62007CC0300
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
MAZÁK
ippreżentati fis-16 ta’ Diċembru 2008 (
1
)
Kawża C-300/07
Hans & Christophorus Oymanns GbR, Orthopädie Schuhtechnik
vs
AOK Rheinland/Hamburg
“Direttiva 2004/18/KE — Kuntratti pubbliċi għal provvisti u għal servizzi — Fondi pubbliċi tal-assigurazzjoni tas-saħħa — Korpi rregolati bid-dritt pubbliku — Awtoritajiet kontraenti — Sejħa għal offerti — Manifattura u provvista ta’ żraben ortopediċi mfasslin individwalment għall-bżonnijiet tal-pazjenti — Pariri ddettaljati mogħtija lill-pazjenti”
1.
Permezz tat-talba għal deċiżjoni preliminari preżenti, l-Awla tal-Appell fil-qasam tal-għoti ta’ kuntratti pubbliċi tal-Oberlandesgericht Düsseldorf (il-Ġermanja) qed titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tinterpreta d-Direttiva 2004/18/KE fil-kuntest tal-fondi pubbliċi Ġermaniżi tal-assigurazzjoni tal-mard (
2
). Il-qorti tar-rinviju qed titlob, essenzjalment, jekk dawn il-fondi jikkostitwixxux korpi rregolati bid-dritt pubbliku, u għalhekk awtoritajiet kontraenti, u kif wieħed għandu jikklassifika l-kuntratt inkwistjoni.
I — Il-kuntest ġuridiku
A — Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
2.
L-Artikolu 1(9) tad-Direttiva 2004/18 jipprovdi:
“‘Awtoritajiet kuntrattwali’ [kontraenti] tfisser l-awtoritajiet Statali, reġjonali jew lokali, korpi rregolati bil-liġi pubblika [bid-dritt pubbliku], assoċjazzjonijiet li ġew iffurmati b’waħda jew ħafna minn dawn l-awtoritajiet jew wieħed jew aktar minn dawn il-korpi rregolati bil-liġi pubblika [bid-dritt pubbliku].
‘korp irregolat bil-liġi pubblika’ [bid-dritt pubbliku] jfisser kull korp:
(a)
stabbilit għall-għan speċifiku li jilħaq il-bżonnijiet fl-interess pubbliku, li m’għandhomx karattru industrijali jew kummerċjali;
(b)
li għandhom personalità legali;
(c)
ffinanzjati, [fil]-biċċa l-kbira, mill-Istat, [awtoritajiet reġjonali jew lokali], jew korpi oħra rregolati mill-liġi pubblika [bid-dritt pubbliku]; jew suġġetti għas-superviżjoni maniġerjali minn dawk il-korpi; jew għandhom bord amministrattiv, maniġerjali jew superviżorju, li aktar minn nofs il-membri tagħhom huma appuntati mill-awtoritajiet Statali, reġjonali jew lokali, jew minn korpi oħra rregolati bil-liġi pubblika [bid-dritt pubbliku]
List[i] ta’ korpi m’humiex eżawrjenti u kategoriji ta’ korpi rregolati bil-liġi pubblika [bid-dritt pubbliku] li jissodisfaw il-kriterji [msemmija fl-inċiżi] (a), (b) and (c) tat-tieni subparagrafu huma mniżżla fl-Anness III. L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni b’kull tibdil fil-list[i] ta’ korpi jew kategoriji ta’ korpi.”
3.
Fil-Parti III, Kategorija 1.1 tal-Anness III tad-Direttiva hemm imniżżel taħt “Ġermanja” dan li ġej: “Sozialversicherungen (Krankenkassen, Unfall- und Rentenversicherungsträger)/(istituzzjonijiet tas-sigurtà soċjali: fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa, tal-inċidenti u tal-pensjoni)”.
4.
L-Artikolu 79 tad-direttiva, intitolat “Emendi”, jipprovdi li “skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 77(2), il-Kummissjoni tista’ temenda […] (d) il-listi tal-korpi u kategoriji ta’ korpi [rregolati] bil-liġi pubblika [bid-dritt pubbliku] fl-Anness III, meta, fuq il-bażi ta’ notifiki mill-Istati Membri, dawn jinstabu [li jkunu] neċessarji […]”.
5.
L-Artikolu 1 tad-Direttiva, intitolat “Definizzjonijiet”, jipprovdi kif ġej:
(a)
‘Kuntratti pubbliċi’ huma kuntratti għall-interess tal-flus konklużi bil-miktub bejn wieħed jew iktar operaturi ekonomiċi u li għandhom bħala objettiv tagħhom l-esekuzzjoni tax-xogħlijiet, il-provvista tal-prodotti jew il-provvista tas-servizzi fi ħdan it-tifsira ta’ din id-Direttiva.
[…]
(c)
‘Kuntratti għal provvisti pubbliċi’ huma kuntratti pubbliċi barra dawk [imsemmija] f’(b) li għandhom bħala objettiv tagħhom il-bejgħ, il-kera, flus li jiddaħħlu mill-kera jew ħlas bin-nifs, bil- jew mingħajr l-għażla li tixtri, tal-prodotti.
[…]
(d)
‘Kuntratti għal servizzi pubbliċi’ huma kuntratti pubbliċi barra kuntratti għall-xogħlijiet pubbliċi jew kuntratti għall-provvisti li għandhom bħala għan il-provvista tas-servizzi [msemmija].
Kuntratt pubbliku li għandu bħala għan [kemm] il-prodotti u s-servizzi skont it-tifsira tal-Anness II irid jiġi kkonsidrat bħala ‘kuntratt għal servizz pubbliku’ jekk il-valur tas-servizzi inkwistjoni jiżboq dak tal-prodotti koperti bil-kuntratt.
[…]
4.   ‘Konċessjoni tas-servizz’ huwa kuntratt tal-istess tip bħal kuntratt għas-servizz pubbliku ħlief għall-fatt li l-konsiderazzjoni [għall-provvista tas-servizzi tikkonsisti jew fid-dritt, waħdu, li tisfrutta s-servizz jew f’dan id-dritt flimkien ma’ ħlas].
5.   ‘Qafas ta’ ftehim’ hu ftehim bejn awtorità kuntrattwali [kontraenti] [waħda jew aktar] u operatur ekonomiku [wieħed jew aktar], [li jkollu l-għan] li jiġu stabbiliti t-termini li jirregolaw il-kuntratti li jiġu mogħtija f’ċertu perijodu stabbilit, b’mod partikolari fir-rigward tal-prezz u, fejn [ikun] xieraq, il-kwantità prevista.
[…]”
6.
L-Artikolu 32 tad-Direttiva jipprovdi li “[bl-]għan li jiġi konkluż [qafas ta’ ftehim], awtoritajiet kuntrattwali [kontraenti] għandhom isegwu r-regoli ta’ proċedura [msemmija] f’din id-Direttiva […]”
7.
L-Artikolu 21 tad-Direttiva jipprovdi li “Kuntratti li għandhom bħala l-oġġettiv tagħhom servizzi elenkati fl-Anness II B għandhom ikunu suġġetti biss għall-Artikolu 23 u l-Artikolu 35(4)”.
8.
Is-suġġett tal-Kategorija Nru 25 tal-Anness II B huwa “Saħħa u servizzi soċjali”.
9.
L-Artikolu 22 tad-Direttiva jipprovdi li “kuntratti li għandhom bħala objettiv tagħhom servizzi elenkati fl-Anness II A u servizzi elenkati fl-Anness II B għandhom jiġu mogħtija skont l-Artikoli 23 sa 55 fejn il-valur tas-servizzi elenkati fl-Anness II A huwa ikbar mill-valur tas-servizzi elenkati fl-Anness II B. F’każi[jiet] oħra, il-kuntratti għandhom jingħataw skont l-Artikolu 23 u l-Artikolu 35(4).”
10.
Fl-aħħar nett, l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 1999/44/KE (
3
) jipprovdi li “kuntratti għall-forniment [provvista] ta’ oġġetti tal-konsum li għandhom ikunu manifatturati jew prodotti għandhom jinftehmu wkoll li huma kuntratti ta’ bejgħ għall-iskop ta’ din id-Direttiva”.
B — Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
11.
Is-sistema tas-saħħa pubblika Ġermaniża u l-organizzazzjoni u l-finanzjament ta’ fondi pubbliċi tal-assigurazzjoni tas-saħħa f’dak il-pajjiż huma ttratti fil-Kotba IV u V tas-Sozialgesetzbuch (il-Kodiċi Soċjali; iktar ’il quddiem l-“SGB”). Il-Paragrafu 1(1) tal-SGB jipprovdi li dawk il-fondi għandhom, bħala komunità bbażata fuq il-prinċipju tas-solidarjetà, il-funzjoni li jżommu, jirreġeneraw u jtejjbu s-saħħa tal-persuni assigurati.
12.
Fondi pubbliċi tal-assigurazzjoni tas-saħħa huma korpi rregolati bid-dritt pubbliku u għandhom personalità legali kif ukoll dritt li jmexxu lilhom infushom. Filwaqt li persuni assigurati taħt l-iskema obbligatorja jistgħu jagħżlu fond pubbliku tal-assigurazzjoni tas-saħħa partikolari, huma ma jistgħux jagħżlu bejn fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa privati u pubbliċi. Il-fondi huma ffinanzjati permezz ta’ (i) kontribuzzjonijiet obbligatorji minn persuni assigurati; (ii) ħlasijiet diretti mill-Istat Federali u (iii) ħlasijiet kompensatorji mis-sistema ta’ kumpens finanzjarju, komposta minn diversi fondi pubbliċi tal-assigurazzjoni tas-saħħa, u mill-mekkaniżmu ta’ kumpens tar-riskju strutturali.
13.
L-ammont tal-kontribuzzjonijiet jiddependi biss fuq l-introjtu tal-assigurat, sal-limitu tal-introjtu għal dik li hi stima tal-kontribuzzjonijiet. Fatturi oħra, bħall-età, mard preċedenti jew in-numru ta’ persuni koassigurati, huma irrilevanti. Fil-prattika, is-sehem tal-assigurat fil-kontribuzzjonijiet titnaqqas minn min iħaddem mis-salarju tal-impjegat, u l-kontribuzzjoni — flimkien mas-sehem tal-kontribuzzjoni dovuta minn min iħaddem — imbagħad titħallas lill-fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa. Il-ħlas u l-ġbir tal-kontribuzzjonijiet huma obbligatorji skont dispożizzjonijiet tad-dritt pubbliku.
14.
Ir-rata tal-kontribuzzjonijiet mhijiex stabbilita mill-Istat, imma mill-fondi pubbliċi tal-assigurazzjoni tas-saħħa. Dawn il-fondi jridu jikkalkolaw ir-rati b’tali mod li jkopru, meta maqgħudin ma’ riżorsi oħra, l-ispejjeż stipulati bil-liġi u jiggarantixxu li l-mezzi operattivi u riżervi pubbliċi jkunu disponibbli. L-iffissar tar-rata tal-kontribuzzjonijiet teħtieġ l-approvazzjoni tal-awtorità ta’ sorveljanza tal-Istat ta’ kull wieħed mill-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa u l-ammont tal-kontribuzzjonijiet hu sa ċertu punt stabbilit bil-liġi. Dan għandu jiġi ffissat b’tali mod li d-dħul akkumulat ma jkunx iktar baxx jew iktar għoli mill-ispiża. Peress li l-maġġoranza vasta tal-benefiċċji li jridu jiġu pprovduti huma stipulati bil-liġi, l-ammont tan-nefqa ma jistax — f’xi grad sinifikanti — jiġi direttament influwenzat mill-fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa inkwistjoni.
15.
Id- differenzi fl-ispejjeż dovuti għad-differenzi strutturali tar-riskju inerenti għall-assigurat jittaffa fil-parti l-kbira permezz tal-mekkaniżmu ta’ kumpens tar-riskju strutturali. Hemm ukoll ċertu “obbligu ta’ solidarjetà” bejn il-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa. B’dan il-mod l-Istat indirettament jiggarantixxi li jiġu mwettqa l-obbligazzjonijiet tal-fondi individwali. Il-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa għandhom dritt li jmexxu lilhom infushom u huma suġġetti għas-superviżjoni tal-Istat. Is-superviżjoni legali fis-sistema tas-saħħa Ġermaniża mhijiex limitata għal sempliċi verifika.
16.
Ċerti miżuri jeħtieġu awtorizzazzjoni mill-awtoritajiet ta’ sorveljanza, bħal tibdil fl-istatuti tal-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa, l-iffissar tar-rati tal-kontribuzzjonijiet, kostruzzjoni u l-akkwist ta’ art jew softwer. L-awtoritajiet ta’ sorveljanza huma obbligati li jivverifikaw l-amministrazzjoni kummerċjali, tal-kontijiet u dik operattiva tal-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa. L-awtorità ta’ sorveljanza tal-Istat tista’ tirrikjedi li jiġu ppreżentati dokumenti u li tinħareġ informazzjoni. Il-baġit provviżorju ta’ kull fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa għandu jiġi ppreżentat lill-awtorità ta’ sorveljanza tal-Istat fi żmien speċifikat.
17.
Ġaladarba, fil-kuntest tas-sistema inkwistjoni, l-assigurat għandu dritt, abbażi tal-fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa, għal aċċess b’xejn għas-servizzi rispettivi u mhux għal rifużjoni tal-ispejjeż, l-hekk imsejjaħ prinċipju ta’ “servizzi inspeċje”, il-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa huma nkoraġġiti li jikkonkludu ma’ fornituri differenti “skemi ta’ fornimenti [provvisti]” li huma multisettorjali jew inter-dixxiplinarji. Dawn l-“iskemi integrati ta’ fornimenti [provvisti]” huma konklużi bejn il-fondi u fornituri differenti li huma eliġibbli sabiex jipprovdu kura lill-assigurat. Huma jiddefinixxu l-ħlas dovut għall-formulazzjonijiet differenti tal-iskema integrata ta’ provvisti li huma maħsuba biex iħallsu għat-totalità tas-servizzi li l-assigurat jista’ jagħmel użu minnhom fil-kuntest tal-iskema. Huwa l-fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa li huwa parti kontraenti fl-iskema integrata ta’ provvisti u li għandu jħallas il-ħlas dovut lill-fornitur. Il-parteċipazzjoni tal-assigurati fil-formulazzjonijiet differenti tal-iskema mhijiex obbligatorja, imma ġaladarba l-assigurat ikun għażel formulazzjoni bħal din, huwa obbligat li jagħmel użu mis-servizzi tal-fornitur li miegħu l-fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa rilevanti kkonkluda kuntratt bħal dan.
II — Il-fatti u d-domandi magħmula lill-Qorti tal-Ġustizzja
18.
Permezz ta’ avviż fil-ġurnal Orthopädie-Schuhtechnik f’Ġunju 2006, AOK Rheinland, fond pubbliku tal-assigurazzjoni tas-saħħa li ngħaqad ma’ AOK Hamburg, u b’hekk ifforma l-fond konvenut fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem “AOK”), ħareġ sejħa għall-offerti, lil produtturi ta’ żraben ortopediċi, għall-manifattura u provvista ta’ żraben, adattati għas-sindromu tas-saqajn dijabetiċi, fil-kuntest tal-iskema integrata ta’ provvisti skont it-tifsira tal-Paragrafu 140a et seq tal-SGB V għall-perijodu ta’ bejn l-1 ta’ Settembru 2006 u l-. Is-servizzi li kellhom jiġu pprovduti ġew imqassmin skont l-ispiża fi gruppi differenti li għalihom l-offerent kellu jissottometti prezzijiet. Taħt l-intestatura “Kondizzjonijiet speċjali”, ġie pprovdut li pazjenti li għandhom karta tal-assigurazzjoni tas-saħħa u riċetta medika kif suppost kellhom jikkuntattjaw direttament lill-produtturi ta’ żraben rilevanti; ma kinitx meħtieġa dikjarazzjoni minn AOK li kienet qed tassumi r-responsabbiltà għall-ispejjeż. Xogħol il-parti kontraenti kien li timmanifattura u tiċċekkja żraben ortopediċi mfasslin individwalment, filwaqt li kellhom jingħataw pariri ddettaljati qabel ma jsir il-kejl, mal-fornitura u matul l-eżamijiet mediċi preskritti. Apparti l-kontribuzzjonijiet mill-pazjenti, il-ħlasijiet kellhom isiru minn AOK.
19.
Hans & Christophorus Oymanns GbR, Orthopädie Schuhtechnik (iktar ’il quddiem “Oymanns”), kumpannija taż-żraben ortopediċi, tefgħet offerta, u sussegwentement ippreżentat ilment dwar ksur tal-liġi tal-għoti tal-kuntratti. Dawn l-oġġezzjonijiet ġew miċħuda minn AOK għar-raġuni li r-regoli tal-liġi tal-għoti tal-kuntratti pubbliċi ma kienux rilevanti. Oymanns ressqet rikors għal stħarriġ ta’ għoti ta’ kuntratt quddiem l-Awla inkarigata mill-għoti tal-kuntratti li ċaħdet dan ir-rikors. Imbagħad Oymanns ippreżentat ilment minn dik id-deċiżjoni quddiem il-qorti tar-rinviju.
20.
L-Oberlandesgericht Düsseldorf iddeċida li jissospendi l-proċeduri u li jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1.
(a)
Ir-rekwiżit ta’ ‘finanzjament mill-Istat’ kif imsemmi fl-ewwel alternattiva tal-inċiż (c) tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(9) tad-direttiva għandu jiġi interpretat bħala li jinkludi sitwazzjoni fejn l-Istat jippreskrivi l-obbligu ta’ sħubija f’fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa u d-dmir li jitħallsu kontribuzzjonijiet — li l-ammont tagħhom ikun jiddependi fuq l-introjtu — għall-fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa rilevanti, li jistabbilixxi r-rata tal-kontribuzzjonijiet, imma fejn l-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa huma marbuta flimkien b’sistema ta’ finanzjament ibbażata fuq is-solidarjetà deskritta f’aktar dettall fir-raġunijiet mogħtija u l-osservanza tal-obbligi ta’ kull fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa tiġi ggarantita?
(b)
Il-kundizzjoni msemmija fit-tieni alternattiva tal-inċiż (c) tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(9), jiġifieri li l-korp ikun ‘suġġetti għas-supervizzjoni manigerjali minn dawk il-korpi‘ għandu jiġi interpretat fis-sens li s-superviżjoni legali tal-Istat li tikkonċerna transazzjonijiet preżenti u futuri — flimkien ma’ mezzi possibbli oħra ta’ intervent mill-Istat deskritti fir-raġunijiet mogħtija — huma biżżejjed biex jissodisfaw din il-kundizzjoni?
2.
Jekk l-ewwel domanda — f’parti (a) jew (b) — tiġi mwieġba fl-affermattiv, l-inċiżi (c) u (d) tal-Artikolu 1(2) tad-direttiva għandhom jiġu interpretati bħala li jfissru li l-provvista ta’ oġġetti li huma manifatturati u mfassla individwalment, fit-termini tal-forma tagħhom, biex jaqdu l-bżonnijiet tal-klijent partikolari, u dwar l-użu ta’ liema l-klijent individwali għandu jiġi mogħti parir, għandhom jiġu kklassifikati bħala ‘kuntratti għall-provvisti’ jew bħala ‘kuntratti għal servizzi’? Huwa biss il-valur tas-servizzi partikolari li għandu jiġi kkunsidrat?
3.
Jekk il-provvista msemmija fit-tieni domanda jrid jiġi jew jista’ jkun ikklassifikat bħala ‘“servizz”, l-Artikolu 1(4) tad-direttiva — li huwa differenti minn “qafas ta’ ftehim” skont it-tifsira tal-Artikolu 1(5) tad-direttiva — għandu jiġi interpretat bħala li jfisser li ‘konċessjoni tas-servizz’ tinkludi wkoll l-għoti ta’ kuntratt fil-forma fejn
—
id-deċiżjoni dwar jekk u f’liema każijiet il-kuntrattur jiġi mogħti kuntratti speċifiċi ttitieħed mhux mill-awtorità kuntrattwali, imma minn terzi persuni,
—
il-kuntrattur jiġi mħallas mill-awtorità kontrattwali għax skont il-liġi dik l-awtorità biss hija responsabbli għal ħlas dovut u hi obbligata li tipprovdi s-servizz lil terzi persuni, u
—
il-kuntattur m’għandux għalfejn jipprovdi, jew joffri skont kif ikun disponibbli, servizz ta’ kwalunkwe tip qabel l-użu tagħhom minn terzi persuni?”
21.
Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub minn Oymanns, AOK u l-Kummissjoni. Il-partijiet għamlu t-trattazzjoni tagħhom waqt is-seduta li saret fid-19 ta’ Ġunju 2008.
III — Analiżi
A — L-ewwel domanda
22.
Bl-ewwel domanda tiegħu, l-Oberlandesgericht Düsseldorf essenzjalment jistaqsi jekk l-fondi tal-assigurazzjoni tal-mard jikkostitwux korpi rregolati bid-dritt pubbliku skont it-tifsira tad-Direttiva 2004/18, peress li fil-Ġermanja huwa kkontestat jekk, minkejja li huma msemmija fl-Anness III tad-direttiva, fondi pubbliċi tal-assigurazzjoni tal-mard għandhomx jiġu kkunsidrati bħala korpi rregolati bid-dritt pubbliku.
1. L-argumenti prinċipali tal-partijiet
23.
Oymanns, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali, jargumenta li l-fatt li l-fondi Ġermanizi tal-assigurazzjoni tas-saħħa huma elenkati fl-Anness III tad-Direttiva 2004/18 jikkostitwixxi suppożizzjoni konklussiva li l-leġislatura tal-Komunità kkunsidrat dawk il-fondi bħala li huma korpi rregolati bid-dritt pubbliku. Oymanns isostni essenzjalment li l-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa huma ffinanzjati, fil-parti l-kbira, mill-Istat u li l-amministrazzjoni tagħhom hija ssorveljata mill-Istat.
24.
AOK, il-konvenut fil-kawża prinċipali, jissottometti li l-l-elenkar fl-Anness III tad-Direttiva 2004/18 huwa biss indikattiv. Fir-rigward tal-finanzjament mill-Istat, dan irid joriġina direttament minn riżorsi pubbliċi. Fl-aħħar nett, AOK jissottometti, li essenzjalment, l-awtoritajiet pubbliċi jwettqu biss stħarriġ legali.
25.
Il-Kummissjoni tosserva li l-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa huma msemmija espliċitament fl-Anness III tad-Direttiva u tikkonsidra, għalhekk, li huma għandhom jiġu kklassifikati bħala korpi rregolati bid-dritt pubbliku. Barra dan, il-Kummissjoni ssostni essenzjalment li l-fondi inkwistjoni jissodisfaw il-kundizzjonijiet biex jiġu kklassifikati b’dan il-mod.
2. Evalwazzjoni
26.
Skont l-Artikolu 1(9) tad-Direttiva 2004/18, biex jiġi stabbilit li l-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa inkwistjoni fil-kawża prinċipali jikkostitwixxu awtoritajiet kontraenti, dawn iridu jissodisfaw il-kundizzjonijiet biex jiġu kklassifikati bħala korpi rregolati bid-dritt pubbliku.
27.
B’konnessjoni ma’ dan, kif osserva l-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer fil-Kawża Bayerischer Rundfunk et, (
4
)“hija ġurisprudenza stabbilita li l-kunċett awtonomu tad-dritt Komunitarju ta’ ‘awtorità kuntrattwali [kontraenti]’ irid jiġi mogħti interpretazzjoni li hija kemm funzjonali (
5
) u wiesa”, (
6
) li tieħu konsiderazzjoni tal-fatt li l-għan huwa li jiġi evitat ir-riskju li tingħata preferenza lil offerenti jew applikanti nazzjonali kull meta jiġi mogħti kuntratt mill-awtoritajiet kuntrattwali [kontraenti] u l-possibbiltà li korpi ffinanzjati jew ikkontrollati mill-Istat jistgħu jiġu ggwidati minn konsiderazzjonijiet li ma jkunx dawk ekonomiċi. (
7
)”
28.
L-ewwel nett, il-fondi pubbliċi Ġermaniżi tal-assigurazzjoni tas-saħħa huma msemmija espliċitament fl-Anness III tad-Direttiva. L-anness inkwistjoni jinkludi lista mhux eżawrjenti ta’ korpi rregolati bid-dritt pubbliku ta’ Stati Membri li “jissodisfaw il-kriterji msemmija fl-[Artikolu 1(9)]” tad-direttiva.
29.
Għandu jiġi nnotat li l-Istati Membri ma jistgħux unilateralment jemendaw l-Anness III tad-Direttiva. L-Artikolu 1(9) tad-Direttiva jipprovdi li l-Istati Membri għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni b’kull tibdil fil-listi tagħhom ta’ korpi rregolati bid-dritt pubbliku. Isegwi mill-Artikolu 79 tad-Direttiva (
8
) li hija biss il-Kummissjoni li għandha l-poter li temenda “il-listi tal-korpi u kategoriji ta’ korpi [rregolati] mill-liġi pubblika [bid-dritt pubbliku] fl-Anness III, meta, fuq il-bażi ta’ notifiki mill-Istati Membri, dawn jinstabu [li huma] neċessarji”. Meta tagħmel dan, il-Kummissjoni hi obbligata li ssegwi l-proċedura tal-komitoloġija (
9
).Mid-dokumenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li sal-lum il-proċedura tal-komitoloġija ma ddaħħlitx fis-seħħ fir-rigward tal-fondi Ġermaniżi tal-assigurazzjoni tas-saħħa.
30.
Fid-dawl tas-suespost, jien nikkunsidra li l-fatt li l-fondi Ġermanizi tal-assigurazzjoni tas-saħħa huma elenkati fl-Anness III tad-Direttiva jagħti lok għas-suppożizzjoni li dawn għandhom jiġu kkunsidrati bħala awtoritajiet kontraenti skont id-direttiva (
10
). Filwaqt li l-lista inkluża fl-Anness III mhijiex ta’ natura eżawrjenti, il-leġislatura tal-Komunità, bl-adozzjoni tagħha tal-lista, indikat ċerti korpi li għandhom, fil-fehma tagħha, jiġu kklassifikati bħala korpi rregolati bid-dritt pubbliku (
11
). Barra dan, il-lista fl-Anness III tista’ tiġi emendata biss skont il-proċedura tal-komitoloġija deskritta hawn fuq (
12
).
31.
F’dan ir-rigward jien ninnota li l-pożizzjoni tal-leġislatura tal-Komunità hija riflessa f’sentenza tal-Bundesverfassungsgericht (Qorti Kostituzzjonali Federali) tal-31 ta’ Jannar 2008 (
13
), fejn dik il-qorti kkonkludiet li l-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa huma korpi rregolati bid-dritt pubbliku.
32.
Madankollu, jien se nuri li l-fondi Ġermaniżi tal-assigurazzjoni tas-saħħa għandhom, fi kwalsiasi każ, jiġu kklassifikati bħala awtoritajiet kontraenti.
33.
Id-definizzjoni ta’ “awtorità kuntrattwali [kontraenti]” fl-Artikolu 1(9) tad-Direttiva 2004/18 issegwi d-diċitura tad-direttivi preċedenti dwar għoti ta’ kuntratti. Fil-fatt, id-direttiva tirrappreżenta, fil-parti l-kbira tagħha, riformulazzjoni jew konsolidament tad-dispożizzjonijiet tad-direttivi preċedenti kollha dwar l-aġġudikazzjoni ta’ kuntratti pubbliċi (
14
).
34.
Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li, konformi mal-ġurisprudenza, il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 1(9) tad-direttiva, jiġifieri, li l-korp (i) ikun stabbilit għall-għan speċifiku li jilħaq il-bżonnijiet ta’ interess pubbliku, li ma jkunx ta’ natura industrijali jew kummerċjali; (ii) li għandu personalità legali; u (iii) iffinanzjat fil-biċċa l-kbira, mill-Istat — huma kumulattivi (
15
). Fir-rigward tat-tielet kundizzjoni ta’ “dipendenza mill-qrib ta’ korp fuq l-Istat”, madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li d-diversi kundizzjonijiet tagħha huma alternattivi (
16
).
35.
Mid-dokumenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jidher li mhuwiex ikkontestat li l-ewwel tnejn mit-tliet kundizzjonijiet ta’ hawn fuq ġew sodisfatti fil-każ preżenti.
36.
Minħabba f’hekk, jien għalhekk se nikkonċentra fuq it-tielet element ta’ prossimità suffiċjenti mal-Istat. Fir-rigward ta’ din il-kundizzjoni, huwa meħtieġ, partikolarment, li jiġi analizzat jekk il-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa (i) humiex iffinanzjati mill-Istat u/jew (ii) humiex suġġetti għal superviżjoni maniġerjali min-naħa ta’ dan tal-aħħar.
37.
L-ewwel nett, fir-rigward tal-ewwel alternattiva — l-iffinanzjar mill-Istat —mis-sentenza Bayerischer Rundfunk et (
17
) isegwi li mhux biss l-iffinanzjar dirett mill-Istat, imma anki l-iffinanzjar indirett, huwa biżżejjed biex tiġi sodisfatta d-definizzjoni. Fil-kuntest partikolari tax-xandir, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li l-espressjoni “iffinanzjat [fil]-biċċa l-kbira, mill-” għandha tinftiehem li tfisser li jkun jeżisti finanzjament bħal dan fejn ikun hemm (i) l-attivitajiet ta’ korpi ta’ xandir pubbliku vestiti b’missjoni biex jaqdu l-interess pubbliku, b’mod indipendenti mill-awtoritajiet tal-Istat, imexxu lilhom infushom u jkunu organizzati b’tali mod li kwalunkwe influwenza tal-awtoritajiet pubbliċi tkun eskluża; u (ii) dawk l-attivitajiet huma fil-biċċa l-kbira ffinanzjati permezz ta’ miżata pagabbli minn persuni li jippossjedu riċevitur, li hi imposta, ikkalkolata u li tinġabar skont ir-regoli ta’ trattati tal-Istat konklużi għal dawk l-iskopijiet u mhijiex ir-riżultat ta’ xi arranġament kuntrattwali konkluż bejn dawk il-korpi u l-klijenti.
38.
Il-każ preżenti hu simili safejn il-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa huma ffinanzjati permezz ta’ kontribuzzjonijiet obbligatorji li huma ffissati bil-liġi. F’dan ir-rigward, fil-fehma tiegħi ftit li xejn jimporta jekk il-korp jirċevix il-mezzi finanzjarji direttament mill-Istat, permezz ta’ taxxa, jew indirettament, (
18
) permezz ta’ kontribuzzjonijiet obbligatorji ffissati bil-liġi.
39.
Mid-dokumenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jseġwi li dan l-argument hu kkonfermat mill-fatt li fil-kors ta’ riformi ppjanati fil-Ġermanja (biex jiġi simplifikat il-ġbir ta’ kontribuzzjonijiet u l-mekkaniżmu ta’ kumpens tar-riskju strutturali) ġie kkunsidrat li l-ġbir tal-kontribuzzjonijiet titħalla f’idejn entità nazzjonali ċentrali (fond tas-saħħa) li mbagħad tipprovdi l-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa b’kontribuzzjonijiet (proporzjonati mar-riskju) għal kull membru.
40.
Għandu jiġi nnotat li l-maġġoranza vasta tal-popolazzjoni Ġermaniża (madwar 90%) hi assigurata ma’ fond bħal dan, kif inhu meħtieġ bil-liġi, u li l-finanzjament ta’ dawn il-fondi huwa ggarantit permezz ta’ sħubija u kontribuzzjonijiet obbligatorji. Il-Kummissjoni tagħmel referenza għall-informazzjoni pprovduta mill-Ministeru tas-Saħħa Federali Ġermaniż li tipprovdi li l-kontribuzzjonijiet jikkostitwixxu 95% tal-introjtu tal-fondi.
41.
Barra dan, l-ammont tal-kontribuzzjonijiet jiddependi biss fuq l-introjtu tal-assigurat, sal-limitu ta’ introjtu għall-kalkolu tal-kontribuzzjonijiet. Barra dan, peress li l-finanzjament tagħhom hu ggarantit mill-Istat, il-fondi jgawdu pożizzjoni speċjali fir-rigward tal-kompetituri tagħhom (jiġifieri fondi tal-assigurazzjoni privata). L-obbligu li jiġu pprovduti benefiċċji hu indipendenti mill-ħlas attwali tal-kontribuzzjonijiet tal-assigurazzjoni. F’dan ir-rigward, is-servizzi pprovduti mill-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa ma jikkostitwixxux “korrispettiv speċifiku” għas-servizzi tas-saħħa pprovduti, skont it-tifsira tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (
19
).
42.
Il-qorti tar-rinviju tagħmel distinzjoni bejn il-każ preżenti u s-sitwazzjoni fil-każ Bayerischer Rundfunk et (
20
) il għaliex fil-każ preżenti r-rata tal-kontribuzzjoni ma tiġix iffissata mill-Istat, imma mill-fond pubbliku tal-assigurazzjoni.
43.
F’dan ir-rigward, wieħed għandu jżomm f’moħħu li mid-digriet ta’ rinviju jidher li l-iffissar tar-rata tal-kontribuzzjoni jeħtieġ l-approvazzjoni tal-awtoritajiet ta’ superviżjoni tal-Istat. Barra minn hekk, il-liġi tistabbilixxi preċiżament kif għandhom jiġu kkalkolati dawn ir-rati u li d-dħul akkumulat ma jistax ikun inqas jew iktar min-nefqa. Peress li l-maġġoranza vasta tal-benefiċċji li għandhom jiġu pprovduti huma stabbiliti bil-liġi, l-ammont tan-nefqa — u konsegwentement l-iffissar tar-rata tal-kontribuzzjoni — fil-parti l-kbira ma jistax jiġi influwenzat direttament mill-fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa inkwistjoni.
44.
Għalhekk, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet msemmija hawn fuq, jien nikkunsidra li l-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa jissodisfaw it-tielet kundizzjoni (l-ewwel alternattiva) peress li huma ffinanzjati, fil-biċċa l-kbira, mill-Istat.
45.
Jekk wieħed idur għat-tieni alternattiva, jiġifieri l-prossimità mal-Istat permezz ta’ superviżjoni, fis-sentenza Adolf Truley il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li, fid-dawl tal-ġurisprudenza, “il-kriterju ta’ superviżjoni maniġerjali ma jistax jitqies li jkun sodisfatt fil-każ ta’ sempliċi stħarriġ peress li, perdefinizzjoni, din is-superviżjoni ma tagħmilhiex possibbli għall-awtoritajiet pubbliċi li jinfluwenzaw id-deċiżjonijiet tal-korp inkwistjoni fir-rigward ta’ kuntratti pubbliċi”  (
21
). Madankollu, kif inhu evidenti mill-kunsiderazzjonijiet f’punti 17 sa 19 ta’ dawn il-konklużjonijiet u kif issottomettiet il-qorti tar-rinviju, superviżjoni maniġerjali fi ħdan is-sistema Ġermaniża tal-assigurazzjoni pubblika tas-saħħa mhijiex limitata għal “sempliċi stħarriġ” skont it-tifsira ta’ dik il-ġurisprudenza.
46.
Fis-sentenza Adolf Truley (
22
), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat li l-kriterju ta’ superviżjoni maniġerjali “[j]kun, madanakollu, sodisfatt fejn l-awtoritajiet pubbliċi jissuperviżjonaw mhux biss il-kontijiet annwali tal-korp ikkonċernat imma anki l-kondotta tiegħu mil-perspettiva tal-kontabbiltà xierqa, regolarità, ekonomija, effiċjenza u espedjenza”, u dan jidher li hu l-każ fil-kawża prinċipali. Il-Kummissjoni korrettement irrilevat li l-osservanza tal-kriterju ta’ superviżjoni maniġerjali huwa neċessarjament assigurat mill-karattru estremament dettaljat tal-istruttura legali applikabbli, b’mod partikolari s-SGB V. Dan tal-aħħar jirregola wkoll ir-relazzjonijiet legali bejn il-fondi u d-diversi fornituri ta’ servizzi bħal tobba, dentisti, spizjara eċċ. Il-liġi tistabbilixxi d-dmirijiet li l-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa jridu jwettqu, il-mod li bih huma meħtieġa li jagħmlu dan u l-mod kif għandhom jiffinanzjaw lilhom innifishom. Fl-aħħar nett, l-awtoritajiet ta’ superviżjoni għandhom il-poter li jintervjenu direttament fl-organizzazzjoni tal-fondi.
47.
Bil-kontra dak li qed issostni AOK, jiġifieri li effettivament ma jista’ jkun hemm ebda superviżjoni maniġerjali peress li l-awtoritajiet pubbliċi m’għandhomx is-setgħa li jannullaw id-deċiżjonijiet tal-fondi relatati mal-għoti ta’ kuntratti, jien nikkunsidra li dak li hu rilevanti hawnhekk hija dipendenza ġenerali fuq awtorità kuntrattwali, pjuttost milli jekk hemmx influwenza fuq kuntratti speċifiċi. Għalhekk m’għandux ikun meħtieġ li jiġi pprovat li s-superviżjoni maniġerjali eżistenti tikkonċerna l-proċess tal-aġġudikazzjoni ta’ kuntratti (
23
).
48.
Hemm diversi paralleli li nista’ nislet mis-sentenza Il-Kummissjoni vs Franza (
24
). L-ewwel nett, bħal f’dak il-każ, anki l-każ preżenti jikkonċerna sitwazzjoni fejn l-attivitajiet tal-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa “huma ċirkoskritti b’mod strett ħafna”. It-tieni nett, bħalma l-Qorti tal-Ġustizzja kompliet biex isostni f’dak il-każ, anki fil-każ preżenti hu evidenti li: “peress li r-regoli maniġerjali huma ddettaljati ħafna, is-sempliċi superviżjoni ta’ konformità magħhom tista’ minnha nnifisha twassal sabiex l-awtoritajiet pubbliċi jingħataw influwenza sinifikanti”. It-tielet nett, bħal fil-każ preżenti, l-awtorità ta’ sorveljanza għandha s-setgħa li “tordna li [fond] jiġi likwidata […] u […] li jiġu sospiżi l-organi tat-tmexxija, [tassumi t-tmexxija hi stess] jew taħtar amministratur provviżorju”. Ir-raba’ nett, fis-sentenza msemmija hawn fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li anki jekk l-eżerċizzju tas-setgħat, hawn fuq imsemmija, mogħtija lill-awtorità kompetenti “huma effettivament l-eċċezzjoni, madankollu dan jimplika superviżjoni permanenti, li tipprovdi l-uniku mezz li bih jinqabdu n-nuqqasijiet [fit-tmexxija].”
49.
Fl-aħħar nett, il-fatt li l-kriterju ta’ superviżjoni maniġerjali huwa sodisfatt fil-każ preżenti hu kkonfermat minn sentenza tal-Bundesverfassungsgericht (
25
), iċċitata mill-qorti tar-rinviju, fejn l-ewwel qorti kkonkludiet li l-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa “jistgħu jmexxu lilhom infushom, fis-sens li għandhom ċerta libertà għall-azzjoni awtonoma, f’sens ristrett ħafna” u li huma “preklużi mid-dritt li jiddefinixxu, taħt ir-responsabbiltà tagħhom, l-istatuti tagħhom, l-organizzazjoni, il-kontribuzzjonijiet u l-benefiċji”.
50.
Isegwi minn dak li ntqal hawn fuq li l-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa inkwistjoni jissodisfaw ukoll (it-tieni parti tal-alternattiva) it-tielet kundizzjoni peress li huma suġġetti għal superviżjoni maniġerjali mill-Istat.
51.
Għalhekk isegwi li l-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa Ġermaniżi inkwistjoni fil-kawża prinċipali jikkostitwixxu korpi rregolati bid-dritt pubbliku għaliex huma elenkati bħala tali fl-Anness III tad-Direttiva 2004/18 u, f’kull każ, jissodisfaw il-kundizzjonijiet kollha stabbiliti fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja biex jiġu kklassifikati bħala tali.
B — It-tieni domanda
52.
Ġaladarba l-ewwel domanda tiġi mwieġba fl-affermattiv, bit-tieni domanda tagħha, l-qorti tar-rinviju qed tistaqsi essenzjalment jekk il-provvista inkwistjoni hijiex “kuntratt ta’ provvista” jew “kuntratt ta’ servizzi”. Is-sinifikat ta’ dan huwa li l-klassifikazzjoni bħala “kuntratt ta’ provvista” tkun tfisser li d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2004/18 jkunu kompletament applikabbli.
1. L-argumenti prinċipali tal-partijiet
53.
Oymanns essenzjalment tissottometti li l-provvista ta’ oġġetti li huma prodotti individwalment għandha tiġi kkunsidrata fit-totalità tagħha bħala provvista ta’ prodotti.
54.
AOK issostni, essenzjalment, li l-kwistjoni rilevanti hija dik ta’ kif għandu jiġi ddeterminat il-valur tal-element tal-“provvista” u l-element tas-“servizzi” li flimkien jagħmlu kuntratt imħallat. F’każ bħal dak preżenti, apparti mill-element tal-“valur”, wieħed għandu jistabbilixxi liema mill-provvisti “tikkaratterizza l-kontenut tal-kuntratt”.
55.
Il-Kummissjoni essenzjalment tissottometti li d-delimitazzjoni bejn provvisti pubbliċi ta’ prodotti u provvisti pubbliċi ta’ servizzi hi rregolata mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(2)(d) tad-direttiva, li jistabbilixxi l-kriterju kwantitattiv tal-valur.
2. Evalwazzjoni
56.
L-ewwel nett, bil-kontra tal-qorti tar-rinviju, nikkunsidra li l-ġurisprudenza ta’ Auroux et (
26
) — li tipprovdi li d-distinzjoni bejn kuntratt għal servizzi pubbliċi u kuntratti pubbliċi għandha tiġi ddeterminata abbażi tal-għan prinċipali (test kwalitattiv) — mhijiex applikabbli sabiex kuntratti għal provvista jiġu distinti minn kuntratti għal servizzi.
57.
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 1(2)(d) tad-direttiva pjuttost jipprovdi li “kuntratt pubbliku li għandu bħala għan kemm prodotti u servizzi […] irid jiġi kkunsidrat bħala ‘Kuntratt għal xogħlijiet pubbliċi’ li għandu bħala għan sew il-prodotti u s-servizzi […] se jiġ[i] kkunsidrat li hu[w]a ‘kuntratt għas-servizz pubbliku’ jekk il-valur tas-servizzi inkwistjoni [(test kwantitattiv)] […] jaqbeż dak tal-prodotti koperti bil-kuntratt” (enfasi miżjuda) (
27
). L-interpretazzjoni li tipprovdi li l-valur hu l-uniku test biex jiġi ddeterminat jekk il-kuntratt jikkonċernax provvisti pubbliċi jew servizzi pubbliċi hija kkonfermata wkoll mill-kliem tal-Artikolu 22 tad-direttiva.
58.
Peress li l-kwistjoni tal-valur hi kwistjoni ta’ fatt, din trid tiġi ttrattata mill-qorti tar-rinviju. Madankollu, ir-regola ġenerali hi li l-kuntratt hu kuntratt ta’ provvista jekk il-valur tal-konsiderazzjoni attribwibbli għall-oġġetti hu ugwali jew akbar mill-valur attribwibbli għas-servizzi. Altrimenti l-kuntratt hu kuntratt għal servizzi pubbliċi (
28
).
59.
Għalhekk se jkun meħtieġ li jiġi ddeterminat kif il-produzzjoni ta’ żraben imfassla individwalment għandha tiġi kkunsidrata fil-kuntest tal-provvista totali (li tikkonsisti inter alia fil-manifattura ta’ żraben u servizzi relatati).
60.
Madankollu, jidhirli li prima facie l-produzzjoni ta’ tipi individwali ta’ żraben għandha tkun meqjusa bħala parti mill-provvista. F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tissottometti li, abbażi ta’ stima proviżorja, il-valur tal-provvista ta’ żraben ikun ogħla mill-valur tas-servizzi, minkejja d-dmirijiet estensivi ta’ konsultazzjoni. Barra dan, il-qorti tar-rinviju korrettement tirrileva li l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 1999/44 jittratta kuntratti għall-provvista ta’ oġġetti ta’ konsum li għandhom jiġu manifatturati bħala kuntratti ta’ bejgħ, irrispettivament minn jekk humiex relatati ma’ oġġetti standardizzati jew oġġetti mfassla individwalment għall-proċess speċifiku tal-kuntratt inkwistjoni (hekk imsejħin “oġġetti mhux funġibbli”). Dan jikkonferma li l-istima tiddependi fuq il-valur relattiv taż-żraben u tal-parir.
61.
Barra dan, il-Kummissjoni korrettement tosserva li r-Regolament (KE) Nru 2195/2002 dwar il-Vokabularju Komuni tal-Akkwist (
29
), fejn iż-żraben ortopediċi huma ċċitati f’diversi okkażjonijiet, jagħti lok għas-suppożizzjoni li dawn jikkostitwixxu “prodotti”, anki jekk jeħtieġu l-għoti ta’ pariri (
30
). Fl-aħħar nett, b’mod konformi mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(2)(d), jista’ jiġi argumentat ukoll li l-kuntratt inkwistjoni fil-kawża prinċipali huwa kuntratt pubbliku ta’ provvisti (provvista ta’ prodotti, in casu, żraben), li inċidentalment, jkopri wkoll forma partikolari ħafna ta’ “operazzjonijiet ta’ stallazzjoni” (provvista ta’ servizzi, in casu, konsultazzjoni dettaljata dwar l-użu tal-prodott). Eżempji oħrajn jistgħu jinkludu: kuntratt għal sistema tal-ipproċessar tad-data li ħafna drabi jkopri kemm il-ħardwer (oġġetti) u softwer “bespoke” jew kuntratt li jipprovdi kemm għall-provvista ta’ prodotti (pereżempju, vetturi) u kif ukoll għall-manteniment tagħhom (
31
).
62.
Konsegwentement, it-tweġiba għat-tieni domanda għandha tkun fis-sens li sabiex jiġi ddeterminat jekk provvisti ta’ oġġetti li huma manifatturati u mfasslin individwalment, għal dik li hija l-forma tagħhom, biex jintlaħqu l-bżonnijiet tal-klijent individwali, u dwar l-użu ta’ liema l-klijent partikolari jrid jingħata parir, għandhomx jiġu kklassifikati bħala “kuntratti għal fornimenti [provvisti]” jew inkella bħala kuntratti għal servizzi, wieħed għandu jieħu inkunsiderazzjoni l-valur tas-servizzi partikolari inkwistjoni, u din hi kwistjoni ta’ fatt li trid tiġi ttrattata mill-qorti tar-rinviju.
C — It-tielet domanda
63.
Jekk il-provvista msemmija fit-tieni domanda tiġi kklassifikata bħala “servizz”, bit-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk “konċessjoni tas-servizz” — differentement minn “qafas ta’ ftehim” — hijiex applikabbli f’ċirkustanzi bħal dawk fil-kawża prinċipali. Il-qorti tar-rinviju tinnota li l-klassifikazzjoni bħala “kuntratt ta’ servizz” abbażi tal-liġi nazzjonali twassal għall-applikazzjoni ta’ ċerta leġiżlazzjoni dwar l-għoti ta’ kuntratti pubbliċi bir-riżultat li r-rikors ta’ Oymann tal-inqas jirnexxi parzjalment, filwaqt li dan ir-rikors kien ikollu jiġi miċħud immedjatament jekk il-kuntratt kellu jiġi meqjus bħala “konċessjoni tas-servizz”.
1. L-argumenti prinċipali tal-partijiet
64.
Oymanns targumenta li l-iskema ta’ provvisti integrati tikkostitwixxi qafas ta’ ftehim peress li din sempliċement tiddefinixxi l-qafas applikabbli għal kuntratti individwali — li se jiġu konklużi fi stadju iktar tard — u, b’mod partikolari l-iffissar tal-prezzijiet.
65.
AOK targumenta, essenzjalment li l-provvista prevista fil-kuntest ta’ skemi ta’ provvisti integrati tikkostitwixxi konċessjoni tas-servizz; il-qafas ta’ ftehim mhuwiex applikabbli peress li l-fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa jitlef il-kontroll — meta jikkonkludi l-kuntratt tiegħu mal-fornitur — fuq il-bqija tal-proċedura.
66.
Il-Kummissjoni essenzjalment ssostni li l-ftehim bejn il-fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa u l-fornitur jikkostitwixxu qafas ta’ ftehim.
2. Evalwazzjoni
67.
Min-naħa waħda, id-direttiva tiddefinixxi “konċessjoni tas-servizz” bħala “kuntratt tal-istess tip bħal kuntratt għas-servizz pubbliku ħlief għall-fatt li l-konsiderazzjoni [għall-provvista tas-servizzi tikkonsisti jew fid-dritt, waħdu, li tisfrutta s-servizz jew f’dan id-dritt flimkien ma’ ħlas]”.
68.
Min-naħa l-oħra, “qafas ta’ ftehim” hu mfisser bħala “ftehim bejn awtorità kuntrattwali [kontraenti] [waħda jew aktar] u operatur ekonomiku [wieħed jew aktar], [li jkollu l-għan] li jiġu stabbiliti t-termini li jirregolaw il-kuntratti li jiġu mogħtija f’ċertu perijodu stabbilit, b’mod partikolari fir-rigward tal-prezz u, fejn [ikun] xieraq, il-kwantità prevista”.
69.
L-ewwel nett, jien naqbel ma’ Oymanns li l-ftehim inkwistjoni ma jistax ikun konċessjoni tas-servizz peress li huwa l-fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa — u mhux il-pazjent, apparti minn kontribuzzjonijiet żgħar — li hu responsabbli għal ħlas. B’konnessjoni ma’ dan, għandha ssir referenza għas-sentenza Parking Brixen (
32
). L-iskema ta’ provvista integrata ma tistax tiġi kklassifikata bħala konċessjoni tas-servizz, peress li din tal-aħhar tinvolvi trasferiment tad-dritt għall-esplojtazzjoni ta’ servizz partikolari u l-konċessjonarju jġorr ir-riskju ekonomiku kollu relatat mal-esplojtazzjoni jew parti kbira minnu. F’dan il-każ, il-fornitur mhuwiex meħtieġ li jipprovdi xi servizz qabel ma jidħol f’xi kuntratt individwali ma’ persuna assigurata. Għalhekk, hu ma jakkwistax bħala kumpens xi dritt ta’ prijorità biex jisfrutta servizz (
33
). Il-fornitur hu meħtieġ li jipprovdi s-servizz tiegħu fuq talba tal-assigurat, mingħajr ma, madankollu, jkollu xi possibbiltà li jinnegozja fuq prezz jew fuq il-kumpens tiegħu, li hu maqbul mal-fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa, u li se jitħallas lilu minn dan tal-aħħar. Għalhekk il-fornitur ma jġorr l-ebda riskju ekonomiku għall-iskop tal-ġurisprudenza hawn fuq imsemmija.
70.
Jien nikkunsidra li l-Kummissjoni hija ġġustifikata li tikklassifika l-ftehim bejn il-fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa u fornitur bħala eżempju kważi klassiku ta’ qafas ta’ ftehim, u dan għaliex dan jistipula l-kundizzjonijiet li jirrigwardaw il-konsenja u l-pariri għas-servizzi li se jiġu pprovvduti fuq perijodu speċifiku ta’ żmien. Huwa biss fuq l-bażi ta’ kuntratti individwali sussegwenti li l-fornitur hu meħtieġ li jipprovdi ż-żraben u l-fond tal-assigurazzjoni tas-saħħa hu obbligat li jħallas il-kumpens. Il-fatt li l-fornitur ma jafx minn qabel jekk u sa liema punt l-assigurat se jagħmel użu mis-servizzi tiegħu jikkostitwixxi preċiżament wieħed mill-karatteristiċi ta’ qafas ta’ ftehim, konformi mal-Artikolu 1(5) tad-direttiva. Jien hawnhekk kont inżid li anki li kieku l-qorti tar-rinviju kellha tikklassifika l-provvista inkwistjoni bħala “kuntratt għal servizzi”, jien nikkunsidra li l-provvista inkwistjoni tkun xorta waħda tikkwalifika bhala qafas ta’ ftehim u mhux bħala konċessjoni tas-servizz.
71.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal hawn fuq, it-tweġiba għat-tielet domanda għandha tkun li jekk il-provvista ta’ oġġetti msemmija fit-tieni domanda tiġi kklassifikata bħala “servizz”, — u mhux bħala “qafas ta’ ftehim” skont it-tifsira tal-Artikolu 1(5) tad-direttiva — l-Artikolu 1(4) tad-direttiva għandu jiġi interpretat bħala li jfisser li l-provvista ta’ oġġetti fil-forma bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali m’għandhiex tiġi kkunsidrata bħala “konċessjoni tas-servizz”.
IV — Konklużjoni
72.
Jien għalhekk tal-opinjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tirrispondi d-domandi magħmula mill-Oberlandesgericht Düsseldorf (il-Ġermanja) kif ġej:
(1)
l-fondi tal-assigurazzjoni tas-saħħa Ġermaniżi inkwistjoni fil-kawża prinċipali jikkostitwixxu korpi rregolati bid-dritt pubbliku għaliex huma elenkati bħala tali fl-Anness III tad-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-31 ta’ Marzu 2004, fuq koordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi [kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, għal provvisti u għal servizzi], u, f’kull każ, jissodisfaw il-kundizzjonijiet kollha stabbiliti fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja biex jiġu kklassifikati bħala tali;
(2)
sabiex jiġi ddeterminat jekk provvisti ta’ oġġetti li huma mmanifatturati u mfasslin individwalment, għal dik li hija l-forma tagħhom, biex jintlaħqu l-bżonnijiet tal-klijent individwali, u dwar l-użu ta’ liema l-klijent partikolari jrid jingħata parir, għandhomx jiġu kklassifikati bħala “kuntratti għal fornimenti [provvisti]” jew inkella bħala kuntratti għal servizzi, wieħed għandu jieħu inkunsiderazzjoni l-valur tas-servizzi partikolari inkwistjoni, u din hi kwistjoni ta’ fatt li trid tiġi ttrattata mill-qorti tar-rinviju;
(3)
jekk il-provvista ta’ oġġetti msemmija fit-tieni domanda tiġi kklassifikata bħala “servizz”, — u mhux bħala “qafas ta’ ftehim” skont it-tifsira tal-Artikolu 1(5) tad-direttiva — l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 2004/18 għandu jiġi interpretat bħala li jfisser li l-provvista ta’ oġġetti fil-forma inkwistjoni fil-kawża prinċipali m’għandhiex tiġi kkunsidrata bħala “konċessjoni tas-servizz”.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta’ Marzu 2004 fuq koordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi [kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, għal provvisti u għal servizzi] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 7, p. 132)(iktar ’il quddiem id-“Direttiva”).
(
3
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-25 ta’ Mejju 1999, dwar ċerti aspetti tal-bejgħ ta’ oġġetti tal-konsum u garanziji assoċjati magħhom (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 4, p. 223)
(
4
)	Konklużjonijiet tas-6 ta’ Settembru 2007, (C-337/06, Ġabra p. I-11173, punt 66).
(
5
)	Ara s-sentenza tal-10 ta’ April 2008, Ing. Aigner (C-393/06 Ġabra I-2339, punt 37), li tagħmel referenza għas-sentenza Bayerischer Rundfunk et, ibid., punti 36 u 37, u l-ġurisprudenza ċċitata. L-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer jagħmel referenza inter alia għas-sentenza tas-, Adolf Truley (C-373/00, Ġabra p. I-1931, punt 41), u għas-sentenza tas-, Il-Kummissjoni vs Spanja, (C-283/00, Ġabra p. I-11697, punt 73).
(
6
)	F’Adolf Truley, ibid., punt 43, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li “meta jitqies l-objettiv doppju li jiġu ntrodotti l-kompetizzjoni u t-trasparenza, il-kunċett ta’ korp irregolat bil-liġi pubblika jrid jiġi nterpretat bħala li għandu tifsira wiesa’”. L-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer hawnhekk jagħmel referenza għal: F. Wollenschläger__‘Der Begriff des “öffentlichen Auftraggebers” im Lichte der neuesten Rechtsprechung des Europäischen Gerichtshofes’ [Il-kunċett ta’ awtorità kuntrattwali fid-dawl tal-ġurisprudenza reċenti tal-Qorti tal-Ġustizzja], EWS (Europäisches Wirtschafts- und Steuerrecht), Nru 8/2005, p. 345.
(
7
)	L-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer hawnhekk jagħmel referenza għal li ġej: sentenza tat-3 ta’ Ottubru 2000, University of Cambridge (C-380/98, Ġabra p. I-8035, punt 17); u sentenza tat-, Universale-Bau et, C-470/99, Ġabra p. I-11617, punt 52); u s-sentenza Adolf Truley, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5, punt 42.
(
8
)	Intitolat “Emendi”.
(
9
)	L-Artikolu 79 tad-Direttiva jagħmel referenza għall-proċedura msemmija fl-Artikolu 77, intitolat “Kumitat Konsultattiv”, li jistipula li l-Artikoli 3 u 7 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE tat-28 ta’ Ġunju 1999, li jistabbilixxu li l-proċeduri għall-eżerċizzju tas-setgħat tal-implimentazzjoni tal-poteri kkonferiti fuq il-Kummissjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p.124) għandhom japplikaw, konformi mal-Artikolu 8 tiegħu.
(
10
)	B’mod ġenerali, għandu jkun hemm possibbiltà għal awtorità li tressaq ’il quddiem argumenti biex turi għalfejn m’għandhiex (iktar) tiġi kkunsidrata bħala korp irregolat bil-liġi pubblika skont it-tifsira tad-direttiva, imma dan ma ġiex stabbilit f’dan il-każ.
(
11
)	Din l-interpretazzjoi tidher li hi konformi mas-sentenza Adolf Truley, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet f’punt 44 li “jekk korp speċifiku ma jkunx elenkat fl-Anness I tad-Direttiva 93/37, is-sitwazzjoni legali u fattwali tiegħu trid tiġi ddeterminata f’kull każ individwali sabiex jiġi vvalutat jekk jaqdix jew le bżonn fl-interess ġenerali”. Ara wkoll P. Trepte__Public Procurement in the EU: A Practitioner’s Guide, it-Tieni Edizzjoni, Oxford University Press, 2007, p. 102, taqsima 2.21: “evidentement kien maħsub li kien meħtieġ li tiġi kompilata lista ta’ dawk il-korpi fl-iStati Membri kollha li, f’dak iż-żmien, kienu kkunsidrati li huma koperti b’dan il-kunċett. Dan jista’ jissuġġerixxi li l-listi […] jindikaw dawk l-entitajiet li, tal-inqas [enfasi miżjud], għandhom jiġu kkunsidrati bħala persuni legali rregolati bil-liġi pubblika”. Trepte jinnota wkoll li l-Qorti tal-Ġustizzja użat il-korpi inklużi fil-listi elenkati fl-Anness biex tipprovdi eżempji ta’ tipi ta’ korpi li huma koperti u jiċċita s-sentenza tal-10 ta’ Novembru 1998, BFI Holding (C-360/96 Ġabra p. I-6821, punt 51), u tal-, Agorà u Excelsior, Kawżi maqgħuda C-223/99 u C-260/99, Ġabra p. I-3605, punt 37).
(
12
)	Ara l-punt 20 tal-Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Alber fil-kawża University of Cambridge, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7. Interpretazzjoni simili f’ M. P Chiti_. ‘The EC Notion of Public Administration: The Case of the Bodies Governed by Public Law’, European Public Law, Volum 8, Ħarġa 4, 2002, p. 489. Ara wkoll is-sentenza Adolf Truley, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5, punt 39, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li l-eżattezza tal-lista “tvarja konsiderevolment minn Stat Membru għal ieħor”.
(
13
)	1 BvR 2156/02.
(
14
)	Ara s-sentenza Ing. Aigner, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5, punt 51, li tiċċita, f’dan is-sens, is-sentenza Bayerischer Rundfunk et, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 4, punt 30.
(
15
)	Ara s-sentenza Ing. Aigner, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5, punt 36, li tagħmel referenza għas-sentenza tal-1 ta’ Frar 2001, Il-Kummissjoni vs Franza (C-237/99, Ġabra p. I-939, punt 40) u l-ġurisprudenza ċċitata. Ara wkoll is-sentenza Adolf Truley, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
16
)	Ara s-sentenza Adolf Truley, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5, punt 68, li tagħmel referenza, inter alia, għas-sentenza University of Cambridge, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7, punt 20, u l-Kummissjoni vs Franza, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 15, punt 44.
(
17
)	Iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 4.
(
18
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-17 ta’ Diċembru 1998, Connemara Machine Turf (C-306/97, Ġabra p. I-8761, punt 34). Ara wkoll, pereżempju, A. Brown, “Jekk xandara pubbliċi Ġermaniżi humiex iffinanzjati fil-biċċa l-kbira mill-Istat biex jaqgħu fi ħdan id-Direttivi tal-UE dwar l-Akkwisti Pubbliċi: Bayerischer Rundfunk (C-337/06)”, Public Procurement Law Review, No 4/2008, p. NA127.
(
19
)	Sentenza University of Cambridge, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7, punt 21.
(
20
)	Iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 4.
(
21
)	Iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 5, punt 70.
(
22
)	Idem, punt 74.
(
23
)	Ara S. Arrowsmith, ‘The Law of Public and Utilities Procurement’, Thomson, Sweet & Maxwell, Londra, 2005, p. 260, taqsima 5.7. F’dak ir-rigward, l-Avukat Ġenerali Alber fil-Konklużjonijiet tiegħu f’University of Cambridge, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7, punt 37, stqarr li “huwa veru li fis-sentenzi Connemara Machine Turf […] u l-Kummissjoni vs l-Irlanda […] il-Qorti kkonkludiet li kien meħtieġ, fir-rigward tal-eżistenza ta’ awtorità kuntrattwali fl-Irlanda, li jkun hemm kontroll fuq l-aġġudikazzjoni ta’ kuntratti pubbliċi ta’ provvista (u kien meqjus ukoll suffiċjenti li dak il-kontroll ikun indirett, jiġifieri, li ma jkunx espressament previst)”.
(
24
)	Iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 15, punti 50, 52, 54 u 56.
(
25
)	Sentenza tad-9 ta’ Ġunju 2004, DVBl. 2004, 1161, 1163.
(
26
)	Sentenza tat-18 ta’ Jannar 2007, C-220/05, Ġabra p. I-385, punti 37 u 46.
(
27
)	Għal każ li għandu x’jaqsam kemm ma’ prodotti u servizzi, ara, pereżempju, sentenza tat-18 ta’ Novembru 1999, Teckal (C-107/98, Ġabra p. I-8121).
(
28
)	Ara S. Arrowsmith, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 23, p. 332, sezzjoni 6.73; u P. Trepte_iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 11, p. 235, sezzjoni 4.107.
(
29
)	Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-5 ta’ Novembre 2002, dwar Vokabularju Komuni tal-Akkwist (CPV) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 5, p. 3).
(
30
)	Barra dan, il-liġi Ġermaniża tipprovdi li żraben ta’ dan it-tip jikkostitwixxu “strument awżiljarju”, irrispettivament minn jekk jiġux prodotti in serje jew skont l-ordni (il-paragrafu 128 tal-iSGB V, kategorija 31 “Żraben”).
(
31
)	Ara S. Arrowsmith, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 23, p. 331-332, sezzjoni 6.73.
(
32
)	Sentenza tat-13 ta’ Ottubru 2003 (C-458/03, Ġabra p. I-8585, punti 39 u 40).
(
33
)	Fis-sentenza tas-7 ta’ Diċembru 2000, Telaustria Verlag (C-324/98, Ġabra p. I-745, punt 30) (rigward id-Direttiva preċedenti 93/38), il-Qorti tal-Ġustizzja fissret id-dritt ta’ esplojtazzjoni ta’ servizz bħala “dritt ta’ esplojtazzjoni tas-servizz tiegħu stess għal ħlas”. Fil-każ preżenti l-kuntrattur m’għandux għalfejn iwaqqaf u jsostni xi infrastruttura li tiswa l-flus (bini, impjegati, tagħmir) li kien ikollha tinfeda bi ħlas għal kuntratti speċifiċi.