Talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Budai Központi Kerületi Bíróság (l-Ungerija) fit-3 ta’ April 2018 – VE vs WD
(Kawża C-227/18)
Lingwa tal-kawża: l-Ungeriż
Qorti tar-rinviju
Budai Központi Kerületi Bíróság
Partijiet fil-kawża prinċipali
Rikorrent: VE
Konvenuta: WD
Domandi preliminari
B’kont meħud tal-konsegwenzi ekonomiċi tagħha, tista’ ma tiġix ikklassifikata bħala inġusta, jiġifieri li hija ċara u li tinftiehem, klawżola kuntrattwali li tattribwixxi lill-konsumatur ir-riskju tar-rata tal-kambju (bħala kundizzjoni ġenerali użata fil-kuntratt mill-bejjiegħ jew fornitur kontraenti u li ma rriżultax minn trattattivi individwali) u li hija redatta abbażi tal-obbligu previst mil-liġi sabiex tingħata informazzjoni, neċessarjament ta’ natura ġenerali, liema klawżola madankollu ma tkunx tindika espressament li l-ammont tal-ħlasijiet lura bin-nifs li għandhom jitħallsu skont il-kuntratt ta’ self jista’ jkun ogħla mill-ammont tad-dħul tal-konsumatur ikkonstatat fl-eżami ta’ solvibbiltà imwettaq mill-bejjiegħ jew fornitur konraenti jew li, tali ammont jista’ jilħaq proporzjon minn tali dħul ħafna ogħla [minn dak previst], meta jitqies ukoll li l-leġiżlazzjoni nazzjonali rilevanti teżiġi l-istabbiliment tar-riskju bil-miktub u mhux is-sempliċi dikjarazzjoni dwar l-eżistenza ta’ riskju u l-attribuzzjoni tiegħu u barra minn hekk, li skont il-punt 74 tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea mogħtija fil-Kawża C-26/13, il-bejjiegħ jew fornitur kontraenti huwa obbligat mhux biss li jġib ir-riskju għall-konjizzjoni tal-konsumatur iżda huwa daqshekk ieħor neċessarju li, abbażi ta’ din l-informazzjoni l-konsumatur ikun jista’ jevalwa l-konsegwenzi ekonomiċi potenzjalment sinjifikattivi għalih, naxxenti mir-riskju tal-kambju attribwit lilu u għaldaqstant, l-ispiża totali tas-self tiegħu?
B’kont meħud tal-konsegwenzi ekonomiċi tagħha, tista’ ma tiġix ikklassifikata bħala inġusta, jiġifieri li hija ċara u li tinftiehem, klawżola kuntrattwali li tattribwixxi lill-konsumatur ir-riskju tar-rata tal-kambju (bħala kundizzjoni ġenerali użata mill-bejjiegħ jew fornitur kontraenti u li ma rriżultax minn trattattivi individwali) u li hija redatta abbażi tal-obbligu previst mil-liġi sabiex tingħata informazzjoni, neċessarjament ta’ natura ġenerali, liema klawżola madankollu ma tkunx tindika espressament li l-kuntratt ta’ self ma jistabbilixxi ebda limitu massimu għall-varjazzjonijiet fil-kambju, meta jitqies ukoll li skont il-punt 74 tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea mogħtija fil-Kawża C-26/13, il-bejjiegħ jew fornitur kontraenti huwa obbligat mhux biss li jġib ir-riskju għall-konjizzjoni tal-konsumatur iżda huwa daqshekk ieħor neċessarju li, abbażi ta’ din l-informazzjoni l-konsumatur ikun jista’ jevalwa l-konsegwenzi ekonomiċi potenzjalment sinifikattivi għalih, naxxenti mir-riskju tal-kambju attribwit lilu u għaldaqstant, l-ispiża totali tas-self tiegħu?
Id-Direttiva 93/13 1, b’mod partikolari l-aħħar premessa tal-punt 1(o) tal-anness tagħha kif ukoll l-Artikoli 3(3) u 6(1) tal-istess, jistgħu jiġu interpretati fis-sens li, b’kont meħud b’mod partikolari tar-rekwiżit stabbilit, inter alia, fis-sentenza C-42/15, li huwa neċessarju li jiġu previsti sanzjonijiet effettivi, proporzjonali u dissważivi għall-protezzjoni tal-konsumaturi, jkunu jilledu d-dritt tal-Unjoni ġurisprudenza, interpretazzjoni legali jew kull dispożizzjoni leġiżlattiva ta’ Stat Membru li skontha l-konsegwenza legali (l-invalidità totali għal ksur ta’ dispożizzjoni legali, jew anki r-riżarċiment tad-danni jew konsegwenza legali oħra bbażata fuq kwalunkwe titolu legali ieħor) naxxenti f’tali Stat Membru minn evalwazzjoni tal-kreditu li ma tkunx iddettaljata u eżawrjenti, ma tipproteġix lid-debitur jew tkun negliġenti (pereżempju, billi ma tkunx teżamina l-effett tar-riskju tal-kambju li jikkonsisti f’żieda kunsiderevoli tal-ħlasijiet lura bin-nifs u tal-ammont prinċipali misluf) tirriżulta iktar sfavorevoli għall-konsumatur meta mqabbla mar-restituzzjoni tas-sitwazzjoni inizjali (restitutio in integrum), li permezz tagħha, il-konsumatur debitur jillibera ruħu mir-riskju tal-kambju, jiġifieri miż-żieda tal-ħlasijiet lura bin-nifs minħabba l-varjazzjonijiet fil-kambju u jekk ikun il-każ jitħalla jħallas lura bin-nifs l-ammont misluf rimanenti?
Fir-rigward tal-interpetazzjoni tal-possibbiltà li jittieħed kont tal-klawżoli kollha li jsir riferiment għalihom fl-għoxrin premessa tad-Direttiva 93/13 u tar-rekwiżit ta’ ċarezza u ta’ intelleġġibbiltà stabbilit fl-Artikoli 4(2) u 5 tal-imsemmija direttiva, ma għandhomx jiġi kklassifikati bħala inġusti l-klawżoli kuntrattwali korrispondenti fil-każ li l-kuntratt ta’ self jkun jikkomunika xi elementi essenzjali (pereżempju, l-għan tal-kuntratt, jiġifieri l-ammont tas-self, il-ħlasijiet lura bin-nifs u l-interessi ta’ din it-tranżazzjoni) ta’ natura sempliċiment informattiva, mingħajr ma jkun jispeċifika jekk il-parti kkomunikata bħala informazzjoni hijiex jew le legalment vinkolanti fil-konfront tal-partijiet kontraenti?
____________
1 Direttiva tal-kunsill 93/13 KEE tal-5 ta’ April 1993 dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 288)