Instantie Rechtbank Amsterdam 
Datum uitspraak 07-01-2015 
Datum publicatie 27-01-2015 
Zaaknummer C-13-561169 - HA ZA 14-283 
Rechtsgebieden Civiel recht 
Bijzondere kenmerken Eerste aanleg - enkelvoudig 
Inhoudsindicatie 
Luchtvracht. Beschikking Commissie over kartel. Bevoegdheid. Geen 
misbruik in verband met tweede dagvaarding. 
Vindplaatsen Rechtspraak.nl 
Uitspraak 
vonnis 
Afdeling privaatrecht 
zaaknummer / rolnummer: C/13/561169 / HA ZA 14-283 
Vonnis in incident van 7 januari 2015 
in de zaak van 
de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid 
EQUILIB NETHERLANDS B.V. ,
gevestigd te Amsterdam, 
ECLI:NL:RBAMS:2015:94 
RECHTBANK AMSTERDAM 
pagina 1 van 6Rechtspraak.nl - Print uitspraak 
10 -2-2015 http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBAMS:2015:94
1.1. 
-
-
-
-
-
-
eiseres in de hoofdzaak, 
verweerster in het incident, 
advocaat mr. M.H.J. van Maanen, 
tegen 
1. de vennootschap naar buitenlands recht 
BRITISH AIRWAYS PLC. ,
gevestigd te Harmondsworth, Verenigd Koninkrijk, 
gedaagde in de hoofdzaak, 
eiseres in het incident, 
advocaat mr. D.J. Beenders, 
2. de vennootschap naar buitenlands recht 
DEUTSCHE LUFTHANSA AG ,
gevestigd te Keulen, 
gedaagde in de hoofdzaak, 
eiseres in het incident, 
advocaat mr. R.B. Gerretsen, 
3. de vennootschap naar buitenlands recht 
LUFTHANSA CARGO AG, 
gevestigd te Frankfurt am Main, Duitsland, 
gedaagde in de hoofdzaak, 
eiseres in het incident, 
advocaat mr. R.B. Gerretsen. 
Partijen in het incident worden hierna Equilib, BA en Lufthansa genoemd. Het incident is ingeleid in de 
hoofdzaak waarin Equilib eiseres is en KLM, Martinair, Air France, BA en Lufthansa de gedaagde partijen 
zijn. 
Het verloop van de procedure blijkt uit: 
de dagvaarding van 30 december 2013, met producties
de incidentele conclusie tot onbevoegdheid van BA 
de incidentele conclusie houdende exceptie van onbevoegdheid van Lufthansa, met producties 
de conclusie van antwoord in incidenten houdende exceptie van onbevoegdheid 
het proces-verbaal van het op 21 november 2014 gehouden pleidooi, met de daarin genoemde 
processtukken en/of proceshandelingen 
de brieven van mr. M.D. Klompenhouwer namens Lufthansa van 10 december 2014 en van mr. Van 
Maanen namens Equilib van 12 december 2014, als reactie op het proces-verbaal. 
1 De procedure 
pagina 2 van 6Rechtspraak.nl - Print uitspraak 
10 -2-2015 http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBAMS:2015:94
1.2. 
2.1. 
2.2. 
2.3. 
2.4. 
3.1. 
3.2. 
Ten slotte is vonnis bepaald in het incident. 
Blijkens een persbericht heeft de Europese Commissie (hierna: de Commissie) in een beschikking van 
9 november 2010 geoordeeld dat vanaf december 1999 tot 14 februari 2006 brandstof- en 
veiligheidstoeslagen zijn gecoördineerd ten aanzien van vluchten van, naar en binnen de Europese 
Economische Ruimte en Zwitserland, door onder meer de luchtvaartmaatschappijen (hierna: de 
beschikking). Aan elf luchtvaartmaatschappijen zijn geldboetes opgelegd voor een totaalbedrag van € 
799.445.000,-- voor deelname aan een internationaal kartel. De beschikking is tot op heden nog niet 
gepubliceerd. Tegen deze beschikking is door alle twintig geadresseerden daarvan, met uitzondering 
van Qantas Airways Limited, beroep ingesteld bij het Gerecht van de Europese Unie. 
Equilib stelt dat zij optreedt voor ruim 140 (groepen van) benadeelde ondernemingen die hun 
vorderingen op de deelnemers aan het kartel hebben gecedeerd aan haar, als vermeld in de door haar 
overgelegde annex I v5. 
Vooruitlopend op de beschikking heeft (de rechtsvoorganger van) Equilib reeds een procedure 
aanhangig gemaakt tegen KLM, Martinair en Air France onder zaak- en rolnummer 486440/ HA ZA 11- 
944 (hierna: de eerste procedure). 
De rechtbank heeft bij vonnis van 7 maart 2012 de behandeling van de hoofdzaak in de eerste 
procedure aangehouden “totdat de beschikking (…) dan wel de uitspraak van de Europese rechter 
daarover in kracht van gewijsde is gegaan”. Equilib heeft tegen dit vonnis hoger beroep ingesteld. Het 
Hof Amsterdam heeft bij arrest van 24 september 2013 het vonnis van de rechtbank vernietigd en de 
zaak terugverwezen naar de rechtbank. 
Equilib vordert in de hoofdzaak (hierna: de tweede procedure) verklaringen voor recht om vast te 
stellen dat de luchtvaartmaatschappijen door deelname aan het kartel naar het recht van de betrokken 
rechtsstelsels hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de door de benadeelden geleden schade alsmede 
veroordeling tot schadevergoeding, nader op te maken bij staat. Equilib baseert de bevoegdheid van 
deze rechtbank met betrekking tot de vorderingen tegen BA en Lufthansa op artikel 6 lid 1 de 
verordening (EG) nr. 44/2001 van de Raad van 22 december 2000 betreffende de rechterlijke 
bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken 
(hierna: EEX-Vo). 
BA en Lufthansa vorderen in het incident dat deze rechtbank zich onbevoegd verklaart. Zij stellen 
daartoe, samengevat, het volgende: 
Artikel 6 sub 1 EEX-Vo is niet van toepassing wegens het ontbreken van een nauwe band in de zin van 
deze bepaling. In het onderhavige geval is geen sprake van eenzelfde feitelijke situatie zodat er geen 
gevaar bestaat voor onverenigbare beslissingen. Zoals uit het door Equilib overgelegde persbericht van 
de Commissie blijkt, verschillen de aan de geadresseerden van de beschikking opgelegde boetes 
immers onder meer vanwege de aard en de omvang van de vluchten en van deelname aan de inbreuk. 
Evenmin is er sprake van een eenzelfde situatie rechtens. Volgens vaste Europese rechtspraak dient 
de nationale rechter te beoordelen of er bij afzonderlijke berechting van de vorderingen gevaar bestaat 
voor onverenigbare beslissingen en zijn de rechtsgrondslagen van de ingediende vorderingen een 
relevante maar op zichzelf niet steeds doorslaggevende factor bij die beoordeling. De verschillende 
rechtsstelsels zullen tot verschillen kunnen leiden ten aanzien van onder meer hoofdelijke 
2 De feiten 
3 De beoordeling in het incident 
pagina 3 van 6Rechtspraak.nl - Print uitspraak 
10 -2-2015 http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBAMS:2015:94
3.3. 
3.4. 
3.5. 
aansprakelijkheid, groepsaansprakelijkheid en schadevergoeding, terwijl er daarnaast verschillen 
bestaan in het procesrecht van de verschillende lidstaten. 
Equilib maakt misbruik van de in artikel 6 lid 1 EEX-Vo opgenomen bevoegdheidsregel. De 
onderhavige procedure betreft inhoudelijk hetzelfde onderwerp als de eerste procedure. Bovendien 
heeft Equilib zich er eerder tegen verzet dat de overige in de beschikking genoemde 
luchtvaartmaatschappijen hoofdgedaagden werden. Het is evident dat Equilib KLM en Martinair 
uitsluitend als ankervennootschappen gebruikt om bevoegdheid van deze rechtbank ten aanzien van 
Lufthansa en BA te creëren. Equilib probeert daardoor BA en Lufthansa af te houden van hun nationale 
rechter. Het entameren van een tweede procedure verenigt zich bovendien niet met het doel van met 
name artikel 6 EEX-Vo om proceskosten te beperken en procesefficiëntie te verhogen. Voornoemde 
handelwijze van Equilib is in strijd met een goede procesorde en levert misbruik van procesrecht op. 
Lufthansa en BA verzoeken tegen een eventueel afwijzend vonnis hoger beroep open te stellen. 
Artikel 6 lid 1 EEX-Vo bepaalt dat als er in dezelfde procedure meer dan 
één gedaagde is, de gedaagden kunnen worden opgeroepen voor de woonplaats van één van hen, 
mits tussen de vorderingen tegen de verschillende gedaagden een zo nauwe band bestaat, dat een 
goede rechtsbedeling vraagt om hun gelijktijdige behandeling en berechting, teneinde te vermijden 
dat bij afzonderlijke berechting van de zaken onverenigbare beslissingen worden gegeven. Equilib 
heeft de rechtsmacht van de Nederlandse rechter ten aanzien van BA en Lufthansa gebaseerd op 
artikel 6 lid 1 EEX-Vo onder verwijzing naar KLM en Martinair, die alhier woonplaats hebben, als 
‘ankergedaagden’. 
Naar het oordeel van de rechtbank bestaat er tussen de vorderingen ingesteld tegen de verschillende 
gedaagden in de onderhavige zaak een nauwe band in de zin van artikel 6 lid 1 EEX-Vo, nu de 
vorderingen tegen de verschillende gedaagden zijn gebaseerd op eenzelfde feitelijke situatie en een 
eenzelfde situatie rechtens, te weten deelname aan het in de beschikking van de Commissie 
beschreven kartel. Dit brengt mee dat er een concreet risico bestaat op onverenigbare beslissingen 
wanneer aansprakelijkheid van de verschillende gedaagden in afzonderlijke procedures zou worden 
beoordeeld. De geadresseerden van een kartelbeschikking van de Commissie, zoals waarvan hier 
sprake is, kunnen ter zake van de in die beschikking beschreven gedragingen worden gedagvaard voor 
de rechter van de woonplaats van een van hen. In gelijke zin hebben geoordeeld de rechtbank Den 
Haag op 1 mei 2013 in de zaak CDC/Shell c.s. (paraffinewaskartel, ECLI:NL:RBDHA:2013:CA1870, r.o. 
4.16 en verder) en deze rechtbank op 4 juni 2014 in de zaak CDC/Akzo c.s. (natriumchloraatkartel, 
ECLI:NL:RBAMS:2014:3190, r.o. 2.11 en verder). Verder heeft de advocaat-generaal van het Hof van 
Justitie op 11 december 2014 geconcludeerd (C-352/13, CDC Waterstofperoxide, 
ECLI:EU:C:2014:2443): 
“(…) Artikel 6, punt 1, van verordening (EG) nr. 44/2001 van de Raad (…) moet aldus worden 
uitgelegd dat wanneer een verweerder met woonplaats in het rechtsgebied van een lidstaat en in 
andere lidstaten gevestigde verweerders voor dat gerecht gezamenlijk worden aangesproken tot het 
verstrekken van inlichtingen en tot schadevergoeding ter zake van een enkele voortgezette inbreuk op 
artikel 81 EG (artikel 101 VVEU), die door de Europese Commissie is vastgesteld en waaraan 
verweerders in verschillende lidstaten en op verschillende tijdstippen hebben deelgenomen, 
gelijktijdige behandeling en berechting van deze vorderingen doelmatig is teneinde te vermijden dat 
bij afzonderlijke berechting onverenigbare uitspraken worden gegeven. (…)” 
Het beroep van BA en Lufthansa op een vonnis van 17 juli 2013 van de rechtbank Rotterdam 
(ECLI:NL:RBROT:2013:5504, r.o. 5.16 en verder) levert geen aanknopingspunten op voor een ander 
oordeel, reeds omdat afzonderlijke nationale kartels, zoals waarover de rechtbank Rotterdam in dat 
vonnis heeft beslist, thans niet aan de orde zijn (partijen zijn het hierover eens). 
Partijen hebben verder uitgebreid gedebatteerd over de vraag of Equilib misbruik maakt van 
procesrecht door de dagvaarding in de tweede procedure uit te brengen, en zo ja, of (en in welk 
juridisch kader) dat (mogelijke) misbruik relevant is bij de toepassing van artikel 6 lid 1 EEX-Vo. 
pagina 4 van 6Rechtspraak.nl - Print uitspraak 
10 -2-2015 http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBAMS:2015:94
3.6. 
3.7. 
3.8. 
3.9. 
3.10. 
3.11. 
3.12. 
3.13. 
De mogelijkheid een nieuwe partij als gedaagde te betrekken bij een reeds aanhangig geding kan 
nodig zijn voor een geordend, doelmatig en eerlijk proces, bijvoorbeeld om een vergissing te 
herstellen, de verjaring van een rechtsvordering alsnog te stuiten of nieuwe verhaalsmogelijkheden 
veilig te stellen indien een relevante (rechts)persoon aanvankelijk over het hoofd is gezien. Het 
Nederlandse procesrecht verzet zich er niet tegen dat de eiser een nieuwe procedure aanhangig maakt 
tegen de nieuwe gedaagde, zonodig met hetzelfde ‘anker’ voor de bevoegdheid als in de eerdere 
procedure, waarna de beide zaken worden gevoegd. Deze werkwijze komt in de rechtspraktijk voor en 
is aanvaardbaar. 
Deze werkwijze is goed te rijmen met (het doel van) artikel 6 lid 1 EEX-Vo, zoals recent nog verwoord 
door de advocaat-generaal van het Hof van Justitie: gelijktijdige behandeling en berechting van 
vorderingen die zijn gegrond op een en dezelfde inbreuk (hetzelfde kartel) door hetzelfde gerecht met 
het oog op de doelmatigheid en teneinde te vermijden dat bij afzonderlijke berechting onverenigbare 
uitspraken worden gedaan. Uitgangspunt van artikel 6 lid 1 EEX-Vo is dat dezelfde rechter kennis 
neemt van zaken, mits sprake is van de vereiste nauwe samenhang, die zoals hiervoor is overwogen in 
dit geval aanwezig is. 
Omstandigheden die duiden op misbruik zijn gesteld noch gebleken. De stelling van BA en Lufthansa, 
dat de vordering enkel is ingesteld om hen te onttrekken aan de bevoegdheid van de rechter van de 
lidstaat waar zij woonplaats hebben (HvJ 13 juli 2006, C-103/05 Reisch Montage), is tegenover de 
betwisting door Equilib onvoldoende toegelicht. Lufthansa en BA hebben ook onvoldoende betwist dat 
zij, vergeleken met de situatie dat zij reeds in de eerste procedure gedagvaard zouden zijn, niet in hun 
verweer zijn benadeeld. De stelling van BA en Lufthansa, dat zij niet in het ongewisse mogen worden 
gelaten over de vraag of zij zullen worden gedagvaard voor deze rechtbank, is gelet op het 
voorgaande onjuist, althans deze stelling levert in dit geval bij gebreke van een nadere concrete 
toelichting geen aanwijzing op dat van misbruik sprake is. 
Het stond Equilib tegen deze achtergrond vrij om KLM, Martinair en Air France opnieuw te 
dagvaarden, thans samen met BA en Lufthansa. 
Op grond van het voorgaande acht de rechtbank zich bevoegd van de in de tweede procedure tegen 
BA en Lufthansa ingestelde vorderingen kennis te nemen. De incidentele vorderingen zullen dan ook 
worden afgewezen. 
BA en Lufthansa hebben verzocht hoger beroep van dit vonnis open te stellen. Equilib heeft 
hiertegen bezwaar gemaakt. De rechtbank ziet, alle omstandigheden in aanmerking genomen, geen 
aanleiding hoger beroep open te stellen. Het daartoe strekkende verzoek van BA en Lufthansa zal dan 
ook worden afgewezen. 
BA en Lufthansa zullen als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten van het incident 
worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Equilib worden begroot op € 904,00 (2,0 punten x 
tarief € 452,00). 
Zoals reeds eerder aan partijen en hun raadslieden is bericht zal op 5 februari 2015 een zitting 
worden gehouden in de eerste procedure en de tweede procedure inzake de incidenten (betreffende de 
artikelen 22/843a Rv, 118 Rv en voeging) en zal op 1 april 2015 een regiezitting plaatsvinden in de 
eerste procedure, de tweede procedure en de daaraan gelieerde vrijwaringsprocedures (486442 / HA 
ZA 11-945 en 561722 / HA ZA 14-315). BA en Lufthansa hebben kenbaar gemaakt op 21 januari 2015 
te willen antwoorden in (enkele van die) incidenten. Daartoe zal de zaak naar de rol worden verwezen. 
De rechtbank 
4 De beslissing 
pagina 5 van 6Rechtspraak.nl - Print uitspraak 
10 -2-2015 http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBAMS:2015:94
4.1. 
4.2. 
4.3. 
4.4. 
1
in de incidenten 
wijst de vorderingen af, 
veroordeelt BA en Lufthansa in de kosten van het incident, aan de zijde van Equilib tot op heden 
begroot op € 904,00, 
verklaart deze proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad, 
in de hoofdzaak 
verwijst de zaak naar de rol van 21 januari 2015  voor antwoord in incident aan de zijde van BA en 
Lufthansa. 
Dit vonnis is gewezen door mr. L.S. Frakes, mr. H.J. Fehmers en mr. R.A. Dudok van Heel, bijgestaan 
door mr. J.P. van der Stouwe, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 7 januari 2015. 
1
type: JPvScoll: 
pagina 6 van 6Rechtspraak.nl - Print uitspraak 
10 -2-2015 http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBAMS:2015:94