62021TJ0225_INF
Arrest van het Gerecht (Tiende kamer) van 18 oktober 2023 –Ryanair/Commissie (Alitalia I; COVID-19)
(Zaak T‑225/21) (
1
)
„Staatssteun – Italiaanse markt voor luchtvervoer – Steunmaatregel van Italië ten gunste van een luchtvaartmaatschappij in het kader van de COVID-19-pandemie – Rechtstreekse subsidie – Besluit om geen bezwaar te maken – Steunmaatregel tot herstel van de schade die is veroorzaakt door een buitengewone gebeurtenis – Artikel 107, lid 2, onder b), VWEU – Inaanmerkingneming van eerdere steunmaatregelen ten gunste van dezelfde begunstigde die het voorwerp zijn van lopende formele onderzoeksprocedures – Raming van de schade – Oorzakelijk verband – Beginsel van non-discriminatie – Vrij verrichten van diensten – Vrijheid van vestiging – Motiveringsplicht”
1.
Beroep tot nietigverklaring – Ontvankelijkheid – Ongegrondverklaring van een beroep zonder dat uitspraak wordt gedaan over de ontvankelijkheid – Beoordelingsvrijheid van de Unierechter
(Art. 263 VWEU)
(zie punt 10)
2.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Met de interne markt verenigbare steun – Steunmaatregelen tot herstel van de schade die is veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen – Rechtstreekse subsidie aan een luchtvaartmaatschappij ter compensatie van de schade die zij als gevolg van de COVID‑19-pandemie heeft geleden – Beoordeling uit het oogpunt van artikel 107, lid 2, onder b), VWEU – Besluit van de Commissie waarbij deze subsidie verenigbaar met interne markt wordt verklaard zonder dat de formele onderzoeksprocedure wordt ingeleid – Niet-inaanmerkingneming van andere lopende formele onderzoeksprocedures die geen verband houden met de COVID‑19-pandemie – Geen misbruik van bevoegdheid
(Art. 107, lid 2, b), VWEU)
(zie punten 16‑22)
3.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Met de interne markt verenigbare steun – Steunmaatregelen tot herstel van de schade die is veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen – Rechtstreekse subsidie aan een luchtvaartmaatschappij ter compensatie van de schade die zij als gevolg van de COVID‑19-pandemie heeft geleden – Beoordeling uit het oogpunt van artikel 107, lid 2, onder b), VWEU – Inaanmerkingneming van alle relevante elementen – Eerdere steunmaatregelen ten gunste van dezelfde begunstigde maar die verschillende doelstellingen nastreven – Irrelevantie van die maatregelen
(Art. 108, leden 2 en 3, VWEU; verordening 2015/1589 van de Raad, art. 4, leden 3 en 4)
(zie punten 23‑32)
4.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Met de interne markt verenigbare steun – Steunmaatregelen tot herstel van de schade die is veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen – Rechtstreekse subsidie aan een luchtvaartmaatschappij ter compensatie van de schade die zij als gevolg van de COVID‑19-pandemie heeft geleden – Beoordeling uit het oogpunt van artikel 107, lid 2, onder b), VWEU – Criteria – Evenredigheid van de steun – Begroting van de schade die de COVID‑19-pandemie heeft berokkend aan de door de steun begunstigde onderneming
[Art. 107, lid 2, b), VWEU]
(zie punten 45‑60, 65‑73, 76‑79, 83‑88, 92‑95, 99‑101)
5.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Met de interne markt verenigbare steun – Steunmaatregelen tot herstel van de schade die is veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen – Rechtstreekse subsidie aan een luchtvaartmaatschappij ter compensatie van de schade die zij als gevolg van de COVID‑19-pandemie heeft geleden – Beoordeling uit het oogpunt van artikel 107, lid 2, onder b), VWEU – Beoordeling van de verenigbaarheid met het non-discriminatiebeginsel – Criteria – Doelstelling van de steun – Noodzaak van de steun – Evenredigheid van de steun
[Art.107, lid 2, b), VWEU]
(zie punten 105‑123)
6.
Vrij verrichten van diensten – Verdragsbepalingen – Toepassingsgebied – Diensten op het gebied van vervoer in de zin van artikel 58, lid 1, VWEU – Luchtvervoersdiensten – Bijzondere rechtsregeling
(Art. 56, art. 58, lid 1, en art. 100, lid 2, VWEU)
(zie punten 124‑126)
7.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Met de interne markt verenigbare steun – Steunmaatregelen tot herstel van de schade die is veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen – Rechtstreekse subsidie aan een luchtvaartmaatschappij ter compensatie van de schade die zij als gevolg van de COVID‑19-pandemie heeft geleden – Steun die met de interne markt verenigbaar is op grond van artikel 107, lid 2, onder b), VWEU – Schending van de beginselen van het vrij verrichten van diensten en de vrijheid van vestiging – Geen
[Art. 58, lid 1, art. 100, lid 2, en art. 107, lid 2, b), VWEU]
(zie punten 127‑129)
8.
Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Besluit van de Commissie waarbij staatssteun verenigbaar met interne markt wordt verklaard zonder dat de formele onderzoeksprocedure wordt ingeleid – Beroep ingesteld door belanghebbenden in de zin van artikel 108, lid 2, VWEU – Omschrijving van het voorwerp van het beroep – Beroep tot vrijwaring van de procedurele rechten van de belanghebbenden – Middelen die kunnen worden aangevoerd – Dergelijk middel dat in casu geen eigen inhoud heeft
(Art. 108, lid 2, en art. 263, vierde alinea, VWEU)
(zie punten 133‑135)
9.
Steunmaatregelen van de staten – Besluit van de Commissie om geen bezwaar te maken tegen een steunregeling – Motiveringsplicht – Omvang – Inaanmerkingneming van de context en het geheel van rechtsregels die de betrokken materie regelen
[Art. 107, lid 2, b), en art. 296 VWEU]
(zie punten 139‑148)
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Ryanair DAC draagt haar eigen kosten alsook die van de Europese Commissie.
3)
De Italiaanse Republiek draagt haar eigen kosten.
(
1
)	PB C 228 van 14.6.2021.