62004CC0334_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
I – Introduzzjoni
1. Ir-rikors preżenti tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej huwa indirizzat għal darba oħra kontra Stat Membru minħabba klassifikazzjoni insuffiċjenti ta’ żoni speċjali ta’ protezzjoni (iktar ’il quddiem iż-“ŻSP”) ta’ l-għasafar skond id-Direttiva tal-Kunsill 79/409/KEE, tat-2 ta’ April 1979, dwar il-konservazzjoni ta’ l-għasafar selvaġġi(2) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva għasafar”). Għal ksur simili, il-Kummissjoni diġà kisbet il-kundanna tar-Renju ta’ l-Olanda(3), tar-Repubblika Franċiża(4), tar-Repubblika tal-Finlandja(5) u tar-Repubblika Taljana(6) . Hemm ukoll proċeduri pendenti kontra r-Renju ta’ Spanja(7) u l-Iralnda(8) . Il-Kummissjoni qiegħda tipprepara rikors ieħor fil-konfront tar-Repubblika Portugiża(9) .
2. Il-punt kruċjali f’dawn il-kawżi huwa dejjem dak tal-prova li Stat Membru għadu ma kklassifikax bħala żoni speċjali tal-protezzjoni ż-żoni kollha li kellhom jiġu hekk ikklassifikati. F’dan il-każ il-Kummissjoni tibbaża ruħha fuq id-data li tirrigwarda lill-Greċja li tirriżulta f’inventarju taż-żoni ornitoloġiċi importanti fl-Ewropa, li kien ġie ppubblikat fis-sena 2000 mill-Birdlife International, li hija organizzazzjoni mhux governattiva li tiġbor l-organizzazzjonijiet nazzjonali għall-protezzjoni ta’ l-għasafar(10) [iktar ’il quddiem l-“IBA 2000”, fejn IBA hija l-abbrevjazzjoni ta’ “Important Bird Area” (żona importanti għall-konservazzjoni ta’ l-għasafar) jew ta’ “Important Bird Areas” (żoni importanti għall-konservazzjoni ta’ l-għasafar)]. Ir-Repubblika Ellenika toġġezzjona in sustanza li dan l-inventarju għandu jerġa’ jiġi eżaminat, ħaġa din li teħtieġ termini itwal.
II – Il-kuntest ġuridiku
3. L-Artikolu 4(1) u (2) tad-Direttiva għasafar jirregola ż-żoni li l-Istati Membri għandhom jikklassifikaw bħal ŻSP u l-Artikolu 4(3) jirregola l-informazzjoni tal-Kummissjoni fuq il-klassifikazzjoni ta’ l-istess:
“1. L-ispeċi msemmija fl-anness I għandhom ikunu s-suġġetti ta’ miżuri speċjali ta’ konservazz[j]oni li jik[k]onċernaw il-habitats tagħhom bil-għan li tkun assigurata s-sopravvivenza u r-riproduzzjoni tagħhom fiż-żona tad-distribuzzjoni tagħhom.
F’ konnessjoni ma’ dan, għandu jittieħed kont ta’ l-:
a) ispeċi fil-perikolu ta’ l-estinzjoni;
b) ispeċi vulnerabbli għat-tibdil speċifiku fil-habitats tagħhom;
c) ispeċi kkunsidrati rari minħabba popolazzjonijiet żgħar jew distribuzzjoni lokali ristretta;
d) ispeċi oħra li jkollhom bżonn attenzjoni partikolari għar-raġunijiet tan-natura speċifika tal-habitats tagħhom.
Drawwiet u varjazzjonijiet fil-livelli tal-populazzjoni għandhom ikunu meħuda in konsiderazzjoni bħala sfond għal evalwazzjonijiet.
L-istati membri għandhom jikklassifikaw partikolarment l-aktar territorji tajbin fin-numru u daqs bħala żoni speċjali ta’ protezzjoni għall-konservazzjoni ta’ dawn l-ispeċi, b’ konsiderazzjoni tal-ħtiġijiet tagħhom ta’ protezzjoni fiż-żona ġeografika tal-baħar u ta’ l-art fejn tapplika din id-direttiva.
2. L-istati membri għandhom jieħdu miżuri simili għall-ispeċi migratorji regolari mhux elenkati fl-anness [I], billi jżommu f’moħħom il-bżonn tagħhom għal protezzjoni fiż-żona ġeografika tal-baħar u ta’ l-art fejn tapplika din id-direttiva, rigward iż-żoni ta’ tagħmmir, tbiddil u żoni fejn iqattgħu x-xitwa u postijiet ta’ waqfien tul ir-rotot migratorji tagħhom. Għal dan il-għan, l-istati membri għandhom jagħtu attenzjoni partikolari għall-protezzjoni fl-artijiet niedja u partikolarment għall-artijiet niedja ta’ importanza internazzjonali.
3. L-istati membri għandhom jibgħatu lill-kummissjoni l-informazzjoni kollha rilevanti sabiex din tkun tista tieħu inizjattivi xierqa bil-għan li tikkordina b’mod xieraq biex tassigura li ż-żoni li hemm provvduti fil-paragrafi 1 u 2 fuq jiffurmaw koerenza sħiħa li tkun konformi mal-ħtiġiet ta’ protezzjoni ta’ dawn l-ispeċi fiż-żona ġeografika tal-baħar u ta’ l-art fejn tapplika din id-direttiva.
4. Id-disa’ premessa tispjega din ir-regola:
“Billi l-preservazzjoni, l-manutenzz[j]oni jew ir-restawrazzjoni tad-diversità suffiċjenti u ż-żoni ta’ habitat huma essenzjali għall-konservazzjoni ta’ l-ispeċi kollha ta’ l-għasafar; billi ċerti speċi ta’ l-għasafar għandhom ikunu suġġetti għal miżuri speċjali ta’ konservazzjoni li jikkonċernaw l-habitat tagħhom bil-għan li jassiguraw is-sopravvivenza tagħhom u r-riproduzzjoni fiż-żoni tad-distribuzzjoni tagħhom; billi miżuri simili għandhom jieħdu ukoll in kunsiderazzjoni l-ispeċi li jemigraw u għandhom ikunu koordinati bil-għan li jirriżultaw f’ koerenza sħiħa”.
5. Skond it-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal-21 ta’ Mejju 1992 dwar il-konservazzjoni tal-ħabitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa (11) iktar ’il quddiem id-“Direttiva ħabitat”), in-netwerk Natura 2000 kostitwita b’din id-Direttiva tinkludi wkoll iż-ŻSP li huma kklassifikati mill-Istati Membri bis-saħħa tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva għasafar.
III – Il-proċedura prekontenzjuża u t-talbiet tal-partijiet
6. Fil-21 ta’ Diċembru 2001, il-Kummissjoni stiednet lill-Gvern Grieg jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu skond l-Artikolu 226 KE (ittra ta’ intimazzjoni). Il-Kummissjoni kienet qed takkuża lir-Repubblika Ellenika li kklassifikat numru insuffiċjenti ta’ ŻSP fis-sens ta’ l-Artikolu 4 tad-Direttiva għasafar. Biex turi din il-klassifikazzjoni insuffiċjenti ta’ ŻSP, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq l-inventarju IBA 2000. F’dan l-inventarju jissemmew, f’dak li jikkonċerna l-Greċja, 186 sit li għandhom jiġu kklassifikati bħal ŻSP, ta’ daqs ta’ madwar 33 200 km 2, li jirrappreżenta kważi 25.2 % tat-territorju nazzjonali Grieg.
7. Sussegwentement, ir-Repubblika Ellenika bagħtet lill-Kummissjoni informazzjoni oħra fuq iż-ŻSP li kienu diġà ġew ikklassifikati. Il-Kummissjoni kellha għalhekk data fuq 110 ŻSP ikklassifikati fil-Greċja. Il-klassifikazzjoni ta’ madwar 40 ŻSP addizzjonali kienet barra minn hekk imħabbra mill-awtoritajiet Griegi.
8. Fid-19 ta’ Diċmebru 2002, il-Kummissjoni indirizzat lill-Gvern Grieg opinjoni motivata li fiha hija sostniet l-ilmenti tagħha.
9. Fl-20 ta’ Frar 2003, ir-Rappreżentanza Permanenti tal-Greċja bagħtet lill-Kummissjoni informazzjoni li tirrigwarda 40 ŻSP addizzjonali kif ukoll modifika tal-limiti ta’ 10 ŻSP eżistenti. Il-151 ŻSP attwali jkopru daqs ta’ 13 703 km 2, li minnu 13 136 km 2
huma art, jiġifieri 10 % mit-territorju nazzjonali Grieg, u 567 km 2
huma baħar(12) .
10. Peress li l-Kummissjoni madankollu qieset dan il-progress bħala insuffiċjenti, hija ppreżentat rikors fit-2 ta’ Awwissu 2004.
11. Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
1. tikkonstata li:
– billi kklassifikat bħala ŻSP territorji li n-numru tagħhom u d-daqs totali huma manifestament iżgħar min-numru u d-daqs totali tat-territorji li jissodisfaw il-kundizzjonijiet biex jiġu kklassifikati bħala ŻSP fis-sens ta’ l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva għasafar,
– billi indikat ŻSP ta’ daqs manifestament iżgħar mid-daqs tat-territorji korrispondenti IBA 2000 li jissodisfaw il-kundizzjonijiet biex jiġu kklassifikati bħal ŻSP,
– billi ma indikatx ŻSP għal numerużi speċi ta’ għasafar imsemmija fl-Anness I tad-Direttiva għasafar jew billi kklassifikat bħala ŻSP żoni li fihom dawn l-ispeċi mhumiex irrappreżentati biżżejjed,
– billi ma indikatx ŻSP għal numerużi speċi migratorji jew billi kklassifikat bħala ŻSP żoni li fihom dawn l-ispeċi mhumiex irrappreżentati biżżejjed,
– ir-Repubblika Ellenika naqset milli twettaq l-obbligi li hija għandha skond l-Artikolu 4(1) u (2) tad-Direttiva għasafar;
2) tikkundanna lir-Repubblika Ellenika tbati l-ispejjeż.
12. Ir-Repubblika Ellenika titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
- tiċħad ir-rikors tal-Kummissjoni
- tikkundanna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.
13. Ir-Renju ta’ Spanja, ir-Repubblika Portugiża, ir-Repubblika Franċiża u r-Repubblika tal-Finlandja intervenew fil-proċeduri preżenti in sostenn tat-talbiet tar-Repubblika Ellenika.
IV – Evalwazzjoni
14. Il-Kummissjoni takkuża lir-Repubblika Ellenika li naqset milli twettaq l-obbligi tagħha skond l-Artikolu 4(1) u (2) tad-Direttiva għasafar.
A – Fuq il-portata ta’ l-istħarriġ
15. Ir-rikors jinqasam f’erba’ motivi: ir-Repubblika Ellenika kklassifikat numru manifestament insuffiċjenti ta’ ŻSP; iż-ŻSP ikklassifikati jkopru daqs manifestament iżgħar mid-daqs li kellu jiġi kklassifikat; ma ġewx ikklassifikati jew ġew ikklassifikati numru insuffiċjenti ta’ ŻSP għal numerużi speċi ta’ għasafar imsemmija fl-Anness I u dan japplika wkoll għal numerużi speċi migratorji regolari. Madankollu, mhuwiex meħtieġ li dawn il-motivi jiġu kompletament eżaminati fid-dettall.
16. It-talbiet tal-Kummissjoni għandhom fi kwalunkwe każ jiġu miċħuda in kwantu huma intiżi biex jiġi kkonstatat li r-Repubblika Ellenika ma kklassifikatx ebda
territorju għal numerużi speċi ta’ l-Anness I u għal numerużi speċi migratorji mhux imsemmija f’dan l-Anness. Fil-fatt, il-Kummissjoni ssemmi biss għasfur wieħed mill-Anness I, is-Sitta ta’ Krueper ( Sitta krueperi ), u ma ssemmix għasafar migratorji, li għalihom ebda territorju ma ġie kklassifikat(13) . Għal dak li jikkonċerna din l-ispeċi biss, ir-Repubblika Ellenika madankollu aċċettat espressament l-ilment tal-Kummissjoni.
17. B’kuntrast ma’ serje ta’ każijiet simili(14), rikonoxximent iktar wiesa’ ma jistax jiġi dedott mill-klassifikazzjoni ta’ żoni ġodda. Tali klassifikazzjoni tista’ l-iktar l-iktar tiġi meqjusa bħala rikonoxximent jekk din saret wara l-iskadenza tat-terminu ffissat fl-opinjoni motivata, peress li sabiex ir-rikors ikun ġustifikat in-nuqqas tat-twettiq ta’ obbligu għandu jkun jeżisti f’dak il-mument(15) . Jekk wieħed kellu jippreżupponi li d-data li tidher fl-ittra annessa ma’ l-opinjoni motivata tikkorrispondi għall-ġurnata li fiha din ġiet riċevuta mir-Rappreżentanza Permanenti, it-terminu ffissat fl-opinjoni motivata skada xahrejn wara d-19 ta’ Diċembru 2002, jiġifieri fid-19 ta’ Frar 2003. Skond l-indikazzjonijiet mhux ikkontestati tar-Repubblika Ellenika, l-aħħar ŻSP kienu ġew ikklassifikati bid-dokument Nru 125310/578 tal-Ministeru ta’ l-Ambjent, tal-11 ta’ Frar 2003, jiġifieri fit-terminu stabbilit mill-Kummissjoni.
18. Matul il-proċedura kontenzjuża, ir-Repubblika Ellenika madankollu rrikonoxxiet espressament li, għal speċi oħra msemmija fl-Anness I, jiġifieri il-Kuċċarda ta’ Saqajha Twal (Buteo rufinus), l-Ispanjulett Sekond (Falco naumanni) u d-Durrajsa Skura (Emberiza cineracea), ma kinux ġew suffiċjentement ikklassifikati ŻSP. Il-klassifikazzjoni ta’ għaxar siti ġodda għal dawn l-ispeċi qegħda ssir fil-preżent. Ir-Repubblika Ellenika b’hekk ammettiet parzjalment l-ewwel ilment, ibbażat fuq klassifikazzjoni insuffiċjenti ta’ ŻSP, u t-tielet ilment, ibbażat fuq klassifikazzjoni insuffiċjenti ta’ ŻSP għal ċerti speċi ta’ l-Anness I.
19. Madankollu, il-Kummissjoni tistenna bla dubju ta’ xejn il-klassifikazzjoni ta’ territorji addizzjonali u ssemmi wkoll tmien speċi oħra msemmija fl-Anness I li għalihom ma ġewx suffiċċjentement ikklassifikati ŻSP. Jeħtieġ għalhekk li jiġu eżaminati wkoll dawn l-ilmenti. Dan japplika a fortiori
għat-tieni ilment, ibbażat fuq id-delimitazzjoni inadegwata ta’ ŻSP fi ħdan siti IBA, u għar-raba’ ilment, ibbażat fuq il-kopertura insuffiċjenti ta’ ċerta għasafar migratorji fiż-ŻSP.
20. F’dan ir-rigward, hemm lok li jiġu eżaminati l-erba’ ilmenti kollha, li jista’ jsir flimkien. Fil-fatt, għalkemm dawn l-ilmenti huma bbażati fuq żewġ dispożizzjonijiet differenti tad-Direttiva għasafar, jiġifieri l-Artikolu 4(1) u (2), dawn id-dispożizzjonijiet jirrigwardaw l-istess obbligu, jiġifieri l-klassifikazzjoni ta’ ŻSP. Mill-perspettiva tal-kontenut tagħhom, il-Kummissjoni tibbaża l-erba’ ilmenti fuq il-parti Griega ta’ l-inventarju IBA 2000 u turi biss b’mod definittiv safejn il-klassifikazzjonijiet Griegi ta’ siti jibqgħu mankanti minn dan l-inventarju.
B – Fuq il-bażijiet ġuridiċi ta’ l-obbligu ta’ klassifikazzjoni
21. Il-bażijiet ġuridiċi ta’ l-obbligu ta’ klassifikazzjoni mhumiex is-suġġett ta’ kontestazzjoni bejn il-partijiet.
22. Skond l-aħħar subparagrafu ta’ l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva għasafar, l-Istati Membri għandhom jikklassifikaw partikolarment l-aktar territorji tajbin fin-numru u daqs bħala żoni speċjali ta’ protezzjoni għall-konservazzjoni ta’ l-ispeċi fl-Anness I, b’kunsiderazzjoni tal-ħtiġijiet tagħhom ta’ protezzjoni fiż-żona ġeografika tal-baħar u ta’ l-art fejn tapplika din id-direttiva. Mhuwiex possibbli li wieħed jonqos minn dan l-obbligu bl-adozzjoni ta’ miżuri ta’ konservazzjoni speċjali oħrajn(16) .
23. Skond l-Artikolu 4(2), l-Istati Membri għandhom jieħdu miżuri simili għall-ispeċi migratorji regolari mhux elenkati fl-Anness I, billi jżommu f’moħħom il-bżonn tagħhom għal protezzjoni fiż-żona ġeografika tal-baħar u ta’ l-art fejn tapplika din id-direttiva, rigward iż-żoni ta’ tagħmmir, tbiddil u żoni fejn iqattgħu x-xitwa u postijiet ta’ waqfien tul ir-rotot migratorji tagħhom. Għal dan il-għan, l-Istati Membri għandhom jagħtu attenzjoni partikolari għall-protezzjoni fl-artijiet niedja u partikolarment għall-artijiet niedja ta’ importanza internazzjonali.
24. Mill-Artikolu 4(3) u mid-disa’ premessa tad-Direttiva għasafar jirriżulta inter alia
li ż-ŻSP għandhom jiffurmaw koerenza sħiħa li tkun konformi mal-ħtiġiet ta’ protezzjoni ta’ dawn l-ispeċi fiż-żona ġeografika tal-baħar u ta’ l-art fejn tapplika d-direttiva.
25. Skond ġurisprudenza stabbilita, għalkemm l-Istati Membri għandhom ċertu marġni ta’ diskrezzjoni f’dak li jikkonċerna l-għażla taż-ŻSP, xorta waħda jibqa’ l-fatt li l-klassifikazzjoni u d-determinazzjoni ta’ dawn iż-żoni għandhom isegwu esklużivament il-kriterji ornitoloġiċi stabbiliti mid-Direttiva. Kunsiderazzjonijiet oħra, partikolarment ta’ natura ekonomika u soċjali, ma jista’ jkollhom ebda rwol waqt il-klassifikazzjoni(17) .
26. Peress li, fil mument ta’ l-adeżjoni, ir-Repubblika Ellenika ma ftehmet fuq l-ebda perijodu transitorju partikolari għat-traspożizzjoni tad-Direttiva għasafar, l-istess Direttiva kienet applikabbli għar-Repubblika Ellenika mid-data ta’ adeżjoni, jiġifieri mill-1 ta’ Jannar 1981, bl-istess mod bħall-Istati Membri l-qodma kollha. Peress li, f’din id-data, it-terminu ta’ traspożizzjoni ta’ sentejn kien għadu għaddej, ir-Repubblika Ellenika kienet obbligata tikkonforma ruħha ma’ l-obbligu ta’ klassifikazzjoni fl-iskadenza tat-terminu ta’ traspożizzjoni, jiġifieri s-6 ta’ April 1981(18) .
C – Fuq il-prova ta’ klassifikazzjoni insuffiċjenti bħala ŻSP
27. Il-Kummissjoni tibbaża l-ilmenti tagħha ta’ natura territorjali fuq il-fatt li l-inventarju IBA 2000 jelenka 186 sit fil-Greċja. Minn dawn is-siti huma biss 141 li huma totalment jew parzjalment ikklassifikati bħala ŻSP. Bħala total, 40 % biss taż-żoni li jidhru fl-inventarju IBA 2000 huwa kklassifikat. Għal 67 sit IBA iktar minn 75 % tad-daqs tagħhom ġie kklassifikat, u għal 90 sit IBA l-persentaġġ ta’ kopertura huwa ogħla minn 50 %. 45 sit IBA mhumiex assolutament koperti bi klassifikazzjonijiet bħala ŻSP. Il-Kummissjoni tqis konsegwentement li r-Repubblika Ellenika ma ssodisfatx l-obbligu ta’ klassifikazzjoni li hija għandha.
28. Minn banda huwa diffiċli li jiġu vverifikati l-figuri tad-differenza bejn l-inventarju IBA 2000 u l-klassifikazzjoni Griega. Jekk wieħed jgħodd il-figuri tal-Kummissjoni li jikkorrispondu għal kopertura ta’ rispettivament 75 u 50 % tas-siti IBA man-numru ta’ siti li għalihom ebda ŻSP ma ġiet ikklassifikata, wieħed jikseb total ta’ 202 sit, mentri l-inventarju IBA 2000 jelenka biss 186 sit fil-Greċja. Għalhekk, jidher li ċerti żoni ġew ikkalkolati darbtejn.
29. Minkejja dawn l-ambigwitajiet, l-argument tal-Kummissjoni fil-mertu huwa ċar: il-klassifikazzjoni ta’ żoni mir-Repubblika Ellenika tkopri biss parzjalment il-lista ta’ siti li jidhru fl-inventarju IBA 2000. 45 sit IBA mhumiex assolutament koperti minn ŻSP; b’kollox, iż-ŻSP Griegi jirrappreżentaw 40 % tad-daqs tas-siti IBA. Ir-rata ta’ kopertura tal-parti l-kbira tas-siti IBA tidher li hija inqas minn 75 %. Huwa biss għas-67 sit rimanenti, li huma koperti b’iktar minn 75 %, li l-Kummissjoni tidher li tikkunsidra li l-kopertura hija suffiċjenti.
30. Il-Kummissjoni telenka barra minn hekk tnax-il speċi ta’ għasafar imsemmija fl-Anness I, li għalihom siti importanti li jidhru fl-inventarju IBA 2000 ma ġewx ikklassifikati bħala ŻSP jew saru b’xi lakuni. Il-Kummissjoni tirrileva wkoll li numerużi siti IBA huma importanti ħafna wkoll għal speċi migratorji li ma jissemmewx fl-Anness I, imma li għalihom hemm lok li jiġu kklassifikati ŻSP skond l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva għasafar.
31. Fuq dan il-punt ukoll, l-argument tal-Kummissjoni mhuwiex nieqes minn kuntradizzjonijiet u impreċiżjonijiet. Kif ġustament tenfasizza r-Repubblika Ellenika, il-Kummissjoni tiċċita għall-Ajkla ta’ Bonelli ( Hieraaetus fasciatus ) tnejn mis-siti IBA l-iktar importanti, iżda insuffiċjentement koperti miż-ŻSP, li skond l-inventarju IBA 2000 ma ġewx elenkati għal din l-ispeċi skond il-kriterji ta’ eliġibbiltà tas-siti. Għalkemm ma jistax jiġi eskluż li, fil-frattemp, elementi iktar reċenti juru li dawn is-siti huma partikolarment importanti għal din l-ispeċi u għandhom għalhekk jiġu kklassifikati(19), il-Kummissjoni ma tipprovdi madankollu ebda indikazzjoni f’dan ir-rigward.
32. Madankollu, minn din il-perspettiva wkoll, dawn in-nuqqasijiet ma jdgħajfux il-fondatezza tar-rikors. Fis-sustanza, l-argument tal-Kummissjoni jistrieħ wkoll għal dawn l-ispeċi fuq id-diverġenzi bejn l-inventarju IBA 2000 u l-klassifikazzjonijiet Griegi.
33. L-eżitu ta’ dan ir-rikors jiddependi għalhekk fuq dwar jekk id-differenza bejn l-inventarju IBA 2000 u l-klassifikazzjonijiet Griegi tippruvax li r-Repubblika Ellenika ma kkonformatx ruħha biżżejjed ma’ l-obbligu ta’ klassifikazzjoni bħala ŻSP li hija għandha.
34.
Inventarju ta’ siti bħall-IBA 2000 jista’ jikkontribwixxi konsiderevolment sabiex jiġi stabbilit li Stat Membru ma ssodisfax suffiċjentement l-obbligu tiegħu li jikklassifika ŻSP. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li, tenut kont tan-natura xjentifika ta’ l-IBA 89 u fin-nuqqas ta’ produzzjoni ta’ element ta’ prova xjentifika intiża b’mod partikolari sabiex turi li setgħu jiġu sodisfatti l-obbligi li joħorġu mill-Artikolu 4(1) u (2) tad-Direttiva għasafar billi jigu kklassifikati bħala ŻSP siti oħra għajr dawk li jirriżultaw mill-inventarju msemmi u li jkopru daqs totali iżgħar minn dak ta’ dawn ta’ l-aħħar, dan, għalkemm mhuwiex ġuridikament vinkolanti għall-Istat Membru kkonċernat, jista’ jiġi użat mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala element ta’ riferenza li tippermetti li jiġi evalwat jekk dan l-Istat ikklassifikax numru u daqs suffiċjenti ta’ territorji bħala ŻSP fis-sens tad-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq tad-Direttiva(20) .
35. L-IBA 89 huwa inventarju, ippreżentat fl-1989, ta’ żoni ta’ interess kbir għall-konservazzjoni ta’ l-għasafar selvaġġi fil-Komunità li ġie ppreparat għad-Direttorat-Ġenerali kompetenti tal-Kummissjoni mill-Grupp Ewropew għall-Konservazzjoni ta’ l-Għasafar u tal-Ħabitats, flimkien mal-Kunsill Internazzjonali għall-Preservazzjoni ta’ l-Għasafar u b’kooperazzjoni ma’ esperti tal-Kummissjoni(21) .
36. L-IBA 2000 huwa inventarju iktar riċenti. Fir-rigward tal-Greċja, dan jelenka iktar siti IBA mill-IBA 89, kemm bħala numru kif ukoll bħala daqs. Il-kwistjoni dwar jekk l-inventarju l-ġdid jistax jikkostitwixxi element ta’ prova fis-sens invokat iktar ’il fuq tiddependi mill-punt dwar jekk dan għandux valur xjentifiku paragunabbli ma’ dak ta’ l-inventarju li ġie qablu.
37. Is-siti elenkati fiż-żewġ inventarji jirriżultaw mill-applikazzjoni ta’ ċerti kriterji għall-informazzjoni fuq il-preżenza ta’ għasafar. Il-kriterji ta’ l-IBA 2000 jikkorrispondu fil-parti l-kbira tagħhom għal dawk ta’ l-IBA 89. Iż-żieda fin-numru u fid-daqs tas-siti hija dovuta fis-sustanza għall-akkwist ta’ għarfien aħjar fuq il-preżenza tal-popolazzjonijiet ta’ għasafar.
38. Il-kontribuzzjoni tal-Kummissjoni fl-IBA 89 ikkonsistiet kważi esklużivament f’li takkumpanja x-xogħolijiet ta’ l-ornitoloġisti fuq il-kriterji. Peress li l-parti l-kbira ta’ dawn il-kriterji jibqgħu jiġu applikati, il-Kummissjoni tassumi wkoll, ta’ l-inqas indirettament, ir-responsabbiltà ta’ l-IBA 2000. Mill-banda l-oħra, anke fir-rigward ta’ l-IBA 89, il-Kummissjoni bil-kemm setgħet tissorvelja l-ġbir tad-data, peress li hija ma setgħetx tivverifika l-eżistenza u l-estensjoni ta’ kull preżenza ta’ l-għasafar indikati. Il-Kummissjoni hija manifestament konvinta mill-valur xjentifiku ta’ l-inventarju, peress li hija ressqet fuq il-bażi tiegħu diversi rikorsi għal klassifikazzjoni insuffiċjenti ta’ ŻSP. Konsegwentement, fuq dan il-punt ukoll, ma teżisti ebda differenza sinjifikanti bejn l-IBA 89 u l-IBA 2000.
39. Ir-Renju ta’ Spanja, li qed jintervjeni biex isostni lir-Repubblika Ellenika, jilmenta fir-rigward ta’ l-IBA 2000 li dan l-inventarju ġie stabbilit minn organizzazzjonijiet mhux governattivi. Dan huwa minnu, imma ma jqiegħedx f’dubju l-valur xjentifiku(22) . L-editur ta’ l-IBA 2000 huwa l-BirdLife International, korp li jgħaqqad organizzazzjonijiet nazzjonali għall-protezzjoni ta’ l-għasafar li kien diġà pparteċipa fit-tħejjija ta’ l-IBA 89 taħt l-isem “Kunsill Internazzjonali għall-Preservazzjoni ta’ l-Għasafar”. Il-Grupp Ewropew għall-Konservazzjoni
ta’ l-Għasafar u tal-Habitats, li kien ipparteċipa fih ukoll dak iż-żmien, kien grupp ta’ esperti ad hoc ta’ dan il-Kunsill. Fir-rigward tal-parti Griega ta’ l-IBA 2000, il-ġbir tad-data huwa bbażat fuq il-kontribuzzjonijiet ta’ diversi ornitoloġisti. Fost dawn l-ornitoloġisti, numru sew minnhom huma membri tas-Soċjetà Ornitoloġika Ellenika (EOE), li tibbenefika mis-sostenn tal-Gvern Grieg għall-identifikazzjoni u d-delimitazzjoni ta’ ŻSP eventwali. Ir-rikonoxximent li jgawdu minnha l-awturi tal-parti Griega jirriżulta b’mod partikolari mill-fatt li, b’mod partikolari, l-Istat Grieg inkoraġġixxa, permezz tal-Ministeru ta’ l-Ambjent, it-tħejjija ta’ l-inventarju(23) . Barra minn hekk ix-xogħolijiet ibbenefikaw mill-assistenza tar-Renju ta’ l-Olanda, permezz ta’ l-ambaxxata tiegħu fil-Greċja, kif ukoll minn organizzazzjoni Brittannika għall-protezzjoni ta’ l-għasafar, ir- Royal Society for the Protection of Birds .
40. Konsegwentement, mill-perspettiva tal-valur xjentifiku tagħhom, iż-żewġ inventarji IBA 89 u IBA 2000 huma simili. In kwantu l-IBA 2000 huwa bbażat fuq data iktar attwali, dan jikkostitwixxi l-aħjar sors xjentifiku u jimmerita għalhekk li jkollu preferenza.
41. Kif jirrelevaw il-Kummissjoni, ir-Repubblika tal-Finlandja, ir-Repubblika Franċiża u r-Repubblika Portugiża, l-inventarju mhuwiex vinkolanti bħala tali, iżda jista’ jiġi invalidat b’tagħrif xjentifiku iktar approfondit. Madankollu, il-Gvern Grieg ma jqiegħedx f’dubju l-validità xjentifika ta’ l-IBA 2000 fl-intier tiegħu u ma jipproduċix mill-bqija ebda element ta’ prova xjentifika li turi li l-obbligi li joħorġu mill-Artikoli 4(1) u (2) tad-Direttiva għasafar jistgħu jiġu sodisfatti billi jiġu kklassifikati inqas territorji u/jew territorji iżgħar.
42. In sostenn tar-Repubblika Ellenika, ir-Repubblika tal-Finlandja ssostni li, biex jirribattu l-ilment ibbażat fuq klassifikazzjoni insuffiċjenti, l-Istati Membri mhumiex marbutin juru għal kull wieħed mis-siti IBA mhux ikklassifikati li dan ma kienx jagħmel parti mit-territorji l-iktar xierqa. Rekwiżit ta’ dan it-tip jikkostitwixxi piż sproporzjonat. Ir-Repubblika tal-Finlandja tqis għall-kuntrarju suffiċjenti l-prova xjentifika ġenerali li biżżejjed territorji kienu ġew ikklassifikati. Fil-każ in eżami, dan l-argument huwa madankollu irrilevanti, peress li r-Repubblika Ellenika ma pprovditx il-prova ta’ klassifikazzjoni suffiċjenti la fuq livell ġenerali u lanqas fir-rigward ta’ kull sit.
43. F’dawn iċ-ċirkustanzi l-Kummissjoni, fil-prinċipju, ipprovat l-ilment in kwistjoni.
44. Il-Gvern Grieg isostni madankollu li s-siti li jidhru fl-IBA 2000 għad iridu jkunu s-suġġett ta’ eżami mill-ġdid xjentifiku qabel ma jkunu jistgħu jiġu kklassifikati bħala ŻSP. Skond dan il-Gvern, l-IBA 2000 ċertament jikkostitwixxi riferenza utli, iżda mhuwiex eżenti minn lakuni, partikolarment f’dak li jikkonċerna d-delimitazzjoni territorjali. Għal għaxar siti din l-evalwazzjoni mill-ġdid ġa saret. Fil-kontroreplika, ir-Repubblika Ellenika indikat li kienet intlaħqet il-konklużjoni li hemm lok li jiġu kklassifikati 62.96 % tas-siti IBA korrispondenti ta’ daqs totali ta’ 305 146 ettaru (skond is-sit, il-persentaġġ ivarja bejn 37 u 111.49 %). L-evalwazzjoni mill-ġdid għadha għaddejja għal 69 sit IBA. F’dan il-kuntest, ir-Repubblika Ellenika bdiet ukoll timmodifika l-kriterji ta’ identifikazzjoni u ta’ delimitazzjoni taż-ŻSP eventwali.
45. Mhuwiex improbabbli li dawn l-isforzi jwasslu għal lista ta’ ŻSP kklassifikati li jkollha, mill-perspettiva xjentifika, valur ugwali għal dak ta’ l-inventarju IBA 2000 jew tippreżenta wkoll kwalità ornitoloġika superjuri. Taħt l-istess ipoteżi, l-inventarju IBA 2000 ikun imxejjen bħala element ta’ prova għal klassifikazzjoni insuffiċjenti ta’ territorji. Madankollu, fil-preżent u tenut kont ta’ dak li ntqal mill-Gvern Grieg, wieħed għadu ma jistax jikkonstata din is-sitwazzjoni, peress li l-istudji xjentifiċi la huma lesti u lanqas sottomessi lill-Qorti tal-Ġustizzja.
46. B’dawn il-figuri, ir-Repubblika Ellenika lanqas ma tista tikkontesta l-kwalità sostantiva ta’ l-IBA 2000, partikolarment f’dak li jikkonċerna d-delimitazzjoni territorjali. Għal dan il-għan ukoll, l-argument mhuwiex ikkorroborat biżżejjed biex jippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħmel stħarriġ.
47. B’dawn l-argumenti r-Repubblika Ellenika trid turi prinċipalment li, fil-każ ta’ pubblikazzjoni ta’ data xjentifika ġdida fuq is-siti li għandhom jiġu kklassifikati, il-Kummissjoni għandha tagħti lill-Istati Membri terminu suffiċjenti biex jevalwaw l-ewwel nett din id-data qabel ma joħorġu wara l-konsegwenzi li jirriżultaw. Fuq dan il-punt, ir-Repubblika Ellenika hija sostnuta mir-Repubblika Franċiża, ir-Repubblika Portugiża u r-Renju ta’ Spanja.
48. Dan l-argument huwa bbażat fuq kunsiderazzjoni rilevanti: l-Istati Membri huma l-uniċi responsabbli għall-klassifikazzjoni ta’ ŻSP. Huma ma jistgħux jeħilsu mir-responsabbiltà tagħhom billi jirriproduċu u jittrasponu purament u sempliċiment id-data li toħroġ minn korpi oħrajn, anke meta s-sors ta’ din id-data
huwa korp għall-protezzjoni ta’ l-għasafar. Kull klassifikazzjoni tippreżupponi għall-kuntrarju li, skond il-konvinzjoni ta’ l-awtoritajiet kompetenti li jibbażaw ruħhom fuq l-aħjar konoxxenzi xjentifiċi disponibbli(24), it-territorju kkonċernat jagħmel parti mit-territorji l-iktar xierqa għall-protezzjoni ta’ l-għasafar.
49. Dan ma jfissirx madankollu li l-obbligu ta’ klassifikazzjoni jibqa’ b’mod ġenerali inoperanti sakemm l-awtoritajiet kompetenti ma jkunux kompletament evalwaw u vverifikaw l-għarfien xjentifiku l-ġdid. Mill-banda l-oħra jeħtieġ li jiġi mfakkar li l-obbligu ta’ klassifikazzjoni jeżisti diġa mill-iskadenza tat-terminu ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva għasafar, jiġifieri mis-6 ta’ April 1981 f’dak li jikkonċerna r-Repubblika Ellenika(25) . L-obbligu ta’ klassifikazzjoni lanqas m’huwa limitat mill-istat ta’ għarfien xjentifiku f’data partikolari(26) .
50. Dan l-obbligu inkluda wkoll obbligu ieħor, jiġifieri dak li jikkonsisti fl-identifikazzjoni tat-territorji l-iktar xierqa. L-Artikolu 10 tad-Direttiva għasafar, flimkien ma’ l-Anness V, jimmotiva b’hekk lill-Istati Membri jinkoraġġixxu r-riċerka u x-xogħol meħtieġ. Minn dan isegwi li, sa l-1981, ir-Repubblika Ellenika kellha hija stess tagħmel inventarju xjentifiku ġenerali tal-preżenza ta’ popolazzjonijiet ta’ għasafar fit-territorju nazzjonali tagħha u tikklassifika ż-ŻSP li jirriżultaw minnu. Kieku hija kienet issodisfat pjenament dan l-obbligu, jew l-IBA 2000 kien jinkludi biss ŻSP, jew ir-Repubblika Ellenika kienet tkun tista’ tiċħad kwalunkwe pretensjonijiet ulterjuri fil-qasam ta’ klassifikazzjoni ta’ ŻSP. Jistgħu jinħolqu obbligi oħra ta’ klassifikazzjoni biss f’każ ta’ tibdil fil-preżenza tal-popolazzjonijiet ta’ għasafar, fatt li mhuwiex mil-bqija allegat minn ebda waħda mill-partijiet fil-każ preżenti.
51. Il-fatt li jingħata fil-preżent terminu addizzjonali lir-Repubblika Ellenika, għall-finijiet ta’ evalwazzjoni mill-ġdid ta’ l-aħjar sors xjentifiku disponibbli, jammonta li tiġi marbuta ma’ l-obbligu ta’ klassifikazzjoni ta’ ŻSP kundizzjoni li mhijiex imsemmija fl-Artikolu 4 tad-Direttiva għasafar, jiġifieri l-prova minn terzi li għadhom jeżistu żoni li mhumiex protetti li għandhom jiġu kklassifikati. Madankollu tali rekwiżit ikun inkompatibbli mhux biss mat-test innifsu tad-dispożizzjonijiet, imma wkoll ma’ l-għanijiet li d-Direttiva għasafar trid tilħaq u r-responsabbiltà, stabbilita fiha, ta’ l-Istati Membri – u mhux ta’ terzi – għall- patrimonju (naturali) komuni fit-territorju tagħhom(27) . Il-ħtieġa ta’ evalwazzjoni mill-ġdid ta’ l-IBA 2000 ma tistax għaldaqstant tiġġustifika n-nuqqas ta’ kklassifikazzjoni ta’ ŻSP.
52. Ir-Repubblika Ellenika ssostni barra minn hekk li l-programm ta’ eżami mill-ġdid tas-siti kien ġie segwit bi ftehim mal-Kummissjoni, Issa, jekk ir-Repubblika Ellenika b’dan trid tqajjem eċċezzjoni li tostakola r-rikors, hija għandha ta’ l-inqas tesponi fid-dettall liema arranġamenti saru mal-Kummissjoni u safejn dawn il-ftehim jostakolaw ir-rikors. Is-sempliċi fatt li l-Kummissjoni u Stat Membru jiddiskutu miżuri bil-għan li jintemm ilment ibbażat fuq il-ksur tad-Dritt Komunitarju ma jistax, fi kwalunkwe każ, jimpedixxi lill-Kummissjoni milli tressaq rikors. Għall-kuntrarju, l-osservanza tal-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali jimplika li l-Kummissjoni timpenja ruħha f’kull ħin, jiġifieri qabel, matul u wara l-proċedura prekontenzjuża, sabiex tgħin lill-Istati Membri jikkonformaw ruħhom mar-rekwiżiti tad-Dritt Komunitarju.
53. Bħala eżempju ieħor tal-klassifikazzjoni insuffiċjenti, il-Kummissjoni ssemmi diversi artijiet niedja li mhumiex ikklassifikati li huma eleġibbli sabiex jiġu indikati bħala artijiet niedja ta’ importanza internazzjonali skond il-Konvenzjoni ta’ Ramsar u huma fl-istess ħin imniżżlin fl-IBA 2000(28) . In parti, ir-Repubblika Ellenika ssemmi evalwazzjoni mill-ġdid ta’ dawn is-siti u ma tikkonfutax għalhekk l-ilment tal-Kummissjoni. Madankollu, f’dak li jikkonċerna ħames siti partikolari, ir-Repubblika Ellenika tqajjem oġġezzjonijiet.
54. B’hekk, fir-rigward tas-sit IBA Nru 45 “Lake Vergoritis and Lake Petron”, biss il-parti kklassifikata hija ta’ importanza għall-Margun Żgħir ( Phalacrocorax pygmaeus ), raġuni li għaliha klassifikazzjoni taż-żona hija meħtieġa. Dan japplika wkoll għas-sit IBA Nru 91 “Lakes Trichonida and Lysimachia” fejn hija kkonċernata l-protezzjoni tal-Brajmla t’Għajnha Bajda ( Aythya nyroca ). Il-Kummissjoni tirribatti li l-artijiet niedja importanti mhumiex protetti biss għal xi speċi iżolati, imma għall-ispeċi kollha. Madankollu, il-Kummissjoni tinjora għalhekk li dawn iż-żewġ żoni kienu ntgħażlu skond il-kriterju Ramsar Nru 2(29), għalhekk preċiżament minħabba l-importanza tagħhom għaż-żewġ speċi msemmija hawn fuq(30) . Peress li l-Kummissjoni ma tikkontestax il-ġustifikazzjoni ornitoloġika – in-nuqqas ta’ importanza taż-żoni mhux koperti għaż-żewġ speċi -, dan l-argument huwa meqjus bħala aċċettabbli u għandu għalhekk jiġi milqugħ.
55. Skond ir-Repubblika Ellenika, fis-sit IBA Nru 166 “Mount Dikios, Cape Louros, Lake Psalidi, and Alyki”, iż-żewġ lagi kienu ġew ikklassifikati. Għall-bqija, dawn mhumiex artijiet niedja, imma art muntanjuża. Din l-oġġezzjoni hija rilevanti. L-IBA 2000 jiddeskrivi s-sit bħala żona ta’ muntanja bil-foresti b’żewġ lagi(31) . L-indikazzjoni tas-sit hija għalhekk dovuta mhux biss minħabba l-eżistenza ta’ art niedja, imma speċjalment minħabba l-importanza ta’ dan is-sit bħala post ta’ trobbija tal-frieħ u ta’ passa għall-għasafar predatorji. Konsegwentement, u b’kuntrast ma’ dak li ssostni l-Kummissjoni, BirdLife ma ssemmix barra minn hekk dan it-territorju bħala sit Ramsar eventwali(32) . Dan ma jfissirx madankollu li dan is-sit m’għandux jiġi kklassifikat bħala ŻSP.
56. F’dak li jikkonċerna żewġ siti oħrajn, ir-Repubblika Ellenika ssostni li d-daqs eskluż ma jippreżentax xi interess ornitoloġiku. Il-Kummissjoni tikkontesta din l-allegazzjoni, peress li ebda ġustifikazzjoni xjentifika ma ġiet sottomessa lilha fuq dan il-punt. Peress li r-Repubblika Ellenika lanqas ma ressqet argumenti xierqa f’dan ir-rigward waqt il-proċedura kontenzjuża, din l-oġġezzjoni li hija tqajjem għandha tiġi miċħuda bħala li hija vaga u impreċiża wisq.
57. Peress li l-oġġezzjonijiet tar-Repubblika Ellenika mhumiex fondati ħlief f’dak li jikkonċerna tliet siti minn ħdax u li wieħed minn dawn is-siti huwa eliġibbli għal klassifikazzjoni bħala ŻSP normali skond l-IBA 2000, dawn ma jqegħdux f’dubju dan l-argument li l-Kummissjoni ressqet bħala eżempju.
58. Barra minn hekk, il-Kummissjoni telenka diversi speċi ta’ għasafar li hija tikkunsidra li mhumiex koperti suffiċjentement. Issa, għalkemm ir-Repubblika Ellenika tikkontesta d-dettall ta’ dan l-argument, hija tindika madankollu fir-rigward ta’ dawn l-ispeċi kollha li klassifikazzjoni ta’ siti ġodda hija prevista jew meħuda in kunsiderazzjoni fil-kuntest ta’ l-eżami mill-ġdid ta’ l-IBA 2000. B’hekk din il-linja ta’ raġunament tal-Kummissjoni hija wkoll aċċettata.
59. Fl-aħħar nett, ir-Repubblika Ellenika, sostnuta fuq dan il-punt mir-Repubblika Franċiża, tikkontesta l-ilment li l-klassifikazzjoni tibqa’ manifestament ma tissodisfax l-IBA 2000. Hija tirrileva li, fil-kawża Il-Kummissjoni vs L-Olanda, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet f’dan is-sens billi bbażat ruħha fuq il-fatt li, f’dik il-kawża, inqas min-nofs is-siti IBA kienu ġew ikklassifikati(33) . Għall-kuntrarju, ir-Repubblika Ellenika kienet ikklassifikat, totalment jew parzjalment, 141 minn 186 sit IBA.
60. Madankollu r-Repubblika Ellenika hija żbaljata dwar is-sinjifikat li l-Qorti tal-Ġustizzja tattribwixxi, f’dan il-kuntest, lit-terminu “manifestament”. Dan is-sinjifikat isir iktar espliċitu fil-kawża li tikkonċerna lir-Repubblika Taljana, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li “numru kbir u daqs sinjifikanti tas-siti elenkati fl-inventarju IBA 89” ma kinux ġew ikklassifikati(34) .
61. Tali kwalifikazzjoni tan-nuqqasijiet ta’ klassifikazzjoni hija meħtieġa minħabba l-fatt li l-Kummissjoni ma tillimitax ruħha biex tikkritika sitwazzjonijiet speċifiċi, imma tilmenta fuq il-prassi amministrattiva kollha segwita mir-Repubblika Ellenika. Issa, f’dak li jirrigwarda l-konstatazzjoni ta’ prassi amministrattiva kuntrarja għad-Dritt Komunitarju, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li jeħtieġ li l-istess prassi amministrattiva tippreżenta ċertu livell ta’ konsistenza u ta’ ġeneralità(35) . Bl-istess mod, il-konstatazzjoni li Stat Membru naqas fit-totalità, u mhux biss f’dak li jikkonċerna ċerti siti, milli jwettaq l-obbligu tiegħu ta’ klassifikazzjoni bħala ŻPS ma tistax tkun ibbażata fuq każijiet partikolari iżolati.
62. Il-Kummissjoni ssostni f’dan il-każ li r-Repubblika Ellenika kklassifikat bħala ŻSP biss 40 % miż-żoni li kellhom jiġu protetti. Ir-Repubblika Ellenika ma kkonfutatx dan l-ilment. Ċertament, minn 186 sit IBA 151 ŻSP ġew ikklassifikati, imma l-Gvern Grieg iqis fl-istess ħin li jeħtieġ li ssir evalwazzjoni mill-ġdid ta’ 69 sit kif ukoll kklassifikazzjoni ta’ 10 ŻSP. Konsegwentement, in-nuqqasijiet ta’ klassifikazzjoni ma jillimitawx ruħhom għall-każijiet partikolari iżolati, imma jikkonċernaw numru kbir biżżejjed ta’ siti u ta’ daqs suffiċjenti biex tiġi ġġustifikata l-konstatazzjoni li hija mitluba.
63. Konsegwentement, fil-każ preżenti, hemm lok li r-rikors jiġi milqugħ.
V – Fuq l-ispejjeż
64. Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li l-Kummissjoni tilfet, hemm lok li hija tiġi kkundannata tbati l-ispejjeż, kif mitlub mill-Kummissjoni.
65. Skond il-paragrafu 4 ta’ l-istess Artikolu, ir-Renju ta’ Spanja, ir-Repubblika Portugiża, ir-Repubblika Franċiża u r-Repubblika tal-Finlandja, li intervjenew fil-kawża, ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.
VI – Konklużjoni
66. Għaldaqstant jiena nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi skond kif ġej:
“1) -	Billi kklassifikat bħala żoni speċjali ta’ protezzjoni (ŻSP) territorji li n-numru u d-daqs totali tagħhom huma manifestament iżgħar min-numru u mid-daqs totali tat-territorji li jissodisfaw il-kundizzjonijiet biex jiġu kklassifikati bħala ŻSP fis-sens ta’ l-Artikolu 4(1) tad-Direttoiva tal-Kunsill 79/409/KEE, tat-2 ta’ April 1979, dwar il-konservazzjoni ta’ l-għasafar selvaġġi,
– billi indikat ŻSP ta’ daqs manifestament iżgħar mid-daqs tat-territorji korrispondenti IBA 2000 li jissodisfaw il-kundizzjonijiet biex jiġu kklassifikati bħala ŻSP,
– billi ma indikatx ŻSP għall-ispeċi Sitta ta’ Krueper ( Sitta krueperi ),
– billi kklassifikat bħala ŻSP għall-ispeċi Margun tat-Toppu ( Phalacrocorax aristotelis ), Avultun b’Rasu Mqaxx ( Gypaetus barbatus ), Avultun Qassis ( Aegypius monachus ), Ajkla tat-Tikki ( Aquila pomarina ), Ajkla Imperjali ( Aquila heliaca ), Kuċċarda ta’ Saqajha Twal ( Buteo rufinus ), Ajkla ta’ Bonelli ( Hieraaetus fasciatus ), Spanjulett Sekond ( Falco naumanni ), Bies tar-Reġina ( Falco eleonora ), Bies Rasu Qastnija ( Falco biarmicus ) u d-Durrajsa Skura ( Emberiza cineracea ) żoni li fihom dawn l-ispeċi mhumiex irrappreżentati biżżejjed;
– ir-Repubblika Ellenika naqset milli twettaq l-obbligi li hija għandha skond l-Artikolu 4(1) u (2) tad-Direttiva 79/409.
2. 	Il-bqija r-rikors huwa miċħud.
3. 	Ir-Repubblika Ellenika għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż.
4.	Ir-Renju ta’ Spanja, ir-Repubblika Portugiża, ir-Repubblika Franċiża u r-Repubblika tal-Finlandja għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom”.
(1) .
(2)  –	ĠU L 103, p. 1.
(3)  –	Sentenza tad-19 ta’ Mejju 1998, Il-Kummissjoni vs L-Olanda (C-3/96, Ġabra p. I-3031).
(4)  –	Sentenza tas-26 ta’ Novembru 2002, Il-Kummissjoni vs Franza (C-202/01, Ġabra p. I-11019).
(5)  –	Sentenza tas-6 ta’ Marzu 2003, Il-Kummissjoni vs Il-Finlandja (C-240/00, Ġabra p. I-2187).
(6)  –	Sentenza ta’ l-20 ta’ Marzu 2003, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C-378/01, Ġabra p. I-2857).
(7)  –	Ara l-Konklużjonijiet tiegħi ta’ llum fil-kawża Il-Kummissjoni vs Spanja (C-235/04, pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja).
(8)  –	Ara l-Konklużjonijiet tiegħi ta’ llum fil-kawża Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C-418/04, pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja).
(9)  –	Komunikat stampa tal-Kummissjoni IP/05/45, ta’ l-14 ta’ Jannar 2005.
(10)  –	Heath, M. F. u Evans, M. I., Important Bird Areas in Europe. Priority sites for conservation. Volume 2: Southern Europe, BirdLife Conservation Series No 8, Volume II, Cambridge (2000), p. 261 et seq.
(11)  –	ĠU L 206, p. 7.
(12)  –	Skond il-barometru Natura tal-Kummissjoni, verżjoni ta’ Ġunju 2006, europa.eu.int/comm/environment/nature/nature_conservation/useful_info/barometer/barometer.htm.
(13)  –	Waqt is-seduta, il-Kummissjoni ċertament indikat li lanqas territorju wieħed ma kien ġie ikklassifikat għall- Ispanjulett Sekond ( Falco naumanni ), iżda din l-ispeċi hija “spiss” preżenti, per eżempju, fiż-ŻSP “Dionisiades islands” li tikkorrispondi għal 100 % għas-sit simili Nru 192; ara IBA 2000, Volum 2, p. 329.
(14)  –	Ara s-sentenzi Il-Kummissjoni vs Franza (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 4, punti 19 et seq .), Il-Kummissjoni vs Il-Finlandja (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5, punti 28 et seq .) u Il-Kummissjoni vs L-Italja (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 6, punt 16), kif ukoll il-Konklużjonijiet tiegħi ta’ llum fil-kawża Il-Kummissjoni vs Spanja (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7), punti 26 et seq .
(15)  –	Sentenzi ta’ l-4 ta’ Lulju 2002, Il-Kummissjoni vs Greċja (C-173/01, Ġabra p. I-6129, punt 7); ta’ l-10 ta’ April 2003, Il-Kummissjoni vs Franza (C-114/02, Ġabra p. I-3783, punt 9), u tat-18 ta’ Mejju 2006, Il-Kummissjoni vs Spanja (C-221/04, Ġabra p. I-4515, punt 23).
(16)  –	Sentenza Il-Kummissjoni vs L-Olanda (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 3, punti 55 et seq ).
(17)  –	Sentenzi tat-2 ta’ Awissu 1993, Il-Kummissjoni vs Spanja (C-355/90, Ġabra p. I-4221, punt 26, iktar ’il quddiem is-“sentenza Bassasiet ta’ Santoña ”); tal-11 ta’ Lulju 1996, (Royal Society for the Protection of Birds (C-44/95, Ġabra p. I-3805, punt 26), li tikkonċerna l-Lappel Bank, u Il-Kummissjoni vs L-Olanda (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 3, punti 59 et seq ).
(18)  –	Ara s-sentenza Bassasiet ta’ Santoña
(iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 17, punt 11).
(19)  –	Ara s-sentenza tat-23 ta’ Marzu 2006, Il-Kummissjoni vs L-Awstrija (C-209/04, Ġabra p. I-2755, punt 44, iktar ’il quddiem is-“sentenza Lauteracher Ried ”).
(20)  –	Sentenzi Il-Kummissjoni vs L-Olanda (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 3, punti 68 sa 70) u Il-Kummissjoni vs L-Italja (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 6, punt 18).
(21)  –	Sentenza Il-Kummissjoni vs L-Olanda (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 3, punt 68).
(22)  –	Għal iktar żviluppi elaborati fuq dan il-punt, u b’mod iktar partikolari fir-rigward tal-parti Spanjola ta’ l-IBA 2000, ara l-Konklużjonijiet tiegħi ta’ llum ippreżentati fil-kawża Il-Kummissjoni vs Spanja (C-235/04, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7), punti 46 et seq .
(23)  –	IBA 2000, Volum II, p. 274.
(24)  –	Ara s-sentenzi tas-17 ta’ Jannar 1991, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C-157/89, Ġabra p. I-57, punt 15), dwar il-perijodi tal-kaċċa, u tat-8 ta’ Ġunju 2006, WWF Italja et
(C-60/05, Ġabra p. I-5083, punt 27).
(25)  –	Ara l-punt 26 hawn fuq.
(26)  –	Sentenza Lauteracher Ried (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 19, punt 44).
(27)  –	Sentenza tat-8 ta’ Lulju 1987, Il-Kummissjoni vs L-Italja (262/85, Ġabra p. 3073, punt 9) u tas-7 ta’ Diċembru 2000, Il-Kummissjoni vs Franza (C-38/99, Ġabra p. I-10941, punt 53).
(28)  –	Fuq dan il-punt, ara BirdLife International (2001) Important Bird Areas and potential Ramsar Sites in Europe - BirdLife International, Wageningen, The Netherlands.
(29)  –	Ibidem, p. 50.
(30)  –	Art niedja hija ta’ importanza internazzjonali jekk hija tkennen ispeċi vulnerabbli, li huma mhedda bl-estinzjoni jew gravament mhedda bl-estinzjoni jew ta’ komunitajiet ekoloġiċi mhedda, ara BirdLife International (2001) (iċċitat iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 28, p. 2).
(31)  –	IBA 2000, Volum 2, p. 323.
(32)  –	BirdLife International (2001) (iċċitat iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 28, p. 50).
(33)  –	Sentenza iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 3, punti 63 u 72 flimkien mal-punti 40 et seq .
(34)  –	Sentenza ta’ l-20 ta’ Marzu 2003, Il-Kummissjoni vs L-Italja (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 6, punt 18).
(35)  –	Sentenzi tad-29 ta’ April 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, C-387/99, Ġabra p. I-3773, paragrafu 42); tas-26 ta’ April 2005, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda, (C-494/01, Ġabra p. I-3331, punt 28); tat-12 ta’ Mejju 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C-287/03, Ġabra p. I-3761, punt 29) u tas-27 ta’ Apriul 2006, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C-441/02, Ġabra p. I-3449, punt 50).