62008CJ0018
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δεύτερο τμήμα)
της 20ής Νοεμβρίου 2008 (
*1
)
«Φόρος επί των οχημάτων με κινητήρα — Οδηγία 1999/62/ΕΚ — Επιβολή τελών στα βαρέα φορτηγά οχήματα που χρησιμοποιούν ορισμένα έργα υποδομής — Άρθρο 6, παράγραφος 2, στοιχείο β’ — Απόφαση της Επιτροπής που εγκρίνει φοροαπαλλαγή — Δεν υφίσταται άμεσο αποτέλεσμα»
Στην υπόθεση C-18/08,
με αντικείμενο αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 234 ΕΚ, που υπέβαλε το tribunal d’instance de Bordeaux (Γαλλία) με απόφαση της 4ης Δεκεμβρίου 2007, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις, στο πλαίσιο της δίκης
Foselev Sud-Ouest SARL
κατά
Administration des douanes et droits indirects,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα),
συγκείμενο από τους C. W. A. Timmermans, πρόεδρο τμήματος, K. Schiemann, J. Makarczyk, P. Kūris (εισηγητή) και C. Toader, δικαστές,
γενική εισαγγελέας: J. Kokott
γραμματέας: R. Grass
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
—
η Foselev Sud-Ouest SARL, εκπροσωπούμενη από τον L. Menestrier, avocat,
—
η Γαλλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τους G. de Bergues και L. Butel,
—
η Ιταλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον R. Adam, επικουρούμενο από τον F. Arena, avvocato dello Stato,
—
η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από την D. Maidani,
αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις της κατά τη συνεδρίαση της 25ης Σεπτεμβρίου 2008,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Η αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 6, παράγραφος 2, στοιχείο β’, της οδηγίας 1999/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 1999, περί επιβολής τελών στα βαρέα φορτηγά οχήματα που χρησιμοποιούν ορισμένα έργα υποδομής (ΕΕ L 187, σ. 42), και της αποφάσεως 2005/449/ΕΚ της Επιτροπής, της, σχετικά με αίτηση της Γαλλίας για τη φοροαπαλλαγή οχημάτων σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 2, στοιχείο β’, της οδηγίας 1999/62 (ΕΕ L 158, σ. 23).
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο αγωγής που άσκησε η Foselev Sud-Ouest SARL (στο εξής: Foselev), προκειμένου να υποχρεωθεί η administration des douanes et droits indirects [υπηρεσία τελωνείων και εμμέσων φόρων] να της αποδώσει το ποσό των 1973,74 ευρώ, το οποίο ισχυρίζεται ότι κατέβαλε αχρεωστήτως μεταξύ της 20ής Ιουνίου 2005 και της ως φόρο ανά άξονα, ήτοι φόρο επί των οχημάτων με κινητήρα άνω των 12 τόνων που δεν προορίζονται ειδικώς για τη μεταφορά προσώπων, πλέον τόκων, διαδικαστικών εξόδων και δαπανών.
Το νομικό πλαίσιο
3
Το άρθρο 6, παράγραφος 2, της οδηγίας 1999/62 ορίζει τα ακόλουθα:
«Τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν μειωμένους συντελεστές φόρων ή φοροαπαλλαγές:
[…]
β)
για τα οχήματα που μόνον περιστασιακά κυκλοφορούν σε δημόσιες οδούς του κράτους μέλους στο οποίο έχει εκδοθεί άδεια κυκλοφορίας και χρησιμοποιούνται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα, των οποίων κύρια δραστηριότητα δεν είναι η μεταφορά εμπορευμάτων, υπό τον όρο ότι οι πραγματοποιούμενες από τα οχήματα αυτά μεταφορές δεν συνεπάγονται στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και εφόσον συμφωνήσει η Επιτροπή.»
4
Το διατακτικό της αποφάσεως 2005/449 έχει ως εξής:
«Άρθρο 1
Σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 2, στοιχείο β’, της οδηγίας 1999/62/ΕΚ, η Επιτροπή εγκρίνει την φοροαπαλλαγή, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2009, οχημάτων 12 τουλάχιστον τόνων που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά και μόνο για να μεταφέρουν εξοπλισμό μονίμως εγκατεστημένο στο όχημα, για δημόσια και βιομηχανικά έργα στη Γαλλία:
[…]
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Γαλλική Δημοκρατία.»
5
Οι γαλλικές αρχές εφάρμοσαν την απόφαση 2005/449 με το διάταγμα 2006-818, της 7ης Ιουλίου 2006, για την τροποποίηση του διατάγματος 70-1285, της, περί μεταφοράς στην τελωνειακή υπηρεσία της φορολογικής βάσεως και της εισπράξεως του ειδικού φόρου επί ορισμένων οδικών οχημάτων (JORF της, σ. 10311).
Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
6
Από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι η Foselev ασκεί δραστηριότητα στους ακόλουθους τομείς: φορτοεκφόρτωση, διακίνηση, μεταφορές, βιομηχανική συντήρηση, βιομηχανικές σωληνώσεις, βιομηχανικός καθαρισμός και συναρμολογούμενες κατασκευές. Η ως άνω εταιρία εκτιμά ότι ο φόρος ανά άξονα έχει παύσει να οφείλεται από τις 20 Ιουνίου 2005, ημερομηνία εκδόσεως της αποφάσεως 2005/449, για τα οχήματα που αφορά η απόφαση αυτή.
7
Η administration des douanes et droits indirects θεωρεί αντιθέτως ότι η φοροαπαλλαγή, το ευεργέτημα της οποίας επικαλείται η Foselev, δεν άρχισε να ισχύει παρά μόνον κατά την ημερομηνία δημοσιεύσεως στη Journal officiel de la République française του διατάγματος 2006-818, ήτοι στις 9 Ιουλίου 2006.
8
Το tribunal d’instance de Bordeaux, εκτιμώντας ότι στο πλαίσιο της εκκρεμούς ενώπιόν του διαφοράς ανακύπτει το ζήτημα αν η απόφαση 2005/449, η οποία επιτρέπει στη Γαλλική Δημοκρατία να απαλλάξει συγκεκριμένα οχήματα από τον φόρο ανά άξονα, συνεπάγεται υποχρέωση του εν λόγω κράτους μέλους να υλοποιήσει την εγκριθείσα φοροαπαλλαγή και είναι συνεπώς ικανή να παραγάγει άμεσο αποτέλεσμα στις σχέσεις μεταξύ των γαλλικών φορολογικών αρχών και της Foselev, αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το εξής προδικαστικό ερώτημα:
«Τα κράτη μέλη μπορούν, σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 2, στοιχείο β’, της οδηγίας 1999/62[…], να απαλλάσσουν ορισμένες κατηγορίες οχημάτων [από τους φόρους που αναφέρει η οδηγία]. Στο πλαίσιο αυτό, έχει άμεση εφαρμογή υπέρ των ιδιωτών η έγκριση την οποία έδωσε η Επιτροπή στη [Γαλλική Δημοκρατία] με την απόφαση [2005/449] για να απαλλάξει ορισμένες κατηγορίες οχημάτων [από τον φόρο ανά άξονα] ή απαιτείται, δεδομένου ότι πρόκειται για εγκριτική απόφαση απευθυνόμενη στη [Γαλλική Δημοκρατία], η θέσπιση εθνικού μέτρου μεταφοράς;»
Επί του προδικαστικού ερωτήματος
9
Με το ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, αν η απόφαση 2005/449, η οποία εγκρίνει, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 6, παράγραφος 2, στοιχείο β’, της οδηγίας 1999/62, την απαλλαγή από τον φόρο ανά άξονα την οποία σχεδίαζε η Γαλλική Δημοκρατία, μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο επικλήσεως από ιδιώτη κατά του κράτους μέλους αυτού προκειμένου αυτός να τύχει του ευεργετήματος της ως άνω απαλλαγής από της κοινοποιήσεως ή της δημοσιεύσεως της ως άνω αποφάσεως.
10
Συναφώς, το άρθρο 249, τέταρτο εδάφιο, ΕΚ προβλέπει ότι μια απόφαση είναι δεσμευτική ως προς όλα τα μέρη της για τους αποδέκτες που ορίζει. Εν προκειμένω, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι αποδέκτης της αποφάσεως 2005/449 είναι η Γαλλική Δημοκρατία.
11
Επιπλέον, πρέπει να υπομνησθεί ότι το Δικαστήριο έχει κρίνει, πρώτον, ότι δεν θα συμβιβαζόταν προς το δεσμευτικό αποτέλεσμα που το άρθρο 189 της Συνθήκης ΕΟΚ (το οποίο κατέστη το άρθρο 189 της Συνθήκης ΕΚ, νυν άρθρο 249 ΕΚ) αναγνωρίζει σε μια απόφαση ο καταρχήν αποκλεισμός της δυνατότητας των προσώπων, που η απόφαση αφορά, να επικαλούνται την προβλεπομένη από αυτήν υποχρέωση και, δεύτερον, ότι μπορεί να γίνει επίκληση κατά κράτους μέλους διατάξεως αποφάσεως απευθυνομένης στο εν λόγω κράτος μέλος, οσάκις η εν λόγω διάταξη επιβάλλει στον αποδέκτη της ανεπιφύλακτη και επαρκώς σαφή και ακριβή υποχρέωση (απόφαση της 10ης Νοεμβρίου 1992, C-156/91, Hansa Fleisch Ernst Mundt, Συλλογή 1992, σ. I-5567, σκέψεις 12 και 13 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
12
Πρέπει επομένως να εξακριβωθεί αν η απόφαση 2005/449 επιβάλλει στη Γαλλική Δημοκρατία ανεπιφύλακτη και επαρκώς σαφή και ακριβή υποχρέωση.
13
Συναφώς, πρέπει να επισημανθεί ότι η ως άνω απόφαση έχει ως νομική βάση το άρθρο 6, παράγραφος 2, στοιχείο β’, της οδηγίας 1999/62, το οποίο προβλέπει τη δυνατότητα ενός κράτους μέλους να απαλλάξει από τους φόρους επί των οχημάτων με κινητήρα ορισμένα οχήματα ή να επιβάλει στα οχήματα αυτά μειωμένο φορολογικό συντελεστή.
14
Επιπλέον, σύμφωνα με την ίδια διάταξη, η χρήση της δυνατότητας αυτής από κράτος μέλος εξαρτάται από την έγκριση ενός σχεδίου εφαρμογής από την Επιτροπή.
15
Συνεπώς, αρκεί η διαπίστωση ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν, παρά τη διαμεσολάβηση της Επιτροπής, ευρεία εξουσία εκτιμήσεως, τόσο ως προς την απόφασή τους να χρησιμοποιήσουν τη δυνατότητα αυτή, όσο και ως προς το περιεχόμενο του σχεδιαζόμενου μέτρου, χωρίς η έγκριση του μέτρου αυτού από την Επιτροπή να συνεπάγεται οποιαδήποτε υποχρέωση χρήσεως της εν λόγω δυνατότητας.
16
Έτσι, η απόφαση 2005/449 έχει ως σκοπό και ως αποτέλεσμα όχι να υποχρεώνει τη Γαλλική Δημοκρατία να παράσχει τη σχεδιαζόμενη φοροαπαλλαγή στο πλαίσιο της αιτήσεώς της για τη χορήγηση της εγκρίσεως, αλλά να της επιτρέπει να εφαρμόσει τη φοροαπαλλαγή αυτή εφόσον το επιθυμεί.
17
Επιπλέον, το γεγονός ότι η απόφαση 2005/449 δεν καθορίζει την ημερομηνία ενάρξεως της εφαρμογής της και περιορίζεται στο να καθορίσει ως ημερομηνία λήξεως της εγκριθείσας φοροαπαλλαγής την 31η Δεκεμβρίου 2009 δεν μπορεί να επηρεάσει το περιεχόμενο και τις συνέπειες της ως άνω αποφάσεως.
18
Ειδικότερα, η απόφαση 2005/449, σύμφωνα με το άρθρο 254, παράγραφος 3, ΕΚ, απέκτησε ενέργεια από της κοινοποιήσεώς της στον αποδέκτη της, εν προκειμένω τη Γαλλική Δημοκρατία. Εντούτοις, η ενέργεια αυτή συνίσταται στο να καθίσταται δυνατή η φοροαπαλλαγή, η οποία εν προκειμένω δεν υφίστατο ακόμη και απαιτούσε, για την εφαρμογή της, εθνική πράξη, και όχι στην επιβολή της απαλλαγής αυτής.
19
Κατόπιν όλων των ανωτέρω, πρέπει να δοθεί στο υποβληθέν ερώτημα η απάντηση ότι η απόφαση 2005/449 δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο επικλήσεως από ιδιώτη κατά της Γαλλικής Δημοκρατίας, αποδέκτη της αποφάσεως αυτής, προκειμένου αυτός να τύχει του ευεργετήματος της φοροαπαλλαγής που επιτρέπει η ως άνω απόφαση, από της κοινοποιήσεως ή της δημοσιεύσεώς της.
Επί των δικαστικών εξόδων
20
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφαίνεται:
Η απόφαση 2005/449/ΕΚ της Επιτροπής, της 20ής Ιουνίου 2005, σχετικά με αίτηση της Γαλλίας για τη φοροαπαλλαγή οχημάτων σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 2, στοιχείο β’, της οδηγίας 1999/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί επιβολής τελών στα βαρέα φορτηγά οχήματα που χρησιμοποιούν ορισμένα έργα υποδομής, δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο επικλήσεως από ιδιώτη κατά της Γαλλικής Δημοκρατίας, αποδέκτη της αποφάσεως αυτής, προκειμένου αυτός να τύχει του ευεργετήματος της φοροαπαλλαγής που επιτρέπει η ως άνω απόφαση, από της κοινοποιήσεως ή της δημοσιεύσεώς της.
(υπογραφές)
(
*1
)	 Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.