62024CJ0316_RES
Υπόθεση C-316/24 P
Pesticide Action Network Europe (PAN Europe)
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Απόφαση του Δικαστηρίου (τέταρτο τμήμα) της 18ης Δεκεμβρίου 2025
«Αίτηση αναιρέσεως – Γεωργία – Φυτοπροστατευτικά προϊόντα – Άρθρο 4 – Κανονισμός (ΕΚ) 1107/2009 – Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2021/2049 – Ανανέωση της έγκρισης της δραστικής ουσίας κυπερμεθρίνη – Αίτηση εσωτερικής επανεξέτασης – Κανονισμός (ΕΚ) 1367/2006 – Άρθρο 10, παράγραφος 1 – Απόφαση απόρριψης της αίτησης – Αξιολόγηση και διαχείριση των κινδύνων – Εντοπισμός κρίσιμων τομέων ανησυχίας – Ρεαλιστικές συνθήκες χρήσης – Αρχή της προφύλαξης»
Περιβάλλον – Σύμβαση του Aarhus – Εφαρμογή στα θεσμικά όργανα της Ένωσης – Δυνατότητα των μη κυβερνητικών οργανώσεων να ζητούν την εσωτερική επανεξέταση διοικητικών πράξεων στον τομέα του περιβάλλοντος – Διοικητική πράξη σχετικά με την ανανέωση της έγκρισης μιας δραστικής ουσίας – Αντικείμενο της επανεξέτασης – Επαναξιολόγηση της έγκρισης
(Κανονισμός 1367/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 10 § 1)
(βλ. σκέψη 80)
Περιβάλλον – Σύμβαση του Aarhus – Εφαρμογή στα θεσμικά όργανα της Ένωσης – Δυνατότητα των μη κυβερνητικών οργανώσεων να ζητούν την εσωτερική επανεξέταση διοικητικών πράξεων στον τομέα του περιβάλλοντος – Αποσαφήνιση των λόγων επανεξέτασης – Ανάγκη να εκτίθενται στοιχεία τα οποία μπορούν να δημιουργήσουν αμφιβολίες ως προς το βάσιμο της επίμαχης πράξεως
(Κανονισμός 1367/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 10 § 1)
(βλ. σκέψη 82)
Γεωργία – Προσέγγιση των νομοθεσιών – Διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων – Κανονισμός 1107/2009 – Έγκριση δραστικής ουσίας – Αξιολόγηση των κινδύνων – Κριτήρια – Λήψη υπόψη τόσο του σχεδίου έκθεσης για την αξιολόγηση της ανανέωσης του κράτους-μέλους εισηγητή όσο και του πορίσματος της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) – Υποχρέωση της Επιτροπής να ακολουθήσει καθ’ όλα τα σημεία τα εν λόγω έγγραφα – Δεν υφίσταται – Δυνατότητα απόκλισης από αξιολόγηση των κινδύνων με την οποία εντοπίζεται κρίσιμος τομέας ανησυχίας – Προϋποθέσεις
(Κανονισμός 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 4 §§ 2 και 3, 11 §§ 1 και 2, 12 § 2, 13 § 1, 14 § 1 και παράρτημα II, σημεία 2 και 3)
(βλ. σκέψεις 87-94, 102)
Αναίρεση –Λόγοι – Ανεπαρκής αιτιολογία – Περιεχόμενο της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως – Υποχρέωση του Γενικού Δικαστηρίου να εκθέσει κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο το σκεπτικό του – Παράβαση – Αναίρεση της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως
(Άρθρο 256 § 1, εδ. 2, ΣΛΕΕ· Οργανισμός του Δικαστηρίου, άρθρα 36 και 53, εδ. 1· Κανονισμός Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, άρθρο 117, στοιχείο ιγʹ)
(βλ. σκέψεις 98, 107, 114, 120, 123, 200, 317, 318)
Γεωργία – Προσέγγιση των νομοθεσιών – Διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων – Κανονισμός 1107/2009 – Έγκριση δραστικής ουσίας – Αξιολόγηση των κινδύνων – Κριτήρια – Εξέταση μίας ή περισσότερων αντιπροσωπευτικών χρήσεων τουλάχιστον ενός φυτοπροστατευτικού προϊόντος που περιέχει την εν λόγω δραστική ουσία – Περιεχόμενο – Εντοπισμός από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) κρίσιμων τομέων ανησυχίας – Έγκριση που υπόκειται σε όρους ή περιορισμούς – Υποχρέωση της Επιτροπής να αποδείξει την αποτελεσματικότητα των μέτρων άμβλυνσης
(Κανονισμός 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 4 §§ 2 και 3, 6, 14 § 1, 20 § 1, στοιχείο αʹ, και 24)
(βλ. σκέψεις 170-172, 178, 179, 319)
Γεωργία – Προσέγγιση των νομοθεσιών – Διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων – Κανονισμός 1107/2009 – Έγκριση δραστικής ουσίας – Αξιολόγηση των κινδύνων – Κριτήρια – Υποχρέωση της αρμόδιας αρχής να λαμβάνει υπόψη τις επιβλαβείς επιδράσεις των ιδιοτήτων ενδοκρινικής διαταραχής δραστικής ουσίας που περιέχεται στο προϊόν – Λήψη υπόψη των σχετικών και αξιόπιστων επιστημονικών ή τεχνικών γνώσεων που είναι διαθέσιμες κατά τον χρόνο της εξέτασης – Τήρηση της αρχής της προφύλαξης
(Κανονισμός 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 4 §§ 1, εδ. 2, και 3, και 7 § 1, και παράρτημα II, σημείο 3.6.5)
(βλ. σκέψεις 204-207)
Γεωργία – Προσέγγιση των νομοθεσιών – Διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων – Κανονισμός 1107/2009 – Έγκριση δραστικής ουσίας – Αίτηση για την έγκριση – Δραστική ουσία που αποτελείται από μείγμα ισομερών – Υποχρέωση αναγραφής της αναλογίας ή του εύρους των τιμών των αναλογιών της περιεκτικότητας σε ισομερή και της σχετικής βιολογικής δραστηριότητας κάθε ισομερούς – Χαρακτηρισμός των πληροφοριών αυτών ως περαιτέρω επιβεβαιωτικών πληροφοριών – Δεν επιτρέπεται
(Κανονισμός 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 6, στοιχείο στʹ· κανονισμός 283/2013 της Επιτροπής, παράρτημα, μέρος A, σημείο 1.9, εδ. 4)
(βλ. σκέψεις 231, 237)
Γεωργία – Προσέγγιση των νομοθεσιών – Διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων – Κανονισμός 1107/2009 – Έγκριση δραστικής ουσίας – Αξιολόγηση των κινδύνων – Κριτήρια – Εξέταση μίας ή περισσότερων αντιπροσωπευτικών χρήσεων τουλάχιστον ενός φυτοπροστατευτικού προϊόντος που περιέχει την εν λόγω δραστική ουσία – Διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικού προϊόντος που περιέχει την εν λόγω ουσία – Δεν ασκεί επιρροή
(Κανονισμός 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 4 §§ 1, 2, 3 και 5, 14 § 1 και 29 § 1)
(βλ. σκέψεις 279-285, 295-298)
Γεωργία – Προσέγγιση των νομοθεσιών – Διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων – Κανονισμός 1107/2009 – Έγκριση δραστικής ουσίας – Αξιολόγηση των κινδύνων – Κριτήρια – Εξέταση μίας ή περισσότερων αντιπροσωπευτικών χρήσεων τουλάχιστον ενός φυτοπροστατευτικού προϊόντος που περιέχει την εν λόγω δραστική ουσία – Λήψη υπόψη των επιδράσεων που προκύπτουν από την αλληλεπίδραση μεταξύ της εν λόγω δραστικής ουσίας και των λοιπών συστατικών του προϊόντος
(Κανονισμός 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 4 §§ 1, 2, 3 και 5, 13, 14 § 1 και 29 § 1)
(βλ. σκέψη 301)
Γεωργία – Προσέγγιση των νομοθεσιών – Διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων – Κανονισμός 1107/2009 – Χορήγηση άδειας διάθεσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά – Προϋποθέσεις – Απουσία αμέσων ή μελλοντικών επιβλαβών επιδράσεων στην υγεία των ανθρώπων – Απαλλαγή από την υποχρέωση υποβολής δοκιμών μακροπρόθεσμης τοξικότητας των προϊόντων – Δεν υφίσταται
(Κανονισμός 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 4 § 3, στοιχείο βʹ, και 29 §§ 1, στοιχείο εʹ, και 2)
(βλ. σκέψη 302)
Σύνοψη
Με την απόφασή του, το Δικαστήριο αναιρεί εν μέρει την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου στην υπόθεση PAN Europe κατά Επιτροπής, με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή με αίτημα την ακύρωση της αποφάσεως της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (
1
), της 23ης Ιουνίου 2022, με την οποία είχε απορριφθεί η αίτηση εσωτερικής επανεξέτασης του εκτελεστικού κανονισμού 2021/2049 (
2
) για την ανανέωση της έγκρισης της δραστικής ουσίας κυπερμεθρίνη. Διαπιστώνοντας ότι η διαφορά είναι ώριμη προς εκδίκαση, το Δικαστήριο αποφαίνεται επ’ αυτής και ακυρώνει εν μέρει την απόφαση της Επιτροπής.
Η κυπερμεθρίνη είναι εντομοκτόνο το οποίο χρησιμοποιείται στην Ευρωπαϊκή Ένωση και του οποίου η ενσωμάτωση σε φυτοπροστατευτικά προϊόντα εγκρίθηκε το 2005.
Στο πλαίσιο της διαδικασίας για την ανανέωση της έγκρισης της κυπερμεθρίνης, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) εντόπισε, στο πόρισμά της του 2018, τέσσερις κρίσιμους τομείς ανησυχίας όσον αφορά την εν λόγω δραστική ουσία. Στη συνέχεια, τον Σεπτέμβριο του 2019, εξέδωσε, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, δήλωση σχετικά με τα μέτρα μείωσης των κινδύνων όσον αφορά την κυπερμεθρίνη.
Κατόπιν της ως άνω αξιολόγησης των κινδύνων, η Επιτροπή εξέδωσε, στις 24 Νοεμβρίου 2021, τον εκτελεστικό κανονισμό 2021/2049, με τον οποίο ανανεώνεται η έγκριση της κυπερμεθρίνης, με τη συνοδεία σειράς ειδικών διατάξεων.
Τον Ιανουάριο του 2022, η αναιρεσείουσα, ήτοι η περιβαλλοντική οργάνωση Pesticide Action Network Europe (PAN Europe), υπέβαλε προς την Επιτροπή αίτηση εσωτερικής επανεξέτασης (
3
) του εκτελεστικού κανονισμού 2021/2049. Προέβαλλε παραβίαση της αρχής της προφύλαξης και παράβαση της υποχρέωσης της Ένωσης να διασφαλίζει υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος. Η Επιτροπή απέρριψε την αίτηση αυτή.
Κατόπιν απορρίψεως από το Γενικό Δικαστήριο της προσφυγής της PAN Europe κατά της επίμαχης αποφάσεως, η PAN Europe άσκησε αναίρεση κατά της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Κατά πρώτον, το Δικαστήριο κρίνει ότι το Γενικό Δικαστήριο παρέβη την υποχρέωση αιτιολογήσεως, παραμόρφωσε τα αποδεικτικά στοιχεία και υπέπεσε σε νομικό σφάλμα κατά την εκτίμησή του σχετικά με τον κρίσιμο τομέα ανησυχίας που αφορά την έλλειψη πληροφοριών για την αντιπροσωπευτικότητα των παρτίδων που χρησιμοποιήθηκαν και σχετικά με τον κρίσιμο τομέα ανησυχίας που αφορά τον υψηλό κίνδυνο για τα μη στοχευόμενα αρθρόποδα.
Κατ’ αρχάς, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι, όταν η Επιτροπή καλείται να αποφανθεί επί αιτήσεως για την ανανέωση της έγκρισης μιας δραστικής ουσίας, οφείλει να προβαίνει σε αξιολόγηση των κινδύνων λαμβάνοντας υπόψη τόσο το σχέδιο έκθεσης για την αξιολόγηση της ανανέωσης (στο εξής: ΕΑΑ) που καταρτίζει το κράτος μέλος-εισηγητής (στο εξής: ΚΜΕ) όσο και το πόρισμα που εκδίδει η EFSA. Σε περίπτωση αποκλίσεων μεταξύ των αξιολογήσεων του ΚΜΕ και της EFSA, εναπόκειται στην Επιτροπή, η οποία διαθέτει ευρύ περιθώριο εκτιμήσεως, να προβεί σε σύνθετες επιστημονικές και τεχνικές εκτιμήσεις. Επομένως, ο έλεγχος του δικαστή της Ένωσης πρέπει να περιορίζεται στην εξακρίβωση της τηρήσεως των διαδικαστικών κανόνων, του υποστατού των πραγματικών περιστατικών, της μη υπάρξεως προδήλου σφάλματος εκτιμήσεως ή καταχρήσεως εξουσίας ή της μη παραβάσεως της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως.
Κατά την άσκηση του ελέγχου αυτού, το Γενικό Δικαστήριο οφείλει να αιτιολογήσει την απόφασή του, εκθέτοντας σε αυτήν κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο το σκεπτικό του, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα στους μεν ενδιαφερομένους να γνωρίζουν τους λόγους για τους οποίους ελήφθη η απόφαση, στο δε Δικαστήριο να ασκήσει τον εκ μέρους του δικαστικό έλεγχο.
Στην προκειμένη περίπτωση, το Δικαστήριο διαπιστώνει, πρώτον, ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν αιτιολόγησε επαρκώς την απόρριψη της επιχειρηματολογίας της αναιρεσείουσας με την οποία αμφισβήτησε την ανάλυση της Επιτροπής σχετικά με τον κρίσιμο τομέα της ανησυχίας που εντόπισε η EFSA όσον αφορά την έλλειψη πληροφοριών σχετικά με τη σύνθεση των παρτίδων φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιήθηκαν στις οικοτοξικολογικές μελέτες τις οποίες υπέβαλαν οι αιτούντες την έγκριση.
Το Δικαστήριο επισημαίνει, αφενός, ότι το Γενικό Δικαστήριο, στηριζόμενο στο γεγονός ότι από διάφορους ελέγχους ισοδυναμίας που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο του σχεδίου ΕΑΑ είχε καταστεί δυνατή η διαπίστωση της ισοδυναμίας μεταξύ του τεχνικού υλικού που είχε χρησιμοποιηθεί κατά την πρώτη έγκριση και εκείνου το οποίο χρησιμοποιήθηκε κατά τη διαδικασία ανανέωσης, και στο ότι η έλλειψη δεδομένων μπορούσε να καλυφθεί είτε σε επίπεδο ζώνης ή εθνικό επίπεδο, είτε επ’ ευκαιρία της επόμενης ανανέωσης, δεν εξέθεσε τους λόγους για τους οποίους έπρεπε να γίνει δεκτό ότι η θέση του ΚΜΕ υπερίσχυε της θέσης της EFSA, ούτε προσδιόρισε τα μέτρα άμβλυνσης των κινδύνων τα οποία θα μπορούσαν να παράσχουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να αποκλίνει από αξιολόγηση των κινδύνων με την οποία εντοπίζεται κρίσιμος τομέας ανησυχίας.
Αφετέρου, το Δικαστήριο κρίνει ότι η εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου σχετικά με την έλλειψη δεδομένων όσον αφορά τις προσμείξεις του υλικού και τη δυνητική γονοτοξικότητά τους ενέχει ανεπαρκή αιτιολογία και παραμόρφωση των αποδεικτικών στοιχείων.
Επ’ αυτού, το Δικαστήριο επισημαίνει, κατ’ αρχάς, ότι το Γενικό Δικαστήριο όφειλε να εξακριβώσει ότι η Επιτροπή είχε εκπληρώσει την υποχρέωσή της να εξετάσει με επιμέλεια και αμεροληψία τα στοιχεία της συγκεκριμένης περιπτώσεως και ότι μπορούσε βάσει του φακέλου να τεκμηριώσει τον παραδοχή της ότι η EFSA είχε «επιβεβαιώσει» ότι, εξαιρουμένου του εξανίου, καμία πρόσμειξη δεν θεωρείτο σημαντική από τοξικολογική άποψη, στηριζόμενη τουλάχιστον σε κάποια μελέτη ή σε κάποιο συγκεκριμένο έγγραφο της EFSA, που μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο δικαστικού ελέγχου.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορούσε απλώς να υιοθετήσει τη διαλαμβανόμενη στην επίμαχη απόφαση εκτίμηση της Επιτροπής, κατά την οποία η αύξηση του ελάχιστου επιπέδου καθαρότητας της δραστικής ουσίας σύμφωνα με τις επιλεγείσες νέες προδιαγραφές συνεπαγόταν χαμηλότερα επίπεδα προσμείξεων σε σχέση με την κατάσταση που επικρατούσε κατά τον χρόνο της πρώτης έγκρισης της δραστικής ουσίας.
Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο, στηριζόμενο στο γεγονός ότι, στο πόρισμα της EFSA, η γονοτοξικότητα της κυπερμεθρίνης είχε θεωρηθεί ως ελάχιστα πιθανή, δεν απάντησε επαρκώς κατά νόμον στην επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας η οποία αφορούσε το γονοτοξικό δυναμικό των προσμείξεων.
Βάσει του συνόλου των ανωτέρω το Δικαστήριο συνάγει ότι η εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου περί του αναλογικού χαρακτήρα των μέτρων άμβλυνσης των κινδύνων τα οποία έλαβε η Επιτροπή στερείται βάσεως.
Δεύτερον, όσον αφορά τον κρίσιμο τομέα ανησυχίας που αφορά τον υψηλό κίνδυνο για τα μη στοχευόμενα αρθρόποδα, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι μια δραστική ουσία μπορεί να εγκριθεί ή να ανανεωθεί η έγκρισή της μόνον εφόσον αποδεικνύεται ότι τουλάχιστον μία αντιπροσωπευτική χρήση ενός φυτοπροστατευτικού προϊόντος (στο εξής: ΦΠΠ) που περιέχει την εν λόγω ουσία δεν έχει επιβλαβείς επιδράσεις στην υγεία των ανθρώπων ή των ζώων και δεν έχει μη αποδεκτές επιδράσεις στο περιβάλλον, σε ρεαλιστικές συνθήκες χρήσης. Το ίδιο ισχύει και όταν η ανανέωση της έγκρισης της δραστικής ουσίας υπόκειται σε όρους ή περιορισμούς ή ακόμη όταν εξετάζεται η υποκατάσταση της εν λόγω δραστικής ουσίας, όπως στην προκειμένη περίπτωση.
Ωστόσο, από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση δεν προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο εξακρίβωσε ότι, για την ανανέωση της έγκρισης της κυπερμεθρίνης, η Επιτροπή είχε πράγματι βεβαιωθεί ότι τέτοια ασφαλής χρήση είχε αποδειχθεί, σε ρεαλιστικές συνθήκες χρήσης, ώστε να επιτυγχάνεται το απαιτούμενο για τα μη στοχευόμενα αρθρόποδα επίπεδο άμβλυνσης των κινδύνων.
Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο συντάχθηκε με τη θέση της Επιτροπής ότι ο έλεγχος του ρεαλιστικού και πρακτικώς εφαρμόσιμου χαρακτήρα των μέτρων άμβλυνσης του κινδύνου τα οποία έλαβε υπόψη εναπόκειται εν τέλει στα κράτη μέλη κατά την αδειοδότηση των ΦΠΠ που περιέχουν κυπερμεθρίνη. Ωστόσο, όταν, στο πλαίσιο της διαχείρισης των κινδύνων, υποστηρίζεται ότι μια «ασφαλής» χρήση ενός ΦΠΠ που περιέχει την εν λόγω δραστική ουσία έχει προσδιοριστεί ως ικανή να επιτύχει το επιδιωκόμενο επίπεδο άμβλυνσης των κινδύνων, η Επιτροπή οφείλει να εξακριβώσει ότι η χρήση αυτή πληροί, κατά τρόπο ρεαλιστικό, τα κριτήρια του άρθρου 4, παράγραφοι 1 έως 3, του κανονισμού 1107/2009.
Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο κρίνει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομικό σφάλμα απορρίπτοντας εσφαλμένα την επιχειρηματολογία με την οποία η αναιρεσείουσα αμφισβήτησε τη διαπίστωση της Επιτροπής κατά την οποία είχε προσδιοριστεί «ασφαλής» χρήση στο πλαίσιο της μόνιμης επιτροπής.
Κατά δεύτερον, το Δικαστήριο κρίνει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομικό σφάλμα εκτιμώντας ότι το δεύτερο αίτημα παροχής επιβεβαιωτικών πληροφοριών σχετικά με την τοξικότητα των ισομερών δεν είχε καταχρηστικό χαρακτήρα.
Κρίνοντας ως απαράδεκτο το επιχείρημα της αναιρεσείουσας ότι το δεύτερο αυτό αίτημα παραβίαζε την απαίτηση του σημείου 1.9, τέταρτο εδάφιο, του μέρους A του παραρτήματος του κανονισμού 283/2013 (
4
), με την αιτιολογία ότι προβλήθηκε μόλις στο στάδιο του υπομνήματος απαντήσεως, ενώ η αναιρεσείουσα το είχε ρητώς προβάλει στην αίτηση εσωτερικής επανεξέτασης και στην προσφυγή ακυρώσεως, το Γενικό Δικαστήριο παραμόρφωσε την επιχειρηματολογία της αναιρεσείουσας.
Το Δικαστήριο επισημαίνει ότι η παραμόρφωση αυτή δεν αρκεί, αφ’ εαυτής, για να επιφέρει την αναίρεση της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, δεδομένου ότι το Γενικό Δικαστήριο, εν πάση περιπτώσει, εξέτασε επί της ουσίας το επιχείρημα αυτό και το απέρριψε με την αιτιολογία ότι τα ισομερή είχαν όντως ληφθεί υπόψη, πλην όμως η EFSA είχε εκτιμήσει ότι ήταν αναγκαίο να παρασχεθούν ακριβέστερες πληροφορίες και είχε διαπιστώσει κενό στα δεδομένα.
Εντούτοις, από την αιτιολογία που διέλαβε το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορεί να συναχθεί κατά πόσον απαντούσε πράγματι στο επιχείρημα της αναιρεσείουσας.
Συγκεκριμένα, δεδομένου ότι η κυπερμεθρίνη αποτελεί μείγμα οκτώ ισομερών, οι φάκελοι που κατατέθηκαν από τους αιτούντες την ανανέωση της έγκρισής της έπρεπε να περιλαμβάνουν τις πληροφορίες που προβλέπονται στο σημείο 1.9, τέταρτο εδάφιο, του μέρους A του παραρτήματος του κανονισμού 283/2013, ήτοι την αναλογία ή το εύρος των τιμών αναλογιών της περιεκτικότητας σε ισομερή, καθώς και τη σχετική βιολογική δραστηριότητα κάθε ισομερούς.
Στην προκειμένη περίπτωση, δεν αποδεικνυόταν ότι τα δεδομένα αυτά περιλαμβάνονταν στους φακέλους που είχαν υποβάλει οι αιτούντες την ανανέωση της έγκρισης της κυπερμεθρίνης. Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο εσφαλμένα έκρινε ότι η Επιτροπή βασίμως θεώρησε τις πληροφορίες αυτές απλώς ως «περαιτέρω επιβεβαιωτικές πληροφορίες», κατά την έννοια του άρθρου 6, στοιχείο στʹ, του κανονισμού 1107/2009.
Κατά τρίτον, το Δικαστήριο εκτιμά ότι το Γενικό Δικαστήριο εσφαλμένα έκρινε ότι η αναιρεσείουσα δεν είχε δημιουργήσει «εύλογες αμφιβολίες» ως προς τη νομιμότητα της επίμαχης αποφάσεως λόγω της μη αξιολόγησης της μακροπρόθεσμης τοξικότητας της αντιπροσωπευτικής χρήσης που υπέβαλε ο αιτών την ανανέωση της έγκρισης της κυπερμεθρίνης.
Κατ’ αρχάς, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομικό σφάλμα κρίνοντας ότι το άρθρο 4, παράγραφος 5, του κανονισμού 1107/2009 δεν είχε ως σκοπό να επεκτείνει και στα ΦΠΠ, όσον αφορά μία ή περισσότερες αντιπροσωπευτικές χρήσεις, τις απαιτήσεις που καθορίζονται στις παραγράφους 1 έως 3 του άρθρου 4 του εν λόγω κανονισμού. Ωστόσο, εκτιμά ότι η παράβαση αυτή δεν είναι ικανή να επιφέρει την αναίρεση της εν λόγω αποφάσεως. Συγκεκριμένα, στην προκειμένη περίπτωση, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε ότι η Επιτροπή δεν δύναται να εγκρίνει ή να ανανεώσει την έγκριση μιας δραστικής ουσίας όταν το μόνο δοκιμασθέν ΦΠΠ που περιέχει την ουσία αυτή παρουσιάζει μακροπρόθεσμη τοξικότητα.
Εν συνεχεία, το Δικαστήριο σημειώνει ότι οι εκτιμήσεις του Γενικού Δικαστηρίου στηρίζονται στο τεκμήριο ότι η μακροπρόθεσμη τοξικότητα είχε αξιολογηθεί. Ωστόσο, προκειμένου να διασφαλίζεται η τήρηση της αρχής της προφύλαξης, o αβλαβής χαρακτήρας ενός ΦΠΠ δεν μπορεί να τεκμαίρεται.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Δικαστήριο εκτιμά ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορούσε να δεχθεί, χωρίς η απόφασή του να ενέχει νομικό σφάλμα, ότι η Επιτροπή μπορούσε να συναγάγει από την έλλειψη εξέτασης εκ μέρους του ΚΜΕ και της EFSA της μακροπρόθεσμης τοξικότητας ενός ΦΠΠ, όσον αφορά μία ή περισσότερες από τις αντιπροσωπευτικές χρήσεις του, ότι το εν λόγω προϊόν δεν παρουσίαζε κανένα προβληματικό στοιχείο. Τουναντίον, το Γενικό Δικαστήριο όφειλε να βεβαιωθεί ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας για την ανανέωση της έγκρισης της κυπερμεθρίνης, η Επιτροπή είχε εξακριβώσει ότι είχε πράγματι «αποδειχθεί» ότι τουλάχιστον μία από τις αντιπροσωπευτικές χρήσεις του ΦΠΠ που περιείχε την εν λόγω δραστική ουσία δεν παρουσίαζε μακροπρόθεσμη τοξικότητα. Το Δικαστήριο διευκρινίζει, συναφώς, ότι το γεγονός ότι τα ΦΠΠ διατίθενται ήδη στην αγορά, δεν ασκεί επιρροή στην υποχρέωση που υπέχει η Επιτροπή από το άρθρο 4, παράγραφος 5, του κανονισμού 1107/2009.
Επιπλέον, από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο ζήτησε, μεριμνώντας συγχρόνως για τη διαφύλαξη του εμπιστευτικού χαρακτήρα του τόμου 4 του φακέλου αξιολόγησης που κατήρτισε το ΚΜΕ, να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτόν προκειμένου να εξακριβώσει, με την απαιτούμενη επιμέλεια, την αλήθεια των ισχυρισμών της Επιτροπής κατά τους οποίους η μακροπρόθεσμη τοξικότητα τουλάχιστον μίας αντιπροσωπευτικής χρήσης είχε αποτελέσει αντικείμενο αξιολόγησης.
Τέλος, η αιτιολογία που διατύπωσε το Γενικό Δικαστήριο, ότι τα δελτία δεδομένων ασφαλείας καταρτίστηκαν, κατ’ εφαρμογήν του κανονισμού REACH (
5
) και του κανονισμού 1272/2008 (
6
), για κάθε συστατικό της αντιπροσωπευτικής χρήσης ενός ΦΠΠ που περιέχει τη συγκεκριμένη δραστική ουσία, δεν απαντά στο επιχείρημα της αναιρεσείουσας ότι η μεμονωμένη αξιολόγηση εκάστου συστατικού δεν καθιστούσε δυνατή την εκτίμηση της συνολικής τοξικότητας που προκύπτει από την αλληλεπίδρασή τους. Συγκεκριμένα, προκειμένου να διασφαλίζεται η τήρηση των κριτηρίων του άρθρου 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1107/2009, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα αποτελέσματα που προκύπτουν από την αλληλεπίδραση μεταξύ της συγκεκριμένης δραστικής ουσίας και των λοιπών συστατικών του προϊόντος. Εξάλλου, η αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης τοξικότητας απαιτεί τη διενέργεια ειδικών δοκιμών βάσει των οποίων μπορεί να αποκλειστεί ο κίνδυνος τέτοιας τοξικότητας.
Κατόπιν των ανωτέρω, το Δικαστήριο αναιρεί την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου κατά το μέρος της με το οποίο απορρίφθηκε η επιχειρηματολογία της αναιρεσείουσας που αφορά, αντιστοίχως:
–
την έλλειψη πληροφοριών σχετικά με την αντιπροσωπευτικότητα των παρτίδων φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιήθηκαν,
–
τον μη ρεαλιστικό χαρακτήρα των μέτρων άμβλυνσης του κινδύνου για τα μη στοχευόμενα αρθρόποδα στις εκτός πεδίου περιοχές,
–
τον καταχρηστικό χαρακτήρα του δευτέρου αιτήματος παροχής επιβεβαιωτικών πληροφοριών σχετικά με την τοξικότητα των ισομερών, και
–
τη μη εξέταση της μακροπρόθεσμης τοξικότητας της αντιπροσωπευτικής χρήσης του φυτοπροστατευτικού προϊόντος που περιέχει κυπερμεθρίνη, η οποία υποβλήθηκε από τους αιτούντες την ανανέωση της έγκρισης της εν λόγω δραστικής ουσίας.
Διαπιστώνοντας ότι η διαφορά είναι ώριμη προς εκδίκαση, το Δικαστήριο αποφαίνεται επ’ αυτής και ακυρώνει την απόφαση της Επιτροπής της 23ης Ιουνίου 2022 καθόσον αυτή:
–
δέχεται ότι αποδείχθηκε η αντιπροσωπευτικότητα των παρτίδων φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιήθηκαν για την αξιολόγηση της κυπερμεθρίνης,
–
αιτιολογεί την ανανέωση της έγκρισης της κυπερμεθρίνης βάσει μέτρου άμβλυνσης του κινδύνου για τα μη στοχευόμενα αρθρόποδα στις εκτός πεδίου περιοχές, του οποίου δεν αποδείχθηκε ο ρεαλιστικός χαρακτήρας,
–
εκτιμά ότι το δεύτερο αίτημα παροχής επιβεβαιωτικών πληροφοριών που απηύθυνε η Επιτροπή στους αιτούντες την ανανέωση της έγκρισης της κυπερμεθρίνης δεν έχει καταχρηστικό χαρακτήρα,
–
δέχεται την απουσία μακροπρόθεσμης τοξικότητας της αντιπροσωπευτικής χρήσης του φυτοπροστατευτικού προϊόντος που περιέχει κυπερμεθρίνη, η οποία υποβλήθηκε από τους αιτούντες την ανανέωση της έγκρισης της εν λόγω δραστικής ουσίας.
(
1
)	Απόφαση της 21ης Φεβρουαρίου 2024, PAN Europe κατά Επιτροπής (T-536/22, EU:T:2024:98, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση).
(
2
)	Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2021/2049 της Επιτροπής, της 24ης Νοεμβρίου 2021, για την ανανέωση της έγκρισης της δραστικής ουσίας κυπερμεθρίνη ως υποψήφιας για υποκατάσταση ουσίας, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά, και για την τροποποίηση του παραρτήματος του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 540/2011 της Επιτροπής (ΕΕ 2021, L 420, σ. 6).
(
3
)	Βάσει του άρθρου 10, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) 1367/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Σεπτεμβρίου 2006, για την εφαρμογή στα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας των διατάξεων της σύμβασης του Århus σχετικά με την πρόσβαση στις πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα (ΕΕ 2006, L 264, σ. 13), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1767 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Οκτωβρίου 2021 (ΕΕ 2021, L 356, σ. 1).
(
4
)	Κανονισμός (ΕΕ) 283/2013 της Επιτροπής, της 1ης Μαρτίου 2013, για τον καθορισμό των απαιτήσεων υποβολής στοιχείων για τις δραστικές ουσίες, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά (ΕΕ 2013, L 93, σ. 1).
(
5
)	Κανονισμός (ΕΚ) 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) και για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 1999/45/ΕΚ και για κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 793/93 του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1488/94 της Επιτροπής καθώς και της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ του Συμβουλίου και των οδηγιών της Επιτροπής 91/155/ΕΟΚ, 93/67/ΕΟΚ, 93/105/ΕΚ και 2000/21/ΕΚ (ΕΕ 2006, L 396, σ. 1).
(
6
)	Κανονισμός (ΕΚ) 1272/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, για την ταξινόμηση, την επισήμανση και τη συσκευασία των ουσιών και των μειγμάτων, την τροποποίηση και την κατάργηση των οδηγιών 67/548/EΟΚ και 1999/45/EΚ και την τροποποίηση του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1907/2006 (ΕΕ 2008, L 353, σ. 1).