62008CJ0126
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
16 ta’ Lulju 2009 (
*1
)
“Regolament (KEE) Nru 2913/92 — Kodiċi Doganali tal-Komunità — Irkupru a posteriori ta’ dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni — Dħul fil-kontijiet tal-ammont tad-dazji — Dħul fil-kotba tal-kontijiet jew f’kull mezz ieħor ekwivalenti — Dħul f’rapport li jservi ta’ dħul fil-kontijiet — Għoti ta’ kopja tar-rapport bħala komunikazzjoni tal-ammont tad-dazji legalment dovuti”
Fil-Kawża C-126/08,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-Hof van Cassatie van België (il-Belġju), permezz ta’ deċiżjoni tas-26 ta’ Frar 2008, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil-25 ta’ Marzu 2008, fil-proċedura
Distillerie Smeets Hasselt NV
vs
Belgische Staat,
Louis De Vos,
Bollen, Mathay & C. BVBA, likwidatur ta’ Transterminal Logistics NV,
Daniel Van den Langenbergh,
Firma De Vos NV
u
Belgische Staat
vs
Bollen, Mathay & Co. BVBA, likwidatur ta’ Transterminal Logistics NV,
u
Louis De Vos
vs
Belgische Staat,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn C. W. A. Timmermans, President tal-Awla, K. Schiemann, J. Makarczyk (Relatur), P. Kūris u L. Bay Larsen, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: E. Sharpston,
Reġistratur: R. Grass,
wara li rat il-proċedura bil-miktub
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
—
għal Distillerie Smeets Hasselt NV, minn J. Verbist, advocaat,
—
għall-Gvern Belġjan, minn J.-C. Halleux, bħala aġent,
—
għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn S. Schønberg u M. van Beek, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, wara li semgħet lill-Avukat Ġenerali, li tinqata’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 217(1) u 221(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307, iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali”).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża, fl-ewwel lok, bejn Distillerie Smeets Hasselt NV u l-Belgische Staat (l-Istat tal-Belġju), L. De Vos, Bollen, Mathay & Co. BVBA, likwidatur ta’ Transterminal Logistics NV, D. Van den Langenbergh u Firma De Vos NV, fit-tieni lok, bejn il-Belgische Staat u Bollen, Mathay & Co. BVBA, likwidatur ta’ Transterminal Logistics NV, u, fit-tielet lok, bejn L. De Vos u l-Belgische Staat, dwar l-irkupru a posteriori ta’ dazji fuq l-importazzjoni.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt Komunitarju
3
L-Artikolu 217 tad-Kodiċi Doganali jipprovdi li:
“1.   Kull ammont ta’ dazju fuq l-importazzjoni jew dazju fuq l-esportazzjoni li jirriżulta minn dejn doganali, minn hawn ’l isfel imsejjaħ ‘ammont ta’ dazju’, għandu jiġi kalkolat mill-awtoritajiet doganali malli jkollhom id-dettalji neċessarji, u għandu jiddaħħal minn dawk l-awtoritajiet fil-kotba tal-kontijiet jew f’kull mezz ieħor ekwivalenti (dħul fil-kontijiet).
[…]
2.   L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu l-proċeduri prattiċi għad-dħul fil-kotba tal-kontijiet ta’ l-ammonti tad-dazju. Dawk il-proċeduri jistgħu jvarjaw skond jekk, minħabba ċ-ċirkostanzi li fihom ikun ġie inkors id-dejn doganali, l-awtoritajiet doganali jkunu sodisfatti li l-imsemmija ammonti jkunu ser jitħallsu.”
4
Skont l-Artikolu 221(1) tal-imsemmi kodiċi:
“Malli jkun iddaħħal fil-kontijiet, l-ammont ta’ dazju għandu jiġi kkomunikat lid-debitur skond il-proċeduri li jkunu xierqa.”
Id-dritt nazzjonali
5
Id-determinazzjoni u l-komunikazzjoni tad-dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni dovuti fil-każ ta’ reat dognali huma rregolati mill-Artikoli 267 sa 272 tal-Liġi Ġenerali fuq id-dwana u s-sisa, ikkoordinata mid-Digriet Irjali tat-18 ta’ Lulju 1977 (Belgisch Staatsbald tal-21 ta’ Settembru 1977, p. 11425), ikkonfermat mil-Liġi tas-6 ta’ Lulju 1978 fuq id-dwana u s-sisa (Belgisch Staatsbald tat-12 ta’ Awwissu 1978, p. 9013, iktar ’il quddiem il-“LĠDS”).
6
Skont l-Artikolu 267 tal-LĠDS:
“Meta reati, frodi jew kontravenzjonijiet jiġu kkonstatati permezz ta’ rapport, dawn l-atti għandhom jiġu ppreparati immedjatament, jew mill-iktar fis possibbli, għall-inqas minn żewġ persuni kkwalifikati f’dan ir-rigward, li wieħed minnhom għandu jkun innominat jew inkarigat mill-amministrazzjoni tad-dwana u s-sisa.”
7
L-Artikolu 268 tal-LĠDS jipprovdi li:
“Ir-rapport għandu jinkludi rendikont konċiż u eżatt tas-sejbiet, kif ukoll tal-motivazzjoni tad-dikjarazzjoni tal-kontravenzjoni, b’dikjarazzjoni tal-persuni, tal-kwalifiki tagħhom, tal-ġurnata u tal-post, u b’osservanza tad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 176, għall-każijiet speċifiċi msemmija hemmhekk”.
8
L-Artikolu 270 tal-LĠDS jipprovdi li:
“Fi żmien ħamest ijiem mir-redazzjoni ta’ rapport imsemmi fl-Artikolu 267, l-oriġinali mmarkat “ne varietur” huwa ppreżentat lil kap ġerarkiku tal-uffiċjali nkarigati li jippreparaw ir-rapport, u kopja tiegħu hija mibgħuta lil dawk li wettqu l-ksur. Jekk dawk li jwettqu l-ksur jirrifjutaw din il-komunikazzjoni jew mhumiex magħrufa, in-notifika ssir lis-sindku tal-komun fejn ġie kkonstatat il-ksur, jew lid-delegat tiegħu.”
9
L-Artikolu 217 tal-LĠDS jiddikjara li:
“L-akkużat, preżenti fil-mument tal-konstatazzjoni, ikun mistieden ukoll li jattendi għar-redazzjoni tar-rapport u li jiffirmaha jekk ikun jixtieq, u jirċievi immedjatament kopja tiegħu, fil-każ tal-assenza tiegħu, kopja tar-raport tintbagħat lill-akkużat b’ittra rreġistrata bil-posta.”
10
Skont l-Artikolu 272 tal-LĠDS:
“Ir-rapporti tal-aġenti, relattivi għall-operazzjonijiet tagħhom u għall-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom, jitqiesu preċiżi sakemm ma jiġix ippruvat kontra; l-ineżatezzi relatati mhux mal-punti ta’ fatt iżda unikament mal-applikazzjoni tal-liġi ma jneħħu xejn mill-valur probatorju tal-att, iżda għandhom jiġu korretti fiċ-ċitazzjoni; meta rapport ikun ġie redatt minn aġent wieħed, dan ma jkunx prova fih innnifsu.”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
11
Il-kawża prinċipali, kif deskritta mill-qorti tar-rinviju, tirrigwarda approvazzjoni frawdolenti ta’ kunsinni ta’ alkoħol etiliku suġġetti għas-sistema ta’ pproċessar tad-dħul skont id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Kodiċi Doganali. L-imsemmija kunsinni kienu ġew sostitwiti minn kunsinni oħrajn ta’ merkanzija, f’dan il-każ ilma, u, għaldaqstant, kienu eżentati mill-imsemmija proċedura doganali.
12
Permezz ta’ sentenza tas-26 ta’ Settembru 2006, il-hof van beroep te Antwerpen (Qorti tal-Appell ta’ Antwerp) fost l-oħrajn ikkundannat insolidum lil Distillerie Smeets Hasselt NV u lil L.De Vos sabiex iħallsu d-dazji fuq l-importazzjoni dovuti b’konsegwenza ta’ din il-frodi.
13
Quddiem il-qorti tar-rinviju, li quddiemha tressaq appell fil-kassazzjoni kontra l-imsemmija sentenza, Distillerie Smeets Hasselt NV sostniet b’mod partikolari li, fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 217(1) u 221(1) tal-Kodiċi Doganali, il-qorti tal-appell ma setgħetx tqies li r-rapport ta’ konstatazzjoni redatt mill-uffiċjali tad-dwana skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli jikkostitwixxi “kotba tal-kontijiet” jew “kull mezz ieħor ekwivalenti” fis-sens tal-imsemmi Artikolu 217(1).
14
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Hof van Cassatie van België (Qorti tal-Kassazzjoni tal-Belġju) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikoli 217(1) u l-221(1) tal-[Kodiċi Doganali] għandhom jiġi mifhuma fis-sens li d-dħul fil-kontijiet ta’ dejn doganali […] jista’ jsir ukoll b’mod validu fil-forma ta’ referenza għall-ammont [tad-dazji li jirriżultaw minn dan id-dejn] f’rapport magħmul skont il-LĠDS minn uffiċjali inkarigati li jippreparawh u mhux minn persuni awtorizzati jniżżlu dan l-ammont fil-kotba tal-kontijiet u tali rapport jista’ jkun ikkunsidrat bħala ktieb tal-kontijiet jew mezz ieħor ekwivalenti, fis-sens tal-Artikolu 217(1) tal-[imsemmi kodiċi]?”
Fuq id-domanda preliminari
Fuq l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari
15
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej tikkontesta l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari għar-raġuni li din mhijiex motivata suffiċjentement.
16
F’dan ir-rigward għandu jiġi mfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-ħtieġa li tingħata interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju li tkun utli għall-qorti nazzjonali tirrikjedi li din il-qorti tiddefinixxi l-kuntest fattwali u leġiżlattiv tad-domandi magħmula minnha jew li, almenu, tispjega ċ-ċirkustanzi fattwali li fuqhom huma bbażati dawn id-domandi (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-21 ta’ Settembru 1999, Albany, C-67/96, Ġabra p. I-5751, punt 39; tal-11 ta’ April 2000, Deliège, C-51/96 u C-191/97, Ġabra p. I-2549, punt 30, kif ukoll tad-19 ta’ Settembru 2006, Wilson, C-506/04, Ġabra p. I-8613, punt 38).
17
L-informazzjoni mogħtija fid-deċiżjonijiet tar-rinviju ma għandhiex biss tippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħti risposti utli, iżda din għandha tagħti wkoll lill-Gvernijiet tal-Istati Membri kif ukoll lill-partijiet kkonċernati l-oħra l-possibbiltà li jippreżentaw osservazzjonijiet skont l-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja. Hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tiżgura li din il-possibbiltà tkun mħarsa, b’kunsiderazzjoni għall-fatt li, skont din id-dispożizzjoni, id-deċiżjonijiet tar-rinviju biss huma nnotifikati lill-partijiet ikkonċernati (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Albany, iċċitata iktar ’il fuq, punt 40, u tat-12 ta’ April 2005, Keller, C-145/03, Ġabra p. I-2529, punt 30 u Wilson, iċċitata iktar ’il fuq, punt 39).
18
F’dan il-każ partikolari, minn naħa, id-deċiżjoni tar-rinviju tinkludi dettall suffiċjenti sabiex tippermetti lill-Gvernijiet tal-Istati Membri kif ukoll lill-partijiet ikkonċernati jippreżentaw osservazzjonijiet. Barra minn hekk, mill-osservazzjonijiet ippreżentati mill-Gvern Belġjan u mill-Kummissjoni jirriżulta li dawn setgħu effettivament jieħdu pożizzjoni fuq id-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju.
19
Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li hija suffiċjentement informata mill-informazzjoni li tidher fid-deċiżjoni tar-rinviju u fl-osservazzjonijiet li ġew ippreżentati lilha sabiex tkun tista’ tirrispondi b’mod utli għall-imsemmija domanda.
20
Minn dak li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li hemm lok li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domanda magħmula.
Ir-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja
21
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk id-dħul tal-ammont tad-dazji li jirriżultaw minn dejn doganali f’rapport bħal dak li bih l-awtoritajiet nazzjonali jikkonstataw il-ksur tal-LĠDS jistax jikkostitwixxi dħul fil-kontijiet tal-imsemmi ammont skont l-Artikoli 217 u 221 tal-Kodiċi Doganali.
22
Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandu jiġi rrilevat li mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 217(1) tal-Kodiċi Doganali jirriżulta li d-“dħul fil-kontijiet” jikkonsisti fid-dħul, mill-awtoritajiet doganali tal-ammont tad-dazji fuq l-importazzjoni jew tad-dazji fuq l-esportazzjoni li jirriżulta minn dejn doganali fil-kotba tal-kontijiet jew f’kull mezz ieħor ekwivalenti.
23
Skont l-Artikolu 217(2) tal-imsemmi kodiċi, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu l-proċeduri prattiċi għal dan id-dħul fil-kontijiet, li jistgħu jvarjaw skont jekk, fid-dawl taċ-ċirkustanzi li fihom ikun ġie inkors id-dejn doganali, l-awtoritajiet doganali jkunux sodisfatti li ser jitħallas l-ammont tad-dazji li jirriżultaw mill-imsemmi dejn.
24
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li, meta, bħal fil-kawża prinċipali, il-proċedura ta’ rkupru tal-ammont tad-dazji tikkonċerna dejn inkors wara l-konstatazzjoni, mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, ta’ frodi fil-konfront tal-leġiżlazzjoni doganali applikabbli, l-eżitu ta’ tali proċedura huwa, min-natura tiegħu, inċert, b’tali mod li dawn l-awtoritajiet ma jistgħux ikunu ċerti mill-ħlas tal-imsemmi ammont.
25
Għaldaqstant, fid-dawl tal-marġni ta’ diskrezzjoni mogħti lilhom mill-Artikolu 217(2) tal-Kodiċi Doganali, għandu jitqies li l-Istati Membri jistgħu jipprovdu li d-dħul fil-kontijiet tal-ammont tad-dazji li jirriżultaw minn dejn doganali jsir permezz tad-dħul tal-imsemmi ammont fir-rapport redatt mill-awtoritajiet doganali kompetenti sabiex jiġi kkonstatat ksur tal-leġiżlazzjoni doganali applikabbli, bħall-awtoritajiet imsemmija fl-Artikolu 267 tal-LĠDS.
26
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 217 tal-Kodiċi Doganali għandu jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri jistgħu jipprovdu li d-dħul tal-ammont tad-dazji li jirriżultaw minn dejn doganali jsir permezz tad-dħul tal-imsemmi ammont fir-rapport redatt mill-awtoritajiet doganali kompetenti u li jikkonstata ksur tal-leġiżlazzjoni doganali applikabbli.
Fuq l-ispejjeż
27
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja, (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 217 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità għandu jiġu interpretat fis-sens li l-Istati Membri jistgħu jipprovdu li d-dħul tal-ammont tad-dazji li jirriżultaw minn dejn doganali jsir permezz tad-dħul tal-imsemmi ammont fir-rapport redatt mill-awtoritajiet doganali kompetenti u li jikkonstata ksur tal-leġiżlazzjoni doganali applikabbli.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.