62023TJ0480_RES
(Cás T-480/23)
Vladimir Gheorghe Plahotniuc
v
Comhairle an Aontais Eorpaigh
Breithiúnas na Cúirte Ginearálta (an Cúigiú Dlísheomra) an 23 Deireadh Fómhair 2024
(Comhbheartas eachtrach agus slándála – Bearta sriantacha arna nglacadh i bhfianaise gníomhaíochtaí lena ndéantar an Mholdóiv a dhíchobhsú – Reo cistí – Srianta ar ligean isteach ar chríoch na mBallstát – Liostaí daoine, eintiteas agus comhlachtaí atá faoi réir reo cistí agus atá faoi réir srianta maidir le ligean isteach ar chríoch na mBallstát – Ainm an iarratasóra a chur ar na liostaí – Imscrúduithe agus ionchúisimh choiriúla arna dtionscnamh ag údaráis tríú Stát – Oibleagáid a fhíorú go n-urramaíonn an cinneadh sin cearta na cosanta agus an ceart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil – Oibleagáid cúiseanna a lua)
Gníomhartha de chuid na n-institiúidí – Cúiseanna – Oibleagáid – Raon feidhme – Bearta sriantacha arna nglacadh i bhfianaise na staide sa Mholdóiv – Toirmeasc ar theacht isteach agus idirthuras agus reo cistí daoine atá freagrach as gníomhaíochtaí lena mbaintear an bonn de cheannasacht agus de neamhspleáchas na Moldóive nó ar bagairt iad na gníomhaíochtaí sin ar an méid sin – Oibleagáid an fhianaise shonrach agus nithiúil lena dtugtar údar leis an mbeart sin a shainaithint sa ráiteas ar chúiseanna – Cinneadh a thagann faoi chomhthéacs atá ar eolas ag an duine lena mbaineann, lena gcuirtear ar a chumas raon feidhme an bhirt a rinneadh ina choinne a thuiscint – Inghlacthacht cúis achomair
(Airteagal 296 CFAE; Cinneadh (CBES) 2023/891 ón gComhairle, arna leasú le Cinneadh (CBES) 2023/1047; Rialacháin 2023/888 agus 2023/1045 ón gComhairle]
(féach míreanna 20-24)
Gníomhartha de chuid na n-institiúidí – Cúiseanna – Oibleagáid – Raon feidhme – Tagairt do bhunús dlí beart sriantach arna ghlacadh faoi chuimsiú an chomhbheartais eachtraigh agus slándála – Easnamh nach ionann é agus locht substaintiúil – Teorainneacha – Tagairt shainráite fíor-riachtanach d’fheidhmiú an athbhreithnithe bhreithiúnaigh
(Cinneadh (CBES) 2023/891 ón gComhairle, arna leasú le Cinneadh (CBES) 2023/1047; Rialacháin 2023/888 agus 2023/1045 ón gComhairle]
(féach míreanna 26, 27)
Comhbheartas eachtrach agus slándála – Bearta sriantacha arna nglacadh i bhfianaise na staide sa Mholdóiv – Cinneadh cistí a reo – Glacadh nó cothabháil ar bhonn imscrúduithe nó imeachtaí coiriúla arna seoladh ag údaráis tríú Stát i leith míleithreasú cistí Stáit – Inghlacthacht – Coinníoll – Cinneadh náisiúnta arna ghlacadh i gcomhréir le cearta na cosanta agus leis an gceart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil – Oibleagáid fíoraithe na Comhairle – Oibleagáid cúiseanna a lua – Raon feidhme – Glacadh nó cothabháil ar bhonn ailt phreasa agus preaseisiúintí na n-údarás sin a thagraíonn d’imscrúduithe coiriúla agus d’imeachtaí coiriúla den sórt sin – Easpa tionchair
(Airteagal 296 CFAE; Cinneadh (CBES) 2023/891 ón gComhairle, arna leasú le Cinneadh (CBES) 2023/1047; Rialacháin 2023/888 agus 2023/1045 ón gComhairle]
(féach míreanna 40-49)
Comhbheartas eachtrach agus slándála – Bearta sriantacha arna nglacadh i bhfianaise na staide sa Mholdóiv – Cinneadh cistí a reo – Glacadh nó cothabháil ar bhonn imscrúduithe nó imeachtaí coiriúla arna seoladh ag údaráis tríú Stát i leith míleithreasú cistí Stáit – Coinníollacha – Cinneadh náisiúnta arna ghlacadh i gcomhréir le cearta na cosanta agus leis an gceart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil – Oibleagáid údarás inniúil an Aontais a shuíomh, i gcás agóide, go bhfuil bunús maith leis na cúiseanna a bhfuiltear ag brath orthu i gcoinne na ndaoine nó na n-eintiteas lena mbaineann – Oibleagáid ar an gComhairle comhlíonadh na gceart sin a fhíorú – Sárú
(Cinneadh (CBES) 2023/891 ón gComhairle, arna leasú le Cinneadh (CBES) 2023/1047; Rialacháin 2023/888 agus 2023/1045 ón gComhairle]
(féach míreanna 50-52)
Résumé
Lena breithiúnas, seasann an Chúirt Ghinearálta leis an gcaingean le haghaidh neamhniú arna tionscnamh ag Vladimir Gheorghe Plahotniuc i gcoinne na ngníomhartha lenar chuir Comhairle an Aontais Eorpaigh san áireamh é in 2023 (
1
) ar liostaí na ndaoine agus na n-eintiteas atá faoi réir bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht na Moldóive. Leis an gcás sin, is féidir leis an gCúirt Ghinearálta an cásdlí a forbraíodh i mbreithiúnas Azarov v an Chomhairle (
2
) a shoiléiriú maidir leis an oibleagáid atá ar an gComhairle a fhíorú, agus na bearta sriantacha a ghlacann sí á mbunú aici ar chinneadh ó thríú Stát, gur glacadh an cinneadh sin i gcomhréir le cearta na cosanta agus leis an gceart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil.
Mar fhreagairt ar bhagairtí ar chobhsaíocht Phoblacht na Moldóive, tugadh isteach bearta sriantacha den chéad uair i mí Aibreáin 2023 (
3
). Rinneadh cistí agus acmhainní eacnamaíocha an iarratasóra, polaiteoir agus fear gnó ón Moldóiv, a reo ar an bhforas ‘mar thoradh ar a mhí-iompar tromchúiseach airgeadais maidir le cistí poiblí agus onnmhairiú neamhúdaraithe caipitil, tá sé freagrach as gníomhaíochtaí agus as cur chun feidhme beartas a bhaineann an bonn den daonlathas, den smacht reachta, den chobhsaíocht nó den tslándáil i bPoblacht na Moldóive, nó ar bagairt iad na gníomhaíochtaí agus na beartais sin ar an méid sin, tríd an mbonn a bhaint de phróiseas polaitiúil daonlathach Phoblacht na Moldóive agus de mhí-iompar tromchúiseach airgeadais maidir le cistí poiblí’.
Measúnú na Cúirte Ginearálta
Mar réamhphointe, tugann an Chúirt Ghinearálta dá haire, trí thagairt a dhéanamh, sna forais chun na gníomhartha atá faoi chonspóid a liostú, do ‘easnaimh thromchúiseacha airgeadais a bhaineann le cistí poiblí agus onnmhairiú neamhúdaraithe caipitil ar bhealach neamhúdaraithe’, gur bhraith an Chomhairle ar chritéar atá ar leithligh ón gcritéar dá dtagraítear in Airteagal 2(3)(a)(iii) de Rialachán 2023/888 (
4
) agus in Airteagal 1(1)(a)(iii) de Chinneadh 2023/891 (
5
). Tá an fhoclaíocht dhébhríoch sin de chineál a fhágann go bhfuil amhras réasúnach ann ar bhain an institiúid sin úsáid freisin as an gcritéar maidir leis an mbonn a bhaint den phróiseas polaitiúil daonlathach i bPoblacht na Moldóive, a leagtar síos in Airteagal 2(3)(a)(i) de Rialachán 2023/888, i ndáil leis an iarratasóir. Measann an Chúirt Ghinearálta, ar an bpointe sin, cé nach bhfuil débhríocht den sórt sin in ann cúiseanna neamhleora a léiriú leis na gníomhartha atá faoi chonspóid ina n-iomláine, tugann sé le tuiscint, mar sin féin, nach mór a mheas go bhfuil cuimsiú an iarratasóra ar na liostaí atá i gceist bunaithe go hiomlán ar an gcritéar maidir le mí-iompar tromchúiseach airgeadais a bhaineann le cistí poiblí agus onnmhairiú neamhúdaraithe caipitil.
Scrúdaíonn an Chúirt Ghinearálta ansin an saincheist dlí lena n-éilítear sárú ag an gComhairle ar chearta an iarratasóra faoi Airteagal 6 CAE, arna léamh in éineacht le hAirteagail 2 agus 3 CAE, agus Airteagail 47 agus 48 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, i leith an t-iarratasóir a chur ar na liostaí atá i gceist amháin ar bhonn an chritéir maidir le mí-iompar tromchúiseach airgeadais a bhaineann le cistí poiblí agus onnmhairiú neamhúdaraithe caipitil.
Sa chás seo, measann an Chúirt Ghinearálta go léirítear leis an ráiteas ar na cúiseanna atá leis na gníomhartha atá faoi chonspóid go bhfuil áireamh an iarratasóra ar na liostaí atá i gceist bunaithe go heisiach ar chinntí údaráis na Moldóive imscrúduithe coiriúla agus imeachtaí coiriúla ina choinne a thionscnamh.
Is fíor nach raibh an Chomhairle ag brath go díreach ar chinntí údaráis na Moldóive, atá inniúil, i ndáil leis sin, chun imscrúduithe coiriúla nó imeachtaí coiriúla a thionscnamh i leith cionta maidir le míleithreasú cistí poiblí, ach go bunúsach ar ailt phreasa agus preaseisiúintí ó údaráis ionchúisimh nó imscrúdaithe Phoblacht na Moldóive, ar eisiúintí oifigiúla ó chomhlachtaí Stáit tríú tíortha nó ar thuarascálacha, a thagraíonn go léir d’imscrúduithe agus d’imeachtaí coiriúla den sórt sin.
Mar sin féin, dar leis an gCúirt Ghinearálta, ní féidir leis an bhfíoras sin, sa chás seo, an Chomhairle a scaoileadh óna hoibleagáid, nuair a bhunaíonn sí glacadh nó coinneáil beart sriantach ar chinneadh tríú Stát, a fhíorú gur glacadh an cinneadh sin i gcomhréir, go háirithe, leis na cearta chun cosanta agus leis an gceart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil sa Stát sin, agus ansin a léiriú, sna gníomhartha lena bhforchuirtear bearta sriantacha, gur áirithigh sí gur glacadh cinneadh an Stáit sin ar a bhfuil na bearta sin bunaithe i gcomhréir leis na cearta sin.
Os a choinne sin, ní mór an cásdlí sin a eascraíonn as an mbreithiúnas Azarov v an Chomhairle a bheith ina cheangal ar an gComhairle agus níos déine fós ós rud é nach bhfuil san fhianaise ar a bhfuil an institiúid sin ag brath ach fianaise indíreach ar na bearta imscrúdaitheacha agus ar na himeachtaí coiriúla lena dtugtar údar leis an iarratasóir a chur ar na liostaí atá i gceist.
Dá bhrí sin, gan beann ar an bhfianaise ar a bhfuil an liostú tosaigh bunaithe, ní féidir leis an gComhairle brath, go díreach nó go hindíreach, ar chinntí údaráis tríú Stáit imscrúduithe coiriúla nó imeachtaí coiriúla a thionscnamh ach amháin i gcás ina gcomhlíonann sí na hoibleagáidí maidir le cúiseanna a fhíorú agus a lua.
Le haon chonclúid eile, bheadh an Chomhairle in ann na hoibleagáidí dochta a fhorchuirtear le cásdlí na Cúirte Breithiúnais a ligean thar ceal, in ionad a bheith ag brath ar dhoiciméid a thagann ó údaráis inniúla na Stát lena mbaineann chun imeachtaí imscrúdaithe coiriúla nó imeachtaí coiriúla a thionscnamh maidir le cionta a bhaineann le míleithreasú cistí Stáit, ach ní bheadh sí ag brath ach ar dhoiciméid a thagraíonn dóibh.
Sa chás seo, níor léirigh an Chomhairle gur fhíoraigh sí gur seoladh na himeachtaí dá dtagraítear ann i gcomhréir le cearta cosanta an iarratasóra agus lena cheart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil.
Dá bhrí sin, measann an Chúirt Ghinearálta gur mhainnigh an Chomhairle a hoibleagáid cúiseanna a lua a chomhlíonadh agus cuirtear na gníomhartha atá faoi chonspóid ar neamhní a mhéid a bhaineann siad leis an iarratasóir.
(
1
)	Cinneadh (CBES) 2023/1047 ón gComhairle an 30 Bealtaine 2023 lena leasaítear Cinneadh (CBES) 2023/891 a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise gníomhaíochtaí lena ndéantar Poblacht na Moldóive a dhíchobhsú (IO 2023 L 140 I, lch. 9) agus Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2023/1045 ón gComhairle an 30 Bealtaine 2023 lena gcuirtear chun feidhme Rialachán (AE) 2023/888 a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise gníomhaíochtaí lena ndéantar Poblacht na Moldóive a dhíchobhsú (IO 2023 L 140 I, lch. 1).
(
2
)	Breithiúnas an 19 Nollaig 2018, Azarov v an Chomhairle (C-530/17 P, EU:C:2018:1031).
(
3
)	Féach Airteagal 1(1) de Chinneadh 2023/891 agus Airteagal 2(3) de Rialachán 2023/888.
(
4
)	Rialachán (AE) 2023/888 ón gComhairle an 28 Aibreán 2023 a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise gníomhaíochtaí lena ndéantar Poblacht na Moldóive a dhíchobhsú (IO 2023 L 114, lch. 1).
(
5
)	Cinneadh (CBES) 2023/891 ón gComhairle an 28 Aibreán 2023 a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise gníomhaíochtaí lena ndéantar Poblacht na Moldóive a dhíchobhsú (IO 2023 L 114, lch. 15).