Postanowienie Trybunału (szósta izba) z dnia 14 października 2021 r. – NSV i NM
(sprawa C‑87/21)(1)
Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem – Ochrona konsumentów – Dyrektywa 93/13/EWG – Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich – Zakres stosowania – Artykuł 1 ust 2 – Warunki umowy odzwierciedlające obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze – Umowy o kredyt denominowane w walucie obcej – Warunki dotyczące ryzyka wymiany przejmujące względnie obowiązujący przepis prawa krajowego – Zarzucane uchybienie obowiązkowi informowania ciążącemu na instytucji bankowej udzielającej kredytu – Wymóg dobrej wiary – Badanie przez sąd krajowy, które ma być przeprowadzone w pierwszej kolejności na podstawie art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13
1.      Ochrona konsumentów – Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich – Dyrektywa 93/13 – Zakres stosowania – Wyłączenie przewidziane w odniesieniu do warunków umowy odzwierciedlających obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze – Ustalenie spoczywające na sądzie krajowym
(dyrektywa Rady 93/13, art. 1 ust. 2)
(zob. pkt 24–27, 31)
2.      Ochrona konsumentów – Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich – Dyrektywa 93/13 – Zakres stosowania – Wyłączenie przewidziane w odniesieniu do warunków umowy odzwierciedlających obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze – Warunek dotyczący ryzyka wymiany, który nie był indywidualnie negocjowany i odzwierciedlający przepis prawa krajowego o charakterze względnie obowiązującym – Przepis mający zastosowanie w braku innego porozumienia pomiędzy stronami umowy – Brak stosowania dyrektywy – Zakres
(dyrektywa Rady 93/13, art. 1 ust. 2)
(zob. pkt 29, 33, 42)
3.      Ochrona konsumentów – Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich – Dyrektywa 93/13 – Zakres stosowania – Wyłączenie przewidziane dla warunków odzwierciedlających przepisy prawa krajowego o charakterze względnie obowiązującym – Obowiązek priorytetowego zbadania przez sąd krajowy wpływu wyłączenia, a nie wyjątku od oceny nieuczciwego charakteru takich warunków
(dyrektywa Rady 93/13, art. 1 ust. 2, art. 3, 4, 5)
(zob. pkt 38–41)
Sentencja
Artykuł 1 ust. 2 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że warunek ujęty w zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą umowie o kredyt denominowanej w walucie obcej, który to warunek odzwierciedla przepis prawa krajowego o charakterze względnie obowiązującym, nie wchodzi w zakres stosowania tej dyrektywy, nawet jeżeli:
–        ten przepis prawa krajowego nie był przedmiotem oceny ustawodawcy krajowego mającej na celu ustanowienie równowagi między interesami konsumenta i przedsiębiorcy w konkretnych ramach umów o kredyt bankowy zawieranych z konsumentami;
–        przedsiębiorca umieścił ten warunek w danej umowie, nie czyniąc zadość spoczywającemu na nim obowiązkowi udzielenia informacji i przejrzystości;
–        istnieją przesłanki pozwalające uznać, że dany przedsiębiorca umieścił ów warunek w tej umowie, działając w złej wierze, gdyż przedsiębiorca ten nie mógł nie wiedzieć, iż zastosowanie tegoż warunku może spowodować znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron owej umowy ze szkodą dla konsumenta.
1 Dz.U. C 206 z 31.5.2021.