62006CJ0348
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τρίτο τμήμα)
της 21ης Φεβρουαρίου 2008 (
*1
)
«Αίτηση αναιρέσεως — Έκτακτος υπάλληλος — Αγωγή αποζημιώσεως — Απώλεια ευκαιρίας προσλήψεως — Πραγματική και βέβαιη ζημία — Καθορισμός της εκτάσεως της αποκαταστάσεως της ζημίας»
Στην υπόθεση C-348/06 P,
με αντικείμενο αίτηση αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 56 του Οργανισμού του Δικαστηρίου, υποβληθείσα στις 17 Αυγούστου 2006,
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον D. Martin και την F. Clotuche-Duvieusart, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,
αναιρεσείουσα,
όπου ο έτερος διάδικος είναι
η Marie-Claude Girardot, εκπροσωπούμενη από τους C. Bernard-Glanz και S. Rodrigues, avocats,
προσφεύγουσα πρωτοδίκως,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
συγκείμενο από τους A. Rosas, πρόεδρο τμήματος, J. Klučka, A. Ó Caoimh (εισηγητή), P. Lindh και A. Arabadjiev, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: P. Mengozzi
γραμματέας: M.-A. Gaudissart, προϊστάμενος μονάδας,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 24ης Μαΐου 2007,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 22ας Νοεμβρίου 2007,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Με την αίτησή της αναιρέσεως, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ζητεί να αναιρεθεί η απόφαση του Πρωτοδικείου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 6ης Ιουνίου 2006, T-10/02, Girardot κατά Επιτροπής (Συλλογή Υπ.Υπ.2006, σ. I-A-2-129 κατ II-A-2-609, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση), με την οποία το Πρωτοδικείο, αφενός, καθόρισε σε 92785 ευρώ, πλέον τόκων από τις 6 Σεπτεμβρίου 2004 με το επιτόκιο, αυξημένο κατά δύο μονάδες, που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα καθορίζει για τις κύριες πράξεις χρηματοδοτήσεως, το ποσό της χρηματικής αποζημιώσεως που η Επιτροπή οφείλει στην M.-C. Girardot βάσει της αποφάσεως του Πρωτοδικείου της 31ης Μαρτίου 2004, T-10/02, Girardot κατά Επιτροπής (Συλλογή Υπ.Υπ. 2004, σ. I-A-109 και II-483, στο εξής: παρεμπίπτουσα απόφαση), και, αφετέρου, καταδίκασε την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
Το νομικό πλαίσιο
2
Ο Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (στο εξής: ΚΥΚ), όπως είχε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών, ορίζει στο άρθρο του 29, παράγραφος 1:
«Για την πλήρωση των κενών θέσεων σε όργανο, η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή, αφού εξετάσει:
α)
τις δυνατότητες προαγωγής και μεταθέσεως εντός του οργάνου·
β)
τις δυνατότητες οργανώσεως εσωτερικών διαγωνισμών στο όργανο·
γ)
τις αιτήσεις μετατάξεως υπαλλήλων άλλων οργάνων των τριών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,
κινεί τη διαδικασία διαγωνισμών βάσει τίτλων, κατόπιν εξετάσεων ή βάσει τίτλων και εξετάσεων. Η διαδικασία διαγωνισμών καθορίζεται στο παράρτημα ΙΙΙ.
Η διαδικασία αυτή δύναται να κινηθεί επίσης με σκοπό την κατάρτιση εφεδρικού πίνακα για μελλοντικές προσλήψεις.»
3
Το άρθρο 91, παράγραφος 1, του ΚΥΚ ορίζει:
«Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων είναι αρμόδιο να αποφαίνεται για κάθε διαφορά μεταξύ των Κοινοτήτων και ενός προσώπου που υπόκειται στον παρόντα κανονισμό, περί της νομιμότητας ενός μέτρου που θίγει το πρόσωπο αυτό κατά την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 2. Στις χρηματικές διαφορές το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει αρμοδιότητα πλήρους δικαιοδοσίας.»
4
Το Καθεστώς που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (στο εξής: ΚΛΠ), όπως είχε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών, ορίζει στο άρθρο του 2, στοιχείο δ’:
«Θεωρείται έκτακτος υπάλληλος κατά την έννοια του παρόντος καθεστώτος:
[…]
δ)
Ο υπάλληλος ο οποίος προσλαμβάνεται για να καταλάβει προσωρινά μόνιμη θέση, αμείβεται από τις πιστώσεις ερευνών και επενδύσεων και περιλαμβάνεται στον πίνακα προσωπικού και προσαρτάται στον προϋπολογισμό του οικείου θεσμικού οργάνου.»
5
Το άρθρο 8, τέταρτο και πέμπτο εδάφιο, του ΚΛΠ ορίζει:
«Η πρόσληψη υπαλλήλου που αναφέρει το άρθρο 2, στοιχείο δ’, διέπεται από τους εξής κανόνες:
—
η διάρκεια της σύμβασης εργασίας υπαλλήλου κατηγορίας Α ή Β, επιφορτισμένου με καθήκοντα που απαιτούν επιστημονικές και τεχνικές γνώσεις, δεν μπορεί να υπερβαίνει την πενταετία· η σύμβαση αυτή είναι ανανεώσιμη,
[…]
Η σύμβαση ορισμένου χρόνου του υπαλλήλου που αναφέρεται στο άρθρο 2, στοιχεί[ο] δ’, δύναται να ανανεωθεί μόνο μία φορά για ορισμένο χρόνο. Κάθε μεταγενέστερη ανανέωση έχει σαν αποτέλεσμα τη μετατροπή της σύμβασης αυτής σε σύμβαση αορίστου χρόνου.»
6
Το άρθρο 47 του ΚΛΠ ορίζει:
«Εκτός από την περίπτωση θανάτου του υπαλλήλου, η υπαλληλική σχέση του τελευταίου λύεται:
[…]
2)
Όταν υφίσταται σύμβαση αορίστου χρόνου:
α)
στο τέλος του μετά την προειδοποίηση χρονικού διαστήματος που αναφέρεται στη σύμβαση […]. Όσον αφορά τον υπάλληλο που αναφέρει το άρθρο 2, στοιχείο δ’, το διάστημα αυτό δεν μπορεί να είναι μικρότερο από ένα μήνα για κάθε πλήρες έτος υπηρεσίας, με κατώτατο όριο τρεις μήνες και ανώτατο όριο δέκα μήνες […]·
β)
μετά το τέλος του μήνα, κατά τον οποίο ο υπάλληλος φθάνει την ηλικία των 65 ετών.»
7
Οι περιπτώσεις λύσεως της υπαλληλικής σχέσεως χωρίς προειδοποίηση ορίζονται στα άρθρα 48 έως 50 του ΚΛΠ.
Το ιστορικό της διαφοράς
8
Η M.-C. Girardot εισήλθε στην υπηρεσία της Επιτροπής την 1η Φεβρουαρίου 1996, ως αποσπασμένος εμπειρογνώμονας κράτους μέλους. Διατήρησε το καθεστώς αυτό μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 1999.
9
Με σύμβαση της 15ης Ιανουαρίου 1999, η οποία συνήφθη για δύο έτη και μετά ανανεώθηκε με τροποποιητική σύμβαση για ένα έτος, η M.-C. Girardot προσλήφθηκε ως έκτακτος υπάλληλος υπό την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο δ’, του ΚΛΠ. Στο πλαίσιο αυτό, τοποθετήθηκε πρώτα στη Γενική Διεύθυνση «Βιομηχανία» και στη συνέχεια στη Γενική Διεύθυνση «Κοινωνία της πληροφορίας» της Επιτροπής.
10
Στις 26 Ιουλίου 2000, η Γενική Διεύθυνση «Προσωπικό και διοίκηση» της Επιτροπής δημοσίευσε μια ανακοίνωση κενών θέσεων με την οποία ανέφερε ότι, στο πλαίσιο της αποφάσεώς της σχετικά με τη νέα πολιτική για το προσωπικό έρευνας, η Επιτροπή οργανώνει «εσωτερικούς διαγωνισμούς για την κατάρτιση εφεδρικών πινάκων για μελλοντικές προσλήψεις», ένας από τους οποίους διαγωνισμούς ήταν ο εσωτερικός διαγωνισμός COM/T/R/ST/A/2000 σχετικά με τις σταδιοδρομίες A 8/A 5, A 4 και A 3 της κατηγορίας A που αμείβονταν με κονδύλια του επιστημονικοτεχνικού πλαισίου του προϋπολογισμού έρευνας και επενδύσεων. Η ανακοίνωση αυτή ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι, μετά από μία και μόνη δοκιμασία που συνίστατο σε συνέντευξη με την εξεταστική επιτροπή, οι υποψήφιοι που θα λάμβαναν τον απαιτούμενο βαθμό θα εγγράφονταν σε κατάλογο προσώπων που έχουν δυνατότητα να διοριστούν σε μόνιμη θέση.
11
Στις 9 και 12 Φεβρουαρίου 2001, η Γενική Διεύθυνση «Προσωπικό και διοίκηση» δημοσίευσε, για να καταστεί δυνατή η μονιμοποίηση εκτάκτων υπαλλήλων, δύο ανακοινώσεις κενών θέσεων που αμείβονταν με κονδύλια έρευνας και επενδύσεων.
12
Με έγγραφα της 20ής Φεβρουαρίου 2001, η M.-C. Girardot εκδήλωσε το ενδιαφέρον της για μια θέση κατηγορίας Α που προκηρύχθηκε με την ανακοίνωση κενής θέσεως της 9ης Φεβρουαρίου 2001, καθώς και για επτά άλλες θέσεις κατηγορίας Α που προκηρύχθηκαν με την ανακοίνωση κενών θέσεων της 12ης Φεβρουαρίου 2001.
13
Με έγγραφο της 13ης Μαρτίου 2001, η Επιτροπή πληροφόρησε την M.-C. Girardot ότι οι υποψηφιότητές της για τις επτά θέσεις που είχαν προκηρυχθεί με την ανακοίνωση κενών θέσεων της 12ης Φεβρουαρίου 2001 δεν μπόρεσαν να ληφθούν υπόψη, με την αιτιολογία ότι οι θέσεις αυτές ήσαν προσιτές μόνον από το οργανικό προσωπικό που βρισκόταν στην υπηρεσία της Επιτροπής και είχε πετύχει σε διαγωνισμό. Για κάθε μία από τις θέσεις αυτές, η Επιτροπή δέχθηκε την υποψηφιότητα επτά άλλων εκτάκτων υπαλλήλων, οι οποίοι όλοι είχαν περιληφθεί στον πίνακα που είχε καταρτιστεί μετά το πέρας του εσωτερικού διαγωνισμού COM/T/R/ST/A/2000 για την κατάρτιση εφεδρικού πίνακα για μελλοντικές προσλήψεις, και κατόπιν διόρισε κάθε έναν από αυτούς στη θέση για την οποία είχε εκδηλώσει το ενδιαφέρον του.
14
Με έγγραφο της 15ης Μαρτίου 2001, η Επιτροπή πληροφόρησε στη συνέχεια την M.-C. Girardot ότι δεν μπόρεσε να δεχθεί την υποψηφιότητά της για τη θέση που προκηρύχθηκε με την ανακοίνωση κενής θέσεως της 9ης Φεβρουαρίου 2001.
15
Στις 8 Ιουνίου 2001, η M.-C. Girardot υπέβαλε διοικητική ένσταση κατά των περιεχομένων στα δύο αυτά έγγραφα αποφάσεων με τις οποίες απορρίφθηκαν οι υποψηφιότητές της. Η διοικητική αυτή ένσταση έγινε το αντικείμενο σιωπηρής απορριπτικής αποφάσεως.
Η διαδικασία ενώπιον του Πρωτοδικείου
16
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 18 Ιανουαρίου 2002, η M.-C. Girardot άσκησε προσφυγή για την ακύρωση των δύο αποφάσεων της Επιτροπής της 13ης και 15ης Μαρτίου 2001 με τις οποίες απορρίφθηκαν οι υποψηφιότητές της για οκτώ μόνιμες θέσεις που αμείβονταν με κονδύλια έρευνας και επενδύσεων (στο εξής: επίμαχες αποφάσεις) καθώς και, κατά συνέπεια, για την ακύρωση των οκτώ αποφάσεων της Επιτροπής με τις οποίες τρίτοι διορίστηκαν στις θέσεις αυτές.
17
Με την παρεμπίπτουσα απόφαση, το Πρωτοδικείο ακύρωσε τις δύο επίμαχες αποφάσεις με το σκεπτικό ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι εξέτασε δεόντως την υποψηφιότητα της M.-C. Girardot για κάθε μία από τις σχετικές θέσεις πριν την απορρίψει και, σε συσχετισμό με αυτό, πριν δεχθεί την υποψηφιότητα των άλλων υποψηφίων (σκέψη 83 της παρεμπίπτουσας αποφάσεως).
18
Το Πρωτοδικείο παρά ταύτα απέρριψε το αίτημα της M.-C. Girardot να ακυρωθούν οι αποφάσεις με τις οποίες διορίστηκαν στις σχετικές θέσεις οι υποψήφιοι που έγιναν δεκτοί. Συγκεκριμένα, εκτίμησε, μετά από στάθμιση των συμφερόντων της M.-C. Girardot, της υπηρεσίας και των διορισθέντων τρίτων, ότι η ακύρωση αυτή θα ήταν υπερβολική κύρωση για την παρανομία που διέπραξε η Επιτροπή (σκέψεις 85 έως 88 της παρεμπίπτουσας αποφάσεως).
19
Ωστόσο, αφού υπενθύμισε ότι ο κοινοτικός δικαστής, για να εξασφαλίσει ότι η ακυρωτική απόφαση θα έχει ωφέλιμο αποτέλεσμα για τον προσφεύγοντα, δύναται να ασκήσει την αρμοδιότητα πλήρους δικαιοδοσίας που έχει στις διαφορές με χρηματικό χαρακτήρα και να υποχρεώσει, ακόμη και αυτεπαγγέλτως, το καθού κοινοτικό όργανο να καταβάλει αποζημίωση ή να το καλέσει να αναζητήσει δίκαιη λύση για την κατάσταση του προσφεύγοντος, το Πρωτοδικείο, προκειμένου να προστατεύσει προσηκόντως τα δικαιώματα της M.-C. Girardot, κάλεσε τους διαδίκους να αναζητήσουν συμφωνία για μια δίκαιη χρηματική αποζημίωση λόγω της παράνομης απορρίψεως των υποψηφιοτήτων της. Εν προκειμένω, το Πρωτοδικείο διευκρίνισε ότι, κατά την αξιολόγηση της αποζημιώσεως αυτής, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η M.-C. Girardot δεν δύναται πλέον να μετάσχει σε προσεχή διαδικασία της οποίας το νομότυπο θα πρέπει να εξασφαλίσει η Επιτροπή, δεδομένου ότι, εφόσον έληξε χωρίς να ανανεωθεί η σύμβαση εκτάκτου υπαλλήλου που την συνέδεε με την Επιτροπή, δεν ήταν πλέον σε θέση ούτε καν είχε δικαίωμα να εκδηλώσει το ενδιαφέρον της για κενές θέσεις μετά από ανακοίνωση κενών θέσεων «ειδικά για έρευνα». Για την περίπτωση που οι διάδικοι δεν καταλήξουν σε συμφωνία, το Πρωτοδικείο σημείωσε ότι οι διάδικοι θα πρέπει να του υποβάλουν εντός τριών μηνών από τη δημοσίευση της παρεμπίπτουσας αποφάσεως αιτήματα ως προς το ακριβές ποσό της αποζημιώσεως (σκέψεις 89 έως 91 της παρεμπίπτουσας αποφάσεως).
Η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση
20
Μη έχοντας συμφωνήσει ως προς το ποσό μιας δίκαιης χρηματικής αποζημιώσεως, οι διάδικοι υπέβαλαν τα σχετικά αιτήματά τους στο Πρωτοδικείο στις 6 Σεπτεμβρίου 2004.
21
Με το αίτημά της, η M.-C. Girardot ζήτησε από το Πρωτοδικείο να καθορίσει το ποσό της χρηματικής αποζημιώσεως κυρίως σε 2687994 ευρώ, επικουρικά σε 432887 ευρώ και επικουρικότερα σε 250248 ευρώ, πλέον τόκων.
22
Η Επιτροπή ζήτησε από το Πρωτοδικείο να καθορίσει το ποσό αυτό σε 23917,43 ευρώ, θεωρώντας εύλογο να χορηγηθούν στην M.-C. Girardot, όπως προκύπτει από τη σκέψη 45 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, «αφενός, καθαρές αποδοχές τριών μηνών που θα καταβάλλονταν εντός του προβλεπόμενου από [το άρθρο 47, παράγραφος 2, στοιχείο α’, του ΚΛΠ] ελάχιστου χρονικού διαστήματος μετά την προειδοποίηση, δηλαδή 18917,43 ευρώ, σε αντιστάθμισμα της χαμένης ευκαιρίας καταλήψεως οποιαδήποτε από τις οκτώ σχετικές θέσεις, και, αφετέρου, 5000 ευρώ σε αντιστάθμισμα της χαμένης ευκαιρίας συμμετοχής σε νέα διαδικασία πληρώσεως κενών θέσεων». Το ποσό αυτό θα έπρεπε να αυξηθεί με τόκους μεταξύ της ημερομηνίας δημοσιεύσεως της παρεμπίπτουσας αποφάσεως και της πραγματικής καταβολής των οφειλομένων, καθώς και, συμβολικά, με ένα ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.
23
Στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, αφού εξέτασε τις διάφορες βλάβες που η M.-C. Girardot προέβαλε ότι υπέστη, το Πρωτοδικείο, αφενός, καθόρισε σε 92785 ευρώ, πλέον τόκων από τις 6 Σεπτεμβρίου 2004 με το επιτόκιο, αυξημένο κατά δύο μονάδες, που η ΕΚΤ καθορίζει για τις κύριες πράξεις χρηματοδοτήσεως, το ποσό της χρηματικής αποζημιώσεως που οφείλει η Επιτροπή και, αφετέρου, καταδίκασε την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
24
Όσον αφορά, πρώτον, τη φερόμενη απώλεια μιας ευκαιρίας καταλήψεως θέσεως στην Επιτροπή, το Πρωτοδικείο κατ’ αρχάς υπενθύμισε, στη σκέψη 54 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι επίμαχες αποφάσεις στέρησαν την M.-C. Girardot, κατά τρόπο βέβαιο και μη αναστρέψιμο, λαμβανομένης υπόψη της αδυναμίας επαναφοράς των πραγμάτων στην κατάσταση πριν από την έκδοση των αποφάσεων αυτών, όχι μόνον από το δικαίωμα να εξεταστούν οι υποψηφιότητές της από την Επιτροπή, αλλά και από τη δυνατότητα να γίνει μια από αυτές δεκτή. Στη συνέχεια, διευκρίνισε, στις σκέψεις 55 και 56 της αποφάσεως εκείνης, ότι η απώλεια μιας ευκαιρίας καταλήψεως θέσεως σε κοινοτικό όργανο και απολαύσεως των σχετικών χρηματικών ωφελημάτων συνιστά περιουσιακή ζημία, πράγμα ως προς το οποίο είχαν συμφωνήσει οι διάδικοι. Τέλος, σημείωσε, στις σκέψεις 57 και 58 της εν λόγω αποφάσεως, ότι, για να εκτιμηθεί η έκταση της ζημίας που εν προκειμένω απέρρευσε από την απώλεια μιας ευκαιρίας, πρέπει να «καθοριστεί η διαφορά μεταξύ των αποδοχών που η M.-C. Girardot θα είχε λάβει στην περίπτωση που είχε γίνει δεκτή η υποψηφιότητά της και των αποδοχών που όντως έλαβε κατόπιν της παράνομης απορρίψεως της υποψηφιότητάς της, και μετά, αν παρίσταται ανάγκη, να εκτιμηθούν, ως ποσοστό, οι πιθανότητες που η M.-C. Girardot είχε να γίνει δεκτή η υποψηφιότητά της».
25
Προκειμένου, πρώτον, περί της μισθολογικής διαφοράς, το Πρωτοδικείο εξέθεσε, στη σκέψη 59 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι το κριτήριο αυτό δικαιολογείται από το ότι ναι μεν η M.-C. Girardot έχασε μια ευκαιρία να καταλάβει μια από τις σχετικές θέσεις και, κατά συνέπεια, να αντλήσει το αντίστοιχο χρηματικό όφελος, πλην όμως δεν έμεινε χωρίς εργασία.
26
Για να καθορίσει την ενδεχόμενη μισθολογική διαφορά, το Πρωτοδικείο κατ’ αρχάς όρισε, στις σκέψεις 61 έως 82 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το χρονικό διάστημα σχετικά με το οποίο έπρεπε να γίνει σύγκριση μεταξύ των οικονομικών όρων εργασίας της M.-C. Girardot αν είχε προσληφθεί από την Επιτροπή και των οικονομικών όρων της εργασίας που πραγματικά είχε ασκήσει. Εν προκειμένω, το Πρωτοδικείο απέρριψε, στις σκέψεις 73 έως 77 της αποφάσεως εκείνης, το επιχείρημα της Επιτροπής ότι η ευκαιρία που έχασε η M.-C. Girardot πρέπει να αντισταθμιστεί μόνο με την επιδίκαση δίκαιης χρηματικής αποζημιώσεως της οποίας το ποσό θα ισούται με τις καθαρές αποδοχές τριών μηνών που θα καταβάλλονταν εντός του προβλεπόμενου από το άρθρο 47, παράγραφος 2, στοιχείο α’, του ΚΛΠ ελάχιστου χρονικού διαστήματος μετά την προειδοποίηση για την καταγγελία συμβάσεως αορίστου χρόνου. Το Πρωτοδικείο εκτίμησε ότι το επιχείρημα αυτό καταλήγει στον ισχυρισμό ότι η διάρκεια της παραμονής της M.-C. Girardot στην υπηρεσία της Επιτροπής, αν είχε προσληφθεί, είναι τόσο υποθετική που θα πρέπει να θεωρηθεί ότι η Επιτροπή θα την απέλυε μόλις θα την είχε προσλάβει, πράγμα που δεν είναι αξιόπιστο. Υπό τις συνθήκες αυτές, το Πρωτοδικείο εκτίμησε, στη σκέψη 78 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι, για να ληφθεί υπόψη το σύνολο των δυνατοτήτων λύσεως της υπαλληλικής σχέσεως που προβλέπονται από τα άρθρα 47, παράγραφος 2, και 48 έως 50 του ΚΛΠ, το κρίσιμο χρονικό διάστημα δύναται να καθοριστεί κατά δίκαιη κρίση σε πέντε έτη, περιλαμβανομένης της περιόδου μετά την προειδοποίηση, από την ημερομηνία διορισμού των υποψηφίων που έγιναν δεκτοί από την Επιτροπή κατά το πέρας της διαδικασίας πληρώσεως κενών θέσεων από την οποία παρανόμως αποκλείστηκε η M.-C. Girardot. Επί πλέον, στη σκέψη 80 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Πρωτοδικείο απέρριψε τα σχετικά με την πιθανότητα μονιμοποιήσεως επιχειρήματα της M.-C. Girardot με το σκεπτικό ότι το στοιχείο αυτό είναι αβέβαιο.
27
Στη συνέχεια, το Πρωτοδικείο καθόρισε, στις σκέψεις 83 έως 95 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, την έκταση της μισθολογικής απώλειας κατά το χρονικό αυτό διάστημα. Προς τούτο, στη σκέψη 86 της αποφάσεως εκείνης, λαμβανομένου υπόψη ότι η M.-C. Girardot δεν είχε προσκομίσει τα στοιχεία που θα καθιστούσαν δυνατό να καθοριστούν οι αποδοχές που θα της είχαν καταβληθεί, αν είχε γίνει δεκτή μια από τις υποψηφιότητές της, καθώς και η εξέλιξή της, το Πρωτοδικείο δέχθηκε κατά δίκαιη κρίση ότι θα είχε καθαρές μηνιαίες αποδοχές που κατά μέσο όρο θα αντιστοιχούσαν στις τελευταίες αποδοχές που θα είχε λάβει από την Επιτροπή και που θα αναλογούσαν σε θέση βαθμού Α 5, κλιμάκιο 4. Εν προκειμένω, στη σκέψη 85 της ίδιας αποφάσεως, το Πρωτοδικείο απέρριψε το επιχείρημα της M.-C. Girardot ότι θα είχε προσληφθεί για να καταλάβει θέση βαθμού A 4.
28
Όσον αφορά, δεύτερον, την αξιολόγηση της χαμένης ευκαιρίας, το Πρωτοδικείο, αφού διαπίστωσε, στις σκέψεις 96 και 97 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι υποψηφιότητες της M.-C. Girardot πληρούσαν τις προϋποθέσεις να ληφθούν υπόψη, εξέτασε, στις σκέψεις 98 έως 122 της αποφάσεως εκείνης, αν η ευκαιρία που στερήθηκε μπορούσε να θεωρηθεί βέβαιη, υπό την έννοια ότι η M.-C. Girardot είχε, αν όχι κάθε πιθανότητα να καταλάβει μια από τις σχετικές θέσεις, τουλάχιστον σοβαρή πιθανότητα να καταλάβει μια τέτοια θέση. Εν προκειμένω, αφού σημείωσε, στις σκέψεις 102 έως 107 της ίδιας αποφάσεως, ότι η M.-C. Girardot ήταν σε αυτό το στάδιο της διαδικασίας η μόνη υποψήφια για κάθε μία από τις θέσεις αυτές, ότι μπορούσε να επικαλεστεί σημαντική πείρα που είχε αποκτήσει στην Επιτροπή, ότι οι υπηρεσίες της έχαιραν εκτιμήσεως και ότι υπήρχε επαρκής αντιστοιχία μεταξύ των προσόντων της και της περιγραφής των εν λόγω θέσεων, το Πρωτοδικείο έκρινε τα ακόλουθα στις σκέψεις 115 έως 117 της ανωτέρω αποφάσεως:
«115
Λαμβανομένων υπόψη των πιο πάνω πραγματικών στοιχείων, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι, κατά το πέρας του πρώτου σταδίου της προβλεπόμενης από το άρθρο 29, παράγραφος 1, του ΚΥΚ διαδικασίας πληρώσεως κενών θέσεων, η Επιτροπή, η οποία μπορούσε να προτιμήσει να διευρύνει την επιλογή της […], σίγουρα θα δεχόταν μια από τις υποψηφιότητες της M.-C. Girardot και, επομένως, ότι η τελευταία είχε κάθε πιθανότητα να της προταθεί σύμβαση εκτάκτου υπαλλήλου υπό την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο δ’, του ΚΛΠ και να αντλήσει το χρηματικό όφελος από την εκτέλεση της συμβάσεως αυτής. Παρά ταύτα, δεν δύναται να θεωρηθεί ότι η M.-C. Girardot δεν είχε εν προκειμένω σοβαρή πιθανότητα την οποία στερήθηκε λόγω της απορρίψεως των υποψηφιοτήτων της, χωρίς αποδεδειγμένη εξέταση, από την Επιτροπή.
116
Κατά το προβλεπόμενο από το άρθρο 29, παράγραφος 1, στοιχείο β’, του ΚΥΚ στάδιο της διαδικασίας πληρώσεως κενών θέσεων, ένας άλλος υποψήφιος, και αυτός έκτακτος υπάλληλος, εκδήλωσε στην Επιτροπή το ενδιαφέρον του για κάθε μία από τις οκτώ θέσεις για τις οποίες και η M.-C. Girardot είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον […]. Η Επιτροπή μπορούσε να δεχθεί τον έναν ή τον άλλον από τους υποψήφιους αυτούς. Ωστόσο, ήταν θεμιτό, μετά από εξέταση των υποψηφιοτήτων αυτών, να μη δεχθεί καμία από αυτές και να μεταβεί στο προβλεπόμενο από το άρθρο 29, παράγραφος 1, στοιχείο γ’, του ΚΥΚ στάδιο της διαδικασίας αυτής […].Τέλος, η Επιτροπή μπορούσε, τηρουμένων των αρχών που έχει διατυπώσει η νομολογία, να μη δώσει συνέχεια στην εν λόγω διαδικασία […]. Τα στοιχεία αυτά δύνανται να μειώσουν τις πιθανότητες που η M.-C. Girardot είχε να γίνει δεκτή η υποψηφιότητά της για μια από τις σχετικές θέσεις.
117
Ωστόσο, αν η M.-C. Girardot είχε δικαίωμα να μετάσχει σε νέα διαδικασία πληρώσεως κενών θέσεων, οργανωμένη μετά την ακύρωση των αποφάσεων περί απορρίψεως της υποψηφιότητάς της […], θα είχε μπορέσει να εκδηλώσει το ενδιαφέρον της για άλλες θέσεις της ίδιας φύσεως και, λαμβανομένων υπόψη ιδίως των στοιχείων που προαναφέρθηκαν στις σκέψεις 103 έως 106, ενδεχομένως θα είχε καταλάβει μια από αυτές, πράγμα που δεν αμφισβητεί η Επιτροπή. Το στοιχείο αυτό δύναται να αυξήσει τις πιθανότητες που η M.-C. Girardot είχε να καταλάβει, ως έκτακτος υπάλληλος υπό την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο δ’, του ΚΛΠ, μόνιμη θέση, κατηγορίας A, που θα αμειβόταν με κονδύλια έρευνας και αναπτύξεως, που θα απαιτούσε προσόντα επιστημονικής φύσεως και που θα ανήκε στο Κοινό Κέντρο Ερευνών της ΓΔ “Έρευνα” ή της ΓΔ “Κοινωνία της πληροφορίας” της Επιτροπής.»
29
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Πρωτοδικείο συνήγαγε, στις σκέψεις 118 και 119 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η M.-C. Girardot είχε σοβαρή πιθανότητα να γίνει δεκτή μια από τις υποψηφιότητές της και, επομένως, πολλαπλασίασε, κατά δίκαιη κρίση, τη μισθολογική απώλεια με συντελεστή 0,5. Στη σκέψη 120 της ίδιας αποφάσεως, το Πρωτοδικείο αρνήθηκε να καθορίσει τον συντελεστή αυτόν σε 0,996 σύμφωνα με τη μέθοδο που προτάθηκε από την M.-C. Girardot, καθόσον η μέθοδος αυτή εξαρτούσε την έκταση της χαμένης ευκαιρίας μόνο από τον αριθμό των υποψηφιοτήτων που είχε υποβάλει η ενδιαφερόμενη, αγνοουμένων των άλλων στοιχείων που προεκτέθηκαν.
30
Όσον αφορά, δεύτερον, τις άλλες βλάβες που προέβαλε η M.-C. Girardot, το Πρωτοδικείο, στις σκέψεις 123 έως 125 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, τις απέρριψε ως άσχετες, με το σκεπτικό ότι το αντικείμενο της δίκαιης χρηματικής αποζημιώσεως ήταν, λαμβανομένου υπόψη του ακυρωτικού αιτήματος της M.-C. Girardot, να λειτουργήσει ως εκτέλεση της παρεμπίπτουσας αποφάσεως και να προστατεύσει προσηκόντως τα δικαιώματά της με το να αντισταθμιστεί κατά δίκαιη κρίση η αδυναμία επαναφοράς των πραγμάτων στην κατάσταση πριν από την παρανομία και όχι, ελλείψει προηγούμενου αιτήματος αποζημιώσεως, να αποκατασταθεί κάθε άλλη βλάβη που η παρανομία αυτή ενδέχεται να της προκάλεσε. Ούτως ή άλλως, το Πρωτοδικείο έκρινε, στις σκέψεις 125 έως 138 της αποφάσεως εκείνης, ότι ουδεμία από τις άλλες αυτές βλάβες μπορούσε να ληφθεί υπόψη για να καθοριστεί το ποσό της δίκαιης χρηματικής αποζημιώσεως. Ειδικότερα, όσον αφορά τόσο την ηθική βλάβη που απορρέει από την αλλοίωση της ψυχικής υγείας και από την καταθλιπτική κατάσταση της M.-C. Girardot όσο και τη σωματική βλάβη που προκλήθηκε από την παράνομη απόρριψη των υποψηφιοτήτων της, το Πρωτοδικείο εκτίμησε, στις σκέψεις 133 και 137 της ίδιας αποφάσεως, ότι η M.-C. Girardot δεν προσκόμισε κανένα στοιχείο, όπως ιατρικό πιστοποιητικό ή ιατρική γνωμοδότηση, που να βεβαιώνει την ύπαρξη τέτοιων βλαβών.
Τα αιτήματα των διαδίκων
31
Με την αίτησή της αναιρέσεως, η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:
—
να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση·
—
να την υποχρεώσει να καταβάλει στην M.-C. Girardot το ποσό των 23917,4 ευρώ·
—
να ορίσει ότι οι διάδικοι φέρουν τα δικαστικά τους έξοδα τόσο στη δίκη ενώπιον του Δικαστηρίου όσο και στη δίκη ενώπιον του Πρωτοδικείου.
32
Η M.-C. Girardot ζητεί από το Δικαστήριο:
—
να κηρύξει απαράδεκτη και, ούτως ή άλλως, αβάσιμη την αίτηση αναιρέσεως που υπέβαλε η Επιτροπή·
—
να κηρύξει παραδεκτή την ανταίτησή της αναιρέσεως, να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και να δεχθεί το ακυρωτικό αίτημα και το αίτημα αποζημιώσεως που είχαν υποβληθεί πρωτοδίκως·
—
να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
Επιχειρηματολογία των διαδίκων
33
Η Επιτροπή διατυπώνει έναν και μοναδικό λόγο αναιρέσεως, με τον οποίον προβάλλει ότι η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε από το Πρωτοδικείο για τον υπολογισμό της απώλειας ευκαιρίας συνιστά παράβαση του άρθρου 236 ΕΚ και των προϋποθέσεων στοιχειοθετήσεως ευθύνης της Επιτροπής.
34
Εν προκειμένω, εξηγεί κατ’ αρχάς ότι, λαμβανομένου υπόψη ότι στο σημείο αυτό δεν είναι σταθερή η νομολογία του Πρωτοδικείου, με την αίτησή της αναιρέσεως επιδιώκει, για λόγους ασφάλειας δικαίου, να επιλυθεί από το Δικαστήριο το ζήτημα του υπολογισμού της απώλειας μιας ευκαιρίας προσλήψεως από την Επιτροπή όταν η τελευταία έχει λάβει μια παράνομη απόφαση με την οποία ο ενδιαφερόμενος στερήθηκε της δυνατότητας να εξεταστεί η υποψηφιότητά του. Προσθέτει ότι, έτσι, το αντικείμενο της εν λόγω αιτήσεως αναιρέσεως είναι να διατυπώσει το Δικαστήριο ενιαία νομική συλλογιστική και ενιαία μέθοδο για τον υπολογισμό αυτής της απώλειας ευκαιρίας που να ισχύουν για όλες τις περιπτώσεις.
35
Η Επιτροπή διευκρινίζει εν προκειμένω ότι δέχεται την αντίληψη ότι η απώλεια μιας ευκαιρίας καταλήψεως μιας θέσεως συνιστά περιουσιακή ζημία δυναμένη να γίνει αντικείμενο αποζημιώσεως. Αντιθέτως, δεν μπορεί να δεχθεί τον τρόπο με τον οποίο το Πρωτοδικείο αποτίμησε τη ζημία που υπέστη η M.-C. Girardot.
36
Κατά την Επιτροπή, η σκέψη 58 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως έχει εν προκειμένω νομικά σφάλματα. Συγκεκριμένα, η μοναδική πραγματική και βέβαιη ζημία που υπέστη η M.-C. Girardot είναι εκείνη που απορρέει από τη μη εξέταση των υποψηφιοτήτων της και όχι εκείνη που απορρέει από μια υποθετική απώλεια αποδοχών κατά τη διάρκεια ενός χρονικού διαστήματος που και αυτό ορίζεται με υποθετικό τρόπο. Πάντως, μολονότι το Πρωτοδικείο αναγνώρισε, στις σκέψεις 99 και 116 της αποφάσεως εκείνης, αφενός, ότι η Επιτροπή δεν είχε καμία υποχρέωση να ολοκληρώσει τη διαδικασία προσλήψεως και, αφετέρου, ότι δεν είναι έργο του να υποκαταστήσει την Επιτροπή όσον αφορά τη συγκριτική εξέταση των προσόντων των υποψηφίων, στην πραγματικότητα απεδύθη στην εξέταση αυτή στις σκέψεις 62 έως 95 της ίδιας αποφάσεως. Κατά συνέπεια, το Πρωτοδικείο δεν υπολόγισε την πραγματική και βέβαιη ζημία που συνδέεται με την απώλεια μιας ευκαιρίας, αλλά καθόρισε την υποθετική ζημία που συνδέεται με μια μισθολογική απώλεια, η οποία προϋποθέτει δικαίωμα προσλήψεως. Έτσι, το Πρωτοδικείο διέστρεψε την απώλεια μιας ευκαιρίας μετατρέποντάς την σε απώλεια μιας εξασφαλίσεως καταλήψεως μιας θέσεως, αρνούμενο ως εκ τούτου το περιθώριο ελιγμών και τη δυνατότητα επιλογής που τα κοινοτικά όργανα πρέπει να έχουν σχετικά με τις προσλήψεις.
37
Εν προκειμένω, η Επιτροπή υπογράμμισε, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, και ότι δεν υπάρχει άμεσος αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ του πταίσματος της Επιτροπής, που συνίσταται στο ότι δεν έλαβε υπόψη τις υποψηφιότητες της M.-C. Girardot, και της ζημίας που τελικά δέχθηκε το Πρωτοδικείο στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση. Πάντως, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, η ζημία πρέπει να απορρέει ευθέως από την προσαπτόμενη συμπεριφορά (βλ., μεταξύ άλλων, την απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 1979, 64/76, 113/76, 167/78, 239/78, 27/79, 28/79 και 45/79, Dumortier κ.λπ. κατά Συμβουλίου, Συλλογή τόμος 1979/ΙΙ, σ. 515, σκέψη 21).
38
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το νομικό αυτό σφάλμα ενισχύεται από το γεγονός ότι, για να υπολογίσει τη μισθολογική απώλεια, το Πρωτοδικείο έλαβε υπόψη τις αποδοχές που ελήφθησαν στο μεσοδιάστημα από την ενδιαφερόμενη. Συγκεκριμένα, στην περίπτωση που η τελευταία είχε ασκήσει, κατά το σχετικό χρονικό διάστημα, εργασία καλύτερα αμειβόμενη από εκείνη που θα μπορούσε να λάβει από την Επιτροπή, δεν θα είχε μισθολογική απώλεια ενώ, παρά ταύτα, θα είχε χάσει μια ευκαιρία. Κατά συνέπεια, εξαρτώμενη από τυχαία περιστατικά, η μέθοδος αυτή δύναται να δημιουργήσει διακρίσεις μεταξύ των υποψηφίων για την ίδια θέση.
39
Κατά την Επιτροπή, ο εσφαλμένος χαρακτήρας της συλλογιστικής του Πρωτοδικείου γίνεται ακόμη πιο σαφής από το δεύτερο στοιχείο που έγινε δεκτό στη σκέψη 58 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, δηλαδή από το ότι η μισθολογική διαφορά δύναται, «αν παρίσταται ανάγκη», να εκτιμηθεί ως ποσοστό που να αντικατοπτρίζει τις πιθανότητες της ενδιαφερόμενης να προσληφθεί. Το στοιχείο αυτό αποδεικνύει, άλλη μιά φορά, ότι το Πρωτοδικείο προσπάθησε να αποτιμήσει τη ζημία που προκλήθηκε από μια υποθετική απώλεια αποδοχών και όχι εκείνη που απέρρευσε από την απώλεια μιας ευκαιρίας προσλήψεως, καθόσον ο υπολογισμός αυτής της απώλειας αποδοχών μόνον ενδεχομένως θα αξιολογείται με γνώμονα την υποθετική ευκαιρία καταλήψεως της σχετικής θέσεως. Επί πλέον, το Πρωτοδικείο αποδύθηκε εν προκειμένω σε εικασίες για να καθορίσει τις πιθανότητες προσλήψεως της M.-C. Girardot, ενώ η τελευταία δεν είχε δικαίωμα να προσληφθεί.
40
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση προχώρησε ανάποδα από αυτό που είναι νομικώς ορθό για τον υπολογισμό της απώλειας μιας ευκαιρίας προσλήψεως, καθόσον πρώτα υπολόγισε την υποθετική απώλεια αποδοχών της M.-C. Girardot πριν πολλαπλασιάσει το εντεύθεν ποσό με διορθωτικό συντελεστή που συνδεόταν με την πιθανότητα της τελευταίας να προσληφθεί. Κατά συνέπεια, η αποτίμηση αυτής της απώλειας ευκαιρίας έπρεπε να στηριχθεί σε άλλη βάση και όχι στην απώλεια αποδοχών, η οποία προϋποθέτει εξασφάλιση της προσλήψεως.
41
Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 61, πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίοδος, του Οργανισμού του Δικαστηρίου, ζητεί από το Δικαστήριο να κρίνει ότι η απώλεια μιας ευκαιρίας της M.-C. Girardot δύναται να αντισταθμιστεί δίκαια με την επιδίκαση ενός κατ’ αποκοπήν ποσού ίσου με τις καθαρές αποδοχές τριών μηνών που θα της είχαν καταβληθεί μετά την προειδοποίηση για την καταγγελία συμβάσεως αορίστου χρόνου, δηλαδή 18917,43 ευρώ, πλέον ενός πάλι κατ’ αποκοπήν ποσού 5000 ευρώ για την αντιστάθμιση του ότι η ενδιαφερόμενη δεν δύναται πλέον να μετάσχει σε προσεχή διαδικασία προσλήψεως.
42
Η M.-C. Girardot ισχυρίζεται ότι η αίτηση αναιρέσεως είναι απαράδεκτη για δύο λόγους. Πρώτον, μόνον το Πρωτοδικείο είναι αρμόδιο να αξιολογήσει τη ζημία που απέρρευσε από την απώλεια μιας ευκαιρίας. Κατά συνέπεια, εκτός αν προσάπτει στο Πρωτοδικείο ότι δεν προσδιόρισε τα κριτήρια που δέχθηκε για να αξιολογήσει τη ζημία που προκλήθηκε, η Επιτροπή αβάσιμα επικρίνει την αξιολόγηση που έγινε στο σημείο αυτό στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και, κατά μείζονα λόγο, αβάσιμα αναμένει από το Δικαστήριο να εκδώσει απόφαση αρχής επί της μεθόδου που πρέπει να χρησιμοποιείται για την αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας που απέρρευσε από την απώλεια μιας ευκαιρίας. Άλλωστε, εν προκειμένω θα υπάρχει πληθώρα καταστάσεων, που θα μπορούν να εκτιμηθούν μόνο κατά περίπτωση. Δεύτερον, ο ισχυρισμός ότι το Πρωτοδικείο αντιστάθμισε την απώλεια μιας εξασφαλίσεως καταλήψεως μιας θέσεως και όχι την απώλεια μιας ευκαιρίας δεν προβλήθηκε πρωτοδίκως, οπότε αποτελεί νέο ισχυρισμό που τα άρθρα 42, παράγραφος 2, και 118 του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου απαγορεύουν να προβληθεί.
43
Εν πάση περιπτώσει, επί της ουσίας η M.-C. Girardot υπογραμμίζει ότι η ζημία την οποία υπέστη είναι πραγματική και βέβαιη, καθόσον η παράνομη άρνηση της Επιτροπής να εξετάσει τις υποψηφιότητές της την στέρησε από την ευκαιρία, αφενός, να γίνει μία, ή περισσότερες από αυτές, δεκτή και, αφετέρου, να εκδηλώσει αργότερα το ενδιαφέρον της για οποιαδήποτε άλλη θέση, αν είχε ακόμη δικαίωμα να το κάνει. Επί πλέον, η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και που συνίσταται στο να καταγραφούν τα οφέλη που η M.-C. Girardot θα μπορούσε να λάβει αν είχε προσληφθεί και, μετά, στο να καθοριστούν ως ποσοστό οι πιθανότητες που είχε να προσληφθεί ανάγεται σε διάβημα που έχει ήδη γίνει από το Πρωτοδικείο (βλ., μεταξύ άλλων, την απόφαση του Πρωτοδικείου της 5ης Οκτωβρίου 2004, T-144/02, Eagle κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2004, σ. II-3381, καθώς και Συλλογή Υπ.Υπ. 2004, σ. I–A-275 και II-1231, σκέψεις 149 και 163) και έχει καθιερωθεί στη βελγική θεωρία. Η μέθοδος αυτή είναι προσαρμοσμένη στην αποκατάσταση της ζημίας που απορρέει από την απώλεια μιας ευκαιρίας η οποία, εξ ορισμού, δεν είναι βέβαιο ότι θα αξιοποιηθεί.
44
Όσο για τις αιτιάσεις σχετικά με τον κίνδυνο δημιουργίας διακρίσεων μεταξύ των υποψηφίων για την ίδια θέση, η M.-C. Girardot θεωρεί ότι οι αιτιάσεις αυτές αγνοούν το δεύτερο μέρος της συλλογιστικής του Πρωτοδικείου, το οποίο έχει ακριβώς ως αντικείμενο να καθοριστεί ο συντελεστής με τον οποίο πρέπει να πολλαπλασιαστεί η απώλεια των εισοδημάτων που θα προέκυπταν σε περίπτωση προσλήψεως. Επί πλέον, φαίνεται δίκαιο, όταν υπάρχουν ίσες πιθανότητες προσλήψεως, ο υποψήφιος που είχε μεγαλύτερη απώλεια εισοδημάτων να αποζημιωθεί περισσότερο από ό,τι εκείνος που είχε μικρότερη απώλεια αποδοχών. Εφόσον οι υποψήφιοι αυτοί δεν βρίσκονται σε συγκρίσιμη κατάσταση, δεν μπορεί να διαπιστωθεί παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Επί του παραδεκτού
45
Όσον αφορά, πρώτον, την ένσταση απαραδέκτου με την οποία προβάλλεται ότι το Δικαστήριο δεν είναι αρμόδιο να αξιολογήσει την έκταση της αποκαταστάσεως της ζημίας που υπέστη η M.-C. Girardot, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, όταν το Πρωτοδικείο έχει διαπιστώσει την ύπαρξη ζημίας, μόνον αυτό είναι αρμόδιο να εκτιμήσει, εντός των ορίων του αιτήματος αποζημιώσεως, τον τρόπο και την έκταση της αποκαταστάσεως της ζημίας αυτής, υπό την επιφύλαξη ότι, για να μπορεί το Δικαστήριο να ασκήσει τον δικαστικό του έλεγχο επί των αποφάσεων του Πρωτοδικείου, οι αποφάσεις αυτές πρέπει να έχουν επαρκή αιτιολογία και, σχετικά με την αξιολόγηση μιας βλάβης, να αναφέρουν τα κριτήρια που ελήφθησαν υπόψη για τον καθορισμό του ποσού που έγινε δεκτό (βλ., στο ίδιο πνεύμα, τις αποφάσεις της 1ης Ιουνίου 1994, C-136/92 P, Επιτροπή κατά Brazzelli Lualdi κ.λπ., Συλλογή 1994, σ. I-1981, σκέψη 66· της 14ης Μαΐου 1998, C-259/96 P, Συμβούλιο κατά De Nil και Impens, Συλλογή 1998, σ. I-2915, σκέψεις 32 και 33, και της 9ης Σεπτεμβρίου 1999, C-257/98 P, Lucaccioni κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. I-5251, σκέψεις 34 και 35, και τη διάταξη της 14ης Δεκεμβρίου 2006, C-12/05 P, Meister κατά ΓΕΕΑ, δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 82).
46
Ωστόσο, ναι μεν η Επιτροπή, με την αίτησή της αναιρέσεως, αμφισβητεί τη μέθοδο που το Πρωτοδικείο χρησιμοποίησε για να καθορίσει την έκταση της αποκαταστάσεως της ζημίας που υπέστη η M.-C. Girardot, πλην όμως ισχυρίζεται εν προκειμένω ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση έχει διάφορα νομικά σφάλματα, καθόσον η μέθοδος αυτή, η οποία εκτίθεται στη σκέψη 58 της αποφάσεως εκείνης και στη συνέχεια εφαρμόζεται στις σκέψεις της 59 έως 122, καταλήγει στην πραγματικότητα να μεταβάλει τη φύση της ζημίας, όπως αυτή χαρακτηρίστηκε στην εν λόγω απόφαση, δηλαδή ως απώλειας μιας ευκαιρίας προσλήψεως, και μάλιστα να τη διαστρέψει, οπότε η ζημία που όντως καθορίστηκε στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση —κατά την Επιτροπή, η απώλεια μιας εξασφαλίσεως προσλήψεως και η απώλεια των σχετικών αποδοχών— είτε δεν είναι πραγματική ούτε βέβαιη είτε δεν έχει άμεσο αιτιώδη σύνδεσμο με την προσαπτόμενη παρανομία.
47
Πάντως, ένας τέτοιος ισχυρισμός, ο οποίος αφορά τη συνοχή της συλλογιστικής που το Πρωτοδικείο παρέθεσε για να αιτιολογήσει τη μέθοδο την οποία χρησιμοποίησε για τον καθορισμό της εκτάσεως της αποκαταστάσεως της ζημίας, θέτει ένα νομικό ζήτημα που δύναται να υποβληθεί στην κρίση του Δικαστηρίου στο πλαίσιο αιτήσεως αναιρέσεως (βλ., στο ίδιο πνεύμα, την προαναφερθείσα απόφαση, Lucaccioni κατά Επιτροπής, σκέψεις 27 έως 29).
48
Αντιθέτως, όπως σωστά ισχυρίζεται η M.-C. Girardot, η Επιτροπή δεν δύναται με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως να ζητεί από το Δικαστήριο να διευκρινίσει τον τρόπο κατά τον οποίο η απώλεια μιας ευκαιρίας προσλήψεως από κοινοτικό όργανο πρέπει να υπολογίζεται σε όλες τις περιπτώσεις που ο ενδιαφερόμενος παράνομα στερήθηκε του δικαιώματος να εξεταστεί η υποψηφιότητά του.
49
Συγκεκριμένα, η αρμοδιότητα του Δικαστηρίου στο πλαίσιο αιτήσεως αναιρέσεως περιορίζεται στην αξιολόγηση της νομικής λύσεως που δόθηκε σχετικά με τους ισχυρισμούς που συζητήθηκαν ενώπιον του δικαστηρίου της ουσίας (βλ. την προαναφερθείσα απόφαση Επιτροπή κατά Brazzelli Lualdi κ.λπ., σκέψη 59). Κατά συνέπεια, στο πλαίσιο μιας τέτοιας διαδικασίας το Δικαστήριο είναι αρμόδιο να εξετάσει μόνον αν η επιχειρηματολογία που περιέχεται στην αίτηση αναιρέσεως προσδιορίζει ένα νομικό σφάλμα που φέρεται ότι έχει η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (βλ., στο ίδιο πνεύμα, τις αποφάσεις της 6ης Ιουλίου 2000, C-352/98 P, Bergaderm και Goupil κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. I-5291, σκέψη 35, και της 30ής Σεπτεμβρίου 2003, C-76/01 P, Eurocoton κ.λπ. κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2003, σ. I-10091, σκέψη 47).
50
Όσον αφορά, δεύτερον, την ένσταση απαραδέκτου με την οποία προβάλλεται ότι είναι νέος ο ισχυρισμός που η Επιτροπή διατύπωσε προς στήριξη της αιτήσεώς της αναιρέσεως για να αποδείξει τα νομικά σφάλματα που φέρεται ότι υπάρχουν στις σκέψεις 58 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η ένσταση αυτή δεν μπορεί να γίνει δεκτή καθόσον οι διαπιστώσεις που με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως επικρίνει η Επιτροπή έγιναν για πρώτη φορά στην απόφαση εκείνη (βλ., στο ίδιο πνεύμα, τις αποφάσεις της 2ας Οκτωβρίου 2001, C-449/99 P, ΕΤΕ κατά Hautem, Συλλογή 2001, σ. I-6733, σκέψεις 88 και 89, και της 18ης Ιανουαρίου 2007, C-229/05 P, PKK και KNK κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2007, σ. I-439, σκέψη 33).
51
Επομένως, το Δικαστήριο είναι αρμόδιο, στο πλαίσιο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, να εξετάσει μόνον αν υπάρχει νομικό σφάλμα στη μέθοδο την οποία το Πρωτοδικείο δέχθηκε στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση για να καθορίσει την έκταση της αποκαταστάσεως της ζημίας που απέρρευσε από την απώλεια μιας ευκαιρίας της M.-C. Girardot. Κατά τα λοιπά, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως είναι απαράδεκτη.
Επί της ουσίας
52
Αποτελεί πάγια νομολογία ότι, στο πλαίσιο αγωγής αποζημιώσεως που έχει ασκηθεί από κοινοτικό υπάλληλο, η ευθύνη της Κοινότητας προϋποθέτει τη συνδρομή συνόλου προϋποθέσεων όσον αφορά την παρανομία της συμπεριφοράς που προσάπτεται στα κοινοτικά όργανα, το υποστατό της ζημίας και την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συμπεριφοράς και της προβαλλόμενης ζημίας (βλ. την απόφαση της 16ης Δεκεμβρίου 1987, 111/86, Delauche κατά Επιτροπής, Συλλογή 1987, σ. 5345, σκέψη 30, και τις προαναφερθείσες αποφάσεις Επιτροπή κατά Brazzelli Lualdi κ.λπ., σκέψη 42, και Συμβούλιο κατά De Nil και Impens, σκέψη 23).
53
Όσον αφορά την προϋπόθεση σχετικά με την προσαπτόμενη παρανομία, από τη σκέψη 83 της παρεμπίπτουσας αποφάσεως, η οποία δεν έγινε αντικείμενο αιτήσεως αναιρέσεως και επομένως πρέπει να θεωρηθεί αμετάκλητη, προκύπτει ότι η παράνομη συμπεριφορά συνίστατο εν προκειμένω στο γεγονός ότι, στις επίμαχες αποφάσεις, η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι, πριν απορρίψει την υποψηφιότητα της M.-C. Girardot, εξέτασε δεόντως την υποψηφιότητα αυτή για κάθε μία από τις θέσεις που διεκδικούσε η ενδιαφερόμενη.
54
Όσον αφορά την προϋπόθεση σχετικά με τη ζημία, πρέπει να υπομνησθεί ότι η βλάβη της οποίας ζητείται αποκατάσταση πρέπει να είναι πραγματική και βέβαιη (βλ., στο ίδιο πνεύμα, τις αποφάσεις της 27ης Ιανουαρίου 1982, 256/80, 257/80, 265/80, 267/80 και 5/81, Birra Wührer κ.λπ. κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, Συλλογή 1982, σ. 85, σκέψη 9, και της 9ης Νοεμβρίου 2006, C-243/05 P, Agraz κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2006, σ. I-10833, σκέψη 27).
55
Εν προκειμένω, δεν αμφισβητήθηκε ότι, λόγω της παρανομίας που διέπραξε η Επιτροπή, η M.-C. Girardot έχασε κατά τρόπο βέβαιο και ανεπανόρθωτο την ευκαιρία να καταλάβει μια θέση στο κοινοτικό αυτό όργανο κατά το πέρας της σχετικής διαδικασίας και ότι, επομένως, η εν λόγω απώλεια ευκαιρίας συνιστά ζημία που για αυτήν είναι πραγματική και βέβαιη.
56
Επί πλέον, από τις διαπιστώσεις στις οποίες προέβη το Πρωτοδικείο, και ειδικότερα στις σκέψεις 84 έως 91 της παρεμπίπτουσας αποφάσεως, που, για τους λόγους που εκτέθηκαν στη σκέψη 53 της παρούσας αποφάσεως, ούτε και αυτές μπορούν να τεθούν υπό αμφισβήτηση στο πλαίσιο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, προκύπτει ότι αυτή η πραγματική και βέβαιη ζημία που υπέστη η M.-C. Girardot περιλαμβάνει και την αδυναμία συμμετοχής σε νομότυπη νέα διαδικασία προσλήψεως, καθόσον η M.-C. Girardot δεν είναι πλέον σε θέση ούτε καν έχει δικαίωμα να εκδηλώσει το ενδιαφέρον της σε απάντηση ανακοινώσεως κενών θέσεων «ειδικά για έρευνα» για τις οποίες είχε υποβάλει υποψηφιότητα.
57
Ωστόσο, με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, η Επιτροπή αμφισβητεί τη μέθοδο που το Πρωτοδικείο δέχθηκε για να καθορίσει την έκταση της αποκαταστάσεως της εν λόγω ζημίας. Ισχυρίζεται ότι, με τη μέθοδο αυτή, το Πρωτοδικείο δεν αποτίμησε την πραγματική και βέβαιη ζημία που απέρρευσε από την απώλεια μιας ευκαιρίας της M.-C. Girardot, αλλά στην πραγματικότητα υπολόγισε μιαν άλλη ζημία, αμιγώς υποθετική, που απέρρευσε από τη μισθολογική απώλεια που η ενδιαφερόμενη θα είχε υποστεί αν είχε δικαίωμα να προσληφθεί, οπότε το Πρωτοδικείο διέστρεψε την απώλεια μιας ευκαιρίας προσλήψεως σε μια θέση μετατρέποντάς την σε απώλεια μιας εξασφαλίσεως καταλήψεως μιας θέσεως.
58
Εν προκειμένω, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, βάσει του άρθρου 91, παράγραφος 1, δεύτερη περίοδος, του ΚΥΚ, το Πρωτοδικείο έχει, όσον αφορά τις διαφορές με χρηματικό χαρακτήρα, αρμοδιότητα πλήρους δικαιοδοσίας, στο πλαίσιο της οποίας διαθέτει την εξουσία, αν χρειάζεται, να υποχρεώσει αυτεπαγγέλτως τον καθού στην καταβολή αποζημιώσεως για τη ζημία που προκλήθηκε από πταίσμα του και, στην περίπτωση αυτή, λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων της υποθέσεως να αξιολογήσει κατά δίκαιη κρίση τη ζημία που προκλήθηκε (βλ., μεταξύ άλλων, τις αποφάσεις της 5ης Ιουνίου 1980, 24/79, Oberthür κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1980/ΙΙ, σ. 229, σκέψη 14· της 27ης Οκτωβρίου 1987, 176/86 και 177/86, Houyoux και Guery κατά Επιτροπής, Συλλογή 1987, σ. 4333, σκέψη 16, και της 17ης Απριλίου 1997, C-90/95 P, de Compte κατά Κοινοβουλίου, Συλλογή 1997, σ. I-1999, σκέψη 45, και την προαναφερθείσα απόφαση ΕΤΕ κατά Hautem, σκέψη 95).
59
Επί πλέον, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά τη νομολογία που παρατέθηκε στη σκέψη 45 της παρούσας αποφάσεως, όταν το Πρωτοδικείο έχει διαπιστώσει την ύπαρξη ζημίας, μόνον αυτό είναι αρμόδιο να εκτιμήσει, εντός των ορίων του αιτήματος αποζημιώσεως και τηρουμένης της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως, τον τρόπο και την έκταση της αποκαταστάσεως της ζημίας αυτής.
60
Πάντως, όπως αναγνώρισε η Επιτροπή κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση σε απάντηση σχετικής ερωτήσεως του Δικαστηρίου, είναι πολύ δύσκολο, αν όχι αδύνατον, να οριστεί μια μέθοδος που να καθιστά δυνατή την ακριβή αποτίμηση της ευκαιρίας προσλήψεως σε θέση στο κοινοτικό αυτό όργανο και, επομένως, την αξιολόγηση της ζημίας που απέρρευσε από την απώλεια της ευκαιρίας αυτής.
61
Κατά συνέπεια, για να εξεταστεί αν η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση έχει νομικό σφάλμα όσον αφορά τον καθορισμό της εκτάσεως της αποκαταστάσεως της ζημίας που απέρρευσε από την απώλεια μιας ευκαιρίας της M.-C. Girardot, πρέπει να ληφθεί υπόψη το περιθώριο εκτιμήσεως που είχε το Πρωτοδικείο, κατά την άσκηση της εξουσίας του πλήρους δικαιοδοσίας, σχετικά με τη μέθοδο που έπρεπε να γίνει δεκτή για τον καθορισμό αυτόν.
62
Από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι, για να καθορίσει την έκταση της αποκαταστάσεως της ζημίας που προκλήθηκε εν προκειμένω στην M.-C. Girardot, το Πρωτοδικείο εκτίμησε ότι πρέπει, πρώτον, να ορίσει τη μισθολογική απώλεια που είχε η ενδιαφερόμενη, καθορίζοντας τη διαφορά μεταξύ των αποδοχών που θα είχε λάβει αν είχε προσληφθεί και των αποδοχών που όντως έλαβε μετά τη διαπραχθείσα παρανομία, και, δεύτερον, να καθορίσει ως ποσοστό την πιθανότητα προσλήψεως για να την πολλαπλασιάσει με τη διαπιστωμένη κατά τα πιο πάνω μισθολογική απώλεια.
63
Βέβαια, εφόσον στηρίζεται στο κριτήριο της μισθολογικής απώλειας που είχε ο ενδιαφερόμενος, η μέθοδος αυτή έχει ως συνέπεια, όπως σωστά παρατήρησε η Επιτροπή, ότι, όταν οι αποδοχές που όντως ελήφθησαν μετά την παράνομη συμπεριφορά είναι ανώτερες εκείνων που χάθηκαν λόγω της συμπεριφοράς αυτής, ουδεμία αποζημίωση θα πρέπει να επιδικαστεί παρά το ότι χάθηκε μια ευκαιρία.
64
Επί πλέον, η μέθοδος αυτή, όπως πάλι σημείωσε η Επιτροπή, οδηγεί αναγκαστικά το κοινοτικό δικαστήριο να προβεί, όπως το Πρωτοδικείο προέβη στις σκέψεις 59 έως 95 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, σε ανάλυση προοπτικών προσπαθώντας να ανασυστήσει την πλασματική σταδιοδρομία που ο ενδιαφερόμενος θα είχε στο κοινοτικό αυτό όργανο, στηριζόμενο σε σειρά υποθέσεων οι οποίες ναι μεν εμπίπτουν στην ανέλεγκτη κρίση των πραγματικών περιστατικών από το Πρωτοδικείο, πλην όμως ως εκ της φύσεώς τους είναι αβέβαιες όσον αφορά τη διάρκεια της υπαλληλικής σχέσεως και τη μισθολογική εξέλιξη.
65
Επί πλέον, είναι ακριβές ότι το κριτήριο της μισθολογικής απώλειας δεν δύναται να καθορίσει από μόνο του την έκταση της αποκαταστάσεως της ζημίας που προκλήθηκε από την απώλεια μιας ευκαιρίας προσλήψεως. Συγκεκριμένα, στην περίπτωση αυτή, η προκληθείσα ζημία δεν μπορεί να εξομοιωθεί με το ποσό των αποδοχών που θα είχαν ληφθεί αν είχε αξιοποιηθεί η ευκαιρία αυτή, καθόσον, όπως το Πρωτοδικείο σημείωσε εν προκειμένω στη σκέψη 116 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, λαμβανομένης υπόψη της διακριτικής εξουσίας που έχει εν προκειμένω η Επιτροπή ο ενδιαφερόμενος δεν δύναται να επικαλεστεί δικαίωμα προσλήψεως. Κατά συνέπεια, η ζημία της οποίας την αποκατάσταση δικαιούται να ζητήσει ένα τέτοιο πρόσωπο δεν μπορεί να αντιστοιχεί στα κέρδη που διέφυγαν λόγω της απώλειας ενός δικαιώματος (βλ., κατ’ αναλογία, την απόφαση της, C-104/89 και C-37/90, Mulder κ.λπ. κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. I-203, σκέψεις 59 και 60).
66
Ωστόσο, εξ αυτών δεν δύναται να συναχθεί ότι το κριτήριο σχετικά με τη μισθολογική απώλεια το οποίο χρησιμοποιήθηκε από το Πρωτοδικείο στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση είναι, λαμβανομένου υπόψη του περιθωρίου εκτιμήσεως που το Πρωτοδικείο έχει σχετικά με τη μέθοδο που έπρεπε να γίνει δεκτή εν προκειμένω, ακατάλληλο για να καθοριστεί η έκταση της αποκαταστάσεως της ζημίας που απέρρευσε από την απώλεια μιας ευκαιρίας της M.-C. Girardot στην παρούσα υπόθεση.
67
Συγκεκριμένα, εφόσον η αξία της ευκαιρίας που η ενδιαφερόμενη έχασε είναι συνάρτηση, όπως ο γενικός εισαγγελέας παρατήρησε στην ουσία στο σημείο 77 των προτάσεών του, του μεγέθους του κέρδους που θα είχε σε περίπτωση αξιοποιήσεως της ευκαιρίας αυτής, η μισθολογική απώλεια που υπήρξε λόγω της προσαπτόμενης παράνομης συμπεριφοράς, ναι μεν δεν μπορεί από μόνη της να καθορίσει την έκταση της αποκαταστάσεως της απώλειας μιας ευκαιρίας, πλην όμως αποτελεί κατάλληλο κριτήριο προς τούτο. Κατά συνέπεια, ακόμη και αν η M.-C. Girardot δεν είχε δικαίωμα προσλήψεως, η αξία που αποδίδεται στην ευκαιρία αυτή εξαρτάται, τουλάχιστον εν μέρει, από το ποσό των αποδοχών που μπορούσε να αναμένει.
68
Άλλωστε, εν προκειμένω πρέπει να παρατηρηθεί ότι η εναλλακτική μέθοδος που η Επιτροπή πρότεινε στο πλαίσιο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως για να αποκατασταθεί η ζημία που υπέστη η M.-C. Girardot, μέθοδος που συνίσταται στο να της επιδικαστεί κατ’ αποκοπήν αποζημίωση ίση με τις καθαρές αποδοχές τριών μηνών που θα καταβάλλονταν εντός του προβλεπόμενου από το άρθρο 47, παράγραφος 2, στοιχείο α’, του ΚΛΠ ελάχιστου χρονικού διαστήματος μετά την προειδοποίηση, στηρίζεται και αυτή στο ποσό των αποδοχών που χάθηκαν κατόπιν της προσαπτόμενης παρανομίας. Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή δύσκολα μπορεί να αμφισβητήσει την καταλληλότητα του κριτηρίου αυτού.
69
Επί πλέον, πρέπει να γίνει δεκτό ότι και οι αποδοχές που όντως ελήφθησαν μετά τη διαπραχθείσα παρανομία καθορίζουν εν μέρει την έκταση της αποκαταστάσεως της ζημίας, καθόσον ο παθών έχει υποχρέωση να περιορίσει τη ζημία του. Εν προκειμένω, ο κίνδυνος δυσμενών διακρίσεων που προβλήθηκε από την Επιτροπή δεν μπορεί να γίνει δεκτός. Συγκεκριμένα, όταν δύο παρανόμως αποκλεισθέντες υποψήφιοι έχουν διαφορετική μισθολογική απώλεια, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η οι υποψήφιοι αυτοί, ακόμη και αν είχαν ίσες πιθανότητες προσλήψεως, βρίσκονται σε πανομοιότυπη ή όμοια κατάσταση σχετικά με την έκταση της ζημίας που υπέστησαν.
70
Άλλωστε, ναι μεν το Πρωτοδικείο, για να καθορίσει την έκταση της αντισταθμίσεως της απώλειας μιας ευκαιρίας της M.-C. Girardot, όντως εξέτασε κατ’ αρχάς το ποσό των αποδοχών που έχασε η τελευταία, πλην όμως δεν στηρίχθηκε μόνο σε αυτό το κριτήριο για να καθορίσει την έκταση της αντισταθμίσεως αυτής.
71
Βέβαια, κρίνοντας στη σκέψη 58 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ότι, για να καθορίσει την έκταση της αντισταθμίσεως της απώλειας μιας ευκαιρίας της M.-C. Girardot, πρέπει να αξιολογήσει, «αν παρίσταται ανάγκη», την ευκαιρία της ενδιαφερόμενης να προσληφθεί, αφήνοντας να νοηθεί ότι η αξιολόγηση αυτή είναι καθαρά προαιρετική, το Πρωτοδικείο υπέπεσε σε νομικό σφάλμα, καθόσον η παράλειψη της αξιολογήσεως αυτής, η οποία είναι στοιχείο της ίδιας της έννοιας της απώλειας μιας ευκαιρίας, θα κατέληγε στο να υπολογιστεί μόνον η μισθολογική απώλεια της M.-C. Girardot, μολονότι η τελευταία δεν είχε δικαίωμα προσλήψεως.
72
Ωστόσο, το σφάλμα αυτό δεν έχει σημασία καθόσον, μετά τον υπολογισμό, στις σκέψεις 59 έως 95 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, της μισθολογικής απώλειας της M.-C. Girardot, το Πρωτοδικείο, στις σκέψεις 96 έως 122 της αποφάσεως εκείνης, πολλαπλασίασε την απώλεια αυτή με ένα ποσοστό που είχε προορισμό να αποτιμήσει, βάσει συνόλου καταλλήλων στοιχείων που εμπίπτουν στην ανέλεγκτη κρίση του επί των πραγματικών περιστατικών, την πιθανότητα προσλήψεως της M.-C. Girardot.
73
Πάντως, ένα τέτοιο κριτήριο, όπως εφαρμόστηκε για να συνδυαστεί, σύμφωνα με μια μέθοδο που όπως ο γενικός εισαγγελέας παρατήρησε στο σημείο 55 των προτάσεών του γίνεται δεκτή και από διάφορα εθνικά δίκαια, με το κριτήριο της μισθολογικής απώλειας, δύναται να αποτελέσει κατάλληλη ένδειξη για να καθοριστεί η έκταση της αντισταθμίσεως της απώλειας μιας ευκαιρίας της M.-C. Girardot, καθόσον καθιστά δυνατό να ληφθεί υπόψη, για τον καθορισμό αυτόν, η πιθανότητα της ενδιαφερόμενης να λάβει τις αποδοχές που έχασε ανεπανόρθωτα.
74
Είναι αλήθεια ότι, όπως η Επιτροπή παρατήρησε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η ευκαιρία που υπολογίστηκε κατ’ αυτόν τον τρόπο από το Πρωτοδικείο έχει υποθετικό χαρακτήρα και από μόνη της δεν μπορεί να θεωρηθεί πραγματική ή βέβαιη. Ωστόσο, τούτο δεν έχει σημασία, καθόσον δεν αμφισβητείται ότι η ζημία που υπέστη η M.-C. Girardot από την απώλεια μιας ευκαιρίας να προσληφθεί είναι πραγματική και βέβαιη και ότι το Πρωτοδικείο έχει περιθώριο εκτιμήσεως σχετικά με τη μέθοδο που πρέπει να γίνει δεκτή για να καθοριστεί το ποσό της σχετικής ζημίας.
75
Τέλος, ούτως ή άλλως διαπιστώνεται ότι, για τον καθορισμό της εκτάσεως της αποκαταστάσεως της ζημίας που απέρρευσε από την απώλεια μιας ευκαιρίας, η μέθοδος που προτάθηκε από την Επιτροπή και υπομνήσθηκε στη σκέψη 68 της παρούσας αποφάσεως είναι εμφανώς λιγότερο κατάλληλη από εκείνη που έγινε δεκτή στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση.
76
Συγκεκριμένα, μια τέτοια μέθοδος, η οποία καταλήγει στο να αγνοηθεί παντελώς η ιδιαίτερη κατάσταση της M.-C. Girardot για να προταθεί ένας κανόνας που προορίζεται να αποκαθιστά με ομοιόμορφο τρόπο την απώλεια μιας ευκαιρίας προσλήψεως κάθε ενδιαφερόμενου, δεν επιτρέπει, σε αντίθεση με τις επιταγές της νομολογίας του Δικαστηρίου (βλ., μεταξύ άλλων, την απόφαση της 8ης Οκτωβρίου 1986, 169/83 και 136/84, Leussink κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1986, σ. 2801, σκέψη 13, και την προαναφερθείσα απόφαση Lucaccioni κατά Επιτροπής, σκέψεις 22 και 28), να εξασφαλιστεί πλήρης αποκατάσταση της προσωπικής ζημίας που απέρρευσε από την ιδιαίτερη παρανομία που διαπράχθηκε και, επί πλέον, στερεί τον κοινοτικό δικαστή από το περιθώριο εκτιμήσεως που έχει για να καθορίσει την έκταση της αποκαταστάσεως της ζημίας αυτής.
77
Άλλωστε, η εναλλακτική αυτή μέθοδος, εφόσον καταλήγει στον ισχυρισμό, όπως το Πρωτοδικείο παρατήρησε στη σκέψη 74 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η διάρκεια της παραμονής της M.-C. Girardot στην υπηρεσία της Επιτροπής, αν η ενδιαφερόμενη είχε προσληφθεί, είναι τόσο υποθετική ώστε να πρέπει να αγνοηθεί παντελώς και, κατά συνέπεια, ότι πρέπει να θεωρηθεί ότι η υπαλληλική της σχέση θα λυνόταν μόλις είχε αρχίσει να ισχύει, θα οδηγούσε στην αποκατάσταση μιας πλασματικής ζημίας που δεν θα ήταν ούτε πραγματική ούτε βέβαιη.
78
Επομένως, η Επιτροπή, η οποία άλλωστε δεν αμφισβητεί ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση έχει εν προκειμένω επαρκή αιτιολογία, δεν απέδειξε ότι, με τη μέθοδο που έγινε δεκτή στην απόφαση εκείνη, το Πρωτοδικείο, κατά την άσκηση της εξουσίας εκτιμήσεως που έχει στο σημείο αυτό, διέστρεψε τη ζημία που υπέστη εν προκειμένω η M.-C. Girardot, μη καθορίζοντας την πραγματική και βέβαιη ζημία που απέρρευσε για αυτήν από την απώλεια μιας ευκαιρίας να προσληφθεί.
79
Πάντως, δεν αμφισβητείται ότι η τελευταία ζημία έχει άμεσο αιτιώδη σύνδεσμο με την παρανομία που προσάπτεται εν προκειμένω.
80
Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να συναχθεί ότι η αίτηση αναιρέσεως είναι αβάσιμη και ότι, κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί.
Επί της ανταιτήσεως αναιρέσεως
Επιχειρηματολογία των διαδίκων
81
Με την ανταίτηση αναιρέσεως, η M.-C. Girardot ισχυρίζεται ότι το Πρωτοδικείο παρέβη το κοινοτικό δίκαιο υποπίπτοντας σε διάφορα πρόδηλα σφάλματα εκτιμήσεως.
82
Πρώτον, η M.-C. Girardot υποστηρίζει ότι, δεχόμενο μόνο μια πενταετία ως το χρονικό διάστημα που πρέπει να ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό της μισθολογικής διαφοράς, το Πρωτοδικείο υπέπεσε σε πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως καθόσον, στη σκέψη 80 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, απέκλεισε από τα στοιχεία εκτιμήσεως την απώλεια της ευκαιρίας σταδιοδρομίας ενώ δεν ήταν αβέβαιη η προοπτική μονιμοποιήσεως, δεδομένου ότι, σύμφωνα με μια σαφώς καθορισμένη πολιτική, η Επιτροπή τότε μονιμοποιούσε πολλούς έκτακτους υπαλλήλους και, τελικά, οι οκτώ υποψήφιοι που προσλήφθηκαν μονιμοποιήθηκαν όλοι τους.
83
Δεύτερον, η M.-C. Girardot ισχυρίζεται ότι, αναφερόμενο στις καθαρές μηνιαίες αποδοχές που κατά μέσο όρο αντιστοιχούν στις τελευταίες αποδοχές που θα της είχαν καταβληθεί από την Επιτροπή αν είχε θέση βαθμού A 5, το Πρωτοδικείο υπέπεσε σε πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως σχετικά με τον καθορισμό της μισθολογικής διαφοράς καθόσον, στη σκέψη 85 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, παρέβλεψε το γεγονός ότι η ενδιαφερόμενη είχε μεγαλύτερες πιθανότητες να προσληφθεί σε θέση βαθμού A 4 απ’ ό,τι σε θέση βαθμού Α 5, καθόσον πέντε από τις οκτώ θέσεις για τις οποίες ήταν υποψήφια ήσαν θέσεις βαθμού Α 4. Επί πλέον, το Πρωτοδικείο έπρεπε να ανασυστήσει την εξέλιξη της σταδιοδρομίας της βάσει της μέσης διάρκειας της προαγωγής από τον ένα βαθμό στον άλλο και να λάβει υπόψη τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα που θα είχαν σωρευτεί σε περίπτωση προσλήψεως.
84
Τρίτον, η M.-C. Girardot θεωρεί ότι, καθορίζοντας στο 50 % τις πιθανότητες που είχε να προσληφθεί, το Πρωτοδικείο υπέπεσε σε πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως σχετικά με την πιθανότητα αξιοποιήσεως της ευκαιρίας αυτής, καθόσον, στη σκέψη 116 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, παρέβλεψε το ότι οι πιθανότητές της να προσληφθεί ήσαν αυξημένες λόγω του ότι, πρώτον, για κάθε μία από τις σχετικές θέσεις είχε μόνον ένα ανθυποψήφιο, δεύτερον, προσλήφθηκε κάθε ένας από αυτούς και, τρίτον, ένας υποψήφιος για οκτώ θέσεις έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να προσληφθεί απ’ ό,τι ένας υποψήφιος μόνο για μία θέση. Επί πλέον, μια σοβαρή πιθανότητα δεν είναι πιθανότητα ένα προς δύο.
85
Τέταρτον, η M.-C. Girardot θεωρεί ότι το Πρωτοδικείο υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως μη λαμβάνοντας υπόψη, στις σκέψεις 133 έως 138 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, όλα τα στοιχεία ηθικής και σωματικής βλάβης, ενώ τα ιατρικά πιστοποιητικά που προσκόμισε στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας αναφέρουν καταθλιπτικό σύνδρομο από το οποίο πάσχει από τότε που απορρίφθηκαν παράνομα οι υποψηφιότητές της.
86
Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η Επιτροπή υποστήριξε ότι η ανταίτηση αναιρέσεως είναι απαράδεκτη στο σύνολό της, καθόσον σκοπό έχει να θέσει υπό αμφισβήτηση την από το Πρωτοδικείο εκτίμηση πραγματικών περιστατικών.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
87
Όπως προκύπτει από τα άρθρα 225 ΕΚ και 58 του Οργανισμού του Δικαστηρίου, η αίτηση αναιρέσεως περιορίζεται σε νομικά ζητήματα και, κατά συνέπεια, μόνον το Πρωτοδικείο είναι αρμόδιο να διαπιστώσει τα πραγματικά περιστατικά, εκτός αν η ανακρίβεια των διαπιστώσεών του απορρέει από έγγραφα της δικογραφίας που του είχαν υποβληθεί, και να εκτιμήσει τα περιστατικά αυτά. Επομένως, η εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, εκτός αν παραμορφώθηκε το περιεχόμενο αποδεικτικών στοιχείων που προσκομίστηκαν ενώπιον του Πρωτοδικείου, δεν αποτελεί νομικό ζήτημα που ως τέτοιο εμπίπτει στον έλεγχο του Δικαστηρίου (βλ., μεταξύ άλλων, την προαναφερθείσα απόφαση ΕΤΕ κατά Hautem, σκέψη 44, και την απόφαση της 5ης Ιουνίου 2003, C-121/01 P, O’Hannrachain κατά Κοινοβουλίου, Συλλογή 2003, σ. I-5539, σκέψη 35, και τη διάταξη της 27ης Απριλίου 2006, C-230/05 P, L κατά Επιτροπής, δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 45).
88
Επί πλέον, από τα άρθρα 225 ΕΚ, 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου και 112, παράγραφος 1, στοιχείο γ’, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου προκύπτει ότι η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να αναφέρει με ακριβή τρόπο τα επικρινόμενα στοιχεία της αποφάσεως της οποίας ζητείται η αναίρεση καθώς και τα νομικά επιχειρήματα που με συγκεκριμένο τρόπο υποστηρίζουν την αίτηση αυτή (βλ., μεταξύ άλλων, τις αποφάσεις της 6ης Μαρτίου 2003, C-41/00 P, Interporc κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. I-2125, σκέψη 15, και της 26ης Οκτωβρίου 2006, C-68/05 P, Koninklijke Coöperatie Cosun κατά Επιτροπής, Συλλογή 2006, σ. I-10367, σκέψη 54, τη διάταξη της 19ης Μαρτίου 2004, C-196/03 P, Lucaccioni κατά Επιτροπής, Συλλογή 2004, σ. I-2683, σκέψη 40, και την προαναφερθείσα διάταξη Meister κατά ΓΕΕΑ, σκέψη 95).
89
Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, δεν ικανοποιεί την τελευταία επιταγή η αίτηση αναιρέσεως η οποία, χωρίς καν να περιέχει επιχειρηματολογία που να έχει ειδικά ως σκοπό να προσδιορίσει το νομικό σφάλμα της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, περιορίζεται να επαναλάβει κατά γράμμα ή κατ’ ουσίαν τους ισχυρισμούς και τα επιχειρήματα που προβλήθηκαν ενώπιον του Πρωτοδικείου, περιλαμβανομένων εκείνων που στηρίζονται σε πραγματικά περιστατικά τα οποία ρητώς απορρίφθηκαν από το δικαστήριο αυτό. Συγκεκριμένα, μια τέτοια αίτηση αναιρέσεως αποτελεί στην πραγματικότητα αίτημα απλώς και μόνον επανεξετάσεως του εισαγωγικού της δίκης εγγράφου που κατατέθηκε ενώπιον του Πρωτοδικείου, πράγμα που δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Δικαστηρίου (βλ., μεταξύ άλλων, τις προαναφερθείσες αποφάσεις Bergaderm και Goupil κατά Επιτροπής, σκέψη 35, και Eurocoton κ.λπ. κατά Συμβουλίου, σκέψη 47, και την προαναφερθείσα διάταξη Lucaccioni κατά Επιτροπής, σκέψη 41).
90
Άλλωστε, κατά τη νομολογία που υπομνήσθηκε στη σκέψη 45 της παρούσας αποφάσεως, όταν το Πρωτοδικείο έχει διαπιστώσει την ύπαρξη ζημίας, μόνον αυτό είναι αρμόδιο να εκτιμήσει, εντός των ορίων του αιτήματος αποζημιώσεως, τον τρόπο και την έκταση της αποκαταστάσεως της ζημίας αυτής.
91
Πάντως, εν προκειμένω, διαπιστώνεται ότι, με την υπό κρίση ανταίτηση αναιρέσεως, η M.-C. Girardot, όπως ή ίδια υπογράμμισε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση σε απάντηση σχετικής ερωτήσεως του Δικαστηρίου, σκοπό έχει όχι να προσδιοριστεί η ύπαρξη νομικών σφαλμάτων στη συλλογιστική του Πρωτοδικείου στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, αλλά να τεθεί υπό αμφισβήτηση, αφενός, με την επανάληψη των επιχειρημάτων που προβλήθηκαν πρωτοδίκως και, αφετέρου, με την επίκληση φερομένων νέων αποδείξεων, η εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών που έγινε από το δικαστήριο αυτό στην απόφαση εκείνη προκειμένου να καθοριστεί η έκταση της αποκαταστάσεως της ζημίας, χωρίς όμως να προβάλλεται οποιαδήποτε παραμόρφωση των περιστατικών αυτών ούτε η παραμικρή νομική επιχειρηματολογία για να αποδειχθεί ο λόγος για τον οποίο δεν ευσταθεί κατά νόμον η από το Πρωτοδικείο εκτίμηση των επιχειρημάτων αυτών. Επομένως, κατ’ αυτόν τον τρόπο, η M.-C. Girardot περιορίζεται να ζητήσει να επανεξεταστεί η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση.
92
Κατά συνέπεια, η ανταίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.
93
Κατόπιν όλων των ανωτέρω, η αίτηση αναιρέσεως και η ανταίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθούν.
Επί των δικαστικών εξόδων
94
Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Οργανισμού Διαδικασίας, το οποίο έχει εφαρμογή στην αναιρετική διαδικασία βάσει του άρθρου 118 του ίδιου κανονισμού, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Εφόσον η M.-C. Girardot ζήτησε την καταδίκη της Επιτροπής στα δικαστικά έξοδα και εφόσον η αίτηση αναιρέσεως είναι απορριπτέα, η Επιτροπή πρέπει να καταδικαστεί στα έξοδα σχετικά με την αίτηση αναιρέσεως. Εφόσον η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της M.-C. Girardot στα έξοδα της ανταιτήσεως αναιρέσεως και εφόσον η ανταίτηση αναιρέσεως είναι απορριπτέα, η M.-C. Girardot πρέπει να καταδικαστεί στα έξοδα σχετικά με την ανταίτηση αναιρέσεως.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως και την ανταίτηση αναιρέσεως.
2)
Καταδικάζει την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στα δικαστικά έξοδα σχετικά με την αίτηση αναιρέσεως.
3)
Καταδικάζει την M.-C. Girardot στα δικαστικά έξοδα σχετικά με την ανταίτηση αναιρέσεως.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.