62021CJ0319
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla)
1 ta’ Awwissu 2022 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Agrikoltura – Organizzazzjoni komuni tas-swieq – Regolament (KE) Nru 1234/2007 – Frott u ħaxix frisk f’imballaġġ – Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 543/2011 – Verifika tal-konformità – Trasport lejn post tal-bejgħ li jappartjeni lill-istess kumpannija ta’ kummerċjalizzazzjoni – Dokument ta’ akkumpanjament – Indikazzjoni tal-pajjiż ta’ oriġini”
Fil-Kawża C‑319/21,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Corte d’appello di Venezia (il-Qorti tal-Appell ta’ Venezia, l-Italja), permezz ta’ deċiżjoni tas‑27 ta’ April 2021, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑21 ta’ Mejju 2021, fil-proċedura
Agecontrol SpA
vs
ZR,
Lidl Italia Srl,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla),
komposta minn N. Jääskinen, President tal-Awla, M. Safjan u M. Gavalec (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: L. Medina,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal Agecontrol SpA, minn M. L. Madera, F. Russo u A. Tallarida, avvocati,
–
għal Lidl Italia Srl, minn F. Capelli u M. Valcada, avvocati,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn M. Morales Puerta u F. Moro, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstemgħet l-Avukata Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 113 u 113a tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 tat‑22 ta’ Ottubru 2007 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni ta’ swieq agrikoli u dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għal ċerti prodotti agrikoli (Regolament dwar OKS Unika) (ĠU 2007, L 299, p. 1, rettifika fil-ĠU 2013, L 97, p. 4), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 361/2008 tal‑14 ta’ April 2008 (ĠU 2008, L 121, p. 1, rettifika fil-ĠU 2011, L 276, p. 63) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1234/2007”), kif ukoll tal-Artikoli 5 u 8 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 543/2011 tas‑7 ta’ Ġunju 2011 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 għas-setturi tal-frott u l-ħaxix u tal-frott u l-ħaxix ipproċessat (ĠU 2011, L 157, p. 1).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn, minn naħa, Agecontrol SpA u, min-naħa l-oħra, ZR u Lidl Italia Srl dwar is-sanzjoni amministrattiva pekunjarja imposta minn Agecontrol minħabba l-indikazzjoni żbaljata tal-pajjiż ta’ oriġini tal-frott u tal-ħaxix ikkummerċjalizzat minn ZR u Lidl Italia li tidher fuq żewġ dokumenti ta’ akkumpanjament ta’ dawn il-prodotti.
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni
Ir‑Regolament Nru 1234/2007
3
L-Artikolu 113 tar-Regolament Nru 1234/2007, intitolat “Standards ta’ kummerċjalizzazzjoni”, kien jistabbilixxi li:
“1.   Jista’ jsir provvediment mill-Kummissjoni għall-istandards ta’ kummerċjalizzazzjoni għal wieħed jew aktar mill-prodotti tas-setturi li ġejjin:
[…]
(b) frott u ħaxix;
[…]
2.   L-istandards imsemmijin fil-paragrafu 1:
(a)
għandhom jiġu stabbiliti b’kont meħud, b’mod partikolari, ta’:
(i)
l-ispeċifiċitajiet tal-prodotti konċernati;
[…]
(b)
jistgħu jirrelataw b’mod partikolari, mal-kwalità, mal-klassifikazzjoni fi klassijiet, mal-piż, mad-daqs, ma’ l-ippakkjar, mat-tgeżwir, mal-ħażna, mat-trasport, mal-preżentazzjoni, mal-kummerċjalizzazzjoni, ma’ l-oriġini u mat-tikkettar.
3.   Ħlief kif previst mod ieħor mill-Kummissjoni skond il-kriterji msemmijin fil-punt (a) tal-paragrafu 2, il-prodotti li għalihom ġew stabbiliti standards ta’ kummerċjalizzazzjoni jistgħu jiġu kummerċjalizzati [fl-Unjoni Ewropea] biss jekk ikunu f’konformità ma’ tali standards.
Mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe dispożizzjonijiet speċifiċi li jistgħu jkunu adottati mill-Kummissjoni skond l-Artikolu 194, l-Istati Membri għandhom jivverifikaw jekk dawk il-prodotti humiex konformi ma’ dawk l-istandards u għandhom japplikaw penalitajiet kif inhu xieraq.”
4
L-Artikolu 113a ta’ dan ir-regolament, intitolat “Rekwiżiti addizzjonali għall-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tas-settur tal-frott u tal-ħaxix”, kien jipprevedi li:
“1.   Il-prodotti tas-settur tal-frott u tal-ħaxix intiżi biex jinbiegħu friski lill-konsumatur, jistgħu jiġu kummerċjalizzati biss jekk ikunu tajbin, ġusti u ta’ kwalità li jistgħu jiġu kummerċjalizzati u jekk ikun indikat il-pajjiż ta’ l-oriġini.
2.   L-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni msemmijin fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu u fil-punti (b) u (c) ta’ l-Artikolu 113(1) għandhom japplikaw fl-istadji kollha tal-kummerċjalizzazzjoni inklużi l-importazzjoni u l-esportazzjoni sakemm ma jkunx previst mod ieħor mill-Kummissjoni.
3.   Id-detentur ta’ prodotti tas-settur tal-frott u tal-ħaxix u tal-frott u tal-ħaxix ipproċessati koperti mill-istandards ta’ kummerċjalizzazzjoni ma jistax jesponi tali prodotti jew joffrihom għall-bejgħ, jew iwassalhom jew jikkummerċjalizzahom bi kwalunkwe mod ieħor [fl-Unjoni] ħlief f’konformità ma’ dawk l-istandards u għandu jkun responsabbli għall-iżgurar ta’ tali konformità.
4.   B’segwitu għat-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 113(3) u mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe dispożizzjoni speċifika li tista’ tiġi adottata mill-Kummissjoni skond l-Artikolu 194, partikolarment dwar l-applikazzjoni konsistenti fl-Istati Membri tal-kontrolli ta’ konformità, l-Istati Membri, fir-rigward tas-setturi tal-frott u tal-ħaxix u tal-frott u tal-ħaxix ipproċessati, għandhom jikkontrollaw selettivament, abbażi ta’ analiżi tar-riskju, jekk il-prodotti konċernati jikkonformawx ma’ l-istandards ta’ kummerċjalizzazzjoni rispettivi. Dawn il-kontrolli għandhom ikunu iffokati fuq l-istadju ta’ qabel it-tluq miż-żoni ta’ produzzjoni meta l-prodotti jkunu qed jiġu ppakkjati jew mgħobbija. Għall-prodotti minn pajjiżi terzi, il-kontrolli għandhom isiru qabel ir-rilaxx għal ċirkolazzjoni libera.”
Ir‑Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011
5
Il-premessa 10 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011 tgħid li:
“Sabiex ikun żgurat li l-verifiki jkunu jistgħu jitwettqu sewwa u b’mod effettiv, il-fatturi u d-dokumenti ta’ akkumpanjament, minbarra dawk għall-konsumaturi, għandu jkun fihom ċertu tagħrif bażiku li huwa inkluż fl-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni.”
6
L-Artikolu 4 ta’ dan ir-regolament ta’ implimentazzjoni, intitolat “Eċċezzjonijiet u eżenzjonijiet mill-applikazzjoni tal-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni”, jistabbilixxi, fil-paragrafu 2 tiegħu, li:
B’deroga mill-Artikolu 113a(3) tar-Regolament [Nru 1234/2007], il-prodotti li ġejjin m’għandhomx ikunu meħtieġa jikkonformaw mal-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni f’żona partikulari tal-produzzjoni:
(a)
prodotti mibjugħa jew ikkonsenjati minn min ikabbarhom lil stazzjonijiet tal-preparazzjoni jew tal-imballaġġ jew lil faċilitajiet tal-ħżin, jew ittrasportati mill-azjenda tiegħu lejn dawn l-istazzjonijiet; u
(b)
prodotti ttrasportati mill-faċilitajiet tal-ħżin lejn l-istazzjonijiet tal-preparazzjoni u tal-imballaġġ.”
7
Skont l-Artikolu 5 tal-imsemmi regolament ta’ implimentazzjoni, intitolat “Dettalji tat-tagħrif”:
“1.   Id-dettalji tat-tagħrif meħtieġa skont dan il-Kapitolu għandhom jidhru b’mod li jkunu jistgħu jinqraw u f’pożizzjoni ovvja fuq il-ġenb tal-imballaġġ, u għandhom jew ikunu stampati b’mod li ma jitħassarx direttament fuq il-pakkett jew fuq tikketta li tkun parti integrali minnu jew li tkun imwaħħla sewwa miegħu.
2.   Għal oġġetti ttrasportati fi kwantitajiet kbar u mgħobbija direttament fuq mezz tat-trasport, id-dettalji tat-tagħrif imsemmija fil-paragrafu 1 għandhom jingħataw f’dokument li jakkompanja l-oġġetti jew jintwerew fuq nota mpoġġija f’pożizzjoni ovvja ġewwa l-mezz tat-trasport.
[…]
4.   Il-fatturi u d-dokumenti ta’ akkumpanjament, minbarra l-irċevuti għall-konsumaturi, għandhom jindikaw l-isem u l-pajjiż tal-oriġini tal-prodotti u, fejn ikun xieraq, il-klassi, il-varjetà jew it-tip kummerċjali tal-prodotti f’każ li dan ikun meħtieġ minn standard speċifiku tal-kummerċjalizzazzjoni, jew il-fatt li dawn il-prodotti jkunu maħsubin għall-ipproċessar.”
8
L-Artikolu 8 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011, intitolat “Ambitu”, jistabbilixxi li:
“Dan il-Kapitolu jistabbilixxi r-regoli dwar il-verifiki tal-konformità, li għandhom ifissru l-verifiki li jitwettqu fuq il-frott u l-ħaxix fl-istadji kollha tal-kummerċjalizzazzjoni sabiex jiġi vverifikat li dan jikkonforma mal-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni u mad-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ dan it-Titolu u tal-Artikoli 113 u 113a tar-Regolament [Nru 1234/2007].”
9
L-Artikolu 11 ta’ dan ir-regolament ta’ implimentazzjoni, intitolat “Verifiki tal-konformità”, jgħid, fil-paragrafi 1 u 4 tiegħu, li:
“1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-verifiki tal-konformità jitwettqu b’mod selettiv, abbażi ta’ analiżi tar-riskju, u bi frekwenza xierqa, sabiex tkun żgurata l-konformità mal-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni u mad-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ dan it-Titolu u tal-Artikoli 113 u 113a tar-Regolament [Nru 1234/2007].
[…]
4.   In-negozjanti għandhom jipprovdu lill-entitajiet tal-ispezzjoni t-tagħrif kollu li dawk l-entitajiet iqisu li huwa meħtieġ sabiex jiġu organizzati u jitwettqu l-verifiki tal-konformità.”
10
L-Artikolu 17 tal-imsemmi regolament ta’ implimentazzjoni, intitolat “Metodi ta’ spezzjoni”, jinkludi l-paragrafu 1 li jgħid:
“Il-verifiki tal-konformità li dwarhom hemm dispożizzjoni f’dan il-Kapitolu, ħlief għal dawk fil-punt tal-bejgħ bl-imnut lill-konsumatur aħħari, għandhom jitwettqu skont il-metodi ta’ spezzjoni stabbiliti fl-Anness V, ħlief hekk kif speċifikat mod ieħor f’dan ir-Regolament.
[…]”
11
L-Anness V tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011, intitolat “Metodi ta’ spezzjoni msemmija fl-Artikolu 17(1)”, jiddefinixxi, fil-punt 1.4 tiegħu, il-kunċett ta’ “kunsinna” kif ġej:
“Il-kwantità ta’ prodotti li għandha tinbiegħ minn negozjant partikolari li tinstab fil-mument tal-ispezzjoni u li hi ddefinita minn dokument. Kunsinna tista’ tikkonsisti f’tip jew diversi tipi ta’ prodotti; tista’ tinkludi lott wieħed jew aktar ta’ frott u ħaxix frisk, niexef jew imnixxef.”
12
Dan l-anness jinkludi wkoll parti ddedikata għall-“Implimentazzjoni tal-verifiki tal-konformità” li tipprevedi li:
“2.1. Kumment ġenerali
Verifika tal-konformità għandha ssir permezz ta’ valutazzjoni tal-kampjuni aleotorji meħuda minn punti differenti fil-lott li jkun qed jiġi vverifikat. Huwa bbażat fuq il-prinċipju ta’ preżunzjoni li l-kwalità tal-kampjuni hija rappreżentattiva tal-kwalità tal-lott.
2.2. Post tal-kontroll
Verifika tal-konformità tista’ titwettaq matul l-operazzjoni tal-ippakkjar, fil-punt tal-ħruġ tal-kunsinna, matul it-trasport, fil-punt tal-wasla, fil-livell tal-bejgħ bl-ingrossa jew tal-bejgħ bl-imnut.
[…]
2.3. Identifikazzjoni ta’ lottijiet u/jew formazzjoni ta’ idea ġenerali tal-kunsinna
L-identifikazzjoni ta’ lottijiet għandha titwettaq abbażi tal-immarkar tagħhom jew kriterji oħra, bħalma huma l-indikazzjonijiet stabbiliti skont id-Direttiva tal-Kunsill 89/396/KEE [tal‑14 ta’ Ġunju 1989 dwar l-indikazzjonijiet jew il-marki li jidentifikaw il-lott li għalih jappartjieni oġġett ta’ l-ikel (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 10, p. 3)]. Fil-każ ta’ kunsinni magħmula minn diversi lottijiet ikun meħtieġ li l-ispettur jieħu idea ġenerali tal-kunsinna bl-għajnuna tad-dokumenti jew dikjarazzjonijiet li jakkompanjawha u li jikkonċernaw il-kunsinni. Huwa mbagħad jiddetermina kemm il-lottijiet ippreżentati jikkonformaw mat-tagħrif f’dawn id-dokumenti.
Jekk il-prodotti jkunu jridu jitgħabbew jew tgħabbew diġà fuq mezz tat-trasport, in-numru ta’ reġistrazzjoni ta’ dan tal-aħħar għandu jkun użat għall-identifikazzjoni tal-kunsinna.”
Id‑dritt Taljan
13
L-Artikolu 4 tad-decreto legislativo n. 306 - Disposizioni sanzionatorie in attuazione del regolamento (CE) n. 1148/2001 relativo ai controlli di conformità alle norme di commercializzazione applicabili nel settore degli ortofrutticoli freschi, a norma dell’articolo 3 della legge 1 marzo 2002, n. 39. (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 306, li Jistabbilixxi Dispożizzjonijiet ta’ Sanzjoni skont ir-Regolament (KE) Nru 1148/2001 Dwar Verifiki Fuq il-Konformità ta’ Marketing Standards Applikabbli għal Frott Frisk u Ħaxix tal-Ikel, Konformement mal-Artikolu 3 tal-Liġi tal‑1 ta’ Marzu 2002, Nru 39.), tal‑10 ta’ Diċembru 2002 (GURI Nru 25, tal‑31 ta’ Jannar 2003), jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li:
“Sakemm il-fatti ma jikkostitwixxux reat, kull min jikser ir-regoli dwar il-frott u l-ħaxix frisk adottati mill-Kummissjoni […], skont l-Artikoli 113 u 113a tar-Regolament [Nru 1234/2007], kif emendat, huwa suġġett għal sanzjoni amministrattiva pekunjarja ta’ bejn EUR 550 u 15500.”
Il‑kawża prinċipali u d‑domanda preliminari
14
Agecontrol hija l-aġenzija nazzjonali inkarigata, fl-Italja, mill-kontroll tal-konformità tal-frott u tal-ħaxix mal-istandards ta’ kummerċjalizzazzjoni. Waqt kontroll li sar fil‑25 ta’ Settembru 2013, l-ispetturi ta’ din l-aġenzija kkonstataw li żewġ dokumenti datati 3 ta’ Ġunju u 29 ta’ Lulju 2013, li jakkumpanjaw żewġ kunsinni ta’ frott u ħaxix li joriġinaw mill-pjattaforma ta’ distribuzzjoni ta’ Lidl Italia u li d-destinazzjoni tagħhom kienet punt ta’ bejgħ li jappartjeni lil din tal-aħħar, kienu jinkludu indikazzjoni żbaljata tal-pajjiż ta’ oriġini ta’ lott ta’ frawli u ta’ lott ta’ tadam tad-dwieli. Filwaqt li l-imballaġġi ta’ dawn il-prodotti kienu jindikaw il-pajjiż ta’ oriġini tagħhom, jiġifieri Spanja u l-Italja rispettivament, id-dokumenti ta’ akkumpanjament tal-imsemmija prodotti kienu jsemmu pajjiżi ta’ oriġini oħra, jiġifieri l-Pajjiżi l-Baxxi u l-Belġju rispettivament.
15
Billi qieset li l-indikazzjoni żbaljata tal-pajjiż ta’ oriġini ta’ dawn il-prodotti fuq dawn id-dokumenti ta’ akkumpanjament kienet tmur kontra r-rekwiżiti tal-Artikoli 5 u 8 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011, Agecontrol imponiet, permezz ta’ ordni tat‑30 ta’ April 2018, sanzjoni amministrattiva pekunjarja skont l-Artikolu 4(1) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 306, tal‑10 ta’ Diċembru 2002, imsemmi fil-punt 13 ta’ din is-sentenza.
16
Lidl Italia u ZR, ir-rappreżentant legali tagħha, ressqu oppożizzjoni kontra din l-ordni quddiem it-Tribunale di Treviso (il-Qorti Distrettwali ta’ Treviso, l-Italja), li laqgħet din l-oppożizzjoni u annullat l-imsemmija ordni.
17
Agecontrol appellat mis-sentenza ta’ din il-qorti quddiem il-qorti tar-rinviju, il-Corte d’appello di Venezia (il-Qorti tal-Appell ta’ Venezia, l-Italja), billi sostniet li d-dokumenti ta’ akkumpanjament relatati mat-trasport tal-prodotti tas-settur tal-frott u tal-ħaxix mill-pjattaforma ta’ distribuzzjoni sal-punt ta’ bejgħ li jappartjeni lill-istess impriża kummerċjali għandhom jindikaw il-pajjiż ta’ oriġini tal-prodotti ttrasportati. Fil-fatt, mill-Artikoli 5 u 8 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011 jirriżulta li d-dokumenti ta’ akkumpanjament ta’ dawn il-prodotti għandhom jinkludu tali indikazzjoni fl-istadji kollha tal-kummerċjalizzazzjoni tal-imsemmija prodotti, inkluż fl-istadju tat-trasport intern bejn il-pjattaforma ta’ distribuzzjoni u s-supermarket li jappartjeni lill-istess operatur ekonomiku li fih dawn jinbiegħu lill-konsumatur.
18
ZR u Lidl Italia jsostnu li, fil-każ partikolari ta’ merkanzija f’imballaġġ minn qabel jew imqiegħda f’imballaġġ, id-dritt tal-Unjoni ma jeżiġix li d-dokumenti ta’ akkumpanjament jindikaw il-pajjiż ta’ oriġini ta’ din il-merkanzija peress li din l-indikazzjoni diġà tidher fuq l-imballaġġ jew fuq it-tikketta integrata fl-imballaġġ jew imwaħħla mal-pakkett. Dan japplika a fortiori għall-prodotti ttrasportati minn pjattaforma ta’ distribuzzjoni sal-punt tal-bejgħ li jappartjeni lill-istess operatur ekonomiku.
19
Il-qorti tar-rinviju għandha dubji dwar jekk id-dritt tal-Unjoni jeżiġix li d-detentur ta’ prodotti friski li jappartjenu lis-settur tal-frott u tal-ħaxix ikollu dokument ta’ akkumpanjament ta’ dawn il-prodotti li jsemmi l-pajjiż ta’ oriġini tagħhom meta, l-ewwel, l-imsemmija prodotti jintbagħtu fl-imballaġġi oriġinali li jkollhom l-indikazzjoni esterna tal-pajjiż ta’ oriġini (permezz ta’ stampar li ma jitħassarx jew permezz ta’ tikketta), it-tieni, it-trasport ta’ dawn l-istess prodotti jsir bejn punt ta’ tluq u punt ta’ wasla li jappartjenu lill-istess operatur ekonomiku, u, it-tielet, meta l-indikazzjoni tal-pajjiż ta’ oriġini jidher fuq avviż imqiegħed b’mod viżibbli ġewwa l-mezz ta’ trasport kif ukoll fuq il-fatturi maħruġa minn fornituri terzi.
20
Skont il-qorti tar-rinviju, l-Artikolu 5(4) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011 ma jipprevedix il-każijiet li fihom id-dokument ta’ akkumpanjament li jsemmi l-pajjiż ta’ oriġini tal-prodotti kkonċernati għandu jinħareġ. Konsegwentement, hija tqis li din id-dispożizzjoni tista’ tkun is-suġġett ta’ interpretazzjonijiet diverġenti. Skont l-ewwel interpretazzjoni, ikun hemm l-obbligu li jinħareġ tali dokument biss fil-każ ta’ skambju ta’ merkanzija ma’ fornituri terzi, kif irrikonoxxut mill-ġurisprudenza tal-Corte suprema di cassazione (il-Qorti tal-Kassazzjoni, l-Italja), jew fil-każ ta’ merkanzija mibgħuta fi kwantitajiet kbar kif isostnu ZR u Lidl Italia. Skont it-tieni interpretazzjoni, sostnuta minn Agecontrol, minn din id-dispożizzjoni jirriżulta obbligu ġenerali li jinħareġ dokument ta’ akkumpanjament li jsemmi l-pajjiż ta’ oriġini tal-prodotti kkonċernati fl-istadji kollha tat-trasport imwettaq bil-għan tat-tqegħid fis-suq ta’ dawn il-prodotti, inkluż fil-każ fejn l-imsemmija prodotti jiġu ttrasportati bejn entitajiet li jaqgħu taħt l-istess operatur ekonomiku.
21
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Corte d’appello di Venezia (il-Qorti ta’ Appell ta’ Venezia) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikolu 5(4) tar-Regolament [ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011], moqri flimkien mal-Artikolu 5(1) u l-Artikolu 8 tal-istess regolament u mal-Artikoli 113 u 113a tar-Regolament [Nru 1234/2007], għandu jiġi interpretat fis-sens li jimponi l-formulazzjoni ta’ dokument ta’ akkompanjament li jindika l-isem u l-pajjiż tal-oriġini tal-prodotti friski tas-settur tal-frott u tal-ħaxix, mibgħuta ppakkjati minn qabel jew fl-imballaġġ oriġinali ppreparat mill-produttur, waqt it-trasport tagħhom minn pjattaforma ta’ distribuzzjoni ta’ kumpannija ta’ kummerċjalizzazzjoni lejn punt ta’ bejgħ tal-istess kumpannija, indipendentement mill-fatt li d-dettalji tat-tagħrif esterni previsti fil-Kapitolu I tar-[Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011] (fosthom dawk dwar l-isem u l-pajjiż tal-oriġini tal-prodotti) ikunu indikati b’mod viżibbli u indelibbli fuq naħa waħda tal-imballaġġ, jew billi jkunu stampati direttament fuq il-pakkett, jew fuq tikketta li tkun parti integrali minnu jew li tkun imwaħħla miegħu u li dawn id-dettalji tat-tagħrif ikunu jinsabu wkoll fuq il-fatturi maħruġa mill-fornitur li mingħandu l-kumpannija li tikkummerċjalizza l-prodott tkun akkwistatu u miżmuma fl-uffiċċju tal-kontabbiltà ta’ din tal-aħħar kif ukoll fuq nota mqiegħda f’pożizzjoni viżibbli ġewwa l-mezz ta’ trasport li bih il-prodott ikun ġie ttrasportat?”
Fuq id‑domanda preliminari
22
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 5(4) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011, moqri fid-dawl tal-Artikolu 8 ta’ dan ir-regolament u tal-Artikoli 113 u 113a tar-Regolament Nru 1234/2007, għandux jiġi interpretat fis-sens li l-verifika tal-konformità mal-istandards ta’ kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti li jaqgħu taħt is-settur tal-frott u tal-ħaxix teżiġi li d-detentur ta’ dawn il-prodotti joħroġ dokument ta’ akkumpanjament, fl-istadji kollha tal-kummerċjalizzazzjoni tagħhom, li jsemmi l-isem u l-pajjiż ta’ oriġini tal-imsemmija prodotti, inkluż meta dawn il-prodotti jkunu f’imballaġġ, u li d-dettalji tat-tagħrif esterni meħtieġa mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011, jiġifieri l-isem u l-pajjiż ta’ oriġini tal-prodotti kkonċernati, ikunu jidhru b’mod viżibbli u li ma jitħassarx fuq naħa waħda tal-imballaġġi tagħhom, fuq avviż imqiegħed b’mod viżibbli ġewwa l-mezz ta’ trasport li bih jiġu ttrasportati kif ukoll fuq il-fatturi maħruġa mill-fornitur ta’ dawn il-prodotti.
23
Għandu jitfakkar, qabelxejn, li l-Artikolu 5 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011, intitolat “Dettalji tat-tagħrif”, jistabbilixxi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li, skont l-istandards ta’ kummerċjalizzazzjoni, l-informazzjoni meħtieġa, li fosthom hemm skont il-Parti B tal-Anness I ta’ dan ir-regolament l-indikazzjoni tal-pajjiż ta’ oriġini tal-prodotti kkonċernati, għandhom jiġu indikati b’mod viżibbli, li jista’ jinqara u li ma jitħassarx fuq imballaġġ permezz ta’ stampar dirett jew permezz ta’ tikketta integrata jew imwaħħla mal-pakkett. Il-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu jipprevedi, fil-każ speċifiku ta’ merkanzija mibgħuta fi kwantitajiet kbar li hija mgħobbija direttament fuq mezz ta’ trasport, li dawn id-dettalji tat-tagħrif għandhom jidhru fuq dokument jew fuq nota mpoġġija b’mod viżibbli ġewwa l-mezz ta’ trasport. Il-paragrafu 4 tal-imsemmi artikolu jeżiġi biss, min-naħa tiegħu, li l-isem u l-indikazzjoni tal-pajjiż ta’ oriġini tal-prodotti jkunu jidhru fuq il-fatturi u d-dokumenti ta’ akkumpanjament.
24
Għalhekk, mill-formulazzjoni tal-Artikolu 5 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011, meħud fl-intier tiegħu, jirriżulta li l-għan ta’ dan l-artikolu ma huwiex li jeżiġi l-ħruġ ta’ dokument ta’ akkumpanjament li fuqu għandha tidher l-indikazzjoni tal-pajjiż ta’ oriġini ta’ prodotti li jappartjenu lis-settur tal-frott u tal-ħaxix, iżda biss li jeżiġi li din l-indikazzjoni tkun tidher fuq ċerti mezzi li jakkumpanjaw dawn il-prodotti meta dawn il-mezzi jinħarġu.
25
Sussegwentement, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 8 tal-imsemmi regolament ta’ implimentazzjoni jillimita ruħu li jfakkar li l-verifiki tal-konformità jitwettqu fuq il-frott u l-ħaxix fl-istadji kollha tal-kummerċjalizzazzjoni tagħhom u jirreferi għall-Artikoli 113 u 113a tar-Regolament Nru 1234/2007, mingħajr ma jirreferi għal kwalunkwe dokument ta’ akkumpanjament jew għal xi obbligu li jinħareġ tali dokument.
26
Barra minn hekk, l-Artikolu 113a tar-Regolament Nru 1234/2007, moqri flimkien mal-Artikolu 3(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011, jillimita ruħu li jistabbilixxi r-regoli ġenerali dwar l-istandards ta’ kummerċjalizzazzjoni kif ukoll dwar il-verifika tal-konformità magħhom, mingħajr ma jeżiġi l-ħruġ ta’ dokument ta’ akkumpanjament.
27
Fl-aħħar nett, l-Artikolu 113(2)(b) tar-Regolament Nru 1234/2007, moqri flimkien mal-Artikolu 3(2) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011, jipprevedi essenzjalment li l-Kummissjoni tista’ tadotta standards ta’ kummerċjalizzazzjoni speċifiċi għal prodotti li jaqgħu taħt is-settur tal-frott u tal-ħaxix bħall-frawli u t-tadam. Dawn l-istandards jistgħu jirrigwardaw ċerti karatteristiċi ta’ dawn il-prodotti, bħall-imballaġġ tagħhom, it-trasport tagħhom, il-preżentazzjoni tagħhom, il-kummerċjalizzazzjoni tagħhom, l-oriġini tagħhom jew ukoll l-ittikkettjar tagħhom, u huma previsti rispettivament, għall-frawli u għat-tadam, fil-partijiet 7 u 10 tal-Parti B tal-Anness I tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011. Skont l-Artikolu 113(3) tar-Regolament Nru 1234/2007, huma l-Istati Membri li għandhom iwettqu l-verifika tal-konformità ta’ dawn il-prodotti mal-imsemmija standards. Issa, ebda waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet ma tipprevedi l-obbligu tal-operatur ekonomiku kkonċernat li joħroġ dokument ta’ akkumpanjament.
28
Għaldaqstant, la l-Artikoli 5 u 8 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011 u lanqas l-Artikoli 113 u 113a tar-Regolament Nru 1234/2007 ma jistgħu jiġu interpretati bħala li jimponu fuq operatur ekonomiku l-obbligu li joħroġ dokument ta’ akkumpanjament li fuqu għandha tidher l-indikazzjoni tal-pajjiż ta’ oriġini tal-prodotti li huwa jikkummerċjalizza.
29
Madankollu, kif tirrileva l-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, jekk dokument ta’ akkumpanjament jinħareġ, huwa għandu jsemmi l-pajjiż ta’ oriġini, u dan l-obbligu japplika indipendentement mill-fatt li l-indikazzjoni tal-pajjiż ta’ oriġini tkun diġà tidher fuq l-imballaġġi, il-fatturi jew in-nota mqiegħda ġewwa l-mezz ta’ trasport.
30
F’dan ir-rigward, għandu jiġi ppreċiżat li r-rekwiżit ta’ indikazzjoni tal-pajjiż ta’ oriġini ta’ prodott fuq il-fatturi u d-dokumenti ta’ akkumpanjament, stabbilit fl-Artikolu 5(4) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011, għandu jinqara fid-dawl tal-premessa 10 ta’ dan ir-regolament, sa fejn dan huwa intiż li jiffaċilita t-twettiq tal-verifiki tal-konformità billi jipprovdi lill-ispettur ċerta informazzjoni bażika fuq dokumenti li ma humiex intiżi għall-konsumatur.
31
Skont l-Artikolu 17(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011, il-verifiki tal-konformità għandhom isiru skont il-metodi msemmija fil-punt 2 tal-Anness V ta’ dan ir-regolament, permezz tal-evalwazzjoni ta’ kampjuni meħuda b’mod aleatorju minn punti differenti fil-lott li jkun qed jiġi vverifikat. F’dan ir-rigward, minn dan il-punt tal-Anness V jirriżulta li din il-verifika titwettaq f’diversi stadji suċċessivi, li jikkonsistu, essenzjalment, fl-ewwel stadju ta’ identifikazzjoni tal-lottijiet li għandhom jiġu vverifikati jew, fil-każ ta’ kunsinna komposta minn diversi lottijiet, ta’ teħid ta’ idea ġenerali tal-kunsinna, fit-tieni stadju ta’ preżentazzjoni tal-prodotti li għandhom jiġu vverifikati u fit-tielet u l-aħħar stadju ta’ verifika fiżika ta’ dawn il-prodotti.
32
Fil-każ ta’ kunsinna kkostitwita minn diversi lottijiet, il-punt 2.3 tal-Anness V tal-imsemmi regolament jippreċiża, minn naħa, li l-ispettur għandu jieħu idea ġenerali tal-kunsinna billi jikkonsulta d-dokumenti ta’ akkumpanjament jew id-dikjarazzjonijiet dwar il-kunsinni u, min-naħa l-oħra, li dan l-ispettur għandu jiddetermina, konsegwentement, il-livell ta’ konformità tal-lottijiet mal-indikazzjonijiet li jinsabu f’dawn id-dokumenti.
33
B’hekk, peress li d-dokument ta’ akkumpanjament jikkostitwixxi wieħed miż-żewġ dokumenti ta’ riferiment li abbażi tiegħu l-ispettur jieħu idea ġenerali tal-lottijiet li għandhom jiġu vverifikati, kull indikazzjoni tal-pajjiż ta’ oriġini li tinsab f’dawn id-dokumenti li hija differenti minn dik li tinsab fuq l-imballaġġi tal-prodotti li jikkostitwixxu l-lottijiet li għandhom jiġu vverifikati tista’ tivvizzja din l-idea ġenerali u, għaldaqstant, tippreġudika l-effiċjenza tal-verifika tal-konformità.
34
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li, skont l-Artikolu 11(4) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011, huma l-operaturi ekonomiċi li għandhom jikkomunikaw lill-korpi ta’ verifika l-informazzjoni kollha li dawn tal-aħħar iqisu neċessarja għall-organizzazzjoni u għall-eżekuzzjoni tal-verifika tal-konformità.
35
F’dan il-kuntest, minkejja li d-dokument ta’ akkumpanjament jew id-dikjarazzjonijiet dwar il-kunsinni jikkostitwixxu d-dokumenti ta’ riferiment li għandhom jirriflettu fedelment id-dettalji tat-tagħrif li jinsabu fuq l-imballaġġi tal-lottijiet li għandhom jiġu vverifikati, xorta jibqa’ l-fatt li la l-Artikolu 17(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011, la l-Artikolu 11(4) ta’ dan ir-regolament u lanqas il-punt 2.3 tal-Anness V tiegħu ma jillimitaw il-metodi ta’ prova li l-operatur ekonomiku jista’ jirrikorri għalihom sabiex jippermetti lill-ispettur jieħu idea ġenerali tal-kunsinna kkonċernata.
36
Għalhekk, għalkemm huwa kruċjali li d-dokument ta’ akkumpanjament ma jkunx ivvizzjat bi żball u li l-operatur ekonomiku jipprovdi informazzjoni korretta lill-ispettur sabiex dan iwettaq l-identifikazzjoni korretta tal-lottijiet li għandhom jiġu vverifikati, dan l-operatur jibqa’, bħala prinċipju, liberu fir-rigward tal-provi li għandhom jiġu pprovduti lil dan l-ispettur sabiex dan ikun jista’ jieħu idea ġenerali preċiża tal-kunsinna u tal-lottijiet li jikkostitwixxuha.
37
Minn dan isegwi li jekk dokument ta’ akkumpanjament jinkludi indikazzjoni żbaljata tal-pajjiż ta’ oriġini ta’ prodott, huwa l-operatur ekonomiku detentur ta’ dan il-prodott li għandu jelimina, bi kwalunkwe mezz, id-dubji li jista’ jkollu l-ispettur, fl-iqsar żmien possibbli, dwar l-oriġini eżatta ta’ dan il-prodott.
38
F’dan il-kuntest, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddetermina, f’dan il-każ, jekk ċirkustanzi bħall-preżenza ta’ indikazzjoni tal-pajjiż ta’ oriġini fuq l-imballaġġi tal-prodotti, fuq il-fatturi kif ukoll fuq l-avviż imqiegħed b’mod viżibbli ġewwa l-mezz ta’ trasport humiex ta’ natura li jeliminaw id-dubji li l-ispettur seta’ kellu waqt il-verifika u, għaldaqstant, jekk dawn jistgħux inaqqsu d-distorsjoni eventwali tal-idea ġenerali li l-ispettur ikun ħa tal-kunsinna.
39
Għal dak li jirrigwarda l-kwistjoni dwar jekk dokument ta’ akkumpanjament għandux jinkludi l-indikazzjoni tal-pajjiż ta’ oriġini tal-prodott anki meta dan il-prodott jiġi ttrasportat bejn entitajiet li jaqgħu taħt l-istess operatur ekonomiku, b’mod partikolari bejn pjattaforma ta’ distribuzzjoni u punt ta’ bejgħ, mill-formulazzjoni tal-Artikolu 8 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011 kif ukoll mill-Artikolu 113a(2) tar-Regolament Nru 1234/2007 jirriżulta b’mod ċar li l-istandards ta’ kummerċjalizzazzjoni huma applikabbli “fl-istadji kollha tal-kummerċjalizzazzjoni”. L-Artikolu 113a(3) ta’ dan l-aħħar regolament jippreċiża wkoll, minn naħa, li d-detentur ta’ prodotti li jaqgħu taħt is-settur tal-frott u tal-ħaxix koperti minn standards ta’ kummerċjalizzazzjoni ma jistax jesponi dawn il-prodotti, ibigħhom, jikkunsinnahom jew jikkummerċjalizzahom fi ħdan l-Unjoni b’mod li ma jkunx konformi ma’ dawn l-istandards u, min-naħa l-oħra, li huwa responsabbli għall-osservanza ta’ din il-konformità.
40
F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li l-espressjoni “fl-istadji kollha tal-kummerċjalizzazzjoni”, li ma hija akkumpanjata minn ebda limitazzjoni, għandha tinftiehem b’mod wiesa’. Peress li l-verifika tal-konformità għandhom l-għan li jivverifikaw li l-prodotti kkummerċjalizzati huma konformi mal-istandards ta’ kummerċjalizzazzjoni preskritti, dawn il-verifiki huma intiżi li jitwettqu, bħala prinċipju, fl-istadji kollha tal-kummerċjalizzazzjoni ta’ dawn il-prodotti, jiġifieri f’kull mument tal-perijodu li jestendi mill-produzzjoni tal-imsemmija prodotti sal-bejgħ bl-imnut tagħhom, li jkopri t-trasport ta’ dawn l-istess prodotti bejn il-pjattaforma ta’ distribuzzjoni u l-post tal-bejgħ bl-imnut.
41
Din l-interpretazzjoni hija barra minn hekk ikkorroborata mil-loġika tas-sistema stabbilita mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011. Minn naħa, l-Artikolu 4, intitolat “Eċċezzjonijiet u eżenzjonijiet mill-applikazzjoni tal-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni”, jelenka, b’mod eżawrjenti, il-każijiet li fihom il-prodotti ma humiex suġġetti għall-obbligu ta’ konformità mal-istandards ta’ kummerċjalizzazzjoni. Issa, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li t-trasport ta’ prodotti bejn il-pjattaforma ta’ distribuzzjoni u l-punt ta’ bejgħ bl-imnut ma huwiex fost il-każijiet elenkati f’din id-dispożizzjoni. Barra minn hekk, il-fatt li pjattaforma ta’ distribuzzjoni u l-punt ta’ bejgħ bl-imnut jappartjenu lill-istess impriża jew lil żewġ entitajiet ekonomiċi distinti huwa irrilevanti.
42
Min-naħa l-oħra, għandu jiġi rrilevat li l-punt 2.2 tal-Anness V tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011 jispeċifika li verifiki tal-konformità jistgħu jitwettqu matul l-operazzjonijiet ta’ ppakkjar, fil-punt ta’ spedizzjoni, matul it-trasport, fil-punt ta’ riċezzjoni tal-merkanzija kif ukoll fil-livell tal-bejgħ bl-ingrossa u bl-imnut. Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li t-twettiq ta’ dawn il-verifiki ma huwiex limitat biss għall-każ ta’ ċaqliq ta’ prodotti bejn persuni ġuridiċi distinti u lanqas ma huwa suġġett biss għas-sitwazzjonijiet ta’ trasferiment tal-proprjetà tal-prodotti. Dak li huwa importanti, kif jipprevedi l-Artikolu 113a(3) tar-Regolament Nru 1234/2007, huwa li d-detentur tal-prodotti, li huwa ddefinit fl-Artikolu 3(3) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011 bħala l-persuna li jkollha fiżikament fil-pussess tagħha l-prodotti, ikun responsabbli għall-osservanza tal-konformità ta’ dawn il-prodotti. Għaldaqstant, il-fatt li prodott jiġi vverifikat waqt trasport intern bejn żewġ entitajiet li jaqgħu taħt l-istess operatur ekonomiku huwa irrilevanti.
43
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda magħmula hija li l-Artikolu 5(4) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011, moqri fid-dawl tal-Artikolu 8 ta’ dan ir-regolament u tal-Artikoli 113 u 113a tar-Regolament Nru 1234/2007, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-verifika tal-konformità mal-istandards ta’ kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti li jaqgħu taħt is-settur tal-frott u tal-ħaxix ma teżiġix li d-detentur ta’ dawn il-prodotti joħroġ dokument ta’ akkumpanjament. Madankollu, meta dan id-detentur joħroġ tali dokument, huwa għandu, fl-istadji kollha tal-kummerċjalizzazzjoni tal-imsemmija prodotti, isemmi l-isem u l-pajjiż ta’ oriġini tal-istess prodotti, indipendentement mill-fatt li d-dettalji tat-tagħrif esterni meħtieġa mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011 ikunu diġà jidhru b’mod viżibbli u li ma jitħassarx fuq naħa waħda tal-imballaġġi tagħhom, fuq avviż imqiegħed b’mod viżibbli ġewwa l-mezz ta’ trasport li bih jiġu ttrasportati kif ukoll fuq il-fatturi maħruġa mill-fornitur ta’ dawn il-prodotti.
Fuq l‑ispejjeż
44
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 5(4) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 543/2011 tas‑7 ta’ Ġunju 2011 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 għas-setturi tal-frott u l-ħaxix u tal-frott u l-ħaxix ipproċessat, moqri fid-dawl tal-Artikolu 8 ta’ dan ir-regolament u tal-Artikoli 113 u 113a tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 tat‑22 ta’ Ottubru 2007 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni ta’ swieq agrikoli u dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għal ċerti prodotti agrikoli (Regolament dwar OKS Unika), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 361/2008 tal‑14 ta’ April 2008, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-verifika tal-konformità mal-istandards ta’ kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti li jaqgħu taħt is-settur tal-frott u tal-ħaxix ma teżiġix li d-detentur ta’ dawn il-prodotti joħroġ dokument ta’ akkumpanjament. Madankollu, meta dan id-detentur joħroġ tali dokument, huwa għandu, fl-istadji kollha tal-kummerċjalizzazzjoni tal-imsemmija prodotti, isemmi l-isem u l-pajjiż ta’ oriġini tal-istess prodotti, indipendentement mill-fatt li d-dettalji tat-tagħrif esterni meħtieġa mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 543/2011 ikunu diġà jidhru b’mod viżibbli u li ma jitħassarx fuq naħa waħda tal-imballaġġi tagħhom, fuq avviż imqiegħed b’mod viżibbli ġewwa l-mezz ta’ trasport li bih jiġu ttrasportati kif ukoll fuq il-fatturi maħruġa mill-fornitur ta’ dawn il-prodotti.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: it-Taljan.