62004CJ0136_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-136/04,
με αντικείμενο αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 234 ΕΚ, την οποία υπέβαλε το Bundesfinanzhof (Γερμανία) με απόφαση της 3ης Φεβρουαρίου 2004, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 15 Μαρτίου 2004, στο πλαίσιο της δίκης
Deutsches Milch-Kontor GmbH
κατά
Hauptzollamt Hamburg-Jonas,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
συγκείμενο από τους J. Makarczyk, πρόεδρο τμήματος, R. Schintgen και R. Silva de Lapuerta (εισηγήτρια), δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: M. Poiares Maduro
γραμματέας: B. Fülöp, υπάλληλος διοικήσεως,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 28ης Σεπτεμβρίου 2005,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
– η Deutsches Milch-Kontor GmbH, εκπροσωπούμενη από τους U. Schrömbges και O. Wenzlaff, Rechtsanwälte,
– η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον G. Braun,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1. Η αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του κανονισμού (ΕΟΚ) 1706/89 της Επιτροπής, της 15ης Ιουνίου 1989, περί καθορισμού των επιστροφών κατά την εξαγωγή στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων (ΕΕ L 166, σ. 36), καθώς και του κανονισμού (ΕΟΚ) 3445/89 της Επιτροπής, της 15ης Νοεμβρίου 1989, για τον καθορισμό της πλήρους διατυπώσεως της ονοματολογίας των γεωργικών προϊόντων για τις επιστροφές στην εξαγωγή, που εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 1990 (ΕΕ L 336, σ. l).
2. Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της εταιρίας Deutsches Milch-Kontor GmbH (στο εξής: Milch-Kontor) και του Hauptzollamt Hamburg-Jonas (κεντρικού τελωνειακού γραφείου του Hambourg-Jonas, στο εξής: Hauptzollamt) ως προς το δικαίωμα εισπράξεως επιστροφής κατά την εξαγωγή για τυρί προοριζόμενο για μεταποίηση.
Το νομικό πλαίσιο
3. Κατά το άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 804/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/003, σ. 82), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3904/87 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1987 (ΕΕ L 370, σ. 1, στο εξής: κανονισμός 804/68), η διαφορά μεταξύ των τιμών που ισχύουν στο διεθνές εμπόριο για ορισμένα προϊόντα του άρθρου 1 του κανονισμού αυτού και των τιμών που ισχύουν για τα ίδια προϊόντα εντός της Ευρωπαϊκής Κοινότητας μπορεί να ισοσταθμιστεί με επιστροφή κατά την εξαγωγή.
4. Ο κανονισμός 1706/89 καθορίζει το ύψος των προβλεπόμενων από το άρθρο 17 επιστροφών κατά την εξαγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων.
5. Η ένατη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού αυτού έχει ως εξής:
«[εκτιμώντας] ότι το ποσό επιστροφής για τα τυριά υπολογίζεται για τα προϊόντα που προορίζονται για άμεση κατανάλωση· ότι η κρούστα και τα υπολείμματα δεν είναι προϊόντα που ανταποκρίνονται στον προορισμό αυτόν· ότι για να αποφευχθεί κάθε σύγχυση ερμηνείας πρέπει να διευκρινισθεί ότι τα τυριά αξίας «ελεύθερο στα σύνορα» μικρότερης από 140 ΕCU ανά 100 χιλιόγραμμα δεν απολαύουν επιστροφής».
6. Με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (ΕΕ L 256, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2886/89 της Επιτροπής, της 2ας Αυγούστου 1989 (ΕΕ L 282, σ. 1), καθιερώθηκε η ισχύουσα κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης Συνδυασμένη Ονοματολογία των εμπορευμάτων (στο εξής: Συνδυασμένη Oνοματολογία).
7. Η κλάση 0406 90 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας φέρει τον τίτλο «άλλα τυριά». Περιλαμβάνει τη διάκριση 0406 90 11, με τίτλο «άλλα τυριά προοριζόμενα για μεταποίηση».
8. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 3846/87 της Επιτροπής, της 17ης Δεκεμβρίου 1987, που καθορίζει την ονοματολογία των γεωργικών προϊόντων για τις επιστροφές κατά την εξαγωγή (ΕΕ L 366, σ. 1), καθιερώνει, βάσει της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, την ονοματολογία των γεωργικών προϊόντων για τις επιστροφές κατά την εξαγωγή (στο εξής: ονοματολογία των επιστροφών).
9. Κατά το άρθρο 1, τρίτο εδάφιο, του κανονισμού αυτού, η ονοματολογία των επιστροφών περιλαμβάνει διακρίσεις συμπληρωματικές εκείνων της Συνδυασμένης Ονοματολογίας οι οποίες είναι αναγκαίες για την περιγραφή των εμπορευμάτων που αποτελούν αντικείμενο του καθεστώτος των επιστροφών κατά την εξαγωγή.
10. Η ισχύουσα κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης ονοματολογία των επιστροφών είναι αυτή του κανονισμού 3445/89.
Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
11. Τον Ιανουάριο του 1990 η Milch-Kontor εξήγαγε τυρί στη Γιουγκοσλαβία και έλαβε, κατόπιν αιτήσεώς της, επιστροφή κατά την εξαγωγή. Το εξαχθέν εμπόρευμα είχε δηλωθεί ως gouda.
12. Με απόφαση της 14ης Αυγούστου 1995, το Hauptzollamt ζήτησε την απόδοση της αρχικώς χορηγηθείσας επιστροφής κατά την εξαγωγή, για τον λόγο ότι το εξαχθέν εμπόρευμα δεν ήταν το σύνηθες Gouda του εμπορίου αλλά προϊόν σε ακατέργαστη μορφή προοριζόμενο για μεταποίηση.
13. Το Finanzgericht απέρριψε την προσφυγή που άσκησε η Milch-Kontor κατά της αποφάσεως του Hauptzollamt, επισημαίνοντας ότι η είσπραξη της επιστροφής κατά την εξαγωγή ήταν παράνομη, καθόσον, εν αντιθέσει προς τη Συνδυασμένη Ονοματολογία, η ονοματολογία των επιστροφών δεν περιλαμβάνει διάκριση σχετική με προοριζόμενα για μεταποίηση τυριά.
14. Η Milch-Kontor άσκησε αναίρεση («Revision») κατά της αποφάσεως του Finanzgericht ενώπιον του Bundesfinanzhof.
15. Όπως προκύπτει από την απόφαση περί παραπομπής, κατά το Bundesfinanzhof ανακύπτει το ζήτημα αν η ονοματολογία των επιστροφών αποτελεί αυτοτελές δασμολογικό πλαίσιο, διαφορετικό από τη Συνδυασμένη Ονοματολογία, ή αν αποτελεί τμήμα της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, το οποίο επαναλαμβάνει απλώς τις διακρίσεις των προϊόντων που πρέπει να ληφθούν υπόψη για τη χορήγηση των επιστροφών κατά την εξαγωγή.
16. Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει, καταρχάς, ότι από τις διατάξεις του κανονισμού 3846/87 προκύπτει ότι η ονοματολογία των επιστροφών αποτελεί επανάληψη των οικείων κλάσεων και διακρίσεων της Συνδυασμένης Ονοματολογίας.
17. Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει, εν συνεχεία, ότι, σύμφωνα με την πρώτη φράση της ένατης αιτιολογικής σκέψεως του κανονισμού 1706/89, το ποσό της επιστροφής για τα τυριά υπολογίζεται για προϊόντα που προορίζονται για άμεση κατανάλωση. Κατά το αιτούν δικαστήριο, τούτο μπορεί να σημαίνει ότι για τα προοριζόμενα για μεταποίηση τυριά δεν προβλέπεται επιστροφή κατά την εξαγωγή.
18. Τέλος, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι, καθόσον η υπαγωγή στη διάκριση 0406 90 11 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας αφορά αποκλειστικά τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων για τους σκοπούς της επιβολής εισαγωγικών δασμών, δεν θα πρέπει να αποκλειστεί η δυνατότητα χορηγήσεως επιστροφών κατά την εξαγωγή για εμπόρευμα, έστω και αν αυτό, κατά την επιβολή εισαγωγικών δασμών, κατατάσσεται στην εν λόγω διάκριση.
19. Υπό τις συνθήκες αυτές, το Bundesfinanzhof αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Έχουν ο κανονισμός (ΕΟΚ) 3445/89 και ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1706/89 την έννοια ότι για τυρί της διακρίσεως 0406 90 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, το οποίο, λόγω των χαρακτηριστικών του, προορίζεται για μεταποίηση και, επομένως, πρέπει να υπαχθεί, από δασμολογικής απόψεως, στη διάκριση 0406 90 11 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, όπως διατυπώνεται στον κανονισμό (ΕΟΚ) 2886/89, αποκλείεται η χορήγηση επιστροφής κατά την εξαγωγή;»
Επί του προδικαστικού ερωτήματος
20. Με το ερώτημά του το αιτούν δικαστήριο ερωτά κατ’ ουσίαν αν για την εξαγωγή σε τρίτη χώρα προϊόντος χαρακτηριζόμενου ως τυριού το οποίο προορίζεται για μεταποίηση στην εν λόγω χώρα και υπάγεται στη διάκριση 0406 90 11 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, μπορεί να χορηγηθεί επιστροφή κατά την εξαγωγή δυνάμει των κανονισμών 3445/89 και 1706/89.
21. Η Milch-Kontor και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων υποστηρίζουν ότι ο λόγος για τον οποίο η διάκριση 0406 90 11 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας δεν περιλαμβάνεται στην ονοματολογία των επιστροφών έγκειται στο γεγονός ότι η διάκριση αυτή ισχύει μόνο για την επιβολή εισαγωγικών δασμών.
22. Η Milch-Kontor και η Επιτροπή εκτιμούν ότι από το στοιχείο αυτό δεν πρέπει να συναχθεί ο αποκλεισμός της δυνατότητας χορηγήσεως επιστροφής για το εξαχθέν εμπόρευμα.
23. Κατά τη Milch-Kontor, η ονοματολογία των επιστροφών αποτελεί αυτοτελές δασμολογικό πλαίσιο, διαφορετικό από τη Συνδυασμένη Ονοματολογία. Συνεπώς, ένα προϊόν το οποίο, για τις ανάγκες της δασμολογήσεως, κατατάσσεται σε διάκριση μη περιλαμβανόμενη στην ονοματολογία των επιστροφών μπορεί αυτομάτως να υπαχθεί, αναλόγως της συνθέσεώς του, στον αντίστοιχο κωδικό προϊόντος της εν λόγω ονοματολογίας. Επομένως, λαμβανομένων υπόψη των χαρακτηριστικών τους, τυριά προοριζόμενα για μεταποίηση τα οποία εμπίπτουν στη διάκριση 0406 90 11 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας πρέπει να υπαχθούν στον αντίστοιχο κωδικό της ονοματολογίας επιστροφών, ήτοι στον κωδικό προϊόντος 0406 90 89 979. Εν πάση περιπτώσει, κατά τη Milch-Kontor, ο κωδικός αυτός, ως ειδικότερος της διακρίσεως 0406 90 11, έπρεπε να προτιμηθεί.
24. Κατά την Επιτροπή, δεδομένου ότι η διάκριση 0406 90 11 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας αφορά αποκλειστικά τις εισαγωγές, επιβάλλεται η κατάταξη του προοριζόμενου για μεταποίηση σε τρίτη χώρα τυριού σε άλλη διάκριση της κλάσεως 0406 90 της εν λόγω ονοματολογίας, αναλόγως του είδους ή της συνθέσεώς του.
25. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή εκτιμά ότι, αν το εξαγόμενο εμπόρευμα δεν μπορεί να υπαχθεί σε κανέναν από τους κωδικούς προϊόντος του παραρτήματος του κανονισμού 1706/89 και δεν πληροί τους κοινοτικούς όρους, ιδίως εκείνους περί ποιότητας και τιμής, πρέπει να αποκλείεται η συναφής χορήγηση επιστροφών κατά την εξαγωγή.
26. Κατά την Επιτροπή, η ερμηνεία της πρώτης φράσεως της ένατης αιτιολογικής σκέψεως του κανονισμού 1706/89 δεν μπορεί να απομονωθεί από την ανάλυση της εν λόγω αιτιολογικής σκέψεως θεωρούμενης στο σύνολό της. Με την αιτιολογική αυτή σκέψη γίνεται διάκριση ως προς τον υπολογισμό του ποσού της επιστροφής για τα τυριά, μεταξύ, αφενός, των προοριζόμενων για άμεση κατανάλωση προϊόντων και, αφετέρου, της κρούστας και των υπολειμμάτων τυριών. Προς αποφυγή πάσης συγχύσεως, καμία επιστροφή δεν χορηγείται κατά την εξαγωγή τυριού του οποίου η αξία «ελεύθερο στα σύνορα» είναι κατώτερη των 140 ΕCU ανά 100 χιλιόγραμμα. Σε περίπτωση υπερβάσεως της αξίας αυτής, είναι εύλογη η χορήγηση επιστροφής ακόμη και αν το προϊόν προορίζεται για μεταποίηση. Συνεπώς, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, εν προκειμένω, η χορήγηση της επιστροφής κατά την εξαγωγή εξαρτάται από το ζήτημα αν η «ελεύθερο στα σύνορα» αξία του εξαγόμενου και προοριζόμενου για μεταποίηση σε τρίτη χώρα τυριού ήταν υψηλότερη από την ως άνω τιμή.
27. Όπως ε πισημαίνουν το αιτούν δικαστήριο, η Milch-Kontor και η Επιτροπή, η διάκριση 0406 90 11 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, η οποία αφορά προοριζόμενα για μεταποίηση τυριά, τυγχάνει εφαρμογής μόνο για τους σκοπούς επιβολής εισαγωγικών δασμών.
28. Είναι, επομένως, εύλογο το γεγονός ότι η διάκριση αυτή δεν περιλαμβάνεται μεταξύ των διακρίσεων της ονοματολογίας επιστροφών, η οποία καθορίζει τα προϊόντα που αποτελούν αντικείμενο του καθεστώτος των επιστροφών κατά την εξαγωγή.
29. Τούτο δεν σημαίνει, πάντως, ότι τυριά τα οποία εξήχθησαν το 1990 και προορίζονταν για μεταποίηση σε τρίτη χώρα δεν υπάγονται στο καθεστώς αυτό.
30. Πράγματι, εάν το εν λόγω εμπόρευμα μπορεί, λαμβανομένων υπόψη του είδους του και της συνθέσεώς του, να υπαχθεί σε άλλη διάκριση της κλάσεως 0406 90 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας στην οποία αντιστοιχεί ένας εκ των κωδικών προϊόντων του παραρτήματος του κανονισμού 1706/89, δεν θα πρέπει να αποκλειστεί η δυνατότητα χορηγήσεως επιστροφής κατά την εξαγωγή δυνάμει του άρθρου 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 804/68.
31. Στο πλαίσιο της υποθέσεως της κύριας δίκης, απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να προβεί στην εξέταση του ζητήματος αυτού.
32. Όσον αφορά την ένατη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 1706/89, αρκεί η υπόμνηση ότι το προοίμιο μιας κοινοτικής πράξεως δεν είναι νομικώς δεσμευτικό και δεν μπορεί να αποτελέσει βάση για παρέκκλιση από τις διατάξεις της οικείας πράξεως ούτε για την ερμηνεία των διατάξεων αυτών κατά τρόπο προδήλως αντίθετο προς το γράμμα τους (αποφάσεις της 19ης Νοεμβρίου 1998, C-162/97, Nilsson κ.λπ., Συλλογή 1998, σ. I‑7477, σκέψη 54, και της 25ης Νοεμβρίου 1998, C-308/97, Manfredi, Συλλογή 1998, σ. I‑7685, σκέψη 30).
33. Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω εκτιμήσεων, στο υποβληθέν ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι για τυριά τα οποία εξήχθησαν το 1990 και, λόγω των χαρακτηριστικών τους, προορίζονταν για μεταποίηση σε τρίτη χώρα μπορεί να χορηγηθεί επιστροφή κατά την εξαγωγή κατά το άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 804/68, υπό τον όρον ότι αυτά υπάγονται, λαμβανομένων υπόψη του είδους και της συνθέσεώς τους, σε έναν από τους κωδικούς προϊόντων του παραρτήματος του κανονισμού 1706/89, όπως αυτοί καθορίζονται στην περιλαμβανόμενη σε παράρτημα του κανονισμού 3445/89 ονοματολογία των γεωργικών προϊόντων για τις επιστροφές κατά την εξαγωγή.
Επί των δικαστικών εξόδων
34. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πέμπτο τμήμα) αποφαίνεται:
Για τυριά τα οποία εξήχθησαν το 1990 και, λόγω των χαρακτηριστικών τους, προορίζονταν για μεταποίηση σε τρίτη χώρα μπορεί να χορηγηθεί επιστροφή κατά την εξαγωγή κατά το άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 804/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3904/87 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1987, υπό τον όρον ότι υπάγονται, λαμβανομένων υπόψη του είδους και της συνθέσεώς τους, σε έναν από τους κωδικούς προϊόντων του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΟΚ) 1706/89 της Επιτροπής, της 15ης Ιουνίου 1989, περί καθορισμού των επιστροφών κατά την εξαγωγή στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, όπως αυτοί καθορίζονται στην ονοματολογία των γεωργικών προϊόντων για τις επιστροφές κατά την εξαγωγή, η οποία περιλαμβάνεται σε παράρτημα του κανονισμού (ΕΟΚ) 3445/89 της Επιτροπής, της 15ης Νοεμβρίου 1989, για τον καθορισμό της πλήρους διατυπώσεως της ονοματολογίας των γεωργικών προϊόντων για τις επιστροφές στην εξαγωγή, που εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 1990.