61989C0219
ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΫ ΕΙΣΑΓΓΕΛΈΑ
MARCO DARMON
της 15ης Ιανουαρίου 1991 (
*1
)
Κύριε Πρόεδρε,
Κύριοι δικαστές,
1.
Το Bundesfinanzhof υπέβαλε στο Δικαστήριο προδικαστικό ερώτημα σχετικά με την ερμηνεία της ονοματολογίας του κοινού δασμολογίου προκειμένου να καθοριστεί αν ένα εμπόρευμα, που αποτελείται κατά 39,4 ο/ο από χυμό πορτοκαλιού και κατά 60,6 % από ζάχαρη, πρέπει να καταταγεί ως «χυμός φρούτου (...) με προσθήκη ζάχαρης» στην κλάση 20.09 της εν λόγω ονοματολογίας. Η μεγάλη αναλογία ζάχαρης στη σύνθεση του προϊόντος αυτού ήταν ο λόγος για τον οποίο το εθνικό δικαστήριο εξέφρασε αμφιβολίες ως προς τη δυνατότητα κατατάξεως του προϊόντος αυτού στην εν λόγω κλάση.
2.
Θα ήθελα ευθύς εξαρχής να παρατηρήσω ότι, όπως προκύπτει από τον συνδυασμό της συμπληρωματικής σημειώσεως αριθ. 5 του κεφαλαίου 20 της συνδυασμένης ονοματολογίας — η οποία προβλέπει κατ' ουσίαν ότι ο χυμός πορτοκαλιού μπορεί να περιέχει φυσική ζάχαρη μέχρι 13 % — και από τις διακρίσεις 20.09-1191 και 20.09-1991 — οι οποίες ρητώς αναφέρονται στον χυμό πορτοκαλιού του οποίου η περιεκτικότητα σε πρόσθετη ζάχαρη υπερβαίνει το 30 ο/ο του βάρους — ένας χυμός πορτοκαλιού του οποίου η περιεκτικότητα σε ζάχαρη υπερβαίνει το 43 % εμπίπτει στην κλάση 20.09. Εξάλλου, στις σημειώσεις του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας σχετικά με το κεφάλαιο 20 ρητώς αναφέρεται ότι χυμοί φρούτων στους οποίους έχει προστεθεί ζάχαρη δεν μπορούν να κατατάσσονται ως «χυμοί φρούτων (...) με προσθήκη ζάχαρης» παρά μόνο εφόσον διατηρούν τον αρχικό τους χαρακτήρα.
3.
Η Επιτροπή φρονεί ότι το επίμαχο προϊόν δεν μπορεί να καταταγεί στην κλάση 20.09 εφόσον περιέχει άνω του 50 % ζάχαρη. Φρονεί ότι η κλάση 21.06 «παρασκευάσματα διατροφής που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού (... ) » είναι αυτή που ενδείκνυται για την κατάταξη του επιμάχου εμπορεύματος. Δεν συμμερίζομαι μια τέτοια άποψη για τους εξής λόγους.
4.
Αναμφισβήτητα είναι δυνατόν να θεωρηθεί, καίτοι στο γράμμα της κλάσεως δεν προβλέπεται ρητώς κανένα ανώτατο όριο, ότι θα μπορούσε να υφίσταται κάποιο σημείο πέραν του οποίου δεν θα ήταν πλέον δυνατό να θεωρείται ότι εξακολουθεί να υφίσταται ο αρχικός χαρακτήρας του χυμού πορτοκαλιού. Στο θέμα αυτό θα επανέλθω. Ωστόσω, το όριο του 50 % που προτείνει η Επιτροπή πόρρω απέχει από του να είναι πειστικό.
5.
Θα ήθελα πρώτον να επισημάνω ότι, καίτοι οι επεξηγηματικές σημειώσεις ρητώς περιορίζουν την ποσότητα άλλων εκτός της ζάχαρης γλυκαντικών σ' αυτήν που είναι αναγκαία για την κανονική γλύκανση του χυμού φρούτου, τέτοια προϋπόθεση δεν τίθεται, για την ακρίβεια, όσον αφορά τη ζάχαρη. Αυτή η έλλειψη ανωτάτου ορίου είναι ακόμα περισσότερο σημαντική εφόσον, κατά το γράμμα της ονοματολογίας, ο χυμός φρούτου που περιέχει άνω του 43 % ζάχαρη πρέπει να κανατατάσσεται στην κλάση « χυμός φρούτου (... ) ». Με άλλα λόγια, έστω κι αν η ποσότητα ζάχαρης είναι σαφώς μεγαλύτερη αυτής που είναι αναγκαία για να προσδώσει στον χυμό φρούτου την κανονική γεύση, το εν λόγω προϊόν υπάγεται στην κλάση «χυμός φρούτου (...) με προσθήκη ζάχαρης». Επομένως, η ονοματολογία προβλέπει διαφορετικές συνέπειες όταν υφίσταται προσθήκη ζάχαρης, αφενός, απ' ό,τι συμβαίνει όταν προστίθενται άλλα γλυκαντικά, αφετέρου. Ένας χυμός φρούτου μπορεί να περιέχει « πάρα πολλή » ζάχαρη — σε σχέση με τή συνήθη του γεύση — και να υπάγεται παρ' όλ' αυτά στην κλάση 20.09, ενώ η ύπαρξη σε « υπερβολικό » βαθμό γλυκαντικών εμποδίζει την κατάταξη στην εν λόγω κλάση.
6.
Αλλά η Επιτροπή φρονεί ότι η ποσότητα ζάχαρης που περιέχεται στο εν λόγω προϊόν εμποδίζει την κατανάλωση του ως έχει, δηλαδή χωρίς διάλυση, έστω και από καταναλωτή που προτιμά την πολλή ζάχαρη, και συνάγει εξ αυτού ότι δεν πρόκειται, όπως είναι επόμενο, για χυμό φρούτου κατά την έννοια της κλάσεως 20.09.
7.
Δεν βρίσκω την ανάλυση αυτή πειστική. Κατ' αρχάς, όπως ορθότατα επισημαίνει η προσφεύγουσα της κύριας δίκης στις παρατηρήσεις της: « το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει να αναζητείται, γενικώς, στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες όπως καθορίζονται από το γράμμα της κλάσεως του κοινού δασμολογίου και τις σημειώσεις των θεμάτων ή των κεφαλαίων » (
1
).
8.
Όμως καμιά από τις διατάξεις αυτές δεν αναφέρεται εν προκειμένω, ούτε καν ακροθιγώς, στην προϋπόθεση ότι τα προϊόντα της κλάσεως 20.09 πρέπει να μπορούν να καταναλίσκονται ως ακριβώς έχουν. Όλως αντιθέτως, οι σημειώσεις του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας ρητώς κατατάσσουν στην κλάση 20.09 τον χυμό φρούτου υπό τη μορφή κρυστάλλων ή σκόνης και μπορούν να διαλύονται στο νερό. Επί πλέον, και κυρίως, το γεγονός ότι στην κλάση αυτή υπάγονται οι χυμοί φρούτων που μπορεί να περιέχουν άνω του 43 % ζάχαρη αποδεικνύει σαφώς ότι και προϊόντα που έχουν πάρα πολλή ζάχαρη, σύμφωνα με τα συνηθισμένα γούστα για να καταναλίσκονται χωρίς να διαλύονται προηγουμένως, μπορούν ακριβώς να κατατάσσονται ως « χυμοί φρούτων (... ) με προσθήκη ζάχαρης ».
9.
Εξάλλου, η αναφορά της Επιτροπής στον γενικό κανόνα ερμηνείας αριθ. 3 του κοινού δασμολογίου ουδόλως ενδείκνυται προς στήριξη της θέσεως της. Αναμφίβολα, η πέραν του 50 ο/ο ζάχαρη αποτελεί το αριθμητικώς πλειοψηφούν συστατικό της συνθέσεως του προϊόντος. Παρ' όλ' αυτά όμως, πρέπει το προϊόν αυτό να κατατάσσεται « σύμφωνα με την ύλη (...) η οποία (του) προσδίδει τον ουσιώδη του χαρακτήρα »; Αν ναι, είναι η ζάχαρη αυτή που προσδίδει 'Εστο προϊόν τον ουσιώδη του χαρακτήρα; στω κι αν υποτεθεί ότι θα μπορούσε να δοθεί στο ερώτημα αυτό καταφατική απάντηση, συμπέρασμα άλλωστε εξαιρετικά αμφισβητήσιμο, δεν θα έπρεπε ως εκ τούτου να καταταγεί το προϊόν στην κλάση του κεφαλαίου 17 « σάκχαρα και σακχαρώδη παρασκευάσματα »; Αν ακολουθηθεί εν προκειμένω η συλλογιστική της Επιτροπής, από την ανάλυση της δεν πρόκειται να συναχθούν παρά συνέπειες απρόσφορες και επί πλέον πολύ διαφορετικές από αυτές που η ίδια άλλωστε συνάγει.
10.
Εν πάση περιπτώσει, το όριο του 50 ο/ο που προτείνει η Επιτροπή και σχετικά με το οποίο αυτή επρόκειτο να εκφράσει ορισμένους δισταγμούς, αλλά μόνο κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, φαίνεται παράλογο. Πράγματι, αν ένας χυμός πορτοκαλιού « με πάρα πολλή ζάχαρη » — δηλαδή άνω του 43 ο/ο — αποτελεί κατά την έννοια της δασμολογικής κατατάξεως « χυμό φρούτου με προσθήκη ζάχαρης », για ποιο λόγο το ποσοστό του 50 ο/ο θα αποτελούσε ένα μοιραίο ανώτατο όριο; Ένα τέτοιο όριο θα ήταν εντελώς αυθαίρετο εφόσον θα διέκρινε μεταξύ δύο προϊόντων, που και τα δύο « περιέχουν πάρα πολλή ζάχαρη » σε σχέση με τη συνήθη γεύση του προϊόντος, ως προς τη δασμολογική τους κατάταξη, ενώ το σαφές γράμμα της κλάσεως δεν προβλέπει κανένα ανώτατο όριο σχετικά με την ποσότητα ζάχαρης. Δεχόμενη ότι χυμοί φρούτου με προσθήκη ζάχαρης άνω του 43 ο/ο κατατάσσονται στην κλάση 20.09, η ονοματολογία προέβη σε μια επιλογή, συζητήσιμη ίσως ενόψει της τρέχουσας έννοιας του χυμού φρούτου ή των ορισμών που έχουν γίνει δεκτοί σε άλλους τομείς εκτός από αυτούς του τελωνειακού δικαίου, αλλά εν πάση περιπτώσει επιλογή που δεν συνεπάγεται παρερμηνείες σχετικά με τον τύπο του προϊόντος που αφορά η κλάση αυτή.
11.
Συναφώς, θα ήταν ίσως ενδιαφέρον να επισημανθεί ότι, στην υπόθεση Hauptzollamt Hamburg-Ericus (
2
), το Δικαστήριο είχε να αποφανθεί σχετικά με ένα προϊόν κατ' ουσίαν όμοιο προς αυτό του οποίου η κατάταξη αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας. Πράγματι, επρόκειτο για χυμό φρούτου που είχε δηλωθεί, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέχει ο γενικός εισαγγελέας Warner (
3
), ως περιέχων ζάχαρη 63 ο/ο. Όμως, ουδέποτε, ούτε η Επιτροπή στις παρατηρήσεις της ούτε ο γενικός εισαγγελέας ούτε, προφανώς, οι εθνικές αρχές στην υπόθεση της κύριας δίκης αμφισβήτησαν την ορθότητα της κατατάξεως του σχετικού εμπορεύματος στην παλαιά κλάση 20.07 « χυμός φρούτου (... ) με ή χωρίς προσθήκη ζάχαρης » (
4
) που κατέστη μεταγενέστερα η κλάση 20.09. Και όχι μόνο αυτό αλλά, στο μέρος « Πραγματικά περιστατικά και διαδικασία » της εν λόγω υποθέσεως, ρητώς αναφέρεται ότι: « σύμφωνα με την ονοματολογία που περιλαμβάνεται στο παράρτημα Β του κανονισμού (ΕΟΚ) 455/69 του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 1969 (
5
), που έχει επαναληφθεί στο κοινό δασμολόγιο, υφίσταται, όσον αφορά τη δασμολογική κατάταξη του σιροπιού πορτοκαλιού (... ) » (
6
). Θα πρέπει να δοθεί σημασία στο σημείο αυτό, εφόσον, προφανώς, εθεωρείτο τότε πρόδηλον ότι ο χυμός φρούτου με εξαιρετικά μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη αποτελούσε ασφαλώς σιρόπι πορτοκαλιού το οποίο όμως, υπ' αυτήν του την ιδιότητα, υπαγόταν στην κλάση « χυμοί φρούτων (... ) με ή χωρίς προσθήκη ζάχαρης », δηλαδή τη σημερινή κλάση 20.09. Αυτή ακριβώς είναι και η λύση που προτείνω, εν πάση περιπτώσει, να επιλέξει εν προκειμένω το Δικαστήριο.
12.
Δεν υπάρχει αμφιβολία, και έχω επίγνωση αυτού που ισχυρίζομαι, ότι η ερμηνεία που προτείνω στο Δικαστήριο έχει ως αποτέλεσμα να επιφυλαχθεί περιορισμένο πεδίο εφαρμογής στην προϋπόθεση της διατηρήσεως του αρχικού χαρακτήρα του προϊόντος. Ωστόσο, η προϋπόθεση αυτή πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να αφορά μόνο τις περιπτώσεις κατά τις οποίες η ποσότητα ζάχαρης είναι τόση ώστε ο χυμός πορτοκαλιού να περιορίζεται στο να δίδει χρώμα ή άρωμα στη ζάχαρη. 'Εχω π.χ. εδώ υπόψη μου περιπτώσεις όπου το προϊόν αποτελείται κατά 90 ο/ο, ή και περισσότερο, από ζάχαρη. Αλλά δεν πρόκειται εδώ να αποφανθεί το Δικαστήριο επί τέτοιου ζητήματος και, εν πάση περιπτώσει, δεν είναι τέτοιας φύσεως η υπό κρίση περίπτωση.
13.
Κατόπιν των ανωτέρω, προτείνω στο Δικαστήριο να δώσει στο προδικαστικό ερώτημα του Bundesfinanzhof την εξής απάντηση:
« Η κλάση 20.09 του κοινού δασμολογίου πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι ένα προϊόν που αποτελείται κατά 39,6 ο/ο από χυμό φρούτου και κατά 60,4 ο/ο από ζάχαρη υπάγεται στην εν λόγω κλάση. »
(
*1
)	Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.
(
1
)	Απόφαση της 8ης Δεκεμβρίου 1977, 62/77, Carlsen-Verlag GmbH ( Rec. 1977, σ. 2344).
(
2
)	Απόφαση της 10ης Ιουνίου 1975, 91/74, (Rec. 1975, σ.643).
(
3
)	Προαναφερθείσα απόφαση της 10ης Ιουνίου 1975, σ. 653.
(
4
)	Βλ. κανονισμό ( ΕΟΚ ) 950/68 του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1968, περί του κοινού δασμολογίου (JO L 172, ειδικότερα σ. 90 ).
(
5
)	JO L 64' ο κανονισμός αυτός τροποποίησε ακριβώς την κλάση 20.07.
(
6
)	Προαναφερθείσα απόφαση της 10ης Ιουνίου 1975, σ. 644.