DIGRIET TAL-QORTI ĠENERALI (Ir-Raba’ Awla)
13 ta’ Novembru 2012 (*)
“Rikors għal annullament – Aċċess għal dokumenti – Regolament (KE) Nru 1049/2001 – Rifjut impliċitu ta’ aċċess – Terminu għall-preżentata ta’ rikors – Tardività – Inammissibbiltà manifesta”
Fil-Kawża T‑278/11,
ClientEarth, stabbilita f’Londra (ir-Renju Unit),
Friends of the Earth Europe, stabbilita f’Amsterdam (il-Pajjiżi l‑Baxxi),
Stichting FERN, stabbilita f’Leiden (il-Pajjiżi l-Baxxi),
Stichting Corporate Europe Observatory, stabbilita f’Amsterdam,
irrappreżentati minn P. Kirch, avukat,
rikorrenti,
vs
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn K. Herrmann u C. ten Dam, bħala aġenti,
konvenuta,
li għandha bħala suġġett talba għall-annullament tad-deċiżjoni impliċita tal-Kummissjoni li tnisslet fit-22 ta’ April 2011 u li tirrifjuta l-aċċess għal ċerti dokumenti dwar l-iskemi ta’ ċertifikazzjoni volontarja li għalihom intalab ir-rikonoxximent tal-Kummissjoni skont l-Artikolu 18 tad-Direttiva 2009/28/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ April 2009, dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli u li temenda u sussegwentement tħassar id-Direttivi 2001/77/KE u 2003/30/KE (ĠU L 140, p. 16),
IL-QORTI ĠENERALI (Ir-Raba’ Awla),
komposta minn I. Pelikánová, President, K. Jürimäe (Relatur) u M. van der Woude, Imħallfin,
Reġistratur: E. Coulon,
tagħti l-preżenti
Digriet
Il-kuntest ġuridiku
1        Skont l-Artikolu 8 tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-30 ta’ Mejju 2001, dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 331), li jikkonċerna l-ipproċessar tal-applikazzjonijiet konfermattivi:
“1. Applikazzjoni konfermatorja għandha tiġi proċessata mal-ewwel. Sa żmien 15-il jum utli [tax-xogħol] mir-reġistrazzjoni ta’ din l-applikazzjoni, l-istituzzjoni għandha jew tagħti l-aċċess għad-dokument mitlub u tagħti aċċess skond l-Artikolu 10 f’dak il-perjodu jew, fi tweġiba bil-miktub, tagħti r-raġunijiet għar-rifjut totali jew parzjali. Fil-każ ta’ rifjut totali jew parzjali, l-istituzzjoni għandha tavża l-applikant dwar ir-rimedji tiegħu jew tagħha, jiġifieri proċeduri fil-qrati kontra l-istituzzjoni u/jew ilment lill-Ombudsman, skond il-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Artikoli [263 TFUE] u [228 TFUE], rispettivament.
2. F’każijiet eċċezzjonali, per eżempju fil-każ ta’ applikazzjoni dwar dokument twil ħafna jew dwar numru kbir ta’ dokumenti, it-terminu previst fil-paragrafu 1 jista’ jiġi estiż bi 15 il-jum utli, sakemm l-applikant jiġi avżat minn qabel u jingħataw raġunijiet dettaljati.
3. Nuqqas mill-istituzzjoni li twieġed fit-terminu stipulat għandu jitqies bħala tweġiba negattiva u jagħti d-dritt lill-applikant li jiftaħ proċedimenti fil-qrati kontra l-istituzzjoni u/jew tagħmel ilment lill-Ombudsman, taħt id-dispożizzjonijiet rilevanti tat-Trattat [FUE].”
Il-fatti li wasslu għall-kawża
2        Ir-rikorrenti, ClientEarth, Friends of the Earth Europe, Stichting FERN u Stichting Corporate Europe Observatory huma organizzazzjonijiet mhux governattivi li huma attivi, b’mod partikolari, fil-qasam tal-ħarsien tal-ambjent.
3        Permezz ta’ ittra tat-22 ta’ Ottubru 2010, mibgħuta bil-posta elettronika, ir-rikorrenti talbu lill-Kummissjoni Ewropea, fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1049/2001, l-aċċess għal diversi dokumenti dwar l-iskemi ta’ ċertifikazzjoni volontarja li għalihom intalab ir-rikonoxximent tal-Kummissjoni skont l-Artikolu 18 tad-Direttiva 2009/28/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ April 2009, dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli u li temenda u sussegwentement tħassar id-Direttivi 2001/77/KE u 2003/30/KE (ĠU L 140, p. 16) (iktar ’il quddiem l-“ewwel applikazzjoni”).
4        Permezz ta’ posta elettronika tat-12 ta’ Novembru 2010, il-Kummissjoni informat lir-rikorrenti, minn naħa, li l-ewwel applikazzjoni ġiet irreġistrata fit-22 ta’ Ottubru 2010 u, min-naħa l-oħra, li t-terminu għal risposta għall-imsemmija applikazzjoni kien ġie estiż bi ħmistax-il jum tax-xoħgol.
5        Permezz ta’ ittra tas-7 ta’ Diċembru 2010, mibgħuta bil-posta elettronika, il-Kummissjoni rrispondiet għall-ewwel applikazzjoni billi żvelat dokument wieħed u billi rrifjutat l-aċċess għad-dokumenti l-oħra li kienu s-suġġett tal-ewwel applikazzjoni.
6        Permezz ta’ ittra tal-15 ta’ Diċembru 2010, mibgħuta bil-posta elettronika, ir-rikorrenti indirizzaw lis-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni, fuq il-bażi tal-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 1049/2001, applikazzjoni konfermattiva (iktar ’il quddiem l-“applikazzjoni konfermattiva”).
7        Permezz ta’ ittra tat-12 ta’ Jannar 2011, mibgħuta bil-posta elettronika, il-Kummissjoni informat lir-rikorrenti, min-naħa, li l-applikazzjoni konfermattiva ġiet irreġistrata fil-15 ta’ Diċembru 2010 u, min-naħa l-oħra, li t-terminu mogħti għal risposta ġie estiż bi ħmistax-il jum tax-xogħol, jiġifieri sal-4 ta’ Frar 2011, fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8(2) tar-Regolament Nru 1049/2001. Il-Kummissjoni ġġustifikat l-imsemmija estensjoni abbażi tan-numru kbir ta’ dokumenti li għalihom intalab l-aċċess, tan-natura teknika tad-data li kien fihom u tal-ħtieġa li jsiru konsultazzjonijiet ulterjuri ma’ terzi.
8        Permezz ta’ ittra tat-3 ta’ Frar 2011, mibgħuta bil-posta elettronika, il-Kummissjoni informat lir-rikorrenti li ma kinitx f’pożizzjoni tipprovdi risposta definittva fit-terminu estiż sal-4 ta’ Frar 2011, u dan minħabba li l-analiżi meħtieġa tad-dokumenti mitluba kif ukoll il-konsultazzjonijiet mad-dipartimenti kkonċernati li jinsabu fi ħdanha kienu ħadu iktar żmien mis-soltu. Hija sostniet ukoll li kellha l-intenzjoni tindirizza tali risposta fl-iqsar terminu possibbli.
9        Permezz ta’ ittra elettronika indirizzata lis-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni fit-23 ta’ Frar 2011, ir-rikorrenti enfasizzaw it-tħassib tagħhom rigward in-nuqqas ta’ risposta min-naħa tal-Kummissjoni għall-applikazzjoni konfermattiva u stiednuh jikkomunikalhom data preċiża għal risosta.
10      Permezz ta’ ittra tat-28 ta’ Frar 2011, mibgħuta bil-posta elettronika, il-Kummissjoni indikat lir-rikorrenti li l-applikazzjoni konfermattiva kienet qiegħda tiġi pproċessata u li kienet ser tagħmel dak kollu possibbli sabiex risposta definittiva għall-imsemmija applikazzjoni tiġi pprovduta qabel it-tmiem ta’ Marzu 2011.
11      Permezz ta’ ittra tas-7 ta’ April 2011, mibgħuta bil-posta elettronika, ir-rikorrenti ġibdu l-attenzjoni tal-Kummissjoni dwar il-fatt li kienet għadha ma tathomx risposta definittiva għall-applikazzjoni konfermattiva u stiednuha tikkomunikalhom id-dokumenti mitluba f’terminu ta’ għaxart ijiem tax-xogħol li kien ser jibda jiddekorri mis-7 ta’ April 2011, filwaqt li sostnew ukoll li, jekk ma kinux ser jirċievu l-imsemmija risposta qabel it-22 ta’ April 2011, huma kienu ser jippreżentaw rikors quddiem il-Qorti Ġenerali kontra d-deċiżjoni impliċita ta’ rifjut ta’ risposta għall-imsemmija applikazzjoni.
12      Permezz ta’ ittra tal-14 ta’ April 2011, mibgħuta bil-posta elettronika, il-Kummissjoni informat lir-rikorrenti li, minħabba żviluppi ġodda fil-kawża inkwistjoni u l-għeluq l-uffiċċji tagħha “għall-Għid mill-21 sal-25 ta’ April 2011”, hija ma kinitx ser tkun f’pożizzjoni tagħti risposta definittiva għall-applikazzjoni konfermattiva qabel it-22 ta’ April 2011, iżda li setgħu jistennew li jirċievu risposta ftit wara din id-data.
13      Permezz ta’ ittra tat-18 ta’ April 2011, mibgħuta bil-posta elettronika, ir-rikorrenti indikaw lill-Kummissjoni li l-okkorrenza tal-festi tal-Għid kienet irrilevanti peress li l-applikazzjoni konfermattiva kienet ġiet indirizzata u rreġistrata fil-15 ta’ Diċembru 2010 u li kienu għaddew 83 jum tax-xogħol minn din l-applikazzjoni, jiġifieri 68 jum tax-xogħol iktar mit-terminu massimu sabiex tiġi pproċessata applikazzjoni konfermattiva u 53 jum tax-xogħol iktar minn kwalunkwe estensjoni tal-imsemmi terminu legalment possibbli skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1049/2001.
14      Permezz ta’ deċiżjoni tad-19 ta’ Settembru 2011, il-Kummissjoni adottat deċiżjoni espliċita b’risposta għall-applikazzjoni konfermattiva tal-15 ta’ Diċembru 2010, li kienet tirrigwarda parti mid-dokumenti mitluba (iktar ’il quddiem l-“ewwel deċiżjoni espliċita”).
Il-proċedura
15      Permezz ta’ att iddepożitat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil-25 ta’ Mejju 2011, ir-rikorrenti ppreżentaw ir-rikors preżenti kontra d-deċiżjoni impliċita ta’ ċaħda tal-applikazzjoni konfermattiva tagħha li tnisslet fit-22 ta’ April 2011 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”).
16      Fit-2 ta’ April 2012, id-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali li tiftaħ il-proċedura orali u li tiffissa d-data tas-seduta għall-5 ta’ Ġunju 2012 ġiet innotifikata lill-partijiet.
17      Permezz ta’ ittra tas-17 ta’ April 2012, il-Kummissjoni informat lill-Qorti Ġenerali li, permezz ta’ ittra tat-3 ta’ Frar 2012 (iktar ’il quddiem it-“tieni deċiżjoni espliċita”), li r-rikorrenti rċevew permezz ta’ posta rreġistrata fit-8 ta’ Frar 2012, hija kienet adottat it-tieni deċiżjoni espliċita dwar id-dokumenti mitluba li ma kinux ġew ittrattati mill-ewwel deċiżjoni espliċita. Skont l-imsemmija ittra, il-Kummissjoni titlob formalment għat-tmiem l-interess ġuridiku tar-rikorrenti, b’tali mod li ma jkunx għad hemm iktar lok li tingħata deċiżjoni fil-kawża preżenti u hija tinvoka, barra minn hekk, l-inammissibbiltà li huwa manifestament ivvizzjat biha r-rikors kontra d-deċiżjoni kkontestata. Fil-fatt, huwa ġie ppreżentat wara l-iskadenza tat-terminu għall-preżentata ta’ rikors għal annullament. Id-deċiżjoni kkontestata, bħala deċiżjoni impliċita, tnisslet mal-iskadenza tat-terminu stipulat mill-Artikolu 8(3) tar-Regolament Nru 1049/2001, jiġifieri fl-4 ta’ Frar 2011.
18      Permezz ta’ ittra tal-4 ta’ Mejju 2012, ir-rikorrenti esprimew, fuq stedina tal-Qorti Ġenerali, l-osservazzjonijiet tagħhom rigward it-talba għall-konstatazzjoni li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni mressqa mill-Kummissjoni.
19      Permezz ta’ ittra tad-29 ta’ Ġunju 2012, ir-rikorrenti esprimew, fuq stedina tal-Qorti Ġenerali, l-osservazzjonijiet tagħhom rigward l-inammissibbiltà tar-rikors imqajma b’mod inċidentali mill-Kummissjoni fl-ittra tas-17 ta’ April 2012, inkwantu l-imsemmi rikors ġie ppreżentat b’mod tardiv.
It-talbiet tal-partijiet
20      Ir-rikorrenti talbu inizjalment li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tiddikjara li l-Kummissjoni kisret l-Artikolu 4 u, b’mod iktar speċifiku, l-Artikolu 4(2), (3) u (6) tar-Regolament Nru 1049/2001, kif ukoll l-Artikolu 8(1) u (2) tal-istess regolament;
–        tiddikjara li l-Kummissjoni kisret l-Artikolu 4(1) sa (4) tal-Konvenzjoni dwar l-aċċess għall-informazzjoni, il-parteċipazzjoni pubblika fit-teħid ta’ deċiżjonijiet u l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali, konkluża fil-25 ta’ Ġunju 1998 u approvata f’isem il-Komunità Ewropea permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2005/370/KE, tas-17 ta’ Frar 2005 (ĠU L 164M, p. 17, iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Aarhus”);
–        tiddikjara li l-Kummissjoni kisret l-Artikolu 6(1) tar-Regolament (KE) Nru 1367/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas‑6 ta’ Settembru 2006, dwar l-applikazzjoni għall-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità tad-disposizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta’ Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali (ĠU L 264, p. 13);
–        tannulla d-deċiżjoni impliċita ta’ rifjut għal aċċess għad-dokumenti mitluba;
–        tagħti ordni fuq il-bażi tal-Artikolu 9(4) tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus, li tikkundanna lill-Kummissjoni tipprovdi aċċess f’terminu speċifikat għad-dokumenti mitluba kollha, sakemm ma humiex protetti minn eżenzjoni assoluta prevista fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 1049/2001;
–        tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż, inklużi l-ispejjeż sostnuti minn kull intervenjenti.
21      Il-Kummissjoni talbet inizjalment li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tiċħad ir-rikors bħala inammissibbli sa fejn jikkonċerna t-63 dokument żvelat fuq il-bażi tad-deċiżjoni tad-19 ta’ Settembru 2011;
–        tiddeċiedi fuq l-ispejjeż skont il-liġi.
22      Fl-ittra tas-17 ta’ April 2012, il-Kummissjoni talbet li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tiċħad ir-rikors bħala nieqes minn kull għan;
–        sussidjarjament, tiċħad ir-rikors bħala manifestament inammissibbli.
23      Fl-ittra tal-4 ta’ Mejju 2012, ir-rikorrenti talbu li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–        tiddikjara li, fid-dawl tad-dewmien proċedurali ovvju min-naħa tal-Kummissjoni – bi ksur manifest tar-regoli tal-Unjoni dwar l-aċċess għal dokumenti u t-trasparenza –, ma għandhomx iktar interess prattiku sabiex jiksbu sentenza u ma hemmx iktar interess li tingħata deċiżjoni f’dan il-każ;
–        tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż skont l-Artikolu 87 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali.
Id-dritt
24      Skont l-Artikolu 111 tar-Regoli tal-Proċedura, meta r-rikors ikun manifestament inammissibbli l-Qorti Ġenerali tista’, mingħajr ma tkompli bil-proċedura, tiddeċiedi permezz ta’ digriet motivat. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 113 tal-imsemmija regoli, il-Qorti Ġenerali tista’, f’kull waqt, ex officio, u wara li tisma’ lill-partijiet, tiddeċiedi fuq l-inammissibbiltà għal raġunijiet ta’ ordni pubbliku. F’dan il-każ, il-Qorti Ġenerali tqis li għandha biżżejjed informazzjoni permezz tad-dokumenti prodotti u l-ispjegazzjonijiet ipprovduti mill-partijiet matul il-proċedura bil-miktub u orali, b’tali mod li ma hemmx lok li titkompla l-proċedura.
25      Fl-ittra tas-17 ta’ April 2012, li ddaħħlet fil-proċess tal-kawża bħala talba għall-konstatazzjoni li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni, l-ewwel nett, il-Kummissjoni ssostni li peress li, wara t-tieni deċiżjoni espliċita li kienet innotifikata lir-rikorrenti fit-8 ta’ Frar 2012, dawn tal-aħħar la ppreżentaw rikors għal annullament kontra din id-deċiżjoni fit-terminu stabbilit u lanqas ma aġġornaw ir-rikors tagħhom fid-dawl tal-imsemmija deċiżjoni, huma tilfu l-interess ġuridiku tagħhom kontra d-deċiżjoni kkontestata, b’tali mod li l-Qorti Ġenerali għandha tiddeċiedi li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni fil-kawża preżenti.
26      It-tieni nett, mingħajr ma tqajjem eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà permezz ta’ att separat, fis-sens tal-Artikolu 114(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-Kummissjoni tqajjem, sussidjarjament, kap ta’ inammissibbiltà manifesta tar-rikors inkwantu ġie ppreżentat wara l-iskadenza tat-terminu mogħti lir-rikorrenti sabiex jikkontestaw il-legalità tad-deċiżjoni kkontestata. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ssostni li l-imsemmi terminu skada fl-14 ta’ April 2011.
27      Fl-osservazzjonijiet tagħhom dwar it-talba għall-konstatazzjoni li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni mressqa mill-Kummissjoni, kif ifformulati fl-ittra tagħhom tal-4 ta’ Mejju 2012, l-ewwel nett, ir-rikorrenti jsostnu li r-rikors huwa intiż kontra deċiżjoni impliċita tal-Kummissjoni li huma jqisu mnissla fit-22 ta’ April 2011 fuq il-bażi tal-iskambji ta’ korrispondenza tagħhom mal-Kummissjoni bejn l-14 u t-18 ta’ April 2011. It-tieni nett, huma jikkontestaw li t-tieni deċiżjoni espliċita ġiet innotifika lilhom fit-8 ta’ Frar 2012. Fil-fatt, waħda minnhom biss kienet id-destinatarja tal-imsemmija notifika. It-tielet nett, essenzjalment, huma jirrikonoxxu li ma għandhomx iktar interess jiksbu aċċess għad-dokumenti li kienu talbu u li l-Kummissjoni kienet irrifjutat fit-tieni deċiżjoni espliċita. Ir-raba’ nett, ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni ssostni, b’mod żbaljat, li t-terminu għall-preżentata ta’ rikors għal annullament kontra t-tieni deċiżjoni espliċita kien skada. Fi kwalunkwe każ, huma għandhom id-dritt, wara l-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni tal-aħħar, li jbiddlu t-talbiet tagħhom u l-motivi ta’ dritt li jinsabu fir-rikors fil-kawża preżenti. Madankollu, ir-rikorrenti jikkonfermaw li huma jirrikonoxxu li ma għandhomx iktar interess prattiku sabiex jiksbu sentenza u li għaldaqstant ma hemmx iktar lok li tingħata deċiżjoni f’din il-kawża.
28      Fir-risposta tagħhom għall-miżura ta’ organizzazzjoni tal-Qorti Ġenerali li tikkonċerna l-osservanza tat-terminu għall-preżentata tar-rikors f’din il-kawża, ir-rikorrenti essenzjalment isostnu li mill-iskambju ta’ korrispondenza tagħhom mal-Kummissjoni bejn it-3 ta’ Frar u t-18 ta’ April 2011 u b’mod partikolari mill-impennji meħuda u mġedda f’dawn l-okkażjonijiet mill-Kummissjoni li tadotta mill-iktar fiss possibbli deċiżjoni impliċita, jirriżulta li huma setgħu leġittimament jaħsbu li ma kinitx għadha tnisslet id-deċiżjoni impliċita fl-iskadenza tat-terminu stipulat, jiġifieri fl-4 ta’ Frar 2011, iżda f’data sussegwenti li huma jqisu li kienet it-22 ta’ April 2011.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
29      Wara li semgħet il-partijiet il-Qorti Ġenerali tiddeċiedi li teżamina ex officio, minkejja t-talba għall-konstatazzjoni li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni mqajma formalment mill-Kummissjoni fl-ittra tagħha tas-17 ta’ April 2012, l-ammissibbiltà tar-rikors preżenti fid-dawl tat-terminu li r-rikorrenti kellhom sabiex jippreżentawh.
30      Fl-ewwel lok, il-Qorti Ġenerali tfakkar li skont ġurisprudenza stabbilita, it-terminu għall-preżentata ta’ rikors huwa kwistjoni ta’ ordni pubbliku, peress li ġie stabbilit sabiex tiġi żgurata ċ-ċarezza u ċ-ċertezza tas-sitwazzjonijiet ġuridiċi u sabiex tiġi evitata kwalunkwe diskriminazzjoni jew trattament arbitrarju fl-amministrazzjoni tal-ġustizzja, u huwa l-obbligu tal-qorti tal-Unjoni li tivverifika, ex officio, jekk ġiex irrispettat (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-23 ta’ Jannar 1997, Coen, C‑246/95, Ġabra p. I‑403, punt 21, u d-digriet tal-Qorti Ġenerali tal-4 ta’ April 2008, Kulykovska-Pawlowski et vs Il‑Parlement u Il‑Kunsill, T‑503/07, mhux ippubblikat fil-Ġabra, punt 6).
31      Skont ġurisprudenza stabbilita wkoll, it-termini għall-preżentata ta’ rikors la huma għad-diskrezzjoni tal-qorti u lanqas tal-partijiet (sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-15 ta’ Marzu 1995, Cobrecaf et vs Il‑Kummissjoni, T‑514/93, Ġabra p. II‑621, punt 40; tal-14 ta’ Lulju 1998, Hauer vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni, T‑119/95, Ġabra p. II‑2713, punt 22, u d-digriet tal-Qorti Ġenerali tal-25 ta’ Ġunju 2003, AIT vs Il‑Kummissjoni, T‑287/02, Ġabra p. II‑2179, punt 20).
32      Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali tfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, bħala prinċipju, kemm il-Qorti tal-Ġustizzja kif ukoll il-Qorti Ġenerali jirrifjutaw li jirrikonoxxu, sakemm ma tiġix ikkontestata s-sistema ta’ rimedji stabbilita mit-Trattat FUE, li s-sempliċi silenzju ta’ istituzzjoni għandu jiġi kkunsidrat bħala deċiżjoni impliċita, ħlief fl-eżistenza ta’ dispożizzjonijiet espliċiti li jistabbilixxu terminu li meta jiskadi tali deċiżjoni titqies li saret minn dik l-istituzzjoni li kienet ġiet mitluba tieħu pożizzjoni u li tiddefinixxi l-kontenut ta’ din id-deċiżjoni (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-9 ta’ Diċembru 2004, Il‑Kummissjoni vs Greencore, C‑123/03 P, Ġabra p. I‑11647, punt 45 ; sentenzi tal-Qorti Ġenerali tat-13 ta’ Diċembru 1999, SGA vs Il‑Kummissjoni, T‑189/95, T‑39/96 u T‑123/96, Ġabra p. II‑3587, punt 27, u tad-9 ta’ Settembru 2009, Brink’s Security Luxembourg vs Il‑Kummissjoni, T‑437/05, Ġabra p. II‑3233, punt 55).
33      Issa, skont l-Artikolu 8(3) tar-Regolament Nru 1049/2001, in-nuqqas ta’ risposta tal-istituzzjoni fit-terminu stipulat għal applikazzjoni konfermattiva, fis-sens tal-Artikolu 8(1) u (2) tal-imsemmi regolament, hija meqjusa bħala risposta negattiva u tagħti d-dritt lill-applikant jieħu azzjoni ġudizzjarja kontra l-istituzzjoni, skont id-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE.
34      F’dan il-każ, huwa mill-bqija paċifiku bejn il-partijiet li l-att ikkontestat huwa deċiżjoni impliċita ta’ ċaħda, fis-sens tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8(3) tar-Regolament Nru 1049/2001. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali tirrileva li, fil-fatt, hekk kif jirriżulta mill-atti tal-proċess, fid-data tal-preżentata tar-rikors għal annullament, jiġifieri l-25 ta’ Mejju 2011, il-Kummissjoni ma kinitx irrispondiet l-applikazzjoni konfermattiva tar-rikorrenti tal-15 ta’ Diċembru 2010 u li, fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet tal-artikolu msemmi iktar ’il fuq tar-Regolament Nru 1049/2001, ir-rikorrenti taw bidu, billi ppreżentaw ir-rikors tagħhom, għall-kontestazzjoni tal-legalità ta’ dik li kienet tikkostitwixxi risposta negattiva tal-Kummissjoni.
35      Fit-tielet lok, għandu jitfakkar li, skont id-dispożizzjonijiet tas-sitt paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, ir-rikorsi għal annullament għandhom jiġu ppreżentati f’terminu ta’ xahrejn li jibda jiddekorri, skont il-każ, mill-pubblikazzjoni tal-att, min-notifika tagħha lir-rikorrent jew, fin-nuqqas, mill-jum li fih dan tal-aħħar ikun sar jaf biha.
36      Fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tat-trattat iċċitat iktar ’il fuq, l-ewwel nett għandha tiġi ddeterminata d-data li fiha d-deċiżjoni kkontestata tnisslet legalment u, t-tieni nett, għandu jiġi kkalkolat it-terminu għall-preżentata ta’ rikors li kellhom ir-rikorrenti sabiex jikkontestaw il-legalità tal-imsemmija deċiżjoni.
37      Fir-rigward tad-determinazzjoni tad-data li fiha d-deċiżjoni kkontestata tnisslet legalment, għandu jiġi rrilevat li, kif jirriżulta mill-kliem tal-premessa 13 tar-Regolament Nru 1049/2001, sabiex tiġi żgurata l-osservanza sħiħa u, għaldaqstant, l-effettività sħiħa tad-dritt għal aċċess pubbliku għad-dokumenti li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament, il-leġiżlatur ippreveda li l-implementazzjoni tal-proċedura amministrattiva tiġi applikata f’żewġ stadji, previsti fl-Artikoli 7 u 8 tal-imsemmi regolament irrispettivament, flimkien mal-possibbiltà, b’mod partikolari, ta’ azzjoni ġudizzjarja. Dan huwa preċiżament il-każ tad-deċiżjonijiet impliċiti ta’ rifjut, fis-sens tal-Artikolu 8(3) tal-imsemmi regolament.
38      Għandu jingħad ukoll li r-riferiment, fid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8(3) tar-Regolament Nru 1049/2001, għall-kunċett ta’ terminu stipulat, minflok riferiment għal terminu ffissat, jispjega ruħu bil-fatt li, skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8(1) u (2) tal-imsemmi regolament, it-tul tal-perijodu tal-ipproċessar ta’ applikazzjoni konfermattiva jista’ jvarja bejn mhux inqas minn 15-il jum tax-xogħol u mhux iktar minn 30 jum tax-xogħol mir-reġistrazzjoni tal-applikazzjoni. Konsegwentement, it-tul tat-terminu stipulat, fis-sens tal-Artikolu 8(3) tar-Regolament Nru 1049/2001, għandu jiġi kkalkolat fid-dawl tal-iżvolġiment, f’kull każ ineżami, tal-proċedura tal-ipproċessar min-naħa tal-istituzzjoni kkonċernata, tal-applikazzjonijiet konfermattivi li jkollha quddiemha, skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8(1) u (2) tar-Regolament Nru 1049/2001.
39      F’dan il-każ, l-ewwel nett, il-Qorti Ġenerali tirrileva li huwa paċifiku bejn il-partijiet li t-terminu għal risposta għall-applikazzjoni konfermattiva, irreġistrata mid-dipartimenti tal-Kummissjoni fil-15 ta’ Diċembru 2010, li kellha l-Kummissjoni wara l-estensjoni ta’ ħmistax-il jum tax-xogħol fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8(2) tar-Regolament Nru 1049/2001, kien jiskadi fl‑4 ta’ Frar 2011. Fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament tal-Kunsill (KEE, EURATOM) Nru 1182/71, tat-3 ta’ Ġunju 1971, li jistabbilixxi r-regoli applikabbli għal perjodi, dati u limiti ta’ żmien (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 1, p. 51), tal-lista tal-btajjal għas-sena 2010 (ĠU 2008, C 166, p. 18) u tal-lista ta’ festi pubbliċi ta’ matul is-sena 2011 għall-istituzzjonijiet tal-Komunità Ewropea (ĠU 2009, C 230, p. 10), għandu jiġi kkunsidrat li dan il-kalkolu tat-terminu għal risposta għall-applikazzjoni konfermattiva ma huwa vvizzjat bl-ebda żball. Konsegwentement, it-terminu stipulat, fis-sens tal-Artikolu 8(3) tar-Regolament Nru 1049/2001, kien jiskadi fl-4 ta’ Frar 2011 f’dan il-każ.
40      Mill-kunsiderazzjonijiet kollha esposti fil-punti 35 sa 39 iktar ’il fuq jirriżulta li d-deċiżjoni kkontestata, taħt il-forma ta’ deċiżjoni impliċita ta’ rifjut, tnisslet fl-4 ta’ Frar 2011.
41      Fir-rigward tal-kalkolu tat-terminu li kellhom ir-rikorrenti sabiex jippreżentaw ir-rikors tagħhom għal annullament kontra d-deċiżjoni kkontestata, it-terminu għall-preżentata ta’ rikors imsemmi fl-Artikolu 263 TFUE beda jiddekorri, skont l-Artikolu 101(1) tar-Regoli tal-Proċedura, fil-5 ta’ Frar 2011 u skada, skont l-Artikolu 102(2) tar-Regoli tal-Proċedura, fl-14 ta’ April 2011, jiġifieri iktar minn xahar qabel il-preżentata tar-rikors fil-25 ta’ Mejju 2011.
42      Din il-konklużjoni ma tistax tinbidel fid-dawl tal-argumenti tar-rikorrenti.
43      Fil-fatt, għandu jiġi kkonstatat l-ewwel nett li huwa minnu li l-Kummissjoni indikat espressament, fl-ittra tat-3 ta’ Frar 2011 li kellha l-intenzjoni tindirizza risposta definittiva għall-applikazzjoni konfermattiva fl-iqsar terminu possibbli, imbagħad, fl-ittra tat-28 ta’ Frar 2011, li kienet ser tagħmel dak kollu li huwa possibbli sabiex tali risposta tingħata qabel l-aħħar ta’ Marzu 2011 u, fl-aħħar nett, fl-ittra tal-14 ta’ April 2011, li kellha l-intenzjoni tindirizza tali risposta ftit wara t‑22 ta’ April 2011. Fid-dawl tal-impenji impliċiti meħuda bil-miktub mill-Kummissjoni, din tal-aħħar immanifestat għalhekk, fir-rigward tar-rikorrenti, l-intenzjoni tagħha li tadotta f’qasir żmien, matul l-ewwel sitt xhur tas-sena 2011, risposta definittiva għall-applikazzjoni konfermattiva.
44      Sussegwentement, il-Qorti Ġenerali tirrileva li fl-ittra tagħhom tas-7 ta’ April 2011 ir-rikorrenti indikaw espressament lill-Kummissjoni li, fin-nuqqas ta’ risposta definittiva għall-applikazzjoni konfermattiva tagħhom qabel it-22 ta’ April 2012, huma kienu ser jippreżentaw rikors għal annullament kontra d-deċiżjoni impliċita mnissla, fil-fehma tagħhom fl-imsemmija data.
45      Madankollu, il-Qorti Ġenerali tqis li l-ebda waħda minn dawn iż-żewġ ċirkustanzi rrilevat fil-punti 43 u 44 iktar ’il fuq ma seta’ jkollha l-effett, kif jidher li qiesu f’dak iż-żmien ir-rikorrenti u kif sostnew kemm fl-osservazzjonijiet tagħhom dwar it-talba għall-konstatazzjoni li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni kif ukoll fl-ittra tagħhom tad-29 ta’ Ġunju 2012, li tipposponi d-data tat-tnissil tad-deċiżjoni impliċita għat-22 ta’ April 2011.
46      Fil-fatt, kif fakkret il-Qorti Ġenerali fil-punt 31 iktar ’il fuq, mill-ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li t-termini għall-preżentata ta’ rikors la huma għad-diskrezzjoni tal-qorti u lanqas tal-partijiet. Issa, billi kkunsidraw, kif jirriżulta mill-ittri tal-4 ta’ Mejju u tad-29 ta’ Ġunju 2012, fid-dawl tal-iskambju tal-korrispondenza tagħhom mal-Kummissjoni, li d-deċiżjoni impliċita ta’ ċaħda, fis-sens tal-Artikolu 8(3) tar-Regolament Nru 1049/2001, kienet tnisslet fit-22 ta’ April 2011, ir-rikorrenti kellhom manifestament l-intenzjoni jużaw it-terminu għall-preżentata ta’ rikors għal annullament billi jipposponu d-data tat-tnissil tal-imsemmija deċiżjoni, u konsegwentement, id-data li minnha beda jiddekorri t-terminu mogħti lilhom sabiex jippreżentaw l-imsemmi rikors kif ukoll dik li fiha dan it-terminu skada.
47      Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li minħabba t-tardività tiegħu, ir-rikors għandu jiġi miċħud kollu kemm hu bħala manifestament inammissibbli.
Fuq l-ispejjeż
48      Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 87(3) tar-Regoli tal-Proċedura, il-Qorti Ġenerali tista’, għal raġunijiet eċċezzjonali, taqsam l-ispejjeż.
49      F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali tqis li d-diversi impenji espliċiti meħuda mill-Kummissjoni, fl-ittri tagħha tat-3 ta’ Frar, fit-28 ta’ Frar u fl-14 ta’ April 2011, kif irrilevati mill-Qorti Ġenerali fil-punt 43 iktar ’il fuq, setgħu tnisslu aspettattivi leġittimi fi ħdan ir-rikorrenti rigward adozzjoni imminenti ta’ risposta definittiva għall-applikazzjoni konfermattiva tal-15 ta’ Diċembru 2010. Għaldaqstant, hekk kif jirriżulta mill-osservazzjonijiet tagħhom fuq it-talba għall-konstatazzjoni li ma hemmx lok li tittieħed deċiżjoni, ir-rikorrenti setgħu jaħsbu, ċertament b’mod żbaljat iżda b’mod li jinftiehem peress li l-impennji meħuda mill-Kummissjoni kienu espliċiti, li l-ipproċessar tal-imsemmija talba kien għadu għaddej u li d-data tal-iskadenza tat-terminu stipulat kienet ġiet ipposponuta.
50      Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat li, bil-kontra tal-impenji espliċiti meħuda mill-Kummissjoni fl-ittri tagħha tat-3 ta’ Frar, tat-28 ta’ Frar u tal-14 ta’ April 2011, li tadotta f’qasir żmien risposta definittiva għall-applikazzjoni konfermattiva, l-imsemmija risposa ma ngħatatx finalment ħlief fit-3 ta’ Frar 2012, jiġifieri kważi sena eżatt wara l-iskadenza tat-terminu stipulat fis-sens tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8 tar-Regolament Nru 1049/2001. Għaldaqstant, il-Kummissjoni eċċediet l-imsemmi terminu b’mod manifest u serju.
51      Fid-dawl taċ-ċirkustanzi eċċezzjonali li jikkaratterizzaw l-ipproċessar mill-Kummissjoni tal-applikazzjoni konfermattiva, huwa ġust li din tal-aħħar tiġi ordnata tbati, minbarra l-ispejjeż tagħha, tliet kwarti tal-ispejjeż subiti mir-rikorrenti. Ir-rikorrenti għandhom ibatu l-kwart tal-ispejjeż tagħhom.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Ir-Raba’ Awla)
tordna:
1)      Ir-rikors huwa miċħud bħala manifestament inammissibbli.
2)      Il-Kummissjoni Ewropea hija kkundannata tbati l-ispejjeż tagħha kif ukoll tliet kwarti tal-ispejjeż ta’ ClientEarth, Friends of the Earth Europe, Stichting FERN u Corporate Europe Observatory, li għandhom ibatu l-kwart tal-ispejjeż tagħhom.
Il-Lussemburgu, .
E. Coulon
I. Pelikánová
Reġistratur
President
*Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.