Rechtbank Rotterdam
Wat betreft de bevoegdheid:
De Rb. is met pp. van oordeel dat de vraag omtrent de bevoegdheid van
deze Rb. dient te worden beoordeeld naar de bepalingen van het hier
toepasselijke EEG-Executieverdrag (Brussel, 27 sept. 1968).
Gelet op de door het Hof van Justitie van de Europese gemeenschappen
aan de bevoegdheidsregel van art. 18 van dit verdrag gegeven uitleg
(arrest van 24 juni 1981, NJ 1981, 546), vindt die regel hier geen
toepassing nu Sammisa de onbevoegdheid van de Rb. heeft ingeroepen
gelijktijdig met het eerste door haar voorgedragen verweer in de
hoofdzaak.
Het geding in de hoofdzaak heeft betrekking op de vraag omtrent de
al of niet totstandkoming van een koopovereenkomst en de daaruit
voortvloeiende verbintenissen tussen pp., op welke koopovereenkomst,
zo deze mocht blijken totstandgekomen te zijn, de Eenvormige Wet
inzake de internationale koop van roerende lichamelijke zaken (hierna:
EW) van toepassing is. Het betreft hier dus een geschil ten aanzien van
verbintenissen uit overeenkomst, als bedoeld in art. 5 sub 1 van voormeld
verdrag.
Volgens Ryerson, die de totstandkoming van de koopovereenkomst,
zoals hierna verder te omschrijven, verdedigt, is de Rb. bevoegd van
het geschil in de hoofdzaak kennis te nemen op grond van de bijzondere
competentie, welke art. 5 van voormeld verdrag schept voor de Rb. van
de plaats waar de verbintenis uit overeenkomst moet worden uitgevoerd.
Ryerson voert daartoe aan, dat zij in juni 1979 van Sammisa heeft
gekocht een partij van 200 ton roestvrij staal op - o.m. - de conditie "c +
f Rotterdam; door Sammisa haar uit deze overeenkomst voortvloeiende
leveringsverplichting niet is nagekomen; dat de Rb. Rotterdam, als plaats
waar deze leveringsverplichting moet worden uitgevoerd, bevoegd is.
Sammisa daarentegen acht deze Rb. onbevoegd, waarbij zij zich
erop beroept dat, zo er tussen pp. al een koopovereenkomst is
totstandgekomen, als plaats van levering was overeengekomen een
haven in Zuid-Korea, terwijl het beding "c & f Rotterdam'' uitsluitend
als kostenbeding moet worden beschouwd; dat - subs. - zelfs al zou
Rotterdam als plaats van bestemming zijn overeengekomen dit niet de
plaats is waar de verbintenis moet worden uitgevoerd; dat immers de
overeenkomst voor haar, Sammisa, als hoofdverbintenis meebracht een
verplichting tot aflevering van het staal aan boord van een zeeschip in
een Zuid-Koreaanse haven; dat - meer subs. - voorzover de plaats waar
de verbintenis moet worden uitgevoerd mocht afhangen van de plaats
waar zij de ladingdocumenten aan Ryerson had moeten aanbieden, Seoul
als zodanig moet worden aangemerkt, nu gelijk in alle vorige transacties
tussen pp. die aanbieding aldaar zou hebben moeten plaats vinden.
De Rb. overweegt hieromtrent als volgt.
Het betreft hier onderhandelingen tussen pp. over de aankoop door
Ryerson van een partij staal, naar hoeveelheid, kwaliteit, specificaties,
prijs, wijze van betaling, levertijd en plaats van bestemming (Rotterdam)
bepaald, althans voldoende bepaald, zoals uit het hierna in de hoofdzaak
overwogene zal blijken. De vraag is thans, of de verbintenis die de inzet
vormt van het geding in de hoofdzaak - kort gezegd: de omstreden
leveringsverplichting van Sammisa - moet worden uitgevoerd in
Rotterdam.
De Rb. volgt Sammisa niet in haar betoog, dat de aanduiding "Delivery
time: August/September ex Zuid-Korea'' welke voorkomt in de tussen
pp. gewisselde correspondentie, inhoudt dat als plaats van levering een
Zuid-Koreaanse haven werd overeengekomen. In de eerste plaats was
in de eerder tussen pp. gewisselde telexberichten slechts sprake van
"delivery aug/sept'' (telex van Sammisa aan Ryerson van 8 juni 1979)
resp. van "leveringstijd: verscheping aug/sept. 1979'' (telex van dezelfde
datum van Ryerson aan Sammisa), zonder dat een land of haven van
verscheping werd genoemd. Maar voorts valt niet in te zien waarom het
Sammisa niet zou vrijstaan het door haar te leveren staal te betrekken
van onverschillig welke leverancier zij verkoos; uiteraard mits het
geleverde volledig voldeed aan het overeengekomene en ook overigens
aan alle voorwaarden uit de overeenkomst werd voldaan. Het betrof hier
immers een nog te vervaardigen partij roestvrij staal, waarbij de plaats
van herkomst niet noodzakelijkerwijs aan Zuid-Korea is gebonden; dit
laatste is althans door pp. noch gesteld noch anderszins gebleken. Met
andere woorden: Sammisa zou aan haar leveringsverplichting onder
de huidige overeenkomst hebben voldaan door een conforme partij
overeenkomstig de overigens geldende voorwaarden te Rotterdam te
leveren, ongeacht de plaats van herkomst.
Nu dus de haven van verscheping als plaats van uitvoering van Sammisa's
leveringsverplichting niet in aanmerking komt, treft de plaats van
aanbieding van de ladingdocumenten hetzelfde lot, alleen reeds door de
samenhang tussen deze twee.
De Rb. komt aldus tot de slotsom, dat de plaats van bestemming,
Rotterdam, in het onderhavige geval als de plaats waar de omstreden
verbintenis moet worden uitgevoerd, is aan te merken. Dit brengt met
zich mede, dat deze Rb. bevoegd is.
De exceptie van onbevoegdheid wordt mitsdien verworpen.
Hof ’s-Gravenhage
1. De eerste grief van Sammisa is dat de Rb. ten onrechte de door haar
opgeworpen exceptie van onbevoegdheid heeft verworpen.
2. Ryerson heeft bij inleidende dagvaarding gesteld, dat zij van Sammisa
heeft gekocht een partij staal op conditie, o.a.:
- levering CF Rotterdam;
- verscheping vanuit Zuid-Korea.
3. Pp. zijn verdeeld over de vraag welke betalingscondities zouden
gelden; volgens Ryerson was dat: CAD, dan wel CAD 6 weken na
verscheping. Sammisa ontkent die conditie te hebben geaccepteerd, en
stelt te hebben aangeboden "l/c at sight.''.
4. Als door Sammisa gesteld en door Ryerson niet betwist staat vast, dat
in alle voorgaande transacties tussen pp. de documenten zijn aangeboden
en is betaald te Seoul, Zuid-Korea. Hieruit volgt, dat indien tegenover
overgave der documenten moest worden betaald, een en ander ook in dit
geval te Seoul diende te geschieden.
5. Als plaats waar de verbintenis uit een koopovereenkomst moet worden
uitgevoerd, moet in het algemeen - en er is geen reden om in dit geval
een uitzondering te maken - worden aangemerkt de plaats waar de
verkoper moet voldoen aan zijn hoofdverplichting, dat is leveren in
eigendom. Zou tussen pp. overeengekomen zijn contante betaling tegen
overgave der documenten (CAD), dan is de plaats van levering de plaats
waar de documenten worden overhandigd, dus i.c. Seoul. Zou die conditie
niet gelden, dan zou ingevolge het CF beding de eigendom overgaan,
waar de goederen aan boord van het schip zouden gaan, en dat is -
volgens de eigen stellingen van Ryerson - eveneens Zuid-Korea. In beide
gevallen zou Rotterdam niet de plaats zijn, waar de verbintenis moet
worden uitgevoerd. Daar doet niet aan af, dat Sammisa ook aan haar
leveringsverplichting had kunnen voldoen, door een partij staal te leveren
te Rotterdam vanaf een andere plaats van herkomst.
6. Dit betekent, dat art. 5, lid 1 EEG-Executie Verdrag (van 27 sept.
1968) in dit geval toepassing mist en dat mitsdien krachtens art. 3 van dit
Verdrag de Nederlandse rechter niet bevoegd is van het geschil kennis te
nemen, nu Sammisa in Nederland geen woonplaats heeft en in Belgie is
gevestigd. Het vonnis waarvan beroep moet dus worden vernietigd, en de
overige grieven kunnen buiten behandeling blijven.