62019TJ0119_INF
Arrest van het Gerecht (Zevende kamer) van 3 februari 2021 – Mutondo/Raad
(zaak T‑119/19)
„
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid
–
Beperkende maatregelen met het oog op de situatie in de Democratische Republiek Congo
–
Bevriezing van tegoeden
–
Handhaving van verzoekers naam op de lijst van betrokken personen
–
Motiveringsplicht
–
Recht om te worden gehoord
–
Bewijs van de gegrondheid van de plaatsing en de handhaving op de lijsten
–
Kennelijke beoordelingsfout
–
Voortbestaan van de feitelijke en juridische omstandigheden die tot de vaststelling van de beperkende maatregelen hebben geleid
–
Recht op eerbiediging van het privéleven, het familie- en gezinsleven
–
Vermoeden van onschuld
–
Evenredigheid
–
Exceptie van onwettigheid
”
1.
Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Bevriezing van de tegoeden van personen die de rechtsstaat ondermijnen of die betrokken zijn bij het plegen van handelingen die ernstige schendingen van de mensenrechten inhouden – Minimumvereisten
[Art. 296, tweede alinea, VWEU; verordening nr. 1183/2005 van de Raad, art. 9, lid 3; besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2018/1940, art. 7, lid 2]
(zie punten 49‑54)
2.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Bevriezing van de tegoeden van personen die de rechtsstaat ondermijnen of die betrokken zijn bij het plegen van handelingen die ernstige schendingen van de mensenrechten inhouden – Verplichting om in de motivering de individuele en specifieke redenen voor dergelijke maatregelen op te geven – Besluit genomen in een door de belanghebbende gekende context zodat deze de draagwijdte van de hem betreffende maatregel kan begrijpen
[Art. 296 VWEU; besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2018/1940, bijlage II; verordening nr. 2018/1931 van de Raad, bijlage]
(zie punten 50, 57‑62)
3.
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Rechten van de verdediging – Recht op effectieve rechterlijke bescherming – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Bevriezing van de tegoeden van personen die de rechtsstaat ondermijnen of die betrokken zijn bij het plegen van handelingen die ernstige schendingen van de mensenrechten inhouden – Verplichting om de individuele en specifieke redenen voor de genomen besluiten mee te delen – Verplichting om de betrokkene in staat te stellen zijn standpunt over de tegen hem in aanmerking genomen redenen naar behoren kenbaar te maken – Omvang
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 41, lid 2, a); besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2018/1940, bijlage II; verordening 2018/1931 van de Raad, bijlage]
(zie punten 67‑69)
4.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Bevriezing van tegoeden – Rechten van de verdediging – Mededeling van de bezwarende elementen – Navolgend besluit waarbij verzoekers naam wordt gehandhaafd op de lijst van personen die onder deze maatregelen vallen – Geen nieuwe redenen – Schending van het recht om te worden gehoord – Geen
[Besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2018/1940, art. 9, lid 2, en bijlage II; verordening 2018/1931 van de Raad, bijlage]
(zie punten 70‑72, 76‑78, 86‑88)
5.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Verordening houdende vaststelling van beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten in het licht van de situatie in de Democratische Republiek Congo – Omvang van het toezicht
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 47; besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2018/1940, art. 9, lid 2, en bijlage II; verordening nr. 2018/1931 van de Raad, bijlage]
(zie punten 95‑97, 119)
6.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Bevriezing van de tegoeden van personen die de rechtsstaat ondermijnen of die betrokken zijn bij het plegen van handelingen die ernstige schendingen van de mensenrechten inhouden – Criteria – Functies die de verantwoordelijkheid voor de onderdrukking van de burgerbevolking of de eerbiediging van de rechtsstaat met zich meebrengen – Beoordelingsfout – Geen
[Besluit 2010/788/PESC van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2016/2231 en (GBVB) 2018/1940, bijlage II; verordening 2018/1931 van de Raad, bijlage]
(zie punten 98, 108, 113, 131‑134)
7.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Werkingssfeer – Personen die betrokken zijn geweest bij het beramen, aansturen of plegen van handelingen die ernstige schendingen of misbruik van de mensenrechten inhouden – Personen die een breed gedragen en vreedzame oplossing voor verkiezingen hebben belemmerd, onder meer door daden van geweld, onderdrukking of aanzetten tot geweld, of door ondermijning van de rechtsstaat – Begrippen – Personen die dergelijke handelingen in het verleden hebben gepleegd, ondanks het feit dat er geen bewijs is dat zij thans bij dergelijke handelingen zijn betrokken of eraan deelnemen – Daaronder begrepen
[Besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2016/2231, art. 9, lid 2]
(zie punten 125, 126)
8.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Verbod van binnenkomst en doorreis voor personen die de rechtsstaat ondermijnen of die betrokken zijn bij het plegen van handelingen die ernstige schendingen van de mensenrechten inhouden en bevriezing van de tegoeden van die personen – Beperking van het recht op eerbiediging van het privéleven en van het familie- en gezinsleven – Schending van het evenredigheidsbeginsel – Geen
[Art. 21, lid 2, b) en c), en 29 VEU; art. 215, lid 2, VWEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 7 en 52, lid 1; besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2018/1940, art. 4, leden 1, 2 en 7, en bijlage II; verordening 2018/1931 van de Raad, bijlage]
(zie punten 141‑152)
9.
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Grondrechten – Vermoeden van onschuld – Besluit tot bevriezing van de tegoeden van bepaalde personen en entiteiten in het licht van de situatie in de Democratische Republiek Congo – Verenigbaarheid met dat beginsel – Voorwaarden
[Art. 29 VEU; art. 215, lid 2, VWEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 48, lid 1; verordening nr. 1183/2005 van de Raad; besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2018/1940, art. 5, lid 1, en art. 9; verordening 2018/1931 van de Raad, bijlage]
(zie punten 153‑160)
10.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Omvang van het toezicht – Beperkt toezicht voor de algemene regels – Criteria voor vaststelling van de beperkende maatregelen – Betrokkenheid bij het beramen, aansturen of plegen van handelingen die ernstige schendingen van de mensenrechten inhouden – Belemmering van een breed gedragen en vreedzame oplossing voor verkiezingen, onder meer door daden van geweld, onderdrukking of aanzetten tot geweld, of door ondermijning van de rechtsstaat – Draagwijdte – Eerbiediging van het rechtszekerheidsbeginsel dat vereist dat de gevolgen van rechtsregels duidelijk, nauwkeurig en voorzienbaar zijn
[Art. 3, lid 5, en 21, lid 2, b) en c), VEU; art. 275, tweede alinea, VWEU; besluiten van de Raad 2010/788/GBVB, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB° 2018/1940, art. 3, lid 2, b), en besluit (GBVB) 2016/2231, overwegingen 3 en 4; verordening nr. 1183/2005 van de Raad]
(zie punten 170, 171, 173‑180)
11.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo – Omvang van het toezicht – Beperkt toezicht voor de algemene regels – Criteria voor vaststelling van de beperkende maatregelen – Betrokkenheid bij het beramen, aansturen of plegen van handelingen die ernstige schendingen van de mensenrechten inhouden – Belemmering van een breed gedragen en vreedzame oplossing voor verkiezingen, onder meer door daden van geweld, onderdrukking of aanzetten tot geweld, of door ondermijning van de rechtsstaat – Draagwijdte – Eerbiediging van het evenredigheidsbeginsel
[Art. 275, tweede alinea, VWEU; besluit 2010/788/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2018/1940, art. 3, lid 2, en art. 5, lid 5; verordening 2018/1931 van de Raad, bijlage]
(zie punten 170, 171, 184‑188)
Voorwerp
Verzoek krachtens artikel 263 VWEU strekkende tot nietigverklaring van, ten eerste, besluit (GBVB) 2018/1940 van de Raad van 10 december 2018 tot wijziging van besluit 2010/788/GBVB betreffende beperkende maatregelen tegen de Democratische Republiek Congo (PB 2018, L 314, blz. 47), en, ten tweede, uitvoeringsverordening (EU) 2018/1931 van de Raad van 10 december 2018 tot uitvoering van artikel 9 van verordening (EG) nr. 1183/2005 tot vaststelling van bepaalde specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen die handelen in strijd met het wapenembargo tegen de Democratische Republiek Congo (PB 2018, L 314, blz. 1), voor zover die handelingen verzoeker betreffen
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Kalev Mutondo wordt verwezen in de kosten.