61981CJ0255_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στήν υπόθεση 255/81,
πού έχει ως αντικείμενο αίτηση τού Finanzgericht τού Αμβούργου πρός τό Δικαστήριο κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ, μέ τήν οποία ζητείται, στά πλαίσια τής εκκρεμούς ενώπιον τού αιτούντος δικαστηρίου διαφοράς μεταξύ
R . A . GRENDEL GMBH, εκπροσωπουμένης από τήν διαχειρίστριά της Renate Grendel, κατοίκου Αμβούργου,
καί
FINANZAMT FUER KOERPERSCHAFTEN IN HAMBURG ( Οικονομικής Εφορίας Νομικών Προσώπων Αμβούργου ), Αμβούργο,
Αντικείμενο της υπόθεσης
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως πρός τήν ερμηνεία τού άρθρου 13, μέρος Β, στοιχείο δ, σημείο 1, τής εκτης οδηγίας 77/388 τού Συμβουλίου, τής 17ης Μα ΐου 1977, περί εναρμονίσεως τών νομοθεσιών τών Κρατών μελών, τών σχετικών μέ τούς φόρους κύκλου εργασιών — κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης αξίας — ομοιόμορφη φορολογική βάση,
Σκεπτικό της απόφασης
1 Μέ διάταξη τής 4ης Σεπτεμβρίου 1981 πού περιήλθε στό Δικαστήριο στίς 18 Σεπτεμβρίου 1981 τό Finanzgericht τού Αμβούργου υπέβαλε, δυνάμει τού άρθρου 117 τής συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως πρός τήν ερμηνεία τού άρθρου 13, μέρος Β, στοιχείο δ, σημείο 1 τής εκτης οδηγίας ( 77/388 ) τού Συμβουλίου, τής 17ης Μα ΐου 1977, περί εναρμονίσεως τών νομοθεσιών τών Κρατών μελών, τών σχετικών μέ τούς φόρους κύκλου εργασιών — κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης αξίας : ομοιόμορφη φορολογική βάση ( ΕΕ ειδ . έκδ ., τόμ . 09/001, σ . 49 ).
2 Κατά τό άρθρο 1 τής εν λόγω οδηγίας τά Κράτη μέλη ώφειλαν νά εκδώσουν τίς απαιτούμενες νομοθετικές καί διοικητικές διατάξεις πρός εκτέλεση τής οδηγίας τό αργότερο μέχρι τήν 1η Ιανουαρίου 1978 . Επειδή πολλά Κράτη μέλη, μεταξύ τών οποίων καί η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία τής Γερμανίας, δέν ηδυνήθησαν νά πραγματοποιήσουν εγκαίρως τίς αναγκαίες προσαρμογές στήν νομοθεσία τους περί φόρου προστιθεμένης αξίας, τό Συμβούλιο παρέτεινε τήν προαναφερθείσα προθεσμία μέχρι τήν 1η Ιανουαρίου 1979 μέ τήν ενάτη οδηγία ( 78/583 ), τής 26ης Ιουνίου 1978, περί εναρμονίσεως τών νομοθεσιών τών Κρατών μελών, τών σχετικών μέ τούς φόρους προστιθεμένης αξίας ( ΕΕ ειδ . έκδ ., τόμ . 09/001, σ . 96 ).
3 Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία τής Γερμανίας, ομως, εξετέλεσε τήν εκτη οδηγία μόλις μέ τόν νόμο τής 26ης Νοεμβρίου 1979 ( BGBl . Ι, σ . 1953 ) καί μάλιστα μέ έναρξη ισχύος τήν 1η Ιανουαρίου 1980 .
4 Όπως προκύπτει από τήν διάταξη περί παραπομπής, στήν εταιρία Grendel, η οποία μετέρχεται στήν Γερμανία τό επάγγελμα τού μεσίτου πιστώσεων, επεβλήθη μέ πράξη τού Finanzamt fuer Koerperschaften ( Οικονομικής Εφορίας Νομικών Προσώπων ) τού Αμβούργου, τής 3ης Σεπτεμβρίου 1980, γιά τά ποσά πού έλαβε κατά τό έτος 1979 ως προμήθεια γιά τήν εν λόγω δραστηριότητα, φόρος κύκλου εργασιών σύμφωνα μέ τήν μέχρι 31ης Δεκεμβρίου 1979 ισχύουσα γερμανική νομοθεσία περί φόρου εργασιών .
5 Η επιχείρηση άσκησε ένσταση καί ζήτησε απαλλαγή από τόν φόρο επικαλουμένη τήν απ’ ευθείας εφαρμογή τού άρθρου 13 τής εκτης οδηγίας, τό οποίο προβλέπει στό μέρος Β, στοιχείο δ, σημείο 1, οτι απαλλάσσεται τού φόρου «η χορήγηση καί διαπραγμάτευση [μεσιτεία] πιστώσεων» καθώς καί «η διαχείριση πιστώσεων, ενεργουμένη από εκείνον ο οποίος τίς εχορήγησε» . Τό Finanzamt αμφισβήτησε οτι η εν λόγω οδηγία δημιουργεί δικαίωμα πού ειναι δυνατόν νά επικαλεσθεί ευθέως ο ιδιώτης καί ηρνήθη τήν φορολογική απαλλαγή .
6 Τό Finanzgericht τού Αμβούργου, τό οποίο επελήφθη τής διαφοράς, ανέβαλε τήν έκδοση οριστικής αποφάσεως καί υπέβαλε πρός τό Δικαστήριο τό ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα :
«Τό άρθρο 13, μέρος Β, στοιχείο δ, σημείο 1, τής εκτης οδηγίας τού Συμβουλίου, τής 17ης Μα ΐου 1977 ( 77/388/ΕΟΚ ), πρέπει νά ερμηνευθεί υπό τήν έννοια οτι η διάταξη αυτή χορηγεί, από τού χρονικού σημείου τής ισχύος της, άμεση έννομη αξίωση τού υποκειμένου σέ φόρο γιά φορολογική απαλλαγή τών πράξεων πού αναφέρει, ακόμη καί άν η εθνική νομοθεσία περί φόρου κύκλου εργασιών δέν έχει ( ακόμη ) προβλέψει καμμία απαλλαγή;»
7 Η προσφεύγουσα στήν κυρία δίκη δέν παρέστη κατά τήν διαδικασία ενώπιον τού Δικαστηρίου . Οι απόψεις της υπεστηρίχθησαν από τήν Επιτροπή, η οποία μέ τίς παρατηρήσεις πού υπέβαλε στό Δικαστήριο υπεστήριξε τήν άποψη οτι υφίσταται υπέρ τών ιδιωτών αξίωση γιά τήν εν λόγω φορολογική απαλλαγή . Καί τό Συμβούλιο, τό οποίο εξέφρασε τήν γνώμη του κατά τήν προφορική διαδικασία, υπεστήριξε τήν άποψη τής προσφευγούσης, μέ ορισμένες επιφυλάξεις .
8 Αντιθέτως, η καθ’ ης η προσφυγή διοικητική αρχή, υποστηριζομένη από τίς κυβερνήσεις τής Γαλλικής Δημοκρατίας καί τής Ιταλικής Δημοκρατίας, υπεστήριξε οτι γιά τό χρονικό διάστημα — δηλαδή τό οικονομικό έτος 1979 — κατά τό οποίο δέν ειχαν τεθεί σέ ισχύ οι εθνικές διατάξεις περί εκτελέσεως τής οδηγίας στήν Ομοσπονδιακή Δημοκρατία τής Γερμανίας, δέν ηταν δυνατή η επίκληση τής αμφισβητουμένης διατάξεως .
9 Πρέπει νά σημειωθεί οτι επί τών ερωτημάτων πού ανέκυψαν στήν προκειμένη υπόθεση απεφάνθη ήδη τό Δικαστήριο μέ τήν απόφασή του τής 19ης Ιανουαρίου 1982 επί τής υποθέσεως 8/81 ( Becker, Συλλογή, σ . 53 ), η οποία ειχε τό ίδιο αντικείμενο .
10 Η γαλλική κυβέρνηση καί η Επιτροπή περιωρίσθησαν νά επαναλάβουν τά επιχειρήματα, πού ανέπτυξαν στήν υπόθεση 8/81 . Οι μετέχοντες στήν δίκη, οι οποίοι δέν έλαβαν μέρος στήν δίκη επί τής υποθέσεως 8/81 — η ιταλική κυβέρνηση καί η προσφεύγουσα στήν κυρία δίκη — δέν προέβαλαν μέ τά υπομνήματά τους κανένα νέο επιχείρημα, πού νά μή ειχε ήδη εξετασθεί στήν προαναφερθείσα απόφαση .
11 Υπ’ αυτές τίς συνθήκες, ενδείκνυται η αναφορά στά κριθέντα υπό τού Δικαστηρίου μέ τήν απόφαση τής 19ης Ιανουαρίου 1982, δηλαδή οτι, σέ περίπτωση μή εκτελέσεως τής οδηγίας 77/388, ο μεσίτης πιστώσεων δύναται από 1ης Ιανουαρίου 1979 νά επικαλεσθεί τήν διάταξη τού άρθρου 13 τής οδηγίας 77/388 περί απαλλαγής από τόν φόρο κύκλου εργασιών γιά πράξεις πού αφορούν μεσιτεία πιστώσεων, εφ’ οσον απέσχε τής επιρρίψεως τού φόρου αυτού στά επόμενα στάδια, χωρίς τό κράτος νά δύναται νά τού αντιτάξει τό ανεκτέλεστο τής οδηγίας αυτής .
12 Η απόφαση τού Δικαστηρίου τής 19ης Ιανουαρίου 1982 επί τής υποθέσεως 8/81 ( Becker ) προσαρτάται στήν παρούσα απόφαση ως παράρτημα καί αποτελεί συμπλήρωμά της .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί τών εξόδων
13 Τά έξοδα στά οποία υπεβλήθησαν η κυβέρνηση τής Γαλλικής Δημοκρατίας, η κυβέρνηση τής Ιταλικής Δημοκρατίας, καθώς καί τό Συμβούλιο καί η Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, πού κατέθεσαν παρατηρήσεις στό Δικαστήριο, δέν αποδίδονται . Δεδομένου οτι η παρούσα διαδικασία έχει, ως πρός τούς διαδίκους τής κυρίας δίκης, τόν χαρακτήρα παρεμπίπτοντος, πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται νά αποφανθεί επί τών δικαστικών εξόδων .
Διατακτικό
Διά ταύτα
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( πρώτο τμήμα )
κρίνοντας επί τού ερωτήματος πού τού υπέβαλε τό Finanzgericht τού Αμβούργου μέ διάταξη τής 4ης Σεπτεμβρίου 1981, αποφαίνεται :
Σέ περίπτωση μή εκτελέσεως τής εκτης οδηγίας 77/388 τού Συμβουλίου, τής 17ης Μα ΐου 1977, περί εναρμονίσεως τών νομοθεσιών τών Κρατών μελών, τών σχετικών μέ τούς φόρους κύκλου εργασιών — κοινό σύστημα φόρου προστιθεμένης αξίας : ομοιόμορφη φορολογική βάση —, ο μεσίτης πιστώσεων δύναται από 1ης Ιανουαρίου 1979 νά επικαλεσθεί τήν διάταξη τού άρθρου 13, μέρος Β, στοιχείο δ, σημείο 1, τής εν λόγω οδηγίας περί απαλλαγής από τόν φόρο κύκλου εργασιών γιά πράξεις πού αφορούν μεσιτεία πιστώσεων, εφ’ οσον απέσχε τής επιρρίψεως τού φόρου αυτού στά επόμενα στάδια, χωρίς τό κράτος νά δύναται νά τού αντιτάξει τό ανεκτέλεστο τής οδηγίας αυτής .