61991J0014
ΈΚΘΕΣΗ ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ
στην υπόθεση C- 14/91 (
*1
)
Ι — Κανονιστικό πλαίσιο
Η δασμολογική κλάση 2106 (παρασκευάσματα διατροφής που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού ) του κεφαλαίου 21 του Κοινού Δασμολογίου (διάφορα παρασκευάσματα διατροφής) περιλαμβάνει την ακόλουθη κλάση 9091:
« —
που δεν περιέχουν λιπαρές ύλες που προέρχονται από το γάλα, πρωτεΐνες γάλακτος, ζαχαρόζη, ισογλυκόζη, γλυκόζη, άμυλα κάθε είδους ή που περιέχουν κατά βάρος λιγότερο του 1,5 ο/ο λιπαρές ύλες που προέρχονται από το γάλα, λιγότερο του 2,5 % πρωτεΐνες γάλακτος, λιγότερο του 5 % ζαχαρόζη ή ισογλυκόζη, λιγότερο του 5o/ο γλυκόζη ή άμυλα κάθε είδους
(...)»
Στη δασμολογική κλάση 3823 του κεφαλαίου 38 (διάφορα προϊόντα των χημικών βιομηχανιών) περιλαμβάνονται:
« Συνδετικά παρασκευασμένα για καλούπια ή πυρήνες χυτηρίου· χημικά προϊόντα και παρασκευάσματα των χημικών ή συναφών βιομηχανιών (στα οποία περιλαμβάνονται και εκείνα που αποτελούνται από μίγματα φυσικών προϊόντων ), που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού. Προϊόντα που είναι υπολείμματα των χημικών ή συναφών βιομηχανιών και δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού:
(...)»
Στη διάκριση 60 της ανωτέρω κλάσεως περιλαμβάνονται:
« —
Σορβιτόλη άλλη από εκείνη της διακρίσεως 2905 44:
—
σε υδατικό διάλυμα:
—
που περιέχει D-μαννίτη σε αναλογία κατώτερη ή ίση του 2 % κατά βάρος, η οποία υπολογίζεται στην περιεκτικότητα του σε D-γλυκιτόλη (... )
—
άλλη (... )
—
άλλη:
—
που περιέχει D-μαννίτη σε αναλογία κατώτερη ή ίση του 2 % κατά βάρος, η οποία υπολογίζεται στην περιεκτικότητα του σε D-γλυκιτόλη (... )
—
άλλη (... ) »
Κατά την 44η συνοδό της, της 1ης Απριλίου 1980, που ασχολήθηκε με το εναρμονισμένο σύστημα χαρακτηρισμού και κωδικοποιήσεως των εμπορευμάτων, η επιτροπή ονοματολογίας του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας ενέκρινε τη σημείωση 1. β, αναφορικά με το κεφάλαιο 38. Στη σημείωση αυτή αναφέρεται:
« 1.
Το κεφάλαιο αυτό δεν περιλαμβάνει:
(...)
β)
Τα μίγματα χημικών προϊόντων και ουσιών διατροφής ή άλλα που έχουν θρεπτική αξία, των τύπων που χρησιμοποιούνται στην παρασκευή τροφίμων για την ανθρώπινη κατανάλωση ( κλάση 2106, γενικά )·
(...)»
Στη σχετική επεξηγηματική σημείωση αναφέρεται ότι:
« Σκοπός της σημειώσεως αυτής είναι να αποκλείσει την υπαγωγή στο κεφάλαιο 38 των μιγμάτων χημικών προϊόντων και ουσιών διατροφής. Δυστυχώς, ο όρος “ ουσίες διατροφής” δεν καλύπτει ορισμένες ουσίες, οι οποίες έχουν θρεπτική αξία, αλλά μπορούν επίσης να θεωρηθούν ως χημικά προϊόντα. Κατά συνέπεια, οι παράγραφοι 14 και 15 της επεξηγηματικής σημειώσεως του 2107 αφορούν τα παρασκευάσματα που έχουν ως βάση χημικά προϊόντα και ουσίες όπως η σορβιτόλη και η λακτόζη ( σάκχαρα της κλάσεως 2943 ή της κλάσεως 1702 ). Στην αγορά κυκλοφορούν πολλά τέτοια παρασκευάσματα για διαβητικούς, τα οποία έχουν συνήθως ως βάση τη σορβιτόλη και τα οποία, μολονότι έχουν θρεπτική αξία, δύσκολα θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως “ ουσίες διατροφής ” (... ) »
Κατά την 4η συνοδό της, από 4ης έως 8ης Φεβρουαρίου 1991, η επιστημονική υποεπιτροπή του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας κατάρτισε πίνακα απλών συστατικών που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως ουσίες διατροφής ή ως άλλες ουσίες που έχουν θρεπτική αξία. Ο πίνακας αυτός είναι ο ακόλουθος:
Κεφάλαιο
Περιλαμβάνονται
Εξαιρούνται
36 έως 37
Όλα τα προϊόντα
38
Σορβιτόλη και μίγματα μονό-, δικαι τρι- εστέρων λαδιών γλυκερίνης της κλάσεως 3823
Ολα τα προϊόντα εκτός από εκείνα που μνημονεύονται στη στήλη « περιλαμβάνονται »
39
Προϊόντα διατροφής ( π.χ. η αμυλοπεκτίνη και η αμυλόζη της κλάσεως 3913)
40 έως 97
Όλα τα προϊόντα
II — Πραγματικά περιστατικά και διαδικασία
1.
Η Oberfinanzdirektion München, καθής της κύριας δίκης, χορήγησε στις 12 Σεπτεμβρίου 1988 στην επιχείρηση SuCrest GmbH, προσφεύγουσα της κύριας δίκης, τέσσερις επίσημες γνωματεύσεις δασμολογικής κατατάξεως ορισμένων γαλακτοποιητών που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ειδών αρτοποιίας, ζυμαρικών με βάση το σιρόπι σορβιτόλης ( 70 ο/ο της ξηράς ύλης ), μονογλυκεριδίων, διγλυκεριδίων και νερού — τα παρασκευάσματα αυτά περιείχαν, εξάλλου, καροτινέλαιο και προπυλενογλυκόλη — κατατάσσοντας τα στη διάκριση 2106 9091 του κεφαλαίου 21 της συνδυασμένης ονοματολογίας του Κοινού Δασμολογίου ( « άλλα » παρασκευάσματα διατροφής που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού, που δεν περιέχουν λιπαρές ουσίες που προέρχονται από το γάλα).
2.
Η Oberfinanzdirektion με απόφαση της απέρριψε τις διοικητικές ενστάσεις της προσφεύγουσας της κύριας δίκης, της 22ας Σεπτεμβρίου 1988, με τις οποίες ζητούσε τη δασμολογική κατάταξη στην κλάση 3823 του κεφαλαίου 38 [χημικά προϊόντα και παρασκευάσματα των χημικών ή συναφών βιομηχανιών (στα οποία περιλαμβάνονται και εκείνα που αποτελούνται από μίγματα φυσικών προϊόντων ), που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού ], με το αιτιολογικό ότι τα επίδικα παρασκευάσματα ήταν μίγματα χημικών προϊόντων και ουσιών διατροφής που έχουν θρεπτική αξία, προοριζόμενα για την παρασκευή τροφίμων, ιδίως την παρασκευή ειδών αρτοποιίας, αποκλειόμενα, κατά συνέπεια, από το κεφάλαιο 38 του Κοινού Δασμολογίου. Κατά της αποφάσεως αυτής η επιχείρηση SuCrest GmbH προσέφυγε στη δικαιοσύνη.
3.
Το Bundesfinanzhof, το οποίο επελήφθη της διαφοράς, φρονεί ότι η απόφαση στην παρούσα υπόθεση εξαρτάται κυρίως από την ερμηνεία διατάξεως του κοινοτικού δικαίου. Η διάταξη αυτή, η σημείωση 1. β του κεφαλαίου 38 του Κοινού Δασμολογίου αποκλείει από το εν λόγω κεφάλαιο τα μίγματα χημικών προϊόντων και ουσιών διατροφής ή άλλα που έχουν θρεπτική αξία, των τύπων που χρησιμοποιούνται στην παρασκευή τροφίμων για την ανθρώπινη κατανάλωση.
4.
Το Bundesfinanzhof τονίζει ότι κλίνει μάλλον προς την αποδοχή της απόψεως που υποστήριξε η προσφεύγουσα, ότι δηλαδή στην παρούσα υπόθεση δεν συντρέχουν τα στοιχεία εκείνα που θα απέκλειαν την κατάταξη των εν λόγω μιγμάτων στην προαναφερθείσα δασμολογική κλάση. Κατά την άποψη του, από το γράμμα της εν λόγω διατάξεως συνάγεται ότι οι « ουσίες διατροφής ή άλλες που έχουν θρεπτική αξία » δεν μπορεί παρά να είναι ουσίες οι οποίες αυτές καθαυτές θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως χημικά προϊόντα. Ωστόσο, τα σιρόπια σορβιτόλης, που περιέχονται στη σύνθεση των εν λόγω παρασκευασμάτων, εμπίπτουν στη διάκριση 382360 του Κοινού Δασμολογίου. Εξάλλου, η σορβιτόλη, η οποία είναι συνθετική γλυκαντική ουσία δεν μπορεί να θεωρηθεί ως τρόφιμο που έχει θρεπτική αξία. Το ίδιο ισχύει και για τα μονογλυκερίδια και τα διγλυκερίδια. Το στοιχείο που υπογράμμισε η καθής, ότι δηλαδή τα γλυκερίδια αυτά έχουν σημασία από φυσιολογικής πλευράς, ως στοιχεία που διευκολύνουν τον μεταβολισμό των λιπιδίων, δεν αποτελεί στοιχείο επαρκές για τη συναγωγή συμπερασμάτων ως προς τις θρεπτικές τους ιδιότητες. Η προπυλενογλυκόλη και το καροτινέλαιο (χρωστικές ουσίες) δεν μπορούν, εν πάση περιπτώσει, να θεωρηθούν ως θρεπτικές ουσίες.
5.
Κατά το Bundesfinanzhof, εάν κριθεί ότι η κατάταξη πρέπει να γίνει στην κλάση 3823, θα εξακολουθούσαν να υπάρχουν ορισμένες αμφιβολίες ως προς την αξιολόγηση του σιροπιοό της σορβιτόλης και των γλυκεριδίων ( ως θρεπτικών ουσιών — βλ. επεξηγηματικές σημειώσεις για τη δασμολογική κλάση 2106 — SH — σημείο 33.0: γνωμοδότηση για τις « πρόσθετες ουσίες για την αρτοποιία », μεταξύ άλλων αυτά που έχουν ως βάση τα γλυκερίδια, ακόμα και αν περιέχουν σακχαρόζη — θρεπτική ουσία η οποία δεν περιέχεται στα επίδικα προϊόντα ).
6.
Tta τον λόγο αυτόν το Bundesfinanzhof, με Διάταξη της 27ης Νοεμβρίου 1990, αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
« Πρέπει το Κοινό Δασμολόγιο — συνδυασμένη ονοματολογία — να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι οι γαλακτοποιητές που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ζυμαρικών και οι οποίοι αποτελούνται κυρίως από σιρόπι σορβιτόλης ( 70 ο/ο της ξηράς ύλης ), καθώς και μονογλυκερίδια και διγλυκερίδια δεν υπάγονται, ως “ μίγματα ”, στο κεφάλαιο 38, βάσει της σημειώσεως 1. β του εν λόγω κεφαλαίου, αλλά στην κλάση 2106; »
7.
Η Διάταξη παραπομπής πρωτοκολλήθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 16 Ιανουαρίου 1991.
8.
Κατά το άρθρο 20 του Πρωτοκόλλου περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις η καθής της κύριας δίκης, εκπροσωπούμενη από τον Reinhart Patsch, και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Antonio Aresu, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας και τον Roberto Hayder, εθνικό υπάλληλο που έχει τεθεί στη διάθεση της Νομικής Υπηρεσίας.
9.
Το Δικαστήριο, κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων.
10.
Κατ' εφαρμογή του άρθρου 95, παράγραφοι 1 και 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, το Δικαστήριο ανέθεσε την εκδίκαση της υποθέσεως στο τέταρτο τμήμα.
III — Γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο
1.
Η καθής της κύριας δίκης τονίζει ότι η διαφορά αναφέρεται στο αν η σορβιτόλη, τα μονογλυκερίδια και τα διγλυκερίδια εμπίπτουν στην ομάδα των « ουσιών που έχουν θρεπτική αξία », όπως αυτή ορίζεται στην προαναφερθείσα σημείωση 1. β του κεφαλαίου 38.
Η καθής υποστηρίζει ότι στο ερώτημα αυτό πρέπει να δοθεί καταφατική απάντηση εάν οι ουσίες αυτές μεταβολίζονται κατά τρόπο ίδιο ή παρόμοιο με τον τρόπο μεταβολισμού των συστατικών των συνήθων τροφίμων, καθώς και αν συμβάλλουν, με την ενέργεια που αποδίδουν, στη συντήρηση της ζωής ανθρώπων ή ζώων. Κατά την άποψη της, αυτό συμβαίνει με τη σορβιτόλη και τα μονογλυκερίδια ή τα διγλυκερίδια. Κατά συνέπεια, οι ουσίες αυτές έχουν θρεπτική αξία.
α) Η οορβιτόλη
Η σορβιτόλη είναι σακχαροαλκοόλη ευρέως διαδεδομένη στο ζωικό βασίλειο. Διαφέρει από τα σάκχαρα, ειδικότερα τα μονοσακχαρίδια, επειδή έχει δύο άτομα υδρογόνου επιπλέον. Όπως και η ζάχαρη, έχει ευχάριστη γλυκιά γεύση.
Η σορβιτόλη απαντάται κυρίως στους καρπούς σουρβίας (5 έως 12 % ), στα δαμάσκηνα, τα μήλα, τα αχλάδια, τα ροδάκινα και τα βερύκοκκα ( 1 έως 5 %). Οι συμπυκνωμένοι χυμοί αχλαδιού και τα παρασκευάσματα με βάση τα δαμάσκηνα περιέχουν ισχυρώς εμπλουτισμένη σορβιτόλη ( έ ως 20 %).
Με τη δράση ενός φυσικού ενζύμου (της αποϋδρογονομένης σορβιτόλης), η σορβιτόλη μεταβάλλεται στο ήπαρ των ανθρώπων και των θηλαστικών σε φρουκτόζη, η οποία με τη σειρά της υφίσταται άμεσο μεταβολισμό, μεταβάλλεται δηλαδή σε γλυκογόνο. Το γλυκογόνο είναι αποθεματική ουσία η οποία αποτελείται από μονάδες γλυκόζης και περιέχεται κυρίως στο ήπαρ, αλλά και σε άλλα κύτταρα. Η ενέργεια της σορβιτόλης, η οποία ανέρχεται σε 17 kj (4 kcal ) ανά γραμμάριο, είναι ισοδύναμη με εκείνη των σακχάρων.
Η σορβιτόλη απέκτησε μεγάλη σημασία στη βιομηχανία τροφίμων. Υποκατέστησε τα συνήθη σάκχαρα στα διάφορα τροφικά παρασκευάσματα για τους ακόλουθους λόγους:
1)
Η σορβιτόλη, η οποία λαμβάνεται από του στόματος, απορροφάται βραδέως, στον ρυθμό της πέψεως, και μεταβολίζεται βραδέως σε γλυκόζη μέσω της φρουκτόζης και των γλυκογενών, αποτελεί υποκατάστατο ζαχαρεως το οποίο συνιστάται στους διαβητικούς.
2)
Επειδή η σορβιτόλη αποτελεί για τα βακτηρίδια της στοματικής κοιλότητας υπόστρωμα πολύ λιγότερο ευνοϊκό για την ανάπτυξη τους από ό,τι τα μονοσακχαρίδια και τα δισακχαρίδια, τα προϊόντα χωρίς ζάχαρη που περιέχουν γλυκαντικά με βάση τη σορβιτόλη, τα οποία δεν βλάπτουν τα δόντια, απέκτησαν μεγάλη σημασία. Η σορβιτόλη χρησιμοποιείται για την παρασκευή σκληρών καραμελών χωρίς ζάχαρη και μπορεί επίσης να διατεθεί σε μικρούς κύβους που χρησιμοποιούνται ως γλυκαντικό.
Η σορβιτόλη μεταβάλλεται και αποικοδομείται στον οργανισμό των ανθρώπων και των ζώων με τη δράση των ενδογενών ενζύμων. Η ενέργεια που αποδίδει, η οποία ανέρχεται σε 17 kj (4 kcal ) ανά γραμμάριο ισοδυναμεί με την ενέργεια των συνήθων σακχάρων. Συνεπώς, όπως και τα συνήθη σάκχαρα, η σορβιτόλη είναι ουσία που έχει θρεπτική αξία.
β) Μονογλυκερίδια και διγλυκερίδια
Τα λιπίδια που χρησιμοποιούνται στη διατροφή αποτελούνται από γλυκερίνη και οξέα ελαίων ( εστέρες ). Η γλυκερίνη είναι αλκοόλη τριπλής συνθέσεως. Οι τρεις ομάδες αλκοόλης συνδυάζονται στα λιπίδια με τα οξέα ελαίων. Γι' αυτό οι ουσίες αυτές καλούνται « τριγλυκερίδια ».
Στα μονογλυκερίδια και τα διγλυκερίδια μόνο μία ή δύο από τις τρεις ομάδες αλκοόλης συνδυάζονται με τα οξέα ελαίων. Δεδομένου ότι τα λιπίδια ερχόμενα σε επαφή με το νερό αποσυντίθενται μέσω υδρολύσεως (διαλύεται ο συνδυασμός μεταξύ ενός ή περισσοτέρων ομάδων αλκοόλης και των οξέων ελαίων), τα μονογλυκερίδια και τα διγλυκερίδια αποτελούν συχνά τα συνήθη συστατικά των λιπιδίων σε φυσική κατάσταση.
Τα λιπίδια που εξάγονται από πυρήνες καρπών που έχουν υποστεί ζημία περιέχουν σχεδόν πάντοτε οξέα ελαίων, καθώς και μονογλυκερίδια και διγλυκερίδια σε ελεύθερη κατάσταση. Είναι γνωστό ότι το φοινικέλαιο ( λιπίδιο εξαγόμενο από τους καρπούς του φοινικόδενδρου που είναι γνωστό ως Elaeis Guineensis ) μπορεί να περιέχει, εάν δεν ληφθούν ειδικές προφυλάξεις κατά την εξαγωγή του ελαίου, ιδιαίτερα σημαντικές ποσότητες οξέων ελαίων και μονογλυκεριδίων και διγλυκεριδίων, λόγω της υψηλής περιεκτικότητας των εν λόγω καρπών σε ένζυμα τα οποία προκαλούν την υδρόλυση των λιπιδίων ( λιπάσες ).
Η καθής αναπτύσσει, κατόπιν, τον τρόπο με τον οποίο τα προκαλούντα την υδρόλυση ένζυμα μεταβάλλουν τα τριγλυκερίδια, δηλαδή τα λιπίδια, στον στόμαχο των ανθρώπων και των ζώων.
Τα προϊόντα που υπέστησαν υδρόλυση απορροφώνται από τα επιθηλιακά κύτταρα του βλεννώδους του λεπτού εντέρου, είτε υπό μορφή υδροδιαλυτού συνδυασμού οξέων ελαίων — χολικών οξέων και μικύλλων μονογλυκεριδίων, οξέων ελαίων και χολικών αλάτων, είτε υπό μορφή τριγλυκεριδίων και διγλυκεριδίων που έχουν υποστεί ελαφρά γαλακτική ζύμωση.
Ο αρχικός μεταβολισμός πραγματοποιείται με την αποικοδόμηση οξέων ελαίων που προήλθαν από την υδρόλυση των μονογλυκεριδίων, διγλυκεριδίων και τριγλυκεριδίων, σύμφωνα με την αρχή της « οξειδώσεως β ». Πρόκειται για διαδικασία ιδιαίτερα περίπλοκη. Το κυριότερο τελικό προϊόν που προέρχεται από την οξείδωση αυτή είναι το « ενεργό ακετικό οξύ » το οποίο « καίγεται » κατά το πέρας της διαδικασίας, αποδίδοντας αντίστοιχη ζωική ενέργεια.
Τα μονογλυκερίδια και τα διγλυκερίδια είναι ουσίες οι οποίες συνήθως συνοδεύουν τα λιπίδια φυτικής προελεύσεως. Όπως και τα λιπίδια υπό στενή έννοια, είναι εστέρες οξέων ελαίων γλυκερίνης και των πρώτων ενδιαμέσων προϊόντων που απορρέουν από τη φυσική αποικοδόμηση των λιπιδίων στον οργανισμό. Τόσο τα μονογλυκερίδια, όσο και τα διγλυκερίδια και τα τριγλυκερίδια, αποδίδουν ενέργεια από την αποικοδόμηση των εν λόγω ουσιών στον οργανισμό του ανθρώπου ή του ζώου διά της « καύσεως » του « ενεργού ακετικού οξέος » το οποίο προήλθε από την οξείδωση β των οξέων ελαίων.
Η καθής φρονεί, για τους λόγους αυτούς, ότι τα μονογλυκερίδια και τα διγλυκερίδια είναι, όπως και τα τριγλυκερίδια, ουσίες (λιπίδια) που έχουν θρεπτική αξία.
2.
Η Επιτροπή τονίζει ότι το προδικαστικό ερώτημα αφορά την κατάταξη ορισμένων γαλακτοποιητών που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή προϊόντων αρτοποιίας (ιδίως παξιμαδιών) στις δασμολογικές κλάσεις της συνδυασμένης ονοματολογίας, σύμφωνα με τους κανόνες του κανονισμού ( ΕΟΚ ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο. Οι εν λόγω γαλακτοποιητές αφορούν τα προϊόντα που παρασκευάζονται με βάση το σιρόπι σορβιτόλης, μονό- και δι- γλυκερίδια καθώς και νερό, εμπλουτισμένα με τη χρωστική ουσία καροτινέλαιο ή προπυλενογλυκόλη.
Η Επιτροπή τονίζει, επίσης, ότι το προδικαστικό ερώτημα αναφέρεται στην ερμηνεία της προαναφερθείσας σημειώσεως 1. β, του κεφαλαίου 38, αφορά δηλαδή το πρόβλημα αν οι γαλακτοποιητές που χρησιμοποιούνται από την προσφεύγουσα μπορούν να θεωρηθούν ως μίγματα χημικών προϊόντων και τροφίμων ή άλλων ουσιών που έχουν θρεπτική αξία και που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή τροφίμων. Σε μια τέτοια περίπτωση θα έπρεπε να αποκλειστεί η κατάταξη των γαλακτοποιητών στη δασμολογική κλάση 3823. Αντιθέτως θα έπρεπε να καταταγούν στην κλάση 2106.
Η Επιτροπή στηρίζει τη νομική της αξιολόγηση στο γεγονός ότι, κατά το γράμμα της σημειώσεως, τα « μίγματα » πρέπει να θεωρούνται ως παρασκευάσματα για τα οποία χρησιμοποιούνται τόσο χημικά προϊόντα όσο και τρόφιμα ή άλλες ουσίες που έχουν θρεπτική αξία. Συνεπώς, απαιτείται η ακριβής αξιολόγηση των συστατικών των εν λόγω γαλακτοποιητών.
Κατά την άποψη της Επιτροπής, το σιρόπι σορβιτόλης πυκνότητας 70 ο/ο ξηράς ύλης και τα μονό- και δι- γλυκερίδια είναι χημικά προϊόντα. Οι δύο αυτές κατηγορίες ουσιών πρέπει να καταταγούν χωριστά στη δασμολογική κλάση 3823. Όσον αφορά το σιρόπι σορβιτόλης που χρησιμοποιείται στη συγκεκριμένη περίπτωση, το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από τη διάκριση 382360 της ονοματολογίας, όπου αναγράφεται « σορβιτόλη άλλη από εκείνη της διακρίσεως 290544, σε υδατικό διάλυμα ».
Στις επεξηγηματικές σημειώσεις του εναρμονισμένου συστήματος του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας που αναφέρονται στην κλάση 3823, το τμήμα Β, σημείο 5, καλύπτει ακριβώς τα σιρόπια σορβιτόλης, η περιεκτικότητα των οποίων σε σορβιτόλη περιλαμβάνεται μεταξύ 60 και 80 ο/ο ξηρού προϊόντος, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση. Κατά τα περιλαμβανόμενα στο τμήμα Β, σημείο 11, των επεξηγηματικών σημειώσεων, πρέπει επίσης να κατατάσσονται στην κλάση 3823 τα μίγματα μονό, δι- και τριεστέρων οξέων ελαίων γλυκερίνης, που χρησιμοποιούνται ως γαλακτοποιητές λιπαρών ουσιών.
Κατά την άποψη της Επιτροπής, οι δύο αυτές κατηγορίες ουσιών δεν πρέπει, επομένως, να θεωρούνται ως τρόφιμα, δεδομένου ότι υπάγονται στα τμήματα Ι έως IV της ονοματολογίας, αλλά ως « ουσίες διατροφής ή άλλα που έχουν θρεπτική αξία », κατά την έννοια της σημειώσεως 1. β του κεφαλαίου 38.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι στην ονοματολογία των Βρυξελλών, του 1950, η οποία χρησιμοποιόταν προηγουμένως, η διάταξη αυτή ήταν διατυπωμένη κατά τρόπο που εκάλυπτε « τα μίγματα χημικών προϊόντων και ουσιών διατροφής ». Η επιτροπή ονοματολογίας του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας διαπίστωσε, στο πλαίσιο των προπαρασκευαστικών εργασιών της για την κατάρτιση ενός εναρμονισμένου συστήματος, ότι η έννοια των « ουσιών διατροφής » δεν εκάλυπτε ορισμένες χημικές ουσίες που έχουν θρεπτική αξία, όπως π.χ. τη σορβιτόλη. Αποφασίστηκε, συνεπώς, η αλλαγή της διατυπώσεως της εν λόγω διατάξεως — η οποία διαμορφώθηκε όπως έχει σήμερα — κατά τρόπο που να περιλαμβάνει επίσης και τις εν λόγω ουσίες. Όσον αφορά τη σορβιτόλη και τους μονό-, δι- και τρι-, εστέρες οξέων ελαίων γλυκερίνης, της κλάσεως 3823, σε γνωμάτευση της επιστημονικής υποεπιτροπής του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας, επιβεβαιώθηκε ρητώς η κατά τη νέα διατύπωση της σημειώσεως 1. β διεύρυνση της έννοιας « άλλες ουσίες που έχουν θρεπτική αξία ».
Κατά την άποψη της Επιτροπής, το ζήτημα που τίθεται, επομένως, είναι να διευκρινιστεί αν ο όρος « μίγμα », όπως χρησιμοποιείται στην εν λόγω σημείωση, καλύπτει επίσης και τα παρασκευάσματα εκείνα, τα συστατικά των οποίων έχουν και τους δύο τύπους χαρακτηριστικών που απαριθμούνται στη διάταξη, δηλαδή τόσο τα χαρακτηριστικά των χημικών προϊόντων όσο και των ουσιών που έχουν θρεπτική αξία. Δεν υπάρχει σχετικώς αμφιβολία ότι το συγκεκριμένο προϊόν, δηλαδή οι γαλακτοποιητές, χρησιμοποιούνται για την παρασκευή τροφίμων, ιδίως για την παρασκευή ειδών αρτοποιίας.
Κατά την άποψη της Επιτροπής ο σκοπός της διατάξεως επιβάλλει, στη συγκεκριμένη περίπτωση, να ληφθεί ως βάση ο όρος « μίγμα » κατά την έννοια της εν λόγω διατάξεως άλλως, δεν θα λαμβανόταν υπόψη ένα από τα χαρακτηριστικά που παρουσιάζουν πράγματι οι αντίστοιχες ουσίες. Κατά μείζονα λόγο, αυτό ισχύει για τους γαλακτοποιητές που περιέχουν πρόσθετες ουσίες, καθόσον μικρή μόνο σημασία έχει το αν οι πρόσθετες αυτές ουσίες είναι χημικά προϊόντα ή ουσίες που έχουν θρεπτική αξία.
Η Επιτροπή φρονεί ότι οι επεξηγηματικές σημειώσεις του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας που αφορούν την κλάση 3823 επιβεβαιώνουν την ερμηνεία αυτή. Στις εν λόγω σημειώσεις περιλαμβάνονται επίσης ως παρασκευάσματα ( χημικά ή μη ), τα μίγματα ( μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οι γαλακτοποιητές) ή τα διαλύματα. Διευκρινίζεται, εξάλλου, ότι η κλάση 3823 δεν περιλαμβάνει τα μίγματα χημικών προϊόντων και ουσιών διατροφής ή άλλων ουσιών που έχουν θρεπτική αξία, όπως αυτών που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ορισμένων τροφίμων, είτε ως συστατικά των τροφίμων αυτών, είτε ως βελτιωτικά ορισμένων χαρακτηριστικών τους, όπως τα βελτιωτικά που χρησιμοποιούνται στην αρτοποιία, τη ζαχαροπλαστική, ή στην παραγωγή παξιμαδιών.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι στην εισαγωγική φράση των παρατηρήσεων που περιλαμβάνονται στις επεξηγηματικές σημειώσεις, η οποία αφορά επίσης τη σορβιτόλη ( σημείο 5 ) και τα γλυκερίδια ( σημείο 11 ) διευκρινίζεται, εξάλλου, ότι οι απαριθμούμενες ουσίες μπορούν να περιλαμβάνονται μεταξύ των χημικών προϊόντων που εμπίπτουν στην εν λόγω κλάση μόνο εφόσον δεν έρχονται σε αντίθεση με τις επιφυλάξεις που διατυπώνονται στις προκαταρκτικές σημειώσεις. Μπορεί, επομένως, να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η χρησιμοποίηση ουσιών που περιέχονται στους γαλακτοποιητές που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ουσιών διατροφής δεν δικαιολογεί την κατάταξη των εν λόγω γαλακτοποιητών στην επικουρική κλάση 3823 « χημικά προϊόντα ».
Δεδομένου ότι δεν τίθεται ζήτημα στην παρούσα υπόθεση ειδικής κατατάξεως των γαλακτοποιητών στη δασμολογική κλάση « τρόφιμα », πρέπει να ληφθεί υπόψη η επικουρική κλάση 2106, που αναφέρεται στην επεξηγηματική σημείωση 1. β του κεφαλαίου 38.
Η Επιτροπή, κατά συνέπεια, προτείνει να δοθεί η ακόλουθη απάντηση στο προδικαστικό ερώτημα:
« Το Κοινό Δασμολόγιο — συνδυασμένη ονοματολογία — έχει την έννοια ότι οι γαλακτοποιητές που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ειδών αρτοποιίας και αποτελούνται κυρίως από σιρόπι σορβιτόλης (70 ο/ο της ξηράς ύλης ), καθώς και από μονό- και διγλυκερίδια, πρέπει, ως “ μίγματα ” να αποκλείονται από το κεφάλαιο 38, κατά την έννοια της σημειώσεως 1. β του εν λόγω κεφαλαίου και να κατατάσσονται στη δασμολογική κλάση 2106. »
ΙV — Προφορική διαδικασία
Κατά την προφορική διαδικασία η προσφεύγουσα της κύριας δίκης υποστήριξε ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα πρέπει να κατατάσσονται στο κεφάλαιο 38 του Κοινού Δασμολογίου.
Μ. Diez de Velasco
εισηγητής δικαστής
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.