62021CJ0198
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τέταρτο τμήμα)
της 19ης Σεπτεμβρίου 2024 (
*1
)
«Αίτηση αναιρέσεως – Θεσμικό δίκαιο – Ενιαίο καθεστώς των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου – Βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκλεγέντες σε ιταλικές εκλογικές περιφέρειες – Έκδοση, από την ιταλική Βουλή, αποφάσεως περί συντάξεων – Τροποποίηση του ποσού των συντάξεων των βουλευτών της ιταλικής Βουλής – Συνακόλουθη τροποποίηση, από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, του ποσού των συντάξεων ορισμένων πρώην βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκλεγέντων στην Ιταλία – Αντικατάσταση των αποφάσεων του Κοινοβουλίου – Διατήρηση του εννόμου συμφέροντος για την άσκηση αναιρέσεως κατά της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Στην υπόθεση C‑198/21 P,
με αντικείμενο αίτηση αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 56 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ασκήθηκε στις 29 Μαρτίου 2021,
Giacomo Santini, κάτοικος Trento (Ιταλία),
Marco Cellai, κάτοικος Φλωρεντίας (Ιταλία),
Domenico Ceravolo, κάτοικος Noventa Padovana (Ιταλία),
Natalino Gatti, κάτοικος Nonantola (Ιταλία),
Rosa Maria Avitabile, ως κληρονόμος του Antonio Mazzone, κάτοικος Νάπολης (Ιταλία),
Luigi Moretti, κάτοικος Nembro (Ιταλία),
Gabriele Sboarina, κάτοικος Βερόνας (Ιταλία),
Lina Wuhrer, κάτοικος Brescia (Ιταλία),
Patrizia Capraro, κάτοικος Ρώμης (Ιταλία),
Luciana Meneghini, ως κληρονόμος του Ferruccio Pisoni, κάτοικος Trento,
εκπροσωπούμενοι από τον M. Paniz, avvocato,
αναιρεσείοντες,
όπου ο έτερος διάδικος είναι το:
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εκπροσωπούμενο από τις S. Alves και S. Seyr,
καθού-εναγόμενο πρωτοδίκως,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
συγκείμενο από τους Κ. Λυκούργο, πρόεδρο τμήματος, O. Spineanu-Matei, J.‑C. Bonichot, S. Rodin (εισηγητή) και L. S. Rossi, δικαστές,
γενική εισαγγελέας: J. Kokott
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα, που ανέπτυξε τις προτάσεις της κατά τη συνεδρίαση της 11ης Ιανουαρίου 2024,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, οι Giacomo Santini, Marco Cellai, Domenico Ceravolo, Natalino Gatti, Rosa Maria Avitabile, ως κληρονόμος του Antonio Mazzone, Luigi Moretti, Gabriele Sboarina, Lina Wuhrer, Patrizia Capraro και Luciana Meneghini, ως κληρονόμος του Ferruccio Pisoni, ζητούν την αναίρεση της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 10ης Φεβρουαρίου 2021, Santini κ.λπ. κατά Κοινοβουλίου (T‑345/19, T‑346/19, T‑364/19 έως T‑366/19, T‑372/19 έως T‑375/19 και T‑385/19, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, EU:T:2021:78), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τις προσφυγές-αγωγές τους με αίτημα, αφενός, την ακύρωση των σημειωμάτων της 11ης Απριλίου 2019 καθώς και, όσον αφορά την L. Meneghini ως κληρονόμο του F. Pisoni, της 8ης Μαΐου 2019, τα οποία εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για καθέναν από τους νυν αναιρεσείοντες (στο εξής, από κοινού: επίδικες αποφάσεις) και τα οποία αφορούσαν την αναπροσαρμογή του ποσού των συντάξεων τις οποίες λαμβάνουν οι αναιρεσείοντες, κατόπιν της έναρξης ισχύος, την 1η Ιανουαρίου 2019, της αποφάσεως 14/2018 του Ufficio di Presidenza della Camera dei deputati (προεδρείου της Βουλής, Ιταλία), της 12ης Ιουλίου 2018 (στο εξής: απόφαση 14/2018) και, αφετέρου, την αποκατάσταση της ζημίας την οποία οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι υπέστησαν συνεπεία των πράξεων αυτών.
I. Το νομικό πλαίσιο
Α. Το δίκαιο της Ένωσης
1.
Οι ρυθμίσεις ΕΑΒ
2
Το άρθρο 1 του παραρτήματος III των κανονιστικών ρυθμίσεων περί καταβολής των εξόδων και αποζημιώσεων των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπως ίσχυαν μέχρι τις 14 Ιουλίου 2009 (στο εξής: ρυθμίσεις ΕΑΒ), προέβλεπε τα εξής:
«1.   Όλοι οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δικαιούνται να λάβουν σύνταξη αρχαιότητας.
2.   Μέχρις ότου θεσπισθεί οριστικό κοινοτικό καθεστώς συντάξεων όλων των βουλευτών, και εφόσον η εθνική νομοθεσία δεν προβλέπει σύνταξη ή εφόσον το επίπεδο και/ή οι όροι της προβλεπομένης συντάξεως δεν είναι ταυτόσημοι με αυτούς που ισχύουν για τα Μέλη του εθνικού κοινοβουλίου του κράτους για το οποίο εξελέγη ο βουλευτής του Ε.Κ., καταβάλλεται, κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερομένου βουλευτή, προσωρινή σύνταξη από τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Τμήμα Κοινοβουλίου.»
3
Το άρθρο 2 του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ όριζε τα εξής:
«1.   Το ύψος και οι όροι της προσωρινής συντάξεως είναι ταυτόσημοι με αυτούς που ισχύουν για τη σύνταξη Μελών της Κάτω Βουλής του κράτους μέλους για το οποίο εξελέγη ο βουλευτής του Ε.Κ.
2.   Ο βουλευτής που επωφελείται από τους όρους του άρθρου 1, παράγραφος 2, οφείλει, κατά την εγγραφή στο καθεστώς αυτό, να καταβάλλει στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης εισφορά η οποία υπολογίζεται έτσι ώστε ο βουλευτής να καταβάλλει την ίδια συνολική εισφορά που καταβάλλει μέλος της Κάτω Βουλής του κράτους μέλους όπου εξελέγη, σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις.»
4
Κατά το άρθρο 3, παράγραφοι 1 και 2, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ:
«1.   Η αίτηση ένταξης στο παρόν προσωρινό καθεστώς συντάξεων πρέπει να υποβάλλεται εντός δώδεκα μηνών από την έναρξη της θητείας του ενδιαφερομένου.
Μετά την εκπνοή αυτής της προθεσμίας, ως ημερομηνία ένταξης στο καθεστώς συντάξεων ορίζεται η πρώτη του μήνα κατά τον οποίο έγινε η παραλαβή της αίτησης.
2.   Η αίτηση για καταβολή της σύνταξης πρέπει να υποβληθεί εντός εξαμήνου από τη στιγμή της δημιουργίας δικαιώματος.
Μετά την προθεσμία αυτή, ως ημερομηνία έναρξης της συνταξιοδοτικής παροχής ορίζεται η πρώτη του μήνα κατά τον οποίο έγινε η παραλαβή της αίτησης.»
2.
Το καθεστώς των βουλευτών
5
Το άρθρο 25, παράγραφοι 1 και 2, της αποφάσεως 2005/684/ΕΚ, Ευρατόμ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 28ης Σεπτεμβρίου 2005, για τη θέσπιση του καθεστώτος των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΕΕ 2005, L 262, σ. 1, στο εξής: καθεστώς των βουλευτών), που τέθηκε σε ισχύ στις 14 Ιουλίου 2009, έχει ως εξής:
«1.   Οι βουλευτές, οι οποίοι ήταν ήδη μέλη του Κοινοβουλίου ή επανεξελέγησαν σε αυτό πριν από την έναρξη ισχύος του καθεστώτος, δύνανται, όσον αφορά την αποζημίωση, τη μεταβατική αποζημίωση, τη σύνταξη και τη σύνταξη επιζώντων, να επιλέξουν για τη συνολική διάρκεια της εντολής τους το έως τώρα εθνικό σύστημα.
2.   Οι πληρωμές αυτές καταβάλλονται από τον προϋπολογισμό του κράτους μέλους.»
6
Το άρθρο 28, παράγραφος 1, του καθεστώτος των βουλευτών προβλέπει τα εξής:
«Διατηρείται πλήρως το δικαίωμα συντάξεως το οποίο απέκτησε βουλευτής, δυνάμει των εθνικών διατάξεων, κατά το χρόνο εφαρμογής του παρόντος καθεστώτος.»
3.
Τα μέτρα εφαρμογής
7
Η αιτιολογική σκέψη 7 της αποφάσεως 2009/C 159/01 του Προεδρείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 19ης Μαΐου και της 9ης Ιουλίου 2008, σχετικά με τα μέτρα εφαρμογής του καθεστώτος των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΕΕ 2009, C 159, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2010/C 340/06 του Προεδρείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2010 (ΕΕ 2010, C 340, σ. 6) (στο εξής: μέτρα εφαρμογής), έχει ως εξής:
«Χρειάζεται […] να εξασφαλισθεί με τις μεταβατικές διατάξεις ότι όσοι λαμβάνουν ορισμένες παροχές βάσει των ρυθμίσεων ΕΑΒ θα συνεχίσουν να τις λαμβάνουν μετά την κατάργηση των ρυθμίσεων αυτών, σύμφωνα με την αρχή της [προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης]. Ενδείκνυται επίσης να εξασφαλισθεί ο σεβασμός των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων που αποκτήθηκαν βάσει των ρυθμίσεων ΕΑΒ πριν από την έναρξη ισχύος του καθεστώτος [των βουλευτών].»
8
Το άρθρο 49, παράγραφος 1, των μέτρων εφαρμογής ορίζει τα εξής:
«Οι βουλευτές οι οποίοι ασκούν την εντολή τους τουλάχιστον κατά ένα πλήρες έτος έχουν δικαίωμα, μετά τη λήξη της εντολής τους, σε ισόβια σύνταξη αρχαιότητας η οποία καταβάλλεται από την ημέρα κατά την οποία συμπληρώνουν το 63ο έτος της ηλικίας τους.
Οι πρώην βουλευτές ή οι νόμιμοι εκπρόσωποί τους υποβάλλουν, πλην των περιπτώσεων ανωτέρας βίας, αίτηση έναρξης καταβολής της σύνταξης λόγω γήρατος εντός εξαμήνου από τη γέννηση του δικαιώματος. Μετά την προθεσμία αυτή, η ημερομηνία έναρξης της συνταξιοδοτικής παροχής λόγω γήρατος είναι η πρώτη του μηνός κατά τον οποίο έγινε η παραλαβή της αίτησης.»
9
Σύμφωνα με το άρθρο 73 των μέτρων εφαρμογής, τα μέτρα τέθηκαν σε ισχύ την ίδια ημέρα με το καθεστώς των βουλευτών, ήτοι στις 14 Ιουλίου 2009.
10
Το άρθρο 74 των μέτρων εφαρμογής προβλέπει ότι, με την επιφύλαξη των μεταβατικών διατάξεων του τίτλου IV, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται το άρθρο 75, οι ρυθμίσεις ΕΑΒ παύουν να ισχύουν την ημερομηνία θέσεως σε ισχύ του καθεστώτος των βουλευτών.
11
Κατά το άρθρο 75 των μέτρων εφαρμογής:
«1.   Η σύνταξη επιζώντων, η σύνταξη αναπηρίας, η συμπληρωματική σύνταξη αναπηρίας για τα συντηρούμενα τέκνα και η σύνταξη αρχαιότητας που χορηγούνται βάσει των παραρτημάτων I, II και III των ρυθμίσεων ΕΑΒ εξακολουθούν να καταβάλλονται, κατ’ εφαρμογή των παραρτημάτων αυτών, στα πρόσωπα που λάμβαναν τις εν λόγω παροχές πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του καθεστώτος [των βουλευτών].
Εφόσον πρώην βουλευτής που δικαιούται σύνταξη αναπηρίας αποβιώσει μετά τις 14 Ιουλίου 2009, η σύνταξη επιζώντων καταβάλλεται στον ή στη σύζυγο, στον ή στη σύντροφο σταθερής μη έγγαμης σχέσης συμβίωσης ή στα συντηρούμενα τέκνα, υπό τους όρους του παραρτήματος Ι των ρυθμίσεων ΕΑΒ.
2.   Τα δικαιώματα σε σύνταξη αρχαιότητας που είχαν αποκτηθεί έως την ημέρα έναρξης ισχύος του καθεστώτος [των βουλευτών] κατ’ εφαρμογή του προαναφερθέντος παραρτήματος III διατηρούνται. Τα πρόσωπα που απέκτησαν δικαιώματα στο εν λόγω συνταξιοδοτικό σύστημα δικαιούνται σύνταξη υπολογιζόμενη βάσει των αποκτηθέντων δικαιωμάτων τους κατ’ εφαρμογή του προαναφερθέντος παραρτήματος III, εφόσον πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις που προβλέπει η εθνική νομοθεσία του οικείου κράτους μέλους και έχουν υποβάλει την αίτηση του άρθρου 3 παράγραφος 2 του προαναφερθέντος παραρτήματος III.»
Β. Το ιταλικό δίκαιο
12
Κατά το άρθρο 1, παράγραφοι 1 έως 3, της αποφάσεως 14/2018:
«1.   Από την 1η Ιανουαρίου 2019, τα ποσά των ισόβιων επιδομάτων που καταβάλλονται στους κύριους δικαιούχους και στους επιζώντες τους και του μέρους του ισόβιου επιδόματος των αναλογικών παροχών πρόνοιας που καταβάλλονται στους κύριους δικαιούχους και στους επιζώντες τους, για τα οποία θεμελιώθηκε δικαίωμα βάσει της ισχύουσας κατά την 31η Δεκεμβρίου 2011 νομοθεσίας, υπολογίζονται βάσει του νέου προβλεπόμενου στην παρούσα απόφαση τρόπου.
2.   Ο νέος υπολογισμός που μνημονεύεται στην προηγούμενη παράγραφο πραγματοποιείται με τον πολλαπλασιασμό του ποσού της ατομικής εισφοράς επί τον συντελεστή μεταβολής που σχετίζεται με την ηλικία του βουλευτή την ημερομηνία κατά την οποία ο βουλευτής θεμελίωσε δικαίωμα στο ισόβιο επίδομα ή στην αναλογική παροχή πρόνοιας.
3.   Εφαρμόζονται οι συντελεστές μεταβολής που παρατίθενται στον προσαρτημένο στην παρούσα απόφαση πίνακα 1.»
II. Το ιστορικό της διαφοράς
13
Το ιστορικό της διαφοράς εκτίθεται στις σκέψεις 14 έως 21 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Για τις ανάγκες της παρούσας κατ’ αναίρεση δίκης, το ιστορικό της διαφοράς μπορεί να συνοψισθεί ως εξής.
14
Καθένας από τους νυν αναιρεσείοντες είναι είτε πρώην βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εκλεγείς στην Ιταλία, είτε κληρονόμος ενός τέτοιου πρώην βουλευτή, ο οποίος λαμβάνει σύνταξη γήρατος ή σύνταξη επιζώντων (στο εξής: σύνταξη).
15
Με την προσθήκη σχολίου στα εκκαθαριστικά σημειώματα συντάξεως του Ιανουαρίου του 2019, το Κοινοβούλιο ενημέρωσε τους αναιρεσείοντες ότι το ποσό της συντάξεώς τους θα μπορούσε να αναθεωρηθεί κατ’ εκτέλεση της αποφάσεως 14/2018 και ότι ο νέος αυτός υπολογισμός θα μπορούσε να συνεπάγεται ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
16
Από 1ης Ιανουαρίου 2019, το Κοινοβούλιο μείωσε το ποσό της συντάξεως των αναιρεσειόντων, εφαρμόζοντας την απόφαση αυτή δυνάμει του άρθρου 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ.
17
Με μη χρονολογημένο σημείωμα του προϊσταμένου της μονάδας Αποζημιώσεων και Κοινωνικών Δικαιωμάτων των Βουλευτών της Γενικής Διεύθυνσης (ΓΔ) Οικονομικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (στο εξής: προϊστάμενος μονάδας), προσαρτημένο στα εκκαθαριστικά σημειώματα συντάξεως των αναιρεσειόντων του Φεβρουαρίου του 2019, το Κοινοβούλιο ενημέρωσε κατ’ αρχάς τους αναιρεσείοντες ότι, με τη γνωμοδότηση αριθ. SJ‑0836/18 της 11ης Ιανουαρίου 2019, η Νομική Υπηρεσία τού είχε επιβεβαιώσει ότι η απόφαση 14/2018 είχε αυτομάτως εφαρμογή στην περίπτωσή τους (στο εξής: γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας). Στη συνέχεια, μόλις θα λάμβανε τις αναγκαίες πληροφορίες από την Camera dei deputati (Βουλή, Ιταλία), το Κοινοβούλιο θα γνωστοποιούσε στους αναιρεσείοντες το νέο ποσό της συντάξεώς τους και θα προέβαινε στην ανάκτηση της ενδεχόμενης διαφοράς κατά τους επόμενους δώδεκα μήνες. Τέλος, το Κοινοβούλιο ενημέρωσε τους νυν αναιρεσείοντες ότι το τελικό ποσό της συντάξεώς τους θα καθοριζόταν με τυπική πράξη κατά της οποίας θα μπορούσαν να ασκήσουν διοικητική ένσταση ή προσφυγή ακυρώσεως.
18
Με τις επίδικες αποφάσεις, ο προϊστάμενος μονάδας, πρώτον, ενημέρωσε τους αναιρεσείοντες ότι το ποσό της συντάξεώς τους θα αναπροσαρμοζόταν, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ, κατά το ποσό της μειώσεως των ανάλογων συντάξεων που κατέβαλλε η Βουλή στους πρώην βουλευτές στην Ιταλία κατ’ εφαρμογήν της αποφάσεως 14/2018. Δεύτερον, το ποσό των συντάξεων των αναιρεσειόντων θα αναπροσαρμοζόταν από τον Απρίλιο του 2019, με αναδρομική ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2019, κατ’ εφαρμογήν των σχεδίων καθορισμού των νέων ποσών συντάξεως που διαβιβάστηκαν συνημμένα στις εν λόγω αποφάσεις. Τρίτον, με τις επίδικες αποφάσεις παρεχόταν στους αναιρεσείοντες η δυνατότητα να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους εντός προθεσμίας 30 ημερών από την παραλαβή των αποφάσεων. Σε περίπτωση μη υποβολής παρατηρήσεων, τα αποτελέσματα των αποφάσεων αυτών θα θεωρούνταν οριστικά, με συνέπεια, μεταξύ άλλων, την ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών για τους μήνες Ιανουάριο έως Μάρτιο του 2019.
19
Δεδομένου ότι κανείς από τους αναιρεσείοντες δεν διατύπωσε τέτοιες παρατηρήσεις εντός της ταχθείσας προθεσμίας, τα αποτελέσματα των επίδικων αποφάσεων κατέστησαν οριστικά ως προς αυτούς κατά τη λήξη της εν λόγω προθεσμίας.
III. Η ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου διαδικασία και η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση
20
Με δικόγραφα που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 10 Ιουνίου (υποθέσεις T‑345/19 και T‑346/19), στις 17 Ιουνίου (υποθέσεις T‑364/19 και T‑365/19), στις 18 Ιουνίου (υπόθεση T‑366/19), στις 20 Ιουνίου (υποθέσεις T‑372/19 έως T‑375/19) και στις 25 Ιουνίου 2019 (υπόθεση T‑385/19), οι νυν αναιρεσείοντες άσκησαν τις προσφυγές-αγωγές τους (στο εξής: προσφυγές) με αίτημα την ακύρωση των επίδικων αποφάσεων.
21
Προς στήριξη των προσφυγών τους, οι νυν αναιρεσείοντες προέβαλαν οκτώ λόγους ακυρώσεως. Ο πρώτος λόγος ακυρώσεως αφορούσε αναρμοδιότητα του οργάνου που εξέδωσε τις επίδικες αποφάσεις και έλλειψη νομιμότητας της αυτόματης εφαρμογής της αποφάσεως 14/2018. Ο δεύτερος λόγος αφορούσε παράβαση των ρυθμίσεων ΕΑΒ, του καθεστώτος των βουλευτών και των μέτρων εφαρμογής. Ο τρίτος λόγος αφορούσε παράβαση του άρθρου 28 του καθεστώτος των βουλευτών καθώς και των άρθρων 75 και 76 των μέτρων εφαρμογής. Ο τέταρτος λόγος αφορούσε παράβαση του άρθρου 49 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης) και παραβίαση της αρχής της νομιμότητας των ποινών, καθώς και των αρχών της μη αναδρομικότητας και της ισότητας. Ο πέμπτος λόγος αφορούσε προσβολή του δικαιώματος ιδιοκτησίας. Ο έκτος λόγος αφορούσε παραβίαση των αρχών της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας των κεκτημένων δικαιωμάτων. Ο έβδομος λόγος ακυρώσεως αφορούσε παραβίαση των αρχών της ορθολογικότητας, της αναλογικότητας και της ίσης μεταχείρισης. Ο όγδοος λόγος αφορούσε περαιτέρω λόγους παραβίασης των αρχών της ορθολογικότητας, της αναλογικότητας, της ισότητας και της αλληλεγγύης.
22
Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε όλους τους ανωτέρω λόγους ακυρώσεως και, κατά συνέπεια, τις εν λόγω προσφυγές.
IV. Η διαδικασία και τα αιτήματα των διαδίκων ενώπιον του Δικαστηρίου
23
Οι αναιρεσείοντες ζητούν από το Δικαστήριο:
–
να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση,
–
να ακυρώσει τις επίδικες αποφάσεις και
–
να καταδικάσει το Κοινοβούλιο στα δικαστικά έξοδα της κατ’ αναίρεση δίκης και της δίκης ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου.
24
Το Κοινοβούλιο ζητεί από το Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως και
–
να καταδικάσει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της κατ’ αναίρεση δίκης και της δίκης ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου.
25
Στις 12 Ιανουαρίου 2022 ο Enrico Falqui, στο πλαίσιο της υπόθεσης C‑391/21 P η οποία τον αφορά, κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου αντίγραφο της αποφάσεως 4/2021 του Consiglio di giurisdizione della Camera dei deputati (δικαστικού συμβουλίου της Βουλής, Ιταλία), της 23ης Δεκεμβρίου 2021 (στο εξής: απόφαση 4/2021), με την οποία ακυρώθηκε η απόφαση 14/2018. Το εν λόγω έγγραφο δεν περιελήφθη, στο στάδιο αυτό, στη δικογραφία.
26
Στις 9 Μαρτίου 2022 οι αναιρεσείοντες κατέθεσαν την ίδια απόφαση στη Γραμματεία του Δικαστηρίου.
27
Στην υπό κρίση υπόθεση, καθώς και στις υποθέσεις Falqui κατά Κοινοβουλίου (C‑391/21 P) και Coppo Gavazzi κ.λπ. κατά Κοινοβουλίου (C‑725/20 P), η Γραμματεία διαβίβασε, στις 16 Μαρτίου 2022, στους διαδίκους μέτρο οργανώσεως της διαδικασίας, αποφασισθέν από τον εισηγητή δικαστή και τη γενική εισαγγελέα δυνάμει του άρθρου 62 του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το οποίο οι διάδικοι κλήθηκαν να προσκομίσουν όλα τα έγγραφα που μπορούσαν να ασκήσουν επιρροή στο αντικείμενο της υποθέσεως που τους αφορούσε, και ιδίως την απόφαση 4/2021.
28
Στις 23 Μαρτίου 2022 οι αναιρεσείοντες της υπό κρίση υποθέσεως προσκόμισαν διάφορα έγγραφα, μεταξύ των οποίων και την απόφαση 4/2021. Στις 29 Μαρτίου 2022 το Κοινοβούλιο προσκόμισε και αυτό διάφορα έγγραφα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν η απόφαση 4/2021 και ένα έγγραφο με τίτλο «Νέοι κανόνες για τον υπολογισμό των συντάξεων, θεσπισθέντες από την Ιταλική Βουλή». Το εν λόγω θεσμικό όργανο ενημέρωσε επίσης το Δικαστήριο ότι μόλις λάμβανε τις συμπληρωματικές διευκρινίσεις που είχε ζητήσει από τη Βουλή όσον αφορά τη συγκεκριμένη εφαρμογή των κανόνων αυτών, θα προέβαινε σε νέο υπολογισμό των συντάξεων γήρατος των αναιρεσειόντων και θα τους απέστελλε νέο σχέδιο αποφάσεως σχετικά με τον καθορισμό των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων τους, επί του οποίου θα είχαν τη δυνατότητα να υποβάλουν παρατηρήσεις πριν από την έκδοση τελικής αποφάσεως.
29
Στις 12 Οκτωβρίου και στις 29 Νοεμβρίου 2022 το Κοινοβούλιο κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου τις τελικές αποφάσεις περί καθορισμού του νέου ποσού των συντάξεων που θα καταβάλλονταν στους αναιρεσείοντες από τον Νοέμβριο του 2022, με τις καθυστερούμενες οφειλές (στο εξής: νέες αποφάσεις του Κοινοβουλίου).
30
Με απόφαση της 25ης Οκτωβρίου 2022, ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου κάλεσε τους διαδίκους να διευκρινίσουν αν θεωρούν, αφενός, ότι οι νέες αποφάσεις του Κοινοβουλίου αντικατέστησαν ex tunc τις επίδικες αποφάσεις και, αφετέρου, ότι, κατόπιν της εκδόσεως των νέων αυτών αποφάσεων, η κατ’ αναίρεση δίκη διατηρεί το αντικείμενό της.
31
Στις 29 Νοεμβρίου 2022 το Κοινοβούλιο διευκρίνισε ότι θεωρεί ότι οι νέες αποφάσεις του Κοινοβουλίου αντικατέστησαν ex tunc τις επίδικες αποφάσεις, αλλά ότι η κατ’ αναίρεση δίκη διατηρεί το αντικείμενό της. Συγκεκριμένα, κατά το Κοινοβούλιο, είναι προς το συμφέρον των διαδίκων και της ορθής απονομής της δικαιοσύνης να αποφανθεί το Δικαστήριο επί του βασίμου της αιτήσεως αναιρέσεως, προκειμένου να καταστεί σαφές αν η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση πάσχει πλάνη περί το δίκαιο και αν το Κοινοβούλιο μπορεί να υπολογίσει εκ νέου, βάσει του άρθρου 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ, τις συντάξεις των αναιρεσειόντων σε περίπτωση μεταβολής της εφαρμοστέας εθνικής ρυθμίσεως.
32
Με έγγραφο που κατέθεσαν στις 29 Νοεμβρίου 2022, οι αναιρεσείοντες επισήμαναν ότι, κατά την εκτίμησή τους, όλοι οι λόγοι αναιρέσεως διατηρούσαν το ενδιαφέρον τους και τον επίκαιρο χαρακτήρα τους, λόγω του ότι οι νέες αποφάσεις του Κοινοβουλίου δεν αντικατέστησαν τις επίδικες αποφάσεις, οι οποίες εξακολουθούσαν να διατηρούν την πλήρη αποτελεσματικότητα και το κύρος τους. Οι νέες αποφάσεις του Κοινοβουλίου, όπως και οι επίδικες αποφάσεις, συνεπάγονται νέο υπολογισμό του ποσού της συντάξεώς τους και, τροποποιώντας τις προϋποθέσεις για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματός τους, συνεπάγονται επαναπροσδιορισμό του δικαιώματος αυτού με αναδρομική και διαρκή ισχύ. Συγκεκριμένα, η απόφαση 14/2018 τροποποιήθηκε μόνον ως προς το τμήμα που αφορά τον συντελεστή μετατροπής ο οποίος σχετίζεται με την ηλικία του βουλευτή που δικαιούται σύνταξη γήρατος.
V. Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
33
Στο πλαίσιο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, οι αναιρεσείοντες προβάλλουν έξι λόγους αναιρέσεως, με τους οποίους βάλλουν, κατ’ ουσίαν, κατά της εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου επιβεβαίωσης της ορθότητας της ερμηνείας του άρθρου 75, παράγραφος 1, των μέτρων εφαρμογής, σε συνδυασμό με το άρθρο 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος ΙΙΙ των ρυθμίσεων ΕΑΒ (στο εξής: εσωτερικοί κανόνες του Κοινοβουλίου), βάσει της οποίας το θεσμικό αυτό όργανο εφάρμοσε την απόφαση 14/2018 προκειμένου να αναθεωρήσει το ποσό της συντάξεώς τους. Οι τέσσερις πρώτοι λόγοι αναιρέσεως, οι οποίοι πρέπει να εξεταστούν από κοινού, αφορούν εσφαλμένη ερμηνεία των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου και παραβίαση των αρχών της ασφάλειας δικαίου, της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της αναλογικότητας, προσβολή του δικαιώματος ιδιοκτησίας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 17 του Χάρτη, καθώς και παράλειψη του Κοινοβουλίου να εκδώσει πράξη. Ο πέμπτος λόγος αναιρέσεως αφορά εσφαλμένη ερμηνεία του άρθρου 25, παράγραφος 3, του εσωτερικού κανονισμού του Κοινοβουλίου. Ο έκτος λόγος αναιρέσεως αφορά πλάνη περί το δίκαιο στην οποία φέρεται να υπέπεσε το Γενικό Δικαστήριο όσον αφορά την εκτίμηση της ορθής αιτιολογίας των επίδικων αποφάσεων.
Α. Προκαταρκτικές παρατηρήσεις σχετικά με τη διατήρηση του εννόμου συμφέροντος των αναιρεσειόντων
34
Από τη σκέψη 29 της παρούσας αποφάσεως προκύπτει ότι οι νέες αποφάσεις του Κοινοβουλίου, οι οποίες εκδόθηκαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου, αποσκοπούν στον καθορισμό του νέου ποσού των συντάξεων που καταβάλλονται στους αναιρεσείοντες από τον Νοέμβριο του 2022, με τις καθυστερούμενες οφειλές.
35
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, το αντικείμενο της διαφοράς, όπως και το έννομο συμφέρον, πρέπει να εξακολουθεί να υφίσταται έως την έκδοση της δικαστικής αποφάσεως, διότι άλλως καταργείται η δίκη, όπερ προϋποθέτει ότι η προσφυγή μπορεί, με το αποτέλεσμά της, να ωφελήσει τον διάδικο που την άσκησε (απόφαση της 4ης Σεπτεμβρίου 2018, ClientEarth κατά Επιτροπής, C‑57/16 P, EU:C:2018:660, σκέψη 43 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
36
Εντούτοις, το έννομο συμφέρον του προσφεύγοντος δεν παύει απαραιτήτως να υφίσταται λόγω του ότι η πράξη την οποία αυτός προσβάλλει έπαυσε να παράγει αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της δίκης (πρβλ. απόφαση της 28ης Μαΐου 2013, Abdulrahim κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, C‑239/12 P, EU:C:2013:331, σκέψη 62).
37
Υπό ορισμένες περιστάσεις, ο προσφεύγων μπορεί να διατηρεί το έννομο συμφέρον του να ζητήσει την ακύρωση πράξεως η οποία καταργήθηκε κατά τη διάρκεια της δίκης, προκειμένου να υποχρεωθεί το όργανο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη να επιφέρει, στο μέλλον, τις δέουσες τροποποιήσεις και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, να αποτρέψει τον κίνδυνο επαναλήψεως της πλημμέλειας που προσάπτεται στην πράξη (απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2018, Bank Mellat κατά Συμβουλίου, C‑430/16 P, EU:C:2018:668, σκέψη 64 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
38
Εν προκειμένω, από την απάντηση του Κοινοβουλίου της 29ης Νοεμβρίου 2022, η οποία συνοψίζεται στη σκέψη 31 της παρούσας αποφάσεως, προκύπτει σαφώς ότι το εν λόγω θεσμικό όργανο επιθυμεί, και στο μέλλον, να υπολογίζει εκ νέου τις συντάξεις των πρώην βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε περίπτωση τροποποιήσεως της εθνικής ρυθμίσεως περί της οποίας γίνεται λόγος στο άρθρο 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ (στο εξής: δυναμικό σύστημα).
39
Μολονότι το Κοινοβούλιο αντικατέστησε τις επίδικες αποφάσεις με τις νέες αποφάσεις, γεγονός παραμένει ότι όλες αυτές οι αποφάσεις στηρίζονται σε ερμηνεία των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου σύμφωνα με την οποία το εν λόγω θεσμικό όργανο είναι υποχρεωμένο να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που λαμβάνουν σύνταξη γήρατος και στους δικαιούχους συντάξεως επιζώντων οι οποίοι, όπως οι αναιρεσείοντες, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των παραρτημάτων των ρυθμίσεων ΕΑΒ (στο εξής: ενδιαφερόμενοι πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου).
40
Κατά αυτής ακριβώς της ερμηνείας βάλλουν οι αναιρεσείοντες στην παρούσα κατ’ αναίρεση δίκη. Επομένως, παρά την ex tunc αντικατάσταση των επίδικων αποφάσεων, οι αναιρεσείοντες εξακολουθούν να έχουν συμφέρον να διαπιστωθεί ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο επιβεβαιώνοντας την ορθότητα της ερμηνείας αυτής, δεδομένου ότι η εν λόγω ερμηνεία μπορεί να εφαρμοστεί από το Κοινοβούλιο κατά την έκδοση, στο μέλλον, αποφάσεων αναλόγων προς τις επίδικες αποφάσεις ή προς τις νέες αποφάσεις του Κοινοβουλίου και ότι, ως εκ τούτου, δεν υφίσταται μόνον κίνδυνος επαναλήψεως της προβαλλόμενης πλημμέλειας, κατά την έννοια της νομολογίας που μνημονεύθηκε στη σκέψη 37 της παρούσας αποφάσεως, αλλά και κίνδυνος, σε περίπτωση ασκήσεως προσφυγής ακυρώσεως κατά παρόμοιων αποφάσεων τέτοιου είδους, να υποπέσει εκ νέου το Γενικό Δικαστήριο στα προβαλλόμενα νομικά σφάλματα λόγω των οποίων επιβεβαίωσε την ορθότητα της ως άνω ερμηνείας.
41
Επιπλέον, από τις νέες αποφάσεις προκύπτει ότι το Κοινοβούλιο εξακολουθεί να είναι της γνώμης ότι ο προϊστάμενος μονάδας είναι αρμόδιος να εκδίδει αποφάσεις περί τροποποιήσεως του ποσού των συντάξεων σε περίπτωση μεταβολής της εθνικής κανονιστικής ρυθμίσεως και ότι οι αποφάσεις αυτές δεν πρέπει να περιέχουν αιτιολογία αφορώσα τη συμβατότητά τους με το δίκαιο της Ένωσης.
42
Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι οι αναιρεσείοντες εξακολουθούν να έχουν έννομο συμφέρον για την άσκηση αναιρέσεως ενώπιον του Δικαστηρίου, κατά το μέρος που η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως βάλλει κατά του σκεπτικού της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως το οποίο αποτελεί το αναγκαίο έρεισμα των εκτιμήσεων του Γενικού Δικαστηρίου σύμφωνα με τις οποίες, πρώτον, από τους εσωτερικούς κανόνες του Κοινοβουλίου προκύπτει ότι το εν λόγω θεσμικό όργανο είναι υποχρεωμένο να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δεύτερον, ο προϊστάμενος μονάδας είναι αρμόδιος για την έκδοση των αποφάσεων περί τροποποιήσεως του ποσού των συντάξεων των εν λόγω πρώην βουλευτών και, τρίτον, το Κοινοβούλιο δεν υποχρεούται να εκθέτει, σε τέτοιες αποφάσεις, τους λόγους που δικαιολογούν τη συμβατότητά τους με το δίκαιο της Ένωσης.
Β. Επί των τεσσάρων πρώτων λόγων αναιρέσεως
1.
Επιχειρήματα των διαδίκων
43
Προς στήριξη των τεσσάρων πρώτων λόγων αναιρέσεως προβάλλονται δύο αυτοτελείς αιτιάσεις.
44
Με την πρώτη αιτίαση, οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στο Γενικό Δικαστήριο ότι εσφαλμένως διαπίστωσε, αφενός, στη σκέψη 81 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι το παράρτημα III των ρυθμίσεων ΕΑΒ εξακολούθησε να έχει εφαρμογή ως προς αυτούς μετά τη θέση σε ισχύ του καθεστώτος των βουλευτών και, αφετέρου, στη σκέψη 90 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι εσωτερικοί κανόνες του Κοινοβουλίου δεν θίγουν τα κεκτημένα δικαιώματα των ενδιαφερομένων πρώην βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
45
Συναφώς, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι το άρθρο 74 των μέτρων εφαρμογής κατήργησε το παράρτημα ΙΙΙ των ρυθμίσεων ΕΑΒ και διατήρησε σε ισχύ μόνον τις μεταβατικές διατάξεις που περιέχονται στον τίτλο IV των εν λόγω μέτρων, καθώς και το άρθρο 75 των μέτρων αυτών. Από της θέσεως σε ισχύ του καθεστώτος των βουλευτών, το περιεχόμενο του ως άνω παραρτήματος ΙΙΙ κατά το χρονικό σημείο της κατάργησής του διατηρήθηκε σε ισχύ με τα άρθρα 74 και 75 των εν λόγω μέτρων, όπως προκύπτει μεταξύ άλλων από την αιτιολογική σκέψη 7 των μέτρων εφαρμογής.
46
Συγκεκριμένα, η παραπομπή του άρθρου 75 των μέτρων εφαρμογής στα παραρτήματα των ρυθμίσεων ΕΑΒ πρέπει να θεωρηθεί ότι αφορά τη συνταξιοδοτική παροχή που ίσχυε όταν τα παραρτήματα αυτά ήταν σε ισχύ. Η διάταξη αυτή αποσκοπεί, κατά τους αναιρεσείοντες, στη διαφύλαξη των κεκτημένων δικαιωμάτων των ενδιαφερομένων πρώην βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπερ επιβεβαιώνεται εξάλλου από το άρθρο 28 του καθεστώτος των βουλευτών.
47
Υπό τις συνθήκες αυτές, προκειμένου να διαπιστωθεί ότι η μείωση του ποσού της συντάξεως δεν θίγει το κεκτημένο δικαίωμα λήψεως συντάξεως πρέπει να διευκρινιστούν οι περιστάσεις υπό τις οποίες τούτο συμβαίνει και να γίνει διάκριση μεταξύ των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 75 των μέτρων εφαρμογής, όπερ δεν έπραξε το Γενικό Δικαστήριο.
48
Εν προκειμένω, το ποσό των συντάξεων των αναιρεσειόντων υπολογίστηκε βάσει πολλαπλασιαστικού συντελεστή που καθορίστηκε μονομερώς και αναδρομικώς από το Προεδρείο της Βουλής, βάσει γεγονότων τα οποία, σύμφωνα με την αναλογιστική λογική, πρέπει να θεωρηθούν αβέβαια, καθόσον συνδέονται με μελλοντικά και αβέβαια γεγονότα, όπως η μέση πιθανότητα επιβίωσης του δικαιούχου κατά την ημερομηνία καταβολής της συντάξεως γήρατος και η πιθανή ύπαρξη συζύγου ή κληρονόμων, δικαιούχων συντάξεως επιζώντων. Εντούτοις, κατά το χρονικό σημείο της τροποποιήσεως του ποσού των συντάξεων των αναιρεσειόντων, ήταν δυνατόν να καθοριστεί με βεβαιότητα αν τα γεγονότα αυτά είχαν ήδη επέλθει ή όχι.
49
Ακόμη και αν το άρθρο 2 του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ είχε εφαρμογή εν προκειμένω δυνάμει του άρθρου 75 των μέτρων εφαρμογής, η διάταξη αυτή δεν αφορά τις προϋποθέσεις θεμελιώσεως του συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Αντιθέτως, κατά τους αναιρεσείοντες, οι επίδικες αποφάσεις δεν τροποποίησαν μόνον το ποσό των οικείων συντάξεων, αλλά και τη μέθοδο υπολογισμού του ποσού αυτού, αντικαθιστώντας τη μέθοδο που βασίζεται στην αποζημίωση την οποία εισέπρατταν οι ενδιαφερόμενοι πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά τη διάρκεια της θητείας τους με τη μέθοδο που στηρίζεται στις εισφορές τις οποίες κατέβαλλαν οι εν λόγω βουλευτές, τούτο δε ως εάν οι συντάξεις αυτές να υπολογίζονταν πάντοτε βάσει μεθόδου εμπνευσμένης από την ανταποδοτική μέθοδο. Οι αναιρεσείοντες δεν είχαν, όταν ήταν εν ενεργεία, τη δυνατότητα να προβλέψουν την τροποποίηση που θα επέφεραν οι επίδικες αποφάσεις, ούτε είχαν τη δυνατότητα να αυξήσουν τις εισφορές τους στο εν λόγω συνταξιοδοτικό σύστημα για να μετριάσουν τις αρνητικές τους συνέπειες.
50
Επικουρικώς, ήτοι για την περίπτωση κατά την οποία θα ίσχυε η διάκριση μεταξύ του συνταξιοδοτικού δικαιώματος και του δικαιώματος σε συνταξιοδοτική παροχή, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι δεν έχουν μόνο συνταξιοδοτικό δικαίωμα, αλλά και δικαίωμα να λάβουν σταθερό ποσό συντάξεως γήρατος, όπως προκύπτει από το άρθρο 75 των μέτρων εφαρμογής, και ότι, κατά συνέπεια, έχουν το δικαίωμα να λάβουν ποσό συντάξεως αντίστοιχο προς εκείνο το οποίο μπορούσαν να αναμένουν κατά την καταβολή των εισφορών τους. Κατά τους αναιρεσείοντες, οι επίδικες αποφάσεις προκαλούν ανισορροπία εις βάρος τους, δεδομένου ότι οι καταβληθείσες εισφορές δεν ασκούσαν κατά τον χρόνο εκείνο καμία επιρροή στη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή στην έκταση του δικαιώματος αυτού, και, επομένως, ανέρχονταν σε μικρό ποσό κατά τις πρώτες κοινοβουλευτικές περιόδους, όπερ θέτει σήμερα σε δυσμενή θέση κυρίως τους μεγαλύτερους σε ηλικία πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπως οι αναιρεσείοντες.
51
Με τη δεύτερη αιτίαση, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο παραβίασε την αρχή της ασφάλειας δικαίου, την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, το δικαίωμα ιδιοκτησίας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 17 του Χάρτη και την αρχή της αναλογικότητας.
52
Πρώτον, ο καθορισμός των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων βάσει των νέων κανόνων αντιβαίνει, κατά τους αναιρεσείοντες, στην αρχή της ασφάλειας δικαίου, στο μέτρο που η αρχή αυτή απαγορεύει την προσβολή των κεκτημένων δικαιωμάτων, σύμφωνα με τη ratio του άρθρου 28 του καθεστώτος των βουλευτών και του άρθρου 75 των μέτρων εφαρμογής.
53
Δεύτερον, ο νέος αυτός τρόπος καθορισμού του ποσού των συντάξεων γήρατος αντιβαίνει στην αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, στο μέτρο που η αρχή αυτή αντιτίθεται σε οποιαδήποτε αλλοίωση του τρόπου υπολογισμού στον οποίο οι αναιρεσείοντες προσχώρησαν οικειοθελώς. Συγκεκριμένα, οι ενδιαφερόμενοι πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν γνώριζαν ότι το συνταξιοδοτικό τους σύστημα στηριζόταν σε αυτόματη αναφορά στα ποσά των συντάξεων γήρατος των πρώην μελών του κοινοβουλίου του κράτους μέλους στο οποίο εξελέγησαν.
54
Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο παρέλειψε να λάβει υπόψη το γεγονός ότι το Κοινοβούλιο ενημέρωσε τους αναιρεσείοντες για την πιθανή εφαρμογή της αποφάσεως 14/2018 ως προς αυτούς μόλις εντός του 2019, δηλαδή μετά την ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να εφαρμοστεί η μείωση του ποσού της σύνταξής τους, ήτοι την 1η Ιανουαρίου 2019, παρέχοντάς τους έτσι εν τοις πράγμασι διαβεβαίωση για τη συνέχιση του προηγουμένως κτηθέντος δικαιώματος.
55
Κατά τα λοιπά, η απόφαση 14/2018 ουδόλως μνημονεύει τους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
56
Εν πάση περιπτώσει, η Βουλή και η Senato (Γερουσία, Ιταλία) έδωσαν διαβεβαιώσεις για το αμετάβλητο του συνταξιοδοτικού δικαιώματος των αναιρεσειόντων, σύμφωνα με τα άρθρα 27 και 28 του καθεστώτος των βουλευτών καθώς και με το άρθρο 75 των μέτρων εφαρμογής.
57
Όσον αφορά, τρίτον, το δικαίωμα ιδιοκτησίας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 17 του Χάρτη, οι αναιρεσείοντες παρατηρούν ότι το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο σκοπός τον οποίο επικαλείται το Κοινοβούλιο για να δικαιολογήσει την προσβολή του δικαιώματος αυτού με τις επίδικες αποφάσεις μνημονεύεται ρητώς στο προοίμιο της αποφάσεως 14/2018. Εντούτοις, το προοίμιο της αποφάσεως αυτής δεν αναφέρει ότι η απόφαση αποσκοπεί σε νέο υπολογισμό του ποσού των συντάξεων γήρατος. Επιπλέον, ούτε το Κοινοβούλιο ούτε η απόφαση 14/2018 αναφέρθηκαν σε σκοπό γενικού συμφέροντος που να δικαιολογεί την προσβολή.
58
Οι αναιρεσείοντες υπογραμμίζουν επίσης ότι το Γενικό Δικαστήριο προέβη, με τη σκέψη 160 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, σε διάκριση μεταξύ προσβολής του συνταξιοδοτικού δικαιώματος και απλής αναπροσαρμογής του ποσού της συντάξεως γήρατος. Εντούτοις, κατά τους αναιρεσείοντες, το Γενικό Δικαστήριο δεν επισήμανε πού βρίσκεται το όριο πέραν του οποίου η τροποποίηση του ποσού της συντάξεως δεν σέβεται πλέον το βασικό περιεχόμενο του δικαιώματος ιδιοκτησίας και συνεπάγεται προσβολή του συνταξιοδοτικού δικαιώματος αυτού καθεαυτό.
59
Εξάλλου, στη σκέψη 172 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο εσφαλμένως διαπίστωσε ότι η μείωση του ποσού των συντάξεων των αναιρεσειόντων είχε ως σκοπό την προσαρμογή του ποσού των συντάξεων που καταβάλλονταν σε όλους τους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς τη μέθοδο ανταποδοτικού υπολογισμού, με βάση το περιεχόμενο της αποφάσεως 14/2018.
60
Κατά τους αναιρεσείοντες, ο συλλογισμός αυτός του Γενικού Δικαστηρίου είναι διάλληλος. Συγκεκριμένα, ο ως άνω συλλογισμός στηρίζεται στις διατάξεις του ιταλικού δικαίου και όχι σε σκοπό γενικού συμφέροντος αναγνωριζόμενο από την έννομη τάξη της Ένωσης, μολονότι εντάσσεται στο πλαίσιο της εξέτασης του ζητήματος αν οι επίδικες αποφάσεις συμβιβάζονται με το δικαίωμα κυριότητας που κατοχυρώνεται στον Χάρτη.
61
Επιπλέον, με τον εν λόγω συλλογισμό παρερμηνεύθηκε η μέθοδος υπολογισμού του ποσού των συντάξεων την οποία προβλέπει η απόφαση 14/2018 και η οποία δεν μπορεί να θεωρηθεί ανταποδοτικού χαρακτήρα, στο μέτρο που αφενός, δυνάμει του άρθρου 1, παράγραφος 4, της αποφάσεως αυτής, το ύψος των ισόβιων επιδομάτων περιορίζεται. Αφετέρου, η νέα μέθοδος υπολογισμού την οποία προβλέπει η εν λόγω απόφαση δεν στηρίζεται σε ατομικώς καθοριζόμενο συντελεστή εισφορών, αλλά στον ίδιο συντελεστή για όλους τους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Συγκεκριμένα, πρώην βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ο οποίος κατέβαλε, κατά τη διάρκεια της θητείας του, εισφορές υπολογιζόμενες με συντελεστή υψηλότερο από αυτόν τον ίδιο για όλους τους ενδιαφερομένους συντελεστή χάνει το όφελος από το μέρος των εισφορών που υπερέβαινε τον εν λόγω συντελεστή.
62
Τέταρτον, κατά τους αναιρεσείοντες, από τη μέθοδο υπολογισμού του ποσού των συντάξεων γήρατος που θεσπίστηκε με την απόφαση 14/2018 προκύπτει και παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας, στο μέτρο που η μέθοδος αυτή στηρίζεται σε μη εξατομικευμένο συντελεστή εισφορών.
63
Οι επίδικες αποφάσεις επέβαλαν υπερβολικά επαχθή ατομική επιβάρυνση, ιδίως για τους πιο ηλικιωμένους εκ των αναιρεσειόντων. Ο N. Gatti, ηλικίας 80 ετών σήμερα, έχει περιέλθει στη δυσμενέστερη θέση, δεδομένου ότι το ποσό της συντάξεώς του μειώθηκε κατά 61 %, ενώ υπήρξε μέλος του Κοινοβουλίου επί δύο κοινοβουλευτικές περιόδους. Όσον αφορά τον D. Ceravolo, ηλικίας 91 ετών σήμερα, το ποσό αυτό μειώθηκε κατά 47 %. Το εν λόγω ποσό μειώθηκε κατά 24 % όσον αφορά τον F. Pisoni, ο οποίος ήταν 83 ετών κατά τον χρόνο του θανάτου του, ενώ άσκησε τα ίδια καθήκοντα κατά την ίδια περίοδο με τον D. Ceravolo, ως προς τον οποίο το εν λόγω ποσό μειώθηκε κατά 47 %.
64
Η παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας σε σχέση με την προβληθείσα δικαιολόγηση καθίσταται ακόμη πιο πρόδηλη, αν ληφθεί υπόψη ότι το ανταποδοτικό συνταξιοδοτικό σύστημα καθιερώθηκε για πρώτη φορά στην Ιταλία την 1η Ιανουαρίου 1996 και επεκτάθηκε στην πλειονότητα των εργαζομένων από 1ης Ιανουαρίου 2012. Αντιθέτως, με τις επίδικες αποφάσεις, το ανταποδοτικό σύστημα επιβλήθηκε στους αναιρεσείοντες όσον αφορά περίοδο καταβολής εισφορών πολύ προγενέστερη του έτους 1995, όταν το σύστημα αυτό δεν ίσχυε για κανέναν στην Ιταλία.
65
Το Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι οι τέσσερις πρώτοι λόγοι αναιρέσεως πρέπει να απορριφθούν εν μέρει ως απαράδεκτοι και εν μέρει ως αβάσιμοι.
2.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
α)
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
66
Με την πρώτη αιτίαση, οι αναιρεσείοντες, στηριζόμενοι στους εσωτερικούς κανόνες του Κοινοβουλίου, βάλλουν κατά της διατήρησης σε ισχύ του δυναμικού συστήματος μετά τη θέση σε ισχύ του καθεστώτος των βουλευτών και υποστηρίζουν ότι το σύστημα αυτό θίγει τα κεκτημένα δικαιώματα λήψης συντάξεως γήρατος.
67
Επομένως, με την αιτίαση αυτή, οι αναιρεσείοντες αμφισβητούν, κατ’ ουσίαν, την ορθότητα της ερμηνείας των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου σύμφωνα με την οποία το εν λόγω θεσμικό όργανο είναι υποχρεωμένο να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
68
Το ίδιο ισχύει όσον αφορά τη δεύτερη αιτίαση, κατά το μέρος που οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν με αυτήν ότι η εφαρμογή των νέων κανόνων υπολογισμού του ποσού της συντάξεώς τους δεν είναι σύμφωνη ούτε με την αρχή της ασφάλειας δικαίου, στο μέτρο που οι νέοι αυτοί κανόνες θίγουν τα κεκτημένα δικαιώματα λήψεως συντάξεως, ούτε με την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, δεδομένου ότι η αρχή αυτή αντιτίθεται σε οποιαδήποτε μείωση του ποσού της συντάξεως το οποίο οι αναιρεσείοντες έπρεπε να μπορούν να αξιώσουν εντασσόμενοι εκουσίως στο συνταξιοδοτικό σύστημα που θεσπίστηκε με το άρθρο 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ.
69
Αντιθέτως, κατά το μέρος που, με τη δεύτερη αιτίαση, οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στο Γενικό Δικαστήριο ότι δεν έλαβε υπόψη, πρώτον, ότι το Κοινοβούλιο τους ενημέρωσε καθυστερημένα για την πιθανή εφαρμογή της αποφάσεως 14/2018, δεύτερον, ότι η απόφαση αυτή δεν μνημονεύει τους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και, τρίτον, ότι η Βουλή και η Γερουσία έδωσαν διαβεβαιώσεις για το αμετάβλητο του συνταξιοδοτικού δικαιώματος των αναιρεσειόντων, δεν βάλλουν, ούτε καν εμμέσως, κατά σημείων του σκεπτικού της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως τα οποία αποτελούν την αναγκαία βάση της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου να επιβεβαιώσει την ορθότητα της ερμηνείας των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου σύμφωνα με την οποία το εν λόγω θεσμικό όργανο είναι υποχρεωμένο να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
70
Όσον αφορά την τρίτη αιτίαση, κατά το μέρος που οι αναιρεσείοντες προσάπτουν με αυτή στο Γενικό Δικαστήριο ότι δεν εκτίμησε τη συμβατότητα των επίδικων αποφάσεων με το δικαίωμα ιδιοκτησίας το οποίο κατοχυρώνεται στον Χάρτη υπό το πρίσμα ενός σκοπού αναγνωριζόμενου από το δίκαιο της Ένωσης, αλλά υπό το πρίσμα του σκοπού που επιδιώκεται με την απόφαση 14/2018, αμφισβητούν, κατ’ ουσίαν, τη συμβατότητα με το δίκαιο της Ένωσης της ερμηνείας των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου σύμφωνα με την οποία το εν λόγω θεσμικό όργανο είναι υποχρεωμένο να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
71
Αντιθέτως, οι αναιρεσείοντες δεν αμφισβητούν την ορθότητα της ερμηνείας των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου, κατά το μέρος που προσάπτουν στο Γενικό Δικαστήριο, πρώτον, ότι δεν διευκρίνισε το όριο πέραν του οποίου η τροποποίηση του ποσού της συντάξεως γήρατος δεν σέβεται πλέον το βασικό περιεχόμενο του δικαιώματος ιδιοκτησίας και συνεπάγεται προσβολή του συνταξιοδοτικού δικαιώματος αυτού καθεαυτό, δεύτερον, ότι εσφαλμένως έκρινε ότι ο σκοπός τον οποίο επικαλείται το Κοινοβούλιο για να δικαιολογήσει την προσβολή του δικαιώματος αυτού από τις επίδικες αποφάσεις μνημονεύεται ρητώς στο προοίμιο της αποφάσεως 14/2018 και, τρίτον, ότι παρερμήνευσε τη μέθοδο υπολογισμού των συντάξεων την οποία προβλέπει η απόφαση 14/2018.
72
Όσον αφορά την τέταρτη αιτίαση, με την οποία προβάλλεται παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας, επισημαίνεται ότι οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν με αυτήν ότι η απόφαση 14/2018 δεν είναι σύμφωνη προς την αρχή αυτή λόγω, πρώτον, της μεθόδου υπολογισμού των συντάξεων που προβλέπεται στην εν λόγω απόφαση, δεύτερον, του αποτελέσματος το οποίο έχει η μέθοδος αυτή στην κατάσταση των αναιρεσειόντων και, τρίτον, του ιστορικού πλαισίου στο οποίο εντάσσεται η εν λόγω απόφαση. Επομένως, με την αιτίαση αυτή, οι αναιρεσείοντες δεν αμφισβητούν, ούτε καν εμμέσως, την ορθότητα της ερμηνείας των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου σύμφωνα με την οποία το εν λόγω θεσμικό όργανο είναι υποχρεωμένο να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
73
Επομένως, οι τέσσερις πρώτοι λόγοι αναιρέσεως πρέπει να εξετασθούν μόνον κατά το μέρος που, με αυτούς, οι αναιρεσείοντες βάλλουν κατά της ερμηνείας των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου σύμφωνα με την οποία το εν λόγω θεσμικό όργανο είναι υποχρεωμένο να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, για τον λόγο ότι μια τέτοια ερμηνεία, πρώτον, δεν απορρέει από τους κανόνες αυτούς, δεύτερον, δεν είναι σύμφωνη με τις αρχές της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και, τρίτον, δεν συνάδει με το δικαίωμα ιδιοκτησίας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 17 του Χάρτη.
β)
Επί της ουσίας
1) Επί της προβαλλομένης παραβάσεως των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου
74
Οι αναιρεσείοντες προσάπτουν, κατ’ ουσίαν, στο Γενικό Δικαστήριο ότι εσφαλμένως έκρινε, στη σκέψη 99 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι το Κοινοβούλιο μπορούσε νομίμως να στηριχθεί στους εσωτερικούς του κανόνες για να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
75
Επισημαίνεται, κατ’ αρχάς, ότι, κατά το άρθρο 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος ΙΙΙ των ρυθμίσεων ΕΑΒ, «[τ]ο ύψος και οι όροι της προσωρινής συντάξεως είναι ταυτόσημοι με αυτούς που ισχύουν για τη σύνταξη Μελών της Κάτω Βουλής του κράτους μέλους για το οποίο εξελέγη ο βουλευτής του Ε.Κ.».
76
Όπως επισήμανε, κατ’ ουσίαν, το Γενικό Δικαστήριο με τη σκέψη 86 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, από τη φράση «[τ]ο ύψος και οι όροι της προσωρινής συντάξεως είναι ταυτόσημοι» προκύπτει ότι το Κοινοβούλιο είναι υποχρεωμένο να εφαρμόσει στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τους κανόνες υπολογισμού των συντάξεων, όπως αυτοί εφαρμόζονται στα μέλη του κοινοβουλίου του κράτους μέλους στο οποίο εξελέγησαν οι πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Με άλλα λόγια, το θεσμικό αυτό όργανο είναι υποχρεωμένο να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
77
Η ερμηνεία αυτή του άρθρου 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ είναι σύμφωνη με τον σκοπό που επιδιώκει η ως άνω διάταξη, όπως αυτός απορρέει από το άρθρο 1, παράγραφος 2, του παραρτήματος ΙΙΙ.
78
Πράγματι, η τελευταία αυτή διάταξη προβλέπει ότι μπορούν να λάβουν τη σύνταξη που προβλέπεται στο άρθρο 2, παράγραφος 1, του εν λόγω παραρτήματος μόνον οι πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ως προς τους οποίους το συνταξιοδοτικό σύστημα του κράτους μέλους στο οποίο εξελέγησαν δεν προβλέπει καθεστώς συντάξεως ή ως προς τους οποίους το ύψος και/ή ο τρόπος υπολογισμού της συντάξεως την οποία μπορούν να αξιώσουν δεν ταυτίζονται με τα ισχύοντα για τα μέλη του εθνικού κοινοβουλίου.
79
Συνεπώς, το άρθρο 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ έχει κυρίως ως σκοπό να παράσχει στους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που βρίσκονται στην κατάσταση του άρθρου 1, παράγραφος 2, του παραρτήματος αυτού τη δυνατότητα να τύχουν της ίδιας μεταχειρίσεως με τους βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου των οποίων το εθνικό συνταξιοδοτικό σύστημα προέβλεπε σύνταξη γήρατος της οποίας το ύψος και/ή ο τρόπος υπολογισμού ήταν πανομοιότυπα με εκείνα που ίσχυαν για τα μέλη του εθνικού κοινοβουλίου τους.
80
Επομένως, η ερμηνεία της διατάξεως αυτής υπό την έννοια ότι επιβάλλει στο Κοινοβούλιο να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχει ως συνέπεια την υπαγωγή τους, κατά τον ίδιο τρόπο με αυτούς τους άλλους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στις τροποποιήσεις που επέρχονται στους κανόνες υπολογισμού του ποσού των συντάξεων των μελών του εθνικού κοινοβουλίου τους.
81
Επιπλέον, το συνταξιοδοτικό σύστημα που θεσπίστηκε με το άρθρο 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ διατηρήθηκε σε ισχύ, δυνάμει των μέτρων εφαρμογής, μετά τη θέση σε ισχύ του καθεστώτος των βουλευτών, όσον αφορά τους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου οι οποίοι είχαν αρχίσει να εισπράττουν σύνταξη γήρατος βάσει του συστήματος αυτού πριν από την εν λόγω θέση σε ισχύ.
82
Το άρθρο 74 των μέτρων εφαρμογής προβλέπει, αφενός, ότι οι ρυθμίσεις ΕΑΒ παύουν να ισχύουν κατά την ημερομηνία θέσεως σε ισχύ του καθεστώτος των βουλευτών, αλλά επίσης, αφετέρου, ότι η κατάργηση αυτή τελεί υπό την επιφύλαξη των μεταβατικών διατάξεων που προβλέπονται στον τίτλο IV των μέτρων αυτών, ιδίως δε του άρθρου 75 των εν λόγω μέτρων.
83
Σύμφωνα με το άρθρο 75, παράγραφος 1, των μέτρων εφαρμογής, οι συντάξεις γήρατος που χορηγούνται βάσει του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ εξακολουθούν να καταβάλλονται, κατ’ εφαρμογήν του παραρτήματος αυτού, στα πρόσωπα που λάμβαναν τις παροχές αυτές πριν από την ημερομηνία θέσεως σε ισχύ του καθεστώτος των βουλευτών.
84
Όπως επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο με τη σκέψη 88 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, από το γράμμα της διατάξεως αυτής και ειδικότερα από τον επιτακτικό χαρακτήρα της φράσης «εξακολουθούν να καταβάλλονται, κατ’ εφαρμογήν [του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ]», καθώς και από τη χρήση του ενεστώτα οριστικής στη διατύπωση αυτή, πρέπει να συναχθεί ότι το δυναμικό σύστημα εξακολουθεί να έχει εφαρμογή στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μετά τη θέση σε ισχύ του καθεστώτος των βουλευτών.
85
Ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο ουδόλως υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες, διαπιστώνοντας, στη σκέψη 81 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι διατάξεις του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ δεν καταργήθηκαν κατόπιν της θέσεως σε ισχύ του καθεστώτος των βουλευτών.
86
Η ερμηνεία του άρθρου 75, παράγραφος 1, των μέτρων εφαρμογής σύμφωνα με την οποία το δυναμικό σύστημα εξακολουθεί να έχει εφαρμογή στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μετά τη θέση σε ισχύ του καθεστώτος των βουλευτών δεν ανατρέπεται, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες, ούτε από την παράγραφο 2 της διατάξεως αυτής, ούτε από την αιτιολογική σκέψη 7 των μέτρων εφαρμογής, ούτε από το άρθρο 28 του καθεστώτος των βουλευτών.
87
Όσον αφορά, κατ’ αρχάς, το άρθρο 75, παράγραφος 2, πρώτη περίοδος, των μέτρων εφαρμογής, το άρθρο αυτό προβλέπει ότι «[τ]α δικαιώματα σε σύνταξη αρχαιότητας που είχαν αποκτηθεί έως την ημέρα έναρξης ισχύος του καθεστώτος [των βουλευτών] κατ’ εφαρμογή του […] παραρτήματος III [των ρυθμίσεων ΕΑΒ] διατηρούνται».
88
Από τη διάταξη αυτή δεν μπορεί όμως να συναχθεί καμία εγγύηση, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες, ούτε ως προς την καταβολή συντάξεως γήρατος υπολογιζόμενης βάσει των κανόνων υπολογισμού των εθνικών συντάξεων οι οποίοι ίσχυαν κατά την ημερομηνία θέσεως σε ισχύ του καθεστώτος των βουλευτών ούτε ως προς ένα σταθερό και αμετάβλητο ποσό συντάξεως κατά το χρονικό σημείο της εντάξεως στο συνταξιοδοτικό σύστημα που θεσπίστηκε με το άρθρο 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ.
89
Το Γενικό Δικαστήριο ορθώς επισήμανε, με τη σκέψη 146 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι το καθεστώς των βουλευτών και τα μέτρα εφαρμογής θέσπισαν δύο διαδοχικά συνταξιοδοτικά συστήματα από τα οποία απορρέουν δύο είδη συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, ήτοι, αφενός, τα δικαιώματα συντάξεως γήρατος που αποκτήθηκαν έως τις 14 Ιουλίου 2009, ημερομηνία θέσεως σε ισχύ του εν λόγω καθεστώτος, βάσει των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου, και, αφετέρου, τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα που αποκτήθηκαν από την ημερομηνία αυτή και μετά, βάσει του άρθρου 49 των μέτρων εφαρμογής.
90
Στο πλαίσιο αυτό, το άρθρο 75, παράγραφος 1, των μέτρων εφαρμογής έχει εφαρμογή, όπως διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 92 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μεταξύ των οποίων ορισμένοι από τους προσφεύγοντες-ενάγοντες, οι οποίοι κατέβαλαν στον προϋπολογισμό της Ένωσης εισφορές δυνάμει του άρθρου 2, παράγραφος 2, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ και είχαν αρχίσει να λαμβάνουν σύνταξη γήρατος πριν από τη θέση σε ισχύ του καθεστώτος των βουλευτών, ενώ το άρθρο 75, παράγραφος 2, των μέτρων εφαρμογής εφαρμόζεται στους βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου οι οποίοι, μολονότι κατέβαλαν και αυτοί τέτοιες εισφορές, δεν είχαν ακόμη αρχίσει να λαμβάνουν σύνταξη γήρατος κατά την ημερομηνία θέσεως σε ισχύ του καθεστώτος των βουλευτών.
91
Πράγματι, κατά τη δεύτερη περίοδο του άρθρου 75 παράγραφος 2, των μέτρων εφαρμογής, «[τ]α πρόσωπα που απέκτησαν δικαιώματα κατ’ εφαρμογή του […] παραρτήματος III [των ρυθμίσεων ΕΑΒ] δικαιούνται σύνταξη υπολογιζόμενη βάσει των αποκτηθέντων δικαιωμάτων τους κατ’ εφαρμογή του [παραρτήματος αυτού], εφόσον πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις που προβλέπει η εθνική νομοθεσία του οικείου κράτους μέλους και έχουν υποβάλει την αίτηση του άρθρου 3 παράγραφος 2 του προαναφερθέντος παραρτήματος III».
92
Στο μέτρο που το άρθρο 75, παράγραφος 2, δεύτερη περίοδος, των μέτρων εφαρμογής προβλέπει προϋποθέσεις τις οποίες πρέπει να πληρούν οι πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προκειμένου να λάβουν σύνταξη υπολογιζόμενη βάσει των κεκτημένων δικαιωμάτων τους κατ’ εφαρμογήν του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ, η διάταξη αυτή δεν έχει εφαρμογή στους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου οι οποίοι άρχισαν να λαμβάνουν σύνταξη κατ’ εφαρμογήν του παραρτήματος αυτού πριν από τη θέση σε ισχύ του καθεστώτος των βουλευτών, όπως οι αναιρεσείοντες.
93
Εξάλλου, κατά το μέρος που η δεύτερη περίοδος του άρθρου 75, παράγραφος 2, των μέτρων εφαρμογής προβλέπει ότι οι ενδιαφερόμενοι πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου λαμβάνουν σύνταξη γήρατος κατ’ εφαρμογήν του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ βάσει κεκτημένων δικαιωμάτων, η έννοια των «δικαιωμάτων σε σύνταξη αρχαιότητας που είχαν αποκτηθεί», κατά το εν λόγω άρθρο 75, παράγραφος 2, πρέπει να νοηθεί, όπως ορθώς υπογράμμισε κατ’ ουσίαν το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 91 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ως αφορώσα τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα τα οποία απορρέουν από τις ατομικές εισφορές που κατέβαλε καθένας από τους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τα οποία αποτελούν τη βάση υπολογισμού της συντάξεως γήρατος που τους καταβάλλεται δυνάμει του άρθρου 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ. Επομένως, η έννοια αυτή δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως αφορώσα υποτιθέμενο δικαίωμα εισπράξεως σταθερού και αμετάβλητου ποσού συντάξεως γήρατος το οποίο υπολογίζεται βάσει των εθνικών κανόνων που ίσχυαν κατά τον χρόνο θέσεως σε ισχύ του καθεστώτος των βουλευτών ή κατά την ένταξη στο συνταξιοδοτικό σύστημα το οποίο θεσπίζει η διάταξη αυτή.
94
Όσον αφορά, περαιτέρω, την αιτιολογική σκέψη 7 των μέτρων εφαρμογής, αυτή αναφέρει, αφενός, ότι «όσοι λαμβάνουν ορισμένες παροχές βάσει των ρυθμίσεων ΕΑΒ [πρέπει να μπορούν να] συνεχίσουν να τις λαμβάνουν μετά την κατάργηση των ρυθμίσεων αυτών, σύμφωνα με την αρχή της [προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης]» και, αφετέρου, ότι «[ε]νδείκνυται επίσης να εξασφαλισθεί ο σεβασμός των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων που αποκτήθηκαν βάσει των ρυθμίσεων ΕΑΒ πριν από την έναρξη ισχύος του καθεστώτος [των βουλευτών]».
95
Από την εν λόγω αιτιολογική σκέψη προκύπτει ότι αυτή διευκρινίζει ότι οι παροχές που χορηγούνται δυνάμει της ως άνω ρυθμίσεως εξακολουθούν να καταβάλλονται, χωρίς να μπορεί να συναχθεί εξ αυτού ότι η ανωτέρω ρύθμιση παύει να εφαρμόζεται μετά την εν λόγω ημερομηνία.
96
Συνεπώς, η έννοια των «συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων που αποκτήθηκαν» έχει το ίδιο περιεχόμενο στην αιτιολογική σκέψη 7 με εκείνο που έχει στο άρθρο 75, παράγραφος 2, των μέτρων εφαρμογής, όπως διευκρινίστηκε στη σκέψη 93 της παρούσας αποφάσεως.
97
Σε αυτό το πλαίσιο εξετάσεως των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο διαπιστώνοντας, στη σκέψη 90 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι εσωτερικοί κανόνες του Κοινοβουλίου δεν θίγουν τα κεκτημένα συνταξιοδοτικά δικαιώματα.
98
Όσον αφορά, τέλος, το άρθρο 28 του καθεστώτος των βουλευτών, όπως ορθώς επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 93 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η διάταξη αυτή εφαρμόζεται στα συνταξιοδοτικά δικαιώματα που απέκτησαν οι πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όχι δυνάμει του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ, αλλά δυνάμει εθνικών συνταξιοδοτικών συστημάτων. Αυτή καθεαυτήν η εν λόγω διάταξη δεν ασκεί επιρροή, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες, στην ερμηνεία του άρθρου 75, παράγραφος 1, των μέτρων εφαρμογής.
99
Ως εκ τούτου, τόσο από το γράμμα των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου όσο και από το πλαίσιο στο οποίο αυτοί εντάσσονται και από τον σκοπό τον οποίο επιδιώκουν προκύπτει ότι, στη σκέψη 99 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο ουδόλως υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι το Κοινοβούλιο ορθώς στηρίχθηκε στους εσωτερικούς του κανόνες για να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
2) Επί της προβαλλόμενης παραβιάσεως των αρχών της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της ασφάλειας δικαίου καθώς και επί της προβαλλόμενης προσβολής του δικαιώματος ιδιοκτησίας το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 17 του Χάρτη
100
Οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι η ερμηνεία των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο αντιβαίνει στις αρχές της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της ασφάλειας δικαίου καθώς και στο δικαίωμα ιδιοκτησίας το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 17 του Χάρτη.
101
Σύμφωνα με γενική ερμηνευτική αρχή, μια πράξη της Ένωσης πρέπει να ερμηνεύεται, στο μέτρο του δυνατού, κατά τρόπο που να μη θίγει το κύρος της και να συνάδει με το σύνολο του πρωτογενούς δικαίου και, ιδίως, με τις διατάξεις του Χάρτη. Ως εκ τούτου, όταν πράξη του παράγωγου δικαίου της Ένωσης επιδέχεται περισσότερες από μία ερμηνείες, πρέπει να προτιμάται η ερμηνεία που καθιστά τη διάταξη σύμφωνη με το πρωτογενές δίκαιο, και όχι εκείνη η οποία θα συνεπαγόταν το ασυμβίβαστό της με αυτό (απόφαση της 21ης Ιουνίου 2022, Ligue des droits humains, C‑817/19, EU:C:2022:491, σκέψη 86 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
102
Όσον αφορά, κατ’ αρχάς, την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι το γεγονός ότι εντάχθηκαν στο συνταξιοδοτικό σύστημα που θεσπίστηκε με το άρθρο 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ τούς εγγυάται, δυνάμει της αρχής αυτής, ότι το ποσό της συντάξεώς τους γήρατος θα υπολογιστεί σύμφωνα με τον τρόπο που ίσχυε κατά τον χρόνο της εντάξεώς τους στο σύστημα αυτό.
103
Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, ουδείς δύναται να επικαλεστεί λυσιτελώς παραβίαση της εν λόγω αρχής ελλείψει συγκεκριμένων διαβεβαιώσεων εκ μέρους της Διοικήσεως. Επομένως, η δυνατότητα επίκλησης της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης παρέχεται σε κάθε πρόσωπο στο οποίο ένα θεσμικό όργανο δημιούργησε βάσιμες προσδοκίες. Αποτελούν διαβεβαιώσεις ικανές να δημιουργήσουν τέτοιες προσδοκίες οι ακριβείς, ανεπιφύλακτες και συγκλίνουσες πληροφορίες που προέρχονται από αρμόδιες και αξιόπιστες πηγές, όποια και αν είναι η μορφή υπό την οποία γνωστοποιούνται (πρβλ. απόφαση της 23ης Ιανουαρίου 2019, Deza κατά ECHA, C‑419/17 P, EU:C:2019:52, σκέψεις 69 και 70 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
104
Αντιθέτως, όταν ένα πρόσωπο συνετό και ενημερωμένο είναι σε θέση να προβλέψει τη θέσπιση μέτρου της Ένωσης ικανού να βλάψει τα συμφέροντά του, δεν μπορεί να επικαλεστεί την αρχή αυτή μετά τη λήψη ενός τέτοιου μέτρου (πρβλ. απόφαση της 23ης Ιανουαρίου 2019, Deza κατά ECHA, C‑419/17 P, EU:C:2019:52, σκέψη 71 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
105
Το γεγονός ότι οι αναιρεσείοντες εντάχθηκαν στο συνταξιοδοτικό σύστημα που θεσπίστηκε με το άρθρο 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ δεν τους παρείχε παρά ταύτα το δικαίωμα να λάβουν ένα προβλέψιμο, σταθερό και αμετάβλητο ποσό συντάξεως γήρατος κατά το χρονικό σημείο της εντάξεώς τους στο σύστημα αυτό. Πράγματι, όπως ορθώς έκρινε το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 211 και 212 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η μόνη ακριβής και ανεπιφύλακτη διαβεβαίωση την οποία ήταν σε θέση να τους παράσχει το Κοινοβούλιο ήταν η διαβεβαίωση ότι, κατ’ εφαρμογήν των εσωτερικών του κανόνων, θα λάμβαναν σύνταξη γήρατος της οποίας το ύψος και οι όροι θα ήταν πανομοιότυπα με εκείνα που ίσχυαν για τα μέλη του κοινοβουλίου του κράτους μέλους στο οποίο εξελέγησαν, σύμφωνα με το δυναμικό σύστημα.
106
Επομένως, η ερμηνεία των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου κατά την οποία το εν λόγω θεσμικό όργανο είναι υποχρεωμένο να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι σύμφωνη με την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης.
107
Όσον αφορά, στη συνέχεια, το δικαίωμα ιδιοκτησίας, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας, στη σκέψη 171 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι στο πλαίσιο της εκτίμησης του επιδιωκόμενου με τις επίδικες αποφάσεις σκοπού γενικού συμφέροντος δεν μπορούσε να μη λάβει υπόψη τους σκοπούς που υπαγόρευσαν την έκδοση της αποφάσεως 14/2018.
108
Πρέπει να υπομνησθεί ότι, στη σκέψη 163 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι, ακόμη και αν οι επίδικες αποφάσεις δεν συνεπάγονται πλήρη στέρηση των συντάξεων των αναιρεσειόντων, μειώνουν ωστόσο το ποσό τους, περιορίζοντας έτσι το δικαίωμά τους ιδιοκτησίας.
109
Στη συνέχεια, στις σκέψεις 164 έως 179 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε αν ο περιορισμός αυτός πληρούσε τις απαιτήσεις του άρθρου 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, οι οποίες υπομνήσθηκαν στη σκέψη 157 της αποφάσεως αυτής. Συναφώς, στη σκέψη 171 της εν λόγω αποφάσεως το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η εκτίμηση του επιδιωκόμενου με τις επίδικες αποφάσεις σκοπού γενικού συμφέροντος δεν μπορούσε να διενεργηθεί χωρίς να ληφθούν υπόψη οι σκοποί που υπαγόρευσαν την έκδοση της αποφάσεως 14/2018. Στο μέτρο αυτό, το Γενικό Δικαστήριο, αφού εξέτασε, στις σκέψεις 172 έως 178 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, αν οι επίδικες αποφάσεις συμβιβάζονται με το δικαίωμα ιδιοκτησίας, έκρινε, στη σκέψη 180 της αποφάσεως αυτής, λαμβάνοντας υπόψη τους εν λόγω σκοπούς, ότι η αιτίαση περί προσβολής του δικαιώματος ιδιοκτησίας έπρεπε να απορριφθεί.
110
Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, το περιεχόμενο του δικαιώματος αυτού πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 52, παράγραφος 3, του Χάρτη, να καθορίζεται λαμβανομένου υπόψη του άρθρου 1 του πρώτου πρόσθετου πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών που υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950, στο οποίο κατοχυρώνεται το εν λόγω δικαίωμα. (πρβλ. απόφαση της 13ης Ιουνίου 2017, Florescu κ.λπ., C‑258/14, EU:C:2017:448, σκέψη 49).
111
Από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου προκύπτει ότι τα δικαιώματα που απορρέουν από την καταβολή εισφορών σε σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως συνιστούν περιουσιακά δικαιώματα για τους σκοπούς του εν λόγω άρθρου 1 (απόφαση της 13ης Ιουνίου 2017, Florescu κ.λπ., C‑258/14, EU:C:2017:448, σκέψη 50).
112
Επιπλέον, μείωση του ποσού συντάξεως γήρατος η οποία είναι ικανή να επηρεάσει την ποιότητα ζωής του ενδιαφερομένου συνιστά περιορισμό του δικαιώματός του ιδιοκτησίας (πρβλ. απόφαση του ΕΔΔΑ της 1ης Σεπτεμβρίου 2015, Da Silva Carvalho Rico κατά Πορτογαλίας, CE:ECHR:2015:0901DEC001334114, § 33).
113
Στο μέτρο που η ερμηνεία των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου σύμφωνα με την οποία το εν λόγω θεσμικό όργανο είναι υποχρεωμένο να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι ικανή να συνεπάγεται μείωση του ποσού της συντάξεώς τους, η ερμηνεία αυτή μπορεί να συνεπάγεται περιορισμό του δικαιώματος ιδιοκτησίας το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 17 του Χάρτη.
114
Το δικαίωμα ιδιοκτησίας δεν είναι όμως απόλυτο και η άσκησή του μπορεί, επομένως, να υπόκειται σε περιορισμούς, υπό την προϋπόθεση, μεταξύ άλλων, ότι οι περιορισμοί αυτοί δικαιολογούνται από σκοπούς γενικού συμφέροντος τους οποίους επιδιώκει η Ένωση (πρβλ. απόφαση της 13ης Ιουνίου 2017, Florescu κ.λπ., C‑258/14, EU:C:2017:448, σκέψη 51 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
115
Πράγματι, κατά το άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, κάθε περιορισμός του δικαιώματος ιδιοκτησίας το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 17 του Χάρτη είναι σύμφωνος με την τελευταία αυτή διάταξη εφόσον προβλέπεται από τον νόμο, σέβεται το βασικό περιεχόμενο του δικαιώματος ιδιοκτησίας και, τηρουμένης της αρχής της αναλογικότητας, είναι αναγκαίος και ανταποκρίνεται πραγματικά σε σκοπούς γενικού συμφέροντος αναγνωριζόμενους από την Ένωση ή στην ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών των τρίτων.
116
Συναφώς, υπενθυμίζεται, κατά πρώτον, ότι η απαίτηση κατά την οποία κάθε περιορισμός στην άσκηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων πρέπει να προβλέπεται από τον νόμο συνεπάγεται ότι η πράξη που επιτρέπει την επέμβαση στα εν λόγω δικαιώματα πρέπει να καθορίζει η ίδια την έκταση του περιορισμού της άσκησης του αντίστοιχου δικαιώματος, διευκρινιζομένου, αφενός, ότι η ως άνω απαίτηση δεν αποκλείει το ενδεχόμενο ο επίμαχος περιορισμός να τίθεται με αρκούντως ευρεία διατύπωση ώστε να μπορεί να προσαρμόζεται σε διαφορετικές περιπτώσεις καθώς και στις μεταβολές καταστάσεως και, αφετέρου, ότι το Δικαστήριο δύναται, εφόσον συντρέχει περίπτωση, να προσδιορίσει ερμηνευτικώς το συγκεκριμένο περιεχόμενο του περιορισμού με γνώμονα τόσο το ίδιο το γράμμα της επίμαχης ρύθμισης της Ένωσης όσο και την όλη οικονομία της και τους σκοπούς τους οποίους επιδιώκει, όπως ερμηνεύονται υπό το πρίσμα των θεμελιωδών δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στον Χάρτη (απόφαση της 21ης Ιουνίου 2022, Ligue des droits humains, C‑817/19, EU:C:2022:491, σκέψη 114 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
117
Όπως επισημαίνεται στη σκέψη 99 της παρούσας αποφάσεως, τόσο από το γράμμα όσο και από το πλαίσιο και τον σκοπό των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου, οι οποίοι έχουν γενική ισχύ έναντι των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και, ως εκ τούτου, μπορεί να θεωρηθεί ότι, στο εσωτερικό του θεσμικού οργάνου, ισοδυναμούν με «νόμο», κατά την έννοια του άρθρου 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, προκύπτει [βλ., κατ’ αναλογίαν, γνωμοδότηση 1/15 (Συμφωνία PNR ΕΕ-Καναδά), της 26ης Ιουλίου 2017, EU:C:2017:592, σκέψεις 145 και 146] ότι το εν λόγω θεσμικό όργανο είναι υποχρεωμένο να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
118
Κατά δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο, ως δικαστήριο της ουσίας, δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο διαπιστώνοντας, στις σκέψεις 160 και 179 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι νυν αναιρεσείοντες δεν προσκόμισαν συγκεκριμένα στοιχεία ικανά να αποδείξουν ότι η μείωση του ποσού των συντάξεών τους προσέβαλε το βασικό περιεχόμενο του δικαιώματός τους ιδιοκτησίας ή έπρεπε να χαρακτηριστεί δυσανάλογη.
119
Όσον αφορά, κατά τρίτον, το ζήτημα αν το δυναμικό σύστημα και οι μειώσεις των ποσών των συντάξεων που μπορούν να προκύψουν από αυτό είναι αναγκαία και ανταποκρίνονται πραγματικά σε έναν ή σε περισσότερους σκοπούς γενικού συμφέροντος αναγνωριζόμενους από την Ένωση, διαπιστώνεται ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, στη σκέψη 171 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, κρίνοντας ότι, λαμβανομένου υπόψη του άρθρου 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ, η έκδοση των επίδικων αποφάσεων ήταν κατ’ ανάγκην αποτέλεσμα των επιλογών των αρμόδιων ιταλικών αρχών και ότι, ως εκ τούτου «κατά την εκτίμηση του επιδιωκόμενου [από τις επίδικες αποφάσεις] σκοπού γενικού συμφέροντος [έπρεπε] να ληφθούν υπόψη οι σκοποί που οδήγησαν στην έκδοση της αποφάσεως […] 14/2018».
120
Πράγματι, οι σκοποί που επιδιώκονται με την απόφαση 14/2018, η οποία έχει εφαρμογή στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου βάσει του δυναμικού συστήματος, είναι αμιγώς εθνικής φύσεως. Επομένως, οι εν λόγω σκοποί δεν μπορούν, αυτοί καθεαυτούς, να δικαιολογήσουν μείωση του ποσού των συντάξεων γήρατος, δεδομένου ότι τα ποσά αυτά καταβάλλονται στο πλαίσιο συνταξιοδοτικού συστήματος θεσπισθέντος όχι δυνάμει του εθνικού δικαίου, αλλά δυνάμει του δικαίου της Ένωσης και βαρύνουν τον προϋπολογισμό της Ένωσης.
121
Ως εκ τούτου, επίσης εσφαλμένως, στις σκέψεις 172 έως 178 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο έλαβε υπόψη τους σκοπούς που επιδιώκονται με την εν λόγω εθνική απόφαση προκειμένου να εξετάσει αν η προσβολή του δικαιώματος ιδιοκτησίας των νυν αναιρεσειόντων την οποία συνεπάγονται οι επίδικες αποφάσεις ήταν δικαιολογημένη.
122
Πρέπει, εντούτοις, να υπομνησθεί ότι, εάν το σκεπτικό αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου ενέχει παραβίαση του δικαίου της Ένωσης, αλλά το διατακτικό της είναι ορθό για άλλους νομικούς λόγους, η παραβίαση αυτή δεν μπορεί επιφέρει την αναίρεση της οικείας αποφάσεως, πρέπει δε να γίνει αντικατάσταση αιτιολογίας και να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως (απόφαση της 14ης Δεκεμβρίου 2023, Επιτροπή κατά Amazon.com κ.λπ., C‑457/21 P, EU:C:2023:985, σκέψη 51 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
123
Επομένως, πρέπει να εξακριβωθεί αν η απόρριψη της αιτιάσεως περί προσβολής του δικαιώματος ιδιοκτησίας το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 17 του Χάρτη είναι ορθή για νομικούς λόγους διαφορετικούς από εκείνους που ενέχουν την πλάνη που διαπιστώθηκε στις σκέψεις 119 και 121 της παρούσας αποφάσεως.
124
Συναφώς, επισημαίνεται ότι η εφαρμογή του δυναμικού συστήματος στους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου οι οποίοι τελούν στην κατάσταση που περιγράφεται στο άρθρο 1, παράγραφος 2, του παραρτήματος ΙΙΙ των ρυθμίσεων ΕΑΒ επιδιώκει σκοπό γενικού συμφέροντος αναγνωριζόμενο από την Ένωση, στο μέτρο που αποσκοπεί, όπως προκύπτει από τη σκέψη 79 της παρούσας αποφάσεως, να τυγχάνουν της ίδιας μεταχειρίσεως, αφενός, οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που είτε δεν υπάγονταν σε συνταξιοδοτικό σύστημα στο κράτος μέλος στο οποίο εξελέγησαν είτε υπάγονταν σε συνταξιοδοτικό σύστημα στο πλαίσιο του οποίου το ύψος και/ή ο τρόπος υπολογισμού της συντάξεως δεν ήταν πανομοιότυπα με εκείνα που ισχύουν για τους βουλευτές του εθνικού κοινοβουλίου και, αφετέρου, οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου των οποίων το εθνικό συνταξιοδοτικό σύστημα προέβλεπε τέτοιο ύψος και/ή τρόπο υπολογισμού της συντάξεως πανομοιότυπα με εκείνα που ισχύουν για τους βουλευτές του εθνικού κοινοβουλίου.
125
Η εφαρμογή του δυναμικού συστήματος στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ανταποκρίνεται πράγματι στον ως άνω σκοπό της ίσης μεταχειρίσεως, δεδομένου ότι έχει ως αποτέλεσμα ότι οι δύο κατηγορίες βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που μνημονεύονται στην προηγούμενη σκέψη υπόκεινται, ανά πάσα στιγμή, στους εθνικούς κανόνες περί υπολογισμού των συντάξεων γήρατος των μελών του κοινοβουλίου του οικείου κράτους μέλους.
126
Η εφαρμογή αυτή ήταν, εξάλλου, αναγκαία για την επίτευξη του εν λόγω σκοπού, δεδομένου ότι μόνον η ευθυγράμμιση του ύψους και/ή του τρόπου υπολογισμού της συντάξεως όπως η προβλεπόμενη στο άρθρο 2, παράγραφος 1, του παραρτήματος III των ρυθμίσεων ΕΑΒ, σε συνδυασμό με το άρθρο 1, παράγραφος 2, του παραρτήματος αυτού, μπορεί να συνεπάγεται την ίση μεταχείριση μεταξύ των εν λόγω κατηγοριών βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
127
Επομένως, παρά την πλάνη περί το δίκαιο που διαπιστώθηκε στις σκέψεις 119 και 121 της παρούσας αποφάσεως, η απόρριψη της αιτιάσεως με την οποία προβάλλεται προσβολή του δικαιώματος ιδιοκτησίας το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 17 του Χάρτη είναι ορθή, δεδομένου ότι ο επίμαχος περιορισμός του δικαιώματος ιδιοκτησίας πληροί το σύνολο των προϋποθέσεων του άρθρου 52, παράγραφος 1, του Χάρτη.
128
Όσον αφορά, τέλος, την αρχή της ασφάλειας δικαίου, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι η διάκριση μεταξύ «κεκτημένων συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων» και «ποσών των συντάξεων» στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο καταλήγει στο εσφαλμένο συμπέρασμα ότι το δυναμικό σύστημα είναι σύμφωνο με την αρχή αυτή.
129
Στο πλαίσιο της εξετάσεως της συμβατότητας των επίδικων αποφάσεων με την αρχή της ασφάλειας δικαίου, το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε, στη σκέψη 196 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι ήδη από τις σκέψεις 81 έως 97 της αποφάσεως αυτής προέκυπτε ότι τα «κεκτημένα συνταξιοδοτικά δικαιώματα» έπρεπε να διακριθούν από τα «ποσά των συντάξεων». Το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, συναφώς, ότι, μολονότι τα «συνταξιοδοτικά δικαιώματα» είναι οριστικά κεκτημένα και δεν μπορούν να τροποποιηθούν και μολονότι οι συντάξεις γήρατος εξακολουθούν να καταβάλλονται, τίποτε δεν εμποδίζει την αναπροσαρμογή των ποσών των συντάξεων αυτών προς τα πάνω ή προς τα κάτω, όπερ ήταν υποχρεωμένο να πράξει εν προκειμένω το Κοινοβούλιο, λαμβανομένης υπόψη της υποχρεώσεώς του να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
130
Στη σκέψη 206 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο ολοκλήρωσε την ανάλυσή του κρίνοντας ότι οι νυν αναιρεσείοντες δεν απέδειξαν ότι εν προκειμένω παραβιάστηκε η αρχή της ασφάλειας δικαίου. Συγκεκριμένα, οι εσωτερικοί κανόνες του Κοινοβουλίου συνεπάγονταν ότι τα νέα ποσά των συντάξεων γήρατος των αναιρεσειόντων θα άρχιζαν να ισχύουν την 1η Ιανουαρίου 2019. Το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε ότι οι εσωτερικοί αυτοί κανόνες ήταν πολύ προγενέστεροι της 1ης Ιανουαρίου 2019 και όχι μεταγενέστεροι της ημερομηνίας αυτής. Επιπλέον, οι νυν αναιρεσείοντες δεν απέδειξαν ούτε υποστήριξαν ότι το Κοινοβούλιο είχε εφαρμόσει τα νέα αυτά ποσά πριν από την 1η Ιανουαρίου 2019, δηλαδή πριν από την ημερομηνία που καθορίστηκε προς τούτο με την απόφαση 14/2018. Τέλος, κατά το Γενικό Δικαστήριο, το Κοινοβούλιο είχε ενημερώσει τους αναιρεσείοντες, ήδη από τον Ιανουάριο του 2019, για την πιθανή εφαρμογή των κανόνων της αποφάσεως 14/2018 ως προς αυτούς, γεγονός το οποίο τους επιβεβαίωσε το εν λόγω θεσμικό όργανο τον Φεβρουάριο του 2019. Το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε εντεύθεν ότι οι νυν αναιρεσείοντες είχαν ενημερωθεί για την τροποποίηση των κανόνων που εφαρμόζονταν στον υπολογισμό του ποσού της σύνταξής τους γήρατος πριν από την έκδοση των επίδικων αποφάσεων.
131
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι η αρχή της ασφάλειας δικαίου επιβάλλει η ρύθμιση της Ένωσης να παρέχει στους ενδιαφερομένους τη δυνατότητα να γνωρίζουν με ακρίβεια την έκταση των υποχρεώσεων που τους επιβάλλει και οι τελευταίοι να έχουν τη δυνατότητα να γνωρίζουν σαφώς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους και να λαμβάνουν ως εκ τούτου τα μέτρα τους (απόφαση της 9ης Νοεμβρίου 2023, Global Silicones Council κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑558/21 P, EU:C:2023:839, σκέψη 99 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
132
Επομένως, οι νέοι νόμοι, οι οποίοι τροποποιούν τον προγενέστερο νόμο, εφαρμόζονται, πλην παρεκκλίσεως, στα μελλοντικά αποτελέσματα των καταστάσεων που δημιουργήθηκαν υπό το κράτος του προγενέστερου νόμου. Το αντίθετο ισχύει μόνο για τις καταστάσεις οι οποίες γεννώνται και διαμορφώνονται οριστικά υπό το κράτος του προγενέστερου νόμου και οι οποίες δημιουργούν κεκτημένα δικαιώματα. Ένα δικαίωμα θεωρείται κεκτημένο οσάκις το γεγονός που το δημιουργεί επέρχεται πριν από τη νομοθετική τροποποίηση. Τούτο δεν ισχύει στην περίπτωση δικαιώματος του οποίου το γενεσιουργό γεγονός δεν επήλθε υπό το κράτος της νομοθεσίας που τροποποιήθηκε (πρβλ. απόφαση της 9ης Μαρτίου 2023, Grossetête κατά Κοινοβουλίου, C‑714/21 P, EU:C:2023:187, σκέψη 84 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
133
Όσον αφορά, ειδικότερα, το δικαίωμα λήψεως συντάξεως γήρατος, αυτό θεωρείται κεκτημένο, κατ’ αρχήν, μόνον κατά τον χρόνο επελεύσεως του γενεσιουργού γεγονότος του δικαιώματος αυτού, δηλαδή κατά τον χρόνο κατά τον οποίο η σύνταξη καθίσταται απαιτητή (πρβλ. απόφαση της 9ης Μαρτίου 2023, Grossetête κατά Κοινοβουλίου, C‑714/21 P, EU:C:2023:187, σκέψεις 85 έως 87).
134
Ωστόσο, τούτο δεν σημαίνει ότι κάθε τροποποίηση του τρόπου υπολογισμού της συντάξεως η οποία συνεπάγεται μείωση του ποσού αυτού, εφαρμοζόμενη βάσει ρυθμίσεως θεσπισθείσας μετά την ημερομηνία κατά την οποία η σύνταξη αυτή κατέστη απαιτητή, συνιστά προσβολή των εν λόγω κεκτημένων δικαιωμάτων.
135
Υπενθυμίζεται, συναφώς, ότι δεν υφίσταται αρχή του δικαίου της Ένωσης κατά την οποία τα κεκτημένα δικαιώματα δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να τροποποιηθούν ή να μειωθούν. Η τροποποίηση τέτοιων δικαιωμάτων είναι δυνατή, υπό ορισμένες προϋποθέσεις (πρβλ. απόφαση της 9ης Μαρτίου 2023, Grossetête κατά Κοινοβουλίου, C‑714/21 P, EU:C:2023:187, σκέψεις 88 και 89).
136
Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς κατέληξε, βάσει των στοιχείων που παρατίθενται ιδίως στη σκέψη 206 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, στο συμπέρασμα ότι η εφαρμογή του δυναμικού συστήματος, όπως προβλέπεται στο παράρτημα III των ρυθμίσεων ΕΑΒ και στο άρθρο 75 των μέτρων εφαρμογής, είναι συμβατή με την αρχή της ασφάλειας δικαίου.
137
Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, οι τέσσερις πρώτοι λόγοι αναιρέσεως πρέπει να απορριφθούν, κατά το μέρος που οι αναιρεσείοντες αμφισβητούν με αυτούς την ορθότητα της ερμηνείας των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου σύμφωνα με την οποία το εν λόγω θεσμικό όργανο είναι υποχρεωμένο να εφαρμόσει το δυναμικό σύστημα στους ενδιαφερόμενους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εν μέρει ως αβάσιμοι και εν μέρει ως αλυσιτελείς.
Γ. Επί του πέμπτου λόγου αναιρέσεως, ο οποίος αφορά εσφαλμένη ερμηνεία του άρθρου 25, παράγραφος 3, του εσωτερικού κανονισμού του Κοινοβουλίου.
1.
Επιχειρήματα των διαδίκων
138
Οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι, στις σκέψεις 70 έως 72 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο εσφαλμένως κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο προϊστάμενος μονάδας ήταν αρμόδιος για την έκδοση των επίδικων αποφάσεων δεδομένου ότι είχε οριστεί νομοτύπως ως δευτερεύων διατάκτης.
139
Αφενός, κατά τους αναιρεσείοντες, από τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προκύπτει ότι οι επίδικες αποφάσεις εκδόθηκαν στην πραγματικότητα από τη Νομική Υπηρεσία του Κοινοβουλίου, δεδομένου ότι ο εν λόγω προϊστάμενος μονάδας επαφέθηκε στην εκτίμηση της υπηρεσίας αυτής και ο ίδιος δεν προέβη σε καμία δική του ανάλυση, ούτε διατύπωσε δική του αιτιολογία. Αφετέρου, οι επίδικες αποφάσεις έπρεπε να εκδοθούν από το Προεδρείο του Κοινοβουλίου, διότι είχαν τον χαρακτήρα πράξεων έκτακτης διοικήσεως. Συγκεκριμένα, δεδομένου ότι οι αποφάσεις αυτές αφορούν μια νέα, περίπλοκη και απρόβλεπτη κατάσταση, όπερ επιβεβαιώνεται εξάλλου από την ανάμειξη της Νομικής Υπηρεσίας του Κοινοβουλίου, η συμφωνία τους προς τους κανόνες και τις αρχές της έννομης τάξης της Ένωσης που έχουν υπέρτερη ισχύ έπρεπε να έχει ελεγχθεί πριν από την έκδοσή τους. Επομένως, δεν πρόκειται για αποφάσεις αμιγώς τεχνικού χαρακτήρα, οι οποίες μπορούν να ανατεθούν σε προϊστάμενο μονάδας.
140
Το Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι ο πέμπτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
2.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
α)
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
141
Με τον πέμπτο λόγο αναιρέσεως, οι αναιρεσείοντες αμφισβητούν, μεταξύ άλλων, τη αρμοδιότητα του προϊσταμένου μονάδας να εκδώσει τις επίδικες αποφάσεις. Λαμβανομένης υπόψη της νομολογίας που υπομνήσθηκε στη σκέψη 37 της παρούσας αποφάσεως, πρέπει να εξεταστεί το βάσιμο της αιτιάσεως αυτής, δεδομένου ότι με αυτήν οι αναιρεσείοντες προβάλλουν πλημμέλεια η οποία ενδέχεται να επαναληφθεί στο μέλλον.
142
Αντιθέτως, με την αιτίαση, η οποία προβάλλεται επίσης στο πλαίσιο του υπό εξέταση πέμπτου λόγου αναιρέσεως, με την οποία οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στον προϊστάμενο μονάδας ότι δεν προέβη σε καμία άλλη ανάλυση ούτε διατύπωσε άλλη αιτιολογία πέραν εκείνης που περιέχεται στη γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας του Κοινοβουλίου, προβάλλεται κατ’ ουσίαν ενώπιον του Δικαστηρίου πραγματικός ισχυρισμός τον οποίο το Δικαστήριο δεν μπορεί να εξετάσει κατ’ αναίρεση, ελλείψει επιχειρήματος περί παραμόρφωσης των πραγματικών περιστατικών ή περί πλάνης περί το δίκαιο στην οποία να έχει υποπέσει το Γενικό Δικαστήριο.
143
Πράγματι, κατά το άρθρο 256, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ και το άρθρο 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η αίτηση αναιρέσεως περιορίζεται σε νομικά ζητήματα. Το Γενικό Δικαστήριο είναι το μόνο αρμόδιο να προβαίνει στη διαπίστωση και εκτίμηση των κρίσιμων πραγματικών περιστατικών και να εκτιμά τα αποδεικτικά στοιχεία. Συνεπώς, η εκτίμηση αυτών των πραγματικών περιστατικών και αποδεικτικών στοιχείων δεν συνιστά, υπό την επιφύλαξη της περίπτωσης παραμόρφωσής τους, νομικό ζήτημα υποκείμενο, ως τέτοιο, στον αναιρετικό έλεγχο του Δικαστηρίου (απόφαση της 28ης Σεπτεμβρίου 2023, Changmao Biochemical Engineering κατά Επιτροπής, C‑123/21 P, EU:C:2023:708, σκέψη 121 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
144
Επομένως, ο πέμπτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να εξεταστεί επί της ουσίας κατά το μέρος που περιλαμβάνει αιτίαση η οποία αφορά αναρμοδιότητα του εν λόγω προϊσταμένου μονάδας να εκδώσει τις επίδικες αποφάσεις, είναι δε απαράδεκτος κατά τα λοιπά.
β)
Επί της ουσίας
145
Επισημαίνεται ότι το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε, στη σκέψη 71 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι ο προϊστάμενος μονάδας είχε οριστεί δευτερεύων διατάκτης για τη γραμμή του προϋπολογισμού 1030, η οποία αφορά τις συντάξεις γήρατος που προβλέπονται στο παράρτημα III των ρυθμίσεων ΕΑΒ, με την απόφαση FINS/2019-01 του Γενικού Διευθυντή Οικονομικών του Κοινοβουλίου της 23ης Νοεμβρίου 2018 και ότι στην απόφαση αυτή επισημαίνεται ρητώς ότι ο προϊστάμενος μονάδας εξουσιοδοτείται να προβαίνει, μεταξύ άλλων, στην ανάληψη των νομικών δεσμεύσεων και των δημοσιονομικών δεσμεύσεων, στην εκκαθάριση των δαπανών και στην έκδοση των ενταλμάτων πληρωμής, αλλά και στην κατάρτιση των προβλέψεων απαιτήσεων, στη βεβαίωση των δικαιωμάτων είσπραξης και στην έκδοση των ενταλμάτων είσπραξης.
146
Στη σκέψη 72 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, μεταξύ άλλων, ότι οι κανόνες τους οποίους καθορίζουν τα μέτρα εφαρμογής και οι ρυθμίσεις ΕΑΒ, όπως θεσπίστηκαν από το Προεδρείο του Κοινοβουλίου, δεν τροποποιήθηκαν από τον προϊστάμενο μονάδας, αλλά απλώς τέθηκαν σε εφαρμογή από αυτόν.
147
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στη σκέψη 73 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι ο προϊστάμενος μονάδας ήταν αρμόδιος να εκδώσει τις επίδικες αποφάσεις.
148
Στο μέτρο που η απόφαση FINS/2019-01 του Γενικού Διευθυντή Οικονομικών του Κοινοβουλίου, της 23ης Νοεμβρίου 2018, εξουσιοδοτεί τον προϊστάμενο μονάδας να προβαίνει, μεταξύ άλλων, στην ανάληψη των νομικών δεσμεύσεων και των δημοσιονομικών δεσμεύσεων, στην εκκαθάριση των δαπανών και στην έκδοση των ενταλμάτων πληρωμής, αλλά και στην κατάρτιση των προβλέψεων απαιτήσεων, στη βεβαίωση των δικαιωμάτων είσπραξης και στην έκδοση των ενταλμάτων είσπραξης, είναι διατυπωμένη κατά τρόπο αρκούντως ευρύ ώστε να περιλαμβάνει τις καταστάσεις τις οποίες επικαλούνται οι αναιρεσείοντες, ήτοι νέες, περίπλοκες και απρόβλεπτες καταστάσεις, στους τομείς για τους οποίους του έχουν ανατεθεί αρμοδιότητες.
149
Επιπλέον, οι αναιρεσείοντες δεν υποστηρίζουν ότι η απόφαση αυτή περιέχει επιφύλαξη ως προς την αρμοδιότητα εφαρμογής του πρωτογενούς δικαίου της Ένωσης και, ιδίως, των διατάξεων του Χάρτη, στο πλαίσιο της εκδόσεως των αποφάσεων που εμπίπτουν στους τομείς αυτούς.
150
Εξάλλου, το άρθρο 25, παράγραφος 3, του εσωτερικού κανονισμού του Κοινοβουλίου δεν περιλαμβάνει συναφώς, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες, καμία επιφύλαξη αρμοδιότητας υπέρ του Προεδρείου του Κοινοβουλίου. Πράγματι, κατά τη διάταξη αυτή, «[τ]ο Προεδρείο ρυθμίζει τα οικονομικά, οργανωτικά και διοικητικά ζητήματα που αφορούν τους βουλευτές, μετά από πρόταση του Γενικού Γραμματέα ή πολιτικής ομάδας». Από την εν λόγω διάταξη δεν μπορεί να συναχθεί ούτε η προβαλλόμενη διάκριση μεταξύ των πράξεων έκτακτης διοικήσεως, τις οποίες φέρεται να είναι αρμόδιο να εκδίδει μόνον το Προεδρείο του Κοινοβουλίου, και των πράξεων τακτικής διοικήσεως, οι οποίες φέρεται να έχουν ανατεθεί στον προϊστάμενο μονάδας.
151
Ως εκ τούτου, η αιτίαση που αφορά αναρμοδιότητα του προϊσταμένου μονάδας είναι αβάσιμη.
152
Επομένως, ο πέμπτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως εν μέρει απαράδεκτος και εν μέρει αβάσιμος.
Δ. Επί του έκτου λόγου αναιρέσεως, ο οποίος αφορά πλάνη περί το δίκαιο στην οποία φέρεται ότι υπέπεσε το Γενικό Δικαστήριο στο πλαίσιο της εκ μέρους του εκτιμήσεως της αιτιολογίας των επίδικων αποφάσεων
1.
Επιχειρήματα των διαδίκων
153
Οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στο Γενικό Δικαστήριο ότι υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την εκτίμηση της αιτιολογίας των επίδικων αποφάσεων.
154
Δεδομένου ότι το Κοινοβούλιο έχει την υποχρέωση να εξετάζει τη συμβατότητα των αποφάσεών του με τους υπέρτερης ισχύος κανόνες του δικαίου της Ένωσης, η εξέταση αυτή έπρεπε να συνοδεύεται από σχετική αιτιολογία. Η γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας την οποία επικαλείται το Κοινοβούλιο δεν αρκεί προς τούτο, δεδομένου ότι, αφενός, δεν μνημονεύεται στις επίδικες αποφάσεις ούτε προσαρτάται σε αυτές και, αφετέρου, περιέχει μόνον αποσπασματικότατη και συνοπτικότατη εξέταση της τηρήσεως των υπέρτερης ισχύος κανόνων και των θεμελιωδών αρχών της Ένωσης.
155
Επιπλέον, στις σκέψεις 57 και 178 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη κρίνοντας ότι το άρθρο 1, παράγραφος 7, της αποφάσεως 14/2018 διασφάλιζε τη συνολική αναλογικότητα της επεμβάσεως, επιτρέποντας την αύξηση του ποσού της συντάξεως των προσώπων τα οποία δεν εισπράττουν άλλα ετήσια εισοδήματα και τα οποία πάσχουν από σοβαρή ασθένεια. Κατά τους αναιρεσείοντες, οι αυξήσεις αυτές έχουν περιορισμένη έκταση και η διάταξη αυτή της αποφάσεως 14/2018 δεν μπορεί να αποτελέσει προσήκουσα ρήτρα διασφαλίσεως υπέρ άλλων προσώπων τα οποία δεν αφορά η εν λόγω διάταξη. Εξάλλου, η ως άνω διάταξη ακυρώθηκε από το δικαστικό συμβούλιο της Βουλής και, ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο στήριξε την περί αναλογικότητας εκτίμησή του σε ανύπαρκτη διάταξη.
156
Το Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι ο έκτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος και, επικουρικώς, ως αβάσιμος.
2.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
α)
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
157
Με τον έκτο λόγο αναιρέσεως, οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στο Γενικό Δικαστήριο ότι παρέλειψε να διαπιστώσει ότι το Κοινοβούλιο παρέβη την υποχρέωσή του να αιτιολογήσει τις επίδικες αποφάσεις. Κατά τους αναιρεσείοντες, το Κοινοβούλιο δεν όφειλε μόνο να εξακριβώσει αν η εφαρμογή της αποφάσεως 14/2018 συμβιβαζόταν με το δίκαιο της Ένωσης, αλλά και να εκθέσει ρητώς, στις επίδικες αποφάσεις, τους λόγους για τους οποίους έκρινε ότι τούτο ίσχυε. Το Γενικό Δικαστήριο κακώς χαρακτήρισε ως κρίσιμη την ανάλυση της αποφάσεως 14/2018 η οποία περιλαμβάνεται στη γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας και αφορά, μεταξύ άλλων, την αναλογικότητα της αποφάσεως αυτής.
158
Ο λόγος αυτός αφορά την ερμηνεία των εσωτερικών κανόνων του Κοινοβουλίου, δεδομένου ότι με αυτόν αμφισβητείται ότι, δυνάμει των κανόνων αυτών, ένα εθνικό συνταξιοδοτικό σύστημα μπορεί αυτομάτως να εφαρμοστεί στους πρώην βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, χωρίς αιτιολογημένη αξιολόγηση της συμβατότητας της εφαρμογής αυτής με το δίκαιο της Ένωσης.
159
Συνεπώς, ο έκτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να εξεταστεί επί της ουσίας.
β)
Επί της ουσίας
160
Όπως προκύπτει από την εξέταση των τεσσάρων πρώτων λόγων της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς διαπίστωσε, στις σκέψεις 86 και 89 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι το Κοινοβούλιο ήταν υποχρεωμένο να εφαρμόσει στους αναιρεσείοντες τους ίδιους κανόνες σχετικά με το ύψος και τους όρους των συντάξεων με εκείνους που προβλέπει το ιταλικό δίκαιο.
161
Επίσης, ορθώς επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο, στις ίδιες αυτές σκέψεις, ότι το Κοινοβούλιο μπορεί να απαλλαγεί από την υποχρέωση αυτή στην περίπτωση που η ως άνω εφαρμογή θα συνεπαγόταν την παράβαση υπέρτερης ισχύος κανόνα του δικαίου της Ένωσης, όπως είναι μια γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης ή μια διάταξη του Χάρτη.
162
Επομένως, μολονότι οι αναιρεσείοντες ορθώς υπογραμμίζουν ότι το Κοινοβούλιο οφείλει να βεβαιωθεί ότι η εφαρμογή των εσωτερικών του κανόνων του οι οποίοι συνίστανται στην αναπροσαρμογή των συντάξεων των πρώην βουλευτών του σε συνάρτηση με την εξέλιξη των εθνικών συστημάτων δεν προσκρούει στις γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης ή στον Χάρτη, εντούτοις τούτο δεν σημαίνει ότι οι επίδικες αποφάσεις έπρεπε να εκθέσουν τους λόγους για τους οποίους το Κοινοβούλιο εκτιμούσε ότι η επίμαχη αναπροσαρμογή ήταν συμβατή με τις αρχές αυτές και με τον Χάρτη.
163
Υπενθυμίζεται συναφώς ότι η απαίτηση αιτιολογήσεως των νομικών πράξεων της Ένωσης, κατά την έννοια του άρθρου 296, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, πρέπει να εκτιμάται με γνώμονα τις περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως, και ιδίως το περιεχόμενο της πράξεως, τη φύση των παρατιθέμενων στοιχείων της αιτιολογίας και το συμφέρον που έχουν ενδεχομένως για παροχή διευκρινίσεων οι αποδέκτες της πράξης ή άλλα πρόσωπα τα οποία η πράξη αφορά άμεσα και ατομικά. Συνεπώς, η αιτιολογία δεν απαιτείται να παραθέτει εξαντλητικά όλα τα πραγματικά και νομικά στοιχεία που θα μπορούσαν να θεωρηθούν κρίσιμα [απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2024, Agentsia Patna infrastruktura (Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση οδικών υποδομών), C‑471/22, EU:C:2024:99, σκέψη 26 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
164
Υπό το πρίσμα της νομολογίας αυτής, πρέπει βεβαίως να γίνει δεκτό ότι το όργανο που εξέδωσε τις επίδικες αποφάσεις όφειλε να εκθέσει στις αποφάσεις αυτές τους σχετικούς με τους εσωτερικούς κανόνες του Κοινοβουλίου λόγους για τους οποίους τον εν λόγω όργανο αποφάσισε να αναπροσαρμόσει τις συντάξεις των αποδεκτών των αποφάσεων.
165
Αντιθέτως, δεν μπορούσε να απαιτηθεί από το όργανο που εξέδωσε τις επίδικες αποφάσεις να παραθέσει, επιπλέον, εξαντλητικά τους λόγους για τους οποίους το Κοινοβούλιο θεωρούσε ότι ούτε οι γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης ούτε ο Χάρτης αντιτίθενται στην απόφασή του. Αν αποδιδόταν τέτοιο περιεχόμενο στην υποχρέωση αιτιολογήσεως, το όργανο που εκδίδει την πράξη θα υποχρεωνόταν κατ’ αποτέλεσμα να εκθέσει όχι μόνον τους λόγους για την απόφασή του, αλλά και τους λόγους για τους οποίους έκρινε ότι δεν έπρεπε να απέχει από την έκδοσή της. Υπό την επιφύλαξη δε ειδικών καταστάσεων οι οποίες είναι άσχετες με την υπό κρίση περίπτωση, δεν μπορεί να θεωρηθεί αναγκαίο, προκειμένου να γίνει κατανοητή η αιτιολογία που παρέσχε το όργανο το οποίο εξέδωσε την πράξη, να παραθέσει το όργανο αυτό ανάλυση της συμβατότητας της αποφάσεώς του με τις γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης και με τον Χάρτη.
166
Κατά συνέπεια, ο έκτος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.
167
Δεδομένου ότι όλοι οι λόγοι που προέβαλαν οι αναιρεσείοντες προς στήριξη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως απορρίφθηκαν, πρέπει η αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί στο σύνολό της.
VI. Επί των δικαστικών εξόδων
168
Κατά το άρθρο 184, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, όταν η αίτηση αναιρέσεως είναι αβάσιμη, το Δικαστήριο αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων. Σύμφωνα με το άρθρο 138, παράγραφος 1, του ανωτέρω Κανονισμού, το οποίο εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, του ίδιου κανονισμού, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.
169
Δεδομένου ότι οι αναιρεσείοντες ηττήθηκαν και το Κοινοβούλιο ζήτησε την καταδίκη τους στα δικαστικά έξοδα, οι αναιρεσείοντες πρέπει να φέρουν, πέραν των δικών τους δικαστικών εξόδων, και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε το Κοινοβούλιο.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
2)
Οι Giacomo Santini, Marco Cellai, Domenico Ceravolo, Natalino Gatti, Rosa Maria Avitabile, ως κληρονόμος του Antonio Mazzone, Luigi Moretti, Gabriele Sboarina, Lina Wuhrer, Patrizia Capraro και Luciana Meneghini, ως κληρονόμος του Ferruccio Pisoni, φέρουν, πέραν των δικών τους δικαστικών εξόδων, και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.