62011CC0267
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
KOKOTT
ippreżentati fil-31 ta’ Jannar 2013 (
1
)
Kawża C‑267/11 P
Il-Kummissjoni Ewropeavs
Ir-Repubblika tal-Latvja
fil-preżenza ta’:
Ir-Repubblika Ċeka
“Appell — Direttiva 2003/87/KE — Sistema għall-iskambju ta’ kwoti ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra — Pjan nazzjonali tal-allokazzjonijiet ta’ kwoti għal-Latvja għall-perijodu mill-2008 sal-2012 — Pjan ġdid — Skiet tal-Kummissjoni”
I – Introduzzjoni
1.
Id-Direttiva 2003/87/KE li tistabbilixxi skema għall-iskambju ta’ kwoti ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra (
2
), fil-verżjoni tagħha rilevanti għal dan l-appell, kienet tipprovdi li l-Istati Membri kellhom ilestu u jippreżentaw lill-Kummissjoni pjanijiet nazzjonali ta’ allokazzjoni tad-drittijiet ta’ emissjoni. Il-Kummissjoni setgħet tiċħad il-pjan kollu kemm hu jew parzjalment fi żmien tliet xhur. Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti Ġenerali, meta l-Kummissjoni ma tippronunzjax ruħha f’dan it-terminu, il-pjan kien isir definittiv u kien igawdi minn preżunzjoni ta’ legalità li tippermetti lill-Istat Membru li jeżegwih (
3
).
2.
F’dan il-każ, il-Kummissjoni kienet l-ewwel nett ċaħdet f’ħin xieraq il-pjan tal-Latvja għall-perijodu mill-2008 sal-2012. Il-Latvja kienet sussegwentement innotifikat pjan ġdid li kien jipprovdi għal allokazzjoni ta’ drittijiet ta’ emissjoni ferm ikbar minn dawk li l-Kummissjoni kienet awtorizzat fl-ewwel deċiżjoni tagħha.
3.
Il-Kummissjoni kienet ċaħdet dan il-pjan mhux fi żmien tliet xhur, imma ferm wara. Meta tressaq rikors quddiemha mill-Latvja, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-pjan ġdid tal-Latvja kien sar definittiv fi tmiem il-perijodu ta’ tliet xhur u annullat it-tieni deċiżjoni ta’ ċaħda tal-Kummissjoni (
4
).
4.
Hija din is-sentenza li tikkritika l-Kummissjoni. Għandu jiġi ċċarat jekk it-tieni abbozz ta’ pjan, bħalma huwa dak inkwistjoni, isirx definittiv tliet xhur wara n-notifikazzjoni tiegħu meta l-Kummissjoni ma tiċħdux.
II – Il-kuntest ġuridiku
5.
Id-Direttiva 2003/87 tittrasponi konvenzjonijiet internazzjonali li jikkonċernaw il-ġlieda kontra t-tisħin globali, jiġifieri l-Konvenzjoni-Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Bidla fil-Klima adottata fi New York fid-9 ta’ Mejju 1992, approvata f’isem il-Komunità Ewropea bid-Deċiżjoni 94/69/KE (
5
), u l-Protokoll ta’ Kyoto għall-Konvenzjoni-Qafas, adottat fil-11 ta’ Diċembru 1997 (Deċiżjoni 1/CP.3 “Adozzjoni tal-Protokoll ta’ Kyoto għall-Konvenzjoni-Qafas…”), li kien ġie approvat bid-Deċiżjoni 2002/358/KE (
6
).
6.
L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2003/87 jipprovdi:
“Din id-Direttiva tistabbilixxi skema għall-iskambju ta’ kwoti għall-emissjoni tal-gassijiet serra ġewwa l-Komunità […] sabiex tippromwovi t-tnaqqis ta’ l-emissjoni tal-gassijiet serra b’manjiera effettiva rigward spejjez u effiċjenza ekonomika.”
7.
L-Artikolu 9 tad-Direttiva 2003/87/KE jaqra kif ġej:
“1.   Għal kull perjodu taż-żmien riferit fl-Artikolu 11(1) u (2), kull wieħed mill-Istati Membri għandu jżviluppa pjan nazzjonali fejn jiddikjara l-kwantità totali tal-kwoti li jkun beħsiebu jalloka għal dan il-perjodu taż-żmien u kif jipproponi li jallokahom. Il-pjan għandu jkun imsejjes fuq kriterji oġġettivi u trasparenti, inklużi dawk elenkati fl-Anness III, filwaqt li jitqiesu l-kummenti mill-pubbliku. Mingħajr pr[e]ġudizzju għat-Trattat, il-Kummissjoni għandha tiżviluppa l-iktar tard sal-31 ta’ Diċembru 2003 gwida dwar l-implimentazzjoni tal-kriterji elenkati fl-Anness III.
Għall-perjodu taż-żmien riferit fl-Artikolu 11(1), il-pjan għandu jiġi ppjanat u nnotifikat lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri l-oħra l-iktar tard sal-31 ta’ Diċembru 2004. Għall-perjodi sussegwenti taż-żmien, il-pjan għandu jiġi ppubblikat u nnotifikat lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri l-oħra mill-inqas 18-il xahar qabel il-bidu tal-perjodu taż-żmien rilevanti.
2. [...]
3.   Fi żmien tliet xhur min-notifika tal-pjan nazzjonali ta’ l-allokazzjonijiet minn Stat Membru skond il-paragrafu 1, il-Kummissjoni tista’ tirrifjuta dan il-pjan, jew kull aspett minnu, fuq il-bażi li ma jkunx kompatibbli mal-kriterji elenkati fl-Anness III jew ma’ l-Artikolu 10. L-Istat Membru għandu jieħu deċiżjoni biss skond l-Artikolu 11(1) jew (2) jekk l-emendi proposti jiġu aċċettati mill-Kummissjoni. Għandhom jingħataw ir-raġunijiet għal kull deċiżjoni ta’ rifjut mill-Kummissjoni.”
8.
L-Artikolu 11(2) tad-Direttiva 2003/87 jipprovdi:
“Għall-perjodu taż-żmien ta’ ħames snin li jibda mill-1 ta’ Jannar 2008, u għal kull perjodu taż-żmien ta’ ħames snin sussegwenti, kull wieħed mill-Istati Membri għandu jiddeċiedi l-kwantità totali tal-kwoti li jrid jalloka għal dan il-perjodu taż-żmien u jinizja l-proċess ta’ l-allokazzjoni ta’ dawn il-kwoti lill-operatur ta’ kull waħda mill-istallazzjonijiet. Din id-deċiżjoni għandha tittieħed mill-inqas 12-il xahar qabel il-bidu tal-perjodu rilevanti taż-żmien u għandha tkun imsejsa fuq il-pjan nazzjonali ta’ l-allokazzjonijiet żviluppat skond l-Artikolu 9 u skond l-Artikolu 10, filwaqt li jitqiesu l-kummenti mill-pubbliku.”
9.
L-Anness III tad-Direttiva 2003/87 jelenka tnax-il kriterju applikabbli għall-pjanijiet nazzjonali ta’ allokazzjoni. Il-kriterji Nri 1 sa 3 tal-Anness III jipprovdu s-segwenti:
“1.
Il-kwantità totali tal-għoti tal-kwoti li jridu jiġu allokati għall-perjodu rilevanti taż-żmien għandha tkun konsistenti ma’ l-obbligu ta’ l-Istat Membru li jillimita l-emissjonijiet tiegħu skond id-Deċiżjoni 2002/358/KE u l-Protokoll ta’ Kyoto, fil-waqt li jitqiesu, minn banda waħda, l-proporzjon ta’ l-emissjonijiet ġenerali li dawn l-emissjonijiet jirrappreżentaw f’paragun ma’ l-emissjonijiet minn sorsi mhux koperti b’din id-Direttiva u, mill-banda l-oħra, il-politiki nazzjonali dwar l-enerġija, u għandhom ikunu konsistenti mal-programm nazzjonali tal-bidla fil-klima. Il-kwantità totali ta’ kwoti għall-allokazzjoni m’għandhiex tkun iktar minn kemm hu mistenni li se jkun hemm bżonn għall-applikazzjoni stretta tal-kriterji f’dan l-Anness. Qabel is-sena 2008, il-kwantità għandha tkun konsistenti mat-triq lejn il-kisba jew in-nuqqas tal-kisba tal-mira ta’ kull wieħed mill-Istati Membri skond id-Deċiżjoni 2002/358/KE u l-Protokoll ta’ Kyoto.
2.
Il-kwantità totali tal-għoti tal-kwoti li trid tiġi allokata għandha tkun konsistenti ma’ l-istimi tal-progress attwali u proġettat sabiex iwettqu l-kontribuzzjonijiet ta’ l-Istati Membri għall-impennji Komunitarji magħmula skond id-Deċiżjoni 93/389/KEE.
3.
Il-kwantitajiet tal-kwoti li jridu jiġu allokati għandhom ikunu konsistenti mal-potenzali, inkluż il-potenzjal teknoloġiku, ta’ l-attiviajiet koperti b’din l-iskema sabiex jitnaqqsu l-emissjonijiet. L-Istati Membri jistgħu jsejsu d-distribuzzjoni tagħhom tal-kwoti fuq l-emissjonijiet medji tal-gassijiet serra skond il-prodott f’kull attività u l-progress li jista’ jinkiseb f’kull attività.”
III – Il-fatti li wasslu għall-kawża
10.
B’ittra tas-16 ta’ Awwissu 2006, ir-Repubblika tal-Latvja nnotifikat lill‑Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 2003/87, il-pjan nazzjonali ta’ allokazzjoni għall-perijodu bejn l-2008 u l-2012 (iktar ’il quddiem il-“PNA”). Skont il-PNA, ir-Repubblika tal-Latvja kellha l-intenzjoni talloka lill‑industrija nazzjonali tagħha koperta bl-Anness I tad-Direttiva 2003/87 medja annwali totali ta’ 7.763883 miljun tonnellata ekwivalenti ta’ dijossidu tal‑karbonju (MteCO2).
11.
Fid-29 ta’ Novembru 2006, il-Kummissjoni ċaħdet dan il-pjan u talbet li l-kwantità totali ta’ kwoti li tiġi allokata għall-għanijiet tas-sistema Komunitarja tiġi ridotta għal 4.480580 MteCO2 u ma teċċedix 3.283303 MteCO2.
12.
Permezz ta’ ittra tad-29 ta’ Diċembru 2006, ir-Repubblika tal-Latvja nnotifikat lill-Kummissjoni PNA rrevedut li jistabbilixxi l-allokazzjoni medja annwali totali ta’ 6.253146 MteCO2.
13.
Permezz ta’ ittra tat-30 ta’ Marzu 2007, miktuba bl-Ingliż, il-Kummissjoni kkonstatat li l-informazzjoni li tinsab fil-PNA rrevedut kienet inkompluta u talbet lir-Repubblika tal-Latvja li twieġeb għal ċerti domandi u li tipprovdilha informazzjoni addizzjonali. Wara r-risposta tar-Repubblika tal-Latvja, fit-13 ta’ Lulju 2007, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni C(2007)3409, li tikkonċerna l-emenda tal-pjan nazzjonali ta’ allokazzjoni ta’ kwoti għall-emissjoni tal-gassijiet serra nnotifikat mir-Repubblika tal-Latvja skont id-Direttiva 2003/87 (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni kkontestata”). Hija kkonstatat li l-allokazzjoni ta’ kwoti prevista fil-pjan kienet teċċedi b’2.825030 MteCO2 il-massimu permess.
IV – Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u t-talbiet
14.
Il-Latvja ppreżentat rikors kontra d-deċiżjoni kkontestata u ġiet sostnuta mil-Litwanja u s-Slovakkja. Ir-Renju Unit intervjena insostenn tal-Kummissjoni.
15.
Il-Qorti Ġenerali eżaminat wieħed biss mill-erba’ motivi, dak ibbażat fuq il-fatt li l-Kummissjoni ma kinitx adottat id-deċiżjoni f’ħin xieraq. Hija kkonstatat li l-PNA ġdid tal-Latvja kien sar definittiv f’għeluq il-perijodu ta’ tliet xhur mill-komunikazzjoni tiegħu, peress li l-Kummissjoni ma kinitx ċaħditu. Għaldaqstant hija annullat id-deċiżjoni kkontestata b’sentenza tat-22 ta’ Marzu 2011, Il-Latvja vs Il-Kummissjoni (T-369/07, Ġabra p. II-1039, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”).
16.
L-appell tal-Kummissjoni huwa indirizzat kontra dik is-sentenza, u fih hija titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja:
—
tannulla s-sentenza appellata;
—
tikkundanna lir-Repubblika tal-Latvja għall-ispejjeż.
17.
Ir-Repubblika tal-Latvja titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tiċħad l-appell.
18.
It-talbiet tar-Repubblika tal-Latvja huma sostnuti mir-Repubblika Ċeka, li l-President tal-Qorti tal-Ġustizzja awtorizza sabiex tintervjeni b’digriet tad-29 ta’ Settembru 2011.
19.
Il-partijiet ippreżentaw l-argumenti tagħhom bil-miktub, u ħlief għar-Repubblika Ċeka, oralment fis-16 ta’ Jannar 2013.
V – Il-kunsiderazzjoni legali
A – Fuq l-appell
20.
Id-Direttiva 2003/87, fil-verżjoni tagħha applikabbli għal dan il-każ, tipprovdi li l-Istati Membri għandhom iħejju pjanijiet ta’ allokazzjoni ta’ drittijiet ta’ emissjoni (imsejħa PNA) għal perijodi ddeterminati, f’dan il-każ il-perijodu bejn l-2008 u l-2012. Huma għandhom jinnotifikaw il-pjanijiet lill-Kummissjoni, li, skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87, tista’ tirrifjutahom fi żmien ta’ tliet xhur meta ma humiex kompatibbli ma’ ċerti kriterji. Jekk il-Kummissjoni ma tirrifjutahomx, dawn għandhom iservu bħala bażi tal-allokazzjoni ta’ drittijiet ta’ emissjoni għall-impriżi msemmija fid-direttiva.
21.
Dan l-appell jikkonċerna t-trattament ta’ tieni abbozz ta’ PNA, innotifikat mill-Latvja wara li l-Kummissjoni rrifjutat l-ewwel abbozz. Din tal-aħħar tikkritika b’mod partikolari l-fatt li l-Qorti Ġenerali eżaminat id-deċiżjoni inkwistjoni li tikkonċerna dan it-tieni PNA fid-dawl tal-istess kriterji applikabbli għad-deċiżjoni dwar l-ewwel pjan. Jiena nipproponi għaldaqstant li l-ewwel nett nippreżenta l-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali mogħtija fir-rigward ta’ deċiżjoni dwar l-ewwel abbozz skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87, imbagħad neżamina jekk dik il-ġurisprudenza tiswiex ukoll għad-deċiżjoni dwar it-tieni abbozz ta’ pjan.
1. Fuq id-deċiżjoni dwar l-ewwel abbozz ta’ pjan
22.
L-ewwel sentenza tal-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87 ma tirregolax espressament il-konsegwenzi fil-każ li l-Kummissjoni ma tesprimix ruħha fi żmien tliet xhur fuq pjan li jkun innotifikat lilha.
23.
Madankollu, fil-punt 47 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali tikkonstata, abbażi tal-ġurisprudenza stabbilita tagħha, li, fin-nuqqas ta’ deċiżjoni ta’ rifjut tal-Kummissjoni f’dan iż-żmien, l-ewwel pjan innotifikat isir definittiv u jgawdi minn preżunzjoni ta’ legalità li tippermetti lill-Istat Membru li jimplementah.
24.
Mal-ewwel daqqa ta’ għajn, dan ir-riżultat huwa sorprendenti. Fid-dritt tal-Unjoni, dispożizzjonijiet bħal dawn jeżistu eċċezzjonalment biss, fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat u tal-kontroll ta’ amalgamazzjonijiet. F’dan il-kuntest, huwa espressament ipprovdut li miżura nnotifikata, jiġifieri għajnuna jew amalgamazzjoni bejn impriżi hija kkunsidrata li hija approvata meta l-Kummissjoni ma tippronunzjax ruħha fit-terminu stabbilit (
7
). Għall-kuntrarju, l-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87 ma fih l-ebda dispożizzjoni espressa ta’ dan it-tip. Madankollu, fil-bidu, il-finzjoni ta’ approvazzjoni li teżisti rigward l-eżami preliminari tal-Kummissjoni fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat lanqas ma tistrieħ fuq dispożizzjoni espressa, imma fuq il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li kienet ibbażata fuq l-urġenza ta’ dak l-eżami (
8
).
25.
F’dan il-każ, il-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali dwar l-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87 hija bbażata fuq il-kompetenza restrittiva tal-Kummissjoni sabiex tistħarreġ il-PNA (
9
) kif ukoll fuq in-natura urġenti li għandu l-istħarriġ tal-Kummissjoni (
10
).
26.
Il-limiti stretti li għalihom huma suġġetti l-poteri tal-Kummissjoni li jitnisslu mill-ewwel sentenza tal-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87 jirriżultaw b’mod partikolari mill-fatt li l-kliem ta’ din id-dispożizzjoni jawtorizza lill-Kummissjoni biss sabiex tirrifjuta pjan fiż-żmien ta’ tliet xhur, billi tibbaża ruħha f’dan ir-rigward biss fuq kriterji determinati. Barra minn hekk, rifjut għandu jkun immotivat skont it-tielet sentenza tal-Artikolu 9(3). Għall-kuntrarju, ma hijiex neċessarja approvazzjoni tal-pjan.
27.
In-neċessità ta’ dan it-terminu tirriżulta mill-kalendarju tad-Direttiva 2003/87, enfażizzat mill-Latvja u mir-Repubblika Ċeka. Bis-saħħa tiegħu, dawn il-pjanijiet għandhom ikunu nnotifikati lill-Kummissjoni mhux inqas minn tmintax-il xahar qabel il-bidu taż-żmien tal-perijodu taż-żmien ikkunsidrat (
11
) u implementati mhux iktar tard minn xahrejn qabel il-bidu ta’ dak il-perijodu għal allokazzjoni ta’ drittijiet ta’ emissjoni (
12
).
28.
Għaldaqstant, jekk il-Kummissjoni tittardja d-deċiżjoni tagħha, hemm il-biża’ li l-Istat Membru kkunsidrat ma jkunx jista’ josserva t-terminu li għalih huwa ssuġġetta l-implementazzjoni tal-pjan. Jekk, bħal f’dan il-każ, it-tħejjija tal-pjan issofri dewmien notevoli, jista’ saħansitra jkun hemm il-biża’ li l-perijodu ta’ allokazzjoni jibda qabel ma jkun hemm pjan definittiv. Id-Direttiva 2003/87 ma tinkludix dispożizzjoni espressa għal dik is-sitwazzjoni. Hija tista’ tiġi interpretata, jekk ikun il-każ, fis-sens li s-setturi industrijali kkonċernati tal-Istat Membru ma jistgħux jibqgħu jarmu gass serra fil-livelli kollha sal-aċċettazzjoni u l-implementazzjoni ta’ pjan.
29.
Għaldaqstant, il-finzjoni ta’ approvazzjoni tal-ewwel pjan wara li jiskadi t-terminu, li tirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali, hija loġika. Madankollu, f’dan il-każ, ma hemmx lok li jiġi deċiż jekk din għandhiex tinżamm. Fil-fatt, il-Kummissjoni ma tpoġġihiex fid-dubju.
2. Fuq il-bażi legali tad-deċiżjoni dwar it-tieni abbozz ta’ pjan
30.
Għall-kuntrarju, il-Kummissjoni tikkritika l-fatt li l-Qorti Ġenerali ikkonstatat, fil-punti 52 sa 57 tas-sentenza appellata, li l-Latvja kienet ippreżentat pjan ġdid li kellu jiġi eżaminat mill-ġdid mill-Kummissjoni, skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87, bl-istess manjiera tal-ewwel pjan li kien ġie nnotifikat.
31.
Għalhekk, il-Qorti Ġenerali, sostnuta mil-Latvja u mir-Repubblika Ċeka, jitilqu mill-prinċipju li n-notifika ta’ tieni pjan, rivedut, ma huwiex fundamentalment differenti min-notifika tal-ewwel pjan. Konsegwentement, it-terminu tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87 jgħodd ukoll għan-notifika taż-żewġ pjanijiet.
32.
Għall-kuntrarju, il-Kummissjoni ssostni li d-deċiżjoni li hija adottat skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87 ma huwa suġġett għal ebda terminu.
33.
Il-kontenut ta’ din id-dispożizzjoni ma huwiex ċar. Hija tipprovdi li l-Istat Membru jista’ jieħu deċiżjoni taħt l-Artikolu 11(1) jew (2) biss jekk il-Kummissjoni taċċetta l-emendi proposti. Id-deċiżjonijiet tal-Istat Membru li jissemmew huma dawk li jimplementaw il-pjan.
34.
Jekk jiġi kkunsidrat il-kliem biss tat-tieni sentenza tal-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87, jista’ jitqies li pjan jista’ jiġi implementat jekk, l-ewwel nett, ikunu ġew proposti emendi u, it-tieni nett, jekk il-Kummissjoni taċċettahom. Madankollu, din l-interpretazzjoni ma tkunx tagħmel sens. Għaliex għandu kull pjan jiġi emendat b’mod obbligatorju u bil-kunsens tal-Kummissjoni sabiex jiġi implementat? Huwa ċar li pjan li ma jeħtieġx emendi jista’ jiġi implementat direttament.
35.
Huwa l-kuntest ta’ din id-dispożizzjoni, b’mod partikolari r-rabta tagħha mal-ewwel sentenza tal-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87, li jippermettielna nifhmuha. Jista’ jkun hemm biss emendi ta’ pjanijiet skont din id-dispożizzjoni. Għaldaqstant, huma pprospettati żewġ każi distinti, jiġifieri l-emenda ta’ pjanijiet li l-Kummissjoni tkun irrifjutat u l-emenda ta’ pjanijiet li hija ma tkunx irrifjutat.
36.
L-aħħar każ huwa sempliċi. Huwa ċar li l-Istati Membri ma humiex awtorizzati jemendaw pjanijiet li l-Kummissjoni ma tkunx irrifjutat mingħajr ma hija tkun involuta. Jekk le, huma jistgħu jevadu l-ewwel sentenza tal-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87. Għaldaqstant, emendi ma jistgħux jiġu implementati qabel ma dawn ikunu aċċettati mill-Kummissjoni.
37.
F’dan il-każ, il-fatt li t-tieni sentenza tal-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87 ma tipprovdix terminu, ma tantx joħloq problema għaliex il-Kummissjoni u l-Istat Membru jkunu fil-prinċipju diġà laħqu ftehim fuq pjan. Jekk ikun il-każ, l-Istat Membru jista’ l-ewwel jimplementa l-pjan, imbagħad jieħu kont sussidjarjament ta’ emendi possibbli, wara l-approvazzjoni tal-Kummissjoni. Għandu jkun biżżejjed għalhekk li l-Kummissjoni twettaq il-proċedura mingħajr dewmien inutili.
38.
Għall-kuntrarju, l-emenda ta’ pjan li l-Kummissjoni tkun ċaħdet hija ta’ natura differenti. Hija meħtieġa sabiex jiġu megħluba l-oġġezzjonijiet tal-Kummissjoni. Madankollu teżisti urġenza kunsiderevoli, ikbar minn dik f’każ ta’ deċiżjoni dwar abbozz ta’ pjan inizjali: effettivament il-Kummissjoni tkun diġà rrifjutat il-pjan oriġinali. Għaldaqstant huwa eskluż li din tiġi implementata provviżorjament, u ż-żmien li jibqa’ qabel il-bidu tal-applikazzjoni tal-pjan huwa wkoll ferm iqsar minn meta kien ġie nnotifikat l-ewwel pjan.
39.
Għaldaqstant, fil-punti 52 sa 57 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali tapplika, għad-deċiżjoni meħuda taħt it-tieni sentenza tal-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87, iż-żmien tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 9(3), u tal-konsegwenza legali tan-nuqqas ta’ osservanza tiegħu: kull notifika, kemm jekk tikkonċerna abbozz ta’ pjan kemm jekk proposti emendati, tiskatta t-terminu. Skont il-Qorti Ġenerali, jekk il-Kummissjoni ma tieħux pożizzjoni f’dan iż-żmien, l-emendi wkoll isiru definittivi.
40.
Madankollu, fil-punti 52 u 53 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali tinjora l-fatt li, skont il-kliem tal-ewwel żewġ sentenzi tal-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87, in-notifika ta’ pjanijiet u n-notifika ta’ emendi għandhom konsegwenzi legali differenti. Pjan jista’ biss jiġi rrifjutat mill-Kummissjoni, imma emenda għandha tiġi approvata qabel ma’ tiġi implementata.
41.
Dawn id-differenzi fis-sistemi huma bbażati fuq differenza fundamentali bejn l-ewwel notifika ta’ pjan u n-notifika ta’ emendi, differenza li tinsab fl-adozzjoni, mill-Kummissjoni, ta’ deċiżjoni fuq l-ewwel abbozz ta’ pjan.
42.
F’din id-deċiżjoni, il-Kummissjoni diġà għarrfet il-pożizzjoni tagħha. F’dan il-każ, hija kienet speċifikament talbet li l-kwantità totali ta’ kwoti li għandhom jiġu allokati għall-għanijiet tas-sistema Komunitarja, iffissata fl-ewwel abbozz ta’ pjan f’7.763883 MteCO2, tiġi ridotta għal 4.480580 MteCO2 fis-sena u li l-kwantità totali medja ta’ kwoti li għandhom jiġu allokati ma teċċedix 3.283303 MteCO2 fis-sena.
43.
Fl-Artikoli 2 u 3(2) tal-ewwel deċiżjoni tagħha, il-Kummissjoni kienet diġà ddikjarat li hija ma toġġezzjonax għal emendi li jkunu f’dan is-sens. Madankollu, fl-Artikolu 3(3) hija fakkret li jekk jiġu proposti emendi oħra, dawn kellhom jiġu suġġetti għal approvazzjoni.
44.
Il-pjan rivedut kien jipprovdi għall-allokazzjoni tad-doppju ta’ kwoti li l-Kummissjoni kienet awtorizzat, jiġifieri 6.253146 MteCO2 fis-sena. Huwa diffiċli għalhekk li jiġi preżunt li l-Kummissjoni kienet sejra b’xi mod tapprova dan il-pjan.
45.
Kuntrarjament għal dak li tqis il-Qorti Ġenerali fil-punti 54 u 55 tas-sentenza appellata, il-kunċett ta’ ċertezza legali ma jwassalx għal riżultat differenti. Għall-kuntrarju, iċ-ċertezza legali timplika li jiġu segwiti l-konstatazzjonijiet tal-ewwel deċiżjoni tal-Kummissjoni, li ma kinitx ġiet ikkontestata mill-Latvja.
46.
L-urġenza li seta’ kien hemm li tittieħed deċiżjoni fuq it-tieni pjan lanqas ma tista’ tiġġustifika l-finzjoni ta’ approvazzjoni li kienet ser tkun kuntrarja għal deċiżjoni preċedenti. Ċertament, fil-punti 54 u 55 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ssostni korrettement l-interess li għandhom l-Istati Membri sabiex il-Kummissjoni tasal għal deċiżjoni fi żmien qasir. Madankollu, meta Stat Membru jirrinunzja milli jikkontesta l-ewwel deċiżjoni ta’ rifjut u sussegwentement jippreżenta abbozz ġdid ta’ pjan li huwa wkoll manifestament inkompatibbli ma’ din id-deċiżjoni, ma jistax jippretendi in bona fede li l-Kummissjoni tapprova dan l-abbozz mingħajr oġġezzjonijiet.
47.
Barra minn hekk, iż-żmien ta’ tliet xhur jista’ fih innifsu jkun qasir wisq f’ċerti sitwazzjonijiet. Meta l-Istat Membru u l-Kummissjoni ma jaslux sabiex jilħqu ftehim għal żmien twil, jista’ saħansitra jkun neċessarju li jkun hemm reazzjoni fi żmien ferm iqsar.
48.
Jidher ferm dubjuż kemm il-Kummissjoni mxiet bil-ħeffa meħtieġa f’dan il-każ. Madankollu dan ma jawtorizzax li tiġi preżunta approvazzjoni li ser tkun kuntrarja għad-deċiżjoni preċedenti tal-Kummissjoni. Għall-kuntrarju, il-Latvja setgħet tuża r-rikors għal nuqqas li tittieħed azzjoni skont l-Artikolu 265 TFUE, u jekk ikun il-każ titlob ukoll għal miżuri provviżorji.
49.
Għaldaqstant, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali hija vvizzjata bi żball tad-dritt inkwantu tikkunsidra, fil-punt 60, li t-tieni pjan innotifikat mil-Latvja sar definittiv f’għeluq il-perijodu ta’ tliet xhur.
50.
Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ma setgħetx tilqa’ dan il-motiv tal-Latvja u s-sentenza appellata għandha tiġi annullata.
B – Fuq ir-rikors quddiem il-Qorti Ġenerali
51.
Skont it-tieni sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, din tal-aħħar tista’, f’każ li tiġi annullata s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tiddeċiedi definittivament fuq il-kawża meta din tinsab fi stadju li tista’ tiġi deċiża.
52.
Ma hemmx dubju li dan ikun il-każ jekk, sabiex tibbaża r-rikors tagħha, il-Latvja tkun argumentat li l-Kummissjoni kienet eċċediet il-poteri tagħha taħt l-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, fir-rigward tal-Estonja u tal-Polonja, li l-Kummissjoni ma hijiex awtorizzata tiffissa, bħal f’dan il-każ, livell massimu ta’ emissjonijiet fuq il-bażi tal-mudelli ta’ tfassil tagħha stess (
13
). Madankollu, peress li l-Latvja naqset milli tqajjem dan l-ilment, hija tinsab fl-istess sitwazzjoni tal-24 Stat Membru l-ieħor li ma kkontestawx id-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni dwar il-PNA tagħhom għas-snin 2008 sa 2012, għalkemm huwa probabbli li dawk id-deċiżjonijiet kienu vvizzjati bl-istess difetti legali.
53.
Għall-kuntrarju, insostenn tar-rikors, ir-Repubblika tal-Latvja tressaq erba’ motivi bbażati, l-ewwel nett, fuq il-ksur tal-kompetenzi stabbiliti bit-Trattat KE fil-qasam tal-politika tal-enerġija, it-tieni nett, fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni, it-tielet nett, fuq il-ksur tal-obbligi li jirriżultaw mill-Protokoll ta’ Kyoto u, ir-raba’ nett, fuq in-nuqqas ta’ osservanza tat-terminu ta’ tliet xhur stabbilit bl-Artikolu 9(3) tad-Direttiva 2003/87.
54.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-raba’ motiv ma jistax jirnexxi. Il-motivi l-oħra ma ġewx eżaminati la mill-Qorti Ġenerali u lanqas quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Jiena nħoss li t-tielet motiv jista’ jiġi miċħud, imma l-ewwel żewġ motivi għad ma jistax ikun hemm deċiżjoni dwarhom, kif ser nuri preċiżament iktar ’il quddiem.
1. Fuq l-ewwel motiv
55.
Bl-ewwel motiv, il-Latvja targumenta li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni timpinġi fuq il-kompetenzi devoluti lill-Istati Membri fil-qasam tal-politika tal-enerġija skont l-Artikolu 175(2)(ċ) KE [li sar l-Artikolu 192(2)(ċ) TFUE]. Skont din id-dispożizzjoni, il-miżuri ta’ politika ambjentali li jaffettwaw b’mod sinjifikattiv l-għażla ta’ Stat membru bejn fonti differenti ta’ enerġija u l-istruttura ġenerali tal-provvista ta’ enerġija jeħtieġu deċiżjoni tal-Kunsill meħuda b’mod unanimu, wara konsultazzjoni mal-Parlament. Għall-kuntrarju, il-bażi legali tad-Direttiva 2003/87, l-Artikolu 175(1) KE (li sar l-Artikolu 192(1) TFUE), jipprovdi għall-proċedura ta’ kodeċiżjoni, li tikkorrispondi għall-attwali proċedura leġiżlattiva ordinarja.
56.
Il-Kummissjoni korrettement topponi dan bl-argument li d-deċiżjoni tagħha tistrieħ biss fuq id-Direttiva 2003/87. Madankollu, l-argument tal-Latvja għandu jiftiehem fis-sens li l-Kummissjoni interpretat u applikat id-Direttiva fis-sens li din kellha tkun ibbażata fuq bażi legali oħra, l-Artikolu 192(2)(c) TFUE.
57.
Skont ġurisprudenza stabbilita, l-għażla ta’ bażi legali ta’ att għandha tibbaża ruħha fuq elementi oġġettivi, li jistgħu jkunu suġġetti għal stħarriġ ġudizzjarju, li fosthom hemm l-għan u l-kontenut tal-att. Jekk l-eżami ta’ att juri li dan kien ifittex żewġ għanijiet jew li kien kompost minn żewġ elementi u jekk wieħed minn dawn l-għanijiet jew dawn l-elementi jista’ jiġi identifikat bħala dak prinċipali filwaqt li l-ieħor huwa biss aċċessorju, l-att għandu jkun ibbażat fuq bażi legali waħda, jiġifieri dik rikjesta mill-għan jew mill-element prinċipali jew preponderanti (
14
).
58.
Għaldaqstant, billi adottat id-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma setgħetx tinterpreta jew tapplika d-Direttiva 2003/87 b’mod li, essenzjalment, hija taffettwa b’mod sinjifikattiv l-għażla ta’ Stat Membru bejn fonti differenti ta’ enerġija u l-istruttura ġenerali tal-provvista ta’ enerġija. Madankollu, il-bażi legali tad-Direttiva ma titqiegħedx fid-dubju jekk id-Direttiva taffettwa biss, anki b’mod sinjifikattiv, element jew għan sekondarju, b’kull mod sekondarju li jkun.
59.
Ma huwiex possibbli li jiġi deċiż indepentement mit-tieni eċċezzjoni tal-Kummissjoni jekk, sabiex adottat id-deċiżjoni kkontestata, hija bbażatx ruħha fuq interpretazzjoni tad-Direttiva 2003/87 li hija inkompatibbli mal-bażi legali tagħha. Fil-fatt, il-Kummissjoni targumenta li d-deċiżjoni kkontestata ma taffettwax b’mod sinjifikattiv l-għażla tal-Latvja bejn fonti differenti ta’ enerġija u l-istruttura ġenerali tal-provvista ta’ enerġija.
60.
Sabiex jiġi analizzat dan l-argument, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha teżamina l-argumenti ta’ fatt tal-partijiet. Billi dan għandu jsir mill-Qorti Ġenerali, dan il-motiv ma jistax jiġi deċiż (
15
).
2. Fuq it-tieni motiv
61.
Fil-kuntest tat-tieni motiv, il-Latvja targumenta li l-metodu ta’ evalwazzjoni tal-Kummissjoni jippenalizza lill-Istati Membri li għandhom emissjonijiet żgħar. Il-Kummissjoni tikkontesta dan l-argument.
62.
Billi dan il-motiv ukoll jeħtieġ li jiġu evalwati l-argumenti ta’ fatt tal-partijiet, lanqas dan ma jista’ jiġi deċiż.
3. Fut it-tielet motiv
63.
Fl-aħħar nett, il-Latvja targumenta li hija ssodisfat l-obbligi tagħha li jirriżultaw mill-Protokoll ta’ Kyoto. Il-Kummissjoni tirrikjedi riduzzjoni ikbar fl-emissjonijiet ta’ gass serra. Issa, dan ikun inkompatibbli mal-Anness III, punt 1, tad-Direttiva 2003/87, li jipprovdi li l-PNA għandu jkun konformi mal-obbligazzjonijiet tal-Protokoll.
64.
Madankollu, il-Kummissjoni korrettement tirribatti li l-Anness III tad-Direttiva 2003/87 fih rekwiżiti dwar il-PNA li jmorru lil hinn mill-Protokoll. Il-punti 2 u 3 tal-Anness III jirrikjedu b’mod partikolari li l-progress li jista’ jitwettaq fil-qasam ta’ riduzzjoni ta’ emissjonijiet għandu jittieħed bħala l-bażi għall-allokazzjoni tad-drittijiet. Għaldaqstant dik ir-riduzzjoni ma hijiex limitata bl-obbilgi li jitnisslu mill-Protokoll ta’ Kyoto.
65.
Isegwi li dan il-motiv ma jistax jiġi milqugħ u għandu jiġi miċħud.
4. Konklużjoni
66.
Għaldaqstant il-kawża għandha tiġi rinvijata quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex din tiddeċiedi fuq l-ewwel żewġ motivi tal-Latvja.
VI – Fuq l-ispejjeż
67.
Peress li l-kawża ġiet irrinvijata quddiem il-Qorti Ġenerali, hemm lok li l-ispejjeż ta’ dawn il-proċeduri ta’ appell jiġu rriżervati (
16
).
VII – Konklużjoni
68.
Għalhekk, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi kif ġej:
1.
Is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tat-22 ta’ Marzu 2011, Il-Latvja vs Il-Kummissjoni (T‑369/07) għandha tiġi annullata.
2.
Il-kawża għandha tiġi rrinvijata quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea sabiex din tiddeċiedi fuq l-ewwel żewġ motivi tal-Latvja.
3.
L-ispejjeż huma rriżervati.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Ġermaniż.
(
2
)	Id-Direttiva 2003/87/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-13 ta’ Ottubru 2003, li tistabbilixxi skema għall-iskambju ta’ kwoti ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra ġewwa l-Komunità u li temenda d-Direttiva 96/61/KE tal-Kunsill (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 7, p. 631), fil-verżjoni emendata bid-Direttiva 2004/101/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-27 ta’ Ottubru 2004 (ĠU L 338, p. 18). Id-Direttiva 2009/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ April 2009, li temenda d-Direttiva 2003/87/KE għat-titjib u l-estensjoni tal-iskema Komunitarja għall-iskambju ta’ kwoti ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra (ĠU L 140, p. 63) abolixxiet il-proċedura eżaminata f’dan il-każ u tat prerogattivi iktar wiesgħa lill-Kummissjoni.
(
3
)	Sentenzi tat-23 ta’ Novembru 2005, Ir-Renju Unit vs Il-Kummissjoni (T-178/05, Ġabra p. II-4807, punt 55) u tat-22 ta’ Marzu 2011, Il-Latvja vs Il-Kummissjoni (T-369/07, Ġabra p. II-1039, punt 47); Digriet tat-30 ta’ April 2007, EnBW Energie Baden-Württemberg vs Il-Kummissjoni (T-387/04, Ġabra p. II-1195, punt 115).
(
4
)	Sentenza Il-Latvja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq nota ta’ qiegħ il-paġna 3.
(
5
)	Deċiżjoni tal-Kunsill, tal-15 ta’ Diċembru 1993, dwar il-konklużjoni tal-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Kambjamenti tal-Klima (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 19, p. 167).
(
6
)	Deċiżjoni tal-Kunsill, tal-25 ta’ April 2002, dwar l-approvazzjoni f’isem il-Komunità Ewropea, tal-Protokoll ta’ Kyoto għall-Konvenzjoni Kwadru tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima u t-twettiq konġunt tal-obbligi tiegħu (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 42, p. 24).
(
7
)	Ara l-Artikolu 4(6) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999, tat-22 ta’ Marzu 1999, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 93 tat-Trattat KE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 8, p. 339) u l-Artikolu 10(6) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004, tal-20 ta’ Jannar 2004, dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 3, p. 40).
(
8
)	Sentenza tal-11 ta’ Diċembru 1973, Lorenz (120/73, Ġabra p. 1471, punt 4).
(
9
)	Il-limiti tal-poteri ta’ stħarriġ tal-Kummissjoni li ġew ikkonstatati mill-Qorti Ġenerali, ġew ikkonfermati fil-prinċipju fis-sentenzi tad-29 ta’ Marzu 2012, Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (C‑504/09 P) u Il-Kummissjoni vs L-Estonja (C‑505/09 P).
(
10
)	Sentenza appellata, punt 54.
(
11
)	Artikolu 9(1) tad-Direttiva 2003/87.
(
12
)	Artikolu 11(2) tad-Direttiva 2003/87.
(
13
)	Ara s-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Polonja, punti 76 et seq, u Il-Kummissjoni vs L-Estonja, punti 78 et seq, iċċitati iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 9.
(
14
)	Sentenzi tat-30 ta’ Jannar 2001, Spanja vs Il-Kunsill (C-36/98, Ġabra p. I-779, punti 58 et seq) u tad-19 ta’ Lulju 2012, Il-Parlament vs Il-Kunsill (C‑130/10, punti 42 et seq).
(
15
)	Sentenza tal-24 ta’ Mejju 2012, Formula One Licensing vs UASI (C‑196/11 P, punt 57).
(
16
)	Sentenza tat-13 ta’ Ottubru 2011, Deutsche Post vs Il-Kummissjoni (C-463/10 P u C-475/10 P, Ġabra p. I-9639, punt 83).