62021TJ0164_RES
Υπόθεση T-164/21
QM
κατά
Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ)
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (έβδομο τμήμα) της 9ης Νοεμβρίου 2022
«Υπαλληλική υπόθεση – Έκτακτοι υπάλληλοι – Μη ανανέωση σύμβασης ορισμένου χρόνου για αόριστο χρόνο – Συμφέρον της υπηρεσίας – Πλάνη περί το δίκαιο – Πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως – Δικαίωμα ακροάσεως – Αρχή της χρηστής διοικήσεως – Καθήκον μέριμνας»
Υπάλληλοι – Έκτακτοι υπάλληλοι – Πρόσληψη – Ανανέωση συμβάσεως ορισμένου χρόνου – Εξουσία εκτιμήσεως της Διοικήσεως – Υπάλληλοι της Ευρωπόλ – Έκδοση εσωτερικής οδηγίας με την οποία θεσπίζεται η αρχή της υπό ορισμένες προϋποθέσεις ανανέωσης των συμβάσεων αυτών – Αυτοπεριορισμός της εξουσίας εκτιμήσεως της Διοικήσεως στον σχετικό τομέα
(Καθεστώς που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού, άρθρο 47 § 1, στοιχείο βʹ· Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων της Ευρωπόλ, άρθρο 4 § 3)
(βλ. σκέψεις 82-89)
Υπάλληλοι – Έκτακτοι υπάλληλοι – Πρόσληψη – Ανανέωση συμβάσεως ορισμένου χρόνου – Εξουσία εκτιμήσεως της Διοικήσεως – Δικαστικός έλεγχος – Όρια – Πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως – Έννοια – Βάρος αποδείξεως
(Καθεστώς που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού, άρθρα 2, στοιχείο αʹ, 8, εδ. 1, και 47, στοιχείο βʹ)
(βλ. σκέψεις 114, 115, 121-123)
Σύνοψη
Τον Ιανουάριο του 2020, ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) κίνησε τη διαδικασία ανανέωσης της σύμβασης του προσφεύγοντος, QM, εκτάκτου υπαλλήλου και προϊσταμένου τμήματος του εν λόγω οργανισμού, για αόριστο χρόνο, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες στην Ευρωπόλ.
Τον Μάιο του 2020, η εκτελεστική διευθύντρια της Ευρωπόλ, υπό την ιδιότητά της ως αρμόδια για τη σύναψη των συμβάσεων πρόσληψης αρχή (στο εξής: ΑΣΣΠΑ), ενημέρωσε τον προσφεύγοντα για την πρόθεσή της να μην ανανεώσει τη σύμβασή του για αόριστο χρόνο, διευκρινίζοντας ότι, λαμβανομένης υπόψη της μελλοντικής στρατηγικής της Ευρωπόλ, ο μελλοντικός προϊστάμενος του επίμαχου τμήματος θα έπρεπε να διαθέτει πρόσθετες δεξιότητες και ικανότητες τις οποίες ο προσφεύγων δεν διέθετε.
Τον ίδιο μήνα, η ΑΣΣΠΑ αποφάσισε να μην ανανεώσει τη σύμβαση του προσφεύγοντος για αόριστο χρόνο, με την αιτιολογία ότι διαπιστώθηκε η επιχειρησιακή ανάγκη προϊσταμένου του τμήματος με πρόσθετη εμπειρογνωσία, σε σχέση με τη θέση του προσφεύγοντος (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση).
Επιληφθέν της προσφυγής ακυρώσεως που άσκησε ο προσφεύγων κατά της προσβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο ερμηνεύει την εσωτερική οδηγία της Ευρωπόλ, η οποία εξαρτά την ανανέωση σύμβασης για αόριστο χρόνο από την πλήρωση διαφόρων κριτηρίων. Στο πλαίσιο αυτό, το Γενικό Δικαστήριο αποφαίνεται ότι οργανισμός, όπως η Ευρωπόλ, ο οποίος διαθέτει ευρεία εξουσία εκτίμησης όταν πρόκειται να αντικαταστήσει μια σύμβαση ορισμένου χρόνου με σύμβαση αορίστου χρόνου, μπορεί να αποφασίσει να μην ανανεώσει σύμβαση εργασίας στην περίπτωση κατά την οποία οι δεξιότητες και οι ικανότητες του υπαλλήλου δεν ανταποκρίνονται πλέον στις ευλόγως προβλέψιμες μελλοντικές απαιτήσεις της θέσης που κατέχει, παρότι η θέση αυτή δεν θα καταργηθεί στο μέλλον.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Προκαταρκτικώς, το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι η ανανέωση σύμβασης εκτάκτου υπαλλήλου αποτελεί απλή δυνατότητα η οποία επαφίεται στην εκτίμηση της αρμόδιας αρχής, καθώς τα θεσμικά όργανα απολαύουν ευρείας εξουσίας εκτιμήσεως ως προς την οργάνωση των υπηρεσιών τους, σε συνάρτηση με τις αποστολές που τους ανατίθενται, και ως προς την υπηρεσιακή τοποθέτηση, στο πλαίσιο της εκπληρώσεως των εν λόγω αποστολών, του προσωπικού που έχουν στη διάθεσή τους, υπό τον όρο ότι η τοποθέτηση αυτή υπηρετεί το συμφέρον της υπηρεσίας. Αυτό ισχύει κατά μείζονα λόγο όταν πρόκειται για την αντικατάσταση σύμβασης ορισμένου χρόνου με σύμβαση αορίστου χρόνου, η οποία δημιουργεί έναν πιο σταθερό και χωρίς χρονικό περιορισμό δεσμό μεταξύ του θεσμικού οργάνου και του οικείου υπαλλήλου.
Εντούτοις, όταν η Διοίκηση θεσπίζει, με εσωτερική οδηγία, ειδικό καθεστώς, με σκοπό ιδίως τη διασφάλιση της διαφάνειας της διαδικασίας ανανέωσης των συμβάσεων καθώς και την ορθή εφαρμογή ορισμένων διαδικαστικών προϋποθέσεων, το καθεστώς αυτό συνιστά αυτοπεριορισμό της εξουσίας εκτίμησης του θεσμικού οργάνου, από το οποίο η Διοίκηση δεν μπορεί να παρεκκλίνει παρά μόνον εφόσον διευκρινίσει με σαφήνεια τους λόγους οι οποίοι μπορούν να δικαιολογήσουν την αλλαγή αυτή, διότι άλλως παραβιάζει την αρχή της ίσης μεταχείρισης. Πράγματι, αυτό συμβαίνει στην περίπτωση της Ευρωπόλ, η οποία όρισε ειδικό καθεστώς βάσει του οποίου η ανανέωση της σύμβασης για αόριστο χρόνο υπόκειται σε τρία σωρευτικά κριτήρια, ήτοι, πρώτον, στη συνεχιζόμενη ανάγκη για τη θέση εργασίας ή την εκπλήρωση των καθηκόντων, συμπεριλαμβανομένων των μελλοντικών προβλέψιμων εξελίξεων, δεύτερον, στις ικανότητες και τις δεξιότητες του υπαλλήλου και τη συνάφειά τους προς την κατεχόμενη θέση ή τα καθήκοντα που εκτελεί και, τρίτον, στη σταθερά υψηλή επίδοση του οικείου υπαλλήλου.
Το Γενικό Δικαστήριο εξετάζει, κατά πρώτον, αν η εφαρμογή από την Ευρωπόλ των δύο πρώτων κριτηρίων και η εκ μέρους της διαπίστωση αναντιστοιχίας μεταξύ των δεξιοτήτων και ικανοτήτων του προσφεύγοντος και των προβλέψιμων μελλοντικών εξελίξεων ήταν δικαιολογημένες και συνεπείς.
Συναφώς, πρώτον, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι, προς το συμφέρον της υπηρεσίας, η Ευρωπόλ έπρεπε, κατά τρόπο υπεύθυνο, να αξιολογήσει τις μελλοντικές τροποποιήσεις και τις προβλέψιμες εξελίξεις πριν λάβει την απόφαση για την ανανέωση της σύμβασης. Ειδικότερα, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι η Ευρωπόλ, λαμβάνοντας υπόψη πλείονα στρατηγικά έγγραφα προγραμματισμού σχετικά με τη δραστηριότητά της, έκρινε, αφενός, ότι το επίμαχο τμήμα έπρεπε να ασκεί επιχειρησιακές δραστηριότητες και όχι μόνο δραστηριότητες υποστήριξης των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων των άλλων τμημάτων, οπότε ο προϊστάμενος του τμήματος έπρεπε να διαθέτει πρόσθετες ικανότητες. Αφετέρου, η Ευρωπόλ, αφού αξιολόγησε τις δεξιότητες και τις ικανότητες του προσφεύγοντος, λαμβάνοντας υπόψη τον ατομικό φάκελο και τις παρατηρήσεις του που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας ανανέωσης της σύμβασης, έκρινε ότι οι δεξιότητες και οι ικανότητές του δεν ανταποκρίνονταν στις μελλοντικές εξελίξεις.
Δεύτερον, η εφαρμογή των κριτηρίων ανανέωσης με εντελώς αυτοτελή τρόπο, θα είχε ενδεχομένως ως αποτέλεσμα να οφείλει η Ευρωπόλ να ανανεώσει τη σύμβαση υπαλλήλου, μολονότι οι δεξιότητές του δεν ανταποκρίνονται στις ευλόγως προβλέψιμες στο μέλλον απαιτήσεις της κατεχόμενης θέσης, όπερ θα αντέβαινε προδήλως στο συμφέρον της υπηρεσίας και στον σκοπό της προβλεπόμενης διαδικασίας.
Υπ’ αυτές τις συνθήκες και λαμβανομένης υπόψη της ευρείας εξουσίας εκτίμησης της ΑΣΣΠΑ όσον αφορά την ανανέωση των συμβάσεων ορισμένου χρόνου για αόριστο χρόνο, το Γενικό Δικαστήριο καταλήγει ότι η Ευρωπόλ δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την εφαρμογή των κριτηρίων αξιολόγησης του υποψηφίου για την ανανέωση της σύμβασης.
Εξάλλου, το Γενικό Δικαστήριο υπογραμμίζει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν στηρίζεται σε μελλοντική αναδιοργάνωση του οργανισμού. Ειδικότερα, η θέση του προϊσταμένου του τμήματος διατηρήθηκε στο οργανόγραμμα της Ευρωπόλ, αλλά με πρόσθετες απαιτήσεις ικανοτήτων, δεδομένου ότι αναπροσαρμόστηκαν οι ανάγκες της θέσης που αντιστοιχούν σε νέες ικανότητες.
Κατά δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι η Ευρωπόλ δεν υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως κρίνοντας ότι ο προσφεύγων δεν διέθετε τις δεξιότητες και τις ικανότητες που ανταποκρίνονταν στις νέες ανάγκες της υπηρεσίας. Σημειώνει επίσης ότι η Ευρωπόλ δεν αμφισβητεί ούτε τις υψηλές επιδόσεις του προσφεύγοντος ούτε την προσαρμοστική του ικανότητα. Ο λόγος που δικαιολόγησε τη μη ανανέωση της σύμβασης του προσφεύγοντος έγκειται στην αναντιστοιχία των προσόντων του προς τις μελλοντικές ανάγκες της Ευρωπόλ, ήτοι σε σχέση με την απαιτούμενη πλέον πρόσθετη εμπειρογνωσία. Εξ αυτών προκύπτει ότι προσδιορίστηκαν νέες ανάγκες και πρόσθετοι τομείς εμπειρογνωσίας και ότι, κατά την Ευρωπόλ, οι ικανότητες του προσφεύγοντος δεν αρκούν για να ανταποκριθούν στα νέα αυτά δεδομένα. Επιπλέον, ο προσφεύγων γνώριζε πολύ καλά τις νέες αυτές οργανωτικές ανάγκες, δεδομένου ότι προσδιορίζονταν σαφώς σε πλείονα στρατηγικά έγγραφα στην προετοιμασία των οποίων ο ίδιος είχε συμβάλει και ότι είχε τη δυνατότητα, όσον αφορά τις ανάγκες αυτές, να περιγράψει εκείνες τις δεξιότητές του οι οποίες ενδεχομένως δεν περιλαμβάνονταν στον προσωπικό του φάκελο.
Υπό το πρίσμα των σκέψεων αυτών, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει την προσφυγή στο σύνολό της.