62024CJ0431_RES
Cás C‑431/24 [Multan] (
i
)
W
v
Staatssecretaris van Justitie agus Veiligheid
(Iarraidh ar réamhrialú ó Rechtbank Den Haag, zittingsplaats Roermond)
Breithiúnas na Cúirte (an Cúigiú Dlísheomra) an 29 Eanáir 2026
(Tarchur chun réamhrialú – Beartas tearmainn – Treoir 2013/32/AE – Nósanna imeachta coiteanna chun cosaint idirnáisiúnta a dheonú agus a tharraingt siar – Airteagal 23(1) – Rochtain ar fhaisnéis i gcomhad an iarratasóra maidir le cosaint idirnáisiúnta – Airteagal 46 – Ceart chun leigheas éifeachtach a fháil – Airteagal 4, Airteagal 18 agus Airteagal 19(2) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – Prionsabal an non‑refoulement – An dara fomhír d’Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – An ceart chun triail chóir a fháil – Imscrúdú i dtír thionscnaimh an iarratasóra – Iarratas ar chosaint idirnáisiúnta a dhiúltú agus cinneadh um fhilleadh a ghlacadh – Rochtain ag an gcúirt chéadchéime agus ag an iarratasóir ar fhaisnéis faoin gcaoi a ndearnadh an t imscrúdú i dtír thionscnaimh an iarratasóra – Raon feidhme na gceart chun cosanta agus an chirt chun leigheas éifeachtach a fháil – Caidreamh le prionsabal an non refoulement)
Seiceálacha ag teorainneacha, tearmann agus inimirce – Beartas tearmainn – Nósanna imeachta chun cosaint idirnáisiúnta a dheonú agus a tharraingt siar – Treoir 2013/32 – Achomharc i gcoinne cinneadh lena ndiúltaítear iarratas ar chosaint idirnáisiúnta – Ceart chun leigheas éifeachtach a fháil – Cearta cosanta – An ceart chun rochtain a fháil ar doiciméad – Faisnéis i gcomhad an iarratasóra – Coincheap – Faisnéis faoin gcaoi a ndéanann údaráis an Bhallstáit óstaigh an t‑imscrúdú i dtír thionscnaimh an iarratasóra – Cuimsithe – Raon – Measúnú arna dhéanamh ag an gcúirt ar chomhlíonadh phrionsabal an non‑refoulement
(Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagal 47; Treoir 2013/32 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 23(1), Airteagail 30 agus 46)
(féach míreanna 31-46, agus an chuid oibríochtúil)
Seiceálacha ag teorainneacha, tearmann agus inimirce – Beartas tearmainn – Nósanna imeachta chun cosaint idirnáisiúnta a dheonú agus a tharraingt siar – Treoir 2013/32 – Achomharc i gcoinne cinneadh lena ndiúltaítear iarratas ar chosaint idirnáisiúnta – Ceart chun leigheas éifeachtach a fháil – Cearta cosanta – An ceart chun rochtain a fháil ar doiciméad – Eisceacht – Cuspóirí dlisteanacha lena dtugtar údar le neamhnochtadh faisnéise áirithe don iarratasóir – Oibleagáid na mBallstát nósanna imeachta a chur i bhfeidhm lena n‑áiritheofar urraim do chearta na cosanta – An fhéidearthacht rochtain ar an bhfaisnéis sin a dheonú do chomhairleoir dlí an iarratasóra nó do chomhairleoir eile a chuaigh faoi sheiceáil slándála
(Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagal 47; Treoir 2013/32 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, an dara fomhír d’Airteagal 23(1)(a))
(féach míreanna 49-54)
Résumé
Maidir le hiarraidh ar réamhrialú á éisteacht ón rechtbank Den Haag (an Chúirt Dúiche, an Háig, an Ísiltír), tugann an Chúirt soiléiriú ar an bhfaisnéis nach mór a chur ar fáil don iarratasóir ar chosaint idirnáisiúnta agus a chur san áireamh ag an gcúirt nó ag an mbinse a éisteann an chaingean a thionscain sé i gcoinne an chinnidh lena ndiúltaítear dá iarratas agus i gcoinne an chinnidh um fhilleadh a glacadh ina leith.
In 2014, thaisc an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí, Críostaí ón bPacastáin, iarratas ar chosaint idirnáisiúnta san Ísiltír, ar diúltaíodh dó.
Tar éis do fatwa a bheith eisithe ina choinne ina thír thionscnaimh, rinne sé iarratas nua ar chosaint idirnáisiúnta in 2018. Rinne an tAire van Buitenlandse Zaken (an tAire Gnóthaí Eachtracha, an Ísiltír) imscrúdú sa Phacastáin ansin chun a chinneadh an raibh cosaint idirnáisiúnta de dhíth ar an iarratasóir sna príomhimeachtaí. Rinneadh torthaí an imscrúdaithe a thaifeadadh sa mheabhrán maidir le duine aonair agus cuireadh ar fáil don Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (an Státrúnaí Dlí agus Cirt agus Slándála, an Ísiltír) (‘an Státrúnaí’). Seoladh an meabhrán maidir le duine aonair sin agus leagan folaithe de na doiciméid a thacaíonn leis an meabhrán sin, lena n‑áirítear tuarascáil imscrúdaithe (‘na doiciméid tacaíochta’), chuig an iarratasóir sna príomhimeachtaí ansin.
In 2022, dhiúltaigh an Státrúnaí don iarratas ar chosaint idirnáisiúnta sna príomhimeachtaí agus ghlac sé cinneadh um fhilleadh ina leith.
Mar thaca lena chaingean i gcoinne na gcinntí sin os comhair na Cúirte Dúiche, an Háig, mhaígh an t‑iarratasóir, inter alia, gur sháraigh an Státrúnaí prionsabal dhlí an Aontais maidir le cearta na cosanta a urramú gan rochtain iomlán a thabhairt dó ar na doiciméid tacaíochta.
Chuir an tAire Gnóthaí Eachtracha na doiciméid tacaíochta neamhfholaithe ar fáil do Chúirt Dúiche na Háige agus rinne sé iarraidh ar bhonn na reachtaíochta náisiúnta (
1
) nár cheart rochtain a bheith ach ag an gcúirt a rinne an tarchur ar chodanna áirithe de na doiciméid sin, ar iarraidh í a deonaíodh. Ina dhiaidh sin, áfach, dhiúltaigh an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí cead a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur eolas a thabhairt ar na doiciméid tacaíochta neamhfholaithe chun rialú a thabhairt ar an gcinneadh lena ndiúltaítear dá iarratas ar chosaint idirnáisiúnta, ar an bhforas go bhfuil an reachtaíocht náisiúnta sin, dar leis, contrártha le dlí an Aontais.
Agus amhras á léiriú aici maidir le comhoiriúnacht reachtaíochta den sórt sin lena gcuirtear srian ar rochtain ar dhoiciméid tacaíochta le Treoir 2013/32, (
2
) chinn Cúirt Dúiche na Háige tarchur a dhéanamh chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú. Fiafraíonn sí an dtagann faisnéis a bhaineann leis an gcaoi a ndearnadh imscrúdú i gcomhthéacs iarratas ar chosaint idirnáisiúnta faoin gcoincheap ‘faisnéis i gcomhad an iarratasóra ar ar ar a bhonn a dhéantar cinneadh nó a dhéanfar cinneadh’, de réir bhrí Airteagal 23(1) de Threoir 2013/32, agus mar thoradh air sin nach mór don iarratasóir ar chosaint idirnáisiúnta agus don chúirt nó don bhinse inniúil a bheith in ann rochtain a fháil ar an bhfaisnéis sin i gcomhréir leis na rialacha mionsonraithe a leagtar síos sa dara fomhír d’Airteagal 23(1)(a) agus (b) den Treoir sin.
Measúnú na Cúirte
Tugann an Chúirt dá haire, ar an gcéad dul síos, gurb é príomhchuspóir Threoir 2013/32 tuilleadh forbartha a dhéanamh ar na caighdeáin a bhaineann le nósanna imeachta chun cosaint idirnáisiúnta a dheonú agus a tharraingt siar i gcomhréir, inter alia, le prionsabal an non‑refoulement, a ráthaítear, mar cheart bunúsach, in Airteagal 18 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’), arna léamh i gcomhar le hAirteagal 33 de Choinbhinsiún na Ginéive i dtaobh Stádas Dídeanaithe, (
3
) agus in Airteagal 19(2) den Chairt.
Mar a dhearbhaítear le hAirteagal 30 de Threoir 2013/32, (
4
) d’fhéadfadh baol go sárófar prionsabal an non‑refoulement a eascairt as an gcaoi a ndéanann údarás náisiúnta imscrúdú, i dtír thionscnaimh iarratasóra.
Ní mór d’iarratasóir ar chosaint idirnáisiúnta a bheith in ann a cheart nó a ceart chun cosanta a dhearbhú i leith nochtadh den sórt sin trí bheith ag brath ar fhianaise ábhartha a bhaineann leis an gcaoi a ndearnadh an t‑imscrúdú ina thír thionscnaimh. Ar an gcaoi chéanna, ní mór don chúirt náisiúnta a éisteann achomharc i gcoinne cinneadh lena ndiúltaítear iarratas ar chosaint idirnáisiúnta a bheith in ann athbhreithniú a dhéanamh ar chomhlíonadh a n‑oibleagáidí ag na Ballstáit faoi Airteagal 30(a) de Threoir 2013/32. (
5
)
Dá bhrí sin, tagann faisnéis a bhaineann leis an gcaoi a ndearna údaráis an Bhallstáit óstaigh imscrúdú i dtír thionscnaimh an náisiúnaigh sin chun a fhíorú an raibh bunús maith leis an iarratas sin faoin gcoincheap ‘faisnéis i gcomhad an iarratasóra ar ar a bhonn a dhéantar nó a dhéanfar cinneadh’, de réir bhrí Airteagal 23(1) de Threoir 2013/32, i gcás inar dócha go mbeidh sí ábhartha chun críocha mheasúnú na cúirte ar chomhlíonadh phrionsabal an non‑refoulement.
Cuireann an Chúirt in iúl freisin, sa chás seo, nach ndéanann easpa rochtana iomláine agus dírí ar na doiciméid tacaíochta ag an údarás cinntitheach atá freagrach as scrúdú a dhéanamh ar an iarratas ar chosaint idirnáisiúnta difear d’ábharthacht na faisnéise sin chun éifeachtacht an achomhairc a rinneadh i gcoinne an chinnidh lena ndiúltaítear don iarratas sin a áirithiú agus chun a chur ar chumas na cúirte a rinne an tarchur measúnú a dhéanamh ar chomhlíonadh phrionsabal an non‑refoulement.
Tacaítear leis an léiriú sin, ar an gcéad dul síos, le hAirteagal 46(3) de Threoir 2013/32, ina luaitear nach mór don chúirt a bhfuil an cinneadh maidir leis an iarratas ar chosaint idirnáisiúnta á chonspóid os a comhair scrúdú iomlán ex nunc ar fhíorais agus ar phointí dlí araon. De réir cásdlí socair, deimhnítear leis an aidiacht ‘iomlán’ go bhfuil sé d’oibleagáid ar an gcúirt scrúdú a dhéanamh, inter alia, ar na tosca a chuir an t‑údarás cinntitheach san áireamh nó ar cheart dó a chur san áireamh.
Ar an dara dul síos, tá an ceart chun rochtain a fháil ar an gcomhad mar atoradh riachtanach ar fheidhmiú éifeachtach na gceart cosanta, a ráthaítear sa dara mír d’Airteagal 47 den Chairt. Chinn an Chúirt go bhfuil an duine is ábhar do ghníomh a dhéanann dochar dó nó di i dteideal scrúdú a dhéanamh ar na doiciméid go léir sa chomhad imscrúdaithe a d’fhéadfadh a bheith ábhartha dá chosaint nó dá cosaint agus nach féidir leis an údarás a ghlac an gníomh sin amháin a chinneadh cé na doiciméid atá úsáideach chun na críche sin. (
6
)
Dá bhrí sin, ní mór don iarratasóir ar chosaint idirnáisiúnta agus don chúirt nó binse inniúil a bheith in ann rochtain a fháil ar an bhfaisnéis sin i gcomhréir leis an dara fomhír d’Airteagal 23(1)(a) agus (b) de Threoir 2013/32. Is léir ó fhoclaíocht an Airteagail sin nach mór rochtain a bheith ag an gcúirt ar an bhfaisnéis go léir a d’fhéadfadh a bheith ábhartha dá cinneadh, cé go bhféadfadh nochtadh cuid den fhaisnéis sin a bheith teoranta i gcás an iarratasóra.
Féadfaidh na Ballstáit eisceacht a dhéanamh ar cheart rochtana an iarratasóra ar a chomhad nó ar a comhad i gcás ina ndéanfadh nochtadh faisnéise nó foinsí dochar, inter alia, don tslándáil náisiúnta nó do shlándáil foinsí. I gcás ina dtugann cuspóir dlisteanach amháin nó níos mó údar le neamhnochtadh faisnéise don iarratasóir, ar faoin gcúirt nó faoin mbinse a rinne an tarchur atá sé é a fhíorú, tabharfaidh na Ballstáit rochtain ar an bhfaisnéis nó ar na foinsí sin do na cúirteanna nó do na binsí ar dtugtar caingean den sórt sin os a gcomhair agus áiritheoidh siad go n‑urramófar cearta cosanta an duine lena mbaineann.
Ós rud é nach bhforordaítear le Treoir 2013/32 conas nach mór do na Ballstáit a áirithiú gurb amhlaidh an cás, is fúthu atá sé na rialacha mionsonraithe sonracha a leagan síos lena rialaítear na nósanna imeachta is gá chun na críche sin, ar choinníoll, áfach, go n‑áirithíonn siad, inter alia, go n‑urramaítear an ceart chun leigheas éifeachtach a fháil a chumhdaítear in Airteagal 47 den Chairt. I gcomhréir le hAirteagal 23(1) de Threoir 2013/32, féadfaidh na Ballstáit, inter alia, rochtain ar an bhfaisnéis ábhartha a dheonú don chomhairleoir dlí nó do chomhairleoir eile an iarratasóra a ndearnadh seiceáil slándála air.
(
i
)	Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.
(
1
)	Foráiltear le hAirteagal 8: 29 (1) den Algemene wet bestuursrecht (Cód an Dlí Riaracháin, an Ísiltír), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí, ‘go bhféadfaidh páirtithe a gceanglaítear orthu faisnéis a sholáthar nó doiciméid a thabhairt ar aird, má tá cúiseanna tromchúiseacha acu leis sin a dhéanamh, diúltú an fhaisnéis a sholáthar nó na doiciméid a thabhairt ar aird nó féadfaidh siad a chur in iúl don chúirt riaracháin gurb í féin amháin a bheidh in ann eolas a chur ar an bhfaisnéis nó ar na doiciméid sin. […]’
(
2
)	Treoir 2013/32/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 maidir leis na nósanna imeachta coiteanna chun cosaint idirnáisiúnta a dheonú agus a tharraingt siar (IO 2013 L 180, lch. 60).
(
3
)	Foráiltear le hAirteagal 23(1) de Threoir 2013/32, ‘Áiritheoidh na Ballstáit go dtabharfar rochtain do chomhairleoir dlí nó comhairleoir eile a ghlactar nó a cheadaítear sa cháil sin faoin dlí náisiúnta, a thugann cuidiú nó ionadaíocht d’iarratasóir faoi théarmaí an dlí náisiúnta, ar an bhfaisnéis ar chomhad an iarratasóra a rinneadh nó a bhfuil cinneadh le déanamh ar a bhonn. Féadfaidh na Ballstáit eisceacht a dhéanamh i gcás ina ndéanfadh nochtadh faisnéise nó foinsí faisnéise dochar don tslándáil náisiúnta, do shlándáil na n‑eagraíochtaí nó an duine nó na ndaoine a sholáthraíonn an fhaisnéis nó do shlándáil an duine nó na ndaoine lena mbaineann an fhaisnéis, nó i gcás ina ndéanfadh sé sin dochar don imscrúdú a bhaineann le imscrúdú a dhéanamh ar iarratas ar chosaint idirnáisiúnta ag údaráis inniúla na mBallstát, nó do chaidreamh idirnáisiúnta na mBallstát. I gcás den sórt sin, déanfaidh na Ballstáit ceann de na nithe seo a leanas: (a) rochtain ar an bhfaisnéis nó ar na foinsí sin a sholáthar do na húdaráis dá dtagraítear i gCaibidil V; agus (b) nósanna imeachta a chur i bhfeidhm ina ndlí náisiúnta chun a áirithiú go n‑urramófar cearta cosanta an iarratasóra. Maidir le pointe (b), déanfaidh na Ballstáit, go háirithe, rochtain ar fhaisnéis nó foinsí a dheonú ar chomhairleoir dlí nó comhairleoir eile a chuaigh faoi sheiceáil slándála, sa mhéid go bhfuil an fhaisnéis ábhartha chun an t‑iarratas a scrúdú nó chun cinneadh a dhéanamh cosaint idirnáisiúnta a tharraingt siar.’
(
4
)	An Coinbhinsiún i dtaobh Stádas Dídeanaithe, a síníodh sa Ghinéiv an 28 Iúil 1951, Sraith Chonarthaí na Náisiún Aontaithe, imleabhar 189, lch. 150, Uimh. 2545 (1954), arna leasú leis an bPrótacal i dtaobh Stádas Dídeanaithe, a síníodh i Nua-Eabhrac an 31 Eanáir 1967.
(
5
)	Foráiltear le hAirteagal 30(b) de Threoir 2013/32, i gcomhthéacs faisnéis a bhailiú, ‘nach bhféachfaidh na Ballstáit le faisnéis faisnéis a fháil ón déantóir líomhnaithe nó ó na déantóirí líomhnaithe géarleanúna nó díobhála tromchúisí ar bhealach ina gcuirfear an déantóir nó na déantóirí féin ar an eolas go díreach go ndearna an t‑iarratasóir atá i gceist iarratas, agus go gcuirfear iomláine fhisiceach an iarratasóra nó a chleithiúnaithe, nó saoirse agus slándáil a bhall teaghlaigh nó a ball teaghlaigh atá fós ag fanacht ina thír thionscnaimh nó ina tír thionscnaimh, i mbaol’. Ar an gcaoi chéanna, foráiltear le hAirteagal 30(a) de Threoir 2013/32, chun faisnéis a bhailiú maidir le cásanna aonair, ‘nach nochtfaidh na Ballstáit don déantóir/do na déantóirí líomhnaithe géarleanúna nó díobhála tromchúisí maidir le hiarratas aonair ar chosaint idirnáisiúnta, nó go ndearnadh iarratas’.
(
6
)	Féach, chuige sin, breithiúnas an 1 Nollaig 2022, Bundesrepublik Deutschland (Rochtain ar an gcomhad tearmainn) (C-564/21, EU:C:2022:951, míreanna 38 agus 39).