61992CJ0107_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-107/92,
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τους Antonio Aresu και Rafael Pellicer, μέλη της Νομικής Υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Nicola Annecchino, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, Centre Wagner, Kirchberg,
προσφεύγουσα,
κατά
Ιταλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπουμένης από τον καθηγητή Luigi Ferrari Bravo, προϊστάμενο της υπηρεσίας διπλωματικών διαφορών του Υπουργείου Εξωτερικών, επικουρούμενο από τον Ivo M. Braguglia, avvocato dello stato, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο την Πρεσβεία της Ιταλίας, 5, rue Marie Adelaide,
καθής,
που έχει ως αντικείμενο να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία, παραλείποντας να αποστείλει στην Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, προς δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, προκήρυξη διαγωνισμού για την ανάθεση της κατασκευής ενός προστατευτικού φράγματος κατά των χιονοστιβάδων στην τοποθεσία Colle Isarco/Brennero, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την οδηγία 71/305/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουλίου 1971, περί συντονισμού των διαδικασιών για τη σύναψη συμβάσεων δημοσίων έργων,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
συγκείμενο από τους O. Due, Πρόεδρο, G. C. Rodriguez Iglesias, M. Zuleeg και J. L. Murray, προέδρους τμήματος, G. F. Mancini, R. Joliet, J. C. Moitinho de Almeida, F. Grevisse και D. A. O. Edward, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: C. Gulmann
γραμματέας: L. Hewlett, υπάλληλος διοικήσεως,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,
αφού άκουσε τις αγορεύσεις των διαδίκων κατά τη συνεδρίαση της 31ης Μαρτίου 1993,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 12ης Μαΐου 1993,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου την 1η Απριλίου 1992, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με αίτημα να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία, παραλείποντας να αποστείλει στην Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, προς δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, προκήρυξη διαγωνισμού για την ανάθεση της κατασκευής ενός προστατευτικού φράγματος κατά των χιονοστιβάδων στην τοποθεσία Colle Isarco/Brennero, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την οδηγία 71/305/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουλίου 1971, περί συντονισμού των διαδικασιών για τη σύναψη συμβάσεων δημοσίων έργων (ΕΕ ειδ. έκδ 17/001, σ. 7, στο εξής: οδηγία).
2 Ο τίτλος ΙΙΙ της οδηγίας προβλέπει, μεταξύ άλλων μέτρων, κανόνες σχετικούς με την προσήκουσα δημοσιότητα των προκηρύξεων διαγωνισμού, ούτως ώστε όλοι οι ενδιαφερόμενοι επιχειρηματίες της Κοινότητας να μπορούν να ενημερώνονται για τους διαγωνισμούς και, ενδεχομένως, να λαμβάνουν μέρος σ' αυτούς.
3 Κατά το άρθρο 12 της οδηγίας, οι προκηρύξεις διαγωνισμού αποστέλλονται στην Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία τις δημοσιεύει στην Επίσημη Εφημερίδα το αργότερο εντός εννέα ημερών από την ημερομηνία αποστολής. Το τέταρτο εδάφιο της διατάξεως αυτής διευκρινίζει, ωστόσο, ότι, στην περίπτωση της ταχείας διαδικασίας του άρθρου 15, η προθεσμία αυτή είναι πέντε ημέρες από την ημερομηνία αποστολής.
4 Κατά το άρθρο 14 της οδηγίας, η προθεσμία παραλαβής των αιτήσεων συμμετοχής και η προθεσμία παραλαβής των προσφορών, τις οποίες ζητείται από τους προκριθέντες υποψηφίους να υποβάλουν, είναι τουλάχιστον 21 ημερών, αντιστοίχως, από την ημερομηνία αποστολής της προκηρύξεως και την ημερομηνία αποστολής της γραπτής προσκλήσεως προς τους υποψηφίους. Το άρθρο 15 διευκρινίζει, πάντως, ότι, όταν επείγοντες λόγοι καθιστούν ανέφικτη την τήρηση των προθεσμιών του άρθρου 14, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να ορίσουν μικρότερη προθεσμία, ήτοι, για την παραλαβή των αιτήσεων συμμετοχής, προθεσμία δώδεκα ημερών από την ημερομηνία αποστολής της προκηρύξεως και, για την παραλαβή των προσφορών, προθεσμία δέκα ημερών από την ημερομηνία της γραπτής προσκλήσεως. Συνεπώς, με την ταχεία αυτή διαδικασία η ελάχιστη συνολική διάρκεια της διαδικασίας δημοσιεύσεως μειώνεται από 42 σε 22 ημέρες.
5 Το άρθρο 9 της οδηγίας προβλέπει μια σειρά περιπτώσεων που εξαιρούνται από την εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων περί δημοσιότητας. Ειδικότερα, το άρθρο 9, περίπτωση δ', προβλέπει παρέκκλιση κατά το απολύτως αναγκαίο μέτρο, όταν για λόγους κατεπείγοντος που προκύπτουν από γεγονότα μη δυνάμενα να προβλεφθούν από τις αναθέτουσες αρχές δεν είναι δυνατόν να τηρηθούν οι προθεσμίες που τάσσονται από άλλες διαδικασίες .
6 Στις 18 Ιουνίου 1988, το Ufficio del Genio Civile (υπηρεσία πολιτικών μηχανικών) του Bolzano, που υπάγεται στο ιταλικό Υπουργείο Δημοσίων Έργων, ανέθεσε με σύμβαση δημοσίου έργου στην ιταλική επιχείρηση Collini e Rabbiosi SpA την κατασκευή προστατευτικού φράγματος κατά των χιονοστιβάδων στο Colle Isarco/Brennero, της περιφέρειας Alpe Gallina, χωρίς να δημοσιεύσει προηγουμένως την προκήρυξη του διαγωνισμού στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
7 Η Επιτροπή, θεωρώντας ότι η παράλειψη αυτή συνιστούσε παράβαση των διατάξεων της οδηγίας, ζήτησε, με έγγραφο της 24ης Ιανουαρίου 1990, από την Ιταλική Δημοκρατία να διατυπώσει τις παρατηρήσεις της εντός προθεσμίας ενός μηνός.
8 Η από 15 Μαρτίου 1990 απάντηση της Ιταλικής Κυβερνήσεως οδήγησε την Επιτροπή να της απευθύνει αιτιολογημένη γνώμη στις 13 Φεβρουαρίου 1991. Δεδομένου ότι η Ιταλική Δημοκρατία δεν αντέδρασε στην αιτιολογημένη γνώμη, η Επιτροπή αποφάσισε να ασκήσει την υπό κρίση προσφυγή.
9 Η Επιτροπή θεωρεί ότι η Ιταλική Κυβέρνηση δεν απέδειξε την ύπαρξη λόγων κατεπείγοντος προκυπτόντων από γεγονότα τα οποία δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθούν, κατά την έννοια του άρθρου 9, περίπτωση δ', της οδηγίας. Παρατηρεί συναφώς, πρώτον, ότι μεσολάβησαν περισσότερο από τρεις μήνες μεταξύ της 10ης Ιουνίου 1988, ημερομηνίας κατά την οποία υποβλήθηκε στις αρμόδιες εθνικές αρχές η έκθεση της γεωλογικής υπηρεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος, η οποία συνιστούσε κατεπείγουσα επέμβαση στην προκειμένη περίπτωση, και της ενάρξεως των εργασιών στις 21 Σεπτεμβρίου 1988 και ότι, κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, η Ιταλική Κυβέρνηση θα μπορούσε να έχει κινήσει την ταχεία διαδικασία των 22 ημερών, η οποία προβλέπεται από την οδηγία. Η προσφεύγουσα υπογραμμίζει, εξάλλου, ότι η τελευταία πτώση χιονοστιβάδας σημειώθηκε στην περιοχή του Brennero το 1975, γεγονός που δεν δικαιολογούσε κατεπείγουσα επέμβαση.
10 Κατά την Ιταλική Κυβέρνηση, η θέση που υποστηρίζει η Επιτροπή δεν λαμβάνει υπόψη το νέο στοιχείο που προκύπτει από την ανωτέρω έκθεση της γεωλογικής υπηρεσίας όσον αφορά τον απρόβλεπτο και επικείμενο κίνδυνο πτώσεως χιονοστιβάδων στην περιοχή. Η καθής υποστηρίζει ότι, λαμβανομένου υπόψη του κατεπείγοντος που επισήμανε η έκθεση, οι ιταλικές αρχές έκριναν ότι οι εργασίες έπρεπε να αρχίσουν ανυπερθέτως πριν από το τέλος του φθινοπώρου 1988, ότι, συνεπώς, η διοικητική διαδικασία έπρεπε να περατωθεί στο βραχύ χρονικό διάστημα των τριών θερινών μηνών και ότι, ως εκ τούτου, ήταν αδύνατη η τήρηση των προθεσμιών της οδηγίας.
11 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως, η εξέλιξη της διαδικασίας, καθώς και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
12 Κατά το άρθρο 9, περίπτωση δ', της οδηγίας, η παρέκκλιση που προβλέπεται από τη διάταξη αυτή, δηλαδή η απαλλαγή από κάθε υποχρέωση δημοσιεύσεως της προκηρύξεως ενός διαγωνισμού, εξαρτάται από την πλήρωση τριών προϋποθέσεων σωρευτικώς εφαρμοζομένων. Συγκεκριμένα, προϋποθέτει την ύπαρξη γεγονότος μη δυναμένου να προβλεφθεί, την ύπαρξη κατεπείγοντος μη συμβιβαζομένου με την τήρηση των προθεσμιών που ορίζονται από άλλες διαδικασίες και, τέλος, αιτιώδη συνάφεια μεταξύ του απροβλέπτου γεγονότος και του εξ αυτού απορρέοντος κατεπείγοντος.
13 Συναφώς, η χρονολογική διαδοχή των γεγονότων, την οποία ο γενικός εισαγγελέας αναλύει λεπτομερώς στα σημεία 8 και 13 των προτάσεών του, καταδεικνύει ότι η Ιταλική Κυβέρνηση ουδόλως κωλυόταν να τηρήσει, στην υπό κρίση περίπτωση, τις προθεσμίες της ταχείας διαδικασίας που προβλέπονται από την οδηγία.
14 Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, η Ιταλική Κυβέρνηση δεν απέδειξε την ύπαρξη κατεπείγοντος υπό την έννοια του άρθρου 9, περίπτωση δ'.
15 Επομένως, και χωρίς να χρειάζεται να εξεταστεί κατά πόσον πληρούνται στην προκειμένη περίπτωση οι δύο άλλες προϋποθέσεις της παρεκκλίσεως, πρέπει να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία, παραλείποντας να αποστείλει στην Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, προς δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, προκήρυξη διαγωνισμού για την ανάθεση της κατασκευής ενός προστατευτικού φράγματος κατά των χιονοστιβάδων στην τοποθεσία Colle Isarco/Brennero, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τις διατάξεις της οδηγίας.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
16 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Επειδή η Ιταλική Δημοκρατία ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφασίζει:
1) Η Ιταλική Δημοκρατία, παραλείποντας να αποστείλει στην Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, προς δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, προκήρυξη διαγωνισμού για την ανάθεση της κατασκευής ενός προστατευτικού φράγματος κατά των χιονοστιβάδων στην τοποθεσία Colle Isarco/Brennero, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την οδηγία 71/305/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουλίου 1971, περί συντονισμού των διαδικασιών για τη σύναψη συμβάσεων δημοσίων έργων.
2) Καταδικάζει την Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.