62023CJ0605
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Chéad Dlísheomra)
3 Iúil 2025 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Comhchóras cánach breisluacha (CBL) – Treoir 2006/112/CE – Airteagal 273 – An chéad mhír d’Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – An ceart chun leigheas éifeachtach a fháil – Beart riaracháin comhéigneach lena ndéantar áitreabh tráchtála a shéalú – Iarraidh ar fhionraíocht – Athbhreithniú breithiúnach teoranta)
I gCás C‑605/23,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ó Administrativen sad Blagoevgrad (an Chúirt Riaracháin, Blagoevgrad, an Bhulgáir), trí bhreith an 21 Meán Fómhair 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 4 Deireadh Fómhair 2023, sna himeachtaí
‘Ati-19’ EOOD
v
Nachalnik na otdel ‘Operativni deynosti’ – Sóifia v Glavna direktsia ‘Fiskalen kontrol’ pri Tsentralno upravlenie na Natsionalna agentsia za prihodite,
tugann AN CHÚIRT (an Chéad Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: F. Biltgen, Uachtarán Dlísheomra, T. von Danwitz (Rapóirtéir), Leas-Uachtarán, ag feidhmiú mar Bhreitheamh an Chéad Dlísheomra, A. Kumin, I. Ziemele agus S. Gervasoni, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: M. Campos Sánchez-Bordona,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
Rialtas na Bulgáire, ag T. Mitova agus T. Tsingileva, i gcáil Gníomhairí,
–
an Coimisiún Eorpach, ag P. Carlin agus D. Drambozova, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 13 Feabhra 2025,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú na chéad mhíre d’Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’), arna léamh i gcomhar le hAirteagal 273 de Threoir 2006/112/CE ón gComhairle an 28 Samhain 2006 maidir leis an gcomhchóras cánach breisluacha (IO 2006 L 347, lch. 1, ‘an Treoir maidir le CBL’).
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir an chuideachta atá corpraithe faoi dhlí na Bulgáire ‘Ati-19’ EOOD agus Nachalnik na otdel ‘Operativni deynosti’ – Sofia v Glavna direktsia ‘Fiskalen kontrol’ pri Tsentralno upravlenie na Natsionalna agentsia za prihodite (Ceann na Roinne ‘Gníomhaíochtaí Oibríochtúla’, Cathair Shóifia, an Ard-Stiúrthóireacht um ‘Maoirseacht Fhioscach’ laistigh den Ghníomhaireacht Náisiúnta Ioncaim, an Bhulgáir) (‘an t‑údarás fioscach’), maidir le beart lena ndéantar áitreabh tráchtála arna bhainistiú ag an gcuideachta sin a shéalú.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
An Chairt
3
Foráiltear le hAirteagal 47 den Chairt:
‘Tá ag gach duine a ndéantar a chearta nó a cearta agus a shaoirsí nó a saoirsí, arna ráthú le dlí an Aontais, a shárú, an ceart chun leigheas éifeachtach a fháil os comhair binse i gcomhréir leis na coinníollacha atá leagtha síos san Airteagal seo.
Tá gach duine i dteideal éisteacht chóir phoiblí a fháil laistigh de thréimhse réasúnta ó bhinse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí. Beidh an chaoi ag gach duine go ndéanfar é nó í a chomhairliú, a chosaint agus a ionadú.
[...]’
An Treoir maidir le CBL
4
Foráiltear le hAirteagal 2(1)(a) den Treoir maidir le CBL go dtiocfaidh soláthairtí earraí arna ndéanamh ar comaoin laistigh de chríoch Bhallstáit ag duine inchánach atá ag feidhmiú sa cháil sin faoi réir cháin bhreisluacha (CBL).
5
De réir Airteagal 273 den Treoir sin:
‘Féadfaidh Ballstáit oibleagáidí eile a fhorchur, ar oibleagáidí iad a mheasann siad a mbeidh gá leo chun bailiúchán ceart CBL a áirithiú agus chun imghabháil a sheachaint, faoi réir an cheanglais maidir le cóir chomhionann amhail idirbhearta intíre agus idirbhearta a dhéantar idir Ballstáit ag daoine inchánacha agus ar choinníoll nach n‑eascraíonn foirmiúlachtaí a bhaineann le trasnú teorainneacha as oibleagáidí den sórt sin maidir le trádáil idir Ballstáit.
Ní fhéadtar brath ar an rogha faoin gcéad mhír chun oibleagáidí breise maidir le sonrascadh a fhorchur os cionn na n‑oibleagáidí atá leagtha síos i gCaibidil 3.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Bulgáire
An Dlí maidir le CBL
6
Foráiltear le hAirteagal 118(1) den Zakon za danak varhu dobavenata stoynost (an Dlí maidir le Cáin Bhreisluacha) (DV Uimh. 63 an 4 Lúnasa 2006) sa leagan is infheidhme maidir leis na fíorais atá i gceist sa díospóid sna príomhimeachtaí (‘an Dlí maidir le CBL’), an méid seo a leanas:
‘Tá sé d’oibleagáid ar aon duine atá cláraithe nó nach bhfuil cláraithe chun críocha an Dlí seo na soláthairtí agus na díolacháin a dhéanann sé ar áitreabh tráchtála a chlárú agus a thaifeadadh i scríbhinn trí admháil scipéid fhioscaigh a eisiúint arna giniúint ag gléas fioscach (admháil scipéid) nó admháil scipéid arna giniúint ag córas bainistíochta gnó comhtháite uathoibríoch (admháil chórais) a eisiúint, beag beann ar an iarrtar doiciméad tacaíochta cánach eile nó nach n‑iarrtar. Ní mór don fhaighteoir an admháil scipéid nó an admháil córais a fháil agus í a choinneáil go dtí go mbeidh an t‑áitreabh fágtha aige.’
7
Foráiltear le hAirteagal 185(1) agus (2) den Dlí sin:
‘(1)   I gcás nach n‑eisítear doiciméad tacaíochta dá dtagraítear in Airteagal 118(1), gearrfar fíneáil, i gcás daoine nádúrtha nach trádálaithe iad, idir BGN 100 agus 500 [leva Bulgárach] [thart ar EUR 50 go 250] agus, i gcás daoine dlítheanacha agus trádálaithe aonair, pionós airgeadais idir BGN 500 agus BGN 2000 [thart ar EUR 250 go 1000].
(2)   Amach ó na cásanna dá bhforáiltear i mír 1, aon duine a dhéanann cion dá bhforáiltear in Airteagal 118 nó i ngníomh reachtach lena gcuirtear an t‑Airteagal sin chun feidhme, nó a cheadaíonn cion den sórt sin a dhéanamh, dlífear fíneáil idir BGN 300 agus BGN 1000 [thart ar EUR 150 go 500] a chur air i gcás daoine nádúrtha nach trádálaithe iad, nó pionós airgeadais idir BGN 3000 agus BGN 10000 [thart ar EUR 1500 go 5000] i gcás daoine dlítheanacha agus trádálaithe aonair. I gcás nach n‑eascróidh mainneachtain le hioncam ó cháin a léiriú mar thoradh ar an gcion, forchuirfear na pionóis dá bhforáiltear i mír 1.’
8
Foráiltear le hAirteagal 186 den Dlí sin, sa leagan is infheidhme maidir le fíorais na díospóide atá i gceist sna príomhimeachtaí, an méid seo a leanas:
‘(1)   Gan beann ar na fíneálacha nó na pionóis airgeadais dá bhforáiltear, beidh feidhm ag an mbeart riaracháin comhéigneach ar feadh 30 lá ar a mhéad maidir le haon duine:
(1) a mhainníonn
(а)
doiciméad lena bhfianaítear an díol a eisiúint i gcomhréir le hAirteagal 118.
[...]
(3)   Cuirfear an beart comhéigneach riaracháin faoi mhír 1 i bhfeidhm trí urghaire réasúnaithe ón tseirbhís fhioscach nó ó oifigeach atá údaraithe ag an tseirbhís sin.
(4)   Féadfar achomharc a dhéanamh i gcoinne na hurghaire dá dtagraítear i mír 3 i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar síos leis an [Administrativnoprotsesualen kodeks (Cód um Nós Imeachta Riaracháin) (DV Uimh. 30 an 11 Aibreán 2006), sa leagan is infheidhme maidir le fíorais na díospóide atá i gceist sna príomhimeachtaí (‘an Cód um Nós Imeachta Riaracháin’)].’
9
Faoi Airteagal 187(1) agus (4) den Dlí sin:
‘(1)   I gcás ina gcuirfear an beart riaracháin comhéigneach dá bhforáiltear in Airteagal 186(1) i bhfeidhm, déanfar rochtain ar áitreabh tráchtála an duine a thoirmeasc freisin agus déanfaidh an duine sin nó a ionadaí údaraithe an mhaoin atá san áitreabh sin agus sna saoráidí stórála atá taobh leis an áitreabh a aistriú ón áitreabh. Beidh feidhm ag an mbeart riaracháin comhéigneach maidir leis an áitreabh inar braitheadh na sáruithe, lena n‑áirítear i gcás ina bhfuil an t‑áitreabh faoi bhainistíocht tríú páirtí tráth an tséalaithe, más eol don tríú páirtí sin go gcuirfear an t‑áitreabh faoi shéala. Déanfaidh an Ghníomhaireacht Náisiúnta Ioncaim liosta de na háitribh thráchtála atá le cur faoi shéala agus a suíomh a fhoilsiú ar a suíomh gréasáin. Measfar go bhfuil an duine ar an eolas faoi shéalú an áitribh sa chás go bhfuil fógra séalaithe greamaithe go buan ar an áitreabh nó i gcás inar foilsíodh faisnéis faoin áitreabh tráchtála atá le cur faoi shéala agus a suíomh ar shuíomh gréasáin na Gníomhaireachta Náisiúnta Ioncaim.
[...]
(4)   Déanfaidh an t‑údarás a chuir an beart riaracháin comhéigneach i bhfeidhm é a fhoirceannadh arna iarraidh sin don duine ar ar forchuireadh an pionós riaracháin agus tar éis don duine sin cruthúnas gur íocadh an fhíneáil iomlán nó an pionós airgeadais a sholáthar. Tá sé d’oibleagáid ar an duine comhoibriú chun séalaí a bhaint. I gcás athchiona, ní chuirfear deireadh leis na séalaí go dtí mí amháin tar éis an tséalaithe.’
10
Foráiltear le hAirteagal 188 den Dlí maidir le TVA:
‘(1)   Beidh an beart riaracháin comhéigneach dá dtagraítear in Airteagal 186(1) faoi réir forfheidhmiú sealadach de réir na gcoinníollacha a leagtar síos in Airteagal 60(1) go (7) [den Chód um Nós Imeachta Riaracháin].
[...]’
11
Foráiltear le hAirteagal 193 den Dlí sin:
‘(1)   Is é an [Zakon za administrativnite narushenia i nakazania (an Dlí maidir le cionta agus pionóis riaracháin)] a rialóidh bunú cionta faoin Dlí seo agus faoi na gníomhartha reachtacha lena gcuirtear chun feidhme é, glacadh agus forfheidhmiú cinntí lena bhforchuirtear pionóis riaracháin, agus aon achomhairc i gcoinne cinntí den sórt sin.
(2)   Is iad na seirbhísí ioncaim a dhéanfaidh cinntí maidir le cionta agus is é Stiúrthóir Feidhmiúcháin na Gníomhaireachta Náisiúnta Ioncaim nó an t‑oifigeach atá údaraithe aige chun na críche sin a ghlacfaidh na cinntí lena bhforchuirtear pionóis riaracháin.’
Cód um Nós Imeachta Riaracháin
12
Foráiltear le hAirteagal 6(5) den Chód um Nós Imeachta Riaracháin:
‘Ní mór do na húdaráis riaracháin staonadh ó ghníomhartha agus iompar a ghlacadh a d’fhéadfadh díobháil a dhéanamh atá díréireach go follasach leis an aidhm atá á saothrú.’
13
Foráiltear le hAirteagal 21(1) den Chód sin:
‘Is éard atá i ngníomh riaracháin aonair dearbhú tola arna chur in iúl go sainráite nó trí ghníomh nó neamhghníomh ó údarás riaracháin nó ó údarás nó eagraíocht eile arna chumhachtú ag an dlí, ó dhaoine a fheidhmíonn feidhmeanna poiblí agus ó eagraíochtaí a sholáthraíonn seirbhísí poiblí, lena gcruthaítear cearta nó oibleagáidí nó lena ndéantar difear díreach do chearta, do shaoirsí nó do leasanna dlisteanacha saoránach aonair nó eagraíochtaí aonair, chomh maith le diúltú gníomh den sórt sin a ghlacadh.’
14
De réir Airteagal 60 den Chód sin:
‘(1)   Is éard a bheidh sa ghníomh riaracháin ná ordú chun é a fhorfheidhmiú go sealadach nuair a éilíonn beatha nó sláinte na saoránach an méid sin, ar mhaithe le leasanna an Stáit nó leasa an phobail a bhfuil tábhacht ar leith ag baint leo a chosaint i gcás ina bhféadfaí forfheidhmiú an chinnidh a chosc nó bac suntasach a chur air, nó más dóigh go ndéanfadh an mhoill ar an bhforfheidhmiú damáiste atá tromchúiseach nó a bheidh deacair a leigheas, nó, arna iarraidh sin ag ceann de na páirtithe – d’fhonn ceann dá leasanna atá an‑tábhachtach don pháirtí sin a chosaint. Sa chás deireanach sin, déanfaidh an t‑údarás riaracháin an ráthaíocht chomhfhreagrach a éileamh.
(2)   Luafar san ordú forfheidhmithe shealadaigh na forais ar a bhfuil sé bunaithe.
[...]
(5)   Féadfar achomharc a thaisceadh i gcoinne an ordaithe lena n‑údaraítear nó lena ndiúltaítear forfheidhmiú sealadach, tríd an údarás riaracháin os comhair na cúirte laistigh de 3 lá tar éis fógra faoin ordú a fháil, is cuma cé acu a taisceadh nó nár taisceadh achomharc i gcoinne an ghnímh riaracháin.
(6)   Déanfar an t‑achomharc a éisteacht a luaithe is féidir i seisiún iata gan fógra a thabhairt do na páirtithe maidir le cóipeanna den achomharc. Ní chuirfear forfheidhmiú sealadach ar fionraí leis an achomharc, ach féadfaidh an chúirt forfheidhmiú sealadach a chur ar fionraí go dtí go dtabharfaidh sí breithiúnas críochnaitheach ar an achomharc.
(7)   Nuair a bheidh an t‑ordú atá faoi achomharc á chur ar ceal, tabharfaidh an chúirt rialú ar shubstaint an cháis. Má chuirtear an forfheidhmiú sealadach ar ceal, tabharfaidh an t‑údarás riaracháin an staid a bhí ann roimh an bhforfheidhmiú ar ais.
(8)   Féadfaidh ordú na cúirte a bheith faoi réir achomhairc.’
15
Faoi Airteagal 128(1) den Chód um Nós Imeachta Riaracháin, tá dlínse ag na cúirteanna riaracháin cásanna a éisteacht agus a chinneadh lena n‑iarrtar, inter alia, gníomhartha riaracháin a leasú nó a chur ar ceal.
16
Foráiltear le hAirteagal 166 den Chód sin, dar teideal ‘Forfheidhmiú an ghnímh riaracháin a chur ar fionraí’:
‘(1)   Cuirfear forfheidhmiú an ghnímh riaracháin ar fionraí le hachomharc.
(2)   Ag aon chéim de na himeachtaí go dtí go dtiocfaidh an breithiúnas críochnaitheach i bhfeidhm, féadfaidh an chúirt, arna iarraidh sin ag an iarratasóir, forfheidhmiú sealadach arna údarú le hordú críochnaitheach ón údarás a ghlac an gníomh dá dtagraítear in Airteagal 60(1) a chur ar fionraí, más dóigh go bhféadfadh forfheidhmiú sealadach a bheith ina chúis le damáiste atá tromchúiseach nó a bheidh deacair a leigheas don iarratasóir. Ní fhéadfar forfheidhmiú a bhac ach amháin ar bhonn imthosca nua.
(3)   Scrúdófar an iarraidh dá dtagraítear i mír 2 i ndlísheomra na Comhairle. Tabharfaidh an chúirt a breith a luaithe is féidir trí ordú ar féidir achomharc a dhéanamh ina choinne laistigh de 7 lá tar éis é a chur in iúl.
[...]’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
17
Is cuideachta aon chomhalta faoi dhliteanas teoranta í Ati-19.
18
An 3 Lúnasa 2023, rinne cigirí ón nGníomhaireacht Náisiúnta Ioncaim cigireacht ag áitreabh tráchtála arna bhainistiú ag Ati-19, is é sin bunaíocht mhearbhia in Blagoevgrad (an Bhulgáir). Le linn an iniúchta sin, cheannaigh na cigirí, gan a gcéannacht a nochtadh, earraí (bia agus deochanna) ar mhéid iomlán BGN 14.80 (thart ar EUR 8), a íocadh in airgead tirim. Ghlac fostaí Ati-19 leis an íocaíocht, ach níor eisíodh aon admháil scipéid fhioscaigh a bhaineann leis an díolachán sin.
19
Tar éis dóibh údar a thabhairt leis an gcáilíocht inar ghníomhaigh siad, sheiceáil na cigirí an comhfhreagras idir na díolacháin a taifeadadh le linn an lae chéanna i dtuarascáil ar chuntas laethúil agus an t‑airgead tirim i gclár airgid na hinstitiúide. Fuarthas amach gur taifeadadh díolacháin le haghaidh mhéid iomlán BGN 327.80 (thart ar EUR 167), ach b’ionann an t‑airgead tirim sa scipéad sin agus BGN 573.55 (thart ar EUR 293).
20
Ar bhonn na dtorthaí sin, suíodh cion riaracháin in aghaidh Ati-19 i gcomhréir leis an reachtaíocht náisiúnta.
21
Dá bhrí sin, an 29 Lúnasa 2023, d’fhorchuir an t‑údarás cánach pionós airgeadais de mhéid BGN 1000 (thart ar EUR 500) ar an gcuideachta sin.
22
An 30 Lúnasa 2023, ghlac an t‑údarás sin urghaire de bhun na reachtaíochta náisiúnta, lena bhforchuirtear beart riaracháin comhéigneach lena ndéantar an t‑áitreabh tráchtála a shéalú i gcás ina ndearnadh an cion riaracháin ar feadh thréimhse 14 lá. Sa bhreis ar an urghaire sin, ordaíodh forfheidhmiú sealadach an bhirt sin ón 21 Meán Fómhair 2023.
23
Cuireadh an urghaire in iúl do Ati-19 an 6 Meán Fómhair 2023.
24
An 14 Meán Fómhair 2023, thug an chuideachta sin caingean os comhair Administrativen sad Blagoevgrad (an Chúirt Riaracháin, Blagoevgrad, an Bhulgáir), arb í an chúirt a rinne an tarchur, i gcoinne, ar an gcéad dul síos, na hurghaire a bhaineann leis an mbeart riaracháin comhéigneach agus, ar an dara dul síos, an ordaithe maidir le forfheidhmiú sealadach an bhirt sin.
25
An 18 Meán Fómhair 2023, dhiúltaigh an chúirt a rinne an tarchur don chaingean sin a mhéid a bhí sí dírithe i gcoinne an ordaithe maidir le forfheidhmiú sealadach an bhirt riaracháin chomhéignigh toisc é a bheith do-ghlactha ar an bhforas gur sáraíodh an tréimhse 3 lá a leagtar síos leis an gCód um Nós Imeachta Riaracháin chun caingean den sórt sin a thionscnamh.
26
An lá dár gcionn, eadhon an 19 Meán Fómhair 2023, thíolaic Ati-19 iarraidh, i gcomhthéacs na n‑imeachtaí céanna, ar fhorfheidhmiú sealadach an bhirt riaracháin chomhéignigh faoin gCód um Nós Imeachta Riaracháin a chur ar fionraí.
27
Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an leigheas éifeachtach é an leigheas dlí sin de réir bhrí na chéad mhíre d’Airteagal 47 den Chairt.
28
Sonraíonn an chúirt sin, i gcomhthéacs na n‑imeachtaí sin, go meastar na fíorais, arb iad an cion dá dtagraítear in Airteagal 118(1) den Dlí maidir le CBL, a bheith bunaithe leis an tuarascáil maidir le torthaí an fhíoraithe a rinne an Ghníomhaireacht Náisiúnta um Ioncam Poiblí san áitreabh tráchtála atá i gceist agus leis an ngníomh lena mbunaítear an cion riaracháin.
29
Sonraíonn an chúirt sin freisin nach mbaineann an t‑athbhreithniú breithiúnach arna dhéanamh i gcomhthéacs caingean arna tabhairt faoi Airteagal 166(2) agus (3) den Chód um Nós Imeachta Riaracháin leis na coinníollacha chun urghaire a ghlacadh lena ndéantar áitreabh tráchtála a ‘shéalú’ faoi Airteagal 186(1)(a) den Dlí maidir le CBL. Dá bhrí sin, ní dhéanann an chúirt ar tugadh na himeachtaí os a comhair ‘imscrúdú’ ar na fíorais ar a raibh glacadh den sórt sin bunaithe. Ar an gcaoi chéanna, ní dhéanann sé measúnú ar an dóchúlacht go mbeidh bunús maith leis an gcaingean i gcoinne na hurghaire féin i bhfianaise na bpléadálacha dá dtagraítear in Airteagal 146 den Chód um Nós Imeachta Riaracháin. I gcomhthéacs na caingne dá dtagraítear in Airteagal 166(2) agus (3) den Chód sin, ní féidir leis an iarratasóir brath ach ar ‘dhamáiste atá tromchúiseach nó a bheidh deacair a leigheas’ a rinneadh dó mar gheall ar chur chun feidhme sealadach an ghnímh riaracháin a glacadh ina choinne.
30
Ní féidir athbhreithniú a dhéanamh ach oiread ar na coinníollacha maidir le glacadh an ordaithe forghníomhaithe shealadaigh dá dtagraítear in Airteagal 188(1) den Dlí maidir le CBL. Tar éis dhul in éag na tréimhse chun caingean a thionscnamh chun ordú den sórt sin a neamhniú, dá bhforáiltear in Airteagal 60(5) den Chód um Nós Imeachta Riaracháin, measfar an t‑ordú sin a bheith glactha i gcomhréir leis an dlí.
31
Cé go bhféadfaidh an chúirt ar tugadh na himeachtaí os a comhair athbhreithniú a dhéanamh ar an measúnú, arna dhéanamh ag an údarás riaracháin a ghlac an t‑ordú sin, ar chomhlíonadh na gcoinníollacha dá dtagraítear in Airteagal 60(1) den Chód sin, tá raon feidhme na cosanta i gcoinne ordú arna ghlacadh faoin bhforáil dheireanach sin teoranta do mheasúnú a dhéanamh ar ‘dhamáiste atá tromchúiseach nó a bheidh deacair a leigheas’ a rinneadh do sheolaí an ordaithe sin, a fhreagraíonn do raon feidhme an athbhreithnithe bhreithiúnaigh a rinneadh i gcomhthéacs an nós imeachta chun forfheidhmiú sealadach a chur ar fionraí faoi Airteagal 166(2) den Chód sin.
32
Ar aon chuma, ní cheadaíonn an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 166(2) agus (3) den Chód um Nós Imeachta Riaracháin don chúirt ar tugadh na himeachtaí os a comhair a fháil amach an bhfuil forfheidhmiú sealadach na hurghaire beartaithe chun leas tábhachtach de chuid an Stáit a chosaint. Sa chomhthéacs sin, ní féidir a chur as an áireamh go bhfuil éifeachtaí dlíthiúla ag forfheidhmiú sealadach urghaire arna chinneadh ar bhonn Airteagal 186(1)(a) den Dlí maidir le CBL sula gcuirtear an urghaire féin ar neamhní.
33
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur, a thagraíonn, thairis sin, do chineál coiriúil birt séalaithe, amhail an beart atá os a comhair, maidir leis an bhféidearthacht go n‑áiritheofaí le hathbhreithniú atá teoranta do dhamáiste atá tromchúiseach nó a bheidh deacair a leigheas éifeachtacht na modhanna cosanta ar fhorfheidhmiú sealadach, de réir bhrí na chéad mhíre d’Airteagal 47 den Chairt agus Airteagal 6(1) den Choinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, a síníodh sa Róimh an 4 Samhain 1950.
34
Sna himthosca sin, chinn Administrativen sad Blagoevgrad (an Chúirt Riaracháin, Blagoevgrad, an Bhulgáir) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘An bhfuil Airteagal 47(1) den [Chairt] le léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc ar rialacha náisiúnta maidir le cosaint i gcoinne forfheidhmiú beart arna dtabhairt isteach ag an reachtas naisiúnta chun cosaint a thabhairt i gcoinne an leasa dá bhforáiltear in Airteagal 273 den [Treoir maidir le CBL], ar ina chomhthéacs sin a bhfuil raon feidhme an athbhreithnithe bhreithiúnaigh teoranta don damáiste a fulaingíodh a bheith ann?’
An cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
35
Lena ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá an chéad mhír d’Airteagal 47 den Chairt a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc léi ar reachtaíocht Bhallstáit lena dteorannaítear, de bhua na rogha dá bhforáiltear sa chéad mhír d’Airteagal 273 den Treoir maidir le CBL, raon feidhme an athbhreithnithe bhreithiúnaigh a dhéantar i gcomhthéacs iarraidh ar fhorfheidhmiú sealadach birt riaracháin chomhéignigh de chineál coiriúil a chur ar fionraí go díreach do dhamáistí atá tromchúiseach nó a bheidh deacair a leigheas a bheith ann a bheadh mar thoradh ar an bhforfheidhmiú sealadach sin.
Inghlacthacht
36
Cuireann Rialtas na Bulgáire i gcoinne inghlacthacht na ceiste ar an bhforas go bhfuil sí hipitéiseach, ós rud é, ar an gcéad dul síos, nach ann don ordú maidir le forghníomhú sealadach sa chás seo, ós rud é nach léirítear san admháil go bhfuarthas an urghaire shéalaithe ach dáta fógartha na hurghaire sin agus, ar an dara dul síos, in éagmais fhorfheidhmiú an tséalaithe, nach bhfuil aon chuspóir leis an nós imeachta chun an forghníomhú sin a chur ar fionraí.
37
I ndáil leis sin, is deimhin gur léir ó fhocail agus leagan amach Airteagal 267 CFAE agus go nglactar trí imeachtaí maidir le réamhrialú, go háirithe, le caingean a bheith ar feitheamh os comhair na gcúirteanna náisiúnta i ndáiríre, ós rud é nach mór ‘gá’ a bheith leis an gceist arna tarchur le haghaidh réamhrialú ionas gur féidir leis an gcúirt a rinne an tarchur ‘a breithiúnas a thabhairt’ i gcás a tugadh os a comhair. Go deimhin, ní hé is údar leis an tarchur le haghaidh réamhrialú tuairimí comhairleacha a thabhairt ar cheisteanna ginearálta nó hipitéiseacha, ach an gá a bhaineann le himeachtaí a réiteach go héifeachtach (breithiúnais an 21 Aibreán 1988, Pardini, 338/85, EU:C:1988:194, mír 11, agus an 27 Feabhra 2025, Adjak, C‑277/24, EU:C:2025:130, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear).
38
Mar sin féin, is faoin gcúirt náisiúnta amháin, ar tugadh an díospóid os a comhair agus nach mór freagracht a ghlacadh as an gcinneadh breithiúnach ina dhiaidh sin, i bhfianaise imthosca sonracha an cháis sna príomhimeachtaí, measúnú a dhéanamh ar ábharthacht na ceiste arna cur faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais aici. Dá bhrí sin, i gcás ina mbaineann an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú le léiriú nó bailíocht rialach de chuid dhlí an Aontais, ceanglaítear ar an gCúirt, i bprionsabal, rialú a thabhairt. Tugtar le tuiscint uaidh sin go nglactar leis gurb ábhartha ceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú. Ní féidir leis an gCúirt diúltú do rialú a thabhairt ar cheist den sórt sin ach i gcás inar léir go follasach nach bhfuil aon bhaint ag an léiriú arna iarraidh ar dhlí an Aontais le fírinne nó le hábhar na díospóide sna príomhimeachtaí, más rud é go bhfuil an fhadhb de chineál hipitéiseach nó fiú mura bhfuil na gnéithe fíorasacha agus dlíthiúla is gá ag an gCúirt le freagra fónta a thabhairt ar na ceisteanna arna gcur faoina bráid (breithiúnas an 27 Feabhra 2025, Adjak, C‑277/24, EU:C:2025:130, mír 30 agus an cásdlí dá dtagraítear).
39
Sa chás seo, níl na hargóintí a chuir Rialtas na Bulgáire chun cinn maidir le cineál hipitéiseach na ceiste a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú cinntitheach. Ar an gcéad dul síos, de réir na sonraí a chuir an chúirt a rinne an tarchur in iúl, socraíodh an dáta a socraíodh chun an urghaire shéalaithe a fhorghníomhú sular tháinig an urghaire sin chun bheith críochnaitheach, rud a d’fhág go raibh a forghníomhú sealadach i bhfianaise reachtaíocht na Bulgáire. Ar an dara dul síos, is cosúil go bhfuil an mhainneachtain forfheidhmiú sealadach a chur chun feidhme ina gné dhílis den iarraidh ar an bhforfheidhmiú sealadach sin a chur ar fionraí a thugtar os comhair na cúirte a rinne an tarchur agus cuireann sé ar chumas na Cúirte freagra úsáideach a thabhairt uirthi.
40
I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór a chinneadh nach bhfuil an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú de chineál hipitéiseach agus, dá bhrí sin, go bhfuil sí inghlactha.
Substaint an cháis
41
Mar réamhphointe, ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, gurb ionann bearta riaracháin comhéigneacha arna bhforchur ag údaráis chánach náisiúnta i ndáil le CBL, amhail áitreabh tráchtála a shéalú i gcás ina bhfuarthas sáruithe ar an dlí maidir le CBL, agus cur i bhfeidhm Airteagail 2 agus 273 den Treoir maidir le CBL agus, dá bhrí sin, dhlí an Aontais de réir bhrí Airteagal 51(1) den Chairt (féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Bealtaine 2023, MV – 98, C‑97/21, EU:C:2023:371, mír 34).
42
Ina theannta sin, d’ainneoin chineál roghnach ghlacadh na mbeart faoi Airteagal 273, ba cheart a mheabhrú, chun oibleagáid a eascraíonn as dlí an Aontais a chomhlíonadh go héifeachtach, go bhféadfaí a cheangal ar na húdaráis náisiúnta a ordú go ndéanfar an oibleagáid sin a chomhlíonadh láithreach (féach, chuige sin, breithiúnas an 10 Iúil 1990, an Coimisiún v an Ghearmáin, C‑217/88, EU:C:1990:290, mír 25).
43
Dá bhrí sin, ní mór an ceart bunúsach a ráthaítear sa chéad mhír d’Airteagal 47 den Chairt a urramú le forchur agus forfheidhmiú láithreach, cé gur beart sealadach é, birt riaracháin chomhéignigh amhail séalú áitribh tráchtála.
44
I ndáil leis sin, is cásdlí socair de chuid na Cúirte é nach mór don chúirt náisiúnta ar tugadh díospóid os a comhair arna rialú le dlí an Aontais a bheith in ann bearta sealadacha a dheonú chun éifeachtacht iomlán an chinnidh bhreithiúnaigh ina dhiaidh sin maidir le láithreacht agus raon feidhme na gceart a bhfuiltear ag brath orthu ar bhonn dhlí an Aontais a ráthú (féach, chuige sin, breithiúnas an 14 Bealtaine 2020, Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság, C‑924/19 PPU agus C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, mír 297 agus an cásdlí dá dtagraítear).
45
Ar an gcéad dul síos, maidir leis na cearta a fhéadfar a agairt i gcás amhail an cás sna príomhimeachtaí, ba cheart a mheabhrú nár cheart do na bearta arna nglacadh faoi Airteagal 273 den Treoir maidir le CBL dul thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí dá dtagraítear san Airteagal sin a bhaint amach, agus níor cheart dóibh neodracht CBL a thabhairt faoi cheist ná dochar a dhéanamh do na cearta bunúsacha a aithnítear sa Chairt, lena n‑áirítear, go háirithe, an tsaoirse chun gnó a sheoladh (féach, chuige sin, breithiúnas an 26 Deireadh Fómhair 2017, BB construct, C‑534/16, EU:C:2017:820, míreanna 24 agus 34).
46
Ar an dara dul síos, maidir le héifeachtacht an chinnidh bhreithiúnaigh ina dhiaidh sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhféadfadh sé go n‑éileofaí le comhlíonadh éifeachtach dhlí an Aontais, i gcomhréir leis an gcásdlí dá dtagraítear i mír 42 den bhreithiúnas seo, forfheidhmiú láithreach, cé go bhfuil sé sealadach, birt arna ghlacadh de bhun an dlí sin.
47
Mar sin féin, is amhlaidh fós nach mór bearta sealadacha lena n‑iarrtar oibleagáid a líomhnaítear a bheith neamhdhleathach a chur ar fionraí a dheonú i gcás ina bhfuil gá leo chun an chosaint a thugtar le dlí an Aontais a áirithiú (féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Meitheamh 2023, Getin Noble Bank (Feidhmiú comhaontaithe creidmheasa a chur ar fionraí), C‑287/22, EU:C:2023:491, mír 55).
48
Chun measúnú a dhéanamh ar an ngá sin i gcomhthéacs beart riaracháin comhéigneach amhail an beart atá i gceist sna príomhimeachtaí a fhorfheidmiú láithreach, is gá ní hamháin na leasanna poiblí agus príobháideacha sonracha a mheas a mholann, faoi seach, i bhfabhar agus i gcoinne an fhorfheidhmithe sin, ach freisin, ar a laghad, scrúdú achomair a dhéanamh ar dhlíthiúlacht an bhirt atá i gceist.
49
Mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 87 dá Thuairim, in éagmais aon deis a bheith ag an gcúirt ar tugadh an cás os a comhair measúnú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht an bhirt riaracháin chomhéignigh atá le forfheidhmiú, ní bheadh an chosaint bhreithiúnach shealadach dá bhforáiltear in Airteagal 47 den Chairt éifeachtach, ós rud é go bhféadfaí diúltú don iarratas ar fionraí fiú dá n‑iarrfadh sí beart atá neamhdhleathach go follasach a chur ar fionraí.
50
Maidir le cibé an gcomhlíontar ceanglais Airteagal 47 den Chairt leis an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí, is léir freisin ó chásdlí socair go gceanglaítear ar chúirteanna náisiúnta leis an bprionsabal nach mór an dlí náisiúnta a léiriú i gcomhréir le dlí an Aontais, i gcomhréir, inter alia, leis an toirmeasc ar léiriú contra legem ar an dlí náisiúnta, gach a bhfuil laistigh dá ndlínse a dhéanamh, agus corpas iomlán an dlí náisiúnta á chur san áireamh agus na modhanna léirmhínitheacha a aithníonn siad á gcur i bhfeidhm, chun a áirithiú go bhfuil an fhoráil de dhlí an Aontais atá i gceist lánéifeachtach agus chun teacht ar thoradh atá comhsheasmhach leis an gcuspóir atá á shaothrú leis an dlí sin (breithiúnais an 5 Deireadh Fómhair 2004, Pfeiffer agus páirtithe eile, C‑397/01 go C‑403/01, EU:C:2004:584, míreanna 118 agus 119, agus an 15 Deireadh Fómhair 2024, KUBERA, C‑144/23, EU:C:2024:881, mír 51 agus an cásdlí dá dtagraítear).
51
Leis an oibleagáid maidir leis an dlí náisiúnta a léiriú i gcomhréir le dlí an Aontais Eorpaigh, ceanglaítear ar chúirteanna náisiúnta cásdlí bunaithe a athrú, i gcás inar gá, má tá sé bunaithe ar léiriú ar an dlí náisiúnta atá ar neamhréir le cuspóirí dhlí an Aontais Eorpaigh. Dá réir sin, ní fhéadfadh an chúirt náisiúnta a mheas, agus cúis mhaith a bheith aici, go bhfuil léiriú ar fhoráil den dlí náisiúnta atá i gcomhréir le dlí an Aontais dodhéanta toisc gur minic a ndearnadh léiriú ar an bhforáil sin ar chaoi atá ar neamhréir leis an dlí sin (breithiúnais an 19 Aibreán 2016, DI, C‑441/14, EU:C:2016:278, míreanna 33 agus 34, agus an 15 Deireadh Fómhair 2024, KUBERA, C‑144/23, EU:C:2024:881, mír 52 agus an cásdlí dá dtagraítear).
52
De bhun phrionsabal thosaíocht dhlí an Aontais, i gcás nach bhfuil sí in ann an dlí náisiúnta a léiriú i gcomhréir le ceanglais dhlí an Aontais, tá sé d’oibleagáid ar an gcúirt náisiúnta a n‑iarrtar uirthi, i bhfeidhmiú a dlínse, forálacha dhlí an Aontais a chur i bhfeidhm, mar orgán de chuid Ballstáit, lánéifeacht a thabhairt do na forálacha sin, agus, más gá, diúltú uaithi féin aon fhoráil den dlí náisiúnta a chur i bhfeidhm atá contrártha le foráil de dhlí an Aontais a bhfuil éifeacht dhíreach aici sa chás atá ar feitheamh os a comhair (féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Nollaig 2024, Getin Holding agus páirtithe eile, C‑118/23, EU:C:2024:1013, mír 76 agus an cásdlí dá dtagraítear).
53
Ní mór a mheas go bhfuil éifeacht dhíreach ag forálacha Airteagal 47 den Chairt (breithiúnais an 17 Aibreán 2018, Egenberger, C‑414/16, EU:C:2018:257, mír 78, agus an 12 Nollaig 2024, Getin Holding agus páirtithe eile, C‑118/23, EU:C:2024:1013, mír 77).
54
Sa chás seo, dá bhrí sin, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a fhíorú, agus corpas iomlán an dlí náisiúnta á chur san áireamh agus na modhanna léirithe a aithnítear leis an dlí sin á gcur i bhfeidhm, an dtugtar deis leis an gcóras cosanta breithiúnaí sealadaí dá bhforáiltear leis an dlí sin, mar a d’áitigh Rialtas na Bulgáire, scrúdú a dhéanamh, ó thaobh dlí agus fíorais de, ar orduithe maidir le forfheidhmiú sealadach birt riaracháin chomhéignigh arna ghlacadh faoi Airteagal 273 den Treoir maidir le CBL, amhail áitreabh tráchtála a shéalú.
55
Mura féidir léiriú den sórt sin a dhéanamh, ní mór don chúirt sin gan forálacha an dlí nós imeachta náisiúnta a chur i bhfeidhm lena gcuirfí toirmeasc uirthi measúnú a dhéanamh ar cé acu atá nó nach bhfuil údar leis an iarratas ar fhorfheidhmiú sealadach birt den sórt sin a chur ar fionraí, ó thaobh dlí agus fíorais de, trí argóintí a d’fhéadfadh, prima facie, neamhdhleathacht an bhirt atá i gceist a nochtadh.
56
I bhfianaise na mbreithnithe sin roimhe seo, ba cheart an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú a fhreagairt sa chaoi nach mór an chéad mhír d’Airteagal 47 den Chairt a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc léi ar reachtaíocht Bhallstáit lena dteorannaítear, de bhua na rogha dá bhforáiltear sa chéad mhír d’Airteagal 273 den Treoir maidir le CBL, raon feidhme an athbhreithnithe bhreithiúnaigh a dhéantar i gcomhthéacs iarraidh ar fhorfheidhmiú sealadach birt riaracháin chomhéignigh de chineál coiriúil a chur ar fionraí go díreach do dhamáistí atá tromchúiseach nó a bheidh deacair a leigheas a bheith ann a bheadh mar thoradh ar an bhforfheidhmiú sealadach sin, trí aon deis a eisiamh don chúirt ar tugadh an t‑iarratas os a comhair measúnú a dhéanamh an bhfuil údar leis, ó thaobh dlí agus fíorais de, de bharr argóintí lena bhféadfaí, ar an gcéad amharc, neamhdhleathacht an bhirt atá i gceist a nochtadh.
Costais
57
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Chéad Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir leis an gcéad mhír d’Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cuirtear cosc léi ar reachtaíocht Bhallstáit lena dteorannaítear, de bhua na rogha dá bhforáiltear sa chéad mhír d’Airteagal 273 de Threoir 2006/112/CE ón gComhairle an 28 Samhain 2006 maidir leis an gcomhchóras cánach breisluacha, raon feidhme an athbhreithnithe bhreithiúnaigh a dhéantar i gcomhthéacs iarraidh ar fhorfheidhmiú sealadach birt riaracháin chomhéignigh de chineál coiriúil a chur ar fionraí go díreach do dhamáistí atá tromchúiseach nó a bheidh deacair a leigheas a bheith ann a bheadh mar thoradh ar an bhforfheidhmiú sealadach sin, trí aon deis a eisiamh don chúirt ar tugadh an t‑iarratas os a comhair measúnú a dhéanamh an bhfuil údar leis, ó thaobh dlí agus fíorais de, de bharr argóintí lena bhféadfaí, ar an gcéad amharc, neamhdhleathacht an bhirt atá i gceist a nochtadh.
[Sínithe]
(
*1
)	Teanga an cháis: an Bhulgáiris.