Voorlopige editie
ARREST VAN HET HOF (Zesde kamer)
23 april 2026
(*)
„ Prejudiciële verwijzing – Sociale zekerheid – Migrerende werknemers – Verordening (EG) nr. 883/2004 – Werkloosheidsuitkering – Berekening – Artikel 62, leden 1 en 2 – Laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst, verricht onder de wetgeving van een lidstaat – Artikel 62, lid 3 – Woonplaats van de ontvanger van werkloosheidsuitkering in een andere lidstaat dan de ‚bevoegde lidstaat’ – Berekeningsregel die niet ‚uitsluitend’ rekening houdt met het loon of het beroepsinkomen dat de betrokkene heeft genoten voor de laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst – Nationale regeling die voorziet in een andere berekeningsregel voor personen die hun laatste werkzaamheden in een andere lidstaat hebben uitgeoefend ”
In zaak C‑116/25
betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door de Administrativen sad Blagoevgrad (bestuursrechter in eerste aanleg Blagoevgrad, Bulgarije) bij beslissing van 3 februari 2025, ingekomen bij het Hof op 4 februari 2025, in de procedure
Ts. E. S.
tegen
Direktor na Teritorialno podelenie na Natsionalnia osiguritelen institut – Blagoevgrad,
wijst
HET HOF (Zesde kamer),
samengesteld als volgt: I. Ziemele, kamerpresident, F. Biltgen (rapporteur), president van de Eerste kamer, waarnemend rechter van de Zesde kamer, en A. Kumin, rechter,
advocaat-generaal: T. Ćapeta,
griffier: A. Calot Escobar,
gezien de stukken,
gelet op de opmerkingen van:
–        Ts. E. S,
vertegenwoordigd door D. Grozdanova en K. Spiriev, advokati,
–        de Bulgaarse regering, vertegenwoordigd door T. Mitova en T. Tsingileva als gemachtigden,
–        de Europese Commissie, vertegenwoordigd door B.‑R. Killmann en G. Koleva als gemachtigden,
gelet op de beslissing, de advocaat-generaal gehoord, om de zaak zonder conclusie te berechten,
het navolgende
Arrest
1        Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 62, leden 1 en 2, van verordening (EG) nr. 883/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels (PB 2004, L 166, blz. 1, met rectificatie in PB 2004, L 200, blz. 1), zoals gewijzigd bij verordening (EG) nr. 988/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 (PB 2009, L 284, blz. 43) (hierna: „verordening nr. 883/2004”).
2        Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen Ts. E. S., Bulgaars staatsburger, en de Direktor na Teritorialno podelenie na Natsionalnia osiguritelen institut – Blagoevgrad (directeur van de territoriale afdeling van het nationaal instituut voor sociale zekerheid –
Blagoevgrad, Bulgarije) over het bedrag van de werkloosheidsuitkering die de directeur haar heeft toegekend op grond van de in het Bulgaars recht ingevoerde nieuwe regel voor de berekening van de krachtens de wetgeving van een andere lidstaat verkregen werkloosheidsuitkeringen.
Toepasselijke bepalingen
Unierecht
3        De overwegingen 1, 4 en 45 van verordening nr. 883/2004 luiden als volgt:
„(1)      De voorschriften ter coördinatie van de nationale socialezekerheidsstelsels behoren tot de regelingen betreffende het vrije verkeer van personen en moeten bijdragen aan de verhoging van de levensstandaard en de verbetering van de arbeidsomstandigheden.
[...]
(4)      Het is noodzakelijk dat de eigen kenmerken van de nationale socialezekerheidswetgevingen worden gerespecteerd en er enkel een coördinatiemethode wordt uitgewerkt.
[...]
(45)      Aangezien de doelstelling van het voorgenomen optreden, namelijk coördinerende maatregelen om te waarborgen dat het recht van vrij verkeer van personen daadwerkelijk kan worden uitgeoefend, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en derhalve, wegens de omvang en de gevolgen van dit optreden, beter op communautair niveau kan worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap maatregelen treffen, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel van artikel 5 van het Verdrag. [...]”
4        Artikel 1 van die verordening, met als opschrift „Definities”, bepaalt:
„[...]
j)      wordt onder ‚woonplaats’ verstaan de plaats waar een persoon pleegt te wonen;
[...]”
5        Artikel 62 van deze verordening, met als opschrift „Berekening van de uitkering”, bepaalt:
„1.      Het bevoegde orgaan van een lidstaat waarvan de wetgeving bepaalt dat voor de berekening van de uitkering wordt uitgegaan van het vroegere loon of beroepsinkomen, houdt uitsluitend rekening met het loon of het beroepsinkomen dat betrokkene heeft genoten voor de laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst, die hij onder die wetgeving heeft verricht.
2.      Het in lid 1 bepaalde geldt ook indien de door het bevoegde orgaan toegepaste wetgeving voorziet in een specifieke referentieperiode voor de vaststelling van het loon dat als basis dient voor de berekening van de uitkeringen alsmede indien de betrokkene gedurende de gehele periode of een gedeelte ervan onder de wetgeving van een andere lidstaat viel.
3.      In afwijking van de leden 1 en 2 houdt het orgaan van de woonplaats voor de in artikel 65, lid 5, onder a), bedoelde werklozen rekening met het loon of het beroepsinkomen dat de betrokkene heeft genoten in de lidstaat aan de wetgeving waaraan hij tijdens het verrichten van zijn laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst, onderworpen was, overeenkomstig de toepassingsverordening.”
6        Artikel 65 van die verordening, met als opschrift „Werklozen die tijdens het verrichten van hun laatste werkzaamheden in een andere dan de bevoegde lidstaat woonden”, luidt als volgt:
„[...]
2.      De volledig werkloze, die tijdens het verrichten van zijn laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst, in een andere dan de bevoegde lidstaat woonde en in die lidstaat blijft wonen of ernaar terugkeert, stelt zich ter beschikking van de arbeidsvoorzieningsdiensten van de lidstaat waar hij woont. Onverminderd de toepassing van artikel 64 mag een volledig werkloze zich daarnaast ter beschikking stellen van de arbeidsvoorzieningsdiensten van de lidstaat waar hij zijn laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst, heeft verricht.
Een werkloze die geen grensarbeider is en die niet terugkeert naar de lidstaat van zijn woonplaats, stelt zich ter beschikking [...]
van de arbeidsvoorzieningsdiensten van de lidstaat aan de wetgeving waarvan hij het laatst onderworpen was.
3.      De in lid 2, eerste zin, bedoelde werkloze registreert zich als werkzoekende bij de bevoegde diensten voor arbeidsvoorziening van de lidstaat waar hij woont, wordt onderworpen aan de daar georganiseerde controles, en houdt zich aan de door de wetgeving van die lidstaat gestelde voorwaarden. Indien hij zich tevens als werkzoekende wenst [...] te registreren in de lidstaat waar hij zijn laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst, heeft verricht, voldoet hij volledig aan de in die lidstaat geldende verplichtingen.
4.      De uitvoering van lid 2, tweede zin, en van lid 3, tweede zin, alsmede de regelingen voor de uitwisseling van informatie, de samenwerking en wederzijdse bijstandverlening tussen de organen en diensten van de lidstaat van de woonplaats en de lidstaat waar de betrokkene het laatst werkzaamheden heeft verricht, worden vastgesteld in de toepassingsverordening.
5.      a)      De in lid 2, eerste en tweede zin, bedoelde werkloze heeft recht op uitkering volgens de wetgeving van de lidstaat waar hij woont, alsof hij tijdens het verrichten van zijn laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst aan die wetgeving onderworpen was. Deze prestaties worden verleend door het orgaan van de woonplaats.
[...]”
Bulgaars recht
7        Artikel 54a, lid 1, van de Kodeks za sotsialno osiguriavane (wetboek inzake sociale zekerheid) (DV nr. 110 van 17 december 1999), in de versie zoals gewijzigd (DV nr. 67 van 9 augustus 2024) en van kracht vanaf 13 augustus 2024 (hierna: „KSO”),
heeft het opschrift „Recht op een werkloosheidsuitkering” en bepaalt:
„Personen voor wie gedurende ten minste 12
van de laatste 18 maanden vóór de beëindiging van de verzekering verplichte verzekeringsbijdragen aan het ‚werkloosheidsfonds’ betaald zijn of verschuldigd waren, hebben recht op werkloosheidsuitkeringen wanneer zij:
1.      als werklozen bij het arbeidsbureau zijn ingeschreven, en
2.      geen pensioenrechten in de Republiek Bulgarije of rechten op ouderdomspensioen in een andere staat hebben verworven, en geen verminderd pensioen overeenkomstig artikel 68a of een bedrijfspensioen overeenkomstig artikel 168 ontvangen, en
3.      geen beroepsactiviteit uitoefenen waarvoor krachtens dit wetboek of de wetgeving van een andere staat een verzekeringsplicht geldt, met uitzondering van personen als bedoeld in artikel 114a, lid 1, van de Kodeks na truda [Bulgaarse arbeidswet (DV nr. 26 van 1 april 1986 en DV nr. 27 van 4 april 1986)].”
8        Artikel 54b KSO met als opschrift „Bedrag van de werkloosheidsuitkering”, bepaalt in de leden 1, 5 en 8:
„(1)      De dagelijkse werkloosheidsuitkering bedraagt 60 % van het gemiddelde dagloon of van het gemiddelde verzekeringsplichtige daginkomen waarvoor bijdragen aan het ‚werkloosheidsfonds’ verschuldigd of betaald zijn voor de laatste 24 kalendermaanden voorafgaand aan de maand waarin de verzekering is beëindigd, en mag niet lager zijn dan het minimumbedrag per dag noch hoger dan het maximumbedrag per dag van de werkloosheidsuitkering.
[...]
(5)      Het maandelijkse bedrag van de werkloosheidsuitkering wordt vastgesteld door het overeenkomstig lid 1 ontvangen bedrag te vermenigvuldigen met het aantal werkdagen van de maand waarop het betrekking heeft.
[...]
(8)      Wanneer de in lid 1 bedoelde periode, op basis waarvan het gemiddelde dagloon of het gemiddelde verzekeringsplichtige daginkomen wordt vastgesteld, of de maand waarin de verzekering eindigt, tijdvakken van verzekering omvat die zijn vervuld krachtens de wetgeving van een staat die de Europese verordeningen betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels toepast, wordt voor de vaststelling van het bedrag van de werkloosheidsuitkering rekening gehouden met het volgende:
1.      de inkomsten die een persoon tijdens zijn laatste werkzaamheden heeft ontvangen;
2.      alle in Bulgarije ontvangen inkomsten, [...] alsmede inkomsten die zijn ontvangen in andere staten waarop de Europese verordeningen betreffende coördinatie van de socialezekerheidsstelsels van toepassing zijn in de laatste 24 kalendermaanden voorafgaand aan de maand waarin de verzekering is geëindigd.”
Hoofdgeding en prejudiciële vragen
9        Verzoekster in het hoofdgeding, Ts. E. S.,
is een Bulgaars staatsburger die permanent verblijft in Bulgarije, waar haar centrum van belangen zich bevindt.
10      Tot eind mei 2024 heeft zij in Bulgarije in loondienst gewerkt. In juni 2024 is zij tijdelijk verhuisd naar Spanje, waar zij van 7 juni tot en met 13 juli 2024, dat wil zeggen gedurende een periode van in totaal 28 dagen, als seizoenarbeider bij een Spaanse werkgever werkzaam was, waarvoor zij een loon van 2 590,80 EUR heeft ontvangen.
11      Vanaf 14 juli 2024 was verzoekster in het hoofdgeding volledig werkloos en is zij teruggekeerd naar Bulgarije, waar zij op 2 augustus 2024 bij de bevoegde Bulgaarse autoriteiten een aanvraag voor een werkloosheidsuitkering heeft ingediend.
12      Bij besluit van 13 september 2024 heeft de Teritorialno podelenie na Natsionalnia osiguritelen institut – Blagoevgrad (territoriale afdeling van het nationaal instituut voor sociale zekerheid –
Blagoevgrad, Bulgarije) deze aanvraag ingewilligd en aan verzoekster in het hoofdgeding het recht op een werkloosheidsuitkering van 29,71 Bulgaarse lev (BGN) (ongeveer 15 EUR) per dag toegekend voor de periode tussen 25 juli 2024 en 22 juli 2025.
13      Dit bedrag is vastgesteld op basis het totale verzekerbare inkomen dat verzoekster in het hoofgeding heeft ontvangen in de laatste 24 kalendermaanden voorafgaand aan de maand waarin haar bijdragebetaling is beëindigd, te weten het inkomen voor de periode tussen 1 juli 2022 en 13 juli 2024 met een totaalbedrag van 25 154,03 BGN (ongeveer 12 860 EUR), met inbegrip van het loon
dat zij heeft ontvangen tijdens haar werk en bijdragebetaling in het kader van haar laatste werkzaamheden in Spanje en alle andere bijdrageplichtige inkomsten uit eerdere tijdvakken van werkzaamheden
en bijdragebetaling in Bulgarije tijdens die periode van 24 maanden.
14      Rekening houdend met het feit dat verzoekster in het hoofdgeding in de laatste 24 kalendermaanden voorafgaand aan de maand waarin haar bijdragebetaling is beëindigd, zowel onder de Bulgaarse wetgeving als onder de wetgeving van een andere lidstaat
periodes heeft gewerkt en bijdragen heeft betaald, heeft het Teritorialno podelenie na Natsionalnia osiguritelen institut – Blagoevgrad artikel 54b, lid 8, KSO toegepast. Deze bepaling, die op 13 augustus 2024 in werking is getreden, wijkt af van de berekeningsmethode voor werkloosheidsuitkeringen die is voorgeschreven in artikel 54b, lid 1, KSO, welke bepaling van toepassing is op personen die gedurende die periode van 24 maanden
uitsluitend in Bulgarije werkzaamheden, al dan niet in loondienst, hebben verricht.
15      Nadat haar administratief beroep tegen het in punt 12 van het onderhavige arrest genoemde besluit bij besluit van de directeur van de territoriale afdeling van het nationaal instituut voor sociale zekerheid van Blagoevgrad van 16 oktober 2024 was verworpen, heeft verzoekster in het hoofdgeding beroep ingesteld bij de Administrativen Sad Blagoevgrad (bestuursrechter in eerste aanleg Blagoevgrad, Bulgarije), de verwijzende rechter. Ter ondersteuning van haar beroep voert zij aan dat artikel 62, lid 3, van verordening nr. 883/2004, dat bepaalt dat „rekening wordt gehouden met” het loon dat de betrokkene heeft genoten in de lidstaat aan de wetgeving waaraan
hij tijdens het verrichten van zijn laatste werkzaamheden in loondienst onderworpen was, niet op haar van toepassing is. Zij betoogt daarentegen dat haar situatie valt onder artikel 62, leden 1 en 2, van deze verordening, dat bepaalt dat voor de berekening van het bedrag van de werkloosheidsuitkering „uitsluitend rekening wordt gehouden” met het loon dat betrokkene heeft genoten voor de laatste werkzaamheden die hij heeft verricht.
16      De verwijzende rechter zet uiteen dat artikel 62, leden 1 en 2, van verordening nr. 883/2004, tot aan de inwerkingtreding van de in artikel 54b, lid 8, KSO neergelegde nieuwe regel voor de berekening van de krachtens de wetgeving van een andere lidstaat verkregen werkloosheidsuitkeringen, volgens vaste nationale rechtspraak aldus werd uitgelegd dat de berekening van de werkloosheidsuitkering uitsluitend moet worden gebaseerd op het loon of het inkomen dat voor de laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst, is ontvangen. Sinds de vaststelling van deze nieuwe regel zijn bepaalde nationale rechters afgestapt van de eerdere rechtspraak en hebben zij geoordeeld dat aangezien verordening nr. 883/2004 enkel de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels beoogt zonder een algemeen stelsel van sociale zekerheid in te voeren, de lidstaten bevoegd blijven om de voorwaarden voor het recht op socialezekerheidsuitkeringen vast te stellen. Deze rechters zijn thans van oordeel dat artikel 62, leden 1 en 2, van deze verordening niet vereist dat de lidstaten bij de vaststelling van het bedrag van de werkloosheidsuitkering uitsluitend rekening houden met het loon of het inkomen dat voor de laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst, is ontvangen, ongeacht de wetgeving van de lidstaat waaronder deze werkzaamheden zijn verricht.
17      De verwijzende rechter twijfelt of artikel 54b, lid 8, KSO verenigbaar is met artikel 62, leden 1 en 2, van verordening nr. 883/2004.
18      Ten eerste heeft het Hof in de punten 32 tot en met 37 van het arrest van 23 januari 2020, Bundesagentur für Arbeit (C‑29/19, EU:C:2020:36) geoordeeld dat deze bepaling van verordening nr. 883/2004, gelezen in het licht van het vrije verkeer van werknemers, vereist dat voor de berekening van de werkloosheidsuitkering uitsluitend rekening wordt gehouden met het loon dat is ontvangen voor de laatste in loondienst verrichte werkzaamheden van een werknemer die aan de wettelijke regelingen van meer dan één lidstaat was onderworpen.
19      Ten tweede kan artikel 54b, lid 8, KSO, doordat daarin een regel voor de berekening van werkloosheidsuitkeringen wordt vastgesteld die afwijkt van die van artikel 54b, lid 1, KSO, onverenigbaar zijn met artikel 62, leden 1 en 2, van verordening
nr. 883/204, wanneer de referentieperiode is vervuld onder de wetgeving van een andere lidstaat.
20      Daarop heeft de Administrativen sad Blagoevgrad de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:
„1)      Moet artikel 62, leden 1 en 2, van [verordening nr. 883/2004] aldus worden uitgelegd dat het zich er niet tegen verzet dat de berekening van het bedrag van de werkloosheidsuitkering niet uitsluitend wordt gebaseerd op het loon over het laatste tijdvak van werkzaamheden in loondienst, wanneer de wetgeving van de lidstaat die door het bevoegde orgaan wordt toegepast, voorziet in een specifiek tijdvak dat nodig is voor de vaststelling van de berekeningsgrondslag (basis) van de uitkeringen en het laatste tijdvak van werkzaamheden in loondienst korter is dan dat tijdvak, maar alle of een deel van de tijdvakken van werkzaamheden in loondienst krachtens de wetgeving van een andere lidstaat zijn vervuld?
2)      Moet artikel 62, leden 1 en 2, van [verordening nr. 883/2004] aldus worden uitgelegd dat het zich niet verzet tegen een wettelijke regeling van een lidstaat die voorziet in verschillende modaliteiten voor de berekening van het bedrag van de werkloosheidsuitkering naargelang de volgens de betrokken wetgeving vereiste tijdvakken van werkzaamheden in loondienst volledig onder die wetgeving zijn vervuld dan wel de vereiste tijdvakken van werkzaamheden in loondienst geheel of gedeeltelijk onder de wetgeving van een andere lidstaat zijn vervuld?”
Beantwoording van de prejudiciële vragen
Opmerkingen vooraf
21      Met zijn twee vragen verzoekt de verwijzende rechter het Hof om uitlegging van artikel 62, leden 1 en 2, van verordening nr. 883/2004.
22      In dat verband moet worden opgemerkt dat uit de bewoordingen van deze bepaling blijkt dat zij een regel voor de berekening van werkloosheidsuitkeringen vaststelt die van toepassing is op de situatie van een persoon die zijn laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst, heeft verricht krachtens de wetgeving van het bevoegde orgaan van een lidstaat.
23      Met betrekking tot de werkloosheidsuitkering waarop deze persoon bij het bevoegde orgaan van die lidstaat aanspraak kan maken, is in artikel 62, leden 1 en 2, van verordening nr. 883/2004 bepaald dat het bevoegde orgaan van een lidstaat waarvan de wetgeving bepaalt dat voor de berekening van de werkloosheidsuitkering wordt uitgegaan van het vroegere loon of beroepsinkomen „uitsluitend rekening [houdt] met het loon of het beroepsinkomen dat de betrokkene heeft genoten voor de laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst, [...] verricht”, waarbij deze berekeningsregel ook geldt indien de door het bevoegde orgaan toegepaste wetgeving voorziet in een referentieperiode.
24      Wat daarentegen volledig werklozen betreft die tijdens hun laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst, in een andere dan de bevoegde lidstaat woonden en in die lidstaat blijven wonen of ernaar terugkeren in de zin van artikel 65, lid 2, eerste en tweede volzin, van verordening nr. 883/2004, zoals bedoeld in artikel 65, lid 5, onder a), van deze verordening, moet dus worden verduidelijkt dat in
artikel 62, lid 3, van deze verordening is voorzien in een afwijking van de in leden 1 en 2 van artikel 62 vermelde berekeningsregels.
25      In casu blijkt uit de verwijzingsbeslissing om te beginnen dat verzoekster in het hoofdgeding haar laatste werkzaamheden in loondienst heeft verricht krachtens een andere wetgeving dan die op grond waarvan zij recht heeft op een werkloosheidsuitkering. Zij heeft immers haar laatste werkzaamheden in loondienst verricht in Spanje, krachtens de wetgeving van die lidstaat, terwijl zij op grond van de Bulgaarse wetgeving recht heeft op een werkloosheidsuitkering in Bulgarije.
26      Voorts verduidelijkt de verwijzende rechter dat verzoekster in het hoofgeding permanent verblijft in Bulgarije, waar haar centrum van belangen zich bevindt. Het aan het Hof overgelegde dossier bevat niets dat erop wijst dat verzoekster in het hoofgeding tijdens de periode waarin zij haar laatste werkzaamheden in loondienst uitoefende of na de beëindiging daarvan, haar woonplaats van Bulgarije naar Spanje heeft verplaatst.
27      In deze omstandigheden blijkt, onder voorbehoud van de door de verwijzende rechter te verrichten verificaties, dat verzoekster in het hoofgeding in Bulgarije woonde toen zij in Spanje haar laatste werkzaamheden in loondienst uitoefende en na de beëindiging van haar laatste werkzaamheden in loondienst in Bulgarije bleef wonen, dus in een andere lidstaat dan die waar zij het laatst heeft gewerkt, zodat de berekeningsregel van artikel 62, lid 3, van verordening nr. 883/2004 op haar situatie kan worden toegepast.
28      Volgens vaste rechtspraak is het, in het kader van de bij artikel 267 VWEU ingestelde procedure van samenwerking tussen de nationale rechterlijke instanties en het Hof, de taak van het Hof om de nationale rechter een nuttig antwoord te geven aan de hand waarvan hij het bij hem aanhangige geding kan beslechten. Vanuit dat oogpunt kan het Hof rekening houden met Unierechtelijke bepalingen waarvan de nationale rechter bij de formulering van zijn vraag geen melding heeft gemaakt [arresten van 20 maart 1986, Tissier, 35/85, EU:C:1986:143, punt 9, en 11 december 2025, Staatssecretaris Jeugd, Preventie en Sport (Elektronische sigaretten), C‑665/24, EU:C:2025:960, punt 37].
29      Derhalve dient te worden geoordeeld dat de verwijzende rechter met zijn twee vragen het Hof verzoekt om uitlegging van artikel 62, lid 3, van verordening nr. 883/2004.
Eerste vraag
30      Met zijn eerste vraag wenst de verwijzende rechter in essentie te vernemen of artikel 62, lid 3, van verordening nr. 883/2004, gelezen in samenhang met artikel 65, lid 2, eerste en tweede volzin, en lid 5, onder a), van deze verordening, aldus moet worden uitgelegd het zich verzet tegen een regeling van een lidstaat, als lidstaat van de woonplaats, op grond waarvan het bedrag van de werkloosheidsuitkering die moet worden verstrekt aan een persoon die een deel of het geheel van de
in de wetgeving van die lidstaat opgenomen referentieperiode voor de berekening van de uitkering waarop bij werkloosheid aanspraak bestaat, heeft vervuld onder de wetgeving van een andere lidstaat, namelijk de wetgeving van de lidstaat waar hij het laatst heeft gewerkt, niet wordt vastgesteld door „uitsluitend” rekening te houden met het loon of het beroepsinkomen dat deze persoon krachtens de wetgeving van deze andere lidstaat heeft genoten voor de laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst.
31      Volgens vaste rechtspraak moet bij de uitlegging van een bepaling van het Unierecht niet alleen rekening worden gehouden met de bewoordingen ervan, maar ook met de context en de doelstellingen van de regeling waarvan zij deel uitmaakt (arresten van 6 oktober 1982, Cilfit, 83/81, EU:C:1982:335, punt 20, en 11 december 2025, GKV-Spitzenverband, C‑743/23, EU:C:2025:954, punt 41).
32      In de eerste plaats bepaalt artikel 62, lid 3, van verordening nr. 883/2004 dat het orgaan van de woonplaats voor de berekening van de werkloosheidsuitkeringen „rekening [houdt] met het loon of het beroepsinkomen dat de betrokkene heeft genoten in de lidstaat aan de wetgeving waaraan hij tijdens het verrichten van zijn laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst, onderworpen was”.
33      In de tweede plaats bepaalt artikel 62, leden 1 en 2, van deze verordening dat, zoals in punt 23 van het onderhavige arrest in herinnering is gebracht, het bevoegde orgaan van de lidstaat waar zij het laatst heeft gewerkt voor de berekening van de werkloosheidsuitkeringen „uitsluitend rekening [houdt] met het loon of het beroepsinkomen dat betrokkene heeft genoten voor de laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst, [...] verricht”, waarbij deze berekeningsregel ook geldt indien de door het bevoegde orgaan toegepaste wetgeving voorziet in een referentieperiode.
34      Aangezien het bevoegde orgaan van de lidstaat waar het laatst werd gewerkt volgens artikel 62, lid 1, van deze verordening verplicht is om
uitsluitend rekening te houden met het loon of het beroepsinkomen dat betrokkene heeft genoten voor de laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst, impliceert het ontbreken van een dergelijke precisering in lid 3 van dit artikel bijgevolg dat het orgaan van de woonplaats rekening moet houden, maar dan niet „uitsluitend”, met het loon of het beroepsinkomen dat een in artikel 65, lid 5, onder a), van deze verordening bedoelde werkloze heeft genoten voor de laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst.
35      In de derde plaats respecteert verordening nr. 883/2004, zoals blijkt uit overweging 4 ervan, de eigen kenmerken van de nationale socialezekerheidswetgevingen en beoogt zij enkel een coördinatiemethode uit te werken. Deze doelstelling vereist niet dat artikel 62, lid 3 van deze verordening aldus moet worden uitgelegd dat voor de berekening van de werkloosheidsuitkeringen door de lidstaat van de woonplaats uitsluitend rekening moet worden gehouden met het loon of het beroepsinkomen dat betrokkene heeft genoten voor de laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst, ondanks de bewoordingen en de context van deze bepaling, zoals uiteengezet in de punten 32 tot en met 34 van het onderhavige arrest.
36      Hoe dan ook kan een werkloze als bedoeld in artikel 65, lid 5, onder a), van verordening nr. 883/2004 zich bij de autoriteiten van zijn woonland niet beroepen op de uitlegging die het Hof aan artikel 62, leden 1 en 2, van deze verordening heeft gegeven in het arrest van 23 januari 2020, Bundesagentur für Arbeit (C‑29/19, EU:C:2020:36), waarnaar de verwijzende rechter verwijst in zijn verzoek om een prejudiciële beslissing. De zaak die tot dat arrest heeft geleid betrof immers een werknemer die binnen de werkingssfeer van deze verordening viel en die woonde in de lidstaat waar hij zijn laatste beroepswerkzaamheid heeft verricht en op grond van wiens wetgeving hij een werkloosheidsuitkering ontving. Een dergelijke situatie viel onder de berekeningsregel van artikel 62, leden 1 en 2, van die verordening en verschilt bijgevolg van die waarin verzoekster in het hoofgeding zich bevindt.
37      Gelet op een en ander moet op de eerste vraag worden geantwoord dat artikel 62, lid 3, van verordening nr. 883/2004, gelezen in samenhang met artikel 65, lid 2, eerste en tweede volzin, en lid 5, onder a), van deze verordening, aldus moet worden uitgelegd dat het zich niet verzet tegen een regeling van een lidstaat, als lidstaat van de woonplaats, op grond waarvan het bedrag van de werkloosheidsuitkering die moet worden verstrekt aan een persoon die een deel of het geheel van de in de wetgeving van die lidstaat opgenomen referentieperiode voor de berekening van de uitkering waarop bij werkloosheid aanspraak bestaat, heeft vervuld onder de wetgeving van een andere lidstaat, namelijk de wetgeving van de lidstaat waar hij het laatst heeft gewerkt, niet wordt vastgesteld door „uitsluitend” rekening te houden met het loon of het beroepsinkomen dat deze persoon krachtens de wetgeving van deze andere lidstaat heeft genoten voor de laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst.
Tweede vraag
38      Met zijn tweede vraag wenst de verwijzende rechter in essentie te vernemen of artikel 62 van verordening nr. 883/2004 aldus moet worden uitgelegd dat het zich verzet tegen een nationale regeling waarin voor de berekening van werkloosheidsuitkeringen is voorzien in verschillende regels naargelang werklozen de volledige referentieperiode onder de nationale wetgeving hebben vervuld, dan wel deze periode geheel of gedeeltelijk onder de wetgeving van een andere lidstaat hebben vervuld.
39      Uit de verwijzingsbeslissing blijkt dienaangaande ten eerste dat artikel 54b, lid 8, KSO bepaalt dat de referentieperiode zowel de tijdvakken van arbeid en bijdrage omvat die onder de nationale wetgeving zijn vervuld als die welke onder de wetgeving van een andere lidstaat zijn vervuld, en ten tweede dat, aangezien de referentieperiode de tijdvakken van arbeid en bijdrage omvat die onder de wetgeving van een andere lidstaat zijn vervuld, voor de vaststelling van het bedrag van de werkloosheidsuitkering rekening wordt gehouden met de voor de laatste werkzaamheden ontvangen inkomsten en met de inkomsten die op grond van de Bulgaarse wetgeving en de wetgeving van elke andere lidstaat zijn ontvangen in de laatste 24 kalendermaanden voorafgaand aan de maand waarin de verzekering is geëindigd.
40      De specifieke regels die zijn vastgesteld bij een nationale bepaling, zoals aan de orde in het hoofgeding, voor personen die gebruik hebben gemaakt van hun recht van vrij verkeer en wier situatie onder de berekeningsregel van artikel 62, lid 3, van verordening nr. 883/2004 valt, houden rekening met zowel de tijdvakken van arbeid die onder de nationale wetgeving zijn vervuld als met die welke onder de wetgeving van een andere lidstaat zijn vervuld, in overeenstemming met de doelstelling van de overwegingen 1 en 45 van deze verordening, namelijk het waarborgen van de daadwerkelijke uitoefening van het recht van vrij verkeer van personen. Deze regels verzekeren bovendien overeenkomstig artikel 62, lid 3, dat rekening wordt gehouden met het loon of beroepsinkomen dat is ontvangen voor de laatste onder de wetgeving van een andere lidstaat verrichtte werkzaamheden, al dan niet in loondienst.
41      Gelet op een en ander moet op de tweede vraag worden geantwoord dat artikel 62 van verordening nr. 883/2004 aldus moet worden uitgelegd dat het zich niet verzet tegen een regeling van een lidstaat waarin voor de berekening van werkloosheidsuitkeringen is voorzien in verschillende regels naargelang werklozen de volledige referentieperiode onder de nationale wetgeving hebben vervuld, dan wel deze periode geheel of gedeeltelijk onder de wetgeving van een andere lidstaat hebben vervuld.
Kosten
42      Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
Het Hof (Zesde kamer) verklaart voor recht:
1)      Artikel 62, lid 3, van verordening (EG) nr. 883/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels, zoals gewijzigd bij verordening (EG) nr. 988/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009, gelezen in samenhang met artikel 65, lid 2, eerste en tweede volzin, en lid 5, onder a), van verordening nr. 883/2004, zoals gewijzigd
moet aldus worden uitgelegd dat
het zich niet verzet tegen een regeling van een lidstaat, als lidstaat van de woonplaats, op grond waarvan het bedrag van de werkloosheidsuitkering die moet worden verstrekt aan een persoon die een deel of het geheel van de in de wetgeving van die lidstaat opgenomen referentieperiode voor de berekening van de uitkering waarop bij werkloosheid aanspraak bestaat, heeft vervuld onder de wetgeving van een andere lidstaat, namelijk de wetgeving van de lidstaat waar hij het laatst heeft gewerkt, niet wordt vastgesteld door „uitsluitend” rekening te houden met het loon of het beroepsinkomen dat deze persoon krachtens de wetgeving van deze andere lidstaat heeft genoten voor de laatste werkzaamheden, al dan niet in loondienst.
2)      Artikel 62 van verordening nr. 883/2004, zoals gewijzigd bij verordening nr. 988/2009,
moet aldus worden uitgelegd dat
het zich niet verzet tegen een regeling van een lidstaat waarin voor de berekening van werkloosheidsuitkeringen is voorzien in verschillende regels naargelang werklozen de volledige referentieperiode onder de nationale wetgeving hebben vervuld, dan wel deze periode geheel of gedeeltelijk onder de wetgeving van een andere lidstaat hebben vervuld.
ondertekeningen
*      Procestaal: Bulgaars.