62015CJ0389
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja)
25 ta’ Ottubru 2017 (
*1
)
“Rikors għal annullament – Deċiżjoni tal-Kunsill li tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati dwar Ftehim ta’ Lisbona rrevedut dwar id-denominazzjonijiet ta’ oriġini u l-indikazzjonijiet ġeografiċi – Artikolu 3(1) TFUE – Kompetenza esklużiva tal-Unjoni – Politika kummerċjali komuni – Artikolu 207(1) TFUE – Aspetti kummerċjali tal-proprjetà intellettwali”
Fil-Kawża C‑389/15,
li għandha bħala suġġett rikors għal annullament skont l-Artikolu 263 TFUE, ippreżentat fis-17 ta’ Lulju 2015
Il‑Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn F. Castillo de la Torre, J. Guillem Carrau, B. Hartmann u A. Lewis kif ukoll minn M. Kocjan, bħala aġenti,
rikorrenti,
sostnuta minn:
Il‑Parlament Ewropew, irrappreżentat minn J. Etienne, A. Neergaard u R. Passos, bħala aġenti,
intervenjent,
vs
Il‑Kunsill tal-Unjoni Ewropea, irrappreżentat minn M. Balta u F. Florindo Gijón, bħala aġenti,
konvenut,
sostnut minn:
Ir-Repubblika Ċeka, irrappreżentata minn M. Hedvábná u K. Najmanová kif ukoll minn M. Smolek u J. Vláčil, bħala aġenti,
Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, irrappreżentata minn T. Henze u J. Techert, bħala aġenti,
Ir-Repubblika Ellenika, irrappreżentata minn M. Tassopoulou, bħala aġent,
Ir-Renju ta’ Spanja, irrappreżentat minn M. A. Sampol Pucurull, bħala aġent,
Ir-Repubblika Franċiża, irrappreżentata minn G. de Bergues, D. Colas, F. Fize, B. Fodda u D. Segoin, bħala aġenti,
Ir-Repubblika Taljana, irrappreżentata minn G. Palmieri, bħala aġent, assistita minn S. Fiorentino, avvocato dello Stato,
Ir-Repubblika tal-Ungerija, irrappreżentata minn M. Bóra, M. Z. Fehér u G. Koós,
Ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, irrappreżentat minn M. Bulterman, M. Gijzen u B. Koopman, bħala aġenti,
Ir-Repubblika tal-Awstrija, irrappreżentata minn C. Pesendorfer, bħala aġent,
Ir-Repubblika Portugiża, irrappreżentata minn M. Figueiredo u L. Inez Fernandes kif ukoll minn M. L. Duarte, bħala aġenti,
Ir-Repubblika Slovakka, irrappreżentata minn M. Kianička, bħala aġent,
Ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq, irrappreżentat minn C. Brodie u D. Robertson, bħala aġenti,
intervenjenti,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja),
komposta minn K. Lenaerts, President, A. Tizzano, Viċi President, L. Bay Larsen, J. L. da Cruz Vilaça, A. Rosas, J. Malenovský (Relatur), Presidenti ta’ Awla, E. Juhász, M. Safjan, D. Šváby, M. Berger, A. Prechal, E. Jarašiūnas, u M. Vilaras Imħallfin,
Avukat Ġenerali: Y. Bot,
Reġistratur: L. Hewlett, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-12 ta’ Ġunju 2017,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas-26 ta’ Lulju 2017,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob l-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 8512/15, tas-7 ta’ Mejju 2015, li tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati dwar Ftehim ta’ Lisbona rrevedut dwar id-denominazzjonijiet ta’ oriġini u l-indikazzjonijiet ġeografiċi, għal dak li jirrigwarda kwistjonijiet li jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt internazzjonali
Il-Konvenzjoni ta’ Pariġi
2
Il-Konvenzjoni għall-protezzjoni tal-proprjetà industrijali, ġiet iffirmata f’Pariġi fl-20 ta’ Marzu 1883, irreveduta l-aħħar fi Stokkolma fl-14 ta’ Lulju 1967 u emendata fit-28 ta’ Settembru 1979 (Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet Uniti, Vol. 828, Nru 11851, p. 305, iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Pariġi”).
3
It-test inizjali ta’ din il-konvenzjoni kien jinkludi preambolu, mhux riprodott fil-verżjoni rreveduta sussegwenti tiegħu, li jipprovdi li l-partijiet kontraenti ddeċidew li jikkonkluduha peress li kienu “motivati bix-xewqa li tiġi żgurata, bi ftehim komuni, protezzjoni kompleta u effettiva tal-industrija u tal-kummerċ tan-nazzjonijiet tal-Istati rispettivi tagħhom u li ssir kontribuzzjoni għall-garanzija tad-drittijiet tal-inventuri u tal-lealtà tat-tranżazzjonijiet kummerċjali” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
4
L-Artikolu 1 tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi jipprovdi b’mod partikolari li l-Istati li għalihom tapplika l-Konvenzjoni ta’ Pariġi jikkostitwixxu Unjoni għall-protezzjoni tal-proprjetà industrijali, inkluż il-privattivi, il-mudelli, id-disinni, it-trade marks, l-isem kummerċjali u l-indikazzjonijiet ta’ provenjenza jew denominazzjonijiet tal-oriġini, kif ukoll ir-ripressjoni tal-kompetizzjoni żleali.
5
L-Artikolu 2 ta’ din il-konvenzjoni jistipula b’mod partikolari li ċ-ċittadini ta’ kull wieħed mill-Istati ta’ din l-Unjoni għandhom igawdu fl-Istati kollha l-oħra tagħha, fir-rigward tal-protezzjoni tal-proprjetà industrijali, il-vantaġġi li l-liġijiet rispettivi ta’ dawn l-Istati l-oħra jagħtu lin-nazzjonalitajiet u li ser jibbenefikaw konsegwentalment mill-istess protezzjoni bħal dawn tal-aħħar.
6
F’dan il-kuntest, l-Artikoli 10 sa 10 ter tal-imsemmija konvenzjoni jobbligaw lill-Istati tal-imsemmija Unjoni jiggarantixxu liċ-ċittadini tagħhom protezzjoni effettiva kontra l-kompetizzjoni żleali, kif ukoll joffrulhom rimedji legali xierqa u jipprevedu s-sekwestru fuq l-importazzjoni tal-prodotti kkonċernati fil-każ ta’ użu ta’ indikazzjoni falza tal-provenjenza tagħhom.
7
Skont l-Artikolu 19 tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi, l-Istati kontraenti li għalihom tapplika din il-konvenzjoni jirriżervaw id-dritt li jagħmlu arranġamenti partikolari b’mod separat bejniethom għall-protezzjoni tal-proprjetà industrijali.
Il-Ftehim ta’ Lisbona
8
Il-Ftehim ta’ Lisbona dwar il-protezzjoni tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini u r-reġistrazzjoni internazzjonali tagħhom ġie ffirmat fil-31 ta’ Ottubru 1958, irrevedut fi Stokkolma fl-14 ta’ Lulju 1967 u emendat fit-28 ta’ Settembru 1979 (Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet Uniti, Vol. 828, Nru 13172, p. 205, iktar ’il quddiem il-“Ftehim ta’ Lisbona”). Huwa jikkostitwixxi ftehim partikolari fis-sens tal-Artikolu 19 tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi, li għalih jista’ jissieħeb kull Stat li huwa parti f’din il-konvenzjoni.
9
Fid-data li fiha ġie ppreżentat dan ir-rikors, tmienja u għoxrin Stat kienu parti għal dan il-ftehim. Fosthom kien hemm seba’ Stati Membri tal-Unjoni, jiġifieri r-Repubblika tal-Bulgarija, ir-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika Franċiża, ir-Repubblika Taljana, l-Ungerija, ir-Repubblika Portugiża u r-Repubblika Slovakka. Tliet Stati Membri oħra, jiġifieri r-Repubblika Ellenika, ir-Renju ta’ Spanja u r-Rumanija, kienu ffirmaw dan il-ftehim ukoll iżda mingħajr ma rrattifikawh. Għall-kuntrarju, l-Unjoni ma hijiex parti fl-imsemmi ftehim, li miegħu jistgħu jaderixxu biss Stati.
10
Skont l-Artikolu 1 tal-Ftehim ta’ Lisbona, l-Istati li għalihom japplika dan tal-aħħar jikkostitwixxu Unjoni speċjali fil-kuntest tal-Unjoni għall-protezzjoni tal-proprjetà industrijali stabbilita mill-Konvenzjoni ta’ Pariġi u jintrabtu li jipproteġu, fuq it-territorju tagħhom u skont it-termini ta’ dan il-ftehim, id-denominazzjonijiet ta’ oriġini tal-prodotti tal-pajjiżi l-oħra tal-Unjoni speċjali, rikonoxxuti u protetti bħala tali fil-pajjiżi tal-oriġini u rreġistrati mal-uffiċċju internazzjonali tal-proprjetà intellettwali tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali (WIPO).
11
Skont l-Artikolu 2(1) ta’ dan il-ftehim, “denominazzjoni ta’ oriġini”, fis-sens ta’ dan il-ftehim, tfisser id-denominazzjoni ġeografika ta’ pajjiż, ta’ reġjun jew ta’ lokalità li sservi sabiex tiddenota prodott li joriġina minn hemmhekk u li l-kwalità jew il-karatteristiċi tiegħu huma dovuti esklużivament jew essenzjalment għall-ambjent ġeografiku, inkluż il-fatturi naturali u umani.
12
L-Artikoli 3 sa 7 tal-imsemmi ftehim jiddefinixxu l-kontenut u l-kundizzjonijiet għall-protezzjoni tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini li jaqgħu taħtu kif ukoll il-modalitajiet tar-reġistrazzjoni tagħhom mill-uffiċċju internazzjonali tal-proprjetà intellettwali tal-WIPO. L-Artikolu 4 tal-istess ftehim jispeċifika b’mod partikolari li din il-protezzjoni ma teskludix lil dawk li jibbenefikaw diġà minn dawn id-denominazzjonijiet tal-oriġini f’kull wieħed mill-Istati tal-Unjoni speċjali, b’mod partikolari, bis-saħħa tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi.
13
L-Artikolu 8 tal-Ftehim ta’ Lisbona jistabbilixxi li l-proċeduri neċessarji sabiex jiżguraw l-imsemmija protezzjoni jistgħu jiġu eżerċitati, f’kull wieħed mill-Istati tal-Unjoni speċjali li dan il-ftehim jistabbilixxi, skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali.
14
L-Artikoli 9 sat-18 ta’ dan il-ftehim jinkludu d-dispożizzjonijiet ikkonsakrati għall-organizzazzjoni istituzzjonali u għall-funzjonament amministrattiv tal-imsemmija Unjoni speċjali, kif ukoll il-klawżoli ġenerali relatati mal-imsemmi ftehim.
Id-dritt tal-Unjoni
15
L-Unjoni adottat progressivament, b’effett mis-snin sebgħin, atti differenti li jirregolaw, fost kwistjonijiet oħra, id-definizzjoni, id-deskrizzjoni, il-preżentazzjoni u l-ittikkettar ta’ ċerti tipi ta’ prodotti li jibbenefikaw minn denominazzjonijiet tal-oriġini jew minn indikazzjonijiet ġeografiċi, kif ukoll il-kundizzjonijiet tal-għoti, ta’ protezzjoni u tal-kontroll ta’ dawn tal-aħħar. It-tipi ta’ prodotti attwalment ikkonċernati huma l-inbejjed, l-ispirti, l-inbejjed aromatizzati kif ukoll il-prodotti agrikoli u prodotti tal-ikel oħra.
16
Attwalment, il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni f’dan ir-rigward hija kkostitwita mir-Regolament (KE) Nru 110/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-15 ta’ Jannar 2008, dwar id-definizzjoni, id-deskrizzjoni, il-preżentazzjoni, l-ittikkettar, u l-protezzjoni ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi, ta’ xorb spirituż u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1576/89 (ĠU 2008, L 39, p. 16), mir-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-21 ta’ Novembru 2012, dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel (ĠU 2012, L 343, p. 1, u rettifiki ĠU 2013, L 55, p. 27 u ĠU 2015, L 191, p. 10), mir-Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-17 ta’ Diċembru 2013, li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni tas-swieq fi prodotti agrikoli u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 922/72, (KEE) Nru 234/79, (KE) Nru 1037/2001 u (KE) Nru 1234/2007 (ĠU 2013, L 347, p. 671, u rettifiki ĠU 2014, L 189, p. 261, u ĠU 2016, L 130, p. 8), kif ukoll mir-Regolament (UE) Nru 251/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-26 ta’ Frar 2014, dwar id-definizzjoni, id-deskrizzjoni, il-preżentazzjoni, it-tikkettar u l-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-prodotti tal-inbid aromatizzat u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1601/91 (ĠU 2014, L 84, p. 14, u rettifika ĠU 2014, L 105, p. 12).
Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni kkontestata
Ir-reviżjoni tal-Ftehim ta’ Lisbona
17
F’Settembru 2008, l-assemblea tal-Unjoni speċjali istitwita mill-Ftehim ta’ Lisbona waqqfet grupp ta’ ħidma inkarigat sabiex jipprepara reviżjoni intiża sabiex ittejjeb dan il-ftehim u trendih iktar attraenti, filwaqt li tippreżerva l-għanijiet u l-prinċipji tiegħu.
18
F’Ottubru 2014, dan il-grupp ta’ ħidma ftiehem fuq abbozz ta’ att għal dan il-għan (iktar ’il quddiem l-“abbozz tal-ftehim irrevedut”) li jirriproduċi d-dispożizzjonijiet istituzzjonali, proċedurali u sostantivi fil-Ftehim ta’ Lisbona filwaqt li jemenda parzjalment l-arranġament tagħhom u jżid numru ta’ supplimenti jew kjarifiki. Dawn tal-aħħar kienu jirrigwardaw, b’mod partikolari, il-kamp ta’ applikazzjoni tal-protezzjoni prevista minn dan il-ftehim, li kien propost li tiġi estiża għall-indikazzjonijiet ġeografiċi (Artikoli 2 u 9), il-portata sostantiva ta’ din il-protezzjoni u l-mezzi proċedurali sabiex tiġi implementata (Artikoli 4 sa 8 u 11 sa 20), kif ukoll il-possibbiltà mogħtija lill-organizzazzjonijiet intergovernattivi li jaderixxu mal-imsemmi ftehim (Artikolu 28).
19
Issejħet konferenza diplomatika f’Genève mill-11 sal-21 ta’ Mejju 2015 sabiex l-abbozz tal-ftehim irrevedut jiġi eżaminat u adottat. Skont l-abbozz tar-regoli tal-proċedura approvat mill-kumitat preparatorju tiegħu, ġew mistiedna sabiex jipparteċipaw id-delegazzjonijiet tat-tmienja u għoxrin Stat li huma parti mill-Ftehim ta’ Lisbona, kif wkoll żewġ delegazzjonijiet imsejħa “speċjali”, fosthom dik tal-Unjoni, kif ukoll ċertu numru ta’ delegazzjonijiet imsejħa “osservaturi”.
20
Fl-20 ta’ Mejju 2015, din il-konferenza diplomatika adottat l-Att ta’ Genève tal-Ftehim ta’ Lisbona fuq id-denominazzjonijiet tal-oriġini u l-indikazzjonijiet ġeografiċi, li ġie miftuħ għall-iffirmar l-għada.
Ir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni u d-deċiżjoni kkontestata
21
Fid-dawl tal-imsemmija konferenza diplomatika, fit-30 ta’ Marzu 2015, il-Kummissjoni adottat rakkomandazzjoni ta’ deċiżjoni tal-Kunsill li tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati dwar Ftehim ta’ Lisbona rrevedut dwar id-denominazzjonijiet ta’ oriġini u u l-indikazzjonijiet ġeografiċi.
22
F’din ir-rakkomandazzjoni, il-Kummissjoni, fl-ewwel lok, stiednet lill-Kunsill sabiex jibbaża d-deċiżjoni tiegħu fuq l-Artikolu 207 TFUE u fuq l-Artikolu 218(3) u (4) TFUE, fid-dawl tal-kompetenza esklużiva mogħtija lill-Unjoni bl-Artikolu 3(1) TFUE fil-qasam tal-politika kummerċjali komuni, minn naħa, u, tal-għan kif ukoll tal-kontenut tal-Ftehim ta’ Lisbona, min-naħa l-oħra.
23
Fit-tieni lok, il-Kummissjoni pproponiet li l-Kunsill jawtorizzaha tmexxi n-negozjati f’isem l-Unjoni, li jadotta d-direttivi tan-negozjati li għandhom jiġu segwiti għal dan il-għan u li jappunta l-kumitat speċjali li għandu jkun ikkonsultat f’dan il-kuntest.
24
Fis-7 ta’ Mejju 2015, il-Kunsill adotta d-deċiżjoni kkontestata. Għad-differenza ta’ dak li kienet irrakkomandat il-Kummissjoni, id-deċiżjoni kkontestata hija bbażata fuq l-Artikolu 114 TFUE, kif ukoll fuq l-Artikolu 218(3) u (4) TFUE.
25
Il-premessi 2 u 3 tal-imsemmija deċiżjoni jimmotivaw l-għażla fil-kliem li ġejjin:
“(2)
Is-sistema internazzjonali tal-Ftehim ta’ Lisbona qiegħda tiġi rreveduta, bil-għan li tittejjeb sabiex tattira iktar membri, filwaqt li jiġu ppreservati l-prinċipji u l-għanijiet tagħha. […]
(3)
L[-abbozz ta’] ftehim irrevedut jistabbilixxi sistema ta’ protezzjoni tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini u tal-indikazzjonijiet ġeografiċi għall-partijiet kontraenti permezz ta’ reġistrazzjoni unika. Din il-kwistjoni tifforma s-suġġett ta’ armonizzazzjoni fil-qafas tal-leġiżlazzjoni interna tal-[Unjoni] f’dak li jikkonċerna d-denominazzjonijiet u l-indikazzjonijiet agrikoli u għaldaqstant taqa’ taħt il-kompetenza kondiviża tal-Unjoni (f’dak li jikkonċerna d-denominazzjonijiet u l-indikazzjonijiet agrikoli) u tal-Istati Membri tagħha (f’dak li jikkonċerna d-denominazzjonijiet u l-indikazzjonijiet mhux agrikoli u t-taxxi).” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
26
L-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata huwa redatt kif ġej:
“Il-Kummissjoni hija awtorizzata tipparteċipa, flimkien mas-seba’ Stati Membri li huma partijiet fil-Ftehim ta’ Lisbona, fil-konferenza diplomatika għall-adozzjoni ta[l-abbozz ta’ ftehim irrevedut] f’dak li jirrigwarda kwistjonijiet li jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Unjoni.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
27
L-Artikolu 2 ta’ din id-deċiżjoni jipprovdi:
“Il-Kummissjoni hija awtorizzata tipparteċipa, flimkien mas-seba’ Stati Membri li huma partijiet fil-Ftehim ta’ Lisbona, fil-konferenza diplomatika għall-adozzjoni ta[l-abbozz ta’ ftehim] irrevedut f’dak li jirrigwarda kwistjonijiet li jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Unjoni.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
28
Skont l-Artikolu 3 tal-imsemmija deċiżjoni:
“In-negozjati għandhom jitmexxew f’konformità mad-direttivi ta’ negozjar li jidhru fl-anness.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
29
L-Artikolu 4 tal-istess deċiżjoni jipprovdi:
Għandu jkun hemm koordinazzjoni adegwata matul il-konferenza diplomatika, f’dak li jikkonċerna l-kwistjonijiet li jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Unjoni. Wara l-konferenza, in-negozjaturi għandhom jagħtu rapport mingħajr dewmien lill-grupp ‘Proprjetà intellettwali’ tal-Kunsill.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
30
Wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ħarġet dikjarazzjoni li fiha stqarret li ma taqbilx kemm mal-bażijiet legali li fuqhom il-Kunsill ibbaża ruħu kif ukoll man-nomina ta’ Stati Membri bħala negozjaturi f’isem l-Unjoni.
It-talbiet tal-partijiet u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
31
Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla d-deċiżjoni kkontestata;
–
iżżomm fis-seħħ l-effetti tagħha sakemm tidħol fis-seħħ deċiżjoni ġdida tal-Kunsill, f’terminu raġonevoli mid-data ta’ meta tingħata s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, u
–
tikkundanna lill-Kunsill għall-ispejjeż.
32
Il-Kunsill jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tiċħad ir-rikors, u
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
33
B’deċiżjonijiet tas-27 ta’ Novembru 2015, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja awtorizza lir-Repubblika Ċeka, lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, lir-Repubblika Ellenika, lir-Renju ta’ Spanja, lir-Repubblika Franċiża, lir-Repubblika Taljana, lill-Ungerija, lir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, lir-Repubblika tal-Awstrija, lir-Repubblika Portugiża u lir-Repubblika Slovakka sabiex jintervjenu fil-kawża, insostenn tat-talbiet tal-Kunsill.
34
B’deċiżjoni tal-istess jum, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja awtorizza lill-Parlament Ewropew jintervjeni fil-kawża, insostenn tat-talbiet tal-Kummissjoni.
35
B’deċiżjoni tat-12 ta’ Jannar 2016, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja awtorizza lir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq sabiex jintervjeni fil-kawża, insostenn tat-talbiet tal-Kunsill, fil-każ li tinżamm seduta.
Fuq ir-rikors
36
Insostenn tat-talbiet tagħha, il-Kummissjoni, sostnuta mill-Parlament, tinvoka żewġ motivi. L-ewwel motiv fosthom huwa bbażat fuq il-fatt li l-Kunsill adotta d-deċiżjoni kkontestata bi ksur tal-Artikolu 3 TFUE, fid-dawl tal-fatt li n-negozjati msemmija minn din id-deċiżjoni jikkonċernaw abbozz ta’ ftehim li jaqa’ taħt il-kompetenza esklużiva tal-Unjoni. It-tieni motiv huwa bbażat fuq il-fatt li l-Kunsill kiser l-Artikolu 207(3) TFUE u l-Artikolu 218(3), (4) u (8) TFUE billi ddenota l-Istati Membri bħala negozjaturi f’qasam li jaqa’ taħt il-kompetenza tal-Unjoni u billi ma adottax id-deċiżjoni kkontestata konformement mar-regola tal-vot tal-maġġoranza kkwalifikata li kienet applikabbli.
37
L-ewwel motiv jinkludi żewġ partijiet. L-ewwel parti, li hija dik prinċipali, hija bbażata fuq il-fatt li d-deċiżjoni kkontestata tikser il-kompetenza esklużiva li l-Artikolu 3(1) jattribwixxi lill-Unjoni fil-qasam tal-politika kummerċjali komuni. It-tieni waħda, invokata sussidjarjament, hija bbażata fuq il-ksur tal-Artikolu 3(2) TFUE. Fl-ewwel lok, għandha tiġi eżaminata l-ewwel parti ta’ dan il-motiv.
L-argumentazzjoni tal-partijiet
38
Il-Kummissjoni u l-Parlament jenfasizzaw, qabelxejn, li l-kompetenza esklużiva mogħtija lill-Unjoni permezz tal-Artikolu 3(1) TFUE fil-qasam tal-politika kummerċjali komuni tinkludi, konformement mal-Artikolu 207(1) TFUE, l-aspetti kummerċjali tal-proprjetà intellettwali. Għalhekk, hija l-Unjoni biss li għandha l-kompetenza tinnegozja u tinkonkludi ftehimiet internazzjonali li jikkonċernaw il-proprjetà intellettwali peress li huwa stabbilit, fid-dawl tal-għan tagħhom u tal-kontenut tagħhom, li dawn il-ftehimiet jippreżentaw rabta speċifika mal-kummerċ internazzjonali, pereżempju billi jiffaċilitawh permezz ta’ uniformizzazzjoni leġiżlattiva. Għaldaqstant, din il-kompetenza esklużiva, minflok ma hija limitata għall-ftehimiet dwar l-armonizzazzjoni tal-protezzjoni tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali nnegozjati fil-kuntest tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO), din il-kompetenza esklużiva tkopri, b’mod partikolari, ftehimiet oħra li l-analiżi tagħhom każ b’każ turi li huma intiżi, prinċipalment, li jiffavorixxu, fuq bażi ta’ reċiproċità, il-kummerċ ta’ merkanzija jew ta’ servizzi ma’ Stati terzi, billi jiżguraw lil din il-merkanzija jew lil dawn is-servizzi l-istess grad ta’ protezzjoni bħal dik li minnha huma diġà jgawdu fi ħdan is-suq intern.
39
Sussegwentement, il-Kummissjoni u l-Parlament jargumentaw li, l-istess bħall-Ftehim ta’ Lisbona, l-abbozz ta’ ftehim irrevedut jippreżenta rabta speċifika mal-kummerċ internazzjonali. Huwa minnu li huwa ma għandux preambolu li jesponi l-għan tiegħu espressament. Madankollu, l-analiżi tad-dispożizzjonijiet tiegħu u tal-kuntest tiegħu juru li huwa għandu l-għan u l-effett li jagħti lid-denominazzjonijiet ta’ oriġini u lill-indikazzjonijiet ġeografiċi ta’ kull parti kontraenti l-benefiċċju ta’ sistema ta’ reġistrazzjoni internazzjonali li tiżgura l-protezzjoni legali tagħhom, fit-territorju tal-partijiet kontraenti l-oħra kollha, kontra r-riskju li jistgħu jintużaw b’tali mod li jistgħu jiksru l-integrità jew ir-reputazzjoni tagħhom u, għaldaqstant, jagħmlu ħsara lill-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti barra mill-pajjiż. Billi jagħmel hekk, dan l-abbozz itejjeb il-protezzjoni tal-esportazzjonijiet ta’ dawn il-prodotti tal-Unjoni lejn l-Istati terzi, li, fin-nuqqas ta’ dan, tkun suġġetta għal reġistrazzjoni pajjiż b’pajjiż u għaldaqstant għal garanziji legali varjabbli. Għaldaqstant, dan l-abbozz jaqa’ taħt il-kompetenza esklużiva tal-Unjoni fil-qasam tal-politika kummerċjali komuni, u dan anki jekk is-sistema ta’ protezzjoni li huwa jipprevedi li jistabbilixxi hija intiża sabiex tiġi implementata mill-awtoritajiet tal-Istati Membri, skont l-Artikolu 291(1) TFUE. Barra minn hekk, l-Unjoni diġà kkonkludiet waħedha, fuq il-bażi tal-Artikolu 207 TFUE, ċertu numru ta’ ftehimiet internazzjonali dwar il-protezzjoni tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini kif ukoll tal-indikazzjonijiet ġeografiċi, u l-Kunsill, li ma jikkontestax l-eżistenza ta’ din il-prattika, ma jiġġustifikax ir-raġunijiet li wassluh sabiex jiskartaha f’dan il-każ.
40
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni u l-Parlament iqisu, fl-aħħar nett, li l-Kunsill wettaq żball ta’ liġi billi qies li l-abbozz ta’ ftehim irrevedut kien jaqa’ taħt l-approssimizzazzjoni tal-leġiżlazzjoni fil-qasam tas-suq intern, fis-sens tal-Artikolu 114 TFUE, u, għaldaqstant, ta’ kompetenza kondiviża bejn l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. F’dan ir-rigward, il-Kunsill żbaljatament stabbilixxa parallel bejn il-kompetenzi esterni u interni tal-Unjoni. Fil-fatt, il-kompetenza tal-Unjoni li tinnegozja l-abbozz ta’ ftehim irrevedut tista’ toriġina mill-politika kummerċjali komuni anki jekk ir-regoli komuni tal-Unjoni fil-qasam tal-protezzjoni tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini u tal-indikazzjonijiet ġeografiċi huma bbażati, min-naħa tagħhom, fuq il-politika agrikola komuni kif ukoll fuq l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Istati Membri, minn naħa, u anki jekk il-kompetenzi tal-Unjoni fil-qasam ġew eżerċitati biss, f’dan l-istadju, fir-rigward tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini u tal-indikazzjonijiet ġeografiċi relatati mal-prodotti agrikoli, pjuttost milli dawk relatati mal-prodotti mhux agrikoli, min-naħa l-oħra.
41
Il-Kunsill u l-Istati Membri intervenjenti kollha jqisu, min-naħa tagħhom, li l-abbozz ta’ ftehim irrevedut ma jaqax fil-qasam tal-politika kummerċjali komuni u li għaldaqstant l-Unjoni ma għandhiex, fuq din il-bażi, kompetenza esklużiva sabiex tinnegozjah.
42
F’dan ir-rigward, huma essenzjalment jargumentaw li, sabiex ftehim internazzjonali li huwa intiż li jiġi nnegozjat f’kuntest ieħor minbarra dak tad-WTO u li jirrigwarda domandi ta’ proprjetà intellettwali minbarra dawk imsemmija mill-ftehim fuq l-aspetti tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali li jaffettwaw il-kummerċ, li jikkostitwixxi l-Anness 1C tal-Ftehim li jistabbilixxi d-WTO, iffirmat f’Marrakech fil-15 ta’ April 1994 u approvat mid-Deċiżjoni tal-Kunsill, tat-22 ta’ Diċembru 1994, dwar il-konklużjoni f’isem il-Komunità Ewropea, fejn għandhom x’jaqsmu affarijiet fil-kompetenza tagħha, fuq il-ftehim milħuq fil-Laqgħa ta’ negozjati multilaterali fl-Urugwaj (1986-1994) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 21, p. 80), jista’ jitqies li jirrigwarda aspetti kummerċjali tal-proprjetà intellettwali fis-sens tal-Artikolu 207(1) TFUE, huwa neċessarju li tali ftehim internazzjonali jkollu rabta speċifika mal-kummerċ internazzjonali.
43
Madankollu, f’dan il-każ, l-abbozz ta’ ftehim irrevedut ma jsostnix il-konklużjoni li għandu tali rabta speċifika. Fil-fatt, qabelxejn, huwa amministrat mill-WIPO, u mill-konvenzjoni li stabbilixxiet din l-organizzazzjoni jidher li l-għan ewlieni ta’ din tal-aħħar huwa l-promozzjoni tal-adozzjoni ta’ miżuri intiżi li jtejbu l-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali kif ukoll l-armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet nazzjonali fil-qasam. Sussegwentement, l-abbozz tal-ftehim irrevedut għandu huwa stess bħala għan, mhux li jiffaċilita l-iskambji kummerċjali billi jestendi l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni lil pajjiżi terzi, iżda, bħar-regoli komuni adottati mill-Unjoni fuq il-bażi tal-Artikolu 114 TFUE fil-qasam tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini u tal-indikazzjonijiet ġeografiċi, li jistabbilixxi mekkaniżmu ta’ preservazzjoni ta’ produzzjonijiet tradizzjonali u ta’ informazzjoni lill-konsumaturi applikabbli għall-partijiet kontraenti kollha, inkluż l-Unjoni, fil-każ li din taderixxi mal-imsemmi ftehim. Fl-aħħar nett, l-eżaminazzjoni tal-kontenut ta’ dan l-abbozz jikkonferma li dan tal-aħħar jaqa’ taħt il-qasam ta’ kompetenza kopert mill-Artikolu 114 TFUE, sa fejn huwa intiż li jistabbilixxi kuntest proċedurali uniformi għall-protezzjoni tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini u tal-indikazzjonijiet ġeografiċi, u li huwa biss fuq bażi sekondarja u indiretta li l-istabbiliment ta’ dan il-kuntest proċedurali jista’ jaffettwa l-iskambji ta’ beni li huma intitolati għal tali denominazzjonijiet u indikazzjonijiet.
44
Fi kwalunkwe każ, il-Kunsill isostni li, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tqis li huwa l-Artikolu 207 TFUE li jikkostitwixxi l-bażi legali sostantiva adegwata għad-deċiżjoni kkontestata, u mhux l-Artikolu 114 TFUE, ir-referenza żbaljata għal dan l-aħħar artikolu għandha titqies bħala difett formali li ma jistax jiġġustifika l-annullament ta’ din id-deċiżjoni. Fil-fatt, f’każ jew ieħor, il-Kunsill ġustament irrefera għall-Artikolu 218 TFUE bħala bażi legali proċedurali tal-imsemmija deċiżjoni, minn naħa, u osserva r-rekwiżiti proċedurali korrispondenti billi adotta dan tal-aħħar b’maġġoranza kkwalifikata, min-naħa l-oħra.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
45
In-nuqqas ta’ qbil bejn il-Kummissjoni, sostnuta mill-Parlament, u l-Kunsill, sostnut mill-Istati Membri intervenjenti, jeżiġi li jiġi ddeterminat jekk l-abbozz tal-ftehim irrevedut jaqax jew le taħt il-qasam tal-politika kummerċjali komuni.
46
F’dan il-qasam, l-Artikolu 3(1) TFUE jagħti lill-Unjoni kompetenza esklużiva.
47
Skont l-Artikolu 207(1) TFUE, il-politika kummerċjali komuni hija bbażata fuq prinċipji uniformi, b’mod partikolari fir-rigward tal-aspetti kummerċjali tal-proprjetà intellettwali, u għandha tiżvolġi fil-kuntest tal-prinċipji kif ukoll tal-għanijiet tal-azzjoni esterna tal-Unjoni.
48
Minn din id-dikjarazzjoni, li tgħid li l-politika kummerċjali komuni tappartjeni fi ħdan l-azzjoni esterna tal-Unjoni, jirriżulta b’mod partikolari li l-imsemmija politika tirrigwarda l-kummerċ mal-Istati terzi u mhux il-kummerċ fi ħdan is-suq intern [sentenza tat-18 ta’ Lulju 2013, Daiichi Sankyo u Sanofi-Aventis Deutschland, C‑414/11, EU:C:2013:520, punt 50, u Opinjoni 2/15 (Ftehim ta’ kummerċ ħieles ma’ Singapor), tas-16 ta’ Mejju 2017, EU:C:2017:376, punt 35].
49
F’dan ir-rigward, hija ġurisprudenza stabbilita sew li l-impenji internazzjonali kkuntrattati mill-Unjoni fil-qasam tal-proprjetà intellettwali jaqgħu taħt il-politika kummerċjali komuni jekk ikollhom rabta speċifika mal-kummerċ internazzjonali sa fejn ikunu essenzjalment intiżi li jippromwovu, li jiffaċilitaw jew li jirregolaw dawn l-iskambji u jkollhom effetti diretti u immedjati fuqhom [Opinjoni 2/15 (Ftehim ta’ kummerċ ħieles ma’ Singapor), tas-16 ta’ Mejju 2017, EU:C:2017:376, punt 112 u l-ġurisprudenza ċċitata].
50
Ftehimiet internazzjonali li għandhom bħala għan li jiżguraw u jorganizzaw il-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali fit-territorju tal-partijiet, sa fejn jissodisfaw iż-żewġ kundizzjonijiet imfakkra fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza, huma fost dawk li jaqgħu taħt din il-politika [ara, f’dan is-sens, sentenza tat-18 ta’ Lulju 2013, Daiichi Sankyo u Sanofi-Aventis Deutschland, C‑414/11, EU:C:2013:520, punti 58 sa 61, u Opinjoni 2/15 (Ftehim ta’ kummerċ ħieles ma’ Singapor), tas-16 ta’ Mejju 2017, EU:C:2017:376, punti 116, 121, 122, 125 u 127].
51
F’dan il-każ, peress li, kif jirriżulta mit-titolu tagħha, id-deċiżjoni kkontestata għandha l-għan li tawtorizza l-ftuħ tan-negozjati relatati mal-abbozz ta’ ftehim irrevedut, huwa neċessarju li jiġi ddeterminat jekk dan l-abbozz huwiex essenzjalment intiż li jippromwovi, li jiffaċilita jew li jirregola l-kummerċ bejn l-Unjoni u Stati terzi, u sussegwentement, fl-affermattiv, jekk għandux effetti diretti u immedjati fuqhom.
52
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-finalità tal-abbozz ta’ ftehim irrevedut, għandu jiġi kkonstatat preliminarjament li din ma hijiex espressa b’mod espliċitu, la permezz ta’ preambolu u lanqas ta’ dispożizzjoni fit-test ta’ dan l-abbozz.
53
Fl-assenza ta’ tali riferiment espliċitu, din il-finalità għandha tiġi eżaminata fid-dawl tal-kuntest normattiv li jifforma parti minnu l-imsemmi abbozz.
54
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li l-abbozz ta’ ftehim irrevedut jipprevedi, kif jirriżulta mill-premessa 2 tad-deċiżjoni kkontestata, l-emendar tal-Ftehim ta’ Lisbona. Min-naħa l-oħra, il-Ftehim ta’ Lisbona jikkostitwixxi huwa stess ftehim ibbażat fuq l-Artikolu 19 tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi u konkluż, kif jirriżulta mill-Artikoli 1 u 4 tagħha, sabiex jissupplimenta lil din tal-aħħar.
55
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-eżaminazzjoni tal-finalità tal-abbozz ta’ ftehim irrevedut għandha titmexxa billi jittieħdu inkunsiderazzjoni, qabelxejn, il-Konvenzjoni ta’ Pariġi, li tikkostitwixxi l-oriġini u l-qafas ta’ korp normattiv li l-abbozz tiegħu ser isir biss il-parti l-iktar riċenti.
56
Kif jirriżulta mill-Artikoli 1 u 2 ta’ din il-konvenzjoni, din għandha bħala għan li tistabbilixxi Unjoni għall-protezzjoni tal-proprjetà industrijali u li tiżgura l-protezzjoni tal-forom differenti ta’ proprjetà industrijali miżmuma miċ-ċittadini tal-Istati li jifformaw din l-Unjoni, inklużi l-indikazzjonijiet tal-oriġini ġeografika u d-denominazzjonijiet ta’ oriġini, billi jiġi ggarantit lilhom il-benefiċċju ta’ trattament nazzjonali reċiproku.
57
Barra minn hekk, il-Konvenzjoni ta’ Pariġi hija essenzjalment intiża li tippromwovi u li tiffaċilita l-kummerċ internazzjonali. Fil-fatt, mill-preambolu ta’ din il-konvenzjoni jirriżulta li din ġiet adottata sabiex tipproteġi l-industrija u l-kummerċ, kif ukoll sabiex tikkontribwixxi għal-lealtà tat-tranżazzjonijiet kummerċjali bejn l-Istati li huma partijiet kontraenti. Il-protezzjoni ekwivalenti u omoġena tad-drittijiet tal-proprjetà industrijali li din il-konvenzjoni tagħti liċ-ċittadini tagħhom hija għalhekk, fl-aħħar mill-aħħar, intiża li tippermetti lil dawn tal-aħħar jipparteċipaw fil-kummerċ internazzjonali fuq l-istess livell.
58
Fid-dawl tal-kuntest normattiv evokat fil-punt 54 ta’ din is-sentenza, għandu, sussegwentement, jittieħed inkunsiderazzjoni l-Ftehim ta’ Lisbona, li jistabbilixxi Unjoni speċjali maħsuba sabiex tissupplimenta l-Konvenzjoni ta’ Pariġi fil-qasam speċifiku tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini.
59
B’mod speċifiku, dan il-ftehim għandu bħala għan li tiġi applikata, flimkien mal-protezzjoni ġenerali assigurata mill-Konvenzjoni ta’ Pariġi, sistema speċifika li tippermetti lid-denominazzjonijiet ta’ oriġini protetta f’wieħed mill-Istati tal-Unjoni speċjali li huwa jistabbilixxi, li tibbenefika minn reġistrazzjoni internazzjonali li tiggarantilhom protezzjoni, estiża għall-Istati kollha l-oħra ta’ din l-Unjoni speċjali, kontra kwalunkwe użurpazzjoni jew imitazzjoni.
60
Fir-rigward tal-għan tagħha, u kif espona l-Avukat Ġenerali fil-punt 79 tal-konklużjonijiet tiegħu, għandu jiġi rrilevat li l-protezzjoni speċifika tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini prevista mill-Ftehim ta’ Lisbona ma tikkostitwixxix skop fiha nnifisha, iżda mezz bil-għan li jkun hemm iżvilupp leali tal-kummerċ bejn il-partijiet kontraenti. Fil-fatt, l-istandards omoġeni ta’ protezzjoni li dan il-ftehim jistabbilixxi fit-territorju tal-Istati partijiet kollha għandhom bħala għan li jiffavorixxu l-parteċipazzjoni, fuq l-istess livell, tal-operaturi ekonomiċi kkonċernati għall-kummerċ bejn l-imsemmija Stati.
61
Fl-aħħar nett, kif ġie indikat fil-punti 17 u 18 ta’ din is-sentenza, l-abbozz tal-ftehim irrevedut huwa intiż li jipproteġi l-għanijiet u l-prinċipji tal-Ftehim ta’ Lisbona, billi jagħmel ċertu numru ta’ żidiet intiżi li jtejbuh u jrenduh iktar attraenti. Għal dan l-għan, dan l-abbozz jipprevedi b’mod partikolari l-estenzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni sostantiv tal-imsemmi ftehim għall-indikazzjonijiet ġeografiċi, li jispeċifika l-aspetti sostantivi u proċedurali tal-protezzjoni li jiżgura lil dawn l-indikazzjonijiet u lid-denominazzjonijiet ta’ oriġini, kif ukoll li jippermetti lill-Unjoni li taderixxi miegħu.
62
Sa fejn l-abbozz tal-ftehim irrevedut għandu għalhekk bħala għan prinċipali li jsaħħaħ is-sistema stabbilita mill-Ftehim ta’ Lisbona u li jestendi, fi ħdan l-Unjoni speċjali maħluqa minn dan il-ftehim, il-benefiċċju tal-protezzjoni speċifika li jistabbilixxi għall-indikazzjonijiet ġeografiċi, billi jissupplimenta l-protezzjoni li l-Konvenzjoni ta’ Pariġi tiżgura lid-diversi forom ta’ proprjetà industrijali, għandu jitqies bħala li jaqa’ fil-kuntest tal-finalità segwita mill-korp normattiv li jifforma parti minnu, kif speċifikat fil-punti 57 u 60 ta’ din is-sentenza u, b’mod partikolari, li huwa intiż, mill-perspettiva tal-Unjoni, li jiffaċilita u li jirregola l-kummerċ bejn din tal-aħħar u l-Istati partijiet terzi għall-imsemmi ftehim.
63
L-argument tal-Kunsill li jgħid li l-abbozz tal-ftehim irrevedut ser ikun amministrat mill-WIPO b’effett mid-dħul fis-seħħ tiegħu, kif diġà huwa l-każ tal-Ftehim ta’ Lisbona, ma huwiex ta’ natura li jikkomprometti din il-konklużjoni.
64
Huwa ċertament minnu li dan l-abbozz jafda l-ġestjoni ta’ waħda mill-komponenti tal-ftehim internazzjonali li huwa jantiċipa, jiġifieri l-mekkaniżmu ta’ reġistrazzjoni internazzjonali tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini u tal-indikazzjonijiet ġeografiċi li jistabbilixxi, lill-uffiċċju internazzjonali tal-WIPO. Huwa veru wkoll li, b’mod iktar ġenerali, dan il-ftehim internazzjonali għandu jiġi amministrat minn din l-organizzazzjoni. Madankollu, il-modalitajiet li jipprevedi ftehim internazzjonali sabiex jiżgura l-eżekuzzjoni u l-amministrazzjoni futura tiegħu għandhom jiġu evalwati fid-dawl tal-għanijiet li wasslu lill-partijiet għall-konklużjoni ta’ dan il-ftehim, u mhux l-oppost.
65
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-effetti tal-abbozz tal-ftehim irrevedut, hija ġurisprudenza stabbilita li ma huwiex biżżejjed li att tal-Unjoni, bħal ftehim internazzjonali konkluż minnha, jista’ jkollu ċerti implikazzjonijiet fuq il-kummerċ internazzjonali sabiex dan l-att jiġi kklassifikat fil-kategorija ta’ dawk li jaqgħu taħt il-politika kummerċjali komuni. Minbarra l-kundizzjoni, eżaminata fil-punti 52 sa 64 ta’ din is-sentenza, li tgħid li tali att għandu jkun essenzjalment intiż sabiex jippromwovi, jiffaċilita jew jirregola tali kummerċ, għandu jkollu wkoll effetti diretti u immedjati fuqhom [sentenzi tat-18 ta’ Lulju 2013, Daiichi Sankyo u Sanofi-Aventis Deutschland, C‑414/11, EU:C:2013:520, punt 51, kif ukoll tat-22 ta’ Ottubru 2013, Il‑Kummissjoni vs Il‑KunsillC‑137/12, EU:C:2013:675, punt 57, u Opinjoni 3/15 (Trattat ta’ Marrakech fuq l-aċċess għal xogħlijiet pubbliċi) tal-14 ta’ Frar 2017, EU:2017:114, punt 61.
66
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li s-sistema ta’ protezzjoni reċiproka tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini u tal-indikazzjonijiet ġeografiċi prevista fl-abbozz tal-ftehim irrevedut, hija essenzjalment ibbażata fuq tliet serje ta’ dispożizzjonijiet.
67
Qabelxejn, kull parti kontraenti hija obbligata li tistabbilixxi korp ta’ regoli tad-dritt sostantiv li jipprojbixxi denominazzjonijiet ta’ oriġini u indikazzjonijiet ġeografiċi li jibbenefikaw diġà minn protezzjoni fit-territorju ta’ waħda mill-partijiet kontraenti l-oħra milli jkunu s-suġġett ta’ użu li jista’ jagħmel ħsara lill-interessi tad-detenturi tagħhom jew jippreġudika l-fama tal-prodotti li jibbenefikaw minnhom (Artikolu 11), jew milli jsiru ġeneriċi (Artikolu 12).
68
Sussegwentement, kull parti kontraenti hija obbligata tistabbilixxi, fl-ordinament ġuridiku tagħha, regoli proċedurali li jippermettu lil kull persuna fiżika jew ġuridika kkonċernata tikseb, min-naħa tal-awtoritajiet amministrattivi u ġudizzjarji kompetenti, l-osservanza tal-protezzjoni li l-abbozz tal-ftehim irrevedut jiżgura lil dawn id-denominazzjonijiet ta’ oriġini u indikazzjonijiet ġeografiċi, kif ukoll li tressaq proċeduri legali jew li jkun hemm proċeduri legali mressqa kontra persuni li jkunu wettqu ksur tagħhom (Artikolu 14).
69
Finalment, l-abbozz tal-ftehim irrevedut jippermetti lid-detenturi tal-imsemmija denominazzjonijiet ta’ oriġini u indikazzjonijiet ġeografiċi jinvokaw l-protezzjoni assigurata mid-dispożizzjonijiet differenti msemmija fiż-żewġ punti preċedenti ta’ din is-sentenza, bħala riżulta tal-mekkaniżmu ta’ reġistrazzjoni unika, valida fl-Unjoni speċjali kollha stabbilita bil-Ftehim ta’ Lisbona (Artikoli 5 sa 8).
70
B’kunsiderazzjoni għal dan il-mekkaniżmu ta’ reġistrazzjoni unika, għandu jitqies li l-ftehim internazzjonali li deher qabel l-abbozz tal-ftehim irrevedut ser ikollu bħala effett dirett u immedjat li jbiddel il-kundizzjonijiet li bihom huwa organizzat il-kummerċ bejn l-Unjoni u l-partijiet l-oħra għal dan il-ftehim internazzjonali, billi jiddispensaw lill-manifatturi li jipparteċipaw għal dawn l-iskambji mill-obbligu li għandhom attwalment, sabiex jindirizzaw ir-riskji legali u ekonomiċi assoċjati ma’ dan il-kummerċ, li jkollhom jippreżentaw applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini u tal-indikazzjonijiet ġeografiċi li jużaw quddiem l-awtoritajiet kompetenti ta’ kull waħda mill-partijiet kontraenti.
71
Barra minn hekk, id-dispożizzjonijiet deskritti fil-punti 67 u 68 ta’ din is-sentenza ser ikollhom effetti diretti u immedjati fuq il-kummerċ bejn l-Unjoni u l-Istati terzi kkonċernati, billi jingħata lil dawn il-manifatturi kollha, kif ukoll lil kull persuna fiżika jew ġuridika oħra kkonċernata, l-għodda neċessarji sabiex jiksbu, f’kundizzjonijiet sostantivi u proċedurali omoġeni, l-osservanza effettiva tal-protezzjoni li l-abbozz tal-ftehim irrevedut jiżgura lid-drittijiet ta’ proprjetà industrijali tagħhom f’każ ta’ użu preġudizzjali jew inġust tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini jew tal-indikazzjonijiet ġeografiċi barra l-pajjiż.
72
Din l-evalwazzjoni tal-effetti tal-abbozz tal-ftehim irrevedut hija kkorroborata mill-analiżi li wasslet lill-Qorti tal-Ġustizzja tqis li, fid-dawl tal-irwol prinċipali li tokkupa l-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali fil-kummerċ ta’ beni u ta’ servizzi inġenerali kif ukoll tal-ġlieda kontra l-kummerċ illeċitu b’mod partikolari, abbozz ta’ ftehim internazzjonali li jipprevedi l-istabbiliment ta’ mekkaniżmu ta’ reġistrazzjoni u ta’ sistema ta’ protezzjoni reċiproka tal-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-partijiet kontraenti kontra l-atti ta’ kompetizzjoni inġusta, analogi għal dawk inkwistjoni f’dan il-każ, kien ta’ natura li jkollu effetti diretti u immedjati fuq l-iskambji kummerċjali internazzjonali [Opinjoni 2/15 (Ftehim ta’ kummerċ ħieles ma’ Singapor), tas-16 ta’ Mejju 2017, EU:C:2017:376, punt 127].
73
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-effetti tal-abbozz tal-ftehim irrevedut fuq il-kummerċ bejn l-Unjoni u l-Istati terzi li ser jaderixxu miegħu jissodisfaw ir-rekwiziti meħtieġa mill-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 65 ta’ din is-sentenza.
74
Mill-eżaminazzjoni ta’ dan l-abbozz jirriżulta għalhekk, minn naħa, li dan huwa essenzjalment intiż li jiffaċilita u li jirregola l-kummerċ bejn l-Unjoni u l-Istati terzi, u, min-naħa l-oħra, li huwa ta’ natura li jkollu effetti diretti u immedjati fuq dan il-kummerċ, b’mod li n-negozjar tiegħu jaqa’ taħt il-kompetenza esklużiva li l-Artikolu 3(1) TFUE jikkonferixxi lill-Unjoni fil-qasam tal-politika kummerċjali komuni msemmija fl-Artikolu 207(1) TFUE.
75
Għaldaqstant, huwa żbaljat li l-Kunsill qies li d-deċiżjoni kkontestata taqa’ taħt l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet fil-qasam tas-suq intern u, għaldaqstant, taħt kompetenza kondiviża bejn l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha, u li bbaża din id-deċiżjoni fuq l-Artikolu 114 TFUE kif ukoll fuq l-Artikolu 218(3) u (4) TFUE.
76
Dan l-iżball ma jistax jitqies bħala sempliċi difett formali, kuntrarjament għal dak li jsostni l-Kunsill. Fil-fatt, dan wassal lil din l-istituzzjoni sabiex tikser id-dispożizzjonijiet proċedurali speċifikament previsti fl-Artikolu 207(3) TFUE għan-negozjar ta’ ftehimiet internazzjonali li jaqgħu taħt il-qasam tal-politika kummerċjali komuni, u prinċipalment dawk relatati mat-tmexxija tan-negozjati mill-Kummissjoni, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punti 86 u 89 tal-konklużjonijiet tiegħu.
77
Minn dan isegwi li r-rikors għandu jintlaqa’ u d-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi annullata, mingħajr ma huwa neċessarju li tiġi eżaminata t-tieni parti tal-ewwel motiv u t-tieni motiv imqajma mill-Kummissjoni insostenn tar-rikors tagħha.
Fuq it-talba ta’ żamma tal-effetti tad-deċiżjoni kkontestata
78
Konformement mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 264 TFUE, jekk ir-rikors huwa fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddikjara null u bla effett l-att ikkontestat.
79
Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 266 TFUE, l-istituzzjoni li l-att tagħha jkun ġie annullat għandha tieħu l-miżuri li jinkludu l-eżekuzzjoni tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
80
Madankollu, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 264 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’, jekk tqis li dan huwa meħtieġ, tiddikjara liema mill-effetti tal-att iddikjarat null għandhom jitqiesu li huma definittivi.
81
Dan il-poter jista’ jiġi eżerċitat, għal motivi ta’ ċertezza legali, b’mod partikolari meta l-annullament ta’ deċiżjoni adottata mill-Kunsill, fil-kuntest tal-proċedura ta’ negozjar u ta’ konklużjoni ta’ ftehimiet internazzjonali prevista mill-Artikolu 218 TFUE, huwa ta’ natura li jqiegħed fid-dubju l-parteċipazzjoni tal-Unjoni fil-ftehim internazzjonali kkonċernat jew fl-implementazzjoni tiegħu, minkejja li ma jkun hemm ebda dubju dwar il-kompetenza tal-Unjoni għal dan il-għan (ara, fir-rigward ta’ deċiżjonijiet relatati mal-firma tal-ftehimiet internazzjonali, sentenzi tat-22 ta’ Ottubru 2013, Il‑Kummissjoni vs Il‑Kunsill, C‑137/12, EU:C:2013:675, punti 80 u 81; tal-24 ta’ Ġunju 2014, Il‑Parlament vs Il‑Kunsill, C‑658/11, EU:C:2014:2025, punt 90, kif ukoll tat-28 ta’ April 2015, Il‑Kummissjoni vs Il‑Kunsill, C‑28/12, EU:C:2015:282, punti 61 u 62).
82
F’dan il-każ, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja, fil-każ ta’ annullament tad-deċiżjoni kkontestata, iżżomm l-effetti ta’ din id-deċiżjoni sabiex ma tqiegħedx fid-dubju r-riżultat tan-negozjati li fid-dawl tagħhom din ġiet adottata, u dan sad-dħul fis-seħħ ta’ deċiżjoni tal-Kunsill ibbażata fuq l-Artikoli 207 u 218 TFUE, f’terminu raġonevoli b’effett mid-data tad-deċiżjoni tas-sentenza tagħha.
83
Sa fejn dawn in-negozjati wasslu, wara d-dħul fis-seħħ tal-imsemmija deċiżjoni, għall-adozzjoni tal-Att ta’ Genève tal-Ftehim ta’ Lisbona fuq id-denominazzjonijiet ta’ oriġini u l-indikazzjonijiet ġeografiċi, u sa fejn ma hemmx dubju dwar il-kompetenza tal-Unjoni għall-parteċipazzjoni f’tali adozzjoni, it-talba tal-Kummissjoni għandha tintlaqa’.
84
Għaldaqstant, għandhom jinżammu l-effetti tad-deċiżjoni kkontestata sad-dħul fis-seħħ, f’terminu raġonevoli li ma jistax jeċċedi s-sitt xhur b’effett mid-data tal-għoti ta’ din is-sentenza, ta’ deċiżjoni tal-Kunsill ibbażata fuq l-Artikoli 207 u 218 TFUE.
Fuq l-ispejjeż
85
L-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja jipprovdi li l-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż jekk dawn jintalbu. F’dan il-każ, peress li l-Kummissjoni talbet il-kundanna tal-Kunsill għall-ispejjeż u peress li dan tal-aħħar tilef, hemm lok li huwa jiġi ordnat ibati l-ispejjeż sostnuti mill-Kummissjoni.
86
Barra minn hekk, skont l-Artikolu 140(1) tal-istess regoli, l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet li intervjenew fil-kawża għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom. F’dan il-każ, ir-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ir-Repubblika Ellenika, ir-Renju ta’ Spanja, ir-Repubblika Franċiża, ir-Repubblika Taljana, l-Ungerija, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, ir-Repubblika tal-Awstrija, ir-Repubblika Portugiża, ir-Repubblika Slovakka, ir-Renju Unit kif ukoll il-Parlament għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 8512/15, tas-7 ta’ Mejju 2015, li tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati dwar Ftehim ta’ Lisbona rrevedut dwar id-denominazzjonijiet ta’ oriġini u l-indikazzjonijiet ġeografiċi, għal dak li jirrigwarda kwistjonijiet li jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Unjoni Ewropea, hija annullata.
2)
L-effetti tad-Deċiżjoni 8512/15 għandhom jinżammu sad-dħul fis-seħħ, f’terminu raġonevoli li ma jistax jaqbeż is-sitt xhur b’effett mid-data tal-għoti ta’ din is-sentenza, ta’ deċiżjoni tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea ibbażata fuq l-Artikoli 207 u 218 TFUE.
3)
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea huwa kkundannat għall-ispejjeż.
4)
Ir-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ir-Repubblika Ellenika, ir-Renju ta’ Spanja, ir-Repubblika Franċiża, ir-Repubblika Taljana, l-Ungerija, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, ir-Repubblika tal-Awstrija, ir-Repubblika Portugiża, ir-Repubblika Slovakka, ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq kif ukoll il-Parlament Ewropew għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.