62020TJ0370_RES
Sprawa T‑370/20
KL
przeciwko
Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu (EBI)
Wyrok Sądu (czwarta izba) z dnia 24 listopada 2021 r.
Służba publiczna – Personel EBI – Stan zdrowia – Zdolność do pracy – Nieusprawiedliwiona nieobecność – Skarga o stwierdzenie nieważności – Pojęcie niezdolności do pracy – Nieograniczone prawo orzekania – Spory o charakterze majątkowym – Wypłata świadczeń rentowych z mocą wsteczną – Skarga o odszkodowanie
Urzędnicy – Pracownicy Europejskiego Banku Inwestycyjnego – Zabezpieczenie społeczne – Ubezpieczenie od ryzyka wypadku i choroby zawodowej – Niezdolność do pracy – Pojęcie – Ocena w odniesieniu do obowiązków wykonywanych w Banku
(regulamin pracowniczy, art. 78; regulamin pracowniczy Europejskiego Banku Inwestycyjnego, art. 14)
(zob. pkt 83–89, 100)
Urzędnicy – Pracownicy Europejskiego Banku Inwestycyjnego – Zabezpieczenie społeczne – Ubezpieczenie od ryzyka wypadku i choroby zawodowej – Niezdolność do pracy – Komitet ds. inwalidztwa – Kompetencja – Ocena zdolności pracownika do pracy poza Bankiem – Wyłączenie
(zob. pkt 90–93)
Skargi urzędników – Pracownicy Europejskiego Banku Inwestycyjnego – Stosowanie w drodze analogii art. 91 ust. 1 regulaminu pracowniczego – Nieograniczone prawo orzekania – Spory o charakterze majątkowym – Pojęcie – Skarga mająca na celu uzyskanie wypłaty świadczeń rentowych z mocą wsteczną – Zaliczenie
(Artykuł 266 TFUE; regulamin pracowniczy, art. 91 ust. 1)
(zob. pkt 109–113, 117–124)
Streszczenie
Skarżący, KL, jest zatrudniony przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI). Po kilku okresach nieobecności skarżącego EBI wszczął postępowanie przed komitetem ds. inwalidztwa, przy czym do czasu wydania przez ten komitet opinii skarżącego uznawano za całkowicie okresowo niezdolnego do pracy. Po dokonaniu oceny stanu zdrowia skarżącego komitet ds. inwalidztwa stwierdził jednogłośnie, że nie może on dłużej wykonywać obowiązków w EBI, lecz jest w stanie nadal wykonywać działalność zawodową na ogólnym rynku pracy. W konsekwencji EBI wydał dwie decyzje stwierdzające, że skarżący jest zdolny do pracy i że jest nieobecny w pracy bez usprawiedliwienia od dnia, w którym EBI zwrócił się do niego o podjęcie pracy. W związku z tym, że postępowanie pojednawcze zakończyło się niepowodzeniem skarżący wniósł do Sądu skargę na obie te decyzje oraz na decyzję prezesa EBI utrzymującą je w mocy (zwane dalej łącznie „zaskarżonymi decyzjami”).
Sąd uwzględnił skargę i stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji. W swoim wyroku Sąd zdefiniował pojęcie niezdolności do pracy, zawarte w przepisach przyjętych w wykonaniu regulaminu pracowniczego EBI jako pojęcie podlegające ocenie w stosunku do EBI, a nie w odniesieniu do ogólnego rynku pracy. Sąd zastosował również „nieograniczone prawo orzekania”, które przyznaje mu art. 91 Regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”) w odniesieniu do „sporów o charakterze majątkowym”, mających zastosowanie przez analogię do pracowników EBI. Ponadto uściślił on zarys obu tych pojęć.
Ocena Sądu
Przede wszystkim, co się tyczy dopuszczalności dokumentów stanowiących opinię komitetu ds. inwalidztwa, Sąd stwierdził, że nie można wykluczyć dokumentu z tego powodu, że zawarta w nim data nie jest datą, w której skarżący był poddany badaniu przez ten komitet.
Następnie, co się tyczy pojęcia niezdolności do pracy, Sąd oparł się na wykładni per analogiam art. 78 i 5 regulaminu pracowniczego oraz na art. 51–1 rozporządzenia przejściowego dotyczącego systemu emerytalnego mającego zastosowanie do członków personelu EBI, z którego wynika, że członek personelu, co do którego stwierdzono, że jest niezdolny do pracy w EBI, może wykonywać działalność zarobkową poza EBI, o ile całość jego dochodów nie przekracza wynagrodzenia netto, które otrzymywał podczas pracy w EBI.
Ponadto ustanowione przez EBI komitety ds. inwalidztwa stanowią jego organy a tym samym nie dysponują z prawnego punktu widzenia kompetencją do oceny zdolności skarżącego do wykonywania obowiązków zawodowych poza EBI. Komitety te posiadają bowiem z prawnego punktu widzenia kompetencje do wypowiadania się na temat zdolności personelu EBI do pracy w ramach tej instytucji. To do komisji ustanowionych przez inne instytucje lub organy krajowe należy zbadanie zainteresowanej osoby w celu ustalenia jej zdolności do pracy poza EBI.
Wypowiadając się w przedmiocie zdolności skarżącego do wykonywania pracy na ogólnym rynku pracy, komitet ds. inwalidztwa wkroczył zatem w kompetencje takich komisji, stwarzając w ten sposób ryzyko sprzeczności między swoją oceną zdolności skarżącego do pracy na ogólnym rynku pracy a ocenami, jakie mogą wydać następnie komisje inwalidzkie ustanowione przez inne instytucje lub organy krajowe.
Tym samym Sąd uważa, że pojęcie niezdolności do pracy w rozumieniu art. 46–1 regulaminu przejściowego dotyczącego systemu emerytalnego mającego zastosowanie do członków personelu EBI i art. 11.1 przepisów administracyjnych mających zastosowanie do personelu EBI, przyjętych w wykonaniu regulaminu pracowniczego EBI, należy interpretować w ten sposób, że dotyczy ono pracownika EBI, którego ustanowiony przez EBI komitet ds. inwalidztwa uznał za niezdolnego do sprawowania własnych obowiązków lub obowiązków równorzędnych w EBI.
Wreszcie Sąd przypomniał, że do sporów powstałych między EBI a członkami jego personelu należy zastosować zasadę zawartą w art. 91 ust. 1 zdanie drugie regulaminu pracowniczego. Przepis ten przyznaje sądowi Unii, w sporach o charakterze majątkowym, nieograniczone prawo orzekania, w ramach którego może on, jeśli zajdzie taka potrzeba, zasądzić z urzędu od strony pozwanej odszkodowanie za szkodę spowodowaną jej zawinionym działaniem i w takim przypadku oszacować poniesioną szkodę ex æquo et bono, uwzględniając wszystkie okoliczności danej sprawy.
Nieograniczone prawo orzekania powierza sądowi Unii zadanie polegające w szczególności na zapewnieniu pełnego rozstrzygnięcia zawisłych przed nim sporów oraz zapewnieniu praktycznej skuteczności wyroków stwierdzających nieważność, które wydaje on w sprawach z zakresu służby publicznej. Wykonując nieograniczone prawo orzekania, sąd Unii nie kieruje nakazów do danych instytucji lub organów, lecz w razie potrzeby może zastępować te instytucje lub organy w podejmowaniu decyzji, które nieuchronnie wiążą się z wnioskami, do jakich sąd ten doszedł w wyniku dokonanej przez niego oceny prawnej sporu.
W tym względzie Sąd przypomniał, że „spory o charakterze majątkowym” w rozumieniu tego przepisu stanowią nie tylko skargi pracowników dotyczące odpowiedzialności instytucji lub organu Unii, lecz również wszystkie te spory, które dotyczą zapłaty przez taką instytucję lub taką jednostkę pracownikowi kwoty, którą uważa on za należną mu na podstawie regulaminu pracowniczego lub innego aktu prawnego regulującego ich stosunki pracy.
W niniejszej sprawie spór ma charakter majątkowy, ponieważ skarżący wnosi do sądu Unii o orzeczenie w przedmiocie zgodności z prawem decyzji o nieprzyznaniu mu statusu osoby „niezdolnej do pracy” i o nakazanie EBI wypłacenia mu kwoty pieniężnej. Decyzja o uznaniu skarżącego za „niebędącego niezdolnym do pracy” ma bowiem bezpośredni wpływ na ciągłość sytuacji zainteresowanego jako pracownika EBI, a zatem na jego wynagrodzenie i prawa majątkowe.
Ponadto Sąd stwierdził, że EBI posiada jedynie ograniczoną swobodę w zakresie wydania nowej decyzji stwierdzającej stan niezdolności do pracy skarżącego, która to ograniczona swoboda zobowiązuje go do wyciągnięcia konsekwencji administracyjnych z decyzji komitetu ds. inwalidztwa.
W konsekwencji Sąd zasądził od EBI rentę na rzecz skarżącego. Oddalił jednak jego wniosek o zadośćuczynienie za krzywdę po tym, jak stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż krzywda ta nie może zostać w pełni naprawiona poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji wraz z nałożeniem na EBI obowiązku wypłacenia mu wszystkich świadczeń finansowych, których został pozbawiony na mocy unieważnionych decyzji.