62023CC0789
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
MACIEJA SZPUNARA
przedstawiona w dniu 22 maja 2025 r. (
1
)
Sprawa C‑789/23 [Tatrauskė] (
i
)
I.J.
przeciwko
Registrų centras
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (najwyższy sąd administracyjny Litwy)]
Odesłanie prejudycjalne – Obywatelstwo Unii – Prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich – Przesłanki wpisu do rejestru krajowego umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w innym państwie członkowskim – Wymóg podania w tej umowie osobistego numeru identyfikacyjnego co najmniej jednej z osób będących stronami tej umowy
I. Wstęp
1.
Ustawodawca litewski przewidział, że umowa majątkowa małżeńska zawarta za granicą może zostać wpisana do rejestru umów majątkowych małżeńskich, jeżeli zawiera nadany przez litewski rejestr ludności osobisty numer identyfikacyjny (zwany dalej „litewskim osobistym numerem identyfikacyjnym”) co najmniej jednego z małżonków. Tymczasem umieszczenie tego numeru w wyciągu z aktu małżeństwa sporządzonym we Włoszech, potwierdzającym dokonanie przez małżonków wyboru ustroju rozdzielności majątkowej, nie jest możliwe. Czy w takiej sytuacji zgodna z prawem Unii jest odmowa wpisania do rejestru umów majątkowych małżeńskich prowadzonego w Litwie informacji dotyczącej małżeńskiego ustroju majątkowego wybranego przez obywateli Unii Europejskiej, którzy zawarli związek małżeński we Włoszech, przy czym jedno z nich posiadało litewski osobisty numer identyfikacyjny, z tego tylko powodu, że dokument stanowiący podstawę tego wpisu nie zawierał tego numeru?
2.
Jest to zagadnienie, przed jakim w niniejszej sprawie stoi sąd odsyłający. Daje ono zatem Trybunałowi okazję do rozwinięcia jego orzecznictwa dotyczącego praw wynikających z obywatelstwa Unii w dziedzinie uznawania niektórych aktów sporządzonych w jednym państwie członkowskim przy okazji ich rejestracji w krajowych rejestrach publicznych innego państwa członkowskiego.
II. Prawo litewskie
3.
Artykuł 3.101 Lietuvos Respublikos civilinis kodeksas (kodeksu cywilnego Republiki Litewskiej, zwanego dalej „kodeksem cywilnym”), zatytułowany „Umowa majątkowa małżeńska”, stanowi:
„Umowa majątkowa małżeńska jest porozumieniem zawartym przez małżonków, które określa ich prawa i obowiązki majątkowe w czasie trwania małżeństwa, jak również w przypadku rozwodu lub separacji prawnej (separacji)”.
4.
Artykuł 3.103 kodeksu cywilnego, zatytułowany „Forma umowy majątkowej małżeńskiej”, stanowi:
„1.   Umowę majątkową małżeńską zawiera się w formie aktu notarialnego.
2.   Umowę majątkową małżeńską, a także zmiany do niej, wpisuje się do rejestru umów majątkowych małżeńskich […].
3.   Umowa majątkowa małżeńska i jej zmiany są skuteczne wobec osób trzecich tylko wtedy, gdy umowa i jej zmiany zostały wpisane do rejestru umów majątkowych małżeńskich. Zasada ta nie ma zastosowania, jeżeli w chwili dokonania czynności prawnej osoby trzecie wiedziały o umowie majątkowej małżeńskiej lub jej zmianach”.
5.
Organizację i funkcjonowanie rejestru umów majątkowych małżeńskich, o którym mowa w art. 3.103 ust. 2 kodeksu cywilnego, reguluje Vedybų sutarčių registro nuostatai (statut rejestru umów majątkowych małżeńskich), przyjęty przez Lietuvos Respublikos Vyriausybės 2002 m. rugpjūčio 13 d. nutarimas Nr. 1284 „Dėl Vedybų sutarčių registro nuostatų patvirtinimo” (dekret nr 1284 rządu Republiki Litewskiej z dnia 13 sierpnia 2002 r.„w sprawie przyjęcia statutu rejestru umów majątkowych małżeńskich”). Wersją statutu rejestru umów majątkowych małżeńskich mającą zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym jest wersja z dnia 10 września 2015 r., zmieniona dekretem rządu Republiki Litewskiej nr 773 z dnia 8 lipca 2020 r. (zwana dalej „statutem rejestru”).
6.
Punkty 2 i 8 statutu rejestru stanowią, odpowiednio, że „[c]elem rejestru jest rejestracja zdarzeń i aktów, o których mowa w pkt 13 statutu rejestru” oraz że „[r]ejestr jest prowadzony przez VĮ Registrų centras [centrum rejestrów, Litwa]”.
7.
Punkt 13 tego statutu stanowi:
„Przedmiotem rejestracji w rejestrze są:
13.1. umowy majątkowe małżeńskie,
[…]
13.3. dokonanie podziału majątku, o których mowa w [kodeksie cywilnym]”.
8.
Punkt 67 wspomnianego statutu przewiduje:
„Umowa majątkowa małżeńska lub umowa majątkowa zawarta przez osoby pozostające w konkubinacie zawarta w innym państwie może zostać wpisana do rejestru, jeżeli zawiera nadany przez litewski rejestr ludności osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednej z osób, które zawarły umowę”.
9.
Zgodnie z pkt 68 rzeczonego statutu:
„Jeżeli jedno z małżonków lub jedna z osób pozostających w konkubinacie chce zarejestrować umowę majątkową małżeńską lub umowę majątkową zawartą przez osoby pozostające w konkubinacie, lub zmiany do takiej umowy uwierzytelnione w innym państwie lub dotyczące zakończenia takiej umowy, jedno z małżonków lub konkubentów może dostarczyć te dane do rejestru osobiście lub za pośrednictwem pełnomocnika na potrzeby dokonania wpisu w rejestrze, drogą pocztową lub elektroniczną w trybie wskazanym przez administratora rejestru”.
10.
Dekretem nr 1263 z dnia 14 grudnia 2022 r. (
2
) status rejestru został zmieniony z dniem 1 stycznia 2023 r., i od tej ostatniej daty wpisanie umowy majątkowej małżeńskiej lub umowy między konkubentami zawartej za granicą nie jest już uzależnione od przesłanki, by umowa ta zawierała litewski osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednej z osób będących stronami tej umowy.
III. Postępowanie główne, pytanie prejudycjalne i postępowanie przed Trybunałem
11.
Skarżąca w postępowaniu głównym, I.J., jest obywatelką Unii i jest wpisana do litewskiego rejestru ludności (
3
).
12.
W 2006 r. skarżąca w postępowaniu głównym i C.B., obywatel włoski, zawarli związek małżeński we Włoszech. Małżeństwo zostało wpisane do rejestru małżeństw jednej z gmin włoskich. Wyciąg z aktu małżeństwa zawiera adnotację, że w akcie małżeństwa wskazano, iż małżonkowie wybrali ustrój rozdzielności majątkowej.
13.
Małżeństwo, o którym mowa, zostało zarejestrowane w urzędzie stanu cywilnego w Litwie.
14.
W dniu 15 lutego 2022 r. skarżąca w postępowaniu głównym złożyła w centrum rejestrów wniosek o wpisanie do rejestru umów majątkowych małżeńskich zdarzenia prawnego związanego z jej małżeńskim ustrojem majątkowym (a mianowicie podziału majątku między małżonkami, zwanego dalej „podziałem majątku”).
15.
Decyzją z dnia 9 marca 2022 r. centrum rejestrów oddaliło ten wniosek, opierając się w szczególności na pkt 13, 67 i 68 statutu rejestru. Wyjaśniło ono, że wyciąg z aktu małżeństwa przedłożony przez skarżącą w postępowaniu głównym mógłby zostać wpisany do rejestru umów majątkowych małżeńskich jako umowa majątkowa małżeńska, gdyby skarżąca ta dołączyła do aktu małżeństwa uzupełnienie (załącznik) uwierzytelnione przez notariusza lub innego właściwego urzędnika włoskiego, zawierające litewski osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednego z małżonków. Centrum to wskazało poza tym, że osoby fizyczne nie są podmiotami przekazującymi dane dotyczące podziału majątku, a zatem podziału majątku nie można wpisać do rejestru umów majątkowych małżeńskich.
16.
Skarżąca w postępowaniu głównym dołączyła do akt sprawy kopię wiadomości elektronicznej, z której wynika, że zwróciła się do właściwego urzędu stanu cywilnego we Włoszech o sporządzenie odpisu aktu małżeństwa wymieniającego jej litewski numer osobisty, jaki znajdował się w jej dowodzie osobistym, lecz organ ten oddalił jej wniosek, stwierdzając, że numer ten nie może zostać wpisany do wyciągu z aktu małżeństwa, ponieważ chodzi o informację, której nie może on uwierzytelnić. Skarżąca w postępowaniu głównym przedstawiła również zaświadczenie sporządzone przez włoskiego notariusza, zgodnie z którym na podstawie art. 162 akapit drugi Codice Civile (kodeksu cywilnego) ustrój rozdzielności majątkowej można wybrać drogą oświadczenia w akcie małżeństwa.
17.
Skarżąca w postępowaniu głównym wniosła do Vilniaus apygardos administracinis teismas (okręgowego sądu administracyjnego w Wilnie, Litwa) skargę na decyzję z dnia 9 marca 2022 r. Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2022 r. sąd ten oddalił skargę jako bezzasadną. W uzasadnieniu swojego orzeczenia wskazał on, że przewidziane w pkt 67 statutu rejestru przesłanki wpisu do rejestru umów majątkowych małżeńskich umowy zawartej za granicą nie zostały spełnione, a w szczególności że w umowie majątkowej małżeńskiej nie wymieniono litewskiego osobistego numeru identyfikacyjnego co najmniej jednej ze stron tej umowy.
18.
Skarżąca w postępowaniu głównym wniosła odwołanie od tego orzeczenia do Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (najwyższego sądu administracyjnego Litwy), będącego sądem odsyłającym.
19.
Sąd ten, orzekając w składzie kolegialnym powiększonym, uważa, że skarżąca w postępowaniu głównym zmierza w rzeczywistości do wpisania do rejestru umów majątkowych małżeńskich nie podziału majątku, lecz swojej umowy majątkowej małżeńskiej (
4
), oraz że jej sytuacja jest uregulowana w pkt 68 statutu rejestru, zgodnie z którym jedno z małżonków może wystąpić o wpisanie do rejestru umów majątkowych małżeńskich uwierzytelnionej za granicą umowy majątkowej małżeńskiej. Zauważa on również, że zgodnie z pkt 67 tego statutu wpis umowy zawartej za granicą był jednak uzależniony od przesłanki, by umowa ta zawierała litewski osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednej z osób będących stronami tej umowy.
20.
W tym względzie sąd odsyłający wskazuje, że zgodnie z prawem włoskim wybrany przez małżonków małżeński ustrój majątkowy można wskazać w akcie małżeństwa. Tymczasem wyciąg z aktu małżeństwa skarżącej w postępowaniu głównym, sporządzony we Włoszech, nie wymienia osobistych numerów identyfikacyjnych małżonków. Chociaż brak tych numerów nie stanowił przeszkody w rejestracji małżeństwa w urzędzie stanu cywilnego w Litwie, to jednak wzmianka ta była wymagana do celów wpisu do rejestru umów majątkowych małżeńskich zawartej przez małżonków umowy majątkowej małżeńskiej.
21.
Sąd odsyłający ma również wątpliwości, czy można uznać, że regulacja ustanowiona w statucie rejestru może ograniczać swobodę przemieszczania się obywateli Unii w rozumieniu art. 21 TFUE.
22.
W tych okolicznościach Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (najwyższy sąd administracyjny Litwy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy art. 21 ust. 1 [TFUE] należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, na podstawie których umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w innym państwie członkowskim Unii […] nie można zarejestrować w rejestrze umów majątkowych małżeńskich, jeżeli umowa ta nie zawiera [litewskiego osobistego numeru identyfikacyjnego] co najmniej jednej ze stron umowy, w sytuacji gdy – tak jak w okolicznościach niniejszej sprawy – właściwe organy państwa członkowskiego, w którym zawarto umowę majątkową małżeńską, odmówiły wydania odpisu umowy uzupełnionego o odpowiedni osobisty numer identyfikacyjny?”.
23.
Uwagi na piśmie zostały przedstawione przez rząd litewski, a także przez Komisję Europejską. Nie przeprowadzono rozprawy.
IV. Analiza
A. W przedmiocie dopuszczalności
24.
Rząd litewski uważa, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny. Podnosi on, że przepisy obowiązujące od dnia 1 stycznia 2023 r. nie przewidują, że umowa majątkowa małżeńska zawarta za granicą musi zawierać litewski osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednej z osób będących stronami tej umowy, aby mogła zostać wpisana do rejestru umów majątkowych małżeńskich. W związku z tym pytanie prejudycjalne jest pozbawione znaczenia dla sprawy i w konsekwencji nie jest już konieczne, aby Trybunał wypowiadał się w tej kwestii.
25.
W odpowiedzi na wezwanie Trybunału do udzielenia informacji sąd odsyłający wyjaśnił, że co do zasady sąd dokonuje kontroli zgodności z prawem i zasadności decyzji administracji w świetle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu jej wydania. W konsekwencji w okolicznościach takich jak rozpatrywane w postępowaniu głównym zmiana omawianych przepisów sama w sobie nie ma wpływu na rozpatrzenie tej sprawy. Sąd odsyłający wskazał również, że skarżąca w postępowaniu głównym nie cofnęła odwołania i że zgodnie z posiadanymi przezeń informacjami nie złożyła nowego wniosku o wpis po dniu 1 stycznia 2023 r. W związku z tym sąd odsyłający pozostaje zobowiązany do rozpatrzenia tej apelacji i – ze względu na to, że zmierza ona w szczególności do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 9 marca 2022 r. – do wydania orzeczenia w przedmiocie zgodności z prawem i zasadności tej decyzji administracyjnej.
26.
W tym względzie należy przypomnieć, że wyłącznie do sądu krajowego, przed którym zawisł spór w postępowaniu głównym, należy ocena konieczności uzyskania orzeczenia prejudycjalnego i znaczenia dla sprawy zadanych Trybunałowi pytań, które korzystają z domniemania posiadania znaczenia dla sprawy. Trybunał jest zatem co do zasady zobowiązany do wydania orzeczenia, jeśli zadane pytanie dotyczy wykładni lub ważności przepisu prawa Unii, chyba że jest oczywiste, że wykładnia, o którą się zwrócono, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub przedmiotem tego sporu, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia użytecznej odpowiedzi na to pytanie (
5
).
27.
W niniejszej sprawie, w świetle informacji dostarczonych przez sąd odsyłający, pytanie dotyczące wykładni art. 21 ust. 1 TFUE ma znaczenie dla sporu zawisłego przed tym sądem, a odpowiedź Trybunału jest mu niezbędna do rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym w sposób zgodny z prawem Unii.
28.
W tych okolicznościach uważam, że pytanie prejudycjalne jest dopuszczalne.
B. Co do istoty
29.
Poprzez swoje pytanie prejudycjalne sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 21 ust. 1 TFUE stoi na przeszkodzie regulacji państwa członkowskiego, zgodnie z którą umowa majątkowa małżeńska zawarta w innym państwie członkowskim nie może zostać wpisana do rejestru umów majątkowych małżeńskich prowadzonego w pierwszym państwie członkowskim z tego tylko powodu, że nie zawiera nadanego przez krajowy rejestr ludności pierwszego państwa członkowskiego osobistego numeru identyfikacyjnego co najmniej jednej ze stron tej umowy, jeżeli właściwe organy państwa zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej odmawiają wydania wyciągu z tej umowy zawierającego przedmiotowy numer.
30.
W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie należy w pierwszej kolejności zbadać, czy sytuacja skarżącej w postępowaniu głównym jest objęta przedmiotowym zakresem stosowania prawa Unii, a w szczególności przepisów regulujących korzystanie przez obywatela Unii z prawa do swobodnego przemieszczania się. W przypadku odpowiedzi twierdzącej należy w drugiej kolejności zbadać, czy stosowanie rozpatrywanej regulacji krajowej stanowi ograniczenie swobodnego przemieszczania się obywateli Unii, a jeśli tak, to czy ograniczenie to jest uzasadnione.
1.
W przedmiocie zakresu stosowania prawa Unii
31.
Tłem pytania prejudycjalnego w niniejszej sprawie jest regulacja państwa członkowskiego, a mianowicie Republiki Litewskiej, dotycząca prowadzenia rejestru umów majątkowych małżeńskich.
32.
W tym względzie należy zauważyć, że w obecnym stanie prawa Unii ustanowienie rejestrów umów majątkowych małżeńskich i zasad dotyczących ich funkcjonowania należy do kompetencji państw członkowskich. Chociaż kwestie dotyczące jurysdykcji, prawa właściwego oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach dotyczących małżeńskich ustrojów majątkowych są regulowane na szczeblu Unii rozporządzeniem (UE) 2016/1103 (
6
), to akt ten nie ma zastosowania do sporu w postępowaniu głównym, ponieważ Litwa nie uczestniczy we wzmocnionej współpracy, którą wdraża to rozporządzenie. Ponadto rozporządzenie to nie zawiera przepisów dotyczących bezpośrednio prowadzenia rejestrów umów majątkowych małżeńskich. Wynika z tego w szczególności, że w celu ustalenia prawa właściwego dla małżeńskiego ustroju majątkowego oraz warunków i skutków wpisu umów majątkowych małżeńskich do tych rejestrów sądy litewskie będą nadal stosować normy kolizyjne prawa litewskiego, których treść nie została przedstawiona przez sąd odsyłający (
7
).
33.
Niemniej bezsporne jest, że jeżeli regulacja danej dziedziny należy do kompetencji państw członkowskich, to państwa te są zobowiązane do wykonywania tej kompetencji zgodnie z prawem Unii, a w szczególności z postanowieniami traktatu FUE dotyczącymi przyznanej każdemu obywatelowi Unii swobody przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich (
8
).
34.
W tym kontekście pragnę przypomnieć w pierwszej kolejności, że Trybunał wielokrotnie wskazywał, iż status obywatela Unii ma stanowić podstawowy status obywateli państw członkowskich (
9
) i że obywatel państwa członkowskiego, który jako obywatel Unii skorzystał ze swobody przemieszczania się i pobytu w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie pochodzenia, może powoływać się na związane z tym statusem prawa, w szczególności prawa przewidziane w art. 21 ust. 1 TFUE, w tym, w stosownym przypadku, wobec swojego państwa członkowskiego pochodzenia (
10
).
35.
W odniesieniu do praw szczególnych związanych ze statusem obywatela Unii muszę również przypomnieć w drugiej kolejności, że bezsporne jest, iż uregulowanie krajowe, które stawia w mniej korzystnej sytuacji niektórych obywateli danego państwa z tego tylko powodu, że skorzystali oni ze swobody przemieszczania się i pobytu w innym państwie członkowskim, stanowi ograniczenie swobód przyznanych przez art. 21 ust. 1 TFUE każdemu obywatelowi Unii (
11
).
36.
W niniejszym przypadku, po skorzystaniu ze swobody przemieszczania się i pobytu w innym państwie członkowskim, skarżącej w postępowaniu głównym, będącej obywatelką Unii, odmówiono wpisu do litewskiego rejestru umów majątkowych małżeńskich umowy majątkowej małżeńskiej, którą zawarła we Włoszech, ze względu na to, że umowa ta nie zawierała litewskiego osobistego numeru identyfikacyjnego co najmniej jednego z małżonków. Tymczasem nic nie wskazuje na to, by zgodnie z prawem litewskim ta wzmianka w umowie majątkowej małżeńskiej była warunkiem istnienia lub ważności tej umowy.
37.
Ponadto z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że gdyby skarżąca w postępowaniu głównym zawarła umowę majątkową małżeńską w Litwie, to w żadnym wypadku nie byłaby zobowiązana do złożenia jej w centrum rejestrów w celu dokonania jej wpisu do właściwego rejestru. W Litwie wpis ten jest bowiem dokonywany na wniosek notariusza, który sporządził akt notarialny i jest odpowiedzialny za prawidłowe zidentyfikowanie osób będących stronami umowy i przekazanie danych wymaganych przez statut rejestru (
12
).
38.
Biorąc pod uwagę te okoliczności, należy stwierdzić z jednej strony, że nie jest kwestionowane posiadanie przez skarżącą w postępowaniu głównym interesu w dokonaniu wpisu do litewskiego rejestru umów majątkowych małżeńskich informacji dotyczącej jej małżeńskiego ustroju majątkowego, a z drugiej strony, że odmowa wpisu tej informacji była bezpośrednią konsekwencją zastosowania przepisu prawa krajowego mającego zastosowanie wyłącznie do umów zawartych za granicą. Odmowa ta była zatem związana z wykonywaniem przez skarżącą w postępowaniu głównym jej prawa do przemieszczania się i pobytu w innym państwie członkowskim.
39.
W tych okolicznościach jestem zdania, że sytuacja skarżącej w postępowaniu głównym jest objęta zakresem stosowania art. 21 ust. 1 TFUE.
2.
W przedmiocie ograniczenia swobodnego przemieszczania się obywateli Unii
a)
W przedmiocie rejestrów umów majątkowych małżeńskich
40.
Trybunał nie miał jeszcze okazji dokonać wykładni art. 21 ust. 1 TFUE w odniesieniu do przepisów prawa krajowego dotyczących prowadzenia rejestrów umów majątkowych małżeńskich.
41.
Trybunał miał już natomiast okazję dokonać wykładni tego przepisu w odniesieniu do przepisów prawa krajowego dotyczących wpisu do rejestrów krajowych różnych informacji dotyczących tożsamości osób i ich statusu. Trybunał wypowiedział się w szczególności w przedmiocie rejestracji w aktach stanu cywilnego nazwiska rodowego osoby (
13
) lub jej tożsamości płciowej (
14
) w sytuacji, w której istniały różnice między wpisami tych danych w rejestrach prowadzonych w różnych państwach członkowskich.
42.
W odniesieniu do nazwisk rodowych Trybunał stwierdził w szczególności, że odmowa uznania i wpisania przez organy państwa członkowskiego do akt stanu cywilnego nazwiska obywatela Unii, takiego jak określone w innym państwie członkowskim, może stanowić przeszkodę w wykonywaniu ustanowionego w art. 21 TFUE prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich z powodu nieporozumień i niedogodności, do których może prowadzić rozbieżność pomiędzy dwoma nazwiskami stosowanymi wobec tej samej osoby, ponieważ liczne czynności życia codziennego, zarówno publicznego, jak i prywatnego, wymagają wykazania własnej tożsamości (
15
). To samo dotyczy odmowy przez organy państwa członkowskiego zmiany i uznania tożsamości płciowej, którą jeden z jego obywateli nabył zgodnie z prawem w innym państwie członkowskim (
16
).
43.
Powstaje zatem pytanie, czy orzecznictwo Trybunału, które właśnie przypomniałem (
17
), można przenieść na grunt niniejszej sprawy. W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie należy zbadać, czy rejestry umów majątkowych małżeńskich są porównywalne z rejestrami stanu cywilnego lub rejestrami ludności.
44.
Na wstępie pragnę zauważyć, że w dziedzinie małżeńskich ustrojów majątkowych rozwiązania prawne przyjęte w porządkach prawnych państw członkowskich znacznie się różnią. O ile bowiem prawa krajowe wykazują podobieństwa, o tyle ustanowione przez nie szczególne mechanizmy różnią się w istotny sposób (
18
).
45.
I tak, o ile zasada, zgodnie z którą małżonkowie mają możliwość wyboru ustroju majątkowego innego niż ustrój ustawowy, wydaje się uznana przez wszystkie państwa członkowskie, o tyle rozwiązania dotyczące jawności umów majątkowych małżeńskich odzwierciedlające ten wybór mogą się różnić. W tym względzie niektóre porządki prawne przewidują wpisanie umów majątkowych małżeńskich do specjalnego publicznego rejestru ustanowionego w tym celu, podczas gdy inne tego nie przewidują (
19
). Ponadto w ramach tej pierwszej kategorii porządków prawnych niektóre zezwalają na wpisanie umów majątkowych małżeńskich zawartych za granicą (
20
), podczas gdy inne tego nie przewidują (
21
).
46.
Utworzenie publicznego rejestru umów majątkowych małżeńskich jest nierozerwalnie związane z przepisami prawa krajowego dotyczącymi określenia właściciela majątku nabytego w czasie trwania małżeństwa oraz odpowiedzialności małżonków za zobowiązania powstałe w czasie trwania małżeństwa. Co do zasady, jeżeli porządek prawny przewiduje możliwość odstąpienia przez małżonków od ustroju ustawowego poprzez zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej, to przewiduje on również, że umowa ta może być skuteczna wobec osób trzecich tylko wtedy, gdy osoby te o niej wiedziały. Rejestr umów majątkowych małżeńskich stanowi instrument pozwalający zapewnić jawność tych umów, który w istotny sposób przyczynia się do ochrony interesów majątkowych małżonków, a ogólniej – do pewności prawa. Co do zasady bowiem wpisanie umowy majątkowej małżeńskiej do takiego rejestru skutkuje tym, że umowa ta staje się skuteczna wobec osób trzecich, niezależnie od tego, czy osoby te rzeczywiście wiedziały o jej zawarciu.
47.
Tak jest w prawie litewskim. Jak przewiduje art. 3.103 ust. 3 kodeksu cywilnego, umowa majątkowa małżeńska i jej zmiany są skuteczne wobec osób trzecich tylko wtedy, gdy umowa ta i jej zmiany zostały wpisane do rejestru umów majątkowych małżeńskich, chyba że osoby trzecie wiedziały o niej w chwili dokonywania czynności prawnej. Nic w art. 3.103 kodeksu cywilnego nie wskazuje na to, by możliwość wpisania umowy majątkowej małżeńskiej do przedmiotowego rejestru zależała od miejsca zawarcia tej umowy lub innych okoliczności, które mogłyby stanowić łącznik determinujący prawo właściwe dla małżeńskiego ustroju majątkowego.
48.
Wynika z tego, że w prawie litewskim wpis umowy majątkowej małżeńskiej do przedmiotowego rejestru skutkuje w szczególności tym, że umowa ta staje się skuteczna wobec osób trzecich. Wpis ten może zatem wpłynąć na sytuację prawną małżonków względem osób trzecich.
49.
Należy jednak zauważyć, że znaczenie wpisu umowy majątkowej małżeńskiej do przedmiotowego rejestru nie jest porównywalne ze znaczeniem wpisu nazwiska lub płci osoby do krajowego rejestru stanu cywilnego. Konsekwencje tych wpisów mają odmienny charakter.
50.
Przede wszystkim rejestry umów majątkowych małżeńskich nie są źródłem informacji o stanie cywilnym osób, a zatem fakt, że umowa majątkowa małżeńska nie jest wpisana do przedmiotowego rejestru, nie stwarza prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w odniesieniu do danych dotyczących stanu cywilnego danej osoby; w braku wpisu umowy majątkowej małżeńskiej do rejestru istnieje domniemanie, że do stosunków majątkowych między małżonkami ma zastosowanie ustrój ustawowy. Następnie taki rejestr nie istnieje we wszystkich porządkach prawnych Unii, które przewidują możliwość zawarcia przez małżonków umowy majątkowej małżeńskiej. Ponadto ważność umowy majątkowej małżeńskiej co do zasady nie zależy od jej wpisu do rejestru umów majątkowych małżeńskich. Wreszcie, przynajmniej w prawie litewskim, wpisanie umowy majątkowej małżeńskiej do tego rejestru nie jest jedynym sposobem zapewnienia skuteczności umowy majątkowej małżeńskiej wobec osób trzecich: przy zawieraniu aktu prawnego z daną osobą fakt poinformowania jej o istnieniu umowy majątkowej małżeńskiej wywołuje ten sam skutek, choć tylko inter partes.
51.
Różnice te uwidaczniają, że orzecznictwa dotyczącego wpisu nazwiska lub płci osoby, która skorzystała z prawa do swobodnego przemieszczania się, do krajowych rejestrów stanu cywilnego nie można przenieść na wpis umów majątkowych małżeńskich do rejestrów umów majątkowych małżeńskich.
52.
Nie oznacza to jednak, że odmowa wpisania do rejestru umów majątkowych małżeńskich umowy zawartej w innym państwie członkowskim nie stanowi ograniczenia ustanowionej w art. 21 ust. 1 TFUE swobody przemieszczania się i pobytu w innym państwie członkowskim.
b)
W przedmiocie wpływu przepisów dotyczących wpisu do rejestru umów majątkowych małżeńskich na prawo obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się
53.
Chciałbym przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem regulacja krajowa, która stawia w mniej korzystnej sytuacji niektórych obywateli danego kraju z tego tylko powodu, że skorzystali oni ze swobody przemieszczania się i pobytu w innym państwie członkowskim, stanowi ograniczenie swobód gwarantowanych przez art. 21 ust. 1 TFUE każdemu obywatelowi Unii (
22
). Trybunał orzekł również, że ułatwienia wprowadzone przez traktat w dziedzinie swobody przemieszczania się nie mogą wywołać w pełni swych skutków, jeżeli obywatela państwa członkowskiego można zniechęcić do korzystania z nich wskutek ustanowionych przez ustawodawstwo państwa członkowskiego jego pochodzenia przeszkód dotyczących jego pobytu w przyjmującym państwie członkowskim, które powodują zaistnienie niekorzystnej dla niego sytuacji, jeżeli z tych ułatwień skorzysta (
23
).
54.
Jak już wskazałem (
24
), w prawie litewskim wpis umowy majątkowej małżeńskiej do rejestru umów majątkowych małżeńskich wywołuje konkretny skutek prawny, gdyż pozwala małżonkom na zapewnienie, że umowa ta będzie skuteczna wobec osób trzecich, niezależnie od tego, czy osoby te wiedziały o jej zawarciu czy też nie. Odmowa dokonania tego wpisu ma zatem wpływ na sytuację prawną małżonków w świetle prawa litewskiego, ponieważ pozbawia ich możliwości skorzystania ze środka prawa krajowego, który pozwala na zapewnienie ochrony ich interesów majątkowych i jest dla nich, bardziej ogólnie, korzystny z punktu widzenia pewności prawa. Jednostki mają zatem interes w tym, aby ich umowy majątkowe małżeńskie zostały wpisane do przedmiotowego rejestru.
55.
Prawdą jest, że w obecnym stanie prawa Unii państwa członkowskie nie są zobowiązane do tworzenia rejestrów dotyczących umów majątkowych małżeńskich. Jednakże w przypadku gdy taki rejestr istnieje w jednym państwie członkowskim, a mające zastosowanie przepisy przewidują prawo do zarejestrowania w nim umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w innym państwie członkowskim (
25
), przesłanki wpisu tej umowy powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić przestrzeganie postanowień traktatu FUE, w szczególności jego art. 21 ust. 1. Gdyby było inaczej, osoby objęte zakresem stosowania ratione personae rozpatrywanej regulacji krajowej, takie jak w szczególności obywatele tego państwa członkowskiego, mogłyby zostać zniechęcone do korzystania z praw, które wywodzą one z traktatu w dziedzinie swobodnego przemieszczania się i pobytu, z obawy przed utratą korzyści wynikających z takiego wpisu.
56.
Wynika z tego, że przepisy dotyczące wpisu umów majątkowych małżeńskich zawartych w innym państwie członkowskim do przedmiotowego rejestru mogą mieć wpływ na korzystanie z prawa obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się.
c)
W przedmiocie przesłanki dotyczącej podania osobistego numeru identyfikacyjnego
57.
W wersji mającej zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym prawo litewskie nie stało na przeszkodzie wpisaniu umowy majątkowej małżeńskiej zawartej za granicą do rejestru umów majątkowych małżeńskich, lecz uzależniało ten wpis od przesłanki, by taka umowa zawierała litewski osobisty numer identyfikacyjny co najmniej jednego z małżonków (zwanej dalej „rozpatrywaną przesłanką”).
58.
Rozpatrywana przesłanka nie była formalnie przewidziana w odniesieniu do umów majątkowych małżeńskich zawartych w Litwie. Wynika to z faktu, że zgodnie z prawem krajowym umowy te są zawierane w formie aktu notarialnego, co oznacza, że weryfikację i – najprawdopodobniej – wskazanie osobistego numeru identyfikacyjnego we wspomnianych umowach zapewnia notariusz, który jest ponadto odpowiedzialny za złożenie wniosku o ich wpis do rejestru umów majątkowych małżeńskich i przekazanie wymaganych w tym celu danych. W tym kontekście wymaganie, aby numer ten był wskazany w umowach majątkowych małżeńskich zawartych za granicą w celu wpisania ich do rejestru umów majątkowych małżeńskich, nie wydaje się na pierwszy rzut oka oznaczać dyskryminacji osób, które zawarły umowę majątkową małżeńską za granicą, w porównaniu z osobami, które zawierają ją w Litwie.
59.
Jednakże spełnienie wymogu przewidzianego w przepisach państwa członkowskiego dotyczących formy aktu może okazać się trudne, gdy akt ten jest sporządzany w innym państwie członkowskim, a zatem jest regulowany prawem tego innego państwa członkowskiego, które niekoniecznie przewiduje taki wymóg. W istocie, domaganie się od organu innego państwa członkowskiego umieszczenia w dokumencie urzędowym, sporządzonym zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym innym państwie członkowskim, elementów, których włączenie nie jest przewidziane w przepisach tego państwa może się okazać dla jednostek skomplikowane, czy wręcz niemożliwe.
60.
Tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Z jednej strony rozpatrywana w postępowaniu głównym umowa majątkowa małżeńska, w której małżonkowie wybrali ustrój rozdzielności majątkowej, została zawarta na podstawie zwykłego oświadczenia zarejestrowanego w akcie małżeństwa. Umowa ta nie ma zatem formy aktu notarialnego i w związku z tym umieszczenie osobistego numeru identyfikacyjnego małżonków nie było możliwe. Z drugiej strony, o ile możliwe byłoby wpisanie przez centrum rejestrów ustroju rozdzielności majątkowej na podstawie wyciągu z aktu małżeństwa sporządzonego we Włoszech, o tyle doszłoby do tego pod warunkiem sporządzenia załącznika do aktu małżeństwa, uwierzytelnionego przez notariusza lub innego właściwego włoskiego urzędnika publicznego, podającego osobisty numer identyfikacyjny. Sporządzenie takiego załącznika nie było jednak możliwe zgodnie z prawem włoskim.
61.
W konsekwencji rozpatrywana przesłanka, mimo że odpowiadała przesłance przewidzianej dla umów majątkowych małżeńskich zawartych w Litwie, mogłaby nie zostać spełniona przez osoby posiadające litewski osobisty numer identyfikacyjny, które zawarły umowę małżeństwa w innym państwie członkowskim, niezależnie od woli i działań podjętych przez małżonków. Otóż przewidując dla osób posiadających litewski numer identyfikacyjny możliwość wpisania umowy majątkowej małżeńskiej zawartej za granicą do rejestru umów majątkowych małżeńskich, ustawodawca litewski uzależnił ten wpis od przesłanki, która mogła być obiektywnie niemożliwa do spełnienia i która mogła uniemożliwić osobom, które skorzystały z prawa do swobodnego przemieszczania się, zarejestrowanie ich umowy majątkowej małżeńskiej w przedmiotowym rejestrze.
62.
Ze względu na to, że rozpatrywana przesłanka mogła stanowić przeszkodę dla wpisu umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w innym państwie członkowskim do litewskiego rejestru umów majątkowych małżeńskich przez obywatela Unii posiadającego litewski osobisty numer identyfikacyjny, który miał prawo do wpisania tej umowy zgodnie z prawem litewskim, jestem zdania, że przesłanka ta stanowi ograniczenie swobody przemieszczania się obywateli Unii zagwarantowanej w art. 21 ust. 1 TFUE.
3.
W przedmiocie uzasadnienia ograniczenia swobodnego przemieszczania się obywateli Unii
63.
Jest bezsporne, że ograniczenie swobodnego przemieszczania się obywateli Unii, które – jak w sprawie w postępowaniu głównym – jest niezależne od przynależności państwowej zainteresowanych osób, może być uzasadnione, jeżeli opiera się na obiektywnych względach interesu ogólnego oraz jest proporcjonalne do uzasadnionego celu realizowanego przez prawo krajowe (
26
). Z orzecznictwa Trybunału wynika, że środek jest proporcjonalny, gdy pozostając zdatny do osiągnięcia zamierzonego celu, nie wykracza poza to, co jest konieczne do jego osiągnięcia (
27
).
a)
W przedmiocie określenia obiektywnego względu interesu ogólnego
64.
Co się tyczy uzasadnienia rozpatrywanej przesłanki, rząd litewski wyjaśnia, że jej celem było zagwarantowanie prawidłowej identyfikacji osób, które zawarły umowę majątkową małżeńską, a także poprawności i prawdziwości danych zawartych w rejestrze umów majątkowych małżeńskich, które są uznawane za prawdziwe, dopóki nie zostaną zakwestionowane przed sądem. Co się tyczy umów majątkowych małżeńskich zawartych w Litwie, cel ten mógł zostać osiągnięty ze względu na to, że umowy te są sporządzane przez notariusza, który jest odpowiedzialny za przekazywanie, za pomocą specjalnego oprogramowania, wymaganych danych do rejestru umów majątkowych małżeńskich. Natomiast dostarczenie danych dotyczących umowy majątkowej małżeńskiej zawartej za granicą, które nie zostały przekazane do systemu przez litewski sąd lub litewskiego notariusza, było uzależnione od rozpatrywanej przesłanki, aby zapewnić kontrolę poprawności, prawdziwości i znaczenia tych danych, ponieważ nie mogły one zostać ani zweryfikowane, ani poświadczone przez notariusza lub sąd.
65.
Nie pozostaję obojętny na uzasadnienie przedstawione przez rząd litewski. Niezależnie od funkcji różnych rejestrów publicznych istniejących na szczeblu krajowym ich głównym celem jest bowiem przyczynienie się do pewności prawa. Do osiągnięcia tego celu konieczne jest, aby zarejestrowane dane były prawidłowe.
66.
Cel polegający na zapewnieniu poprawności, prawdziwości i znaczenia danych zawartych w rejestrze publicznym oraz na przyczynieniu się do zagwarantowania pewności prawa może zatem moim zdaniem stanowić cel interesu ogólnego uzasadniający istnienie rozpatrywanej przesłanki.
b)
W przedmiocie proporcjonalności
67.
W tej sytuacji należy zbadać, czy rozpatrywana przesłanka była proporcjonalna do prawnie uzasadnionego celu.
1) W przedmiocie odpowiedniego charakteru
68.
Jestem zdania, że rozpatrywana przesłanka była odpowiednia do osiągnięcia zamierzonego celu.
69.
W odróżnieniu bowiem od umów majątkowych małżeńskich zawartych w Litwie osobisty numer identyfikacyjny osób, które zawarły umowę majątkową małżeńską za granicą, nie był podawany do rejestru umów majątkowych małżeńskich przez notariusza. Numer ten miał zostać zarejestrowany przez urzędnika centrum rejestrów. Umieszczenie tego numeru w umowach małżeńskich zawartych za granicą pozwalało na wskazanie go również w rejestrze.
70.
Ponadto przy założeniu, że urzędnicy centrum rejestrów dysponowali prawem dostępu do krajowego rejestru ludności, osobisty numer identyfikacyjny umożliwiał im również sprawdzenie poprawności i prawdziwości innych danych osobowych dotyczących zainteresowanej osoby, wskazanych w umowie majątkowej małżeńskiej, poprzez porównanie danych zawartych w tym rejestrze z danymi zawartymi w umowie majątkowej małżeńskiej.
71.
Wynika z tego, że podanie osobistego numeru identyfikacyjnego mogło umożliwić centrum rejestrów zapewnienie poprawności i zupełności danych zawartych w rejestrze umów majątkowych małżeńskich.
72.
W związku z tym wydaje się, że nie można zakwestionować odpowiedniego charakteru rozpatrywanej przesłanki dla realizacji zamierzonego celu.
2) W przedmiocie konieczności
73.
Inaczej jest w przypadku konieczności rozpatrywanej przesłanki.
74.
Niezależnie bowiem od korzyści związanych z użyciem osobistych numerów identyfikacyjnych jest oczywiste, że taki numer nie jest jedyną informacją pozwalającą na zapewnienie prawidłowej identyfikacji osoby pragnącej wpisać swoją umowę majątkową małżeńską do przedmiotowego rejestru. Dane takie jak imię, nazwisko, data i miejsce urodzenia, ewentualnie uzupełnione numerami dokumentów wykorzystanych przy okazji zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej, są często wystarczające, aby wykluczyć ryzyko pomyłki co do tożsamości osób. W związku z tym w niniejszej sprawie rozpatrywana przesłanka nie była konieczna do sprawdzenia, czy jedno z małżonków posiadało litewski osobisty numer identyfikacyjny, i do prawidłowej identyfikacji tej osoby.
75.
Ponadto ustawodawca litewski mógł przewidzieć możliwość wskazania przez osobę składającą wniosek o wpis jej umowy majątkowej małżeńskiej osobistego numeru identyfikacyjnego w odrębnym dokumencie, takim jak formularz zgłoszeniowy, wraz z kopią jej dokumentu tożsamości. Porównanie zawartych w umowie majątkowej małżeńskiej i w kopii dokumentu tożsamości danych identyfikacyjnych danej osoby wystarczyłoby, aby ustalić w sposób pewny osobisty numer identyfikacyjny, który należy wpisać do przedmiotowego rejestru. Przy założeniu, że urzędnicy centrum rejestrów mogli uzyskać dostęp do krajowego rejestru ludności, informację tę można było łatwo zweryfikować.
76.
Rozważania te znajdują potwierdzenie w rejestracji aktu małżeństwa skarżącej w postępowaniu głównym w litewskim urzędzie stanu cywilnego. Z postanowienia odsyłającego wynika bowiem, że rejestracja ta została dokonana na podstawie tego samego dokumentu co dokument przedstawiony na poparcie wniosku o wpisanie umowy majątkowej małżeńskiej do rejestru umów majątkowych małżeńskich. O ile zgodnie z ustawodawstwem krajowym podanie tego numeru nie było konieczne do celów rejestracji aktu małżeństwa w rejestrze stanu cywilnego, o tyle trudno wyobrazić sobie, dlaczego miałoby ono być takie dla celów dokonania wpisu umowy majątkowej małżeńskiej do rejestru umów majątkowych małżeńskich.
77.
Moim zdaniem decydującym elementem jest fakt, że zastosowanie rozpatrywanej przesłanki ograniczyło dla osób posiadających litewski numer identyfikacyjny możliwość wpisania ich umowy majątkowej małżeńskiej do rejestru umów majątkowych małżeńskich, podczas gdy z pkt 67 statutu rejestru wynika, że przewidziano, iż osoby posiadające ten numer mają prawo do zwrócenia się o wpis ich umowy majątkowej małżeńskiej. Uzależnienie wpisu umowy majątkowej małżeńskiej zawartej za granicą do rejestru umów majątkowych małżeńskich nie od przesłanki posiadania przez jedno z małżonków litewskiego osobistego numeru identyfikacyjnego, lecz od przesłanki, by numer ten był wymieniony w umowie, skutkowało bowiem nie tylko ograniczeniem ratione personae zakresu stosowania rozpatrywanej regulacji do osób posiadających ten numer, lecz również ustanowieniem przesłanki dotyczącej treści aktu sporządzonego przez organ zagraniczny. Ponieważ obiektywnie nie można było zapewnić, że organy zagraniczne uwzględnią tę przesłankę, wpis umowy majątkowej małżeńskiej zawartej za granicą do przedmiotowego rejestru był zatem niepewny i zależał od dobrej woli tych organów lub od wymogów formalnych przewidzianych przez prawo miejsca zawarcia umowy.
78.
Ponieważ rozpatrywana przesłanka skutkowała ograniczeniem dostępu osób posiadających litewski osobisty numer identyfikacyjny do rejestru umów majątkowych małżeńskich, należy stwierdzić, że wykraczała ona poza to, co było konieczne do osiągnięcia zamierzonego celu.
3) Wniosek dotyczący proporcjonalności
79.
Uwzględniając powyższe rozważania, jestem zdania, że ze względu na to, iż regulacja krajowa taka jak rozpatrywana w postępowaniu głównym, która przewiduje rozpatrywaną przesłankę, nie było konieczna do osiągnięcia zamierzonego celu, a w konsekwencji nie była proporcjonalna, ograniczenie swobody przemieszczania się obywateli Unii wynikające z zastosowania tej przesłanki nie było uzasadnione.
V. Wniosek
80.
W świetle całości powyższych rozważań proponuję, aby na pytanie prejudycjalne przedstawione przez Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (najwyższy sąd administracyjny Litwy) Trybunał odpowiedział w następujący sposób:
Artykuł 21 ust. 1 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie on regulacji państwa członkowskiego, na mocy której umowa majątkowa małżeńska zawarta w innym państwie członkowskim przez obywatela Unii Europejskiej, który skorzystał ze swobody przemieszczania się i pobytu w tym innym państwie członkowskim, nie może zostać wpisana do rejestru umów majątkowych małżeńskich prowadzonego w tym pierwszym państwie członkowskim z tego tylko powodu, że nie zawiera ona nadanego przez krajowy rejestr ludności tego pierwszego państwa członkowskiego osobistego numeru identyfikacyjnego co najmniej jednej z osób będących stronami tej umowy, mimo że jedna z tych osób posiada ten numer.
(
1
)	Język oryginału: francuski.
(
i
)	Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.
(
2
)	2022 m. gruodžio 14 d. nutarimas Nr. 1263 „Dėl Lietuvos Respublikos Vyriausybės 2002 m. rugpjūčio 13 d. nutarimo Nr. 1284 »Dėl Vedybų sutarčių registro reorganizavimo ir Vedybų sutarčių registro nuostatų patvirtinimo« pakeitimo” (dekret rządu Republiki Litewskiej nr 1263 z dnia 14 grudnia 2022 r., „zmieniający dekret rządu Republiki Litewskiej nr 1284 z dnia 13 sierpnia 2002 r.»w sprawie przyjęcia statutu rejestru umów majątkowych małżeńskich«”).
(
3
)	W świetle wszystkich okoliczności sprawy jest bardzo prawdopodobne, że skarżąca w postępowaniu głównym jest obywatelką litewską. Sąd odsyłający nie wskazał jednak tego w sposób wyraźny. Sąd ten ograniczył się do stwierdzenia, że skarżąca w postępowaniu głównym jest obywatelką Unii, która skorzystała z przysługującego jej prawa do swobodnego przemieszczania się (pkt 25 wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym). Z postanowienia odsyłającego wynika jednak, że skarżąca w postępowaniu głównym posiada osobisty numer identyfikacyjny nadany przez litewski rejestr ludności oraz dowód tożsamości zawierający ten numer (co pozwala na ustalenie, że jest to litewski dowód tożsamości).
(
4
)	W tym względzie pragnę zauważyć, że wpis podziału majątku w rozumieniu pkt 13.3 statutu rejestru (który wydaje się dotyczyć umów lub decyzji dotyczących podziału mienia, które weszło do majątku wspólnego małżonków) byłby trudny do wyobrażenia w niniejszej sprawie. Mianowicie z jednej strony małżonkowie wybrali ustrój rozdzielności majątkowej i wybór ten został dokonany w chwili zawarcia małżeństwa. W takiej sytuacji mienie nabyte przez małżonków nie mogło wejść do majątku wspólnego i następnie być przedmiotem podziału. Z drugiej strony we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nie ma żadnej wzmianki dotyczącej zawarcia umowy o podziale majątku lub orzeczenia sądowego o podziale majątku lub konkretnego mienia będącego przedmiotem ewentualnego podziału.
(
5
)	Wyrok z dnia 26 września 2024 r., Energotehnica (C‑792/22, EU:C:2024:788, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
6
)	Rozporządzenie Rady z dnia 24 czerwca 2016 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w dziedzinie jurysdykcji, prawa właściwego oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach dotyczących małżeńskich ustrojów majątkowych (Dz.U. 2016, L 183, s. 1).
(
7
)	Możliwe jest zatem, że art. 3.103 kodeksu cywilnego, który przewiduje wpis umów majątkowych małżeńskich do rejestru umów majątkowych małżeńskich i precyzuje skutki tego wpisu, znajdzie zastosowanie jedynie w przypadku, gdyby prawo litewskie zostało określone jako prawo właściwe dla małżeńskiego ustroju majątkowego. Jednakże w chwili złożenia wniosku o wpisanie umowy majątkowej małżeńskiej do rejestru umów majątkowych małżeńskich nie można z góry wykluczyć możliwości zastosowania tego przepisu kodeksu cywilnego jako prawa właściwego dla małżeńskiego ustroju majątkowego. Nie wydaje się również, aby można było wykluczyć, że przesłanka wpisu dotycząca litewskiego osobistego numeru identyfikacyjnego, przewidziana w pkt 67 statutu rejestru, ma zastosowanie do każdej umowy majątkowej małżeńskiej zawartej za granicą, o której wpis wniesiono, niezależnie od prawa właściwego dla małżeńskiego ustroju majątkowego.
(
8
)	Zobacz podobnie wyrok z dnia 8 czerwca 2017 r., Freitag (C‑541/15, EU:C:2017:432, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
9
)	Wyroki: z dnia 20 września 2001 r., Grzelczyk (C‑184/99, EU:C:2001:458, pkt 31); z dnia 4 października 2024 r., Mirin (C‑4/23, EU:C:2024:845, pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
10
)	Wyrok z dnia 14 grudnia 2021 r., Stolichna obshtina, rayon Pancharevo (C‑490/20, EU:C:2021:1008, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
11
)	Wyrok z dnia 22 lutego 2024 r., Direcţia pentru Evidenţa Persoanelor şi Administrarea Bazelor de Date (C‑491/21, EU:C:2024:143, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
12
)	Nawet jeśli wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym tego nie precyzuje, zakładam, że ów osobisty numer identyfikacyjny, gdy strony nim dysponują, jest również wymieniony w akcie notarialnym sporządzonym przez litewskiego notariusza.
(
13
)	Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 22 grudnia 2010 r., Sayn-Wittgenstein (C‑208/09, EU:C:2010:806, sentencja); z dnia 12 maja 2011 r., Runevič-Vardyn i Wardyn (C‑391/09, EU:C:2011:291, sentencja); z dnia 2 czerwca 2016 r., Bogendorff von Wolffersdorff (C‑438/14, EU:C:2016:401, sentencja); z dnia 8 czerwca 2017 r., Freitag (C‑541/15, EU:C:2017:432, sentencja).
(
14
)	Wyrok z dnia 4 października 2024 r., Mirin (C‑4/23, EU:C:2024:845, sentencja).
(
15
)	Zobacz w szczególności wyrok z dnia 8 czerwca 2017 r., Freitag (C‑541/15, EU:C:2017:432, pkt 36–39 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
16
)	Zobacz podobnie wyrok z dnia 4 października 2024 r., Mirin (C‑4/23, EU:C:2024:845, pkt 55–57 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
17
)	Zobacz pkt 42 niniejszej opinii.
(
18
)	Zobacz w tym względzie w szczególności Consortium ASSER-UCL, „Étude sur les régimes matrimoniaux des couples mariés et sur le patrimoine des couples non mariés dans le droit international privé et le droit interne des États membres de l’Union européenne”, s. 22, 23. W tym badaniu z 2003 r., sporządzonym na zamówienie Komisji, przedstawiono przegląd praw krajowych w Unii Europejskiej piętnastu państw członkowskich. Zobacz także informacje na stronie internetowej Rady Notariatów Unii Europejskiej „Couples in Europe. The law for pars in 22 EU countries”, https://www.coupleseurope.eu/fr/ (zwanej dalej „stroną internetową »Couples in Europe«”).
(
19
)	Zgodnie z informacjami dostępnymi na stronie internetowej „Couples in Europe” takie rejestry nie istnieją w szczególności w Austrii, we Francji, w Polsce i Słowacji.
(
20
)	Zgodnie z informacjami dostępnymi na stronie internetowej „Couples in Europe” wpisanie do specjalnego krajowego rejestru umowy majątkowej małżeńskiej zawartej za granicą wydaje się możliwe w szczególności w Niemczech, Estonii, Łotwie i Niderlandach.
(
21
)	Zgodnie z informacjami dostępnymi na stronie internetowej „Couples in Europe” wpisanie do specjalnego krajowego rejestru umowy majątkowej małżeńskiej zawartej za granicą nie wydaje się możliwe w szczególności w Republice Czeskiej, Węgrzech i na Malcie.
(
22
)	Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 11 lipca 2002 r., D’Hoop (C‑224/98, EU:C:2002:432, pkt 31); z dnia 24 października 2013 r., Thiele Meneses (C‑220/12, EU:C:2013:683, pkt 22); z dnia 26 maja 2016 r., Kohll i Kohll-Schlesser (C‑300/15, EU:C:2016:361, pkt 42).
(
23
)	Zobacz wyroki: z dnia 29 kwietnia 2004 r., Pusa (C‑224/02, EU:C:2004:273, pkt 19); z dnia 26 października 2006 r., Tas-Hagen i Tas (C‑192/05, EU:C:2006:676, pkt 30); z dnia 22 maja 2008 r., Nerkowska (C‑499/06, EU:C:2008:300, pkt 32); a także z dnia 14 października 2010 r., van Delft i in. (C‑345/09, EU:C:2010:610, pkt 97).
(
24
)	Zobacz pkt 48 niniejszej opinii.
(
25
)	Pragnę podkreślić, że nie przesądzam kwestii, czy państwo członkowskie ma ogólny obowiązek rejestrowania umów majątkowych małżeńskich zawartych w innym państwie członkowskim, ani w związku z tym kwestii, czy prawo litewskie powinno przewidywać możliwość wpisu umowy majątkowej małżeńskiej zawartej za granicą przez osoby nieposiadające litewskiego osobistego numeru identyfikacyjnego do rejestru umów majątkowych małżeńskich. Co się tyczy niniejszej sprawy, kwestie te są hipotetyczne, ponieważ prawo litewskie przewiduje możliwość wpisania umów majątkowych małżeńskich zawartych za granicą do rejestru umów majątkowych małżeńskich, a skarżąca w postępowaniu głównym posiada litewski osobisty numer identyfikacyjny.
(
26
)	Wyrok z dnia 5 czerwca 2018 r., Coman i in. (C‑673/16, EU:C:2018:385, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
27
)	Wyroki: z dnia 18 lipca 2006 r., De Cuyper (C‑406/04, EU:C:2006:491, pkt 42); z dnia 26 października 2006 r., Tas-Hagen i Tas (C‑192/05, EU:C:2006:676, pkt 35); a także z dnia 5 czerwca 2018 r., Coman i in. (C‑673/16, EU:C:2018:385, pkt 41).