62007CO0023
POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 12 czerwca 2008 r. (
*1
)
W sprawach połączonych C-23/07 i C-24/07
mających za przedmiot wnioski o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożone przez Tribunale amministrativo regionale del Lazio (Włochy) postanowieniami z dnia 4 grudnia 2006 r., które wpłynęły do Trybunału w dniu 25 stycznia 2007 r., w postępowaniach:
Confcooperative Friuli Venezia Giulia (C-23/07),
Luigi Soini (C-23/07 i C-24/07),
Azienda Agricola Vivai Pinat Mario & Figlio (C-23/07),
Cantina Produttori Cormòns Soc. cons. arl (C-24/07)
przeciwko
Ministero delle Politiche agricole, alimentari e forestali,
Regione Friuli-Venezia Giulia,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: C.W.A. Timmermans (sprawozdawca), prezes izby, K. Schiemann, J. Makarczyk, J.C. Bonichot i C. Toader, sędziowie,
rzecznik generalny: E. Sharpston,
sekretarz: R. Grass,
po powiadomieniu sądu krajowego, że Trybunał zamierza orzec w przedmiocie pytań od pierwszego do piątego postanowieniem z uzasadnieniem zgodnie z art. 104 § 3 akapit drugi regulaminu,
po wezwaniu podmiotów wymienionych w art. 23 statutu Trybunału Sprawiedliwości do przedstawienia ewentualnych uwag w tym względzie,
Trybunał, decydując o wydaniu orzeczenia w przedmiocie pytania szóstego i pytania siódmego w formie postanowienia z uzasadnieniem zgodnie z art. 104 § 3 akapit pierwszy regulaminu,
po wysłuchaniu rzecznika generalnego,
wydaje następujące
Postanowienie
1
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczą, z jednej strony, wykładni Aktu dotyczącego warunków przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. 2003, L 236, s. 33, zwanego dalej „aktem przystąpienia”), jak również rozporządzenia Rady (WE) nr 1493/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wina (Dz.U. L 179, s. 1), i z drugiej strony rozporządzenia Komisji (WE) nr 753/2002 z dnia 29 kwietnia 2002 r. ustanawiającego niektóre zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1493/1999 odnośnie do opisu, oznaczania, prezentacji i ochrony niektórych produktów sektora wina (Dz.U. L 118, s. 1) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1429/2004 z dnia 9 sierpnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 753/2002 (Dz.U. L 263, s. 11).
2
Wnioski te zostały złożone w ramach sporu pomiędzy Confcooperative Friuli Venezia Giulia, M. Soini i Azienda Agricola Vivai Pinat Mario & Figlio (sprawa C-23/07) oraz Cantina Produttori Cormòns Soc. cons. arl i M. Soini i in. (sprawa C-24/07) (zwanymi dalej wspólnie „Confcooperative i in.”) i Ministero delle Politiche agricole, alimentari e forestali (włoskim ministerstwem polityki rolnej, żywnościowej i leśnej) oraz Regione Friuli-Venezia Giulia (zwanym dalej „Regione”) w przedmiocie ważności dekretu ministerialnego z dnia 28 lipca 2006 r. zmieniającego krajowy rejestr odmian winorośli (GURI nr 193 z dnia 21 sierpnia 2006 r., s. 16, zwanego dalej „dekretem z dnia 28 lipca 2006 r.”), w którym do nazwy odmiany winorośli „Tocai Friulano B” dodano synonim „Friulano”.
Ramy prawne
Przepisy prawa międzynarodowego
Konwencja wiedeńska o prawie traktatów
3
Zgodnie z art. 59 ust. 1 Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów z dnia 23 maja 1969 r. (zwanej dalej „konwencją wiedeńską”):
„Traktat uważa się za wygasły, jeżeli wszystkie jego strony zawrą późniejszy traktat dotyczący tego samego przedmiotu oraz:
a)
z późniejszego traktatu wynika — lub jest w inny sposób ustalone — że strony zamierzały, aby dane zagadnienie było regulowane przez ten traktat, lub
b)
postanowienia późniejszego traktatu są do tego stopnia nie do pogodzenia z postanowieniami wcześniejszymi, że te dwa traktaty nie nadają się do równoczesnego stosowania”.
Przepisy Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu
4
Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (zwane dalej „porozumieniem TRIPS”) stanowiące załącznik 1C do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), zostało sporządzone w Marakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r. i zatwierdzone decyzją Rady z dnia 22 grudnia 1994 r. dotyczącą zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji, porozumień, będących wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej (1986–1994) (Dz.U. L 336, s. 1, zwane dalej „porozumieniem WTO”).
5
Artykuły 22–24 porozumienia TRIPS znajdują się w części II porozumienia, której przedmiotem są „Normy dotyczące dostępności, zakresu i korzystania z praw własności intelektualnej”, w sekcji 3, zatytułowanej „Oznaczenia geograficzne”.
6
Artykuł 22 ust. 1 tego porozumienia, zatytułowany „Ochrona oznaczeń geograficznych”, stanowi:
„Dla celów niniejszego porozumienia oznaczeniami geograficznymi są oznaczenia, które identyfikują towar jako pochodzący z terytorium Członka lub z regionu albo miejscowości na tym terytorium, jeżeli pewna jakość, reputacja lub inna cecha towaru przypisywana jest zasadniczo pochodzeniu geograficznemu tego towaru”.
7
Artykuł 23 tego porozumienia, zatytułowany „Dodatkowa ochrona oznaczeń geograficznych dla win i wyrobów alkoholowych”, przewiduje, że:
„1.   Każdy Członek zapewni zainteresowanym stronom środki prawne dla zapobieżenia używaniu oznaczeń geograficznych identyfikujących wina w odniesieniu do win, które nie pochodzą z miejsc wskazanych przez oznaczenia geograficzne, którymi zostały oznaczone, lub identyfikujących wyroby alkoholowe w odniesieniu do wyrobów alkoholowych, które nie pochodzą z miejsc wskazanych przez oznaczenia geograficzne, którymi zostały oznaczone […].
[…]
3.   W przypadku homonimicznych oznaczeń geograficznych dla win ochrona powinna być przyznana każdemu oznaczeniu […]. Każdy Członek określi praktyczne warunki dla odróżnienia jednych homonimicznych oznaczeń geograficznych od innych, biorąc pod uwagę potrzebę zapewnienia sprawiedliwego traktowania producentów, których to dotyczy, a także zapobieżenia wprowadzaniu konsumentów w błąd.
[…]”.
8
Artykuł 24 tego porozumienia, zatytułowany „Negocjacje międzynarodowe: wyjątki”, stanowi:
„1.   Członkowie wyrażają zgodę na podjęcie negocjacji w celu zwiększenia ochrony indywidualnych oznaczeń geograficznych na podstawie artykułu 23.
[…]
3.   Wprowadzając postanowienia niniejszej sekcji, Członek nie ograniczy ochrony oznaczeń geograficznych istniejących na jego terytorium bezpośrednio przed datą wejścia w życie porozumienia WTO.
4.   Żadne z postanowień niniejszej sekcji nie będzie stanowiło wymogu, aby Członek zapobiegał nieprzerwanemu i podobnemu używaniu określonego oznaczenia geograficznego należącego do innego Członka, identyfikującego wina i napoje alkoholowe w odniesieniu do towarów lub usług, przez osoby pochodzące z jego terytorium lub mające tam siedziby, które używały takiego oznaczenia geograficznego w sposób ciągły w odniesieniu do takich samych lub pochodnych towarów lub usług na terytorium tego Członka albo (a) przez co najmniej 10 lat poprzedzających datę 15 kwietnia 1994 roku lub (b) w dobrej wierze przed tą datą.
[…]
6.   […] Żadne z postanowień niniejszej sekcji nie będzie stanowiło wymogu, aby Członek stosował jej postanowienia do oznaczenia geograficznego innego Członka w stosunku do produktów wytworzonych z winorośli, dla których odpowiednie oznaczenie jest identyczne ze zwyczajowo przyjętym określeniem odmiany winorośli, istniejącej na terytorium tego Członka w chwili wejścia w życie porozumienia WTO.
[…]”.
Porozumienie WE–Węgry w sprawie win
9
Porozumienie między Wspólnotą Europejską i Republiką Węgierską w sprawie wzajemnej ochrony i kontroli nazw win sporządzone w Brukseli dnia 29 listopada 1993 r. zostało zawarte i zatwierdzone w imieniu Wspólnoty decyzją Rady 93/724/WE z dnia 23 listopada 1993 r. (Dz.U. L 337, s. 93, zwane dalej „porozumieniem WE–Węgry w sprawie win”). Weszło ono w życie w dniu 1 kwietnia 1994 r.
10
Artykuł 2 ust. 2 porozumienia WE–Węgry przewiduje:
„Dla celów niniejszego porozumienia z zastrzeżeniem wyraźnych postanowień przeciwnych:
[…]
—
»oznaczenie geograficzne« to oznaczenie, włącznie z »nazwą pochodzenia«, które jest ujęte w prawodawstwie Umawiającej się Strony do celów opisu i prezentacji wina pochodzącego z terytorium Umawiającej się Strony, lub z regionu albo miejscowości na tym terytorium, w przypadku gdy określona jakość, renoma lub inna cecha takiego wina przypisywana jest przede wszystkim jego geograficznemu pochodzeniu,
[…]” [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z porozumienia poniżej].
11
Zgodnie z art. 4 tego porozumienia:
„1.   Następujące nazwy podlegają ochronie:
a)
w odniesieniu do win pochodzących ze Wspólnoty:
[…]
—
oznaczenia geograficzne i tradycyjne określenia wymienione w załączniku;
b)
w odniesieniu do win pochodzących z Węgier:
[…]
—
oznaczenia geograficzne i tradycyjne określenia używane w ustawodawstwie węgierskim dotyczącym win […] i wymienione w załączniku.
[…]
3.   Chronione nazwy węgierskie we Wspólnocie:
—
są zastrzeżone wyłącznie dla win pochodzących z Węgier, do których mają zastosowanie
i
—
nie mogą być użyte w inny sposób niż na warunkach przewidzianych w prawodawstwie węgierskim.
[…]”.
12
W części B („Wina pochodzące z Republiki Węgierskiej”) I („Oznaczenia geograficzne”) pkt 3.4 („Region uprawy Tokaj-Hegyalja”) załącznika do porozumienia WE–Węgry w sprawie win, zatytułowanego „Lista nazw chronionych na podstawie art. 4”, zawarta jest między innymi nazwa „Tokaj”. Część A („Wina pochodzące ze Wspólnoty Europejskiej”) tego załącznika nie wymienia natomiast ani określenia „Tocai friulano”, ani „Tocai italico”.
13
Wymiana listów dotyczących art. 4 Porozumienia między Wspólnotą Europejską a Republiką Węgierską w sprawie wzajemnej ochrony i kontroli nazw win (Dz.U. 1993, L 337, s. 169), należąca do aktów wymienionych w art. 1 akapit pierwszy decyzji 93/724, weszła w życie również dnia 1 kwietnia 1994 r.
14
Powołując się między innymi na art. 4 ust. 3 porozumienia WE–Węgry w sprawie win, sygnatariusze listów potwierdzają, że:„1)   Podczas trzynastoletniego okresu przejściowego od wejścia w życie porozumienia stosowanie tego porozumienia nie stoi na przeszkodzie zgodnemu z prawem używaniu terminu »Tocai« dla opisu i prezentacji niektórych włoskich [win gatunkowych produkowanych w określonym regionie, zwanych dalej »winami gatunkowymi psr«], o ile spełnione zostaną następujące warunki:
Bez uszczerbku dla szczególnych uregulowań wspólnotowych lub ewentualnie bardziej restrykcyjnych uregulowań krajowych wino to powinno:
—
pochodzić z odmiany winorośli »Tocai friulano«,
—
być wyprodukowane z winogron zebranych wyłącznie we włoskich regionach Veneto lub Friuli,
—
być oznaczone i prezentowane wyłącznie za pomocą nazwy odmiany »Tocai friulano« lub jej synonimu »Tocai italico«; obydwa słowa w tej nazwie muszą występować razem w jednej i tej samej linii, bez słów występujących między nimi, zapisane czcionką tego samego rodzaju i tej samej wielkości i muszą być oddzielone od oznaczenia obszaru geograficznego, z którego pochodzą. Ponadto litery użyte w tych słowach nie mogą być większe aniżeli litery w nazwie tego obszaru geograficznego,
—
być sprzedawane poza terytorium Węgier.
[…]
4)   […] możliwość używania słowa »Tocai« na warunkach określonych w pkt 1 wygasa z upływem okresu przejściowego określonego w tym samym punkcie.
[…]” [tłumaczenie nieoficjalne].
Akt przystąpienia
15
Artykuł 2 aktu przystąpienia stanowi:
„Od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych państwach członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych traktatach i w niniejszym akcie”.
16
Zgodnie z art. 20 aktu przystąpienia:
„Akty wymienione w załączniku II do niniejszego aktu zostają dostosowane w sposób określony w tym załączniku”.
17
Artykuł 24 aktu przystąpienia przewiduje:
„Środki wymienione w załącznikach V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII oraz XIV do niniejszego aktu mają zastosowanie do nowych państw członkowskich na warunkach określonych w tych załącznikach”.
18
W rozdziale 5 część A pkt 3 załącznika X do aktu przystąpienia zatytułowanego „Wykaz, o którym mowa w artykule 24 aktu przystąpienia: Węgry” przewidziano, że:
„32002 R 0753: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 753/2002 […]
W drodze odstępstwa od załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 753/2002 użycie określenia »Rizlingszilváni« jako synonimu gatunku »Müller Thurgau« jest dozwolone na Węgrzech do 31 grudnia 2008 roku w stosunku do win produkowanych na Węgrzech i wprowadzanych do obrotu wyłącznie na Węgrzech”.
Przepisy wspólnotowe
19
Artykuł 19 ust. 1 rozporządzenia nr 1493/1999 przewiduje:
„Państwa członkowskie sklasyfikują odmiany winorośli służące do produkcji wina […]”.
20
Przepisy dotyczące opisu, oznaczania i prezentacji określonych produktów sektora wina oraz ochrona pewnych oznaczeń i szczegółów oraz pewnych terminów są określone w art. 47–53 i w załącznikach VII i VIII do tego rozporządzenia.
21
Artykuł 50 rozporządzenia nr 1493/1999 przewiduje:
„1.   Państwa członkowskie podejmą wszelkie niezbędne kroki, aby umożliwić zainteresowanym stronom zapobieżenie, na warunkach określonych w art. 23 i 24 porozumienia [TRIPS], posługiwaniu się na obszarze Wspólnoty oznaczeniami geograficznymi dołączonymi do produktów, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. b) w stosunku do produktów niepochodzących z miejsca wskazanego na oznaczeniu geograficznym, o którym mowa. […]
2.   Dla celów niniejszego artykułu »oznaczenia geograficzne« oznaczają oznaczenia, które identyfikują produkt jako produkt pochodzący z terytorium trzeciego kraju, który jest członkiem Światowej Organizacji Handlu lub z regionu, czy miejscowości położonej na tym terytorium, w przypadkach, gdzie określona jakość, reputacja lub inne charakterystyki produktu [inna cecha produktu] mogą być przypisane do tego geograficznego miejsca pochodzenia.
[…]”.
22
Zgodnie z art. 52 ust. 1 rozporządzenia:
„[…]
Bez uszczerbku dla przepisów Wspólnoty dotyczących określonych odmian wina gatunkowego psr państwa członkowskie mogą w przypadku ściśle określonych warunków produkcji, które te państwa określą, udzielić zezwolenia na użycie nazwy ściśle określonego regionu, której będą towarzyszyły szczegóły dotyczące metody produkcji, gatunku czy nazwa odmiany winorośli lub jej synonimu [synonim].
[…]”.
23
W części B pkt 1–4 załącznika VII do rozporządzenia nr 1493/1999 przewidziano:
„1.
[Etykiety] produktów uzyskanych na terenie Wspólnoty mogą być uzupełnione o następujące elementy na zasadach, które zostaną ustalone:
[…]
b)
w przypadku win stołowych z oznaczonym pochodzeniem geograficznym oraz win gatunkowych psr:
[…]
—
nazwa jednej lub więcej odmian winorośli,
[…]
4.
Państwa członkowskie, na terenie których wyprodukowano wino, mogą uznać pewne określenia wymienione w ust. 1 oraz 2 za obowiązkowe, zakazać lub ograniczyć ich zastosowanie w przypadku win wyprodukowanych na danym terytorium”.
24
Artykuł 53 tego rozporządzenia przewiduje:
„1.   Szczegółowe zasady wykonania niniejszego rozdziału oraz załącznika VII i VIII przyjmuje się zgodnie z procedurą określoną w art. 75. Zasady te regulują w szczególności odstępstwa, warunki i zezwolenia określone w tych załącznikach.
2.   Następujące przepisy przyjmuje się zgodnie z procedurą określoną w art. 75:
[…]
e)
warunki używania szczegółowych danych, o których mowa w ust. 1, punkt B [części B pkt 1] załącznika VII
[…]”.
25
Artykuł 54 ust. 4 rozporządzenia stanowi:
„Państwa członkowskie prześlą do Komisji listę win gatunkowych psr, które zostały przez nie uznane jako wina gatunkowe, podając na temat każdego wina gatunkowego psr szczegółową informację odnoszącą się do krajowych przepisów regulujących produkcję tych win gatunkowych psr”.
26
Postanowienia art. 53 oraz załączników VII i VIII do rozporządzenia nr 1493/1999 zostały uszczegółowione przez przepisy rozporządzenia nr 753/2002.
27
Artykuł 19 rozporządzenia nr 753/2002, zatytułowany „Wskazanie odmiany winorośli”, przewiduje:
„1.   Nazwy odmian winorośli używanych do produkcji wina stołowego z oznaczeniem geograficznym lub gatunkowego wina produkowanego w określonych regionach bądź też synonimy tych nazw można podać na etykietach danego wina, pod warunkiem że:
[…]
c)
nazwa odmiany lub jeden z jej synonimów nie obejmuje oznaczenia geograficznego stosowanego dla opisu gatunkowego wina produkowanego w określonych regionach, wina stołowego lub wina przywożonego wymienionych w porozumieniach zawartych między Wspólnotą a państwami trzecimi, a w przypadkach innego terminu geograficznego towarzyszącego tej nazwie, nazwa ta jest podana na etykietach bez tego terminu geograficznego;
[…]
2.   W drodze odstępstwa od przepisów ust. 1 lit. c):
a)
nazwę odmiany lub jeden z synonimów obejmujących wskazanie [oznaczenie] geograficzne można uwidocznić na etykiecie wina z tym oznaczeniem geograficznym;
b)
nazwy odmian i ich synonimy wymienione w załączniku II można stosować zgodnie z krajowymi i wspólnotowymi przepisami obowiązującymi w dniu wejścia niniejszego rozporządzenia w życie.
3.   Zainteresowane państwa członkowskie powiadomią Komisję o środkach wymienionych w ust. 2 lit. b) do dnia 1 października 2002 r. Komisja podejmie wszelkie stosowne działania dla zapewnienia upowszechnienia tych środków”.
28
Załącznik II do rozporządzenia nr 753/2002, zatytułowany „Lista odmian winorośli i ich synonimów obejmujących oznaczenia geograficzne, które mogą być umieszczone na etykietach win zgodnie z przepisami art. 19 ust. 2”, obejmuje w szczególności, jeśli chodzi o Włochy, określenie „Tocai friulano, Tocai italico”. Stosownie do przypisu dotyczącego tego określenia „nazwa »Tocai friulano« i jej synonim »Tocai italico« może być stosowana w okresie przejściowym do 31 marca 2007 r.”.
29
Wspomniany załącznik nie został w tym zakresie zmieniony przez rozporządzenie nr 1429/2004, którego celem było dostosowanie rozporządzenia nr 753/2002 w związku z rozszerzeniem Unii Europejskiej, a w szczególności przystąpieniem do niej Republiki Węgierskiej.
30
Komisja w drodze rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2007 z dnia 4 kwietnia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 753/2002 (Dz.U. L 95, s. 12) usunęła ze skutkiem od dnia 1 kwietnia 2007 r. nazwy „Tocai friulano” i „Tocai italico” ze wspomnianego załącznika II i zastąpiła w treści tego załącznika nazwę „Tocai friulano” nową nazwą „Friulano”.
Uregulowania krajowe
31
Artykuł 1 ust. 1 dekretu ministra polityki rolnej i leśnej z dnia 26 września 2002 r. w sprawie krajowych warunków używania w drodze odstępstwa od art. 19 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 753/2002 nazw odmian winorośli i ich synonimów obejmujących oznaczenia geograficzne, zawartych w załączniku II do tego rozporządzenia, które mogą być używane na etykietach włoskich [win gatunkowych psr] oraz [win z oznaczonym pochodzeniem geograficznym] (GURI nr 247 z dnia 21 października 2002 r., s. 3, zwanego dalej „dekretem z dnia 26 września 2002 r.”), przewiduje:
„Krajowe warunki używania wymienionych w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 753/2002 nazw odmian winorośli i ich synonimów z oznaczeniem geograficznym, które mogą być stosowane dla oznakowania włoskiego [wina gatunkowego psr] i wina z oznaczonym pochodzeniem geograficznym w sposób odbiegający od uregulowania art. 19 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia są wymienione w załączniku I, który stanowi integralną część niniejszego dekretu i zawiera nazwy odmian winorośli i ich synonimy zawierające oznaczenie geograficzne, wymienione w załączniku II do wspomnianego rozporządzenia […]”.
32
Załącznik I do dekretu z dnia 26 września 2002 r. w rubryce „Nazwy odmian winorośli i ich synonimów” zawiera m.in. zapis „Tocai friulano” lub „Tocai italico”, któremu w rubryce „Zakres wyjątku [obszar administracyjny lub specyficzne (wina gatunkowe psr) lub (wina z oznaczonym pochodzeniem geograficznym)]”, odpowiada następujący zapis:
„Dla określonych [win gatunkowych psr] pochodzących z regionu Friuli-Wenecji Julijskiej i Wenecji w okresie przejściowym upływającym 31 marca 2007 r. na podstawie porozumienia między [Unią Europejską] a Republiką Węgierską”.
33
Dekret z dnia 28 lipca 2006 r. przewiduje w swym jedynym artykule:
„Krajowy rejestr odmian winorośli zmieniony ostatnio dekretem ministerialnym z dnia 30 marca 2006 r. wskazanym w preambule zostaje uzupełniony w następujący sposób: w załączniku 1 sekcja I — odmiany winorośli właściwej — w ramach kodu 235 obejmującego odmianę Tokai friulano B dodaje się synonim »Friulano« wraz z następującą adnotacją: »Wyłącznie do celów określania wina gatunkowego psr pochodzącego z winogron zebranych w regionie Friuli-Wenecji Julijskiej«”.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
34
W swych orzeczeniach sąd krajowy wskazuje, że wnosząc o uchylenie dekretu z dnia 28 lipca 2006 r., Confcooperative i in. podnieśli następujące zarzuty:
—
błąd dotyczący warunków stosowania porozumienia WE–Węgry w sprawie win związany z faktem, że w wyroku z dnia 12 maja 2005 r. w sprawie C-347/03 Regione autonoma Friuli-Venezia Giulia i ERSA, Zb.Orz. s. I-3785) Trybunał potwierdził ważność tego porozumienia, nie uwzględniając jednak faktu przystąpienia Republiki Węgierskiej do Unii Europejskiej; tymczasem wraz z wejściem w życie aktu przystąpienia, zgodnie z art. 59 ust. 1 lit. a) i b) konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów, przestało obowiązywać porozumienie WE–Węgry w sprawie win, jako że powinno ono utracić ważność jako traktat wcześniejszy niezgodny z postanowieniami traktatu późniejszego, jakim jest akt przystąpienia;
—
brak kompetencji po stronie Komisji Europejskiej do zniesienia prawa do używania oznaczeń wina w ramach stosowania art. 19 rozporządzenia nr 753/2002;
—
naruszenie zakazu dyskryminacji przewidzianego w art. 34 ust. 2 akapit drugi traktatu WE z uwagi na niezgodność z prawem dyskryminacji producentów włoskich względem producentów węgierskich, w sytuacji gdy oznaczenia stosowane przez obie grupy producentów nie mogą mylić się ze sobą;
—
naruszenie zasady proporcjonalności ze względu na fakt, iż uciążliwość skutków zakazu używania nazwy „Tocai” po upływie okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r. dla włoskich producentów jest nieproporcjonalna w zestawieniu z celem realizowanym za pomocą tego zakazu;
—
naruszenie prawa do poszanowania własności przewidzianego w art. 1 protokołu dodatkowego do europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. w zakresie, w jakim zakazuje ona pozbawienia własności, które nie zostaje dokonane w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych w ustawie i w prawie międzynarodowym;
—
naruszenie zasady prymatu prawa międzynarodowego zawartej w porozumieniu TRIPS, w szczególności w odniesieniu do przepisów tego porozumienia dotyczących nazw homonimicznych, w tym także art. 24 ust. 6 tego porozumienia;
—
naruszenie zasady spójności z uwagi na fakt, że stosowanie porozumienia TRIPS we wszystkich państwach-sygnatariuszach porozumienia z wyjątkiem Włoch prowadzi do absurdalnego skutku w postaci uznania przez Wspólnotę za zgodne z prawem używania nazwy „Tokay” dla oznaczenia wina australijskiego, również w sprzedaży na terenie Wspólnoty, przy jednoczesnym wprowadzeniu zakazu używania nazwy „Tocai friulano” w odniesieniu do wspomnianych win włoskich.
35
Sąd krajowy wskazuje, że w preambule dekretu z dnia 28 lipca 2006 r. wskazano, że w myśl odstępstwa przewidzianego w art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 753/2002 używanie odmiany winorośli „Tocai friulano” jest dozwolone wyłącznie dla oznaczenia i prezentacji określonych win gatunkowych psr w okresie przejściowym trwającym do 31 marca 2007 r. zgodnie z postanowieniami porozumienia WE–Węgry w sprawie win.
36
Sąd dodaje, iż w preambule tej stwierdza się, że po upływie tego terminu używanie wspomnianej nazwy będzie zakazane, ponieważ nazwa „Tocai” mogłaby być mylona z węgierskim oznaczeniem pochodzenia „Tokaji” zastrzeżonym na podstawie przepisów wspólnotowych w dziedzinie ochrony nazw geograficznych win do wyłącznego użytku producentów węgierskich.
37
Zdaniem sądu krajowego omawiany akt prawny został wydany również ze względu na wniosek Regione o wpisanie do rejestru krajowego w ramach odmiany winorośli „Tocai friulano B” synonimu „Friulano B”, które to oznaczenie zostało uznane przez friulijskich producentów win gatunkowych psr za jedyną skuteczną alternatywę dla nazwy „Tocai friulano B”, jaka nadaje się do użycia na etykietach takich win, albowiem we właściwy sposób określa odmianę winorośli tradycyjnie ściśle związaną z terytorium tego regionu.
38
Sąd krajowy podnosi, że właśnie z wyżej opisanych względów mocą dekretu z dnia 28 lipca 2006 r. dokonano w drodze absolutnego wyjątku uznania nazwy „Friulano B” za synonim odmiany winorośli „Tocai friulano B” wyłącznie dla celów oznaczania i prezentacji win gatunkowych psr na mocy odstępstwa, o którym mowa w art. 19 ust. 2 cytowanego rozporządzenia WE nr 753/2002.
39
Zdaniem sądu krajowego wynika z tego w sposób oczywisty, że opisywana w skardze, którą wszczęto postępowanie przed tym sądem, szkoda w postaci niemożności używania nazwy „Tocai friulano” albo „Tocai italico” po dniu 31 marca 2007 r. wynika bezpośrednio z dwóch wspólnotowych źródeł prawa, jakimi są: porozumienie WE–Węgry w sprawie win, o którym mowa w decyzji 93/724, i rozporządzenie nr 753/2002.
40
W ocenie sądu krajowego istnieją poważne wątpliwości co do wykładni wyżej wymienionych postanowień prawa wspólnotowego z uwagi na fakt, iż dotychczasowe orzeczenia Trybunału w tej materii zostały wydane bez uwzględnienia w dostatecznym stopniu następujących okoliczności:
—
w związku z wejściem w życie aktu przystąpienia, w którym nie przejęto w sposób wyraźny wspomnianych przepisów wspólnotowych, na mocy art. 59 ust. 1 lit. a) i b) konwencji wiedeńskiej przestało obowiązywać porozumienie WE–Węgry w sprawie win;
—
skoro same przepisy wspólnotowe nie zostały przejęte przez akt przystąpienia, mogą powstać wątpliwości odnośnie do przyznania sobie przez Komisję uprawnień do ustanowienia ograniczenia czasowego obejmującego używanie nazwy „Tocai friulano” na podstawie art. 19 rozporządzenia nr 753/2002;
—
zważywszy, iż rozporządzenie nr 1429/2004 zostało przyjęte przez Komisję po przystąpieniu Republiki Węgierskiej do Unii Europejskiej, wspomniane ograniczenie czasowe może być sprzeczne z zakazem dyskryminacji przewidzianym w art. 34 ust. 2 akapit drugi traktatu WE;
—
omawiane ograniczenie czasowe może stanowić naruszenie art. 1 Protokołu dodatkowego do europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności;
—
wreszcie kwestie związane ze stosowaniem porozumienia TRIPS nie były dotychczas przedmiotem rozważań.
41
Tribunale amministrativo regionale del Lazio, będąc zdania, że dla rozstrzygnięcia obu zawisłych przed nim spraw niezbędne jest uzyskanie odpowiedzi na pewne pytania dotyczące prawa wspólnotowego, postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi sformułowanymi w sposób identyczny w obu wspomnianych sprawach:
„1)
Czy akt przystąpienia […] powinien być interpretowany w ten sposób, iż należy uznać, że do oznaczania win produkowanych na Węgrzech i we Wspólnocie […], począwszy od dnia 1 maja 2004 r., należy stosować wyłącznie przepisy zawarte w rozporządzeniu nr 1493/1999 i w rozporządzeniu nr 753/2002 w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem nr 1429/2004?
2)
Czy art. 52 rozporządzenia nr 1493/1999 stanowi wystarczającą podstawę prawną, aby upoważnić Komisję […] do wprowadzenia zakazu stosowania określonej nazwy wina (w tym przypadku: »Tocai friulano«) pochodzącej od określonej odmiany winorośli zarejestrowanej zgodnie z prawem w odpowiednich rejestrach państwowych Włoch i wymienionej we właściwych rozporządzeniach wspólnotowych?
3)
Czy art. 34 ust. 2 akapit drugi traktatu WE, który zabrania wszelkiej dyskryminacji między producentami i konsumentami produktów rolnych wewnątrz Wspólnoty […], obejmuje zakaz dyskryminacji producentów i użytkowników jednego tylko oznaczenia wina, a mianowicie oznaczenia odnoszącego się do wina »Tocai friulano«, spośród 122 oznaczeń wymienionych w załączniku [II] do rozporządzenia nr 753/2002 w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem nr 1429/2004, polegającej na uniemożliwianiu dalszego używania tego oznaczenia po dniu 31 marca 2007 r.?
4)
Czy art. 19 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 753/2002, który potwierdza legalność używania oznaczeń odmian winorośli wymienionych w załączniku [II] do tego rozporządzenia, w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem nr 1429/2004, powinien być interpretowany w ten sposób, iż należy uznać za możliwe i prawnie dopuszczalne istnienie przypadków identyczności nazw odmian winorośli i oznaczeń geograficznych odnoszących się do win produkowanych we Wspólnocie […]?
5)
W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie czwarte: czy art. 34 ust. 2 akapit drugi traktatu WE, który zabrania wszelkiej dyskryminacji między producentami i konsumentami produktów rolnych wewnątrz Wspólnoty […], zabrania Komisji Europejskiej stosowania w rozporządzeniu nr 753/2002 kryterium identyczności w sposób wynikający z załącznika [II] do tego rozporządzenia, czyli poprzez uznanie uprawnienia do używania szeregu nazw odmian winorośli, które zawierają oznaczenia częściowo lub całkowicie identyczne z taką samą liczbą oznaczeń geograficznych, jednocześnie wykluczając zgodność z prawem używania jednej tylko nazwy odmiany winorośli (»Tocai friulano«), która jest od wieków legalnie używana na rynku europejskim?
6)
Czy art. 50 rozporządzenia nr 1493/1999 należy interpretować w ten sposób, że stosując postanowienia art. 23 i 24 porozumienia TRIPS — w tym w szczególności postanowienia art. 24 ust. 6 tego porozumienia — w dziedzinie homonimicznych oznaczeń wina, rada ministrów i państwa członkowskie (a tym bardziej Komisja Europejska), nie mogą przyjmować ani zezwalać na przyjmowanie aktów prawnych takich jak rozporządzenie Komisji nr 753/2002, które w dziedzinie oznaczeń homonimicznych zastrzegają odmienne traktowanie dla win, które posiadają z punktu widzenia homonimii jednakowe cechy?
7)
Czy w świetle orzecznictwa Trybunału wyraźne odesłanie do art. 23 i 24 porozumienia TRIPS zawarte w motywie 56 i w art. 50 rozporządzenia nr 1493/1999 skutkuje bezpośrednim stosowaniem we wspólnotowym porządku prawnym postanowienia zawartego w art. 24 ust. 6 [tego porozumienia], które sankcjonuje prawo państw sygnatariuszy wspomnianego porozumienia do ochrony oznaczeń identycznych?”.
42
Na mocy postanowienia prezesa Trybunału z dnia 26 marca 2006 r. sprawy C-23/07 i C-24/07 zostały połączone do łącznego rozpoznania w ramach procedury pisemnej i ustnej, jak również do wydania wyroku.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie dopuszczalności
43
W ocenie Komisji wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym są niedopuszczalne, ponieważ w sposób oczywisty nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu przed sądem krajowym.
44
Komisja utrzymuje, iż Confcooperative i in. domagają się uchylenia dekretu z dnia 28 lipca 2006 r., podczas gdy ten ostatni ogranicza się do wprowadzenia nowej nazwy szczepu „Friulano”.
45
Tymczasem, nawet gdyby dekret ten został uchylony, producenci włoscy nadal nie mogliby używać nazw „Tocai friulano” i „Tocai italico”, gdyż zakaz ich używania, który obowiązuje od dnia 1 kwietnia 2007 r., został przewidziany w innym dekrecie z dnia 26 września 2002 r.
46
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym są niedopuszczalne także dlatego, że sąd krajowy nie wyjaśnił z jakiego powodu wykładnia Trybunału miałaby być konieczna do rozstrzygnięcia sporu przed tym sądem.
47
Powyższa argumentacja nie może zostać uwzględniona.
48
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pytania dotyczące wykładni prawa wspólnotowego, z którymi zwrócił się sąd krajowy w ramach stanu prawnego i faktycznego, za którego ustalenie jest on odpowiedzialny i którego prawidłowość nie podlega ocenie przez Trybunał, korzystają z domniemania znaczenia dla sprawy. Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w trybie prejudycjalnym, o które wnioskował sąd krajowy, jest możliwa tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa wspólnotowego, o którą wnioskowano, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub przedmiotem sporu przed sądem krajowym, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje elementami stanu faktycznego albo prawnego, które są konieczne do udzielenia użytecznej odpowiedzi na pytania, które zostały mu przedstawione (zob. podobnie wyrok z dnia 7 czerwca 2007 r. w sprawach połączonych od C-222/05 do C-225/05 Van der Weerd i in., Zb.Orz. s. I-4233, pkt 22 i przytoczone tam orzecznictwo).
49
W niniejszej sprawie odniesienie się do kwestii, czy — jak twierdzi Komisja — w wypadku uchylenia dekretu z dnia 28 lipca 2006 r. producenci włoscy nadal nie mogliby używać oznaczeń „Tocai friulano” i „Tocai italico”, gdyż nawet w takiej sytuacji wciąż istniałby zakaz ich używania przewidziany w dekrecie z dnia 26 września 2002 r., wymagałoby analizy prawa włoskiego, a zwłaszcza relacji między dwoma dekretami, do której dokonania nie jest uprawniony Trybunał w ramach ustalania swojej właściwości w postępowaniu w sprawie o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, lecz jedynie sąd krajowy.
50
Ponadto — jak wynika z preambuły dekretu z dnia 28 lipca 2006 r., do której odwołuje się sąd krajowy (pkt 35–38 niniejszego postanowienia) — wprowadzenie w drodze dekretu nowej nazwy odmiany winorośli wynika z zakazu stosowania nazw „Tocai friulano” i „Tocai italico” obowiązującego od dnia 1 kwietnia 2007 r. Mamy tu więc do czynienia ze środkami, które są ze sobą nierozerwalnie związane.
51
Nie jest zatem jasne, a tym bardziej oczywiste, czy wykładnia prawa wspólnotowego, o którą zwrócono się do Trybunału, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub przedmiotem sporów przed sądem krajowym.
52
Tym samym w oparciu o argumenty podniesione przez Komisję nie można obalić domniemania znaczenia dla sprawy, jakie towarzyszy wnioskom o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym (zob. ww. wyrok w sprawie Van der Weerd i in., pkt 22 i 23).
53
Trybunał winien zatem udzielić odpowiedzi na pytania prejudycjalne.
Co do istoty
54
Na mocy art. 104 § 3 regulaminu Trybunału, jeżeli odpowiedź na pytanie zadane w trybie prejudycjalnym może zostać w sposób jednoznaczny wyprowadzona z istniejącego orzecznictwa albo gdy odpowiedź na nie nie pozostawia żadnych uzasadnionych wątpliwości, Trybunał może orzec postanowieniem z uzasadnieniem.
W przedmiocie pytań od pierwszego do piątego
55
Zważywszy, że odpowiedź na pytania od pierwszego do piątego nie pozostawia żadnych uzasadnionych wątpliwości, zgodnie z art. 104 § 3 akapit drugi regulaminu, Trybunał poinformował sąd krajowy, że zamierza orzec postanowieniem z uzasadnieniem, i wezwał podmioty wymienione w art. 23 statutu Trybunału Sprawiedliwości do przedstawienia ewentualnych uwag w tym względzie.
56
Confcooperative i in., Regione, rządy włoski i węgierski oraz Komisja odpowiedzieli na wezwanie Trybunału do przedstawienia uwag. Rząd węgierski i Komisja w odpowiedzi na wezwanie Trybunału nie zgłosili sprzeciwu wobec zamiaru orzeczenia przez Trybunał postanowieniem z uzasadnieniem. Confcooperative i in., Regione i rząd włoski odwołały się do argumentów podniesionych przez nie wcześniej w uwagach na piśmie. Regione wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Uwagi te nie skłaniają jednak Trybunału do odstąpienia od dokonanego wcześniej wyboru procedury.
— W przedmiocie pytania pierwszego
57
Jak wynika z postanowienia sądu krajowego, pytanie pierwsze jest konsekwencją tezy, której bronią Confcooperative i in., Regione i rząd włoski, iż w związku z wejściem w życie aktu przystąpienia przestało obowiązywać porozumienie WE–Węgry w sprawie win w zakresie zakazu używania przez producentów włoskich terminu „Tocai” po upływie okresu przejściowego w dniu 31 marca 2007 r.
58
Ma to wynikać z faktu, że traktat późniejszy, jakim jest akt przystąpienia, nie przewiduje takiego zakazu, a przynajmniej nie czyni tego w sposób wyraźny. Stąd zgodnie z art. 59 Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów jedynie ten właśnie akt, który należy uznać za traktat późniejszy zawierający przepisy sprzeczne z traktatem wcześniejszym, reguluje daną materię. Tymczasem w omawianym akcie nie zawarto takiego zakazu. Tym samym możliwe jest współistnienie oznaczenia włoskiego i węgierskiego.
59
Tezy tej nie można przyjąć.
60
Choć zakaz używania terminu „Tocai” dla opisu i prezentacji określonych włoskich win gatunkowych psr po upływie okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r. wprowadzono w drodze porozumienia WE–Węgry w sprawie win, został on przed wejściem w życie aktu przystąpienia przejęty przez rozporządzenie nr 753/2002.
61
Rozporządzenie to, a więc i omawiany zakaz, stanowi zgodnie z art. 2 aktu przystąpienia integralną część acquis communautaire.
62
Ponadto zostało ono wyraźnie wymienione w rozdziale 5 część A pkt 3 załącznika X do tego aktu.
63
W punkcie 3 przewidziano poza tym, że w drodze odstępstwa od załącznika II do rozporządzenia nr 753/2002 użycie określenia „Rizlingszilváni” jako synonimu gatunku „Müller Thurgau” jest dozwolone na Węgrzech do 31 grudnia 2008 r. w stosunku do win produkowanych na Węgrzech i wprowadzanych do obrotu wyłącznie na Węgrzech.
64
Istnienie tego rodzaju odstępstwa stanowi potwierdzenie faktu, iż akt przystąpienia nie miał w zamierzeniu w żaden sposób podważyć ciągłości istnienia reżimu przewidzianego we wspomnianym załączniku II w zakresie używania oznaczeń „Tocai friulano”lub „Tocai italico”.
65
W związku z przystąpieniem Republiki Węgierskiej do Unii Europejskiej objęto aktem przystąpienia, jako stanowiący część acquis communautaire, zakaz używania terminu „Tocai” dla opisu i prezentacji określonych włoskich win gatunkowych psr po upływie okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r., przewidziany w rozporządzeniu nr 753/2002.
66
Ciągłość istnienia tego zakazu została następnie potwierdzona w rozporządzeniach nr 1429/2004 i 382/2007.
67
Zostało to odpowiednio wyrażone w motywie 5 rozporządzenia nr 382/2007, zgodnie z którym:
„Nazwa »Tokaj« oznacza »wino gatunkowe wyprodukowane w określonym regionie«, pochodzące z przygranicznego regionu Węgier i Słowacji, i stanowi także część włoskich i francuskich oznaczeń odmiany winorośli: »Tocai italico«, »Tocai friulano« oraz »Tokay Pinot gris«. Równoczesne stosowanie tych trzech oznaczeń odmian winorośli i oznaczenia geograficznego jest ograniczone w czasie do 31 marca 2007 r. i wynika z dwustronnego porozumienia [WE–Węgry w sprawie win], które w dniu 1 maja 2004 r. stało się częścią prawnego dorobku Wspólnoty. Z dniem 1 kwietnia 2007 r. trzy wymienione oznaczenia odmian winorośli usunięte zostają z załącznika II do rozporządzenia Komisji (WE) nr 753/2002, a oznaczenie odmiany winorośli »Tocai friulano« zostaje w chwili obecnej zastąpione nowym oznaczeniem odmiany winorośli »Friulano«”.
68
Na pytanie pierwsze należy więc odpowiedzieć, że zgodnie z art. 2 aktu przystąpienia ów akt należy interpretować w ten sposób, iż przepisy rozporządzenia nr 753/2002 w zakresie, w jakim wynika z nich zakaz używania terminu »Tocai« dla opisu i prezentacji określonych włoskich win gatunkowych psr po upływie okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r., stanowią integralną część acquis communautaire w jego postaci z dnia 1 maja 2004 r. i po ich przejęciu przez rozporządzenie nr 1429/2004 mają nadal zastosowanie.
— W przedmiocie pytania drugiego
69
Zwracając się do Trybunału z pytaniem drugim, sąd krajowy pragnie ustalić, czy Komisja była uprawniona do wprowadzenia zakazu stosowania oznaczenia odmiany winorośli „Tocai friulano” w oparciu o art. 52 rozporządzenia nr 1493/1999.
70
W opinii sądu krajowego uzasadnione są wątpliwości co do uprawnienia Komisji do podjęcia decyzji o wprowadzeniu takiego zakazu, skoro nie został on przewidziany w akcie przystąpienia.
71
W tym zakresie, jak stwierdzono powyżej w pkt 68 niniejszego postanowienia, akt przystąpienia powinien być interpretowany w ten sposób, iż należy uznać, że zgodnie z art. 2 tego aktu przepisy rozporządzenia nr 753/2002 w zakresie, w jakim wynika z nich zakaz używania terminu „Tocai” dla opisu i prezentacji określonych włoskich win gatunkowych psr po upływie okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r., stanowią integralną część acquis communautaire w jego postaci z dnia 1 maja 2004 r. i po ich przejęciu przez rozporządzenie nr 1429/2004 mają nadal zastosowanie.
72
W konsekwencji akt przystąpienia nie pozwala na podważenie uprawnienia Komisji do przyjęcia wspomnianych przepisów rozporządzenia nr 753/2002.
73
Wręcz przeciwnie, uprawnienie Komisji jest w niniejszym przypadku tym bardziej niepodważalne, że przyjmując przepisy rozporządzeń nr 753/2002 i 1429/2004 dotyczących zakazu używania terminu „Tocai” dla opisu i prezentacji określonych włoskich win gatunkowych psr po upływie okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r., Komisja ograniczyła się do zastosowania rozwiązania przyjętego wcześniej w umowie dwustronnej, jaką było porozumienie WE–Węgry w sprawie win, które następnie przejęto jako acquis communautaire w akcie przystąpienia.
74
Znajduje to potwierdzenie w treści art. 19 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 753/2002, zgodnie z którym nazwy odmian wymienione w załączniku II, w którym zawarto omawiany zakaz, można stosować „zgodnie z krajowymi i wspólnotowymi przepisami obowiązującymi w dniu wejścia niniejszego rozporządzenia w życie”.
75
Nadto należy stwierdzić, że jak wynika z preambuł rozporządzeń nr 753/2002 i 1429/2004, akty te zostały przyjęte nie na podstawie art. 52 rozporządzenia nr 1493/1999, lecz w oparciu o art. 53 tego rozporządzenia.
76
Zgodnie z ust. 1 tego ostatniego przepisu szczegółowe zasady stosowania rozdziału, w którym artykuł ten został zawarty, zatytułowanego „Opis, oznaczenie, prezentacja i ochrona określonych produktów”, przyjmuje się zgodnie z procedurą określoną w art. 75 rozporządzenia nr 1493/1999, czyli procedurą komitologii w postaci określanej jako procedura „zarządzania”, dotyczą one w szczególności odstępstw, warunków i zezwoleń, o których mowa w załącznikach VII i VIII do tego rozporządzenia.
77
Zgodnie z art. 53 ust. 2 lit. e) rozporządzenia nr 1493/1999 w ramach procedury komitologii przyjmuje się przepisy dotyczące warunków używania szczegółowych danych, o których mowa w części B pkt 1 załącznika VII do tego rozporządzenia.
78
W części B pkt 1 lit. b) załącznika VII do rozporządzenia nr 1493/1999 zawarto szczegółowe ustalenie, iż etykiety produktów uzyskanych na terenie Wspólnoty mogą być uzupełnione o określone oznaczenia na zasadach, które zostaną ustalone w przypadku win stołowych z oznaczonym pochodzeniem geograficznym oraz win gatunkowych psr, w szczególności o nazwę jednej lub więcej odmian winorośli.
79
W świetle powyższych ustaleń na pytanie drugie należy odpowiedzieć, że art. 53 rozporządzenia nr 1493/1999 stanowi wystarczającą podstawę prawną, aby upoważnić Komisję do przyjęcia przepisów rozporządzenia nr 753/2002 przejętych w rozporządzeniu nr 1429/2004, z których wynika zakaz stosowania terminu „Tocai” dla opisu i prezentacji określonych włoskich win gatunkowych psr po upływie okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r.
— W przedmiocie pytania trzeciego
80
Jeśli chodzi o zarzucane naruszenie art. 34 ust. 2 akapit drugi WE, jakie miałyby stanowić przepisy rozporządzeń nr 753/2002 i 1429/2004, z których wynika zakaz stosowania terminu „Tocai” dla opisu i prezentacji określonych włoskich win gatunkowych psr po upływie okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r., sąd krajowy zwraca się do Trybunału o stwierdzenie, czy przepisów tych nie należy uznać za dyskryminujące ze względu na fakt, że spośród 122 nazw wymienionych w załączniku II do rozporządzenia nr 753/2002 dotyczą one jedynie nazwy włoskiego szczepu „Tocai friulano”.
81
Należy przede wszystkim stwierdzić, że tego rodzaju środki — które przewidziano również w porozumieniu WE–Węgry w sprawie win — w postaci zakazu używania nazwy odmiany po upływie trzynastoletniego okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r. stosuje się do francuskiej nazwy szczepu „Tokay Pinot gris”.
82
A zatem, jeśli chodzi o nazwy szczepu przypominające węgierskie oznaczenie geograficzne „Tokaji” czy też „Tokaj”, wiadome jest, że przypadki porównywalne traktuje się w dokładnie ten sam sposób.
83
W kontekście stosunków zewnętrznych można także nadmienić, że umowa pomiędzy Wspólnotą Europejską i Stanami Zjednoczonymi Ameryki w sprawie handlu winem, zawarta w imieniu Wspólnoty decyzją Rady 2006/232/WE z dnia 20 grudnia 2005 r. (Dz.U. 2006, L 87, s. 1), nie dopuszcza dodawania tego rodzaju nazw odmian winorośli na etykietach win pochodzących ze Stanów Zjednoczonych, importowanych przez Wspólnotę i nie przewiduje nawet okresu przejściowego w tym zakresie.
84
Źródłem przepisów rozporządzeń nr 753/2002 i 1429/2004, będących przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, jest umowa dwustronna. Jak wskazuje Komisja, podobne środki są typowym elementem serii umów dwustronnych dotyczących handlu winami zawartych przez Wspólnotę z państwami trzecimi. Środki te są stopniowo wprowadzane w życie w celu rozwiązywania problemów związanych z oznaczaniem win pojawiających się w handlu tymi produktami.
85
Confcooperative i in., Regione i rząd włoski w swych uwagach na piśmie podnoszą, iż przepisy rozporządzeń nr 753/2002 i 1429/2004, będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, w sposób nieuzasadniony przyznają pierwszeństwo węgierskiemu oznaczeniu „Tokaj” na niekorzyść oznaczeń włoskich „Tocai friulano” i „Tocai italico”, co prowadzi do dyskryminacji tych ostatnich.
86
Tymczasem należy przypomnieć, że, jak wyjaśnił Trybunał w pkt 88–97 i 108 ww. wyroku w sprawie Regione autonoma Friuli-Venezia Giulia i ERSA, sytuacja poszczególnych oznaczeń nie jest porównywalna.
87
Bezsporne jest bowiem, że włoskie oznaczenia „Tocai friulano” i „Tocai italico” odpowiadają nazwie odmiany albo szczepu winorośli, podczas gdy oznaczenie węgierskie „Tokaj” jest oznaczeniem geograficznym.
88
Okoliczność ta odróżnia zresztą w sposób definitywny niniejszy przypadek od przypadku, którego dotyczyła sprawa C-309/89 Codorniu przeciwko Radzie zakończona wyrokiem z dnia 18 maja 1994 r., Rec. s. I-1853, pkt 28, 33 i 34), na którą powołuje się rząd włoski.
89
Przyznanie oznaczeniu geograficznemu pierwszeństwa przed przypominającą je nazwą szczepu pozostaje zresztą w zgodzie z całością przepisów art. 19 rozporządzenia nr 753/2002 i ogólną systematyką tego artykułu.
90
Zgodnie z ust. 1 lit. c) wspomnianego artykułu nazwa szczepu nie może być podana na etykiecie wina, jeśli obejmuje oznaczenie geograficzne stosowane dla opisu wina gatunkowego psr. Zakaz stosowania takiej nazwy ma zatem charakter zasady ogólnej.
91
Zgodnie z ust. 2 lit. b) tegoż artykułu stosowanie takiej nazwy jest dopuszczalne jedynie „w drodze odstępstwa” od wspomnianej zasady ogólnej, a ponadto musi być zgodne z krajowymi i wspólnotowymi przepisami obowiązującymi w dniu wejścia w życie rozporządzenia nr 753/2002.
92
W świetle powyższych ustaleń na pytanie trzecie należy odpowiedzieć, że art. 34 ust. 2 akapit drugi traktatu WE nie stoi w sprzeczności z przepisami rozporządzenia nr 753/2002 przejętymi w rozporządzeniu nr 1429/2004, z których wynika zakaz stosowania terminu „Tocai” dla opisu i prezentacji określonych włoskich win gatunkowych psr po upływie okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r.
— W przedmiocie pytania czwartego
93
Poprzez pytanie czwarte sąd krajowy zmierza do ustalenia, czy art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 753/2002, który potwierdza legalność używania nazw odmian winorośli wymienionych w załączniku II do tego rozporządzenia, powinien być interpretowany w ten sposób, iż należy uznać za możliwe i prawnie dopuszczalne istnienie przypadków identyczności nazw odmian winorośli i oznaczeń geograficznych odnoszących się do win produkowanych we Wspólnocie.
94
W tym zakresie w pkt 87–89 niniejszego postanowienia wskazano już, że w art. 19 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 753/2002 zawarto zasadę ogólną, zgodnie z którą nazwa odmiany nie może być podana na etykiecie wina, jeśli obejmuje oznaczenie geograficzne stosowane dla opisu wina gatunkowego psr, oraz że jedynie „w drodze odstępstwa” od tej zasady ust. 2 lit. b) tegoż artykułu przewiduje dopuszczalność stosowania tego rodzaju nazwy, co ponadto musi być zgodne z krajowymi i wspólnotowymi przepisami obowiązującymi w dniu wejścia w życie rozporządzenia nr 753/2002.
95
Na pytanie czwarte należy zatem odpowiedzieć, że art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 753/2002 należy interpretować w ten sposób, że nie pozostaje on w sprzeczności z przepisami rozporządzenia nr 753/2002 przejętymi w rozporządzeniu nr 1429/2004, z których wynika zakaz stosowania terminu „Tocai” dla opisu i prezentacji określonych włoskich win gatunkowych psr po upływie okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r.
96
Zważywszy, iż pytanie piąte powstaje jedynie w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie czwarte, nie będzie ono rozpatrywane.
W przedmiocie pytania szóstego i pytania siódmego
— W przedmiocie pytania szóstego
97
Zwracając się do Trybunału z pytaniem szóstym, sąd krajowy zmierza w istocie do ustalenia czy art. 50 rozporządzenia nr 1493/1999 należy interpretować w ten sposób, że jeśli chodzi o stosowanie postanowień art. 23 i 24 porozumienia TRIPS — w tym w szczególności postanowienie art. 24 ust. 6 tego porozumienia — w dziedzinie homonimicznych oznaczeń wina, nie można przyjąć środków takich jak przewidziane w rozporządzeniu nr 753/2002, jeśli w dziedzinie oznaczeń homonimicznych zastrzegają one odmienne traktowanie dla oznaczeń win, które posiadają z punktu widzenia homonimii jednakowe cechy.
98
Z orzecznictwa Trybunału można wywieść precyzyjną odpowiedź na powyższe pytanie.
99
Jak bowiem wyjaśnił Trybunał w pkt 88–97 i 108 ww. wyroku w sprawie Regione autonoma Friuli-Venezia Giulia i ERSA, włoskie oznaczenia „Tocai friulano” i „Tocai italico” odpowiadają, inaczej niż oznaczenia węgierskie „Tokaj” i „Tokaji”, nazwie odmiany winorośli albo szczepu, nie są jednak oznaczeniami geograficznymi.
100
W pkt 115 wspomnianego wyroku w sprawie Regione autonoma Friuli-Venezia Giulia i ERSA Trybunał orzekł, iż art. 22–24 porozumienia TRIPS należy interpretować w ten sposób, że w przypadku takim jak w sporze przed sądem krajowym, gdzie oznaczenie geograficzne państwa trzeciego i oznaczenie zawierające nazwę szczepu winorośli używaną dla oznaczenia i prezentacji określonych wyprodukowanych z niej win wspólnotowych są homonimiczne, nie nakazują one umożliwiania dalszego używania tego oznaczenia, również wtedy, gdy w przeszłości było ono używane przez danych producentów w dobrej wierze lub gdy było przez nich używane przez co najmniej 10 lat poprzedzających datę 15 kwietnia 1994 r., a państwo, region lub obszar pochodzenia chronionego wina są określone w sposób na tyle jednoznaczny, że konsument nie może zostać wprowadzony w błąd.
101
Jeśli chodzi w szczególności o art. 24 ust. 6 porozumienia TRIPS, Trybunał orzekł również w pkt 113 wyroku w sprawie Regione autonoma Friuli-Venezia Giulia i ERSA, że przepis ten umożliwia Wspólnocie, jako członkowi WTO, stosowanie postanowień tego porozumienia w odniesieniu do oznaczenia geograficznego innego członka WTO w stosunku do produktów winiarstwa, dla których odpowiednie oznaczenie jest identyczne ze zwyczajowo przyjętą nazwą odmiany winorośli istniejącej na terytorium tego państwa członkowskiego w chwili wejścia w życie porozumienia WTO.
102
Trybunał stwierdził w pkt 114 tego samego wyroku, że wspomniane postanowienie, podobnie jak art. 24 ust. 4 porozumienia TRIPS, zawiera uprawnienie, a nie zobowiązanie Wspólnoty do udzielenia ochrony wspólnotowej odmianie winorośli, w szczególności jeżeli jej nazwa jest homonimem oznaczenia geograficznego wina pochodzącego z państwa trzeciego.
103
Jak wynika z powyższego, na pytanie szóste należy odpowiedzieć, że art. 50 rozporządzenia nr 1493/1999 należy interpretować w ten sposób, że przy zastosowaniu postanowień art. 23 i 24 porozumienia TRIPS — w tym w szczególności postanowienia art. 24 ust. 6 tego porozumienia — w dziedzinie homonimicznych oznaczeń wina, nie wykluczają one możliwości przyjęcia środków takich jak przewidziane w rozporządzeniu nr 753/2002 i przejęte w rozporządzeniu nr 1429/2004, z których wynika zakaz stosowania terminu „Tocai” dla opisu i prezentacji określonych włoskich win gatunkowych psr po upływie okresu przejściowego trwającego do dnia 31 marca 2007 r.
104
W związku z treścią tej odpowiedzi pytanie siódme nie wymaga rozpatrywania, ponieważ pytanie to, dotyczące ewentualnej bezpośredniej skuteczności art. 22–24 porozumienia TRIPS, zostało postawione na wypadek, gdyby rozporządzenie nr 753/2002 — wykluczające możliwość używania terminu „Tocai” dla oznaczenia i prezentacji określonych włoskich win gatunkowych psr po upływie okresu przejściowego trwającego do dnia 31 marca 2007 r. — zostało uznane za niezgodne ze wspomnianymi przepisami porozumienia TRIPS ze względu na to, że wymagałyby one w przypadku homonimii nazw, aby możliwe było dalsze używanie obydwu oznaczeń.
105
Z odpowiedzi udzielonej na pytanie szóste, a zwłaszcza z pkt 102 niniejszego postanowienia wynika bowiem, że przypadek ten nie zachodzi w każdym razie w sporach przed sądem krajowym, które dotyczą rozwiązania przewidzianego w porozumieniu WE–Węgry w sprawie win i przejętego w rozporządzeniu nr 753/2002, które ma na celu uregulowanie kwestii homonimii węgierskiego oznaczenia geograficznego i oznaczenia włoskiego, które zawiera nazwę szczepu winorośli używaną dla opisu i prezentacji określonych win wspólnotowych.
W przedmiocie kosztów
106
Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
1)
Akt dotyczący warunków przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że rozporządzenie Komisji (WE) nr 753/2002 z dnia 29 kwietnia 2002 r. ustanawiające niektóre zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1493/1999 odnośnie do opisu, oznaczania, prezentacji i ochrony niektórych produktów sektora wina w zakresie, w jakim wynika z nich zakaz używania terminu „Tocai” dla opisu i prezentacji określonych win gatunkowych produkowanych w określonym regionie włoskim po upływie okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r. stanowią integralną część acquis communautaire w jego postaci z dnia 1 maja 2004 r. i po ich przejęciu przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 1429/2004 z dnia 9 sierpnia 2004 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 753/2002 mają nadal zastosowanie.
2)
Artykuł 53 rozporządzenia Rady (WE) nr 1493/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wina stanowi wystarczającą podstawę prawną uprawnienia Komisji do przyjęcia przepisów rozporządzenia nr 753/2002 przejętych w rozporządzeniu nr 1429/2004, z których wynika zakaz stosowania terminu „Tocai” dla opisu i prezentacji niektórych włoskich win gatunkowych produkowanych w określonym regionie po upływie okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r.
3)
Artykuł 34 ust. 2 akapit drugi traktatu WE nie pozostaje w sprzeczności z przepisami rozporządzenia nr 753/2002 przejętymi w rozporządzeniu nr 1429/2004, z których wynika zakaz stosowania terminu „Tocai” dla opisu i prezentacji niektórych włoskich win gatunkowych produkowanych w określonym regionie po upływie okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r.
4)
Artykuł 19 ust. 2 rozporządzenia nr 753/2002 należy interpretować w ten sposób, że nie pozostaje on w sprzeczności z przepisami rozporządzenia nr 753/2002 przejętymi w rozporządzeniu nr 1429/2004, z których wynika zakaz stosowania terminu „Tocai” dla opisu i prezentacji określonych win gatunkowych produkowanych w określonym regionie włoskim po upływie okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r.
5)
Artykuł 50 rozporządzenia nr 1493/1999 należy interpretować w ten sposób, że jeśli chodzi o stosowanie postanowień art. 23 i 24 Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej stanowiącego załącznik 1C do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzonego w Marakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r., które zostało zatwierdzone decyzją Rady 94/800/WE z dnia 22 grudnia 1994 r. dotyczącą zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji, porozumień, będących wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej (1986–1994) — w tym w szczególności postanowień art. 24 ust. 6 tego porozumienia — postanowienia te nie wykluczają przyjęcia środków takich jak przewidziane w rozporządzeniu nr 753/2002 i przejęte w rozporządzeniu nr 1429/2004, z których wynika zakaz stosowania terminu „Tocai” dla opisu i prezentacji niektórych włoskich win gatunkowych produkowanych w określonym regionie po upływie okresu przejściowego trwającego do 31 marca 2007 r.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: włoski.