Inhoudsindicatie: Bevoegdheidskwestie. Niet aannemelijk is geworden
dat de vorderingen waarvan PPG in dit kort geding voldoening eist,
vorderingen zijn die aan haar zijn gecedeerd. Reeds hierom wordt
de stelling van PPG verworpen dat zij door cessie een beroep kan
doen op het competentiebeding in de distributieovereenkomst.
Voorzieningenrechter niet bevoegd op grond van artikel 2 EEX-Vo.
Uitspraak
vonnis
RECHTBANK ARNHEM
Sector civiel recht
zaaknummer / rolnummer: 160418 / KG ZA 07-577
Vonnis in kort geding van 8 november 2007 in de zaak van de besloten
vennootschap met beperkte aansprakelijkheid PPG INDUSTRIES
NETHERLANDS B.V., gevestigd te Westerbroek, eiseres, procureur mr.
F.J. Boom, advocaat mr. M.B. Bruinsma te Soest, tegen de rechtspersoon
naar buitenlands recht EUROPEAN PAINT IMPORTERS LTD., gevestigd
te Cork (Ierland), gedaagde, procureur mr. J.M. Bosnak, advocaat mr.
P.C. Veerman te Amsterdam. Partijen zullen hierna PPG en EPI genoemd
worden.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding
- de mondelinge behandeling
- de pleitnota van PPG
- de pleitnota van EPI.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1. EPI is importeur van verf. Zij heeft per 1 april 2005 met
verfleverancier Ameron B.V. te Geldermalsen (hierna: Ameron) een
distributieovereenkomst gesloten (hierna: de distributieovereenkomst),
die ondertekend is op 9 mei 2005. In de distributieovereenkomst staat
onder meer:
20. ARBITRATION
Any controversy or claim arising from this Agreement and its amendments
shall be exclusively subject to the jurisdiction of the District Court at
Arnhem. The Netherlands. However, its is at the discretion of Ameron to
persue a claim before an otherwise competent court.
(…)
22. APPLICABELE LAW
This Agreement and its application shall be governed by the laws of The
Netherlands.
2.2. In 2005/2006 hebben verscheidene verfleveranties plaatsgehad van
Ameron aan EPI.
3. Het geschil
3.1. PPG vordert samengevat - veroordeling van EPI tot betaling van €
373.983,26 vermeerderd met rente en kosten, alsmede waarmerking van
dit vonnis als een Europese executoriale titel in de zin van EG-Verordening
nr. 805/2004. PPG legt aan haar vorderingen ten grondslag dat EPI voor
het genoemde bedrag facturen voor verfleveranties van Ameron aan EPI
onbetaald heeft gelaten. Volgens PPG dient EPI die facturen thans aan
PPG te voldoen omdat Ameron haar vorderingen op EPI heeft gecedeerd
aan PPG.
Daarbij neemt PPG het standpunt in dat zij ter inning van de openstaande
facturen EPI op grond van artikel 20 distributieovereenkomst (hierna:
het competentiebeding) mag dagvaarden voor de voorzieningenrechter
van de rechtbank Arnhem omdat de vorderingen hun oorsprong
hebben in de distributieovereenkomst. Voor de bevoegdheid van de
voorzieningenrechter om kennis te nemen van de vorderingen stelt PPG
voorts dat EPI ten kantore van haar advocaat (mr. Veerman) woonplaats
heeft gekozen omdat daar de dagvaarding met goedkeuring van EPI is
uitgebracht.
3.2. Als (preliminair) verweer voert EPI aan dat de voorzieningenrechter
niet bevoegd is om kennis te nemen van de vorderingen van PPG. Zij
stelt daartoe dat PPG geen beroep kan doen op het competentiebeding
omdat PPG geen partij is bij de distributie-overeenkomst. Voorts stelt zij
daartoe dat niet door cessie ook de nieuwe schuldeiser (de cessionaris)
een beroep kan doen op een door de oude schuldeiser (de cedent) en
de schuldenaar met betrekking tot de vorderingen overeengekomen
competentiebeding. Daarbij betwist EPI dat de cessie waar PPG zich op
beroept, heeft plaatsgevonden. EPI betwist niet dat de dagvaarding in dit
kort geding mocht worden uitgebracht ten kantore van haar advocaat,
maar zij betwist dat daardoor sprake is van een woonplaatskeuze.
3.3. Voor zover van belang zal hierna worden ingegaan op de stellingen
van partijen.
4. De beoordeling
4.1. Op grond van artikel 1 EEX-Vo (Verordening (EG) nr. 44/2001
van de Raad van 22 december 2000 betreffende de rechterlijke
bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen
in burgerlijke en handelszaken) is de EEX-Vo van toepassing op de
onderhavige handelszaak, nu EPI in een andere lidstaat van de Europese
Gemeenschap is gevestigd dan PPG. Artikel 2 EEX-Vo bevat de algemene
bevoegdheidsregel en kent bevoegdheid toe aan de gerechten van
de lidstaat waar de verweerder zijn woonplaats heeft. Evenwel biedt
artikel 23 EEX-Vo met betrekking tot een zaak als de onderhavige de
mogelijkheid om een gerecht of de gerechten van een lidstaat aan te
wijzen aan wie exclusief de bevoegdheid toekomt kennis te nemen van
geschillen die naar aanleiding van een bepaalde rechtsbetrekking zijn
ontstaan, of zullen ontstaan. Dit betekent dat als uitgangspunt heeft
te gelden dat een gerecht in Ierland bevoegd is om kennis te nemen
van het onderhavige geschil nu EPI in Ierland is gevestigd en dat dit
slechts anders is als EPI woonplaats heeft gekozen ten kantore van haar
advocaat, of als het competentiebeding ook geldt tussen PPG en EPI.
Woonplaats
4.2. De vraag of EPI woonplaats heeft in Nederland, ten kantore van haar
advocaat, moet op grond van artikel 59 lid 1 EEX-Vo, waarin staat dat om
vast te stellen of een partij woonplaats heeft op het grondgebied van de
lidstaat bij een van welks gerechten een zaak aanhangig is, het gerecht
zijn intern recht toepast, naar Nederlands recht worden beantwoord.
4.3. Krachtens artikel 1: 15 BW kan een (rechts)persoon een andere
woonplaats dan zijn werkelijke slechts kan kiezen bij schriftelijk
aangegane overeenkomst. Nu PPG tegenover de betwisting van EPI
dat zij woonplaats heeft gekozen ten kantore van haar advocaat geen
schriftelijke overeenkomst daarover heeft overgelegd, kan in dit kort
geding niet worden aangenomen dat EPI ten kantore van haar advocaat
woonplaats heeft gekozen. Overigens zou de voorzieningenrechter geen
bevoegdheid toekomen als wel aannemelijk is dat EPI woonplaats heeft
gekozen bij haar advocaat, nu mr. Veerman kantoor houdt in Amsterdam
en alsdan de gekozen woonplaats buiten het arrondissement van de
rechtbank Arnhem zou zijn gelegen.
Forumkeuze
4.4. Nu PPG stelt dat de voorzieningenrechter als gevolg van cessie
bevoegdheid toekomt op basis van het competentiebeding in de
distributieovereenkomst ligt de vraag voor of een cessionaris in beginsel
ook de rechten uit een forumkeuze beding als nevenrechten kan
verkrijgen bij de overdracht van een vordering aan hem.
4.5. Op grond van artikel 12 lid 2 EVO (Europees Verdrag inzake het recht
dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst), waarin staat
dat het recht dat de gecedeerde vordering beheerst ook de betrekking
bepaalt tussen cessionaris en schuldenaar, dient de hiervoor opgeworpen
vraag naar Nederlands recht te worden beantwoord nu PPG stelt dat
aan haar vorderingen zijn gecedeerd die hun oorsprong hebben in de
distributie-overeenkomst, en op de distributieovereenkomst Nederlands
recht van toepassing is krachtens artikel 22 distributieovereenkomst.
4.6. Naar Nederlands recht is cessie de overdracht van een vordering
op naam (artikel 3: 94 BW). In artikel 6: 142 lid 1 BW is bepaald dat bij
overgang van een dergelijke vordering de nieuwe schuldeiser de daarbij
behorende nevenrechten verkrijgt. Weliswaar worden in artikel 6: 142 lid
1 en 2 BW nevenrechten benoemd en staat een competentiebeding daar
niet bij, maar de opsomming in artikel 6: 142 BW is enuntiatief en ook
een competentiebeding geldt ten behoeve van de nieuwe schuldeiser (vgl.
Verbintenissenrecht, losbladig, Van Mierlo, artikel 142, aantekening 16.4).
Dit betekent dat als het aannemelijk wordt dat de vorderingen waarvan
PPG thans voldoening vordert door Ameron aan PPG zijn gecedeerd
en die vorderingen voortvloeien uit de distributie-overeenkomst, de
voorzieningenrechter dan bevoegd is om kennis te nemen van de door
PPG ingestelde vorderingen.
4.7. Ook de vraag of de litigieuze vorderingen door Ameron (de cedent)
zijn gecedeerd aan PPG moet naar Nederlands recht worden beantwoord,
nu in artikel 8 lid 1 EVO is bepaald dat het bestaan en de geldigheid van
een overeenkomst wordt beheerst door het recht dat ingevolge EVO
toepasselijk zou zijn indien de overeenkomst geldig zou zijn.
Er aldus van uitgaande dat er sprake is van cessie van vorderingen
die voorvloeien uit de distributieovereenkomst, worden op grond van
artikel 12 lid 1 EVO de verbintenissen tussen de cedent en de cessionaris
beheerst door het recht dat ingevolge EVO op de tussen de cedent en
de cessionaris bestaande overeenkomst van toepassing is. In de door
PPG overgelegde Engelse vertaling van een overeenkomst van cessie
met daarin Ameron en PPG als partijen (hierna: de Engelse vertaling), is
geen rechtskeuze opgenomen. Op grond van artikel 4 lid 1 EVO is dan het
recht van toepassing waarmee de overeenkomst het nauwst is verbonden.
Krachtens artikel 4 lid 2 EVO is dat Nederland, reeds omdat zowel Ameron
als PPG daar gevestigd zijn. Daarom zal hierna naar Nederlands recht
beoordeeld worden of het aannemelijk is dat Ameron vorderingen op EPI
heeft gecedeerd aan PPG.
4.8. Krachtens artikel 3: 94 BW kunnen tegenover een of meer
bepaalde personen uit te oefenen rechten slechts worden geleverd door
een daartoe bestemde akte. Op grond van artikel 156 Rv is dat een
ondertekend geschrift. Een dergelijk, door Ameron en PPG ondertekend,
geschrift heeft PPG niet overgelegd. Zij doet een beroep op de Engelse
vertaling. Die is weliswaar door de vertaler ondertekend, maar uit de
Engelse vertaling blijkt niet of en zo ja wanneer Ameron en PPG het
vertaalde document hebben ondertekend. Tegenover EPI’s betwisting
van de cessie is de Engelse vertaling dan ook onvoldoende om aan te
nemen dat Ameron vorderingen op EPI heeft gecedeerd aan PPG nu ook
de overgelegde facturen geen, althans onvoldoende, aanknopingspunten
zijn voor een cessie, omdat die facturen aan EPI op naam staan van PPG
en niet op naam van Ameron.
4.9. Omdat op grond van het vorenstaande niet aannemelijk is geworden
dat de vorderingen waarvan PPG in dit kort geding voldoening eist,
vorderingen zijn die Ameron aan haar heeft gecedeerd, wordt reeds
hierom de stelling van PPG verworpen dat zij door cessie een beroep
kan doen op het competentiebeding in de distributieovereenkomst
en kan in het midden blijven of de litigieuze vorderingen uit de
distributieovereenkomst voortvloeien.
Conclusie
4.10. De slotsom is dat nu een beroep op het competentiebeding faalt,
de voorzieningenrechter niet op grond van artikel 23 EEX-Vo bevoegdheid
toekomt om kennis te nemen van de vorderingen van PPG. Daardoor
moet worden teruggevallen op de algemene bevoegdheidsregel van artikel
2 EEX-Vo, op basis waarvan, zoals reeds is overwogen, in dit geval geen
rechtsmacht toekomt aan een Nederlandse rechter nu niet aannemelijk is
dat EPI in Nederland woonplaats heeft. De voorzieningenrechter zal zich
dan ook onbevoegd verklaren.
Proceskosten
4.11. PPG zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten
worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van EPI worden begroot op:
- vast recht € 251,00
- salaris procureur 816,00
Totaal € 1.067,00
5. De beslissing
De voorzieningenrechter
5.1. verklaart zich onbevoegd kennis te nemen van de vorderingen van
PPG,
5.2. veroordeelt PPG in de proceskosten, aan de zijde van EPI tot op
heden begroot op € 1.067,00,
5.3. verklaart dit vonnis wat betreft de kostenveroordeling uitvoerbaar bij
voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. F.J. de Vries en in het openbaar
uitgesproken in tegenwoordigheid van de griffier mr. M.J. Daggenvoorde
op 8 november 2007.