61990J0120
ΈΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠ' ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ ΣΥΖΉΤΗΣΗ
υπόθεση C-120/90 (
*1
)
Ι — Πραγματικά περιστατικά και διαδικασία
1.
Το 1988, η Ludwig Post GmbH (στο εξής: Post ), προσφεύγουσα της κύριας δίκης, ζήτησε από την Oberfinanzdirektion München (στο εξής: Oberfinanzdirektion), καθής της κύριας δίκης, την έκδοση δεσμευτικής γνωματεύσεως περί δασμολογικής κατατάξεως ενός προϊόντος, που ορίζεται ως « συμπύκνωμα κατά 75% πρωτεϊνών του ορού γάλακτος». Πρόκειται για σκόνη που παρασκευάζεται διά υπερδιηθήσεσως από ορό γάλακτος, προορίζεται να χρησιμοποιηθεί για παρασκευάσματα τροφών, και περιέχει 76,6 % πρωτεΐνες, 5 ο/ο λακτόζη και 2,1 ο/ο λιπαρές ουσίες, χωρίς να μπορεί να διαπιστωθεί η ύπαρξη ζαχάρεως.
2.
Στις 14 Ιουνίου 1988, η Oberfinanzdirektion χορήγησε στην Post γνωμάτευση κατατάσσουσα το προϊόν αυτό στη δασμολογική διάκριση 04049033, «προϊόντα που αποτελούνται από φυσικά συστατικά του γάλακτος (...) που δεν κατανομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού, χωρίς προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών και περιεκτικότητας κατά βάρος σε πρωτεΐνες που υπερβαίνει το 42 0/0 και περιεκτικότητας κατά βάρος σε λιπαρές ουσίες που υπερβαίνει το 1,5 % αλλά που δεν υπερβαίνει το 27 %», της συνδυασμένης ονοματολογίας του κοινού δασμολογίου (στο εξής: ΚΔ).
3.
Η εταιρία Post, αντίθετα, υποστήριξε ότι το προϊόν αυτό έπρεπε να καταταγεί στη δασμολογική διάκριση 04041011, « ορός γάλακτος, έστω και συμπυκνωμένος (... ) χωρίς προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών », δηλαδή στη δασμολογική διάκριση 35029059« γαλακτοαλβουμίνη (... ) », του ΚΔ.
4.
Κατόπιν απορρίψεως της ενστάσεως που υπέβαλε κατά της δεσμευτικής γνωματεύσεως της Oberfinanzdirektion περί δασμολογικής κατατάξεως, η εταιρία Post άσκησε προσφυγή ενώπιον του Bundesfinanzhof.
5.
Προς στήριξη της προσφυγής της, η εταιρία Post προέβαλε το επιχείρημα ότι από τις επεξηγηματικές σημειώσεις του εναρμονισμένου συστήματος περιγραφής και κωδικοποιήσεως των εμπορευμάτων (στο εξής: επεξηγηματικές σημειώσεις) σχετικά με τη δασμολογική κλάση 0404 του ΚΔ προκύπτει ότι η μερική αφαίρεση της λακτόζης ή των μεταλλικών ουσιών του εν λόγω προϊόντος δεν θίγει την ιδιότητα του ως « ορού γάλακτος » κατά την έννοια της δασμολογικής διακρίσεως 04041011. Η εταιρία Post στηρίζεται σχετικά στις επιστημονικές συνήθειες όσον αφορά τα τρόφιμα καθώς και στην ορολογία που χρησιμοποιούν οι ενδιαφερόμενοι επιχειρηματίες.
6.
Στο σκεπτικό της Διατάξεως του περί παραπομπής το εθνικό δικαστήριο εξέθεσε καταρχάς ότι σε κάθε περίπτωση αποκλειόταν η κατάταξη του εν λόγω προϊόντος στη δασμολογική κλάση 3502 του ΚΔ και ότι αμφιβολίες υπήρχαν μόνον ως προς την κατάταξη του προϊόντος αυτού εντός της δασμολογικής κλάσεως 0404.
Το Bundesfinanzhof στη συνέχεια διευκρίνισε ότι έτεινε προς την άποψη της Oberfinanzdirektion, διότι το ζήτημα αν οι ενδιαφερόμενοι επιχειρηματίες θεωρούν ένα προϊόν σαν αυτό για το οποίο πρόκειται ως ορό γάλακτος στερείται, καταρχήν, σημασίας.
Κατά την άποψη του εθνικού δικαστηρίου, από την επεξηγηματική σημείωση σχετικά με τη δασμολογική κλάση 0404 του ΚΔ προκύπτει ότι ως « ορός γάλακτος » νοούνται τα φυσικά συστατικά που παραμένουν μετά την αφαίρεση των λιπαρών ουσιών και της καζεΐνης από το γάλα. Αυτά τα υπολειπόμενα συστατικά είναι η γαλακτοαλβουμίνη, τα μεταλλικά άλατα και η λακτόζη, που αποτελεί το καθοριστικό συστατικό του γάλακτος. Βάσει αυτής της επεξηγηματικής σημειώσεως, η λακτόζη ή οι μεταλλικές ουσίες θα μπορούσαν να αφαιρεθούν εν μέρει, χωρίς αυτό να επιφέρει αμφισβήτηση της δασμολογικής κατατάξεως του προϊόντος ως ορού γάλακτος. Εντούτοις, η περιεκτικότητα του εν λόγω προϊόντος σε λακτόζη θα έφθανε μόνο το 5 % σε αναλογία 76,6 ο/ο πρωτεϊνών, ενώ η σκόνη ορρού γάλακτος περιέχει κανονικά 70 έως 75 ο/ο λακτόζη σε αναλογία 10 έως 14 Vo αλβουμινών. Λαμβανομένης υπόψη της αναλογίας αυτής, δεν φαίνεται δυνατό να γίνεται λόγος στην προκειμένη περίπτωση για μερική μόνο αφαίρεση της λακτόζης, κατά την έννοια της προαναφερθείσας επεξηγηματικής σημειώσεως. Πράγματι, εφόσον, για το εν λόγω προϊόν, η αναλογία λακτόζης θα ήταν ίση μόνο με το 1/14 περίπου της συνήθους περιεκτικότητας της σκόνης ορού γάλακτος, στην προκειμένη περίπτωση δεν θα πρόκειται πλέον για ορό γάλακτος από τον οποίο αφαιρέθηκε μερικώς η λακτόζη, αλλά για ορό γάλακτος μεταποιημένο, με μικρή περιεκτικότητα σε λακτόζη. Το Bundesfinanzhof αναφέρθηκε, σχετικά, στην απόφαση της 25ης Μαΐου 1989, 40/88, Weber (Συλλογή 1989, σ. 1395, σκέψη 24), από την οποία προκύπτει ότι το εμπόρευμα που χάνει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του βασικού προϊόντος δεν μπορεί πλέον να τύχει του ευεργετήματος της δασμολογικής κατατάξεως του προϊόντος αυτού.
Εντούτοις, το Bundesfinanzhof έκρινε ότι η ερμηνεία των δασμολογικών διατάξεων που είναι κρίσιμες στην παρούσα υπόθεση γεννούσε ορισμένες αμφιβολίες διότι, αφενός, γινόταν λόγος για τροποποίηση της δασμολογικής ρυθμίσεως, ώστε να αναφέρεται εκτός από τον « ορό γάλακτος » και ο μεταποιημένος ορός γάλακτος στη διάκριση 040410 του ΚΔ και, αφετέρου, ο εκπρόσωπος της Post υποστήριξε ότι οι βρετανικές και ολλανδικές τελωνειακές αρχές κατέταξαν στη διάκριση 040410 του ΚΔ τη σκόνη ορού γάλακτος που περιείχε 75 % πρωτεΐνες και 3 % λακτόζη.
7.
Θεωρώντας ότι, κατά συνέπεια, η διαφορά γεννούσε πρόβλημα ερμηνείας της εν λόγω κοινοτικής ρυθμίσεως, το Bundesfinanzhof αποφάσισε, με Διάταξη της 13ης Μαρτίου 1990, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, να αναστείλει τη διαδικασία μέχρις ότου αποφανθεί το Δικαστήριο επί του ακόλουθου προδικαστικού ερωτήματος:
« Πρέπει η συνδυασμένη ονοματολογία (1988) να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι η σκόνη που παράγεται διά υπερδιηθήσεως από ορό γάλακτος και περιέχει 76,6 % πρωτεΐνες, 2,1 % λιπαρές ουσίες και 5 ο/ο λακτόζη, χωρίς να μπορεί να αποδειχθεί η ύπαρξη ζαχάρεως, πρέπει να καταταγεί, ως “προϊόν αποτελούμενο από φυσικά συστατικά του γάλακτος (... ) ”, στη δασμολογική διάκριση 04049033 ή — σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως — στη δασμολογική κλάση 04041011 ως “ορός γάλακτος (...)”; »
8.
Η Διάταξη του Bundesfinanzhof πρωτοκολλήθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 26 Απριλίου 1990.
9.
Σύμφωνα με το άρθρο 20 του Πρωτοκόλλου περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου της ΕΟΚ, γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν στις 19 Ιουλίου 1990 η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Jörn Sack, νομικό σύμβουλο, στις 30 Ιουλίου 1990 η εταιρία Post, εκπροσωπούμενη από την Barbara Festge, δικηγόρο Αμβούργου, και την 1η Αυγούστου 1990 η Κυβέρνηση της Γαλλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενη από τον Philippe Pouzoulet, υποδιευθυντή νομικών υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, και την Hélène Duchène, Γραμματέα των Εξωτερικών Υποθέσεων του ίδιου υπουργείου.
10.
Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και μετά από ακρόαση του γενικού εισαγγελέα, το Δικαστήριο αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων.
11.
Κατ' εφαρμογή του άρθρου 95, παράγραφοι 1 και 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, το Δικαστήριο, με απόφαση της 16ης Ιανουαρίου 1991, ανέθεσε την εκδίκαση της υποθέσεως στο δεύτερο τμήμα.
II — Γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο
1.
Στην αρχή των παρατηρήσεων της η εταιρία Post εκθέτει ότι το συμπύκνωμα κατά 75 ο/ο πρωτεϊνών του ορού γάλακτος, το οποίο αφορά η υπόθεση ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, είναι ορός γάλακτος υπό τη μορφή σκόνης. Παρασκευάζεται κατά τρόπο ώστε ο ευρισκόμενος σε υγρή μορφή ορός γάλακτος συμπυκνώνεται με υπερδιήθηση, διαδικασία η οποία περιλαμβάνει, εκτός από την αφαίρεση του νερού, την αφαίρεση ορισμένης ποσότητας άλατος και λίγης λακτόζης, με συνέπεια την αύξηση της περιεκτικότητος κατά βάρος σε πρωτεΐνες. Στη συνέχεια, ο συμπυκνωμένος υγρός ορός γάλακτος αφυδατώνεται. Η εταιρία Post επιμένει στο γεγονός ότι καμία ουσία δεν προστίθεται στο προϊόν και ότι αυτό αποτελείται αποκλειστικά από φυσικά συστατικά του γάλακτος.
Όπως ακριβώς το ποσοστό των διαφόρων συστατικών του γάλακτος, η αναλογία μεταξύ των συστατικών του ορού γάλακτος, δηλαδή των πρωτεϊνών, της λακτόζης, των λιπαρών ουσιών και των τεφρών ποικίλλει. Το υψηλότερο ή χαμηλότερο ποσοστό των συστατικών αυτών καθορίζει, βέβαια, την ποιότητα και επομένως την τιμή του ορού γάλακτος, δεν είναι όμως σε καμιά περίπτωση καθοριστικό για τον χαρακτηρισμό του προϊόντος ως ορού γάλακτος.
Εξάλλου, η εταιρία Post υπογραμμίζει ότι το Bundesfinanzhof ξεκινά από εσφαλμένη αφετηρία, δεχόμενο ότι η λακτόζη αποτελεί το καθοριστικό συστατικό του γάλακτος. Ο ισχυρισμός αυτός, ο οποίος θα ευσταθούσε κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960, σήμερα έχει ξεπεραστεί, στο μέτρο που σήμερα τα συστατικά του ορού γάλακτος θεωρούνται ισοδύναμα.
Κατά την άποψη της Post, το προϊόν το οποίο αφορά η υπόθεση της κυρίας δίκης είναι ορός γάλακτος υπαγόμενος στη δασμολογική διάκριση 040410.
α)
Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει καταρχάς από την ερμηνεία του ίδιου του ΚΔ.
'Ετσι, η δασμολογική κλάση 0404 διακρίνει μεταξύ, αφενός, του « ορού γάλακτος έστω και συμπυκνωμένου ή με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών » ( διάκριση 040410 ) και, αφετέρου, των « άλλων », δηλαδή « των προϊόντων που αποτελούνται από φυσικά συστατικά του γάλακτος, έστω και με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών, που δεν κατανομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού » (διάκριση 040490). Από σύγκριση όμως αυτών των δύο δασμολογικών διακρίσεων προκύπτει ότι, ενώ η διάκριση 040490 διακρίνει αναλόγως της περιεκτικότητας κατά βάρος σε πρωτεΐνες ή σε λιπαρές ουσίες και προβλέπει ανώτατο και κατώτατο όριο καθορίζοντας τη μέγιστη ή την ελάχιστη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, σε λακτόζη ή σε λιπαρές ουσίες, η διάκριση 040410 δεν περιλαμβάνει, αντίθετα, καμία τέτοια διάκριση ή περιορισμό. Κατά την άποψη της Post, αυτό συνεπάγεται ότι κάθε ορός γάλακτος, όποια και αν είναι η περιεκτικότητά του κατά βάρος σε πρωτεΐνες, λιπαρές ουσίες ή λακτόζη, εμπίπτει στη διάκριση 040410 του ΚΔ.
Εξάλλου, η δασμολογική διάκριση 040490 είναι επικουρική δασμολογική κλάση, διότι περιλαμβάνει μόνο τα προϊόντα «που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού ». Δεδομένου ότι προβλέπεται ειδική δασμολογική κλάση για τον ορό γάλακτος, αυτός δεν εμπίπτει στη διάκριση 040490.
Το ίδιο συμπέρασμα προκύπτει από τον γενικό κανόνα 3 α για την ερμηνεία του ΚΔ, σύμφωνα με τον οποίο η περισσότερο εξειδικευμένη κλάση πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι των κλάσεων με γενικότερο περιεχόμενο. Πράγματι, ένας ονομαστικός καθορισμός ( « ορός γάλακτος » ) είναι ειδικότερος από έναν γενικό καθορισμό ( « προϊόν που αποτελείται από φυσικά συστατικά του γάλακτος » ).
Εξάλλου, η εταιρία Post παρατηρεί ότι η καθιέρωση της δασμολογικής διακρίσεως 040490 οφείλεται στο « σκάνδαλο της σκόνης γάλακτος» των αρχών της δεκαετίας του 1980. Δεδομένου ότι το γάλα σε σκόνη από ανασύνθεση παρουσιάζει μεγάλες διαφορές σε σχέση με το γάλα σε σκόνη που βρίσκεται σε φυσική κατάσταση, η διάκριση 040490 περιελήφθη στο ΚΔ για να καλύψει ακριβώς τα προϊόντα αυτά τα οποία αποτελούνται βέβαια από φυσικά συστατικά του γάλακτος, παρασκευάζονται όμως με ανασύνθεση και επομένως δεν εμπίπτουν στη δασμολογική κλάση 040221. Αυτός είναι επίσης ο λόγος για τον οποίο η διάκριση 040490 περιλαμβάνει πολύ διαφοροποιημένες υποδιαιρέσεις αναλόγως της περιεκτικότητας του προϊόντος κατά βάρος σε ζάχαρη, πρωτεΐνες και λιπαρές ουσίες. Υπό τις συνθήκες αυτές είναι προφανές ότι ένα φυσικό προϊόν όπως ο ορός γάλακτος δεν μπορεί να υπαχθεί στη διάκριση 040490 του ΚΔ.
β)
Στη συνέχεια, η Post παρατηρεί ότι αυτή η ερμηνεία του ΚΔ ενισχύεται από τις επεξηγηματικές σημειώσεις οι οποίες, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, αποτελούν έγκυρα μέσα ερμηνείας των κλάσεων του ΚΔ.
Οι επεξηγηματικές όμως σημειώσεις της κλάσεως 0404 του ΚΔ διευκρινίζουν ότι η διάκριση 040410 περιλαμβάνει και τον ορό γάλακτος « ακόμη και αν έχουν από αυτόν αφαιρεθεί εν μέρει η λακτόζη ή τα μεταλλικά άλατα ». Εξάλλου, οι επεξηγηματικές σημειώσεις ορίζουν ότι η διάκριση 040490 καλύπτει και τα προϊόντα «που αποτελούνται από φυσικά συστατικά του γάλακτος, διαφορετικής συνθέσεως από αυτήν του φυσικού προϊόντος, εφόσον δεν αναφέρονται ειδικότερα αλλού ».
Από αυτό η Post συνάγει ότι από τον ορό γάλακτος μπορεί οπωσδήποτε να έχει αφαιρεθεί εν μέρει η λακτόζη. Ελλείψει διευκρινίσεως στις επεξηγηματικές σημειώσεις σχετικά με το ποσοστό αφαιρέσεως της λακτόζης, είναι δυνατόν να έχει αφαιρεθεί από τον ορό γάλακτος η λακτόζη κατά μεγάλο μέρος, αρκεί να μην έχει αφαιρεθεί εντελώς, οπότε θα πρόκειται για γαλακτοαλβουμίνη κατά την έννοια της διακρίσεως 35029059. Το προϊόν το οποίο αφορά η υπόθεση της κύριας δίκης δεν μπορεί όμως να υπαχθεί στη διάκριση 040490, διότι αναφέρεται ειδικότερα ως ορός γάλακτος ή τροποποιημένος ορός γάλακτος στη διάκριση 040410.
γ)
Η εταιρία Post υποστηρίζει ότι η άποψη της ενισχύεται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1285/80 της Επιτροπής, της 23ης Μαΐου 1980, περί κατατάξεως εμπορευμάτων στη διάκριση 0402 Α Ι του κοινού δασμολόγια ( ΕΕ ειδ. έκδ. 02/008, σ. 214). Ως προς αυτό δεν έχει σημασία το γεγονός ότι ο κανονισμός αυτός εκδόθηκε βάσει του προϊσχύσαντος ΚΔ, όπως αυτό περιλαμβάνεται στο παράρτημα του κανονισμού (ΕΟΚ) 950/68 του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1968, περί κοινού δασμολογίου (ABl. 172, σ. 1 ), σύμφωνα με το οποίο c ορρός γάλακτος υπαγόταν στη διάκριση 04.02 Α Ι, δεδομένου ότι και τότε ο ορρός γάλακτος ανήκε σε ειδική δασμολογική κλάση που τον διέκρινε από τα υπόλοιπα γαλακτοκομικά προϊόντα.
Προκύπτει όμως, καταρχάς, από τις αιτιολογικές σκέψεις του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 97/69 του Συμβουλίου, της 16ης Ιανουαρίου 1969 (ΕΕ ειδ. έκδ. 02/001, σ. 32), ο οποίος αποτελεί τη νομική βάση του κανονισμού 1285/80, που προαναφέρθηκε, ότι οι κανονισμοί που αφορούν την κατάταξη των εμπορευμάτων « έχουν ως αντικείμενο τον καθορισμό του περιεχομένου των κλάσεων ή των διακρίσεων του ΚΔ, χωρίς όμως να τροποποιούν το κείμενο τους» και επομένως αποσκοπούν μόνο στο να διευκρινίσουν την υφιστάμενη βάσει του προαναφερθέντος κανονισμού 950/68 κατάσταση.
Εξάλλου, ο κανονισμός 1285/80, που προαναφέρθηκε, προβλέπει ότι αποτελούν ορό γάλακτος τα παρουσιαζόμενα υπό μορφή σκόνης προϊόντα, που παράγονται από ορό γάλακτος με μερική αφαίρεση, μεταξύ άλλων, του γαλακτοσακχάρου (λακτόζης) διά διηθήσεως, κατά τρόπον ώστε η περιεκτικότητα κατά βάρος σε πρωτεΐνες να ανέρχεται σε 56,2 % και η περιεκτικότητα σε λακτόζη να μειώνεται στο 30,9%. Μολονότι τα στοιχεία αυτά δεν ανταποκρίνονται στο εν λόγω προϊόν της υποθέσεως της κύριας δίκης, εντούτοις η περιεκτικότητα κατά βάρος σε λακτόζη μειώθηκε κατά 63 % και η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες πολλαπλασιάστηκε επί 3,5. Εφόσον ο νομοθέτης θεωρεί ένα τέτοιο προϊόν ως ορό γάλακτος, θα πρέπει επίσης να κατατάσσεται ως ορός γάλακτος ένα προϊόν με μικρότερη περιεκτικότητα κατά βάρος σε λακτόζη και μεγαλύτερη περιεκτικότητα κατά βάρος σε πρωτεΐνες ή αντίστροφα και, ειδικότερα, δεν υπάρχει λόγος να θεωρηθεί ότι ένα προϊόν που περιέχει μεγαλύτερο ποσοστό πρωτεϊνών δεν αποτελεί ορό γάλακτος. Πράγματι, εφόσον ένα προϊόν διατηρεί τα χαρακτηριστικά συστατικά του ορού γάλακτος, θα πρέπει να κατατάσσεται ως ορός γάλακτος, όποια και αν είναι η αναλογία των συστατικών αυτών. Το εν λόγω όμως προϊόν στην υπόθεση της κύριας δίκης περιλαμβάνει τα τέσσερα χαρακτηριστικά συστατικά του ορού γάλακτος, δηλαδή λιπαρές ουσίες, τέφρες, πρωτεΐνες και λακτόζη.
δ)
Κατά την άποψη της εταιρίας Post, οι παρατηρήσεις αυτές επιβεβαιώθηκαν από πραγματογνωμοσύνη που έγινε, κατ' αίτηση της, κατά τη διάρκεια της κύριας δίκης. Με την πραγματογνωμοσύνη αυτή γνωστοί ερευνητές στον τομέα των τροφίμων επιβεβαίωσαν ότι, από θρεπτική άποψη και από την άποψη της χημικής αναλύσεως των τροφίμων αυτών, οι πρωτεΐνες που περιέχονται στον ορό γάλακτος αποτελούν το καθοριστικό συστατικό του. Ειδικότερα, οι πραγματογνώμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ένα προϊόν που περιέχει, μεταξύ άλλων, 76,6 % πρωτεΐνες και 5% λακτόζη είναι ορός γάλακτος σε σκόνη, διότι παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά του προϊόντος αυτού.
ε)
Η Post υποστηρίζει ακόμη ότι η απόφαση της 25ης Μαΐου 1989, Weber, που προαναφέρθηκε, όπου στηρίχθηκε το Bundesfinanzhof στη Διάταξη περί παραπομπής του, δεν είναι κρίσιμη για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης, στο μέτρο που η υπόθεση αυτή αφορούσε τη δασμολογική κατάταξη προϊόντος συντεθειμένου με τεχνητό τρόπο, αναμιγνύοντας φυσικά συστατικά του γάλακτος και της σκόνης γάλακτος και συστατικά που, συνήθως, δεν βρίσκονται στη σκόνη γάλακτος. Στην προκειμένη όμως περίπτωση δεν πρόκειται για ανασύνθεση ή, ακόμη περισσότερο, για πρόσθεση ουσιών που δεν περιέχονται στο προϊόν στη φυσική του κατάσταση. Αντίθετα, το εν λόγω προϊόν συντίθεται από φυσικά συστατικά, των οποίων τροποποιήθηκαν μόνο οι αναλογίες με μερική αφαίρεση δύο συστατικών.
στ)
Κατά την άποψη της Post, τουλάχιστον τα κράτη μέλη που είναι μεγάλοι εισαγωγείς ορού γάλακτος σε σκόνη, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Κάτω Χώρες, η Δανία, η Γαλλία και η Ιταλία, κατατάσσουν ένα συμπύκνωμα κατά 75 % πρωτεϊνών του ορού γάλακτος, δηλαδή ένα προϊόν που έχει περίπου τη σύνθεση του επιδίκου προϊόντος, ως ορό γάλακτος στον αριθμό κωδικός 040410.
ζ)
Τέλος, η εταιρία Post παρατηρεί ότι η Επιτροπή Ονοματολογίας του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας αποφάσισε να διευκρινίσει την κλάση 040410 του ΚΔ με τη διατύπωση « ορός γάλακτος, τροποποιημένος ή μη, έστω και συμπυκνωμένος ή με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών », και ότι η τροποποίηση αυτή θα τεθεί σε ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 1992. Εξάλλου, η επιτροπή αυτή αποφάσισε να συμπληρώσει τις επεξηγηματικές σημειώσεις με την ακόλουθη φράση: « Για τους σκοπούς της διάκρισης 040410, ως τροποποιημένος ορός γάλακτος νοούνται τα προϊόντα που συντίθενται από συστατικά ορού γάλακτος, δηλαδή ορός γάλακτος από τον οποίο έχουν αφαιρεθεί εν όλω ή εν μέρει η λακτόζη, οι πρωτεΐνες ή τα μεταλλικά άλατα ή στον οποίο έχουν προστεθεί φυσικά συστατικά ορού γάλακτος, καθώς και προϊόντα που παίρνονται από ανάμιξη φυσικών συστατικών ορού γάλακτος. »
Περιληπτικώς, η Post προτείνει να δοθεί η ακόλουθη απάντηση στο ερώτημα που υπέβαλε το Bundesfinanzhof:
« Η συνδυασμένη ονοματολογία ( 1988 ) έχει την έννοια ότι η σκόνη που παρασκευάζεται διά υπερδιηθήσεως ορού γάλακτος και περιέχει 76,6 % πρωτεΐνες, 2,1 ο/ο λιπαρές ουσίες και 5 ο/ο λακτόζη, χωρίς να μπορεί να διαπιστωθεί η ύπαρξη ζαχάρεως, εμπίπτει ως ορός γάλακτος στη διάκριση 04041011. »
2.
Η Κυβέρνηση της Γαλλικής Δημοκρατίας υπογραμμίζει αρχικά ότι το συμπύκνωμα κατά 75 ο/ο πρωτεϊνών ορού γάλακτος είναι προϊόν που εμφανίστηκε τελευταία στην αγορά, παρασκευάζεται διά υπερδιηθήσεως του ορού γάλακτος και χαρακτηρίζεται από πολύ μικρή περιεκτικότητα σε λακτόζη ( 5 % ), ενώ ο ορός γάλακτος που δεν έχει υποστεί επεξεργασία περιλαμβάνει 70 έως 75 ο/ο λακτόζη. Για να δοθεί επομένως απάντηση στο ερώτημα που υπέβαλε το Bundesfinanzhof, πρέπει να γίνει σύγκριση της αναλογίας λακτόζης που περιέχεται στον ορό γάλακτος και στο εν λόγω προϊόν και να εκτιμηθεί αν το προϊόν αυτό μπορεί να θεωρηθεί ως ορός γάλακτος από τον οποίο έχει « εν μέρει » αφαιρεθεί η λακτόζη. Το ερώτημα αυτό παρουσιάζει ενδιαφέρον διότι ο τροποποιημένος ορός γάλακτος αποτελεί συστατικό διαιτητικών τροφίμων με αυξανόμενη εμπορική επιτυχία.
Κατά την άποψη της Κυβερνήσεως της Γαλλικής Δημοκρατίας το συμπύκνωμα κατά 75 % πρωτεϊνών του ορού γάλακτος εμπίπτει στη δασμολογική διάκριση 04049033.
Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από την ισχύουσα ρύθμιση, η οποία επιβεβαιώνεται από τις επεξηγηματικές σημειώσεις. Πράγματι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει να αναζητείται, γενικώς, στα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες τους, όπως αυτές καθορίζονται στη διατύπωση των κλάσεων και διακρίσεων του ΚΔ, καθώς και στις σημειώσεις των τμημάτων ή των κεφαλαίων. Επιπλέον, σύμφωνα με τη νομολογία αυτή, οι επεξηγηματικές σημειώσεις αποτελούν σημαντικό στοιχείο ερμηνείας που διευκρινίζει ή καθιστά σαφές το περιεχόμενο των διαφόρων δασμολογικών κλάσεων ή διακρίσεων.
Κατά την άποψη της Κυβερνήσεως της Γαλλικής Δημοκρατίας, η ανάλυση της συνθέσεως του προϊόντος το οποίο αφορά η υπόθεση της κύριας δίκης το κατατάσσει χωρίς αμφιβολία στη διάκριση 04049033 του ΚΔ, εφόσον τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά που περιγράφονται στη διατύπωση της διακρίσεως αυτής συναντώνται στο συμπύκνωμα κατά 75 % πρωτεϊνών του ορού γάλακτος. Πράγματι, πρόκειται για προϊόν που συντίθεται από φυσικά συστατικά του γάλακτος, περιέχει 76,6 % πρωτεΐνες, δηλαδή περισσότερο από 42 %όπως απαιτεί η διατύπωση της εν λόγω διακρίσεως, έχει περιεκτικότητα κατά βάρος σε λιπαρές ουσίες ίση με 2,1 ο/ο, δηλαδή εντός των ορίων που απαιτεί ο κανόνας ( μεταξύ 1,5 και 27 ο/ο ) και για το οποίο η απαίτηση αποκλεισμού κάθε προσθήκης ζαχάρεως ή άλλων γλυκαντικών ικανοποιείται δεδομένου ότι δεν μπορεί να αποδειχθεί η ύπαρξη ζαχάρεως.
Εξάλλου, το συμπύκνωμα κατά 75% πρωτεϊνών του ορού γάλακτος δεν μπορεί να υπαχθεί στη δασμολογική διάκριση 04041011, διότι τόσο η διατύπωση της διακρίσεως αυτής όσο και οι σχετικές επεξηγηματικές σημειώσεις επισημαίνουν τη σημασία της περιεκτικότητας σε λακτόζη για την κατάταξη του εν λόγω προϊόντος. Σύμφωνα με αυτές τις σημειώσεις, ο ορός γάλακτος συντίθεται από τα φυσικά συστατικά του γάλακτος που παραμένουν όταν αφαιρεθούν οι λιπαρές ουσίες και η καζεΐνη. Από το προϊόν αυτό μπορούν να αφαιρεθούν εν μέρει η λακτόζη ή οι μεταλλικές ουσίες και μπορεί το προϊόν να συμπυκνωθεί. Εντούτοις, οι εργαστηριακές αναλύσεις αποδεικνύουν ότι, όταν αφαιρεθούν από το γάλα οι λιπαρές ουσίες και η καζεΐνη, προκύπτει προϊόν που περιέχει περίπου 70 ο/ο λακτόζη, γαλακτοαλβουμίνη και μεταλλικές ουσίες. Αντίθετα, στο επίδικο προϊόν, που παρασκευάζεται κατόπιν αφαιρέσεως όλης σχεδόν της λακτόζης, η περιεκτικότητα του συστατικού αυτού κατέρχεται από 70 σε 5 %. Επομένως, το προϊόν αυτό δεν ανταποκρίνεται πλέον στον ορισμό του ορού γάλακτος που περιέχεται στις επεξηγηματικές σημειώσεις.
Επιπλέον, με την απόφαση της 25ης Μαρτίου 1989, Weber, που προαναφέρθηκε, το Δικαστήριο έκρινε ότι πρέπει να τηρείται ορισμένη αναλογία στα συστατικά ενός προϊόντος, διότι διαφορετικά επέρχεται μεταβολή της φύσεως του προϊόντος. Στο συμπύκνωμα κατά 75 ο/ο πρωτεϊνών του ορού γάλακτος όμως, το οποίο αφορά η υπόθεση της κύριας δίκης, δεν υπάρχουν οι αναλογίες των συστατικών του ορού γάλακτος, διότι αυτό περιέχει μόνο 5o/ο λακτόζη. Μεταβάλλεται έτσι πλήρως η φύση του προϊόντος, το οποίο δεν είναι ορός γάλακτος, αλλά συμπύκνωμα πρωτεϊνών.
Η Κυβέρνηση της Γαλλικής Δημοκρατίας προσθέτει ότι στη Γαλλία τα ομοιάζοντα προς το επίδικο προϊόντα κατατάσσονται πάντοτε στη διάκριση 040490 του ΚΔ.
Εν τέλει η Κυβέρνηση της Γαλλικής Δημοκρατίας ζητεί από το Δικαστήριο να απαντήσει στο ερώτημα που υπέβαλε το Bundesfinanzhof ότι
« το συμπύκνωμα κατά 75 % πρωτεϊνών του ορού γάλακτος πρέπει να κατατάσσεται στη δασμολογική διάκριση 04049033 ως “ προϊόν που αποτελείται από φυσικά συστατικά του γάλακτος”».
3.
Η Επιτροπή υπενθυμίζει καταρχάς ότι οι διακρίσεις 04041011 και 04049033 υπάγονται στην κλάση 0404 του ΚΔ, που περιλαμβάνει δύο ομάδες προϊόντων, με τον τίτλο, αφενός, « ορός γάλακτος, έστω και συμπυκνωμένος ή με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών » ( 040410 ), και, αφετέρου, « προϊόντα που αποτελούνται από φυσικά συστατικά του γάλακτος, έστω και με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών, που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού » ( 040490 ).
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ακόμη ότι, σύμφωνα με τις επεξηγηματικές σημειώσεις, νοούνται ως « ορός γάλακτος » τα φυσικά συστατικά που παραμένουν όταν αφαιρεθούν οι λιπαρές ουσίες και η καζεΐνη από το γάλα. Εξάλλου, από τον ορό γάλακτος μπορούν να έχουν εν μέρει αφαιρεθεί η λακτόζη ή οι μεταλλικές ουσίες.
Έστω και αν ο ορός γάλακτος μπορεί να έχει διαφορετική σύνθεση αναλόγως του τύπου του προϊόντος, η λακτόζη είναι πάντοτε το κύριο συστατικό του ορού γάλακτος σε σκόνη ( ορός γάλακτος — πυτία σε σκόνη: 72,7 Vo λακτόζη όξινος ορός γάλακτος σε σκόνη: 65,5 Vo λακτόζη ). Κατά συνέπεια, όταν η περιεκτικότητα σε λακτόζη δεν υπερβαίνει το 5 Vo, δεν είναι δυνατόν να γίνει λόγος για εν μέρει μόνο αφαίρεση της λακτόζης. Επιπλέον, λόγω της πλήρους σχεδόν αφαιρέσεως της λακτόζης, μεταβλήθηκαν ριζικά και τα ποσοστά των άλλων συστατικών του ορού γάλακτος, οπότε το προϊόν δεν έχει πλέον τα κύρια χαρακτηριστικά του βασικού προϊόντος « ορός γάλακτος». Κατά συνέπεια, το προϊόν αυτό δεν μπορεί να υπαχθεί στη διάκριση 040410 του ΚΔ.
Το συμπέρασμα αυτό επιβεβαιώνεται καταρχάς από την απόφαση Weber, της 25ης Μαΐου 1989, που προαναφέρθηκε. Ενισχύεται, εξάλλου, από τις αποφάσεις της Επιτροπής Ονοματολογίας του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας η οποία, με επτά ψήφους υπέρ και δύο κατά, αποφάσισε να κατατάξει τον τροποποιημένο ορό γάλακτος στη διάκριση 040490.
Η Επιτροπή προσθέτει ότι για την ερμηνεία του ισχύοντος ΚΔ δεν έχει σημασία το γεγονός ότι με την ευκαιρία αυτή η Επιτροπή γνωστοποίησε, με οκτώ ψήφους υπέρ και μία κατά, ότι θεωρούσε επιθυμητή στο μέλλον την τροποποίηση της ονοματολογίας έτσι ώστε να συγκεντρωθούν ο φυσικός ορός γάλακτος και ο τροποποιημένος ορός γάλακτος στη διάκριση 040410 και ότι η άποψη αυτή έγινε δεκτή στις 5 Ιουλίου 1989 από το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας υπό τη μορφή συστάσεως που απευθύνθηκε στα κράτη μέλη και θα μεταφερθεί στην κοινοτική νομοθεσία από 1ης Ιανουαρίου 1992. Επίσης, η ορολογία που χρησιμοποιούν οι επιχειρηματίες ή η ενδεχόμενη αποκλίνουσα εφαρμογή του δικαίου σε ορισμένα κράτη μέλη δεν μπορεί να επηρεάσει την ερμηνεία του ΚΔ.
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή προτείνει να δοθεί η ακόλουθη απάντηση στο ερώτημα που υπέβαλε το Bundesfinanzhof:
« Η ισχύουσα το 1988 συνδυασμένη ονοματολογία του κοινού δασμολογίου έχει την έννοια ότι το “ συμπύκνωμα κατά 75 Vo πρωτεϊνών του ορού γάλακτος ”, δηλαδή μια σκόνη παραγόμενη διά υπερδιηθήσεως ορού γάλακτος, προοριζόμενη να χρησιμοποιηθεί για παρασκευάσματα τροφών και περιέχουσα 76,6 Vo πρωτεΐνες, 2,1 % λιπαρές ουσίες και 5 % λακτόζη, χωρίς να μπορεί να αποδειχθεί η ύπαρξη ζαχάρεως, εμπίπτει στη δασμολογική διάκριση 04049033».
F. Α. Schockweiler
εισηγητής δικαστής
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.