61980J0004
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΊΟΥ
της 15ης Οκτωβρίου 1980 (
*1
)
Στην υπόθεση 4/80,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του tribunal du travail του Charleroi προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου μεταξύ
Remo D'Amico
και
Office national des pensions pour travailleurs salariés,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία της κοινοτικής κανονιστικής ρυθμίσεως που έχει εφαρμογή σε θέματα κοινωνικής ασφαλίσεως,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
συγκείμενο από τους Η. Kutscher, Πρόεδρο, Ρ. Pescatore και Τ. Koopmans, προέδρους τμήματος, J. Mertens de Wilmars, Mackenzie Stuart, A. O'Keeffe και A. Touffait, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: J.-P. Warner
γραμματέας: A. Van Houtte
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
(το μέρος που περιέχει τα περιστατικά παραλείπεται)
Σκεπτικό
1
Με Διάταξη της 3ης Ιανουαρίου 1980, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 9 Ιανουαρίου 1980, το tribunal du travail του Charleroi υπέβαλε στο Δικαστήριο, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία των άρθρων 12, 46 και 50 του κανονισμού 1408/71 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1971, περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς και τις οικογένειες τους που διακινούνται εντός της Κοινότητος (ΕΕ ειδ. έκδ. 05/001, σ. 73 επ.)·
2
Το ερώτημα ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς ως προς τον υπολογισμό, από τον αρμόδιο βελγικό φορέα, συντάξεως γήρατος, οφειλόμενης σε ιταλό εργαζόμενο ο οποίος, αφού είχε εργαστεί στην Ιταλία μεταξύ των ετών 1948 και 1952, εγκαταστάθηκε στο Βέλγιο όπου απασχολήθηκε ως ανθρακωρύχος από το 1952 έως το 1972.
3
Όπως προκύπτει από τη Διάταξη του tribunal du travail, ο ενδιαφερόμενος απήλαυε από το 1973 έως το 1977, βελγικής συντάξεως αναπηρίας. Το Δεκέμβριο 1976, ο ενδιαφερόμενος υπέβαλε στο Βέλγιο αίτηση χορηγήσεως, από 1ης Οκτωβρίου 1977, συντάξεως λόγω αποχωρήσεως.
4
Το Office national des pensions pour travailleurs salariés (ONPTS) αποφάσισε να χορηγήσει στον ενδιαφερόμενο σύνταξη λόγω αποχωρήσεως 254133 βελγικών φράγκων ετησίως από αυτή την ημερομηνία, κατ' εφαρμογή εθνικών νομοθετικών διατάξεων, το δε ποσό της συντάξεως καθορίστηκε βάσει 25 ετών απασχολήσεως σε ορυχεία και 5 πλασματικών ετών. Ο ενδιαφερόμενος απολαύει επίσης, από 1ης Νοεμβρίου 1973, ιταλικής συντάξεως αναπηρίας. Την 1η Οκτωβρίου 1977, η εν λόγω σύνταξη ανερχόταν σε 705830 ιταλικές λίρες ετησίως.
5
Το ONPTS θεώρησε ότι, λόγω της ιταλικής συντάξεως, 4 από τα 5 πλασματικά έτη δεν μπορούσαν να διατηρηθούν. Η πλήρης σταδιοδρομία για έναν ανθρακωρύχο περιορίζεται σε 30 έτη στο Βέλγιο· η διατήρηση των πλασματικών 5 ετών κατά τον υπολογισμό της συντάξεως θα ισοδυναμούσε με το να απολαύει ο ενδιαφερόμενος, λαμβανομένης υπόψη της ιταλικής του συντάξεως, συντάξεως για 34 έτη ως ανθρακωρύχος. Για το λόγο αυτό, το ONPTS εξομοίωσε τα 6 έτη απασχολήσεως στην Ιταλία με 4 έτη απασχολήσεως ως ανθρακωρύχου· υπολόγισε τη σύνταξη του ενδιαφερομένου βάσει σταδιοδρομίας 26/30 — 25 πραγματικών ετών πλέον 1 πλασματικού έτους — και μείωσε τη σύνταξη του από 254133 βελγικά φράγκα σε 234925 βελγικά φράγκα ετησίως και αυτό από 1ης Οκτωβρίου 1977.
6
Ο D'Amico ήγειρε, ενώπιον του tribunal du travail του Charleroi, αγωγή με την οποία ζητεί την καταβολή της πλήρους συντάξεως των 254133 βελγικών φράγκων χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η ιταλική σύνταξη αναπηρίας.
7
Ο εκπρόσωπος της εισαγγελικής αρχής στο εν λόγω tribunal ισχυρίστηκε ότι ο ενδιαφερόμενος δεν μπορούσε να απολαύει βελγικής συντάξεως λόγω αποχωρήσεως, εξ αιτίας των συνδεδυασμένων διατάξεων του άρθρου 12, παράγραφος 2, του κανονισμού 1408/71 που προβλέπει ότι οι διατάξεις περί αναστολής πληρωμής που προβλέπονται από τη νομοθεσία κράτους μέλους, σε περίπτωση σωρεύσεως μιας παροχής με άλλη παροχή κοινωνικής ασφαλίσεως που δεν είναι της ιδίας φύσεως, εφαρμόζονται εις βάρος του δικαιούχου, και του άρθρου 25 του βασιλικού διατάγματος 50 της 24ης Οκτωβρίου 1967 (όπως τροποποιήθηκε με το νόμο της 27ης Ιουλίου 1971, άρθρο 10), το οποίο ορίζει ότι η καταβολή βελγικής συντάξεως λόγω αποχωρήσεως αναστέλλεται όταν ο ασφαλισμένος απολαύει αλλοδαπής αποζημιώσεως αναπηρίας.
8
Υπ' αυτές τις συνθήκες, το tribunal du travail έκρινε ότι έπρεπε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Όταν ένας πρώην εργαζόμενος, ιταλικής ιθαγένειας, κάτω των 60 ετών κατοικεί στο Βέλγιο
όταν του αναγνωρίστηκε, στο Βέλγιο, πλήρης σταδιοδρομία ανθρακωρύχου 30/30, βάσει 25 ετών απασχολήσεως στο Βέλγιο ως ανθρακωρύχου
όταν του χορηγήθηκε, στην Ιταλία, σύνταξη αναπηρίας, βάσει ιταλικής σταδιοδρομίας:
1)
Συμβιβάζεται το άρθρο 25 του βασιλικού διατάγματος 50 της 24ης Οκτωβρίου 1967 (όπως τροποποιήθηκε με το νόμο της 27ης Ιουλίου 1971, άρθρο 10) περί συντάξεως γήρατος και συντάξεως επιζώντων των μισθωτών εργαζομένων προς το αντικείμενο των άρθρων 12, 46 και 50 του κανονισμού 1408/71 του Συμβουλίου;
2)
Συμβιβάζεται το άρθρο 25 του βασιλικού διατάγματος της 24ης Οκτωβρίου 1967 (όπως τροποποιήθηκε με το νόμο της 27ης Ιουλίου 1971, άρθρο 10) προς τα άρθρα 48 έως 51 της Συνθήκης της Ρώμης;
3)
Συμβιβάζονται τα άρθρα 12, 46 και 50 του κανονισμού 1408/71 του Συμβουλίου προς τα άρθρα 48 έως 51 της Συνθήκης της Ρώμης;»
9
Φαίνεται ότι το εθνικό δικαστήριο επιθυμεί να πληροφορηθεί αν, όταν ο εργαζόμενος απολαύει παροχών αναπηρίας, μετατραπεισών σε σύνταξη γήρατος δυνάμει της νομοθεσίας ενός κράτους μέλους και παροχών αναπηρίας που δεν έχουν ακόμα μετατραπεί σε σύνταξη γήρατος δυνάμει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους, η εφαρμογή εθνικού αντισωρευτικού κανόνα συμβιβάζεται με το κοινοτικό δίκαιο.
10
Το άρθρο 12 του κανονισμού 1408/71 αφορά τη μη σώρευση των παροχών. Το άρθρο 12, παράγραφος 2, ορίζει ότι «οι διατάξεις περί μειώσεως, αναστολής ή καταργήσεως που προβλέπονται από τη νομοθεσία κράτους μέλους σε περίπτωση σωρεύσεως μιας παροχής με άλλες παροχές κοινωνικής ασφαλίσεως ή με άλλα εισοδήματα, εφαρμόζονται εις βάρος του δικαιούχου, ακόμη και αν πρόκειται περί παροχών που εκτήθησαν δυνάμει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους ή περί εισοδημάτων που εκτήθησαν στο έδαφος άλλου κράτους μέλους. Ο κανών αυτός δεν ισχύει, όταν ο δικαιούχος λαμβάνει παροχές της ίδιας φύσεως για αναπηρία, γήρας, θάνατο (συντάξεις) ή επαγγελματική ασθένεια που καταβάλλονται από τους φορείς δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 46, 50, 51 ή του άρθρου 60, παράγραφος 1, περίπτωση β».
11
Το πρόβλημα που τίθεται στην προκειμένη περίπτωση συνίσταται στο ποιες είναι οι διατάξεις που έχουν εφαρμογή όταν ο εργαζόμενος απολαύει σ' ένα κράτος μέλος συντάξεως αναπηρίας μετατραπείσας σε σύνταξη γήρατος και, σε ένα άλλο κράτος μέλος, συντάξεως αναπηρίας που δεν έχει μετατραπεί, και ιδίως αν, σε μια τέτοια περίπτωση, οι παροχές είναι της ίδιας φύσεως ή πρέπει να θεωρούνται ως τέτοιες.
12
Το άρθρο 40, παράγραφος 1, του κανονισμού 1408/71 ορίζει, όσον αφορά τις παροχές αναπηρίας, ότι ο εργαζόμενος που έχει υπαχθεί, διαδοχικά ή κατά περιόδους, στις νομοθεσίες δύο ή περισσοτέρων κρατών μελών, εκ των οποίων τουλάχιστον μία δεν είναι του τύπου που αναφέρεται στο άρθρο 37, παράγραφος 1, (δηλαδή όπου το ποσό των παροχών αναπηρίας είναι ανεξάρτητο από τη διάρκεια των περιόδων ασφαλίσεως) δικαιούται παροχών σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου 3 (συντάξεις γήρατος και θανάτου), οι οποίες εφαρμόζονται κατ' αναλογία. Όπως προκύπτει από το παράρτημα III του κανονισμού, η ιταλική σύνταξη αναπηρίας δεν είναι του τύπου που αναφέρεται στο άρθρο 37, παράγραφος 1, του κανονισμού.
13
Το άρθρο 43, παράγραφος 1, ορίζει ότι οι παροχές αναπηρίας μετατρέπονται ενδεχομένως σε παροχές γήρατος κατά τους όρους που προβλέπονται στη νομοθεσία ή στις νομοθεσίες δυνάμει των οποίων εχορηγήθησαν και σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου 3.
14
Η παράγραφος του ιδίου άρθρου ορίζει ότι κάθε φορέας κράτους μέλους που οφείλει παροχές αναπηρίας συνεχίζει να καταβάλλει στο δικαιούχο παροχών αναπηρίας, ο οποίος, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 49, δύναται να αξιώσει παροχές γήρατος δυνάμει της νομοθεσίας άλλων κρατών μελών, τις παροχές αναπηρίας που δικαιούται κατά τη νομοθεσία που εφαρμόζει ο φορέας αυτός μέχρι τη στιγμή, κατά την οποία οι διατάξεις της παραγράφου 1 δύνανται να εφαρμοστούν για το φορέα αυτόν.
15
Παρ' όλον ότι αυτή η διάταξη δεν αφορά ρητώς παρά την υποχρέωση του οφειλέτη φορέα, του οποίου οι παροχές αναπηρίας δεν μετατράπηκαν σε παροχές γήρατος, να συνεχίζει να καταβάλλει στο δικαιούχο τις παροχές αναπηρίας, συνεπάγεται, λαμβανομένων υπόψη των άρθρων 48 έως 51 της Συνθήκης, ότι δεν επιτρέπεται στο φορέα, του οποίου οι παροχές αναπηρίας έχουν μετατραπεί σε παροχές γήρατος, να παύσει να καταβάλλει αυτές τις παροχές, λόγω του ότι ο ενδιαφερόμενος απολαύει επίσης παροχών αναπηρίας που δεν έχουν ακόμα μετατραπεί.
16
Επιτρέπεται, συνεπώς, να συναχθεί ότι οι παροχές αναπηρίας που έχουν μετατραπεί σε σύνταξη γήρατος και οι παροχές αναπηρίας που δεν έχουν μετατραπεί πρέπει να θεωρείται ότι είναι της ίδιας φύσεως, από αυτό δε έπεται ότι έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του κεφαλαίου 3.
17
Υπ' αυτές τις συνθήκες, το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 2 του άρθρου 12 του κανονισμού αποκλείει την εφαρμογή εθνικών αντισωρευτικών κανόνων.
18
Πρέπει, επομένως, να δοθεί στο υποβληθέν από το tribunal du travail ερώτημα η απάντηση ότι, όταν ο εργαζόμενος απολαύει παροχών αναπηρίας, μετατραπεισών σε σύνταξη γήρατος δυνάμει της νομοθεσίας ενός κράτους μέλους, και παροχών αναπηρίας που δεν έχουν ακόμα μετατραπεί σε σύνταξη γήρατος δυνάμει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους, η σύνταξη γήρατος και οι παροχές αναπηρίας πρέπει να θεωρούνται ότι είναι της ιδίας φύσεως, οι διατάξεις του κεφαλαίου 3 του κανονισμού 1408/71 εφαρμόζονται για τον καθορισμό των δικαιωμάτων του εργαζομένου και, δυνάμει του τελευταίου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρθρου 12 του κανονισμού, αποκλείεται η εφαρμογή εθνικών αντισωρευτικών κανόνων.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε, με Διάταξη της 3ης Ιανουαρίου 1980, το tribunal du travail του Charleroi, αποφαίνεται:
Όταν ο εργαζόμενος απολαύει παροχών αναπηρίας, μετατραπεισών σε σύνταξη γήρατος δυνάμει της νομοθεσίας ενός κράτους μέλους, και παροχών αναπηρίας που δεν έχουν ακόμα μετατραπεί σε σύνταξη γήρατος δυνάμει της νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους, η σύνταξη γήρατος και οι παροχές αναπηρίας πρέπει να θεωρούνται ότι είναι της ιδίας φύσεως, οι διατάξεις του κεφαλαίου 3 του κανονισμού 1408/71 εφαρμόζονται για τον καθορισμό των δικαιωμάτων του εργαζομένου και, δυνάμει του τελευταίου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρθρου 12 του κανονισμού, αποκλείεται η εφαρμογή εθνικών αντισωρευτικών κανόνων.
Kutscher
Pescatore
Koopmans
Mertens de Wilmars
Mackenzie Stuart
O'Keeffe
Touffait
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουεμβούργο στις 15 Οκτωβρίου 1980.
Ο Γραμματέας
Α. Van Houtte
Ο Πρόεδρος
Η. Kutscher
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.