62022CJ0147
ARREST VAN HET HOF (Tweede kamer)
19 oktober 2023 (
*1
)
„Prejudiciële verwijzing – Schengenuitvoeringsovereenkomst – Artikel 54 – Handvest van de grondrechten van de Europese Unie – Artikel 50 – Ne-bis-in-idembeginsel – Toelaatbaarheid van strafrechtelijke vervolging van een verdachte wegens corruptie in een lidstaat nadat de strafrechtelijke procedure die tegen hem was ingeleid wegens dezelfde feiten, door het parket van een andere lidstaat is beëindigd – Voorwaarden waaraan moet zijn voldaan om te kunnen oordelen dat de verdachte bij onherroepelijk vonnis is berecht – Voorwaarde van een beoordeling van de zaak ten gronde – Vereiste van een grondig onderzoek – Geen verhoor van de verdachte”
In zaak C‑147/22,
betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door de Fővárosi Törvényszék (rechter voor de agglomeratie Boedapest, Hongarije) bij beslissing van 20 januari 2022, ingekomen bij het Hof op 1 maart 2022, in de strafrechtelijke procedure tegen
Terhelt5,
in tegenwoordigheid van:
Központi Nyomozó Főügyészség,
wijst
HET HOF (Tweede kamer),
samengesteld als volgt: A. Prechal (rapporteur), kamerpresident, F. Biltgen, N. Wahl, J. Passer en M. L. Arastey Sahún, rechters,
advocaat-generaal: N. Emiliou,
griffier: A. Calot Escobar,
gezien de stukken,
gelet op de opmerkingen van:
–
Terhelt5, vertegenwoordigd door B. Gyalog, ügyvéd,
–
de Központi Nyomozó Főügyészség, vertegenwoordigd door G. Egri en P. Fürcht als gemachtigden,
–
de Hongaarse regering, vertegenwoordigd door M. Z. Fehér, K. Szíjjártó en M. M. Tátrai als gemachtigden,
–
de Oostenrijkse regering, vertegenwoordigd door A. Posch, J. Schmoll en E. Samoilova als gemachtigden,
–
de Zwitserse regering, vertegenwoordigd door L. Lanzrein en V. Michel als gemachtigden,
–
de Europese Commissie, vertegenwoordigd door B. Béres en M. Wasmeier als gemachtigden,
gehoord de conclusie van de advocaat-generaal ter terechtzitting van 6 juli 2023,
het navolgende
Arrest
1
Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 54 van de Overeenkomst ter uitvoering van het tussen de regeringen van de staten van de Benelux Economische Unie, de Bondsrepubliek Duitsland en de Franse Republiek op 14 juni 1985 te Schengen gesloten akkoord betreffende de geleidelijke afschaffing van de controles aan de gemeenschappelijke grenzen (PB 2000, L 239, blz. 19), die op 19 juni 1990 te Schengen is ondertekend en op 26 maart 1995 in werking is getreden (Schengenuitvoeringsovereenkomst; hierna: „SUO”), en van artikel 50 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna: „Handvest”).
2
Dit verzoek is ingediend in het kader van een strafrechtelijke procedure die in Hongarije is ingeleid door de Központi Nyomozó Főügyészség (centraal bureau van de openbaar aanklager, Hongarije; hierna: „KNF”) tegen Terhelt5, een Hongaarse staatsburger (hierna: „verdachte” of „betrokkene”), hoofdzakelijk wegens feiten van corruptie waarvoor hij reeds strafrechtelijk was vervolgd in Oostenrijk. Deze strafrechtelijke vervolging in Oostenrijk is geseponeerd bij beschikking van de Zentrale Staatsanwaltschaft zur Verfolgung von Wirtschaftsstrafsachen und Korruption (centrale eenheid van het openbaar ministerie voor de opsporing van economische delicten en corruptie, Oostenrijk; hierna: „WKStA”).
Toepasselijke bepalingen
Unierecht
3
Artikel 54 SUO, dat is opgenomen in titel III, hoofdstuk 3, met als opschrift „Toepassing van het beginsel ne bis in idem”, bepaalt:
„Een persoon die bij onherroepelijk vonnis door een overeenkomstsluitende partij is berecht, kan door een andere overeenkomstsluitende partij niet worden vervolgd ter zake van dezelfde feiten, op voorwaarde dat ingeval een straf of maatregel is opgelegd, deze reeds is ondergaan of daadwerkelijk ten uitvoer wordt gelegd, dan wel op grond van de wetten van de veroordelende overeenkomstsluitende partij niet meer ten uitvoer gelegd kan worden.”
4
Artikel 57, lid 1, SUO bepaalt:
„Indien door een overeenkomstsluitende partij iemand een strafbaar feit ten laste wordt gelegd en de bevoegde autoriteiten van deze overeenkomstsluitende partij redenen hebben om aan te nemen dat de tenlastelegging dezelfde feiten betreft als die ter zake waarvan deze persoon reeds bij onherroepelijk vonnis is berecht door een andere overeenkomstsluitende partij, verzoeken deze autoriteiten, indien zij zulks nodig achten, de bevoegde autoriteiten van de overeenkomstsluitende partij op wier grondgebied reeds vonnis werd gewezen om de nodige inlichtingen in dezen.”
Hongaars recht
5
Artikel XXVIII, lid 6, van de Magyarország Alaptörvénye (grondwet van Hongarije) bepaalt:
„Behoudens in de gevallen waarin op grond van een wettelijke bepaling een buitengewoon rechtsmiddel kan worden aangewend, kan niemand worden vervolgd of veroordeeld wegens een strafbaar feit waarvoor hij in Hongarije of – binnen de grenzen gesteld in een internationale overeenkomst of in een handeling van de Europese Unie – in een andere staat reeds onherroepelijk is vrijgesproken of veroordeeld.”
6
Krachtens § 4, lid 3, van de Büntetőeljárásról szóló 2017. évi XC. törvény (wet nr. XC van 2017 betreffende de strafvordering) kan de strafvordering niet worden uitgeoefend of wordt de strafvordering – indien zij wordt uitgeoefend – beëindigd wanneer de dader van de inbreuk voor hetzelfde feit reeds bij onherroepelijk vonnis is berecht, behoudens gevallen waarin buitengewone rechtsmiddelen of bepaalde speciale procedures van toepassing zijn.
7
Overeenkomstig § 4, lid 7, van deze wet kan de strafvordering niet worden uitgeoefend of wordt de strafvordering – indien zij wordt uitgeoefend – beëindigd wanneer de dader van de inbreuk voor hetzelfde feit in een lidstaat reeds onherroepelijk is berecht of wanneer in een lidstaat ten aanzien van het strafbare feit een beslissing ten gronde is genomen die op grond van het recht van die lidstaat eraan in de weg staat dat een nieuwe strafrechtelijke vervolging wordt ingeleid, dan wel dat de procedure ambtshalve of op basis van een gewoon rechtsmiddel wordt voortgezet.
8
§ 254 van de Büntető Törvénykönyvről szóló 1978. évi IV. törvény (wet nr. IV van 1978 tot vaststelling van het wetboek van strafrecht) bepaalt:
„(1)   Eenieder die aan een werknemer of een lid van een begrotingsorgaan, van een beroepsorganisatie of van een sociale organisatie, of aan een andere persoon in zijn belang een onrechtmatig voordeel verleent of in het vooruitzicht stelt opdat de betrokkene zijn plicht verzuimt, begaat een strafbaar feit en wordt gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste drie jaar.
(2)   Het strafbare feit wordt bestraft met een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar indien het onrechtmatige voordeel wordt toegekend of in het vooruitzicht wordt gesteld aan een werknemer of een lid van een begrotingsorgaan, van een beroepsorganisatie of van een sociale organisatie die of dat gerechtigd is om zelfstandig maatregelen te nemen.”
Oostenrijks recht
9
In § 190 van de Strafprozessordnung (wetboek van strafvordering; hierna: „StPO”), met als opschrift „Afsluiting van het onderzoek”, is het volgende bepaald:
„Het parket dient de strafrechtelijke vervolging te beëindigen en het onderzoek af te sluiten wanneer:
1.   het aan het onderzoek ten grondslag liggende feit niet strafbaar is gesteld of verdere vervolging van de verdachte anderszins om juridische redenen ontoelaatbaar zou zijn, of
2.   er geen feitelijke grond voor verdere vervolging van de verdachte bestaat.”
10
§ 193 StPO, met als opschrift „Voortzetting van de procedure”, bepaalt het volgende:
„(1)   Nadat de procedure is afgesloten, is verder onderzoek tegen de verdachte niet toegestaan; indien nodig gelast het parket zijn vrijlating. Indien echter voor een beslissing over de voortzetting van de procedure bepaalde onderzoekshandelingen of verkrijging van bewijs vereist zijn, kan het parket daar in specifieke gevallen toe overgaan of opdracht toe geven.
(2)   Het parket kan gelasten dat een op grond van § 190 of § 191 afgesloten onderzoek wordt voortgezet zolang het strafbare feit niet is verjaard en indien:
1.
de verdachte over dit strafbare feit niet is ondervraagd […] en er in dat verband geen dwang tegen hem is uitgeoefend, of
2.
zich nieuwe feiten voordoen of nieuwe bewijzen bekend worden die, op zichzelf of in combinatie met andere bevindingen in de procedure, de bestraffing van de verdachte lijken te kunnen rechtvaardigen […].
[…]”
11
Op grond van § 195 StPO kan een persoon die het slachtoffer van een strafbaar feit is geworden onder bepaalde voorwaarden verzoeken om voortzetting van een afgesloten onderzoek, zolang dat strafbare feit niet is verjaard. Indien het parket van mening is dat het verzoek van het slachtoffer gerechtvaardigd is, moet het de procedure voortzetten ongeacht de vereisten van § 193, lid 2, punt 1 of punt 2, StPO.
12
§ 307 van het Strafgesetzbuch (wetboek van strafrecht; hierna: „StGB”), met als opschrift „Corruptie”, in de versie die van toepassing is op het hoofdgeding, bepaalt in lid 1:
„Eenieder die
[…]
6.
[…] teneinde een opdracht of enig ander onrechtmatig voordeel in internationale transacties te verkrijgen of te behouden, aan een buitenlandse ambtenaar, voor hemzelf of voor een derde, een voordeel aanbiedt, belooft of verschaft opdat die in strijd met zijn plichten al dan niet handelingen verricht in de uitoefening van zijn taken, wordt bestraft met een gevangenisstraf van maximaal twee jaar.
[…]”
Hoofdgeding en prejudiciële vragen
13
Op 22 augustus 2012 heeft de WKStA in Oostenrijk een strafrechtelijke procedure ingeleid tegen twee personen van Oostenrijkse nationaliteit die ervan werden verdacht geld te hebben witgewassen, middelen te hebben verduisterd en corruptie in de zin van § 307, lid 1, punt 6, StGB, te hebben gepleegd, alsmede tegen de verdachte, van wie eveneens werd vermoed dat hij zich schuldig had gemaakt aan corruptie in de zin van diezelfde bepaling.
14
De onderzoeken betroffen feiten die zich hebben voorgedaan in de jaren 2005 tot en met 2010. In die periode waren vermoedelijk via diverse ondernemingen die in verschillende lidstaten waren gevestigd steekpenningen betaald aan ambtenaren teneinde invloed uit te oefenen op het besluit dat moest worden genomen in het kader een openbare aanbesteding voor de levering van nieuwe treinstellen voor twee metrolijnen in Boedapest (Hongarije). Het betrof met name overboekingen van bedragen voor in totaal meerdere miljoenen EUR, die waren betaald als vergoeding voor consultancydiensten, waarvan werd vermoed dat zij nooit daadwerkelijk waren verleend.
15
Van de verdachte, die op de hoogte zou zijn geweest van het fictieve karakter van de consultancycontracten en van het werkelijke doel ervan, werd vermoed dat hij had geprobeerd de persoon (personen) die de besluitvormers kon (konden) beïnvloeden om te kopen teneinde deze overheidsopdracht binnen te halen. Meer in het bijzonder zou hij tussen 5 april 2007 en 8 februari 2010 via een vennootschap meerdere betalingen voor een totaalbedrag van meer dan zeven miljoen EUR hebben verricht aan ambtenaren die zich schuldig hebben gemaakt aan passieve omkoping en die onbekend zijn gebleven.
16
Deze vermoedens tegen de verdachte berustten op informatie die door het Serious Fraud Office (dienst ernstige fraude, Verenigd Koninkrijk; hierna: „SFO”) was verstrekt in het kader van een verzoek om rechtshulp in verband met een onderzoek naar een groep van Britse ondernemingen, op de analyse van bankgegevens van een Oostenrijkse vennootschap waarvan de WKStA de overlegging had gelast, en op het verhoor van de in punt 13 van het onderhavige arrest bedoelde Oostenrijkse verdachten, die als getuigen zijn gehoord.
17
De betrokkene is niet als verdachte verhoord in het kader van het door de WKStA gevoerde onderzoek, aangezien de onderzoeksmaatregel die dit openbaar ministerie op 26 mei 2014 heeft genomen om hem op te sporen, zonder resultaat is gebleven.
18
Bij beschikking van 3 november 2014 heeft de WKStA de onderzoeksprocedure beëindigd, omdat zij onder verwijzing naar de resultaten van de onderzoeken die tot dan toe door de Oostenrijkse, de Britse en de Hongaarse autoriteiten waren verricht van oordeel was dat er geen werkelijke grond bestond om de strafrechtelijke vervolging voort te zetten in de zin van § 190, punt 2, StPO. Volgens dat parket was er geen enkel bewijs dat een van de in punt 13 van het onderhavige arrest bedoelde verdachten en de betrokkene daadwerkelijk feiten van corruptie in de zin van § 307, lid 1, punt 6, StGB hadden gepleegd, en waren deze feiten dus niet met voldoende zekerheid aangetoond om tot een strafrechtelijke veroordeling te kunnen leiden, zodat de zaak moest worden geseponeerd.
19
De WKStA heeft dit besluit om de zaak te seponeren herhaaldelijk opnieuw onderzocht, maar heeft telkens moeten vaststellen dat niet was voldaan aan de voorwaarden van de §§ 193 en 195 StPO om de procedure voort te zetten, omdat met name de feiten van corruptie die aan de verdachte werden verweten in Oostenrijk ten laatste sinds 2015 waren verjaard.
20
Op 10 april en 29 augustus 2019 heeft de KNF bij de Fővárosi Törvényszék (rechter voor de agglomeratie Boedapest, Hongarije), de verwijzende rechter, een akte van tenlastelegging ingediend op grond waarvan in Hongarije strafrechtelijke vervolging is ingesteld tegen de verdachte wegens corruptie in de zin van § 254, leden 1 en 2, van de in punt 8 van het onderhavige arrest vermelde wet nr. IV van 1978 tot vaststelling van het wetboek van strafrecht.
21
Aangezien de verwijzende rechter van oordeel was dat de aan de verdachte verweten feiten van corruptie dezelfde waren als die welke de WKStA in Oostenrijk reeds had onderzocht en vervolgens geseponeerd, heeft hij die vervolging bij beschikking van 8 december 2020 beëindigd op grond van het ne-bis-in-idembeginsel, dat is neergelegd in § 4, leden 3 en 7, van wet nr. XC van 2017 betreffende de strafvordering, waarnaar wordt verwezen in punt 6 van het onderhavige arrest.
22
Deze beschikking is vernietigd bij beschikking van de Fővárosi Ítélőtábla (rechter in tweede aanleg Boedapest, Hongarije) van 15 juni 2021, die de zaak heeft terugverwezen naar de verwijzende rechter.
23
Volgens de Fővárosi Ítélőtábla kan de in punt 18 van het onderhavige arrest vermelde beschikking van de WKStA van 3 november 2014, waarbij het onderzoek wordt beëindigd, niet worden beschouwd als een onherroepelijke beslissing in de zin van artikel 50 van het Handvest en artikel 54 SUO, aangezien uit de beschikbare documenten niet duidelijk blijkt dat die beschikking is gebaseerd op een voldoende grondige en volledige beoordeling van de bewijzen. In het bijzonder zou uit niets blijken dat de WKStA naast het verhoor van de twee in punt 13 van het onderhavige arrest bedoelde Oostenrijkse verdachten, andere bewijzen heeft verzameld of dat zij iemand van de ongeveer 90 personen die door de KNF in zijn tenlastelegging waren genoemd, heeft gehoord met het oog op hun verhoor of hun verklaring. Bovendien zou de betrokkene niet als verdachte zijn verhoord.
24
Derhalve heeft de Fővárosi Törvényszék de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:
„1)
Staat het in artikel 50 van het [Handvest] en in artikel 54 [SUO] verankerde ne-bis-in-idembeginsel eraan in de weg dat in een lidstaat een strafprocedure wordt ingesteld met betrekking tot dezelfde persoon en dezelfde feiten na afloop van een in een andere lidstaat voltooide strafprocedure die onherroepelijk is afgesloten met een beslissing van het openbaar ministerie waarbij het onderzoek is beëindigd?
2)
Is het verenigbaar met het in artikel 50 van het [Handvest] en in artikel 54 [SUO] verankerde ne-bis-in-idembeginsel, of staat dit beginsel er definitief aan in de weg, dat in een lidstaat een strafprocedure wordt ingesteld met betrekking tot dezelfde persoon en dezelfde feiten wanneer in een andere lidstaat, ondanks de beslissing van het openbaar ministerie waarbij de strafprocedure (het onderzoek) is beëindigd, de mogelijkheid bestaat om het strafrechtelijk onderzoek voort te zetten zolang het strafbare feit niet is verjaard, maar het openbaar ministerie geen aanleiding heeft gezien om de procedure ambtshalve voort te zetten?
3)
Is er sprake van verenigbaarheid met het in artikel 50 van het [Handvest] en in artikel 54 [SUO] verankerde ne-bis-in-idembeginsel, en kan het onderzoek als voldoende uitgebreid en grondig worden aangemerkt, wanneer het tegen de verdachte lopende onderzoek is afgesloten terwijl hij niet is verhoord als verdachte van een strafbaar feit waarvan zijn medeverdachten worden verdacht, maar jegens hem als verdachte onderzoekshandelingen zijn verricht en de afsluiting van het tegen hem lopende onderzoek is gebaseerd op onderzoeksgegevens afkomstig van een rechtshulpverzoek, gegevensverstrekking inzake bankrekeningen en het verhoor van zijn medeverdachten?”
Beantwoording van de prejudiciële vragen
25
Met zijn drie vragen, die gezamenlijk moeten worden onderzocht, wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of het ne-bis-in-idembeginsel, dat is neergelegd in artikel 54 SUO, in het licht van artikel 50 van het Handvest aldus moet worden uitgelegd dat een beslissing tot vrijspraak van een verdachte die in een eerste lidstaat is genomen na een onderzoek dat hoofdzakelijk betrekking had op feiten van corruptie, als een onherroepelijke beslissing in de zin van die artikelen moet worden aangemerkt, wanneer diezelfde verdachte in een tweede lidstaat wegens dezelfde feiten opnieuw strafrechtelijk wordt vervolgd en:
–
het openbaar ministerie van de eerste lidstaat de beslissing tot vrijspraak heeft genomen zonder dat een straf is opgelegd en zonder dat er een rechterlijke instantie aan te pas is gekomen, en die beslissing heeft gemotiveerd met de vaststelling dat er geen enkel bewijs is dat de verdachte het hem ten laste gelegde strafbare feit daadwerkelijk heeft gepleegd;
–
het openbaar ministerie van de eerste lidstaat volgens het toepasselijke nationale recht, ondanks het onherroepelijke karakter van een dergelijke beslissing tot vrijspraak, de procedure onder strikt omschreven voorwaarden kan voortzetten, zoals wanneer belangrijke nieuwe feiten of bewijzen aan het licht komen, mits het strafbare feit hoe dan ook niet is verjaard, en
–
het openbaar ministerie van de eerste lidstaat tijdens het onderzoek gegevens heeft verzameld zonder evenwel de betrokkene, die staatsburger van een andere lidstaat is, als verdachte te verhoren, omdat de onderzoeksmaatregel – die het karakter van een dwangmaatregel had en bedoeld was om hem op te sporen – uiteindelijk zonder resultaat is gebleken.
26
Vooraf zij eraan herinnerd dat voor de toepassing van het ne-bis-in-idembeginsel moet zijn voldaan aan een tweeledige voorwaarde, namelijk dat er sprake is van een eerdere onherroepelijke beslissing („bis”) en dat de eerdere beslissing en de latere vervolgingsmaatregelen of beslissingen betrekking hebben op dezelfde feiten („idem”) (arrest van 23 maart 2023, Dual Prod, C‑412/21, EU:C:2023:234, punt 51 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
27
Wat de tweede van deze voorwaarden betreft, gaat de verwijzende rechter er uitdrukkelijk van uit dat deze in casu is vervuld.
28
Wat de eerste voorwaarde betreft, zij eraan herinnerd dat een persoon volgens vaste rechtspraak van het Hof slechts kan worden geacht „bij onherroepelijk vonnis te zijn berecht” in de zin van artikel 54 SUO indien het recht tot strafvordering „definitief vervallen” is na de vaststelling van de betrokken strafrechtelijke beslissing, zoals in casu een vrijspraak, en deze beslissing is genomen na een „beoordeling van de zaak ten gronde” (zie in die zin arrest van 29 juni 2016, Kossowski, C‑486/14, EU:C:2016:483, punten 34 en 42 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
29
In de eerste plaats moet er in het onderhavige geval met betrekking tot het vereiste dat het recht tot strafvordering definitief is vervallen, in het licht van de omstandigheden die in de eerste twee streepjes van punt 25 van het onderhavige arrest worden beschreven, op worden gewezen dat artikel 54 SUO volgens de rechtspraak van het Hof eveneens van toepassing is op beslissingen van een autoriteit die, zoals een parket, tot taak heeft in de betrokken nationale rechtsorde deel te nemen aan de rechtsbedeling in strafzaken, waarbij de strafrechtelijke vervolging in een lidstaat definitief wordt beëindigd zonder dat een straf wordt opgelegd, ook al komen zij tot stand zonder medewerking van een rechterlijke instantie en nemen zij niet de vorm van een vonnis aan. Voorts moet dit vereiste worden beoordeeld op basis van het recht van de overeenkomstsluitende staat die de betrokken strafrechtelijke beslissing heeft gegeven en moet daarbij worden verzekerd dat de betrokken beslissing in die staat leidt tot de bescherming die het ne-bis-in-idembeginsel verleent (zie in die zin arresten van 22 december 2008, Turanský, C‑491/07, EU:C:2008:768, punten 35 en 36, en 29 juni 2016, Kossowski, C‑486/14, EU:C:2016:483, punten 35 en 39 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
30
In deze context blijkt eveneens uit de rechtspraak van het Hof dat de omstandigheid dat de strafrechtelijke procedure die is afgesloten bij een beslissing tot vrijspraak, volgens het toepasselijke nationale recht kan worden heropend in het geval van „nieuwe of pas aan het licht gekomen feiten”, zoals nieuwe tenlasteleggingen, niet afdoet aan het onherroepelijke karakter van deze beslissing, aangezien deze beslissing de strafvervolging niet definitief doet vervallen voor zover deze mogelijkheid tot heropening, ook al gaat het daarbij niet om een „buitengewoon rechtsmiddel”, toch de inleiding, bij wijze van uitzondering en op basis van andere bewijzen, behelst van een afzonderlijke procedure en niet de zuivere voortzetting van de al afgesloten procedure (zie in die zin arrest van 5 juni 2014, M, C‑398/12, EU:C:2014:1057, punten 37‑40).
31
Gelet op deze rechtspraak kan het feit dat het Oostenrijkse recht in § 193, lid 2, punt 2, StPO bepaalt dat een procedure die na de vaststelling van een beslissing tot vrijspraak is afgesloten, onder strikte voorwaarden kan worden voortgezet, dat wil zeggen wanneer „zich nieuwe feiten voordoen of nieuwe bewijzen bekend worden die, op zichzelf of in combinatie met andere bevindingen in de procedure, de bestraffing van de verdachte lijken te kunnen rechtvaardigen”, niet afdoen aan het onherroepelijke karakter van deze beslissing.
32
Hetzelfde geldt ook voor de andere mogelijkheid tot voortzetting van de procedure waarin het Oostenrijkse recht voorziet, die eveneens strikt is afgebakend, namelijk wanneer „de verdachte over [het] strafbare feit niet is ondervraagd […] en er in dat verband geen dwang tegen hem is uitgeoefend” in de zin van § 193, lid 2, punt 1, StPO.
33
Deze mogelijkheid vormt immers weliswaar geen „buitengewoon rechtsmiddel”, maar impliceert, gelet op de dubbele voorwaarde waaraan zij is onderworpen, dat bij wijze van uitzondering een afzonderlijke procedure wordt ingeleid – en niet dat de reeds afgesloten procedure gewoon wordt voortgezet – met de bedoeling de beslissing tot vrijspraak opnieuw te onderzoeken in het licht van de verklaringen van de verdachte voor het geval dat hij later zou kunnen worden verhoord. Bovendien moet worden opgemerkt dat het openbaar ministerie in het hoofdgeding niet over deze mogelijkheid beschikte na vaststelling van de beslissing tot vrijspraak, aangezien vaststaat dat de verdachte weliswaar niet is verhoord, maar dat wel degelijk „dwang” tegen hem is uitgeoefend in de vorm van een onderzoeksmaatregel die erop was gericht hem op te sporen, hetgeen niet is gelukt.
34
Het strikt afgebakende en uitzonderlijke karakter van deze mogelijkheden om een reeds afgesloten procedure voort te zetten wordt nog versterkt door het feit dat de procedure volgens § 193, lid 2, StPO hoe dan ook niet kan worden heropend indien het strafbare feit inmiddels is verjaard. Dat was in casu het geval, aangezien vaststaat dat het strafbare feit ten minste sinds 2015 is verjaard, dat wil zeggen slechts enkele maanden nadat de beslissing tot vrijspraak in november 2014 was vastgesteld.
35
Bovendien kan het enkele feit waarnaar de verwijzende rechter in zijn tweede vraag verwijst, dat op grond van het toepasselijke nationale recht mogelijkheden bestaan om een reeds afgesloten procedure voort te zetten mits het strafbare feit nog niet is verjaard, maar dat het openbaar ministerie in het onderhavige geval geen gebruik heeft gemaakt van deze mogelijkheid vóór het strafbare feit verjaarde, niet afdoen aan het onherroepelijke karakter van een beslissing om de procedure af te sluiten, daar het recht van strafvordering niet definitief is vervallen.
36
Aangezien deze uitzonderlijke mogelijkheden om een reeds afgesloten procedure voort te zetten, zoals deze strikt zijn afgebakend in § 193, lid 2, StPO, geen afbreuk kunnen doen aan het onherroepelijke karakter van een beslissing tot afsluiting van de procedure die is genomen op grond van § 190 StPO, kan het besluit van het openbaar ministerie om geen gebruik te maken van de ene of de andere mogelijkheid op grond dat niet was voldaan aan de voorwaarden daarvoor, namelijk evenmin afdoen aan het onherroepelijke karakter van die beslissing.
37
Voorts heeft de Oostenrijkse regering in haar schriftelijke opmerkingen onder verwijzing naar de rechtspraak van het Oberste Gerichtshof (hoogste federale rechter in civiele en strafzaken, Oostenrijk) en naar de Oostenrijkse rechtsleer betoogd dat naar Oostenrijks recht de beslissing van het openbaar ministerie om de procedure overeenkomstig § 190 StPO te seponeren „niet met een gewoon rechtsmiddel ter discussie kan worden gesteld, zodat zij vanaf de vaststelling ervan al de gevolgen sorteert die verbonden zijn aan een beslissing die onherroepelijk is, zowel materieel als procedureel”. Deze regering noemt als een van die gevolgen het „blokkerend effect” („Sperrwirkung”) dat overeenkomstig het ne-bis-in-idembeginsel uit een dergelijke beslissing voortvloeit ten aanzien van alle autoriteiten van de andere lidstaten, mits zij is genomen na een voorafgaand onderzoek ten gronde en na een beoordeling van de gegrondheid van het strafbare feit waarvan wordt vermoed dat de verdachte het heeft gepleegd.
38
Dit betekent dat de in de eerste twee streepjes van punt 25 van het onderhavige arrest bedoelde omstandigheden er geen twijfel over kunnen doen rijzen dat in casu is voldaan aan het in punt 28 van het onderhavige arrest in herinnering gebrachte vereiste dat het recht van strafvordering „definitief is vervallen”.
39
In de tweede plaats moet met betrekking tot het eveneens in punt 28 van het onderhavige arrest in herinnering gebrachte vereiste dat de beslissing tot afsluiting van de betrokken strafprocedure is genomen na een „beoordeling van de zaak ten gronde”, ten eerste worden benadrukt dat de in het eerste streepje van punt 25 van het onderhavige arrest vermelde omstandigheid dat het besluit tot afsluiting van de procedure is genomen op grond van het ontbreken van enig bewijs dat de verdachte het hem verweten strafbare feit daadwerkelijk heeft gepleegd, niet betekent dat niet aan deze tweede voorwaarde is voldaan. Integendeel, het Hof heeft reeds geoordeeld dat een vrijspraak omdat het feit niet afdoend is bewezen gebaseerd is op een beoordeling van de zaak ten gronde (arrest van 28 september 2006, Van Straaten, C‑150/05, EU:C:2006:614, punt 60).
40
Ten tweede moet de beoordeling van het onherroepelijke karakter van het vonnis in de zin van artikel 54 SUO volgens de rechtspraak niet alleen plaatsvinden in het licht van het doel van dat artikel, dat er in wezen op ziet te waarborgen dat een persoon die is veroordeeld en zijn straf heeft ondergaan of in voorkomend geval onherroepelijk is vrijgesproken in een lidstaat, zich binnen de Schengenruimte kan verplaatsen zonder te hoeven vrezen dat hij wegens dezelfde feiten wordt vervolgd in een andere lidstaat, maar ook in het licht van de noodzaak om overeenkomstig artikel 3, lid 2, VEU binnen de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht criminaliteit te voorkomen en te bestrijden [zie in die zin arresten van 29 juni 2016, Kossowski, C‑486/14, EU:C:2016:483, punt 47, en 28 oktober 2022, Generalstaatsanwaltschaft München (Uitlevering en ne bis in idem), C‑435/22 PPU, EU:C:2022:852, punt 78 en aldaar aangehaalde rechtspraak].
41
Ten derde zij eraan herinnerd dat zowel het beginsel van wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten als het beginsel van wederzijdse erkenning, dat zelf op het wederzijdse vertrouwen tussen die lidstaten berust, in het Unierecht van fundamenteel belang is, aangezien zij de mogelijkheid bieden om een ruimte zonder binnengrenzen te verwezenlijken en in stand te houden [arrest van 28 oktober 2022, Generalstaatsanwaltschaft München (Uitlevering en ne bis in idem), C‑435/22 PPU, EU:C:2022:852, punt 92 en aldaar aangehaalde rechtspraak].
42
Wat met name artikel 54 SUO aangaat, heeft het Hof geoordeeld dat dit artikel noodzakelijkerwijs impliceert dat de lidstaten wederzijds vertrouwen hebben in elkaars strafrechtsstelsels en dat elk van die lidstaten aanvaardt dat het strafrecht wordt toegepast dat van kracht is in de andere lidstaten, ook al zou de toepassing van zijn eigen nationale recht tot een andere oplossing leiden. Dit wederzijdse vertrouwen vereist dat de bevoegde autoriteiten van de tweede staat een op het grondgebied van de eerste staat gegeven onherroepelijke beslissing aanvaarden zoals zij aan deze autoriteiten is meegedeeld [arrest van 28 oktober 2022, Generalstaatsanwaltschaft München (Uitlevering en ne bis in idem), C‑435/22 PPU, EU:C:2022:852, punt 93 en aldaar aangehaalde rechtspraak].
43
Uit de rechtspraak volgt echter eveneens dat dit wederzijdse vertrouwen slechts kan standhouden indien de tweede overeenkomstsluitende staat aan de hand van de stukken die hem door de eerste overeenkomstsluitende staat zijn toegezonden kan nagaan of de desbetreffende beslissing van de bevoegde autoriteiten van laatstgenoemde staat wel degelijk een onherroepelijke beslissing is die een beoordeling van de zaak ten gronde behelst [arrest van 12 mei 2021, Bundesrepublik Deutschland (Red notice van Interpol), C‑505/19, EU:C:2021:376, punt 81 en aldaar aangehaalde rechtspraak].
44
Ten vierde heeft het Hof geoordeeld dat een beslissing van het openbaar ministerie waarbij de strafvervolging wordt beëindigd en het onderzoek wordt afgesloten niet kan worden beschouwd als een beslissing die is gegeven na een beoordeling van de zaak ten gronde, zodat zij niet kan worden aangemerkt als een „onherroepelijke beslissing” in de zin van artikel 54 SUO, wanneer uit de motivering zelf van deze beslissing blijkt dat er geen sprake is geweest van een grondig onderzoek, bij gebreke waarvan het wederzijdse vertrouwen tussen de lidstaten zou kunnen worden aangetast, en dat in dit verband het feit dat het slachtoffer en een eventuele getuige niet zijn gehoord, een aanwijzing vormt dat in het hoofdgeding geen grondig onderzoek is verricht (arrest van 29 juni 2016, Kossowski, C‑486/14, EU:C:2016:483, punt 53).
45
In het licht van deze rechtspraak rijst de vraag of, in het hoofdgeding, de beslissing van de WKStA tot afsluiting van de strafprocedure is genomen na afloop van een „grondig onderzoek” in de zin van het arrest van 29 juni 2016, Kossowski (C‑486/14, EU:C:2016:483), zodat deze beslissing kan worden geacht te zijn genomen na een beoordeling ten gronde, zoals artikel 54 SUO vereist, gelet op de omstandigheden waarnaar de verwijzende rechter in zijn derde vraag verwijst en die zijn overgenomen onder het derde streepje in punt 25 van het onderhavige arrest, namelijk dat het openbaar ministerie tijdens het onderzoek gegevens heeft verzameld in het kader van een verzoek om rechtshulp en nadat het toegang had gekregen tot bankrekeningen en twee andere verdachten had verhoord, maar de verdachte niet heeft ondervraagd, aangezien de onderzoeksmaatregel – die het karakter van een dwangmaatregel had en beoogde hem te lokaliseren – uiteindelijk geen resultaat heeft opgeleverd.
46
Zoals blijkt uit punt 48 van het arrest van 29 juni 2016, Kossowski (C‑486/14, EU:C:2016:483), heeft het openbaar ministerie in de zaak die aanleiding heeft gegeven tot dat arrest de strafvervolging niet voortgezet om de enkele reden „dat de verdachte had geweigerd een verklaring af te leggen en zowel het slachtoffer als een indirecte getuige in Duitsland woonde, zodat zij tijdens het onderzoek [in Polen] niet hadden kunnen worden gehoord en de juistheid van de verklaringen van het slachtoffer bijgevolg niet hadden kunnen worden onderzocht, zonder dat een uitgebreider onderzoek is verricht om bewijsmateriaal te verzamelen en te onderzoeken”. Het Hof heeft daaruit afgeleid dat de beslissing tot beëindiging van de strafrechtelijke vervolging op basis van een dergelijk onderzoek geen beslissing was waaraan een beoordeling ten gronde was voorafgegaan.
47
In het onderhavige geval staat echter ten eerste vast dat de WKStA gedurende het onderzoek, dat meer dan twee jaar heeft geduurd, in het kader van een verzoek om rechtshulp dat uitging van de Britse autoriteiten, namelijk het SFO, toegang heeft gehad tot bankrekeningen, alsook tot andere bankrekeningen, en de twee andere in punt 13 van het onderhavige arrest bedoelde verdachten van Oostenrijkse nationaliteit heeft verhoord.
48
Bovendien wijst de Oostenrijkse regering er in haar schriftelijke opmerkingen op dat het Bundesamt für Korruptionsprävention und Korruptionsbekämpfung (federale dienst voor corruptiepreventie en -bestrijding, Oostenrijk) de kasstromen heeft geanalyseerd die in het kader van de toegang tot die bankrekeningen waren geïdentificeerd. Na een coördinatievergadering van het Europees Agentschap voor de versterking van de justitiële samenwerking (Eurojust) in mei 2014 zou het SFO de WKStA hebben meegedeeld dat er geen nieuw bewijs was dat naar een concrete ambtenaar in Hongarije leidde, aangezien de toegang tot rekeningen in Slowakije en in Cyprus daar geen aanwijzingen over had opgeleverd. Verder zou het twijfelachtig zijn geweest of de toezending van de door het SFO aan Liechtenstein gevraagde informatie over rekeningen meer duidelijkheid kon verschaffen. Op 3 november 2014 zou Eurojust de WKStA hebben meegedeeld dat de onderzoeken die door de Hongaarse gerechtelijke autoriteiten waren ingesteld de vermoedens van een strafbaar feit evenmin hadden kunnen bevestigen.
49
Ten tweede is de verdachte in het onderhavige geval weliswaar niet verhoord, maar staat vast, zoals de verwijzende rechter in zijn derde vraag benadrukt, dat tegen hem niettemin een onderzoeksmaatregel met het karakter van een dwangmaatregel was genomen om hem te lokaliseren, ook al is die maatregel uiteindelijk zonder resultaat gebleken.
50
Zoals ook de Zwitserse regering in wezen heeft aangevoerd, vormt het enkele feit dat de verdachte tijdens het onderzoek niet is gehoord, als zodanig slechts een aanwijzing dat er geen grondig onderzoek is verricht voor zover het toepasselijke nationale recht het openbaar ministerie verplicht de verdachte te verhoren alvorens een beslissing tot afsluiting van het onderzoek te nemen. Er zij aan herinnerd dat § 193, lid 2, punt 1, StPO uitdrukkelijk voorziet in de mogelijkheid om de strafrechtelijke procedure na de vaststelling van een beslissing tot vrijspraak voort te zetten wanneer de verdachte niet is verhoord over het strafbare feit waarvan hij wordt verdacht en er in dat verband geen dwang tegen hem is uitgeoefend. Bijgevolg kan een dergelijke beslissing volgens het toepasselijke nationale recht in bepaalde omstandigheden worden genomen zonder dat de verdachte is verhoord.
51
De omstandigheid dat de betrokkene niet als verdachte is verhoord, kan in een dergelijk geval weliswaar op zich niet de vaststelling rechtvaardigen dat er geen grondig onderzoek werd verricht, maar zoals ook de advocaat-generaal in wezen heeft opgemerkt in punt 76 van zijn conclusie, neemt dit niet weg dat deze omstandigheid in aanmerking kan worden genomen naast eventuele andere relevante aanwijzingen in die zin. Daartoe moet worden aangetoond dat het in de omstandigheden van het geval redelijkerwijs aan het openbaar ministerie van de eerste lidstaat stond om een onderzoeksmaatregel te nemen die garandeerde dat deze verdachte daadwerkelijk werd verhoord, en die kennelijk nieuwe gegevens of bewijzen had kunnen opleveren die de gegrondheid van een beslissing tot vrijspraak in aanzienlijke mate in twijfel konden trekken. Zoals de advocaat-generaal eveneens heeft opgemerkt in punt 77 van zijn conclusie, is het voor een parket niet uitgesloten om conclusies te trekken uit het feit dat een verdachte zich bewust heeft onttrokken aan zijn mogelijke verhoor, doordat hij zich bijvoorbeeld onbereikbaar houdt voor de politieautoriteiten.
52
In het algemeen kan de tweede lidstaat slechts in eerder uitzonderlijke gevallen tot de slotsom komen dat de eerste lidstaat geen grondig onderzoek heeft verricht, namelijk wanneer dit in het licht van het toepasselijke nationale recht van de eerste lidstaat kennelijk het geval is, rekening houdend, in de allereerste plaats, met de motivering van deze beslissing en de informatie die de eerste lidstaat eventueel vóór de vaststelling ervan heeft verstrekt in antwoord op een verzoek dat de tweede lidstaat in voorkomend geval aan hem heeft gericht.
53
Dat de tweede lidstaat vaststelt dat er geen grondig onderzoek werd verricht, moet eerder de uitzondering dan de regel zijn, met dien verstande dat, zoals de advocaat-generaal in wezen heeft opgemerkt in de punten 32 en 39 tot en met 42 van zijn conclusie, een dergelijke vaststelling hoe dan ook geboden is als uit de bewoordingen van de betrokken strafrechtelijke beslissing blijkt dat vooraf geen echt onderzoek werd gevoerd of de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van de verdachte niet echt werd beoordeeld, of dat deze beslissing in het licht van het toepasselijke nationale recht hoofdzakelijk werd genomen om redenen die als puur procedurele redenen kunnen gelden, dan wel om praktische, economische of beleidsmatige redenen.
54
Een dergelijke opvatting strookt met de specifieke doelstelling die wordt nagestreefd met artikel 54 SUO, namelijk waarborgen dat een persoon die in een lidstaat onherroepelijk is vrijgesproken, zich binnen de Schengenruimte kan verplaatsen zonder te hoeven vrezen dat hij voor dezelfde feiten zal worden vervolgd in een andere lidstaat, zoals is vermeld in punt 40 van het onderhavige arrest, en ook met de beginselen van wederzijds vertrouwen en wederzijdse erkenning tussen de lidstaten, die aan de basis liggen van het ne-bis-in-idembeginsel, dat in deze bepaling en in artikel 50 van het Handvest is neergelegd, zoals blijkt uit de punten 41 en 42 van het onderhavige arrest.
55
Deze doelstelling en deze beginselen verzetten zich er echter tegen dat het parket van de tweede lidstaat, wanneer het voornemens is vervolging in te stellen tegen een persoon die reeds is vervolgd en die na afloop van een onderzoek onherroepelijk is vrijgesproken voor dezelfde feiten in een eerste lidstaat, dit onderzoek in detail controleert om eenzijdig na te gaan of het voldoende grondig was in het licht van het recht van de eerste lidstaat.
56
Bovendien moet het parket van de tweede lidstaat zich, wanneer het er ernstige en concrete twijfels over heeft of het onderzoek van het parket van de eerste lidstaat voldoende grondig en gedetailleerd was in het licht van de gegevens en bewijzen waarover dit parket tijdens het onderzoek beschikte of waarover het daadwerkelijk had kunnen beschikken indien het de onderzoeksmaatregelen had genomen die gezien de omstandigheden van de zaak redelijkerwijs noodzakelijk waren, tot het parket van de eerste lidstaat wenden met een verzoek om bijstand, met name omtrent het toepasselijke nationale recht en de gronden waarop de beslissing tot vrijspraak na dit onderzoek is vastgesteld, door bijvoorbeeld gebruik te maken van het daartoe in artikel 57 SUO vervatte samenwerkingsmechanisme.
57
Dienaangaande zij eraan herinnerd dat in de betrekkingen tussen de lidstaten rekening moet worden gehouden met het in artikel 4, lid 3, VEU neergelegde beginsel van loyale samenwerking, dat de lidstaten in het algemeen, en dus ook in het kader van de toepassing van het ne-bis-in-idembeginsel, dat is neergelegd in artikel 54 SUO, verplicht elkaar te respecteren en elkaar te steunen bij de vervulling van de taken die uit de Verdragen voortvloeien.
58
Ook al lijken de in de punten 47 tot en met 50 van het onderhavige arrest uiteengezette feiten, voor zover die juist zijn, eerder te bevestigen dat het in de eerste lidstaat verrichte onderzoek niet kennelijk onvoldoende grondig was, dit neemt niet weg – zoals ook de advocaat-generaal in wezen heeft opgemerkt in punt 66 van zijn conclusie – dat het uiteindelijk de taak is van de verwijzende rechter, die in het onderhavige geval moet uitmaken of het ne-bis-in-idembeginsel van toepassing is, om in het licht van alle relevante gegevens dienaangaande te beoordelen of dat onderzoek grondig is gevoerd.
59
Zoals reeds is opgemerkt in punt 51 van het onderhavige arrest, kan de verwijzende rechter in het kader van deze alomvattende beoordeling onder bepaalde voorwaarden, behalve met eventuele andere relevante aanwijzingen dat in de eerste lidstaat geen grondig onderzoek werd gevoerd, rekening houden met het feit dat de betrokkene niet als verdachte is verhoord.
60
Gelet op een en ander moet op de gestelde vragen worden geantwoord dat het ne‑bis-in-idembeginsel, dat is neergelegd in artikel 54 SUO, gelezen in het licht van artikel 50 van het Handvest aldus moet worden uitgelegd dat een beslissing tot vrijspraak van een verdachte die in een eerste lidstaat is genomen na een onderzoek dat hoofdzakelijk betrekking had op feiten van corruptie, als een onherroepelijke beslissing in de zin van die artikelen moet worden aangemerkt, wanneer diezelfde verdachte in een tweede lidstaat wegens dezelfde feiten opnieuw strafrechtelijk wordt vervolgd en:
–
het openbaar ministerie van de eerste lidstaat de beslissing tot vrijspraak heeft genomen zonder dat een straf is opgelegd en zonder dat er een rechterlijke instantie aan te pas is gekomen, en die beslissing heeft gemotiveerd met de vaststelling dat er geen enkel bewijs is dat de verdachte het hem ten laste gelegde strafbare feit daadwerkelijk heeft gepleegd;
–
het openbaar ministerie van de eerste lidstaat volgens het toepasselijke nationale recht, ondanks het onherroepelijke karakter van een dergelijke beslissing tot vrijspraak, de procedure onder strikt omschreven voorwaarden kan voortzetten, zoals wanneer belangrijke nieuwe feiten of bewijzen aan het licht komen, mits het strafbare feit hoe dan ook niet is verjaard, en
–
het openbaar ministerie van de eerste lidstaat tijdens het onderzoek gegevens heeft verzameld zonder evenwel de verdachte, die staatsburger van een andere lidstaat is, te verhoren, omdat de onderzoeksmaatregel, die het karakter van dwangmaatregel had en bedoeld was om hem op te sporen, uiteindelijk zonder resultaat is gebleken,
waarbij de omstandigheid dat het parket van de eerste lidstaat de verdachte niet heeft verhoord, door het parket van de tweede lidstaat naast eventuele andere relevante aanwijzingen dat in de eerste lidstaat geen grondig onderzoek werd gevoerd, in aanmerking kan worden genomen mits wordt aangetoond dat het in de omstandigheden van het geval redelijkerwijs aan het openbaar ministerie van de eerste lidstaat stond om een onderzoeksmaatregel te nemen die garandeerde dat deze verdachte daadwerkelijk werd verhoord, en die kennelijk nieuwe gegevens of bewijzen had kunnen opleveren die de gegrondheid van een beslissing tot vrijspraak in aanzienlijke mate in twijfel konden trekken.
Kosten
61
Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
Het Hof (Tweede kamer) verklaart voor recht:
Het ne-bis-in-idembeginsel, dat is neergelegd in artikel 54 van de op 19 juni 1990 te Schengen ondertekende en op 26 maart 1995 in werking getreden Overeenkomst ter uitvoering van het tussen de regeringen van de staten van de Benelux Economische Unie, de Bondsrepubliek Duitsland en de Franse Republiek op 14 juni 1985 te Schengen gesloten akkoord betreffende de geleidelijke afschaffing van de controles aan de gemeenschappelijke grenzen, gelezen in het licht van artikel 50 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,
moet aldus worden uitgelegd dat
een beslissing tot vrijspraak van een verdachte die in een eerste lidstaat is genomen na een onderzoek dat hoofdzakelijk betrekking had op feiten van corruptie, als een onherroepelijke beslissing in de zin van die artikelen moet worden aangemerkt, wanneer diezelfde verdachte in een tweede lidstaat wegens dezelfde feiten opnieuw strafrechtelijk wordt vervolgd en:
–
het openbaar ministerie van de eerste lidstaat de beslissing tot vrijspraak heeft genomen zonder dat een straf is opgelegd en zonder dat er een rechterlijke instantie aan te pas is gekomen, en die beslissing heeft gemotiveerd met de vaststelling dat er geen enkel bewijs is dat de verdachte het hem ten laste gelegde strafbare feit daadwerkelijk heeft gepleegd;
–
het openbaar ministerie van de eerste lidstaat volgens het toepasselijke nationale recht, ondanks het onherroepelijke karakter van een dergelijke beslissing tot vrijspraak, de procedure onder strikt omschreven voorwaarden kan voortzetten, zoals wanneer belangrijke nieuwe feiten of bewijzen aan het licht komen, mits het strafbare feit hoe dan ook niet is verjaard, en
–
het openbaar ministerie van de eerste lidstaat tijdens het onderzoek gegevens heeft verzameld zonder evenwel de verdachte, die staatsburger van een andere lidstaat is, te verhoren, omdat de onderzoeksmaatregel, die het karakter van dwangmaatregel had en bedoeld was om hem op te sporen, uiteindelijk zonder resultaat is gebleken,
waarbij de omstandigheid dat het parket van de eerste lidstaat de verdachte niet heeft verhoord, door het parket van de tweede lidstaat naast eventuele andere relevante aanwijzingen dat in de eerste lidstaat geen grondig onderzoek werd gevoerd, in aanmerking kan worden genomen mits wordt aangetoond dat het in de omstandigheden van het geval redelijkerwijs aan het openbaar ministerie van de eerste lidstaat stond om een onderzoeksmaatregel te nemen die garandeerde dat deze verdachte daadwerkelijk werd verhoord, en die kennelijk nieuwe gegevens of bewijzen had kunnen opleveren die de gegrondheid van een beslissing tot vrijspraak in aanzienlijke mate in twijfel konden trekken.
ondertekeningen
(
*1
)	Procestaal: Hongaars.