62017TJ0007
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δεύτερο τμήμα)
της 15ης Οκτωβρίου 2018 (
*1
) (
i
)
«Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Διαδικασία ανακοπής – Αίτηση καταχώρισης λεκτικού σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης MINERAL MAGIC – Προγενέστερο λεκτικό εθνικό σήμα MAGIC MINERALS BY JEROME ALEXANDER – Σχετικός λόγος απαραδέκτου – Άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΚ) 207/2009 [νυν άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1001]»
Στην υπόθεση T‑7/17,
John Mills Ltd, με έδρα το Λονδίνο (Ηνωμένο Βασίλειο), εκπροσωπούμενη από τον S. Malynicz, QC,
προσφεύγουσα,
κατά
Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO), εκπροσωπούμενου από την A. Lukošiūtė και τον D. Hanf,
καθού,
αντίδικος ενώπιον του τμήματος προσφυγών του EUIPO και παρεμβαίνουσα ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου:
Jerome Alexander Consulting Corp., με έδρα το Surfside, Φλόριντα (Ηνωμένες Πολιτείες), εκπροσωπούμενη από τον T. Bamford και την C. Rani, solicitors,
με αντικείμενο προσφυγή κατά της απόφασης του πρώτου τμήματος προσφυγών του EUIPO της 5ης Οκτωβρίου 2016 (υπόθεση R 2087/2015-1), σχετικά με διαδικασία ανακοπής μεταξύ της Jerome Alexander Consulting και της John Mills,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα),
συγκείμενο από τους M. Prek (εισηγητή), πρόεδρο, E. Buttigieg και B. Berke, δικαστές,
γραμματέας: X. Lopez Bancalari, διοικητική υπάλληλος,
έχοντας υπόψη το δικόγραφο της προσφυγής που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 5 Ιανουαρίου 2017,
έχοντας υπόψη το υπόμνημα αντίκρουσης του EUIPO που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 31 Μαρτίου 2017,
έχοντας υπόψη το υπόμνημα αντίκρουσης της παρεμβαίνουσας που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 3 Απριλίου 2017,
κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 5ης Φεβρουαρίου 2018,
έχοντας υπόψη τη διάταξη της 13ης Μαρτίου 2018 για την επανάληψη της προφορικής διαδικασίας,
έχοντας υπόψη τη γραπτή ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου προς τους διαδίκους και τις απαντήσεις τους, οι οποίες κατατέθηκαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 30 Μαρτίου και στις 4 Απριλίου 2018,
έχοντας υπόψη την απόφαση της 11ης Απριλίου 2018, με την οποία κηρύχθηκε το πέρας της προφορικής διαδικασίας,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Ιστορικό της διαφοράς
1
Στις 18 Σεπτεμβρίου 2013 η προσφεύγουσα, John Mills Ltd, υπέβαλε στο Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) αίτηση καταχώρισης σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) 207/2009 του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2009, για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2009, L 78, σ. 1), όπως έχει τροποποιηθεί [έχει αντικατασταθεί από τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017, για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2017, L 154, σ. 1)].
2
Το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση είναι το ακόλουθο λεκτικό σημείο:
MINERAL MAGIC
3
Τα προϊόντα για τα οποία ζητήθηκε η καταχώριση εμπίπτουν στην κλάση 3 υπό την έννοια του διακανονισμού της Νίκαιας σχετικά με τη διεθνή ταξινόμηση προϊόντων και υπηρεσιών όσον αφορά την καταχώριση των σημάτων, της 15ης Ιουνίου 1957, όπως αναθεωρήθηκε και τροποποιήθηκε, και αντιστοιχούν στην ακόλουθη περιγραφή: «Λοσιόν για τα μαλλιά· παρασκευάσματα απόξεσης· σαπούνια· αρωματισμού (προϊόντα)· αιθέρια (έλαια)· καλλυντικά· παρασκευάσματα καθαρισμού και περιποίησης του δέρματος, του τριχωτού της κεφαλής και των μαλλιών· αποσμητικά σώματος (είδη αρωματοποιίας)».
4
Η αίτηση καταχώρισης σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δημοσιεύθηκε στο Δελτίο Κοινοτικών Σημάτων αριθ. 2014/14, της 23ης Ιανουαρίου 2014.
5
Στις 23 Απριλίου 2015 η παρεμβαίνουσα, Jerome Alexander Consulting Corp., άσκησε ανακοπή, βάσει του άρθρου 41 του κανονισμού 207/2009 (νυν άρθρου 46 του κανονισμού 2017/1001), κατά της καταχώρισης σήματος που είχε ζητηθεί για τα παρατιθέμενα στη σκέψη 3 προϊόντα.
6
Η ανακοπή στηριζόταν στα εξής προγενέστερα σήματα:
–
στο λεκτικό αμερικανικό σήμα MAGIC MINERALS BY JEROME ALEXANDER αριθ. 4274584, για τα ακόλουθα προϊόντα: «Πούδρα προσώπου με μεταλλικά στοιχεία»·
–
στο μη καταχωρισμένο λεκτικό αμερικανικό σήμα MAGIC MINERALS, για τα ακόλουθα προϊόντα: «Καλλυντικά».
7
Προς στήριξη της ανακοπής προβλήθηκαν οι λόγοι που διαλαμβάνονται στο άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009 (νυν άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 2017/1001).
8
Με απόφαση της 18ης Αυγούστου 2015, το τμήμα ανακοπών απέρριψε την ανακοπή.
9
Στις 15 Οκτωβρίου 2015, η παρεμβαίνουσα άσκησε προσφυγή ενώπιον του EUIPO, δυνάμει των άρθρων 58 έως 64 του κανονισμού 207/2009 (νυν άρθρων 66 έως 71 του κανονισμού 2017/1001), κατά της απόφασης του τμήματος ανακοπών.
10
Με την από 5 Οκτωβρίου 2016 απόφασή του (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), το πρώτο τμήμα προσφυγών του EUIPO ακύρωσε την απόφαση του τμήματος ανακοπών και, βάσει του άρθρου 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009, αρνήθηκε τη ζητηθείσα καταχώριση σήματος.
11
Πρώτον, το τμήμα προσφυγών έλαβε υπόψη το γεγονός ότι η παρεμβαίνουσα δεν στήριξε εν τέλει την ανακοπή της στο μη καταχωρισμένο αμερικανικό σήμα MAGIC MINERALS και ότι επικαλέστηκε επομένως μόνον το λεκτικό αμερικανικό σήμα MAGIC MINERALS BY JEROME ALEXANDER.
12
Δεύτερον, το τμήμα προσφυγών μνημόνευσε τον σκοπό του άρθρου 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009, δηλαδή την αποτροπή του ενδεχομένου αθέμιτης οικειοποίησης σήματος από τον ειδικό πληρεξούσιο του δικαιούχου του, και τις προϋποθέσεις οι οποίες, κατά την κρίση του, έπρεπε να πληρούνται προκειμένου να γίνει δεκτή η ανακοπή βάσει της διατάξεως αυτής, δηλαδή ο ανακόπτων να είναι ο δικαιούχος του προγενεστέρου σήματος, ο αιτών την καταχώριση του σήματος να είναι ή να ήταν ο ειδικός πληρεξούσιος ή ο αντιπρόσωπος του προαναφερθέντος δικαιούχου, η αίτηση καταχώρισης να έχει υποβληθεί επ’ ονόματι του ειδικού πληρεξουσίου ή του αντιπροσώπου χωρίς τη συγκατάθεση του δικαιούχου και χωρίς να υπάρχουν θεμιτοί λόγοι που να δικαιολογούν την πράξη του ειδικού πληρεξουσίου ή του αντιπροσώπου και η αίτηση καταχώρισης να αφορά πανομοιότυπα ή παρόμοια σημεία και προϊόντα.
13
Τρίτον, το τμήμα προσφυγών εξέτασε συγκεκριμένα αν πληρούνται τα κριτήρια ώστε να γίνει δεκτή η ανακοπή με βάση το άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009. Καταρχάς, όσον αφορά την ύπαρξη σχέσεως ειδικού πληρεξουσίου/εντολέα, το τμήμα προσφυγών υπογράμμισε ότι οι όροι «ειδικός πληρεξούσιος» και «αντιπρόσωπος» έπρεπε να ερμηνευθούν ευρέως. Εν προκειμένω, διαπίστωσε ότι η σύμβαση διανομής μεταξύ των διαδίκων προέβλεπε ότι η προσφεύγουσα θα αναλάμβανε τη διανομή των προϊόντων της παρεμβαίνουσας στην Ένωση. Επισήμανε επίσης ότι η σύμβαση περιείχε όρους που αφορούσαν τον αποκλειστικό χαρακτήρα της, ρήτρα μη ανταγωνισμού καθώς και όρους για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας της παρεμβαίνουσας. Εκτίμησε ότι τα προσκομισθέντα από την παρεμβαίνουσα αποδεικτικά στοιχεία, δηλαδή δελτία παραγγελίας, εκ των οποίων ένα έφερε ημερομηνία κατά δύο μήνες προγενέστερη της ημερομηνίας κατάθεσης του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση, αποδείκνυαν την ύπαρξη σημαντικής εμπορικής σχέσης που υπερέβαινε την απλή συνήθη σχέση μεταξύ προμηθευτή και διανομέα. Δέχθηκε, ως εκ τούτου, την ύπαρξη πραγματικής, ενεργού και διαρκούς εμπορικής σχέσης, η οποία γεννά γενική υποχρέωση εμπιστοσύνης και πίστης, κατά την ημερομηνία κατάθεσης του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση και ότι η προσφεύγουσα ήταν ειδικός πληρεξούσιος υπό την έννοια του άρθρου 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009.
14
Τέταρτον, το τμήμα προσφυγών τόνισε ότι το άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009 αφορά, εκτός από τις περιπτώσεις στις οποίες τα συγκρινόμενα προϊόντα ή υπηρεσίες είναι πανομοιότυπα, και εκείνες στις οποίες είναι παρόμοια. Επισήμανε ότι, εν προκειμένω, τα προϊόντα τα οποία καλύπτονται από τα αντιπαρατιθέμενα σημεία είναι πανομοιότυπα, καθόσον τα «καλλυντικά» που καλύπτει το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση περιλαμβάνουν την «πούδρα προσώπου με μεταλλικά στοιχεία», την οποία καλύπτει το προγενέστερο σήμα, ή παρόμοια, καθόσον τα άλλα προϊόντα που καλύπτονται από το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση παρουσιάζουν κοινά στοιχεία με εκείνα που καλύπτονται από το προγενέστερο σήμα, διότι είναι δυνατό να αποτελούνται από πανομοιότυπα συστατικά, παρασκευάζονται συχνά από τις ίδιες εταιρίες και προσφέρονται από κοινού σε καταστήματα φαρμακευτικών και καλλυντικών ειδών και στους ίδιους διαδρόμους των καταστημάτων λιανικής πώλησης.
15
Όσον αφορά τα σημεία, το τμήμα προσφυγών έκρινε ότι ήταν παρόμοια. Καταρχάς, επισήμανε την εντυπωσιακή ομοιότητα των δύο πρώτων λεκτικών στοιχείων («magic» και «minerals») του προγενέστερου σήματος και των λεκτικών στοιχείων του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση. Ακολούθως, τόνισε ότι το προγενέστερο σήμα μπορούσε να γίνει αντιληπτό από το ενδιαφερόμενο κοινό της Ένωσης ως σημείο αποτελούμενο από δύο στοιχεία: το στοιχείο «by jerome alexander» θα γινόταν αντιληπτό ως προσδιορισμός της μητρικής εταιρίας, δηλαδή της οντότητας που φέρει την ευθύνη για το προϊόν, και το στοιχείο «magic minerals» θα γινόταν κατά πάσα πιθανότητα αντιληπτό ως προσδιορισμός του ίδιου του προϊόντος ή της σειράς προϊόντων. Τέλος, κατά την κρίση του, το γεγονός ότι το United States patent and trademark office (USPTO, Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και Σημάτων των Ηνωμένων Πολιτειών) δεν προέβαλε αντίρρηση στην καταχώριση του σήματος MAGIC MINERALS BY JEROME ALEXANDER, παρά την ύπαρξη του σήματος MINERAL MAGIC COSMETICS, δεν σήμαινε παρά ταύτα ότι δεν υπήρχε κίνδυνος σύγχυσης μεταξύ τους. Επισήμανε, ειδικότερα, ότι ο δικαιούχος του σήματος MINERAL MAGIC COSMETICS έπρεπε να ασκήσει ανακοπή συναφώς. Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, το τμήμα προσφυγών δέχθηκε την ανακοπή με βάση το άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009.
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
16
Η προσφεύγουσα ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση·
–
να καταδικάσει το EUIPO και την παρεμβαίνουσα στα δικαστικά έξοδα.
17
Το EUIPO ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την προσφυγή στο σύνολό της·
–
να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα του EUIPO.
18
Η παρεμβαίνουσα ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την προσφυγή στο σύνολό της·
–
να επικυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση·
–
να αποφανθεί ότι προσφεύγουσα φέρει τα δικαστικά έξοδά της καθώς και εκείνα στα οποία υποβλήθηκαν η παρεμβαίνουσα και το EUIPO.
Σκεπτικό
19
Προς στήριξη της προσφυγής της, η προσφεύγουσα προβάλλει, κατ’ ουσίαν, έναν και μόνο λόγο, ο οποίος αφορά παράβαση του άρθρου 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009 και υποδιαιρείται σε τρεις αιτιάσεις. Η πρώτη στηρίζεται στο ότι το τμήμα προσφυγών εσφαλμένως θεώρησε ότι η προσφεύγουσα ήταν ειδικός πληρεξούσιος ή αντιπρόσωπος, υπό την έννοια της εν λόγω διάταξης, του δικαιούχου του προγενέστερου σήματος. Στο πλαίσιο της δεύτερης αιτίασης, προβάλλεται ότι το τμήμα προσφυγών υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι το άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009 έχει εφαρμογή ακόμη και όταν τα αντιπαρατιθέμενα σημεία είναι απλώς παρόμοια και όχι πανομοιότυπα. Η τρίτη αιτίαση στηρίζεται στο ότι το τμήμα προσφυγών έκρινε εσφαλμένως ότι η προαναφερθείσα διάταξη έχει εφαρμογή όταν τα καλυπτόμενα από το προγενέστερο σήμα προϊόντα δεν είναι πανομοιότυπα με εκείνα που καλύπτονται από το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση.
20
Το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι πρέπει να εξεταστεί, πρώτον, η δεύτερη αιτίαση, η οποία αφορά εσφαλμένη εφαρμογή του άρθρου 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009 σε περίπτωση παρόμοιων σημείων.
21
Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι το τμήμα προσφυγών εσφαλμένως έκρινε ότι αρκεί το προγενέστερο σήμα να είναι απλώς παρόμοιο, και όχι πανομοιότυπο, με το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση, προκειμένου να είναι δυνατή η επίκληση του άρθρου 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009. Επισημαίνει, επίσης, ότι το τμήμα προσφυγών εσφαλμένως έλαβε υπόψη την αντίληψη του κοινού της Ένωσης, ενώ το ενδιαφερόμενο κοινό στο οποίο απευθύνεται το προγενέστερο λεκτικό αμερικανικό σήμα είναι το αμερικανικό κοινό.
22
Το EUIPO, υποστηριζόμενο από την παρεμβαίνουσα, αντικρούει τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας. Εκτιμά ότι, αν γινόταν δεκτή η αυστηρώς γραμματική ερμηνεία του άρθρου 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009, το άρθρο αυτό θα είχε εφαρμογή μόνο σε περίπτωση πανομοιότυπων σημείων και, κατά συνέπεια, θα στερούνταν πρακτικής αποτελεσματικότητας. Θεωρεί, συγκεκριμένα, ότι ο αιτών την καταχώριση του σήματος θα μπορούσε να αποφύγει την εφαρμογή του άρθρου αυτού τροποποιώντας ελαφρά το προγενέστερο σήμα και ότι η κατάσταση αυτή θα έθιγε σοβαρά τα συμφέροντα του δικαιούχου του προγενέστερου σήματος. Κατά την άποψή του, αν το σήμα καταχωριζόταν παρά την ομοιότητα των δύο σημείων, ο αιτών την καταχώριση του αμφισβητούμενου σήματος θα ήταν σε θέση να εμποδίσει κάθε μεταγενέστερη καταχώριση και χρήση του προγενέστερου σήματος από τον αρχικό δικαιούχο. Ωστόσο, σκοπός της προαναφερθείσας διάταξης είναι ακριβώς η αποτροπή του ενδεχομένου αθέμιτης οικειοποίησης σήματος από τον ειδικό πληρεξούσιο του δικαιούχου του σήματος αυτού, δεδομένου ότι ο ειδικός πληρεξούσιος μπορεί να εκμεταλλευτεί τις γνώσεις και την πείρα που απέκτησε κατά τη διάρκεια της εμπορικής σχέσης και, ως εκ τούτου, να αντλήσει αθέμιτο όφελος από τις προσπάθειες που κατέβαλε και την επένδυση στην οποία προέβη ο νόμιμος δικαιούχος του σήματος. Η διάταξη αυτή θα πρέπει, κατά την κρίση του, να τύχει ελαστικής ερμηνείας, ώστε να προστατεύεται αποτελεσματικά ο δικαιούχος έναντι αθέμιτων πρακτικών των αντιπροσώπων του, διά της επεκτάσεως της εφαρμογής της πέραν της περιπτώσεως της αυστηρής ταυτίσεως. Η σύγκριση των σημείων που γίνεται με γνώμονα το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 207/2009 (νυν άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 2017/1001) και η σύγκρισή τους με γνώμονα το άρθρο 8, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού δεν είναι κατ’ ανάγκην ίδιες. Υποστηρίζει ότι η σύγκριση των σημείων με γνώμονα το άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009 επικεντρώνεται στα συμφέροντα του δικαιούχου του προγενέστερου σήματος. Εν προκειμένω, το τμήμα προσφυγών δεν εφάρμοσε το κριτήριο της ομοιότητας που απορρέει από το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 207/2009, αλλά εξέτασε, σε συνάρτηση με την ιδιαίτερη φύση των σημείων, αν αυτά μπορούσαν να θεωρηθούν ως «κατ’ ουσίαν» παρόμοια, με αποτέλεσμα να προσβάλλονται τα νόμιμα συμφέροντα του δικαιούχου του σήματος και να αποκομίζει η προσφεύγουσα αθέμιτο όφελος από τη σχέση της με τον εν λόγω δικαιούχο. Κατά συνέπεια, λαμβανομένου υπόψη του ιδιαίτερου χαρακτήρα των επίμαχων σημείων, το άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009 έχει εφαρμογή στην υπό κρίση υπόθεση ακόμη και αν δεν πρόκειται για πανομοιότυπα σημεία.
23
Πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά το άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009, «[κ]ατόπιν ανακοπής του δικαιούχου του σήματος, η καταχώριση σήματος είναι απαράδεκτη όταν τη ζητάει ο ειδικός πληρεξούσιος ή ο αντιπρόσωπος του δικαιούχου του σήματος, ιδίω ονόματι και χωρίς τη συγκατάθεση του δικαιούχου».
24
Στη διάταξη αυτή δεν γίνεται μνεία της προϋπόθεσης της ταυτότητας ή της ομοιότητας μεταξύ του σήματος του δικαιούχου και του σήματος του οποίου την καταχώριση ζητεί ο ειδικός πληρεξούσιος ή ο αντιπρόσωπος.
25
Το άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009 θεωρείται ότι σκοπεί στην αποτροπή του ενδεχομένου αθέμιτης οικειοποίησης του σήματος του δικαιούχου από τον ειδικό πληρεξούσιο ή τον αντιπρόσωπό του, δεδομένου ότι ο ειδικός πληρεξούσιος ή ο αντιπρόσωπος μπορεί να εκμεταλλευτεί τις γνώσεις και την πείρα που απέκτησε κατά τη διάρκεια της εμπορικής σχέσης με τον δικαιούχο και, ως εκ τούτου, να αντλήσει αθέμιτο όφελος από τις προσπάθειες που κατέβαλε και την επένδυση στην οποία προέβη ο δικαιούχος του σήματος [βλ., συναφώς, απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2012, Adamowski κατά ΓΕΕΑ – Fagumit (FAGUMIT), T‑537/10 και T‑538/10, EU:T:2012:634, σκέψη 22]. Επομένως, η διάταξη αυτή επιβάλλει κατ’ ουσίαν να υφίσταται άμεση σχέση μεταξύ του σήματος του δικαιούχου και του σήματος του οποίου την καταχώριση ζητεί ο ειδικός πληρεξούσιος ή ο αντιπρόσωπος ιδίω ονόματι. Μια τέτοια σχέση μπορεί να νοηθεί μόνον αν υπάρχει αντιστοιχία μεταξύ των επίμαχων σημάτων.
26
Υπό την έννοια αυτή, οι προπαρασκευαστικές εργασίες του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα είναι διαφωτιστικές όσον αφορά τη βούληση του νομοθέτη και συνηγορούν υπέρ της ερμηνείας ότι το προγενέστερο σήμα και το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση πρέπει να είναι πανομοιότυπα, και όχι απλώς παρόμοια, προκειμένου το άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009 να μπορεί να τύχει εφαρμογής.
27
Συγκεκριμένα, όπως υπενθυμίζει η προσφεύγουσα, ο νομοθέτης της Ένωσης είχε αρχικά προβλέψει, στο προσχέδιο του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα, ότι η οικεία διάταξη μπορούσε να εφαρμοστεί και στην περίπτωση του παρόμοιου σημείου. Η δυνατότητα αυτή, ωστόσο, δεν περιλήφθηκε στο τελικό κείμενο του άρθρου 8, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΚ) 40/94 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1993, για το κοινοτικό σήμα (ΕΕ 1994, L 11, σ. 1).
28
Ομοίως, στο έγγραφο αριθ. 11035/82 του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της 1ης Δεκεμβρίου 1982, στο οποίο περιλαμβάνεται περίληψη των συμπερασμάτων της ομάδας εργασίας του Συμβουλίου για τον κανονισμό για το κοινοτικό σήμα, η ομάδα εργασίας δήλωσε ρητώς ότι δεν είχε υιοθετήσει την πρόταση μιας αντιπροσωπείας σύμφωνα με την οποία η οικεία διάταξη έπρεπε να εφαρμόζεται και στην περίπτωση «παρόμοιων» σημάτων για «παρόμοια» προϊόντα.
29
Συναφώς, με την απάντησή του στη γραπτή ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου, το EUIPO υποστήριξε, αφενός, ότι το συγκεκριμένο απόσπασμα των προπαρασκευαστικών εργασιών μπορούσε μόνο να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι το Συμβούλιο απλώς αρνήθηκε να προβλέψει «κατηγορηματικά» ότι η οικεία διάταξη είχε εφαρμογή όταν τα σήματα ήταν πανομοιότυπα ή παρόμοια και, αφετέρου, ότι το απόσπασμα αυτό έπρεπε να εξεταστεί λαμβανομένου υπόψη του ότι οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχαν προτείνει να χρησιμοποιηθεί η έκφραση «πανομοιότυπα ή παρόμοια» στο προσχέδιο του κανονισμού. Τα επιχειρήματα αυτά πρέπει να απορριφθούν.
30
Συγκεκριμένα, πρώτον, το γεγονός ότι ο νομοθέτης απέφυγε σε δύο περιπτώσεις να προβλέψει ρητώς ότι η οικεία διάταξη πρέπει να εφαρμόζεται επίσης στην περίπτωση παρόμοιων σημάτων –στην πρώτη, τροποποιώντας το προσχέδιο του κανονισμού επί του σημείου αυτού, στην δεύτερη, απορρίπτοντας ρητώς το αίτημα μιας αντιπροσωπείας– αποδεικνύει επαρκώς τη βούλησή του συναφώς.
31
Δεύτερον, από τη διατύπωση του εγγράφου αριθ. 11035/82 προκύπτει ότι απορρίφθηκε αυτή καθεαυτήν η πρόταση της εν λόγω αντιπροσωπείας περί εφαρμογής της διάταξης αυτής και στην περίπτωση παρόμοιων σημάτων και όχι, αντιθέτως προς όσα υπαινίσσεται το EUIPO, μόνον η πρόταση μνείας των όρων «πανομοιότυπα ή παρόμοια» στη διάταξη αυτή.
32
Τρίτον, στο ίδιο έγγραφο αριθ. 11035/82, η ομάδα εργασίας τόνισε ότι συναίνεσε ώστε η οικεία διάταξη να ερμηνευθεί ως έχουσα διεθνή εφαρμογή, υπό την έννοια του άρθρου 6 επτάκις της Σύμβασης των Παρισίων για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, της 20ής Μαρτίου 1883, όπως αναθεωρήθηκε και τροποποιήθηκε.
33
Συναφώς, πρέπει να τονιστεί ότι η Ένωση είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Συμφωνία για τα Δικαιώματα Πνευματικής Ιδιοκτησίας στον Τομέα του Εμπορίου (TRIPs), της 15ης Απριλίου 1994 (ΕΕ 1994, L 336, σ. 214), που αποτελεί το παράρτημα 1Γ της Συμφωνίας για την ίδρυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) (ΕΕ 1994, L 336, σ. 3), και ότι το άρθρο 2 της εν λόγω συμφωνίας παραπέμπει σε διάφορες ουσιαστικές διατάξεις της Σύμβασης των Παρισίων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και το άρθρο 6 επτάκις. Ως εκ τούτου, και όπως, εξάλλου, υπογράμμισε το ίδιο το EUIPO στην απάντησή του στην ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου, η Ένωση οφείλει να ερμηνεύει το άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009, στο μέτρο του δυνατού, σε συνάρτηση με το κείμενο και τους σκοπούς της συμφωνίας αυτής (βλ., συναφώς, απόφαση της 16ης Νοεμβρίου 2004, Anheuser-Busch, C‑245/02, EU:C:2004:717, σκέψη 42), οπότε και του άρθρου 6 επτάκις της Σύμβασης των Παρισίων.
34
Το άρθρο αυτό προβλέπει ότι, εάν ο πράκτορας ή ο αντιπρόσωπος του δικαιούχου ενός σήματος σε χώρα της Ένωσης για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας ζητήσει, χωρίς την άδεια του δικαιούχου, την καταχώριση του σήματος «τούτου», επ’ ονόματί του, σε μία ή περισσότερες χώρες της Ένωσης, ο δικαιούχος μπορεί να αντιταχθεί στη ζητηθείσα καταχώριση. Η διάταξη αυτή, όπως έχει διατυπωθεί, μπορεί να ερμηνευθεί μόνον υπό την έννοια ότι το σήμα του δικαιούχου και το κατατεθέν από πράκτορα ή τον αντιπρόσωπο είναι τα ίδια. Πρέπει να διευκρινισθεί ότι η αγγλική απόδοση της διάταξης αυτής γίνεται επίσης αντιληπτή υπό την έννοια ότι το σήμα του δικαιούχου και το κατατεθέν από τον πράκτορα ή τον αντιπρόσωπο αυτού πρέπει να είναι πανομοιότυπα. Συγκεκριμένα, η απόδοση αυτή αναφέρεται στον δικαιούχο «ενός» σήματος («the proprietor of a mark») και μνημονεύει στη συνέχεια την καταχώριση «του» σήματος («the registration of the mark»), το οποίο μπορεί να νοηθεί μόνον ως το σήμα του δικαιούχου.
35
Λαμβανομένης υπόψη της σαφήνειας του γράμματος του άρθρου 6 επτάκις της Σύμβασης των Παρισίων, το EUIPO δεν μπορεί να αντλήσει επιχείρημα από τις προπαρασκευαστικές εργασίες της εν λόγω Σύμβασης προκειμένου να υποστηρίξει ότι το άρθρο αυτό πρέπει να ερμηνευθεί επίσης υπό την έννοια ότι αφορά και τις περιπτώσεις στις οποίες τα σημεία είναι απλώς παρόμοια.
36
Τέταρτον, το EUIPO επιχειρεί να αντλήσει επιχείρημα από τη μνεία των όρων «του ταυτοσήμου ή της ομοιότητας» στο άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 207/2009 και της απουσίας τέτοιων αναφορών στην παράγραφο 3 της διάταξης αυτής προκειμένου να υποστηρίξει ότι το πεδίο εφαρμογής της δεν περιορίζεται αυστηρά στις περιπτώσεις στις οποίες τα οικεία σήματα είναι πανομοιότυπα. Ωστόσο, η απουσία τέτοιων αναφορών θα πρέπει μάλλον να εμηνευθεί υπό την έννοια ότι ήταν σαφές για τον νομοθέτη ότι η διάταξη αυτή αφορούσε τις περιπτώσεις στις οποίες το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση από τον ειδικό πληρεξούσιο του δικαιούχου του είναι το σήμα του δικαιούχου και, επομένως, είναι εξ ορισμού πανομοιότυπο, οπότε θεώρησε περιττή οποιαδήποτε σχετική διευκρίνιση.
37
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι, σύμφωνα με το πνεύμα του νομοθέτη της Ένωσης, το άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009 μπορεί να έχει εφαρμογή μόνον αν το σήμα του δικαιούχου και το σήμα την καταχώριση του οποίου ζητεί ο ειδικός πληρεξούσιος ή ο αντιπρόσωπός του είναι πανομοιότυπα και όχι απλώς παρόμοια.
38
Στο πλαίσιο αυτό, είναι χρήσιμη η υπόμνηση ότι, όσον αφορά τις απαιτήσεις που προβλέπονται ώστε να θεωρηθούν συγκεκριμένα σημεία πανομοιότυπα, από τη νομολογία προκύπτει ότι ένα σημείο είναι πανομοιότυπο με άλλο όταν αναπαράγει, χωρίς τροποποίηση ή προσθήκη, όλα τα στοιχεία που το συνθέτουν ή όταν, θεωρούμενο στο σύνολό του, παρουσιάζει διαφορές τόσο αμελητέες ώστε να μη γίνονται αντιληπτές από τον μέσο καταναλωτή, ο οποίος έχει σπάνια τη δυνατότητα να προβεί σε άμεση σύγκριση των σημείων, αλλά πρέπει να εμπιστευτεί την ατελή εικόνα που έχει εντυπωθεί στη μνήμη του [απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 2015, TrekStor κατά ΓΕΕΑ – Scanlab (iDrive), T‑105/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:924, σκέψη 62].
39
Υπό την αυτή έννοια, πρέπει να τονιστεί ότι, πιο έμμεσα, το ζήτημα της ταυτότητας των σημείων εξετάσθηκε επίσης στο πλαίσιο της εκτίμησης της ουσιαστικής χρήσης ενός σήματος. Το άρθρο 15 του κανονισμού 207/2009 (νυν άρθρο 18 του κανονισμού 2017/1001) ορίζει ότι η χρήση του σήματος υπό μορφή διαφορετική από αυτήν υπό την οποία καταχωρίσθηκε αποτελεί επίσης χρήση όταν τα στοιχεία τα οποία διαφέρουν δεν μεταβάλλουν τον διακριτικό χαρακτήρα του σήματος, ανεξαρτήτως εάν το σήμα στη μορφή που χρησιμοποιείται είναι καταχωρισμένο στο όνομα του δικαιούχου. Σκοπός της διάταξης αυτής είναι η παροχή της δυνατότητας στον δικαιούχο να επιφέρει στο σημείο παραλλαγές οι οποίες, χωρίς να μεταβάλλουν τον διακριτικό του χαρακτήρα, επιτρέπουν την καλύτερη προσαρμογή του στις απαιτήσεις εμπορίας και διαφήμισης των εν λόγω προϊόντων ή υπηρεσιών. Παρά ταύτα, η διαφορά πρέπει να έγκειται σε αμελητέα στοιχεία και τα σημεία, υπό τη μορφή που χρησιμοποιήθηκαν και καταχωρίστηκαν, να είναι συνολικώς αντίστοιχα [βλ., συναφώς, απόφαση της 23ης Φεβρουαρίου 2006, Il Ponte Finanziaria κατά ΓΕΕΑ – Marine Enterprise Projects (BAINBRIDGE), T‑194/03, EU:T:2006:65, σκέψη 50].
40
Επιβάλλεται, επομένως, να διαπιστωθεί αν τα αντιπαρατιθέμενα σημεία είναι πανομοιότυπα υπό την έννοια της απόφασης της 3ης Δεκεμβρίου 2015, iDrive (T‑105/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:924), η οποία παρατίθεται στη σκέψη 38 ανωτέρω, βάσει των κριτηρίων που απορρέουν από την απόφαση της 23ης Φεβρουαρίου 2006, BAINBRIDGE, T‑194/03 (EU:T:2006:65), η οποία παρατίθεται στη σκέψη 39 ανωτέρω.
41
Συναφώς, από τη σκέψη 33 της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το τμήμα προσφυγών έκρινε ότι το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση διέφερε από το προγενέστερο σήμα κατά το ότι η σειρά των λέξεων «mineral» και «magic» είχε αντιστραφεί και δεν περιελάμβανε ούτε το γράμμα «s» ούτε την έκφραση «by jerome alexander» και ότι, επί της βάσης αυτής, τα αντιπαρατιθέμενα σημεία έπρεπε να θεωρηθούν παρόμοια. Το συμπέρασμα αυτό πρέπει να γίνει δεκτό. Πράγματι, είναι προφανές ότι, εν προκειμένω, τα αντιπαρατιθέμενα σημεία δεν ταυτίζονται, γεγονός που επιβεβαιώνουν εξάλλου όλοι οι διάδικοι με τα δικόγραφά τους. Το συμπέρασμα ότι τα σημεία δεν είναι πανομοιότυπα είναι εξάλλου τόσο πρόδηλο, ώστε επιβάλλεται ανεξαρτήτως της διαφορετικής αντίληψης που μπορεί να έχει ο μέσος ενδιαφερόμενος καταναλωτής ανάλογα με το έδαφος στο οποίο είναι εγκατεστημένος.
42
Δεδομένου ότι τα αντιπαρατιθέμενα σημεία δεν είναι πανομοιότυπα, επιβάλλεται το συμπέρασμα ότι το τμήμα προσφυγών εσφαλμένως θεώρησε ότι μπορούσε να στηριχθεί στο άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009 προκειμένου να αρνηθεί τη ζητηθείσα καταχώριση σήματος.
43
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων και χωρίς να είναι αναγκαίο να αποφανθεί το Γενικό Δικαστήριο επί της πρώτης και της τρίτης αιτίασης, πρέπει να γίνει δεκτός ο μοναδικός λόγος ακύρωσης, ο οποίος αφορά παράβαση του άρθρου 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 207/2009 και, κατά συνέπεια, να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.
Επί των δικαστικών εξόδων
44
Κατά το άρθρο 134, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Κατά το άρθρο 134, παράγραφος 2, του ίδιου Κανονισμού, όταν οι ηττηθέντες διάδικοι είναι περισσότεροι του ενός, το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζει για την κατανομή των εξόδων.
45
Εν προκειμένω, δεδομένου ότι το EUIPO και η παρεμβαίνουσα ηττήθηκαν, πρέπει να υποχρεωθούν να φέρουν, πέραν των δικαστικών εξόδων τους, και, έκαστος, το ήμισυ των εξόδων της προσφεύγουσας.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει την απόφαση του πρώτου τμήματος προσφυγών του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) της 5ης Οκτωβρίου 2016 (υπόθεση R 2087/2015-1).
2)
Το EUIPO φέρει, πέραν των δικαστικών του εξόδων, και το ήμισυ των εξόδων στα οποία υποβλήθηκε η John Mills Ltd.
3)
Η Jerome Alexander Consulting Corp. φέρει, πέραν των δικαστικών της εξόδων, και το ήμισυ των εξόδων στα οποία υποβλήθηκε η John Mills.
Prek
Buttigieg
Berke
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 15 Οκτωβρίου 2018.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.
(
i
)	Στις σκέψεις 11, 14 και 29 του παρόντος κειμένου έγινε τροποποίηση γλωσσικής φύσεως μετά την αρχική ανάρτησή του στην ψηφιακή Συλλογή Νομολογίας.