beagáinín difriúil ón gceann a tarcuireadh sa chás roimhe áfach. Cuireadh an ‘dlíodóir atá ag gníomhú mar idirghabhálaí’ in ionad an natha ‘idirghabhálaí atá faoi cheangal pribhléid dlí ghairmiúil faoi réir pionóis choiriúla faoi dhlí náisiúnta an Bhallstáit sin’.
186.
Dá réir sin, tá sé i gceist ag an gcúirt a rinne an tarchur sa chás seo a fháil amach: (i) an bhfuil an ceart chun tarscaoilte de bhun rúndacht ghairmiúil, arna leagan amach in Airteagal 8ab(5) de Threoir 2011/16, teoranta do dhlíodóirí nó an bhféadtar é a dheonú do chatagóirí eile de ghairmithe, má tá cosaint amhail sin ag na catagóirí siúd faoin dlí náisiúnta; agus (ii) má tá an ceart sin acu, an bhfuil Airteagal 8ab(5) de Threoir 2011/16 neamhbhailí, de bharr sárú ar Airteagal 7 den Chairt, a mhéid is a chuirtear ceangal leis ar na gairmithe siúd idirghabhálaithe eile a chur ar an eolas faoina n‑oibleagáid tuairiscithe, agus a gcéannacht á nocht agus go ndeachthas i dteagmháil leo mar thoradh air sin.
187.
Scrúdóidh mé an dá cheist seo i ndiaidh a chéile.
1.
Raon feidhme pearsanta an chirt chun tarscaoilte
188.
Is í an chéad cheist a thagann chun cinn ná ar féidir le Ballstáit tarscaoileadh a dheonú, faoi Airteagal 8ab(5) de Threoir 2011/16, do dhlíodóirí amháin nó do chatagóirí eile de ghairmithe atá faoi réir foirm rúndachta gairmiúla faoin dlí náisiúnta.
189.
Eascraíonn an t‑amhras léirmhínitheach, thar aon ní eile, as an bhfíoras nach bhfuil aon fhreagra follasach ar an gceist ó anailís théacsúil agus chomparáideach ar Airteagal 8ab(5) de Threoir 2011/16.
190.
Ar lámh amháin, cuimsítear téarmaí atá cineálach i leaganacha teangacha na forála sin den chuid is mó, agus ar an gcaoi sin ní fhoráiltear leo amháin na cearta rúndachta a thugtar do dhlíodóirí. (
120
) Ina theannta sin, d’fhéadfaí léamh leathan ar raon feidhme an chirt chun tarscaoilte a mheas mar a bheith i gcomhréir leis an bhfíoras (i) go ndeimhnítear raon feidhme amhail sin le tagairt do na dlíthe de na Ballstáit agus (ii) go ndéantar tagairt leis an dara fomhír den fhoráil sin don téarma cineálach, san iolra, ‘gairmithe’.
191.
Ar an lámh eile, áfach, cuimsítear téarma atá sonrach do dhlíodóirí i roinnt de na leaganacha teangacha (an Ghréigis, an Béarla, an Mháltais, an Rómáinis agus an Fhionlainnis). Ina theannta sin, cé go mbeadh léiriú an téarma mar theoranta do dhlíodóirí i gcomhréir leis na leaganacha teangacha go léir, níorbh amhlaidh a mhalairt. Thairis sin, déantar tagairt le hAirteagal 8ab(14) (sna leaganacha Gréigise, Béarla, Máltaise, Rómáinise agus Fionlainnise) do rúndacht ghairmiúil, agus ní do phribhléid dlí ghairmiúil, lena bhféadfaí a mheas go bhfuil fochiall an‑sonrach ag an téarma a úsáidtear i mír 5 den fhoráil chéanna agus, mar thoradh air sin, go bhfuil raon feidhme níos teoranta aige.
192.
Ar an drochuair, ní thugtar treoir shoiléir le léiriú comhthéacsúil agus stairiúil ar Airteagal 8ab de Threoir 2011/16 agus le scrúdú ar chleachtas na mBallstát ina dhiaidh sin freisin.
193.
Ar an gcéad dul síos, is beag an leid a thugtar le scrúdú ar Threoracha 2011/16 agus 2018/822 ina n‑iomláine maidir le raon ratione personae an tarscaoilte. Maidir le Treoir 2011/16, is é an t‑aon tagairt do phribhléid dlí ghairmiúil an méid atá in Airteagal 8ab(5) é féin. Ina theannta sin, ní shoiléirítear an coincheap le brollach Threoir 2018/822, ós rud é nach ndéantar tagairt don téarma ‘pribhléid dlí ghairmiúil’ ach in aithris 8 di, nach bhfuil aon fhaisnéis úsáideach i leith a léirmhínithe le fáil.
194.
Ar an dara dul síos, ní chuirtear treoir shoiléir ar fáil ach oiread leis na travaux préparatoires a ndéanann na páirtithe tagairt dóibh. Is cosúil go dtugtar le fios le roinnt de na míreanna den Mheasúnú Tionchair, dar leis an gCoimisiún, gur bhain an coincheap de ‘phribhléid dlí ghairmiúil’ a áirítear ina thogra le haghaidh treorach an phribhléid amháin i dtaca le dlíodóirí. (
121
) I ndáil leis sin, áitíonn an Coimisiún freisin gur dréachtaíodh i mBéarla téacs an togra ar oibrigh a sheirbhísí air agus a mhol siad do Choláiste na gCoimisinéirí le haghaidh glacadh (lena n‑áirítear an téarma teicniúil ‘pribhléid dlí ghairmiúil’).
195.
I dtaca leis sin, is ar éigean go n‑easaontófaí go mbaineann an téarma ‘pribhléid dlí ghairmiúil’ go sonrach leis na gníomhaíochtaí de dhlíodóirí, lena bhfuil pribhléid rúndachta i gceist le cumarsáid idir dlíodóir agus cliant. Dearbhaítear an tsainghné sin, inter alia, le cásdlí de chuid Chúirteanna an Aontais, (
122
) agus den Chúirt Eorpach um Chearta an Duine. (
123
) Go bhfios dom, is amhlaidh an cás ag an leibhéal domhanda. (
124
) Cuir i gcás, i roinnt dlínsí, tháinig an cheist chun cinn an raibh cuntasóirí cánach in ann pribhléid dlí ghairmiúil a éileamh agus comhairle á tabhairt do chliaint maidir le ceisteanna dlíthiúla ach, ar feadh na gcásanna atá ar eolas agam, diúltaíodh go seasta don mhaíomh sin. (
125
)
196.
Is cosúil go bhfuil an cur chuige sriantach sin de ‘phribhléid dlí ghairmiúil’ i gcomhréir leis na boinn stairiúla den choincheap sin. Mar a scríobh an tAbhcóide Ginearálta Poiares Maduro, ‘féadtar teacht ar a rianta “i ngach daonlathas” agus i ngach ré … Ón dearcadh sin, más rud é go bhfuil aitheantas tuillte do rúndacht na ndlíodóirí in ord dlíthiúil an Chomhphobail, is é sin mar go bhfuil a mbunúis sna boinn féin den daonlathas Eorpach’. (
126
) Is cosúil go ndearbhaítear na smaointe siúd le léann dlíthiúil. (
127
)
197.
Bíodh sin mar atá, mar a míníodh, ní úsáidtear an téarma ‘pribhléid dlí ghairmiúil’ agus na téarmaí an‑chosúil leis ach i roinnt leaganacha teangacha de Threoir 2011/16. Ar an gcaoi sin, cé go bhfuil an ghné sin tábhachtach, ní féidir léi a bheith críochnaitheach.
198.
Ar an tríú dul síos, ní thugtar comhartha soiléir dúinn leis an bhfaisnéis mhionsonraithe a chuir an Chomhairle agus an Coimisiún in iúl mar fhreagra ar cheist ón gCúirt maidir leis an mbealach inar thrasuigh na Ballstáit, ar an leibhéal náisiúnta, Airteagal 8ab(5) de Threoir 2011/16. Theorannaigh Ballstáit iomadúla an fhéidearthacht do dhlíodóirí chun tarscaoileadh a fháil. Bíodh sin mar atá, níor shainmhínigh roinnt de na Ballstáit na gairmithe sonracha, sa dlí náisiúnta lena gcuirtear é i bhfeidhm, a d’fhéadfadh leas a bhaint as tarscaoileadh, ós rud é go bhforáiltear leis na forálacha ábhartha i leith tagairt shimplí do na rialacha maidir le rúndacht ghairmiúil atá san áireamh i reachtaíocht earnála. Dá bharr sin, de réir mar a thuigim, d’fhéadfadh sé go bhfaigheadh catagóirí eile gairmithe tarscaoileadh, i gcás ina bhforáiltear é leis an reachtaíocht náisiúnta.
199.
I bhfianaise an mhéid thuas, ní mór dom a chinneadh nach bhféadtar brí an téarma ‘pribhléid dlí ghairmiúil’ (agus na téarmaí lena mbaineann sna leaganacha teangacha eile den treoir) a aithint, le cinnteacht réasúnta, le léiriú téacsúil, comparáideach agus stairiúil ar Airteagal 8ab de Threoir 2011/16, chomh maith le scrúdú ar a thrasuí ag leibhéal naisiúnta. Sa chás seo, ina bhfuil easpa soiléireachta áirithe, dealraíonn sé dom, d’fhonn léirmiú ceart an téarma sin a dheimhniú, gur gá féachaint ar aidhm agus cuspóir Threoir 2018/822.
200.
Mar a luadh i mír 25 thuas, is é is aidhm do Threoir 2018/822 trédhearcacht a fheabhsú i réimse an chánachais, tríd an gcead a thabhairt d’údaráis chánach na mBallstát chun faisnéis chuimsitheach agus ábhartha a fháil faoi shocruithe cánach a d’fhéadfadh a bheith ionsaitheach d’fhonn na húdaráis sin a chumasú chun dul i ngleic go sciobtha le cleachtais dhíobhálacha chánach, cuir i gcás trí reachtaíocht a achtú chun lúba ar lár sa chreat rialála a dhúnadh. Chun na críche sin, tugtar isteach le Treoir 2018/822 córas éigeantach nochta, i gcomhar le huathmhalartú faisnéise idir údaráis de na Ballstáit.
201.
Leis an gcúlra sin, dealraíonn sé dom go bhfuil sé chúis shoiléire ann lena dtacaítear le léiriú an téarma ‘pribhléid dlí ghairmiúil’ is é sin, go bunúsach, go ndeonaítear cosaint na rúndachta do dhlíodóirí de ghnáth.
202.
Ar an gcéad dul síos, tá an córas éigeantach nochta arna bhunú le Treoir 2018/822 bunaithe go bunúsach ar an oibleagáid tuairiscithe a chuirtear ar idirghabhálaithe, mar a míníodh i míreanna 166 agus 167 thuas. Mar a thug Abhcóide Ginearálta Rantos faoi deara, tá an oibleagáid tuairiscithe atá ar na hidirghabhálaithe mar ‘bhunchloch an chórais sin agus bheadh an riosca ann go mbainfí an bonn de spriocanna Threoir 2011/16 dá gcuirfí aon teorannú uirthi’. (
128
) Is léir nach bhfuil an oibleagáid tuairiscithe arna cur ar na cáiníocóirí iad féin, de réir scéim Threoir 2018/822, ach ‘an dara rogha is fearr’. (
129
)
203.
Aontaím. D’fhéadfaí tionchar suntasach a imirt ar éifeachtúlacht an chórais arna bhunú le Treoir 2018/822 dá mbeadh na Ballstáit ar a gcumas chun tarscaoileadh a dheonú do chatagóirí éagsúla d’idirghabhálaithe. Ba leor é tarscaoileadh a dheonú go catagóir amháin nó cúpla catagóirí sonracha de ghairmithe (amhail iniúchóirí, cuntasóirí agus/nó comhairleoirí cánach) chun cuid shuntasach de na daoine nádúrtha agus dlítheanacha a thagann faoi réir léiriú ‘idirghabhálaithe’ a shaoradh ón oibleagáid tuairiscithe.
204.
Is cosúil go gcuirtear leis an bhfadhb seo de bharr an fhíorais nach gcuimsítear aon chritéir, sonraíochtaí ná teorainneacha nithiúla le Treoir 2018/822 i gcomhair na gcatagóirí gairmithe ar féidir leis na Ballstáit tarscaoileadh a dheonú ina leith. (
130
) Tá an tagairt don reachtaíocht náisiúnta maidir leis sin iomlán agus gan cháilíocht, agus mar thoradh air sin bheadh na Ballstáit in ann leas a bhaint as rogha beagnach neamhshrianta i ndáil leis an bpointe sin.
205.
Ar an dara dul síos, is dócha go dtabharfaí isteach saobhadh áirithe sa mhargadh inmheánach agus saoirse iomlán á tabhairt do na Ballstáit maidir leis na catagóirí de ghairmithe a bheadh in ann leas a bhaint as tarscaoileadh. D’fhéadfadh sé a bheith an cás go spreagfaí roinnt gairmithe sa réimse seo iad féin a bhunú i gceann de na Ballstáit ina ndeonaítear díolúine ón oibleagáid tuairiscithe lena reachtaíocht náisiúnta dóibh de bharr ‘ainathraitheacht’ an chur i bhfeidhm d’Airteagal 8ab(5) de Threoir 2011/16. D’fhéadfadh sé a bheith an cás go gcruthófaí ‘tearmann’ laistigh den Aontas Eorpach do ghairmithe atá speisialaithe i socruithe ionsaitheacha cánach dá mbeadh roinnt de na Ballstáit go háirithe fial maidir leis an ábhar seo.
206.
Ar an tríú dul síos, thabharfaí isteach le raon feidhme leathan den tarscaoileadh difríocht idir, ar lámh amháin, córas an Aontais agus, ar an lámh eile, (i) an córas arna cheapadh maidir le hachtanna de ECFE, a bhí mar inspioráid do Threoir 2018/822, (
131
) ós rud é go bhfuil eisceachtaí sna hachtanna siúd maidir le rialacha nochta ach amháin i gcás ina bhfuil gá leis chun rúndacht na cumarsáide idir dlíodóir agus cliant a chosaint; (
132
) agus (ii) na trí chóras éigeantacha nochta a bhí ann ag leibhéal na mBallstát nuair a rinne an Coimisiún an togra le haghaidh Treoir 2018/822 agus ansin nuair a pléadh í ag leibhéal na Comhairle (eadhon in Éirinn, sa Phortaingéil agus sa Ríocht Aontaithe, faoi seach).
207.
De réir Iarscríbhinn 7 den Mheasúnú Tionchair, ina ndearnadh cur síos ar na príomhthréithe de na córais de chuid na hÉireann, na Portaingéile agus na Ríochta Aontaithe, áiríodh eisceacht ar an oibleagáid tuairiscithe a bhí teoranta do dhlíodóirí sna trí chóras go léir. Sa chomhthéacs seo, tá sé suimiúil a thabhairt faoi deara freisin gur mhaígh Rialtas na Beilge agus an Chomhairle araon le linn na héisteachta gurb é an córas nochta a bhí ann sa Ríocht Aontaithe ag an tráth a bhí mar cheann de na príomh-shamhla a ndearnadh tagairt dó le linn na hidirbheartaíochta a bhí mar bhunús glacadh Threoir 2018/822.
208.
Ar an gceathrú dul síos, le linn na héisteachta, mhaígh an Chomhairle, tráth an nós imeachta reachtach, glacadh an meon go raibh orthu rogha éigin a thabhairt do na Ballstáit maidir le raon feidhme an tarscaoilte, d’fhonn iad a chur ar a gcumas chun an Chairt agus cásdlí ECtHR a chomhlíonadh. Tugaim faoi deara nach n‑éilítear leis an gCairt ná le cásdlí ECtHR go ndeonófaí an chosaint de phribhléid dlí ghairmiúil do ghairmithe seachas dlíodóirí. Cé nach raibh seasamh foirmiúil ag an gComhairle maidir leis an léiriú atá le tabhairt ar Airteagal 8ab(5) de Threoir 2018/822, tacaítear ina haighneachtaí go raibh sí chun tacú leis an dearcadh go raibh sé i gceist ag reachtóir an Aontais an cur chuige srianta a mhol an Coimisiún maidir le raon feidhme an tarscaoilte.
209.
Ar an gcúigiú dul síos, is cosúil go bhfuil léamh srianta ar an téarma ‘pribhléid dlí ghairmiúil’ ag teacht leis an bprionsabal léirmhínitheach seanbhunaithe ar dá réir is gá eisceachtaí ar rialacha den Aontas a bhfuil raon feidhme ginearálta acu a léiriú go docht. (
133
) Dealraíonn sé dom go bhfuil sé sin níos oiriúnaí arís, sa chás seo, ós rud é go bhfuil tionchar á imirt ag an maolú faoi chaibidil – mar a tugadh le fios i míreanna 166, 167 agus 202 thuas – ar ghné lárnach den chóras arna thabhairt isteach le Treoir 2018/822: an oibleagáid ar na hidirghabhálaithe. Mar sin, le léiriú leathan den oibleagáid bheadh an fhéidearthacht ann go n‑imreofaí tionchar go suntasach ar an gcóras sin le haghaidh na spriocanna a shaothraíonn reachtóir an Aontais a bhaint amach. (
134
)
210.
Is cosúil go dtagann léamh leathan agus solúbtha ar raon feidhme ratione personae den oibleagáid salach ar thásc soiléir ó Pharlaimint na hEorpa, a d’éiligh, mar a luaitear in aithris 4 de Threoir 2018/822, ‘bearta níos déine i gcoinne idirghabhálaithe a chabhraíonn i socruithe a d’fhéadfadh a bheith mar chúis seachanta agus imghabhála cánach’.
211.
Ar an séú dul síos agus ar deireadh, is cosúil go dtacaítear go hindíreach léamh sriantach den téarma ‘pribhléid dlí ghairmiúil’ leis an mbreithiúnas ón gCúirt in Orde van Vlaamse Balies.
212.
Sa bhreithiúnas sin, thosaigh an Chúirt a hanailís agus léiriú a thabhairt ar Airteagal 7 den Chairt i bhfianaise an chásdlí ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine maidir le hAirteagal 8(1) de ECHR, foráil ‘lena gcosnaítear an rúndacht de gach cumarsáid idir daoine aonair agus lena ndeonaítear cosaint neartaithe do mhalartuithe idir dlíodóirí agus a gcliaint’. Dála fhoráil ECHR – mar a rialaigh an Chúirt – cuimsítear le hAirteagal 7 den Chairt ‘[...] ní hamháin gníomhaíocht chosanta ach comhairle dlí freisin [agus] ráthaítear leis rúndacht na comhairle dlí sin, maidir lena hábhar agus an fhíric gur tharla sí araon’. Mar sin de, chinn an Chúirt ‘seachas i gcásanna eisceachtúla, is gá go bhfuil ionchas dlisteanach [ag cliaint] nach nochtfaidh a ndlíodóirí d’aon duine, gan a gcead, go bhfuil siad ag dul i gcomhairle leis nó léi.’ (
135
)
213.
Agus é sin ráite, lean an Chúirt ar aghaidh chun an bhéim a leagan go bhfuil údar maith ag an ‘gcosaint shonrach’ a dheonaítear do phribhléid dlí ghairmiúil na ndlíodóirí le hAirteagal 7 den Chairt ‘[...] mar gheall ar an bhfíric go dtugtar ról bunúsach do dhlíodóirí i sochaí dhaonlathach, is é sin dlíthithe a chosaint … Bíonn i gceist leis an tasc bunúsach sin, ar lámh amháin, an riachtanas, a n‑aithnítear a thábhacht i ngach Ballstáit, go gcaithfidh aon duine a bheith in ann, gan srian, dul i gcomhairle le dlíodóir, a bhfuil i gceist le nádúr féin phost an dlíodóra, chun go dtabharfaidh an dlíodóir comhairle dlí neamhspleách do gach aon duine a bhfuil gá acu ina leith, agus ar an lámh eile, dualgas comhfhreagrach an dlíodóra go n‑oibreoidh sé nó sí de mheon macánta i leith a chliant …’. (
136
)
214.
I mo thuairim, ní bhaineann na cúiseanna a bhí mar bhonn le cinneadh na Cúirte chun cosaint fhairsing, laistigh den chóras arna bhunú le Treoir 2018/822, a thabhairt i leith pribhléid dlí ghairmiúil leis na gníomhaíochtaí de chuid gairmithe (amhail cuntasóirí, iniúchóirí agus comhairleoirí dlí) nach bhfuil rannpháirteach i gcur i bhfeidhm an chirt agus, mar sin, nach mbaineann a gcumarsáid lena gcliant leas as aon chosaint neartaithe i ndáil lena rúndacht faoi Airteagal 7 den Chairt agus Airteagal 8 ECHR.
215.
Ar an gcaoi sin, is é mo thuairim, gur cheart go dtabharfaí léiriú sriantach don téarma ‘pribhléid dlí ghairmiúil’, de réir bhrí Airteagal 8ab(5) de Threoir 2011/16, is go mbainfeadh sé le dlíodóirí amháin.
216.
D’fhéadfaí agóid a dhéanamh nach mbeadh léiriú amhail sin le léamh i dtéarmaí áirithe a úsáidtear san fhoráil sin (‘gairmithe’), agus ag teacht leis an bhfíric, d’fhonn raon feidhme cruinn den chosaint a dheimhniú, go bhfuil tagairt do dhlíthe náisiúnta na mBallstát i baint leis an bhforáil.
217.
Níl na hagóidí sin éifeachtach, áfach.
218.
Mar a thug an Coimisiún faoi deara ag an éisteacht, i roinnt córais dlí náisiúnta, tá gairmithe éagsúla a chomhlíonann an sainmhíniú de ‘dhlíodóir’ agus a gcosnaítear a gcumarsáid le cliaint le rúndacht faoin dlí náisiúnta. (
137
) Sampla soiléir maidir leis sin is ea córas dlíthiúil na hÉireann, ina bhfuil aturnaetha agus abhcóidí. Ina theannta sin, leathnaíonn tíortha áirithe cosaint na rúndachta do ghníomhaíochtaí d’abhcóidí inmheánacha, mar ábhar prionsabail nó nuair a glaodh chun an bharra. Agus an meall mór ar deireadh, is féidir le haidhm na cosanta (cineál cumarsáide), fairsinge na cosanta (cuir i gcás, teorainneacha a d’fhéadfadh a bheith ann ar rúndacht, nó eisceachtaí i réimsí áirithe dlí) a athrú ó Bhallstát go Ballstát freisin. (
138
)
219.
Ina theannta sin, foráiltear le roinnt córais náisiúnta do chásanna sonracha ina gcaitear, go heisceachtúil, le daoine nach dlíodóirí iad (amhail, cuir i gcás, ollúna ollscoile nó cuntasóirí cánach) sa tslí chéanna le dlíodóirí agus, mar sin, ceadaítear leo comhairle dlí a sholáthar do chliaint agus ionadaíocht a dhéanamh dóibh i gcúirt. Sna cúinsí (teoranta) siúd, dealraíonn sé dom gur féidir leis na gairmithe siúd a bheith i dteideal freisin leas a bhaint as tarscaoileadh faoi Airteagal 8ab(5) de Threoir 2011/16.
220.
D’fhéadfaí go mínítear foclaíocht na forála sin leis na smaointe seo.
221.
I bhfianaise an mhéid sin thuas, i mo thuairim, is féidir le Ballstáit, faoi Airteagal 8ab(5) de Threoir 2018/822, an ceart chun tarscaoilte a thabhairt d’idirghabhálaithe maidir le faisnéis a sholáthar ar shocruithe infhógartha trasteorann sa chás amháin ina sárófaí leis an oibleagáid tuairiscithe an phribhléid dlí ghairmiúil a aithnítear, faoi dhlí náisiúnta an Bhallstáit sin, i ndáil le dlíodóirí agus gairmithe eile a chaitear, i gcúinsí eisceachtúla, sa tslí chéanna le dlíodóirí.
2.
Dlíthiúlacht an cheanglais chun idirghabhálaithe eile a chur ar an eolas
222.
Dá mbeadh an Chúirt chun aontú le mo mheasúnú thuas, ní bheadh aon ghá chun deileáil leis an dara ceist arna hardú leis an gceathrú ceist ón gcúirt a rinne an tarchur. I gcodarsnacht leis sin, dá mbeadh an Chúirt chun easaontú liom maidir leis sin, agus dá measfadh sí gur féidir le Ballstáit tarscaoileadh a dheonú do ghairmithe seachas dlíodóirí, fiú i gcúinsí thar na cinn a míníodh thuas, bheadh uirthi an cheist sin a fhreagairt freisin.
223.
Neamhchosúil leis an gcúigiú ceist ón gcúirt a rinne an tarchur, baineann a ceathrú ceist le gné shonrach amháin den chóras arna thabhairt isteach le Treoir 2018/822: an oibleagáid, atá ar idirghabhálaithe (seachas dlíodóirí) a bhaineann leas as tarscaoileadh, chun idirghabhálaithe eile a chur ar an eolas faoi oibleagáid tuairiscithe d’fhéadfadh siad a bheith faoina réir (
139
) faoi Airteagal 8ab de Threoir 2011/16. Is í an cheist ná an ardaítear leis an ngné shonrach sin den chóras arna thabhairt isteach le Treoir 2018/822 sárú dochosanta ar cheart na n‑idirghabhálaithe, faoi Airteagal 7 den Chairt, chun a choimeád faoi rún a gcéannacht agus an fíoras go ndeachaigh an cliant i gcomhairle leo.
224.
I mo thuairim, ba cheart go bhfreagrófaí an cheist sin go diúltach.
225.
Mar a luadh ag míreanna 132 go 134 thuas, níl aon amhras orm go n‑eascraíonn sárú as na rialacha arna dtabhairt isteach le Treoir 2018/822 ar chearta na n‑idirghabhálaithe a chosnaítear le hAirteagal 7 den Chairt agus, go háirithe, leis an gceart chun a gcumarsáid ghairmiúil a choimeád faoi rún. (
140
) Bíodh sin mar atá, tá an dearcadh agam freisin go bhfuil údar maith ag an sárú sin mar gheall ar na spriocanna den leas ginearálta a shaothraítear leis an reachtaíocht faoi chaibidil.
226.
Bainim an tátal céanna as maidir leis an ngné shonrach a bhaineann leis an gceathrú ceist arna tarchur. Mar a míníodh i míreanna 211 go 213 thuas, eascraíonn an chosaint neartaithe a d’aithin an Chúirt maidir leis an bpribhléid dlí ghairmiúil in Orde van Vlaamse Balies as an bhfeidhm shonrach a chuireann dlíodóirí i gcrích agus iad ag tabhairt comhairle do chliaint agus ag déanamh ionadaíochta dóibh. Ní chuireann gairmithe amhail cuntasóirí, iniúchóirí agus comhairleoirí cánach feidhm amhail sin i gcrích. D’aontaigh roinnt de na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí i ndáil leis sin.
227.
Ar an mbonn sin, níor cuireadh ina luí orm le maíomh ICFC, gur cheart gairmithe amhail siúd, de bharr Airteagal 7 den Chairt, a bheith i dteideal an leibhéal cosanta rúndachta a dheonaítear do dhlíodóirí eile. Tá tacaíocht sa bhreis i gcomhair mo dhearcthaí le fáil i gcásdlí de chuid an Aontais, na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine agus lasmuigh den Aontas a luadh i mír 195 thuas.
228.
Ní hé sin le rá, ar ndóigh, nach ndéanann na gairmithe siúd gníomhaíochtaí atá – go ginearálta – ar mhaithe le leas an phobail freisin, nó nár cheart go bhfanfadh a gcuid plé le cliaint, i bprionsabal, faoi rún. Ciallaíonn sé sin amháin gur de nádúr éagsúil iad a gcuid feidhmeanna i i gcomparáid leo siúd de chuid dlíodóirí, agus nach bhfuil gá leis an leibhéal rúndachta atá an-ard a thugtar go ginearálta i ndáil le cumarsáid idir dlíodóir agus cliant a thabhairt dá gcumarsáid le cliaint. (
141
)
229.
Níl cúis ionaidh, gan trácht ar a bheith amhrasach, go ndeachaigh cáiníocóir i gcomhairle le cuntasóir, iniúchóir nó comhairleoir cánach toisc go bhfuil reachtaíocht chánach chomh casta sin agus mar gheall ar na hualaí tuairiscithe a chuirtear ar fhiontair le reachtaíocht amhail sin. I mo thaithí féin, meastar go ginearálta gur cuid de bheith i mbun gnó é an cineál comhairliúcháin sin. Ar an mbonn sin, ní cosúil liom, mar gheall ar na cúiseanna arna míniú, nach sáraítear ceart an idirghabhálaithe faoi Airteagal 7 den Chairt, lena n‑áirítear an ceart chun cumarsáid ghairmiúil a choimeád faoi rún, mar gheall go bhfuil ar idirghabhálaí amháin, i roinnt cúinsí an‑sonracha, a nochtadh d’idirghabhálaí éigin eile, a rannpháirt sna gníomhaíochtaí pleanála cánach de cháiníocóir ar leith.
230.
Ar an gcaoi sin, glacaim leis nach ndearna reachtóir an Aontais earráid fhollasach agus é ag déanamh iarracht chun cothromaíocht a fháil idir ceart na n-idirghabhálaithe (seachas dlíodóirí) chun a gcumarsáid a choimeád faoi rún agus an leas ginearálta ag dul i ngleic le pleanáil ionsaitheach chánach agus cosc a chur leis an riosca seachanta agus imghabhála cánach.
231.
Dá bharr sin, níor tháinig aon amhras chun solais le scrúdú an cheathrú ceist ach oiread, i mo dhearcadh, maidir le haon ghné den chóras arna thabhairt isteach le Treoir 2018/822 agus dlíthiúlacht na hionstraime sin.
V. Conclúid
232.
Mar fhocal scoir, molaim go bhfreagraíonn an Chúirt na ceisteanna a tharchuir an Cour constitutionnelle (Cúirt Bhunreachtúil, an Bheilg) le haghaidh réamhrialú nár nochtadh le scrúdú na gceisteanna siúd aon cheisteanna maidir le bailíocht Threoir (AE) 2018/822 ón gComhairle an 25 Bealtaine 2018 lena leasaítear Treoir 2011/16/AE maidir le huathmhalartú éigeantach faisnéise i réimse an chánachais i ndáil le socruithe infhógartha trasteorann.
(
1
)	Bunteanga: an Béarla.
(
2
)	Féach, mar shampla, an brollach don Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE), Coinbhinsiún Iltaobhach le haghaidh Bearta maidir le Cáin Chonartha a chur i bhFeidhm chun Creimeadh an Bhoinn agus Aistriú Brabúis a Chosc.
(
3
)	IO 2018 L 139, lch. 1.
(
4
)	Sa bhrí de ghníomhaíochtaí pleanála cánach a ‘[bhaineann leas as] bearnaí sna dlíthe cánacha – is é sin, a chomhlíonann fuarlitir an dlí ach a sháraíonn brí an dlí – chun freagracht cánach a íoslaghdú nó a sheachaint’ (féach Seirbhís Taighde Pharlaimint na hEorpa, ‘Measures tackling aggressive tax planning in the national recovery and resilience plans’, 2023, lch. 2.)
(
5
)	Tugtar ‘DAC6’ ar an Treoir freisin. Seasann ‘DAC’ do ‘Threoir an Chomhair Riaracháin’ (IO 2011 L 64, lch. 1).
(
6
)	Sa Tuairim seo, déanfaidh mé tagairt d’fhorálacha de Threoir 2011/16 mar a leasaíodh (lena n‑áirítear leasuithe arna ndéanamh ag Treoir 2018/822) agus atá i bhfeidhm faoi láthair.
(
7
)	Fágtar fonótaí atá sa téacs bunúsach ar lár.
(
8
)	Moniteur Belge an 30 Nollaig 2019, lch. 119025.
(
9
)	Féach, le níos mó tagairtí, mo Thuairim in Fastweb agus páirtithe eile (Fráma ama le haghaidh billeáil) (C‑468/20, EU:C:2022:996, mír 80).
(
10
)	Féach, inter alia, breithiúnas an 17 Nollaig 2020, Centraal Israëlitisch Consistorie van België agus páirtithe eile (C-336/19, EU:C:2020:1031, mír 85 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
11
)	Féach, mar shampla, breithiúnas an 10 Feabhra 2022, OE (Gnáthchónaí céile – Critéar náisiúntachta) (C‑522/20, EU:C:2022:87, mír 20 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
12
)	Féach, chuige sin, breithiúnas an 7 Márta 2017, RPO (C‑390/15, EU:C:2017:174, mír 54 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
13
)	Féach, inter alia, breithiúnas an 10 Feabhra 2022, OE (Gnáthchónaí céile – Critéar náisiúntachta) (C-522/20, EU:C:2022:87, mír 21). Níos ginearálta ar an ábhar seo, féach mo Thuairim in ECB v Crédit lyonnais (C‑389/21 P, EU:C:2022:844, pointí 41 go 74).
(
14
)	Féach freisin aithris 6 de Threoir 2018/822: ‘Féadfaidh tuairisciú na faisnéise faoi shocruithe pleanála cánach trasteorann a d’fhéadfadh a bheith ionsaitheach rannchuidiú go héifeachtach leis na hiarrachtaí chun timpeallacht cánachais chóir a chruthú sa mhargadh inmheánach’. Béim curtha leis.
(
15
)	Féach aithrisí 1 agus 2 de Threoir 2011/16 Féach freisin aithris 2 de Threoir 2018/22.
(
16
)	Deimhnítear é sin freisin le ECFE/G20, Tionscadail Chreimeadh an Bhoinn agus Aistriú Brabúis, Rialacha Éigeantacha Faisnéise, ‘ACTION 12: 2015 Final Report’ ECFE’), ar dá réir a raibh ‘raon feidhme leathan, ag na córais éigeantacha faisnéise a bhí ann ag an tráth sin agus lena bhféadtar an grúpa cáiníocóirí, cineálacha cánach agus idirbheart is mó a d’fhéadfadh a bheith ann a ghabháil’, cosúil leis é a thug reachtóir an Aontais isteach in 2018 (mír 26, béim curtha leis).
(
17
)	Cé go bhfuil raon feidhme níos teoranta ag Treoir (AE) 2016/1164 an 12 Iúil 2016 ón gComhairle lena leagtar síos rialacha i gcoinne cleachtais imghabhála cánach a imríonn tionchar díreach ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh (IO 2016 L 193, lch. 1) (‘ATAD’), agus í teoranta do cháin chorparáide – eilimint a leag roinnt de na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí béim uirthi – neamhábhartha sa chomhthéacs seo. Mar a leagtar amach go soiléir le haithris 14 de Threoir 2018/822, cuireann an dá threoir le chéile ach is ionstraimí ar leith iad. Ní raibh aon ghá do reachtóir an Aontais raon feidhme an dá threoir díreach mar an gcéanna a shamhlú.
(
18
)	Amhail, mar shampla, sainmharcanna C.1 agus D.
(
19
)	I ndáil leis sin, ceistíonn BATL an chomhréireacht agus an gá i leith oibleagáid tuairiscithe le raon feidhme leathan a thabhairt isteach, ós rud é nach raibh curtha san áireamh leis na doiciméid a bhain leis an togra le haghaidh treorach aon tagairt do staidéir mhaicreacnamaíochta lena meastar agus/nó lena dtomhaistear an éifeacht dhearfach arna líomhain go mbeadh ag an oibleagáid tuairiscithe ar bhuiséid náisiúnta maidir leis na cánacha éagsúla lena mbaineann. Tá an argóint sin, áfach, ag dul amú: is í an éifeacht láithreach a bhfuil Treoir 2018/822 ar tóir uirthi ná trédhearcacht a fheabhsú. Beidh sé faoi na Ballstáit le cinneadh, agus athbhreithniú déanta acu faoin bhfaisnéis arna bailiú tríd an gcóras a cuireadh ar bun le Treoir 2018/822, cé acu agus conas a gcórais fhioscacha náisiúnta a leasú d’fhonn ioncam ó cháin a mhéadú. Ar aon nós, a mhéid go bhfuil cuma prima facie réasúnta ar rogha reachtóir an Aontais, bheadh sé faoi BATL, sna himeachtaí seo, eilimintí a thabhairt chun suntais i gcomhair an dearcadh a neartú, gur ualach neamhréireach ab ea an oibleagáid tuairiscithe, mar a beartaíodh, do na daoine lena mbaineann, nó sháraíonn sí éard is gá chun spriocanna Threoir 2018/822 a bhaint amach, mar gheall ar leibhéal íseal thábhacht na bhfadhbanna a thagann chun cinn ó na socruithe a bhaineann le cánacha seachas cáin chorparáide.
(
20
)	Doiciméad Inmheánach Oibre maidir le Measúnú Tionchair de chuid an Choimisiúin, SWD (2017) 236 final (‘an Measúnú Tionchair’), Cuid 7.2.
(
21
)	Féach, inter alia, breithiúnas an 20 Nollaig 2017, Vaditrans (C‑102/16, EU:C:2017:1012, mír 50).
(
22
)	Féach freisin aithris 15 de Threoir 2018/822.
(
23
)	Féach, i ndáil leis sin, breithiúnas an 6 Samhain 2003, Lindqvist (C‑101/01, EU:C:2003:596, míreanna 83 go 88).
(
24
)	I ndáil leis sin, is ar éigean dom a thabhairt i gcuimhne gur thóg an Chúirt, ina cásdlí, inspioráid ó chásdlí de chuid na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine maidir leis ‘an gcritéar Engel’. Féach an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine, breithiúnas an 8 Meitheamh 1976, Engel agus páirtithe eile v an Ísiltír (CE:ECHR:1976:0608JUD000510071), agus breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 5 Meitheamh 2012, Bonda (C‑489/10, EU:C:2012:319, mír 37).
(
25
)	Ar an ábhar seo, féach, le níos mó tagairtí don chásdlí, mo Thuairim in Nacionalinis visuomenės sveikatos centras prie Sveikatos apsaugos ministerijos (C‑683/21, EU:C:2023:376, mír 74).
(
26
)	Féach freisin aithris 10 de Threoir 2018/822: ‘… mar gheall ar an tionchar a d’fheadfaí a imirt ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh, féadtar údar maith a thabhairt don ghá chun sraith rialacha chomónta a achtú, seachas an cheist a fhágáil le bheith réitithe ag an leibhéal náisiúnta’.
(
27
)	Féach, mar shampla, breithiúnas an 5 Bealtaine 2022, BV (C‑570/20, EU:C:2022:348, mír 38 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
28
)	Ibid., mír 41 agus an cásdlí dá dtagraítear.
(
29
)	I ndáil leis sin, ibid., mír 42.
(
30
)	Féach, i ndáil leis sin, breithiúnas an 25 Samhain 2021, État luxembourgeois (Faisnéis faoi ghrúpa cáiníocóirí) (C‑437/19, EU:C:2021:953, míreanna 61 agus 69 go 71)
(
31
)	Breithiúnas an 28 Márta 2017, Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236, mír 164 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
32
)	Breithiúnas an 5 Bealtaine 2022, BV (C‑570/20, EU:C:2022:348, mír 43 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
33
)	Amhail, mar shampla, ‘dispositifs’ i bhFraincis, ‘järjestelyjä’ i bhFionlainnis, ‘meccanismi’ in Iodáilis, ‘ρυθμισεις’ i nGréigis, ‘Gestaltungen’ i nGearmáinis, ‘modalitate’ i Rómainis agus ‘constructies’ in Ísiltíris.
(
34
)	Béim curtha leis.
(
35
)	Úsáidtear an téarma sin in a lán doiciméad ó, mar shampla, ECFE agus an Bord Idirnáisiúnta um Chaighdeáin Eitice do Chuntasóirí (‘IESBA’).
(
36
)	Béim curtha leis.
(
37
)	Féach Airteagal 3, pointe 18, dara mír de Threoir 2011/16: ‘áirítear freisin sraith socruithe le socrú. Féadfaidh níos mó ná céim amháin nó cuid amháin a bheith i socrú. Cháin ceann de na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí an chuid seo den sainmhíniú mar a bheith doiléir. I mo thuairim, áfach, tá a bhrí agus a chuspóir follasach. Bíonn codanna difriúla ann i socruithe ar leith agus bíonn céimeanna difriúla i gceist, a bhíonn mar chuid de phlean iomlán (féach, mar shampla, sainmharcanna B.3 agus D.2). Ní gá na codanna agus céimeanna siúd a thuairisciú as féin ach uair amháin, is é sin le rá, nuair a thuairiscítear an plean iomlán, cé gur féidir leo a bheith intuairiscithe nuair a mheastar iad go neamhspleách.
(
38
)	Féach, mar shampla, Airteagal 6 de Threoir ATAD, agus Airteagal 1(2) agus (3) de Threoir 2011/96/AE an 30 Samhain 2011 ón gComhairle maidir leis an gcomhchóras cánach is infheidhme i gcás máthairchuideachtaí agus fochuideachtaí de Bhallstáit éagsúla (IO 2011 L 345, lch. 8), arna leasú in 2015.
(
39
)	Féach thuas, mír 36 den Tuairim seo.
(
40
)	Béim curtha leis.
(
41
)	Féach thuas, mír 59 den Tuairim seo.
(
42
)	Is é sin, i gcás ina bhféadfadh tionchar a imirt leis an socrú ar uathmhalartú faisnéise nó ar aithint úinéireachta tairbhiúla (Airteagal 3, pointe 18(e), de Threoir 2011/16). Dealraíonn sé dom gur clásal chun teacht timpeall a sheachaint nó ‘líontáin sábhála’ é. I dtús báire, d’fhéadfadh cuma amhrasach a bheith ar a shoiléireacht a mhéid is cosúil go gcuirtear ceanglas ar idirghabhálaithe nó cáiníocóirí chun measúnú a dhéanamh ar an tionchar féideartha a d’imreodh neamhchomhlíonadh oibleagáide tuairiscithe ar fheidhmiú cuí an chórais a cuireadh ar bun le Treoir 2018/822 nó ar chumas na n‑údarás chun úinéireacht thairbhiúil a aithint. D’áiteofaí nach faoi na hidirghabhálaithe agus cáiníocóirí iad na meastóireachtaí le déanamh. Ba cheart go léifí Airteagal 3, mír 18(e) de Threoir 2011/16 in éineacht le Cuid D d’Iarscríbhinn IV (‘Sainmharcanna sonracha maidir le huathmhalartú faisnéise agus úinéireacht thairbhiúil’). I mo dhearcadh, soiléirítear raon feidhme agus brí Airteagal 3, mír 18(e) de Threoir 2011/16 leis sin.
(
43
)	Togra le haghaidh Treoir ón gComhairle lena leasaítear Treoir 2011/16/AE maidir le huathmhalartú éigeantach faisnéise i réimse an chánachais i ndáil le socruithe infhógartha trasteorann ((COM/2017/0335 final).
(
44
)	Féach an Measúnú Tionchair, Cuid 3.1.2.
(
45
)	Is dá thoradh air sin go sonrach ó haithris 6 de Threoir 2018/822.
(
46
)	Is dá thoradh air sin, a fortiori, ó Airteagal 3, pointe 21, an dara mír, de Threoir 2011/16.
(
47
)	Is dá thoradh air sin ó Airteagal 3, pointe 21, an chéad agus an dara mír, de Threoir 2011/16.
(
48
)	Féach, i ndáil leis sin, Airteagal 8ab(1), de Threoir 2011/16.
(
49
)	Féach, i ndáil leis sin, Airteagal 3, pointe 21, an tríú mír, de Threoir 2011/16.
(
50
)	Féach, mar shampla, ECFE, Study into the Role of Tax Intermediaries, 2008. Úsáideann roinnt tíortha téarmaí malartacha chun catagóir daoine mar an gcéanna a aithint, amhail ‘promoter’ (tionscnóir) (cuir i gcás, Ceanada, an Aifric Theas agus an Ríocht Aontaithe), agus ‘advisor’ nó ‘material advisor’ (comhairleoir)’ (cuir i gcás, Ceanada agus na Stáit Aontaithe).
(
51
)	Cuir i gcás, i bhfianaise na bprionsabal arna leagan amach thuas, déarfainn – mar fhreagra ar argóint a d’áitigh OBFG – nach ‘idirghabhálaithe’ faoi Threoir 2011/16 iad oibritheoirí amhail banc agus cuntas á oscailt aige nó nótaire agus barántúlacht conartha á deimhniú aige, de ghnáth.
(
52
)	Airteagal 3, pointe 15, agus sainmharcanna faoi chatagóir C in Iarscríbhinn IV.
(
53
)	Airteagal 3, pointe 16, agus sainmharcanna faoi chatagóir E in Iarscríbhinn IV.
(
54
)	Féach, mar shampla, Airteagal 2, pointe (4), de Threoir ATAD, Airteagal 4 den Choinbhinsiún um chánachas dúbailte a dhíothú maidir le coigeartú brabús de chuid fiontair chomhlachaithe (90/463/CEE) (IO 1990 L 225, lch. 10), arna leasú agus atá infheidhme faoi láthair, agus Airteagal 9 de Shamhailchoinbhinsiún Cánach ECFE ar Ioncam agus ar Chaipiteal.
(
55
)	Béim curtha leis.
(
56
)	Ag an tráth a d’ullmhaigh an Coimisiún a Mheasúnú Tionchair (féach Cuid 2.2.3 de), bhí córas éigeantach nochta mar an gcéanna ann in Éirinn, sa Phortaingéil agus sa Ríocht Aontaithe, agus i gCeanada, an India, Iosrael, an Aifric Theas agus na Stáit Aontaithe freisin.
(
57
)	Cáineann OBFG, go háirithe, na tagairtí de shainmharcanna sonracha do ‘dhoiciméadú caighdeánach agus/nó struchtúir [níorbh gá dó] a bheith saincheaptha go mór’ (A, 3); ‘socrú … ina bhfuil difríocht ábhartha sa mhéid a láimhseáiltear mar iníoctha’ (C, 4); ‘níl aon eilimintí iontaofa comparáide ann’, ‘hipitéisí thar a bheith éiginnte’, agus ‘[an deacracht] i leith an leibhéal deiridh ratha a thuar’ (E, 2(a) agus (b)). Béim curtha leis.
(
58
)	Féach, inter alia, an cásdlí arna lua i mír 23 thuas.
(
59
)	Arna cheangal lena Thogra le haghaidh Treoir ón gComhairle (féach thuas, fonóta 43).
(
60
)	Féach thuas, mír 11 den Tuairim seo.
(
61
)	Mír 81.
(
62
)	Táim ag baint úsáid as nath a d’úsáid an Coimisiún ina Mholadh an 6 Nollaig 2012 maidir le pleanáil ionsaitheach cánach, C(2012) 8806 deiridh, aithris 2.
(
63
)	Féach mar shampla, an ‘tástáil phríomhchríche’ a baineadh úsáid aisti sa Choinbhinsiún Iltaobhach le haghaidh Bearta maidir le Cáin Chonartha a chur i bhFeidhm chun Creimeadh an Bhoinn agus Aistriú Brabúis a Chosc ó ECFE (go háirithe, Airteagal 7 de). Tá 101 sínitheoir agus páirtí ag an gCoinbhinsiún sin (ó 23 Meán Fómhair 2023).
(
64
)	Maidir leis ‘na hidirghabhálaithe dá dtagraítear sa dara mír de mhír 21 d’Airteagal 3’ féach thuas, mír 73 den Tuairim seo.
(
65
)	Féach aithris 7 de Threoir 2018/822.
(
66
)	Mar a sainmhínítear in Airteagal 3, pointe 21, dara fo-alt, de Threoir 2011/16.
(
67
)	Béim curtha leis.
(
68
)	Féach thuas, mír 46 den Tuairim seo.
(
69
)	Is léir nach bhfuil comhairle de chuid na n‑údarás cánach ina léiriú ‘barántúil’ den dlí. I gcás inarb iomchuí, áfach, is féidir le hidirghabhálaithe agus cáiníocóirí brath ar an gcomhairle sin i gcoinne na n‑údarás chun cur in éadán pionós (cuir i gcás, chun urbhac nó ionchas dlisteanach a agairt, nó chun easpa rúin, eolais nó faillí a chruthú i dtaobh sárú a d’fhéadfadh a bheith ann ar an oibleagáid tuairiscithe).
(
70
)	IO 2007 C 303, lch. 17.
(
71
)	Tá mír 1 d’Airteagal 8 ECHR beagnach go díreach mar an gcéanna le hAirteagal 7 den Chairt. Foráiltear le mír 2 d’Airteagal 8 ECHR: ‘ní chuirfidh aon údarás poiblí isteach ar fheidhmiú an chirt seo, ach sa mhéid go mbeidh sin de réir an dlí agus riachtanach i ndaonlathas ar mhaithe leis an tslándáil náisiúnta, le sábháilteacht an phobail nó le leas eacnamaíoch na tíre, chun anord nó coiriúlacht a chosc, chun sláinte nó moráltacht a chosaint nó chun cearta agus saoirsí daoine eile a chosaint’.
(
72
)	Féach, inter alia, ECtHR, 16 Nollaig 1992, Niemietz v an Ghearmáin (CE:ECHR:1992:1216JUD001371088, §§ 29 agus 31).
(
73
)	Féach, mar shampla, breithiúnas an 22 Deireadh Fómhair 2002, Roquette Frères (C‑94/00, EU:C:2002:603, mír 29).
(
74
)	Féach, go háirithe, breithiúnas an 21 Meán Fómhair 1989, Hoechst v an Coimisiún (46/87 agus 227/88, EU:C:1989:337, mír 19).
(
75
)	Féach, mar shampla, breithiúnas an 8 Aibreán, Digital Rights Ireland agus páirtithe eile (C‑293/12 agus C‑594/12, EU:C:2014:238, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
76
)	Féach, breithiúnas an 18 Meitheamh 2020, an Coimisiún v an Ungáir (Trédhearcacht cumann) (C‑78/18, EU:C:2020:476, míreanna 124 agus 125).
(
77
)	Mar an gcéanna, ibid., mír 128.
(
78
)	Féach, inter alia, breithiúnas an 16 Iúil 2020, Facebook Ireland agus Schrems (C‑311/18, EU:C:2020:559, mír 172 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
79
)	Ibid., mír 175.
(
80
)	Le haghaidh níos mó sonraí, agus le tuilleadh tagairtí don chásdlí de chuid na Cúirte agus ECtHR, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Saugmandsgaard Øe in Facebook Ireland agus Schrems (C‑311/18, EU:C:2019:1145, míreanna 263 agus 265).
(
81
)	Féach breithiúnas an 8 Nollaig 2022, Orde van Vlaamse Balies agus páirtithe eileile (C‑694/20, EU:C:2022:963, mír 35) (‘an breithiúnas in Orde van Vlaamse Balies’).
(
82
)	Féach, i ndáil leis sin, ECtHR, breithiúnas an 14 Márta 2013, Bernh Larsen Holding AS agus páirtithe eile v an Iorua (CE:ECHR:2013:0314JUD002411708, §§ 123 go 134), le tagairt d’Airteagal 8 ECHR.
(
83
)	Mír 44 den bhreithiúnas.
(
84
)	Féach go háirithe Airteagal 3 CAE.
(
85
)	Féach, ar an dóigh chéanna, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Tesauro in Hünermund agus páirtithe eile (C‑292/92, EU:C:1993:863, míreanna 1 agus 27), agus Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Geelhoed in Arnold André (C‑434/02, EU:C:2004:487, mír 80).
(
86
)	Féach, i ndáil leis sin, breithiúnas an 14 Nollaig 2004, Swedish Match (C‑210/03, EU:C:2004:802, mír 34), agus an 3 Nollaig 2019, Poblacht na Seice v an Pharlaimint agus an Chomhairle (C‑482/17, EU:C:2019:1035, míreanna 48, 60 agus 61).
(
87
)	Is ar éigean dom a chur in iúl nach leagtar síos le Treoir 2018/822 aon riail shubstainteach i ndáil leis sin, gan trácht ar chosc ar na socruithe siúd.
(
88
)	Féach, i ndáil leis sin, Tuairim 1/15 (Comhaontú AE-Ceanada maidir le Taifead Ainmneacha Paisinéirí) an 26 Iúil 2017, (EU:C:2017:592, míreanna 140 agus 141 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
89
)	Cf. breithiúnas an 8 Aibreán 2014, Digital Rights Ireland agus páirtithe eile (C‑293/12 agus C‑594/12, EU:C:2014:238, mír 56).
(
90
)	Cf. ibid, mír 58.
(
91
)	Féach thíos mo mheasúnú ar an gceathrú ceist arna tarchur.
(
92
)	Féach, inter alia, breithiúnas an 2 Feabhra 2021, Consob (C‑481/19, EU:C:2021:84, míreanna 45 agus 47 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
93
)	Féach freisin Airteagal 8ab(15) de Threoir 2011/16. ‘Ní thabharfar le fios aon ghlacadh le bailíocht cóireála cánach de shocrú cé nach bhfreagraíonn údarás fioscach do shocrú infhógartha trasteorann.’
(
94
)	Féach, i ndáil leis sin, breithiúnas an 12 Meán Fómhar 2006, Cadbury Schweppes agus Cadbury Schweppes Overseas (C‑196/04, EU:C:2006:544, míreanna 36 agus 37), agus an 26 Feabhra 2019, N Luxembourg 1 agus páirtithe eile (C‑115/16, C‑118/16, C‑119/16 agus C‑299/16, EU:C:2019:134, mír 109).
(
95
)	Iarsheansailéir an Státchiste de Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann (1974 go 1979).
(
96
)	Cuir i gcás, d’fhéadfaí daoine aonair a chur faoi cheangal faisnéis maidir lena n‑ócáidí bunriachtanacha a sholáthar le haghaidh clárú sibhialta.
(
97
)	Cuir i gcás, d’fhéadfadh sé a bheith ar dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha faisnéis an‑mhionsonraithe a sheoladh do na húdaráis inniúla d’fhonn ceadú a fháil chun clinic dochtúra nó clinic fiaclóra a oscailt, chun bia a sholáthar don phobail nó chun cleachtadh mar dhlíodóir cáilithe.
(
98
)	Féach, mar shampla, na rialacha mionsonraithe maidir leis an bhfaisnéis atá le soláthar sula gcuirtear iompar ábhair radaighníomhaigh i gcrích (Treoir 2006/117/Euratom ón gComhairle an 20 Samhain 2006 maidir le faireachán agus smachtú seoltaí de dhramhaíl radaighníomhach agus breosla spíonta, (IO 2006 L 337, lch. 21)).
(
99
)	Bíonn an oibleagáid tuairiscithe infheidhme le roinnt de na sainmharcanna beag beann ar chomhlíonadh thástáil an phríomhshochair (féach Iarscríbhinn IV, Cuid I, de Threoir 2011/16).
(
100
)	Aithris 9 de Threoir 2018/822.
(
101
)	C‑694/20, EU:C:2022:259, mír 20. Féach freisin Codanna 3.1.2, 7.1 agus 9.1 den Mheasúnú Tionchair agus Cuid 1 den Mheabhrán Míniúcháin
(
102
)	Féach thuas, mír 9 den Tuairim seo.
(
103
)	Cf. breithiúnas an 8 Aibreán 2014, Digital Rights Ireland agus páirtitheeile (C‑293/12 agus C‑594/12, EU:C:2014:238, mír 27).
(
104
)	D’fhorbair an tAontas Eorpach an ‘Líonra Cumarsáide Coiteann (CNN)’, is é an líonra coiteann arna bhunú ar an líonra cumarsáide coiteann le haghaidh gach tarchur trí bhíthin leictreonach idir údaráis inniúla i réimse an chustaim agus an chánachais. Féach Airteagal 3(13), agus Airteagal 21(1) de Threoir 2011/16, chomh maith le haithris 12 de Threoir 2018/822.
(
105
)	Féach Airteagal 3(1), Airteagal 4, agus Airteagal 8ab(1) agus (6) de Threoir 2011/16.
(
106
)	Go háirithe, níl rochtain aige ar na sonraí pearsanta de cháiníocóirí agus idirghabhálaithe nó ar chur síos na socruithe infhógartha.
(
107
)	Féach Airteagal 8ab(17) agus Airteagal 21(5) agus (7) de Threoir 2011/16, chomh maith le haithris 6 de Threoir 2018/822.
(
108
)	Ar bhonn, a fortiori, Airteagal 23 (go háirithe mír 3 de) agus Airteagal 23a de Threoir 2011/16. Féach, áfach, an eisceacht dá bhforáiltear in Airteagal 24 den Treoir sin.
(
109
)	Féach, go háirithe, Airteagal 21(2), tríú fomhír, agus (7) de Threoir 2011/16.
(
110
)	Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n‑aisghairtear Treoir 95/46/CE (IO 2016 L 119, lch. 1).
(
111
)	Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 agus Cinneadh Uimh. 1247/2002/CE (IO 2018 L 295, p. 39).
(
112
)	Féach, mar shampla, na Náisiúin Aontaithe, an Roinn Gnóthaí Eacnamaíocha agus Sóisialta, ‘Tuarascáil Dhomhanda Shóisialta 2020 – Neamhionannas i nDomhan atá ag Athrú go Gasta’.
(
113
)	Féach, inter alia, aithris 13 de Threoir 2018/822.
(
114
)	Féach mír 14(c), d’Airteagal 8ab de Threoir 2011/16.
(
115
)	Féach Airteagal 8ab(3), (4), (9) agus (10) de Threoir 2011/16.
(
116
)	Féach Airteagal 8ab(2) de Threoir 2011/16.
(
117
)	Déanann OBFG tagairt, go háirithe, do Threoir (AE) 2015/2376 ón gComhairle an 8 Nollaig 2015 lena leasaítear Treoir 2011/16/AE maidir le huathmhalartú éigeantach faisnéise i réimse an chánachais (IO 2015 L 332, lch. 1) (‘DAC 3’), agus ar Threoir (AE) 2016/2258 ón gComhairle an 6 Nollaig 2016 lena leasaítear Treoir 2011/16/AE maidir le rochtain ag údaráis chánach ar fhaisnéis i ndáil leis an sciúradh airgid a chomhrac (IO 2016 L 342, lch. 1) (‘DAC 5’).
(
118
)	Féach fonótaí 17 agus 118 thuas.
(
119
)	Féach, de réir analaí agus le níos mó tagairtí don chásdlí, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Wahl in Buzzi Unicem v an Coimisiún (C‑267/14 P, EU:C:2015:696, pointí 97 go 117).
(
120
)	Amhail, cuir i gcás, ‘secreto profesional’ (i Spáinnis), ‘zákonné profesní mlčenlivosti’ (i Seicis), ‘Verschwiegenheitspflicht’ (i nGearmáinis), ‘secret professionnel’ (i bhFraincis), ‘profesionalne tajne’ (i gCróitis), ‘segreto professionale’ (in Iodáilis), ‘verschoningsrecht’ (in Ísiltíris), ‘profesinė paslaptis’ (i Liotuáinis) agus ‘yrkesmässiga privilegierna’ (i Sualainnis).
(
121
)	Féach Cuid 7.1.3 den Mheasúnú Tionchair agus pointí 3.3 agus 3.4 d’Iarscríbhinn 2 de.
(
122
)	Féach, inter alia, breithiúnas an 18 Bealtaine 1982, AM agus S Europe v an Coimisiún (155/79, EU:C:1982:157, míreanna 18 go 28).
(
123
)	Féach, inter alia, an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine, breithiúnas an 4 Feabhra 2020, Kruglov agus páirtithe eile v an Rúis (CE:ECHR:2020:0204JUD001126404, §137).
(
124
)	Cuir i gcás, is í réasúnaíocht na pribhléide dlí gairmiúla (i ndlí na Stát Aontaithe, an ‘phribhléid cliant‑abhcóide’), dar le Cúirt Uachtarach na Stát Aontaithe, ná ‘chun a spreagadh “cumarsáid iomlán agus macánta idir abhcóidí agus a gcliaint agus ar an mbonn sin leasanna níos leithne an phobail a chur chun cinn le comhlíonadh an dlí agus riar an chirt”’ (féach, inter alia, Tuairim an 25 Bealtaine 1998, Swidler agus Berlin v United States, 524 U.S. 399 (1998), lch. 403).
(
125
)	Féach, inter alia, Cúirt Chónaidhme Achomhairc (Ceanada), breithiúnas an 24 Meitheamh 2003, Tower v MNR (2003), 310 N.R. 280 (FCA); Cúirt Uachtarach (an Ríocht Aontaithe) breithiúnas R (maidir le hiarratasPrudential plc agus páirtí eile) v Special Commissioner of Income Tax agus páirtí eile (2013) UKSC 1; Cúirt Achomhairc (Hong Cong), breithiúnas an 29 Bealtaine 2015, Super Worth International Ltd agus páirtithe eile v Commissioner of the ICAC agus páirtí eile (CACV 168/2015); agus Cúirt Chónaidhme (an Astráil), breithiúnas an 25 Márta 2022, Commissioner of Taxation v PricewaterhouseCoopers agus páirtithe eile (2022) FCA 278.
(
126
)	Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Poiares Maduro in Ordre des barreaux francophones et germanophone agus páirtithe eile (C‑305/05, EU:C:2006:788, mír 36) (béim curtha leis).
(
127
)	Féach, inter alia, Union International des Avocats, ‘Tuarascáil Idirnáisiúnta maidir le Rúndacht Ghairmiúil agus Pribhléid Dlí’, Samhain 2019, lch. 7; agus Kameoka, E., Pribhléid Dlí Ghairmiúil in Imscrúduithe Iomaíocht an Aontais, Edward Elgar, 2023, lgh. 29 go 33.
(
128
)	Tuairim in Orde van Vlaamse Balies agus Belgian Association of Tax Lawyers (C‑694/20, EU:C:2022:259, mír 21).
(
129
)	Ibid. mír 20. Féach freisin aithrisí 6 agus 8 de Threoir 2018/822.
(
130
)	Ní fhoráiltear sa dara fomhír d’Airteagal 8ab(5) de Threoir 2011/16 ach go ‘[bh]féadfaidh idirghabhálaithe a bheith i dteideal tarscaoilte … a mhéid is a oibríonn siad laistigh de na teorainneacha de na dlíthe náisiúnta ábhartha lena sainmhínítear a ngairmeacha’.
(
131
)	Féach aithrisí 4 agus 13 de Threoir 2018/822.
(
132
)	Féach, go háirithe, Riail 2.4 de ECFE, Rialacha Samhla Nochta Éigeantaigh do Shocruithe Seachanta CRA agus Struchtúir Chasta Eischósta, lch. 20: ‘ní bheidh Idirghabhálaí faoi cheangal aon fhaisnéis a nochtadh … i gcás ina bhfuil cosaint in éadán nochta agus na faisnéise sin faoi rialacha maidir le rúndacht ghairmiúil a fhoráiltear le dlí náisiúnta, ach amháin chomh fada is a nochtfaí faisnéis rúnda atá ag abhcóide, dlíodóir nó ionadaí dlíthiúil eile atá ceadaithe i ndáil le Cliant …’. Féach freisin, ECFE, Léargas ar Airteagal 26: Maidir leis an Malartú Faisnéis (mír 19.4) Macasamhail ar Choinbhinsiún Cánach agus ar Chaipiteal, 2017.
(
133
)	Féach, i measc a lán breithiúnas, breithiúnas an 27 Aibreán 2023, Fluvius Antwerpen (C‑677/21, EU:C:2023:348, mír 54 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
134
)	Féach, de réir analaí, breithiúnas an 7 Meán Fómhair 2023, Charles Taylor Adjusting (C‑590/21, EU:C:2023:633, mír 32).
(
135
)	Breithiúnas in Orde van Vlaamse Balies, mír 27 (béim curtha leis).
(
136
)	Ibid., mír 28 (béim curtha leis).
(
137
)	Le haghaidh léargas ginearálta maith, féach na cineálacha gairmeacha arna lua, trí Bhallstát, ar Thairseach r-Cheart na hEorpa (e-justice.europa.eu).
(
138
)	Le haghaidh achoimre ar na córais éagsúla san Eoraip, féach Comhairle Bharraí agus Chumainn Dlí na hEorpa (CCBE), ‘Regulated legal professionals and professional privilege within the European Union, the European Economic Area and Switzerland, and certain other European jurisdictions’, John Fish, 2004.
(
139
)	Is é sin, mura bhfuil na hidirghabhálaithe siúd in ann leas a bhaint as tarscaoileadh, freisin, de bharr dlí náisiúnta, i gcomhréir le hAirteagal 8ab de Threoir 2011/16.
(
140
)	Dá thoradh ar an mbreithiúnas in Orde van Vlaamse Balies, mír 27, ní mór a léiriú Airteagal 7 den Chairt amhail is go ‘[gcosnaítear] an rúndacht de gach cumarsáid idir daoine aonair’.
(
141
)	Féach, freisin, thuas, míreanna 212, 214 agus 226 den Tuairim seo.