62024CC0554
CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL
J. KOKOTT
van 10 juli 2025 (
1
)
Zaak C‑554/24 P
Republiek Polen
tegen
Europese Commissie
„Hogere voorziening – Voorlopige rechtsbescherming – Artikel 279 VWEU – Uitvoering van een beschikking van de vicepresident van het Hof waarbij is gelast om voorlopige maatregelen op te leggen – Vaststelling van een dagelijkse dwangsom totdat de beschikking is uitgevoerd – Verzuim van Polen om de nodige maatregelen te treffen – Minnelijke schikking – Doorhaling van de hoofdzaak – Invordering van de dwangsom – Ondergeschikt karakter van de voorlopige rechtsbescherming – Compensatie van financiële nadelen die voortvloeien uit voorlopige maatregelen”
I. Inleiding
1.
In het geschil over de bescherming van het oerbos van Białowieża heeft het Hof aan artikel 279 VWEU de bevoegdheid ontleend om dwangsommen op te leggen om de doeltreffendheid van voorlopige maatregelen te waarborgen. (
2
) Ervaring met dit instrument ontbreekt evenwel, en tot dusver zijn daaromtrent geen bijzondere regelingen vastgesteld. De onderhavige zaak biedt het Hof derhalve de gelegenheid om te verduidelijken hoe een dwangsom in kort geding moet worden opgelegd en wat daarvan de gevolgen zijn.
2.
Het geding betreft de eerste procedure waarin het Hof heeft gelast om een dwangsom op te leggen en waarin deze dwangsom, althans voorlopig, ook daadwerkelijk verschuldigd is. Tussen Tsjechië en Polen was in geding of Polen door het verlengen van de vergunning voor de bruinkoolwinning in de mijn van Turów (Polen) inbreuk heeft gemaakt op de MEB-richtlijn (
3
), de kaderrichtlijn water (
4
), de richtlijn milieu-informatie (
5
) en het beginsel van loyale samenwerking. (
6
) In deze procedure heeft de vicepresident van het Hof op verzoek van Tsjechië aanvankelijk gelast om de bruinkoolwinning in de mijn met onmiddellijke ingang te staken totdat het geding is beëindigd. (
7
) Naderhand heeft zij aan Polen dwangsommen opgelegd die het land moest betalen zolang de voorlopige maatregelen niet ten uitvoer waren gelegd. (
8
)
3.
Nadat er dwangsommen van in totaal 68500000 EUR verschuldigd waren geworden, hebben de betrokken lidstaten evenwel een schikking met elkaar getroffen en heeft het Hof de hoofdzaak doorgehaald in het register. (
9
) Thans is Polen met de Commissie in geschil over de vraag of het hierboven genoemde bedrag moet worden betaald dan wel of die verplichting wegens de schikking en de doorhaling van de zaak is komen te vervallen.
II. Toepasselijke bepalingen
4.
Korte gedingen voor de rechterlijke instanties van de Unie berusten op artikel 279 VWEU. Daarin is bepaald:
„Het Hof van Justitie van de Europese Unie kan in zaken welke bij dit college aanhangig zijn gemaakt, de noodzakelijke voorlopige maatregelen gelasten.”
5.
Artikel 39, vierde alinea, van het Statuut van het Hof verduidelijkt de aard van voorlopige maatregelen:
„Het door de president of zijn plaatsvervanger gegeven besluit heeft slechts een voorlopig karakter en prejudicieert niet op de beslissing van het Hof ten principale.”
6.
De minnelijke schikking ten aanzien van een geding is geregeld in artikel 147, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof:
„Indien partijen, alvorens het Hof uitspraak heeft gedaan, het Hof mededelen dat zij overeenstemming hebben bereikt ten aanzien van de oplossing van het geschil en dat zij van hun vorderingen afzien, gelast de president de doorhaling van de zaak in het register en beslist hij over de kosten overeenkomstig artikel 141, in voorkomend geval na kennis te hebben genomen van de voorstellen dienaangaande van partijen.”
7.
De voorwaarden waaronder voorlopige maatregelen kunnen worden gelast zijn opgenomen in artikel 160, leden 1 tot en met 3, van het Reglement voor de procesvoering:
„1.   Een verzoek tot opschorting van de tenuitvoerlegging van een handeling van een instelling bedoeld in artikel 278 VWEU en artikel 157 VEGA, is slechts ontvankelijk indien de verzoeker tegen die handeling beroep heeft ingesteld bij het Hof.
2.   Een verzoek tot verkrijging van enige andere voorlopige maatregel bedoeld in artikel 279 VWEU, is slechts ontvankelijk indien de verzoeker partij is in een voor het Hof aanhangige zaak en dit verzoek met die zaak verband houdt.
3.   De verzoeken bedoeld in de voorgaande leden, bevatten een duidelijke omschrijving van het voorwerp van het geding en van de omstandigheden waaruit de spoedeisendheid van het verzoek blijkt, alsmede de middelen, zowel feitelijk als rechtens, op grond waarvan de voorlopige maatregel waartoe wordt geconcludeerd, aanvankelijk gerechtvaardigd voorkomt.”
8.
Artikel 162, leden 2 en 3, van het Reglement voor de procesvoering regelt de zekerheidstelling en de geldigheidsduur van voorlopige maatregelen:
„2.   De tenuitvoerlegging van de beschikking kan worden onderworpen aan de voorwaarde dat de verzoeker zekerheid stelt tot een bedrag en op de wijze als op grond van de omstandigheden bepaald.
3.   In de beschikking kan de datum worden bepaald met ingang waarvan de maatregel zijn kracht verliest. Bij gebreke van zodanige aanduiding verliest de maatregel zijn kracht terstond nadat het eindarrest is uitgesproken.”
9.
Artikel 163 van het Reglement voor de procesvoering betreft een wijziging van de omstandigheden:
„Op verzoek van een van de partijen kan de beschikking te allen tijde op grond van een wijziging in de omstandigheden worden ingetrokken of gewijzigd.”
III. Feiten en verloop van de procedure
10.
In het bestreden arrest worden de in geding zijnde feiten uiteengezet als volgt.
A.
Relevante ontwikkelingen in zaak C‑121/21
11.
Op 26 februari 2021 heeft Tsjechië overeenkomstig artikel 259 VWEU beroep ingesteld tot vaststelling dat Polen niet aan de krachtens het Unierecht op deze lidstaat rustende verplichtingen heeft voldaan door de bruinkoolwinning in de bij de grens met Tsjechië en Duitsland gelegen mijn van Turów (Polen) uit te breiden en de daarvoor verleende vergunning te verlengen (zaak C‑121/21).
12.
Tegelijkertijd heeft Tsjechië een verzoek om voorlopige rechtsbescherming ingediend en daarbij verzocht om Polen te gelasten de bruinkoolwinning in de mijn onverwijld te staken in afwachting van de beslissing van het Hof ten gronde.
13.
Bij beschikking van 21 mei 2021, Tsjechië/Polen (C‑121/21 R, EU:C:2021:420), heeft de vicepresident van het Hof dat verzoek ingewilligd en Polen gelast om de bruinkoolwinning met onmiddellijke ingang te staken totdat het eindarrest in de zaak werd gewezen.
14.
Tsjechië was van mening dat Polen zijn verplichtingen uit hoofde van voornoemde beschikking niet is nagekomen en heeft daarom op 7 juni 2021 een nieuw verzoek om voorlopige rechtsbescherming ingediend. Daarbij is verzocht om Polen te veroordelen om een dagelijkse dwangsom van 5 miljoen EUR te betalen en dat bedrag te storten in de begroting van de Unie.
15.
Bij afzonderlijke akte, die bij de griffie van het Hof is ingekomen op 29 juni 2021, heeft Polen verzocht om de beschikking van 21 mei 2021 in te trekken overeenkomstig artikel 163 van het Reglement voor de procesvoering.
16.
Bij beschikking van 20 september 2021, Tsjechië/Polen (C‑121/21 R, EU:C:2021:752), heeft de vicepresident van het Hof het door Polen ingediende verzoek tot intrekking van de beschikking van 21 mei 2021 afgewezen en de lidstaat veroordeeld om aan de Commissie een dagelijkse dwangsom van 500000 EUR te betalen met ingang van de datum waarop de beschikking aan Polen was betekend totdat de beschikking van 21 mei 2021 ten uitvoer zou zijn gelegd.
17.
Polen heeft de beschikking van 21 mei 2021 niet ten uitvoer gelegd. Het heeft integendeel op 20 oktober 2021 opnieuw verzocht om die beschikking in te trekken.
18.
Op 3 februari 2022 hebben Tsjechië en Polen een regeling getroffen waarbij zij een eind hebben gemaakt aan het geding in zaak C‑121/21 (hierna: „minnelijke schikking”). Volgens berichten in de media heeft Polen zich ertoe verbonden om 45 miljoen EUR aan Tsjechië te betalen en om een dam te bouwen om het grondwater te beschermen. (
10
)
19.
Op 4 februari 2022 hebben beide lidstaten het Hof ervan in kennis gesteld dat zij uit hoofde van de getroffen minnelijke schikking afzagen van hun vorderingen. Diezelfde dag hebben de Poolse autoriteiten de Commissie verzocht om de procedure tot invordering van de door het Hof gelaste dwangsom te beëindigen. In hun verzoek hebben zij verwezen naar de bewoordingen van de minnelijke schikking.
20.
Bij beschikking van 4 februari 2022, Tsjechië/Polen (C‑121/21, EU:C:2022:82), heeft de president van het Hof zaak C‑121/21 doorgehaald in het register.
21.
Diezelfde dag heeft Polen overeenkomstig artikel 163 van het Reglement voor de procesvoering verzocht om intrekking van de beschikking van 20 september 2021.
22.
Bij beschikking van 19 mei 2022, Tsjechië/Polen (C‑121/21 R, EU:C:2022:408), heeft de vicepresident van het Hof vastgesteld dat op het door Polen ingediende verzoek tot intrekking van de beschikking van 21 mei 2021 niet langer hoefde te worden beslist voor zover het betrekking had op de effecten van die beschikking na 4 februari 2022. Voor het overige heeft hij de vorderingen van Polen afgewezen.
B.
Invordering van de dwangsom
23.
Daarop heeft de Commissie Polen verzocht om betaling van de dwangsom, die verschuldigd was tot op de datum van doorhaling van zaak C‑121/21, vermeerderd met de verschuldigde vertragingsrente. De Commissie heeft tevens gedreigd om het verschuldigde bedrag overeenkomstig artikel 101, lid 1, en artikel 102 van het Financieel Reglement (
11
) in te vorderen middels verrekening indien Polen verzuimde om het te voldoen.
24.
Bij de bestreden besluiten heeft de Commissie aan Polen meegedeeld dat het verschuldigde bedrag zou worden verrekend met de verschillende vorderingen die Polen heeft op de Unie. De aldus te verrekenen hoofdvordering beloopt 68500000 EUR en komt overeen met de dagelijkse dwangsommen die verschuldigd zijn voor het tijdvak van 20 september 2021 tot en met 3 februari 2022.
C.
Procedure bij het Gerecht
25.
Polen heeft het Gerecht verzocht om de bestreden besluiten nietig te verklaren en de Commissie te verwijzen in de kosten. Bij het bestreden arrest van 29 mei 2024, Polen/Commissie (T‑200/22 en T‑314/22, EU:T:2024:329), heeft het Gerecht het door Polen ingestelde beroep evenwel afgewezen in overeenstemming met de vorderingen van de Commissie. Polen is verwezen in de kosten.
D.
Hogere voorziening
26.
Bij hogere voorziening van 14 augustus 2024 heeft Polen het Hof verzocht:
–
het bestreden arrest in zijn geheel te vernietigen;
–
de bestreden besluiten nietig te verklaren;
–
de Commissie te verwijzen in de kosten van beide instanties.
27.
De Commissie heeft verzocht:
–
de hogere voorziening kennelijk ongegrond te verklaren;
–
Polen te verwijzen in de kosten.
28.
Partijen hebben schriftelijke opmerkingen ingediend. Overeenkomstig artikel 76, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering heeft het Hof ervan afgezien om een terechtzitting te houden omdat het zich voldoende ingelicht acht om op de zaak te beslissen.
IV. Beoordeling in rechte
29.
Met zijn hogere voorziening verwijt Polen het Gerecht dat het toepassing heeft gegeven aan artikel 279 VWEU (punt A) en dat het bovendien het bestreden arrest onvoldoende heeft gemotiveerd (punt B).
A.
Artikel 279 VWEU
30.
Het eerste middel omvat vier grieven betreffende de uitlegging van artikel 279 VWEU ten aanzien van de gevolgen van een minnelijke schikking. Volgens Polen moet een dergelijke schikking ertoe leiden dat de opgelegde dwangsommen met terugwerkende kracht worden ingetrokken. Het bieden van voorlopige rechtsbescherming is namelijk afhankelijk van de uitkomst van de hoofdzaak (punt 1). Een dergelijk effect is tevens vereist om te voorkomen dat de adressaten van voorlopige maatregelen financieel nadeel lijden (punt 2). Anders zou een dwangsom een bestraffende functie vervullen (zie ook punt 1). Ook uit de beschikking van 19 mei 2022 kan geen andere conclusie worden getrokken (punt 3).
1. Ondergeschikt en niet-bestraffend karakter van de voorlopige rechtsbescherming
31.
Met het eerste onderdeel van het eerste middel verwijt Polen aan het Gerecht dat het in de punten 42 en 47 van het bestreden arrest geen rekening heeft gehouden met de ondergeschikte verhouding tussen het bieden van voorlopige rechtsbescherming en de uitkomst van de hoofdzaak. Van dezelfde strekking is het derde onderdeel van het eerste middel, waarin wordt aangevoerd dat de dwangsom in de punten 47 en 48 van het bestreden arrest wordt opgevat als een sanctie voor de niet-nakoming van verplichtingen.
32.
Overeenkomstig punt 42 van het bestreden arrest heeft de doorhaling van de hoofdzaak weliswaar gevolgen gehad voor de looptijd van de dwangsom maar heeft die er niet toe geleid dat de verplichting tot betaling van het door Polen verschuldigde bedrag is komen te vervallen. Een andere conclusie zou er naar het oordeel van het Gerecht toe leiden dat wordt afgeweken van het doel van de dwangsom, dat erin bestaat te waarborgen dat het Unierecht daadwerkelijk wordt toegepast.
33.
Daarnaast heeft het Gerecht in punt 47 van het bestreden arrest vastgesteld dat de dwangsom niet alleen bedoeld is om de doeltreffendheid van de eindbeslissing te waarborgen, maar ook om ervoor te zorgen dat Polen uitvoering geeft aan de voorlopige maatregelen die zijn vastgesteld bij de beschikking van 21 mei 2021 en dat het zijn gedrag onverwijld in lijn brengt met die beschikking.
34.
Daaruit leidt het Gerecht in punt 48 van het bestreden arrest af dat het betoog van Polen erop neerkomt dat het mechanisme van de overeenkomstig artikel 279 VWEU opgelegde dwangsom volledig wordt uitgehold, aangezien zo uiteindelijk wordt aanvaard dat de tot nakoming gehouden partij zich opzettelijk niet houdt aan haar verplichting om de gelaste voorlopige maatregelen na te leven tot de hoofdzaak is beslecht. Daardoor wordt de nuttige werking van het Unierecht ondermijnd.
35.
Polen gaat er terecht van uit dat het bieden van voorlopige rechtsbescherming in een ondergeschikte verhouding tot de hoofdzaak staat en tot doel heeft om de volledige doeltreffendheid van het toekomstige eindarrest te waarborgen teneinde een leemte in de door het Hof geboden rechtsbescherming te voorkomen. (
12
) Het bieden van voorlopige rechtsbescherming is daarentegen niet bedoeld om een inbreuk op het Unierecht te bestraffen.
36.
Het ondergeschikte karakter van het bieden van voorlopige rechtsbescherming komt tevens tot uitdrukking in artikel 160, leden 1 en 2, van het Reglement voor de procesvoering. Lid 1 van dat artikel betreft de opschorting van handelingen van de instellingen, waar alleen om kan worden verzocht indien de verzoeker beroep tegen de betreffende handeling heeft ingesteld. Voorts schrijft lid 2 van dat artikel voor dat een verzoek tot verkrijging van voorlopige maatregelen in de zin van artikel 279 VWEU slechts ontvankelijk is indien de verzoeker partij is in een bij het Hof aanhangige zaak en het verzoek met die zaak verband houdt.
37.
Daarnaast benadrukt Polen terecht dat er voor voorlopige rechtsbescherming initiatief van de partijen nodig is: een dergelijke bescherming moet namelijk worden aangevraagd. Alleen artikel 160, lid 7, van het Reglement voor de procesvoering schrijft voor dat een beschikking van het Hof ook ambtshalve kan worden vastgesteld, meer bepaald ten aanzien van maatregelen die weliswaar door het Hof worden gelast zonder dat de wederpartij wordt gehoord maar niettemin op verzoek van een partij worden gelast.
38.
Gelet op dit ondergeschikte karakter en op het vereiste initiatief van de partijen moeten ook voorlopige maatregelen die erop gericht zijn om de doeltreffendheid van de eindbeslissing te waarborgen komen te vervallen wanneer de zaak wordt doorgehaald naar aanleiding van een minnelijke schikking.
39.
Sinds de beëindiging van de procedure in zaak C‑121/21 naar aanleiding van de doorhaling (
13
) van de zaak op grond van de getroffen minnelijke schikking sorteren ook de maatregelen tot het bieden van voorlopige rechtsbescherming derhalve geen gevolgen meer. (
14
) Het Gerecht heeft dit terecht opgemerkt in de punten 36 en 37 van het bestreden arrest.
40.
Betekent dat echter ook dat de maatregelen tot het bieden van voorlopige rechtsbescherming als gevolg van de minnelijke schikking en de doorhaling van de zaak moeten worden geacht van meet af aan niet te zijn gelast of met terugwerkende kracht te zijn ingetrokken?
41.
Artikel 147, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering laat de kwestie van de terugwerkende kracht open. Deze bepaling voorziet enkel in de vaststelling van een beschikking tot doorhaling van de zaak en tot verwijzing in de kosten voor het geval dat partijen het eens worden over een oplossing voor het geschil alvorens het Hof uitspraak heeft gedaan en zij aan het Hof verklaren dat zij afstand doen van hun vorderingen.
42.
De gevolgen van een dergelijke doorhaling zijn niet uitdrukkelijk geregeld. Het is dan ook denkbaar dat eerder vastgestelde procedurele handelingen, waaronder maatregelen tot het bieden van voorlopige rechtsbescherming, met terugwerkende kracht komen te vervallen.
43.
Deze bevinding wordt ondersteund door het ondergeschikte karakter van de voorlopige rechtsbescherming. Aangezien deze bescherming alleen bedoeld is om de doeltreffendheid van het toekomstige eindarrest te waarborgen, hoeft zij niet meer te worden geboden wanneer er geen eindarrest komt.
44.
Ook het feit dat overeenkomstig artikel 147, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering voor een doorhaling moet worden afgezien van het instellen van vorderingen wijst in die richting. Dat betekent namelijk ook dat partijen ervan moeten afzien om te verzoeken om voorlopige rechtsbescherming. De intrekking met terugwerkende kracht van maatregelen tot het bieden van voorlopige rechtsbescherming komt in dat opzicht overeen met initiatief dat met het oog op deze rechtsbescherming door de partijen moet worden genomen.
45.
De verwijzing naar de doeltreffende toepassing van het Unierecht in de punten 42 en 48 van het bestreden arrest staat er evenmin aan in de weg dat maatregelen tot het bieden van voorlopige rechtsbescherming met terugwerkende kracht komen te vervallen. Hoewel de voorlopige rechtsbescherming ook bijdraagt aan de doeltreffende toepassing van het Unierecht, is dat slechts een noodzakelijk gevolg van de primordiale functie ervan, namelijk de doeltreffendheid van het toekomstige eindarrest waarborgen. Aangezien deze functie niet langer vereist dat de maatregelen tot het bieden van voorlopige rechtsbescherming worden gehandhaafd, kan ook de doeltreffende toepassing van het Unierecht dergelijke maatregelen niet langer rechtvaardigen. Anders zou de voorlopige rechtsbescherming worden losgekoppeld van de procedure in de hoofdzaak en een autonoom karakter krijgen.
46.
De intrekking met terugwerkende kracht van maatregelen tot het bieden van voorlopige rechtsbescherming staat evenwel op gespannen voet met de structuur van een dwangsom.
47.
De vicepresident van het Hof heeft Polen veroordeeld tot betaling van een dagelijkse dwangsom van 500000 EUR tot de datum waarop de bruinkoolwinning zou zijn gestaakt. Elk uitstel bij de tenuitvoerlegging van de voorlopige maatregelen zou derhalve moeten leiden tot een hoger bedrag. De dwangsom moest er dus niet alleen voor zorgen dat de oorspronkelijke voorlopige maatregel ten uitvoer werd gelegd maar ook dat dit zo spoedig mogelijk gebeurde, zoals door het Gerecht is verklaard in punt 47 van het bestreden arrest.
48.
Deze aanvullende dwingende werking zou evenwel verloren gaan als de dwangsom ook in het geval van een tardieve uitvoering volledig zou komen te vervallen. In dat opzicht heeft de gecumuleerde dwangsom achteraf gezien inderdaad een bestraffende werking ten aanzien van de tardieve uitvoering van de voorlopige maatregelen. Deze bestraffende werking is evenwel niet het doel van de oplegging van de gecumuleerde dwangsom maar slechts een noodzakelijk structuurkenmerk van dit dwangmiddel.
49.
Als noodzakelijk structuurkenmerk is deze bestraffend werking niet in tegenspraak met het ondergeschikte karakter van de voorlopige rechtsbescherming. Om de doeltreffendheid van het toekomstige eindarrest te waarborgen kan het namelijk nodig zijn om een voorlopige maatregel zo spoedig mogelijk ten uitvoer te leggen, bijvoorbeeld om verergering van veroorzaakte schade te voorkomen.
50.
Niettemin belet dit structuurkenmerk van de dwangsom partijen niet om overeen te komen om een reeds verschuldigde cumulatieve dwangsom met terugwerkende kracht uit het rechtsverkeer te verwijderen. Als voorlopige maatregel is een aldus gestructureerde dwangsom namelijk ook afhankelijk van het initiatief van de partijen. Anders zou deze maatregel een autonoom karakter krijgen, wat niet meer verenigbaar is met het ondergeschikte karakter van de voorlopige rechtsbescherming.
51.
Het kan weliswaar niet worden uitgesloten dat er feitelijk moeilijkheden ontstaan hoewel de voorlopige maatregelen rechtens met terugwerkende kracht zijn ingetrokken. Als Polen de voorlopige maatregelen van de beschikking van 21 mei 2021 ten uitvoer had gelegd en de bruinkoolwinning had gestaakt, zouden er aanzienlijke nadelen voor deze lidstaat zijn ontstaan die door de minnelijke schikking niet zouden zijn verholpen. Er zouden inkomsten verloren zijn gegaan, terwijl de kosten voor het onderhoud van de mijn, met name die voor het wegpompen van instromend grondwater, verschuldigd zouden zijn gebleven. Uit de verklaringen van Polen in zaak C‑121/21 volgt bovendien dat de voortgezette exploitatie van de bruinkoolcentrale van Turów en bijgevolg de plaatselijke warmtedistributie alsook de elektriciteitsproductie in gevaar zouden zijn gebracht. Polen heeft zelfs de vrees geuit dat de werknemers van de mijn tijdens een onderbreking van de mijnbouw ander werk zouden hebben gezocht en niet langer beschikbaar zouden zijn geweest wanneer de mijnbouw werd hervat. Daardoor zou mogelijkerwijs zelfs zijn vooruitgelopen op de uitkomst van de hoofdzaak.
52.
De handhaving van de voorlopige maatregelen tot het tijdstip van doorhaling levert echter ook feitelijke problemen op. Polen zou volgens deze maatregelen namelijk een aanzienlijke dwangsom moeten betalen, hoewel de voorlopige maatregelen die met de opgelegde dwangsom moesten worden afgedwongen achteraf overbodig zijn gebleken.
53.
De daadwerkelijke gevolgen van voorlopige maatregelen die naderhand overbodig blijken, moeten derhalve hoe dan ook anders worden benaderd. (
15
)
54.
Bijgevolg zijn het eerste en het derde onderdeel van het eerste middel gegrond, aangezien het Gerecht in de punten 42, 47 en 48 van het bestreden arrest onvoldoende rekening heeft gehouden met het ondergeschikte karakter van de voorlopige maatregelen en het daarmee samenhangende initiatief van de partijen, wat er in de praktijk op neerkomt dat op ontoelaatbare wijze een autonome bestraffende werking aan de dwangsom is toegekend. Gelet op deze onjuiste rechtsopvattingen moet het bestreden arrest worden vernietigd.
2. Financieel nadeel
55.
Met het tweede onderdeel van het eerste middel klaagt Polen dat het bestreden arrest tot onherstelbaar financieel nadeel leidt als gevolg van de voorlopige rechtsbescherming. Dat is onverenigbaar met het voorlopige karakter van de voorlopige rechtsbescherming.
56.
Dit argument is niet-ontvankelijk, aangezien het voorwerp van het geschil daardoor wordt uitgebreid in vergelijking met het beroep bij het Gerecht. Om die reden kan Polen ook geen specifiek punt in het bestreden arrest aanwijzen waartegen deze grief is gericht.
57.
Als het Hof instemt met mijn opvatting over het eerste en het derde onderdeel van het eerste middel, is dit argument evenmin ter zake dienend, aangezien Polen dan, althans in het onderhavige geval, geen financieel nadeel zou ondervinden.
58.
Voor het geval dat het Hof het argument niettemin ontvankelijk acht en mijn standpunt over het eerste en het derde onderdeel van het eerste middel niet deelt, zij evenwel opgemerkt dat het Unierecht instrumenten omvat om een dergelijk financieel nadeel te compenseren.
59.
De beslissing van de kortgedingrechter mag uiteraard niet vooruitlopen op de uitkomst van de hoofdzaak door aan de eindbeslissing in de praktijk haar nuttige werking te ontnemen. (
16
)
60.
Dat als gevolg van voorlopige maatregelen daadwerkelijk onherroepelijk financieel nadeel wordt geleden kan evenwel niet volledig worden uitgesloten. De aanzienlijke nadelen die in het onderhavige geval te vrezen zijn wanneer de voorlopige maatregelen van 21 mei 2021 ten uitvoer worden gelegd heb ik reeds uiteengezet. (
17
)
61.
Indien uit de eindbeslissing naar voren was gekomen dat de litigieuze vergunning in zaak C‑121/21 onrechtmatig was, zou er in het geheel geen reden zijn om dergelijke nadelen te compenseren. Als het eindarrest de rechtmatigheid van het project had bevestigd en derhalve had aangetoond dat het niet nodig was om voorlopige maatregelen te gelasten, zou daarentegen de vraag rijzen naar de compensatie van het nadeel dat op grond van die maatregelen wordt geleden.
62.
In dat geval kan een zekerheidstelling worden overwogen, maar kan ook worden gedacht aan een vordering tegen de Commissie wegens ongerechtvaardigde verrijking, of aan schadevorderingen tegen de wederpartij of tegen het Hof.
63.
In de eerste plaats zou een zekerheidstelling de nadelen in beginsel kunnen compenseren als naderhand blijkt dat de voorlopige maatregelen niet gerechtvaardigd waren. Zoals Polen betoogt, biedt artikel 162, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering de mogelijkheid om de tenuitvoerlegging van voorlopige maatregelen afhankelijk te stellen van een zekerheid.
64.
In het onderhavige geval had kunnen worden overwogen om Tsjechië te gelasten een dergelijke zekerheid te stellen. Het stellen van een zekerheid voor de nadelige gevolgen van de onmiddellijke staking van de bruinkoolwinning is evenwel moeilijk te beoordelen, met name als die winning uiteindelijk definitief wordt stopgezet. Deze vraag is in de kortgedingprocedure evenwel niet aan de orde omdat Polen niet om een dergelijke zekerheid heeft verzocht.
65.
In de tweede plaats kan worden gedacht aan een vordering tegen de Commissie tot terugbetaling van de dwangsom wegens ongerechtvaardigde verrijking. Volgens de beginselen die de rechtsstelsels van de lidstaten gemeen hebben, heeft een persoon die een verlies heeft geleden waardoor het vermogen van een ander wordt vergroot zonder dat die verrijking op een rechtsgrondslag berust er in het algemeen recht op dat dit verlies wordt vergoed door de verrijkte persoon. (
18
) Als Polen voorafgaand aan de minnelijke schikking al dwangsommen aan de Commissie had betaald maar de beschikking tot oplegging ervan, zoals ik heb gesuggereerd, met terugwerkende kracht zou zijn komen te vervallen, zou de lidstaat deze betalingen bijgevolg kunnen terugvorderen. Als het Hof mijn opvatting over de terugwerkende kracht van de minnelijke schikking niet deelt, zou betaling van de dwangsom aan de Commissie voor de daaraan voorafgaande periode evenwel nog steeds gerechtvaardigd zijn.
66.
In de derde plaats kan worden gedacht aan een schadevordering krachtens het Unierecht om de uit de voorlopige maatregelen voortvloeiende vermogensschade te compenseren. Volgens vaste rechtspraak kan een schadevordering worden ingesteld uit hoofde van de niet-contractuele aansprakelijkheid van de lidstaten of van de Unie wanneer is voldaan aan de volgende drie voorwaarden: de veroorzaker heeft inbreuk gemaakt op een regel van het Unierecht die ertoe strekt aan de benadeelde rechten toe te kennen, de inbreuk is voldoende gekwalificeerd en er bestaat een rechtstreeks causaal verband tussen de inbreuk en de gestelde schade. (
19
)
67.
Enerzijds zou een dergelijke schadevordering in uiterst zeldzame gevallen kunnen worden ingesteld tegen de partij die om voorlopige maatregelen heeft verzocht, in het onderhavige geval dus tegen Tsjechië. Een verzoek om voorlopige rechtsbescherming is evenwel alleen in strijd met het Unierecht als de verzoeker het verzoek ten onrechte indient, bijvoorbeeld door de rechter opzettelijk te misleiden over de voorwaarden waaronder die bescherming kan worden geboden (procedurele fraude). Gelet op de vorderingen van Tsjechië zijn er daar in het onderhavige geval echter geen aanwijzingen voor. Op grond van het verzoek om voorlopige maatregelen zijn weliswaar ruimere aansprakelijkheidsgronden denkbaar (
20
), maar tot dusver zijn in dat verband nog geen passende regelingen vastgesteld.
68.
Anderzijds zou kunnen worden overwogen om een schadevordering tegen de Unie in te stellen. Een dergelijke vordering zou erop moeten berusten dat het Hof bij het gelasten van de voorlopige rechtsbescherming inbreuk op het Unierecht heeft gemaakt.
69.
Het Hof heeft reeds erkend dat wanneer rechterlijke instanties inbreuk maken op de Unierechtelijke regels, dit aanleiding kan geven tot schadevorderingen. (
21
) Ook het feit dat een uitspraak gezag van gewijsde heeft, verzet zich er niet tegen dat er een schadevordering wordt ingesteld, aangezien een dergelijke vordering niet hetzelfde voorwerp heeft als de procedure die tot de oorspronkelijke beslissing heeft geleid. (
22
)
70.
In de praktijk valt evenwel te verwachten dat een dergelijke vordering bijzonder moeilijk te rechtvaardigen is. Doorgaans zijn voorlopige maatregelen niet onrechtmatig, laat staan dat zij een gekwalificeerde schending vormen.
71.
In het onderhavige geval lijkt een schadevordering tegen de Unie evenwel niet bij voorbaat kansloos.
72.
Voorlopige maatregelen kunnen in een procedure waarin voorlopige rechtsbescherming moet worden geboden alleen worden gelast als de noodzaak daartoe feitelijk en rechtens aannemelijk is gemaakt (fumus boni juris) en als het gelasten ervan dringend is, in de zin dat de maatregelen voorafgaand aan de beslissing ten gronde moeten worden gelast en effect moeten sorteren om te voorkomen dat de belangen van de verzoeker ernstig en onherstelbaar worden geschaad. De kortgedingrechter weegt in voorkomend geval ook de betreffende belangen tegen elkaar af. (
23
) Daarnaast mag de beslissing van de kortgedingrechter niet vooruitlopen op de uitkomst van de hoofdzaak. (
24
)
73.
De vicepresident van het Hof heeft in de beschikking van 21 mei 2021 toepassing gegeven aan het beginsel fumus boni juris op grond dat Polen de litigieuze vergunning voor de bruinkoolwinning heeft verleend krachtens een bepaling die het mogelijk maakt om een dergelijke vergunning te verlengen zonder dat er eerst een milieueffectbeoordeling is uitgevoerd. (
25
)
74.
Uit de feiten die tot voornoemde beschikking hebben geleid volgt evenwel reeds dat de aanvraag van de mijnexploitant tot verlenging van de vergunning vergezeld ging van een MEB-besluit. (
26
) Het is derhalve twijfelachtig of de verlenging is gebaseerd op de gestelde tekortkoming bij de uitvoering van de MEB-richtlijn.
75.
Bovendien heeft Polen in het kader van de hoofdzaak, namelijk in zijn verweerschrift van 7 juni 2021, dat wil zeggen nadat de voorlopige maatregelen zijn gelast, uiteengezet dat de bevoegde instanties op 28 april 2021, dat wil zeggen vóór de vaststelling van die maatregelen, reeds een nieuwe langlopende vergunning voor de bruinkoolwinning hadden verleend op grond van een milieueffectbeoordeling. Met die nieuwe vergunning heeft Polen de mogelijke gebreken van de litigieuze vergunning verholpen. Daarmee had de vicepresident uiterlijk in de beschikking van 20 september 2021 rekening moeten houden bij het opleggen van de dwangsom, die bedoeld was om ervoor te zorgen dat de voorlopige maatregelen daadwerkelijk werden toegepast.
76.
Daarom lijkt advocaat-generaal Pikamäe het onderzoek van dit middel in de procedure in de hoofdzaak te hebben beperkt tot de verenigbaarheid van de Poolse regeling met de MEB-richtlijn, en zich derhalve op het standpunt te hebben gesteld dat de rechtmatigheid van de vergunning voor de bruinkoolwinning niet ter discussie stond. (
27
)
77.
Het is ook weinig overtuigend dat de vicepresident van het Hof geen verband legt tussen de gestelde schending van de MEB-richtlijn en de ernstige en onherstelbare schade die spoedeisendheid rechtvaardigt. De vicepresident heeft vastgesteld dat de voortzetting van de bruinkoolwinning in de mijn van Turów ernstige en onherstelbare schade aan het milieu en aan de menselijke gezondheid zou kunnen toebrengen omdat het grondwaterpeil erdoor daalt. (
28
) Dergelijke effecten moeten zeker worden onderzocht in het kader van een milieueffectbeoordeling, al zou een dergelijk onderzoek dergelijke effecten niet voorkomen. (
29
)
78.
Voor het overige lijkt het betoog van Tsjechië in de procedure in de hoofdzaak niet tot doel te hebben gehad om aan te tonen dat dergelijke effecten in strijd zijn met het Unierecht. Tsjechië ging er veeleer van uit dat een dergelijke inbreuk op de doelstellingen van artikel 4, lid 1, onder a), ii), en onder b), ii), van de kaderrichtlijn water zou worden gerechtvaardigd op grond van uitzonderingen in de zin van artikel 4, leden 4 en 5, ervan. (
30
)
79.
Tot slot moet diepgaander worden getoetst of de vicepresident van het Hof in het kader van de belangenafweging (
31
) en bij het opleggen van de dwangsom (
32
) het betoog van Polen over de nadelen van het staken van de bruinkoolwinning (
33
) naar behoren heeft beoordeeld, dan wel of zij daarbij het bewijsmateriaal verkeerd heeft opgevat en misschien zelfs is vooruitgelopen op de hoofdzaak.
80.
Polen heeft deze mogelijke grondslagen voor een schadevordering in de onderhavige procedure evenwel niet onder de aandacht gebracht.
81.
Het kan overigens ook niet de taak van de Commissie zijn om zich te verzetten tegen een argument waarmee wordt betoogd dat het Hof inbreuk heeft gemaakt op het Unierecht. In een dergelijke zaak, ook wanneer deze voor het Hof wordt gebracht, zou de Unie zich veeleer door het Hof zelf moeten laten vertegenwoordigen. (
34
)
82.
Dat belet de Commissie evenwel niet om, in voorkomend geval in samenspraak met de Raad en het Parlement, te proberen om – indien het Hof mijn opvatting over het eerste en het derde onderdeel van het eerste middel niet deelt – in het geschil over de dwangsom tot een minnelijke schikking te komen. Alle belanghebbenden zouden er waarschijnlijk bij gebaat zijn als de Unie dat geld gebruikt voor een speciaal programma ter bevordering van de energietransitie in Polen en als Polen afziet van verdere stappen om de betaalde dwangsom terug te vorderen.
83.
Wat betreft het tweede onderdeel van het eerste middel, waarmee Polen betoogt onherstelbare financiële schade te hebben geleden, zij evenwel opgemerkt dat het, gelet op de hierboven beschreven compensatiemechanismen, ongegrond zou zijn indien het Hof dat onderdeel – in tegenstelling tot mijn opvatting – ontvankelijk zou verklaren.
3. Onjuiste uitlegging van de beschikking van 19 mei 2022
84.
Met het vierde deel van het eerste middel komt Polen op tegen punt 40 van het bestreden arrest. Daarin heeft het Gerecht onder meer vastgesteld dat uit punt 26 van de beschikking van de vicepresident van het Hof van 19 mei 2022 uitdrukkelijk volgt dat de veroordeling van Polen tot betaling aan de Commissie van een dagelijkse dwangsom van 500000 EUR tot het tijdstip waarop de bruinkoolwinning is gestaakt (pas) kan worden geacht te zijn vervallen vanaf 4 februari 2022. Om die reden moest de dagelijkse dwangsom volgens punt 41 van het bestreden arrest worden betaald van 20 september 2021 tot en met 3 februari 2022.
85.
Polen komt daartegen op met het betoog dat de vicepresident van het Hof zich in de beschikking van 19 mei 2022 heeft beperkt tot de vaststelling dat hij overeenkomstig artikel 163 van het Reglement voor de procesvoering slechts bevoegd is om voorlopige maatregelen voor de toekomst te wijzigen; een intrekking met terugwerkende kracht valt niet onder zijn bevoegdheid. (
35
) Bijgevolg bevat deze beschikking geen vaststelling ten aanzien van de (automatische) opheffing met terugwerkende kracht van de opgelegde dwangsom naar aanleiding van de doorhaling van de hoofdzaak.
86.
Polen betoogt terecht dat de bevindingen in overweging 26 van de beschikking van 19 mei 2022 er rechtstreeks op gericht waren de beslissing van de vicepresident van het Hof te ondersteunen. Een vaststelling dat de oplegging van een dwangsom niet met terugwerkende kracht ongedaan kan worden gemaakt was daarvoor niet nodig. Het volstond om vast te stellen dat de vicepresident van het Hof de oplegging ervan niet met terugwerkende kracht ongedaan kon maken en dat de dwangsom wegens de doorhaling van de zaak voor de toekomst was komen te vervallen.
87.
Een andere vaststelling van het Gerecht is in punt 40 van het bestreden arrest ook niet te vinden.
88.
Voor Polen is dienaangaande veeleer de op punt 40 van dat arrest berustende conclusie in punt 42 van doorslaggevend belang, namelijk dat de doorhaling van de hoofdzaak er niet toe heeft geleid dat de verplichting was komen te vervallen om de verschuldigde dwangsom te betalen. Zoals reeds is aangegeven (
36
) geeft deze bevinding blijk van een onjuiste rechtsopvatting en moet zij derhalve ongedaan worden gemaakt.
89.
Het vierde onderdeel van het eerste middel is daarentegen ongegrond.
B.
Motivering van het bestreden arrest
90.
Met zijn tweede middel komt Polen op tegen punt 46 van het bestreden arrest. Daarin verwerpt het Gerecht het door Polen aangevoerde argument dat uit het merendeel van de nationale rechtsstelsels volgt dat bewarende maatregelen die zijn vastgesteld in afwachting van een eindbeslissing, met terugwerkende kracht komen te vervallen wanneer de procedure in de hoofdzaak zonder voorwerp is geraakt. Dat volstaat volgens het Gerecht niet om aan te tonen dat deze procedurele voorschriften deel uitmaken van de constitutionele tradities die de lidstaten gemeen hebben en dat zij derhalve als rechtsbron deel kunnen uitmaken van de rechtsorde van de Unie.
91.
Met dit middel betwist Polen deze vaststelling van het Gerecht niet ten gronde, maar betoogt het uitsluitend dat de vaststelling onvoldoende is gemotiveerd. Derhalve moet alleen worden onderzocht of de redenering van het Gerecht duidelijk en ondubbelzinnig blijkt uit de motivering van het arrest, zodat de betrokkenen kennis kunnen nemen van de gronden voor de genomen beslissing en het Hof zijn rechterlijke controle kan uitoefenen. (
37
)
92.
De overwegingen in punt 46 van het bestreden arrest voldoen aan deze vereisten. Volgens die overwegingen hebben de verklaringen van Polen het Gerecht er niet van overtuigd dat er sprake is van een algemene grondwettelijke traditie van de lidstaten volgens welke een minnelijke schikking ertoe leidt dat voorlopige maatregelen en de bijbehorende tenuitvoerleggingsmaatregelen met terugwerkende kracht komen te vervallen. In een vergelijkbare zaak heeft het Hof zijn bevinding nog veel bondiger gemotiveerd. (
38
)
93.
Bijgevolg is deze vaststelling voldoende gemotiveerd en is het tweede middel ongegrond.
V. Beroep bij het Gerecht
94.
Overeenkomstig artikel 61, lid 1, van zijn Statuut vernietigt het Hof de beslissing van het Gerecht wanneer de hogere voorziening gegrond is. Het kan dan zelf de zaak afdoen wanneer deze in staat van wijzen is, dan wel haar voor afdoening terugverwijzen naar het Gerecht.
95.
Volgens mijn overwegingen over het eerste en het derde onderdeel van het eerste middel heeft de minnelijke schikking tot gevolg dat de voorlopige maatregelen met terugwerkende kracht zijn komen te vervallen. Bijgevolg heeft de Commissie de dwangsom bij de bestreden besluiten ten onrechte verrekend met de vorderingen van Polen. Die besluiten moeten derhalve nietig worden verklaard.
VI. Kosten
96.
Overeenkomstig artikel 184, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering beslist het Hof over de proceskosten wanneer de hogere voorziening gegrond is en het de zaak zelf afdoet. In artikel 138, lid 1, van dat Reglement, dat overeenkomstig artikel 184, lid 1, van toepassing is op de procedure bij het Hof die een hogere voorziening tot voorwerp heeft, is bepaald dat de in het ongelijk gestelde partij wordt verwezen in de kosten voor zover dit is gevorderd.
97.
Aangezien Polen in het gelijk is gesteld en heeft verzocht om verwijzing in de kosten, moet de Commissie worden verwezen in de door Polen en door haarzelf gemaakte kosten.
VII. Conclusie
98.
Derhalve geef ik het Hof in overweging te beslissen als volgt:
„1)
Het arrest van het Gerecht van 29 mei 2024, Polen/Commissie (T‑200/22 en T‑314/22, EU:T:2024:329), wordt vernietigd.
2)
De besluiten van de Europese Commissie van 7 en 8 februari, 16 en 31 maart en 16 mei 2022 tot invordering middels verrekening van de dagelijkse dwangsommen die door de vicepresident van het Hof bij beschikking van 20 september 2021, Tsjechië/Polen (C‑121/21 R, EU:C:2021:752), aan Polen zijn opgelegd voor de tijdvakken van 20 september 2021 tot en met 17 januari 2022 en van 18 januari 2022 tot en met 3 februari 2022, worden nietig verklaard.
3)
De Europese Commissie wordt verwezen in de kosten die aan Polen en aan haarzelf zijn opgekomen in de procedure bij het Gerecht en bij het Hof.”
(
1
)	Oorspronkelijke taal: Duits.
(
2
)	Beschikking van 20 november 2017, Commissie/Polen (C‑441/17 R, EU:C:2017:877, punten 97 e.v.).
(
3
)	Richtlijn 2011/92/EU van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2011 betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten (PB 2012, L 26, blz. 1), zoals gewijzigd bij richtlijn 2014/52/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 (PB 2014, L 124, blz. 1).
(
4
)	Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (PB 2000, L 327, blz. 1), laatstelijk gewijzigd bij richtlijn 2014/101/EU van de Commissie van 30 oktober 2014 (PB 2014, L 311, blz. 32).
(
5
)	Richtlijn 2003/4/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2003 inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie en tot intrekking van richtlijn 90/313/EEG van de Raad (PB 2003, L 41, blz. 26).
(
6
)	Zie de conclusie van advocaat-generaal Pikamäe in de zaak Tsjechië/Polen (Mijn in Turów) (C‑121/21, EU:C:2022:74).
(
7
)	Beschikking van de vicepresident van het Hof van 21 mei 2021, Tsjechië/Polen, C‑121/21 R, EU:C:2021:420.
(
8
)	Beschikking van de vicepresident van het Hof van 20 september 2021, Tsjechië/Polen (C‑121/21 R, EU:C:2021:752).
(
9
)	Beschikking van 4 februari 2022, Tsjechië/Polen (Mijn in Turów) (C‑121/21, EU:C:2022:82).
(
10
)	Zie onder meer: Reuters, „Poland sign deal to end Polish coal mine dispute – Czech PM”, 3 februari 2022, https://www.reuters.com/article/business/energy/-poland-sign-deal-to-end-polish-coal-mine-dispute-czech-pm-idUSP7N2HH02Q/, alsook Landesecho, „Tschechien und Polen einigen sich im Konflikt um Kohlegrube Turów”, 4 februari 2024, https://landesecho.cz/wirtschaft/tschechien-und-polen-einigen-sich-im-konflikt-um-kohlegrube-turow/002031/.
(
11
)	Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (PB 2018, L 193, blz. 1).
(
12
)	Beschikking van 20 november 2017, Commissie/Polen (Mijn in Turów) (C‑441/17 R, EU:C:2017:877, punten 94 en 95). Zie ook beschikkingen van de vicepresident van het Hof van 10 september 2013, Commissie/Pilkington Group [C‑278/13 P(R), EU:C:2013:558, punt 68], en 2 maart 2016, Evonik Degussa/Commissie (C‑162/15 P-R, EU:C:2016:142, punt 29).
(
13
)	Beschikking van 4 februari 2022, Tsjechië/Polen (Mijn in Turów) (C‑121/21, EU:C:2022:82).
(
14
)	Beschikking van de vicepresident van het Hof van 19 mei 2022, Tsjechië/Polen (Mijn in Turów) (C‑121/21 R, EU:C:2022:408, punten 25 en 26).
(
15
)	Zie hieronder, punten 62‑81.
(
16
)	Beschikkingen van de vicepresident van het Hof van 10 september 2013, Commissie/Pilkington Group [C‑278/13 P(R), EU:C:2013:558, punt 68], en 2 maart 2016, Evonik Degussa/Commissie (C‑162/15 P-R, EU:C:2016:142, punt 105), en beschikking van 20 november 2017, Commissie/Polen (C‑441/17 R, EU:C:2017:877, punten 94 en 95).
(
17
)	Zie punt 51 hierboven.
(
18
)	Arresten van 16 december 2008, Masdar (UK)/Commissie (C‑47/07 P, EU:C:2008:726, punt 44), en 9 juli 2020, Tsjechië/Commissie (C‑575/18 P, EU:C:2020:530, punt 82).
(
19
)	Arresten van 5 maart 1996, Brasserie du pêcheur en Factortame (C‑46/93 en C‑48/93, EU:C:1996:79, punt 51); 16 juli 2009, Commissie/Schneider Electric (C‑440/07 P, EU:C:2009:459, punt 160), en 5 maart 2024, Kočner/Europol (C‑755/21 P, EU:C:2024:202, punt 117).
(
20
)	Dit geldt bijvoorbeeld in het geval van de bescherming van de intellectuele eigendom in de zin van artikel 9, lid 7, van richtlijn 2004/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten (PB 2004, L 157, blz. 45) en van bedrijfsgeheimen in de zin van artikel 11, lid 5, van richtlijn (EU) 2016/943 van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2016 betreffende de bescherming van niet-openbaar gemaakte knowhow en bedrijfsinformatie (bedrijfsgeheimen) tegen het onrechtmatig verkrijgen, gebruiken en openbaar maken daarvan (PB 2016, L 157, blz. 1).
(
21
)	Arresten van 30 september 2003, Köbler (C‑224/01, EU:C:2003:513, punten 32‑36); 16 juli 2009, Der Grüne Punkt – Duales System Deutschland/Commissie (C‑385/07 P, EU:C:2009:456, punt 195), en 26 november 2013, Gascogne Sack Deutschland/Commissie (C‑40/12 P, EU:C:2013:768, punt 89).
(
22
)	Zie arrest van 30 september 2003, Köbler (C‑224/01, EU:C:2003:513, punt 39).
(
23
)	Beschikking van het Hof van 12 juli 1996, Verenigd Koninkrijk/Commissie (C‑180/96 R, EU:C:1996:308, punt 44); beschikking van de president van het Hof van 24 september 1996, Verenigd Koninkrijk/Commissie (C‑239/96 R en C‑240/96 R, EU:C:1996:347, punt 31), en beschikking van de vicepresident van het Hof van 21 mei 2021, Tsjechië/Polen (C‑121/21 R, EU:C:2021:420, punt 34).
(
24
)	Beschikkingen van de vicepresident van het Hof van 10 september 2013, Commissie/Pilkington Group [C‑278/13 P(R), EU:C:2013:558, punt 68], en 2 maart 2016, Evonik Degussa/Commissie (C‑162/15 P-R, EU:C:2016:142, punt 105), en beschikking van 20 november 2017, Commissie/Polen, C‑441/17 R, EU:C:2017:877, punten 94 en 95.
(
25
)	Beschikking van 21 mei 2021, Tsjechië/Polen (C‑121/21 R, EU:C:2021:420, punt 49).
(
26
)	Beschikking van 21 mei 2021, Tsjechië/Polen (C‑121/21 R, EU:C:2021:420, punt 14).
(
27
)	Conclusie van advocaat-generaal Pikamäe in de zaak Tsjechië/Polen (C‑121/21, EU:C:2022:74, punten 55 en 61).
(
28
)	Beschikking van 21 mei 2021, Tsjechië/Polen (C‑121/21 R, EU:C:2021:420, met name punten 66, 69 en 72).
(
29
)	Zie arrest van 14 maart 2013, Leth (C‑420/11, EU:C:2013:166, punt 46).
(
30
)	Zie het vierde middel van Tsjechië in zaak C‑121/21 en de conclusie van advocaat-generaal Pikamäe in de zaak Tsjechië/Polen (C‑121/21, EU:C:2022:74, punten 131 e.v.).
(
31
)	Beschikking van 21 mei 2021, Tsjechië/Polen (C‑121/21 R, EU:C:2021:420, met name punten 89 en 90).
(
32
)	Beschikking van 20 september 2021, Tsjechië/Polen (C‑121/21 R, EU:C:2021:752, punten 24 en 25).
(
33
)	Zie punt 51 hierboven.
(
34
)	Zie beschikking van 6 januari 2015, Kendrion/Europese Unie (T‑479/14, EU:T:2015:2, punt 19), en beschikking van de vicepresident van het Hof van 18 december 2015, Gerecht/Kendrion (C‑71/15 P, EU:C:2015:857), over de doorhaling van het daartegen gerichte middel.
(
35
)	Beschikking van 19 mei 2022, Tsjechië/Polen (Mijn in Turów) (C‑121/21 R, EU:C:2022:408, punten 3032 onder verwijzing naar punt 22). Zie ook beschikkingen van de vicepresident van het Hof van 21 april 2023, Commissie/Polen (Onafhankelijkheid en privéleven van rechters) (C‑204/21 R, EU:C:2023:334, punt 12), en 28 september 2023, Raad/Mazepin [C‑564/23 P(R) en C‑564/23 P(R)-R, EU:C:2023:727, punt 24].
(
36
)	Zie hierboven, punten 42‑54.
(
37
)	Arresten van 2 april 2009, France Télécom/Commissie (C‑202/07 P, EU:C:2009:214, punt 29), en 27 juni 2024, Commissie/Servier e.a. (C‑176/19 P, EU:C:2024:549, punt 267).
(
38
)	Arrest van 11 januari 2000, Nederland en Van der Wal/Commissie (C‑174/98 P en C‑189/98 P, EU:C:2000:1, punt 17).