62024CJ0048_RES
Kawża C‑48/24
VšĮ “Vilniaus tarptautinė mokykla”
vs
Valstybinė kalbos inspekcija
(talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mil-Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (L‑Ewwel Awla) tat‑12 ta’ Frar 2026
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Artikolu 49 TFUE – Libertà ta’ stabbiliment – Kamp ta’ applikazzjoni – Attività ekonomika – Rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali – Direttiva 2005/36/KE – Artikolu 53 – Għarfien lingwistiku – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi rekwiżit ta’ għarfien tal-lingwa uffiċjali mill-għalliema u mill-membri tal-persunal amministrattiv f’komunikazzjoni regolari mal-pubbliku u mal-awtoritajiet amministrattivi, impjegati ta’ stabbiliment ta’ tagħlim privat – Artikolu 4(2) TUE – Identità nazzjonali ta’ Stat Membru – Protezzjoni u promozzjoni tal-lingwa uffiċjali ta’ Stat Membru – Stabbiliment ta’ tagħlim privat li jipprovdi programmi internazzjonali ta’ edukazzjoni – Kundizzjoni ta’ neċessità – Prinċipju ta’ proporzjonalità – Rekwiżit ta’ għarfien tal-lingwa uffiċjali mingħajr il-possibbiltà ta’ eċċezzjoni jew ta’ flessibbiltà”
Moviment liberu tal-persuni – Libertà ta’ stabbiliment – Dispożizzjonijiet tat-Trattat – Kamp ta’ applikazzjoni – Stabbiliment ta’ tagħlim privat stabbilit fi Stat Membru – Ċittadin ta’ Stat Membru ieħor li għandu sehem fil-kapital ta’ dan l-istabbiliment li jippermettilu jeżerċita influwenza fuq id-deċiżjonijiet tiegħu u li jippermettilu jiddetermina l-attivitajiet tiegħu – Inklużjoni – Kundizzjonijiet – Programmi ta’ edukazzjoni pprovduti b’mod stabbli u kontinwu bi ħlas
(Artikolu 49 TFUE)
(ara l-punti 30 sa 35, u 42 sa 44, u d-dispożittiv 1)
Moviment liberu tal-persuni – Libertà ta’ stabbiliment – Ħaddiema – Dispożizzjonijiet tat-Trattat – Eżami ta’ miżura nazzjonali inkonnessjoni ma’ dawn iż-żewġ libertajiet fundamentali – Kriterji ta’ determinazzjoni tar-regoli applikabbli – Miżura li taffettwa b’mod predominanti l-libertà ta’ stabbiliment – Esklużjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-moviment liberu
(Artikoli 45 u 49 TFUE)
(ara l-punti 37 sa 41)
Moviment liberu tal-persuni – Libertà ta’ stabbiliment – Restrizzjonijiet – Rekwiżit ta’ għarfien tal-lingwa uffiċjali ta’ Stat Membru – Persunal ta’ stabbiliment ta’ tagħlim privat f’komunikazzjoni regolari mal-pubbliku u mal-awtoritajiet amministrattivi – Obbligu tal-istabbiliment li jiżgura l-osservanza ta’ dan ir-rekwiżit – Ammissibbiltà – Ġustifikazzjoni permezz tal-għan leġittimu ta’ protezzjoni u ta’ promozzjoni tal-lingwa uffiċjali tal-Istat Membru – Proporzjonalità – Verifika mill-qorti tar-rinviju
(Artikolu 49 TFUE)
(ara l-punti 45 sa 71, u d-dispożittiv 2)
Moviment liberu tal-persuni – Libertà ta’ stabbiliment – Libertà li jiġu pprovduti servizzi – Ħaddiema – Rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali – Direttiva 2005/36 – Għarfien lingwistiku – Stabbiliment ta’ tagħlim privat li jipprovdi programmi internazzjonali ta’ edukazzjoni – Leġiżlazzjoni nazzjonali li teżiġi għarfien tal-lingwa uffiċjali mill-għalliema u mill-persunal f’komunikazzjoni regolari mal-pubbliku u mal-awtoritajiet amministrattivi – Obbligu tal-istabbiliment li jiżgura l-osservanza ta’ dan ir-rekwiżit – Ammissibbiltà – Ġustifikazzjoni permezz ta’ għan leġittimu ta’ protezzjoni u ta’ promozzjoni tal-lingwa uffiċjali tal-Istat Membru – Proporzjonalità – Verifika mill-qorti tar-rinviju
(Artikolu 49 TFUE; Direttiva tal-Parlament Ewropea u tal-Kunsill 2005/36, Artikolu 53(1))
(ara l-punti 73 sa 80, u d-dispożittiv 3)
Sunt
Adita b’talba għal deċiżjoni preliminari mil-Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Suprema tal-Litwanja), il-Qorti tal-Ġustizzja tat deċiżjoni b’mod partikolari dwar il-konformità mal-Artikolu 49 TFUE ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi fuq skola internazzjonali privata l-obbligu li tivverifika li l-persunal tagħha jissodisfa rekwiżit ta’ għarfien tal-lingwa Litwana.
Il-Vilniaus tarptautinė mokykla (l-Iskola Internazzjonali ta’ Vilnjus, il-Litwanja) (iktar ’il quddiem il-“VTM”), stabbiliment ta’ tagħlim privat li l-kapital tiegħu huwa fil-parti l-kbira miżmum minn ċittadina Finlandiża u minn ċittadina Daniża, tipprovdi, bl-Ingliż, il-programmi ta’ edukazzjoni primarja u intermedjarja tal-baċellerat internazzjonali kif ukoll programm internazzjonali ta’ edukazzjoni sekondarja.
F’Mejju 2022, il-Valstybinė kalbos inspekcija (l-Ispettorat Nazzjonali tal-Lingwa, il-Litwanja) (iktar ’il quddiem il-“VKI”) wettaq spezzjoni fil-VTM sabiex jivverifika l-osservanza minnha tar-rekwiżiti previsti mil-leġiżlazzjoni Litwana dwar il-lingwa uffiċjali. Huwa kkonkluda li tmintax‑il impjegat tal-iskola, fosthom ħames ċittadini tal-Unjoni Ewropea, ma kinux għaddew minn eżami li juri livell intermedjarju ta’ għarfien tal-lingwa Litwana jew ma kinux bagħtu d-dokumenti meħtieġa.
Sussegwentement, il-VKI adotta ordni li timponi fuq il-VTM l-obbligu li tiżgura li t-tmintax‑il impjegat ikkonċernati, li jinkludu kemm għalliema kif ukoll membri tal-persunal amministrattiv, ikunu għaddew mill-eżami tal-Istat dwar l-għarfien tal-lingwa uffiċjali qabel ċerta data, taħt piena ta’ sanzjonijiet.
Peress li r-rikors għal annullament ippreżentat mill-VTM kontra din l-ordni ġie miċħud, hija appellat quddiem il-qorti tar-rinviju, li ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kompatibbiltà tal-leġiżlazzjoni nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Preliminarjament, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li, skont ġurisprudenza stabbilita, restrizzjoni għal-libertà ta’ stabbiliment tista’ tiġi aċċettata biss bil-kundizzjoni, fl-ewwel lok, li tkun iġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali u, fit-tieni lok, li jiġi osservat il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
Fir-rigward tal-eżistenza ta’ raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni dehret li kienet intiża li tipproteġi u li tippromwovi l-użu tal-lingwa uffiċjali tar-Repubblika tal-Litwanja, fatt li jikkostitwixxi għan leġittimu ta’ natura li jiġġustifika, bħala prinċipju, restrizzjoni għal-libertajiet fundamentali previsti mid-dritt tal-Unjoni.
Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni kinitx adatta sabiex tiggarantixxi t-twettiq ta’ dan l-għan, jekk din kinitx tmurx lil hinn minn dak li kien neċessarju sabiex dan jintlaħaq u jekk din kinitx sproporzjonata meta mqabbla ma’ dan l-għan, kienet fl-aħħar mill-aħħar il-qorti tar-rinviju, li kienet l-unika li kellha ġurisdizzjoni sabiex tevalwa l-fatti tat-tilwima fil-kawża prinċipali u sabiex tinterpreta l-leġiżlazzjoni nazzjonali, li kellha tiddetermina jekk u sa fejn tali leġiżlazzjoni kinitx tissodisfa dawn il-kundizzjonijiet.
Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat, l-ewwel nett, li din il-leġiżlazzjoni kienet tidher adatta sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan ta’ protezzjoni u ta’ promozzjoni tal-lingwa uffiċjali tal-Istat Membru inkwistjoni, peress li din kienet tiffavorixxi l-prattika tal-imsemmija lingwa mill-persuni suġġetti għal dan ir-rekwiżit lingwistiku fir-relazzjonijiet tagħhom mal-istudenti, mal-ġenituri tal-istudenti u mal-pubbliku inġenerali kif ukoll, għal dak li jirrigwarda b’mod iktar partikolari l-persunal amministrattiv, mal-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali. Barra minn hekk, l-imsemmija leġiżlazzjoni kienet tapplika mhux biss għall-istabbilimenti ta’ tagħlim kollha li jinsabu fil-Litwanja, iżda wkoll għall-impjegati kollha tagħhom li l-impjieg tagħhom jimplika, b’mod partikolari, komunikazzjoni regolari ma’ persuni oħra u n-neċessità li jimtlew formoli standard uffiċjali.
It-tieni nett, fir-rigward tan-natura neċessarja tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li l-miżuri li jirrestrinġu libertà fundamentali ma jistgħux jiġu ġġustifikati meta l-għan imfittex ikun jista’ jintlaħaq permezz ta’ miżuri inqas restrittivi. Fil-fatt, għalkemm l-Istati Membri għandhom marġni ta’ evalwazzjoni wiesa’ fl-għażla tal-miżuri li jistgħu jilħqu l-għanijiet tal-politika tagħhom intiża għall-protezzjoni tal-lingwa uffiċjali, peress li tali politika tikkostitwixxi l-manifestazzjoni tal-identità nazzjonali, fis-sens tal-Artikolu 4(2) TUE, dan il-marġni ta’ evalwazzjoni ma jistax jiġġustifika ksur serju tad-drittijiet li l-individwi jisiltu mid-dispożizzjonijiet tat-Trattati li jistabbilixxu l-libertajiet fundamentali tagħhom.
F’dan il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li r-rekwiżit lingwistiku inkwistjoni kien jidher li jissodisfa l-kundizzjoni ta’ neċessità, peress li ma kienx stabbilit li miżuri inqas restrittivi setgħu jiggarantixxu livell ta’ effikaċja ekwivalenti fit-twettiq tal-għan ta’ protezzjoni u ta’ promozzjoni tal-lingwa uffiċjali.
Madankollu, il-modalitajiet ta’ prova meħtieġa mil-leġiżlazzjoni nazzjonali sabiex jintwera li r-rekwiżit lingwistiku huwa ssodisfatt kienu jidhru li jmorru lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan leġittimu mfittex. Fil-fatt, l-obbligu impost fuq il-persuni kkonċernati li jipproduċu ċertifikat maħruġ minn organu Litwan abbażi ta’ testijiet tal-lingwa organizzati fit-territorju Litwan jeskludi kull teħid inkunsiderazzjoni tal-livell ta’ għarfien li ċertifikat jew diploma miksuba fi Stat Membru ieħor, fid-dawl tan-natura u tat-tul tal-istudji li dawn jikkonfermaw it-twettiq tagħhom, jippermettu li jiġi preżunt.
It-tielet nett, fir-rigward tal-proporzjonalità fis-sens strett, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li, meta Stat Membru jkollu l-intenzjoni jimponi, għall-finijiet tal-għan ta’ protezzjoni u ta’ promozzjoni tal-lingwa uffiċjali tiegħu, rekwiżit lingwistiku fuq l-għalliema u fuq ċerti membri tal-persunal amministrattiv tal-istabbilimenti ta’ tagħlim privat, huwa għandu jwettaq ibbilanċjar ekwilibrat bejn dan l-għan ta’ interess ġenerali u d-drittijiet li jirriżultaw mill-Artikolu 49 TFUE. Bħala eżempju, tali bbilanċjar ekwilibrat jista’ jitwettaq permezz ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali li tkun tipprevedi l-possibbiltà ta’ konformità progressiva tal-livell ta’ għarfien tal-lingwa uffiċjali wara r-reklutaġġ, il-possibbiltà ta’ flessibbiltà fir-rigward tal-livell ta’ għarfien meħtieġ skont it-tul tal-impjieg jew inkella l-possibbiltà tal-introduzzjoni ta’ eżenzjoni minn dan ir-rekwiżit lingwistiku, iġġustifikata minn ċirkustanzi xierqa, b’mod partikolari meta ebda kandidat kompletament ikkwalifikat ma jippreżenta ruħu għall-pożizzjoni li jkollha timtela.
Issa, f’dan il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja osservat li r-rekwiżit lingwistiku inkwistjoni kien impost, fuq l-għalliema kollha u fuq il-membri tal-persunal amministrattiv kollha li jkunu f’komunikazzjoni regolari mal-pubbliku u mal-awtoritajiet amministrattivi u li jkunu impjegati ta’ stabbiliment ta’ tagħlim privat u dan sa mid-dħul fil-kariga tagħhom u indipendentement mit-tul tal-kuntratt ta’ xogħol tagħhom, mingħajr ma kienet prevista eċċezzjoni jew flessibbiltà f’dan ir-rigward.
Għaldaqstant, il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni ma kinitx tidher li tissodisfa l-prinċipju ta’ proporzjonalità, fis-sens strett, fis-sens li kienet tidher sproporzjonata meta mqabbla mal-għan imfittex, fatt li kellu jiġi evalwat mill-qorti tar-rinviju.