62023CJ0701
WYROK TRYBUNAŁU (szósta izba)
z dnia 3 kwietnia 2025 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Zasada ne bis in idem – Konwencja wykonawcza do układu z Schengen – Artykuł 54 – Karta praw podstawowych Unii Europejskiej – Artykuł 50 – Orzeczenie o tymczasowym umorzeniu postępowania wydane w państwie członkowskim wobec zmarłych osób fizycznych, które wcześniej były zatrudnione przez osobę prawną – Postępowanie karne wszczęte przeciwko osobie prawnej w innym państwie członkowskim – Niedopuszczalność
W sprawie C‑701/23
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez tribunal judiciaire de Paris (sąd rejonowy w Paryżu, Francja) postanowieniem z dnia 4 lipca 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 14 listopada 2023 r., w postępowaniu karnym przeciwko
Swiftair SA,
przy udziale:
Syndicat ALTER,
Association AH5017-Ensemble i in.,
TRYBUNAŁ (szósta izba),
w składzie: A. Kumin, prezes izby, T. von Danwitz (sprawozdawca), wiceprezes Trybunału, i S. Gervasoni, sędzia,
rzecznik generalny: D. Spielmann,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Swiftair SA – R. Lindon i P. Spinosi, avocats,
–
w imieniu syndicat ALTER – A. Lyon-Caen, avocat,
–
w imieniu association AH5017-Ensemble – E. Piwnica, avocat,
–
w imieniu rządu francuskiego – R. Bénard, B. Dourthe i B. Fodda, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu rządu hiszpańskiego – A. Gavela Llopis, w charakterze pełnomocnika,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – F. Blanc i I. Zaloguin, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 54 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. zawartego między rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec i Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz.U. 2000, L 239, s. 19), podpisanej w dniu 19 czerwca 1990 r. w Schengen (Luksemburg), która weszła w życie dnia 26 marca 1995 r. (zwanej dalej „KWUS”) w świetle art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”).
2
Wniosek ten został przedstawiony w ramach postępowania karnego przeciwko spółce Swiftair SA, oskarżonej o nieumyślne spowodowanie śmierci w Mali w dniu 24 lipca 2014 r.
Ramy prawne
Prawo Unii
3
Motywy KWUS mają następujące brzmienie:
„Opierając się na Układzie z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 roku w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach,
Zdecydowawszy wypełnić zobowiązania wyrażone w powyższym Układzie, mające na celu zniesienie kontroli przepływu osób na ich wspólnych granicach oraz ułatwienie transportu i przepływu towarów na tych granicach,
[…] mając na uwadze, co następuje:
Traktat ustanawiający Wspólnoty Europejskie, uzupełniony Jednolitym Aktem Europejskim, przewiduje, że rynek wewnętrzny obejmuje obszar bez granic wewnętrznych;
[…]”.
4
Artykuł 54 KWUS stanowi:
„Osoba, której proces zakończył się wydaniem prawomocnego wyroku na obszarze jednej umawiającej się strony, nie może być ścigana na obszarze innej umawiającej się strony za ten sam czyn, pod warunkiem że została nałożona i wykonana kara lub jest ona w trakcie wykonywania, lub nie może być już wykonana na mocy przepisów prawnych skazującej umawiającej się strony”.
Prawo hiszpańskie
5
Artykuł 637 Ley de Enjuiciamiento Criminal (kodeksu postępowania karnego) ma następujące brzmienie:
„Zwyczajne umorzenie postępowania:
1) w przypadku gdy brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu będącego podstawą prowadzenia postępowania karnego;
2) w przypadku gdy czyn nie stanowi występku ani zbrodni;
3) w przypadku gdy postępowanie wykazało, że osoba, której postawiono zarzuty, nie ponosi odpowiedzialności karnej jako sprawca, pomocnik lub paser”.
6
Artykuł 641 tego kodeksu stanowi:
„Tymczasowe umorzenie postępowania:
1) w przypadku gdy popełnienie przestępstwa uzasadniającego prowadzenie postępowania karnego nie zostało należycie udowodnione;
2) w przypadku gdy z postępowania przygotowawczego wynika, że przestępstwo istotnie zostało popełnione, lecz nie ma dostatecznych podstaw, aby postawić konkretnej osobie lub osobom zarzuty sprawstwa, pomocnictwa lub paserstwa”.
Prawo francuskie
7
Artykuł 113‑9 code pénal (kodeksu karnego) stanowi:
„W wypadkach przewidzianych w art. 113‑6 i 113‑7 nie można wszcząć postępowania przeciwko osobie, która udowodni, że została prawomocnie osądzona za granicą za te same czyny a w razie skazania – że kara została odbyta lub uległa przedawnieniu”.
8
Artykuł 692 code de procédure pénale (kodeksu postępowania karnego) stanowi:
„W wypadkach przewidzianych w poprzednim rozdziale nie można wszcząć postępowania przeciwko osobie, która udowodni, że została prawomocnie osądzona za granicą za te same czyny a w razie skazania – że kara została odbyta lub uległa przedawnieniu”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
9
W dniu 24 lipca 2014 r. zarejestrowany w Hiszpanii samolot należący do spółki Swiftair wystartował z Wagadugu (Burkina Faso) w kierunku Algieru (Algieria). Samolot ten rozbił się na pustyni w północnej części Mali. Wszystkie osoby znajdujące się na jego pokładzie, w tym 54 obywateli francuskich, poniosły śmierć.
10
W następstwie tego wypadku postanowieniem z dnia 24 lipca 2014 r. Juzgado Central de Instrucción no 6 (krajowy sąd śledczy nr 6, Hiszpania) wszczął śledztwo. W późniejszym postanowieniu z dnia 23 września 2014 r., po wykluczeniu hipotezy zamachu terrorystycznego, sąd ów stwierdził, że śledztwo miało mieć na celu ustalenie, czy przyczyną zdarzenia mógł być brak doświadczenia lub lekkomyślność osób fizycznych, które były pilotami wspomnianego samolotu.
11
Równolegle we Francji podjęto działania, aby żandarmeria transportu lotniczego przeprowadziła dochodzenie w sprawie. Na wniosek z dnia 29 lipca 2014 r. zostało wszczęte postępowanie przygotowawcze w sprawie nieumyślnego spowodowania śmierci.
12
W latach 2014–2016 francuskie i hiszpańskie organy sądowe współpracowały ze sobą poprzez między innymi wnioski o wzajemną pomoc międzynarodową w postępowaniu karnym. Wymiana korespondencji między tymi organami nie pozwoliła jednak na wcześniejsze rozstrzygnięcie kwestii istnienia ewentualnej sprzeczności orzeczeń wydanych w wyniku dochodzeń prowadzonych równolegle przez wspomniane organy.
13
W dniu 18 lipca 2016 r. hiszpański sąd śledczy wydał postanowienie o tymczasowym umorzeniu na podstawie art. 641 hiszpańskiego kodeksu postępowania karnego ze względu na to, że „w odniesieniu do ludzkiego i zawodowego aspektu załogi” oraz ze względu na stan statku powietrznego nie znalazł on „żadnego dowodu na to, że spółka [Swiftair] dopuściła się nieprawidłowości, które mogły mieć związek z wypadkiem lotniczym […]”. W szczególności zgodnie z tym postanowieniem nie stwierdzono „naruszenia obiektywnego obowiązku uwagi lub staranności wymaganej od pilotów statków powietrznych”.
14
We Francji dochodzenia techniczne zostały powierzone kolegium trzech ekspertów, którego sprawozdanie końcowe, złożone w dniu 23 grudnia 2016 r., stwierdziło istnienie czynników, które przyczyniły się do tego wypadku, takich jak sezonowy charakter pracy pilotów, co przyczyniło się do obniżenia poziomu sprawności pilotów w nietypowych sytuacjach, oraz niedostateczna liczba i niekompletna treść szkoleń naziemnych i na symulatorze lotów, co przyczyniło się do braku reakcji dostosowanej do danej sytuacji.
15
W dniu 29 czerwca 2017 r. francuski sąd śledczy przedstawił spółce Swiftair zarzut nieumyślnego spowodowania śmierci, ponieważ nie zapewniła ona załodze „wystarczającego szkolenia” i z tego względu nieumyślnie przyczyniła się do śmierci wszystkich osób na pokładzie, wśród których znajdowali się obywatele francuscy. Pismem z dnia 24 listopada 2017 r. spółka Swiftair zażądała cofnięcia postawionych jej zarzutów ze względu na wydane w stosunku do niej w Hiszpanii postanowienia o umorzeniu postępowania, które było prawomocne i powinno być wiążące we Francji na podstawie art. 54 KWUS i zasady ne bis in idem ustanowionej w tym art. 54. W dniu 16 listopada 2018 r. izba śledcza uznała ten wniosek za niedopuszczalny.
16
Postanowieniem z dnia 18 maja 2021 r. francuski sąd śledczy przekazał sprawę spółki Swiftair do tribunal judiciaire de Paris (sądu rejonowego w Paryżu, Francja), który jest sądem odsyłającym, oddalając jednocześnie podniesione przez tę spółkę argumenty dotyczące naruszenia zasady ne bis in idem ze względu na to, że według niego postanowienie o umorzeniu postępowania nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej i nie jest prawomocne. W szczególności wspomniane orzeczenie, które nie ma odpowiednika w prawie francuskim, nie skutkuje ostatecznym wygaśnięciem prawa oskarżyciela publicznego do wniesienia aktu oskarżenia i nie stoi na przeszkodzie innemu postępowaniu karnemu za te same czyny.
17
Sąd odsyłający zauważa w szczególności, że zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami hiszpańskimi odpowiedzialność karna osoby prawnej, takiej jak spółka Swiftair, nie może powstać i że z tego powodu wobec tej osoby nie dokonano formalnie na etapie śledztwa żadnej czynności procesowej ani nie zastosowano środka zapobiegawczego w Hiszpanii. Sąd ten zastanawia się zatem nad kwestią, czy w zakresie, w jakim postanowienie o umorzeniu postępowania wydane w Hiszpanii może mieć charakter prawomocny, obejmuje ono, do celów stosowania art. 54 KWUS, nie tylko osoby fizyczne, których dotyczy ono bezpośrednio, lecz również osobę prawną, której dotyczy pośrednio, w związku z czym należy uznać, że proces tej osoby prawnej „zakończył się wydaniem prawomocnego wyroku” w rozumieniu tego art. 54.
18
W tych okolicznościach tribunal judiciaire de Paris (sąd rejonowy w Paryżu) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy art. 54 KWUS w świetle art. 50 Karty należy interpretować w ten sposób, że zaskarżalne postanowienie o umorzeniu postępowania wydane przez organ sądowy w jednym z umawiających się państw po przeprowadzeniu szczegółowego śledztwa w sprawie, stojące na przeszkodzie dalszemu prowadzeniu postępowania z wyjątkiem przypadku ujawnienia się nowych dowodów, należy zakwalifikować jako prawomocne orzeczenie w rozumieniu tego artykułu, nawet jeżeli w umawiającym się państwie, w którym wydano to postanowienie o umorzeniu, nie wywołuje ono wszystkich skutków orzeczenia mającego w pełnym zakresie powagę rzeczy osądzonej?
2)
Czy art. 54 KWUS w świetle art. 50 Karty należy interpretować w ten sposób, że w przypadku postanowienia o umorzeniu postępowania, mającego walor prawomocnego orzeczenia, zapewniającego ustanowioną na mocy tego postanowienia ochronę wynikającą z zasady ne bis in idem, zwrot »osoba, której proces zakończył się wydaniem prawomocnego wyroku« odnosi się do każdej osoby, na której skupiało się śledztwo i której działanie lub zaniechanie było przedmiotem postępowania przygotowawczego, nawet jeżeli wobec tej osoby nie dokonano formalnie na etapie śledztwa żadnej czynności procesowej ani nie zastosowano środka zapobiegawczego?
3)
Czy art. 54 KWUS w świetle art. 50 Karty należy interpretować w ten sposób, że zachodzi tożsamość podmiotowa pomiędzy, z jednej strony, osobami fizycznymi działającymi w ramach pełnienia obowiązków w spółce, na rzecz i na rachunek osoby prawnej, którą reprezentują, a z drugiej strony, samą tą osobą prawną, co skutkuje niedopuszczalnością prowadzenia postępowania karnego przeciwko osobie prawnej w umawiającym się państwie, jeżeli w odniesieniu do jej przedstawicieli ustawowych »proces zakończył się wydaniem prawomocnego wyroku« w rozumieniu prawa Unii w innym umawiającym się państwie, mimo że przeciwko samej osobie prawnej nigdy nie toczyło się w tym państwie postępowanie karne?
4)
Jeżeli na poprzedzające pytanie zostanie udzielona odpowiedź twierdząca, to czy w takim przypadku art. 54 KWUS w świetle art. 50 Karty należy interpretować w ten sposób, że ochrona wynikająca z zasady ne bis in idem powinna przysługiwać osobie prawnej także w przypadku, gdy w umawiającym się państwie, w którym zapadło prawomocne orzeczenie, w żadnym razie nie można było prowadzić postępowania karnego przeciwko osobie prawnej, bądź dlatego, że w państwie tym osoby prawne nie ponoszą bezpośredniej odpowiedzialności karnej, bądź dlatego, że odpowiedzialność karna osób prawnych nie obejmuje przestępstw, których dotyczy dane postępowanie karne?”.
W przedmiocie dopuszczalności
19
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach postępowania, o którym mowa w art. 267 TFUE, wyłącznie do sądu krajowego, przed którym toczy się spór i który musi przyjąć odpowiedzialność za mające zapaść orzeczenie sądowe, należy – przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy – zarówno ocena, czy do wydania wyroku jest mu niezbędne uzyskanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, jak i ocena przedstawionych Trybunałowi pytań. W konsekwencji, jeśli postawione pytania dotyczą wykładni normy prawa Unii, Trybunał jest co do zasady zobowiązany do wydania orzeczenia (wyrok z dnia 22 października 2024 r., Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret, C‑652/22, EU:C:2024:910, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo).
20
Niemniej to do samego Trybunału należy zbadanie okoliczności, w jakich zwrócił się do niego sąd krajowy, w celu ustalenia własnej właściwości lub dopuszczalności przedłożonego mu wniosku (wyrok z dnia 22 października 2024 r., Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret, C‑652/22, EU:C:2024:910, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo).
21
W tym kontekście należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunał może odmówić wydania orzeczenia w przedmiocie pytania prejudycjalnego zadanego przez sąd krajowy, gdy żądana wykładnia prawa Unii w sposób oczywisty nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia użytecznej odpowiedzi na postawione mu pytania [wyrok z dnia 30 kwietnia 2024 r., M.N. (EncroChat), C‑670/22, EU:C:2024:372, pkt 65 i przytoczone tam orzecznictwo].
22
W tym względzie wymogi dotyczące treści wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym uregulowano wyraźnie w art. 94 regulaminu postępowania przed Trybunałem, z którym w ramach współpracy ustanowionej w art. 267 TFUE sąd odsyłający powinien być zapoznany i którego powinien skrupulatnie przestrzegać. Zgodnie z tymi wymogami, które zostały przypomniane w pkt 15 Zaleceń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dla sądów krajowych dotyczących składania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym (Dz.U. 2019, C 380, s. 1) wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym powinien zawierać „zwięzłe omówienie przedmiotu sporu w postępowaniu głównym oraz istotnych okoliczności faktycznych sprawy, jakie ustalił sąd odsyłający, lub co najmniej wskazanie okoliczności faktycznych, na jakich oparte są pytania”, „treść przepisów krajowych mogących mieć zastosowanie w sprawie oraz, w stosownym wypadku, wskazanie istotnego dla sprawy orzecznictwa sądów krajowych” oraz „omówienie powodów, dla których sąd odsyłający powziął wątpliwości w kwestii wykładni lub ważności określonych przepisów prawa Unii Europejskiej, jak również związku, jaki dostrzega on między tymi przepisami a uregulowaniami krajowymi, które znajdują zastosowanie w postępowaniu głównym”.
23
W odniesieniu do niniejszej sprawy należy przypomnieć, że na podstawie art. 54 KWUS osoba, której proces zakończył się wydaniem prawomocnego wyroku na obszarze jednej umawiającej się strony, nie może być ścigana na obszarze innej umawiającej się strony za ten sam czyn, pod warunkiem że została nałożona i wykonana kara lub jest ona w trakcie wykonywania, lub nie może być już wykonana na mocy przepisów prawnych skazującej umawiającej się strony.
24
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem celem art. 54 KWUS jest zagwarantowanie osobie, która została skazana i odbyła karę lub ewentualnie została prawomocnie uniewinniona w jednym z umawiających się państw, by mogła się przemieszczać wewnątrz strefy Schengen bez obawy, że za te same czyny będzie ścigana w innym umawiającym się państwie (wyrok z dnia 14 września 2023 r., Volkswagen Group Italia i Volkswagen Aktiengesellschaft, C‑27/22, EU:C:2023:663, pkt 81 i przytoczone tam orzecznictwo).
25
Przepis ten należy bowiem interpretować w świetle, po pierwsze, art. 3 ust. 2 TUE, zgodnie z którym Unia zapewnia swoim obywatelom przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości bez granic wewnętrznych, w której zagwarantowana jest swoboda przepływu osób (zob. podobnie wyrok z dnia 29 czerwca 2016 r., Kossowski, C‑486/14, EU:C:2016:483, pkt 46), a po drugie z motywów KWUS, z których wynika, że celem tej konwencji jest zniesienie kontroli na wspólnych granicach w zakresie przepływu osób oraz ułatwienie w nim przewozu i przepływu towarów w ramach obszaru bez granic wewnętrznych.
26
W konsekwencji art. 54 KWUS nie ma znaczenia, w sytuacji gdy nie chodzi o możliwość swobodnego przemieszczania się w tym obszarze, a w szczególności, gdy sprawa dotyczy wyłącznie osób prawnych (zob. podobnie wyrok z dnia 14 września 2023 r., Volkswagen Group Italia i Volkswagen Aktiengesellschaft, C‑27/22, EU:C:2023:663, pkt 82).
27
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że postępowanie karne wszczęte we Francji, będące przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, toczy się wyłącznie przeciwko osobie prawnej, a mianowicie spółce Swiftair. Osoby fizyczne, których odpowiedzialność karna została zbadana w Hiszpanii, zmarły w wypadku rozpatrywanym w postępowaniu głównym. W konsekwencji, ponieważ możliwość swobodnego przemieszczania się przez osoby fizyczne w sposób oczywisty nie jest przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, art. 54 KWUS nie ma do niego zastosowania.
28
Zgodnie zaś z orzecznictwem, jeżeli przepisy prawa Unii, których dotyczą pytania prejudycjalne, nie mają zastosowania do sporu w postępowaniu głównym, a zatem nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia tego sporu, należy uznać, że wnioskowane orzeczenie w trybie prejudycjalnym nie jest konieczne, aby umożliwić sądowi odsyłającemu wydanie wyroku, a zatem pytania te są niedopuszczalne (zob. podobnie wyrok z dnia 22 października 2024 r., Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret, C‑652/22, EU:C:2024:910, pkt 38, 68). Z powyższego wynika, że pytania przedstawione w niniejszej sprawie przez sąd odsyłający są z tego powodu niedopuszczalne w zakresie, w jakim dotyczą art. 54 KWUS.
29
Chociaż sąd odsyłający odnosi się również do art. 50 Karty, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 51 ust. 1 Karty jej postanowienia mają zastosowanie do państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii. Wyrażenie „stosują […] prawo Unii” w rozumieniu art. 51 ust. 1 Karty zakłada istnienie związku między aktem prawa Unii a rozpatrywanym środkiem krajowym, który wykracza poza bliskość danych dziedzin lub pośredni wpływ jednej dziedziny na drugą [zob. podobnie wyrok z dnia 28 listopada 2024 r., PT (Ugoda zawarta między prokuratorem a sprawcą przestępstwa), C‑432/22, EU:C:2024:987, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo].
30
W niniejszej sprawie, ponieważ sąd odsyłający nie przedstawił we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym związku, jaki dostrzega między przepisami krajowymi mającymi zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym a właściwymi przepisami prawa Unii, wniosek ten nie pozwala w obecnym stanie na wykazanie, że sytuacja rozpatrywana w postępowaniu głównym wchodzi w zakres stosowania tego prawa. Tymczasem zgodnie z orzecznictwem Trybunału w takim wypadku Trybunał nie jest właściwy do oceny wniosku, a przytaczane ewentualnie postanowienia Karty nie mogą stanowić same w sobie podstawy takiej właściwości (postanowienie z dnia 17 maja 2024 r., VGG i in., C‑190/23, EU:C:2024:420, pkt 57 i przytoczone tam orzecznictwo).
31
W konsekwencji, jeśli chodzi o wnioskowaną wykładnię art. 50 Karty, należy stwierdzić, że w obecnym stanie rzeczy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego i prawnego niezbędnymi do udzielenia użytecznej odpowiedzi na pytania, które zostały mu przedstawione w rozumieniu utrwalonego orzecznictwa, o którym mowa w pkt 21 niniejszego wyroku. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nie spełnia wymogów przypomnianych w pkt 22 niniejszego wyroku, a w szczególności wymogów zawartych w art. 94 lit. c) regulaminu postępowania, ponieważ nie przedstawiono związku, jaki sąd odsyłający dostrzega między przepisami krajowymi mającymi zastosowanie w postępowaniu głównym a właściwymi przepisami prawa Unii.
32
Z powyższego wynika, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny w całości.
33
Sąd odsyłający zachowuje jednak możliwość przedłożenia nowego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym zawierającego wszystkie informacje umożliwiające Trybunałowi wydanie orzeczenia (zob. podobnie postanowienie z dnia 20 maja 2021 r., ENR Grenelle Habitat i in., C‑88/20, EU:C:2021:407, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo).
W przedmiocie kosztów
34
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (szósta izba) orzeka, co następuje:
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez tribunal judiciaire de Paris (sąd rejonowy w Paryżu, Francja) postawieniem z dnia 4 lipca 2023 r., jest niedopuszczalny.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: francuski.