61982C0116
ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΫ ΕΙΣΑΓΓΕΛΈΑ
JEAN MISCHO
της 17ης Απριλίου 1986 (
*1
)
Κύριε πρόεδρε,
Κύριοι δικαστές,
1. Εισαγωγή
Καλείστε να εκδικάσετε την υπό κρίση προσφυγή λόγω παραβάσεως σχεδόν τέσσερα έτη μετά την κατάθεση του δικογράφου της προσφυγής και περισσότερα από δεκατρία έτη μετά την κίνηση της σχετικής με την παράβαση διαδικασίας από την Επιτροπή. Η τελευταία επανειλημμένως ζήτησε να μην προσδιοριστεί ημερομηνία για την επ' ακροατηρίου συζήτηση, λόγω των διεξαγόμενων μεταξύ των διαδίκων διαπραγματεύσεων προς επίλυση της διαφοράς.
2. Οι προσαπτόμενες παραβάσεις
Με την προσφυγή της, η Επιτροπή προσάπτει στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας ότι, με το να θεσπίσει και να εφαρμόσει ορισμένες διατάξεις του νόμου περί οίνων της 14ης Ιουλίου 1971 (BGBl. 1971 Ι, σ. 893) και του κανονισμού εφαρμογής της 15ης Ιουλίου 1971 (BGBl. 1971 Ι, σ. 926), παρέβη την κοινοτική ρύθμιση περί κοινής οργανώσεως της αμπελοοινικής αγοράς.
Πρόκειται για τις ακόλουθες παραβάσεις:
1)
παραβίαση της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, η οποία αποτελεί τη βάση της κοινής οργανώσεως των αγορών του οίνου, συνισταμένη στην απαγόρευση της εισαγωγής οίνου ο οποίος δεν έχει παραχθεί σύμφωνα με τις νομοθετικές διατάξεις που ισχύουν στο κράτος μέλος παραγωγής [άρθρο 18, παράγραφος 1, σημείο 1, στοιχεία α) και β), του νόμου περί οίνων]·
2)
παράβαση του άρθρου 43, παράγραφος 4, του κανονισμού 337/79 συνισταμένη στην ανάμειξη αλλοδαπών οίνων λικέρ με οίνο λικέρ καταγωγής άλλων χωρών ( άρθρο 23, παράγραφος 2, του νόμου περί οίνων )
3)
παράβαση του άρθρου 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 1698/70 συνισταμένη στη συνέχιση της χορηγήσεως αδειών επεξεργασίας οίνων v.q.p.r.d. εκτός των καθορισμένων περιοχών ή των περιοχών που γειτνιάζουν άμεσα με αυτές (άρθρο 64 του νόμου περί οίνων)
4)
παράβαση του άρθρου 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 338/79 συνισταμένη σε ασαφή οριοθέτηση των περιοχών στις οποίες μπορούν να παράγονται οίνοι v.q.p.r.d. ( παράρτημα IV, μέρος Ι, του κανονισμού εφαρμογής « οίνος » ).
Όσον αφορά τις παραβάσεις που αναφέρονται ανωτέρω υπό 1 και 2, η Επιτροπή, με την απάντηση της, απέσυρε το αίτημα της διαπιστώσεως της παραβάσεως, δεδομένου ότι έκρινε ότι τα ζητήματα αυτά είχαν ρυθμιστεί με τον τροποποιητικό νόμο της 27ης Αυγούστου 1982 (BGBl. 1982 Ι, σ. 1177), ενέμεινε όμως στο αίτημα της καταδίκης της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στα δικαστικά έξοδα όσον αφορά τις δύο αυτές παραβάσεις. Με έγγραφο της 18ης Δεκεμβρίου 1985, η Επιτροπή απέσυρε επίσης το αίτημα περί διαπιστώσεως της υπάρξεως της υπ' αριθ. 4 παραβάσεως.
Και ως προς αυτό το σημείο, όμως, ζητεί την καταδίκη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στα δικαστικά έξοδα. Κατά συνέπεια, οι προτάσεις μου αφορούν μόνο την παράβαση που αναφέρεται στο σημείο 3.
3. Η εφαρμοστέα κοινοτική νομοθεσία
Ο κανονισμός 817/70 του Συμβουλίου (JO 1970, L 99, σ. 20) θέσπισε ειδικές διατάξεις όσον αφορά τους οίνους ποιότητας που παράγονται σε καθορισμένες περιοχές. Η δεύτερη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού αυτού προβλέπει την εφαρμογή ποιοτικής πολιτικής:
« εκτιμώντας ότι η εφαρμογή ποιοτικής πολιτικής στο γεωργικό τομέα, ειδικότερα δε στον τομέα του οίνου, δεν μπορεί παρά να συμβάλει στη βελτίωση των συνθηκών της αγοράς και ως εκ τούτου στην αύξηση των δυνατοτήτων διαθέσεως-ότι η θέσπιση συμπληρωματικών κοινών κανόνων σε σχέση με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 816/70, όσον αφορά την παραγωγή και τον έλεγχο των οίνων ποιότητας που παράγονται σε καθορισμένες περιοχές, εντάσσεται στο πλαίσιο της εν λόγω πολιτικής και ότι οι κανόνες αυτοί μπορούν να συμβάλουν στην πραγματοποίηση των ανωτέρω αναφερομένων στόχων. ».
Η ουσιώδης αρχή της πολιτικής αυτής συνίσταται στην εξασφάλιση βεβαιότητας όσον αφορά την τρύγηση και τη μεταποίηση των σταφυλών. Η αρχή αυτή διατυπώνεται σαφέστερα στο γαλλικό κείμενο, το οποίο αναφέρεται σε « vins de qualité produits dans une région déterminée » ( οίνους ποιότητας που παράγονται σε καθορισμένη περιοχή), από ό,τι στο γερμανικό κείμενο, το οποίο αναφέρεται σε « Qualitätsweine bestimmter Anbaugebiete » (
1
). Μόνο εξαιρετικώς μπορούν να λαμβάνονται υπόψη οι παραδοσιακές πρακτικές, όπως αναφέρεται στην τέταρτη αιτιολογική σκέψη του ίδιου κανονισμού:
« εκτιμώντας ότι, μολονότι είναι αναγκαίο να λαμβάνονται υπόψη οι παραδοσιακές συνθήκες παραγωγής, θα πρέπει εντούτοις να καταβληθεί από κοινού προσπάθεια εναρμονίσεως όσον αφορά τις ποιοτικές απαιτήσεις. ».
Όσον αφορά τη λήψη και τη μεταποίηση, το άρθρο 5 προβλέπει ότι:
" 1)
α)
Οι οίνοι v.q.p.r.d. λαμβάνονται μόνον από σταφυλές που προέρχονται από κλήματα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο της παραγράφου 1 του άρθρου 3 και οι οποίες έχουν τρυγηθεί εντός της καθορισμένης περιοχής.
Η προηγούμενη διάταξη δεν αντιτίθεται στη λήψη οίνου v.q.p.r.d. υπό τις συνθήκες που αναφέρονται στο άρθρο 3, παράγραφος 3, ή στην παραγωγή του με παραδοσιακές πρακτικές.
β)
...
2)
Η μεταποίηση των σταφυλών που αναφέ ρονται στην παράγραφο 1, στοιχείο α), σε γλεύκος και του γλεύκους σε οίνο πραγματοποιείται εντός της καθορι σμένης περιοχής όπου έχουν τρυγηθεί.
Πάντως, μπορεί να πραγματοποιηθεί εκτός της περιοχής αυτής υπό την επιφύλαξη των ισχυουσών περί ελέγχου διατάξεων και εφόσον τούτο επιτρέπεται από τους κανόνες του κράτους μέλους παραγωγής.
3)
Οι λεπτομέρειες εφαρμογής του παρόντος άρθρου καθορίζονται κατά τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 7 του κανονι σμού 24.
Περιλαμβάνουν ιδίως:
—
τις διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέψουν παρεκκλίσεις από τον κανόνα, κατ' εφαρμογή του οποίου η μεταποίηση σταφυλών σε γλεύκος και του γλεύκους σε οίνο γίνεται εντός της καθορισμένης περιοχής,
—
τον κατάλογο των v.q.p.r.d. που αποτελούν αντικείμενο παραδοσιακών πρακτικών, οι οποίες αναφέρονται στην παράγραφο 1.
Η διάταξη αυτή συμπίπτει κατ' ουσία με το άρθρο 6 του κανονισμού 338/79 του Συμβουλίου, της 5ης Φεβρουαρίου 1979 (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/024, σ. 159), ο οποίος αντικατέστησε και συμπλήρωσε τον κανονισμό 817/70.
Ο κανόνας του άρθρου 5, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, επανέλαβε τη συνήθη μέχρι τότε ρύθμιση του γαλλικού και του ιταλικού δικαίου. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής όσον αφορά την εξαίρεση που προβλέπεται στο δεύτερο εδάφιο καθορίστηκαν με τον κανονισμό 1698/70 της Επιτροπής (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/005, σ. 176) περί ορισμένων παρεκκλίσεων που αφορούν την επεξεργασία των v.q.p.r.d.
Το άρθρο 1 του κανονισμού αυτού προβλέπει:
« Κατά την επεξεργασία ενός v.q.p.r.d. η μεταποίηση των σταφυλών σε γλεύκος και του γλεύκους σε οίνο σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού ( ΕΟΚ ) αριθ. 817/70 δεν δύναται να πραγματοποιηθεί παρά μόνον εάν επιτρέπεται. »
Κατά το άρθρο 2, παράγραφος 1 :
« Η εξουσιοδότηση για τη μεταποίηση που αναφέρεται στο άρθρο 1 δεν δύναται να δοθεί από τον αρμόδιο οργανισμό των παραγωγών κρατών μελών παρά μόνο στους οινοποιούς που επεξεργάζονται σταφυλές ή γλεύκος σταφυλής τα οποία προορίζονται να παράγουν v.q.p.r.d. στις εγκαταστάσεις τους και ευρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με την εν λόγω καθορισμένη περιοχή.»
Οι περιοχές αυτές που βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση είναι δυνατόν να κείνται μέσα σε άλλες οινοπαραγωγικές περιοχές ή εντελώς έξω από οινοπαραγωγικές περιοχές. Η τρίτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού αυτού αναφέρει, ως αιτιολογία της ανάγκης υπάρξεως άμεσης γειτνιάσεως, τους κινδύνους νοθείας που ενέχει η μεταποίηση.
4. Οι επικρινόμενες γερμανικές διατάξεις και το πραγματικό αντικείμενο της διαφοράς
Η παράγραφος 5 του Weingesetz ( νόμου περί οίνων ) ορίζει τα εξής:
« Verarbeitung zu Qualitätswein außerhalb des bestimmten Anbaugebietes
1.
Bei der Herstellung eines Qualitätsweines b. A. kann nach Maßgabe des Artikels 5 Absatz 2 Unterabsatz 2 der Verordnung (EWG) Nr. 817/70 und der zu seiner Durchführung erlassenen Verordnungen des Rates oder der Kommission der Europäischen Gemeinschaften genehmigt werden, daß die Verarbeitung von Weintrauben zu Traubenmost und des Traubenmostes zu Wein auch außerhalb des bestimmten Anbaugebietes vorgenommen wird, in dem die Weintrauben geerntet worden sind. Die Landesregierungen der weinbautreibenden Länder, in deren Gebiet die Verarbeitung vorgenommen werden soll, bestimmen die für die Erteilung der Genehmigung zuständigen Stellen. »
Σε μετάφραση:
« Παραγωγή οίνων ποιότητας εκτός καθορισμένης περιοχής
1.
Κατά τις διατάξεις του άρθρου 5, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού (ΕΟΚ) 817/70 και των κανονισμών εφαρμογής που έχουν θεσπιστεί από το Συμβούλιο και την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η μεταποίηση των σταφυλών σε γλεύκος και του γλεύκους σε οίνο, με σκοπό την παραγωγή οίνου v.q.p.r.d., μπορεί να πραγματοποιηθεί κατόπιν αδείας και εκτός της καθορισμένης περιοχής στην οποία έχουν τρυγηθεί οι εν λόγω σταφυλές. Οι κυβερνήσεις των αμπελοπαραγωγών Länder, στο έδαφος των οποίων πρόκειται να πραγματοποιηθεί η μεταποίηση, ορίζουν τους αρμόδιους για τη χορήγηση της αδείας οργανισμούς. »
Φαινομενικά η διάταξη αυτή δεν αντιβαίνει στο άρθρο 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 1698/70, εφόσον προβλέπει ότι δεν εφαρμόζεται παρά σύμφωνα ( nach Maßgabe ) με τους κανονισμούς εφαρμογής που έχουν θεσπίσει το Συμβούλιο και η Επιτροπή.
Εντούτοις, κατά τη γραπτή διαδικασία, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι η κατάσταση ήταν διαφορετική στην πράξη, δεδομένου ότι το άρθρο 5 του γερμανικού νόμου περί οίνων θα πρέπει να εξετάζεται υπό το φως της πραγματικής καταστάσεως που υποδηλώνει το άρθρο 64 του ίδιου νόμου ( der dem § 64 unterliegende Sachverhalt ).
Το εν λόγω άρθρο 64 ορίζει:
« Verarbeitung
Bis zum 31. August 1976 kann eine Genehmigung nach § 5 bei Qualitätswein (§11) auch für eine Verarbeitung innerhalb des deutschen Weinanbaugebietes (§ 10 Absatz 8) erteilt werden, sofern dies traditioneller Praxis im Sinne des Artikels 5 Absatz 1 Buchstabe a zweiter Unterabatz der Verordnung ( EWG ) nr. 817/70 entspricht.»
Σε μετάφραση:
« Επεξεργασία
Η άδεια που προβλέπει το άρθρο 5 για τους οίνους ποιότητας ( άρθρο 11 ) μπορεί να χορηγηθεί μέχρι την 31η Αυγούστου ¡976 ακόμα και για την επεξεργασία που πραγματοποιείται εντός της γερμανικής αμπελοπαραγωγικής περιοχής (άρθρο 10, παράγραφος 8), εφόσον αυτό ανταποκρίνεται σε παραδοσιακή πρακτική υπό την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 1, στοιχείο α), δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού ( ΕΟΚ) 817/70. »
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να γίνουν δύο παρατηρήσεις:
1)
Το άρθρο 64 του γερμανικού νόμου περί οίνων βασίζεται προφανώς σε παρανόηση, υπό την έννοια ότι συνδέει την « επεξεργασία » του οίνου εκτός των « καθορισμένων περιοχών», η οποία προβλέπεται στο άρθρο 5 του ίδιου νόμου περί οίνων, με το κριτήριο των « παραδοσιακών πρακτικών » υπό την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 1, στοιχείο α), δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 817/70. Οι εν λόγω « παραδοσιακές πρακτικές » δεν αφορούν, στην πραγματικότητα, τον προσδιορισμό του γεωγραφικού χώρου στον οποίο πραγματοποιείται η μεταποίηση των σταφυλών σε γλεύκος ή του γλεύκους σε οίνο, αλλά ορισμένες μεθόδους παρασκευής.
Εξάλλου, κατά τη διάρκεια της προφορικής διαδικασίας, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία δήλωσε ότι δεν είχε την πρόθεση να περιορίσει την επεξεργασία των v.q.p.r.d. μόνο σε εκείνους τους εκτός « καθορισμένων περιοχών » τόπους, στους οποίους η επεξεργασία αυτή πραγματοποιείτο κατά παραδοσιακό λόγο.
Ανέφερε επίσης ότι δεν είχε ούτε καν την πρόθεση να περιορίσει την επεξεργασία αυτή στους τόπους που βρίσκονται εντός της γερμανικής αμπελοπαραγωγικής περιοχής, αντίθετα από ό,τι προβλέπεται στο προαναφερθέν άρθρο 64.
2)
Κατά τη διάρκεια της προφορικής διαδικασίας, η Επιτροπή διευκρίνισε, από την πλευρά της, ότι αντικείμενο της προσφυγής της ήταν να αναγνωριστεί ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, με το να εξακολουθεί να χορηγεί, μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του κανονισμού (ΕΟΚ) 1698/70 της Επιτροπής (δηλαδή την 29η Αυγούστου 1970), νέες άδειες οι οποίες επέτρεπαν σε επιχειρήσεις που δεν βρίσκονται σε « άμεση γειτνίαση με την εν λόγω καθορισμένη περιοχή » να επεξεργάζονται οίνους v.q.p.r.d., παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη.
Επομένως η Επιτροπή δεν αμφισβητεί τις άδειες που είχαν χορηγηθεί πριν από την ημερομηνία αυτή.
Από όλα τα ανωτέρω προκύπτει, κατά τη γνώμη μου, ότι το Δικαστήριο δεν χρειάζεται να ασχοληθεί ούτε με το ζήτημα των « παραδοσιακών πρακτικών», ούτε με το άρθρο 64 του γερμανικού νόμου περί οίνων (το οποίο, εντούτοις, σαφώς αντιβαίνει στο κοινοτικό δίκαιο ), ούτε με τον τρόπο με τον οποίο διατύπωσε η Επιτροπή την αιτίαση του σημείου 22 της προσφυγής της της 31ης Μαρτίου 1982 ( όπου αναφέρει ότι ζητεί να αναγνωριστεί ότι η διατήρηση, πέραν της 31ης Αυγούστου 1976, της εξαιρετικής ρυθμίσεως όσον αφορά τους οίνους ποιότητας συνιστά παράβαση της Συνθήκης).
Απομένει τώρα να εξετασθεί η αντίδραση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στην προσφυγή της Επιτροπής, όπως διευκρινίστηκε κατά τα ανωτέρω.
Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας υποστηρίζει ότι οι χορηγηθείσες παρεκκλίσεις συμβιβάζονται πλήρως με το άρθρο 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 817/70.
Ισχυρίζεται ότι το άρθρο 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 1698/70 της Επιτροπής, το οποίο ορίζει ότι τέτοιες παρεκκλίσεις μπορούν να επιτραπούν μόνον ως προς επιχειρήσεις που βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με την εν λόγω καθορισμένη περιοχή, είναι ανίσχυρο διότι:
—
παραβιάζει τα όρια της εντολής που είχε δοθεί στην Επιτροπή·
—
παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας'
—
παραβιάζει ορισμένα θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου.
Θα εξετάσω διαδοχικά τους τρεις αυτούς ισχυρισμούς.
5. Πρώτος και δεύτερος ισχυρισμός: παραβίαση των ορίων της εξουσιοδοτήσεως και της αρχής της αναλογικότητας
Κατά την άποψη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, το άρθρο 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 817/70 αναγνώριζε απεριόριστη αρμοδιότητα στα κράτη μέλη να επιτρέπουν την οινοποίηση εκτός των καθορισμένων περιοχών. Έργο της Επιτροπής, δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 3 ( θέσπιση των λεπτομερειών εφαρμογής ), ήταν απλώς να μεριμνά ώστε να μη γίνεται κατάχρηση της αρμοδιότητας αυτής. Η Επιτροπή, θεσπίζοντας το άρθρο 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 1698/70, αναίρεσε σε μεγάλο βαθμό την ουσία και το περιεχόμενο της αρμοδιότητας αυτής των κρατών μελών και, επομένως, υπερέβη τα όρια της εντολής που της είχε δοθεί.
Εξάλλου, το επιλεγέν κριτήριο, της « άμεσης γειτνιάσεως» δεν παρουσιάζει αναλογία με τον επιδιωκόμενο στόχο.
Ο κίνδυνος νοθείας λόγω της αποστάσεως της μεταφοράς, τον οποίο επικαλείται η Επιτροπή προς δικαιολόγηση του κριτηρίου, υφίσταται εξίσου και εντός των καθορισμένων περιοχών.
Κατά την άποψη της γερμανικής κυβερνήσεως, για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού θα μπορούσαν να είχαν επιλεγεί άλλα λιγότερο εξαναγκαστικά μέσα, όπως η επίταση της επιτηρήσεως των επίμαχων επιχειρήσεων και των μεταφορών.
Ποια θα πρέπει να είναι η απάντηση στα επιχειρήματα αυτά;
Η παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 817/70 (ή στο άρθρο 6, παράγραφος 2, του κανονισμού 338/79, το οποίο έχει διαφορετική διατύπωση αλλά το ίδιο περιεχόμενο ), θα πρέπει να εξετάζεται στο όλο πλαίσιο του κανονισμού στον οποίο περιέχεται.
Με τον κανονισμό αυτό, το Συμβούλιο θέλησε να αναπτύξει μια ποιοτική πολιτική στον αμπελοοινικό τομέα και δημιούργησε προς τούτο μια ιδιαίτερη κατηγορία οίνων, τους οποίους όρισε ως « οίνους ποιότητας που παράγονται εντός καθορισμένων περιοχών ».
Το Συμβούλιο θα μπορούσε κάλλιστα, αν το είχε θελήσει, να επιλέξει άλλον ορισμό όπως π.χ. « οίνοι ποιότητας παραγόμενοι από σταφυλές τρυγηθείσες εντός καθορισμένης περιοχής ».
Δεν το έπραξε, τα δε κράτη μέλη οφείλουν να σεβαστούν την απόφαση αυτή, στη λήψη της οποίας συμμετέσχον.
Το Συμβούλιο προέβλεψε, εντούτοις, τη δυνατότητα παρεκκλίσεως από την αρχή σύμφωνα με την οποία η μεταποίηση των σταφυλών σε γλεύκο και του γλεύκους σε οίνο πρέπει να πραγματοποιείται εντός της καθορισμένης περιοχής όπου έχουν τρυγηθεί.
Με την ενέργειά του αυτή το Συμβούλιο δημιούργησε προφανώς πρόβλημα, διότι αν ένα σημαντικό τμήμα των οίνων που δικαιούνται να φέρουν την επιγραφή « οίνοι ποιότητας που παράγονται σε καθορισμένη περιοχή » δεν παραγόταν, στην πραγματικότητα, στην εν λόγω περιοχή, θα αναιρείτο κατά μεγάλο μέρος το περιεχόμενο της ελεγχόμενης ονομασίας, θα μπορούσε δε να αποτύχει η δημιουργία της επιδιωκόμενης εντυπώσεως στο κοινό.
Πράγματι, λαμβανομένων υπόψη του ορισμού και της ονομασίας που έχουν επιλεγεί, ο καταναλωτής δικαιούται κανονικά να περιμένει ότι οι v.q.p.r.d. παράγονται πράγματι στην εν λόγω περιοχή. Ακόμα, ο καταναλωτής τείνει, καλώς ή κακώς, να συνδέσει την έννοια αυτή με την εικόνα της επεξεργασίας του οίνου σύμφωνα με τις τυπικές μεθόδους της περιοχής, δηλαδή τις μεθόδους των μικρών οικογενειακών επιχειρήσεων στις οποίες ορισμένη παράδοση μεταδίδεται από τον πατέρα στο γιο.
Αν το Συμβούλιο προέβλεψε, παρά ταύτα, τη δυνατότητα παρεκκλίσεως από την αρχή της επεξεργασίας του οίνου εντός της περιοχής στην οποία τρυγήθηκαν οι σταφυλές, αναμφισβήτως το έπραξε διότι, ουσιαστικά, θέλησε να προστατεύσει τα συμφέροντα ορισμένων επιχειρήσεων οι οποίες βρίσκονται εκτός των περιοχών αυτών αλλά είχαν λάβει, πριν από τη θέσπιση του κανονισμού 817/70, άδεια επεξεργασίας οίνων ποιότητας.
Η Επιτροπή θα είχε ορθώς ενεργήσει, κατ' εμέ, αν είχε περιλάβει στον κανονισμό 1698/70, περί των λεπτομερειών εφαρμογής της παρεκκλίσεως, ρητή αναφορά στις επιχειρήσεις αυτές. Ας ακούσουμε, εν πάση περιπτώσει, την Επιτροπή, η οποία δεν αμφισβητεί ότι οι « παλαιές αυτές περιπτώσεις » δικαιούνται να ζητήσουν να τους επιτραπεί παρέκκλιση.
Εκείνο που θα ήταν απαράδεκτο, για τους λόγους που αναφέρθηκαν πιο πάνω, θα ήταν να μπορούν τα κράτη μέλη να συνεχίσουν, μετά τη θέσπιση του κανονισμού του Συμβουλίου, να χορηγούν χωρίς κανένα γεωγραφικό ή ποσοτικό περιορισμό τέτοιες άδειες, οι οποίες εισάγουν παρέκκλιση από το κοινό δίκαιο.
Βεβαίως, εφόσον το γράμμα του άρθρου 5, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 817/70 δεν περιορίζει τη δυνατότητα χορηγήσεως παρεκκλίσεως σε επιχειρήσεις οι οποίες έχουν, ούτως ειπείν, κεκτημένα δικαιώματα, η δυνατότητα χορηγήσεως νέων παρεκκλίσεων δεν μπορεί καταρχήν να αποκλειστεί.
Για να αποφευχθεί, όμως, ο κίνδυνος να καταστεί κενή περιεχομένου η έννοια των « οίνων ποιότητας που παράγονται σε καθορισμένη περιοχή » θα πρέπει αναγκαστικά να τεθούν όρια στη δυνατότητα αυτή.
Πιστεύω ότι οι όροι της ρήτρας εξουσιοδοτήσεως του άρθρου 5, παράγραφος 3, του κανονισμού 817/70 επιτρέπουν στην Επιτροπή να το πράξει, και δεν της επιτρέπουν απλώς να « συγκεκριμενοποιήσει » την έκταση εφαρμογής της παρεκκλίσεως, όπως διατείνεται η Γερμανία. Υπενθυμίζω ότι η διάταξη αυτή έχει ως εξής:
" Οι λεπτομέρειες εφαρμογής του παρόντος άρθρου καθορίζονται κατά τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 7 του κανονισμού 24.
Περιλαμβάνουν ιδίως:
—
τις διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέψουν παρεκκλίσεις από τον κανόνα, κατ' εφαρμογή του οποίου η μεταποίηση σταφυλών σε γλεύκος και του γλεύκους σε οίνο γίνεται εντός της καθορισμένης περιοχής'
—
τον κατάλογο των v.q.p.r.d. που αποτελούν αντικείμενο παραδοσιακών πρακτικών, οι οποίες αναφέρονται στην παράγραφο 1.
Επομένως, η εξουσιοδότηση είναι πολύ ευρεία, καθόσον καλύπτει όλες τις λεπτομέρειες εφαρμογής του άρθρου 5.
Το Συμβούλιο θέλησε να τονίσει όλως ιδιαιτέρως όχι τους κανόνες διαδικασίας ή τα μέτρα ελέγχου, όσον αφορά π. χ. τη μεταφορά, την καταχώρηση ή την αποθήκευση των σταφυλών, μέτρα τα οποία επίσης έχει θεσπίσει, εξάλλου, η Επιτροπή, αλλά τις « διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέψουν παρεκκλίσεις από τον κανόνα ».
Θα πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι η προαναφερθείσα δεύτερη περίπτωση του άρθρου 5, παράγραφος 3, αναγνωρίζει στην Επιτροπή την αρμοδιότητα να θεσπίζει κανόνες όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής της άλλης παρεκκλίσεως που προβλέπεται στο άρθρο 5, εκείνης δηλαδή που περιέχεται στο δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 1, στοιχείο α). Αυτό αποτελεί πρόσθετο επιχείρημα υπέρ της απόψεως ότι η εξουσιοδότηση που προβλέπεται στην πρώτη περίπτωση μπορεί, και αυτή επίσης, να αφορά το πεδίο εφαρμογής της ρήτρας στην οποία αναφέρεται.
Επομένως, λαμβανομένων υπόψη των όρων της εξουσιοδοτήσεως αυτής και του γεγονότος ότι βάσει της αρχής της ομοιόμορφης εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου αποκλείεται να διαθέτουν τα κράτη μέλη διακριτική εξουσία ώστε να καθορίζουν μόνα τους τα όρια της παρεκκλίσεως αυτής, θεωρώ ότι η Επιτροπή είχε την εξουσία να καθορίσει τα όρια αυτά.
Το κριτήριο που επέλεξε η Επιτροπή παρουσιάζει δύο ιδίως πλεονεκτήματα, τα εξής:
—
ο οίνος που παρασκευάζεται σε περιοχή αμέσως γειτνιάζουσα με την καθορισμένη περιοχή μπορεί να θεωρηθεί ως οίνος ο οποίος έχει παρασκευαστεί « σχεδόν » εντός της εν λόγω περιοχής' επομένως, ο καταναλωτής θα έχει λιγότερους λόγους να διαμαρτυρηθεί.
—
ο κίνδυνος νοθείας όσον αφορά την καταγωγή των υπό διαμετακόμιση σταφυλών (π. χ. ανάμειξη με άλλες σταφυλές) είναι μικρότερος, δεδομένου ότι η διανυόμενη απόσταση είναι κατά γενικό κανόνα, πλην εξαιρέσεων, βραχύτερη από ό,τι στην περίπτωση κατά την οποία οι σταφυλές μεταποιούνται μακρυά από την καθορισμένη περιοχή.
Είμαι, επομένως, της γνώμης ότι η Επιτροπή δεν υπερέβη τα όρια της εντολής που της δόθηκε και ότι επέλεξε λύση λογική και ανάλογη με τον επιδιωκόμενο σκοπό.
6. Τρίτος ισχυρισμός: παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων
Τέλος, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας διατείνεται ότι το εν λόγω μέτρο παραβιάζει τα θεμελιώδη δικαιώματα των ενδιαφερομένων επιχειρήσεων, ειδικότερα δε το δικαίωμα της ιδιοκτησίας και το δικαίωμα της ελεύθερης εκλογής του επαγγέλματος.
Όσον αφορά το δικαίωμα της ιδιοκτησίας, αρκεί, κατά τη γνώμη μου, υπόμνηση του ότι η αιτίαση της Επιτροπής αφορά μόνο τις άδειες που χορηγήθηκαν μετά την 29η Αυγούστου 1970 και αναφέρεται στην απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση 44/79 ( Hauer, Rec. 1979, σ. 3727). Όπως δέχτηκε το Δικαστήριο με την απόφαση αυτή, μέτρα όπως το επίμαχο πρέπει να εξετάζονται στο πλαίσιο της κοινής οργανώσεως της αγοράς. Η υιοθέτηση του κριτηρίου της « άμεσης γειτνιάσεως » εντάσσεται στην ποιοτική πολιτική όσον αφορά τον οίνο, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της κοινής οργανώσεως. Αυτή η οργάνωση αποβλέπει στην επίτευξη των στόχων του άρθρου 39 της Συνθήκης. 'Ενα τέτοιο μέτρο, το οποίο απηχεί αυτές τις απόψεις, δικαιολογείται βάσει των σκοπών γενικού συμφέροντος που επιδιώκει η Κοινότητα και δεν θίγει την ουσία του δικαιώματος της ιδιοκτησίας, όπως το δικαίωμα αυτό αναγνωρίζεται και εξασφαλίζεται στην κοινοτική έννομη τάξη.
Όσον αφορά το δικαίωμα της ελεύθερης εκλογής του επαγγέλματος, στη συγκεκριμένη περίπτωση το δικαίωμα επεξεργασίας v.q.p.r.d. εκτός των περιοχών στις οποίες παράγονται οι σταφυλές, σημειώνεται καταρχάς ότι οι ιδιώτες δεν μπορούν να αρυσθούν δικαιώματα από άδειες τις οποίες έχει χορηγήσει κράτος μέλος κατά παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας.
Δεύτερον, θα ήθελα να υπενθυμίσω, εκτός από την απόφαση Hauer την οποία ήδη ανέφερα, και την απόφαση στην υπόθεση 4/73 (Noid, Rec. 1974, σ. 491), με την οποία το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι, όσον αφορά το δικαίωμα της ελεύθερης ασκήσεως του εμπορίου, της εργασίας και άλλων επαγγελματικών δραστηριοτήτων, είναι θεμιτή η εφαρμογή ορισμένων περιορισμών που δικαιολογούνται βάσει των σκοπών γενικού συμφέροντος που επιδιώκει η Κοινότητα, εφόσον δεν θίγεται η ουσία των δικαιωμάτων αυτών.
Στην προκειμένη περίπτωση, οι επιχειρήσεις που ασχολούνται με τη μεταποίηση του οίνου, και οι οποίες δεν βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με τις καθορισμένες περιοχές, μπορούν να εξακολουθήσουν να επεξεργάζονται επιτραπέζιους οίνους καθώς και να αποθηκεύουν, να εμφιαλώνουν και να πωλούν τόσο οίνους' v.q.p.r.d. όσο και επιτραπέζιους οίνους.
7. Προτάσεις
Ενόψει των ανωτέρω σκέψεων προτείνω στο Δικαστήριο:
1)
να αποφανθεί ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη, καθότι, με το να εξακολουθήσει να χορηγεί, μετά τις 29 Αυγούστου 1970, άδειες επεξεργασίας v.q.p.r.d. εκτός των καθορισμένων περιοχών ή των περιοχών που γειτνιάζουν άμεσα με αυτές, παρέβη το άρθρο 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 1698/70 της Επιτροπής, της 25ης Αυγούστου 1970
2)
να καταδικάσει την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας στα δικαστικά έξοδα όσον αφορά τις τέσσερις παραβάσεις που της καταλόγισε η Επιτροπή με την προσφυγή της 31ης Μαρτίου 1982, δεδομένου ότι το εν λόγω κράτος μέλος έθεσε τέρμα στην πρώτη, δεύτερη και τέταρτη παράβαση μόνο μετά την κίνηση της διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου.
(
*1
)	Μετάφραση από τα γαλλικά.
(
1
)	Οι όροι « οίνοι που παράγονται σε » υπάρχουν στο κείμενο της εν λόγω σκέψεως σε όλες τις γλώσσες εκτός από τι] γερμανική και τη δανική.