62021CC0832
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
JEANA RICHARDA DE LA TOURA
przedstawiona w dniu 23 marca 2023 r. (
1
)
Sprawa C‑832/21
Beverage City & Lifestyle GmbH,
MJ,
Beverage City Polska sp. z o.o.,
FE
przeciwko
Advance Magazine Publishers Inc.
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Oberlandesgericht Düsseldorf (wyższy sąd krajowy w Düsseldorfie, Niemcy)]
Odesłanie prejudycjalne – Współpraca sądowa w sprawach cywilnych i handlowych – Rozporządzenie (UE) nr 1215/2012 – Jurysdykcja szczególna – Artykuł 8 pkt 1 – Wielość pozwanych – Znak towarowy Unii Europejskiej – Rozporządzenie (UE) 2017/1001 – Artykuły 122 i 125 – Jurysdykcja międzynarodowa w sprawach dotyczących naruszenia praw do unijnego znaku towarowego i ważności znaku – Powództwo o stwierdzenie naruszenia prawa do unijnego znaku towarowego przeciwko kilku pozwanym mającym miejsca zamieszkania lub siedziby w różnych państwach członkowskich – Jurysdykcja sądu miejsca zamieszkania członka zarządu pozwanej spółki – Jurysdykcja sądu, przed który wytoczono powództwo, w stosunku do współpozwanych mających miejsca zamieszkania poza państwem członkowskim siedziby sądu – Sprawy, między którymi istnieje tak ścisła więź, że pożądane jest ich łączne rozpoznanie i rozstrzygnięcie – Pojęcie „tak ścisłej więzi” – Stosunek między dostawcą a klientem
I. Wprowadzenie
1.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Oberlandesgericht Düsseldorf (wyższy sąd krajowy w Düsseldorfie, Niemcy) dotyczy wykładni art. 8 pkt 1 rozporządzenia (UE) nr 1215/2012 (
2
) w związku z art. 122 rozporządzenia (UE) 2017/1001 (
3
).
2.
Wniosek ten został złożony w ramach sporu między właścicielem unijnego znaku towarowego, mającym siedzibę w Stanach Zjednoczonych, a dystrybutorem i jego dostawcą towarów, mającymi siedziby odpowiednio w Niemczech i w Polsce, który to spór dotyczy zarzucanego naruszenia przez nich praw do tego znaku towarowego.
3.
W specyficznym kontekście tego powództwa, poddanego odrębnym kryteriom jurysdykcji, do Trybunału zwrócono się, aby uzupełnił swoje orzecznictwo dotyczące przesłanek stosowania normy szczególnej ustanowionej w art. 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012, umożliwiającej łączne pozwanie kilku osób, zamieszkałych w różnych państwach członkowskich, przed sąd miejsca zamieszkania tylko jednej z nich, w sytuacji gdy wytoczone przed sąd odsyłający powództwo dotyczy roszczeń przeciwko różnym spółkom i członkom ich zarządów, przy czym członkowie ci są pozywani nie tylko jako przedstawiciele ustawowi tych spółek, lecz także z tytułu ich osobistej odpowiedzialności.
4.
Wyjaśnię powody, dla których jestem zdania, że właściciel unijnego znaku towarowego, który uważa, iż naruszono jego prawo do znaku towarowego, może wytoczyć powództwo przed jeden sąd, który będzie miał jurysdykcję w zakresie wszystkich roszczeń odnoszących się do czynów popełnionych przez różnych sprawców dotyczących tych samych towarów – w szczególności w kontekście umowy wyłącznej dostawy – o ile przy wnoszeniu powództwa zostanie wykazany udział pozwanego zakotwiczającego jurysdykcję w sekwencji czynów składających się na naruszenie prawa do znaku towarowego.
II. Prawo Unii
A.
Rozporządzenie nr 1215/2012
5.
Artykuł 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012 stanowi:
„Osoba mająca miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego może zostać pozwana również:
1)
jeżeli pozywa się łącznie kilka osób – przed sąd miejsca, w którym ma miejsce zamieszkania jeden z pozwanych, o ile między sprawami istnieje tak ścisła więź, że pożądane jest ich łączne rozpoznanie i rozstrzygnięcie w celu uniknięcia wydania w oddzielnych postępowaniach sprzecznych ze sobą orzeczeń”.
B.
Rozporządzenie 2017/1001
6.
Artykuł 1 rozporządzenia 2017/1001, zatytułowany „Unijny znak towarowy”, w ust. 2 stanowi:
„Unijny znak towarowy ma charakter jednolity. Wywołuje on ten sam skutek w całej Unii: może on być zarejestrowany, zbyty, być przedmiotem zrzeczenia się lub decyzji w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia praw właściciela znaku lub unieważnienia znaku, a jego używanie może być zakazane jedynie w odniesieniu do całej Unii. Zasadę tę stosuje się, jeżeli niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej”.
7.
Artykuł 17 rozporządzenia 2017/1001, zatytułowany „Uzupełniające stosowanie prawa krajowego odnoszącego się do naruszenia”, stanowi:
„1.   Skutki unijnego znaku towarowego podlegają wyłącznie przepisom niniejszego rozporządzenia. W pozostałym zakresie naruszenie unijnego znaku towarowego podlega prawu krajowemu odnoszącemu się do naruszenia krajowego znaku towarowego zgodnie z przepisami rozdziału X [w szczególności z art. 129 i 130].
2.   Niniejsze rozporządzenie nie stanowi przeszkody dla wnoszenia powództw w sprawach unijnego znaku towarowego na mocy ustawodawstwa państw członkowskich dotyczącego w szczególności odpowiedzialności cywilnej oraz nieuczciwej konkurencji.
3.   Mające zastosowanie przepisy proceduralne ustala się zgodnie z przepisami rozdziału X”.
8.
Rozdział X rozporządzenia 2017/1001, zatytułowany „Jurysdykcja oraz postępowanie w przypadku powództw odnoszących się do unijnych znaków towarowych”, obejmuje art. 122–135. Zgodnie z art. 125, zatytułowanym „Jurysdykcja międzynarodowa”:
„1.   Z zastrzeżeniem przepisów niniejszego rozporządzenia, jak również wszelkich przepisów rozporządzenia [nr 1215/2012] mających zastosowanie na mocy art. 122, postępowania w odniesieniu do powództw i roszczeń określonych w art. 124 [między innymi powództw o stwierdzenie naruszenia] toczą się przed sądami tego państwa członkowskiego, w którym pozwany ma miejsce zamieszkania/siedzibę, lub jeżeli nie ma on miejsca zamieszkania/siedziby w żadnym z państw członkowskich, w tym, w którym ma przedsiębiorstwo.
[…]
5.   Postępowania w odniesieniu do powództw i roszczeń określonych w art. 124, z wyjątkiem powództw o stwierdzenie braku naruszenia unijnego znaku towarowego, mogą również toczyć się przed sądami państwa członkowskiego, w którym miało miejsce naruszenie lub wystąpiła groźba naruszenia lub w którym została dokonana czynność, o której mowa w art. 11 ust. 2”.
III. Okoliczności powstania sporu w postępowaniu głównym i pytanie prejudycjalne
9.
Advance Magazine Publishers Inc. jest właścicielką kilku unijnych znaków towarowych zawierających element słowny „Vogue”, przy czym spółka ta twierdzi, że są to znaki towarowe cieszące się renomą.
10.
Beverage City Polska sp. z o.o. jest spółką prawa polskiego, mającą siedzibę w Krakowie (Polska). W tym samym mieście ma miejsce zamieszkania FE, członek zarządu spółki. Spółka produkuje napój energetyczny pod nazwą „Diamant Vogue”, a także zajmuje się jego promocją i dystrybucją.
11.
Beverage City & Lifestyle GmbH jest spółką prawa niemieckiego z siedzibą w Schorfheide, w kraju związkowym Brandenburgia (Niemcy). Jej członek zarządu, MJ, ma miejsce zamieszkania w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia (Niemcy). Spółka ta była związana z Beverage City Polska umową wyłącznej dystrybucji na terytorium Niemiec i kupowała od niej odpowiednio oznakowany w Polsce napój energetyczny. Pomimo podobieństwa nazw, spółki te nie należą do tej samej grupy.
12.
Uznając, że doszło do naruszeń prawa do jej znaków towarowych, strona powodowa wytoczyła (
4
) przeciwko tym spółkom i ich członkom zarządów powództwo do Landgericht Düsseldorf (sądu krajowego w Düsseldorfie), jako właściwego dla kraju związkowego Nadrenii Północnej-Westfalii sądu w sprawach unijnych znaków towarowych, o zaprzestanie naruszenia na całym obszarze Unii, jak również o udzielanie informacji, przedstawienie ksiąg rachunkowych i ustalenie odpowiedzialności odszkodowawczej. Następnie te dodatkowe żądania zostały ograniczone do czynów, które miały miejsce w Niemczech.
13.
Beverage City Polska i członek jej zarządu, FE, wnieśli (
5
) apelację do Oberlandesgericht Düsseldorf (wyższego sądu krajowego w Düsseldorfie) od orzeczenia Landgericht Düsseldorf (sądu krajowego w Düsseldorfie), który uwzględnił żądania strony powodowej, a wcześniej wywiódł swoją jurysdykcję międzynarodową względem pozwanych z art. 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012, powołując się na zasady wypracowane w wyroku z dnia 27 września 2017 r., Nintendo (
6
).
14.
Podnoszą oni przed sądem odsyłającym, że prowadzili działalność i dostarczali towary swoim klientom wyłącznie w Polsce. Wyroku Nintendo nie można odnieść do ich sytuacji, ponieważ brak jest istotnej więzi między nimi a Beverage City & Lifestyle i członkiem jej zarządu.
15.
Sąd odsyłający podkreśla, po pierwsze, że podstawą jurysdykcji międzynarodowej Landgericht Düsseldorf (sądu krajowego w Düsseldorfie) jest, zgodnie z art. 125 ust. 1 rozporządzenia 2017/1001, miejsce zamieszkania członka zarządu niemieckiej spółki, którego sąd ten określa jako pozwanego zakotwiczającego jurysdykcję (
7
).
16.
Po drugie, jeśli chodzi o współpozwanych mających miejsca zamieszkania/siedziby w Polsce, podstawą rozstrzygnięcia zawartego w wyroku Nintendo była okoliczność, że w sprawie, w której zapadł ten wyrok, pozwanych łączyła przynależność do tej samej grupy spółek, co nie zachodzi w niniejszej sprawie. Między Beverage City & Lifestyle a Beverage City Polska istnieje bowiem wyłącznie stosunek wynikający z umowy dostawy. Członkowie zarządów tych spółek zostali pozwani wyłącznie jako przedstawiciele każdej z tych osób prawnych, a zatem nie istnieje stosunek między pozwanym zakotwiczającym jurysdykcję a pozwanymi mającymi miejsca zamieszkania/siedziby w Polsce. Powstaje zatem pytanie, czy wystarczająca jest przedmiotowa więź w postaci łańcucha dostaw.
17.
Ponadto sąd odsyłający uważa, że należałoby uwzględnić okoliczność, iż spór dotyczy tych samych znaków towarowych i towarów naruszających znaki, wobec czego jeżeli sprawę będą rozpoznawały różne sądy, istnieje ryzyko wydania sprzecznych ze sobą orzeczeń w przypadku rozbieżnej oceny dystrybucji jako działania stanowiącego naruszenie prawa do znaku towarowego. Sąd odsyłający jest również zdania, że ryzyko tego rodzaju można byłoby stwierdzić, gdyby te same towary, wprowadzane do obrotu w Unii, były nabywane od osób trzecich. Sąd ten podkreśla również, że przesłanki stosowania art. 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012 nie powinny pozbawiać treści normy jurysdykcyjnej wyrażonej w art. 125 rozporządzenia 2017/1001.
18.
W tych okolicznościach Oberlandesgericht Düsseldorf (wyższy sąd krajowy w Düsseldorfie) postanowił zawiesić postępowanie i przedstawić następujące pytanie prejudycjalne:
„Czy między powództwami istnieje »tak ścisła więź«, że pożądane jest ich łączne rozpoznanie i rozstrzygnięcie w celu uniknięcia wydania sprzecznych ze sobą orzeczeń w rozumieniu art. 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012, gdy w ramach powództwa o naruszenie unijnego znaku towarowego powiązanie polega na tym, że pozwany z siedzibą w jednym państwie członkowskim (tutaj: w Polsce), który dostarczył towary naruszające unijny znak towarowy pozwanemu z siedzibą w innym państwie członkowskim (tutaj: w Niemczech), którego przedstawiciel ustawowy, również pozwany jako naruszający znak, jest pozwanym »zakotwiczającym jurysdykcję«, jeżeli strony łączy jedynie zwykły stosunek dostawy i nie istnieje żadne inne wykraczające poza ten stosunek dostawy powiązanie prawne czy faktyczne?”.
19.
Strona powodowa, Beverage City Polska i FE, rządy polski i portugalski oraz Komisja Europejska przedłożyli uwagi na piśmie. Podczas rozprawy, która odbyła się w dniu 12 stycznia 2023 r., Beverage City & Lifestyle, Beverage City Polska, strona powodowa i Komisja Europejska przedstawiły uwagi ustne i odpowiedziały na skierowane przez Trybunał pytania wymagające odpowiedzi ustnej.
IV. Analiza
20.
Poprzez swoje pytanie prejudycjalne sąd odsyłający stara się w istocie ustalić, czy art. 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012 w związku z art. 122 rozporządzenia 2017/1001 można interpretować w ten sposób, że powództwo o stwierdzenie naruszenia prawa do znaku towarowego można wytoczyć łącznie przeciwko kilku pozwanym, mającym miejsca zamieszkania albo siedziby w różnych państwach członkowskich, przed sąd miejsca zamieszkania albo siedziby jednego z nich, rozpoznający roszczenia skierowane przeciw nim przez właściciela unijnego znaku towarowego, jeżeli pozwanym zarzuca się przedmiotowo identyczne naruszenie praw do tego znaku, wynikające z czynności każdego z nich w łańcuchu dostaw.
21.
Jeśli chodzi o powództwa o stwierdzenie naruszenia praw własności intelektualnej, orzecznictwo Trybunału dostarcza obecnie użytecznych punktów odniesienia. Należy w tym względzie przypomnieć, że dokonana przez Trybunał wykładnia przepisów rozporządzenia (WE) nr 44/2001 (
8
) obowiązuje także w odniesieniu do przepisów rozporządzenia nr 1215/2012, które można uznać za im „równoważne” (
9
). To samo odnosi się do rozporządzenia (WE) nr 207/2009 (
10
), które wraz ze zmianami do niego zostało ujednolicone rozporządzeniem 2017/1001 (
11
).
22.
W sprawie w postępowaniu głównym sąd odsyłający, jako sąd orzekający w sprawach unijnych znaków towarowych, rozpoznaje powództwo o stwierdzenie naruszenia prawa do znaku towarowego wytoczone przeciwko podmiotowi, który sprzedaje w Niemczech towary rzekomo naruszające to prawo, spółce Beverage City & Lifestyle, mającej siedzibę w Niemczech, oraz przeciwko ich producentowi, spółce Beverage City Polska, mającej siedzibę w Polsce, jak również przeciwko odpowiednim członkom zarządów tych spółek.
23.
W konsekwencji podniesione przez ten sąd zagadnienie, dotyczące jurysdykcji międzynarodowej przeciwko drugiej z pozwanych i członkowi jej zarządu, jest uregulowane w art. 122, 124, 125 i 126 rozporządzenia 2017/1001.
24.
Przepisy te mają charakter lex specialis w stosunku do przepisów ustanowionych rozporządzeniem nr 1215/2012 (
12
).
25.
I tak, w sprawach dotyczących naruszenia praw do znaków towarowych, zgodnie z art. 124 lit. a) rozporządzenia 2017/1001, właściwość sądów orzekających w sprawach unijnych znaków towarowych jest wyłączna.
26.
Dla powództw o stwierdzenie naruszenia prawa do znaku towarowego art. 125 ust. 1 rozporządzenia 2017/1001 ustanawia jurysdykcję międzynarodową sądu państwa członkowskiego, w którym pozwany ma miejsce zamieszkania/siedzibę (
13
).
27.
Nie jest to jedyna jurysdykcja ustanowiona rozporządzeniem 2017/1001. Zgodnie z art. 125 ust. 5 rozporządzenia 2017/1001 (
14
) jurysdykcję może mieć również sąd państwa członkowskiego, w którym miało miejsce naruszenie.
28.
Należy w tym względzie podkreślić, że z powodu tego szczególnego przepisu art. 122 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 wyłącza wprost stosowanie art. 7 pkt 2 rozporządzenia nr 1215/2012, który ustanawia szczególne kryterium jurysdykcji w sprawach dotyczących czynu niedozwolonego lub czynu podobnego do czynu niedozwolonego (
15
).
29.
Natomiast żaden przepis szczególny rozporządzenia 2017/1001 nie wyłącza stosowania art. 8 rozporządzenia nr 1215/2012 (
16
), który to artykuł w pkt 1 ustanawia jurysdykcję pochodną na wypadek wielości pozwanych mających miejsca zamieszkania w różnych państwach członkowskich. Zgodnie z tym przepisem mogą oni być pozywani przed sąd miejsca zamieszkania jednego z nich (
17
). Taki pozwany może być czasem określany, tak jak w sprawie w postępowaniu głównym, jako pozwany zakotwiczający jurysdykcję (
18
).
30.
Tak jak w przypadku każdego innego sądu państwa członkowskiego ta przysługująca powodowi możliwość jest uzależniona od wyrażonej w art. 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012 przesłanki, iż „między sprawami istnieje tak ścisła więź, że pożądane jest ich łączne rozpoznanie i rozstrzygnięcie w celu uniknięcia wydania w oddzielnych postępowaniach sprzecznych ze sobą orzeczeń”.
31.
Ten wymóg, wprowadzony po raz pierwszy w art. 6 pkt 1 rozporządzenia nr 44/2001, wywodzi się z rozstrzygnięcia przyjętego przez Trybunał w wyroku z dnia 27 września 1988 r., Kalfelis (
19
). Wymóg ten przyczynia się do realizacji jednego z głównych celów tego rozporządzenia, silniej zaakcentowanego w rozporządzeniu nr 1215/2012 (
20
), jakim jest zapewnienie swobodnego przepływu orzeczeń sądowych w Unii. Ten cel nakazuje unikanie równoległych postępowań (
21
).
32.
Ponieważ ta norma jurysdykcyjna stanowi odstępstwo od normy ogólnej opartej na miejscu zamieszkania pozwanego, Trybunał orzekł, że nie jest dopuszczalna jej wykładnia wykraczająca poza przypadki wyraźnie przewidziane w tych rozporządzeniach (
22
).
33.
Trybunał podkreślił, że do sądu odsyłającego należy dokonanie oceny istnienia ścisłej więzi między sprawami zgodnie z zamierzonym celem, jakim jest uniknięcie wydawania sprzecznych ze sobą orzeczeń (
23
). Trybunał wyjaśnił w tym względzie, że sprzeczne ze sobą są rozbieżne orzeczenia odnoszące się do „tego samego stanu faktycznego i prawnego” (
24
).
A.
W przedmiocie pojęcia „tego samego stanu prawnego”
34.
Zwracam uwagę, że sąd odsyłający nie wyraża wątpliwości co do tej kwestii. Jednakże według mnie jego wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym daje sposobność dokonania uściśleń, jeśli chodzi o znaczenie wyroku Nintendo (
25
), dyskutowane przez strony w ich uwagach na piśmie.
35.
W wyroku Nintendo, którego przedmiotem było powództwo o stwierdzenie naruszenia prawa do wzorów wspólnotowych, Trybunał przyjął bowiem, że kryterium istnienia tego samego stanu prawnego stanowi przyznanie wyłącznego prawa do używania takich wzorów na mocy rozporządzenia nr 6/2002. Ponieważ prawo to wywołuje te same skutki na całym terytorium Unii, bez znaczenia jest okoliczność, że sąd krajowy w przypadku wydawania niektórych orzeczeń stosuje prawo krajowe (
26
).
36.
W wyroku Nintendo Trybunał podkreślił również różnicę podejścia w porównaniu do tego, które przyjął w dziedzinie patentów w wyroku z dnia 13 lipca 2006 r., Roche Nederland i in. (
27
), w którym orzekł, że różnica dotycząca podstaw prawnych powództw jest bez znaczenia dla oceny ryzyka wydania sprzecznych ze sobą orzeczeń (
28
).
37.
W konsekwencji, mając na względzie okoliczności sprawy w postępowaniu głównym, wydaje mi się właściwe, aby Trybunał wyjaśnił, że z powodu zbieżności przepisów art. 19 rozporządzenia nr 6/2002, będących podstawą wyroku Nintendo, z przepisami art. 9 rozporządzenia 2017/1001 dotyczącymi praw właściciela unijnego znaku towarowego, należy zastosować analizę na zasadzie analogii.
38.
Ściślej rzecz ujmując, obowiązek stosowania prawa krajowego przez sąd właściwy, który to obowiązek jest przewidziany w art. 129 i 130 rozporządzenia 2017/1001 (
29
), jak również w art. 88 i 89 rozporządzenia nr 6/2002, nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu, że mamy do czynienia z tą samą sytuacją prawną, z następujących powodów:
–
art. 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2017/1001 dotyczy praw wyłącznych przyznanych właścicielowi unijnego znaku towarowego w wyniku rejestracji oraz uprawnienia do uniemożliwienia wszelkim osobom trzecim używania znaku bez zgody właściciela, które to prawa podlegają ochronie w drodze powództwa o stwierdzenie naruszenia prawa do znaku towarowego, oraz
–
zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001 taki znak towarowy wywołuje ten sam skutek w całej Unii.
B.
W przedmiocie pojęcia „tego samego stanu faktycznego”
39.
Sąd odsyłający kładzie nacisk na okoliczność, że między Beverage City & Lifestyle a Beverage City Polska istnieje wyłącznie stosunek wynikający z umowy dostawy oraz że w odróżnieniu od spółek w sprawie, w której zapadł wyrok Nintendo, te dwie pozwane spółki nie należą do tej samej grupy.
40.
Poza tym, o ile sąd ten zwraca uwagę w uzasadnieniu swojego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym na brak relacji pomiędzy pozwanymi mającymi miejsca zamieszkania/siedziby w Polsce a pozwanym zakotwiczającym jurysdykcję (członkiem zarządu spółki Beverage City & Lifestyle, zamieszkałym w Niemczech), o tyle jednak wyjaśnia on w swoim pytaniu, że ów członek zarządu jest „również pozwany jako naruszający znak”.
41.
Skoro sąd odsyłający chce w istocie ustalić, czy w tych okolicznościach istnienie łańcucha dostaw jest wystarczającym kryterium dla zastosowania art. 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012, Trybunał powinien uzupełnić swoją wykładnię pojęcia „tego samego stanu faktycznego”.
42.
Według mnie pewne elementy oceny można wywieść z orzecznictwa Trybunału.
43.
W dziedzinie prawa autorskiego Trybunał orzekł bowiem w wyroku z dnia 1 grudnia 2011 r., Painer (
30
), że dla oceny ryzyka wydania w oddzielnych postępowaniach sprzecznych ze sobą orzeczeń „może mieć znaczenie okoliczność, że pozwani, którym podmiot prawa autorskiego zarzuca dotyczące tego samego przedmiotu naruszenia przysługującego mu prawa, działali lub nie działali w sposób niezależny” (
31
).
44.
W dziedzinie patentów Trybunał orzekł w wyroku Solvay (
32
), że w celu dokonania oceny istnienia ścisłej więzi między poszczególnymi wysuniętymi przed sądem krajowym roszczeniami, sąd ten musi wziąć w szczególności pod uwagę okoliczność, że naruszenia zarzuca się kilku spółkom mającym siedziby w różnych państwach członkowskich, każdej z osobna, przy czym chodzi o takie same czyny stanowiące naruszenia wobec tych samych produktów.
45.
W dziedzinie wzorów wspólnotowych, w wyroku Nintendo Trybunał na wstępie wskazał, że „powódka [w postępowaniu głównym] zarzuca dokonywanie podobnych lub nawet identycznych działań stanowiących naruszenie
tych samych chronionych wzorów, które to działania odnoszą się do identycznych produktów mających naruszać prawa, a wytwarzanych przez spółkę dominującą sprzedającą je na własny rachunek w niektórych państwach członkowskich oraz sprzedającą je również swojej spółce zależnej dla celów ich odsprzedaży przez tę ostatnią w innych państwach członkowskich” (
33
).
46.
Następnie Trybunał przypomniał, iż „już uznał, że przypadek, w którym pozwane spółki, należące do tego samego koncernu, działały w identyczny lub podobny sposób, zgodnie ze wspólną polityką opracowaną wyłącznie przez jedną z nich, powinien zostać uznany za stanowiący ten sam stan faktyczny (zob. w szczególności wyrok z dnia 13 lipca 2006 r., Roche Nederland i in., C‑539/03, EU:C:2006:458, pkt 34)” (
34
).
47.
Wreszcie Trybunał wywiódł z tego, że „istnienie tego samego stanu faktycznego musi w takich okolicznościach […] obejmować wszystkie czynności różnych pozwanych, w tym dostawy dokonywane przez spółkę dominującą na swój własny rachunek, i nie może się ograniczać do niektórych aspektów lub niektórych elementów tych czynności” (
35
).
48.
Moim zdaniem wynika z tego, zwłaszcza biorąc pod uwagę ogólny sposób sformułowania tego punktu uzasadnienia zbliżony do sformułowań znajdujących się w pkt 67 tego wyroku (
36
), że badanie prowadzone przez sąd krajowy powinno dotyczyć głównie stosunku istniejącego między wszystkimi popełnionymi naruszeniami, a nie więzi organizacyjnych czy kapitałowych między zainteresowanymi spółkami, uznawanych za kluczowe przez rząd polski i pozwanych mających miejsce zamieszkania/siedzibę w Polsce.
49.
Aby bowiem zrealizować cel, jakiemu służy art. 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012, czyli uniknięcie wydania sprzecznych ze sobą orzeczeń, szczególnie w dziedzinie unijnych znaków towarowych, wywołujących ten sam skutek w całej Unii, uważam, że zasadne jest, aby jako pierwsze kryterium charakteryzujące zarzucane naruszenie przyjąć kryterium wspólnego używania oznaczenia identycznego z tym chronionym znakiem towarowym lub oznaczenia podobnego do tego znaku (
37
). W ten sposób wskazuje się, co jest źródłem naruszenia wcześniejszego prawa, w którym to naruszeniu pozwani uczestniczyli poprzez poszczególne czyny.
50.
W tym względzie nie jest istotne, że czyny te są identyczne, przykładowo – sprzedaż przez jednego z pozwanych tych samych podrobionych towarów drugiemu, który je następnie odsprzedaje (
38
). Podobnie jak Komisja i rząd portugalski jestem zdania, że aby wykazać, iż chodzi o ten sam stan faktyczny, można również podnosić istnienie sekwencji czynów składających się na naruszenie prawa do znaku towarowego, obejmującej różne czyny począwszy od produkcji do zbycia podrobionych towarów przy pomocy pośrednika lub bez takiej pomocy.
51.
Ponadto wydaje mi się, że z wyroku Nintendo można wywieść dwa inne argumenty na rzecz twierdzenia, iż brak więzi organizacyjnych między pozwanymi spółkami nie powinien stanowić przeszkody dla połączenia powództw przed jednym sądem.
52.
W pierwszej kolejności należy według mnie podkreślić, że w wyroku tym Trybunał miał odpowiedzieć na pytanie, czy jurysdykcja sądu odsyłającego może obejmować dostawy, które zostały dokonane wyłącznie przez jedną spółkę (
39
).
53.
W drugiej kolejności, jeśli chodzi o kryterium skoordynowanego działania, które zdaniem rządu polskiego należy zastosować, o ile istotnie Trybunał zwrócił na nie uwagę ze względu na okoliczności sprawy, nie wydaje się, że zostało ono przyjęte jako szczególna przesłanka.
54.
Konsekwencją odmiennego rozstrzygnięcia byłoby, z jednej strony, ograniczenie poszanowanie celów rozporządzenia 2017/1001, jakimi są:
–
w myśl motywu 4 tego rozporządzenia – zapewnienie, w ramach ujednolicania prawa Unii w dziedzinie unijnych znaków towarowych, jednolitej ochrony ich skutków we wszystkich państwach członkowskich, oraz
–
w myśl motywów 31–33 tego rozporządzenia – uniknięcie wydawania sprzecznych orzeczeń sądowych, a także naruszania jednolitego charakteru tych znaków towarowych za pomocą orzeczeń sądów w sprawach unijnych znaków towarowych, które to orzeczenia „są skuteczne i obejmują całe terytorium Unii” (
40
).
55.
Z drugiej strony rozstrzygnięcie takie pozwoliłoby na obejście przepisów dotyczących jurysdykcji szczególnej i wyłącznej zawartych w rozporządzeniu 2017/1001. Pragnę zaś zauważyć, po pierwsze, że w motywie 33 tego rozporządzenia prawodawca Unii odniósł się do powództw dotyczących tych samych stron, wnoszonych w tym samym państwie członkowskim. Wyjaśnił w nim, że „gdy powództwa te są wnoszone w różnych państwach członkowskich, właściwe wydaje się stosowanie przepisów wzorowanych na przepisach rozporządzenia [nr 1215/2012] dotyczących zawisłości sprawy i spraw wiążących się ze sobą” (
41
).
56.
Po drugie, Trybunał, dokonując wykładni pojęcia „państwa członkowskiego, w którym miało miejsce naruszenie lub wystąpiła groźba naruszenia” (
42
), uwzględnił już specyfikę sporów dotyczących znaków towarowych.
57.
Podobnie w wyroku z dnia 18 maja 2017 r., Hummel Holding (
43
), Trybunał orzekł, że znaczenie pojęcia „przedsiębiorstwa” przyjęte w rozporządzeniu nr 207/2009 nie musi być takie samo jak znaczenie tego pojęcia przyjęte w rozporządzeniu nr 44/2001, ponieważ rozporządzenia te dążą do celów, które nie są identyczne. Uważam, że tę metodę analizy można przenieść na grunt rozporządzenia nr 1215/2012 i rozporządzenia 2017/1001.
58.
Po trzecie, wybór autonomicznej wykładni, mającej na celu skuteczną ochronę jednolitego charakteru unijnego znaku towarowego na wypadek naruszenia praw do tego znaku, który to wybór byłby zgodny z kierunkiem ewolucji orzecznictwa Trybunału począwszy od wyroku z dnia 27 września 1988 r., Kalfelis (
44
), skończywszy na wyroku Nintendo (
45
), byłby zbliżony do wyboru, który skłonił Trybunał do przyjęcia rozstrzygnięć dostosowanych do pewnych okoliczności w obszarze działań konkurencyjnych (
46
). Wybór ten jest bowiem elementem tego samego rozumowania, ukierunkowanego na ułatwienie nakładania sankcji w przypadku niezgodnych z prawem praktyk handlowych i dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przez podmioty gospodarcze, które poniosły szkodę w wyniku takich praktyk, przy zagwarantowaniu prawidłowego sprawowania wymiaru sprawiedliwości (
47
).
59.
Jednakże wydaje mi się, iż w tym kontekście równie istotne jest wyważenie szczególnego charakteru tych norm jurysdykcyjnych z przypominanymi zazwyczaj wymogami w dziedzinie jurysdykcji międzynarodowej, na które słusznie powołali się rząd polski oraz pozwani mający miejsce zamieszkania/siedzibę w Polsce, które to wymogi obejmują łatwość korzystania z prawa do obrony oraz przewidywalność przepisów jurysdykcyjnych (
48
).
60.
Z tego właśnie powodu należałoby, jak proponuje Komisja, zwrócić szczególną uwagę na charakter stosunków umownych między klientem a jego dostawcą. Charakter ten może nie tylko wzmocnić więź między roszczeniami powoda w sprawie o naruszenie, lecz również uwidocznić oczywistą przewidywalność obowiązku udzielenia odpowiedzi na zarzuty dotyczące naruszeń mających to samo źródło (
49
).
61.
Moim zdaniem odnosi się to w oczywisty sposób do sytuacji używania identycznego lub podobnego (
50
) unijnego znaku towarowego wywołującego ten sam skutek w całej Unii w kontekście umowy wyłącznej dostawy na rynek innego państwa członkowskiego.
62.
W niniejszym przypadku pragnę zauważyć podobnie jak Komisja, że sąd odsyłający stwierdził, iż pozwane spółki, mające siedziby odpowiednio w Niemczech i w Polsce, były związane umową przewidującą wyłączność dostaw do tego pierwszego państwa członkowskiego. Jest niemożliwe, aby spółki te nie miały świadomości ryzyka, że taki stan faktyczny może zostać zakwalifikowany jako identyczny w celu uzasadnienia jurysdykcji jednego sądu do orzekania w przedmiocie roszczeń kierowanych przeciwko wszystkim podmiotom zaangażowanym w to samo zarzucane naruszenie.
63.
Poza tym zarówno z przekazanych Trybunałowi akt sprawy, jak i z odpowiedzi stron postępowania głównego na pytania zadane przez Trybunał podczas rozprawy wynika, że można uznać, iż o ścisłej współpracy między spółkami świadczy również prowadzenie dwóch witryn internetowych (
51
), których domeny należą do jednego tylko ze współpozwanych, przy czym za pośrednictwem tych witryn, przy użyciu odsyłaczy między nimi, prowadzona była sprzedaż spornych towarów.
64.
Proponuję zatem, aby Trybunał uznał, że dokonanie przez sąd ustalenia, iż rozpoznawane przezeń roszczenia są skierowane przeciwko różnym podmiotom, z których każdy uczestniczył w tym samym naruszeniu prawa do unijnego znaku towarowego w ramach sekwencji naruszeń, może być wystarczający dla uzasadnienia jurysdykcji tego sądu w stosunku do współpozwanych na podstawie art. 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012.
65.
W konsekwencji, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, do sądu odsyłającego należy dokonanie oceny poszczególnych okoliczności faktycznych objętych zarzutami powodowej spółki (
52
). Przy tej okazji można podkreślić, po pierwsze, że na etapie badania jurysdykcji ocena ta nie powinna odnosić się do istoty sprawy, a jeśli już – to w bardzo ograniczonym zakresie.
66.
Po drugie, sąd, do którego wniesiono powództwo, powinien czuwać nad tym, aby zastosowanie art. 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012 nie posłużyło powodowi do wytoczenia powództwa przeciwko kilku pozwanym jedynie w celu wyłączenia jednego z pozwanych spod jurysdykcji sądów państwa członkowskiego, w którym ma on siedzibę albo miejsce zamieszkania (
53
).
67.
W tym względzie zadane przez sąd odsyłający pytanie prejudycjalne, tak jak zostało ono sformułowane (
54
), moim zdaniem daje Trybunałowi sposobność do uzupełnienia jego odpowiedzi o wyjaśnienia dotyczące pozwanego zakotwiczającego jurysdykcję.
C.
Wyjaśnienia dotyczące pozwanego zakotwiczającego jurysdykcję
68.
Ze względu na skutki rozszerzenia jurysdykcji sądu, do którego wniesiono powództwo, na innych pozwanych zgodnie z art. 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012 pragnę podkreślić, że badanie dotyczące ścisłej więzi między sprawami, jako że służy ono ograniczeniu ryzyka nadużywania przepisów jurysdykcyjnych, powinno bezwzględnie w pierwszej kolejności dotyczyć roszczeń skierowanych przeciwko pozwanemu zakotwiczającemu jurysdykcję.
69.
Jest prawdą, że ponieważ w rozporządzeniu tym nie przewidziano przesłanek odnoszących się do wyboru pozwanego zakotwiczającego jurysdykcję (
55
), Trybunał orzekł, iż aby wykluczyć sytuację, w której powód mógłby wytoczyć powództwo przeciwko kilku pozwanym jedynie w celu wyłączenia jednego z nich spod jurysdykcji sądów państwa jego miejsca zamieszkania, wystarczające jest istnienie więzi między roszczeniami zgłoszonymi wobec każdego z pozwanych (
56
).
70.
Jednakże Trybunał orzekł również, że mimo cofnięcia przez powoda pozwu w stosunku do jedynego spośród współpozwanych mającego siedzibę lub miejsce zamieszkania w państwie członkowskim siedziby sądu, przed który wytoczono powództwo, sąd ten zachowuje jurysdykcję wobec pozostałych współpozwanych, chyba że zostanie stwierdzone, iż pomiędzy powodem i wspomnianym współpozwanym w chwili wniesienia pozwu istniała zmowa mająca na celu sztuczne spowodowanie spełnienia przesłanek stosowania art. 6 pkt 1 rozporządzenia nr 44/2001, względnie sztuczne utrzymanie stanu ich spełnienia (
57
).
71.
Niezależnie od tych szczególnych okoliczności moim zdaniem okoliczności sprawy w postępowaniu głównym obrazują znaczenie uważnej analizy roszczeń kierowanych przeciwko pozwanemu zakotwiczającemu jurysdykcję i roszczeń kierowanych przeciwko współpozwanym, skoro poprzez sam wybór dokonany przez powoda (
58
) wyłączone zostaje stosowanie względem nich podstawowej normy jurysdykcji międzynarodowej związanej z ich miejscem zamieszkania/siedzibą, w sytuacji gdy kwestionują oni jednocześnie samo istnienie więzi między nimi a pozwanym zakotwiczającym jurysdykcję (
59
).
72.
O ile w niniejszym przypadku jurysdykcja międzynarodowa sądu odsyłającego znajdującego się w Niemczech nie budzi kontrowersji zarówno z uwagi na położenie w jednym z krajów związkowych siedziby niemieckiej spółki, która dystrybuuje towary w tym państwie członkowskim, jak i z uwagi na położenie w innym kraju związkowym miejsca zamieszkania jej członka zarządu, będącego pozwanym zakotwiczającym jurysdykcję (
60
), o tyle na szczególną uwagę zasługuje okoliczność, że ta osoba została pozwana jako osoba prywatna, a nie jako przedstawiciel ustawowy tej spółki. Wyłącznie ten wybór uzasadnia bowiem jurysdykcję międzynarodową i właściwość miejscową sądu odsyłającego.
73.
Oczywiście chodzi nie o to, by poświęcać uwagę stosowaniu przepisów regulujących właściwość miejscową lub łączne rozpoznawanie sporów (
61
), które to przepisy nie są objęte ani rozporządzeniem 2017/1001 (
62
), ani rozporządzeniem nr 1215/2012, lecz o to, by podkreślić, że sąd, do którego wniesiono powództwo, powinien jednak upewnić się, że roszczenia kierowane przeciwko pozwanemu zakotwiczającemu jurysdykcję opierają się na prawdopodobnych twierdzeniach (
63
).
74.
Dla zobrazowania (
64
) można zauważyć, że w sprawie w postępowaniu głównym sąd odsyłający jedynie w pytaniu prejudycjalnym wyjaśnił, jeśli chodzi o przedstawiciela ustawowego spółki z siedzibą w Niemczech, zamieszkałego na obszarze właściwości sądu odsyłającego, że jest on „również pozwany jako naruszający znak”.
75.
Ta istotna informacja świadczy według mnie o tym, że dostatecznym uzasadnieniem roszczenia, już w momencie wytoczenia powództwa, była rola przedstawiciela ustawowego pozwanej spółki, skoro, co rzadko spotykane, osoba trzecia dochodzi odpowiedzialności osobistej tego przedstawiciela ustawowego zarówno w drodze powództwa o zaprzestanie używania znaku i zakaz naruszania danego prawa, jak i w drodze powództwa odszkodowawczego (
65
).
76.
W braku takich uściśleń moim zdaniem zasadne byłoby pytanie o przesłanki, zgodnie z którymi prawidłowe sprawowanie wymiaru sprawiedliwości uzasadnia rozciągnięcie jurysdykcji sądu państwa członkowskiego, której podstawą jest prywatne miejsce zamieszkania członka zarządu spółki, na roszczenia kierowane do innej spółki i członka jej zarządu, mających miejsce zamieszkania albo siedzibę w innym państwie członkowskim, w przypadku gdy ów członek zarządu jest pozywany zarówno jako przedstawiciel ustawowy tej spółki, jak też jako osoba prywatna.
77.
Według mnie w takich postępowaniach, mających za przedmiot naruszenie praw do jednolitego, unijnego znaku towarowego w praktyce jest możliwe, aby sąd, do którego wniesiono powództwo, upewnił się na etapie wstępnego badania pozwu, że wykazano w nim, iż wybór jurysdykcji jest uzasadniony osobistym udziałem przedstawiciela ustawowego danej spółki w naruszeniach, w ten sposób, że przedstawiony zostanie dowód handlowego używania oznaczenia identycznego z tym znakiem towarowym lub podobnego do niego (albo dowód niepodjęcia działań w celu uniemożliwienia (
66
) lub zaprzestania naruszenia), bądź dowód na to, że ów pozwany zakotwiczający jurysdykcję, mając rozsądne podstawy do posiadania takiej wiedzy, zaangażował się w naruszającą działalność (
67
).
78.
Uważam natomiast, że stawianie wymogu, aby powód uzasadnił swój wybór sądu, poszukując osoby, która nakłaniała do naruszenia praw właściciela chronionego unijnego znaku towarowego, wykracza poza zwykłą weryfikację ab initio, czy przesłanki stosowania art. 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012 nie zostały stworzone w sposób sztuczny.
79.
Możliwość taka mogłaby wprawdzie opierać się na zastosowanym w drodze analogii do prawa znaków towarowych rozstrzygnięciu Trybunału w wyroku Nintendo, dotyczącym ustalenia prawa właściwego zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia nr 864/2007 (
68
), które to ustalenie okazuje się konieczne, gdy powództwo dotyczy różnych naruszeń popełnionych w różnych państwach członkowskich (
69
). Trybunał orzekł, że sąd, do którego wniesiono powództwo, powinien ocenić w sposób całościowy zachowanie pozwanego w celu określenia miejsca, gdzie zostało lub może zostać dokonane pierwotne działanie stanowiące naruszenie, leżące u źródła zarzucanego zachowania (
70
).
80.
Jednakże Trybunał uznał również, że wykładnia przepisów w dziedzinie jurysdykcji nie jest związana z wykładnią przepisów odnoszących się do prawa właściwego dla powództw odszkodowawczych (
71
).
81.
Poza tym nałożenie na powoda obowiązku poszukiwania na etapie wnoszenia pozwu, kto jest inicjatorem sekwencji naruszeń, sprawiłoby, że realizacja spoczywającego na nim ciężaru dowodu byłaby zbyt trudna, i zagrażałoby celowi rozporządzenia 2017/1001, jakim jest ochrona praw właściciela unijnego znaku towarowego, w zakresie, który może być bardzo szeroki, w zależności od decyzji procesowych podejmowanych przez tego właściciela (
72
).
82.
W konsekwencji proponuję, aby Trybunał uzupełnił odpowiedź, której udzieli sądowi odsyłającemu, w ten sposób, że zadaniem tego sądu będzie również weryfikacja okoliczności, które umożliwiły ustalenie na etapie wnoszenia pozwu, że członek zarządu niemieckiej spółki uczestniczył w naruszeniach, co daje podstawę do dochodzenia jego odpowiedzialności osobistej.
V. Wnioski
83.
Mając na względzie powyższe rozważania proponuję, aby Trybunał udzielił następującej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne przedłożone przez Oberlandesgericht Düsseldorf (wyższy sąd krajowy w Düsseldorfie, Niemcy):
Artykuł 8 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych w związku z art. 122 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej
należy interpretować w ten sposób, że:
powództwo o stwierdzenie naruszenia prawa do znaku towarowego można wytoczyć łącznie przeciwko kilku pozwanym, mającym miejsca zamieszkania albo siedziby w różnych państwach członkowskich, przed sąd miejsca zamieszkania albo siedziby jednego z nich, rozpoznający roszczenia skierowane przeciw nim przez właściciela unijnego znaku towarowego, jeżeli pozwanym zarzuca się przedmiotowo identyczne naruszenie praw do tego znaku, wynikające z czynności każdego z nich w łańcuchu dostaw. Zadaniem sądu, do którego wniesiono powództwo, jest dokonanie oceny, z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy, czy gdyby sprawy rozpoznano w oddzielnych postępowaniach, istniałoby ryzyko wydania sprzecznych ze sobą orzeczeń.
(
1
)	Język oryginału: francuski.
(
2
)	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2012, L 351, s. 1).
(
3
)	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U.2017, L 154, s. 1, zwane dalej „rozporządzeniem 2017/1001”).
(
4
)	Miało to miejsce w dniu 19 września 2018 r., jak wskazano w wyroku Landgericht Düsseldorf (sądu krajowego w Düsseldorfie, Niemcy), przekazanym przez sąd odsyłający. Zatem rozporządzenie nr 1215/2012 ma zastosowanie w myśl jego art. 66. Zobacz w tym względzie wyrok AMS Neve i in. (C‑172/18, zwany dalej „wyrokiem AMS Neve i in.”, EU:C:2019:674, pkt 34, 36, i przytoczone tam orzecznictwo).
(
5
)	Sąd odsyłający wyjaśnił, że Beverage City & Lifestyle i członek jej zarządu, MJ, cofnęli pierwotnie wniesione apelacje.
(
6
)	Sprawy połączone C‑24/16 i C‑25/16, zwanym dalej „wyrokiem Nintendo, EU:C:2017:724.
(
7
)	Pojęcie to oznacza jedynego współpozwanego, którego miejsce zamieszkania uzasadnia jurysdykcję sądu, przed który wytoczono powództwo. Jeśli chodzi o uprzednie zastosowanie tego pojęcia, zob. opinia rzecznika generalnego N. Jääskinena w sprawie CDC Hydrogen Peroxide (C‑352/13, EU:C:2014:2443, pkt 56).
(
8
)	Rozporządzenie Rady z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2001, L 12, s. 1).
(
9
)	Zobacz wyrok z dnia 30 czerwca 2022 r., Allianz Elementar Versicherung (C‑652/20, EU:C:2022:514, pkt 20 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
10
)	Rozporządzenie Rady z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2009, L 78, s. 1).
(
11
)	Jeśli chodzi zarys historii rozporządzeń od czasu utworzenia wspólnotowego znaku towarowego rozporządzeniem Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, s. 1), zob. wyrok AMS Neve i in. (pkt 3).
(
12
)	Zobacz wyrok AMS Neve i in. (pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
13
)	Wybór ten wywiera wpływ na zakres jurysdykcji rozpoznającego sprawę sądu orzekającego w sprawach unijnych znaków towarowych. Artykuł 126 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 stanowi bowiem, że sąd ten ma jurysdykcję w sprawach, których przedmiotem są czynności naruszenia lub groźba naruszenia na terytorium któregokolwiek z państw członkowskich. Zobacz analogicznie wyrok Nintendo (pkt 61–67), jeśli chodzi o jurysdykcję sądu orzekającego w sprawach wzorów i modeli wspólnotowych do wydania postanowienia dotyczącego środków niezbędnych do nałożenia sankcji w związku z naruszeniem na całym terytorium Unii, a nie wyłącznie w związku ze szkodą poniesioną w miejscu stanowiącym podstawę jurysdykcji tego sądu ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego zakotwiczającego jurysdykcję.
(
14
)	Jeśli chodzi o alternatywny charakter jurysdykcji określonej w tym ustępie, zob. wyrok AMS Neve i in. (pkt 41), dotyczący analogicznych przepisów rozporządzenia nr 207/2009 ujednoliconego rozporządzeniem 2017/1001. Ten wybór dotyczący procedury determinuje zakres właściwości miejscowej sądu orzekającego w sprawach unijnych znaków towarowych, ponieważ zgodnie z art. 126 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001 jest on ograniczony do spraw, których przedmiotem są czynności dokonane lub groźba ich dokonania na terytorium państwa członkowskiego, w którym ten sąd ma swoją siedzibę. Jeśli chodzi o analogiczne przepisy, zob. wyrok AMS Neve i in. (pkt 40).
(
15
)	Zobacz wyrok z dnia 5 czerwca 2014 r., Coty Germany (C‑360/12, EU:C:2014:1318, pkt 36).
(
16
)	Ani art. 122 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001, ani żaden inny jego przepis nie odnosi się do tego artykułu lub do zawartej w nim normy jurysdykcyjnej. Jak wynika z art. 122 ust. 1 tego rozporządzenia, jeżeli w rozporządzeniu tym nie przewidziano wyłączenia, rozporządzenie nr 1215/2012 stosuje się posiłkowo. Taka sama regulacja znajduje się w art. 79 rozporządzenia Rady (WE) nr 6/2002 z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych (Dz.U. 2002, L 3, s. 1). Poza tym należy przypomnieć, że chociaż rozporządzenie nr 1215/2012 ma na celu określenie ogólnych ram, zawiera ono jednakże istotne wyłączenie dotyczące dziedziny własności intelektualnej. Artykuł 24 pkt 4 tego rozporządzenia ustanawia bowiem jurysdykcję wyłączną w przypadku kwestionowania ważności prawa własności intelektualnej w drodze powództwa lub zarzutu procesowego. Jednakże jeśli chodzi o tę kwestię, rozporządzenie 2017/1001 zawiera przepisy szczególne: art. 127 ustanawia domniemanie ważności unijnego znaku towarowego, przy czym ważność może być kwestionowana w drodze powództwa wzajemnego w okolicznościach wskazanych w art. 128.
(
17
)	Dla przypomnienia tego wymogu, zob. wyrok z dnia 27 października 1998 r., Réunion européenne i in. (C‑51/97, EU:C:1998:509, pkt 44–46). Poza tym wszyscy pozwani powinni mieć miejsce zamieszkania w Unii [zob. wyrok z dnia 11 kwietnia 2013 r., Sapir i in. (C‑645/11, EU:C:2013:228, pkt 52)]. Zwracam uwagę, że konwencja o jurysdykcji i uznawaniu oraz wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych, podpisana w Lugano w dniu 30 października 2007 r., której zawarcie w imieniu Wspólnoty Europejskiej zostało zatwierdzone decyzją 2009/430/WE Rady z dnia 27 listopada 2008 r. (Dz.U. 2009, L 147, s. 1), zwana „konwencją z Lugano II”, zawiera przepis identyczny z art. 6 pkt 1.
(
18
)	Pozostaje on takim mimo zmian zachodzących w postępowaniu. I tak, cofnięcie wniesionej przez niego pierwotnie apelacji, tak jak w niniejszym przypadku przez spółkę, której jest reprezentantem (zob. przypis 5 do niniejszej opinii), nie ma wpływu na konieczność zbadania, czy w momencie wytoczenia powództwa istniała ścisła więź między roszczeniami. Jeśli chodzi o etap postępowania, na którym należy oceniać istnienie takiej więzi między roszczeniami, zob. wyrok z dnia 21 maja 2015 r., CDC Hydrogen Peroxide (C‑352/13, zwany dalej „wyrokiem CDC Hydrogen Peroxide, EU:C:2015:335, pkt 28, 29), jak również opinia rzecznika generalnego N. Jääskinena w sprawie CDC Hydrogen Peroxide (C‑352/13, EU:C:2014:2443, pkt 78, 79). Wcześniej Trybunał orzekł w wyroku z dnia 13 lipca 2006 r., Reisch Montage (C‑103/05, EU:C:2006:471, pkt 27, 33), że prawo krajowe państw członkowskich, zgodnie z którym powództwo przeciwko jednemu ze współpozwanych jest niedopuszczalne, nie wyłącza stosowania art. 6 pkt 1 rozporządzenia nr 44/2001, obecnie art. 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012. Jeśli chodzi o jurysdykcję sądu orzekającego w sprawach unijnych znaków towarowych, rozpoznającego powództwo o stwierdzenie naruszenia prawa do znaku towarowego, którego ważność jest kwestionowana w drodze roszczenia wzajemnego o unieważnienie, która to jurysdykcja zostaje zachowana w odniesieniu do wydania orzeczenia w przedmiocie ważności tego znaku towarowego pomimo cofnięcia powództwa głównego, zob. również wyrok z dnia 13 października 2022 r., Gemeinde Bodman-Ludwigshafen (C‑256/21, EU:C:2022:786, pkt 55, 58), jak również, jeśli chodzi o szczegółowe przypomnienie przypadków stosowania zasady perpetuatio fori, opinia rzecznika generalnego G. Pitruzzelli w sprawie Gemeinde Bodman-Ludwigshafen (C‑256/21, EU:C:2022:366, pkt 66–73).
(
19
)	189/87, EU:C:1988:459. Dla przypomnienia historii legislacyjnej zob. wyrok z dnia 11 października 2007 r., Freeport (C‑98/06, EU:C:2007:595, pkt 53).
(
20
)	Zobacz motyw 26 tego rozporządzenia.
(
21
)	Zobacz motyw 21 rozporządzenia nr 1215/2012. Chodzi również o zapewnienie wykonania orzeczeń. Zobacz w tym względzie art. 45 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia, który przewiduje, że na wniosek każdej zainteresowanej strony odmawia się uznania orzeczenia, jeżeli orzeczenia nie da się pogodzić z orzeczeniem wydanym między tymi samymi stronami w wezwanym państwie członkowskim.
(
22
)	Zobacz wyroki: z dnia 11 października 2007 r., Freeport (C‑98/06, EU:C:2007:595, pkt 35); z dnia 1 grudnia 2011 r., Painer (C‑145/10, EU:C:2011:798, pkt 74); z dnia 12 lipca 2012 r., Solvay (C‑616/10, zwany dalej wyrokiem „Solvay, EU:C:2012:445, pkt 21); z dnia 11 kwietnia 2013 r., Sapir i in. (C‑645/11, EU:C:2013:228, pkt 41); a także wyrok CDC Hydrogen Peroxide (pkt 18).
(
23
)	Zobacz w szczególności wyrok Solvay (pkt 23). Poza tym w wyroku z dnia 13 lipca 2006 r., Roche Nederland i in. (C‑539/03, EU:C:2006:458, pkt 26), Trybunał wskazał, że „aby orzeczenia mogły zostać uznane za sprzeczne, nie wystarczy samo istnienie rozbieżności w rozstrzygnięciu sporu”. W praktyce na etapie wytaczania powództwa, element ten jest bowiem trudniej ocenić niż tożsamość stanu faktycznego i prawnego.
(
24
)	Zobacz w szczególności wyroki: CDC Hydrogen Peroxide (pkt 20 i przytoczone tam orzecznictwo); jak również Nintendo (pkt 45).
(
25
)	Wyrok ten wpisuje się w wypracowaną przez Trybunał linię orzeczniczą odnoszącą się do stosowania art. 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012 w niektórych sporach dotyczących naruszenia prawa Unii w dziedzinie patentów, konkurencji i wzorów. Orzecznictwo to uwzględnia specyfikę przepisów w dziedzinie własności intelektualnej, które mają na celu ukształtowanie wyłączności tej niematerialnej, łatwo dostępnej dla wszystkich własności. Zobacz podobnie refleksje w tym względzie A. Kur, U. Maunsbach, Choice of law and Intellectual Property Rights, Oslo Law Review, 2019, vol. 6, nr 1, s. 43–61, w szczególności s. 44. Ponadto punktem oparcia ewolucji orzecznictwa Trybunału jest poziom ochrony przyznawany prawem Unii, z którego wynika nakaz unikania rozczłonkowywania sporów [zob., jeśli chodzi o tę kwestię, N. Georgakoudi, Les compétences exclusives en matière civile et commerciale: étude de droit international privé, rozprawa doktorska obroniona w dniu 9 grudnia 2021 r., w szczególności s. 204; a także H. Muir Watt, M. Hashiguchi, S. Nateshan, D. Sturua, Article 8, w: U. Magnus, P. Mankowski, European Commentaries on Private International Law, Brussels Ibis Regulation, wyd. 2, Cologne, Otto Schmidt 2023, s. 359–392, w szczególności pkt 1 (s. 361), pkt 3 (s. 362) i pkt 4 (s. 363)]. Jeśli chodzi o rys historyczny harmonizacji prawa materialnego własności intelektualnej, zob. A. Kur, i U. Maunsbach, op.cit., s. 50, 51.
(
26
)	Zobacz wyrok Nintendo (pkt 49).
(
27
)	C‑539/03, EU:C:2006:458.
(
28
)	Zobacz wyrok Nintendo (pkt 46, 47).
(
29
)	Zgodnie z art. 17 rozporządzenia 2017/1001 w związku z jego art. 129 ust. 2 i art. 130 ust. 2 roszczenia dotyczące udzielenie informacji, przedstawienia ksiąg rachunkowych i ustalenia obowiązku odszkodowawczego, jako inne środki lub zarządzenia, nie są uregulowane w sposób samoistny tym rozporządzeniem, lecz podlegają właściwemu prawu krajowemu. Zobacz w drodze analogii wyrok Nintendo (pkt 47). Można również przypomnieć, że prawo do odszkodowania zostało przewidziane w art. 13 ust. 1 dyrektywy 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej (Dz.U. 2004, L 157, s. 45). Poza tym, jeśli chodzi o prawo właściwe, należy powołać się na art. 8 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II) (Dz.U. 2007, L 199, s. 40). Rozporządzenie to, mające zastosowanie we wszystkich państwach członkowskich z wyłączeniem Królestwa Danii, ujednolica normy kolizyjne odnoszące się do spraw cywilnych i handlowych, do zobowiązań pozaumownych, a w szczególności zobowiązań wynikających z naruszeń jednolitego prawa własności intelektualnej, jakie miały miejsce po dniu 11 stycznia 2009 r. (zob. art. 32 wspomnianego rozporządzenia). Jeśli chodzi o powództwo przeciwko kilku pozwanym, dotyczące naruszeń popełnionych w kilku państwach członkowskich, zob. wyrok Nintendo (pkt 98, 104). Zobacz również wyrok AMS Neve i in. (pkt 64).
(
30
)	C‑145/10, EU:C:2011:798, pkt 83.
(
31
)	Wyróżnienie moje.
(
32
)	Punkt 29. Jeśli chodzi o praktyczne skutki niezastosowania art. 6 pkt 1 rozporządzenia nr 44/2001, zob. pkt 28 tego wyroku.
(
33
)	Wyrok Nintendo (pkt 51). Wyróżnienie moje.
(
34
)	Wyrok Nintendo (pkt 51). Wyróżnienie moje.
(
35
)	Wyrok Nintendo (pkt 52). Wyróżnienie moje.
(
36
)	Trybunał wskazał bowiem jedynie, że „drugi pozwany wytwarza i dostarcza pierwszemu produkty, które ten pierwszy sprzedaje”.
(
37
)	Zobacz w tym względzie art. 9 rozporządzenia 2017/1001, z którego można wywieść definicję czynów stanowiących naruszenia, oraz, podobnie, wyrok AMS Neve i in. (pkt 54). Jeśli chodzi o pojęcie „używania”, zob. analogicznie wyrok Nintendo (pkt 100, 103, 104).
(
38
)	Jeśli chodzi o tę okoliczność, zob. wyrok Solvay (pkt 29).
(
39
)	Zobacz wyrok Nintendo (pkt 50, 51).
(
40
)	Zobacz wyrok z dnia 18 maja 2017 r., Hummel Holding (C‑617/15, EU:C:2017:390, pkt 28).
(
41
)	Wyróżnienie moje.
(
42
)	Zobacz wyrok z dnia 5 czerwca 2014 r., Coty Germany (C‑360/12, EU:C:2014:1318, pkt 32, 34, 37), odnoszący się do tego pojęcia zawartego w art. 93 ust. 5 rozporządzenia nr 40/94, obecnie art. 125 ust. 5 rozporządzenia 2017/1001.
(
43
)	C‑617/15, EU:C:2017:390, pkt 25, 27, 28. Ścisła wykładania pojęcia „przedsiębiorstwa” nie ma już uzasadnienia, ponieważ rozporządzenie 2017/1001 stanowi, że powód może wybrać między sądem państwa członkowskiego, w którym pozwany na miejsce zamieszkania, a sądem państwa członkowskiego, w którym miało miejsce naruszenie. Poza tym status przedsiębiorstwa nie jest uzależniony od przesłanki bezpośredniego lub pośredniego uczestnictwa pozwanej spółki w popełnieniu czynów, które zapoczątkowały spór (pkt 40 tego wyroku).
(
44
)	189/87, EU:C:1988:459. Zobacz pkt 31 niniejszej opinii.
(
45
)	Zobacz przypis 25 do niniejszej opinii. Należy mieć na uwadze, że nie ma potrzeby odnoszenia się do późniejszych wyroków w sprawach dotyczących naruszeń [wyroki: AMS Neve i in.; wyrok z dnia 3 marca 2022 r., Acacia (C‑421/20, EU:C:2022:152), w dziedzinie wzorów wspólnotowych], ponieważ powództwa były wytoczone przed sądy państwa członkowskiego, w którym miało miejsce naruszenie. Jeśli chodzi o to alternatywne kryterium jurysdykcyjne w dziedzinie unijnych znaków towarowych, zob. przypis 14 do niniejszej opinii.
(
46
)	Zobacz wyroki: CDC Hydrogen Peroxide (pkt 16 i 23–25); jak również z dnia 15 lipca 2021 r., Volvo i in. (C‑30/20, EU:C:2021:604, pkt 39–42).
(
47
)	W myśl motywu 16 rozporządzenia nr 1215/2012 ma ono na celu uzupełnienie jurysdykcji opartej na łączniku miejsca zamieszkania jurysdykcją opartą na innych łącznikach, które powinny zostać dopuszczone ze względu na ścisły związek pomiędzy sądem a sporem prawnym lub w interesie prawidłowego sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Jeśli chodzi o rozporządzenie nr 44/2001, zob. wyrok Solvay (pkt 19 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
48
)	Zobacz motyw 15 rozporządzenia nr 1215/2012.
(
49
)	Zobacz dla porównania wyrok Cour de cassation (sądu kasacyjnego, Francja), 1 izba cywilna, z dnia 4 lipca 2018 r. (nr 17–19.384), przytaczany w H. Muir Watt, M. Hashiguchi, S. Nateshan, D. Sturua, op.cit, przypis 39 (s. 372). Sąd ten uznał w kontekście transakcji nieruchomościowej, że więź między roszczeniami jest niewątpliwa, jeżeli zostaną stwierdzone: powiązanie między czynami zarzucanymi niektórym ze współpozwanych, w tym pozwanemu zakotwiczającemu jurysdykcję, relacja między nimi oraz odpowiednia rola i obowiązki dwóch spośród nich.
(
50
)	Rozpatrywana tu hipoteza dotyczy używania przez pozwanych oznaczenia w taki sam sposób. Wydaje się zatem nieprawdopodobne, aby jeden z pozwanych nie wiedział o stanowiących naruszenie działaniach współpozwanych. W przedmiocie znaczenia okoliczności, w jakich podmiot naruszający prawo powinien wiedzieć, że zostało naruszone to samo prawo krajowe, zob. C. Heinze, C. Warmuth, Intellectual property and the Brussels Ibis Regulation, w: P. Mankowski, Research Handbook on the Brussels Ibis Regulation, Edward Elgar Publishing, Cheltenham, 2020, s. 147–171, w szczególności s. 167, dostępne pod następującym adresem internetowym: https://www.elgaronline.com/display/edcoll/9781788110785/9781788110785.00011.xml.
(
51
)	Zobacz w tym względzie wyrok AMS Neve i in. (pkt 47, 54).
(
52
)	Zobacz przypis 23 do niniejszej opinii oraz wyrok Nintendo (pkt 52).
(
53
)	Zobacz m.in. wyrok CDC Hydrogen Peroxide (pkt 27–29, 31 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
54
)	Zobacz pkt 18 i 74 niniejszej opinii.
(
55
)	Poza tym nie jest wymagana jakakolwiek hierarchia współpozwanych lub roszczeń. W przedmiocie propozycji doktryny w kierunku bardziej rygorystycznych wymogów zob. P. Siaplaouras, Article 8, w: M. Requejo Isidro, Brussels I bis: A Commentary on Regulation (EU) no 1215/2012, Cheltenham, Edward Elgar Publishing 2022, s. 166–190, w szczególności pkt 8.17, przypis 45 (s. 172), oraz H. Gaudemet-Tallon, i M.-E. Ancel, Compétence et exécution des jugements en Europe, Règlements 44/2001 et 1215/2012, Conventions de Bruxelles (1968) et de Lugano (1998 et 2007), wyd. 6, Librairie générale de droit et de jurisprudence, collection „Droit des affaires”, Paris 2018, przypis 46 (s. 395).
(
56
)	Zobacz wyrok z dnia 11 października 2007 r., Freeport (C‑98/06, EU:C:2007:595, pkt 52–54 i przytoczone tam orzecznictwo). Jeśli chodzi o znaczenie tego wyroku, zob. P. Siaplaouras, op.cit., pkt 8.37–8.39 (s. 177, 178). Zobacz dla porównania art. 8 pkt 2 rozporządzenia nr 1215/2012, który stanowi, że osoba mająca miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego może zostać pozwana również „jako strona trzecia w sprawach dotyczących powództwa gwarancyjnego lub interwencyjnego wobec osoby trzeciej – przed sąd, przed którym toczy się główne postępowanie, chyba że postępowanie to zostało wszczęte jedynie w celu wyłączenia tej osoby spod jurysdykcji sądu właściwego w jej sprawie” (wyróżnienie moje).
(
57
)	Zobacz wyrok CDC Hydrogen Peroxide (pkt 33). Jeśli chodzi o wymóg udowodnienia zmowy stron, zob. pkt 32 tego wyroku. Ponadto niektórzy autorzy zwracają uwagę na modyfikację orzecznictwa Trybunału. Jeśli chodzi o tę kwestię, zob. komentarz P. Siaplaourasa, op.cit., pkt 8.40 (s. 178).
(
58
)	Zobacz podobnie H. Muir Watt, M. Hashiguchi, S. Nateshan, D. Sturua, op.cit., pkt 22 (s. 371).
(
59
)	Zobacz pkt 14 niniejszej opinii.
(
60
)	Zobacz pkt 11 niniejszej opinii.
(
61
)	Zobacz wyrok z dnia 30 czerwca 2022 r., Allianz Elementar Versicherung (C‑652/20, EU:C:2022:514, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo). Należy w tym względzie wyjaśnić, że w art. 125 ust. 1 rozporządzenia 2017/1001, podobnie jak w art. 4 rozporządzenia nr 1215/2012, jest mowa o sądach państwa członkowskiego, w którym pozwany ma miejsce zamieszkania albo siedzibę.
(
62
)	Artykuł 123 ust. 1 rozporządzenia 2017/1001 stanowi jedynie, że „[p]aństwa członkowskie wyznaczają na swoich terytoriach możliwie jak najmniejszą liczbę krajowych sądów i trybunałów działających jako sądy pierwszej i drugiej instancji, które pełnią funkcje powierzone im na mocy niniejszego rozporządzenia”.
(
63
)	W myśl rozstrzygnięć Trybunału w wyrokach: z dnia 11 października 2007 r.__ Freeport (C‑98/06, EU:C:2007:595); jak również z dnia 13 lipca 2006 r., Reisch Montage (C‑103/05, EU:C:2006:471), przedmiotem rozważań nie jest to, aby sąd, do którego wniesiono powództwo, oceniał zasadność roszczeń lub ich dopuszczalność w świetle prawa krajowego. Jeśli chodzi o tę kwestię, zob. również odniesienia w przypisie 64 niniejszej opinii.
(
64
)	Jeśli chodzi o sytuację, w której powodowie wytoczyli powództwo w oparciu o okoliczność, że przyczyną rozpatrywanego wypadku były wady projektowe i produkcyjne helikoptera, przeciwko pozwanemu, który nie miał żadnego związku z tymi kryteriami, zob. wyrok High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division (Commercial Court) [sąd wyższej instancji (Anglia i Walia), wydział Queen’s Bench (izba gospodarcza)], Zjednoczone Królestwo)] z dnia 29 maja 2020 r., Senior Taxi Aereo Executivo LTDA & Ors v Agusta Westland S.p.A & Ors, dostępny pod następującym adresem internetowym: https://www.bailii.org/ew/cases/EWHC/Comm/2020/1348.html. Wyrok ten został skomentowany w H. Muir Watt, M. Hashiguchi, S. Nateshan, D. Sturua, op.cit., pkt 20 (s. 370); w M. James, Claims against anchor defendant subject to merits test under Recast Brussels Regulation (High Court), Practical Law UK, Thomas Reuters, 10 czerwca 2020 r.; a także w A. Pertoldi, M. Mcintosch, High Court holds claim against anchor defendant must satisfy merits test if it is to be used to establish jurisdiction against co-defendants under recast Brussels Regulation, dostępnym pod następującym adresem internetowym: https://hsfnotes.com/litigation/2020/06/30/high-court-holds-claim-against-anchor-defendant-must-satisfy-merits-test-if-it-is-to-be-used-to-establish-jurisdiction-against-co-defendants-under-recast-brussels-regulation/. Zobacz również wyrok Cour de cassation (sądu kasacyjnego, Francja), izba handlowa, z dnia 26 lutego 2020 r. (nr 18–21.144), przytaczany w H. Muir Watt, M. Hashiguchi, S. Nateshan, D Sturua, op.cit., pkt 19 (s. 369), w którym sąd ten uchylił wyrok cour d’appel de Paris (sądu apelacyjnego w Paryżu, Francja) z dnia 5 czerwca 2018 r., na podstawie art. 4 ust. 1 oraz art. 8 pkt 1 rozporządzenia nr 1215/2012, ponieważ wobec jednego z pozwanych nie zostało skierowane żadne roszczenie.
(
65
)	Z tego, co mi wiadomo, Trybunał nie rozpoznawał jeszcze sprawy, w której występuje taka okoliczność. Jeśli chodzi o pojęcie „osoby przyczyniającej się do naruszenia”, które to pojęcie umożliwia w prawie niemieckim dochodzenie odpowiedzialności członka zarządu, zob. wyrok z dnia 22 czerwca 2021 r., YouTube i Cyando (sprawy połączoneC‑682/18 i C‑683/18, EU:C:2021:503, pkt 120–123). W takim przypadku powództwo wobec niego może dotyczyć wyłącznie zaprzestania używania znaku i zakazu naruszania danego prawa.
(
66
)	Zobacz analogicznie wyrok z dnia 23 marca 2010 r., Google France i Google (sprawy połączone od C‑236/08 do C‑238/08, EU:C:2010:159, pkt 120).
(
67
)	Zobacz w tym względzie art. 13 ust. 1 dyrektywy 2004/48.
(
68
)	Zgodnie z tym przepisem „[w] przypadku zobowiązania pozaumownego wynikającego z naruszenia jednolitego wspólnotowego prawa własności intelektualnej, prawem właściwym dla wszelkich kwestii niepodlegających odpowiedniemu instrumentowi wspólnotowemu jest prawo państwa, w którym naruszenie to miało miejsce”.
(
69
)	Jeśli chodzi o podsumowanie dokonanej przez Trybunał wykładni, zob. wyrok z dnia 3 marca 2022 r., Acacia (C‑421/20, EU:C:2022:152, pkt 48), a jeśli chodzi brak możliwości jej zastosowania w sytuacji, gdy właściciel chronionego prawa postanawia wnieść ukierunkowane powództwo dotyczące naruszeń popełnionych na terytorium jednego państwa członkowskiego – pkt 49 tego wyroku.
(
70
)	Zobacz wyrok Nintendo (pkt 103).
(
71
)	Zobacz wyrok AMS Neve i in. (pkt 63, 64).
(
72
)	Zobacz dla porównania wyroki: AMS Neve i in.; z dnia 3 marca 2022 r., Acacia (C‑421/20, EU:C:2022:152).