62022CJ0473
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
11 ta’ Jannar 2024 (
*1
)
“ Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Propjetà intellettwali u industrijali – Prodott mediċinali għall-użu mill-bniedem – Ċertifikat ta’ protezzjoni supplimentari (ĊPS) – Direttiva 2004/48/KE – Artikolu 9(7) – Tqegħid fis-suq ta’ prodotti bi ksur tad-drittijiet mogħtija miċ-ĊPS – Miżuri provviżorji ordnati abbażi ta’ ĊPS – Annullament sussegwenti taċ-ĊPS u revoka ta’ miżuri – Konsegwenzi – Dritt għal kumpens xieraq għad-dannu kkawżat mill-miżuri provviżorji – Responsabbiltà tal-applikant għal dawn il-miżuri għad-dannu kkawżat minnhom – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi responsabbiltà mingħajr nuqqas”
Fil-Kawża C‑473/22,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-markkinaoikeus (il-Qorti tal-Affarijiet Ekonomiċi, il-Finlandja), permezz ta’ deċiżjoni tal-14 ta’ Lulju 2022, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl-14 ta’ Lulju 2022, fil-proċedura
Mylan AB
vs
Gilead Sciences Finland Oy,
Gilead Biopharmaceutics Ireland UC,
Gilead Sciences Inc.,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn K. Jürimäe (Relatriċi), Presidenta tal-Awla, N. Piçarra, M. Safjan, N. Jääskinen u M. Gavalec, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Szpunar,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal Mylan AB, minn A. Jäälinoja u B. Rapinoja, asianajajat,
–
għal Gilead Sciences Finland Oy, Gilead Biopharmaceutics Ireland UC u Gilead Sciences Inc., minn R. Hilli u M. Segercrantz, asianajajat,
–
għall-Gvern Finlandiż, minn M. Pere, bħala aġent,
–
għall-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi, minn M. K. Bulterman u J. M. Hoogveld, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn S. L. Kalėda, P.‑J. Loewenthal, J. Ringborg, J. Samnadda u I. Söderlund, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-21 ta’ Settembru 2023,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 9(7) tad-Direttiva 2004/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2004 fuq l-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitolu 17, Vol. 2, p. 32).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Mylan AB u Gilead Sciences Finland Oy, Gilead Biopharmaceutics Ireland UC u Gilead Sciences Inc. (Iktar ’il quddiem, flimkien, “Gilead et”) dwar il-kumpens għad-dannu li Mylan ġarrab bħala konsegwenza ta’ miżura provviżorja adottata fir-rigward tiegħu fuq it-talba ta’ Gilead et u rrevokata sussegwentement.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt internazzjonali
3
L-ewwel paragrafu tal-preambolu tal-Ftehim dwar l-Aspetti tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intelletwali Relatati mal-Kummerċ (TRIPs) (iktar ’il quddiem il-“Ftehim TRIPS”), li jikkostitwixxi l-Anness 1 C tal-Ftehim li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO), iffirmat f’Marrakech fil-15 ta’ April 1994 u approvat permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 94/800/KE tat-22 ta’ Diċembru 1994 dwar il-konklużjoin f’isem il-Komunità Ewropea, fejn għandhom x’jaqsmu affarijiet fil-kompetenza tagħha, fuq il-ftehim milħuq fil-Laqgħa ta’ negozjati multilaterali fl-Urugwaj (1986-1994) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitolu 11, Vol. 21, p. 80) huwa fformulat kif ġej:
“Xewqana biex inaqqsu ċ-ċaqliq u l-impedimenti għal kummerċ internazzjonali, u bil-ħsieb għall-ħtieġa li jippromwovu protezzjoni effettiva u adegwata tad-drittijiet tal-propjetà intelletwali, u biex jassiguraw li l-miżuri u l-proċeduri li jinfurzaw id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali ma jsirux xkiel għal kummerċ leġittimu”.
4
L-Artikolu 1 tal-Ftehim TRIPS, intitolat “In-natura u l-għan ta’ l-obbligi”, jistipula, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Il-Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim. Il-Membri jistgħu, iżda mhux bil-fors, jimplimentaw protezzjoni iżjed ħarxa minn dik meħtieġa f’dan il-Ftehim, iżda [bil-kundizzjoni li] din il‑protezzjoni ma tmurx kontra d‑dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim. Il‑Membri għandhom ikunu ħielsa li jistabbilixxu l-metodu xieraq għat-twettiq tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim fis-sistema u l-prattika legali tagħhom.”
5
L-Artikolu 50 ta’ din id-direttiva, intitolat “Miżuri Proviżorji”, jipprevedi, fil-paragrafu 7 tiegħu:
“Meta l-miżuri proviżorji huma revokati jew meta jaqgħu minħabba kwalunkwe att jew ommissjoni mill-applikant, jew meta misjub sussegwentement li ma kien hemm l-ebda ksur jew trattar ta’ ksur ta’ xi dritt ta’ proprjetà intelletwali, l-awtoritajiet ġudizzjarji għandu jkollhom l-awtorità li jordnaw lill-applikant, dwar it-talba tal-konvenut, sabiex jipprovdu kumpens xieraq lill-konvenut għal kull ħsara mwettqa b’dawn il-miżuri.”
Id-dritt tal-Unjoni
6
Il-premessi 4, 5, 7, 8, 10 u 22 tad-Direttiva 2004/48 jipprovdu:
“(4)
Fuq livell internazzjonali, l-Istati Membri, kif wkoll il-Komunità [Ewropea] hija nnifsha fir-rigward ta’ ħwejjeġ li huma kompetenza tagħha, huma marbuta bil-[Ftehim TRIPs].
(5)
Il-ftehim TRIPS fih, b’mod partikolari, dispożizzjonijiet fuq il-mezzi għall-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, li huma l-istandards komuni applikabbli fuq livell internazzjonali u implimentati mill-Istati Membri kollha. Din id-Direttiva m’għandiex taffettwa l-obbligazzjonijiet internazzjonali ta’ l-Istati Membri, inklużi dawk li jaqgħu taħt il-Ftehim TRIPS.
[…]
(7)
Mill-konsultazzjonijiet miżmuma mill-Kummissjoni [Ewropea] rigward din il-kwestjoni joħroġ li, fl-Istati Membri, u minkejja il-Ftehim TRIPS, għad hemm disparitajiet kbar fir-rigward tal-mezzi għall-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali. Per eżempju, l-arranġamenti biex jiġu applikati miżuri proviżorji, li huma użati b’mod partikolari biex jippreservaw evidenza, il-kalkulazzjoni ta’ ħsarat jew l-arranġamenti biex jiġu applikati mandati, ivarjaw fil-wisa’ minn Stat Membru wieħed għall-ieħor. […]
(8)
Id-disparitajiet li hemm bejn is-sistemi ta’ l-Istati Membri fir-rigward tal-mezzi ta’ l-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali joħolqu preġudizzju għall-funzjonament xieraq tas-Suq Intern u jagħmluha impossibli li jiġi assigurat li d-drittijiet għall-propretà intellettwali għandha l-istess livell ta’ protezzjoni fil-Komunità kollha […] […]
[…]
(10)
L-għan ta’ din id-Direttiva hija li tqarreb [il-leġiżlazzjonijiet tal-Istati Membri] sabiex tassigura livell ta’ protezzjoni għoli, ekwivalenti u omoġenju [tal-proprjetà intelletwali] fis-suq intern.
[…]
(22)
Huwa essenzali wkoll li jsiru miżuri proviżorji għat-twaqqif immedjat tal-kontravvenzjonijiet, mingħajr stennija għal deċiżjoni fuq is-sostanza tal-każ, waqt li jkunu osservati d-drittijiet tad-difiża, jiġi assigurat li l-applikazzjoni tal-miżuri proviżorji hija proporzjonali għall-karatteristiċi tal-każ in kwestjoni u jipprovdu garanziji neċessarji biex jiġu koperti l-ispejjeż u l-ħsara kkawżata lid-difiża b’talba li ma tkunx ġustifikata. Dawn il-miżuri huma partikolarment ġustifikati fejn xi stennija [dewmien] tista’ toħloq ħsara irreparabbli fuq id-detentur tad-dritt tal-proprjetà intellettwali.”
7
Skont l-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva:
“Din id-Direttiva tikkonċerna il-miżuri, il-proċeduri u r-rimedji neċessarji biex tassigura l-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali. Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva, it-terminu ‘diritijiet tal-proprjetà intellettwali’ jinkludi id-drittijiet tal-proprjetà industrijali.”
8
L-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Firxa ta’ applikazzjoni” jipprovdi, fil-paragrafu 3 tiegħu:
“Din id-Direttiva ma għandix taffettwa:
[…]
(b)
l-obbligazzjonijiet internazzjonali ta’ l-Istati Membri u l-aktar il-Ftehim TRIPS, li jinkludu dawk relatati mal-proċeduri kriminali u l-penalitajiet; […]
[…]”
9
Il-Kapitolu II tad-Direttiva 2004/48, intitolat “Il-Miżuri, il-Proċeduri u r-Rimedji”, jinkludi l-Artikoli 3 sa 15 ta’ din id-direttiva. L-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva, intitolat, “Obbligu Ġenerali” jipprevedi li:
“1.   L-Istati Membri għandhom jipprovdu il-miżuri, il-proċeduri u r-rimedji neċessarji biex jiġi assigurat l-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali koperti b’din id-Direttiva. Dawk il-miżuri, il-proċeduri u r-rimedji għandhom ikunu ġusti u m’għandhomx ikunu mhux neċessarjament kumplikati jew għaljin, jew li jwasslu għal-limiti ta’ ħin mhux raġjonevoli jew dewmien mhux ordnat.
2.   Dawk il-miżuri, il-proċeduri u r-rimedji għandhom ikun wkoll effetttivi, proporzjonati u dissważivi u għandhom ikunu applikati b’mod u manjiera li jevitaw il-ħolqien ta’ barrieri biex jiġi leġitimiżżat il-kummerċ u biex jiġu provduti protezzjonijiet kontra l-abbuż tagħhom.”
10
L-Artikolu 7 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Il-miżuri biex tiġi ppreservata l-evidenza”, huwa redatt kif ġej:
“1.   L-Istati Membri għandhom jassiguraw li, anke qabel ma jibdew il-proċeduri fuq il-merti tal-każ, l-awtoritajiet kompetenti ġudizzjarji jistgħu, fuq l-applikazzjoni ta’ xi parti li ppreżentat evidenza raġjonevoli u li hi disponnibbli biex jissapportjaw it-talbiet tiegħu/tagħha li d-dritt tal-proprjetà intellettwali tiegħu/tagħha kienu miksura jew kienu sa jinkisru, jordnaw miżuri proviżorji immedjati u effettivi biex tiġi ippreservata l-evidenza rilevanti fir-rigward tal-kontravvenzjoni allegata, bla ħsara għall-protezzjoni ta’ informazzjoni kunfidenzjali. Dawn il-miżuri jistgħu jinkludu deskrizzjoni dettaljata, ma’ jew mingħajr kampjuni, jew il-qabda fiżika ta’ l-oġġetti li biha saret il-kontravvenzjoni, u, f’każijiet xierqa, il-materjali u l-istrumenti użati għall-produzzjoni u/jew id-distribuzzjoni ta’ dawn l-oġġetti u d-dokumenti relatati magħhom. Dawk il-miżuri għandhom jittieħdu, jekk hu neċessarju mingħajr li l-parti l-oħra tkun nstemgħet, b’mod partikolari fejn dewmien jista’ joħloq ħsara irreparabbli lid-detentur tad-drittijiet jew fejn hemm riskju li jista’ jintwera li l-evidenza tista’ tiġi destrutta.
[…]
4.   Fejn il-miżuri biex tiġi ppreservata l-evidenza huma revokati, jew fejn jiskadu minħabba xi azzjoni jew ommissjoni mill-applikant, jew fejn sussegwentement jinstab li ma kienx hemm l-ebda kontravvenzjoni jew theddida ta’ kontravvenzjoni tad-dritt tal-proprjetà intellettwali, l-awtoritajiet ġudizzjarji għandhom l-awtorità li jordnaw l-applikant, fuq talba tad-difiża, li jipprovdu lid-difiża kumpens għal ħsara kkawżata b’dawk il-miżuri.
[…]”
11
L-Artikolu 9 tal-istess direttiva, intitolat “Il-miżuri proviżorji u prekawzjonarji”, jipprevedi li:
“1.   L-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-awtoritajiet ġudizzjarji jistgħu, fuq talba ta’ l-applikant:
(a)
joħorġu kontra l-kontravventur mandat interlokutorju intiż biex jipprevjeni kontravvenzjoni imminenti tad-dritt tal-proprjetà intellettwali, jew biex jipprojbixxi, fuq bażi proviżorja u bla ħsara, li jsir pagament rikorrenti tal-penalità fejn hemm provdut fil-liġi nazzjonali, il-kontinwazzjoni tal-kontravvenzjonijiet allegati ta’ dak id-dritt, jew biex jagħmel dik il-kontinwazzjoni bla ħsara għal depożitu tal-garanziji intiżi biex jassiguraw il-kumpens tad-detentur tad-dritt; mandat interlokutorju jista’ jinħareġ wkoll, taħt l-istess kondizzjonijiet, kontra intermedjarju li s-servizzi tiegħu qegħdin jiġu użati minn parti terzi biex issir kontravvenzjoni tad-dritt tal-proprjetà intellettwali; mandati kontra intermedjarji li s-servizzi tagħhom qegħdin jintużaw minn parti terzi biex jiksru id-drittijiet ta’ l-awtur jew drittijiet relatati li jaqgħu taħt id-Direttiva 2001/29/KE [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Mejju 2001 dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà ta’ l-informazzjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 230)];
(b)
jordnaw il-qabda jew il-konsenja ta’ l-oġġetti suspettati li jikkontravjenu id-dritt tal-proprjetà intellettwali biex jipprevjenu d-dħul tagħhom jew il-moviment tagħhom fil-mezzi [kanali] tal-kummerċ.
2.   Fil-każ ta’ kontravvenzjoni kommessa fuq skala kummerċjali, l-Istati Membri għandhom jassiguraw li, jekk il-parti offiża turi li hemm riskju li l-ħsara ma tistax tissewwa, l-awtoritajiet ġudizzjarji jistgħu jordnaw s-sekwestru ta’ proprjetà mobbli jew mhux mobbli tal-kontravventur allegat, li jinkludu l-waqfien tal-kontijiet bankarji tiegħu/tagħha u assi oħra. Għal dak il-għan, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jordaw komunikazzjoni tal-bank, finanzarja jew dokumenti kummerċjali jew aċċess xieraq għall-informazzjoni rilevanti.
3.   L-awtoritajiet ġudizzjarji għandhom, b’rispett għall-miżuri li saret riferenza għalihom fil-paragrafi 1 u 2, l-awtorità li jitolbu l-applikant li jipprovdi evidenza raġjonevoli u li hi disponibbli biex jissodisfaw lilhom nfushom bi grad suffiċenti ta’ ċertezza li l- applikant huwa d-detentur tad-dritt u li d-dritt ta’ l-applikant li kien kontravvenut jew li din il-kontravvenzjoni hija imminenti.
4.   L-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-miżuri proviżorji li għalihom saret riferenza fil-paragrafi 1 u 2 jistgħu, f’każijiet li jixirqlhom, jinħarġu mingħajr ma tkun nstemgħet id-difiża, b’mod partikolari fejn xi dewmien jista’ jagħmel ħsara irreparabbli lid-detentur tad-dritt. F’dan il-każ, il-partijiet għandhom ikunu infurmati mingħajr dewmien, l-aktar tard wara l-esekuzzjoni tal-miżuri.
Reviżjoni, li tista’ tinkludi d-dritt tas-smigħ, għandha ssir fuq talba tad-difiża bl-għan li ssir deċiżjoni, fi żmien raġjonevoli wara n-notifikazzjoni tal-miżuri, liema miżuri jkunux modifikati, revokati jew konfermati jew le.
5.   L-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-miżuri proviżorji li għalihom saret riferenza fil-paragrafi 1 u 2 huma revokati jew jitwaqqaf l-effett tagħhom, fuq talba tad-difiża, jekk l-applikant ma jieħux passi legali li jwasslu għal deċiżjoni, fi żmien raġjonevoli, quddiem l-awtorità ġudizzjarja kompetenti fuq il-mertu tal-każ, il-perjodu li għandu jkun determinat mill-awtorità ġudizzjarja kompetenti li jordnaw miżuri fejn il-liġi ta’ l-Istat Membru tippermetti dan jew, fl-assenza ta’ din id-determinazzjoni, fi żmien mhux aktar minn 20 ġurnata ta’ xogħol jew 31 ġurnata kalendarja, liema jkun l-itwal.
6.   L-awtoritajiet kompetenti jistgħu jagħmlu l-miżuri proviżorji li għalihom saret riferenza fil-paragrafi 1 u 2 bla ħsara għal dikjarazzjoni mill-applikant ta’ sigurtà adegwata jew assigurazzjoni ekwivalenti intiża biex tassigura il-kumpens mingħajr preġudizzju soffert mid-difiża kif provdut mill-paragrafu 7.
7.   Fejn il-miżuri proviżorji huma revokati jew jiġu preskritti minħabba xi azzjoni jew ommissjoni mill-applikant, jew fejn sussegwentement jinstab li ma kienx kontravvenzjoni jew theddida ta’ kontravvenzjoni tad-dritt tal-proprjetà intellettwali, l-awtoritajiet ġudizzjarji għandhom l-awtorità li jordnaw l-applikant, fuq talba tad-difiża, li jipprovdi lid-difiża kumpens xieraq għal xi ħsara ikkawżata b’dawk il-miżuri.”
Id‑dritt Finlandiż
12
Il-Kapitolu 7 tal-oikeudenkäymiskaari (il-Kodiċi ta’ Proċedura Ġudizzjarja), jinkludi l-Artikolu 11 li minnu jirriżulta li, fil-każ fejn miżura provviżorja tkun inkisbet inutilment fuq talba ta’ parti, din il-parti għandha tikkumpensa lill-parti avversarja għad-dannu kkawżat minn din il-miżura u l-implimentazzjoni tagħha, inklużi l-ispejjeż imġarrba.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
13
Fit-3 ta’ Diċembru 2009, il-Patentti- ja rekisterihallitus (l-Uffiċċju Nazzjonali tal-Privattivi u tar-Reġistrazzjoni, il-Finlandja) ħareġ lil Gilead et, abbażi tal-privattiva Ewropea Nru EP 0 915894 li tindika r-Repubblika tal-Finlandja, iċ-ċertifikat ta’ protezzjoni supplimentari Nru 266 “Tenofovir disoproxil (TD) u l-melħ tiegħu, idrati, tawtomeriċi u solvati, flimkien mal-emtriċitabina” (iktar ’il quddiem iċ-“ĊPS inkwistjoni”) li jkopri prodott mediċinali antiretrovirali indikat għat-trattament ta’ persuni li jbatu mill-virus tal-immunodefiċjenza umana (HIV).
14
Fir-rebbiegħa tas-sena 2017, Mylan ippreżentat offerta għal kuntratti pubbliċi organizzati minn żewġ distretti sanitarji Finlandiżi sabiex tipprovdi l-prodott mediċinali ġeneriku tagħha “emtricitabine/Tenofovir disoproxil Mylan 200 mg/245 mg, pillola miksija b’rita” (iktar’ il quddiem il-“prodott mediċinali ġeneriku inkwistjoni”). Hija rebħet dawn iż-żewġ kuntratti.
15
Il-privattiva Ewropea Nru EP 0 915894 skadiet fil-25 ta’ Lulju 2017.
16
Fil-15 ta’ Settembru 2017, Gilead et adixxew il-markkinaoikeus (il-Qorti tal-Affarijiet Ekonomiċi, il-Finlandja) b’azzjoni għal ksur taċ-ĊPS inkwistjoni kontra Mylan. Gilead et ippreżentaw ukoll talba għal miżuri provviżorji kontra Mylan. Din il-kumpannija tal-aħħar opponiet l-azzjoni għal kontrafazzjoni u għat-talba għal miżuri provviżorji. Fit-30 ta’ Novembru 2017, Mylan ippreżentat ukoll azzjoni għal nullità taċ-ĊPS inkwistjoni quddiem din il-qorti.
17
Permezz ta’ deċiżjoni tal-21 ta’ Diċembru 2017, il-markkinaoikeus (il-Qorti tal-Affarijiet Ekonomiċi) laqgħet it-talba ta’ Gilead et intiża sabiex jinkisbu miżuri provviżorji u abbażi taċ-CPS inkwistjoni u pprojbixxiet lil Mylan, taħt piena ta’ multa ta’ EUR500 000, milli toffri, li tqiegħed fis-suq u li tuża l-prodott mediċinali ġeneriku inkwistjoni matul il-perijodu ta’ validità taċ-ĊPS inkwistjoni, kif ukoll milli timporta, timmanifattura u żżomm dan il-prodott għal dawn il-finijiet. Barra minn hekk, hija ordnat iż-żamma fis-seħħ ta’ dawn il-miżuri sakemm tingħata deċiżjoni fuq il-mertu tal-kawża, jew sakemm tingħata ordni ġdida.
18
Il-miżuri provviżorji msemmija iktar ’il fuq ġew sussegwentement annullati, fuq talba ta’ Mylan, permezz ta’ deċiżjoni tal-Korkein oikeus (il-Qorti Suprema, il-Finlandja) tal-11 ta’ April 2019.
19
Permezz ta’ sentenza tal-25 ta’ Settembru 2019, il-markkinaoikeus (il-Qorti tal-Affarijiet Ekonomiċi) annullat iċ-ĊPS inkwistjoni. Din is-sentenza kienet is-suġġett ta’ appell quddiem il-Korkein oikeus (il-Qorti Suprema) li, permezz ta’ deċiżjoni tat-13 ta’ Novembru 2020, ċaħdet it-talba għall-ammissjoni tal-appell ta’ Gilead et, u b’hekk għamlet l-imsemmija sentenza definittiva.
20
Abbażi tal-Artikolu 11 tal-Kapitolu 7 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ġudizzjarja, li jittrasponi fid-dritt Finlandiż l-Artikolu 9(7) tad-Direttiva 2004/48, Mylan għalhekk talbet lill-markkinaoikeus (il-Qorti tal-Affarijiet Ekonomiċi), il-qorti tar-rinviju f’din il-kawża, tikkundanna lil Gilead et tħallasha danni fl-ammont ta’ EUR 2367 854.99, flimkien mal-interessi moratorji, bħala kumpens għad-danni kkawżati minn dawn il-miżuri provviżorji miksuba inutilment abbażi ta’ ĊPS inkwistjoni, li sussegwentement ġie annullat.
21
Skont Mylan, l-interpretazzjoni ta’ dan l-Artikolu 9(7) mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tat-12 ta’ Settembru 2019, Bayer Pharma (C‑688/17, iktar ’il quddiem is-sentenza Bayer Pharma, EU:C:2019:722), ma tippermettix li jiġi konkluż li din id-direttiva tipprekludi l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ responsabbiltà assoluta, previst mid-dritt Finlandiż. Għall-kuntrarju, Gilead et isostnu li s-sentenza Bayer Pharma tat interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni li tipprekludi li jista’ jinżamm obbligu ta’ kumpens għas-sempliċi raġuni li ċ-ĊPS inkwistjoni, li l-kontrafazzjoni tiegħu ġġustifikat l-adozzjoni tad-digriet ta’ miżuri provviżorji, ġie sussegwentement annullat.
22
Il-qorti tar-rinviju tosserva li, skont il-ġurisprudenza u d-duttrina Finlandiżi, l-Artikolu 11 tal-Kapitolu 7 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ġudizzjarja jipprevedi responsabbiltà mingħajr nuqqas, jiġifieri responsabbiltà oġġettiva. Minn dan jirriżulta li, kull persuna li tikseb miżura provviżorja hija obbligata tħallas danni jekk it-titolu ta’ proprjetà intellettwali li abbażi tiegħu tkun ingħatat din il-miżura provviżorja jiġi sussegwentement annullat.
23
Madankollu, hija tirrileva li, skont ġurisprudenza Finlandiża stabbilita, anki fil-każijiet koperti minn din id-dispożizzjoni, l-ammont tal-kumpens jista’ jitnaqqas minħabba li l-konvenut stess ikun għamel possibbli li jseħħ id-dannu jew ma ħax il-miżuri raġonevoli sabiex jipprevjeni jew jillimita d-dannu u b’hekk ikkontribwixxa għall-okkorrenza tiegħu.
24
Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tenfasizza li l-prinċipju ta’ responsabbiltà mingħajr nuqqas, kif jinsab fl-ordinament ġuridiku Finlandiż, jittieħed inkunsiderazzjoni wkoll meta tingħata miżura provviżorja. Sabiex tali miżura tkun tista’ tingħata, għandha, fil-fatt, tiġi evalwata l-probabbiltà li d-dritt ta’ proprjetà intellettwali li fuqu hija bbażata din il-miżura jiġi annullat wara eventwali azzjoni għal dikjarazzjoni ta’ invalidità. Fir-rigward tad-danni mġarrba rispettivament, għandu jiġi bbilanċjat, minn naħa, id-dannu li jikkawża l-għoti tal-miżura provviżorja għall-persuna li kontriha hija diretta u, min-naħa l-oħra, id-dannu li jġarrab l-applikant jekk il-miżura provviżorja ma tingħatax.
25
Madankollu, inkunsiderazzjoni tal-interpretazzjoni mħaddma mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Bayer Pharma, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk sistema ta’ kumpens ibbażata fuq ir-responsabbiltà mingħajr nuqqas, tistax titqies bħala li hija kompatibbli mal-Artikolu 9(7) tad-Direttiva 2004/48.
26
Huwa f’dan il-kuntest li l-markkinaoikeus (il-Qorti tal-Affarijiet Ekonomiċi) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Sistema ta’ kumpens ibbażata fuq ir-responsabbiltà mingħajr nuqqas, bħas-sistema applikabbli fil-Finlandja […], għandha titqies bħala kompatibbli mal-Artikolu 9(7) tad-[Direttiva 2004/48]?
2)
Jekk ir-risposta għall-ewwel domanda tkun fin-negattiv, fuq liema tip ta’ responsabbiltà huwa bbażat l-obbligu ta’ kumpens previst fl-Artikolu 9(7) tad-Direttiva 2004/48? Għandu jitqies li hija forma ta’ responsabbiltà għal nuqqas, forma ta’ responsabbiltà għal abbuż ta’ dritt jew xi tip ta’ responsabbiltà oħra?
3)
F’dak li jirrigwarda t-tieni domanda, liema huma ċ-ċirkustanzi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġi evalwat jekk teżistix responsabbiltà?
4)
L-evalwazzjoni għandha ssir, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda t-tielet domanda, abbażi biss taċ-ċirkustanzi magħrufa fiż-żmien tal-kisba tal-miżura provviżorja, jew għandu jittieħed inkunsiderazzjoni, per eżempju, il-fatt li d-dritt tal-proprjetà intellettwali li l-ksur allegat tiegħu mmotiva l-għoti ta’ din il-miżura provviżorja, sussegwentement, wara l-kisba ta’ din il-miżura, ġie ddikjarat null ab initio u, fl-affermattiv, x’importanza għandha tingħata lil din iċ-ċirkustanza tal-aħħar?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
27
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 9(7) tad-Direttiva 2004/48 għandux jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi mekkaniżmu ta’ kumpens għal kull dannu kkawżat minn miżura provviżorja, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, ibbażat fuq sistema ta’ responsabbiltà mingħajr nuqqas tal-applikant għal dawn il-miżuri, li fil-kuntest tagħha l-qorti hija madankollu awtorizzata tadatta l-ammont tad-danni billi tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi tal-każ, inkluż l-eventwali parteċipazzjoni tal-konvenut fit-twettiq tad-dannu.
28
L-Artikolu 9 (1) u (2) tad-Direttiva 2004/48 jipprevedi li detentur ta’ dritt ta’ proprjetà intellettwali jista’ jitlob lill-awtoritajiet ġudizzjarji kompetenti l-adozzjoni ta’ diversi miżuri provviżorji, li huma elenkati f’din id-dispożizzjoni u li jippermettu b’mod partikolari li jitwaqqaf immedjatament il-ksur ta’ dan id-dritt mingħajr ma jistennew deċiżjoni fuq il-mertu. Dawn il-miżuri provviżorji għandhom madankollu, kif tindika l-premessa 22 ta’ din id-direttiva, jiġu adottati b’osservanza tad-drittijiet tad-difiża, ikunu proporzjonati fid-dawl tal-karatteristiċi speċifiċi ta’ kull każ partikolari u jipprovdu l-garanziji neċessarji sabiex ikopru l-ispejjeż u d-danni kkawżati lill-konvenut permezz ta’ talba mhux iġġustifikata.
29
F’din il-perspettiva, l-Artikolu 9(7) ta’ din id-direttiva jipprevedi li, fil-każijiet fejn il-miżuri proviżorji huma revokati jew jiġu preskritti minħabba xi azzjoni jew ommissjoni mill-applikant, jew fejn sussegwentement jinstab li ma kienx kontravvenzjoni jew theddida ta’ kontravvenzjoni tad-dritt tal-proprjetà intellettwali, l-awtoritajiet ġudizzjarji għandhom l-awtorità li jordnaw l-applikant, fuq talba tad-difiża, li jipprovdi lil din tal-aħħar kumpens xieraq għal xi dannu kkawżat b’dawk il-miżuri.
30
Għalhekk, mill-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni jirriżulta b’mod ċar li hija l-awtorità ġudizzjarja adita b’tali talba li għandha teżamina jekk it-tliet kundizzjonijiet previsti fl-imsemmija dispożizzjoni humiex issodisfatti. L-ewwel nett, hija għandha tivverifika jew li l-miżuri provviżorji ġew irrevokati jew waqfu milli jkunu applikabbli minħabba azzjoni jew ommissjoni tal-applikant, jew li ma kienx hemm ksur jew theddida ta’ ksur tad-dritt tal-proprjetà intellettwali ta’ dan l-applikant. It-tieni nett, hija għandha tevalwa l-eżistenza ta’ dannu. It-tielet nett, hija għandha tiddetermina jekk hemmx rabta kawżali bejn dan id-dannu u dawn il-miżuri.
31
Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li l-istess dispożizzjoni ma ssemmix fost dawn il-kundizzjonijiet l-eżistenza ta’ ħtija tal-applikant għall-miżuri provviżorji.
32
Sabiex jiġi ddeterminat jekk l-Artikolu 9(7) tad-Direttiva 2004/48 jimponix fuq l-Istati Membri sistema ta’ responsabbiltà speċifika fir-rigward tal-applikant għal miżuri provviżorji, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-kuntest ta’ din id-dispożizzjoni, l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li hija tagħmel parti minnha kif ukoll l-oriġini ta’ din tal-aħħar.
33
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, id-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva, ma humiex intiżi li jirregolaw l-aspetti kollha marbuta mad-drittijiet għall-proprjetà intellettwali, iżda biss dawk li huma inerenti minn naħa, għar-rispett ta’ dawn id-drittijiet u, min-naħa l-oħra, għal-ksur tal-imsemmija drittijiet, billi jimponu l-eżistenza ta’ rimedji effettivi intiżi li jipprevjenu, jitterminaw jew jirrimedjaw kwalunkwe ksur ta’ dritt għall-proprjetà intellettwali eżistenti. B’dan il-mod, il-leġiżlatur tal-Unjoni għażel li jipproċedi għal armonizzazzjoni minima fir-rigward tar-rispett tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali b’mod ġenerali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-28 ta’ April 2022, Koch Media, C‑559/20, EU:C:2022:317, punti 31 u 32 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
34
Fir-rigward, b’mod iktar preċiż, tad-dritt għal kumpens għad-dannu subit mill-konvenut minħabba miżuri provviżorji, il-kliem tal-Artikolu 9(7) tal-imsemmija direttiva jikkorrispondi, essenzjalment, għal dak tal-Artikolu 50(7) tal-Ftehim TRIPS. Issa, dan il-ftehim jipprevedi espliċitament, fl-Artikolu 1(1) tiegħu, li l-membri tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ humaħielsa li jistabbilixxu l-metodu xieraq għat-twettiq tad-dispożizzjonijiet tal-imsemmi ftehim fis-sistemi u l-prattiki legali tagħhom.
35
B’hekk, billi rriproduċa, fl-Artikolu 9(7) tad-Direttiva 2004/48, il-formulazzjoni wiesgħa ħafna tal-Artikolu 50(7) tal-Ftehim TRIPS, il-leġiżlatur tal-Unjoni wera r-rieda tiegħu, minn naħa, li ma jarmonizzax ir-regoli dwar il-kumpens tal-konvenut lil hinn minn dak li huwa meħtieġ minn dan il-ftehim u, min-naħa l-oħra, li jħalli lill-Istati Membri marġni ta’ manuvrar fir-rigward tal-implimentazzjoni konkreta tas-sistema ta’ responsabbiltà tal-applikant.
36
Minn dan isegwi li l-Artikolu 9(7) tad-Direttiva 2004/48, moqri fid-dawl tal-Artikolu 50(7) tal-Ftehim TRIPS, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprevedi standard minimu li jikkonċerna r-rispett tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali filwaqt li jħalli, bħala prinċipju, lill-Istati Membri marġni ta’ manuvrar li jippermettilhom jagħżlu, jekk ikun il-każ, sistema ta’ responsabbiltà mingħajr nuqqas jew sistema ta’ responsabbiltà għal nuqqas.
37
Ċertament, fis-sentenza Bayer Pharma, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 9(7) ta’ din id-direttiva ma jipprekludix, bħala prinċipju, leġiżlazzjoni nazzjonali li tirrifjuta kumpens lill-konvenut li jkun ġarrab miżuri provviżorji meta huwa ma jkunx adotta l-aġir li jista’ ġeneralment ikun mistenni minn kull persuna li tixtieq tevita jew tnaqqas id-dannu tagħha, u dan anki meta l-privattiva li abbażi tagħha kienu ngħataw dawn il-miżuri tkun ġiet sussegwentement annullata. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat espliċitament li tali leġiżlazzjoni ma hijiex kompatibbli ma’ din id-dispożizzjoni ħlief bil-kundizzjoni li l-qorti tkun tista’ tieħu inkunsiderazzjoni, sabiex tasal għal tali rifjut, iċ-ċirkustanzi kollha tal-kawża. (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Bayer Pharma, punt 71).
38
Min-naħa l-oħra, mill-imsemmija sentenza ma jistax jiġi dedott, fid-dawl tal-ipoteżi speċifika li l-Qorti tal-Ġustizzja llimitat ir-risposta tagħha f’din is-sentenza, li l-Artikolu 9(7) tad-Direttiva 2004/48 jipprevedi kumpens lill-konvenut biss fil-każ ta’ nuqqas tal-applikant għall-miżuri provviżorji. Il-Qorti tal-Ġustizzja riedet biss, kif jirriżulta mill-punt 51 tas-sentenza Bayer Pharma, tfakkar lill-awtorità ġudizzjarja li hija għandha tevalwa ċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża li tkun adita biha sabiex tiddeċiedi jekk hemmx lok li l-applikant jiġi kkundannat iħallas lill-konvenut kumpens “xieraq”, jiġifieri ġġustifikat fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkustanzi.
39
Fil-fatt, għalkemm is-setgħa tal-qrati nazzjonali kompetenti li jagħtu tali kumpens hija strettament suġġetta għall-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 9(7) tad-Direttiva 2004/48, il-fatt li dawn il-kundizzjonijiet huma ssodisfatti, f’kawża speċifika, ma jimplikax li dawn il-qrati huma awtomatikament u fi kwalunkwe każ obbligati jikkundannaw lill-applikant jikkumpensa kull dannu subit mill-konvenut minħabba l-imsemmija miżuri. (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Bayer Pharma, punt 52).
40
Minn dan isegwi li, meta l-Istati Membri jittrasponu l-Artikolu 9(7) tad-Direttiva 2004/48, huma għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni r-rekwiżit li l-qorti għandha tkun tista’ tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha tal-kawża li jkollha quddiemha, inkluż l-aġir tal-partijiet. (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Bayer Pharma, punt 71), u dan indipendentement mis-sistema ta’ responsabbiltà stabbilita.
41
Il-marġni ta’ manuvrar li għandhom l-Istati Membri għal din it-traspożizzjoni huwa wkoll irregolat mir-rekwiżiti tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2004/48. Fil-fatt, il-mezzi previsti minn dawn l-Istati sabiex jiġi żgurat ir-rispett tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali skont din id-direttiva għandhom b’mod partikolari jkunu, skont dan l-Artikolu 3, ġusti, proporzjonati u dissważivi kif ukoll jiġu applikati b’mod li jiġi evitat il-ħolqien ta’ ostakoli għall-kummerċ leġittimu, li l-protezzjoni tagħhom hija, skont l-ewwel paragrafu tal-preambolu tal-Ftehim TRIPS, wieħed mill-għanijiet ta’ dan il-ftehim, u għandhom joffru salvagwardji kontra l-użu abbużiv tagħhom.
42
Sabiex jiġi ddeterminat jekk sistema ta’ responsabbiltà assoluta hijiex konformi mar-rekwiżiti tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2004/48, hemm lok li din titqiegħed fil-kuntest tal-miżuri provviżorji previsti fl-Artikolu 9 ta’ din id-direttiva u li jiġi eżaminat jekk is-sistema li tirriżulta mill-kombinazzjoni tagħhom hijiex ekwa, proporzjonata u jekk toħloqx ostakolu għall-kummerċ leġittimu filwaqt li tibqa’ dissważiva.
43
F’dan il-każ, mill-ispjegazzjonijiet ipprovduti mill-qorti tar-rinviju jirriżulta li, skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, applikant li jkun kiseb miżura provviżorja inutilment jew mingħajr bażi għandu jikkumpensa lill-konvenut għad-dannu kkawżat mill-miżura provviżorja u bl-eżekuzzjoni tagħha, kif ukoll għall-ispejjeż sostnuti f’dan ir-rigward. Għalhekk, ma huwiex neċessarju, fil-kuntest ta’ tali leġiżlazzjoni, li l-applikant iwettaq żball sabiex tiġi stabbilita r-responsabbiltà tiegħu. Minn dan isegwi li kull persuna li titlob miżura provviżorja hija obbligata tħallas danni sabiex tkopri d-dannu kkawżat minn din il-miżura jekk id-dritt ta’ proprjetà intellettwali li abbażi tiegħu ngħatat l-imsemmija miżura jiġi sussegwentement iddikjarat null. Madankollu, skont il-ġurisprudenza nazzjonali, l-ammont tal-kumpens jista’ jitnaqqas meta l-konvenut stess ikun għamel possibbli li jseħħ id-dannu jew ma jkunx ħa l-miżuri raġonevoli sabiex jipprevjeni jew jillimita d-dannu u b’hekk ikun ikkontribwixxa għall-okkorrenza tiegħu.
44
Fir-rigward, l-ewwel nett, tan-natura proporzjonata u ekwa ta’ sistema ta’ miżuri provviżorji li tintegra sistema ta’ responsabbiltà mingħajr nuqqas sabiex tiżgura l-kumpens ta’ konvenut li jkun sofra dannu kkawżat minn miżuri provviżorji mhux iġġustifikati, għandu jiġi kkonstatat li, permezz tad-Direttiva 2004/48, il-leġiżlatur tal-Unjoni ppreveda strumenti legali li jippermettu li jitnaqqas b’mod globali r-riskju li l-konvenut isofri dannu minħabba l-miżuri provviżorji u b’hekk li jipproteġuh. (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-28 ta’ April 2022, Phoenix Contact, C‑44/21, EU:C:2022:309, punt 44). B’dan il-mod, il-leġiżlatur tal-Unjoni ried jiżgura bilanċ bejn livell għoli ta’ protezzjoni tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali u d-drittijiet u l-libertajiet tal-konvenut.
45
Fil-fatt, mill-miżuri, il-proċeduri u r-rimedji previsti mid-Direttiva 2004/48 jirriżulta li r-rimedji intiżi li jiżguraw il-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali huma kompletati mill-kawżi għad-danni li huma marbuta mill-qrib magħhom. Għalhekk, minn naħa, l-Artikolu 7(1) u l-Artikolu 9(1) ta’ din id-direttiva jipprevedu miżuri kawtelatorji u provviżorji intiżi, b’mod partikolari, sabiex jipprevjenu kull ksur imminenti ta’ dritt tal-proprjetà intellettwali, liema miżuri jinkludu b’mod partikolari s-sekwestru ta’ merkanzija ssuspettata li tikser tali dritt. Min-naħa l-oħra, sabiex jiġi żgurat il-bilanċ imsemmi fil-punt 44 ta’ din is-sentenza, l-Artikolu 7(4) u l-Artikolu 9(7) tal-imsemmija direttiva jipprevedu miżuri li jippermettu lill-konvenut jitlob kumpens fil-każ fejn sussegwentement jidher li ma kienx hemm ksur jew theddida ta’ ksur ta’ dritt tal-proprjetà intellettwali. B’hekk, kif jirriżulta mill-premessa 22 tal-istess direttiva, dawn il-miżuri għal kumpens jikkostitwixxu garanziji li l-leġiżlatur ikkunsidra neċessarji inkambju għal miżuri provviżorji rapidi u effiċjenti li huwa jipprovdi l-eżistenza tagħhom (sentenza tas-16 ta’ Lulju 2015, Diageo Brands, C‑681/13, EU:C:2015:471, punt 74).
46
Ma jistax jiġi sostnut li mekkaniżmu ta’ responsabbiltà assoluta bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali iqiegħed f’dubju l-bilanċ deskritt fil-punt preċedenti billi jiddisswadi lill-proprjetarju ta’ dritt ta’ proprjetà intellettwali milli jressaq azzjoni ġudizzjarja u milli jinvoka dan id-dritt. Fil-fatt, il-miżuri provviżorji huma intiżi sabiex jipprevjenu ksur imminenti ta’ tali dritt jew sabiex jimpedixxu t-twettiq ta’ att ta’ ksur preżunt. Madankollu, jekk finalment jirriżulta li ma kienx hemm ksur ta’ dan id-dritt, il-bażi tal-miżuri provviżorji tgħib, fatt li jobbliga, bħala prinċipju, lir-rikorrent jikkumpensa kull dannu kkawżat minn dawn il-miżuri mhux iġġustifikati. F’dan l-aħħar rigward, għandu madankollu jiġi rrilevat li mekkaniżmu ta’ responsabbiltà mingħajr nuqqas bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li fil-kuntest tiegħu l-qorti adita tista’ tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha tal-każ, inkluża l-eventwali parteċipazzjoni tal-konvenut fit-twettiq tad-dannu, jippermetti b’mod partikolari li jiġi adattat l-ammont tad-danni u, għalhekk, li jitnaqqas l-effett dissważiv eventwali għat-titulari tad-dritt tal-proprjetà intellettwali.
47
Il-fatt li l-applikant huwa obbligat jevalwa r-riskju tal-eżekuzzjoni tagħhom jikkorrispondi għar-riskju li jieħu l-konvenut meta jiddeċiedi li jikkummerċjalizza prodotti li jistgħu jikkostitwixxu kontrafazzjoni. Għalhekk, mekkaniżmu ta’ responsabbiltà mingħajr nuqqas, ibbażat fuq ir-riskju meħud mill-applikant, jidher proporzjonat mal-għan tal-leġiżlatur tal-Unjoni li jiżgura r-rispett tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali filwaqt li jnaqqas b’mod globali r-riskju li l-konvenut isofri dannu minħabba l-miżuri provviżorji.
48
Barra minn hekk, il-bilanċ tad-drittijiet l-applikant u tal-konvenut jidher perfettament iggarantit permezz ta’ mekkaniżmu ta’ responsabbiltà mingħajr nuqqas bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Fil-fatt, il-fatt li l-konvenut ma għandux għalfejn juri nuqqas imwettaq mill-applikant huwa l-korrispettiv tal-fatt li dan l-applikant seta’ jikseb tali miżuri mingħajr ma jkollu għalfejn jipproduċi l-prova definittiva ta’ kontrafazzjoni eventwali, konformement mal-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2004/48.
49
It-tieni nett, fir-rigward tan-nuqqas ta’ ostakolu għall-kummerċ leġittimu, għandu jiġi rrilevat li l-preżunzjoni ta’ validità ta’ dritt ta’ proprjetà intellettwali tippermetti lid-detentur tiegħu li jaġixxi u li jitlob miżuri provviżorji qabel kull azzjoni fuq il-mertu. Madankollu, dan tal-aħħar għandu jressaq azzjoni għal kontrafazzjoni fit-terminu stabbilit mill-Artikolu 9(5) tad-Direttiva 2004/48, peress li din l-azzjoni hija ġeneralment akkumpanjata minn azzjoni jew minn kontrotalba għal dikjarazzjoni ta’ invalidità tal-imsemmi dritt provenjenti mill-konvenut. Jekk, fi tmiem dawn il-proċeduri, id-dritt ta’ proprjetà intellettwali li serva bħala bażi għall-miżuri provviżorji jiġi annullat b’mod retroattiv, bħalma huwa l-każ fil-kawża prinċipali, għandu għalhekk jiġi kkonstatat li l-atti tal-konvenut preklużi minn dawn il-miżuri kienu jaqgħu kompletament taħt il-kummerċ leġittimu u ma kellhomx jiġu ostakolati. Bl-istess mod, f’dan il-każ, il-livell għoli ta’ protezzjoni tal-proprjetà intellettwali mixtieq mil-leġiżlatur tal-Unjoni ma jistax jiġi invokat peress li d-dritt ta’ proprjetà intellettwali, annullat b’mod retroattiv, jitqies li qatt ma eżista. Minn dan isegwi li sistema ta’ miżuri provviżorji li tintegra sistema ta’ responsabbiltà mingħajr nuqqas bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma toħloqx ostakolu għall-kummerċ leġittimu.
50
It-tielet nett, fir-rigward tan-natura dissważiva ta’ sistema ta’ miżuri provviżorji, bħal dik prevista fl-Artikolu 9 tad-Direttiva 2004/48, li tintegra sistema ta’ responsabbiltà assoluta bħal dik deskritta fil-punt 43 ta’ din is-sentenza, għandu jiġi rrilevat li, peress li l-qorti adita b’talba għal kumpens tista’ tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha tal-kawża, inkluż l-aġir tal-konvenut, sabiex tiddetermina l-ammont tad-danni, tali sistema ta’ responsabbiltà mingħajr nuqqas ma tistax tqiegħed f’dubju n-natura dissważiva tas-sistema ta’ miżuri provviżorji. Fil-fatt, id-dritt għal kumpens huwa strettament limitat għad-danni subiti mill-konvenut u kkawżati mill-miżuri provviżorji mhux iġġustifikati mitluba mid-detentur tad-dritt tal-proprjetà intellettwali inkwistjoni. F’din il-perspettiva, id-dritt għal kumpens previst fl-Artikolu 9(7) ta’ din id-direttiva ma jistax jiġi invokat sabiex ikopri l-parti tad-dannu li tirriżulta mill-aġir ta’ dan il-konvenut u li eventwalment wassal sabiex id-dannu inizjalment ikkawżat mill-miżuri provviżorji jiġi aggravat.
51
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 9(7) tad-Direttiva 2004/48 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi mekkaniżmu ta’ kumpens għal kull dannu kkawżat minn miżura provviżorja, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, ibbażat fuq sistema ta’ responsabbiltà mingħajr nuqqas tal-applikant għal dawn il-miżuri, li fil-kuntest tagħha l-qorti hija awtorizzata tadatta l-ammont tad-danni billi tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi tal-każ, inkluż l-eventwali parteċipazzjoni tal-konvenut fit-twettiq tad-dannu.
Fuq it‑tieni sar‑raba’ domanda
52
Fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda, u sa fejn it-tieni sar-raba’ domanda huma magħmula biss fil-każ ta’ risposta negattiva għaliha, ma hemmx lok li tingħata risposta għal dawn id-domandi.
Fuq l-ispejjeż
53
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 9(7) tad-Direttiva 2004/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2004 fuq l-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi mekkaniżmu ta’ kumpens għal kull dannu kkawżat minn miżura provviżorja, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, ibbażat fuq sistema ta’ responsabbiltà mingħajr nuqqas tal-applikant għal dawn il-miżuri, li fil-kuntest tagħha l-qorti hija madankollu awtorizzata tadatta l-ammont tad-danni billi tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi tal-każ, inkluż l-eventwali parteċipazzjoni tal-konvenut fit-twettiq tad-dannu.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Finlandiż.