62012CC0003_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
I – Introduzzjoni
1. Din il-kawża tikkonċerna l-interpretazzjoni tal-Artikoli 2(4) u 6 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 4045/89, tal-21 ta’ Diċembru 1989, dwar l-iskrutinju mill-Istati Membri fuq transazzjonijiet li jiffurmaw parti mis-sistema ta’ finanzjament mis-sezzjoni ta’ Garanziji tal-Gwida Agrikola u tal-Fond ta’ Garanziji tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Garanzija tal-FAEGG”), u li qed iħassar id-Direttiva 77/435/KEE (2) .
2. Dan ir-regolament huwa maħsub sabiex jiggwida u jgħin lill-Istati Membri fil-qadi tal-missjonijiet ta’ skrutinju tat-tranżazzjonijiet iffinanzjati mill-Fond Agrikolu Ewropew dwar Gwida u Garanzija (iktar ’il quddiem, il-“Garanzija tal-FAEGG”), jiġifieri li jivverifikaw ir-regolarità ta’ dawn it-tranżazzjonijiet, jipprevjenu u jinvestigaw irregolaritajiet possibbli, kif ukoll jirkupraw l-ammonti ta’ flus mitlufa minħabba irregolaritajiet jew negliġenza. Id-dispożizzjonijiet huma intiżi, b’mod prinċipali, kemm sabiex jikkodifikaw kif ukoll sabiex isaħħu l-iskrutinju li għandu jitwettaq mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti fuq il-bażi tad-dokumenti kummerċjali tal-impriżi li jkunu bbenefikaw minn dik l-għajnuna finanzjarja (3) .
3. Fl-ewwel lok, it-talba għal deċiżjoni preliminari ppreżentata mill-Conseil d’État (Franza) titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja, għall-ewwel darba, sabiex tiddefinixxi l-kunċett ta’ “perijodu ta’ skrutinju”, fis-sens tal-Artikolu 2(4) tar-Regolament Nru 4045/89, perijodu li “għandu jdum mill-1 ta’ Lulju [ta’ sena] sat-30 ta’ Ġunju tas-sena ta’ wara”, skont din id-dispożizzjoni, li matulha huma maħsuba jsiru l-operazzjonijiet ta’ skrutinju (4) .
4. Din it-talba tidħol fil-kuntest ta’ kawża dwar skrutinju li kien inbeda f’Mejju 2000, matul l-ewwel “perijodu ta’ skrutinju”, iżda li, għal raġunijiet dovuti lill-operatur skrutinat, seta’ jsir fuq il-post biss diversi xhur wara, jiġifieri f’Jannar 2001, u għaldaqstant matul il-“perijodu ta’ skrutinju” segwenti (5) .
5. F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja, minn naħa, tippreċiża liema huma l-atti jew verifiki li għandhom neċessarjament jitwettqu matul il-perijodu ta’ skrutinju previst mir-Regolament Nru 4045/89 (6) u, min-naħa l-oħra, tindika jekk l-aġir u/jew in-negliġenza tal-operatur skrutinat jistax ikollhom effett fuq dan il-punt.
6. Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mistoqsija dwar l-effett li jista’ jkollu l-aġir tal-operatur skrutinat fuq l-eżitu tal-iskrutinju. Għandu jiġi deċiż jekk, meta l-eżekuzzjoni ta’ skrutinju tkun saret impossibbli minħabba att tal-persuna kkonċernata, l-awtoritajiet kompetenti għandhomx il-possibbiltà li jordnaw l-irkupru ta’ għajnuna li tkun tidher li ngħatat indebitament u, jekk iva, jekk tali eżiġenza taqax fil-kategorija ta’ penali msemmija fl-Artikolu 6(2) ta’ dan l-istess regolament.
7. Fil-fatt, il-kwistjonijiet ekonomiċi inerenti fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet Ewropej fil-qasam ikkonċernat huma ta’ importanza sinjifikattiva, kif turi l-istatiska kontemporanja għall-kawża prinċipali (7) .
II – Il-kuntest ġuridiku
A – Ir-Regolament Nru 729/70
8. Is-seba’ premessa tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 729/70, tal-21 ta’ April 1970, dwar il-finanzjament tal-politika agrikola komuni (8), tindika li “għandhom jittieħdu miżuri sabiex jimpedixxu u jinvestigaw l-irregolaritajiet kollha u sabiex jirkupraw l-ammonti ta’ flus mitlufa bħala riżultat ta’ tali irregolaritajiet jew ta’ negliġenza; [u] għandu jiġi ddeterminat it-teħid ta’ responsabbiltà tal-konsegwenzi finanzjarji ta’ tali irregolaritajiet jew negliġenza” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
9. L-Artikolu 8(1) ta’ dan ir-regolament jipprovdi li:
“L-Istati Membri, min-naħa tagħhom, huma obbligati jadottaw, skont il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi nazzjonali, il-miżuri meħtieġa sabiex:
–
jiżguraw ruħhom li t-tranżazzjonijiet iffinanzjati mill-[FAEGG] huma reali u regolari,
– jipprevjenu u jinvestigaw l-irregolaritajiet,
–
jirkupraw l-ammonti ta’ flus mitlufa minħabba irregolaritajiet jew negliġenzi
L-Istati Membri għandhom jgħarrfu lill-Kummissjoni bil-miżuri meħuda għal dawn l-għanijiet u b’mod partikolari dwar l-istat tal-proċeduri amministrattivi u ġudizzjarji.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
B – Ir-Regolament Nru 4045/89
10. L-ewwel premessa tar-Regolament Nru 4045/89 tfakkar it-tliet tipi ta’ missjonijiet fdati lill-Istati Membri skont l-Artikolu 8 tar-Regolament Nru 729/70.
11. It-tieni premessa ssemmi li “skrutinju ta’ dokumenti kummerċjali ta’ l-impriżi li qed jirċievu jew li qed jagħmlu pagament jist[a’] jkun mezz effettiv ħafna ta’ sorveljanza tat-transazzjonjiet li jiffurmaw parti mis-sistema ta’ finanzjament mis-Sezzjoni tal-Garanziji tal-FAEGG; billi dan l-iskrutinju jissuplementa spezzjonijiet oħra li diġà jsiru mill-Istati Membri; billi, barra minn dan, dispożizzjonijiet nazzjonali dwar l-iskrutinju li huma aktar estensivi minn dawk li hemm fir-Regolament m’humiex affetwati minn dan ir-Regolament”.
12. L-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 4045/89 jindika li dan “huwa dwar l-iskrutinju ta’ dokumenti kummerċjali ta’ dawk l-entitajiet li qed jirċievu jew jagħmlu pagamenti direttament jew indirettament lis-sistema ta’ finanzjament tal-Fond Agrikolu Ewropew dwar Gwida u Garanzija (FAEGG) minn issa ’l quddiem imsejjħa ‘impriża’”.
13. L-Artikolu 1(2) kif emendat (9), jippreċiża li għall-finijiet ta’ dan ir-regolament, “‘dokumenti kummerċjali’ ifisser il-kotba, reġistri, fatturi u dokumenti li jappoġġjawhom, rekords taż-żamm tal-kotba, tal-produzzjoni u dwar il-kwalità u korrispondenza li għandha x’taqsam ma’ l-attività kummerċjali ta’ l-impriża, kif ukoll dettalji kummerċjali, fi kwalunkwe forma li jistgħu jkunu fiha inkluża l-informazzjoni maħżuna elettronikament, sakemm dawn id-dokumenti jew l-informazzjoni jkollhom x’jaqsmu direttament jew indirettament mat-transazzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1”.
14. L-Artikolu 2(1), (2) u (4) tar-Regolament Nru 4045/89 jipprovdi li:
“1. L-Istati Membri għandhom jagħmlu skrutinju ta’ dokumenti kummerċjali ta’ l-impriżi u jieħdu in konsiderazzjoni t-transazzjonijiet li għandhom ikunu skrutinati. L-Istati Membri għandhom jassiguraw illi l-għażla tal-impriżi għall-iskrutinju tagħti l-aħjar assigurazzjoni possibbli tal-effiċjenza tal-miżuri sabiex jipprevjenu u jsibu l-irregolaritajiet skont is-sistema ta’ finanzjament tas-Sezzjoni ta’ Garanziji tal-FAEGG. Inter alia, l-għażla għandha tieħu in konsiderazzjoni l-importanza finanzjarja ta’ l-impriżi f’dik is-sistema u fatturi oħra ta’ riskju.
2. […]
Għal kull perjodu ta’ skrutinju, […] l-Istati Membri għandhom jagħżlu l-impriżi li għandhom jiġu skrutinizzati skond il-bażi ta' l-analiżi tar-riskju fis-settur ta' rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni, u għall-miżuri l-oħrajn kollha meta huwa prattikabbli li jsir hekk. L-Istati Membri għandhom jippreżentaw lill-Kummissjoni il-proposti tagħhom għall-użu tal-analiżi tar-Riskju […] [(10) ].
[…]
4. Il-perijodu ta’ skrutinju għandu jdum mill-1 ta’ Lulju sat-30 ta’ Ġunju tas-sena ta’ wara.
L-iskrutinju għandu jkopri perjodu ta’ mill-inqas 12 il-xahar li jintemmu waqt il-perjodu ta’ skrutinju ta’ qabel; jista’ jiġi estiż għal perjodi, li għandhom jiġu stabbiliti mill-Istat Membru, li jiġu qabel jew wara l-perjodu ta’ 12 il-xahar [(11) ].”
15. Mill-Artikolu 4 ta’ dan ir-regolament jirriżulta li “[l]-impriżi għandhom iżommu d-dokumenti kummerċjali li jagħmlu riferenza għalihom Artikoli 1(2) u 3 għal mill-anqas tlett snin, li jibdew mill-aħħar tas-sena meta ikunu saru” u li “[l]-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu perjodu itwal ta’ kemm dawn id-dokumenti jistgħu jinżammu”.
16. Skont l-Artikolu 6 ta’ dan ir-regolament,
“1. L-Istati Membri għandom jassiguraw illi l-uffiċjali responsabbli għall-iskrutinju jkollhom l-awtorità illi jaqbdu dokumenti kummerċjali, jew li jordnaw illi jinqabdu. Dan id-dritt għandu jiġi eżerċitat b’rispett għad-dispożizzjonijiet nazzjonali rilevanti u m’għandhomx jaffettwaw l-applikazzjoni tar-regoli li jirregolaw proċeduri f’materji kriminali li jikkonċernaw il-qbid ta’ dokumenti.
2. L-Istati Membri għandhom jaddottaw il-miżuri xierqa sabiex jippenalizzaw il-persuni naturali jew ġuridiċi li jonqsu milli jagħmlu l-obbligazzjonijiet tagħhom skont dan ir-Regolament”.
C – Ir-Regolament Nru 2988/95
17. L-Artikolu 1(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95, tat-18 ta’ Diċembru 1995, dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea (12), jiddefinixxi l-irregolarità imsemmija minnu bħala “kull ksur ta’ dispożizzjoni tal-liġi tal-Komunità li jirriżulta minn att jew nuqqas ta’ operatur ekonomiku, li għandu, jew li jista’ jkollu, l-effett li jippreġudika l-budget ġenerali tal-Komunità jew il-budget mmexxi minnhom, […] [b’mod partikolari] permezz ta’nefqa mhux ġustifikata”.
18. L-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament jipprovdi li t-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ prosekuzzjoni hija ta’ erba’ snin li jibdew minn meta tinkixef tali irregolarità, fejn madankollu huwa ppreċiżat, minn naħa, li l-leġiżlazzjoni settorjali tista’ tipprovdi perijodu iqsar li ma jistax ikun inqas minn tliet snin u, min-naħa l-oħra, li l-Istati Membri jibqgħalhom il-possibbiltà li japplikaw terminu itwal.
19. Skont l-Artikolu 4, li jinsab fit-Titolu II tar-Regolament Nru 2988/95, imsejjaħ “Il-miżuri amministrattivi u l-penali”:
“1. Bħala regola ġenerali, kull irregolarità għandha tinvolvi, l-irtirar tal-vantaġġ miksub b’mod skorrett
– permezz ta’ obbligu [li jitħallsu] lura l-ammonti dovuti jew aċċettati b’mod skorrett […].
2. L-applikazzjoni tal-miżuri msemmija fil-paragrafu 1 għandha tkun limitata għall-irtirar tal-vantaġġ miksub kif ukoll, fejn ikun hemm hekk provdut, l-imgħax li jista’ jiġi stabbilit abbażi ta’ rata fissa.
3. L-atti li jiġi stabbilit li biex jkollhom bħala l-għan tagħhom il-kisba ta’ vantaġġ li jmur kontra l-għanijiet tal- liġi tal-Komunità applikabbli fil-każ billi joħolqu artifiċjalment il-kundiżżjonijiet meħtieġa biex jinkiseb dak il-vantaġġ għandhom jirriżultaw, skond kif ikun il-każ, jew fiż-żamma milli jinkiseb dak il-vantaġġ jew fl-irtirar tiegħu. [L-atti li jirriżulta li jkollhom bħala għan tagħhom il-kisba ta’ vantaġġ li jmur kontra l-għanijiet tad-dritt Komunitarju applikabbli f’dan il-każ, billi joħolqu artifiċjalment il-kundiżżjonijiet meħtieġa sabiex jinkiseb dak il-vantaġġ, għandhom iwasslu, skont il-każ, kemm sabiex ma jinkisibx dak il-vantaġġ kif ukoll għall-irtirar tiegħu]
4. Il-miżuri kif hemm provdut f’dan l-Artikolu m’għandhomx jitqiesu bħala penali.”
20. L-Artikolu 5(1)(b), li wkoll jinsab fl-imsemmi Titolu II, jipprovdi li l-irregolaritajiet intenzjonali jew ikkaġunati b’negliġenza jistgħu jwassalu għas-sanzjonijiet amministrattivi elenkati f’dan is-subartikolu, u b’mod partikolari għall-“ħlas ta’ ammont akbar mill-ammonti aċċettati bla jedd jew skansati, u l-imgħax fejn ikun xieraq; din is-somma addizzjonali għandha tiġi stabbilita skond persentaġġ li għandu jiġi stabbilit fir-regoli speċifiċi, u m’għandux jeċċedi l-livell strettament neċessarju biex jikkostitwixxi deterrent”.
III – Il-kawża prinċipali, id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
21. Is-Syndicat OP 84, li hija organizzazzjoni agrikola li tinkludi 48 prodottur ta’ frott u ħxejjex li għandha s-sede tagħha stabbilita fi Franza, implementa programm operattiv li jkopri l-perijodu mill-1 ta’ Lulju 1997 sal-31 ta’ Diċembru 1998. F’dan ir-rigward, huwa rċieva għajnuna li tidħol fil-qasam tal-iskema ta’ finanzjament tal-“Garanzija tal-FAEGG”.
22. Permezz ta’ ittra tat-30 ta’ Mejju 2000, is-Syndicat OP 84 kien ġie informat mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti bil-ftuħ ta’ skrutinju fuq il-post b’applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 4045/89. Madankollu, l-operazzjonijiet ta’ skrutinju setgħu effettivament jinbdew biss mit-22 ta’ Jannar 2001 sal-24 ta’ Jannar 2001. Il-qorti tar-rinviju tispeċifika li r-responsabbiltà għal dan id-dewmien fl-eżekuzzjoni kienet tas-sindakat skrutinat.
23. Dan l-iskrutinju wassal sabiex jiġi kkonstatat li ċerti azzjonijiet li fir-rigward tagħhom is-Syndicat OP 84 kien jippretendi li jagħtuh dritt għall-għajnuna Komunitarja ma kinux eliġibbli minħabba n-natura purament individwali tagħhom, u dan ġie sussegwentement ammess mill-imsemmi sindakat. Barra minn hekk, kien ġie stabbilit li l-kontribuzzjonijiet finanzjarji tal-membri tas-Syndicat OP 84 lill-fond operattiv kienu ġew immedjatament irrimborsati lilhom u li dawn il-modalitajiet ta’ ħlas ta’ dawn il-fondi ma kinux konformi mal-Artikolu 15 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2200/96, tat-28 ta’ Ottubru 1996, dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq fil-frott u l-ħxejjex (13) .
24. Fuq din il-bażi, l-Uffiċċju nazzjonali interprofessjonali tal-frott u ħxejjex u tal-ortikoltura (ONIFLHOR) (iktar ’il quddiem l-“ONIFLHOR”) kien, permezz ta’ ittra tat-30 ta’ Ottubru 2001, talab lis-Syndicat OP 84 iħallas lura s-somom ta’ flus kollha mogħtija għas-snin 1997 u 1998. Sussegwentement, fl-14 ta’ Jannar 2003, kien ħareġ titolu eżekuttiv li kien jikkorrispondi għas-somom ta’ flus li kellhom jiġu rkuprati.
25. Permezz ta’ deċiżjoni tas-7 ta’ Novembru 2006, it-Tribunal administratif de Marseille [Tribunal Amministrattiv ta’ Marseille] annulla t-titolu eżekuttiv maħruġ kontra s-Syndicat OP 84.
26. Madankollu, permezz ta’ sentenza tat-8 ta’ Diċembru 2008, il-Cour administrative d’appel de Marseille [Qorti tal-Appell Amministrativ ta’ Marseille], minn naħa, annullat din id-deċiżjoni u, min-naħa l-oħra, ċaħdet it-talbiet ippreżentati fl-ewwel istanza mis-Syndicat OP 84.
27. Insostenn tal-appell fil-kassazzjoni li huwa ppreżenta quddiem il-Conseil d’État, is-Syndicat OP 84 kien invoka, b’mod partikolari, li l-Cour administrative d’appel kienet wettqet żball ta’ liġi meta ddeċidiet li l-amministrazzjoni setgħet, mingħajr ma tikser id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 4045/89, tibda skrutinju matul il-perijodu ta’ skrutinju bejn l-1 ta’ Lulju 1999 u t-30 ta’ Ġunju 2000 u tkompli matul il-perijodu ta’ skrutinju bejn l-1 ta’ Lulju 2000 u t-30 ta’ Ġunju 2001, minħabba l-fatt l-aġir tagħha kien irrenda impossibbli skrutinju effettiv matul l-ewwel perijodu.
28. Billi kien qies li r-risposta għal dan il-motiv kienet tqajjem problema ta’ interpretazzjoni ta’ dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 4045/89 li kienu determinanti għad-deċiżjoni tal-kawża iżda li kienu jippreżentaw diffikultà serja, il-Conseil d’État kien iddeċieda, permezz ta’ sentenza mogħtija fit-2 Jannar 2012, li jissospendi l-proċeduri quddiemu u li jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1) Il-‛perijodu ta’ skrutinju’ bejn l-1 ta’ Lulju ta’ sena partikolari u t-30 ta’ Ġunju tas-sena ta’ wara msemmi fl-Artikolu 2(4) tar-Regolament [Nru 4045/89], għandu jinftiehem bħala dak it-terminu li fih l-amministrazzjoni inkarigata mill-iskrutinju għandha tinforma lill-organizzazzjoni tal-produtturi dwar l-iskrutinju ppjanat, tibda u tikkonkludi t-tranżazzjonijiet ta’ skrutinju kollha fuq il-post u permezz tad-dokumenti u tikkomunika r-riżultati dwar l-iskrutinju, jew bħal dak it-terminu li fih xi wħud biss minn dawn l-atti ta’ proċedura għandhom jiġu effettwati?
2) Fil-każ li l-imġiba jew in-nuqqasijiet tal-organizzazzjoni tal-produtturi jagħmluha impossibbli li jitwettaq b’mod effettiv skrutinju mibdi matul il-perijodu ta’ skrutinju, l-amministrazzjoni tista’, fin-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet espressi f’dan is-sens fir-regolament iċċitat iktar ’il fuq, tkompli twettaq it-tranżazzjonijiet tagħha ta’ skrutinju fit-terminu tal-perijodu ta’ skrutinju li jkun imiss mingħajr ma tivvizzja l-proċedura b’xi rregolarità li mbagħad min ikun ġie skrutinat ikun jista’ jinvoka kontra d-deċiżjoni li tistabbilixxi l-konsegwenzi li jistgħu jinsiltu mir-riżultati ta’ dan il-kontroll?
3) Fil-każ ta’ risposta negattiva għad-domanda preċedenti, l-amministrazzjoni tista’, meta l-imġiba jew in-nuqqasijiet tal-organizzazzjoni tal-produtturi jrendu impossibbli skrutinju effettiv, teżiġi l-ħlas lura tal-għajnuna mħallsa? Tali miżura tikkostitwixxi waħda mis-sanzjonijiet li jistgħu jiġu previsti skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6 tar-Regolament?”
29. Osservazzjonijiet bil-miktub ġew ippreżentati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja mill-Établissement national des produits de l’agriculture et de la mer (FranceAgriMer) (iktar ’il quddiem, “FranceAgriMer”) (14), mill-gvernijiet ta’ Franza u tal-Polonja, kif ukoll mill-Kummissjoni. Ma saritx seduta.
IV – Analiżi
A – Osservazzjonijiet preliminari
30. Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja (15), illum riflessa fl-Artikolu 4(2)(d) TFUE, il-politika agrikola komuni (PAK) tikkostitwixxi qasam fejn il-kompetenza hija kondiviża bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri (16) . F’dan ir-rigward, l-Istati Membri żammew poteri residwi li jippermettulhom li jikkompletaw il-miżuri meħuda mil-leġiżlatur tal-Unjoni f’dan il-qasam.
31. Għaldaqstant, il-kompetenza tal-Istati Membri tibqa’ importanti, b’mod partikolari f’dak li jikkonċerna l-iskrutinju tal-mezzi finanzjarji li jingħataw mill-Unjoni bl-għan li tiġi implementata l-PAK. Fil-fatt, billi jafu li ammonti kbar ta’ kontribuzzjonijiet huma pprovduti mill-baġit tal-Unjoni lill-awtoritajiet nazzjonali, li mbagħad iqassmuhom lill-bdiewa u lill-operaturi l-oħra fis-settur, l-Istati Membri huma obbligati li jieħdu l-miżuri kollha neċessarji sabiex jiżguraw li dawk il-flus jintużaw b’mod konformi mal-għanijiet stabbiliti mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni (17) . Dan l-iskrutinju għandu jiġi eżerċitat b’applikazzjoni tal-liġijiet nazzjonali, iżda bla ħsara għall-osservanza tad-dispożizzjonijiet possibbli tad-dritt tal-Unjoni f’dan il-qasam. Fi kliem ieħor, id-dritt nazzjonali jiddefinixxi l-modalitajiet ta’ dak l-iskrutinju, il-poteri tal-awtoritajiet kompetenti u s-sanzjonijiet applikabbli, ħlief jekk il-leġiżlatur tal-Unjoni jkun adotta dispożizzjonijiet speċjali f’dan ir-rigward.
32. Bl-għan li jiżgura l-eżekuzzjoni tajba tal-PAK, u fuq kollox sabiex jiġġieled kontra l-frodi li jista’ jseħħ f’dan il-qasam, il-leġiżlatur tal-Unjoni adotta atti li jintroduċu miżuri li jistabbilixxu skemi uniformi ta’ skrutinju. Ir-Regolament Nru 4045/89, bħad-Direttiva 77/435/KEE (18) li huwa ssostitwixxa, introduċa sistema li taħseb sabiex tiżgura skrutinju regolari tad-dokumenti kummerċjali tal-impriżi benefiċjarji jew taxxabbli li għandhom importanza finanzjarja kbira fil-kuntest tal-Garanzija tal-FAEGG jew li jippreżentaw elementi oħra ta’ riskju (19) . Għal dan l-għan, dan ir-regolament jiddefinixxi l-operaturi li għandhom jiġu skrutinati, il-perijodi ta’ skrutinju u l-perijodi skrutinati, kif ukoll il-modalitajiet tal-iskrutinju. Barra minn hekk, ċerti obbligi fuq l-operaturi huma previsti bħala minimu mir-Regolament Nru 4045/89 (20) .
33. Minkejja l-eżistenza ta’ din is-sistema komuni, l-Istati Membri jibqgħu liberi li japplikaw miżuri ta’ skrutinju iktar stretti, fl-osservanza tal-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni. In-natura minima tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni f’dan il-qasam hija espressament iddikjarata bit-tieni premessa tar-Regolament Nru 4045/89 li tipprovdi, minn naħa, li l-mekkaniżmu ta’ skrutinju stabbilit minnu “jissuplementa spezzjonijiet oħra li diġà jsiru mill-Istati Membri” (21) u, min-naħa l-oħra, li “dispożizzjonijiet nazzjonali dwar l-iskrutinju li huma aktar estensivi minn dawk li hemm fir-Regolament m’humiex affetwati minn [dan ir-regolament]”. Din l-orjentazzjoni, diġà preżenti fir-Regolament Nru 729/70 (22), kienet ġiet ikkonfermata fil-Preambolu tar-Regolament Nru 485/2008 (23), li ssostitwixxa r-Regolament Nru 4045/89.
34. Nenfasizza li r-Regolament Nru 4045/89 essenzjalment għandu l-għan li jiddefinixxi l-obbligi tal-Istati Membri fil-konfront tal-Unjoni, u mhux id-drittijiet li l-impriżi benefiċjarji għandhom fil-konfront ta’ dawn l-Istati. Barra minn hekk, il-problema mqajma mid-domandi preliminari jidhirli li tirriżulta minn premessa żbaljata, inkwantu din hija bbażata fuq il-kunsiderazzjoni li d-dispożizzjonijiet ikkonċernati għandhom l-għan li jillimitaw, fir-rigward tad-dritt nazzjonali applikabbli, il-poteri tal-awtoritajiet kompetenti fir-rigward tal-impriżi li jistgħu jkunu suġġetti għal skrutinju fil-kuntest ta’ dan ir-regolament. B’mod iktar partikolari, inqis li mid-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament li tagħhom qed tintalab l-interpretazzjoni ma jista’ jinsilet ebda effett li jikkonsisti fi preskrizzjoni jew dekadenza tal-poteri ta’ skrutinju nazzjonali.
35. Kif enfasizzat minn FranceAgriMer u mill-gvern ta’ Franza, iċ-ċertezza legali tal-impriżi li jistgħu jiġu suġġettati għal skrutinju hija ggarantita bit-terminu ta’ preskrizzjoni tal-investigazzjonijiet, li huwa stabbilit a minima (24) għal erba’ snin bl-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 2988/95 (25) . Min-naħa l-oħra, inqis li r-regoli dwar it-tul ta’ żmien ta’ konservazzjoni tad-dokumenti kummerċjali, li huma stabbiliti bl-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 4045/89 ma jaqgħux taħt dan l-approċċ protettiv, peress li l-għan ta’ dawn ir-regoli huwa manifestament dak li jipprovdi obbligu li d-dritt tal-Unjoni jimponi fuq l-impriżi kkonċernati, bla ħsara għal rekwiżiti iktar stretti li jeżistu fid-dritt nazzjonali f’dan ir-rigward, u mhux li jiffissa perijodu li meta jkun iddekorra l-imsemmi obbligu jagħti lok għal preskrizzjoni.
B – Fuq l-ewwel u t-tieni domandi preliminari
36. Peress li l-problemi mqajma f’dawn l-ewwel żewġ domandi magħmula mill-qorti ta’ rinviju huma simili, inqis li huwa xieraq li nirrispondihom flimkien.
37. Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk il-kunċett ta’ “perijodu ta’ skrutinju”, kif iddefinit bl-Artikolu 2(4) tar-Regolament Nru 4045/89, għandux jinftiehem bħala dak it-terminu li matulu għandhom jitwettqu l-istadji kollha tal-iskrutinju li jinkludu l-għoti tal-informazzjoni lill-benefiċjarju tal-għajnuna dwar l-iskrutinju ppjanat, il-bidu tiegħu, il-konklużjoni tal-operazzjonijiet li għandhom jitwettqu kemm fuq il-post kif ukoll fuq id-dokumenti, kif ukoll il-komunikazzjoni lill-persuna kkonċernata tar-riżultati tal-iskrutinju, jew bħal dak it-terminu li fih xi wħud biss minn dawn l-atti proċedurali għandhom jitwettqu. Fi kliem ieħor, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tiddeċiedi liema huma l-operazzjonijiet li għandhom neċessarjament jitwettqu mill-uffiċjali responsabbli mill-iskrutinju waqt il-perijodu bejn l-1 ta’ Lulju tas-sena li fiha jinbeda l-iskrutinju u t-30 ta’ Ġunju tas-sena ta’ wara.
38. Huwa minnu li l-kliem tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(4) tar-Regolament Nru 4045/89, li jgħid li “[l]-perijodu ta’ skrutinju għandu jdum mill-1 ta’ Lulju [ta’ sena] sat-30 ta’ Ġunju tas-sena ta’ wara”, jista’ mal-ewwel daqqa ta’ għajn jidher li jimmilita kontra interpretazzjoni wiesgħa tal-kunċett ta’ perijodu ta’ skrutinju, peress li ma jiftaħx espressament il-possibbiltà li jitwettqu operazzjonijiet ta’ skrutinju wara t-tmiem ta’ dak il-perijodu, kuntrarjament għall-possibbiltà li jitwalu l-perijodi ta’ attività li jistgħu jkunu s-suġġett tal-iskrutinju possibbli taħt it-tieni subparagrafu ta’ dan is-subartikolu (26) .
39. Minkejja dan, jiena tal-fehma, l-istess bħal FranceAgriMer, il-gvern ta’ Franza u tal-Polonja, kif ukoll il-Kummissjoni, li d-dispożizzjoni inkwistjoni għandha tiġi interpretata mhux biss fid-dawl tat-test tagħha iżda wkoll b’rabta mas-sistema li fiha hija tidħol u fid-dawl tal-għanijiet ġenerali tagħha.
40. Fir-rigward ta’ dan l-aħħar punt, infakkar li r-Regolament Nru 4045/89 jidħol f’serje ta’ atti li għandhom l-għan li jiżguraw skrutinju tat-tranżazzjonijiet marbuta mal-ispejjeż tal-Garanzija tal-FAEGG bl-iskop li jipproteġu l-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet Ewropej (27) . Jirriżulta wkoll ċarament mill-Preambolu tar-Regolament Nru 4045/89 li dan jaħseb sabiex isaħħaħ l-effikaċja tal-iskrutinju fdat lill-Istati Membri sabiex jipprevjenu u jeliminaw l-irregolaritajiet li jistgħu jeżistu f’dan il-qasam, għan li għandu jiġi ppreferut kemm jista’ jkun waqt interpretazzjoni ta’ dan ir-regolament.
41. Barra minn hekk, nosserva li l-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 4045/89 jipprovdi dwar liema huma l-obbligi ta’ skrutinju li bihom huma marbuta l-Istati Membri, filwaqt li l-Artikolu 2(1) u (2) tiegħu jiddefinixxu l-portata ta’ dan l-iskrutinju, billi jippreċiżaw il-kriterji ta’ selezzjoni tal-impriżi li għandhom ikunu suġġetti għall-iskrutinju (28) u billi jsemmu l-interazzjoni li għandha teżisti f’dan ir-rigward bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni.
42. Il-formulazzjoni tal-imsemmi Artikolu 2 turi li l-għan tiegħu huwa li tiġi ddeterminata l-portata ta’ sistema uniformi ta’ skrutinju li tiffunzjona taħt is-sorveljanza tal-Kummissjoni, li għandha tiġi informata kull sena bil-programmi nazzjonali ta’ verifiki kif ukoll bir-riżultati tagħhom (29) . Skont it-tieni premessa tar-Regolament Nru 4045/89, l-imsemmija sistema ma għandhiex l-għan li tipprekludi lill-Istati Membri milli japplikaw il-miżuri tagħhom stess, billi jmorru lil hinn mid-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament, fir-rigward tal-għażla tal-impriżi suġġetti għal skrutinju jew fir-rigward tad-definizzjoni tal-miżuri ta’ skrutinju. B’hekk, dan ir-regolament ma joħloqx dritt, favur l-impriżi, li jkunu skrutinati biss skont il-modalitajiet li huwa jipprovdi u matul terminu ddefinit minn qabel. Fil-verità, li jiġi rikonoxxut tali dritt favur impriża benefiċjarja ta’ għajnuna finanzjarja mħ allsa mill-Unjoni huwa inkompatibbli mal-Artikolu 325 TFUE dwar il-ġlieda kontra l-frodi.
43. B’mod iktar preċiż, fil-fehma tiegħi, l-għan tad-definizzjoni tal-“perijodu ta’ skrutinju” mogħtija mill-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 4045/89 huwa sempliċement li tiddefinixxi ż-żmien li matulu għandu jiġi skrutinat il-kampjun tal-impriżi li jissodisfaw il-kriterji tal-imsemmija dispożizzjoni. Din id-definizzjoni ma hijiex intiża sabiex tillimita l-possibbiltà għall-awtoritajiet nazzjonali li jeżerċitaw il-kompetenzi li huma għandhom fid-dritt nazzjonali qabel jew wara l-imsemmi perijodu. Hija intiża li tiffissa l-iskadenzi mixtieqa sabiex jiġi żgurat li l-operazzjonijiet ta’ verifiki jiżvolġew mingħajr xkiel u sabiex jiġi organizzat programm uniformi ta’ operazzjonijiet ta’ skrutinju.
44. Għaldaqstant l-interpretazzjoni ta’ dan il-kunċett ma jistax ikollha effett fil-kuntest tal-kawżi amministrattivi nazzjonali li, bħal fil-kawża prinċipali, jirriżultaw minn rikors ippreżentat minn impriża kontra deċiżjoni meħuda minn awtorità nazzjonali, peress li huma l-Istati Membri u mhux persuni tali li jissemmew taħt dan l-artikolu. Madankollu kien ikun differenti kieku l-leġiżlatur nazzjonali kien ikkopja d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 4045/89 fil-liġi interna taħt kuntest leġiżlattiv li jagħti drittijiet suġġettivi lill-impriżi (30) .
45. Fl-istess sens, il-Kummissjoni tindika li l-Artikolu 2(4) tar-Regolament Nru 4045/89 ma għandux it-tendenza li jagħti xi privileġġi lill-operaturi iżda li jirrikonċilja l-attività tal-Istati Membri mar-rwol ta’ superviżjoni u koordinazzjoni li l-Kummissjoni għandha teżerċita fil-kuntest ta’ dan ir-regolament (31) . Analiżi tax-xogħlijiet preparatorji (32) tikkonferma li teżisti relazzjoni bejn il-formulazzjoni tal-“perijodu ta’ skrutinju” hekk previst u l-mumenti li fihom il-Kummissjoni għandha tintervjeni sabiex tiżgura li l-Istati Membri rrispettaw kemm huwa possibbli l-programm tal-iskrutinju ppjanat, li huma għandhom jikkomunikawlha bil-quddiem dwar l-operazzjonijiet tagħhom, u r-rapport annwali tal-implementazzjoni, li huma suppost jittrażmettulha wara. L-iskeda tal-kummerċ li hija mehmuża mal-Artikoli 9 u 10 tar-Regolament Nru 4045/89 (33) tispjega d-dati magħżula għal dan il-perijodu fl-imsemmi Artikolu 2(4) jiġifieri l-1 ta’ Lulju ta’ sena u t-30 ta’ Ġunju tas-sena ta’ wara.
46. Jien naqbel mal-opinjoni tal-Kummissjoni li din id-dispożizzjoni tfittex li tiggarantixxi perijodiċità u sistematiċità lill-“eżerċizzji” ta’ skrutinju li jridu jsiru mill-Istati Membri, u mhux sabiex timponi obbligu li jinkisbu riżultati qabel tmiem il-perijodu ta’ skrutinju. Madankollu, huwa ovvju li l-Istati Membri huma obbligati li jirrispettaw il-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali li huwa stabbilit fl-Artikolu 4(3) TUE. Dan jimplika li l-Istati Membri jaġixxu b’mod kemm jista’ jkun effikaċi sabiex l-iskrutinju li minnu huma inkarigati skont ir-Regolament Nru 4045/89 ikun jista’ jsir skont il-programmi stabbiliti b’mod provviżorju u fit-termini previsti. Jidhirli li sitwazzjoni fejn l-ebda att ta’ skrutinju ma jkun twettaq fil-konfront tal-impriża kkonċernata matul il-perijodu ta’ skrutinju applikat tista’ tikkostitwixxi nuqqas ta’ twettieq ta’ obbligu tal-Istat Membru kkonċernat tad-dmir li japplika l-miżuri kollha adegwati sabiex jiżgura t-twettiq tal-obbligi li jitnisslu mid-dritt tal-Unjoni.
47. Jekk jirriżulta li, bħal fil-kawża prinċipali, l-awtoritajiet nazzjonali ma setgħux, minkejja d-diliġenza tagħhom, ilestu l-verifiki tagħhom f’ħin xieraq, jiġifieri sat-30 ta’ Ġunju 2000 f’dan il-każ, filwaqt li jitfakkar li l-iskrutinju kien inbeda fit-30 Mejju 2000, l-Istat Membru jista’, fil-fehma tiegħi, sempliċement jirreferi r-rinviju tal-informazzjoni dwar l-iskrutinju inkwistjoni, fil-kuntest tar-rapport annwali previst fl-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 4045/89, għall-1 ta’ Jannar tas-sena ta’ wara dik prevista fil-bidu, jiġifieri dik tal-1 ta’ Jannar 2002 minflok dik tal-1 ta’ Jannar 2001 (34) .
48. Fuq livell purament prattiku, FranceAgriMer u l-gvernijiet intervenjenti, b’mod partikolari, enfasizzaw ukoll id-diffikultà materjali li jista’ jkun hemm, għall-awtoritajiet nazzjonali inkarigati mill-iskrutinju, li jwettqu f’terminu li jkun strettament limitat għal sena l-atti u verifiki kollha elenkati fl-ewwel domanda preliminari, u dan fir-rigward tal-impriżi kollha li jkunu fil-mira matul perijodu speċifiku ta’ skrutinju (35) .
49. Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja, essenzjalment, dwar il-punt jekk l-Artikolu 2(4) tar-Regolament Nru 4045/89 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jkomplu jwettqu l-operazzjonijiet ta’ skrutinju li jkunu effettivament inbdew matul perijodu ta’ skrutinju fil-perijodu ta’ skrutinju li jkun imiss madankollu mingħajr ma jivvizzjaw il-proċedura b’irregolarità li l-operatur skrutinat ikun jista’ jinvoka kontra d-deċiżjoni li tistabbilixxi l-konsegwenzi li jistgħu jinsiltu mir-riżultati ta’ dan l-iskrutinju, u dan fil-każ partikolari fejn ikunu l-aġir jew in-nuqqasijiet ta’ dak l-operatur li jkunu rrendew impossibbli t-twettiq materjali tal-imsemmi skrutinju matul l-ewwel perijodu ta’ skrutinju.
50. Din id-domanda tiddistingwi ruħha minn dik ta’ qabilha inkwantu il-qorti tar-rinviju tikkunsidra b’mod iktar preċiż il-każ fejn, bħal fil-kawża prinċipali, l-iskrutinju ma setax jitwettaq kompletament qabel l-iskadenza tal-perijodu ta’ skrutinju li matulu nbeda minħabba l-imġiba tal-benefiċjarju tal-għajnuna kkonċernat.
51. F’ċirkustanzi ta’ ostakolu estern bħal dawk fil-kawża prinċpali, l-operazzjonijiet ta’ skrutinju għandhom fil-fehma tiegħi a fortiori jkunu jistgħu jitwettqu anki wara t-30 ta’ Ġunju tas-sena ta’ wara dik li fiha huma jkunu nbdew jew, fi kliem ieħor, matul il-perijodu ta’ skrutinju ta’ wara, billi għandu jitfakkar li l-Artikolu 2(4) tar-Regolament Nru 4045/89 ma jiffissax it-terminu li għandu jiġi rrispettat b’mod imperattiv iżda biss skeda li għandha tiġi segwita sa fejn possibbli mill-Istati Membri.
52. Fil-fatt, jekk ikollha tiġi adottata interpretazzjoni oħra, id-dispożittv ta’ skrutinju previst bir-Regolament Nru 4045/89 jitlef l-effikaċja, ladarba huwa għandu l-għan essenzjali li jippermetti l-irkupru tas-somom imħallsa indebitament wara irregolarità jew negliġenza, skont l-ewwel premessa ta’ dak ir-regolament.
53. Għandu jingħad ukoll li tkun xi tkun il-pożizzjoni adottata mill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-punt preċedenti, ma jistax ikun permess li l-operatur skrutinat ikun jista’ jaħrab minn proċeduri eventwali permezz ta’ sempliċi rifjut ta’ kooperazzjoni li jimblokka l-investigazzjonijiet tal-uffiċjali nkarigati mill-iskrutinju (36) . Fil-fatt, skont il-massima “ nemo auditur propriam turpitudinem allegans ” li kien diġà ġie applikat mill-Qorti tal-Ġustizzja (37), għandu jiġi eskluż li operatur ikun jista’ jinvoka allegata irregolarità fil-proċedura ta’ skrutinju, irregolarità li hija dejjem ineżistenti fil-fehma tiegħi, billi jinvoka l-fatt li ċerti operazzjonijiet kienu ġew eżegwiti wara t-tmiem tal-perijodu ta’ skrutinju inizjali, meta d-dewmien fl-eżekuzzjoni tagħhom kien ġustament imputabbli lilu. Nuqqasijiet jew ostakoli bl-għan ta’ dewmien ma għandhomx, fi kwalunkwe każ, jiġu ffaċilitati jew inkoraġġuti.
54. Għaldaqstant, inqis li l-Artikolu 2(4) tar-Regolament Nru 4045/89 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “perijodu ta’ skrutinju” inkluż fih ma għandux jinftiehem bħala dak li fih l-operazzjonijiet kollha ta’ skrutinju għandhom jitwettqu. L-operazzjonijiet li jkunu bdew matul perijodu ta’ skrutinju, kif iddefinit minn din id-dispożizzjoni, jistgħu għaldaqstant jitkomplew matul il-perijodu ta’ skrutinju li jmiss jekk, minkejja d-diliġenza tagħhom, l-awtoritajiet kompetenti ma jkunux jistgħu jwettquhom f’ħin xieraq. Fi kwalunkwe każ, anki jekk l-approċċ li jiena qiegħed nipproponi hawnhekk ma jiġix aċċettat mill-Qorti tal-Ġustizzja, ma jistax ikun permess li l-benefiċjarju tal-għajnuna li jkun qiegħed jiġi skrutinat jista’ jilmenta minn allegata irregolarità tal-proċedura fil-każ fejn huwa minħabba l-aġir jew in-nuqqasijiet tiegħu stess li kien impossibbli li jitwettqu kompletament l-imsemmija operazzjonijiet matul l-ewwel minn dawn il-perijodi.
C – Fuq it-tielet domanda preliminari
55. Il-qorti tar-rinviju titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tesprimi ruħha dwar it-tielet domanda biss f’każ li tingħata risposta fin-negattiv għat-tieni domanda tagħha, jiġifieri fil-każ li ma jkunx possibbli għall-awtoritajiet inkarigati mill-iskrutinju li jkomplu l-operazzjonijiet tagħhom matul il-perijodu ta’ skrutinju li jmiss meta kien impossibbli li dawn jitwettqu minħabba l-aġir jew in-nuqqas tal-benefiċjarju tal-għajnuna.
56. Essenzjalment, hija tixtieq tiddetermina jekk, f’dan il-każ, dawn l-awtoritajiet jistgħux jirrikjedu mingħand l-operatur skrutinat, li b’hekk jirriżulta li għandu tort, li huwa jirrestitwixxi l-għajnuna li huwa jkun irċieva. Barra minn hekk, hija tistaqsi jekk tali miżura tikkostitwixxix penali skont l-Artikolu 6(2) tar-Regolament Nru 4045/89.
57. Fid-dawl tar-risposta fl-affermattiv li fil-fehma tiegħi għandha tingħata lit-tieni domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju, jiena tal-fehma, l-istess bħal FranceAgriMer u l-gvern Franċiż, li ma hemmx lok li tingħata risposta għal din id-domanda doppja, inkwantu f’dan il-każ din hija ineffettiva.
58. Madankollu, sabiex nitratta l-każ fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirrispondi fin-negattiv għad-domanda preliminari preċedenti, sussidjarjament, għandi l-intenzjoni nifformula l-osservazzjonijiet li ġejjin.
59. Fir-rigward tal-ewwel parti tat-tielet domanda preliminari, inqis li l-awtoritajiet kompetenti għandhom ikunu jistgħu jitolbu l-ħlas lura tal-għajnuna mogħtija meta, bħalma kien il-każ fil-kawża prinċipali, skrutinju effettiv sar impossibbli minħabba l-imġiba tal-benefiċjarju ta’ din l-għajnuna, irrispettivament jekk din kinitx tikkonsisti f’azzjonijiet, frodi jew manuvri dilatorji, jew anki astensjonjiet, nuqqasijiet jew negliġenza (38) .
60. Hekk kif osserva l-gvern ta’ Franza, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, fil-kuntest tal-interpretazzjoni ta’ atti tad-dritt Komunitarju oħra dwar l-agrikoltura, li meta ma jistax isir skrutinju effettiv, għandu jiġi kkunsidrat li dan l-iskrutinju ma jistax jiġi eżegwit minħabba l-applikant u t-talba għall-għajnuna għandha għalhekk tiġi miċħuda, ħlief fil-każ ta’ forza maġġuri (39) .
61. Jiena naqbel mal-opinjoni ta’ FranceAgriMer u tal-gvern Franċiż li huma l-benefiċjarji ta’ għajnuna mogħtija taħt il-Garanzija tal-FAEGG li għandhom jipprovdu lill-awtoritajiet inkarigati mill-iskrutinju l-informazzjoni kollha utli sabiex tiġi stabbilita kemm il-validita tal-għoti ta’ din l-għajnuna kif ukoll ir-regolarità tat-tranżazzjonijiet iffinanzjati permezz tagħha (40) . Fin-nuqqas ta’ tali ġustifikazzjonijiet, kemm jekk dan ikun minħabba omissjoni tal-benefiċċjarji jew a fortiori b’intenzjoni min-naħa tagħhom (41), l-imsemmija awtoritajiet jistgħu legalment jikkonkludu li l-għajnuna inkwistjoni kienet ingħatat indebitament u għaldaqstant jordnaw il-ħlas lura tagħha.
62. Nippreċiża li, skont il-prinċipji ġenerali tad-dritt, l-irkupru għandu jkun jista’ jseħħ anki jekk l-operatur skrutinat ma aġixxiex in mala fede, billi l-għajnuna titqies li tħallset indebitament meta l-persuna kkonċernata ma tkunx f’pożizzjoni li turi li l-kundizzjonijiet rikjesti sabiex tieħu l-għajnuna kienu sodisfatti minnha.
63. Din is-soluzzjoni hija xprunata mill-ħtieġa li jiġi promoss il-funzjonament xieraq u l-effikaċja tal-miżuri ta’ skrutinju stabbiliti bir-Regolament Nru 4045/89, u dan bl-għan li tiġi ppreżervata l-vijabbiltà nnifisha tas-sistema relatata mat-tranżazzjonijiet iffinanzjati mill-Garanzija tal-FAEGG.
64. Fir-rigward tat-tieni parti tat-tielet domanda preliminari, jidhirli li l-ħlas lura tal-għajnuna mogħtija li jseħħ f’tali kuntest ma jaqax taħt id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(2) tar-Regolament Nru 4045/89, li jistabbilixxi li l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri adegwati sabiex jippenalizzaw lill-persuni fiżiċi jew ġuridiċi li ma josservawx l-obbligi previsti mill-imsemmi regolament.
65. F’dan is-sens, il-gvern Pollakk jenfasizza, korrettement, li d-dritt tal-Unjoni jopera distinzjoni bejn il-miżuri li jikkonsistu fid-dmir tal-ħlas lura ta’ benefiċċju akkwistat indebitament u l-penali li jistgħu jiġu imposti wara irregolaritajiet li jsiru volontarjament jew minħabba nuqqas ta’ viġilanza.
66. B’mod partikolari, ir-Regolament Nru 2988/95, li jidħol fl-istess qafas regolamentari bħar-Regolament Nru 4045/89 u jippreżenta prinċipji ġenerali li għandhom jitqiesu hawnhekk (42), jistabbilixxi b’mod ċar, fit-Ttitolu II tiegħu, differenza bejn il-“miżuri” u l-“penali amministrattivi” li jistgħu jsegwu ksur kontra l-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet. Skont l-Artikolu 4(1) u (2) ta’ dan ir-regolament, kull “irregolarità” (43) twassal, bħala regola ġenerali, għall-irtirar tal-vantaġġ miksub b’mod skorrett, b’mod partikolari permezz tal-obbligu ta’ rimbors tal-ammonti rċevuti indebitament, eventwalment miżjuda bl-interessi previsti. Il-subartikolu 4 ta’ dan l-artikolu jindika espressament li “l-miżuri kif hemm provdut f’[dan] l-Artikolu m’għandhomx jitqiesu bħala penali”. Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 2988/95 jelenka “penali amministrattivi” li jistgħu jitnisslu minn irregolaritajiet volontarji jew ikkawżati b’negliġenza, bħalma huma l-ħlas ta’ multa amministrattiva, jew il-ħlas ta’ somma addizzjonali li għandha tiġi stabbilita pro rata
għas-somom aċċettati indebitament, miżjuda, jekk ikun il-każ, bl-interessi (44) .
67. Kif jenfasizzaw FranceAgriMer kif ukoll il-gvern Franċiż u Pollakk, minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta wkoll li l-obbligu ta’ restituzzjoni tal-benefiċċji miksuba indebitament mil-leġiżlazzjoni Komunitarja ma jikkostitwixxix penali. Tali obbliga huwa sempliċement il-konsegwenza neċessarja tal-konstatazzjoni, magħmula mill-awtoritajiet kompetenti, li l-kundizzjonijiet rikjesti sabiex jittieħed il-vantaġġ offert mid-dritt tal-Unjoni jidhru li ma ġewx sodisfatti fil-verità (45) .
68. Dan l-approċċ għandu jiġi adottat ukoll f’dak li jikkonċerna d-differenza li għandha ssir bejn, minn naħa, l-obbligu li titħallas lura l-għajnuna mogħtija mingħajr bażi u, min-naħa l-oħra, il-penali previsti fl-Artikolu 6(2) tar-Regolament Nru 4045/89. L-irregolarità, anki sempliċement apparenti, tat-tranżazzjoni li tkun ġiet iffinanzjata grazzi għall-għajnuna hekk mogħtija tikkonferixxi lil dik l-għajnuna karattru indebitu, u dan jiġġustifika li din tiġi rrestitwita mill-benefiċjarju skrutinat, mingħajr b’daqshekk dak il-kumpens ikollu l-karatteristiċi ta’ sanzjoni amministrattiva ta’ natura pekunjarja. Nippreċiża li dan jiswa anki jekk l-ordni ta’ ħlas lura hija mogħtija bħala konsegwenza tal-fatt biss li l-persuna kkonċernata ma tkunx bagħtet id-dokumenti li kienu mitluba mill-awtoritajiet kompetenti sabiex ikunu jistgħu jivverifikaw jekk il-kundizzjonijiet tal-għoti tal-għajnuna inkwistjoni kinux sodisfatti.
69. Fil-fehma tiegħi, ir-regolarizzazzjoni imposta f’tali kuntest għandha l-għan prinċipali li tirrimedja għad-dannu finanzjarju mġarrab mill-Garanzija tal-FAEGG u għalhekk mill-baġit ġenerali tal-Unjoni (46), iżda wkoll dak li tistabbilixxi mill-ġdid kompetizzjoni xierqa bejn l-operatur li jkun akkwista vantaġġ b’mod irregolari u l-operaturi li ma jkunux min-naħa tagħhom akkwistaw profitt indebitament (47) . Minn din il-perspettiva, għandhom ikunu l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, li jaġixxu fl-interess tal-Unjoni, li jipproċedu għall-irkupru tas-sostenn finanzjarju Komunitarju li kien ġie akkwistat taħt kundizzjonijiet ikkunsidrati bħala irregolari, saħanistra mingħajr ma jkollhom marġni ta’ diskrezzjoni dwar jekk huwiex opportun li jintalab dan il-ħlas lura jew le (48) .
70. Il-projbizzjoni tal-arrikkiment indebitu, li intużat ripetutament mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha (49) u li hija stabbiliet bħala prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni (50), tindirizza ruħha wkoll f’dan is-sens. Huwa innegabbli li persuna li bbenefikat minn vantaġġ finanzjarju mingħajr ma bażi legali f’dan ir-rigward għandha b’mod imperattiv tirrestitwixxi l-ammonti riċevuti, sal-ammont tat-telf soffert, f’dak il-każ, mill-Unjoni (51) .
71. Sabiex inkun eżawrjenti, nippreċiża li penali, fis-sens tal-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 4045/89, tista’ tapplika b’żieda ma’ tali rekwiżit ta’ regolarizzazzjoni (52) . Madankollu, skont il-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni li huma l-legalità u l-proporzjonalità tal-penali (53), tali penali tista’ tiġi imposta fuq l-operatur skrutinat biss jekk dispożizzjonijiet speċifiċi jkunu ttieħdu għal dan l-għan fid-dritt tal-Unjoni jew fid-dritt nazzjonali (54) u jekk il-penali applikata tkun adegwata għall-ksur tal-obbligi li jirriżultaw mir-Regolament Nru 4045/89.
72. Għall-kuntrarju, l-obbligu ta’ rimbors ta’ għajnuna li tkun inkisbet taħt kundizzjonijiet irregolari għandu jitqies bħala r-riżultat dirett u immedjat tan-natura indebita tagħha, fejn il-konstatazzjoni tikkostitwixxi bażi ġuridika suffiċjenti fiha nnifisha.
73. Għaldaqstant jiena tal-fehma li, sussidjarjament, f’każ li tingħata risposta fin-negattiv għat-tieni domanda, ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li minn naħa, meta l-aġir jew in-nuqqasijiet tal-operatur skrutinat irrendew impossibbli skrutinju effettiv, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jistgħu jitolbu l-ħlas lura tal-għajnuna rċevuta, meta f’kuntest simili dawn l-awtoritajiet ma jkunux f’pożizzjoni li jivverifikaw li l-kundizzjonijiet meħtieġa għall-għoti ta’ din l-għajnuna ma kinux sodisfatti, u min-naħa l-oħra, li din it-talba ta’ rimbors ma tikkostitwixxix penali fis-sens tal-Artikolu 6(2) tar-Regolament Nru 4045/89.
V – Konklużjoni
74. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mill-Conseil d’État kif ġej:
L-Artikolu 2(4) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 4045/89, tal-21 ta’ Diċembru 1989, dwar l-iskrutinju mill-Istati Membri fuq transazzjonijiet li jiffurmaw parti mis-sistema ta’ finanzjament mis-sezzjoni ta’ Garanziji tal-FAEGG, u li jħassar id-Direttiva 77/435/KEE, ma għandux jiġi interpretat fis-sens li l-operazzjonijiet kollha ta’ skrutinju għandhom jiġu eżegwiti matul il-“perijodu ta’ skrutinju”, iddefinit minn din id-dispożizzjoni bħala li “jdum mill-1 ta’ Lulju ta’ sena sat-30 ta’ Ġunju tas-sena ta’ wara” iżda għandu jiġi interpretat fis-sens li l-operazzjonijiet mibdija matul perijodu ta’ skrutinju jistgħu jitkomplew matul il-perijodu ta’ wara. Fi kwalunkwe każ, l-operatur skrutinat ma jistax jinvoka kwalunkwe irregolarità proċedurali kontra d-deċiżjoni li tislet il-konsegwenzi tal-iskrutinju hekk imwettaq, meta jkunu l-aġir jew in-nuqqasijiet tiegħu nnifsu li rrendew impossibbli l-eżekuzzjoni ta’ dan l-iskrutinju matul l-ewwel mill-imsemmija perijodi.
Ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tielet domanda preliminari.
Sussidjarjament, fil-każ li jkollha tingħata risposta fin-negattiv għad-domanda preċedenti, ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li meta l-awtoritajiet kompetenti ma jkunux f’pożizzjoni jwettqu skrutinju effettiv minħabba l-aġir jew in-nuqqas tal-benefiċjarju tal-għajnuna mħallsa fil-kuntest tat-tranżazzjonijiet iffinanzjati mill-Fond Agrikolu Ewropew dwar Gwida u Garanzija, sezzjoni “garanzija”, l-imsemmija awtoritajiet jistgħu jitolbu l-ħlas lura ta’ din l-għajnuna jekk ma jistax jiġi stabbilit li din kienet dovuta, mingħajr ma tali miżura tista’ tiġi kklassifikata bħala penali skont l-Artikolu 6(2) tar-Regolament Nru 4045/89.
(1) .
(2)  –	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 9, p. 208. Dan ir-regolament, emendat f’diversi okkażjonijiet, kien ġie kkodifikat u mħassar fit-22 ta’ Ġunju 2008 bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 485/2008, tas-26 ta’ Mejju 2008, dwar l-iskrutinju mill-Istati Membri fuq transazzjonijiet li jiffurmaw parti mis-sistema ta’ finanzjament tal-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija (ĠU L 143, p. 1, b’mod partikolari l-premessa 1 u l-Anness I).
(3)  –	Ara, b’mod partikolari, l-ewwel, it-tielet u l-ħames premessi tar-Regolament Nru 4045/89.
(4)  –	Din il-problema hija distinta, għalkemm simili, minn dik suġġett tal-kawżi magħquda Viniflhor (C-671/11 sa C-676/11), pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, fejn l-istess qorti tar-rinviju titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja tindikalha b’liema mod Stat Membru jista’ jimplementa l-fakultà, mogħtija bl-Artikolu 2(4) tar-Regolament Nru 4045/89, li jestendi l-perjodu ta’ skrutinju — jiġifieri dak li fih għandu jsir l-iskrutinju — “għal perijodu […] li jippreċedi [jew isegwi] dik is-sena partikolari” li dan l-Istat jistabbilixxi, fejn it-talba ssir b’mod partikolari fid-dawl tal-kunċett ta’ “perijodu ta’ skrutinju” li jissemma f’din il-kawża.
(5)  –	F’dan il-każ l-ewwel perijodu kien jestendi mill-1 ta’ Lulju 1999 sat-30 ta’ Ġunju 2000, filwaqt li dak suċċessiv kien jestendi mill-1 ta’ Lulju 2000 sat-30 ta’ Ġunju 2001.
(6)  –	Mid-domandi preliminari jidher li l-qorti a quo
tistaqsi b’mod iktar preċiż jekk l-awtoritajiet kompetenti humiex marbuta li, matul dan il-perijodu, jinformaw lill-operatur ikkonċernat bl-iskrutinju ppjanat, iwettqu l-iskrutinju, iwettqu l-operazzjonijiet kollha neċessarji fuq il-post, jistudjaw id-dokumenti ta’ sostenn miksuba, u jikkomunikaw ir-riżultati tal-iskrutinju tagħhom.
(7)  –	Fir-rapport annwali tagħha dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet u l-ġlieda kontra l-frodi [COM(2001) 255 finali, p. 8 u 88], il-Kummissjoni Ewropea osservat li fl-2000, il-frodi u irregolaritajiet ikkonstatati mill-Istati Membri taħt l-ispejjeż tal-Garanzija tal-FAEGG żdiedu għal EUR 474.5 miljun, jew 1.17 % tal-baġit tal-FAEGG.
(8)  –	ĠU L 94, p. 13.
(9)  –	Dispożizzjoni fir-redazzjoni tiegħu li tirriżulta mir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 3094/94, tat-12 ta’ Diċembru 1994, li jemenda r-Regolament Nru 4045/89 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vo. 17, p. 24).
(10)  – Idem . Skont it-tieni premessa tar-Regolament Nru 3094/94, “ir-regoli għall-għazla ta’ l-impriżi biex jiġu skrutinizzati stabbilixxa fl-Artikolu 2 tar-Regolament [Nru 4045/89] għandh[om] [i]kun[u] modifikat[i] sabiex [b’mod partikolari] l-Istati Membri jingħataw flessibilità akbar fl-għażla ta’ l-impriżi”.
(11)  – Idem .
(12)  –	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 1, p. 340.
(13)  –	ĠU L 297, p. 1.
(14)  –	FranceAgriMer hija l-istabbiliment aventi kawża tal-Office national interprofessionnel des fruits, des légumes, des vins et de l’horticulture (VINIFLHOR), li huwa nnifsu huwa aventi kawża tal-ONIFLHOR.
(15)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi ċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 11 tal-konklużjonijiet tiegħi tas-6 ta’ Frar 2013 fil-kawża, Panellinios Syndesmos Viomichanion Metapoiisis Kapnou (C-373/11) pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
(16)  –	Skont l-Artikolu 2(2) TFUE, “[m]eta t-Trattati jagħtu lill-Unjoni kompetenza kondiviża ma’ l-Istati Membri f’qasam speċifiku, l-Unjoni u l-Istati Membri jistgħu jilleġislaw u jadottaw atti legalment vinkolanti f'dak il-qasam”.
(17)  –	Hekk ukoll, it-tmien premessa tar-Regolament Nru 729/70 tindika li l-verifiki mwettqa mill-uffiċjali tal-Kummissjoni għandhom isiru biss “sabiex jikkomplementaw l-iskrutinji li jwettqu l-Istati Membri b’inizjattiva tagħhom stess u li jibqgħu essenzjali”. [traduzzjoni mhux uffiċjali].
(18)  –	Direttiva tal-Kunsill 77/435/KEE, tas-27 ta’ Ġunju 1977, dwar l-iskrutinju, mill-Istati Membri, tat-tranżazzjonijiet li jiffurmaw parti mis-sistema ta’ finanzjament mill-Fond Agrikolu Ewropew dwar Gwida u Garanzija, sezzjoni “Garanzija” (ĠU L 172, p. 17). It-tielet premessa tar-Regolament Nru 4045/89 tindika li dan jaħseb sabiex jinkoraġġixxi lill-Istati Membri sabiex isaħħu l-iskrutinju ta’ dokumenti kummerċjali li huma kienu jwettqu qabel dakinhar fil-kuntest ta’ din id-direttiva.
(19)  –	Ara s-sitt premessa u Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 4045/89.
(20)  –	B’hekk, l-Artikolu 4(2) ta’ dan ir-regolament jawtorizza lill-Istati Membri jifformulaw rekwiżiti ogħla f’dan il-qasam.
(21)  –	L-Artikolu 2(5) tar-Regolament Nru 4045/89 jippreċiża li “[l]-iskrutinju li jsir skond dan ir-Regolament m’għandux jippreġudika l-ispezzjonijiet mibdija skond Artikolu 6 tar-Regolament (KEE) Nru 283/72 [tal-Kunsill, tas-7 ta’ Frar 1972, dwar l-irregolaritajiet u l-irkupru tas-somom ta’ flus imħallsa indebitament fil-kuntest tal-finanzjament tal-politika agrikola komuni kif ukoll l-organizzazzjoni ta’ sistema ta’ informazzjoni f’dan il-qasam (ĠU L 36 p. 1)] jew dawk skond Artikolu 9 tar-Regolament [Nru 729/70]”.
(22)  –	L-Artikolu 9(2) tar-Regolament Nru 729/70 jipprovdi li l-iskrutinju stabbilit minnu għandu jsir “[m]ingħajr ħsara għall-iskrutinju mwettaq mill-Istati Membri skont il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi nazzjonali” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
(23)  –	Il-premessa 3 essenzjalment tirriproduċi l-kliem tat-tieni premessa tar-Regolament Nru 4045/89, madankollu b’adattament terminoloġiku, billi l-Garanzija tal-FAEGG kienet ġiet issostitwita bil-Fond ta’ Garanzija Ewropew Agrikolu (FEAGA) sa mill-1 ta’ Jannar 2007.
(24)  –	Ara s-sentenza tal-24 ta’ Ġunju 2004, Handlbauer (C-278/02, Ġabra p. I-6171, punt 40), fir-rigward tal-funzjoni li tiżgura ċ-ċertezza legali sodisfatta minn dik ir-regola ta’ preskrizzjoni u kull regola oħra tal-istess tip, u s-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2010, Corman (C-131/10, Ġabra p. I-14199, punt 54), fir-rigward tan-natura minima tal-preskrizzjoni stabbilita b’dik id-dispożizzjoni.
(25)  –	Skont dan l-artikolu, dan it-tul huwa ta’ mhux inqas minn tliet snin, iżda l-Istati Membri jistgħu jipprovdu għal perijodu itwal.
(26)  –	Dan it-tieni subparagrafu, kif jirriżulta mir-Regolament Nru 3094/94, jiddefinixxi bil-mod segwenti l-perijodi ta’ attività ta’ operatur li jista’ jkun suġġett ta’ skrutinju: “[l]-iskrutinju għandu jkopri perjodu ta’ mill-inqas 12 il-xahar li jintemmu waqt il-perjodu ta’ skrutinju ta’ qabel; jista’ jiġi estiż għal perjodi, li għandhom jiġu stabbiliti mill-Istat Membru, li jiġu qabel jew wara l-perjodu ta’ 12 il-xahar”. Dan huwa tip ieħor ta’ perijodu, imsejjaħ “perijodu skrutinat” mill-istess qorti tar-rinviju fil-kawżi pendenti Viniflhor, iċċitati iktar ’il fuq.
(27)  –	B’mod partikolari, dan ir-regolament għandu jitpoġġa f’perspettiva mar-Regolament Nru 2988/95, li, kif fakkret il-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 33 tas-sentenza tagħha tal-5 ta’ Ġunju 2012, Bonda (C-489/10), “jiffissa qafas ġuridiku komuni għall-oqsma kollha koperti bil-politika komunitarja” u jindika liema huma l-konsegwenzi li għandhom jingħataw lill-“irregolaritajiet”, kif iddefiniti mill-Artikolu 1(2) ta’ dan l-aħħar regolament.
(28)  –	F’dan ir-rigward, nenfasizza li l-imsemmi regolament ma jimponix li l-impriżi kollha msemmija jkunu mistħarrġa matul il-“perijodu ta’ skrutinju” msemmi fl-Artikolu 2(4) tiegħu. Huwa jiffissa biss il-kriterji kwantitattivi u kwalitattivi madwar l-obbligu ta’ skrutinju impost fuq kull Stat Membru.
(29)  –	Obbligu ta’ informazzjoni simili jirriżulta mit-tieni sentenza tal-Artikolu 8(1) tar-Regolament Nru 729/70.
(30)  –	Dan huwa l-każ, pereżempju, fl-Artikoli R 622-49 u R 622-50 tal-Code rural [Kodiċi Rurali] Franċiż.
(31)  –	Ara l-għaxar premessa tal-imsemmi regolament.
(32)  –	Fil-proposta inizjali [COM(89) 290 finali], l-Artikolu 2(4) kien redatt bħall-verżjoni finali tar-Regolament Nru 4045/89, iżda fil-proposta emendata [COM(89) 623 finali], kien iddikjarat li: “[i]l-perijodu ta’ skrutinju għandu jdum mill-1 ta’ Lulju u t-30 ta’ Ġunju tas-sena ta’ wara. Stat Membru jista’ jibda jwettaq l-iskrutinju qabel l-1 ta’ Lulju li fih il-Kummissjoni tkun ikkomunikat il-qbil tagħha mal-programm proviżorju imsemmi fl-Artikolu 10 ta’ dan ir-Regolament” (enfażi miżjuda minni).
(33)  –	L-Artikolu 10(1) sa (3) jipprovdi li kull sena, qabel il-15 ta’ April, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu l-programm provviżorju tal-iskrutinju li jrid isir matul il-perijodu ta’ skrutinju sussegwenti u jibagħtuh lill-Kummissjoni, li għandha teżaminah f’terminu massimu ta’ sitt ġimgħat. L-Artikolu 9(1) jipprovdi li “ [q]abel l-1 ta’ Jannar li jsegwi l-perijodu ta’ skrutinju, l-Istati Membri għandhom jibgħatu lill-Kummissjoni rapport dettaljat dwar l-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament” (enfażi miżjuda minni).
(34)  –	Il-Kummissjoni tinnota korrettement li l-punt 4(g) tal-Anness II tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1863/90, tad-29 ta’ Ġunju 1990, li jistabbilixxi modalitajiet ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 4045/89 (ĠU L 170, p. 23), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2992/95, tad-19 ta’ Diċembru 1995 (ĠU L 312, p. 11), jikkunsidra espressament il-possibbiltà ta’ skrutinju li jkun seħħ matul perijodu preċedenti dak kopert b’rapport annwali ppreżentat minn Stat Membru, peress li din id-dispożizzjoni tirreferi għar-“riżultati ta’ skrutinju imwettqa taħt il-perijodu ta’ skrutinju preċedenti kopert bir-rapport preżenti, li tiegħu r-riżultati ma kinux disponibbli dakinhar tal-komunikazzjoni tar-rapport korrispondenti għal dak il-perijodu” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
(35)  –	Kif jenfasizza l-gvern Pollakk, iċ-ċirkustanzi partikolari għal skrutinju jistgħu jeħtieġu li l-operazzjonijiet mibdija matul perijodu ta’ skrutinju inizjali jkomplu wara t-terminu tiegħu, b’mod partikolari fil-każ ta’ konstatazzjoni ta’ irregolaritajiet li jirrikjedu iktar investigazzjoni jew f’kaz ta’ stennija ta’ riżultati ta’ skrutinju trażversali li jkunu qed jitwettqu fuq livell nazzjonali jew transkonfinali.
(36)  –	Fil-kawża prinċipali, jidher, skont l-indikazzjonijiet mogħtija minn FranceAgriMer, li s-Syndicat OP 84 kien dewwem l-operazzjonijiet ta’ skrutinju fuq il-post billi diversi drabi talab il-posponiment tal-appuntamenti ffissati u billi ma pprovdiex id-dokumenti mitluba mill-uffiċjali.
(37)  –	Hekk, l-Avukat Ġenerali Reischl kien enfasizza, fil-p. 3185 u 3186 tal-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża li tat lok għas-sentenza tas-17 ta’ Diċembru 1981, de Hoe vs Il-Kummissjoni (151/80, Ġabra p. 3161), li kandidat “ma jistax fi kwalunkwe każ jottjeni l-annullament tal-proċedura li huwa pparteċipa fiha billi jinvoka rregolaritajiet imputabbli għall-imġiba tiegħu stess” (ara wkoll il-punti 18 u 19 tal-imsemmija sentenza). Fil-punt 13 tas-sentenza tad-9 ta’ Frar 1984, Kohler vs Il-Qorti tal-Awdituri (316/82 u 40/83, Ġabra p. 641), il-Qorti tal-Ġustizzja kienet innotat ukoll li l-fatt li “jiġi aċċettat l-argument tal-Qorti tal-Awdituri kien iwassal sabiex jippermettilha li tivvantaġġja ruħha minn ksur, li tkun ikkommettiet hija stess”.
(38)  –	F’dan ir-rigward, infakkar li l-ewwel premessa tar-Regolament Nru 4045/89, li tirrepeti d-dispożizzjonijiet tas-seba’ premessa u tal-Artikolu 8(1) tar-Regolament Nru 729/70, tipprovdi li l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jirkupraw is-somom imħallsa indebitament mhux biss wara “irregolaritajiet” iżda wkoll wara “negliġenza”.
(39)  –	Sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2001, Nilsson (C-131/00, Ġabra p. I-10165, punt 32). F’dak il-każ, l-iskrutinju kien impossibli li jsir minħabba n-nuqqas assolut ta’ żamma tar-reġistru tal-annimali minn operatur.
(40)  –	Ara f’dan is-sens, is-seba’ premessa tad-deċiżjoni tar-rinviju.
(41)  –	Nippreċiża li mit-tmien u mid-disa’ premessi tad-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li fil-kawża prinċipali, l-ordni ta’ restituzzjoni tal-għajnuna rċevuta kienet ibbażata mhux biss fuq l-ostruzzjoni magħmula mis-Syndicat OP 84, li ma pprovdiex id-dokumenti ta’ sostenn mitluba mill-awtoritajiet ta’ skrutinju, iżda wkoll, barra minn hekk, fuq nuqqas ta’ eliġibbiltà għal dik l-għajnuna u fuq irregolarità fil-finanzjament tal-fond operattiv ikkonċernat.
(42)  –	Is-sentenza tal-21 ta’ Lulju 2011, Beneo-Orafti (C-150/10, Ġabra p. I-6843, punt 69 u l-ġurisprudenza ċċitata) tfakkar li “fil-qasam tal-kontrolli u tas-sanzjonijiet tal-irregolaritajiet imwettqa fid-dritt Komunitarju, il-leġiżlatur Komunitarju, bl-adozzjoni tar-Regolament Nru 2988/95, stabbilixxa serje ta’ prinċipji ġenerali u eżiġa li, bħala regola ġenerali, ir-regolamenti settorali kollha josservaw dawn il-prinċipji”.
(43)  –	Id-definizzjoni ta’ dan il-kunċett mogħtija bl-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 2988/95 kienet ġiet ippreċiżata bl-Artikolu 2(1) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1848/2006, tal-14 ta’ Diċembru 2006, dwar l-irregolaritajiet u l-irkupru ta’ somom ta’ flus imħallsa bi żball b’konnessjoni mal-finanzjament tal-politika agrikola komuni kif ukoll l-organizzazzjoni ta’ sistema ta’ informazzjoni f’dan il-qasam, u li jirrevoka r-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 595/91 (ĠU L 322M, p. 298).
(44)  –	L-Artikolu 5(1)(b) tal-imsemmi regolament jippreċiża li dan l-ammont imħallas bħala penali, minbarra l-ħlas lura tal-ammonti rċevuti indebitament, minn naħa, għandu jiġi stabbilit skont perċentwali li għandha tiġi stabbilita f’regoli speċifiċi, u min-naħa l-oħra, ma għandux jeċċedi l-livell strettament neċessarju sabiex jikkostitwixxi deterrent.
(45)  –	Ara, b’mod partikolari, il-punt 269 tas-sentenza tat-8 Mejju 2003, Spanja vs Il-Kummissjoni (C-349/97, Ġabra p. I-385) fejn: “il-korrezzjonijiet applikati f’dan il-każ ma għandhomx jiġu kkunsidrati bħala penali, iżda jikkostitwixxu l-konsegwenza neċessarja tal-illegalità tal-ħlasijiet imwettqa mir-Renju ta’ Spanja” [traduzzjoni mhux uffiċjali], kif ukoll il-punt 28 tas-sentenza tal-4 ta’ Ġunju 2009, Pometon (C-158/08, Ġabra p. I-4695) fejn: “l-obbligu li jingħata lura vantaġġ indebitament riċevut permezz ta’ prattika irregolari […] ma jikkostitwixxix sanzjoni, iżda huwa sempliċement konsegwenza tal-konstatazzjoni li l-kundizzjonijiet meħtieġa għall-kisba tal-vantaġġ jirriżultaw mil-leġiżlazzjoni Komunitarja kienu ġew maħluqa artifiċjalment, b’hekk tagħmel indebitu l-vantaġġ riċevut u għaldaqstant iġġustifikat l-obbligu li jingħata lura”. Ara wkoll is-sentenza Beneo-Orafti, iċċitata iktar ’il fuq (punt 70).
(46)  –	Skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 2988/95.
(47)  –	Ara, b’analoġija, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-8 ta’ Ġunju 1995, Siemens vs Il-Kummissjoni (T-459/93, Ġabra p. II-1675), li tindika, fil-punti 96 u 97 tagħha, li r-rimbors ta’ għajnuna mill-Istat illegali għandha t-tendenza li tirrestawra l-pożizzjoni preċedenti għall-ħlas tagħha, u dan jippresupponi l-eliminazzjoni tal-vantaġġi finanzjarji kollha li jirriżultaw minnha, billi dawn joħolqu distorsjoni tal-kompetizzjoni.
(48)  –	Ara f’dan is-sens, il-punt 30 tas-sentenza tas-6 ta’ Mejju 1982, BayWa et
(146/81, 192/81 u 193/81, Ġabra p. 1503, punt 30, li tiddikjara li “[i]nterpretazzjoni kuntrarja [tal-Artikolu 8(1) tar-Regolament Nru 729/70] jkollha l-effett li tippreġudika l-ugwaljanza fit-trattament bejn l-operaturi ekonomiċi ta’ Stati Membri differenti u l-applikazzjoni tad-dritt Komunitarju li, sa fejn possibbli, għandu jibqa’ uniformi fil-Komunità kollha” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
(49)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-4 ta’ April 1960, Mannesmann et vs l-Awtorità Għolja (4/59 sa 13/59, Ġabra p. 241) kif ukoll tal-11 ta’ Lulju 1968, Danvin vs Il-Kummissjoni (26/67, Ġabra p. 463, b’mod partikolari p. 474).
(50)  –	Fis-sentenza tal-10 ta’ Lulju 1990, Greċja vs Il-Kummissjoni (C-259/87, Ġabra p. I-2845), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fir-rigward ta’ ammonti mħallsa lill-FAEGG, li arrikkiment indebitu, fi ħdan il-Komunità, huwa kuntrarju għall-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju.
(51)  –	Ara, b’analoġija, fir-rigward ta’ persuna li tkun ġarrbet telf li jkattar il-patrimonju ta’ persuna oħra mingħajr ebda bażi legali għal dak l-arrikkiment, is-sentenzi tas-16 ta’ Diċembru 2008, Masdar (UK) vs Il-Kummissjoni (C-47/07 P, Ġabra p. I-9761, punt 44), u tal-21 ta’ Jannar 2010, van Dijk (C-470/08, Ġabra p. I-603, punt 41).
(52)  –	Ara wkoll il-punt 29 tas-sentenza Pometon, iċċitata iktar ’il fuq, fejn: “[b]l-istess mod, l-importatur li qiegħed lilu nnifsu b’mod irregolari taħt il-proċedura tal-ipproċessar attiv u bbenifika minnha billi ħoloq artifiċjalment il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-applikazzjoni tagħha huwa obbligat li jħallas id-dazji fuq il-prodotti kkonċernati, bla ħsara, skont il-każ, għal sanzjonijiet amministrattivi, ċivili jew kriminali previsti fil-liġi nazzjonali ” (enfażi miżjuda minni).
(53)  –	Dan ir-rekwiżit doppju huwa mfakkar fl-Artikolu 5(1)(b) tar-Regolament Nru 2988/95, li l-kontenut tiegħu jissemma hawn fuq.
(54)  –	Fir-rigward tal-penali amministrattivi stabbiliti bir-Regolament Nru 2988/95, ara s-sentenza tat-28 ta’ Ottubru 2010, SGS Belgium et
(C-367/09, Ġabra p. I-10761, punt 43), kif ukoll il-punti 35 et seq
tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott f’din il-kawża.