62020TO0771(01)
DIGRIET TAL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla)
25 ta’ Settembru 2025 (
*1
)
“Rikors għad-danni – Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Dannu li jirriżulta mill-allegat ksur tad-drittijiet fundamentali – Delitti li saru fil-Kosovo fl‑1999 – Missjoni ‘Stat tad-Dritt’ tal-Unjoni Ewropea fil-Kosovo (Eulex Kosovo) – Ksur tar-rekwiżiti formali – Artikolu 76(d) tar-Regoli tal-Proċedura – Inammissibbiltà manifesta parzjali – Nuqqas ta’ imputabbiltà tal-allegati ommissjonijiet – Rikors parzjalment manifestament infondat fid-dritt”
Fil-Kawża T‑771/20 RENV,
KS,
KD,
irrappreżentati minn P. Koutrakos, avukat, F. Randolph, KC, u J. Stojsavljevic‑Savic, solicitor,
rikorrenti,
vs
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, irrappreżentat minn P. Mahnič u S. Lejeune, bħala aġenti,
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn M. Carpus‑Carcea u Y. Marinova, bħala aġenti,
u
Is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), irrappreżentat minn L. Havas, S. Marquardt u E. Orgován, bħala aġenti,
konvenuti,
sostnuti minn
Ir-Repubblika Ċeka, irrappreżentata minn J. Vláčil, D. Czechová, K. Najmanová u O. Šváb u, bħala aġenti,
u minn
Ir-Repubblika Franċiża, irrappreżentata minn M. de Lisi, B. Fodda, S. Royon, T. Stéhelin u B. Travard, bħala aġenti,
intervenjenti insostenn tal-Kunsill,
minn
Ir-Renju tal-Belġju, irrappreżentat minn M. Jacobs u C. Pochet, bħala aġenti,
minn
Il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, irrappreżentat minn A. Germeaux u T. Schell, bħala aġenti,
minn
Ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, irrappreżentat minn M. Bulterman u J. Langer, bħala aġenti,
minn
Ir-Repubblika tal-Awstrija, irrappreżentata minn J. Schmoll, M. Meisel u E. Samoilova, bħala aġenti,
minn
Ir-Rumanija, irrappreżentata minn R. Antonie, L.‑E. Baţagoi, E. Gane u L. Ghiţă, bħala aġenti,
minn
Ir-Repubblika tal-Finlandja, irrappreżentata minn H. Leppo u M. Pere, bħala aġenti,
u minn
Ir-Renju tal-Isvezja, irrappreżentat minn H. Eklinder, F.‑L. Göransson u R. Shahsavan Eriksson, bħala aġenti,
intervenjenti insostenn tal-Kummissjoni,
IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla),
komposta, matul id-deliberazzjonijiet, minn M. J. Costeira (Relatriċi), Presidenta, M. Kancheva u E. Tichy‑Fisslberger, Imħallfin,
Reġistratur: V. Di Bucci,
tagħti l-preżenti
Digriet
1
Permezz tar-rikors tagħhom ibbażat fuq l-Artikolu 268 TFUE, moqri flimkien mat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, ir-rikorrenti, KS u KD, qegħdin jitolbu kumpens għad-dannu li huma allegatament ġarrbu kaġun ta’ atti u ommissjonijiet imputati lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, lill-Kummissjoni Ewropea u lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-Azzjoni Konġunta tal-Kunsill 2008/124/PESC tal‑4 ta’ Frar 2008 dwar il-Missjoni tal-Unjoni Ewropea għall-Istat tad-Dritt fil-Kosovo, EULEX KOSOVO (ĠU 2008, L 42, p. 92) (iktar ’il quddiem, rispettivament, l-“Azzjoni Konġunta” u l-“Missjoni Eulex Kosovo”), b’mod partikolari fl-investigazzjonijiet dwar l-għajbien u l-qtil ta’ membri tal-familji tagħhom li seħħew fl‑1999 fi Pristina (il-Kosovo), li tmexxew matul din il-missjoni.
Il-fatti li wasslu għall-kawża
2
Ir-rikorrenti huma qraba (konjuġi u omm) ta’ persuni ttorturati, maqtula jew li sfaw neqsin f’delitti tal-gwerra li saru l-Kosovo bejn Ġunju u Lulju 1999.
3
Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2 tal-Azzjoni Konġunta, fil-verżjoni tagħha adottata fl‑4 ta’ Frar 2008, il-Missjoni Eulex Kosovo kellha l-mandat li tgħin lill-istituzzjonijiet tal-Kosovo, lill-awtoritajiet ġudizzjarji u lill-organi responsabbli għall-infurzar tal-liġi jagħmlu progress fejn jidħlu s-sostenibbiltà u r-responsabbiltà u jiżviluppaw iktar u jsaħħu sistema ġudizzjarja multietnika indipendenti, kif ukoll servizz tal-pulizija u tad-dwana multietniku, b’mod li dawn l-istituzzjonijiet ikunu ħielsa minn kull indħil politiku u jżommu mal-istandards irrikonoxxuti fuq il-livell internazzjonali u mal-aħjar prassi Ewropej.
4
Fix-xahar ta’ Ottubru 2009, l-Unjoni Ewropea waqqfet, abbażi tal-proċedura prevista fl-Artikolu 12(2) tal-Azzjoni Konġunta, il-Bord Konsultattiv għad-Drittijiet tal-Bniedem (iktar ’il quddiem il-“Bord Konsultattiv”), li huwa responsabbli għall-eżami tal-ilmenti mressqa għal kull ksur tad-drittijiet tal-bniedem li l-Missjoni Eulex Kosovo tkun ikkommettiet fl-eżerċizzju tal-mandat tagħha. Il-Bord Konsultattiv huwa korp indipendenti ta’ responsabbiltà esterna li, wara li jkun eżamina dawn l-ilmenti, jikkonkludi jekk din il-missjoni tkunx kisret jew le d-drittijiet tal-bniedem kif iggarantiti fil-Kosovo. Meta l-Bord Konsultattiv iqis li jkun seħħ tali ksur, il-konklużjonijiet tiegħu jkunu jistgħu jinkludu rakkomandazzjonijiet mhux vinkolanti għall-adozzjoni, mill-kap tal-imsemmija missjoni, ta’ miżuri korrettivi.
5
Fil‑11 ta’ Marzu 2014, KD ressqet ilment quddiem il-Bord Konsultattiv li jikkonċerna l-investigazzjoni dwar il-ħtif u l-qtil ta’ żewġha u ta’ binha.
6
Fil‑11 ta’ Ġunju 2014, KS ressqet ukoll ilment quddiem il-Bord Konsultattiv li jikkonċerna l-investigazzjoni dwar l-għajbien ta’ żewġha.
7
Fil‑11 ta’ Novembru 2015, il-Bord Konsultattiv ikkonkluda, fir-rigward tal-ilment imressaq minn KS, li kien hemm ksur tal-Artikolu 2 (dwar id-dritt għall-ħajja), tal-Artikolu 3 (dwar il-projbizzjoni tat-tortura), tal-Artikolu 8 (dwar id-dritt għar-rispett tal-ħajja privata u tal-familja) u tal-Artikolu 13 (dwar id-dritt għal rimedju effettiv) tal-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl‑4 ta’ Novembru 1950 (iktar ’il quddiem il-“KEDB”), filwaqt li għamel rakkomandazzjonijiet lill-Kap tal-Missjoni Eulex Kosovo sabiex jiġu adottati miżuri korrettivi.
8
Fid‑19 ta’ Ottubru 2016, il-Bord Konsultattiv ikkonkluda, sa fejn kellu x’jaqsam l-ilment imressaq minn KD, li kien hemm ksur tal-Artikolu 2 (dwar id-dritt għall-ħajja), tal-Artikolu 3 (dwar il-projbizzjoni tat-tortura) u tal-Artikolu 13 (dwar id-dritt għal rimedju effettiv) tal-KEDB, b’rabta mal-Artikolu 2 ta’ din l-istess konvenzjoni, u għamel rakkomandazzjonijiet lill-Kap tal-Missjoni Eulex Kosovo sabiex jiġu adottati miżuri korrettivi.
Proċeduri preċedenti quddiem il-Qorti Ġenerali u l-Qorti tal-Ġustizzja
9
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fid‑29 ta’ Diċembru 2020 u rreġistrat bin-numru tal-Kawża T‑771/20, ir-rikorrenti fetħu azzjoni bbażata fuq l-Artikolu 268 TFUE intiża li jinkiseb kumpens għad-dannu li huma allegatament ġarrbu kaġun ta’ diversi atti u ommissjonijiet tal-Kunsill, tal-Kummissjoni, tas-SEAE, kif ukoll tal-Missjoni Eulex Kosovo, fl-investigazzjonijiet dwar l-għajbien u l-qtil ta’ membri tal-familji tagħhom li seħħew fl‑1999 fi Pristina.
10
Insostenn tal-azzjoni tagħhom, ir-rikorrenti invokaw, b’mod partikolari:
–
ksur tal-Artikoli 2, 3 u 8 tal-KEDB, kif ukoll tal-Artikoli 2 u 4 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), kaġun tan-nuqqas ta’ investigazzjonijiet xierqa dwar l-għajbien u l-qtil ta’ membri tal-familji tagħhom, minħabba, b’mod partikolari, nuqqas ta’ persunal xieraq tal-Missjoni Eulex Kosovo sabiex teżerċita l-mandat eżekuttiv tagħha, liema ksur ġie kkonstatat mill-Bord Konsultattiv fil‑11 ta’ Novembru 2015 fir-rigward ta’ KS u fid‑19 ta’ Ottubru 2016 fir-rigward ta’ KD;
–
ksur tal-Artikolu 6(1) u tal-Artikolu 13 tal-KEDB, kif ukoll tal-Artikolu 47 tal-Karta, minħabba n-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet li jipprevedu għajnuna legali affavur tar-rikorrenti eliġibbli fil-proċeduri quddiem il-Bord Konsultattiv u minħabba li dan il-bord kien twaqqaf mingħajr is-setgħa li jeżegwixxi d-deċiżjonijiet tiegħu u mingħajr ma l-imsemmija rikorrenti jkollhom rimedju ġudizzjarju għall-ksur ikkonstatat;
–
in-nuqqas ta’ miżuri korrettivi li jippermettu li jiġi rrimedjat kompletament jew parzjalment il-ksur imsemmi fl-ewwel u fit-tieni inċiż iktar ’il fuq, minkejja li l-konklużjonijiet tal-Bord Konsultattiv allegatament inġiebu għall-attenzjoni tal-Unjoni mill-kap tal-missjoni fid‑29 ta’ April 2016;
–
użu ħażin jew abbuż tas-setgħa eżekuttiva mill-Kunsill u mis-SEAE fit‑12 ta’ Ottubru 2017, minħabba li dawn iddikjaraw li l-Missjoni Eulex Kosovo kienet għamlet li setgħet sabiex tinvestiga l-għajbien u l-qtil probabbli tar-raġel ta’ KS, kif ukoll il-qtil tar-raġel u tat-tifel ta’ KD, u li l-Bord Konsultattiv ma kienx maħsub sabiex ikun istanza ġudizzjarja;
–
użu ħażin jew abbuż tas-setgħa eżekuttiva jew pubblika sa fejn ma ġiex żgurat li l-każ ta’ KD, li jikkonċerna delitt tal-gwerra, prima facie fondat, ikun is-suġġett ta’ eżami ġuridiku serju min-naħa tal-Missjoni Eulex Kosovo jew tal-Uffiċċju tal-Prosekuturi Speċjali għall-investigazzjoni u għall-prosekuzzjoni quddiem l-Awla Speċjalizzata għall-Kosovo.
11
Barra minn hekk, ir-rikorrenti talbu lill-Qorti Ġenerali tiddeċiedi preliminarjament il-kwistjoni dwar jekk il-Missjoni Eulex Kosovo għandhiex tiżdied mal-konvenuti, filwaqt li sostnew li n-nuqqasijiet imqajma insostenn tar-rikors tagħhom jaqgħu taħt il-kompetenza esklużiva tal-Kunsill, tal-Kummissjoni u tas-SEAE.
12
Permezz ta’ att tat‑18 ta’ Mejju 2021, il-Kummissjoni qajmet eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà u dan billi sostniet, essenzjalment, li n-nuqqasijiet allegati insostenn tar-rikors ma kinux imputabbli lilha.
13
Permezz ta’ atti tad‑19 ta’ Mejju 2022, il-Kunsill u s-SEAE qajmu wkoll, kull wieħed minnhom, eċċezzjoni ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u ta’ inammissibbiltà, billi invokaw, b’mod partikolari, in-nuqqas ta’ imputabbiltà tal-allegati atti u ommissjonijiet, kif ukoll in-natura tardiva u n-nuqqas ta’ preċiżjoni tar-rikors.
14
Fil‑5 ta’ Ġunju 2021, ir-rikorrenti ressqu talba għal miżura istruttorja skont l-Artikolu 88 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali intiża li l-pjan ta’ operazzjoni tal-Missjoni Eulex Kosovo (iktar ’il quddiem l-“OPLAN”) jiġi kkomunikat fl-intier tiegħu fil-verżjonijiet kollha tiegħu sa mit-twaqqif tal-missjoni fl‑2008.
15
Fl-osservazzjonijiet tagħhom dwar it-talba għal miżura istruttorja msemmija fil-punt 14 iktar ’il fuq, ippreżentati fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit‑23 ta’ Ġunju 2021, il-Kunsill u s-SEAE opponew il-komunikazzjoni tal-OPLAN fl-intier tiegħu, minħabba li l-imsemmi dokument kien ikklassifikat bħala “EU restricted”, u indikaw li seta’ jingħata aċċess ipprivileġġat għall-anness tal-OPLAN li jikkonċerna il-Bord Konsultattiv.
16
Permezz ta’ att tat‑23 ta’ Lulju 2021, ir-rikorrenti ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom u talbu lill-Qorti Ġenerali tiċħad l-eċċezzjonijiet ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u ta’ inammissibbiltà mqajma mill-konvenuti.
17
Permezz ta’ digriet tal‑10 ta’ Novembru 2021, KS u KD vs Il‑Kunsill et (T‑771/20, mhux ippubblikat, iktar ’il quddiem id-“digriet inizjali”, EU:T:2021:798), il-Qorti Ġenerali laqgħet l-eċċezzjonijiet ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u, konsegwentement, ċaħdet ir-rikors.
18
Fil-punti 28 sa 33 tad-digriet inizjali, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, essenzjalment, li r-rikors kien joriġina minn atti jew minn aġir li jikkonċernaw kwistjonijiet politiċi jew strateġiċi marbuta mad-definizzjoni tal-attivitajiet, tal-prijoritajiet u tar-riżorsi tal-Missjoni Eulex Kosovo, kif ukoll mad-deċiżjoni li jitwaqqaf il-Bord Konsultattiv fil-kuntest ta’ din il-missjoni, liema deċiżjoni taqa’ fl-iskop tal-politika estera u ta’ sigurtà komuni tal-Unjoni (iktar ’il quddiem il-“PESK”). Skont id-dispożizzjonijiet tal-aħħar sentenza tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 24(1) TUE u tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 275 TFUE, il-Qorti Ġenerali fakkret li l-qorti tal-Unjoni ma kellhiex ġurisdizzjoni, bħala prinċipju, sa fejn kellhom x’jaqsmu d-dispożizzjonijiet dwar il-PESK u lanqas sa fejn kellhom x’jaqsmu l-atti adottati abbażi tagħhom, billi qieset li l-eċċezzjonijiet għal dan il-prinċipju ma kinux japplikaw fiċ-ċirkustanzi tal-każ.
19
L-appelli tar-rikorrenti u tal-Kummissjoni mid-digriet inizjali, ippreżentati rispettivament fit‑12 u fid‑19 ta’ Jannar 2022, ingħaqdu mill-Qorti tal-Ġustizzja għall-finijiet tal-fażi orali tal-proċedura u tad-deċiżjoni li tagħlaq l-istanza.
20
B’mod parallel, fis-sentenza tal‑24 ta’ Frar 2022, Eulex Kosovo (C‑283/20, EU:C:2022:126), il-Qorti tal-Ġustizzja, adita b’talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mit-Tribunal du travail francophone de Bruxelles (it-Tribunal Industrijali ta’ Brussell bil-lingwa Franċiża, il-Belġju), iddeċidiet li l-Artikolu 16(5) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2014/349/PESK tat‑12 ta’ Ġunju 2014 (ĠU 2014, L 174, p. 42), li jipprovdi li “EULEX KOSOVO għandha tkun responsabbli għal kwalunkwe pretensjoni u obbligu li jirriżultaw mill-implimentazzjoni tal-mandat li jibda mill‑15 ta’ Ġunju 2014, bl-eċċezzjoni ta’ kwalunkwe pretensjoni relatata ma’ kondotta serjament skorretta mill-Kap tal-Missjoni, li għaliha l-Kap tal-Missjoni għandu jerfa’ r-responsabbiltà”, kellu jiġi interpretat bħala li jippreċiża d-data li minnha l-Missjoni Eulex Kosovo kellha titqies li għandha terfa’ r-responsabbiltà għal kull dannu u għal kull obbligu li jkunu tnisslu jew li ser jitnisslu mit-twettiq tal-missjoni fdata lilha u, għaldaqstant, bħala li hija, f’dan is-sens, issurrogata, b’effett minn din id-data, fid-drittijiet u fl-obbligi tal-persuni preċedentement responsabbli għat-twettiq ta’ din il-missjoni, ħlief għall-obbligi li jkunu jirriżultaw minn nuqqas serju min-naħa tal-Kap tal-Missjoni, li dan tal-aħħar għandu jerfa’ r-responsabbiltà għalihom (sentenza tal‑24 ta’ Frar 2022, Eulex Kosovo, C‑283/20, EU:C:2022:126, punt 41).
21
Permezz ta’ sentenza tal‑10 ta’ Settembru 2024, KS et vs Il‑Kunsill et (C‑29/22 P u C‑44/22 P, iktar ’il quddiem is-“sentenza ta’ appell”, EU:C:2024:725), il-Qorti tal-Ġustizzja annullat parzjalment id-digriet inizjali, sa fejn il-Qorti Ġenerali kienet iddikjarat li hija manifestament ma kellhiex ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tal-ilmenti msemmija fil-punt 10 iktar ’il fuq.
22
Peress li ċaħdet il-kumplament tal-appelli, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li hija ma kellhiex l-informazzjoni neċessarja sabiex tiddeċiedi definittivament it-tilwima u bagħtet lura l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex din tal-aħħar tagħti deċiżjoni dwar l-ammissibbiltà u, jekk ikun il-każ, dwar il-mertu tar-rikors, kif ukoll dwar it-talba għal miżura istruttorja mressqa mir-rikorrenti.
Il-proċedura wara r-rinviju u t-talbiet tal-partijiet
23
Permezz ta’ miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tat‑18 ta’ Diċembru 2024, il-partijiet intalbu jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar, b’mod partikolari, il-konklużjonijiet li jistgħu jinġibdu mis-sentenza tal‑24 ta’ Frar 2022, Eulex Kosovo (C‑283/20, EU:C:2022:126), sa fejn kellha x’taqsam, b’mod partikolari, il-kwistjoni tal-imputabbiltà tan-nuqqasijiet allegati fil-kuntest tar-rikors mibgħut lura quddiem il-Qorti Ġenerali. Il-Kummissjoni wieġbet għal din il-miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura fl‑24 ta’ Jannar 2025. Ir-rikorrenti, il-Kunsill u s-SEAE wieġbu għal din l-istess miżura fis‑27 ta’ Jannar 2025.
24
Ir-rikorrenti jitolbu li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tordna lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE, konġuntament jew in solidum, jikkumpensawhom għad-danni mġarrba kaġun tal-ksur tad-drittijiet fundamentali invokat fil-kuntest ta’ dan ir-rikors, inkluż il-ħlas ta’ interessi b’rata u għal perijodu li l-Qorti Ġenerali tqis xierqa;
–
tikkundanna lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE għall-ispejjeż, inklużi dawk relatati mal-proċeduri mibdija quddiem il-Bord Konsultattiv.
25
Il-Kunsill jitlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tiċħad ir-rikors minħabba nuqqas ta’ ġurisdizzjoni;
–
tiċħad ir-rikors bħala inammissibbli u, sussidjarjament, bħala manifestament infondat fir-rigward tiegħu;
–
tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
26
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tiċħad ir-rikors bħala inammissibbli sa fejn dan huwa indirizzat lilha;
–
tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
27
Is-SEAE jitlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha tiċħad ir-rikors minħabba nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u, sussidjarjament, tiddikjarah inammissibbli sa fejn dan huwa indirizzat lilu.
28
Fl-osservazzjonijiet tagħhom dwar l-eċċezzjonijiet ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u ta’ inammissibbiltà, ir-rikorrenti jitolbu, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali tiċħad l-eċċezzjonijiet kollha mqajma mill-Kunsill, mill-Kummissjoni u mis-SEAE.
Id-dritt
29
Skont l-Artikolu 126 tar-Regoli tal-Proċedura, meta l-Qorti Ġenerali manifestament ma jkollhiex ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni ta’ rikors jew meta rikors ikun manifestament inammissibbli jew manifestament infondat fid-dritt, il-Qorti Ġenerali tista’, f’kull ħin u fuq proposta tal-Imħallef Relatur, tiddeċiedi li taqta’ l-kawża permezz ta’ digriet motivat, mingħajr ma tkompli l-proċedura.
30
F’dan il-każ, il-Qorti Ġenerali, peress li tqis li għandha biżżejjed informazzjoni fl-atti tal-proċess, tiddeċiedi li taqta’ l-kawża mingħajr ma tkompli l-proċedura.
Fuq il-portata tar-rinviju
31
Skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, meta l-appell ikun fondat u l-kawża tintbagħat lura quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex din tiddeċiedi l-kawża, din tal-aħħar tkun marbuta bid-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja fuq il-punti ta’ liġi.
32
Wara l-annullament mill-Qorti tal-Ġustizzja u r-rinviju tal-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali, din tal-aħħar tkun adita, skont l-Artikolu 191 tar-Regoli tal-Proċedura, bis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u għandha tagħti deċiżjoni mill-ġdid dwar it-talbiet u l-motivi kollha tal-partijiet ippreżentati fl-ewwel istanza, ħlief, minn naħa, għal dawk li l-partijiet ikunu rtiraw wara r-rinviju u, min-naħa l-oħra, għal dawk l-elementi tad-dispożittiv tad-deċiżjoni inizjali li ma jkunux ġew annullati mill-Qorti tal-Ġustizzja, kif ukoll il-motivi li jkunu il-bażi essenzjali tal-imsemmija elementi (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑14 ta’ Settembru 2011, Marcuccio vs Il‑Kummissjoni, T‑236/02, EU:T:2011:465, punti 83 u 85, u tal‑25 ta’ Jannar 2023, GEA Group vs Il‑Kummissjoni, T‑640/16 RENV, mhux ippubblikata, EU:T:2023:18, punti 50 u 52 u l-ġurisprudenza ċċitata).
33
F’dan il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja parzjalment ikkonfermat id-digriet inizjali, sa fejn il-Qorti Ġenerali kienet iddikjarat li hija manifestament ma kellhiex ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tal-ilmenti bbażati, minn naħa, fuq l-allegat nuqqas ta’ riżorsi neċessarji allokati lill-Missjoni Eulex Kosovo u, min-naħa l-oħra, fuq ir-revoka tal-mandat eżekuttiv ta’ din il-missjoni, li seħħet bis-saħħa tad-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2018/856 tat‑8 ta’ Ġunju 2018 li temenda l-Azzjoni Konġunta 2008/124 (ĠU 2018, L 146, p. 5) (punti 126 u 136 tas-sentenza ta’ appell u punt 2 tad-dispożittiv tal-imsemmija sentenza).
34
Għaldaqstant, ma hemmx iktar lok li tingħata deċiżjoni dwar it-talbiet u l-motivi relatati mal-ilmenti msemmija fil-punt 33 iktar ’il fuq.
35
Fir-rigward tal-ilmenti l-oħra tar-rikors, kif indikati fil-punt 10 iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja annullat id-digriet inizjali, sa fejn il-Qorti Ġenerali kienet iddikjarat li ma kellhiex ġurisdizzjoni minħabba li l-imsemmija lmenti kienu jwaqqgħu dubju fuq atti jew ommissjonijiet marbuta ma’ kwistjonijiet politiċi jew strateġiċi li jikkonċernaw id-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-PESK (punti 120, 128, 130, 131 u 135 tas-sentenza ta’ appell).
36
Għalhekk, l-eċċezzjonijiet ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni mqajma quddiem il-Qorti Ġenerali mill-Kunsill u mis-SEAE, ibbażati fuq il-motiv imsemmi fil-punt 35 iktar ’il fuq, għandhom jiġu miċħuda, sa fejn dawn jirrigwardaw l-ilmenti msemmija fil-punt 10 iktar ’il fuq.
37
Barra minn hekk, bi tweġiba għall-miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tat‑18 ta’ Diċembru 2024, ir-rikorrenti indikaw, essenzjalment, li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 16(5) tal-Azzjoni Konġunta, kif interpretati fis-sentenza tal‑24 ta’ Frar 2022, Eulex Kosovo (C‑283/20, EU:C:2022:126), ma kinux jimplikaw li l-Missjoni Eulex Kosovo hija waħda mill-konvenuti f’din il-kawża. Fil-fehma tagħhom, il-portata tal-imsemmija sentenza għandha tkun strettament limitata għall-kuntest fattwali u ġuridiku tad-domanda preliminari eżaminata f’dan il-każ mill-Qorti tal-Ġustizzja, b’tali mod li l-locus standi in judicio ta’ din il-missjoni jibqa’ limitat għal kawżi li jinvolvu kwistjonijiet ta’ natura amministrattiva.
38
Mit-tweġiba tar-rikorrenti għall-miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tat‑18 ta’ Diċembru 2024 jirriżulta li dawn tal-aħħar għandhom jitqiesu li rtiraw it-talba tagħhom intiża li l-Qorti Ġenerali tiddeċiedi b’mod preliminari l-kwistjoni dwar jekk il-Missjoni Eulex Kosovo għandhiex tiżdied mal-konvenuti. Għaldaqstant, ma hemmx iktar lok li tingħata deċiżjoni fuq din it-talba, peress li, barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tagħti sentenzi dikjaratorji (ara d-digriet tas‑27 ta’ Novembru 2012, H‑Holding vs Il‑Parlament, T‑672/11, mhux ippubblikat, EU:T:2012:628, punt 20 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Osservazzjonijiet preliminari
39
Preliminarjament, għandu jitfakkar li r-rikors għal responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni għandu jkun formalment immirat lejn l-istituzzjoni li lilha jkun imputabbli l-aġir li r-rikorrent isostni li kkawża d-dannu li għalih qiegħed jitlob kumpens (ara, f’dan is-sens, id-digriet tas‑17 ta’ Diċembru 2021, Theodrakis vs Il‑Kunsill, T‑495/14, mhux ippubblikat, EU:T:2021:941, punt 47).
40
F’dan ir-rigward, il-kwistjoni tal-identifikazzjoni tal-istituzzjoni, tal-korp jew tal-organu responsabbli sabiex jirrappreżentaw lill-Unjoni fil-kuntest ta’ rikors għal responsabbiltà mhux kuntrattwali, ibbażat fuq l-Artikolu 268 TFUE u fuq it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, taqa’ fl-iskop tal-evalwazzjoni tal-ammissibbiltà ta’ dan ir-rikors (ara, f’dan is-sens, id-digriet tat‑2 ta’ Frar 2015, Gascogne Sack Deutschland u Gascogne vs L‑Unjoni Ewropea, T‑577/14, mhux ippubblikat, EU:T:2015:80, punt 22 u l-ġurisprudenza ċċitata).
41
Għall-kuntrarju, sa fejn, f’dan il-każ, il-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE jikkontestaw in-natura imputabbli tal-ommissjonijiet li r-rikorrenti qegħdin jakkużawhom bihom, minħabba li huma ma kellhom ebda obbligu li jaġixxu, għandu jiġi kkonstatat li tali argument jirrigwarda kwistjoni li taqa’ fl-iskop tal-legalità tal-aġir ta’ dawn l-istituzzjonijiet u ta’ dan il-korp tal-Unjoni u jikkonċerna, għaldaqstant, l-evalwazzjoni tal-mertu tar-rikors għad-danni, u mhux l-ammissibbiltà tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑8 ta’ Marzu 2023, Sánchez‑Gavito León vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni, T‑100/21, mhux ippubblikata, EU:T:2023:109, punti 83 u 84 u tat‑23 ta’ Mejju 2019, Steinhoff et vs BĊE, T‑107/17, EU:T:2019:353, punti 61 sa 63).
Fuq l-ewwel ilment
42
Fil-kuntest tal-ewwel ilment, ir-rikorrenti jsostnu li n-nuqqas ta’ investigazzjonijiet adegwati dwar l-għajbien tal-qraba tagħhom, li jirriżulta minn nuqqas ta’ persunal adegwat tal-Missjoni Eulex Kosovo, jikkostitwixxi ksur tal-Artikoli 2, 3 u 8 tal-KEDB, kif ukoll tal-Artikoli 2 u 4 tal-Karta, li l-imsemmija missjoni kkommettiet fl-eżerċizzju tal-mandat eżekuttiv tagħha, li r-responsabbiltà tiegħu għandha tintrefa’ konġuntament jew in solidum mill-Kunsill, mill-Kummissjoni u mis-SEAE.
43
Barra minn hekk, fil-fehma tar-rikorrenti, l-allegat ksur jirriżulta wkoll minn ommissjonijiet imputabbli lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE, sa fejn dawn naqsu milli jiżguraw li l-Missjoni Eulex Kosovo jkollha persunal adegwat sabiex teżerċita l-mandat tagħha skont l-Artikoli 2 u 3 tal-KEDB.
44
Il-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE jsostnu, b’mod partikolari, li l-allegati nuqqasijiet ma humiex imputabbli lilhom u li, konsegwentement, ir-rikors għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
45
F’dan ir-rigward, minn naħa, għandu jitfakkar li l-Artikolu 16(5) tal-Azzjoni Konġunta, kif emendata bid-Deċiżjoni 2014/349, għandu jiġi interpretat fis-sens li jittrasferixxi lill-Missjoni Eulex Kosovo, b’effett mill‑15 ta’ Ġunju 2014, bħala prinċipju, ir-responsabbiltà għal kull ilment u obbligu, li jkunu diġà tnisslu jew li jkunu għad iridu jitnisslu, fl-eżekuzzjoni tal-mandat tagħha u, għaldaqstant, fis-sens li jissurroga lill-imsemmija missjoni, b’effett minn din l-istess data, fid-drittijiet u fl-obbligi tal-persuni preċedentement responsabbli għall-eżekuzzjoni tal-mandat tiegħu, inkluż fil-proċeduri kontenzjużi pendenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑24 ta’ Frar 2022, Eulex Kosovo, C‑283/20, EU:C:2022:126, punt 46).
46
Min-naħa l-oħra, sa fejn għandu x’jaqsam l-allegat nuqqas ta’ persunal adegwat, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-kapaċità tal-Missjoni Eulex Kosovo li timpjega l-persunal kienet tagħmel parti mit-tmexxija ta’ kuljum li taqa’ fl-iskop tal-eżekuzzjoni tal-mandat tagħha. B’hekk, hija r-responsabbiltà ta’ din il-missjoni li tiżgura, fil-kuntest tar-riżorsi mqiegħda għad-dispożizzjoni tagħha, li l-persunal li hija timpjega jkun adegwat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ta’ appell, punt 127).
47
Dan ifisser li l-allegat nuqqas ta’ persunal adegwat jirriżulta minn nuqqasijiet fit-tmexxija ta’ kuljum tal-Missjoni Eulex Kosovo, li l-konsegwenzi dannużi tagħhom, kemm‑il darba jitqiesu stabbiliti, huma r-responsabbiltà esklużiva ta’ din il-missjoni fl-eżerċizzju tal-mandat eżekuttiv tagħha.
48
Għalhekk, sa fejn ir-rikorrenti jinvokaw nuqqasijiet fl-amministrazzjoni tar-riżorsi umani tal-Missjoni Eulex Kosovo, li din tal-aħħar hija responsabbli għalihom, iżda li dan ir-rikors ma huwiex immirat lejha, l-ewwel ilment huwa vvizzjat bi żball fl-indikazzjoni tal-konvenut u għandu jiġi miċħud bħala manifestament inammissibbli (ara, f’dan is-sens, id-digriet tas‑17 ta’ Diċembru 2021, Theodrakis vs Il‑Kunsill, T‑495/14, mhux ippubblikat, EU:T:2021:941, punt 61).
49
Mill-bqija, kif jirriżulta mill-punt 127 tas-sentenza ta’ appell, hija l-Missjoni Eulex Kosovo li għandha tiżgura, fil-kuntest tar-riżorsi mqiegħda għad-dispożizzjoni tagħha, li l-persunal li hija timpjega jkun adegwat. Għaldaqstant, sa fejn ġie allegat li l-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE ma żgurawx dan, l-ewwel ilment għandu jiġi miċħud bħala manifestament infondat fid-dritt minħabba n-nuqqas ta’ imputabbiltà tal-allegati ommissjonijiet.
50
Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, għandu jitfakkar li l-espożizzjoni sommarja tal-motivi, li għandu jkollu kull rikors, fis-sens tal-Artikolu 21 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, li japplika għall-Qorti Ġenerali bis-saħħa tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 53 ta’ dan l-Istatut u tal-Artikolu 76(d) tar-Regoli tal-Proċedura, għandha tispjega fiex jikkonsisti l-motiv li fuqu jkun ibbażat ir-rikors. B’hekk, sabiex rikors quddiem il-Qorti Ġenerali jkun ammissibbli, huwa meħtieġ, b’mod partikolari, li l-punti essenzjali ta’ fatt u ta’ liġi li fuqhom dan ir-rikors ikun ibbażat ikunu jirriżultaw, tal-inqas fil-qosor, iżda b’mod koerenti u li jinftiehem, mit-test tar-rikors innifsu. Għad li huwa minnu li l-kontenut tar-rikors jista’ jiġi kkorroborat u kkompletat, fir-rigward ta’ punti speċifiċi, b’riferimenti għal siltiet speċifiċi ta’ dokumenti annessi miegħu, riferiment ġenerali għal dokumenti oħra, imqar dawk annessi mar-rikors, ma jistax jikkumpensa għan-nuqqas tal-punti essenzjali tal-argumenti legali, li, skont id-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq, għandhom jidhru fir-rikors (ara s-sentenza tat‑13 ta’ Frar 2025, Il‑Kummissjoni et vs Carpatair, C‑244/23 P u C‑246/23 P, EU:C:2025:87, punt 76 u l-ġurisprudenza ċċitata).
51
Meta r-rikors ma jkunx jissodisfa r-rekwiżiti previsti fl-Artikolu 76(d) tar-Regoli tal-Proċedura dwar l-espożizzjoni tal-motivi, il-Qorti Ġenerali jkollha raġun tiddikjara r-rikors manifestament inammissibbli (ara, f’dan is-sens, id-digriet tas‑6 ta’ Ġunju 2024, Lucaccioni vs Il‑Kummissjoni, T‑516/23, mhux ippubblikat, EU:T:2024:386, punt 19 u l-ġurisprudenza ċċitata).
52
Fid-dawl tal-premess, għandu jiġi rrilevat li r-rikors ma fih ebda argument li jista’ jikkorrobora l-eżistenza tal-allegat obbligu, li l-Artikoli 2, 3 u 8 tal-KEDB jimponu fuq il-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE, jew kwalunkwe prinċipju jew dispożizzjoni oħra tad-dritt tal-Unjoni, li jiżguraw it-tmexxija ta’ kuljum tal-Missjoni Eulex Kosovo b’mod li din tal-aħħar timpjega persunal adegwat.
53
Għaldaqstant, l-ewwel ilment għandu, fi kwalunkwe każ, jiġi miċħud bħala manifestament inammissibbli.
Fuq it-tieni lment
54
Fil-kuntest tat-tieni lment, ir-rikorrenti jsostnu li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(1) u tal-Artikolu 13 tal-KEDB, kif ukoll tal-Artikolu 47 tal-Karta, jeżiġu, minn naħa, li l-partijiet eliġibbli fil-proċeduri quddiem il-Bord Konsultattiv għandhom ikunu jistgħu jkollhom aċċess għall-benefiċċju tal-għajnuna legali u, min-naħa l-oħra, li dawn id-dispożizzjonijiet jipprekludu li l-imsemmi bord jitwaqqaf u jinżamm mingħajr ma jkollu s-setgħa li jiżgura l-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet tiegħu u mingħajr ma l-partijiet ikkonċernati jingħataw rimedju ġudizzjarju għall-ksur li huwa jikkonstata.
55
Il-Kunsill u s-SEAE jeċċepixxu l-inammissibbiltà ta’ dan it-tieni lment minħabba allegat nuqqas ta’ ċarezza u ta’ preċiżjoni tar-rikors fir-rigward tan-natura tal-allegati illegalitajiet. Barra minn hekk, il-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE jiċħdu r-responsabbiltà tagħhom għall-allegati nuqqasijiet.
56
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, fil-punti 54 u 58 tar-rikors, ir-rikorrenti sostnew li l-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE, billi waqqfu u żammew il-Bord Konsultattiv mingħajr ma awtorizzawh jagħti l-benefiċċju tal-għajnuna legali, mingħajr ma tawh is-setgħa jeżegwixxi d-deċiżjonijiet tiegħu u mingħajr ma l-partijiet ikkonċernati ngħataw rimedju ġudizzjarju għall-ksur ikkonstatat minn dan il-bord, kienu kkommettew, konġuntament jew in solidum, ksur serju biżżejjed tad-dritt tal-Unjoni, li jmur kontra l-Artikolu 6(1) u l-Artikolu 13 tal-KEDB, kif ukoll l-Artikolu 47 tal-Karta.
57
Fid-dawl tal-allegazzjonijiet imsemmija fil-punt 56 iktar ’il fuq, għandhom jiġu miċħuda l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kunsill u mis-SEAE, peress li minn dawn jirriżulta, b’mod ċar biżżejjed, li r-rikorrenti qegħdin jallegaw li l-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE waqqfu l-Bord Konsultattiv mingħajr ma tawh biżżejjed setgħat fid-dawl tar-rekwiżiti ta’ rimedju effettiv u ta’ smigħ xieraq, sa fejn il-konklużjonijiet adottati minn dan il-bord huma simili għal sempliċi rakkomandazzjonijiet u ma humiex ta’ natura vinkolanti jew eżekuttiva, u mingħajr ma pprevedew garanziji proċedurali adegwati, bħall-possibbiltà li dak li jkun jibbenefika minn għajnuna legali jew minn rimedju ġudizzjarju li jippermetti lill-persuni kkonċernati jasserixxu l-ksur ikkonstatat mill-imsemmi bord.
58
Fir-rigward tal-mertu tal-allegazzjonijiet imsemmija fil-punt 56 iktar ’il fuq, għandu jitfakkar li l-osservanza tar-rekwiżiti ta’ rimedju effettiv u ta’ smigħ xieraq stabbiliti fl-Artikolu 47 tal-Karta, kif ukoll fl-Artikolu 6(1) tal-KEDB, għandha tiġi evalwata, bħala prinċipju, fid-dawl, b’mod ġenerali, tar-rimedji legali kollha disponibbli, u b’mod partikolari tar-rimedji ġudizzjarji disponibbli għall-persuni kkonċernati. Sa fejn għandu x’jaqsam id-dritt għal rimedju effettiv stabbilit fl-Artikolu 13 tal-KEDB, il-garanziji li jirriżultaw minnu huma diġà inklużi f’dawk, iktar stretti, tal-Artikolu 6(1) ta’ din il-konvenzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑9 ta’ Marzu 2023, Intermarché Casino Achats vs Il‑Kummissjoni, C‑693/20 P, EU:C:2023:172, punti 40 sa 49, u l-ġurisprudenza ċċitata).
59
B’hekk, anki li kellu jitqies li l-proċeduri li jirregolaw il-possibbiltà li tinġieb azzjoni quddiem il-Bord Eżekuttiv ma jissodisfawx, waħedhom, ir-rekwiżiti ta’ rimedju effettiv u ta’ smigħ xieraq, dan il-fatt ma jistax iwassal lill-Qorti Ġenerali sabiex tilqa’ t-tieni lment, sa fejn l-azzjonijiet quddiem il-qorti tal-Unjoni huma rimedju legali disponibbli għar-rikorrenti għall-ksur ikkonstatat mill-imsemmi bord, liema rimedju joffri lil dawn tal-aħħar il-garanziji kollha previsti fid-dispożizzjonijiet invokati fil-kuntest tat-tieni lment, b’mod partikolari l-possibbiltà li jitolbu l-benefiċċju tal-għajnuna legali, kif ukoll il-possibbiltà li jiksbu sentenza eżekuttiva bl-awtorità ta’ res judicata.
60
Dan ifisser li t-tieni lment għandu jiġi miċħud bħala manifestament infondat fid-dritt.
Fuq it-tielet ilment
61
It-tielet ilment huwa bbażat fuq in-nuqqas persistenti ta’ miżuri korrettivi li jistgħu jirrimedjaw il-ksur allegat fil-kuntest tal-ewwel żewġ ilmenti, li jwassal għal ksur serju biżżejjed tad-dritt tal-Unjoni.
62
F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti jsostnu li l-provi li huma pproduċew jikkorroboraw it-teżi li l-allegat ksur jirriżulta minn nuqqas ta’ prijoritizzazzjoni jew minn nuqqas ta’ riżorsi adegwati u ta’ persunal adegwat sabiex jiġu ssodisfatti l-obbligi legali tal-Unjoni, u mhux minn funzjonament ħażin tal-Missjoni Eulex Kosovo f’każijiet partikolari.
63
Fil-fehma tar-rikorrenti, l-allegazzjoni msemmija fil-punt 62 iktar ’il fuq hija kkonfermata mill-ittra li l-Kap tal-Missjoni Eulex Kosovo indirizza lill-Bord Konsultattiv fid‑29 ta’ April 2016, li tgħid li l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet magħmula minn dan il-bord tmur lil hinn mis-setgħat tal-imsemmija missjoni. Minn dan jirriżulta li l-inkapaċità tal-Bord Konsultattiv li jħeġġeġ lil din il-missjoni sabiex teżerċita l-mandat eżekuttiv tagħha b’mod konformi mar-rekwiżiti legali tirriżulta mir-rifjut persistenti tal-Kunsill li jagħti lill-imsemmi bord setgħat u riżorsi li jippermettulu jiżgura l-eżekuzzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tiegħu u jagħti rimedju lill-persuni kkonċernati għall-ksur li huwa jikkonstata.
64
Fil-fehma tar-rikorrenti, l-istituzzjonijiet tal-Unjoni kellhom, sa mhux iktar tard mid‑29 ta’ April 2016, jieħdu miżuri korrettivi adegwati, b’mod li jiġi ggarantit li l-Missjoni Eulex Kosovo jkollha biżżejjed riżorsi sabiex tmexxi investigazzjonijiet konformi mal-Artikolu 2 tal-KEDB, li jintemm it-trattament li jmur kontra l-Artikolu 3 ta’ din il-konvenzjoni, li huma kienu suġġetti għalih, u li dawn tal-aħħar jiġu kkumpensati għall-ksur tad-drittijiet fundamentali tagħhom ikkonstatat mill-Bord Konsultattiv. Il-miżuri korrettivi inkwistjoni kellhom, b’mod partikolari, jemendaw l-Azzjoni Konġunta u l-bażi statutorja tal-Bord Konsultattiv.
65
Fit-tweġiba tagħhom għall-miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tat‑18 ta’ Diċembru 2024, ir-rikorrenti ppreċiżaw li l-ksur allegat fil-kuntest tat-tielet ilment kien imputabbli lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE fid-dawl tal-ġerarkija ddefinita mill-Azzjoni Konġunta, sa fejn dawn tal-aħħar kellhom, tramite l-Kmandant tal-Operazzjoni Ċivili, setgħa ta’ investigazzjoni fir-rigward tal-Kap tal-Missjoni.
66
Il-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE jikkontestaw l-imputabbiltà tal-allegati ommissjonijiet. Il-Kunsill u s-SEAE jeċċepixxu, barra minn hekk, in-nuqqas ta’ preċiżjoni tat-tielet ilment, billi jsostnu li ebda argument legali ma jista’ jiġġustifika l-obbligu tagħhom li jaġixxu b’rabta mar-rakkomandazzjonijiet magħmula mill-Bord Konsultattiv.
67
Fir-rigward ta’ dan il-punt tal-aħħar, il-Kunsill isostni wkoll li l-parteċipazzjoni tiegħu f’operazzjonijiet ta’ ġestjoni ta’ kriżi ssir fuq il-livell tal-kontroll politiku u tad-direzzjoni strateġika, mingħajr ma jista’ jiġi involut fit-tmexxija ta’ kuljum tal-kompiti fdati lill-missjonijiet tal-Unjoni fuq il-livell tattiku fiż-żoni tal-ġlied.
68
Fid-dawl tal-argumenti tal-partijiet, it-tielet ilment jista’ jinqasam fi tliet partijiet.
Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq in-nuqqas ta’ riżorsi adegwati u ta’ persunal adegwat tal-Missjoni Eulex Kosovo
69
Fil-kuntest tal-ewwel parti tat-tielet ilment, ir-rikorrenti jsostnu li n-nuqqas ta’ miżuri li jistgħu jirrimedjaw il-ksur ikkonstatat mill-Bord Konsultattiv jirriżulta mir-rifjut persistenti tal-Kunsill, tal-Kummissjoni u tas-SEAE li jagħtu lill-Missjoni Eulex Kosovo riżorsi adegwati u persunal adegwat.
70
F’dan ir-rigward, minn naħa, għandu jitfakkar, skont l-evalwazzjonijiet li jinsabu fil-punt 126 tas-sentenza ta’ appell, li l-Qorti Ġenerali ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi rikors għad-danni intiż li jinkiseb kumpens għad-danni li jirriżultaw mill-allegata insuffiċjenza tar-riżorsi allokati lill-Missjoni Eulex Kosovo, sa fejn id-deċiżjonijiet meħuda f’dan il-qasam jorbtu direttament mal-għażliet politiċi jew strateġiċi magħmula fil-kuntest tal-PESK.
71
Għaldaqstant, skont dak li jirriżulta mill-punti 33 u 34 iktar ’il fuq, ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni dwar l-ilment ibbażat fuq l-allegata insuffiċjenza tar-riżorsi allokati lill-Missjoni Eulex Kosovo.
72
Min-naħa l-oħra, sa fejn għandu x’jaqsam l-allegat nuqqas ta’ persunal adegwat tal-Missjoni Eulex Kosovo, skont l-analiżi tal-ewwel ilment li tinsab fil-punti 45 sa 49 iktar ’il fuq, għandu jitfakkar li l-allegati nuqqasijiet fit-tmexxija ta’ kuljum ta’ din il-missjoni ma jistgħux jiġu imputati lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE, sa fejn dawn jaqgħu fl-iskop tal-eżerċizzju tal-mandat eżekuttiv ta’ din il-missjoni u b’hekk jiskattaw ir-responsabbiltà esklużiva ta’ din tal-aħħar, u dan skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 16(5) tal-Azzjoni Konġunta, kif emendata bid-Deċiżjoni 2014/349.
73
Dan ifisser li l-ewwel parti tat-tielet ilment għandha tiġi miċħuda, parzjalment, bħala manifestament inammissibbli, minħabba l-iżball fl-indikazzjoni tal-konvenut u, mill-bqija, bħala manifestament infondata fid-dritt, minħabba n-nuqqas ta’ imputabbiltà tal-allegati nuqqasijiet lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE.
Fuq it-tieni parti tat-tielet ilment, ibbażata fuq is-setgħa ta’ investigazzjoni tal-Kunsill, tal-Kummissjoni u tas-SEAE
74
Fil-kuntest tat-tieni parti tat-tielet ilment, ir-rikorrenti jsostnu li l-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE naqsu milli jtemmu l-ksur ikkonstatat mill-Bord Konsultattiv relatat mal-investigazzjonijiet li jikkonċernaw l-għajbien tal-qraba tagħhom, u dan billi żammew ruħhom milli jużaw is-setgħa investigattiva li kellhom fir-rigward tal-Missjoni Eulex Kosovo.
75
Fir-rigward ta’ dan il-punt tal-aħħar, għandu jiġi rrilevat, skont l-evalwazzjonijiet li jinsabu fil-punti 132 u 133 tas-sentenza ta’ appell, li l-allegazzjonijiet ibbażati kemm fuq in-nuqqas ta’ miżuri korrettivi li jistgħu jirrimedjaw il-ksur ikkonstatat mill-Bord Konsultattiv u kemm fuq eżami ġuridiku serju tal-każ ta’ KD iwaqqgħu dubju fuq allegat nuqqas ta’ adozzjoni ta’ miżuri individwali relatati mas-sitwazzjonijiet partikolari tar-rikorrenti.
76
Issa, fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-Azzjoni Konġunta, u b’mod partikolari tal-Artikoli 7, 8, 11 u 12 tagħha, għandu jiġi kkonstatat li l-adozzjoni ta’ tali miżuri individwali tmur lil hinn mill-eżerċizzju tal-kontroll politiku u tad-direzzjoni strateġika li huma, tramite l-Kumitat Politiku u ta’ Sigurtà (KPS) u l-Kmandant tal-Operazzjoni Ċivili tal-Missjoni, ir-responsabbiltà tal-Kunsill, tal-Kummissjoni u tas-SEAE, sa fejn, b’mod partikolari, is-setgħa investigattiva li għandu l-imsemmi kmandant jiġi eżerċitat fuq livell strateġiku, u mhux fuq il-livell tal-operazzjonijiet li jaqgħu fl-iskop tal-attività tal-Kap tal-Missjoni.
77
Sa fejn għandu x’jaqsam dan il-punt tal-aħħar, mid-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikoli 2 u 3 tal-Azzjoni Konġunta, u b’mod partikolari tal-Artikolu 3(d) u (i), fil-verżjoni tagħhom ta’ qabel id-Deċiżjoni 2018/856, jirriżulta b’mod ċar li l-adozzjoni tal-miżuri individwali li jistgħu jirrimedjaw il-ksur tad-drittijiet fundamentali kkonstatat mill-Bord Konsultattiv ma tistax tinfired mill-eżerċizzju tal-mandat tal-Missjoni Eulex Kosovo, sa fejn dan il-mandat kien li, minn naħa, jiġi żgurat li l-każijiet ta’ delitti tal-gwerra u reati serji oħra jiġu investigati, li jittieħdu passi kriminali fir-rigward tagħhom, li jiġu ġġudikati u li jiġi ssanzjonati kif jixraq u, min-naħa l-oħra, jiġi żgurat li l-attivitajiet ta’ din il-missjoni jiġu eżerċitati b’osservanza tal-istandards internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem.
78
L-istess konklużjoni tgħodd għall-kontenut tad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 2 u 3 tal-Azzjoni Konġunta, u b’mod partikolari tal-Artikolu 3(a) u (e) ta’ din l-azzjoni konġunta, fil-verżjoni tagħha li tirriżulta mid-Deċiżjoni 2018/856, li skont l-istess dispożizzjonijiet il-Missjoni Eulex Kosovo għandha, minn naħa, tibqa’ ssegwi ċerti każijiet u ċerti proċessi quddiem l-istituzzjonijiet tal-ġustizzja ċivili u kriminali tal-Kosovo, b’koordinazzjoni mill-qrib ma’ atturi oħra tal-Unjoni, kif ukoll tkompli x-xogħol mibdi fil-laqgħat rilevanti fil-kuntest tal-kooperazzjoni reġjonali dwar il-kawżi ta’ delitti tal-gwerra u, min-naħa l-oħra, tiżgura li l-attivitajiet kollha tagħha jiġu eżerċitati b’osservanza tal-istandards internazzjonali fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem.
79
Fid-dawl tad-dispożizzjonijiet kollha tal-Azzjoni Konġunta msemmija fil-punti 76 sa 78 iktar ’il fuq, għandu jiġi miċħud l-argument tar-rikorrenti, ibbażat fuq l-ittra tal-Kap tal-Missjoni Eulex Kosovo tad‑29 ta’ April 2016, li tgħid li l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Bord Superviżorju tmur lil hinn mis-setgħat ta’ din il-missjoni.
80
Din il-konklużjoni hija kkorroborata mid-deċiżjoni tal-Bord Konsultattiv tad‑19 ta’ Ottubru 2016, adottata bi tweġiba għall-ittra tad‑29 ta’ April 2016 imsemmija fil-punt 79 iktar ’il fuq, li minnha jirriżulta b’mod espliċitu li l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tiegħu kienet kompletament u esklużivament ir-responsabbiltà tal-Kap tal-Missjoni Eulex Kosovo u mhux ta’ korpi jew istituzzjonijiet oħra tal-Unjoni.
81
Fid-dawl tal-premess, għandu jitqies li l-ommissjonijiet allegati fil-kuntest tat-tieni parti tat-tielet ilment iwaqqgħu dubju fuq l-eżerċizzju tal-mandat eżekuttiv mill-Missjoni Eulex Kosovo u huma, minħabba f’hekk, ir-responsabbiltà esklużiva ta’ din il-missjoni, b’tali mod li ma jistgħux jiġu imputati lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE.
82
Għaldaqstant, it-tieni parti tat-tielet ilment għandha tiġi miċħuda bħala manifestament infondata fid-dritt.
Fuq it-tielet parti tat-tielet ilment, ibbażata fuq in-nuqqas ta’ prerogattivi suffiċjenti affavur tal-Bord Konsultattiv
83
Fil-kuntest tat-tielet parti tat-tielet ilment, ir-rikorrenti jikkritikaw lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE talli rrifjutaw, b’mod persistenti, li jagħtu lill-Bord Konsultattiv prerogattivi u riżorsi suffiċjenti, sa fejn l-imsemmi bord ma jistax jiżgura l-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet tiegħu u sa fejn ebda rimedju ġudizzjarju ma huwa mogħti lill-partijiet ikkonċernati għall-ksur ikkonstatat.
84
Fuq dan il-punt, għandu jiġi rrilevat li r-rikorrenti ma jġibu ebda argument li jista’ jikkorrobora t-tielet parti tat-tielet ilment li għandha x’taqsam mal-allegata insuffiċjenza tal-prerogattivi jew tal-mezzi proċedurali mogħtija lill-Bord Konsultattiv.
85
F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti jsostnu biss, minn naħa, fil-punt 54(ii) u fil-punt 58 tar-rikors, li l-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE, billi waqqfu u żammew il-Bord Konsultattiv mingħajr ma tawh la s-setgħa li jagħti għajnuna legali u lanqas is-setgħa li jeżegwixxi d-deċiżjonijiet tiegħu jew li jagħti rimedju ġudizzjarju għall-ksur ikkonstatat, kisru l-Artikolu 6(1) u l-Artikolu 13 tal-KEDB, kif ukoll l-Artikolu 47 tal-Karta, u, min-naħa l-oħra, fil-punt 59 tar-rikors, li dawn tal-aħħar, billi żammew ruħhom milli jadottaw miżuri korrettivi wara l-konklużjonijiet tal-Bord Konsultattiv, kisru d-dritt tal-Unjoni b’mod serju biżżejjed.
86
Għalhekk, għar-raġunijiet imfissra diġà fil-kuntest tat-tieni lment, fil-punti 58 u 59 iktar ’il fuq, it-tielet parti tat-tielet ilment għandha tiġi miċħuda bħala manifestament infondata fid-dritt.
Fuq ir-raba’ lment
87
Ir-raba’ lment huwa bbażat fuq użu ħażin jew abbuż tas-setgħa eżekuttiva min-naħa tal-Kunsill u tas-SEAE, peress li dawn tal-aħħar iddikjaraw, minn naħa, li l-Missjoni Eulex Kosovo kienet għamlet li setgħet sabiex tinvestiga l-każijiet relatati mal-għajbien tal-qraba tar-rikorrenti (iktar ’il quddiem l-“ewwel dikjarazzjoni kontenzjuża”) u, min-naħa l-oħra, li l-Bord Konsultattiv ma kienx maħsub sabiex isir istanza ġudizzjarja (iktar ’il quddiem it-“tieni dikjarazzjoni kontenzjuża”).
88
Id-dikjarazzjonijiet inkwistjoni jirriżultaw mill-ittri tal-Kunsill u tas-SEAE tat‑12 ta’ Ottubru 2017, mibgħuta b’risposta għall-ittri tar-rikorrenti tat‑3 ta’ Ottubru, tat‑3 ta’ Novembru u tal‑5 ta’ Diċembru 2016, li permezz tagħhom dawn tal-aħħar talbu lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni, b’mod partikolari, jiżguraw li l-każijiet relatati mal-għajbien ta’ qrabathom ikunu s-suġġett ta’ investigazzjonijiet adegwati kif ukoll isaħħu l-prerogattivi tal-Bord Konsultattiv.
89
F’dan il-kuntest, ir-rikorrenti jsostnu li d-dikjarazzjonijiet kontenzjużi jirriflettu rifjut li tintlaqa’ t-talba tagħhom għal kumpens u jikkostitwixxu użu ħażin jew abbuż tas-setgħa eżekuttiva.
90
Il-Kunsill jirribatti li r-risposta li tinsab fl-ittra tiegħu tat‑12 ta’ Ottubru 2017 hija ta’ natura fattwali u ma hijiex kontroversjali, billi jsostni li r-rikorrenti ma stabbilixxewx liema tip ta’ ksur jew ta’ responsabbiltà jistgħu jiġu imputati lilu sa fejn kellu x’jaqsam il-kontenut tal-imsemmija ittra.
91
Is-SEAE jsostni li r-rikors ma jispjegax kif l-ittra tiegħu tat‑12 ta’ Ottubru 2017 tiskatta r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni u, b’mod ġenerali, li hija ma fiha ebda spjegazzjoni dwar il-valur legali marbut mal-atti tal-Bord Konsultattiv jew dwar il-mod kif dawn l-atti jorbtu lill-istituzzjonijiet u lill-korp inkwistjoni f’din il-kawża.
92
Minn dan il-Kunsill u s-SEAE jikkonkludu li l-ilment għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
93
Preliminarjament, skont l-evalwazzjonijiet li jinsabu fil-punti 132 u 133 tas-sentenza ta’ appell, għandu jiġi rrilevat li l-ewwel dikjarazzjoni kontenzjuża tikkonċerna allegat nuqqas ta’ adozzjoni ta’ miżuri individwali relatati mas-sitwazzjonijiet partikolari tar-rikorrenti, bl-istess mod bħall-allegazzjonijiet imqajma fil-kuntest tat-tieni parti tat-tielet ilment, ibbażati fuq in-nuqqas ta’ miżuri korrettivi li jistgħu jirrimedjaw il-ksur tad-drittijiet fundamentali kkonstatat mill-Bord Konsultattiv.
94
Fir-rigward tat-tieni dikjarazzjoni kontenzjuża, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fil-punt 134 tas-sentenza ta’ appell, li din kienet tikkostitwixxi att mhux vinkolanti.
95
Huwa fid-dawl ta’ dawn l-evalwazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja li għandu jiġi eżaminat ir-raba’ lment.
96
Fl-ewwel lok, fid-dawl, b’mod partikolari, tas-suġġett tal-ittri tal-Kunsill u tas-SEAE tat‑12 ta’ Ottubru 2017, kif jirriżulta mill-ewwel paragrafu tal-imsemmija ittri, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti ma jġibu ebda argument li jista’ juri li d-dikjarazzjonijiet kontenzjużi jistgħu jiġu interpretati fis-sens li jirriflettu rifjut li tintlaqa’ t-talba tagħhom għal kumpens, anki li kellu jitqies li tali talba, indirizzata speċifikament lil din l-istituzzjoni u lil dan il-korp, tista’ tiġi dedotta mis-sottomissjonijiet bil-miktub preċedenti tar-rikorrenti, u b’mod partikolari mill-ittra tagħhom tat‑3 ta’ Ottubru 2016, ħaġa li lanqas huma ma ttantaw jipprovaw b’mod motivat.
97
Għaldaqstant, ir-raba’ lment, sa fejn jikkonċerna ċ-ċaħda tal-allegata talba għad-danni tar-rikorrenti, huwa nieqes mill-preċiżjoni u għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
98
Fit-tieni lok, sa fejn għandha x’taqsam l-ewwel dikjarazzjoni kontenzjuża, għandu jiġi rrilevat li s-sottomissjonijiet bil-miktub tar-rikorrenti ma fihom ebda argument li jista’ jikkorrobora l-akkużi ta’ użu ħażin jew ta’ abbuż ta’ poter immirati kontra l-Kunsill u s-SEAE.
99
B’mod partikolari, ma huwiex speċifikat fuq liema bażi, fid-dawl tas-setgħat previsti fit-Trattati u fid-dispożizzjonijiet tal-Azzjoni Konġunta, il-Kunsill u s-SEAE huma obbligati jintervjenu sabiex jadottaw il-miżuri ta’ investigazzjoni individwali relatati mas-sitwazzjonijiet partikolari tar-rikorrenti, filwaqt li l-Kunsill isostni f’dan ir-rigward li l-parteċipazzjoni tiegħu fl-operazzjonijiet ta’ ġestjoni ta’ kriżi tibqa’ limitata għall-eżerċizzju tal-kontroll politiku u tad-direzzjoni strateġika tal-Missjoni Eulex Kosovo, u dan skont l-Artikolu 38(2) TUE.
100
Fir-rigward ta’ dan il-punt tal-aħħar, għandu jiġi kkonstatat li l-osservazzjonijiet tar-rikorrenti li jinsabu fit-tweġiba tagħhom għall-miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tat‑18 ta’ Diċembru 2024 dwar is-setgħa investigattiva mogħtija lill-Kunsill u lis-SEAE fil-kuntest tal-ġerarkija tal-Missjoni Eulex Kosovo, ma jistgħux jikkumpensaw għan-nuqqas ta’ preċiżjoni tar-rikors.
101
Fil-fatt, anki li kellu jitqies li l-eżerċizzju tal-kmand strateġiku mill-Kmandant tal-Operazzjoni Ċivili jista’ jwassal sabiex dan tal-aħħar jinvestiga l-missjoni bil-ħsieb li jadotta miżuri individwali relatati ma’ sitwazzjonijiet partikolari, ir-rikorrenti ma jindikawx fuq liema bażi l-Kunsill u s-SEAE huma obbligati jaġixxu f’dan is-sens fil-kuntest tal-kontroll politiku u tad-direzzjoni strateġika li, tramite l-KPS u l-Kmandant tal-Operazzjoni Ċivili tal-Missjoni, huma r-responsabbiltà tagħhom.
102
Fid-dawl tal-premess, għandu jitqies li r-raba’ lment, sa fejn huwa bbażat fuq l-ewwel dikjarazzjoni kontenzjuża, ma huwiex ikkorroborat u għandu jiġi miċħud bħala manifestament inammissibbli.
103
Fi kwalunkwe każ, anki li kellu jitqies li l-ewwel dikjarazzjoni kontenzjuża għandha tiġi kkunsidrata mhux bħala evalwazzjoni fattwali mingħajr portata ġuridika awtonoma, kif isostni l-Kunsill, iżda bħala pożizzjoni deċiżiva, li tirrifletti r-rifjut ta’ dan tal-aħħar u dak tas-SEAE li jintervjenu sabiex jadottaw miżuri individwali relatati mas-sitwazzjonijiet partikolari tar-rikorrenti, kif imsemmija fil-punt 133 tas-sentenza ta’ appell, għandu jiġi deċiż li tali intervent ma huwiex relatat mas-setgħat eżerċitati minn din l-istituzzjoni u minn dan il-korp fir-rigward tal-Missjoni Eulex Kosovo.
104
Fil-fatt, kif jirriżulta diġà, essenzjalment, mill-punti 76 sa 81 iktar ’il fuq, l-adozzjoni ta’ tali miżuri individwali tmur lil hinn mill-eżerċizzju tal-kontroll politiku u tad-direzzjoni strateġika li, tramite l-KPS u l-Kmandant tal-Operazzjoni Ċivili, huma r-responsabbiltà tal-Kunsill u tas-SEAE.
105
Dan ifisser li l-pożizzjonijiet meħuda mill-Kunsill u mis-SEAE, sa fejn dawn jirriflettu rifjut ta’ intervent sabiex jiġu adottati miżuri individwali relatati mas-sitwazzjonijiet partikolari tar-rikorrenti, ma jistgħux jitqiesu bħala illegali.
106
Għaldaqstant, l-ilment dwar l-ewwel dikjarazzjoni kontenzjuża għandu, fi kwalunkwe każ, jiġi miċħud bħala manifestament infondat fid-dritt.
107
Fit-tielet lok, fir-rigward tat-tieni dikjarazzjoni kontenzjuża, għandu jiġi rrilevat li n-natura tagħha ta’ att mhux vinkolanti ma żżommx, prima facie, milli din twassal sabiex tiġi stabbilita r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑9 ta’ Frar 2022, QI et vs Il‑Kummissjoni u BĊE, T‑868/16, EU:T:2022:58, punt 71 u l-ġurisprudenza ċċitata).
108
Madankollu, anki li kellu jitqies li d-dikjarazzjoni inkwistjoni tirrifletti rifjut li l-Bord Konsultattiv jingħata n-natura ta’ korp ġudizzjarju, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti b’ebda mod ma kkorroboraw l-eżistenza ta’ obbligu tal-Kunsill u tas-SEAE f’dan ir-rigward, jiġifieri l-obbligu li jiġu stabbiliti, fl-istadju tal-proċeduri prekontenzjużi u qabel ma r-rikorsi jiġu ppreżentati quddiem il-qorti tal-Unjoni, il-garanziji kollha li jirriżultaw mid-dritt għal rimedju effettiv u għal smigħ xieraq.
109
Għaldaqstant, ir-raba’ lment, sa fejn jikkonċerna t-tieni dikjarazzjoni kontenzjuża, għandu jiġi miċħud bħala manifestament inammissibbli u, fi kwalunkwe każ, għar-raġunijiet diġà mfissra fil-punti 58 u 59 iktar ’il fuq, bħala manifestament infondat fid-dritt.
Fuq il-ħames ilment
110
Fil-kuntest tal-ħames ilment, huwa allegat li l-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE kkommettew użu ħażin jew abbuż ta’ poter, minħabba li dawn tal-aħħar ma żgurawx li l-każ ta’ KD, li jikkonċerna delitt tal-gwerra, prima facie fondat, ikun is-suġġett ta’ eżami ġuridiku serju mill-Missjoni Eulex Kosovo jew mill-Uffiċċju tal-Prosekuturi Speċjali għall-investigazzjoni u għall-prosekuzzjoni quddiem l-Awla Speċjalizzata għall-Kosovo.
111
F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li l-ħames ilment essenzjalment jikkorrispondi għall-allegazzjonijiet imqajma fil-kuntest tat-tieni parti tat-tielet ilment u għalhekk jorbot mal-ewwel dikjarazzjoni kontenzjuża, kif imsemmija fir-raba’ lment.
112
Għalhekk, għar-raġunijiet diġà mfissra fil-punti 76 sa 81 u 103 sa 106 iktar ’il fuq, il-ħames ilment għandu jiġi miċħud bħala manifestament infondat fid-dritt.
113
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li l-ħames ilment ma huwa sostnut b’ebda argument li jista’ jippermetti lill-Qorti Ġenerali tevalwa l-eżistenza ta’ xi obbligu tal-Kunsill, tal-Kummissjoni u tas-SEAE sa fejn għandhom x’jaqsmu l-investigazzjonijiet li jkomplu fuq ix-xogħol ta’ investigazzjonijiet partikolari li jaqgħu fl-iskop tal-mandat tal-Missjoni Eulex Kosovo.
114
Għalhekk, il-ħames ilment għandu, fi kwalunkwe każ, jiġi miċħud bħala manifestament inammissibbli, u dan skont il-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 50 u 51 iktar ’il fuq.
115
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha premessi, dan ir-rikors għandu jiġi miċħud bħala, parzjalment, manifestament inammissibbli u, parzjalment, manifestament infondat, mingħajr ma huwa meħtieġ li tingħata deċiżjoni la dwar l-eċċezzjonijiet ta’ tardività mqajma mill-Kunsill u mis-SEAE u lanqas dwar it-talba għal miżura istruttorja mressqa mir-rikorrenti.
Fuq l-ispejjeż
116
Skont l-Artikolu 195 tar-Regoli tal-Proċedura, il-Qorti Ġenerali, fid-deċiżjonijiet tagħha mogħtija wara annullament u rinviju, għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż relatati, minn naħa, mal-proċeduri mibdija quddiemha u, min-naħa l-oħra, mal-proċedura tal-appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
117
Sa fejn, fis-sentenza ta’ appell, il-Qorti tal-Ġustizzja annullat parzjalment id-digriet inizjali, bagħtet lura l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali u rriżervat l-ispejjeż, hija l-Qorti Ġenerali li għandha tiddeċiedi, f’dan id-digriet, fuq l-ispejjeż kollha relatati mal-proċeduri mibdija quddiemha, inkluż fil-proċedura inizjali, kif ukoll fuq l-ispejjeż relatati mal-proċedura tal-appell fil-Kawżi C‑29/22 P u C‑44/22 P.
118
Skont l-Artikolu 134(3) tar-Regoli tal-Proċedura, jekk il-partijiet jissokkombu, rispettivament, f’waħda jew iktar mit-talbiet tagħhom, kull parti għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha.
119
Barra minn hekk, skont l-Artikolu 135(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-Qorti Ġenerali tista’, meta l-ekwità tkun hekk titlob, tiddeċiedi li parti sokkombenti għandha tbati, minbarra l-ispejjeż tagħha, sehem biss mill-ispejjeż tal-parti l-oħra, jew saħansitra li din ma għandhiex tiġi kkundannata f’dan ir-rigward.
120
Fl-aħħar nett, skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura, l-Istati Membri li jkunu intervjenew fil-kawża għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.
121
F’dan il-każ, peress li r-rikorrenti, il-Kunsill u s-SEAE ssokkombew parzjalment fit-talbiet tagħhom quddiem il-Qorti Ġenerali, inkluż fil-proċedura inizjali, kif ukoll fil-proċedura ta’ appell fil-Kawżi C‑29/22 P u C‑44/22 P, għandu jiġi deċiż li kull waħda minn dawn il-partijiet għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha relatati mal-proċeduri kollha quddiem il-Qorti Ġenerali u quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, mingħajr ma jkun meħtieġ li tingħata deċiżjoni dwar l-ispejjeż sostnuti mill-appellanti fil-proċeduri quddiem il-Bord Konsultattiv.
122
Barra minn hekk, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ inkwistjoni, b’mod partikolari l-kjarifiki mogħtija mis-sentenza tal‑24 ta’ Frar 2022, Eulex Kosovo (C‑283/20, EU:C:2022:126), wara l-preżentata ta’ dan ir-rikors, u r-rikorrenti għandhom jiġu eżentati mill-ispejjeż sostnuti mill-Kummissjoni fil-proċeduri kollha quddiem il-Qorti Ġenerali u quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
123
Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura, ir-Renju tal-Belġju, ir-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika Franċiża, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, ir-Repubblika tal-Awstrija, ir-Rumanija, ir-Repubblika tal-Finlandja u r-Renju tal-Isvezja għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom relatati mal-proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali u quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla)
tordna:
1)
Ir-rikors huwa miċħud.
2)
KS, KD, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, il-Kummissjoni Ewropea, is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), ir-Renju tal-Belġju, ir-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika Franċiża, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, ir-Repubblika tal-Awstrija, ir-Rumanija, ir-Repubblika tal-Finlandja u r-Renju tal-Isvezja għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom relatati mal-proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali u quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
Magħmul fil-Lussemburgu, fil‑25 ta’ Settembru 2025.
Ir-Reġistratur
V. Di Bucci
Il-President
M. J. Costeira
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.