61981C0077
ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΤΟῦ ΓΕΝΙΚΟΫ ΕΊΣΑΓΓΕΛΈΩΣ GERHARD REISCHL
ΠΟΫ ΆΝΕΠΤΫΧΘΗΣΑΝ ΤΉΝ 21Η 'ΙΑΝΟΥΑΡΊΟΥ 1982 (
1
)
Κύριε πρόεδρε,
κύριοι δικασνές,
Τό ουσιώδες μέρος τῆς σημερινῆς δίκης ἐπί της αιτήσεως εκδόσεως προδικαστικής ἀποφάσεως άφορα τήν κοινοτική ρύθμιση περί μετουσιώσεως ζάχαρης γιά διατροφή ζώων, περί τῆς ὁποίας τό Δικαστήριο κατ' επανάληψη έχει ἀποφανθεῖ καί, συνεπώς, δύναμαι νά θεωρήσω ὅτι ἡ λειτουργία της εἶναι γνωστή ὡς πρός τά βασικά χαρακτηριστικά της.
Τά περιστατικά τῆς υποθέσεως εἶναι τά έξης:
Ή προσφεύγουσα στην κυρία δίκη Zuckerfabrik Franken GmbH, ἀπέκτησε τό 1972 τίτλους πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως γιά ποσότητα 114550 τόνων ζάχαρης συνολικῶς ἀπό τό Einfuhr- und Vorratsstelle für Zucker (υπηρεσία εισαγωγῶν καί ἀποθηκεύσεως ζάχαρης), τῆς ὁποίας ὁ δικαιοδόχος τό Bundesanstalt für landwirtschaftliche Marktordnung (ἐφ᾽ έξης ὁμιλώ περί υπηρεσίας παρεμβάσεως) ἀντιπροσωπεύει τήν Ὁμοσπονδιακή Δημοκρατία τῆς Γερμανίας, καθ᾽ ἧς στην κυρία δίκη. Ή προσφεύγουσα, σύμφωνα μέ τίς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ (ΕΟΚ) ἀριθ. 100/72 τῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς 14ης 'Ιανουαρίου 1972, περί ρυθμίσεως τῶν λεπτομερειών εφαρμογής ὅσον άφορᾶ τήν μετουσίωση ζάχαρης γιά διατροφή ζώων (ΕΕ εἰδ. ἔκδ. 03/007, σ. 119) καί τοῦ κανονισμού (ΕΟΚ) ἀριθ. 1574/72 τῆς 'Επιτροπής, τῆς 24ης 'Ιουλίου 1972, περί καθορισμοῦ τῆς πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως λευκής ζάχαρης πού προορίζεται γιά τήν διατροφή ζώων (Abl. L. 167, 25 'Ιουλίου 1972, σ. 18) μετέτρεψε τήν ζάχαρη σέ μετουσιωμένη ζάχαρη γιά διατροφή μελισσών ὅπως προβλέπεται στά ἀντίστοιχα παραρτήματα τῶν κανονισμών αυτών, ὁ δέ ὀργανισμός παρεμβάσεως κατέβαλε τήν πριμοδότηση μετουσιώσεως ύψους 35618,70 γερμανικών μάρκων.
Ἡ προσφεύγουσα ἐπώλησε τήν μετουσιωμένη πρός διατροφή μελισσών ζάχαρη σέ μία ἐμπορική επιχείρηση γεωργικών προϊόντων, εφιστώντας τῆς τήν προσοχή στό γεγονός ὅτι ἡ ζάχαρη αυτή έπρεπε νά χρησιμοποιηθεί ἀποκλειστικά γιά τήν διατροφή μελισσών, περιέλαβε δέ στην σύμβαση πωλήσεως τήν έξῆς ρήτρα:
«Διά τοῦ παρόντος λαμβάνω/ουμε γνώση ὅτι ἡ ἀγορασθείσα μετουσιωμένη ζάχαρη, πρέπει νά χρησιμοποιηθεί ἀποκλειστικώς γιά διατροφή μελισσών καί ὅτι ενδεχομένως δύναται νά ἀπαιτηθεί ἀπόδειξη περί τῆς ὀρθής τῆς χρησιμοποιήσεως.
Σέ περίπτωση πού ἀπαιτείται τέτοια ἀπόδειξη, ἀλλά δέν δύναται νέ προσκομισθεῖ ή δέν δύναται νά προσκομισθεί ἐγκαίρως, ἀπό ἐμένα/ἐμᾶς, ἀναλαμβάνω/ἀναλαμβάνουμε πλήρως τήν εὐθύνη ως πρός τίς συνέπειες».
Κατά τήν διάρκεια ἑνός ἐλεγχου πού διενήργησε τό Hauptzollamt Würzburg σ' ένα χυτήριο τό 1974, διεπιστώθη ὅτι ή ζάχαρη πού προωρίζετο γιά τίς μέλισσες ἐχρησιμοποιήθη ὄχι γιά τήν διατροφή τους ἀλλά ὡς κολλητικό στοιχείο ἄμμου καλουπώματος γιά χυτήριο. Κατά συνέπεια, ἡ υπηρεσία παρεμβάσεως ἠξίωσε ἀπό τήν προσφεύγουσα τήν επιστροφή τῆς πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως, σύμφωνα μέ τό άρθρο 10 παράγραφος 1 εδάφιο 1 τῆς γερμανικής κανονιστικής πράξεως (Verordnung) περί χορηγήσεως πριμοδοτήσεων γιά τήν μετουσίωση ζάχαρης πρός διατροφή ζώων (Bundesanzeiger Nr. 89, τῆς 16ης Μαΐου 1970, σ. 1), ἡ ὁποία ὁρίζει ὅτι «οἱ πριμοδοτήσεις πού εισπράττονται χωρίς νόμιμη αἰτία ... επιστρέφονται».
Ή προσφεύγουσα στήν κυρία δίκη ἤσκησε ενώπιον τοῦ Verwaltungsgericht τῆς Φραγκφούρτης προσφυγή ἀκυρώσεως κατά τῆς ἀποφάσεως περί επιστροφής τῶν πριμοδοτήσεων.
Τό δικαστήριο αυτό ἀμφιβάλλει κατά πόσον ἡ προσφεύγουσα έλαβε άνευ νομίμου αίτιας τήν πριμοδότηση μετουσιώσεως ἐν ὄψει τῶν σχετικών διατάξεων τοῦ κοινοτικοῦ δικαίου, ιδίως τοῦ κανονισμοῦ 100/72. 'Αντίθετα ἀπό τήν άποψη πού εξέφρασε τό Hessischer Verwaltungsgerichtshof σέ μία άλλη υπόθεση (βλέπε ἀπόφαση τῆς 18ης Φεβρουαρίου 1980, ὑπόθ. VIII ΟΕ 20/79), τό παραπέμπον δικαστήριο κλίνει υπέρ τῆς ἀπόψεως ὅτι ἡ χρησιμοποίηση τῆς μετουσιωμένης ζάχαρης γιά διατροφή μελισσών σύμφωνα μέ τόν προβλεπόμενο σκοπό δέν ἀποτελεί προϋπόθεση τοῦ δικαιώματος πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως. Κατά τῆς ἀπόψεως αυτής συνηγορεί, ἰδίως, τό γράμμα τοῦ ἄρθρου 14 παράγραφος 1 στοιχείο β τοῦ κανονισμού 100/72, κατά τό όποιο ἡ έκδοση τοῦ τίτλου θεμελιώνει «τήν υποχρέωση μετουσιώσεως τῆς ζάχαρης ὑπό τους ὅρούς πού προβλέπονται στόν τίτλο», χωρίς νά ἀναφέρεται στην σύμφωνα μέ τόν προβλεπόμενο σκοπό χρησιμοποίηση. 'Ομοίως, ἡ προσφεύγουσα ευθύνεται γιά τήν συμπεριφορά τρίτων μόνον ἄν ἡ χρησιμοποίηση αύτη συνιστά προϋπόθεση τοῦ δικαιώματος πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως.
Μέ διάταξη τῆς 26ης Φεβρουαρίου 1981, τό πρώτο τμήμα τοῦ Verwaltungsgericht τῆς Φραγκφούρτης ἀνέβαλε τήν έκδοση ὁριστικῆς ἀποφάσεως καί υπέβαλε πρός τό Δικαστήριο, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 177 της συνθήκης ΕΟΚ, τό ἀκόλουθο ερώτημα:
«Είναι υποχρεωμένος ὁ ἀποδέκτης ἑνός τίτλου πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως βάσει τοῦ κανονισμοί) ΕΟΚ 100/72 τῆς Ἐπιτροπής, τῆς 14ης Ἰανουαρίου 1972, «περί ρυθμίσεως τῶν λεπτομερειών εφαρμογής ὅσον άφορᾶ τήν μετουσίωση τῆς ζάχαρης γιά τήν διατροφή ζώων» (ΕΕ εἰδ. ἔκδ. 03/007, σ. 119) νά χρησιμοποιήσει πέρα ἀπό τό γράμμα τοῦ ἄρθρου 14 παράγραφος 1 στοιχείο 6 αὐτοθ τοῦ κανονισμοῦ τήν μετουσιωμένη ζάχαρη μόνο ὡς ζωοτροφή ή ευθύνεται γιά τήν ξένη πρός τόν σκοπό χρησιμοποίηση ἀπό τρίτους;»
Ή γνώμη μου έχει, ἐν προκειμένω, ὡς έξῆς:
1.
Τό παραπέμπον δικαστήριο ζητεί νά κριθεί ἡ νομιμότης τῆς πράξεως επιστροφής τῆς πριμοδοτήσεως, βάσει τοῦ ἄρθρου 10, παράγραφος 1 τῆς γερμανικής κανονιστικής πράξεως (Verordnung) περί πριμοδοτήσεων μετουσιώσεως. Ή ἀξίωση επιστροφής εἶναι νόμιμη μόνον ἐφ' ὅσον εἰσε-πράχθη χωρίς νόμιμη αἰτία, κατά τήν ἔννοια τῆς άνωτέρω ρυθμίσεως. Τό ἄν ή πραγματική αυτή προϋπόθεση 'έχει πληρωθεί δύναται νά κριθεί μόνο ὑπό τό φως τῶν σχετικών κοινοτικών διατάξεων, οἱ ὁποιες πρέπει νά ἑρμηνευθούν ἀπό τό Δικαστήριο στην παρούσα ὑπόθεση.
Ἐφ' ὅσον πρόκειται γιά τό ζήτημα τῆς ἐπιστροφῆς, εἶναι ὀρθότερο νά τεθεί τό ερώτημα, ὄχι ποίοι εἶναι οἱ ὅροι πληρωμῆς τῆς πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως, άλλᾶ μάλλον ποῖες προϋποθέσεις πρέπει νά υφίστανται ώστε νά εἶναι δυνατή βάσει τοῦ κοινοτικού δικαίου, ἡ νόμιμη λήψη τῆς πριμοδοτήσεως καί νά μή δύναται πλέον νά ζητηθεί ἡ επιστροφή τῆς ἀπό τόν λήπτη της. Ὑπ' αύτη τήν έννοια πρέπει επίσης νά γίνει ἀντιληπτό τό ερώτημα πού υπέβαλε τό παραπέμπον δικαστήριο, μέ τό όποιο επιδιώκεται νά διευκρινισθεί ἄν, πέραν τῶν υποχρεώσεων πού ἀπορρέουν, σύμφωνα μέ τό άρθρο 14 παράγραφος 1 στοιχείο β τοῦ κανονισμού 100/72, ἀπό τήν χορήγηση τοῦ τίτλου πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως, ὁ λήπτης τῆς πριμοδοτήσεως ὀφείλει νά ἐγγυηθεῖ ὅτι ἡ μετουσιωμένη ζάχαρη θά χρησιμοποιηθεί πράγματι γιά τήν διατροφή ζώων. 'Αν ἡ ἀπάντηση στό ερώτημα αυτό είναι καταφατική, παραμένει νά εξετασθεί κατά πόσον ὁ ἀποδέκτης τίτλου πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως ευθύνεται καί γιά οἱαδήποτε άλλη μή σύμφωνη πρός τόν σκοπό αυτό χρησιμοποίηση ἀπό τρίτους, μέ τους ὁποίους δέν έχει συναλλακτικές σχέσεις.
2.
Στό πρώτο μέρος τοῦ ερωτήματος, πού άφορα τήν έκταση τῶν νομίμων υποχρεώσεων τοῦ ἀποδεκτού τίτλου πριμοδοτήσεως, τό παραπέμπον δικαστήριο εκφράζει ἀμφιβολίες ἄν ἡ πραγματική χρησιμοποίηση τῆς μετουσιωμένης ζάχαρης πρός διατροφή ζώων περιλαμβάνεται στίς προϋποθέσεις γιά τήν χορήγηση τῆς πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως. Κατά τήν γνώμη του, τήν ὁποία συμμερίζεται καί ἡ προσφεύγουσα στην κυρία δίκη, κάτι τέτοιο προσκρούει στό ὅτι τά άρθρα 14 καί 21 τοῦ κανονισμοῦ 100/72 τῆς 'Επιτροπής, πού ἀπαριθμοῦν τίς προϋποθέσεις τῆς ἀπαιτήσεως γιά πριμοδότηση μετουσιώσεως, δέν ἀναφέρουν τήν υποχρέωση χρησιμοποιήσεως τοῦ προϊόντος σύμφωνα μέ τόν προβλεπόμενο προορισμό. Πάντως, σέ περίπτωση ενεργειών πού συνεπάγονται βάρη γιά τους επιχειρηματίες, ἀπαιτείται χάριν τῆς ἀσφαλείας τοῦ δικαίου τό γράμμα των διατάξεων νά εἶναι σαφές. Ἐν πάση περιπτώσει, εἶναι δίκαιο ἀσαφείς καί ἀμφίβολες νομικές διατάξεις νά ἀποβαίνουν εἰς βάρος τῆς Κοινότητος ἡ τοῦ κράτους πού καλεῖται νά εφαρμόσει τίς διατάξεις αυτές.
Τό επιχείρημα αυτό πρέπει βεβαίως νά γίνει δεκτό κατά τό μέτρο πού μόνο ἀπό τό γράμμα τῶν ἐπιδίκων διατάξεων δέν συνάγεται πράγματι ὅτι ἡ τήρηση τῆς προβλεπομένης χρησιμοποιήσεως συνιστά ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιά τήν χορήγηση τῆς πριμοδοτήσεως. Προσεκτικότερη ἀνάγνωση τῶν διατάξεων αυτῶν, καταδεικνύει, πάντως, ὅτι μέ τίς διατάξεις αυτές, δέν επιδιώκεται ὁ ὁριστικός καθορισμός τῶν προϋποθέσεων γιά την χορήγηση τῆς πριμοδοτήσεως, ἀλλα απλῶς ὁ ἀκριβέστερος καθορισμός τῶν ὅρών καταβολῆς τῆς πριμοδοτήσεως.
α)
Όπως φαίνεται ἀπό τόν επίδικο κανονισμό, οἱ επιχειρηματίες προκειμένου νά επιτύχουν τήν καταβολή τῆς πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως, πρέπει νά είναι κάτοχοι τίτλου πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως. Ή έκδοση ἑνός τέτοιου τίτλου θεμελιώνει, ὁπως ὁρίζεται κατά γενικό τρόπο στό άρθρο 14 παράγραφος 1 στοιχείο α, τό δικαίωμα πληρωμής τῆς πριμοδοτήσεως μετά τήν μετουσίωση. Προκειμένου νά εξασφαλισθεί ὅτι ἡ ποσότης τῆς ζάχαρης πού ἀναφέρεται στόν τίτλο έχει πράγματι ἀποσυρθεί ἀπό τήν ἀγορά, τό στοιχεῖο β τῆς διατάξεως, κατά κάποιο τρόπο ἡ άλλη ὄψη τοῦ νομίσματος, ὁρίζει ὅτι ὁ τίτλος θεμελιώνει τήν υποχρέωση μετουσιώσεως της ζάχαρης ὑπό τους ὅρους πού προβλέπονται στον τίτλο, χωρίς νά ἀναφέρεται τίποτε ως πρός τίς άλλες προϋποθέσεις πού πρέπει νά πληρούνται προκειμένου ὁ ἀποδέκτης νά εἰσπράξει νομίμως καί ὁριστικώς τήν πριμοδότηση.
Συνεπώς, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 18 παράγραφος 3 τοῦ ἀνωτέρω κανονισμοῦ, ἡ ἀσφάλεια ἐλευθεροῦται ἀμέσως, μόλις ἡ ζάχαρη έχει μετουσιωθεί ὑπό τους όρους αυτούς.
Μέ τό άρθρο 21 παράγραφος 2 στοιχείο α επιδιώκεται έτσι νά διασφαλισθεί ὅτι ή μετουσίωση γίνεται μέ τήν κατάλληλη μέθοδο, ὅσον άφορᾶ τήν εγκατάσταση καί τόν χρησιμοποιούμενο τρόπο, εξαρτώντας τήν πληρωμή τῆς πριμοδοτήσεως ἀπό τό ὅτι ἡ ζάχαρη μετουσιώθη ὑπό έλεγχο σέ εγκεκριμένη ἐγκατάσταση καί σύμφωνα μέ μία ἀπό τίς μεθόδους πού ἀναφέρονται στό παράρτημα. Ἐπίσης, τό άρθρο 24 τοῦ κανονισμοῦ, ὅπως προκύπτει ἀπό τό γράμμα του, ἀναφέρεται ἁπλώς στίς λεπτομέρειες ὡς πρός τόν χρόνο καταβολής τῆς πριμοδοτήσεως, καθ' ὅσον ὁρίζεται ὅτι ἡ πριμοδότηση καταβάλλεται τό ἐνωρίτερον μετά τήν υποβολή τῆς ἀποδείξεως ὅτι ἡ μετουσίωση έγινε κανονικά καί τό ἀργότερο στό τέλος τοῦ μηνός μετά τόν μήνα υποβολής τῆς ἐν λόγω άποδείξεως.
Ἐφ' ὅσον οἱ διατάξεις αυτές ἀναφέρονται ἁπλώς στίς λεπτομέρειες πληρωμής, μέ τίς όποιες προφανώς επιδιώκεται νά καθορίζεται ὁ χρόνος πληρωμής τῆς πριμοδοτήσεως ἀμέσως μετά τήν συμπλήρωση τῆς διαδικασίας μετουσιώσεως, προκειμένου νά ἀποφεύγεται μεγαλύτερο κόστος γιά τίς επιχειρήσεις μετουσιώσεως, ὁ κοινοτικός νομοθέτης δέν είχε, ἐν προκειμένω κανέναν επιτακτικό λόγο νά ἀναφέρει τήν υποχρέωση εξασφαλίσεως τῆς σύμφωνης μέ τόν προβλεπόμενο σκοπό χρησιμοποιήσεως. 'Αλλά ἡ ἀπουσία μιας τέτοιας διατάξεως δέν δικαιολογεί τό συμπέρασμα ὅτι ὁ κοινοτικός νομοθέτης ηθέλησε νά παραιτηθεί ἀπό αυτό τό κριτήριο.
Ἐφ' ὅσον ὁ πρὁρόνος πληρωμής ὁρίζεται ἀπό τόν ἴδιο τόν κανονισμό, δέν δύναται επίσης νά γίνει λόγος ὅτι ἡ ἐν λόγω πληρωμή συνιστά παράνομη προκαταβολή κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 24 παράγραφος 2 τοῦ κανονισμοῦ, ὅπως φρονοῦν τό παραπέμπον δικαστήριο καί ἡ προσφεύγουσα στην κυρία δίκη. 'Αντιθέτως, ἡ έννοια καί ὁ σκοπός τῆς διατάξεως αυτής, ὁπως καταδεικνύουν τόσο ἡ ἀπό συστηματικής ἀπόψεως τοποθέτηση τῆς ὅσο καί ἡ δωδέκάτη αιτιολογική σκέψη, εἶναι νά παρεμποδίζεται ἡ πληρωμή πριμοδοτήσεων πρίν ἀπό τήν κανονική διενέργεια τῆς μετουσιώσεως.
β)
Ἐφ' ὅσον ἀπό αυτές τίς ἴδιες τίς ὡς άνω διατάξεις δέν συνάγεται ἄν σέ περίπτωση μή σύμφωνης πρός τόν προβλεπόμενο σκοπό χρησιμοποιήσεως τῆς μετουσιωμένης ζάχαρης, παύει ὁ λόγος εισπράξεως τῆς πριμοδοτήσεως, παραμένει νά ἐξετασθεῖ ἄν ἡ ἀπάντηση στό ερώτημα ποίες εἶναι οἱ νόμιμες προϋποθέσεις γιά τήν χορήγηση τῆς πριμοδοτήσεως δέν δύναται νά προκύψει ἀπό άλλες διατάξεις ἡ ἀπό τήν γενική οἰκονομία τῶν διατάξεων περί μετουσιώσεως.
'Εν προκειμένω, πρέπει πρωτίστως νά ληφθεί ὑπ' ὄψη τό άρθρο 19, παράγραφος 1 τοῦ κανονισμοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς, τό όποιο ὁρίζει:
«Τά Κράτη μέλη ὁρίζουν τίς ἁρμόδιες ὑπηρεσίες, οἱ όποιες διενεργούν τόν έλεγχο μετουσιώσεως καί ἐπαγρυπνοῦν ώστε ή μετουσιωθεῖσα ζάχαρη νά χρησιμοποιείται μόνο γιά τήν διατροφή ζώων.»
Τό πρώτο μέρος τῆς διατάξεως αυτής άφορᾶ τόν έλεγχο τῆς σύμφωνα μέ τίς σχετικές διατάξεις μετουσιώσεως, ἡ ὁποία, ὅπως εἴδαμε, συνιστά τήν προϋπόθεση γιά τήν πληρωμή τῆς πριμοδοτήσεως. Ἐπί πλέον μέ τό δεύτερο μέρος τά Κράτη μέλη εξουσιοδοτούνται καί υποχρεούνται νά διασφαλίσουν ὅτι τό προϊόν θά χρησιμοποιηθεί γιά τόν προβλεπόμενο σκοπό. Ή θέσπιση ενός τέτοιου έλεγχου, πού πρέπει νά διενεργείται μετά τήν μετουσίωση, ἀποδεικνύει ὅτι γιά τόν κοινοτικό νομοθέτη, έκτός τῆς κανονικής μετουσιώσεως, μέ άλλα λόγια, ὅτι ἡ ζάχαρη έχει ἀποσυρθεί ἀπό τόν τομέα διατροφής, έχει ἀποφασιστική σημασία ἡ σύμφωνη μέ τόν προβλεπόμενο σκοπό χρησιμοποίηση.
'Επί πλέον, ὅπως ὀρθώς ἐτόνισαν ἡ 'Επιτροπή καί ἡ υπηρεσία παρεμβάσεως, ὁ έλεγχος δέν έχει νόημα παρά μόνο ἄν τά ἀρνητικά ἀποτελέσματα πού προκύπτουν ἀπό αυτόν συνεπάγονται τουλάχιστον ὁρισμένες συνέπειες. Δέν χρειάζεται νά εξηγήσω λεπτομερώς γιατί ένας ἁπλός έλεγχος τῆς χρησιμοποιήσεως δέν θά διε-σφάλιζε ὅτι ἡ ζάχαρη ἐχρησιμοποιήθη πράγματι γιά τόν προβλεπόμενο σκοπό, ὅταν δέν υφίστανται συνέπειες σέ περίπτωση καταχρήσεως.
Ή ἑρμηνεία αυτή, βασιζόμενη στό γράμμα μόνο τοῦ κανονισμού, ενισχύεται ἐπί πλέον, ἀπό τό προοίμιο τοῦ κανονισμού, τῆς Ἐπιτροπής. Ἔτσι, ἡ έκτη αἰτιολογική σκέψη ὁρίζει ὅτι μόνο ἡ ζάχαρη «πού προορίζεται γιά τήν διατροφή ζώων» δύναται νά τύχει πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως. Ή φράση αὐτή δέν δύναται νά ἑρμηνευθεί ὅπως φρονεϊ ἡ προσφεύγουσα στην κυρία δίκη, ὑπό τήν ἔννοια ὅτι ἀρκεῖ ὁ ἀποδέκτης τῆς πριμοδοτήσεως νά επιστήσει ἀρκούντως τήν προσοχή ἐπί τῆς διατάξεως ὡς πρός τόν προορισμό. Ἄν θεωρηθεί επαρκής αυτή ἡ προϋπόθεση, θά ήνοίγετο ή θύρα σέ καταχρήσεις. Προκειμένου νά εξασφαλίσει ὅτι ἡ ζάχαρη χρησιμοποιείται πραγματικά γιά τήν διατροφή ζώων, ἡ 'Επιτροπή ὁρίζει στην ἑβδόμη αἰτιολογική σκέψη ὅτι «τά Κράτη μέλη πρέπει νά λαμβάνουν ὅλα τά ἀναγκαία μέτρα γιά νά διασφαλίζουν ὅτι χρησιμοποιεῖται» γιά τόν σκοπό αυτό.
Ότι ἡ χορήγηση τῆς πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως δικαιολογείται κατά τό κοινοτικό δίκαιο, μόνο ἄν μετά τήν μετουσίωση, ή ζάχαρη χρησιμοποιηθεί πράγματι γιά διατροφή ζώων, καθίσταται εντελώς σαφές ἄν ὁ εκτελεστικός κανονισμός τῆς Επιτροπῆς εξετασθεί ὑπό τό φως τοῦ κανονισμού (ΕΟΚ) ἀριθ. 2049/69 τοῦ Συμβουλίου, τῆς 17ης Ὀκτωβρίου 1969, περί θεσπίσεως γενικών κανόνων σχετικά μέ τήν μετουσίωση τῆς ζάχαρης γιά τήν διατροφή τῶν ζώων (ΕΕ ειδ. ἔκδ. 03/004, σ. 234).
Σύμφωνα μέ τό άρθρο 1 παράγραφος 2 εδάφιο 1 τοῦ κανονισμοῦ τοῦ Συμβουλίου «ή ζάχαρη πού έτυχε μιας πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως δέν δύναται νά χρησιμοποιείται παρά μόνο γιά διατροφή ζώων». Τό παραπέμπον δικαστήριο καί ἡ προσφεύγουσα στην κυρία δίκη θεωροῦν ὅτι ἡ διάταξη εἶναι ἀπλώς ένας τελολογικός κανόνας πού ἀπευθύνεται στην Ἐπιτροπή καί πού δέν συνδέεται μέ καμμία εἰδική διάταξη περί κυρώσεων, ὅπως καταδεικνύεται ἀπό τίς λέξεις «δέν δύναται ... παρά μόνο» καί ἀπό τό δεύτερο ἐδάφιο, πού ὁρίζει ὅτι «τά μέσα μετουσιώσεως καθορίζονται σέ συνάρτηση μέ τόν προορισμό αυτό». Πάντως, ἄν ἡ μετουσίωση δέν εἶναι Ικανή νά διασφαλίσει τήν κανονική εφαρμογή τοῦ τελολογικοῦ κανόνος πού ἔθεσε τό Συμβούλιο στην Ἐπιτροπή, δέν θά πρέπει οἱ επιχειρηματίες νά ευθύνονται γι' αυτό.
Τό πρώτο σημείο τοῦ ισχυρισμού αὐτοῦ είναι ὅτι, μολονότι ἡ χρήση τῶν λέξεων «δέν δύναται ... παρά μόνο» σημαίνει κατ' ἀρχήν μία ἀπαγόρευση, ὅπως ὀρθῶς εκθέτει τό παραπέμπον δικαστήριο, ὁρίζει επίσης ὅτι προκειμένου νά τύχει πριμοδοτήσεως ἡ μετουσιωμένη ζάχαρη δέν θἀ πρέπει νά χρησιμοποιηθεί γιά άλλους πλην της διατροφής ζώων σκοπούς ή, μέ ἄλλα λόγια, ὅτι πρέπευ νά χρησιμοποιηθεί γιά τόν σκοπό αυτό.
Ἐπί πλέον, τό ζήτημα ἄν ἡ ἐν λόγω διάταξη πρέπει νά θεωρηθεί ὡς τελολογικός κανόνας ἡ ἁπλώς ὡς κανόνας συμπεριφοράς, δέν χρειάζεται κατά τήν γνώμη μου νά εξετασθεί, καθ' ὅσον τό γράμμα τῆς εἶναι ἐν πάση περιπτώσει ἀρκετά σαφές καί επιβάλλει μία σαφή ἑρμηνεία τοῦ ἐκτελεστικοί) κανονισμοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς περί τοῦ ὁποίου ὁμίλησα ἀνωτέρω.
Τό ἴδιο συμπέρασμα συνάγεται ἀπό τήν έννοια καί τόν σκοπό τῶν κανόνων πού ρυθμίζουν τίς πριμοδοτήσεις μετουσιώ-σεως, ὅπως προκύπτει, ἰδίως, ἀπό τήν αιτιολογία τοῦ κανονισμού τοῦ Συμβουλίου. Ή προσφεύγουσα στην κυρία δίκη σφάλλει θεωρώντας ὅτι ὁ σκοπός τοῦ κανονισμοῦ εἶναι, πρωτίστως, ἡ ἀποσυμφόρηση τῆς ἀγοράς καί ὅτι ἡ πολιτική επιδοτήσεων μετουσιώσεως «γιά διατροφή ζώων» έχει μικρότερη σημασία. Σ' αυτό ἀντιτίθενται ὄχι μόνο οἱ διατάξεις πού ἀνεφέρθησαν ἀνωτέρω άλλά καί τό γεγονός ὅτι τόσο στόν κανονισμό τοῦ Συμβουλίου, ὅσο καί στόν κανονισμό τῆς 'Επιτροπής, οἱ αἰτιολο-γικές σκέψεις, οἱ όποιες ἀναφέρονται στην χρησιμοποίηση τῆς ζάχαρης προηγούνται πάντα τῶν αιτιολογικών σκέψεων πού ἀφο-ροῦν τήν ἀποσυμφόρηση τῆς ἀγοράς ζάχαρης. 'Ετσι, ἡ δεύτερη αἰτιολογική σκέψη τοῦ κανονισμοῦ τοῦ Συμβουλίου ὁρίζει πρίν ἀπό οἱαδήποτε ἀναφορά στους τρόπους πωλήσεως τῶν πλεονασμάτων ζάχαρης:
«... πρός ἀποφυγή πριμοδοτήσεως τῆς ζάχαρης πού δέν χρησιμοποιείται γιά τήν διατροφή ζώων, εἶναι σκόπιμο νά προβλέπονται διατάξεις πού νά εξασφαλίζουν μία χρησιμοποίηση σύμφωνη μέ τόν προορισμό της καί νά καθορίζεται ὅτι ἡ μετουσιωμένη ζάχαρη πού έτυχε πριμοδοτήσεως δέν δύναται νά χρησιμοποιείται παρά μόνο γιά τήν διατροφή τῶν ζώων ... εἶναι ενδεχόμενο νά ἀποδειχθεί σκόπιμο νά προβλέπεται ὅτι ἡ ζάχαρη πρός μετουσίωση προορίζεται γιά τήν διατροφή ὁρισμένων μόνο εἰδῶν ζώων».
Ὅτι οἱ πριμοδοτήσεις μετουσιώσεως αποτελοῦν μέρος τῆς πολιτικής επιδοτήσεων προκειμένου ἡ ζάχαρη νά καταστεί ἀνταγωνιστική ὡς ζωοτροφή καί ὡς προσθήκη στίς ζωοτροφές έναντι άλλων ζωοτροφῶν δύναται επίσης νά συναχθεί έμμεσα ἀπό τήν βάση υπολογισμοῦ πού ἀναφέρει τό άρθρο 3 τοῦ κανονισμοῦ τοῦ Συμβουλίου, τό όποιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, ὅτι τά κριτήρια γιά τόν καθορισμό τοῦ ὕψους της πριμοδοτήσεως πρέπει νά στηρίζονται στίς προβλεπόμενες τιμές ἀγοράς ζωοτροφών, μέ τίς ὁποίες ἡ μετουσιωμένη ζάχαρη πρόκειται νά ἀνταγωνισθεί καί στην σχέση τῆς θρεπτικής ἀξίας τῆς μετουσιωμένης ζάχαρης πρός τήν θρεπτική ἀξία τῶν ἀνταγωνιστικών ζωοτροφών. 'Ενας τέτοιος σκοπός — μείωση τῆς τιμής μέ τήν πληρωμή πριμοδοτήσεων στους παραγωγούς ζάχαρης θά ἐματαιώνετο ἐν τούτοις ἄν ἡ φθηνότερη ζάχαρη πού προορίζεται γιά τήν διατροφή ζώων θά ἐχρησιμο-ποιεῖτο, μέ ἀντίστοιχα κέρδη γιά τους ενδιαφερόμενους επιχειρηματίες, πρός Ικανοποίηση διαφορετικών ἀναγκών, οἱ ὁποίες άλλως θά ἠδύναντο νά ἱκανοποιηθοῦν μόνο μέ ζάχαρη μή μειωμένης λόγω τῆς χορηγήσεως πριμοδοτήσεων τιμής.
Τό τελευταίο επιχείρημα εἶναι ὅτι, ἄν μόνος σκοπός τῶν κανονισμών ήταν ἡ ἀποσυμφόρηση τῆς ἀγορᾶς ζάχαρης, οἱ διατάξεις ὡς πρός τόν έλεγχο χρησιμοποιήσεως τῆς μετουσιωμένης ζάχαρης γιά διατροφή ζώων θά ήσαν τελικά χωρίς νόημα.
Όπως υποστηρίζει ἡ Ἐπιτροπή καί ἡ υπηρεσία παρεμβάσεως, πρέπει συνεπῶς νά γίνει δεκτό ὅτι ἡ πριμοδότηση μετουσιώσεως ἀπέβλεπε στην ἀποσυμφόρηση τῆς ἀγορᾶς ζάχαρης πού ἐπροορίζετο γιά τήν ἀνθρώπινη κατανάλωση μέ τήν διοχέτευση μέρους τῆς ἐν λόγω ζάχαρης γιά τήν διατροφή ζώων. Νόμιμη ὅμως πριμοδότηση τῆς ζάχαρης, δηλαδή σύμφωνη πρός τόν σκοπό αυτόν, δύναται νά ὑπάρξει μόνο ἄν ή ἐν λόγω ζάχαρη γιά τήν ὁποία χορηγείται πριμοδότηση χρησιμοποιείται πράγματι γιά τόν προβλεπόμενο σκοπό. Αυτή ή ἔννοια καί αυτός ὁ σκοπός τῆς ρυθμίσεως πρέπει τελικά, κατά τήν γνώμη μου — ἄν εθεωρείτο ὅτι υπάρχει ἀσάφεια στην διατύπωση — νά πείσουν ἔνα γνώστη τῶν πραγμάτων ὅτι ἡ πριμοδότηση καταβάλλεται μόνο ὑπό τόν ὅρο ὅτι ἡ μετουσιωμένη ζάχαρη έχει χρησιμοποιηθεί σύμφωνα μέ τόν προβλεπόμενο σκοπό. Αυτό ἀντιστρόφως σημαίνει ὅτι, μέ λογική ερμηνεία τοῦ συνόλου τῶν σχετικῶν κανόνων ἄν ή ζάχαρη ἐχρησιμοποιήθη γιά άλλο σκοπό, δέν υφίσταται πλέον λόγος καταβολής τῆς πριμοδοτήσεως καί πρέπει νά επιστραφεί.
γ)
Τό συμπέρασμα αυτό δέν ἀναιρείται, ὅπως τό παραπέμπον δικαστήριο καί ή προσφεύγουσα στην κυρία δίκη πιστεύουν, ἄν συγκριθούν ἀπό ἀπόψεως νομικής συστηματικής οἱ ἐν λόγω διατάξεις περί μετουσιώσεως μέ τίς διατάξεις άλλων κανονισμῶν. Κατά πρώτο λόγο, οἱ κανονισμοί αυτοί (έχω ὑπ' ὄψη μου ἐδῶ τόν αναφερθέντα κανονισμό (ΕΟΚ) ἀριθ. 1687/76 τῆς 'Επιτροπής, τῆς 30ής 'Ιουνίου 1976, περί καθορισμού κοινών λεπτομερειών έλεγχου τῆς χρησιμοποιήσεως καί/ἤ τοῦ προορισμού προϊόντων πού προέρχονται ἀπό τήν παρέμβαση (ΕΕ εἰδ. ἔκδ. 03/016, σ. 6)) έχουν διαφορετικό περιεχόμενο, καί δεύτερο, εἶναι σαφές ὅτι ὁ κοινοτικός νομοθέτης κατέληξε ἐν τω μεταξύ στό συμπέρασμα ὅτι ὁ προσεκτικός έλεγχος τῶν προϊόντων εἶναι αναγκαίος γιά νά παρεμποδίζονται καταχρήσεις, ὅπως π.χ. στην περίπτωση τοῦ κανονισμού τῆς 'Επιτροπής (ΕΟΚ) ἀριθ. 649/78, τῆς 31ης Μαρτίου 1978, περί πωλήσεως σέ μειωμένη τιμή βουτύρου παρεμβάσεως πού προορίζεται γιά άμεση κατανάλωση ὑπό μορφή συμπυκνωμένου βουτύρου.
δ)
Ή ερμηνεία πού προβάλλεται ἐδῶ ἀνταποκρίνεται στην άποψη τῶν Κρατών μελών στά ὁποῖα έγιναν μετουσιώσεις σέ σημαντικό βαθμό κατά τήν διάρκεια τῶν ὑπό κρίση ετών (σύμφωνα μέ τίς δηλώσεις τῆς Ἐπιτροπῆς πρόκειται, πλην τῆς 'Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας τῆς Γερμανίας γιά τήν Γαλλία, τό Βέλγιο καί τήν 'Ολλανδία), ὅπως προκύπτει ἀπό τά μέτρα πού ἰσχύουν στίς ἐν λόγω χώρες ὡς πρός τόν έλεγχο τῆς τελικής χρησιμοποιήσεως τῆς ζάχαρης, ὅτι ἡ χρησιμοποίηση τῆς μετουσιωμένης ζάχαρης σύμφωνα μέ τόν προβλεπόμενο σκοπό ήταν προϋπόθεση γιά τήν νόμιμη χορήγηση τῆς πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως.
Τέλος, ἀλλά ὄχι καί ὀλιγότερο σημαντικό, είναι σαφές ὅτι ἡ προσφεύγουσα στην κυρία δίκη, ὅπως φαίνεται ἀπό τήν συμβατική ρήτρα πού ἀνέφερα στην ἀρχή, ἀποδίδει τήν ἴδια έννοια στους κανόνες περί μετουσιώσεως, καθ' ὅσον ρητώς επέστησε τήν προσοχή τοῦ ἀγοραστού τῶν προϊόντων στό γεγονός ὅτι πιθανώς νά ἐχρειάζετο νά προσκομισθεί ἀπόδειξη ὅτι ή ζάχαρη ἐχρησιμοποιήθη σύμφωνα μέ τόν προβλεπόμενο σκοπό.
3.
Ἐφ' ὅσον στό πρώτο μέρος τοῦ ερωτήματος πού υπεβλήθη στό Δικαστήριο πρός ἔκδοση προδικαστικής ἀποφάσεως πρέπει νά δοθεί καταφατική ἀπάντηση, ἀπομένει νά εξετασθεί ἄν δύναται νά ζητηθεί ἡ επιστροφή τῆς πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως ἀπό τόν ἀποδέκτη, ἀκόμη καί ἄν τρίτος μέ τόν ὁποιο δέν έχει συναλλακτικές σχέσεις, έχει χρησιμοποιήσει την μετουσιωμένη ζάχαρη γιά διαφορετικό ἀπό τόν προβλεπόμενο σκοπό. Πρέπει νά έχουμε ύπ' οψη οτι ὁ κανονισμός 100/72 δέν περιλαμβάνει διάταξη παρόμοια πρός εκείνη τοῦ επομένου κανονισμοί), τοῦ κανονισμοί) (ΕΟΚ) αριθ. 1320/77 τῆς 'Επιτροπής, τῆς 20ής 'Ιουνίου 1977, περί υποβολής προσφορών γιά τόν καθορισμό πριμοδοτήσεων γιά τήν λευκή ζάχαρη πού προορίζεται γιά διατροφή μελισσῶν (ABl. L 152, τῆς 21ης 'Ιουνίου 1977, σ. 18), σύμφωνα μέ τόν όποῖο, σέ περίπτωση μή τηρήσεως τῆς υποχρεώσεως μετουσιώσεως, «... τό Κράτος μέλος τό όποιο κατέβαλε τήν πριμοδότηση μετουσιώσεως ἀξιώνει ἀπό τόν ἀποδέκτη τοῦ τίτλου πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως, τήν επιστροφή τῆςπριμοδοτήσεως». 'Εξ άλλου, ὁ ὀργανισμός παρεμβάσεως πού εξέδωσε τήν προσβαλλομένη απόφαση περί επιστροφής τῆς πριμοδοτήσεως ἑρμήνευσε τήν παράγραφο 10 εδάφιο 1 τῆς γερμανικής κανονιστικής πράξεως περί πριμοδοτήσεων μετουσιώσεως κατ' αυτή τήν έννοια. Τό δεύτερο μέρος τοῦ ερωτήματος δύναται νά εκληφθεί ὡς αίτηση τοῦ παραπέμποντος δικαστηρίου, τό όποιο πρέπει νά κρίνει ἄν ή γερμανική ρύθμιση συμβιβάζεται μέ τό κοινοτικό δίκαιο, πρός διασαφήνιση τοῦ ζητήματος κατά πόσον ρυθμίσεις ὅπως τῆς παραγράφου 10 εδάφιο 1 τῆς γερμανικής κανονιστικής πράξεως συμβιβάζονται μέ τίς διατάξεις τοῦ κοινοτικοῦ δικαίου.
Ή προσφεύγουσα στην κυρία δίκη επικαλείται, επικουρικώς, ὅτι δέν δύναται νά θεωρείται υπεύθυνη γιά τήν μή σύμφωνη προς τόν προορισμό χρησιμοποίηση τῆς μετουσιωμένης ζάχαρης ἀπό τους τρίτους, επειδή μία τέτοια υποχρέωση ἔπρεπε νά εἶχε καθορισθεί ρητώς καί κατά τρόπο σαφή στίς διατάξεις τοῦ νόμου. Κατά ταύτα, ἀξίωση επιστροφής τῆς πριμοδοτήσεως ἀποκλείεται ἐν προκειμένω γιά λόγους νομικής σαφηνείας καί ἀσφαλείας τοῦ δικαίου.
'Επί τοῦ ισχυρισμοί) αὑτοῦ, ὁ όποιος ἀναφέρεται στό ζήτημα ἄν ὁ ἀποδέκτης πριμοδοτήσεως πού κατεβλήθη χωρίς νόμιμη αἰτία, δύναται νά υποχρεωθεί νά τήν επιστρέψει ὅταν, χωρίς δική του υπαιτιότητα, τρίτοι έχουν χρησιμοποιήσει τήν μετουσιωμένη ζάχαρη γιά σκοπό μή σύμφωνο προς τόν προβλεπόμενο, πρέπει νά τονισθεί ὅτι, ὅπως έκρινε τό Δικαστήριο στην υπόθεση 57/2 (Westzucker GmbH κατά Einfuhr— und Vorratsstelle für Zucker, ἀπόφαση τῆς 14ης Μαρτίου 1973 (Sig. 1973 321), τό άρθρο 9 παράγραφος 8 τοῦ κανονισμοῦ 1009/67 τοῦ Συμβουλίου, τῆς 18ης Δεκεμβρίου 1967, περί κοινής ὀργανώσεως ἀγορᾶς στόν τομέα τῆς ζάχαρης (ABl. 18 Δεκεμβρίου 1967, σ. 1) παρέχει στην 'Επιτροπή τίς εξουσίες πού εἶναι ἀπαραίτητες γιά νά διασφαλισθεί ἡ λειτουργία τοῦ συστήματος πριμοδοτήσεων μετουσιώσεως. 'Ελλείψει καταλλήλου διοικητικής υποδομής ἡ 'Επιτροπή εξουσιοδότησε καί ἐπεφόρτισε τά Κράτη μέλη, μέ τό άρθρο 19 τοῦ κανονισμοί) 100/72, νά θεσπίσουν ολα τά ἀναγκαία μέτρα πού νά διασφαλίζουν «ὅτι ἡ μετου-σιωθείσα ζάχαρη θά χρησιμοποιηθεί μόνο γιά τήν διατροφή ζώων».
Ἐφ' ὅσον ὁ κανονισμός αυτός, ἀντίθετα ἀπό τόν επόμενο κανονισμό 1320/77 στόν όποιο έχω ήδη ἀναφερθεί, δέν ὁρίζει ρητώς ὅτι πριμοδοτήσεις πού εισπράττονται χωρίς νόμιμη αἰτία πρέπει νά επιστρέφονται, δέν δύναται νά ἀμφισβητηθεί ὅτι ἀκριβώς μία τέτοια ὑποχρέωση επιστροφής εἶναι σύμφωνη μέ τήν έννοια καί τόν σκοπό, καθώς καί μέ τόν τρόπο ἐφαρμογής τῶν επιδίκων διατάξεων καί πρέπει, επομένως νά θεωρηθεί ὡς ἀναγκαίο μέτρο προκειμένου νά διασφαλισθεί ἡ λειτουργία τοῦ συστήματος πριμοδοτήσεων μετουσιώσεως. Σχετικώς, πρέπει κατ' ἀρχάς νά έχουμε ὑπ' ὄψη ὅτι στην υπόθεση 216/78 (Nicolai Beljatzky κατά Hauptzollamt Aachen-Süd, ἀπόφαση τῆς 28ης 'Ιουνίου 1979 (Slg. 1979, σ. 2273) καί στήν υπόθεση 217/78 (SA Nicolas Corman & Fils κατά Hauptzollamt Aachen-Süd, ἀπόφαση τῆς 28ης 'Ιουνίου 1979 (Slg. 1979, σ. 2287) τό Δικαστήριο έκρινε ὅτι ἐκ τῶν υστέρων ἀπαίτηση πρός καταβολή νομισματικῶνἐεξισωτικῶν ποσών λόγω παραβάσεως τοῦ προβλεπομένου σκοποῦ ήταν νόμιμη ἀκόμη καί ἄν δέν ὑφί-στατο διάταξη μέ τέτοιες νομικές συνέπειες στόν κανονισμό 1259/72, πού προέβλεπε εἰδικῶς τό μειωμένο ποσό καί ήταν ἀντικείμενο τῶν υποθέσεων αυτών.
Πρέπει επίσης νά ληφθεί ὑπ' ὄψη ὅτι ὁ έλεγχος εἶναι άσκοπος, ἄν δέν έχει ὡς συνέπεια τό ὅτι οἱ πριμοδοτήσεις πρέπει νά επιστρέφονται. 'Επί τοῦ σημείου αὐτοῦ θεωρώ, ἀντίθετα ἀπό τήν προσφεύγουσα στην κυρία δίκη, ὅτι οἱ σκέψεις πού διετυπώθησαν στίς συνεκδικασθεῖσες υποθέσεις 99 καί 100/76 (NV Roomboterfabriek «De Beste Boter» καί Firma Josef Hoche, Butterschmelzwerk κατά Bundesanstalt für landwirtschaftliche Marktordnung, ἀπόφαση τῆς 11ης Μαΐου 1977 Slg. 1977, σ. 861) καί στην υπόθεση 42/79 (Milch-, Fett- und Eier-Kontor GmbH κατά Bundesanstalt für landwirtschaftliche Marktordnung, ἀπόφαση τῆς 13ης Δεκεμβρίου 1979 (Slg. 1979, σ. 3703), οἱ ὁποίες επίσης ἀνεφέροντο στην διασφάλιση τῆς σύμφωνης μέ τόν προβλεπόμενο σκοπό χρήσεως κατά τήν μεταπώληση, έχουν ἀναμφιβόλως εφαρμογή στην ὑπό κρίση ὑπόθεση. Σέ κάθε μία ἀπό τίς ἀνωτέρω ἀναφερόμενες ὑποθέσεις τό ζήτημα ήταν ἄν ὁ ἀγοραστής βουτύρου ἀπό ἀποθέματα ήταν υπεύθυνος γιά τήν συμπεριφορά τρίτων. Κατ' ἀντίθεση πρός τόν ὑπό κρίση σήμερα κανονισμό 100/72, οἱ κανονισμοί τῆς Ἐπιτροπῆς πού έδωσαν ἀφορμή γιά τίς ἀποφάσεις αυτές, δηλαδή ὁ κανονισμός 1259/72, τῆς 16ης 'Ιουλίου 1972 (ABl. L 139 τῆς 31ης Δεκεμβρίου 1972, σ. 18) καί ὁ κανονισμός ἀριθ. 1308/68, τῆς 28ης Αυγούστου 1968 (ABl. L 214, τῆς 28ης Αυγούστου 1968, σ. 10), περιλαμβάνουν επίσης λεπτομερείς κανόνες πού διασφαλίζουν τήν σύμφωνη μέ τόν σκοπό χρησιμοποίηση. Πάντως, εἶναι λογικό νά ληφθούν ὑπ' ὄψη οἱ ἀποφάσεις αυτές, επειδή καί οἱ δύο υποθέσεις ἐπρόκειτο γιά περιπτώσεις μεταπωλήσεως, οἱ ὁποίες δέν ἐκαλύπτοντο ρητώς ἀπό τίς διατάξεις περί κυρώσεων. Καί στίς δύο περατώσεις τό Δικαστήριο, ἀναφερόμενο στην ἀποτελεσματικότητα τοῦ συστήματος έλεγχου, έκρινε ὅτι ὁ ἀγοραστής ἀποθεμα-τοποιημένου βουτύρου δέν ἀπηλλάσσετο τῶν υποχρεώσεων του μεταπωλώντας τά ἐμπορεύματα καί ὅτι, επομένως, ἡ υποχρέωση του νά διασφαλίσει τήν σύμφωνη μέ τόν προβλεπόμενο σκοπό χρησιμοποίηση παραμένει ἀκεραία.
Ή κατάσταση δέν εἶναι διαφορετική ἐν προκειμένω. Οἱ κανόνες περί μετουσιώσεως ζάχαρης συνιστούν επίσης εξαιρετικό μέτρο, τό όποιο επεδίωκε νά διασφαλίσει τήν μεταφορά, ὑπό Ιδιαιτέρως ευνοϊκούς ὅρους, τῶν ἀποθεμάτων ζάχαρης στον τομέα τῶν ζωοτροφών. Ἑπομένως, ἐπεβάλ-λετο ἡ θέσπιση καταλλήλων προληπτικών μέτρων έλεγχου προκειμένου νά διασφαλισθεί ὅτι ἡ ζάχαρη πού ἐπωλεῖτο κατά τόν τρόπο αυτόν καί ὑπό τους ἐν λόγω ὅρους δέν κατέληγε στην κανονική ἀγορά άλλά ἐχρησιμοποιεῖτο πράγματι ὡς ζωοτροφή. Ἄν ὁ ἀγοραστής ήδύνατο νά ἀπαλλαγεί ἀπό τήν υποχρέωση πού συνεπάγεται ή ἀγορά ζάχαρης σέ μειωμένη τιμή μεταπωλώντας τήν ζάχαρη, αυτό θά συνιστούσε, προφανώς, κενό στην ρύθμιση πού ἐθεσπίσθη μέ τόν κανονισμό 100/72, ἱκανό νά θέσει σέ κίνδυνο τους σκοπούς καί τήν λειτουργία τῆς ἐν λόγω ρυθμίσεως. Δέν δύναται, συνεπώς, νά υπάρξει ἀντίρρηση ἄν, προκειμένου νά ἀντιμετωπισθεί παρόμοιος κίνδυνος καταχρήσεως, τά Κράτη μέλη εμμένουν στην ευθύνη τοῦ ἀποδεκτού τῶν πριμοδοτήσεων λόγω μή σύμφωνης πρός τόν προορισμό χρησιμοποιήσεως τῶν προϊόντων, ἀκόμη καί ὅταν αυτή ἀποδίδεται σέ τρίτους.
Ὑπό τίς περιστάσεις αυτές δέν δύναται νά γίνει λόγος γιά παραβίαση τῆς αρχής τῆς ἀσφαλείας τοῦ δικαίου ἡ τῆς ἀρχής τῆς νομικῆς σαφηνειας ἡ ἀκόμη, ὅπως θεωρεί τό παραπέμπον δικαστήριο, τῆς ἀρχης nulla poena sine culpa. Ὅπως έχω ήδη ἀναφέρει, τό γενικό πλαίσιο τῶν ὑπό κρίση διατάξεων, εξεταζόμενο ὑπό τό φως τῶν σκοπῶν τῆς ρυθμίσεως περί μετουσιώσεως καθίσταται ἀρκετά ἁπλό καί σαφές — σέ τελική ἀνάλυση, μᾶς ἀπασχολεί ἐδῶ ἡ διαχείριση ενός συστήματος παροχῶν — ὅτι ή πριμοδότηση καταβάλλεται μόνο ὑπό τόν ὅρο ὅτι ἡ μετουσιωμένη ζάχαρη χρησιμοποιείται σύμφωνα μέ τόν προβλεπόμενο σκοπό. Ἐπί πλέον, στους τίτλους πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως, οἱ όποιοι έδωσαν ἀφορμή γιά την παρούσα υπόθεση, ἀνεφέ-ρετο ρητώς ὅτι πριμοδοτήσεις πού εισπράττονται χωρίς νόμιμη αἰτία πρέπει νά επιστρέφονται.
Είναι επίσης φανερό ὅτι ἡ προσφεύγουσα ἐγνώριζε — ὅπως καταδεικνύει ἡ ρήτρα, μέ τήν ὁποία επεδίωξε νά εξασφαλισθεί οικονομικώς, ὅτι εξαρτώντας τήν πληρωμή ἀπό τήν ἀποπεράτωση τῆς μετουσιώσεως ἡ Κοι-νότης τήν κατέστησε υπεύθυνη γιά κοινοτικούς πόρους. Ἄν ζητείται ἡ επιστροφή τῶν πριμοδοτήσεων επειδή δέν επακολούθησε ή χρήση μέ τήν ὁποία συνδέονται, δέν δύναται νά γίνει λόγος γιά οἱαδήποτε ἀπόδοση, ευθύνης ἡ «Poena», ὑπό τήν ἔννοια τῆς αναφερομένης ἀνωτέρω ἀρχής.
Γιά τους ἰδιους λόγους πού εξετέθησαν ἀνωτέρω, ὁ ισχυρισμός ὅτι παρεβιάσθη ή ἀρχή τῆς ἀναλογικότητος δέν έχει θέση ἐδῶ. Ἐν ὄψει τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ προσφεύγουσα στην κυρία δίκη συμμετεῖχε στό πρόγραμμα μετουσιώσεως ελευθέρως καί ἐν γνώσει τῆς ενδεχομένης υποχρεώσεως επιστροφής τῶν πριμοδοτήσεων, συμφωνώ μέ τήν 'Επιτροπή καί τήν υπηρεσία παρεμβάσεως ὅτι ἡ επιβολή τέτοιας υποχρεώσεως στίς επιχειρήσεις μετουσιώσεως δέν υπερβαίνει ὅ,τι εἶναι κατάλληλο καί ἀναγκαῖο προκειμένου νά επιτευχθεί ὁ διπλός σκοπός τοῦ συστήματος πριμοδοτήσεων μετουσιώσεως, ήτοι ἡ ἀποσυμφόρηση τῆς ἀγορᾶς ζάχαρης καί ἡ διάθεση ζάχαρης σέ μειωμένη τιμή διατροφή ζώων.
4.
Ἐν συμπεράσματι προτείνω, στό ερώτημα πού υπέβαλε τό παραπέμπον δικαστήριο, νά δοθεί ἡ ἀκόλουθη ἀπάντηση:
Ό λήπτης πριμοδοτήσεως μετουσιώσεως υποχρεούται, δυνάμει τοῦ κανονισμοῦ 2049/69 τοῦ Συμβουλίου καί τοῦ κανονισμοῦ 100/72 τῆς Επιτροπής, νά χρησιμοποιεί τήν ζάχαρη ἀποκλειστικά γιά τήν διατροφή ζώων ἡ νά εξασφαλίζει τήν χρησιμοποίηση αύτη. Ἐθνικές ρυθμίσεις πού συνεπάγονται τήν υποχρέωση τοῦ λήπτου νά επιστρέψει τήν πριμοδότηση ἄν ἡ ζάχαρη χρησιμοποιηθεί ἀπό τόν ἴδιο τόν λήπτη ἡ ἀπό τρίτο γιά άλλο σκοπό, δέν ἀντιβαίνουν πρός τους ἀνωτέρω ἀναφερομένους κανονισμούς.
(
1
)	Μετάφραση ἀπό τά γερμανικά.