62009CD0197_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil‑Kawża C‑197/09 RX,
li għandha bħala suġġett proposta ta’ eżami mill‑ġdid imressqa mill‑Avukat Ġenerali Ewlieni, bis‑saħħa tal‑Artikolu 62 tal‑Istatut tal‑Qorti tal‑Ġustizzja, fl‑4 ta’ Ġunju 2009,
IL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (Awla speċjali skont l‑Artikolu 123b tar‑Regoli tal‑Proċedura),
komposta minn V. Skouris, President, P. Jann, C. W. A. Timmermans, A. Rosas u K. Lenaerts (Relatur), Presidenti ta’ Awla,
wara li rat it‑tieni subparagrafu tal‑Artikolu 225(2) KE,
wara li rat l‑Artikolu 62 tal‑Istatut tal‑Qorti tal‑Ġustizzja,
wara li rat il‑proposta tal‑Avukat Ġenerali Ewlieni, E. Sharpston,
tagħti l‑preżenti
Deċiżjoni
Motivi tas-sentenza
1. Il‑proposta ta’ eżami mill‑ġdid imressqa mill‑Avukat Ġenerali Ewlieni tirrigwarda s‑sentenza tal‑Qorti tal‑Prim’Istanza tal‑Komunitajiet Ewropej (Awla tal‑Appell) tas‑6 ta’ Mejju 2009, M vs EMEA (T‑12/08 P, iktar ’il quddiem is‑“sentenza tas‑6 ta’ Mejju 2009”), li biha hija, minn naħa, annullat id‑digriet tat‑Tribunal għas‑Servizz Pubbliku tal‑Unjoni Ewropea (L‑Ewwel Awla) tad‑19 ta’ Ottubru 2007, M vs EMEA (F‑23/07) kif ukoll id‑deċiżjoni tal‑Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (EMEA) tal‑25 ta’ Ottubru 2006 li biha ċaħdet it‑talba ta’ M, tat‑8 ta’ Awwissu 2006, intiża sabiex il‑każ tiegħu jitressaq quddiem il‑Kumitat ta’ Invalidità (iktar ’il quddiem id‑“deċiżjoni tal‑25 ta’ Ottubru 2006”), u, min‑naħa l‑oħra, ikkundannat l‑EMEA għall‑ħlas ta’ kumpens ta’ EUR 3 000 lir‑rikorrent.
Il‑fatti li wasslu għall‑kawża
2. Mis‑sentenza tas‑6 ta’ Mejju 2009 jirriżulta li M, membru tal‑persunal temporanju li beda jaħdem mal‑EMEA f’Ottubru 1996, safa vittma ta’ inċident tax‑xogħol f’Marzu 2005 u jinsab, minn dakinhar, bil‑leave tal‑mard. Il‑kuntratt tiegħu mal‑EMEA skada fil‑15 ta’ Ottubru 2006.
3. Fis‑17 ta’ Frar 2006, M talab il‑konvokazzjoni tal‑Kumitat ta’ Invalidità, liema talba ġiet irrifjutata mill‑EMEA b’ittra tal‑31 ta’ Marzu 2006.
4. Fit‑3 ta’ Lulju 2006, M ressaq, kontra dan ir‑rifjut, kontestazzjoni li ġiet miċħuda bid‑deċiżjoni tal‑25 ta’ Ottubru 2006.
5. Sadanittant, M ressaq, fit‑8 ta’ Awwissu 2006, talba ġdida għall‑konvokazzjoni tal‑Kumitat ta’ Invalidità, u annetta miegħu rapport mediku tat‑tabib W.
6. B’ittra tad‑29 ta’ Novembru 2006, l‑EMEA għarraf lil M li din it‑talba ma setgħatx tittieħed inkunsiderazzjoni bħala talba ġdida, fis‑sens tal‑Artikolu 59(4) tar‑Regolamenti tal‑Persunal tal‑Komunitajiet Ewropej, u li hija kellha tiġi miċħuda għall‑istess raġunijiet indikati fid‑deċiżjoni tal‑25 ta’ Ottubru 2006.
7. B’ittra tal‑25 ta’ Jannar 2007, M ressaq kontestazzjoni li biha talab l‑irtirar tad‑deċiżjoni tal‑25 ta’ Ottubru 2006 sa fejn hija kienet tiċħad it‑talba tiegħu tat‑8 ta’ Awwissu 2006. L‑għada, huwa wkoll indirizza talba għall‑kumpens mill‑EMEA għad‑danni morali u materjali li sofra.
8. Ittra tal‑31 ta’ Jannar 2007 tal‑EMEA ċaħdet din il‑kontestazzjoni u din it‑talba.
9. M ressaq, quddiem it‑Tribunal għas‑Servizz Pubbliku, fid‑19 ta’ Marzu 2007, rikors intiż, minn naħa, għall‑annullament tad‑deċiżjoni tal‑25 ta’ Ottubru 2006 u, min‑naħa l‑oħra, għall‑kundanna tal‑EMEA għall‑ħlas ta’ EUR 100 000 bħala danni għal nuqqasijiet fis‑servizz.
10. Wara li tqajmet eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mill‑EMEA, it‑Tribunal għas‑Servizz Pubbliku, bid‑digriet M vs EMEA, iċċitat iktar ’il fuq, ċaħad ir‑rikors bħala inammissibbli, f’dak li jirrigwarda kemm it‑talba għal annullament kif ukoll it‑talbiet għal kumpens. Huwa qies, b’mod partikolari, li t‑talbiet indirizzati kontra d‑deċiżjoni tal‑25 ta’ Ottubru 2006, sa fejn kienet ċaħdet it‑talba ta’ M tat‑8 ta’ Awwissu 2006, kienu inammissibbli, għar‑raġuni li din id‑deċiżjoni kellha tinqara bħala deċiżjoni purament konfermattiva tad‑deċiżjoni li tinsab fl‑ittra tal‑EMEA tal‑31 ta’ Marzu 2006.
11. Wara appell ippreżentat minn M minn dan id‑digriet, il‑Qorti tal‑Prim’Istanza, fis‑sentenza tas‑6 ta’ Mejju 2009, annullatu, peress li qieset li kien ivvizzjat bi żball ta’ liġi għaliex kien ġie ddikjarat li t‑talbiet għal annullament u għal kumpens kienu inammissibbli.
12. Peress li qieset li l‑kawża kienet fi stat li tiġi deċiża, il‑Qorti tal‑Prim’Istanza, sussegwentement, b’mod partikolari ddeċidiet li t‑talbiet għal kumpens ta’ M. kienu ammissibbli. Fir‑rigward tal‑mertu, hija kkundannat lill‑EMEA għall‑ħlas għal kumpens ta’ EUR 3 000 għad‑danni morali allegati minn M.
Kunsiderazzjonijiet
13. Għandu jiġi kkonstatat li, fil‑każ inkwistjoni, il‑kwistjoni proċedurali, fis‑sens tal‑Artikolu 114 tar‑Regoli tal‑Proċedura tal‑Qorti tal‑Prim’Istanza, applikabbli, f’dak iż‑żmien, għat‑Tribunal għas‑Servizz Pubbliku, li kienet tikkostitwixxi l‑eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill‑EMEA quddiem it‑Tribunal għas‑Servizz Pubbliku, kellha bħala konsegwenza li t‑trattazzjoni fl‑ewwel istanza quddiem din il‑qorti, u l‑evalwazzjoni tiegħu, irrigwardaw esklużivament l‑ammissibbiltà tar‑rikors ippreżentat minn M u t‑talbiet li saru f’dan ir‑rikors.
14. It‑talbiet għal kumpens imressqa minn M, intiżi, b’mod partikolari, li jiksbu kumpens għad‑dannu morali allegat minn dan tal‑aħħar ma wasslu, f’dawn iċ‑ċirkustanzi, għal ebda trattazzjoni bil‑miktub, u lanqas orali, fuq il‑mertu, quddiem it‑Tribunal għas‑Servizz Pubbliku. Huma lanqas kienu s‑suġġett ta’ evalwazzjoni u ta’ deċiżjoni fuq il‑mertu minn dan it‑tribunal.
15. Barra minn hekk, min‑noti bil‑miktub ippreżentati mill‑partijiet ma jirriżultax li, fil‑kuntest tal‑proċedura ta’ appell quddiem il‑Qorti tal‑Prim’Istanza, dawn l‑istess talbiet kienu s‑suġġett ta’ trattazzjoni bil‑miktub fir‑rigward tal‑mertu, qabel ma din il‑qorti, hija u tieħu deċiżjoni fuq il‑fondatezza tat‑talba għal kumpens għad‑dannu morali mressqa minn M, iddeċidiet li tagħti li dan tal‑aħħar, bi spejjeż tal‑EMEA, kumpens ta’ EUR 3 000 għal dan id‑dannu. Barra minn hekk, la l‑verbal tas‑seduta li nżammet fit‑23 ta’ Jannar 2009 mill‑Qorti tal‑Prim’Istanza, u lanqas is‑sentenza tas‑6 ta’ Mejju 2009, ma jagħtu xi indikazzjoni li l‑mertu ta’ din it‑talba, b’mod partikolari l‑portata preċiża tad‑dritt ta’ M għal kumpens għad‑dannu morali, ma ġie ttrattat matul din is‑seduta.
16. Għaldaqstant jirriżulta li, fis‑sentenza tas‑6 ta’ Mejju 2009, il‑Qorti tal‑Prim’Istanza laqgħat parzjalment, fuq il‑mertu, it‑talba għal kumpens għad‑dannu allegat minn M filwaqt li, minn naħa, il‑kwistjoni proċedurali li tqajmet quddiem it‑Tribunal għas‑Servizz Pubbliku ma ppermettietx trattazzjoni fuq il‑mertu, kemm miktub u kemm orali, quddiem dan it‑tribunal, u li, min‑naħa l‑oħra, ma jidhirx li din it‑trattazzjoni seħħet quddiem il‑Qorti tal‑Prim’Istanza.
17. F’dawn iċ‑ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li hemm riskju serju ta’ preġudizzju għall‑unità jew għall‑koerenza tad‑dritt Komunitarju billi s‑sentenza tas‑6 ta’ Mejju 2009 ddeċidiet, fuq il‑mertu, fuq it‑talba għal kumpens għad‑dannu morali allegat minn M.
18. Għaldaqstant, hemm lok ta’ eżami mill‑ġdid tas‑sentenza tas‑6 ta’ Mejju 2009.
19. F’dan ir‑rigward, fl‑ewwel lok, għandu jiġi eżaminat x’għandu jinftiehem b’“kawża, meta din tkun fi stat li tiġi deċiża”, fis‑sens tal‑Artikoli 61 tal‑Istatut tal‑Qorti tal‑Ġustizzja u 13(1) tal‑anness ta’ dan l‑Istatut, meta, quddiem il‑qorti tal‑ewwel istanza, f’dan il‑każ, it‑Tribunal għas‑Servizz Pubbliku, il‑konvenut ikun talabha tiddeċiedi fuq eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mingħajr ma jibda t‑trattazzjoni fuq il‑mertu, u li l‑qorti tal‑appell, f’dan il‑każ il‑Qorti tal‑Prim’Istanza, tannulla d‑digriet tal‑qorti tal‑ewwel istanza peress li tkun laqgħat l‑imsemmija eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà.
20. Fit‑tieni lok, hemm lok li jiġi eżaminat jekk il‑fatt li, wara li tkun annullat l‑imsemmi digriet u ddeċidiet li rikors huwa ammissibbli, b’mod partikolari t‑talbiet għal kumpens li jidhru f’dan tal‑aħħar, il‑qorti tal‑appell, f’dan il‑każ, il‑Qorti tal‑Prim’Istanza, tiddeċiedi fuq il‑mertu dwar talba għal kumpens għad‑dannu morali allegat mir‑rikorrent, filwaqt li l‑ebda trattazzjoni bil‑miktub jew orali ma tkun seħħet quddiem il‑qorti tal‑ewwel istanza, f’dan il‑każ it‑Tribunal għas‑Servizz Pubbliku, u li ma jkunx jidher li din it‑trattazzjoni tkun seħħet quddiem il‑qorti tal‑appell, jikkostitwixxix jew le nuqqas ta’ osservanza tar‑rekwiżiti marbuta mad‑dritt għal smigħ xieraq, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda d‑drittijiet tad‑difiża.
21. Fit‑tielet lok, fil‑każ li jkun hemm lok li jiġi kkonstatat li s‑sentenza tas‑6 ta’ Mejju 2009 tikser l‑Artikoli 61 tal‑Istatut tal‑Qorti tal‑Ġustizzja, kif ukoll 13(1) tal‑anness ta’ dan l‑Istatut, u/jew mhux qed tosserva r‑rekwiżiti marbuta mad‑dritt għal smigħ xieraq, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda r‑rispett tad‑drittijiet tad‑difiża, għandu jiġi eżaminat jekk hemmx u, jekk dan ikun il‑każ, kemm hemm riskju serju ta’ preġudizzju għall‑unità jew għall‑koerenza tad‑dritt Komunitarju b’din is‑sentenza.
Parti operattiva
Għal dawn il‑motivi, Il‑Qorti tal‑Ġustizzja (Awla speċjali skont l‑Artikolu 123b tar‑Regoli tal‑Proċedura) taqta’ u tiddeċiedi:
1) Hemm lok li jsir eżami mill‑ġdid tas‑sentenza tal‑Qorti tal‑Prim’Istanza tal‑Komunitajiet Ewropej (Awla tal‑Appell) tas‑6 ta’ Mejju 2009, M vs EMEA (T‑12/08 P).
2) L‑eżami mill‑ġdid għandu jirrigwarda l‑kwistjoni li jsir magħruf jekk is‑sentenza tal‑Qorti tal‑Prim’Istanza tal‑Komunitajiet Ewropej tas‑6 ta’ Mejju 2009, M vs EMEA (T‑12/08 P), toħloqx riskju serju ta’ preġudizzju għall‑unità jew għall-koerenza tad‑dritt Komunitarju sa fejn l‑imsemmija qorti, bħala qorti tal‑appell, interpretat il‑kunċett ta’ “kawża, meta din tkun fi stat li tiġi deċiża”, fis‑sens tal‑Artikoli 61 tal‑Istatut tal‑Qorti tal‑Ġustizzja u 13(1) tal‑anness ta’ dan l‑Istatut, b’mod li tippermettilha taqta’ kawża hija stess u tiddeċiedi fuq il‑mertu, minkejja l‑fatt li l‑appell quddiemha kien jirrigwarda l‑eżami tat‑trattament mogħti fl‑ewwel istanza fuq eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà u li, fuq il‑kwistjoni tal‑kawża li tkun ġiet deċiża, l‑ebda trattazzjoni ma tkun seħħet quddiemha, u lanqas quddiem it‑Tribunal għas‑Servizz Pubbliku tal‑Unjoni Ewropea bħala qorti fl‑ewwel istanza.
3) Il‑persuni kkonċernati msemmija fl‑Artikolu 23 tal‑Istatut tal‑Qorti tal‑Ġustizzja u l‑partijiet fil‑kawża quddiem il‑Qorti tal‑Prim’Istanza tal‑Komunitajiet Ewropej huma mitluba jippreżentaw quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja tal‑Komunitajiet Ewropej, f’terminu ta’ xahar li jibda jiddekorri min‑notifika ta’ din id‑deċiżjoni, l‑osservazzjonijiet tagħhom bil‑miktub fuq din il‑kwistjoni.