61982CJ0041_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στήν υπόθεση 41/82,
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, εκπροσωπουμένη από τόν David Gilmour, νομικό σύμβουλο, επικουρούμενο από τόν Guido Berardis, μέλος τής νομικής της υπηρεσίας, μέ αντίκλητο στό Λουξεμβούργο τόν Oreste Montalto, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,
προσφεύγουσα,
κατά
ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, εκπροσωπουμένης από τήν Avvocatura dello Stato, διά τού Oscar Fiumara, μέ τόπο επιδόσεων στό Λουξεμβούργο τήν Ιταλική Πρεσβεία,
καθ’ ης,
Αντικείμενο της υπόθεσης
πού έχει ως αντικείμενο νά αναγνωρισθεί οτι η Ιταλική Δημοκρατία, μή θεσπίζοντας εντός τής ορισθείσης προθεσμίας τίς αναγκαίες διατάξεις γιά νά συμμορφωθεί πρός τίς οδηγίες τού Συμβουλίου 72/464, τής 19ης Δεκεμβρίου 1972, περί τών φόρων, πλήν τών φόρων κύκλου εργασιών, οι οποίοι επιβαρύνουν τήν κατανάλωση τών επεξεργασμένων καπνών ( ΕΕ ειδ . έκδ . 09/001, σ . 35 ) καί 77/805 τής 19ης Δεκεμβρίου 1977, περί τροποποιήσεως τής οδηγίας 72/464 ( ΕΕ ειδ . έκδ . 09/001, σ . 93 ), παρέβη τίς υποχρεώσεις πού υπέχει εκ τής συνθήκης ΕΟΚ,
Σκεπτικό της απόφασης
1 Μέ δικόγραφο πού κατέθεσε στή γραμματεία τού Δικαστηρίου στίς 4 Φεβρουαρίου 1982, η Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ήσκησε, δυνάμει τού άρθρου 169 τής συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή μέ τήν οποία ζητείται νά αναγνωρισθεί οτι η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τίς υποχρεώσεις πού υπέχει εκ τού άρθρου 189, παράγραφος 3, τής συνθήκης, παραλείποντας νά θεσπίσει τίς ανα
γκαίες διατάξεις γιά νά συμμορφωθεί πρός τίς οδηγίες τού Συμβουλίου 72/464, τής 19ης Δεκεμβρίου 1972, καί 77/805, τής 19ης Δεκεμβρίου 1977, περί τών φόρων, πλήν τών φόρων κύκλου εργασιών, οι οποίοι επιβαρύνουν τήν κατανάλωση τών επεξεργασμένων καπνών ( ΕΕ ειδ . έκδ . 09/001, σ . 35 καί σ . 93 ).
2 Η οδηγία τού Συμβουλίου 72/464 έχει ως αντικείμενο τήν εναρμόνιση τής διαρθρώσεως τών φόρων πού επιβαρύνουν τήν κατανάλωση επεξεργασμένων καπνών, ωστε νά καταργηθούν προοδευτικά από τά διάφορα εθνικά συστήματα οι παράγοντες πού ειναι ικανοί νά εμποδίσουν τήν ελεύθερη κυκλοφορία καί νά νοθεύσουν τούς ορους ανταγωνισμού . Γιά νά επιτύχει τόν στόχο αυτό, ο κοινοτικός νομοθέτης δημιούργησε ενα σύστημα πού εξασφαλίζει τήν προοδευτική μείωση τής επιπτώσεως τού φόρου καί πού συνίσταται στό συνδυασμό, γιά τό φόρο πού επιβαρύνει τήν κατανάλωση σιγαρέττων ( φόρος καπνού ), ενός αναλογικού φόρου καπνού καί ενός παγίου φόρου καπνού, τό ποσό τού οποίου καθορίζεται από κάθε κράτος μέλος σύμφωνα μέ κοινοτικά κριτήρια . Δυνάμει τού άρθρου 4 τής οδηγίας, ο αναλογικός φόρος υπολογίζεται επί τής μεγίστης τιμής λιανικής πωλήσεως, συμπεριλαμβανομένων τών δασμών, ενώ ο πάγιος φόρος καπνού υπολογίζεται ανά μονάδα προϊόντος . Ο συντελεστής τού αναλογικού φόρου καπνού καί τό ποσό παγίου φόρου καπνού πρέπει νά ειναι ίδιοι γιά ολα τά σιγαρέττα .
3 Σύμφωνα μέ τό άρθρο 8 τής ανωτέρω οδηγίας, τά κράτη μέλη οφείλουν νά καθορίσουν τό ποσό παγίου φόρου καπνού πού επιβάλλεται επί τών σιγαρέττων βάσει κοινών κανόνων καί, γιά πρώτη φορά δι’ αναγωγής στά σιγαρέττα τής περισσότερο ζητουμένης κατηγορίας τιμών, σύμφωνα μέ τά γνωστά κατά τήν 1η Ιανουαρίου 1973 στοιχεία . Η παράγραφος 2 τού άρθρου 8 ορίζει οτι τό ποσό αυτό δέν δύναται νά ειναι κατώτερο τού 5 % ή ανώτερο τού 75 % τού σωρευτικού ποσού τού φόρου καπνού ( πάγιο στοιχείο σύν αναλογικό στοιχείο ad valorem ) πού επιβάλλεται επί τών σιγαρέττων αυτών .
4 Τό άρθρο 12 τής οδηγίας ορίζει οτι τά κράτη μέλη θέτουν σέ ισχύ τό αργότερο μέχρι τήν 1η Ιουλίου 1973 τίς νομοθετικές, κανονιστικές καί διοικητικές διατάξεις πού ειναι αναγκαίες γιά νά συμμορφωθούν πρός τήν οδηγία καί ενημερώνουν αμέσως περί αυτού τήν Επιτροπή .
5 Φαίνεται οτι, μέχρι τόν Οκτώβριο τού 1976, η Επιτροπή δέν ειχε προβάλει καμμία αντίρρηση οσον αφορά τό ασυμβίβαστο πρός τό άρθρο 8, παράγραφος 2, τής οδηγίας τού παγίου στοιχείου τού φόρου καπνού πού επιβάλλεται επί τών σιγαρέττων στήν Ιταλία .
6 Κατόπιν τής αυξήσεως, στίς 2 Οκτωβρίου 1976, τής τιμής τών σιγαρέττων στήν Ιταλία, άρα καί τής βάσεως επιβολής τού φόρου καπνού ad valorem, η Επιτροπή διεπίστωσε οτι ο πάγιος φόρος αντιπροσώπευε ποσοστό μόνο 3,96 % τού σωρευτικού ποσού τού φόρου καπνού αντί τού προβλεπομένου κατωτάτου ορίου τού 5 % . Έτσι, μέ έγγραφο τής 8ης Ιουλίου 1977, διεμαρτυρήθη πρός τήν ιταλική κυβέρνηση .
7 Η ιταλική κυβέρνηση, μέ έγγραφο τής 7ης Σεπτεμβρίου 1977, διευκρίνισε οτι η τιμή τών σιγαρέττων μέ τίς περισσότερες πωλήσεις στήν ιταλική αγορά ειχε ήδη αυξηθεί, μέ υπουργική απόφαση τής 4ης Μαρτίου 1976, από 350 σέ 400 λιρέτες ανά πακέτο τών 20 σιγαρέττων, πράγμα πού ειχε ως αποτέλεσμα νά μειώσει σέ 4,5 % τό ποσοστό ( σέ σχέση μέ τό σωρευτικό ποσό τού φόρου καπνού ) τού παγίου στοιχείου, χωρίς η Επιτροπή νά προβάλει επ’ αυτού οιαδήποτε αντίρρηση . Κατά τήν ιταλική κυβέρνηση η οδηγία 72/464 δέν προέβλεπε τήν αυτόματη προσαρμογή τού συστήματος πρός τίς μεταβολές τών οικονομικο-εμπορικών καί όχι φορολογικών στοιχείων τών διαφόρων τιμών .
8 Εν τώ μεταξύ ετέθη σέ ισχύ η οδηγία 77/805 τής 19ης Νοεμβρίου 1977, πού ενεκαινίασε τό δεύτερο στάδιο τής εναρμονίσεως τής διαρθρώσεως τού φόρου καταναλώσεως επεξεργασμένων καπνών, τό οποίο εκάλυπτε τήν περίοδο από 1ης Ιουλίου 1978 μέχρι 31ης Δεκεμβρίου 1980 . Η οδηγία αυτή συνεπλήρωσε τήν οδηγία 72/464, προσθέτοντας, μεταξύ άλλων, τό άρθρο 10β . Κατά τήν πρώτη παράγραφο τού άρθρου αυτού, τό ποσό τού παγίου φόρου σιγαρέττων καθορίζεται δι’ αναφοράς πρός τά σιγαρέττα τής πλέον ζητουμένης κατηγορίας, σύμφωνα μέ τά γνωστά κατά τήν 1η Ιανουαρίου κάθε έτους στοιχεία, αρχής γενομένης από τήν 1η Ιανουαρίου 1978 .
9 Η παράγραφος 2 τού ιδίου άρθρου ορίζει οτι τό πάγιο στοιχείο δέν δύναται νά ειναι κατώτερο τού 5 % ούτε ανώτερο τού 55 % τού ποσού τής συνολικής φορολογικής επιβαρύνσεως πού προκύπτει από τό άθροισμα τού αναλογικού φόρου
καταναλώσεως, τού παγίου φόρου καί τού φόρου κύκλου εργασιών, τών επιβαλλομένων επί τών σιγαρέττων αυτών .
10 Επομένως, στήν Ιταλία, τό ποσοστό τού παγίου στοιχείου σέ σχέση μέ τό συνολικό προϊόν τού φόρου ειχε κατέλθει από 3,96 % σέ 2,36 % .
11 Μέ τηλετυπικό μήνυμα τής 23ης Οκτωβρίου 1978, η ιταλική κυβέρνηση εγνωστοποίησε στήν Επιτροπή οτι τό σχέδιο νόμου περί θέσεως σέ εφαρμογή τού δευτέρου σταδίου τής εναρμονίσεως, πού προβλέπεται από τήν οδηγία 75/805, ειχε ήδη εγκριθεί από τό υπουργικό συμβούλιο καί ευρίσκετο ήδη στό κοινοβούλιο . Διευκρινίσθη δέ οτι «τό κείμενο αυτό δίνει επίσης λύση καί στό πρόβλημα πού ήγειρε η Επιτροπή μέ τό υπ’ αριθ . 7295, από 8ης Ιουλίου 1977, έγγραφό της, οσον αφορά τόν υπολογισμό τής σχέσεως μεταξύ τού παγίου στοιχείου καί τού στοιχείου ad valorem τού φόρου καπνού» .
12 Δεδομένου οτι τό σχέδιο νόμου δέν ενεκρίθη από τό Κοινοβούλιο, η Επιτροπή, μέ έγγραφο τής 11ης Φεβρουαρίου 1980 ώχλησε καί πάλι τήν ιταλική κυβέρνηση . Στήν επιστολή αυτή δέν εδόθη απάντηση .
13 Στίς 31 Οκτωβρίου 1980, η Επιτροπή εκοινοποίησε στήν Ιταλική Δημοκρατία μία αιτιολογημένη γνώμη . Η ιταλική κυβέρνηση απήντησε, στίς 2 Φεβρουαρίου 1981, μέ έγγραφο στό οποίο διαβεβαίωνε οτι ειχε υποβάλει στό κοινοβούλιο, στίς 16 Μα ΐου 1980 νέο κείμενο σχεδίου νόμου περί αναδιαρθρώσεως τού συστήματος φορολογίας πού εξασφαλίζει τήν τελεία ευθυγράμμιση τής εθνικής νομοθεσίας πρός τήν ισχύουσα κοινοτική κανονιστική ρύθμιση . Μέχρι στιγμής, καμμία σχετική νομοθετική πράξη δέν έχει εγκριθεί από τό ιταλικό κοινοβούλιο .
14 Η ιταλική κυβέρνηση δέν αμφισβητεί οτι δέν εξεπλήρωσε τίς εν λόγω υποχρεώσεις . Παρατηρεί οτι η καθυστέρηση στήν προσαρμογή τής νομοθεσίας της πρός τίς οδηγίες οφείλεται στήν ανάγκη προσφυγής στή νομοθετική διαδικασία γιά τήν εφαρμογή τους, πράγμα πού συνεπάγεται καθυστερήσεις, πού συνδέονται μέ τίς απαιτήσεις καί τίς περιστάσεις πού προσιδιάζουν στήν κοινοβουλευτική οδό .
Πράγματι, λόγω τής πρόωρης διαλύσεως τών τμημάτων δέν εδόθη συνέχεια στό πρώτο σχέδιο νόμου πού ειχε καταθέσει η κυβέρνηση . Τό δέ δεύτερο εξετάζεται ακόμη επί τού παρόντος από τίς αρμόδιες επιτροπές τής Βουλής .
15 Οι περιστάσεις αυτές δέν εξαλείφουν τήν παράβαση πού αποδίδεται στήν Ιταλική Δημοκρατία . Σύμφωνα μέ παγία νομολογία, τά κράτη μέλη δέν δύνανται νά επικαλεσθούν διατάξεις, τήν ακολουθουμένη πρακτική ή καταστάσεις τής εσωτερικής εννόμου τάξεώς τους γιά νά δικαιολογήσουν τή μή τήρηση τών υποχρεώσεων καί προθεσμιών πού απορρέουν από τίς κοινοτικές οδηγίες .
16 Πρέπει, επομένως, νά αναγνωρισθεί οτι η Ιταλική Δημοκρατία, παραλείποντας νά θεσπίσει τίς αναγκαίες διατάξεις γιά νά συμμορφωθεί μέ τίς εν λόγω οδηγίες, παρέβη τίς υποχρεώσεις πού υπέχει εκ τής συνθήκης .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί τών δικαστικών εξόδων
17 Σύμφωνα μέ τό άρθρο 69, παράγραφος 2, τού κανονισμού διαδικασίας, ο ηττώμενος διάδικος καταδικάζεται στά δικαστικά έξοδα .
18 Επειδή η καθ’ ης ηττήθη, πρέπει νά καταδικασθεί στά δικαστικά έξοδα .
Διατακτικό
Διά ταύτα
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
κρίνει καί αποφασίζει :
1 ) Παραλείποντας νά θεσπίσει τίς αναγκαίες διατάξεις γιά νά συμμορφωθεί πρός τίς οδηγίες τού Συμβουλίου 72/464, τής 19ης Δεκεμβρίου 1972, καί 77/805, τής 19ης Δεκεμβρίου 1977, περί τών φόρων, πλήν τών φόρων κύκλου εργασιών, οι οποίοι επιβαρύνουν τήν κατανάλωση τών επεξεργα
σμένων καπνών ( ΕΕ ειδ . έκδ . 09/001 σ . 35 καί σ . 93 ), η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τίς υποχρεώσεις πού υπέχει εκ τής συνθήκης .
2)Καταδικάζει τήν καθ’ ης στά δικαστικά έξοδα .