62007CC0446
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
SHARPSTON
ippreżentati fis-7 ta’ Mejju 2009 (
1
)
Kawża C-446/07
Alberto Severi
vs
Regione Emilia-Romagna
“Direttiva 2000/13/KE — Ittikkettjar ta’ prodotti tal-ikel intiżi li jitqassmu tale kwali lill-konsumatur — Ittikkettjar li jista’ jqarraq lix-xerrej fir-rigward tal-oriġini jew tal-provenjenza tal-prodott tal-ikel — Ismijiet ġeneriċi fis-sens tal-Artikolu 3 tar-Regolament (KEE) Nru 2081/92 — Effett”
1.
F’sitwazzjoni fejn l-isem ta’ prodott tal-ikel, li jevoka post ta’ provenjenza, ikun ġie rreġistrat minn grupp ta’ produtturi lokali bħala trade mark kollettiva (nazzjonali), u tkun saret ukoll applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tiegħu bħala denominazzjoni ta’ oriġini protetta (“DOP”) jew indikazzjoni ġeografika protetta (“IĠP”) (tal-Komunità), sa fejn jista’ produttur ieħor li juża isem simili għal prodott tal-ikel simili jibbaża ruħu, b’difiża kontra allegazzjoni li l-ittikkettar tal-prodott tal-ikel tiegħu jista’ jqarraq bil-konsumaturi, fuq (i) il-fatt li l-eżami tal-applikazzjoni għal status ta’ DOP jew IĠP għadu ma ddeterminax li l-isem ma sarx ġeneriku u/jew (ii) il-fatt li huwa uża l-isem in bona fede għal perijodu twil?
2.
Dan huwa s-suġġett essenzjali tad-domandi preliminari magħmula lill-Qorti tal-Ġustizzja f’din il-kawża mit-Tribunale Civile di Modena (Qorti Ċivili, Modena), fl-Italja.
Id-dritt Komunitarju
3.
Dan ir-rinviju jirrigwarda l-interpretazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2081/92, tal-14 ta’ Lulju 1992, dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjoni tal-oriġini tal-prodotti agrikoli u l-prodotti tal-ikel (
2
), tad-Direttiva 2000/13/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Marzu 2000, fuq l-approssimazzjoni ta’ liġijiet tal-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma’ tikkettjar, preżentazzjoni u riklamar ta’ oġġetti tal-ikel (
3
) u tal-Ewwel Direttiva tal-Kunsill, tal-21 ta’ Diċembru, 1988, biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (
4
).
Regolament Nru 2081/92
4.
Ir-Regolament Nru 2081/92 jistabbilixxi qafas għall-protezzjoni tad- denominazzjonijiet tal-oriġini u l-indikazzjonijiet ġeografiċi rreġistrati (
5
). Taħt ir-Regolament, l-ismijiet ta’ ċerti prodotti agrikoli u tal-ikel jistgħu jkunu protetti fil-Komunità kollha bħala DPOs jew IĠPs meta l-karatteristiċi tal-prodotti inkwistjoni jkunu marbuta mal-oriġini ġeografika tagħhom (
6
).
5.
Il-ħames premessa tar-Regolament tgħid li l-ittikkettjar ta’ prodotti agrikoli u ta’ prodotti tal-ikel huwa suġġett għar-regoli ġenerali stabbiliti fid-Direttiva 79/112 (
7
) u li, minħabba n-natura speċifika tagħhom, għandhom jiġu addottati dispożizzjonijiet addizzjonali speċjali għall-prodotti agrikoli u għall-prodotti tal-ikel minn żona ġeografika speċifika. L-Artikolu 1(2), waqt li jiddefinixxi l-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament, jgħid espressament li dan għandu japplika bla ħsara għal dispożizzjonijiet Komunitarji speċifiċi oħra.
6.
L-Artikolu 2 jipprovdi li l-protezzjoni Komunitarja għad- denominazzjonijiet ta’ oriġini u l-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-prodotti agrikoli u l-prodotti tal-ikel għandha tingħata skont ir-Regolament, u jiddefinixxi l-kundizzjonijiet li jridu jiġu ssodisfati sabiex isem ikun jista’ jiġi kkategorizzat bħala “denominazzjoni ta’ oriġini” jew “indikazzjoni ġeografika”.
7.
Għal dan il-għan, l-Artikolu 2(2)(a) jistipula li “denominazzjoni ta’ oriġini” tfisser l-isem ta’ reġjun, post speċifiku jew, f’każijiet eċċezzjonali, pajjiż, użat sabiex jiddeskrivi prodott agrikolu jew prodott tal-ikel li joriġina hemmhekk, li l-kwalitajiet jew il-karatteristiċi tiegħu huma kkawżati essenzjalment jew esklużivament minħabba ambjent ġeografiku partikolari inklużi l-fatturi naturali u umani tiegħu, u li l-produzzjoni, l-ipproċessar u t-tħejjija tiegħu jseħħu fiż-żona ġeografika definita. L-Artikolu 2(2)(b) jiddefinixxi “indikazzjoni ġeografika” bħala l-isem ta’ reġjun, ta’ post speċifiku jew, f’każijiet eċċezzjonali ta’ pajjiż, użat biex jiddeskrivi prodott agrikolu jew prodott tal-ikel li joriġina hemmhekk, li għandu kwalità, reputazzjoni jew karatteristiċi oħra speċifiċi marbuta ma’ dik l-oriġini ġeografika u li l-produzzjoni u/jew l-ipproċessar u/jew it-tħejjija tiegħu jseħħu fiż-żona ġeografika definita.
8.
L-Artikolu 3 jindika żewġ każijiet fejn ismijiet partikolari ma jistgħux jiġu rreġistrati.
9.
B’mod partikolari, l-Artikolu 3(1) jipprovdi:
“Ismijiet li jkunu saru ġeneriċi ma jistgħux jiġu reġistrati.
Għall-iskopijiet ta’ dan ir-Regolament, ‘isem li sar ġeneriku’ ifisser l-isem ta’ prodott agrikolu jew ta’ l-ikel illi, minkejja li huwa relatat mal-post jew mar-reġjun fejn dan il-prodott jew dan l-ikel ġie magħmul jew manufatturat [ikkummerċjalizzat] oriġinarjament, dan l-isem ikun sar l-isem komuni ta’ prodott agrikolu jew ta’ prodott ta’ l-ikel.
Sabiex jiġi stabbilit jekk isem sarx ġeneriku jew le, għandhom jiġu meqjusa l-fatturi kollha, b’mod partikolari:
—
is-sitwazzjoni eżistenti fl-Istat Membru fejn joriġina l-isem u fiż-żoni tal-konsum,
—
is-sitwazzjoni eżistenti fl-Istati Membri l-oħra,
—
il-liġijiet relevanti nazzjonali jew tal-Komunità.
Meta, skond il-proċedura stabbilita fl-Artikoli 6 u 7, applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tiġi miċħuda minħabba illi l-isem ikun sar ġeneriku, il-Kummissjoni għandha tippubblika dik id-deċiżjoni fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej. ”
10.
L-Artikolu 5 jistabbilixxi l-proċedura li Stat Membru għandu jsegwi meta ssir applikazzjoni għal reġistrazzjoni ta’ isem. Id-dispożizzjonijiet relevanti tal-Artikolu 5(5) (
8
) jipprovdu:
“L-Istat Membru għandu jikkonferma illi l-applikazzjoni hija ġġustifikata u għandu jibgħat l-applikazzjoni... [lill-]Kummissjoni..., jekk huwa jkun ta’ l-opinjoni illi l-applikazzjoni tissodisfa r-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament.
Dak l-Istat Membru jista’, fuq bażi transitorja biss, jagħti fuq livell nazzjonali protezzjoni fis-sens tar-Regolament preżenti bid-denominazzjoni trasmessa bil-mod preskritt, u, fejn ikun il-każ, perjodu ta’ aġġustament, mid-data ta’ dik it-trasmissjnoi […]
Protezzjoni transitorja nazzjonali bħal din għandha tieqaf fid-data li fiha tittieħed deċizjoni fuq ir-reġistrazzjoni taħt dan ir-Regolament. Meta dik id-deċizjoni tittieħed, perjodu sa ħames snin jista’ jiġi permess għall-aġġustament, bil-kondizzjoni li l-impriżi konċernati jkunu innegozjaw legalment il-prodotti in kwistjoni, filwaqt li jużaw id-denominazzjonijiet konċernati kontinwament, ta’ l-anqas għall-ħames snin qabel id-data tal-pubblikazzjoni prevista fl-Artikolu 6(2).”
11.
L-Artikolu 13 jagħti dettalji dwar il-protezzjoni mogħtija lil ismijiet irreġistrati. Il-partijiet relevanti ta’ dan l-artikolu jipprovdu:
“1.   L-ismijiet irreġistrati għandhom jkunu protetti kontra:
(a)
kull użu kummerċjali dirett jew indirett ta’ isem irreġistrat fir-rigward ta’ prodotti li m’humiex koperti bir-registrazzjoni biss jekk dawk il-prodotti jistgħu jiġu pparagunati mal-prodotti reġistrati taħt dak l-isem jew sakemm l-użu ta’ l-isem jisfrutta r-reputazzjoni ta’ l-isem protett;
(b)
kwalunkwe użu ħażin, imitazzjoni jew evokazzjoni, anke jekk l-oriġini vera tal-prodott hija ndikata jew jekk l-isem protett huwa tradott jew użat flimkien ma’ xi espressjoni bħal m’huma […] “tip”[…]
(c)
kull indikazzjoni oħra falza jew qarrieqa dwar il-provenjenza […] tal-prodott […] li jistgħu jagħtu impressjoni qarrieqa dwar l-oriġini tiegħu;
(d)
kull prattika oħra li tista’ tiżvija lill-pubbliku dwar l-oriġini vera tal-prodott.
[…]
3.   L-ismijiet protetti ma jistgħux isiru ġeneriċi.
[…]”
Direttiva 2000/13
12.
Id-Direttiva 2000/13 tapprossima l-liġijiet tal-Istati Membri dwar, inter alia, l-ittikkettar ta’ prodotti tal-ikel. Il-Premessa 6 fil-preambolu tad-Direttiva tipprovdi li “[i]l-konsiderazzjoni primarja għal kwalunkwe regoli fuq it-tikkettjar ta’ oġġetti ta’ l-ikel għandha tkun il-ħtieġa li tinforma u tipproteġi lill-konsumatur”.
13.
Id-dispożizzjonijiet relevanti tal-Artikolu 2 jipprovdu:
“1.   Il-tikkettjar u metodi użati ma jridux:
(a)
ikunu tali li jqarrqu bix-xerrej għal grad materjali, partikolarment:
(i)
għall-karatteristiċi tal-prodott ta’ l-ikel u, b’mod partikolari, […] l-oriġini jew il-provenjenza […]
[…]
3.   Il-projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet riferiti [fil-paragrafu] 1 […] japplikaw ukoll għal:
(a)
il-preżentazzjoni ta’ oġġetti ta’ l-ikel, b’mod partikolari l-forma tagħhom, l-apparenza jew il-mod li ġew imballeġġjati, il-materjal użat għall-imballeġġjar tagħhom, il-metodu li fih ġew irranġati u l-mod kif ġew murija;
(b)
riklamar. ”
14.
Id-dispożizzjonijiet relevanti tal-Artikolu 5 jipprovdu:
“1.   L-isem li taħtu jinbiegħ prodott ta’ l-ikel ikun l-isem ipprovdut fid-dispożizzjoni tal-Komunità applikabli għalih.
(a)
Fl-assenza ta’ dispożizzjonijiet tal-Komunità, l-isem li taħtu jinbiegħ prodott ikun l-isem ipprovdut fil-liġijiet, ir-regolamenti, u d-dispożizzjonijiet amminnistrattivi applikabli fl-Istat Membru fejn jinbiegħ il-prodott lill-konsumatur finali jew lill-“mass caterers”.
Fl-assenza ta’ dan, l-isem li taħtu jinbiegħ prodott ikun l-isem soltu fl-Istat Membru ta’ fejn jinbiegħ lill-konsumatur jew lill-“mass caterers”, jew deskrizzjoni tal-prodott ta’ l-ikel, u jekk neċessarju ta’ l-użu tiegħu, li huwa ċar biżżejjed biex tħalli lix-xerrej jaf il-vera natura tiegħu u jiddistingwih minn prodotti oħra li jistgħu jiġu konfużi miegħu.”
Direttiva 89/104
15.
Id-Direttiva 89/104 hija l-ewwel approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks.
16.
Id-dispożizzjonijiet relevanti tal-Artikolu 3(1) jipprovdu:
“Is-segwenti m’għandhomx jiġu reġistrati jew jekk reġistrati għandhom ikunu suġġetti li jiġu dikjarati invalidi:
[…]
(c)
trade marks li jikkonsistu esklussivament f’sinjali jew indikazzjonijiet li jistgħu jservu, fil-kummerċ biex jiddisinjaw it-tip, kwalità, kwantità, skop intiż, valur, oriġini ġeografika, jew iż-żmien ta’ produzzjoni ta’ l-merkanzija jew li jagħtu s-servizz, jew karatteristiċi oħra ta’ l-merkanzija jew tas-servizz;
(d)
tat-trade marks li jikkonsistu esklussivament minn sinjali jew indikazzjonijiet li saru konswetudinarji fil-lingwa korrenti jew fil-bona fide prattiċi stabbiliti tal-kummerċ;
[…]”
17.
L-Artikolu 15(2) jipprovdi:
“B’derogazzjoni mill-Artikolu 3(1)(ċ), L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu li sinjali jew indikazzjonijiet li jistgħu jservu, fil-kummerċ biex jinnominaw l-oriġini ġeografika tal-merkanzija jew servizzi jistgħu jikkostitwixxu marki kollettivi, ta’ garanzija jew ta’ ċertifikazzjoni. Tali marka ma tagħtix il-jedd lill-proprjetarju li jipprojbixxi terza persuna milli tuża matul il-kummerċ tali sinjali jew indikazzjonijiet, sakemm tużahom skond prattiċi onesti f’materji industrijali jew kummerċjali; b’mod partikolari, tali marka ma’ tistax tiġi invokata kontra terza persuna li hi intitolata li tuża isem ġeografiku.”
Il-fatti, il-proċedura u d-domandi preliminari
18.
Il-muniċipalità ta’ Felino tinsab fir-reġjun tal-Emilia-Romagna fl-Italja. Cavazzuti SpA, issa Grandi Salumifici Italiani SpA (“GSI”), tipproduċi zalzett tas-salami li hija tikkumerċjalizza bħala “Salame Felino” u/jew “Salame tipo Felino”  (
9
). Hija tipproduċi dan is-salami f’Modena (li wkoll tinsab fir-reġjun tal-Emilia-Romagna, madwar 50 km minn Felino), u ilha tagħmel hekk bejn wieħed u ieħor sa mill-1970.
19.
Fis-16 ta’ Mejju 2006, ir-reġjun tal-Emilia-Romagna impona sanzjoni amministrattiva fuq GSI talli użat l-isem “Salame tipo Felino” fuq l-ittikkettjar tagħha b’tali mod li kien iqarraq bil-konsumaturi. Ir-reġjun kien tal-fehma li GSI kienet kisret l-Artikolu 2 tad-Digriet Leġiżlattiv 109/92, li ttraspona l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/13 fil-liġi nazzjonali fl-Italja.
20.
Fiż-żmien meta ngħatat is-sanzjoni, l-isem “Salame Felino” la kien irreġistrat bħala DOP u lanqas bħala IĠP. Id-deċiżjoni tar-rinviju tipprovdi li, wara sottomisjonijiet mill-Associazione per la Tutela del Salame Felino (Assoċjazzjoni għall-Protezzjoni tas-Salame Felino, “APTSF”) u mill-Associazione delle Industrie delle Carni (Assoċjazzjoni tal-Industrija tal-Laħam, “ASSICA”), saret applikazzjoni għar-rikonoxximent tas-“Salame Felino” bħala IĠP taħt ir-Regolament Nru 2081/92. Madankollu, fiż-żmien meta sar ir-rinviju, dik l-applikazzjoni kienet għadha ma wasslitx għar-reġistrazzjoni tal-isem.
21.
GSI ressqet rikors quddiem it-Tribunale Civile di Modena, intiż għall-annullament tas-sanzjoni amministrattiva fuq il-bażi li l-isem “Salame Felino” kien ġeneriku u kien intuża għal numru ta’ snin u in bona fede barra mill-muniċipalità ta’ Felino, inkluż fir-rigward ta’ trade mark kollettiva. It-Tribunale Civile ssospenda l-proċeduri u rrinvija s-segwenti domandi preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1.
L-Artikoli 3(1) u 13(3) tar-Regolament (KE) Nru 2081/92 (li saru l-Artikoli 3(1) u 13(2) tar-Regolament (KE) Nru 510/06) fir-rigward tal-Artikolu 2 tad-Digriet-Leġiżlattiv 109/92 (l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/13/KE) għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-isem ta’ prodott tal-ikel li fih referenza [riferiment] ġeografika, li fir-rigward tiegħu, fuq livell nazzjonali, ġiet ‘miċħuda’ jew imwaqqfa applikazzjoni lill-Kummissjoni Ewropea għar-reġistrazzjoni bħala denominazzjoni ta’ oriġini protetta (DOP) jew indikazzjoni ġeografika protetta (IĠP) fis-sens ta’ dawn ir-regolamenti, għandu jiġi kkunsidrat bħala isem ġeneriku matul il-perijodu li fih tali ‘ċaħda’ jew waqfien jibqgħu fis-seħħ?
2.
L-Artikoli 3(1) u 13(3) tar-Regolament (KE) Nru 2081/92 (li saru l-Artikoli 3(1) u 13(2) tar-Regolament (KE) 510/06) fir-rigward tal-Artikolu 2 tad-Digriet-Leġiżlattiv 109/92 (Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/13/KE) għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-isem ta’ prodott tal-ikel li jevoka isem ta’ post mhux reġistrat bħala DOP jew IĠP fis-sens tar-regolamenti ċċitati jista’ jintuża legalment fis-suq Ewropew minn produtturi li użawh in bona fede u b’mod kostanti għal perijodu kunsiderevoli qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament (KEE) Nru 2081/92 (li sar ir-Regolament (KE) Nru 510/06) u fil-perijodu wara d-dħul fis-seħħ tiegħu?
3.
L-Artikolu 15(2) tal-Ewwel Direttiva tal-Kunsill 89/104/KEE, biex jiġu approssimati l-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar it-trade marks, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-proprjetarju ta’ trade mark kollettiva għal prodotti tal-ikel li fiha referenza [riferiment] ġeografika ma jistax jipprojbixxi produtturi ta’ prodott li għandu l-istess karatteristiċi milli jiddeskrivuh b’isem simili għal dak li jinsab fit-trade mark kollettiva, meta dawn il-produtturi użaw dan l-isem in bona fede u b’mod kostanti għal perijodu ta’ żmien preċedenti ħafna għad-data tar-reġistrazzjoni tal-imsemmija trade mark kollettiva?”
22.
GSI, ir-reġjun tal-Emilia-Romagna, l-APTSF, il-Gvern Grieg u dak Taljan u l-Kummissjoni ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub u sussegwentement għamlu sottimissjonijiet orali matul is-seduta.
Rimarki preliminari
23.
Is-sanzjoni imposta fuq GSI tikkonċerna ksur tal-Artikolu 2 tad-Digriet Leġiżlattiv 109/92. L-evalwazzjoni li trid issir mill-qorti nazzjonali b’hekk hija waħda sempliċi: jekk GSI qarrqitx bil-konsumaturi bl-użu tal-isem “Salame tipo Felino” fuq l-ittikkettar tagħha. It-Tribunale di Modena talab lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkjarifika l-effett li għandhom numru ta’ fatturi fuq dik l-evalwazzjoni.
24.
Fattur wieħed minn dawn huwa l-valur tal-isem innifsu. L-ewwel domanda rrinvjata lill-Qorti tal-Ġustizzja tistaqsi meta u għalfejn isem jista’ jitqies li huwa ġeneriku. Ir-risposta għal dik id-domanda teħtieġ biss li tiġi eżaminata l-iskema ta’ reġistrazzjoni prevista fir-Regolament Nru 2081/92. Madankollu, fil-kuntest tal-kwistjoni quddiem il-qorti tar-rinviju, huwa wkoll neċessarju li l-Qorti tal-Ġustizzja teżamina l-effett ta’ klassifikazzjoni tal-isem bħala ġeneriku fuq l-evalwazzjoni mill-qorti nazzjonali tal-użu ta’ dak l-isem fuq tikketta.
25.
Dan jeħtieġ li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddefinixxi b’mod ċar kif ir-Regolament Nru 2081/92 jinteraġixxi mad-Direttiva 2000/13. Jiena se nindirizza dan il-punt fir-risposta tiegħi għat-tieni domanda, qabel ma nikkunsidra l-impatt li l-bona fede ta’ kumpannija, u t-tul ta’ użu ta’ isem, jista’ jkollhom fuq evalwazzjoni minn qorti ta’ tikketta allegatament qarrieqa.
L-ewwel domanda
26.
Permezz tal-ewwel domanda tagħha l-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk isem ġeografiku, li l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tiegħu bħala DOP jew IĠP tkun ġiet miċħuda jew imwaqqfa, għandux jitqies bħala ġeneriku ta’ mill-inqas matul il-perijodu li fih tali ċaħda jew waqfien jibqgħu fis-seħħ.
Ammissibbiltà
27.
Tqajmu żewġ oġġezzjonijiet separati fir-rigward tal-ammissibbiltà.
28.
Fl-ewwel lok, l-APTSF u l-Gvern Taljan ikkontestaw il-fatti li fuqhom hija bbażata d-domanda. Il-Gvern Taljan jissottometti li ma kien hemm ebda ċaħda jew waqfien fil-proċess tar-reġistrazzjoni. L-APTSF tissottometti li kull ma jifdal huwa li l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tal-isem tgħaddi biss mill-formalità ta’ pubblikazzjoni.
29.
Ma nista’ naċċetta ebda waħda minn dawn is-sottomissjonijiet bħala bażi sabiex l-ewwel domanda titqies bħala inammissibbli.
30.
L-Artikolu 234 KE huwa bbażat fuq separazzjoni ċara tal-funzjonijiet bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja. Il-kwistjonijiet fattwali jaqgħu taħt il-ġurisdizzjoni tal-qrati nazzjonali, waqt li r-rwol tal-Qorti tal-Ġustizzja huwa li tagħti gwida dwar l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju. Minn dan isegwi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tibbaża s-sentenza tagħha f’rinviju għal deċiżjoni preliminari fuq il-fatti kif iddikjarati mill-qorti nazzjonali fid-deċiżjoni tar-rinviju (
10
).
31.
Id-deċiżjoni tar-rinviju tagħmilha ċara li, fiż-żmien tal-fatti, l-applikazzjoni taħt ir-Regolament Nru 2081/92 kienet għadha pendenti u l-isem “Salame Felino” ma kienx imniżżel fir-reġistru. Ir-raġunijiet għalfejn dan kien hekk, jew seta’ kien hekk, huma pjuttost irrelevanti għall-analiżi tad-domandi preliminari.
32.
Fit-tieni lok, il-Gvern Taljan u l-Kummissjoni jargumentaw li l-ewwel domanda hija inammissibbli għaliex hija bbażata fuq il-preżunzjoni żbaljata li l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/13 jista’ jkun iddelimitat mir-Regolament. Barra minn hekk, skont il-Kummissjoni, mhuwiex neċessarju għar-riżoluzzjoni tal-kawża quddiem il-qorti nazzjonali li l-ewwel tiġi indirizzata l-kwistjoni dwar jekk isem huwiex ġeneriku matul il-proċess ta’ reġistrazzjoni taħt ir-Regolament Nru 2081/92. Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-qorti nazzjonali għandha taqta’ l-kawża quddiemha biss b’riferiment għad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jimplementaw id-Direttiva 2000/13.
33.
Għalkemm is-sottomissjonijiet tal-Kummissjoni huma rilevanti, huwa pjuttost possibbli li r-reġistrazzjoni ta’ isem (jew il-klassifikazzjoni tiegħu bħala ġeneriku) taħt ir-Regolament Nru 2081/92, filwaqt li ma tiddelimitax il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/13, taffettwa l-konstatazzjoni tal-qorti dwar jekk tikketta li tuża isem hijiex qarrieqa għall-finijiet tad-Direttiva 2000/13. Ir-riżoluzzjoni tal-ewwel domanda b’hekk hija pass preliminari li huwa potenzjalment neċessarju biex tiġi riżolta kif suppost it-tieni domanda.
34.
Għaldaqstant nikkunsidra li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tirrispondi l-ewwel domanda.
Fuq il-mertu
35.
Ir-Regolament Nru 2081/92 jistabbilixxi sistema li permezz tagħha isem li jindika l-provenjenza ta’ prodott jista’ jiġi rreġistrat fuq lista ta’ ismijiet protetti fuq livell Komunitarju. Il-Kummissjoni tevalwa jekk dak l-isem jistax jingħata protezzjoni. Skont l-Artikolu 3(1), il-Kummissjoni tista’ tirrifjuta li tirreġistra isem fuq il-bażi li, inter alia, hija tikkunsidra li dak l-isem ikun ġeneriku.
36.
Madankollu, sakemm il-Kummissjoni ma tiċħadx applikazzjoni speċifikament fuq dik il-bażi, ma jistax jingħad li l-isem huwa kkunsidrat li huwa ġeneriku skont ir-Regolament.
37.
Lanqas ma jista’ jkun hemm xi bażi biex wieħed jassumi li isem ġeografiku huwa ġeneriku sakemm ma jkunx ġie kkonstatat li huwa hekk. F’ħafna każijiet, tali isem ikun purament informattiv. F’xi każijiet ikun jistħoqqlu protezzjoni taħt ir-Regolament. Madankollu, mill-fatti ppreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja, ma hemm xejn li juri li huwa normali li isem ġeografiku jsir ġeneriku bħala denominazzjoni ta’ prodott tal-ikel.
38.
Konsegwentement, u għall-kuntrarju tas-sottomissjonijiet ta’ GSI, qorti nazzjonali ma tistax tassumi, waqt li isem ikun għaddej mill-proċess ta’ reġistrazzjoni, li dan huwa ġeneriku ħlief jekk u sakemm dan ma jiġix stabbilit mill-Kummissjoni.
39.
Bl-istess mod, wieħed lanqas ma jista’ jassumi li l-isem mhuwiex ġeneriku skont ir-Regolament (
11
).
40.
F’dan il-każ, il-qorti tar-rinviju għandha tiddetermina jekk l-użu minn GSI tad-denominazzjoni kkontestata jistax tabilħaqq iqarraq b’mod materjali lix-xerrejja, skont it-tifsira tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2000/13. Hija u tiddeċiedi dwar din il-kwistjoni fin-nuqqas ta’ evalwazzjoni finali mill-Kummissjoni taħt ir-Regolament Nru 2081/92, jista’ jkun meħtieġ li l-qorti tar-rinviju tikkunsidra karatteristiċi tal-isem li jiġu kkunsidrati wkoll mill-Kummissjoni meta tevalwa jekk l-isem jistħoqqlux protezzjoni, jew jekk huwiex ġeneriku, fi ħdan it-tifsira tar-Regolament. Għal dan il-għan, hija tista’ tikkunsidra l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar ir-Regolament.
41.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ħadet bħala l-punt tat-tluq tagħha d-definizzjoni li tinsab fl-Artikolu 3(1), li l-isem ta’ prodott tal-ikel huwa ġeneriku meta (minkejja li jkun relatat mal-post jew mar-reġjun fejn dan il-prodott jew dan l-ikel ġie magħmul jew ikkummerċjalizzat oriġinarjament) dan l-isem ikun sar l-isem komuni ta’ dak il-prodott tal-ikel (
12
). Hija ddeċidiet li n-natura ġenerika ta’ isem għandha tiġi ddeterminata billi tiġi eżaminata, inter alia, is-sitwazzjoni eżistenti fl-Istat Membru minn fejn joriġina l-isem u f’żoni ta’ konsum, fi Stati Membri oħra, u l-liġijiet relevanti nazzjonali jew Komunitarji (
13
).
42.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal hawn fuq nissuġġerixxi li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għall-ewwel domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju għandha tkun li isem ma jistax jiġi preżunt li huwa ġeneriku skont ir-Regolament Nru 2081/92 sakemm il-Kummissjoni ma tkunx ċaħdet applikazzjoni għall-protezzjoni tal-isem fuq il-bażi li l-isem sar ġeneriku.
It-tieni domanda
43.
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-isem ta’ prodott tal-ikel li jevoka post, iżda li ma jkunx irreġistrat bħala DOP jew IĠP, jistax jintuża b’mod leġittimu minn produtturi li jkunu użawh in bona fede u b’mod kostanti għal perijodu kunsiderevoli sa minn qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 2081/92.
Ammissibbiltà
44.
L-APTSF targumenta li t-tieni domanda hija inammissibbli minħabba li hija bbażata fuq żball ta’ fatt. Għar-raġunijiet mogħtija fil-punt 30, dan l-argument għandu jiġi miċħud.
45.
Il-Gvern Taljan jissottometti li t-tieni domanda hija inammissibbli peress li la d-dritt Komunitarju u lanqas id-dritt nazzjonali ma jikkunsidraw il-bona fede meta jevalwaw l-ittikkettjar. Din hija sottomissjoni sostantiva. Għaldaqstant ser neżaminaha meta nikkunsidra l-mertu tat-tieni domanda.
Fuq il-mertu
L-interazzjoni bejn id-Direttiva 2000/13 u r-Regolament Nru 2081/92
46.
Id-Direttiva 2000/13 u r-Regolament Nru 2081/92 joperaw fuq livelli differenti u kienu intiżi mil-leġiżlatur Komunitarju biex jiksbu objettivi differenti.
47.
Id-Direttiva 2000/13 tapprossima l-liġijiet tal-Istati Membri dwar l-ittikkettjar ta’ prodotti tal-ikel, u b’hekk tikkontribwixxi għall-funzjonament tajjeb tas-suq intern. Il-kunsiderazzjoni ewlenija għal kull regola dwar l-ittikkettjar, kif innotat fil-Premessa 6 tal-preambolu, hija l-ħtieġa li l-konsumatur jiġi informat u protett. Kif josserva korrettament il-Gvern Taljan, sabiex isir dan, id-Direttiva 2000/13 tobbliga lill-produtturi jpoġġu informazzjoni suffiċjenti fuq it-tikketti sabiex jippermettu lill-konsumaturi jagħżlu waqt li jkollhom għarfien sħiħ tal-fatti. Dan jinkludi l-għoti ta’ informazzjoni dwar in-natura ezatta u l-karatteristiċi tal-prodott, inkluża l-oriġini jew il-provenjenza.
48.
B’kuntrast, l-għan tar-Regolament huwa iktar elaborat. Dan jibda mill-premessa li l-promozzjoni ta’ prodotti li jkollhom ċerti karatteristiċi tista’ tkun ta’ benefiċċju kunsiderevoli għall-ekonomija rurali billi ttejjeb id-dħul tal-bdiewa (
14
), u li t-tfittxija ta’ prodotti ta’ kwalità speċifiċi mill-konsumaturi tiġġenera domanda akbar għal prodotti agrikoli jew prodotti tal-ikel b’oriġini ġeografika identifikabbli (
15
). Ir-Regolament jippromwovi l-għoti ta’ informazzjoni ċara u konċiża dwar l-oriġini ta’ prodotti sabiex jippermetti lill-konsumaturi jagħmlu l-aħjar għażla (
16
), waqt li jipprevedi dispożizzjonijiet speċjali għal prodotti agrikoli u prodotti tal-ikel minn żona ġeografika speċifikata (
17
). Biex jintlaħaq dan il-għan, ir-Regolament jistabbilixxi qafas ta’ regoli Komunitarji sabiex tiġi pprovduta protezzjoni uniformi għal denominazzjonijiet tal-oriġini u indikazzjonijiet ġeografiċi rreġistrati, biex b’hekk tiġi żgurata kompetizzjoni ġusta bejn il-produtturi u titjieb il-kredibbiltà tal-prodotti kkonċernati f’għajnejn il-konsumaturi (
18
). B’hekk, filwaqt li l-protezzjoni ta’ denominazzjonijiet ġeografiċi mingħajr dubju għandha effett fuq l-għażliet tal-konsumaturi, l-għanijiet tar-Regolament mhumiex limitati biss li jiżguraw il-protezzjoni tal-konsumatur.
49.
Minkejja dawn id-differenzi fl-objettivi u fl-isferi tal-operazzjoni, l-użu ta’ ismijiet ġeografiċi fuq it-tikketti ta’ prodotti agrikoli jista’ jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni kemm tar-Regolament kif ukoll tad-Direttiva 2000/13. Jeżistu tliet sitwazzjonijiet distinti fejn dan jista’ jseħħ: l-ewwel, meta l-isem użat fuq it-tikketta ta’ prodott tal-ikel ikun ġie eżaminat mill-Kummissjoni u rreġistrat taħt ir-Regolament; it-tieni, meta dan ikun ġie eżaminat u nstab li huwa ġeneriku; it-tielet, meta ma jkun tlesta ebda eżami taħt ir-Regolament. Dan ir-rinviju jikkonċerna biss it-tielet sitwazzjoni. Madankollu, għall-finijiet ta’ kompletezza, ser nindirizza fil-qosor iż-żewġ sitwazzjonijiet l-oħrajn.
— Isem irreġistrat
50.
Meta isem ikun ġie eżaminat mill-Kummissjoni u mniżżel fir-reġistru stabbilit mir-Regolament, l-użu ta’ dak l-isem jista’ jkun ristrett.
51.
Jekk dak l-isem jintuża meta l-kundizzjonijiet għall-użu tiegħu ma jkunux issodisfati, jew b’xi mod li jmur kontra l-Artikolu 13(1) tar-Regolament, dak l-użu jista’ “[ikun] tali li [jqarraq] bix-xerrej għal grad materjali, partikolarment għall- […] oriġini jew il-provenjenza [tiegħu]” skont l-Artikolu 2(1)(a)(i) tad-Direttiva 2000/13.
— Isem ġeneriku
52.
Kif il-Kummissjoni targumenta korrettament fis-sottomissjonijiet tagħha dwar l-ammissibbiltà, meta isem ikun ġie eżaminat u nstab li huwa ġeneriku taħt ir-Regolament, qorti nazzjonali mhijiex b’hekk prekluża milli teżamina jekk l-użu ta’ dak l-isem fuq tikketta ta’ prodott tal-ikel iqarraqx taħt ir-regoli stabbiliti fid-Direttiva 2000/13.
53.
GSI tissottometti li meta isem ikun instab li huwa ġeneriku, dan ma jkunx intitolat għal protezzjoni taħt l-iskema tar-Regolament. Dan huwa pjuttost minnu; iżda ma nistax naqbel mal-inferenza li GSI tipprova tiġbed, jiġifieri li l-użu ta’ tali isem fuq tikketta ma jistax jitqies li jqarraq taħt id-Direttiva 2000/13.
54.
Għall-kuntrarju, jidher li huwa ċar li hemm ċirkustanzi fejn konsumatur jista’ tabilħaqq jiġi mqarraq bl-użu ta’ isem ġeneriku fuq l-ittikkettjar ta’ prodott (wieħed jista’ jaħseb, pereżempju, fi prodott tal-ikel li jkun ġie ttikkettjat b’isem ġeneriku, iżda li ma kellu ebda waħda mill-karatteristiċi li huma komunement marbuta ma’ dak l-isem f’moħħ il-konsumatur).
55.
Minn dan isegwi li, jekk isem ikun instab li huwa ġeneriku, qorti nazzjonali tista’ madankollu xorta waħda tevalwa jekk it-tikketta fuq prodott tal-ikel partikolari tqarraqx taħt l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/13.
56.
F’dan ir-rigward, il-qorti nazzjonali għandha tikkunsidra l-fatt li l-konstatazzjoni mill-Kummissjoni li isem huwa ġeneriku hija bbażata fuq evalwazzjoni tal-karatteristiċi ta’ dak l-isem. Minn dan isegwi li dawk il-karatteristiċi, u l-konstatazzjoni sussegwenti tal-Kummissjoni li l-isem huwa ġeneriku, għandhom ikunu fatturi sinjifikattivi li qorti nazzjonali għandha tikkunsidra meta tkun qed tevalwa jekk il-konsumatur ġiex imqarraq jew le bl-użu tal-isem fuq l-ittikkettjar ta’ prodotti tal-ikel (
19
).
— Isem mhux eżaminat
57.
Kif diġà indikajt fir-risposta tiegħi għall-ewwel domanda, meta l-isem ma jkunx ġie eżaminat mill-Kummissjoni, ma jistax jitqies li huwa ġeneriku fit-tifsira tar-Regolament Nru 2081/92.
58.
Min-naħa l-oħra, sakemm il-Kummissjoni tieħu d-deċiżjoni tagħha, isem li jkun ġie sottomess lill-Kummissjoni għal kunsiderazzjoni mhuwiex protett mir-Regolament ħlief jekk l-Istat Membru jagħżel li juża l-faċilità mogħtija mill-Artikolu 5(5) biex tingħata protezzjoni tranżitorja.
59.
Fin-nuqqas ta’ tali protezzjoni tranżitorja, jeħtieġ li l-qorti nazzjonali sempliċement teżamina jekk l-użu tal-isem fl-ittikkettjar huwiex qarrieqi b’riferiment għad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi nazzjonali li jittrasponu l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/13.
60.
Dawk id-dispożizzjonijiet ma għandhomx, madankollu, jintużaw bħala bażi biex tiġi stabbilita sistema parallela ta’ protezzjoni ta’ isem ġeografiku mhux irreġistrat. Fil-kuntest ta’ din il-kawża, għalkemm il-qrati nazzjonali jistgħu jikkunsidraw li l-isem “Salame Felino” jissodisfa l-kundizzjonijiet għal reġistrazzjoni stabbiliti fir-Regolament (
20
), dawk il-qrati għandhom jevalwaw l-użu tiegħu biss b’riferiment għad-dispożizzjonijiet li jittrasponu l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/13.
61.
B’hekk, il-kwistjoni għall-qorti nazzjonali hija, purament u sempliċement, jekk l-ittikkettar użat fuq is-salami li tipproduċi GSI jistax iqarraq bil-konsumatur Taljan li jkun informat raġonevolment sew, osservanti u prudenti (
21
).
62.
Meta tiddeċiedi dik il-kwistjoni, il-qorti nazzjonali għandha tistaqsi lilha nnifisha jekk il-konsumatur jistax jiġi mqarraq dwar il-provenjenza tal-prodott. Hija għandha tagħmel dan billi tikkunsidra r-rabta bejn il-prodott innifsu u ż-żona ġeografika indikata bl-isem. Skont l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/13, tikketta li tuża isem li jissuġġerixxi jew jindika provenjenza tista’ aktarx titqies li hija prima facie qarrieqa jekk il-prodott ikun ġie prodott xi mkien ieħor u ma jkollu ebda rabta mat-territorju ġeografiku indikat fi kwalunkwe punt matul il-proċess tal-manifattura.
63.
Il-qorti nazzjonali għandha tqis ukoll jekk il-konsumatur jistax jiġi mqarraq dwar xi karatteristika oħra tal-prodott. Meta tagħmel dan, il-qorti għandha tevalwa jekk l-isem, hekk kif jidher fuq l-ittikkettjar, huwiex speċifiku għal reġjun jew jekk sarx l-isem ġenerali użat biex jiddenomina prodott b’karatteristiċi partikolari (
22
). Meta tagħmel dik l-evalwazzjoni, ikun xieraq li l-qorti nazzjonali tikkunsidra kummenti u sottomissjonijiet simili għal dawk li jsiru lill-Kummissjoni f’applikazzjoni għal protezzjoni taħt ir-Regolament, jew f’avviż ta’ oppożizzjoni għal tali applikazzjoni.
64.
Fir-rigward tal-kliem tat-tikketta, l-użu tal-kelma “tip” jista’ jkun evidenza li l-isem qed jintuża biex jiddeskrivi l-karatteristiċi ta’ prodott iktar milli l-oriġini tiegħu. Madankollu, kif tosserva korrettament il-Kummissjoni, l-użu ta’ dik il-kelma ma jiggarantixxix li t-tikketta ma tqarraqx.
65.
Il-qorti nazzjonali għandha tikkunsidra wkoll il-preżentazzjoni tal-imballaġġ, b’mod partikolari l-ippożizzjonar u d-daqs ta’ isem ġeografiku u d-deskrizzjoni tal-post tal-manifattura (
23
). L-Artikolu 3(1)(8) tad-Direttiva 2000/13 jipprovdi li, bla ħsara għall-eċċezzjonijiet li jinsabu wkoll f’dik id-direttiva, huwa obbligatorju li jiġu indikati fuq l-ittikkettjar ta’ prodotti tal-ikel partikolaritajiet tal-post ta’ oriġini jew provenjenza fejn nuqqas li jingħataw partikolaritajiet bħal dawn jista’ sostanzjalment iqarraq bil-konsumatur fir-rigward tal-vera oriġini jew provenjenza tal-prodott tal-ikel. Fil-prattika, dan għandu jfisser li l-ittikkettar — anki jekk l-isem ġeografiku jkun intiż biex jirreklama l-karatteristiċi ta’ prodott tal-ikel — għandu jgħid “il-verità kollha” sabiex ma jqarraqx bil-konsumatur li jkun raġonevolment informat sew, osservanti u prudenti.
Ir-rilevanza tal-bona fede u t-tul tal-użu
66.
Id-Direttiva 2000/13 ma tagħmel ebda riferiment għall-bona fede jew għat-tul tal-użu. B’mod partikolari, din ma tistipulax li l-użu ta’ isem in bona fede, jew għal perijodu ta’ żmien twil u kostanti, jista’ jikkostitwixxi difiża kontra allegazzjoni ta’ tikkettjar li jqarraq.
67.
Il-qrati nazzjonali huma meħtieġa jevalwaw ksur allegat tal-liġijiet nazzjonali li jittrasponu l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/13 b’riferiment għall-impressjoni li l-użu tal-isem fuq l-ittikkettjar ta’ prodott tal-ikel jagħti lil konsumatur li jkun informat sew, osservanti u prudenti.
68.
Jidhirli li, bħala loġika, jekk fattur partikolari jista’ jbiddel l-aspettattivi tal-konsumatur li jkun raġonevolment informat sew, osservanti u prudenti (kif tosserva l-Italja), ikun għal kollox raġonevoli għal qorti nazzjonali tikkunsidra dawk il-fatturi fl-evalwazzjoni tagħha dwar jekk tikketta tal-ikel tistax tqarraq bil-konsumatur.
69.
It-tul ta’ użu ta’ isem huwa fattur oġġettiv, li jista’ jaffettwa l-aspettattivi tal-konsumatur raġonevoli. B’kuntrast, ma narax kif il-bona fede (soġġettiva) ta’ manifattur jew bejjiegħ bl-imnut tista’ taffettwa l-impressjoni (oġġettiva) mogħtija lill-konsumatur bl-użu ta’ isem ġeografiku fuq tikketta.
70.
Għaldaqstant, nissuġġerixxi li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għat-tieni domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju għandha tkun li l-isem ta’ prodott tal-ikel li jevoka post, iżda li mhuwiex irreġistrat bħala DOP jew IĠP, jista’ jintuża b’mod leġittimu kemm-il darba l-isem ma jintużax b’mod li jista’ jqarraq bil-konsumatur li jkun raġonevolment informat sew, osservanti u prudenti. Meta jevalwaw jekk dan huwiex il-każ, il-qrati nazzjonali jistgħu jikkunsidraw it-tul tal- użu tal-isem. Il-bona fede (jew mala fede) tal-produttur hija, madankollu, irrelevanti.
It-tielet domanda
Fuq l-ammissibbiltà
71.
Il-Gvern Taljan jargumenta li t-tielet domanda hija inammissibbli għaliex il-kawża quddiem il-qorti nazzjonali ma tikkonċernax trade marks kollettivi. Ir-reġjun tal-Emilia-Romagna la huwa l-proprjetarju tat-trade mark, u lanqas jallega li GSI kisritha. Barra minn hekk, il-Gvern Taljan issuġġerixxa matul is-seduta li l-qorti tar-rinviju kienet ikkonċernata biss b’jekk l-ittikkettjar ta’ GSI setax iqarraq bil-konsumatur, u li minkejja l-intervent tal-APTSF fil-proċeduri, allegazzjoni li kien hemm ksur ta’ trade mark kollettiva ma kinitx parti mill-kawża quddiem il-qorti nazzjonali.
72.
Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirrifjuta li tirrispondi għal domanda preliminari jekk din ma jkollha ebda relazzjoni mal-fatti attwali tal-kawża prinċipali jew mal-għan tagħha (
24
). It-tielet domanda preliminari tistaqsi jekk id-Direttiva 89/104 tistax tipprovdi bażi oħra biex twaqqaf lil GSI milli tuża l-isem “Salame Felino”. Madankollu, is-sanzjoni amministrattiva kkontestata fil-proċeduri prinċipali kienet ibbażata biss fuq ksur allegat tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jittrasponu l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/13.
73.
Għalkemm is-sanzjoni amministrattiva osservat li “Salame Felino” hija trade mark rreġistrata, dan kien fil-kuntest biex jiġi stabbilit li l-użu minn GSI tal-isem “Salame tipo Felino” kien iqarraq bil-konsumaturi. Bl-istess mod, GSI irreferiet għall-użu in bona fede tal-isem “Salame Felino” minn kummerċjanti barra mill-muniċipalità ta’ Felino b’relazzjoni għal trade mark kollettiva bħala parti mill-argument tagħha li l-użu li hija għamlet mill-isem fuq l-ittikkettjar ma kienx iqarraq bil-konsumaturi.
74.
In-nuqqas ta’ kwalunkwe allegazzjoni li kien hemm ksur ta’ trade mark kollettiva (
25
) jindika li l-kwistjoni dwar jekk detentur ta’ trade mark kollettiva jistax jopponi għall-użu in bona fede ta’ isem simili għal dak li jinsab fit-trade mark kollettiva hija irrelevanti għall-kwistjoni ċentrali quddiem il-qorti nazzjonali, jiġifieri, iċ-ċirkustanzi li fihom kumpannija tista’ tqarraq bil-konsumaturi bl-użu ta’ isem ġeografiku fuq l-ittikkettjar tal-prodotti tagħha.
75.
It-tielet domanda b’hekk hija inammissibbli.
Konklużjoni
76.
Għaldaqstant nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għall-ewwel żewġ domandi magħmula mit-Tribunale Civile di Modena skont kif ġej:
(1)
L-Artikoli 3(1) u 13(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2081/92 tal-14 ta’ Lulju 1992 dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjoni tal-oriġini tal-prodotti agrikoli u l-prodotti tal-ikel (li saru l-Artikoli 3(1) u 13(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 510/06) għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-isem ta’ prodott tal-ikel li jkun fih riferimenti ġeografiċi, li fir-rigward tiegħu tkun saret applikazzjoni għal reġistrazzjoni bħala denominazzjoni ta’ oriġini protetta jew indikazzjoni ġeografika protetta skont dawk ir-regolamenti ma jistax jiġi preżunt li huwa ġeneriku sakemm il-Kummissjoni ma tkunx ċaħdet l-applikazzjoni fuq il-bażi li l-isem sar ġeneriku.
(2)
L-istess dispożizzjonijiet, moqrija flimkien mal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/13/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Marzu 2000 fuq l-approssimazzjoni ta’ liġijiet tal-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma’ tikkettjar, preżentazzjoni u riklamar ta’ oġġetti tal-ikel, għandhom jiġi interpretati fis-sens li l-isem ta’ prodott tal-ikel li jevoka post, iżda li mhuwiex irreġistrat bħala denominazzjoni ta’ oriġini protetta jew indikazzjoni ġeografika protetta, jista’ jintuża b’mod leġittimu kemm-il darba l-isem ma jintużax b’mod li jista’ jqarraq bil-konsumatur li jkun raġonevolment infurmat sew, osservanti u prudenti. Meta jevalwaw jekk dan huwiex il-każ, il-qrati nazzjonali jistgħu jikkunsidraw it-tul ta’ użu tal-isem. Il-bona fede (jew mala fede) tal-produttur hija, madankollu, irrelevanti.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 13, p. 4)(iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 2081/92” jew ir-“Regolament”).
(
3
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 5, p. 75 (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 2000/13”). Din id-direttiva ssostitwixxiet id-Direttiva tal-Kunsill 79/112/KEE tat-18 ta’ Diċembru 1978 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar l-ittikkettar, il-preżentazzjoni u r-riklamar ta’ prodotti tal-ikel għall-bejgħ lill-konsumatur aħħari (ĠU 1979 L 33, p. 1) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 79/112”).
(
4
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 92 (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 89/104”). Din id-direttiva ġiet imħassra bid-Direttiva 2008/95 KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Ottubru 2008 biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU 2008 L 299, p. 25), iżda kienet fis-seħħ meta ġraw il-fatti tal-kawża li tinsab quddiem il-qorti nazzjonali.
(
5
)	Dan ir-regolament ġie ssostitwit, b’effett mill-31 ta’ Marzu 2006, bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 510/2006, tal-20 ta’ Marzu 2006, dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjonijiet tal-oriġini għall-prodotti agrikoli u l-oġġetti tal-ikel (ĠU L 335M, p. 213). L-Artikoli 3(1) u 13(3) tar-regolament preċedenti huma issa riprodotti fir-regolament sussegwenti bħala l-Artikoli 3(1) u 13(2) rispettivament. La dawn id-dispożizzjonijiet u lanqas is-sostituzzjonijiet li saru għal dispożizzjonijiet oħrajn iċċitati minni ma nbidlu b’tali mod li jaffettwa r-riżoluzzjoni tad-domandi preliminari. Għalkemm is-sanzjoni kkontestata (ara infra, il-punt 21) ġiet imposta wara li dan l-aħħar regolament daħal fis-seħħ, il-ksur allegat f’din il-kawża seħħ fl-2002. Għaldaqstant nirreferi għad-dispożizzjonijiet tar-regolament preċedenti, u l-kummenti tiegħi japplikaw, mutatis mutandis, għar-regolament sussegwententi.
(
6
)	Kif enfasizzat fid-disa’ premessa tal-preambolu tar-Regolament.
(
7
)	Il-Premessa 1 tad-Direttiva 2000/13 tgħid li dik id-direttiva kienet intiża biex tikkonsolida l-bidliet li saru lid-Direttiva 79/112. Id-Direttiva 2000/13 sussegwentement ġiet interpretata fuq dik il-bażi (ara, pereżempju, il-punt 53 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Stix-Hackl fis-sentenza tat-23 ta’ Novembru 2006, Lidl Italia, C-315/05, Ġabra p. I-11181).
(
8
)	L-ewwel tliet subparagrafi. It-tieni u t-tielet subparagrafi huma kif emendati bir-Regolament (KE) Nru 535/97, tas-17 ta’ Marzu 1997, (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 20, p. 352).
(
9
)	Din tal-aħħar hija tradotta bil-Malti bħala “Salami tat-tip Felino”.
(
10
)	Ara s-sentenza l-iktar reċenti f’dan ir-rigward: is-sentenza tat-8 ta’ Mejju 2006, Danske Svineproducenter, (C-491/06, Ġabra p. I-3339, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
11
)	Il-fatt li taħt l-Artikolu 5(5) tar-Regolament, meta applikazzjoni għall-protezzjoni ta’ isem tkun ġiet sottomessa lill-Kummissjoni mill-awtoritajiet relevanti ta’ Stat Membru, dak l-Istat Membru jista’ jagħti protezzjoni tranżitorja lil dak l-isem fi ħdan il-fruntieri tiegħu waqt li l-applikazzjoni tkun pendenti, fil-fehma tiegħi b’ebda mod ma jaffettwa l-pożizzjoni.
(
12
)	Fil-punt 133 tal-konklużjonijiet tiegħu ppreżentati fis-sentenza Il-Ġermanja u d-Danimarka vs Il-Kummissjoni (C-465/02 u C-466/02, Ġabra p. I-9115), l-Avukat Ġenerali Ruíz-Jarabo Colomer jgħid, bħala parti minn kjarifika utli tan-natura ta’ isem ġeneriku, li l-ismijiet ġeneriċi huma ismijiet li jkunu għaddew minn proċess ta’ vulgarizzazzjoni. Fil-fehma tiegħi din id-definizzjoni tiddefinixxi b’mod preċiż din il-frażi.
(
13
)	Sentenzi, Il-Ġermanja u Id-Danimarka vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, (punti 75 sa 100), u tas-26 ta’ Frar 2008, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C-132/05, Ġabra p. I-957), b’mod partikolari l-punt 53.
(
14
)	It-tieni premessa tar-Regolament.
(
15
)	It-tielet premessa tar-Regolament.
(
16
)	Ir-raba’ premessa tar-Regolament.
(
17
)	Il-ħames premessa tar-Regolament.
(
18
)	Is-seba’ premessa tar-Regolament.
(
19
)	Ara wkoll il-punt 60 et seq.
(
20
)	L-APTSF irreferiet għal numru ta’ sentenzi nazzjonali f’dan ir-rigward. Madankollu, tali konstatazzjoni taħt ir-Regolament għandha ssir mill-Kummissjoni, u mill-Kummissjoni biss.
(
21
)	Ara s-sentenzi tas-6 ta’ Lulju 1995, Mars (C-470/93, Ġabra p. I-1923, punt 24); tas-16 ta’ Lulju 1998 Gut Springenheide u Tusky, (C-210/96, Ġabra p. I-4657, punt 31) u tat-13 ta’ Jannar 2000, Estée Lauder (C-220/98, Ġabra p. I-117, punt 30). Fil-punt 54 tal-konklużjonijiet tiegħu fis-sentenza tal-15 ta’ Lulju 2004, Douwe Egberts (C-239/02, Ġabra p. I-7007), l-Avukat Ġenerali Geelhoed żied li dan jippresupponi li, qabel ma jakkwista prodott partikolari (għall-ewwel darba), konsumatur dejjem jagħti kas tal-informazzjoni fuq it-tikketta u li huwa kapaċi wkoll jevalwa l-valur ta’ dik l-informazzjoni.
(
22
)	Ħlief jekk l-isem inkwistjoni jkun sempliċi indikazzjoni ġeografika ta’ sors u ma jkunx intiż biex jagħti informazzjoni lill-konsumatur dwar il-karatteristiċi tal-prodott: Ara s-sentenza tas-7 ta’ Novembru 2000, Warsteiner Brauerei (C-312/98, Ġabra p. I-9187, punt 44).
(
23
)	F’dan ir-rigward, jidhirli li informazzjoni li tindika fejn jinsabu l-kwartieri ġenerali ta’ kumpannija mhux neċessarjament tgħid lill-konsumaturi fejn attwalment sar il-prodott.
(
24
)	Ara s-sentenza tad-19 ta’ April 2007, Asemfo (C-295/05, Ġabra p. I-2999, punt 31).
(
25
)	Tabilħaqq, l-APTSF, li għandha żewġ trade marks figurattivi kollettivi, targumenta li lanqas biss huwa possibbli li l-użu ta’ isem ġeografiku jmur kontra dawk it-trade marks.