Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
NORKUS
ippreżentati fil‑15 ta’ Jannar 2026 (1)
Kawża C‑657/24
Kyberg Pharma Vertriebs-GmbH
vs
Schutzverband gegen Unwesen in der Wirtschaft eV
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Sigurtà tal-ikel – Indikazzjonijiet dwar is-saħħa – Kundizzjonijiet speċifiċi għall-użu – Obbligi ta’ ttikkettjar – Suppliment tal-ikel li huwa s-suġġett ta’ reklamar bil-miktub”
1.        Din il-kawża tirrigwarda l-interpretazzjoni tar-regoli dwar l-ittikkettjar u r-reklamar għall-prodotti tal-ikel, b’mod partikolari s-supplimenti tal-ikel, li għandhom jiġu osservati mill-operaturi fis-settur tal-ikel li jixtiequ jwaħħlu indikazzjonijiet dwar is-saħħa fuq il-prodotti tagħhom. Id-domandi tal-qorti tar-rinviju jistiednu lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddetermina, minn naħa, jekk dawn ir-regoli jeżiġux li l-obbligi ta’ informazzjoni, li għandhom jakkumpanjaw dawn l-indikazzjonijiet dwar is-saħħa, jiġu osservati biss fuq l-ittikkettjar tal-prodotti tal-ikel u, min-naħa l-oħra, jekk il-kunċett ta’ “ttikkettjar” jinkludix dak ta’ “reklamar”, b’mod partikolari f’forma miktuba.
I.      Il-kuntest ġuridiku
2.        Fil-kuntest ta’ din il-kawża huma rilevanti l-premessa 17, l-Artikolu 2(a), l-Artikolu 6(2) u (3), l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 7 u l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2002/46 /KE (2), l-Artikolu 2(a) tad-Direttiva 2006/114/KE (3), il-premessi 1 sa 4, 9, 10, 19, l-Artikolu 1(1) u (2), l-Artikolu 2(1)(d), il-punti 1 u 5 tal-Artikolu 2(2), l-Artikoli 3 sa 7 u l-Artikoli 10 sa 17 tar-Regolament (KE) Nru 1924/2006 (4), il-premessa 10, l-Artikolu 1(1) u (2), l-Artikolu 2(1)(g), l-aħħar paragrafu tal-Artikolu 7, l-Artikolu 14(1), l-Artikolu 53(1) u (2) tar-Regolament (UE) Nru 1169/2011 (5) kif ukoll
il-punt 2 tal-Anness tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2013/63/UE (6).
II.    Il-fatti tal-kawża prinċipali, id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
3.        Il-kumpannija Kyberg Pharma tikkummerċjalizza suppliment tal-ikel fil-forma ta’ kapsuli komposti b’mod partikolari minn glukomannan (konjak mannan)
(iktar ’il quddiem il-“prodott ikkonċernat”) li l-imballaġġ tiegħu jinkludi indikazzjoni li tenfasizza l-importanza ta’ dieta varjata u bbilanċjata u ta’ stil ta’ ħajja tajjeb għas-saħħa.
4.        Matul is-sena 2020, il-kumpannija Kyberg Pharma xandret, fl-istampa bil-miktub, reklam intiż li jippromwovi l-prodott ikkonċernat, billi użat, b’mod partikolari, l-indikazzjonijiet li ġejjin: “Itlef il-piż b’mod tajjeb għas-saħħa” u “Fil-kuntest ta’ dieta b’kontenut baxx ta’ kaloriji, il-glukomannan jikkontribwixxi għat-telf tal-piż”. Huwa paċifiku, bejn il-partijiet fil-kawża prinċipali, li dan ir-reklam ma kienx jinkludi l-indikazzjoni msemmija fil-punt preċedenti ta’ dawn il-konklużjonijiet.
5.        Peress li qieset li dawn l-allegazzjonijiet messhom kienu akkumpanjati mill-informazzjoni elenkata fl-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006, ix-Schutzverband gegen Unwesen in der Wirtschaft eV, assoċjazzjoni professjonali rregolata mid-dritt Ġermaniż li, skont l-istatuti tagħha, għandha bħala missjoni li tiġġieled kontra l-kompetizzjoni żleali, ippreżentat rikors quddiem il-Landgericht München (il-Qorti Reġjonali ta’ München, il-Ġermanja) li jfittex, b’mod partikolari, li Kyberg Pharma tiġi ordnata, taħt piena ta’ pagamenti ta’ penalità, tieqaf tippromwovi, fil-kummerċ u għal finijiet ta’ reklamar, il-prodott ikkonċernat billi tuża l-indikazzjonijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali mingħajr madankollu ma ssemmi l-importanza ta’ dieta varjata u bbilanċjata u ta’ stil ta’ ħajja tajjeb għas-saħħa.
6.        Peress li l-Landgericht München (il-Qorti Reġjonali ta’ München) laqgħet dan ir-rikors, Kyberg Pharma ppreżentat appell mis-sentenza quddiem l-Oberlandesgericht München (il-Qorti Reġjonali Superjuri ta’ München), li ġie miċħud permezz ta’ sentenza tal‑20 ta’ Lulju 2023.
7.        Kyberg Pharma ppreżentat appell għal reviżjoni mis-sentenza tal-Oberlandesgericht München (il-Qorti Reġjonali Superjuri ta’ München) quddiem il-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja), li hija l-qorti tar-rinviju.
8.        Il-qorti tar-rinviju tqis li s-suċċess tar-rikors li hija adita bih jiddependi mill-kwistjoni jekk l-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 għandux jiġi interpretat fis-sens li Kyberg Pharma ssodisfat l-obbligu ta’ informazzjoni tagħha taħt din id-dispożizzjoni billi indikat, fuq l-imballaġġ tal-prodott ikkonċernat, l-informazzjoni stabbilita f’din id-dispożizzjoni, jew jekk Kyberg Pharma kinitx obbligata wkoll tinkludi din l-informazzjoni fir-reklam intiż li jippromwovi l-prodott tagħha.
9.        F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Bundesgerichtshof iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)      L-Artikolu 10(2) tar-Regolament [Nru 1924/2006] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ ‘tikketta’ ta’ prodott tal-ikel ikopri wkoll reklamar bil-miktub għall-prodott tal-ikel b’mod li l-użu ta’ indikazzjoni dwar is-saħħa fir-reklamar bil-miktub jimplika li r-rekwiżi ta’ informazzjoni previsti f’din id-dispożizzjoni għandhom jiġu ssodisfatti fir-reklamar?
2)      L-Artikolu 10(2) tar-Regolament [Nru 1924/2006] għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-każ ta’ użu ta’ indikazzjonijiet dwar is-saħħa, ir-rekwiżi ta’ informazzjoni fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni għandhom ukoll jiġu ssodisfatti fir-reklamar tal-prodott tal-ikel anki jekk it-tikketta tal-prodott tal-ikel tinkludi l-informazzjoni neċessarja?”
10.      Id-deċiżjoni tar-rinviju ddatata s‑26 ta’ Settembru 2024 waslet fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fid‑9 ta’ Ottubru 2024. Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub mill-partijiet fil-kawża prinċipali kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea. B’applikazzjoni tal-Artikolu 76(2) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li ma ssirx seduta għas-sottomissjonijiet orali.
III. Analiżi
A.      Osservazzjonijiet preliminari
11.      Qabel ma nibda l-analiżi ġuridika, inqis li huwa utli li nifformula xi osservazzjonijiet preliminari sabiex jinftiehmu aħjar id-domandi magħmula f’din il-kawża.
12.      F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li din l-analiżi ser titlaq mill-premessa adottata mill-qorti tar-rinviju fit-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari, li l-prodott ikkonċernat huwa prodott tal-ikel fil-forma ta’ suppliment tal-ikel.
13.      Fl-ewwel lok, fid-dawl tan-natura teknika tal-leġiżlazzjoni applikabbli f’din il-kawża, għandu jiġi deskritt fil-qosor il-kuntest ġuridiku rilevanti.
14.      Skont l-Artikolu 1(2) tiegħu, ir-Regolament Nru 1924/2006 għandu japplika għall-indikazzjonijiet nutrittivi u dwar is-saħħa fformulati fil-komunikazzjonijiet ta’ natura kummerċjali dwar il-prodotti tal-ikel intiżi li jiġu pprovduti bħala tali lill-konsumatur finali, inklużi, kif jirriżulta mill-Artikolu 2(1)(b) ta’ dan ir-regolament, moqri flimkien mal-Artikolu 2(a) tad-Direttiva 2002/46, is-supplimenti tal-ikel.
15.      Ir-Regolament Nru 1924/2006, li jipprevedi regoli speċifiċi li għandhom jiġu osservati sabiex ikunu jistgħu jintużaw indikazzjonijiet nutrittivi u dwar is-saħħa li jikkonċernaw il-prodotti tal-ikel intiżi li jingħataw bħala tali lill-konsumatur, kien intiż, qabelxejn, li jikkompleta d-Direttiva 2000/13/KE (7), li kienet tinkludi dispożizzjonijiet ġenerali b’mod partikolari dwar l-ittikkettjar (8). Din id-direttiva tħassret bir-Regolament Nru 1169/2011 (9), li kkodifika u ssemplifika, f’test wieħed, il-leġiżlazzjoni dwar l-ittikkettjar tal-prodotti tal-ikel u, b’mod iktar ġenerali, dwar l-informazzjoni lill-konsumaturi dwar il-prodotti tal-ikel (10). Għaldaqstant, bħala strument legali komplementari, sa fejn l-indikazzjonijiet koperti minnu huma informazzjoni dwar il-prodotti tal-ikel, inklużi s-supplimenti tal-ikel, ir-Regolament Nru 1924/2006 għandu jinftiehem fid-dawl tar-Regolament Nru 1169/2011.
16.      B’mod addizzjonali, għandu jingħad ukoll li, fid-dawl tan-natura partikolari tagħhom, is-supplimenti tal-ikel jaqgħu wkoll taħt sistema legali speċifika, stabbilita mid-Direttiva 2002/46. F’dan ir-rigward, ir-Regolament Nru 1169/2011 jipprovdi, fl-Artikolu 29(1)(a) tiegħu, li r-regoli dwar l-informazzjoni li għandha tiġi inkluża fid-dikjarazzjoni dwar in-nutrizzjoni previsti minn dan ir-regolament ma japplikawx għas-supplimenti tal-ikel. Fil-fatt, din l-informazzjoni hija pprovduta skont l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2002/46. Madankollu, dawn l-istrumenti legali jinftiehmu b’mod komplementari, ħlief jekk jipprevedu eċċezzjoni espressa dwar l-applikazzjoni ta’ regoli oħra dwar l-ittikkettjar u l-informazzjoni dwar il-prodotti tal-ikel (11).
17.      Fit-tieni lok, għandha tiġi spjegata n-natura partikolari tal-informazzjoni li jikkostitwixxu l-indikazzjonijiet inkwistjoni.
18.      B’mod ġenerali, il-punt 1 tal-Artikolu 2(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 jiddefinixxi indikazzjoni bħala “kull messaġġ jew rappreżentazzjoni, li mhix obbligatorja skond il-leġislazzjoni Komunitarja jew nazzjonali, inklużi rappreżentazzjonijiet bi stampi, grafiċi jew simboliċi, f’kull forma, li jiddikjaraw, jissuġġerixxu jew jimplikaw li xi ikel għandu karetteristiċi partikolari”. L-elementi li jiġbdu l-attenzjoni tiegħi b’mod partikolari mill-qari konġunt ta’ dawn id-definizzjonijiet huma dawn li ġejjin. L-indikazzjoni hija, qabel kollox, informazzjoni fakultattiva (jew mhux obbligatorja) li tirrigwarda karatteristiċi partikolari ta’ prodott tal-ikel. Fi kliem ieħor, din l-informazzjoni hija pprovduta biss fuq bażi volontarja mill-operatur fis-settur tal-ikel, iżda ma hijiex imposta mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni (12).
19.      L-indikazzjonijiet dwar is-saħħa, ikkonċernati f’din il-kawża, huma ddefiniti fil-punt 5 tal-Artikolu 2(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 bħala “kull indikazzjoni li tiddikjara, tissuġġerixxi jew timplika li teżisti relazzjoni bejn kategorija ta’ ikel, xi ikel jew wieħed mill-kostitwenti tiegħu u s-saħħa”. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, dan huwa kunċett wiesa’ (13).
20.      Dan premess, u sabiex il-kuntest tad-domandi magħmula f’din il-kawża jinftiehem aħjar, huwa element impliċitu ieħor għad-definizzjonijiet iċċitati iktar
’il fuq li jidhirli li huwa partikolarment importanti, jiġifieri l-għanijiet li għalihom jintużaw dawn l-indikazzjonijiet. F’dan ir-rigward, mix-xogħol preparatorju tar-Regolament Nru 1924/2006 diġà jirriżulta li, filwaqt li rrikonoxxa l-effett favorevoli, fuq it-trażmissjoni tal-informazzjoni lill-konsumaturi, tal-evoluzzjoni tal-użu tal-indikazzjonijiet, il-leġiżlatur tal-Unjoni ħa inkunsiderazzjoni l-fatt li l-indikazzjonijiet iservu wkoll bħala argument għall-bejgħ (14).
21.      Barra minn hekk, numru sinjifikattiv ta’ sorsi josservaw xejriet li ilhom jiżdiedu għal diversi snin, b’mod partikolari l-isforzi kunsiderevoli magħmula mill-operaturi fis-settur tal-ikel biex jiġbdu l-attenzjoni tal-konsumaturi għall-prodotti tagħhom, li għandhom vantaġġi għan-nutrizzjoni jew għas-saħħa, filwaqt li jfittxu li jiddistingwu ruħhom mill-kompetituri tagħhom, jew saħansitra li jippromwovu l-innovazzjonijiet tagħhom fil-qasam tal-ikel (15).
22.      F’dan ir-rigward, il-premessa 19 tar-Regolament Nru 1924/2006 tirrikonoxxi l-immaġini pożittiva li jistgħu jagħtu lill-prodotti tal-ikel l-indikazzjonijiet nutrittivi u dwar is-saħħa kif ukoll l-impatt li jista’ jkollhom dawn il-prodotti tal-ikel fuq id-drawwiet ta’ dieta u l-kwantitajiet totali ta’ nutrijenti assorbiti. Il-Qorti tal-Ġustizzja ikkonkludiet ukoll li l-imsemmija indikazzjonijiet jorjentaw l-għażliet tal-konsumaturi dwar l-ikel (16).
23.      Għalhekk wieħed jintebaħ li r-Regolament Nru 1924/2006 jikkostitwixxi, qabel kollox, strument legali importanti sabiex jirregola l-użu tal-indikazzjonijiet, b’mod partikolari, dwar is-saħħa, li jintużaw sabiex jippromwovu l-prodotti tal-ikel fost il-konsumaturi. Madankollu, filwaqt li huwa għodda importanti ta’ protezzjoni tal-konsumaturi, dan ir-regolament ifittex ukoll li joħloq kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni ugwali fl-industrija tal-ikel (17) u għalhekk li jibbilanċja dawn iż-żewġ għanijiet ta’ natura differenti billi jistabbilixxi regoli li għandhom jiġu osservati sabiex ikun jista’ jsir użu minn dawn l-indikazzjonijiet.
24.      Fil-fatt, sabiex jiġu awtorizzati, l-indikazzjonijiet previsti mir-Regolament Nru 1924/2006 għandhom jissodisfaw il-kundizzjonijiet ġenerali stabbiliti fil-Kapitolu II ta’ dan ir-regolament. L-indikazzjonijiet dwar is-saħħa li huma rilevanti f’dan il-każ, għandhom josservaw ukoll il-kundizzjonijiet speċifiċi previsti fil-Kapitolu IV tal-imsemmi regolament (18). L-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006, li l-qorti tar-rinviju titlob l-interpretazzjoni tiegħu f’din il-kawża, jinsab f’dan l-aħħar kapitolu, li issa għandu jiġi analizzat fil-kuntest tad-domandi preliminari.
B.      Fuq id-domandi preliminari
25.      Permezz tal-ewwel domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-portata tal-kunċett ta’ “ttikkettjar” ta’ prodott tal-ikel fis-sens tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006. B’mod iktar partikolari, sa fejn dik il-qorti tistaqsi jekk il-kunċett ta’ “ttikkettjar” ikoprix ukoll dak ta’ “reklamar” f’forma miktuba, għandha ssir delimitazzjoni ta’ dawn iż-żewġ kunċetti fil-leġiżlazzjoni li tirregola l-indikazzjonijiet dwar is-saħħa.
26.      Permezz tat-tieni domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-portata tal-obbligi ta’ informazzjoni previsti fl-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 u, b’mod partikolari, jekk dawn l-obbligi għandhomx jiġu osservati fir-reklamar meta jkunu diġà ssodisfatti fuq l-ittikkettjar tal-prodott tal-ikel ikkonċernat.
27.      Fi kliem ieħor, id-domandi preliminari jirrigwardaw il-portata tal-obbligi ta’ informazzjoni. Għalhekk għandhom jiġu ttrattati flimkien. Madankollu, peress li l-portata tal-kunċett ta’ “ttikkettjar” tirriżulta li tkun rilevanti ladarba tiġi stabbilita dik tal-obbligi ta’ informazzjoni previsti fl-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006, inqis li huwa opportun li nibda din l-analiżi ġuridika b’din il-portata tal-obbligi ta’ informazzjoni.
1.      Fuq il-portata tal-obbligi ta’ informazzjoni
28.      Mill-formulazzjoni u mill-istruttura grammatikali tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 jirriżulta li dan tal-aħħar jissuġġetta l-osservanza tal-obbligi ta’ informazzjoni fil-kuntest, b’mod partikolari, tar-reklamar ta’ prodott tal-ikel għall-assenza ta’ ttikkettjar ta’ dan tal-aħħar.
29.      Fil-fatt, l-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 jindika, fl-ewwel parti tas-sentenza, jiġifieri “[i]ndikazzjonijiet dwar is-saħħa għandhom ikunu permessi biss jekk l-informazzjoni li ġejja tkun inkluża fuq it-tikketta”, li l-obbligi ta’ informazzjoni għandhom jiġu osservati fuq l-ittikkettjar. Huwa biss fl-assenza ta’ dan l-ittikkettjar li l-obbligi ta’ informazzjoni għandhom jiġu ssodisfatti f’postijiet speċifikati fit-tieni parti tas-sentenza, jiġifieri “jew jekk tali tikketta ma teżistix, fil-preżentazzjoni u r-reklamar”. Għaldaqstant, l-idea li l-osservanza tal-obbligi ta’ informazzjoni, b’mod partikolari fir-reklamar tal-prodott tal-ikel, hija suġġetta għall-assenza ta’ ttikkettjar hija introdotta bl-espressjoni “jekk tali tikketta ma teżistix”.
30.      Ma jidhirlix li l-konġunzjoni ta’ koordinazzjoni “jew” quddiem l-espressjoni “jekk tali tikketta ma teżistix”, fl-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006, tista’ twassal għall-interpretazzjoni li l-obbligu tal-komunikazzjoni ta’ informazzjoni fuq l-ittikkettjar u, b’mod partikolari, fir-reklamar huwa alternattiv, sakemm din l-espressjoni tal-aħħar ma tiċċaħħadx minn kull sens loġiku. Fil-fatt, fid-dawl tal-espressjoni “jekk tali tikketta ma teżistix” li ssegwiha, din il-konġunzjoni ta’ koordinazzjoni għandha titqies li hija esklużiva, jiġifieri li din hija l-komunikazzjoni tal-informazzjoni speċifikata f’dan l-Artikolu 10(2), jew fuq l-ittikkettjar, jew fil-preżentazzjoni, jew inkella fir-reklamar tal-prodotti tal-ikel (19).
31.      Dan premess, għandu jiġi rrilevat, kif tagħmel il-qorti tar-rinviju, li hemm differenzi fil-verżjonijiet lingwistiċi tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 fir-rigward tal-użu tal-konġunzjonijiet ta’ koordinazzjoni fit-tieni parti tas-sentenza. Għaldaqstant, il-verżjoni bil-Franċiż (“la présentation du produit ou de la publicité faite pour celui-ci”) tuża l-konġunzjoni ta’ koordinazzjoni “jew” bejn it-termini “preżentazzjoni” u “reklamar”, ħaġa li tagħti x’jifhem li ċertu marġni ta’ evalwazzjoni jitħalla lill-operaturi fis-settur tal-ikel sabiex jissodisfaw l-obbligi ta’ informazzjoni meta prodott tal-ikel ma jkollux ittikkettjar. Konsegwentement, l-informazzjoni prevista fl-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 għandha għalhekk tkun inkluża jew fil-preżentazzjoni jew fir-reklamar ta’ dan il-prodott tal-ikel.
32.      Mill-banda l-oħra, il-verżjonijiet, b’mod partikolari, bil-Ġermaniż (“die Aufmachung der Lebensmittel und die Lebensmittelwerbung”), bl-Ingliż (“the presentation and advertising”), bl-Ispanjol (“en la presentación y la publicidad”) u bil-Litwan (“pateikime ir reklamoje”) (20) jużaw il-konġunzjoni ta’ koordinazzjoni “u” bejn it-termini “preżentazzjoni” u “reklamar”. Din il-konġunzjoni għaldaqstant tissuġġerixxi li, fl-assenza ta’ ttikkettjar li jinkludi l-indikazzjonijiet obbligatorji, dawn tal-aħħar għandhom ikunu inklużi kemm fil-preżentazzjoni tal-prodott kif ukoll fir-reklamar.
33.      Għalkemm għandu tabilħaqq jiġi ammess li d-differenza lingwistika hija apparenti, din madankollu ma hijiex determinanti peress li, irrispettivament mill-verżjoni lingwistika, il-formulazzjoni tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 tindika, fl-ewwel parti tas-sentenza, li l-osservanza tal-obbligi ta’ informazzjoni fil-każ ta’ indikazzjoni ta’ indikazzjonijiet dwar is-saħħa tapplika, qabel kollox, għall-ittikkettjar ta’ prodott tal-ikel. Mill-banda l-oħra, fl-assenza ta’ tali ttikkettjar, dawn l-obbligi għandhom jiġu ssodisfatti, b’mod partikolari, fir-reklamar tal-prodott tal-ikel, skont it-tieni parti tas-sentenza ta’ din id-dispożizzjoni. L-użu tal-konġunzjonijiet ta’ koordinazzjoni “u” jew “jew” qabel it-terminu “reklamar” fid-diversi verżjonijiet lingwistiċi ma għandux effett fuq il-fatt li dan it-terminu
jaqa’ taħt it-tieni parti tas-sentenza, li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni biss fl-assenza ta’ ttikkettjar ta’ prodott tal-ikel. Issa, huwa paċifiku li, fil-kawża prinċipali, il-prodott ikkonċernat għandu ttikkettjar li fuqu hija inkluża l-indikazzjoni obbligatorja li tindika l-importanza ta’ dieta varjata u bbilanċjata u ta’ stil ta’ ħajja tajjeb għas-saħħa. Fil-fatt, l-allegazzjoni tal-assenza ta’ din l-indikazzjoni fil-konfront tal-manifattur issir biss fir-rigward tar-reklamar tal-imsemmi prodott, li jaqa’ taħt it-tieni parti tas-sentenza.
34.      Fi kwalunkwe każ, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-formulazzjoni użata f’waħda mill-verżjonijiet lingwistiċi ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma tistax isservi bħala bażi unika għall-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni jew tingħata prijorità fil-konfront tal-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra. Fil-fatt, id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni għandhom jiġu interpretati u applikati b’mod uniformi, fid-dawl tal-verżjonijiet stabbiliti fil-lingwi kollha tal-Unjoni. F’każ ta’ differenza bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi ta’ test tad-dritt tal-Unjoni, id-dispożizzjoni inkwistjoni għandha tiġi interpretata skont il-kuntest u l-iskop tal-leġiżlazzjoni li hija tagħmel parti minnha (21). Issa, jidhirli li l-kuntest u l-iskop tar-Regolament Nru 1924/2006 jikkonfermaw l-interpretazzjoni letterali tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006, li skontha l-obbligi ta’ informazzjoni għandhom, qabel kollox, jiġu osservati fuq l-ittikkettjar ta’ prodott tal-ikel u, fl-assenza tiegħu biss, b’mod partikolari fir-reklamar ta’ dan il-prodott tal-ikel.
35.      F’dak li jirrigwarda l-kuntest tal-obbligi ta’ informazzjoni previsti fl-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006, għandu jiġi rrilevat dan li ġej.
36.      Huwa minnu, kif tenfasizza l-qorti tar-rinviju fit-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari, li l-premessa 4 tar-Regolament Nru 1924/2006 tistabbilixxi li dan ir-regolament għandu “japplika għall-indikazzjonijiet kollha dwar in-nutrizzjoni u s-saħħa magħmula f’komunikazzjonijiet kummerċjali, inklużi inter alia, reklamar ġeneriku ta’ l-ikel u kampanji promozzjonali, bħal dawk appoġġati totalment jew parzjalment mill-awtoritajiet pubbliċi”. F’dan ir-rigward, għandu jingħad ukoll li l-Artikolu 1(2) tal-imsemmi regolament jipprovdi wkoll li l-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu jkopri “[...]komunikazzjonijiet kummerċjali, kemm fl-ittikkettjar, il-preżentazzjoni jew ir-reklamar ta’ ikel”.
37.      Madankollu, kif jirriżulta mid-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq tar-Regolament Nru 1924/2006, dawn tal-aħħar jikkonċernaw l-indikazzjonijiet dwar is-saħħa bħala tali. Minn dan ma jistax jiġi dedott li r-regoli marbuta mal-informazzjoni li għandha takkumpanja dawn l-indikazzjonijiet huma suġġetti għall-istess kundizzjonijiet. Fil-fatt, kif jindika l-Artikolu 10(1) ta’ dan ir-regolament, sabiex ikunu awtorizzati, l-indikazzjonijiet dwar is-saħħa għandhom ikunu konformi mal-preskrizzjonijiet ġenerali tal-Kapitolu II, intitolat “Prinċipji ġenerali”, u mar-rekwiżiti speċifiċi tal-Kapitolu IV, li jirrigwarda l-“[i]ndikazzjonijiet dwar is-saħħa”. B’mod partikolari, dawn l-indikazzjonijiet għandu jkunu awtorizzati konformement mal-imsemmi regolament u għandhom ikunu inklużi fil-listi ta’ indikazzjonijiet awtorizzati previsti fl-Artikoli 13 u 14 li jirrigwardaw l-“[i]ndikazzjonijiet dwar is-saħħa għajr dawk li jirreferu għat-tnaqqis fir-riskju ta’ mard” u l-“[i]ndikazzjonijiet dwar tnaqqis fir-riskju ta’ mard”, rispettivament. Fi kliem ieħor, dawn huma kundizzjonijiet marbuta mal-indikazzjonijiet dwar is-saħħa nnifishom, iżda mhux mal-informazzjoni li għandha takkumpanjahom u fuq kollox mhux mal-post fejn għandha b’mod obbligatorju tiġi inkluża
tali informazzjoni. Għaldaqstant, huwa hemmhekk, fil-fehma tiegħi, li teżisti d-differenza bejn, minn naħa, ir-regoli speċifiċi stabbiliti fl-Artikolu 10(1) tar-Regolament Nru 1924/2006, dwar l-indikazzjonijiet dwar is-saħħa nnifishom u, min-naħa l-oħra, ir-regoli speċifiċi applikabbli għall-informazzjoni li għandha takkumpanja dawn l-indikazzjonijiet sabiex dawn ikunu jistgħu jiġu awtorizzati, previsti fl-Artikolu 10(2) ta’ dan ir-regolament.
38.      Barra minn hekk, l-Artikolu 10(4) tar-Regolament Nru 1924/2006 jipprevedi espressament il-possibbiltà li jiġu adottati linji gwida dwar l-implimentazzjoni ta’ dan l-artikolu. Huwa għal din ir-raġuni li nqis li d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2013/63 tikkostitwixxi element importanti tal-interpretazzjoni kuntestwali tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006.
39.      Issa, l-Anness tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2013/63 jipprovdi espressament li l-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 jimponi l-indikazzjoni tal-informazzjoni obbligatorja fuq l-ittikkettjar tal-prodott tal-ikel li jkun is-suġġett tal-indikazzjoni dwar is-saħħa. Huwa fin-nuqqas ta’ ttikkettjar li din l-informazzjoni obbligatorja għandha tiġi kkomunikata fir-reklamar u fil-preżentazzjoni tal-prodott tal-ikel (22). Fil-fatt, dan huwa spjegat fid-dawl tal-għanijiet previsti kemm mir-Regolament Nru 1924/2006 innifsu kif ukoll minn strumenti legali oħra dwar l-ittikkettjar tal-prodotti tal-ikel, fosthom, b’mod partikolari, ir-Regolament Nru 1169/2011, li huwa kkompletat mir-Regolament Nru 1924/2006. Dawn l-istrumenti legali jiżguraw il-funzjonament tajjeb tas-suq intern filwaqt li jiżguraw livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi bit-tqegħid għad-dispożizzjoni tagħhom tal-informazzjoni neċessarja dwar il-prodotti tal-ikel, sabiex il-konsumaturi jkunu jistgħu jagħmlu għażliet ta’ xiri informati (23).
40.      Il-qorti tar-rinviju tiddubita li l-għan ta’ livell għoli ta’ protezzjoni jista’ jintlaħaq f’dak li jirrigwarda, b’mod partikolari, il-prodotti tal-ikel ikkummerċjalizzati online, sakemm ir-reklamar tagħhom ma jkunx jinkludi l-informazzjoni obbligatorja.
41.      F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li r-Regolament Nru 1924/2006 ma jinkludix dispożizzjonijiet dwar l-awtorizzazzjoni ta’ indikazzjoni ta’ indikazzjonijiet dwar is-saħħa fuq il-prodotti tal-ikel skont il-post fejn jinbiegħu, jiġifieri f’post ta’ bejgħ fiżiku jew mill-bogħod. Fil-fatt, ir-regoli dwar awtorizzazzjoni japplikaw minħabba l-informazzjoni pprovduta, jiġifieri kull darba li, f’komunikazzjoni
ta’ natura kummerċjali dwar prodott tal-ikel, ikun hemm indikazzjoni nutrittiva jew dwar is-saħħa u meta dan il-prodott tal-ikel ikun intiż bħala tali għall-konsumatur finali (24).Barra minn hekk, sabiex il-konsumatur ikun jista’ jagħmel l-għażla tal-ikel tiegħu b’għarfien sħiħ tal-kunsiderazzjonijiet kollha involuti, l-importanti huwa li l-informazzjoni obbligatorja titqiegħed għad-dispożizzjoni tiegħu qabel ix-xiri.
42.      Huwa għalhekk f’dan is-sens li għandhom jiġu interpretati, b’mod partikolari, ir-regoli marbuta mat-tqegħid għad-dispożizzjoni u mal-post tal-informazzjoni obbligatorja u dawk dwar il-bejgħ mill-bogħod, previsti fl-Artikolu 12 u fl-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 1169/2011, li jitfakkru fil-punt 2.1(b) tal-Anness tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2013/63. B’mod partikolari, l-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 1169/2011 jistabbilixxi l-prinċipju li l-konsumatur għandu dejjem ikollu l-informazzjoni obbligatorja dwar prodott tal-ikel qabel ma jagħmel l-għażla tiegħu. Skont l-Artikolu 14 ta’ dan ir-regolament, fil-każ ta’ bejgħ mill-bogħod, din l-informazzjoni għandha tidher fuq il-mezz tal-bejgħ mill-bogħod jew għandha tiġi trażmessa bi kwalunkwe mezz xieraq speċifikat mill-operatur fis-settur tal-ikel. Din is-sistema speċjali tapplika wkoll għall-bejgħ mill-bogħod tal-prodotti tal-ikel li fuqhom jidhru indikazzjonijiet dwar is-saħħa.
43.      F’dan ir-rigward, il-punt 2.1(b) tal-Anness tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2013/63 iżid li jekk, fil-bejgħ mill-bogħod ta’ prodotti tal-ikel li fuqhom jidhru indikazzjonijiet dwar is-saħħa, l-aċċess għall-ittikkettjar ikun diffiċli (25),
din l-informazzjoni għandha tiġi kkomunikata wkoll fil-preżentazzjoni u fir-reklamar ta’ dawn il-prodotti tal-ikel. Madankollu, mid-dispożizzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq jirriżulta b’mod ċar li dawn tal-aħħar jikkonċernaw il-każ speċifiku ta’ bejgħ mill-bogħod, li ma jistax jestendi awtomatikament għal kull bejgħ ta’ prodotti tal-ikel li fuqhom ikollhom indikazzjonijiet dwar is-saħħa. Għaldaqstant, dan ma jistax jimmodifika s-sistema ġenerali ta’ obbligi ta’ informazzjoni prevista fl-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006.
44.      Għandu jitfakkar li l-konsumaturi għandhom interess fil-korrelazzjoni bejn id-dieta u s-saħħa kif ukoll fl-għażla ta’ dieta adatta li tikkorrispondi għall-bżonnijiet individwali (26). F’dan ir-rigward, għandu jitqies li l-ittikkettjar jikkostitwixxi mezz importanti għall-informazzjoni tagħhom. Fil-fatt, ittikkettjar “[xieraq jista’] fil-fatt [jiggwida] fid-direzzjoni ġusta lill-konsumaturi biex dawn jadottaw dieta tajba għas-saħħa, u jiffaċilitaw għażliet pożittivi” (27) għas-saħħa tagħhom. Għaldaqstant, għall-finijiet ta’ livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi fil-qasam tal-ikel, fl-ispirtu tal-leġiżlatur tal-Unjoni, huwa l-ittikkettjar li għandu jservi sabiex jikkomunika lill-konsumaturi l-informazzjoni essenzjali relatata mal-prodotti tal-ikel (28). Fil-fatt, ir-reklamar isir biss fuq livell sekondarju, sabiex tiġi rrimedjata l-assenza ta’ ttikkettjar u tal-informazzjoni essenzjali dwar il-prodott tal-ikel li għandha tidher fuq l-ittikkettjar qabel ix-xiri.
45.      L-osservanza tal-obbligi ta’ informazzjoni fuq l-ittikkettjar u, biss fl-assenza tiegħu, b’mod partikolari, fir-reklamar, hija spjegata wkoll mill-perspettiva prattika. Fil-fatt, għalkemm huwa minnu li r-reklamar jista’ jidher fil-punti ta’ bejgħ tal-prodotti tal-ikel u għalhekk f’ċerta viċinanza
tagħhom (29), ġeneralment dan ma jiġix ipperċepit bħala mezz ta’ trażmissjoni ta’ informazzjoni fil-viċinanza tal-prodotti tal-ikel. Huwa minnu li r-reklamar ifittex li jiġbed l-attenzjoni għall-prodott inkwistjoni, iżda dan huwa maħsub ukoll bħala għodda intiża li tinfluwenza l-attitudnijiet tal-konsumaturi u l-għażliet tagħhom saħansitra qabel ma jkunu affaċċjati bil-prodott tal-ikel innifsu.
Huwa wkoll f’din il-loġika, jiġifieri li r-reklamar ikun jista’ jilħaq l-iskop tiegħu li jippromwovi x-xiri, u konformement mal-għan tar-Regolament Nru 1924/2006 li jfittex mhux biss li jiżgura livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi, iżda wkoll li jippreżerva l-funzjonament effettiv tas-suq intern, li jidhirli li huwa kompletament konċepibbli li l-operaturi fis-settur tal-ikel jiġu ddispensati mill-osservanza tal-obbligi ta’ informazzjoni previsti fl-Artikolu 10(2) ta’ dan ir-regolament fir-reklamar, peress li l-informazzjoni meħtieġa tidher fuq l-ittikkettjar li, bħala prinċipju, jinsab fil-viċinanza tal-prodott tal-ikel (30).
46.      Għaldaqstant, jidhirli li l-obbligi ta’ informazzjoni fis-sens tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 għandhom jiġu osservati fuq l-ittikkettjar tal-prodotti tal-ikel, u biss fil-każ ta’ assenza ta’ ttikkettjar, b’mod partikolari, fir-reklamar għall-prodotti tal-ikel.
47.      Peress li ġiet stabbilita l-portata tal-obbligi ta’ informazzjoni skont l-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006, għandu issa jiġi analizzat jekk il-kunċett ta’ “ttikkettjar” tal-prodotti tal-ikel, fis-sens ta’ dan l-artikolu, jinkludix dak ta’ “reklamar”, b’mod partikolari bil-miktub, b’mod li l-osservanza tal-obbligi fuq l-ittikkettjar tippreżupponi wkoll l-indikazzjoni tal-informazzjoni prevista fl-imsemmi artikolu f’dan ir-reklamar.
2.      Fuq id-delimitazzjoni tal-kunċetti ta’ “ttikkettjar” u ta’ “reklamar”
48.      F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li l-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006, li, kif jindika t-titolu tiegħu, jipprevedi l-kundizzjonijiet speċifiċi dwar l-użu tal-indikazzjonijiet dwar is-saħħa, ma jiddefinixxix il-kunċetti ta’ “ttikkettjar” u ta’ “reklamar”. Skont dan l-artikolu, li jelenka l-kundizzjonijiet li għandhom jiġu osservati sabiex tkun awtorizzata l-komunikazzjoni ta’ indikazzjonijiet dwar is-saħħa, tali indikazzjonijiet ma għandhomx ikunu awtorizzati sakemm l-informazzjoni elenkata f’dan l-artikolu ma tkunx inkluża fuq l-ittikkettjar jew, jekk ma jeżistix ittikkettjar, b’mod partikolari, fir-reklamar tal-prodott. Għaldaqstant, l-użu tal-espressjoni “jekk [...] ma teżistix” jagħti x’jifhem li teżisti relazzjoni ta’ sussidjarjetà bejn il-kunċetti kkonċernati (31).
49.      Dan premess, l-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 għandu jinqara flimkien mal-Artikolu 2(1)(d) ta’ dan ir-regolament. Din id-dispożizzjoni tagħmel riferiment għad-definizzjoni tat-terminu “tikkettjar” li tinsab fid-Direttiva 2000/13, u llum din għandha tinftiehem fis-sens li tirreferi għad-definizzjoni li tinsab fir-Regolament Nru 1169/2011. Skont din id-definizzjoni, l-ittikkettjar jindika “kull kelma, dettalji, trejdmarks, isem tad-ditta, materjal jew simbolu bl-istampi marbut ma’ xi ikel u mqiegħed fuq xi pakkett, dokument, avviż, tikketta, ċirku jew għonq li jkun hemm ma’ dak l-ikel jew li jirreferi għalih” (32). Din hija definizzjoni wiesgħa, li tinkludi numru kbir ta’ elementi viżivi li huma ta’ natura li jipprovdu informazzjoni dwar prodott tal-ikel u li l-preżenza tagħhom fuq varjetà ta’ mezzi ta’ informazzjoni, li jakkumpanjaw il-prodott tal-ikel jew jirreferu għalih, tikkostitwixxi kundizzjoni għall-klassifikazzjoni tiegħu fis-sens tal-Artikolu 2(1)(d) tar-Regolament Nru 1924/2006, moqri flimkien mal-Artikolu 2(2)(j) tar-Regolament Nru 1169/2011.
50.      Mill-banda l-oħra, ir-Regolament Nru 1924/2006 ma jinkludi ebda definizzjoni tar-“reklamar”, u lanqas ma jirreferi għal tali definizzjoni li tinsab fi strument ġuridiku ieħor. Madankollu, sa fejn dan ir-regolament jikkompleta r-Regolament Nru 1169/2011, inqis li l-kunċett ta’ “reklamar” li dan tal-aħħar jagħmel riferiment għalih jikkostitwixxi element tal-interpretazzjoni letterali tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 (33).
51.      Skont l-Artikolu 2(1)(g) tar-Regolament Nru 1169/2011, id-definizzjoni ta’ “reklamar” li għaliha għandu jsir riferiment meta jkunu inkwistjoni r-regoli dwar l-informazzjoni lill-konsumaturi dwar il-prodotti tal-ikel hija dik li tinsab fid-Direttiva 2006/114, jiġifieri “l-għemil ta’ rappreżentazzjoni fi kwalunkwe forma b’konnessjoni ma’ kummerċ, negozju, sengħa jew professjoni sabiex jippromwovi l-provvista ta’ merkanzija jew servizzi, inkluż proprjetà immobbli, drittijiet u obbligi” (34). F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà rrilevat li, fid-dawl ta’ din id-definizzjoni partikolarment wiesgħa, ir-reklamar jista’ jieħu forom varji ferm u għalhekk ma huwiex limitat għall-forom ta’ reklamar klassiku (35).
52.      Dan premess, il-kwistjoni li tqum hija jekk, fid-dawl taż-żewġ definizzjonijiet daqstant wiesgħa tal-“ittikkettjar” u tar-“reklamar”, teżistix possibbiltà ta’ sovrappożizzjoni parzjali, anki jekk biss fir-rigward ta’ forma ta’ reklamar, jiġifieri r-reklamar bil-miktub, mal-ittikkettjar. F’dan ir-rigward, jidhirli li l-interpretazzjoni letterali tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006, moqri flimkien mal-Artikolu 2(1)(d) ta’ dan ir-regolament u mal-Artikolu 2(1)(g) tar-Regolament Nru 1169/2011, timmilita kontra tali konklużjoni. Fil-fatt, għandu jiġi osservat li, minn naħa, id-definizzjoni tal-kunċett ta’ “reklamar”, imsemmija fil-punt preċedenti, tinkludi l-forom kollha ta’ komunikazzjoni, li fosthom jista’ b’mod partikolari jiġi ċċitat ir-reklamar bil-miktub. Fi kliem ieħor, ebda element, fil-formulazzjoni tal-artikoli ċċitati iktar ’il fuq, ma jagħti x’jifhem li forma speċifika ta’ reklamar tista’ tiġi ttrattata b’mod differenti mill-oħrajn, pereżempju minħabba l-eventwali sovrappożizzjoni tagħha ma’ definizzjonijiet oħra mogħtija minn dan ir-regolament.
53.      Min-naħa l-oħra, jekk jitqies li l-forma bil-miktub tar-reklamar taqa’ taħt il-kunċett ta’ “ttikkettjar”, ir-riżultat ta’ dan ikun li ma jittiħdux inkunsiderazzjoni l-elementi essenzjali tad-definizzjonijiet ta’ dawn iż-żewġ kunċetti. Fil-fatt, id-definizzjoni legali tal-ittikkettjar tenfasizza n-natura ta’ varjetà ta’ elementi li jirrigwardaw prodott tal-ikel u l-post fejn jidhru dawn tal-aħħar. Id-definizzjoni legali tar-“reklamar”, min-naħa tagħha, tenfasizza l-importanza tal-għan promozzjonali.
54.      Barra minn hekk, il-kuntest li fih jinsab l-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 u l-għanijiet li dan ir-regolament ifittex li jilħaq jimmilitaw ukoll favur risposta negattiva fir-rigward tal-eżistenza ta’ sovrappożizzjoni possibbli bejn il-kunċetti inkwistjoni.
55.      F’dak li jirrigwarda l-kuntest tal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006, dan tal-aħħar jikkonferma l-eżistenza ta’ delimitazzjoni bejn il-kunċetti ta’ “ttikkettjar” u ta’ “reklamar”. Fil-fatt, minn dan ir-regolament kollu kemm hu jirriżulta li dan tal-aħħar jagħmel distinzjoni bejn il-kunċetti, b’mod partikolari, ta’ “ttikkettjar” u ta’ “reklamar”. Għalkemm l-imsemmi regolament ma jistabbilixxix definizzjoni tal-kunċett ta’ “reklamar” filwaqt li jinkludi riferiment għal dak ta’ “ttikkettjar”, huwa juża dawn iż-żewġ kunċetti b’mod distint f’diversi artikoli. Fil-fatt, l-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1924/2006, intitolat “Suġġett u kamp ta’ applikazzjoni”, jistabbilixxi espressament, fil-paragrafu 2 tiegħu, li dan ir-regolament għandu japplika “għal indikazzjonijiet dwar in-nutrizzjoni u s-saħħa magħmula f’komunikazzjonijiet kummerċjali, kemm fl-ittikkettjar, il-preżentazzjoni jew ir-reklamar ta’ ikel”. L-Artikolu 3 tal-imsemmi regolament, li jirrigwarda l-“[p]rinċipji ġenerali għall-indikazzjonijiet kollha”, jipprevedi wkoll dawn it-tliet kunċetti b’mod distint, meta jistabbilixxi li l-indikazzjonijiet dwar is-saħħa “jistgħu jintużaw fit-tikketti, il-preżentazzjoni u r-reklamar ta’ ikel imqiegħed fis-suq fil-Komunità biss jekk ikunu konformi mad-disposizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament”. Barra minn hekk, sa fejn ir-Regolament Nru 1924/2006 jikkompleta r-Regolament Nru 1169/2011, il-fatt li dan tal-aħħar jiddefinixxi l-kunċetti ta’ “ttikkettjar” u ta’ “reklamar” b’mod distint juri, fil-fehma tiegħi, li dawn tal-aħħar għandhom jitqiesu li għandhom kamp ta’ applikazzjoni differenti (36).
56.      Barra minn hekk, inqis li d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2013/63 li permezz tagħha l-Kummissjoni adottat linji gwida għall-implimentazzjoni tal-kundizzjonijiet speċifiċi għal indikazzjonijiet tas-saħħa stabbiliti fl-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1924/2006 (37) tipprovdi elementi utli għar-riflessjoni. B’mod partikolari, il-punt 2 tal-Anness tagħha, dwar l-“informazzjoni obbligatorja li takkumpanja indikazzjonijiet dwar is-saħħa awtorizzati”, jistabbilixxi differenza bejn il-kunċetti ta’ “ttikkettjar” u ta’ “reklamar” minħabba l-iskopijiet tagħhom. Fil-fatt, skont dan il-punt tal-Anness, l-ittikkettjar huwa intiż li jinforma lill-konsumatur finali, filwaqt li r-reklamar jintuża mill-operatur fis-settur tal-ikel sabiex jippromwovi l-bejgħ tal-prodott tal-ikel.
57.      Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-ittikkettjar iġib informazzjoni dwar il-prodott tal-ikel għall-attenzjoni tal-konsumatur sabiex dan tal-aħħar ikun jista’ jagħmel għażla informata meta jixtri dan il-prodott tal-ikel. Fi kliem ieħor, huwa intiż li jqiegħed informazzjoni essenzjali dwar il-prodott tal-ikel għad-dispożizzjoni tal-konsumatur sabiex dan tal-aħħar ikun jista’ jieħu d-deċiżjoni tiegħu dwar l-ikel b’mod informat (38).
58.      Mill-banda l-oħra, f’dak li jirrigwarda r-reklamar, dan tal-aħħar huwa intiż li jippromwovi l-bejgħ tal-prodott tal-ikel u li jinkoraġġixxi x-xiri. F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li r-reklamar tal-prodott tal-ikel jista’ jieħu forom varji ferm skont, inter alia, il-mezz ta’ xandir tiegħu (39), il-messaġġ trażmess (40), il-pubbliku destinatarju u l-għan intiż, essenzjalment, li jippromwovi l-prodott tal-ikel, li jqajjem interess f’offerta u li jinkoraġġixxi lill-konsumaturi għax-xiri. Huwa minnu li ma huwiex eskluż li, fid-dawl ta’ din il-varjetà ta’ forom ta’ reklamar, tista’ teżisti ċerta approssimazzjoni bejn l-ittikkettjar u r-reklamar, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda l-informazzjoni kkomunikata u l-forma li fiha tiġi trażmessa lill-konsumaturi. Madankollu, mill-kuntest iċċitat iktar ’il fuq jirriżulta b’mod ċar li dawn il-kunċetti għandhom żewġ loġiċi differenti ta’ komunikazzjoni tal-informazzjoni, waħda informattiva filwaqt li l-oħra promozzjonali. Konsegwentement, fil-fehma tiegħi, l-approssimazzjoni ta’ dawn iż-żewġ kunċetti abbażi tal-informazzjoni użata (l-informazzjoni dwar prodott tal-ikel) u tal-forma tat-trażmissjoni ta’ din l-informazzjoni (f’dan il-każ, fuq mezz bil-miktub) tkun artifiċjali.
59.      Jidhirli li din il-konklużjoni hija wkoll konformi mal-għan tar-Regolament Nru 1924/2006, għan barra minn hekk trażversali li huwa previst mhux biss minn dan ir-regolament li l-interpretazzjoni tiegħu hija mitluba f’din il-kawża, iżda wkoll minn strumenti legali oħra kkompletati mill-imsemmi regolament, b’mod partikolari, ir-Regolament Nru 1169/2011 (41).
60.      Kif jistabbilixxi l-Artikolu 1(1) tiegħu, moqri flimkien mal-premessa 1 tiegħu, ir-Regolament Nru 1924/2006 jfittex li jiġi ggarantit il-funzjonament effettiv tas-suq intern filwaqt li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi u billi tiġi ffaċilitata l-għażla tagħhom permezz tat-tqegħid fis-suq ta’ prodotti siguri u ttikkettjati b’mod xieraq. Barra minn hekk, skont il-ġurisprudenza, il-protezzjoni tas-saħħa hija inkluża fost l-għanijiet prinċipali ta’ dan ir-regolament (42). Fil-fehma tiegħi, dan l-għan għandu jinftiehem li huwa intiż li jiżgura li l-konsumatur ikun protett kontra, f’dan il-każ, l-indikazzjonijiet dwar is-saħħa ineżatti, mhux xjentifikament ipprovati, jew saħansitra qarrieqa, meta huma ta’ natura li jinfluwenzaw id-drawwiet ta’ dieta u l-kwantitajiet totali ta’ nutrijenti assorbiti minn dan il-konsumatur (43). Madankollu, dan l-istess għan ma jistax jestendi l-kamp ta’ applikazzjoni tar-regoli dwar l-ittikkettjar għal dawk li jirrigwardaw ir-reklamar, sakemm ma jmurx kontra r-rieda tal-leġiżlatur tal-Unjoni li jistabbilixxi delimitazzjoni bejn iż-żewġ kunċetti inkwistjoni. Fil-fatt, ovvjament, li kieku l-leġiżlatur tal-Unjoni qies li kien hemm sovrappożizzjoni bejn dawn iż-żewġ kunċetti, anki jekk biss f’dak li jirrigwarda l-ittikkettjar u r-reklamar fil-forma miktuba tiegħu, kien jieħu ħsieb li jindikahom bl-istess mod minflok ma jiddistingwihom, kif jagħmel fir-Regolament Nru 1924/2006.
61.      Barra minn hekk, għandu jitfakkar li l-għan tar-Regolament Nru 1924/2006 għandu żewġ aspetti, jiġifieri li jiġi ggarantit il-funzjonament effettiv tas-suq intern filwaqt li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi (44). Issa, fil-fehma tiegħi, l-estensjoni tal-portata tal-kunċett ta’ “ttikkettjar” għal dak ta’ “reklamar” fil-forma miktuba tiegħu tirriskja li tgħatti l-ewwel wieħed minn dawn l-aspetti, jew saħansitra li tikkompromettih (45). B’mod iktar ġenerali, din tirriskja li tikkawża l-inċertezza legali f’dan il-qasam, jew saħansitra li twassal għal riżultat assurd: kieku r-reklamar bil-miktub kellu issa jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “ttikkettjar”, l-oppost ukoll ikun minnu, jiġifieri l-ittikkettjar jista’ jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “reklamar”? B’mod partikolari, għaliex il-kunċett ta’ “ttikkettjar” għandu jingħata prijorità sabiex jinkludi dak ta’ “reklamar” u mhux l-oppost (46)? Fil-fehma tiegħi, din tikkostitwixxi raġuni oħra sabiex jitqies li din is-sovrapożizzjoni tkun artifiċjali, jew saħansitra li tistrumentalizza r-regoli previsti mir-Regolament Nru 1924/2006.
62.      Konsegwentement, inqis li l-kunċett ta’ “ttikkettjar” ma jkoprix dak ta’ “reklamar”, fi kwalunkwe forma li jkun, fis-sens tal-Artikolu 10(2), moqri flimkien mal-Artikolu 2(1)(d) tar-Regolament Nru 1924/2006 u mal-Artikolu 2(1)(g) tar-Regolament Nru 1169/2011.
63.      Għal dawn ir-raġunijiet kollha, nipproponi li r-risposta għall-ewwel u għat-tieni domanda preliminari għandha tkun li l-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 għandu jiġi interpretat fis-sens li jimponi l-osservanza tal-obbligi ta’ informazzjoni fuq l-ittikkettjar tal-prodotti tal-ikel. Il-kunċett ta’ “ttikkettjar” previst f’dan l-artikolu ma jinkludix dak ta’ “reklamar”, fi kwalunkwe forma li jkun. Fl-assenza ta’ ttikkettjar, l-obbligi ta’ informazzjoni għandhom jiġu osservati, b’mod partikolari, fir-reklamar tal-prodotti tal-ikel.
IV.    Konklużjoni
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domandi preliminari magħmula mill-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja):
L-Artikolu 10(2) tar-Regolament (KE) Nru1924/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Diċembru 2006 dwar indikazzjonijiet dwar in-nutrizzjoni u s-saħħa mogħtija fuq l-ikel, kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1047/2012 tat‑8 ta’ Novembru 2012,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
jimponi l-osservanza tal-obbligi ta’ informazzjoni fuq l-ittikkettjar tal-prodotti tal-ikel. Il-kunċett ta’ “ttikkettjar” previst f’dan l-artikolu ma jinkludix dak ta’ “reklamar”, fi kwalunkwe forma li jkun. Fl-assenza ta’ ttikkettjar, l-obbligi ta’ informazzjoni għandhom jiġu osservati b’mod partikolari, fir-reklamar tal-prodotti tal-ikel.
1      Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2      Direttiva
tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑10 ta’ Ġunju 2002 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar is-supplimenti ta’ l-ikel (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 490).
3      Direttiva
tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2006
dwar reklamar qarrieqi u komparattiv (ĠU 2006, L 376, p. 21).
4      Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Diċembru 2006 dwar indikazzjonijiet dwar in-nutrizzjoni u s-saħħa mogħtija fuq l-ikel (ĠU 2006, L 404, p. 9, u rettifika fil-ĠU 2007, L 12, p. 3), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1047/2012 tat‑8 ta’ Novembru 2012 (ĠU 2012, L 310, p. 36).
5      Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Ottubru 2011 dwar l-għoti ta’ informazzjoni dwar l-ikel lill-konsumaturi, li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 1924/2006 u (KE) Nru 1925/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li jħassar id-Direttiva tal-Kummissjoni 87/250/KEE, id-Direttiva tal-Kunsill 90/496/KEE, id-Direttiva tal-Kummissjoni 1999/10/KE, id-Direttiva 2000/13/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi tal-Kummissjoni 2002/67/KE u 2008/5/KE u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 608/2004 (ĠU 2011, L 304, p. 18, rettifiki fil-ĠU 2014, L 331, p. 40, fil-ĠU 2016, L 266, p. 7, fil-ĠU 2022, L 35, p. 26, fil-ĠU 2023, L 142, p. 41 u fil-ĠU 2023, L 214, p. 229), kif emendat bir-Regolament (UE) 2015/2283 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Novembru 2015 (ĠU 2015, L 327, p. 1).
6      Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni tal‑24 ta’ Jannar 2013
li tadotta linji gwida għall-implimentazzjoni ta’ kundizzjonijiet speċifiċi għal indikazzjonijiet tas-saħħa stabbiliti fl-Artikolu 10 tar-Regolament (KE) Nru 1924/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU 2013, L 22, p. 25).
7      Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Marzu 2000 fuq l-approsimazzjoni ta’ liġijiet ta’ l-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma’ tikkettjar, preżentazzjoni u riklamar ta’ oġġetti ta’ l-ikel
(ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 5, p. 75).
8      Premessa 3 tar-Regolament Nru 1924/2006.
9      Għaldaqstant, kull riferiment magħmul, fir-Regolament Nru 1924/2006, għad-Direttiva 2000/13 għandu jitqies li huwa riferiment għar-Regolament Nru 1169/2011, skont l-Artikolu 53 ta’ dan ir-regolament tal-aħħar.
10      Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 1169/2011.
11      F’dan ir-rigward, il-premessa 17 tad-Direttiva 2002/46 tipprovdi li din tal-aħħar hija limitata għall-istabbiliment tad-dispożizzjonijiet komplementari neċessarji, peress li dispożizzjonijiet ġenerali u definizzjonijiet huma stabbiliti fid-Direttiva 2000/13, u issa fir-Regolament Nru 1169/2011.
12      Madankollu, il-komunikazzjoni ta’ din l-informazzjoni fakultattiva tirrendi obbligatorja l-indikazzjoni ta’ informazzjoni oħra, kif jipprovdi l-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006.
13      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ Settembru 2012, Deutsches Weintor, C‑544/10 (iktar ’il quddiem is-“sentenza Deutsches Weintor”), EU:C:2012:526, punti 35 u 36.
14      Proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-indikazzjonijiet nutrittivi u dwar is-saħħa li jirrigwardaw il-prodotti tal-ikel (COM(2003)424 final), punt 9.
15      Ara, f’dan is-sens, Nihoul, P., Van Nieuwenhuyze, E., “L’étiquetage des denrées alimentaires: une pondération réussie entre intérêts contradictoires?”, f’Journal de droit européen, l-20 sena (2012), Nru 192, p. 237 sa 243. Iktar reċentement, ara wkoll Ir-Rapport Speċjali 23/2024 tal-Qorti tal-Awdituri, adottat fit‑28 ta’ Novembru 2024, dwar “It-tikkettar tal-ikel fl-UE – Il-konsumaturi jistgħu jintilfu fil-ġungla ta’ tikketti” (ĠU C, C/2024/7194), b’mod partikolari, il-punti 7 u 47, li jikkonstata l-eżistenza ta’ evoluzzjoni kostanti tal-prattiki ta’ ttikkettjar tal-impriżi fis-settur tal-ikel li jfittxu mezzi ġodda kif jattiraw lill-konsumaturi.
16      Sentenza
Deutsches Weintor, punt 37.
17      Premessa 2 tar-Regolament Nru 1924/2006.
18      Ma jidhirlix li huwa neċessarju fil-kuntest ta’ din il-kawża li tingħata deskrizzjoni ddettaljata ta’ dawn il-kundizzjonijiet ġenerali u speċifiċi, minbarra dawk previsti fl-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006.
19      Jidhirli li din il-komprensjoni tista’ wkoll tiġi kkonfermata minn verżjonijiet lingwistiċi oħra, pereżempju bl-Ingliż (“[h]ealth claims shall only be permitted if the following information is included in the labelling, or if no such labelling exists, in the presentation and advertising […]”) jew bil-Litwan
(“[t]eiginiai apie sveikatingumą leidžiami tik tuo atveju, jei toliau nurodyta informacija yra pateikta etiketėje, o jei etiketės nėra — pateikime ir reklamoje […]”).
20      Korsiv miżjud minni.
21      Ara s-sentenza tat‑12 ta’ Settembru 2019, A et, C‑347/17, EU:C:2019:720, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata.
22      Punt 2.1(a) u (b) tal-Anness tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2013/63.
23      Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 1924/2006 u l-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 1169/2011.
24      Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 1924/2006.
25      F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li huwa minnu li l-formulazzjoni fil-verżjoni bil-Franċiż hija xi ftit ambigwa, sa fejn tuża l-espressjoni “le consommateur ayant difficilement accès à l’‘étiquetage’”. Madankollu, il-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra ta’ dan il-punt 2.1(b) tal-Anness tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2013/63 jippermettu li jiġi kkonfermat li huwa meta l-aċċess għall-ittikkettjar ikun limitat li l-informazzjoni obbligatorja prevista fl-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006 għandha tiġi kkomunikata fuq mezzi oħra (ara, pereżempju, il-verżjonijiet bl-Ingliż: “[m]andatory information shall be available to the consumer before purchase and in the cases of distance selling where access to the ‘labelling’ is restricted, mandatory information must be included in the presentation and advertising of the food, in the material supporting the distance selling whether this is a website, a catalogue, a leaflet, a letter, etc.”; bl-Ispanjol: “[l]a información obligatoria estará a disposición del consumidor antes de que se realice la compra y, en el caso de las ventas a distancia en las que el acceso al ‘etiquetado’ está limitado, la información obligatoria deberá incluirse, en la presentación y la publicidad de los alimentos, en el soporte de la venta a distancia, ya se trate de un sitio web, de un catálogo, de un folleto, de una carta, etc.”, u bil-Litwan: “[p]rivaloma informacija pateikiama vartotojui prieš perkant, o tais nuotolinės prekybos atvejais, kai prieiga prie ‘ženklinimo’ yra ribota, privaloma informacija turi būti nurodyta ‘pateikime’ bei ‘reklamoje’ ir informacinėje medžiagoje, kuria naudojamasi prekiaujant nuotoliniu būdu, kaip antai, tinklalapyje, kataloge, informaciniame lapelyje, rašte ir t. t”).
26      Premessa 10 tar-Regolament Nru 1169/2011.
27      KUMM(2006) 368 finali .
28      Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 1169/2011.
29      Naħseb b’mod partikolari fir-reklami fid-daħla tas-supermarkets jew fil-katalgi mqassma f’dawn is-supermarkets, pereżempju.
30      Dan huwa bla ħsara għall-possibbiltà tal-operaturi fis-settur tal-ikel li jindikaw din l-informazzjoni fir-reklamar meta ma jkunux obbligati jagħmlu dan.
31      Ara, b’analoġija, is-sentenza tas‑7 ta’ Lulju 2016, Ambisig, C‑46/15, EU:C:2016:530, punt 33.
32      Artikolu 2(2)(j) tar-Regolament Nru 1169/2011.
33      Fil-fehma tiegħi, din il-konklużjoni tapplika għal raġunijiet ta’ ċertezza legali u ta’ koerenza fil-qasam tal-ittikkettjar tal-prodotti tal-ikel.
34      Artikolu 2(a) tad-Direttiva 2006/114.
35      Sentenza tal‑11 ta’ Lulju 2013, Belgian Electronic Sorting Technology, C‑657/11, EU:C:2013:516, punt 35.
36      B’mod addizzjonali, għandu jiġi osservat li d-distinzjoni bejn il-kunċetti ta’ “ttikkettjar” u ta’ “reklamar” tidher li tista’ tiġi dedotta, b’mod indirett, diġà mid-Direttiva 2000/13, li r-Regolament Nru 1924/2006 kien jikkomplementa qabel it-tħassir ta’ din id-direttiva bir-Regolament Nru 1169/2011. Fil-fatt, l-imsemmija direttiva kienet tagħmel distinzjoni bejn ir-regoli applikabbli għall-ewwel u għat-tieni wieħed minn dawn il-kunċetti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Lulju 2004, Douwe Egberts, C‑239/02, EU:C:2004:445, punt 34).
37      Ara l-premessa 37 u l-Artikolu 10(4) tar-Regolament Nru 1924/2006.
38      Dan huwa bla ħsara għall-fatt li l-ittikkettjar jista’ wkoll jinkludi informazzjoni li tista’ titqies li ma hijiex essenzjali. Hawnhekk naħseb f’informazzjoni fakultattiva bħal, pereżempju, l-indikazzjonijiet dwar is-saħħa li, kif spjegat iktar
’il fuq, tabilħaqq jinformaw lill-konsumatur, iżda għandhom l-għan prinċipali li jiġbdu l-attenzjoni tiegħu u fl-aħħar mill-aħħar li jinkoraġġuh għax-xiri.
Huwa għal din ir-raġuni tal-aħħar li l-komunikazzjoni tagħhom fuq l-ittikkettjar ta’ prodott tal-ikel mhux biss għandha tkun issostanzjata minn data xjentifika (ara l-Artikolu 5(1)(a) tar-Regolament Nru 1924/2006), iżda, fid-dawl tar-rwol promozzjonali tagħhom, għandha wkoll tkun akkumpanjata mill-informazzjoni komplementari prevista fl-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 1924/2006, sabiex il-konsumaturi jkunu protetti kontra l-informazzjoni qarrieqa u mhux issostanzjata.
39      Pereżempju reklamar bil-miktub fl-avviżi tal-gazzetti jew fuq il-kartelluni, reklamar awdjoviżiv fuq it-televiżjoni jew fuq ir-radju, jew reklamar diġitali, bħalma jiġri spiss fuq in-networks soċjali.
40      Pereżempju skont
it-ton u l-intenzjoni tal-messaġġ li jistgħu jkunu informattivi, dwar il-karatteristiċi tal-prodott, persważivi, sabiex jiġu enfasizzati l-vantaġġi tal-prodott bil-għan li jikkonvinċu lill-konsumatur jixtri, jew emozzjonali, sabiex iqanqlu emozzjonijiet ta’ natura li jinfluwenzaw ix-xiri.
41      Skont l-Artikolu 1(1) tiegħu, ir-Regolament Nru 1169/2011 għandu l-għan li jiżgura livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi
fir-rigward tal-informazzjoni dwar il-prodotti tal-ikel, billi jitqiesu d-differenzi fil-perċezzjoni tal-imsemmija konsumaturi u l-bżonnijiet tagħhom għal informazzjoni, filwaqt li jiġi żgurat il-funzjonament tajjeb tas-suq intern.
42      Sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2020, Dr. Willmar Schwabe, C‑524/18, EU:C:2020:60, punti 35 u 55, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata.
43      Premessi 14 u 19 tar-Regolament Nru 1924/2006.
44      Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 1924/2006.
45      F’dan ir-rigward, ir-reklamar jikkostitwixxi bla dubju mezz ta’ ftuħ ta’ opportunitajiet fis-suq intern għal oġġetti u servizzi, opportunitajiet li kemm il-konsumaturi kif ukoll il-kummerċjanti għandu jkollhom il-possibbiltà li jibbenefikaw kemm jista’ jkun minnhom.
Issa, li operatur fis-settur tal-ikel jiġi mġiegħel jabbanduna teknika ta’ reklamar li huwa jqis li hija partikolarment effettiva, f’dan il-każ l-indikazzjoni ta’ indikazzjoni dwar is-saħħa waħda biss, minħabba sovrappożizzjoni bejn il-kunċetti ta’ “ttikkettjar” u ta’ “reklamar” ikollu bħala riżultat li jostakola dawn l-opportunitajiet u, konsegwentement, li jippreġudika l-funzjonament effettiv tas-suq intern.
46      Barra minn hekk, l-operaturi fis-settur tal-ikel issa jkollhom possibbiltà li jagħżlu s-sistema legali applikabbli? X’konsegwenzi tirriskja li jkollha tali sovrappożizzjoni fuq l-istrumenti legali l-oħra li jużaw l-istess definizzjonijiet? Dawn huma biss xi eżempji tad-diffikultajiet prattiċi li jirriżultaw mill-fatt li tiġi aċċettata sovrappożizzjoni bejn il-kunċetti ta’ “ttikkettjar” u ta’ “reklamar” fil-forma miktuba tiegħu.