61986CJ0111_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση 111/86,
Evelyne Delauche, υπάλληλος της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, κάτοικος Βρυξελλών, εκπροσωπούμενη από τον E . Lebrun, δικηγόρο Βρυξελλών, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Τ . Biever, δικηγόρο, 83, boulevard Grande-Duchesse-Charlotte,
προσφεύγουσα,
κατά
Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από τη M . Wolfcarius, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, επικουρούμενης από τον R . Andersen, δικηγόρο Βρυξελλών, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γεώργιο Κρεμλή, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,
καθής,
που έχει ως αντικείμενο προσφυγή με την οποία ζητείται, αφενός, να ακυρωθεί η απόφαση με την οποία η Επιτροπή απέρριψε την υποψηφιότητα της προσφεύγουσας για τη θέση προϊσταμένου τμήματος ( ανακοίνωση κενής θέσεως CΟΜ/680/85 ), καθώς και η απόφαση με την οποία η Επιτροπή διόρισε άλλον υποψήφιο στη θέση αυτή και, αφετέρου, να υποχρεωθεί η Επιτροπή να αποζημιώσει την προσφεύγουσα για τη ζημία που υπέστη λόγω των αποφάσεων αυτών,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( πρώτο τμήμα )
συγκείμενο από τους G . Bosco, πρόεδρο τμήματος, R . Joliet και F . Schockweiler, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας : M . Darmon
γραμματέας : B . Pastor, υπάλληλος διοικήσεως
λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 8ης Οκτωβρίου 1987,
αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 19ης Νοεμβρίου 1987,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 12 Μαΐου 1986, η Evelyne Delauche, υπάλληλος της Επιτροπής, άσκησε προσφυγή με την οποία ζητεί, αφενός, να ακυρωθεί η απόφαση με την οποία η Επιτροπή απέρριψε την υποψηφιότητα της προσφεύγουσας για τη θέση προϊσταμένου τμήματος ( ανακοίνωση κενής θέσεως CΟΜ/680/85 ), καθώς και η απόφαση με την οποία η Επιτροπή διόρισε άλλον
υποψήφιο στη θέση αυτή και, αφετέρου, να υποχρεωθεί η Επιτροπή να αποζημιώσει την προσφεύγουσα για τη ζημία που υπέστη λόγω των αποφάσεων αυτών και γενικότερα λόγω της ελλείψεως σχετικών μέτρων προς αποφυγή των δυσμενών διακρίσεων στηριζόμενων στο φύλο .
2 Η Delauche είναι πτυχιούχος νομικής . Την 1η Ιανουαρίου 1979 προήχθη στο βαθμό Α 4 . Από τότε, υπέβαλε έξι φορές υποψηφιότητα για θέσεις βαθμού Α 3 αλλά, κάθε φορά, διορίζονταν στις θέσεις αυτές άνδρες υποψήφιοι .
3 Στις 12 Απριλίου 1985, η Επιτροπή δημοσίευσε την ανακοίνωση κενής θέσεως CΟΜ/680/85 για τη θέση του προϊσταμένου του τμήματος "Διοικητικά και οικονομικά δικαιώματα ". Η Delauche υπέβαλε υποψηφιότητα για τη θέση αυτή .
4 Με απόφαση της 11ης Ιουλίου 1985, η οποία δεν περιείχε καμιά αιτιολογία, η Επιτροπή απέρριψε την υποψηφιότητα της Delauche . Με απόφαση της 29ης Ιουλίου 1985, η Επιτροπή διόρισε στην εν λόγω θέση τον Capogrossi, ο οποίος είναι πτυχιούχος οικονομικών και εμπορικών επιστημών και ειδικευμένος σε θέματα αναλογισμού . Ο τελευταίος είχε διοριστεί στο βαθμό Α 4 την 1η Ιανουαρίου 1983 .
5 Στις 24 Σεπτεμβρίου 1985, η Delauche υπέβαλε διοικητική ένσταση κατά των προαναφερόμενων αποφάσεων . Αρχικά, η ένσταση αυτή απορρίφθηκε σιωπηρώς στις 24 Ιανουαρίου 1986, κατόπιν δε ρητώς στις 10 Μαρτίου 1986 .
6 Στις 12 Μαΐου 1986, η Delauche άσκησε την παρούσα προσφυγή .
7 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται λεπτομερέστερα τα πραγματικά περιστατικά, καθώς και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων .
Επί της προσφυγής ακυρώσεως
Επί του λόγου ο οποίος στηρίζεται στην προσβολή του δικαιώματος προτιμήσεως που επικαλείται η Delauche
8 Με τον πρώτο λόγο, η Delauche προβάλλει ότι, όταν περισσότεροι υποψήφιοι αναγνωρίζονται εξίσου ικανοί να καταλάβουν μια θέση και υπάρχει, για τις θέσεις του επιπέδου για το οποίο γίνεται λόγος, μεγάλη υποεκπροσώπηση ενός από τα δύο φύλα, η προτίμηση πρέπει να δοθεί στον υποψήφιο του υποεκπροσωπούμενου φύλου . Εν προκειμένω, η Επιτροπή με την απάντησή της στη διοικητική ένσταση αναγνώρισε ρητά ότι η υποψηφιότητα της Delauche άξιζε να ληφθεί εξίσου υπόψη με την υποψηφιότητα του υποψηφίου που επεκράτησε . Εξάλλου, από τα στατιστικά στοιχεία της Επιτροπής προκύπτει ότι οι γυναίκες κατέχουν λιγότερο από 2 % των θέσεων βαθμών Α 3, Α 2 και Α 1 . Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, η Επιτροπή υπείχε την υποχρέωση να προτιμήσει την Delauche .
9 Πρέπει να γίνει δεκτό ότι η πρώτη από τις δύο προϋποθέσεις που συνήγαγε η Delauche ώστε, κατ' αυτήν, ο υποψήφιος που ανήκει στο υποεκπροσωπούμενο φύλο να τύχει του δικαιώματος προτιμήσεως δεν συντρέχει εν προκειμένω . Πράγματι, από την απάντηση που δόθηκε στη διοικητική ένσταση, προκύπτει ότι η Επιτροπή δεν θεώρησε ότι η Delauche ήταν εξίσου ικανή με τον Capogrossi να καταλάβει την εν λόγω θέση . Αντίθετα, η Επιτροπή έκρινε ότι το συμφέρον της υπηρεσίας θα εξυπηρετείτο καλύτερα με το διορισμό του Capogrossi παρά με το διορισμό της Delauche .
10 Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, ο πρώτος λόγος πρέπει να απορριφθεί χωρίς να χρειάζεται να εξεταστεί αν, όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που προβάλλει η Delauche, ο υποψήφιος που ανήκει στο υποεκπροσωπούμενο φύλο απολαύει πράγματι ενός δικαιώματος προτιμήσεως .
Επί του λόγου ακυρώσεως ο οποίος στηρίζεται στην έλλειψη αιτιολογίας
11 Με το δεύτερο λόγο ακυρώσεως, η Delauche υποστηρίζει ότι οι προσβαλλόμενες αποφάσεις είναι παράνομες λόγω ελλείψεως αιτιολογίας . Δύο λόγοι επέβαλλαν να αιτιολογηθούν οι αποφάσεις αυτές .
12 Ο πρώτος λόγος αφορά την επιλογή στην οποία προέβη η Επιτροπή, επιλογή που προκαλεί έκπληξη . Πράγματι, η Delauche θεωρεί ότι, σε σχέση με τον υποψήφιο που επεκράτησε, γνώριζε καλύτερα τα θέματα που απαριθμούνται στην ανακοίνωση κενής θέσεως και είχε μεγαλύτερη υπηρεσιακή κινητικότητα . Επιπλέον, υπογραμμίζει ότι είναι μεγαλύτερη σε ηλικία από τον ανταγωνιστή της και έχει μεγαλύτερη απ' αυτόν αρχαιότητα στο κοινοτικό όργανο και στο βαθμό Α 4 . Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, η Επιτροπή όφειλε να αιτιολογήσει την απόφαση διορισμού του Capogrossi .
13 Πρέπει να υπομνηστεί σχετικά ότι, όπως έκρινε το Δικαστήριο ιδίως με τις αποφάσεις της 13ης Ιουλίου 1972 ( Bernardi κατά Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 90/71, Rec . 1972, σ . 603 ) και 30ής Οκτωβρίου 1974 ( Grassi κατά Συμβουλίου, 188/73, Rec . 1974, σ . 1099 ), οι αποφάσεις περί προαγωγής δεν πρέπει να αιτιολογούνται έναντι των αποδεκτών τους, στους οποίους δεν μπορούν να προκαλούν βλάβη, ούτε έναντι των μη προαχθέντων υποψηφίων, για τους οποίους οι αιτιολογίες μπορεί να είναι επιζήμιες . Επομένως, το πρώτο επιχείρημα της Delauche δεν μπορεί να γίνει δεκτό .
14 Ο δεύτερος λόγος που επέβαλε να αιτιολογηθούν οι προσβαλλόμενες αποφάσεις αφορά, κατά την Delauche, τις ειδικές επιταγές της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως μεταξύ ανδρών και γυναικών . Πράγματι, η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή υποχρεούται να αιτιολογήσει την απόρριψη της υποψηφιότητας μιας γυναίκας όταν από τις περιστάσεις τεκμαίρεται, όπως εν προκειμένω, δυσμενής διάκριση λόγω φύλου . Ελλείψει αυτής της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως, η υποψήφια που θα προσπαθούσε να αποδείξει την ύπαρξη διακρίσεως λόγω φύλου θα υποχρεωνόταν στην πραγματικότητα να αποδείξει τα αδύνατα .
15 Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, με την απόφαση της 12ης Φεβρουαρίου 1987 ( Bonino κατά Επιτροπής, 233/85, Συλλογή 1987, σ . 739 ), το Δικαστήριο έκρινε ήδη ότι από την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως μεταξύ ανδρών και γυναικών δεν απορρέει καμιά υποχρέωση αιτιολογήσεως των αποφάσεων προαγωγής ακόμη και όταν ορισμένοι υποψήφιοι είναι γυναίκες . Επομένως, το δεύτερο επιχείρημα της Delauche πρέπει επίσης να απορριφθεί .
16 Από τα προηγούμενα προκύπτει ότι ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί .
Επί του λόγου ακυρώσεως ο οποίος στηρίζεται στην παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ανδρών και γυναικών
17 Με τον τρίτο λόγο ακυρώσεως, η Delauche προβάλλει ότι οι προσβαλλόμενες αποφάσεις παραβιάζουν την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως μεταξύ ανδρών και γυναικών, διότι, λαμβάνοντας τις αποφάσεις αυτές, η Επιτροπή προέβη σε δυσμενή διάκριση λόγω φύλου . Συγκεκριμένα, από τις εκθέσεις βαθμολογίας προκύπτει ότι διαθέτει όλα τα αναγκαία προσόντα για να καταλάβει θέση προϊσταμένου τμήματος . Οι διαδοχικές απορρίψεις της υποψηφιότητάς της για τέτοιες θέσεις δεν μπορούν επομένως να εξηγηθούν παρά μόνο από την πρόθεση της Επιτροπής να αποφύγει διορισμούς γυναικών σ' αυτό το επίπεδο της ιεραρχίας .
18 Σχετικά, επιβάλλεται η παρατήρηση ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή διαθέτει ευρεία εξουσία εκτιμήσεως όσον αφορά τις προαγωγές, το δε Δικαστήριο οφείλει να περιορίζει τον έλεγχό του στο ζήτημα αν η εν λόγω αρχή έκανε προφανώς εσφαλμένη χρήση της εξουσίας της ( απόφαση της 21ης Απριλίου 1983, Ragusa κατά Επιτροπής, 282/81, Συλλογή 1983, σ . 1245 απόφαση της 23ης Οκτωβρίου 1986, Vaysse κατά Επιτροπής, 26/85, Συλλογή 1986, σ . 3131 απόφαση της 5ης Φεβρουαρίου 1987, Huybrechts κατά Επιτροπής, 306/85, Συλλογή 1987, σ . 629 ).
19 Εν προκειμένω, η ανακοίνωση κενής θέσεως απαιτούσε ουσιαστικά πολύ καλή γνώση των διατάξεων του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως και των κανονιστικών διατάξεων που έχουν εφαρμογή στους υπαλλήλους, καθώς και πραγματική ικανότητα στη διοίκηση προσωπικού . Από τις εκθέσεις βαθμολογίας του Capogrossi προκύπτει ότι αυτός είχε ασκήσει επί δώδεκα έτη ευδοκίμως τα καθήκοντα υπαλλήλου διοικήσεως στον τομέα των δικαιωμάτων που απορρέουν από τον κανονισμό υπηρεσιακής καταστάσεως και ότι είχε αποδείξει με την εργασία του ότι διέθετε εξαιρετική ικανότητα στη διοίκηση προσωπικού .
20 Επομένως, από την επιλογή του υποψηφίου που επεκράτησε δεν προκύπτει ότι η Επιτροπή έκανε προφανώς εσφαλμένη χρήση της εξουσίας της εκτιμήσεως ή οδηγήθηκε από σκέψεις ξένες προς το συμφέρον της υπηρεσίας .
21 Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, ο τρίτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί .
Επί του λόγου ακυρώσεως ο οποίος στηρίζεται στην παραβίαση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και στην παράβαση του καθήκοντος αρωγής
22 Με τον τέταρτο λόγο ακυρώσεως, η Delauche υποστηρίζει ότι, απορρίπτοντας την υποψηφιότητά της, η Επιτροπή παραβίασε την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και ότι παρέβη το καθήκον της αρωγής .
23 'Οσον αφορά την παραβίαση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, η Delauche αναφέρεται σε πολλές δηλώσεις της Επιτροπής σχετικές με την ανάγκη προωθήσεως των γυναικών σε θέσεις ευθύνης . Υποστηρίζει ότι, λόγω των δηλώσεων αυτών, δικαιολογημένα μπορούσε να αναμένει ότι η υποψηφιότητά της θα ευδοκιμούσε .
24 Πρέπει να παρατηρηθεί ότι η Delauche δεν έλαβε προσωπικά διαβεβαιώσεις που μπορούσαν να της δημιουργήσουν ελπίδες ότι θα ετύγχανε προαγωγής . Επομένως, δεν δικαιούται, εν πάση περιπτώσει, να υποστηρίζει ότι οι προσβαλλόμενες αποφάσεις παραβιάζουν την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης .
25 'Οσον αφορά την παράβαση του καθήκοντος αρωγής, η Delauche προβάλλει ότι, μετά την κατ' επανάληψη απόρριψη των υποψηφιοτήτων της σε θέσεις βαθμού Α 3, η Επιτροπή έπρεπε να λάβει υπόψη το συμφέρον της προσφεύγουσας να τύχει επιτέλους προαγωγής .
26 Από την απόφαση της 29ης Οκτωβρίου 1981 ( Arning κατά Επιτροπής, 125/80, Συλλογή 1981, σ . 2539 ) προκύπτει ότι οι επιταγές του καθήκοντος αρωγής δεν μπορούν να εμποδίσουν την αρχή να λάβει τα μέτρα που θεωρεί αναγκαία προς το συμφέρον της υπηρεσίας . 'Οπως αναφέρθηκε πιο πάνω, η εκτίμηση του συμφέροντος της υπηρεσίας από την Επιτροπή δεν έφερε το στίγμα προφανούς πλάνης . Επομένως, η Επιτροπή δεν παρέβη το καθήκον της περί αρωγής έναντι της Delauche απορρίπτοντας την υποψηφιότητά της .
27 Επομένως, ο τέταρτος λόγος ακυρώσεως πρέπει επίσης να απορριφθεί .
28 Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η προσφυγή ακυρώσεως είναι αβάσιμη και πρέπει να απορριφθεί .
Επί του αιτήματος αποζημιώσεως
29 Η Delauche ζητεί να καταδικαστεί η Επιτροπή σε αποκατάσταση της υλικής και ηθικής ζημίας που υπέστη λόγω του ότι η Επιτροπή, αφενός, έλαβε τις επίμαχες αποφάσεις και, αφετέρου, απέφυγε να λάβει πρακτικά μέτρα προς αποφυγήν, κατά τις προαγωγές, δυσμενών διακρίσεων λόγω φύλου .
30 Πρέπει να υπομνηστεί ότι η ευθύνη της Κοινότητας προϋποθέτει τη σύμπτωση ενός συνόλου προϋποθέσεων όσον αφορά την παράνομη συμπεριφορά που προσάπτεται στα κοινοτικά όργανα, το υποστατό της ζημίας και την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συμπεριφοράς και της επικαλούμενης ζημίας .
31 Η αιτίαση που στηρίζεται στο ότι η Επιτροπή έλαβε τις επίμαχες αποφάσεις είναι αβάσιμη . Πράγματι, από την εξέταση της προσφυγής ακυρώσεως προκύπτει ότι, κατά τη λήψη των αποφάσεων αυτών, η Επιτροπή δεν διέπραξε καμιά παρανομία .
32 'Οσον αφορά την αιτίαση που στηρίζεται στο ότι η Επιτροπή απέφυγε να λάβει πρακτικά μέτρα προς αποφυγήν, κατά τις προαγωγές, δυσμενών διακρίσεων λόγω φύλου, ανάγεται σε ζήτημα γενικής πολιτικής επί των προσλήψεων και προαγωγών θηλέων υπαλλήλων . Η αιτίαση αυτή είναι απαράδεκτη, δεδομένου ότι η Delauche δεν δικαιολογεί κανένα προσωπικό συμφέρον να επικρίνει, στο πλαίσιο της παρούσας προσφυγής, την ενέργεια της Επιτροπής στον τομέα της ισότητας των φύλων στην ευρωπαϊκή δημοσιοϋπαλληλία .
33 Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι το αίτημα αποζημιώσεως είναι αβάσιμο και πρέπει να απορριφθεί .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
34 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα . Σύμφωνα όμως με το άρθρο 70 του ίδιου κανονισμού, προκειμένου περί προσφυγών υπαλλήλων των Κοινοτήτων, τα όργανα φέρουν τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν .
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( πρώτο τμήμα )
αποφασίζει :
1 ) Απορρίπτει την προσφυγή ακυρώσεως .
2 ) Απορρίπτει το αίτημα αποζημιώσεως .
3 ) Κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα .