Wydanie tymczasowe
WYROK TRYBUNAŁU (dziewiąta izba)
z dnia 23 kwietnia 2026 r.(*)
Odesłanie prejudycjalne – Pomoc de minimis – Rozporządzenie (UE) nr 1407/2013 – Rozporządzenie (UE) nr 1408/2013 – Rozporządzenie (UE) nr 717/2014 – Odpowiednie zakresy stosowania – Rozporządzenie (UE) nr 1379/2013 – Sektor rybołówstwa i akwakultury – Wspólna organizacja rynków – Przedsiębiorstwa zajmujące się produkcją, przetwarzaniem i wprowadzaniem do obrotu produktów rybołówstwa – Handel detaliczny – Uregulowania krajowe przewidujące pomoc de minimis na rzecz przedsiębiorstw znajdujących się na obszarach dotkniętych trzęsieniami ziemi
W sprawie C‑811/24
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Consiglio di Stato (radę stanu, Włochy) postanowieniem z dnia 22 listopada 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 26 listopada 2024 r., w postępowaniu:
Pescheria Il Granchio Blu di JC
przeciwko
Ministero delle Imprese e del Made in Italy,
TRYBUNAŁ (dziewiąta izba),
w składzie: M. Condinanzi, prezes izby, R. Frendo i A. Kornezov (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: D. Spielmann,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–        w imieniu Pescheria Il Granchio Blu di JC – L. Filipponi i P. Lori, avvocati,
–        w imieniu rządu włoskiego – S. Fiorentino, w charakterze pełnomocnika, którego wspierali P. Passolunghi, procuratore dello Stato, i L. Vignato, avvocata dello Stato,
–        w imieniu Komisji Europejskiej – V. Bottka, C. Calvo Langdon i C. Molinari, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 717/2014 z dnia 27 czerwca 2014 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 [TFUE] do pomocy de minimis w sektorze rybołówstwa i akwakultury (Dz.U. 2014, L 190, s. 45), a także art. 5 lit. d) i g) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1379/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury, zmieniającego rozporządzenia Rady (WE) nr 1184/2006 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 104/2000 (Dz.U. 2013, L 354, s. 1).
2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Pescheria Il Granchio Blu di JC (zwaną dalej „Granchio Blu”) a Ministero delle Imprese e del Made in Italy (ministerstwem przedsiębiorczości i inicjatywy promocyjnej Made in Italy, Włochy) w przedmiocie zgodności z prawem dwóch dekretów, na mocy których ministerstwo to cofnęło korzyści podatkowe przyznane uprzednio Granchio Blu.
Ramy prawne
Prawo Unii
Rozporządzenie nr 1379/2013
3        Motyw 29 rozporządzenia nr 1379/2013 przewiduje:
„Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie ustanowienie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie z uwagi na wspólny charakter rynku produktów rybołówstwa i akwakultury, natomiast ze względu na jego zakres i skutki oraz na potrzebę wspólnego działania możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii [Europejskiej], Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 [TUE]. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu”.
4        Artykuł 1 tego rozporządzenia, zatytułowany „Przedmiot”, stanowi w ust. 1:
„Niniejszym ustanawia się wspólną organizację rynków produktów rybołówstwa i akwakultury (WOR)”.
5        Artykuł 5 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Definicje”, stanowi:
„[…] Ponadto stosuje się następujące definicje:
[…]
d)      »sektor rybołówstwa i akwakultury« oznacza sektor gospodarki, który obejmuje wszelką działalność związaną z produkcją i przetwarzaniem produktów rybołówstwa lub akwakultury oraz obrotem nimi;
e)      »udostępnianie na rynku« oznacza każde dostarczenie produktu rybołówstwa lub akwakultury w celu jego dystrybucji, spożycia lub używania na rynku unijnym w ramach działalności handlowej, odpłatnie lub nieodpłatnie;
f)      »wprowadzenie do obrotu« oznacza udostępnienie produktu rybołówstwa lub akwakultury na rynku unijnym po raz pierwszy;
g)      »handel detaliczny« oznacza obsługę lub przetwarzanie żywności i jej przechowywanie w punkcie sprzedaży lub w punkcie dostaw dla konsumenta finalnego; obejmuje terminale dystrybucyjne, działalność cateringową, stołówki zakładowe, catering instytucjonalny, restauracje i podobne działania związane z usługami żywieniowymi, sklepy, centra dystrybucji w supermarketach i hurtownie;
[…]”.
6        Artykuł 46 rozporządzenia nr 1379/2013, zatytułowany „Uchylenie”, stanowi:
„Rozporządzenie [Rady (WE) nr 104/2000 z dnia 17 grudnia 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury (Dz.U. 2000, L 17, s. 22)] traci moc. [Artykuł] 4 obowiązuje jednak do dnia 12 grudnia 2014 r.
Odesłania do uchylonego rozporządzenia odczytuje się jako odesłania do niniejszego rozporządzenia zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku IV”.
Rozporządzenie (UE) nr 1407/2013
7        Motyw 6 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 [TFUE] do pomocy de minimis (Dz.U. 2013, L 352, s. 1) ma następujące brzmienie:
„Ze względu na specjalne zasady stosowane w sektorach produkcji podstawowej produktów rolnych, rybołówstwa i akwakultury oraz ze względu na ryzyko, że kwoty pomocy niższe od pułapów określonych w niniejszym rozporządzeniu mogą spełniać kryteria określone w art. 107 ust. 1 [TFUE], niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do tych sektorów”.
8        Artykuł 1 tego rozporządzenia, zatytułowany „Zakres”, stanowi w ust. 1 lit. a) i b):
„Niniejsze rozporządzenie stosuje się do pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom we wszystkich sektorach, z wyjątkiem:
a)      pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w sektorze rybołówstwa i akwakultury objętym [rozporządzeniem nr 104/2000];
b)      pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom zajmującym się produkcją podstawową produktów rolnych”.
Rozporządzenie (UE) nr 1408/2013
9        Artykuł 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 [TFUE] do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.U. 2013, L 352, s. 9), zatytułowany „Zakres”,
ma następujące brzmienie
w ust. 1:
„Niniejsze rozporządzenie stosuje się do pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych, z wyjątkiem:
a)      pomocy, której kwotę ustalono na postawie ceny lub ilości produktów wprowadzonych na rynek;
b)      pomocy przyznawanej na działalność związaną z wywozem do państw trzecich lub państw członkowskich, tzn. pomocy bezpośrednio związanej z ilością wywożonych produktów, tworzeniem i prowadzeniem sieci dystrybucyjnej lub innymi wydatkami bieżącymi związanymi z prowadzeniem działalności wywozowej;
c)      pomocy uwarunkowanej pierwszeństwem korzystania z towarów krajowych w stosunku do towarów sprowadzanych z zagranicy”.
Rozporządzenie nr 717/2014
10      Artykuł 1 rozporządzenia nr 717/2014, zatytułowany „Zakres stosowania”, przewiduje w ust. 1:
„Niniejsze rozporządzenie stosuje się do pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom w sektorze rybołówstwa i akwakultury, z wyjątkiem:
a)      pomocy, której kwotę ustalono na podstawie ceny lub ilości produktów nabytych lub wprowadzonych do obrotu;
b)      pomocy przyznawanej na działalność związaną z wywozem do państw trzecich lub państw członkowskich, tzn. pomocy bezpośrednio związanej z ilością wywożonych produktów, tworzeniem i prowadzeniem sieci dystrybucyjnej lub innymi wydatkami bieżącymi związanymi z prowadzeniem działalności wywozowej;
c)      pomocy uwarunkowanej pierwszeństwem korzystania z towarów krajowych w stosunku do towarów sprowadzanych z zagranicy;
d)      pomocy na zakup statków rybackich;
e)      pomocy na modernizację lub wymianę głównego lub dodatkowego silnika statku rybackiego;
f)      pomocy na operacje zwiększające zdolność połowową statku rybackiego lub na wyposażenie zwiększające możliwości statku rybackiego w zakresie lokalizacji ryb;
g)      pomocy na budowę nowych statków rybackich lub przywóz statków rybackich;
h)      pomocy na trwałe i tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej, chyba że została wyraźnie określona w rozporządzeniu [Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011 (Dz.U. 2014, L 149, s. 1)];
i)      pomocy na zwiad rybacki;
j)      pomocy na przeniesienie własności przedsiębiorstwa;
k)      pomocy na bezpośrednie zarybianie, chyba że zostało ono wyraźnie określone w unijnym akcie prawnym jako środek ochrony lub w przypadku zarybiania eksperymentalnego”.
11      Artykuł 2 rozporządzenia nr 717/2014, zatytułowany „Definicje”, przewiduje w ust. 1:
„Do celów niniejszego rozporządzenia przyjmuje się następujące definicje:
a)      »przedsiębiorstwa w sektorze rybołówstwa i akwakultury« oznaczają przedsiębiorstwa prowadzące działalność w zakresie produkcji, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury;
b)      »produkty rybołówstwa i akwakultury« oznaczają
produkty określone w art. 5 lit. a) i b) rozporządzenia (UE) nr 1379/2013;
c)      »przetwarzanie i wprowadzanie do obrotu« oznacza wszelkie czynności, w tym składowanie, przetwarzanie, produkcję i dystrybucję, od chwili wyładunku lub zbioru aż do etapu produktu końcowego”.
12      Artykuł 3 rozporządzenia nr 717/2014, zatytułowany „Pomoc de minimis”, stanowi w ust. 1:
„Uważa się, że środki pomocy nie spełniają wszystkich kryteriów określonych w art. 107 ust. 1 [TFUE] i dlatego są zwolnione z wymogu zgłoszenia przewidzianego w art. 108 ust. 3 [TFUE], jeżeli spełniają warunki określone w niniejszym rozporządzeniu”.
Prawo włoskie
13      Artykuł 46 ust. 7 decreto-legge n. 50 – Disposizioni urgenti in materia finanziaria, iniziative a favore degli enti territoriali, ulteriori interventi per le zone colpite da eventi sismici e misure per lo sviluppo (dekretu z mocą ustawy nr 50 w sprawie pilnych przepisów w dziedzinie finansów, inicjatyw na rzecz organów terytorialnych, dodatkowych działań na rzecz obszarów dotkniętych trzęsieniami ziemi i środków na rzecz rozwoju) z dnia 24 kwietnia 2017 r. (GURI nr 95 z dnia 24 kwietnia 2017 r., zwanego dalej „dekretem z mocą ustawy nr 50/2017”) stanowi:
„Korzyści podatkowe, o których mowa w niniejszym artykule, przyznaje się zgodnie z rozporządzeniem [nr 1407/2013] i rozporządzeniem [nr 1408/2013] i w granicach tych rozporządzeń”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
14      W następstwie trzęsień ziemi, które miały miejsce w środkowych Włoszech w 2016 r., w dekrecie z mocą ustawy nr 50/2017 przewidziano korzyści podatkowe dla pewnych przedsiębiorstw działających na obszarach dotkniętych tymi trzęsieniami ziemi. W szczególności art. 46 ust. 7 tego dekretu z mocą ustawy stanowi, że korzyści te przyznaje się na podstawie rozporządzeń nr 1407/2013 i nr 1408/2013 i w granicach tych rozporządzeń.
15      Granchio Blu jest spółką prawa włoskiego prowadzącą działalność w zakresie sprzedaży detalicznej ryb, skorupiaków i mięczaków w supermarkecie położonym na jednym z tych obszarów.
16      Na podstawie dekretu z mocą ustawy nr 50/2017 wspomnianej spółce przyznano korzyści podatkowe za lata 2017 i 2019.
17      Jednakże korzyści te zostały cofnięte dwoma dekretami ministerialnymi z dnia 11 stycznia 2023 r., zasadniczo z tego powodu, że Granchio Blu prowadziła działalność gospodarczą, która nie wchodziła w zakres stosowania, odpowiednio, rozporządzenia nr 1407/2013 i rozporządzenia
nr 1408/2013 i w związku z tym nie kwalifikowała się do otrzymania rzeczonych korzyści.
18      W tym względzie ministerstwo przedsiębiorczości i inicjatywy promocyjnej Made in Italy stwierdziło, że działalność handlowa w sektorze produkcji, przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa, w tym sprzedaż detaliczna takich produktów, jest objęta zakresem stosowania rozporządzenia nr 717/2014.
19      Granchio Blu wniosła do Tribunale amministrativo regionale per le Marche (regionalnego sądu administracyjnego dla Marche, Włochy) skargę o stwierdzenie nieważności dekretów ministerialnych uchylających korzyści podatkowe, które otrzymywała. Wyrokiem z dnia 6 października 2023 r. sąd ten oddalił tę skargę.
20      Granchio Blu wniosła apelację od tego wyroku do Consiglio di Stato (rady stanu, Włochy), która jest sądem odsyłającym.
21      Zdaniem Granchio Blu Tribunale amministrativo regionale per le Marche (regionalny sąd administracyjny dla Marche) błędnie uznał, że sama działalność polegająca na sprzedaży detalicznej produktów rybołówstwa, jako działalność handlowa, wchodzi w zakres pojęcia „przetwarzania i wprowadzania do obrotu” produktów rybołówstwa i akwakultury w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 717/2014, ponieważ zdaniem tej spółki pojęcie to nie obejmuje sprzedaży detalicznej tych produktów konsumentom końcowym.
22      W tym kontekście sąd odsyłający zastanawia się, czy handel detaliczny rybami, skorupiakami i mięczakami wchodzi w zakres pojęcia „przetwarzania i wprowadzania do obrotu” produktów rybołówstwa i akwakultury w rozumieniu tego przepisu. Gdyby działalność ta została uznana za należącą do sektora rybołówstwa i akwakultury, Granchio Blu nie mogłaby uzyskać korzyści podatkowych przewidzianych w art. 46 ust. 7 dekretu z mocą ustawy nr 50/2017. Natomiast gdyby uznać, że wspomniana działalność nie należy do tego sektora, a zatem nie jest wyłączona z odpowiednich zakresów stosowania rozporządzeń nr 1407/2013 i nr 1408/2013, Granchio Blu mogłaby kwalifikować się do otrzymania tych korzyści.
23      W tych okolicznościach Consiglio di Stato (rada stanu) postanowiła zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)      Czy w rozporządzeniu […] nr 717/2014 […] definicja »przetwarzania i wprowadzania do obrotu« zawarta w art. 2 lit. c) obejmuje również działalność w zakresie handlu detalicznego produktami rybołówstwa i czy ewentualne wyłączenie [tej działalności] z zakresu stosowania rozporządzenia nr 717/2014 w oparciu o brzmienie tego przepisu jest zgodne z przepisem art. 5 lit. d) i g) rozporządzenia […] nr 1379/2013, który definiuje w sposób niezależny handel detaliczny w ramach wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa, czy też wyłączenie to jest niezgodne z ogólnymi przepisami regulującymi sektor rybołówstwa, ponieważ rozporządzenie nr 1379/2013 w każdym razie zawiera definicję handlu detalicznego, która włącza ten handel detaliczny do działalności objętej zakresem sektora rybołówstwa (sąd odsyłający skłania się do stwierdzenia, że wyłączenie to jest zgodne ze wspomnianymi przepisami)?
2)      Podsumowując, czy rozporządzenie Komisji […] nr 717/2014 […] ma zastosowanie do działalności w zakresie handlu detalicznego produktami rybołówstwa […] ze względu na znaczenie handlu detalicznego dla sektora rybołówstwa lub jego wyraźne zróżnicowanie (to ostatnie stanowisko, które prowadzi do wyłączenia działalności w zakresie handlu detalicznego z zakresu stosowania rozporządzenia […] nr 717/2014, bardziej przekonuje sąd odsyłający przedkładający pytanie)?
3)      Czy prawo Unii […] stoi na przeszkodzie prawu krajowemu, które zezwala na przyznanie pomocy de minimis przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie handlu detalicznego produktami rybołówstwa i kwalifikującym się do przyznania pomocy ze względu na to, że różnią się one od rybołówstwa przemysłowego i są objęte wolną strefą gospodarczą utworzoną w następstwie trzęsienia ziemi w środkowych Włoszech?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytań pierwszego i drugiego
24      Poprzez pytania pierwsze i drugie, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 2 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 717/2014 w związku z art. 5 lit. d) i g) rozporządzenia nr 1379/2013 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „przetwarzania i wprowadzania do obrotu” produktów rybołówstwa i akwakultury zdefiniowane w tym art. 2 ust. 1 lit. c) obejmuje działalność w zakresie handlu detalicznego produktami rybołówstwa, w związku z czym działalność ta jest objęta zakresem stosowania rozporządzenia nr 717/2014.
25      Na wstępie należy zauważyć, że to do państw członkowskich należy decyzja, czy należy przyznać pomoc de minimis niektórym przedsiębiorstwom lub sektorom działalności, pod warunkiem przestrzegania przepisów Unii w tej dziedzinie. W niniejszej sprawie, przyjmując dekret z mocą ustawy nr 50/2017, Republika Włoska postanowiła, w następstwie trzęsień ziemi, które dotknęły środkową część Włoch w 2016 r., przyznać pomoc de minimis wyłącznie przedsiębiorstwom objętym zakresem stosowania rozporządzeń nr 1407/2013 i nr 1408/2013.
26      Po przypomnieniu powyższego należy zauważyć, że rozporządzenie nr 1407/2013 ma na celu umożliwienie odstąpienia, w odniesieniu do pomocy państwa o ograniczonej wysokości (de minimis), od zasady, w myśl której każda pomoc przed jakimkolwiek jej wdrożeniem powinna być zgłoszona Komisji Europejskiej (zob. podobnie wyrok z dnia 28 października 2020 r., INAIL, C‑608/19, EU:C:2020:865, pkt 26).
27      Artykuł 1 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia wyłącza ze swojego zakresu stosowania „pomoc przyznawan[ą] przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w sektorze rybołówstwa i akwakultury objętym rozporządzeniem [nr 104/2000]”, przy czym należy zaznaczyć, że rozporządzenie to zostało uchylone rozporządzeniem nr 1379/2013, którego art. 46 stanowi, że odesłania do tego pierwszego rozporządzenia należy rozumieć jako odesłania do drugiego.
28      Wyłączenie to można wytłumaczyć, jak wynika z motywu 6 rozporządzenia nr 1407/2013, faktem, że w sektorze rybołówstwa i akwakultury znajdują zastosowanie specjalne zasady, a także ryzyko, że kwoty pomocy niższe od pułapów określonych w tym rozporządzeniu mogą jednak spełniać kryteria określone w art. 107 ust. 1 TFUE.
29      „Sektor rybołówstwa i akwakultury” został z kolei zdefiniowany w art. 5 lit. d) rozporządzenia nr 1379/2013 jako sektor gospodarki, który „obejmuje wszelką działalność związaną z produkcją i przetwarzaniem produktów rybołówstwa lub akwakultury oraz obrotem nimi”.
30      Ponieważ sąd odsyłający zastanawia się, czy sprzedaż detaliczna produktów rybołówstwa wchodzi w zakres pojęcia „obrotu” takimi produktami w rozumieniu art. 5 lit. d) rozporządzenia nr 1379/2013, które to pojęcie nie zostało zdefiniowane w tym rozporządzeniu, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ustalenie znaczenia i zakresu pojęć, których definicji prawo Unii nie zawiera, powinno być dokonywane zgodnie z ich zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym, przy jednoczesnym uwzględnieniu kontekstu, w którym są one użyte, i celów uregulowania, którego są częścią (wyrok z dnia 13 czerwca 2024 r., A GmbH & Co. KG, C‑104/23, EU:C:2024:504, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo).
31      W tym względzie należy przede wszystkim zauważyć, że w swoim zwyczajowym znaczeniu w języku potocznym termin „obrót”, jeżeli nie jest opatrzony żadnym uściśleniem, oznacza w sposób ogólny wszystkie czynności podejmowane w następstwie produkcji i przetworzenia produktu aż do jego sprzedaży konsumentowi końcowemu, w tym sprzedaż detaliczną takich produktów.
32      Następnie, co się tyczy kontekstu, w jakim termin ten jest używany, należy zauważyć, że rozporządzenie nr 1379/2013 reguluje również „udostępnianie na rynku” takich produktów, ich „wprowadzenie do obrotu” i „handel detaliczny” nimi, jak wynika z art. 5 lit. e)–g) tego rozporządzenia. W związku z tym „przedsiębiorstwa prowadzące działalność w sektorze rybołówstwa i akwakultury objęte rozporządzeniem nr [1379/2013]” w rozumieniu art. 1 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1407/2013 są również przedsiębiorstwami, które prowadzą działalność w szczególności w zakresie „handlu detalicznego” produktami rybołówstwa.
33      Wreszcie z art. 1 rozporządzenia nr 1379/2013 w związku z jego motywem 29 wynika, że celem realizowanym przez to rozporządzenie jest ustanowienie WOR w sektorze produktów rybołówstwa i akwakultury. Otóż cel ten byłby zagrożony, gdyby niektóre etapy łańcucha dystrybucji produktów rybołówstwa,
takie jak sprzedaż detaliczna takich produktów, miały zostać wyłączone ze wspomnianej WOR.
34      W tych okolicznościach należy uznać, że „sektor rybołówstwa i akwakultury” w rozumieniu rozporządzenia nr 1379/2013 obejmuje zarówno hurtowy, jak i detaliczny obrót produktami rybołówstwa.
35      Wynika z tego, że przedsiębiorstwa, których działalność polega na obrocie takimi produktami, w tym na obrocie detalicznym, nie są objęte zakresem stosowania rozporządzenia nr 1407/2013 na podstawie art. 1 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia.
36      Przedsiębiorstwa te nie są również objęte zakresem stosowania rozporządzenia nr 1408/2013, którego art. 1, zatytułowany „Zakres”, stanowi, że rozporządzenie to stosuje się do pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych.
37      Należy natomiast wyjaśnić, że przedsiębiorstwa działające w sektorze rybołówstwa i akwakultury są objęte zakresem stosowania rozporządzenia nr 717/2014, które ustanawia szczegółowe przepisy dotyczące pomocy de minimis mające zastosowanie do tego sektora.
38      Artykuł 1 ust. 1 tego rozporządzenia ustanawia bowiem zakres jego stosowania, uściślając, że ma ono zastosowanie do pomocy przyznawanej „przedsiębiorstwom w sektorze rybołówstwa i akwakultury”, z wyjątkiem rodzajów pomocy wyraźnie wymienionych w tym przepisie (zob. podobnie wyrok z dnia 27 stycznia 2022 r., Sātiņi‑S, C‑238/20, EU:C:2022:57, pkt 55). Jednak żaden z nich nie dotyczy „handlu detalicznego”.
39      Artykuł 2 ust. 1 lit. a) wspomnianego rozporządzenia definiuje „przedsiębiorstwa w sektorze rybołówstwa i akwakultury” jako przedsiębiorstwa prowadzące działalność w zakresie „produkcji, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury”, nie określając żadnych ograniczeń co do rodzaju rzeczonego wprowadzania do obrotu.
40      Ponadto zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia pojęcie „przetwarzania i wprowadzania do obrotu” jest zdefiniowane jako „wszelkie czynności, w tym składowanie, przetwarzanie, produkcj[a] i dystrybucj[a], od chwili wyładunku lub zbioru aż do etapu produktu końcowego”.
41      Ponieważ handel detaliczny stanowi ostatni etap dystrybucji produktów rybołówstwa, który odbywa się „na etapie produktu końcowego” łańcucha dostaw, należy uznać, że ten rodzaj handlu jest objęty zakresem stosowania rozporządzenia nr 717/2014.
42      W świetle powyższych rozważań na pytania pierwsze i drugie trzeba odpowiedzieć, że art. 2 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 717/2014 w związku z art. 5 lit. d) i g) rozporządzenia nr 1379/2013 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „przetwarzania i wprowadzania do obrotu” produktów rybołówstwa i akwakultury zdefiniowane w tym art. 2 ust. 1 lit. c) obejmuje działalność w zakresie handlu detalicznego produktami rybołówstwa, w związku z czym działalność ta jest objęta zakresem stosowania rozporządzenia nr 717/2014.
W przedmiocie pytania trzeciego
43      Poprzez pytanie trzecie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy prawo Unii należy interpretować w ten sposób, że stoi ono na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które zezwalają na przyznanie pomocy de minimis przedsiębiorstwom zajmującym się handlem detalicznym produktami rybołówstwa, które kwalifikują się do otrzymania takiej pomocy ze względu na to, że różnią się od przedsiębiorstw zajmujących się rybołówstwem przemysłowym i że znajdują się w wolnej strefie gospodarczej utworzonej w celu zaradzenia skutkom gospodarczym trzęsienia ziemi.
44      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem odesłanie prejudycjalne nie ma służyć wydawaniu opinii doradczych w przedmiocie pytań ogólnych lub hipotetycznych, lecz ma być podyktowane potrzebą skutecznego rozstrzygnięcia sporu (wyrok z dnia 22 stycznia 2026 r., Herchoski, C‑902/24, EU:C:2026:42, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo).
45      W tym względzie należy przypomnieć, że – jak wynika z pkt 14 i 22 niniejszego wyroku – zgodnie z art. 46 ust. 7 dekretu z mocą ustawy nr 50/2017 korzyści podatkowe na rzecz niektórych przedsiębiorstw działających na obszarach dotkniętych trzęsieniami ziemi są przyznawane na podstawie rozporządzeń nr 1407/2013 i nr 1408/2013 i w granicach tych rozporządzeń.
46      Tymczasem, jak wynika z odpowiedzi na pytania pierwsze i drugie, handel detaliczny produktami rybołówstwa jest objęty zakresem stosowania rozporządzenia nr 717/2014, a nie zakresem stosowania, odpowiednio, rozporządzenia nr 1407/2013 i rozporządzenia
nr 1408/2013.
47      W tym kontekście i ze względu na to, że sąd odsyłający nie odniósł się do żadnych innych uregulowań krajowych pozwalających uznać, że Republika Włoska postanowiła przyznać pomoc de minimis rozpatrywaną w postępowaniu głównym na podstawie i w granicach rozporządzenia nr 717/2014, należy stwierdzić, że udzielenie w tych okolicznościach odpowiedzi na pytanie trzecie sprowadzałoby się ewidentnie do przedstawienia opinii doradczej na bazie hipotetycznego pytania, z naruszeniem roli przyznanej Trybunałowi w ramach współpracy sądowej ustanowionej w art. 267 TFUE (zob. podobnie wyrok z dnia 22 lutego 2022 r., Stichting Rookpreventie Jeugd i in., C‑160/20, EU:C:2022:101, pkt 84).
48      W konsekwencji pytanie trzecie jest niedopuszczalne.
W przedmiocie kosztów
49      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 2 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 717/2014 z dnia 27 czerwca 2014 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 [TFUE] do pomocy de minimis w sektorze rybołówstwa i akwakultury w związku z art. 5 lit. d) i g) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1379/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury, zmieniającego rozporządzenia Rady (WE) nr 1184/2006 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 104/2000, należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „przetwarzania i wprowadzania do obrotu” produktów rybołówstwa i akwakultury zdefiniowane w tym art. 2 ust. 1 lit. c) obejmuje działalność w zakresie handlu detalicznego produktami rybołówstwa, w związku z czym działalność ta jest objęta zakresem stosowania rozporządzenia nr 717/2014.
Podpisy
*      Język postępowania: włoski.