61992CJ0037_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-37/92,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του cour d' appel de Douai (Γαλλία) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της ποινικής δίκης που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου κατά
Jose Vanacker,
Andre Lesage,
πολιτικώς ενάγουσα: Baudoux combustibles SA,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των άρθρων 30 έως 36 της Συνθήκης ΕΟΚ, καθώς και της οδηγίας 75/439/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 1975, περί διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων (ΕΕ ειδ. έκδ. 15/001, σ. 77)
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
συγκείμενο από τους O. Due, Πρόεδρο, G. F. Mancini, J. C. Moitinho de Almeida και Diez de Velasco, προέδρους τμήματος, Κ. Ν. Κακούρη, F. A. Schockweiler, F. Grevisse, M. Zuleeg και P. J. G. Kapteyn, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: C. O. Lenz
γραμματέας: H. A. Ruehl, κύριος υπάλληλος διοικήσεως,
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
* η Γαλλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την Helene Duchene, γραμματέα Εξωτερικών Υποθέσεων, και τον Philippe Pouzoulet, υποδιευθυντή στη διεύθυνση Νομικών Υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών,
* η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τις Μαρία Κοντού, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, και Virginia Melgar, δημόσια υπάλληλο κράτους μέλους αποσπασμένη στην Επιτροπή,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,
αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις των Jose Vanacker και Andre Lesage, εκπροσωπουμένων από τον Francis Dujardin, δικηγόρο Tournai, της Γαλλικής Κυβερνήσεως, εκπροσωπουμένης από την Helene Duchene, επικουρούμενη από τον Jean-Michel Clech, charge de mission στην Υπηρεσία Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος, και της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, κατά τη συνεδρίαση της 27ης Ιανουαρίου 1993,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 2ας Μαρτίου 1993,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με απόφαση της 18ης Οκτωβρίου 1991, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 13 Φεβρουαρίου 1992, το cour d' appel de Douai υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία των άρθρων 30 έως 36 της Συνθήκης ΕΟΚ καθώς και της οδηγίας 75/439/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 1975, περί διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων (ΕΕ ειδ. έκδ. 15/001, σ. 77, στο εξής: οδηγία).
2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο ποινικής δίκης κατά δύο Βέλγων υπηκόων, των Vanacker και Lesage, οι οποίοι παραπέμφθηκαν ενώπιον του tribunal correctionnel de Laon με την κατηγορία ότι, κατά τη διάρκεια του έτους 1985, διέθεσαν, υπό την έννοια της τότε ισχύουσας γαλλικής κανονιστικής ρυθμίσεως, δηλαδή συνέλεξαν και μετέφεραν εντός του γαλλικού εδάφους, χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια χωρίς να έχουν την απαιτούμενη από την εν λόγω κανονιστική ρύθμιση άδεια. Οι πράξεις αυτές προβλέπονται και τιμωρούνται από την ίδια αυτή ρύθμιση.
3 Το tribunal correctionnel απάλλαξε τους κατηγορουμένους. Η απόφαση αυτή επικυρώθηκε με απόφαση του cour d' appel d' Amiens, στη συνέχεια δε ασκήθηκε αίτηση αναιρέσεως. Το γαλλικό ακυρωτικό δικαστήριο αναίρεσε την απόφαση του cour d' appel d' Amiens και παρέπεμψε την υπόθεση ενώπιον του cour d' appel de Douai. Το δικαστήριο αυτό διέκρινε "στα υποβληθέντα στην κρίση του στοιχεία επαρκείς λόγους" για να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
"Ενόψει των διατάξεων των άρθρων 30 έως 36 της Συνθήκης ΕΟΚ και της οδηγίας του Συμβουλίου των Κοινοτήτων, έχει η γαλλική κανονιστική ρύθμιση, η οποία καθιερώνει στη γαλλική επικράτεια σύστημα συλλογής και διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων από επιχειρήσεις στις οποίες η διοίκηση παρέχει άδεια για αποκλειστικές ζώνες, την έννοια ότι επιτρέπει στην πραγματικότητα τη χορήγηση αδείας μόνο σε ημεδαπές επιχειρήσεις και, κατά συνέπεια, πρέπει να θεωρηθεί ότι είναι σύμφωνη ή ότι αντιβαίνει προς τις προαναφερθείσες διατάξεις του ευρωπαϊκού κοινοτικού δικαίου;"
4 Στην έκθεση ακροατηρίου εκτίθενται διεξοδικότερα το κανονιστικό πλαίσιο και τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης, η εξέλιξη της διαδικασίας και οι γραπτές παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
5 Από τη δικογραφία προκύπτει ότι οι αμφιβολίες του εθνικού δικαστηρίου αναφέρονται στο σύστημα συγκεντρώσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων, δηλαδή συλλογής και μεταφοράς τους, και όχι στους κανόνες που αφορούν τη διάθεσή τους. Κατά τα λοιπά το ερώτημα που υποβλήθηκε στο Δικαστήριο περιλαμβάνει τα ακόλουθα δύο σκέλη.
6 Το αιτούν δικαστήριο ζητεί, πρώτον, από το Δικαστήριο να ερμηνεύσει τη γαλλική κανονιστική ρύθμιση προκειμένου να εξετάσει μήπως στην πραγματικότητα επιτρέπει τη χορήγηση της απαιτούμενης για τη συγκέντρωση αδείας μόνο στις ημεδαπές επιχειρήσεις.
7 Στο σκέλος αυτό του ερωτήματος πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι, στο πλαίσιο του συστήματος δικαστικής συνεργασίας που θεσπίζει το άρθρο 177 της Συνθήκης, η ερμηνεία των εθνικών κανόνων εναπόκειται στα εθνικά δικαστήρια και όχι στο Δικαστήριο, μολονότι, κατά παγία νομολογία, οσάκις η εθνική ρύθμιση έχει θεσπιστεί για να εφαρμόσει κοινοτική οδηγία, τα δικαστήρια αυτά είναι υποχρεωμένα να ερμηνεύουν το εθνικό τους δίκαιο υπό το φως των διατάξεων και του σκοπού της οδηγίας αυτής (βλ. απόφαση της 8ης Οκτωβρίου 1987, 80/86, Kolpinghuis, Συλλογή 1987, σ. 3969).
8 Δεύτερον, το αιτούν δικαστήριο ερωτά εάν τα άρθρα 30 έως 36 της Συνθήκης και η οδηγία 75/439 απαγορεύουν την εθνική ρύθμιση η οποία θεσπίζει σύστημα συγκεντρώσεως και διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων από επιχειρήσεις προς τις οποίες η διοίκηση χορηγεί άδεια για αποκλειστικές ζώνες και το οποίο δεν επιτρέπει στην πραγματικότητα τη χορήγηση της αδείας αυτής παρά μόνο σε ημεδαπές επιχειρήσεις.
9 Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο δεύτερο σκέλος του ερωτήματος, παρατηρείται πρώτα ότι, εφόσον το ζήτημα της συγκεντρώσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων έχει ρυθμιστεί κατά τρόπο εναρμονισμένο στο κοινοτικό επίπεδο από την οδηγία, κάθε σχετικό εθνικό μέτρο πρέπει να εκτιμάται υπό το πρίσμα των διατάξεων της οδηγίας αυτής και όχι των άρθρων 30 έως 36 της Συνθήκης.
10 Σημειωτέον εν συνεχεία κατόπιν ότι τα άρθρα 2 έως 4 της οδηγίας επιβάλλουν στα κράτη μέλη την υποχρέωση να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την εξασφάλιση της αβλαβούς συλλογής και διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων, κατά προτίμηση διά της επαναχρησιμοποιήσεώς τους. Το άρθρο 5 της οδηγίας, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της υποθέσεως της κύριας δίκης, ορίζει ότι, σε περίπτωση που οι στόχοι αυτοί δεν δύνανται να επιτευχθούν αλλιώς, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε μία ή περισσότερες επιχειρήσεις να πραγματοποιήσουν τη συλλογή των προϊόντων που δίδονται σ' αυτές από τους κατόχους τους ή/και τη διάθεση αυτών κατά περίπτωση στη ζώνη που τους έχει παραχωρηθεί από τις αρμόδιες αρχές.
11 Εξάλλου, με τις αποφάσεις της 10ης Μαρτίου 1983, 172/82, Inter-Huiles (Συλλογή 1983, σ. 555), της 9ης Φεβρουαρίου 1984, 295/82, Rhones-Alpes Huiles (Συλλογή 1984, σ. 575), και της 7ης Φεβρουαρίου 1985, 173/83, Επιτροπή κατά Γαλλίας (Συλλογή 1985, σ. 491), το Δικαστήριο έκρινε ότι η εθνική νομοθεσία η οποία καθιέρωνε σύστημα χορηγήσεως αδείας ανά ζώνες ήταν ασυμβίβαστη με την εν λόγω οδηγία και με τους κανόνες περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, λόγω του ότι απέκλειε τις εξαγωγές των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων.
12 Πρέπει να σημειωθεί ότι είναι επίσης ασυμβίβαστη με την οδηγία η εθνική ρύθμιση η οποία προβλέπει τη χορήγηση αδείας ανά ζώνες και δεν επιτρέπει στην πραγματικότητα τη χορήγηση της αδείας αυτής παρά μόνο σε ημεδαπές επιχειρήσεις.
13 Συνεπώς, στο δεύτερο σκέλος του υποβληθέντος ερωτήματος πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η οδηγία 75/439 απαγορεύει την εθνική ρύθμιση η οποία καθιερώνει σύστημα συγκεντρώσεως και διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων από επιχειρήσεις στις οποίες οι αρχές χορηγούν άδεια για συγκεκριμένες ζώνες και δεν επιτρέπει στην πραγματικότητα τη χορήγηση της αδείας αυτής παρά μόνο σε ημεδαπές επιχειρήσεις.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
14 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε, με απόφαση της 18ης Οκτωβρίου 1991, το cour d' appel de Douai, αποφαίνεται:
1) Στο πλαίσιο του συστήματος δικαστικής συνεργασίας που θεσπίζει το άρθρο 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, η ερμηνεία των εθνικών κανόνων εναπόκειται στα εθνικά δικαστήρια και όχι στο Δικαστήριο, μολονότι, κατά παγία νομολογία, οσάκις η εθνική ρύθμιση έχει θεσπιστεί για να εφαρμόσει κοινοτική οδηγία, τα δικαστήρια αυτά είναι υποχρεωμένα να ερμηνεύουν το εθνικό τους δίκαιο υπό το φως των διατάξεων και του σκοπού της οδηγίας αυτής.
2) Η οδηγία 75/439/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 1975, περί διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων, απαγορεύει την εθνική ρύθμιση η οποία καθιερώνει σύστημα συγκεντρώσεως και διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων από επιχειρήσεις στις οποίες οι αρχές χορηγούν άδεια για αποκλειστικές ζώνες και δεν επιτρέπει στην πραγματικότητα τη χορήγηση της αδείας αυτής παρά μόνο σε ημεδαπές επιχειρήσεις.