61984CJ0111_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση 111/84,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Tribunal du travail των Βρυξελλών προς το Δικαστήριο, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης EOK, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου μεταξύ
Institut national d’assurances sociales pour travailleurs independants, Βρυξέλλες,
και
Nicola Cantisani,
Αντικείμενο της υπόθεσης
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των άρθρων 1 και 3 του καθεστώτος που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων το οποίο έχει θεσπιστεί από τον κανονισμό ( EOK, Ευρατόμ, EKAX ) αριθ . 259/68 του Συμβουλίου, της 29ης Φεβρουαρίου 1968 ( EE ειδ . έκδ . 01/001, σ . 108 ),
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με Διάταξη της 13ης Απριλίου 1984, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 24 Απριλίου ιδίου έτους, το Tribunal du travail των Βρυξελλών υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης EOK, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία των άρθρων 1 και 3 του καθεστώτος που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το οποίο θεσπίστηκε από τον κανονισμό ( EOK, Ευρατόμ, EKAX ) αριθ . 259/68 του Συμβουλίου, της 29ης Φεβρουαρίου 1968 ( EE ειδ . έκδ . 01/001, σ . 108, στο εξής αποκαλούμενο το καθεστώς ).
2 Από τη δικογραφία προκύπτει ότι, από το 1975, για πολύ σύντομες αλλά επαναλαμβανόμενες χρονικές περιόδους η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κάλεσε τον Nicola Cantisani, εναγόμενο στην κύρια δίκη, να παράσχει τις υπηρεσίες του ως διερμηνέας . Είναι βέβαιο ότι κατά τις περιπτώσεις αυτές η Επιτροπή δεν προσέλαβε ποτέ τον Cantisani επίσημα ως υπάλληλο . Αντίθετα, η Επιτροπή τον υπήγαγε στον « κανονισμό περί ανεξάρτητων διερμηνέων συνεδρίων ( free lance ) » — κατά τον κρίσιμο χρόνο είχε εφαρμογή ο κανονισμός όπως τροποποιήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 1974 — τον οποίο η Επιτροπή θέσπισε σε συσχετισμό με συμφωνίες που συνήψε με τη Διεθνή Ένωση Διερμηνέων Συνεδρίων ( εφεξής ΔΕΔΣ ).
3 H ρύθμιση αυτή ορίζει τις προϋποθέσεις για την πρόσληψη των διερμηνέων αυτών, όσον αφορά ιδίως την ημερήσια αμοιβή, τις κατ’ αποκοπή και τις ημερήσιες αποζημιώσεις για έξοδα ταξιδίου και τις εισφορές για κοινωνική ασφάλιση . Όσον αφορά τις εισφορές αυτές, η εν λόγω ρύθμιση προβλέπει ότι για κάθε πρόσληψη η Επιτροπή και ο διερμηνέας καταβάλλουν ένα ποσό για την ασφάλιση γήρατος-θανάτου σε έναν οργανισμό που έχει εγκρίνει η Επιτροπή . Σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές, ο Cantisani επέλεξε να ασφαλιστεί σε ένα ασφαλιστικό ταμείο της Ελβετίας . Εξάλλου για κάθε ημέρα που εργάστηκε έλαβε « αμοιβές, αποζημιώσεις και έξοδα που καταβάλλονται στους διερμηνείς συνεδρίων free lance » .
4 Το 1982 το ενάγον στην κύρια δίκη, το Institut national d’assurances sociales pour travailleurs independants, Βρυξέλλες, άσκησε ενώπιον του Tribunal du travail των Βρυξελλών αγωγή με την οποία ζητούσε να καταδικαστεί ο Cantisani να καταβάλει εισφορές που όφειλε, κατά το Institut, δυνάμει του βασιλικού διατάγματος 38 της 27ης Ιουλίου 1967 περί οργανώσεως της κοινωνικής ασφαλίσεως των ελευθέρων επαγγελματιών, λόγω της επαγγελματικής δραστηριότητας που άσκησε ο ενδιαφερόμενος στο Βέλγιο ως διερμηνέας εργαζόμενος για λογαριασμό της Επιτροπής κατά το έτος 1977 .
5 Ενώπιον του δικαστηρίου το ενάγον υποστήριξε ότι ο Cantisani στη φορολογική δήλωση εισοδήματος του 1977 είχε δηλώσει ότι εργαζόταν ως ανεξάρτητος διερμηνέας και έπρεπε επομένως, ως ελεύθερος επαγγελματίας, να καταβάλει τις εν λόγω εισφορές .
6 Από την πλευρά του ο Cantisani υποστήριξε ότι το 1977 είχε εργαστεί για την Επιτροπή « σε πλαίσιο οιονεί υπαλληλικής σχέσεως βάσει διαφόρων συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου » και ότι δυνάμει του άρθρου 1 του καθεστώτος, κατά το οποίο το καθεστώς αυτό έχει εφαρμογή σε « κάθε υπάλληλο ο οποίος έχει προσληφθεί με σύμβαση από μια Κοινότητα », καθεμιά από τις συμβάσεις που είχε συνάψει με τις Κοινότητες για μία ή περισσότερες ημέρες διερμηνείας τον είχαν καταστήσει επικουρικό υπάλληλο για τη διάρκεια κάθε σύμβασης . Πράγματι, κατά τη διάρκεια των προσλήψεών του από την Επιτροπή βρισκόταν σε σχέση εξαρτήσεως έναντι των Κοινοτήτων και όχι σε κατάσταση αυτοτελώς εργαζομένου . Επί του σημείου αυτού ο Cantisani τόνισε ότι ως « εργοδότης » η Επιτροπή ήταν αυτή η οποία είχε καθορίσει τις ακριβείς εργασίες που όφειλε να εκτελέσει, η οποία τον είχε « καλέσει » για ορισμένο χρόνο έναντι σταθερής ημερήσιας αμοιβής την οποία είχε προσδιορίσει και προτείνει η ίδια η Επιτροπή, τον είχε υποβάλει κατά το χρόνο αυτό στις ίδιες συνθήκες εργασίας με τους διερμηνείς μόνιμους υπαλλήλους και τον είχε υποχρεώσει να καταβάλει εισφορές για ασφάλιση γήρατος-θανάτου και ασθένειας-ατυχήματος .
7 Επειδή το Tribunal du travail έκρινε ότι για τον καθορισμό της φύσης της έννομης σχέσης μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και του Cantisani κατά το 1977 μόνο αρμόδιο είναι το Δικαστήριο, ανέβαλε την έκδοση οριστικής αποφάσεως και υπέβαλε προς το Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα :
« Τα άρθρα 1 και 3 του ‛‛ καθεστώτος που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ’’ έχουν εφαρμογή επί των διερμηνέων που προσλαμβάνει η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, για τη διάρκεια της απασχόλησής τους, όταν επί των προσλήψεων αυτών που αφορούν μία ή περισσότερες ημέρες εφαρμόζεται ο κανονισμός της Επιτροπής περί ανεξάρτητων διερμηνέων συνεδρίων ( free lance ), της 8ης Οκτωβρίου 1974, και όταν τα ποσά που καταβάλλονται στους διερμηνείς αυτούς χαρακτηρίζονται ως ‛‛ αμοιβές, αποζημιώσεις και έξοδα που καταβάλλονται στους διερμηνείς συνεδρίων free lance ‛‛ ; »
8 Με το ερώτημα αυτό ερωτάται ουσιαστικά αν οι σχέσεις μεταξύ της Επιτροπής και των διερμηνέων που αποκαλούνται ανεξάρτητοι, οι οποίοι προσλαμβάνονται ανάλογα με τις ανάγκες βάσει συμβάσεων πολύ σύντομης διάρκειας και υπάγονται σε εσωτερικό κανονισμό της Επιτροπής, διέπονται από το καθεστώς δυνάμει του άρθρου του 1 και του άρθρου του 3, το οποίο δίνει τον ορισμό του επικουρικού υπαλλήλου .
9 Ενώπιον του Δικαστηρίου ο Cantisani υποστήριξε ιδίως ότι ο κανονισμός υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων και το καθεστώς πρέπει να θεωρηθούν ως πλήρης και αποκλειστική κανονιστική ρύθμιση, η οποία διέπει την κατάσταση οιουδήποτε απασχολουμένου στα κοινοτικά όργανα . Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν θα μπορούσε να προσλάβει προσωπικό παρά μόνο στο πλαίσιο αυτό . Εφόσον οι διερμηνείς free lance δεν είναι μόνιμοι υπάλληλοι, κατ’ ανάγκη εμπίπτουν στο άρθρο 1 του καθεστώτος . Επιπλέον, η « ρύθμιση περί ανεξάρτητων διερμηνέων ( free lance ) », την οποία θέσπισε το προεδρείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το Σεπτέμβριο 1983, αναγνώρισε σιωπηρώς ότι οι εν λόγω διερμηνείς εμπίπτουν στο καθεστώς .
10 O Cantisani, χωρίς να αποκλείει να του αποδοθεί ενδεχομένως άλλη ιδιότητα, θεωρεί ότι η ιδιότητα του επικουρικού υπαλλήλου καλύπτει ιδιαίτερα τη δική του κατάσταση . Προς το σκοπό αυτό αναφέρει ότι κάθε φορά που εργάστηκε για την Επιτροπή είχε συνάψει σύμβαση πρόσληψης στην οποία δεν μνημονευόταν ούτε η ιδιότητα του διερμηνέα « free lance » ούτε η προς εκτέλεση εργασία . Ρητή αναφορά στον εσωτερικό κανονισμό της Επιτροπής της 8ης Οκτωβρίου 1974 γινόταν μόνο επί των σημειωμάτων πληρωμής τα οποία παραδίδονταν επανειλημμένως αρκετές ημέρες μετά την εκτέλεση της συμβάσεως .
11 H Επιτροπή από την πλευρά της αμφισβητεί το ότι ένας ανεξάρτητος μπορεί να θεωρηθεί ως υπάλληλος υπό την έννοια του καθεστώτος . Στην πραγματικότητα οι διερμηνείς αυτοί προσλαμβάνονται κατά μη κανονικά χρονικά διαστήματα και για δραστηριότητες περιορισμένης κατ’ ανάγκη χρονικής διάρκειας μετά από άτυπη επαφή η οποία τακτοποιείται στη συνέχεια με γραπτή αποδοχή η οποία έχει τη μορφή επιβεβαιώσεως της προσλήψεως . Όσον αφορά τους όρους εργασίας των διερμηνέων αυτών, η Επιτροπή τονίζει ότι η διερμηνεία γίνεται κατά ομάδες . Κατά συνέπεια, όλοι οι διερμηνείς έπρεπε κατ’ ανάγκη να υπόκεινται στους ίδιους όρους εργασίας . Επιπλέον, οι εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία γήρατος-θανάτου, τις οποίες καταβάλλει τόσο ο διερμηνέας « free lance » όσο και η Επιτροπή, δεν συνιστούν επ’ ουδενί λόγο καθεστώς κοινωνικής ασφαλίσεως ή συντάξεως υπό την έννοια του καθεστώτος και καθορίζονται αποκλειστικά κατ’ εφαρμογή των διατάξεων των συμφωνιών που έχουν συναφθεί με τη ΔΕΔΣ . Τέλος, ως προς την ασφάλιση ασθενείας-ατυχήματος, στην οποία υπάγονται οι ανεξάρτητοι διερμηνείς, πρόκειται για ιδιωτική ασφάλιση την οποία έχει συνάψει ομαδικά η Επιτροπή .
12 Όσον αφορά τη ρύθμιση που θέσπισε το προεδρείο του Κοινοβουλίου το Σεπτέμβριο 1983, η Επιτροπή αναφέρει ότι θεσπίστηκε βάσει του άρθρου 78 του καθεστώτος, το οποίο προβλέπει τη δυνατότητα να γίνει παρέκκλιση από τις διατάξεις του μόνον υπέρ των προσώπων που προσλαμβάνει το Κοινοβούλιο για τη διάρκεια των συνεδριάσεών του .
13 Για να δοθεί απάντηση στο προδικαστικό ερώτημα, αρκεί να διαπιστωθεί ότι στη σημερινή απόφαση στην υπόθεση 43/84 ( Maag κατά Επιτροπής ), αντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση, το Δικαστήριο έκρινε ότι ένας συμπληρωματικός διερμηνέας, ο οποίος προσλαμβάνεται σύμφωνα με τον εσωτερικό κανονισμό της Επιτροπής περί των ανεξάρτητων διερμηνέων συνεδρίων ( « free lance » ), δεν μπορεί να επικαλεστεί την ιδιότητα κοινοτικού υπαλλήλου υπό την έννοια του καθεστώτος .
14 Στο προδικαστικό ερώτημα επομένως που υπέβαλε το Tribunal du travail των Βρυξελλών πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι τα άρθρα 1 και 3 του καθεστώτος που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων δεν έχουν εφαρμογή επί των διερμηνέων για τις χρονικές περιόδους κατά τις οποίες προσλαμβάνονται από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων βάσει του εσωτερικού κανονισμού περί των ανεξάρτητων διερμηνέων συνεδρίων ( « free lance » ) της 8ης Οκτωβρίου 1974 .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
15 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται . Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος, που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων .
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( δεύτερο τμήμα ),
κρίνοντας επί του προδικαστικού ερωτήματος που του υπέβαλε το Tribunal du travail των Βρυξελλών με Διάταξη της 13ης Απριλίου 1984, αποφαίνεται :
Τα άρθρα 1 και 3 του καθεστώτος που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων δεν έχουν εφαρμογή επί των διερμηνέων για τις χρονικές περιόδους κατά τις οποίες προσλαμβάνονται από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων βάσει του εσωτερικού κανονισμού περί των ανεξάρτητων διερμηνέων συνεδρίων ( « free lance » ) της 8ης Οκτωβρίου 1974 .