Sprawa C‑627/10
Komisja Europejska
przeciwko
Republice Słowenii
Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Transport – Dyrektywa 91/440/EWG – Rozwój kolei wspólnotowych – Dyrektywa 2001/14/WE – Alokacja zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej – Artykuł 6 ust. 3 dyrektywy 91/440 i załącznik II do tej dyrektywy – Artykuł 14 ust. 2 dyrektywy 2001/14 – Zarządca infrastruktury – Udział w ustalaniu rozkładów jazdy pociągów – Zarządzanie ruchem kolejowym – Artykuł 6 ust. 2–5 dyrektywy 2001/14 – Brak środków stwarzających zarządcom zachętę do zmniejszania kosztów zapewniania infrastruktury i wielkości opłat za dostęp – Artykuł 7 ust. 3 i art. 8 ust. 1 dyrektywy 2001/14 – Koszty ponoszone bezpośrednio w związku z wykonywaniem przewozów kolejowych – Artykuł 11 dyrektywy 2001/14 – Plan poprawy wydajności
Streszczenie – Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 11 lipca 2013 r.
1.        Transport – Wspólna polityka – Rozwój kolei wspólnotowych – Oddzielenie zarządzania infrastrukturą od transportu – Podstawowe funkcje, które należy powierzyć niezależnemu organowi – Pojęcie – Udział w ustalaniu rozkładów jazdy pociągów – Włączenie – Zarządzanie ruchem kolejowym – Wyłączenie
(dyrektywy: 2001/14 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 14 ust. 2; Rady 91/440, art. 6 ust. 3, załącznik II)
2.        Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Badanie zasadności przez Trybunał – Sytuacja, jaką należy wziąć pod uwagę – Sytuacja w chwili upływu terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii
(art. 258 akapit drugi TFUE)
3.        Postępowanie sądowe – Skarga wszczynająca postępowanie – Przedmiot sporu – Oznaczenie – Zmiana w toku postępowania – Zakaz
[regulamin postępowania przed Trybunałem, art. 120 lit. d), art. 127 § 1]
4.        Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Skarga wszczynająca postępowanie – Przedstawienie argumentów i zarzutów – Wymogi formalne – Sformułowanie żądań w sposób jednoznaczny
[art. 258 TFUE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 21 akapit pierwszy; regulamin postępowania przed Trybunałem, art. 120 lit. c)]
5.        Transport – Transport kolejowy – Dyrektywa 2001/14 – Alokacja zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej i pobieranie opłat – Pobieranie opłat za infrastrukturę – Ustalenie opłat na podstawie kosztów bezpośrednich – Uwzględnienie opłat pobieranych od innych środków transportu – Niedopuszczalność
(dyrektywa 2001/14 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 7 ust. 3)
6.        Transport – Transport kolejowy – Dyrektywa 2001/14 – Alokacja zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej i pobieranie opłat – Pobieranie opłat za infrastrukturę – Podwyższenie opłat w celu pełnego odzysku kosztów poniesionych przez zarządcę infrastruktury – Obowiązek sprawdzenia zdolności segmentów rynku do poniesienia podwyższenia kosztów
(dyrektywa 2001/14 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 8 ust. 1)
1.        Państwo członkowskie, w którym zarządca infrastruktury, który również dostarcza usługi transportu kolejowego, uczestniczy w ustalaniu rozkładów jazdy pociągów i tym samym w funkcji przydziału tras pociągów lub alokacji zdolności przepustowej infrastruktury, uchybia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 6 ust. 3 dyrektywy 91/440 w sprawie rozwoju kolei wspólnotowych oraz załącznika II do tego aktu, a także art. 14 ust. 2 dyrektywy 2001/14 w sprawie alokacji zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej i pobierania opłat za użytkowanie infrastruktury kolejowej.
Przedsiębiorstwo kolejowe nie może być zatem odpowiedzialne za określanie i ocenę dostępności w celu wydania decyzji dotyczącej przedzielenia poszczególnych tras pociągów ani nie można nań przenieść ogółu prac przygotowawczych do wydania decyzji należących do funkcji podstawowych, takich jak ustalanie rozkładu jazdy pociągów.
Z art. 14 ust. 2 dyrektywy 2001/14 wynika, że jeżeli zarządca infrastruktury nie jest niezależny od któregokolwiek przedsiębiorstwa kolejowego funkcję alokacji zdolności przepustowej infrastruktury powierza się organowi alokującemu, który jest niezależny pod względem prawnym, organizacyjnym lub w zakresie podejmowania decyzji od któregokolwiek przedsiębiorstwa przewozowego.
Natomiast ponieważ zarządzania ruchem nie należy uznawać za funkcję podstawową, która powinna być powierzona niezależnemu organowi, z art. 6 ust. 3 dyrektywy 91/440 wynika, że zarządzanie ruchem może być zatem powierzone zarządcy infrastruktury, który jest również przedsiębiorstwem kolejowym.
(por. pkt 30, 35, 37, 38, 43)
2.        Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 32, 33, 56, 57, 64, 65)
3.        Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 44)
4.        Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 45, 46)
5.        Uchybia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 7 ust. 3 dyrektywy 2001/14 w sprawie alokacji zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej i pobierania opłat za użytkowanie infrastruktury kolejowej, państwo członkowskie, które wymaga by obliczanie wysokości opłaty za dostęp do infrastruktury uwzględniało opłatę za korzystanie z infrastruktury transportowej w innych podsystemach, w szczególności w transporcie drogowym. W istocie takie kryterium w sposób oczywisty nie ma żadnego bezpośredniego związku z wykonywaniem przewozów kolejowych.
(por. pkt 66, 68)
6.        O ile państwa członkowskie nie są zobowiązane na podstawie art. 8 ust. 1 dyrektywy 2001/14 w sprawie alokacji zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej i pobierania opłat za użytkowanie infrastruktury kolejowej, do ustanowienia w swoich przepisach krajowych warunków, zgodnie z którymi zarządca infrastruktury musi określić zdolność segmentów rynku do poniesienia ewentualnego podwyższenia kosztów oraz okoliczności, w których ma on obowiązek uczynienia tego, o tyle przepis ten wymaga jednak, by w celu uzyskania pełnego odzysku kosztów poniesionych przez zarządcę infrastruktury zbadano, czy każdy segment rynku jest faktycznie zdolny do poniesienia podwyższenia kosztów.
(por. pkt 70, 71)