Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
NORKUS
ippreżentati fil‑5 ta’ Marzu 2026 (1)
Kawża C‑575/24
Vodovody a kanalizace Přerov, a.s.
vs
Úřad pro ochranu osobních údajů
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Městský soud v Praze (il‑Qorti Muniċipali ta’ Praga, ir-Repubblika Ċeka))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Approssimazzjoni tal‑leġiżlazzjonijiet – Data miftuħa u użu mill-ġdid ta’ informazzjoni tas-settur pubbliku – Direttiva (UE) 2019/1024 – Punt 3 tal-Artikolu 2 – Kunċett ta’ ‘impriża pubblika’ – Kontribuzzjoni finanzjarja fl-impriża miżmuma minn diversi korpi pubbliċi – Preżunzjoni ta’ ‘influwenza dominanti’ – Kriterji ta’ evalwazzjoni”
I.      Introduzzjoni
1.        Din it-talba għal deċiżjoni preliminari li l-Městský soud v Praze (il-Qorti Muniċipali ta’ Praga, ir-Repubblika Ċeka) ressqet lill-Qorti tal‑Ġustizzja skont l-Artikolu 267 TFUE għandha bħala għan l‑interpretazzjoni tal-punt 3 tal-Artikolu 2
tad-Direttiva (UE) 2019/1024 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Ġunju 2019 dwar id-data miftuħa u l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku (2).
2.        Din it-talba saret fil-kuntest ta’ kawża bejn il-kumpannija Vodovody a kanalizace Přerov,
a.s. (iktar ’il quddiem ir-“rikorrenti”) u l‑Úřad pro ochranu osobních údajů (l-Uffiċċju għall-Protezzjoni tad-Data Personali, ir-Repubblika Ċeka, iktar ’il quddiem l-“Uffiċċju”). Din il‑kawża tirrigwarda talba għal aċċess għall-minuti tal-laqgħat tal-korpi tar-rikorrenti. Din irrifjutat li tilqa’ t-talba, minħabba li hija ma setgħetx tiġi kklassifikata bħala “korp responsabbli għall-informazzjoni” fis-sens tad‑dispożizzjonijiet nazzjonali. Dawn id-dispożizzjonijiet, intiżi li
jittrasponu d-Direttiva 2019/1024 fid-dritt nazzjonali, jipprevedu li l‑“impriżi pubbliċi”
huma obbligati jikkomunikaw ċerta informazzjoni meta jissodisfaw kundizzjonijiet li jikkorrispondu ma’ dawk stipulati fil‑punt 3 tal-Artikolu 2
ta’ din
id-direttiva. B’mod iktar preċiż, dawn huma kundizzjonijiet relatati mal-eżistenza ta’ “influwenza dominanti” min-naħa tal-korpi pubbliċi. Dawn il-kundizzjonijiet huma s‑suġġett taż-żewġ domandi preliminari.
3.        Peress li din il-kawża tirrigwarda l-aċċess tal-pubbliku għall‑informazzjoni, irregolat mid-dritt nazzjonali, u mhux l-użu mill‑ġdid tad-data fis-sens tad-Direttiva 2019/1024, tqum il-kwistjoni tal-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi dwar il-kunċett ta’ “impriża pubblika”. Il-fatt li l-leġiżlatur nazzjonali espressament adotta kunċett tad-dritt tal-Unjoni jimmilita, bħala regola, favur kompetenza interpretattiva tal-Qorti tal-Ġustizzja. Fil-fatt, skont il‑ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenza Dzodzi (3), l-eżistenza ta’ interess tal-Unjoni tista’ tiġġustifika interpretazzjoni uniformi ta’ dan il‑kunċett, sakemm ikun hemm rabta funzjonali bejn iż-żewġ sistemi legali inkwistjoni. Minkejja li l-aċċess tal-pubbliku għall-informazzjoni jista’, f’ċerti każijiet, jiftaħ it-triq għall-użu mill-ġdid ta’ data, xorta jibqa’ l-fatt li dawn iż-żewġ sistemi jfittxu għanijiet parzjalment distinti. Dawn l-aspetti ser jiġu eżaminati f’dawn il-konklużjonijiet, li, skont it-talba tal‑Qorti tal-Ġustizzja, ser jiffukaw fuq il-kwistjoni tal-kompetenza.
II.    Il-kuntest ġuridiku
A.      Id-dritt tal-Unjoni
1.      Id-Direttiva 2014/25
4.        L-Artikolu 3 tad-Direttiva 2014/25/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Frar 2014
dwar l-akkwist minn entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u postali u li tħassar id-Direttiva 2004/17/KE (4), intitolat
“Awtoritajiet kontraenti”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, ‘awtoritajiet kontraenti’ tfisser awtoritajiet tal-Istat, reġjonali jew lokali, il-korpi rregolati mil-liġi pubblika, l-assoċjazzjonijiet iffurmati minn waħda jew aktar minn dawn l-awtoritajiet jew wieħed jew aktar minn dawn il-korpi rregolati mil-liġi pubblika.”
5.        L-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, intitolat, “Entitajiet kontraenti”, jipprovdi, fil-paragrafu 2 tiegħu:
“‘Impriża pubblika’ tfisser kull impriża li fuqha l-awtoritajiet kontraenti jistgħu jeżerċitaw influwenza dominanti b’mod dirett jew indirett minħabba li din tkun proprjetà tagħhom, il-parteċipazzjoni finanzjarja tagħhom fiha, jew ir-regoli li jirregolawha;
Influwenza dominanti min-naħa tal-awtoritajiet kontraenti għandha ssir fi kwalunkwe wieħed mill-każijiet li ġejjin li fihom dawk l-awtoritajiet, b’mod dirett jew indirett:
a)      ikollhom il-maġġoranza tal-kapital sottoskritt tal-impriża;
b)      ikunu jikkontrollaw il-maġġoranza tal-voti marbuta ma’ ishma maħruġa mill-impriża;
c)      ikunu jistgħu jaħtru aktar min-nofs il-korp amministrattiv, maniġerjali, superviżorju tal-impriża.”
2.      Id-Direttiva 2019/1024
6.        L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2019/1024, intitolat, “Suġġett u kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi:
“1.      Sabiex jiġi promoss l-użu ta’ data miftuħa u tiġi stimulata l‑innovazzjoni fil-prodotti u s-servizzi, din id-Direttiva tistabbilixxi sett ta’ regoli minimi li jirregolaw l-użu mill-ġdid u l-arranġamenti prattiċi li jiffaċilitaw l-użu mill-ġdid ta’:
a)      id-dokumenti eżistenti miżmuma mill-korpi tas-settur pubbliku tal‑Istati Membri;
b)      id-dokumenti eżistenti miżmuma mill-impriżi pubbliċi li:
i)      huma attivi fl-oqsma definiti fid-Direttiva 2014/25/UE;
[...]
c)      id-data tar-riċerka, skont il-kondizzjonijiet li jinsabu fl-Artikolu 10.
2.      Din id-Direttiva ma tapplikax għal:
[...]
b)      dokumenti miżmuma mill-impriżi pubbliċi:
i)      maħluqa barra mill-ambitu tal-forniment tas-servizzi ta’ interess ġenerali kif definit bil-liġi jew b’xi regoli vinkolanti oħra tal-Istati Membri;
ii)      relatati ma’ attivitajiet direttament esposti għall-kompetizzjoni u għalhekk, skont l-Artikolu 34 tad-Direttiva 2014/25/UE, mhux soġġetti għar-regoli tal-akkwist;
[...]
d)      dokumenti, bħal data sensittiva, li huma esklużi mill-aċċess minħabba r-reġimi tal-aċċess tal-Istat Membru, fosthom minħabba
i)      il-protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali (jiġifieri s-sigurtà tal-Istat), id‑difiża jew is-sigurtà pubblika;
ii)      il-kunfidenzjalità tal-istatistika;
iii)      il-kunfidenzjalità kummerċjali (inkluż is-sigrieti kummerċjali, professjonali jew tal-kumpanniji);
[...]
f)      dokumenti li l-aċċess għalihom hu ristrett minħabba r-reġimi tal‑aċċess tal-Istati Membri, inkluż meta ċ-ċittadini jew l-entitajiet ġuridiċi jridu jippruvaw interess partikolari biex jiksbu aċċess għad‑dokumenti;
[...]
3.      Din id-Direttiva tibni fuq, u hija mingħajr preġudizzju għal, reġimi ta’ aċċess tal-Unjoni u dik nazzjonali.
[...]
7.      Din id-Direttiva tirregola l-użu mill-ġdid tad-dokumenti eżistenti miżmuma mill-korpi tas-settur pubbliku u l-impriżi pubbliċi tal-Istati Membri
[...]”
7.        L-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, intitolat “Definizzjonijiet”, huwa fformulat kif ġej:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
1)      ‘korp tas-settur pubbliku’ tfisser l-awtoritajiet tal-Istat, reġjonali jew lokali, il-korpi rregolati mil-liġi pubblika jew l-assoċjazzjonijiet iffurmati minn awtorità waħda jew aktar awtoritajiet bħal dawn jew minn korp jew aktar korpi bħal dawn irregolati mil-liġi pubblika;
2)      ‘korpi rregolati mil-liġi pubblika’
tfisser korpi li għandhom il‑karatteristiċi kollha li ġejjin:
a)      huma stabbiliti għall-fini speċifiku biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet fl‑interess ġenerali, li ma għandhomx natura industrijali jew kummerċjali;
b)      għandhom personalità ġuridika; u
c)      huma ffinanzjat, fil-parti l-kbira tiegħu mill-Istat, minn awtoritajiet reġjonali jew lokali, jew minn korpi oħra rregolati mil-liġi pubblika; jew huma soġġetti għas-superviżjoni maniġerjali minn dawk l-awtoritajiet jew il-korpi; jew għandhom bord amministrattiv, maniġerjali jew tas‑sorveljanza, li aktar minn nofs il-membri tiegħu maħtura mill‑awtoritajiet tal-Istat, reġjonali jew lokali jew korpi oħra rregolati mil-liġi pubblika;
3)      ‘impriża pubblika’ tfisser kwalunkwe impriża attiva fl-oqsma stipulati fil-punt (b) tal-Artikolu 1(1) li fuqha l-korpi tas-settur pubbliku jistgħu jeżerċitaw direttament jew indirettament influwenza dominanti minħabba s-sjieda li għandhom tagħha, il-parteċipazzjoni finanzjarja tagħhom fiha, jew ir-regoli li jirregolawha. Għandha tkun preżunta influwenza dominanti fuq il-parti tal-korpi tas-settur pubbliku fi kwalunkwe mill-każijiet li ġejjin li fihom dawk il-korpi, direttament jew indirettament:
a)      għandhom il-maġġoranza tal-kapital sottoskritt tal-impriża;
b)      jikkontrollaw il-maġġoranza tal-voti marbuta ma’ ishma maħruġa mill-impriża;
c)      jistgħu jaħtru aktar min-nofs il-korp amministrattiv, maniġerjali, superviżorju tal-impriża;
[...]
6)      ‘dokument’
tfisser:
a)      kwalunkwe kontenut bi kwalunkwe mezz (karta jew format elettroniku jew irrekordjat b’mod awdjo, viżiv jew awdjoviżiv); jew
b)      kwalunkwe parti ta’ tali kontenut;
[...]
11)      ‘użu mill-ġdid’
tfisser l-użu minn persuni jew entitajiet ġuridiċi ta’ dokumenti miżmuma:
a)      mill-korpi tas-settur pubbliku, għall-finijiet kummerċjali jew mhux kummerċjali minbarra l-fini inizjali fi ħdan il-kompitu pubbliku li għalih id-dokumenti kienu prodotti, ħlief għall-iskambju ta’ dokumenti bejn il‑korpi tas-settur pubbliku purament fit-twettiq tal-kompiti pubbliċi tagħhom; jew
b)      mill-impriżi pubbliċi, għal finijiet kummerċjali jew mhux kummerċjali, ħlief il-fini inizjali li jipprovdu servizzi fl-interess ġenerali li għalih id-dokumenti kienu prodotti, ħlief għall-iskambju ta’ dokumenti bejn l-impriżi pubbliċi u l-korpi tas-settur pubbliku purament fit-twettiq tal-kompiti pubbliċi tal-korpi tas-settur pubbliku;
[...]”
8.        L-Artikolu 4
tal-imsemmija direttiva, intitolat
“Ipproċessar ta’ talbiet għall-użu mill-ġdid”, jipprovdi, fil-paragrafi 1 u 6 tiegħu:
“1.      Il-korpi tas-settur pubbliku għandhom jipproċessaw, b’mezzi elettroniċi meta possibbli u xieraq, talbiet għall-użu mill-ġdid u għandhom jagħmlu d-dokument disponibbli għall-użu mill-ġdid mill‑applikant jew, jekk tkun meħtieġa liċenzja, jiffinalizzaw l-offerta tal-liċenzja lill-applikant fi żmien raġonevoli li jkun konsistenti mal‑limiti taż-żmien stabbiliti għall-ipproċessar tat-talbiet għall-aċċess għad-dokumenti.
[...]
6.      L-entitajiet li ġejjin ma għandhomx ikunu meħtieġa jikkonformaw ma’ dan l-Artikolu:
a)      impriżi pubbliċi;
[...]”
B.      Id-dritt Ċek
9.        L-Artikolu 2(1) taż-zákon č. 106/1999 Sb., o svobodném přístupu k informacím (il-Liġi Nru 106/1999 dwar l-aċċess liberu għall‑informazzjoni; iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar l-aċċess liberu għall‑informazzjoni”) jipprovdi:
“Il-korpi responsabbli għall-informazzjoni, li huma, skont din il-liġi, obbligati li jipprovdu informazzjoni dwar l-attivitajiet tagħhom, huma l‑korpi tal-Istat, l-awtoritajiet territorjali u l-korpi tagħhom, kif ukoll l‑istituzzjonijiet pubbliċi.”
10.      Skont l-Artikolu 2a ta’ din il-liġi:
“1.      Impriża pubblika titqies ukoll bħala korp responsabbli għall‑informazzjoni
u, għall-finijiet ta’ din il-liġi, tfisser persuna ġuridika li ma tkunx korp responsabbli għall-informazzjoni fis-sens tal‑Artikolu 2(1), u
a)      li:
1      teżerċita attivitajiet koperti mil-Liġi dwar l-akkwist pubbliku,
2      topera bħala fornitur ta’ servizzi pubbliċi skont l-Artikolu 2
tar‑Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal‑Kunsill[
tat‑23 ta’ Ottubru 2007]
dwar servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nri 1191/69 u 1107/70
[(ĠU 2007, L 315, 3.
p. 1)],
3      topera bħala trasportatur
tal-ajru li jissodisfa obbligi ta’ servizz pubbliku skont l-Artikolu 16
tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal‑Parlament Ewropew u tal-Kunsill [tal‑24 ta’ Settembru 2008] dwar regoli komuni għall-operat ta’ servizzi tal-ajru fil-Komunità
[ĠU 2008, L 293, p. 3)], jew
4      topera bħala proprjetarju ta’ vapur li jeżegwixxi obbligi ta’ servizz pubbliku skont l-Artikolu 4
tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3577/92 [tas-7 ta’ Diċembru 1992] li japplika l-prinċipju ta’ libertà li jiġu pprovduti servizzi għat-trasport marittimu fi ħdan l-Istati Membri (kabotaġġ marittimu)
[(ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 2, p. 10)], u
b)      li fiha l-korp responsabbli għall-informazzjoni msemmi fl‑Artikolu 2(1) jista’ jeżerċita, direttament jew indirettament, influwenza dominanti minħabba l-parteċipazzjoni finanzjarju f’din il‑persuna ġuridika jew minħabba regoli li jirregolawha.
2.      Il-kundizzjoni ta’ influwenza dominanti hija meqjusa ssodisfatta jekk, skont l-Artikolu 2(1) direttament jew indirettament, il-korp responsabbli għall-informazzjoni
a)      ikollu l-maġġoranza tal-kapital azzjonarju sottoskritt tal-impriża
pubblika,
b)      ikun jikkontrolla l-maġġoranza tal-voti marbuta ma’ ishma maħruġa mill-impriża, jew
c)      jista’ jaħtar
iktar min-nofs il-korp amministrattiv, maniġerjali jew superviżorju tal-impriża
pubblika.”
11.      L-espożizzjoni tal-motivi taż-zákon č. 241/2022 Sb., kterým se mění zákon č. 106/1999 Sb., o svobodném přístupu k informacím, ve znění pozdějších předpisů, zákon č. 123/1998
Sb., o právu na informace o životním prostředí, ve znění pozdějších předpisů, a zákon č. 130/2002 Sb., o podpoře výzkumu, experimentálního vývoje a inovací z veřejných prostředků a o změně některých souvisejících zákonů (zákon o podpoře výzkumu, experimentálního vývoje a inovací), ve znění pozdějších předpisů [il-Liġi Nru 241/2022 li temenda l-Liġi Nru 106/1999 dwar l‑aċċess liberu għall-informazzjoni, kif emendata, il-Liġi Nru 123/1998 dwar id-dritt għall-informazzjoni fil-qasam ambjentali, kif emendata, u l‑Liġi Nru 130/2002
dwar l-appoġġ permezz ta’ fondi pubbliċi għar‑riċerka, għall-iżvilupp esperimentali u għall-innovazzjoni u dwar l‑emenda ta’ ċerti liġijiet relatati (il-Liġi dwar l-appoġġ għar-riċerka, għall‑iżvilupp esperimentali u għall-innovazzjoni), kif emendata], li permezz tagħha r-Repubblika Ċeka ttrasponiet id-Direttiva 2019/1024 fl‑ordinament ġuridiku Ċek, tistipula:
“Sa mit-traspożizzjoni tal-ewwel direttiva dwar l-użu mill-ġdid ta’ informazzjoni tas-settur pubbliku ([Direttiva 2003/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Novembru 2003 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 32, p. 701)]), ir-Repubblika Ċeka għażlet soluzzjoni li, fuq livell leġiżlattiv, torbot l-istituzzjoni tal-użu mill-ġdid ta’ informazzjoni (li l-għan tagħha, f’termini sempliċi, ma huwiex l-istħarriġ pubbliku tal-eżerċizzju tas-setgħa tal-Istat, iżda użi oħra — privati jew kummerċjali — tad‑data miġbura, it-trattament tagħha, eċċ.) mal-eżerċizzju tad-dritt politiku għall-informazzjoni fis‑sens tal-Artikolu 17(5) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali [tar‑Repubblika Ċeka] (li l-element ewlieni tiegħu huwa l-istħarriġ pubbliku tal-Istat, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda d-disponiment ta’ beni). Fil-fatt, meta japplikaw il-Liġi dwar l-aċċess liberu għall‑informazzjoni, il-korpi responsabbli għall-informazzjoni ma għandhomx il-possibbiltà reali u effettiva (ħlief għal ċerti eċċezzjonijiet li jirriżultaw mill-ġurisprudenza) li jeżaminaw il-motivazzjonijiet ta’ min jitlob l-informazzjoni u lanqas l-intenzjonijiet tiegħu dwar il-mod kif l‑informazzjoni miksuba se tiġi pproċessata (u dan imur kontra l-garanziji kostituzzjonali tad-dritt politiku għall-informazzjoni). B’hekk, fil‑prattika, huwa kważi impossibbli li ssir distinzjoni reali bejn iż-żewġ forom ta’ aċċess. Issa, peress li d-dritt għall-informazzjoni għandu status kostituzzjonali, hemm lok li l-persuni “ordinarji” li jitolbu l‑informazzjoni jiġu offruti wkoll garanziji identiċi għal dawk li minnhom jibbenefikaw l-persuni li jitolbu informazzjoni sabiex jerġgħu jużawha fis-sens tad-direttiva u għalhekk għandha tinżamm sistema uniformi. Għaldaqstant, is-soluzzjoni li tiġi stabbilita rabta bejn iż-żewġ sistemi legali hija l-aħjar għażla għall-korpi responsabbli għall‑informazzjoni u, fl-aħħar mill-aħħar, għal min jitlob l-informazzjoni.”
III. Il-fatti li wasslu għall-kawża prinċipali, il-proċedura fil‑kawża prinċipali u d-domandi preliminari
12.      Ir-rikorrenti hija kumpannija b’responsabbiltà limitata stabbilita taħt id-dritt Ċek li topera fis-settur tal-provvista tal-ilma u tat-trattament tad-drenaġġ. Hija miżmuma kważi 100 % minn bliet u muniċipalitajiet Ċeki, u l-ebda azzjonist waħdu ma għandu sehem maġġoritarju.
13.      Hija ġiet adita, abbażi tal-Liġi dwar l-aċċess liberu għall‑informazzjoni, minn talba għal informazzjoni dwar diversi minuti tal-laqgħat tal-korpi tagħha.
14.      Billi qieset li ma kinitx obbligata tipprovdi din l-informazzjoni minħabba li ma kinitx “korp responsabbli għall-informazzjoni”, fis-sens tal-Liġi dwar l-aċċess liberu għall-informazzjoni, ir-rikorrenti ċaħdet din it-talba.
15.      Tressaq ilment kontra din id-deċiżjoni quddiem l-Uffiċċju li, permezz ta’ deċiżjoni tas‑7 ta’ Marzu 2023, ordna lir-rikorrenti tittratta t‑talba għal informazzjoni b’mod konformi mal-Liġi dwar l-aċċess liberu għall-informazzjoni.
16.      Ir-rikorrenti ppreżentat rikors kontra din l-aħħar deċiżjoni quddiem il-Městský soud v Praze (il-Qorti Muniċipali ta’ Praga), li hija l-qorti tar-rinviju.
17.      Din tal-aħħar tqis li, sabiex issolvi l-kwistjoni, hija għandha tistabbilixxi jekk ir-rikorrenti għandhiex tiġi kklassifikata bħala “impriża pubblika”, fis-sens tal-Artikolu 2a(1) tal-Liġi dwar l-aċċess liberu għall‑informazzjoni.
18.      Hija spjegat li din il-kategorija ta’ korpi responsabbli għall‑informazzjoni ġiet introdotta fil-Liġi dwar l-aċċess liberu għall‑informazzjoni permezz ta’ liġi li ttrasponiet id‑Direttiva 2019/1024.
19.      Skont il-Městský soud v Praze (il-Qorti Muniċipali ta’ Praga), il‑kawża prinċipali tirrigwarda, b’mod partikolari, il-kwistjoni dwar jekk l-influwenza dominanti fuq l-impriża għandhiex tkun eżerċitata minn korp wieħed jew jekk din tistax tiġi eżerċitata b’mod konġunt minn diversi korpi tad-dritt pubbliku bħal, kif inhi fil-kawża prinċipali, awtoritajiet territorjali.
20.      Quddiem il-qorti tar-rinviju, l-Uffiċċju jsostni li l-Artikolu 2a(1) tal-Liġi dwar l-aċċess liberu għall-informazzjoni għandu jiġi interpretat b’mod konformi mad-Direttiva 2019/2014, fis-sens li jkun suffiċjenti, f’dan ir-rigward, li diversi korpi ta’ dritt pubbliku jkollhom b’mod konġunt sehem maġġoritarju fil-kumpannija rikorrenti u jeżerċitaw, b’dan il-fatt, influwenza dominanti.
21.      Min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti tiddikjara li tali interpretazzjoni ma hijiex ikkorroborata mid-Direttiva 2019/2014 u li l-eżistenza ta’ influwenza dominanti ma tistax tiġi kkonstatata ħlief meta waħda mill‑awtoritajiet territorjali jkollha, waħidha, sehem maġġoritarju jew meta ma jkunx hemm dubju li d-diversi korpi rregolati mil-liġi pubblika li għandhom b’mod konġunt tali sehem, jaġixxu flimkien.
22.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Městský soud v Praze (il-Qorti Muniċipali ta’ Praga)
iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja
d-domandi preliminari segwenti:
“1)      Il-punt (3) tal-Artikolu 2 tad-Direttiva [2019/1024]
għandu jiġi interpretat fis-sens li hija wkoll impriża pubblika, impriża li fiha diversi korpi tas-settur pubbliku jistgħu jeżerċitaw influwenza dominanti b’mod konġunt minħabba l-proprjetà tagħhom [tal-impriża], il-parteċipazzjoni finanzjarja li huma għandhom fiha jew regoli li jirregolawha?
2)      Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda, influwenza dominanti fis-sens ta’ dan l-artikolu tad-Direttiva 2019/1024 hija preżunta wkoll fil-każ meta, b’mod konġunt, diversi korpi tas-settur pubbliku jkollhom il-maġġoranza tal-kapital azzjonarju sottoskritt tal‑impriża, il-maġġoranza tal-voti marbuta mal-ishma maħruġa mill‑impriża jew jistgħu jaħtru iktar minn nofs il-membri tal-bord amministrattiv, maniġerjali jew superviżorju tal-impriża, jew huwa neċessarju li jiġi eżaminat jekk dawn il-korpi tas-settur pubbliku jaġixxux effettivament flimkien u għandhomx interessi komuni?”
IV.    Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
23.      Id-deċiżjoni tar-rinviju datata 23 ta’ Lulju 2024 waslet fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fit‑28 ta’ Awwissu 2024.
24.      Il-partijiet fil-kawża prinċipali, il-Gvern Ċek u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub fit-terminu preskritt fl‑Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.
25.      Waqt is-seduta ġenerali tas‑7 ta’ Ottubru 2025, il-Qorti tal‑Ġustizzja ddeċidiet li ma żżommx seduta għas-sottomissjonijiet orali, skont l-Artikolu 76(2) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha.
26.      Fil‑21 ta’ Ottubru 2025, il-Qorti tal-Ġustizzja bagħtet lill-qorti tar‑rinviju talba għal kjarifiki li għaliha ngħatat tweġiba permezz ta’ ittra tat‑12 ta’ Novembru 2025.
V.      Analiżi ġuridika
A.      Ir-rimarki preliminari
1.      Il-politika Ewropea ta’ data miftuħa
27.      Id-Direttiva 2019/1024 hija intiża li tippromwovi l-użu mill‑ġdid ta’ informazzjoni tas-settur pubbliku u tiffaċilità d‑disponibbiltà tagħha fl-Unjoni Ewropea kollha. Hija bbażata fuq il‑prinċipju li d-data miżmuma minn korpi pubbliċi tikkostitwixxi riżorsa strateġika għall-ekonomija diġitali, l-innovazzjoni u s-soċjetà ċivili (5). Billi tistabbilixxi qafas ġuridiku armonizzat, din id-direttiva għandha l-għan li tneħħi l-ostakli għall-użu mill-ġdid tal-informazzjoni pubblika u li tippromwovi l-moviment liberu tagħha fi ħdan is-suq intern (6).
28.      Wieħed mill-għanijiet fundamentali tad-Direttiva 2019/1024 jikkonsisti fl-armonizzazzjoni tal-kundizzjonijiet tekniċi u legali tat‑tqegħid għad-dispożizzjoni u tal-użu mill-ġdid ta’ data pubblika. Hija tistabbilixxi standards minimi komuni, bħall-użu ta’ formati ta’ data miftuħa, data li tinqara bil-magni u, sa fejn ikun possibbli, l-użu mill-ġdid b’xejn jew bi spiża marġinali, sabiex tiġi żgurata l-interoperabbiltà u l‑ġestjoni effikaċi tad-data. Billi tistabbilixxi l-modalitajiet ta’ użu mill‑ġdid, il-liċenzji standardizzati u l-eventwali spejjeż, din id-direttiva tistabbilixxi qafas li jiffavorixxi l-iżvilupp ta’ ekosistema Ewropea tad‑data miftuħa (7).
29.      Parti essenzjali tad-Direttiva 2019/1024 tirrigwarda settijiet ta’ data ta’ valur għoli, li joffru potenzjal għoli ta’ benefiċċji ekonomiċi u soċjali. Dawn is-settijiet għandhom jitqiegħdu għad-dispożizzjoni b’xejn, f’formati standardizzati u li jinqraw b’magni, u, jekk ikun il-każ permezz ta’ interfaċċi għall-ipprogrammar tal-applikazzjonijiet
(API). Il‑Kummissjoni hija responsabbli li tispeċifika dawn il-kategoriji ta’ data f’atti ta’ implimentazzjoni. Dan l-approċċ huwa intiż li jistimula l‑innovazzjoni, b’mod partikolari fl-oqsma tal-intelliġenza artifiċjali, tas‑servizzi diġitali u tar-riċerka xjentifika (8).
30.      Fl-aħħar nett, id-Direttiva 2019/1024 tifforma parti minn strateġija globali ta’ modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika u ta’ żvilupp tat-trasparenza. Hija tenfasizza r-rwol tad-data miftuħa fil-promozzjoni tal-parteċipazzjoni demokratika u fit-tisħiħ tar-responsabbiltà tal‑awtoritajiet pubbliċi. Permezz tal-istabbiliment ta’ qafas ġuridiku ċar, koerenti u adattat għall-iżviluppi teknoloġiċi, id-direttiva tikkontribwixxi għall-emerġenza ta’ ekonomija tad-data, inklużiva u sostenibbli, filwaqt li tiżgura qafas ġust għall-użu mill-ġdid tal-informazzjoni pubblika għall‑benefiċċju taċ-ċittadini, tal-impriżi u tal-komunità xjentifika (9).
2.      It-traspożizzjoni tad-Direttiva 2019/1024 mill-Istati Membri
31.      Din id-direttiva ssostitwixxiet u mmodernizzat id‑Direttiva 2003/98 dwar l-użu mill-ġdid ta’ informazzjoni tas-settur pubbliku (imsejħa wkoll id-“Direttiva PSI”) . L-Istati Membri kellhom jittrasponu d-Direttiva 2019/1024 fid-dritt nazzjonali sa mhux iktar tard mis‑17 ta’ Lulju 2021.
F’din id-data, diversi Stati Membri kienu diġà ttrasponew id-dispożizzjonijiet tagħha, filwaqt li oħrajn kienu għadhom lura. Għalhekk il-Kummissjoni fetħet proċeduri ta’ ksur kontra diversi Stati Membri għal nuqqas ta’ traspożizzjoni jew traspożizzjoni mhux suffiċjenti. Il-Qorti tal-Ġustizzja
finalment ikkonstatat l-eżistenza ta’ nuqqasijiet tar-Renju tal-Belġju, tar‑Repubblika tal-Bulgarija, tar‑Repubblika tal-Latvja u tar-Renju tal‑Pajjiżi l-Baxxi, li hija kkundannat għall-ħlas ta’ somom f’daqqa (10).
32.      Minkejja li din il-kawża ma taqax fil-qafas ta’ proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu taħt l-Artikolu 258 TFUE, iżda f’dak ta’ talba għal deċiżjoni preliminari mressqa skont l-Artikolu 267 TFUE, hija tagħti madankollu, sa ċertu punt, indikazzjonijiet dwar il-mod li bih l‑Istati Membri ttrasponew id-Direttiva 2019/1024 fl-ordinament ġuridiku intern tagħhom. Uħud minnhom, bħar-Repubblika Ċeka, b’hekk għażlu li jirregolaw l-użu mill-ġdid ta’ data flimkien mal-aċċess għall‑informazzjoni fi strument leġiżlattiv wieħed (11), anki jekk il‑kompetenzi normattivi relatati ma’ dawn iż-żewġ oqsma huma distinti u l-għanijiet taż-żewġ sistemi jikkoinċidu biss parzjalment.
33.      Fil-fatt, filwaqt li l-aċċess għall-informazzjoni, bl-eċċezzjoni ta’ ċerti regolamenti settorjali, jaqa’ taħt id-dritt tal-Istati Membri (12), l-użu mill-ġdid tad-data huwa s-suġġett ta’ leġiżlazzjoni tal-Unjoni, f’dan il‑każ tad-Direttiva 2019/1024. Konsegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża li tat lok għas-sentenza HP – Hrvatska pošta (13) ddeċidiet li talba għal aċċess għal dokumenti miżmuma minn korp tas-settur pubbliku ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva. F’dan il-kuntest, u fid-dawl tal-fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja
tista’ biss tinterpreta d-dritt tal-Unjoni fil-limiti tal-kompetenzi attribwiti lilha (14), il-fatt li qorti nazzjonali ressqet quddiemha kwistjoni li tirrigwarda d-dispożizzjonijiet li jirregolaw l‑aċċess għall-informazzjoni tqajjem mistoqsijiet delikati dwar il‑kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
B.      Fuq il-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja
34.      Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l‑qrati nazzjonali, stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali li quddiemha tkun tressqet il-kawża u li jkollha tassumi r‑responsabbiltà tad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tingħata, li għandha tevalwa, fir-rigward taċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ, kemm in‑neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti s‑sentenza tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill‑Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, meta d-domandi magħmula jkunu jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal‑Ġustizzja tkun, bħala prinċipju, marbuta li tiddeċiedi (15).
35.      Madankollu, hija wkoll ġurisprudenza stabbilita li hija l-Qorti tal‑Ġustizzja li għandha teżamina l-kundizzjonijiet li fihom hija tkun adita mill-qorti nazzjonali sabiex tivverifika l-ġurisdizzjoni tagħha stess (16). Għaldaqstant, huwa koerenti li hija twettaq tali eżami f’konfigurazzjoni fejn, bħal fil-każ inkwistjoni, ikun hemm interazzjoni partikolari bejn id-dritt tal-Unjoni u d-dritt nazzjonali, minħabba l-mod kif il-leġiżlatur nazzjonali kellu l-intenzjoni jittrasponi direttiva fl‑ordinament ġuridiku intern tiegħu.
1.      Tfakkira tal-ġurisprudenza li tirrigwarda r-riferiment tad-dritt nazzjonali għad-dritt tal-Unjoni
36.      F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-leġiżlatur Ċek stabbilixxa wkoll dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni fir-rigward tal-entitajiet li jissodisfaw il-kunċett ta’ “impriża pubblika” fis-sens tad‑Direttiva 2019/1024. Permezz ta’ dan ir-riferiment, huwa ttraspona fid-dritt intern kunċett li jappartjeni għad-dritt tal-Unjoni, iżda applikah għal sitwazzjonijiet li ma humiex koperti mill-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae
ta’ din
id-direttiva. Din l-estensjoni toħloq sovrappożizzjoni bejn żewġ sistemi regolatorji a priori distinti,
li l‑interazzjoni tagħhom ma tistax tinftiehem kompletament ħlief jekk jiġu analizzati fid-dawl tal-għan speċifiku ta’ kull wieħed minnhom. Nerġa’ nirritorna għal dan il-punt iktar ’il quddiem.
37.      Bħala regola, il-kompetenza ta’ interpretazzjoni tal-Qorti tal‑Ġustizzja hija strettament limitata għar-regoli tad‑Direttiva 2019/1024 effettivament trasposti fid-dritt intern u rilevanti għad-deċiżjoni tal-kawża. Qari rigoruż tal-kundizzjonijiet li jirregolaw il‑proċedura ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari għandu, għalhekk, iwassal sabiex tiġi eskluża l-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tinterpreta l-kunċett ta’ “impriża pubblika” meta dan jintuża biss fil‑kuntest ta’ kontenzjuż
relatat mad-dritt nazzjonali dwar l‑aċċess għall-informazzjoni, kif inhu l-każ hawnhekk. Madankollu, il‑ġurisprudenza tirrikonoxxi eċċezzjoni meta l-leġiżlatur nazzjonali jadotta b’mod volontarju kunċetti tad-dritt tal-Unjoni sabiex jirregola qasam distint minn dak kopert mid-dritt derivat. F’tali kuntest, l-eżistenza ta’ interess tal-Unjoni li tiġi żgurata l-uniformità fl-interpretazzjoni ta’ dawn il-kunċetti tista’ tiġġustifika r-riferiment lill-Qorti tal-Ġustizzja.
38.      Huwa preċiżament minn din il-perspettiva li għandha tiġi evalwata l-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenza Dzodzi, li tistipula li l-Qorti tal‑Ġustizzja tista’ tintalab tinterpreta dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni inkluża
fl-ordinament ġuridiku intern, sabiex jiġi evitat li diverġenzi nazzjonali jikkompromettu l-armonizzazzjoni mfittxija fil-livell tal‑Unjoni. Madankollu din l-estensjoni ta’ kompetenza tibqa’ strettament ristretta. Hija tippreżupponi, minn naħa waħda, li d‑dispożizzjoni inkwistjoni ġiet trasposta jew integrata fid-dritt intern u, min-naħa l-oħra, li hemm interess oġġettiv tal-Unjoni li tiġi interpretata b’mod uniformi. Is-sempliċi riferiment għal kategorija kunċettwali tad‑dritt tal-Unjoni ma hijiex suffiċjenti: hemm bżonn li tintwera l‑eżistenza ta’ rabta funzjonali bejn il-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tad-dritt tal-Unjoni u l-leġiżlazzjoni nazzjonali li tirriproduċi l‑istess kliem.
39.      Fil-prattika, din il-ġurisprudenza tapplika meta kawża, min-natura tagħha, ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, iżda fejn il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni tirreferi b’mod dirett u inkundizzjonat għal dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, biex b’hekk tinħoloq rabta funzjonali bejn id-dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni u d‑dritt nazzjonali. F’tali każ, il-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja hija ġġustifikata ladarba teżisti rabta suffiċjentement stretta bejn id‑dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li b’hekk saret applikabbli u l‑leġiżlazzjoni nazzjonali, b’tali mod li s-soluzzjoni tat-tilwima tiddependi mill-interpretazzjoni tagħha (17).
40.      Dan l-approċċ tal-Qorti tal-Ġustizzja juri li, anki meta l-kawża taqa’ prinċipalment taħt id-dritt nazzjonali, l-inklużjoni volontarja ta’ kunċetti misluta mid-dritt tal-Unjoni
tista’ toħloq opportunità ta’ intervent għall-Qorti tal-Ġustizzja, bil-kundizzjoni li l-interess tal-Unjoni li tiżgura l-uniformità tal-interpretazzjoni jkun muri b’mod ċar. F’dan ir‑rigward, għandu jiġi rrilevat li kemm l-Unjoni kif ukoll l-Istati Membri tagħha għandhom interess jevitaw li l-istess kunċett jingħata żewġ interpretazzjonijiet, waħda applikata fil-kuntest tal-implimentazzjoni tad‑dritt tal-Unjoni, l-oħra f’kuntest purament intern (18). Ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari madankollu jibqa’ strettament funzjonali, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja
ma tiddeċidiex dwar kwistjonijiet purament nazzjonali, iżda biss dwar dawk li l-interpretazzjoni tagħhom tista’ taffettwa l-applikazzjoni koerenti tad-dritt tal-Unjoni. Dan ir-rekwiżit jippermetti li jiġu rrikonċiljati l-prinċipju ta’ sussidjarjetà u l-ħtieġa li tiġi ppreżervata l-effikaċja u l-koerenza tad-dritt derivat.
41.      Skont il-ġurisprudenza, l-elementi konkreti li jippermettu li jiġi stabbilit li d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni saru applikabbli mid‑dritt nazzjonali għandhom jirriżultaw mid-deċiżjoni tar-rinviju stess (19) jew, tallinqas, mit-tweġiba mogħtija mill-qorti tar-rinviju għal talba għal kjarifiki mressqa f’dan is-sens mill-Qorti tal-Ġustizzja (20). L‑analiżi tiegħi hija bbażata għalhekk prinċipalment fuq l‑indikazzjonijiet li l-qorti tar-rinviju tat dwar il-karatteristiċi partikolari tal-leġiżlazzjoni Ċeka. L-informazzjoni li tippermetti li jinftiehem kif il‑leġiżlatur Ċek kellu l-intenzjoni jittrasponi d-Direttiva 2019/1024 fl‑ordinament ġuridiku intern tiegħu għandha importanza partikolari f’dan ir-rigward.
42.      Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, hemm lok li jiġi eżaminat, f’din il-kawża, jekk il-kundizzjonijiet stabbiliti minn din il‑ġurisprudenza humiex issodisfatti, sabiex tiġi stabbilita l-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
2.      Applikazzjoni għall-każ inkwistjoni tal-ġurisprudenza relatata mar-riferiment għad-dritt tal-Unjoni
a)      It-traspożizzjoni jew l-integrazzjoni fid-dritt intern ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni
43.      L-ewwel nett, huwa neċessarju li dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni tkun ġiet formalment trasposta jew integrata fl-ordinament ġuridiku nazzjonali. Dan ifisser li r-regola tal-Unjoni kkonċernata, li oriġinarjament kienet taqa’ biss fil-qasam ta’ kompetenza tal-Unjoni, ġiet adottata mil-leġiżlatur nazzjonali – kemm permezz ta’ liġi, regolament jew kwalunkwe strument legali intern ieħor.
44.      Din il-kundizzjoni hija ssodisfatta b’mod ċar fil-każ inkwistjoni, peress li, kif diġà indikajt iktar ’il fuq, il-leġiżlatur Ċek adotta l-kunċett ta’ “impriża pubblika”, mislut mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni fil‑qasam tal-kuntratti pubbliċi (21) u użat ukoll fid-Direttiva 2019/1024, fil-Liġi dwar l-aċċess liberu għall-informazzjoni. Għalhekk, għandu jiġi kkunsidrat li dan il-kunċett sar applikabbli fid-dritt nazzjonali, anki jekk huwa użat f’qasam li a priori
huwa distint minn dak previst mil-leġiżlatur tal-Unjoni, jiġifieri dak tal-aċċess tal-pubbliku għall-informazzjoni.
b)      L-eżistenza ta’ riferiment dirett u inkundizzjonat għad‑dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni
45.      It-tieni nett, il-ġurisprudenza tirrikjedi li d-dritt nazzjonali għandu jkollu riferiment “dirett” u “inkundizzjonat” għad-dispożizzjonijiet tad‑dritt tal-Unjoni li l-interpretazzjoni tagħhom hija mitluba, sabiex tiġi stabbilita rabta ġuridika effettiva bejn ir-regola nazzjonali u r-regola supranazzjonali (22). Dan ir-rekwiżit jiżgura li l-applikazzjoni tad‑dispożizzjoni nazzjonali tkun strettament suġġetta għad-dritt tal‑Unjoni, u b’hekk jippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkontribwixxi għall‑uniformità tal-interpretazzjoni tiegħu u tevita kwalunkwe diverġenza bejn l-Istati Membri.
46.      Skont din il-kundizzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja tintalab tiddeċiedi biss meta l-intervent tagħha jirriżulta neċessarju sabiex tiġi żgurata l‑armonizzazzjoni fil-livell tal-Unjoni, u mhux f’kull kawża li tinvolvi dispożizzjonijiet meħuda mid-dritt tal-Unjoni. Il-kriterji stabbiliti mill‑ġurisprudenza għalhekk jidhru li huma strumenti intiżi li
jidentifikaw il-każijiet ta’ applikazzjoni. Sabiex dawn jiġu applikati b’mod korrett għall-każ inkwistjoni, ikun meħtieġ li minn qabel jiġi ppreċiżat is-sens u l-portata tal-kunċetti ta’ “riferiment ‘dirett’”
u ta’ “riferiment ‘inkundizzjonat’”.
1)      Riferiment dirett
47.      It-terminu “dirett” għandu jinftiehem fis-sens li r-riferiment għandu jkun espliċitu u mingħajr ekwivoċi (23). Dawn il-kwalitajiet jimplikaw li l-leġiżlazzjoni nazzjonali għandha turi b’mod ċar u inekwivoku r-rieda tal-leġiżlatur li jirreferi għall-kontenut tad‑dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni. Madankollu, ma huwiex meħtieġ li r-riferiment għar-regoli rilevanti tal-Unjoni jidher b’mod espliċitu fit-test innifsu tad-dispożizzjoni nazzjonali applikabbli, sakemm din tal-aħħar tkun ifformulata b’mod suffiċjentement preċiż u mhux ekwivoku.
48.      F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Liġi dwar l-aċċess liberu għall-informazzjoni tindika, fl-ewwel artikolu tagħha, li hija “tittrasponi d-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt tal-Unjoni u tistabbilixxi r-regoli relatati mal-provvista ta’ informazzjoni kif ukoll il-kundizzjonijiet tal‑eżerċizzju tad-dritt ta’ aċċess liberu għal din l-informazzjoni” (korsiv miżjud minni) (24). L‑ewwel nota ta’ qiegħ il-paġna tipprovdi ċerti kjarifiki, billi tindika li d‑dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni li l-liġi inkwistjoni għandha l‑għan li tittrasponi huma dawk tad-Direttiva 2019/1024. Il-qorti tar‑rinviju tenfasizza dan ukoll fir-risposta tagħha għat-talba għal kjarifiki tal-Qorti tal-Ġustizzja.
49.      F’dak li jirrigwarda b’mod iktar partikolari d-definizzjoni ta’ “impriża pubblika” stipulata fl-Artikolu 2a tal-liġi inkwistjoni, għandu jiġi rrilevat li hija tuża, fl-elementi essenzjali tagħha, il-kontenut tad‑definizzjoni li tinsab fl-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 2019/1024. Din il‑konkordanza tidher b’mod partikolari fil-kriterju relatat mal‑“influwenza dominanti” eżerċitata minn awtoritajiet pubbliċi fuq l‑impriża kkonċernata, kriterju li l-interpretazzjoni tiegħu tikkostitwixxi s-suġġett stess tat-talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-qorti tar‑rinviju.
50.      Skont l-ispjegazzjonijiet mogħtija mill-qorti tar-rinviju bħala tweġiba għat-talba għal kjarifiki li tressqet mill-Qorti tal-Ġustizzja, il‑leġiżlatur Ċek deliberatament iddeċieda li “jallinja l-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tal-Liġi dwar l-aċċess liberu għall‑informazzjoni ma’ dak tad-Direttiva”. Il-formulazzjoni kważi identika tad-dispożizzjonijiet rilevanti u tal-espożizzjoni tal-motivi, kif ukoll it-tabella komparattiva intitolata “Kompatibbiltà mad-dritt tal‑Unjoni”, annessa mal-Abbozz ta’ Liġi Nru 241/2022, ukoll jikkonfermaw dan.
51.      L-intenzjoni tal-leġiżlatur Ċek li jistabbilixxi riferiment “dirett” għad-dispożizzjonijiet tad-direttiva, fis-sens tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, hija kkorroborata mix-xogħlijiet preparatorji, li minnhom jirriżulta li l-Liġi dwar l-aċċess liberu għall-informazzjoni, fil-verżjoni oriġinali tagħha, kellha diġà l-għan li tittrasponi d-Direttiva 2003/98, jiġifieri, l-att regolatorju preċedenti (25). Wara l-emenda ta’ dan l-istrument, il-leġiżlatur Ċek qies neċessarju li jinkludi, permezz ta’ emenda, il-bidliet introdotti bid-Direttiva 2019/1024, sabiex jiżgura l-kontinwità u l-konformità tal‑qafas nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni.
52.      Konsegwentement, għandu jiġi kkunsidrat li l-ewwel waħda mill‑kundizzjonijiet stabbiliti fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja hija ssodisfatta f’dan il-każ.
2)      Riferiment inkundizzjonat
53.      Fir-rigward tat-terminu
“inkundizzjonat”, dan għandu jinftiehem bħala li jkopri żewġ rekwiżiti separati. Huwa jimplika, minn naħa waħda, li d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni li għalihom isir riferiment ikunu japplikaw mingħajr limitu għas-sitwazzjoni fil-kawża prinċipali (26), b’tali mod li l-qorti tar-rinviju ma tistax titbiegħed mill-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja (27). Din l-interpretazzjoni tirriżulta mill‑ġurisprudenza li tistipula li s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja
għandha forza vinkolanti fil-proċedura tal-kawża prinċipali (28).
54.      Dan l-ewwel rekwiżit huwa ssodisfatt f’dan il-każ, fid-dawl tal‑kjarifiki pprovduti mill-qorti tar-rinviju, li minnhom jirriżulta li d‑dispożizzjonijiet rilevanti tad-Direttiva 2019/1024 japplikaw mingħajr restrizzjoni fil-proċedura tal-kawża prinċipali. Skont il-qorti tar-rinviju, hija stess qieset li ma tistax titbiegħed mill-interpretazzjoni li ser tingħata mill-Qorti tal-Ġustizzja. Għaldaqstant, ikun fl-interess ġuridiku tal‑Unjoni li d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni jingħataw interpretazzjoni uniformi, sabiex jiġu evitati, fil-futur, diverġenzi ta’ interpretazzjoni. Din l-indikazzjoni tikkonferma li l-interpretazzjoni li l‑Qorti tal-Ġustizzja ser tagħti tal-kunċett ta’ “impriża pubblika”
f’din il‑kawża, ser tkun vinkolanti għall-qorti tar-rinviju minkejja li din tikkonċerna b’mod speċifiku d-dritt ta’ aċċess.
55.      It-terminu
“inkundizzjonat”
jirrikjedi, barra minn hekk, li r‑riferiment
għandu jsir għall-kuntest normattiv kollu tad-dispożizzjoni inkwistjoni, jew, b’mod iktar tekniku, għal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni fl‑intier tagħha (29). Konsegwentement, riferiment tal-leġiżlatur nazzjonali għal prinċipju iżolat mislut mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni ma jistax jiġi kklassifikat bħala “inkundizzjonat”
sa fejn l-applikazzjoni f’tali każ tal‑ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u, għalhekk, ir-risposta għad‑domanda preliminari jkollhom ir-riskju ta’ nuqqas ta’ rabta effettiva mat-tilwima fil-kawża prinċipali u li, konsegwentement, ikollhom natura purament ipotetika (30).
Dan ir-rekwiżit huwa intiż li
jiġi evitat li l‑Qorti tal-Ġustizzja
tkun adita minn domandi li ma jkollhomx rabta funzjonali suffiċjenti mal-applikazzjoni effettiva tad‑dritt tal-Unjoni. Dan jirrifletti r-rieda, ikkonfermata diversi drabi fil‑ġurisprudenza, li l‑kompetenza tal-qorti tal-Unjoni tiġi limitata għal dawk il-każijiet li fihom il-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħmel effettivament applikabbli d‑dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt tal-Unjoni, u mhux għal dawk li fihom hija sempliċement tispira ruħha minnhom jew tittrasponi biss ċerti elementi ta’ natura kunċettwali (31).
56.      Applikat għal dan il-każ, dan ir-rekwiżit iwassal sabiex jiġi kkonstatat li l-leġiżlatur Ċek ittraspona d-Direttiva 2019/1024 fil-Liġi dwar l-aċċess liberu għall-informazzjoni. Madankollu, huwa ma llimitax din l-operazzjoni għall-eżekuzzjoni stretta tal-obbligi ta’ traspożizzjoni li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni.
Għall-kuntrarju, huwa estenda l-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae
ta’ din id-direttiva għal aspetti relatati mal‑aċċess għall-informazzjoni, qasam li, bħala regola, jaqa’ taħt il‑kompetenza normattiva interna. Permezz ta’ din l-estensjoni, il‑leġiżlatur nazzjonali wessa’ l-portata leġiżlattiva tal-imsemmija direttiva, b’tali mod li r-regoli relatati mal-aċċess għall-informazzjoni huma, sa ċertu punt, stabbiliti mid-dritt tal-Unjoni. Tali inizjattiva tixhed ir-rieda li tiġi żgurata l-koerenza u l-kontinwità tal-qafas ġuridiku nazzjonali mar‑rekwiżiti strutturali tal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni, lil hinn mill‑preskrizzjonijiet minimi biss imposti mill-istess direttiva.
57.      Fil-fatt, kif jirriżulta mix-xogħol preparatorju, il-leġiżlatur Ċek qies li kien oġġettivament “impossibbli li ssir distinzjoni bejn talba għal aċċess għall-informazzjoni u talba għal użu mill-ġdid” (32) [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Għaldaqstant, kien xieraq li l-applikanti, fiż-żewġ każijiet, jiġu offruti garanziji u modalitajiet ta’ trattament ekwivalenti. Peress li l-entitajiet inkarigati mill-eżami ta’ dawn it-talbiet ma għandhomx il-possibbiltà li jinvestigaw il-motivazzjonijiet jew l‑intenzjonijiet tal-applikanti, u lanqas li jivverifikawhom, il-leġiżlatur Ċek qies li kien hemm lok li tiġi stabbilita sistema ġuridika waħda. Tali approċċ ġie kkunsidrat bħala l-iktar wieħed adattat, kemm għall-korpi suġġetti għal dawn l-obbligi, kif ukoll, finalment, għall-applikanti stess.
58.      L-għażla tal-leġiżlatur Ċek li jżomm l-istess definizzjoni tal‑kunċett ta’ “impriża pubblika” għad-dritt ta’ aċċess u ta’ użu mill-ġdid tikkostitwixxi element strutturali tal-qafas normattiv nazzjonali. Bl‑armonizzazzjoni tad-definizzjonijiet, huwa żgura koerenza materjali bejn żewġ sistemi legali tradizzjonalment differenti, filwaqt li ssuġġetta lill-impriżi pubbliċi b’obbligu doppju ta’ trasparenza: dak li jikkomunikaw l-informazzjoni li huma jkollhom u dak li jippermettu l‑użu mill-ġdid tagħha. Dan l-approċċ jikkontribwixxi sabiex jissimplifika l-qafas ġuridiku u jipprevjeni d-diverġenzi ta’ interpretazzjoni li l-applikazzjoni parallela ta’ sistemi differenti tirriskja li toħloq. Madankollu, huwa jipproduċi wkoll effett iktar sottili, billi jestendi b’mod indirett il-portata tad-dritt tal-Unjoni għal sitwazzjonijiet li jaqgħu, bħala regola, biss taħt id-dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni. B’hekk, il-loġika tad‑Direttiva 2019/1024 qed tiġi integrata fil-qalba stess tas-sistema nazzjonali relatata mat-trasparenza amministrattiva, biex b’hekk isaħħaħ il-koerenza tas-sistema kollha (33).
59.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkunsidrat li r-rabta bejn il‑leġiżlazzjoni Ċeka u d-dritt tal-Unjoni hija ta’ natura “inkundizzjonata”
fis-sens tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. Fil-fatt, il-liġi nazzjonali mhux sempliċement tispira ruħha mid-Direttiva 2019/1024, iżda tiżgura l-applikazzjoni effettiva tagħha billi testendi l-effetti normattivi tagħha għal sitwazzjonijiet rregolati mid-dritt intern. Dan ir‑riferiment ratione materiae u sistematiku tad-direttiva, flimkien mal‑integrazzjoni diretta tad-definizzjonijiet u tal-prinċipji
tagħha, jagħtu lid-dritt tal-Unjoni influwenza normattiva sinjifikattiva għall‑interpretazzjoni u l-implimentazzjoni tal-qafas ġuridiku nazzjonali. Ir-riferiment użat huwa għalhekk “inkundizzjonat”, inkwantu jirrelata mal-kuntest normattiv kollu tad-direttiva u mhux ma’ wieħed biss mill‑prinċipji astratti tagħha.
c)      Fuq l-interess tal-Unjoni li tiżgura interpretazzjoni uniformi tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni kkonċernati
60.      Kif indikajt iktar ’il fuq, ir-rekwiżit ta’ riferiment
“dirett”
u “inkundizzjonat”
għad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni huwa intiż, essenzjalment, li jiġu identifikati s-sitwazzjonijiet li fihom jidher interess speċifiku tal-Unjoni sabiex tiġi żgurata interpretazzjoni koerenti u uniformi tal-kunċetti tad-dritt tal-Unjoni użati mil-leġiżlatur nazzjonali, sabiex jipprevjeni diverġenzi futuri fil-ġurisprudenza.
61.      Minkejja n-natura diretta u inkundizzjonata tar-rabta bejn il‑leġiżlazzjoni Ċeka u d-Direttiva 2019/1024, murija fil-qafas tal-analiżi tiegħi, xorta jibqa’ neċessarju li jiġi eżaminat l-interess oġġettiv li l‑Unjoni jista’ jkollha sabiex tiżgura interpretazzjoni uniformi
tal-kunċett ta’ “impriża pubblika” f’din il-kawża (34). Fl-opinjoni tiegħi, il-portata vera ta’ dawn il-kriterji tiġi żvelata b’mod sħiħ biss jekk tinftiehem in-natura ta’ dan l-interess proprju tal-Unjoni. Dan ir-rekwiżit jirriżulta mill-loġika stess tar-rinviju
għal deċiżjoni preliminari, billi l-kompetenza tal‑Qorti tal-Ġustizzja tkun iġġustifikata biss sa fejn id-domanda magħmula tmur lil hinn mis-sempliċi qafas tal-ordinament ġuridiku nazzjonali.
62.      Fl-eżerċizzju tal-kompetenza tagħha ta’ interpretazzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja
tikkontribwixxi għall-kostruzzjoni koerenti u armonjuża tal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni. Għaldaqstant, huwa fid-dawl ta’ din il-funzjoni li għandha tiġi evalwata l-kontribuzzjoni li l-Qorti tal‑Ġustizzja hija mitluba tagħti f’dan il-każ, kif ukoll il-konsegwenzi li jistgħu jirriżultaw minn eventwali nuqqas ta’ eżerċizzju ta’ din il‑kompetenza. Kif ser nesponi f’dawn il-konklużjonijiet, l-interess li tiġi żgurata interpretazzjoni uniformi jidher ċar f’din il-kawża.
63.      In-neċessità li tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ interess tal-Unjoni sabiex tiġi interpretata dispożizzjoni partikolari użata mil-leġiżlatur nazzjonali hija spjegabbli min-natura indikattiva tal-kriterji użati mill‑ġurisprudenza. Kif diġà rrilevajt, dawn jikkostitwixxu strumenti intiżi li
jidentifikaw is-sitwazzjonijiet li fihom tali interpretazzjoni hija meħtieġa (35). Meta dawn il-kriterji jkunu ssodisfatti, bħala regola ġenerali, ikun hemm tendenza li tiġi preżunta l-eżistenza ta’ rabta funzjonali mal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni, iżda xorta jibqa’ l-fatt li din il-preżunzjoni tista’ tiġi kkonfutata fin-nuqqas ta’ tali rabta.
64.      Meta dawn il-kriterji jiġu ssodisfatti biss formalment, sabiex jiġi evitat li finalment tiġi rrikonoxxuta l-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja
fin-nuqqas ta’ interess reali tal-Unjoni, hemm lok li ssir analiżi iktar iddettaljata tal-inklużjoni tad-dispożizzjoni li l-leġiżlatur nazzjonali adotta fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni. F’dan ir-rigward, l-interazzjoni tagħha mad-dispożizzjonijiet li jittrasponu d-Direttiva 2019/1024 għandha importanza partikolari.
1)      Fuq ir-rabta intrinsika u inseparabbli bejn l-aċċess għall‑informazzjoni u l-użu mill-ġdid sussegwenti tagħha
65.      Fl-ewwel lok, għandu jiġi rrilevat li l-kunċett ta’ “impriża pubblika”, kif użat fil-leġiżlazzjoni Ċeka, ma jibdilx il-funzjoni u l-portata mogħtija lilu mid-dritt tal-Unjoni, inkwantu jistabbilixxi l‑entitajiet suġġetti għall-obbligi ta’ trasparenza u ta’ tqegħid għad‑dispożizzjoni ta’ informazzjoni li tista’ tintuża mill-ġdid. L‑interpretazzjoni tiegħu, anki f’kuntest li jaqa’ taħt id-dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni, ma tistax, għaldaqstant, tiġi sseparata minn dik adottata fil-qafas tad-Direttiva 2019/1024, mingħajr ma jiġi kompromess il-livell ta’ koerenza tas-sistema normattiva tal-Unjoni fil-qasam tal-ftuħ tad-data pubblika.
66.      L-aċċess għall-informazzjoni jikkostitwixxi, fil-fatt, kundizzjoni preliminari u indispensabbli għall-kwalunkwe possibbiltà ta’ użu mill‑ġdid. L-użu mill-ġdid fis-sens tad-Direttiva 2019/1024
jista’ jikkonċerna biss informazzjoni li preċedentament kienet magħmula aċċessibbli, jiġifieri tqiegħdet għad-dispożizzjoni minn awtorità pubblika jew minn impriża pubblika
bis-saħħa ta’ dritt ta’ aċċess irrikonoxxut għaċ-ċittadini. Interpretazzjoni teleoloġika tad-dispożizzjonijiet rilevanti ta’ din id-direttiva, ikkjarifikati bil-premessi tagħha, tikkonferma barra minn hekk l-eżistenza ta’ rabta intrinsika u inseparabbli
bejn l-aċċess għall‑informazzjoni u l-użu mill-ġdid sussegwenti tagħha, kif ser nuri iktar ’il quddiem.
67.      Il-fatt li l-aċċess għall-informazzjoni jikkostitwixxi kundizzjoni essenzjali tal-użu mill-ġdid tagħha diġà jirriżulta b’mod ċar mill‑premessa 5 tad-Direttiva 2019/1024, li tfakkar li l-aċċess għall-informazzjoni li jaqa’ taħt dritt fundamentali stabbilit mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea jinkludi l-libertà li tirċievi u tikkomunika informazzjoni mingħajr indħil mill-awtoritajiet pubbliċi.
Ir-riferiment għal dan id-dritt fundamentali kien ikun nieqes minn kwalunkwe utilità li kieku dan ma kkontribwixxix sabiex jintlaħaq l-għan ta’ użu mill-ġdid kopert minn din id-direttiva. Il-premessa 18 tagħha tikkonferma din l‑interazzjoni bejn iż-żewġ oqsma billi tippreċiża li l-politika Ewropea ta’ użu mill-ġdid tkopri “data pubblika aċċessibbli”, li tippreżupponi l‑eżistenza ta’ aċċess preliminari.
68.      Il-premessa 23 tal-imsemmija direttiva tenfasizza, barra minn hekk, li l-Istati Membri għandhom joffru d-dokumenti eżistenti kollha għall-użu mill-ġdid, sakemm l-aċċess ma jkunx ristrett jew eskluż skont ir-regoli nazzjonali dwar l-aċċess għad‑dokumenti, filwaqt li tispeċifika li d‑Direttiva 2019/1024 hija bbażata fuq ir-regoli nazzjonali fil-qasam tal‑aċċess għad-dokumenti
u ma għandhiex l-għan li tibdilhom. Dawn il‑prinċipji huma riflessi wkoll f’diversi dispożizzjonijiet tal‑Artikolu 1(2) ta’ din
id-direttiva, li jissuġġettaw għar-regoli tad‑dritt nazzjonali l-aċċess għal ċerti tipi ta’ dokumenti, filwaqt li l‑paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu jikkonferma mill-ġdid il-validità tagħhom. Konsegwentement, l-Artikolu 4(3) tad-Direttiva 2019/1024 jippermetti lill‑awtoritajiet pubbliċi jirrifjutaw talba għal użu mill-ġdid ta’ data abbażi tad-dispożizzjonijiet fis-seħħ fl-Istat Membru kkonċernat jew ta’ dispożizzjonijiet ta’ traspożizzjoni ta’ din
id-direttiva li jeskludu l‑aċċess għal ċerti kategoriji ta’ dokumenti. Finalment, il‑premessi 27 u 28 tal-imsemmija direttiva jenfasizzaw il-ħtieġa, għall-Istati Membri, li jiżguraw l-aċċess għad‑data, b’mod partikolari għal raġunijiet xjentifiċi, kif ukoll li jiżviluppaw l-istrateġiji meħtieġa sabiex jiġi ffaċilitat it-tqegħid tagħha għad-dispożizzjoni.
69.      Fit-tieni lok, għandu jiġi rrilevat li ż-żewġ oqsma, minkejja li distinti fl-għan immedjat tagħhom – wieħed jaqa’ taħt it-trasparenza amministrattiva, l-ieħor taħt il-valorizzazzjoni ekonomika u soċjali ta’ data pubblika –, jibqgħu marbuta mill-qrib u interdipendenti fl‑implimentazzjoni tagħhom. Ċertament, mill-analiżi tad‑Direttiva 2019/1024 jirriżulta li d-dritt ta’ aċċess għall‑informazzjoni, irrikonoxxut fl-ordinamenti ġuridiċi ta’ diversi Stati Membri u implimentat b’diversi liġijiet amministrattivi, kif inhu wkoll il‑każ fir-Repubblika Ċeka, huwa intiż ukoll li jippermetti liċ‑ċittadini jeżerċitaw kontroll demokratiku fuq l-amministrazzjoni (36). Madankollu, dan l-għan bl-ebda mod ma jeskludi li dan id-dritt ta’ aċċess jista’ wkoll isegwi għanijiet oħra, b’mod partikolari l-użu mill‑ġdid tal-informazzjoni magħmula aċċessibbli b’dan il-mod għal finijiet li huma wkoll ta’ interess pubbliku u koperti mill-imsemmija direttiva, kif jirriżulta mill-qari tal-premessi.
70.      Minn naħa
waħda, il-premessa 14 tad-Direttiva 2019/1024 turi li l-possibbiltà li jintużaw mill-ġdid dokumenti miżmuma minn korp tas-settur pubbliku “tippromwovi t-trasparenza u r-responsabbiltà”. Min-naħa l-oħra, mill‑premessa 16 ta’ din id-direttiva jirriżulta li l-politika ta’ data miftuħa, li għandha l‑għan li tiżgura disponibbiltà wiesgħa u l-użu mill-ġdid tal‑informazzjoni tas‑settur pubbliku għal finijiet privati jew kummerċjali b’restrizzjonijiet ġuridiċi, tekniċi jew finanzjarji minimi jew ineżistenti, u li tippromwovi l-fluss tal-informazzjoni, mhux biss għall-atturi ekonomiċi iżda wkoll, u qabel kollox, għall-pubbliku, jista’ jkollha rwol importanti għall‑“promozzjoni tal-involviment soċjali”. Din id-dikjarazzjoni tirreferi, fl-opinjoni tiegħi, għall-interess taċ-ċittadini sabiex jipparteċipaw fil-proċess ta’ formazzjoni tal-volontà politika f’soċjetà demokratika. Dan l-interess pubbliku għat-trasparenza madankollu ma jikkontradixxix l-għan regolatorju tad-Direttiva 2019/1024; huwa għandu, għall-kuntrarju, jitqies bħala kompatibbli fil-parti l-kbira tiegħu, miegħu (37).
71.      Id-Direttiva 2019/1024 hija bbażata b’mod impliċitu fuq din l‑interazzjoni bejn iż-żewġ oqsma inkwantu ma toħloqx dritt awtonomu ta’ aċċess għall-informazzjoni, iżda tippreżupponi l-eżistenza, f’kull Stat Membru, ta’ sistema nazzjonali ta’ aċċess effettiv. Il-leġiżlatur tal‑Unjoni, fl-aħħar mill-aħħar, kellu l-intenzjoni li jintegra l-kunċett ta’ “użu mill-ġdid” f’qafas normattiv relatat, diġà stabbilit mil-leġiżlatur nazzjonali. Permezz tal-kodifikazzjoni ta’ dawn l-oqsma fi strument legali wieħed, dan tal-aħħar, min-naħa tiegħu, għandu l-għan li jiffaċilita l-integrazzjoni tagħhom fl-ordinament ġuridiku intern. B’hekk kull wieħed minnhom ikkontribwixxa għall-koerenza ta’ qafas ġuridiku integrat, magħmul minn elementi li joriġinaw kemm mid-dritt nazzjonali kif ukoll mid-dritt tal-Unjoni.
72.      Minn dan isegwi, għall-finijiet ta’ din il-kawża, li l‑interpretazzjoni tal-kunċetti komuni għaż-żewġ oqsma, b’mod partikolari dak ta’ “impriża pubblika”, għandha tingħata b’mod koerenti sabiex tiġi evitata kwalunkwe kontradizzjoni fl-applikazzjoni tar-regoli rilevanti. Separazzjoni artifiċjali ta’ dawn iż-żewġ sistemi tkun, effettivament, tali li tikkomprometti l-għan tad-Direttiva 2019/1024, li għandha l-għan li tiżgura ftuħ ta’ informazzjoni tas-settur pubbliku wiesa’ biżżejjed, trasparenti u ekonomikament utli kemm jista’ jkun. Għaldaqstant hemm il-ħtieġa ta’ interpretazzjoni uniformi, li l-Qorti tal-Ġustizzja biss tista’ tiżgura.
2)      Fuq ir-riskju ta’ diverġenzi interpretattivi
i)      Ir-riskji marbuta mal-ħolqien ta’ spazju Ewropew tad‑data koerenti
73.      Għandu jiġi rrilevat, fit-tielet lok, li r-riskju ta’ diverġenzi interpretattivi, fil-każ fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tikkonkludi li hija ma għandhiex kompetenza biex twieġeb id-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju f’din il-kawża, bl-ebda mod ma huwa teoretiku. Interpretazzjoni nazzjonali awtonoma tista’ twassal sabiex jiġi ristrett, jew għall-kuntrarju indebitament estiż, iċ-ċirku tal-entitajiet obbligati li jqiegħdu għad-dispożizzjoni l-informazzjoni tagħhom, u b’hekk jiġi kompromess l-għan ta’ armonizzazzjoni mfittex mid-Direttiva 2019/1024.
74.      Il-fatt li l-leġiżlatur Ċek adotta espressament il-kunċett “impriża pubblika” kif iddefinit mid-Direttiva 2019/1024 sabiex jiġi żgurat l‑aċċess għall-informazzjoni kif ukoll l-użu mill-ġdid tagħha jimplika li l-interpretazzjoni tiegħu fil-livell nazzjonali hija intrinsikament marbuta ma’ dik użata mid-dritt tal-Unjoni. Madankollu, jekk dan il-kunċett kellu jiġi interpretat b’mod awtonomu mill-qrati nazzjonali, ir-riskju ta’ diverġenzi, kemm ta’ natura terminoloġika kif ukoll funzjonali, ikun kunsiderevoli. Tali żvilupp inevitabbilment iwassal għall-ħolqien ta’ sistemi nazzjonali eteroġeni, ibbażati fuq kriterji distinti sabiex jiġu stabbiliti l-entitajiet obbligati li jqiegħdu għad-dispożizzjoni l‑informazzjoni tagħhom. Il-qrati nazzjonali jkunu effettivament jistgħu jinterpretaw l-imsemmi
kunċett, mhux biss f’dan il-qasam, iżda wkoll f’dak li jirrigwarda l-użu mill-ġdid ta’ informazzjoni, abbażi tad-drittijiet nazzjonali rispettivi tagħhom, u dan ikollu l-effett li jċaħħad ir-rekwiżiti tad-dritt tal-Unjoni mill-effettività sħiħa tagħhom. Tali diverġenzi jikkawżaw preġudizzju għall-koerenza ġenerali mfittxija mil-leġiżlatur tal-Unjoni u jikkompromettu t-twettiq tal-għanijiet ta’ armonizzazzjoni mfittxija mid-Direttiva 2019/1024 (38).
75.      Approċċ restrittiv wisq iwassal sabiex ċerti entitajiet sinjifikattivi – bħal kumpanniji pubbliċi li joperaw f’setturi strateġiċi – jiġu esklużi mill-obbligi ta’ tqegħid għad-dispożizzjoni tad-data, u b’hekk l-utenti u l-operaturi ekonomiċi jiġu pprivati minn riżorsi essenzjali. Għall‑kuntrarju, approċċ wiesa’ wisq jista’ jwassal għal applikazzjoni eċċessiva ta’ dawn l-obbligi għal entitajiet li, skont id-dritt tal-Unjoni, ma jkunux intiżi li
jiġu kklassifikati bħala “impriżi pubbliċi”, u dan ikun jista’ jfixkel b’mod sproporzjonat il-funzjonament ekonomiku tagħhom. F’dawn iż-żewġ każijiet, l-unità u l-effettività tas-sistema Ewropea ta’ użu mill-ġdid ta’ informazzjoni tas-settur pubbliku jkunu mhedda.
76.      Lil hinn minn dawn ir-riskji, id-diverġenzi fl-interpretazzjoni bejn l-Istati Membri jistgħu wkoll iwasslu għal distorsjonijiet tal‑kompetizzjoni fi ħdan is-suq intern. Fil-fatt, impriżi pubbliċi kompetituri stabbiliti fi Stati Membri differenti jistgħu jkunu suġġetti għal obbligi ta’ tqegħid għad-dispożizzjoni li huma radikalment differenti, skont il-portata li kull leġiżlatur nazzjonali jagħti lil dan il‑kunċett. Tali frammentazzjoni twassal għal żbilanċ fl-oneri amministrattivi u ekonomiċi li jaqgħu fuq dawn l-entitajiet, u b’hekk toħloq vantaġġi kompetittivi artifiċjali li ma għandhom l-ebda bażi fl‑intenzjoni tal-leġiżlatur tal-Unjoni. L-għan li tiġi żgurata ugwaljanza fil-kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni, li fuqha hija mibnija l-politika ta’ data miftuħa u armonizzata kollha, ikun kompromess serjament.
77.      Fuq kollox, in-nuqqas ta’ interpretazzjoni uniformi tal-kunċett ta’ “impriża pubblika” ikun partikolarment problematiku minħabba r-rwol fundamentali tiegħu fid-Direttiva 2019/1024. Dan il-kunċett jistabbilixxi, fil-fatt, wieħed mill-elementi ċentrali tal-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae
ta’ din id-direttiva u jikkundizzjona l-identifikazzjoni tal-entitajiet suġġetti għall-obbligi ta’ ftuħ u ta’ użu mill-ġdid. Frammentazzjoni fl‑interpretazzjoni toħloq inċertezza legali, kemm għall-awtoritajiet pubbliċi kif ukoll għall-atturi privati, u jkun hemm ir-riskju li jiġu mrażżna inizjattivi ta’ innovazzjoni bbażati fuq l-użu mill-ġdid transkonfinali tad-data pubblika. Dan imur kontra l-għan fundamentali tal-imsemmija direttiva, li jippromwovi t-tqegħid għad-dispożizzjoni b’mod wiesa’, trasparenti u ekonomikament utli tad-data tas-settur pubbliku fl-Unjoni kollha(39).
78.      Din l-ambizzjoni tippreżupponi l-ħolqien ta’ spazju Ewropew tad‑data koerenti, ibbażat fuq kriterji komuni u fuq fiduċja reċiproka fir‑rigward tal-portata tal-obbligi li jaqgħu fuq l-entitajiet pubbliċi. Kull diverġenza fid-definizzjoni tal-kunċett ta’ “impriża pubblika” tfixkel il‑ħolqien ta’ dan l-ispazju, billi tillimita l-interoperabbiltà tad-data, tostakola l-użu mill-ġdid transkonfinali u tnaqqas il-kapaċità tal-operaturi li jiżviluppaw servizzi u prodotti diġitali li jkunu validi fl-Unjoni kollha.
Għaldaqstant, l-interpretazzjoni uniformi ta’ dan il-kunċett, li ma tistax titqies bħala sempliċi kwistjoni terminoloġika, hija element essenzjali għall‑koerenza u għall-effettività tal-qafas ġuridiku Ewropew applikabbli għall-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku.
ii)    Ir-riskji għall-koerenza normattiva interna
79.      B’mod partikolari, jidher indispensabbli li tiġi adottata interpretazzjoni uniformi tal-kunċett ta’ “impriża pubblika” sabiex tiġi żgurata l-koerenza normattiva interna. Fehim iddifferenzjat ta’ dan il‑kunċett fi ħdan l-istess ordinament ġuridiku nazzjonali, skont jekk ikunx qed jiġi kkunsidrat l-aċċess għall-informazzjoni jew l-użu mill‑ġdid tagħha, iwassal, fil-fatt, għal disparità fil-kundizzjonijiet proċedurali applikabbli għat‑talbiet imressqa għal dawn iż-żewġ għanijiet. Tali sitwazzjoni madankollu diffiċilment tiġi rrikonċiljata mar‑rekwiżiti ta’ koerenza sistemika, ladarba, kif diġà indikajt, l-użu mill‑ġdid tal-informazzjoni jippreżupponi loġikament li jkun ingħata aċċess minn qabel għaliha (40). Jidhirli li kunsiderazzjonijiet simili wasslu lill-leġiżlatur Ċek sabiex jistabbilixxi sistema waħda (41).
80.      L-osservanza tal-prinċipju ta’ ċertezza legali jimmilita wkoll favur interpretazzjoni uniformi tal-kunċett ta’ “impriża pubblika” fi ħdan l‑istess ordinament ġuridiku intern. Is-suġġetti tad-dritt għandhom ikunu jistgħu jiddeterminaw b’ċertezza jekk jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad‑dispożizzjonijiet rilevanti. Kieku dan il-kunċett kellu jiġi interpretat b’mod differenti skont il-qasam regolatorju inkwistjoni, dan iwassal għal stat ta’ imprevedibbiltà normattiva, li jimpedixxi lill‑entitajiet ikkonċernati milli jkollhom għarfien sħiħ tad-drittijiet u l‑obbligi tagħhom. Issa, tali inċertezza legali tmur kontra l-prinċipju ġenerali ta’ prevedibbiltà u ta’ ċertezza tad-dritt, li għandu importanza partikolari fid-dritt tal-Unjoni. Interpretazzjoni koerenti u trasversali biss tippermetti li jiġi żgurat li l-entitajiet ikkonċernati jkunu jistgħu jevalwaw b’mod preċiż l-obbligi tagħhom ta’ informazzjoni jew ta’ aċċess (42).
81.      Barra minn hekk, il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament tad‑dritt tal-Unjoni jirrikjedi li l-kunċett ta’ “impriża pubblika” jiġi ddefinit b’mod uniformi. Interpretazzjonijiet diverġenti skont il-kuntest ġuridiku jistgħu jwasslu sabiex entitajiet oġġettivament komparabbli jiġu ttrattati b’mod differenti, sempliċement skont jekk applikant jinvokax id‑dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni jew id-dritt tiegħu għal użu mill‑ġdid. Tali differenza ta’ trattament ma tistax tkun iġġustifikata u tista’ tikkostitwixxi inugwaljanza fit-trattament bejn sitwazzjonijiet komparabbli. Min-naħa l-oħra, il-prinċipju ta’ ugwaljanza jirrikjedi li sitwazzjonijiet analogi jiġu ttrattati b’mod identiku fin-nuqqas ta’ raġunijiet imperattivi li jiġġustifikaw distinzjoni (43). Dan jipprekludi b’mod ċar frammentazzjoni tad-definizzjoni skont il-qasam ikkonċernat.
82.      Argument ieħor jirriżulta mill-prinċipju ta’ effettività, li jistipula li d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni għandhom jipproduċu l-effett sħiħ tagħhom. Interpretazzjoni diverġenti tal-kunċett ta’ “impriża pubblika” tirriskja li tikkomprometti l-għanijiet imfittxija mid-direttivi kkonċernati, jiġifieri l-promozzjoni tat-trasparenza, tar-responsabbiltà pubblika u tal-ħolqien ta’ suq intern funzjonali tal-informazzjoni. Kieku l‑entitajiet kellhom jiġu kklassifikati b’mod differenti skont il-qasam ġuridiku inkwistjoni, dan ikun jista’, fil-prattika, iwassal għal ostakoli sinjifikattivi għall-aċċess għall-informazzjoni jew għall-użu mill-ġdid tagħha. Tali frammentazzjoni tagħmel ħsara lill-implimentazzjoni effettiva tad-dritt tal-Unjoni u ċċaħħad id-dispożizzjonijiet mill-effett utli tagħhom. Għall-kuntrarju, interpretazzjoni uniformi tiżgura applikazzjoni koerenti u l-effettività sħiħa tad-dispożizzjonijiet inkwistjoni.
83.      Għar-raġunijiet esposti fil-punti preċedenti, inqis li l-Unjoni għandha interess manifest li tiżgura interpretazzjoni uniformi tal-kunċett inkwistjoni, li tikkostitwixxi kundizzjoni indispensabbli għall-koerenza ġenerali tal-qafas li jirregola t-trasparenza u l-użu mill-ġdid tal‑informazzjoni tas-settur pubbliku. F’din il-perspettiva, hija l-Qorti tal‑Ġustizzja li għandha tieħu inkunsiderazzjoni dan ir-rekwiżit u tikkontribwixxi hija stess għall-koerenza meħtieġa billi teżerċita bis-sħiħ il‑kompetenza ta’ interpretazzjoni tagħha.
3.      Konklużjoni intermedjarja
84.      Minn dan jirriżulta li l-Qorti tal-Ġustizzja hija kompetenti sabiex tiddeċiedi dwar l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “impriża pubblika” fil‑kuntest tal-kawża prinċipali. L-eżistenza ta’ rabta diretta u inkundizzjonata bejn il-leġiżlazzjoni nazzjonali u d-Direttiva 2019/1024, flimkien mal‑interess manifest tal‑Unjoni li tiżgura interpretazzjoni uniformi ta’ dan il‑kunċett, tiġġustifika li d-domanda magħmula titqies bħala waħda li taqa’ taħt il‑kompetenza preliminari tal‑Qorti tal‑Ġustizzja. Għalhekk, għandha tiġi eżaminata, fuq il-mertu, il-portata li għandu jkollu l-kunċett ta’ “impriża pubblika” fid-dawl tal-qafas normattiv ta’ din id-direttiva u tal-integrazzjoni tagħha fid-dritt Ċek.
VI.    Konklużjoni
Il-Qorti tal-Ġustizzja hija kompetenti sabiex tirrispondi għad-domandi magħmula mill-Městský soud v Praze (il-Qorti Muniċipali ta’ Praga, ir‑Repubblika Ċeka), permezz tad-deċiżjoni tagħha tat‑23 ta’ Lulju 2024.
1      Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2      ĠU 2019, L 172, p. 56.
3      Sentenza tat‑18 ta’ Ottubru 1990, Dzodzi (C‑297/88 u C‑197/89, iktar ’il quddiem is-“sentenza Dzodzi”, EU:C:1990:360).
4      ĠU 2014, L 94, p. 243, rettifika fil-ĠU L, 2023/90064.
5      Il-moviment ta’
“data miftuħa” (“Open Data”) oriġina mill-Istati Unit fl-1957-1958 bil-ħolqien tal-World Data Center System, network internazzjonali stabbilit waqt is‑Sena ġeofiżika internazzjonali sabiex tinġabar u ssir aċċessibbli liberament data xjentifika fuq skala kbira. Sussegwentament ingħata bażi legali fl‑1966 bil-Freedom of Information Act, imsaħħaħ fl‑2007 bl-Open Government Act, li stabbilixxa t‑trasparenza u d-disseminazzjoni tad-data pubblika bħala prijoritajiet governattivi. Il-moviment sussegwentament infirex fl-Ewropa, b’mod partikolari fir-Renju Unit u fi Franza, fejn xi inizjattivi nazzjonali inkoraġġixew il-ftuħ u l-użu mill-ġdid ta’ data pubblika. Din id-dinamika wasslet, b’mod progressiv, sabiex l-Open Data jsir sforz globali li għandu l-għan li jtejjeb l-aċċess għall-għarfien, jiffavorixxi l-innovazzjoni u jsaħħaħ il-parteċipazzjoni ċivika (Noyer, J.‑M., u Carmes, M., “Le mouvement ‘Open data’ dans la grande transformation des intelligences collectives”, Les débats du numérique, Pariġi 2013, p. 137).
6      Ara b’mod partikolari l-premessi 3, 7, 15, 18, 36, 47, 61 u 65 tad-Direttiva 2019/1024.
7      Ara b’mod partikolari l-premessi 2, 15, 17 sa 19, 34, 66 u 68 tad-Direttiva 2019/1024.
8      Ara b’mod partikolari l-premessi 3, 14, 27, 31, 32, 36, 46, 66 sa 69.
9      Ara b’mod partikolari l-premessi 6, 11, 16, 23, 26, 49, 52 u 70.
10      Ara s-sentenzi tat‑22 ta’ Mejju 2025, Il‑Kummissjoni vs Il‑Latvja (Direttiva data miftuħa u użu mill-ġdid ta’ informazzjoni tas-settur pubbliku) (C‑238/23, EU:C:2025:374); Il‑Kummissjoni vs Il‑Bulgarija (Direttiva data miftuħa u użu mill-ġdid ta’ informazzjoni tas-settur pubbliku) (C‑237/23, EU:C:2025:373); Il‑Kummissjoni vs Il‑Belġju (Direttiva data miftuħa u użu mill-ġdid ta’ informazzjoni tas-settur pubbliku) (C‑215/23, EU:C:2025:371), kif ukoll
Il‑Kummissjoni vs Il‑Pajjiżi l-Baxxi (Direttiva data miftuħa u użu mill-ġdid ta’ informazzjoni tas-settur pubbliku) (C‑213/23, EU:C:2025:370).
11      Diversi Stati Membri oħra – b’mod partikolari r-Repubblika tal-Kroazja, ir‑Repubblika tal-Estonja, ir-Repubblika tal-Finlandja, ir-Repubblika Portugiża, ir‑Rumanija u r-Repubblika tas-Slovenja –
jidher li wkoll għażlu li jirregolaw l-użu mill-ġdid tad-data u l-aċċess għall-informazzjoni f’qafas leġiżlattiv wieħed.
12      Id-dritt ta’ aċċess għal dokumenti miżmuma esklużivament mill-awtoritajiet nazzjonali jaqa’, fl-istat attwali tad-dritt tal-Unjoni, taħt il-kompetenza tal-Istati Membri, li jiddeterminaw il-portata u l-modalitajiet tiegħu permezz tar-regoli interni tagħhom dwar it-trasparenza. L-Unjoni ma għandha l-ebda sistema ġenerali li timponi direttament obbligi fuq l-awtoritajiet nazzjonali; huma biss ċerti liġijiet settorjali – b’mod partikolari fil-qasam ta’ informazzjoni ambjentali u ta’ użu mill‑ġdid ta’ informazzjoni tas-settur pubbliku – li jipprevedu rekwiżiti minimi. Dawn l‑interventi madankollu ma għandhomx jiġu interpretati bħala li jistabbilixxu dritt ta’ aċċess ġenerali għad-dokumenti amministrattivi nazzjonali, b’tali mod li dan jibqa’ essenzjalment mhux armonizzat u rregolat mid-dritt intern.
13      Sentenza tal‑21 ta’ Novembru 2024, HP – Hrvatska pošta (C‑336/23, EU:C:2024:979).
14      Ara s-sentenza tal‑15 ta’ Novembru 2016, Ullens de Schooten (C‑268/15, EU:C:2016:874, punt 40).
15      Ara s-sentenza Dzodzi (punti 34 u 35), tal‑14 ta’ Frar 2019, Milivojević (C‑630/17, EU:C:2019:123, punt 47), u tal‑10 ta’ Diċembru 2020, J & S Service (C‑620/19, EU:C:2020:1011, punt 31).
16      Ara s-sentenza tas‑16 ta’ Ġunju 2016, Rodríguez Sánchez (C‑351/14, EU:C:2016:447, punt 55), tal‑10 ta’ Diċembru 2020, J & S Service (C‑620/19, EU:C:2020:1011, punt 32), tal‑5 ta’ Diċembru 2024, Tallinna Kaubamaja Grupp u KIA Auto (C‑606/23, EU:C:2024:1004, punt 17), u tad‑19 ta’ Ġunju 2025, Hôtel Plaza (C‑419/24, EU:C:2025:464, punt 29).
17      Ara s-sentenzi tal‑24 ta’ Novembru 2022, Cafpi u Aviva assurances (C‑691/21, EU:C:2022:926, punti 30 sa 32), u tat‑13 ta’ Novembru 2025, Šiľarský (C‑197/24, EU:C:2025:876, punti 35 sa 37).
18      Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bobek fil-kawża J & S Service (C‑620/19, EU:C:2020:649, punt 61).
19      Ara s-sentenza tas‑16 ta’ Novembru 2023, BG (Għoti ta’ self mingħajr awtorizzazzjoni) (C‑427/22, EU:C:2023:877, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata).
20      Ara, pereżempju, is-sentenzi tas‑16 ta’ Ġunju 2016, Rodríguez Sánchez (C‑351/14, EU:C:2016:447, punt 63), tat‑30 ta’ Jannar 2020, Generics (UK) et (C‑307/18, EU:C:2020:52, punt 28), u tal‑24 ta’ Novembru 2022, Cafpi u Aviva assurances (C‑691/21, EU:C:2022:926, punti 29 u 33), kif ukoll id-digriet tal‑5 ta’ Lulju 2024, EUROCASH1 (C‑788/23, EU:C:2024:589, punt 20).
21      B’mod iktar konkret, mill-kunċett previst fl-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 2014/25.
22      Ara s-sentenzi Dzodzi (punti 34 u 36), tat‑28 ta’ Marzu 1995, Kleinwort Benson (C‑346/93, EU:C:1995:85, punt 16), u tat‑13 ta’ Ottubru 2022, Baltijas Starptautiskā Akadēmija u Stockholm School of Economics in Riga (C‑164/21 u C‑318/21, EU:C:2022:785, punt 35).
23      Ara s-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Cicala (C‑482/10, EU:C:2011:868, punt 25) u tas‑7 ta’ Novembru 2013, Romeo (C‑313/12, EU:C:2013:718, punti 19 sa 38). Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Cruz Villalón fil-kawża Allianz Hungária Biztosító et (C‑32/11, EU:C:2012:663, punt 29).
24      Verżjoni oriġinali fil-lingwa Ċeka: “Tento zákon zapracovává příslušné předpisy Evropské unie a upravuje pravidla pro poskytování informací a dále upravuje podmínky práva svobodného přístupu k těmto informacím.”
25      Ara l-punt 31 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
26      Ara s-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Cicala (C‑482/10, EU:C:2011:868, punt 27).
27      Ara d-digriet tad‑9 ta’ Settembru 2014, Parva Investitsionna Banka et (C‑488/13, EU:C:2014:2191, punt 29).
28      Ara s-sentenzi tat‑28 ta’ Marzu 1995, Kleinwort Benson (C‑346/93, EU:C:1995:85, punti 23 u 24), tas‑17 ta’ Lulju 1997, Leur-Bloem (C‑28/95, EU:C:1997:369, punt 27 et seq.) u tas‑17 ta’ Lulju 1997, Giloy (C‑130/95, EU:C:1997:372, punt 24 et seq.).
29      Ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Cruz Villalón fil-kawża Allianz Hungária Biztosító et (C‑32/11, EU:C:2012:663, punt 29) u tal-Avukat Ġenerali Pikamäe fil-kawżi magħquda Deutsche Post et (C‑203/18 u C‑374/18, EU:C:2019:502, punt 49).
30      Ara, f’dan ir-rigward, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jacobs fil-kawża Leur‑Bloem (C‑28/95, EU:C:1996:332, punt 75), u dawk tal-Avukat Ġenerali Tizzano fil-kawża Adam (C‑267/99, EU:C:2001:190, punt 34). Ara, ukoll, il-punt 32 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer fil-kawżi Kofisa Italia (C‑1/99 u C‑226/99, EU:C:2000:498), li jipprovdi li “il-Qorti tal‑Ġustizzja għandha tiddeċiedi biss meta l-kuntest fattwali u leġiżlattiv tat-tilwima jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-regoli Komunitarji” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
31      Ara s-sentenza tal‑10 ta’ Diċembru 2020, J & S Service (C‑620/19, EU:C:2020:1011, punti 44 et seq.), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja eskludiet l-eżistenza ta’ riferiment dirett
u inkundizzjonat
minħabba li l-leġiżlazzjoni nazzjonali kienet tikkonsisti biss fl-adozzjoni ta’ kunċetti misluta mid-dritt tal-Unjoni, mingħajr ma testendi l-applikabbiltà tal-qafas regolatorju tiegħu kollu kemm hu. B’mod partikolari, il-leġiżlatur nazzjonali ma riedx jestendi l-applikazzjoni tar-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data (RĠPD) barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu stess, iżda biddel l-għan u l-portata tiegħu meta adottah f’kuntest legali differenti.
32      Ara l-punt 11 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
33      Il-konfigurazzjoni ta’ dan il-każ tippreżenta ċerta analoġija mal-eżempju li fih leġiżlatur nazzjonali jittrasponi, fuq inizjattiva tiegħu stess, dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni sabiex tiġi żgurata armonizzazzjoni tas-sistema applikabbli għas‑sitwazzjonijiet purament interni u għal dawk li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni (ara s-sentenza tal‑21 ta’ Novembru 2019, Deutsche Post et, C‑203/18 u C‑374/18, EU:C:2019:999, punt 40).
34      L-approċċ użat hawnhekk jikkorrispondi, fil-parti l-kbira tiegħu, ma’ dak sostnut mill-Avukat Ġenerali Bobek fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża J & S Service (C‑620/19, EU:C:2020:649, punt 60 et seq.). Korrettament, f’din il-kawża huwa qajjem il-kwistjoni dwar jekk tali interess tal-Unjoni għandux jiġi stabbilit fil-każijiet kollha, jew jekk għandux ikun hemm evalwazzjoni differenti skont iċ-ċirkustanzi partikolari ta’ kull każ. Skont dan l-approċċ, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tistabbilixxi b’mod konkret l-eżistenza ta’ tali interess f’kull każ.
35      Ara l-punt 46 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
36      Fir-risposta tagħha għat-talba għal kjarifiki tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-qorti tar-rinviju tispjega li l-Liġi dwar l-aċċess liberu għall-informazzjoni għandha l-għan li tiżgura d-dritt kostituzzjonali tal-pubbliku għall-informazzjoni miżmuma mill-awtoritajiet pubbliċi, mill-awtoritajiet territorjali, kif ukoll mill-istituzzjonijiet pubbliċi u impriżi pubbliċi. Sa mill‑2016, hija tinkludi, barra minn hekk, dispożizzjoni ġenerali fuq id‑data miftuħa, li testendi l-għan tagħha għall-promozzjoni tal-użu mill-ġdid tal‑informazzjoni tas-settur pubbliku.
37      Ara l-punt 30 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
38      Lenaerts, K./Gutman, K./Nowak, J. T., EU Procedural Law, it-2 edizzjoni, Oxford 2023, punt 6.29, p. 259, jispjegaw li, billi tirrikonoxxi l-kompetenza interpretattiva tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja tevita li d-dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni inkwistjoni ikollha eżistenza awtonoma. Madankollu, dan huwa proprju dak li, fl-opinjoni tiegħi, jikkostitwixxi l-konsegwenza inevitabbli kieku l-Qorti tal-Ġustizzja, f’din il-kawża, kellha tastjeni milli teżerċita l-kompetenza tagħha biex tinterpreta l-kunċett ta’ “impriża pubblika”, inkluż fir-rigward tad-dritt ta’ aċċess.
39      Ara l-punt 27 et seq. ta’ dawn il-konklużjonijiet.
40      Ara l-punt 66 et seq. ta’ dawn il-konklużjonijiet.
41      Ara l-punt 57 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
42      Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet b’mod konsistenti li huwa ta’ importanza partikolari sabiex ikun issodisfatt ir-rekwiżit ta’ ċertezza legali, li l-individwi jkollhom sitwazzjoni ġuridika ċara u preċiża, li tippermettilhom ikunu jafu d-drittijiet u l‑obbligi tagħhom kollha u, jekk ikun il-każ, jinvokawhom quddiem il‑qrati nazzjonali
(ara s-sentenzi tal‑15 ta’ Novembru 2001, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja, C‑49/00, EU:C:2001:611, punt 22 u tal‑20 ta’ Novembru 2003, Il‑Kummissjoni vs Franza, C‑296/01, EU:C:2003:626, punt 55).
43      Ara s-sentenzi tal‑15 ta’ April 2010, Gualtieri vs Il‑Kummissjoni (C‑485/08 P, EU:C:2010:188, punt 70) u tal‑20 ta’ Novembru 2025, Siegfried PharmaChemikalien (C‑617/24, EU:C:2025:908, punt 40).