Υπόθεση C‑6/14
Wucher Helicopter GmbH
και
Euro-Aviation Versicherungs AG
κατά
Fridolin Santer
(αίτηση του Oberster Gerichtshof
για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)
«Προδικαστική παραπομπή — Κανονισμός (ΕΚ) 785/2004 — Αερομεταφορείς και επιχειρήσεις εκμεταλλεύσεως αεροσκαφών — Ασφάλειες — Απαιτήσεις — Έννοια “επιβάτη” και “μέλους πληρώματος” — Ελικόπτερο — Μεταφορά ειδικού στον τομέα της ανατινάξεως χιονοστιβάδων με εκρηκτικά — Ζημία επελθούσα κατά τη διάρκεια πτήσεως στο πλαίσιο της εργασίας — Αποζημίωση»
Περίληψη — Απόφαση του Δικαστηρίου (πρώτο τμήμα)
της 26ης Φεβρουαρίου 2015
1.        Προδικαστικά ερωτήματα — Αρμοδιότητα του Δικαστηρίου — Περιεχόμενο — Σύμβαση για την ενοποίηση ορισμένων κανόνων για τις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές — Εμπίπτει
(Άρθρο 267 ΣΛΕΕ∙ Σύμβαση του Μόντρεαλ του 1999)
2.        Μεταφορές — Αεροπορικές μεταφορές — Κανονισμός 785/2004 — Ευθύνη των αερομεταφορέων σε περίπτωση ατυχήματος — Έννοια «επιβάτη» — Επιβαίνων σε ελικόπτερο αερομεταφορέα της Ένωσης, ο οποίος μεταφέρεται δυνάμει συμβάσεως μεταξύ του εργοδότη του και του εν λόγω αερομεταφορέα προκειμένου να εκτελέσει συγκεκριμένη εργασία — Εμπίπτει
(Κανονισμός 785/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 3, στοιχείο ζ΄)
3.        Μεταφορές — Αεροπορικές μεταφορές — Κανονισμός 785/2004 — Σύμβαση για την ενοποίηση ορισμένων κανόνων για τις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές — Ευθύνη των αερομεταφορέων σε περίπτωση ατυχήματος — Ταύτιση της έννοιας του «επιβάτη» κατά τον κανονισμό και κατά τη σύμβαση — Προϋπόθεση — Ύπαρξη συμβάσεως μεταφοράς κατά την έννοια της συμβάσεως, ανεξαρτήτως της μορφής της
(Κανονισμός 785/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 3, στοιχείο ζ΄∙ Σύμβαση του Μόντρεαλ του 1999, άρθρα 3 §§ 1, 2 και 5 και 17)
1.        Η Σύμβαση του Μόντρεαλ για την ενοποίηση ορισμένων κανόνων για τις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της έννομης τάξεως της Ένωσης και ότι το Δικαστήριο είναι αρμόδιο να αποφαίνεται προδικαστικώς επί της ερμηνείας της.
(βλ. σκέψη 33)
2.        Το άρθρο 3, στοιχείο ζ΄, του κανονισμού 785/2004, για τις απαιτήσεις ασφάλισης των αερομεταφορέων και των επιχειρήσεων εκμετάλλευσης αεροσκαφών, έχει την έννοια ότι επιβαίνων σε ελικόπτερο κοινοτικού αερομεταφορέα, ο οποίος μεταφέρεται δυνάμει συμβάσεως μεταξύ του εργοδότη του και του εν λόγω αερομεταφορέα προκειμένου να εκτελέσει συγκεκριμένη εργασία όπως η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης, είναι «επιβάτης» υπό την έννοια της διατάξεως αυτής. Συγκεκριμένα, καθόσον ο ως άνω επιβαίνων δεν εκτελεί καθήκοντα οδηγήσεως του αεροσκάφους, δεν εμπίπτει στην κατηγορία του «μέλους πληρώματος πτήσεως». Ομοίως, το γεγονός ότι ο ως άνω επιβαίνων είχε το καθήκον να ανοίγει την πόρτα κατόπιν εντολής του πιλότου δεν εξαρκεί για να τον εντάξει στην κατηγορία του «μέλους πληρώματος θαλάμου επιβατών», δεδομένου ότι ο πιλότος, ως κυβερνήτης της πτήσεως, επιτρέπεται πάντα να δίνει εντολές στο σύνολο των προσώπων που επιβαίνουν στο αεροσκάφος, συμπεριλαμβανομένων των επιβατών.
(βλ. σκέψεις 27-31, διατακτ.)
3.        Το άρθρο 17 της Συμβάσεως του Μόντρεαλ για την ενοποίηση ορισμένων κανόνων για τις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές έχει την έννοια ότι πρόσωπο το οποίο εμπίπτει στην έννοια του «επιβάτη» του άρθρου 3, στοιχείο ζ΄, του κανονισμού 785/2004, για τις απαιτήσεις ασφάλισης των αερομεταφορέων και των επιχειρήσεων εκμετάλλευσης αεροσκαφών, εμπίπτει επίσης στην έννοια του «ταξιδιώτη» του άρθρου 17 της συμβάσεως αυτής, καθόσον το πρόσωπο αυτό μεταφέρθηκε δυνάμει «συμβάσεως μεταφοράς» υπό την έννοια του άρθρου 3 της ως άνω συμβάσεως.
Συγκεκριμένα, καίτοι, κατά το άρθρο 3, παράγραφοι 1 και 2, της Συμβάσεως του Μόντρεαλ, η ιδιότητα του «επιβάτη» υπό την έννοια της συμβάσεως αυτής συνδέεται προς την παροχή ατομικού ή συλλογικού τίτλου μεταφοράς, εντούτοις, από το άρθρο 3, παράγραφος 5, της ως άνω συμβάσεως προκύπτει ότι η μη τήρηση των διατάξεων των παραγράφων που προηγούνται της παραγράφου 5 δεν θίγει ούτε την ύπαρξη ούτε την ισχύ της συμβάσεως μεταφοράς, η οποία, ωστόσο, υπόκειται στους κανόνες της συμβάσεως αυτής, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τον περιορισμό της ευθύνης. Ως εκ τούτου, εάν υφίσταται σύμβαση μεταφοράς και συντρέχουν όλες οι λοιπές προϋποθέσεις εφαρμογής της ως άνω συμβάσεως, η δεύτερη εφαρμόζεται ανεξαρτήτως της μορφής της συμβάσεως μεταφοράς.
(βλ. σκέψεις 37-39, 42, διατακτ.)