62023TJ0435_RES
Kawżi T‑435/23 u T‑224/24
YL
vs
Il‑Kunsill tal-Unjoni Ewropea u L-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (Awla Intermedja) tal‑10 ta’ Settembru 2025
“Servizz pubbliku – Membri tal-persunal temporanju – Deċiżjoni tal-Bord tat-Tmexxija tal-EUIPO li ma jissottomettix lill-Kunsill proposta ta’ estensjoni tal-mandat tar-rikorrent – Deċiżjoni tal-Kunsill li ma jestendix il-mandat tar-rikorrent – Dritt għal smigħ – Obbligu ta’ motivazzjoni – Żball manifest ta’ evalwazzjoni – Responsabbiltà”
Rikorsi tal-uffiċjali – Ġurisdizzjoni tal-qorti tal-Unjoni – Tilwima li toriġina mir-rabta ta’ impjieg li torbot lill-uffiċjal mal-istituzzjoni kkonċernata – Nuqqas ta’ estensjoni tal-mandat tad-Direttur Eżekuttiv tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea – Sospensjoni ta’ wħud mis-setgħat delegati tiegħu bħala direttur eżekuttiv – Ammissibbiltà
(Artikoli 270 u 340 TFUE; Regolamenti tal-Persunal, Artikoli 90 u 91; Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2017/1001, Artikoli 143(1), 153(1)(h) u (2), u 158(1) u (3))
(ara l-punti 52 sa 62, 66, u 67)
Rikorsi tal-uffiċjali – Kundizzjonijiet għall-ammissibbiltà – Osservanza tal-proċedura amministrattiva preliminari
(Artikolu 270 TFUE; Regolamenti tal-Persunal, Artikoli 90(2) u 91(2))
(ara l-punti 68 sa 76)
Rikorsi tal-uffiċjali – Att li jikkawża preġudizzju – Kunċett – Deċiżjoni tal-Bord tat-Tmexxija tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea li ma jipproponix it-tiġdid tal-mandat tad-Direttur Eżekuttiv tal-Uffiċċju – Att preparatorju – Esklużjoni
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 90 u 91; Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 2017/1001, Artikolu 158(3) u (4))
(ara l-punti 83 sa 90)
Uffiċjali – Membri tal-persunal temporanju – Reklutaġġ – Nuqqas ta’ tiġdid tal-mandat tad-Direttur Eżekuttiv tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea – Dritt għal smigħ tal-persuna kkonċernata – Portata – Ksur – Konsegwenzi
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 41(2)(a))
(ara l-punti 105 sa 123)
Rikorsi tal-uffiċjali – Att li jikkawża preġudizzju – Kunċett – Atti li jipproduċu effetti legali vinkolanti – Deċiżjoni li tiġi sospiża d-delega lid-Direttur Eżekuttiv tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea tas-setgħat relatati mal-Awtorità tal-Ħatra – Inklużjoni
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 91(1))
(ara l-punti 130 sa 132)
Rikors għal annullament – Interess ġuridiku – Kunċett – Rikors li jista’ jagħti benefiċċju lir-rikorrent – Interess li għandu jibqa’ sal-għoti tad-deċiżjoni ġudizzjarja – Att ikkontestat li ma baqax jipproduċi effetti legali fir-rigward tar-rikorrent – Talbiet għal kumpens parzjalment ibbażati fuq l-illegalità tal-att ikkontestat – Żamma tal-interess ġuridiku
(Artikolu 263 TFUE)
(ara l-punti 135 sa 137)
Uffiċjali – Organizzazzjoni tad-dipartimenti – Sospensjoni tad-delega lid-Direttur Eżekuttiv tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea tas-setgħat relatati mal-Awtorità tal-Ħatra – Kundizzjoni – Ċirkustanzi eċċezzjonali – Setgħa ta’ evalwazzjoni tal-amministrazzjoni – Stħarriġ ġudizzjarju – Limiti
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2017/1001, Artikolu 153(2))
(ara l-punti 145 sa 161)
Uffiċjali – Deċiżjoni li tikkawża preġudizzju – Sospensjoni tad-delega lid-Direttur Eżekuttiv tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea tas-setgħat relatati mal-Awtorità tal-Ħatra – Obbligu ta’ motivazzjoni – Regolarizzazzjoni ta’ insuffiċjenza ta’ motivazzjoni matul il-proċedura kontenzjuża – Kundizzjoni – Ċirkustanzi eċċezzjonali
(it-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE)
(ara l-punti 163 sa 170)
Rikorsi tal-uffiċjali – Talba għad-danni intiża għall-kumpens għad-dannu kkawżat minn aġir li ma għandux natura deċiżjonali – Assenza ta’ proċedura prekontenzjuża konformi mar-Regolamenti tal-Persunal – Inammissibbiltà
(Artikolu 270 TFUE; Regolamenti tal-Persunal, Artikoli 90 u 91)
(ara l-punti 176, 177, 179, 184 sa 186, 190 u 206)
Rikorsi tal-uffiċjali – Rikors għad-danni – Annullament tal-att illegali kkontestat – Kumpens adegwat għad-dannu morali
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 91)
(ara l-punti 188, 189, u 208)
Rikorsi tal-uffiċjali – Ġurisdizzjoni sħiħa – Kumpens għad-dannu materjali marbut mat-telf ta’ opportunità – Evalwazzjoni – Kriterji
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 91(1))
(ara l-punti 194 sa 203)
Sunt
Adita b’żewġ rikorsi ppreżentati minn YL, il-Qorti Ġenerali annullat, minħabba ksur tad-dritt għal smigħ tar-rikorrent, id-deċiżjoni tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea li ma jestendix il-mandat tiegħu bħala Direttur Eżekuttiv tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea (EUIPO). F’din l-okkażjoni, hija kkonstatat li l-Kunsill kellu jitqies bħala l-awtorità bis-setgħa li tikkonkludi kuntratti ta’ ingaġġ (iktar ’il quddiem l-“ASTK”) tad-Direttur Eżekuttiv tal-EUIPO f’dak li kien jirrigwarda l-proċedura ta’ estensjoni tal-mandat tiegħu, b’tali mod li rikors intiż sabiex jinkiseb l-annullament tad-deċiżjoni li l-imsemmi mandat ma jiġix estiż kellu jkun ibbażat fuq l-Artikolu 270 TFUE.
Fit‑18 ta’ Settembru 2018, ir-rikorrent inħatar, skont l-Artikolu 158(2) tar-Regolament (UE) 2017/1001 dwar it-trademark tal-Unjoni Ewropea, Direttur Eżekuttiv tal-EUIPO għal perijodu ta’ ħames snin, mill‑1 ta’ Ottubru 2018 sat‑30 ta’ Settembru 2023 (
1
).
Wara konferma tad-disponibbiltà ta’ YL u tar-rieda tiegħu li jkompli fil-pożizzjoni tiegħu fi ħdan l-EUIPO, il-President tal-Bord tat-Tmexxija stieden, permezz ta’ nota tal‑31 ta’ Ottubru 2022, lill-membri tal-istess bord jadottaw deċiżjoni dwar l-estensjoni tal-mandat tar-rikorrent biex tiġi proposta lill-Kunsill.
Minkejja l-opinjoni favorevoli espressa mill-President tiegħu fl-imsemmija nota, waqt il-laqgħa tiegħu tat‑22 ta’ Novembru 2022, il-Bord tat-Tmexxija ddeċieda li ma jipproponix lill-Kunsill l-estensjoni tal-imsemmi mandat, wara t-teħid inkunsiderazzjoni tal-eżami tal-evalwazzjoni tal-prestazzjonijiet tar-rikorrent matul l-ewwel mandat tiegħu kif ukoll tal-missjonijiet u tal-isfidi futuri tal-EUIPO, u ddeċieda li jniedi l-proċedura ta’ għażla sabiex jintgħażel is-suċċessur ta’ YL. F’Marzu 2023, il-Bord tat-Tmexxija ddeċieda wkoll li jissospendi d-delega lir-rikorrent tas-setgħat relatati mal-Awtorità tal-Ħatra (iktar ’il quddiem l-“ATĦ”).
Permezz ta’ ittra kkomunikata lill-EUIPO fit‑30 ta’ Mejju 2023, il-Kunsill ċaħad it-talba għal estensjoni tal-mandat tar-rikorrent, wara li kien ħa inkunsiderazzjoni l-eżami mwettaq mill-Bord tat-Tmexxija.
Peress li l-ilmenti tiegħu kontra d-deċiżjonijiet tal-Bord tat-Tmexxija dwar in-nuqqas ta’ proposta tal-estensjoni tal-mandat tiegħu, dwar il-proċedura ta’ għażla ta’ direttur eżekuttiv ġdid u dwar is-sospensjoni tad-delega tas-setgħat relatati mal-ATĦ kienu ġew miċħuda, ir-rikorrent ippreżenta l-ewwel rikors fil-Kawża T‑435/23 intiż sabiex jikseb l-annullament tagħhom kif ukoll dak tad-deċiżjoni ta’ nuqqas ta’ estensjoni tal-mandat tiegħu, kif riflessa fl-ittra kkomunikata lill-EUIPO fit‑30 ta’ Mejju 2023. Wara ċ-ċaħda tal-ilment sussegwenti tiegħu kontra din id-deċiżjoni tal-aħħar, huwa ppreżenta rikors ieħor quddiem il-Qorti Ġenerali fil-Kawża T‑224/24, intiż sabiex din tiġi annullata.
Fil-kuntest taż-żewġ rikorsi, ir-rikorrent talab ukoll il-kumpens għad-dannu materjali u morali li huwa qies li ġarrab.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Preliminarjament, il-Qorti Ġenerali ddikjarat li kellha ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tar-rikorsi ppreżentati mir-rikorrent abbażi tal-Artikolu 270 TFUE.
F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali fakkret li, skont din id-dispożizzjoni, hija kellha ġurisdizzjoni tiddeċiedi dwar kull tilwima bejn l-Unjoni u l-membri tal-persunal tagħha fil-limiti u fil-kundizzjonijiet iddeterminati mir-Regolamenti tal-Persunal kif ukoll mill-Kondizzjonijiet tal-impjieg applikabbli għall-aġenti l-oħra tal-Unjoni (iktar ’il quddiem il-“Kondizzjonijiet tal-impjieg”) u li, f’dan il-kuntest, il-kunċett ta’ “tilwima bejn l-Unjoni u l-membri tal-persunal tagħha” kien jinftiehem b’mod estensiv mill-ġurisprudenza.
Fir-rigward, l-ewwel nett, tal-ġurisdizzjoni ratione personae skont l-Artikolu 270 TFUE, l-Artikolu 91(1) tar-Regolamenti tal-Persunal jippreċiża li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar kull tilwima bejn l-Unjoni u “kull persuna li għaliha japplikaw […] ir-Regolamenti tal-Persunal”.
Issa, mill-Artikolu 158(1) tar-Regolament 2017/1001 jirriżulta li d-direttur eżekuttiv tal-EUIPO huwa ingaġġat bħala membru tal-persunal temporanju, konformement mal-Artikolu 2(a) tal-Kondizzjonijiet tal-impjieg, kif kien fil-fatt indikat espressament fil-kuntratt ta’ xogħol iffirmat bejn l-EUIPO u r-rikorrent. Barra minn hekk, id-direttur eżekuttiv jagħmel parti mill-persunal tal-EUIPO, li għalih japplikaw ir-Regolamenti tal-Persunal, il-Kondizzjonijiet tal-impjieg u r-regolamenti ta’ implimentazzjoni tagħhom, filwaqt li l-Bord tat-Tmexxija jinħatar, skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 6 tal-Kondizzjonijiet tal-impjieg, bħala ASTK tad-direttur eżekuttiv f’dak li jirrigwarda l-modalitajiet tal-eżerċizzju tas-setgħat tiegħu għall-finijiet tal-funzjonament tal-EUIPO.
Għaldaqstant, ir-rikorrent ippreżenta r-rikorsi tiegħu fil-kwalità tiegħu bħala membru tal-persunal tal-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 270 TFUE, u bħala persuna koperta mir-Regolamenti tal-Persunal fis-sens tal-Artikoli 90 u 91 ta’ dawn tal-aħħar.
Fir-rigward, it-tieni nett, tal-ġurisdizzjoni rationae materiae, kull tilwima bejn uffiċjal u l-istituzzjoni li minnha jiddependi taqa’ taħt l-Artikolu 270 TFUE meta din it-tilwima toriġina mir-rabta ta’ impjieg li tgħaqqad lill-ewwel wieħed mat-tieni wieħed.
Fuq dan il-punt, il-Qorti Ġenerali osservat li d-deċiżjoni dwar is-sospensjoni tad-delega tas-setgħat relatati mal-ATĦ ittieħdet mill-Bord tat-Tmexxija u kellha l-għan li tissospendi s-setgħat relatati mal-ATĦ li l-imsemmi bord kien iddelega lir-rikorrent fil-kwalità tiegħu ta’ direttur eżekuttiv. Għalhekk, sa fejn it-tilwima kienet tikkonċerna l-imsemmija deċiżjoni, din kienet tirrigwarda r-rabta ta’ impjieg li tgħaqqad lir-rikorrent mal-EUIPO.
L-istess kien japplika fir-rigward tat-tilwima dwar in-nuqqas ta’ estensjoni tal-mandat tar-rikorrent. Fil-fatt, matul il-proċedura ta’ estensjoni tal-mandat tad-Direttur Eżekuttiv, il-Bord tat-Tmexxija jwettaq eżami tal-prestazzjoni tal-imsemmi direttur kif ukoll tal-missjonijiet u tal-isfidi futuri tal-EUIPO, filwaqt li l-Kunsill jista’ jestendi l-imsemmi mandat billi jieħu inkunsiderazzjoni dan l-eżami. Fid-dawl ta’ dan, għalkemm id-direttur eżekuttiv ma jkollux rabta’ ta’ impjieg formali mal-Kunsill, xorta jibqa’ l-fatt li din l-istituzzjoni tadotta deċiżjoni li, indipendentement mill-kontenut tagħha, tipproduċi konsegwenzi fuq ir-rabta ta’ impjieg bejn id-direttur eżekuttiv u l-persuna li timpjegah, l-EUIPO, u, għaldaqstant, fuq l-ingaġġ tiegħu bħala membru tal-persunal temporanju. Għalhekk, il-Kunsill kellu jitqies li kien l-ASTK tad-direttur eżekuttiv f’dak li jirrigwarda l-proċedura ta’ estensjoni tal-mandat tiegħu.
Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali ffokat fuq l-ammissibbiltà tat-talbiet għal annullament diretti kontra d-deċiżjoni dwar in-nuqqas ta’ proposta tal-estensjoni tal-mandat tar-rikorrent.
Hija fakkret, f’dan ir-rigward, li jikkostitwixxu atti li jistgħu jkunu s-suġġett ta’ rikors għal annullament l-atti kollha adottati mill-istituzzjonijiet, mill-korpi jew mill-organi tal-Unjoni li huma intiżi li jipproduċu effetti legali vinkolanti ta’ natura li jaffettwaw l-interessi tar-rikorrent. Meta l-adozzjoni ta’ atti jew ta’ deċiżjonijiet isseħħ fi tmiem proċedura li tkun tinvolvi diversi fażijiet ta’ tfassil, huma biss il-miżuri li jistabbilixxu b’mod definittiv il-pożizzjoni tal-istituzzjoni li jikkostitwixxu atti li jistgħu jiġu kkontestati, bl-esklużjoni tal-miżuri intermedjarji preċedenti għalihom u li kellhom l-għan li jippreparawhom.
Issa, f’dan il-każ, il-proċedura ta’ estensjoni tal-mandat tad-direttur eżekuttiv żvolġiet f’żewġ stadji, fejn l-ewwel wieħed kien jikkonsisti fit-twettiq ta’ eżami mill-Bord tat-Tmexxija u t-tieni wieħed fl-adozzjoni ta’ deċiżjoni dwar l-eventwali estensjoni mill-Kunsill, li jieħu inkunsiderazzjoni l-imsemmi eżami, mingħajr madankollu ma jkun marbut bih. Peress li d-deċiżjoni finali tittieħed mill-Kunsill, id-deċiżjoni dwar in-nuqqas ta’ proposta ta’ estensjoni tal-mandat tar-rikorrent hija att preparatorju, sa fejn ma tipproduċi l-ebda effett legali vinkolanti ta’ natura li jaffettwa l-interessi tar-rikorrent u ma tistax taffettwa l-libertà ta’ għażla tal-Kunsill dwar din l-estensjoni. Konsegwentement, it-talba għal annullament li tirrigwarda din id-deċiżjoni tal-aħħar kienet inammissibbli.
Għall-kuntrarju, il-Qorti Ġenerali qieset ammissibbli t-talbiet għal annullament kontra d-deċiżjoni tal-Kunsill li ma jiġix estiż il-mandat tar-rikorrent. Fl-eżami ta’ dawn it-talbiet fuq il-mertu, hija eżaminat l-ilment tar-rikorrent ibbażat fuq ksur tad-dritt għal smigħ.
Qabel kollox, hija fakkret li dan id-dritt japplika għal kull proċedura miftuħa kontra persuna u li tista’ taffettwa b’mod sfavorevoli l-interessi tagħha, anki meta l-leġiżlazzjoni applikabbli ma tkunx tipprevedi dan. F’dan il-każ, ir-rikorrent kien ikkonferma espliċitament id-disponibbiltà tiegħu u r-rieda tiegħu li jkompli fil-pożizzjoni tiegħu fi ħdan l-EUIPO qabel id-deċiżjoni ta’ nuqqas ta’ estensjoni tal-mandat tiegħu. Din id-deċiżjoni tal-aħħar kellha għalhekk titqies li ġiet adottata wara talba min-naħa tiegħu intiża għall-estensjoni tal-mandat tiegħu. Issa, peress li d-deċiżjoni ta’ nuqqas ta’ estensjoni kienet twassal inevitabbilment għan-nuqqas ta’ tiġdid tal-kuntratt tiegħu bħala membru tal-persunal temporanju tal-EUIPO, din kienet taffettwah b’mod sfavorevoli, b’tali mod li d-dritt għal smigħ kien applikabbli waqt l-adozzjoni tagħha. F’dan ir-rigward, il-kwistjoni dwar jekk il-proċedura ta’ ħatra tad-direttur eżekuttiv u ta’ estensjoni tal-mandat tiegħu kinitx taqa’ taħt ir-Regolamenti tal-Persunal u taħt il-Kondizzjonijiet tal-impjieg, kienet irrilevanti.
Il-Qorti Ġenerali kkonstatat, sussegwentement, li l-interess tar-rikorrent li jinstema’ kien sar partikolarment evidenti ladarba rriżulta, fi tmiem il-laqgħa tal-Bord tat-Tmexxija tat‑22 ta’ Novembru 2022, li ma kienx hemm maġġoranza fi ħdan l-imsemmi bord favur estensjoni tal-mandat tiegħu. Fil-fatt, qabel dan il-mument, ir-rikorrent kellu biss għarfien tan-nota tal‑31 ta’ Ottubru 2022, li kienet favur tiegħu u li kienet tinkludi rakkomandazzjoni, min-naħa tal-President tal-Bord tat-Tmexxija, li jiġi estiż il-mandat tiegħu. Għalhekk, il-Kunsill kellu jqiegħed lir-rikorrent f’pożizzjoni li jeżerċita b’mod utli d-dritt tiegħu għal smigħ f’mument xieraq bejn il-laqgħa tal-Bord tat-Tmexxija tat‑22 ta’ Novembru 2022 u l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ nuqqas ta’ estensjoni tal-mandat tiegħu.
Peress li l-Kunsill ma kienx qiegħed lir-rikorrent f’pożizzjoni li jagħmel dan, minkejja li l-proċedura setgħet twassal għal eżitu differenti, il-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni ta’ nuqqas ta’ estensjoni tal-mandat tiegħu minħabba ksur tad-dritt għal smigħ. Hija ordnat ukoll kumpens fil-forma ta’ somma f’daqqa ta’ EUR 25000 bħala kumpens għad-dannu materjali mġarrab mit-telf ta’ opportunità tar-rikorrent minħabba n-nuqqas ta’ estensjoni tal-mandat tiegħu.
Il-Qorti Ġenerali annullat ukoll id-deċiżjoni dwar is-sospensjoni tad-delega lir-rikorrent tas-setgħat relatati mal-ATĦ, peress li l-Bord tat-Tmexxija ma kienx wera l-eżistenza ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali li setgħu jkunu l-bażi ta’ din id-deċiżjoni.
(
1
)	Regolament (UE) 2017/1001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑14 ta’ Ġunju 2017 dwar it-trademark tal-Unjoni Ewropea (ĠU 2017, L 154, p. 1).