62008CJ0302
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (έκτο τμήμα)
της 2ας Ιουλίου 2009 (
*1
)
«Σήματα — Διεθνής καταχώριση — Πρωτόκολλο που αφορά τη συμφωνία της Μαδρίτης — Κανονισμός (ΕΚ) 40/94 — Άρθρο 146 — Οι διεθνείς καταχωρίσεις και τα κοινοτικά σήματα παράγουν στην Κοινότητα τα ίδια αποτελέσματα — Κανονισμός (ΕΚ) 1383/2003 — Άρθρο 5, παράγραφος 4 — Εμπορεύματα για τα οποία υπάρχει υποψία ότι προσβάλλουν σήμα — Παρέμβαση των τελωνειακών αρχών — Δικαιούχος κοινοτικού σήματος — Δικαίωμα του δικαιούχου του σήματος να επιτύχει την παρέμβαση των αρχών και άλλων κρατών μελών, πέρα από τις αρχές του κράτους μέλους στο οποίο έχει υποβληθεί η αίτηση παρέμβασης — Παρέχεται και στον δικαιούχο διεθνούς καταχώρισης»
Στην υπόθεση C-302/08,
με αντικείμενο αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 234 ΕΚ, που υπέβαλε το Finanzgericht München (Γερμανία) με απόφαση της 19ης Ιουνίου 2008, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 8 Ιουλίου 2008, στο πλαίσιο της δίκης
Zino Davidoff SA
κατά
Bundesfinanzdirektion Südost,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έκτο τμήμα),
συγκείμενο από τους J.-C. Bonichot, πρόεδρο τμήματος, J. Makarczyk και L. Bay Larsen (εισηγητή), δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: D. Ruiz-Jarabo Colomer
γραμματέας: R. Grass
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
—
η Zino Davidoff SA, εκπροσωπούμενη από τον U. Hildebrandt, Rechtsanwalt,
—
η Τσεχική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον M. Smolek,
—
η Ιταλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την I. Bruni, επικουρούμενη από τον G. Albenzio, avvocato dello Stato,
—
η Πορτογαλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τους L. Inez Fernandes και R. Solnado Cruz,
—
η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τους H. Krämer και B.-R. Killmann,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Η αίτηση για την έκδοση προδικαστικής απόφασης αφορά την ερμηνεία των άρθρων 5, παράγραφος 4, του κανονισμού (ΕΚ) 1383/2003 του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 2003, για την παρέμβαση των τελωνειακών αρχών έναντι εμπορευμάτων που είναι ύποπτα ότι παραβιάζουν ορισμένα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και για τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται έναντι των εμπορευμάτων που διαπιστώνεται ότι παραβιάζουν παρόμοια δικαιώματα (ΕΕ L 196, σ. 7), και 146 του κανονισμού (ΕΚ) 40/94 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1993, για το κοινοτικό σήμα (ΕΕ 1994, L 11, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1992/2003 του Συμβουλίου, της 27ης Οκτωβρίου 2003 (ΕΕ L 296, σ. 1, στο εξής: κανονισμός 40/94).
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της εταιρίας Zino Davidoff SA (στο εξής: Davidoff) και της Bundesfinanzdirektion Südost σχετικά με την αίτηση της Davidoff να κατασχεθούν στο τελωνείο ορισμένα εμπορεύματα για τα οποία υπήρχε η υποψία ότι προσβάλλουν σήματα της εν λόγω εταιρίας που έχουν καταχωριστεί διεθνώς.
Το νομικό πλαίσιο
3
Το άρθρο 1 του κανονισμού 1383/2003 ορίζει τα εξής:
«1.   O παρών κανονισμός καθορίζει τους όρους παρέμβασης των τελωνειακών αρχών όσον αφορά εμπορεύματα που θεωρούνται ύποπτα ότι παραβιάζουν δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)
όταν υποβάλλεται διασάφηση για διάθεσή τους σε ελεύθερη κυκλοφορία, για εξαγωγή ή επανεξαγωγή τους […],
β)
όταν ανακαλύπτονται κατά τον έλεγχο που διενεργείται επί εμπορευμάτων που εισάγονται ή εξέρχονται από το τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας […], τίθενται σε καθεστώς αναστολής […], κατά τη διαδικασία επανεξαγωγής τους κατόπιν κοινοποιήσεως […], ή τοποθετούνται σε ελεύθερη ζώνη ή ελεύθερη αποθήκη […].
2.   Ο κανονισμός αυτός καθορίζει επίσης τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνουν οι αρμόδιες αρχές όταν τα εμπορεύματα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 αποδεικνύεται ότι παραβιάζουν δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.»
4
Το άρθρο 2 του ίδιου κανονισμού προβλέπει τα εξής:
«1.   Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως “εμπορεύματα που παραβιάζουν δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας”:
α)
τα “εμπορεύματα παραποίησης/απομίμησης”, ήτοι:
i)
τα εμπορεύματα, συμπεριλαμβανομένης της συσκευασίας τους, τα οποία φέρουν χωρίς άδεια βιομηχανικό ή εμπορικό σήμα ίδιο με βιομηχανικό ή εμπορικό σήμα που έχει εγκύρως καταχωρηθεί για τους ίδιους τύπους εμπορευμάτων ή που δεν δύναται να διακριθεί ως προς τα βασικά του χαρακτηριστικά από το εν λόγω βιομηχανικό ή εμπορικό σήμα και το οποίο, ως εκ τούτου, παραβιάζει δικαιώματα του δικαιούχου του εν λόγω σήματος, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) 40/94 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1993, για το κοινοτικό σήμα, ή σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους μέλους στου οποίου τις τελωνειακές αρχές υποβάλλεται η αίτηση παρέμβασης,
[…]
[…]
2.   Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ως “δικαιούχος” νοείται:
α)
ο δικαιούχος σήματος […]
[…]».
5
Το άρθρο 5 έχει ως εξής:
«1.   Σε κάθε κράτος μέλος, ο δικαιούχος δύναται να υποβάλει στην αρμόδια τελωνειακή υπηρεσία γραπτή αίτηση παρέμβασης των τελωνειακών αρχών, εφόσον τα εμπορεύματα εμπίπτουν σε μια από τις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1, παράγραφος 1 (αίτηση παρέμβασης).
[…]
4.   Όταν ο αιτών είναι ο δικαιούχος κοινοτικού σήματος […], η αίτηση παρέμβασης δύναται να στοχεύει, εκτός από την παρέμβαση των τελωνειακών αρχών του κράτους μέλους στο οποίο κατατέθηκε, και στην παρέμβαση των τελωνειακών αρχών ενός ή περισσοτέρων άλλων κρατών μελών.
[…]»
6
Η Κοινότητα προσχώρησε από την 1η Οκτωβρίου 2004, δυνάμει της απόφασης 2003/793/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Οκτωβρίου 2003 (ΕΕ L 296, σ. 20), στο πρωτόκολλο που αφορά τη συμφωνία της Μαδρίτης σχετικά με τη διεθνή καταχώριση σημάτων, που εγκρίθηκε στη Μαδρίτη στις 27 Ιουνίου 1989 (στο εξής: πρωτόκολλο).
7
Το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου ορίζει τα εξής:
«Αποτελέσματα της διεθνούς καταχωρίσεως
α)
Από της ημερομηνίας καταχωρίσεως ή εγγραφής […] η προστασία του σήματος σε κάθε συμβαλλόμενο μέρος θα είναι η ιδία ως εάν το σήμα είχε κατατεθεί απευθείας στο γραφείο του συμβαλλόμενου αυτού μέρους. Εάν ουδεμία απόρριψη δεν έχει κοινοποιηθεί στο διεθνές γραφείο […] ή εάν η απόρριψη που κοινοποιήθηκε έχει αποσυρθεί αργότερα, η προστασία του σήματος εντός της επικράτειας του συμβαλλόμενου μέρους θα είναι η ιδία και θα ισχύει από την ως άνω ημερομηνία, ως εάν το σήμα αυτό είχε καταχωρισθεί από το γραφείο αυτού του συμβαλλόμενου μέρους.
[…]»
8
Το άρθρο 146 του κανονισμού 40/94, με τίτλο «Αποτελέσματα της επεκτάσεως της προστασίας διεθνούς καταχωρίσεως στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα», προβλέπει τα εξής:
«1.   Κάθε επέκταση της προστασίας διεθνούς καταχωρίσεως στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα παράγει […] τα ίδια αποτελέσματα με μια αίτηση κοινοτικού σήματος.
2.   Εάν ουδεμία απόρριψη έχει κοινοποιηθεί […] ή εάν η απόρριψη έχει ανακληθεί, η διεθνής καταχώριση ενός σήματος του οποίου η προστασία έχει επεκταθεί στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα […] παράγει τα ίδια αποτελέσματα με την καταχώριση ενός σήματος ως κοινοτικού.
[…]»
Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
9
Στις 10 Μαΐου 2007 η Davidoff υπέβαλε στην Oberfinanzdirektion Nürnberg, νυν Bundesfinanzdirektion Südost, βάσει του άρθρου 5, παράγραφος 4, του κανονισμού 1383/2003, αίτηση κατάσχεσης στο τελωνείο ορισμένων εμπορευμάτων για τα οποία υπήρχε η υποψία ότι προσβάλλουν δώδεκα διεθνώς καταχωρισμένα σήματα, των οποίων είναι δικαιούχος η εταιρία αυτή.
10
Η αίτηση αυτή απορρίφθηκε στις 22 Αυγούστου 2007, με το αιτιολογικό ότι το άρθρο 5, παράγραφος 4, του κανονισμού 1383/2003 αναφέρει μόνον τον «δικαιούχο κοινοτικού σήματος» και ότι ο κανονισμός αυτός δεν έχει τροποποιηθεί από τον κοινοτικό νομοθέτη παρά την προσχώρηση της Κοινότητας στο πρωτόκολλο.
11
Η Davidoff άσκησε προσφυγή κατά της απορριπτικής απόφασης ενώπιον του Finanzgericht München.
12
Το εν λόγω δικαστήριο εκτιμά ότι οι επίμαχες διατάξεις του κοινοτικού δικαίου δημιουργούν ερμηνευτικά προβλήματα.
13
Κατά το δικαστήριο αυτό, το άρθρο 5, παράγραφος 4, του κανονισμού 1383/2003, πέρα από το γράμμα του, εφαρμόζεται επίσης στον δικαιούχο διεθνώς καταχωρισμένου σήματος, εφόσον το εν λόγω σήμα εξομοιώνεται προς κοινοτικό σήμα, όσον αφορά τα αποτελέσματά του στην Κοινότητα.
14
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Finanzgericht München αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Κατόπιν της προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στο [πρωτόκολλο], έχει το άρθρο 5, παράγραφος 4, του κανονισμού [1383/2003], την έννοια ότι καλύπτει επίσης, παρά τη χρήση του όρου “κοινοτικό σήμα”, τις διεθνείς καταχωρίσεις σημάτων, κατά την έννοια των άρθρων 146 επ. του κανονισμού [40/94];»
Επί του προδικαστικού ερωτήματος
15
Με το ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο θέτει κατ’ ουσία το ζήτημα αν το άρθρο 5, παράγραφος 4, του κανονισμού 1383/2003, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο 146 του κανονισμού 40/94, δίδει τη δυνατότητα στον δικαιούχο διεθνώς καταχωρισμένου σήματος, όπως ακριβώς και στον δικαιούχο κοινοτικού σήματος, να ζητεί και να επιτυγχάνει την παρέμβαση των τελωνειακών αρχών ενός ή περισσότερων άλλων κρατών μελών, πέρα από το κράτος μέλος στο οποίο έχει υποβάλει την αίτησή του.
16
Συναφώς επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ο κανονισμός 1383/2003 εκδόθηκε πριν από την προσχώρηση της Κοινότητας στο πρωτόκολλο δυνάμει της απόφασης 2003/793.
17
Σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 1, του πρωτοκόλλου, η προστασία του διεθνώς καταχωρισμένου σήματος σε κάθε συμβαλλόμενο μέρος που έχει καθοριστεί από τον δικαιούχο του σήματος είναι η ίδια που θα παρεχόταν εάν το σήμα είχε κατατεθεί απευθείας στο γραφείο του συμβαλλόμενου αυτού μέρους.
18
Κατά την όγδοη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 1992/2003, ο κανονισμός αυτός προβλέπει τα απαραίτητα μέτρα ώστε να παράγει αποτελέσματα η προσχώρηση της Κοινότητας στο πρωτόκολλο.
19
Με την έκτη αιτιολογική σκέψη του ίδιου κανονισμού τονίζεται, μεταξύ άλλων, ότι είναι απαραίτητο να επιτρέπεται στους δικαιούχους διεθνών καταχωρίσεων δυνάμει του πρωτοκόλλου να ζητούν την προστασία των σημάτων τους βάσει του κοινοτικού συστήματος σημάτων.
20
Με την πρώτη αιτιολογική σκέψη υπενθυμίζεται ότι εντός του κοινοτικού καθεστώτος σημάτων τα κοινοτικά σήματα απολαύουν ομοιόμορφης προστασίας και παράγουν τα αποτελέσματά τους σε όλο το έδαφος της Κοινότητας.
21
Κατόπιν των αιτιολογικών σκέψεων αυτών, το άρθρο 146, παράγραφος 2, του κανονισμού 40/94, το οποίο προστέθηκε με τον κανονισμό 1992/2003, ορίζει ότι η διεθνής καταχώριση ενός σήματος του οποίου η προστασία έχει επεκταθεί στην Κοινότητα παράγει τα ίδια αποτελέσματα με την καταχώριση ενός σήματος ως κοινοτικού.
22
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι, όπως δέχονται το αιτούν δικαστήριο, όλα τα κράτη μέλη που έχουν υποβάλει παρατηρήσεις και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ο κοινοτικός νομοθέτης θέλησε επομένως να εξομοιώσει, από άποψη αποτελεσμάτων, τα σήματα για τα οποία έχει γίνει διεθνής καταχώριση με τα κοινοτικά σήματα.
23
Το άρθρο 5, παράγραφος 4, του κανονισμού 1383/2003 αφορά ακριβώς μια διαδικασία εφαρμογής, εντός της Κοινότητας, της προστασίας κοινοτικού σήματος, με βάση τα αποτελέσματα που έχει το σήμα αυτό.
24
Το άρθρο αυτό επιτρέπει, σύμφωνα με το γράμμα του, στον «δικαιούχο κοινοτικού σήματος» και μόνο να υποβάλει αίτηση παρέμβασης για να επιτύχει, εκτός από την παρέμβαση των τελωνειακών αρχών του κράτους μέλους στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση, την παρέμβαση των τελωνειακών αρχών ενός ή περισσότερων άλλων κρατών μελών.
25
Εντούτοις, αφού τα σήματα για τα οποία έχει γίνει διεθνής καταχώριση έχουν εξομοιωθεί με τα κοινοτικά σήματα, πρέπει κατ’ ανάγκη να γίνει δεκτό ότι, σύμφωνα με τη βούληση του κοινοτικού νομοθέτη που υπαγόρευσε την έκδοση του κανονισμού 1992/2003, την εφαρμογή του άρθρου 5, παράγραφος 4, του κανονισμού 1383/2003 μπορεί να ζητήσει και ο δικαιούχος σήματος για το οποίο έχει γίνει διεθνής καταχώριση.
26
Κατά συνέπεια, στο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 5, παράγραφος 4, του κανονισμού 1383/2003, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο 146 του κανονισμού 40/94, έχει την έννοια ότι δίδει τη δυνατότητα στον δικαιούχο διεθνώς καταχωρισμένου σήματος, όπως ακριβώς και στον δικαιούχο κοινοτικού σήματος, να ζητεί και να επιτυγχάνει την παρέμβαση των τελωνειακών αρχών ενός ή περισσότερων άλλων κρατών μελών, πέρα από το κράτος μέλος στο οποίο έχει υποβάλει την αίτησή του.
Επί των δικαστικών εξόδων
27
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (έκτο τμήμα) αποφαίνεται:
Το άρθρο 5, παράγραφος 4, του κανονισμού (ΕΚ) 1383/2003 του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 2003, για την παρέμβαση των τελωνειακών αρχών έναντι εμπορευμάτων που είναι ύποπτα ότι παραβιάζουν ορισμένα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και για τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται έναντι των εμπορευμάτων που διαπιστώνεται ότι παραβιάζουν παρόμοια δικαιώματα, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο 146 του κανονισμού (ΕΚ) 40/94 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1993, για το κοινοτικό σήμα, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1992/2003 του Συμβουλίου, της 27ης Οκτωβρίου 2003, έχει την έννοια ότι δίδει τη δυνατότητα στον δικαιούχο διεθνώς καταχωρισμένου σήματος, όπως ακριβώς και στον δικαιούχο κοινοτικού σήματος, να ζητεί και να επιτυγχάνει την παρέμβαση των τελωνειακών αρχών ενός ή περισσότερων άλλων κρατών μελών, πέρα από το κράτος μέλος στο οποίο έχει υποβάλει την αίτησή του.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.