62021CC0018
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
ANTHONY’EGO MICHAELA COLLINSA
przedstawiona w dniu 31 marca 2022 r. (
1
)
Sprawa C‑18/21
Uniqa Versicherungen AG
przeciwko
VU
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria)]
Odesłanie prejudycjalne – Współpraca sądowa w sprawach cywilnych – Postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty – Rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 – Sprzeciw – Artykuł 16 ust. 2 – Trzydziestodniowy termin na wysłanie sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty – Artykuł 20 – Ponowne badanie w wyjątkowych przypadkach po upływie terminu przewidzianego w art. 16 ust. 2 – Artykuł 26 – Stosunek do krajowego prawa procesowego – Uregulowanie krajowe wprowadzające przepisy odnoszące się do COVID‑19 i przewidujące przerwanie biegu wszystkich terminów procesowych w postępowaniach cywilnych w okresie od 21 marca 2020 r. do 30 kwietnia 2020 r.
I. Wprowadzenie
1.
Rozpatrywany wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy europejskiego nakazu zapłaty wydanego w następstwie pozwu wniesionego przez spółkę Uniqa Versicherungen AG przeciwko VU zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiającym postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty (
2
). We wniosku tym zwrócono się o dokonanie wykładni art. 16 ust. 2, art. 20 i art. 26 owego rozporządzenia.
2.
Artykuł 16 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006 stanowi, że sprzeciw od europejskiego nakazu zapłaty musi zostać wysłany w terminie 30 dni od doręczenia nakazu; w przeciwnym razie nakaz ten staje się wykonalny w stosunku do pozwanego (
3
). Pozwany, który nie wniesie sprzeciwu w tym trzydziestodniowym terminie, może, w pewnych wyjątkowych przypadkach, złożyć wniosek o ponowne zbadanie nakazu na podstawie art. 20 rozporządzenia nr 1896/2006. Zgodnie z art. 26 rozporządzenia nr 1896/2006 zagadnienia proceduralne, które nie są uregulowane w tym akcie prawnym, podlegają prawu krajowemu.
3.
W szczycie pandemii COVID‑19, który przypadł na pierwszy kwartał 2020 r., Austria przyjęła uregulowanie przerywające bieg wszystkich terminów procesowych w postępowaniach cywilnych w okresie od 21 marca 2020 r. do 30 kwietnia 2020 r. We wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym z dnia 27 listopada 2020 r., który wpłynął do sekretariatu Trybunału w dniu 12 stycznia 2021 r., Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria) zwraca się o rozstrzygnięcie, czy art. 20 i 26 rozporządzenia nr 1896/2006 stoją na przeszkodzie takiemu uregulowaniu krajowemu.
II. Ramy prawne
A.
Prawo Unii – rozporządzenie nr 1896/2006
4.
Cel rozporządzenia nr 1896/2006 określono w jego motywie 9 w następujący sposób:
„[…] uproszczenie, przyspieszenie oraz ograniczenie kosztów procesów sądowych w sprawach transgranicznych dotyczących bezspornych roszczeń pieniężnych, poprzez ustanowienie postępowania w sprawie europejskiego nakazu zapłaty […] na obszarze wszystkich państw członkowskich poprzez ustanowienie minimalnych standardów, których zachowanie zwalnia z konieczności wszczynania jakichkolwiek postępowań pośrednich w państwie członkowskim wykonania przed uznaniem i wykonaniem nakazu”.
5.
Motyw 24 tego rozporządzenia przewiduje:
„Sprzeciw wniesiony w terminie powinien zakończyć postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty i powinien prowadzić do automatycznego przekazania sprawy do zwykłego postępowania cywilnego, chyba że powód wyraźnie zażądał zakończenia postępowania w takim przypadku […]”.
6.
Motyw 25 tego rozporządzenia stanowi:
„Po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu w pewnych wyjątkowych przypadkach pozwany powinien być uprawniony do złożenia wniosku o ponowne zbadanie europejskiego nakazu zapłaty. Takie ponowne zbadanie nie powinno oznaczać, że pozwany uzyskuje ponowną możliwość zakwestionowania roszczenia. Podczas ponownego badania zasadność roszczenia nie powinna być oceniana w zakresie szerszym niż to wynika z wyjątkowych okoliczności, na które powołuje się pozwany. Inne wyjątkowe okoliczności mogą obejmować przypadki, gdy europejski nakaz zapłaty opiera się na nieprawdziwych informacjach zawartych w pozwie”.
7.
W motywie 29 owego rozporządzenia zadeklarowano, że ma ono na celu „ustanowienie jednolitego szybkiego i skutecznego mechanizmu dochodzenia bezspornych roszczeń pieniężnych w całej Unii Europejskiej”.
8.
Artykuł 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1896/2006 brzmi:
„Celem niniejszego rozporządzenia jest:
a)
uproszczenie, przyspieszenie i ograniczenie kosztów postępowania sądowego w sprawach transgranicznych dotyczących bezspornych roszczeń pieniężnych poprzez ustanowienie postępowania w sprawie europejskiego nakazu zapłaty;
[…]”.
9.
Artykuł 16, zatytułowany „Sprzeciw od europejskiego nakazu zapłaty”, stanowi, w ust. 1 i 2:
„1.   Pozwany może wnieść do sądu wydania sprzeciw od europejskiego nakazu zapłaty przy użyciu formularza F, określonego w załączniku VI, który jest doręczany pozwanemu wraz z europejskim nakazem zapłaty.
2.   Sprzeciw musi zostać wysłany w terminie 30 dni od doręczenia nakazu pozwanemu”.
10.
Artykuł 17 ust. 1 owego rozporządzenia ma następujące brzmienie:
„W przypadku wniesienia sprzeciwu w terminie określonym w art. 16 ust. 2 dalsze postępowanie odbywa się przed właściwymi sądami w państwie członkowskim wydania zgodnie z przepisami regulującymi zwykłe postępowanie cywilne, chyba że powód wyraźnie zażądał w takim przypadku zakończenia postępowania.
[…]”.
11.
Artykuł 18 ust. 1 owego rozporządzenia stanowi:
„Jeżeli w terminie określonym w art. 16 ust. 2, przy uwzględnieniu odpowiedniego czasu potrzebnego do wpłynięcia oświadczenia, do sądu wydania nie wpłynie sprzeciw, sąd wydania niezwłocznie stwierdza wykonalność europejskiego nakazu zapłaty przy użyciu formularza G, określonego w załączniku VII. Sąd sprawdza datę doręczenia”.
12.
Artykuł 20 rozporządzenia nr 1896/2006, zatytułowany „Ponowne badanie w wyjątkowych przypadkach”, brzmi:
„1.   Po upływie terminu określonego w art. 16 ust. 2 pozwany jest uprawniony do złożenia wniosku o ponowne zbadanie europejskiego nakazu zapłaty przez właściwy sąd w państwie członkowskim wydania, w przypadkach gdy:
a)
(i)
nakaz zapłaty został doręczony w jeden ze sposobów przewidzianych w art. 14;
oraz
(ii)
doręczenie nie nastąpiło w odpowiednim czasie umożliwiającym mu przygotowanie się do obrony, bez winy z jego strony;
lub
b)
pozwany nie miał możliwości sprzeciwienia się roszczeniu z powodu siły wyższej lub z powodu nadzwyczajnych okoliczności, które były przez niego niezawinione,
pod warunkiem niezwłocznego podjęcia przez niego działań w obu przypadkach.
2.   Po upływie terminu określonego w art. 16 ust. 2 pozwany jest również uprawniony do złożenia wniosku o ponowne zbadanie europejskiego nakazu zapłaty przez właściwy sąd w państwie członkowskim wydania, w przypadku gdy wydanie nakazu zapłaty było w sposób oczywisty błędne w świetle wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu lub ze względu na inne wyjątkowe okoliczności.
3.   Jeżeli sąd odrzuci wniosek pozwanego z tego powodu, że nie zachodzi żadna z okoliczności, o których mowa w ust. 1 i 2, uzasadniających ponowne zbadanie nakazu, europejski nakaz zapłaty pozostaje w mocy.
Jeżeli sąd uzna, że ponowne zbadanie nakazu jest uzasadnione z uwagi na jedną z przyczyn określonych w ust. 1 i 2, europejski nakaz zapłaty traci moc”.
13.
Artykuł 26 rozporządzenia nr 1896/2006, zatytułowany „Stosunek do krajowego prawa procesowego”, ma następujące brzmienie:
„Wszelkie zagadnienia proceduralne, które nie są uregulowane w niniejszym rozporządzeniu, podlegają prawu krajowemu”.
B.
Prawo austriackie
14.
Paragraf 1 ust. 1 zdanie pierwsze i drugie austriackiej Bundesgesetz betreffend Begleitmaßnahmen zu COVID‑19 in der Justiz (1. COVID‑19‑JuBG) (ustawy federalnej o środkach towarzyszących COVID‑19 w kontekście sprawowania wymiaru sprawiedliwości; zwanej dalej „krajową ustawą COVID‑19”) (
4
) stanowi:
„Postępowanie w sprawach cywilnych
Przerwanie biegu terminów
W postępowaniach sądowych bieg wszystkich terminów procesowych, które rozpoczynały swój bieg w okresie po wejściu w życie niniejszej ustawy federalnej, oraz tych, które nie upłynęły jeszcze do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy federalnej, ulega przerwaniu do dnia 30 kwietnia 2020 r. włącznie. Terminy rozpoczynają biec na nowo począwszy od dnia 1 maja 2020 r. […]”.
III. Okoliczności faktyczne postępowania głównego i pytanie prejudycjalne
15.
W dniu 6 marca 2020 r. Bezirksgericht für Handelssachen Wien (sąd rejonowy do spraw gospodarczych w Wiedniu, Austria) wydał, w następstwie pozwu wniesionego przez spółkę Uniqa Versicherungen, jako sąd pierwszej instancji, europejski nakaz zapłaty. Nakaz ten został doręczony VU, który ma miejsce zamieszkania w Republice Federalnej Niemiec, w dniu 4 kwietnia 2020 r. Sprzeciw od tego nakazu wniesiono w dniu 18 maja 2020 r. Bezirksgericht für Handelssachen Wien (sąd rejonowy do spraw gospodarczych w Wiedniu) odrzucił ów sprzeciw, ponieważ nie został on wniesiony w trzydziestodniowym terminie przewidzianym w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006.
16.
W postępowaniu odwoławczym Handelsgericht Wien (sąd gospodarczy w Wiedniu) uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji. Orzekł on, że bieg przewidzianego w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006 terminu na wniesienie sprzeciwu został przerwany zgodnie z § 1 ust. 1 krajowej ustawy COVID‑19. W ustawie tej przewidziano, że w postępowaniach cywilnych bieg wszystkich terminów procesowych, które rozpoczęły się w okresie od dnia 22 marca 2020 r. do dnia 30 kwietnia 2020 r. włącznie, ulega przerwaniu i że terminy te rozpoczynają biec na nowo od dnia 1 maja 2020 r.
17.
Spółka Uniqa Versicherungen wniosła skargę rewizyjną od rozstrzygnięcia Handelsgericht Wien (sądu gospodarczego w Wiedniu). Wnioskuje ona o przywrócenie mocy postanowieniu sądu pierwszej instancji.
18.
Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria) zauważa, że w austriackiej literaturze prawniczej prezentowane są przeciwstawne stanowiska w przedmiocie tego, czy § 1 ust. 1 krajowej ustawy COVID‑19 należy stosować do przewidzianego w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006 trzydziestodniowego terminu na wniesienie sprzeciwu, czy też – z uwagi na treść art. 20 owego rozporządzenia – stosowanie krajowej ustawy COVID‑19 jest wyłączone. Część doktryny uważa, że art. 20 rozporządzenia nr 1896/2006 dotyczy siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, takich jak kryzys związany z COVID‑19. Odesłanie do prawa krajowego miałoby być zatem niedopuszczalne. Z kolei inni przedstawiciele doktryny sądzą, że § 1 ust. 1 krajowej ustawy COVID‑19 nie został „wyparty” przez przepisy dotyczące procedury ponownego badania przewidzianej w art. 20 rozporządzenia nr 1896/2006. Ich zdaniem art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006 odnosi się wyłącznie do długości terminu na wniesienie sprzeciwu. Każdy ewentualny przypadek przerwania biegu tego terminu został pozostawiony poza zakresem regulacji, co oznacza, że – zgodnie z art. 26 rozporządzenia nr 1896/2006 – zastosowanie znajduje krajowe prawo procesowe. Artykuł 20 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1896/2006 miałby na celu wyłącznie zapewnienie sprawiedliwości w indywidualnych przypadkach. Nie zawiera on żadnej ogólnej normy przyjętej na wypadek wystąpienia sytuacji wyjątkowych, takich jak kryzys związany z COVID‑19.
19.
Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy art. 20 i 26 [rozporządzenia (WE) nr 1896/2006] należy interpretować w ten sposób, że przepisy te stoją na przeszkodzie przerwaniu biegu 30‑dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty, przewidzianego w art. 16 ust. 2 tego rozporządzenia, na mocy § 1 ust. 1 austriackiej Bundesgesetz betreffend Begleitmaßnahmen zu COVID‑19 in der Justiz (ustawy federalnej o środkach towarzyszących COVID‑19 w kontekście sprawowania wymiaru sprawiedliwości), zgodnie z którym w postępowaniach mających za przedmiot sprawy cywilne bieg wszystkich terminów procesowych, które rozpoczynały swój bieg po dniu 21 marca 2020 r. lub które nie upłynęły do tego dnia, ulega przerwaniu do dnia 30 kwietnia 2020 r. włącznie i terminy te rozpoczynają biec na nowo począwszy od dnia 1 maja 2020 r.?”.
IV. Postępowanie przed Trybunałem
20.
Uwagi na piśmie zostały przedstawione przez spółkę Uniqa Versicherungen, VU, rządy austriacki i grecki oraz przez Komisję.
21.
Spółka Uniqa Versicherungen, rządy austriacki i francuski oraz Komisja uczestniczyły w rozprawie, która odbyła się w dniu 19 stycznia 2022 r.
V. W przedmiocie pytania prejudycjalnego
22.
Poprzez swoje pytanie Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria) zmierza do ustalenia, czy art. 20 i 26 rozporządzenia nr 1896/2006 stoją na przeszkodzie przyjęciu, w kontekście pandemii COVID‑19, uregulowania krajowego mającego na celu przerwanie biegu trzydziestodniowego terminu na wniesienie przewidzianego w art. 16 ust. 2 owego rozporządzenia sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty.
23.
Przed przystąpieniem do analizy pytania prejudycjalnego należy zbadać dotychczasowe orzecznictwo Trybunału dotyczące rozporządzenia nr 1896/2006, a w szczególności jego art. 16, 20 i 26.
A.
Omówienie rozporządzenia nr 1896/2006 i dotyczącego go orzecznictwa Trybunału
24.
Celem rozporządzenia nr 1896/2006 jest uproszczenie, przyspieszenie oraz ograniczenie kosztów sporów w sprawach transgranicznych dotyczących bezspornych roszczeń pieniężnych poprzez ustanowienie postępowania w sprawie europejskiego nakazu zapłaty (
5
). Wprowadza ono jednolity instrument dochodzenia roszczeń przewidujący identyczne warunki dla wierzycieli i dłużników w całej Unii, a także przewiduje, że do wszelkich kwestii proceduralnych, które nie są w nim wyraźnie uregulowane, zastosowanie znajduje prawo procesowe państw członkowskich. W ten sposób rozporządzenie nr 1896/2006 gwarantuje równe zasady traktowania wierzycieli i dłużników w całej Unii (
6
).
25.
W art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 1896/2006 wskazano, że z postępowania w sprawie europejskiego nakazu zapłaty można skorzystać w sporach transgranicznych. Zgodnie z jego art. 3 ust. 1 spór uważa się za transgraniczny, jeżeli przynajmniej jedna ze stron ma miejsce zamieszkania lub miejsce stałego pobytu w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie sądu rozpoznającego sprawę (
7
). W niniejszej sprawie spółka Uniqa Versicherungen wniosła pozew do austriackiego sądu cywilnego. VU ma miejsce zamieszkania w Republice Federalnej Niemiec. W związku z tym mamy do czynienia ze sporem transgranicznym w rozumieniu rozporządzenia nr 1896/2006.
26.
Uregulowane w rozporządzeniu nr 1896/2006 postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty nie jest kontradyktoryjne. Sąd krajowy, do którego wpłynął pozew o wydanie takiego nakazu, dokonuje jego oceny wyłącznie w oparciu o sam pozew. Pozwanego nie informuje się o wszczęciu postępowania (
8
). W związku z tym dopiero na etapie doręczenia nakazu pozwany ma możliwość powzięcia wiedzy o roszczeniu oraz jego treści. Mając na uwadze zasadniczo jednostronny charakter postępowania w sprawie europejskiego nakazu zapłaty, Trybunał stwierdził, że poszanowanie prawa do obrony jest w tym wypadku szczególnie istotne (
9
).
27.
Przy doręczeniu europejskiego nakazu zapłaty pozwanego poucza się, że ma on możliwość (
10
) albo zapłacenia powodowi kwoty wskazanej w nakazie, albo wniesienia sprzeciwu do sądu wydania (
11
), zgodnie z art. 16 rozporządzenia nr 1896/2006, w terminie 30 dni od doręczenia mu owego nakazu. Sprzeciw nie musi zawierać żadnego uzasadnienia (
12
), ponieważ nie stwarza on ram dla wdania się w spór co do istoty sprawy, lecz jedynie umożliwia pozwanemu zakwestionowanie roszczenia (
13
). Sprzeciw stanowi standardowy środek, który kończy postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty, ponieważ prowadzi do automatycznego przekazania sprawy do zwykłego postępowania cywilnego, chyba że powód wyraźnie żąda zakończenia postępowania (
14
). Jak w uwagach na piśmie zauważył rząd grecki, wniesienie sprzeciwu skutkuje tym, że przestaje istnieć bezsporne roszczenie pieniężne w rozumieniu rozporządzenia nr 1896/2006. Możliwość wniesienia sprzeciwu ma na celu zrekompensowanie faktu, że system ustanowiony rozporządzeniem nr 1896/2006 nie przewiduje udziału pozwanego w postępowaniu. Skorzystanie przez pozwanego z tej możliwości umożliwia mu zakwestionowanie roszczenia po wydaniu europejskiego nakazu zapłaty (
15
).
28.
Po upływie trzydziestodniowego terminu na wniesienie sprzeciwu europejski nakaz zapłaty może zostać ponownie zbadany wyłącznie w „wyjątkowych przypadkach” (
16
), które są wymienione wyczerpująco w art. 20 rozporządzenia nr 1896/2006 (
17
). Ponadto składany przez pozwanego do sądu wniosek o zawieszenie wykonania europejskiego nakazu zapłaty na podstawie art. 23 rozporządzenia nr 1896/2006 jest uwzględniany jedynie w wyjątkowych przypadkach. W związku z tym, jak w swoich uwagach na piśmie wskazał rząd grecki, upływ trzydziestodniowego terminu przewidzianego w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006 może mieć poważne i nieodwracalne konsekwencje dla pozwanych.
29.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1896/2006 pozwany jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o ponowne zbadanie europejskiego nakazu zapłaty przez właściwy sąd w państwie członkowskim jego wydania, w przypadku gdy nie miał możliwości sprzeciwienia się roszczeniu z powodu siły wyższej (
18
) lub gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, muszą istnieć nadzwyczajne okoliczności, które sprawiły, że pozwany nie miał możliwości sprzeciwienia się roszczeniu w przewidzianym w tym celu terminie; po drugie, pozwanemu nie da się zarzucić winy, oraz po trzecie, pozwany musi niezwłocznie podjąć działania (
19
). Ponadto art. 20 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006 stanowi, że w przypadku niedochowania terminu na wniesienie sprzeciwu można przystąpić do ponownego zbadania europejskiego nakazu zapłaty, jeśli w świetle wymogów określonych w tym rozporządzeniu lub ze względu na inne wyjątkowe okoliczności wydanie nakazu zapłaty było w sposób oczywisty błędne (
20
).
30.
Zważywszy, że z procedury ponownego badania można korzystać wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, Trybunał orzekł, iż art. 20 rozporządzenia nr 1896/2006 powinien podlegać wykładni ścisłej (
21
). Ponadto, jak wskazano w motywie 25 rozporządzenia nr 1896/2006, przewidziana w jego art. 20 możliwość ponownego zbadania nakazu zapłaty nie prowadzi do przyznania pozwanemu drugiej możliwości sprzeciwienia się roszczeniu (
22
). Jeżeli właściwy sąd w państwie członkowskim wydania odrzuci wniosek o ponowne badanie złożony przez pozwanego na podstawie art. 20 ust. 1 lit. b) lub art. 20 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006, europejski nakaz zapłaty pozostaje w mocy. Jeżeli jednak właściwy sąd w państwie członkowskim wydania uzna, że ponowne zbadanie nakazu jest uzasadnione, europejski nakaz zapłaty traci moc.
31.
Z powyższego wynika, że procedura ponownego badania przewidziana w art. 20 rozporządzenia nr 1896/2006 nie ma na celu zastąpienia procedury sprzeciwu, o której mowa w jego art. 16. Te procedury mają całkowicie różny charakter. Pozwanemu przysługuje bezwzględne prawo do wniesienia sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty w terminie przewidzianym w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006. Sprzeciw może być wniesiony bez precyzowania powodów. Z kolei z procedury ponownego badania uregulowanej w art. 20 rozporządzenia nr 1896/2006 można skorzystać w bardzo ograniczonej liczbie „wyjątkowych przypadków” oraz jedynie po upływie terminu przewidzianego w jego art. 16 ust. 2.
32.
Ponadto pozwany może wnieść do sądu, który wydał nakaz, sprzeciw od europejskiego nakazu zapłaty na formularzu doręczonym mu wraz z europejskim nakazem zapłaty. Z kolei wniosek o ponowne zbadanie europejskiego nakazu zapłaty jest składany przez pozwanego do właściwego sądu w państwie członkowskim jego wydania, a rozporządzenie nr 1896/2006 nie przewiduje w tym zakresie żadnego formularza.
33.
Zgodnie z art. 26 rozporządzenia nr 1896/2006 wszelkie zagadnienia proceduralne, które nie są w nim uregulowane, „podlegają prawu krajowemu”. W takich przypadkach stosowanie rozporządzenia przez analogię jest wykluczone (
23
). W tym względzie rozporządzenie nr 1896/2006, jak zostało to wskazane w jego motywie 9, ustanawia minimalne standardy, których zachowanie zwalnia z konieczności wszczynania jakichkolwiek postępowań pośrednich w państwie członkowskim wykonania przed uznaniem i wykonaniem europejskiego nakazu zapłaty. Dlatego też rozporządzenie nr 1896/2006 nie przewiduje wyczerpującej procedury dochodzenia roszczeń bezspornych w drodze europejskiego nakazu zapłaty. Ponadto art. 26 rozporządzenia nr 1896/2006 jest zgodny z zasadami pomocniczości i proporcjonalności (
24
).
B.
Analiza pytania prejudycjalnego
34.
Sąd odsyłający oraz, w swoich uwagach na piśmie, rząd austriacki wskazują, że wprowadzenie w § 1 ust. 1 krajowej ustawy COVID‑19 normy przewidującej ogólne przerwanie biegu terminów miało na celu szybkie zagwarantowanie wszystkim stronom postępowań sądowych oraz ich przedstawicielom jasności i pewności prawa w kontekście wyjątkowej sytuacji pandemii COVID‑19, w trakcie której życie publiczne i działalność publiczna zostały ograniczone do minimum. Ze względu na wpływ wirusa oraz środki kwarantanny podjęte w celu ograniczenia jego rozprzestrzeniania się, w tym środki zakładające unikanie w możliwie jak największym stopniu kontaktów osobistych, spodziewano się, że pracownicy sądów, pełnomocnicy i strony nie będą w stanie wykonywać powierzonych im czynności względnie prowadzić swoich spraw tak jak dotychczas. W związku z tym ustawodawca austriacki przerwał bieg terminów w sposób ogólny, bez odnoszenia się do okoliczności konkretnych przypadków.
35.
Z racji faktu, że § 1 ust. 1 krajowej ustawy COVID‑19 miał na celu przerwanie biegu wszystkich terminów procesowych w postępowaniach cywilnych, w tym również terminów określonych w aktach prawa Unii, jego zakres był bardzo szeroki. Niemniej jednak z akt sprawy, jakimi dysponuje Trybunał, wynika, że rozpatrywany przepis miał zastosowanie do terminów procesowych, które jeszcze nie upłynęły przed jego wejściem w życie, oraz powodował przerwanie biegu tych terminów na okres około pięciu tygodni. Jak wskazała Komisja w swoich uwagach na piśmie, przedmiotowy przepis nie przywracał terminów, których bieg już się zakończył, ani też nie wywoływał żadnych innych skutków wstecznych. Ponadto rząd austriacki potwierdził na rozprawie, że nie przyjął żadnych innych środków w celu przerwania biegu terminów ze względu na wybuch pandemii COVID‑19.
36.
Artykuł 16 rozporządzenia nr 1896/2006 nie przewiduje możliwości przerwania ani przedłużenia przewidzianego w nim terminu. Ustanawia on po prostu trzydziestodniowy termin, który biegnie od dnia doręczenia nakazu pozwanemu (
25
). VU wniósł sprzeciw po upływie trzydziestodniowego terminu przewidzianego w tym celu w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006. Europejski nakaz zapłaty uzyskany przez spółkę Uniqa Versicherungen jest zatem co do zasady wykonalny na podstawie art. 18 owego rozporządzenia.
37.
Na pierwszy rzut oka wydaje się, że art. 16 rozporządzenia nr 1896/2006 nie odnosi się do zagadnienia takiego jak to będące przedmiotem § 1 ust. 1 krajowej ustawy COVID‑19, który to przepis powoduje przerwanie lub zawieszenie biegu terminów w sposób ogólny. Jak bowiem w uwagach na piśmie podniosły rząd austriacki i VU, rozporządzenie nr 1896/2006 nie przewiduje żadnego, ani ogólnego, ani jakiegokolwiek innego, przerwania lub zawieszenia biegu terminów na przykład z powodu śmierci strony, utraty przez stronę czynnej legitymacji procesowej czy też wszczęcia postępowania upadłościowego lub postępowania w związku z niewypłacalnością. Dlatego też, zdaniem tego rządu oraz VU, przerwanie lub zawieszenie biegu terminów w takich przypadkach jest regulowane prawem krajowym.
38.
W tym względzie można zauważyć, że przewidziany w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006 termin na wniesienie sprzeciwu wcale nie musi być identyczny we wszystkich państwach członkowskich. Zgodnie z motywem 28 owego rozporządzenia do celów obliczania terminów na potrzeby rozporządzenia nr 1896/2006 zastosowanie powinno mieć rozporządzenie Rady (EWG, Euratom) nr 1182/71 z dnia 3 czerwca 1971 r. określające zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów (
26
). Dlatego też pod uwagę bierze się dni ustawowo wolne od pracy w państwie członkowskim sądu, który wydał europejski nakaz zapłaty. Z uwagi na fakt, że dni ustawowo wolne od pracy w państwach członkowskich nie są takie same, przy określaniu dokładnego terminu, w jakim musi być wniesiony sprzeciw, będą występowały rozbieżności.
39.
Artykuł 20 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006, który przewiduje ponowne badanie europejskiego nakazu zapłaty, w przypadku gdy wydanie nakazu zapłaty było w sposób oczywisty błędne, nie znajduje zastosowania w kontekście postępowania głównego. Po pierwsze, z akt sprawy, jakimi dysponuje Trybunał, w żaden sposób nie wynika, że uzyskany przez spółkę Uniqa Versicherungen europejski nakaz zapłaty został wydany błędnie. Po drugie – i co istotniejsze – art. 20 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006 ustanawia kryteria mające zastosowanie do sytuacji szczególnych, podczas gdy § 1 ust. 1 krajowej ustawy COVID‑19 przewidywał normę ogólną, którą stosowało się do wszystkich terminów procesowych w postępowaniach cywilnych.
40.
Moim zdaniem ogólny charakter § 1 ust. 1 krajowej ustawy COVID‑19 sprawia, że nie jest on objęty zakresem art. 20 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1896/2006. Ponadto ten drugi przepis podlega wykładni ścisłej (
27
). Jednostka może się powołać na § 1 ust. 1 krajowej ustawy COVID‑19 bez konieczności wykazywania, że nie miała możliwości sprzeciwienia się europejskiemu nakazowi zapłaty z powodu siły wyższej lub z powodu nadzwyczajnych okoliczności (
28
). Tego wniosku nie podważają indywidualne przypadki, w których pozwany rzeczywiście mógł, z uwagi na pandemię COVID‑19, powołać się na siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności na podstawie art. 20 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1896/2006, jeżeli nie wniósł sprzeciwu w terminie.
41.
Skoro art. 16 ust. 2, art. 20 ust. 1 lit. b) i art. 20 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006 nie przewidują ogólnego przerwania biegu terminu przewidzianego w jego art. 16 ust. 2, powstaje pytanie, czy owe przepisy lub jakiekolwiek inne przepisy rozporządzenia nr 1896/2006 stoją na przeszkodzie przyjęciu przepisu o charakterze ogólnym, takiego jak § 1 ust. 1 krajowej ustawy COVID‑19.
42.
Uważam, że nie. Jak wynika z motywu 9 i art. 26 rozporządzenia nr 1896/2006, ten akt prawny nie ma na celu wyczerpującej harmonizacji przepisów proceduralnych dotyczących europejskiego nakazu zapłaty (
29
). Rozporządzenie nr 1896/2006 ustanawia natomiast minimalne standardy służące zapewnieniu, by nakaz wydany w innym państwie członkowskim został uznany i wykonany bez konieczności uprzedniego wszczynania jakiegokolwiek postępowania pośredniego w państwie członkowskim wykonania. Uważam zatem, że ogólne przerwanie biegu terminów z uwagi na pandemię COVID‑19 stanowi zagadnienie proceduralne nieuregulowane w rozporządzeniu nr 1896/2006. W związku z tym podlega ono prawu krajowemu, zgodnie z art. 26 owego rozporządzenia (
30
).
43.
Krajowe przepisy proceduralne przyjęte zgodnie z art. 26 rozporządzenia nr 1896/2006 nie mogą być dyskryminujące, a zatem mniej korzystne niż przepisy regulujące podobne sytuacje podlegające prawu krajowemu, a ponadto nie mogą one narażać na szwank realizacji celów przyświecających temu rozporządzeniu (
31
).
44.
Wydaje się, z zastrzeżeniem dokonania weryfikacji przez sąd odsyłający, że § 1 ust. 1 krajowej ustawy COVID‑19 nie był ani bezpośrednio, ani pośrednio dyskryminujący, ponieważ miał zastosowanie do wszystkich terminów procesowych w postępowaniach cywilnych, niezależnie od podstawy prawnej ich wszczęcia. Jak bowiem zauważył na rozprawie rząd austriacki, z uwagi na istnienie równoległych procedur krajowych służących temu samemu celowi co postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty mogłoby dojść do powstania zakazanej różnicy w traktowaniu, gdyby na mocy prawa austriackiego przerwano bieg terminów w postępowaniach krajowych, zaś identycznych zasad nie zastosowano by w odniesieniu do terminów ustanowionych w rozporządzeniu nr 1896/2006.
45.
Przepis taki jak § 1 ust. 1 krajowej ustawy COVID‑19 nie naraża też na szwank realizacji celów rozporządzenia nr 1896/2006, ponieważ ogólne przerwanie biegu terminów nie wprowadza żadnego dodatkowego etapu postępowania poprzedzającego uznanie i wykonanie europejskiego nakazu zapłaty. Jednolity mechanizm ustanowiony rozporządzeniem nr 1896/2006 pozostaje niezmieniony. Rozpatrywany przepis krajowy nie nakładał na powodów dodatkowego obciążenia proceduralnego. Przewidywał on jedynie, że bieg terminu na wniesienie sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty zostaje w szczycie pandemii COVID‑19 przerwany na pewien określony czas. W ten sposób ustawodawca krajowy zapewnił skuteczne działanie rozporządzenia nr 1896/2006, ponieważ utrzymał ustanowioną w nim odpowiednią równowagę między interesami procesowymi powodów i pozwanych, zabezpieczając w ten sposób prawa obu tych stron.
46.
Co więcej, celów przyświecających rozporządzeniu nr 1896/2006 nie można osiągnąć poprzez podważanie prawa do obrony, które adresatom europejskiego nakazu zapłaty gwarantuje art. 47 karty (
32
). Jak już wskazano, procedura ponownego badania nie zastępuje procedury sprzeciwu, a to ze względu na odmienny charakter tych dwóch procedur (
33
). Nie ma także gwarancji co do tego, jak zakończy się procedura ponownego badania. Z kolei procedura sprzeciwu skutkuje tym, że roszczenia przestają być traktowane jak bezsporne i są rozpoznawane w zwykłym postępowaniu cywilnym, co pozwala zagwarantować przysługujące pozwanemu mu prawo skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Wyjątkowa w swojej nieprzewidywalności pandemia COVID‑19 w jakimś stopniu dotknęła wszystkich. Konieczność wszczynania przez pozwanych procedury ponownego badania w kontekście pandemii COVID‑19 stanowiłaby dla nich szczególne obciążenie. Wreszcie, jak wskazał rząd austriacki tytułem uzasadnienia dla przyjęcia § 1 ust. 1 krajowej ustawy COVID‑19, częste korzystanie przez pozwanych z procedury ponownego badania w indywidualnych przypadkach mogłoby doprowadzić do zwiększenia liczby spraw kierowanych do sądów, a tym samym wpłynąć na prawidłowe sprawowanie wymiaru sprawiedliwości po wybuchu pandemii COVID‑19 (
34
).
47.
W ramach systemu ustanowionego rozporządzeniem nr 1896/2006 dostęp do procedury sprzeciwu ma fundamentalne znaczenie dla zapewnienia sprawiedliwej i uczciwej równowagi między stronami i dla poszanowania prawa do obrony przysługującego adresatom europejskiego nakazu zapłaty. Moim zdaniem niezagwarantowanie adresatom europejskiego nakazu zapłaty możliwości skutecznego sprzeciwienia się takiemu nakazowi, a tym samym możliwości bycia wysłuchanym przez sąd w sytuacjach, które zaistniały wskutek pandemii COVID‑19, mogłoby zagrozić delikatnej równowadze wytyczonej między powodami a pozwanymi przez rozporządzenie nr 1896/2006, a tym samym stanowić naruszenie art. 47 karty (
35
).
48.
Z przedstawionych przez sąd odsyłający wyjaśnień w przedmiocie celów i zakresu § 1 ust. 1 krajowej ustawy COVID‑19 zdaje się wynikać, że ów przepis służył również realizacji uzasadnionego celu interesu ogólnego. Wynoszący około pięć tygodni okres, na jaki w szczycie pandemii COVID‑19 w 2020 r. przerwano bieg terminów (
36
), był krótki, jeśli wziąć pod uwagę poważną sytuację kryzysową dotyczącą zdrowia publicznego oraz powszechną wówczas atmosferę ogólnej niepewności. Dzień rozpoczęcia i zakończenia tego okresu wskazano w sposób jasny i przejrzysty. W związku z tym przedmiotowy przepis był zgodny z zasadą proporcjonalności i pozwolił na zachowanie pewności prawa, przez co przyczynił się do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
VI. Wnioski
49.
W świetle powyższych rozważań proponuję Trybunałowi, by na pytanie przedstawione przez Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria) odpowiedział następująco:
Artykuły 16, 20 i 26 rozporządzenia (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiającego postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty nie stoją na przeszkodzie przyjęciu, w okolicznościach pandemii COVID‑19, przepisu krajowego przerywającego bieg trzydziestodniowego terminu na wniesienie sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty, który to termin przewidziano w art. 16 ust. 2 rzeczonego rozporządzenia.
(
1
)	Język oryginału: angielski.
(
2
)	Dz.U. 2006, L 399, s. 1.
(
3
)	Zobacz art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 1896/2006.
(
4
)	Opublikowanej w dniu 21 marca 2020 r., w brzmieniu nadanym przez 4. COVID‑19-Gesetz (BGBl. I 24/2020), obowiązującym w chwili doręczenia VU europejskiego nakazu zapłaty w dniu 4 kwietnia 2020 r.
(
5
)	Zobacz art. 1 rozporządzenia nr 1896/2006 w związku z jego motywami 9 i 29. Wyrok z dnia 19 grudnia 2019 r., Bondora (C‑453/18, EU:C:2019:1118, pkt 36). Trybunał orzekł, że z motywów 8 i 10 rozporządzenia nr 1896/2006 oraz z jego art. 26 wynika, iż rozporządzeniem tym ustanowiono postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty, stanowiące dla powoda środek o charakterze dodatkowym i fakultatywnym, które jednakowoż ani nie zastępuje, ani nie harmonizuje dotychczasowych mechanizmów dochodzenia roszczeń bezspornych przewidzianych w prawie krajowym. Wyrok z dnia 10 marca 2016 r., Flight Refund (C‑94/14, EU:C:2016:148, pkt 53).
(
6
)	Wyroki: z dnia 13 grudnia 2012 r., Szyrocka (C‑215/11, EU:C:2012:794, pkt 30); z dnia 13 czerwca 2013 r., Goldbet Sportwetten (C‑144/12, EU:C:2013:393, pkt 28); z dnia 10 marca 2016 r., Flight Refund (C‑94/14, EU:C:2016:148, pkt 53).
(
7
)	Zobacz podobnie wyrok z dnia 19 grudnia 2019 r., Bondora (C‑453/18, EU:C:2019:1118, pkt 35).
(
8
)	Artykuł 7 rozporządzenia nr 1896/2006 reguluje wyczerpująco wymogi dotyczące treści i formy pozwu o wydanie europejskiego nakazu zapłaty. Wyrok z dnia 13 grudnia 2012 r., Szyrocka (C‑215/11, EU:C:2012:794, pkt 25–32). Sąd, do którego wniesiono pozew o wydanie europejskiego nakazu zapłaty, może jednak wezwać wierzyciela do przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących warunków umownych powoływanych na poparcie spornego roszczenia w celu przeprowadzenia z urzędu kontroli ewentualnego nieuczciwego charakteru tych postanowień umowy. Wyrok z dnia 19 grudnia 2019 r., Bondora (C‑453/18, EU:C:2019:1118, pkt 54). W ten sposób wyczerpujący charakter uregulowania zawartego w art. 7 rozporządzenia nr 1896/2006 nie pozwala wierzycielom na obejście wymogów ustanowionych w dyrektywie Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. 1993, L 95, s. 29 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 15, t. 2, s. 288) lub art. 38 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”), dotyczącego ochrony konsumentów.
(
9
)	Wyrok z dnia 6 września 2018 r., Catlin Europe (C‑21/17, EU:C:2018:675, pkt 44, 45). Cyril Nourissat określił to postępowanie mianem „bezlitosnego” („impitoyable”). Zobacz C. Nourissat, Nouveau refus de la Cour de justice de caractériser des circonstances exceptionnelles en matière de réexamen, Procédures, 2016, No 1, s. 29.
(
10
)	Zobacz art. 12 ust. 3 rozporządzenia nr 1896/2006. Trybunał orzekł, że w przypadku niedochowania określonych w rozporządzeniu nr 1896/2006 minimalnych standardów dotyczących doręczenia europejskiego nakazu zapłaty cierpi równowaga pomiędzy z jednej strony celami szybkości i skuteczności przyświecającymi owemu rozporządzeniu a z drugiej strony poszanowaniem prawa do obrony. Wyrok z dnia 4 września 2014 r., eco cosmetics i Raiffeisenbank St Georgen (C‑119/13 i C‑120/13, EU:C:2014:2144, pkt 37). W takich okolicznościach nakaz staje się niewykonalny, procedura sprzeciwu uregulowana w art. 16 rozporządzenia nr 1896/2006 nie znajduje zastosowania, a termin na wniesienie sprzeciwu przez pozwanego nie rozpoczyna biegu. Wyrok z dnia 4 września 2014 r., eco cosmetics i Raiffeisenbank St Georgen (C‑119/13 i C‑120/13, EU:C:2014:2144, pkt 41–43, 48). Zobacz także wyrok z dnia 6 września 2018 r., Catlin Europe (C‑21/17, EU:C:2018:675, pkt 53). Z powyższego wynika, że nie stosuje się również procedury ponownego badania, którą przewidziano w art. 20 rozporządzenia nr 1896/2006. Wyroki: z dnia 4 września 2014 r., eco cosmetics i Raiffeisenbank St Georgen (C‑119/13 i C‑120/13, EU:C:2014:2144, pkt 43, 44); z dnia 6 września 2018 r., Catlin Europe (C‑21/17, EU:C:2018:675, pkt 54).
(
11
)	Zgodnie z art. 5 pkt 4 rozporządzenia nr 1896/2006 „sąd wydania” oznacza sąd, który wydaje europejski nakaz zapłaty.
(
12
)	Zobacz art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 1896/2006. Zobacz także wyrok z dnia 22 października 2015 r., Thomas Cook Belgium (C‑245/14, EU:C:2015:715, pkt 40).
(
13
)	Wyrok z dnia 13 czerwca 2013 r., Goldbet Sportwetten (C‑144/12, EU:C:2013:393, pkt 40).
(
14
)	Wyrok z dnia 4 września 2014 r., eco cosmetics i Raiffeisenbank St Georgen (C‑119/13 i C‑120/13, EU:C:2014:2144, pkt 38). Zobacz podobnie motyw 24 rozporządzenia nr 1896/2006. W pkt 39 wyroku z dnia 4 września 2014 r., eco cosmetics i Raiffeisenbank St Georgen (C‑119/13 i C‑120/13, EU:C:2014:2144) Trybunał wyjaśnił, że „gdy roszczenia leżące u podstaw europejskiego nakazu zapłaty zostają zakwestionowane w drodze sprzeciwu, szczególne postępowanie uregulowane rozporządzeniem nr 1896/2006 przestaje mieć zastosowanie, ponieważ zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia ma ono na celu wyłącznie »uproszczenie, przyspieszenie i ograniczenie kosztów postępowania sądowego w sprawach transgranicznych dotyczących bezspornych roszczeń pieniężnych«”.
(
15
)	Wyrok z dnia 22 października 2015 r., Thomas Cook Belgium (C‑245/14, EU:C:2015:715, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
16
)	Wyrok z dnia 22 października 2015 r., Thomas Cook Belgium (C‑245/14, EU:C:2015:715, pkt 29).
(
17
)	Wyrok z dnia 4 września 2014 r., eco cosmetics i Raiffeisenbank St Georgen (C‑119/13 i C‑120/13, EU:C:2014:2144, pkt 44).
(
18
)	Pod warunkiem że pozwany niezwłocznie podejmuje działania.
(
19
)	Postanowienie z dnia 21 marca 2013 r., Novontech‑Zala (C‑324/12, EU:C:2013:205, pkt 24).
(
20
)	Wyrok z dnia 22 października 2015 r., Thomas Cook Belgium (C‑245/14, EU:C:2015:715, pkt 30).
(
21
)	Zobacz analogicznie wyrok z dnia 22 października 2015 r., Thomas Cook Belgium (C‑245/14, EU:C:2015:715, pkt 31).
(
22
)	Zobacz analogicznie wyrok z dnia 22 października 2015 r., Thomas Cook Belgium (C‑245/14, EU:C:2015:715, pkt 48). W wyroku tym Trybunał uznał, że po upływie trzydziestodniowego terminu zakreślonego w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006 pozwany nie może domagać się ponownego zbadania nakazu zapłaty na podstawie art. 20 owego rozporządzenia z tego powodu, iż sąd wydania nie był właściwy ze względu na zamieszczoną w umowie klauzulę prorogacyjną. Trybunał orzekł, że skoro pozwany musiał być świadomy istnienia tej klauzuli, to miał możliwość podniesienia owej kwestii w ramach sprzeciwu. Nie może on natomiast następnie twierdzić, że wydanie nakazu zapłaty było błędne ze względu na wyjątkowe okoliczności.
(
23
)	Wyrok z dnia 4 września 2014 r., eco cosmetics i Raiffeisenbank St Georgen (C‑119/13 i C‑120/13, EU:C:2014:2144, pkt 45).
(
24
)	Zobacz także motyw 29 rozporządzenia nr 1896/2006.
(
25
)	Zobacz natomiast art. 14 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 861/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. ustanawiającego europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń (Dz.U. 2007, L 199, s. 1), który stanowi, że trybunał lub sąd może, w wyjątkowych przypadkach, przedłużyć niektóre terminy przewidziane w tym rozporządzeniu, jeżeli jest to konieczne dla ochrony praw stron. Zobacz także: art. 45 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 655/2014 z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającego procedurę europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym w celu ułatwienia transgranicznego dochodzenia wierzytelności w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2014, L 189, s. 59) oraz motyw 37 tego rozporządzenia. Stwarzają one możliwość odstąpienia od ustanowionych w tym rozporządzeniu terminów, jeżeli prowadzący sprawę sąd lub organ nie ma możliwości ich dotrzymania oraz jeżeli takie odstąpienie jest uzasadnione wyjątkowymi okolicznościami. W wyroku z dnia 7 listopada 2019 r., K.H.K. (Zabezpieczenie na rachunku bankowym) (C‑555/18, EU:C:2019:937, pkt 55) Trybunał orzekł, że wakacji sądowych nie można zakwalifikować jako „wyjątkowych okoliczności” w rozumieniu art. 45 rozporządzenia nr 655/2014. Zobacz także art. 14 ust. 3 rozporządzenia nr 861/2007, zgodnie z którym jeśli w wyjątkowych przypadkach dotrzymanie przez sąd niektórych przewidzianych w tym rozporządzeniu terminów nie jest możliwe, sąd niezwłocznie podejmuje niezbędne kroki przewidziane w odnośnych przepisach. Tego rodzaju norm, które wyraźnie upoważniają sądy do doraźnego przedłużenia terminów w wyjątkowych okolicznościach, nie ma w rozporządzeniu nr 1896/2006.
(
26
)	Dz.U. 1971, L 124, s. 1 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 1, t. 1, s. 51.
(
27
)	Zobacz pkt 30 niniejszej opinii. W świetle wyroku z dnia 4 września 2014 r., eco cosmetics i Raiffeisenbank St Georgen (C‑119/13 i C‑120/13, EU:C:2014:2144, pkt 45) nie ma możliwości zastosowania przez analogię art. 20 ust. 1 lit. b) i art. 20 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006 do sytuacji powstałych na skutek wybuchu pandemii COVID‑19 w sposób abstrakcyjny i ogólny.
(
28
)	Takich jak choroba lub środki związane z wprowadzeniem kwarantanny.
(
29
)	Zobacz analogicznie: art. 19, art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 861/2007; art. 46 ust. 1 rozporządzenia nr 655/2014.
(
30
)	W uwagach na piśmie spółka Uniqa Versicherungen wskazała, że gdyby prawodawca Unii zamierzał zapewnić, aby trzydziestodniowy termin ulegał przerwaniu z powodu siły wyższej lub z powodu nadzwyczajnych okoliczności, to przewidziałby rozwiązanie na taką okoliczność. Ten argument pomija art. 26, który wyraźnie stanowi, że wszelkie zagadnienia proceduralne nieuregulowane w rozporządzeniu nr 1896/2006 podlegają prawu państw członkowskich.
(
31
)	O ile art. 26 rozporządzenia nr 1896/2006 przewiduje w sposób konkretny stosowanie prawa krajowego, o tyle przyjmuje się, że wobec braku norm prawa Unii regulujących kwestie proceduralne ich ustanowienie należy do wewnętrznego porządku prawnego państw członkowskich na mocy zasady autonomii proceduralnej tych państw, pod warunkiem że przepisy te nie są mniej korzystne niż przepisy regulujące podobne sytuacje podlegające prawu krajowemu (zasada równoważności) oraz że praktycznie nie uniemożliwiają lub nie czynią nadmiernie uciążliwym wykonywania praw przyznanych przez prawo Unii (zasada skuteczności). Zobacz podobnie wyrok z dnia 17 marca 2016 r., Bensada Benallal (C‑161/15, EU:C:2016:175, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
32
)	Zobacz analogicznie wyrok z dnia 6 września 2018 r., Catlin Europe (C‑21/17, EU:C:2018:675, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). Zobacz także wyrok z dnia 22 października 2015 r., Thomas Cook Belgium (C‑245/14, EU:C:2015:715, pkt 41).
(
33
)	Zobacz pkt 26–32 niniejszej opinii.
(
34
)	Na przykład ze względu na zaległości wywołane bezpośrednio przez środki wprowadzone w celu zwalczania pandemii.
(
35
)	Co do zasady sztywne stosowanie terminów w świetle wyjątkowych okoliczności może być równoznaczne z naruszeniem art. 47 karty. Zobacz analogicznie wyrok ETPC z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie Georgiy Nikolayevich Mikhaylov przeciwko Rosji (CE:ECHR:2010:0401JUD000454304, § 57).
(
36
)	Uważam, że § 1 ust. 1 krajowej ustawy COVID‑19 nie zmienił trzydziestodniowego terminu, który zakreślono w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006, lecz jedynie przerwał jego bieg na określony czas.