62013CC0207_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
1. Għal raġunijiet mhux magħrufin, it-terminoloġija applikabbli għal korpi ta’ ilma hija ddiversifikata b’mod li toħloq konfużjoni. Regola ġenerali approssimattiva hija li “baħar” huwa ikbar minn lag; huwa konness ma’, jew jifforma parti minn, oċean ikbar; u fih ilma mielaħ u mhux ilma ħelu. Iżda dan ma huwiex dejjem hekk (2) .
2. Li jinteressana llum huwa l-Waddenzee, li huwa korp ta’ ilma unikament Ewropew, li jibda minn Den Helder fil-Pajjiżi l-Baxxi, jibqa’ sejjer matul il-kosta tal-Majjistral tal-Ġermanja u jispiċċa f’Blåvands Huk fil-parti tal-Lbiċ tad-Danimarka. Il-gżejjer fit-tarf tiegħu, li kultant jissejħu l-Gżejjer Frisian, jiffurmaw ilqugħ parzjali naturali għall-Baħar tat-Tramuntana. Fl-2009, il-partijiet Olandiżi u Ġermaniżi tal-Waddenzee żdiedu mal-lista ta’ Siti ta’ Wirt Dinji mill-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO), u fl-2013 id-Danimarka applikat għal parti li fadal biex tirċievi dak ir-rikonoxximent ukoll (3) .
3. Skont l-UNESCO, il-Waddenzee huwa l-ikbar sistema fid-dinja ta’ medda art, bla interruzzjoni, ramlija u bit-tajn li tinkixef u titgħatta bil-marea, bi proċessi naturali mhux iddisturbati ġewwa l-parti l-kbira taż-żona. Dan il-baħar jinkludi numru kbir ta’ żoni tranżitorji bejn l-art, il-baħar u l-ilma ħelu, u huwa rikk fi speċi adattati b’mod speċjali għall-kundizzjonijiet ambjentali eżiġenti. Huwa kkunsidrat bħala waħda miż-żoni l-iktar importanti għall-għasafar tal-passa fid-dinja u huwa konness ma’ netwerk ta’ siti ewlenin għall-għasafar tal-passa (4) .
4. Dan ma jfissirx li l-Waddenzee ma ntmessx mill-bżonnijiet tas-soċjetà moderna. Ilhom joperaw laneċ mill-bidu tas-seklu għoxrin, mill-inqas, bejn l-Olanda kontinentali u ċerti gżejjer fil-parti Olandiża tal-Waddenzee. Waħda mill-kwistjonijiet ewlenin f’dan il-każ hija jekk ir-Regolament (KEE) Nru 3577/99 (iktar ’il quddiem imsejjaħ ir-“Regolament tal-Kabotaġġ”) (5) japplikax għal dan il-korp ta’ ilma. Jekk iva, kwistjoni oħra li trid tiġi solvuta hija jekk, fid-dawl tal-liberalizzazzjoni tas-servizzi marittimi prevista minn dan ir-regolament, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi setax jagħti, b’mod leġittimu, liċenzji lil ċerti kumpanniji ta’ ġarr marittimu fl-2011 mingħajr ma jirrikorri għal proċedura kompetittiva għall-għoti ta’ kuntratt.
5. Kif ser naraw, ir-Regolament tal-Kabotaġġ japplika għat-“trasport marittimu”, jiġifieri trasport bil-baħar. Il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jsostni, b’mod partikolari, li l-Waddenzee ma huwiex “baħar” għall-finijiet tar-Regolament tal-Kabotaġġ, imma pjuttost korp ta’ ilma intern li ma jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament. F’dan li ġej, se nispjega għaliex ma naqbilx.
I – Il-qafas legali
A – Id-dritt tal-UE
6. Skont l-Artikolu 1 tar-Regolament tal-Kabotaġġ, il-libertà li jiġu pprovduti servizzi ta’ trasport marittimu fi ħdan Stat Membru (kabotaġġ marittimu) tapplika, mill-1 ta’ Jannar 1993, għal proprjetarji ta’ vapuri tal-Komunità li jkollhom il-vapuri tagħhom irreġistrati fi, u jtajru l-bandiera ta’ Stat Membru, sakemm dawn il-vapuri jkunu konformi mal-kundizzjonijiet kollha biex jagħmlu kabotaġġ f’dak l-Istat Membru.
7. L-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament jagħti d-definizzjonijiet li ġejjin:
“Għall-iskopijiet ta’ dan ir-Regolament:
1. ‘servizzi ta’ trasport marittimu ġewwa Stat Membru (kabotaġġ marittimu)’ tfisser servizzi normalment ipprovduti għal remunerazzjoni u għandhom b’mod partikolari jinkludu:
[…]
(c) kabotaġġ tal-gżejjer: il-ġarr ta’ passiġġieri jew oġġetti bil-baħar bejn:
– portijiet li jinstabu fuq l-art ewlenija u fuq waħda jew aktar mill-gżejjer ta’ l-istess Stat Membru,
– portijiet li jistabu fuq il-gżejjer ta’ l-istess Stat Membru […]”.
8. L-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ fih regoli dwar kuntratti ta’ servizz pubbliku (iktar ’il quddiem imsejħin il-“KSP”) u obbligazzjonijiet ta’ servizz pubbliku (iktar ’il quddiem imsejħin il-“OSP”). Skont din id-dispożizzjoni, Stat Membru jista’ jikkonkludi KSP ma’ kumpanniji ta’ ġarr marittimu li jipparteċipaw f’servizzi regolari lejn, minn u bejn il-gżejjer, jew jista’ jimponi OSP fuq dawn il-kumpanniji bħala kundizzjoni għall-provvista ta’ servizzi ta’ kabotaġġ. Din id-dispożizzjoni tgħid ukoll li kull meta Stat Membru jikkonkludi KSP jew jimponi OSP, għandu jagħmel dan fuq bażi li ma tkunx diskriminatorja fir-rigward tal-proprjetarji kollha tal-bastimenti tal-UE.
9. Ir-Regolament (KE) Nru 1370/2007 (6) jistabbilixxi regoli ddettaljati dwar il-provvista ta’ servizzi ta’ interess ġenerali fil-qasam tat-trasport pubbliku tal-passiġġieri (iktar ’il quddiem imsejjaħ ir-“Regolament PPT”). L-Artikolu 1(2) ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“Dan ir-Regolament għandu japplika għall-operat nazzjonali u internazzjonali tas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u b’mezzi ferrovjarji oħrajn u bit-triq [...] L-Istati Membri jistgħu japplikaw dan ir-Regolament għat-trasport pubbliku għall-passiġġieri bil-passaġġi fuq l-ilma interni u, bla preġudizzju għar-(Regolament tal-Kabotaġġ), b’ibħra nazzjonali.”
10. L-Artikolu 5 tar-Regolament PPT jistabbilixxi:
[…]
“3. Kwalunkwe awtorità kompetenti li tirrikorri għal parti terza minbarra operatur intern, għandha tagħti [KSP] abbażi ta’ sejħa kompetittiva għal offerti, ħlief fil-każijiet speċifikati fil-paragrafi, 4, 5 u 6. Il-proċedura adottata għas-sejħa kompetittiva għal offerti għandha tkun miftuħa għall-operaturi kollha, għandha tkun ġusta u għandha tirrispetta l-prinċipji tat-trasparenza u tan-non-diskriminazzjoni. Wara s-sottomissjoni ta’ offerti u kwalunkwe preselezzjoni, il-proċedura tista’ tinvolvi negozjati skond dawn il-prinċipji sabiex jiġi determinat l-aħjar mod biex jintlaħqu ħtiġiet speċifiċi jew kumplessi.
4. Sakemm mhux projbit bil-liġi nazzjonali, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jiddeċiedu li jagħtu KSP direttament jew fejn il-valur annwali medu jkun stmat inqas minn EUR 1 000 000 jew fejn huma jikkonċernaw il-forniment annwali ta’ anqas minn 300 000 kilometru ta’ servizzi pubbliċi ta’ trasport tal-passiġġieri.
Fil-każ ta’ [KSP] mogħti direttament lil intrapriża żgħira jew ta’ daqs medju li tħaddem mhux aktar minn 23 vettura, dawn il-limiti massimi jistgħu jiżdiedu jew għall-valur annwali medju stmat għal inqas minn EUR 2 000 000 jew fejn jikkonċernaw il-forniment annwali ta’ anqas minn 600 000 kilometru ta’ servizzi pubbliċi ta’ trasport tal-passiġġieri.”
11. L-Artikolu 7(2) tar-Regolament PPT jistabbilixxi regoli dwar il-pubblikazzjoni tal-informazzjoni rilevanti skont il-proċedura li twassal għall-għoti ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku.
12. Id-Direttiva 2006/87/KE (7) tistabbilixxi r-rekwiżiti tekniċi għall-bastimenti tal-passaġġi fuq l-ilma interni. L-Artikolu 1(1)(a) jikklassifika l-passaġġi fuq l-ilma interni tal-UE f’żoni differenti. Skont l-Artikolu 1(2), wara li jikkonsulta lill-Kummissjoni, kull Stat Membru jista’ jimmodifika l-klassifikazzjoni tal-passaġġi fuq l-ilma tiegħu. Il-Kummissjoni għandha tiġi nnotifikata dwar dawn il-modifiki mill-Istat Membru għall-inqas sitt xhur qabel id-dħul fis-seħħ tagħhom u għandha tinforma lill-Istati Membri l-oħra.
13. L-Anness I tad-Direttiva 2006/87 fih lista ta’ passaġġi fuq l-ilma interni msemmija fl-Artikolu 1. Fir-rigward tar-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, “Waddenzee: inklużi l-kollegamenti mal-Baħar tat-Tramuntana” huwa elenkat taħt iż-Żona 2 fil-Kapitolu 1 ta’ dak l-Anness.
B – Id-dritt tal-Pajjiżi l-Baxxi
14. It-trasport tal-passiġġieri fil-Pajjiżi l-Baxxi huwa rregolat mil-Liġi tas-6 ta’ Lulju 2000 li tistabbilixxi regoli ġodda dwar it-trasport pubbliku, it-trasport bix-xarabank privat u t-trasport bit-taxi (Liġi tas-sena 2000 dwar it-trasport ta’ persuni) (Wet van 6 juli 2000, houdende nieuwe regels omtrent het openbaar vervoer, besloten busvervoer en taxivervoer (wet personenvervoer 2000) (Wet personenvervoer 2000) (8) ) (iktar ’il quddiem imsejħa l-“Wp2000”). L-Artikolu 1 tal-Wp2000 jiddefinixxi liċenzja esklużiva bħala d-dritt li tiġi operata attività tat-trasport pubbliku f’żona partikolari għal perijodu ta’ żmien partikolari, bl-esklużjoni ta’ terzi. L-Artikolu 19(1) tal-Wp2000 jipprojbixxi l-operazzjoni ta’ attività tat-trasport pubbliku mingħajr liċenzja, filwaqt li l-Artikolu 49 ta’ din il-liġi jippermetti li r-regoli dwar il-proċedura ta’ sejħiet għal offerti jsiru permezz ta’ att leġiżlattiv.
15. Skont l-Artikolu 2(1) tal-Wp2000, din il-liġi tapplika għat-trasport pubbliku ta’ passiġġieri bit-triq, bil-ferrovija u b’sistema ta’ gwida. Madankollu, l-Artikolu 2(2) tal-Wp2000 jagħmilha possibbli li l-kamp ta’ applikazzjoni tal-liġi jiġi estiż b’att leġiżlattiv.
16. Digriet ministerjali dwar it-trasport tal-passiġġieri — Digriet tal-14 ta’ Diċembru 2000 li jistabbilixxi ordni amministrattiv ġenerali għall-implementazzjoni tal-Liġi dwar it-trasport ta’ persuni (Digriet tas-sena 2000 dwar it-trasport ta’ persuni) (Besluit van 14 December 2000, houdende vaststelling van een algemene maatregel van bestuur ter uitvoering van de Wet personenvervoer 2000 (Besluit personvervoer 2000) (9) ) (iktar ’il quddiem imsejjaħ “il-Bp2000”) — fih regoli li jikkomplemetaw il-Wp2000. L-Artikolu 7a tal-Bp2000 jirrigwarda l-liċenzji tat-trasport tal-passiġġieri dwar il-gżejjer tal-Waddenzee: Vlieland, Terschelling, Ameland u Schiermonnikoog. Id-dispożizzjoni ddaħħlet fil-Bp2000 b’digriet ministerjali tat-23 ta’ Diċembru 2009 u daħlet fis-seħħ fl-4 ta’ Frar 2010. L-Artikolu 7a(1) tal-Bp2000 jagħmel l-Artikoli 19(1) u 49 tal-Wp2000 applikabbli wkoll għas-servizzi bit-trasport bil-lanċa jew vapurett bejn żewġ portijiet jew iktar li jipprovdu aċċess għall-Waddenzee.
17. Skont l-Artikolu 7a(3) tal-Bp2000, il-liċenzji għandhom jingħataw għal massimu ta’ 15-il sena wara proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti, li fir-rigward tagħha japplika l-Artikolu 5(3) tar-Regolament PPT. Bħala deroga, il-liċenzja inizjali tista’, skont l-Artikolu 7a(4) ta’ dan id-digriet, tingħata direttament jekk il-kriterji previsti fl-Artikolu 5(4) ta’ dan ir-regolament jiġu ssodisfatti.
II – Il-fatti, il-proċedura u d-domandi preliminari
18. L-impriżi privati li huma partijiet fil-kawża prinċipali jipprovdu servizzi tat-trasport għall-passiġġieri bil-lanċa fil-Waddenzee. Mill-bidu tas-seklu għoxrin, Wagenborg Passagiersdiensten (iktar ’il quddiem imsejħa “Wagenborg”) ħadmet ir-rotot ta’ laneċ bejn il-gżejjer ta’ Ameland u Schiermonnikoog u l-art kontinentali Olandiża. Terschellinger Stoombootmaatschappij (iktar ’il quddiem imsejħa “TSM”) topera servizz simili fir-rigward tal-gżejjer Vlieland u Terschelling. Matul is-snin tmenin kif ukoll fl-2006 u l-2007, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi kkonkluda diversi KSP kemm ma’ Wagenborg kif ukoll ma’ TSM (iktar ’il quddiem imsejħa d-“detenturi tal-liċenzji”) għal servizzi ta’ laneċ lejn il-gżejjer kollha msemmija iktar ’il fuq (iktar ’il quddiem imsejħa l-“gżejjer inkwistjoni”).
19. Wara d-dħul fis-seħħ tal-Artikolu 7a tal-Bp2000 fl-4 ta’ Frar 2010, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi ppubblika nota li fissret l-għan u l-proċedura li għandha tiġi segwita fir-rigward tal-għoti inizjali ta’ liċenzji, kif imsemmi fl-Artikolu 7a(4) tal-Bp2000, għall-provvista esklużiva ta’ servizzi bil-laneċ lejn u mill-gżejjer inkwistjoni. Din in-nota ġiet segwita, fis-26 ta’ Mejju 2010, b’pubblikazzjoni fuq l-internet tal-ispeċifikazzjonijiet tas-sejħa għal offerti u l-kundizzjonijiet li jirregolaw il-proċedura tas-sejħa. Fid-9 ta’ Marzu 2011, ġie adottat avviż ta’ liċenzja, u fid-9 ta’ Mejju 2011, l-ispeċifikazzjonijiet tas-sejħa finali ġew ippubblikati fl-iStaatscourant (il-Gazzetta Uffiċjali).
20. TSM u Eigen Veerdienst Terschelling (iktar ’il quddiem imsejħa “EVT”) issottomettew offerti għal-liċenzja dwar Vlieland u Terschelling, filwaqt li Wagenborg issottomettiet offerta għal-liċenzja dwar Ameland u Schiemonnikoog.
21. B’deċiżjonijiet tal-24 ta’ Mejju 2011, il-Minister van Infrastructuur en Milieu (iktar ’il quddiem imsejjaħ il-“Ministru”) ta liċenzja għal Vlieland u Terschelling lil TSM u l-liċenzja għal Ameland u Schiemonnikoog lil Wagenborg (iktar ’il quddiem imsejħa l-“liċenzji”). B’deċiżjoni tal-21 ta’ Ġunju 2011, il-Ministru ma laqax l-offerta mibgħuta minn EVT.
22. EVT, Stortemelk, Willem Barentsz, Spathoek u Waddentransport (iktar ’il quddiem imsejħa l-“kompetituri”) qajmu lmenti kontra d-deċiżjonijiet tal-24 ta’ Mejju 2011 u l-21 ta’ Ġunju 2011. Il-Ministru ċaħad dawn l-ilmenti b’deċiżjonijiet tat-8 ta’ Marzu 2012. Dawn id-deċiżjonijiet tal-aħħar żiedu kundizzjoni supplimentari mad-deċiżjonijiet tal-24 ta’ Mejju 2011, li illimitaw s-servizzi tat-trasport tal-passiġġieri koperti bil-liċenzji kkontestati sa massimu ta’ 300 000 kilometru fis-sena.
23. Id-deċiżjonijiet tat-8 ta’ Marzu 2012 ġew sussegwentement ikkontestati mill-kompetituri quddiem il-College van Beroep voor het Bedrijfsleven (il-Qorti Amministrattiva għall-Kummerċ u l-Industrija) (10) .
24. Il-kompetituri jargumentaw li kien illegali li l-liċenzji kkontestati jingħataw direttament fuq il-bażi tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT billi l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni għas-servizzi inkwistjoni ma kinitx permessa fil-fehma tagħhom taħt l-Artikolu 1(2) ta’ dan ir-regolament. Barra minn hekk, skont il-kompetituri, il-mod speċifiku kif ingħataw il-liċenzji kkontestati jmur kontra l-Artikolu 4 tar-Regolament tal-Kabotaġġ u, għaldaqstant, jikser l-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT.
25. Fil-każ li r-Regolament tal-Kabotaġġ ma japplikax għall-Waddenzee, il-kompetituri jallegaw alternattivament li, għalkemm il-qasam ta’ applikazzjoni tar-Regolament PPT jista’ jiġi estiż biex ikopri t-trasport bil-passaġġi fuq l-ilma interni, l-istess estensjoni ma setgħetx tiġi applikata għall-Artikolu 5(4) ta’ dan ir-regolament.
26. Fl-aħħar nett, il-kompetituri jsostnu li meta Stat Membru jiddeċiedi li jestendi l-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament PPT, għandu japplika r-regolament fit-totalità tiegħu għal dan it-trasport (inkluż l-obbligu tal-pubblikazzjoni previst fl-Artikolu 7), ħaġa li l-Ministru naqas li jagħmel.
27. Bħala risposta, il-Ministru jikkontendi, l-ewwel nett, li l-possibbiltà li jiġi estiż il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament PPT jirriżulta mid-dritt nazzjonali, jiġifieri mill-Artikoli 2(2) u 49 tal-Wp2000. It-tieni nett, il-Ministru jikkontendi li r-Regolament tal-Kabotaġġ ma japplikax għall-Waddenzee. It-tielet nett, il-kriterju previst ta’ 300 000 kilometru fl-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT jista’ jiġi applikat għat-trasport tal-passiġġieri fil-Waddenzee. Fl-aħħar nett, il-Ministru jsostni li l-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT jippermetti Stat Membru li japplika biss ċerti dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament lil dan it-tip ta’ trasport, bħal dawk li jirregolaw l-għoti u kemm idumu l-liċenzji.
28. Billi kellha dubji dwar il-qasam ta’ applikazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ u r-relazzjoni tiegħu ma’ strumenti leġiżlattivi tal-UE oħrajn, il-College van Beroep voor het Bedrijfsleven iddeċieda li jissospendi l-proċeduri u jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi li ġejjin:
“1. L-indikazzjoni tal-parti Olandiża tal-Waddenzee bħala passaġġ fuq l-ilma intern (ilmijiet taż-Żona 2) fl-Anness I tad-Direttiva 2006/87/KE tipprekludi l-applikazzjoni tar-Regolament dwar il-kabotaġġ għas-servizz pubbliku tat-trasport tal-passiġġieri fil-Waddenzee bejn l-artijiet kontinentali Olandiżi u l-gżejjer Wadden ta’ Tershelling, Vlieland, Ameland u Schiermonnikoog?
2. L-applikabbiltà tar-Regolament dwar il-kabotaġġ tipprekludi l-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1370/2007, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-Artikolu 1(2) tal-imsemmi regolament?
3. L-Istati Membri għandhom il-fakultà, abbażi tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 1370/2007, li jiddikjaraw applikabbli għas-servizz pubbliku tat-trasport ta’ passiġġieri bl-ilma lil parti waħda jew għadd ta’ partijiet biss speċifiċi ta’ dan ir-regolament, f’dan il-każ l-Artikolu 5(3), u minħabba l-konnessjoni tiegħu, l-Artikolu 5(4)?
4. L-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 5(4) tar-Regolament Nru 1370/2007 u b’mod iktar partikolari l-kriterju tad-distanza ta’ 300 000 kilometru li jinsab hemmhekk, tista’ tiġi ddikjarata (purament u sempliċement) applikabbli għas-servizz pubbliku tat-trasport ta’ passiġġieri bl-ilma?
5. F’każ ta’ risposta fl-affermattiv għar-raba’ domanda, liema konsegwenzi għandhom għaldaqstant jinsiltu mill-fatt li f’dan il-każ, ingħataw xi konċessjonijiet ta’ servizz pubbliku tat-trasport ta’ passiġġieri bl-ilma filwaqt li r-rekwiżit li jinsab fl-Artikolu 77(2) tar-Regolament Nru 1370/2007 ma ġiex osservat?”
29. Osservazzjonijiet bil-miktub u orali saru mid-detenturi tal-liċenzji, il-kompetituri, mill-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi u mill-Kummissjoni.
III – Analiżi
A – Osservazzjonijiet preliminari
30. Il-ħames domandi li saru mill-College van Beroep voor het Bedrijfsleven jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej:
31. Bid-Domanda 1, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk l-indikazzjoni ta’ Waddenzee bħala “passaġġ fuq l-ilma intern” fi strument wieħed ta’ leġiżlazzjoni sussidjarja — jiġifieri, id-Direttiva 2006/87 — tipprekludix strument ieħor ta’ leġiżlazzjoni sekondarja — jiġifieri, ir-Regolament tal-Kabotaġġ — milli japplika għal dak l-istess korp ta’ ilma.
32. Din id-domanda tippresupponi li r-Regolament tal-Kabotaġġ japplika għall-Waddenzee. Fil-fatt, għalkemm ma hijiex ċerta, jidher li l-qorti tar-rinviju temmen li dan huwa l-każ mill-mod kif ifformulat id-domanda. Madankollu, fid-dawl tal-oġġezzjonijiet li qajmu d-detenturi tal-liċenzji, kif ukoll il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi, din il-kwistjoni għandha tiġi ddeterminata l-ewwel.
33. Wara l-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf, bit-tieni domanda tagħha, jekk ir-Regolament PPT u r-Regolament tal-Kabotaġġ jeskludux reċiprokament lil xulxin.
34. It-tielet u r-raba’ domandi, li jikkoinċidu xi ftit flimkien u li għalhekk ser nindirizza flimkien, it-tnejn jirrigwardaw il-kwistjoni jekk, fid-dawl tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT, Stat Membru huwiex liberu li japplika biss ċerti dispożizzjonijiet u/jew kriterji preskritti f’dan ir-regolament għal servizzi ta’ kabotaġġ u, b’mod partikolari, jekk huwiex liberu li japplika biss il-kriterju ta’ distanza ta’ 300 000 kilometru, li jekk tkun inqas ma hemmx għalfejn wieħed jirrikorri għall-proċedura kompetittiva għall-għoti ta’ kuntratt. Għalhekk, din id-domanda, min-naħa tagħha, tippresupponi li r-risposta għat-tieni domanda hija li r-Regolament PPT u r-Regolament tal-Kabotaġġ ma jeskludux lil xulxin reċiprokament.
35. Bil-ħames domanda, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi dwar x’konsegwenzi jkun hemm jekk ma jitħarsux ir-rekwiżiti tal-pubblikazzjoni previsti fl-Artikolu 7(2) tar-Regolament tal-Kabotaġġ. Madankollu, din id-domanda saret biss fil-każ li tingħata risposta affermattiva għar-raba’ domanda — jiġifieri, jekk jinstab li Stat Membru jista’ japplika l-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT individwalment għas-servizzi tal-kabotaġġ.
36. Minn hawn ’il quddiem, ser infisser ir-raġunijiet għaliex fil-fehma tiegħi r-Regolament tal-Kabotaġġ japplika għall-Waddenzee, minkejja l-fatt li d-Direttiva 2006/87 tindika lill-Waddenzee bħala passaġġ fuq l-ilma intern. Meta nindirizza t-tieni domanda, imbagħad ser nelabora fuq l-interrelazzjoni bejn ir-Regolament tal-Kabotaġġ u r-Regolament PPT. Dan ser iservi ta’ pedament għad-diskussjoni tal-possibbiltà għall-Istati Membri li jestendu dispożizzjonijiet speċifiċi biss tar-Regolament PPT għal servizzi ta’ kabotaġġ, kif previst fit-tielet u fir-raba’ domandi. Fl-aħħar nett, ser nevalwa jekk hemmx attwalment ħtieġa li tingħata risposta għall-ħames domanda.
37. Madankollu, qabel ma nittratta s-sustanza tad-domandi magħmulin, hemm bżonn li jiġu indirizzati l-oġġezzjonijiet li qajjem il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi dwar l-ammissibbiltà tal-ewwel u t-tieni domandi.
B – Ammissibbiltà tal-ewwel u t-tieni domandi
38. Il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jikkontendi li kemm l-ewwel domanda kif ukoll it-tieni domanda huma inammissibbli għall-istess raġuni, jiġifieri li ma hemmx bżonn li tingħata risposta għal dawn id-domandi biex tiġi solvuta l-kwistjoni quddiem il-qorti tar-rinviju.
39. Il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jsostni li, b’mod konsistenti mal-għan ewlieni tar-Regolament tal-Kabotaġġ kif speċifikat fit-tielet, ir-raba’ u l-ħames premessi fil-preambolu tiegħu (11), dan ir-regolament japplika biss għal sitwazzjonijiet transkonfinali. Favur dan l-argument, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jirreferi għar-Regolament (KEE) Nru 3921/91 (12) li, fil-fehma tiegħu, ma japplikax għal sitwazzjonijiet purament interni. Fl-aħħar nett, dan il-gvern isostni li d-dispożizzjonijiet dwar il-libertà ta’ moviment fit-Trattat FUE ma japplikawx għal sitwazzjonijiet fejn il-fatti rilevanti huma ristretti għal Stat Membru wieħed. B’riferiment għall-fatt li l-liċenzji kkontestati kollha jirrigwardaw it-territorju tal-Pajjiżi l-Baxxi u li l-impriżi kollha li huma parti fil-kawża prinċipali huma Olandiżi, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi huwa, b’hekk, tal-opinjoni li fil-verità ma hemmx bżonn li tingħata risposta għall-ewwel żewġ domandi preliminari.
40. F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li, skont l-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali li quddiemha jkun hemm il-kwistjoni u li għandha tassumi responsabbiltà għad-deċiżjoni ġudizzjarja li trid tittieħed li għandha tiddetermina, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ, kemm il-ħtieġa u kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li tibgħat lill-Qorti tal-Ġustizzja. Għaldaqstant, meta d-domandi magħmula jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-UE, il-Qorti tal-Ġustizzja hija fil-prinċipju marbuta li tagħti deċiżjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirrifjuta li tiddeċiedi domanda magħmula minn qorti nazzjonali biss jekk ikun jidher manifestament li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-UE mitluba ma għandhiex x’taqsam mal-fatti jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema hija ta’ natura ipotetika jew meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex għad-dispożizzjoni tagħha l-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod effettiv għad-domandi li jsirulha (13) .
41. Dan il-każ ma jagħtix lok għal sitwazzjonijiet bħal dawn.
42. Filwaqt li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’, f’ċerti ċirkustanzi, tiddikjara inammissibbli talbiet għal deċiżjonijiet preliminari fejn il-fatti rilevanti kollha huma ristretti għal Stat Membru wieħed, wieħed għandu jiftakar li deċiżjoni bħal dik li tirrifjuta l-ġurisdizzjoni tkun normalment ibbażata fuq dispożizzjonijiet ta’ libertà ta’ moviment sanċiti fit-Trattat FUE (14) . Għalkemm il-każ preżenti jinvolvi l-libertà li jiġu pprovduti servizzi, essenzjalment dan huwa rregolat minn strument ta’ armonizzazzjoni, jiġifieri r-Regolament tal-Kabotaġġ. Għaldaqstant, l-argument dwar l-ammissibbiltà huwa irrilevanti.
43. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 1 tiegħu, ir-Regolament tal-Kabotaġġ japplika għall-proprjetarji tal-bastimenti tal-UE li jkollhom il-bastimenti tagħhom irreġistrati fi, u jtajru l-bandiera ta’ Stat Membru, sakemm dawn il-bastimenti jkunu konformi mal-kundizzjonijiet kollha biex jagħmlu kabotaġġ f’dan l-Istat Membru. Din id-dispożizzjoni ma teħtieġ l-ebda element transkonfinali. Dan huwa appoġġat mill-espressjoni “ġewwa Stat Membru”, li tidher fit-tielet u r-raba’ premessi fil-preambolu tar-Regolamenti tal-Kabotaġġ (u li, b’mod kurjuż, fuqhom jistrieħ il-Gvern ta-Pajjiżi l-Baxxi), kif ukoll id-definizzjoni ta’ “kabotaġġ marittimu” fl-Artikolu 2(1) bħala “servizzi ta’ trasport marittimu ġewwa
Stat Membru” (enfasi miżjuda) (15) . Il-fatt li r-Regolament Nru 3921/91 jista’ jirrifletti r-rekwiżiti tat-Trattat FUE dwar l-eżistenza ta’ element transkonfinali ma jfissirx li rekwiżit bħal dak għandu jiġi applikat, bħala regola ġenerali, għal strumenti ta’ armonizzazzjoni oħrajn.
44. Dawn huma aspetti importanti tal-każ li għandhom ukoll implikazzjonijiet għall-evalwazzjoni tiegħi tal-ewwel domanda preliminari. Fil-fatt, l-argumenti magħmulin mill-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi dwar l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ għal sitwazzjonijiet purament interni jirrigwardaw is-sustanza tal-ewwel żewġ domandi preliminari, iktar milli l-ammissibbiltà tagħhom (16) .
45. Fuq din il-bażi, jiena nikkunsidra li l-ewwel u t-tieni domandi huma ammissibbli.
C – Eżami tad-domandi preliminari
1. Fuq l-ewwel domanda
46. L-ewwel domanda preliminari essenzjalment tirrigwarda l-implikazzjonijiet, fil-qasam tar-Regolament tal-Kabotaġġ, tal-fatt li l-Waddenzee jkun ikklassifikat bħala “passaġġ fuq l-ilma intern” skont id-Direttiva 2006/87.
47. Qabel ma nirrispondi din id-domanda, hemm bżonn li jiġi stabbilit jekk ir-Regolament tal-Kabotaġġ japplikax ukoll għall-Waddenzee.
a) Applikabbiltà tar-Regolament tal-Kabotaġġ għall-Waddenzee
48. Fil-fehma tiegħi, jirriżulta mill-kliem, mill-istruttura u mill-għan tar-Regolament tal-Kabotaġġ li dan għandu japplika għall-Waddenzee.
49. Skont il- kliem tal-Artikolu 1 tar-Regolament tal-Kabotaġġ, it-tip ta’ servizz irregolat mir-regolament huwa “kabotaġġ marittimu”. Kif intqal iktar ’il fuq, l-espressjoni hija ddefinita fl-Artikolu 2(1) bħala “servizzi ta’ trasport marittimu ġewwa Stat Membru”.
50. Fi kliem sempliċi, l-applikabbiltà tar-Regolament tal-Kabotaġġ tiddependi fuq jekk il-liċenzji kkontestati jirrigwardawx it-trasport bil-baħar. Fil-fehma tiegħi, it-trasport lejn u mill-art kontinentali Olandiża fuq il-Waddenzee lejn il-gżejjer inkwistjoni ovvjament jikkostitwixxi trasport bil-baħar.
51. Fil-fatt, ma tressaq l-ebda argument validu li l-Waddenzee ma huwiex “baħar” għall-finijiet tar-Regolament tal-Kabotaġġ. Ħadd ma qal li huwa korp ta’ ilma magħluq; li l-ilmijiet tiegħu ma humiex melħin; jew li huwa mogħdija tal-ilma tax-xmajjar. Barra minn hekk, għalkemm il-Gżejjer Frisian jiffurmaw “linja ittikkjata” li tissepara l-Waddenzee mill-Baħar tat-Tramuntana, madankollu t-tnejn li huma jidħlu f’xulxin. Għalhekk, l-isem li ngħata lil dan il-korp tal-ilma ma huwiex purament koinċidentali (17) .
52. Għar-rigward ta’ interpretazzjoni strutturali tar-Regolament tal-Kabotaġġ, nixtieq nindika li d-definizzjoni li jagħti l-Artikolu 2 fiha eżempji ta’ x’jikkostitwixxi kabotaġġ marittimu. Fil-fatt, skont l-Artikolu 2(1)(c) tar-Regolament, il-kabotaġġ marittimu jirreferi għall-“servizzi normalment ipprovduti għal remunerazzjoni” u jinkludi, “b’mod partikolari”, kabotaġġ tal-gżejjer li jikkonsisti fil-ġarr ta’ passiġġieri jew oġġetti bil-baħar bejn portijiet li jinstabu fuq l-art kontinentali u fuq waħda jew iktar mill-gżejjer tal-istess
Stat Membru, jew portijiet li jinstabu fuq il-gżejjer tal-istess
Stat Membru (18) .
53. F’dan id-dawl, il-liċenzji kkontestati għandhom jaqgħu fil-kunċett ta’ “kabotaġġ tal-gżejjer”.
54. Fir-rigward tal- għan
tar-Regolament tal-Kabotaġġ, dan jikkonsisti fl-implementazzjoni tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi fir-rigward tal-kabotaġġ marittimu, skont il-kundizzjonijiet u bla ħsara għall-eċċezzjonijiet previsti f’dan ir-regolament (19) .
55. F’dan ir-rigward, huwa aċċettat li l-impriżi kollha, partijiet fil-proċeduri ewlenin jipprovdu servizzi tat-trasport tal-passiġġieri bil-laneċ fil-Waddenzee u kollha għandhom interess fil-liċenzji kkontestati. Barra minn hekk, l-użu ta’ laneċ għal remunerazzjoni lejn il-gżejjer inkwistjoni ilu jsir mill-bidu tas-seklu għoxrin. F’dan l-isfond, l-esklużjoni tal-Waddenzee mil-liberalizzazzjoni li r-regolament huwa intenzjonat li joħloq, tmur kontra l-iskop tar-Regolament tal-Kabotaġġ.
56. Fuq din il-bażi, għalija huwa ċar li r-Regolament tal-Kabotaġġ japplika għall-Waddenzee. Fuq kollox, il-ġurisprudenza ssostni din l-interpretazzjoni.
57. Fil-fatt, fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Spanja (20), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li r-Ria de Vigo (l-estwarju Vigo), qala profonda fil-Komunità Awtonoma ta’ Galicia, kien jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ. Il-kriterju deċiżiv f’dik is-sentenza ma jidhirx li kien il-fatt li l-estwarju Vigo kien wied ta’ xmara, iżda, pjuttost, il-fatt li “li minnu jgħaddi l-baħar” (21) . Il-Qorti tal-Ġustizzja mbagħad segwiet l-Avukat Ġenerali Tizzano, li kien ikkonkluda li “ma hemmx dubju li l-ilmijiet tal-estwarju Vigo huma ilma baħar u dan huwa suffiċjenti, skont il-kliem tad-dispożizzjonijiet [tar-Regolament tal-Kabotaġġ] biex it-trasport minnu jitqies bħala trasport ‘bil-baħar’” (22) .
58. Barra minn hekk, l-Avukat Ġenerali Cruz Villalón riċentement wera l-fehma li anki meta parti limitata tal-kruċiera sseħħ fil-baħar, dan huwa biżżejjed biex is-servizz tat-trasport jiġi kklassifikat bħala “kabotaġġ marittimu” (23) .
59. Din il-fehma bl-ebda mod ma tiddgħajjef bl-argumenti li ressaq il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi u li essenzjalment jirrepetu d-detenturi tal-liċenzji. Minbarra li jirrepeti l-argument imsemmi fil-punt 39 iktar ’il fuq, dwar il-ħtieġa ta’ element transkonfinali, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jisħaq li, fir-raba’ rapport dwar l-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li r-Regolament tal-Kabotaġġ ma kienx japplika għall-Waddenzee (24) . Il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jkompli jsostni li, skont id-dritt internazzjonali, l-Waddenzee huwa kklassifikat bħala “ilma intern” billi jinsab fuq in-naħa tal-art tal-linja bażi tal-baħar territorjali tal-Pajjiżi l-Baxxi (25) . Fl-aħħar nett, il-gvern jenfasizza, kif jagħmlu d-detenturi tal-liċenzji, id-differenzi morfoloġiċi u nawtiċi bejn il-Waddenzee u Ria de Vigo.
60. Fir-rigward tal-argument li huwa meħtieġ element transkonfinali, sempliċement nirreferi għall-punti 43 u 44 iktar ’il fuq.
61. Fir-rigward tar-rapport tal-Kummissjoni li fuqu straħ il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi fit-tieni argument tiegħu, nixtieq nenfasizza li r-rapport kien ġie fformulat bil-ħsieb li tiġi ssorveljata l-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ, skont l-Artikolu 10 (26) tiegħu. Rapport ta’ dan it-tip, li fih evalwazzjonijiet fattwali li jistgħu jinbidlu maż-żmien, ma jistax jorbot lill-Kummissjoni fi proċeduri legali, inqas u inqas lil din il-Qorti tal-Ġustizzja meta tintalab tinterpreta l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni sekondarja bħar-Regolament tal-Kabotaġġ (27) . Barra minn hekk, għandi ngħid li, f’dawn il-proċeduri, il-Kummissjoni tieħu pożizzjoni differenti minn dik li ħadet fir-rapport.
62. Dwar l-argument tal-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi fuq il-klassifikazzjoni tal-Waddenzee taħt il-Konvenzjoni Montego Bay, biżżejjed jingħad li argument simili tressaq, inutilment, fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Spanja (28) . Fil-fehma tiegħi ma hemm l-ebda raġuni sabiex nitbiegħdu minn din id-deċiżjoni.
63. Għaldaqstant, l-interpretazzjoni tiegħi tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Spanja hija li l-uniku kriterju rilevanti hu dak dwar jekk il-Waddenzee huwiex wieħed “li minnu jgħaddi l-baħar” — li, ħlief għal xi partijiet minnu meta jkun hemm baħar fieragħ, nifhem li hekk hu.
64. Fuq din il-bażi nikkonkludi li r-Regolament tal-Kabotaġġ japplika għall-fatti.
b) Implikazzjonijiet tal-klassifikazzjoni bħala “passaġġ fuq l-ilma intern” skont l-Anness I tad-Direttiva 2006/87
65. Kif intqal iktar ’il fuq, l-ewwel domanda saret minħabba l-argument tal-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi li d-Direttiva 2006/87, inkluż l-Anness 1 tagħha, tipprekludi l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ. Fid-dawl ta’ din id-diskussjoni, ser ngħid dan li ġej fil-qosor.
66. Skont l-Artikolu 288 TFUE, ir-Regolament tal-Kabotaġġ jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha. Id-Direttiva 2006/87, għalkemm vinkolanti fir-rigward tar-riżultat li għandu jintlaħaq, tħalli l-għażla tal-forma u l-metodi għall-Istati Membri. Id-Direttiva, li ġiet adottata ħafna snin wara r-Regolament tal-Kabotaġġ, ma tgħid xejn dwar ir-relazzjoni tagħha mal-istrument li sar qabilha; lanqas biss ma tirreferi għar-Regolament. Għalhekk, iż-żewġ strumenti legali għandhom jiġu kkunsidrati li huma reċiprokament indipendenti iżda ugwalment vinkolanti, kull wieħed bil-mod tiegħu (29) .
67. Il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ strument ta’ dritt sekondarju huwa normalment iddefinit mid-dispożizzjonijiet tiegħu stess u ma jistax, bħala regola ġenerali, jiġi estiż għal sitwazzjonijiet oħra li ma humiex dawk li huwa ried ikopri (30) . Kif tgħid sew il-Kummissjoni, id-Direttiva 2006/87 tistabbilixxi rekwiżiti tekniċi għal bastimenti tal-passaġġi fuq l-ilma interni. B’kuntrast, ir-Regolament tal-Kabotaġġ jilliberalizza servizzi ta’ trasport marittimu ġewwa l-Istati Membri. Għalhekk, dawn iż-żewġ strumenti legali huma differenti fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom daqs kemm huma differenti fl-għanijiet tagħhom (31) . Barra minn hekk, l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2006/87 jgħid b’mod ċar li l-klassifikazzjoni li tintroduċi hija għall-“iskopijiet ta’ din id-Direttiva”. Bl-istess mod, skont l-Artikolu 2(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ, il-kabotaġġ marittimu huwa ddefinit għall-“finijiet ta’ dan ir-Regolament”.
68. Barra minn hekk, jekk l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ tkun tiddependi fuq il-klassifikazzjoni rilevanti għall-finijiet tad-Direttiva 2006/87, dan prattikament ikun ifisser li l-Istati Membri, bis-saħħa tad-dritt tagħhom li jimmodifikaw din il-klassifikazzjoni skont l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva, jingħataw il-libertà li japplikaw jew jinjoraw ir-Regolament. Pożizzjoni bħal din tkun insostenibbli.
69. Għalhekk isegwi minn dak li ntqal iktar ’il fuq li r-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-indikazzjoni tal-parti tal-Waddenzee tal-Pajjiżi l-Baxxi bħala passaġġ tal-ilma intern fl-Anness I tad-Direttiva 2006/87 ma jipprekludix l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ għas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri fil-Waddenzee bejn l-art kontinentali Olandiża u l-gżejjer inkwistjoni.
2. Fuq it-tieni domanda
70. Bħal fl-ewwel domanda, il-qorti tar-rinviju titlob gwida fuq l-interrelazzjoni bejn ir-Regolament PPT u r-Regolament tal-Kabotaġġ, wara li jitqies l-Artikolu 1(2) tal-ewwel regolament. Madankollu, b’kuntrast mal-ewwel domanda, il-kwistjoni issa hija jekk ir-Regolament tal-Kabotaġġ jiħux preċedenza fuq l-istrument l-ieħor tad-dritt sekondarju.
71. B’mod divers mis-sitwazzjoni msemmija fil-punt 66 iktar ’il fuq, ir-Regolament PPT — li huwa wkoll iktar riċenti mir-Regolament tal-Kabotaġġ — fil-fatt jindirizza r-relazzjoni tiegħu mal-istrument li ġie qablu: skont l-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT, l-Istati Membri jistgħu japplikaw l-istrument għat-trasport pubbliku tal-passiġġieri bil-passaġġ tal-ilma intern u, mingħajr preġudizzju għar-Regolament tal-Kabotaġġ, bl-ibħra nazzjonali.
72. Għalhekk huwa ċar li l-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT jippermetti lill-Istati Membri li jestendu l-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu biex ikopru t-trasport marittimu. Għaldaqstant, naslu għar-risposta għat-tieni domanda billi nifhmu xi tfisser l-espressjoni “bla preġudizzju għar-Regolament tal-Kabotaġġ”.
73. Paragun bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi juri ċertu grad ta’ konverġenza, fis-sens li r-Regolament tal-Kabotaġġ għandu japplika irrispettivament mir-Regolament PPT (32) .
74. Dan huwa kkonfermat bil-premessa 10 fil-preambolu tar-Regolament PPT (33) . Skont din il-premessa, l-organizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi tas-servizzi tat-trasport tal-passiġġieri f’ibħra nazzjonali hija suġġetta għall-konformità mal-prinċipji ġenerali tat-Trattat li huwa issa t-TFUE, sakemm dawn is-servizzi ma jkunux koperti b’dispożizzjonijiet speċifiċi tad-dritt tal-UE, in casu r-Regolament tal-Kabotaġġ.
75. Il-leġiżlatur tal-UE ma abbozzax ir-riferiment għar-Regolament tal-Kabotaġġ fl-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT f’termini inqas riġidi, permezz tal-użu ta’ espressjonijiet oħrajn bħal “minkejja”, “bla ħsara” jew “sakemm”. Għaldaqstant, essenzjalment jiena naqbel mal-Kummissjoni li r-riferiment għandu jinftiehem kif ġej: (i) ir-Regolament PPT jippermetti Stati Membri li japplikawh flimkien mar-Regolament tal-Kabotaġġ għal ibħra nazzjonali; u (ii) meta l-applikazzjoni tar-Regolament PPT hija inkompatibbli mal-applikazzjoni konkorrenti tar-Regolament tal-Kabotaġġ, ir-Regolament PPT espressament iċedi postu għar-Regolament tal-Kabotaġġ, mingħajr dan ma jkun kwistjoni ta’ għażla għall-Istati Membri li għażlu li japplikaw iż-żewġ regolamenti.
76. Għal dawk ir-raġunijiet, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ ma tipprekludix l-applikazzjoni konkorrenti tar-Regolament PPT. Madankollu, meta l-applikazzjoni konġunta ma tkunx possibbli, għandu jipprevali r-Regolament tal-Kabotaġġ.
3. Fuq it-tielet u r-raba’ domandi
a) Osservazzjonijiet ġenerali
77. It-tielet u r-raba’ domandi, li ser nittratta flimkien, forsi jirrigwardaw l-iktar kwistjoni interessanti li tirriżulta mill-każ quddiem il-qorti tar-rinviju: Stat Membru jista’ joqgħod jagħżel kif jidhirlu liema dispożizzjonijiet tar-Regolament PPT jixtieq japplika għat-trasport bl-ilma?
78. Jiena ssuġġerejt iktar ’il fuq li r-Regolament tal-Kabotaġġ jieħu preċedenza fuq ir-Regolament PPT. L-iskop tat-tielet u r-raba’ domandi huwa li jiġu ddeterminati ċ-ċirkustanzi fejn jista’ jkun hemm inkompatibbiltà bejn iż-żewġ regolamenti li inevitabbilment twassal għal tali esklużjoni. Fi kliem ieħor, filwaqt li t-tieni domanda tirrigwarda l-applikabbiltà reċiproka fl-astratt taż-żewġ regolamenti, it-tielet u r-raba’ domandi jirrigwardaw l-applikazzjoni konkorrenti tagħhom fil-prattika. F’dan il-punt huwa sinjifikattiv li jiġi nnotat li l-leġiżlatur tal-UE ppreveda l-possibbiltà li dawn iż-żewġ strumenti legali jidħlu fuq xulxin u, b’mod konxju, għaldaqstant, aċċetta speċi ta’ koeżistenza.
79. Idealment, ir-risposta li trid il-qorti tar-rinviju tkun apparenti direttament mill-kliem tar-Regolament PPT. Billi dan ma huwiex il-każ, trid tiġi adottata interpretazzjoni teleoloġika. Għalhekk, l-ewwel nett, għal dak l-iskop, għandu jitfakkar li l-oqsma li għalihom japplika r-regolament mingħajr kundizzjoni huma servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija jew bit-triq. Huwa biss bis-saħħa tal-awtorizzazzjoni mogħtija lill-Istati Membri fl-Artikolu 1(2) li Stat Membru jista’ japplika wkoll ir-Regolament għat-trasport bil-passaġġi fuq l-ilma interni (34) u, mingħajr preġudizzju għar-Regolament tal-Kabotaġġ, għat-trasport bl-ibħra nazzjonali.
80. Sfortunatament, il-proċess leġiżlattiv twil li wassal għall-adozzjoni tar-Regolament PTT ma tantx jitfa’ dawl fuq dan kollu. Il-proposta oriġinali tal-Kummissjoni għal regolament li jkopri l-passaġġi fuq l-ilma interni ma kinitx issemmi ibħra nazzjonali (35) . Proposta rriveduta ma baqgħetx issemmi passaġġi fuq l-ilma interni, imma kellha fiha l-prekursur għall-Artikolu 5(4) (36) . Il-Kunsill imbagħad reġa’ daħħal, fil-Pożizzjoni Komuni tiegħu, dispożizzjoni li tgħid l-“Istati Membri jistgħu japplikaw dan ir-Regolament għat-trasport pubbliku għall-passiġġieri bil-passaġġi fuq l-ilma interni” (37) . Fit-tieni qari tal-abbozz tal-istrument, il-Parlament approva l-Pożizzjoni Komuni wara li l-Kumitat fuq it-Trasport u t-Turiżmu kien irrakkomanda li tiġi emendata d-dispożizzjoni inkwistjoni (38) . Il-proposta emendata approvata mill-Parlament kellha l-kliem li hemm bħalissa tal-premessa 10 fil-preambolu tar-Regolament PPT u l-Artikolu 1(2) tiegħu, li l-ebda wieħed minnhom ma reġa’ nbidel sussegwentement. Ix-xogħol preparatorju ma jipprovdi l-ebda spjegazzjoni għaliex il-possibbiltà ta’ estensjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament għat-trasport marittimu jew ir-riferiment għar-Regolament tal-Kabotaġġ kienu ġew inklużi; u lanqas ma jelabora dwar kif tali estensjoni għandha topera.
81. Fil-fatt, ir-Regolament tal-Kabotaġġ huwa pjuttost minimalistiku bil-mod kif jirregola s-servizzi tat-trasport marittimu, każ tipiku huwa l-proċedura għall-għoti ta’ KSP skont l-Artikolu 4. F’dan is-sens, ir-Regolament PPT bla dubju fih iktar regoli ddettaljati li jistgħu jgħinu biex jiġu kkjarifikati dawk stabbiliti fir-Regolament tal-Kabotaġġ u, b’dan il-mod, tissaħħaħ iċ-ċertezza legali (39) . Madankollu, minkejja l-istqarrijiet tad-detenturi tal-liċenzji, il-leġiżlatur tal-UE ma indirizzax speċifikament l-implikazzjonijiet tal-eċċezzjoni li hemm fl-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT meta Stat Membru jkun għażel li jestendi l-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament PPT lit-trasport marittimu. Iżda, li jista’ jingħad b’ċertezza hu li r-Regolament PPT ma jikkostitwixxix emenda formali tar-Regolament tal-Kabotaġġ, u lanqas ma jista’ jopera bħala tali.
82. Fil-fatt, biex niżvolġi r-risposta tiegħi li qed nipproponi għat-tieni domanda, sa fejn it-trasport marittimu huwa kkonċernat, meta ma jkunx possibbli li jiġu applikati d-dispożizzjonijiet taż-żewġ regolamenti b’mod konkorrenti, kull dispożizzjoni kunfliġġenti tar-Regolament PPT ma għandhiex tiġi applikata. F’dan l-isfond, nemmen li l-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT jawtorizza l-estensjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament lit-trasport marittimu meta dawn id-dispożizzjonijiet jiffaċilitaw, jew għall-inqas ma jtellfux, il-liberalizzazzjoni li r-Regolament tal-Kabotaġġ irid jilħaq. Sabiex jiġi ddeterminat jekk dispożizzjoni speċifika tar-Regolament PPT hijiex kunfliġġenti mar-Regolament tal-Kabotaġġ — apparti jekk hijiex rilevanti għat-trasport bil-baħar — hemm bżonn ta’ approċċ każ b’każ. Madankollu, analiżi bħal dik tmur lil hinn mill-ambitu ta’ dawn il-konklużjonijiet. Madankollu, ser neżamina speċifikament il-kompatibbiltà tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT mar-Regolament tal-Kabotaġġ fil-parti b) iktar ’l isfel.
83. Fil-fehma tiegħi, eżempju tipiku ta’ regola li ma ttellifx il-liberalizzazzjoni li jrid ir-Regolament tal-Kabotaġġ hija l-ewwel sentenza tal-Artikolu 7(2) tar-Regolament PPT, dwar il-pubblikazzjoni ta’ informazzjoni, speċjalment billi r-Regolament tal-Kabotaġġ ma jgħid xejn fuq dan il-punt (40) . Meta Stat Membru jkun għażel li jestendi l-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament PTT biex ikopri servizzi ta’ trasport bil-baħar jew bil-passaġġi fuq l-ilma interni, din id-dispożizzjoni jkollha b’hekk tiġi applikata.
84. Għaldaqstant, ma nistax naqbel mal-argumenti li ressaq il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi.
85. L-ewwel nett, dan il-gvern josserva li l-verżjoni Olandiża tat-tieni sentenza tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament PTT tirreferi għad-“de bepalingen van deze verordening” (“dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament”) li jfisser li l-Istati Membri huma liberi li japplikaw dispożizzjonijiet speċifiċi biss tar-Regolament għat-trasport marittimu.
86. Madankollu, nemmen li l-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi qiegħed jestendi artifiċjalment it-tifsira ta’ dan il-kliem. Il-verżjoni Olandiża ma tgħidx b’mod ċar li l-Istat Membru jista’ japplika wħud mid-dispożizzjonijiet tar-Regolament PPT għat-trasport marittimu. Iktar importanti, kif indikat il-qorti tar-rinviju, il-verżjoni Olandiża tidher li hija anomala. Il-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra ma jsemmux “dispożizzjonijiet”, imma jirreferu għall-possibbiltà tal-applikazzjoni tar-Regolament PPT bħala tali (41) . Hawnhekk ngħid li hija ġurisprudenza stabbilita li l-kliem użat f’waħda mill-verżjonijiet lingwistiċi ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-UE ma jistax iservi bħala bażi unika għall-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni jew jingħata prijorità fil-konfront tal-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra (42) .
87. Fil-fatt, ikun kontra l-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-UE jekk, minħabba l-mod kif inhi fformulata dispożizzjoni fil-lingwa nazzjonali tiegħu, Stat Membru jkun f’pożizzjoni li jagħżel eżattament liema dispożizzjonijiet jista’ japplika għat-trasport b’passaġġi fuq l-ilma interni jew b’ibħra nazzjonali, mentri Stati Membri oħrajn ma jgawdux din il-libertà (43) .
88. It-tieni nett, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jistrieħ fuq il-prinċipju ta’ plus semper in se continet quod est minus (“l-iktar jinkludi l-inqas”) biex isostni l-opinjoni li jista’ jagħżel liberament liema dispożizzjonijiet tar-Regolament PPT japplika għat-trasport marittimu.
89. Sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni uniformi tar-Regolament PPT, dan l-argument ma jistax jiġi aċċettat. Altrimenti jkun hemm ir-riskju li s-servizzi tat-trasport marittimu jispiċċaw jiġu rregolati bit-28 sett ta’ regoli differenti pjuttost milli, l-iktar, minn tnejn. Dan iwassal għal iktar taqsim tas-suq għas-servizzi tat-trasport marittimu. Barra minn hekk, huwa diffiċli li tali perspettiva tiġi rrikonċiljata mal-Artikolu 7 tar-Regolament tal-Kabotaġġ, li jipprovdi li l-obbligu standstill skont l-Artikolu 62 KEE għandu japplika għal kwistjonijiet koperti minn dan ir-regolament (44) .
90. It-tielet nett, il-Gvern Olandiż isostni li huwa seta’ jadotta regoli nazzjonali li jirreflettu l-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT imma mingħajr ma jirreferi espressament għal dan ir-regolament. Madankollu, jekk wieħed jassumi li għamel hekk, ngħid sempliċement li dawn ir-regoli xorta waħda ma kinux jeżentaw lil dan l-Istat Membru mill-obbligu tiegħu li jikkonforma mar-Regolament tal-Kabotaġġ.
91. Fl-aħħar nett, il-fehma tiegħi ma tistax tiġi rribattuta bid-dikjarazzjonijiet li l-Kummissjoni għamlet b’risposta għad-Domandi Parlamentari, bħal dawk li fuqhom qed jistrieħ il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi (45) . Apparti milli nirrepeti r-raġunament tiegħi fil-punt 61 iktar ’il fuq, fi kwalunkwe każ, ma ninterpretax dawn id-dikjarazzjonijiet bl-istess mod bħal dan il-gvern. Ma hemm xejn f’dawn id-dikjarazzjonijiet li jindikaw li l-Istati Membri huma liberi li japplikaw dispożizzjonijiet individwali tar-Regolament PPT għat-trasport marittimu. Anzi għall-kuntrarju, l-applikazzjoni parzjali tar-Regolament PPT għat-trasport marittimu ssegwi impliċitament u direttament mill-Artikolu 1(2) pjuttost milli tkun fid-diskrezzjoni tal-Istati Membri.
92. Fuq din il-bażi, ser nevalwa jekk l-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT jistax jiġi applikat flimkien mar-Regolament tal-Kabotaġġ.
b) Il-possibbiltà ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT għas-servizzi tat-trasport marittimu
93. Mill-bidu għandu jitfakkar li l-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT jippermetti eċċezzjoni għall-Artikolu 5(3). Skont din id-dispożizzjoni, awtorità kompetenti li tirrikorri għal terz minbarra operatur intern, għandha tagħti KSP abbażi ta’ sejħa kompetittiva għal offerti, li tkun ġusta u li għandha tirrispetta l-prinċipji ta’ trasparenza u ta’ nondiskriminazzjoni (46) . Bħala deroga, l-Artikolu 5(4) jipprovdi, inter alia, li l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jiddeċiedu li jagħtu KSP direttament jew fejn il-valur annwali medju jkun stmat inqas minn EUR 1 000 000 jew fejn huma jikkonċernaw il-forniment annwali ta’ anqas minn 300 000 kilometru ta’ servizzi pubbliċi ta’ trasport tal-passiġġieri (47) .
94. Ir-regoli nazzjonali inkwistjoni jipprovdu li l-liċenzji għandhom jingħataw wara proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti li fir-rigward tagħhom japplika l-Artikolu 5(3) tar-Regolament PPT. Madankollu, dawk ir-regoli jipprovdu wkoll li l-liċenzja inizjali tista’ tingħata mingħajr ma jkun hemm proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti jekk jiġu ssodisfatti l-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 5(4) ta’ dan ir-regolament.
95. Sabiex jiġi ddeterminat jekk sistema bħal dik hijiex kompatibbli mar-Regolament tal-Kabotaġġ, hemm bżonn li jiġu stabbiliti l-obbligi li dan ir-regolament jipprevedi.
96. Skont l-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ, Stat Membru jista’ jikkonkludi KSP ma’ kumpanniji ta’ ġarr marittimu li jipparteċipaw f’servizzi regolari lejn, minn u bejn il-gżejjer. Barra minn dan, kull meta Stat Membru jikkonkludi KSP, għandu jagħmel hekk fuq bażi mhux diskriminatorja fir-rigward tal-proprjetarji ta’ bastimenti tal-UE kollha (48) . Fl-aħħar nett, l-Artikolu 4(3) jipprovdi li l-KSP eżistenti jistgħu jibqgħu fis-seħħ sakemm jiskadi l-kuntratt rilevanti.
97. Filwaqt li l-Artikolu 5 tar-Regolament tal-Kabotaġġ jippreskrivi regoli preċiżi biex ikopri disturbi serji tas-suq intern fit-trasport (49) u emerġenzi, kif ukoll il-proċeduri li għandhom jiġu osservati f’dan ir-rigward, l-Artikolu 6 jistabbilixxi d-data għall-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament fir-rigward ta’ ċerti setturi. Il-perijodu tranżitorju għas-setturi kollha issa skada. Barra minn hekk, l-Artikolu 7 jispeċifika li l-Artikolu 62 KEE japplika għall-kwistjonijiet koperti mir-Regolament tal-Kabotaġġ.
98. Isegwi li l-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ jimponi obbligu fuq Stati Membri biex jikkonkludu KSP fuq bażi mhux diskriminatorja fir-rigward tal-proprjetarji tal-bastimenti tal-UE kollha. Apparti mis-sitwazzjonijiet irregolati mill-Artikolu 5, li huma ta’ natura eċċezzjonali, ma nistax nidentifika, l-istess bħall-Kummissjoni, xi eċċezzjoni ġenerali għal dak l-obbligu jew xi limitu massimu iktar baxx tiegħu. Dan huwa sostnut mill-Artikolu 4(3) fejn l-uniċi kuntratti permessi li jkomplu huma dawk konklużi qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament tal-Kabotaġġ. Għalhekk, jien tal-fehma li l-obbligu li jiġi osservat il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni japplika kull meta Stat Membru jixtieq jikkonkludi KSP.
99. Barra minn hekk, naqbel mal-Kummissjoni li l-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni stabbilit fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ huwa espressjoni tal-prinċipju ġenerali ta’ trattament ugwali u nondiskriminazzjoni bbażat fuq in-nazzjonalità, kif sanċit fit-Trattati, li minnu jirriżulta l-prinċipju ġenerali ta’ trasparenza. Għalhekk, meta Stat Membru jagħżel li jistabbilixxi servizz pubbliku permezz ta’ kuntratt (50), għandu jiżgura li jkun hemm grad biżżejjed ta’ pubbliċità fir-rigward tal-għoti ta’ KSP li jagħmilha possibbli li jkun hemm kompetizzjoni ġusta għal dawn il-kuntratti, mingħajr ma dan jimplika neċessarjament obbligu li titnieda sejħa għal offerti (51) .
100. Għaldaqstant, ma nista’ nsib l-ebda inkonsistenza bejn l-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ, minn naħa, u, min-naħa l-oħra, id-dmir stabbilit fil-parti inizjali tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament PPT biex jingħataw KSP fuq il-bażi ta’ proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti.
101. Madankollu, ma nistax naqbel li l-eċċezzjoni permessa taħt l-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT għall-obbligu li tiġi organizzata proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti meta jkun qed jiġi konkluż KSP għal servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija jew bit-triq tista’ tiġi estiża għall-qasam tat-trasport marittimu, anki jekk din l-eċċezzjoni tapplika biss għal-liċenzja inizjali. Jekk dan iseħħ, jiġi ristrett il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ, minkejja l-fatt li, kif imsemmi, dan ir-regolament għandu jipprevali fuq ir-Regolament PPT. Għalhekk, meta Stat Membru jagħżel li jestendi l-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament PPT, l-Artikolu 5(4) ta’ dan ir-regolament ma għandux jiġi applikat.
102. Din il-fehma tibqa’ valida irrispettivament mir-raġunijiet fil-fatt mogħtija sabiex ma tintużax proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti. Fi kliem sempliċi, ma hemmx importanza fil-fatt, pereżempju, jekk il-kriterji tal-valur ekonomiku tal-kuntratt inkwistjoni (“il-kriterju ekonomiku”) jew tad-distanza involuta (“il-kriterju tad-distanza”) humiex issodisfatti. Għall-kompletezza, madankollu, ser nikkunsidra dawn il-kriterji wieħed wieħed (52) .
103. Fuq il-bażi tal- kriterju tad-distanza, imsemmi b’mod partikolari fir-raba’ domanda, jista’ jsir għoti dirett — sakemm ma jkunx hemm projbizzjoni fid-dritt nazzjonali — fil-każ ta’ KSP għall-provvista kull sena ta’ inqas minn 300 000 kilometru ta’ servizzi pubbliċi ta’ trasport tal-passiġġieri. Fir-rigward tal-idonejità tal-applikabbiltà tal-kriterju għat-trasport marittimu, insib li l-argumenti mressqa mill-kompetituri huma konvinċenti. L-ewwel nett, ta’ min isemmi li din l-eċċezzjoni ġejja mill-proposta rriveduta tal-Kummissjoni għal regolament li, kif għidt diġà, f’dak iż-żmien ma kienet issemmi l-ebda trasport bl-ibħra nazzjonali. It-tieni nett, jekk tiġi applikata din l-eċċezzjoni, ikun hemm ukoll ir-riskju li l-biċċa l-kbira tal-kuntratti tas-servizz ta’ trasport marittimu tingħata mingħajr proċedura kompetittiva (53), u dan imur kontra l-għan tar-Regolament tal-Kabotaġġ, li huwa li tiġi lliberalizzata l-provvista ta’ dawn is-servizzi (54) .
104. Il- kriterju ekonomiku, min-naħa l-oħra, jippermetti lil Stat Membru li ma japplikax proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti fejn il-valur annwali medju għal KSP huwa stmat inqas minn EUR 1 000 000 (u, għal darba oħra, biss kemm-il darba d-dritt nazzjonali ma jipprekludix dan). Jista’ jiġi sostnut, kif jagħmlu d-detenturi tal-liċenzji, li l-kriterju huwa sempliċement espressjoni speċifika ta’ prinċipju ġenerali tad-dritt tal-kuntratti pubbliċi tal-UE.
105. Pereżempju, fil-Kapitolu II tad-Direttiva 2004/18/KE (55) it-Taqsima I tistabbilixxi l-limiti massimi għal kuntratti pubbliċi, li bihom tiskatta l-applikazzjoni ta’ din d-direttiva. Barra minn hekk, il-prinċipji ġenerali ta’ trattament ugwali u ta’ nondiskriminazzjoni bbażati fuq in-nazzjonalità kif sanċiti fid-dritt primarju tal-UE, li jagħtu lok għad-dmir korollarju ta’ trasparenza u, għaldaqstant, jeħtieġu grad suffiċjenti ta’ pubbliċità, japplikaw għal kuntratti li jippreżentaw interess lil impriżi minn Stati Membri oħrajn (iktar ’il quddiem kuntratti b’“interess UE”) (56) . Naturalment, iktar kemm ikun għoli l-valur ta’ kuntratt partikolari, ikbar tkun il-possibbiltà li jkollu interess UE (57) .
106. Madankollu, anki jekk wieħed jassumi li jeżisti prinċipju ġenerali tad-dritt tal-UE fuq il-kuntratti pubbliċi (li l-elementi tiegħu għadhom ma humiex ċari (58) u fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li anki kuntratti mhux għall-profitt jista’ jkollhom interess UE (59) ), tkun materja delikata għall-Qorti tal-Ġustizzja li tagħti l-fehma tagħha fuq jekk kriterju ekonomiku maħsub oriġinarjament għat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq jistax ikun xieraq ukoll għall-kabotaġġ marittimu. Iżjed minn hekk, ma hemm xejn fir-Regolament tal-Kabotaġġ li jissuġġerixxi li, minkejja l-kliem li fih, hemm limitu massimu ekonomiku mhux miktub u inerenti. Interpretazzjoni ta’ dan ir-regolament b’dan il-mod tkun problematika fid-dawl tal-Artikolu 7 tiegħu.
107. Barra minn hekk, ta’ min ninnota li anki fir-rigward ta’ “gżejjer żgħar”, jiġifieri gżejjer li n-numru annwali totali ta’ passiġġieri deħlin u ħerġin minnhom li jinġarru bil-baħar huwa ta’ madwar 300 000 jew inqas, il-Kummissjoni ma ssuġġeritx li jitneħħa kompletament it-tħabbir minn qabel ġewwa l-Unjoni tas-servizz meħtieġ (60) .
108. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk il-proċedura segwita mill-awtoritajiet tal-Pajjiżi l-Baxxi fil-kawża quddiemha fil-fatt tikkonformax mar-rekwiżiti msemmijin fil-punt 99 iktar ’il fuq, partikolarment billi dawn ir-rekwiżiti jimmanifestaw ruħhom, inter alia, fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 7(2) tar-Regolament PPT.
109. Biex nirrikapitula, nemmen li interpretazzjoni korretta tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT hija li meta l-Istati Membri jiddikjaraw dan ir-regolament applikabbli għas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri jew bil-passaġġi fuq l-ilma interni jew fl-ibħra nazzjonali, huma għandhom japplikaw ir-regolament kollu kemm hu. Fir-rigward tas-servizzi tat-trasport pubbliku tal-passiġġieri fl-ibħra nazzjonali, meta l-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet speċifiċi ta’ dan ir-regolament tkun f’kunflitt mal-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament tal-Kabotaġġ — bħall-applikazzjoni tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT flimkien mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ — l-Istati Membri ma għandhomx japplikaw id-dispożizzjonijiet tar-Regolament PPT.
4. Fuq il-ħames domanda
110. Il-qorti tar-rinviju għamlet din id-domanda dipendenti fuq jekk tingħatax risposta affermattiva għar-raba’ domanda. Fid-dawl tar-risposti proposti iktar ’il fuq għat-tieni sar-raba’ domandi, isegwi li, fil-każ ta’ korp tal-ilma bħall-Waddenzee, Stat Membru ma huwiex intitolat jagħti l-liċenzji kkontestati direttament mingħajr ma jkun hemm xi forma ta’ proċedura kompetittiva ta’ sejħa għall-offerti. Għaldaqstant, ma għadx hemm iktar bżonn li jiġu indirizzati l-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ konformità mar-rekwiżiti ta’ pubblikazzjoni stabbiliti fl-Artikolu 7(2) tar-Regolament PPT.
111. Madankollu, sabiex ikun utli għall-qorti tar-rinviju, ser nirreferi għar-rimarka li saret fil-punt 82 iktar ’il fuq. Għalhekk meta Stat Membru jkun għażel li jestendi l-qasam ta’ applikazzjoni tar-Regolament PPT għat-trasport marittimu, għandha tapplika wkoll l-ewwel sentenza tal-Artikolu 7(2) ta’ dan ir-regolament.
IV – Konklużjoni
112. Nipproponi li għad-domandi mressqa mill-College van Beroep voor het Bedrijfsleven (il-Pajjiżi l-Baxxi) għandhom jingħataw dawn ir-risposti li ġejjin:
– L-indikazzjoni tal-parti tal-Pajjiżi l-Baxxi tal-Waddenzee bħala passaġġ fuq l-ilma intern fl-Anness I tad-Direttiva 2006/87/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-12 ta’ Diċembru 2006, li tistabbilixxi r-rekwiżiti tekniċi għall-bastimenti tal-passaġġi fuq l-ilma interni u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 82/714/KEE ma tipprekludix l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3577/92, tas-7 ta’ Diċembru 1992, li japplika l-prinċipju ta’ libertà li jiġu pprovduti servizzi għat-trasport marittimu fi ħdan l-Istati Membri (kabotaġġ marittimu) għas-servizz pubbliku tat-trasport tal-passiġġieri fil-Waddenzee bejn l-art kontinentali tal-Pajjiżi l-Baxxi u l-gżejjer ta’ Tershelling, Vlieland, Ameland u Schiermonnikoog;
– L-applikazzjoni tar-Regolament Nru 3577/92 ma tipprekludix l-applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ Ottubru 2007, dwar servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nri 1191/69 u 1107/70. Madankollu, meta l-applikazzjoni ta’ dispożizzjoni waħda jew iżjed mid-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1370/2007 tkun f’kunflitt mal-applikazzjoni tar-Regolament Nru 3577/92, dan l-aħħar regolament biss għandu jiġi applikat.
– Interpretazzjoni korretta tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 1370/2007 hija li meta l-Istati Membri jiddikjaraw ir-Regolament applikabbli jew għas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri b’passaġġi fuq l-ilma interni jew għas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri fl-ibħra nazzjonali, huma għandhom japplikaw dan ir-regolament kollu kemm hu. Fir-rigward tas-servizzi tat-trasport pubbliku tal-passiġġieri fl-ibħra nazzjonali, meta l-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet speċifiċi ta’ dan ir-regolament tkun f’kunflitt mal-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 3577/92, l-Istati Membri ma għandhomx japplikaw id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1370/2007. Din hija l-pożizzjoni fir-rigward tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament Nru 1370/2007 u tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 3577/92.
(1) .
(2)
–	Pereżempju, il-Baħar tal-Galilija, Sea of Galilee, kif inhu magħruf bl-Ingliż, huwa korp ta’ ilma ħelu magħluq, li jikkorrispondi aħjar mad-definizzjoni tradizzjonali ta’ lag.
(3)
–	Ara http://www.waddensea-worldheritage.org/ u http://www.naturstyrelsen.dk/ Nyheder/2013/vadehavet_eksamen.htm.
(4)
–	Ara d-Deċiżjoni 33 COM 8B.4, fir-Rapport tad-deċiżjonijiet tat-33 Sessjoni tal-Kumitat tal-Wirt Dinji (Sevilla, 2009), WHC-09/33.COM/20, p. 184, punt 3.
(5)
–	Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3577/92, tas-7 ta’ Diċembru 1992, li japplika l-prinċipju ta’ libertà li jiġu pprovduti servizzi għat-trasport marittimu fi ħdan l-Istati Membri (kabotaġġ marittimu) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 2, p. 10).
(6)
–	Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ Ottubru 2007, dwar servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nri 1191/69 u 1107/70 (ĠU 2007 L 315, p. 1).
(7)
–	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-12 ta’ Diċembru 2006, li tistabbilixxi r-rekwiżiti tekniċi għall-bastimenti tal-passaġġi fuq l-ilma interni u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 82/714/KEE (ĠU 2006 L 389, p. 1).
(8)
– Staatsblad 2000, 314.
(9)
– Staatsblad 2000, 563.
(10)
–	Wagenborg ressqet ukoll kawża li biha kkontestat id-deċiżjonijiet tat-8 ta’ Marzu 2012, fejn qalet li l-Ministru kellu jikkunsidra l-oġġezzjonijiet tal-kompetituri bħala inammissibbli. Madankollu, dik il-kawża ġiet miċħuda mill-qorti tar-rinviju fid-digriet tar-rinviju.
(11)
–	Dawn il-premessi huma fformulati kif ġej: “[…] l-abolizzjoni ta’ restrizzjonijiet dwar l-għoti ta’ servizzi ta’ trasport marittimu fi ħdan l-Istati Membri hi meħtieġa biex ikun stabbilit suq intern; […] s-suq intern għandu jkun fih żona li fiha l-moviment liberu ta’ oġġetti, persuni, servizzi u kapital hu assigurat; […] l-benefiċċjarji ta’ din il-libertà għandhom ikunu l-proprjetarji ta’ vapuri tal-[UE] li joperaw vapuri reġistrati fi u li jtajru l-bandiera ta’ Stat Membru kemm jekk dan għandu jew le xtajta marittima”.
(12)
–	Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3291/91, tas-16 ta’ Diċembru 1991, li jistabbilixxi l-kondizzjonijiet li taħthom dawk it-trasportaturi li mhumiex residenti jistgħu jittrasportaw merkanzija jew passiġġieri permezz ta’ passaġġi fuq l-ilma interni ġewwa Stat Membru (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol 1, p. 345).
(13)
–	Ara, inter alia, is-sentenza tat-18 ta’ Lulju 2007, Ministero dell’Industria, del Commercio e dell’Artigianato vs Lucchini SpA, (Kawża C‑119/05, Ġabra p. I‑6199, punti 43 u 44 u l-ġurisprudenza ċċitata) u s-sentenza tal-25 ta’ Ottubru 2011, eDate Advertising GmbH vs X, (Kawżi magħquda C‑509/09 u C‑161/10, Ġabra, p. I‑10269, punti 32 u 33 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(14)
–	Fuq din il-kwistjoni, ara b’mod iktar ġenerali l-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża tal-5 ta’ Diċembru 2013, Alessandra Venturini vs ASL Varese et
(Kawżi magħquda C‑159/12 sa C‑161/12, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punti 26 sa 62).
(15)
–	Ara wkoll is-sentenza tal-11 ta’ Jannar 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑251/04, Ġabra p. I‑67, punt 29).
(16)
–	B’mod sinjifikattiv, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi essenzjalment jagħmel l-istess argument u jirreferi għall-osservazzjonijiet tiegħu dwar l-ammissibbiltà meta jindirizza s-sustanza tal-ewwel domanda. Fl-osservazzjonijiet kważi identiċi tagħhom, id-detenturi tal-liċenzji, li jsostnu wkoll li r-Regolament tal-Kabotaġġ jeħtieġ element transkonfinali, jagħmlu dan l-argument fir-rigward tas-sustanza tal-ewwel domanda biss.
(17)
–	Ara, b’mod simili, fir-rigward tal-kunċett ta’ “gżira” għall-finijiet tar-Regolament tal-Kabotaġġ, il-kawża tal-21 ta’ Ottubru 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, (Kawża C‑288/02, Ġabra p. I‑10071, punti 42 sa 46, fejn, fin-nuqqas ta’ definizzjoni f’dan r-regolament, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikorriet għal “sinjifikat komuni ta’ dan il-kunċett […] fil-kuntest marittimu”.
(18)
–	L-espressjoni “b’mod partikolari” tfisser li d-definizzjoni ma hijiex eżawrjenti; ara s-sentenza tal-11 ta ’ Jannar 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, (Kawża C‑251/04, punt 27).
(19)
–	Ara, inter alia, is-sentenza tal-20 ta’ Frar 2001, Analir et
vs Administración General del Estado (Kawża C‑205/99, Ġabra, p I‑1271, punt 19), u s-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 16, punt 24.
(20)
–	Sentenza tad-9 ta’ Marzu 2006, Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej vs Ir-Renju ta’ Spanja, (Kawża C‑323/03, Ġabra, p. I‑2161).
(21)
–	Ara l-punt 29 ta’ din is-sentenza.
(22)
–	Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali fil-Kawża Il-Kummissjoni vs Spanja, punt 21 (l-enfasi miżjuda).
(23)
–	Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Cruz Villalón fil-Kawża C‑17/13 Alpina River Cruises u Nicko Tours, li bħalissa għadha pendenti, punt 54, dwar kruċiera li tibda f’Venezja (l-Italja), tbaħħar lejn in-Nofsinhar ġewwa l-Laguna Venezjana biex imbagħad taqsam il-firxa żgħira ta’ baħar lejn Porto Levante f’ħalq ix-Xmara Po, titla’ ma’ din ix-xmara u terġa’ lura.
(24)
–	Ara “Ir-Raba’ Rapport dwar l-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill 3577/92 li japplika l-prinċipju ta’ libertà li jiġu pprovduti servizzi għat-trasport marittimu fi ħdan l-Istati Membri (1999-2000)”, tal-24 ta’April 2002, KUMM (2002) 203 finali, p. 7 (verżjoni Ingliża), fejn jintqal li “erbgħa minn 15-il Stat Membru biss ma jimponux OSP. Dawn huma l-Lussemburgu u l-Awstrija, li ma humiex ikkonċernati għal raġunijiet ġeografiċi ovvji, il-Belġju u l-Pajjiżi l-Baxxi, li ma għandhomx servizzi marittimi pubbliċi ” (enfasi miżjuda) [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Id-detenturi tal-konċessjonijiet joqogħdu fuq silta simili fit-“Tielet Rapport dwar l-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill 3577/92 li japplika l-prinċipju ta’ libertà li jiġu pprovduti servizzi għat-trasport marittimu fi ħdan l-Istati Membri (1997-1998)” KUMM (2000) 99 finali, p. 11 (verżjoni Ingliża), li tgħid li “ma hemmx traffiku domestiku tal-passiġġieri li jsir fil-Pajjiżi l-Baxxi, il-Belġju jew fl-Irlanda” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
(25)
–	Ara l-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni dwar il-Liġi tal-Baħar tan-Nazzjonijiet Uniti ffirmata f’Montego Bay (il-Ġamajka) fl-10 ta’ Diċembru 1982, li daħlet fis-seħħ fis-16 ta’ Novembru 1994, ġiet irrattifikata mir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi fit-28 ta’ Ġunju 1996 u ġiet approvata f’isem il-Komunità Ewropea bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 98/392/KE, tat-23 ta’ Marzu 1998 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 4, Vol. 3, p. 260) (“il-Konvenzjoni Montego Bay”).
(26)
–	L-Artikolu 10 jgħid kif ġej: “Il-Kummissjoni għandha tagħti lill-Kunsill, qabel l-1 ta’ Jannar 1995, u wara dan kull sentejn, rapport dwar l-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament u, jekk ikun xieraq, għandha wkoll tagħti xi proposti meħtieġa”.
(27)
–	Ara, f’dak is-sens, is-sentenza tal-15 ta’ Diċembru 1995, Union royale belge des sociétés de football association ASBL vs Jean-Marc Bosman (Kawża C‑415/93, Ġabra p. I‑4921, punt 136).
(28)
–	Ara l-punti 25 u 27 ta’ dik is-sentenza.
(29)
–	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-29 ta’ Ġunju 2010, Il-Kummissjoni Ewropea vs The Bavarian Lager Co. Ltd (Kawża C‑28/08 P, Ġabra p. I‑6055, punt 56).
(30)
–	Ara, fir-rigward tar-regolamenti, is-sentenza tat-12 ta’ Diċembru 1985, John Friedrich Krohn (GmbH & Co. KG) vs Bundesanstalt für landwirtschaftliche Marktordnung (Kawża 165/84, Ġabra 1985 3997, punt 13).
(31)
–	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-14 ta’ April 2005, Ir-Renju tal-Belġju vs Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej (Kawża C‑110/03, Ġabra p. I‑2801, punt 36).
(32)
–	DE: ‘unbeschadet’; ES: ‘sin perjuicio’; FI: ‘rajoittamatta’; FR: ‘sans préjudice’; IT: ‘ferme restando’; NL: ‘onverminderd’; PT: ‘sem prejuízo’; RO: ‘fără a aduce atingere’; SV: ‘utan att det påverkar tillämpningen’. Verżjonijiet oħrajn jużaw espressjonijiet b’tifsira kompletament differenti (DA: ‘for så vidt angår sidstnævnte’).
(33)
–	Din il-premessa tgħid dan li ġej: “Kontra r-Regolament (KEE) Nru 1191/69 [tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 1969 dwar azzjoni mill-Istati Membri dwar l-obbligi inerenti fil-kunċett ta’ servizz pubbliku fit-trasport bil-ferrovija, bit-triq u bil-passaġġi fuq l-ilma interni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 1, p. 19)], li l-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu jestendi għas-servizzi pubbliċi għat-trasport tal-passiġġieri fuq passaġġi fuq l-ilma interni, mhux ikkonsidrat rakkomandabbli li dan ir-Regolament ġdid ikopri l-għoti ta’ [KSP] f’dak is-settur speċifiku. L-organizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri fuq passaġġi fuq l-ilma interni u, sa fejn dawn ma jkunux koperti b’liġi Komunitarja speċifika, f’ibħra nazzjonali hija għaldaqstant soġġetta għall-konformità mal-prinċipji ġenerali tat-Trattat [KE], sakemm l-Istati Membri ma jagħżlux li japplikaw dan ir-Regolament f’dawk is-setturi speċifiċi. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament ma jimpedixxux l-integrazzjoni ta’ servizzi fuq passaġġi fuq l-ilma interni u ibħra nazzjonali f'network usa’ għall-passiġġieri ta’ trasport pubbliku urban, suburban jew reġjonali” (enfasi miżjuda).
(34)
–	Is-sistema ta’ qabel kienet irregolata bir-Regolament 1191/69, li kien tħassar bir-Regolament Nru 1370/2007, applikat espressament għal passaġġi fuq l-ilma interni mingħajr ma kien hemm għażla għall-Istati Membri; ara l-ewwel sentenza tal-Artikolu 1(1).
(35) –	KUMM (2000) 7 finali (ĠU 2000 C 365 E, p. 169).
(36)
–	KUMM (2005) 319 finali (ĠU 2006 C 49, p. 39), Artikoli 1(2) u 5(4) proposti.
(37)
–	Pożizzjoni Komuni (KE) Nru 2/2007, adottata fil-11 ta’ Diċembru 2006 (ĠU 2007 C 70 E, p. 1). Fl-Abbozz tal-Istqarrija tar-Raġunijiet, il-Kunsill qal li kien mar lura għall-ispirtu tal-proposta preċedenti billi inkluda fil-Pożizzjoni Komuni tiegħu dispożizzjoni li “tippermetti lill-Istati Membri, jekk jixtiequ, japplikaw ir-Regolament [Nru 1370/2007] għas-servizzi pubbliċi tat-trasport għall-passiġġieri bil-passaġġi fuq l-ilma interni” (Id-Dokument tal-Kunsill 13736/06 ADD 1 tat-22 ta’ Novembru 2006, p. 4).
(38)
–	ĠU 2008 C 76 E, p. 92; li tirreferi għar-Rakkomandazzjoni għat-Tieni Qari tal-4 ta’ April 2007, dokument A6-0131/2007. Ara wkoll, id-Dokument tal-Kunsill 9500/07, tal-11 ta’ Mejju 2007, dwar l-eżitu tat-tieni qari tal-Parlament Ewropew, li fih il-verżjoni adottata mill-Parlament.
(39)
–	Ara, b’analoġija, is-sentenza tal-21 ta’ Diċembru 2011, Danske Svineproducenter vs Justitsministeriet (Kawża C‑316/10, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punti 48 u 49).
(40)
–	Dik il-parti ta’ din id-dispożizzjoni tgħid: “Kull awtorità kompetenti għandha tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li, għall-inqas darba fis-sena qabel it-tnedija tal-proċedura tas-sejħa għall-offerti jew sena qabel l-għoti dirett, mill-inqas din l-informazzjoni li ġejja tiġi ppubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea: (a) l-isem u l-indirizz ta’ l-awtorità kompetenti; (b) it-tip ta’ għotja kkunsidrata; (ċ) is-servizzi u ż-żoni potenzjalment koperti mill-għotja.”
(41)
–	Ara, pereżempju, il-verżjonijiet DA, DE, ES, FI, FR, IT, PT, RO, u SV tal-Artikolu 1(2) ta’ dan ir-regolament.
(42)
–	Ara s-sentenza tad-19 ta’ Settembru 2013, Pensionsversicherungsanstalt vs Peter Brey, (Kawża C‑140/12, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 74 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(43)
–	Ara, f’dak is-sens, il-kawża tat-12 ta’ Novembru 1969, Erich Stauder vs Stadt Ulm - Sozialamt (Kawża 29/69, Ġabra p. 419, punt 4).
(44)
–	L-Artikolu 62 KEE, li kien tħassar mit-Trattat ta’ Amsterdam, kien jgħid kif ġej: “Ħlief fejn ma jingħadx mod ieħor f’dan it-Trattat, l-Istati Membri ma għandhom jintroduċu l-ebda restrizzjoni ġdida fuq il-libertà li jiġu pprovduti servizzi li fil-fatt ikunu nkisbu fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan it-Trattat” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Interessanti jiġi nnotat li l-leġiżlatur tal-UE ma rax li kien opportun li jitħassar l-Artikolu 7 tar-Regolament tal-Kabotaġġ.
(45)
–	Ara r-risposti tal-Kummissjoni tas-7 ta’ April 2010 (E-1088/2010) u tal-4 ta’ Ġunju 2010 (E‑2951/2010) (li huma disponibbli fuq is-sit tal-internet tal-Parlament fil-lingwi ES u FR), fejn jingħad li “il-Kummissjoni indikat lill-awtoritajiet Spanjoli li wħud mid-dispożizzjonijiet tar-[Regolament tal-Kabotaġġ] setgħu jiġu applikati lis-servizz tat-trasport pubbliku marittimu tal-passiġġieri li jseħħ f’passaġġi fuq l-ilma interni u li huwa integrat fin-netwerk tat-trasport lokali” (traduzzjoni mhux uffiċjali, bl-enfasi miżjuda).
(46)
–	Skont l-Artikolu 2(b) tar-Regolament PPT, “awtorità kompetenti” tfisser “kwalunkwe awtorità pubblika jew grupp ta’ awtoritajiet pubbliċi ta’ Stat Membru jew Stati Membri li għandhom is-setgħa jintervjenu fit-trasport pubbliku għall-passiġġieri f’żona ġeografika partikolari, jew kwalunkwe korp li ngħata tali awtorità”. Jingħataw ukoll definizzjonijiet tal-kunċetti “għotja diretta” [Artikolu 2(h)]; “kuntratt għal servizz pubbliku” [Artikolu 2(i)]; u “operatur intern” [Artikolu 2(j)].
(47)
–	Teżisti deroga oħra għal impriżi ta’ daqs żgħir u medju (“SMEs”).
(48)
–	L-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kabotaġġ fih definizzjonijiet, inter alia, ta’ “[p]roprjetarju ta’ vapur tal-[UE]” (Artikolu 2(2)) u ta’ “[k]untratt ta’ servizz pubbliku” (Artikolu 2(3)).
(49)
–	Kunċett li huwa ddefinit fl-Artikolu 2(5) tar-Regolament tal-Kabotaġġ.
(50)
–	Dwar id-differenza bejn KSP u OSP ara s-sentenza Analir et, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 17, punti 60 sa 71.
(51)
– Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-13 ta’ Novembru 2008, Coditel Brabant SA vs Commune d’Uccle u Région de Bruxelles-Capitale (Kawża C‑324/07, Ġabra p. I‑8457, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mischo għas-sentenza Analir et, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 17, punt 120. Il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi qal waqt is-seduta li l-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ fih biss dmir biex ma jkunx hemm diskriminazzjoni meta jiġi impost OSP. Madankollu, il-każ inkunsiderazzjoni jirrigwarda mhux l-impożizzjoni ta’ OSP imma l-konklużjoni ta’ KSP li, sabiex ikun hemm konformità mal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni bbażata fuq in-nazzjonalità, irid jingħata fuq il-bażi ta’ kompetizzjoni ġusta.
(52)
–	Apparti milli nindika li l-eċċezzjoni permessa taħt it-tieni sentenza tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT tapplika għall-SMEs li joperaw “vetturi”, ma inix ser nikkunsidra iktar jekk japplikax ukoll għat-trasport marittimu.
(53)
–	Il-kompetituri jirreferu, f’dan ir-rigward, għal diversi xenarji li jinvolvu r-rotot tal-laneċ li ġejjin (iżda li wħud minnhom ma jinsabux esklużivament fl-ibħra nazzjonali ta’ Stat Membru wieħed): Barcelona-Majorca; Calais-Dover; Hoek van Holland-Harwich; Rotterdam-Hull; u Leghorn-Sardinia. Fil-fehma tagħhom, il-konklużjoni loġika tal-argumenti tal-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi huwa li dawn ir-rotot ikunu esklużi mill-kompetizzjoni.
(54)
–	Biex l-affarijiet jitpoġġew fil-perspettiva tagħhom, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi matul is-seduta għamel stima li l-konċessjoni għas-servizz lejn Terschelling kull sena jiġu ttrasportati passiġġieri fuq madwar 270 000 kilometru ta’ ilma, jiġifieri, ftit inqas mil-limitu massimu. Barra minn hekk, fid-dawl tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi ma setax isemmi proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti waħda li qatt saret fil-Pajjiżi l-Baxxi dwar trasport tal-passiġġieri fl-ibħra nazzjonali taħt l-Artikolu 5(3) ta’ dan ir-regolament.
(55)
–	Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-31 ta’ Marzu 2004, fuq kordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 7, p. 132).
(56)
–	Ara, inter alia, is-sentenza tat-13 ta’ Novembru 2007, Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej vs l-Irlanda (Kawża C‑507/03, Ġabra p. I‑9777, punti 26 sa 29).
(57)
–	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-21 ta’ Lulju 2005, Consorzio Aziende Metano (Coname) vs Comune di Cingia de’ Botti, (Kawża C‑231/03, p. I‑7287, punt 20) u punt 1.3 tal-Komunikazzjoni Interpretattiva tal-Kummissjoni dwar id-Dritt Komunitarju applikabbli għall-għoti ta’ kuntratti li ma humiex jew li ma humiex għal kollox suġġetti għad-dispożizzjonijiet tad-Direttivi fuq il-Kuntratti Pubbliċi (ĠU 2006 C 179, p. 2), li ġiet ikkontestata mingħajr suċċess fis-sentenza tal-20 ta’ Mejju 2010, Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja vs Il-Kummissjoni Ewropea, (Kawża T‑258/06, Ġabra p. II‑2027).
(58)
–	Id-Direttiva 2004/17/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-31 ta’ Marzu 2004, li tikkoordina l-proċeduri ta’ akkwisti ta’ entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, t-trasport u postali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 7, p. 19), pereżempju, tiffunzjona b’mod differenti mid-Direttiva 2004/18 billi, minflok, tapplika għal awtoritajiet kontraenti, impriżi pubbliċi jew impriżi li joperaw fuq il-bażi ta’ drittijiet speċjali jew esklużivi f’ċerti setturi ekonomiċi koperti b’dik id-direttiva; ara l-Artikolu 2(2) tagħha. Madankollu attivitajiet f’dawk is-setturi ekonomiċi għandhom jitqiesu bħala li jirrappreżentaw interess UE inerenti. Fi kwalunkwe każ, inżid ngħid li għaddejja riforma fl-oqsma koperti minn dawn id-direttivi; ara l-Istqarrija għall-Istampa tal-Kummissjoni MEMO/14/18 tal-15 ta’ Jannar 2014.
(59)
–	Ara s-sentenza tal-14 ta’ Novembru 2013, Comune di Ancona vs Regione Marche, (Kawża C‑388/12, Ġabra, [żball, din l-informazzjoni ma setgħetx tinstab], punt 51).
(60)
–	Ara l-punt 5.6 tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, tat-22 ta’ Diċembru 2003, dwar l-interpretazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ (KUMM (2003) 595 finali), kif emendat mill-punt 1 tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, tat-22 ta’ Diċembru 2003, li jaġġorna u jikkorreġi l-Komunikazzjoni dwar l-interpretazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ (KUMM (2006) 196 finali). Il-kompetituri jallegaw li l-limitu massimu ta’ “ġżira żgħira” nqabeż fil-każ tal-konċessjonijiet kkontestati.