62024CJ0367
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla)
10 ta’ Lulju 2025 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Komunikazzjonijiet elettroniċi – Regolament (UE) 2015/2120 – Miżuri dwar l-aċċess għal internet miftuħ – Artikolu 3(3) – Obbligu għall-fornituri ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet li jittrattaw it-traffiku b’mod ugwali u mingħajr diskriminazzjoni, restrizzjoni jew interferenza – Possibbiltà għal dawn il-fornituri li jimplimentaw miżuri raġonevoli ta’ ġestjoni tat-traffiku – Għażla tariffarja li tinvolvi limitazzjoni tal-wisa’ tal-banda għall-istreaming ta’ vidjos”
Fil-Kawża C‑367/24,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Înalta Curte de Casaţie şi Justiţie (il-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja, ir-Rumanija), permezz ta’ deċiżjoni tal‑4 ta’ April 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑23 ta’ Mejju 2024, fil-proċedura
Autoritatea Naţională pentru Administrare şi Reglementare în Comunicaţii
vs
Telekom România Mobile Communications,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla),
komposta minn S. Rodin, President tal-Awla, O. Spineanu‑Matei u N. Fenger (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: A. Rantos,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għall-Autoritatea Naţională pentru Administrare şi Reglementare în Comunicaţii, minn M.‑R. Rudnic, A. Vasile u V. Ş. Zgonea, bħala aġenti,
–
għal Telekom România Mobile Communications, minn I. A. Hrisafi‑Josan, avocată,
–
għall-Gvern Rumen, minn R. Antonie, E. Gane u M. Chicu, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Ġermaniż, minn J. Möller u R. Kanitz, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Ungeriż, minn D. Csoknyai u Z. Fehér, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn G. Conte, O. Gariazzo u E. A. Stamate, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3 tar-Regolament (UE) 2015/2120 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Novembru 2015 li jistabbilixxi miżuri dwar aċċess għal Internet miftuħ u li jemenda d-Direttiva 2002/22/KE dwar servizz universali u d-drittijiet tal-utenti li jirrelataw ma’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u r-Regolament (UE) Nru 531/2012 dwar roaming fuq netwerks pubbliċi ta’ komunikazzjoni mobbli fi ħdan l-Unjoni (ĠU 2015, L 310, p. 1).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn l-Autoritatea Națională pentru Administrare și Reglementare în Comunicații (l-Awtorità Nazzjonali għall-Ġestjoni u għar-Regolamentazzjoni tal-Komunikazzjonijiet, ir-Rumanija, iktar ’il quddiem l-“ANCOM”) u Telekom România Mobile Communications S.A. dwar deċiżjoni li permezz tagħha din l-awtorità kkonstatat l-inkompatibbiltà ta’ għażla tariffarja proposta minn din il-kumpannija mal-obbligi li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni u ordnatilha ttemm kull trattament diskriminatorju tal-istreaming ta’ vidjos meta mqabbel mal-kategoriji l-oħra ta’ traffiku.
Il-kuntest ġuridiku
3
Il-premessi 6 sa 9, 11 u 15 tar-Regolament 2015/2120 jistipulaw:
“(6)
L-utenti aħħarin għandu jkollhom id-dritt għall-aċċess u d-distribuzzjoni tal-informazzjoni u l-kontenut, u biex jużaw u jipprovdu applikazzjonijiet u servizzi mingħajr diskriminazzjoni, permezz tas-servizz tagħhom ta’ aċċess għall-Internet. […]
(7)
Sabiex jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom li jaċċessaw u jxerrdu informazzjoni u kontenut, u biex jużaw u jipprovdu applikazzjonijiet u servizzi tal-għażla tagħhom, l-utenti aħħarin għandhom ikunu liberi li jiftiehmu ma’ fornituri ta’ servizzi ta’ aċċess għall-Internet fuq tariffi għal volumi u veloċitajiet speċifiċi tad-data tas-servizz ta’ aċċess għall-Internet. Tali ftehimiet, kif ukoll kwalunkwe prattiki kummerċjali ta’ fornituri ta’ servizzi ta’ aċċess għall-Internet, ma għandhomx jillimitaw l-eżerċizzju ta’ dawk id-drittijiet u b’hekk jiġu evitati d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament dwar is-salvagwardja tal-aċċess għal Internet miftuħ. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra għandu jkollhom is-setgħa li jintervjenu kontra ftehimiet jew prattiki kummerċjali li, minħabba l-iskala tagħhom, iwasslu għal sitwazzjonijiet fejn l-għażla tal-utenti aħħarin, fil-prattika, titnaqqas b’mod materjali. Għal dan il-għan, il-valutazzjoni tal-ftehimiet u l-prattiki kummerċjali għandha, fost l-oħrajn, tieħu kont tal-pożizzjonijiet rispettivi fis-suq ta’ dawk il-fornituri tas-servizzi ta’ aċċess għall-Internet, u tal-fornituri tal-kontenut, l-applikazzjonijiet u s-servizzi, li huma involuti. L-awtoritajiet kompetenti regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħrajn għandhom, bħala parti mill-funzjoni tagħhom ta’ monitoraġġ u infurzar, jiġu meħtieġa jintervjenu meta l-ftehimiet jew il-prattiki kummerċjali jwasslu biex l-essenza tad-drittijiet tal-utenti aħħarin tiddgħajjef.
(8)
Meta jiġu pprovduti servizzi ta’ aċċess għall-Internet, il-fornituri ta’ dawk is-servizzi għandhom jittrattaw it-traffiku kollu b’mod indaqs, mingħajr diskriminazzjoni, restrizzjoni jew interferenza, indipendentement minn min jibgħat jew minn min jirċievi, il-kontenut, l-applikazzjoni jew is-servizz, jew it-tagħmir tat-terminal. Skont il-prinċipji ġenerali tal-liġi tal-Unjoni u l-każistika stabbilita, sitwazzjonijiet komparabbli ma għandhomx jiġu ttrattati b’mod differenti u sitwazzjonijiet differenti ma għandhomx jiġu ttrattati bl-istess mod dment li dan it-trattament ma jiġix ġustifikat b’mod oġġettiv.
(9)
L-objettiv ta’ ġestjoni raġonevoli tat-traffiku hu li jsir kontribut għal użu effiċjenti ta’ riżorsi tan-netwerk u għal ottimizzazzjoni tal-kwalità globali tat-trasmissjoni b’reazzjoni għar-rekwiżiti tal-kwalità teknika oġġettivament differenti tas-servizz ta’ kategoriji speċifiċi ta’ traffiku, u għaldaqstant tal-kontenut, l-applikazzjonijiet u s-servizzi trasmessi. Il-miżuri raġonevoli ta’ ġestjoni tat-traffiku li jiġu applikati mill-fornituri ta’ servizzi ta’ aċċess għall-Internet għandhom ikunu trasparenti, nondiskriminatorji u proporzjonati, u ma għandhomx ikunu bbażati fuq konsiderazzjonijiet kummerċjali. Ir-rekwiżit li l-miżuri ta’ ġestjoni tat-traffiku jkunu nondiskriminatorji ma jeskludix li, bil-għan li tiġi ottimizzata l-kwalità globali tat-trasmissjoni, il-fornituri tas-servizzi ta’ aċċess għall-Internet jimplimentaw miżuri ta’ ġestjoni tat-traffiku li jagħmlu differenza bejn kategoriji oġġettivament differenti ta’ traffiku. Bil-għan li jiġu ottimizzati l-kwalità globali u l-esperjenza tal-utent, kwalunkwe differenzjazzjoni ta’ dan it-tip għandha tiġi permessa biss abbażi ta’ rekwiżiti oġġettivament differenti għall-kwalità teknika tas-servizz (pereżempju, f’termini ta’ latenza, jitter, telfien ta’ pakketti, u wisa’ tal-band) tal-kategoriji speċifiċi tat-traffiku, u mhux abbażi ta’ konsiderazzjonijiet kummerċjali. Tali miżuri ta’ differenzjazzjoni għandhom ikunu proporzjonati fir-rigward tal-għan ta’ ottimizzazzjoni tal-kwalità globali u għandhom jittrattaw it-traffiku ekwivalenti bl-istess mod. Tali miżuri m’għandhomx jinżammu aktar fit-tul minn dak li jkun meħtieġ.
[…]
(11)
Kwalunkwe prattika ta’ ġestjoni tat-traffiku li tmur lil hinn minn tali miżuri raġonevoli ta’ ġestjoni tat-traffiku, billi timblokka, tnaqqas il-veloċità, tibdel, tirrestrinġi, tinterferixxi fi, tiddegrada jew tiddiskrimina bejn kontenut, applikazzjonijiet jew servizzi speċifiċi, jew kategoriji speċifiċi ta’ kontenut, applikazzjonijiet jew servizzi, għandha tkun ipprojbita, soġġett għall-eċċezzjonijiet ġustifikati u definiti stabbiliti f’dan ir-Regolament. Dawk l-eċċezzjonijiet għandhom jiġu soġġetti għal interpretazzjoni stretta u rekwiżiti ta’ proporzjonalità. L-applikazzjonijiet u s-servizzi speċifiċi, kif ukoll il-kategoriji speċifiċi tagħhom għandhom jiġu protetti minħabba l-impatt negattiv fuq l-għażla tal-utent aħħari u l-innovazzjoni tal-imblukkar, jew ta’ miżuri restrittivi oħrajn li ma jaqgħux taħt l-eċċezzjonijiet ġustifikati. […]
[…]
(15)
[…] miżuri li jmorru lil hinn minn tali miżuri raġonevoli ta’ ġestjoni tat-traffiku jistgħu wkoll ikunu meħtieġa għall-prevenzjoni tal-konġestjoni imminenti tan-netwerk, jiġifieri sitwazzjonijiet fejn tkun ser isseħħ konġestjoni, u biex itaffu l-effetti tal-konġestjoni tan-netwerk, fejn tali konġestjoni sseħħ biss temporanjament jew f’ċirkostanzi eċċezzjonali. Il-prinċipju tal-proporzjonalità jeħtieġ li l-miżuri ta’ ġestjoni tat-traffiku bbażati fuq dik l-eċċezzjoni jittrattaw il-kategoriji ekwivalenti tat-traffiku bl-istess mod. Il-konġestjoni temporanja għandha tinftiehem li tirreferi għal sitwazzjonijiet speċifiċi fuq perijodu ta’ żmien qasir, fejn żieda f’daqqa fin-numru ta’ utenti minbarra l-utenti regolari, jew żieda f’daqqa fid-domanda għal kontenut, applikazzjonijiet jew servizzi speċifiċi tista’ tfawwar il-kapaċità ta’ trasmissjoni ta’ xi elementi tan-netwerk u l-bqija tan-netwerk issir inqas reattiva. […] Il-konġestjoni eċċezzjonali għandha tinftiehem li tirreferi għal sitwazzjonijiet imprevedibbli u inevitabbli ta’ konġestjoni, kemm fin-netwerks mobbli kif ukoll f’dawk fissi. […] Il-ħtieġa li jiġu applikati miżuri ta’ ġestjoni tat-traffiku li jmorru lil hinn mill-miżuri raġonevoli ta’ ġestjoni tat-traffiku sabiex jiġu evitati jew mitigati l-effetti ta’ konġestjoni temporanja jew eċċezzjonali tan-netwerk, ma għandhiex tagħti lill-fornituri tas-servizzi ta’ aċċess għall-Internet il-possibbiltà li jevadu l-projbizzjoni ġenerali li jimblukkaw, inaqqsu l-veloċità, ibiddlu, jirrestrinġu, jinterferixxu, jiddegradaw jew jiddiskriminaw bejn kontenut, applikazzjonijiet jew servizzi speċifiċi, jew kategoriji speċifiċi tagħhom. Konġestjoni tan-netwerk rikorrenti u aktar dejjiema li la tkun eċċezzjonali u lanqas temporanja ma għandhiex tibbenefika minn dik l-eċċezzjoni iżda għandha pjuttost tiġi trattata permezz ta’ espansjoni tal-kapaċità tan-netwerk.”
4
L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Suġġett u kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi regoli komuni biex jiġi salvagwardjat it-trattament indaqs u nondiskriminatorju tat-traffiku fil-forniment ta’ servizzi ta’ aċċess għall-Internet u tad-drittijiet marbutin tal-utenti aħħarin.”
5
L-Artikolu 3(1) sa (3) tal-imsemmi regolament jipprevedi:
“1.   L-utenti aħħarin għandu jkollhom id-dritt li jaċċessaw u jxerrdu informazzjoni u kontenut, jużaw u jipprovdu applikazzjonijiet u servizzi u jużaw tagħmir terminali tal-għażla tagħhom, irrispettivament mill-post fejn jinsab l-utent aħħari jew il-fornitur, jew il-post, l-oriġini jew id-destinazzjoni tal-informazzjoni, il-kontenut, l-applikazzjoni jew is-servizz permezz tas-servizz ta’ aċċess għall-Internet tagħhom.
[…]
2.   Ftehimiet bejn fornituri ta’ servizzi ta’ aċċess għall-Internet u utenti aħħarin dwar kondizzjonijiet kummerċjali u tekniċi u l-karatteristiċi ta’ servizzi ta’ aċċess għall-Internet bħall-prezz, il-volumi jew il-veloċità tad-data, u kwalunkwe prattika kummerċjali mwettqa mill-fornituri ta’ servizzi ta’ aċċess għall-Internet, ma għandhomx jillimitaw l-eżerċizzju tad-drittijiet tal-utenti aħħarin stipulati fil-paragrafu 1.
3.   Il-fornituri ta’ servizzi ta’ aċċess għall-Internet għandhom jittrattaw it-traffiku kollu bl-istess mod, meta jipprovdu servizzi ta’ aċċess għall-Internet, mingħajr diskriminazzjoni, restrizzjoni jew interferenza, u irrispettivament minn min jibgħat u min jirċievi, mill-kontenut aċċessat jew imxerred, mill-applikazzjonijiet jew is-servizzi użati jew ipprovduti, jew mit-tagħmir terminali użat.
L-ewwel subparagrafu ma għandux jipprevjeni lill-fornituri ta’ servizzi ta’ aċċess għall-Internet milli jimplimentaw miżuri raġonevoli ta’ ġestjoni tat-traffiku. Sabiex jitqiesu raġonevoli, dawn il-miżuri għandhom ikunu trasparenti, nondiskriminatorji u proporzjonati, u ma għandhomx ikunu msejsa fuq kunsiderazzjonijiet kummerċjali iżda fuq rekwiżiti oġġettivament differenti għall-kwalità teknika tas-servizz ta’ kategoriji speċifiċi tat-traffiku [fuq differenzi oġġettivi bejn ir-rekwiżiti tekniċi fil-qasam ta’ kwalità ta’ servizz ta’ ċerti kategoriji speċifiċi ta’ traffiku]. Miżuri bħal dawn m’għandhomx jissorveljaw il-kontenut speċifiku u ma għandhomx jinżammu għal aktar żmien milli jkun meħtieġ.
Il-fornituri ta’ servizzi ta’ aċċess għall-Internet ma għandhomx iwettqu miżuri ta’ ġestjoni tat-traffiku li jmorru lil hinn minn dawk imniżżla fit-tieni subparagrafu, u b’mod partikolari ma għandhomx jimblokkaw, inaqqsu l-veloċità ta’, ibiddlu, jirrestrinġu, jinterferixxu fi, jiddegradaw jew jiddiskriminaw bejn kontenut, applikazzjonijiet jew servizzi speċifiċi, jew kategoriji speċifiċi ta’ dawn, ħlief kif meħtieġ, u biss għal kemm ikun meħtieġ, sabiex:
(a)
ikun hemm konformità mal-atti leġislattivi […];
(b)
jitħarsu l-integrità u s-sigurtà tan-netwerk […];
(c)
tiġi pprevenuta konġestjoni imminenti tan-netwerk u jittaffew l-effetti ta’ konġestjoni eċċezzjonali jew temporanja tan-netwerk, sakemm il-kategoriji ekwivalenti tat-traffiku jiġu trattati bl-istess mod.”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
6
Telekom România Mobile Communications hija impriża attiva fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet.
7
Mill‑15 ta’ Ottubru 2017, fil-kuntest tas-servizz ta’ aċċess għall-internet propost f’ċerti abbonamenti mobbli u, mit‑13 ta’ Novembru 2017, għal ċerti offerti ta’ kards imħallsa minn qabel, Telekom România Mobile Communications ipproponiet għażla msejħa “Bonus Net Nelimitat” (“bonus b’internet illimitat”).
8
It-tariffa bażika ta’ dawn l-abbonamenti jew ta’ dawn il-kards tinkludi volum ta’ data ta’ kull xahar li jista’ jintuża għall-aċċess għal kull tip ta’ traffiku, inkluż streaming ta’ vidjos, aċċess li jibbenefika minn veloċità li tista’ tilħaq sa 150 megabit kull sekonda. L-attivazzjoni tal-“bonus b’internet illimitat” mill-klijent ikkonċernat timplika, minbarra aċċess għal volum illimitat ta’ data li l-użu tagħha ma jiġix ikkontabbilizzat f’din it-tariffa bażika, limitazzjoni tal-veloċità tat-traffiku tat-tip streaming ta’ vidjos għal massimu ta’ 1.5 megabits kull sekonda. Din il-limitazzjoni twassal, min-naħa tagħha, għal tnaqqis fir-riżoluzzjoni tal-vidjos. Fil-każ ta’ diżattivazzjoni ta’ dan il-bonus mill-klijent ikkonċernat, il-kategoriji kollha ta’ traffiku jibbenefikaw mill-veloċità inizjali, iżda l-volum ta’ kull xahar ta’ data użat jitnaqqas mill-volum inkluż fl-imsemmija tariffa jew jiġi ffatturat.
9
Permezz ta’ deċiżjoni tat‑8 ta’ Awwissu 2018, l-ANCOM ikkunsidrat li l-għażla tariffarja “bonus b’internet illimitat” kienet tistabbilixxi miżura ta’ ġestjoni tat-traffiku inkompatibbli mal-Artikolu 3(3) tar-Regolament 2015/2120 u li Telekom România Mobile Communications kellha ttemm din l-għażla. Skont din id-deċiżjoni, tipi differenti ta’ traffiku kienu ttrattati b’mod differenti, mingħajr ġustifikazzjoni oġġettiva, peress li l-istreaming ta’ vidjos kien iddiskriminat mil-limitazzjoni tal-veloċità massima assoċjata ma’ dan it-tip ta’ traffiku, jiġifieri 1.5 megabits kull sekonda, filwaqt li l-veloċitajiet assoċjati ma’ tipi oħra ta’ traffiku setgħu jilħqu sa 150 megabit kull sekonda. Issa, minn naħa, din il-limitazzjoni tal-veloċità assoċjata ma’ ċerta kategorija ta’ traffiku ma hijiex ibbażata fuq kunsiderazzjonijiet tekniċi, fis-sens tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(3) ta’ dan ir-regolament u, min-naħa l-oħra, l-imsemmija limitazzjoni ma tistax taqa’ taħt waħda mill-eċċezzjonijiet previsti fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-imsemmi regolament.
10
Permezz ta’ sentenza tas‑26 ta’ Mejju 2021, il-Curtea de Apel București (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest, ir-Rumanija) laqgħet ir-rikors għal annullament ippreżentat kontra l-imsemmija deċiżjoni minn Telekom România Mobile Communications. Din il-qorti ddeċidiet, essenzjalment, li l-istreaming ta’ vidjos kien jikkostitwixxi kategorija ta’ traffiku oġġettivament differenti mill-kategoriji l-oħra ta’ traffiku u li l-għażla tariffarja “bonus b’internet illimitat” kienet miżura ta’ ġestjoni tat-traffiku trasparenti, nondiskriminatorja, proporzjonata, temporanja u bbażata fuq rekwiżiti tekniċi fil-qasam tal-kwalità tas-servizz ta’ ċerti kategoriji speċifiċi ta’ traffiku oġġettivament differenti u mhux fuq kunsiderazzjonijiet kummerċjali.
11
L-ANCOM appellat minn din is-sentenza quddiem l-Înalta Curte de Casație și Justiție (il-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja, ir-Rumanija), li hija l-qorti tar-rinviju.
12
Dik il-qorti tqis li s-sentenzi tal‑15 ta’ Settembru 2020, Telenor Magyarország (C‑807/18 u C‑39/19, EU:C:2020:708), tat‑2 ta’ Settembru 2021, Vodafone (C‑854/19, EU:C:2021:675), tat‑2 ta’ Settembru 2021, Vodafone (C‑5/20, EU:C:2021:676), u tat‑2 ta’ Settembru 2021, Telekom Deutschland (C‑34/20, EU:C:2021:677), diġà jipprovdu biżżejjed elementi fir-rigward tal-kwistjonijiet imqajma minn Telekom România Mobile Communications dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament 2015/2120, moqri fid-dawl tal-premessa 7 tiegħu, u dwar ir-rabta bejn din id-dispożizzjoni u l-Artikolu 3(3) ta’ dan ir-regolament.
13
L-imsemmija qorti tindika madankollu li għandha tiddetermina, l-ewwel, jekk id-differenza fit-trattament magħmula minn Telekom România Mobile Communications, waqt l-attivazzjoni tal-“bonus b’internet illimitat”, bejn l-istreaming ta’ vidjos u l-kategoriji l-oħra ta’ traffiku tikkostitwixxix inugwaljanza fit-trattament fis-sens tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tar-Regolament 2015/2120. It-tieni, il-qorti tar-rinviju għandha dubju dwar jekk, konformement mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(3) ta’ dan ir-regolament, moqri fid-dawl tal-premessa 9 tiegħu, il-ġestjoni tat-traffiku implimentata minn Telekom România Mobile Communications fil-kuntest ta’ din l-attivazzjoni hijiex miżura raġonevoli ta’ ġestjoni tat-traffiku. It-tielet, din il-qorti għandha dubju dwar jekk tali miżura ta’ ġestjoni tistax taqa’ taħt l-eċċezzjoni prevista fil-punt (c) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-imsemmi regolament, dwar in-neċessità li tiġi evitata konġestjoni temporanja, sa fejn din il-miżura timplika limitazzjoni tal-veloċità assoċjata ma’ kategorija speċifika ta’ traffiku u tnaqqis fir-riżoluzzjoni tal-kontenut vidjo għal massimu ta’ 480p.
14
L-imsemmija qorti tqis li s-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija differenti minn dawk li kienu inkwistjoni fil-kawżi li taw lok għas-sentenzi ċċitati fil-punt 12 ta’ din is-sentenza. Fil-fatt, dawn l-aħħar kawżi kienu jirrigwardaw għażliet tariffarji li kienu jiddiskriminaw kontra d-diversi fornituri ta’ kontenut billi jiffavorixxu l-imsieħba tal-impriża ta’ telekomunikazzjonijiet ikkonċernata jew billi jillimitaw il-veloċità tat-traffiku għall-applikazzjonijiet jew għas-servizzi li ma kinux inklużi fl-offerta tariffarja inkwistjoni, filwaqt li, f’din il-kawża, id-differenza fit-trattament ikkonċernata ssir irrispettivament mill-fornituri ta’ servizzi ta’ xandir permezz ta’ streaming ta’ vidjos, jiġifieri irrispettivament minn jekk humiex imsieħba ta’ Telekom România Mobile Communication jew le.
15
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Înalta Curte de Casație și Justiție (il-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikolu 3 tar-Regolament [2015/2120] għandu jiġi interpretat fis-sens li għażla ta’ tariffi offruta minn impriża tat-telekomunikazzjonijiet, li tippermetti lill-konsumaturi finali li jkunu abbonaw għaliha li jużaw is-servizzi kollha ta’ streaming ta’ video mingħajr ħlas, irrispettivament mill-fornituri ta’ dawn is-servizzi u kemm jekk għandhom jew le l-istatus ta’ sħab tal-kontenut ta’ din l-impriża, mingħajr ma l-volum ta’ data kkonsmat bl-użu tal-imsemmija servizzi jkun inkluż fil-volum ta’ data ggarantit kull xahar bit-tariffa tat-telefonija mobbli, iżda b’limitazzjoni ta’ bandwith għal dan it-tip ta’ kontenut, huwa kompatibbli mal-obbligi li jirriżultaw minn dawn id-dispożizzjonijiet?”
Fuq id-domanda preliminari
16
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 3 tar-Regolament 2015/2120 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi għażla ta’ aċċess illimitat għall-internet, mingħajr spejjeż addizzjonali, proposta minn fornitur ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet lill-klijenti tiegħu, li, meta tiġi attivata, tippermetti lil dawn il-klijenti jużaw servizzi ta’ streaming ta’ vidjo mingħajr ma d-data użata b’dan il-mod tiġi mnaqqsa mill-volum ta’ data inkluż fil-pakkett bażiku mensili, iżda tillimita l-wisa’ tal-banda applikata għal dan il-kontenut, ikunu liema jkunu x-xandara jew il-fornituri tiegħu, meta mqabbla ma’ dik applikata għall-kategoriji l-oħra ta’ traffiku, filwaqt li, meta din l-għażla ma tkunx attivata mill-imsemmija klijenti, it-traffiku kollu, inkluż l-istreaming ta’ vidjos, jibbenefika mill-istess livell ta’ wisa’ ta’ banda, iżda l-volum ta’ data użat jitnaqqas mill-volum sottoskritt mill-istess klijenti.
17
Id-diversi dispożizzjonijiet tal-Artikolu 3 tar-Regolament 2015/2120 huma intiżi, kif jirriżulta mill-Artikolu 1 ta’ dan tal-aħħar, li jiggarantixxu t-trattament ugwali u nondiskriminatorju tat-traffiku fil-kuntest tal-provvista ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet kif ukoll id-drittijiet konnessi tal-utenti finali (sentenzi tal‑15 ta’ Settembru 2020, Telenor Magyarország, C‑807/18 u C‑39/19, EU:C:2020:708, punt 27, u tat‑2 ta’ Settembru 2021, Telekom Deutschland, C‑34/20, EU:C:2021:677, punt 24).
18
L-Artikolu 3(1) tar-Regolament 2015/2120, moqri fid-dawl tal-premessa 6 ta’ dan ir-regolament, jistabbilixxi d-drittijiet tal-utenti finali, inklużi d-dritt li jkollhom aċċess għal informazzjoni u għal kontenut u li jxandru informazzjoni u kontenut kif ukoll id-dritt li jużaw u li jipprovdu applikazzjonijiet u servizzi. Skont l-Artikolu 3(2) tal-istess regolament, l-eżerċizzju ta’ dawn id-drittijiet ma għandux ikun limitat minn ftehimiet konklużi bejn il-fornituri ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet u l-utenti finali jew minn prattiki kummerċjali implimentati minn dawn il-fornituri.
19
Fir-rigward tal-Artikolu 3(3) tar-Regolament 2015/2120, għandu qabel kollox jitfakkar li l-ewwel subparagrafu ta’ din id-dispożizzjoni, moqri fid-dawl tal-premessa 8 ta’ dan ir-regolament, jimponi fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet obbligu ġenerali ta’ trattament ugwali, mingħajr diskriminazzjoni, restrizzjoni jew interferenza tat-traffiku, li fl-ebda każ ma jista’ jkun hemm deroga minnu permezz ta’ prattiki kummerċjali implimentati minn dawn il-fornituri jew permezz ta’ ftehimiet konklużi minnhom ma’ utenti finali (sentenza tal‑15 ta’ Settembru 2020, Telenor Magyarország, C‑807/18 u C‑39/19, EU:C:2020:708, punt 47).
20
Sussegwentement, mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tar-Regolament 2015/2120, kif ukoll mill-premessa 9 ta’ dan tal-aħħar, li fid-dawl tagħha għandu jinqara dan is-subparagrafu, jirriżulta li, filwaqt li huma obbligati josservaw dan l-obbligu ġenerali, l-imsemmija fornituri jżommu l-possibbiltà li jadottaw miżuri raġonevoli ta’ ġestjoni tat-traffiku. Madankollu, din il-possibbiltà hija, b’mod partikolari, suġġetta għall-kundizzjoni li tali miżuri ma jinżammux għal perijodu itwal milli jkun meħtieġ u għall-kundizzjoni li jkunu bbażati fuq “rekwiżiti oġġettivament differenti għall-kwalità teknika tas-servizz ta’ kategoriji speċifiċi tat-traffiku [differenzi oġġettivi bejn ir-rekwiżiti tekniċi fil-qasam ta’ kwalità ta’ servizz ta’ ċerti kategoriji speċifiċi ta’ traffiku]” u mhux fuq “kunsiderazzjonijiet kummerċjali” (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Settembru 2020, Telenor Magyarország, C‑807/18 u C‑39/19, EU:C:2020:708, punt 48).
21
Fl-aħħar nett, mit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tar-Regolament 2015/2120 jirriżulta li, sakemm ma jkunux ġew adottati għal żmien determinat u sakemm ma jkunux neċessarji sabiex fornitur ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet ikun jista’ jew jikkonforma ruħu ma’ obbligu legali, jew iżomm l-integrità u s-sigurtà tan-network, jew jipprevjeni jew jirrimedja l-konġestjoni tiegħu, il-miżuri kollha li jikkonsistu fl-imblokkar, fit-tnaqqis tal-veloċità, fil-bidla, fir-restrizzjoni, fl-interferenza, fid-degradazzjoni jew fit-trattament b’mod diskriminatorju, b’mod partikolari, ta’ kontenut, ta’ applikazzjonijiet jew ta’ servizzi speċifiċi, ma jistgħux jitqiesu li huma raġonevoli fis-sens tat-tieni subparagrafu ta’ din id-dispożizzjoni, u għaldaqstant għandhom jitqiesu, inkwantu tali, bħala inkompatibbli magħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Settembru 2020, Telenor Magyarország, C‑807/18 u C‑39/19, EU:C:2020:708, punt 49).
22
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, għandu jiġi rrilevat li l-għan tal-obbligu ġenerali stabbilit fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tar-Regolament 2015/2120 ma huwiex biss li jiġi żgurat li fornituri ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet jastjenu milli jimplimentaw miżuri li jimplikaw diskriminazzjoni bejn xandara jew fornituri differenti ta’ kontenut, ta’ applikazzjonijiet jew ta’ servizzi, iżda, b’mod iktar wiesa’, li jiġi żgurat li l-kontenut kollu kkonsultat jew imxandar kif ukoll l-applikazzjonijiet jew is-servizzi kollha użati jew ipprovduti permezz ta’ servizz ta’ aċċess għall-internet jiġu ttrattati b’mod ugwali.
23
Għaldaqstant, is-sempliċi fatt li miżura applikata minn fornitur ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet ma tkunx intiża li tiggarantixxi lil ċerti xandara jew fornituri ta’ kontenut, ta’ applikazzjonijiet jew ta’ servizzi, li jkunu l-imsieħba tiegħu, trattament differenti meta mqabbel ma’ dak mogħti lix-xandara jew lill-fornituri l-oħra ta’ kontenut, ta’ applikazzjonijiet jew ta’ servizzi, li ma jkunux imsieħba tiegħu, ma jippermettix li jiġi konkluż a priori li dan l-obbligu ġenerali ġie osservat.
24
Minn dan isegwi li miżura li tillimita l-wisa’ tal-banda applikata, fil-każ li tiġi attivata għażla tariffarja, għall-istreaming ta’ vidjos meta mqabbla ma’ dik applikata għall-kategoriji l-oħra ta’ traffiku, filwaqt li, fil-każ li ma tkunx attivata din l-għażla, it-traffiku kollu tal-internet, inkluż l-istreaming ta’ vidjos, jibbenefika mill-istess livell ta’ wisa’ tal-banda, tagħmel distinzjoni fi ħdan it-traffiku li tista’ tikser l-imsemmi obbligu ġenerali.
25
Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li tali differenza fit-trattament ma tistax tiġi ġġustifikata abbażi tal-libertà kuntrattwali rrikonoxxuta fl-Artikolu 3(2) tar-Regolament 2015/2120, inkluż permezz ta’ ftehimiet konklużi bejn il-fornituri ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet ikkonċernat u utenti finali, bħalma huma l-konsumaturi, u lanqas permezz ta’ prattiki kummerċjali intiżi li jissodisfaw talba min-naħa tal-klijent ikkonċernat (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑15 ta’ Settembru 2020, Telenor Magyarország, C‑807/18 u C‑39/19, EU:C:2020:708, punti 36 u 47, kif ukoll tat‑2 ta’ Settembru 2021, Telekom Deutschland, C‑34/20, EU:C:2021:677, punti 26 u 32).
26
Mill-banda l-oħra, kif jirriżulta mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(3) ta’ dan ir-regolament, miżura li tagħmel distinzjoni bejn kategoriji ta’ traffiku oġġettivament differenti tista’ tiġi implimentata jekk tissodisfa l-kundizzjonijiet sabiex tkun tista’ tiġi kklassifikata bħala “miżura raġonevoli ta’ ġestjoni tat-traffiku”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. Jekk dawn il-kundizzjonijiet ma jkunux issodisfatti, tali miżura tista’ tiġi implimentata wkoll jekk taqa’ taħt waħda mit-tliet eċċezzjonijiet elenkati b’mod eżawrjenti fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-imsemmi regolament, f’dan il-każ, taħt dik prevista fil-punt (c) ta’ din l-aħħar dispożizzjoni.
27
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tar-Regolament 2015/2120, minn din id-dispożizzjoni, moqrija fid-dawl tal-premessa 9 ta’ dan ir-regolament, jirriżulta li l-fornituri ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet jistgħu jimplimentaw miżuri ta’ ġestjoni tat-traffiku li jimplikaw distinzjoni bejn kategoriji speċifiċi ta’ traffiku kemm-il darba, b’mod partikolari, dawn il-miżuri jkunu intiżi li jottimizzaw il-kwalità ta’ trażmissjoni globali kif ukoll l-esperjenza tal-utenti u kemm-il darba jkunu bbażati fuq differenzi oġġettivi bejn ir-rekwiżiti tekniċi fil-qasam tal-kwalità tas-servizz speċifiċi għal dawn il-kategoriji u mhux fuq kunsiderazzjonijiet kummerċjali.
28
Għalhekk, miżura ta’ ġestjoni tat-traffiku tista’ titqies li hija bbażata fuq tali differenzi oġġettivi biss jekk il-kundizzjonijiet tekniċi li din il-miżura tapplika għal kategorija speċifika ta’ traffiku jissodisfaw ir-rekwiżiti tekniċi fil-qasam tal-kwalità ta’ servizz speċifiċi għal din il-kategorija speċifika ta’ traffiku.
29
Għall-kuntrarju, għandha titqies li hija bbażata fuq “kunsiderazzjonijiet kummerċjali”, fis-sens tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tar-Regolament 2015/2120, kull miżura ta’ fornitur ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet indirizzata lil kull utent finali li twassal, mingħajr ma tkun ibbażata fuq tali differenzi oġġettivi, sabiex il-kontenut, l-applikazzjonijiet jew is-servizzi proposti mid-diversi fornituri ta’ kontenut, ta’ applikazzjonijiet jew ta’ servizzi ma jkunux ittrattati b’mod ugwali u mingħajr diskriminazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Settembru 2020, Telenor Magyarország, C‑807/18 u C‑39/19, EU:C:2020:708, punt 48). B’mod partikolari, tkun ibbażata fuq tali kunsiderazzjonijiet kummerċjali miżura li timplika distinzjoni fi ħdan it-traffiku li fornitur ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet jiġġustifika permezz tal-eżistenza ta’ sempliċi differenza bejn kategoriji ta’ traffiku, mingħajr madankollu ma l-għan ta’ din il-miżura jkun marbut ma’ din id-differenza.
30
Dan japplika wkoll għal miżura li ma tagħmilx biss distinzjoni bejn kategoriji differenti ta’ traffiku waqt l-attivazzjoni ta’ għażla tariffarja, iżda li tittratta l-istess kategorija ta’ traffiku b’mod differenti skont il-prezz imħallas mill-utent finali għal ċertu volum ta’ data.
31
Minn dan isegwi li għażla tariffarja bħalma hija dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tillimita l-wisa’ tal-banda applikata għall-istreaming ta’ vidjos meta mqabbla ma’ dik fis-seħħ għall-kategoriji l-oħra ta’ traffiku, filwaqt li, fil-każ ta’ diżattivazzjoni ta’ din l-għażla, l-istess livell ta’ wisa’ tal-banda jiġi applikat għat-traffiku kollu, inkluż l-istreaming tal-vidjos, tagħmel distinzjoni fi ħdan it-traffiku tal-internet abbażi ta’ kunsiderazzjonijiet kummerċjali. Dan huwa iktar u iktar il-każ peress li ma huwiex allegat li x-xandir u l-qari ta’ vidjos bi streaming jeżiġu limitazzjoni tal-wisa’ tal-banda sabiex jiġu ottimizzati l-kwalità ta’ trażmissjoni globali kif ukoll l-esperjenza tal-utenti. Għall-kuntrarju, kif jirriżulta mit-talba għal deċiżjoni preliminari, tali limitazzjoni tnaqqas ir-riżoluzzjoni tal-kontenut vidjo u għalhekk il-kwalità tiegħu.
32
Barra minn hekk, meta tali għażla tħalli għad-diskrezzjoni tal-klijenti kkonċernati ta’ fornitur ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet sabiex jagħżlu jekk jattivawx jew le din l-għażla, filwaqt li tipprekludi lil dan il-fornitur milli jikkontrolla l-perijodu effettiv ta’ applikazzjoni tal-miżura ta’ ġestjoni tat-traffiku li jkun implimenta, din il-miżura ma tistax titqies li ma nżammitx “għal aktar żmien milli jkun meħtieġ”, fis-sens tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tar-Regolament 2015/2120.
33
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-punt (c) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) ta’ dan ir-regolament, għandu jiġi kkonstatat li din id-dispożizzjoni, li, kif tiddikjara l-premessa 11 tal-imsemmi regolament, għandha tiġi interpretata b’mod strett, tippermetti l-implimentazzjoni ta’ miżuri ta’ ġestjoni tat-traffiku li jistgħu ma jissodisfawx ir-rekwiżiti previsti fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-istess regolament, bil-kundizzjoni li dawn il-miżuri jkunu neċessarji u biss matul iż-żmien neċessarju sabiex tiġi evitata konġestjoni imminenti tan-network jew sabiex jittaffew l-effetti ta’ konġestjoni eċċezzjonali jew temporanja tan-network. Peress li fornitur ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet ma jistax jikkontrolla l-perijodu effettiv ta’ applikazzjoni ta’ miżura ta’ ġestjoni tat-traffiku li jkun adotta, kif espost fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza, din il-miżura lanqas ma tista’ titqies li hija limitata biss għaż-żmien neċessarju sabiex tiġi evitata konġestjoni imminenti tan-network jew sabiex jittaffew l-effetti ta’ konġestjoni eċċezzjonali jew temporanja tan-network, kif jeżiġi l-punt (c) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tar-Regolament 2015/2120.
34
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta li għażla tariffarja li tagħmel, abbażi ta’ kunsiderazzjonijiet kummerċjali, distinzjoni fi ħdan it-traffiku li tirriżulta minn limitazzjoni tal-wisa’ tal-banda applikata għall-istreaming ta’ vidjos, mingħajr ma taqa’ taħt xi waħda mill-eċċezzjonijiet previsti fit-tielet subparagrafu ta’ dan l-Artikolu 3(3), tikser l-obbligu ġenerali ta’ trattament ugwali, mingħajr diskriminazzjoni, restrizzjoni jew interferenza tat-traffiku, stabbilit fl-ewwel subparagrafu tal-imsemmi Artikolu 3(3).
35
Għaldaqstant, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 3 tar-Regolament 2015/2120 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi għażla ta’ aċċess illimitat għall-internet, mingħajr spejjeż addizzjonali, proposta minn fornitur ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet lill-klijenti tiegħu, li, meta tiġi attivata, tippermetti lil dawn il-klijenti jużaw servizzi ta’ streaming ta’ vidjo mingħajr ma d-data użata b’dan il-mod tiġi mnaqqsa mill-volum ta’ data inkluż fil-pakkett bażiku mensili, iżda tillimita l-wisa’ tal-banda applikata għal dan il-kontenut, ikunu liema jkunu x-xandara jew il-fornituri tiegħu, meta mqabbla ma’ dik applikata għall-kategoriji l-oħra ta’ traffiku, filwaqt li, meta din l-għażla ma tkunx attivata mill-imsemmija klijenti, it-traffiku kollu, inkluż l-istreaming ta’ vidjos, jibbenefika mill-istess livell ta’ wisa’ ta’ banda, iżda l-volum ta’ data użat jitnaqqas mill-volum sottoskritt mill-istess klijenti.
Fuq l-ispejjeż
36
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 3 tar-Regolament (UE) 2015/2120 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Novembru 2015 li jistabbilixxi miżuri dwar aċċess għal Internet miftuħ u li jemenda d-Direttiva 2002/22/KE dwar servizz universali u d-drittijiet tal-utenti li jirrelataw ma’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u r-Regolament (UE) Nru 531/2012 dwar roaming fuq netwerks pubbliċi ta’ komunikazzjoni mobbli fi ħdan l-Unjoni,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
jipprekludi għażla ta’ aċċess illimitat għall-internet, mingħajr spejjeż addizzjonali, proposta minn fornitur ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet lill-klijenti tiegħu, li, meta tiġi attivata, tippermetti lil dawn il-klijenti jużaw servizzi ta’ streaming ta’ vidjo mingħajr ma d-data użata b’dan il-mod tiġi mnaqqsa mill-volum ta’ data inkluż fil-pakkett bażiku mensili, iżda tillimita l-wisa’ tal-banda applikata għal dan il-kontenut, ikunu liema jkunu x-xandara jew il-fornituri tiegħu, meta mqabbla ma’ dik applikata għall-kategoriji l-oħra ta’ traffiku, filwaqt li, meta din l-għażla ma tkunx attivata mill-imsemmija klijenti, it-traffiku kollu, inkluż l-istreaming ta’ vidjos, jibbenefika mill-istess livell ta’ wisa’ ta’ banda, iżda l-volum ta’ data użat jitnaqqas mill-volum sottoskritt mill-istess klijenti.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: ir-Rumen.