62021CJ0284_RES
Kawża C‑284/21 P
Il‑Kummissjoni Ewropea
vs
Anthony Braesch et
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) tal‑31 ta’ Jannar 2023
“Appell – Għajnuna mill-Istat – Artikoli 107 u 108 TFUE – Għajnuna għar-ristrutturazzjoni – Settur bankarju – Fażi ta’ eżami preliminari – Deċiżjoni li tiddikjara l-għajnuna kompatibbli mas-suq intern – Pjan ta’ ristrutturazzjoni – Impenji meħuda mill-Istat Membru kkonċernat – Miżuri ta’ kondiviżjoni tal-oneri – Konverżjoni ta’ djun subordinat f’kapital – Detenturi ta’ bonds – Rikors għal annullament – Ammissibbiltà – Ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE – Locus standi – Persuna fiżika jew ġuridika direttament u individwalment ikkonċernata – Ksur tad-drittijiet proċedurali tal-partijiet interessati – Nuqqas ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali – Artikolu 108(2) TFUE – Kunċett ta’ ‘interessat’ – Regolament (UE) Nru 2015/1589 – Artikolu 1(h) – Kunċett ta’ ‘parti interessata’ – Miżuri nazzjonali meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni Ewropea – Inamissibbiltà tar-rikors”
Rikors għal annullament – Persuni fiżiċi jew ġuridiċi – Atti li jikkonċernawhom direttament u individwalment – Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata l-kompatibbiltà ta’ għajnuna mill-Istat mas-suq intern mingħajr ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali – Rikorsi tal-partijiet interessati fis-sens tal-Artikolu 108(2) TFUE – Ammissibbiltà – Kundizzjonijiet
(Artikolu 108(2) u r-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE; Regolament tal-Kunsill 2015/1589, Artikolu 1(h))
(ara l-punti 50 sa 54)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Eżami mill-Kummissjoni – Proċedura Amministrattiva – Parti interessata fis-sens tal-Artikolu 108(2) TFUE – Kunċett – Impriża li ma tinsabx f’relazzjoni ta’ kompetizzjoni diretta mal-benefiċjarju tal-għajnuna – Ħtieġa għal din l-impriża li turi l-effett konkret tal-għajnuna fuq is-sitwazzjoni tagħha
(Artikolu 108(2) TFUE; Regolament tal-Kunsill Nru 2015/1589, Artikolu 1(h))
(ara l-punti 58 sa 60)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Eżami mill-Kummissjoni – Proċedura Amministrattiva – Parti interessata fis-sens tal-Artikolu 108(2) TFUE – Kunċett – Rikorrent li jinvoka telf ekonomiku sostanzjali li jirriżulta minn impenji proposti mill-awtorità nazzjonali li kkomunikat il-miżuri ta’ għajnuna – Impenji li ma ġewx imposti mill-Kummissjoni u li ma jifformawx parti integrali mill-miżuri ta’ għajnuna – Telf ekonomiku li ma jirriżultax mid-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata l-kompatibbiltà tal-miżuri ta’ għajnuna mas-suq intern – Rikorrent li ma jaqax taħt il-kunċett ta’ parti interessata – Possibbiltà għal dan tal-aħħar li jadixxi qorti nazzjonali sabiex jikkontesta l-kompatibbiltà tal-impenji inkwistjoni mad-dritt tal-Unjoni
(Artikolu 108(2) u (3) TFUE; Regolament tal-Kunsill Nru 2015/1589, Artikolu 1(h))
(ara l-punti 68, sa 81, 103 sa 110)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Għajnuna awtorizzata mill-Kummissjoni – Użu abbużiv mill-benefiċjarju – Kunċett
(Artikolu 108 TFUE; Regolament tal-Kunsill Nru 2015/1589, Artikoli 1(g) u 20)
(ara l-punti 84 sa 85)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Eżami mill-Kummissjoni – Linji gwida adottati fil-kuntest tal-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni – Natura ġuridika – Regoli ta’ kondotta indikattivi li jimplikaw awtolimitazzjoni tas-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni – Komunikazzjoni dwar il-Banek – Effett vinkolanti fir-rigward tal-Istati Membri – Assenza
(Artikoli 107(3)(b) u 108(3) TFUE; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2013/C 216/01)
(ara l-punti 90 sa 95)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Eżami mill-Kummissjoni – Kompatibbiltà ta’ għajnuna mas-suq intern – Setgħa diskrezzjonali – Osservanza tal-koerenza bejn id-dispożizzjonijiet li jirregolaw l-għajnuna mill-Istat u dispożizzjonijiet oħra tad-dritt tal-Unjoni – Settur bankarju – Għajnuna li għandha tosserva l-kundizzjonijiet li jirriżultaw mid-Direttiva 2014/59 – Obbligu limitat għall-modalitajiet tal-għajnuna marbuta b’mod inseparabbli mal-għan tagħha – Eżami tal-kundizzjonijiet ta’ rikapitalizzazzjoni ta’ istituzzjoni ta’ kreditu
(Artikoli 106, 107 u 108 TFUE; Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2014/59, Artikolu 32)
(ara l-punti 96 sa 103)
Sunt
Fl-2008, il-bank Taljan Banca Monte dei Paschi di Siena (iktar ’il quddiem “BMPS”) wettaq żieda fil-kapital ta’ EUR 950 miljun, sottoskritta fl-intier tagħha minn J. P. Morgan Securities Ltd (iktar ’il quddiem “JPM”), bis-saħħa ta’ kuntratti konklużi bejniethom (iktar ’il quddiem il-“kuntratti FRESH”). JPM kisbet il-fondi neċessarji sabiex tiffinanzja din l-operazzjoni mingħand Mitsubishi UFJ Investor Services & Banking (Luxembourg) SA (iktar ’il quddiem “MUFJ”) li, għal dan il-għan, ħarġet bonds imsejħa FRESH fl-ammont ta’ EUR 1 biljun. Id-detenturi ta’ dawn il-bonds kienu jirċievu, min-naħa tagħhom, tariffi fil-forma ta’ kupuni trażmessi lilhom minn MUFJ.
Fl-aħħar tal-2016, BMPS ressaq talba għal għajnuna finanzjarja pubblika eċċezzjonali fil-forma ta’ rikapitalizzazzjoni preventiva taħt il-leġiżlazzjoni Taljana. Wara din it-talba, l-awtoritajiet Taljani kkomunikaw lill-Kummissjoni Ewropea għajnuna għar-rikapitalizzazzjoni ta’ BMPS fl-ammont ta’ EUR 5.4 biljuni. Din l-għajnuna kellha tiżdied ma’ għajnuna finanzjarja individwali ta’ EUR 15‑il biljun favur BMPS, li l-Kummissjoni kienet temporanjament approvat b’deċiżjoni tad-29 ta’ Diċembru 2016.
Permezz ta’ deċiżjoni tal-4 ta’ Lulju 2017 (
1
), il-Kummissjoni approvat, wara l-fażi ta’ eżami preliminari, kemm l-għajnuna finanzjarja ta’ EUR 15‑il biljun favur BMPS kif ukoll l-għajnuna għar-rikapitalizzazzjoni preventiva tiegħu fl-ammont ta’ EUR 5.4 biljuni (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”). Dawn il-miżuri ta’ għajnuna, li kienu akkompanjati minn pjan ta’ ristrutturazzjoni ta’ BMPS u ta’ impenji proposti mill-awtoritajiet Taljani, tqiesu li jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat kompatibbli mas-suq intern għal raġunijiet ta’ stabbiltà finanzjarja (
2
).
Il-pjan ta’ ristrutturazzjoni ta’ BMPS kien jipprevedi, b’mod partikolari, il-possibbiltà li l-kuntratti FRESH konklużi bejn dan tal-aħħar u JPM jiġu annullati. Wara l-annullament tal-imsemmija kuntratti, diversi detenturi ta’ bonds FRESH adixxew lill-Qorti Ġenerali b’rikors intiż għall-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża. Insostenn tar-rikorsi tagħhom, dawn ir-rikorrenti sostnew, b’mod partikolari, li huma kienu ġarrbu telf ekonomiku sostanzjali minħabba l-annullament tal-kuntratti FRESH u li dan l-annullament kien jirriżulta mill-pjan ta’ ristrutturazzjoni li jakkumpanja l-miżuri ta’ għajnuna kkomunikati mir-Repubblika Taljana.
Quddiem il-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni qajmet eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà minħabba li r-rikorrenti la kellhom interess ġuridiku u lanqas locus standi fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE. Peress li din l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà ġiet miċħuda mill-Qorti Ġenerali (
3
), il-Kummissjoni ppreżentat appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja limitat biss għall-kwistjoni dwar il-locus standi. Filwaqt li laqgħet dan l-appell, l-Awla Manja tal-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat il-parametri tal-kunċett ta’ “partijiet interessati” fis-sens tal-Artikolu 108(2) TFUE, li jagħti locus standi bħala persuna direttament u individwalment ikkonċernata, fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE.
Il-kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
Permezz tal-uniku aggravju tagħha, il-Kummissjoni kkritikat, essenzjalment, lill-Qorti Ġenerali li wettqet żball ta’ liġi meta ddeċidiet li, bħala “partijiet interessati” fis-sens tal-Artikolu 108(2) TFUE u “parti interessata” fis-sens tal-Artikolu 1(h) tar-Regolament 2015/1589 (
4
), ir-rikorrenti kellhom locus standi sabiex jitolbu l-annullament, skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE (
5
), tad-deċiżjoni kontenzjuża, u dan sabiex jiżguraw il-ħarsien tad-drittijiet proċedurali li huma kellhom abbażi tal-Artikolu 108(2) TFUE.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li mill-ġurisprudenza tagħha jirriżulta li “partijiet interessati”, fis-sens tal-Artikolu 108(2) TFUE, jistgħu jippreżentaw rikors intiż għall-annullament ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma tqajjimx oġġezzjonijiet kontra għajnuna mill-Istat ikkomunikata, adottata fi tmiem il-fażi ta’ eżami preliminari, bil-kundizzjoni li jfittxu li jipproteġu d-drittijiet proċedurali li huma jisiltu minn din id-dispożizzjoni tal-aħħar. Issa, peress li d-deċiżjoni kontenżjuza kienet ġiet adottata fi tmiem il-fażi ta’ eżami preliminari, mingħajr il-ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali prevista fl-Artikolu 108(2) TFUE, u peress li r-rikorrenti kienu qegħdin ifittxu li jissalvagwardaw id-drittijiet proċedurali li huma kellhom taħt din id-dispożizzjoni, il-Qorti Ġenerali ġustament eżaminat il-kwalità tagħhom ta’ “partijiet interessati” sabiex tiddetermina jekk ir-rikors tagħhom kienx ammissibbli skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.
Min-naħa l-oħra, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkonkludiet li r-rikorrenti kellhom il-kwalità ta’ “partijiet interessati” fil-kuntest tal-proċedura ta’ stħarriġ tal-għajnuna kkomunikata, kif imwettqa mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 108 TFUE
Ir-Regolament 2015/1589 jiddefinixxi l-kunċett ta’ “parti interessata”, li huwa analogu għal dak ta’ “partijiet interessati” fis-sens tal-Artikolu 108(2) TFUE, bħala li jkopri kull persuna, impriża jew assoċjazzjoni ta’ impriżi li l-interessi tagħhom jistgħu jiġu affettwati bl-għoti ta’ għajnuna. Peress li dan il-kunċett jingħata interpretazzjoni wiesgħa fil-ġurisprudenza, huwa jista’ jinkludi kull persuna f’pożizzjoni li turi li l-għoti ta’ għajnuna mill-Istat jista’ jkollu effett konkret fuq is-sitwazzjoni tagħha.
F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali qieset li l-impenji tal-awtoritajiet Taljani dwar il-pjan ta’ ristrutturazzjoni ta’ BMPS, li kienu qegħdin jakkumpanjaw il-miżuri ta’ għajnuna kkomunikati u li kienu jwasslu, skont ir-rikorrenti, għal telf ekonomiku sinjifikattiv għad-detenturi tal-bonds FRESH, kienu jagħmlu parti integrali mill-miżuri ta’ għajnuna kkomunikati, peress li l-Kummissjoni, permezz tad-deċiżjoni kontenzjuża, għamlet vinkolanti l-imsemmija miżuri, b’tali mod li din id-deċiżjoni kienet tirrigwarda kemm il-miżuri ta’ għajnuna kkomunikati kif ukoll l-impenji tal-awtoritajiet Taljani. Minn dan il-Qorti Ġenerali ddeduċiet li l-għoti tal-għajnuna kkomunikata u, għaldaqstant, l-adozzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża, seta’ jkollhom effett konkret fuq is-sitwazzjoni tar-rikorrenti, b’tali mod li kellhom jiġu kklassifikati bħala “parti interessata” fis-sens tal-Artikolu 1(h) tar-Regolament 2015/1589.
Issa, meta ddeċidiet hekk, il-Qorti Ġenerali kisret ir-regoli tad-dritt tal-Unjoni li jirregolaw il-portata tad-deċiżjoni kontenzjuża.
Dwar dan il-punt, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li, meta miżura ta’ għajnuna kkomunikata tintegra, fuq proposta tal-Istat Membru kkonċernat, impenji aċċettati minnu, minn dan ma jirriżultax madankollu li dawn l-impenji għandhom jitqiesu li huma imposti bħala tali mill-Kummissjoni u li l-eventwali effetti dannużi tagħhom fuq terzi huma għalhekk attribwibbli għad-deċiżjoni adottata minn din l-istituzzjoni.
Fil-fatt, permezz ta’ deċiżjoni adottata fi tmiem il-fażi ta’ eżami preliminari, il-Kummissjoni bl-ebda mod ma tista’ timponi jew tipprojbixxi lill-Istat Membru kkonċernat, iżda għandha biss id-dritt li tapprova, permezz ta’ deċiżjoni li ma tqajjimx oġġezzjonijiet, il-proġett ta’ għajnuna kif ikkomunikat minn dan l-Istat Membru, billi tiddikjara din l-għajnuna kompatibbli mas-suq intern.
Minn dan isegwi li, permezz tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni kienet sempliċement awtorizzat lir-Repubblika Taljana timplimenta l-għajnuna mill-Istat ikkomunikata billi ħadet nota tal-kuntest fattwali ddefinit minn qabel minn dan l-Istat Membru fil-pjan ta’ ristrutturazzjoni ta’ BMPS u l-impenji li dan tal-aħħar ikkomunika sabiex jitneħħa kull dubju dwar il-kompatibbiltà ta’ din l-għajnuna mas-suq intern, fis-sens tal-Artikolu 107(3)(b) TFUE. Għaldaqstant, ma setax jitqies li l-impenji proposti mir-Repubblika Taljana fil-kuntest tal-proċedura ta’ eżami preliminari kienu ġew imposti mid-deċiżjoni kontenzjuża stess, peress li dawn l-impenji rriżultaw biss minn atti adottati minn dan l-Istat Membru.
Għaldaqstant, l-annullament tal-kuntratti FRESH, waqt l-implimentazzjoni tal-pjan ta’ ristrutturazzjoni li kien jakkumpanja l-għajnuna kkomunikata, ma setax jitqies li kien effett vinkolanti tad-deċiżjoni kontenzjuża, peress li dan ma kienx irriżulta mill-implimentazzjoni tal-imsemmija għajnuna bħala tali. Min-naħa l-oħra, huwa rriżulta mill-miżuri, ċertament marbuta fil-fatt, iżda ġuridikament distinti, adottati mill-Istat Membru li kien ikkomunika din l-għajnuna lill-Kummissjoni. Il-fatt li dawn il-miżuri, b’mod partikolari, kienu ġew adottati minn dan l-Istat Membru bil-għan li tinkiseb mill-Kummissjoni deċiżjoni li tawtorizza l-imsemmija għajnuna u li din tkun is-suġġett ta’ impenji meħuda inkunsiderazzjoni f’tali deċiżjoni ta’ din l-istituzzjoni kien irrilevanti f’dan ir-rigward.
Għalhekk, kuntrarjament għal dak li ddeċidiet il-Qorti Ġenerali, l-impenji msemmija fid-deċiżjoni kontenzjuża ma kinux ġew imposti jew magħmula vinkolanti mill-Kummissjoni f’din id-deċiżjoni, iżda kienu jikkostitwixxu miżuri purament nazzjonali kkomunikati mir-Repubblika Taljana, skont l-Artikolu 108(3) TFUE, taħt ir-responsabbiltà tagħha stess, li ttieħdu inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni bħala element fattwali sabiex tevalwa jekk l-għajnuna inkwistjoni setgħetx, fl-assenza ta’ kull dubju f’dan ir-rigward, tiġi ddikjarata kompatibbli mas-suq intern fi tmiem il-fażi ta’ eżami preliminari.
Bi tweġiba għall-argument tar-rikorrenti bbażat fuq l-obbligu tal-Kummissjoni li tivverifika l-konformità tal-miżuri ta’ għajnuna kkomunikati mir-Repubblika Taljana mad-dritt tal-Unjoni, fl-intier tiegħu, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret, barra minn hekk, li, skont ġurisprudenza ferm stabbilita, il-proċedura prevista fl-Artikolu 108 TFUE qatt ma għandha twassal għal riżultat li jmur kontra d-dispożizzjonijiet speċifiċi tat-Trattat. Għaldaqstant, għajnuna li, bħala tali jew permezz ta’ ċerti modalitajiet tagħha, tikser dispożizzjonijiet jew prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni ma tistax tiġi ddikjarata kompatibbli mas-suq intern. Għaldaqstant, konformement ma’ din il-ġurisprudenza, fid-deċiżjoni kontenzjuża l-Kummissjoni vverifikat li l-għajnuna kkomunikata kienet konformi mad-Direttiva 2014/59 (
6
). F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni b’mod partikolari vverifikat li l-miżuri ta’ kondiviżjoni tal-oneri previsti mill-pjan ta’ ristrutturazzjoni propost mir-Repubblika Taljana, li wasslu għall-annullament tal-kuntratti FRESH, kienu adegwati sabiex jillimitaw l-ammont tal-għajnuna mogħtija għall-minimu neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan li jikkonsisti fir-rikapitalizzazzjoni ta’ BMPS.
Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni ma kellhiex tivverifika jekk dawn il-miżuri ta’ kondiviżjoni tal-oneri kinux jiksru huma stess id-drittijiet li r-rikorrenti affermaw li kellhom taħt id-dritt tal-Unjoni jew id-dritt nazzjonali. Fil-fatt, tali ksur, anki jekk jiġi preżunt li jkun stabbilit, ma kienx jirriżulta mill-għajnuna bħala tali, mill-għan tagħha jew mill-modalitajiet inseparabbli tagħha, iżda mill-miżuri adottati mir-Repubblika Taljana sabiex tikseb mill-Kummissjoni deċiżjoni li tawtorizza l-imsemmija għajnuna fi tmiem il-fażi ta’ investigazzjoni preliminari.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-fatt li l-miżuri ta’ kondiviżjoni tal-oneri jidħlu fil-kuntest ta’ pjan ta’ ristrutturazzjoni li jeħtieġ il-ħlas ta’ għajnuna mill-Istat, ikkomunikati mir-Repubblika Taljana lill-Kummissjoni sabiex tintalab l-approvazzjoni tagħhom fi tmiem il-fażi ta’ eżami preliminari, ma kienx jagħti lir-rikorrenti, li qiesu lilhom infushom affettwati minn dawn il-miżuri, il-kwalità ta’ “parti interessata”, fis-sens tal-Artikolu 1(h) tar-Regolament 2015/1589, fil-kuntest tal-proċedura mmexxija minn din l-istituzzjoni skont l-Artikolu 108 TFUE. Għalkemm ir-rikorrenti qiesu li, minħabba l-adozzjoni tal-miżuri ta’ kondiviżjoni tal-oneri previsti mill-pjan ta’ ristrutturazzjoni ta’ BMPS, ir-Repubblika Taljana kisret id-dritt tal-Unjoni, kien quddiem il-qorti nazzjonali, li kienet l-unika li kellha ġurisdizzjoni f’dan ir-rigward, li huma kellhom jikkontestaw il-legalità ta’ dawn il-miżuri, peress li din il-qorti kellha l-possibbiltà, jew saħansitra l-obbligu fil-każ li tiddeċiedi fl-aħħar istanza, li tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja b’talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, jekk ikun hemm bżonn, sabiex tistaqsiha dwar l-interpretazzjoni jew il-validità tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt tal-Unjoni. Issa, din kienet preċiżament is-sitwazzjoni f’dan il-każ, peress li r-rikorrenti ma kinux qegħdin jallegaw li kienu ġew affettwati mill-għajnuna inkwistjoni, iżda allegaw biss li kienu affettwati mill-miżuri ta’ kondiviżjoni tal-oneri previsti mill-pjan ta’ ristrutturazzjoni previst mid-deċiżjoni kontenzjuża.
Fid-dawl ta’ dawn il-preċiżazzjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja laqgħet l-aggravju uniku mqajjem mill-Kummissjoni fl-appell tagħha u annullat is-sentenza tal-Qorti Ġenerali. Peress li l-kawża kienet fi stat li tiġi deċiża, il-Qorti tal-Ġustizzja laqgħet, barra minn hekk, l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni fl-ewwel istanza u ċaħdet, għaldaqstant, ir-rikors tar-rikorrenti bħala inammissibbli.
(
1
)	Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2017) 4690 final tal‑4 ta’ Lulju 2017 dwar l-għajnuna mill-Istat SA.47677 (2017/N) – L-Italja, għajnuna ġdida u pjan ta’ ristrutturazzjoni mmodifikat tal-Banca Monte dei Paschi di Siena.
(
2
)	Skont l-Artikolu 107(3)(b) TFUE dwar l-għajnuna intiża sabiex tirrimedja disturb serju fl-ekonomija ta’ Stat Membru.
(
3
)	Sentenza tal-24 ta’ Frar 2021, Braesch et vs Il-Kummissjoni (T‑161/18, EU:T:2021:102).
(
4
)	Regolament tal-Kunsill (UE) 2015/1589 tat‑13 ta’ Lulju 2015 li jistabblixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (ĠU 2015, L 248, p. 9).
(
5
)	Ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE jipprevedi żewġ eżempji li fihom jiġi rrikonoxxut il-locus standi lil persuna fiżika jew ġuridika sabiex tippreżenta rikors kontra att tal-Unjoni li tiegħu hija ma tkunx destinatarja. Minn naħa, tali rikors jista’ jiġi ppreżentat sakemm dan l-att ikun jikkonċernaha direttament u individwalment. Min-naħa l-oħra, tali persuna tista’ tippreżenta rikors kontra att regolatorju li ma jinvolvix miżuri ta’ implimentazzjoni jekk dan ikun jikkonċernaha direttament.
(
6
)	Direttiva 2014/59/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑15 ta’ Mejju 2014 li tistabbilixxi qafas għall-irkupru u r-riżoluzzjoni ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu u ditti ta’ investiment u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 82/891/KEE u d-Direttivi 2001/24/KE, 2002/47/KE, 2004/25/KE, 2005/56/KE, 2007/36/KE, 2011/35/KE, 2012/30/UE u 2013/36/UE, u r-Regolamenti (UE) Nru 1093/2010 u (UE) Nru 648/2012, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU 2014, L 173, p. 190).