62002CC0422_PL
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
1. Niniejsze odwołanie dotyczy stosowania zasady niedyskryminacji ustanowionej w art. 9 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 384/96 w sprawie ochrony przed dumpingowym przewozem z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej(2) (zwanego dalej „rozporządzeniem podstawowym”). Odwołanie to podnosi kwestię sposobu stosowania przedmiotowej zasady, w przypadku gdy przywóz towarów tego samego rodzaju z dwóch różnych grup państw jest jednocześnie przedmiotem dwóch niezależnych postępowań antydumpingowych: pierwotnego dochodzenia dotyczącego jednej grupy państw i rewizji wygaśnięcia(3) dotyczącej drugiej grupy państw. W jakim zakresie władze wspólnotowe mają obowiązek zniesienia cła będącego przedmiotem rewizji wygaśnięcia, w przypadku gdy pierwotne dochodzenie nie doprowadzi do nałożenia cła? W szczególności, w jakim zakresie obowiązek ten stosuje się z mocą wsteczną?
Właściwe prawodawstwo antydumpingowe
2. Zgodnie z rozporządzeniem podstawowym – które zostało przyjęte między innymi w celu dostosowania praktyki do nowych zobowiązań międzynarodowych wynikających z „kodeksu antydumpingowego” z 1994 r., przyjętego w ramach rundy urugwajskiej wielostronnych negocjacji handlowych(4) – Komisja po konsultacji z Komitetem Doradczym, w którym reprezentowane są Państwa Członkowskie, prowadzi dochodzenie w sprawie dumpingu i może nałożyć cła tymczasowe, podczas gdy do Rady należy nakładanie ceł ostatecznych. Artykuł 5 dotyczy wszczęcia dochodzenia w przypadku skargi wniesionej przez przemysł wspólnotowy, które to dochodzenie powinno zostać przeprowadzone zgodnie z art. 6.
3. Artykuł 7 ust. 1 stanowi: „Cło tymczasowe można zastosować, jeżeli […] tymczasowo potwierdzono dumping i wynikającą z niego szkodę dla przemysłu wspólnotowego, zaś interes Wspólnoty wymaga interwencji w celu zapobieżenia tej szkodzie. […]”. W myśl art. 7 ust. 3 cła tymczasowe są zabezpieczane gwarancją.
4. Zgodnie z art. 9 ust. 4: „Jeżeli ostatecznie ustalone fakty wykazują istnienie dumpingu i spowodowanej nim szkody oraz interes Wspólnoty wymaga interwencji […], Rada, stanowiąc zwykłą większością głosów, na wniosek Komisji i po zasięgnięciu opinii Komitetu Doradczego, nakłada ostateczne cło antydumpingowe.[…]”.
5. Artykuł 9 ust. 5 stanowi: „Cło antydumpingowe nakłada się w odpowiedniej wysokości w każdym przypadku, w sposób niedyskryminujący, na towary przywożone ze wszystkich źródeł po cenach dumpingowych i powodujące szkody […]”.
6. Treść art. 9 ust. 5 jest podobna do treści art. 9 ust. 2 kodeksu antydumpingowego: „Jeżeli cło antydumpingowe jest nałożone na jakiś produkt, będzie ono pobierane we właściwej wysokości, w każdym przypadku, w sposób niedyskryminacyjny, w imporcie tego towaru ze wszystkich źródeł uznanych za stosujące dumping […]”.
7. Zdaniem odwołującego w niniejszej sprawie, przepis ten jest z kolei wyrazem klauzuli najwyższego uprzywilejowania zawartej w art. I Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu (GATT 1947), zgodnie z którą „w odniesieniu do wszelkiego rodzaju ceł i opłat nakładanych na lub w związku z importem lub eksportem, […] wszelkie korzyści, ulgi, przywileje lub zwolnienia, przyznawane przez jakąkolwiek układającą się stronę jakiemukolwiek produktowi pochodzącemu z jakiegokolwiek innego kraju lub przeznaczonemu do niego, będą niezwłocznie i bezwarunkowo rozciągnięte na podobny produkt pochodzący z terytoriów lub przeznaczony do terytoriów wszystkich innych układających się stron”.
8. Artykuł 11 rozporządzenia podstawowego dotyczy okresu trwania, rewizji i zwrotu nałożonych środków. Artykuł 11 ust. 2 akapity pierwszy i drugi stanowi:
„Ostateczny środek antydumpingowy wygasa pięć lat po jego nałożeniu lub pięć lat od daty zamknięcia ostatniej rewizji dumpingu i szkody, chyba że podczas rewizji stwierdzono, że wygaśnięcie doprowadzi do kontynuacji lub powrotu dumpingu i szkody. Taką rewizję wygaśnięcia wszczyna się z inicjatywy Komisji lub na wniosek złożony w imieniu producentów wspólnotowych, a środek pozostaje w mocy do czasu zakończenia rewizji.
Rewizję wygaśnięcia wszczyna się, w przypadku gdy wniosek zawiera wystarczające dowody na to, że usunięcie środków prawdopodobnie doprowadzi do kontynuacji lub powrotu dumpingu i szkody. […]”.
9. Po upływie co najmniej jednego roku od czasu nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego Komisja może także przeprowadzić rewizję tymczasową na podstawie art. 11 ust. 3 rozporządzenia podstawowego, przede wszystkim w celu stwierdzenia, czy dalsze stosowanie środków jest nadal konieczne i wystarczające oraz czy istotne okoliczności nie uległy znaczącej zmianie.
10. W myśl art. 11 ust. 5: „Odpowiednie przepisy niniejszego rozporządzenia dotyczące procedur i przebiegu dochodzenia, z wyjątkiem przepisów określających terminy, stosuje się do wszystkich rewizji prowadzonych na podstawie ust. 2, 3 i 4. […]”.
Postępowanie antydumpingowe będące przedmiotem sporu
11. Niniejsza sprawa dotyczy przywozu produktów określonych jako duże aluminiowe kondensatory elektrolityczne (zwanych dalej „DAKE”), aczkolwiek wydaje się, że określenie „duże” nie jest tutaj właściwe. Kondensatory są częściami elektronicznymi, które magazynują i następnie uwalniają energię w obwodach elektrycznych praktycznie we wszystkich rodzajach sprzętu elektronicznego, w komputerach, telekomunikacji, aparaturze, urządzeniach przemysłowych i użytku wojskowego, pojazdach mechanicznych i innych towarach powszechnego użytku. Omawiane DAKE są stosowane w głównej mierze w obwodach zasilających sprzęt elektroniczny trwałego użytku, taki jak odbiorniki telewizyjne, sprzęt video i komputery osobiste.
12. Z dniem 4 grudnia 1992 r. nałożono ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych DAKE z Japonii(5) . Zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia podstawowego przedmiotowe cło powinno wygasnąć w dniu 4 grudnia 1997 r. Z dniem 19 czerwca 1994 r. nałożono cło ostateczne także na przywóz niektórych produktów tego rodzaju z Korei i Tajwanu(6) . Następnie, dnia 27 listopada 1997 r. Komisja ogłosiła wszczęcie dochodzenia dotyczącego importu DAKE ze Stanów Zjednoczonych i Tajlandii(7) .
13. Dnia 3 grudnia 1997 r., w ostatnim dniu poboru cła od przywozu z Japonii na podstawie rozporządzenia nr 3482/92, Komisja ogłosiła wszczęcie na wniosek złożony w imieniu producentów wspólnotowych rewizji wygaśnięcia wymienionego wyżej środka oraz jednocześnie wszczęcie rewizji tymczasowej z własnej inicjatywy(8) . Zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia podstawowego cło pozostało w mocy do czasu zakończenia rewizji. Rewizja tymczasowa środków stosowanych do przywozu z Korei i Tajwanu została ogłoszona w dniu 7 kwietnia 1998 r.(9) .
14. W wyniku dochodzenia dotyczącego DAKE pochodzących ze Stanów Zjednoczonych i Tajlandii Komisja stwierdziła, że przywóz dumpingowy wyrządzał istotną szkodę przemysłowi wspólnotowemu oraz że interes Wspólnoty wymaga nałożenia cła antydumpingowego. W związku z powyższym Komisja nałożyła środki tymczasowe na przywóz niektórych towarów tego rodzaju na okres sześciu miesięcy, począwszy od dnia 28 sierpnia 1998 r.(10) . Zgodnie z art. 7 ust. 3 rozporządzenia podstawowego przedmiotowe cło nie zostało pobrane, lecz zabezpieczone gwarancją.
15. Następnie Komisja zaproponowała Radzie nałożenie ostatecznego cła antydumpingowego na wspomniany wyżej przywóz. Rada nie przyjęła wniosku w ustanowionym w art. 6 ust. 9 rozporządzenia podstawowego piętnastomiesięcznym terminie. W konsekwencji nie nałożono ostatecznego cła na przywóz ze Stanów Zjednoczonych i Tajlandii, a cło tymczasowe wygasło dnia 28 lutego 1999 r. Ostatecznie nie pobrano także tymczasowego cła od tego przywozu.
16. Podczas rewizji środków zastosowanych do przywozu z Japonii, Korei i Tajwanu Komisja podobnie ustaliła istnienie rzeczywistej i trwałej szkody dla przemysłu wspólnotowego oraz to, że w interesie Wspólnoty pozostawało odnowienie środków antydumpingowych zastosowanych do tego przywozu. Niemniej jednak, ponieważ nie nałożono cła na przywóz ze Stanów Zjednoczonych i Tajlandii, Komisja zaproponowała zniesienie środków dotyczących przywozu z Japonii, Korei i Tajwanu. Rada przyjęła ten wniosek rozporządzeniem (WE) nr 173/2000(11) (zwanym dalej „zaskarżonym rozporządzeniem”).
17. W myśl art. 3 akapit drugi zaskarżone rozporządzenie obowiązywało z mocą wsteczną od dnia 28 lutego 1999 r., to jest począwszy od daty wygaśnięcia cła tymczasowego na przywóz ze Stanów Zjednoczonych i Tajlandii.
18. Powody zniesienia z mocą wsteczną tych środków zostały wyjaśnione w motywach 132–139. W szczególności motywy 133 i 135 brzmią następująco:
„(133)	Nowe dochodzenie dotyczące Stanów Zjednoczonych Ameryki i Tajlandii oraz obie niniejsze rewizje zostały przeprowadzone w znacznym zakresie jednocześnie. Jak wskazano powyżej, niniejsze rewizje doprowadziły zasadniczo do tych samych wniosków, co nowe postępowanie dotyczące tych samych towarów pochodzących ze Stanów Zjednoczonych Ameryki i Tajlandii. Wnioski te wskazują zasadniczo na zasadność zmiany ostatecznych środków w stosunku do przywozu pochodzącego z Japonii, Republiki Korei i Tajwanu.
Jednakże art. 9 ust. 5 rozporządzenia podstawowego stanowi, że cło antydumpingowe nakłada się w sposób niedyskryminujący na przywożony towar, pochodzący z dowolnego źródła, w stosunku do którego stwierdzono, że jest on przedmiotem dumpingu i powoduje szkodę.
(134)	Dlatego też stwierdzono, że wobec nienałożenia cła w stosunku do Stanów Zjednoczonych Ameryki i Tajlandii nałożenie w wyniku niniejszego dochodzenia jakichkolwiek środków na przywóz pochodzący z Japonii, Republiki Korei i Tajwanu stanowiłoby dyskryminację w odniesieniu do tych trzech krajów.
(135)	W związku z powyższym, w celu zapewnienia spójnego podejścia i poszanowania zasady niedyskryminacji wyrażonej w art. 9 ust. 5 rozporządzenia podstawowego, postępowania dotyczące przywozu DAKE pochodzących z Japonii, Republiki Korei i Tajwanu należy zakończyć bez nałożenia cła antydumpingowego”.
19.
Jeden z japońskich eksporterów podniósł, że aby uniknąć dyskryminacji, cło nałożone na przywóz z Japonii powinno zostać zniesione z mocą wsteczną od dnia 3 grudnia 1997 r., to jest z chwilą wszczęcia rewizji; w czasie trwania rewizji przywóz z Japonii nadal podlegał cłu, podczas gdy nie pobrano jakiegokolwiek cła od przywozu ze Stanów Zjednoczonych Ameryki czy Tajlandii.
20. Jednakże Rada zadecydowała, że zniesienie cła nastąpi z mocą wsteczną jedynie od dnia 28 lutego 1999 r., z powodów przedstawionych w motywach 137 i 138:
„(137) 	[…] pomiędzy grudniem 1997 r. a dniem 28 lutego 1999 r. przywóz pochodzący ze Stanów Zjednoczonych Ameryki i Tajlandii podlegał dochodzeniu z tego samego tytułu, co przywóz pochodzący z Japonii. Stosowanie w tym okresie środków w stosunku do Japonii, a nie w stosunku do Stanów Zjednoczonych Ameryki i Tajlandii wynikało jedynie z faktu, że postępowanie dotyczące Stanów Zjednoczonych Ameryki i Tajlandii znajdowało się w innym stadium, czyli na etapie pierwotnego dochodzenia w sprawie tych dwóch krajów, podczas gdy odnośnie do Japonii obowiązujące środki zostały nałożone rozporządzeniem (EWG) nr 3482/92. W tych okolicznościach nie doszło do dyskryminacji, ponieważ sytuacja w każdym z postępowań była różna.
(138) 	Niemniej jednak przyjmuje się, że ze skutkiem od dnia 28 lutego 1999 r., uwzględniając powody przedstawione powyżej w motywach 132–135, przywóz towarów pochodzących z Japonii należy traktować w ten sam sposób, jak przywóz towarów pochodzących ze Stanów Zjednoczonych Ameryki i Tajlandii. Dotyczy to również Republiki Korei i Tajwanu. Dochodzenie dotyczące Stanów Zjednoczonych Ameryki i Tajlandii należało zakończyć dnia 28 lutego 1999 r. albo nałożeniem środków, albo zakończeniem postępowania. Ponieważ niniejsze dochodzenie doprowadziło do tych samych wniosków, jak w przypadku Stanów Zjednoczonych Ameryki i Tajlandii, należy zatem je zakończyć w taki sam sposób”.
Postępowanie w pierwszej instancji
21. Europe Chemi‑Con (Deutschland) GmbH (zwana dalej „Europe Chemi‑Con”) jest spółką zależną, w której całość udziałów posiada Nippon Chemi‑Con Corporation (zwana dalej „Nippon Chemi‑Con”), japoński producent DAKE, na rzecz którego spółka ta działa w charakterze wyłącznego dystrybutora i importera we Wspólnocie Europejskiej. Nippon Chemi‑Con była jednym z eksporterów wymienionych z nazwy w rozporządzeniu nr 3482/92 i wydaje się panować zgoda co do tego, że to właśnie ona jeszcze przed przyjęciem zaskarżonego rozporządzenia podniosła, iż cło na przywóz z Japonii powinno zostać zniesione z mocą wsteczną z dniem 3 grudnia 1997 r.
22. Dnia 14 kwietnia 2000 r. Europe Chemi‑Con wniosła do Sądu Pierwszej Instancji skargę o stwierdzenie nieważności „art. 3 akapit drugi zaskarżonego rozporządzenia, w zakresie, w jakim nie nadaje on mocy wstecznej rozporządzeniu od dnia 4 grudnia 1997 r.”(12) . Podniosła ona dwa zarzuty, oparte odpowiednio na „oczywistym błędzie w ocenie stanu faktycznego” i „niewystarczającym uzasadnieniu”.
23. Skarga ta została oddalona wyrokiem z dnia 12 września 2002 r.(13) .
24. Sąd Pierwszej Instancji rozważył pierwszy zarzut w pkt 48–60 zaskarżonego wyroku. W pkt 48 stwierdził, po pierwsze, że:
„[…] skarżąca zasadniczo podnosi naruszenie w zaskarżonym rozporządzeniu zasady równego traktowania, nie zaś oczywisty błąd w ocenie stanu faktycznego, polegający na tym, że Rada błędnie przyjęła, iż dyskryminacja miała miejsce jedynie od dnia 28 lutego 1999 r., a nie od dnia 4 grudnia 1997 r. Skarżąca uważa bowiem, że Rada powinna dać pierwszeństwo zasadzie równego traktowania, jednej z podstawowych zasad prawa wspólnotowego, która została wyrażona w art. 9 ust. 5 rozporządzenia podstawowego, zamiast zastosować art. 11 ust. 2 rozporządzenia podstawowego, prowadzący do dyskryminacji”.
25. Następnie w pkt 52 Sąd stwierdził, że „aby danej instytucji można było zarzucić dyskryminację, instytucja ta musiałaby potraktować w sposób odmienny podobne sytuacje, stawiając tym samym jednych uczestników obrotu w mniej korzystnej sytuacji w porównaniu z innymi, o ile odmienne traktowanie nie jest uzasadnione istnieniem obiektywnych różnic o pewnym znaczeniu”(14) .
26. W tym kontekście Sąd wskazał w pkt 53–56, że rewizja dotycząca przywozu z Japonii oraz pierwotne dochodzenie dotyczące przywozu ze Stanów Zjednoczonych i Tajlandii podlegały różnym przepisom rozporządzenia podstawowego, które doprowadziły do odmiennych skutków w zakresie poboru cła antydumpingowego. Pierwsze postępowanie regulowane było art. 11 ust. 2, zgodnie z którym środek antydumpingowy pozostaje w mocy do czasu zakończenia rewizji, podczas gdy drugie postępowanie było pierwotnym dochodzeniem, toteż wobec zakończenia postępowania bez nałożenia cła ostatecznego cło tymczasowe ostatecznie nie zostało pobrane(15) .
27. Stąd w pkt 57 wyroku Sąd stwierdził, że chociaż zakres i wynik postępowań były porównywalne, różnica w traktowaniu przywozu z Japonii oraz przywozu ze Stanów Zjednoczonych i Tajlandii znajduje podstawę prawną w rozporządzeniu podstawowym, a tym samym nie można jej uznać za naruszającą zasadę równego traktowania. Sąd w tym względzie powołał się na wyrok w sprawie Sermes(16) .
28. Ponadto Rada nie miała obowiązku odstąpienia od stosowania art. 11 ust. 2 rozporządzenia podstawowego na podstawie art. 9 ust. 5, dotyczącego wyłącznie „nakładania” cła antydumpingowego. W niniejszej sprawie w okresie pomiędzy 4 grudnia 1997 r. i 28 lutego 1999 r. pobierano cło na podstawie art. 11 ust. 2, który to artykuł „jest przepisem szczególnym”, niezależnie od wszczęcia postępowania dotyczącego przywozu ze Stanów Zjednoczonych i Tajlandii (pkt 58 zaskarżonego wyroku).
29. W pkt 65–69 Sąd Pierwszej Instancji oddalił drugi zarzut skarżącej dotyczący niewystarczającego uzasadnienia.
Odwołanie
30. Dnia 22 listopada 2002 r. Europe Chemi‑Con wniosła odwołanie, w którym podniosła trzy zarzuty, wszystkie dotyczące oddalenia pierwszego zarzutu skargi, które można podsumować w następujący sposób:
i) w pkt 48 zaskarżonego wyroku Sąd dokonał błędnej zmiany kwalifikacji zarzutu pierwotnie opisanego jako „oczywisty błąd w ocenie stanu faktycznego” na zarzut niewłaściwego zastosowania zasady równego traktowania, zamiast niewłaściwego zastosowania zasady niedyskryminacji;
ii) w pkt 58 Sąd błędnie przyjął, że art. 9 ust. 5 rozporządzenia podstawowego dotyczy wyłącznie pierwotnego nałożenia cła antydumpingowego, nie zaś utrzymania go w mocy, oraz że jest to przepis fakultatywny, który Rada może zastosować uznaniowo; art. 9 ust. 5 nie jest tylko wyrazem zasady równego traktowania w prawie wspólnotowym, lecz także szczególnym uregulowaniem, które powinno być interpretowane w świetle kodeksu antydumpingowego, a przede wszystkim zgodnie z klauzulą najwyższego uprzywilejowania ustanowioną w GATT; interpretacja ta wymaga, aby art. 9 ust. 5 był stosowany w całości do wszystkich przypadków, w których pobierane jest cło antydumpingowe, bez względu na podstawę prawną lub fazę postępowania, oraz świadczy o tym, że art. 11 ust. 2 podstawowego rozporządzenia nie jest lex specialis, wyłączonym z zakresu zastosowania art. 9 ust. 5;
iii) nawet jeżeli sprawa była rozpatrywana w świetle zasady równego traktowania, nie zaś w świetle zasady niedyskryminacji, Sąd błędnie przyjął w pkt 57 wyroku, że nie naruszono tej zasady, gdyż dwa sporne cła pobierane były w oparciu o różne podstawy prawne; jego uzasadnienie w tym względzie było niejednoznaczne; w każdym razie obie sytuacje były podobne i różnica w podstawie prawnej w żaden sposób nie była porównywalna z różnicą istniejącą w sprawie Sermes.
31. W związku z powyższym skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uwzględnienie żądań przedstawionych w pierwszej instancji albo o zwrócenie sprawy Sądowi Pierwszej Instancji celem jej ostatecznego rozstrzygnięcia. W każdym przypadku wnosi o obciążenie Rady kosztami postępowania w pierwszej instancji oraz kosztami postępowania odwoławczego.
32. Rada oraz Komisja, występująca w charakterze interwenienta po stronie Rady, złożyły odpowiedzi na odwołanie, w których wniosły o oddalenie odwołania i obciążenie kosztami skarżącej.
33. Nie wniesiono o przeprowadzenie rozprawy i rozprawa nie odbyła się.
Ocena odwołania
34. Jak to zauważyły Rada i Komisja, w rzeczywistości trzy zarzuty odwołania sformułowane przez Europe Chemi‑Con, które splatają się i pokrywają się ze sobą, sprowadzają się do jednej istotnej podstawowej kwestii, choć mającej dwa aspekty. Z uwagi na fakt pokrywania się zarzutów, rozpatrzę je w nieco innym porządku niż ten, w jakim zostały one przedstawione w odwołaniu.
35. Przed przystąpieniem do analizy istoty sprawy, krótko omówię trzy inne aspekty.
Zasada równego traktowania czy zasada niedyskryminacji?
36. Po pierwsze, odnośnie do pierwszego zarzutu odwołania, „równość traktowania” i „niedyskryminacja” to po prostu dwie nazwy oznaczające jedną zasadę wspólnotową, określaną zwykle w bogatym orzecznictwie Trybunału jako zakaz traktowania podobnych sytuacji w odmienny sposób, lub różnych sytuacji w ten sam sposób, bez obiektywnego uzasadnienia takiego postępowania.
37. Wydaje się, że w tym względzie Europe Chemi‑Con w istocie podnosi, iż Sąd Pierwszej Instancji powinien interpretować jej pierwszy zarzut nie jako dotyczący ogólnej zasady prawa wspólnotowego, bez względu na sposób jej nazwania, lecz raczej jako dotyczący szczególnego zakazu dyskryminacji w postępowaniu antydumpingowym, wyrażonego w art. 9 ust. 5 rozporządzenia podstawowego, który może być poddany szczególnym wymaganiom w zakresie jego wykładni i stosowania.
38. Sąd Pierwszej Instancji zaś w sposób oczywisty wziął pod uwagę w swoich rozważaniach zarówno art. 9 ust. 5 jak i zasadę równego traktowania, inaczej niedyskryminacji. W związku z powyższym zarzut Europe Chemi-Con w sprawie sposobu zakwalifikowania pierwszego zarzutu jest bezpodstawny. Kwestią, którą należy rozstrzygnąć, jest, czy, tak jak to podnosi Europe Chemi‑Con w pozostałych zarzutach, Sąd Pierwszej Instancji popełnił błąd, orzekając, że nie doszło do naruszenia żadnej z powyższych norm. W związku z powyższym pierwszy zarzut odwołania należy oddalić.
Obligatoryjny charakter art. 9 ust. 5 rozporządzenia podstawowego
39. Kontynuując, w trzeciej części drugiego zarzutu Europe Chemi‑Con podnosi, że art. 9 ust. 5 rozporządzenia podstawowego jest przepisem obligatoryjnym, a zatem, wbrew twierdzeniu Sądu Pierwszej Instancji Rada nie dysponowała jakąkolwiek uznaniowością w zakresie jego zastosowania.
40. Tymczasem w pkt 58 zaskarżonego wyroku brak jest jakiegokolwiek twierdzenia, jakoby art. 9 ust. 5 był przepisem fakultatywnym. Sąd Pierwszej Instancji utrzymuje raczej, że przepis ten nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy jedna sprawa podlega art. 11 ust. 2, a druga nie. Powtórzę zatem, że problem polega na tym, czy to rozumienie jest poprawne.
Niejednoznaczność uzasadnienia
41. Po trzecie, w pierwszej części trzeciego zarzutu odwołania Europe Chemi‑Con podnosi, że z interpretowanych łącznie pkt 52–57 zaskarżonego wyroku nie wynika jednoznacznie, czy Sąd Pierwszej Instancji przyjął, że: a) dwie omawiane sytuacje nie były podobne, w związku z czym zasada równego traktowania nie miała zastosowania, czy też, że b) były one podobne, ale odmienne traktowanie było uzasadnione obiektywnymi różnicami o pewnym znaczeniu.
42. Jak to przyznaje sama skarżąca, każda z wyżej wymienionych interpretacji prowadzi do tego samego wniosku, to znaczy, że Sąd stwierdził, iż nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania. Z tego też powodu nie można uznać uzasadnienia za niewystarczające.
Co do istoty sprawy
43. Zarzut skierowany przeciwko zaskarżonemu wyrokowi wniesiony przez Europe Chemi‑Con dotyczy w istocie naruszenia przez Sąd Pierwszej Instancji prawa poprzez stwierdzenie, że w niniejszej sprawie Rada prawidłowo zniosła cło antydumpingowe na przywóz DAKE pochodzących z Japonii z mocą od dnia 28 lutego 1999 r. i nie miała obowiązku rozszerzenia mocy wstecznej rozporządzenia aż do dnia 4 grudnia 1997 r.
44. Po pierwsze, zdaniem skarżącej, takie twierdzenie pozostaje w sprzeczności z prawidłową wykładnią i zastosowaniem art. 9 ust. 5 rozporządzenia podstawowego, po drugie, jest ono niezgodne z ogólną zasadą prawa wspólnotowego – zasadą równego traktowania (lub niedyskryminacji).
45. Artykuł 9 ust. 5 bezspornie stanowi ucieleśnienie zasady równego traktowania i nie zawiera żadnego elementu, który ograniczyłby lub stanowiłby wyjątek od tej zasady. Niemniej jednak jednym z podstawowych twierdzeń, na którym opierają się argumenty Europe Chemi‑Con, jest założenie, że art. 9 ust. 5 wykracza poza tę ogólną zasadę. W związku z tym przepis ten mógłby w niniejszej sprawie mieć samodzielne znaczenie, gdyby okazało się, że co prawda nie doszło do naruszenia zasady ogólnej, ale wspomniany przepis zawiera dalsze szczególne wymogi, które nie zostały spełnione.
46. Uwzględniając powyższe, przejdę do analizy przedmiotowej kwestii jako całości w świetle zasady równego traktowania, biorąc pod uwagę w miarę potrzeby sposób ujęcia tej zasady w art. 9 ust. 5 podstawowego rozporządzenia.
47. Stan faktyczny przedstawiony w pkt 12–20 powyżej pozostaje bezsporny.
48. W pkt 54 i 56 zaskarżonego wyroku Sąd zauważył, że pierwotne dochodzenie (w sprawie Stanów Zjednoczonych i Tajlandii) podlegało przepisom art. 5 rozporządzenia podstawowego, w związku z czym pobór cła – tak tymczasowego, jak i ostatecznego – nie nastąpiłby w przypadku zakończenia postępowania na tym etapie, podczas gdy rewizja wygaśnięcia (między innymi w sprawie Japonii) podlegała przepisom art. 11 ust. 2, zgodnie z którym środki pozostają w mocy do czasu zakończenia rewizji.
49. W zakwestionowanym przez Europe Chemi‑Con w drugiej części trzeciego zarzutu pkt 57 Sąd Pierwszej Instancji przyjął, że „nawet w przypadku gdy jednocześnie prowadzono dochodzenia w sprawie podobnych towarów pochodzących z różnych państw odnośnie do tego samego okresu, oraz pomimo iż doprowadziły one do podobnych wniosków odnośnie do dumpingu, szkody i interesu wspólnotowego, odmienne traktowanie […] znajduje podstawę prawną w rozporządzeniu podstawowym i jako takie nie może zostać uznane za naruszające zasadę równego traktowania”. Na poparcie swojego stanowiska Sąd przytacza wyrok w sprawie Sermes(17), pkt 45–48.
50. W sprawie Sermes nałożono cło antydumpingowe na określone towary przywożone między innymi z byłej Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Zgodnie z Protokołem w sprawie wewnętrznej wymiany handlowej Niemiec i związanych z nią spraw, stanowiącym załącznik do Traktatu EWG, Republika Federalna Niemiec była zwolniona z obowiązku stosowania przepisów prawa wspólnotowego w niemieckiej wewnętrznej wymianie handlowej. Niemiecka Republika Demokratyczna, nie będąc członkiem Wspólnoty, nie była jednak państwem nieczłonkowskim w stosunku do Republiki Federalnej Niemiec . W związku z tym cło nie było nakładane na import towarów z jednego kraju do drugiego. Sermes, będący importerem tych samych towarów do Francji, gdzie towary te podlegały ocleniu, zarzucił naruszenie zasady równego traktowania. Niemniej jednak Trybunał stwierdził, że „różnica w traktowaniu, na którą wskazał Sermes, znajduje podstawę prawną w protokole, który stanowi integralną część Traktatu, i jako taka nie może zostać uznana za dyskryminację”.
51. Europe Chemi‑Con podkreśla istnienie wielu podobieństw pomiędzy obydwoma dochodzeniami, z jakimi mamy do czynienia w niniejszej sprawie, co zostało potwierdzone zarówno w zaskarżonym rozporządzeniu, jak i w zaskarżonym orzeczeniu, oraz podnosi, że uzasadnienie w sprawie Sermes – jedynej sprawie, w jakiej różnica w podstawie prawnej została uznana za wystarczające uzasadnienie odejścia od zasady równego traktowania – opiera się na tym, że wspomniany wyżej protokół należy do pierwotnego prawa wspólnotowego, mającego pierwszeństwo przed ówcześnie obowiązującym rozporządzeniem podstawowym. A zatem uzasadnienie to nie może być stosowane do niniejszej sytuacji, która dotyczy hierarchicznie równorzędnych przepisów.
52. Rada i Komisja twierdzą natomiast, że elementem decydującym w wyroku w sprawie Sermes była różna podstawa prawna, zaś miejsce tych odmiennych podstaw prawnych w hierarchii norm prawnych nie ma znaczenia. W niniejszej sprawie zasadnicza różnica między obiema procedurami opiera się na odmienności podstawy prawnej, innym etapie postępowania oraz na tym, że w jednej ze spraw nałożono i pobrano już cło, natomiast w drugiej nie.
53. Trudno jest mi się zgodzić z interpretacją sprawy Sermes dokonaną przez Radę i Komisję, a którą wydaje się podzielać także Sąd Pierwszej Instancji.
54. Po pierwsze, sposób, w jaki Trybunał Sprawiedliwości wyraził się w sprawie Sermes, jasno wskazuje na to, że oparł się on na istnieniu nie tylko innej podstawy prawnej, ale takiej, która stanowiła integralną część Traktatu.
55. Po drugie, wyżej wymieniony wyrok nigdy nie został powołany przez Trybunał jako podstawa do orzeczenia, że, w sytuacji gdy dwa przypadki podlegają innym przepisom prawnym, sam ten fakt sprawia, że są one różne z obiektywnego punktu widzenia, a zatem nie może być mowy o stosowaniu zasady równego traktowania. Nie wydaje się także, aby Trybunał wypowiedział się kiedykolwiek w ten sposób, gdyż mogłoby to dać prymat formie nad treścią.
56. Co więcej, jeżeliby przyjąć poprawność takiego ogólnego stanowiska, okazałoby się, że ustawodawca wspólnotowy, celem regulowania rozróżnionych w sposób arbitralny sytuacji, mógłby przyjmować odmienne przepisy, uniemożliwiając Trybunałowi ich kontrolę z punktu widzenia zasady równego traktowania. Taka sytuacja nie może mieć miejsca.
57. Wręcz przeciwnie, gdy dwie sytuacje są traktowane w różny sposób na podstawie dwóch różnych przepisów wspólnotowych, Trybunał musi mieć możliwość weryfikacji, czy aby różnice istniejące pomiędzy obydwiema sytuacjami uzasadniają zastosowanie odmiennych przepisów. Okoliczność zastosowania dwóch różnych przepisów jest sama w sobie częścią traktowania, nie należy zaś do obiektywnych czynników, które mogą albo wymagać jednakowego potraktowania, albo też usprawiedliwiać traktowanie odmienne.
58. W czasie gdy zaistniały okoliczności stanu faktycznego sprawy Sermes, stosunki istniejące pomiędzy Niemiecką Republiką Demokratyczną a Republiką Federalną Niemiec z oczywistych powodów historycznych i politycznych były obiektywnie różne od tych, które istniały pomiędzy Niemiecką Republiką Demokratyczną a innymi Państwami Członkowskimi Wspólnoty.
59. Nie wystarcza tylko stwierdzenie faktu, do czego przekonują Rada i Komisja, że każde z obu postępowań znajdowało się na innym etapie. Otóż postępowania znajdujące się na innym etapie mogą mieć jednak wystarczająco dużo istotnych cech wspólnych, aby zastosować do nich zasadę równego traktowania przy podejmowaniu decyzji dotyczącej nałożenia cła.
60. W zaskarżonym wyroku Sąd nie rozważał, czy pierwotne dochodzenie prowadzone na podstawie art. 5 rozporządzenia podstawowego i rewizja wygaśnięcia regulowana art. 11 ust. 2 były obiektywnie różne, lecz ograniczył się do wskazania różnych podstaw prawnych, aby stwierdzić, że nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania.
61. Postępując tak, Sąd naruszył, moim zdaniem, prawo. W związku z powyższym druga część trzeciego zarzutu podniesionego przez Europe Chemi‑Con powinna zostać uwzględniona, zaś zaskarżony wyrok powinien zostać uchylony w zakresie, w jakim oddala pierwszy zarzut skargi wnoszącego odwołanie.
62. W konsekwencji można by zaniechać rozważania, czy w omawianym przypadku Sąd dokonał błędnej wykładni lub zastosowania art. 9 ust. 5, co zostało mu zarzucone przez Europe Chemi‑Con w pierwszej i w drugiej części drugiego zarzutu odwołania. Niemniej jednak można przedstawić następujące krótkie spostrzeżenia.
63. W pkt 58 wyroku Sąd stwierdził, że „Rada nie ma obowiązku odstąpienia od stosowania art. 11 ust. 2 rozporządzenia podstawowego na podstawie art. 9 ust. 5 tego rozporządzenia. Ostatni z wymienionych przepisów dotyczy wyłącznie nakładania cła antydumpingowego. W niniejszej sprawie cło, które skarżący musiał zapłacić w okresie od dnia 4 grudnia 1997 r. do dnia 28 lutego 1999 r., zostało nałożone rozporządzeniem nr 3482/92 i kontynuowano jego pobór w oparciu o art. 11 ust. 2 rozporządzenia podstawowego, który jest przepisem szczególnym. Stąd, niezależnie od wszczęcia dochodzenia w sprawie przywozu ze Stanów Zjednoczonych i Tajlandii, skarżący musiał dalej płacić cło antydumpingowe na podstawie art. 11 ust. 2 rozporządzenia podstawowego”.
64. Europe Chemi‑Con podważa twierdzenie, że art. 9 ust. 5 „dotyczy wyłącznie nakładania cła antydumpingowego” oraz że art. 11 ust. 2 „jest przepisem szczególnym” – a w konsekwencji, że zaka z dyskryminacji wyrażony w art. 9 ust. 5 nie ma w omawianym przypadku zastosowania.
65. W tym względzie strony przedstawiły argumenty dotyczące różnicy pomiędzy nałożeniem i poborem cła. Niemniej jednak różnice pomiędzy ich stanowiskami wydają się bardziej pozorne niż rzeczywiste. Zarówno skarżąca, jak też Rada i Komisja wydają się zgadzać co do tego, że – przy dowolnej prawidłowej wykładni art. 9 ust. 2 kodeksu antydumpingowego(18) – art. 9 ust. 5 podstawowego rozporządzenia obowiązuje nie tylko w stosunku do pierwotnej decyzji o nałożeniu cła, ale także do decyzji dotyczącej jego kontynuacji (uprawniającej do jego dalszego poboru) na podstawie art. 11 ust. 2. Ponadto pogląd ten został zawarty w decyzji o zakończeniu postępowania dotyczącego przywozu z Japonii z mocą wsteczną od dnia 28 lutego 1999 r., a w szczególności w motywach 135 i 138 zaskarżonego rozporządzenia. Podobnie, ani w systematyce, ani w sformułowaniu zaskarżonego rozporządzenia nie mogę znaleźć niczego, co mogłoby przemawiać za inną wykładnią – która w każdym razie pozostawałaby w sprzeczności z przepisami ustanowionymi w celu urzeczywistnienia zasady równego traktowania.
66. Nie do końca pozostaje jasne, który sposób wykładni rozporządzenia podstawowego przyjęty został przez Sąd w pkt 58 wyroku, jednakże, moim zdaniem, popełnił on błąd co do prawa, jeżeli przyjął, że art. 9 ust. 5 nie znajduje zastosowania do dalszego nakładania cła na podstawie art. 11 ust. 2.
Skarga o uchylenie
67. W przypadku uchylenia zaskarżonego wyroku Trybunał Sprawiedliwości na podstawie art. 61 Statutu może sam wydać ostateczne orzeczenie w sprawie skargi wniesionej w pierwszej instancji, o ile pozwala na to stan sprawy. Niniejszą sprawę rozpoznano w sposób wystarczający.
68. Potrzeba zastosowania zaskarżonego rozporządzenia z mocą wsteczną pozostaje bezsporna. Jedyną pozostającą do rozstrzygnięcia kwestią jest data, od której rozporządzenie to powinno być stosowane.
69. W zaskarżonym rozporządzeniu zadecydowano, że datą tą powinien być dzień 28 lutego 1999 r., zasadniczo dlatego, że skoro po tej dacie nie nałożono jakiegokolwiek cła na przywóz ze Stanów Zjednoczonych lub Tajlandii, żadne cło nie mogło być też nałożone na przywóz z Japonii.
70. Uzasadnienie to, powtórzone przez Radę i Komisję w niniejszym postępowaniu, nie przekonuje mnie.
71. Podana wyżej data nie oznacza bowiem początku okresu, w którym odstąpiono od nakładania cła na przywóz towarów ze Stanów Zjednoczonych i Tajlandii. Przeciwnie, jako końcowa data, w której Rada mogła nałożyć cło ostateczne na te towary, miała ona podwójne znaczenie: że nie zostanie nałożone jakiekolwiek przyszłe cło oraz że dotychczasowe cło tymczasowe nie zostanie pobrane.
72. W ten sposób sytuacja dotycząca przywozu z tych krajów w rzeczywistości nie uległa zmianie z dniem 28 lutego 1999 r. Ani przed, ani po tej dacie nie nałożono cła. Zmianie nie uległa także sytuacja dotycząca przywozu z Japonii. Zarówno przed, jak i po tej dacie kontynuowano nakładanie cła na podstawie art. 11 ust. 2 rozporządzenia podstawowego w czasie trwania rewizji, zaś wydaje się, że dopiero później została stwierdzona potrzeba jego kontynuacji(19) .
73. Ponieważ prawidłowe określenie daty, w której zaskarżone rozporządzenie powinno wejść w życie, zależy od zastosowania zasady równego traktowania, jakakolwiek data, w której żadna z porównywanych sytuacji nie uległa faktycznej zmianie, nie może być prawidłowa.
74. Zaproponowana przez Europe Chemi‑Con data 4 grudnia 1997 r. jest natomiast prawidłowa w świetle tej zasady. Wtedy sytuacja dotycząca przywozu z Japonii zmieniła się. Cło ostateczne nie było już pobierane na podstawie pierwotnych ustaleń dotyczących dumpingu, szkody i interesu wspólnotowego, lecz na podstawie przepisu, który pośrednio zakładał, że czynniki te dalej mają decydujące znaczenie do czasu zakończenia rewizji wygaśnięcia.
75. Ponadto cło tymczasowe nałożone na przywóz ze Stanów Zjednoczonych i Tajlandii opiera się na podobnym domniemaniu. W obu przypadkach wszczęto i kontynuowano od dnia 4 grudnia 1997 r. dochodzenie. W przypadku obydwu postępowań Komisja doszła zasadniczo do tych samych wniosków odnośnie do towarów tego samego rodzaju. Wydaje się uzasadnione, że oba przypadki powinny zostać potraktowane w ten sam sposób, jeżeli chodzi o nałożenie cła, oraz że, w przypadku gdy nie pobrano żadnego cła od przywozu ze Stanów Zjednoczonych i Tajlandii, nie powinno się także pobierać jakiegokolwiek cła od przywozu z Japonii.
76. W związku z powyższym uważam, że rozporządzenie powinno być stosowane z mocą wsteczną od dnia 4 grudnia 1997 r.
77. Niemniej jednak wydłużenie wstecz mocy obowiązującej może dotyczyć jedynie skarżącej. W stwierdzeniu na temat dopuszczalności w pkt 30 zaskarżonego wyroku, które nie zostało podważone, Sąd zauważył, że Europe Chemi‑Con dochodziła uchylenia art. 3 akapit drugi zaskarżonego rozporządzenia „w zakresie, w jakim ten przepis jej dotyczy”. W wyroku w sprawie Nachi Europe(20) Trybunał stwierdził zaś, że „w przypadku gdy rozporządzenie, które wprowadza cło antydumpingowe, nakłada różne cła na szereg przedsiębiorstw, rozporządzenie to dotyczy przedsiębiorstwa indywidualnie jedynie w zakresie przepisów nakładających na nie jego własne środki antydumpingowe i określających ich wysokość, nie zaś w zakresie przepisów, które nakładają środki antydumpingowe na pozostałe przedsiębiorstwa, z tym skutkiem, że skarga wniesiona przez dane przedsiębiorstwo będzie dopuszczalna jedynie w zakresie, w jakim dochodzi się w niej uchylenia tych przepisów, które dotyczą wyłącznie tego przedsiębiorstwa”.
78. W związku z powyższym decyzja podjęta przez Trybunał w niniejszej sprawie może dotyczyć zaskarżonego rozporządzenia jedynie w zakresie, w jakim ma ono wpływ na dokonywany z Japonii przez Europe Chemi‑Con przywóz DAKE produkowanych przez jej spółkę matkę, Nippon Chemi‑Con.
Wnioski
79. Mając na uwadze powyższe, moim zdaniem, Trybunał Sprawiedliwości powinien:
1) uchylić wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 12 września 2002 r. w sprawie T‑89/00 Europe Chemi‑Con (Deutschland) przeciwko Radzie w zakresie, w jakim oddala on pierwszy zarzut skarżącej;
2) stwierdzić nieważność art. 3 akapit drugi rozporządzenia (WE) nr 173/2000 z dnia 24 stycznia 2000 r. w sprawie zakończenia postępowania antydumpingowego dotyczącego przywozu niektórych dużych aluminiowych kondensatorów elektrolitycznych pochodzących z Japonii, Republiki Korei oraz Tajwanu, w zakresie, w jakim dotyczy ono przywozu przez Europe Chemi‑Con wyprodukowanych w Japonii przez Nippon Chemi‑Con DAKE, i w zakresie, w jakim nie nadaje on mocy wstecznej rozporządzeniu od dnia 4 grudnia 1997 r.;
3) obciążyć Radę kosztami postępowania w obu instancjach, z zastrzeżeniem, że występująca po stronie interwenienta Komisja poniesie swoje własne koszty.
(1) .
(2)  –	Rozporządzenie z dnia 22 grudnia 1995 r. (Dz.U. 1996, L 56, str. 1).
(3)  –	Określany również w bardziej barwny sposób z angielska jako „sunset review” [przegląd o zachodzie słońca].
(4)  –	Runda Urugwajska wielostronnych negocjacji handlowych (1986–1994) – Załącznik I – Załącznik IA – Porozumienie w sprawie wykonywania art. VI Układu ogólnego w sprawie ceł i handlu z 1994 r. (WTO‑GATT 1994, Dz.U. L 336, str. 103), zob. motywy 3 i 5 rozporządzenia podstawowego.
(5)  –	Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3482/92 z dnia 30 listopada 1992 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych dużych aluminiowych kondensatorów elektrolitycznych pochodzących z Japonii i ostatecznego pobrania tymczasowego cła antydumpingowego (Dz.U. L 353, str. 1).
(6)  –	Rozporządzenie Rady (WE) nr 1384/94 z dnia 13 czerwca 1994 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz dużych aluminiowych kondensatorów pochodzących z Republiki Korei i Tajwanu (Dz.U. L 152, str. 1).
(7)  –	Dz.U. 1997, C 363, str. 2.
(8)  –	Dz.U. 1997, C 365, str. 5.
(9)  –	Dz.U. 1998, C 107, str. 4.
(10)  –	Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1845/98 z dnia 27 sierpnia 1998 r. nakładające tymczasowe cło antydumpingowe na przywóz niektórych dużych aluminiowych kondensatorów elektrolitycznych pochodzących ze Stanów Zjednoczonych Ameryki i Tajlandii (Dz.U. L 240, str. 4).
(11)  –	Rozporządzenie z dnia 24 stycznia 2000 r. kończące postępowanie antydumpingowe dotyczące przywozu niektórych dużych aluminiowych kondensatorów elektrolitycznych pochodzących z Japonii, Republiki Korei i Tajwanu (Dz.U. L 22, str. 1).
(12)  –	Niewielka rozbieżność pomiędzy niniejszym odwołaniem a wcześniejszą skargą Nippon Chemi‑Con, zgodnie z którą rozporządzenie powinno mieć moc wsteczną począwszy od dnia 3 grudnia, może wynikać z faktu, iż skarżąca miała na myśli „począwszy od 3 grudnia o północy”. W każdym razie oczywisty pozostaje fakt, że w niniejszym postępowaniu dochodzi się nadania mocy wstecznej począwszy od dnia 4 grudnia 1997 r., to jest pierwszego dnia, w którym pobrano pierwsze cło na podstawie art. 11 ust. 2 rozporządzenia podstawowego, a nie wciąż na podstawie rozporządzenia nr 3482/92.
(13)  –	 Wyrok w sprawie T‑89/00 Europe Chemi‑Con (Deutschland) przeciwko Radzie, Rec. str. II‑3651 (zwany dalej „zaskarżonym wyrokiem”).
(14)  –	Powołując wyrok z dnia 20 września 2001 r. w sprawie C‑390/98 Banks, Rec. str. I‑6117, pkt 35.
(15)  –	Wydaje się, że w praktyce wspólnotowej nie pobiera się cła tymczasowego, jeżeli nie nałożono cła ostatecznego, pomimo że najwyraźniej brak jest jakiegokolwiek prawnego wymogu w tym zakresie.
(16)  –	Wyrok z dnia 11 lipca 1990 r. w sprawie C‑ 323/88, Rec. str. I‑3027, pkt 45–48.
(17)  –	Wyżej wymieniony w przypisie 16.
(18)  –	Rada przedstawiła raport grupy specjalnej GATT z dnia 4 lipca 1995 r. (ADP/137 WE – Nakładanie cła antydumpingowego WE na przywóz włókien bawełnianych z Brazylii), sugerujący (w szczególności pkt 557 i 558), że art. 9 ust. 2 (a dokładniej identycznie sformułowany przepis obowiązujący wcześniej w jego miejsce, tj. art. 8 ust. 2 kodeksu antydumpingowego z 1979 r.) stosuje się wyłącznie do poboru cła, nie zaś do decyzji o jego nałożeniu.
(19)  –	Zobacz notę informacyjną z dnia 21 maja 1999 r. złożoną jako załącznik IX do skargi w pierwszej instancji.
(20)  –	Wyrok z dnia 15 lutego 2001 r. w sprawie C‑239/99, Rec. str. I‑1197, pkt 22.