62017CJ0663_RES
Kawżi magħquda C‑663/17 P, C‑665/17 P u C‑669/17 P
Il-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) et
vs
Trasta Komercbanka AS et
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) tal-5 ta’ Novembru 2019
“Appell – Ammissibbiltà – Rappreżentanza ta’ parti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja – Mandat mogħti lill-avukat – Irtirar tal-mandat mill-istralċjarju tal-kumpannija rikorrenti – Tkomplija tal-proċedura mill-bord tad-diretturi tal-kumpannija rikorrenti – Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Artikolu 47 – Dritt għal rimedju effettiv – Regolament (UE) Nru 1024/2013 – Superviżjoni prudenzjali ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu – Deċiżjoni li tirtira l-awtorizzazzjoni ta’ istituzzjoni ta’ kreditu – Rikors għal annullament quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea – Ammissibbiltà – Effett dirett fuq l-azzjonisti tal-kumpannija li l-awtorizzazzjoni tagħha ġiet irtirata”
Proċedura ġudizzjarja – Rappreżentanza tal-partijiet – Rikors ta’ persuna ġuridika rregolata mid-dritt privat – Mandat mogħti lill-avukat – Istituzzjoni ta’ kreditu mqiegħda taħt proċedura ta’ stralċ b’konsegwenza ta’ deċiżjoni li tirtira l-awtorizzazzjoni tagħha meħuda mill-Bank Ċentrali Ewropew – Revoka tal-mandat tal-avukat mill-istralċjarju tal-imsemmija istituzzjoni – Tkomplija tar-rikors għall-annullament ta’ din id-deċiżjoni li tirtira l-awtorizzazzjoni ppreżentat mill-bord tad-diretturi preċedenti ta’ din l-istituzzjoni – Stralċjarju li jinsab f’sitwazzjoni ta’ kunflitt ta’ interessi – Dritt fundamentali tal-istituzzjoni ta’ kreditu għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva – Ammissibbiltà tar-rikors
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 47)
(ara l-punti 57, 59 sa 62, 69 sa 79)
Rikors għal annullament – Persuni fiżiċi jew ġuridiċi – Atti li jikkonċernawhom direttament u individwalment – Effett dirett – Kriterji – Deċiżjoni li tirtira l-awtorizzazzjoni ta’ istituzzjoni ta’ kreditu – Determinazzjoni tan-natura eventwalment diretta tal-effetti tal-imsemmija deċiżjoni fuq is-sitwazzjoni legali tal-azzjonisti tal-imsemmija istituzzjoni – Assenza ta’ effett fuq id-dritt tal-azzjonisti li jirċievu dividendi u li jipparteċipaw fit-tmexxija ta’ din l-istituzzjoni ta’ kreditu – Nuqqas ta’ effett dirett – Inammissibbiltà
(ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE)
(ara l-punti 102 sa 115)
Sunt
Ir-responsabbiltà sabiex jiġi rrevokat il-mandat mogħti lill-avukat ta’ istituzzjoni ta’ kreditu, imqiegħda taħt proċedura ta’ stralċ b’konsegwenza ta’ deċiżjoni li tirtira l-awtorizzazzjoni tagħha meħuda mill-BĊE, għall-finijiet li jiġi ppreżentat rikors quddiem il-qorti tal-Unjoni kontra din id-deċiżjoni, ma tistax tiġi fdata lil stralċjarju li jinsab f’sitwazzjoni ta’ kunflitt ta’ interessi, mingħajr ma jkun hemm ksur tad-dritt fundamentali ta’ din l-istituzzjoni għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva, iggarantita mid-dritt tal-Unjoni
Fis-sentenza BĊE vs Trasta Komercbanka et (Kawżi magħquda C‑663/17 P, C‑665/17 P u C‑669/17 P), tal-5 ta’ Novembru 2019, il-Qorti tal-Ġustizzja, bl-Awla Manja bħala l-kulleġġ ġudikanti, annullat digriet tal-Qorti Ġenerali (
1
) li permezz tiegħu din tal-aħħar, minn naħa, iddeċidiet li, peress li l-kumpannija rikorrenti ma kinitx għadha rrappreżentata minn avukat li kellu mandat stabbilit b’mod regolari, fis-sens tar-Regoli tal-Proċedura (
2
), ma kienx hemm lok li tagħti deċiżjoni dwar ir-rikors tagħha intiż għall-annullament tad-deċiżjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) li tirtira l-approvazzjoni tagħha (
3
) u, min-naħa l-oħra, ċaħdet parzjalment l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-BĊE, sa fejn kienet tikkonċerna r-rikors ippreżentat mir-rikorrenti l-oħra, jiġifieri diversi azzjonisti ta’ din il-kumpannija.
Il-kumpannija rikorrenti, Trasta Komercbanka, hija istituzzjoni ta’ kreditu Latvjana li tipprovdi servizzi finanzjarji bis-saħħa ta’ awtorizzazzjoni li ngħatatilha mill-Kummissjoni tas-Swieq Finanzjarji u Kapitali (iktar ’il quddiem il-“KSFK”). Wara li rċieva proposta mill-KSFK sabiex tiġi rtirata l-awtorizzazzjoni tal-kumpannija rikorrenti u wara li rċieva l-osservazzjonijiet ta’ din tal-aħħar, il-BĊE adotta d-deċiżjoni kontenzjuża fit-3 ta’ Marzu 2016 (
4
). Fl-14 ta’ Marzu 2016, fuq talba tal-KSFK, il-qorti kompetenti Latvjana adottat deċiżjoni li tordna l-ftuħ ta’ proċedura ta’ stralċ fir-rigward tal-kumpannija rikorrenti u ħatret stralċjarju. Permezz ta’ deċiżjoni li ma hijiex suġġetta għal appell, dik il-qorti ċaħdet ukoll ir-rikors ta’ din l-istituzzjoni ta’ kreditu intiż għaż-żamma tas-setgħat ta’ rappreżentanza tal-bord tad-diretturi tagħha fir-rigward tat-tressiq ta’ talba għal rieżami quddiem il-Bord Amministrattiv ta’ Rieżami tal-BĊE (
5
) u fir-rigward tal-preżentata ta’ rikors kontra d-deċiżjoni kontenzjuża quddiem il-qorti tal-Unjoni. Fis-17 ta’ Marzu 2016 ġie ppubblikat avviż fil-Ġurnal Uffiċjali tar-Repubblika tal-Latvja dwar il-ftuħ tal-proċedura ta’ stralċ tal-kumpannija rikorrenti u dwar is-sostituzzjoni tal-bord tad-diretturi ta’ din l-istituzzjoni ta’ kreditu bl-istralċjarju. Fl-istess jum, dan l-istralċjarju adotta deċiżjoni li biha rrevoka l-mandati kollha li kienu ngħataw mill-kumpannija rikorrenti. Fil-21 ta’ Marzu 2016, nutar ippubblika, fil-Ġurnal Uffiċjali, avviż dwar ir-revoka tal-mandati kollha adottati qabel is-17 ta’ Marzu 2016. Wara li t-talba tagħha għal rieżami tad-deċiżjoni kontenzjuża ġiet miċħuda, il-kumpannija rikorrenti u diversi azzjonisti tagħha ppreżentaw, fit-13 ta’ Mejju 2016, rikors quddiem il-Qorti Ġenerali intiż għall-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża. Il-BĊE qajjem eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà fil-konfront ta’ dan ir-rikors.
Fir-rigward tal-appell fil-Kawża C‑669/17 P, sa fejn ġie ppreżentat mill-kumpannija rikorrenti, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta qieset li l-applikazzjoni tad-dritt Latvjan ma kinitx twassal għal ksur tad-dritt ta’ din il-kumpannija għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva u meta minn dan iddeduċiet li l-avukat li kien ippreżenta r-rikors quddiemha f’isem il-kumpannija rikorrenti ma kienx għad għandu mandat stabbilit b’mod regolari, f’isem din il-kumpannija, minn persuna awtorizzata tagħmel dan, u dan minħabba li l-mandat ad litem li kien ingħata kien ġie rrevokat mill-istralċjarju. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat ir-rabtiet li hemm bejn il-KFSK u l-istralċjarju, ikkaratterizzati minn relazzjoni ta’ fiduċja, kif ukoll ir-rwol tal-KFSK fl-adozzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża. Dawn l-elementi, ikkunsidrati flimkien mas-setgħa tal-KFSK li titlob it-tneħħija tal-istralċjarju jekk dan tal-aħħar jitlef il-fiduċja tagħha, iwasslu sabiex l-imsemmi stralċjarju jkun jinsab f’sitwazzjoni ta’ kunflitt ta’ interessi u sabiex ir-responsabbiltà għal eventwali revoka tal-mandat mogħti lill-avukat tal-kumpannija rikorrenti għall-finijiet tal-preżentata ta’ rikors quddiem il-qorti tal-Unjoni kontra din id-deċiżjoni ma tkunx tista’ tingħata lill-istralċjarju mingħajr ma jkun hemm ksur tad-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva tal-imsemmija kumpannija, fis-sens tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. Peress li l-appell ippreżentat mill-kumpannija rikorrenti kien kemm ammissibbli u kemm fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li tibgħat din kawża lura quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex din tiddeċiedi fuq il-mertu r-rikors ippreżentat minn Trasta Komercbanka. Fir-rigward tal-appelli fil-Kawżi C‑663/17 P u C‑665/17 P, ippreżentati rispettivament mill-BĊE u mill-Kummissjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta qieset li l-azzjonisti tal-kumpannija rikorrenti kienu kkonċernati direttament mid-deċiżjoni kontenzjuża. Fil-fatt, minn naħa, billi tat preferenza lil kriterju żbaljat, ibbażat fuq l-“intensità” tal-effetti tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Qorti Ġenerali ma ddeterminatx, kif kienet meħtieġa tagħmel, in-natura eventwalment diretta tal-effetti ta’ din id-deċiżjoni fuq is-sitwazzjoni legali tal-azzjonisti tal-kumpannija rikorrenti. Min-naħa l-oħra, il-Qorti Ġenerali żbaljat meta ħadet inkunsiderazzjoni l-effetti mhux legali iżda ekonomiċi tad-deċiżjoni kontenzjuża fuq is-sitwazzjoni tal-azzjonisti tal-imsemmija kumpannija. Issa, id-dritt tal-azzjonisti li jirċievu dividendi u li jipparteċipaw fit-tmexxija tal-kumpannija rikorrenti, bħala kumpannija inkorporata konformement mad-dritt Latvjan, ma ġiex affettwat mid-deċiżjoni kontenzjuża, sa fejn it-tqegħid ta’ Trasta Komercbanka taħt proċedura ta’ stralċ irriżulta minn deċiżjoni ġudizzjarja meħuda fuq il-bażi ta’ dispożizzjoni tad-dritt Latvjan li ma hijiex prevista fil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja għalhekk qieset li, peress li l-azzjonisti ta’ din il-kumpannija ma humiex ikkonċernati direttament, fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, mid-deċiżjoni kontenzjuża, kien hemm lok li tintlaqa’ l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mressqa mill-BĊE sa fejn kienet tikkonċerna r-rikors ta’ dawn l-azzjonisti u, għaldaqstant, li tiċħad dan ir-rikors bħala inammissibbli.
(
1
)	Digriet tat-12 ta’ Settembru 2017, Fursin et vs BĊE (T‑247/16, mhux ippubblikat, EU:T:2017:623).
(
2
)	L-Artikolu 51(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali jipprevedi li meta l-parti li jkunu qegħdin jirrappreżentaw tkun persuna ġuridika rregolata mid-dritt privat, l-avukati għandhom jippreżentaw fir-Reġistru mandat maħruġ minn din tal-aħħar.
(
3
)	Deċiżjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) ECB/SSM/2016 – 529900WIP0INFDAWTJ81/1 WOANCA-2016-0005, tat-3 ta’ Marzu 2016, li tirtira l-awtorizzazzjoni mogħtija lil Trasta Komercbanka. Din l-awtorizzazzjoni tikkonsisti f’liċenzja bankarja. Il-kelma “awtorizzazzjoni” tintuża fir-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 1024/2013 tal 15 ta’ Ottubru 2013 li jikkonferixxi kompiti speċifiċi lill-Bank Ċentrali Ewropew fir-rigward ta’ politiki relatati mas-superviżjoni prudenzjali ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu (ĠU 2013, L 287, p. 63).
(
4
)	Id-deċiżjoni kontenzjuża kienet ġiet adottata fuq il-bażi tal-Artikolu 4(1)(a) u tal-Artikolu 14(5) tar-Regolament Nru 1024/2013.
(
5
)	Dan il-bord huwa previst fl-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1024/2013.