62020TJ0103_INF
Arrest van het Gerecht (Zevende kamer) van 15 september 2021 –Mutondo/Raad
(Zaak T‑103/20) (
1
)
„Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen met het oog op de situatie in de Democratische Republiek Congo – Bevriezing van tegoeden – Inreisbeperkingen op het grondgebied van de lidstaten – Behoud van de naam van verzoeker op de lijsten van personen op wie beperkende maatregelen van toepassing zijn – Motiveringsplicht – Recht om te worden gehoord – Bewijs van de gegrondheid van de plaatsing en het behoud op de lijsten – Kennelijke beoordelingsfout – Voortbestaan van de feitelijke en juridische omstandigheden die ten grondslag liggen aan de vaststelling van de beperkende maatregelen – Recht op eerbiediging van het privéleven en van het familie- en gezinsleven – Vermoeden van onschuld – Evenredigheid – Exceptie van onwettigheid”
1.
Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Bevriezing van de tegoeden van personen die de rechtsstaat ondermijnen of die betrokken zijn bij het plegen van handelingen die ernstige schendingen van de mensenrechten inhouden – Minimumvereisten
[Art. 296, tweede alinea, VWEU; besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2019/2109, artikel 7, lid 2; verordening nr. 1183/2005 van de Raad, art. 9, lid 3]
(zie punten 52, 54‑57)
2.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Bevriezing van de tegoeden van personen die de rechtsstaat ondermijnen of die betrokken zijn bij het plegen van handelingen die ernstige schendingen van de mensenrechten inhouden – Verplichting om in de motivering de individuele en specifieke redenen voor dergelijke maatregelen op te geven – Besluit genomen in een door de belanghebbende gekende context zodat deze de draagwijdte van de hem betreffende maatregel kan begrijpen
[Art. 296 VWEU; besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2019/2109, bijlage II; verordening nr. 1183/2005 van de Raad en verordening nr. 2019/2101, bijlage]
(zie punten 53, 59‑64, 66)
3.
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Rechten van de verdediging – Recht op effectieve rechterlijke bescherming – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Bevriezing van de tegoeden van personen die de rechtsstaat ondermijnen of die betrokken zijn bij het plegen van handelingen die ernstige schendingen van de mensenrechten inhouden – Verplichting om de individuele en specifieke redenen voor de genomen besluiten mee te delen – Verplichting om de betrokkene in staat te stellen zijn standpunt over de tegen hem in aanmerking genomen redenen naar behoren kenbaar te maken – Omvang
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 41, lid 2, a); besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2019/2109, bijlage II; verordening nr. 1183/2005 van de Raad en verordening nr. 2019/2101, bijlage]
(zie punten 75‑77)
4.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Bevriezing van tegoeden – Rechten van de verdediging – Mededeling van bezwarende elementen – Navolgend besluit waarbij verzoekers naam wordt gehandhaafd op de lijst van personen die onder deze maatregelen vallen – Mededeling aan de betrokkene door de Raad van de nieuwe elementen die in aanmerking zijn genomen bij de periodieke evaluatie van de beperkende maatregelen – Schending van het recht om te worden gehoord – Geen
[Besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2019/2109, art. è, lid 3, en 9, leden 2 en 3, en bijlage II; verordening nr. 1183/2005 van de Raad en verordening nr. 2019/2101 van de Raad, bijlage]
(zie punten 78‑81, 85‑96, 99, 109)
5.
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Rechten van de verdediging – Recht om te worden gehoord – Verplichting voor de instellingen om zich achter het standpunt van de belanghebbende partijen te scharen – Geen
(zie punt 102)
6.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Omvang van het toezicht – Beperkt toezicht voor de algemene regels – Toezicht verruimd tot de beoordeling van de feiten en de controle van de bewijzen
[Besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2020/2109, art. 3, lid 2, b), en bijlage II; verordening nr. 1183/2005 van de Raad en verordening nr. 2019/2101, bijlage]
(zie punten 123, 124, 128, 131, 136, 140, 141, 143)
7.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Omvang van het toezicht – Plaatsing van verzoeker op de lijst in de bijlage bij het bestreden besluit op grond van zijn functies – Voor het publiek toegankelijke documenten waaruit blijkt dat er ernstige schendingen van de mensenrechten zijn begaan – Bewijswaarde
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 47; besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2019/2109, bijlage II; verordening nr. 1183/2005 van de Raad en verordening nr. 2019/2101, bijlage]
(zie punten 148‑150)
8.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Bevriezing van de tegoeden van personen die de rechtsstaat ondermijnen of die betrokken zijn bij het plegen van handelingen die ernstige schendingen van de mensenrechten inhouden – Criteria – Functies die de verantwoordelijkheid voor de onderdrukking van de burgerbevolking of de eerbiediging van de rechtsstaat met zich meebrengen – Beoordelingsfout – Geen
[Besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2016/2231 en besluit (GBVB) 2019/2109, art. 3, lid 2, b), en bijlage II; verordening nr. 1183/2005 van de Raad, art. 2 ter, lid 1, b), en verordening nr. 2019/2101 van de Raad, bijlage]
(zie punten 151, 153‑155, 168‑172, 176)
9.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Werkingssfeer – Personen die betrokken zijn geweest bij het beramen, aansturen of plegen van handelingen die ernstige schendingen of misbruik van de mensenrechten inhouden – Begrip – Personen die dergelijke handelingen in het verleden hebben gepleegd, ondanks het feit dat er geen bewijs is dat zij thans bij dergelijke handelingen zijn betrokken of eraan deelnemen – Daaronder begrepen
[Besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2016/2231 en besluit (GBVB) 2019/2109, art. 3, lid 2, b), en bijlage II; verordening nr. 1183/2005 van de Raad, art. 2 ter, lid 1, b), en verordening nr. 2019/2101 van de Raad, bijlage]
(zie punt 165)
10.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Verbod van binnenkomst en doorreis voor personen die de rechtsstaat ondermijnen of die betrokken zijn bij het plegen van handelingen die ernstige schendingen van de mensenrechten inhouden en bevriezing van de tegoeden van die personen – Schending van het recht op eerbiediging van het privéleven en van het familie- en gezinsleven – Schending van het evenredigheidsbeginsel – Geen
[Art. 21, lid 2, b) en c), en 29 VEU; handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 7 en 52, lid 1; besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2019/2109, art. 4, leden 1, 2 en 7, en bijlage II; verordening nr. 1183/2005 van de Raad en verordening nr. 2019/2101 van de Raad, bijlage]
(zie punten 182‑188)
11.
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Grondrechten – Vermoeden van onschuld – Besluit tot bevriezing van de tegoeden van bepaalde personen en entiteiten in het licht van de situatie in de Democratische Republiek Congo – Verenigbaarheid met dat beginsel – Voorwaarden
[Art. 29 VEU; art. 215, leden 1 en 2, VWEU; besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2019/2109; verordening nr. 1183/2005 van de Raad, art. 9, leden 2 en 4, en verordening nr. 2019/2101 van de Raad, bijlage]
(zie punten 189‑193)
12.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Omvang van het toezicht – Beperkt toezicht voor de algemene regels – Criteria voor vaststelling van de beperkende maatregelen – Betrokkenheid bij het beramen, aansturen of plegen van handelingen die ernstige schendingen van de mensenrechten inhouden – Omvang – Eerbiediging van het evenredigheidsbeginsel
[Art. 275, tweede alinea, VWEU; besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2019/2109, art. 5, lid 5; verordening nr. 1183/2005 van de Raad en verordening nr. 2019/2101, bijlage]
(zie punten 201, 213‑217)
13.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Omvang van het toezicht – Beperkt toezicht voor de algemene regels – Criteria voor vaststelling van de beperkende maatregelen – Betrokkenheid bij het beramen, aansturen of plegen van handelingen die ernstige schendingen van de mensenrechten inhouden – Omvang – Eerbiediging van het rechtszekerheidsbeginsel dat vereist dat de gevolgen van rechtsregels duidelijk, nauwkeurig en voorzienbaar zijn
[Art. 3, lid 5, en 21, lid 2, b) en c), VEU; art. 275, tweede alinea, VWEU; besluit 2010/788/GBVB, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2019/2109 van de Raad, art. 3, lid 2, b), en besluit (GBVB) 2016/2231 van de Raad, overwegingen 3 en 4; verordening nrs. 1183/2005 en 2019/2101 van de Raad]
(zie punten 202, 204‑210)
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Kalev Mutondo wordt verwezen in de kosten.
(
1
)	PB C 129 van 20.4.2020.