61985J0218
ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠ' ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ ΣΥΖΉΤΗΣΗ
στην υπόθεση 218/85 (
*1
)
Ι — Περιστατικά και διαδικασία
1. Εθνική νομοθεσία
Στη Γαλλία, η οργάνωση της γεωργικής αγοράς διέπεται κυρίως από το νόμο 62-933, της 8ης Αυγούστου 1962, « περί συμπληρώσεως του νόμου περί γεωργικού προσανατολισμού » [JORF (Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλικής Δημοκρατίας) της 10.8.1962, σ. 7962).
Δυνάμει του άρθρου 14 του εν λόγω νόμου, οι ενώσεις παραγωγών μπορούν να αναγνωρισθούν από το κράτος με απόφαση του υπουργού γεωργίας εφόσον:
« 1)
στο πλαίσιο της αρμοδιότητας και των νομίμων εξουσιών τους, εκδίδουν κανόνες ως προς την οργάνωση και τη ρύθμιση της παραγωγής και της διαθέσεως στην αγορά, τη ρύθμιση των τιμών ιδίως με τον ενδεχόμενο καθορισμό τιμής αποσύρσεως, και τον προσανατολισμό της δραστηριότητας των μελών τους στις απαιτήσεις της αγοράς·
2)
καλύπτουν έναν ή περισσότερους συμπληρωματικούς τομείς γεωργικών προϊόντων που αποτελούν ή μπορούν ν' αποτελέσουν αντικείμενο κοινοτικού κανονισμού περί οργανώσεως της αγοράς στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, εκτός αν προβλεφθεί με διάταγμα η εφαρμογή του προκειμένου νόμου σε άλλους τομείς της παραγωγής·
3)
αποδεικνύουν την ύπαρξη επαρκούς οικονομικής δραστηριότητας... ».
Οι εν λόγω αναγνωρισμένες ενώσεις παραγωγών μπορούν να συμπράττουν με σκοπό τη σύσταση « γεωργικής οικονομικής επιτροπής » ως προς ένα και τον αυτό τομέα προϊόντων (άρθρο 15).
Οι γεωργικές οικονομικές επιτροπές που αποδεικνύουν ότι έχουν ικανοποιητική εμπειρία επί ορισμένων θεμάτων μπορούν να ζητήσουν από το Υπουργείο Γεωργίας να καταστήσει υποχρεωτικούς για όλους τους παραγωγούς της οικείας περιφέρειας τους κανόνες που έχουν δεχτεί τα μέλη τους προς την οργάνωση της παραγωγής, την προώθηση των πωλήσεων και τη διάθεση των προϊόντων στην αγορά (άρθρο 16, παράγραφος 1). Η ολική ή μερική επέκταση εφαρμογής των εν λόγω κανόνων επιβάλλεται με υπουργική απόφαση τριετούς ισχύος η οποία μπορεί να παραταθεί (άρθρο 16, παράγραφος 2). Οι γεωργικές επιτροπές μπορούν, κατ' εξουσιοδότηση των εν λόγω αποφάσεων, να εισπράττουν δικαιώματα εγγραφής και εισφορές είτε βάσει της αξίας των προϊόντων είτε βάσει των καλλιεργουμενων εκτάσεων είτε βάσει και των δύο αυτών στοιχείων (άρθρο 17).
Κατ' εφαρμογή του εν λόγω νόμου, δύο υπουργικές αποφάσεις της 27ης Ιουλίου 1966 (JORF της 29. 7. 1966, σ. 6538) επεξέτειναν την εφαρμογή ορισμένων κανόνων που θέσπισε η Comité économique agricole régional fruits et légumes Βρετάνης (στο εξής: Cerafel) επί του συνόλου των παραγωγών κουνουπιδιού, αγκινάρας και πρώιμης πατάτας της περιφέρειας της Βρετάνης. Πρόκειται κυρίως για τις ακόλουθες διατάξεις:
—
κατ' έτος υποβολή καταστάσεως με τις καλλιεργούμενες εκτάσεις ανά προϊόν και ανά ποικιλία·
—
τήρηση των κανόνων ως προς την επιλογή, την ταξινόμηση, το βάρος και την εμφάνιση·
—
υποχρέωση προσφοράς δημοσίως προς πώληση του συνόλου της παραγωγής στις αγορές που έχει εγκρίνει η γεωργική οικονομική επιτροπή·
—
υποχρέωση καταβολής της εισφοράς που ορίζει η επιτροπή για κάθε χρονική περίοδο κατά την οποία πραγματοποιείται απόσυρση των προϊόντων προκειμένου να χρηματοδοτηθεί το ταμείο υποστηρίξεως της αγοράς·
—
συμμετοχή σε ειδικό ταμείο που έχει σκοπό την προώθηση της πωλήσεως των σχετικών προϊόντων μέσω δραστηριοτήτων διαφημίσεως και προβολής.
2. Κοινοτικό πλαίσιο
2.1.
Ο κανονισμός 1035/72 του Συμβουλίου, της 18ης Μαΐου 1972, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των οπωροκηπευτικών (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/007, σ. 250) κωδικοποίησε τις θεμελιώδεις διατάξεις ως προς την οργάνωση της αγοράς στον τομέα των οπωροκηπευτικών (βασικός κανονισμός).
Με τα άρθρα 2 και 12 του εν λόγω κανονισμού θεσπίστηκε ένα κοινοτικό σύστημα κανόνων ποιότητας στους οποίους πρέπει να ανταποκρίνονται τα προϊόντα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού. Οι κοινοτικές αρχές θεσπίζουν και αν παραστεί ανάγκη τροποποιούν ή προσαρμόζουν τους κανόνες κατά τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 2 του κανονισμού.
2.2.
Από το φάκελο της υποθέσεως προκύπτει ότι η Επιτροπή με ανακοίνωση της 8ης Δεκεμβρίου 1977 (παράρτημα V των παρατηρήσεων της Επιτροπής) πρότεινε στο Συμβούλιο, να επιτρέψει υπό ορισμένες προϋποθέσεις την επέκταση εφαρμογής ορισμένων κανόνων που επιβάλλουν οι ενώσεις παραγωγών στα μέλη τους επί των παραγωγών που δεν είναι μέλη ενώσεως. Στις 31 Δεκεμβρίου 1977 η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο πρόταση κανονισμού (παράρτημα VI των παρατηρήσεων της Επιτροπής) περί τροποποιήσεως του βασικού κανονισμού κατά την προεκτε-θείσα έννοια. Δεδομένου ότι η Επιτροπή δεν μπόρεσε να επιτύχει τη θέσπιση κανονισμού, βάσει της εν λόγω προτάσεως, από το Συμβούλιο επανήλθε σ' αυτήν το Μάιο του 1978. Το 1981 όταν η Επιτροπή πρότεινε τη λήψη συνόλου μέτρων για την αγορά των οπωροκηπευτικών, υπέβαλε μια νέα πρόταση επί του θέματος αυτού (ΕΕ C 281, σ. 5).
Στις 14 Νοεμβρίου 1983 το Συμβούλιο θέσπισε τους κανονισμούς 3284/83 και 3285/83 ( ΕΕ L 325, σσ. 1 και 8 αντίστοιχα). Ο κανονισμός 3284/83 εισήγαγε, τροποποιώντας σχετικά το βασικό κανονισμό, ένα κοινοτικό σύστημα κατ' επέκταση εφαρμογής κανόνων υπό τον έλεγχο της Επιτροπής. Οι κανόνες των οποίων αντιμετωπίζεται η επέκταση εφαρμογής πρέπει να ανακοινώνονται στην Επιτροπή η οποία μπορεί είτε να αποφασίσει ότι δεν είναι δυνατό να καταστούν υποχρεωτικοί είτε να ακυρώσει την επέκταση εφαρμογής που αποφάσισε το κράτος μέλος. Ο κανονισμός 3285/83 που περιλαμβάνει τους γενικούς κανόνες περί εκτάσεως εφαρμογής ορισμένων διατάξεων που θεσπίζουν οι ενώσεις παραγωγών οπωροκηπευτικών καθορίζει τα κριτήρια αντιπροσωπευτικότητας των ενώσεων παραγωγών.
Ο κανονισμός 1489/84 του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 1984, για τον καθορισμό της ημερομηνίας ενάρξεως ισχύος των κανονισμών 3284/83 και 3285/83 σχετικά με τον τομέα των οπωροκηπευτικών (ΕΕ L 143, σ. 31), όρισε την 1η Απριλίου 1985 ως ημερομηνία ενάρξεως της εφαρμογής του συστήματος της επεκτάσεως των κανόνων. Με τον κανονισμό 1977/85 του Συμβουλίου, της 16ης Ιουλίου 1985, για την τροποποίηση του κανονισμού 1489/84 (ΕΕ L 186, σ. 2), η εφαρμογή του εν λόγω συστήματος μετατέθηκε στην 1η Οκτωβρίου 1985 για ορισμένα προϊόντα και κυρίως για τις αγκινάρες και κουνουπίδια.
Ο κανονισμός 2137/84 της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 1984, για τη θέσπιση των λεπτομερειών εφαρμογής σχετικά με την επέκταση της ισχύος ορισμένων κανόνων που έχουν θεσπιστεί από τις οργανώσεις παραγωγών οπωροκηπευτικών (ΕΕ L 196, σ. 23), ορίζει τις λεπτομέρειες ελέγχου όσον αφορά την εφαρμογή του συστήματος της επεκτάσεως από τα κράτη μέλη.
3. Ιοτορικό της διαφοράς
Το Cerafel κατηγόρησε τον Le Campion ότι αρνήθηκε να συμμορφωθεί προς τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις υπουργικές αποφάσεις της 27ης Ιουλίου 1966 διότι δεν παρέσχε στο Cerafel τις απαιτούμενες πληροφορίες ως προς τις εκτάσεις κουνουπιδιού που καλλιεργούσε και την ποσότητα κουνουπιδιού που παρήγαγε και διότι δεν κατέβαλε στο Cerafel τις εισφορές που αναλογούσαν στις εκτάσεις και στην ποσότητα κουνουπιδιού που δηλώνονται κατά τον τρόπο αυτό. Το Cerafel αφού άσκησε αρχικά αγωγή κατά του Le Campion ενώπιον του Tribunal de grande instance του Saint-Brieuc ζητώντας του να καταβάλει τις εισφορές των ετών 1979 και 1980, άσκησε και πάλι κατ' αυτού αγωγή το 1984 ζητώντας του να καταβάλει τις εισφορές των ετών 1981 και 1982.
Ο Le Campion υποστήριξε με την ευκαιρία αυτή ότι η επέκταση εφαρμογής των κανόνων που θέσπισε το Cerafel επί του συνόλου των παραγωγών της περιφέρειας παραβιάζει τις θεμελιώδεις αρχές του άρθρου 39 της Συνθήκης καθώς και την κανονιστική ρύθμιση περί κοινής οργανώσεως αγοράς. Εξάλλου, ελλείψει ρητής εξουσιοδοτήσεως εκ μέρους της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τα εθνικά μέτρα είναι αντίθετα προς την αρχή της « ανοικτής αγοράς » που προβλέπεται από το άρθρο 85 και επόμενα της Συνθήκης.
4. Προδικαστικά ερωτήματα
Επειδή το Tribunal de grande instance του Saint-Brieuc έκρινε ότι η επίλυση της εκδικαζόμενης διαφοράς εξαρτάται από την ερμηνεία του κοινοτικού δικαίου, διέταξε με απόφαση της 2ας Ιουλίου 1985 την αναβολή εκδόσεως οριστικής αποφάσεως και την υποβολή στο Δικαστήριο του ερωτήματος:
«Αν μια γεωργική οικονομική επιτροπή που συστήθηκε με σκοπό να εναρμονίσει τους τομείς παραγωγής, τις τιμές διαθέσεως στο εμπόριο και να εφαρμόσει κοινούς κανόνες διαθέσεως στην αγορά μπορεί να ζητήσει την εξαίρεση της από την εφαρμογή των κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού που θεσπίζονται με την παράγραφο 1 του άρθρου 85 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της ΕΟΚ (Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας) για να επεκτείνει στο σύνολο των παραγωγών της χώρας ή της εν λόγω περιφέρειας τους κανόνες που έγιναν δεκτοί από τα μέλη της.»
Το Tribunal de grande instance παρατηρεί στο σκεπτικό της αποφάσεώς του ότι η παρέμβαση των γεωργικών οικονομικών επιτροπών επηρεάζει αναμφισβήτητα τον ανταγωνισμό καθόσον επιβάλλει οικονομικές ή άλλες υποχρεώσεις στους παραγωγούς μιας χώρας ή μιας περιφέρειας.
5. Διαδικασία
Η απόφαση παραπομπής πρωτοκολλήθηκε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 17 Ιουλίου 1985.
Σύμφωνα με το άρθρο 20 του Πρωτοκόλλου περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου της ΕΟΚ, γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν η Association comité économique agricole régional fruits et légumes Βρετάνης, ενάγουσα στην κύρια δίκη, εκπροσωπούμενη από το δικηγόρο Παρισιού Ε. Copper-Royer, o Le Campion, εναγόμενος στην κύρια δίκη, εκπροσωπούμενος από το δικηγόρο Saint-Brieuc D. Couteau, η κυβέρνηση της Γαλλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενη από τον Régis de Gouttes και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τους νομικούς συμβούλους της Jean-Claude Séché και Giuliano Marenco.
Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και μετά από ακρόαση του γενικού εισαγγελέα, το Δικαστήριο αποφάσισε την έναρξη της προφορικής διαδικασίας χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων.
Με απόφαση της 5ης Μαρτίου 1986 το Δικαστήριο ανέθεσε την εκδίκαση της υποθέσεως στο έκτο τμήμα.
II — Σύνοψη των γραπτών παρατηρήσεων που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο
Το Cerafel, ενάγον στην κύρια δίκη, παρατηρεί καταρχάς ότι επιβάλλεται να διατυπωθεί εκ νέου το προδικαστικό ερώτημα. Η εκδικαζόμενη υπόθεση αφορά μάλλον την κρίση επί της αρμοδιότητας των κρατών μελών κατά την εφαρμογή των κανόνων της κοινής γεωργικής πολιτικής και επομένως την ερμηνεία των άρθρων 39 και 40 της Συνθήκης και του παραγώγου δικαίου, παρά την ερμηνεία του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης. Η εν λόγω κρίση πρέπει να γίνει ως προς δύο διαφορετικές περιπτώσεις: την περίπτωση κατά την οποία η επέκταση εφαρμογής των κανόνων των ενώσεων παραγωγών αφορά προϊόν που έχει υπαχθεί σε κοινή οργάνωση ( όπως το κουνουπίδι και η αγκινάρα ) και την περίπτωση κατά την οποία η επέκταση εφαρμογής αφορά προϊόν που δεν έχει υπαχθεί σε τέτοια οργάνωση (όπως η πρώιμη πατάτα).
Ως προς την πρώτη περίπτωση, το Cerafel υποστηρίζει, επικαλούμενο την νομολογία του Δικαστηρίου (κυρίως τις αποφάσεις της 26ης Φεβρουαρίου 1980, 94/79, Vriend, Rec. σ. 327 της 13ης Δεκεμβρίου 1983, 222/82, Apple and Pear Development Council, Συλλογή σ. 4083· και της 28ης Μαρτίου 1984, 47 και 48/83, Pluimveeslachterij, Συλλογή, σ. 1721) ότι η λειτουργία κοινής οργανώσεως αγοράς σ' ένα δεδομένο τομέα δεν δημιουργεί αποκλειστική αρμοδιότητα υπέρ της Κοινότητας, αλλ' επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να απέχουν από κάθε μέτρο που μπορεί να βλάψει την κοινή οργάνωση αγοράς. Ωστόσο στην εκδικαζόμενη υπόθεση, η διαδικασία της κατ' επέκταση εφαρμογής δεν επιφέρει καμιά αλλοίωση στη λειτουργία της κοινής οργανώσεως στον τομέα των οπωροκηπευτικών κι επομένως είναι αποδεκτή. Το Cerafel εξηγεί σχετικά ότι η κατ' επέκταση εφαρμογή συνιστά μηχανισμό διαχειρίσεως που διευκολύνει τον αγώνα κατά της υπερβολικής αστάθειας της αγοράς των οπωροκηπευτικών. Η διαδικασία της κατ' επέκταση εφαρμογής, επιβάλλοντας σ' όσους δεν είναι μέλη ενώσεως να δηλώνουν τις εκτάσεις που καλλιεργούν και να καταβάλλουν εισφορές, υλοποιεί κατ' άριστο τρόπο τους σκοπούς της κοινής οργανώσεως αγοράς. Επιπλέον είναι ανάλογη προς τους σκοπούς που πρέπει να επιτευχθούν η δήλωση των καλλιεργουμενων εκτάσεων και η καταβολή εισφοράς συνιστούν επουσιώδεις υποχρεώσεις σε σχέση με τα ωφελήματα που παρέχουν στο σύνολο των επαγγελματιών γεωργών.
Ως προς τη δεύτερη περίπτωση, το Cerafel αναφέρεται στην απόφαση της 10ης Δεκεμβρίου 1974, Charmasson (48/74, Rec. σ. 1383). Από την εν λόγω απόφαση προκύπτει ότι ελλείψει κοινής οργανώσεως αγοράς, τα εθνικά μέτρα περί οργανώσεως της αγοράς δεν μπορούν να παρεκκλίνουν από τους γενικούς κανόνες της Συνθήκης εκτός αν οι παρεκκλίσεις είναι μόνο προσωρινές, απόλυτα αναγκαίες για τη λειτουργία της εν λόγω οργανώσεως αγοράς και δεν μπορούν να εμποδίσουν τις προσαρμογές που επιβάλλει η προοδευτική εφαρμογή της κοινής γεωργικής πολιτικής. Στην εκδικαζόμενη υπόθεση, κανόνες όπως η υποχρέωση υποβολής δηλώσεως των καλλιεργούμενων εκτάσεων και καταβολής των σχετικών εισφορών δεν μπορούν να εμποδίσουν την προοδευτική λειτουργία της κοινής οργανώσεως αλλ' αντίθετα τη διευκολύνουν.
Τέλος η Cerafel παρατηρεί ότι το άρθρο 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης δεν έχει εφαρμογή διότι η επέκταση των επιδίκων κανόνων συνιστά απλώς εκτέλεση τόσο των σκοπών του άρθρου 39 της Συνθήκης όσο και του κανονισμού περί κοινής οργανώσεως αγοράς. Εξάλλου η επέκταση εφαρμογής μόνον των μέτρων που αποτελούν αντικείμενο της κύριας δίκης, δηλαδή της δηλώσεως των καλλιεργουμενων εκτάσεων και της καταβολής εισφοράς, δεν μπορεί να προκαλέσει στρέβλωση του ανταγωνισμού ως προς τους παραγωγούς που δεν είναι μέλη του Cerafel.
Ο Le Campion, εναγόμενος στην κύρια δίκη, παρατηρεί καταρχάς ότι η επέκταση της επιβολής υποχρεωτικής εισφοράς στους γεωργούς που δεν μετέχουν σε ένωση συνιστά διάκριση έναντι των παραγωγών των άλλων περιφερειών της Γαλλίας, οι οποίοι υπόκεινται σε πολύ κατώτερες εισφορές καθώς και έναντι των παραγωγών άλλων κρατών μελών, οι οποίοι δεν υπόκεινται σε τέτοιες εισφορές. Εξάλλου οι επίδικες εισφορές ωφελούν αποκλειστικά όσους μετέχουν στο Cerafel.
Ο Le Campion υποστηρίζει κατόπιν ότι η επίδικη γαλλική κανονιστική ρύθμιση δεν συμβιβάζεται με τα άρθρα 39 και 40 της Συνθήκης. Από την απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 1985 (BNIC, 123/83, Συλλογή σ. 391) συνάγεται ότι η μεταξύ επαγγελματιών συμφωνία του Cerafel, η οποία έχει ως αντικείμενο την επιβολή εισφοράς και τον καθορισμό τιμής αποσύρσεως με σκοπό την καταβολή αποζημιώσεως, εμπίπτει στην απαγόρευση του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης.
Η γαλλική κυβέρνηση παρατηρεί καταρχάς ότι η ολική ή μερική επέκταση εφαρμογής των κανόνων που έχουν θεσπιστεί επί του συνόλου των παραγωγών της περιφέρειας τελείται με υπουργική απόφαση και όχι από το Cerafel. Δεδομένου ότι οι υπουργικές αποφάσεις είναι πράξεις της δημοσίας αρχής και όχι της οικείας γεωργικής οικονομικής επιτροπής, το άρθρο 85 της Συνθήκης δεν έχει εφαρμογή.
Ωστόσο για την περίπτωση κατά την οποία το Δικαστήριο προβληματιστεί ως προς το αν η επέκταση εφαρμογής συμβιβάζεται με το άρθρο 85, η γαλλική κυβέρνηση υποστηρίζει καταρχάς ότι η χρησιμότητα των ενώσεων παραγωγών έχει αναγνωριστεί από τον κανονισμό 1035/72 του Συμβουλίου (το βασικό κανονισμό). Από το ίδιο κείμενο του εν λόγω κανονισμού προκύπτει ότι οι αρμοδιότητες και οι δραστηριότητες των γεωργικών οικονομικών επιτροπών απαιτούν την επέκταση εφαρμογής των κανόνων προκειμένου να υλοποιηθούν οι στόχοι του άρθρου 39 της Συνθήκης. Επομένως στις κατά την έννοια του κανονισμού ενώσεις παραγωγών παρασχέθηκαν ορισμένες εξουσίες οι οποίες, και αν ακόμη υποτεθεί ότι αντιβαίνουν προς τις υποχρεώσεις που προβλέπει το άρθρο 85 της Συνθήκης, μπορούν να παρεκκλίνουν από αυτές δυνάμει του άρθρου 42 της Συνθήκης και του προαναφερθέντος κανονισμού. Η εν λόγω ερμηνεία ενισχύεται από τις διατάξεις του κανονισμού 26/62 του Συμβουλίου, της 4ης Απριλίου 1962, περί εφαρμογής ορισμένων κανόνων ανταγωνισμού στην παραγωγή και την εμπορία γεωργικών προϊόντων (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/001, σ. 35). Το άρθρο 2, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού ορίζει ότι το άρθρο 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης δεν εφαρμόζεται επί των «γεωργικών ενώσεων» όπως η Cerafel. Τα πράγματα έχουν διαφορετικά μόνο στην περίπτωση κατά την οποία οι εν λόγω
κανόνες επιβάλλουν υποχρέωση εφαρμογής ορισμένης τιμής· τούτο όμως δεν συμβαίνει στην υπό κρίση υπόθεση. Η γαλλική κυβέρνηση διευκρινίζει σχετικά ότι κατά τη γαλλική νομοθεσία η μόνη εξουσία που έχουν οι γεωργικές οικονομικές επιτροπές σε θέματα τιμών είναι η εξουσία να επεκτείνουν την εφαρμογή της αρχής της τιμής αποσύρσεως. Η εν λόγω εξουσία δεν αποβλέπει στο να υποχρεώνει τους παραγωγούς να εφαρμόζουν ορισμένη τιμή αλλά στο να καθορίσει ενδεικτικά την αξία του προϊόντος που θέτει σ' εφαρμογή τη διαδικασία αποσύρσεως όταν η τιμή του κατέρχεται σε ορισμένο επίπεδο.
Συνεπώς η κυβέρνηση κρίνει ότι στο ερώτημα που υποβλήθηκε πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 85 της Συνθήκης ΕΟΚ δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση γεωργικής οικονομικής επιτροπής που συστήθηκε με σκοπό την εναρμόνιση των κανόνων παραγωγής, εμπορίας, τιμών και την εφαρμογή κοινών κανόνων ως προς τη διάθεση των προϊόντων στην αγορά εφόσον οι εν λόγω κανόνες επεκτείνονται επί του συνόλου των παραγωγών μιας περιφέρειας.
Η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων παρατηρεί καταρχάς ότι στην προκειμένη περίπτωση το ζήτημα αν το γαλλικό σύστημα συμβιβάζεται με την κοινή οργάνωση αγοράς στον τομέα των οπωροκηπευτικών αφορά περίπτωση που τοποθετείται χρονικά πριν από την έναρξη ισχύος των κανονισμών 3284/83 και 3285/83 του Συμβουλίου οι οποίοι προέβλεψαν ένα κοινοτικό σύστημα επεκτάσεως της εφαρμογής των κανόνων επί του εν λόγω τομέα.
Η Επιτροπή, αναλύοντας στην εκδικαζόμενη υπόθεση τους κανόνες της Cerafel που αποτέλεσαν αντικείμενο αποφάσεως περί επεκτάσεως της εαρμογής τους, εφόσον οι εν λόγω κανόνες εφαρμόζονται σε προϊόντα που καλύπτονται από την κοινή οργάνωση αγοράς στον τομέα των οπωροκηπευτικών (δηλαδή στις αγκινάρες και τα κουνουπίδια), συνάγει το συμπέρασμα ότι δεν συμβιβάζονται με την υπό κρίση κοινή οργάνωση:
α)
η επέκταση της τηρήσεως των κανόνων επιλογής, ταξινομήσεως, βάρους και εμφανίσεως των εμπορευμάτων η Επιτροπή παρατηρεί σχετικά ότι με τα άρθρα 2 και 12 του κανονισμού 1035/72 του Συμβουλίου θεσπίστηκε ένα κοινοτικό σύστημα κανόνων ποιότητας μάλιστα από την απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 1978 ( Pigs Marketing Board, 83/78, Rec. σ. 2347) προκύπτει ότι τα κράτη μέλη δεν είναι πλέον αρμόδια να λάβουν εσωτερικά μέτρα που μπορούν να βλάψουν την εφαρμογή της κοινής οργανώσεως·
β)
η υποχρέωση προσφοράς δημοσίως προς πώληση του συνόλου της παραγωγής στις αγορές που έχει εγκρίνει η ένωση παραγωγών· όπως προκύπτει κυρίως από την προαναφερθείσα απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 1978, η επέκταση εφαρμογής του εν λόγω συστήματος αντιβαίνει στην αρχή της «ανοικτής αγοράς»·
γ)
η επέκταση εφαρμογής της αρχής της τιμής αποσύρσεως· η Επιτροπή παρατηρεί σχετικά ότι η κοινή οργάνωση οπωροκηπευτικών χαρακτηρίζεται από ένα διπλό σύστημα παρεμβάσεως: το πρώτο επίπεδο παρεμβάσεως, το οποίο διέπεται από τα άρθρα 15 και 18 του κανονισμού 1035/72 και από το οποίο μπορούν να επωφελούνται μόνον όσοι μετέχουν σε ενώσεις παραγωγών, παρέχει στις ενώσεις παραγωγών τη δυνατότητα να αποσύρουν τα προϊόντα με τιμή που επιτρέπει να αποφευχθεί εξαιρετικά απότομη πτώση των τιμών αγοράς. Το δεύτερο επίπεδο παρεμβάσεως, το οποίο διέπεται όσον αφορά τα επίδικα προϊόντα από το άρθρο 19 του κανονισμού 1035/72, εφαρμόζεται σ' όλους τους παραγωγούς και προϋποθέτει τη διαπίστωση εκ μέρους της Επιτροπής ότι η υπό κρίση αγορά βρίσκεται σε κατάσταση σοβαρής κρίσεως. Η επέκταση εφαρμογής των κανόνων όπως προβλέπεται στην εκδικαζόμενη υπόθεση από τις διατάξεις του γαλλικού δικαίου παραβλάπτει την ομαλή λειτουργία του εν λόγω διπλού συστήματος παρεμβάσεως· πράγματι, διευρύνεται ο ρόλος που η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση αναγνωρίζει στις ενώσεις παραγωγών, δεν εφαρμόζεται η δεύτερη μορφή παρεμβάσεως και η σταθεροποίηση της αγοράς εξασφαλίζεται σε ανώτερο επίπεδο από το επίπεδο που προβλέπει η κοινή οργάνωση.
Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η υποχρεωτική εισφορά δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συμβιβάζεται με την κοινή οργάνωση παρά μόνο καθόσον καλύπτει δαπάνες για τη συλλογή στοιχείων ως προς την αγορά από τις ενώσεις παραγωγών περιλαμβανομένων και των δαπανών που αφορούν τους παραγωγούς που δεν είναι μέλη ενώσεως. Ωστόσο, στην έκταση κατά την οποία οι δραστηριότητες των ενώσεων παραγωγών αντιβαίνουν στις διατάξεις της κοινής οργγανώσεως, οι τελευταίες αυτές εμποδίζουν την υποχρέωση χρηματοδοτήσεως των εν λόγω δραστηριοτήτων.
Η Επιτροπή παρατηρεί ακολούθως ότι καθόσον η απόφαση περί επεκτάσεως εφαρμογής συνιστά μέτρο ασυμβίβαστο με την κοινή οργάνωση αγοράς, παρέλκει η αξιολόγηση της νομιμότητας της έναντι των γενικών κανόνων της Συνθήκης, όπως το άρθρο 85. Συνεπώς η εξέταση που αφορά την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού μπορεί να δικαιολογηθεί μόνο ως προς την επέκταση εφαρμογής των κανόνων στην πρώιμη πατάτα, προϊόν για το οποίο δεν υπάρχει κοινή οργάνωση αγοράς. Η Επιτροπή υπενθυμίζει σχετικά ότι η επέκταση εφαρμογής των κανόνων, μολονότι συνιστά μέτρο που εμπίπτει στην άσκηση δημοσίας εξουσίας, μπορεί να παρεμποδίσει την εφαρμογή του άρθρου 5 της Συνθήκης σε συνδυασμό με το άρθρο 85, εφόσον οι κανόνες των οποίων επεκτείνεται η εφαρμογή αποτελούν αντικείμενο συμπράξεως απα-γορευόμενης από το άρθρο 85. Η Επιτροπή αναφέρεται κυρίως στις αποφάσεις της 10ης Ιανουαρίου 1985 (Centre distributeurs Leclerc, 229/83, Συλλογή σ. 1) και της 30ής Ιανουαρίου 1985 (BNIC, 123/83, Συλλογή σ. 391). Παρατηρεί δε περαιτέρω ότι η εξαίρεση εφαρμογής του άρθρου 85, παράγραφος 1, που προβλέπεται από το άρθρο 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 26/62 δεν εφαρμόζεται στην εκδικαζόμενη υπόθεση, ελλείψει αποφάσεως εκ μέρους της κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 2, του προαναφερθέντος κανονισμού. Πάντως η Επιτροπή κρίνει ότι στην εκδικαζόμενη διαφορά δεν αποδεικνύεται επαρκώς ότι οι αποφάσεις της Cerafel μπορούσαν να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. Επομένως πρέπει να αφεθεί στο εθνικό δικαστήριο η εξέταση της δυνατότητας εφαρμογής του άρθρου 85.
Κατά συνέπεια η Επιτροπή προτείνει να δοθεί η ακόλουθη απάντηση στο ερώτημα που υπέβαλε το παραπέμπον δικαστήριο:
«1)
Ελλείψει διατάξεως του κοινοτικού δικαίου που να επιτρέπει ρητά την επέκταση εφαρμογής των κανόνων που θεσπίζει ένωση παραγωγών ορισμένου γεωργικού τομέα, η υποχρεωτική συμμετοχή στην εν λόγω οργάνωση και η υποχρεωτική καταβολή εισφοράς δεν συμβιβάζονται με το κοινοτικό δίκαιο καθόσον οι δραστηριότητες της ενώσεως παραγωγών είναι αντίθετες προς τις διατάξεις της κοινής οργανώσεως.
Αυτό ισχύει κυρίως στην περίπτωση που η ένωση παραγωγών επεκτείνει στους παραγωγούς που δεν είναι μέλη της ενώσεως την υποχρέωση να μη διαθέτουν προς πώληση προϊόντα που περιλαμβάνονται στην κοινή οργάνωση των οπωροκηπευτικών κατ' εφαρμογή του άρθρου 15, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1035/72, την υποχρέωση να προσφέρουν δημοσίως προς πώληση την παραγωγή τους στις αγορές που έχει εγκρίνει η ένωση παραγωγών και την υποχρέωση να αποσύρουν τα προϊόντα από την αγορά με την τιμή που όρισε η ένωση.
2)
Πράξη δημοσίου χαρακτήρα που επεκτείνει σ' ολόκληρη κατηγορία επιχειρηματιών την εφαρμογή αποφάσεως που έλαβε ένωση παραγωγών ως προς κάποιο γεωργικό προϊόν που δεν έχει υπαχθεί σε κοινή οργάνωση αγοράς δεν συμβιβάζεται με το άρθρο 5 σε συνδυασμό με το άρθρο 85 της Συνθήκης ΕΟΚ, καθόσον η ίδια η απόφαση της οποίας επεκτείνεται η εφαρμογή είναι αντίθετη προς τους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού. Απαγορεύεται ως αντίθετη προς το άρθρο 85 της Συνθήκης απόφαση ενώσεως παραγωγών που αφορά γεωργικό προϊόν που δεν έχει υπαχθεί σε κοινή οργάνωση αγοράς, εφόσον ενέχει περιορισμούς του ανταγωνισμού, όπως η επιβολή κατώτατης τιμής πωλήσεως ή minimum κανόνων ποιότητας εφόσον μπορεί να επηρεάσει αισθητά το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, εκτός αν η Επιτροπή αναγνωρίσει δυνάμει του άρθρου 2 του κανονισμού 26 ότι το άρθρο 85 δεν έχει εφαρμογή. »
Τ. Koopmans
εισηγητής δικαστής
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.