62024CJ0429
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ένατο τμήμα)
της 30ής Απριλίου 2025 (
*1
)
«Προδικαστική παραπομπή – Προστασία των καταναλωτών – Οδηγία 2011/83/ΕΕ – Έννοια του όρου “καταναλωτής” – Άρθρο 2, σημείο 1 – Έννοια της φράσης “σύμβαση παροχής υπηρεσιών” – Άρθρο 2, σημείο 6 – Συμβάσεις για την εκπαίδευση παιδιών σε ηλικία υποχρεωτικής σχολικής φοίτησης – Ιδιωτική εκπαίδευση – Άρθρο 27 – Μη ζητηθείσα παροχή υπηρεσιών – Υποχρεωτικά μαθήματα σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες που αφορούν την εκπαίδευση»
Στην υπόθεση C-429/24,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Sofiyski rayonen sad (περιφερειακό δικαστήριο Σόφιας, Βουλγαρία) με απόφαση της 3ης Ιουνίου 2024, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 18 Ιουνίου 2024, στο πλαίσιο της δίκης
St. Kliment Ohridski Primary Private School EOOD
κατά
QX,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (ένατο τμήμα),
συγκείμενο από τους N. Jääskinen, πρόεδρο τμήματος, M. Condinanzi και R. Frendo (εισηγήτρια), δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: A. Biondi
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–
το St. Kliment Ohridski Primary Private School EOOD, εκπροσωπούμενο από την S. A. Logofetova,
–
η Τσεχική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την S. Šindelková, τον M. Smolek και τον J. Vláčil,
–
η Γερμανική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον J. Möller και τον N. Scheffel,
–
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από την G. Koleva και την I. Rubene,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 2, σημεία 1 και 6, και του άρθρου 27 της οδηγίας 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών, την τροποποίηση της οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση της οδηγίας 85/577/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ 2011, L 304, σ. 64).
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ του St. Kliment Ohridski Primary Private School EOOD (στο εξής: St. Kliment Ohridski), ιδιωτικού εκπαιδευτικού ιδρύματος, και της QX, φυσικού προσώπου, με αντικείμενο την καταβολή από την τελευταία συμβατικής ποινικής ρήτρας λόγω μονομερούς καταγγελίας από εκείνη των συμβάσεων που συνήψε με το συγκεκριμένο ίδρυμα για την εκπαίδευση των τέκνων της που βρίσκονταν σε ηλικία υποχρεωτικής σχολικής φοίτησης.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
Η οδηγία 93/13
3
Κατά το άρθρο 2 της οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 1993, σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές (ΕΕ 1993, L 95, σ. 29):
«Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως:
[…]
β)
“καταναλωτής”: κάθε φυσικό πρόσωπο το οποίο, κατά τις συμβάσεις που καλύπτει η παρούσα οδηγία, ενεργεί για σκοπούς οι οποίοι είναι άσχετοι με τις επαγγελματικές του δραστηριότητες·
γ)
“επαγγελματίας”: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που, κατά τις συμβάσεις που καλύπτει η παρούσα οδηγία, ενεργεί στα πλαίσια της επαγγελματικής του δραστηριότητας, είτε δημόσιας είτε ιδιωτικής.»
Η οδηγία 2011/83
4
Η αιτιολογική σκέψη 60 της οδηγίας 2011/83 διαλαμβάνει τα ακόλουθα:
«Καθώς η παροχή μη παραγγελθέντων, η οποία συνίσταται στη μη παραγγελθείσα προμήθεια αγαθών ή παροχή υπηρεσιών σε καταναλωτές, απαγορεύεται από την οδηγία 2005/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2005, για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων προς τους καταναλωτές στην εσωτερική αγορά [και για την τροποποίηση της οδηγίας 84/450/ΕΟΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών 97/7/ΕΚ, 98/27/ΕΚ, 2002/65/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου] (“Οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές”) [(ΕΕ 2005, L 149, σ. 22)], αλλά χωρίς να παρέχεται σε αυτή συμβατική επανόρθωση, είναι αναγκαίο να θεσπιστεί στην παρούσα οδηγία η συμβατική πρόβλεψη της απαλλαγής του καταναλωτή από την υποχρέωση να λάβει κατ’ οποιονδήποτε τρόπο υπόψη αυτή την προμήθεια ή παροχή μη παραγγελθέντων.»
5
Το άρθρο 2 της οδηγίας 2011/83, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ορισμοί», έχει ως εξής:
«Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1)
“καταναλωτής”: κάθε φυσικό πρόσωπο το οποίο, όσον αφορά τις συμβάσεις που καλύπτει η παρούσα οδηγία, ενεργεί για λόγους οι οποίοι δεν εμπίπτουν στην εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή ελευθέρια επαγγελματική του δραστηριότητα·
2)
“έμπορος”: κάθε φυσικό πρόσωπο ή κάθε νομικό πρόσωπο, ανεξάρτητα από το εάν διέπεται από το ιδιωτικό ή δημόσιο δίκαιο, το οποίο ενεργεί, ακόμη και μέσω κάθε άλλου προσώπου ενεργούντος εξ ονόματός του ή για λογαριασμό του, για σκοπούς οι οποίοι σχετίζονται με τις εμπορικές, επιχειρηματικές, βιοτεχνικές ή επαγγελματικές δραστηριότητές του σε σχέση με συμβάσεις καλυπτόμενες από την παρούσα οδηγία·
[…]
5)
“σύμβαση πώλησης”: κάθε σύμβαση βάσει της οποίας ο έμπορος μεταβιβάζει ή αναλαμβάνει να μεταβιβάσει την κυριότητα αγαθών στον καταναλωτή, ο δε καταναλωτής καταβάλλει ή αναλαμβάνει να καταβάλει το τίμημα, καθώς και κάθε σύμβαση που έχει ως αντικείμενο ταυτόχρονα την παροχή αγαθών και υπηρεσιών·
6)
“σύμβαση παροχής υπηρεσιών”: κάθε σύμβαση πλην σύμβασης πώλησης βάσει της οποίας ο έμπορος παρέχει ή αναλαμβάνει να παράσχει υπηρεσία στον καταναλωτή, ο δε καταναλωτής καταβάλλει ή αναλαμβάνει να καταβάλει το τίμημα·
[…]».
6
Το άρθρο 3 της οδηγίας αυτής, το οποίο φέρει τον τίτλο «Πεδίο εφαρμογής», προβλέπει στις παραγράφους 1 και 5 τα ακόλουθα:
«1.   Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται, βάσει των όρων και στον βαθμό που ορίζεται στις διατάξεις της, σε οποιαδήποτε σύμβαση συνάπτεται μεταξύ ενός εμπόρου και ενός καταναλωτή. […]
[…]
5.   Η παρούσα οδηγία δεν θίγει το εθνικό γενικό δίκαιο περί συμβάσεων, όπως τους κανόνες εγκυρότητας, διαμόρφωσης ή αποτελέσματος μιας σύμβασης, στον βαθμό που στην παρούσα οδηγία δεν ρυθμίζονται γενικές έννοιες του δικαίου των συμβάσεων.»
7
Το άρθρο 27 της εν λόγω οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Παροχή μη παραγγελθέντων», ορίζει τα εξής:
«Ο καταναλωτής απαλλάσσεται από την υποχρέωση να λάβει κατ’ οποιονδήποτε τρόπο υπόψη την παροχή μη παραγγελθέντων αγαθών, νερού, φυσικού αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας, τηλεθέρμανσης ή ψηφιακού περιεχομένου ή μη ζητηθείσης παροχής υπηρεσιών, που απαγορεύεται από το άρθρο 5 παράγραφος 5 και το παράρτημα I σημείο 29 της οδηγίας 2005/29/ΕΚ. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η απουσία απάντησης από τον καταναλωτή ύστερα από περίπτωση παροχής μη παραγγελθέντων δεν ισοδυναμεί με συναίνεση.»
Το βουλγαρικό δίκαιο
Ο νόμος για την προσχολική και σχολική εκπαίδευση
8
Το άρθρο 8 του Zakon za preduchilishtnonto i uchilishtnoto obrazovanie (νόμου για την προσχολική και σχολική εκπαίδευση) (DV αριθ. 79, της 13ης Οκτωβρίου 2015), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης (στο εξής: ZPUO), προβλέπει στην παράγραφο 2 τα εξής:
«Η υποχρέωση φοίτησης στο σχολείο ισχύει μέχρι τη συμπλήρωση του 16ου έτους της ηλικίας και αρχίζει από το έτος κατά το οποίο το παιδί συμπληρώνει το 7ο έτος της ηλικίας του».
9
Το άρθρο 29, παράγραφος 3, του ZPUO ορίζει τα ακόλουθα:
«Τα ιδιωτικά νηπιαγωγεία και τα ιδιωτικά σχολεία αποκτούν την ιδιότητα του νομικού προσώπου σύμφωνα με τους όρους και τη διαδικασία που προβλέπονται στον Targovski zakon (εμπορικό νόμο) [(DV αριθ. 48, της 18ης Ιουνίου 1991) ή στον Zakon za yuridicheskite litsa s nestopanska tsel (νόμο περί κοινωφελών νομικών προσώπων) [(DV αριθ. 81, της 6ης Οκτωβρίου 2000)], στον Zakon za kooperatsiite (νόμο περί συνεταιρισμών) [(DV αριθ. 113, της 28ης Δεκεμβρίου 1991)] ή στο δίκαιο άλλου κράτους μέλους.»
10
Κατά το άρθρο 301, παράγραφοι 1 και 2, του ZPUO:
«(1)   Παροχές πέραν της χρηματοδοτούμενης από το κράτος προσφοράς υπηρεσιών κατά το άρθρο 10, παράγραφος 3, οι οποίες παρέχονται από τα ιδιωτικά νηπιαγωγεία και σχολεία έναντι ανταλλάγματος, ρυθμίζονται από τους κανονισμούς του αντίστοιχου ιδιωτικού νηπιαγωγείου ή του αντίστοιχου ιδιωτικού σχολείου.
(2)   Οι προϋποθέσεις και η διαδικασία πληρωμής του αντιτίμου των παροχών της παραγράφου 1 καθώς και το ύψος των ποσών συμφωνούνται με σύμβαση μεταξύ του ιδιωτικού νηπιαγωγείου ή του ιδιωτικού σχολείου και του γονέα του παιδιού ή μαθητή.»
Ο νόμος περί προστασίας των καταναλωτών
11
Η παράγραφος 13 των συμπληρωματικών διατάξεων του Zakon za zashtita na potrebitelite (νόμου περί προστασίας των καταναλωτών) (DV αριθ. 99, της 9ης Δεκεμβρίου 2005), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης, μεταφέρει στο βουλγαρικό δίκαιο, με σχεδόν πανομοιότυπη διατύπωση, το άρθρο 2 της οδηγίας 2011/83.
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
12
H QX συνήψε με το St. Kliment Ohridski δύο συμβάσεις για την εκπαίδευση πλήρους φοίτησης των τέκνων της κατά το σχολικό έτος 2022-2023, έναντι καταβολής ετήσιων διδάκτρων.
13
Κατά τη βουλγαρική νομοθεσία, τα τέκνα αυτά βρίσκονταν σε ηλικία υποχρεωτικής σχολικής φοίτησης.
14
Αμφότερες οι συμβάσεις περιλάμβαναν όρο κατά τον οποίον η QX μπορούσε να προβεί σε μονομερή καταγγελία τους, υπό την επιφύλαξη γραπτής ειδοποίησης προ μηνός και καταβολής συμβατικής ποινικής ρήτρας. Κατά τον εν λόγω όρο, σε περίπτωση που εκκρεμούσε η εξόφληση της τελευταίας δόσης της οικείας σύμβασης κατά τον χρόνο κοινοποίησης της καταγγελίας, η οφειλόμενη συμβατική ποινική ρήτρα θα αντιστοιχούσε στο ποσό της τελευταίας αυτής ληξιπρόθεσμης οφειλής κατά την ημερομηνία της κοινοποίησης.
15
Στις 4 Απριλίου 2023, οι δύο συμβάσεις καταγγέλθηκαν και τα τέκνα της QX εγγράφηκαν σε άλλο εκπαιδευτικό ίδρυμα.
16
Το St. Kliment Ohridski άσκησε ενώπιον του Sofiyski rayonen sad (περιφερειακού δικαστηρίου Σόφιας, Βουλγαρία), το οποίο είναι το αιτούν δικαστήριο, αγωγή κατά της QX, με αίτημα να υποχρεωθεί η τελευταία να καταβάλει τη συμφωνηθείσα συμβατική ποινική ρήτρα λόγω μονομερούς καταγγελίας από πλευράς της των συμβάσεων κατόπιν της διαγραφής των τέκνων της από το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα.
17
Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι οι διάδικοι της κύριας δίκης δεν αμφισβητούν τη μη καταβολή της τελευταίας δόσης των επίμαχων στην κύρια δίκη συμβάσεων. Δεν αμφισβητείται ούτε το ύψος της δόσης αυτής ούτε το ύψος της ποινικής ρήτρας.
18
Εντούτοις, η QX αμφισβητεί το κύρος της συμβατικής ποινικής ρήτρας ισχυριζόμενη ότι είναι αντίθετη στα χρηστά ήθη καθόσον συνεπάγεται αδικαιολόγητο πλουτισμό. Υποστηρίζει ότι η εν λόγω συμβατική ποινική ρήτρα βαίνει πέραν του προληπτικού, αντισταθμιστικού και τιμωρητικού σκοπού της.
19
Υπό τις συνθήκες αυτές, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται, πρώτον, αν η QX μπορεί να χαρακτηριστεί ως καταναλωτής, στον βαθμό που δεσμεύεται εκ του νόμου να μεριμνήσει για τη φοίτηση των τέκνων της σε εκπαιδευτικό ίδρυμα προκειμένου αυτά να λάβουν εκπαίδευση.
20
Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο σημειώνει ότι η σχολική φοίτηση στη Βουλγαρία είναι υποχρεωτική για τους μαθητές μέχρι την ηλικία των 16 ετών. Ανάλογα με τον τρόπο χρηματοδότησής τους, τα βουλγαρικά εκπαιδευτικά ιδρύματα μπορούν να είναι δημόσια ή ιδιωτικά. Τα δημόσια εκπαιδευτικά ιδρύματα παρέχουν εκπαίδευση δωρεάν ενώ τα ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα απαιτούν την καταβολή διδάκτρων από τους γονείς των μαθητών. Επιπλέον, στα ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα, η εκπαίδευση παρέχεται βάσει σύμβασης φοίτησης που συνάπτεται μεταξύ του οικείου ιδρύματος και των γονέων του μαθητή.
21
Το αιτούν δικαστήριο διευκρινίζει επίσης ότι δεν υφίσταται καμία διαφορά μεταξύ των δημόσιων και των ιδιωτικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων όσον αφορά τα μαθήματα υποχρεωτικής διδασκαλίας, τον ωριαίο όγκο διδασκαλίας των μαθημάτων αυτών και το περιεχόμενο της εν λόγω διδασκαλίας. Η διδασκαλία πραγματοποιείται σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες για την εκπαίδευση, οι οποίοι καθορίζονται με κανονισμούς που εκδίδει ο Υπουργός Παιδείας και Επιστημών.
22
Στο πλαίσιο αυτό, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι το St. Kliment Ohridski είναι ιδιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα καταχωρισμένο ως εμπορική εταιρία. Το ίδρυμα αυτό δεν λαμβάνει καμία χρηματοδότηση από το κράτος ή τον οικείο δήμο και η λειτουργία του χρηματοδοτείται αποκλειστικώς μέσω των διδάκτρων, των δωρεών και άλλων πηγών εσόδων. Επιπλέον, το εν λόγω ίδρυμα δεν ασκεί μη κερδοσκοπική δραστηριότητα ούτε ενεργεί ως συνεταιριστική εταιρία, αλλά ασκεί εμπορική δραστηριότητα.
23
Επομένως, κατά το αιτούν δικαστήριο, αφενός, οι επίμαχες στην κύρια δίκη συμβάσεις συνήφθησαν στο πλαίσιο της εμπορικής δραστηριότητας του St. Kliment Ohridski και, αφετέρου, η QX ενήργησε για σκοπούς που δεν εμπίπτουν στο πλαίσιο της εμπορικής, επιχειρηματικής, βιοτεχνικής ή επαγγελματικής δραστηριότητάς της.
24
Επιπλέον, δεδομένου ότι ο ενδιαφερόμενος γονέας είναι εκείνος που συνήψε τις συμβάσεις φοίτησης για λογαριασμό των τέκνων του, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν τα τέκνα αυτά μπορούν να χαρακτηριστούν ως καταναλωτές στο πλαίσιο των εν λόγω συμβάσεων.
25
Δεύτερον, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν μια σύμβαση παροχής σχολικής εκπαίδευσης από ιδιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα, στην περίπτωση που η σχολική φοίτηση είναι υποχρεωτική, συνιστά «σύμβαση παροχής υπηρεσιών» κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 6, της οδηγίας 2011/83.
26
Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι η δυνατότητα να παρέχεται η εν λόγω υπηρεσία τόσο από δημόσια όσο και από ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς τον συγκεκριμένο χαρακτηρισμό. Υπό τις συνθήκες αυτές, το αιτούν δικαστήριο διατηρεί αμφιβολίες ως προς το αν η επίμαχη σύμβαση πρέπει να χαρακτηριστεί συνολικά ως «σύμβαση παροχής υπηρεσιών», λαμβανομένου υπόψη ότι η σχολική φοίτηση είναι υποχρεωτική και η διδασκαλία παρέχεται σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες για την εκπαίδευση, ή ο χαρακτηρισμός αυτός καλύπτει μόνο τις υπηρεσίες που προβλέπονται μεν στη σύμβαση, πλην όμως δεν άπτονται του αντικειμένου της υποχρεωτικής φοίτησης, όπως η παροχή γευμάτων, η μεταφορά ή οι εξωσχολικές δραστηριότητες.
27
Τρίτον, σε περίπτωση που σύμβαση φοίτησης που έχει συναφθεί με ιδιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα πρέπει να θεωρηθεί ως σύμβαση συναφθείσα με καταναλωτή, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν έχει εφαρμογή το άρθρο 27 της οδηγίας 2011/83 το οποίο προβλέπει την απαλλαγή από την υποχρέωση πληρωμής για μη ζητηθείσα παροχή υπηρεσιών.
28
Συγκεκριμένα, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς τη δυνατότητα των γονέων ή των μαθητών να ισχυριστούν ότι δεν αιτήθηκαν τη διδασκαλία ορισμένων μαθημάτων στο πλαίσιο του ωριαίου όγκου διδασκαλίας ο οποίος προβλέπεται για τα υποχρεωτικά ή προαιρετικά μαθήματα. Ειδικότερα, το αιτούν δικαστήριο θέτει το ερώτημα αν μπορεί να περιοριστεί η ευθύνη του καταναλωτή σχετικά με την καταβολή των διδάκτρων για τον λόγο ότι ο μαθητής δεν εξέφρασε επιθυμία να παρακολουθήσει ορισμένο μάθημα στο πλαίσιο του επιβληθέντος ωριαίου όγκου διδασκαλίας.
29
Εν κατακλείδι, το αιτούν δικαστήριο τονίζει τη σημασία να διευκρινιστούν τα ζητήματα που εγείρονται με τα τρία ερωτήματα ανωτέρω, δεδομένου ότι, στις διαφορές οι οποίες εμπίπτουν στο δίκαιο της προστασίας των καταναλωτών, ο εθνικός δικαστής έχει την εξουσία να εφαρμόσει αυτεπαγγέλτως αναγκαστικό κανόνα δικαίου για την προστασία του οικείου καταναλωτή.
30
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Sofiyski rayonen sad (περιφερειακό δικαστήριο Σόφιας) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Έχει ο όρος “καταναλωτής” κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 6, της οδηγίας [2011/83] την έννοια ότι καταλαμβάνει γονέα ο οποίος συνήψε με ιδιωτικό σχολείο σύμβαση φοίτησης με αντικείμενο την υποχρεωτική σχολική εκπαίδευση των τέκνων του στο εν λόγω καταχωρισμένο ως εμπορική εταιρία σχολείο;
2)
Έχει ο όρος “καταναλωτής” κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 1, της οδηγίας [2011/83] την έννοια ότι καταλαμβάνει μαθητή ο οποίος, δυνάμει σύμβασης εξ επαχθούς αιτίας μεταξύ γονέα και ενός καταχωρισμένου ως εμπορικής εταιρίας ιδιωτικού σχολείου, φοιτά στο στάδιο της υποχρεωτικής εκπαίδευσης στο εν λόγω ιδιωτικό σχολείο;
3)
Έχει ο όρος “καταναλωτής” κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 1, της οδηγίας [2011/83] την έννοια ότι καταλαμβάνει σύμβαση φοίτησης μεταξύ γονέα και ενός καταχωρισμένου ως εμπορικής εταιρίας ιδιωτικού σχολείου σχετικά με την παροχή υποχρεωτικής εκπαίδευσης σε μαθητές, κατά την οποία η χρηματοδότηση πραγματοποιείται από τον γονέα υπό τη μορφή της καταβολής διδάκτρων;
4)
Σε περίπτωση καταφατικής απάντησης σε ένα ή περισσότερα από τα τρία ανωτέρω ερωτήματα: Έχει το άρθρο 27 της οδηγίας [2011/83] την έννοια ότι ο μαθητής ή ο γονέας απαλλάσσονται από την καταβολή διδάκτρων αν δεν έχουν ζητήσει την παροχή διδασκαλίας για συγκεκριμένο μάθημα ή δεν είναι ευχαριστημένοι με τη διδασκαλία και το εν λόγω μάθημα είναι υποχρεωτικό βάσει των εθνικών κανόνων για την εκπαίδευση;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου και του δεύτερου ερωτήματος
31
Με το πρώτο και το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, τα οποία πρέπει να συνεξεταστούν, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 2, σημείο 1, της οδηγίας 2011/83 έχει την έννοια ότι ο γονέας που έχει συνάψει, με ιδιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα καταχωρισμένο ως εμπορική εταιρία, σύμβαση για την εκπαίδευση των τέκνων του τα οποία βρίσκονται σε ηλικία υποχρεωτικής σχολικής φοίτησης ή ο οικείος μαθητής, ο οποίος φοιτά στο ίδρυμα αυτό στο πλαίσιο τέτοιας σύμβασης, εμπίπτουν στην έννοια του «καταναλωτή» κατά τη συγκεκριμένη διάταξη.
32
Προκαταρκτικώς, υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, της οδηγίας 2011/83, η οδηγία αυτή εφαρμόζεται, βάσει των όρων και στον βαθμό που ορίζεται στις διατάξεις της, σε οποιαδήποτε σύμβαση συνάπτεται μεταξύ ενός εμπόρου και ενός καταναλωτή, εξαιρουμένων των συμβάσεων της παραγράφου 3 του εν λόγω άρθρου. Δεδομένου ότι οι συμβάσεις φοίτησης που συνάπτονται με ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα δεν καλύπτονται από την ως άνω παράγραφο 3, πρέπει να γίνει δεκτό ότι οι συμβάσεις αυτές εμπίπτουν, ως εκ του αντικειμένου τους, στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2011/83.
33
Βάσει του άρθρου 2, σημείο 1, της οδηγίας 2011/83, η έννοια του «καταναλωτή» περιλαμβάνει κάθε φυσικό πρόσωπο το οποίο, όσον αφορά τις συμβάσεις που καλύπτονται από την οδηγία, ενεργεί για λόγους οι οποίοι δεν εμπίπτουν στην εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή ελευθέρια επαγγελματική του δραστηριότητα.
34
Προκειμένου να διασφαλιστεί, αφενός, η συμμόρφωση προς τους σκοπούς του νομοθέτη της Ένωσης στον τομέα των συμβάσεων που συνάπτουν οι καταναλωτές και, αφετέρου, η συνοχή του δικαίου της Ένωσης πρέπει να ληφθεί υπόψη η έννοια του όρου «καταναλωτής» όπως περιλαμβάνεται σε άλλα νομοθετήματα του δικαίου της Ένωσης [απόφαση της 8ης Ιουνίου 2023, YYY. (Έννοια του καταναλωτή), C-570/21, EU:C:2023:456, σκέψη 40 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
35
Ειδικότερα, για την ερμηνεία του άρθρου 2, σημείο 1, της οδηγίας 2011/83, πρέπει να ληφθεί υπόψη η ερμηνεία που έχει ήδη δοθεί από το Δικαστήριο όσον αφορά την έννοια του «καταναλωτή» στο πλαίσιο της οδηγίας 93/13.
36
Πράγματι, πέραν του γεγονότος ότι η οδηγία 2011/83, η οποία τροποποίησε την οδηγία 93/13, ορίζει στο άρθρο 2 την έννοια του «καταναλωτή» κατά τρόπο εν πολλοίς ισοδύναμο με εκείνον του άρθρου 2 της οδηγίας 93/13, επιδιώκει τον ίδιο σκοπό με την οδηγία εκείνη. Η οδηγία 2011/83 διέπει τα δικαιώματα των καταναλωτών στο πλαίσιο συμβάσεων που συνάπτονται με επαγγελματίες και αποσκοπεί στην επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών διά της εξασφαλίσεως της ενημέρωσής τους και της ασφάλειάς τους στις συναλλαγές με τους επαγγελματίες [πρβλ. απόφαση της 8ης Ιουνίου 2023, YYY. (Έννοια του καταναλωτή), C-570/21, EU:C:2023:456, σκέψη 42 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
37
Όσον αφορά την οδηγία 93/13, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η ιδιότητα ενός προσώπου ως «καταναλωτή» πρέπει να καθορίζεται βάσει λειτουργικού κριτηρίου, το οποίο συνίσταται στην εκτίμηση περί του αν η επίμαχη συμβατική σχέση εντάσσεται στο πλαίσιο δραστηριοτήτων που δεν σχετίζονται με την άσκηση επαγγέλματος. Επιπλέον, το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να διευκρινίσει ότι η έννοια του «καταναλωτή», κατά το άρθρο 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 93/13, έχει αντικειμενικό χαρακτήρα και δεν εξαρτάται από τις συγκεκριμένες γνώσεις που ενδέχεται να έχει ο ενδιαφερόμενος, ούτε από τις πληροφορίες που αυτός πράγματι διαθέτει (απόφαση της 24ης Οκτωβρίου 2024, Zabitoń, C-347/23, EU:C:2024:919, σκέψη 25 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
38
Η κρίση αυτή του Δικαστηρίου όσον αφορά το άρθρο 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 93/13 πρέπει να γίνει δεκτό ότι ισχύει και για την οδηγία 2011/83. Πράγματι, ο αναγκαστικού δικαίου χαρακτήρας των διατάξεων της οδηγίας 2011/83 και οι συναφείς ειδικές απαιτήσεις προστασίας των καταναλωτών επιβάλλουν να προτιμάται μια ευρεία ερμηνεία της έννοιας του «καταναλωτή» κατά το άρθρο 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας αυτής, προκειμένου να διασφαλίζεται η πρακτική αποτελεσματικότητα της εν λόγω οδηγίας (απόφαση της 24ης Οκτωβρίου 2024, Zabitoń, C-347/23, EU:C:2024:919, σκέψη 28 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
39
Εν προκειμένω, από την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως προκύπτει, πρώτον, ότι η QX συνήψε δύο συμβάσεις πλήρους φοίτησης με το ιδιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα St. Kliment Ohridski για την εκπαίδευση των τέκνων της κατά το σχολικό έτος 2022/2023, έναντι καταβολής ετήσιων διδάκτρων. Προκύπτει επίσης ότι το ίδρυμα αυτό, το οποίο χρηματοδοτείται από ιδιωτικούς πόρους, είναι καταχωρισμένο ως εμπορική εταιρία.
40
Επομένως, συνάγεται ότι η σύναψη των επίμαχων στην κύρια δίκη συμβάσεων φοίτησης δεν εξυπηρετούσε επαγγελματικό σκοπό για την QX, αλλά αποσκοπούσε αποκλειστικά στην εξασφάλιση της σχολικής εκπαίδευσης των τέκνων της από ιδιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα.
41
Η εκτίμηση αυτή δεν αναιρείται από το γεγονός ότι οι εν λόγω συμβάσεις συνήφθησαν για περίοδο κατά την οποία η σχολική εκπαίδευση είναι υποχρεωτική δυνάμει της βουλγαρικής νομοθεσίας. Ειδικότερα, αφενός, η έννοια του «καταναλωτή» κατά το άρθρο 2, σημείο 1, της οδηγίας 2011/83, η οποία, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 37 της παρούσας αποφάσεως, είναι αντικειμενική έννοια, δεν ενέχει καμία απαίτηση ή προϋπόθεση σχετικά με το αντικείμενο της σύμβασης στις περιπτώσεις που αυτή εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της συγκεκριμένης οδηγίας. Συγκεκριμένα, οι λόγοι που ώθησαν το ενδιαφερόμενο πρόσωπο στη σύναψη της σύμβασης, ακόμη και αν απορρέουν από την ανάγκη εκπλήρωσης νόμιμης υποχρέωσης, δεν ασκούν επιρροή προκειμένου να καθοριστεί αν το εν λόγω πρόσωπο εμπίπτει στην έννοια του καταναλωτή. Αφετέρου, ο υποχρεωτικός χαρακτήρας της σχολικής εκπαίδευσης ουδόλως επιβάλλει τη σύναψη σύμβασης με ιδιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα. Με άλλα λόγια, μολονότι ο ενδιαφερόμενος γονέας υποχρεούται να εγγράψει το τέκνο του σε εκπαιδευτικό ίδρυμα, εντούτοις διατηρεί πλήρως την ελευθερία επιλογής ως προς την ανάθεση της εκπαίδευσης του τέκνου του σε δημόσιο ή σε ιδιωτικό ίδρυμα.
42
Δεύτερον, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέσχε το αιτούν δικαστήριο, οι επίμαχες στην κύρια δίκη συμβάσεις συνήφθησαν μεταξύ της ίδιας της QX και του εν λόγω εκπαιδευτικού ιδρύματος, με αποτέλεσμα οι συμβατικές δεσμεύσεις να βαρύνουν την QX και όχι τα τέκνα της. Δεδομένου ότι τα τέκνα δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη των συμβάσεων, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ενήργησαν, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 1, της οδηγίας 2011/83, και, ως εκ τούτου, δεν εμπίπτουν στην έννοια του «καταναλωτή», σύμφωνα με τη διάταξη αυτή.
43
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, στο πρώτο και στο δεύτερο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 2, σημείο 1, της οδηγίας 2011/83 έχει την έννοια ότι:
–
ο γονέας που έχει συνάψει, με ιδιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα καταχωρισμένο ως εμπορική εταιρία, σύμβαση για την εκπαίδευση των τέκνων του τα οποία βρίσκονται σε ηλικία υποχρεωτικής σχολικής φοίτησης εμπίπτει στην έννοια του «καταναλωτή» κατά τη συγκεκριμένη διάταξη και
–
ο μαθητής ο οποίος φοιτά στο ίδρυμα αυτό στο πλαίσιο τέτοιας σύμβασης δεν εμπίπτει στην εν λόγω έννοια.
Επί του τρίτου ερωτήματος
44
Με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 2, σημείο 6, της οδηγίας 2011/83 έχει την έννοια ότι σύμβαση συναφθείσα μεταξύ του γονέα και ιδιωτικού εκπαιδευτικού ιδρύματος καταχωρισμένου ως εμπορικής εταιρίας, για την εκπαίδευση παιδιού σε ηλικία υποχρεωτικής σχολικής φοίτησηςέναντι καταβολής διδάκτρων από τον γονέα, εμπίπτει στην έννοια της «σύμβασης παροχής υπηρεσιών» κατά την εν λόγω διάταξη.
45
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι ο ορισμός της έννοιας της «σύμβασης παροχής υπηρεσιών» στο άρθρο 2, σημείο 6, της συγκεκριμένης οδηγίας είναι ευρύς και καλύπτει «κάθε σύμβαση πλην σύμβασης πώλησης βάσει της οποίας ο έμπορος παρέχει ή αναλαμβάνει να παράσχει υπηρεσία στον καταναλωτή, ο δε καταναλωτής καταβάλλει ή αναλαμβάνει να καταβάλει το τίμημα». Από το γράμμα της διάταξης αυτής προκύπτει ότι η εν λόγω έννοια πρέπει να νοηθεί ως περιλαμβάνουσα όλες τις συμβάσεις που δεν εμπίπτουν στην έννοια της «σύμβασης πώλησης» (απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2023, BMW Bank κ.λπ., C-38/21, C-47/21 και C-232/21, EU:C:2023:1014, σκέψη 154 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
46
Συμβάσεις φοίτησης όπως οι επίμαχες στην κύρια δίκη, με τις οποίες ιδιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα αναλαμβάνει την υποχρέωση να παράσχει υπηρεσίες εκπαίδευσης στα τέκνα γονέα κατά τους εθνικούς κανόνες σχετικά με την εκπαίδευση, καθώς και συμπληρωματικές υπηρεσίες, έναντι της εκ μέρους του γονέα καταβολής ετήσιων διδάκτρων, δεν συνεπάγονται μεταβίβαση κυριότητας αγαθών κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 5, της οδηγίας 2011/83. Επομένως, οι συμβάσεις αυτές, υπό την επιφύλαξη των εξακριβώσεων στις οποίες οφείλει να προβεί το αιτούν δικαστήριο, εμπίπτουν στην έννοια της «σύμβασης παροχής υπηρεσιών» κατά το άρθρο 2, σημείο 6, της οδηγίας αυτής.
47
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 2, σημείο 6, της οδηγίας 2011/83 έχει την έννοια ότι σύμβαση συναφθείσα μεταξύ του γονέα και ιδιωτικού εκπαιδευτικού ιδρύματος καταχωρισμένου ως εμπορικής εταιρίας, για την εκπαίδευση παιδιού σε ηλικία υποχρεωτικής σχολικής φοίτησης έναντι καταβολής διδάκτρων από τον γονέα, εμπίπτει στην έννοια της «σύμβασης παροχής υπηρεσιών» κατά την εν λόγω διάταξη.
Επί του τέταρτου ερωτήματος
48
Με το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 27 της οδηγίας 2011/83 έχει την έννοια ότι, στο πλαίσιο σύμβασης φοίτησης μεταξύ ενός γονέα και ενός ιδιωτικού εκπαιδευτικού ιδρύματος, ο γονέας αυτός μπορεί να απαλλαγεί από την υποχρέωση καταβολής των διδάκτρων που καθορίζονται από την οικεία σύμβαση για τον λόγο ότι ο ίδιος ή το τέκνο του δεν αιτήθηκαν τη διδασκαλία ορισμένου μαθήματος, ενώ πρόκειται για υποχρεωτικό μάθημα κατά τους εθνικούς κανόνες σχετικά με την εκπαίδευση, ή για τον λόγο ότι ο γονέας ή το τέκνο του δεν είναι ευχαριστημένοι με την ποιότητα των παρασχεθεισών υπηρεσιών εκπαίδευσης στο πλαίσιο της εν λόγω σύμβασης.
49
Υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 27 της οδηγίας 2011/83, ο καταναλωτής απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής οποιασδήποτε αντιπαροχής για τη μη παραγγελθείσα προμήθεια αγαθών, νερού, φυσικού αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας, τηλεθέρμανσης και ψηφιακού περιεχομένου ή παροχή υπηρεσιών, που απαγορεύεται από το άρθρο 5, παράγραφος 5, και από το παράρτημα I, σημείο 29, της οδηγίας 2005/29, και ότι η μη απάντηση εκ μέρους του καταναλωτή σε περίπτωση παροχής μη παραγγελθέντων δεν ισοδυναμεί με συναίνεση.
50
Η παροχή μη παραγγελθέντων ορίζεται στην αιτιολογική σκέψη 60 της οδηγίας 2011/83 ως η «μη παραγγελθείσα προμήθεια αγαθών ή παροχή υπηρεσιών σε καταναλωτές». Συναφώς, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι «παροχή μη παραγγελθέντων», κατά την έννοια του σημείου 29 του παραρτήματος I της οδηγίας 2005/29, στο οποίο παραπέμπει το άρθρο 27 της οδηγίας 2011/83, αποτελεί, μεταξύ άλλων, η απαίτηση του εμπόρου προς τον καταναλωτή να καταβάλει πληρωμή για προϊόν ή υπηρεσία που δεν έχει ζητήσει (απόφαση της 5ης Δεκεμβρίου 2019, EVN Bulgaria Toplofikatsia και Toplofikatsia Sofia, C‑708/17 και C-725/17, EU:C:2019:1049, σκέψη 64 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
51
Το άρθρο 27 της οδηγίας 2011/83 αποσκοπεί επομένως στο να εμποδίσει τον έμπορο να επιβάλει στον καταναλωτή συμβατική σχέση στην οποία ο καταναλωτής δεν συναίνεσε ελεύθερα (απόφαση της 5ης Δεκεμβρίου 2019, EVN Bulgaria Toplofikatsia και Toplofikatsia Sofia, C-708/17 και C-725/17, EU:C:2019:1049, σκέψη 65).
52
Εν προκειμένω, από τα στοιχεία που παρέσχε το αιτούν δικαστήριο προκύπτει ότι οι επίμαχες στην κύρια δίκη συμβάσεις αφορούν την εκπαίδευση πλήρους φοίτησης των τέκνων της QX έναντι καταβολής ετήσιων διδάκτρων εκ μέρους της. Η διδασκαλία πραγματοποιείται σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες για την εκπαίδευση, οι οποίοι καθορίζονται με κανονισμούς που εκδίδει ο Υπουργός Παιδείας και Επιστημών.
53
Επομένως, υπό την επιφύλαξη των εξακριβώσεων στις οποίες οφείλει να προβεί το αιτούν δικαστήριο, προκύπτει ότι, σύμφωνα με τους εν λόγω εθνικούς κανόνες, στο πλαίσιο σύμβασης φοίτησης που συνάπτεται μεταξύ ενός γονέα και ενός ιδιωτικού εκπαιδευτικού ιδρύματος, ο γονέας αυτός υπήρξε ελεύθερος να συνομολογήσει ενιαία υπηρεσία συνολικώς και δεν έχει τη δυνατότητα να επιλέξει τα διδασκόμενα μαθήματα ούτε να μεταβάλει τον ωριαίο όγκο διδασκαλίας. Από τη δικογραφία που έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο δεν προκύπτει ότι απαιτήθηκε πρόσθετη πληρωμή για μη ζητηθείσες υπηρεσίες. Επομένως, δεν μπορεί να γίνει λόγος για υπηρεσία που παρασχέθηκε χωρίς ο εν λόγω γονέας να το ζητήσει.
54
Υπό τις συνθήκες αυτές, η παροχή υποχρεωτικής διδασκαλίας σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες για την εκπαίδευση δεν μπορεί να θεωρηθεί ως «παροχή μη παραγγελθεισών» υπηρεσιών, κατά την έννοια του άρθρου 27 της οδηγίας 2011/83.
55
Όσον αφορά την περίπτωση δυσαρέσκειας του γονέα ή του τέκνου του λόγω της ποιότητας των παρασχεθεισών υπηρεσιών εκπαίδευσης στο πλαίσιο των συγκεκριμένων συμβάσεων, υπενθυμίζεται ότι, όπως προκύπτει από το άρθρο 3 παράγραφος 5, της οδηγίας 2011/83, η οδηγία αυτή δεν θίγει το εθνικό γενικό δίκαιο περί συμβάσεων, όπως τους κανόνες εγκυρότητας, διαμόρφωσης ή αποτελέσματος μιας σύμβασης, στον βαθμό που στην εν λόγω οδηγία δεν ρυθμίζονται γενικές έννοιες του δικαίου των συμβάσεων. Ως εκ τούτου, μια τέτοια περίπτωση πρέπει να εκτιμηθεί βάσει του εθνικού δικαίου των συμβάσεων.
56
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 27 της οδηγίας 2011/83 έχει την έννοια ότι, στο πλαίσιο σύμβασης φοίτησης μεταξύ ενός γονέα και ενός ιδιωτικού εκπαιδευτικού ιδρύματος:
–
ο γονέας αυτός δεν μπορεί να απαλλαγεί από την υποχρέωση καταβολής των διδάκτρων που καθορίζονται από την οικεία σύμβαση για τον λόγο ότι ο ίδιος ή το τέκνο του δεν αιτήθηκαν τη διδασκαλία ορισμένου μαθήματος, σε περίπτωση που πρόκειται για υποχρεωτικό μάθημα κατά τους εθνικούς κανόνες σχετικά με την εκπαίδευση·
–
το εν λόγω άρθρο δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση που ο γονέας ή το τέκνο του δεν είναι ευχαριστημένοι με την ποιότητα των παρασχεθεισών υπηρεσιών εκπαίδευσης στο πλαίσιο της σύμβασης, δεδομένου ότι η κατάσταση αυτή διέπεται από το εθνικό δίκαιο για τις συμβάσεις.
Επί των δικαστικών εξόδων
57
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (ένατο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Το άρθρο 2, σημείο 1, της οδηγίας 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών, την τροποποίηση της οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση της οδηγίας 85/577/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου,
έχει την έννοια ότι:
–
ο γονέας που έχει συνάψει, με ιδιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα καταχωρισμένο ως εμπορική εταιρία, σύμβαση για την εκπαίδευση των τέκνων του τα οποία βρίσκονται σε ηλικία υποχρεωτικής σχολικής φοίτησης εμπίπτει στην έννοια του «καταναλωτή» κατά τη συγκεκριμένη διάταξη·
–
ο μαθητής ο οποίος φοιτά στο ίδρυμα αυτό στο πλαίσιο τέτοιας σύμβασης δεν εμπίπτει στην εν λόγω έννοια.
2)
Το άρθρο 2, σημείο 6, της οδηγίας 2011/83
έχει την έννοια ότι:
σύμβαση συναφθείσα μεταξύ του γονέα και ιδιωτικού εκπαιδευτικού ιδρύματος καταχωρισμένου ως εμπορικής εταιρίας, για την εκπαίδευση παιδιού σε ηλικία υποχρεωτικής σχολικής φοίτησης έναντι καταβολής διδάκτρων από τον γονέα, εμπίπτει στην έννοια της «σύμβασης παροχής υπηρεσιών» κατά την εν λόγω διάταξη.
3)
Το άρθρο 27 της οδηγίας 2011/83
έχει την έννοια ότι:
στο πλαίσιο σύμβασης φοίτησης μεταξύ ενός γονέα και ενός ιδιωτικού εκπαιδευτικού ιδρύματος,
–
ο γονέας αυτός δεν μπορεί να απαλλαγεί από την υποχρέωση καταβολής των διδάκτρων που καθορίζονται από την οικεία σύμβαση για τον λόγο ότι ο ίδιος ή το τέκνο του δεν αιτήθηκαν τη διδασκαλία ορισμένου μαθήματος, σε περίπτωση που πρόκειται για υποχρεωτικό μάθημα κατά τους εθνικούς κανόνες σχετικά με την εκπαίδευση·
–
το εν λόγω άρθρο δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση που ο γονέας ή το τέκνο του δεν είναι ευχαριστημένοι με την ποιότητα των παρασχεθεισών υπηρεσιών εκπαίδευσης στο πλαίσιο της σύμβασης, δεδομένου ότι μια τέτοια περίπτωση διέπεται από το εθνικό δίκαιο για τις συμβάσεις.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η βουλγαρική.