62021CO0260(01)
DIGRIET TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla)
15 ta’ Novembru 2022 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Artikolu 53(2) kif ukoll l-Artikoli 94 u 99 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja – Proċeduri ta’ insolvenza – Tpaċijiet reċiproċi mwettqa ma’ istituzzjoni ta’ kreditu taħt proċedura ta’ falliment – Emenda retroattiva tal-kundizzjonijiet ta’ implimentazzjoni ta’ dawn it-tpaċijiet – Leġiżlazzjoni nazzjonali ddikjarata li tmur kontra l-kostituzzjoni – Sitwazzjoni purament interna – Inammissibbiltà manifesta”
Fil-Kawża C‑260/21,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari abbażi tal-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Okrazhen sad Vidin (il-Qorti Reġjonali ta’ Vidin, il-Bulgarija), permezz ta’ deċiżjoni tal‑21 ta’ April 2021, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑23 ta’ April 2021, fil-proċedura
Corporate Commercial Bank, fi stralċ
vs
Elit Petrol AD,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla),
komposta minn L. S. Rossi, Presidenta tal-Awla, J.-C. Bonichot (Relatur) u S. Rodin, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Campos Sánchez-Bordona,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal Corporate Commercial Bank, fi stralċ, minn A. N. Donov, K. H. Marinova, rappreżentanti, u V. Matev, advokat,
–
għal Elit Petrol AD, minn A. Kolarov u G. Stoychev, advokati,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn M. Mataija, G. von Rintelen u I. Zaloguin, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża permezz ta’ digriet motivat, konformement mal-Artikolu 53(2), u mal-Artikolu 99 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja,
tagħti l-preżenti
Digriet
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2 TUE, moqri flimkien mal-Artikolu 19(1) TUE u mal-Artikolu 47(1) u (2) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), mal-Artikolu 4(2)(a) u mal-Artikoli 26, 27, 63, 114 u 115 TFUE kif ukoll mal-prinċipju ta’ ċertezza legali.
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Corporate Commercial Bank, fi stralċ (iktar ’il quddiem “KTB”), u Elit Petrol AD fir-rigward tal-ħlas permezz ta’ tpaċija tad-djun dovuti minn din tal-aħħar lil KTB.
Il‑kuntest ġuridiku
3
L-Artikolu 59 taż-zakon za bankovata nesastoyatelnost (il-Liġi dwar il-Falliment tal-Banek, DV no°92, tas‑27 ta’ Settembru 2002, iktar ’il quddiem iż-“ZBN”), li jipprevedi l-modalitajiet ta’ tpaċija tad-djun u tal-krediti ta’ bank fil-każ ta’ falliment, ġie emendat biż-zakon za izmenenie i dopalnenie na zakona za bankovata nesastoyatelnost (il-Liġi li Temenda u Tikkompleta il-Liġi dwar il-Falliment tal-Banek, DV no 98, tat‑28 ta’ Novembru 2014).
4
Il-paragrafi 5, 7 u 8 tad-dispożizzjonijiet tranżitorji u finali taż-zakon za izmenenie i dopalnenie na zakona za bankovata nesastoyatelnost (il-Liġi li Temenda u Tikkompleta il-Liġi dwar il-Falliment tal-Banek, DV no 22, tat‑13 ta’ Marzu 2018, iktar ’il quddiem iz-“ZIDZBN”), jipprevedu:
“5. (1) It-tħassir ta’ kollaterali stabbiliti favur [KTB], taħt proċedura ta’ falliment, minn debituri jew minn terzi, imwettqa mill-kontrolluri finanzjarji, kif ukoll mil-likwidaturi tal-falliment provviżorji u permanenti tal-bank, bejn id-data ta’ meta dan tqiegħed taħt kontroll speċjali u d-data tal-ftuħ tal-proċedura ta’ likwidazzjoni tal-assi tal-bank, huwa null. Il-kollaterali kkostitwiti għandhom jitqiesu validi u jżommu r-ranking tagħhom.
[…]
7. Din il-liġi tapplika wkoll għall-proċeduri ta’ falliment miftuħa qabel id-dħul fis-seħħ tagħha.
8. Il-paragrafi 5, 6 u 7 tal-Artikolu 59 japplikaw b’effett mill-20 ta’ Ġunju 2014.”
It‑tilwima fil‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
5
KTB, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, hija istituzzjoni bankarja Bulgara li hija s-suġġett ta’ proċedura ta’ falliment abbażi taz-ZBN.
6
Elit Petrol, il-konvenuta fil-kawża prinċipali, hija impriża Bulgara, li hija s-suġġett ta’ proċedura ta’ falliment, b’applikazzjoni tar-regoli tat-Targovski zakon (il-Kodiċi Kummerċjali Bulgaru), quddiem l-Okrazhen sad Vidin (il-Qorti Reġjonali ta’ Vidin, il-Bulgarija).
7
Matul ix-xhur ta’ Ottubru u ta’ Novembru 2014, Elit Petrol paċiet parti mid-djun li hija kellha fil-konfront ta’ KTB, abbażi ta’ żewġ kuntratti ta’ self, konformement mad-dispożizzjonijiet taz-ZBN fis-seħħ f’dawk id-dati (iktar ’il quddiem it-“tpaċijiet kontenzjużi”).
8
Fix-xahar ta’ Novembru 2014, il-leġiżlatur Bulgaru emenda il-kundizzjonijiet ta’ dikjarazzjoni tal-infurzabbiltà ta’ tali tranżazzjonijiet previsti fiz-ZBN.
9
Fix-xahar ta’ Marzu 2018, permezz tad-dispożizzjonijiet tranżitorji u finali taz-ZIDZBN, il-leġiżlatur Bulgaru ta’ effett retroattiv lil dawn l-emendi.
10
Fit‑8 ta’ Ġunju 2018, il-likwidaturi ta’ KTB invokaw il-krediti li hija kellha ma’ Elit Petrol abbażi taż-żewġ kuntratti ta’ self li din tal-aħħar kienet issottoskriviet ma’ dan il-bank.
11
Fil-kuntest tal-proċedura ta’ falliment ta’ Elit Petrol, il-likwidaturi ta’ KTB invokaw id-dispożizzjonijiet tranżitorji u finali taz-ZIDZBN sabiex isostnu li dawn il-krediti, li kienu s-suġġett tat-tpaċijiet kontenzjużi, kienu ġew “stabbiliti mill-ġdid” minħabba l-effett ta’ dawn id-dispożizzjonijiet.
12
Il-likwidatur ta’ Elit Petrol iqis, min-naħa l-oħra, li l-imsemmija krediti kienu ġew issodisfatti b’mod definittiv permezz tat-tpaċijiet kontenzjużi u li l-leġiżlazzjoni invokata minn KTB insostenn tat-talba tagħha tmur kontra d-dritt tal-Unjoni.
13
Il-qorti tar-rinviju għandha dubji dwar il-konformità ta’ din il-leġiżlazzjoni mad-dritt tal-Unjoni.
14
Huwa f’dan il-kuntest li l-Okrazhen sad Vidin (il-Qorti Reġjonali ta’ Vidin) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 63 TFUE, li jirregola l-moviment liberu tal-kapital u tal-pagamenti, għandu jiġi interpretat fis-sens li jkopri operazzjoni ta’ tpaċija fir-rigward ta’ istituzzjoni bankarja f’sitwazzjoni fejn kumpannija kummerċjali, li tkun id-debitriċi tal-bank, tonora l-obbligi tagħha permezz tat-tpaċija tal-krediti reċiproċi tagħha kontra l-istess bank li l-ammont tagħhom ikun iddeterminat, ikkwantifikat u dovut?
2)
L-Artikolu 63 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li bidla fil-kundizzjonijiet għall-validità ta’ tpaċijiet diġà mwettqa b’mod legali bejn kumpannija kummerċjali u istituzzjoni bankarja, li twassal sabiex it-tpaċijiet imwettqa jitqiesu li huma invalidi minħabba kundizzjonijiet ġodda li japplikaw b’mod retroattiv għat-tpaċijiet diġà mwettqa, tikkostitwixxi restrizzjoni fis-sens tal-Artikolu 63(1) TFUE f’sitwazzjoni fejn il-bidla twassal għal limitazzjoni tal-possibbiltà li jiġu onorati l-obbligi fil-konfront ta’ kumpanniji oħra li l-azzjonijiet jew l-ishma fil-kapital tagħhom ikunu miżmuma minn persuni minn Stati Membri oħra tal-Unjoni Ewropea jew li fir-rigward tagħhom tali persuni jżommu bonds?
3)
L-Artikolu 63 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li jippermetti leġiżlazzjoni nazzjonali li temenda b’mod retroattiv il-kundizzjonijiet għall-validità ta’ tpaċijiet diġà mwettqa b’mod legali bejn kumpannija kummerċjali u istituzzjoni bankarja u li twassal sabiex it-tpaċijiet imwettqa jitqiesu li huma invalidi minħabba l-kundizzjonijiet ġodda li japplikaw b’mod retroattiv għat-tpaċijiet diġà mwettqa?
4)
L-Artikolu 4(2)(a) TFUE kif ukoll l-Artikoli 26, 27, 114 u 115 TFUE, li jirregolaw is-suq intern tal-Unjoni Ewropea, għandhom jiġu interpretati fis-sens li jippermettu, anki f’dawk il-każijiet fejn ir-relazzjonijiet legali jkunu biss bejn suġġetti tad-dritt tal-istess nazzjonalità u għalhekk ikunu jistgħu jitqiesu li huma relazzjonijiet legali interni mingħajr ebda relazzjoni transkonfinali diretta mas-suq intern tal-Unjoni, leġiżlazzjoni nazzjonali li temenda b’mod retroattiv il-kundizzjonijiet għall-validità ta’ tpaċijiet diġà mwettqa b’mod legali bejn kumpannija kummerċjali u istituzzjoni bankarja fi Stat Membru u li twassal sabiex it-tpaċijiet imwettqa jitqiesu li huma invalidi minħabba l-kundizzjonijiet ġodda li japplikaw b’mod retroattiv għat-tpaċijiet diġà mwettqa?
5)
L-Artikolu 2 TUE, ikkunsidrat flimkien mal-Artikolu 19(1) TUE, kif ukoll l-ewwel u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta […], għandhom jiġu interpretati fis-sens li jippermettu l-adozzjoni ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali li tibdel il-kundizzjonijiet għat-twettiq effettiv ta’ tpaċijiet ma’ istituzzjoni bankarja filwaqt li tagħti espliċitament lill-kundizzjonijiet il-ġodda effett retroattiv u filwaqt li tiddikjara ineffettivi t-tpaċijiet imwettqa b’mod legali f’perijodu preċedenti, f’sitwazzjoni fejn fl-Istat Membru kkonċernat tkun infetħet proċedura ta’ insolvenza kontra l-istituzzjoni bankarja u jkunu pendenti proċeduri ġudizzjarji li fil-kuntest tagħhom ikun qiegħed jintalab li t-tpaċijiet imwettqa fil-konfront tal-bank jiġu ddikjarati invalidi fir-rigward tal-perijodu li matulu kienu japplikaw kundizzjonijiet legali differenti għat-twettiq tagħhom?
6)
Il-prinċipju ta’ ċertezza legali, bħala prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, għandu jiġi interpretat fis-sens li jippermetti leġiżlazzjoni nazzjonali li tibdel il-kundizzjonijiet għat-twettiq effettiv ta’ tpaċijiet ma’ istituzzjoni bankarja filwaqt li tagħti espliċitament lill-kundizzjonijiet il-ġodda effett retroattiv u filwaqt li tiddikjara ineffettivi t-tpaċijiet imwettqa b’mod legali f’perijodu preċedenti, f’sitwazzjoni fejn fl-Istat Membru kkonċernat tkun infetħet proċedura ta’ insolvenza kontra l-istituzzjoni bankarja u jkunu pendenti proċeduri ġudizzjarji li fil-kuntest tagħhom ikun qiegħed jintalab li t-tpaċijiet imwettqa fil-konfront tal-bank jiġu ddikjarati invalidi fir-rigward tal-perijodu li matulu kienu japplikaw kundizzjonijiet legali differenti għat-twettiq tagħhom?”
Fuq l‑ammissibbiltà tat‑talba għal deċiżjoni preliminari
15
Permezz tad-domandi tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, minn naħa, jekk il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tirregola t-tpaċija, li permezz tagħha impriża tissodisfa d-djun tagħha fil-konfront ta’ istituzzjoni bankarja billi tpaċi dan id-dejn fil-konfront tagħha sal-ammont tal-krediti li hija għandha fuqha, taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 63 TFUE u, min-naħa l-oħra, jekk dan l-Artikolu 63, l-Artikolu 2 TUE, moqri flimkien mal-Artikolu 19(1) TUE u l-Artikolu 47(1) u (2) tal-Karta, l-Artikolu 4(2)(a) u l-Artikoli 26, 27, 114 u 115 TFUE kif ukoll il-prinċipju ta’ ċertezza legali jipprekludux emenda retroattiva tal-kundizzjonijiet ta’ implimentazzjoni ta’ tali tranżazzjoni ta’ tpaċija.
16
Abbażi tal-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn din tal-aħħar u l-qrati nazzjonali stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali li quddiemha titressaq it-tilwima u li għandha tagħti d-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm il-ħtieġa ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, sakemm id-domandi magħmula jikkonċernaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, marbuta tagħti deċiżjoni (ara, b’mod partikolari, id-digriet tas‑26 ta’ Marzu 2021, Fedasil, C‑92/21, EU:C:2021:258, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata).
17
Minn dan isegwi li d-domandi dwar id-dritt tal-Unjoni jgawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirrifjuta li tiddeċiedi fuq talba għal deċiżjoni preliminari mressqa minn qorti nazzjonali biss jekk ikun jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mitluba ma għandha ebda relazzjoni mar-realtà jew mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex il-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (ara, b’mod partikolari, id-digriet tas‑26 ta’ Marzu 2021, Fedasil, C‑92/21, EU:C:2021:258, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
18
F’dan il-każ, mill-fajl mibgħut lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li d-dispożizzjonijiet tad-Dritt Bulgaru applikabbli għat-tilwima fil-kawża prinċipali, jiġifieri l-paragrafi 5 sa 8 tad-dispożizzjonijiet tranżitorji u finali taz-ZIDZBN, ġew iddikjarati li jmorru kontra l-kostituzzjoni, minn tal-inqas parzjalment, permezz ta’ deċiżjoni tal-Konstitutsionen sad (il-Qorti Kostituzzjonali, il-Bulgarija), tas‑27 ta’ Mejju 2021.
19
Fir-risposta tagħha għat-talba għal kjarifiki li l-Qorti tal-Ġustizzja bagħtitilha b’applikazzjoni tal-Artikolu 101 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, il-qorti tar-rinviju indikat li d-domandi tagħha jibqgħu madankollu rilevanti għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali, b’mod partikolari minħabba li d-deċiżjoni msemmija fil-punt preċedenti tipproduċi effetti biss għall-ġejjieni.
20
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-elementi li jinsabu għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja ma jippermettulhiex li tqis li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija manifestament inammissibbli minħabba n-nuqqas ta’ rilevanza tagħha.
Fuq id‑domandi preliminari
21
Abbażi tal-Artikolu 53(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta talba tkun manifestament inammissibbli, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’, f’kull ħin u wara li jinstema’ l-Avukat Ġenerali, tiddeċiedi permezz ta’ digriet motivat, mingħajr ma tkompli l-proċedura.
22
Barra minn hekk, konformement mal-Artikolu 99 ta’ dawn ir-regoli, meta domanda preliminari magħmula tkun identika għal domanda li dwarha l-Qorti tal-Ġustizzja tkun diġà ddeċidiet, meta r-risposta għal tali domanda tkun tista’ tiġi dedotta b’mod ċar mill-ġurisprudenza jew meta r-risposta għad-domanda preliminari ma tħalli lok għal ebda dubju raġonevoli, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’, f’kull ħin, fuq proposta tal-Imħallef Relatur u wara li jinstema’ l-Avukat Ġenerali, tiddeċiedi permezz ta’ digriet motivat.
23
Hemm lok li dawn id-dispożizzjonijiet jiġu applikati fil-kuntest ta’ din il-kawża.
Fuq l‑ewwel, it‑tieni u t‑tielet domanda
24
Fir-rigward tal-ewwel sat-tielet domanda, dwar l-Artikolu 63 TFUE, għandu jitfakkar li d-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE fil-qasam tal-moviment liberu tal-kapital ma japplikawx għal sitwazzjoni li l-elementi kollha tagħha huma limitati ġewwa Stat Membru wieħed biss (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Novembru 2016, Ullens de Schooten, C‑268/15, EU:C:2016:874, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata). Għalhekk, hija l-qorti tar-rinviju li, qabel ma tapplika l-Artikolu 63 TFUE, għandha tivverifika jekk teżistix, fil-kawża mressqa quddiemha, sitwazzjoni transkonfinali li tinvolvi l-eżerċizzju tal-moviment liberu tal-kapital bejn l-Istati Membri jew bejn dawn tal-aħħar u l-pajjiżi terzi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Settembru 2020, Romenergo u Aris Capital, C‑339/19, EU:C:2020:709, punt 27 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
25
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-elementi kollha tat-tilwima fil-kawża prinċipali huma limitati fi ħdan l-Istat Membru kkonċernat.
26
Fil-fatt, KTB u Elit Petrol huma stabbiliti fil-Bulgarija u t-tpaċijiet kontenzjużi jirrigwardaw djun u krediti li huma għandhom direttament fil-konfront ta’ xulxin, peress li s-sempliċi fatt li l-assi tagħhom huma, barra minn hekk, komposti minn azzjonijiet f’kumpanniji stabbiliti fi Stati Membri oħra ma jistax jibdel l-analiżi f’dan ir-rigward.
27
Fir-rigward tal-argumenti magħmula minn Elit Petrol, li jgħidu li l-emenda retroattiva, permezz ta’ liġi, tal-effetti tat-tpaċijiet kontenzjużi ma’ KTB twassal għall-istabbiliment mill-ġdid tad-djun tagħha, fatt li għandu effett fuq ir-relazzjonijiet finanzjarji tagħha, u fuq dawk tal-kumpannija omm tagħha, ma’ kredituri stabbiliti fi Stati Membri oħra jew f’pajjiżi terzi jew li l-kapital tagħhom huwa miżmum minn persuni residenti fi Stati Membri oħra, għandu jiġi kkonstatat li tali effett, jekk jitqies li jeżisti, huwa wisq aleatorju u wisq indirett sabiex ikollu xi rabta mal-moviment liberu tal-kapital stabbilit fl-Artikolu 63 TFUE.
28
Barra minn hekk, għalkemm huwa minnu li, fil-każijiet elenkati fil-punti 50 sa 53 tas-sentenza tal‑15 ta’ Novembru 2016, Ullens de Schooten (C‑268/15, EU:C:2016:874), il-Qorti tal-Ġustizzja qieset bħala ammissibbli talbiet għal deċiżjoni preliminari li kienu jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE dwar il-libertajiet fundamentali, minkejja li l-elementi kollha tat-tilwimiet f’dik il-kawża prinċipali kienu limitati fi ħdan Stat Membru wieħed biss, għandu neċessarjament jiġi kkonstatat li l-qorti tar-rinviju ma pprovdiet l-ebda indikazzjoni lill-Qorti tal-Ġustizzja li tippermetti li din tal-aħħar tqis li d-domandi li jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 63 TFUE jaqgħu taħt wieħed minn dawn il-każijiet.
29
Minn dan isegwi li l-ewwel sat-tielet domanda huma manifestament inammissibbli.
Fuq ir-raba’ domanda
30
Fir-rigward tar-raba’ domanda, dwar l-Artikolu 4(2)(a) u l-Artikoli 26, 27, 114 u 115 TFUE, għandu jitfakkar li l-qorti nazzjonali għandha tispjega, fid-deċiżjoni tar-rinviju, il-kuntest fattwali u leġiżlattiv tat-tilwima fil-kawża prinċipali u tagħti l-ispjegazzjonijiet neċessarji dwar ir-raġunijiet tal-għażla tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni li hija titlob l-interpretazzjoni tagħhom, kif ukoll dwar ir-rabta li hija tistabbilixxi bejn dawn id-dispożizzjonijiet u l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli għat-tilwima mressqa quddiemha (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑4 ta’ Ġunju 2020, C.F. (Kontroll fiskali), C‑430/19, EU:C:2020:429, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata).
31
Dawn ir-rekwiżiti li jikkonċernaw il-kontenut ta’ deċiżjoni tar-rinviju jissemmew b’mod espliċitu fl-Artikolu 94 tar-Regoli tal-Proċedura, li tagħhom il-qorti tar-rinviju hija meqjusa, fil-kuntest tal-kooperazzjoni stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, li għandha konjizzjoni u li għandha tosserva bir-reqqa (ara, f’dan is-sens, id-digriet tat‑3 ta’ Lulju 2014, Talasca, C‑19/14, EU:C:2014:2049, punt 21). Dawn huma, barra minn hekk, imfakkra fil-punti 13, 15 u 16 tar-Rakkomandazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea lill-qrati nazzjonali, dwar l-introduzzjoni ta’ talbiet għal deċiżjoni preliminari (ĠU 2019, C 380, p. 1).
32
F’dan il-każ, id-deċiżjoni tar-rinviju manifestament ma tissodisfax ir-rekwiżiti stipulati fl-Artikolu 94(ċ) tar-Regoli tal-Proċedura.
33
Fil-fatt, l-imsemmija deċiżjoni la tinkludi l-espożizzjoni tar-raġunijiet li wasslu sabiex il-qorti nazzjonali jkollha dubji dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(2)(a) u tal-Artikoli 26, 27, 114 u 115 TFUE u lanqas ma tesponi r-rabta li teżisti bejn dawn id-dispożizzjonijiet u l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli għat-tilwima fil-kawża prinċipali, b’tali mod li l-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tevalwa sa liema punt risposta għar-raba’ domanda hija neċessarja għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali.
34
Konsegwentement, ir-raba’ domanda hija manifestament inammissibbli.
Fuq il‑ħames domanda
35
Fir-rigward tal-ħames domanda, dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2 TUE, moqri flimkien mal-Artikolu 19(1) TUE u l-Artikolu 47(1) u (2) tal-Karta, mid-deċiżjoni tar-rinviju b’mod partikolari jirriżulta li l-emenda retroattiva li tirriżulta mid-dispożizzjonijiet tranżitorji u finali taz-ZIDZBN hija ta’ preġudizzju għall-eżitu ta’ diversi tilwimiet pendenti, fatt li jkun b’mod partikolari ta’ preġudizzju għall-prinċipju kostituzzjonali ta’ separazzjoni tal-poteri sanċit fil-Kostituzzjoni Bulgara u, għaldaqstant, ikun jaffettwa l-indipendenza tal-qrati nazzjonali li quddiemhom tressqu tali tilwimiet fil-konfront tal-fergħa leġiżlattiva tal-Istat.
36
Għandu jitfakkar li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE jobbliga lill-Istati Membri kollha jistabbilixxu r-rimedji neċessarji sabiex jiżguraw, fl-oqsma koperti mid-dritt tal-Unjoni, protezzjoni ġudizzjarja effettiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Frar 2022, RS (Effetti tas-sentenzi ta’ Qorti Kostituzzjonali), C‑430/21, EU:C:2022:99, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata). Din id-dispożizzjoni tikkonċerna l-“oqsma koperti mid-dritt tal-Unjoni”, indipendentement mis-sitwazzjoni li fiha l-Istati Membri jimplimentaw dan id-dritt, fis-sens tal-Artikolu 51(1) tal-Karta (sentenza tal‑20 ta’ April 2021, Repubblika, C‑896/19, EU:C:2021:311, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata).
37
Għalhekk, kull Stat Membru għandu, skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE, jiżgura li l-istanzi li huma mitluba, bħala “qorti” fis-sens iddefinit mid-dritt tal-Unjoni, jiddeċiedu dwar kwistjonijiet marbuta mal-applikazzjoni jew mal-interpretazzjoni ta’ dan id-dritt u li għalhekk jaqgħu taħt is-sistema ta’ rimedji tiegħu fl-oqsma koperti mid-dritt tal-Unjoni jissodisfaw ir-rekwiżiti ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva, fosthom, b’mod partikolari, dak tal-indipendenza (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Frar 2022, RS (Effett tad-deċiżjonijiet ta’ qorti kostituzzjonali), C‑430/21, EU:C:2022:99, punti 40 u 81).
38
F’dan ir-rigward, ir-rekwiżit tal-indipendenza tal-qrati tal-Istati Membri, li jirriżulta mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE u li għandu b’mod partikolari jiġi ggarantit fil-konfront tal-fergħat leġiżlattivi u eżekuttivi tal-Istat, konformement mal-prinċipju ta’ separazzjoni tal-poteri li jikkaratterizza l-funzjonament ta’ Stat tad-dritt, jinkludi żewġ aspetti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Frar 2022, RS (Effett tad-deċiżjonijiet ta’ qorti kostituzzjonali), C‑430/21, EU:C:2022:99, punti 41 u 42 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
39
L-ewwel aspett, ta’ natura esterna, jeżiġi li l-istanza kkonċernata teżerċita l-funzjonijiet tagħha b’mod kompletament awtonomu, mingħajr ma tkun suġġetta għal ebda rabta ta’ ġerarkija jew ta’ subordinazzjoni ma’ kwalunkwe persuna u mingħajr ma tieħu ordnijiet jew istruzzjonijiet minn kwalunkwe sors, u li għalhekk tkun protetta kontra interventi jew pressjoni esterni li jkunu jistgħu jaffettwaw b’mod negattiv il-ġudizzju indipendenti tal-membri tagħha u jinfluwenzaw id-deċiżjonijiet tagħhom (sentenzi tal‑24 ta’ Ġunju 2019, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (Indipendenza tal-Qorti Suprema), C‑619/18, EU:C:2019:531, punt 72, u tat‑22 ta’ Frar 2022, RS (Effett tad-deċiżjonijiet ta’ qorti kostituzzjonali), C‑430/21, EU:C:2022:99, punt 41).
40
It-tieni aspett, ta’ natura interna, huwa marbut, min-naħa tiegħu, mal-kunċett ta’ imparzjalità u huwa intiż li jiżgura distanza ugwali fil-konfront tal-partijiet fit-tilwima u tal-interessi rispettivi tagħhom fid-dawl tas-suġġett tagħha. Dan l-aspett tal-aħħar jeżiġi l-osservanza tal-oġġettività u l-assenza ta’ kull interess fl-eżitu tat-tilwima għajr l-applikazzjoni stretta tad-dispożizzjoni legali (sentenzi tal‑24 ta’ Ġunju 2019, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (Indipendenza tal-Qorti Suprema), C‑619/18, EU:C:2019:531, punt 73, u tat-22 ta’ Frar 2022, RS (Effett tad-deċiżjonijiet ta’ qorti kostituzzjonali), C‑430/21, EU:C:2022:99, punt 41).
41
F’dan il-każ, għandu neċessarjament jiġi kkonstatat li l-adozzjoni minn Stat Membru ta’ dispożizzjonijiet ġenerali ta’ dritt ċivili jew kummerċjali relatati mas-sistema tat-tpaċija fil-kuntest ta’ falliment ta’ bank, anki jekk ikunu retroattivi, ma hijiex ta’ natura, fiha nnifisha, li tippreġudika r-rekwiżiti msemmija fil-punti 39 u 40 ta’ dan id-digriet, bla ħsara għall-konformità tagħhom mad-dritt nazzjonali, fatt li jista’ jiġi evalwat biss mill-qrati nazzjonali.
42
B’konsegwenza ta’ dan, ir-risposta li għandha tingħata għall-ħames domanda għandha tkun li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix l-applikazzjoni, minn Stat Membru, ta’ regoli ġenerali dwar it-tpaċija fil-kuntest ta’ falliment ta’ bank, anki jekk ikunu retroattivi.
Fuq is‑sitt domanda
43
Fir-rigward, fl-aħħar, tas-sitt domanda, dwar il-prinċipju ta’ ċertezza legali, għandu jitfakkar li, meta l-Istati Membri jadottaw miżuri li permezz tagħhom jimplimentaw id-dritt tal-Unjoni, huma jkunu marbuta josservaw il-prinċipji ġenerali ta’ dan id-dritt, inkluż, b’mod partikolari, il-prinċipju ta’ ċertezza legali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ April 2021, Federazione nazionale delle imprese elettrotecniche ed elettroniche (Anie) et, C‑798/18 u C‑799/18, EU:C:2021:280, punt 29 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
44
Issa, hekk kif ġie indikat fil-punt 25 ta’ dan id-digriet, it-tilwima fil-kawża prinċipali tirrigwarda sitwazzjoni li l-elementi kollha tagħha huma limitati fi ħdan Stat Membru wieħed biss. Barra minn hekk, id-deċiżjoni tar-rinviju ma tinkludix indikazzjonijiet li jippermettu li jitqies li din it-tilwima tirrigwarda leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta d-dritt tal-Unjoni.
45
Minn dan jirriżulta li s-sitt domanda hija manifestament inammissibbli.
Fuq l‑ispejjeż
46
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix l-applikazzjoni, minn Stat Membru, ta’ regoli ġenerali dwar it-tpaċija fil-kuntest ta’ falliment ta’ bank, anki jekk ikunu retroattivi.
2)
L-ewwel sar-raba’ u s-sitt domanda magħmula mill-Okrazhen sad Vidin (il-Qorti Reġjonali ta’ Vidin, il-Bulgarija) huma manifestament inammissibbli.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Bulgaru.