61993C0143(01)
ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΫ ΕΙΣΑΓΓΕΛΈΑ
MICHEAL B. ELMER
της 20ής Ιουνίου 1995 (
*1
)
1.
Ο γενικός εισαγγελέας Claus Gulmann ανέπτυξε τις προτάσεις του (στο εξής: προτάσεις) επί της παρούσας υποθέσεως στις 12 Ιουλίου 1994. Οι προτάσεις είναι πληρέστατες και περιέχουν εμπεριστατωμένη και εξαντλητική εξέταση της υποθέσεως.
2.
Επομένως, μπορώ πλήρως να παραπέμψω στις προτάσεις όσον αφορά τα πραγματικά και νομικά περιστατικά της υποθέσεως.
3.
Όπως προκύπτει από τις προτάσεις, στην υπόθεση ανακύπτουν δύο βασικά ζητήματα. Πρώτον, πρέπει να κριθεί αν το άρθρο 1 του κανονισμού δασμολογικής κατατάξεως (ΕΟΚ) 482/74 της Επιτροπής (
1
)εξακολουθεί να ισχύει. Σε καταφατική περίπτωση, πρέπει στη συνέχεια να εξετασθεί αν είναι έγκυρη η προβλεπόμενη με τη διάταξη αυτή προϋπόθεση της περιεκτικότητας σε άμυλο μέχρι 45 % ως όρος για την υπαγωγή υπολειμμάτων εξαγωγής ελαίου σπερμάτων αραβοσίτου στη δασμολογική διάκριση 23069091 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας.
Εξακολουθεί να ισχύει ο κανονισμός 482/74;
4.
Τα επιχειρήματα που αναπτύσσονται στις προτάσεις ως προς το ζήτημα αυτό στηρίζονται στην απόφαση του Δικαστηρίου της 27ης Μαρτίου 1990 στην υπόθεση Pennacchiotti (
2
) και στην ερμηνεία του άρθρου 15, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου (
3
).
5.
Το άρθρο 15, παράγραφος 1, του κανονισμού περιέχει κανόνες για τη μετάβαση από την ονοματολογία ΚΔ στη συνδυασμένη ονοματολογία και ορίζει ότι οι κωδικοί και οι περιγραφές των εμπορευμάτων που καθιερώνονται με βάση τη Συνδυασμένη Ονοματολογία υποκαθιστούν εκείνους που έχουν καθοριστεί με βάση τις ονοματολογίες του Κοινού Δασμολογίου και του Nimexe και ότι «κοινοτικές πράξεις που περιλαμβάνουν τη δασμολογική ή στατιστική ονοματολογία τροποποιούνται ανάλογα από την Επιτροπή» (δική μου υπογράμμιση).
6.
Όπως εκτίθεται στο σημείο 30 των προτάσεων, το άρθρο 15, παράγραφος 1, πρέπει να θεωρηθεί ως σιωπηρή απόφαση του κοινοτικού νομοθέτη να διατηρηθούν νομικές πράξεις που εκδόθηκαν βάσει του προηγουμένου νομοθετικού ερείσματος. Η χρησιμοποίηση της λέξεως «τροποποιούνται» στο άρθρο 15, παράγραφος 1, προϋποθέτει πράγματι ότι διατηρούνται ορισμένοι κανόνες μέχρις ότου τροποποιηθούν και δεν φαίνεται να έχει την έννοια ότι οι κανόνες αυτοί καταργούνται πριν επέλθει τροποποίησή της. Αν υπήρχε πρόθεση οι κανόνες αυτοί να εξακολουθούν να ισχύουν μόνο αφού επέλθει προσαρμογή, η διάταξη αυτή θα έπρεπε να έχει διατυπωθεί υπό τη μορφή εξουσιοδοτήσεως προς την Επιτροπή να εκδώσει νέους προσαρμοσμένους κανονισμούς χωρίς να εφαρμοστεί η προβλεπόμενη στα άρθρα 9 και 10 του κανονισμού διαδικασία.
7.
Επιπλέον, μπορεί να επισημανθεί ότι το άρθρο 15 άρχισε να εφαρμόζεται, βάσει του άρθρου 17 του κανονισμού, μόλις από την 1η Ιανουαρίου 1988, δηλαδή την ίδια ημέρα από την οποία άρχισε να ισχύει η Συνδυασμένη Ονοματολογία. Αν υπήρχε πρόθεση να εξακολουθούσε να αποτελεί προϋπόθεση κύρους η προβλεπόμενη στο άρθρο 15, παράγραφος 1, προσαρμογή, θα έπρεπε προφανώς να παρασχεθεί στην Επιτροπή ορισμένη προθεσμία πριν από την έναρξη ισχύος της Συνδυασμένης Ονοματολογίας προκειμένου να προβεί αυτή στην εν λόγω προσαρμογή.
8.
Επομένως, πρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ο κανονισμός 482/74 εξακολούθησε να ισχύει και υπό το καθεστώς της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, καθόσον η Επιτροπή δεν τον τροποποίησε.
9.
Όπως προκύπτει από τα προεκτεθέντα, δεν είναι αναγκαίο να ληφθούν υπόψη τα συμπεράσματα που μπορούν να συναχθούν από την προαναφερθείσα απόφαση Pennacchiotti προκειμένου να δοθεί απάντηση στο ερώτημα κατά πόσον ο κανονισμός 482/74 εξακολουθούσε να ισχύει υπό το καθεστώς της Συνδυασμένης Ονοματολογίας. Κατά την κρίση της σκοπιμότητας της γενικής νομικής καταστάσεως, όπως εκφράζεται μέσω της αποφάσεως αυτής, πρέπει να ληφθεί σοβαρώς υπόψη ότι όχι μόνο από απόψεως κατανοήσεως και αποδοχής εκ μέρους των πολιτών της Κοινότητας του κοινοτικού δικαίου αλλά και για την αποτελεσματική εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου είναι εξαιρετικά σημαντικό να καταρτίζονται οι κανόνες με όσο το δυνατό μεγαλύτερη σαφήνεια και διαφάνεια. Εν προκειμένω, μπορεί να επισημανθεί η εκδηλούμενη σε μεγαλύτερη έκταση απ' ό,τι προηγουμένως επιθυμία κωδικοποιήσεως νομικών πράξεων (
4
). Το Δικαστήριο οφείλει να ενισχύσει τις προσπάθειες αυτές που αποσκοπούν στο να καταστεί το κοινοτικό δίκαιο όσο το δυνατόν σαφές και διαφανές για τους πολίτες. Δεν είμαι πεπεισμένος ότι η αρχή που διατυπώθηκε με την απόφαση Pennacchiotti μπορεί να συμβάλει στην πραγματοποίηση των προαναφερθεισών επιθυμιών για επίτευξη σαφήνειας και διαφάνειας του κοινοτικού δικαίου. Η ανάγκη μεγαλύτερης σαφήνειας και διαφάνειας για τους πολίτες καθίσταται επιτακτική, όταν εκτελεστικοί κανονισμοί καθίστανται ανενεργοί αμέσως μόλις καταργηθούν οι χρησιμεύοντες ως έρεισμά τους κανονισμοί, εκτός αν ρητώς ορίζεται το αντίθετο.
10.
Θα ήταν ενδεχομένως ευκτέο αν είχε διατυπωθεί σαφέστερα στο άρθρο 15, παράγραφος 1, του κανονισμού 2658/87 του Συμβουλίου ότι διατηρούνται οι μέχρι τούδε ισχύοντες εκτελεστικοί κανονισμοί. Εφόσον όμως είναι δυνατό να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα μέσω γενικής ερμηνείας νομίζω ότι δεν υπάρχει κανένας ενδοιασμός από απόψεως ασφάλειας του δικαίου προκειμένου να γίνει δεκτό ότι ο κανονισμός 482/74 εξακολουθούσε να ισχύει μετά την εφαρμογή της Συνδυασμένης Ονοματολογίας.
Ήταν ανίσχυρο το άρθρο 1 του κανονισμού 482/74 κατά το κρίσιμο για την παρούσα υπόθεση χρονικό σημείο;
11.
Κατά το άρθρο 9, παράγραφος 1, στοιχείο α', του κανονισμού 2658/87, η Επιτροπή είχε εξουσία, τηρώντας την προβλεπόμενη στο άρθρο 10 διαδικασία γνωμοδοτήσεως της επιτροπής ονοματολογίας, να θεσπίσει μέτρα όσον αφορά την εφαρμογή της Συνδυασμένης Ονοματολογίας και των επεξηγηματικών της σημειώσεων. Κατ' αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται, αφενός, ενιαία εφαρμογή στα κράτη μέλη και, αφετέρου, ελάφρυνση του φόρτου των διοικητικών υπηρεσιών.
12.
Κατά την κρίση του ζητήματος αν η Επιτροπή υπερέβη την αρμοδιότητά της, θέτοντας προϋπόθεση περιεκτικότητας σε άμυλο μέχρι 45 % ως όρο για την υπαγωγή υπολειμμάτων εξαγωγής του ελαίου σπερμάτων αραβοσίτου στη δασμολογική διάκριση 23069091 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, στις προτάσεις λαμβάνεται ως βάση η απόφαση Vismans Nederland (
5
). Με την απόφαση αυτή το Δικαστήριο έκρινε, σύμφωνα με την πάγια νομολογία του, ότι η Επιτροπή έχει μεν εξουσία να διευκρινίζει το περιεχόμενο των δασμολογικών κλάσεων, πλην όμως οι θεσπιζόμενες διατάξεις δεν πρέπει να τροποποιούν το κείμενο του δασμολογίου, δεδομένου ότι για λόγους ασφαλείας του δικαίου και ευχερείας των ελέγχων επιβάλλεται η δασμολογική κατάταξη να πραγματοποιείται βάσει των αντικειμενικών χαρακτηριστικών και ιδιοτήτων των εμπορευμάτων, όπως καθορίζονται σε κείμενο δασμολογικών κλάσεων (
6
).
13.
Η υπό κρίση υπόθεση διαφέρει από την υπόθεση Vismans Nederland κατά το ότι η Επιτροπή δεν προέβη σε εσφαλμένη εκτίμηση κατά το χρονικό σημείο της εκδόσεως της νομικής πράξεως. Αντιθέτως, η μετέπειτα εξέλιξη κατέστησε κατά κάποιο τρόπο άνευ πρακτικής σημασίας τον κανονισμό της Επιτροπής και, επομένως, το πρόβλημα συνίσταται στο ότι ο κανονισμός δεν προσαρμόστηκε προς την εξέλιξη αυτή. Επομένως, η μη εφαρμογή του κανονισμού δεν σημαίνει στην ουσία αναγνώριση του ότι η Επιτροπή υποχρεούται συνεχώς να προσαρμόζει τέτοιου είδους κανόνες. Εντούτοις, η διαφορά αυτή, κατά τη γνώμη μου δεν έχει αποφασιστική σημασία, επειδή εν προκειμένω ισχύουν οι ίδιες σκέψεις που ανάγονται στην ασφάλεια του δικαίου.
14.
Το αιτούν δικαστήριο έλαβε ως βάση ότι τα εισαχθέντα προϊόντα είναι υπολείμματα της εξαγωγής του ελαίου σπερμάτων αραβοσίτου στα οποία δεν έχει προστεθεί κανένα ξένο συστατικό, πράγμα που δεν αμφισβητήθηκε από την Επιτροπή κατά τη διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου. Όπως εκτίθεται στις προτάσεις, μπορεί επομένως να θεωρηθεί ότι κατ' αντικειμενική εκτίμηση πρόκειται για υπόλειμμα το οποίο υπάγεται κατά νόμο στη δασμολογική διάκριση 23069191. Το περιεχόμενο στον κανονισμό 482/74 ελάχιστο όριο των 45 % συνεπάγεται επομένως ότι η δασμολόγηση δεν πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και τις αντικειμενικές ιδιότητες του προϊόντος, όπως προκύπτουν από την ονοματολογία. Επομένως, ο εισαγωγέας υπέστη αδικαιολόγητη ζημία που δύσκολα μπορεί να αποκατασταθεί, εφόσον εξακολουθεί να ισχύει ο κανονισμός. Περαιτέρω, είναι βέβαιο ότι η εκδοθείσα από την Επιτροπή νομική πράξη έχει απλώς ερμηνευτικό χαρακτήρα και, επομένως, δεν μπορεί να τροποποιήσει το περιεχόμενο της οικείας δασμολογικής κλάσεως.
15.
Κατά συνέπεια, ο χαρακτήρας της νομικής πράξεως και οι προαναφερθείσες σκέψεις που ανάγονται στην ασφάλεια του δικαίου συνεπάγονται, κατά τη γνώμη μου, ότι η προϋπόθεση της περιεκτικότητας σε άμυλο που ορίζεται στο άρθρο 1 του κανονισμού 482/74 δεν πρέπει να εφαρμοστεί, καίτοι η προκύψασα κατάσταση δεν υφίστατο αρχικώς κατά το χρονικό σημείο της εκδόσεως του κανονισμού αλλά αποτελεί συνέπεια της μετέπειτα εξελίξεως. Επομένως, συντάσσομαι πλήρως προς τις προτάσεις και όσον αφορά την απάντηση στο δεύτερο ερώτημα.
Πρόταση
16.
Βάσει των ανωτέρω, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στα υποβληθέντα ερωτήματα συμφωνά με τις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Gulmann της 12ης Ιουλίου 1994.
(
*1
)	Γλώσσα του πρωτοτύπου: η δανική.
(
1
)	Κανονισμοί τη; 27ης Φεβρουαρίου 1974 περί κατατάξεως εμπορευμάτων στη διάκριση 23.04 Β του Κοινού Δασμολογίου (ΕΕ ειδ. έκδ. 02/001, σ. 245).
(
2
)	Υπόθεση C-315/88, Συλλογή 1990, σ. Ι-1323.
(
3
)	Κανονισμό; της 23ης Ιουλίου 1987 για τι) δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο (ΕΕ L 256, σ. 1).
(
4
)	Βλ., π.χ., την έκθεση του Κοινοβουλίου «Rapport sur un accord interinstitutionnel en matière de codification officielle de la législation communautaire», 1995, το ψήφισμα του Κοινοβουλίου «Resolution sur la tranparence du droit communautaire et la nécessité de sa codification» και την άποψη της Επιτροπής που εκτίθεται στην COM(93) 391 τελικό — Codification constitutive pour renforcement de la transparence du droit communautaire dans le domaine du marché intérieur.
(
5
)	Απόφαση της 18ης Σεπτεμβρίου 1990, C-265/89 (Συλλογή 1990, σ. Ι-3411).
(
6
)	Βλ. την προαναφερθείσα απόφαση Vismans Nederland, σκέψεις 13 και 14. Βλ., επίσης, την απόφαση της 13ης Φεβρουαρίου 1994, C-401/93, GoldStar Europe (Συλλογή 1994, σ. Ι-5587, σκέψη 19), και της 19ης Μαΐου 1994, υπόθεση C-11/93, Siemens Nixdorf (Συλλογή 1994, σ. Ι-1945, σκέψη 11).