62022TJ0781_RES
Kawża T‑781/22
Madre Querida et
vs
Il‑Kummissjoni Ewropea
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (Is-Seba’ Awla Estiża) tal‑11 ta’ Ġunju 2025
“Politika komuni tas-sajd – Artikolu 9 tar-Regolament (UE) 2016/2336 – Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2022/1614 – Metodi u kriterji għad-determinazzjoni ta’ żoni li fihom jeżistu jew jistgħu jeżistu ekosistemi vulnerabbli tal-baħar – Tfassil ta’ lista taż-żoni li fihom l-eżistenza ta’ ekosistemi vulnerabbli tal-baħar hija pprovata jew probabbli – Stabbiliment ta’ żoni ta’ protezzjoni – Eċċezzjoni ta’ illegalità – Proporzjonalità”
Sajd – Konservazzjoni tar-riżorsi tal-baħar – Protezzjoni tal-ekosistemi vulnerabbli tal-baħar – Lista taż-żoni li fihom jeżistu jew jistgħu jeżistu tali ekosistemi – Kriterji ta’ determinazzjoni – Evalwazzjoni tal-effetti negattivi sinjifikattivi tal-irkapti passivi f’kull żona inkluża f’din il-lista – Esklużjoni – Ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità – Assenza
(Regolamenti tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1380/2013, Artikolu 4 u 2016/2336, Artikolu 9(4), (6) u (8); Regolament tal-Kunsill Nru 734/2008, Artikolu 2; Regolament tal-Kummissjoni 2022/1614)
(ara l-punti 30, 31, 38, 41 sa 46, 48 sa 52, 54, 56, 69, 70 u 103)
Sajd – Konservazzjoni tar-riżorsi tal-baħar – Protezzjoni tal-ekosistemi vulnerabbli tal-baħar – Lista taż-żoni li fihom jeżistu jew jistgħu jeżistu tali ekosistemi – Metodu ta’ determinazzjoni – Setgħa ta’ evalwazzjoni tal-Kummissjoni – Stabbiliment ta’ żoni ta’ lqugħ ta’ protezzjoni – Ammissibbiltà – Ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità – Assenza
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2016/2336, Artikolu 9; Regolament tal-Kummissjoni 2022/1614)
(ara l-punti 80, 83, 91 sa 95, u 97)
Atti tal-istituzzjonijiet – Leġiżlazzjoni bażika u leġiżlazzjoni ta’ implimentazzjoni – Leġiżlazzjoni ta’ implimentazzjoni li la tista’ temenda u lanqas tista’ tikkompleta l-elementi essenzjali tal-leġiżlazzjoni bażika – Klassifikazzjoni tal-elementi essenzjali – Teħid inkunsiderazzjoni tal-karatteristiċi u tal-ispeċifikazzjonijiet tal-qasam ikkonċernat – Atti ta’ implimentazzjoni li jistabbilixxu lista taż-żoni li fihom jeżistu jew jistgħu jeżistu ekosistemi vulnerabbli tal-baħar – Konkretizzazzjoni tas-sistema ta’ protezzjoni ta’ dawn l-ekosistemi adottata mir-Regolament bażiku – Ammissibbiltà
(Artikolu 291(2) TFUE; Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2016/2336, Artikoli 9(6))
(ara l-punti 117 sa 120, 123 sa 126)
Sajd – Konservazzjoni tar-riżorsi tal-baħar – Approċċ ta’ prekawzjoni u approċċ ibbażat fuq l-ekosistema fil-qasam tal-ġestjoni tas-sajd – Protezzjoni tal-ekosistemi vulnerabbli tal-baħar – Projbizzjoni tas-sajd permezz ta’ kwalunkwe rkaptu tal-qiegħ fiż-żoni kollha li fihom jeżistu jew jistgħu jeżistu ekosistemi vulnerabbli tal-baħar – Ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni u tal-prinċipju ta’ proporzjonalità – Assenza
(Regolamenti tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1380/2013, Artikoli 2(1) sa (3) u 5(a), (f), (i) u (j), u l-punti (8) u (9) tal-Artikolu 4(1), u 2016/2336, Artikolu 9(9); Regolament tal-Kunsill Nru 734/2008, Artikolu 2)
(ara l-punti 135, 141, 143, 150 sa 152, u 155)
Sunt
Fil-kuntest ta’ żewġ rikorsi għal annullament li kienu jirrigwardaw ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni 2022/1614 (
1
), il-Qorti Ġenerali, b’awla estiża ta’ ħames Imħallfin bħala l-kulleġġ ġudikanti, ippreċiżat il-kriterji ta’ determinazzjoni taż-żoni li fihom jeżistu, jew jistgħu jeżistu, ekosistemi vulnerabbli tal-baħar (iktar ’il quddiem l-“EVB”), fid-dawl tal-prinċipji li jirriżultaw mir-Regolament 2016/2336 (
2
) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament bażiku”).
Ir-Regolament Nru 1380/2013 (
3
) dwar il-Politika Komuni tas-Sajd (PKS) jipprevedi, fost affarijiet oħra, l-adozzjoni ta’ miżuri għall-konservazzjoni u għall-isfruttament sostenibbli tar-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar. F’dan il-kuntest, l-Artikolu 9(6) tar-Regolament bażiku jipprevedi l-adozzjoni ta’ atti ta’ implimentazzjoni għat-tfassil ta’ lista taż-żoni li fihom jeżistu jew jistgħu jeżistu EVB (iktar ’il quddiem iż-“żoni EVB”). Skont l-Artikolu 9(9) tar-Regolament bażiku, is-sajd bl-irkapti tal-qiegħ huwa pprojbit f’dawn iż-żoni.
Fil‑15 ta’ Settembru 2022, il-Kummissjoni Ewropea adottat, permezz tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni 2022/1614, din il-lista abbażi ta’ żewġ opinjonijiet tal-Kunsill Internazzjonali għall-Esplorazzjoni tal-Baħar (ICES).
Ir-Renju ta’ Spanja, diversi kumpanniji rregolati mid-dritt Spanjol li kienu proprjetarji ta’ bastimenti tas-sajd, kif ukoll organizzazzjoni ta’ produtturi ta’ prodotti tas-sajd li tiġbor flimkien dawn il-kumpanniji talbu lill-Qorti Ġenerali l-annullament ta’ dan ir-regolament ta’ implimentazzjoni, f’dak li jirrigwarda t-tfassil ta’ din il-lista. Insostenn tar-rikorsi tagħhom, huma invokaw, minn naħa, il-ksur mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tar-Regolament bażiku u ta’ ċerti prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni u, min-naħa l-oħra, l-invalidità tal-Artikolu 9(6) u (9) tar-Regolament bażiku.
Permezz tas-sentenzi tagħha, il-Qorti Ġenerali ċaħdet iż-żewġ rikorsi kollha kemm huma.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fl-ewwel lok, il-Qorti Ġenerali eżaminat jekk il-Kummissjoni kinitx kisret ir-Regolament bażiku, il-prinċipju ta’ proporzjonalità jew il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni fit-tfassil tal-lista taż-żoni EVB, fil-kuntest ta’ lmenti marbuta mal-impatt ta’ ċerti tipi ta’ rkapti tas-sajd, minn naħa, u mal-metodoloġija użata għad-delimitazzjoni taż-żoni, min-naħa l-oħra.
Fir-rigward tat-tipi ta’ rkapti tas-sajd, il-Qorti Ġenerali interpretat, qabel kollox, l-Artikolu 9(6) tar-Regolament bażiku sabiex tiddefinixxi l-kriterji ta’ determinazzjoni taż-żoni EVB u sabiex tiddetermina jekk din id-dispożizzjoni kinitx teħtieġ evalwazzjoni tal-effetti negattivi sinjifikattivi tas-sajd f’dawn iż-żoni b’irkapti passivi tal-qiegħ, jiġifieri rkapti tas-sajd installati f’punt preċiż fl-ambjent tal-baħar. Fil-fatt, skont ir-rikorrenti, il-Kummissjoni kellha tevalwa l-impatt ta’ dawn l-irkapti, sa fejn dawn allegatament kellhom impatt negattiv iżgħar fuq l-EVB meta mqabbla ma’ rkapti mobbli tal-qiegħ. Barra minn hekk, ir-rikorrenti fil-kawża T‑781/22 qiesu li t-trattament identiku, mingħajr raġuni oġġettiva, tal-irkapti tas-sajd passivi u mobbli kien jikser il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni.
Issa, l-Artikolu 9(6) tar-Regolament bażiku la jeżiġi tali evalwazzjoni u lanqas approċċ ta’ ġestjoni tas-sajd, jew saħansitra ta’ ġestjoni li jinkludi l-evalwazzjoni tal-konsegwenzi tal-miżuri ta’ protezzjoni tal-EVB ikkonċernati fuq l-attivitajiet tas-sajd u fuq il-ħajja ekonomika u soċjali.
Fil-fatt, l-ewwel nett, mid-definizzjonijiet previsti mir-Regolament bażiku u mir-Regolament Nru 734/2008 (
4
) jirriżulta li l-eżistenza ta’ EVB tintwera jew tiġi indikata minn elementi marbuta man-natura u mal-kwantità tal-ispeċijiet li jiltaqgħu magħhom kemm irkapti mobbli kif ukoll irkapti passivi. Barra minn hekk, il-preżenza pprovata jew probabbli tal-ispeċijiet protetti twassal għall-klassifikazzjoni taż-żoni rilevanti bħala żoni EVB sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni tagħhom kontra l-irkapti tal-qiegħ b’mod ġenerali. Żona tista’ għalhekk tiġi kklassifikata bħala żona EVB minħabba l-effetti negattivi sinjifikattivi li jirriżultaw mill-użu biss tal-irkapti mobbli tal-qiegħ jew mill-użu tal-irkapti tal-qiegħ b’mod ġenerali, mingħajr ma din il-klassifikazzjoni tkun tista’ tiġi kkontestata fil-konfront tal-irkapti passivi tal-qiegħ. Issa, f’tali ċirkustanzi, it-tfassil tal-lista ta’ dawn iż-żoni ma setax jiddependi mill-analiżi komparattiva tal-irkapti mobbli u passivi, anki jekk kellu jitqies li dawn tal-aħħar setgħu joħolqu riskju inqas mill-irkapti mobbli.
It-tieni nett, kien jirriżulta wkoll mil-Linji Gwida tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-Nazzjonijiet Uniti (FAO), li għalihom jagħmel riferiment ir-Regolament Bażiku għall-finijiet tal-evalwazzjoni annwali taż-żoni EVB, li l-klassifikazzjoni ta’ ekosistema tal-baħar bħala vulnerabbli ma kinitx tippreżupponi eżami tal-effetti negattivi tal-irkapti passivi tal-qiegħ, peress li din il-klassifikazzjoni kienet ibbażata fuq il-karatteristiċi tal-ekosistema stess.
It-tielet nett, skont analiżi teleoloġika u sistematika tal-Artikolu 9(6) tar-Regolament bażiku, ma setax jiġi dedott minn din id-dispożizzjoni li approċċ ta’ ġestjoni, li jinkludi r-rekwiżit ta’ evalwazzjoni tal-konsegwenzi tal-miżuri ta’ konservazzjoni tal-EVB fuq l-attivitajiet tas-sajd u fuq il-ħajja ekonomika u soċjali, kellu jiġi applikat għat-tfassil tal-lista taż-żoni EVB. Għall-kuntrarju, tali approċċ kien ikun inkompatibbli mal-kunċett ta’ “att ta’ implimentazzjoni”, peress li dan jemenda jew jikkompleta r-Regolament bażiku fl-elementi essenzjali tiegħu dwar il-protezzjoni tal-EVB. Fil-fatt, il-Kummissjoni ma setgħet twettaq, fil-kuntest tal-kompetenzi mogħtija lilha sabiex tadotta regolament ta’ implimentazzjoni, ebda bbilanċjar bejn il-protezzjoni tal-EVB u għanijiet oħra tal-PKS.
Sussegwentement, sa fejn wieħed kellu jibbaża ruħu, waqt it-tfassil tal-lista taż-żoni EVB, fuq il-karatteristiċi tal-ekosistemi nfushom, b’teħid inkunsiderazzjoni tar-riskju ta’ dannu marbut mal-effetti negattivi sinjifikattivi li jirriżultaw, b’mod ġenerali, mill-użu tal-irkapti tal-qiegħ, l-assenza ta’ analiżi, mill-ICES u mill-Kummissjoni, tal-effetti dannużi tal-irkapti passivi, lanqas ma kienet tikkostitwixxi ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità. Fl-aħħar nett, peress li l-kwistjoni tat-tip konkret ta’ rkaptu użat għas-sajd, mobbli jew passiv, ma kinitx tiddetermina l-indikazzjoni ta’ dawn iż-żoni, l-argument dwar id-diskriminazzjoni minħabba l-assenza ta’ tali analiżi lanqas ma seta’ jintlaqa’.
Fir-rigward tal-metodoloġija ta’ determinazzjoni konkreta taż-żoni EVB, il-Qorti Ġenerali ma kkonstatatx ksur tar-Regolament bażiku jew tal-prinċipju ta’ proporzjonalità. L-għażla tal-metodoloġija taqa’, fil-fatt, taħt is-setgħa ta’ evalwazzjoni wiesgħa tal-Kummissjoni fir-rigward tal-applikazzjoni tal-kriterji għat-tfassil tal-lista ta’ dawn iż-żoni. F’dan il-każ, ebda element ma kien jippermetti li jitqies li l-Kummissjoni manifestament marret lil hinn mill-marġni ta’ evalwazzjoni tagħha bl-użu tal-metodoloġija meħuda inkunsiderazzjoni mill-ICES fl-opinjonijiet tiegħu, jew li hija ma użatx l-aħjar informazzjoni xjentifika u teknika disponibbli.
Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-eċċezzjoni ta’ illegalità mqajma mir-rikorrenti. Minn naħa, ir-rikorrenti invokaw ksur tal-Artikolu 291 TFUE sa fejn l-Artikolu 9(6) tar-Regolament bażiku kien jirreferi għal att ta’ implimentazzjoni sabiex jikkompleta l-elementi essenzjali tiegħu. Min-naħa l-oħra, il-projbizzjoni indiskriminata tas-sajd bl-irkapti tal-qiegħ kollha fiż-żoni EVB prevista fl-Artikolu 9(9) tal-istess regolament kienet allegatament tikser ir-regoli tal-PKS, il-prinċipju ta’ proporzjonalità u obbligu ta’ motivazzjoni speċifiku għall-għażliet magħmula.
Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk l-Artikolu 9(6) tar-Regolament bażiku kienx jagħmel riferiment għal att ta’ implimentazzjoni sabiex jikkompleta l-elementi essenzjali tiegħu, jew anki dawk mhux essenzjali, ġie rrilevat li l-atti ta’ implimentazzjoni msemmija minn din id-dispożizzjoni kienu sempliċement jippreċiżaw iż-żoni EVB u għalhekk kienu jikkonkretizzaw ratione loci s-sistema ta’ protezzjoni tal-EVB adottata minn dan l-artikolu. F’dan ir-rigward, l-elementi essenzjali li jikkonċernaw id-definizzjoni u l-kriterji ta’ identifikazzjoni ta’ EVB, l-indikaturi ta’ EVB u l-proċedura ta’ tfassil tal-lista ta’ dawn l-ekosistemi kienu diġà jirriżultaw mill-Artikolu 9 tar-Regolament bażiku.
Għaldaqstant, il-Kummissjoni fasslet il-lista b’applikazzjoni ta’ kriterji materjali tal-EVB suffiċjentement ċari u preċiżi u abbażi ta’ proċedura ddefinita wkoll mir-Regolament bażiku, filwaqt li kellha, fl-istess ħin, ċerta setgħa ta’ evalwazzjoni, b’mod partikolari waqt l-istabbiliment tal-metodoloġija preċiża fir-rigward tal-applikazzjoni tal-kriterji previsti mil-leġiżlatur. Barra minn hekk, il-Kummissjoni aġixxiet fil-kuntest tas-setgħat tagħha ta’ eżekuzzjoni u mhux ta’ ġestjoni tal-PKS. F’dan il-kuntest, hija setgħet tieħu inkunsiderazzjoni elementi relatati mal-attivitajiet tas-sajd imwettqa sabiex tevalwa l-probabbiltà tal-eżistenza (kontinwa) ta’ EVB.
F’dak li kien jirrigwarda l-projbizzjoni indiskriminata stabbilita mill-Artikolu 9(9) tar-Regolament bażiku, mingħajr teħid inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, tal-impatt ekonomiku u soċjali tagħha, mir-Regolament Nru 1380/2013 jirriżulta li s-sostenibbiltà fit-tul mil-lat ambjentali tal-attivitajiet tas-sajd timplika li jitnaqqsu kemm jista’ jkun l-effetti ta’ dawn l-attivitajiet fuq l-ekosistema tal-baħar, billi jiġi applikat l-approċċ ta’ prekawzjoni fil-qasam tal-ġestjoni tas-sajd kif ukoll l-approċċ ibbażat fuq l-ekosistema.
Issa, fil-kuntest tal-ibbilanċjar tal-interessi inkwistjoni, inerenti għall-adozzjoni tal-miżuri ta’ konservazzjoni tar-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar, il-leġiżlatur igawdi minn marġni ta’ evalwazzjoni wiesa’. L-għażla tiegħu li jadotta tali miżuri hija suġġetta għal stħarriġ mill-qorti tal-Unjoni li għandha tillimita ruħha li tivverifika jekk il-miżura inkwistjoni tkunx ivvizzjata bi żball manifest jew b’użu ħażin ta’ poter jew jekk il-leġiżlatur ikunx eċċeda manifestament il-limiti tas-setgħa ta’ evalwazzjoni tiegħu. Il-leġiżlatur ma huwiex obbligat iwettaq evalwazzjoni speċifika u motivata tal-interess tal-protezzjoni tal-ambjent tal-baħar mal-interessi tal-persuni li jwettqu attivitajiet ta’ sajd u l-aspetti soċjoekonomiċi ta’ dawn l-attivitajiet. Fil-fatt, fil-kuntest tal-miżuri tekniċi, l-awtur tal-att ma huwiex obbligat jipprevedi motivazzjoni speċifika għall-għażla tiegħu jekk l-att ikkontestat ikun juri l-essenzjal tal-għan imfittex, bħalma kien il-każ hawnhekk.
Skont il-Qorti Ġenerali, ma ntweriex li l-leġiżlatur manifestament eċċeda l-limiti tas-setgħa ta’ evalwazzjoni tiegħu. B’mod partikolari, ir-rikorrenti ma pproduċewx provi suffiċjentement preċiżi u konvinċenti ta’ natura li jistabbilixxu li l-irkapti passivi ma kellhomx effetti negattivi fuq l-EVB, b’tali mod li kien eskluż, f’approċċ ibbażat fuq l-ekosistema u fuq il-prekawzjoni, ir-riskju, issostanzjat mid-duttrina xjentifika, li dawn l-irkapti tas-sajd joħolqu għall-EVB, b’mod partikolari waqt l-użu repetut tagħhom u l-irkupru tagħhom.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, il-leġiżlatur tal-Unjoni, fl-eżerċizzju tas-setgħa ta’ evalwazzjoni wiesgħa tiegħu f’dan il-qasam, seta’ jqis bħala neċessarju sabiex jiġi evitat ir-riskju tal-effetti dannużi tal-irkapti passivi, minkejja l-effetti negattivi soċjoekonomiċi probabbli, il-projbizzjoni tas-sajd bl-irkapti tal-qiegħ b’mod ġenerali fiż-żoni EVB.
(
1
)	Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2022/1614 tal-15 ta’ Settembru 2022 li jiddetermina ż-żoni eżistenti tas-sajd fil-baħar fond u l-istabbiliment ta’ lista taż-żoni fejn huwa magħruf li jinsabu jew li x’aktarx ikun hemm ekosistemi vulnerabbli tal-baħar (ĠU 2022, L 242, p. 1).
(
2
)	Regolament (UE) 2016/2336 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta’ Diċembru 2016 li jistabbilixxi kondizzjonijiet speċifiċi għas-sajd tal-istokkijiet tal-baħar fond fl-Atlantiku tal-Grigal u dispożizzjonijiet għas-sajd fl-ilmijiet internazzjonali tal-Atlantiku tal-Grigal u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2347/2002 (ĠU 2016, L 354, p. 1).
(
3
)	Regolament (UE) Nru 1380/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Diċembru 2013 dwar il-Politika Komuni tas-Sajd, li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1954/2003 u (KE) Nru 1224/2009 u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 2371/2002 u (KE) Nru 639/2004 u d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2004/585/KE (ĠU 2013, L 354, p. 22).
(
4
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 734/2008 tal‑15 ta’ Lulju 2008 dwar il-protezzjoni ta’ ekosistemi marini vulnerabbli f’ibħra internazzjonali mill-impatti ħżiena ta’ l-irkaptu tas-sajd tal-qiegħ (ĠU 2008, Vol. 201, p. 8), u b’mod partikolari l-Artikolu 2(b) sa (d) tiegħu, dwar il-kunċetti ta’ “EVB”, ta’ “effetti negattivi sinjifikattivi” u ta’ “irkapti tal-qiegħ”.