62023TJ0556_RES
Kawża T‑556/23
Swissgrid vs AG
vs
L‑Aġenzija tal‑Unjoni Ewropea għall‑Kooperazzjoni tar‑Regolaturi tal‑Enerġija
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (It‑Tielet Awla Estiża) tat‑8 ta’ Ottubru 2025
“Enerġija – Suq intern tal-elettriku – Linja gwida dwar l-ibbilanċjar tal-elettriku – Artikolu 1 tar-Regolament (UE) 2017/2195 – Pjattaforma Ewropea għall-proċess ta’ tpaċija tal‑iżbilanċi – Assenza ta’ parteċipazzjoni tal-operatur tas-sistema ta’ trażmissjoni Svizzeru – Deċiżjoni tal-ACER li temenda l-qafas ta’ implimentazzjoni tal-pjattaforma – Appell ippreżentat quddiem il-Bord tal-Appell tal-ACER – Kundizzjonijiet u modalitajiet partikolari tal-appell – Artikolu 28 tar Regolament (UE) 2019/942 – Inammissibbiltà minħabba assenza ta’ locus standi quddiem il-Bord tal-Appell – Inċidenza diretta u individwali”
Enerġija – Ibbilanċjar tal-elettriku – Regolament 2017/2195 – Pjattaforma Ewropea għall-proċess ta’ tpaċija tal-iżbilanċi – Kamp ta’ applikazzjoni – Operaturi tas-sistema ta’ trażmissjoni Svizzeri – Esklużjoni – Eċċezzjonijiet
(Regolament tal-Kummissjoni 2017/2195, Artikolu 1(2), (6) u (7))
(ara l-punti 24 sa 39)
Aġenziji tal-Unjoni Ewropea – L-Aġenzija għall-Kooperazzjoni tar-Regolaturi tal-Enerġija (ACER) –Proċedimenti ta’ appell – Appell quddiem il-Bord tal-Appell tal-ACER – Kundizzjonijiet għall-ammissibbiltà – Persuni fiżiċi jew ġuridiċi – Atti li jikkonċernawhom direttament u individwalment – Deċiżjoni tal-ACER li temenda l-qafas ta’ implimentazzjoni tal-pjattaforma Ewropea għall-proċess ta’ tpaċija tal-iżbilanċi – Emenda li ċċaħħad lill-operaturi tas-sistema ta’ trażmissjoni Svizzeri mid-dritt tagħhom li jipparteċipaw f’din il-pjattaforma skont ftehimiet konklużi qabel l-adozzjoni tal-imsemmija deċiżjoni – Deċiżjoni li tipproduċi effetti fuq is-sitwazzjoni legali tal-imsemmija operaturi – Ammissibbiltà
(ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE; Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2019/942, Artikolu 28)
(ara l-punti 55 sa 73)
Sunt
Permezz tas-sentenza tagħha, il-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni tal-Bord tal-Appell tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni tar-Regolaturi tal-Enerġija (ACER) li kienet ċaħdet, bħala inammissibbli, l-appell ippreżentat minn operatur tas-sistema ta’ trażmissjoni tal-elettriku (iktar ’il quddiem it-“TSO”) Svizzeru kontra deċiżjoni tal-ACER li eskludiet il-parteċipazzjoni tiegħu mill-pjattaforma Ewropea għall-proċess ta’ tpaċija tal-iżbilanċi (iktar ’il quddiem il-“pjattaforma IN”) skont ir-Regolament 2017/2195 (
1
). B’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali tat deċiżjoni dwar il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament kif ukoll dwar il-locus standi ta’ tali operatur sabiex jaġixxi kontra deċiżjoni tal-ACER li ma kienx id-destinatarju tagħha.
Ir-rikorrenti, Swissgrid AG, fil-kwalità tagħha bħala l-uniku TSO fl-Isvizzera, ipparteċipat, mill‑2012, fl-International Grid Control Cooperation (IGCC), struttura ta’ kooperazzjoni bejn TSOs li kellha l-għan li tottimizza l-ġestjoni awtomatizzata tar-riżervi għar-restawr tal-frekwenza permezz ta’ proċess ta’ tpaċija tal-iżbilanċi.
Fit‑2 ta’ Awwissu 2017, il-Kummissjoni Ewropea adottat ir-Regolament 2017/2195, li jipprevedi, fl-Artikolu 22 tiegħu, il-ħolqien ta’ pjattaforma Ewropea għall-proċess ta’ tpaċija tal-iżbilanċi.
Skont din id-dispożizzjoni, l-ACER adottat id-Deċiżjoni Nru 13/2020 dwar il-ħolqien tal-pjattaforma IN, li kienet tinkludi, fl-anness, qafas ta’ implimentazzjoni ta’ din il-pjattaforma (iktar ’il quddiem il-“qafas ta’ implimentazzjoni”).
Fit‑30 ta’ Settembru 2022, l-ACER adottat id-Deċiżjoni Nru 16/2022 li temenda d-deżinjazzjoni tal-entitajiet li kienu jeżerċitaw il-funzjonijiet li huma ddefiniti fil-kuntest tal-qafas ta’ implimentazzjoni. F’dan ir-rigward, id-definizzjoni ta’ “TSO Membru” li qabel kienet tkopri “kull TSO li jingħaqad mal-pjattaforma IN, inklużi t-TSOs minn żoni [ta’ aġġustament tas-saħħa tal-frekwenza] operati minn diversi TSOs minn Stati Membri differenti jew minn pajjiżi terzi” [traduzzjoni mhux uffiċjali] kienet emendata sabiex tkopri kull “TSO li għalih japplika r-Regolament 2017/2195 u li ngħaqad mal-pjattaforma IN, inklużi TSOs minn żoni [ta’ kontroll tal-frekwenza tal-enerġija] multi-TSO” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
Peress li qieset li din l-emenda kienet twassal għall-esklużjoni tal-parteċipazzjoni tagħha fil-pjattaforma IN, ir-rikorrenti appellat minn din id-deċiżjoni quddiem il-Bord tal-Appell tal-ACER, li ċaħad l-appell bħala inammissibbli skont l-Artikolu 28(1) tar-Regolament 2019/942 (
2
). Skont dan il-bord, il-parteċipazzjoni fil-pjattaforma IN kienet irriżervata għat-TSOs tal-Unjoni, b’tali mod li l-emenda tal-qafas ta’ implimentazzjoni ta’ din il-pjattaforma ma kinitx taffettwa s-sitwazzjoni legali tar-rikorrenti bħala TSO Svizzeru.
Kien f’dan il-kuntest li r-rikorrenti adixxiet lill-Qorti Ġenerali għall-annullament tad-deċiżjoni tal-Bord tal-Appell.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Il-Qorti Ġenerali bdiet bl-eżami tal-konklużjoni tal-Bord tal-Appell li r-Regolament 2017/2195, bħala prinċipju, jirriżerva l-parteċipazzjoni fil-pjattaformi li huwa jirregola għat-TSOs tal-Unjoni biss u konsegwentement jeskludi t-TSOs Svizzeri mill-pjattaforma IN.
Billi wettqet interpretazzjoni letterali u kuntestwali tar-Regolament 2017/2195, il-Qorti Ġenerali rrilevat li, għalkemm l-Artikolu 1(2) ta’ dan ir-regolament ma jirreferix espliċitament għat-TSOs tal-Unjoni biss sabiex jiġi ddeterminat il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu, il-possibbiltà rrikonoxxuta lill-Kummissjoni, bis-saħħa tal-Artikolu 1(6) u (7) tal-istess regolament, li taċċetta l-parteċipazzjoni tat-TSOs Svizzeri biss, f’ċerti pjattaformi u taħt ċerti kundizzjonijiet biss, għandha tiġi interpretata bħala eċċezzjoni, li tiżvela l-assenza ta’ regola ta’ prinċipju li tinkludi l-parteċipazzjoni tat-TSOs barra mill-Unjoni fil-pjattaformi previsti mir-Regolament 2017/2195, fosthom il-pjattaforma IN.
Din il-konklużjoni hija msaħħa mill-interpretazzjoni teleoloġika tar-Regolament 2017/2195, sa fejn huwa intiż għall-ħolqien ta’ suq intern tal-enerġija kompletament funzjonali u interkonness, ibbażat fuq regoli ekwi komuni. F’dan il-każ, fid-dawl tal-fatt li l-Konfederazzjoni Svizzera ma aderixxietx mas-suq intern tal-Unjoni u li t-TSOs Svizzeri, konsegwentement, ma kinux suġġetti għall-istess regoli bħal dawk applikabbli għat-TSOs tal-Istati Membri tal-Unjoni, l-esklużjoni tagħhom mill-parteċipazzjoni fil-pjattaformi previsti fir-Regolament 2017/2195, bla ħsara b’mod partikolari għal arranġament bilaterali alternattiv li jibqa’ dejjem possibbli, kienet kompletament iġġustifikata fid-dawl tal-għan imfittex mill-imsemmi regolament.
Minn dan jirriżulta li l-Bord tal-Appell ma wettaqx żball ta’ liġi meta qies li l-parteċipazzjoni tat-TSOs Svizzeri, lil hinn mill-ipoteżijiet previsti fl-Artikolu 1(6) u (7) tar-Regolament 2017/2195, kienet eskluża.
Mill-banda l-oħra, dan il-bord kiser l-Artikolu 28(1) tar-Regolament 2019/942 meta qies li d-Deċiżjoni Nru 16/2022 ma kinitx tbiddel b’mod sinjifikattiv is-sitwazzjoni legali tar-rikorrenti u meta ċaħad, konsegwentement, l-appell tagħha bħala inammissibbli.
Bis-saħħa ta’ din id-dispożizzjoni, kull persuna fiżika jew ġuridika tista’ tippreżenta appell minn deċiżjoni tal-ACER indirizzata lilha jew kontra deċiżjoni li tikkonċernaha direttament u individwalment. Filwaqt li interpretat din id-dispożizzjoni fid-dawl tal-ġurisprudenza relatata mar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE li minnu kienet ispirata, il-Qorti Ġenerali fakkret li persuna fiżika jew ġuridika li ma tkunx id-destinatarju ta’ att tista’ tallega li kienet ikkonċernata individwalment biss jekk kienet ippreġudikata mill-att inkwistjoni, minħabba ċerti kwalitajiet li jkunu partikolari għaliha jew minħabba sitwazzjoni ta’ fatt li tikkaratterizzaha meta mqabbla ma’ kull persuna oħra u, minħabba dan il-fatt, tindividwalizzaha bl-istess mod bħad-destinatarju tal-att.
Fid-dawl ta’ dawn il-kjarifiki, il-Qorti Ġenerali ppreċiżat, preliminarjament, li l-motiv tad-deċiżjoni tal-Bord tal-Appell, li kien ibbażat fuq il-fatt li s-sitwazzjoni legali tar-rikorrenti kienet direttament irregolata mir-Regolament 2017/2195 u mhux mid-Deċiżjonijiet Nru 13/2020 u Nru 16/2022, ma kienx ta’ natura li jiġġustifika l-konklużjoni tal-inammissibbiltà tal-appell ippreżentat quddiemu. Fil-fatt, peress li d-Deċiżjoni Nru 16/2022 kienet ibbażata fuq l-Artikolu 22(1) tar-Regolament 2017/2195, ir-rikorrenti kellha d-dritt tikkontesta l-legalità tagħha, indipendentement mill-portata tal-imsemmi regolament. Għalhekk, il-fatt li r-Regolament 2017/2195 ma jipprevedix il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-pjattaforma IN kien kunsiderazzjoni rilevanti għall-eżami tal-mertu tal-appell, iktar milli għall-evalwazzjoni tal-ammissibbiltà tiegħu.
Fir-rigward tal-inċidenza diretta u individwali tad-Deċiżjoni Nru 16/2022 fuq ir-rikorrenti, il-Qorti Ġenerali osservat, l-ewwel nett, li din tal-aħħar kienet parti fi ftehim (prinċipali) dwar il-pjattaformi ta’ bbilanċjar konkluż ma’ TSOs oħra, iżda kienet wkoll “membru parteċipanti” ta’ ftehim ta’ kooperazzjoni dwar l-IGCC sa mix-xahar ta’ Marzu 2012, li l-IGCC kien il-proġett ta’ implimentazzjoni li evolva lejn il-pjattaforma IN u li l-adozzjoni ta’ qafas ta’ implimentazzjoni tal-pjattaforma IN ma ċaħditx mir-rilevanza l-kuntratti li r-rikorrenti kienet parti fihom, peress li dawn komplew jirregolaw il-funzjonament tal-imsemmija pjattaforma b’estensjoni tal-qafas ta’ implimentazzjoni tagħha.
It-tieni nett, mill-qafas ta’ implimentazzjoni, kif anness mad-Deċiżjoni Nru 13/2020, ma jirriżultax b’mod ċar li r-rikorrenti ma setgħetx iżżomm il-parteċipazzjoni tagħha fil-pjattaforma IN abbażi tad-drittijiet kuntrattwali tagħha. Dan il-qafas ta’ implimentazzjoni jiddefinixxi, għalhekk, “TSO membru” minħabba l-fatt li huwa ngħaqad mal-pjattaforma IN u jinkludi fih espressament it-“TSOs minn żoni [ta’ aġġustament tas-saħħa tal-frekwenza] operati minn diversi TSOs minn Stati Membri differenti jew minn pajjiżi terzi”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Lanqas interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-imsemmi qafas ta’ implimentazzjoni b’mod konformi mar-Regolament 2017/2195 ma setgħet titqies li setgħet tneħħi kull dubju dwar il-possibbiltà għar-rikorrenti li tkompli l-parteċipazzjoni tagħha fil-pjattaforma IN abbażi tad-drittijiet kuntrattwali tagħha. Fil-fatt, minn naħa, l-Artikolu 1 tar-Regolament 2017/2195 ma kienx, għalhekk, is-suġġett ta’ interpretazzjoni mill-qorti tal-Unjoni. Min-naħa l-oħra, il-mod kif dan ir-regolament huwa redatt seta’ jagħti x’jifhem lir-rikorrenti li hija kellha l-possibbiltà li żżomm il-parteċipazzjoni tagħha fil-pjattaforma IN fid-dawl, b’mod partikolari, tal-assenza ta’ riferiment għat-TSOs tal-Unjoni biss fid-definizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu fl-Artikolu 1(2) ta’ dan ir-regolament.
Fid-dawl ta’ dawn il-preċiżazzjonijiet, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li kien biss bl-adozzjoni tad-Deċiżjoni Nru 16/2022 li emendat id-definizzjoni ta’ “TSO Membru” li tinsab fil-kuntest ta’ qafas ta’ implimentazzjoni sabiex issa tkopri biss it-TSOs li għalihom kien japplika r-Regolament 2017/2195 li l-ACER adottat pożizzjoni formali li kienet teskludi espliċitament il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-pjattaforma IN.
Bħala konsegwenza tal-emenda li saret bid-Deċiżjoni Nru 16/2022, ir-rikorrenti għalhekk ma setgħetx tibqa’ żżomm il-parteċipazzjoni tagħha fil-pjattaforma IN taħt il-ftehimiet li hija kienet parti minnhom, b’tali mod li din id-deċiżjoni kellha tiġi kkunsidrata bħala li ċċaħħadha mill-eżerċizzju tad-drittijiet kuntrattwali tagħha u, għaldaqstant, bħala li tipproduċi direttament effetti fuq is-sitwazzjoni legali tagħha. Bl-istess mod, ir-rikorrenti kellha titqies li kienet affettwata mid-Deċiżjoni Nru 16/2022 minħabba ċerti kwalitajiet li kienu partikolari għaliha u minħabba sitwazzjoni ta’ fatt li kienet tikkaratterizzaha meta mqabbla ma’ kull persuna oħra.
Fil-fatt, peress li l-IGCC kienet, skont il-qafas ta’ implimentazzjoni stess, il-proġett li evolva lejn il-pjattaforma IN, ir-rikorrenti, bħala parteċipanti f’din il-pjattaforma sa mill‑2012, kienet tinsab f’sitwazzjoni differenti meta mqabbla ma’ TSOs oħra ta’ pajjiżi terzi li ma kinux ibbenefikaw minn tali parteċipazzjoni. Barra minn hekk, bħala l-uniku TSO Svizzeru, hija kienet tinsab, fid-dawl tal-għan tar-Regolament 2017/2195, f’sitwazzjoni differenti minn dik tat-TSOs ta’ pajjiżi terzi oħra, peress li l-Isvizzera għandha l-karatteristika ġeografika speċifika li hija, de facto, imdawra minn pajjiżi membri tal-Unjoni.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, il-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni tal-Bord tal-Appell.
(
1
)	Regolament (UE) 2017/2195 tat‑23 ta’ Novembru 2017 li jistabbilixxi linja gwida dwar l-ibbilanċjar tal-elettriku (ĠU 2017, L 312, p. 6).
(
2
)	Regolament (UE) 2019/942 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑5 ta’ Ġunju 2019 li jistabbilixxi Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni tar-Regolaturi tal-Enerġija (ĠU 2019, L 158, p. 22).