62018TJ0261_RES
Υπόθεση T-261/18
Roxtec AB
κατά
Office de l’Union européenne pour la propriété intellectuelle
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (δεύτερο τμήμα)της 24ης Σεπτεμβρίου 2019
«Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Διαδικασία για την κήρυξη ακυρότητας – Εικονιστικό σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο αναπαριστά μαύρο τετράγωνο που περιέχει επτά ομόκεντρους μπλε κύκλους – Απόλυτος λόγος απαραδέκτου – Σημείο αποτελούμενο αποκλειστικά από το σχήμα του προϊόντος που είναι απαραίτητο για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος – Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, σημείο ii, του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1001»
Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ορισμός και κτήση του σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου – Σημεία αποτελούμενα αποκλειστικά από το σχήμα του προϊόντος που είναι απαραίτητο για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος – Έννοια – Ερμηνεία υπό το πρίσμα του αντίστοιχου γενικού συμφέροντος
(Κανονισμός 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 7 § 1, στοιχείο εʹ, σημείο ii)
(βλ. σκέψεις 26-29)
Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ορισμός και κτήση του σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου – Σημεία αποτελούμενα αποκλειστικά από το σχήμα του προϊόντος που είναι απαραίτητο για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος – Προσδιορισμός των ουσιωδών χαρακτηριστικών ενός σημείου – Διακριτικός χαρακτήρας των στοιχείων ενός σημείου ή διακριτικός χαρακτήρας που τυχόν αποκτήθηκε διά της χρήσεώς ενός σημείου – Δεν ασκεί επιρροή
(Κανονισμός 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 7 §§ 1, στοιχείο εʹ, σημείο ii, και 3)
(βλ. σκέψεις 30-33, 38, 51, 53, 58-64)
Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ορισμός και κτήση του σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου – Σημεία αποτελούμενα αποκλειστικά από το σχήμα του προϊόντος που είναι απαραίτητο για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος – Εκτίμηση των ουσιωδών χαρακτηριστικών με γνώμονα την τεχνική λειτουργία του προϊόντος
(Κανονισμός 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 7 § 1, στοιχείο εʹ, σημείο ii)
(βλ. σκέψεις 34, 35)
Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Παραίτηση, έκπτωση και ακυρότητα – Απόλυτοι λόγοι ακυρότητας – Καταχώριση αντίθετη προς το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, σημείο ii, του κανονισμού 2017/1001 – Εικονιστικό σήμα το οποίο αναπαριστά μαύρο τετράγωνο που περιέχει επτά ομόκεντρους μπλε κύκλους
(Κανονισμός 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 7 § 1, στοιχείο εʹ, σημείο ii, και 59 § 1, στοιχείο aʹ)
(βλ. σκέψεις 45, 65, 74-77, 86, 92)
Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ορισμός και κτήση του σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου – Σημεία αποτελούμενα αποκλειστικά από το σχήμα του προϊόντος που είναι απαραίτητο για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος – Εξαίρεση – Απόκτηση διακριτικού χαρακτήρα διά της χρήσεως – Δεν έχει εφαρμογή
(Κανονισμός 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 7 §§ 1, στοιχείο εʹ, σημείο ii, και 3)
(βλ. σκέψη 52)
Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ορισμός και κτήση του σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου – Σημεία αποτελούμενα αποκλειστικά από το σχήμα του προϊόντος που είναι απαραίτητο για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος – Αντίληψη του μέσου καταναλωτή – Συνέπειες
(Κανονισμός 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 7 § 1, στοιχείο εʹ, σημείο ii)
(βλ. σκέψεις 54-56)
Σύνοψη
Με την απόφαση της 24ης Σεπτεμβρίου 2019, Roxtec κατά EUIPO – Wallmax (Αναπαράσταση μαύρου τετραγώνου που περιέχει επτά ομόκεντρους μπλε κύκλους) (T‑261/18), το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή κατά της αποφάσεως του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) περί κήρυξης της ακυρότητας εικονιστικού σήματος που αναπαριστά μαύρο τετράγωνο το οποίο περιέχει επτά ομόκεντρους μπλε κύκλους.
Εν προκειμένω, η Roxtec είχε επιτύχει να καταχωριστεί το σήμα αυτό για «συνδέσμους διεισδύσεως από πλαστικό ή καουτσούκ για καλώδια και σωλήνες». Το EUIPO έκανε δεκτή την αίτηση της Wallmax για την κήρυξη της ακυρότητας του εν λόγω σήματος με την αιτιολογία ότι επρόκειτο για σήμα αποτελούμενο αποκλειστικά από το σχήμα που είναι απαραίτητο για την επίτευξη ενός τεχνικού αποτελέσματος.
Στην υπόθεση αυτή, το Γενικό Δικαστήριο κλήθηκε να αποφανθεί επί της έννοιας των «ουσιωδών χαρακτηριστικών» ενός σημείου αποτελούμενου από σχήμα, στο πλαίσιο της εφαρμογής του απόλυτου λόγου απαραδέκτου ο οποίος προβλέπεται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, σημείο ii, του κανονισμού 2017/1001 (
1
).
Καταρχάς, το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε ότι για να είναι ορθή η εφαρμογή του ως άνω άρθρου πρέπει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά ενός σημείου να έχουν δεόντως προσδιορισθεί από την αρχή που αποφαίνεται επί της αιτήσεως για την καταχώρισή του ως σήματος. Εν προκειμένω, η έννοια «ουσιώδη χαρακτηριστικά» του σημείου δεν παραπέμπει στην έννοια «διακριτικά στοιχεία» του σημείου, αλλά μόνον στα «πλέον σημαντικά στοιχεία του σημείου», τα οποία πρέπει να προσδιορίζονται κατά περίπτωση.
Εν συνεχεία, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι, κατά τον προσδιορισμό αυτό, η αντίληψη του ενδιαφερόμενου κοινού δεν είναι ούτε υποχρεωτικό ούτε αποφασιστικό κριτήριο και μπορεί, στην καλύτερη περίπτωση, να αποτελεί χρήσιμο στοιχείο εκτιμήσεως για την αρμόδια αρχή όταν προσδιορίζει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του σημείου, χωρίς όμως να είναι καθοριστικό. Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο του προσδιορισμού των ουσιωδών χαρακτηριστικών ενός σημείου αποτελούμενου από σχήμα (
2
), σε αντίθεση με την ανάλυση η οποία πραγματοποιείται κατά την εκτίμηση του διακριτικού χαρακτήρα ενός σημείου (
3
), η αντίληψη του ενδιαφερομένου κοινού έχει ως αποκλειστικό σκοπό να διαπιστωθεί ποια στοιχεία γίνονται αντιληπτά ως τα πιο σημαντικά, προκειμένου ακριβώς να καταστεί δυνατή η εξέταση της λειτουργικότητας του επίμαχου σχήματος.
Εξάλλου, το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε ότι ακόμη και σε περίπτωση κατά την οποία ένα σχήμα προϊόντος απαραίτητο για την επίτευξη τεχνικού αποτελέσματος απέκτησε, διά της χρήσεώς του (
4
), διακριτικό χαρακτήρα, απαγορεύεται η καταχώρισή του ως σήματος. Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι το ζήτημα αν ένα ουσιώδες χαρακτηριστικό έχει «διακοσμητικό», «επινοημένο» ή «αυθαίρετο» χαρακτήρα εκτιμάται μόνον κατά το δεύτερο στάδιο της αναλύσεως, σχετικά με τη λειτουργικότητα των ουσιωδών χαρακτηριστικών, και όχι κατά το πρώτο στάδιο που αφορά τον προσδιορισμό των ουσιωδών χαρακτηριστικών του σημείου.
Ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι ο διακριτικός χαρακτήρας των στοιχείων ενός σημείου ή ο διακριτικός χαρακτήρας που αποκτήθηκε διά της χρήσεώς του δεν έχει σημασία για τον προσδιορισμό των ουσιωδών χαρακτηριστικών του στο πλαίσιο της εφαρμογής του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, σημείο ii, του κανονισμού 2017/1001.
Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο, πρώτον, επιβεβαίωσε το συμπέρασμα του EUIPO ότι το ουσιώδες χαρακτηριστικό του επίδικου σημείου είναι οι ομόκεντροι κύκλοι. Δεύτερον, έκρινε ότι το EUIPO ορθώς θεώρησε ότι το επίδικο σήμα αποτελούνταν από το σχήμα του συγκεκριμένου προϊόντος, ήτοι από δισδιάστατη αναπαράσταση της μπροστινής επιφάνειας του στοιχείου στεγανοποιήσεως πάνω στην οποία φαίνεται το άκρο των ομόκεντρων αφαιρούμενων στρωμάτων στεγανοποιήσεως που συνθέτουν το εσωτερικό της κυλινδρικής κοιλότητας του στοιχείου αυτού. Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι το σήμα δεν ενσωματώνει τα απαραίτητα και αναγκαία για τη λειτουργία και τη χρήση του επίμαχου προϊόντος χαρακτηριστικά.
(
1
)	Κανονισμός (ΕΕ) 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017, για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2017, L 154, σ. 1).
(
2
)	Κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, σημείο ii, του κανονισμού 2017/1001.
(
3
)	Κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 2017/1001.
(
4
)	Κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 3, του κανονισμού 2017/1001.