62024CO0829
DIGRIET TAL-PRESIDENT TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA
12 ta’ Frar 2025 (
*1
)
“Proċedura mħaffa”
Fil-Kawża C‑829/24,
li għandha bħala suġġett rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 258 TFUE, imressaq fl‑4 ta’ Diċembru 2024,
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn L. Armati, A. Bouchagiar, M. Mataija, Zs. Teleki u J. Tomkin, bħala aġenti,
rikorrenti,
vs
L-Ungerija, irrappreżentata minn Z. Fehér u K. Szíjjártó, bħala aġenti,
konvenuta,
IL-PRESIDENT TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA,
wara li nstemgħu l-Imħallef Relatur J. Passer, u l-Avukata Ġenerali, J. Kokott,
jagħti l-preżenti
Digriet
1
Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, billi adottat l-a nemzeti szuverenitás védelméről szóló 2023. évi LXXXVIII. törvény (il-Liġi Nru LXXXVIII tal‑2023, dwar il-Protezzjoni tas-Sovranità Nazzjonali, iktar ’il quddiem il-“Liġi kontenzjuża”), l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 49, 56 u 63 TFUE, l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑8 ta’ Ġunju 2000 dwar ċerti aspetti legali tas-servizzi minn soċjetà ta’ l-informazzjoni, partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern (Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 25, p. 399), l-Artikoli 14, 16 u 19 tad-Direttiva 2006/123/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2006 dwar is-servizzi fis-suq intern (ĠU 2006, L 376, p. 36), l-Artikoli 7, 8, 11, 12, 47 u 48 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea kif ukoll l-Artikoli 5, 6, 9 u 10 tar-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (ĠU 2016, L 119, p. 1, rettifika fil-ĠU 2018, L 127, p. 2).
2
B’att separat, ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fl‑4 ta’ Diċembru 2024, il-Kummissjoni talbet lil din tal-aħħar tissottometti din il-kawża għal proċedura mħaffa prevista fl-Artikolu 23a tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u fl-Artikolu 133 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
3
Insostenn tat-talba tagħha, il-Kummissjoni tesponi, fl-ewwel lok, li l-Liġi kontenzjuża għandha l-għan li tipproteġi s-sovranità nazzjonali tal-Ungerija u tistabbilixxi, għal dan l-għan, “Uffiċċju għall-Protezzjoni tas-Sovranità Nazzjonali” (iktar ’il quddiem l-“Uffiċċju”). Hija tippreċiża li dan huwa responsabbli għall-identifikazzjoni tal-attivitajiet li jistgħu jikkompromettu jew jheddu din is-sovranità kif ukoll tal-organizzazzjonijiet li jirrikorru għall-appoġġ barrani li jwettqu jew jappoġġaw attivitajiet li jistgħu jinfluwenzaw ir-rieda tal-votanti jew ir-riżultat tal-elezzjonijiet. Il-Kummissjoni tiddikjara wkoll li l-Uffiċċju jibbenefika, f’ċerti aspetti, minn sistema legali li tidderoga mid-dritt komuni, b’mod partikolari fir-rigward tas-setgħat investigattivi tiegħu, li huma kemm partikolarment estiżi kif ukoll esklużi mill-istħarriġ tal-qrati amministrattivi.
4
Fit-tieni lok, il-Kummissjoni ssostni, essenzjalment, li, fid-dawl tan-natura tagħha, din il-kawża għandha tiġi ttrattata f’qasir żmien.
5
F’dan ir-rigward, hija ssostni, l-ewwel nett, li l-Liġi kontenzjuża hija strutturata skont distinzjoni binarja bejn l-interessi nazzjonali u l-interessi barranin, li ma tiħux inkunsiderazzjoni l-adeżjoni tal-Ungerija mal-Unjoni. Minħabba din id-distinzjoni, l-applikazzjoni ta’ din il-liġi hija ta’ natura li tostakola l-libertajiet fundamentali ta’ moviment li jippermettu liċ-ċittadini tal-Unjoni kif ukoll lil entitajiet bħal organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jew fornituri ta’ servizzi tal-midja jkomplu jwettqu l-attivitajiet tagħhom, inklużi dawk ekonomiċi, fl-Ungerija, b’mod partikolari billi jistabbilixxu ruħhom hemmhekk, u billi jipprovdu servizzi hemmhekk jew billi jittrasferixxu l-kapital fiha. Barra minn hekk, l-applikazzjoni tal-imsemmija liġi hija ta’ natura li tippreġudika diversi drittijiet fundamentali ggarantiti lill-persuni fiżiċi jew ġuridiċi kkonċernati, bħad-dritt għar-rispett tal-ħajja privata, id-dritt għall-protezzjoni tad-data personali, id-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva jew anki l-libertajiet ta’ assoċjazzjoni, ta’ espressjoni u ta’ informazzjoni li huma essenzjali għall-funzjonament tajjeb ta’ soċjetà pluralista u demokratika.
6
It-tieni nett, il-Kummissjoni ssostni, essenzjalment, li l-Liġi kontenzjuża jista’ jkollha konsegwenzi prattiċi u ekonomiċi kif ukoll konsegwenzi għar-reputazzjoni tal-persuni fiżiċi jew ġuridiċi li tapplika għalihom, b’mod partikolari l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-fornituri ta’ servizzi tal-midja, u, għaldaqstant, għall-pluraliżmu u għal-libertà tal-midja, li huma kemm fundamentali kif ukoll, f’ċerti każijiet, diffiċilment reversibbli. Fil-fatt, l-Uffiċċju għandu s-setgħa li jwettaq investigazzjonijiet dwar dawn il-persuni u, fi tmiem l-investigazzjonijiet tiegħu, jippubblika rapporti li jikklassifikaw l-attivitajiet tagħhom bħala “theddid” jew “ksur” tas-sovranità nazzjonali. Barra minn hekk, il-Liġi kontenzjuża tippermetti li jiġi bblokkat il-finanzjament jew tal-inqas li l-finanzjament jsir iktar diffiċli għal dawn l-attivitajiet.
7
Fit-tielet u fl-aħħar lok, il-Kummissjoni tosserva li s-sitwazzjoni li tirriżulta mill-adozzjoni tal-Liġi kontenzjuża toħloq ksur serju u kbir ħafna ta’ numru kbir ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt primarju u tad-dritt sekondarju tal-Unjoni, li fosthom hemm diversi dispożizzjonijiet li jistabbilixxu libertajiet jew drittijiet fundamentali li jikkostitwixxu l-pedamenti ta’ soċjetà demokratika u pluralista.
8
L-Ungerija tikkontesta l-fondatezza tat-talba għal proċedura mħaffa tal-Kummissjoni billi tippreżenta, essenzjalment, l-argumenti li ġejjin.
9
Qabelxejn, il-Kummissjoni tillimita ruħha li tafferma, b’mod ġenerali u astratt, li l-applikazzjoni tal-Liġi kkontestata jista’ jkollha konsegwenzi prattiċi u ekonomiċi kif ukoll konsegwenzi għar-reputazzjoni tal-persuni fiżiċi jew ġuridiċi li tapplika għalihom, li jkunu kunsiderevoli u, f’ċerti każijiet, diffiċilment reversibbli, iżda ma tipproduċi ebda prova li tistabbilixxi n-natura stabbilita jew tal-inqas probabbli ta’ tali konsegwenzi.
10
Sussegwentement, l-invokazzjoni tal-allegati ostakoli għal-libertajiet fundamentali ta’ moviment iggarantiti mid-dritt tal-Unjoni jew ta’ effetti fuq l-attività ekonomika tal-persuni fiżiċi jew ġuridiċi li tapplika għalihom il-liġi kkontestata ma tippreżenta ebda natura eċċezzjonali fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li permezz tiegħu l-Kummissjoni tipprova tistabbilixxi l-ksur tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni li jistabbilixxu dawn il-libertajiet fundamentali, u għalhekk ma tikkostitwixxix, fiha nnifisha, sitwazzjoni ta’ urġenza straordinarja li tiġġustifika li kawża partikolari tista’ tiġi suġġetta għall-proċedura mħaffa.
11
Barra minn hekk, fil-kuntest tal-argument tagħha dwar l-eżistenza ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali, il-Kummissjoni teskludi l-garanziji stabbiliti mil-Liġi kontenzjuża. B’mod partikolari, kull persuna suġġetta għal investigazzjoni mmexxija mill-Uffiċċju u għal rapport ippubblikat fi tmiemha għandha l-possibbiltà li tressaq kawża quddiem qorti bil-għan, b’mod partikolari, li tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ ksur imwettaq mill-Uffiċċju, li jinkiseb il-waqfien ta’ dan il-ksur jew li jingħata kumpens għad-dannu kkawżat mill-imsemmi reat. Barra minn hekk, il-konklużjonijiet esposti fir-rapporti ppubblikati mill-Uffiċċju ma jikkostitwixxux fihom infushom sanzjoni u ma għandhomx direttament saħħa legali vinkolanti, kif jirriżulta mid-deċiżjoni tal-Alkotmánybíróság (il-Qorti Kostituzzjonali, l-Ungerija), tal‑15 ta’ Novembru 2024, fil-Kawża IV/02551/2024.
12
Fir-rigward tal-allegata eżistenza ta’ kombinazzjoni ta’ ksur ta’ numru kbir ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt primarju u tad-dritt sekondarju tal-Unjoni, din ma tiġġustifikax l-applikazzjoni tal-proċedura mħaffa iżda, għall-kuntrarju, eżami fil-fond u komplet tad-diversi lmenti invokati mill-Kummissjoni, li, barra minn hekk, huma ta’ natura kumplessa, konformement mal-proċeduri normalment applikabbli skont l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u skont ir-Regoli tal-Proċedura tagħha.
13
Fl-aħħar nett, l-Ungerija tosserva li, filwaqt li ressqet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja talba intiża sabiex din il-kawża tiġi suġġetta għall-proċedura mħaffa, il-Kummissjoni naqset milli tapplika, fil-kuntest tal-proċedura prekontenzjuża, termini iqsar mit-termini normali, u dan jattesta n-natura mhux urġenti ta’ din il-kawża. Barra minn hekk, l-aġir ta’ din l-istituzzjoni fil-kuntest tal-proċedura prekontenzjuża huwa differenti minn dak adottat f’kawżi oħra, li fihom hija applikat termini iqsar mit-termini normali mingħajr madankollu ma talbet sussegwentement lill-Qorti tal-Ġustizzja tissuġġetta dawn il-kawżi għall-proċedura mħaffa.
14
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 133(1) tar-Regoli tal-Proċedura, fuq talba jew tar-rikorrent jew tal-konvenut, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja jista’, meta n-natura ta’ kawża teżiġi li tiġi ttrattata f’qasir żmien, u wara li tinstema’ l-parti l-oħra, jiddeċiedi li din il-kawża tiġi suġġetta għal proċedura mħaffa.
15
F’dan il-każ, l-Ungerija tikkontesta l-fondatezza tat-talba tal-Kummissjoni intiża sabiex din il-kawża tiġi suġġetta għal tali proċedura mħaffa billi tikkontesta, b’mod partikolari, l-espożizzjoni, magħmula minn din l-istituzzjoni, dwar il-konsegwenzi dannużi li jirriżultaw mil-Liġi kontenzjuża. Madankollu, dan l-Istat Membru la jikkontesta l-fatt li l-imsemmija liġi għandha l-għan li tipproteġi s-sovranità nazzjonali tiegħu u lanqas il-fatt li hija tistabbilixxi, għal dan l-għan, l-Uffiċċju, li huwa inkarigat, essenzjalment, bl-investigazzjoni tal-attivitajiet li jistgħu jikkompromettu jew jheddu din is-sovranità kif ukoll l-organizzazzjonijiet li jirrikorru għas-sostenn tal-barrani li jwettqu jew isostnu attivitajiet li jistgħu jinfluwenzaw ir-rieda tal-votanti jew ir-riżultat tal-elezzjonijiet. Barra minn hekk, dan l-għan jirriżulta espliċitament mill-preambolu ta’ din l-istess liġi, li jirreferi, b’mod partikolari, kif jirriżulta mir-rikors tal-Kummissjoni mingħajr ma hija kontradetta mill-Ungerija, għall-ħtieġa li “jiġu ggarantiti d-dibattitu demokratiku u t-trasparenza tal-proċessi deċiżjonali pubbliċi u soċjali, [kif ukoll] li jiġu żvelati t-tentattivi ta’ interferenza barranija u li jiġu evitati tentattivi simili”. Barra minn hekk, fir-rikors tal-Kummissjoni wkoll, din l-istituzzjoni tirrileva li, skont l-Artikolu 11 tal-Liġi kontenzjuża, “[j]ekk l-Uffiċċju jikkonstata fatti jew jiskopri ċirkustanzi li jistgħu jimplikaw il-ftuħ jew l-iżvolġiment ta’ proċedura ta’ ksur, ta’ proċeduri kriminali, ta’ proċedura amministrattiva jew ta’ proċedura oħra, huwa għandu jikkomunika għal dan il-għan, lill-istanza li hija awtorizzata twettaq il-proċedura, l-informazzjoni u l-fatti li huwa jkollu għarfien tagħhom”. Barra minn hekk, skont l-emenda tal-Kodiċi Kriminali Ungeriż prevista fit-Artikolu 32 tal-imsemmija liġi, ċerti persuni marbuta ma’ dawn l-organizzazzjonijiet jistgħu jkunu suġġetti għal pieni minħabba l-użu ta’ appoġġ barrani pprojbit fil-kuntest tal-attivitajiet tagħhom. Madankollu, l-Ungerija ma tikkontestax din il-karatterizzazzjoni tal-Liġi kontenzjuża.
16
Konsegwentement, hemm lok li jitqies li dan l-Istat Membru ma jikkontestax il-kontenut tad-dispożizzjonijiet imsemmija fil-punt preċedenti fih innifsu, iżda pjuttost, essenzjalment, in-natura stabbilita u dannuża tal-konsegwenzi li jirriżultaw minnhom. Tali kontestazzjoni ma hijiex biżżejjed sabiex jiġi miċħud l-argument tal-Kummissjoni dwar in-neċessità li jiġi stabbilit f’qasir żmien jekk dawn id-dispożizzjonijiet humiex kuntrarji għad-dritt tal-Unjoni bil-għan li jiġi prekluż li l-imsemmija konsegwenzi jseħħu, jekk dan ikun neċessarju.
17
Fid-dawl tal-elementi preċedenti, għandu jitqies li l-interess ġenerali jeżiġi li l-kwistjoni tal-kompatibbiltà tal-Liġi kontenzjuża mad-dritt tal-Unjoni tiġi deċiża f’qasir żmien, b’mod li titneħħa kull inċertezza li tikkawża preġudizzju f’dan ir-rigward u, għaldaqstant, li l-Ungerija tkun tista’ tapplika b’mod sħiħ u mingħajr ostakolu l-imsemmija liġi fl-eżerċizzju tal-kompetenzi nazzjonali tagħha u tas-sovranità tagħha, fil-każ li jirriżulta li din tal-aħħar tosserva l-imsemmi dritt, jew, fil-każ kuntrarju, li tieħu l-miżuri neċessarji.
18
Fil-fatt, diġà ġie deċiż, f’kuntesti oħra, li meta kawża tqajjem inċertezzi serji li jikkonċernaw kwistjonijiet fundamentali tad-dritt kostituzzjonali nazzjonali u tad-dritt tal-Unjoni, jista’ jkun meħtieġ, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari ta’ tali kawża, li din il-kawża tiġi ttrattata f’qasir żmien konformement mal-Artikolu 105(1) tar-Regoli tal-Proċedura (digrieti tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tad‑19 ta’ Ottubru 2018, Wightman et, C‑621/18, EU:C:2018:851, punt 10, u tad‑29 ta’ Novembru 2024, LC u CP, C‑758/24 u C‑759/24, EU:C:2024:1012, punt 8). F’dan il-każ, bl-istess mod, fil-każ ta’ rikors dirett, peress li din il-kawża tirrigwarda r-relazzjonijiet ta’ natura kostituzzjonali bejn l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha fil-qasam essenzjali u sensittiv tal-ħajja pubblika u demokratika, huwa neċessarju li l-kawża tiġi ttrattata f’qasir żmien, konformement mal-Artikolu 133(1) tar-Regoli tal-Proċedura.
19
Din il-konklużjoni ma hijiex ikkontestata mill-argument tal-Ungerija dwar in-natura kumplessa tal-ilmenti invokati mill-Kummissjoni. Fil-fatt, għalkemm huwa minnu, kif issostni l-Ungerija, li n-natura kumplessa jew sensittiva tal-kwistjonijiet imqajma minn kawża partikolari tista’ twassal sabiex jitqies, fid-dawl tal-kuntest ġuridiku u fattwali li jkun jikkaratterizza din il-kawża, li din diffiċilment twassal għall-proċedura mħaffa (sentenza tat‑18 ta’ Mejju 2021, Asociaţia Forumul Judecătorilor din Româniaet, C‑83/19, C‑127/19, C‑195/19, C‑291/19, C‑355/19 u C‑397/19, EU:C:2021:393, punt 105), dan il-fatt ma jeskludix fih innifsu l-użu ta’ tali proċedura, li l-modalitajiet ta’ implimentazzjoni tagħha jippermettu li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi kollha speċifiċi għal kull kawża (digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑7 ta’ April 2016, Il-Kunsill vs Front Polisario, C‑104/16 P, EU:C:2016:232, punt 17), f’kawżi fejn l-użu tal-imsemmija proċedura jkun neċessarju, u lanqas li jsir l-eżami meħtieġ ta’ lmenti kumplessi.
20
Għaldaqstant, jidher li n-natura ta’ din il-kawża teżiġi li din tiġi ttrattata f’qasir żmien. Konsegwentement, din għandha tkun suġġetta għall-proċedura mħaffa prevista fl-Artikolu 133 tar-Regoli tal-Proċedura.
Għal dawn il-motivi, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja jordna li:
1)
Il-Kawża C‑829/24 hija suġġetta għall-proċedura mħaffa prevista fl-Artikolu 133 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
2)
L-ispejjeż huma rriżervati.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ungeriż.