61983CJ0229_NL
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Overwegingen van het arrest
1 BIJ ARREST VAN 28 SEPTEMBER 1983, INGEKOMEN TEN HOVE OP 10 OKTOBER DAARAANVOLGEND, HEEFT DE COUR D ' APPEL TE POITIERS KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG EEN PREJUDICIELE VRAAG GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN VERSCHILLENDE VOORSCHRIFTEN VAN GEMEENSCHAPSRECHT, INZONDERHEID VAN DE BEPALINGEN BETREFFENDE DE VRIJE MEDEDINGING BINNEN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT EN DE ARTIKELEN 3, SUB F, EN 5 EEG-VERDRAG, TENEINDE ZICH TE KUNNEN UITSPREKEN OVER DE VERENIGBAARHEID MET HET GEMEENSCHAPSRECHT VAN EEN NATIONALE WETTELIJKE REGELING DIE ELKE DETAILHANDELAAR VERPLICHT BIJ DE VERKOOP VAN BOEKEN EEN DOOR DE UITGEVER OF IMPORTEUR VASTGESTELDE PRIJS TOE TE PASSEN .
2
DEZE VRAAG IS OPGEWORPEN IN EEN GEDING TUSSEN ENERZIJDS DE ASSOCIATION DES CENTRES DISTRIBUTEURS EDOUARD LECLERC ( HIERNA : LECLERC ) EN DE TOT DIE GROEP BEHORENDE VENNOOTSCHAP THOUARS DISTRIBUTION ET AUTRES, EN ANDERZIJDS EEN AANTAL TE THOUARS GEVESTIGDE BOEKHANDELAREN EN DE UNION SYNDICALE DES LIBRAIRES DE FRANCE . DIT GEDING BETREFT DE INACHTNEMING VAN DE DETAILHANDELSPRIJZEN, VASTGESTELD OVEREENKOMSTIG WET NR . 81-766 VAN 10 AUGUSTUS 1981 INZAKE DE BOEKENPRIJS ( JORF VAN 11 AUGUSTUS 1981 ).
3
LECLERC IS EEN GROEPERING VAN KLEINHANDELSZAKEN IN GEHEEL FRANKRIJK, DIE ZICH OORSPRONKELIJK BEZIGHIELDEN MET DE VERKOOP VAN LEVENSMIDDELEN, DOCH DIE HUN ACTIVITEITEN LATER HEBBEN UITGEBREID TOT ANDERE PRODUKTEN, WAARONDER BOEKEN . ZIJ STAAN BEKEND OM HUN BELEID VAN LAGE PRIJZEN . BLIJKENS HET DOSSIER HEEFT DE VENNOOTSCHAP THOUARS DISTRIBUTION, EVENALS ANDERE TOT DE GROEP BEHORENDE DISTRIBUTEURS, BOEKEN VERKOCHT TEGEN PRIJZEN DIE LAGER WAREN DAN DIE WELKE OVEREENKOMSTIG VORENBEDOELDE WETTELIJKE REGELING WAREN VASTGESTELD .
4
KRACHTENS DE FRANSE WET VAN 10 AUGUSTUS 1981 IS ELKE UITGEVER OF IMPORTEUR VAN BOEKEN GEHOUDEN VOOR DE BOEKEN DIE HIJ UITGEEFT OF INVOERT, EEN DETAILHANDELSPRIJS VAST TE STELLEN . DE DAADWERKELIJK DOOR DE DETAILHANDELAREN TOEGEPASTE DETAILHANDELSPRIJS DIENT 95 TOT 100 % VAN DE VASTGESTELDE PRIJS TE BEDRAGEN . DE WET STAAT AFWIJKINGEN VAN DEZE PRIJSBINDING TOE TEN GUNSTE VAN PARTICULIERE OF OPENBARE INSTELLINGEN ZOALS BIBLIOTHEKEN EN ONDERWIJSINRICHTINGEN, ALSOOK - ONDER BEPAALDE VOORWAARDEN - BIJ UITVERKOOP . IN GEVAL VAN OVERTREDING VAN DE WET KAN DOOR CONCURRENTEN EN DOOR VERSCHILLENDE SOORTEN VERENIGINGEN EEN RECHTERLIJK VERBOD DAN WEL SCHADEVERGOEDING WORDEN GEVORDERD, TERWIJL OOK STRAFVERVOLGING MOGELIJK IS .
5
MET BETREKKING TOT INGEVOERDE BOEKEN BEPAALT ARTIKEL 1, LAATSTE ALINEA, VAN DE WET VAN 10 AUGUSTUS 1981, DAT BIJ INVOER VAN IN FRANKRIJK UITGEGEVEN BOEKEN DE DOOR DE IMPORTEUR VASTGESTELDE DETAILHANDELSPRIJS TENMINSTE GELIJK IS AAN DIE WELKE DOOR DE UITGEVER IS VASTGESTELD . HET KRACHTENS DE WET VAN 10 AUGUSTUS 1981 VASTGESTELDE DECREET NR . 81-1068 VAN 3 DECEMBER 1981 ( JORF VAN 4 DECEMBER 1981 ) BEPAALT VOORTS, DAT ALS IMPORTEUR WORDT BESCHOUWD DE VOORNAAMSTE DEPOTHOUDER VAN INGEVOERDE BOEKEN, OP WIE DE IN DE WET VAN 21 JUNI 1943 BEDOELDE VERPLICHTING RUST . DEZE VERPLICHTING BETREFT HET WETTELIJK DEPOT VAN EEN VOLLEDIG EXEMPLAAR BIJ DE DIENST VAN HET WETTELIJK DEPOT BIJ HET MINISTERIE VAN BINNENLANDSE ZAKEN .
6
ALS RECHTER IN KORT GEDING IN HANDELSZAKEN GELASTTE DE PRESIDENT VAN HET TRIBUNAL DE GRANDE INSTANCE TE BRESSUIRE, TEN VERZOEKE VAN EEN AANTAL CONCURRERENDE BOEKHANDELAREN, THOUARS DISTRIBUTION OP STRAFFE VAN DWANGSOM DE VERKOOPPRIJS VAN DE DOOR HAAR TEN VERKOOP AANGEBODEN BOEKEN IN OVEREENSTEMMING TE BRENGEN MET DE WET VAN 10 AUGUSTUS 1981 ; VOORTS VERKLAARDE HIJ DAT DEZE BESCHIKKING OOK GOLD VOOR LECLERC, DIE IN HET GEDING WAS GEROEPEN .
7
IN HOGER BEROEP WAS DE COUR D ' APPEL TE POITIERS VAN OORDEEL, DAT VOOR DE OPLOSSING VAN DIT GESCHIL MOEST WORDEN ONDERZOCHT OF DE WET VAN 10 AUGUSTUS 1981 IN STRIJD IS MET DE GEMEENSCHAPSREGELS BETREFFENDE DE VRIJE MEDEDINGING BINNEN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT, DAAR ZIJ IMMERS ZOWEL TEN AANZIEN VAN IN FRANKRIJK UITGEGEVEN BOEKEN ALS TEN AANZIEN VAN INGEVOERDE BOEKEN DE MEDEDINGING AANZIENLIJK BEPERKT, EN TERWIJL DIE BEPERKING NIET GELDT VOOR BOEKHANDELAREN IN DE ANDERE LID-STATEN . MITSDIEN HEEFT ZIJ HET HOF DE VOLGENDE PREJUDICIELE VRAAG GESTELD :
'
' MOETEN DE ARTIKELEN 3, SUB F, EN 5 EEG-VERDRAG ALDUS WORDEN UITGELEGD, DAT HET DE LID-STATEN VERBODEN IS OM, DOOR MIDDEL VAN WETTELIJKE OF BESTUURSRECHTELIJKE BEPALINGEN, VOOR IN DIE LID-STAAT UITGEGEVEN EN ALDAAR - MET NAME UIT ANDERE LID-STATEN - INGEVOERDE BOEKEN EEN REGELING IN TE STELLEN KRACHTENS WELKE DETAILHANDELAARS DIE BOEKEN TEGEN DE DOOR DE UITGEVER OF DE IMPORTEUR VASTGESTELDE PRIJS MOETEN VERKOPEN, ZONDER EEN KORTING VAN MEER DAN 5 % OP DIE PRIJS TE MOGEN TOEPASSEN ?
'
'
8
ARTIKEL 3, SUB F, EEG-VERDRAG, WAARNAAR DEZE VRAAG VERWIJST, BEHOORT TOT DE ALGEMENE BEGINSELEN VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT, DIE WORDEN TOEGEPAST IN SAMENHANG MET DE RESPECTIEVE HOOFDSTUKKEN VAN HET VERDRAG, WAARIN DIE BEGINSELEN WORDEN UITGEWERKT . GENOEMDE BEPALING VOORZIET IN
'
' DE INVOERING VAN EEN REGIME WAARDOOR WORDT GEWAARBORGD DAT DE MEDEDINGING BINNEN DE GEMEENSCHAPPELIJKE
MARKT NIET WORDT VERVALST '
', WELKE ALGEMENE DOELSTELLING MET NAME WORDT GECONCRETISEERD IN DE MEDEDINGINGSREGELS VAN HOOFDSTUK 1 VAN TITEL I VAN HET DERDE DEEL VAN HET VERDRAG . ARTIKEL 5, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG VERLANGT ANDERZIJDS, DAT DE LID-STATEN
'
' ZICH ONTHOUDEN VAN ALLE MAATREGELEN WELKE DE VERWEZENLIJKING VAN DE DOELSTELLINGEN VAN DIT VERDRAG IN GEVAAR KUNNEN BRENGEN . '
'
DE VRAAG VAN DE NATIONALE RECHTER INZAKE DE VERENIGBAARHEID MET DEZE BEPALINGEN VAN EEN WETTELIJKE REGELING ALS HIERVOREN OMSCHREVEN, STREKT ER DUS TOE TE VERNEMEN, OF DIE REGELING IN OVEREENSTEMMING IS MET DE BEGINSELEN EN DOELSTELLINGEN VAN HET VERDRAG EN MET DE VERDRAGSBEPALINGEN WAARIN DEZE WORDEN UITGEWERKT .
9
OPGEMERKT ZIJ, DAT DE ARTIKELEN 2 EN 3 EEG-VERDRAG DE TOTSTANDKOMING BEOGEN VAN EEN MARKT WAAR EEN VRIJ VERKEER VAN GOEDEREN HEERST ONDER ONVERVALSTE MEDEDINGINGSVOORWAARDEN . DIT DOEL WORDT MET NAME VERZEKERD DOOR DE ARTIKELEN 30 E . V . BETREFFENDE HET VERBOD VAN BEPERKINGEN VAN DE INTRACOMMUNAUTAIRE HANDEL, DIE IN DE LOOP VAN DE PROCEDURE VOOR HET HOF TER SPRAKE ZIJN GEBRACHT, EN DOOR DE - THANS ALS EERSTE TE ONDERZOEKEN - ARTIKELEN 85 E . V . BETREFFENDE DE MEDEDINGINGSREGELS .
DE TOEPASSING VAN DE ARTIKELEN 3, SUB F, 5 EN 85 EEG-VERDRAG
10
VOLGENS LECLERC VORMT DE FRANSE WET INZAKE DE BOEKENPRIJZEN GEEN VAN STAATSWEGE OPGELEGDE PRIJSREGELING, MAAR EEN REGELING DIE DE PRIJSCONCURRENTIE BEPERKT ; DE HOOGTE VAN DIE PRIJZEN WORDT IMMERS VRIJ BEPAALD DOOR DE UITGEVERS EN IMPORTEURS . BEDOELDE WET ZOU DUS IN DE EERSTE PLAATS MOETEN WORDEN GETOETST AAN DE MEDEDINGINGSREGELS VAN HET VERDRAG . ZIJ VOERT EEN STELSEL VAN COLLECTIEVE PRIJSBINDING IN, WAT BIJ ARTIKEL 85, LID 1, EEG-VERDRAG AAN ONDERNEMINGEN IS VERBODEN EN WAT IN STRIJD IS MET HET STELSEL VAN ONVERVALSTE MEDEDINGING BINNEN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT, DAT IN ARTIKEL 3, SUB F, WORDT GENOEMD ALS EEN DOEL VAN DE ACTIVITEIT VAN DE GEMEENSCHAP . ARTIKEL 5, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG ZOU VOOR DE LID-STATEN DUS DE VERPLICHTING MEEBRENGEN ZICH VAN DERGELIJKE MAATREGELEN TE ONTHOUDEN, DIE HET NUTTIG EFFECT VAN ARTIKEL 85 TE NIET KUNNEN DOEN DOORDAT ZIJ PARTICULIERE ONDERNEMINGEN TOELATEN ZICH AAN DE DWINGENDE BEPALINGEN VAN DAT ARTIKEL TE ONTTREKKEN EN DAARMEE DE VERWEZENLIJKING VAN EEN DER DOELSTELLINGEN VAN HET VERDRAG IN GEVAAR TE BRENGEN .
11
DE FRANSE REGERING IS VAN MENING, DAT DE ARTIKELEN 3, SUB F, EN 5 EEG-VERDRAG SLECHTS ALGEMENE BEGINSELEN FORMULEREN EN OP ZICHZELF GEEN VERPLICHTINGEN IN HET LEVEN ROEPEN . ANDERZIJDS ZOU ARTIKEL 85 SLECHTS VAN TOEPASSING ZIJN OP BEPAALDE GEDRAGINGEN VAN ONDERNEMINGEN EN ZELFS IN SAMENHANG MET DE ARTIKELEN 3, SUB F, EN 5 NIET ALDUS KUNNEN WORDEN UITGELEGD, DAT HET DE LID-STATEN VERBIEDT MAATREGE
LEN TE NEMEN DIE DE VRIJE MEDEDINGING KUNNEN BEINVLOEDEN . DE BEPERKING VAN DE PRIJSCONCURRENTIE IN DE DETAILHANDEL, TERWIJL DEZE CONCURRENTIE OP HET NIVEAU VAN DE UITGEVERS VRIJ BLIJFT, ZOU GETOETST MOETEN WORDEN AAN DE ARTIKELEN 30 E . V ., DE ENIGE DIE IN CASU VAN BELANG KUNNEN ZIJN .
12
VOLGENS DE COMMISSIE KUNNEN DE ARTIKELEN 3, SUB F, EN 5 NIET ALDUS WORDEN UITGELEGD, DAT ZIJ DE LID-STATEN ELKE BEVOEGDHEID OP ECONOMISCH GEBIED ONTNEMEN DOOR HEN TE VERBIEDEN IN DE VRIJE MEDEDINGING IN TE GRIJPEN . ARTIKEL 85 ZOU ENKEL ZIEN OP GEDRAGINGEN VAN ONDERNEMINGEN EN NIET OP OVERHEIDSMAATREGELEN, EN DE VASTSTELLING VAN DERGELIJKE MAATREGELEN ZOU DUS SLECHTS EEN INBREUK VORMEN OP DE UIT ARTIKEL 5, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG VOORTVLOEIENDE VERPLICHTINGEN IN HET UITZONDERLIJKE GEVAL WAARIN EEN LID-STAAT DE TOTSTANDKOMING VAN VERBODEN MEDEDINGINGSAFSPRAKEN OPLEGT OF VERGEMAKKELIJKT DAN WEL DE WERKING ERVAN VERSTERKT DOOR ZE UIT TE BREIDEN TOT DERDEN, OF SPECIFIEK BEOOGT DE ONDERNEMINGEN IN STAAT TE STELLEN ZICH AAN DE COMMUNAUTAIRE MEDEDINGINGSREGELS TE ONTTREKKEN . DE VERENIGBAARHEID VAN EEN WETTELIJKE REGELING ALS DE ONDERHAVIGE MET HET EEG-VERDRAG ZOU DERHALVE ENKEL IN HET KADER VAN DE ARTIKELEN 30 E . V . ONDERZOCHT MOETEN WORDEN .
13
OVEREENKOMSTIG DE IN ARTIKEL 3, SUB F, EEG-VERDRAG OMSCHREVEN DOELSTELLING ZIJN KRACHTENS ARTIKEL 85, LID 1, ONVERENIGBAAR MET DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT EN VERBODEN ALLE OVEREENKOMSTEN TUSSEN ONDERNEMINGEN, ALLE BESLUITEN VAN ONDERNEMERSVERENIGINGEN EN ALLE ONDERLING AFGESTEMDE FEITELIJKE GEDRAGINGEN WELKE DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN ONGUNSTIG KUNNEN BEINVLOEDEN EN ERTOE STREKKEN OF TEN GEVOLGE HEBBEN DAT DE MEDEDINGING BINNEN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT WORDT VERHINDERD, BEPERKT OF VERVALST, EN MET NAME DIE WELKE BESTAAN IN HET RECHTSTREEKS OF ZIJDELINGS BEPALEN VAN DE AAN- OF VERKOOPPRIJZEN OF VAN ANDERE CONTRACTUELE VOORWAARDEN . DEZE BEPALING HEEFT DUS HET OOG OP CONCURRENTIEBEPERKENDE OVEREENKOMSTEN, BESLUITEN EN ONDERLING AFGESTEMDE FEITELIJKE GEDRAGINGEN VAN VERSCHILLENDE ONDERNEMINGEN, BEHOUDENS AFWIJKINGEN DIE DE COMMISSIE KRACHTENS ARTIKEL 85, LID 3, VAN HET VERDRAG TOESTAAT .
14
OFSCHOON DIE BEPALINGEN HET GEDRAG VAN ONDERNEMINGEN BETREFFEN EN NIET DE WETTELIJKE OF BESTUURSRECHTELIJKE MAATREGELEN VAN DE LID-STATEN, ZIJN DEZE LAATSTE NIETTEMIN INGEVOLGE ARTIKEL 5, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG GEHOUDEN, DOOR HUN NATIONALE WETGEVING GEEN AFBREUK TE DOEN AAN DE VOLLEDIGE EN EENVORMIGE TOEPASSING VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT EN AAN DE WERKING VAN HANDELINGEN TOT UITVOERING ERVAN, EN GEEN MAATREGELEN, ZIJ HET OOK VAN WETTELIJKE OF BESTUURSRECHTELIJKE AARD, TE NEMEN OF TE HANDHAVEN, WELKE AAN DE OP DE ONDERNEMINGEN TOEPASSELIJKE MEDEDINGINGSREGELS HUN NUTTIG EFFECT KUNNEN ONTNEMEN ( ZIE DE ARRESTEN VAN 13 FEBRUARI 1969, ZAAK 14/68, WILHELM, JURISPR . 1969, BLZ . 1, EN 16 NOVEMBER 1977, ZAAK 13/77, INNO, JURISPR . 1977, BLZ . 2115 ).
15
EEN WETTELIJKE REGELING ALS THANS IN GEDING DWINGT EVENWEL NIET TOT OVEREENKOMSTEN TUSSEN UITGEVERS EN DETAILHANDELAARS OF TOT ANDERE GEDRAGINGEN ALS WAAROP ARTIKEL 85, LID 1, EEG-VERDRAG HET OOG HEEFT, DOCH VERLANGT DE EENZIJDIGE VASTSTELLING, KRACHTENS EEN WETTELIJKE VERPLICHTING, VAN DE DETAILHANDELSPRIJZEN DOOR DE UITGEVERS OF IMPORTEURS . IN DEZE OMSTANDIGHEDEN RIJST DE VRAAG, OF EEN NATIONALE WETTELIJKE REGELING DIE HET BIJ ARTIKEL 85, LID 1, VERBODEN SOORT GEDRAGINGEN VAN ONDERNEMINGEN OVERBODIG MAAKT DOOR DE UITGEVERS OF IMPORTEURS VAN BOEKEN DE VERANTWOORDELIJKHEID VOOR DE VRIJE VASTSTELLING VAN BINDENDE DETAILHANDELSPRIJZEN OP TE DRAGEN, AFBREUK DOET AAN HET NUTTIG EFFECT VAN ARTIKEL 85 EN BIJGEVOLG IN STRIJD IS MET ARTIKEL 5, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG .
16
IN DIT VERBAND VOERT DE FRANSE REGERING, OFSCHOON VAN MENING DAT ARTIKEL 85 EEG-VERDRAG NIET OP WETTELIJKE MAATREGELEN VAN TOEPASSING IS, TER RECHTVAARDIGING VAN DE BETROKKEN WETTELIJKE REGELING AAN, DAT DEZE TEN DOEL HEEFT HET BOEK ALS CULTUURDRAGER TE BESCHERMEN TEGEN DE NEGATIEVE GEVOLGEN DIE VOOR DE DIVERSITEIT EN HET CULTUREEL PEIL VAN HET UITGEVERSBEDRIJF ZOUDEN VOORTVLOEIEN UIT EEN ONGEBREIDELDE PRIJSCONCURRENTIE OP DETAILHANDELSNIVEAU . VOORTS ZOU EEN WET ALS THANS IN GEDING NOODZAKELIJK ZIJN OM HET VOORTBESTAAN TE VERZEKEREN VAN DE GESPECIALISEERDE BOEKHANDELS TEGENOVER DE MEDEDINGING VAN ANDERE DISTRIBUTIESYSTEMEN DIE, GENOEGEN NEMEND MET KLEINE WINSTMARGES, OP DE VERSPREIDING VAN EEN BEPERKT AANTAL TITELS ZIJN GERICHT, EN OM TE VOORKOMEN DAT ENKELE GROTE DISTRIBUTEURS HUN KEUS KUNNEN OPDRINGEN AAN DE UITGEVERS, TEN NADELE VAN BOEKEN MET POETISCHE, WETENSCHAPPELIJKE EN CREATIEVE INHOUD . HET ZOU DERHALVE GAAN OM EEN MAATREGEL DIE ONMISBAAR IS VOOR HET BEHOUD VAN HET BOEK ALS CULTUREEL MEDIUM EN DIE IN DE REGELINGEN VAN DE MEESTE LID-STATEN EEN PENDANT HEEFT .
17
DE COMMISSIE, DIE EVENEENS VAN OORDEEL IS DAT ARTIKEL 85 EEG-VERDRAG, OOK IN SAMENHANG MET ARTIKEL 5, NIET OP EEN GEVAL ALS HET ONDERHAVIGE VAN TOEPASSING IS, DEELT DE OPVATTING VAN DE FRANSE REGERING OVER DE MEDEDINGINGSSITUATIE IN DE BOEKENSECTOR NIET . ZIJ BETWIST HET NUT EN DE WENSELIJKHEID VAN BIJZONDERE NATIONALE REGELINGEN VOOR DE BOEKENMARKT . ZIJ ERKENT EVENWEL, DAT ER IN DE MEESTE LID-STATEN OVEREENKOMSTEN OF PRAKTIJKEN VAN UITGEVERS EN BOEKHANDELAREN INZAKE PRIJSBINDING IN DE DETAILHANDEL BESTAAN, OOK AL VERTONEN DIE STELSELS VAN LID-STAAT TOT LID-STAAT OPVALLENDE VERSCHILLEN WAT TOEPASSINGSVOORWAARDEN EN MODALITEITEN BETREFT .
18
OPGEMERKT ZIJ, DAT DE COMMISSIE, DIE OPENLIJK KOND HEEFT GEDAAN VAN HAAR VOORNEMEN OM AL DIE STELSELS EN PRAKTIJKEN TE ONDERZOEKEN, DIT ONDERZOEK NOG NIET HEEFT KUNNEN AFSLUITEN EN NOG GEEN BELEIDSLIJN HEEFT KUNNEN BEPALEN TER ZAKE VAN DE UITOEFENING VAN DE BEVOEGDHEDEN DIE HET VERDRAG EN VERORDENING NR . 17 HAAR OP DIT GEBIED VERLENEN . OOK HEEFT ZIJ TOT NOG TOE DE RAAD GEEN VOORSTELLEN GEDAAN
VOOR EEN OPTREDEN IN EEN OF ANDERE ZIN, NOCH EEN PROCEDURE KRACHTENS ARTIKEL 85 EEG-VERDRAG INGELEID OM TOT EEN VERBOD VAN NATIONALE STELSELS OF PRAKTIJKEN INZAKE VASTE BOEKENPRIJZEN TE KOMEN .
19
DE ENIGE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE INZAKE VASTE BOEKENPRIJZEN, WELKE GELEID HEEFT TOT ' S HOFS ARREST VAN 17 JANUARI 1984 ( GEVOEGDE ZAKEN 43 EN 63/82, VBVB EN VBBB, JURISPR . 1984, BLZ . 19 ), BETREFT EEN TRANSNATIONALE OVEREENKOMST TUSSEN BEROEPSVERENIGINGEN IN TWEE LID-STATEN, DIE HET HOF ONVERENIGBAAR MET ARTIKEL 85, LID 1, EEG-VERDRAG HEEFT VERKLAARD . IN DAT ARREST HEEFT HET HOF OPGEMERKT, DAT NATIONALE WETGEVINGEN OF RECHTSPRAAK, ZELFS WANNEER ZIJ AAN ALLE LID-STATEN GEMEEN ZIJN, NIET DE DOORSLAG MOGEN GEVEN BIJ DE TOEPASSING VAN DE MEDEDINGINGSREGELS VAN HET VERDRAG . MAAR NOCH DE COMMISSIE IN HAAR BESCHIKKING NOCH HET HOF IN ZIJN ARREST HEEFT ZICH UITGESPROKEN OVER DE VERENIGBAARHEID MET ARTIKEL 85 EEG-VERDRAG VAN ZUIVER NATIONALE PRIJSBINDINGSOVEREENKOMSTEN .
20
GELET OP EEN EN ANDER MOET WORDEN VASTGESTELD DAT ER, MET BETREKKING TOT ZUIVER NATIONALE STELSELS OF PRAKTIJKEN IN DE BOEKENSECTOR, TOT OP HEDEN GEEN COMMUNAUTAIR MEDEDINGINGSBELEID BESTAAT DAT DE LID-STATEN OP GROND VAN HUN VERPLICHTING ZICH TE ONTHOUDEN VAN ALLE MAATREGELEN WELKE DE VERWEZENLIJKING VAN DE DOELSTELLINGEN VAN HET VERDRAG IN GEVAAR KUNNEN BRENGEN, IN ACHT ZOUDEN MOETEN NEMEN . BIJ DE HUIDIGE STAND VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT ZIJN DERHALVE DE KRACHTENS ARTIKEL 5 JUNCTIS DE ARTIKELEN 3, SUB F, EN 85 EEG-VERDRAG OP DE LID-STATEN RUSTENDE VERPLICHTINGEN NIET ZO DUIDELIJK BEPAALD, DAT HET HUN VERBODEN ZOU ZIJN OM EEN WETTELIJKE REGELING ALS DE ONDERHAVIGE INZAKE DE DETAILHANDELSPRIJS VAN BOEKEN UIT TE VAARDIGEN, OP VOORWAARDE EVENWEL DAT DIE WETTELIJKE REGELING DE ANDERE SPECIFIEKE BEPALINGEN VAN HET VERDRAG, INZONDERHEID DIE BETREFFENDE HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN, IN ACHT NEEMT .
DE TOEPASSING VAN DE ARTIKELEN 30 EN 36 EEG-VERDRAG
21
DE COMMISSIE MEENT, DAT DE BETROKKEN WETTELIJKE REGELING EEN DOOR ARTIKEL 30 EEG-VERDRAG VERBODEN MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING ALS EEN KWANTITATIEVE INVOERBEPERKING VORMT . TWEE BEPALINGEN VAN DE WET VAN 10 AUGUSTUS 1981 ZOUDEN EEN SPECIALE REGELING BEVATTEN VOOR INGEVOERDE BOEKEN, NAMELIJK DE BEPALING DAT DE PRIJS VAN INGEVOERDE BOEKEN DOOR DE IMPORTEUR WORDT VASTGESTELD, WAARBIJ DE VOORNAAMSTE DEPOTHOUDER IN DIT VERBAND ALS IMPORTEUR WORDT BESCHOUWD, EN DE BEPALING DAT BIJ INVOER VAN IN FRANKRIJK UITGEGEVEN BOEKEN DE VERKOOPPRIJS TENMINSTE GELIJK MOET ZIJN AAN DE DOOR DE UITGEVER VASTGESTELDE PRIJS . DEZE BEPALINGEN ZOUDEN DE INVOER BELEMMEREN, DAAR ZIJ HET DE IMPORTEURS ONMOGELIJK MAKEN LA
GERE PRIJZEN TOE TE PASSEN EN DOOR MIDDEL VAN PRIJSCONCURRENTIE OP DE FRANSE MARKT DOOR TE DRINGEN . LECLERC VERDEDIGT IN WEZEN HETZELFDE STANDPUNT .
22
VOLGENS DE FRANSE REGERING IS EEN WETTELIJKE REGELING ALS THANS IN GEDING NIET IN STRIJD MET ARTIKEL 30 . ELKE LID-STAAT ZOU VRIJ ZIJN OM ZIJN BINNENLANDSE HANDEL TE REGELEN . DE BEPERKING VAN PRIJSCONCURRENTIE OP HET NIVEAU VAN DE DETAILHANDEL ZOU DE INVOER NIET BELEMMEREN ; INGEVOERDE EN BINNENLANDSE BOEKEN ZOUDEN IN DIT OPZICHT GELIJK WORDEN BEHANDELD . WAT DE PRIJSVASTSTELLING DOOR DE VOORNAAMSTE DEPOTHOUDER BETREFT, HIERBIJ ZOU DE VERANTWOORDELIJKHEID VOOR HET VASTSTELLEN VAN DE PRIJS VAN BUITENLANDSE BOEKEN ZIJN OPGEDRAGEN AAN DEGENE WIENS COMMERCIELE FUNCTIES OP DE BINNENLANDSE MARKT VERGELIJKBAAR ZIJN MET DIE VAN DE UITGEVER BIJ DE VERSPREIDING VAN BINNENLANDSE BOEKEN . DE BEPALING BETREFFENDE IN FRANKRIJK UITGEGEVEN EN WEDERINGEVOERDE BOEKEN ZOU EEN ONMISBARE AANVULLING ZIJN OM DE WETTELIJKE REGELING SLUITEND TE MAKEN EN TE VOORKOMEN DAT DE WET DOOR DE WEDERINVOER VAN BOEKEN WORDT ONTDOKEN .
23
LUIDENS ARTIKEL 30 EEG-VERDRAG ZIJN KWANTITATIEVE INVOERBEPERKINGEN EN ALLE MAATREGELEN VAN GELIJKE WERKING IN DE HANDEL TUSSEN DE LID-STATEN VERBODEN . ALS MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING ALS EEN KWANTITATIEVE BEPERKING IN DE ZIN VAN DAT ARTIKEL IS VOLGENS VASTE RECHTSPRAAK VAN HET HOF TE BESCHOUWEN ELKE NATIONALE MAATREGEL DIE DE INTRACOMMUNAUTAIRE HANDEL AL DAN NIET RECHTSTREEKS, DAADWERKELIJK OF POTENTIEEL KAN BELEMMEREN . ZULKS IS MET NAME HET GEVAL BIJ EEN NATIONALE REGELING DIE DE SITUATIE VAN NATIONALE EN VAN INGEVOERDE PRODUKTEN VERSCHILLEND REGELT OF DE AFZET VAN INGEVOERDE PRODUKTEN OP ENIGERLEI WIJZE MOEILIJKER MAAKT DAN DIE VAN NATIONALE PRODUKTEN .
24
UIT DIT OOGPUNT MOETEN IN DIT GEVAL TWEE VERSCHILLENDE SITUATIES WAAROP DE NATIONALE WETTELIJKE REGELING VAN TOEPASSING IS, WORDEN ONDERZOCHT, NAMELIJK ENERZIJDS DE SITUATIE VAN BOEKEN DIE IN EEN ANDERE LID-STAAT ZIJN UITGEGEVEN EN IN DE BETROKKEN LID-STAAT WORDEN INGEVOERD, EN ANDERZIJDS DIE VAN BOEKEN DIE IN DE BETROKKEN LID-STAAT ZIJN UITGEGEVEN EN, NA UITVOER NAAR EEN ANDERE LID-STAAT, DAAR WEER WORDEN INGEVOERD .
25
VOOR ZOVER EEN WETTELIJKE REGELING ALS THANS IN GEDING VAN TOEPASSING IS OP BOEKEN DIE IN EEN ANDERE LID-STAAT ZIJN UITGEGEVEN EN IN DE BETROKKEN LID-STAAT WORDEN INGEVOERD, MOET WORDEN VASTGESTELD, DAT EEN BEPALING VOLGENS WELKE DE IMPORTEUR VAN HET BOEK DIE DE FORMALITEIT VAN HET WETTELIJK DEPOT VAN EEN EXEMPLAAR VAN DAT BOEK HEEFT TE VERVULLEN - DAT WIL ZEGGEN DE VOORNAAMSTE DEPOTHOUDER -, DE VERKOOPPRIJS ERVAN MOET VASTSTELLEN, DE VERANTWOORDELIJKHEID VOOR DE VASTSTELLING VAN DE VERKOOPPRIJS LEGT BIJ EEN HANDELAAR DIE OPTREEDT IN EEN ANDERE HANDELSFASE
DAN DE UITGEVER, EN HET ELKE ANDERE IMPORTEUR VAN HETZELFDE BOEK ONMOGELIJK MAAKT DE VERKOOPPRIJS TOE TE PASSEN DIE HIJ, GEZIEN ZIJN KOSTPRIJS IN DE STAAT VAN UITGAVE, PASSEND ACHT VOOR DE AFZET OP DE MARKT VAN DE STAAT VAN INVOER . ANDERS DAN DE FRANSE REGERING BETOOGT, BEPERKT EEN DERGELIJKE BEPALING ZICH ER DUS NIET TOE, INGEVOERDE BOEKEN ONDER EEN ZELFDE REGELING TE BRENGEN ALS VOOR BINNENLANDSE BOEKEN GELDT ; ZIJ SCHEPT INTEGENDEEL VOOR INGEVOERDE BOEKEN EEN APARTE REGELING, DIE DE HANDEL TUSSEN DE LID-STATEN KAN BELEMMEREN . EEN DERGELIJKE BEPALING MOET MITSDIEN WORDEN BESCHOUWD ALS EEN DOOR ARTIKEL 30 EEG-VERDRAG VERBODEN MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING .
26
VOOR ZOVER DAARENTEGEN EEN DERGELIJKE WETTELIJKE REGELING VAN TOEPASSING IS OP BOEKEN DIE IN DE BETROKKEN LID-STAAT ZIJN UITGEGEVEN EN, NA UITVOER NAAR EEN ANDERE LID-STAAT, DAAR WEER WORDEN INGEVOERD, VORMT EEN BEPALING DIE VOOR DE VERKOOP VAN DIE BOEKEN DE DOOR DE UITGEVER VASTGESTELDE VERKOOPPRIJS VERBINDEND VERKLAART, GEEN REGELING DIE ONDERSCHEID MAAKT TUSSEN BINNENLANDSE EN INGEVOERDE BOEKEN . NIETTEMIN BEMOEILIJKT EEN DERGELIJKE BEPALING DE AFZET VAN DE WEDERINGEVOERDE BOEKEN, DAAR ZIJ DE IMPORTEUR VAN EEN DERGELIJK BOEK DE MOGELIJKHEID ONTNEEMT OM HET VOORDEEL VAN EEN IN DE LID-STAAT VAN UITVOER BEDONGEN GUNSTIGER PRIJS IN DE DETAILHANDELSPRIJS DOOR TE BEREKENEN . ZIJ VORMT MITSDIEN EEN DOOR ARTIKEL 30 VERBODEN MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING ALS EEN KWANTITATIEVE INVOERBEPERKING .
27
DIT GELDT ECHTER NIET, WANNEER UIT OBJECTIEVE OMSTANDIGHEDEN ZOU BLIJKEN DAT DE BETROKKEN BOEKEN ENKEL ZIJN UITGEVOERD MET HET DOEL ZE OPNIEUW IN TE VOEREN TENEINDE EEN WETTELIJKE REGELING ALS DE ONDERHAVIGE TE ONTDUIKEN .
28
TER RECHTVAARDIGING VAN DE TWEE BETROKKEN BEPALINGEN BEROEPT DE FRANSE REGERING ZICH VOORTS OP DWINGENDE VEREISTEN VERBAND HOUDEND MET DE BESCHERMING VAN DE CONSUMENTEN . DAARTOE VERWIJST ZIJ NAAR HAAR HIERVOOR VERMELDE OPVATTING, DAT HET BOEK ALS CULTUURDRAGER DIENT TE WORDEN BESCHERMD .
29
DIENAANGAANDE ZIJ OPGEMERKT, DAT EEN NATIONALE REGELING DIE DE HANDELAREN ERTOE VERPLICHT BEPAALDE DETAILHANDELSPRIJZEN IN ACHT TE NEMEN, EN DIE DE AFZET VAN INGEVOERDE PRODUKTEN BEMOEILIJKT SLECHTS GERECHTVAARDIGD KAN ZIJN OP DE IN ARTIKEL 36 EEG-VERDRAG GENOEMDE GRONDEN .
30
ALS AFWIJKING VAN EEN FUNDAMENTELE REGEL VAN HET VERDRAG MOET ARTIKEL 36 STRIKT WORDEN UITGELEGD EN KAN HET NIET WORDEN UITGEBREID TOT DOELSTELLINGEN DIE DAARIN NIET UITDRUKKELIJK ZIJN GENOEMD . TOT DE IN DAT ARTIKEL GENOEMDE GRONDEN BEHOORT NOCH DE BESCHERMING VAN DE CONSUMENTEN NOCH DE BESCHERMING VAN DE CREATIVITEIT EN DE CULTURELE DIVERSITEIT IN DE BOEKENSECTOR . BIJGEVOLG KUNNEN DE DOOR DE FRANSE REGERING AANGEVOERDE RECHTVAARDIGINGSGRONDEN NIET WORDEN AANVAARD .
31
MITSDIEN MOET OP DE VRAAG VAN DE COUR D ' APPEL TE POITIERS WORDEN GEANTWOORD
- DAT BIJ DE HUIDIGE STAND VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT ARTIKEL 5, TWEEDE ALINEA, JUNCTIS DE ARTIKELEN 3, SUB F, EN 85 EEG-VERDRAG DE LID-STATEN NIET VERBIEDT, EEN WETTELIJKE REGELING UIT TE VAARDIGEN, INHOUDENDE DAT DE DETAILHANDELSPRIJS VAN BOEKEN DOOR DE UITGEVER OF IMPORTEUR VAN EEN BOEK WORDT VASTGESTELD EN VERBINDEND IS VOOR ALLE DETAILHANDELAARS, MITS DIE WETTELIJKE REGELING DE ANDERE SPECIFIEKE BEPALINGEN VAN HET VERDRAG, INZONDERHEID DIE BETREFFENDE HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN, IN ACHT NEEMT ;
- DAT, IN HET KADER VAN EEN DERGELIJKE NATIONALE WETTELIJKE REGELING, ALS DOOR ARTIKEL 30 EEG-VERDRAG VERBODEN MAATREGELEN VAN GELIJKE WERKING ALS KWANTITATIEVE INVOERBEPERKINGEN ZIJN TE BESCHOUWEN BEPALINGEN
- VOLGENS WELKE DE IMPORTEUR VAN EEN BOEK DIE DE FORMALITEIT VAN HET WETTELIJK DEPOT VAN EEN EXEMPLAAR VAN DAT BOEK HEEFT TE VERVULLEN, DAT WIL ZEGGEN DE VOORNAAMSTE DEPOTHOUDER, DE DETAILHANDELSPRIJS ERVAN MOET VASTSTELLEN,
- OF DIE VOOR DE VERKOOP VAN BOEKEN DIE IN DE BETROKKEN LID-STAAT ZIJN UITGEGEVEN EN ER, NA UITVOER NAAR EEN ANDERE LID-STAAT, WEER ZIJN INGEVOERD, DE DOOR DE UITGEVER VASTGESTELDE VERKOOPPRIJS VERBINDEND VERKLAREN, TENZIJ UIT OBJECTIEVE OMSTANDIGHEDEN ZOU BLIJKEN DAT DIE BOEKEN ENKEL ZIJN UITGEVOERD MET HET DOEL ZE OPNIEUW IN TE VOEREN TENEINDE EEN DERGELIJKE WETTELIJKE REGELING TE ONTDUIKEN .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
32
DE KOSTEN DOOR DE FRANSE REGERING EN DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING VAN HUN OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE,
UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR DE COUR D ' APPEL TE POITIERS BIJ ARREST VAN 28 SEPTEMBER 1983 GESTELDE VRAGEN, VERKLAART VOOR RECHT :
1 ) BIJ DE HUIDIGE STAND VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT VERBIEDT ARTIKEL 5, TWEEDE ALINEA, JUNCTIS DE ARTIKELEN 3, SUB F, EN 85 EEG-VERDRAG DE LID-STATEN NIET, EEN WETTE
LIJKE REGELING UIT TE VAARDIGEN, INHOUDENDE DAT DE DETAILHANDELSPRIJS VAN BOEKEN DOOR DE UITGEVER OF IMPORTEUR VAN EEN BOEK WORDT VASTGESTELD EN VERBINDEND IS VOOR ALLE DETAILHANDELAARS, MITS DIE WETTELIJKE REGELING DE ANDERE SPECIFIEKE BEPALINGEN VAN HET VERDRAG, INZONDERHEID DIE BETREFFENDE HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN, IN ACHT NEEMT .
2 ) IN HET KADER VAN EEN DERGELIJKE NATIONALE WETTELIJKE REGELING ZIJN ALS DOOR ARTIKEL 30 EEG-VERDRAG VERBODEN MAATREGELEN VAN GELIJKE WERKING ALS KWANTITATIEVE INVOERBEPERKINGEN TE BESCHOUWEN BEPALINGEN