62025CJ0712_RES
Zaak C‑712/25 PPU [Rastoshev] (
i
)
XM
(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Apelativen sad – Sofia)
Arrest van het Hof (Vierde kamer) van 12 februari 2026
„Prejudiciële verwijzing – Ruimte van vrijheid, veiligheid en recht – Justitiële samenwerking in strafzaken – Kaderbesluit 2002/584/JBZ – Europees aanhoudingsbevel met het oog op strafvervolging – Tenuitvoerlegging van het Europees aanhoudingsbevel – Artikel 4, punt 7, onder a) – Gronden tot facultatieve weigering – Strafbare feiten die geheel of ten dele zijn gepleegd op het grondgebied van de uitvoerende lidstaat – Risico van straffeloosheid”
Justitiële samenwerking in strafzaken – Kaderbesluit betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de lidstaten – Gronden tot facultatieve weigering van de tenuitvoerlegging van het Europees aanhoudingsbevel – Strafbaar feit dat geheel of ten dele is gepleegd op het grondgebied van de uitvoerende lidstaat – Beoordelingsmarge van de uitvoerende rechterlijke autoriteit – Omvang – Weigering van tenuitvoerlegging van het aanhoudingsbevel louter op grond van de plaats waar dat strafbare feit is gepleegd – Ontoelaatbaarheid
(Kaderbesluit 2002/584 van de Raad, zoals gewijzigd bij kaderbesluit 2009/299, art. 1, lid 1, art. 3, 4 en 4 bis)
(zie punten 33‑48, 52 en dictum)
Samenvatting
Naar aanleiding van een verzoek om een prejudiciële beslissing van de Apelativen sad - Sofia (rechter in tweede aanleg Sofia, Bulgarije) spreekt het Hof zich in het kader van een prejudiciële spoedprocedure voor het eerst uit over de uitlegging van de grond tot facultatieve weigering van de tenuitvoerlegging van een Europees aanhoudingsbevel (hierna: „EAB”) dat strafbare feiten betreft die geheel of ten dele zijn gepleegd op het grondgebied van de uitvoerende lidstaat, in de zin van kaderbesluit 2002/584. (
1
)
Op 18 september 2025 heeft de als onderzoeksrechter aangewezen vicepresident van de tribunal judiciaire de Marseille (rechter in eerste aanleg Marseille, Frankrijk) een EAB uitgevaardigd tegen XM met het oog op diens strafvervolging en overlevering aan de Franse autoriteiten wegens meerdere strafbare feiten die tussen 2018 en 2024 zouden zijn gepleegd. Deze strafbare feiten zouden zijn gepleegd in de context van een criminele organisatie met als doel sportwedstrijden te vervalsen op het grondgebied van meerdere lidstaten, waaronder Frankrijk en Bulgarije.
Bij beslissing van 20 oktober 2025 heeft de Sofiyski gradski sad (rechter voor de stad Sofia, Bulgarije) de tenuitvoerlegging van dit EAB bevolen en XM in voorlopige hechtenis genomen in afwachting van zijn daadwerkelijke overlevering aan de Franse autoriteiten.
Tijdens de behandeling van het door XM tegen deze beslissing ingestelde beroep heeft de verwijzende rechter vastgesteld dat er in Bulgarije twee uiteenlopende opvattingen in de rechtspraak bestaan over de uitlegging van de bepaling tot omzetting van artikel 4, punt 7, onder a), van kaderbesluit 2002/584 in Bulgaars recht. (
2
) Volgens de eerste opvatting kan de omstandigheid dat het strafbare feit waarvoor het EAB is uitgevaardigd, geheel of ten dele op het grondgebied van Bulgarije is gepleegd, op zich geen weigering van de tenuitvoerlegging rechtvaardigen. Volgens de tweede opvatting moet die omstandigheid echter wel worden beschouwd als een toereikende grond voor weigering van de tenuitvoerlegging, aangezien het Bulgaarse wetboek van strafrecht zonder uitzondering van toepassing is op alle strafbare feiten die op het grondgebied van deze lidstaat zijn gepleegd.
In die omstandigheden heeft de verwijzende rechter een prejudiciële vraag aan het Hof gesteld over de uitlegging van artikel 4, punt 7, onder a), van kaderbesluit 2002/584.
Beoordeling door het Hof
Vooreerst brengt het Hof in herinnering dat in kaderbesluit 2002/584 zowel gronden tot verplichte weigering van de tenuitvoerlegging van een EAB (
3
) worden genoemd, als gronden tot facultatieve weigering (
4
), die de lidstaten al dan niet in hun nationale recht kunnen omzetten. Als de lidstaten de gronden tot facultatieve weigering omzetten, kunnen zij echter niet bepalen dat de rechterlijke autoriteiten de tenuitvoerlegging van alle desbetreffende EAB’s automatisch moeten weigeren. Die rechterlijke autoriteiten moeten namelijk over een beoordelingsmarge beschikken die hen in staat stelt een onderzoek per geval te verrichten op basis van alle relevante omstandigheden. Indien hun deze mogelijkheid werd ontnomen, zou dit tot gevolg hebben dat wat nu louter een mogelijkheid is om de tenuitvoerlegging van een EAB te weigeren, wordt vervangen door een echte verplichting, terwijl een dergelijke weigering de uitzondering vormt en de tenuitvoerlegging van het EAB de basisregel. Uit de bewoordingen van artikel 4 van kaderbesluit 2002/584, in het bijzonder uit het gebruik van het werkwoord „kunnen”, blijkt dus dat de uitvoerende rechterlijke autoriteit over een zekere marge dient te beschikken om te beoordelen of de tenuitvoerlegging van het EAB al dan niet moet worden geweigerd op de in dat artikel 4 genoemde gronden.
Wat meer in het bijzonder artikel 4, punt 7, onder a), van kaderbesluit 2002/584 betreft, merkt het Hof op dat de Uniewetgever, door de in deze bepaling bedoelde grond tot weigering als facultatief aan te merken, ervoor heeft willen zorgen dat de persoon tegen wie een EAB is uitgevaardigd ter fine van strafvervolging en die kan worden vervolgd door hetzij de uitvaardigende rechterlijke autoriteit, hetzij de uitvoerende rechterlijke autoriteit, kan worden vervolgd door de rechterlijke autoriteit die zich vanuit het oogpunt van een goede strafrechtspleging in de beste positie bevindt.
Bovendien heeft kaderbesluit 2002/584 overeenkomstig artikel 1, lid 1, ervan tot doel de aanhouding en de overlevering van een gezochte persoon mogelijk te maken opdat het gepleegde strafbare feit niet onbestraft blijft en deze persoon strafrechtelijk wordt vervolgd. Deze doelstelling past in de bredere doelstelling van artikel 3, lid 2, VEU, namelijk de voorkoming en bestrijding van criminaliteit binnen de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, die voornoemd kaderbesluit beoogt te bereiken door het risico te vermijden dat personen die een strafbaar feit hebben gepleegd geen straf hoeven te ondergaan. Volgens het Hof zou de verwezenlijking van deze doelstellingen in gevaar komen indien de uitvoerende rechterlijke autoriteit, ongeacht de omstandigheden van het concrete geval, de tenuitvoerlegging van een EAB met het oog op strafvervolging en overlevering van de gezochte persoon moet weigeren op de enkele grond dat het strafbare feit waarvoor dat aanhoudingsbevel is uitgevaardigd, geheel of ten dele op het grondgebied van de uitvoerende lidstaat is gepleegd.
Het Hof leidt hieruit af dat de toepassing van de in artikel 4, punt 7, onder a), van kaderbesluit 2002/584 bedoelde grond tot weigering van de tenuitvoerlegging moet worden overgelaten aan de beoordeling van de uitvoerende rechterlijke autoriteit. Deze moet daartoe beschikken over een beoordelingsmarge die haar in staat stelt een onderzoek per geval te verrichten op basis van alle relevante omstandigheden teneinde te bepalen of de uitvaardigende dan wel uitvoerende rechterlijke instantie zich in de beste positie bevindt om een goede strafrechtspleging te waarborgen en zodoende het legitieme belang te beschermen dat de lidstaten hebben bij het voorkomen van criminaliteit binnen de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht. Dit geldt des te meer wanneer de strafbare feiten waarvoor het EAB is uitgevaardigd, hebben plaatsgevonden in de context van een complexe internationale criminele organisatie, zodat zij mogelijkerwijs ten dele zijn gepleegd en gevolgen hebben gesorteerd op het grondgebied van meerdere lidstaten, en met name op dat van de uitvaardigende lidstaat waar strafvervolging tegen de betrokkene kan zijn ingesteld.
Bij haar beoordeling moet de uitvoerende rechterlijke autoriteit dan ook rekening houden met de specifieke omstandigheden van het geval, waaronder onder meer de aard en de kenmerken van het strafbare feit en met name, in voorkomend geval, de internationale dimensie ervan en de plaats waar de schade als gevolg van dat strafbare feit zich heeft voorgedaan, alsmede de voortgang van de strafprocedure in de uitvaardigende lidstaat en, naargelang van het geval, in de uitvoerende lidstaat.
Derhalve kan de internationale relatieve bevoegdheid in strafzaken waarin het Bulgaarse strafrecht voorziet, op zichzelf geen toereikende grond vormen om de tenuitvoerlegging van een EAB te weigeren, te meer daar de Bulgaarse rechterlijke autoriteiten in het onderhavige geval geen strafvervolging tegen de betrokkene hebben ingesteld.
Bijgevolg verklaart het Hof voor recht dat artikel 4, punt 7, onder a), van kaderbesluit 2002/584 zich verzet tegen nationale rechtspraak volgens welke de omstandigheid dat het strafbare feit waarvoor een EAB met het oog op strafvervolging is uitgevaardigd, geheel of ten dele op het grondgebied van de uitvoerende lidstaat is gepleegd, volstaat om de tenuitvoerlegging van dat aanhoudingsbevel te weigeren.
(
i
)	Dit is een fictieve naam, die niet overeenkomt met de werkelijke naam van enige partij in de procedure.
(
1
)	Kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad van 13 juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de lidstaten (PB 2002, L 190, blz. 1, met rectificatie in PB 2006, L 279, blz. 30), zoals gewijzigd bij kaderbesluit 2009/299/JBZ van de Raad van 26 februari 2009 (PB 2009, L 81, blz. 24) (hierna: „kaderbesluit 2002/584”).
(
2
)	Volgens deze bepaling kan de uitvoerende rechterlijke autoriteit de tenuitvoerlegging van het EAB weigeren indien dit aanhoudingsbevel strafbare feiten betreft die naar het recht van de uitvoerende lidstaat geacht worden geheel of ten dele te zijn gepleegd op het grondgebied van de uitvoerende lidstaat of op een daarmee gelijk te stellen plaats.
(
3
)	Deze gronden zijn opgenomen in artikel 3 van kaderbesluit 2002/584.
(
4
)	Deze gronden zijn opgenomen in de artikelen 4 en 4 bis van kaderbesluit 2002/584.