62024CC0291
TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
ĆAPETA
arna tabhairt an 3 Iúil 2025 (
1
)
Cás C‑291/24
Steiermärkische Bank und Sparkassen AG,
KL,
TR
v
Österreichische Finanzmarktaufsichtsbehörde (FMA)
(Iarraidh ar réamhrialú ón Bundesverwaltungsgericht (an Chúirt Chónaidhme Riaracháin, an Ostair))
(Tarchur chun réamhrialú – Cosc a chur ar úsáid an chórais airgeadais chun críocha sciúrtha airgid nó maoinithe sceimhlitheoireachta – Treoir (AE) 2015/849 – Airteagail 58, 59 agus 60 – Smachtbhannaí a fhorchur ar dhuine dlítheanach – Reachtaíocht náisiúnta lena mbunaítear nasc idir dliteanas duine dhlítheanaigh agus dliteanas duine nádúrtha shainaitheanta – Tréimhsí teorann – Prionsabal na héifeachtachta)
I. Réamhrá
1.
Eascraíonn an cás seo as iarraidh ar réamhrialú ón Bundesverwaltungsgericht (an Chúirt Chónaidhme Riaracháin, an Ostair) maidir le léiriú fhorálacha Threoir (AE) 2015/849 (
2
) maidir le frithsciúradh airgid.
2.
Is í an phríomh-shaincheist ná an féidir le forchur smachtbhannaí ar dhuine dlítheanach as oibleagáidí frithsciúrtha airgid a shárú a bheith faoi choinníoll dliteanas duine nádúrtha shainaitheanta a shuí.
II. Na príomhimeachtaí, an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú agus an nós imeachta os comhair na Cúirte
3.
Is banc Ostarach é Steiermärkische Bank und Sparkassen AG (‘Steiermärkische Bank’).
4.
Le hordú an 29 Feabhra 2024, d’fhorchuir an Österreichische Finanzmarktaufsichtsbehörde (Údarás na Margaí Airgeadais, an Ostair; ‘FMA’) smachtbhanna ar Steiermärkische Bank mar dhuine dlítheanach de bharr sárú ar oibleagáidí díchill chuí faoin Finanzmarkt‑Geldwäschegesetz (Dlí maidir le frithsciúradh airgid sna margaí airgeadais; ‘FM-GwG’) ón 15 Meán Fómhair 2017 go dtí an 11 Deireadh Fómhair 2019.
5.
Rinne Steiermärkische Bank, mar aon le beirt daoine nádúrtha, KL agus TR, achomharc i gcoinne an ordaithe sin os comhair an Bundesverwaltungsgericht (an Chúirt Chónaidhme Riaracháin), arb í an chúirt a rinne an tarchur sa chás seo.
6.
Míníonn an chúirt a rinne an tarchur go raibh an fhéidearthacht smachtbhannaí a fhorchur ar dhaoine dlítheanacha coimhthíoch le dlí na hOstaire. Le FM-GwG, lenar trasuíodh Treoir 2015/849, tugadh isteach an fhéidearthacht smachtbhannaí a fhorchur ar dhaoine dlítheanacha. Mar sin féin, faoi Mhír 35(1) agus (2) den FM-GwG, arna léamh i gcomhar le cásdlí an Verwaltungsgerichtshof (an Chúirt Riaracháin Uachtarach, an Ostair), (
3
) ní féidir smachtbhanna a fhorchur ar dhuine dlítheanach ach amháin má bunaíodh an sárú a rinne an duine nádúrtha, nach mór é a ainmniú go sonrach, roimh ré agus má chuirtear i leith an duine dhlítheanaigh sin ina dhiaidh sin é.
7.
I ndáil leis sin, de réir na cúirte a rinne an tarchur, is gá, ar an gcéad dul síos, go raibh an duine nádúrtha a bhfuil a ghníomhaíochtaí le cur i leith an duine dhlítheanaigh rannpháirteach roimhe sin sna himeachtaí agus gur caitheadh leis mar chosantóir, is é sin, mar pháirtí ag a bhfuil na cearta uile acu agus ní hamháin mar fhinné; ar an dara dul síos, bunaítear an gníomh ciontach, neamhdhleathach agus inmhillte ag an duine nádúrtha sainaitheanta in aghaidh an duine dhlítheanaigh sa chuid oibríochtúil den ordú lena bhforchuirtear an smachtbhanna; agus, ar an tríú dul síos, cuirtear gníomh den sórt sin i leith an duine dhlítheanaigh sa chuid oibríochtúil den ordú sin. (
4
)
8.
Tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur an bhfuil na ceanglais faoi Mhír 35(1) agus (2) den FM-GwG lena nasctar dliteanas duine dhlítheanaigh le dliteanas duine nádúrtha shainaitheanta contrártha le Treoir 2015/849. Cuireann an chúirt sin in iúl gur chuir an fhoráil sin Airteagal 60(5) agus (6) de Threoir 2015/849 chun feidhme i ndlí na hOstaire beagnach focal ar fhocal, ach le tagairt shuntasach bhreise amháin do Mhír 34(1) go (3) den FM-GwG. Arna léamh in éineacht le cásdlí an Verwaltungsgerichtshof (an Chúirt Riaracháin Uachtarach), is é an toradh atá air sin go gceanglaítear locht an duine nádúrtha shainaitheanta a shuí. Ní ann don cheanglas sin, de réir na cúirte a rinne an tarchur, in Airteagal 60(5) agus (6) de Threoir 2015/849.
9.
Thairis sin, níl an chúirt sin cinnte an bhfuil na tréimhsí teorann a leagtar amach in Mír 36 den FM-GwG, ar dá réir nach mór na himeachtaí maidir le forchur smachtbhannaí riaracháin a thionscnamh laistigh de 3 bliana tar éis an gníomh inphionóis a dhéanamh agus a thabhairt i gcrích laistigh de 5 bliana, comhsheasmhach le dlí an Aontais.
10.
Cuireann an chúirt a rinne an tarchur in iúl gurb é toradh na gceanglas sin go gcuirtear deireadh leis na himeachtaí i gcoinne an duine dhlítheanaigh nó go ndúnfar an cás mar thoradh ar earráidí sna himeachtaí i gcoinne an duine nádúrtha a ghníomhaigh thar ceann an duine dhlítheanaigh – amhail, mar shampla, gur ceistíodh an duine ábhartha mar fhinné amháin agus ní mar pháirtí. Is amhlaidh atá trí oibriú an dlí i gcás nár thionscain FMA na himeachtaí laistigh den tréimhse theorann 3 bliana agus mura dtugtar na himeachtaí achomhairc, a bhíonn an‑chasta go minic, chun críche os comhair na cúirte riaracháin laistigh de thréimhse theorann 5 bliana ón tráth a dhéantar an cion.
11.
Dar leis an gcúirt a rinne an tarchur, ní hamháin gur socrú nós imeachta iad rialacha na hOstaire atá i gceist, ach bunaítear leo ceanglais bhreise maidir le dliteanas daoine dlítheanacha, lena gcuirtear srian ar dhlí substainteach an Aontais, lena mbaintear an bonn den aonfhoirmeacht laistigh den Aontas agus lena sáraítear prionsabal na héifeachtachta. Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an bhféadfadh an breithiúnas in Deutsche Wohnen, (
5
) inar chinn an Chúirt Bhreithiúnais gur cuireadh cosc ar choincheap comhchosúil maidir le dliteanas daoine dlítheanacha i ndlí na Gearmáine le forálacha RGCS, (
6
) a bheith inaistrithe chuig an gcás seo.
12.
Sna himthosca sin, chinn an Bundesverwaltungsgericht (an Chúirt Chónaidhme Riaracháin) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt le haghaidh réamhrialú:
‘An gcuirtear bac le dlí tánaisteach an Aontais (go háirithe Airteagal 60(5) agus (6) i gcomhar le hAirteagal 58(1) go (3) agus Airteagal 59(1) de [Threoir (AE) 2015/849]), de bhreis ar phrionsabail ghinearálta dlí an Aontais Eorpaigh (effet utile go háirithe)
ar fhorálacha Mhír 35(1) go (3) (ar dhliteanas coiriúil daoine dlítheanacha) agus ar Mhír 36 (síneadh leis an tréimhse theorann) den [FM-GwG],
lena n‑éilítear, i gcomhar leis an léiriú ar na forálacha sin arna dhéanamh ag an österreichischen Verwaltungsgerichtshof (an Chúirt Uachtarach Riaracháin, an Ostair), chun pionós a ghearradh ar dhuine dlítheanach, go bhfuil sé ríthábhachtach go dtabharfar stádas páirtí foirmiúil mar chosantóir roimhe sin d’ionadaí oifigiúil nó do dhuine nádúrtha eile a ghníomhaigh thar ceann an duine dhlítheanaigh (agus cearta uile an pháirtí á gcosaint go docht) agus, ina theannta sin, go bhfuil sé ríthábhachtach go gcinnfidh an chuid feidhme den ordú pionósach riaracháin i gcoinne an duine dhlítheanaigh go ndearna an duine nádúrtha atá ainmnithe go sonrach ann (nó an t‑ionadaí oifigiúil) cion, gur ghníomhaigh sé go neamhdhleathach agus go bhfuil sé ciontach chun an t‑iompar sin a chur i leith an duine dhlítheanaigh mar chéim sa bhreis, sa chás go bhfuil an tréimhse teorann chun imeachtaí a thionscnamh laistigh de thréimhse trí bliana ó dheireadh an chiona agus an tréimhse teorann chun pionós a ghearradh ar chionta laistigh de thréimhse cúig bliana?’
13.
Chuir Steiermärkische Bank, KL agus TR, mar aon le FMA agus an Coimisiún Eorpach, barúlacha i scríbhinn faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais.
14.
Tionóladh éisteacht an 9 Aibreán 2025, inar chuir na páirtithe leasmhara sin agus Rialtas na Gearmáine argóint ó bhéal i láthair.
III. Anailís
15.
Cumhdaítear dhá shaincheist ar leith leis an gceist a chuir an chúirt a rinne an tarchur isteach. Baineann an chéad saincheist leis an nasc a bhunaítear le dlí na hOstaire idir dliteanas duine dhlítheanaigh agus duine nádúrtha shainaitheanta. Iarrann an chúirt a rinne an tarchur ar an gCúirt, go bunúsach, an gcuirtear cosc le hAirteagal 60(5) agus (6) de Threoir 2015/849, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 58(1) go (3) agus le hAirteagal 59(1) de, ar dhlí na hOstaire den sórt sin. Baineann an dara saincheist le comhoiriúnacht na dtréimhsí teorann le dlí an Aontais chun smachtbhannaí a fhorchur ar dhuine dlítheanach as sáruithe ar an dlí náisiúnta lena dtrasuitear Treoir 2015/849. Tabharfaidh m’anailís aghaidh ar gach ceann de na saincheisteanna sin ar a sheal.
A.
Dliteanas daoine dlítheanacha faoi Threoir 2015/849
16.
Is í Treoir 2015/849 an ceathrú treoir maidir le frithsciúradh airgid a ghlac reachtas an Aontais thar na mblianta. (
7
) Mar ab amhlaidh leis na trí cinn roimhe seo, is é is aidhm don Treoir sin an córas airgeadais a chosaint trí sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc, a bhrath agus a imscrúdú. (
8
) Chun an cuspóir sin a bhaint amach, tá, inter alia, roinnt oibleagáidí leagtha amach aige nach mór do na Ballstáit a fhorchur ar dhaoine áirithe, dá ngairtear eintitis faoi oibleagáid, ar institiúidí creidmheasa agus airgeadais iad ina measc. (
9
) Áirítear ar na hoibleagáidí sin dícheall cuí custaiméara, idirbhearta amhrasacha a thuairisciú, taifid a choinneáil agus rialuithe inmheánacha a thabhairt isteach. (
10
)
17.
Faoi Airteagal 58(1) de Threoir 2015/849, ní mór do na Ballstáit a áirithiú gur féidir eintitis faoi oibleagáid a chur faoi dhliteanas i leith sáruithe ar fhorálacha lena dtrasuitear na hoibleagáidí sin sa dlí náisiúnta, agus foráil a dhéanamh, mar thoradh air sin, maidir le smachtbhannaí riaracháin a fhorchur. Ní cheanglaítear le Treoir 2015/849 smachtbhannaí coiriúla a fhorchur, ach ceadaítear do na Ballstáit foráil a dhéanamh dóibh. (
11
)
18.
Sular glacadh Treoir 2015/849, fágadh faoi na Ballstáit na smachtbhannaí riaracháin a roghnú. (
12
) Leis an Treoir sin, déantar na smachtbhannaí sin a chomhchuibhiú go pointe áirithe, (
13
) agus ceadaítear do na Ballstáit smachtbhannaí breise agus níos déine a fhorchur ag an am céanna. (
14
)
19.
Féadfaidh na heintitis faoi oibleagáid atá faoi réir smachtbhannaí riaracháin a bheith ina ndaoine nádúrtha nó dlítheanacha.
20.
Maidir le daoine dlítheanacha, ní mór do na Ballstáit a áirithiú go bhféadfar na daoine sin a chur faoi dhliteanas i leith sáruithe ar an dlí náisiúnta lena dtrasuitear na hoibleagáidí a fhorchuirtear faoi Threoir 2015/849.
21.
I ndáil leis sin, foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 60(5) agus (6):
‘5.   Áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfar na sáruithe dá dtagraítear in Airteagal 59(1) a chur i leith daoine dlítheanacha arna ndéanamh ag aon duine chun sochair dóibh, ag gníomhú dó ina aonar nó mar chuid d’orgán an duine dhlítheanaigh, agus a bhfuil post ceannaireachta aige laistigh den duine dlítheanach atá bunaithe ar aon cheann de na nithe seo a leanas:
(a)
cumhacht chun ionadaíocht a dhéanamh ar an duine dlítheanach;
(b)
údarás chun cinntí a dhéanamh thar ceann an duine dhlítheanaigh; nó
(c)
údarás chun smacht a fheidhmiú laistigh den duine dlítheanach.
6.   Áiritheoidh na Ballstáit freisin go bhféadfar daoine dlítheanacha a chur faoi dhliteanas i gcás inar fhág easpa maoirseachta nó rialaithe ag duine dá dtagraítear i mír 5 den Airteagal seo gur féidir le duine faoi údarás an duine dhlítheanaigh ceann de na sáruithe dá dtagraítear in Airteagal 59(1) a dhéanamh chun tairbhe an duine dhlítheanaigh sin.’ (
15
)
22.
Mar is léir ón ordú tarchuir agus ó aighneachtaí na bpáirtithe leasmhara os comhair na Cúirte, eascraíonn an cheist a tharchuirtear sa chás seo as an gcur chuige ar leith a forbraíodh i ndlí na hOstaire maidir le smachtbhannaí riaracháin a fhorchur ar dhaoine dlítheanacha.
23.
Ar bhonn an ordaithe tarchuir, tuigim go bhforáiltear go bunúsach le reachtaíocht na hOstaire lenar trasuíodh Treoir 2015/849, mar a léirítear i gcásdlí an Verwaltungsgerichtshof (an Chúirt Uachtarach Riaracháin), nach bhféadfar smachtbhannaí a fhorchur ar dhuine dlítheanach ach amháin trí idirghabhálaí duine nádúrtha. Sna himeachtaí a thionscnaítear i gcoinne an duine dhlítheanaigh, ní mór na ceanglais seo a leanas a chomhlíonadh:
(1)
go ndéanfar an duine nádúrtha a bhfuil a ghníomh le cur i leith an duine dhlítheanaigh a shainaithint agus go gcaithfear leis sna himeachtaí i gcoinne duine dlítheanach mar pháirtí, agus ní díreach mar fhinné;
(2)
ní mór gníomh an duine nádúrtha a shainaithnítear go sonrach a bhunú sa chuid oibríochtúil den ordú riaracháin lena bhforchuirtear an smachtbhanna; agus
(3)
ní mór an gníomh céanna sin a chur i leith an duine dhlítheanaigh sa chuid oibríochtúil den ordú sin freisin.
24.
Is cosúil go measann an chúirt a rinne an tarchur go gcuirtear coinníollacha leis na coinníollacha dá bhforáiltear le hAirteagal 60(5) agus (6) de Threoir 2015/849 trí dhliteanas duine dhlítheanaigh a nascadh le duine nádúrtha sainaitheanta atá freagrach as an duine dlítheanach agus, dá bhrí sin, go bhféadfadh sé a bheith contrártha leis an Treoir sin.
25.
Áitíonn Steiermärkische Bank, KL agus TR nach gcuirtear cosc ar rialacha na hOstaire atá i gceist le Treoir 2015/849. Dar leo, léirítear le foclaíocht, scéim, cuspóir agus stair na Treorach sin, chun smachtbhanna a fhorchur ar dhuine dlítheanach, gur gá príomhdhaoine sonracha agus a n‑iompar éagórach a shainaithint.
26.
Os a choinne sin, áitíonn FMA go gcuirtear cosc ar rialacha na hOstaire atá i gceist le Treoir 2015/849. Dar leis, trína cheangal go ndéanfar an duine nádúrtha atá freagrach as an sárú a shainaithint, forchuirtear leis na rialacha sin coinníollacha substainteacha breise maidir le dliteanas daoine dlítheanacha a shuí, rud a bhaineann an bonn d’éifeachtacht agus d’éifeacht athchomhairleach na smachtbhannaí. Níor cheart deacrachtaí maidir leis an duine nádúrtha sonrach atá freagrach a shainaithint cosc a chur ar shannadh an tsáraithe don duine dlítheanach.
27.
Mar is amhlaidh le Steiermärkische Bank, KL agus TR, áitíonn an Coimisiún freisin nach gcuirtear cosc ar rialacha na hOstaire atá i gceist le Treoir 2015/849, fiú má éilíonn siad go gciontófar duine nádúrtha. Dar leis, níl sé sin contrártha d’Airteagal 60(5) agus (6) den Treoir sin. Ós rud é go luaitear san fhoráil sin gur féidir duine dlítheanach a chur faoi dhliteanas i leith sáruithe arna ndéanamh ag príomhdhaoine, is gá a shuíomh ní hamháin fíoras oibiachtúil an tsáraithe arna dhéanamh ag an bpríomhdhuine, ach freisin locht an duine sin chun an duine dlítheanach a chur faoi dhliteanas i leith an tsáraithe.
28.
Cuireann Rialtas na Gearmáine in iúl freisin go bhfuil an cur chuige maidir le dliteanas daoine dlítheanacha bunaithe ar ghníomhartha arna ndéanamh ag príomhdhaoine a leagtar amach in Airteagal 60(5) agus (6) de Threoir 2015/849 le fáil i réimsí eile de dhlí an Aontais, go háirithe i reachtaíocht an Aontais lena gcomhchuibhítear an dlí coiriúil i gcás ina bhfuil baint ag dliteanas duine dhlítheanaigh le hiompar éagórach príomhdhuine.
29.
Ar an gcéad dul síos, is léir ó fhoclaíocht agus ó struchtúr Threoir 2015/849 go bhféachann sí le hoibleagáidí a fhorchur ní hamháin ar dhaoine nádúrtha, ach ar dhaoine dlítheanacha freisin, agus nach mór smachtbhannaí riaracháin mar gheall ar shárú na n‑oibleagáidí sin a bheith in ann a fhorchur ar dhaoine dlítheanacha iontu féin.
30.
I gcás ina mbaineann oibleagáid le duine dlítheanach, amhail banc, déantar idirdhealú soiléir le Treoir 2015/849 idir dliteanas an duine dhlítheanaigh féin agus dliteanas na ndaoine nádúrtha laistigh den duine dlítheanach sin. Dá bhrí sin, mar shampla, foráiltear le hAirteagal 58(3) de, i gcás ina bhfuil feidhm ag oibleagáidí maidir le daoine dlítheanacha, nach mór do na Ballstáit a áirithiú freisin gur féidir smachtbhannaí a chur i bhfeidhm ar chomhaltaí an chomhlachta bainistíochta agus ar dhaoine nádúrtha eile atá freagrach as an sárú faoin dlí náisiúnta. (
16
)
31.
Ar an gcaoi chéanna, i gcás inar institiúid creidmheasa nó airgeadais é an t‑eintiteas faoi oibleagáid lena mbaineann, déantar idirdhealú idir duine dlítheanach agus duine nádúrtha sna rialacha a leagtar amach i dTreoir 2015/849 maidir le líon na smachtbhannaí. (
17
)
32.
Mar sin féin, fiú má dhéantar idirdhealú idir dliteanas daoine nádúrtha agus dlítheanacha, foráiltear le Treoir 2015/849 go bhforchuireann na Ballstáit smachtbhannaí riaracháin ar dhuine dlítheanach trí idirghabhálaí príomhdhuine nádúrtha laistigh den duine dlítheanach sin.
33.
I ndáil leis sin, faoi Airteagal 60(5), tá duine dlítheanach faoi dhliteanas má dhéanann duine nádúrtha an sárú, ag gníomhú dó ina aonar nó mar chuid d’orgán an duine dhlítheanaigh, a bhfuil post ceannaireachta aige toisc go bhfuil sé de chumhacht aige ionadaíocht a dhéanamh ar an duine dlítheanach sin, cinntí a dhéanamh ina ainm, nó rialú a fheidhmiú laistigh den duine dlítheanach sin.
34.
Thairis sin, de bhua Airteagal 60(6), is féidir le haon duine de na príomhdhaoine nádúrtha sin dliteanas duine dhlítheanaigh a thabhairt i gcrích má rinne duine éigin eile laistigh den duine dlítheanach sárú ar oibleagáid, ach d’fhág an príomhdhuine gurbh fhéidir é a dhéanamh mar gheall ar easpa maoirseachta nó rialaithe.
35.
Tá sé tábhachtach, dá bhrí sin, gur féidir pionós a ghearradh ar an duine dlítheanach as aon sárú ar a oibleagáidí a thagann laistigh den duine dlítheanach sin. Ciallaíonn sé sin, mar shampla, fiú más fostaí an duine atá freagrach as oibleagáid nithiúil a shárú, nach mór dliteanas an duine dhlítheanaigh a bheith mar thoradh air sin, cé nach dtagann an dliteanas sin chun cinn tríd an bhfostaí sin, ach trí phríomhdhuine nádúrtha.
36.
Céim amháin eile níos faide ná sin, ní cheanglaítear le hAirteagal 60(5) agus (6) de Threoir 2015/849, i mo thuairimse, go mbunaítear ciontacht príomhdhuine nádúrtha. Mar sin féin, ní chuireann sé cosc ar an dlí náisiúnta ceanglais a bhaineann le locht a fhorchur.
37.
Mar shampla, sa chás a luaitear i mír 35 den Tuairim seo, más rud é, ag gníomhú go faillíoch, nach ndearna príomhdhuine nádúrtha rialú cuí ar an bhfostaí a rinne an sárú, is féidir dliteanas an duine dhlítheanaigh a shuí.
38.
Ag an éisteacht, thug Steiermärkische Bank, KL agus TR le fios, i ndlí na hOstaire, go bhfuil toimhde ann go bhfuil faillí á déanamh ag an bpríomhdhuine nádúrtha i gcás neamhghníomhaíochta. D’aontaigh FMA, ach d’áitigh sé go raibh feidhm ag an toimhde sin suas go dtí EUR 60000.
39.
Ní mór a mheabhrú nach faoin gCúirt atá sé an dlí náisiúnta a léiriú sa nós imeachta um réamhrialú.
40.
Mar sin féin, dar liom, ní chuirtear cosc le hAirteagal 60(5) agus (6) de Threoir 2015/849 ar na Ballstáit foráil a dhéanamh maidir le leibhéal áirithe ciontachta de chuid príomhdhuine nádúrtha ar choinníoll gur féidir dliteanas an duine dhlítheanaigh sin a shuí i ngach cás ina ndearna aon duine faoi údarás an duine dhlítheanaigh sárú faoin Treoir sin.
41.
I bhfianaise an mhéid thuas, ní léir dom go bhfuil dlí na hOstaire atá faoi chonspóid, lena nasctar dliteanas duine dhlítheanaigh le dliteanas duine nádúrtha arna shainaithint go sonrach atá freagrach as eintiteas faoi oibleagáid, ag teacht salach ar cheanglais Threoir 2015/849.
42.
Ní cosúil gur fadhb é an ceanglas nach mór caitheamh leis an duine nádúrtha a bhfuil a ghníomh le cur i leith an duine dhlítheanaigh mar pháirtí sna himeachtaí riaracháin i gcoinne an duine dhlítheanaigh sin, lena n‑áirítear na ráthaíochtaí nós imeachta uile a eascraíonn as stádas den sórt sin, agus ní hamháin mar fhinné. Trína bheith ag brath ar a chearta cosanta, cosnaíonn an duine nádúrtha atá i gceist leasanna an duine dhlítheanaigh in imeachtaí den sórt sin freisin.
43.
Ar an gcuma chéanna, ní cosúil go bhfuil na ceanglais fhoirmiúla maidir leis an duine nádúrtha sin a ainmniú agus cur síos a dhéanamh ar an sárú ar an oibleagáid, chomh maith leis an sárú sin a shannadh don duine dlítheanach, sa chuid oibríochtúil den ord riaracháin, contrártha le Treoir 2015/849, lena gceanglaítear nach mór smachtbhannaí riaracháin a bheith indéanta i gcoinne duine dlítheanach trí phríomhdhuine nádúrtha.
44.
Mar sin féin, is faoin gcúirt náisiúnta atá sé cinneadh a dhéanamh an bhfuil gnéithe áirithe de dhlí na hOstaire, cibé acu scríofa síos nó mar a chuirtear chun feidhme sa chleachtas iad, ina mbacainn ar an bhféidearthacht smachtbhannaí a fhorchur ar dhaoine dlítheanacha.
45.
I gcás ar bith, ní féidir a bhaint de thátal as cur i bhfeidhm earráideach dhlí na hOstaire i gcásanna áirithe, amhail caitheamh le duine nádúrtha lena mbaineann mar fhinné seachas mar pháirtí i gcás ar leith, go bhfuil an dlí sin féin contrártha le dlí an Aontais.
46.
Ina theannta sin, ní dóigh liom go ndéanann an breithiúnas in Deutsche Wohnen, a luaigh an chúirt a rinne an tarchur agus a phléigh na páirtithe leasmhara, mo mheasúnú a chur ó bhail.
47.
Sa bhreithiúnas sin, a d’eascair as comhthéacs RGCS, chinn an Chúirt nach gcuirtear cosc leis an Rialachán sin ar reachtaíocht na Gearmáine faoina bhféadfar fíneáil riaracháin a ghearradh ar dhuine dlítheanach ach amháin má cuireadh an sárú i leith duine nádúrtha sainaitheanta roimhe sin. (
18
)
48.
Mheas an Chúirt, go háirithe, nach mór a bheith in ann fíneálacha a fhorchur go díreach ar dhaoine dlítheanacha mar rialaitheoirí (
19
) agus nach gceadaítear le haon fhoráil
de RGCS go bhfuil forchur fíneála ar dhuine dlítheanach mar rialaitheoir faoi réir cinneadh roimhe sin go ndearna duine nádúrtha sainaitheanta an sárú. (
20
)
49.
Murab ionann agus RGCS, foráiltear le Treoir 2015/849, mar a mhínítear, go bhforchuirtear smachtbhannaí ar dhuine dlítheanach trí idirghabhálaí príomhdhuine nádúrtha.
50.
Úsáidtear foirmle Airteagal 60(5) agus (6) den Treoir sin (‘foirmle Airteagal 60’) i roinnt gníomhartha de chuid an Aontais lena gceanglaítear ar na Ballstáit a áirithiú go bhféadfar smachtbhannaí a fhorchur ar dhaoine dlítheanacha. (
21
)
51.
D’fhéadfaí rogha na foirmle sin a mhíniú le difríochtaí i gcur chuige na mBallstát i leith dhliteanas daoine dlítheanacha.
52.
Léiríonn agus comhcheanglaíonn na difríochtaí sin samhlacha teoiriciúla, a dtugtar tuairisc orthu sa litríocht (
22
) mar a leanas:
–
samhail an dliteanais ionadaigh (dá ngairtear freisin, mar shampla, mar oifigeach uachtarach), lena gcuirtear in iúl go bhfuil duine dlítheanach faoi dhliteanas i leith sáruithe arna ndéanamh ag daoine faoina údarás, amhail fostaithe;
–
an tsamhail aitheantais (dá ngairtear freisin, mar shampla, mar alter ego), rud a chiallaíonn nach bhfuil duine dlítheanach faoi dhliteanas ach amháin i leith sáruithe arna ndéanamh ag daoine atá ard go leor in ordlathas an duine dhlítheanaigh, amhail bainisteoirí agus fostaithe a bhfuil freagrachtaí áirithe orthu;
–
an tsamhail chomhiomlánaithe, arb é is aidhm di freagracht chomhchoiteann daoine aonair laistigh den duine dlítheanach a shainaithint, seachas déantóir aonair a shainaithint;
–
an tsamhail eagraíochtúil (dá ngairtear freisin, mar shampla, mar theagasc féinchéannachta nó cultúr corparáideach), atá bunaithe ar an toimhde go bhfuil sásra ag duine dlítheanach chun a fhéinchéannacht a chur in iúl agus, dá bhrí sin, gur féidir é a chur faoi dhliteanas gan bheith nasctha le hiompar aon duine aonair.
53.
Is cosúil go gcónascann foirmle Airteagal 60 na cineálacha éagsúla cur chuige teoiriciúil sin. (
23
) Dá bhrí sin, is cosúil go bhfreagraíonn an fhéidearthacht dliteanas daoine dlítheanacha a bhunú ar ghníomhartha nó neamhghníomhartha daoine nádúrtha do na roghanna náisiúnta éagsúla sin, agus ar an gcaoi sin gan an gá a fhorchur ar na Ballstáit coigeartuithe suntasacha a dhéanamh ar a gcórais dlí chun cuspóirí reachtaíocht an Aontais a bhaint amach.
54.
Is fíor go bhfuil reachtaíocht eile de chuid an Aontais ann nach bhfuil foirmle Airteagal 60 inti, go háirithe in earnáil na seirbhísí airgeadais. (
24
) Ag an éisteacht, bhí easaontas idir Steiermärkische Bank, KL agus TR agus FMA maidir le cé acu a bhí nó nach raibh an reachtaíocht sin inchomparáide, ar thaobh amháin, le Treoir 2015/849 toisc go bhfágann sí lánrogha do na Ballstáit maidir le módúlachtaí dliteanais daoine dlítheanacha nó, ar an taobh eile, le RGCS toisc, mar a léirítear in Deutsche Wohnen, nach bhfuil aon lánrogha aici.
55.
Ní gá an díospóid sin a réiteach sa chás seo trí reachtaíocht an Aontais maidir le seirbhísí airgeadais a léiriú. Is leor a rá go rialaítear le Treoir 2015/849 dliteanas daoine dlítheanacha ar bhealach éagsúil le RGCS. Dá bhrí sin, níl cosúlachtaí a d’fhéadfadh a bheith ann idir an reachtaíocht sin maidir le seirbhísí airgeadais agus RGCS ábhartha chun léiriú a dhéanamh ar Threoir 2015/849 sa chás seo.
56.
I bhfianaise an mhéid sin thuas, measaim nach gcuirtear cosc le forálacha Threoir 2015/849 a bhaineann leis an bhféidearthacht smachtbhannaí a fhorchur ar dhaoine dlítheanacha ar rialacha náisiúnta, amhail na rialacha sin atá i gceist, lena nasctar dliteanas duine dhlítheanaigh le bunú gnímh inmhillithe de chuid duine nádúrtha sainaitheanta a bhfuil post ceannasach aige laistigh den duine dlítheanach.
B.
Na tréimhsí teorann dá bhforáiltear leis an dlí náisiúnta
57.
Dealraíonn sé freisin go bhfuil amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir le comhréireacht na dtréimhsí teorann le Treoir 2015/849 dá bhforáiltear i ndlí na hOstaire chun smachtbhannaí a fhorchur ar dhuine dlítheanach as sáruithe ar oibleagáidí frithsciúrtha airgid. Mar mheabhrúchán, is 3 bliana iad na tréimhsí sin chun imeachtaí a thionscnamh agus 5 bliana chun iad a thabhairt i gcrích.
58.
I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, in éagmais rialacha an Aontais sa réimse, gur faoi dhlíchóras náisiúnta gach Ballstát atá sé na rialacha nós imeachta mionsonraithe a leagan síos lena rialaítear caingne chun cearta a chosaint a dhíorthaíonn daoine aonair ó dhlí an Aontais, ar choinníoll nach lú fabhar na rialacha sin ná na rialacha lena rialaítear caingne intíre comhchosúla (prionsabal na coibhéise) agus nach bhfágann siad beagnach dodhéanta nó ródheacair é chun na cearta a thugtar le dlí an Aontais a fheidhmiú (prionsabal na héifeachtachta). (
25
)
59.
D’aithin an Chúirt go bhfuil sé i gcomhréir le dlí an Aontais tréimhsí teorann réasúnta a leagan síos ar mhaithe le deimhneacht dhlíthiúil. Ní dócha, de bharr a nádúir, go mbeadh sé beagnach dodhéanta nó ródheacair na cearta a thugtar le dlí an Aontais a fheidhmiú mar gheall ar thréimhsí den sórt sin, (
26
) fiú más gá go ndéanfaí an chaingean a tionscnaíodh a dhíbhe, go hiomlán nó go páirteach, mar gheall ar dhul in éag na dtréimhsí sin. (
27
)
60.
Go deimhin, i gcomhthéacsanna eile, chinn an Chúirt go bhfuil tréimhsí teorann 3 bliana agus 5 bliana comhoiriúnach le prionsabal na héifeachtachta. (
28
)
61.
Ní dhéantar foráil i dTreoir 2015/849 maidir le rialacha a bhaineann le tréimhsí teorann agus, dá bhrí sin, tagann rialacha den sórt sin faoi inniúlachtaí na mBallstát, faoi réir chomhlíonadh phrionsabail na coibhéise agus na héifeachtachta i gcomhréir leis an gcásdlí thuasluaite.
62.
Dar liomsa, ní cosúil go bhfuil tásca sa chás seo as a n‑eascraíonn amhras maidir leis na prionsabail sin. Mar a chuir an Coimisiún in iúl, níor luaigh an chúirt a rinne an tarchur gnéithe sonracha as a dtiocfadh an chonclúid go bhfuil na tréimhsí sin ag teacht salach ar phrionsabail na coibhéise agus na héifeachtachta.
63.
Dá bhrí sin, measaim nach gcuirtear cosc le dlí an Aontais ar thréimhsí teorann amhail na tréimhsí dá bhforáiltear i ndlí na hOstaire.
IV. Conclúid
64.
I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, molaim go bhfreagródh an Chúirt Bhreithiúnais na ceisteanna a tharchuir an Bundesverwaltungsgericht (an Chúirt Chónaidhme Riaracháin, an Ostair) le haghaidh réamhrialú mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 60(5) agus (6), arna léamh i gcomhar le hAirteagal 58(1) go (3) agus Airteagal 59(1), de Threoir (AE) 2015/849 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2015 maidir le húsáid an chórais airgeadais chun sciúradh airgid nó maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc, lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus lena n‑aisghairtear Treoir 2005/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 2006/70/CE ón gCoimisiún
ní chuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta, ar dá réir, chun pionós a ghearradh ar dhuine dlítheanach, go bhfuil sé ríthábhachtach go dtabharfaí stádas foirmiúil mar chosantóir d’ionadaí oifigiúil nó do dhuine nádúrtha eile a ghníomhaigh thar ceann an duine dhlítheanaigh roimhe sin (agus cearta uile an pháirtí á gcoimirciú go docht) agus, ina theannta sin, go bhfuil sé ríthábhachtach go gcinnfidh an chuid oibríochtúil den ordú pionóis i gcoinne an duine dhlítheanaigh go ndearna an duine nádúrtha a ainmnítear go sonrach ann (nó an t‑ionadaí oifigiúil) cion, gur ghníomhaigh sé go neamhdhleathach agus is féidir é a ghearradh chun an t‑iompar sin a shannadh don duine dlítheanach mar chéim eile, agus beidh an tréimhse theorann chun imeachtaí a thionscnamh laistigh de thréimhse 3 bliana ag deireadh an chiona agus an tréimhse theorann chun cionta a phionósú laistigh de thréimhse 5 bliana.
(
1
)	Bunteanga: an Béarla.
(
2
)	Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2015 maidir le húsáid an chórais airgeadais chun sciúradh airgid nó maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc, lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus lena n‑aisghairtear Treoir 2005/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 2006/70/CE ón gCoimisiún (IO 2015 L 141, lch. 73). Cuireadh Treoir (AE) 2024/1640 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 31 Bealtaine 2024 maidir leis na sásraí atá le cur i bhfeidhm ag Ballstáit maidir le húsáid an chórais airgeadais chun sciúradh airgid nó maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc, lena leasaítear Treoir (AE) 2019/1937, agus lena leasaítear agus lena n‑aisghairtear Treoir (AE) 2015/849 (IO L, 2024/1640) in ionad na Treorach sin.
(
3
)	Luann an chúirt a rinne an tarchur, go háirithe, breithiúnas an Verwaltungsgerichtshof (an Chúirt Riaracháin Uachtarach) an 29 Márta 2019, Ro 2018/02/0023.
(
4
)	De réir na cúirte a rinne an tarchur, is é sin an fáth go bhfuil beirt daoine nádúrtha eile, KL agus TR, mar dhaoine a gcuirtear an sárú ina leith, ina bpáirtithe sa díospóid sna príomhimeachtaí freisin, ós rud é gur gá, mar gheall ar a gcearta mar pháirtithe, gur seolaithe iad freisin don phionósú riaracháin i gcoinne an duine dhlítheanaigh agus, dá bhrí sin, go bhfuil ceart achomhairc acu, cé nár fhéach an FMA riamh le pionós a ghearradh ar na daoine nádúrtha sin.
(
5
)	Breithiúnas an 5 Nollaig 2023 (C‑807/21, ‘Deutsche Wohnen’, EU:C:2023:950).
(
6
)	Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n‑aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO 2016 L 119, lch. 1, ‘RGCS’).
(
7
)	Féach aithris 3 de Threoir 2015/849.
(
8
)	Féach Airteagal 1 agus aithris 64 de Threoir 2015/849. Féach freisin breithiúnais an 16 Iúil 2020, an Coimisiún v an Rómáin (Frithsciúradh airgid) (C‑549/18, EU:C:2020:563, mír 73), agus an 16 Iúil 2020, an Coimisiún v Éire(Frithsciúradh airgid) (C‑550/18, EU:C:2020:564, mír 82), inar thug an Chúirt dá haire: ‘Is ionstraim thábhachtach í Treoir 2015/849 chun a áirithiú go ndéanfar córas airgeadais an Aontais Eorpaigh a chosaint go héifeachtach ar na bagairtí ar sciúradh airgid agus ar mhaoiniú sceimhlitheoireachta.’
(
9
)	Liostaítear na heintitis faoi oibleagáid in Airteagal 2 de Threoir 2015/849.
(
10
)	Chun forléargas a fháil, féach, mar shampla, Maillart, J.-B., ‘The anti-money laundering architecture of the European Union’, in Vogel, B. agus Maillart, J.-B. (eag.), National and International Anti-Money Laundering Law: Developing the Architecture of Criminal Justice, Regulation and Data Protection, Intersentia, Cambridge, 2020, lgh. 71-155.
(
11
)	Féach Airteagal 58(2) de Threoir 2015/849. De réir aithris 59 de, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú nach sáraítear an prionsabal ne bis in idem le forchur smachtbhannaí agus bearta riaracháin i gcomhréir leis an Treoir sin, agus le forchur smachtbhannaí coiriúla i gcomhréir leis an dlí náisiúnta. I ndáil leis sin, foráiltear leis an dara fomhír d’Airteagal 58(2) den Treoir sin go bhféadfaidh na Ballstáit a chinneadh gan rialacha a leagan síos maidir le smachtbhannaí nó bearta riaracháin i leith sáruithe atá faoi réir smachtbhannaí coiriúla ina ndlí náisiúnta.
(
12
)	Féach aithris 59 de Threoir 2015/849.
(
13
)	Féach Airteagal 59(2) agus (3) de Threoir 2015/849.
(
14
)	Féach Airteagal 59(4) de Threoir 2015/849.
(
15
)	Le Treoir 2024/1640, arb í an Treoir is déanaí maidir le frithsciúradh airgid í, níor leasaíodh an fhoráil sin go substaintiúil.
(
16
)	Ba mhaith liom a chur in iúl freisin go luaitear sa tríú fomhír d’Airteagal 46(1) de Threoir 2015/849, i gcás ina ndéanann duine nádúrtha a thagann faoi chatagóirí áirithe eintiteas faoi oibleagáid gníomhaíochtaí gairmiúla mar fhostaí de chuid duine dhlítheanaigh, go bhfuil feidhm ag oibleagáidí a leagtar amach sa roinn sin maidir leis an duine dlítheanach sin seachas maidir leis an duine nádúrtha.
(
17
)	Féach Airteagal 59(3) de Threoir 2015/849.
(
18
)	Féach Deutsche Wohnen (mír 60).
(
19
)	Féach Deutsche Wohnen (mír 44).
(
20
)	Féach Deutsche Wohnen (mír 46).
(
21
)	Glacadh cuid de na gníomhartha sin faoin mbunús dlí le haghaidh comhchuibhiú i réimse an dlí choiriúil (Airteagal 83 CFAE). Féach, mar shampla, Airteagal 7 de Threoir (AE) 2018/1673 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir le sciúradh airgid a chomhrac tríd an dlí coiriúil (IO 2018 L 284, lch. 22); Airteagal 6 de Threoir (AE) 2024/1203 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Aibreán 2024 maidir le cosaint an chomhshaoil tríd an dlí coiriúil agus a chuirtear in ionad Threoracha 2008/99/CE agus 2009/123/CE (IO L, 2024/1203); Airteagal 6 de Threoir (AE) 2024/1226 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Aibreán 2024 maidir leis an sainmhíniú ar chionta coiriúla agus ar phionóis choiriúla i leith sárú ar bhearta sriantacha an Aontais agus lena leasaítear Treoir (AE) 2018/1673 (IO L, 2024/1226). Glacadh gníomhartha eile i réimsí amhail an beartas iascaigh (Airteagal 43 CFAE) nó an inimirce (Airteagal 79 CFAE). I ndáil leis sin, féach, mar shampla, Airteagal 47 de Rialachán (CE) Uimh. 1005/2008 ón gComhairle an 29 Meán Fómhair 2008 lena mbunaítear córas Comhphobail chun iascaireacht neamhdhleathach, neamhthuairiscithe agus neamhrialáilte a chosc, a dhíspreagadh agus a dhíothú, lena leasaítear Rialacháin (CEE) Uimh. 2847/93, (CE) Uimh. 1936/2001 agus (CE) Uimh. 601/2004 agus lena n‑aisghairtear Rialacháin (CE) Uimh. 1093/94 agus (CE) Uimh. 1447/1999 (IO 2008 L 286, lch. 1); nó Airteagal 11 de Threoir 2009/52/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Meitheamh 2009 lena bhforáiltear do chaighdeáin íosta i ndáil le smachtbhannaí agus bearta i gcoinne fostóirí náisiúnach tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach (IO 2009 L 168, lch. 24).
(
22
)	Le haghaidh roghnú gairid, féach, mar shampla, Pieth, M. agus Ivory, R., ‘Chapter 1 Emergence and convergence: Corporate criminal liability principles in overview’, in Pieth, M. agus Ivory, R. (eag.), Corporate criminal liability: emergence, convergence, and risk, IUS Gentium, Iml. 9(3), 2011, pointe 1.4; Vermeulen, G., De Bondt, W. agus Ryckman, C., Liability of legal persons for offences in the EU, Maklu, Antuairp, 2012; Pikamäe, P. agus Kärner, M., ‘The effect of European Union law on the criminal and quasi-criminal liability of legal persons in Estonia’, Juridica International, Iml. 33, 2024, lgh. 89-101, go háirithe lch. 92.
(
23
)	Féach, ina leith sin, Franssen, V., ‘The EU’s fight against corporate financial crime: State of affairs and future potential, German Law Journal, Iml. 19(5), 2018, lgh. 1221-1249, go háirithe lgh. 1237-1242.
(
24
)	Le haghaidh roghnú gairid, féach, inter alia, Airteagal 70 de Threoir 2014/65/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Bealtaine 2014 maidir le margaí in ionstraimí airgeadais agus lena leasaítear Treoir 2002/92/CE agus Treoir 2011/61/AE (IO 2014 L 173, lch. 349), arna leasú go deireanach le Treoir (AE) 2024/790 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 28 Feabhra 2024 (IO L, 2024/790) (MiFID II); Airteagal 38 de Rialachán (AE) 2017/1129 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Meitheamh 2017 maidir leis an réamheolaire atá le foilsiú nuair a thairgtear urrúis don phobal nó nuair a ligtear isteach iad chun a dtrádála ar mhargadh rialáilte, agus lena n‑aisghairtear Treoir 2003/71/CE (IO 2017 L 168, lch. 12) (an Rialachán Réamheolaire); Airteagal 111 de Rialachán (AE) 2023/1114 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 31 Bealtaine 2023 maidir le margaí i gcripteashócmhainní, agus lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1093/2010 agus (AE) Uimh. 1095/2010 agus Treoracha 2013/36/AE agus (AE) 2019/1937 (IO 2023 L 150, lch. 40) (An Rialachán maidir le Margaí Cripteashócmhainní nó MiCA); Airteagail 65 agus 66 de Threoir (AE) 2024/1619 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 31 Bealtaine 2024 lena leasaítear Treoir 2013/36/AE a mhéid a bhaineann le cumhachtaí maoirseachta, smachtbhannaí, brainsí tríú tír, agus rioscaí comhshaoil, sóisialta, agus rialachais (IO L, 2024/1619) (An Treoir maidir le Ceanglais Chaipitil nó CRD VI).
(
25
)	Féach, mar shampla, breithiúnais an 16 Nollaig 1976, Rewe-Zentralfinanz agus Rewe-Zentral (33/76, EU:C:1976:188, mír 5); an 16 Nollaig 1976, Comet (45/76, EU:C:1976:191, mír 13); an 12 Feabhra 2008, Kempter (C‑2/06, EU:C:2008:78, mír 57); agus an 30 Aibreán 2024, M.N. (EncroChat) (C‑670/22, EU:C:2024:372, mír 129).
(
26
)	Féach, mar shampla, breithiúnais an 8 Iúil 2010, Bulicke (C-246/09, EU:C:2010:418, mír 36), agus an 5 Meán Fómhair 2023, Udlændinge- og Integrationsministeriet (Cailleadh náisiúntacht na Danmhairge) (C‑689/21, EU:C:2023:626, mír 42).
(
27
)	Féach, mar shampla, breithiúnais an 2 Nollaig 1997, Fantask agus páirtithe eile (C‑188/95, EU:C:1997:580, mír 48), agus an 7 Aibreán 2022, IFAP (C‑447/20 agus C‑448/20, EU:C:2022:265, mír 55).
(
28
)	Féach, mar shampla, breithiúnais an 8 Meán Fómhair 2011, Q-Beef agus Bosschaert (C-89/10 agus C-96/10, EU:C:2011:555, míreanna 36 agus 37), agus an 20 Nollaig 2017, Caterpillar Financial Services (C-500/16, EU:C:2017:996, míreanna 42 agus 43).