62005CC0075
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
BOT
ippreżentati fis-6 ta’ Marzu 2008 (
1
)
Kawżi magħquda C-75/05 P u C-80/05 P
Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja et
vs
Kronofrance SA
“Appell — Għajnuna mill-Istat — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma tqajjimx oġġezzjonijiet — Rikors għal annullament — Ammissibbiltà — Partijiet interessati — Għajnuna reġjonali għal proġetti kbar ta’ investiment — Qafas multisettorjali tal-1998”
1.
Dawn il-kawżi għandhom bħala suġġett l-appelli mressqa mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, kif ukoll minn Glunz AG u OSB Deutschland GmbH (
2
) kontra s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej tal-1 ta’ Diċembru 2004, Kronofrance vs Il-Kummissjoni (
3
). Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza annullat id-deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta’ Lulju 2001, dwar għajnuna mill-Istat li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja kienet qed tippjana li tagħti lill-impriża Glunz (
4
). Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej kkunsidrat, fit-tmiem tal-eżami preliminari previst fl-Artikolu 88(3) KE, li l-miżura kkontestata kienet tikkostitwixxi għajnuna kompatibbli mas-suq komuni u li għaldaqstant ma kienx hemm lok li jitqajmu oġġezzjonijiet kontra l-għoti tagħha.
2.
Dawn l-appelli jqajmu, essenzjalment, żewġ problemi legali.
3.
L-ewwel problema hija marbuta mal-portata tad-drittijiet rikonoxxuti lill-“partijiet interessati” fil-kuntest tal-proċedura ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat. Il-Qorti tal-Ġustizzja hija mistiedna mill-ġdid biex teżamina l-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà applikabbli għar-rikorsi għal annullament kontra deċiżjoni tal-Kummissjoni adottata fuq il-bażi tal-Artikolu 88(3) KE.
4.
It-tieni problema tirrigwarda l-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Prim’Istanza tal-qafas multisettorjali għal għajnuna reġjonali għall-proġetti kbar ta’ investiment adottat mill-Kummissjoni f’komunikazzjoni tas-7 ta’ April 1998 (
5
). Dan il-qafas jistabbilixxi l-metodi ta’ kalkolu ta’ “l-intensità massima ammissibbli” applikabbli għall-għajnuna reġjonali mogħtija għall-investiment. F’dan ir-rigward, huwa jipprovdi diversi kriterji ta’ evalwazzjoni, fosthom element rigward l-istat tal-kompetizzjoni fis-suq. Huwa l-mod kif dan l-element ġie kkalkolat mill-Kummissjoni li huwa inkwistjoni f’dawn il-kawżi. B’mod partikolari, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tiddeċiedi jekk il-Qorti tal-Prim’Istanza qabżitx il-limiti tal-kompetenza tagħha billi stħarrġet l-evalwazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni fir-rigward tal-metodu ta’ kalkolu ta’ dan il-fatt, u jekk, f’kull każ, wettqitx żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni tar-regoli stabbiliti bl-imsemmi qafas.
5.
F’dawn il-konklużjonijiet, jiena nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad dawn l-appelli.
6.
Qabel kollox, jiena nsostni li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma wettqet l-ebda żball ta’ liġi fil-kuntest tal-eżami tal-ammissibbiltà tar-rikors imressaq minn Kronofrance SA (
6
). F’dan ir-rigward, jien nosserva li l-Qorti tal-Prim’Istanza applikat korrettament il-ġurisprudenza li l-Qorti tal-Ġustizzja stabbilixxiet fis-sentenzi Cook vs Il-Kummissjoni (
7
) kif ukoll Matra vs Il-Kummissjoni (
8
) u li wara hija kkonfermat fis-sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2005, Il-Kummissjoni vs Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum (
9
).
7.
Imbagħad, jiena ser nuri għalfejn, fil-fehma tiegħi, il-Qorti tal-Prim’Istanza setgħet twettaq stħarriġ sħiħ tal-evalwazzjoni li l-Kummissjoni wettqet fir-rigward tal-metodu ta’ kalkolu tal-intensità massima ammissibbli tal-għajnuna.
8.
Fl-aħħar nett, jiena ser nesponi r-raġunijiet għalfejn il-Qorti tal-Prim’Istanza, fl-opinjoni tiegħi, ikkunsidrat ġustament li l-kalkolu tal-element li jikkonċerna l-istat tal-kompetizzjoni kien jeżiġi l-kunsiderazzjoni mhux biss tal-kapaċitajiet strutturali tas-suq, iżda wkoll tal-eżistenza ta’ reċessjoni tal-imsemmi suq.
I — Il-kuntest ġuridiku Komunitarju
9.
Qabel kollox, ser nippreżenta l-artikoli rilevanti tat-Trattat KE qabel ma nippreċiża d-dispożizzjonijiet applikabbli tar-Regolament (KE) Nru 659/19999 (
10
) kif ukoll il-linji gwida stabbiliti mill-qafas multisettorjali.
A — It-Trattat
10.
Skont l-Artikolu 87 KE, l-għajnuna mill-Istati Membri jew permezz tar-riżorsi tal-Istat, taħt kwalunkwe forma, li twassal għal distorsjoni jew thedded li twassal għal distorsjoni tal-kompetizzjoni intrakomunitarja, hija s-suġġett ta’ projbizzjoni bħala regola ġenerali, li hija pprovduta fid-derogi elenkati fl-Artikolu 87(2) u (3) KE.
11.
L-Artikolu 87(2) KE jelenka t-tipi ta’ għajnuna li huma kompatibbli mas-suq komuni. Dawn huma l-għajnuna ta’ natura soċjali mogħtija lill-konsumaturi individwali, taħt il-kundizzjoni li jingħataw bla diskriminazzjoni marbuta mal-oriġini tal-prodotti, l-għajnuna mogħtija biex tagħmel tajjeb għall-ħsara kkawżata minn diżastri naturali jew avvenimenti straordinarji oħra kif ukoll l-għajnuna mogħtija lil ċerti reġjuni tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja sabiex tagħmel tajjeb għall-iżvantaġġi ekonomiċi kkawżati mid-diviżjoni tat-territorju ta’ dan l-Istat Membru.
12.
L-Artikolu 87(3) jippreċiża, min-naħa tiegħu, l-għajnuna li tista’ tiġi ddikjarata bħala kompatibbli mas-suq komuni. Fosthom tinsab l-għajnuna intiża sabiex tiffavorixxi l-iżvilupp ekonomiku ta’ reġjuni fejn ikun hemm stat serju ta’ nuqqas ta’ impieg.
13.
Sabiex tiġi assigurata l-implementazzjoni tad-dispożizzjonijiet tiegħu, it-Trattat, u b’mod partikolari l-Artikolu 88 KE tiegħu, jistabbilixxi proċedura ta’ stħarriġ kif ukoll ta’ awtorizzazzjoni minn qabel tal-għajnuna mill-Istat, li r-rwol ċentrali tagħha ġie mogħti lill-Kummissjoni.
14.
B’dan il-mod, l-Artikolu 88(2) KE jattribwixxi lill-Kummissjoni l-kompitu li tevalwa l-kompatibbiltà tal-għajnuna mal-Artikolu 87 KE. Skont l-ewwel paragrafu ta’ din id-dispożizzjoni “[j]ekk, wara li ssejjaħ lill-partijiet interessati biex jissottomettu l-kummenti tagħhom, il-Kummissjoni ssib li miżura ta’ għajnuna mogħtija minn Stat, jew permezz tar-riżorsi ta’ Stat, m’hijiex kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 87, jew li dik l-għajnuna tkun applikata b’mod inġust, hija għandha tieħu deċiżjoni li tirrikjedi lill-Istat interessat li jabolixxi dik l-għajnuna jew li jimmodifikaha fit-terminu preskritti mill-Kummissjoni”.
15.
L-Artikolu 88(3) KE jimponi, min-naħa tiegħu, fuq l-Istati Membri l-obbligu li jinnotifikaw lill-Kummissjoni dwar il-proġetti tagħhom li jistabbilixxu jew jimmodifikaw għajnuna u jipprojbihom milli jimplementaw tali proġetti qabel ma l-Kummissjoni tasal għal deċiżjoni skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 88(2) KE.
16.
B’hekk, kif ser nosserva fil-kuntest tal-analiżi tiegħi, il-proċedura ta’ eżami prevista fl-Artikolu 88 KE tinkludi żewġ fażijiet, jiġifieri, eżami preliminari tal-miżura ppjanata, u jekk ikun il-każ, jekk il-Kummissjoni jkollha dubji dwar il-kompatibbiltà tagħha mas-suq komuni, eżami iktar dettaljat, intiż sabiex ikollha informazzjoni kompleta dwar id-data kollha tal-kawża (
11
). F’dan ir-rigward, skont l-Artikolu 88(2) KE, il-Kummissjoni għandha tistieden lill-partijiet jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom.
17.
Fl-aħħar nett, l-Artikolu 89 KE jippermetti lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea jadotta leġiżlazzjoni għall-finijiet ta’ lapplikazzjoni tal-Artikoli 87 KE u 88 KE. Bis-saħħa ta’ din l-awtorizzazzjoni, il-Kunsill adotta r-Regolament Nru 659/1999.
B — Ir-Regolament Nru 659/1999
18.
Ir-Regolament Nru 659/1999 ikkodifika l-prassi tal-Kummissjoni tas-setgħat mogħtija lilha permezz tal-Artikolu 88 KE. Huwa jistabbilixxi regoli preċiżi li ġew imfassla b’konformità mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (
12
).
19.
B’dan il-mod, l-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999 jadotta, f’termini kważi identiċi, id-definizzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja tat tal-kunċett ta’ “parti interessata”, kunċett li, nerġa’ nfakkar, huwa fil-qalba tal-kawżi preżenti. Fis-sentenza tal-14 ta’ Novembru 1984, Intermills vs Il-Kummissjoni (
13
), il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-partijiet interessati huma l-persuni, l-impriżi, jew l-assoċjazzjonijiet li l-interessi tagħhom huma eventwalment affettwati mill-għoti ta’ għajnuna, jiġifieri, b’mod partikolari, l-impriżi kompetituri u l-organizzazzjonijiet professjonali (
14
). L-Artikolu 1(h) ta’ dan ir-regolament jiddefinixxi l-kunċett ta’ “parti interessata” bħala “kull Stat Membru u kull persuna, impriża jew assoċjazzjoni ta’ impriżi li l-interessi tagħhom jistgħu jkunu affettwati bl-għoti ta’ għajnuna, b’mod partikolari l-benefiċjarju ta’ l-għajnuna, impriżi li jikkompetu bejniethom u assoċjazzjonijiet [professjonali]”.
20.
L-Artikolu 4 tal-imsemmi regolament jirrigwarda l-eżami preliminari li l-Kummissjoni għandha twettaq meta Stat Membru jinnotifikaha bi proġett intiż sabiex jintroduċi jew jimmodifika għajnuna.
21.
Skont din id-dispożizzjoni, il-Kummissjoni tista’ tadotta tliet tipi ta’ deċiżjonijiet. Hija tista’ tiddeċiedi li l-miżura notifikata ma tikkostitwixix għajnuna. Hija tista’ wkoll tiddeċiedi li m’hemm l-ebda dubju dwar il-kompatibbilità mas-suq komuni tal-miżura nnotifikata, u tiddeċiedi li ma tqajjimx oġġezzjonijiet kontra l-għoti tal-għajnuna inkwistjoni. Fl-aħħar nett, hija tista’ tiddeċiedi li tagħti bidu għall-proċedura formali ta’ eżami prevista fl-Artikolu 88(2) KE jekk il-proġett ta’ għajnuna nnotifikat iqajjem dubji fir-rigward tal-kompatibbiltà tiegħu mas-suq komuni.
C — Il-qafas multisettorjali
22.
Fl-evalwazzjoni tagħha tal-kompatibbiltà tal-għajnuna reġjonali, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra, minbarra l-effetti pożittivi fuq l-iżvilupp tar-reġjun, il-konsegwenzi li l-għajnuna jista’ jkollha fuq is-sitwazzjoni ekonomika ta’ ċerti setturi (
15
).
23.
Huwa għal dan il-għan li l-Kummissjoni adottat il-qafas multisettorjali. Dan il-qafas jikkostitwixxi linji gwida li jippermettu lill-Kummissjoni tikkalkola, fuq bażi individwali, l-intensità massima ammissibbli tal-għajnuna reġjonali mogħtija għall-investiment (
16
).
24.
L-intensità massima tal-għajnuna hija kkalkolata skont il-metodu muri fil-punt 3 tal-imsemmi qafas. Dan il-kalkolu jeżiġi, qabel kollox, id-determinazzjoni tal-“limitu reġjonali” tal-għajnuna (fattur R), li jikkorrispondi għall-intensità massima ammissibbli tal-għajnuna li impriża kbira tista’ tikseb fir-reġjun ikkonċernat fir-rigward tas-sistema ta’ għajnuna reġjonali awtorizzata fis-seħħ fiż-żmien tad-data tan-notifika. Jekk l-għajnuna tkun individwali, huwa l-limitu ta’ għajnuna stabbilit għaż-żona kkunsidrata li jiġi applikat. Imbagħad, dan il-kalkolu jeżiġi d-determinazzjoni ta’ tliet koeffiċjenti ta’ korrezzjoni li jikkorrispondu, fl-ewwel lok, għall-istat ta’ kompetizzjoni fis-settur ikkunsidrat (fattur T), fit-tieni lok, għar-relazzjoni kapital/xogħol, (fattur I) u, fit-tielet lok, għall-impatt reġjonali ta’ l-għajnuna prevista, (fattur M). L-intensità massima ammissibbli tal-għajnuna hija għaldaqstant ikkalkolata billi jiġu applikati dawn it-tlett koeffiċjenti ta’ korrezzjoni għal-limitu reġjonali tal-għajnuna (fattur R).
25.
Skont il-punti 3.2 u 3.3 tal-qafas multisettorjali, l-element li jirrigwarda l-istat tal-kompetizzjoni huwa intiż sabiex jiġi stabbilit jekk il-proġett innotifikat hux ser jiġi implementat f’settur jew f’subsettur b’kapaċità żejda strutturali. Sabiex tistabbilixxi l-eżistenza jew in-nuqqas ta’ tali kapaċità żejda, il-Kummissjoni tqabbel, fuq il-livell tal-Komunità Ewropea, ir-rata medja ta’ użu tal-kapaċità ta’ produzzjoni tal-industrija tal-manufattura fl-intier tagħha u r-rata ta’ użu tal-kapaċità fis-(sub)settur inkwistjoni. Il-Kummissjoni tirreferi għall-aħħar ħames snin li fir-rigward tagħhom teżisti data disponibbli (
17
).
26.
Il-punt 3.4 tal-qafas multisettorjali jipprovdi dan li ġej:
“Jekk l-informazzjoni fuq l-użu tal-kapaċitajiet mhijiex biżżejjed, il-Kummissjoni teżamina jekk l-investimenti kkunsidrati jitwettqux f’suq li sejjer lura. Għal dan il-għan, hija tagħmel paragun bejn l-iżvilupp tal-konsum apparenti tal-prodott jew prodotti inkwistjoni […] flimkien mar-rata ta’ tkabbir tas-settur tal-manufattura fl-intier tiegħu fuq il-livell taż-[Żona Ekonomika Ewropea (iktar ’il quddiem iż-‘ŻEE’)] [ (
18
)].”
27.
Fl-aħħar nett, skont il-punt 3.10.1 tal-imsemmi qafas, erba’ koeffiċjenti ta’ korrezzjoni huma applikabbli għall-element rigward l-istat tal-kompetizzjoni. Il-valur ta’ dawn il-koeffiċjenti jiddependi fuq il-kriterji ta’ evalwazzjoni li ġejjin:
“i)
Proġett li jimplika żieda fil-kapaċità f’settur ikkaraterrizat minn produzzjoni żejda strutturali qawwija u/jew tnaqqis assolut fit-talba: 0.25
ii)
Proġett li jimplika żieda fil-kapaċità f’settur ikkaraterrizat minn kapaċità żejda strutturali u/jew suq li sejjer lura, u li jista’ jsaħħaħ sehem tas-suq li huwa diġà għoli: 0.50
iii)
Proġett li jimplika żieda fil-kapaċità f’settur ikkaratterizzat minn produzzjoni żejda strutturali u/jew suq li sejjer lura : 0.75
iv)
Ebda effett negattiv probbabli fis-sens tal-każijiet imsemmija fil-punti i) sa iii) : 1.00”
28.
Fis-sens tal-qafas multisettorjali, is-suq tal-prodotti inkwistjoni, għall-evalwazzjoni tal-parti tas-suq, jinkludi l-prodotti previsti mill-proġett ta’ investiment kif ukoll, jekk ikun il-każ, il-prodotti kkunsidrati bħala skambjabbli bejniethom mill-konsumatur jew mill-produttur. Fir-rigward tas-suq ġeografiku, dan jinkludi, bħala regola ġenerali, iż-ŻEE jew, skont il-każ, kull parti sostanzjali tat-territorju taż-ŻEE jekk il-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni huma differenti b’mod sostanjzali minn dawk li jipprevalu fil-bqija taż-ŻEE (
19
).
II — Il-fatti li wasslu għal dawn il-kawżi
29.
Il-fatti, kif jirriżultaw mis-sentenza appellata, jistgħu jiġu miġbura fil-qosor kif ġej.
30.
Kemm Glunz, l-impriża Ġermaniża li bbenifikat mill-għajnuna inkwistjoni, kif ukoll Kronofrance, l-impriża Franċiża rikorrenti fl-ewwel istanza, jipproduċu u jikkumerċjalizzaw folji tal-injam.
31.
Permezz ta’ ittra tal-4 ta’ Awwissu 2000, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja nnotifikat lill-Kummissjoni bi proġett ta’ għajnuna għall-investiment ta’ intensità ta’ 35 % (jiġifieri, b’kollox, ta’ EUR 69797988) għall-benefiċċju tal-kumpanniji Glunz u OSB għall-bini ta’ ċentru integrat ta’ pproċessar tal-injam f’Nettgau fil-Land de Saxe-Anhalt.
32.
Il-Kummissjoni qieset li l-miżura notifikata kienet tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE u li kellha tiġi evalwata fuq il-bażi tal-qafas multisettorjali. Skont ir-regoli previsti minn dan il-qafas, il-Kummissjoni stabbilixxiet l-intensità massima tal-għajnuna li l-impriżi setgħu jirċievu f’dan ir-reġjun, billi evalwat kull wieħed mill-koeffiċjenti ta’ korrezzjoni (fatturi T, I u M).
33.
Fir-rigward tal-evalwazzjoni tal-koeffiċjent applikabbli skont l-istat tal-kompetizzjoni, il-Kummissjoni fakkret li, skont il-punti 3.3 u 3.4 tal-imsemmi qafas, hija kellha tillimita l-analiżi tagħha għad-determinazzjoni tal-eżistenza jew tan-nuqqas ta’ kapaċità żejda strutturali fis-settur inkwistjoni, fejn l-informazzjoni dwar ir-rata ta’ użu tal-kapaċitajiet mhijiex suffiċjenti. Peress li hija kkunsidrat li ż-żewġ prodotti mmanifatturati minn Glunz jirrappreżentaw sehem importanti ħafna tal-produzzjoni fl-intier tagħha ta’ folji ta’ l-injam fl-Ewropa u b’referenza għal-livell l-iktar baxx tan-nomenklatura ġenerali ta’ l-attivitajiet ekonomiċi fil-Kumunitajiet Ewropej (
20
), il-Kummissjoni għażlet li tibbaża l-analiżi tagħha fuq l-informazzjoni li tirrigwarda r-rata ta’ użu tal-kapaċitajiet tal-klassi 20.20 tal-imsemmija nomenklatura li tinkludi l-manifattura tal-folji ta’ l-injam, li tkopri l-perijodu bejn l-1994 sal-1998. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-proġett ta’ investiment inkwistjoni kien ser jinvolvi żjieda fil-kapaċità f’settur fejn ma teżistix kapaċità żejda; dan serva bħala ġustifikazzjoni għall-applikazzjoni tal-koeffiċjenti ta’ aġġustament ta’ 1 għall-element li jirrigwarda l-istat tal-kompetizzjoni.
34.
Fuq il-bażi ta’ evalwazzjoni tal-għajnuna nnotifikata fid-dawl tal-kriterji stabbiliti mill-qafas multisettorjali, il-Kummissjoni esponiet ir-raġunijiet għalfejn hija kkunsidrat li l-proġett ta’ għajnuna għall-investiment previst mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kien jikkonforma mal-intensità massima tal-għajnuna awtorizzata (
21
).
35.
Fil-25 ta’ Lulju 2001, il-Kummissjoni għaldaqstant iddeċidiet, fuq il-bażi tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 659/1999, li ma tqajjimx oġġezzjonijiet kontra l-għoti tal-għajnuna inkwistjoni.
III — Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza u s-sentenza appellata
36.
Permezz ta’ applikazzjoni ppreżentata fir-reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza, fl-4 ta’ Frar 2002, Kronofrance ressqet rikors intiż għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata. Permezz ta’ digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-10 ta’ Settembru 2002, Glunz u OSB ġew ammessi jintervjenu insostenn tat-talbiet tal-Kummissjoni.
37.
Fis-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza annullat id-deċiżjoni kkontestata wara li ddikjarat ir-rikors ta’ Kronofrance bħala ammissibbli u fondat.
38.
Minn din is-sentenza jirriżulta li l-Kummissjoni u l-partijiet intervenjenti qajmu, waqt is-seduta, eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà tar-rikors, ibbażata fuq in-nuqqas ta’ locus standi ta’ Kronofrance. Huma sostnew li din tal-aħħar ma kinitx individwalment ikkonċernata mid-deċiżjoni kkontestata inkwantu l-pożizzjoni tagħha fis-suq ma kinitx affettwata b’mod sostanzjali mill-għajnuna inkwistjoni.
39.
Fil-punti 29 sa 46 tal-imsemmija sentenza, il-Qorti tal-Prim’Istanza għaldaqstant eżaminat l-ammissibbiltà tar-rikors.
40.
Billi bbażat ruħha fuq ġurisprudenza kostanti, il-Qorti tal-Prim’Istanza fakkret qabel kollox, fil-punt 32 tas-sentenza appellata, li kien neċessarju li ssir distinzjoni bejn iż-żewġ fażijiet tal-proċedura ta’ stħarriġ tal-għajnuna mill-Istat, jiġifieri l-fażi tal-eżami preliminari tal-miżura u l-fażi formali ta’ eżami (
22
). L-ewwel fażi fosthom tippermetti lill-Kummissjoni tasal għal opinjoni preliminari dwar il-kompatibbiltà tal-għajnuna filwaqt li t-tieni fosthom tippermetti lill-Kummissjoni li jkollha informazzjoni iktar kompleta tad-data tal-każ, u tobbligaha, f’dan ir-rigward, tibgħat ittra ta’ intimazzjoni lill-persuni interessati sabiex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza indikat, fil-punt 33 ta’ din is-sentenza, li, meta l-Kummissjoni tikkonstata fuq il-bażi tal-eżami preliminari biss tal-għajnuna, li din hija kompatibbli mas-suq komuni, il-benefiċjarji tal-garanziji proċedurali, previsti fl-Artikolu 88(2) KE, jistgħu jassiguraw l-osservanza ta’ din il-proċedura biss jekk ikollhom il-possibbiltà li jikkontestaw din id-deċiżjoni tal-Kummissjoni quddiem il-qorti Komunitarja (
23
).
41.
Konsegwentement, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeduċiet minn dan, fil-punt 34 tas-sentenza appellata, li:
“[…] meta, permezz ta’ rikors għal annullament ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni adottata wara eżami preliminari, rikorrenti tfittex li tikseb l-osservanza tal-garanziji proċedurali, previsti mill-Artikolu 88(2) KE, is-sempliċi fatt li hija għandha l-kwalità ta’ parti interessata, fis-sens din id-dispożizzjoni, huwa biżżejjed sabiex hija tiġi kkunsidrata bħala direttament u individwalment ikkonċernata fis-sens tar-raba’ paragrafu ta’ l-Artikolu 230 KE[ (
24
)] […]”.
42.
Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza eżaminat jekk ir-rikorrenti setgħetx tiġi kkunsidrata bħala parti interessata fis-sens tal-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999. Wara analiżi tal-pożizzjoni kompetittiva ta’ Kronofrance fis-suq tal-folji tal-injam, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet, fil-punt 44 tas-sentenza appellata, li r-rikorrenti kienet kompetitriċi tal-impriża li bbenifikat mill-għajnuna u li, għal din ir-raġuni, hija kienet parti interessata.
43.
Konsegwentement, il-qorti Komunitarja ddikjarat ir-rikors bħala ammissibbli (
25
).
44.
Imbagħad, il-Qorti tal-Prim’Istanza wettqet analiżi tal-motivi mqajma minn Kronofrance. Din tal-aħħar invokat, essenzjalment, erba’ motivi ta’ annullament, ibbażati fl-ewwel lok, fuq il-ksur tal-Artikolu 87 KE u tal-qafas multisettorjali, fit-tieni lok fuq il-ksur tal-Artikolu 88(2) KE, fit-tielet lok fuq abbuż ta’ poter u, fir-raba’ lok, fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni.
45.
Il-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat l-ewwel motiv imqajjem minn Kronofrance bħala fondat u, fuq il-bażi ta’ dan, annullat id-deċiżjoni kkontestata.
46.
Permezz tal-ewwel motiv tagħha, Kronofrance kkontestat l-evalwazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni tal-intensità massima ammissibbli tal-għajnuna u b’mod partikolari, tal-koeffiċjent ta’ korrezzjoni applikabbli għall-element rigward l-istat tal-kompetizzjoni (fattur T). Hija tallega, b’mod partikolari, li l-Kummissjoni ma eżaminatx jekk l-investimenti ppjanati kinux ser jitwettqu f’suq li sejjer lura u li llimitat ruħha għal analiżi tal-kapaċitajiet strutturali tas-settur.
47.
Wara li fakkret, fil-punt 79 tas-sentenza kkontestata, li l-Kummissjoni tiddisponi minn marġni diskrezzjonali wiesgħa fl-eżerċizzju tal-istħarriġ tagħha tal-għajnuna mill-Istat, il-Qorti tal-Prim’Istanza eżaminat jekk din kinitx wettqet żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni u l-implementazzjoni tal-qafas multisettorjali.
48.
Minkejja li, fil-punt 89 ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Prim’Istanza rrikonoxxiet li, fid-dawl tal-kliem tiegħu biss, dan il-qafas jista’ jinftiehem fis-sens allegat mill-Kummissjoni, hija madankollu ma ddeċidietx li dan it-test għandu jiġi interpretat fid-dawl tal-Artikolu 87 KE u tal-għan li huwa jsegwi, jiġifieri dak ta’ kompetizzjoni mingħajr distorsjoni fis-suq komuni.
49.
Fil-punti 90 sa 95 tal-imsemmija sentenza, il-Qorti tal-Prim’Istanza eżaminat l-istruttura tal-punti 3.2 sa 3.10 tal-qafas multisettorjali. Fil-punt 96 tas-sentenza appellata, hija ddeduċiet mill-imsemmija struttura li l-applikazzjoni ta’ koeffiċjent ta’ korrezzjoni ta’ 1 minħabba l-istat ta’ kompetizzjoni kienet timplika l-kostatazzjoni minn qabel kemm ta’ nuqqas ta’ kapaċità żejda strutturali fis-settur inkwistjoni kif ukoll ta’ nuqqas ta’ suq li sejjer lura. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Prim’Istanza osservat in-natura speċifika taż-żewġ kriterji ta’ evalwazzjoni.
50.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi, li hija ddeċidiet, fil-punt 97 tas-sentenza appellata, li l-ewwel sentenza tal-punt 3.4 tal-qafas multisettorjali għandha tiġi interpretata fis-sens li, “fil-każ fejn id-data li tikkonċerna l-użu tal-kapaċitajiet tas-settur ikkonċernat ma tippermettilhiex li tasal għall-konklużjoni ta’ eżistenza ta’ kapaċità żejda strutturali, il-Kummissjoni għandha teżamina jekk is-suq inkwistjoni huwiex sejjer lura”.
51.
Konsegwentement, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat, fil-punt 103 tas-sentenza appellata, li, billi applikat koeffiċjent ta’ aġġustament ta’ 1 għall-element li jirrigwarda l-istat tal-kompetizzjoni mingħajr ma vverifikat minn qabel jekk il-proġett ta’ għajnuna inkwistjoni kienx ser jiġi implementat f’suq li sejjer lura, il-Kummissjoni kienet wettqet żball ta’ liġi billi kisret l-Artikolu 87 KE u l-qafas multisettorjali.
52.
Il-Qorti tal-Prim’Istanza għaldaqstant iddeċidiet li kien hemm lok li jiġu milqugħa t-talbiet ta’ Kronofrance u li tiġi annullata d-deċiżjoni kkontestata.
IV — Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u t-talbiet tal-partijiet
53.
Permezz ta’ atti ppreżentati fir-reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja rispettivament fis-16 u fit-18 ta’ Frar 2005, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kif ukoll Glunz u OSB ressqu dawn l-appelli.
54.
Permezz ta’ digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja, fit-13 ta’ Ottubru 2005, il-kawżi C-75/05 P u C-80/05 P ġew magħquda għall-finijiet tal-proċudera orali u tas-sentenza.
55.
L-appellanti jitolbu lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla s-sentenza appellata u tiċħad ir-rikors ta’ Kronofrance. Glunz u OSB jitolbu wkoll li, jekk ikun il-każ, il-kawża tagħhom għandha tiġi rrinvijata quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex hija tiddeċiedi fuq il-mertu.
56.
Fl-aħħar nett, l-appellanti jitolbu li, Kronofrance tiġi kkundannata għall-ispejjeż, kemm tal-appelli, kif ukoll tar-rikors imressaq quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza.
57.
F’kull waħda minn dawn il-kawżi, il-Kummissjoni titlob l-annullament tas-sentenza appellata. Hija titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiċħad ir-rikors ta’ Kronofrance bħala inammissibbli u, sussidjarjament, bħala mhux fondat, kif ukoll tikkundanna lil din tal-aħħar għall-ispejjeż kemm tal-ewwel istanza kif ukoll tal-appelli.
58.
F’dawn iż-żewġ kawżi, Kronofrance titlob li l-appelli jiġu miċħuda u li l-partijiet appellanti jiġu kkundannati għall-ispejjeż kemm tal-appelli ppreżentati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja kif ukoll tar-rikors imressaq quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza.
V — L-analiżi ġuridika
59.
Fl-opinjoni tiegħi, il-partijiet appellanti jqajmu erba’ aggravji insostenn tal-appell tagħhom.
60.
Permezz tal-ewwel aggravju, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, kif ukoll Glunz u OSB isostnu li s-sentenza appellata hija vvizzjata bi żball ta’ liġi inkwantu l-Qorti tal-Prim’Istanza ddikjarat bħala ammissibbli r-rikors imressaq minn Kronofrance.
61.
Permezz tat-tieni aggravju tagħhom, li fl-opinjoni tiegħi huma magħmul minn żewġ partijiet, il-partijiet appellanti jikkontestaw in-natura u l-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju, imwettaq mill-Qorti tal-Prim’Istanza, tal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tal-kalkolu tal-element li jirrigwarda l-istat tal-kompetizzjoni fis-suq. Huma jsostnu li l-Qorti tal-Prim’Istanza qabżet il-limiti imposti fuq l-istħarriġ ġudizzjarju tagħha u interpretat b’mod żbaljat il-qafas multisettorjali.
62.
Permezz tat-tielet aggravju tagħhom, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, kif ukoll Glunz u OSB jsostnu li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma osservatx il-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, u, b’mod partikolari, l-Artikolu 64 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza.
63.
Fl-aħħar nett, permezz tar-raba’ aggravju tagħhom, Glunz u OSB isostnu li s-sentenza appellata tikser it-tieni paragrafu tal-Artikolu 230 KE peress li tmur lil’hinn mill-motivi invokati insostenn tar-rikors għal annullament imressaq minn Kronofrance.
64.
Qabel ma niddeċiedi fuq il-mertu ta’ dawn l-appelli, nixtieq nagħmel osservazzjoni preliminari fuq il-limiti tal-istħarriġ ġurisdizzjonali mwettaq mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell.
65.
Fil-fatt, nixtieq infakkar li, skont l-Artikolu 225(1) KE u l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-appell għandu jkun limitat għal punti ta’ dritt u għandu jkun ibbażat fuq motivi ta’ inkompetenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza, fuq ksur tal-proċedura quddiemha li jippreġudika l-interessi tal-appellant jew fuq il-ksur tad-dritt Komunitarju mill-Qorti tal-Prim’Istanza (
26
).
66.
Skont ġurisprudenza kostanti, il-Qorti tal-Prim’Istanza hija għaldaqstant l-unika kompetenti, minn naħa, sabiex tikkonstata l-fatti, ħlief fil-każijiet fejn l-ineżattezza materjali tal-konstatazzjonijiet tagħha tirriżulta minn atti tal-proċess li jkunu ġew ippreżentati quddiemha, u min-naħa l-oħra, biex tevalwa dawn il-fatti. Għalhekk l-evalwazzjoni tal-fatti ma tikkostitwixxix, ħlief fil-każ ta’ żnaturament tal-provi li ġew ippreżentati quddiemha, kwistjoni ta’ dritt suġġetta, bħala tali, għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell (
27
).
67.
Min-naħa l-oħra, huwa kostanti li, meta l-Qorti tal-Prim’Istanza tkun stabbiliet jew evalwat il-fatti, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-kompetenza li twettaq, skont l-Artikolu 225 KE, stħarriġ fuq il-klassifikazzjoni ġuridika ta’ dawn il-fatti u l-konsegwenzi legali li l-Qorti tal-Prim’Istanza ddeduċiet minnu (
28
).
68.
Fid-dawl ta’ dan, għandhom għaldaqstant jiġu eżaminati d-diversi aggravji li l-partijiet appellanti jinvokaw insostenn tal-appell tagħhom.
A — Fuq l-ewwel aggravju, ibbażat fuq evalwazzjoni żbaljata tal-ammissibbiltà tar-rikors ta’ Kronofrance
69.
Permezz ta’ dan l-ewwel aggravju, ir-rikorrenti jikkontestaw l-evalwazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza fir-rigward tal-locus standi ta’ Kronofrance.
1. L-argumenti tal-partijiet
70.
Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, kif ukoll Glunz u OSB jsostnu li s-sentenza appellata tikser ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE, inkwantu l-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat li Kronofrance hija “direttament u individwalment kkonċernata” mid-deċiżjoni kkontestata u għaldaqstant iddeċidiet li r-rikors ta’ din l-impriża huwa ammissibbli. Din il-konklużjoni żbaljata tirriżulta minn twessiegħ eċċessiv tal-kamp ta’ applikazzjoni tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE u ta’ interpretazzjoni żbaljata ta’ dan tal-aħħar, fid-dawl tar-Regolament Nru 659/1999.
71.
Fil-fatt, il-Qorti tal-Prim’Istanza qieset inġustament, fil-punti 34 u 35 tas-sentenza appellata, li kull persuna li tista’ tkun “interessata” fil-proċedura formali ta’ eżami ta’ għajnuna skont l-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999 għandha tiġi kkunsidrata bħala direttament u individwalment ikkonċernata fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE, minn deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni meħuda fl-eżitu tal-fażi ta’ eżami preliminari tal-għajnuna, mingħajr ma jkun neċessarju li jiġi stabbilit li l-pożizzjoni kompettitiva ta’ Kronofrance kienet ġiet “sostanzjalment” affettwata minn din id-deċiżjoni.
72.
Skont ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, kif ukoll skont Glunz u OSB, il-kwalità ta’ parti interessata fis-sens tar-Regolament Nru 659/1999 ma timplikax awtomatikament id-dritt li jiġi ppreżentat rikors ġurisdizzjonali. Huwa biss eżami konkret ibbażat fuq ir-relazzjoni tal-kompetizzjoni eżistenti bejn il-benefiċjarju tal-għajnuna u Kronofrance li huwa konformi mal-ġurisprudenza stabbilita mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Plaumann vs Il-Kummissjoni (
29
). Għaldaqstant, sabiex tistabbilixxi l-locus standi ta’ Kronofrance, il-Qorti tal-Prim’Istanza kellha tivverifika jekk il-pożizzjoni tagħha fuq is-suq ġietx affettwata b’mod sostanzjali.
73.
Bil-kontra ta’ dak li qieset il-Qorti tal-Prim’Istanza, Kronofrance u Glunz mhumiex effettivament kompetituri fis-suq inkwistjoni u, konsegwentement, il-pożizzjoni ta’ Kronofrance ma setgħetx tiġi sostanzjalment affettwata.
74.
F’dan ir-rigward, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja enfasizzat li l-Qorti tal-Prim’Istanza sempliċement ikkonstatat, fil-punti 43 et seq tas-sentenza appellata li Glunz kienet tagħmel parti minn grupp li huma parti minnu kumpanniji oħra attivi fis-settur tal-injam fi Franza. Madankollu, dan il-kriterju mhuwiex rilevanti peress li huwa bbażat fuq kunsiderazzjonijiet rigward il-grupp u mhux fuq il-kompetizzjoni konkreta li teżisti bejn iż-żewġ impriżi.
75.
Barra minn hekk, Glunz u OSB isostnu li l-konstatazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza li ż-żoni ta’ kummerċjalizzazzjoni ta’ Kronofrance u ta’ Glunz huma sovrapposti mhijiex eżatta. Fil-fatt, il-Qorti tal-Prim’Istanza kienet evalwat b’mod żbaljat id-data rigward is-swieq taż-żewġ impriżi.
76.
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, il-partijiet appellanti jsostnu li r-rikors ta’ Kronofrance kellu jiġi ddikjarat bħala inammissibbli.
77.
Il-Kummissjoni taqbel, essenzjalment, mal-kunsiderazzjonijiet tal-partijiet appellanti fir-rigward tal-ksur tar-raba’ paragrafu, tal-Artikolu 230 KE u tfakkar f’dan ir-rigward li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja rigward il-locus standi tal-kompetituri ta’ benefiċjarju ta’ għajnuna. Hija tirreferi, b’mod partikolari, għas-sentenza tat-28 ta’ Jannar 1986, Cofaz et vs Il-Kummissjoni (
30
) kif ukoll għas-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni.
78.
Kronofrance tqis, bil-kontra, li l-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet, ġustament, li hija kienet parti interessata fis-sens tar-Regolament Nru 659/1999 u li r-rikors tagħha, ippreżentat kontra d-deċiżjoni kkontestata, kien ammissibbli inkwantu hija kienet invokat l-osservanza tal-garanziji proċedurali previsti fl-Artikoli 88(2) KE. Kronofrance issostni, b’mod partikolari, li fil-każ li ma tinbediex il-proċedura formali ta’ eżami, kompetitur tal-benefiċjarju ta’ għajnuna għandu biss jipprova l-kwalità tiegħu ta’ “parti interessata” fis-sens tal-Artikolu 88(2) KE, meta r-rikors tiegħu huwa intiż għall-ħarsien tad-drittijiet proċedurali tiegħu. F’każ bħal dan, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza kostanti tal-Qorti tal-Ġustizzja u b’mod partikolari mis-sentenza tas-16 ta’ Mejju 2002, ARAP et vs Il-Kummissjoni (
31
), mhuwiex neċessarju li jiġi stabbilit li l-pożizzjoni kompettitiva tar-rikorrenti hija affettwata b’mod sostanzjali. Huwa biżżejjed li l-interessi tiegħu jistgħu jiġu affettwati permezz tal-għoti tal-għajnuna. Din il-kundizzjoni hija sodisfatta fil-kawżi preżenti inkwantu teżisti relazzjoni diretta ta’ kompetizzjoni bejn Kronofrance u Glunz.
2. L-evalwazzjoni
79.
Fil-kuntest tal-ewwel aggravju, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, essenzjalment mitluba tiddeċiedi fuq id-drittjiet irrikonoxxuti lill-parti interessata fil-kuntest tal-proċedura ta’ stħarriġ tal-għajnuna mill-Istat, b’mod partikolari meta dawn iressqu rikors għal annullament kontra deċiżjoni tal-Kummissjoni li tirrifjuta li tagħti bidu għall-fażi formali ta’ eżami prevista fl-Artikolu 88(2) KE.
80.
L-eżami ta’ dan l-aggravju jeżiġi, qabel kollox, li jiġi mfakkar l-istat tal-ġurisprudenza f’dan ir-rigward.
a) Il-ġurisprudenza rigward id-drittijiet tal-partijiet interessati fil-kuntest tal-proċedura ta’ stħarriġ tal-għajnuna mill-Istat.
81.
Fil-kuntest tal-proċedura ta’ stħarriġ tal-għajnuna mill-Istat, id-deċiżjonijiet adottati mill-Kummissjoni għandhom biss bħala destinatarji l-Istati Membri interessati. Dan jgħodd ukoll fil-każ fejn deċiżjoni tingħata wara lment li jallega li l-miżura inkwistjoni tmur kontra t-Trattat (
32
).
82.
Il-persuni fiżiċi jew legali li jixtiequ jressqu rikors għal annullament kontra tali deċizjonijiet għandhom għaldaqstant jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE. Jiena nfakkar li din id-dispożizzjoni tissuġġetta r-rikors għal annullament ta’ kull persuna fiżika jew legali kontra deċiżjoni li hija mhijiex id-destinatarja tagħha għall-kundizzjoni doppja li din id-deċiżjoni tikkonċernahom direttament u individwalment. Jekk l-att inkwistjoni ma jissodisfax dawn il-kundizzjonijiet, ir-rikors imressaq ikun inammissibbli.
83.
Il-portata tal-kunċett ta’ “individwalment” ikkonċernata ġiet iddefinita mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Plaumann vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (
33
), u kkonfermata suċċessivament minn ġurisprudenza kostanti (
34
). Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li s-suġġetti l-oħra, minbarra d-destinatarji ta’ deċiżjoni kkontestata, ma jistgħux jallegaw li huma individwalment interessati ħlief jekk din id-deċiżjoni taffettwahom minħabba ċerti karatteristiċi li huma partikolari għalihom jew minħabba sitwazzjoni ta’ fatt li tiddistingwihom meta mqabbla ma’ kull persuna oħra u, tindividwahom “b’mod analogu bħal dik tad-destinatarju”.
84.
Fil-kuntest tal-proċedura ta’ stħarriġ tal-għajnuna mill-Istat, il-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat li l-kunċett ta’ interess individwali huwa applikat b’mod partikolari, fid-dawl tal-għan u tal-karatteristiċi partikolari tal-proċedura previsti rispettivament fl-Artikolu 88(2) u (3) KE (
35
).
85.
Kif fakkret il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 31 tas-sentenza appellata, din il-proċedura ta’ stħarriġ tikkonsisti fil-fatt, f’żewġ fażijiet li l-qorti Komunitarja dejjem iddistingwiet (
36
).
86.
L-ewwel waħda fosthom hija stabbilita mill-Artikolu 88(3) KE (
37
). Infakkar li hija tippermetti lill-Kummissjoni sabiex twettaq eżami preliminari u ssemplifikat tal-proġett innotifikat sabiex tkun tista’ tifforma opinjoni inizjali rigward il-kompatibbiltà ta’ dan tal-aħħar mas-suq komuni (
38
). Il-parteċipazzjoni ta’ terzi fil-proċedura mhijiex prevista. Wara dan l-eżami, il-Kummissjoni tista’ tiddeċiedi jekk il-miżura inkwistjoni ma tikkostitwix għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-Artikolu 87 KE. Hija tista’ tiddeċiedi wkoll, jekk tkun konvinta minn dan, li din il-miżura tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat kompatibbli mat-Trattat. Min-naħa l-oħra, jekk il-Kummissjoni tiltaqa’ ma’ diffikultajiet serji fl-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna mas-suq komuni, hija għandha tiddeċiedi li tagħti bidu għall-fażi formali ta’ eżami.
87.
Din hija t-tieni fażi tal-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE. Hija għandha tippermetti lill-Kummissjoni li tiġbor l-opinjonijiet kollha neċessarji sabiex tevalwa, fuq il-bażi ta’ informazzjoni kompleta tad-data tal-kawża, il-kompatibbiltà tal-miżura notifikata mas-suq komuni (
39
). Huwa għal dan il-għan li l-Kummissjoni għandha l-obbligu li tiġbor l-osservazzjonijiet tal-partijiet interessati fir-rigward tal-proġett ta’ għajnuna nnotifikat (
40
).
88.
Kif diġà indikajt, il-kunċett ta’ “interessat”, fis-sens tal-Artikolu 88(2) KE, ġie ddefinit b’mod wiesa’ mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala wieħed li jkopri l-persuni, l-impriżi, jew l-assoċjazzjonijiet li l-interessi tagħhom jiġu eventwalment affettwati mill-għoti ta’ għajnuna, jiġifieri, b’mod partikolari, l-impriżi li jikkompetu ma’ xulxin u l-organizzazzjonijiet professjonali. Infakkar li din id-definizzjoni ġiet stabbilita suċċessivament mill-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999.
89.
Għaldaqstant kull impriża li tinvoka relazzjoni ta’ kompetizzjoni, anki potenzjali, jista’ jingħad li għandha l-kwalità ta’ “interessat” fis-sens tal-Artikolu 88(2) KE u tiddisponi, bis-saħħa ta’ dan, mill-garanziji proċedurali li jippermettulha tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha.
90.
Id-dritt ta’ rikors tal-partijiet interessati huwa stabbilit mill-ġurisprudenza tal-Artikolu 88(2) KE u huwa bbażat fuq id-drittijiet proċedurali li din id-dispożizzjoni tagħtihom (
41
).
91.
Din il-ġurisprudenza ġiet żviluppata għall-ewwel darba fis-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummisjoni. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li, meta l-Kummissjoni tadotta deċiżjoni ta’ kompatibbiltà ta’ għajnuna, il-benefiċjarji ta’ dawn il-garanziji, jiġifieri l-partijiet interessati, jistgħu jassiguraw l-osservanza tagħhom biss jekk huma għandhom il-possibbiltà li jikkontestaw din id-deċiżjoni quddiem il-qorti Komunitarja (
42
).
92.
B’hekk, fl-ewwel kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-impriża William Cook plc kienet parti interessata fis-sens tal-Artikolu 88(2) KE inkwantu hija kienet tipproduċi tagħmir identiku għal dak tal-impriża benefiċjarja tal-għajnuna. F’din il-kwalità, hija għaldaqstant kellha titqies bħala direttament u individwalment ikkonċernata mid-deċiżjoni inkwistjoni u, konsegwentement, kellha d-dritt titlob l-annullament tagħha fuq il-bażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE (
43
).
93.
Bl-istess mod, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fit-tieni kawża, li l-kwalità ta’ parti interessata tal-impriża Matra SA tista’ tiġi rikonoxxuta inkwantu l-interessi tagħha ġew affettwati mill-għoti tal-għajnuna kkontestata “fil-kwalità tagħha bħala produttur prinċipali Komunitarju ta’ vetturi multi-purpose u ta’ kompetitriċi fil-futur tal-impriża [benefiċjarja tal-għajnuna]”. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li r-rikors għal annullament imressaq kontra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni kien għaldaqstant ammissibbli (
44
).
94.
Madankollu, dan ir-rikors jista’ biss ikollu bħala għan il-ħarsien tad-drittijiet proċedurali li l-“interessati” huma intitolati għalihom skont l-Artikolu 88(2) KE. Għaldaqstant, huma għandhom jikkontestaw in-nuqqas ta’ bidu tal-proċedura formali ta’ eżami (
45
).
95.
Fil-qosor, mill-istat attwali tal-ġurisprudenza jirriżulta li, meta persuna fiżika jew ġuridika tippreżenta rikors għal annullament ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma tqajjimx oġġezzjonijiet, hija għandha, minn naħa, tistabbilixxi l-kwalità tagħha ta’ parti interessata, fis-sens tal-Artikolu 88(2) KE u, min-naħa l-oħra, tibbaża r-rikors tagħha fuq iċ-ċaħda tal-Kummissjoni li tagħti bidu għall-eżami formali ta’ eżami li fil-kuntest tiegħu hija bbenefikat minn drittijiet proċedurali.
96.
Min-naħa l-oħra, jekk ir-rikorrent jikkontesta direttament il-fondatezza tal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni, adottata fit-tmiem tal-eżami preliminari, huwa jinsab fl-istess sitwazzjoni ta’ kull persuna li għandha l-intenzjoni tikkontesta deċiżjoni li hija mhix id-destinatarja tagħha, bħal persuna li tippreżenta rikors kontra deċiżjoni adottata fit-tmiem tal-proċedura formali ta’ eżami.
97.
B’hekk, fis-sentenza Skibsværftsforeningen et vs Il-Kummissjoni ċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Prim’Istanza stabbiliet b’mod ċar li, meta r-rikorrent ma jitlobx l-annullament ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni għar-raġuni li din kisret l-obbligu li tagħti bidu għall-proċedura formali ta’ eżami jew ma osservatx, minħabba dan il-fatt, il-garanziji proċedurali mogħtija lilu minn din tal-aħħar, huma l-kriterji stretti stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Plaumann vs Il-Kummissjoni ċċitata iktar ’il fuq, li huma applikabbli (
46
).
98.
Is-sempliċi fatt li r-rikorrent jista’ jitqies bħala parti interessata fis-sens tal-Artikolu 88(2) KE għaldaqstant ma jibqax suffiċjenti għall-ammissibbiltà tar-rikors. L-ammissibbiltà tiegħu hija suġġetta għall-kundizzjoni li r-rikorrent juri li d-deċiżjoni inkwistjoni taffettwah minħabba ċerti karatteristiċi li huma partikolari għalih jew minħabba sitwazzjoni ta’ fatt li tiddistingwih meta mqabbel ma’ kull persuna oħra (
47
). Il-Qorti tal-Ġustizzja ammettiet li dan jista’ jkun il-każ, b’mod partikolari, fejn ir-rikorrent juri li l-pożizzjoni kompetittiva tiegħu fis-suq hija affettwata b’mod sostanzjali mill-għajnuna li hija s-suġġett tad-deċiżjoni inkwistjoni (
48
).
99.
B’hekk, jirriżulta mill-ġurisprudenza li, jekk rikorrent jikkontesta r-rifjut tal-Kummissjoni li tagħti bidu għall-fażi formali ta’ eżami billi jallega li d-drittijiet proċedurali tiegħu ġew miksura, huwa għandu jistabbilixxi li huwa parti “interessata” fis-sens tal-Artikolu 88(2) KE inkwantu l-interessi tiegħu jistgħu jiġu affettwati mill-għoti tal-għajnuna inkwistjoni.
100.
Jekk, min-naħa l-oħra, dan ir-rikorrent jikkontesta l-fondatezza tad-deċiżjoni ta’ evalwazzjoni tal-għajnuna bħala tali, huwa għandu, f’dawn iċ-ċirkustanzi, jistabbilixxi li l-pożizzjoni kompetittiva tiegħu fis-suq hija affettwata b’mod sostanzjali. Għaldaqstant l-aċċess tiegħu għall-qorti Komunitarja huwa inqas faċli milli fl-ewwel każ.
101.
Matul dawn l-aħħar snin din il-ġurisprudenza kienet is-suġġett ta’ kritika serja.
102.
L-Avukat Ġenerali Jacobs, fil-konklużjonijiet tiegħu ppreżentati fil-kawża li tat lok għas-sentenza Il-Kummissjoni vs Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum, iċċitata iktar ’il fuq, qies l-imsemmija ġurisprudenza bħala kumplessa, nieqsa mil-loġika u mill-koerenza, inkwantu hija tintroduċi, fl-opinjoni tiegħu, distinzjonijiet artifiċjali f’dak li jirrigwarda l-aċċess għall-qorti Komunitarja (
49
). Filwaqt li esprima diversi dubji fir-rigward tas-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni, l-Avukat Ġenerali Jacobs stieden lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex terġa teżamina u tiċċara l-ġurisprudenza tagħha billi ppropona li hija tapplika, f’kull każ fejn ir-rikorrent jikkontesta deċiżjoni meħuda skont l-Artikolu 88(3) KE, il-kriterju tal-interess dirett u individwali, indipendentement mill-motivi li fuqhom ir-rikors huwa bbażat, peress li l-eżiġenza tal-interess individwali hija, fl-opinjoni tiegħu, differenti mill-kunċett ta’ parti interessata.
103.
Anki jekk dawn il-kawżi ma jikkostitwixxux il-kuntest l-iktar adattat sabiex jiġi propost approċċ ġdid għal dan is-suġġett, jien nixtieq madankollu nagħmel xi kummenti.
104.
Huwa minnu li d-distinzjoni mwettqa mill-qorti Komunitarja f’dak li jirrigwarda l-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà tar-rikorsi ppreżentati kontra deċiżjoni adottata fuq il-bażi tal-Artikolu 88(3) KE tista’ tiġi kkontestata. Fil-fatt, din il-ġurisprudenza twassal finalment għar-restrizzjoni tad-drittijiet mogħtija lill-parti interessata fil-kuntest tal-proċedura ta’ stħarriġ ta’ għajnuna mill-Istat. Filwaqt li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti drittijiet lil dawn il-partijiet meta dawn jallegaw, insostenn tar-rikors tagħhom, ksur tal-garanziji proċedurali taghhom, hija fl-istess ħin iċċaħħadhom minnhom meta dawn jixtiequ jikkontestaw il-fondatezza nfisha tad-deċiżjoni ta’ evalwazzjoni tal-għajnuna. Tali ġurisprudenza tqajjem ċerti mistoqsijiet u ma tagħtix lill-Artikolu 88(3) KE kontenut ċar.
105.
L-aċċess għall-qorti Komunitarja huwa madankollu wieħed mis-setturi li, fl-opinjoni tiegħi, iktar minn kwalunkwe settur ieħor, jeżiġi li d-dritt ikun ċar u koerenti. Għandu jkun possibbli li r-restrizzjonijiet fuq id-dritt li għandhom il-persuni li jiksbu stħarriġ ġurisdizzjonali tar-regoli u l-miżuri li l-istituzzjonijiet japplikaw għall-attività jew għas-sitwazzjoni tagħhom jinftiehmu faċilment.
106.
Distinzjoni tal-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà ta’ rikors magħmul kontra deċiżjoni unika fil-kuntest ta’ applikazzjoni li għandha l-istess għan hija effettivament artifiċjali. Fil-fatt, l-għan tar-rikorrent huwa, fl-opinjoni tiegħi, identiku indipendentement mill-fatt li huwa jinvoka l-ħarsien tad-drittijiet proċedurali tiegħu jew li huwa jikkontesta l-fondatezza tad-deċiżjoni ta’ evalwazzjoni tal-għajnuna. Fiż-żewġ każijiet, l-għan tar-rikorrent, permezz tar-rikors tiegħu, huwa li jingħata bidu għall-fażi formali tal-eżami tal-għajnuna.
107.
Barra minn hekk, tali distinzjoni trendi l-kompitu tal-qorti Komunitarja delikat peress li mhux dejjem huwa faċli, fil-qari ta’ rikors għal annullament, li ssir distinzjoni bejn dawn iż-żewġ każijiet.
108.
Konsegwentement, jidhirli li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha, eventwalment, trendi din il-ġurisprudenza iktar sempliċi u iktar koerenti billi tiddefinixxi l-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà tar-rikorsi diretti kontra deċiżjonijiet li jirrigwardaw għajnuna mill-Istat biss fuq il-bażi tal-għan tar-rikorsi u mhux tal-motivi invokati insostenn tagħhom.
109.
B’hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tammetti li, meta persuna tikkontesta l-fondatezza tal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni, adottata wara t-tmiem tal-eżami preliminari, hija neċessarjament tikkontesta n-nuqqas ta’ bidu tal-proċedura formali ta’ eżami u għaldaqstant għandha l-għan li tikseb d-difiża tad-drittijiet proċedurali tagħha. Dan ir-rikors għandu bħala għan li jagħti bidu għall-proċedura formali tal-eżami, li fil-kuntest tiegħu r-rikorrent ikun jista’ jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu, u dan huwa l-għan waħdieni tagħha, indipendentement mill-motiv invokat.
110.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, jiena nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tapplika l-ġurisprudenza żviluppata fis-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni għal kull rikors dirett kontra d-deċiżjonijiet meħuda fuq il-bażi tal-Artikolu 88(3) KE.
111.
Minn naħa, din is-soluzzjoni tippermetti li l-individwi jingħataw aċċess iktar wiesa’ għall-qorti Komunitarja. Il-ġurisprudenza li toħroġ mis-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni tirriżulta b’mod ċar mir-rieda tal-Qorti tal-Ġustizzja li testendi l-portata tal-protezzjoni legali għall-persuni li ma jkunux kapaċi juru, f’din il-fażi tal-proċedura, li huma jissodisfaw il-kriterji stretti ħafna ddefiniti fil-kuntest tas-sentenza Plaumann vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq. F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li ma teżisti l-ebda pubblikazzjoni li tinforma lit-terzi bil-proġetti ta’ għajnuna nnotifikati. Fis-sentenza Heineken Brouwerijen (
50
), il-Qorti tal-Ġustizzja kienet fil-fatt ippreċiżat li l-Artikolu 88(3) KE “ma jeżiġix li n-notifikazzjoni lill-Kummissjoni, minn Stat Membru, ta’ proġetti intiżi għall-għoti jew għall-modifikazzjoni ta’ għajnuna tiġi immedjatament mogħtija lil kull parti interessata, peress li tali obbligu huwa impost biss fuq il-Kummissjoni, meta tagħti bidu għall-proċedura prevista fl-Artikolu [88(2), CE]” (
51
). Min-naħa l-oħra, id-deċizjoni li tagħlaq il-fażi tal-eżami preliminari tiġi ppubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej, minkejja li dan isir fil-qosor. Fir-rigward tat-test tad-deċiżjoni indirizzata lill-Istat Membru kkonċernat, hija biss disponibbli fil-lingwa oriġinali. Fir-rigward tal-informazzjoni li tinsab fl-imsemmija deċiżjoni, persuna li tixtieq tagħmel rikors għal annullament kontra l-imsemmija deċiżjoni tista’ ma jkollhiex fid-dispożizzjoni tagħha informazzjoni suffiċjenti sabiex tistabbilixxi fir-rikors promotur, li hija individwalment ikkonċernata fis-sens tal-kriterji ddefiniti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Plaumann vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (
52
).
112.
Min-naħa l-oħra, din is-soluzzjoni tippermetti li jissaħħaħ l-istħarriġ ġudizzjarju tad-deċiżjonijiet adottati mill-Kummissjoni. Fil-fatt, m’għandux jintesa li l-Kummissjoni għandha kompetenza esklużiva fir-rigward tal-istħarriġ tal-għajnuna mill-Istat. Jekk il-kompetituri jkunu intitolati, bħal kull persuna oħra li l-interessi tagħha jistgħu jiġu affettwati mill-miżura inkwistjoni, għad-dritt li jikkontestaw deċiżjoni li fiha, mingħajr ma tat bidu għall-proċedura formali ta’ eżami, il-Kummissjoni ddeċidiet li miżura nnotifikata mhijiex għajnuna jew tikkostitwixxi għajnuna kompatibbli mas-suq komuni ssaħħaħ l-istħarriġ ġudizzjarju tad-deċiżjonijiet adottati minnha u a fortiori, l-applikazzjoni tar-regoli tat-Trattat li jirrigwardaw l-għajnuna mill-Istat.
113.
Barra minn hekk, ladarba l-proċedura formali ta’ eżami tkun inbdiet u l-partijiet interessati setgħu, f’dan il-kuntest, jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom, ir-rikors ippreżentat kontra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni huwa intiż, mingħajr ebda dubju, sabiex jikkontesta l-fondatezza nfisha tal-evalwazzjoni tagħha. Huwa għaldaqstant ċar li kull persuna li tixtieq tressaq rikors kontra din id-deċiżjoni għandha tistabbilixxi interess partikolari u turi, fis-sens tal-kriterji ddefiniti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Cofaz et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, li l-pożizzjoni kompetittiva tagħha fis-suq hija affettwata b’mod sostanzjali.
b) Evalwazzjoni ta’ dawn il-kawżi
114.
Minkejja d-dubji invokati kontra l-ġurisprudenza ċċitata Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni, l-Awla Manja tal-Qorti tal-Ġustizzja madankollu kkonfermat din il-ġurisprudenza fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum, iċċitata iktar ’il fuq (
53
). Din is-sentenza ngħatat sena wara li ngħatat is-sentenza appellata.
115.
Kif jirriżulta b’mod partikolari, mill-punti 33 u 34 tas-sentenza kkontestata, il-Qorti tal-Prim’Istanza eżaminat l-ammissibbiltà tar-rikors għal annullament ippreżentat minn Kronofrance fid-dawl tal-ġurisprudenza stabbilita mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni. Infakkar li din l-impriża akkużat lill-Kummissjoni bil-ksur tad-drittijiet proċedurali tagħha billi rrifjutat li tagħti bidu għall-fażi formali ta’ eżami li kienet tippermettilha, bħala parti interessata, li tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha fir-rigward tal-għoti tal-għajnuna prevista. Il-Qorti tal-Prim’Istanza għaldaqstant fakkret li “meta, permezz ta’ rikors għal annullament ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni adottata wara eżami preliminari, rikorrenti tfittex li tikseb l-osservanza tal-garanziji proċedurali, previsti mill-Artikolu 88(2) KE, is-sempliċi fatt li hija għandha l-kwalità ta’ persuna interessata, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, huwa biżżejjed sabiex hija tiġi kkunsidrata bħala direttament u individwalment ikkonċernata fis-sens tar-raba’ paragrafu ta’ l-Artikolu 230 KE” (
54
). Fl-opinjoni tiegħi, din il-konklużjoni hija totalment konformi mal-ġurisprudenza stabbilita mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza ċċitati iktar ’il fuq, Cook vs Il-Kummissjoni u kif ukoll Matra vs Il-Kummissjoni, u kkonfermata suċċessivament fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum, iċċitata iktar ’il fuq.
116.
Il-Qorti tal-Prim’Istanza għaldaqstant eżaminat, fil-punti 36 sa 44 tas-sentenza kkontestata, jekk ir-rikorrenti setgħetx tiġi kkunsidrata bħala “parti interessata” fis-sens tal-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999. Għal dan il-għan, il-qorti Komunitarja wettqet analiżi tal-pożizzjoni kompetittiva ta’ Kronofrance fis-suq tal-folji tal-injam.
117.
Skont il-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma kinitx marbuta li teżamina jekk l-interessi tar-rikorrenti kinux ġew affettwati b’mod sostanzjali. Kien ikun biżżejjed li hija tistabbilixxi li l-pożizzjoni ta’ Kronofrance fis-suq inkwistjoni setgħet tiġi affettwata mill-għoti tal-għajnuna previst.
118.
Fil-kuntest tal-evalwazzjoni sovrana tagħha tal-fatti, fil-punti 38 sa 44 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza b’hekk analizzat il-pożizzjoni kompetittiva ta’ Kronofrance fis-suq ikkonċernat. Qabel kollox, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat li r-rikorrenti u l-impriża benefiċjarja huma preżenti fl-istess suq ta’ prodotti, jiġifieri dak tal-manifattura tal-folji tal-injam. Imbagħad hija osservat li s-suq ġeografiku ta’ riferenza huwa dak taż-ŻEE, li fuqu jinsabu u huma sovrapposti l-erjas ta’ kunsinna ta’ kull waħda minn dawn iż-żewġ impriżi. Il-Qorti tal-Prim’Istanza għaldaqstant ikkonkludiet, fil-punt 44 tas-sentenza appellata, li r-rikorrenti hija tassew kompetitriċi tal-impriża benefiċjarja tal-għajnuna u tista’, għal din ir-raġuni, tikkwalifika bħala “parti interessata” fis-sens tal-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999.
119.
Fl-opinjoni tiegħi, dan l-argument jidher suffiċjenti fir-rigward tal-analiżi kompetittiva mwettqa mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tas-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni.
120.
F’dawn iċ-ċirkustanzi u fid-dawl tal-elementi preċedenti, jiena naħseb li l-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet ġustament li Kronofrance kienet parti interessata fis-sens tar-Regolament Nru 659/1999 u għaldaqstant kellha locus standi sabiex taġixxi fil-kuntest tar-rikors għal annullament imressaq kontra d-deċiżjoni kkontestata.
121.
Għaldaqstant, fl-opinjoni tiegħi, dan l-aggravju għandu jiġi miċħud bħala mhux fondat.
B — Fuq it-tieni aggravju, ibbażat fuq interpretazzjoni żbaljata tal-qafas multisettorjali u fuq ksur tal-Artikolu 87 KE
122.
Fl-opinjoni tiegħi, dan it-tieni aggravju huwa maqsum f’żewġ partijiet. Insostenn tal-ewwel parti, l-appellanti jsostnu li, fl-evalwazzjoni tal-eżami mwettaq mill-Kummissjoni fir-rigward tal-fattur relatat mal-istat tal-kompetizzjoni fis-suq, il-Qorti tal-Prim’Istanza qabżet il-limiti tal-kompetenza ġurisdizzjonali tagħha. Insostenn tat-tieni parti, l-appellanti jsostnu li, f’kull każ, din wettqet żball ta’ liġi fil-kuntest tal-interpretazzjoni tal-qafas multisettorjali, billi ddeċidiet li dan il-fattur għandu jiġi evalwat mhux biss fir-rigward tal-kapaċitajiet strutturali tas-settur ikkunsidrat, iżda wkoll billi jiġi eżaminat jekk l-investimenti inkwistjoni twettqux f’suq li sejjer lura.
1. L-argumenti tal-partijiet
123.
Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kif ukoll Glunz u OSB, sostnuti mill-Kummissjoni, isostnu li l-Qorti tal-Prim’Istanza applikat b’mod żbaljat tal-Artikolu 87(3) KE u l-qafas multisettorjali.
124.
Il-Qorti tal-Prim’Istanza qabżet il-limiti tas-setgħa tagħha ta’ stħarriġ ġudizzjarju fl-interpretazzjoni tagħha tal-qafas multisettorjali u fl-evalwazzjonijiet ekonomiċi tagħha. Minħabba dan, hija injorat is-setgħa wiesgħa diskrezzjonali li għandha l-Kummissjoni fl-applikazzjoni tal-Artikolu 87(3) KE, li fil-kuntest tagħha hija adottat u applikat dan il-qafas. Il-Qorti tal-Prim’Istanza interpretat l-imsemmi qafas, u b’mod partikolari l-punti tiegħu 3.2, 3.4 u 3.10 tiegħu, b’mod kuntrarju għall-kliem, għas-sens u għall-għan tiegħu, billi kkunsidrat li l-konsegwenzi fis-suq tal-għajnuna reġjonali prevista kellhom jiġu evalwati mhux biss fid-dawl tal-użu tal-kapaċitajiet tas-settur ikkonċernat, iżda wkoll b’kunsiderazzjoni tal-eżistenza ta’ suq li sejjer lura. Fil-fatt, jirriżulta mid-dispożizzjonijiet tiegħu li l-eżami tal-kwistjoni dwar jekk is-suq huwiex sejjer lura jikkostitwixxi biss kriterju sussidjarju ta’ stħarriġ li għandu jiġi kkunsidrat biss meta l-informazzjoni rigward l-użu tal-kapaċitajiet mhijiex suffiċjenti. Madankollu, dan mhuwiex il-każ f’dawn il-kawżi peress li l-informazzjoni kollha fir-rigward tal-użu tal-kapaċitajiet kienet disponibbli.
125.
Barra minn hekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza affermat, fil-punti 104 sa 107 tas-sentenza appellata, li l-interpretazzjoni tagħha tal-qafas multisettorjali mhijiex kontradetta mill-prassi deċiżjonali varjabbli tal-Kummissjoni f’dan il-qasam. L-appellanti kif ukoll il-Kummissjoni jirribattu li analiżi iktar dettaljata ta’ din il-prassi turi li, bil-kontra, il-Kummissjoni dejjem applikat espliċitament, b’eċċezzjoni waħda biss (jiġifieri id-deċiżjoni tas-16 ta’ Mejju 2000 li ma tqajjimx eċċezzjonijiet kontra l-għajnuna mogħtija lil Pirna AG (
55
)), il-kriterji ta’ eżami fl-ordni msemmi iktar ’il fuq.
126.
Fl-aħħar nett, fil-punt 108 tas-sentenza kkontestata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ġġustifikat ukoll l-applikazzjoni tal-kriterju tas-suq li sejjer lura billi kkunsidrat li l-verżjoni adottata fl-2002 tal-qafas multisettorjali (
56
) tibbaża ruħha, fil-punt 32, fuq l-eżami tar-reċessjoni ekonomika ta’ suq sabiex tiddentifika setturi f’diffikultà. Indipendement min-natura mhux rilevanti tal-qafas multisettorjali tal-2002 għal interpretazzjoni tal-verżjoni preċedenti ta’ dan it-test, din l-indikazzjoni mhijiex eżatta. Kull riferiment għall-kriterju ta’ reċessjoni ekonomika tas-suq rilevanti ġie eliminat, fil-fatt, mit-test tal-qafas multisettorjali tal-2002, u dan qabel ma ngħatat is-sentenza appellata. Fil-fatt, permezz tal-komunikazzjoni tal-1 ta’ Novembru 2003 fuq l-emenda tal-qafas multisettorjali għal għajnuna reġjonali għal proġetti kbar ta’ investiment (2002) f’dak li jirrigwarda l-istabbiliment ta’ lista ta’ setturi għaddejin minn diffikultajiet strutturali u fuq proposta ta’ miżuri utli għall-applikazzjoni tal-Artikolu 88(1), tat-Trattat KE, dwar is-settur tal-vetturi bil-mutur u s-settur tal-fibri sintetiċi (
57
).
127.
Kronofrance twieġeb li jirriżulta b’mod espliċitu mill-kliem tal-punt 3.10 tal-qafas multisettorjali li, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tas-sitwazzjoni kompetittiva ta’ suq affettwat minn proġett ta’ għajnuna, il-Kummissjoni għandha dejjem tistabbilixxi jekk il-proġett jinvolvix żieda fil-kapaċità f’settur li għandu kapaċità żejda strutturali, u jekk huwa intiż għal suq li sejjer lura. Kif enfasizzat il-Qorti tal-Prim’Istanza fis-sentenza kkontestata, dan l-element tal-aħħar għandu dejjem jiġi eżaminat peress li għajnuna f’suq li sejjer lura neċessarjament tista’ twassal għal distorsjoni qawwija fil-kompetizzjoni.
2. L-evalwazzjoni
a) Fuq l-ewwel parti tal-aggravju, ibbażata fuq ksur mill-Qorti tal-Prim’Istanza tal-limiti ta’ kompetenza tagħha
128.
Bil-kontra ta’ dak li jsostnu l-appellanti, jiena naħseb li l-Qorti tal-Prim’Istanza ġustament wettqet stħarriġ komplet fuq l-evalwazzjoni magħmula mill-Kummissjoni fir-rigward tal-metodu ta’ evalwazzjoni tal-koeffiċjent ta’ korrezzjoni fir-rigward tal-istat ta’ kompetizzjoni fis-suq.
129.
Huwa minnu li l-Kummissjoni għandha, fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-Artikolu 87(3) KE, marġni wiesgħa diskrezzjonali, b’mod partikolari meta hija tadotta att li jimplika evalwazzjoni ekonomika jew soċjali kumplessa (
58
). Fl-opinjoni tiegħi, dan huwa l-każ meta din għandha tevalwa jekk is-suq li għalih huwa intiż il-proġett ta’ investiment ibati minn kapaċità żejda strutturali jew sejjer lura.
130.
F’tali każ, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li l-istħarriġ ġudizzjarju ta’ din l-evalwazzjoni huwa ristrett. Għaldaqstant, il-qorti Komunitarja ma tistax tissotitwixxi l-evalwazzjoni tagħha tal-fatti minflok dik tal-Kummissjoni u ma tistax twettaq l-evalwazzjonijiet ekonomiċi proprji tagħha. F’dan il-każ, l-istħarriġ tagħha huwa ristrett għall-verifika tal-osservanza tar-regoli tal-proċedura u ta’ motivazzjoni, tal-eżatezza materjali tal-fatti kif ukoll tan-nuqqas ta’ żball ta’ liġi, ta’ żball manifest ta’ evalwazzjoni tal-fatti jew ta’ abbuż ta’ poter (
59
).
131.
Madankollu, jien ma naħsibx li dan huwa l-każ fil-kawża preżenti. Fil-fatt, fil-kuntest ta’ dawn l-appelli, il-Qorti tal-Ġustizzja mhijiex mitluba tiddeċiedi dwar il-kwistjoni jekk is-suq li fih tintervjeni l-impriża benefiċjarja tal-għajnuna jippreżentax kapaċità żejda strutturali jew sejjer lura. Il-kwistjoni hija jekk il-Qorti tal-Prim’Istanza setgħetx tinterpreta l-metodoloġija li l-Kummissjoni stabbilixxiet sabiex tkun tista’ titħarreġ il-kompatibbiltà tal-proġetti ta’ għajnuna reġjonali għall-investiment mal-Artikolu 87 KE.
132.
Minn ġurisprudenza kostanti jirriżulta li l-qorti Komunitarja teżerċita, bħala regola ġenerali, stħarriġ sħiħ meta l-kwistjoni hija jekk miżura taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE (
60
).
133.
Dan huwa l-każ fil-kawżi preżenti. Fil-fatt, infakkar li l-qafas multisettorjali jistabbilixxi metodu li jippermetti l-kalkolu tal-intensità massima ammissibbli tal-għajnuna reġjonali għall-investiment. Kif osservat il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 102 tas-sentenza appellata, l-implementazzjoni tal-Kummissjoni ta’ din il-metodoloġija tipproduċi effetti ġuridiċi vinkolanti inkwantu hija taffettwa l-ammont ta’ għajnuna li tista’ tiġi ddikjarata bħala kompatibbli mas-suq komuni. Għaldaqstant, dan il-metodu ta’ kalkolu għandu ċertament natura ġuridika u għandu jiġi implementat fuq il-bażi ta’ elementi oġġettivi. Il-kwistjoni dwar jekk il-fattur relatat mal-istat tal-kompetizzjoni għandux jiġi kkalkolat fid-dawl mhux biss tal-eżistenza ta’ kapaċità żejda strutturali tas-settur, iżda wkoll l-eżistenza ta’ suq li sejjer lura mhijiex parti minn evalwazzjoni ekonomika kumplessa tal-Kummissjoni, iżda għandha tiġi interpretata fuq il-bażi tar-regoli stabbiliti mit-Trattat (
61
).
134.
Jeżistu diversi eżempji ta’ każijiet fejn il-qorti Komunitarja wettqet tali stħarriġ. Qed nirreferi pereżempju għas-sentenza L-Italja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, dwar rikors għal annullament imressaq mir-Repubblika Taljana kontra deċiżjoni tal-Kummissjoni li ddikjarat bħala mhux kompatibbli mas-suq komuni għajnuna mogħtija mill-imsemmi Stat. F’din il-kawża, ir-Repubblika Taljana sostniet b’mod partikolari li, billi rrifjutat li tawtorizza ż-żjieda tal-intensità ta’ għajnuna prevista għall-benefiċċju tal-impriżi żgħar u ta’ daqs medju, il-Kummissjoni kienet kisret l-Artikoli 87 KE u 88 KE, kif ukoll il-komunikazzjoni tal-Kumissjoni dwar il-qafas Komunitarju tal-għajnuna mill-Istat għall-impriżi żgħar u ta’ daqs medju (
62
). F’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja interpretat l-imsemmi qafas fid-dawl tal-Artikolu 87 KE u l-għanijiet previsti minnu (
63
).
135.
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, jiena naħseb li l-Qorti tal-Prim’Istanza setgħet twettaq stħarriġ sħiħ fuq l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tal-metodu ta’ evalwazzjoni tal-koeffiċjent ta’ korrezzjoni relatat mal-istat tal-kompetizzjoni fis-suq.
136.
Għaldaqstant, l-opinjoni tiegħi hija li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma wettqitx żball ta’ liġi f’dak li jirrigwarda l-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju tal-evalwazzjonijiet tal-Kummissjoni.
b) Fuq it-tieni parti tal-aggravju, ibbażata fuq żball ta’ liġi mwettaq mill-Qorti tal-Prim’Istanza fl-interpretazzjoni tal-qafas multisettorjali
137.
Issa għandu jiġi eżaminat jekk il-Qorti tal-Prim’Istanza setgħetx leġittimament tikkunsidra li l-Kummissjoni kisret l-Artikolu 87 KE u l-qafas multisettorjali, u tivvizzja b’dan il-mod il-proċedura ta’ stħarriġ tal-għajnuna inkwistjoni, billi ma vverfikatx, fil-kuntest tal-kalkolu tal-koeffiċjent ta’ korrezzjoni applikabbli għall-istat tal-kompetizzjoni, jekk il-proġett ta’ għajnuna nnotifikat kienx ser jitwettaq f’suq li sejjer lura.
138.
Kif tosserva l-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 89 tas-sentenza appellata, il-kliem tal-qafas multisettorjali jista’ jinftiehem fis-sens allegat mill-Kummissjoni. Fil-fatt, jirriżulta mill-kliem tal-punt 3.4 tal-imsemmi qafas li l-Kummissjoni teżamina jekk l-investimenti kkunsidrati jitwettqux f’suq li sejjer lura “[j]ekk id-data fuq l-użu tal-kapaċitajiet ma tkunx suffiċjenti”. F’dawn il-kawżi, jirriżulta mill-atti tal-proċess li l-Kummissjoni ddeċidiet li d-data rigward ir-rata ta’ użu tal-kapaċitajiet strutturali tas-settur inkwistjoni kienet suffiċjenti għall-kalkolu tal-fattur relatat mal-istat ta’ kompetizzjoni. Għaldaqstant jidher li din ma tbiegħditx mill-metodoloġija indikata fil-qafas multisettorjali.
139.
Madankollu, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet li, minkejja l-kliem użat fil-punt 3.4 tal-imsemmi qafas, din id-dispożizzjoni kellha tiġi interpretata fid-dawl tal-Artikolu 87 KE. Imbagħad hija kkunsidrat, fil-punti 96 u 97 tas-sentenza appellata li d-data rigward ir-rata ta’ użu tal-kapaċitajiet strutturali tas-settur u dawk relatati mal-eżistenza ta’ suq li sejjer lura jikkostitwixxu żewġ kriterji ta’ evalwazzjoni speċifiċi li l-Kummissjoni kellha teżamina b’mod kumulattiv.
140.
Fl-opinjoni tiegħi, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma wettqitx żball ta’ liġi.
141.
Fil-fatt, jirriżulta minn ġurisprudenza kostanti li l-adozzjoni ta’ linji gwida jew ta’ komunikazzjoni, li jistabbilixxu bħala informazzjoni u għal skop ta’ semplifikazzjoni l-kriterji li l-Kummissjoni għandha l-intenzjoni li tapplika waqt l-eżami tal-kompatibbiltà ta’ proġett ta’ għajnuna mas-suq komuni ma tista’ tidderoga, fl-ebda ċirkustanza, mill-Artikolu 87 KE u ma teżentax lill-Kummissjoni milli tevalwa kull kawża fid-dawl tal-kriterji stabbiliti f’din id-dispożizzjoni (
64
). Infakkar li l-linji gwida għandhom biss valur indikattiv. Huma m’għandhomx valur normattiv (
65
). Bħal kull att ieħor ta’ leġiżlazzjoni sekondarja adottata għall-applikazzjoni tal-Artikolu 87 KE u l-Artikolu 88 KE, dawn ma jistgħux jiġu interpretati f’sens li jnaqqas il-portata tar-regoli previsti mit-Trattat jew li jmorru kontra l-għanijiet previsti minnu (
66
). Barra minn hekk, għandu jiġi mfakkar, kif il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fis-sentenza Il-Belġju u Forum 187 vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ‘il fuq, li huwa fuq il-bażi tal-Artikoli 87 KE u 88 KE li għandha tiġi evalwata l-portata tas-setgħat u tal-obbligi tal-Kummissjoni fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat (
67
). B’hekk, minkejja li l-Kummissjoni hija marbuta mill-qafas u l-komunikazzjonijiet li hija tadotta f’dan ir-rigward, dan huwa biss sa fejn dawn it-testi ma jidderogawx mill-applikazzjoni tajba tal-liġijiet tat-Trattat (
68
).
142.
Bl-adozzjoni tal-qafas multisettorjali inkwistjoni u bl-istabbiliment b’mod partikolari ta’ ammont massimu ta’ għajnuna ammissibbli, il-Kummissjoni xtaqet tillimata l-effetti perversi fuq il-kompetizzjoni li setgħu jirriżultaw minn għajnuna reġjonali għall-benefiċċju ta’ proġetti kbar ta’ investiment, li l-limitu tagħhom huwa ogħla mill-iżvantaġġi reġjonali (
69
). Id-determinazzjoni tal-koeffiċjent ta’ korrezzjoni applikabbli għall-istat tal-kompetizzjoni kellu jippermetti “ritratt” tal-istat tas-suq inkwistjoni.
143.
Kif tosserva l-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 102 tas-sentenza appellata, id-determinazzjoni ta’ dan il-koeffiċjenti għandha għaldaqstant tirriżulta minn analiżi kemm strutturali, kif ukoll ċiklika tas-suq. Kif diġà indikajt, dan l-eżami huwa ħafna iktar importanti fid-dawl tal-fatt li l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tal-imsemmi koeffiċjent tipproduċi effetti legali vinkolanti inkwantu tillimita l-ammont ta’ għajnuna li tista’ tiġi ddikjarata kompatibbli mas-suq komuni.
144.
Għaldaqstant, u minkejja l-kliem tal-punt 3.4 tal-qafas multisettorjali, jiena naħseb li l-evalwazzjoni tal-koeffiċjent ta’ korrezzjoni fir-rigward tal-istat tal-kompetizzjoni għandha ssir mhux biss billi jiġu eżaminati l-kapaċitajiet strutturali tas-suq ikkonċernat, iżda wkoll billi jiġi analizzat jekk hemmx ir-riskju li l-investimenti ppjanati jitwettqu f’suq li sejjer lura.
145.
Jiena naqbel mal-Qorti tal-Prim’Istanza li din id-data hija distinta u tirrifletti realtajiet differenti tas-suq. L-ewwel kriterju huwa bbażat fuq il-kapaċitajiet ta’ produzzjoni ta’ impriża jew ta’ settur filwaqt li t-tieni jikkonċerna iktar id-domanda u l-konsum apparenti tal-prodotti fis-suq inkwistjoni (
70
). Mhuwiex impossibli li jiġi osservat in-nuqqas ta’ kapaċità żejda strutturali f’settur iżda li jiġi kkonstatat madankollu, id-deklin progressiv tad-domanda għall-prodott. Eventwalment, dan id-deklin jista’ jwassal għal tnaqqis fir-rata ta’ użu tal-kapaċitajiet tal-impriża jew tas-settur u konsegwentement, għal sitwazzjoni ta’ kapaċità żejda strutturali. B’hekk, kif tosserva ġustament il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 99 tas-sentenza appellata, ma tistax tiġi ammessa interpretazzjoni li tgħid li l-Kummissjoni setgħet tawtorizza l-ħlas ta’ għajnuna mill-Istat lil impriża li tikkumerċjalizza prodotti li huma parti minn suq li sejjer lura, mingħajr l-ebda kunsiderazzjoni ta’ din iċ-ċirkustanza min din l-istituzzjoni fl-eżerċizzju tal-istħarriġ tagħha. Jidher b’mod ċar, kif tenfasizza ġustament il-Qorti tal-Prim’Istanza, li l-investimenti mwettqa f’tali suq iwasslu għal riskji serji ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq, u dan inevitabbilment imur kontra l-għan ta’ kompetizzjoni mingħajr distorsjoni segwit mill-Artikolu 87 KE.
146.
Konsegwentement, jiena nqis li l-Qorti tal-Prim’Istanza setgħet ġustament tikkunsidra li l-eżistenza ta’ kapaċità żejda strutturali f’settur u l-eżistenza ta’ suq li sejjer lura jikkostitwixxu żewġ kriterji ta’ evalwazzjoni distinti li l-Kummissjoni kellha teżamina b’mod kumulattiv fil-kuntest tal-evalwazzjoni tagħha tal-fattur relatat mal-istat tal-kompetizzjoni fis-suq.
147.
Għaldaqstant, fl-opinjoni tiegħi, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma wettqitx żball ta’ liġi fil-kuntest tal-istħarriġ tagħha fuq l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni.
148.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, jiena nqis li hemm lok, għaldaqstant, li dan it-tieni aggravju jiġu miċħud bħala mhux fondat.
C — Fuq it-tielet aggravju, ibbażat fuq il-ksur tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Artikolu 64 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha
149.
In sostenn ta’ dan it-tielet aggravju, l-appellanti jallegaw li l-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet bi ksur tal-Artikolu 64 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha rigward il-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura.
150.
Fil-fatt, l-appellanti jikkunsidraw li peress li l-aggravju bbażat fuq in-nuqqas ta’ locus standi ta’ Kronofrance tqajjem għall-ewwel darba waqt is-seduta, il-Qorti tal-Prim’Istanza kellha tiġbor ex officio informazzjoni speċifika dwar iż-żoni ta’ kummerċjalizzazzjoni u s-siti ta’ produzzjoni tal-impriżi interessati sabiex tiddeċiedi dwar l-ammissibbiltà tar-rikors imressaq mill-imsemmija impriża. Fl-opinjoni tagħhom, il-ġbir ta’ din l-informazzjoni kien iwassal lill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex tiddeċiedi li Kronofrance ma kinitx “individwalment ikkonċernata” fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE. Billi naqset milli tiġbor din l-informazzjoni, il-Qorti tal-Prim’Istanza għaldaqstant ivvizzjat il-proċedura b’irregolarità.
151.
Jiena naħseb, bħal Kronofrance, li dan l-ilment mhuwiex fondat.
152.
Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Qorti tal-Prim’Istanza hija l-unika qorti li tista’ tiddeċiedi dwar il-bżonn eventwali li tiġi kkompletata l-informazzjoni li hija għandha fid-dispożizzjoni tagħha dwar il-kawżi mressqa quddiemha. In-natura probatorja ta’ dawn l-elementi taqa’ taħt l-ambitu tal-evalwazzjoni sovrana tagħha tal-fatti. Skont ġurisprudenza kostanti, din l-evalwazzjoni ma taqax, għaldaqstant, taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja meta din tiddeċiedi fil-kuntest ta’ appell, sakemm il-partijiet ma jsostnux eżistenza ta’ żnaturazzjoni tal-provi ppreżentati quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza jew sakemm ma tirriżultax l-ineżattezza materjali tal-konstatazzjonijiet ta’ din il-qorti mill-atti tal-proċess (
71
).
153.
L-ebda informazzjoni pprovduta fil-kuntest ta’ dawn l-appelli ma twassal għall-konklużjoni li dan huwa l-każ fil-kawżi inkwistjoni. F’dawn iċ-ċirkustanzi, jien naħseb li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma tistax tiġi akkużata li ma ġabritx informazzjoni ulterjuri dwar il-pożizzjoni kompetittiva ta’ Glunz u ta’ Kronofrance fis-suq tal-folji tal-injam.
154.
Konsegwentement, fl-opinjoni tiegħi dan it-tielet aggravju mhuwiex fondat u għandu jiġi miċħud.
D — Fuq ir-raba’ aggravju, ibbażat fuq ksur tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 230 KE
155.
In sostenn tar-raba’ aggravju, Glunz u OSB iqisu li s-sentenza appellata tmur kontra t-tieni paragrafu tal-Artikolu 230 KE peress li tmur lill’hinn mill-motivi invokati insostenn tar-rikors għal annullament magħmul minn Kronofrance.
156.
Fil-fatt, il-Qorti tal-Prim’Istanza annullat id-deċiżjoni kkontestata minħabba ksur tat-Trattat sa fejn il-Kummissjoni ma kinitx ikkunsidrat l-eżistenza ta’ suq li sejjer lura, filwaqt li dan l-ilment ma kienx ġie invokat minn Kronofrance fil-kuntest tal-ewwel motiv tagħha fir-rigward tal-ksur tat-Trattat, iżda biss insostenn tat-tieni motiv ibbażat fuq abbuż ta’ poter.
157.
B’dan il-mod, billi ma ddistingwietx ilmenti u motivi manifestament differenti, il-Qorti tal-Prim’Istanza kienet wettqet żball ta’ liġi, iktar u iktar meta, skont il-ġurisprudenza, motiv ibbażat fuq il-ksur tat-Trattat ma jistax jiġi eżaminat ex officio mill-qorti Komunitarja (
72
).
158.
Jiena tal-opinjoni, bħal Kronofrance, li dan l-aggravju għandu jiġi miċħud.
159.
Kif indikajt fil-kuntest tal-eżami tat-tieni aggravju, il-Qorti tal-Prim’Istanza eżaminat l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-kalkolu tal-fattur relatat mal-istat tal-kompetizzjoni fil-kuntest ta’ stħarriġ ġudizzjarju sħiħ. Inkwantu r-regoli stabbiliti mill-qafas multisettorjali ġew adottati permezz tal-implementazzjoni tal-Artikolu 87 KE, dawn, infakkar għandhom jiġu interpretati skont id-dispożizzjonijiet tat-Trattat (
73
). Għaldaqstant il-Qorti tal-Prim’Istanza ġustament eżaminat id-deċiżjoni kkontestata fir-rigward tal-Artikolu 87 KE.
160.
Konsegwentement, fl-opinjoni tiegħi, dan l-appell għandu jiġi miċħud bħala mhux fondat.
161.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, jiena naħseb li hemm lok li jiġu miċħuda l-appelli kollha mressqa mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kif ukoll minn Glunz u OSB.
VI — Fuq l-ispejjeż
162.
Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċedura tal-appell skont l-Artikolu 118 ta’ dawn l-istess Regoli, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li fil-kawża preżenti, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kif ukoll Glunz u OSB talbu l-kundanna ta’ Kronofrance għall-ispejjez u dawn tilfu fl-appelli kollha tagħhom, hemm lok, fl-opinjoni tiegħi, li jiġu kkundannati għall-ispejjeż tal-proċeduri ta’ dan l-appell.
VII — Konklużjoni
163.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, jiena nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi bil-mod li ġej:
“1)
L-appelli huma miċħuda.
2)
Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kif ukoll Glunz AG u OSB Deutschland GmbH huma kkundannati għall-ispejjeż tagħhom.”
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	Iktar ’il quddiem rispettivament “Glunz” u “OSB”.
(
3
)	T-27/02, Ġabra p. II-4177, iktar ’il quddiem is-“sentenza kkontestata”.
(
4
)	ĠU C 333, p. 7, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”. It-test tad-deċiżjoni indirizzata lill-awtoritajiet Ġermaniżi hija disponibbli fil-lingwa awtentika, jiġifieri l-Ġermaniz fuq is-sit http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/comp-2000/n517-00.pdf.
(
5
)	ĠU C 107, p. 7, iktar ’il-quddiem il-“qafas multisettorjali”.
(
6
)	Iktar ’il-quddiem “Kronofrance”.
(
7
)	Sentenza tad-19 ta’ Mejju 1993 (C-198/91, Ġabra p. I-2487).
(
8
)	Sentenza tal-15 ta’ Ġunju 1993 (C-225/91, Ġabra p. I-3203).
(
9
)	C-78/03 P, Ġabra p. I-10737.
(
10
)	Regolament tal-Kunsill tat-22 ta’ Marzu 1999 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu [88 KE] (ĠU L 83, p. 1).
(
11
)	Ara, b’mod partikolari s-sentenza tat-2 ta’ April 1998, Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France (C-367/95 P, Ġabra p. I-1719, punti 36 u 38).
(
12
)	It-tieni premessa tar-regolament.
(
13
)	323/82, Ġabra p. 3809.
(
14
)	Punt 16. Din id-definizzjoni reġgħat ingħatat, b’mod partikolari, mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, Cook vs Il-Kummissjoni (punt 24); Matra vs Il-Kummissjoni (punt 18), u Il-Kummissjoni vs Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum (punt 36).
(
15
)	Ara b’mod partikolari, il-punt 6 tal-ewwel riżoluzzjoni, tal-20 ta’ Ottubru 1971, tar-rappreżentati tal-gvernijiet tal-Istati Membri, rijuniti fi ħdan il-Kunsill, fir-rigward tas-sistemi ġenerali ta’ għajnuna reġjonali (ĠU C 111, p. 1); punti 10 sa 12 tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni fuq is-sistema ġenerali ta’ għajnuna reġjonali (ĠU 1979, C 31, p. 9), u kif ukoll it-tieni u t-tielet inċiżi tal-punt I(6), tal-komunikazzjoni tal-Kummissjoni fuq il-metodu ta’ applikazzjoni tal-Artikolu [87(3)(a) u (c), KE] għall-għajnuna reġjonali (ĠU 1988, C 212, p. 2).
(
16
)	Punt 1.4 tal-qafas multisettorjali. Il-proġetti suġġetti għall-obbligu ta’ notifikazzjoni huma ddefiniti fil-punt 2.1 ta’ dan il-qafas.
(
17
)	Skont il-punt 7.7 tal-qafas multisettorjali, il-Kummissjoni ssostni li hemm produzzjoni żejda strutturali fejn, fuq medja għall-aħħar ħames snin, ir-rata tal-użu tal-kapaċitajiet tas-(sub)settur inkwistjoni huwa ta’ iktar minn ħames punti perċentwali minn dak tas-settur ta’ produzzjoni fit-totalità tiegħu. Produzzjoni żejda strutturali hija serja meta fil-konfront tal-medja għas-settur ta’ produzzjoni huwa ta’ iktar minn ħames punti perċentwali.
(
18
)	Skont il-punt 7.8 tal-qafas multisettorjali, is-suq tal-prodotti inkwistjoni jiġi kkunsidrat bħala li sejjer lura jekk ir-rata ta’ tkabbir annwali medju tal-konsum apparenti jkun, waqt il-perijodu tal-aħħar ħames snin, kunsiderevolment inferjuri (b’iktar minn 10 %) mill-medja annwali tas-settur tal-manufattura fl-intier tiegħu fuq livell taż-ŻEE, ħlief jekk ir-rata ta’ tkabbir li tirrigwarda d-domanda għal dan il-prodott jew prodotti turi tendenza sinjifikattiva għall-irkupru. Suq li sejjer lura b’mod assolut jikkorrispondi għal suq li fih ir-rata ta’ tkabbir annwali medja tal-konsum apparenti hija negattiva għall-aħħar ħames snin
(
19
)	Punt 7.6 tal-qafas multisettorjali.
(
20
)	Din in-nomenklatura ġiet stabbilita mir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3037/90, tad-9 ta’ Ottubru 1990, dwar il-klassifikazzjoni statistika tal-attivitajiet ekonomiċi fil-Komunità Ewropea (ĠU L 293, p. 1), kif emendata bir-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 761/93, tal-24 ta’ Marzu 1993 (ĠU L 83, p. 1).
(
21
)	Skont il-Kummissjoni, il-fatturi applikabbli fil-kawża preżenti kellhom jiġu stabbiliti għal:
—
35 % għal dak li jirrigwarda l-intensità massima ammissibbli awtorizzata fil-Land de Saxe-Anhalt;
—
1 għall-fattur T fid-dawl tal-istat ta’ kompetizzjoni fis-suq tal-folji tal-injam;
—
0.8 għall-fattur I (proporzjon kapital/xogħol);
—
1.5 għall-fattur M fid-dawl tal-impatt reġjonali tal-għajnuna inkwistjoni,
jiġifieri intensità massima ammissibbli ta’ 42 % (35 % x 1 x 0.8 x 1.5).
Ara l-punti 8 sa 14 tad-deċiżjoni kkontestata u l-punt 14 tas-sentenza kkontestata.
(
22
)	Il-Qorti tal-Prim’Istanza tirreferi għas-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Cook vs Il-Kummissjoni (punt 22); Matra vs Il-Kummissjoni (punt 16); Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France (punt 38), u kif ukoll is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-13 ta’ Jannar 2004, Thermenhotel Stoiser Franz et vs Il-Kummissjoni (T-158/99, Ġabra p. II-1, punt 57).
(
23
)	Il-Qorti tal-Prim’Istanza tirreferi għas-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Cook vs Il-Kummissjoni (punt 23); Matra vs Il-Kummissjoni (punt 17); Il-Kummissjoni vs Sytraval et Brink’s France (punt 47), u kif ukoll Thermenhotel Stoiser Franz et vs Il-Kummissjoni (punt 69).
(
24
)	Il-Qorti tal-Prim’Istanza tirreferi għas-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, Cook vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punti 23 sa 26) u Matra vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punti 17 sa 20), kif ukoll għas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Settembru 1998, BP Chemicals vs Il-Kummissjoni (T-11/95, Ġabra p. II-3235, punti 89 u 90).
(
25
)	Punt 46 tas-sentenza kkontestata.
(
26
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-22 ta’ Novembru 2007, Sniace vs Il-Kummissjoni (C-260/05 P, Ġabra p. I-10005, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
27
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-1 ta’ Ġunju 1994, Il-Kummissjoni vs Brazzelli Lualdi et (C-136/92 P, Ġabra p. I-1981, punti 47 sa 49), u kif ukoll Sniace vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
28
)	Ara b’mod partikolari, is-sentenza tas-17 ta’ Diċembru 1998, Baustahlgewebe vs Il-Kummissjoni (C-185/95 P, Ġabra p. I-8417, punt 23); tad-29 ta’ April 2004, Il-Parlament vs Ripa di Meana et (C-470/00 P, Ġabra p. I-4167, punt 41), u tas-6 ta’ April 2006, General Motors vs Il-Kummissjoni (C-551/03 P, Ġabra p. I-3173, punt 51).
(
29
)	Sentenza tal-15 ta’ Lulju 1963 (25/62, Ġabra p. 197).
(
30
)	169/84, Ġabra p. 391.
(
31
)	C-321/99 P, Ġabra p. I-4287, punt 61.
(
32
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France, iċċitata iktar ’il fuq (punt 45).
(
33
)	P. 223.
(
34
)	Ara b’mod partikolari, is-sentenzi Cofaz et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 22); Cook vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 20); tad-19 ta’ Ottubru 2000, Italie u Sardegna Lines vs Il-Kummissjoni (C-15/98 u C-105/99, Ġabra p. I-8855, punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata), u kif ukoll Il-Kummissjoni vs Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum, iċċitata iktar ’il fuq (punt 33).
(
35
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi iċċitati iktar ’il fuq Cook vs Il-Kummissjoni (punt 21) u Matra vs Il-Kummissjoni (punt 15).
(
36
)	Fis-sentenza kkontestata, Il-Qorti tal-Prim’Istanza tirriferi b’mod partikolari għas-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Cook vs Il-Kummissjoni (punt 22); Matra vs Il-Kummissjoni (punt 16), u kif ukoll Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France (punti 38 u 39). Din il-ġurisprudenza ġiet ikkonfermata mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum, iċċitata iktar ’il fuq (punt 34) u mill-Qorti tal-Prim’Istanza fis-sentenza tal-10 ta’ Mejju 2006, Air One vs Il-Kummissjoni (T-395/04, Ġabra p. II-1343, punt 33).
(
37
)	Il-modalitajiet ta’ applikazzjoni ta’ din il-proċedura jidhru fl-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 659/1999.
(
38
)	Sentenza tal-11 ta’ Diċembru 1973, Gebrüder Lorenz (120/73, Ġabra p. 1471, punt 3).
(
39
)	Il-modalitajiet ta’ applikazzjoni ta’ din il-proċedura jidhru fl-Artikoli 6 u 7 tar-Regolament Nru 659/1999.
(
40
)	Fuq ir-rwol tal-partijiet interessati fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva mibdija skont l-Artikolu 88(2), KE ara l-Artikolu 20 tar-Regolament Nru 659/1999 u s-sentenzi tat-12 ta’ Lulju 1973, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (70/72, Ġabra p. 813, punt 19); tal-20 ta’ Marzu 1984, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni (84/82, Ġabra p. 1451, punt 13) kif ukoll tas-sentenzi iċċitati iktar ’il fuq Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France, iċċitata iktar ’il fuq (punt 59) u kif ukoll tas-6 ta’ Ottubru 2005, Scott vs Il-Kummissjoni (C-276/03 P, Ġabra p. I-8437, punt 34).
(
41
)	Infakkar li dawn id-drittijiet ma jeżistux fil-kuntest tal-fażi preliminari prevista fl-Artikolu 88(3) KE.
(
42
)	Ara s-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Cook vs Il-Kummissjoni (punt 23) u Matra vs Il-Kummissjoni (punt 17).
(
43
)	Punti 25 u 26 tas-sentenza Cook vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq.
(
44
)	Punti 19 u 20 tas-sentenza Matra vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq.
(
45
)	Ara b’mod partikolari, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Cook vs Il-Kummissjoni (punt 23); Matra vs Il-Kummissjoni (punt 17); Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France (punt 47), kif ukoll Il-Kummissjoni vs Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum, iċċitata iktar ’il fuq (punt 35) u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-22 ta’ Ottubru 1996, Skibsværftsforeningen et vs Il-Kummissjoni (T-266/94, Ġabra p. II-1399, punt 45).
(
46
)	Ara l-punt 45.
(
47
)	Ara wkoll is-sentenza Il-Kummissjoni vs Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum, iċċitata iktar ’il fuq (punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
48
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Cofaz et vs Il-Kummissjoni (punti 22 sa 25) u Il-Kummissjoni vs Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum (punt 37).
(
49
)	Ara, b’mod partikolari, il-punti 101, 102, u 138 sa 141 tal-imsemmija konklużjonijiet. Kif ukoll jenfasizza l-Avukat Ġenerali Jacobs, dawn id-diffikultajiet ġew irrilevati wkoll mid-duttrina, b’mod partikolari: J. Winter, “The rights of complainants in State aid cases: judicial review of Commission decisions adopted under article 88 (ex 93) EC”, Common Market Law Review, 1999, Nru 36, p. 521; U. Soltész, u H. Bielesz, “Judicial review of State aid decisions”, European Competition Law Review, 2004, p. 133; L. Flynn, “Remedies in the European Courts” f’ A. Biondi et (éd.), The Law of State Aid in the EU, Oxford, 2004, p. 283.
Ara wkoll J. Azizi, “Droits de la défense dans la procédure en matière d’aides d’État: le punt de vue judiciaire”, fi “Un rôle pour la défense dans les procédures communautaires de concurrence”, Bruylant, Brussell, 1997, p. 87, b’mod partikolari p. 112 sa 120; G. Vandersanden, “Pour un élargissement du droit des particuliers d’agir en annulation contre des actes autres que les décisions qui leur sont adressées”, Cahiers de droit européen, 1995, Nri 5 u 6; K. Lenaerts, “The legal protection of private parties under the EC Treaty: a coherent and complete system of judicial review?”, Scritti in onore di Giuseppe Federico Mancini, vol. II, Diritto dell’Unione europea, Milano, 1998; B. Jankovec, u V. Kronenberger, “Third parties in state aid litigation: Locus standi and procedural guarantees” f’M. Sánchez Rydelski, The EC State aid regime: distortive effects of State aid on competition and trade, May, Londra, 2006, p. 848; A. Sinnaeve, “State aid procedures: developments since the entry into force of the procedural regulation”, Common Market Law Review 2007, Nru 44, p. 965, kif ukoll E. Coulon, u S. Cras, “Contentieux de la légalité dans le domaine des aides d’État: les récentes évolutions dans l’application des articles 173 et 175 du traité CE”, Cahiers de droit européen, 1999, vol. 35, Nri 1 u 2, p. 61, b’mod partikolari p. 91 sa 110.
(
50
)	Sentenza tad-9 ta’ Ottubru 1984 (91/83 u 127/83, Ġabra p. 3435).
(
51
)	Punt 15.
(
52
)	F’dan ir-rigward, l-Avukat Ġenerali Tesauro, fil-konklużjonijiet tiegħu ppreżentati fil-kawża li tat lok għas-sentenza Cook vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, ippreċiża li ma jistax, f’dawn iċ-ċirkustanzi, jiġi impost fuq l-impriżi li jifformulaw fl-att introduttiv tal-istanza xi lmenti preċiżi li jirreferu għall-importanza u għall-impatt tal-għajnuna, bħall-impatt tal-għajnuna fuq l-ispejjeż ta’ produzzjoni tal-benefiċjarju, l-evoluzzjoni tal-partijiet tas-suq jew l-impatt fuq l-iskambji kummerċjali (punt 41).
(
53
)	Ara, b’mod partikolari l-punti 31 sa 37.
(
54
)	Enfassizzati minni.
(
55
)	ĠU C 278, p. 26. It-test tad-deċiżjoni indirizzata lill-awtoritajiet Ġermaniżi hija disponibbli fil-lingwa oriġinali, jigifieri l-Germaniż, fis-sit http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/comp-2000/n035-00.pdf.
(
56
)	ĠU 2002, C 70, p. 8.
(
57
)	ĠU 2003, C 263, p. 3.
(
58
)	Ara l-punt 79 tas-sentenza kkontestata kif ukoll is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ April 2004, L-Italja vs Il-Kummissjoni (C-91/01, Ġabra p. I-4355, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata) u tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-6 ta’ Marzu 2003, Westdeutsche Landesbank Girozentrale u Land Nordrhein-Westfalen vs Il-Kummissjoni (T-228/99 u T-233/99, Ġabra p. II-435, punt 282 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
59
)	Ara s-sentenza L-Italja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata) u kif ukoll is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-12 ta’ Settembru 2007, Olympiaki Aeroporia Ypiresies vs Il-Kummissjoni (T-68/03, Ġabra p. II-2911, punt 150).
(
60
)	Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Mejju 2000, Franza vs Ladbroke Racing u Il-Kummissjoni (C-83/98 P, Ġabra p. I-3271, punt 25). Ara wkoll is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza, Westdeutsche Landesbank Girozentrale u Land Nordrhein-Westfalen, iċċitata iktar ’il fuq (punt 282) u kif ukoll tat-30 ta’ Marzu 2000, Kish Glass vs Il-Kummissjoni (T-65/96, Ġabra p. II-1885, punt 64).
(
61
)	Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza Franza vs Ladbroke Racing u Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 25); tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-11 ta’ Lulju 2002, HAMSA vs Il-Kummissjoni (T-152/99, Ġabra p. II-3049, punt 159) u Olympiaki Aeroporia Ypiresies vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 150).
(
62
)	ĠU 1996, C 213, p. 4.
(
63
)	Ara l-punti 50 sa 54.
(
64
)	Ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizza tal-24 ta’ Frar1987, Deufil vs Il-Kummissjoni (310/85, Ġabra p. 901, punt 22) kif ukoll tas-26 ta’ Settembru 2002, Spanja vs Il-Kummissjoni (C-351/98, Ġabra p. I-8031, punt 53) u kif ukoll tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-30 ta’ April 1998, Vlaams Gewest vs Il-Kummissjoni (T-214/95, Ġabra p. II-717, punt 79 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
65
)	L. Senden, “Soft Law in European Community Law”, Hart Publishing, Oxford and Portland Oregon, 2004.
(
66
)	Ara s-sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2006, Il-Belġju u Forum 187 vs Il-Kummissjoni (C-182/03 u C-217/03, Ġabra p. I-5479, punt 72).
(
67
)	Idem.
(
68
)	Ara s-sentenza L-Italja vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 45).
(
69
)	Ara l-punti 1.1 sa 1.4 tal-qafas multisettorjali.
(
70
)	Ara l-punti 7.7 u 7.8 tal-qafas multisettorjali, iċċitata fin-noti f’qiegħ il-paġni 17 u 18.
(
71
)	Ara, b’mod partikolari, id-Digriet tat-12 ta’ Diċembru 2006, Autosalone Ispra vs Il-Kummissjoni (C-129/06 P, Ġabra p. I-131, punt 22 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
72
)	Fil-kitbiet tagħhom, Glunz u OSB jirriferu għas-sentenza Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France, iċċitata iktar ’il fuq (punt 67).
(
73
)	Nirreferi għall-punt 141 tal-konklużjonijiet preżenti.