62023CJ0526
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Dara Dlísheomra)
28 Samhain 2024 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Dlínse, aithint agus forghníomhú breithiúnas – Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012 – Dlínse Speisialta – Éileamh in ábhair a bhaineann le conradh – An dara fleasc d’Airteagal 7(1)(b) – Conradh soláthair seirbhísí – Bogearraí arna bhforbairt agus arna n‑úsáid i mBallstát atá oiriúnaithe do riachtanais aonair úsáideora atá ina chónaí i mBallstát eile – Ionad feidhmíochta)
I gCás C‑526/23,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ón Oberster Gerichtshof (an Chúirt Uachtarach, an Ostair), trí bhreith an 13 Iúil 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 13 Lúnasa 2023, sna himeachtaí
VariusSystems digital solutions GmbH
v
GR, úinéir an ghnóthais B & G,
tugann AN CHÚIRT (an Dara Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: F. Biltgen (Rapóirtéir), Uachtarán an Chéad Dlísheomra, ag feidhmiú mar Uachtarán an Dara Dlísheomra, M. L. Arastey Sahún, Uachtarán an Chúigiú Dlísheomra, agus J. Passer, Breitheamh,
Abhcóide Ginearálta: J. Richard de la Tour,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
VariusSystems digital solutions GmbH, ag S. Duschel, K. Hanten agus C. Kurz, Rechtsanwälte,
–
GR, úinéir an ghnóthais B & G, ag T. Börner agus S. Scheed, Rechtsanwälte,
–
an Coimisiún Eorpach, ag L. Hohenecker agus S. Noë, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht leis an Tuairim ón Abhcóide Ginearálta ag éisteacht an 5 Meán Fómhair 2024,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú an dara fleasc d’Airteagal 7(1)(b) de Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2012 maidir le dlínse agus le haithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála (IO 2012 L 351, lch. 1).
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir VariusSystems digital solutions GmbH (‘VariusSystems’), atá bunaithe san Ostair, agus GR, úinéir an ghnóthais B & G, a bhfuil a oifig chláraithe aige sa Ghearmáin, maidir le héileamh ar íocaíocht táillí chun bogearraí a fhorbairt agus a oibriú arna chur isteach ag VariusSystems.
An dlí lena mbaineann
3
Foráiltear le haithrisí 15 agus 16 de Rialachán Uimh. 1215/2012 mar a leanas:
‘(15)
Ba cheart na rialacha maidir le dlínse a bheith an‑intuartha agus bunaithe ar an bprionsabal gur gnách gur ar shainchónaí an chosantóra a shuitear an dlínse. Ba cheart go mbeadh dlínse le fáil i gcónaí ar an bhforas sin cé is moite de dhornán cásanna arna sainiú go soiléir ina dtugann ábhar na díospóide nó neamhspleáchas na bpáirtithe údar le critéar éagsúil nasctha. [...]
(16)
Sa bhreis ar shainchónaí an chosantóra, ba cheart forais mhalartacha dlínse a bheith ann ar bhonn dlúthnaisc idir an chúirt agus an chaingean nó chun riaradh fónta an cheartais a éascú. Ba cheart go n‑áiritheodh an dlúthnasc sin deimhneacht dhlíthiúil agus go seachnófaí leis an fhéidearthacht go ndéanfaí an dlí a agairt ar chosantóir in imeachtaí os comhair cúirte de chuid Ballstáit nach bhféadfadh súil réasúnach a bheith aige leis. [...]’
4
Foráiltear le hAirteagal 4(1) den Rialachán sin:
‘Faoi réir an Rialacháin seo, déanfar an dlí a agairt ar dhaoine a bhfuil sainchónaí orthu i mBallstát, is cuma cén náisiúntacht atá acu, i gcúirteanna an Bhallstáit sin.’
5
Foráiltear don mhéid a leanas in Airteagal 7:
‘Duine a bhfuil sainchónaí air i mBallstát amháin, féadfar an dlí a agairt air i mBallstát eile:
1)
(a)
in ábhair a bhaineann le conradh, sna cúirteanna don áit ina gcomhlíontar an oibleagáid i dtrácht;
(b)
chun críocha na forála seo agus mura rud é go gcomhaontófar a mhalairt, is é a bheidh san áit ina gcomhlíontar an oibleagáid:
–
i gcás earraí a dhíol, an áit i mBallstát ina ndearnadh, faoin gconradh, na hearraí a sheachadadh nó inar cheart iad a bheith seachadta,
–
i gcás seirbhísí a sholáthar, an áit i mBallstát ina ndearnadh, faoin gconradh, na seirbhísí a sholáthar nó inar cheart iad a bheith soláthraithe;
(c)
mura mbeidh feidhm ag pointe (b), ansin beidh feidhm ag pointe (a);
[...]’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
6
D’fhorbair VariusSystems bogearraí le haghaidh GR lenar féidir anailís a dhéanamh ar thástálacha COVID-19. Thug VariusSystems agus GR conradh i gcrích ó bhéal chun na bogearraí sin a fhorbairt agus a oibriú lena n‑úsáid sa Ghearmáin. B’éigean do VariusSystems a íoc as gach tástáil rathúil. Níor tháinig na páirtithe ar chomhaontú maidir le hionad feidhmíochta ná maidir le cúirt a bheadh inniúil i gcás díospóide.
7
Is léir ón gcomhad atá os comhair na Cúirte nach n‑aontaíonn na páirtithe i dtaobh an gcomhlíonann na bogearraí sin na ceanglais dhlíthiúla uile is infheidhme.
8
Rinne VariusSystems iarratas ar íocaíocht EUR 101 587.68, ag bunú dhlínse idirnáisiúnta chúirteanna na hOstaire ar an bhfíoras gur tharla soláthar na seirbhísí san Ostair. De réir an iarratasóra, cé go oiriúnaíodh na bogearraí lena mbaineann go leanúnach lena n‑úsáid sa Ghearmáin, rinneadh an obair ar fad i Vín (an Ostair).
9
Rinne GR agóid i gcoinne dhlínse idirnáisiúnta chúirteanna na hOstaire, ag áitiú, sa chás seo, gurb éard a bhí mar sheirbhís a soláthraíodh ná úsáid na mbogearraí sin sa Ghearmáin amháin, i gcomhréir leis na ceanglais a leagtar síos le dlí na Gearmáine sa réimse sin.
10
Dhiúltaigh an chúirt chéadchéime dá dlínse idirnáisiúnta, ag tabhairt dá haire go raibh ionad feidhmíochta an chonartha i gceist in oifig chláraithe ghnóthas GR.
11
Sheas an chúirt achomhairc leis an gcinneadh sin, agus í den tuairim, go bunúsach, go meastar go soláthraítear seirbhísí nach soláthraítear ag áit sheasta san áit a bhfuil rochtain ag tairbhí na seirbhísí sin orthu. Dá bhrí sin, sa chás seo, tá an ionad feidhmíochta sin sa Ghearmáin.
12
Agus achomharc á éisteacht aici ar phointe dlí (Athbhreithiú) i gcoinne an chinnidh sin ón gcúirt achomhairc, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an é an áit chinntitheach, chun an t-ionad feidhmíochta a chinneadh i gcás seirbhísí cianda, an áit ina ndearna soláthraí na seirbhíse lena mbaineann, eadhon, sa chás seo, VariusSystems, an obair chruthaitheach, nó an áit inar soláthraíodh an tseirbhís sin agus ina raibh rochtain ag tairbhí na seirbhíse sin, eadhon, sa chás seo, GR, uirthi.
13
Sna himthosca seo, chinn an Oberster Gerichtshof (an Chúirt Uachtarach, an Ostair) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘An gcaithfear Airteagal 7(1)(b) de Rialachán Uimh. 1215/2012/AE a léiriú amhail, i gcás ina n‑eascróidh imeachtaí sibhialta as conradh, go bhfuil an t‑ionad feidhmíochta maidir le forbairt agus oibriú leanúnach bogearraí atá oiriúnaithe do riachtanais aonair custaiméara atá bunaithe i mBallstát A (anseo: an Ghearmáin) ag an suíomh sin
a)
ar a soláthraíonn an chuideachta atá bunaithe i mBallstát B (anseo: an Ostair) an cruthú intleachtúil atá taobh thiar de na bogearraí (“ríomhchlárú”),
b)
ar a sroicheann na bogearraí an custaiméir, i.e. rochtain ar agus úsáid na mbogearraí?’
Breithniú ar a ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
14
Lena ceist, tá an chúirt a rinne an tarchur ag iarraidh a fháil amach, go bunúsach, an gá an dara fleasc d’Airteagal 7(1)(b) de Rialachán Uimh. 1215/2012 a léiriú sa chaoi go gciallaíonn ‘ionad feidhmíochta’ conartha d’fhorbairt agus d’oibriú leanúnach bogearra a bhfuil mar aidhm acu freastal ar riachtanais chustaiméara atá bunaithe i mBallstát seachas an Ballstát ina bhfuil an chuideachta a chruthaigh, a dhear agus a chláraigh na bogearraí sin bunaithe ná an áit ina ndearnadh an obair chun na bogearraí sin a chruthú, a dhearadh agus a chlárú nó sa chaoi gurb é an t-ionad feidhmíochta sin an áit ina bhfaigheann an custaiméir sin rochtain ar na bogearraí céanna sin, is é sin le rá, ina dtéann sé i gcomhairle leo agus ina n‑úsáideann sé iad.
15
I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú go bhféachtar le Rialachán Uimh. 1215/2012 leis na rialacha maidir le coinbhleacht dlínse in ábhair shibhialta agus thráchtála a aontú trí bhíthin rialacha dlínse atá an‑intuartha agus, ar an gcaoi sin, lena saothraítear cuspóir deimhneachta dlíthiúla arb é atá ann cosaint dhlíthiúil daoine atá bunaithe san Aontas Eorpach a neartú, trína chur ar chumas an iarratasóra an chúirt a bhféadfaidh sé caingean a thabhairt os a comhair a shainaithint go héasca agus trína chur ar chumas an chosantóra foráil a dhéanamh go réasúnach maidir leis an gcúirt a bhféadfar an dlí a agairt air os a comhair (breithiúnas an 14 Meán Fómhair 2023, EXTÉRIA, C‑393/22, EU:C:2023:675, mír 26 agus an cásdlí dá dtagraítear).
16
Leis an riail maidir le dlínse speisialta in ábhair a bhaineann le conradh, a leagtar síos in Airteagal 7(1) de Rialachán Uimh. 1215/2012, léirítear imní maidir le gaireacht agus tá sí bunaithe ar nasc a bheith ann idir an conradh lena mbaineann agus an chúirt a n‑iarrtar uirthi é a éisteacht (féach, chuige sin, breithiúnas an 14 Meán Fómhair 2023, EXTÉRIA, C‑393/22, EU:C:2023:675, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear).
17
Sa chás seo, mar a chinn an chúirt a rinne an tarchur, baineann an conradh atá i gceist le soláthar seirbhísí de réir bhrí an dara fleasc d’Airteagal 7(1)(b) de Rialachán Uimh. 1215/2012, ós rud é go mbaineann sé le raon gníomhaíochtaí, eadhon dearadh, ríomhchlárú, cothabháil agus oiriúnú leanúnach na mbogearraí aonair.
18
A mhéid a bhaineann sé le ionad feidhmíochta na n‑oibleagáidí conartha a eascraíonn as an gconradh sin, sainmhínítear go neamhspleách sa dara fleasc d’Airteagal 7(1)(b), an critéir nasctha i ndáil leis an gconradh seo mar an áit i mBallstát ina ndearnadh na seirbhísí a sholáthar nó inar cheart go mbeadh siad soláthraithe faoin gconradh sin, chun cuspóirí maidir le haontú agus le hintuarthacht na rialacha a bhaineann le dlínse a neartú agus, dá bhrí sin, chun cuspóirí na deimhneachta dlíthiúla a neartú. Tá sé beartaithe go mbeidh feidhm ag an gcritéir nasctha neamhspleách sin maidir le gach éileamh atá bunaithe ar an gconradh céanna chun seirbhísí a sholáthar (breithiúnas an 14 Meán Fómhair 2023, EXTÉRIA, C‑393/22, EU:C:2023:675, mír 30 agus an cásdlí dá dtagraítear).
19
Is í an chúirt a bhfuil dlínse aici, faoin dara fleasc d’Airteagal 7(1)(b), iarratas a éisteacht agus a chinneadh atá bunaithe ar chonradh chun seirbhísí a sholáthar ná cúirt an Bhallstáit ina bhfuil príomhionad soláthair na seirbhísí, mar a leanann ó fhorálacha an chonartha sin agus, in éagmais forálacha den sórt sin, ó fheidhmiú iarbhír an chonartha sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 8 Márta 2018, Saey Home & Garden, C‑64/17, EU:C:2018:173, mír 45).
20
I gcás ina bhfuil roinnt oibleagáidí conarthacha ann, is gá sainoibleagáid an chonartha lena mbaineann a chinneadh (féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Meitheamh 2017, Kareda, C‑249/16, EU:C:2017:472, mír 40).
21
Maidir le conradh chun bogearraí a sholáthar, amhail an conradh atá i gceist sna príomhimeachtaí, ba cheart a thabhairt faoi deara, mar a luaigh an Coimisiún Eorpach ina bharúlacha i scríbhinn, nach ionann dearadh agus ríomhchlárú bogearraí agus sainoibleagáid conartha den sórt sin, ós rud é nach soláthraítear an tseirbhís is ábhar don chonradh sin iarbhír don chustaiméir lena mbaineann go dtí go mbeidh na bogearraí sin oibríochtúil. Is ón nóiméad sin amháin, nuair a úsáidfear na bogearraí sin agus nuair is féidir a gcáilíocht a rialú, a sholáthrófar an tseirbhís sin i ndáiríre.
22
Ós rud é gurb é atá i gceist leis an oibleagáid is saintréith de chonradh maidir le bogearraí a sholáthar ar líne, amhail an oibleagáid sna príomhimeachtaí, ná na bogearraí sin a chur ar fáil don chustaiméir lena mbaineann, ní mór a mheas gurb ionann ionad feidhmíochta an chonartha sin agus an áit ina bhfaigheann an custaiméir sin rochtain ar na bogearraí sin, eadhon an áit ina dtéann sé i gcomhairle leo agus ina n‑úsáideann sé iad.
23
I gcás ina mbeartaítear na bogearraí sin a úsáid in áiteanna éagsúla, ní mór a lua go bhfuil an áit sin ag áit chónaithe an chustaiméara agus, i gcás cuideachta, ag a hoifig chláraithe, ar choinníoll go bhfuil an áit sin cinnte agus inaitheanta, don iarratasóir agus don chosantóir araon, agus gur dócha, dá bhrí sin, go n‑éascóidh sé fianaise a ghlacadh agus na himeachtaí a eagrú (féach, de réir análaí, breithiúnas an 19 Aibreán 2012, Wintersteiger, C‑523/10, EU:C:2012:220, mír 37).
24
Tá feidhm ag an gconclúid sin beag beann ar cé acu, mar a áitíonn GR, a bhí nó nach raibh na sonraíochtaí nach mór do VariusSystems a chomhlíonadh i gcomhréir leo siúd a leagtar síos le reachtaíocht Bhallstát áit chónaithe an chustaiméara, eadhon Poblacht Chónaidhme na Gearmáine. Cé gur fíor go gcomhlíonann nascfhachtóir ábhartha den sórt sin leis an mBallstát sin cuspóirí na hintuarthachta agus na gaireachta dá dtagraítear, faoi seach, in aithrisí 15 agus 16 de Rialachán Uimh. 1215/2012, is amhlaidh fós nach n‑aontaíonn na páirtithe sa díospóid sna príomhimeachtaí le raon feidhme na sonraíochtaí sin, a bhfuil a soiléiriú faoi réir scrúdú substainteach ag an gcúirt a bhfuil dlínse aici. Mar sin féin, ní féidir cinneadh maidir le hionad feidhmíochta conartha seirbhísí a sholáthar, de réir bhrí an dara fleasc d’Airteagal 7(1)(b) den Rialachán sin, a bheith ag brath ar chritéir a bhaineann go sonrach leis an scrúdú sin ar an tsubstaint (féach, chuige sin, breithiúnas an 25 Márta 2021, Obala i lučice, C‑307/19, EU:C:2021:236, mír 90)
25
I bhfianaise na gcúiseanna thuasluaite, is é an freagra ar an gceist a tharchuirtear ná nach mór an dara fleasc d’Airteagal 7(1)(b) de Rialachán Uimh. 1215/2012 a léiriú sa chaoi gurb ionann ‘ionad feidhmíochta’ conartha d’fhorbairt agus d’oibriú leanúnach bogearraí a bhfuil mar aidhm acu freastal ar riachtanais chustaiméara atá bunaithe i mBallstát seachas an Ballstát ina bhfuil an chuideachta a chruthaigh, a dhear agus a chláraigh na bogearraí sin bunaithe ná an áit ina bhfaigheann an custaiméir sin rochtain ar na bogearraí sin, is é sin le rá, ina dtéann sé i gcomhairle leo agus ina n‑úsáideann sé iad.
Costais
26
Os rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Dara Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir leis an dara fleasc d’Airteagal 7(1)(b) de Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2012 maidir le dlínse agus le haithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála,
ní mór léiriú a dhéanamh air mar seo a leanas:
gurb ionann ‘ionad feidhmíochta’ conartha d’fhorbairt agus d’oibriú leanúnach bogearraí a bhfuil mar aidhm acu freastal ar riachtanais chustaiméara atá bunaithe i mBallstát seachas an Ballstát ina bhfuil an chuideachta a chruthaigh, a dhear agus a chláraigh na bogearraí sin bunaithe ná an áit ina bhfaigheann an custaiméir sin rochtain ar na bogearraí, is é sin le rá, ina dtéann sé i gcomhairle leo agus ina n‑úsáideann sé iad.
[Sínithe]
(
*1
)	Teanga an cháis: an Ghearmáinis.