62017TJ0370_RES
Sprawa T‑370/17
KPN BV
przeciwko
Komisji Europejskiej
Wyrok Sądu (ósma izba) z dnia 23 maja 2019 r.
Konkurencja – Koncentracje – Niderlandzki rynek usług telewizyjnych i usług telekomunikacyjnych – Wspólne przedsiębiorstwo o pełnym zakresie funkcji – Decyzja uznająca koncentrację za zgodną z rynkiem wewnętrznym i z porozumieniem EOG – Zobowiązania – Rynek właściwy – Skutki wertykalne – Oczywisty błąd w ocenie – Obowiązek uzasadnienia
Koncentracje przedsiębiorstw – Badanie przez Komisję – Ocena natury ekonomicznej – Uprawnienia dyskrecjonalne w zakresie oceny – Kontrola sądowa – Zakres – Granice
(art. 256 TFUE; rozporządzenie Rady nr 139/2004, art. 2, 8)
(zob. pkt 57–60, 106–108)
Koncentracje przedsiębiorstw – Badanie przez Komisję – Definicja rynku właściwego – Kryteria – Zamienność produktów – Pojęcie
(rozporządzenie Rady nr 139/2004, rozporządzenie Komisji nr 802/2004, załącznik I; komunikat Komisji 97/C 372/03, pkt 15, 17)
(zob. pkt 61–63, 68–71, 76)
Koncentracje przedsiębiorstw – Badanie przez Komisję – Definicja rynku właściwego – Wpływ wcześniejszej praktyki decyzyjnej Komisji – Brak
(rozporządzenie Rady nr 139/2004)
(zob. pkt 79, 80)
Koncentracje przedsiębiorstw – Ocena zgodności z rynkiem wewnętrznym – Badanie przez Komisję – Ocena skutków antykonkurencyjnych – Skutki wertykalne – Ocena prawdopodobieństwa zaistnienia scenariusza obejmującego antykonkurencyjne zamknięcie rynku czynników produkcji – Kryteria – Zdolność do zamknięcia w znacznym stopniu dostępu do czynników produkcji – Znacząca siła na rynku wyższego szczebla
(rozporządzenie Rady nr 139/2004, art. 2; komunikat Komisji 2008/C 265/07, pkt 20, 31, 32, 35)
(zob. pkt 109, 110, 113–115, 118–120)
Akty instytucji – Uzasadnienie – Obowiązek – Zakres – Decyzja o zastosowaniu reguł w dziedzinie koncentracji przedsiębiorstw – Decyzja zezwalająca na koncentrację
(art. 296 TFUE; rozporządzenie Rady nr 139/2004)
(zob. pkt 138–140)
Skarga o stwierdzenie nieważności – Zarzuty – Brak lub niewystarczający charakter uzasadnienia – Zarzut odrębny od zarzutu braku materialnej zgodności z prawem
(art. 263 TFUE, 296 TFUE)
(zob. pkt 141)
Streszczenie
W wydanym w dniu 23 maja 2019 r. wyroku KPN/Komisja (T‑370/17) Sąd wydał rozstrzygnięcie w przedmiocie decyzji Komisji C(2016) 5165 final z dnia 3 sierpnia 2016 r. uznającej za zgodną z rynkiem wewnętrznym i z Porozumieniem o Europejskim Obszarze Gospodarczym koncentrację zmierzającą do przejęcia przez Vodafone Group i Liberty Global Europe Holding (zwane „zgłaszającymi stronami”) wspólnej kontroli nad wspólnym przedsiębiorstwem o pełnym zakresie funkcji, do której miało dojść w niderlandzkim sektorze telekomunikacyjnym. Decyzja ta została zakwestionowana przez konkurującą ze zgłaszającymi stronami skarżącą, która jest przedsiębiorstwem prowadzącym w Niderlandach działalność między innymi w sektorze sieci kablowych dla usług telewizyjnych. Przedmiotem wniesionej przez nią skargi było w szczególności istnienie wertykalnych problemów konkurencyjnych w łańcuchu dystrybucji treści telewizyjnych.
Sąd w pierwszej kolejności zajął stanowisko w przedmiocie zarzutu opartego na oczywistym błędzie w ocenie odnośnie do określenia rynku właściwego. W tym względzie Sąd przypomniał, że rozstrzygnięcie kwestii tego, czy dwa towary lub dwie usługi stanowią część tego samego rynku, wymaga ustalenia, czy są one uważane, przede wszystkim z perspektywy klienta, za zamienne lub za substytuty ze względu na ich właściwości, ceny i ich zamierzone używanie. W tym przypadku Sąd uznał, że Komisja nie popełniła oczywistego błędu w ocenie, nie dokonując dalej idącej segmentacji rynku hurtowego dostarczania oraz nabywania płatnych telewizyjnych kanałów sportowych w wersji premium z uwagi na substytucyjność tych kanałów z punktu widzenia dostawców detalicznych usług telewizyjnych, a to ze względu na to, iż kanały te konkurują między sobą o podobnych klientów i podobne treści.
Następnie Sąd zbadał to, czy dopuszczono się oczywistego błędu w ocenie wertykalnych skutków koncentracji, a w szczególności wpływu, jaki ma zamykanie dostępu do czynników produkcji w zakresie dotyczącym kanału Ziggo Sport Totaal na rynek hurtowego dostarczania oraz nabywania płatnych telewizyjnych kanałów sportowych w wersji premium. Sąd przede wszystkim przypomniał, że zgodnie wytycznymi w sprawie koncentracji o charakterze niehoryzontalnym do zamknięcia rynku czynników produkcji dochodzi, kiedy powstała w wyniku połączenia nowa jednostka może ograniczać dostęp do produktów lub usług, których by dostarczała lub które by świadczyła, gdyby do koncentracji nie doszło. Komisja, oceniając prawdopodobieństwo zaistnienia scenariusza obejmującego antykonkurencyjne zamknięcie, winna w pierwszej kolejności przeanalizować to, czy powstała w ten sposób jednostka po połączeniu byłaby w stanie znacząco zamknąć dostęp do czynników produkcji, w drugiej kolejności – czy miałaby w tym interes, i w trzeciej – czy strategia zamknięcia rynku miałaby szkodliwy wpływ na konkurencję na rynku niższego szczebla. Te trzy przesłanki mają charakter kumulatywny, co oznacza, że niespełnienie jednej z nich jest wystarczające do tego, aby wykluczyć prawdopodobieństwo antykonkurencyjnego zamknięcia dostępu do czynników produkcji. Pierwsza z tych przesłanek może zostać spełniona tylko wówczas, gdy skonsolidowane wertykalnie przedsiębiorstwo powstałe w wyniku połączenia dysponuje znaczącą siłą rynkową na rynku wyższego szczebla, czyli na rynku hurtowego dostarczania płatnych telewizyjnych kanałów sportowych w wersji premium. Sąd rozstrzygnął zaś, że Komisja nie popełniła oczywistego błędu w ocenie, stwierdzając w zaskarżonej decyzji, iż powstała w wyniku połączenia jednostka nie miałaby zdolności do zaangażowania się w strategię zamykania dostępu do czynników produkcji ze względu na nieprzekraczający 10% udział w rynku.