Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 1 sierpnia 2025 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sąd Najwyższy – Polska) – T.B. i in./C.B. i in.
(Sprawy połączone C-422/23, C-455/23, C-459/23, C-486/23 i C-493/231, Daka i in.2 )
Odesłanie prejudycjalne – Państwo prawne – Skuteczna ochrona prawna w dziedzinach objętych prawem Unii – Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE – Zasady nieusuwalności i niezawisłości sędziów – Wyznaczenie sędziego sądu najwyższego bez jego zgody do orzekania na czas określony w innej izbie tego sądu – Pierwszeństwo prawa Unii – Zamówienia publiczne – Dyrektywa 2004/17/WE – Procedury udzielania zamówień – Zastosowanie do umowy sprzedaży praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii z odnawialnych źródeł – Dyrektywa 92/13/EWG – Artykuł 2d ust. 1 – Procedury odwoławcze w dziedzinie udzielania zamówień publicznych – Nieskuteczność umowy – Podmiot zamawiający domagający się unieważnienia umowy zawartej z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych – Nadużycie prawa – Brak
Język postępowania: polski
Sąd odsyłający
Sąd Najwyższy
Strony w postępowaniu głównym
Strony inicjujące postępowanie przed sądem odsyłającym: T.B. (C-422/23), G.T. (C-455/23), E.S.A. (C-459/23), S. sp. z o.o. (C-486/23), Miasto W. (C-493/23)
Druga strona postępowania: C.B. (C-422/23), T.S.A. (C-455/23), W. sp. z o.o., Bank S.A. (C-459/23), V. sp. z o.o. (C-486/23), M.T., E.T., A.W. (C-493/23)
przy udziale: D.B. (C-422/23), Prokuratora Prokuratury Okręgowej Warszawa-Praga w Warszawie (C-493/23)
Sentencja
Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej
należy interpretować w ten sposób, że:
nie stoi on na przeszkodzie środkom podjętym przez prezesa sądu krajowego, polegającym na wyznaczeniu sędziów mających miejsce służbowe w jednej z izb tego sądu do czasowego orzekania w innej izbie wspomnianego sądu, przy jednoczesnym pozostawieniu obowiązku orzekania w ich macierzystej izbie, mimo że sędziowie ci nie wyrazili zgody na to wyznaczenie, nie dysponują żadnym środkiem zaskarżenia przed sądem w celu jego zakwestionowania, wyznaczenie to pociąga za sobą zwiększenie obciążenia pracą odnośnych sędziów i wymaga ich zaangażowania w dziedzinach niezwiązanych z ich specjalizacją, a zarazem rzeczony prezes został powołany do tego sądu w okolicznościach niezgodnych z wymogami wynikającymi z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, pod warunkiem że takie środki są oparte na uzasadnionych powodach związanych w szczególności z należytym sprawowaniem wymiaru sprawiedliwości, są podejmowane na podstawie przepisów krajowych regulujących ustrój danego sądu, mają charakter czasowy i są ściśle określone w czasie, nie podważają przydzielenia danych sędziów do ich izby macierzystej i nie prowadzą do jakiejkolwiek degradacji tych sędziów ani odebrania im spraw pozostających w ich referacie.
Artykuł 3 ust. 3 lit. b) dyrektywy 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynującej procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, zmienionej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1177/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., w związku z art. 20 ust. 1 dyrektywy 2004/17 ze zmianami
należy interpretować w ten sposób, że:
nabywanie przez przedsiębiorstwo publiczne zajmujące się handlem energią elektryczną zielonych certyfikatów w rozumieniu art. 2 akapit drugi lit. k) i l) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE stanowi działalność prowadzoną w zakresie dostaw energii elektrycznej do stałych sieci przeznaczonych do świadczenia usług dla odbiorców publicznych w związku z produkcją, transportem lub dystrybucją energii elektrycznej.
Artykuł 1 ust. 4 dyrektywy 2004/17, zmienionej rozporządzeniem nr 1177/2009, w związku z art. 14 i art. 17 ust. 2 dyrektywy 2004/17 ze zmianami
należy interpretować w ten sposób, że:
aby umowa, która zobowiązuje strony do zawierania umów wykonawczych na określonych warunkach co do ceny i ilości, była objęta zakresem pojęcia „umowy ramowej” w rozumieniu art. 1 ust. 4 dyrektywy 2004/17 ze zmianami, powinna ona wskazywać okres, w którym ma się stosować, oraz określać maksymalny wolumen dostaw, które będą mogły stanowić przedmiot kolejnych zamówień, poprzez doprecyzowanie ich maksymalnej ilości lub wartości, przy czym samo wskazanie formuły cenowej mającej zastosowanie do obliczenia wartości umów, które mają zostać zawarte, i nieokreślonego ilościowo zobowiązania do zawierania umów wykonawczych, nie jest w tym zakresie wystarczające;
jeżeli szacunkowa wartość umów, które mają zostać zawarte w danym okresie na podstawie umowy ramowej lub w ramach zamówień powtarzających się lub podlegających odnowieniu, obliczona na podstawie, odpowiednio, art. 17 ust. 3 i 5 dyrektywy 2004/17 ze zmianami przekracza próg określony w art. 16 lit. a) dyrektywy 2004/17 ze zmianami podmiot zamawiający powinien albo udzielić każdego z kolejnych zamówień zgodnie z procedurami przewidzianymi w dyrektywie 2004/17 ze zmianami, albo zawrzeć zgodnie z rzeczoną dyrektywą umowę ramową w rozumieniu i z poszanowaniem warunków określonych w art. 1 ust. 4 dyrektywy 2004/17 ze zmianami.
Artykuł 2d ust. 1 lit. a) dyrektywy Rady 92/13/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. koordynującej przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne odnoszące się do stosowania przepisów wspólnotowych w procedurach zamówień publicznych podmiotów działających w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i telekomunikacji, zmienionej dyrektywą 2007/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 grudnia 2007 r.,
należy interpretować w ten sposób, że:
zawarcie umowy z pominięciem przepisów o zamówieniach publicznych podlega przewidzianej w tym przepisie sankcji.
Zasadę zakazu nadużywania prawa należy interpretować w ten sposób, że nie stoi ona na przeszkodzie temu, by podmiot zamawiający mógł domagać się unieważnienia umowy, którą zawarł z dostawcą, na tej podstawie, że umowa ta została zawarta z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych, mimo że rzeczywistym powodem tego żądania jest spadek opłacalności realizacji tej umowy.
____________
1 Dz.U. C, C/2023/1275, C/2023/1277, C/2023/1278, C/2023/1280, C/2023/1281.
1 Niniejszym sprawom została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.