61977CJ0013_NL
Partijen
Onderwerp
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Partijen
IN DE ZAAK 13/77,
BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN HET BELGISCHE HOF VAN CASSATIE, IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN
NV
'
' GB-INNO-BM '
', TE BRUSSEL,
EN
VERENIGING VAN DE KLEINHANDELAARS IN TABAK ( ATAB ), TE ELSENE,
Onderwerp
OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING INZAKE DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 3, SUB F, 5, TWEEDE ALINEA, 30, 31, 32, 86 EN 90 EEG-VERDRAG EN VAN RICHTLIJN NR . 72/464/EEG VAN DE RAAD BETREFFENDE DE BELASTING, ANDERE DAN OMZETBELASTING, OP HET VERBRUIK VAN TABAKSFABRIKATEN,
Overwegingen van het arrest
1 OVERWEGENDE DAT HET BELGISCHE HOF VAN CASSATIE BIJ ARREST VAN 7 JANUARI 1977, INGEKOMEN TEN HOVE OP 26 JANUARI 1977, KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VIER VRAGEN HEEFT GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 3, SUB F, 5, TWEEDE ALINEA, 30, 31, 32, 86 EN 90 VAN HET VERDRAG EN VAN RICHTLIJN NR . 72/464/EEG VAN DE RAAD ( PB L 303 VAN 1972, BLZ . 3 ) BETREFFENDE DE BELASTING, ANDERE DAN OMZETBELASTING, OP HET VERBRUIK VAN TABAKSFABRIKATEN ;
2 DAT DIE VRAGEN ZIJN GESTELD IN HET KADER VAN EEN GEDING TUSSEN DE BELGISCHE NAAMLOZE VENNOOTSCHAP
'
' GB-INNO-BM '
', DIE IN BELGIE VERSCHEIDENE GROOTWINKELBEDRIJVEN EXPLOITEERT, EN DE VERENIGING ZONDER WINSTOOGMERK
'
' VERENIGING VAN DE KLEINHANDELAARS IN TABAK '
'
( NA TE NOEMEN ATAB );
3 DAT BLIJKENS HET DOSSIER DE VOORZITTER DER RECHTBANK VAN KOOPHANDEL TE BRUSSEL OP VORDERING VAN ATAB BIJ BESCHIKKING VAN 24 APRIL 1972 DE VENNOOTSCHAP WAARVAN GB-INNO-BM DE RECHTSOPVOLGSTER IS, HEEFT GELAST DE VERKOOP OF HET TEN VERKOOP AANBIEDEN VAN SIGARETTEN TEGEN EEN LAGERE DAN DE OP HET FISCALE BANDJE VERMELDE PRIJS TE BEEINDIGEN, OP GROND DAT DIE HANDELWIJZE EEN DAAD VAN ONEERLIJKE MEDEDINGING IS EN ZICH NIET VERDRAAGT MET ARTIKEL 58 VAN DE BELGISCHE WET OP DE BTW VAN 3 JULI 1969, WELK ARTIKEL LUIDT ALS VOLGT :
'
' TEN AANZIEN VAN INGEVOERDE OF HIER TE LANDE GEPRODUCEERDE TABAKSFABRIKATEN WORDT DE BELASTING GEHEVEN TELKENS WANNEER VOOR DIE FABRIKATEN, OVEREENKOMSTIG DE WETS- OF VERORDENINGSBEPALINGEN TERZAKE, ACCIJNS MOET WORDEN VOLDAAN . DE BELASTING WORDT BEREKEND OP DE PRIJS VERMELD OP HET FISCALE BANDJE, DIE DE VERPLICHTE VERKOOPPRIJS AAN VERBRUIKER MOET ZIJN, OF INDIEN GEEN PRIJS IS BEPAALD, OVER DE MAATSTAF VAN HEFFING VAN DE ACCIJNS . '
' ;
4 DAT TOEN HET HOGER BEROEP VAN GB-INNO-BM TEGEN DEZE BESCHIKKING DOOR HET HOF VAN BEROEP TE BRUSSEL BIJ ARREST VAN 24 NOVEMBER 1974 WAS VERWORPEN, VOORNOEMDE VENNOOTSCHAP ZICH IN CASSATIE HEEFT VOORZIEN ;
DE NATIONALE WETTELIJKE REGELING
5 OVERWEGENDE DAT TABAKSFABRIKATEN IN BELGIE ZIJN ONDERWORPEN AAN EEN STELSEL VAN ACCIJNZEN, DAT WORDT GEKENMERKT DOOR DE HEFFING VAN EEN ACCIJNS
'
' AD VALOREM '
', BEREKEND OP DE DETAILHANDELSPRIJS
'
' BTW INBEGREPEN '
' ;
6 DAT HET TOTAALBEDRAG VAN BEIDE BELASTINGEN WORDT AFGEDRAGEN DOOR DE FABRIKANT OF DE IMPORTEUR BIJ DE AANKOOP VAN DE FISCALE BANDJES DIE OP DE GEFABRICEERDE OF GEIMPORTEERDE TABAKSPRODUKTEN MOETEN WORDEN AANGEBRACHT EN WAAROP DE DETAILHANDELSPRIJS IS VERMELD ;
7 OVERWEGENDE DAT HET VERBODEN IS TABAKSPRODUKTEN AAN DE VERBRUIKER TE VERKOPEN TEGEN EEN HOGERE PRIJS DAN DIE WELKE OP HET FISCALE BANDJE STAAT ;
8 DAT DIT VERBOD VOOR WAT DE ACCIJNSREGELING BETREFT, FORMEEL IS VASTGELEGD IN PARAGRAAF 12 VAN HET REGLEMENT GEVOEGD BIJ HET MINISTERIEEL BESLUIT VAN 22 JANUARI 1948 BETREFFENDE DE INNING VAN DE TABAKSACCIJNS ;
9 DAT HET TER ZAKE VAN DE BTW EEN UITVLOEISEL IS VAN HET FEIT DAT ARTIKEL 58, LID 1, VAN GENOEMDE WET VAN 3 JULI 1969 VERWIJST NAAR DE BEGINSELEN BETREFFENDE DE EISBAARHEID EN HEFFING VAN DE ACCIJNS ;
10 OVERWEGENDE DAT HET EVENEENS VERBODEN IS TABAKSPRODUKTEN AAN DE VERBRUIKER TE VERKOPEN TEGEN EEN LAGERE DAN DE OP HET FISCALE BANDJE VERMELDE PRIJS ;
11 DAT WELISWAAR OP HET TIJDSTIP WAAROP DE IN CASU RELEVANTE FEITEN ZICH HEBBEN VOORGEDAAN, DIT VERBOD NOG NIET VAN KRACHT WAS TERZAKE VAN DE ACCIJNS, MAAR WEL - BLIJKENS HET BOVENAANGEHAALDE ARTIKEL 58, LID 1, VAN DE WET VAN 3 JULI 1969 - TER ZAKE VAN DE BTW ;
12 OVERWEGENDE DAT DE GESTELDE VRAGEN HET HOF VAN CASSATIE IN STAAT MOETEN STELLEN ZICH EEN OORDEEL TE VORMEN OVER DE VERENIGBAARHEID MET HET GEMEENSCHAPSRECHT VAN ARTIKEL 58, LID 1, VAN DE BELGISCHE WET VAN 3 JULI 1969, VOOR ZOVER DIT ARTIKEL EEN DOOR DE FABRIKANT OF IMPORTEUR BEPAALDE VERKOOPPRIJS AAN DE VERBRUIKER OPLEGT ;
ALGEMENE OPMERKINGEN
13 OVERWEGENDE DAT DE BELASTING OP TABAKSFABRIKATEN IN ALLE LID-STATEN EEN BELANGRIJKE BRON VAN OVERHEIDSINKOMSTEN VORMT, ZODAT DE BEVOEGDE INSTANTIES OVER DOELTREFFENDE MIDDELEN MOETEN KUNNEN BESCHIKKEN OM DE INNING ERVAN TE VERZEKEREN ;
14 DAT BIJ DE HUIDIGE STAND VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT ELKE LID-STAAT ZIJN EIGEN METHODE KAN KIEZEN VOOR DE FISCALE CONTROLE VAN DE OP ZIJN GRONDGEBIED IN DE HANDEL GEBRACHTE TABAKSFABRIKATEN ;
15 DAT VANWEGE DE NOODZAAK OM AAN STRENGE EN VAAK GECOMPLICEERDE, BOVENDIEN VAN STAAT TOT STAAT VERSCHILLENDE CONTROLEVEREISTEN TE VOLDOEN, DE IN- EN UITVOER VAN TABAKSFABRIKATEN THANS NOG AAN ONONTKOOMBARE BELEMMERINGEN IS ONDERWORPEN EN DE INTRACOMMUNAUTAIRE HANDEL IN DEZE PRODUKTEN ONDER DE GEGEVEN OMSTANDIGHEDEN AANZIENLIJKE MIDDELEN EN EEN GESPECIALISEERDE KENNIS VERGT ;
16 DAT DOOR HET GROTE BELASTINGAANDEEL IN DE VERBRUIKERSPRIJS DE WINSTMARGE VAN DE GROOTHANDELAREN EN DETAILLISTEN BETREKKELIJK KLEIN IS ;
17 DAT IN EEN STELSEL ALS HET BELGISCHE, WAARIN DE DETAILHANDELSPRIJS DE GRONDSLAG VAN DE ACCIJNS- EN BTW-HEFFING VORMT, HET VERBOD OM TABAKSPRODUKTEN AAN DE VERBRUIKER TE VERKOPEN TEGEN EEN HOGERE DAN DE OP HET FISCALE BANDJE VERMELDE DETAILHANDELSPRIJS, EEN ESSENTIELE WAARBORG VAN FISCALE AARD VORMT OM TE VOORKOMEN DAT DE PRODUCENTEN EN IMPORTEURS OP HET TIJDSTIP WAAROP ZIJ DE BELASTING OVER HUN PRODUKTEN BETALEN, DAARVOOR EEN TE LAGE WAARDE OPGEVEN ;
18 DAT DAARENTEGEN EEN VERBOD OM AAN DE VERBRUIKER TE VERKOPEN TEGEN EEN LAGERE DAN DE OP HET FISCALE BANDJE VERMELDE PRIJS, NIET NOODZAKELIJKERWIJZE OP BELASTINGTECHNISCHE GRONDEN BERUST, DOCH VOLGENS ENKELE REGERINGEN DIE OPMERKINGEN HEBBEN INGEDIEND, VEELEER VERBAND HOUDT MET SOCIAAL-ECONOMISCHE DOELSTELLINGEN, IN ZOVERRE DAARDOOR, DOOR HET UITSCHAKELEN VAN DE MOGELIJKHEID VAN ALLERLEI KORTINGEN BIJ VERKOOP AAN DE VERBRUIKER, EEN BEPAALDE DETAILHANDELSSTRUCTUUR IN STAND WORDT GEHOUDEN EN CONCENTRATIES TEN KOSTE VAN DE KLEINE DETAILLISTEN WORDEN TEGENGEGAAN ;
19 DAT VOORTS IS BETOOGD DAT DE HANDHAVING VAN EEN VASTE DETAILHANDELSPRIJS VAN WEZENLIJK BELANG IS OM TE VERZEKEREN DAT DE LID-STAAT DE INKOMSTEN UIT DE BELASTINGEN OP TABAKSFABRIKATEN DAADWERKELIJK ONTVANGT ;
20 DAT EVENWEL IN EEN SYSTEEM ALS HET ONDERHAVIGE DE BELASTINGONTVANGST VERZEKERD IS BIJ DE VERKOOP VAN DE FISCALE BANDJES, ZODAT AAN DIT ARGUMENT GEEN BETEKENIS KAN WORDEN TOEGEKEND ;
21 DAT TEN SLOTTE NOG VALT OP TE MERKEN DAT IN EEN SYSTEEM ZOALS IN BELGIE WORDT TOEGEPAST, IN BEGINSEL NIETS ZICH ERTEGEN VERZET DAT EEN DETAILHANDELAAR ZELF ZIJN VERKOOPPRIJZEN ZOU BEPALEN EN ZICH DAARTOE BEVOORRAADT MET TABAKSARTIKELEN VOORZIEN VAN DIENOVEREENKOMSTIGE FISCALE BANDJES ;
22 DAT DIT IN DE PRAKTIJK ECHTER SLECHTS MOGELIJK IS MET MEDEWERKING VAN DE FABRIKANT OF IMPORTEUR ENERZIJDS EN DE NATIONALE BELASTINGAUTORITEITEN ANDERZIJDS, WELKE MEDEWERKING IN VOORKOMEND GEVAL MAAR MOEILIJK KAN WORDEN VERKREGEN ;
23 DAT BIJ DE BEANTWOORDING VAN DE VRAGEN VAN DE NATIONALE RECHTER MEDE MET AL DEZE OVERWEGINGEN REKENING MOET WORDEN GEHOUDEN ;
DE EERSTE VRAAG
24 OVERWEGENDE DAT HET HOF VAN CASSATIE IN HET EERSTE ONDERDEEL VAN DE EERSTE VRAAG VRAAGT OF DE ARTIKELEN 3, SUB F, 5, TWEEDE ALINEA, EN 86 EEG-VERDRAG ALDUS MOETEN WORDEN UITGELEGD, DAT HET EEN LID-STAAT VERBODEN IS IN ZIJN WETGEVING EEN BEPALING IN TE VOEREN OF TE BEHOUDEN WAARDOOR EN VOOR INGEVOERDE EN VOOR IN HET BINNENLAND GEPRODUCEERDE GOEDEREN VOOR DE VERKOOP AAN DE VERBRUIKERS EEN DOOR DE FABRIKANTEN OF IMPORTEURS VASTGESTELDE VERKOOPPRIJS WORDT OPGELEGD, INDIEN DIE BEPALING VAN DIEN AARD IS DAT ZIJ
- HET MISBRUIK MAKEN VAN EEN MACHTSPOSITIE OP DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT, IN DE ZIN VAN ARTIKEL 86 EEG-VERDRAG, DOOR EEN OF MEER ONDERNEMINGEN IN DE HAND WERKT,
- HET MISBRUIK VAN EEN MACHTSPOSITIE DOOR EEN OF MEER ONDERNEMINGEN IN DE HAND WERKT, MACHTSPOSITIE DIE HIERIN BESTAAT DAT FABRIKANTEN EN IMPORTEURS VAN TABAKSFABRIKATEN DE DETAILHANDELAARS VAN EEN LID-STAAT KUNNEN DWINGEN DE DOOR HEN VASTGESTELDE VERKOOPPRIJZEN AAN DE VERBRUIKERS TE EERBIEDIGEN ;
25 DAT IN HET TWEEDE ONDERDEEL VAN DEZE VRAAG EERST WORDT GEVRAAGD OF HET INVOEREN OF BEHOUDEN VAN EEN DERGELIJKE BEPALING VERBODEN IS, ZELFS WANNEER ZIJ EEN ALGEMENE DRAAGWIJDTE HEEFT, IN DIE ZIN DAT ZIJ OM HET EVEN WELKE FABRIKANTEN EN IMPORTEURS BEDOELT, DUS OOK DEGENEN DIE GEEN MACHTSPOSITIE HEBBEN OF DIE GEEN MISBRUIK ERVAN MAKEN, EN A FORTIORI WANNEER HAAR DOELSTELLINGEN, VOORWERP OF UITWERKING GEENSZINS HIERIN BESTAAN EEN MISBRUIK VAN MACHTSPOSITIE IN DE HAND TE WERKEN ;
26 DAT VERVOLGENS WORDT GEVRAAGD OF DE IN HET EERSTE ONDERDEEL GENOEMDE VERDRAGSBEPALINGEN DAN NIET IN DIE ZIN MOETEN WORDEN GEINTERPRETEERD, DAT HET INVOEREN OF HET BEHOUDEN VAN ZODANIGE NATIONALE WETTELIJKE BEPALING GEENSZINS VERBODEN IS, MAAR DAT ZO EEN BEPALING LOUTER GEEN WEERSLAG KAN HEBBEN OP HET TOEPASSINGSGEBIED VAN ARTIKEL 86 EEG-VERDRAG, IN DIE ZIN DAT EEN MISBRUIK VAN MACHTSPOSITIE ONGEOORLOOFD BLIJFT ZELFS INDIEN HET DOOR DEZE WETSBEPALING IN SPECIE IN DE HAND WERD GEWERKT ;
27 DAT HET GERADEN VOORKOMT DE VERSCHILLENDE ONDERDELEN VAN DEZE VRAAG TEZAMEN TE BEHANDELEN ;
28 OVERWEGENDE DAT HET DOOR HET VERDRAG BEOOGDE STELSEL VAN DE ENE MARKT ENERZIJDS ELKE NATIONALE REGELING UITSLUIT DIE DE INTRACOMMUNAUTAIRE HANDEL AL DAN NIET RECHTSTREEKS, DAADWERKELIJK OF POTENTIEEL BELEMMERT ;
29 DAT ANDERZIJDS DE IN ARTIKEL 3, SUB F, VERMELDE DOELSTELLING WORDT UITGEWERKT IN VERSCHEIDENE VERDRAGSBEPALINGEN BETREFFENDE DE MEDEDINGINGSREGELS, ONDER MEER IN ARTIKEL 86, WAARIN WORDT VERKLAARD DAT HET ONVERENIGBAAR IS MET DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT EN VERBODEN, VOOR ZOVER DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN DAARDOOR ONGUNSTIG KAN WORDEN BEINVLOED, DAT EEN OF MEER ONDERNEMINGEN MISBRUIK MAKEN VAN EEN MACHTSPOSITIE ;
30 OVERWEGENDE DAT DE LID-STATEN INGEVOLGE ARTIKEL 5, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG ZICH HEBBEN TE ONTHOUDEN VAN ALLE MAATREGELEN DIE DE VERWEZENLIJKING VAN DE DOELSTELLINGEN VAN HET VERDRAG IN GEVAAR KUNNEN BRENGEN ;
31 DAT MITSDIEN, OFSCHOON ARTIKEL 86 ZICH TOT DE ONDERNEMINGEN RICHT, HET VERDRAG TOCH OOK DE LID-STATEN DE VERPLICHTING OPLEGT GEEN MAATREGELEN TE NEMEN OF TE HANDHAVEN WELKE DIE BEPALING HAAR NUTTIG EFFECT KUNNEN ONTNEMEN ;
32 DAT IN DIE ZIN ARTIKEL 90 BEPAALT DAT DE LID-STATEN MET BETREKKING TOT DE OPENBARE BEDRIJVEN EN DE ONDERNEMINGEN WAARAAN ZIJ BIJZONDERE OF UITSLUITENDE RECHTEN VERLENEN, GEEN MAATREGELEN NEMEN OF HANDHAVEN WELKE MET NAME IN STRIJD ZIJN MET DE REGELS BEDOELD IN DE ARTIKELEN 85 TOT EN MET 94 ;
33 DAT DE LID-STATEN INSGELIJKS GEEN MAATREGELEN MOGEN NEMEN WAARDOOR DE PARTICULIERE ONDERNEMINGEN ZICH AAN DE DWINGENDE BEPALINGEN VAN DE ARTIKELEN 85 TOT EN MET 94 KUNNEN ONTTREKKEN ;
34 DAT IN ALLE GEVAL ARTIKEL 86 HET MISBRUIK MAKEN VAN EEN MACHTSPOSITIE DOOR EEN OF MEER ONDERNEMINGEN VERBIEDT, ZELFS AL ZOU EEN DERGELIJK MISBRUIK DOOR EEN NATIONALE WETTELIJKE BEPALING IN DE HAND WORDEN GEWERKT ;
35 DAT HOE DAN OOK EEN NATIONALE MAATREGEL DIE HET MISBRUIK VAN EEN MACHTSPOSITIE WAARDOOR DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN ONGUNSTIG KAN WORDEN BEINVLOED, VERGEMAKKELIJKT, NORMALERWIJZE IN STRIJD ZAL ZIJN MET DE ARTIKELEN 30 EN 34, DIE KWANTITATIEVE IN- EN UITVOERBEPERKINGEN ALSMEDE MAATREGELEN VAN GELIJKE WERKING VERBIEDEN ;
36 OVERWEGENDE DAT DE NATIONALE RECHTER HEEFT TE BEOORDELEN OF EEN STELSEL VAN VASTE DETAILHANDELSPRIJZEN VERENIGBAAR IS MET HET VERDRAG, ZULKS MEDE GELET OP ALLE TOEPASSINGSVOORWAARDEN VAN DE AANGEHAALDE BEPALINGEN VAN GEMEENSCHAPSRECHT ;
37 DAT HET HOF VAN CASSATIE TEN DEZE ENERZIJDS HEEFT OVERWOGEN DAT MISBRUIK VAN MACHTSPOSITIE KAN ZIJN GELEGEN IN DE OMSTANDIGHEID DAT DE FABRIKANTEN EN IMPORTEURS VAN TABAKSFABRIKATEN DE DETAILHANDELAARS VAN EEN LID-STAAT KUNNEN VERPLICHTEN DE DOOR HEN VASTGESTELDE VERKOOPPRIJZEN AAN DE VERBRUIKERS TE EERBIEDIGEN, EN ANDERZIJDS, DAT DE MAATREGEL, WAARVAN WORDT AANGENOMEN DAT ZIJ MOGELIJKERWIJZE INBREUK MAAKT OP ARTIKEL 86 JUNCTO ARTIKEL 5, TWEEDE ALINEA, EEN BEPALING IS DIE DWINGT TOT EERBIEDIGING VAN DIE PRIJZEN BIJ DE VERKOOP AAN DE VERBRUIKERS ;
38 DAT DE NATIONALE RECHTER BIJ ZIJN ONDERZOEK OF HET INVOEREN OF HANDHAVEN VAN EEN DERGELIJKE MAATREGEL VERENIGBAAR IS MET HET GEMEENSCHAPSRECHT, TEVENS HEEFT NA TE GAAN OF - MEDE GELET OP DE BELEMMERINGEN VOOR HET HANDELSVERKEER IN TABAKSFABRIKATEN TUSSEN DE LID-STATEN, DIE UIT DE AARD VAN HET BETROKKEN FISCALE STELSEL KUNNEN VOORTVLOEIEN - DEZE MAATREGEL ALS ZODANIG EEN ONGUNSTIGE INVLOED KAN UITOEFENEN OP DAT HANDELSVERKEER, HETGEEN EEN VOORWAARDE IS VOOR DE TOEPASSELIJKHEID VAN DE VERBODSBEPALINGEN VAN ARTIKEL 86 ;
DE TWEEDE VRAAG
39 OVERWEGENDE DAT HET HOF VAN CASSATIE VERVOLGENS VRAAGT OF MEN TE DOEN HEEFT MET
'
' ONDERNEMINGEN WAARAAN DE STAAT BIJZONDERE OF UITSLUITENDE RECHTEN VERLEENT '
'
IN DE ZIN VAN ARTIKEL 90 EEG-VERDRAG, WANNEER DE STAAT DE FABRIKANTEN EN IMPORTEURS VAN SOMMIGE PRODUKTEN - IN TEGENSTELLING TOT DE FABRIKANTEN EN IMPORTEURS VAN ANDERE PRODUKTEN - BIJ WETSBEPALING INDIRECT DE MOGELIJKHEID GEEFT DE VERKOOPPRIJS AAN DE VERBRUIKER ZELF VAST TE STELLEN, EN ZO JA, OF HET HANDHAVEN VAN ZULKE BIJZONDERE OF UITSLUITENDE RECHTEN STRIJDIG IS MET DE ARTIKELEN 7 EN 85 TOT EN MET 94 VAN HET VERDRAG ;
40 OVERWEGENDE DAT MEN DIENT TE BEDENKEN DAT IN HET BETROKKEN FISCALE STELSEL DE FABRIKANT OF IMPORTEUR VRIJELIJK EEN DETAILHANDELSPRIJS VOOR ZIJN PRODUKTEN KAN VASTSTELLEN DIE LAGER IS DAN DE VERKOOPPRIJS VAN GELIJKSOORTIGE CONCURRERENDE PRODUKTEN VAN GELIJKE KWALITEIT EN MET DEZELFDE KENMERKEN ;
41 DAT WAAR DEZE MOGELIJKHEID OPENSTAAT VOOR EENIEDER - OOK VOOR EEN DETAILHANDELAAR - DIE ZICH ALS FABRIKANT OF IMPORTEUR VAN TABAKSFABRIKATEN VESTIGT, EN DUS VOOR EEN ONBEPAALDE GROEP VAN ONDERNEMINGEN, HET TWIJFELACHTIG LIJKT OF DEZE WEL ALS HOUDERS VAN
'
' BIJZONDERE '
', LAAT STAAN VAN
'
' UITSLUITENDE '
'
RECHTEN KUNNEN WORDEN AANGEMERKT ;
42 DAT EVENWEL, GEZIEN DE MOTIVERING VAN HET ANTWOORD OP DE EERSTE VRAAG - IN DIE ZIN DAT ARTIKEL 90 HOE DAN OOK SLECHTS EEN VERBIJZONDERING IS VAN BEPAALDE, VOOR DE LID-STATEN BINDENDE ALGEMENE BEGINSELEN -, EEN ANTWOORD OP DE TWEEDE VRAAG ACHTERWEGE KAN BLIJVEN ;
DE DERDE VRAAG
43 OVERWEGENDE DAT DE DERDE VRAAG, DIE IN DRIE ONDERDELEN UITEENVALT, ER VOOREERST TOE STREKT TE VERNEMEN OF DE ARTIKELEN 30, 31 EN 32 EEG-VERDRAG ALDUS MOETEN WORDEN UITGELEGD, DAT EEN MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING ALS EEN KWANTITATIEVE BEPERKING UITMAAKT EEN REGELING VAN EEN LID-STAAT WAARDOOR, VOOR DE VERKOOP VAN TABAKSFABRIKATEN AAN VERBRUIKER, EEN VASTE PRIJS WORDT OPGELEGD DIE OP DE FISCALE BANDJES WORDT VERMELD, EN DIE, NAARGELANG VAN HET GEVAL, WORDT BEPAALD ZOWEL DOOR DE FABRIKANTEN VAN DIE PRODUKTEN DIE IN DIE STAAT ZIJN GEVESTIGD, ALS DOOR DE IMPORTEURS VAN DIEZELFDE PRODUKTEN IN HET BIJZONDER VANUIT ANDERE LID-STATEN ;
44 DAT VERVOLGENS WORDT GEVRAAGD OF EEN DERGELIJKE REGELING ALLEEN ZODANIGE MAATREGEL UITMAAKT WANNEER IN FEITE VASTSTAAT DAT ZIJ DE INTRACOMMUNAUTAIRE HANDEL RECHTSTREEKS OF ZIJDELINGS, DAADWERKELIJK OF POTENTIEEL KAN BELEMMEREN, HETGEEN DOOR DE NATIONALE RECHTER IN SPECIE DIENT TE WORDEN VASTGESTELD ;
45 DAT TEN SLOTTE WORDT GEVRAAGD OF HET ANDERS IS WANNEER DE LID-STAAT AAN DE PRODUCENTEN EN IMPORTEURS ZOU TOESTAAN NA EEN AANGIFTE VAN PRIJSVERHOGING EN MET INACHTNEMING VAN EEN BEPAALDE WACHTTIJD, DE PRIJZEN, OOK DE DETAILHANDELSPRIJZEN, VRIJ VAST TE STELLEN MAAR DIE PRIJZEN PUBLICEERT EN AAN DE HAND VAN VOORMELDE MAATREGEL DE NALEVING ERVAN OPLEGT ;
46 OVERWEGENDE DAT ARTIKEL 30 VAN HET VERDRAG IN HET HANDELSVERKEER TUSSEN DE LID-STATEN ELKE MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING ALS EEN KWANTITATIEVE BEPERKING VERBIEDT ;
47 DAT HET VOOR DIT VERBOD VOLDOENDE IS DAT DE BETROKKEN MAATREGELEN AL DAN NIET RECHTSTREEKS, DAADWERKELIJK OF POTENTIEEL DE IMPORTEN TUSSEN LID-STATEN KUNNEN BELEMMEREN ;
48 OVERWEGENDE DAT VOLGENS RICHTLIJN NR . 70/50 VAN DE COMMISSIE VAN 22 DECEMBER 1969 ( PB L 13 VAN 1970, BLZ . 29 ) ALS MAATREGELEN VAN GELIJKE WERKING ALS EEN KWANTITATIEVE INVOERBEPERKING ZIJN TE BESCHOUWEN
'
' MAATREGELEN, ANDERE DAN DIE WELKE ZONDER ONDERSCHEID OP NATIONALE EN OP INGEVOERDE PRODUKTEN VAN TOEPASSING ZIJN, DIE EEN BELEMMERING VORMEN VOOR DE INVOER DIE MOGELIJK ZOU ZIJN INDIEN DEZE MAATREGELEN NIET BESTONDEN, MET INBEGRIP VAN DE MAATREGELEN DIE DE INVOER MOEILIJKER OF DUURDER MAKEN DAN DE AFZET VAN DE NATIONALE PRODUKTIE '
' ;
49 DAT EVENWEL TOT DE IN DE RICHTLIJN BEDOELDE MAATREGELEN VAN GELIJKE WERKING NIET BEHOREN MAATREGELEN DIE WEGENS DEZE WERKING EEN BELETSEL VORMEN VOOR HET HANDELSVERKEER TUSSEN LID-STATEN, MAAR DIE ONDER HUN EIGEN BENAMING REEDS IN HET VERDRAG WORDEN GENOEMD - MET NAME ALS FISCALE MAATREGELEN - OF DIE OP ZICHZELF ZIJN TOEGESTAAN ALS UITDRUKKING OF MIDDEL TOT UITDRUKKING VAN AAN DE LID-STATEN VERBLEVEN BEVOEGDHEDEN ;
50 DAT ARTIKEL 99 VAN HET VERDRAG HET OOG HEEFT OP DE BELEMMERINGEN DIE UITVLOEISEL ZIJN VAN INDIRECTE BELASTINGEN, EN, IN SAMENHANG MET ARTIKEL 100 BETREFFENDE HET NADER TOT ELKAAR BRENGEN VAN DE WETGEVINGEN, DE COMMISSIE DE VERPLICHTING OPLEGT TE ONDERZOEKEN OP WELKE WIJZE DE NATIONALE WETTELIJKE REGELINGEN TER ZAKE IN HET BELANG VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT KUNNEN WORDEN GEHARMONISEERD ;
51 DAT DE RAAD OP BASIS VAN DE VOORNOEMDE ARTIKELEN RICHTLIJN NR . 72/464 - DIE HET VOORWERP VORMT VAN DE VIERDE VRAAG - HEEFT VASTGESTELD, JUIST OMDAT HIJ HET IN HET BELANG VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT ACHTTE DE REGELS BETREFFENDE DE BELASTING OP HET VERBRUIK VAN TABAKSFABRIKATEN TE HARMONISEREN TEN EINDE DE NATIONALE STELSELS GELEIDELIJK TE ZUIVEREN VAN ELEMENTEN DIE HET VRIJE VERKEER KUNNEN BELEMMEREN EN DE MEDEDINGINGSVOORWAARDEN KUNNEN VERVALSEN ;
52 DAT EEN ZONDER ONDERSCHEID VOOR NATIONALE EN GEIMPORTEERDE PRODUKTEN GELDENDE MAXIMUMPRIJS WELISWAAR OP ZICHZELF GEEN MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING ALS EEN KWANTITATIEVE BEPERKING VORMT, DOCH EEN DERGELIJKE WERKING WEL KAN KRIJGEN BIJ VASTSTELLING OP EEN ZODANIG PEIL DAT DE AFZET VAN GEIMPORTEERDE PRODUKTEN HETZIJ ONMOGELIJK, HETZIJ MOEILIJKER WORDT DAN DIE VAN NATIONALE PRODUKTEN ;
53 DAT DAARENTEGEN EEN DOOR DE FABRIKANT, RESPECTIEVELIJK DE IMPORTEUR VRIJ GEKOZEN PRIJSREGELING, DIE VERVOLGENS KRACHTENS EEN NATIONALE WETTELIJKE MAATREGEL WORDT OMGEZET IN EEN STELSEL VAN VERPLICHTE VERBRUIKERSPRIJZEN EN WAARBIJ GEEN ENKEL ONDERSCHEID WORDT GEMAAKT TUSSEN NATIONALE EN GEIMPORTEERDE PRODUKTEN, NORMALERWIJZE UITSLUITEND GEVOLGEN HEEFT VOOR HET BINNENLAND ;
54 DAT HET EVENWEL NIET UITGESLOTEN IS DAT EEN DERGELIJKE REGELING IN BEPAALDE GEVALLEN EEN ONGUNSTIGE INVLOED KAN HEBBEN OP HET INTRACOMMUNAUTAIRE HANDELSVERKEER ;
55 DAT, ZOALS REEDS IS OPGEMERKT, DE IN- EN UITVOER VAN TABAKSFABRIKATEN ONDERWORPEN IS AAN BELEMMERINGEN DIE INHERENT ZIJN AAN DE VERSCHILLENDE, DOOR DE LID-STATEN TOEGEPASTE FISCALE CONTROLEMETHODEN TER VERZEKERING VAN DE ONTVANGST DER OP DIE PRODUKTEN GEHEVEN BELASTINGEN ;
56 DAT DERHALVE DE NATIONALE RECHTER BIJ DE VRAAG OF EEN NATIONALE REGELING WAARBIJ VOOR DE VERKOOP VAN TABAKSFABRIKATEN AAN DE VERBRUIKER EEN VASTE, DOOR DE FABRIKANT OF IMPORTEUR VRIJ GEKOZEN PRIJS WORDT OPGELEGD, EVENTUEEL EEN MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING ALS EEN KWANTITATIEVE BEPERKING IS, DIENT NA TE GAAN OF - MEDE GELET OP DE BELEMMERINGEN VAN FISCALE AARD DIE DE SECTOR VAN DE BETROKKEN PRODUKTEN ONGUNSTIG BEINVLOEDEN - EEN DERGELIJK STELSEL VAN VERPLICHTE PRIJZEN OP ZICHZELF DE IMPORTEN TUSSEN LID-STATEN AL DAN NIET RECHTSTREEKS, DAADWERKELIJK OF POTENTIEEL KAN BELEMMEREN ;
DE VIERDE VRAAG
57 OVERWEGENDE DAT DEZE VRAAG ER IN DE EERSTE PLAATS TOE STREKT TE VERNEMEN OF ARTIKEL 5 VAN RICHTLIJN NR . 72/464 VAN DE RAAD RECHTSTREEKSE WERKING HEEFT, ZODAT DE PARTICULIEREN ZICH VOOR DE NATIONALE RECHTSCOLLEGES DAAROP KUNNEN BEROEPEN, EN IN DE TWEEDE PLAATS, OF HET DE LID-STATEN VERBODEN IS EEN WETTELIJKE MAATREGEL IN TE VOEREN OF TE BEHOUDEN WAARDOOR, VOOR INGEVOERDE OF IN HET BINNENLAND GEPRODUCEERDE TABAKSARTIKELEN, VOOR DE VERKOOP AAN DE VERBRUIKER EEN OP HET FISCALE BANDJE VERMELDE VERKOOPPRIJS WORDT OPGELEGD, IN DIE ZIN DAT HET ARTIKEL NOCH TEGEN EEN HOGERE NOCH TEGEN EEN LAGERE PRIJS MAG WORDEN VERKOCHT ;
58 DAT EERST HET TWEEDE ONDERDEEL VAN DEZE VRAAG MOET WORDEN BESPROKEN, AANGEZIEN BIJ EEN ONTKENNEND ANTWOORD HIEROP HET EERSTE ONDERDEEL GEEN BEANTWOORDING BEHOEFT ;
59 OVERWEGENDE DAT RICHTLIJN NR . 72/464, EVENALS DE RICHTLIJNEN VAN 11 APRIL 1967 BETREFFENDE DE HARMONISATIE VAN DE OMZETBELASTING ( PB 1967, BLZ . 1301 EN 1303 ) GEBASEERD OP DE ARTIKELEN 99 EN 100 EEG-VERDRAG, DE GRONDREGELS BEVAT VOOR EEN EERSTE HARMONISATIE-ETAPPE VAN DE ACCIJNS OP TABAKSFABRIKATEN ;
60 DAT DE RAAD IN DE CONSIDERANS VAN DE RICHTLIJN ALS BEGINSEL VOOROPSTELT DAT DE VERWEZENLIJKING VAN EEN ECONOMISCHE UNIE WAARIN GEZONDE MEDEDINGING BESTAAT EN WAARVAN DE KENMERKEN ANALOOG ZIJN AAN DIE VAN EEN BINNENLANDSE MARKT, MET BETREKKING TOT DE SECTOR TABAKSFABRIKATEN VERONDERSTELT DAT DE IN DE LID-STATEN OP HET VERBRUIK VAN PRODUKTEN VAN DEZE SECTOR GEHEVEN BELASTING ZODANIG WORDT TOEGEPAST, DAT DE MEDEDINGINGSVOORWAARDEN NIET WORDEN VERVALST EN HET VRIJE VERKEER VAN DEZE PRODUKTEN BINNEN DE GEMEENSCHAP NIET WORDT BELEMMERD ;
61 DAT VOLGENS ARTIKEL 1 VAN DE RICHTLIJN DE STRUCTUUR VAN DE ACCIJNS OP TABAKSFABRIKATEN IN ETAPPES ZAL WORDEN GEHARMONISEERD, TERWIJL VOLGENS ARTIKEL 4 DE ACCIJNS MOET ZIJN OPGEBOUWD UIT EEN EVENREDIG EN EEN SPECIFIEK ELEMENT ;
62 DAT ARTIKEL 5, LID 1, VAN DE RICHTLIJN BEPAALT :
'
' DE FABRIKANTEN EN IMPORTEURS STELLEN VRIJELIJK DE MAXIMUM KLEINHANDELSVERKOOPPRIJZEN VAN HUN PRODUKTEN VAST . DEZE BEPALING MAG ECHTER GEEN BELETSEL VORMEN VOOR DE TOEPASSING VAN DE WETTELIJKE BEPALINGEN VAN DE LID-STATEN INZAKE PRIJZENCONTROLE OF DE INACHTNEMING VAN DE VASTGESTELDE PRIJZEN . '
' ;
63 OVERWEGENDE DAT DE RAAD, VAN OORDEEL DAT DE EISEN INZAKE DE MEDEDINGING EEN VRIJE PRIJSVORMING VOOR ALLE GROEPEN VAN TABAKSFABRIKATEN VERLANGEN, IN ARTIKEL 5, LID 1, VAN DE RICHTLIJN HEEFT BEPAALD DAT DE FABRIKANTEN EN IMPORTEURS VRIJELIJK DE MAXIMUM KLEINHANDELSVERKOOPPRIJZEN VAN HUN PRODUKTEN KUNNEN VASTSTELLEN ;
64 DAT DE TWEEDE VOLZIN VAN LID 1 VAN ARTIKEL 5, IN ZIJN VERBAND GELEZEN, NIET KAN WORDEN UITGELEGD ALS EEN VERBOD AAN DE LID-STATEN OM EEN WETTELIJKE MAATREGEL IN TE VOEREN OF TE BEHOUDEN, WAARDOOR, VOOR INGEVOERDE OF IN HET BINNENLAND GEPRODUCEERDE TABAKSARTIKELEN VOOR DE VERKOOP AAN DE VERBRUIKER EEN OP HET FISCALE BANDJE VERMELDE VERKOOPPRIJS WORDT OPGELEGD, MITS SLECHTS DIE PRIJS VRIJELIJK DOOR DE FABRIKANT OF IMPORTEUR IS VASTGESTELD ;
65 OVERWEGENDE DAT, GEZIEN HET ANTWOORD DAT OP HET TWEEDE ONDERDEEL VAN DE VIERDE VRAAG IS GEGEVEN, HET EERSTE ONDERDEEL VAN DEZE VRAAG GEEN BEANTWOORDING BEHOEFT ;
Beslissing inzake de kosten
TEN AANZIEN VAN DE KOSTEN
66 OVERWEGENDE DAT DE KOSTEN DOOR DE REGERING VAN HET KONINKRIJK BELGIE, DE REGERING VAN HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG, DE REGERING VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN, DE REGERING VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK, DE RAAD EN DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KUNNEN KOMEN ;
67 DAT DE PROCEDURE TEN AANZIEN VAN PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT IS TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN ;
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE,
UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR HET BELGISCHE HOF VAN CASSATIE BIJ ZIJN ARREST VAN 7 JANUARI 1977 GESTELDE VRAGEN, VERKLAART VOOR RECHT :
1 . ARTIKEL 86 EEG-VERDRAG VERBIEDT HET MISBRUIK MAKEN VAN EEN MACHTSPOSITIE DOOR EEN OF MEER ONDERNEMINGEN, ZELFS AL ZOU EEN DERGELIJK MISBRUIK DOOR EEN NATIONALE WETTELIJKE BEPALING IN DE HAND WORDEN GEWERKT .
2 . BIJ HET ONDERZOEK OF HET INVOEREN OF HANDHAVEN VAN EEN NATIONALE MAATREGEL DIE BIJ DE VERKOOP VAN TABAKSFABRIKATEN AAN DE VERBRUIKER DE EERBIEDIGING VAN DE DOOR DE FABRIKANT OF IMPORTEUR VASTGESTELDE PRIJZEN OPLEGT, VERENIGBAAR IS MET ARTIKEL 86 JUNCTIS DE ARTIKELEN 3, SUB F, EN 5, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG, MOET WORDEN NAGEGAAN OF - MEDE GELET OP DE HANDELSBELEMMERINGEN DIE KUNNEN VOORTVLOEIEN UIT DE AARD VAN HET FISCALE STELSEL WAARAAN DIE PRODUKTEN ZIJN ONDERWORPEN - DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN, BEHALVE DAT ER SPRAKE IS VAN MISBRUIK VAN EEN MACHTSPOSITIE ZOALS DIE DOOR ZODANIG STELSEL IN DE HAND ZOU KUNNEN WORDEN GEWERKT, DAARDOOR TEVENS ONGUNSTIG KAN WORDEN BEINVLOED .
3 . EEN NATIONALE REGELING WAARDOOR, VOOR INGEVOERDE EN IN HET BINNENLAND GEPRODUCEERDE TABAKSFABRIKATEN, VOOR DE VERKOOP AAN DE VERBRUIKER EEN VASTE, DOOR DE FABRIKANT OF IMPORTEUR VRIJ GEKOZEN PRIJS WORDT OPGELEGD, VORMT SLECHTS EEN MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING ALS EEN KWANTITATIEVE INVOERBEPERKING WANNEER - MEDE GELET OP DE BELEMMERINGEN DIE INHERENT ZIJN AAN DE VERSCHILLENDE, DOOR DE LID-STATEN TOEGEPASTE CONTROLEMETHODEN, INZONDERHEID TER VERZEKERING VAN DE ONTVANGST VAN DE OP DIE PRODUKTEN GEHEVEN BELASTINGEN - EEN ZODANIG STELSEL VAN VASTE PRIJZEN DE IMPORT TUSSEN LID-STATEN AL DAN NIET RECHTSTREEKS, DAADWERKELIJK OF POTENTIEEL KAN BELEMMEREN .
4 . ARTIKEL 5 VAN RICHTLIJN NR . 72/464/EEG VAN DE RAAD VAN 19 DECEMBER 1972 BETREFFENDE DE BELASTING, ANDERE DAN OMZETBELASTING, OP HET VERBRUIK VAN TABAKSFABRIKATEN VERBIEDT DE LID-STATEN NIET EEN WETTELIJKE MAATREGEL IN TE VOEREN OF TE BEHOUDEN WAARDOOR, VOOR INGEVOERDE OF IN HET BINNENLAND GEPRODUCEERDE TABAKSARTIKELEN, VOOR DE VERKOOP AAN DE VERBRUIKER DE OP HET FISCALE BANDJE VERMELDE PRIJS WORDT OPGELEGD, MITS SLECHTS DIE PRIJS VRIJELIJK DOOR DE FABRIKANT OF IMPORTEUR IS VASTGESTELD .