Postanowienie Trybunału (szósta izba) z dnia 12 lutego 2025 r. – Pegazus Busz
(sprawa C‑262/24)
Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 53 § 2 i art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem – Oczywista niedopuszczalność – Odpowiedź, którą można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa – Podatki – Wspólny system podatku od wartości dodanej (VAT) – Prawo do odliczenia naliczonego VAT – Odmowa – Oszustwo podatkowe – Obowiązki podatnika – Ciężar dowodu – Zasady proporcjonalności i pewności prawa – Artykuł 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – Sprzeczność między orzecznictwem krajowym a prawem Unii – Artykuł 267 TFUE – Pierwszeństwo prawa Unii – Obowiązek przedstawienia pytań prejudycjalnych
1.      Pytania prejudycjalne – Właściwość Trybunału – Granice – Ocena okoliczności faktycznych sprawy – Stosowanie prawa Unii w sporze w postępowaniu głównym – Oczywisty brak właściwości Trybunału
(art. 267 TFUE)
(zob. pkt 21–24; pkt 1 sentencji)
2.      Harmonizacja ustawodawstw podatkowych – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Czynności będące praktykami stanowiącymi nadużycie – Wymogi dowodowe – Dokładne określenie znamion oszustwa – Przedstawienie dowodu na działania stanowiące oszustwo – Stwierdzenie czynnego udziału w oszustwie lub wiedzy o tym oszustwie – Ustalenie spoczywające na sądach krajowych
(zob. pkt 27, 28)
3.      Harmonizacja ustawodawstw podatkowych – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Odliczenie podatku naliczonego – Prawo do odliczenia – Odmowa ze względu na udział podatnika w oszustwie podatkowym – Dopuszczalność – Warunek – Przestrzeganie prawa do rzetelnego procesu sądowego przewidzianego w Karcie praw podstawowych
(Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 47; dyrektywa Rady 2006/112)
(zob. pkt 29; pkt 2 sentencji)
4.      Pytania prejudycjalne – Właściwość Trybunału – Granice – Pytania ogólne lub hipotetyczne – Brak łącznika między sporem w postępowaniu głównym a przepisem prawa Unii, którego dotyczą pytania prejudycjalne – Niedopuszczalność
(art. 267 TFUE)
(zob. pkt 32, 33; pkt 3 sentencji)
5.      Prawo Unii – Pierwszeństwo – Orzeczenia sądu najwyższego państwa członkowskiego sprzeczne z wykładnią przepisów prawa Unii dokonaną przez Trybunał – Uregulowania krajowe zobowiązujące sądy tego państwa członkowskiego do poszanowania tych orzeczeń – Niedopuszczalność – Ciążący na tych sądach obowiązek ponownego wystąpienia do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym – Brak
(art. 267 TFUE)
(zob. pkt 36–40; pkt 4 sentencji)
Sentencja
1)
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest oczywiście niewłaściwy do udzielenia odpowiedzi na zadane przez Fővárosi Törvényszék (sąd dla miasta stołecznego Budapeszt, Węgry) postanowieniem z dnia 29 lutego 2024 r. pytania prejudycjalne pierwsze, drugie i trzecie, z wyjątkiem pytania pierwszego lit. c).
2)
Prawo do rzetelnego procesu, ustanowione w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, należy interpretować w ten sposób, że jego poszanowanie wymaga, by podatnik zapoznał się z dowodami, na których organ podatkowy opiera się w celu uznania, że podatnik ten uczestniczy w oszustwie w zakresie podatku od wartości dodanej, i mógł przed sądem krajowym rozpatrującym sprawę przeprowadzić kontradyktoryjną debatę.
3)
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Fővárosi Törvényszék (sąd dla miasta stołecznego Budapeszt, Węgry) jest oczywiście niedopuszczalny w odniesieniu do pytania czwartego zadanego przez ten sąd.
4)
Zasadę pierwszeństwa prawa Unii i art. 267 TFUE należy interpretować w ten sposób, że sąd krajowy orzekający w ramach przekazania sprawy do ponownego rozpoznania po orzeczeniu w kasacji, który na mocy prawa krajowego jest zobowiązany do zastosowania się do wytycznych zawartych w orzeczeniu o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, ma jednak obowiązek niestosowania tych wytycznych, jeżeli uzna, w szczególności w świetle orzecznictwa Trybunału, że są one sprzeczne z prawem Unii, bez konieczności uprzedniego zwrócenia się do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym.