62017CC0670
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
BOBEK
ippreżentati fit‑8 ta’ Novembru 2018 (
1
)
Kawża C‑670/17 P
Ir-Repubblika Ellenika
vs
Il-Kummissjoni Ewropea
“Appell – FAEGG Taqsima Gwida – Programm Operattiv CCI 2000GR061PO021 (Greċja – Objettiv 1 – Rikostruzzjoni rurali) – Korrezzjonijiet finanzjarji – Bażi legali – Dispożizzjonijiet tranżitorji – Aspettattivi leġittimi – Ċertezza legali”
I. Introduzzjoni
1.
Għall-perijodu bejn l-2000 u l-2006, ir-Regolament Nru 1260/1999 (
2
) stabbilixxa l-mekkaniżmi ta’ sorveljanza, rapportar u ta’ korrezzjonijiet finanzjarji b’rabta ma’ pagamenti taħt numru ta’ fondi, inkluż il-Fond Agrikolu Ewropew dwar Gwida u Garanzija (iktar ’il quddiem il-“FAEGG”), il-Fond Soċjali Ewropew (iktar ’il quddiem il-“FSE”) u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (iktar ’il quddiem il-“FEŻR”) Ir-Regolament Nru 1083/2006 (
3
), li huwa s-suċċessur tar-Regolament Nru 1260/1999, kompla jirregola ċerti fondi, inkluż il-FSE u l-FEŻR. Madankollu, il-FAEGG ġie rriformat u tqiegħed taħt sistema legali differenti, jiġifieri r-Regolament Nru 1290/2005 (
4
). Dawn ir-regolamenti kienu ġew issostitwiti suċċessivament b’regolamenti ġodda għal perijodi sussegwenti (
5
).
2.
Fil‑25 ta’ Marzu 2015, il-Kummissjoni Ewropea adottat deċiżjoni ta’ implementazzjoni (
6
) li permezz tagħha hija għamlet korrezzjoni finanzjarja ta’ EUR 72105 592.41 b’rabta ma’ pagamenti lir-Repubblika Ellenika taħt il-FAEGG għall-perijodu bejn l-2000 u l-2006 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”). Ir-Repubblika Ellenika ppreżentat rikors quddiem il-Qorti Ġenerali kontra din id-deċiżjoni.
3.
Dan l-appell ġie ppreżentat kontra s-sentenza tal-Qorti Ġenerali fil-kawża T‑327/15 (
7
) (iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”) li permezz tagħha l-Qorti Ġenerali ċaħdet it-talba tar-Repubblika Ellenika. L-appell iqajjem kwistjonijiet marbuta mal-bażi legali tad-deċiżjoni kkontestata (l-ewwel u t-tieni aggravju), it-termini sabiex din tiġi adottata (it-tielet u r-raba’ aggravju), u n-natura sproporzjonata tal-korrezzjoni finanzjarja imposta minn din id-deċiżjoni (il-ħames aggravju).
II. Il-kuntest ġuridiku
A.
Id-dritt tal-Unjoni
1. Ir-Regolament Nru 1260/1999
4.
L-Artikolu 39 tar-Regolament Nru 1260/1999 jistabbilixxi dan li ġej:
“Korrezzjonijiet finanzjarji
1.   L-Istati Membri għandhom, l-ewwel nett, jerfgħu r-responsabbiltà biex jinvestigaw l-irregolaritajiet, waqt li jaġixxu fuq l-evidenza ta’ xi bidla kbira li taffettwa n-natura jew il-kundizzjonijet għall-implimentazzjoni jew is-superviżjoni ta’ l-għajnuna u biex jagħmlu l-korrezzjonijet finanzjarji meħtieġa.
L-Istat Membru għandu jagħmel il-korrezzjonijet finali meħtieġa b’konnessjoni ma’ l-irregolarità individwali jew sistematika. Il-korrezzjonijiet magħmula mill-Istat Membru għandhom jikkonsistu fil-kanċellament tal-kontribuzzjoni Komunitarja kollha jew parti minnha. Il-fondi Komunitarji rilaxxati b’dan il-mod jistgħu jerġgħu jintużaw mill-Istat Membru għall-għajnuna konċernata, b’konformità ma l-arranġamenti li għandhom jiġu definiti skond Artikolu 53(2).
2.   Jekk, wara li jintemmu l-verifiki meħtieġa, il-Kummissjoni tikkonkludi li:
(a)
Stat Membru ma mexiex skond l-obbligi tiegħu taħt il-paragrafu 1; jew
(b)
operazzjoni sħiħa jew parti minnha ma tiġġustifikax la l-kontribuzzjoni kollha mill-Fondi u lanqas parti minnha; jew
(ċ)
hemm nuqqasijiet serji fis-sistemi ta’ kontroll u l-amministrazzjoni li jistgħu jwasslu għal irregolaritajiet sistematiċi;
il-Kummissjoni għandha tissospendi l-ħlasijiet provisorji in kwestjoni u, waqt li tispjega r-raġunijiet tagħha, titlob lill-Istat Membru jissottometti l-kummenti tiegħu u, fejn ikun approprjat, jagħmel korrezzjonijiet, fi żmien speċifikat.
Jekk l-Istat Membru joġġezzjona għall-osservazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni, l-Istat Membru għandu jiġi mistieden għal smigħ mill-Kummissjoni, li fih iż-żewġ naħat f’kooperazzjoni ibbażata fuq is-sħubija jagħmlu l-almu tagħhom sabiex jilħqu ftehim dwar l-osservazzjonijiet u l-konklużjonijiet li jirrisultaw minnhom.
3.   Fi tmiem il-perjodu stabbilit mill-Kummissjoni, il-Kummissjoni tista’, jekk ma jkunx intlaħaq ftehim u l-Istat Membru ma jkunx għamel il-korrezzjonijiet u waqt li tagħti kas tal-kummenti magħmula mill-Istat Membru, tiddeċiedi fi żmien tliet xhur li:
(a)
tnaqqas il-ħlas akkont imsemmi f’Artikolu 32(2); jew
(b)
tagħmel il-korrezzjonijiet finanzjarji meħtieġa billi tikkanċella l-kontribuzzjoni tal-Fondi kollha jew parti minnha lill-għajnuna konċernata.
Il-Kummissjoni għandha meta tiddeċiedi dwar l-ammont ta’ korrezzjoni tieħu in konsiderazzjoni, b’konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, it-tip ta’ irregolarità jew bidla u d-daqs jew l-implikazzjonijet finanzjari tan-nuqqasijiet misjuba fis-sistemi ta’ l-amministrazzjoni jew ta’ kontroll ta’ l-Istati Membri.
Fin-nuqqas ta’ deċiżjoni li taġixxi skond (a) jew (b) is-sospensjoni tal-ħlas provisorju għandha tintemm immedjatament.
4.   Kull somma riċevuta bla mistħoqqha u li għandha tiġi rkuprata għandha titħallas lura lill-Kummissjoni, flimkien ma’ l-interessi dovuti minħabba l-pagament tardiv.
5.   Dan l-Artikolu għandu japplika mingħajr preġudizzju għal Artikolu 32.”
2. Ir-Regolament Nru 1083/2006
5.
L-Artikolu 105(1) u (2) tar-Regolament Nru 1083/2006 jipprovdi dan li ġej:
“Dispożizzjonijiet Transizzjonali
1.   Dan ir-Regolament m’għandux jaffettwa t-tkomplija jew il-modifika, inkluż il-kanċellament sħiħ jew parzjali, ta’ l-għajnuna li tkun ġiet ko-finanzjata mill-Fondi Strutturali jew ta’ proġett li jkun ġie ko-finanzjat mill-Fond ta’ Koeżjoni approvat mill-Kummissjoni abbażi tar-Regolamenti (KEE) Nru 2052/88, (KEE) Nru 4253/88, (KE) Nru 1164/94 u (KE) Nru 1260/1999 jew kwalunkwe leġiżlazzjoni oħra li tkun tapplika għal dik l-għajnuna fil‑31 ta’ Diċembru 2006, li konsegwentement għandha tapplika minn hemm ’il quddiem għal dik l-għajnuna jew proġetti konċernati sakemm jingħalqu.
2.   Fit-teħid ta’ deċiżjonijiet dwar programmi operattivi, il-Kummissjoni għandha tieħu kont ta’ kwalunkwe għajnuna ko-finanzjata mill-Fondi Strutturali jew ta’ kwalunkwe proġett ko-finanzjat mill-Fond ta’ Koeżjoni approvata mill-Kunsill jew mill-Kummissjoni qabel id-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament u li jkollha riperkussjonijiet finanzjarji matul il-perjodu kopert minn dawk il-programmi operattivi.”
III. Il-fatti u l-proċedura quddiem il-Kummissjoni
6.
Il-fatti u l-kuntest proċedurali, deskritti fil-punti 1 sa 15 tas-sentenza appellata, jistgħu jitqassru kif ġej.
7.
Fil‑31 ta’ Marzu 2011, ir-Repubblika Ellenika ppreżentat dikjarazzjoni ta’ għeluq lill-Kummissjoni, flimkien ma’ rapport finali, għal programm operattiv tal-FAEGG li jkopri l-perijodu bejn l-2000 u l-2006 (iktar ’il quddiem il-“Programm Operattiv 2000‑2006”), konformement mal-Artikolu 38(1)(f) u mal-Artikolu 37 tar-Regolament Nru 1260/1999. Wara talba għal informazzjoni mressqa mill-Kummissjoni fit‑2 ta’ Awwissu 2011, li fir-rigward tagħha r-Repubblika Ellenika wieġbet fil‑5 ta’ Awwissu 2011, il-Kummissjoni informat lir-Repubblika Ellenika fl‑24 ta’ Mejju 2012 li r-rapport kien ġie approvat.
8.
Fit‑3 ta’ Jannar 2013, il-Kummissjoni saqsiet lill-awtoritajiet Griegi jekk jaqblux ma’ korrezzjoni finanzjarja ta’ EUR 94465 089.65 tal-ammonti mħallsa fil-Programm Operattiv 2000‑2006. Hija sostniet li setgħet tiġi imposta korrezzjoni finanzjarja sa massimu ta’ EUR 211582 686.65 fil-każ li ebda ftehim ma kien ser jintlaħaq fi żmien xahrejn.
9.
L-awtoritajiet Griegi kkontestaw dawn l-ammonti permezz ta’ ittra tal‑5 ta’ Marzu 2013 billi indikaw li huma kienu diġà għamlu biżżejjed korrezzjonijiet.
10.
Fis‑17 ta’ Lulju 2013, il-Kummissjoni rrevediet il-kalkoli preċedenti tagħha u staqsiet lill-awtoritajiet Griegi jekk huma kinux jaqblu ma’ korrezzjoni finanzjarja ta’ EUR 30472 624.09. Għal darba oħra, hija sostniet li setgħet tiġi imposta korrezzjoni finanzjarja sa massimu ta’ EUR 116487 848.75 fil-każ li ebda ftehim ma kien ser jintlaħaq fi żmien xahrejn.
11.
L-awtoritajiet Griegi għal darba oħra kkontestaw dawn l-ammonti, permezz ta’ ittra tad‑19 ta’ Settembru 2013, li tenniet li huma kienu diġà għamlu biżżejjed korrezzjonijiet.
12.
Ġiet mitluba iktar informazzjoni mill-awtoritajiet Griegi fit‑13 ta’ Settembru 2013, u din waslet għand il-Kummissjoni fit‑13 ta’ Jannar u fl‑14 ta’ Frar 2014. Fil‑5 ta’ Marzu 2014, l-awtoritajiet Griegi ġew mistiedna jipparteċipaw f’seduta orali fis‑27 ta’ Mejju 2014. Fl‑20 ta’ Ġunju 2014, l-awtoritajiet Griegi pprovdew iktar informazzjoni li kienet ġiet diskussa matul din is-seduta. Madankollu, ġiet mitluba mill-Kummissjoni iktar informazzjoni fil‑11 ta’ Lulju 2014 u din ġiet ipprovduta mill-awtoritajiet Griegi fis‑26 ta’ Settembru 2014.
13.
Fit‑13 ta’ Frar 2015, il-Kummissjoni informat lill-awtoritajiet Griegi li kellha l-intenzjoni li twettaq korrezzjoni finanzjarja ta’ EUR 72105 592.41. Fil‑25 ta’ Marzu 2015, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata.
IV. Is-sentenza appellata u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
14.
Ir-Repubblika Ellenika ppreżentat rikors għal annullament kontra d-deċiżjoni kkontestata quddiem il-Qorti Ġenerali (Kawża T‑327/15). Il-Qorti Ġenerali ċaħdet dan ir-rikors għal annullament permezz ta’ sentenza mogħtija fid‑19 ta’ Settembru 2017.
15.
Permezz ta’ talba tat‑28 ta’ Novembru 2017, ir-Repubblika Ellenika appellat kontra din is-sentenza. Il-Kummissjoni ppreżentat ir-risposta tagħha fil‑15 ta’ Diċembru 2017. Replika u kontroreplika ġew ippreżentati rispettivament fis‑26 ta’ Frar u fil‑5 ta’ Marzu 2018.
16.
Fl-appell tagħha, ir-Repubblika Ellenika tinvoka ħames aggravji.
17.
L-ewwel aggravju huwa bbażat fuq interpretazzjoni u applikazzjoni żbaljati tad-dispożizzjonijiet tranżitorji tar-Regolamenti Nru 1083/2006 u Nru 1303/2013, flimkien mar-Regolament Nru 1290/2005 u, bħala argument sussidjarju, żball ta’ liġi fl-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1260/1999 wara l-1 ta’ Jannar 2007, kif ukoll nuqqas ta’ motivazzjoni.
18.
It-tieni aggravju huwa bbażat fuq interpretazzjoni u applikazzjoni żbaljati tal-Artikolu 39 tar-Regolament Nru 1260/1999, u motivazzjoni kontradittorja u insuffiċjenti.
19.
It-tielet aggravju huwa bbażat fuq interpretazzjoni u applikazzjoni żbaljati tal-Artikoli 144 u 145 tar-Regolament Nru 1303/2013, u nuqqas li tiġi implimenta l-garanzija ta’ 24 xahar tal-Artikolu 52(4)(c) tar-Regolament Nru 1306/2013.
20.
Ir-raba’ aggravju huwa bbażat fuq nuqqas ta’ osservanza allegat mill-Kummissjoni tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u l-aspettattivi leġittimi.
21.
Il-ħames aggravju huwa bbażat fuq motivazzjoni insuffiċjenti fir-rigward tal-motivi ta’ annullament ibbażati fuq ksur allegat tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
V. Evalwazzjoni
22.
Inqis li l-ewwel u t-tielet aggravju għandhom jintlaqgħu u li s-sentenza tal-Qorti Ġenerali għandha tiġi annullata. Ser neżamina kull wieħed minn dawn l-aggravji u, għall-finijiet ta’ kompletezza, anki t-tieni, ir-raba’ u l-ħames aggravju (taqsima A). Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tasal għall-istess konklużjoni fir-rigward tal-ewwel jew tat-tielet aggravju, id-deċiżjoni kkontestata għandha wkoll tiġi annullata (taqsima B).
A.
L-aggravji
1. L-ewwel aggravju: nuqqas ta’ bażi legali għall-annullament tal-finanzjament tal-FAEGG
23.
Bl-ewwel aggravju tagħha, ir-Repubblika Ellenika tallega li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkonfermat l-invokazzjoni tal-Kummissjoni tal-Artikolu 39 tar-Regolament Nru 1260/1999 bħala l-bażi legali tad-deċiżjoni kkontestata. Hija ssostni ukoll li s-sentenza appellata interpretat b’mod żbaljat id-dispożizzjonijiet tranżitorji tar-Regolament Nru 1083/2006 u tar-Regolament Nru 1303/2013 u ma tinkludi ebda motivazzjoni.
24.
Ir-Repubblika Ellenika targumenta li r-Regolament Nru 1260/1999 ġie abrogat fl-istess żmien tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata. L-Artikolu 105(1) tar-Regolament Nru 1083/2006, li ppreveda l-applikazzjoni kontinwa tar-Regolament Nru 1260/1999, ma kienx japplika għall-fondi rilevanti (jiġifieri, it-Taqsima Gwida tal-FAEGG).
25.
Inqis li l-argument tar-Repubblika Ellenika huwa manifestament fondat. Is-sentenza appellata għandha tiġi annullata fuq din il-bażi.
26.
Ma huwiex ikkontestat mill-Kummissjoni li r-Regolament Nru 1260/1999 ġie abrogat fiż-żmien tad-deċiżjoni kkontestata permezz tal-Artikolu 107 tar-Regolament Nru 1083/2006. Skont l-ewwel paragrafu ta’ din id-dispożizzjoni, “[m]ingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 105(1) ta’ dan ir-Regolament, ir-Regolament (KE) Nru 1260/1999 huwa b’dan imħassar mill‑1 ta’ Jannar 2007”.
27.
L-użu tal-Artikolu 39 tar-Regolament Nru 1260/1999 bħala bażi legali għalhekk kien jiddependi fuq l-Artikolu 105(1) tar-Regolament Nru 1083/2006, li kompla l-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1260/1999. Ir-Regolament Nru 1083/2006 nnifsu ġie abrogat b’effett mill-1 ta’ Jannar 2014. Għalhekk, wara din id-data, l-użu tal-Artikolu 39 tar-Regolament Nru 1260/1999 bħala bażi legali kien jiddependi fuq l-Artikolu 152(1) tar-Regolament Nru 1303/2013, li kompla l-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1083/2006 għal “assistenza approvata mill-Kummissjoni abbażi tar-Regolament (KE) Nru 1083/2006, jew ta’ kwalunkwe leġiżlazzjoni oħra li tapplika għal dik l-assistenza fil‑31 ta’ Diċembru 2013”.
28.
Abbażi ta’ dawn id-dispożizzjonijiet il-Kummissjoni targumenta favur “kaskata” tad-dispożizzjonijiet tranżitorji. L-Artikolu 39 tar-Regolament Nru 1260/1999 ġie abrogat. Madankollu, għal programmi operattivi li jiddataw mill-perijodu bejn l-2000 u l-2006 dan kien inżamm fis-seħħ bir-Regolament Nru 1083/2006 sal‑2013. Suċċessivament, fl‑2013, ir-Regolament Nru 1083/2006 ġie abrogat iżda nżamm fis-seħħ għal programmi preċedenti bir-Regolament Nru 1303/2013.
29.
F’termini prattiċi, tali “kaskata” tar-regoli applikabbli tkun effettivament tfisser li d-dritt applikabbli jkun irid jiġi kkostitwit minn diversi testijiet ta’ leġiżlazzjonijiet abrogati. It-teorija tal-Kummissjoni ta’ (apparentement) rigress leġiżlattiv infinit tidher, barra minn hekk, kif ser jidher minn argumenti oħra mressqa matul dan l-appell, pjuttost selettiva fin-natura tagħha: ċerti dispożizzjonijiet fil-fatt jinżammu fis-seħħ permezz tal-kaskata filwaqt li oħrajn le.
30.
Mhux biss għandi dubji serji dwar il-vijabbiltà prattika ta’ tali approċċ, iżda fuq kollox l-iktar tħassib fundamentali jikkonċerna l-istat tad-dritt.
31.
Madankollu, għall-finijiet tal-ewwel aggravju, il-kawża ineżami hija ħafna iktar sempliċi: anki jekk tali kaskata tar-regoli ġuridiċi tiġi aċċettata bħala proposta ġenerali, quod non, tali kaskata ċertament tkun eskluża mill-kawża ineżami ratione materiae. Kif ġie nnotat mir-Repubblika Ellenika, l-Artikolu 105(1) tar-Regolament Nru 1083/2006 espliċitament jipprevedi l-applikazzjoni kontinwa tar-Regolament Nru 1260/1999 biss għal“għajnuna li tkun ġiet ko-finanzjata mill-Fondi Strutturali jew […] proġett li jkun ġie ko-finanzjat mill-Fond ta’ Koeżjoni […]”.
32.
Il-FAEGG (Taqsima Gwida) ma jaqax taħt il-Fondi Strutturali jew il-Fond ta’ Koeżjoni. B’mod partikolari, il-“Fondi Strutturali” huma espressament iddefiniti fl-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1083/2006 bħala l-FEŻR u l-FSE.
33.
Minkejja din id-definizzjoni espressa ta’ “Fondi Strutturali” fir-Regolament Nru 1083/2006, il-Qorti Ġenerali qieset li l-Artikolu 105(1) tiegħu jista’ jiġi estiż sabiex ikopri programmi operattivi kofinanzjati mill-FAEGG (Taqsima Gwida) matul il-perijodu bejn l-2000 u l-2006. Madankollu, il-Qorti Ġenerali ma pprovdiet l-ebda motivazzjoni, jew almenu pprovdiet motivazzjoni manifestament insuffiċjenti, sabiex tiġġustifika din il-konklużjoni.
34.
Fil-punt 24 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali tidher li qiegħda tirribatti l-argumenti tar-Repubblika Ellenika dwar dan il-punt sempliċement billi tirriproduċi l-kliem tal-Artikolu 105(1) tar-Regolament Nru 1083/2006, mingħajr ma effettivament tipprovdi motivazzjoni.
35.
Fil-punti 25 u 26 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali tirreferi għall-Artikolu 105(2) tar-Regolament Nru 1083/2006, li l-għan tiegħu ġie stabbilit li huwa l-provvista ta’ sistema tranżitorja għall-Fondi Strutturali jew għall-Fond ta’ Koeżjoni. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali tirreferi għas-sentenza tal‑21 ta’ Settembru 2016, Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑140/15 P, EU:C:2016:708).
36.
Fil-fehma tiegħi, din il-motivazzjoni dwar l-Artikolu 105(2) fil-punti 25 u 26 tas-sentenza appellata – inċidentalment deskritta mill-Kummissjoni nnifisha fl-appell tagħha bħala sussidjarja u “obiter dictum” – bl-ebda mod ma tista’ tikkomprometti d-definizzjoni ta’ Fondi Strutturali prevista fl-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1083/2006 u l-kamp ta’ applikazzjoni espliċitament iddefinit li jirriżulta mill-Artikolu 105(1) tiegħu. L-Artikolu 105(2) jirreferi wkoll għal “Fondi Strutturali” u “Fond ta’ Koeżjoni” mingħajr ma jagħti tifsira speċjali għal dawn it-termini li hija differenti mid-definizzjoni li hemm fl-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1083/2006. Fir-rigward tas-sentenza tal‑21 ta’ Settembru 2016, Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑140/15 P, EU:C:2016:708), din il-kawża kienet tikkonċerna l-Fond ta’ Koeżjoni, li ċertament kien jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tranżitorji.
37.
Bħala osservazzjoni iktar ġenerali, ir-riformulazzjoni ta’ definizzjoni espressa f’regolament, ibbażata fuq argumenti kuntestwali, sistematiċi jew teleoloġiċi (sa fejn huwa għalkollox possibbli mingħajr nuqqas ta’ osservanza tas-separazzjoni tal-poteri) tkun inevitabbilment teħtieġ motivazzjoni ħafna iktar robusta mill-Qorti Ġenerali. Din il-motivazzjoni hija manifestament infondata fis-sentenza appellata.
38.
Għalhekk, nipproponi li l-ewwel aggravju jintlaqa’ u li s-sentenza appellata tiġi annullata.
2. It-tieni aggravju: nuqqas ta’ bażi legali għall-korrezzjonijiet magħmula wara l-għeluq tal-programm operattiv
39.
Skont ir-Repubblika Ellenika, anki jekk l-Artikolu 39 tar-Regolament Nru 1260/1999 seta’ fil-prinċipju jintuża bħala bażi legali għall-kanċellazzjoni tal-finanzjament tal-FAEGG (Taqsima Gwida) wara l-2006, din id-dispożizzjoni ma setgħetx tibqa’ tintuża f’dan il-każ, minħabba li l-programm operattiv diġà kien ingħalaq meta ġie adottata d-deċiżjoni kkontestata. Korrezzjonijiet finanzjarji skont l-Artikolu 39 setgħu biss isiru għal pagamenti provviżorji.
40.
Permezz tat-tieni aggravju, ir-Repubblika Ellenika targumenta li permezz tar-rifjut ta’ dawn l-argumenti, il-motivazzjoni tal-Qorti Ġenerali kienet kontradittorja, insuffiċjenti u kien fiha żbalji ta’ liġi. B’mod partikolari, il-punt 52 tas-sentenza appellata jiċħad l-argumenti tar-Repubblika Ellenika li jistabbilixxu li l-korrezzjonijiet finanzjarji għandhom ikunu possibbli wara t-tmiem tal-perijodu tal-programm. Madankollu, ir-Repubblika Ellenika kienet argumentat li dawn huma possibbli wara t-tmiem tal-perijodu tal-programm iżda biss sakemm il-programm ikun għadu fis-seħħ. Fir-rigward tal-pagamenti provviżorji, ir-Repubblika Ellenika tqis li l-punti 49 u 50 tas-sentenza appellata huma kontradittorji. Ir-Repubblika Ellenika tippreżenta serje ta’ argumenti insostenn tal-fatt li l-interpretazzjoni tal-Qorti Ġenerali tal-Artikolu 39 tar-Regolament Nru 1260/1999 hija żbaljata.
41.
Fil-fehma tiegħi, it-tieni aggravju huwa infondat.
42.
Il-Qorti Ġenerali b’mod korrett tenfasizza, fil-punt 50 tas-sentenza appellata, li l-Artikolu 39(3)(b) tar-Regolament Nru 1260/1999 jagħti setgħa relattivament wiesgħa lill-Kummissjoni, mhux espliċitament limitata għal pagamenti provviżorji, biex “tagħmel il-korrezzjonijiet finanzjarji meħtieġa billi tikkanċella l-kontribuzzjoni tal-Fondi kollha jew parti minnha lill-għajnuna konċernata.” Għall-kuntrarju ta’ dak li qiegħed jiġi argumentat mir-Repubblika Ellenika, ma nara l-ebda kontradizzjoni bejn din l-istqarrija u l-punt 49 tas-sentenza appellata. Din tal-aħħar sempliċement tirrikonoxxi r-riferimenti fl-Artikolu 39(2) u (3) għal pagamenti provviżorji, madankollu, mingħajr ma tistabbilixxi li dawn ir-riferimenti llimitaw definittivament is-setgħat tal-Kummissjoni li “tikkanċella l-kontribuzzjoni tal-Fondi kollha jew parti minnha lill-għajnuna konċernata”.
43.
Barra minn hekk, għalkemm l-argumenti sistematiċi mressqa mir-Repubblika Ellenika favur l-interpretazzjoni tagħha jistgħu fil-fatt jagħtu lok għal tħassib dwar l-abbozzar ta’ kwalità fqira u konfuża tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni, dawn ma humiex, fil-fehma tiegħi deċiżivi sabiex jillimitaw il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 39 tar-Regolament Nru 1260/1999 għal korrezzjonijiet finanzjarji ta’ pagamenti provviżorji. Għall-kuntrarju ta’ dan, qari teleoloġiku tal-Artikolu 39 bħala mekkaniżmu sabiex isiru korrezzjonijiet finanzjarji u b’hekk jiġu evitati pagamenti illegali, jekk xejn, ixaqleb favur il-pożizzjoni tal-Kummissjoni. Għalfejn tali mekkaniżmu għandu japplika biss għal pagamenti provviżorji u mhux finali? Barra minn hekk, kif tinnota l-Kummissjoni fuq livell sistematiku iktar wiesa’, tkun fil-fatt stramba jekk Stat Membru jista’ unilateralment jittermina s-setgħa tal-Kummissjoni li tagħmel korrezzjonijiet finanzjarji billi jressaq talba għal pagament tal-bilanċ finali (
8
).
44.
Fil-punt 53 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-motivazzjoni tar-Repubblika Ellenika tkun tagħmilha possibbli li jiġu applikati korrezzjonijiet finanzjarji fejn jidhru irregolaritajiet fl-istadju tal-għeluq tal-assistenza. Fir-rigward tal-argumenti mressqa mir-Repubblika Ellenika b’rabta ma’ dan il-punt, naqbel li l-formulazzjoni magħżula mill-Qorti Ġenerali setgħet tkun iktar ċara. L-argumenti tar-Repubblika Ellenika ma jrendux il-korrezzjonijiet teknikament “impossibbli”. Madankollu, is-setgħat tal-Kummissjoni jkunu severament limitati. Fil-fehma tiegħi, l-argument imressaq mill-Qorti Ġenerali fil-punt 53 kien fi kwalunkwe każ sempliċement argument ta’ sostenn.
45.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li t-tieni aggravju tar-Repubblika Ellenika għandu jiġi miċħud bħala infondat.
3. It-tielet aggravju: l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata lil hinn mit-termini applikabbli
46.
Skont is-sentenza appellata, it-termini fil-kuntest ta’ proċedura ta’ korrezzjoni finanzjarja huma regoli proċedurali li japplikaw immedjatament. Għaldaqstant, meta tiġi applikata l-proċedura ta’ korrezzjoni finanzjarja skont ir-Regolament Nru 1260/1999 u, b’mod partikolari, l-Artikolu 39 tiegħu, japplikaw ir-regoli sostantivi ta’ din id-dispożizzjoni, iżda t-termini proċedurali għandhom jinsiltu minn regolamenti “suċċessivi” (jiġifieri l-Artikolu 100(5) tar-Regolament Nru 1083/2006 għall-perijodu bejn l-1 ta’ Jannar 2007 u l-31 ta’ Diċembru 2013 u l-Artikolu 145(6) tar-Regolament Nru 1303/2013 għall-perijodu li jibda mill‑1 ta’ Jannar2014). Għalhekk, fil-kawża ineżami, għandu japplika t-terminu rilevanti mill-Artikolu 145(6) tar-Regolament Nru 1303/2013 (
9
).
47.
Permezz tat-tielet aggravju tagħha, ir-Repubblika Ellenika essenzjalment targumenta li l-Qorti Ġenerali interpretat żbaljatament l-Artikoli 144 u 145 tar-Regolament Nru 1303/2013 u kellha tapplika l-garanzija proċedurali ta’ 24 xahar tal-Artikolu 52(4)(c) tar-Regolament Nru 1306/2013. B’interpretazzjoni u applikazzjoni tajba ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, il-Kummissjoni kienet teċċedi l-portata tal-kompetenza ratione temporis tagħha. Ir-Repubblika Ellenika tinvoka żball ta’ liġi u nuqqas ta’ motivazzjoni f’dan ir-rigward. Ir-Repubblika Ellenika tagħmel ukoll riferiment għan-nuqqas ta’ osservanza tal-Kummissjoni tat-termini applikabbli, li kien invokat bħala t-tieni parti tat-tieni motiv fir-rikors għal annullament oriġinali tagħha. Madankollu, fl-appell hija ma tippreżenta l-ebda argument ulterjuri dwar din il-kwistjoni.
48.
Il-Kummissjoni, min-naħa tagħha, tqis li t-tielet aggravju huwa inammissibbli, peress li ġie invokat għall-ewwel darba fl-appell. Barra minn hekk, hija targumenta li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandha ebda obbligu li tqis din il-kwistjoni ex officio, peress li t-terminu tal-Artikolu 52(4)(c) tar-Regolament Nru 1306/2013 jillimita l-portata ratione materiae tal-korrezzjoni finanzjarja u ma huwiex kwistjoni ta’ kompetenza ratione temporis. Li kieku l-Qorti tal-Ġustizzja xorta waħda jkollha tindirizza t-tielet aggravju, il-Kummissjoni tqis li dan huwa infondat. Skont id-dispożizzjonijiet tranżitorji fl-Artikolu 105(1) tar-Regolament Nru 1083/2006 u l-Artikolu 152 tar-Regolament Nru 1303/2013, korrezzjonijiet finanzjarji skont il-FAEGG (Taqsima Gwida) għall-perijodu bejn l-2000 u l-2006 għandhom ikomplu jiġu rregolati mir-regoli dwar il-Fondi Strutturali (ir-regoli sostantivi fir-Regolament Nru 1260/1999 u r-regoli proċedurali fir-Regolament Nru 1303/2013), u mhux mir-regoli dwar il-politika agrikola komuni (Regolament Nru 1290/2005).
49.
L-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà tal-Kummissjoni marbuta mat-tielet aggravju hija, fil-fehma tiegħi, manifestament infondata. Kif jidher mill-punt 57 tas-sentenza appellata, ir-Repubblika Ellenika b’mod ċar invokat l-argument quddiem il-Qorti Ġenerali li t-terminu ta’ 24 xahar tal-Artikolu 52(4)(c) tar-Regolament Nru 1306/2013 ma kienx ġie osservat.
50.
Fuq il-mertu, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja taqbel li l-ewwel aggravju huwa fondat, id-dispożizzjonijiet tranżitorji tal-Artikolu 105(1) tar-Regolament Nru 1083/2006 u tal-Artikolu 152 tar-Regolament Nru 1303/2013 bl-ebda mod ma japplikaw u t-tielet aggravju ma għandux jiġi iktar eżaminat.
51.
Jekk, madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja kellha tiċħad l-ewwel aggravju u, fil-kuntest tal-formulazzjoni espliċita tal-Artikolu 105(1) tar-Regolament Nru 1083/2006 kellha tiddeċiedi li din id-dispożizzjoni kienet tapplika għall-finanzjament tal-FAEGG (Taqsima Gwida), mela l-kwistjoni dwar it-termini applikabbli u l-kompetenza ratione temporis imqajma mit-tielet aggravju jkollhom jiġu indirizzati.
52.
Skont is-sentenza appellata, ir-regoli sostantivi dwar il-korrezzjoni finanzjarja fir-Regolament Nru 1260/1999 ikomplu japplikaw għall-finanzjament inkwistjoni. Madankollu, it-termini proċedurali rilevanti kienu ġew issostitwiti l-ewwel darba minn dawk tal-Artikolu 100(5) tar-Regolament Nru 1083/2006 u sussegwentement minn dawk tal-Artikolu 145(6) tar-Regolament Nru 1303/2013.
53.
Hemm ġurisprudenza li ssostni l-idea ta’ sostituzzjoni ta’ termini f’programmi li jissoktaw b’applikazzjoni kontinwa tar-regoli sostantivi minn leġiżlazzjoni preċedenti (
10
). Madankollu, ma nqisx li din tapplika hawnhekk bil-mod argumentat mill-Kummissjoni.
54.
F’dan ir-rigward, qiegħed ninnota li l-ġurisprudenza li jsir riferiment għaliha f’dan il-kuntest mill-Kummissjoni sabiex issostni l-argument tagħha għall-inqas bdiet b’każijiet fejn il-Qorti tal-Ġustizzja kellha tiddeċiedi bejn nuqqas totali ta’ terminu proċedurali jew terminu raġonevoli. Peress li l-Qorti tal-Ġustizzja għażlet it-tieni possibbiltà, b’mod naturali hija ddeċidiet li timporta jew testrapola dawn it-termini raġonevoli minn leġiżlazzjoni rilevanti sussegwenti. L-istess japplika fil-każijiet fejn proċeduri ġodda jew differenti jiġu stabbiliti f’leġiżlazzjoni sussegwenti u jsiru applikabbli għal programmi li ma ntemmux u li jissoktaw minn perijodi preċedenti. F’tali każijiet, termini ġodda dwar il-leġiżlazzjoni jkunu loġikament applikabbli jekk proċedura ġdida prevista minn leġiżlazzjoni ġdida titnieda skont il-leġiżlazzjoni l-ġdida.
55.
Dan huwa pjuttost differenti minn sitwazzjoni bħal dik fil-kawża ineżami fejn, wara li tkun bdiet proċedura, it-terminu applikabbli oriġinali jiġi suġġett għal kaskata ta’ sostituzzjoni ta’ termini skont kif tkompli tiżviluppa l-proċedura. Tali approċċ, l-antiteżi taċ-ċertezza legali, jimplika wkoll li l-Kummissjoni jkollha b’mod pożittiv inċentiv li ttawwal il-proċeduri għal numru ta’ snin, fuq is-suppożizzjoni (mhux infondata) li l-iskeda proċedurali sussegwenti tista’ tkun saħansitra itwal.
56.
Fil-fatt, fil-kawża ineżami, il-Kummissjoni tat approvazzjoni tar-rapport finali ppreżentat mill-Greċja iktar minn 18‑il xahar qabel ma r-Regolament Nru 1083/2006 ġie abrogat. Li kieku t-termini f’dan ir-regolament (
11
) jew fir-Regolament Nru 1260/1999 (
12
) applikaw, il-Kummissjoni f’dan il-każ kienet tkun temporalment prekluża (
13
).
57.
Barra minn hekk, anki jekk it-tip ta’ kaskata ta’ sostituzzjoni ta’ termini proċedurali proposta f’din il-kawża kellha titqies ammissibbli, naqbel mar-Repubblika Ellenika li f’din il-kawża l-Qorti Ġenerali applikat żbaljatament dawn it-termini għal din il-kawża. Għaldaqstant, it-tielet aggravju għandu jintlaqa’.
58.
L-ewwel nett, infakkar għal darba oħra li l-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (iktar ’il quddiem il-“FAEŻR”) li ssostitwixxa l-FAEGG (Taqsima Gwida), jaqa’ barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1083/2006 konformement mal-Artikolu 1 tiegħu. Huwa minnu li l-Artikolu 105(1) ta’ dan ir-regolament jipprevedi l-applikazzjoni kontinwa tar-Regolament Nru 1260/1999 għal programmi ffinanzjati mill-FAEGG (Taqsima Gwida) ta’ qabel l-2007 (
14
). Madankollu, fil-fehma tiegħi dan ma jistax jinftiehem bħala li partijiet mir-Regolament Nru 1083/2006
nnifsu (f’dan il-każ l-Artikolu 100) għandhom japplikaw għal programmi ffinanzjati mill-FAEGG (Taqsima Gwida). Ninnota f’dan ir-rigward li ebda waħda mis-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja ċċitati mill-Kummissjoni u l-Qorti Ġenerali, fejn ġie approvata l-kaskata tas-sostituzzjoni ta’ termini proċedurali, ma tikkonċerna l-finanzjament mill-FAEGG (Taqsima Gwida). Dawn il-każijiet jikkonċernaw il-Fond ta’ Koeżjoni (
15
) u l-FEŻR (
16
), li huma ċertament koperti mir-Regolament Nru 1083/2006 .
59.
It-tieni nett, peress li kien inżamm kompletament barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1083/2006, huwa minnu li l-FAEŻR kien sa ċertu punt inrodott mill-ġdid skont is-sistema legali sussegwenti, jiġifieri r-Regolament Nru 1303/2013. Dan tal-aħħar għalhekk fih regoli relatati ma’ korrezzjonijiet finanzjarji skont il-FAEŻR. Madankollu, dawn ir-regoli jinsabu qabelxejn fit-Tieni Parti tar-Regolament Nru 1303/2013, u mhux fir-Raba’ Parti, li tinkludi l-Artikoli 144 u 145.
60.
Skont it-tielet paragrafu tal-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1303/2013, “[i]r-Raba’ Parti tistabbilixxi r-regoli ġenerali applikabbli għall-Fondi [iddefiniti bħala Fondi Strutturali u l-Fond ta’ Koeżjoni, u għalhekk ma jinkludux il-FAEŻR] u l-FEMS [Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd] dwar il-ġestjoni u kontroll, ġestjoni finanzjarja, kontabilità u korrezzjonijiet finanzjarji.”
61.
L-istess dispożizzjoni tistabbilixxi, għall-kuntrarju, li “[i]r-regoli komuni li japplikaw għall-[Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej, iddefiniti bħala li jinkludu l-FAEŻR] huma stabbiliti fit-Tieni Parti” u li r-regolament japplika “bla ħsara għad-dispożizzjonijiet stipulati fir-Regolament (UE) Nru 1306/2013”. L-Artikolu 85(4), li jidher fit-Tieni Parti tar-Regolament Nru 1303/2013, intitolat “Korrezzjonijiet finanzjarji mill-Kummissjoni” jistabbilixxi li l-“kriterji u l-proċeduri għall-applikazzjoni ta’ korrezzjonijiet finanzjarji għandhom jiġu stabbiliti fir-regoli speċifiċi għall-Fondi”.
62.
Għalhekk, ma huwiex ċar kif l-Artikolu 145 tar-Regolament Nru 1303/2013 huwa rilevanti għal fondi, bħall-FAEŻR, li fihom innifishom jaqgħu barra mir-Raba’ Parti ta’ dan ir-regolament.
63.
Għall-kuntrarju, naqbel mar-Repubblika Ellenika li r-Regolament Nru 1306/2013 fil-fatt fih regoli speċifiċi għall-Fondi li jistabbilixxu l-“kriterji u l-proċeduri għall-applikazzjoni ta’ korrezzjonijiet finanzjarji” fis-sens tal-Artikolu 85(4) tar-Regolament Nru 1303/2013. Qiegħed ninnota f’dan ir-rigward li l-Artikolu 2(4) tar-Regolament Nru 1303/2013 jiddefinixxi “regoli speċifiċi għall-Fondi” bħala “[d]-dispożizzjonijiet stipulati [f’]Regolament li jirregola wieħed jew aktar mill-Fondi [Strutturali u ta’ Investiment Ewropej] elenkati fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 1”. Ir-Regolament Nru 1306/2013 huwa wieħed mir-regolamenti elenkati fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1303/2013. Għalhekk, id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1306/2013, li jirregolaw il-FAEŻR, jikkwalifikaw bħala regoli speċifiċi għall-Fondi.
64.
B’mod partikolari, l-Artikolu 52(4)(c) tar-Regolament Nru 1306/2013 jistabbilixxi li “ [l]-finanzjament ma jistax jiġi rrifjutat għal […] infiq għal miżuri fi programmi […] li għalihom il-pagament […] isir aktar minn 24 xahar qabel ma l-Kummissjoni tinnotifika lill-Istat Membru”.
65.
Fil-qosor jekk id-dispożizzjonijiet tranżitorji tar-Regolament Nru 1303/2013 kellhom jinftiehmu bħala li jfissru li r-regoli proċedurali f’dak ir-regolament għandhom jiġu trasposti fi proċeduri marbuta mal-finanzjament tal-FAEGG (Taqsima Gwida) mill-perijodu bejn l-2000 u l-2006, inqis li mill-inqas għandhom jintgħażlu l-iktar termini proċedurali rilevanti. Dawn ikunu, fil-fehma tiegħi, ċertament dawk applikabbli għall-FAEŻR bħala s-suċċessur tal-FAEGG (Taqsima Gwida), u b’mod partikolari l-Artikolu 85 tar-Regolament Nru 1303/2013, li min-naħa tiegħu jirreferi għar-regoli speċifiċi tal-Fondi.
66.
Peress li l-Artikolu 52(4)(c) tar-Regolament Nru 1306/2013 huwa tali regola speċifika għall-Fondi u l-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rilevanza ta’ din id-dispożizzjoni, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tilqa’ t-tielet aggravju u s-sentenza appellata tiġi annullata minħabba żball manifest ta’ liġi u/jew nuqqas ta’ motivazzjoni f’dan ir-rigward.
4. Ir-raba’ aggravju: (nuqqas ta’ osservanza) ċertezza legali u aspettattivi leġittimi
67.
Bir-raba’ aggravju tagħha, ir-Repubblika Ellenika targumenta li l-Qorti Ġenerali interpretat u applikat żbaljatament il-prinċipji ta’ ċertezza legali u l-aspettattivi leġittimi, b’mod partikolari fid-dawl tal-approvazzjoni mill-Kummissjoni tar-rapport finali u tad-dewmien fil-proċedura sussegwenti.
68.
Diġà indirizzajt id-dimensjoni temporali tal-proċedura fit-tielet aggravju, bil-konklużjoni li l-Qorti Ġenerali applikat żbaljatament it-termini rilevanti. Ikkonkludejt ukoll li l-ewwel aggravju għandu jintlaqa’. Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja taċċetta dawn il-konklużjonijiet (jew anki waħda minnhom), ma hemmx bżonn li jkompli jiġi eżaminat ir-raba’ aggravju. Wara kollox, ir-raba’ aggravju kif inhu fformulat iqajjem punt ġenerali dwar iċ-ċertezza legali u l-aspettattivi leġittimi, jekk effettivament wieħed jassumi li l-ebda terminu speċifiku ma kien fil-fatt applikabbli. Madankollu, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tasal għal konklużjoni differenti fir-rigward tal-ewwel u t-tielet aggravju, għalhekk indirettament taċċetta l-fehma li l-ebda terminu speċifiku ma kien applikabbli, il-kwistjonijiet iktar wiesgħa tal-aspettattivi leġittimi u ċ-ċertezza legali jkollhom fil-fatt jiġu indirizzati.
69.
Kif ġie osservat mill-Qorti Ġenerali fil-punt 107 tas-sentenza appellata, il-proċedura ta’ għeluq u l-pagament tal-bilanċ finali (
17
) jinvolvu b’mod partikolari l-preżentazzjoni minn Stat Membru ta’ dikjarazzjoni ta’ għeluq (inter alia sommarju tal-konklużjonijiet tal-verifiki mwettqa) (
18
) u l-preżentazzjoni ta’ rapport finali (
19
). Filwaqt li l-approvazzjoni ta’ dawn tal-aħħar mill-Kummissjoni hija suġġetta għal terminu ta’ ħames xhur, ma hemm ebda proċedura jew terminu għall-Kummissjoni sabiex formalment tapprova d-dikjarazzjoni ta’ għeluq. Kif ġie affermat fil-punt 110 tas-sentenza appellata, il-Kummissjoni twettaq il-verifiki meħtieġa tal-kontenuti tad-dikjarazzjoni u, jekk għandha xi tħassib, tista’ tibda proċedura ta’ korrezzjoni finanzjarja. Madankollu, għalkemm ċerti stadji tal-proċedura ta’ korrezzjoni finanzjarja huma suġġetti għal termini speċifiċi, xejn mir-regolamenti suċċessivi li sar riferiment għalihom f’din il-kawża (
20
) ma fihom terminu speċifiku li fih il-Kummissjoni għandha tibda din il-proċedura.
70.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ma nara l-ebda żball fil-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali fir-rigward tal-assenza ta’ ksur tal-prinċipju ta’ aspettattivi leġittimi. L-approvazzjoni tar-rapport ma tistax tiġi interpretata bħala approvazzjoni tal-kontenut tad-dikjarazzjoni u garanzija mill-Kummissjoni f’dan ir-rigward, li jwasslu għal aspettattivi leġittimi min-naħa tar-Repubblika Ellenika. Filwaqt li huwa minnu li r-rapport finali għandu jkun fih l-informazzjoni dwar il-monitoraġġ u l-korrezzjonijiet finanzjarji, dan id-dokument huwa, kif tinnota l-Kummissjoni, ta’ natura tassew differenti mid-dikjarazzjoni ta’ għeluq. Lanqas it-terminu tal-proċedura nnifsu ma jista’ jammonta għal garanziji speċifiċi li jwasslu għal aspettattivi leġittimi (
21
).
71.
Fir-rigward tal-prinċipju ta’ ċertezza legali, fil-fehma tiegħi n-nuqqas ta’ terminu li fih il-Kummissjoni għandha tibda l-proċedura ta’ korrezzjoni finanzjarja huwa wieħed mill-kwistjonijiet fundamentali f’din il-kawża. Normalment, u fil-prinċipju, din hija kwistjoni li għandha tiġi indirizzata mil-leġiżlatur, u mhux mill-Qorti tal-Ġustizzja.
72.
Madankollu, jista’ wkoll jagħti l-każ li, anki fl-assenza ta’ terminu formali, il-prinċipju ta’ ċertezza legali u d-derivattiv tiegħu, il-“prinċipju ta’ terminu raġonevoli”, jipprevjeni lill-Kummissjoni, kif ukoll kwalunkwe istituzzjoni oħra tal-Unjoni, milli ddum biex tieħu azzjoni għal tul ta’ ħin irraġonevoli (
22
). Ir-Repubblika Ellenika f’dan ir-rigward tagħmel riferiment ukoll għall-importanza partikolari ta’ deċiżjonijiet mingħajr dewmien fejn hemm involuti somom sinjifikattivi. Huwa fil-fatt minnu li l-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat l-importanza ta’ ċertezza legali b’mod partikolari fejn id-deċiżjonijiet ikollhom implikazzjonijiet finanzjarji sinjifikattivi (
23
). Barra minn hekk, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tagħmel riferiment għall-paralleliżmu ta’ skedi proċedurali bħala li jirriflettu l-obbligu ta’ kooperazzjoni reċiproka (
24
). Fi kliem ieħor, l-impożizzjoni fuq l-Istati Membri ta’ termini stretti kkalkolati f’ġimgħat u l-fatt li sussegwentement il-Kummissjoni tiġi awtorizzata terminu li huwa kkalkolat bi snin sabiex tagħti risposta jistgħu effettivament jidhru bħala sitwazzjoni li ma tilħaqx dan l-ideal.
73.
Fid-dawl ta’ din il-ġurisprudenza, l-argument ibbażat fuq iċ-ċertezza legali invokat mir-Repubblika Ellenika għandu ċertament ċerta saħħa. Madankollu, sa fejn inqis li l-ewwel u t-tielet aggravju għandhom jintlaqgħu, u peress li diġà indirizzajt, fit-tielet aggravju, il-kwistjoni ta’ nuqqas ta’ termini speċifiċi, u peress li s-sentenza appellata għandha tiġi annullata fuq din il-bażi, ma hemmx bżonn li l-argument ġenerali bbażat fuq l-istess tħassib jiġi eżaminat f’iktar dettall hawnhekk.
5. Il-ħames aggravju: natura sproporzjonata tal-korrezzjoni finanzjarja
74.
Bil-ħames aggravju tagħha, ir-Repubblika Ellenika targumenta li l-Qorti Ġenerali pprovdiet motivazzjoni insuffiċjenti fir-rigward taċ-ċaħda tagħha tan-natura sproporzjonata tal-korrezzjoni finanzjarja. Ir-Repubblika Ellenika tqis li l-Kummissjoni imponiet korrezzjoni doppja minħabba li naqset milli tieħu kompletament inkunsiderazzjoni l-korrezzjonijiet diġà imposti fuq livell nazzjonali.
75.
Għalhekk, inqis li dan l-aggravju għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
76.
Is-sentenza appellata tistabbilixxi b’mod ċar fil-punti 119 sa 122 li l-Kummissjoni fil-fatt wettqet l-aġġustamenti meħtieġa sabiex tiżgura li ma jkunx hemm korrezzjonijiet doppji. Il-mistoqsija dwar jekk kienx hemm korrezzjoni doppja jew le hija kwistjoni ta’ konstatazzjoni fattwali u ta’ evalwazzjoni tal-provi li fir-rigward tagħha l-Qorti Ġenerali għandha ġurisdizzjoni esklużiva. Għalhekk, fil-każ ta’ konstatazzjoni ta’ distorsjoni tal-fatti jew tal-provi, tali kwistjoni ma tistax tkun suġġetta għal stħarriġ mill-Qorti tal-Ġustizzja fl-appell (
25
).
77.
Qiegħed ninnota f’dan ir-rigward li r-Repubblika Ellenika ma invokatx distorsjoni tal-fatti mill-Qorti Ġenerali. Għalhekk, il-ħames aggravju għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
B.
Deċiżjoni dwar il-mertu
78.
Konformement mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi l-kawża hija stess, mingħajr ma tirrinvija l-kawża lura lill-Qorti Ġenerali.
79.
Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tilqa’ l-ewwel u t-tielet aggravju kif issuġġerejt jien (jew anki wieħed minnhom), dan ma jwassalx sempliċement għall-annullament tas-sentenza appellata, iżda d-deċiżjoni kkontestata inevitabbilment ikollha tiġi annullata wkoll. F’tali ċirkustanzi, tkun meħtieġa evalwazzjoni ġdida tal-kawża mill-Qorti Ġenerali.
80.
Għar-raġunijiet stabbiliti iktar ’il fuq fil-punti 53 sa 66, inqis li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tilqa’ t-tielet aggravju.
81.
Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja kellha taqbel miegħi dwar dan il-punt, isegwi loġikament li d-deċiżjoni kkontestata ġiet adottata bi ksur tat-terminu ta’ 24 xahar stabbilit fl-Artikolu 52(4)(c) tar-Regolament Nru 1306/2013 (kif ġie invokat ukoll mir-Repubblika Ellenika fit-tieni motiv għal annullament ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali). Fil-fatt, id-deċiżjoni kkontestata ġiet adottata fil‑25 ta’ Marzu 2015, iktar minn 24 xahar wara li l-Kummissjoni informat l-ewwel darba lir-Repubblika Ellenika bil-korrezzjonijiet finanzjarji proposti, fit‑3 ta’ Jannar 2013.
82.
Għar-raġunijiet esposti iktar ’il fuq, fil-punti 26 sa 37, inqis li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tilqa’ l-ewwel aggravju minħabba nuqqas ta’ motivazzjoni.
83.
Inqis ukoll li r-Repubblika Ellenika hija korretta fl-argument tagħha (li jikkorrispondi għall-ewwel parti tal-ewwel motiv quddiem il-Qorti Ġenerali) li l-Artikolu 105(1) tar-Regolament Nru 1083/2006 (u sussegwentement l-Artikolu 152 tar-Regolament Nru 1303/2013) ma huwiex applikabbli għall-finanzjament tal-FAEGG (Taqsima Gwida) għall-perijodu bejn l-2000 u l-2006. B’riżultat ta’ dan, id-deċiżjoni kkontestata ma setgħetx tiġi bbażata fuq l-Artikolu 39 tar-Regolament Nru 1260/1999. Għalhekk, id-deċiżjoni kkontestata ma kellhiex bażi legali valida.
84.
Għaldaqstant, id-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi annullata.
85.
Ebda wieħed mill-argumenti mressqa mill-Kummissjoni ma jista’ jemenda din il-konklużjoni.
86.
L-ewwel nett, għall-kuntrarju ta’ dak li ġie sostnut mill-Kummissjoni, infakkar li l-formulazzjoni ċara tal-Artikolu 105(1) tar-Regolament Nru 1083/2006 tillimita l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni tranżitorja għall-kanċellazzjoni ta’ assistenza kofinanzjata mill-Fondi Strutturali jew ta’ proġett konfinanzjat mill-Fond ta’ Koeżjoni li, permezz ta’ definizzjoni leġiżlattiva espliċita, ma jinkludux il-FAEGG (Taqsima Gwida). Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, huwa biss fejn il-formulazzjoni ta’ dispożizzjoni hija ambigwa li għandu jkun hemm rikors għal assistenza ulterjuri fil-kuntest ta’ din id-dispożizzjoni u fl-iskema u l-għan ġenerali tat-test li tagħmel parti minnu (
26
). F’din il-kawża, it-tifsira hija ċara. Il-kunċett ta’ “Fondi Strutturali” huwa espressament iddefinit fl-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1083/2006.
87.
Anki jekk ġiet ipperċepita ċerta ambigwità fit-test, ma jfissirx li t-test jiġi sempliċement abbandunat jew injorat favur interpretazzjoni purament kuntestwali u teleoloġika, li barra minn hekk hija ta’ natura unilaterali. Għandu jkun hemm bilanċ. Barra minn hekk, fejn hemm, bħal f’dan il-każ, l-iktar l-iktar grad pjuttost limitat ta’ ambigwità fit-test, għandha tingħata importanza lil din tal-aħħar. Dan huwa b’mod partikolari l-każ fid-dawl tan-natura tat-test hawnhekk. Din ma hijiex dispożizzjoni fformulata b’mod konċiż, vag u li nkitbet deċennji ilu, bi bżonn urġenti li tiġi interpretata. Din hija t-tielet iterazzjoni ta’ dispożizzjoni tranżitorja f’qasam ferm tekniku, li tiġi rriformulata wara numru ta’ snin. F’tali ċirkustanzi, il-preżunzjoni qawwija għandha tkun li l-kliem ifisser dak li espliċitament qiegħed jgħid. Ma huwiex kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tirriformula leġiżlazzjoni sabiex “tirrimedja” abbozzar ta’ kwalità fqira jew li tassumi li l-leġiżlatur sempliċement ma ħasibx sew dwar il-problema.
88.
Argumenti ulterjuri li jmorru lil hinn mit-test tad-dispożizzjoni, invokati mill-Kummissjoni insostenn ta’ qari tal-Artikolu 105(1) tar-Regolament Nru 1083/2006 fis-sens li jestendi għall-finanzjament tal-FAEGG (Taqsima Gwida) huma, fil-fehma tiegħi, estremament dgħajfa.
89.
It-tieni nett, il-Kummissjoni effettivament targumenta li l-kunċett ta’ “Fondi Strutturali” użat fl-Artikolu 105(1) tar-Regolament Nru 1083/2006 ma għandux jiġi interpretat b’riferiment għad-definizzjoni ta’ Fondi Strutturali f’dan ir-regolament, iżda pjuttost b’riferiment għad-definizzjoni ta’ dan il-kunċett fir-Regolament Nru 1260/1999. Għandu jingħad li dan jidher li huwa approċċ pjuttost innovattiv għal interpretazzjoni statutorja, iżda wkoll garanzija ta’ konfużjoni, fejn id-dispożizzjonijiet preċedenti għandhom effettivament jiprpeċedu dispożizzjonijiet ċari u espliċiti fil-leġiżlazzjoni l-ġdida li din kellha l-intenzjoni tissostitwixxi. Lex prior derogat legi posteriori.
90.
It-tielet nett, hemm l-argument li joriġina minn konsegwenza negattiva: il-Kummissjoni tissuġġerixxi li, jekk l-Artikolu 105(1) tar-Regolament Nru 1083/2006 ma kienx applikabbli għall-finanzjament tal-FAEGG (Taqsima Gwida) għall-perijodu bejn l-2000 u l-2006, kienet tinħoloq lakuna legali. Ikun impossibbli li titwettaq korrezzjoni finanzjarja b’rabta mal-finanzjament tal-FAEGG għal dan il-perijodu peress li r-regolamenti li jissostitwixxu r-Regolament Nru 1260/1999 b’rabta mal-politika agrikola komuni ma jinkludu ebda dispożizzjoni tranżitorja. Dan ikun imur kontra amministrazzjoni finanzjarja tajba, li teħtieġ li korrezzjonijiet finanzjarji jkunu possibbli fil-każ ta’ spejjeż li jkunu nġarrbu bi ksur tar-regoli applikabbli (
27
).
91.
Fuq livell iktar prattiku, huwa żbaljat li jiġi allegat li l-assenza ta’ dispożizzjonijiet tranżitorji trendi l-korrezzjonijiet finanzjarji għall-perijodu bejn l-2000 u l-2006 impossibbli. Korrezzjonijiet finanzjarji b’rabta mal-FAEGG (Taqsima Gwida) kienu ċertament possibbli abbażi tal-Artikolu 39 tar-Regolament Nru 1260/1999 sakemm ġie abrogat. Barra minn hekk, wara l-abrogazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni fil‑31 ta’ Diċembru 2006, ma jistax jiġi eskluż li l-korrezzjonijiet finanzjarji setgħu jsiru fuq bażi oħra. Madankollu, tali bażijiet alternattivi ma ġewx proposti. Minflok, riformulazzjoni tassew dubjuża tad-definizzjonijiet leġiżlattivi kienet intużat għal kważi deċennju wara li l-perijodu operattiv kien intemm.
92.
Fuq livell ta’ prinċipju, għandu bla dubju jittieħed pass lura u tiġi analizzata s-sitwazzjoni fl-intier tagħha, lil hinn mid-dispożizzjonijiet individwali (li fil-fatt huma pjuttost diffiċli u joħolqu konfużjoni) analizzati f’kemxejn dettall f’din il-kawża. B’ħarsa lejn il-koerenza tal-argument ġenerali mressaq mill-Kummissjoni, ma jistax ħlief tiġi ammirata l-kreattività interpretattiva u l-faċilità intellettwali li biha l-Kummissjoni hija apparentement kapaċi tħallat u tqabbel, f’logħba li ssaħħrek ta’ “Lego Leġiżlattiva”, dispożizzjonijiet minn siltiet differenti ta’ leġiżlazzjoni barra mill-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae sabiex retroattivament tadattahom u għalhekk tiġġustifika l-aġir tagħha f’kawża partikolari.
93.
F’dan ir-rigward, ir-regola ġenerali hija l-kaskata lura għal dak li kien id-dritt applikabbli (
28
). Madankollu, din apparentement tapplika biss għal regoli sostantivi, mhux għal proċedura (
29
). Anki d-deċiżjoni ta’ liema huma r-“regoli sostantivi” u r-“regoli proċedurali” ma hija b’ebda mod inekwivoka (
30
), speċjalment peress li aktarx twassal għad-diviżjoni ta’ dispożizzjonijiet individwali. Anki f’tali każ, jekk wieħed jieħu bħala eżempju t-termini, u jassumi li dawn fil-fatt kienu dispożizzjonijiet proċedurali, kif ġie allegat fil-kawża ineżami, mid-dehra hemm ċerti eċċezzjonijiet ġodda għall-eċċezzjoni: pereżempju terminu li jkun effettivament jillimita s-setgħa tal-Kummissjoni, bħall-Artikolu 52(4)(c) tar-Regolament Nru 1306/2013, suppost ma japplikax, minħabba li jillimita t-terminu tal-portata ratione materiae tal-korrezzjoni finanzjarja u ma huwiex kwistjoni ta’ kompetenza ratione temporis (
31
).
94.
Quddiem tali “kostruzzjoni” tar-regoli applikabbli, li bla dubju, inħolqot barra minn kwalunkwe dispożizzjoni leġiżlattiva ċara f’dan ir-rigward, ma humiex biss il-persuni li jieħdu gost b’kummiedji mużikali li aktarx jgħidu hawnhekk li jekk dan kollu huwa fil-fatt possibbli mela allura “Kollox Jgħaddi” (u potenzjalment tiżdied ukoll il-mistoqsija prammatika ta’ jekk ir-regoli miktuba humiex suffiċjenti). Madankollu, huwa preċiżament f’tali qasam tad-dritt, jiġifieri meta jkun hemm implikazzjonijiet finanzjarji kunsiderevoli, li l-Qorti tal-Ġustizzja ripetutament insistiet li l-prinċipju ta’ ċertezza legali jeħtieġ li r-regoli għandhom jippermettu lil dawk ikkonċernati jkunu jafu preċiżament il-portata tal-obbligi tagħhom (
32
). B’mod iktar ġenerali, jista’ jitfakkar ukoll li l-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet ad hoc il-ħolqien ta’ bażijiet legali u kompetenzi sabiex jiġu rkuprati fondi akkost ta’ kollox, fl-assenza (u saħansitra bi ksur tal-formulazzjoni espressa) ta’ dispożizzjonijiet rilevanti (
33
).
95.
Ċertament għandu jiġi rrikonoxxut li l-amministrazzjoni ta’ diversi fondi tal-Unjoni hija qasam legali kumpless li ma huwiex jevolvi biex isir iktar inekwivoku. Fit-tliet iterazzjonijiet tar-regolamenti deskritti f’dawn il-konklużjonijiet, il-volum tad-dritt sploda. Din iż-żieda fil-kumplessità, madankollu ma tfissirx li għandu jkun hemm żieda fil-ġenerożità ġuridika fil-konfront tal-Kummissjoni fil-każ ta’ abbozzar ta’ kwalità fqira (
34
). Dan huwa speċjalment il-każ fd-dawl tar-rwol tal-Kummissjoni fl-abbozzar tad-dispożizzjoni involuta. Għalhekk, mingħajr ma jiġi eskluż ir-rwol li l-Parlament Ewropew u l-Kunsill (u għalhekk l-Istati Membri) għandhom fil-proċedura leġiżlattiva, ma jidhirx b’mod ġeneralment inġust li l-Kummissjoni tintalab, bħala l-abbozzatur primarju u sussegwentement l-eżekutur ta’ test, iġġarrab il-konsegwenzi (negattivi) tal-abbozzar (medjokri) tagħha stess.
96.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li d-deċiżjoni kkontestata ma setgħetx tkun ibbażata validament fuq l-Artikolu 39 tar-Regolament Nru 1260/1999 u, għaldaqstant, għandha tiġi annullata.
VI. Konklużjoni
97.
Fid-dawl tal-kunsiderazzonijiet iktar ’il fuq, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tad‑19 ta’ Settembru 2017, Il-Greċja vs Il-Kummissjoni (T‑327/15, mhux ippubblikata, EU:T:2017:631);
–
tannulla d-Deċiżjoni ta’ Implementazzjoni tal-Kummissjoni C(2015) 1936 finali tal‑25 ta’ Marzu 2015 dwar l-applikazzjoni ta’ korrezzjonijiet finanzjarji fl-għajnuna tal-FAEGG, Taqsima “Gwida”, mogħtija fil-programm operattiv CCI 2000GR061PO021 (Greċja – Objettiv 1 – Rikostruzzjoni rurali);
–
tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha u dawk sostnuti mir-Repubblika Ellenika fl-ewwel istanza u fl-appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1260/1999 tal‑21 ta’ Ġunju 1999 li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fondi Strutturali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 14, Vol. 1, p. 31).
(
3
)	Regolament (KE) tal-Kunsill Nru 1083/2006 tal‑11 ta’ Lulju 2006 li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond ta’ Koeżjoni u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1260/1999 (ĠU 2006, L 210, p. 25, rettifiki fil-ĠU L 239, 1.9.2006, p. 248, fil-ĠU L 145, 7.6.2007, p. 38, fil-ĠU L 164, 26.6.2007, p. 36 u fil-ĠU L 301, 12.11.2008, p. 40).
(
4
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1290/2005, tal‑21 ta’ Ġunju 2005 dwar il-finanzjament tal-Politika Agrikola Komuni (ĠU 2005, L 209 p. 1).
(
5
)	Regolament Nru 1083/2006 ġie ssostitwit bir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU 2013, L 347, p. 320). Regolament Nru 1290/2005 ġie ssostitwit bir-Regolament (UE) Nru 1306/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Diċembru 2013 dwar il-finanzjament, il-ġestjoni u l-monitoraġġ tal-politika agrikola komuni u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 352/78, (KE) Nru 165/94, (KE) Nru 2799/98, (KE) Nru 814/2000, (KE) Nru 1290/2005 u (KE) Nru 485/2008 (ĠU 2013, L 347, p. 549).
(
6
)	Deċiżjoni ta’ Implementazzjoni tal-Kummissjoni C(2015) 1936 finali tal‑25 ta’ Marzu 2015 dwar l-applikazzjoni ta’ korrezzjonijiet finanzjarji fl-għajnuna tal-FAEGG, Taqsima “Gwida”, mogħtija fil-programm operattiv CCI 2000GR061PO021 (Greċja – Objettiv 1 – Rikostruzzjoni rurali).
(
7
)	Sentenza tad‑19 ta’ Settembru 2017, Il-Greċja vs Il-Kummissjoni (T‑327/15, mhux ippubblikata, EU:T:2017:631).
(
8
)	Tali konsegwenza hija fil-fatt waħda mill-interpretazzjonijiet tal-argument tar-Repubblika Ellenika. Madankollu, f’din il-kawża, din it-talba tressqet flimkien ma’ rapport finali li kien espliċitament approvat mill-Kummissjoni. Għalhekk, ir-riferiment tal-Kummissjoni għal imġiba kompletament unilaterali li kapaċi tillimita s-setgħat tagħha huwa kemxejn qarrieqi. Dawn il-kwistjonijiet huma indirizzati f’iktar dettall iktar ’il quddiem taħt ir-raba’ aggravju (ara l-punti 67 sa 73 iktar ’il quddiem).
(
9
)	Skont din id-dispożizzjoni, il-Kummissjoni “għandha tieħu deċiżjoni […] fi żmien sitt xhur mid-data tas-smigħ, jew mid-data tal-wasla ta’ informazzjoni addizzjonali meta l-Istat Membru jaqbel li jissottometti din l-informazzjoni addizzjonali wara s-seduta ta’ smigħ […]”.
(
10
)	Ara s-sentenza tal‑21 ta’ Settembru 2016, Il-Kummissjoni vs Spanja, (C‑140/15 P, EU:C:2016:708, punt 89 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
11
)	Konformement mal-Artikolu 100(5) tar-Regolament Nru 1083/2006, il-Kummissjoni “għandha tieħu deċiżjoni dwar il-korrezzjoni finanzjarja fi żmien sitt xhur mid-data tas-smigħ […]”.
(
12
)	Konformement mal-qari kkombinat tal-Artikolu 39(3) tar-Regolament Nru 1260/1999 u l-Artikolu 5(3) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 448/2001 tat‑2 ta’ Marzu 2001 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1260/1999 dwar il-proċedura sabiex isiru korrezzjonijiet finanzjarji għal għajnuna mogħtija taħt il-Fondi Strutturali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 14, Vol. 1, p. 155), dan tal-aħħar jistabbilixxi li “[l-]perjodu ta’ tliet xhur li matulu l-Kummissjoni tista’ tieħu deċiżjoni taħt l-Artikolu 39(3) [tar-Regolament Nru 1260/1999] għandu jibda mid-data tas-seduta”.
(
13
)	Id-deċiżjoni kkontestata ġiet adottata fil‑25 ta’ Marzu 2015, 10 xhur wara s-seduta li nżammet fis‑27 ta’ Mejju 2014.
(
14
)	Jekk, sintendi, jiġi preżunt li l-ewwel aggravju huwa miċħud mill-Qorti tal-Ġustizzja (ara l-punti 26 sa 37 iktar ’il fuq).
(
15
)	Sentenzi tal‑4 ta’ Settembru 2014, Spanja vs Il-Kummissjoni (C‑192/13 P, EU:C:2014:2156); tal‑4 ta’ Settembru 2014, Spanja vs Il-Kummissjoni (C‑197/13 P, EU:C:2014:2157); tat‑22 ta’ Ottubru 2014, Spanja vs Il-Kummissjoni (C‑429/13 P, EU:C:2014:2310); u tal‑4 ta’ Diċembru 2014, Spanja vs Il-Kummissjoni (C‑513/13 P, mhux ippubblikata, EU:C:2014:2412).
(
16
)	Sentenzi tal‑24 ta’ Ġunju 2015, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni (C‑549/12 P u C‑54/13 P, EU:C:2015:412), u tal‑24 ta’ Ġunju 2015, Spanja vs Il-Kummissjoni (C‑263/13 P, EU:C:2015:415).
(
17
)	Artikolu 32(4) tar-Regolament Nru 1260/1999.
(
18
)	Artikolu 38(1)(f) tar-Regolament Nru 1260/1999
(
19
)	Artikolu 37(1) tar-Regolament Nru 1260/1999.
(
20
)	Regolament Nru 1260/1999, Nru 1083/2006 u Nru 1303/2013.
(
21
)	Sentenza tas‑7 ta’ April 2011, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, (C‑321/09 P, mhux ippubblikata, EU:C:2011:218, punt 46).
(
22
)	Ara s-sentenzi tat‑13 ta’ Novembru 2014, Nencini vs Il-Parlament (C‑447/13 P, EU:C:2014:2372, punt 48), u tal‑14 ta’ Ġunju 2016, Marchiani vs Il-Parlament (C‑566/14 P, EU:C:2016:437, punt 96).
(
23
)	Iktar riċenti ara pereżempju s-sentenza tas‑6 ta’ Settembru 2018, Ir-Repubblika Ċeka vs Il-Kummissjoni (C‑4/17 P, EU:C:2018:678, punt 58); ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-kawża Ir-Repubblika Ċeka vs Il-Kummissjoni (C‑4/17 P, EU:C:2018:237, punt 65 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
24
)	Sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2014, Spanja vs Il-Kummissjoni (C‑192/13 P, EU:C:2014:2156, punti 86 u 87).
(
25
)	Ara, pereżempju, is-sentenzi tat‑28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni (C‑189/02 P, C‑202/02 P, C‑205/02 P sa C‑208/02 P u C‑213/02 P, EU:C:2005:408, punt 177), u tat‑28 ta’ Frar 2018, mobile.de vs EUIPO (C‑418/16 P, EU:C:2018:128, punt 65).
(
26
)	Ara, pereżempju, is-sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2015, CHEZ Razpredelenie Bulgaria (C‑83/14, EU:C:2015:480, punt 55 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
27
)	Il-Kummissjoni tirreferi għall-punt 45 tas-sentenza tat‑23 ta’ Settembru 2004, L-Italja vs Il-Kummissjoni (C‑297/02, mhux ippubblikata, EU:C:2004:550).
(
28
)	Punti 28 sa 29 iktar ’il fuq.
(
29
)	Punt 46 iktar ’il fuq.
(
30
)	Bħala eżempju, it-termini li jwasslu għal preskrizzjoni huma regoli sostantivi jew proċedurali? L-Awla Manja tal-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat din il-kwistjoni f’qasam pjuttost kontroversjali (ara b’mod partikolari s-sentenza tat‑8 ta’ Settembru 2015, Taricco et (C‑105/14, EU:C:2015:555)) u finalment wasslet għall-konklużjoni li dak li huwa tassew importanti huma l-prinċipji globali ta’ prevedibbiltà, ta’ preċiżjoni, u ta’ nuqqas ta’ retroattività tad-dritt (kriminali) applikabbli (sentenza tal‑5 ta’ Diċembru 2017, M.A.S. u M.B. (C‑42/17, EU:C:2017:936, punt 51
et seq.)
(
31
)	Punt 48 iktar ’il fuq.
(
32
)	Sentenza tas‑6 ta’ Settembru 2018, Ir-Repubblika Ċeka vs Il-Kummissjoni (C‑4/17 P, EU:C:2018:678, punt 58).
(
33
)	Iktar riċenti ara pereżempju s-sentenzi tas‑6 ta’ Settembru 2018, Ir-Repubblika Ċeka vs Il-Kummissjoni (C‑4/17 P, EU:C:2018:678, punt 52), jew tas‑7 ta’ Awwissu 2018, Château du Grand Bois (C‑59/17, EU:C:2018:641, punt 30).
(
34
)	Fil-fatt hemm elementi oħra tad-dispożizzjonijiet tranżitorji tar-Regolament Nru 1083/2006 li jistgħu jkunu sorprendenti, u saħansitra impressjonanti, għal persuna li qiegħda tiskopri għall-ewwel darba l-leġiżlazzjoni f’dan il-qasam tad-dritt. Pereżempju, l-Artikolu 108 ta’ dan ir-regolament jipprovdi li “[d]-dispożizzjonijiet stabbiliti fl-[Artikolu 105 […] għandhom japplikaw […] biss għal programmi għall-perjodu 2007-2013”. Madankollu, l-Artikolu 105 minnu nnifsu kien jikkonċerna esklużivament programmi ta’ qabel l-2007.