62020CO0288_INF
Διάταξη του Δικαστηρίου (όγδοο τμήμα) της 24ης Μαρτίου 2022 – BNP Paribas Personal Finance
(Υπόθεση C‑288/20) (
1
)
«Προδικαστική παραπομπή – Άρθρο 99 του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου – Προστασία των καταναλωτών – Οδηγία 93/13/ΕΟΚ – Καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές – Σύμβαση δανείου συνομολογηθείσα σε ξένο νόμισμα (ελβετικό φράγκο) – Ρήτρες που εκθέτουν τον δανειολήπτη σε συναλλαγματικό κίνδυνο – Άρθρο 4, παράγραφος 2 – Απαιτήσεις εύληπτου χαρακτήρα και διαφάνειας – Βάρος αποδείξεως – Άρθρο 3, παράγραφος 1 – Σημαντική ανισορροπία – Άρθρο 5 – Σαφής και κατανοητή διατύπωση συμβατικής ρήτρας»
1.
Προστασία των καταναλωτών – Καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές – Οδηγία 93/13 – Πεδίο εφαρμογής – Ρήτρες με τις οποίες καθορίζεται το κύριο αντικείμενο της συμβάσεως ή οι οποίες αφορούν το τίμημα ή την αμοιβή και τις υπηρεσίες ή τα αγαθά που θα παρασχεθούν ως αντάλλαγμα – Έννοια – Ρήτρες σύμβασης δανείου οι οποίες προβλέπουν ότι το ξένο νόμισμα είναι το λογιστικό νόμισμα και το ευρώ είναι το νόμισμα πληρωμής, εκθέτοντας τον καταναλωτή στον συναλλαγματικό κίνδυνο – Εμπίπτουν – Ρήτρες οι οποίες πρέπει να καθορίζουν ένα ουσιώδες στοιχείο που χαρακτηρίζει τη σύμβαση – Έλεγχος από τον εθνικό δικαστή
(Οδηγία 93/13 του Συμβουλίου, άρθρο 4 § 2)
(βλ. σκέψεις 23-32, διατακτ. 1)
2.
Προστασία των καταναλωτών – Καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές – Οδηγία 93/13 – Πεδίο εφαρμογής – Ρήτρες με τις οποίες καθορίζεται το κύριο αντικείμενο της συμβάσεως ή οι οποίες αφορούν το τίμημα ή την αμοιβή και τις υπηρεσίες ή τα αγαθά που θα παρασχεθούν ως αντάλλαγμα – Έννοια – Ρήτρες σύμβασης δανείου οι οποίες προβλέπουν ότι το ξένο νόμισμα είναι το λογιστικό νόμισμα και το ευρώ είναι το νόμισμα πληρωμής, εκθέτοντας τον καταναλωτή στον συναλλαγματικό κίνδυνο – Εμπίπτουν – Προϋποθέσεις – Υποχρέωση να πληρούνται οι απαιτήσεις εύληπτου χαρακτήρα και διαφάνειας – Περιεχόμενο
(Οδηγία 93/13 του Συμβουλίου, άρθρα 4 § 2 και 5)
(βλ. σκέψεις 34-37, 43, 47-50, διατακτ. 2)
3.
Προστασία των καταναλωτών – Καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές – Οδηγία 93/13 – Πεδίο εφαρμογής – Ρήτρες με τις οποίες καθορίζεται το κύριο αντικείμενο της συμβάσεως ή οι οποίες αφορούν το τίμημα ή την αμοιβή και τις υπηρεσίες ή τα αγαθά που θα παρασχεθούν ως αντάλλαγμα – Προϋποθέσεις – Σαφής και κατανοητή διατύπωση ρήτρας – Εναπόθεση του βάρους αποδείξεως στον καταναλωτή – Δεν επιτρέπεται
(Οδηγία 93/13 του Συμβουλίου, άρθρο 4 § 2)
(βλ. σκέψεις 54, 58, 61, διατακτ. 3)
4.
Προστασία των καταναλωτών – Καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές – Οδηγία 93/13 – Καταχρηστική ρήτρα κατά την έννοια του άρθρου 3 – Έννοια – Ρήτρες σύμβασης δανείου οι οποίες προβλέπουν ότι το ξένο νόμισμα είναι το λογιστικό νόμισμα και το ευρώ είναι το νόμισμα πληρωμής, εκθέτοντας τον καταναλωτή στον συναλλαγματικό κίνδυνο – Εμπίπτουν – Ύπαρξη σημαντικής ανισορροπίας μεταξύ των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των μερών ως απόρροια της συμβάσεως – Δυσανάλογος συναλλαγματικός κίνδυνος για τον καταναλωτή – Έλεγχος από τον εθνικό δικαστή
(Οδηγία 93/13 του Συμβουλίου, άρθρα 3 § 1 και 5)
(βλ. σκέψεις 70-75, διατακτ. 4)
Διατακτικό
1)
Το άρθρο 4, παράγραφος 2, της οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου, σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές, έχει την έννοια ότι ο όρος «κύριο αντικείμενο της συμβάσεως» κατά τη διάταξη αυτή καλύπτει τις ρήτρες της σύμβασης δανείου οι οποίες προβλέπουν ότι το ξένο νόμισμα αποτελεί το λογιστικό νόμισμα και το ευρώ το νόμισμα πληρωμής και οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα τη μετακύλιση του συναλλαγματικού κινδύνου στον δανειολήπτη, καθόσον οι εν λόγω ρήτρες καθορίζουν ένα ουσιώδες στοιχείο που χαρακτηρίζει την εν λόγω σύμβαση.
2)
Το άρθρο 4, παράγραφος 2, της οδηγίας 93/13 έχει την έννοια ότι, στο πλαίσιο σύμβασης δανείου συνομολογηθείσας σε ξένο νόμισμα, η απαίτηση διαφάνειας των ρητρών της σύμβασης αυτής, οι οποίες προβλέπουν ότι το ξένο νόμισμα αποτελεί το λογιστικό νόμισμα και το ευρώ το νόμισμα πληρωμής και οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα τη μετακύλιση του συναλλαγματικού κινδύνου στον δανειολήπτη, πληρούται όταν ο επαγγελματίας έχει παράσχει στον καταναλωτή επαρκείς και ακριβείς πληροφορίες οι οποίες παρέχουν τη δυνατότητα σε έναν μέσο καταναλωτή, ο οποίος έχει τη συνήθη πληροφόρηση και είναι ευλόγως επιμελής και συνετός, να κατανοήσει τη συγκεκριμένη λειτουργία του επίμαχου χρηματοπιστωτικού μηχανισμού και να αξιολογήσει επομένως τον κίνδυνο των (εν δυνάμει σημαντικών) αρνητικών οικονομικών συνεπειών τέτοιων ρητρών για τις χρηματοπιστωτικές του υποχρεώσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της εν λόγω σύμβασης
3)
Η οδηγία 93/13 έχει την έννοια ότι αντιτίθεται στο να φέρει ο καταναλωτής το βάρος αποδείξεως του σαφούς και κατανοητού χαρακτήρα συμβατικής ρήτρας, κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής
4)
Το άρθρο 3, παράγραφος 1, της οδηγίας 93/13 έχει την έννοια ότι οι ρήτρες σύμβασης δανείου, οι οποίες προβλέπουν ότι το ξένο νόμισμα αποτελεί το λογιστικό νόμισμα και το ευρώ το νόμισμα πληρωμής και οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα τη μετακύλιση του συναλλαγματικού κινδύνου, ο οποίος είναι απεριόριστος, στον δανειολήπτη, είναι ικανές να δημιουργήσουν, εις βάρος του καταναλωτή, σημαντική ανισορροπία μεταξύ των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των μερών που απορρέουν από τη σύμβαση, δεδομένου ότι ο επαγγελματίας δεν μπορούσε ευλόγως να αναμένει, τηρώντας την απαίτηση διαφάνειας έναντι του καταναλωτή, ότι ο τελευταίος θα αποδεχθεί τον δυσανάλογο συναλλαγματικό κίνδυνο που προκύπτει από τις ρήτρες αυτές.
(
1
)	EE C 297 της 7.9.2020.