BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Cúigiú Dlísheomra)
30 Aibreán 2025 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Rialachán (AE) 2018/1672 – Airteagal 3(1) – Neamhdhearbhú suime airgid thirim – Luach suime airgid thirim in airgeadraí eachtracha a chinneadh – Ráta malairte nach bhfuil foilsithe ag an mBanc Ceannais Eorpach – Hryvnia na hÚcráine)
I gCás C‑745/23 [Alenopik] (i),
IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ón Riigikohus (an Chúirt Uachtarach, an Eastóin), trí bhreith an 4 Nollaig 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 5 Nollaig 2023, sna himeachtaí idir
Maksu- ja Tolliamet
v
UT,
tugann AN CHÚIRT (an Cúigiú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: M. L. Arastey Sahún, Uachtarán Dlísheomra, D. Gratsias, E. Regan (Rapóirtéir), J. Passer agus B. Smulders, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: T. Ćapeta,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        Rialtas na hEastóine, ag M. Kriisa, i gcáil Gníomhaire,
–        an Coimisiún Eorpach, ag F. Moro agus E. Randvere, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht leis an Tuairim ón Abhcóide Ginearálta ag éisteacht an 28 Samhain 2024,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagal 3(1) de Rialachán (AE) 2018/1672 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir le rialuithe ar airgead tirim atá ag teacht isteach san Aontas nó ag dul amach as agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1889/2005 (IO 2018 L 284, lch. 6).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir UT agus Maksu – ja Tolliamet (Bord Cánach agus Custam na hEastóine ‘MTA’ nó ‘an tÚdarás Riaracháin’) maidir le luach in euro atá ar shuim airgid thirim atá comhdhéanta d’airgeadraí ón Úcráin, chun an oibleagáid dearbhaithe a chur i bhfeidhm a leagtar síos in Airteagal 3(1) de Rialachán 2018/1672.
An dlí lena mbaineann
Reachtaíocht Chustaim an Aontais Eorpaigh
Cód Custaim an Aontais
3        Áirítear le Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Deireadh Fómhair 2013 lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais (IO 2013 L 269, lch. 1) (‘CCA’) Teideal I, dar teideal ‘Forálacha ginearálta’ lena gcuimsítear Caibidil 1, dar teideal ‘Raon feidhme na reachtaíochta custaim, misean custaim agus sainmhínithe’, lena n‑áirítear Airteagal 1(1) den Rialachán sin, dar teideal ‘Ábhar agus raon feidhme’, lena leagtar amach an méid seo a leanas:
‘Bunaítear leis an Rialachán seo Cód Custaim an Aontais an [CCA] ina leagtar síos na rialacha agus na nósanna imeachta ginearálta is infheidhme maidir le hearraí a thugtar isteach i gcríoch chustaim an Aontais [Eorpaigh] agus a thugtar amach aisti.’
[...]’
4        Áirítear i dTeideal I den Rialachán sin Caibidil 3, dar teideal ‘Comhshó airgeadra agus teorainneacha ama’, lena n‑áirítear Airteagal 53 den Rialachán sin, dar teideal ‘Comhshó airgeadra’, lena leagtar síos rialacha maidir le rátaí malairte is infheidhme i gcás inar gá comhshó airgeadra chun an reachtaíocht chustaim a chur i bhfeidhm.
5        Le hAirteagail 48 agus 146 de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2015/2447 ón gCoimisiún an 24 Samhain 2015 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le cur chun feidhme forálacha áirithe de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais (IO 2015 L 343, lch. 558) ‘Rialachán Cur Chun Feidhme CCA’) cuimsítear freisin na rialacha maidir leis an ábhar sin lena ndéantar rialacha áirithe a fhorordaítear in Airteagal 53 de CCA a chur chun feidhme.
Rialachán 2018/1672
6        Luaitear an méid seo a leanas in aithris 4 de Rialachán 2018/1672:
‘Is é is aidhm do [Rialachán (CE) Uimh. 1889/2005 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle [an 26 Deireadh Fómhair 2005 maidir le rialuithe ar airgead tirim atá ag teacht isteach sa Chomhphobal (IO 2005 L 309, lch. 9)] nó ag dul amach as] sin sciúradh airgid agus maoiniú na sceimhlitheoireachta a chosc agus a bhrath trí chóras rialuithe a leagan síos atá infheidhme maidir le daoine nádúrtha a thagann isteach san Aontas nó a théann amach as agus suimeanna airgid thirim nó ionstraimí soshannta iompróra cothrom le nó níos mó ná EUR10 000 nó a choibhéis in airgeadraí eile ar iompar acu. Ba cheart an téarma “ag teacht isteach san Aontas nó ag dul amach as” a shainmhíniú trí thagairt do chríoch an Aontais mar a shainítear in Airteagal 355 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) chun a áirithiú go bhfuil an raon feidhme is leithne is féidir ag an Rialachán seo agus nach mbeadh aon limistéar díolmhaithe ó chur i bhfeidhm an Rialacháin agus nach mbeadh deiseanna ar fáil in aon limistéar chun dul timpeall ar na rialuithe is infheidhme.’
7        Le hAirteagal 1 den Rialachán sin, dar teideal ‘Ábhar’, foráladh:
‘Sa Rialachán seo déantar foráil maidir le córas rialuithe i ndáil le hairgead tirim a thagann isteach san Aontas nó a théann amach as chun comhlánú a dhéanamh ar an gcreat dlíthiúil chun sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc a leagtar síos i dTreoir (AE) 2015/849 [ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2015 maidir le húsáid an chórais airgeadais le haghaidh sciúradh airgid nó mhaoiniú na sceimhlitheoireachta a chosc, lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus lena n‑aisghairtear Treoir 2005/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 2006/70/CE ón gCoimisiún (IO 2015 L 141, lch. 73).’
8        Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 2(1), den Treoir sin, dar teideal ‘Sainmhínithe’:
‘Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
ciallaíonn “airgead tirim”:
(i)      airgeadra;
[...]’
9        Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 3 den Rialachán sin, dar teideal ‘Oibleagáid airgead tirim tionlactha a dhearbhú’:
‘Iompróirí a bhfuil airgead tirim dar luach EUR 10 000 nó níos mó ar iompar acu, déanfaidh siad an t‑airgead tirim sin a dhearbhú d’údaráis inniúla an Bhallstáit trína bhfuil siad ag teacht isteach san Aontas nó ag dul amach as agus cuirfidh siad an t‑airgead tirim ar fáil dóibh lena rialú. Ní mheasfar go mbeidh an oibleagáid airgead tirim a dhearbhú comhlíonta má sholáthraítear faisnéis mhícheart nó neamhiomlán nó mura gcuirtear an t‑airgead tirim ar fáil lena rialú.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
10      An 13 Eanáir 2023, thrasnaigh UT an teorainn idir Cónaidhm na Rúise agus Poblacht na hEastóine de shiúil na gcos lena hiníon tríd an bpointe trasnaithe teorann de Narva (an Eastóin). Ar an ócáid sin, rinne UT an chonair trasnaithe teorann ar a dtugtar an ‘conair ghlas’ a thrasnú, rud a d’fhág nár iompair sí earraí a bhí faoi réir oibleagáid dearbhaithe nó nár sháraigh a gcainníocht na teorainneacha a údaraítear leis an reachtaíocht. Nuair a rinneadh seic ar UT, aimsíodh 500 000 hryvnia na hÚcráine (UAH) in airgead tirim ina pócaí, faoina héadaí agus faoi líneáil an chochaill lena hanorac. An lá céanna, d’eisigh MTA tuarascáil maidir le sárú in aghaidh UT.
11      Chun luach in euro an UAH 500 000 in airgead tirim a chinneadh, bhí MTA ag brath ar an ráta malairte a foilsíodh ar shuíomh gréasáin www.xe.com agus tháinig sé ar an gconclúid gurbh ionann luach na n‑airgeadraí sin, ar lá an trasnaithe teorann, agus thart ar EUR 12 565. De bhun Airteagal 3(1) de Rialachán 2018/1672, ní mór d’iompróirí a bhfuil airgead tirim dar luach EUR 10 000 nó níos mó ar iompar acu an t‑airgead tirim sin a dhearbhú d’údaráis inniúla an Bhallstáit trína bhfuil siad ag teacht isteach san Aontas. Dá bhrí sin, mheas MTA gur cheart go mbeadh an t‑airgead arna iompar ag UT dearbhaithe dó.
12      Le cinneadh an 13 Feabhra 2023, ghearr MTA fíneáil EUR 600 ar UT as mainneachtain airgead tirim a dhearbhú faoin tolliseadus (an tAcht Custaim). Chinn MTA freisin, de bhun an Achta sin agus Chód Coiriúil na hEastóine, méid neamhdhearbhaithe UAH 500 000 a choigistiú.
13      Os comhair MTA, mhínigh UT nach raibh sí ar an eolas faoin oibleagáid an méid sin airgid thirim a dhearbhú agus dá bhrí sin nach raibh sé de rún aici UAH 500 000 a smuigláil isteach san Eastóin. Thairis sin, ní bhaineann an t‑airgead sin léi, ós rud é gur náisiúnach Úcránach í a bhfuil cónaí uirthi san Eastóin, nach raibh in ann idirbhearta a dhéanamh í féin leis an airgead a bhí ina sheilbh aici, mar gheall ar an gcogadh tar éis ionradh Chónaidhm na Rúise ar an Úcráin. Ba ar eagla go ngoidfí í gur cheil sí an t‑airgead sin faoina héadaí. Ar deireadh, rinne an t‑úinéir sin seic ar an ráta malairte le haghaidh hryvnia na hÚcráine ag an am ábhartha ar an suíomh gréasáin www.tavid.ee agus thuig sé as sin nach raibh sé d’oibleagáid ar UT suim UAH 500 000 a dhearbhú, toisc go raibh coibhéis na suime sin níos lú ná EUR 10 000.
14      Rinne UT agóid i gcoinne chinneadh an 13 Feabhra 2023 os comhair Viru Maakohus (an Chúirt Chéadchéime, Viru, an Eastóin), a sheas leis an gcaingean i bpáirt agus, le breithiúnas an 28 Aibreán 2023, a chuir an cinneadh sin ar neamhní maidir leis an bpionós agus maidir leis an mbeart coigistíochta chomh maith. Leis an mbreithiúnas sin, ghearr Viru Maakohus (an Chúirt Chéadchéime, Viru) fíneáil laethúil 100 lá ar UT, is é sin le rá, EUR 400. Rinne an chúirt chéadchéime coigistiú UAH 500 000 a glacadh mar fhianaise a chur ar neamhní agus thug sí an t‑airgead sin ar ais do UT.
15      Rinne MTA achomharc ar phointe dlí os comhair an Riigikohus (an Chúirt Uachtarach, an Eastóin), arb í an chúirt a rinne an tarchur.
16      Le linn na n‑imeachtaí os comhair na cúirte sin, mhínigh MTA, chun airgeadra a thiontú chun a luach custaim a chinneadh, go mbraitheann sé ar an modh a leagtar amach in Airteagal 53 CCA agus in Airteagail 48 agus 146 de Rialachán Cur Chun Feidhme CCA. Dá bhrí sin, i gcás airgeadraí nach bhfuil an ráta malairte foilsithe ag an mBanc Ceannais Eorpach (BCE) ina leith, úsáideann an t‑údarás riaracháin inniúil, is é sin MTA sa chás seo, na rátaí malairte a fhoilsítear ar an suíomh gréasáin www.xe.com, mar a dhéanann Ballstáit eile.
17      Chuir MTA in iúl freisin go raibh faisnéis faoin oibleagáid airgead tirim a dhearbhú agus teorainn na hEastóine á trasnú ó thír lasmuigh den Aontas ar fáil ar a shuíomh gréasáin, agus i mbróisiúir Eastóinise agus Rúisise a dáileadh ag pointí trasnaithe teorann agus ar chomharthaí faisnéise. Mura ndéanann duine atá ag trasnú na teorann fiosrú faoin gcaoi a ndéantar airgead tirim a allmhairiú nó a onnmhairiú sula dtrasnaíonn sé an teorainn, d’fhéadfadh sé an chonair trasnaithe teorann ar a dtugtar ‘conair dhearg’ a roghnú, áit a ndéanfar cinneadh, i gcomhar le gníomhaire ón MTA, an gá an t‑airgead tirim a dhearbhú.
18      Tá amhras ar an Riigikohus (an Chúirt Uachtarach) maidir le conas an ráta malairte sa chás atá os a comhair a chinneadh. Go deimhin, níl an modh chun airgead tirim a thugtar isteach san Aontas Eorpach in airgeadraí eachtracha a chomhshó in euro sonraithe i ndlí an Aontais ná sa dlí náisiúnta. Chun luach hryvnias na hÚcráine a chomhshó go euro, in éagmais ráta tagartha arna fhoilsiú ag BCE, bhí MTA ag brath ar an ráta malairte a foilsíodh ar an suíomh gréasáin www.xe.com, mar aon le cleachtas na mBallstát eile. Má luaitear an suíomh gréasáin sin ar shuíomh gréasáin an údaráis riaracháin a bhaineann leis an oibleagáid airgead tirim a dhearbhú (www.emta.ee), níl aon bhunús dlí lena gceadaítear a mheas go bhfuil na rátaí malairte a fhoilsítear ar an suíomh gréasáin sin ábhartha ó thaobh an dlí de. Dá mba rud é gur cuireadh i bhfeidhm an ráta malairte a luaitear ar shuíomh gréasáin eile, is é sin suíomh gréasáin de chuid Tavid AS, mar an ráta is infheidhme ar an dáta a thrasnaigh UT agus a hiníon an teorainn, ní bheadh ach luach EUR 9 487.67 ar UAH 500 000 ar an dáta sin.
19      Thairis sin, rinne an t‑údarás riaracháin tagairt d’Airteagal 53 de CCA maidir le comhshó airgeadra, a bhforáiltear le mír 1 de go ndéanfaidh na húdaráis inniúla an ráta malairte is infheidhme a fhoilsiú agus/nó go gcuirfidh siad ar fáil ar an idirlíon é i gcás inar gá airgeadra a chomhshó chun luach custaim nó aicmiú taraife na n‑earraí a chinneadh. Mar sin, de bhun mhír 2 den Airteagal sin, i gcás inar gá airgeadra a chomhshó ar chúiseanna seachas na cúiseanna dá bhforáiltear i mír 1 den Airteagal sin, ba cheart don Bhallstát foráil a dhéanamh, d’fhonn an ráta malairte is infheidhme a chinneadh, go socrófar an ráta sin leis an reachtaíocht chustaim uair sa bhliain ar a laghad.
20      Mar sin féin, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur an é Airteagal 53 CCA maidir leis an mbunús dlí iomchuí chun an oibleagáid a leagtar síos in Airteagal 3(1) de Rialachán 2018/1672 a ghníomhachtú, ós rud é nach dtagraítear don Airteagal sin sa Rialachán sin.
21      Sna himthosca sin, chinn an Riigikohus (an Chúirt Uachtarach) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt le haghaidh réamhrialú:
‘Cén chaoi ina bhfuil an ráta malairte atá le húsáid mar bhunús chun luach an airgid thirim de réir bhrí Airteagal 3(1) de Rialachán 2018/1672 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle le cinneadh i gcás a bhaineann le hairgeadra nach bhfoilsíonn an Banc Ceannais Eorpach a ráta malairte?’
An cheist a tharchuirtear
22      Lena ceist, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 3(1) de Rialachán 2018/1672 a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis, chun a chinneadh an bhfuil feidhm ag an oibleagáid dearbhaithe a leagtar síos san fhoráil sin, ar Bhallstát ó luach suime airgid thirim atá comhdhéanta d’airgeadraí seachas an euro agus nach bhfoilsíonn BCE ráta tagartha malartaithe ina leith a bhunú dá gcomhshó, trí úsáid a bhaint as an ráta a luaitear ar shuíomh gréasáin mar léiriú ar an bpaireacht idir an euro agus an t‑airgeadra atá i gceist ar an dáta a tháinig an duine lena mbaineann isteach i gcríoch an Aontais Eorpaigh nó ar fhág sé críoch an Aontais, cé go bhfuil an ráta sin níos airde ná an ráta a luaitear ar shuíomh gréasáin eile.
23      I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú go leagtar síos le Rialachán 2018/1672, in Airteagal 3(1), an oibleagáid atá ar aon duine nádúrtha atá ag teacht isteach san Aontas nó ag imeacht as an Aontas airgead tirim dar luach EUR 10 000 nó níos mó atá á iompar aige a dhearbhú.
24      Ar an gcéad dul síos, luaitear in Airteagal 2(1), pointe (a)(i) den Rialachán sin go n‑áirítear airgeadra leis an gcoincheap ‘airgead tirim’, de réir bhrí an Rialacháin sin.
25      Ar an dara dul síos, ní mór na forálacha sin a léiriú i bhfianaise aithris 4 de Rialachán 2018/1672, óna bhfuil sé soiléir go bhfuil sé mar aidhm ag an Rialachán sin, inter alia, an téarma ‘ag isteach san Aontas nó ag dul amach as’, a úsáidtear i Rialachán Uimh. 1889/2005, a léiriú os rud é gur bunaíodh leis an Rialachán sin, i gcúinsí comhionanna, córas um rialú ar airgead tirim is infheidhme maidir le suim EUR 10 000 nó a choibhéis in airgeadraí eile. Dá bhrí sin, le Rialachán 2018/1672 coinníodh córas rialaithe den sórt sin agus, go háirithe, na tairseacha lena rialaítear a chur i bhfeidhm, agus an córas sin á shoiléiriú ag an am céanna.
26      Dá bhrí sin, tá feidhm ag an oibleagáid dearbhaithe a leagtar síos in Airteagal 3(1) de Rialachán 2018/1672 maidir le cás duine nádúrtha atá ag teacht isteach san Aontas nó ag imeacht as an Aontas, a iompraíonn méid airgid thirim atá comhdhéanta d’airgeadraí seachas an euro, i gcás ina bhfuil luach EUR 10 000 nó níos mó ar an airgead sin.
27      Mar sin féin, ós rud é nach sonraítear le haon fhoráil de Rialachán 2018/1672 an ráta malairte atá le cur i bhfeidhm chun luach na suime sin in euro a bhunú, is faoi na Ballstáit atá sé an ráta sin a chinneadh.
28      Agus an ráta sin á chinneadh, a mhéid a dhéanann na Ballstáit Rialachán 2018/1672 a chur chun feidhme, agus dá bhrí sin dlí an Aontais, ní mór dóibh a gcumhachtaí a fheidhmiú ar bhealach lena gcaomhnaítear éifeachtacht na bhforálacha a leagtar síos leis an Rialachán sin agus lena n‑urramaítear na cearta a dhíorthaíonn daoine aonair ó dhlíchóras an Aontais, sna cásanna a chumhdaítear leis an Rialachán sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 11 Eanáir 2024, G (Táillí luathscortha), C‑371/22, EU:C:2024:21, mír 50).
29      I ndáil leis sin, i gcodarsnacht leis an seasamh arna chosaint ag MTA sna príomhimeachtaí, ní cheanglaítear ar na Ballstáit, chun críocha an chinnidh sin, Airteagal 53 CCA agus Airteagail 48 agus 146 de Rialachán Cur Chun Feidhme Chód Custaim an Aontais a chomhlíonadh. Go deimhin, soiléirítear le hAirteagal 1 de CCA, gurb é MTA a dhéanfaidh na rialacha agus na nósanna imeachta ginearálta is infheidhme maidir le hearraí a thagann isteach i gcríoch chustaim an Aontais agus a imíonn aisti a leagan amach. Mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i míreanna 38 go 50 dá Tuairim, ní hionann suim airgid thirim atá comhdhéanta d’airgeadraí a mheastar ar na margaí airgid a bheith coibhéiseach le hairgeadraí agus earraí de réir bhrí fhorálacha CCA, rud a chiallaíonn, in aon chás, nach féidir na forálacha thuasluaite a chur i bhfeidhm maidir le hiompar suimeanna airgid thirim atá comhdhéanta d’airgeadraí seachas an euro ag daoine nádúrtha.
30      Os a choinne sin, ní mór a thabhairt faoi deara, ar an gcéad dul síos, go socraítear le hAirteagal 3(1) de Rialachán 2018/1672 an scoithluach ar faoina bun is féidir le daoine nádúrtha suim áirithe airgid a iompar gan iallach a bheith orthu é a dhearbhú, agus gur luach an‑chruinn é an méid sin. Sna himthosca sin, bhainfí an bonn d’éifeachtacht na forála sin dá mbeadh na Ballstáit in ann ráta malairte a roghnú nach léiríonn fíorluach an airgeadra lena mbaineann. Dá bhrí sin, cé nach gá go mbeadh ráta malairte aonair infheidhme maidir leis an airgeadra céanna, chun bheith bailí, ní mór an ráta roghnaithe a bheith comhfhreagrach ar a laghad do cheann amháin díobh sin a chuirtear i bhfeidhm go hiarbhír agus go minic maidir le hidirbhearta malairte euro san airgeadra sin.
31      Ar an dara dul síos, ceanglaítear le prionsabal an smachta reachta, ar a bhfuil an tAontas Eorpach bunaithe, mar a ráthaítear le hAirteagal 2 CAE, agus a bhfuil prionsabal na deimhneachta dlíthiúla ar cheann de na coinníollacha comhpháirteacha nach mór do na Ballstáit a chomhlíonadh dá bhrí sin, go háirithe, go mbeidh daoine aonair in ann a fháil amach go cruinn agus go haonchiallach cad iad a gcearta agus a n‑oibleagáidí. Ciallaíonn sé sin, chun go mbeidh siad in‑fhorfheidhmithe i gcoinne daoine aonair, nach mór bearta arna nglacadh ag na Ballstáit chun dlí an Aontais a chur chun feidhme a bheith soiléir, beacht agus intuartha, maidir lena n‑éifeachtaí, ionas gur féidir leis na daoine lena mbaineann a mbealach a fháil i gcásanna agus i gcaidrimh dhlíthiúla a thagann faoi dhlíchóras an Aontais (féach, chuige sin, breithiúnais an 26 Márta 2020, Hungeod agus páirtithe eile, C‑496/18 agus C‑497/18, EU:C:2020:240, mír 93, agus an 22 Feabhra 2022, Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, C‑160/20, EU:C:2022:101, míreanna 41, 42 agus 45) agus, thairis sin, a bhfuil rochtain gan bhac agus éasca ar fáil orthu.
32      Dá bhrí sin, maidir le cur i bhfeidhm Airteagal 3(1) de Rialachán 2018/1672, is faoi gach Ballstát atá sé cinneadh a dhéanamh maidir leis an ráta malairte atá le cur i bhfeidhm chun luach suime airgid thirim in euro atá comhdhéanta d’airgeadraí seachas an euro a chinneadh, ar choinníoll go mbeidh an ráta a úsáidtear do cheann díobh sin a chuirtear i bhfeidhm go hiarbhír agus go minic, sa chleachtas, comhfhreagrach le hidirbhearta malairte chun an airgeadra lena mbaineann a chomhshó in euro. Mar sin féin, chun bheith éifeachtach i gcoinne na ndaoine lena mbaineann atá ag teacht isteach san Aontas Eorpach nó ag imeacht as an Aontas, ní mór, ar an gcéad dul síos, go ndéantar an ráta a bhfuil sé beartaithe ag an mBallstát atá i gceist a chur i bhfeidhm a ainmniú ar bhealach soiléir, intuigthe agus aonchiallach, lena gcuirfear ar chumas na ndaoine sin a fháil amach, gan débhrí, gurb é an ráta sin an ráta is infheidhme chun a chinneadh ar cheart dóibh an t‑airgead tirim atá á iompar acu a dhearbhú.
33      Ina dhiaidh sin, ní mór rochtain éasca agus gan bhac a bheith ag na daoine sin ar an bhfaisnéis a bhaineann leis an ráta sin, rud a chiallaíonn, go háirithe, go bhfuil siad in ann eolas a fháil iad féin ar na rátaí sin saor in aisce agus, i gcás ina dtagraítear d’fhaisnéis a fhoilsítear ar shuíomh gréasáin chun an ráta céanna a chinneadh, nach gá dóibh clárú don suíomh gréasáin sin. Os a choinne sin, ní cheanglaítear ar na Ballstáit le hoibleagáid inrochtaineachta den sórt sin an ráta is infheidhme maidir le gach ceann de na hairgeadraí atá ann cheana féin a chur in iúl do gach duine nádúrtha a thagann isteach san Aontas nó a imíonn as, ar choinníoll gur leor an fhaisnéis is gá a bheith ar fáil d’aon taistealaí ar mian leis fiosrú a dhéanamh faoin reachtaíocht is infheidhme.
34      Ar deireadh, maidir le hintuarthacht an ráta malairte a úsáidtear, rud a cheanglaítear le prionsabal na deimhneachta dlíthiúla, ba cheart a thabhairt faoi deara nach bhfuil sé beartaithe le hAirteagal 3(1) de Rialachán 2018/1672 toirmeasc a chur ar iompar suimeanna airgid thirim atá comhdhéanta d’airgeadraí seachas an euro agus a bhfuil a luach coibhéiseach le nó níos mó ná EUR 10 000, ach oibleagáid dearbhaithe a fhorchur, sa chás sin. Ós rud é go bhféadfaidh na daoine lena mbaineann a mheas fós an gá dóibh oibleagáid den sórt sin a chomhlíonadh ag an am céanna nuair a théann siad isteach i gcríoch an Aontais Eorpaigh nó nuair a imíonn siad aisti, is leor, chun an ceanglas maidir le hintuarthacht an ráta a úsáideadh a chomhlíonadh, go ndearna an Ballstát lena mbaineann na daoine sin a chur ar an eolas, go cinnte, faoin ráta is infheidhme ag an am sin agus, dá bhrí sin, chun a chinneadh, tráth a thagann siad isteach nó a imíonn siad as críoch an Aontais Eorpaigh, an gá dóibh an t‑airgead tirim atá á iompar acu a dhearbhú.
35      Maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a fháil amach ar comhlíonadh na coinníollacha sin le rogha an Bhallstáit lena mbaineann, chun críocha Airteagal 3(1) de Rialachán 2018/1672 a chur i bhfeidhm, ráta malairte hryvnia na hÚcráine in euro arna fhoilsiú ar an suíomh gréasáin www.xe.com ag an am ábhartha. Mar sin féin, chun treoir a thabhairt don chúirt sin agus an measúnú sin á dhéanamh aici, féadfaidh an Chúirt na heilimintí uile a d’fhéadfadh a bheith úsáideach di maidir le léiriú ar dhlí an Aontais a chur ar fáil di (féach, de réir analaí, breithiúnas an 7 Aibreán 2022, Berlin Chemie A. Menarini, C‑333/20, EU:C:2022:291, mír 46).
36      Sa chás seo, faoi réir fíorú ag an gcúirt a rinne an tarchur, ar dtús, is léir ón gcomhad a cuireadh faoi bhráid na Cúirte go léirítear leis an bhfaisnéis atá ar shuíomh gréasáin www.xe.com gurbh iad na rátaí malairte a fhoilsítear ar an suíomh sin na rátaí a chuirtear i bhfeidhm ar mhargaí éagsúla airgid, agus mar thoradh air sin go gcomhfhreagraíonn na rátaí a fhoilsítear ar an suíomh gréasáin sin do rátaí a chuirtear i bhfeidhm go hiarbhír agus go minic ar idirbhearta malairte agus, dá bhrí sin, go bhféadfadh an Ballstát lena mbaineann rátaí den sórt sin a roghnú chun an oibleagáid dearbhaithe a leagtar síos in Airteagal 3(1) de Rialachán 2018/1672 a chur i bhfeidhm.
37      Ina dhiaidh sin, mar a luaigh an tAbhcóide Ginearálta, go bunúsach, i mír 68 dá Tuairim, chuir údaráis an Bhallstáit lena mbaineann in iúl ar a suíomh gréasáin, mar sin féin, gur faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a fhíorú gurb iad na rátaí malairte a fhoilsítear ar shuíomh gréasáin www.xe.com na rátaí sin atá le húsáid ag daoine nádúrtha atá ag teacht isteach san Aontas nó ag imeacht as an Aontas chun a chinneadh an raibh feidhm ag an oibleagáid dearbhaithe a leagtar síos in Airteagal 3(1) maidir leo.
38      Ina theannta sin, is cosúil freisin go bhfuil rochtain saor in aisce agus gan bhac ar fáil ar an bhfaisnéis maidir leis an ráta malairte a fhoilsítear ar an suíomh gréasáin sin, sa mhéid, go háirithe, nach gá clárú chun rochtain a fháil air, rud atá le fíorú ag an gcúirt a rinne an tarchur freisin.
39      Ar an taobh eile, níl aon léiriú sa chomhad a cuireadh faoi bhráid na Cúirte maidir le cé acu atá nó nach bhfuil na rátaí malairte a luaitear ar an suíomh gréasáin www.xe.com socraithe le haghaidh tréimhsí sonracha ama nó an mbíonn siad ag athrú go leanúnach agus, dá bhrí sin, an raibh an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí in ann a chinneadh, go cinnte, tráth a rinne sé an cinneadh gan an t‑airgead tirim a bhí á iompar aige a dhearbhú, go raibh feidhm ag an oibleagáid dearbhaithe dá bhforáiltear in Airteagal 3(1) de Rialachán 2018/1672 ina leith.
40      Mar sin féin, ag féachaint do raon feidhme phrionsabal na deimhneachta dlíthiúla, i gcás ina mbíonn an ráta malairte atá i gceist sa chás seo ag athrú go leanúnach, ní leanann sé as sin ach gur cheart ceart an iarratasóra sna príomhimeachtaí brath ar an ráta malairte is fabhraí de hryvnia na hÚcráine in euro arna fhoilsiú ar www.xe.com a aithint ar feadh tréimhse ghearr ama thart ar an am a d’fhéadfaí a mheas go réasúnta go ndearna an t‑iarratasóir an cinneadh dul isteach san Aontas Eorpach gan méid an airgid thirim a bhí á iompar aige a dhearbhú.
41      I bhfianaise an mhéid sin thuas, is é an freagra ar an gceist a tharchuirtear ná nach mór Airteagal 3(1) de Rialachán 2018/1672 a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leis, chun a chinneadh an bhfuil feidhm ag an oibleagáid dearbhaithe a leagtar síos san fhoráil sin, ar Bhallstát luach suime airgid thirim atá comhdhéanta d’airgeadraí seachas an euro agus nach bhfuil ráta tagartha malartaithe foilsithe ag BCE dá gcomhshó a bhunú, trí úsáid a bhaint as an ráta a luaitear ar shuíomh gréasáin mar léiriú ar an bpaireacht idir an euro agus an t‑airgeadra atá i gceist ar an dáta a tháinig an duine lena mbaineann isteach i gcríoch an Aontais Eorpaigh, cé go bhfuil an ráta sin níos airde ná an ráta a luaitear ar shuíomh gréasáin eile, ar choinníoll:
–        ar an gcéad dul síos, go bhfuil an ráta sin comhfhreagrach do cheann díobh siúd a chuirtear i bhfeidhm go hiarbhír agus go minic ar idirbhearta malairte euro an airgeadra ábhartha;
–        ar an dara dul síos, go raibh an ráta sin ainmnithe ag an mBallstát lena mbaineann ar bhealach soiléir, intuigthe agus aonchiallach mar an ráta is infheidhme chun na críche sin;
–        ar an tríú dul síos, go bhfuil rochtain gan bhac agus éasca ar fáil ar an bhfaisnéis a bhaineann leis an ráta céanna agus,
–        ar an gceathrú dul síos, go raibh na daoine lena mbaineann in ann eolas a fháil iad féin go cinnte ar a dhéanaí nuair a tháinig siad isteach i gcríoch an Aontais Eorpaigh nó nuair a d’imigh siad as críoch an Aontais Eorpaigh.
Costais
42      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Cúigiú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 3(1) de Rialachán (AE) 2018/1672 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir le rialuithe ar airgead tirim atá ag teacht isteach san Aontas nó ag dul amach as agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1889/2005,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leis, chun a chinneadh an bhfuil feidhm ag an oibleagáid dearbhaithe a leagtar síos san fhoráil sin, ar Bhallstát luach suime airgid thirim atá comhdhéanta d’airgeadraí seachas an euro agus nach bhfuil ráta tagartha malartaithe foilsithe ag an mBanc Ceannais Eorpach (BCE) dá gcomhshó a bhunú, trí úsáid a bhaint as an ráta a luaitear ar shuíomh gréasáin mar léiriú ar an bpaireacht idir an euro agus an t‑airgeadra atá i gceist ar an dáta a tháinig an duine lena mbaineann isteach i gcríoch an Aontais Eorpaigh, cé go bhfuil an ráta sin níos airde ná an ráta a luaitear ar shuíomh gréasáin eile, ar choinníoll:
–        ar an gcéad dul síos, go bhfuil an ráta sin comhfhreagrach do cheann díobh siúd a chuirtear i bhfeidhm go hiarbhír agus go minic ar idirbhearta malairte euro an airgeadra ábhartha;
–        ar an dara dul síos, go raibh an ráta sin ainmnithe ag an mBallstát lena mbaineann ar bhealach soiléir, intuigthe agus aonchiallach mar an ráta is infheidhme chun na críche sin;
–        ar an tríú dul síos, go bhfuil rochtain gan bhac agus éasca ar fáil ar an bhfaisnéis a bhaineann leis an ráta céanna agus,
–        ar an gceathrú dul síos, go raibh na daoine lena mbaineann in ann eolas a fháil iad féin go cinnte ar a dhéanaí nuair a tháinig siad isteach i gcríoch an Aontais Eorpaigh nó nuair a d’imigh siad as críoch an Aontais Eorpaigh.
Sínithe
*      Teanga an cháis: an Eastóinis.
i      Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.