Wydanie tymczasowe
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
NICHOLASA EMILIOU
przedstawiona w dniu 23 kwietnia 2026 r.(1)
Sprawa C‑237/24 P
Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
przeciwko
Komisji Europejskiej
Odwołanie – EFRG i EFRROW – Rozporządzenie (UE) nr 1307/2013 – Artykuł 9 ust. 2 – Wydatki wyłączone z finansowania Unii Europejskiej – Wydatki poniesione przez Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej – Pojęcie rolnika aktywnego zawodowo
I.      Wprowadzenie
1.        Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (zwane dalej „Zjednoczonym Królestwem”) w odwołaniu skierowanym do Trybunału Sprawiedliwości wnosi o uchylenie wyroku Sądu(2), którym Sąd oddalił skargę Zjednoczonego Królestwa(3) o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Europejskiej wyłączającej z finansowania Unii Europejskiej niektóre wydatki poniesione przez nie w ramach Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)(4).
2.        EFRG i EFRROW to instrumenty finansowe wspólnej polityki rolnej (WPR) ustanowione na mocy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej(5). W ramach WPR rolnicy, których dochody są niższe od średniej w porównaniu z pozostałą częścią gospodarki Unii i którzy narażeni są na czynniki niepewności, takie jak pogoda i zmiany klimatu, otrzymują płatności bezpośrednie jako wsparcie dochodów, pełniące rolę zabezpieczenia(6). Ponadto płatności bezpośrednie mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego w Unii Europejskiej oraz wynagrodzenie rolników za dbanie o tereny wiejskie i środowisko naturalne w ramach prowadzonej przez nich działalności rolniczej(7).
3.        Podstawą prawną płatności bezpośrednich dla rolników w ramach WPR w latach 2014–2022 było rozporządzenie (UE) nr 1307/2013(8). Przyznawanie płatności bezpośrednich odbywa się w ramach zarządzania dzielonego przez Komisję oraz organy krajowe poszczególnych państw członkowskich(9). W ramach tego systemu to organy krajowe są odpowiedzialne za rozpatrywanie wniosków o płatności bezpośrednie, realizację płatności oraz przeprowadzanie określonych kontroli pod nadzorem Komisji(10).
4.        Rolnicy, którzy chcą uzyskać takie płatności bezpośrednie, muszą składać coroczne wnioski i przestrzegać szeregu zasad(11). Zgodnie z rozporządzeniem nr 1307/2013 musieli oni między innymi kwalifikować się jako „rolnicy aktywni zawodowo” w rozumieniu art. 9 tego rozporządzenia.
5.        Odwołanie wniesione w niniejszej sprawie dotyczy wykładni art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013. Przepis ten wprowadza domniemanie, że wnioskodawca ubiegający się o płatność bezpośrednią (zwany dalej „wnioskodawcą ubiegającym się o pomoc”), który administruje portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, czy też świadczy usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami (wyliczenie to zwane będzie dalej „listą wyłączeń”) nie kwalifikuje się do otrzymania pomocy w ramach WPR. Wynika z tego, że zgodnie z tym domniemaniem tacy wnioskodawcy ubiegający się o pomoc nie są uznawani za aktywnych zawodowo rolników w rozumieniu tego rozporządzenia. Mogą oni jednak obalić to domniemanie, przedstawiając dowody wskazujące, że ich działalność rolnicza w rzeczywistości nie ma charakteru jedynie marginalnego, mimo że prowadzą oni jedną z działalności wymienionych na liście wyłączeń(12). W zaskarżonym wyroku Sąd stwierdził, że w celu ustalenia, czy wnioskodawca ubiegający się o pomoc (niezależnie od tego, czy jest to osoba fizyczna, osoba prawna czy grupa osób fizycznych lub prawnych) prowadzi działalność wymienioną na liście wyłączeń (co powodowałoby powstanie domniemania), należy uwzględnić działalność prowadzoną przez każde „przedsiębiorstwo powiązane” wnioskodawcy, nawet jeśli te „przedsiębiorstwa powiązane” nie ubiegają się o płatności bezpośrednie. Sąd oparł swoją wykładnię na art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013, odnoszącym się do pojęcia „grup osób fizycznych lub prawnych”, które zdaniem Sądu obejmuje nie tylko faktycznego wnioskodawcę ubiegającego się o płatność bezpośrednią, ale także „przedsiębiorstwa powiązane”.
6.        Zjednoczone Królestwo kwestionuje wykładnię przedstawioną przez Sąd, twierdząc, że na podstawie art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 ocenie podlegają wyłącznie działania prowadzone przez samego wnioskodawcę ubiegającego się o pomoc, a nie działania prowadzone przez jakiekolwiek inne „przedsiębiorstwo powiązane”.
II.    Ramy prawne
7.        Motyw 10 rozporządzenia nr 1307/2013 ma następujące brzmienie:
„Doświadczenie zdobyte w ramach stosowania różnych systemów wsparcia dla rolników wskazuje, że w niektórych przypadkach wsparcie przyznawano osobom fizycznym lub prawnym prowadzącym działalność, której cel nie był lub był tylko w marginalnym stopniu związany z prowadzeniem działalności rolniczej. Aby zapewnić lepsze ukierunkowanie wsparcia, państwa członkowskie nie powinny przyznawać płatności bezpośrednich niektórym osobom fizycznym i prawnym, chyba że mogą one udowodnić, iż ich działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego. Państwa członkowskie powinny również mieć możliwość nieprzyznawania płatności bezpośrednich innym osobom fizycznym lub prawnym, których działalność rolnicza ma charakter marginalny. […]”.
8.        Artykuł 4 ust. 1 lit. a) tego samego rozporządzenia, dotyczący „Definicji i powiązanych przepisów”, definiuje pojęcie „rolnika” jako „osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz które prowadzą działalność rolniczą”.
9.        Artykuł 9 rozporządzenia nr 1307/2013, zatytułowany „Rolnik aktywny zawodowo”, stanowi w ust. 1 i 2:
„1.      Nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych lub prawnych, których użytki rolne obejmują głównie obszary utrzymujące się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy i które nie prowadzą na tych obszarach działań minimalnych określonych przez państwa członkowskie zgodnie z art. 4 ust. 2 lit. b).
2.      Nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych lub prawnych, które administrują portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, jak również świadczą usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami.
W stosownych przypadkach państwa członkowskie mogą na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów zadecydować o uzupełnieniu przedsiębiorstw i rodzajów działalności wymienionych w akapicie pierwszym o wszelkie inne podobne nierolnicze przedsiębiorstwa lub rodzaje działalności, a następnie mogą zadecydować o usunięciu takich uzupełnień.
Osobę lub grupę osób objętych zakresem akapitu pierwszego lub drugiego, uważa się jednak za rolnika aktywnego zawodowo, jeżeli za pomocą możliwych do zweryfikowania dowodów, w formie wymaganej przez państwa członkowskie, udokumentuje ona, że
a)      roczna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej 5 % całości przychodów uzyskanych przez nią z działalności pozarolniczej w ostatnim roku obrotowym, za który dowody takie są dostępne;
b)      jej działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego; lub
c)      jej główną działalność gospodarczą lub przedmiot działalności stanowi wykonywanie działalności rolniczej”.
III. Okoliczności faktyczne
10.      Okoliczności faktyczne sprawy zostały przedstawione w pkt 2–11 zaskarżonego wyroku i dla celów niniejszej opinii można je podsumować w następujący sposób.
11.      W 2018 r. Komisja wszczęła postępowanie w celu ustalenia, czy Zjednoczone Królestwo przestrzegało prawa Unii przy przyznawaniu płatności bezpośrednich rolnikom za rok składania wniosków 2017.
12.      W piśmie z dnia 14 czerwca 2018 r. Komisja poinformowała Zjednoczone Królestwo o wynikach przeprowadzonych kontroli na miejscu. W piśmie tym Komisja stwierdziła, że system kontroli wprowadzony przez Zjednoczone Królestwo w celu weryfikacji przyznawania pomocy w ramach WPR, finansowanej z EFRG i EFRROW, nie był zgodny z prawem Unii. Co więcej, zwróciła się do władz Zjednoczonego Królestwa o przedstawienie szczegółowego opisu wprowadzonych środków naprawczych.
13.      W piśmie z dnia 18 maja 2021 r., po przekazaniu ostatecznych wniosków z przeprowadzonego dochodzenia, Komisja przesłała Zjednoczonemu Królestwu sprawozdanie podsumowujące. W szczególności stwierdziła, że Zjednoczone Królestwo naruszyło art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 poprzez nieuwzględnienie podmiotów powiązanych z danymi wnioskodawcami ubiegającymi się o pomoc w ramach grupy („przedsiębiorstwa powiązane”(13)) podczas sprawdzania statusu wnioskodawcy ubiegającego się o pomoc jako rolnika aktywnego zawodowo, w związku z czym zaproponowano zastosowanie korekty finansowej w wysokości 2 686 358,72 EUR.
14.      W dniu 17 listopada 2021 r. Komisja przyjęła sporną decyzję. Komisja stwierdziła między innymi, że Zjednoczone Królestwo naruszyło przepisy dotyczące statusu rolnika aktywnego zawodowo w 2017 r. i postanowiła nałożyć na nie korektę finansową w wysokości 2 686 358,72 EUR. W związku z tym zdecydowano, że z tego powodu Unia Europejska nie zwróci Zjednoczonemu Królestwu wydatków poniesionych w formie płatności bezpośrednich dla rolników w ramach WPR w wyżej wskazanej kwocie.
IV.    Postępowanie przed Sądem oraz zaskarżony wyrok
15.      Pismem złożonym w Sekretariacie Sądu w dniu 26 stycznia 2022 r. Zjednoczone Królestwo wniosło skargę o stwierdzenie nieważności spornej decyzji w zakresie, w jakim wyklucza ona z finansowania unijnego niektóre poniesione przez to państwo w 2017 r. wydatki w kwocie 2 686 358,72 EUR.
16.      Zjednoczone Królestwo, popierane przez Republikę Czeską, podniosło w istocie, w swoim jedynym zarzucie, że Komisja błędnie zinterpretowała znaczenie art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013. Zjednoczone Królestwo argumentowało, że przepis ten zakazuje dokonywania bezpośrednich płatności jedynie na rzecz wnioskodawców ubiegających się o pomoc, którzy sami prowadzą działalność wymienioną na liście wyłączeń. Według Zjednoczonego Królestwa Komisja niesłusznie wyłączyła zatem z finansowania unijnego wypłacane przez to państwo rolnikom płatności bezpośrednie, argumentując, że Zjednoczone Królestwo nie uwzględniło w wystarczającym stopniu podmiotów powiązanych z wnioskodawcą ubiegającym się o pomoc, który hipotetycznie mógłby prowadzić jedną z działalności wymienionych na liście wyłączeń. Na poparcie swojego stanowiska Zjednoczone Królestwo przedstawiło szereg argumentów dotyczących brzmienia, kontekstu i celu art. 9 ust. 2 tego rozporządzenia.
17.      Zaskarżonym wyrokiem Sąd oddalił tę skargę. W uproszczeniu orzeczenie to wskazywało, że pojęcie „grupy osób fizycznych lub prawnych” zawarte w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 obejmuje „przedsiębiorstwa powiązane”. To z kolei doprowadziło do wniosku, że wnioskodawca ubiegający się o pomoc może również prowadzić jedną z działalności wymienionych na liście wyłączeń za pośrednictwem jednego ze swoich przedsiębiorstw powiązanych, co należy uwzględnić przy ocenie, czy wnioskodawca ubiegający się o pomoc ma status rolnika aktywnego zawodowo. Zdaniem Sądu takie rozumowanie nie byłoby sprzeczne z kontekstem, w jakim pojawia się art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013. Ponadto znalazłoby to potwierdzenie w ratio legis tego przepisu.
V.      Postępowanie przed Trybunałem Sprawiedliwości oraz żądania stron
18.      W dniu 28 marca 2024 r. Zjednoczone Królestwo złożyło odwołanie od wyroku Sądu. W odwołaniu do Trybunału Sprawiedliwości wniosło o: (i) uchylenie sentencji zaskarżonego wyroku; (ii) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim wyklucza ona z finansowania unijnego niektóre wydatki poniesione przez akredytowane agencje płatnicze Zjednoczonego Królestwa w ramach EFRG i EFRROW w kwocie 2 686 358,72 EUR; oraz (iii) obciążenie Komisji kosztami postępowania.
19.      W dniu 13 czerwca 2024 r. Komisja złożyła odpowiedź na odwołanie, w której wniosła o oddalenie odwołania i obciążenie Zjednoczonego Królestwa kosztami postępowania.
20.      Republika Czeska, występująca w charakterze interwenienta w pierwszej instancji, złożyła odpowiedź w dniu 18 czerwca 2024 r., w której wniosła o uwzględnienie odwołania.
21.      Na mocy postanowienia prezesa Trybunału z dnia 13 czerwca 2024 r. Węgry zostały dopuszczone do udziału w sprawie w charakterze interwenienta popierającego żądania Zjednoczonego Królestwa; państwo to przedstawiło uwagi interwenienta w piśmie z 30 sierpnia 2024 r.
VI.    Ocena
22.      Na poparcie swojego odwołania Zjednoczone Królestwo podniosło jeden zarzut, w ramach którego twierdzi, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013. Jak wspomniano powyżej, w akapicie pierwszym tego przepisu ustanowiono domniemanie, że wnioskodawca ubiegający się o pomoc, który prowadzi działalność wymienioną na liście wyłączeń, nie jest uznawany za rolnika aktywnego zawodowo i w związku z tym nie kwalifikuje się do otrzymywania płatności bezpośrednich.
A.      Argumenty stron
23.      Zjednoczone Królestwo twierdzi, że Sąd błędnie uznał, iż art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 zabrania przyznawania płatności bezpośrednich rolnikom, którzy – choć sami nie prowadzą działalności wymienionej na liście wyłączeń – wchodzą w skład szerszej grupy podmiotów, w ramach której jeden z tych podmiotów prowadzi taką działalność.
24.      Zjednoczone Królestwo twierdzi, że art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 wyklucza jedynie płatności bezpośrednie dla rolników, którzy bezpośrednio, to znaczy we własnym imieniu, prowadzą jedną z działalności wymienionych na liście wyłączeń. W ocenie tego państwa Sąd naruszył zatem prawo, stwierdzając, że w celu ustalenia, czy dany wnioskodawca ubiegający się o pomoc ma status rolnika aktywnego zawodowo, należy uwzględnić przedsiębiorstwa z nim powiązane. Na poparcie zarzutu swego odwołania Zjednoczone Królestwo podnosi pięć argumentów. Można je podzielić na trzy kategorie, odnoszące się odpowiednio do brzmienia, kontekstu i celu art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013.
25.      Po pierwsze, w odniesieniu do brzmienia art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 Zjednoczone Królestwo twierdzi, że językowa wykładnia tego przepisu wskazuje, iż zakazuje on jedynie płatności bezpośrednich na rzecz trzech różnych kategorii wnioskodawców ubiegających się o pomoc: albo „osób fizycznych”, albo „osób prawnych”, które same bezpośrednio prowadzą działalność wymienioną na liście wyłączeń, albo „grupy osób fizycznych lub prawnych”, która, traktowana jako całość, bezpośrednio prowadzi taką działalność. W związku z tym, jeżeli pojedyncze przedsiębiorstwo – niezależnie od grupy, do której należy – ubiega się o płatność i samo nie prowadzi żadnej z działalności wymienionych na liście wyłączeń, to sam fakt, że inne przedsiębiorstwo należące do tej samej grupy prowadzi taką działalność, nie ma znaczenia.
26.      Po drugie, na poparcie powyższego argumentu Zjednoczone Królestwo powołuje się na art. 4 ust. 1 lit. a) tego samego rozporządzenia, w którym zdefiniowano pojęcie „rolnika”. Twierdzi też, że brzmienie art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 znajduje odzwierciedlenie w treści art. 4 ust. 1 lit. a) tego samego rozporządzenia, gdzie pojęcie „rolnik” zdefiniowano poprzez odniesienie do tych samych trzech kategorii („osoba fizyczna”, „osoba prawna” oraz „grupa osób fizycznych lub prawnych”). Płatności bezpośrednie na mocy rozporządzenia nr 1307/2013 są we wszystkich przypadkach realizowane na rzecz „rolnika”. Wynika z tego, że to zawsze rolnik ubiegający się o płatność – niezależnie od tego, czy jest to „osoba fizyczna lub prawna”, czy też „grupa osób fizycznych lub prawnych” – nie może prowadzić żadnej z działalności wymienionych na liście wyłączeń. Innymi słowy, ocena musi być przeprowadzona wyłącznie w odniesieniu do podmiotu (niezależnie od tego, czy jest to „osoba fizyczna”, „osoba prawna”, czy też „grupa osób fizycznych lub prawnych”), który został wskazany jako wnioskodawca ubiegający się o pomoc.
27.      W argumencie trzecim, również dotyczącym brzmienia przepisu, Zjednoczone Królestwo zwraca uwagę, że wykładnia Komisji sprawiłaby, iż zawarte w art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 odniesienie do „grupy osób fizycznych” stałoby się zbędne, ponieważ osoba fizyczna nigdy nie może być własnością innej osoby fizycznej lub prawnej, ani też nie może być z nimi powiązana w taki sposób, w jaki spółki mogą być ze sobą powiązane. Gdyby intencją prawodawcy Unii, wyrażoną w tym przepisie poprzez odniesienie do „grup”, było uwzględnienie – przy ocenie statusu „rolnika aktywnego zawodowo” – powiązanych przedsiębiorstw wnioskodawcy ubiegającego się o pomoc, wystarczyłoby odnieść się jedynie do „grup osób prawnych”.
28.      W argumentach czwartym i piątym Zjednoczone Królestwo odwołuje się do celów rozporządzenia nr 1307/2013. Według tej strony postępowania Sąd popełnił błąd, stwierdzając w zaskarżonym wyroku, że zasadniczym celem art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 jest „zapobieganie ryzyku nadużyć finansowych w zakresie wykorzystania budżetu Unii”. Według Zjednoczonego Królestwa celem tego przepisu jest raczej zapewnienie, by nie dokonywano płatności na rzecz osób, których działalność rolnicza ma jedynie marginalny charakter, co wynika z motywu 10 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz z ostatniego akapitu art. 9 ust. 2 tego rozporządzenia (argument czwarty). Ponadto wbrew temu, co orzekł Sąd cel, jakim jest zapobieganie ryzyku nadużyć w zakresie wykorzystania budżetu Unii, nie wymagałby odmowy wypłaty środków na rzecz przedsiębiorstwa, które faktycznie prowadzi znaczącą działalność rolniczą, tylko dlatego, że wchodzi ono w skład szerszej grupy przedsiębiorstw, z których część prowadzi działalność objętą listą wyłączeń (argument piąty).
29.      Komisja zauważa na wstępie, że trudno jest określić przedmiot odwołania, ponieważ argumenty przedstawione przez Zjednoczone Królestwo na poparcie jedynego podniesionego przez nie zarzutu odwołania nie dotyczą krytyki zaskarżonego wyroku, lecz raczej spornej decyzji. Co więcej, jej zdaniem, niektóre zarzuty nie odnoszą się bezpośrednio do naruszeń prawa popełnionych przez Sąd i w związku z tym są niedopuszczalne.
30.      Jeśli chodzi o meritum sprawy, Komisja twierdzi, że Sąd nie popełnił błędu w wykładni art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013. Wykładnię tę potwierdza brzmienie art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013: po pierwsze, zwykłe znaczenie terminu „grupa” występującego w tym przepisie obejmuje wiele podmiotów; po drugie, nic nie wskazuje na to, by odniesienie do „grup osób fizycznych lub prawnych” w tym samym przepisie ograniczało się wyłącznie do wnioskodawcy ubiegającego się o płatności bezpośrednie, a nie obejmowało innych przedsiębiorstw powiązanych z tym wnioskodawcą.
31.      W odniesieniu do kontekstu art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz powołania się przez Zjednoczone Królestwo w tym zakresie na art. 4 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia Komisja przyznaje, że oba przepisy zawierają to samo sformułowanie, a mianowicie „osoba fizyczna lub prawna bądź [grupa] osób fizycznych lub prawnych”. Jednak zdaniem Komisji nie oznacza to, że art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 odnosi się wyłącznie do „rolnika” w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) rzeczonego rozporządzenia. Nawet gdyby odniesienie do „osoby fizycznej lub prawnej bądź grupy osób fizycznych lub prawnych” zawarte w tych dwóch przepisach miało być rozumiane w ten sam sposób (jako odnoszące się do „rolnika”), niedawny wyrok Trybunału w sprawie Agrarmarkt Austria(14) (do którego powrócę później) sugeruje, że przy rozpatrywaniu kwestii prowadzenia działalności wymienionej na liście wyłączeń należy uwzględnić również działalność prowadzoną przez przedsiębiorstwa powiązane z wnioskującym.
32.      Opierając się na kontekście historycznym rozporządzenia nr 1307/2013, a w szczególności na uzasadnieniu przyjęcia jego art. 9 ust. 2, Komisja twierdzi, że cel polegający na lepszym ukierunkowaniu wsparcia dla rolników poprzez płatności bezpośrednie, o którym mowa w motywie 10 tego rozporządzenia, wymaga przyjęcia szerszej wykładni art. 9 ust. 2. Nieuwzględnienie przedsiębiorstw powiązanych z wnioskodawcą wiązałoby się z ryzykiem, że przyznane wsparcie w rzeczywistości nie przyniesie korzyści temu wnioskodawcy, lecz przedsiębiorstwom powiązanym, które prowadzą działalność objętą listą wyłączeń.
33.      Ponadto pominięcie podmiotów powiązanych z wnioskodawcą w ramach grupy, które prowadzą działalność pozarolniczą, stwarzałoby ryzyko obejścia przepisów oraz ryzyko nierównego traktowania poszczególnych wnioskodawców ubiegających się o pomoc. Wynika to z faktu, że działalność rolniczą i pozarolniczą można rozdzielić między różne podmioty w ramach tej samej grupy, tak aby uniknąć zastosowania domniemania wykluczającego wnioskodawców z płatności bezpośrednich, przewidzianego w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy.
34.      Republika Czeska w pełni popiera argumenty przedstawione przez Zjednoczone Królestwo. Wskazuje też, że przyjęta przez Sąd wykładnia art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 doprowadziłaby do „absurdalnych skutków praktycznych”, ponieważ nie miałoby już znaczenia, czy wnioskodawca jest rolnikiem aktywnym zawodowo. Decydującym czynnikiem byłoby raczej to, czy wnioskodawca należy do grupy, która głównie zajmuje się rolnictwem. Republika Czeska argumentowała ponadto, że z zaskarżonego wyroku nie wynika jasno, jaki stopień powiązania musi istnieć między wnioskodawcą ubiegającym się o pomoc a przedsiębiorstwami z nim powiązanymi. Przyjęta przez Sąd wykładnia prowadzi zatem do nałożenia obowiązku – polegającego na uwzględnieniu przy ocenie statusu „rolnika aktywnego zawodowo” nie tylko wnioskodawcy ubiegającego się o pomoc, ale także powiązanych z nim przedsiębiorstw – co nie jest jasne, precyzyjne i przewidywalne, a więc sprzeczne z zasadą pewności prawa.
35.      Węgry popierają argumenty przedstawione przez Zjednoczone Królestwo i Republikę Czeską. Państwo to wskazuje ponadto, że wnioskodawcą ubiegającym się o pomoc na mocy rozporządzenia nr 1307/2013 musi być osoba posiadająca prawa do danego gospodarstwa rolnego(15), a więc do jednostek wykorzystywanych do działalności rolniczej i zarządzanych przez rolnika. Nie dotyczy to jednak przedsiębiorstw powiązanych z rolnikiem, które w związku z tym nie powinny być brane pod uwagę przy wykładni art. 9 ust. 2 wskazanego rozporządzenia.
36.      Wreszcie, w odniesieniu do obawy wyrażonej przez Sąd w zaskarżonym wyroku, że nieuwzględnienie przedsiębiorstw powiązanych mogłoby prowadzić do nadużyć polegających na obchodzeniu obowiązujących przepisów, Węgry zauważają, że jeżeli prowadzenie działalności wymienionej na liście wyłączeń przez przedsiębiorstwo powiązane nie wynika z celowego nadużycia, to powiązanie między przedsiębiorstwami nie zagraża realizacji celu rozporządzenia.
B.      Analiza
37.      Uważam, że odwołanie Zjednoczonego Królestwa jest dopuszczalne i zasadne. W niniejszej analizie najpierw pokrótce omówię przedmiot odwołania oraz kwestię dopuszczalności niektórych argumentów (1), a następnie przejdę do znaczenia pojęcia „grupa” zawartego w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 (2). Analizując to pojęcie, wykażę, że – jak twierdzi Zjednoczone Królestwo – odnosi się ono do kategorii wnioskodawcy ubiegającego się o pomoc i nie obejmuje przedsiębiorstw powiązanych z wnioskodawcą, które same nie ubiegają się o płatność bezpośrednią. Na koniec przejdę do kwestii, czy przy ocenie statusu „rolnika aktywnego zawodowo” w odniesieniu do jednej osoby fizycznej lub prawnej ubiegającej się o płatności bezpośrednie uzasadnione jest uwzględnienie przedsiębiorstw powiązanych z tym wnioskodawcą (3).
1.      Przedmiot odwołania oraz dopuszczalność (lub niedopuszczalność) niektórych argumentów
38.      Zgodnie z art. 256 ust. 1 TFUE w związku z art. 58 Statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odwołanie do tego Trybunału ogranicza się do kwestii prawnych. Artykuły 168 i 169 Regulaminu postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości stanowią w tym względzie, że odwołanie powinno zawierać między innymi podniesione zarzuty i argumenty prawne oraz precyzyjnie wskazywać te motywy uzasadnienia orzeczenia Sądu, które są kwestionowane. Ponadto, zgodnie z orzecznictwem Trybunału, argumenty, które są niezrozumiałe i niejasne, należy odrzucić jako oczywiście niedopuszczalne, ponieważ uniemożliwiają one Trybunałowi wypełnienie jego obowiązków i zbadanie zgodności z prawem orzeczenia wydanego w pierwszej instancji(16).
39.      W niniejszym postępowaniu Zjednoczone Królestwo podnosi jeden zarzut odwołania, dotyczący naruszenia prawa przez Sąd przy wykładni art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013. Przedmiot samego odwołania – podnoszona błędna wykładnia art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 przez Sąd – jest zatem łatwy do zidentyfikowania.
40.      Jeśli chodzi o dopuszczalność niektórych argumentów, zgadzam się z Komisją, że argumenty trzeci i piąty przedstawione przez Zjednoczone Królestwo nie wskazują jasno, w jaki sposób wiążą się one z zaskarżonym wyrokiem, ponieważ nie zawierają żadnych odniesień do punktów tego wyroku. Moim zdaniem brak odniesienia do konkretnych punktów zaskarżonego wyroku nie wpływa jednak na zrozumienie argumentu piątego ani na to, w jaki sposób wiąże się on z zaskarżonym wyrokiem. Argument ten potwierdza uzasadnienie zawarte w ostatniej części argumentu czwartego, które to uzasadnienie nie odnosi się wprawdzie wprost do pkt 105 zaskarżonego wyroku, zawiera jednak dosłowny cytat z tego punktu(17). Z tego, co rozumiem, Zjednoczone Królestwo powołuje się na argument piąty, aby dodatkowo podkreślić, że jedynym celem art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 jest zapewnienie, by działalność rolnicza wnioskodawcy nie miała charakteru marginalnego, co wskazano również w argumencie czwartym. Nie dotyczy to jednak argumentu trzeciego, który nie tylko nie odnosi się do konkretnych punktów zaskarżonego wyroku, ale także nie ma związku z innymi argumentami zawartymi w odwołaniu dotyczącymi tego wymogu, przez co jest niezrozumiały. Zgadzam się zatem z Komisją, że argument ten jest ewidentnie niedopuszczalny.
41.      Podsumowując, uznaję odwołanie za dopuszczalne, jednak z powodów wymienionych powyżej pominę w mojej analizie argument trzeci.
2.      Odniesienie do „grupy osób fizycznych lub prawnych” jako odrębnej kategorii wnioskodawców ubiegających się o pomoc
42.      Sąd słusznie wskazał w pkt 69 zaskarżonego wyroku, że w art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 nie ma żadnego odniesienia do pojęcia „przedsiębiorstwa powiązanego”. W artykule tym mowa jest wyłącznie o „osobach fizycznych lub prawnych” oraz „grupach osób fizycznych lub prawnych”.
43.      Aby wyjaśnić zakres tego pojęcia, Sąd stwierdził następnie, że „z samej swojej natury termin »grupa« oznacza zbiór podmiotów powiązanych ze sobą w ramach tej samej organizacji”. W związku z tym pojęcie „grupa” należy interpretować jako analogiczne do pojęcia „zgrupowanie” i odnoszące się do wszelkich zrzeszeń osób fizycznych lub prawnych powiązanych ze sobą w ramach mniej lub bardziej ustrukturyzowanej, jednolitej organizacji. Wynika z tego, że grupa osób fizycznych lub prawnych obejmuje również przedsiębiorstwa powiązane.
44.      W tym kontekście pragnę wyjaśnić, że w niniejszej sprawie głównym zagadnieniem – wbrew temu, co można by wywnioskować z zaskarżonego wyroku oraz z argumentacji Komisji – nie jest kwestia interpretacji pojęcia „grupa osób fizycznych lub prawnych”. Chodzi raczej o to, co oznacza to pojęcie, a tym samym o to, kogo można uznać za „rolnika aktywnego zawodowo” w rozumieniu art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013. W poniższej części opinii wyjaśnię pokrótce, że pojęcie „grupy osób fizycznych lub prawnych”, zawarte
w art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, odnosi się do kategorii wnioskodawców odrębnej od kategorii „osób fizycznych” i „osób prawnych”, co wynika z kontekstu tego przepisu.
45.      Komisja twierdzi, że w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 nie ma żadnego zapisu wskazującego, że odniesienie do „grup osób fizycznych lub prawnych” ogranicza się wyłącznie do wnioskodawcy ubiegającego się o płatności bezpośrednie i nie obejmuje również innych podmiotów powiązanych z tym wnioskodawcą. W związku z tym, zdaniem Komisji, pojęcie „grupy” nie ogranicza się wyłącznie do samego wnioskodawcy jako „grupy”, lecz obejmuje również szereg powiązanych z nim przedsiębiorstw. Argument ten wydaje się jednak pomijać wyraźny związek między tym przepisem a definicją „rolnika”, zawartą w art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1307/2013.
46.      W art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1307/2013 określono trzy różne kategorie rolników, którymi są osoby fizyczne, osoby prawne oraz grupy osób fizycznych lub prawnych. Kategorie te, jak zauważyły wszystkie strony postępowania, zostały wymienione w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy tego rozporządzenia. Zgodnie z rozporządzeniem nr 1307/2013 płatności bezpośrednie mogą być przyznawane wyłącznie rolnikom(18). Wynika z tego naturalnie, że przepis ten odnosi się do tych samych trzech kategorii rolników, a tym samym do wnioskodawców ubiegających się o pomoc na mocy rozporządzenia nr 1307/2013. W związku z tym nadanie odrębnego znaczenia pojęciu „grupy osób fizycznych lub prawnych”, które obejmowałoby osoby niebędące wnioskodawcami, byłoby nie do pogodzenia z powyższym kontekstem, w jakim funkcjonuje art. 9 ust. 2.
47.      Zgadzam się zatem z argumentem przedstawionym przez Zjednoczone Królestwo, że pojęcie „grupy osób fizycznych lub prawnych” należy interpretować zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1307/2013 oraz że stanowi ono, obok osoby fizycznej lub prawnej, trzecią możliwą kategorię rolników, a tym samym wnioskodawców ubiegających się o pomoc.
48.      Komisja twierdzi, że bez znaczenia jest fakt, iż w art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1307/2013 oraz w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy tego rozporządzenia posłużono się tym samym sformułowaniem. Jednakże, jak Trybunał stwierdził już wcześniej w odniesieniu do art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013(19), zakwalifikowanie podmiotu jako „rolnik” stanowi warunek konieczny do uznania danej osoby za „rolnika aktywnego zawodowo”(20). To samo rozumowanie ma zastosowanie do wykładni art. 9 ust. 2 akapit pierwszy tego rozporządzenia, który jest przedmiotem niniejszego postępowania. Oba przepisy dotyczą kwalifikacji jako „rolnika aktywnego zawodowo” i odnoszą się w tym kontekście do „osób fizycznych lub prawnych albo grup osób fizycznych lub prawnych”. Argument Komisji w tej kwestii nie wydaje mi się zatem przekonujący.
49.      Nie zgadzam się również z argumentem Komisji, że skoro art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1307/2013 oraz art. 9 ust. 2 tego rozporządzenia dotyczą różnych kwestii (z jednej strony definicji „rolnika”, a z drugiej strony kwalifikacji jako „rolnika aktywnego zawodowo”), to tym samym sformułowaniom używanym w tych dwóch artykułach należy nadać odmienne znaczenie. Nie ulega wątpliwości, że art. 9 ust. 2 dotyczy w szczególności określenia kręgu osób, które należy uznać za rolników aktywnych zawodowo. Ten dodatkowy aspekt bycia „aktywnym” rolnikiem został uwzględniony na liście wyłączeń w celu wyjaśnienia, które kategorie rolników nie kwalifikują się do otrzymywania płatności bezpośrednich.
50.      Wynika z tego, że pojęcie „grupy osób fizycznych lub prawnych” zawarte w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 odnosi się do trzeciej kategorii wnioskodawców ubiegających się o pomoc. W związku z tym termin ten nie miał obejmować innych przedsiębiorstw powiązanych z wnioskodawcą ubiegającym się o pomoc, które same nie ubiegały się o płatności bezpośrednie. Ponadto, co omówię poniżej, w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 nie ma żadnego zapisu, który pozwalałby na stwierdzenie, że przedsiębiorstwa powiązane z wnioskodawcą mogą, a nawet muszą być brane pod uwagę przy ocenie statusu wnioskodawcy jako „rolnika aktywnego zawodowo”.
3.      Uwzględnienie „przedsiębiorstw powiązanych” przy ocenie statusu „rolnika aktywnego zawodowo” zgodnie z art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013
51.      Po dokonaniu wykładni pojęcia „grupa” Sąd stwierdził na kolejnym etapie swojego rozumowania, że aby zostać wykluczonym z systemu płatności bezpośrednich, „z brzmienia art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 wynika, że wnioskodawca ubiegający się o pomoc, którym może być grupa osób fizycznych lub prawnych, może prowadzić działalność wymienioną na liście wyłączeń bezpośrednio lub za pośrednictwem powiązanego przedsiębiorstwa wchodzącego w skład tej samej grupy ubiegającej się o pomoc”(21). W przypadku, gdy wnioskodawca ubiegający się o pomoc jest osobą fizyczną lub prawną należącą do grupy, Trybunał uznał, że „może on prowadzić działalność wymienioną na liście wyłączeń bezpośrednio lub za pośrednictwem powiązanego przedsiębiorstwa należącego do tej samej grupy”(22), a w związku z tym może zostać wykluczony z systemu płatności bezpośrednich.
52.      Zjednoczone Królestwo nie kwestionuje pierwszej części tego rozumowania, dotyczącej sytuacji, w której sam wnioskodawca składa się z grupy osób fizycznych lub prawnych, w tym przedsiębiorstw powiązanych. Z powyższego wyjaśnienia wynika bowiem, że jeżeli wnioskodawca ubiegający się o pomoc stanowi „grupę osób fizycznych lub prawnych”, to cała ta grupa nie może prowadzić żadnej z działalności wymienionych na liście wyłączeń.
53.      Zjednoczone Królestwo twierdzi jednak, że Sąd naruszył prawo w odniesieniu do drugiej części swojego rozstrzygnięcia, w której rozszerzył to samo rozumowanie na sytuacje, w których wnioskodawca ubiegający się o pomoc jest pojedynczą osobą fizyczną lub prawną i wchodzi w skład grupy, wymagając uwzględnienia działalności prowadzonej przez inne podmioty w ramach tej grupy (które same nie ubiegają się o płatności bezpośrednie).
54.      Moim zdaniem ani brzmienie i kontekst (a), ani cele (b) art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 nie pozwalają na wyciągnięcie takiego wniosku.
a)      Analiza tekstowa i kontekstowa
55.      Z brzmienia art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 jasno wynika („Nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych lub prawnych, które administrują portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, jak również świadczą usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami”(23)), że to w odniesieniu do danego wnioskodawcy należy oceniać prowadzenie działalności wymienionej na liście wyłączeń(24).
56.      Zgodnie z brzmieniem art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 wymagane jest istnienie bezpośredniego związku między wnioskodawcą ubiegającym się o pomoc (osobą fizyczną lub prawną albo grupą osób fizycznych lub prawnych) a prowadzeniem jednej z działalności wymienionych na liście wyłączeń. Natomiast sformułowanie to nie pozwala na wyciągnięcie wniosku, że działalność ta może być prowadzona pośrednio poprzez przedsiębiorstwa powiązane, aby mogła mieć znaczenie dla oceny statusu „rolnika aktywnego zawodowo”. Jak też zauważyło Zjednoczone Królestwo, taka wykładnia oznaczałaby de facto zmianę brzmienia art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013. Gdyby prawodawca Unii chciał, aby przy ocenie z art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 uwzględniono również przedsiębiorstwa powiązane z wnioskodawcą, które nie ubiegają się o płatności bezpośrednie, przepis ten prawdopodobnie zawierałby taką wyraźną wzmiankę.
57.      W odniesieniu do kontekstu, w jakim pojawia się art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013, Sąd w pkt 96 zaskarżonego wyroku uznał związek między zdefiniowanym w tym przepisie pojęciem „rolnika aktywnego zawodowo” a pojęciem „rolnika”, zdefiniowanym w art. 4 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia. W tym kontekście powołał się on na orzecznictwo Trybunału, zgodnie z którym – jak wyjaśniono powyżej – aby zostać uznanym za „rolnika aktywnego zawodowo”, należy najpierw spełniać kryteria „rolnika”(25). Sąd stwierdził jednak, że z tego powiązania między tymi dwoma przepisami nie wynika, iż wykluczenie z płatności bezpośrednich ma miejsce wyłącznie wtedy, gdy to wnioskodawca ubiegający się o pomoc bezpośrednio prowadzi działalność wymienioną na liście wyłączeń. Takie wykluczenie może również wynikać z działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwa powiązane z wnioskodawcą(26).
58.      Moim zdaniem takie rozumowanie Sądu jest problematyczne, ponieważ nie prowadzi do wniosku, że istnieje wymóg, aby jedna z działalności wymienionych na liście wyłączeń była wykonywana bezpośrednio przez wnioskodawcę (niezależnie od tego, czy jest to osoba prawna, osoba fizyczna czy grupa osób fizycznych lub prawnych), i mogłoby prowadzić, jak argumentuje Republika Czeska, do skutków, które negatywnie wpływają na funkcjonowanie przedmiotowych przepisów. Oznaczałoby to, że wnioskodawca ubiegający się o pomoc, który prowadzi działalność rolniczą, zostałby wykluczony z wypłaty pomocy na tej podstawie, że należy do grupy, której członkowie zajmują się głównie działalnością wymienioną na liście wyłączeń(27). W związku z tym decydującym czynnikiem byłby wyłącznie przedmiot działalności gospodarczej całej grupy, a nie przedmiot działalności gospodarczej samego wnioskodawcy ubiegającego się o pomoc. Jest to ewidentnie sprzeczne z motywem 10 rozporządzenia nr 1307/2013, w którym wyraźnie stwierdzono, że jednym z celów tego rozporządzenia jest zapewnienie, by płatności były skuteczniej kierowane do rolników prowadzących działalność rolniczą o znaczeniu większym niż marginalne. Zgadzam się zatem z przedstawionym przez Zjednoczone Królestwo w odwołaniu argumentem, że taką wykładnię Sądu należy odrzucić.
59.      Komisja powołuje się ponadto na wyrok Trybunału w sprawie Agrarmarkt Austria(28), aby uzasadnić tezę, że przy ocenie wykonywania jednej z działalności wymienionych na liście wyłączeń należy uwzględnić powiązane przedsiębiorstwa, które nie ubiegają się o płatności bezpośrednie, a w związku z tym – czy dany wnioskodawca może zostać pozbawiony statusu „rolnika aktywnego zawodowo”.
60.      W wyroku tym Trybunał musiał dokonać oceny pojęć „gospodarstwa rolnego zarządzanego” przez rolnika w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia nr 1307/2013 oraz obszaru, który jest „w dyspozycji rolnika” w rozumieniu art. 33 ust. 1 tego rozporządzenia, do celów uzyskania płatności bezpośrednich na mocy tego rozporządzenia. W wyroku należało odnieść się do tych kwestii w kontekście sytuacji, w której działki wchodzące w skład gospodarstwa rolnego są przekazywane wybranym przez niego użytkownikom, którzy w zamian za stałą opłatę odpowiadają za utrzymanie tych działek oraz za zbiory, podczas gdy rolnik zajmuje się wstępną uprawą gleby, uprawą roślin oraz bieżącym nawadnianiem tych działek, a nawet dba o ich utrzymanie w przypadku, gdy użytkownicy tego nie czynią.
61.      Trybunał uznał, że okoliczności te nie wykluczały uznania przedmiotowego obszaru rolnego za prowadzone przez rolnika „gospodarstwo rolne” oraz za obszar „będący do [jego] dyspozycji” w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b) i art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013, opierając się przy tym na ogólnej odpowiedzialności, jaką rolnik nadal ponosił za te działki(29).
62.      Komisja wyciąga z wyroku w sprawie Agrarmarkt Austria wniosek, że wnioskodawca ubiegający się o pomoc może prowadzić działalność rolniczą za pośrednictwem osób trzecich (w konkretnym przypadku za pośrednictwem użytkowników działek) i zostać uznany za „rolnika”. W związku z tym to samo musi dotyczyć prowadzenia jednej z działalności wymienionych na liście wyłączeń zawartej w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013, co również może odbywać się za pośrednictwem podmiotów trzecich (przedsiębiorstw powiązanych z wnioskodawcą ubiegającym się o pomoc, które nie ubiegają się o płatności bezpośrednie, ale wchodzą w skład tej samej grupy co wnioskodawca).
63.      Moim zdaniem wniosek ten jest błędny i jest efektem błędnej wykładni wyroku w sprawie Agrarmarkt Austria. Jak słusznie zauważa Republika Czeska, kwestie prawne poruszone w tym wyroku różnią się od tych, które są przedmiotem niniejszego postępowania. W tej sprawie przedmiotem sporu były pojęcia „gospodarstwo rolne” prowadzone przez rolnika oraz „pozostające w dyspozycji” tego rolnika, który sam wystąpił o płatność bezpośrednią, a nie kwestia wykonywania jednej z czynności wymienionych na liście wyłączeń(30).
64.      Ponadto stan faktyczny tej sprawy znacznie różnił się od stanu faktycznego niniejszej sprawy. Z okoliczności sprawy wynikało, że rolnik zachował ogólną odpowiedzialność za uprawę gruntów i nadal posiadał znaczące prawa do swojego gospodarstwa(31). Sytuacja ta nie jest porównywalna z przypadkiem przedsiębiorstw powiązanych z wnioskodawcą, gdzie jedno z przedsiębiorstw powiązanych prowadzi działalność objętą listą wyłączeń.
65.      Zgadzam się wreszcie z argumentacją Republiki Czeskiej, że wyrok w sprawie Agrarmarkt Austria wydaje się raczej potwierdzać wykładnię art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 przedstawioną przez Zjednoczone Królestwo. W wyroku tym Trybunał uwzględnił sytuację wnioskodawczyni ubiegającej się o pomoc, czyli rolniczki, oceniając, czy można ją uznać za rolnika aktywnego zawodowo i czy w związku z tym przysługują jej płatności bezpośrednie. Ze względu na szczególne okoliczności sprawy sąd doszedł do wniosku, że rolniczka ta nadal zarządzała gruntami i pozostawała ich właścicielem, mimo że na pewien czas zostały one przekazane użytkownikom. Z wyroku tego wynika zatem, że przy rozpatrywaniu, czy rolnika można uznać za „rolnika aktywnego zawodowo”, przedmiotem analizy jest wyłącznie wnioskodawca ubiegający się o pomoc, a nie inne powiązane podmioty.
b)      Analiza teleologiczna
66.      Zjednoczone Królestwo twierdzi ponadto, że jego stanowisko znajduje poparcie w szerszych rozważaniach teleologicznych.
67.      Zjednoczone Królestwo twierdzi, że Sąd błędnie stwierdził w pkt 104 zaskarżonego wyroku, iż zasadniczym celem art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 jest „uniknięcie ryzyka nadużycia środków z budżetu Unii”. Jego zdaniem celem tym jest raczej, jak stwierdzono w motywie 10 tego rozporządzenia, zapewnienie, by płatności nie były realizowane na rzecz osób, których działalność rolnicza ma jedynie marginalny charakter. Państwo to twierdzi ponadto, że Sąd nie wyjaśnił, dlaczego stanowi to problem, jeśli – zgodnie z wykładnią przyjętą przez Zjednoczone Królestwo – „skarżąca mogłaby rozdzielić swoją działalność między kilka powiązanych podmiotów prawnych w celu obejścia ograniczeń nałożonych przez ten przepis na uznanie jej statusu rolnika aktywnego zawodowo”(32), biorąc pod uwagę, że sama skarżąca nadal prowadziłaby działalność rolniczą o znaczącym charakterze.
68.      Na wstępie pragnę zaznaczyć, że Zjednoczone Królestwo wydaje się częściowo błędnie interpretować zaskarżony wyrok. W pkt 104 zaskarżonego wyroku, do którego odwołuje się Zjednoczone Królestwo, Sąd dokładnie wyjaśnił, że celem art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 jest również „ograniczenie płatności w ramach [WPR] wyłącznie do tych rolników, którzy faktycznie prowadzą działalność rolniczą o istotnym znaczeniu”(33).
69.      W każdym razie zgadzam się ze Zjednoczonym Królestwem, że nawet te dwa cele – zapobieganie nadużyciom finansowym oraz zapewnienie lepszego ukierunkowania przyznawanych płatności bezpośrednich – nie uzasadniają uwzględniania działalności podmiotów powiązanych z wnioskodawcą ubiegającym się o pomoc. Te dwa cele nie są wystarczające, by pominąć brzmienie i kontekst art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013, zważywszy, że cele te są realizowane w inny sposób, co wyjaśnię poniżej.
70.      Wynika to po pierwsze z faktu, że prawodawca Unii przewidział w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 szczególny przepis mający na celu przeciwdziałanie obchodzeniu warunków, które należy spełnić, aby otrzymać płatności bezpośrednie, a tym samym zapobieganie składaniu fałszywych wniosków. Po drugie, rozporządzenie nr 1307/2013 samo w sobie nie zabrania wnioskodawcy ubiegającemu się o pomoc prowadzenia działalności wymienionej na liście wyłączeń i nie wyklucza go z systemu płatności bezpośrednich w takich okolicznościach, o ile wnioskodawca nadal prowadzi działalność rolniczą o znacznym charakterze. W tym kontekście nie ma potrzeby, aby w ramach dążenia do lepszego ukierunkowania wsparcia uwzględniać również działalność prowadzoną przez przedsiębiorstwa powiązane.
71.      Jeśli chodzi o pierwszy z dwóch wyżej wymienionych aspektów, a mianowicie zapobieganie nadużyciom finansowym, art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 stanowi, że „osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa”.
72.      Przepis ten wskazuje na dwie kwestie: po pierwsze, prawodawca Unii miał na myśli sztuczne tworzenie warunków niezbędnych do uzyskania płatności na mocy sektorowych przepisów rolnych i wyraźnie uregulował tę kwestię w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013; a po drugie, uczynił to w odniesieniu do przypadków, w których stwierdzono takie sztuczne tworzenie warunków, a tym samym obejście ograniczeń wynikających z obowiązujących przepisów. Zatem, zgodnie z intencją prawodawcy unijnego, samo ryzyko takiego obejścia przepisów nie jest wystarczające.
73.      Argument Komisji dotyczący ryzyka nadużyć finansowych w zakresie wykorzystania budżetu Unii opiera się jednak na dwóch scenariuszach o charakterze czysto hipotetycznym. Komisja obawia się przede wszystkim, że wnioskodawca mógłby czerpać korzyści z dochodów generowanych przez powiązane z nim przedsiębiorstwa, które prowadzą działalność objętą listą wyłączeń. W związku z tym fakt, że dochody wnioskodawcy pochodzą (pośrednio) z działalności pozarolniczej, sprawiłby, że jego działalność rolnicza zostałaby uznana za jedynie marginalną(34). Po drugie, poszczególne działania mogłyby zostać rozdzielone między kilka powiązanych podmiotów prawnych w celu obejścia art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013. Nie oznacza to jednak, że potencjalne zagrożenia muszą faktycznie wystąpić we wszystkich przypadkach. W związku z tym, moim zdaniem, fakt ich istnienia nie uzasadnia uwzględniania wszystkich przedsiębiorstw powiązanych z wnioskodawcą ubiegającym się o pomoc przy ocenie jego statusu „rolnika aktywnego zawodowo” zgodnie z art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013.
74.      Zgadzam się z Republiką Czeską i Węgrami, że argument Sądu, zgodnie z którym art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 nie wystarcza do uniknięcia ryzyka nadużyć finansowych w budżecie Unii(35), a zatem przy ocenie art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 należy uwzględnić przedsiębiorstwa powiązane, nie jest przekonujący. W świetle utrwalonego orzecznictwa Trybunału(36) sam podział działalności między różne przedsiębiorstwa niekoniecznie musi prowadzić do powstania sytuacji objętej zakresem art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Przepis ten wymaga – oprócz zbiegu obiektywnych okoliczności wskazujących, że pomimo formalnego spełnienia warunków określonych w odpowiednich przepisach, cel tych przepisów nie został osiągnięty(37) – również elementu subiektywnego polegającego na zamiarze uzyskania korzyści wynikającej z przepisów Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków niezbędnych do jej uzyskania(38). Jednak moim zdaniem zakres stosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, a dokładniej wymóg obecności elementu subiektywnego, odzwierciedla raczej intencję prawodawcy Unii, zgodnie z którą nie każdy podział działalności między różne przedsiębiorstwa powinien podlegać sankcjom i skutkować wykluczeniem wnioskodawcy z systemu płatności bezpośrednich. Przepisy dotyczące obchodzenia warunków uzyskania płatności bezpośrednich zawarte w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 nie pozostawiają zatem miejsca na szeroką wykładnię art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013.
75.      Jeśli chodzi o drugi aspekt, a mianowicie cel polegający na lepszym ukierunkowaniu wsparcia, to w świetle motywu 10 rozporządzenia nr 1307/2013(39) jasne jest, że prawodawca Unii nie zamierzał zakazać realizowania jakichkolwiek płatności bezpośrednich na rzecz rolników, którzy prowadzą również działalność wymienioną na liście wyłączeń. Chciał jedynie upewnić się, że te inne działania nie stanowią głównej części działalności prowadzonej przez wnioskodawcę ubiegającego się o pomoc.
76.      Jak słusznie zauważyło Zjednoczone Królestwo, to samo wynika z ostatniego akapitu art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013. W tym akapicie, w lit. a)–c), przewidziano możliwość, by wnioskodawca ubiegający się o pomoc, który prowadzi jedną z działalności wymienionych na liście wyłączeń, mógł obalić to domniemanie i udowodnić, że nie prowadzi działalności rolniczej jedynie w marginalnym zakresie. Punkty b) i c) są w tym kontekście szczególnie istotne, ponieważ dają wnioskodawcy ubiegającemu się o pomoc możliwość wykazania, „że jego działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego” lub „że główną
działalność gospodarczą lub przedmiot działalności stanowi wykonywanie działalności rolniczej”. Przepis ten ponownie pokazuje zatem, że samo prowadzenie działalności wymienionej na liście wyłączeń niekoniecznie uniemożliwia wnioskodawcy ubiegającemu się o pomoc uzyskanie płatności bezpośrednich. Jedynym istotnym aspektem w tym kontekście jest to, że jego własna działalność rolnicza nie ma jedynie marginalnego charakteru.
77.      W tym kontekście wewnętrznie sprzeczny wydaje się wniosek, że samo wykonywanie jednej z czynności wymienionych na liście wyłączeń przez przedsiębiorstwo powiązane powoduje wykluczenie samego wnioskodawcy z możliwości otrzymania pomocy. Fakt, że przedsiębiorstwa powiązane potencjalnie prowadzą jedną z działalności wymienionych na liście wyłączeń, nie ma wpływu na ocenę działalności rolniczej – jako znaczącej lub marginalnej – wnioskodawcy ubiegającego się o pomoc.
78.      Ponadto pragnę zwrócić uwagę, że cele, na które powołuje się Sąd, nie są jedynymi, które mają znaczenie dla ustalenia właściwej wykładni przepisów rozporządzenia nr 1307/2013. Zgodnie z motywem 2 tego rozporządzenia „[j]ednym z najważniejszych celów i jednym z kluczowych wymogów reformy WPR [której częścią jest przedmiotowe rozporządzenie] jest zmniejszenie obciążeń administracyjnych.”, co należy „ściśle uwzględniać przy redagowaniu odpowiednich przepisów dotyczących systemu wsparcia bezpośredniego”. Moim zdaniem uwzględnienie wszystkich przedsiębiorstw powiązanych z wnioskodawcą ubiegającym się o pomoc byłoby sprzeczne z tym celem.
79.      Wreszcie, zgadzam się z Republiką Czeską i Węgrami, że przeciwny wniosek budziłby pewne wątpliwości w odniesieniu do zasady pewności prawa.
80.      Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że zasada pewności prawa wymaga, aby przepisy prawne były jasne, precyzyjne i przewidywalne co do skutków, tak aby zainteresowani mogli jednoznacznie ustalić, jakie są ich prawa i obowiązki, oraz podjąć odpowiednie działania(40). Jest to szczególnie ważne, gdy istnieje ryzyko negatywnych konsekwencji finansowych(41).
81.      Jak wskazała Republika Czeska, Sąd nie określił w zaskarżonym wyroku, jaki stopień powiązania musi istnieć między poszczególnymi przedsiębiorstwami, jaka struktura organizacyjna jest wymagana do utworzenia grupy oraz czy i w jaki sposób należy uregulować stosunki między poszczególnymi członkami.
82.      W związku z tym wyłączenie z finansowania unijnego płatności dokonywanych przez organy krajowe państw członkowskich, w oparciu o dość niejasną i nieprecyzyjną wykładnię przepisu prawa Unii, jest moim zdaniem trudne do pogodzenia z tą zasadą prawa Unii.
83.      Podsumowując, uważam, że brzmienie art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013, kontekst tego przepisu oraz cele, do których dąży, wykluczają uwzględnianie przedsiębiorstw powiązanych z wnioskodawcą ubiegającym się o pomoc przy ocenie, czy ów wnioskodawca ma status rolnika aktywnego zawodowo. Należy zatem uwzględnić odwołanie, ponieważ Sąd naruszył prawo, interpretując art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 w ten sposób, że zabrania on realizowania płatności bezpośrednich na rzecz rolników, którzy sami nie prowadzą działalności wymienionej na liście wyłączeń, ale prowadzą ją powiązane z nimi przedsiębiorstwa, a tym samym popierając wykładnię tego samego przepisu przedstawioną przez Komisję w zaskarżonej decyzji. Zaskarżony wyrok należy zatem uchylić.
VII. Brak potrzeby przekazywania sprawy
Sądowi do ponownego rozpoznania.
84.      Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Trybunał uchyla orzeczenie Sądu, jeżeli odwołanie jest zasadne. Może on wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala, lub skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd.
85.      Jak wyjaśniono powyżej, powodzenie odwołania opiera się na naruszeniu prawa, którego dopuścił się przez Sąd przy wykładni art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013. W postępowaniu w pierwszej instancji Zjednoczone Królestwo wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji właśnie ze względu na taką wykładnię art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 przyjętą przez Komisję i argumentowało, że Komisja niesłusznie wyłączyła z finansowania unijnego niektóre wydatki poniesione przez akredytowane agencje płatnicze w ramach EFRG i EFRROW. Zaskarżona decyzja jest zatem również nieważna, ponieważ opiera się na tej samej błędnej wykładni art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013 i należy stwierdzić jej nieważność. Nie ma zatem potrzeby przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd.
VIII. Koszty
86.      Zgodnie z art. 184 § 2 regulaminu postępowania, jeżeli odwołanie jest zasadne i Trybunał wydaje orzeczenie kończące postępowanie w sprawie, rozstrzyga on również o kosztach.
87.      Artykuł 138 § 1 tego regulaminu, mający zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie jego art. 184 § 1 stanowi, że kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
88.      W niniejszej sprawie Zjednoczone Królestwo wystąpiło o zwrot kosztów postępowania. Ponieważ odwołanie powinno zostać uwzględnione, a skarga powinna zostać oddalona, należy obciążyć Komisję kosztami postępowania zarówno w pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym.
IX.    Wnioski
89.      W świetle powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał Sprawiedliwości:
–        uchylił wyrok z dnia 31 stycznia 2024 r. w sprawie Zjednoczone Królestwo/Komisja (T‑56/22, EU:T:2024:51);
–        stwierdził nieważność decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2021/2019 wyłączającej z finansowania Unii Europejskiej niektóre wydatki poniesione przez Zjednoczone Królestwo z tytułu Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) z powodu niejasności w definicji pojęcia „rolnik aktywny zawodowo”;
–        obciążył Komisję Europejską kosztami postępowania zarówno w pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym.
1      Język oryginału: angielski.
2      Wyrok z dnia 31 stycznia 2024 r., Zjednoczone Królestwo/Komisja (T‑56/22, zwany dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2024:51).
3      Sąd stwierdził w zaskarżonym wyroku, że Zjednoczone Królestwo posiadało legitymację procesową do wszczęcia postępowania na podstawie art. 90 ust. 2 lit. c) Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz.U.2020, L 29, s. 7) (zwanej dalej „umową o wystąpieniu”).
4      Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2021/2019 z dnia 17 listopada 2021 r. (Dz.U.2021, L 413, s. 3; zwana dalej „sporną decyzją”). W tym kontekście zwracam uwagę, że w zaskarżonym wyroku Sąd błędnie podał numer decyzji (2021/2020).
5      Zobacz podobnie art. 38–44 TFUE.
6      Zobacz podobnie komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów pt. „WPR w perspektywie 2020 r.: sprostać wyzwaniom przyszłości związanym z żywnością, zasobami naturalnymi oraz aspektami terytorialnymi” (COM(2010) 672 wersja ostateczna), s. 7; Arkusze informacyjne dotyczące Unii Europejskiej – 2026, Płatności bezpośrednie, s. 1, dostępne na stronie https://www.europarl.europa.eu/ftu/pdf/en/FTU_3.2.7.pdf; oraz Komisja Europejska, Wyjaśnienie wsparcia dochodów – Przegląd płatności bezpośrednich dla rolników, dostępne na stronie https://agriculture.ec.europa.eu/common-agricultural-policy/income-support/income-support-explained_pl.
7      Ibid.
8      Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.2013, L. 347, s. 608). Rozporządzenie to zostało uchylone rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającym przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającym rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U.2021, L 435, s. 1). Jednakże rozporządzenie nr 1307/2013 ma nadal zastosowanie w niniejszej sprawie ratione temporis.
9      Zobacz w tym względzie art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.2013, L 347, s. 549).
10      Zobacz w tym względzie art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 67 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1306/2013.
11      Zobacz w tym względzie art. 72 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013.
12      Zobacz podobnie art. 9 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia nr 1307/2013.
13      Komisja posługuje się terminem „podmioty powiązane”. Aby uniknąć niejasności, będę jednak posługiwał się terminem „przedsiębiorstwa powiązane”, używanym przez Sąd w zaskarżonym wyroku, odnosząc się w ten sposób do tego samego zespołu podmiotów.
14      Zobacz wyrok z dnia 13 czerwca 2024 r., Agrarmarkt Austria (C‑731/22, EU:C:2024:503).
15      Definicję „gospodarstwa rolnego” przedstawiono w art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1307/2013.
16      Zobacz w tym względzie wyrok z dnia 10 września 2020 r., Hamas/ Rada (C‑122/19 P, EU:C:2020:690, pkt 27).
17      W ostatniej części argumentu czwartego Zjednoczone Królestwo cytuje fragment orzeczenia Sądu, a konkretnie stwierdzenie, że „wnioskodawca mógłby rozdzielić swoją działalność między kilka powiązanych podmiotów prawnych w celu obejścia ograniczeń nałożonych przez ten przepis w odniesieniu do możliwości uznania jego statusu rolnika aktywnego zawodowo”.
18      Zobacz w tym względzie art. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1307/2013.
19      Przypomnę, że zgodnie z tym przepisem „[n]ie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych lub prawnych, których użytki rolne obejmują głównie obszary utrzymujące się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy i które nie prowadzą na tych obszarach działań minimalnych określonych przez państwa członkowskie zgodnie z art. 4 ust. 2 lit. b)”.
20      Zobacz w tym względzie wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r. w sprawie Avio Lucos (C‑176/20, EU:C:2022:274, pkt 54).
21      Zobacz zaskarżony wyrok, pkt 71.
22      Ibid.
23      Wyróżnienie moje.
24      W pozostałych wersjach językowych również użyto terminów odpowiadających terminowi „kto”, co oznacza, że wymagany jest bezpośredni związek przyczynowy między wnioskodawcą ubiegającym się o pomoc a prowadzeniem działalności wymienionej na liście wyłączeń (zob. w szczególności „přímé platby se neposkytnou fyzickým či právnickým osobám ani skupinám fyzických či právnických osob, které provozují […]” w czeskiej wersji językowej, „[n]atürlichen oder juristischen Personen oder Vereinigungen natürlicher oder juristischer Personen, die […] betreiben sowie … erbringen, werden keine Direktzahlungen gewährt” w niemieckiej wersji językowej „aucun paiement direct n’est octroyé à des personnes physiques ou morales ni à des groupements de personnes physiques ou morales qui
exploitent […]” we francuskiej wersji językowej oraz „Δεν χορηγούνται άμεσες ενισχύσεις σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα, ή σε ομάδες φυσικών ή νομικών προσώπων, που διευθύνουν […]” w greckiej wersji językowej. Wyróżnienie moje.
25      W tym kontekście odwołał się do wyroku z dnia 7 kwietnia 2022 r., Avio Lucos (C‑176/20, EU:C:2022:274, pkt 54).
26      Zobacz zaskarżony wyrok, pkt 97, 98.
27      Chciałbym zaznaczyć, że wbrew twierdzeniom Republiki Czeskiej nie widzę jednak problemu w tym, że wnioskodawca ubiegający się o pomoc mógłby zostać uznany za „rolnika aktywnego zawodowo”, mimo że sam nie prowadzi działalności rolniczej, wyłącznie na tej podstawie, że jedno z powiązanych z nim przedsiębiorstw prowadzi taką działalność. Z tego, co rozumiem, sytuacja ta z łatwością podlegałaby domniemaniu zawartemu w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2013, ponieważ wnioskodawca ubiegający się o pomoc prowadzi wówczas bezpośrednio jedną z działalności wymienionych na liście wyłączeń.
28      Wyrok z dnia 13 czerwca 2024 r. (C‑731/22, zwany dalej „wyrokiem w sprawie Agrarmarkt Austria”, EU:C:2024:503).
29      Wyrok w sprawie Agrarmarkt Austria, pkt 34, 36.
30      Wyrok w sprawie Agrarmarkt Austria, pkt 23.
31      Wyrok w sprawie Agrarmarkt Austria, pkt 34–36.
32      Zobacz zaskarżony wyrok, pkt 105.
33      Zobacz zaskarżony wyrok, pkt 104.
34      Wydaje się, że rozumowanie to opiera się, przez analogię, na wyjaśnieniach zawartych w art. 13 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz.U.2014, L 181, s. 1), który określa kryteria służące wykazaniu, że działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego, i odnosi się w tym zakresie do „całości przychodów uzyskanych z działalności rolniczej”.
35      Zobacz podobnie pkt 107–111 zaskarżonego wyroku. Sąd stwierdził ponadto w pkt 109 zaskarżonego wyroku, że z brzmienia art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 („osoba fizyczna lub prawna”) jasno wynika, iż przepis ten nie ma zastosowania w przypadku, gdy o płatności bezpośrednie ubiega się grupa. W art. 2 tego rozporządzenia odniesiono się jednak do definicji „rolnika” w rozumieniu art. 4 rozporządzenia nr 1307/2013. W związku z tym dochodzę do wniosku, że art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 wyraża ogólną zasadę, zgodnie z którą w okolicznościach takich jak te opisane w tym przepisie nie należy przyznawać żadnych korzyści, a zatem przepis ten obejmuje również „grupy”.
36      Zobacz podobnie wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r. w sprawie Avio Lucos (C‑176/20, EU:C:2022:274, pkt 70 i przytoczone tam orzecznictwo).
37      Zobacz podobnie pkt 109 zaskarżonego wyroku i przytoczone orzecznictwo.
38      Ibid.
39      Przypomnę, że zgodnie z motywem 10 rozporządzenia nr 1307/2013 „[d]oświadczenie zdobyte w ramach stosowania różnych systemów wsparcia dla rolników wskazuje, że w niektórych przypadkach wsparcie przyznawano osobom fizycznym lub prawnym prowadzącym działalność, której cel nie był lub był tylko w marginalnym stopniu związany z prowadzeniem działalności rolniczej. Aby zapewnić lepsze ukierunkowanie wsparcia, państwa członkowskie nie powinny przyznawać płatności bezpośrednich niektórym osobom fizycznym i prawnym, chyba że mogą one udowodnić, iż ich działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego. […]”.
40      Zobacz w tym względzie wyroki: z dnia 5 maja 2015 r., Hiszpania/Rada (C‑147/13, EU:C:2015:299, pkt 79 i przytoczone tam orzecznictwo); z dnia 17 listopada 2022 r., Avicarvil Farms (C‑443/21, EU:C:2022:899, pkt 46).
41      Zobacz w tym względzie wyrok z dnia 6 września 2018 r., Republika Czeska/Komisja (C‑4/17 P, EU:C:2018:678, pkt 58).