62019TJ0186
SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (Ir-Raba’ Awla)
8 ta’ Lulju 2020 (
*1
)
“Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Miżuri restrittivi meħuda kontra s-Sirja – Iffriżar ta’ fondi – Żball ta’ evalwazzjoni”
Fil-Kawża T‑186/19,
Khaled Zubedi, residenti f’Damascus (is-Sirja), irrappreżentat minn M. Lester, QC, u M. O’Kane, solicitor,
rikorrent,
vs
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, irrappreżentat minn V. Piessevaux u A. Limonet, bħala aġenti,
konvenut,
li għandha bħala suġġett talba bbażata fuq l-Artikolu 263 TFUE u intiża għall-annullament tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (PESK) 2019/87 tal‑21 ta’ Jannar 2019 li timplimenta d-Deċiżjoni 2013/255/PESK dwar miżuri restrittivi kontra s-Sirja (ĠU 2019, L 18 I, p. 13) u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2019/85 tal‑21 ta’ Jannar 2019 li jimplimenta r-Regolament (UE) Nru 36/2012 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fis-Sirja (ĠU 2019, L 18 I, p. 4) sa fejn dawn l-atti jirrigwardaw lir-rikorrent,
IL-QORTI ĠENERALI (Ir-Raba’ Awla),
komposta minn S. Gervasoni, President, L. Madise u J. Martín y Pérez de Nanclares (Relatur), Imħallfin,
Reġistratur: E. Coulon,
tagħti l-preżenti
Sentenza (
1
)
Il-fatti li wasslu għall-kawża
1
Ir-rikorrent, Khaled Zubedi, huwa negozjant ta’ nazzjonalità Sirjana li qiegħed jiżviluppa attività kummerċjali fis-settur tal-proprjetà immobbli.
[omissis]
8
Fit‑12 ta’ Ottubru 2015, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (PESK) 2015/1836 li temenda d-Deċiżjoni 2013/255 (ĠU 2015, L 266, p. 75, rettifika fil-ĠU 2016, L 336, p. 42). Fl-istess jum, huwa adotta r-Regolament (UE) 2015/1828 li jemenda r-Regolament (UE) Nru 36/2012 (ĠU 2015, L 266, p. 1).
9
Skont it-termini tal-premessa 6 tad-Deċiżjoni 2015/1836, “[i]l-Kunsill ivvaluta li minħabba l-kontroll strett eżerċitat fuq l-ekonomija mir-reġim Sirjan, ċirku ta’ ġewwa ta’ negozjanti ewlenin li joperaw fis-Sirja jistgħu biss iżommu l-istatus tagħhom minħabba li jgawdu minn assoċjazzjoni mill-qrib mar-reġim u mill-appoġġ tiegħu, u billi għandhom influwenza fi ħdanu” u “l-Kunsill iqis li għandu jipprevedi miżuri restrittivi biex jimponi restrizzjonijiet fuq id-dħul u jiffriża l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kollha li jappartjenu lil, huma proprjetà ta’, miżmumin jew ikkontrollati minn dawk in-negozjanti ewlenin li joperaw fis-Sirja, kif identifikati mill-Kunsill u elenkati fl-Anness I, sabiex ma jħallihomx jipprovdu appoġġ materjali jew finanzjarju lir-reġim u, permezz tal-influwenza tagħhom, tiżdied il-pressjoni fuq ir-reġim innifsu biex ibiddel il-politiki ta’ repressjoni tiegħu.”
10
Il-formulazzjoni tal-Artikoli 27 u 28 tad-Deċiżjoni 2013/255 ġiet emendata mid-Deċiżjoni 2015/1836. Dawn l-artikoli jipprevedu issa restrizzjonijiet għad-dħul jew għat-tranżitu fuq it-territorju tal-Istati Membri kif ukoll l-iffriżar tal-fondi ta’ “negozjanti ewlenin li joperaw fis-Sirja” sakemm ma jkunx hemm “biżżejjed informazzjoni li [dawn il-persuni] m’humiex, jew m’għadhomx, assoċjati mar-reġim jew ma jeżerċitawx influwenza fuqu jew ma joħolqux riskju reali ta’ ċirkomvenzjoni”.
[omissis]
Id-dritt
[omissis]
36
Għandu jitfakkar li l-kriterji ġenerali ta’ inklużjoni stabbiliti fl-Artikolu 27(1) u fl-Artikolu 28(1) tad-Deċiżjoni 2013/255, riprodotti, f’dak li jirrigwarda l-iffriżar ta’ fondi, fl-Artikolu 15(1)(a) tar-Regolament Nru 36/2012, jipprevedu li l-persuni u l-entitajiet li jibbenefikaw mill-politika tar-reġim Sirjan jew li jappoġġjawh għandhom ikunu suġġetti għal miżuri restrittivi. Bl-istess mod, l-Artikolu 27(2)(a) u (3) u l-Artikolu 28(2)(a) u (3) tal-imsemmija deċiżjoni, riprodotti, f’dak li jirrigwarda l-iffriżar ta’ fondi, mill-Artikolu 15(1a) u (1b) tal-imsemmi regolament, jipprovdu li l-kategorija ta’ “negozjanti ewlenin li joperaw fis-Sirja” hija suġġetta għal miżuri restrittivi, sakemm ma tkunx teżisti informazzjoni suffiċjenti li tindika li ma humiex, jew ma għadhomx, marbuta mar-reġim jew li huma ma jeżerċitaw ebda influwenza fuqu jew li ma humiex assoċjati ma’ riskju reali ta’ evitar.
37
Barra minn hekk, kif issemma fil-punt 12 iktar ’il fuq, ir-raġunijiet għall-inklużjoni ta’ isem ir-rikorrent fil-listi inkwistjoni huma fformulati kif ġej:
“Negozjant prominenti li jopera fis-Sirja, b’investimenti sinifikanti fl-industrija tal-kostruzzjoni, inkluż sehem ta’ 50 % f’Zub[e] u [Kalai] LLC, li qed tibni l-belt turistika lussuża Grand Town u għal liema r-reġim ta ftehim ta’ 45 sena għal 19-21 % tad-dħul tagħha. F’din il-kapaċità huwa marbut ma’ Nader [Kalai]. Khaled al-Zub[e] jibbenefika mir-reġim u/jew jappoġġah permezz tal-attivitajiet kummerċjali tiegħu, b’mod partikolari permezz ta’ dan is-sehem fl-iżvilupp ta’ Grand Town.”
38
Minn dan għandu jiġi dedott li r-rikorrent ġie inkluż fil-listi inkwistjoni minħabba, l-ewwel nett, l-istatus tiegħu ta’ negozjant ewlieni li jopera fis-Sirja u, it-tieni nett, ir-rabta tiegħu mar-reġim Sirjan.
39
Fi kliem ieħor, l-inklużjoni ta’ isem ir-rikorrent hija bbażata, minn naħa, fuq il-kriterju ddefinit fil-paragrafu 2(a), tal-Artikolu 27 u tal-Artikolu 28 tad-Deċiżjoni 2013/255 u fil-paragrafu (1a) tal-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 36/2012 (kriterju ta’ negozjant ewlieni li jopera fis-Sirja) u, min-naħa l-oħra, fuq il-kriterju ddefinit fil-paragrafu (1) tal-Artikolu 27 u tal-Artikolu 28 tal-imsemmija deċiżjoni u fil-paragrafu (1a) tal-Artikolu 15 tal-imsemmi regolament (kriterju ta’ assoċjazzjoni mar-reġim).
40
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li għandu jiġi eżaminat il-motiv uniku mqajjem mir-rikorrent u, qabelxejn, l-ewwel ilment, li huwa intiż, essenzjalment, li jikkontesta l-ewwel raġuni għal inklużjoni, jiġifieri li r-rikorrent huwa negozjant ewlieni li jopera fis-Sirja.
41
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li r-rikorrent jammetti li huwa negozjant, iżda jikkontesta li huwa negozjant “ewlieni” u, f’dan ir-rigward, li jagħmel parti minn “ċirku ta’ ġewwa ta’ negozjanti ewlenin li joperaw fis-Sirja”.
[omissis]
66
Fl-aħħar nett, ir-rikorrent isostni, essenzjalment, li l-Kunsill kien obbligat juri l-eżistenza ta’ rabta bejnu u r-reġim Sirjan.
67
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-ġurisprudenza li fuqha jibbaża ruħu r-rikorrent ingħatat f’kuntest leġiżlattiv differenti minn dak eżistenti fil-mument tal-adozzjoni tal-atti kkontestati. B’mod partikolari, is-sentenza tal‑21 ta’ April 2015, Anbouba vs Il-Kunsill (C‑605/13 P, EU:C:2015:248, punt 52), li kienet tobbliga lill-Kunsill jipproduċi quddiem il-qorti tal-Unjoni sensiela ta’ indizji, preċiżi u konkordanti, li jippermettu li tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ rabta suffiċjenti bejn il-persuna suġġetta għal miżura ta’ ffriżar tal-fondi tagħha u r-reġim li kontrih tkun qiegħda tittieħed azzjoni, kienet taqa’ f’kuntest leġiżlattiv speċifiku, jiġifieri dak li jirriżulta mid-Deċiżjoni 2013/255 qabel l-emenda tagħha fl‑2015 bid-Deċiżjoni 2015/1836, fejn l-uniċi kriterji li kienu jeżistu għall-inklużjoni tal-isem ta’ persuna fil-listi inkwistjoni kienu, preċiżament, ir-rabtiet stretti mar-reġim Sirjan, l-appoġġ ta’ dan tal-aħħar u/jew il-benefiċċju miksub minnu.
68
Madankollu, f’dan il-każ, l-inklużjoni ta’ isem ir-rikorrent fil-listi inkwistjoni seħħet fil-kuntest leġiżlattiv tad-Deċiżjoni 2013/255 kif emendata bid-Deċiżjoni 2015/1836. Għal dan il-għan, id-Deċiżjoni 2015/1836 b’mod partikolari introduċiet bħala kriterju ta’ inklużjoni oġġettiv, awtonomu u suffiċjenti dak ta’ “negozjanti ewlenin li joperaw fis-Sirja”, b’tali mod li l-Kunsill ma għadux obbligat li juri l-eżistenza ta’ rabta bejn din il-kategorija ta’ persuni u r-reġim Sirjan, u lanqas bejn din il-kategorija ta’ persuni u l-appoġġ mogħti lil dan ir-reġim jew il-benefiċċju miksub minn dan tal-aħħar, billi l-fatt li wieħed ikun negozjant ewlieni li jopera fis-Sirja huwa suffiċjenti għall-applikazzjoni tal-miżuri restrittivi inkwistjoni fir-rigward ta’ persuna (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ Settembru 2019, HX vs Il-Kunsill, C‑540/18 P, mhux ippubblikata, EU:C:2019:707, punt 38; tal‑4 ta’ April 2019, Sharif vs Il-Kunsill, T‑5/17, EU:T:2019:216, punti 55 u 56 (mhux ippubblikati), u d-digriet tal‑11 ta’ Settembru 2019, Haswani vs Il-Kunsill, T‑231/15 RENV, mhux ippubblikata, EU:T:2019:589, punt 56).
69
F’dan is-sens, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li mill-kriterju dwar il-kwalità ta’ “negozjanti ewlenin li joperaw fis-Sirja” setgħet tiġi dedotta preżunzjoni konfutabbli ta’ rabta mar-reġim Sirjan (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ April 2019, Sharif vs Il-Kunsill, T‑5/17, EU:T:2019:216, punt 106, u d-digriet tal‑11 ta’ Settembru 2019, Haswani vs Il-Kunsill, T‑231/15 RENV, mhux ippubblikat, EU:T:2019:589, punt 60). Din il-preżunzjoni tapplika meta l-Kunsill ikun f’pożizzjoni li juri li l-persuna hija mhux biss negozjant li jopera fis-Sirja, iżda wkoll li hija tista’ tiġi kklassifikata bħala ewlenija. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-kliem tal-premessa 6 tad-Deċiżjoni 2015/1836, kif imfakkar fil-punt 9 iktar ’il fuq, hija l-influwenza li din il-kategorija ta’ persuni tista’ teżerċita fuq ir-reġim Sirjan li l-Kunsill għandu l-intenzjoni li jisfrutta billi jġegħelhom, permezz tal-miżuri restrittivi li jadotta fir-rigward tagħhom, jagħmlu pressjoni fuq ir-reġim Sirjan sabiex jibdel il-politika ta’ repressjoni tiegħu. Għalhekk, peress li l-Kunsill irnexxielu juri l-influwenza li negozjant jista’ jeżerċita fuq l-imsemmi reġim, ir-rabta bejn l-imsemmija persuna u r-reġim Sirjan hija preżunta.
70
Barra minn hekk, għandu jitfakkar li l-osservanza tar-regoli dwar l-oneru u l-produzzjoni tal-prova fil-qasam ta’ miżuri restrittivi mill-Qorti Ġenerali timplika li din tal-aħħar tosserva l-prinċipju stabbilit mill-ġurisprudenza msemmija fil-punt 31 iktar ’il fuq u mfakkar mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tal‑11 ta’ Settembru 2019, HX vs Il-Kunsill (C‑540/18 P, mhux ippubblikata, EU:C:2019:707, punti 48 sa 50), li jipprovdi li, essenzjalment, l-oneru tal-prova jaqa’ fuq l-istituzzjoni fil-każ ta’ kontestazzjoni tal-fondatezza tar-raġunijiet għal inklużjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet għalhekk li l-oneru tal-prova tal-eżistenza ta’ informazzjoni suffiċjenti, fis-sens tal-Artikolu 27(3) u tal-Artikolu 28(3) tad-Deċiżjoni 2013/255, li tindika li r-rikorrent ma kienx, jew ma kienx għadu, marbut mar-reġim Sirjan, li huwa ma kien jeżerċita ebda influenza fuqu u li ma huwiex assoċjat ma’ riskju reali ta’ evitar tal-miżuri restrittivi adottati fir-rigward ta’ dan ir-reġim ma kienx jaqa’ fuq ir-rikorrent (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-14 ta’ Ġunju 2018, Makhlouf vs Il-Kunsill, C‑458/17 P, mhux ippubblikat, EU:C:2018:441, punt 86, u tal‑11 ta’ Settembru 2019, HX vs Il-Kunsill, C‑540/18 P, mhux ippubblikata, EU:C:2019:707, punti 50 u 51).
71
Konsegwentement, ma jistax jiġi impost fuq ir-rikorrent livell ta’ prova eċċessiv sabiex jikkonfuta l-preżunzjoni ta’ rabta mar-reġim Sirjan. Għalhekk, ir-rikorrent għandu jiġi kkunsidrat li rnexxielu jikkonfuta l-imsemmija preżunzjoni jekk isostni argumenti jew provi li jistgħu jikkontestaw serjament l-affidabbiltà tal-provi prodotti mill-Kunsill jew l-evalwazzjoni tagħhom, b’mod partikolari fid-dawl tal-kundizzjonijiet stabbiliti mill-Artikolu 27(3) u mill-Artikolu 28(3) tad-Deċiżjoni 2013/255, jew jekk huwa jipproduċi quddiem il-qorti tal-Unjoni sensiela ta’ indizji tal-ineżistenza jew tal-għajbien tar-rabta mal-imsemmi reġim, tal-assenza ta’ influwenza fuq l-imsemmi reġim jew tal-assenza ta’ assoċjazzjoni ma’ riskju reali ta’ evitar ta’ miżuri restrittivi, skont l-Artikolu 27(3) u l-Artikolu 28(3) ta’ din id-deċiżjoni.
72
F’dan il-każ, ir-rikorrent madankollu ma rnexxilux jikkonfuta l-preżunzjoni ta’ rabta mar-reġim Sirjan. Fil-fatt, minn naħa, għandu jiġi rrilevat li, fil-kuntest tal-ewwel ilment, ir-rikorrent ma ppreżenta l-ebda argument jew element li jippermetti li tiġi ddubitata l-affidabbiltà tal-provi prodotti mill-Kunsill jew l-evalwazzjoni tagħhom, u lanqas ma rrefera għall-ebda indizju konkret li jippermetti lill-Qorti Ġenerali tikkunsidra li ma kinitx teżisti, jew ma kinitx teżisti iktar, rabta bejnu u l-imsemmi reġim, li huwa ma kien jeżerċita l-ebda influwenza fuq dan ir-reġim jew li ma kien hemm l-ebda riskju min-naħa tiegħu ta’ evitar tal-miżuri restrittivi. Min-naħa l-oħra, anki jekk jittieħdu inkunsiderazzjoni l-argumenti mressqa mir-rikorrent fil-kuntest tat-tielet ilment u intiżi li jikkontestaw it-tieni raġuni għal inklużjoni, relatata mal-assoċjazzjoni mar-reġim inkwistjoni kif imsemmi fl-Artikolu 27(1) u fl-Artikolu 28(1) tad-Deċiżjoni 2013/255, ir-rikorrent ma jistax jitqies li pproduċa indizji ta’ natura li jikkonfutaw l-imsemmija preżunzjoni.
73
Fil-fatt, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrent jiċħad l-eżistenza tar-rabta tiegħu mar-reġim Sirjan u l-influwenza tiegħu fuqu, iżda jikkonferma li jipparteċipa fil-proġett “Grand Town”, li fih huwa assoċjat il-Ministeru għat-Turiżmu Sirjan.
74
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, għandu jiġi kkonstatat li r-raġuni għall-inklużjoni ta’ isem ir-rikorrent fil-listi inkwistjoni bbażata fuq l-istatus ta’ negozjant ewlieni li jopera fis-Sirja hija sostnuta biżżejjed, b’tali mod li, fid-dawl ta’ dan il-kriterju, l-imsemmija inklużjoni hija fondata. Għaldaqstant, l-ewwel ilment għandu jiġi miċħud.
[omissis]
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Ir-Raba’ Awla)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Ir-rikors huwa miċħud.
2)
Khaled Zubedi għandu jbati l-ispejjeż rispettivi tiegħu kif ukoll dawk sostnuti mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea.
Gervasoni
Madise
Martín y Pérez de Nanclares
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fit-8 ta’ Lulju 2020.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.
(
1
)	Qegħdin jiġu riprodotti biss il-punti ta’ din is-sentenza li l-Qorti Ġenerali tqis li l-pubblikazzjoni tagħhom hija utli.