Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla)
4 ta’ Settembru 2025 (*)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika soċjali – Tkeċċijiet kollettivi – Direttiva 98/59/KEE – Artikolu 1(1) – Kamp ta’ applikazzjoni – Kunċett ta’ ‘tkeċċija’ – Ftehim kollettiv dwar il-mobbiltà interna – Tkeċċijiet għal raġunijiet ekonomiċi bbażati fuq ir-rifjut ta’ applikazzjoni ta’ dan il-ftehim – Terminazzjoni tal-kuntratt ta’ xogħol fuq l-inizjattiva tal-persuna li timpjega għal raġuni waħda jew iktar mhux relatati mal-ħaddiema individwali – Artikolu 2 – Proċeduri ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema”
Fil-Kawża C‑249/24,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Cour de cassation (Franza), permezz ta’ deċiżjoni tat‑3 ta’ April 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl‑4 ta’ April 2024, fil-proċedura
RT,
ED
vs
Ineo Infracom,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla),
komposta minn M. L. Arastey Sahún (Relatriċi), Presidenta tal-Awla, D. Gratsias, E. Regan, J. Passer u B. Smulders, imħallfin,
Avukat Ġenerali: R. Norkus,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għal RT, minn F. Pinet, avocat,
–        għal Ineo Infracom, minn D. Célice, avocat,
–        għall-Gvern Franċiż, minn R. Bénard u M. Guiresse, bħala aġenti,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn S. Delaude u D. Recchia, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal‑20 ta’ Marzu 2025,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(1) u tal-Artikolu 2(2) sa (4) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE tal‑20 ta’ Lulju 1998, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar redundancies kollettivi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 327).
2        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn RT u ED, minn naħa, u Ineo Infracom, min-naħa l-oħra, dwar ix-xoljiment tal-kuntratti ta’ xogħol ta’ RT u ta’ ED minħabba r-rifjut tagħhom li jaċċettaw il-bidliet għal dawn il-kuntratti li seħħew wara l-konklużjoni ta’ ftehim kollettiv dwar il-mobbiltà interna.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3        Skont il-premessi 2 u 8 tad-Direttiva 98/59:
“(2)      Billi huwa importanti li jkun hemm iżjed protezzjoni għall-ħaddiema fil-każ ta' redundancies kollettivi waqt li jittieħed kont tal-bżonn ta' żvilupp ibbilanċjat ekonomiku u soċjali fil-Komunità;
[...]
(8)      Billi, sabiex jiġi kkalkulat in-numru ta- redundancies li tipprovdi għalihom id-definizzjoni ta' redundancies kollettivi fis-sens ta' din id-Direttiva, forom oħra ta' terminazzjoni ta' kuntratti ta' l-impjieg fuq l-inizjattiva ta' min iħaddem għandhom ikunu ekwivalenti għal redudancies, sakemm ikun hemm mill-inqas ħames redundancies.”
4        L-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva:
(a)      ‘redundancies kollettivi’ tfisser: ‘redundancies kollettivi’ ifisser tkeċċijiet mix-xogħol minn min iħaddem għal raġuni waħda jew aktar mhux relatati mal-ħaddiema individwali kkonċernati meta, skond l-għażla ta’ l-Istati Membri, in-numru tar- redundancies huwa:
(i)      jew, fuq perijodu ta’ 30 ġurnata:
–        mill-inqas 10 fi stabbilimenti li normalment jimpjegaw iżjed minn 20 u inqas minn 100 impjegat,
–        mill-inqas 10 % tan-numru ta' ħaddiema fi stabbilimenti li normalment jimpjegaw mill-inqas 100 iżda inqas minn 300 ħaddiem,
–        mill-inqas 30 fi stabbilimenti li normalment jimpjegaw 300 ħaddiema jew iżjed,
(ii)      jew, fuq perijodu ta’ 90 ġurnata, mill-inqas 20, ikun xi jkun in-numru ta’ impjegati li jaħdmu fl-istabbilimenti inkwistjoni;
(b)      on entend par ‘représentants des travailleurs’ : ‘rappreżentanti tal-ħaddiema’ jfisser ir-rappreżentanti tal-ħaddiema previsti mill-liġijiet jew mill-prattiċi ta' l-Istati Membri.
Għall-iskop tal-kalkolu tan-numru tar- redundancies kif previst fis-subparagrafu tal-punt (a), it-termini ta' kuntratt tax-xogħol li jsir fuq l-inizjattiva ta' min iħaddem għal raġuni waħda jew iktar li mhumiex relatati mal-ħaddiema individwali kkonċernati għandhom ikunu assimilati mar- redundancies sakemm, hemm mill-inqas ħames redundancies.”
5        L-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva jipprevedi:
“1.      Meta dak li jħaddem ikun qed jikkontempla redundancies kollettivi, huwa għandu jibda konsultazzjonijiet mar-rappreżentanti tal-ħaddiema fi żmien tajjeb bl-iskop li jintlaħaq ftehim.
2.      Dawn il-konsultazzjonijiet għandhom, mill-inqas, ikopru mezzi u miżuri li jevitaw redundancies kollettivi jew tnaqqis ta' numri ta' impjegati affettwati, u biex jittaffew il-konsegwenzi billi jkun hemm rikors għal miżuri soċjali magħhom immirati, inter alia, li jgħinu għall-impjieg jew it-taħriġ mll-ġdid tal-ħaddiema mingħajr xogħol.
L-Istati Membri jistgħu jipprovdu li r-rappreżentanti tal-ħaddiema jistgħu jużaw is-servizzi ta' esperti skond il-leġislazzjoni u/jew il-prattika nazzjonali.
3.      Sabiex jgħinu r-rappreżentanti tal-ħaddiema biex jagħmlu proposti kostruttivi, min iħaddem għandu fi żmien tajjeb matul il-konsultazzjonijiet:
(a)      ifornihom bl-informazzjoni rilevanti kollha u
(b)      f’kull każ jagħtihom notifka bil-miktub:
(i)      tar-raġunijiet għar- redundancies ipproġettati;
(ii)      tan-numri tal-kategoriji ta’ ħaddiema li se jisfaw bla xogħol;
(iii)      tan-numri u l-kategoriji tal-ħaddiema normalment impjegati;
(iv)      tal-perijodu meta r-redundancies ipproġettati għandhom jiġu effettwati;
(v)      tal-kriterji proposti għas-selezzjoni tal-ħaddiema li se jisfaw bla xogħol sakemm u safejn il-leġislazzjoni u/jew il-prattika nazzjonali jagħtu l-poter għal dan lil min iħaddem;
(vi)      tal-metodu għall-kalkolu ta' xi pagamenti tar- redundancy ta' xort' oħra minn dawk ikkawżati mil-leġislazzjoni u/jew il-prattika nazzjonali.
Min iħaddem għandu jgħaddi lill-awtorità pubblika kompetenti kopja ta', mill-inqas, l-elementi tal-kommunikazzjoni bil-miktub li hemm previsti fl-ewwel subparagrafu, l-punt (b), is-subpunti (i) sa (v).
4.      L-obbligi stabbiliti fil-paragrafi 1, 2, u 3, għandhom japplikaw irrespettivament minn jekk id-deċiżjoni dwar il- redundancies kollettivi tkux qed tittieħed minn min iħaddem jew minn impriża li tikkontrolla lil min iħaddem.
Waqt li jkun qed jiġi kkunsidrat il-ksur allegat tal-ħtiġiet ta' l-informazzjoni, tal-konsultazzjoni u tan-notifika stabbiliti f'din id-Direttiva, m'għandux jittieħed kont ta' xi difiża fuq il-parti ta' min iħaddem fuq il-bażi li l-informazzjoni neċessarja ma ġietx ipprovduta lil min iħaddem mill-impriża li ħadet id-deċiżjoni li wasslet għar-redundancies kollettivi.”
6        L-ewwel u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(1) tal-istess direttiva jipprovdu:
“Kull min iħaddem għandu jinnotifika lill-awtorità pubblika kompetenti bil-miktub dwar kull pjan ta' redundancies kollettivi.
[...]
Din in-notifika għandu jkollha l-informazzjoni rilevanti kollha li tikkonċerna r- redundancies kollettivi u l-konsultazzjonijiet ippjanati mar-rappreżentanti tal-ħaddiema previsti fl-Artikolu 2, u partikolarment ir-raġunijiet għar-redundancy, in-numru ta' ħaddiema li ser jisfgħu mingħajr xogħol, in-numru ta' ħaddiema normalment impjegati u l-perijodu li fih il- redundancy għandu jiġi effettwat.”
Id‑dritt Franċiż
7        L-Artikolu 1233-61 tal-code du travail (il-Kodiċi tax-Xogħol), fil-verżjoni tiegħu applikabbli għat-tilwima fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi tax-Xogħol”), huwa fformulat kif ġej:
“Fl-impriżi ta’ mill-inqas ħamsin impjegat, meta l-pjan ta’ tkeċċija jikkonċerna mill-inqas għaxar impjegati fl-istess perijodu ta’ tletin jum, il-persuna li timpjega għandha tistabbilixxi u timplimenta pjan ta’ salvagwardja tal-impjieg sabiex tevita t-tkeċċijiet jew tillimita n-numru tagħhom.
Dan il-pjan jintegra pjan ta’ riallokazzjoni intiż sabiex jiffaċilita t-trasferiment tal-impjegati fit-territorju nazzjonali tal-impjegati li t-tkeċċija tagħhom ma tistax tiġi evitata, b’mod partikolari dik tal-impjegati anzjani jew li għandhom karatteristiċi soċjali jew ta’ kwalifika li jirrendu l-integrazzjoni professjonali mill-ġdid tagħhom partikolarment diffiċli.
[...]”
8        Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu L. 2242-21 tal-Kodiċi tax-Xogħol, il-persuna li timpjega tista’ tidħol f’negozjati dwar il-kundizzjonijiet tal-mobbiltà professjonali jew ġeografika interna tal-impriża fil-kuntest ta’ miżuri kollettivi ta’ organizzazzjoni ta’ kuljum mingħajr pjan ta’ tnaqqis tal-persunal.
9        L-Artikolu L. 2242-22 tal-Kodiċi tax-Xogħol jipprevedi:
“Il-ftehim li jirriżulta min-negozjati previsti fl-Artikolu L. 2242-21 jinkludi b’mod partikolari:
1°      Il-limiti imposti fuq din il-mobbiltà lil hinn miż-żona ġeografika tal-impjieg tal-persuna impjegata, li hija stess hija speċifikata mill-ftehim, fl-osservanza tal-ħajja personali u tal-familja tal-persuna impjegata skont l-Artikolu L. 1121-1;
2°      Il-miżuri intiżi sabiex jirrikonċiljaw il-ħajja professjonali u l-ħajja personali u tal-familja u sabiex jieħdu inkunsiderazzjoni s-sitwazzjonijiet marbuta mar-restrizzjonijiet ta’ diżabbiltà u ta’ saħħa;
3°      Il-miżuri ta’ appoġġ għall-mobbiltà, b’mod partikolari l-azzjonijiet ta’ taħriġ kif ukoll l-għajnuna għall-mobbiltà ġeografika, li jinkludu b’mod partikolari l-parteċipazzjoni tal-persuna li timpjega għall-kumpens ta’ telf eventwali tal-kapaċità tal-akkwist u l-ispejjeż tat-trasport.
Id-dispożizzjonijiet tal-ftehim kollettiv konkluż skont l-Artikolu L. 2242-21 u ta’ dan l-artikolu ma jistax ikollhom l-effett li jwasslu għal tnaqqis fil-livell tar-remunerazzjoni jew tal-klassifikazzjoni personali tal-persuna impjegata u għandhom jiggarantixxu ż-żamma jew it-titjib tal-kwalifika professjonali tagħha.”
10      L-Artikolu L. 2242-23 tal-Kodiċi tax-Xogħol jipprovdi:
“Il-ftehim kollettiv li jirriżulta min-negozjati previsti fl-Artikolu L. 2242-21 għandu jiġi kkomunikat lil kull wieħed mill-persuni impjegati kkonċernati.
Id-dispożizzjonijiet tal-ftehim konkluż skont l-Artikoli L. 2242-21 u L. 2242-22 huma applikabbli għall-kuntratt ta’ xogħol. Il-klawżoli tal-kuntratt ta’ xogħol li jmorru kontra l-ftehim huma sospiżi.
Meta, wara fażi ta’ konsultazzjoni li tippermetti lill-persuna li timpjega tieħu inkunsiderazzjoni r-restrizzjonijiet personali u familjari ta’ kull wieħed mill-persuni impjegati potenzjalment ikkonċernati, il-persuna li timpjega li tixtieq timplimenta miżura individwali ta’ mobbiltà prevista mill-ftehim konkluż skont dan l-artikolu, għandha tikseb il-kunsens tal-persuna impjegata skont il-proċedura prevista fl-Artikolu L. 1222-6.
Meta persuna impjegata waħda jew iktar jirrifjutaw l-applikazzjoni għall-kuntratt ta’ xogħol tagħhom tad-dispożizzjonijiet tal-ftehim dwar il-mobbiltà interna msemmija fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu L. 2242-21, it-tkeċċija tagħhom tkun ibbażata fuq raġuni ekonomika, tiġi deċiża skont il-modalitajiet ta’ tkeċċija individwali għal raġuni ekonomika u tagħti dritt għall-miżuri ta’ appoġġ u ta’ riallokazzjoni għandu jipprevedi l-ftehim, li jadatta l-kamp u l-modalitajiet ta’ implimentazzjoni tar-riallokazzjoni interna prevista fl-Artikoli L. 1233-4 u L. 1233-4-1.”
11      Skont l-Artikolu L. 2323-6 tal-Kodiċi tax-Xogħol:
“Il-Kunsill tax-Xogħol għandu jiġi informat u kkonsultat qabel t-teħid ta’ kwalunkwe deċiżjoni tal-persuna li timpjega dwar il-kwistjonijiet li jikkonċernaw l-organizzazzjoni, l-amministrazzjoni u l-operat ġenerali tal-impriża u, b’mod partikolari, dwar il-miżuri ta’ natura li jaffettwaw il-volum jew l-istruttura tal-persunal, it-tul tax-xogħol, il-kundizzjonijiet tal-impjieg, tax-xogħol u tat-taħriġ professjonali.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
12      Ineo Infracom hija kumpannija Franċiża ta’ xogħlijiet pubbliċi speċjalizzata fl-infrastrutturi tat-telekomunikazzjoni u fl-iżvilupp diġitali.
13      Fis‑26 ta’ April 2013, din il-kumpannija ġiet informata mill-kumpannija France Télécom bid-deċiżjoni tagħha li ma ġġeddidx il-kuntratt fis-seħħ għad-dipartimenti ta’ Gard (Franza) u ta’ Lozère (Franza).
14      Wara din id-deċiżjoni, Ineo Infracom ipproponiet lit‑82 impjegat marbuta mal-aġenzija kkonċernata mill-imsemmija deċiżjoni, fosthom RT u ED, li jiġu assenjati temporanjament f’reġjuni oħra ta’ Franza mill‑1 ta’ Lulju 2013, fil-kuntest tal-iskema ta’ ċaqliq fuq skala kbira prevista mill-ftehim kollettiv nazzjonali tal-ħaddiema tax-xogħlijiet pubbliċi tal‑15 ta’ Diċembru 1992.
15      Fit‑28 ta’ Ġunju 2013, RT u ED, irrifjutaw l-imsemmija proposti ta’ assenjazzjoni temporanja, rispettivament lill-aġenzija ta’ Ivry-sur-Seine (Franza) u lill-aġenzija ta’ Vitrolles (Franza), għall-perijodu mill‑1 ta’ Lulju sat‑28 ta’ Settembru 2013.
16      RT u ED adixxew, flimkien ma’ disa’ impjegati oħra, lill-conseil de prud’hommes de Nîmes (il-Qorti Industrijali ta’ Nîmes, Franza) sabiex jiksbu x-xoljiment ġudizzjarju tal-kuntratt ta’ xogħol tagħhom minħabba nuqqasijiet tal-persuna li timpjega, kif ukoll il-ħlas ta’ danni.
17      Fid‑29 ta’ Lulju 2013, peress li qies li l-attività preżenti tal-impriża kienet timplika regolarment ir-riallokazzjoni ġeografika tal-persunal tal-lant tax-xogħol minħabba t-telf ta’ kuntratti u r-rebħ ta’ kuntratti ġodda u li ma kien previst ebda tnaqqis tal-persunal, Ineo Infracom u diversi organizzazzjonijiet sindakali rappreżentattivi kkonkludew ftehim kollettiv ta’ mobbiltà interna (iktar ’il quddiem il-“ftehim kollettiv ta’ mobbiltà interna”).
18      F’konformità ma’ dan il-ftehim, ġew indirizzati proposti ta’ impjiegi lil RT u lil ED li rrifjutawhom, rispettivament, fit‑30 ta’ Settembru u fit‑30 ta’ Diċembru 2013, għal RT, u fis‑27 ta’ Novembru 2013 u fl‑20 ta’ Jannar 2014 għal ED.
19      Fl‑10 ta’ Ġunju 2014, wara dawn ir-rifjuti, RT u ED kienu s-suġġett ta’ tkeċċijiet individwali għal raġuni ekonomika, skont l-Artikolu L. 2242-23 tal-Kodiċi tax-Xogħol, li huma kkontestaw quddiem il-conseil de prud’hommes de Nîmes, sussidjarjament għat-talba tagħhom għax-xoljiment ġudizzjarju tal-kuntratt ta’ xogħol tagħhom li kienet għadha pendenti quddiem din il-qorti.
20      Permezz ta’ sentenza tat‑3 ta’ April 2017, l-imsemmija qorti ordnat ix-xoljiment ġudizzjarju tal-kuntratt ta’ xogħol ta’ RT minħabba nuqqasijiet tal-persuna li timpjega u kkundannat lil din tal-aħħar tħallasha danni. Permezz ta’ sentenza oħra tal-istess data, din il-qorti ċaħdet it-talbiet ta’ ED.
21      Ineo Infracom appellat minn dawn is-sentenzi.
22      Permezz ta’ żewġ sentenzi tal‑1 ta’ Frar 2022, il-cour d’appel de Nîmes (il-Qorti tal-Appell ta’ Nîmes, Franza) rispettivament annullat is-sentenza tal-conseil de prud’hommes de Nîmes dwar RT u kkonfermat is-sentenza ta’ din il-qorti fir-rigward ta’ ED.
23      Il-Cour d’appel de Nîmes irrilevat li l-ftehim kollettiv ta’ mobbiltà interna kien isemmi espressament li dan kien ġie nnegozjat mingħajr ebda pjan ta’ tnaqqis tal-persunal. Minn dan hija ddeduċiet li Ineo Infracom ma kinitx kisret id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 1 u 2 tad-Direttiva 98/59, peress li dawn ma humiex intiżi li japplikaw fl-assenza ta’ tkeċċija kollettiva.
24      RT u ED, li appellaw fil-kassazzjoni quddiem il-Cour de cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni, Franza), li hija l-qorti tar-rinviju, isostnu, essenzjalment, li, skont dawn l-Artikoli 1 u 2, meta persuna li timpjega jkollha l-intenzjoni li twettaq tkeċċijiet għal raġuni waħda jew iktar mhux relatati mal-ħaddiema individwali kkonċernati, hija għandha twettaq, fi żmien xieraq, konsultazzjonijiet mar-rappreżentanti tal-ħaddiema sabiex jintlaħaq ftehim, u li dawn il-konsultazzjonijiet għandhom tal-inqas jirrigwardaw il-possibbiltajiet li jiġu evitati jew imnaqqsa t-tkeċċijiet kollettivi kif ukoll il-possibbiltajiet li jittaffew il-konsegwenzi tagħhom permezz tal-adozzjoni ta’ miżuri soċjali ta’ appoġġ intiżi b’mod partikolari sabiex jgħinu fir-riallokazzjoni jew fit-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema mkeċċija.
25      RT u ED iqisu li l-cour d’appel de Nîmes (il-Qorti tal-Appell ta’ Nîmes) kisret id-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt nazzjonali, kif interpretati fid-dawl tal-Artikoli 1 u 2 tad-Direttiva Nru 98/59 kif ukoll tal-Artikolu 27 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u tal-Artikolu 21 tal-Karta Soċjali Ewropea, iffirmata f’Torino fit‑18 ta’ Ottubru 1961 fil-kuntest tal-Kunsill tal-Ewropa u rriveduta fi Strasbourg fit‑3 ta’ Mejju 1996. Huma jsostnu li, fil-każ fejn it-tkeċċijiet magħmula mill-persuna li timpjega, indipendentement mill-klassifikazzjoni tagħhom bħala tkeċċijiet individwali għal raġuni ekonomika, fis-sens tal-Artikolu L. 2242–23 tal-Kodiċi tax-Xogħol, kienu jikkonċernaw mill-inqas għaxar impjegati fuq l-istess perijodu ta’ tletin jum, il-persuna li timpjega għandha l-obbligu li timplimenta pjan ta’ salvagwardja tal-impjieg li jiggarantixxi lill-impjegati informazzjoni u konsultazzjoni fi żmien xieraq, fis-sens tal-Artikolu L. 1233-61 tal-Kodiċi tax-Xogħol, kif ukoll miżuri ta’ appoġġ u ta’ riallokazzjoni adattati.
26      Barra minn hekk, RT u ED talbu, sussidjarjament, li l-qorti tar-rinviju tressaq talba għal deċiżjoni preliminari quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
27      F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tirrileva li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fis-sentenza tagħha tal‑21 ta’ Settembru 2017, Socha et (C‑149/16, EU:C:2017:708, punt 35), li l-Artikolu 1(1) u l-Artikolu 2 tad-Direttiva 98/59 għandhom jiġu interpretati fis-sens li persuna li timpjega għandha twettaq il-konsultazzjonijiet previsti minn dan l-Artikolu 2 meta hija jkollha l-intenzjoni li twettaq, għad-detriment tal-ħaddiema, bidla unilaterali tal-kundizzjonijiet tar-remunerazzjoni li, f’każ ta’ rifjut ta’ aċċettazzjoni min-naħa ta’ dawn tal-aħħar, tinvolvi t-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol, sa fejn il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva jkunu ssodisfatti.
28      Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll, fis-sentenza tagħha tal‑10 ta’ Settembru 2009, Akavan Erityisalojen Keskusliitto AEK et (C‑44/08, EU:C:2009:533, punt 46), li “il-ġustifikazzjoni u l-effikaċità tal-konsultazzjonijiet mar-rappreżentanti tal-ħaddiema huma preżunti li kienu l-fatturi li ġew ikkunsidrati matulhom, peress li huwa impossibbli li jsiru konsultazzjonijiet b’mod xieraq u b’mod konformi mal-għanijiet tagħhom mingħajr determinazzjoni tal-elementi rilevanti dwar it-tkeċċijiet kollettivi previsti” u li “meta hija prevista biss deċiżjoni li hija preżunta li twassal għal tkeċċijiet kollettivi, konsegwentement, tkeċċijiet kollettivi bħal dawn huma biss probabbiltà u l-fatturi rilevanti għall-konsultazzjonijiet mhumiex magħrufa, b’hekk l-imsemmija għanijiet ma jistgħux jintlaħqu”.
29      Il-qorti tar-rinviju żżid li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, f’din l-aħħar sentenza, li t-tnissil tal-obbligu tal-persuna li timpjega li tibda’ konsultazzjonijiet dwar it-tkeċċijiet kollettivi previsti ma jiddependix mill-fatt li din tkun diġà f’pożizzjoni li tipprovdi lir-rappreżentanti tal-ħaddiema l-informazzjoni kollha meħtieġa fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(3)(b) tad-Direttiva 98/59.
30      Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tfakkar, f’dan il-kuntest, li r-raba’ paragrafu tal-Artikolu L. 2242-23 tal-Kodiċi tax-Xogħol, li jipprevedi li t-tkeċċija bbażata fuq ir-rifjut mill-persuna impjegata tal-applikazzjoni għall-kuntratt tagħha tad-dispożizzjonijiet tal-ftehim kollettiv ta’ mobbiltà negozjat jeskludi l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli L. 1233-28 sa L. 1233-33 ta’ dan il-kodiċi dwar il-proċedura tal-għoti ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni tal-Kunsill tax-Xogħol jew tad-delegati tal-persunal meta l-persuna li timpjega jkollha l-intenzjoni li tipproċedi għal tkeċċija kollettiva għal raġuni ekonomika ta’ mill-inqas għaxar persuni impjegati fl-istess perijodu ta’ tletin jum.
31      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Cour de cassation iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“(1)      It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva [98/59] għandu jiġi interpretat fis-sens li t-tkeċċijiet għal raġunijiet ekonomiċi bbażati fuq ir-rifjut mill-impjegati li jiġu applikati għall-kuntratt ta’ xogħol tagħhom dispożizzjonijiet ta’ ftehim kollettiv dwar il-mobbiltà [interna] għandhom jitqiesu li jikkostitwixxu terminazzjoni tal-kuntratt ta’ xogħol imwettqa fuq l-inizjattiva tal-persuna li timpjega għal raġuni waħda jew iktar mhux inerenti għall-persuna tal-ħaddiema, b’tali mod li dawn għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tan-numru totali ta’ tkeċċijiet imwettqa?
(2)      Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda, meta n-numru ta’ tkeċċijiet ippjanati jkun jeċċedi n-numru ta’ tkeċċijiet previsti [fl-ewwel subparagrafu tal-]Artikolu 1[1](a) tad-[Direttiva 98/59] iċċitata iktar ’il fuq, l-Artikolu 2(2) sa (4) [ta’ din id-direttiva] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-informar u l-konsultazzjoni mal-kumitat tal-impriża qabel il-konklużjoni ta’ ftehim kollettiv [ta’] mobbiltà interna mal-organizzazzjonijiet sindakali rappreżentattivi, skont l-Artikolu L. 2242-21 et seq tal-Code du Travail (il-Kodiċi tax-Xogħol), jeżentaw lill-persuna li timpjega mill-obbligu li tinforma u tikkonsulta r-rappreżentanti tal-persunal?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
32      Qabelxejn, għandu jitfakkar li, mill-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, din tal-aħħar għandha tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tgħinha tiddeċiedi l-kawża mressqa quddiemha. F’dan il-kuntest, jekk ikun il-każ, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tifformula mill-ġdid id-domandi li jkunu ġew issottomessi lilha. Il-fatt li qorti nazzjonali tkun ifformulat domanda preliminari billi tirreferi għal ċerti dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni ma jipprekludix lill-Qorti tal-Ġustizzja milli tipprovdi lil din il-qorti l-punti kollha ta’ interpretazzjoni li jistgħu jkunu utli għad-deċiżjoni tal-kawża li titressaq quddiemha, irrispettivament minn jekk għamlitx riferiment għalihom jew le meta għamlet id-domandi tagħha. F’dan ir-rigward, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tislet mill-elementi kollha pprovduti mill-qorti nazzjonali, u b’mod partikolari mill-motivazzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju, il-punti ta’ liġi tal-Unjoni li jeħtieġu interpretazzjoni fid-dawl tas-suġġett tat-tilwima (sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Air Nostrum et, C‑314/23, EU:C:2024:842, punt 24 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
33      F’dan il-każ, għandu jiġi rrilevat li, fl-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tirreferi biss għat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 98/59, filwaqt li titlaq mill-premessa impliċita li t-terminazzjonijiet tal-kuntratti ta’ xogħol li seħħew wara r-rifjut, mill-ħaddiema, tal-applikazzjoni għall-kuntratt ta’ xogħol tagħhom tal-istipulazzjonijiet ta’ ftehim kollettiv dwar il-mobbiltà interna ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala “tkeċċijiet kollettivi”, fis-sens tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva. Konsegwentement, hija tistaqsi jekk dawn it-terminazzjonijiet tal-kuntratti ta’ xogħol jistgħux jiġu assimilati ma’ tkeċċijiet, fis-sens tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tal-imsemmija direttiva.
34      Issa, għandu jitfakkar, minn naħa, li, fid-dawl tal-għan imfittex mill-istess direttiva, li qabel iseħħu t-tkeċċijiet kollettivi ssir konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema u tiġi informata l-awtorità pubblika kompetenti (sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2021, Consulmarketing, C‑652/19, EU:C:2021:208, punt 40 u l-ġurisprudenza ċċitata), u fid-dawl tal-kuntest li fih jaqa’ l-Artikolu 1(1)(a) tagħha, il-kunċett ta’ “tkeċċija”, li jikkostitwixxi kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni li għandu jkun is-suġġett ta’ interpretazzjoni uniformi, ma jistax jiġi ddefinit b’riferiment għal-leġiżlazzjonijiet tal-Istati Membri (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ Lulju 2024, Plamaro, C‑196/23, EU:C:2005:596, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata).
35      Min-naħa l-oħra, il-klassifikazzjoni ta’ att tal-persuna li timpjega bħala tkeċċija, fis-sens tal-Artikolu 1(1)(a) tad-Direttiva 98/59, jew ta’ terminazzjoni tal-kuntratt tax-xogħol, fis-sens tat-tieni subparagrafu ta’ dan il-paragrafu, tista’ twassal għal konsegwenzi legali sa fejn huwa possibbli li jiġu assimilati, għall-finijiet tal-kalkolu tan-numru ta’ tkeċċijiet, iż-żewġ kunċetti biss jekk it-tkeċċijiet, fis-sens tal-Artikolu 1(1)(a) ta’ din id-direttiva, jkunu mill-inqas ħamsa (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11
ta’ Novembru 2015, Pujante Rivera, C‑422/14, EU:C:2015:743, punt 46).
36      F’dawn iċ-ċirkustanzi, sabiex tingħata risposta utli lill-qorti tar-rinviju, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tkun marbuta minn konstatazzjoni, espliċita jew impliċita, magħmula minn din l-ewwel qorti, li l-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala tkeċċija, fis-sens tal-Artikolu 1(1)(a) tal-imsemmija direttiva.
37      Għaldaqstant, għandu jitqies li, permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 98/59 għandux jiġi interpretat fis-sens li x-xoljimenti ta’ kuntratti ta’ xogħol ibbażati fuq ir-rifjut, mill-ħaddiema, tal-applikazzjoni għall-kuntratt ta’ xogħol tagħhom tal-istipulazzjonijiet ta’ ftehim kollettiv dwar il-mobbiltà interna għandhom jitqiesu li jaqgħu taħt din id-dispożizzjoni, irrispettivament minn jekk jitqisux bħala tkeċċijiet, fis-sens tal-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tagħha, jew bħala terminazzjonijiet tal-kuntratt ta’ xogħol, fis-sens tat-tieni subparagrafu tal-imsemmija dispożizzjoni, b’tali mod li dawn għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tan-numru ta’ tkeċċijiet li seħħew.
38      Għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-istess direttiva, l-Artikolu 1(1)(a) tagħha jiddefinixxi t-“tkeċċijiet kollettivi” bħala t-tkeċċijiet imwettqa minn persuna li timpjega għal raġuni waħda jew iktar mhux relatati mal-ħaddiema individwali kkonċernati sakemm ikunu ssodisfatti ċerti kundizzjonijiet ta’ natura kwantitattiva u ratione temporis (sentenza tal‑11 ta’ Lulju 2024, Plamaro, C‑196/23, EU:C:2024:596, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata).
39      F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, għalkemm id-Direttiva 98/59 ma tiddefinixxix espressament il-kunċett ta’ “tkeċċija”, hija ġurisprudenza stabbilita li dan il-kunċett għandu jiġi interpretat fis-sens li jinkludi kull terminazzjoni tal-kuntratt ta’ xogħol mhux mixtieqa mill-ħaddiem, u għalhekk mingħajr il-kunsens tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ Lulju 2024, Plamaro, C‑196/23, EU:C:2024:596, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata).
40      Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll, fid-dawl tal-għan tad-Direttiva 98/59 li jipprevedi, hekk kif jirriżulta mill-premessa 2 tagħha, it-tisħiħ tal-protezzjoni tal-ħaddiema fil-każ ta’ tkeċċijiet kollettivi, il-kunċetti li jiddefinixxu l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva, inkluż il-kunċett ta’ “tkeċċija” msemmi fil-Artikolu 1(1)(a) tagħha, ma jistgħux jiġu interpretati b’mod strett (sentenza tal‑11 ta’ Lulju 2024, Plamaro, C‑196/23, EU:C:2024:596, punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata).
41      F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-imsemmija direttiva għandha tiġi interpretata fis-sens li l-fatt li persuna li timpjega twettaq, unilateralment u għad-detriment tal-ħaddiem, bidla sostanzjali tal-elementi essenzjali tal-kuntratt ta’ xogħol tiegħu għal raġunijiet mhux inerenti għal dan il-ħaddiem individwali jaqa’ taħt dan il-kunċett (sentenza tal‑11 ta’ Novembru 2015, Pujante Rivera, C‑422/14, EU:C:2015:743, punt 55).
42      Għall-kuntrarju, il-fatt li persuna li timpjega twettaq, unilateralment għad-detriment tal-ħaddiem, bidla mhux sostanzjali ta’ element essenzjali tal-kuntratt ta’ xogħol għal raġunijiet mhux inerenti għal dan il-ħaddiem jew bidla sostanzjali ta’ element mhux essenzjali ta’ dan il-kuntratt għal raġunijiet mhux inerenti għal dan il-ħaddiem ma jistax jiġi kklassifikat bħala “tkeċċija”, fis-sens ta’ din id-direttiva (sentenza tal‑21 ta’ Settembru 2017, Ciupa et, C‑429/16, EU:C:2017:711, punt 28 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
43      F’dan il-każ, hija l-qorti tar-rinviju, li hija biss għandha ġurisdizzjoni biex tevalwa l-fatti, li għandha tiddetermina, fl-ewwel lok, jekk Ineo Infracom kinitx wettqet, fis-sens tal-ġurisprudenza msemmija fil-punti 41 u 42 ta’ din is-sentenza, unilateralment u għad-detriment ta’ RT u ta’ ED, il-bidliet kuntrattwali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jiġifieri l-emendi tal-post tax-xogħol, għal raġunijiet mhux inerenti għal dawn il-persuni.
44      F’dan ir-rigward, mill-atti tal-proċess quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-proposti ta’ assenjazzjoni ġeografika indirizzati lil RT u lil ED huma bbażati fuq il-ftehim kollettiv ta’ mobbiltà interna konkluż bejn Ineo Infracom u l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-ħaddiema.
45      Għal dan l-għan, hija l-qorti tar-rinviju li għandha teżamina jekk, fid-dawl ta’ dan il-ftehim kollettiv u tal-istipulazzjonijiet tal-kuntratt ta’ xogħol, il-ħaddiema kkonċernati humiex obbligati, minħabba dawn l-istipulazzjonijiet stess, jaċċettaw il-bidla fl-assenjazzjoni ġeografika proposta mill-persuna li timpjega, f’liema każ ir-rifjut tagħhom ikun jikkostitwixxi nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ dan il-kuntratt li jwassal għax-xoljiment tiegħu għal raġuni inerenti għal dawn il-ħaddiema individwali.
46      Jekk il-qorti tar-rinviju tikkonstata li l-ħaddiema kkonċernati ma humiex obbligati jaċċettaw il-bidla fl-assenjazzjoni ġeografika proposta mill-persuna li timpjega, hija jkollha, fit-tieni lok, tiddetermina jekk, fid-dawl taċ-ċirkustanzi rilevanti tal-kawża prinċipali, il-proposti ta’ assenjazzjoni ġeografika ġdida inkwistjoni jistgħux jiġu kklassifikati bħala “bidla sostanzjali ta’ element essenzjali” tal-kuntratt ta’ xogħol, fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 41 ta’ din is-sentenza.
47      Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk il-post tax-xogħol għandux jitqies li jikkostitwixxi “element essenzjali” tal-kuntratt ta’ xogħol, fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 41 ta’ din is-sentenza, għandu jiġi enfasizzat li kull bidla fil-post tax-xogħol jista’ jkollha konsegwenzi ekonomiċi u organizzattivi sinjifikattivi għall-ħaddiem ikkonċernat u tista’ tikkostitwixxi, konsegwentement, tali element essenzjali tal-kuntratt ta’ xogħol.
48      Fit-tieni lok, fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk bidla fl-assenjazzjoni ġeografika, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandhiex tiġi kklassifikata bħala “bidla sostanzjali”, fis-sens ta’ din il-ġurisprudenza, għandu jiġi kkonstatat li n-natura sostanzjali ta’ tali assenjazzjoni tiddependi b’mod partikolari min-natura temporanja jew le tal-bidla fil-kuntratt ta’ xogħol prevista, mid-distanza bejn il-post tax-xogħol oriġinali u l-post tal-impjieg il-ġdid, kif ukoll minn miżuri eventwali oħra ta’ appoġġ intiżi sabiex jikkumpensaw l-assenjazzjoni proposta.
49      Jekk, fi tmiem dan l-eżami, il-qorti tar-rinviju tikkonstata li din l-assenjazzjoni proposta ma tikkostitwixxix “bidla sostanzjali ta’ element essenzjali” tal-kuntratt ta’ xogħol, din il-qorti tkun obbligata tikklassifika x-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol, wara r-rifjut tal-ħaddiem li jaċċetta tali assenjazzjoni, bħala terminazzjoni ta’ dan il-kuntratt li seħħet fuq l-inizjattiva tal-persuna li timpjega għal raġuni waħda jew iktar mhux inerenti għall-ħaddiema individwali, fis-sens tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 98/59 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21
ta’ Settembru 2017, Socha et, C‑149/16, EU:C:2017:708, punti 27 u 28).
50      Minn dan isegwi li, fi kwalunkwe każ, anki li kieku kellu jitqies li l-qorti tar-rinviju tqis li dawn it-terminazzjonijiet ma jaqgħux taħt il-kunċett ta’ “tkeċċija”, fis-sens tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1)(a) tad-Direttiva 98/59, dawn għandhom, sa fejn ikunu bbażati fuq raġuni mhux inerenti għall-ħaddiema individwali, jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tan-numru totali ta’ tkeċċijiet li seħħew, bil-kundizzjoni addizzjonali li dawn it-tkeċċijiet ikunu mill-inqas ħamsa (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Settembru 2017, Ciupa et, C‑429/16, EU:C:2017:711, punt 31).
51      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 98/59 għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi evalwat jekk it-terminazzjonijiet ta’ kuntratti ta’ xogħol ibbażati fuq ir-rifjut, mill-ħaddiema, tal-applikazzjoni għall-kuntratt ta’ xogħol tagħhom tal-istipulazzjonijiet ta’ ftehim kollettiv dwar il-mobbiltà interna għandhomx jitqiesu li jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “tkeċċijiet”, fis-sens tal-punt (a) tal-ewwel subparagrafu ta’ din id-dispożizzjoni, il-qorti tar-rinviju għandha teżamina jekk, fid-dawl ta’ dan il-ftehim kollettiv u tal-istipulazzjonijiet tal-kuntratt ta’ xogħol, il-ħaddiema kkonċernati humiex obbligati jaċċettaw il-bidla fl-assenjazzjoni ġeografika proposta mill-persuna li timpjega u, fil-każ ta’ risposta negattiva, jekk din il-bidla tkunx tikkostitwixxi bidla sostanzjali ta’ element essenzjali tal-kuntratt ta’ xogħol, b’tali mod li din għandha tittieħed inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tan-numru ta’ tkeċċijiet li seħħew. Madankollu, jekk din il-kundizzjoni ma kinitx issodisfatta, ix-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol, wara r-rifjut tal-ħaddiem li jaċċetta tali bidla, ikun jikkostitwixxi terminazzjoni ta’ dan il-kuntratt fuq l-inizjattiva tal-persuna li timpjega għal raġuni waħda jew iktar mhux inerenti għall-ħaddiema individwali, fis-sens tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva, b’tali mod li dan għandu jittieħed inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tan-numru totali ta’ tkeċċijiet li seħħew.
Fuq it-tieni domanda
52      Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 2 tad-Direttiva 98/59 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-għoti ta’ informazzjoni u l-konsultazzjoni tar-rappreżentanti tal-ħaddiema li jitwettqu qabel il-konklużjoni ta’ ftehim kollettiv dwar il-mobbiltà interna jistgħux jitqiesu li jikkostitwixxu konsultazzjoni fis-sens ta’ dan l-artikolu.
53      F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar, minn naħa, li l-għan prinċipali ta’ din id-direttiva huwa, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 34 ta’ din is-sentenza, li qabel iseħħu t-tkeċċijiet kollettivi ssir konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema u tiġi informata l-awtorità pubblika kompetenti.
54      Minn naħa, skont l-Artikolu 2(1) tal-imsemmija direttiva meta persuna li timpjega tikkontempla tkeċċijiet kollettivi, hija għandha tipproċedi, fi żmien xieraq, għal konsultazzjonijiet mar-rappreżentanti tal-ħaddiema bl-għan li jintlaħaq ftehim.
55      Skont l-Artikolu 2(2) tal-istess direttiva, il-konsultazzjonijiet jirrigwardaw il-possibbiltajiet li jiġu evitati jew imnaqqsa t-tkeċċijiet kollettivi kif ukoll il-possibbiltajiet li jittaffew il-konsegwenzi tagħhom permezz tal-adozzjoni ta’ miżuri soċjali ta’ appoġġ intiżi, b’mod partikolari, sabiex jgħinu fir-riallokazzjoni jew fit-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema mkeċċija. Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(3) tagħha sabiex ir-rappreżentanti tal-ħaddiema jkunu jistgħu jagħmlu proposti kostruttivi, il-persuna li timpjega għandha, fi żmien xieraq matul il-konsultazzjonijiet, tagħtihom l-informazzjoni rilevanti kollha u tikkomunika bil-miktub l-informazzjoni indikata fis-subparagrafi (i) sa (vi) tal-punt (b). Barra minn hekk, skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 2(3) u l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 98/59, il-persuna li timpjega għandha tikkomunika lill-awtorità pubblika kull pjan ta’ tkeċċijiet kollettivi u tibgħatilha l-elementi u l-informazzjoni msemmija f’dawn id-dispożizzjonijiet.
56      Għalhekk, mill-kliem użat mil-leġiżlatur tal-Unjoni jirriżulta li l-obbligi ta’ konsultazzjoni previsti minn din id-direttiva jitnisslu qabel deċiżjoni tal-persuna li timpjega li xxolji kuntratti ta’ xogħol (sentenza tas‑27 ta’ Jannar 2005, Junk, C‑188/03, EU:C:2005:59, punt 37). Fil-fatt, peress li deċiżjoni li tinvolvi bidla fil-kundizzjonijiet tax-xogħol tista’ tippermetti li jiġu evitati tkeċċijiet kollettivi, il-proċedura ta’ konsultazzjoni prevista f’dan l-Artikolu 2 għandha tibda mill-mument li fih il-persuna li timpjega għandha l-intenzjoni li tipproċedi b’dawn il-bidliet (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Settembru 2017, Ciupa et, C‑429/16, EU:C:2017:711, punt 37, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
57      B’mod partikolari, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-proċedura ta’ konsultazzjoni prevista fl-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva għandha għalhekk tinbeda mill-persuna li timpjega fil-mument tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni strateġika jew kummerċjali li tobbligaha tipprevedi jew tipproġetta tkeċċijiet kollettivi (sentenzi tal‑10 ta’ Settembru 2009, Akavan Erityisalojen Keskusliitto AEK et, C‑44/08, EU:C:2009:533, punt 48, u tal‑21 ta’ Settembru 2017, Socha et, C‑149/16, EU:C:2017:708, punt 31). Dan huwa l-każ meta l-persuna li timpjega tiddeċiedi li tipproponi bidliet għall-kuntratt ta’ xogħol, liema bidliet hija tista’ raġonevolment tistenna li ma jiġux aċċettati minn ċertu numru ta’ impjegati, ħaġa li twassal, konsegwentement, għax-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol tagħhom (sentenza tal‑21 ta’ Settembru 2017, Socha et, C‑149/16, EU:C:2017:708, punt 32).
58      Fil-fatt, il-ġustifikazzjoni u l-effikaċità tal-konsultazzjonijiet mar-rappreżentanti tal-ħaddiema previsti fl-Artikolu 2 tal-istess direttiva jippreżupponu li jiġu ddeterminati l-fatturi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni matulhom, peress li huwa impossibbli li jitwettqu konsultazzjonijiet b’mod xieraq u b’mod konformi mal-għanijiet tagħhom, jiġifieri li jiġu evitati terminazzjonijiet ta’ kuntratti ta’ xogħol jew li jitnaqqsu n-numru tagħhom kif ukoll li jittaffew il-konsegwenzi tagħhom, mingħajr determinazzjoni tal-elementi rilevanti relatati mat-tkeċċijiet kollettivi previsti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Settembru 2009, Akavan Erityisalojen Keskusliitto AEK et, C‑44/08, EU:C:2009:533, punt 46).
59      Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat ukoll li t-tnissil tal-obbligu tal-persuna li timpjega li tibda’ konsultazzjonijiet relatati mat-tkeċċijiet kollettivi previsti ma jiddependix fuq il-fatt li din tkun diġà f’pożizzjoni li tipprovdi lir-rappreżentanti tal-ħaddiema l-informazzjoni kollha meħtieġa mill-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(3)(b) tad-Direttiva 98/59. Il-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni tipprovdi b’mod ċar li l-informazzjoni prevista għandha tingħata mill-persuna li timpjega “fi żmien tajjeb matul il-konsultazzjonijiet”, sabiex “jgħinu r-rappreżentanti tal-ħaddiema biex jagħmlu proposti kostruttivi”. Minn dan jirriżulta li din l-informazzjoni tista’ tiġi kkomunikata waqt il-konsultazzjonijiet, u mhux neċessarjament fil-mument tal-ftuħ tagħhom (sentenza tal‑10 ta’ Settembru 2009, Akavan Erityisalojen Keskusliitto AEK et, C‑44/08, EU:C:2009:533, punt 55).
60      F’dan il-każ, sa fejn, kif jirriżulta mill-formulazzjoni stess tal-Artikolu L. 2242-21 tal-Kodiċi tax-Xogħol, dan jirregola n-negozjati dwar il-kundizzjonijiet ta’ mobbiltà professjonali jew ġeografika “mingħajr pjan ta’ tnaqqis tal-persunal”, ma jidhirx li n-negozjati mmexxija f’tali kuntest jaqgħu taħt din id-direttiva, peress li, mid-definizzjoni tagħhom, matul dawn in-negozjati, il-persuna li timpjega ma għandhiex l-intenzjoni li twettaq tkeċċijiet kollettivi, fis-sens tal-Artikolu 2(1) tagħha, ma tistax tikkomunika lir-rappreżentanti tal-ħaddiema l-elementi msemmija fl-Artikolu 2(3)(b)(i), (ii) u (iv) sa (vi) tal-imsemmija direttiva u ma bdietx pjan ta’ tkeċċija kollettiva li jista’ jiġi kkomunikat lill-awtorità pubblika kompetenti skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 2(3) u l-Artikolu 3(1) tal-istess direttiva.
61      Għall-kuntrarju, il-proċedura ta’ konsultazzjoni prevista fl-Artikolu 2 tad-Direttiva 98/59 għandha tinbeda mill-persuna li timpjega meta l-kundizzjonijiet deskritti fil-punt 57 ta’ din is-sentenza jkunu ssodisfatti. Għalhekk, meta ftehim kollettiv dwar il-mobbiltà interna jiġi nnegozjat meta l-persuna li timpjega tkun diġà qegħda jikkontempla tkeċċijiet kollettivi, hija l-persuna li timpjega li għandha twettaq, fi żmien xieraq, konsultazzjonijiet mar-rappreżentanti tal-ħaddiema bl-għan li jintlaħaq ftehim, fis-sens tal-Artikolu 2(1) ta’ din id-direttiva, fejn il-kundizzjonijiet ta’ mobbiltà tal-ħaddiema jistgħu jkunu fost l-istipulazzjonijiet ta’ tali ftehim.
62      F’każ bħal dan, il-konklużjoni ta’ ftehim kollettiv dwar il-mobbiltà interna bejn il-persuna li timpjega u r-rappreżentanti tal-ħaddiema għandha tkun ippreċeduta mill-konsultazzjonijiet previsti fl-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva. B’mod partikolari, hija l-persuna li timpjega li għandha tikkomunika, fi żmien xieraq, lir-rappreżentanti tal-ħaddiema l-informazzjoni kollha msemmija fl-Artikolu 2(3)(b) tal-istess direttiva, sabiex ikunu jistgħu jagħmlu proposti kostruttivi. Barra minn hekk, hija l-persuna li timpjega li għandha tagħmel il-komunikazzjonijiet meħtieġa mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 2(3) u mill-Artikolu 3(1) tagħha lill-awtorità pubblika kompetenti.
63      F’dan ir-rigward, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, f’dan il-każ, Ineo Infracom, fl-ewwel lok, għamlet proposti ta’ assenjazzjoni ġeografika mingħajr tnaqqis tal-persunal, billi qieset li l-attività attwali tagħha kienet timplika regolarment ir-riallokazzjoni ġeografika tal-persunal tal-lant tax-xogħol minħabba t-telf ta’ kuntratti u r-rebħ ta’ kuntratti ġodda. Madankollu, wara dawn l-ewwel proposti ta’ assenjazzjoni ġeografika, din il-kumpannija, sussegwentement, bdiet negozjati mar-rappreżentanti tal-ħaddiema li wasslu għall-konklużjoni tal-ftehim kollettiv ta’ mobbiltà interna, li l-applikazzjoni tiegħu kienet tippermettilha tagħmel bidliet unilaterali għall-kuntratti ta’ xogħol ikkonċernati f’dak li jirrigwarda l-post tax-xogħol.
64      Għalhekk, matul in-negozjati ta’ dan il-ftehim, Ineo Infracom kellha tistenna li ċertu numru ta’ ħaddiema ma jaċċettawx tali bidliet unilaterali fil-kuntratt ta’ xogħol tagħhom abbażi tal-imsemmi ftehim u li, konsegwentement, il-kuntratti rispettivi tagħhom jiġu xolti.
65      F’dawn iċ-ċirkustanzi, hija l-qorti tar-rinviju li għandha teżamina jekk l-obbligi ta’ informazzjoni previsti fl-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 98/59 ġewx osservati.
66      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 2 tad-Direttiva 98/59 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-għoti ta’ informazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema u l-konsultazzjoni tagħhom li jsiru qabel il-konklużjoni ta’ ftehim kollettiv dwar il-mobbiltà interna jistgħu jitqiesu li jikkostitwixxu konsultazzjoni fis-sens ta’ dan l-artikolu, sakemm l-obbligi ta’ informazzjoni previsti fil-paragrafu 3 tiegħu jiġu osservati.
Fuq l-ispejjeż
67      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)      L-Artikolu 1(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE tal‑20 ta’ Lulju 1998 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar redundancies kollettivi
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
sabiex jiġi evalwat jekk it-terminazzjonijiet ta’ kuntratti ta’ xogħol ibbażati fuq ir-rifjut, mill-ħaddiema, tal-applikazzjoni għall-kuntratt ta’ xogħol tagħhom tal-istipulazzjonijiet ta’ ftehim kollettiv dwar il-mobbiltà interna għandhomx jitqiesu li jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “tkeċċijiet”, fis-sens tal-punt (a) tal-ewwel subparagrafu ta’ din id-dispożizzjoni, il-qorti tar-rinviju għandha teżamina jekk, fid-dawl ta’ dan il-ftehim kollettiv u tal-istipulazzjonijiet tal-kuntratt ta’ xogħol, il-ħaddiema kkonċernati humiex obbligati jaċċettaw il-bidla fl-assenjazzjoni ġeografika proposta mill-persuna li timpjega u, fil-każ ta’ risposta negattiva, jekk din il-bidla tkunx tikkostitwixxi bidla sostanzjali ta’ element essenzjali tal-kuntratt ta’ xogħol, b’tali mod li din għandha tittieħed inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tan-numru ta’ tkeċċijiet li seħħew. Madankollu, jekk din il-kundizzjoni ma kinitx issodisfatta, ix-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol, wara r-rifjut tal-ħaddiem li jaċċetta tali bidla, ikun jikkostitwixxi terminazzjoni ta’ dan il-kuntratt fuq l-inizjattiva tal-persuna li timpjega għal raġuni waħda jew iktar mhux inerenti għall-ħaddiema individwali, fis-sens tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva, b’tali mod li dan għandu jittieħed inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tan-numru totali ta’ tkeċċijiet li seħħew.
2)      L-Artikolu 2 tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
l-għoti ta’ informazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema u l-konsultazzjoni tagħhom li jsiru qabel il-konklużjoni ta’ ftehim kollettiv dwar il-mobbiltà interna jistgħu jitqiesu li jikkostitwixxu konsultazzjoni fis-sens ta’ dan l-artikolu, sakemm l-obbligi ta’ informazzjoni previsti fil-paragrafu 3 tiegħu jiġu osservati.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.