62015TJ0121_RES
Kawża T‑121/15
Fortischem a.s.
vs
Il‑Kummissjoni Ewropea
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (Is-Sitt Awla) tal‑24 ta’ Settembru 2019
“Għajnuna mill-Istat – Industrija tal-kimika – Deċiżjoni li tiddikjara l-għajnuna inkompatibbli mas-suq intern – Kunċett ta’ għajnuna mill-Istat – Riżorsi tal-Istat – Vantaġġ – Irkupru – Kontinwità ekonomika – Prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba – Obbligu ta’ motivazzjoni”
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Kunċett – Għoti ta’ vantaġġ permezz tar-riżorsi tal-Istat imputabbli lill-Istat – Assenza ta’ trasferiment ta’ riżorsi tal-Istat – Assenza ta’ effett – Intervent li għandu bħala effett li jnaqqas il-piż tal-ispejjeż ta’ impriża – Inklużjoni
(Artikoli 107(1) u 108 TFUE)
(ara l-punti 58 sa 61)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Kunċett – Natura legali – Interpretazzjoni bbażata fuq elementi oġġettivi – Stħarriġ ġudizzjarju – Portata – Evalwazzjoni ekonomika kumplessa – Stħarriġ tal-materjalità, tal-affidabbiltà u tal-koerenza tal-provi – Stħarriġ tal-kompletezza tad-data rilevanti
(Artikolu 107(1) TFUE)
(ara l-punti 62 sa 64)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Kunċett – Għoti ta’ vantaġġ lill-benefiċjarji – Applikazzjoni ta’ sistema li tidderoga mir-regoli ordinarji fil-qasam tal-falliment għall-impriżi strateġiċi fi stat ta’ insolvenza – Inklużjoni – Kundizzjonijiet – Obbligu għall-amministratur tal-falliment li jkompli bl-operat tal-impriża, minkejja s-sitwazzjoni ekonomika tagħha, u li jipprevjeni t-tkeċċijiet kollettivi mhux iġġustifikati – Inklużjoni
(Artikolu 107(1) TFUE)
(ara l-punti 72, 75 sa 79)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Kunċett – Evalwazzjoni skont il-kriterju tal-kreditur privat – Applikazzjoni ta’ sistema li tidderoga mir-regoli ordinarji fil-qasam tal-falliment għall-impriżi strateġiċi fi stat ta’ insolvenza – Stat li jaġixxi bħala awtorità pubblika – Esklużjoni
(Artikolu 107(1) TFUE)
(ara l-punti 85, 86, 150)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Proċedura amministrattiva – Obbligi tal-Kummissjoni – Eżami diliġenti u imparzjali – Teħid inkunsiderazzjoni tal-iktar elementi konkreti u affidabbli possibbli – Portata tal-obbligu – Possibbiltà li tiġi adottata deċiżjoni abbażi tal-informazzjoni disponibbli – Kundizzjonijiet
(Artikolu 4(3) TUE; Artikoli 107(1) u 108(2) TFUE)
(ara l-punti 157, 158)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata l-inkompatibbiltà ta’ għajnuna mas-suq komuni u li tordna l-ħlas lura tagħha – Possibbiltà għall-Kummissjoni li tħalli lill-awtoritajiet nazzjonali l-inkarigu li jikkalkolaw l-ammont preċiż li għandu jitħallas lura
(Artikolu 108(2) TFUE)
(ara l-punti 167 sa 169)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata l-inkompatibbiltà ta’ għajnuna mas-suq komuni u li tordna t-tneħħija tagħha – Determinazzjoni tal-obbligi tal-Istat Membru – Obbligu ta’ rkupru – Portata – Stabbiliment mill-ġdid tas-sitwazzjoni preċedenti
(Artikolu 108(2) TFUE)
(ara l-punti 180, 181)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Irkupru ta’ għajnuna illegali – Determinazzjoni tad-debitur fil-każ ta’ trasferiment tal-attivi – Impriża benefiċjarja ta’ għajnuna li falliet – Twaqqif ta’ impriża ġdida sabiex tkompli l-attivitajiet ta’ din – Rimbors li jaqa’ fuq l-impriża l-ġdida – Kundizzjonijiet – Kriterju msejjaħ “tal-kontinwità ekonomika” tal-impriża – Punti li għandhom jitqiesu – Benefiċċju tal-vantaġġ kompetittiv – Obbligu li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-elementi kollha li jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni – Assenza
(Artikolu 108(2) TFUE)
(ara l-punti 205 sa 212)
Sunt
Fis-sentenza Fortischem vs Il‑Kummissjoni (T‑121/15), mogħtija fl‑24 ta’ Settembru 2019, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors għal annullament ippreżentat mill-kumpannija Fortischem kontra d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2015/1826 tal‑15 ta’ Ottubru 2014 dwar għajnuna mill-Istat implimentata mis-Slovakkja għall-kumpannija Novácké chemické závody, a.s. (iktar ’il quddiem “NCHZ”) (
1
).
NCHZ kienet produttur kimiku, bi tliet diviżjonijiet, li kienet topera fabbrika kimika installata fir-reġjun ta’ Trenčín (is-Slovakkja). Peress li ddikjarat l-inkapaċità tagħha li tkompli bl-attivitajiet tagħha u ddepożitat il-karta tal-bilanċ tagħha, din il-kumpannija kienet is-suġġett, f’Ottubru 2009, ta’ proċedura ta’ falliment. Inizjalment, mit‑2 ta’ Diċembru 2009 sal‑31 ta’ Diċembru 2010, NCHZ, skont il-Liġi dwar il-Kumpanniji Strateġiċi (
2
), ġiet ikklassifikata mill-awtoritajiet Slovakki bħala kumpannija strateġika u suġġetta għall-applikazzjoni ta’ sistema li tidderoga mir-regoli ordinarji dwar falliment, li kienet timponi fuq l-amministratur tal-falliment l-obbligu li jżomm l-operat tal-kumpannija u li jipprevjeni t-tkeċċijiet kollettivi mhux iġġustifikati. Sussegwentement, NCHZ kienet suġġetta għall-applikazzjoni tal-Liġi dwar il-Falliment. Wara li l-kredituri ddeċidew, fis‑26 ta’ Jannar 2011, it-tkomplija tal-operat ta’ NCHZ, fis‑7 ta’ Ġunju 2011, is-súd v Trenčíne (il-Qorti ta’ Trenčín), ħarġet ordni ta’ infurzar li bih talbet lill-amministratur tal-falliment jibda proċedura ta’ sejħa għal offerti bil-għan tal-bejgħ ta’ NCHZ. Din il-proċedura wasslet għall-bejgħ ta’ NCHZ lill-kumpannija Via Chem Slovakia a.s., iffinalizzata fil‑31 ta’ Lulju 2012. Fl‑1 ta’ Awwissu 2012, Via Chem Slovakia biegħet id-diviżjoni kimika ta’ NCHZ lill-kumpannija rikorrenti, Fortischem, bl-eċċezzjoni ta’ proprjetajiet immobbli (bini u art), li kienu tqiegħdu għad-dispożizzjoni tagħha skont kuntratt ta’ kiri.
Permezz tad-Deċiżjoni 2015/1826, il-Kummissjoni kkonstatat li kienet ingħatat għajnuna li tammonta għal EUR 4783 424.10 mis-Slovakkja lil NCHZ, minħabba l-għoti tal-istatus ta’ kumpannija strateġika, li din l-għajnuna kienet ġiet implementata illegalment u kienet inkompatibbli mas-suq intern u li għaldaqstant kellha tiġi rkuprata mingħand NCHZ u Fortischem, li kienet xtrat lil din.
Fil-kuntest tar-rikors tagħha, ir-rikorrenti l-ewwel nett essenzjalment sostniet li l-għoti tal-istatus ta’ kumpannija strateġika lil NCHZ ma setax jiġi kklassifikat bħala għajnuna mill-Istat, minħabba n-nuqqas ta’ trasferiment ta’ riżorsi tal-Istat u tal-għoti ta’ vantaġġ ekonomiku. Filwaqt li fakkret li, konformement mas-sentenza tal‑1 ta’ Diċembru 1998, Ecotrade (
3
), l-applikazzjoni fil-konfront ta’ impriża ta’ sistema li tidderoga mir-regoli ordinarji dwar falliment għandha titqies li tagħti lok għall-għoti ta’ għajnuna mill-Istat meta, b’mod partikolari, din l-impriża ġiet awtorizzata tkompli l-attività ekonomika tagħha f’ċirkustanzi fejn tali eventwalità kienet tiġi eskluża fil-kuntest tal-applikazzjoni tar-regoli ordinarji dwar falliment, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li dan kien il-każ f’din il-kawża. Fil-fatt, hija kkonstatat li l-applikazzjoni tal-Liġi dwar il-Kumpanniji Strateġiċi wasslet sabiex jiġi impost fuq NCZH, minn naħa, it-tkomplija tal-attività tagħha, indipendentement minn kull teħid inkunsiderazzjoni tas-sitwazzjoni ekonomika tagħha u tal-kapaċità tagħha li tonora d-djun tagħha, b’mod partikolari dawk pubbliċi, kif ukoll, min-naħa l-oħra, iż-żamma tal-persunal tagħha, minħabba l-ostakolu għat-tkeċċijiet kollettivi. Dan ippermettielha tkompli l-attività tagħha biċ-ċertezza mogħtija lill-klijenti tagħha u lill-fornituri tagħha li hija setgħet titkompla sa tmiem is-sena 2010. Fl-istess waqt, l-applikazzjoni tal-imsemmija liġi imponiet fuq uħud mill-kredituri tagħha, b’mod partikolari dawk pubbliċi, ir-riskju ta’ żieda fl-ammont tal-krediti tagħhom matul l-ewwel perijodu ta’ falliment, riskju li, fil-fatt, seħħ. Issa, f’ċirkustanzi li jikkorrispondu għall-kundizzjonijiet normali tas-suq, NCHZ ma setgħetx tikseb l-istess vantaġġ bħal dak li kienet ibbenefikat minnu, u dan permezz ta’ riżorsi tal-Istat.
Ir-rikorrenti sostniet ukoll li l-obbligu ta’ rkupru tal-għajnuna mill-Istat ma setax jiġi estiż għaliha, minħabba nuqqas ta’ kontinwità ekonomika bejnha u NCHZ. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali l-ewwel nett fakkret li, meta l-impriża benefiċjarja tal-għajnuna illegali tkun taħt proċedura ta’ falliment u kumpannija tkun inħolqot sabiex tkompli parti mill-attivitajiet tagħha, it-tkomplija ta’ din l-attività, mingħajr ma l-għajnuna kkonċernata tkun ġiet irkuprata, tista’ tkompli ttawwal id-distorsjoni tal-kompetizzjoni kkawżata mill-vantaġġ kompetittiv li din il-kumpannija tkun ibbenefikat minnu fis-suq meta mqabbla mal-kompetituri tagħha. Dan huwa l-każ, b’mod partikolari, meta l-akkwist tal-attiv tal-kumpannija fi stralċ jitwettaq mingħajr ma jitħallas bħala korrispettiv prezz konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq jew meta jiġi stabbilit li l-ħolqien ta’ tali kumpannija kellu l-effett li jiġi evitat l-obbligu ta’ ħlas lura tal-imsemmija għajnuna, filwaqt li madankollu jiġi ppreċiżat li l-preżenza ta’ element intenzjonali ma huwiex neċessarju sabiex jiġi kkonstatat li l-obbligu ta’ restituzzjoni huwa evitat bit-trasferiment tal-assi. Minn dan il-Qorti Ġenerali ddeduċiet li l-fatt li l-prezz tat-trasferiment huwa konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq ma jippermettix, fih innifsu, li tiġi eskluża l-eżistenza ta’ kontinwità ekonomika u ma jipprekludix, f’ċerti ċirkustanzi, l-estensjoni tal-obbligu ta’ rkupru, minħabba effett ta’ evitar, mingħajr ma tkun teżisti l-intenzjoni ta’ tali evitar.
F’dan il-każ, wara analiżi tal-elementi differenti li jikkaratterizzaw ix-xiri mir-rikorrenti ta’ NCHZ, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-Kummissjoni ma wettqitx żball meta qieset, minn naħa, li kemm il-portata tat-tranżazzjoni kif ukoll il-loġika ekonomika tagħha setgħu jikkostitwixxu indizji tal-eżistenza ta’ kontinwità ekonomika u, min-naħa l-oħra, li ma setax jitqies li ż-żewġ bejgħ sussegwenti kienu saru bil-prezz tas-suq. Għaldaqstant, il-Kummissjoni setgħet ġustament tikkonkludi li kien hemm estensjoni tal-obbligu ta’ rkupru lir-rikorrenti, indipendentement minn kull konstatazzjoni tal-intenzjoni ta’ evitar.
(
1
)	Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/1826 tal‑15 ta’ Ottubru 2014 dwar għajnuna mill-Istat SA.33797 — (2013/C) (ex 2013/NN) (ex 2011/CP) implimentat mis-Slovakkja għall-NCHZ (ĠU 2015, L 269, p. 71).
(
2
)	Liġi Nru 493/2009 tal‑5 ta’ Novembru 2009 dwar ċerti miżuri li jirrigwardaw il-kumpanniji strateġiċi u dwar l-emenda ta’ ċerti liġijiet.
(
3
)	Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑1 ta’ Diċembru 1998, Ecotrade (C‑200/97, EU:C:1998:579, punt 45).