62006CJ0179_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-kawża C‑179/06,
li għandha bħala suġġett rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skond l-Artikolu 226 KE, imressaq fil-5 ta’ April 2006,
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej,
irrappreżentata minn D. Recchia, bħala aġent, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
rikorrenti
vs
Ir-Repubblika Taljana,
irrappreżentata minn I. M. Braguglia, bħala aġent, assistit minn G. Fiengo, avvocato dello Stato, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
konvenuta
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla),
komposta minn K. Lenaerts, President ta’ l-Awla, E. Juhász, R. Silva de Lapuerta (Relatur), G. Arestis u J. Malenovský, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Kokott,
Reġistratur: M. Ferreira, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-21 ta’ Ġunju 2007,
wara li rat id-deċiżjoni li ttieħdet, wara li semgħet lill-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet
tagħti l-preżenti
Sentenza
Motivi tas-sentenza
1. Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li r-Repubblika Taljana naqset milli twettaq -obbligi tagħha imposti skond id-dispożizzjonijiet magħquda ta’ l-Artikoli 6(3) u 7 tad-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal-21 ta’ Mejju 1992 dwar il-konservazzjoni ta’ l-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa (ĠU L 206, p.7), wara l-approvazzjoni, mill-komun ta’ Altamura u r-Regione Puglia, mix-xahar ta’ Diċembru 2000, ta’ emenda ta’ l-ippjanar ta’ belt ikkostitwit minn serje ta’ operazzjonijiet ta’ kostruzzjonijiet industrijali li jistgħu jkollhom effett sinjifikattiv fuq iż-żona ta’ protezzjoni speċjali (aktar ‘il quddiem iż-“ZPS”) u s-sit ta’ importanza għall-Komunità propost (aktar ‘il quddiem is-“SIKp”) IT91220007 ta’ Murgia Alta mingħajr ma saret minn qabel evalwazzjoni ta’ l-implikazzjonijiet, għall-inqas f’dak li jikkonċerna l-imsemmija ZPS.
Il-kuntest ġuridiku Komunitarju
2. Id-Direttiva 92/43 għandha bħala għan li tikkontribwixxi sabiex tassigura l-biodiversità permezz tal-konservazzjoni tal-habitat naturali kif ukoll tal-fawna u l-flora selvaġġa fuq it-territorju Ewropew
ta’ l-Istati Membri fejn japplika t-Trattat KE.
3. L-Artikolu 4 tad-Direttiva jirregola l-proċedura intiża li tistabbilixxi netwerk imsejjaħ “Natura 2000”, previst fl-Artikolu 3 tagħha, kif ukoll in-nomina taż-żoni speċjali ta’ konservazzjoni mill-Istati Membri.
4. L-Artikolu 6 ta’ l-imsemmija Direttiva, li jistipula l-miżuri ta’ konservazzjoni għall-imsemmija żoni, jiddisponi:
“[...]
2. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri xierqa biex jevitaw, fiż-żoni speċjali ta’ konservazzjoni, id-deterjorament ta’ l-habitat naturali u l-habitat ta’ l-ispeċi kif ukoll t-tfixkil ta’ l-ispeċi li għalihom ġew nominati ż-żoni, safejn dak it-tfixkil jista’ jkun sinifikanti meta jitqies skond l-għanjiet ta’ din id-Direttiva.
3. Kull pjan jew proġett li mhux marbut direttament ma’ jew li ma hux meħtieġ għat-tmexxija tas-sit iżda li x’aktarx se jkollu effett sinifikanti fuqu, jew b’mod individwali jew inkella flimkien ma’ xi pjanijiet jew proġetti oħra, għandu jkun suġġett għal evalwazzjoni xierqa ta’ l-implikazzjonijiet tiegħu għas-sit in vista ta’ l-għanjiet ta’ konservazzjoni tas-sit. Fl-isfond tar-riżultati ta’ l-evalwazzjoni ta’ l-implikazzjonijiet għas-sit u skond id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 4, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għandhom jaqblu dwar il-pjan jew il-proġett biss wara li jkunu żguraw li dan ma jaffettwax ħażin l-integrità tas-sit konċernat u, jekk xieraq, wara li jkunu raw l-opinjoni tal-pubbliku ġenerali.”
5. L-Artikolu 7 tad-Direttiva 92/43 jipprovdi li l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikolu 6(2) sa (4) għandhom jissostitwixxu kull obbligu li jirriżulta mill-ewwel frażi ta’ l-Artikolu 4(4) tad-Direttiva tal-Kunsill 79/409/KEE, tat-2 ta’ April 1979, dwar il-konservazzjoni ta’ l-għasafar selvaġġi (ĠU L 103, p. 1, aktar ‘il quddiem id-“Direttiva 79/409”), dwar iż-żoni klassifikati skond l-Artikolu 4(1) ta’ din l-aħħar Direttiva jew meqjusa bl-istess mod skond l-Artikolu 4(2), mid-data ta’ l-implementazzjoni tad-Direttiva 92/43 jew mid-data tal-klassifikazzjoni jew rikonoxximent minn Stat Membru skond id-Direttiva 79/409, meta d-data ta’ l-aħħar tkun sussegwenti.
Iż-żona ta’ Murgia Alta
6. Fl-1998, is-sit ta’ Murgia Alta ġie kklassifikat bħala ZPS, skond l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 79/409 (kodiċi IT 912007). dan is-sit jappartjeni lir-reġjun bioġeografiku Mediterran. L-erja tiegħu hija ta’ 143 152 ettaru.
7. Din iż-ZPS tagħti kenn lil diversi għasafar imsemmija fl-Anness I tad- Direttiva 79/409, b’mod partikolari l-aktar popolazzjoni importanti ta’ l-ispeċi Falco naumanni fl-Italja.
8.
Żewġ habitats li għandhom preċedenza msemmija fl-Anness I tad-Direttiva 92/43 jinsabu fl-imsemmija ZPS, jiġifieri l-habitat 6210, intitlolat “Mergħat niexfa u medda ta’ art b’siġar mhux żviluppati u sottostrati tal-ġir (Festuco-Brometalia)”, u l-habitat 6220, intitolat “Mergħat ta’ substeppi b’ħaxix u pjanti li jikbru darba fis-sena ta’ Thero-Brachypodietea”, kif ukoll pjanta li għandha preċedenza msemmija fl-Anness II tad-Direttiva 92/43, jiġifieri l-Istipa austroitalica Martinovsky.
9. Is-sit ta’ Murgia Alta huwa deskritt fil-format ta’ tagħrif stabbilit skond id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 97/266/KEE, tat-18 ta’ Diċembru 1996, dwar format ta’ tagħrif fuq is-siti għas-siti proposti għan-Natura 2000 (ĠU L 107, p. 1)_kif ġej:
“Karatteristiċi ġenerali tas-sit
Klassijiet ta’ habitat 						% kopertura
Moxa, arbuxelli, maquis u scrubland, phrygana			20.00
Witat ta’ art niexfa, steppi						65.00
Foresta li hija dejjem ħadra 						15.00
Total ta’ habitat kopert						100
Karatteristiċi oħra tas-sit
Paesaġġ suġġestiv ikkostitwit minn dawriet mhux fondi u ħofor kbar fl-art ta’ forma ċirkulari, ma’ għamliet karstiċi mhux fondi magħmula minn forom tondi u fondi. Is-sottostrat huwa magħmul minn ġir kretaċeju, ġeneralment kopert mill-ġibs ta’ żmien Paleolitiku. Il-bijoklima hija dik ta’ isfel mill-Mediterran
Kwalità u importanza
Subreġjun ikkaratterizzat sew minn medda ta’ art kbira niexfa tal-ġir li titla’ sa 679 m fil-Monte Caccia. Hija tinsab fuq kollox fil-forma ta’ medda għolja ta’ ġibs fil-forma ta’ ġebel. Hija waħda miż-żoni substeppi l-aktar wiesgħin fl-Italja, b’veġetazzjoni ta’ ħaxix, dovuta għall-Festuco brometalia. Il-flora taż-żona hija partikolarment varjata, li tgħodd madwar 1 500 speċi. Mil-lat tal-fawna ta’ l-għasafar li jbejtu, ġew elenkati madwar 90 speċi, numru li jqiegħed din iż-żona fit-tieni pożizzjoni fil-livell reġjonali, wara l-Gargano. Il-formazzjoni tal-foresti residwi hija kkaratterizzata mill-prevalenza ta’ Quercus pubescens, li ħafna drabi jkunu flimkien ma’ Fraxinus ornus. Wieħed josserva wkoll xi Quercus cerris u Q. frainetto rari.
Vulnerabbiltà
Il-fattur prinċipali ta’ qerda huwa magħmul mit-tkissir tas-substrat tal-ġibs li huwa sussegwentement imfarrak b’mezzi mekkaniċi. B’dan il-mod, meded wiesgħin li jinkludu veġetazzjoni ta’ substeppi jinqerdu minħabba l-kultivazzjoni ta’ żoni ġodda. L-operazzjoni timplika spiss ukoll ħitan tal-ġebel niexef u forom oħra ta’ delineazzjoni, b’perikoli kbar ta’ katastrofu idroġeoloġiku. Nirien ta’ spiss, marbuta mal-prevalenza ta’ l-attività taċ-ċereali; bini ta’ residenzi ta’ villeġġatura fil-postijiet l-aktar ta’ attraenti għat-turiżmu. L-użu ħażin ta’ ħofor karstiċi sabiex jintrema skart ta’ l-ibliet solidu kif ukoll skart solidu”.
Il-fatti
10.
Fis-27 ta’ Diċembru 2000, il-komun ta’ Altamura approva, permezz ta’ numru ta’ deċiżjonijiet tal-kunsill muniċipali tiegħu, ftehim ta’ programm, skond l-Artikolu 27 tal-Liġi Nru 142, dwar l-organizzazzjoni ta’ l-awtonomija lokali (ordinamento delle autonomie locali) tat-8 ta’ Ġunju 1990 (suppliment ordinarju għall-GURI Nru 135, tat-12 ta’ Ġunju 1990), dwar xi mitt proġett ta’ kostruzzjoni industrjali, li l-biċċa l-kbira tagħhom kienu jinsabu ġewwa ż-ZPS u s-SIKp ta’ Murgia Alta. Dawn il-ftehim jikkonċernaw b’mod partikolari 34 sit, li jirrappreżentaw 60 ettaru, previsti fil-kuntest tal-proġett tal-Consorzio di Sviluppo Murgiano u 11-il sit, li jirrapreżentaw 8 ettari, previsti fil-kuntest tal-proġett tal-Consorzio San Marco. L-imsemmija ftehim ġew approvati ulterjorment b’digriet tal-Giunta regionale (gvern reġjonali) tar-Reġjun ta’ Puglia.
11.
Bil-għan li jiffavorixxu x-xogħol fl-unitajiet ta’ produzzjoni ta’ natura industrijali u artiġjanali, is-sindki tal-komuni interessati jistgħu jitolbu
lill-Giunta regionale li tadotta ftehim ta’ programm sabiex jiġi awtorizzat it-twettiq ta’ kumplessi li jilħqu immedjatament il-livelli ta’ impjieg sinjifikattivi.
12. Il-firma ta’ ftehim ta’ programm, li għandu jiġi awtorizzat mill-Giunta regionale, hija ammissibbli biss jekk il-pjan ta’ urbaniżmu fis-seħħ ma jipprovdix żoni b’destinazzjoni speċifika li jkunu operazzjonali u legalment effettivi għal xogħlijiet li għandhom jitwettqu jew fejn ikun meħtieġ li jitkabbru strutturi eżistenti fiż-żoni kontigwi mhux iddestinati għal attivitajiet industrijali jew artiġjanali.
13.
Matul il-perjodu bejn l-1998 sa’ l-2001, numru kbur ta’ impriżi ppreżentaw talbiet lill-komun ta’ Altamura sabiex jiksbu ftehim ta’ programm b’għan industrijali u artiġjanali, fejn uħud minn dawn jimplikaw emenda għall-pjan ġenerali ta’ urbaniżmu. Il-proċeduri miftuħa abbażi ta’ l-imsemmija talbiet ma jinkludu ebda fażi ta’ pjanifikazzjoni ġenerali, iżda jimplikaw proċeduri differenti ta’ emenda ta’ l-imsemmi pjan.
14.
L-amministrazzjoni reġjonali ssottomettiet il-proġetti li jaqgħu taħt il-Consorzio di Sviluppo Murgiano għal proċedura ta’ verifika dwar il-ħtieġa ta’ evalwazzjoni ta’ l-impatt fuq l-ambjent, fejn tqis minbarra dan illi ma kienx hemm lok li tippreżenta proġetti oħrajn, bħal dawk tal-Consorzio San Marco, għal din il-proċedura. Abbażi ta’ l-imsemmija ftehim, il-komun ta’Altamura ħareġ ċertu numru ta’ peremssi ta’ bini.
Il-proċedura prekontenzjuża
15.
Skond l-Artikolu 226 KE, Il-Kummissjoni, fid-9 ta’ Lulju 2004, bagħtet ittra ta’ intimazzjoni lir-Repubblika Taljana fejn stednitha tagħmel l-osservazzjonijiet tagħha fuq is-sitwazzjoni taż-żona in kwistjoni fir-rigward ta’ l-obbligi stabbiliti fl-Artikoli 6(3) u 7 tad-Direttiva 92/43.
16. Ir-Repubblika Taljana rrispondiet għal din l-ittra ta’ intimazzjoni permezz tal-komunikazzjonijiet ta’ l-14 ta’ Ottubru 2004 u tad-9 ta’ Ġunju 2005, li magħhom kienu mehmuża noti tal-Ministeru ta’ l-Ambjent u tal-Ħarsien tat-Territorju.
17. Sussegwentement fit-13 ta’ Lulju 2005, il-Kummissjoni bagħtet opinjoni motivata lir-Repubblika Taljana, fejn stiednet lil dan l-Istat Membru sabiex jieħu l-miżuri meħtieġa sabiex jikkonforma ruħu ma’ din l-opinjoni motivata fi żmien xahrejn minn meta jirċeviha.
18. Ir-Repubblika Taljana rrispondiet għall-imsemmi opinjoni motivata billi bagħtet żewġ noti Ministerjali ġodda tat-3 u 7 ta’ Ottubru 2005.
19. Billi qieset li s-sitwazzjoni baqgħet mhux sodisfaċenti, il-Kummissjoni ressqet dan ir-rikors.
Fuq ir-rikors
L-argumenti tal-partijiet
20. Il-Kummissjoni ssostni li ebda proċedura ta’ evalwazzjoni ta’ l-implikazzjonijiet skond l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43 ma saret fir-rigward ta’ l-operazzjonijiet kollha previsti fil-ftehim ta’ programm in kwistjoni, li jistgħu jkollhom implikazzjoni sinjifikattiva fuq iż-żona in kwistjoni.
21. Hija ssostni illi d-deċiżjonijiet amministrattivi differenti li permezz tagħhom ġew approvati l-imsemmija operazzjonijiet huma kontra l-imsemmi Artikolu 6(3), peress li l-interventi intiżi, għalkemm jistgħu jkollhom implikazzjoni sinjifikattiva fuq iż-ZPS u s-SIKp ta’ Murgia Alta, ma kinux suġġetti għal proċeduri ta’ evalwazzjoni ta’ l-implikazzjonijiet ambjentali.
22. Il-Kummissjoni tirrileva li n-natura legali tal-ftehim ta’ programm u ta’ l-atti li jirriżultaw minnhom hija mingħajr rilevanza fir-rigward ta’ l-obbligi li huma imposti fuq l-Istati Membri skond din id-dispożizzjoni.
23. Minbarra dan, hija tafferma illi hemm kontigwità bejn il-partijiet tat-territorju kkonċernati mill-proġetti in kwistjoni u li għalhekk huwa possibbli li jkun hemm implikazzjonijiet globali sinjifikattivi.
24. Il-Kummissjoni żżid li huwa mingħajr rilevanza li l-komun ta’ Altamura ħareġ biss numru limitat ta’ permessi ta’ bini, li l-ebda permess ta’ bini ieħor ma kien inħareġ fl-2003, li l-applikazzjonijiet ta’ permess oħra huma suġġetti għal proċedura ta’ evalwazzjoni ta’ l-implikazzjonijiet u li missjoni qegħda ssir bħalissa sabiex tagħmel evalwazzjoni globali f’dak li jikkonċerna s-siti fejn hemm tagħmir diġà ppjanat.
25. Hija tikkonstata wkoll illi ebda motiv ma tressaq sabiex jiġġustifika n-nuqqqas ta’ evalwazzjoni ta’ l-implikazzjonijiet u ebda informazzjoni ma ġiet ipprovduta sabiex jintwera li l-operazzjonijiet ta’ konstruzzjoni industrijali u artiġjanali kkonċernati ma setgħux ikollhom effetti sinjifikattivi fuq iż-żona protetta.
26. Ir-Repubblika Taljana tosserva illi ftehim ta’ programm la huwa att li jiddefenixxi sitwazzjoni legali, la huwa att amministrattiv u lanqas kuntratt, iżda jikkostitwixxi sistema proċedurali li fil-kuntest tagħha persuni pubbliċi u privati jiddefinixxu bil-quddiem l-aġir u l-impenji li għandhom jirrispettaw sabiex jilħqu riżultat finali. Għalhekk, għandu jkun hemm miżuri amministrattivi oħra sabiex ix-xogħlijiet msemmija fil-ftehim ta’ programm li huma suġġetti tar-rikors jiġu effettivament imwettqa.
27. Minbarra dan, dan l-Istat Membru jirrileva illi d-dispożizzjonijiet leġiżlattivi dwar il-promozzjoni ta’ l-impijeg ma jistgħux jidderogaw mir-regoli fil-qasam tal-ħarsien tat-territorju u ta’ l-ambjent. Madankollu, fid-dritt Taljan, iż-ZPS u s-siti ta’ importanza Komunitarja jibbenefikaw minn sistema li tixbah ħafna lis-sistema legali restrittiva ta’ parkijiet u ta’ żoni oħra naturali.
28. Ir-Repubblika Taljana tosserva li l-komun ta’ Altamura ħareġ biss numru limitat ta’ permessi ta’ bini għal proġetti individwali, minn naħa marbuta mat-tkabbir ta’ fabbriki eżistenti u li fihom hemm żoni ddestinati għal tagħmir industrijali. Wara x-xahar ta’ Ġunju 2003, ebda permess ta’ bini ieħor ma ngħata u ebda awtorizzazzjoni ma ngħatat għall-proġetti proposti mill-Consorzio di Sviluppo Murgiano kif ukoll mill-Consorzio San Marco.
29. Dan l-Istat Membru jenfasizza illi ħmistax-il proġett biss kienu ġew effettivament implementatati, li dawn jikkonċernaw partijiet li huma distinti mit-territorju u saru b’metodi ta’ twettiq differenti, li jirrigwardaw per eżempju, tagħmir ġdid jew tkabbir. Ma hemm l-ebda kontigwità bejn dawn il-proġetti, kif ukoll li ma jeżistix pjan ġenerali jew tat-territorju li jikkonċernhom. Ċertu numru fosthom kienu suġġetti għal evalwazzjoni ta’ implikazzjonijiet, filwaqt li oħrajn kienu suġġetti għal diversi awtorizzazzjonijiet konnessi ma’ l-aspetti ambjentali u tal-paesaġġ.
30. Ir-Repubblika Taljana tindika illi, għall-proġetti kollha, il-komun ta’ Altamura dalwaqt ser jagħmel evalwazzjoni globali ta’ l-implikazzjonijiet u ser jippromwovi l-inizjattivi initiżi sabiex jimmoderaw l-effetti possibbli fuq l-ambjent.
31. Dan l-Istat Membru jżid illi l-proċeduri kollha dwar l-applikazzjonijiet ta’ stabbiliment ta’ fabbrika fil-komun ta’ Altamura ġew sospiżi sakemm joħorġu r-riżultati ta’ studji xjentifiċi dwar l-evalwazzjoni ta’ l-implikazzjonijiet tal-proġetti kkonċernati fuq l-ambjent.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
32. L-ewwel nett għandu jiġi osservat li d-dispożizzjoni li l-ksur tagħha huwa allegat mill-Kummissjoni hija parti minn ġabra kumplessa ta’ regoli li għandhom bħala għan, kif jirriżulta mit-tielet sas-sitt premessa tad-Direttivi, l-istabbiliment u t-tmexxija taż-żoni li jappartjenu lin-netwerk Ewropew Natura 2000.
33. L-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43 jissuġġetta l-obbligu li ssir evalwazzjoni xierqa ta’ l-implikazzjonijiet ta’ pjan jew ta’ proġett fuq sit protett għall-kundizzjoni li l-pjan jew il-proġett in kwistjoni jkun jista’ jaffettwa dan is-sit b’mod sinjifikattiv (ara s-sentenza tas-7 ta’ Settembru 2004, Waddenvereniging u Vogelbeschermingsvereniging, C‑127/02, Ġabra p. I‑7405, punt 40, aktar ‘il quddiem is-sentenza “Waddenzee”).
34. Il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat ukoll, fil-punt 43 ta’ l-imsemmija sentenza, illi t-tħaddim tal-mekkaniżmu ta’ protezzjoni ta’ l-ambjent previst fl-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43 jeħtieġ l-eżistenza ta’ probabbiltà jew riskju li pjan jew proġett jeffettwa s-sit ikkonċernat b’mod sinjifikattiv.
35. Rigward dan l-aħħar kriterju, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat, fil-punti 46 sa 48 ta’ l-istess sentenza, illi, kif jirriżulta mill-ewwel frażi ta’ l-Artikolu 6(3) ta’ l-imsemmija Direttiva, li tinqara flimkien ma’ l-għaxar premessa tagħha, in-natura sinjifikattiva ta’ l-implikazzjoni fuq sit, ta’ pjan jew proġett għandha tkun marbuta ma’ l-għanijiet ta’ konservazzjoni ta’ dan is-sit. B’hekk, meta pjan jew proġett, minkejja li għandu effett fuq dan is-sit, ma joħloqx riskju li jippreġudika l-għanijiet ta’ konservazzjoni tiegħu, dan ma jistax jiġi meqjus bħala li jista’ jeffettwa lil dan is-sit b’mod sinjifikattiv. L-evalwazzjoni ta’ dan ir-riskju għandha tiġi stabbilita b’mod partikolari fid-dawl tal-karatteristiċi u tal-kundizzjonijiet ambjentali speċifiċi tas-sit ikkonċernat minn dan il-pjan jew proġett.
36. Sabiex jiġi ddeterminat jekk l-ilment magħmul kontra r-Repubblika Taljana huwiex fondat, l-obbligu li jirriżulta mill-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43, kif inhu ppreċiżat fil-punti preċedenti ta’ din is-sentenza, għandu jitqiegħed fil-kuntest ta’ rikors ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu mressaq mill-Kummissjoni abbażi ta’ l-Artikolu 226 KE.
37. F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar l-ewwel nett illi, skond ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest ta’ dan ir-rikors, hija l-Kummissjoni li għandha l-obbligu li tistabbilixxi l-eżistenza ta’ l-allegat nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu. Hija fil-fatt il-Kummissjoni li, mingħajr ma tista’ tibbaża ruħha fuq xi preżunzjoni, għandha tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja l-elementi ta’ prova neċessarji sabiex tkun tista’ tiġi vverifikata minnha l-eżistenza ta’ dan in-nuqqas (ara, s-sentenza ta’ l-14 ta’ Ġunju 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Finlandja, C-342/05, għadha mhijiex ippubblikata fil-Ġabra, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata fiha.).
38. Minbarra dan, l-oneru tal-prova li għandha l-Kummissjoni fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq għandu jiġi ddeterminat skond it-tipi ta’ obbligi li d-Direttivi jimponu fuq l-Istati Membri u, għaldaqstant, mir-riżultati li għandhom jintlaħqu minn dawn ta’ l-aħħar (ara f’dan is-sens, is-sentenza tat-18 ta’ Ġunju 2002, Il-Kummissjoni vs Franza, C-60/01, Ġabra p. I-5679, punt 25).
39. Fir-rigward ta’ l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43, hija l-Kummissjoni li għandha tressaq il-prova li pjan jew proġett jista’, fid-dawl tal-karatteristiċi u tal-kundizzjonijiet ambjentali speċifiċi tas-sit ikkonċernat jolqot l-imsemmi sit b’mod sinjifikattiv, fir-rigward ta’ l-għanijiet ta’ konservazzjoni stabbiliti għal dan is-sit.
40. Rigward il-miżuri li huma s-suġġett ta’ dan ir-rikors u sabiex tevalwa l-fondatezza tagħhom, hemm lok li ssir distinzjoni bejn il-ftehim ta’ programm differenti, min-naħa, u x-xogħlijiet imwettqa wara l-ħruġ, mill-komun ta’Altamura, ta’ permess ta’ bini, min-naħa l-oħra.
41. F’dak li jikkonċerna fl-ewwel lok, il-ftehim ta’ programm li jinsabu fi stadji differenti ta’ żvolġiment, fir-rigward ta’ l-argument tal-konvenuta skond liema dawn il-ftehim m’għandhomx il-karatteristiċi legali ta’ pjan jew proġett skond l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43, għandu jiġi osservat li fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi msemmija fl-imsemmija dispożizzjoni, il-Kummissjoni ma tistax tillimita ruħha sabiex tallega s-sempliċi eżistenza ta’ dawn il-ftehim, iżda għandha wkoll tipprovdi elementi ta’ prova li huma biżżejjed konkreti sabiex ikun jista’ jiġi konkluż li dawn il-ftehim jissuperaw l-istadju ta’ riflessjonijiet amministrattivi preliminari u għandhom livell ta’ preċiżjoni fil-pjanifikazzjoni in kwistjoni li jeħtieġ evalwazzjoni ambjentali ta’ l-effetti tagħhom.
42. Issa, mingħajr ma hemm bżonn li jiġu ddeterminati l-portata u l-konsegwenzi legali li jirriżultaw mill-ftehim ta’ programm kontenzjużi skond id-dritt nazzjonali, għandu jiġi kkonstatat illi l-Kummissjoni, peress li tillimita ruħha li ssemmi dawn il-ftehim, mhijiex iġġustifikata b’elementi ta’ prova biżżejjed preċiżi li jippermettu lill-Qorti tal-Ġustizzja li tikkunsidra li huma in kwistjoni miżuri li jistgħu jolqtu s-sit ikkonċernat b’mod sinjifikattiv skond l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43.
43. Fit-tieni lok, fir-rigward ta’ xogħlijiet imwettqa u elementi ta’ provi li fuqhom jinsab l-oneru tal-prova dwar l-obbligu li ssir evalwazzjoni ta’ l-implikazzjonijiet ambjentali, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni ma pprovdietx lill-Qorti tal-Ġustizzja indikazzjonijiet preċiżi fuq il-pożizzjoni ġeografika u l-firxa tal-bini li saru fir-rigward tas-sit. Minbarra dan hija aċċettat, matul is-seduta, li m’għandhiex din l-informazzjoni.
44. Il-Kummissjoni lanqas ma pprovdiet informazzjoni dwar in-natura teknika tax-xogħlijiet in kwistjoni u lanqas ma ressqet preċiżazzjonijiet fir-rigward ta’ safejn l-imsemmija xogħlijiet, fid-dawl tal-karatteristiċi u tal-kundizzjonijiet ambjentali speċifiċi tas-sit, ikunu jistgħu jeffettwawh b’mod sinjifikattiv.
45. F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi konkluż li l-Kummissjoni ma ssodisfatx l-obbligu tal-prova dwar in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu allegat.
46. Għalhekk, ir-rikors għandu jiġi miċħud bħala infondat kollu kemm hu.
Fuq l-ispejjeż
47. Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li l-Kummissjoni tilfet, hemm lok li hija tiġi ordnata tbati l-ispejjeż kif mitlub mir-Repubblika Taljana.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi :
1) Ir-rikors huwa miċħud.
2) Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej hija kkundannata għall-ispejjeż.