62021CJ0654
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δέκατο τμήμα)
της 8ης Ιουνίου 2023 (
*1
)
«Προδικαστική παραπομπή – Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Διαφορά ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου – Αρμοδιότητα των δικαστηρίων σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Κανονισμός (ΕΕ) 2017/1001 – Άρθρο 124 – Αγωγή λόγω προσβολής σήματος – Άρθρο 128 – Ανταγωγή για την κήρυξη της ακυρότητας – Αντικείμενο της ανταγωγής αυτής – Άρθρο 129, παράγραφος 3 – Δικονομικοί κανόνες οι οποίοι έχουν εφαρμογή στις αντίστοιχες αγωγές που αφορούν εθνικό σήμα – Αρχή της δικονομικής αυτονομίας»
Στην υπόθεση C‑654/21,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Sąd Okręgowy w Warszawie (περιφερειακό δικαστήριο Βαρσοβίας, Πολωνία) με απόφαση της 7ης Οκτωβρίου 2021, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 28 Οκτωβρίου 2021, στο πλαίσιο της δίκης
LM
κατά
KP,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δέκατο τμήμα),
συγκείμενο από τους Δ. Γρατσία (εισηγητή), πρόεδρο τμήματος, M. Ilešič και Z. Csehi, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: G. Pitruzzella
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–
ο LM, εκπροσωπούμενος από τον R. Ratajczak, adwokat,
–
ο KP, εκπροσωπούμενος από την E. Jaroszyńska-Kozłowska, radca prawny, και την Z. Słupicka, radca prawny,
–
η Πολωνική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον B. Majczyna,
–
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον S. L. Kalėda και την P. Němečková,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 124, στοιχείο δʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017, για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2017, L 154, σ. 1), σε συνδυασμό με το άρθρο 128, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, καθώς και του άρθρου 129, παράγραφος 3, του κανονισμού.
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του LM και του KP σχετικά με αγωγή λόγω προσβολής λεκτικού σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και με ανταγωγή για την κήρυξη της ακυρότητας του σήματος αυτού.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
3
Οι αιτιολογικές σκέψεις 4 και 32 του κανονισμού 2017/1001 έχουν ως εξής:
«(4)
[…] [E]μφανίζεται ως αναγκαίο να προβλεφθεί ενωσιακό καθεστώς σημάτων το οποίο θα παρέχει στις επιχειρήσεις το δικαίωμα να αποκτούν, σύμφωνα με ενιαία διαδικασία, σήματα της [Ευρωπαϊκής Ένωσης] τα οποία θα προστατεύονται κατά τρόπο ενιαίο και θα παράγουν τα αποτελέσματά τους σε όλο το έδαφος της [Ευρωπαϊκής] Ένωσης. Η αρχή του ενιαίου χαρακτήρα του σήματος της ΕΕ θα πρέπει να ισχύει εφόσον ο παρών κανονισμός δεν προβλέπει άλλως.
[…]
(32)
Είναι σημαντικό οι αποφάσεις περί εγκυρότητας και παραποίησης/απομίμησης των σημάτων της ΕΕ να ισχύουν και να καλύπτουν το σύνολο της Ένωσης, δεδομένου ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να αποφεύγονται αντιφατικές αποφάσεις των δικαστηρίων και του Γραφείου [Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO)] και να μην προσβάλλεται ο ενιαίος χαρακτήρας των σημάτων της ΕΕ. Οι διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1215/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[, της 12ης Δεκεμβρίου 2012, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (ΕΕ 2012, L 351, σ. 1)], θα πρέπει να εφαρμόζονται σε όλες τις δικαστικές υποθέσεις που αφορούν σήματα της ΕΕ, εκτός εάν προβλέπεται παρέκκλιση από τον παρόντα κανονισμό.»
4
Το άρθρο 1 του κανονισμού 2017/1001, το οποίο επιγράφεται «Σήμα της ΕΕ», ορίζει στην παράγραφο 2 τα εξής:
«Το σήμα της ΕΕ έχει ενιαίο χαρακτήρα. Παράγει τα αυτά αποτελέσματα σε ολόκληρη την Ένωση: δεν δύναται να καταχωρισθεί, να μεταβιβασθεί, να γίνει αντικείμενο παραίτησης, ή απόφασης περί έκπτωσης του δικαιούχου εκ των δικαιωμάτων του ή περί ακυρότητος, ούτε να απαγορευθεί η χρήση του, παρά μόνο για ολόκληρη την Ένωση. Η αρχή αυτή ισχύει, εκτός αντιθέτου διατάξεως του παρόντος κανονισμού.»
5
Κατά το άρθρο 6 του κανονισμού, το οποίο τιτλοφορείται «Τρόπος κτήσεως του σήματος της ΕΕ», το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποκτάται με την καταχώριση.
6
Το άρθρο 7 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο επιγράφεται «Απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου», ορίζει στις παραγράφους 1 και 2 τα εξής:
«1.   Δεν γίνονται δεκτά για καταχώριση:
[…]
β)
τα σήματα που στερούνται διακριτικού χαρακτήρα·
γ)
τα σήματα που αποτελούνται αποκλειστικά από σημεία ή ενδείξεις που μπορούν να χρησιμεύσουν, στο εμπόριο, προς δήλωση του είδους, της ποιότητας, της ποσότητας, του προορισμού, της αξίας, της γεωγραφικής προέλευσης ή του χρόνου παραγωγής του προϊόντος ή της παροχής της υπηρεσίας ή άλλων χαρακτηριστικών του προϊόντος ή της υπηρεσίας·
δ)
τα σήματα που συνίστανται αποκλειστικά από σημεία ή ενδείξεις τα οποία έχουν καταστεί συνήθη στην καθημερινή γλώσσα ή στη θεμιτή και πάγια πρακτική του εμπορίου·
ε)
τα σημεία που συνίστανται αποκλειστικά:
i)
από το σχήμα, ή άλλο χαρακτηριστικό, που προκύπτει από την ίδια τη φύση του προϊόντος,
ii)
από το σχήμα, ή άλλο χαρακτηριστικό του προϊόντος, που είναι απαραίτητο για την επίτευξη τεχνικού αποτελέσματος,
iii)
από το σχήμα, ή άλλο χαρακτηριστικό που προσδίδει ουσιαστική αξία στο προϊόν·
στ)
τα σήματα που αντίκεινται στη δημόσια τάξη ή στα χρηστά ήθη·
ζ)
τα σήματα που θα μπορούσαν να παραπλανήσουν το κοινό, για παράδειγμα ως προς τη φύση, την ποιότητα ή τη γεωγραφική προέλευση του προϊόντος ή της υπηρεσίας·
[…]
ι)
τα σήματα που εξαιρούνται από την καταχώριση δυνάμει ενωσιακής νομοθεσίας ή του εθνικού δικαίου ή διεθνών συμφωνιών στις οποίες η Ένωση ή το οικείο κράτος μέλος είναι συμβαλλόμενο μέρος, όπου προβλέπεται η προστασία των ονομασιών προέλευσης και των γεωγραφικών ενδείξεων·
ια)
τα σήματα που εξαιρούνται από την καταχώριση δυνάμει ενωσιακής νομοθεσίας ή διεθνών συμφωνιών στις οποίες η Ένωση είναι συμβαλλόμενο μέρος, όπου προβλέπεται η προστασία παραδοσιακών ενδείξεων των οίνων·
ιβ)
τα σήματα που εξαιρούνται από την καταχώριση δυνάμει ενωσιακής νομοθεσίας ή διεθνών συμφωνιών στις οποίες η Ένωση είναι συμβαλλόμενο μέρος, όπου προβλέπεται η προστασία των εγγυημένων παραδοσιακών ιδιότυπων προϊόντων·
ιγ)
τα σήματα που αποτελούνται από ή αναπαράγουν στα βασικά τους στοιχεία προγενέστερη ονομασία φυτικής ποικιλίας καταχωρισμένη σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία ή το εθνικό δίκαιο ή τις διεθνείς συμφωνίες στις οποίες η Ένωση ή το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος είναι συμβαλλόμενο μέρος, όπου προβλέπεται η προστασία των δικαιωμάτων επί φυτικών ποικιλιών και τα οποία σχετίζονται με φυτικές ποικιλίες του ιδίου είδους ή στενά συγγενικών ειδών.
2.   Η παράγραφος 1 εφαρμόζεται ακόμη και αν οι λόγοι απαραδέκτου υφίστανται μόνο σε τμήμα της Ένωσης.»
7
Το άρθρο 59 του κανονισμού 2017/1001, με τίτλο «Απόλυτοι λόγοι ακυρότητας», προβλέπει τα κατωτέρω:
«1.   Ένα σήμα της ΕΕ κηρύσσεται άκυρο, μετά από αίτηση που υποβάλλεται στο [EUIPO] ή μετά από άσκηση ανταγωγής στα πλαίσια αγωγής για παραποίηση/απομίμηση:
α)
εάν το σήμα της ΕΕ δεν καταχωρίσθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7·
β)
εάν ο καταθέτης ενήργησε κακόπιστα κατά την κατάθεση της αίτησης σήματος.
2.   Όταν η καταχώριση του σήματος της ΕΕ έγινε κατά παράβαση του άρθρου 7 παράγραφος 1 στοιχείο β), γ) ή δ), το σήμα της ΕΕ δεν κηρύσσεται εντούτοις άκυρο, εάν, λόγω της χρήσης που του έγινε, απέκτησε, μετά την καταχώρισή του, διακριτικό χαρακτήρα για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες για τις οποίες καταχωρίσθηκε.
3.   Όταν ο λόγος ακυρότητας αφορά μέρος μόνο των προϊόντων ή υπηρεσιών για τις οποίες έχει καταχωρισθεί το σήμα της ΕΕ, η ακυρότητα του σήματος κηρύσσεται μόνο για τα συγκεκριμένα προϊόντα ή υπηρεσίες.»
8
Το άρθρο 63 του κανονισμού αυτού, το οποίο επιγράφεται «Αίτηση έκπτωσης ή κήρυξης της ακυρότητας», ορίζει στις παραγράφους 1 και 3 τα εξής:
«1.   Αίτηση έκπτωσης ή κήρυξης της ακυρότητας του σήματος της ΕΕ μπορεί να υποβάλει στο [EUIPO]:
α)
στις περιπτώσεις που καθορίζονται στα άρθρα 58 και 59, κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο καθώς και κάθε οργάνωση που έχει συσταθεί για την εκπροσώπηση των συμφερόντων κατασκευαστών, παραγωγών, παρεχόντων υπηρεσίες, εμπόρων ή καταναλωτών, και [η] οποί[α] σύμφωνα με το δίκαιο στο οποίο υπάγ[ε]ται, μπορ[εί] να παρίστα[ται] ενώπιον δικαστηρίου·
[…]
3.   Η αίτηση έκπτωσης ή κήρυξης της ακυρότητας είναι απαράδεκτη όταν αίτηση μεταξύ των αυτών διαδίκων με το αυτό αντικείμενο και την αυτή αιτία έχει κριθεί επί της ουσίας, είτε από το [EUIPO] είτε από δικαστήριο σημάτων της ΕΕ όπως αναφέρεται στο άρθρο 123, και η απόφαση του [EUIPO] ή του εν λόγω δικαστηρίου επί της συγκεκριμένης αίτησης έχει αποκτήσει ισχύ δεδικασμένου.»
9
Το άρθρο 123 του εν λόγω κανονισμού, με τίτλο «Δικαστήρια σημάτων της ΕΕ», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Τα κράτη μέλη ορίζουν στο έδαφός τους τον μικρότερο δυνατό αριθμό πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων εθνικών δικαστηρίων, τα οποία ασκούν τα καθήκοντα που τους ανατίθενται με τον παρόντα κανονισμό.»
10
Το άρθρο 124 του κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Αρμοδιότητα σε θέματα παραποίησης/απομίμησης και εγκυρότητας», έχει ως εξής:
«Τα δικαστήρια σημάτων της ΕΕ έχουν αποκλειστική αρμοδιότητα για την εκδίκαση:
α)
όλων των αγωγών για παραποίηση/απομίμηση και, εάν επιτρέπεται από το εθνικό δίκαιο, για επαπειλούμενη παραποίηση/απομίμηση σήματος της ΕΕ·
[…]
δ)
των ανταγωγών για έκπτωση ή ακυρότητα του σήματος της ΕΕ που προβλέπονται στο άρθρο 128.»
11
Το άρθρο 127 του κανονισμού 2017/1001, με τίτλο «Τεκμήριο εγκυρότητας – Άμυνα επί της ουσίας», προβλέπει στην παράγραφο 1 τα ακόλουθα:
«Τα δικαστήρια σημάτων της ΕΕ θεωρούν το σήμα της ΕΕ έγκυρο, εκτός εάν ο εναγόμενος αμφισβητήσει την εγκυρότητα με ανταγωγή έκπτωσης ή ακυρότητας.»
12
Το άρθρο 128 του κανονισμού αυτού, με τίτλο «Ανταγωγή», ορίζει τα εξής:
«1.   Η ανταγωγή με αίτημα την έκπτωση ή την ακυρότητα μπορεί να βασίζεται μόνο στους λόγους έκπτωσης ή ακυρότητας που προβλέπει ο παρών κανονισμός.
2.   Το δικαστήριο σημάτων της ΕΕ απορρίπτει ανταγωγή έκπτωσης ή ακυρότητας, αν το [EUIPO] έχει ήδη εκδώσει τελεσίδικη απόφαση, επί υποθέσεως με το αυτό αντικείμενο, για τους αυτούς λόγους και μεταξύ των αυτών διαδίκων.
[…]
4.   Το δικαστήριο σημάτων της ΕΕ ενώπιον του οποίου έχει ασκηθεί ανταγωγή έκπτωσης του δικαιούχου ή κήρυξης της ακυρότητας σήματος της ΕΕ δεν προχωρεί στην εξέταση της ανταγωγής έως ότου είτε το ενδιαφερόμενο μέρος είτε το δικαστήριο ενημερώσει το [EUIPO] περί της ημερομηνίας άσκησης της ανταγωγής. Το [EUIPO] σημειώνει την πληροφορία στο μητρώο. Εάν είχε ήδη κατατεθεί αίτηση έκπτωσης του δικαιούχου ή κήρυξης της ακυρότητας του σήματος της ΕΕ ενώπιον του [EUIPO] πριν από την άσκηση ανταγωγής, το δικαστήριο ενημερώνεται σχετικά από το [EUIPO] και αναστέλλει τη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 132 παράγραφος 1 μέχρις ότου καταστεί τελεσίδικη η απόφαση επί της αίτησης ή αποσυρθεί η αίτηση.
[…]
6.   Όταν καταστεί τελεσίδικη απόφαση δικαστηρίου σημάτων της ΕΕ επί ανταγωγής με αίτημα την έκπτωση του δικαιούχου ή την ακυρότητα σήματος της ΕΕ, αντίγραφό της διαβιβάζεται χωρίς καθυστέρηση στο [EUIPO], είτε από το δικαστήριο είτε από οποιονδήποτε από τους διαδίκους στην εθνική διαδικασία. Το [EUIPO] ή οποιοσδήποτε άλλος ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει πληροφορίες για τη διαβίβαση αυτή. Το [EUIPO] καταχωρίζει μνεία της απόφασης στο μητρώο και λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί με το διατακτικό της.
7.   Το δικαστήριο σημάτων της ΕΕ το οποίο έχει επιληφθεί ανταγωγής έκπτωσης ή ακυρότητας, μπορεί να αναστείλει την έκδοση της αποφάσεως με αίτηση του δικαιούχου του σήματος της ΕΕ και κατόπιν ακροάσεως των άλλων διαδίκων και να καλέσει τον εναγόμενο να υποβάλει στο [EUIPO], μέσα σε προθεσμία που του τάσσει, αίτηση έκπτωσης ή ακυρότητας. Αν η αίτηση αυτή δεν υποβληθεί μέσα στην ταχθείσα προθεσμία, τότε η διαδικασία συνεχίζεται· η ανταγωγή θεωρείται ότι έχει αποσυρθεί. Εφαρμόζεται το άρθρο 132 παράγραφος 3.»
13
Κατά το άρθρο 129 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο επιγράφεται «Εφαρμοστέο δίκαιο»:
«1.   Τα δικαστήρια σημάτων της ΕΕ εφαρμόζουν τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.
2.   Για όλα τα θέματα σημάτων που δεν καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό, το αρμόδιο δικαστήριο σημάτων της ΕΕ εφαρμόζει το ισχύον εθνικό δίκαιο.
3.   Εφόσον δεν ορίζεται άλλως στον παρόντα κανονισμό, το δικαστήριο σημάτων της ΕΕ εφαρμόζει τους δικονομικούς κανόνες οι οποίοι εφαρμόζονται στις αντίστοιχες αγωγές που αφορούν εθνικό σήμα στο κράτος μέλος στο οποίο εδρεύει το δικαστήριο αυτό.»
14
Το άρθρο 132 του ίδιου κανονισμού, με τίτλο «Ειδικοί κανόνες συνάφειας», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Εφόσον δεν υπάρχουν ειδικοί λόγοι συνέχισης της δίκης, ένα δικαστήριο σημάτων της ΕΕ που έχει επιληφθεί αγωγής, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 124, εκτός της αναγνωριστικής αγωγής μη παραποίησης/απομίμησης, αναστέλλει τη διαδικασία, είτε με δική του πρωτοβουλία και αφού ακούσει τους διαδίκους, είτε με αίτηση ενός διαδίκου και αφού ακούσει τους λοιπούς διαδίκους, εάν το κύρος του σήματος της ΕΕ έχει ήδη αμφισβητηθεί με ανταγωγή ενώπιον άλλου δικαστηρίου σημάτων της ΕΕ ή εάν έχει ήδη υποβληθεί ενώπιον του [EUIPO] αίτηση έκπτωσης ή ακυρότητας.»
Το πολωνικό δίκαιο
15
Το άρθρο 204 του ustawa – Kodeks postępowania cywilnego (νόμου περί Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας), της 17ης Νοεμβρίου 1964 (Dz. U. του 1964, αριθ. 43, θέση 296), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης (στο εξής: Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας), ορίζει τα εξής:
«§ 1.   Η ανταγωγή είναι παραδεκτή εάν η ανταγωγική αξίωση συνδέεται με την κύρια αγωγή ή είναι δεκτική συμψηφισμού. Η ανταγωγή μπορεί να ασκηθεί το αργότερο με το υπόμνημα αντίκρουσης της αγωγής και, σε περίπτωση που δεν έχει κατατεθεί τέτοιο υπόμνημα, στο πλαίσιο ανακοπής κατά ερήμην απόφασης ή κατά την έναρξη της πρώτης επ’ ακροατηρίου συζήτησης κατόπιν επίδοσης της σχετικής πράξης ορισμού δικασίμου ή κλήσης του αντιδίκου.
§ 2.   Η ανταγωγή ασκείται ενώπιον του δικαστηρίου που εκδικάζει την κύρια αγωγή. Αν, εντούτοις, η ανταγωγή πρέπει να εξεταστεί από περιφερειακό δικαστήριο ενώ η αγωγή έχει ασκηθεί ενώπιον ιεραρχικά κατώτερου δικαστηρίου, το ιεραρχικά κατώτερο δικαστήριο παραπέμπει συνολικά την υπόθεση στο αρμόδιο για την εκδίκαση της ανταγωγής δικαστήριο.
§ 3.   Οι διατάξεις που αφορούν την αγωγή εφαρμόζονται κατ’ αναλογίαν και επί της ανταγωγής.»
16
Με τον ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (νόμο για την τροποποίηση του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και ορισμένων άλλων νόμων), της 13ης Φεβρουαρίου 2020 (Dz. U. του 2020, θέση 288), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2020, προστέθηκε στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας το άρθρο 479122. Το άρθρο αυτό προβλέπει τα κατωτέρω:
«§ 1.   Η ανταγωγή σε υποθέσεις προσβολής σήματος ή βιομηχανικού σχεδίου ή υποδείγματος είναι παραδεκτή εάν έχει ως αίτημα την κήρυξη της ακυρότητας σήματος ή την έκπτωση του δικαιούχου σήματος από τα δικαιώματά του ή την κήρυξη της ακυρότητας καταχωρισμένου βιομηχανικού σχεδίου ή υποδείγματος. Το άρθρο 204 εφαρμόζεται κατ’ αναλογίαν.
§ 2.   Η παράγραφος 1 εφαρμόζεται κατ’ αναλογίαν και επί αιτήσεων κήρυξης της ακυρότητας σήματος ή έκπτωσης του δικαιούχου από τα δικαιώματά του στις περιπτώσεις συλλογικού σήματος, προστασίας του συλλογικού δικαιώματος επί σήματος, σήματος εγγύησης, αναγνώρισης στη Δημοκρατία της Πολωνίας της προστασίας διεθνούς σήματος καθώς και επί αιτήσεων κήρυξης της ακυρότητας της αναγνώρισης στη Δημοκρατία της Πολωνίας της προστασίας διεθνούς βιομηχανικού σχεδίου ή υποδείγματος.»
17
Ωστόσο, το άρθρο 22, παράγραφος 2, του ως άνω νόμου προέβλεψε τα ακόλουθα:
«Στις υποθέσεις που έχουν εισαχθεί και δεν έχουν περατωθεί ενώπιον δικαστηρίου ορισμένου βαθμού δικαιοδοσίας ή ενώπιον του Sąd Najwyższy [(Ανωτάτου Δικαστηρίου, Πολωνία)] έως την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος νόμου, οι οποίες θα εκδικάζονταν σύμφωνα με την ισχύουσα για τις υποθέσεις διανοητικής ιδιοκτησίας διαδικασία, δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις της εν λόγω διαδικασίας. Το αρμόδιο σύμφωνα με τις έως τώρα ισχύουσες διατάξεις δικαστήριο εξακολουθεί να είναι αρμόδιο για την εκδίκαση των υποθέσεων αυτών.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
18
Ο LM είναι δικαιούχος του λεκτικού σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Multiselect (στο εξής: επίμαχο σήμα), το οποίο καταχωρίστηκε στις 5 Ιουνίου 2018 για προϊόντα και υπηρεσίες που εμπίπτουν στις κλάσεις 9, 41 και 42, κατά την έννοια του Διακανονισμού της Νίκαιας για τη διεθνή ταξινόμηση των προϊόντων και των υπηρεσιών με σκοπό την καταχώριση των σημάτων, της 15ης Ιουνίου 1957, όπως έχει αναθεωρηθεί και τροποποιηθεί. Τα εν λόγω προϊόντα και υπηρεσίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την παροχή συμβουλών σχετικά με τον επαγγελματικό προσανατολισμό, την πληροφόρηση σχετικά με την εκπαίδευση, την εγκατάσταση και συντήρηση λογισμικών ή, ακόμη, τη δημοσίευση κειμένων και τη διάθεση ηλεκτρονικών δημοσιεύσεων στο διαδίκτυο.
19
Στο πλαίσιο της άσκησης των επαγγελματικών του δραστηριοτήτων, ο KP προσφέρει από το 2009, τόσο σε έντυπη όσο και σε ψηφιοποιημένη μορφή, ένα εγχειρίδιο απευθυνόμενο στους υποψηφίους των εξετάσεων της αστυνομίας προκειμένου να τους προετοιμάσει για τις ψυχολογικές δοκιμασίες που καλύπτονται από το επίμαχο σήμα και οι οποίες αποτελούν ένα από τα στάδια της εν λόγω διαδικασίας πρόσληψης. Ο ΚΡ προωθεί το εγχειρίδιό του σε διάφορους δικτυακούς τόπους.
20
Στις 26 Φεβρουαρίου 2020, ο LM άσκησε ενώπιον του του αιτούντος δικαστηρίου, Sąd Okręgowy w Warszawie (περιφερειακού δικαστηρίου Βαρσοβίας, Πολωνία), αγωγή λόγω προσβολής του επίμαχου σήματος, ζητώντας να υποχρεωθεί ο ΚΡ να παύσει να προσδιορίζει με το σήμα αυτό τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που διαθέτει στο εμπόριο καθώς και να παύσει να χρησιμοποιεί το εν λόγω σήμα σε κάθε επικοινωνία σχετική με την εμπορία των εν λόγω προϊόντων και υπηρεσιών.
21
Στο πλαίσιο της ως άνω διαδικασίας, ο ΚΡ άσκησε, στις 30 Ιουλίου 2020, ανταγωγή για την κήρυξη της ακυρότητας του επίμαχου σήματος όσον αφορά μέρος μόνον των προϊόντων και των υπηρεσιών για τα οποία το σήμα αυτό είχε καταχωρισθεί, δυνάμει του άρθρου 59, παράγραφος 1, του κανονισμού 2017/1001, σε συνδυασμό με το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχεία βʹ έως δʹ, και παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού.
22
Με απόφαση της 7ης Οκτωβρίου 2021, το αιτούν δικαστήριο απέρριψε στο σύνολό της την αγωγή λόγω προσβολής σήματος.
23
Όσον αφορά την ανταγωγή, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς την έκταση της εξέτασης που πρέπει να διενεργήσει σε περίπτωση κατά την οποία, όπως στην υπόθεση της κύριας δίκης, το αντικείμενο της ανταγωγής βαίνει πέραν του πλαισίου ενός «μέσου άμυνας» προβαλλόμενου προς αντίκρουση της αγωγής λόγω προσβολής σήματος.
24
Συγκεκριμένα, εν προκειμένω, ενώ τα αιτήματα της κύριας αγωγής αφορούσαν μόνον τις υπηρεσίες και τα προϊόντα που διαθέτει στο εμπόριο ο ΚΡ, το αντικείμενο της ανταγωγής είναι αισθητά ευρύτερο, δεδομένου ότι ο ΚΡ επικαλείται την ακυρότητα του επίμαχου σήματος καθόσον καλύπτει όχι μόνον τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που αφορά η κύρια αγωγή, αλλά και άλλα προϊόντα και υπηρεσίες.
25
Κατά συνέπεια, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν κάθε αγωγή με αίτημα την κήρυξη της ακυρότητας του επίμαχου σήματος, ανεξαρτήτως του αν συνδέεται όντως με τη διαδικασία λόγω προσβολής σήματος, εμπίπτει στην έννοια της «ανταγωγής για ακυρότητα», κατά το άρθρο 124, στοιχείο δʹ, και το άρθρο 128, παράγραφος 1, του κανονισμού 2017/1001, ή αν η έννοια αυτή πρέπει να νοηθεί ως καλύπτουσα μόνον τις αγωγές που «συνδέονται όντως» με τη διαδικασία λόγω προσβολής σήματος, ήτοι εκείνες που εντάσσονται στο «πλαίσιο που οριοθετείται από τα αιτήματα της αγωγής λόγω προσβολής σήματος».
26
Το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι, αν γίνει δεκτό ότι επιτρέπεται η ανταγωγή να μη «συνδέεται όντως» με τη διαδικασία λόγω προσβολής σήματος, τούτο συνεπάγεται τον κίνδυνο «επικράτησης» της διαδικασίας της ανταγωγής έναντι της διαδικασίας επί της κύριας αγωγής και απώλειας του αμυντικού χαρακτήρα της ανταγωγής έναντι των αιτημάτων της κύριας αγωγής. Προκρίνει δε μια ερμηνεία του όρου «ανταγωγή» υπό την έννοια ότι μπορεί να περιλαμβάνει μόνον τα αιτήματα που συνδέονται όντως με την αγωγή λόγω προσβολής σήματος, σύνδεσμος ο οποίος «δεν καθορίζεται από το περιεχόμενο του δικαιώματος του ενάγοντος επί του [επίμαχου σήματος] ούτε από την έκταση των δραστηριοτήτων που ασκεί ο εναγόμενος, αλλά από το περιεχόμενο των αιτημάτων της αγωγής [λόγω προσβολής σήματος]».
27
Το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι υπέρ της άποψης αυτής συνηγορούν, αφενός, η αρχή της δικονομικής αυτονομίας των κρατών μελών και το άρθρο 129, παράγραφος 3, του κανονισμού 2017/1001 και, αφετέρου, οι κανόνες που διέπουν την αρμοδιότητα του EUIPO και των δικαστηρίων σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τους οποίους προκύπτει ότι η αρμοδιότητα των δικαστηρίων αυτών συνιστά εξαίρεση στον τομέα της κήρυξης της ακυρότητας σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
28
Τέλος, το αιτούν δικαστήριο διευκρινίζει ότι, κατά την ημερομηνία άσκησης της επίμαχης στην κύρια δίκη αγωγής λόγω προσβολής σήματος, το πολωνικό δίκαιο δεν προέβλεπε τη δυνατότητα των εναγομένων σε διαδικασίες προσβολής σήματος κινούμενες από δικαιούχους καταχωρισμένων στην Πολωνία σημάτων να ασκήσουν ανταγωγή για την κήρυξη της ακυρότητας, δεδομένου ότι το άρθρο 479122 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, το οποίο θεσπίσθηκε με τον νόμο της 13ης Φεβρουαρίου 2020, δεν είχε ακόμη τεθεί σε ισχύ κατά την ημερομηνία αυτή. Επομένως, το αιτούν δικαστήριο διατηρεί αμφιβολίες ως προς το αν, για τις ανάγκες της υπόθεσης της κύριας δίκης, οι διατάξεις αυτές μπορούν να θεωρηθούν ως «δικονομικοί κανόνες οι οποίοι εφαρμόζονται στις αντίστοιχες αγωγές που αφορούν εθνικό σήμα», κατά την έννοια του άρθρου 129, παράγραφος 3, του κανονισμού 2017/1001.
29
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Sąd Okręgowy w Warszawie (περιφερειακό δικαστήριο Βαρσοβίας) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Έχει το άρθρο 124, στοιχείο δʹ, σε συνδυασμό με το άρθρο 128, παράγραφος 1, του κανονισμού [2017/1001], την έννοια ότι η “ανταγωγή ακυρότητας”, κατά τις διατάξεις αυτές, περιλαμβάνει μόνον το αίτημα κήρυξης ακυρότητας που συνδέεται με την κύρια αγωγή λόγω προσβολής σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, επομένως, επιτρέπει στο εθνικό δικαστήριο να εξετάσει την ανταγωγή για την κήρυξη της ακυρότητας μόνον εντός του πλαισίου που προσδιορίζεται από την κύρια αγωγή περί προσβολής του σήματος με την οποία συνδέεται η ανταγωγή;
2)
Έχει το άρθρο 129, παράγραφος 3, του κανονισμού [2017/1001] την έννοια ότι η διάταξη αυτή, η οποία αναφέρεται στους “δικονομικούς κανόνες οι οποίοι εφαρμόζονται στις αντίστοιχες αγωγές που αφορούν εθνικό σήμα”, παραπέμπει στις εθνικές δικονομικές διατάξεις που θα εφαρμόζονταν στο πλαίσιο της συγκεκριμένης διαδικασίας λόγω προσβολής σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (και της διαδικασίας της ανταγωγής για την κήρυξη της ακυρότητας) ή παραπέμπει γενικώς στις υφιστάμενες εθνικές δικονομικές διατάξεις της έννομης τάξης κράτους μέλους, στοιχείο το οποίο έχει σημασία όταν, κατά την ημερομηνία που κινήθηκε η συγκεκριμένη διαδικασία λόγω προσβολής σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν υφίσταντο στην έννομη τάξη του κράτους μέλους δικονομικοί κανόνες για την άσκηση ανταγωγής για την κήρυξη της ακυρότητας εθνικών σημάτων;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου ερωτήματος
30
Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 124, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 2017/1001, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο 128, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, έχει την έννοια ότι η ανταγωγή για την κήρυξη της ακυρότητας σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να αφορά το σύνολο των δικαιωμάτων που αντλεί ο δικαιούχος του σήματος αυτού από την καταχώρισή του, χωρίς η ανταγωγή αυτή να περιορίζεται, ως προς το αντικείμενό της, από το πλαίσιο της διαφοράς το οποίο καθορίζεται με την αγωγή λόγω προσβολής σήματος.
31
Ελλείψει ορισμού της έννοιας της «ανταγωγής» στον κανονισμό 2017/1001, επισημαίνεται ότι ο όρος αυτός νοείται συνήθως υπό την έννοια ότι προσδιορίζει την αντίθετη αγωγή την οποία ασκεί ο εναγόμενος σε διαδικασία κινηθείσα από τον ενάγοντα εναντίον του ενώπιον του ίδιου δικαστηρίου (πρβλ. απόφαση της 13ης Οκτωβρίου 2022, Gemeinde Bodman-Ludwigshafen, C‑256/21, EU:C:2022:786, σκέψη 36).
32
Συναφώς, από τη νομολογία προκύπτει ότι η ανταγωγή δεν ταυτίζεται με απλό μέσο άμυνας. Μολονότι ασκείται στο πλαίσιο δίκης κινηθείσας μέσω άλλου ενδίκου βοηθήματος, συνιστά αγωγή διακριτή και αυτοτελή, της οποίας η δικονομική μεταχείριση δεν εξαρτάται από την κύρια αγωγή και η εκδίκασή της μπορεί επομένως να συνεχιστεί ακόμη και αν η κύρια αγωγή απορριφθεί (απόφαση της 13ης Οκτωβρίου 2022, Gemeinde Bodman-Ludwigshafen, C‑256/21, EU:C:2022:786, σκέψη 38 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
33
Επομένως, μολονότι η «ανταγωγή», κατά την έννοια του κανονισμού 2017/1001, πρέπει να νοηθεί ως ένδικο βοήθημα το οποίο εξακολουθεί να προϋποθέτει την άσκηση αγωγής λόγω προσβολής σήματος και το οποίο συνδέεται κατά συνέπεια με την αγωγή αυτή, εντούτοις, το ένδικο αυτό βοήθημα αποσκοπεί στη διεύρυνση του αντικειμένου της διαφοράς και στην αναγνώριση αξίωσης διακριτής και αυτοτελούς σε σχέση με την κύρια αγωγή, προκειμένου ιδίως να κηρυχθεί άκυρο το επίμαχο σήμα (απόφαση της 13ης Οκτωβρίου 2022, Gemeinde Bodman‑Ludwigshafen, C‑256/21, EU:C:2022:786, σκέψη 39).
34
Επομένως, καθόσον συνεπάγεται τη διεύρυνση του αντικειμένου της διαφοράς, η ανταγωγή καθίσταται αυτοτελής, παρά τον σύνδεσμο μεταξύ της κύριας αγωγής και της ανταγωγής. Ως εκ τούτου, η ανταγωγή διακρίνεται από ένα απλό μέσο άμυνας και η τύχη της δεν εξαρτάται από την τύχη της αγωγής λόγω προσβολής σήματος επ’ ευκαιρία της οποίας ασκήθηκε (απόφαση της 13ης Οκτωβρίου 2022, Gemeinde Bodman-Ludwigshafen, C‑256/21, EU:C:2022:786, σκέψη 40).
35
Κατά συνέπεια, λαμβανομένου υπόψη του αυτοτελούς χαρακτήρα της ανταγωγής που προβλέπεται στο άρθρο 128 του κανονισμού 2017/1001, το αντικείμενό της δεν μπορεί να περιορίζεται από το αντικείμενο της αγωγής λόγω προσβολής σήματος στο πλαίσιο της οποίας ασκείται η ανταγωγή.
36
Το συμπέρασμα αυτό επιρρωννύεται, πρώτον, από τις διατάξεις του κανονισμού οι οποίες αφορούν τους λόγους ακυρότητας που μπορούν να προβληθούν προς στήριξη ανταγωγής για την κήρυξη της ακυρότητας ασκηθείσας δυνάμει του άρθρου 128 του ίδιου κανονισμού.
37
Βεβαίως, η ανταγωγή διακρίνεται από την αίτηση κήρυξης της ακυρότητας που υποβάλλεται στο EUIPO, τούτο δε ως προς τα πρόσωπα που δύνανται να ασκήσουν την πρώτη και να υποβάλουν τη δεύτερη. Συγκεκριμένα, κατά το άρθρο 63, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, αίτηση κήρυξης της ακυρότητας μπορεί, στις περιπτώσεις που καθορίζονται στα άρθρα 58 και 59 του ίδιου κανονισμού, να υποβληθεί από «κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο» καθώς και από κάθε οργάνωση η οποία έχει συσταθεί για την εκπροσώπηση των συμφερόντων κατασκευαστών, παραγωγών, παρεχόντων υπηρεσίες, εμπόρων ή καταναλωτών και η οποία, σύμφωνα με το δίκαιο στο οποίο υπάγεται, μπορεί να παρίσταται ενώπιον δικαστηρίου. Αντιθέτως, το μόνο φυσικό ή νομικό πρόσωπο που μπορεί να ασκήσει ανταγωγή κατά την έννοια του άρθρου 128 του κανονισμού 2017/1001 είναι ο εναγόμενος στο πλαίσιο της οικείας διαδικασίας λόγω προσβολής σήματος. Εντούτοις, ο περιορισμός αυτός όσον αφορά τα πρόσωπα που μπορούν να ασκήσουν ανταγωγή ουδόλως συνεπάγεται ότι το αντικείμενο της ανταγωγής πρέπει να περιοριστεί ώστε να καλύπτει μόνον ό,τι εμπίπτει στα ίδια τα συμφέροντα του ενάγοντος.
38
Υπενθυμίζεται συναφώς ότι, κατά το άρθρο 128, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, «[η] ανταγωγή με αίτημα την έκπτωση ή την ακυρότητα μπορεί να βασίζεται μόνο στους λόγους έκπτωσης ή ακυρότητας που προβλέπει ο παρών κανονισμός». Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι ναι μεν η ανταγωγή για την κήρυξη της ακυρότητας κατά την έννοια του κανονισμού μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά και μόνο στους ρητώς προβλεπόμενους στον ίδιο κανονισμό λόγους ακυρότητας, πλην όμως μπορεί να βασίζεται σε οποιονδήποτε από τους προβλεπόμενους σε αυτόν λόγους.
39
Το άρθρο 59 του κανονισμού 2017/1001, το οποίο φέρει τον τίτλο «Απόλυτοι λόγοι ακυρότητας», προβλέπει, στην παράγραφο 1, στοιχείο αʹ, ότι ένα σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης κηρύσσεται άκυρο, μετά από αίτηση που υποβάλλεται στο EUIPO ή μετά από άσκηση ανταγωγής στο πλαίσιο αγωγής λόγω προσβολής σήματος, «εάν το σήμα [αυτό] δεν καταχωρίσθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7 [του κανονισμού]». Επομένως, ο κανονισμός 2017/1001 εξομοιώνει, από απόψεως περιεχομένου, την αίτηση κήρυξης της ακυρότητας που υποβάλλεται ενώπιον του EUIPO και την ανταγωγή για την κήρυξη της ακυρότητας που ασκείται στο πλαίσιο δίκης λόγω προσβολής σήματος η οποία εκκρεμεί ενώπιον δικαστηρίου σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
40
Πράγματι, αφενός, κατά τη νομολογία, οι απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου αποσκοπούν στην προστασία του γενικού συμφέροντος που τους δικαιολογεί και δεν μπορούν, ως εκ τούτου, να συνδέονται κατ’ ανάγκην με πραγματικά ή δυνητικά οικονομικά συμφέροντα για τη διαγραφή του επίμαχου σήματος (πρβλ. απόφαση της 25ης Φεβρουαρίου 2010, Lancôme κατά ΓΕΕΑ, C‑408/08 P, EU:C:2010:92, σκέψεις 40 και 43).
41
Αφετέρου, από το γράμμα του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 2017/1001 προκύπτει ότι ορισμένοι από τους λόγους ακυρότητας που μνημονεύονται στα στοιχεία αʹ έως ιγʹ της διάταξης αυτής και στους οποίους μπορεί να βασίζεται η κύρια αίτηση κήρυξης της ακυρότητας ή η ανταγωγή για την κήρυξη της ακυρότητας σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν, ως εκ της φύσεώς τους, να αφορούν το σύνολο των προϊόντων ή των υπηρεσιών που καλύπτονται από την καταχώριση του σήματος αυτού.
42
Τούτο ισχύει ιδίως για τον λόγο ακυρότητας που προβλέπεται στο στοιχείο στʹ, το οποίο αφορά «τα σήματα που αντίκεινται στη δημόσια τάξη ή στα χρηστά ήθη», για τον λόγο ακυρότητας του στοιχείου ζʹ, που αφορά «τα σήματα που θα μπορούσαν να παραπλανήσουν το κοινό, για παράδειγμα ως προς τη φύση, την ποιότητα ή τη γεωγραφική προέλευση του προϊόντος ή της υπηρεσίας», ή ακόμη για τους λόγους ακυρότητας των στοιχείων ιʹ, ιαʹ, ιβʹ και ιγʹ, που αφορούν την προστασία, αντιστοίχως, των ονομασιών προέλευσης και των γεωγραφικών ενδείξεων, των παραδοσιακών ενδείξεων για τους οίνους, των εγγυημένων παραδοσιακών ιδιότυπων προϊόντων και των δικαιωμάτων επί φυτικών ποικιλιών.
43
Ομοίως, ο απόλυτος λόγος ακυρότητας του άρθρου 59, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 2017/1001, ήτοι η κακή πίστη του καταθέτη κατά την κατάθεση της αίτησης σήματος, μπορεί επίσης να αφορά το σύνολο των δικαιωμάτων τα οποία ο δικαιούχος σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντλεί από την καταχώριση του σήματος αυτού.
44
Θα ήταν αντίθετο προς την αρχή της οικονομίας της δίκης, η οποία αποτελεί έναν από τους σκοπούς της ανταγωγής (πρβλ. απόφαση της 13ης Οκτωβρίου 2022, Gemeinde Bodman-Ludwigshafen, C‑256/21, EU:C:2022:786, σκέψη 56), να γίνει δεκτό ότι μια τέτοια ανταγωγή που στηρίζεται σε έναν από τους λόγους ακυρότητας που μνημονεύονται στις σκέψεις 42 και 43 της παρούσας απόφασης μπορεί να έχει αποκλειστικώς και μόνον ως αποτέλεσμα την κήρυξη της μερικής ακυρότητας του σήματος στο οποίο στηρίζεται η οικεία διαδικασία λόγω προσβολής σήματος.
45
Πράγματι, το άρθρο 59, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού, το οποίο προβλέπει ότι η ακυρότητα σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να κηρυχθεί μόνο για το μέρος των προϊόντων ή υπηρεσιών για το οποίο συντρέχει ο προβαλλόμενος λόγος ακυρότητας, συνιστά τον μόνο περιορισμό που προβλέπει ο ίδιος αυτός κανονισμός όσον αφορά το περιεχόμενο και την έκβαση μιας αίτησης κήρυξης ακυρότητας και, ως εκ τούτου, της ανταγωγής για την κήρυξη της ακυρότητας.
46
Επομένως, η ανταγωγή για την κήρυξη της ακυρότητας σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης η οποία ασκείται δυνάμει του άρθρου 128 του κανονισμού 2017/1001 μπορεί, ως εκ της φύσεώς της, να αφορά το σύνολο των δικαιωμάτων που αντλεί ο δικαιούχος του σήματος αυτού από την καταχώρισή του.
47
Δεύτερον, οι κανόνες που διέπουν τα αποτελέσματα της ανταγωγής επιβεβαιώνουν το συμπέρασμα που εκτίθεται στη σκέψη 35 της παρούσας απόφασης, δεδομένου ότι τα αποτελέσματα αυτά είναι τα ίδια με εκείνα τα οποία συνεπάγεται η κήρυξη της έκπτωσης ή η κήρυξη της ακυρότητας σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατόπιν διαδικασίας κινηθείσας ενώπιον του EUIPO.
48
Συναφώς, όπως συνάγεται από την αιτιολογική σκέψη 32 του κανονισμού 2017/1001, οι αποφάσεις σχετικά με το κύρος σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν ισχύ erga omnes στο σύνολο της Ένωσης, τόσο όταν προέρχονται από το EUIPO όσο και όταν εκδίδονται επί ανταγωγής ασκηθείσας ενώπιον δικαστηρίου σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (απόφαση της 13ης Οκτωβρίου 2022, Gemeinde Bodman-Ludwigshafen, C‑256/21, EU:C:2022:786, σκέψη 48 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
49
Η erga omnes ισχύς επιβεβαιώνεται από το άρθρο 128, παράγραφος 6, του κανονισμού αυτού, το οποίο προβλέπει ότι ένα δικαστήριο σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να διαβιβάζει αντίγραφο της τελεσίδικης απόφασης επί ανταγωγής για την έκπτωση από το δικαίωμα επί του σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή για την κήρυξη της ακυρότητας του σήματος στο EUIPO, το οποίο οφείλει να καταχωρίσει την απόφαση στο μητρώο και να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί προς το διατακτικό της (απόφαση της 13ης Οκτωβρίου 2022, Gemeinde Bodman-Ludwigshafen, C‑256/21, EU:C:2022:786, σκέψη 49 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
50
Τέλος, οι εκτιμήσεις που μόλις εκτέθηκαν δεν κλονίζονται από το σύστημα που καθιερώνει ο εν λόγω κανονισμός όσον αφορά την κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ του EUIPO και των δικαστηρίων σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
51
Είναι αληθές ότι ο κανονισμός 2017/1001 επιφυλάσσει στο EUIPO αποκλειστική αρμοδιότητα όσον αφορά την καταχώριση των σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την ανακοπή κατά της καταχώρισης. Ωστόσο, δεν ισχύει το ίδιο όσον αφορά το κύρος των σημάτων. Πράγματι, μολονότι ο κανονισμός αυτός επιλέγει, κατ’ αρχήν, το συγκεντρωτικό σύστημα επεξεργασίας από το EUIPO των αιτήσεων για την κήρυξη της ακυρότητας του σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την έκπτωση από το δικαίωμα επ’ αυτού, εντούτοις η αρχή αυτή μετριάζεται και η αρμοδιότητα για την κήρυξη της ακυρότητας του σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή την έκπτωση από το δικαίωμα επ’ αυτού απονέμεται, βάσει των άρθρων 63 και 124 του εν λόγω κανονισμού, από κοινού στα δικαστήρια σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία προσδιορίζονται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 123, παράγραφος 1, του κανονισμού, και στο EUIPO (πρβλ. απόφαση της 13ης Οκτωβρίου 2022, Gemeinde Bodman‑Ludwigshafen, C‑256/21, EU:C:2022:786, σκέψη 42 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
52
Η αρμοδιότητα που απονέμεται κατ’ αυτόν τον τρόπο στα ως άνω δικαστήρια συνιστά την άμεση εφαρμογή ενός κανόνα απονομής αρμοδιοτήτων που προβλέπεται από τον κανονισμό 2017/1001 και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συνιστά «εξαίρεση» από την αρμοδιότητα του EUIPO στον εν λόγω τομέα (απόφαση της 13ης Οκτωβρίου 2022, Gemeinde Bodman-Ludwigshafen, C‑256/21, EU:C:2022:786, σκέψη 43).
53
Επιπλέον, οι επίμαχες αρμοδιότητες ασκούνται σύμφωνα με την αρχή ότι προτεραιότητα έχει το επιληφθέν δικαστήριο. Πράγματι, κατά το άρθρο 132, παράγραφος 1, και παράγραφος 2, πρώτη περίοδος, του κανονισμού αυτού και «[ε]φόσον δεν υπάρχουν ειδικοί λόγοι συνέχισης της δίκης», αρμόδιο συναφώς είναι το όργανο που επιλαμβάνεται πρώτο διαφοράς σχετικής με το κύρος σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (απόφαση της 13ης Οκτωβρίου 2022, Gemeinde Bodman-Ludwigshafen, C‑256/21, EU:C:2022:786, σκέψη 44).
54
Επομένως, λαμβανομένου υπόψη του συστήματος κατανομής αρμοδιοτήτων που περιγράφεται στις σκέψεις 51 έως 53 της παρούσας απόφασης, παρατηρείται ότι, στο πλαίσιο του καθεστώτος που θεσπίζει ο εν λόγω κανονισμός, ο οποίος, σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη του 4 και το άρθρο του 1, παράγραφος 2, καθιερώνει τον ενιαίο χαρακτήρα του σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο νομοθέτης της Ένωσης είχε την πρόθεση να απονείμει αρμοδιότητα για την εξέταση του κύρους των σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόσο στο EUIPO όσο και στα δικαστήρια σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο των αποφάσεών τους επί ανταγωγών (απόφαση της 13ης Οκτωβρίου 2022, Gemeinde Bodman-Ludwigshafen, C‑256/21, EU:C:2022:786, σκέψη 47).
55
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 124, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 2017/1001, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο 128, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, έχει την έννοια ότι η ανταγωγή για την κήρυξη της ακυρότητας σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να αφορά το σύνολο των δικαιωμάτων που αντλεί ο δικαιούχος του σήματος αυτού από την καταχώρισή του, χωρίς η ανταγωγή αυτή να περιορίζεται, ως προς το αντικείμενό της, από το πλαίσιο της διαφοράς το οποίο καθορίζεται με την αγωγή λόγω προσβολής σήματος.
Επί του δεύτερου ερωτήματος
56
Επιβάλλεται η διαπίστωση, στην οποία προέβη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ότι το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα στηρίζεται στην παραδοχή ότι το ζήτημα του περιεχομένου ανταγωγής όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη δεν διέπεται από το δίκαιο της Ένωσης. Ως εκ τούτου ελλείψει ειδικών εθνικών κανόνων σχετικά με την ανταγωγή για την κήρυξη της ακυρότητας εθνικών σημάτων, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν, ως «δικονομικοί κανόνες οι οποίοι εφαρμόζονται στις αντίστοιχες αγωγές» κατά την έννοια του άρθρου 129, παράγραφος 3, του κανονισμού 2017/1001, είναι δυνατόν να νοούνται οι εθνικοί δικονομικοί κανόνες γενικής εφαρμογής που καθορίζουν το περιεχόμενο των ανταγωγών σε άλλες κατηγορίες διαφορών.
57
Κατόπιν όμως της απάντησης που δόθηκε στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα, παρέλκει η απάντηση στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα.
Επί των δικαστικών εξόδων
58
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δέκατο τμήμα) αποφαίνεται:
Το άρθρο 124, στοιχείο δʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017, για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο 128, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού,
έχει την έννοια ότι:
η ανταγωγή για την κήρυξη της ακυρότητας σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να αφορά το σύνολο των δικαιωμάτων που αντλεί ο δικαιούχος του σήματος αυτού από την καταχώρισή του, χωρίς η ανταγωγή αυτή να περιορίζεται, ως προς το αντικείμενό της, από το πλαίσιο της διαφοράς το οποίο καθορίζεται με την αγωγή λόγω προσβολής σήματος.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η πολωνική.