Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Għaxar Awla)
30 ta’ April 2026 (*)
“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu – Artikolu 258 TFUE – Direttiva (UE) 2019/520 – Interoperabbiltà tas-sistemi elettroniċi ta’ pedaġġ u l-faċilitazzjoni tal-iskambju transkonfinali ta’ informazzjoni dwar in-nuqqas ta’ ħlas ta’ tariffi tat-triq fl-Unjoni Ewropea – Assenza ta’ traspożizzjoni – Assenza ta’ komunikazzjoni tal-miżuri eventwali ta’ traspożizzjoni – Artikolu 260(3) TFUE – Talba għal kundanna għall-ħlas ta’ somma f’daqqa”
Fil-Kawża C‑479/23,
li għandha bħala suġġett rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 258 u l-Artikolu 260(3) TFUE, ippreżentat fis-26 ta’ Lulju 2023,
Il-Kummissjoni Ewropea,
irrappreżentata minn M. Ilkova u P. Messina, bħala aġenti,
rikorrenti,
vs
Ir-Repubblika tal-Bulgarija,
irrappreżentata minn T. Mitova, S. Ruseva u R. Stoyanov, bħala aġenti,
konvenuta,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Għaxar Awla),
komposta minn J. Passer, President tal-Awla, M. L. Arastey Sahún (Relatriċi), Presidenta tal-Ħames Awla, u D. Gratsias, Imħallef,
Avukat Ġenerali: N. Emiliou,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–        tikkonstata li, billi ma adottatx id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolamentari u amministrattivi neċessarji sabiex tikkonforma ruħha mad-Direttiva (UE) 2019/520 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta’ Marzu 2019 dwar l-interoperabilità tas-sistemi elettroniċi ta’ pedaġġ u l-faċilitazzjoni tal-iskambju transfruntier ta’ informazzjoni dwar in-nuqqas ta’ ħlas ta’ tariffi tat-triq fl-Unjoni (ĠU 2019, L 91, p. 45), jew, fi kwalunkwe każ, billi naqset milli tikkomunika dawn id-dispożizzjonijiet lill-Kummissjoni, ir-Repubblika tal-Bulgarija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 32(1) ta’ din id-direttiva;
–        tikkundanna lir-Repubblika tal-Bulgarija tħallas lill-Kummissjoni somma f’daqqa li tikkorrispondi għall-ogħla waħda minn dawn iż-żewġ ammonti:
–        l-ammont ta’ EUR 1 800 għal kull jum, immultiplikat bin-numru ta’ jiem li jkunu għaddew bejn il-jum ta’ wara l-iskadenza tat-terminu għat-traspożizzjoni stabbilit mill-imsemmija direttiva u d-data li fiha l-ksur ikun twaqqaf jew, fil-każ li l-ksur ma jitwaqqafx, id-data tal-għoti tas-sentenza f’din il-kawża, jew
–        is-somma f’daqqa minima ta’ EUR 504 000;
–        fil-każ li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat fl-ewwel inċiż jippersisti sad-data tal-għoti tas-sentenza mill-Qorti tal-Ġustizzja f’din il-kawża, tikkundanna lir-Repubblika tal-Bulgarija tħallas lill-Kummissjoni pagamenti ta’ penalità ta’ EUR 9 720 għal kull jum dekorribbli mid-data tal-għoti ta’ din is-sentenza sad-data li fiha r-Repubblika tal-Bulgarija tikkonforma ruħha mal-obbligi tagħha taħt id-Direttiva 2019/520;
–        tikkundanna lir-Repubblika tal-Bulgarija għall-ispejjeż.
Il-kuntest ġuridiku
Id-Direttiva 2019/520
2        Il-premessi 2 u 3 tad-Direttiva 2019/520 jiddikjaraw:
“(2)      Hu mixtieq li tintlaħaq sitwazzjoni fejn ikun mifrux ma’ kullimkien l-użu ta’ sistemi elettroniċi ta’ pedaġġ fl-Istati Membri u fil-pajjiżi ġirien, u li jkun hemm, safejn ikun possibbli, sistemi affidabbli, faċli għall-utent u kosteffikaċi adattati għall-iżvilupp fil-ġejjieni ta’ politika dwar il-pedaġġi f’livell tal-Unjoni u għal żviluppi fit-teknoloġija tal-ġejjieni. Għalhekk, huwa neċessarju li s-sistemi elettroniċi ta’ pedaġġ jsiru interoperabbli biex jitnaqqas il-kost u l-piż marbut mal-ħlas tal-pedaġġi fl-Unjoni kollha.
(3)      Is-sistemi elettroniċi ta’ pedaġġ interoperabbli jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-objettivi stabbiliti mil-liġi tal-Unjoni dwar il-pedaġġi.”
3        L-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“Din id-Direttiva tistipula l-kundizzjonijiet meħtieġa għall-finijiet li ġejjin:
(a)      li tiġi żgurata l-interoperabilità tas-sistemi elettroniċi ta’ pedaġġ, fin-network kollu tat-toroq fl-Unjoni, fl-ibliet u bejn l-ibliet, l-awtostradi, toroq prinċipali u żgħar, u strutturi diversi, bħal mini jew pontijiet, u bastimenti tat-traġitt; u
(b)      li jiġi faċilitat l-iskambju transfruntier tad-data dwar ir-reġistrazzjoni tal-vetturi rigward il-vetturi u s-sidien jew id-detenturi tal-vetturi li għalihom kien hemm nuqqas ta’ ħlas ta’ tariffi tat-triq ta’ kwalunkwe tip fl-Unjoni.
[...]”
4        L-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva jipprevedi:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[...]
(2)      ‘fornitur tas-servizz ta’ pedaġġ’ tfisser entità legali li tipprovdi servizzi ta’ pedaġġ f’dominju tal-EETS jew aktar għal klassi waħda jew aktar ta’ vetturi;
(3)      ‘kollettur tal-pedaġġi’ tfisser entità pubblika jew privata li tiġbor il-pedaġġi għaċ-ċirkolazzjoni ta’ vetturi f’dominju tal-EETS;
[...]
(16)      ‘dikjarazzjoni ta’ pedaġġ’ tfisser stqarrija lil kollettur tal-pedaġġ li tikkonferma l-preżenza ta’ vettura f’dominju tal-EETS f’format maqbul bejn il-fornitur tas-servizz ta’ pedaġġ u l-kollettur tal-pedaġġ;
(17)      ‘parametri ta’ klassifikazzjoni tal-vettura’ tfisser l-informazzjoni marbuta mal-vettura li skontha jiġu kkalkulati l-pedaġġi abbażi tad-data dwar il-kuntest tal-pedaġġ;
[...]
(21)      ‘pedaġġ’ jew ‘tariffa tat-triq’ ifissru t-tariffa li trid titħallas minn utent tat-triq biex ikun jista’ jiċċirkola fuq triq partikolari, netwerk ta’ toroq, struttura, bħal pont jew mina jew bastiment tat-traġitt;
[...]
(26)      ‘vettura’ tfisser vettura bil-mutur, jew kombinazzjoni artikolata ta’ vetturi maħsuba jew użati biex iġorru fit-triq passiġġieri jew prodotti;
[...]
(29)      ‘vettura light duty’ tfisser vettura li għandha massa massima permissibbli li ma jaqbiżx it-3,5 tunnellati.”
5        L-Artikolu 5 tal-istess direttiva huwa fformulat kif ġej:
“[...]
4.      L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li, fejn meħtieġ, il-fornituri tal-EETS li huma jkunu rreġistraw, jew li jfornu l-EETS fit-territorju tagħhom, jipprovdu lill-utenti tal-EETS OBE li jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti f’din id-Direttiva, kif ukoll fid-Direttivi 2014/53/UE [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ April 2014 dwar l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri marbuta mat-tqegħid fis-suq ta’ tagħmir tar-radju u li tħassar id-Direttiva 1999/5/KE (ĠU 2014, L 153, p. 62)] u 2014/30/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill [tas-26 ta’ Frar 2014 dwar l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri relatati mal-kompatibilità elettromanjetika (ĠU 2014, L 96, p. 79)]. Huma jistgħu jitolbu mill-fornituri tal-EETS ikkonċernati li dawk ir-rekwiżiti jiġu sodisfatti.
5.      L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-fornituri tal-EETS li jipprovdu l-EETS fit-territorju tagħhom iżommu listi ta’ OBE invalidat marbuta mal-kuntratti tal-EETS tagħhom mal-utenti tal-EETS. Għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li dawn il-listi jinżammu f’konformità stretta mar-regoli tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tad-data personali kif stipulat, fost l-oħrajn, fir-Regolament (UE) 2016/679 [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (ĠU 2016, L 119, p. 1)] u d-Direttiva 2002/58/KE [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2002 dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika (Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjoni elettronika) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 514)].
[...]
7.      L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li fornituri tal-EETS li jfornu l-EETS fit-territorju tagħhom jagħtu lill-kolletturi tal-pedaġġi l-informazzjoni li huma jeħtieġu biex jikkalkulaw u japplikaw il-pedaġġ fuq il-vetturi tal-utenti tal-EETS jew jagħtu lill-kolletturi tal-pedaġġi l-informazzjoni kollha meħtieġa biex dawn ikunu jistgħu jivverifikaw il-kalkolu tal-pedaġġ applikat fuq il-vetturi tal-utenti tal-EETS mill-fornituri tal-EETS.
[...]
9.      L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li kollettur tal-pedaġġ responsabbli minn dominju tal-EETS fit-territorju tagħhom ikun jista’ jikseb minn fornitur tal-EETS data marbuta mal-vetturi kollha li s-sid jew id-detenturi tagħhom ikunu klijenti tal-fornitur tal-EETS, li, f’perijodu partikolari ta’ żmien, ikunu saqu fid-dominju tal-EETS li għalih ikun responsabbli l-kollettur tal-pedaġġ, kif ukoll id-data marbuta mas-sidien jew id-detenturi ta’ dawn il-vetturi, dment li l-kollettur tad-data jkun jeħtieġ din id-data biex jikkonforma mal-obbligi tiegħu lejn l-awtoritajiet tat-taxxa. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-fornitur tal-EETS jipprovdi d-data mitluba mhux aktar tard minn jumejn wara li jirċievi t-talba. Għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-kollettur tal-pedaġġ ma jiżvelax din id-data lil ebda fornitur ieħor tas-servizz ta’ pedaġġ. Għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li, fejn il-kollettur tad-data hu integrat ma’ fornitur tas-servizz ta’ pedaġġ f’entità waħda, id-data tintuża biss għall-konformità mill-kollettur tal-pedaġġ mal-obbligi tiegħu lejn l-awtoritajiet tat-taxxa.
[...]”
6        Skont l-Artikolu 6 tad-Direttiva 2019/520:
“1.      Fejn dominju tal-EETS ma jikkonformax mal-kondizzjonijiet ta’ interoperabilità teknika u proċedurali tal-EETS ipprovduti f’din id-Direttiva, l-Istat Membru li t-territorju tiegħu jinsab fid-dominju tal-EETS jeħtieġ li jieħu l-miżuri meħtieġa biex jiżgura li l-kollettur tal-pedaġġ responsabbli jivvaluta l-problema mal-partijiet interessati kkonċernati u, jekk ikun jaqa’ taħt ir-responsabbiltajiet tiegħu, jieħu azzjonijiet ta’ rimedju bil-ħsieb li jiżgura l-interoperabilità tas-sistema ta’ pedaġġ. Fejn meħtieġ, l-Istat Membru jeħtieġ li jaġġorna r-reġistru msemmi fil-punt (a) l-Artikolu 21(1) fir-rigward tal-informazzjoni msemmija fil-punt (a) tiegħu.
[...]
3.      L-Istati Membri jeħtieġ li jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-kolletturi tal-pedaġġ responsabbli minn dominji tal-EETS fit-territorju tagħhom jaċċettaw fuq bażi nondiskriminatorja kwalunkwe fornitur tal-EETS li jitlob li jipprovdi l-EETS fid-dominji tal-EETS imsemmija.
Aċċettazzjoni ta’ fornitur tal-EETS f’dominju tal-EETS għandha tkun soġġetta għall-konformità tal-fornitur mal-obbligi u l-kundizzjonijiet ġenerali stipulati fid-dikjarazzjoni tad-dominju tal-EETS.
L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-kolletturi tal-pedaġġi ma jirrikjedux li l-fornituri tal-EETS jużaw soluzzjonijiet jew proċessi tekniċi speċifiċi li jxekklu l-interoperabilità tal-kostitwenti tal-interoperabilità ta’ fornitur tal-EETS b’sistemi elettroniċi ta’ pedaġġ f’dominji oħra tal-EETS.
Jekk Kollettur tan-Nollijiet u Fornitur tal-EETS ma jkunux jistgħu jilħqu ftehim, il-kwistjoni tista’ tiġi rreferita lill-Entità ta’ Konċiljazzjoni responsabbli mid-dominju rilevanti tan-nollijiet.
4.      Kull Stat Membru jeħtieġ li jieħu l-miżuri meħtieġa biex jiżgura li l-kuntratti bejn il-kollettur tal-pedaġġi u l-fornitur tal-EETS dwar il-forniment tal-EETS fit-territorju ta’ dak l-Istat Membru, jippermettu li l-kontijiet għall-pedaġġ jinħarġu lill-utent tal-EETS direttament mill-fornitur tal-EETS.
Il-kollettur tal-pedaġġi jista’ jirrikjedi li l-fornitur tal-EETS joħroġ fatturi għall-utent f’isem u għan-nom tal-kollettur tal-pedaġġi, u l-fornitur tal-EETS għandu jikkonforma ma’ dik it-talba.
5.      Il-pedaġġ mitlub mill-kolletturi tal-pedaġġi lill-utenti tal-EETS ma għandux jaqbeż il-pedaġġ nazzjonali jew lokali korrispondenti. Dan huwa mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-Istati Membri li jintroduċu ribassi jew skontijiet biex jippromwovu l-użu ta’ pagamenti elettroniċi tal-pedaġġ. Ir-ribassi jew skontijiet kollha tal-utenti tal-OBE fuq il-pedaġġi offruti minn Stat Membru jew minn kollettur tal-pedaġġ għandhom ikunu trasparenti, imħabbra pubblikament u disponibbli bl-istess kondizzjonijiet lill-klijenti tal-fornituri tal-EETS.
6.      L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-kolletturi tal-pedaġġ jaċċettaw fuq id-dominji tal-EETS tagħhom kwalunkwe OBE operazzjonali minn fornituri tal-EETS li magħhom għandhom relazzjonijiet kuntrattwali li ġew iċċertifikati skont il-proċedura definita fl-atti ta’ implimentazzjoni msemmija fl-Artikolu 15(7) u li ma jidhrux fuq lista ta’ OBE invalidat imsemmi fl-Artikolu 5(5).
7.      Fil-każ ta’ ħsara fl-EETS attribwibbli għall-kollettur tal-pedaġġi, il-kollettur tal-pedaġġi għandu jforni mod ta’ servizz imnaqqas li jippermetti lill-vetturi bit-tagħmir imsemmi fil-paragrafu 6 jiċċirkolaw fis-sikurezza b’dewmien minimu u mingħajr ma jiġu suspettati b’nuqqas ta’ ħlas ta’ tariffa tat-triq.
[...]”
7        L-Artikolu 7(3) ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li fid-dominji tal-EETS b’fornitur ewlieni tas-servizz, il-metodoloġija għall-kalkolu tar-remunerazzjoni tal-fornituri tal-EETS issegwi l-istess struttura tar-remunerazzjoni ta’ servizzi komparabbli pprovduti mill-fornitur ewlieni tas-servizz. L-ammont ta’ remunerazzjoni tal-fornituri tal-EETS jista’ jkun differenti mir-remunerazzjoni tal-fornitur ewlieni tas-servizz sakemm ikun ġustifikat minn:
(a)      l-ispiża tar-rekwiżiti u l-obbligi speċifiċi tal-fornitur ewlieni tas-servizz u mhux tal-fornituri tal-EETS; u
(b)      il-ħtieġa li jitnaqqsu, mir-remunerazzjoni tal-fornituri tal-EETS, il-ħlasijiet fissi imposti mill-kollettur tal-pedaġġ abbażi tal-ispejjeż, għall-kollettur tal-pedaġġ, li jipprovdi, jopera u jżomm sistema konformi mal-EETS fid-dominju tal-pedaġġ tiegħu, inklużi l-kostijiet tal-akkreditazzjoni, fejn dawn il-kostijiet mhumiex inklużi fil-pedaġġ.”
8        L-Artikolu 8 tal-imsemmija direttiva jipprevedi, fil-paragrafi 2 u 3 tiegħu:
“2.      L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-kollettur tal-pedaġġ ikun intitolat li jirrikjedi ħlas mingħand fornitur tal-EETS għal kwalunkwe dikjarazzjoni tal-pedaġġ sostanzjata u kwalunkwe nondikjarazzjoni tal-pedaġġ sostanzjata relatata ma’ kwalunkwe kont ta’ utent tal-EETS ġestit minn dak il-fornitur tal-EETS.
3.      L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li fejn fornitur tal-EETS ikun bagħat lil kollettur tal-pedaġġi lista ta’ OBE invalidat imsemmi fl-Artikolu 5(5), il-fornitur tal-EETS ma għandux jinżamm responsabbli għal kwalunkwe pedaġġ ieħor imġarrab permezz tal-użu ta’ tali OBE invalidat. L-għadd ta’ entrati fil-lista tal-OBE, il-format tal-lista u l-frekwenza tal-aġġornament tagħha għandhom jiġu maqbula bejn il-kolletturi tal-pedaġġi u l-fornituri tal-EETS.”
9        Skont l-Artikolu 9 tal-istess direttiva:
“L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-entitajiet legali li jipprovdu servizzi ta’ pedaġġ iżommu rekords tal-kontabilità li jagħmlu distinzjoni ċara possibbli bejn l-ispejjeż u d-dħul relatati mal-forniment tas-servizz ta’ pedaġġ u l-ispejjeż u d-dħul relatati ma’ attivitajiet oħra. L-informazzjoni dwar l-ispejjeż u d-dħul relatati mal-forniment tas-servizz ta’ pedaġġ għandha tiġi pprovduta, fuq talba, lill-Korp ta’ Konċiljazzjoni jew il-korp ġudizzjarju rilevanti. L-Istati Membri għandhom ukoll jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li s-sussidji inkroċjati bejn l-attivitajiet imwettqa fir-rwol ta’ fornitur tas-servizz ta’ pedaġġ u attivitajiet oħra ma jkunux permessi.”
10      L-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2019/520 huwa fformulat kif ġej:
“L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-interazzjoni tal-utenti tal-EETS mal-kolletturi tal-pedaġġ bħala parti mill-EETS tkun limitata, fejn applikabbli, għall-proċess ta’ fatturazzjoni skont l-Artikolu 6(4) u għall-proċessi ta’ infurzar. L-interazzjonijiet bejn l-utenti tal-EETS u l-fornituri tal-EETS, jew l-OBE tagħhom, jistgħu jkunu speċifiċi għal kull fornitur tal-EETS, mingħajr ma jikkompromettu l-interoperabilità tal-EETS.”
11      L-Artikolu 21(5) ta’ din id-direttiva jipprevedi:
“Fit-tmiem kull sena kalendarja, l-awtoritajiet tal-Istati Membri responsabbli mir-reġistri għandhom jikkomunikaw, lill-Kummissjoni, b’mezzi elettroniċi, ir-reġistri tad-dominji tal-EETS u tal-fornituri tal-EETS. Il-Kummissjoni għandha tqiegħed l-informazzjoni għad-dispożizzjoni tal-Istati Membri oħra. Għandha tinġibed l-attenzjoni tal-Istat Membru tar-reġistrazzjoni u tal-Kummisjoni dwar kwalunkwe inkonsistenza fis-sitwazzjoni ta’ xi Stat Membru.”
12      L-Artikolu 24 tal-imsemmija direttiva jipprovdi:
“1.      L-Istat Membru li fit-territorju tiegħu kien hemm nuqqas ta’ ħlas tat-tariffa tat-triq għandu jiddeċiedi jekk għandux jibda proċedimenti ta’ segwitu f’dak li jirrigwarda n-nuqqas ta’ ħlas tat-tariffa tat-triq.
F’każ li l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu kien hemm nuqqas ta’ ħlas tat-tariffa tat-triq jiddeċiedi li jibda tali proċedimenti, f’konformità mal-liġi nazzjonali tiegħu, dak l-Istat Membru għandu jinforma lis-sid, lid-detentur tal-vettura jew alternattivament lill-persuna identifikata ssuspettata li naqset milli tħallas it-tariffa tat-triq.
Din l-informazzjoni għandha, skont kif ikun applikabbli taħt il-liġi nazzjonali, tinkludi l-konsegwenzi legali tagħhom fit-territorju tal-Istat Membru fejn kien hemm nuqqas ta’ ħlas tat-tariffa tat-triq skont il-liġi ta’ dak l-Istat Membru.
2.      Meta jkun qed jibgħat l-ittra ta’ informazzjoni lis-sid, lid-detentur tal-vettura jew alternattivament lill-persuna identifikata ssuspettata li naqset milli tħallas it-tariffa tat-triq, l-Istat Membru fejn seħħ in-nuqqas ta’ ħlas ta’ tariffa tat-triq għandu, skont il-liġi nazzjonali tiegħu, jinkludi kwalunkwe informazzjoni rilevanti, partikolarment dwar in-natura ta’ dan in-nuqqas ta’ ħlas ta’ tariffa tat-triq, il-post, id-data u l-ħin tan-nuqqas ta’ ħlas ta’ tariffa tat-triq, it-titolu tat-testi tal-liġi nazzjonali miksura, id-dritt għall-appell u ta’ aċċess għall-informazzjoni, u s-sanzjoni u, fejn xieraq, id-data li tikkonċerna t-tagħmir li ntuża biex jiġi identifikat in-nuqqas ta’ ħlas ta’ tariffa tat-triq. Għal dak l-għan, l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu kien hemm nuqqas ta’ ħlas ta’ tariffa tat-triq għandu jibbaża l-ittra ta’ informazzjoni fuq il-mudell stabbilit fl-Anness II.
[...]”
13      Skont l-Artikolu 25 tal-istess direttiva:
“1.      L-Istat Membru li fit-territorju tiegħu kien hemm nuqqas ta’ ħlas ta’ tariffa tat-triq jista’ jipprovdi lill-entità responsabbli mill-ġbir tat-tariffa tat-triq id-data miksuba permezz tal-proċedura msemmija fl-Artikolu 23(1) biss jekk jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet li ġejjin:
(a)      id-data trasferita tkun limitata għal dak li jkun meħtieġ minn dik l-entità biex tikseb it-tariffa tat-triq dovuta;
(b)      il-proċedura biex tinkiseb it-tariffa tat-triq dovuta tkun konformi mal-proċedura prevista fl-Artikolu 24;
(c)      l-entità kkonċernata tkun responsabbli għat-twettiq ta’ din il-proċedura; u
(d)      il-konformità mal-ordni ta’ ħlas maħruġa mill-entità li tirċievi d-data ġġib fi tmiemu n-nuqqas ta’ ħlas ta’ tariffa tat-triq.
2.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li d-data pprovduta lill-entità responsabbli tintuża biss għall-għan li tinkiseb it-tariffa tat-triq dovuta u titħassar immedjatament ladarba t-tariffa tat-triq titħallas jew, jekk in-nuqqas ta’ ħlas jippersisti, fi żmien raġonevoli wara t-trasferiment tad-data, li għandu jiġi stabbilit mill-Istat Membru.”
14      L-Artikolu 32 tad-Direttiva 2019/520 jipprevedi:
“1.      L-Istati Membri għandhom jadottaw u jippubblikaw, sad-19 ta’ Ottubru 2021, il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex ikunu konformi mal-Artikoli 1 sa 27 u l-Annessi I u II. Għandhom mill-ewwel jikkomunikaw it-test ta’ dawk il-miżuri lill-Kummissjoni.
Huma għandhom japplikaw dawk il-miżuri mid-19 ta’ Ottubru 2021.
Meta l-Istati Membri jadottaw dawk il-miżuri, għandhom jirreferu għal din id-Direttiva jew għandhom ikunu akkumpanjati minn din ir-referenza fil-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom. Huma għandhom jinkludu wkoll dikjarazzjoni li r-referenzi fil-liġijiet, ir-regolamenti, u d-dispożizzjonijiet amministrattivi eżistenti għad-Direttiva mħassra b’din id-Direttiva għandhom jiġu interpretati bħala referenzi għal din id-Direttiva. L-Istati Membri għandhom jiddeċiedu kif din ir-referenza għandha ssir u kif it-tali dikjarazzjoni għandha tiġi mfassla.
2.      L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet ewlenin tal-liġi nazzjonali li huma jadottaw fil-qasam kopert minn din id-Direttiva.”
15      L-Artikolu 33 ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“Id-Direttiva 2004/52/KE hija mħassra bis-seħħ mill-20 ta’ Ottubru 2021, mingħajr preġudizzju għall-obbligi tal-Istati Membri marbuta mal-limitu -ta’ żmien għat-traspożizzjoni fil-liġi nazzjonali tad-Direttiva mniżżla fl-Anness III, Parti B.
Referenzi għad-Direttiva mħassra għandhom jinftiehmu bħala referenzi għal din id-Direttiva u għandhom jinqraw skont it-tabella ta’ korrelazzjoni li tinsab fl-Anness IV.”
16      L-Anness II tad-Direttiva 2019/520 jistabbilixxi mudell għall-ittra ta’ notifika msemmija fl-Artikolu 24 ta’ din id-direttiva.
Il-Komunikazzjoni tal-2023
17      Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2023/C 2/01, intitolata “Sanzjonijiet finanzjarji fi proċedimenti ta’ ksur” (ĠU 2023, C 2, p. 1, iktar ’il quddiem il-“Komunikazzjoni tal-2023”), tipprevedi, fil-punti 3 u 4 tagħha, ir-regoli dwar il-“pagament ta’ penali” u l-“ħlas ta’ somma f’daqqa”, rispettivament.
18      Il-punt 4.2 ta’ din il-komunikazzjoni jippreċiża l-metodu ta’ kalkolu tas-somma f’daqqa kif ġej:
“Is-somma f’daqqa tiġi kkalkolata b’mod ġeneralment simili għall-metodu għall-kalkolu tal-pagament ta’ penali, jiġifieri:
–        il-multiplikazzjoni ta’ ammont b’rata fissa b’koeffiċjent għas-serjetà,
–        il-multiplikazzjoni tar-riżultat bil-fattur n,
–        il-multiplikazzjoni tar-riżultat bin-numru ta’ jiem li l-ksur jippersisti [...]
[...]”
19      Il-punt 4.2.1 tal-istess komunikazzjoni jipprevedi:
“Biex tiġi kkalkolata s-somma f’daqqa, l-ammont ta’ kuljum għandu jiġi mmultiplikat bin-numru ta’ jiem li l-ksur jippersisti. Dan tal-aħħar huwa ddefinit kif ġej:
[...]
–        għal azzjonijiet ippreżentati skont l-Artikolu 260(3) TFUE, dan huwa n-numru ta’ jiem bejn il-jum wara l-iskadenza għat-traspożizzjoni stabbilita fid-direttiva inkwistjoni u d-data li fiha jintemm il-ksur, jew, fin-nuqqas ta’ konformità, id-data li fiha tingħata s-sentenza skont l-Artikolu 260 TFUE.
[...]”
20      L-Anness I ta’ din il-Komunikazzjoni tal-2023, intitolat “Data użata għad-determinazzjoni tas-sanzjonijiet finanzjarji proposti lill-Qorti”, jipprevedi, fil-punt 2 tiegħu, li l-ammont b’rata fissa għall-pagament ta’ somma f’daqqa msemmi fil-punt 4.2.2 tal-imsemmija komunikazzjoni huwa stabbilit għal EUR 1 000 għal kull jum, li jikkorrispondi għal terz tal-ammont b’rata fissa tal-pagamenti ta’ penalità, u, fil-punt 3 tiegħu, li l-fattur “n” għar-Repubblika tal-Bulgarija huwa stabbilit għal 0.18. Fil-punt 5 ta’ dan l-Anness I, huwa ppreċiżat li s-somma f’daqqa minima stabbilita għar-Repubblika tal-Bulgarija tammonta għal EUR 504 000.
Il-proċedura prekontenzjuża
21      Fil‑25 ta’ Novembru 2021, il-Kummissjoni bagħtet ittra ta’ intimazzjoni lir-Repubblika tal-Bulgarija li permezz tagħha fakkritha li t-terminu għat-traspożizzjoni tad-Direttiva 2019/520 kien skada fid-19 ta’ Ottubru 2021 u li l-miżuri li jittrasponu b’mod sħiħ din id-direttiva kienu għadhom ma ġewx innotifikati lilha.
22      Fir-risposta tagħha tal‑24 ta’ Jannar 2022, ir-Repubblika tal-Bulgarija indikat lill-Kummissjoni li l-imsemmija direttiva kienet ser tiġi trasposta fid-dritt Bulgaru mal-adozzjoni taż-Zakon za izmenenie i dopalnenie na Zakona za patishtata (il-Liġi li Temenda u Tikkompleta l-Liġi dwar it-Toroq), tal-Postanovlenie za izmenenie i dopalnenie na Naredbata za usloviyata, reda i pravilata za izgrazhdane i funktsionirane na smesena sistema za taksuvane na razlichnite kategorii patni prevozni sredstva na baza vreme i na baza izminato razstoyanie (id-Digriet li Jemenda u Jikkompleta d-Digriet dwar il-Modalitajiet u r-Regoli għall-Istabbiliment u għall-Użu ta’ Sistema Mħallta ta’ Tariffi għad-Diversi Kategoriji ta’ Vetturi tat-Triq Skont il-Ħin li Jkun Għadda u d-Distanza Vvjaġġata) kif ukoll tan-Naredba za usloviyata, reda i pravilata za postigane na operativnata savmestimost na elektronni sistemi za patno taksuvane (l-Ordni dwar il-Modalitajiet u r-Regoli għall-Istabbiliment tal-Interoperabbiltà tas-Sistemi Elettroniċi ta’ Pedaġġ tat-Toroq), testi li kienu fil-proċess li jiġu adottati.
23      Fl-assenza ta’ kwalunkwe komunikazzjoni sussegwenti dwar it-traspożizzjoni tad-Direttiva 2019/520, il-Kummissjoni, fid-19 ta’ Mejju 2022, bagħtet opinjoni motivata lir-Repubblika tal-Bulgarija fejn stednitha tieħu, f’terminu ta’ xahrejn minn meta tirċeviha, il-miżuri neċessarji sabiex tikkonforma ruħha ma’ din l-opinjoni.
24      Permezz ta’ ittra tat‑18 ta’ Lulju 2022, ir-Repubblika tal-Bulgarija ma kkontestatx il-ksur allegat, iżda ppreċiżat li l-abbozz ta’ liġi li jemenda u jikkompleta l-Liġi dwar it-Toroq kien ġie approvat mill-Kunsill tal-Ministri fis-27 ta’ Mejju 2022, u sussegwentement ippreżentat lill-Assemblea Nazzjonali Bulgara fl-istess jum għall-adozzjoni. Dan l-Istat Membru żied li l-abbozzi u l-atti leġiżlattivi kollha intiżi li jittrasponu b’mod sħiħ id-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva fid-dritt Bulgaru kienu ser jiġu adottati fix-xahar ta’ Settembru 2022, u li, mandakollu, dewmien f’dan ir-rigward ma kienx eskluż.
25      Wara li qieset li, wara l-iskadenza tat-terminu għat-traspożizzjoni tal-imsemmija direttiva, il-miżuri li jiżguraw it-traspożizzjoni sħiħa tagħha kienu għadhom ma ġewx adottati jew, tal-inqas, kienu għadhom ma ġewx innotifikati lill-Kummissjoni, din l-istituzzjoni ppreżentat dan ir-rikors quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
26      Fit‑12 ta’ Frar 2024, il-fażi bil-miktub tal-proċedura f’din il-kawża ngħalqet.
27      Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑16 ta’ Mejju 2024, wara li nstemgħu l-partijiet, il-proċedura f’din il-kawża ġiet sospiża sat-tmiem tal-analiżi, mill-Kummissjoni, ta’ atti li, sadanittant, kienu ġew adottati mir-Repubblika tal-Bulgarija.
28      Permezz ta’ att tal‑31 ta’ Ottubru 2024, il-Kummissjoni informat lill-Qorti tal-Ġustizzja li r-Repubblika tal-Bulgarija kienet innotifikatha, fl‑1 u fl‑14 ta’ Frar 2024, b’diversi miżuri leġiżlattivi u miżura regolatorja ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva 2019/520. Fit‑18 ta’ Frar 2024, ir-Repubblika tal-Bulgarija indikat lill-Kummissjoni li ordni intiż li jiżgura t-traspożizzjoni sħiħa ta’ din id-direttiva kellu jiġi adottat fit‑30 ta’ Mejju 2024. Matul komunikazzjonijiet informali sussegwenti, ir-Repubblika tal-Bulgarija kienet indikat ukoll li l-miżuri intiżi li jittrasponu b’mod sħiħ l-imsemmija direttiva kellhom jiġu adottati sa mhux iktar tard mit‑30 ta’ Awwissu 2024. Madankollu, ebda miżura ta’ traspożizzjoni addizzjonali ma ġiet innotifikata lill-Kummissjoni wara t‑18 ta’ Frar 2024.
29      Konsegwentement, il-Kummissjoni indikat li, għalkemm ir-Repubblika tal-Bulgarija wettqet, matul il-proċedura kontenzjuża, ċertu progress fit-traspożizzjoni tad-Direttiva 2019/520, din it-traspożizzjoni tibqa’ inkompleta.
30      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni adattat it-talbiet tagħha intiżi għall-kundanna ta’ dan l-Istat Membru kemm għall-ħlas ta’ somma f’daqqa kif ukoll għal pagamenti ta’ penalità. Fir-rigward tas-somma f’daqqa, hija pproponiet li ssir distinzjoni bejn tliet perijodi ta’ ksur u li titlob, għall-ewwel perijodu, mill‑20 ta’ Ottubru 2021 sal-31 ta’ Jannar 2024, ammont ta’ EUR 1 799 280, għat-tieni perijodu, mill‑1 ta’ Frar 2024 sat‑13 ta’ Frar 2024, ammont ta’ EUR 18 144 u, għat-tielet perijodu, mill‑14 ta’ Frar 2024 sad-data tal-għoti tas-sentenza li għandha tingħata f’din il-kawża jew, jekk in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jieqaf qabel din id-data, id-data li fiha jintemm, ammont ta’ kuljum ta’ EUR 1 080. F’dak li jirrigwarda l-pagamenti ta’ penalità, il-Kummissjoni stiednet lill-Qorti tal-Ġustizzja tiffissahom fl-ammont ta’ EUR 5 814 għal kull jum sakemm l-obbligu previst fl-Artikolu 32 tad-Direttiva 2019/520 jiġi kompletament issodisfatt.
31      Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑6 ta’ Novembru 2024, il-proċedura f’din il-kawża tkompliet.
32      Fid‑9 ta’ Diċembru 2024, ir-Repubblika tal-Bulgarija ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha dwar ir-rinunzja parzjali għall-atti tal-Kummissjoni u dwar l-adattament tat-talbiet ta’ din tal-aħħar.
33      Permezz ta’ att ippreżentat fit‑30 ta’ Settembru 2025, ir-Repubblika tal-Bulgarija talbet li tipproduċi provi ġodda maħsuba sabiex tiġi stabbilita t-traspożizzjoni sħiħa tad-Direttiva 2019/520 fid-dritt Bulgaru. Skont l-Artikolu 128(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-President tal-Għaxar Awla, fit‑3 ta’ Ottubru 2025, laqa’ din it-talba u impona fuq il-Kummissjoni terminu li jiskadi fis‑17 ta’ Ottubru 2025 sabiex tieħu pożizzjoni dwar dawn il-provi l-ġodda.
34      Permezz ta’ att tal‑15 ta’ Ottubru 2025, il-Kummissjoni ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha dwar dawn il-provi ġodda, li kienu ġew innotifikati lilha mir-Repubblika tal-Bulgarija fis-26 ta’ Settembru 2025, u indikat li hija tqis li dan l-Istat Membru issa ssodisfa l-obbligu tiegħu taħt l-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2019/520 li jadotta u li jinnotifika d-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolamentari u amministrattivi kollha neċessarji għat-traspożizzjoni tal-imsemmija direttiva.
35      Konsegwentement, il-Kummissjoni, minn naħa, reġgħet irrinunzjat parzjalment għar-rikors tagħha, billi rtirat it-talba tagħha intiża għall-kundanna tar-Repubblika tal-Bulgarija għall-ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità, u, min-naħa l-oħra, emendat it-talbiet tagħha dwar il-kundanna ta’ dan l-Istat Membru għall-ħlas ta’ somma f’daqqa, fejn talbet f’dan ir-rigward ammont totali ta’ EUR 2 458 296, li minnhom EUR 1 801 440 għall-perijodu mill‑20 ta’ Ottubru 2021 sal‑31 ta’ Jannar 2024, EUR 19 656 għall-perijodu mill‑1 ta’ Frar 2024 sat‑13 ta’ Frar 2024 u EUR 637 200 għall-perijodu bejn l‑14 ta’ Frar 2024 u l‑25 ta’ Settembru 2025.
36      Permezz ta’ att tat‑3 ta’ Novembru 2025, ir-Repubblika tal-Bulgarija talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minn naħa, tilqa’ r-rinunzja parzjali għar-rikors tal-Kummissjoni sa fejn dan jirrigwarda l-impożizzjoni ta’ pagamenti ta’ penalità u, min-naħa l-oħra, tiċħad fl-intier tagħha t-talba tal-Kummissjoni intiża għall-kundanna għall-ħlas ta’ somma f’daqqa ta’ EUR 2 458 296 jew, sussidjarjament, tnaqqas l-ammont tagħha għall-minimu possibbli fid-dawl taċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ.
Fuq ir-rikors
Fuq in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu taħt l-Artikolu 258 TFUE
L-argumenti tal-partijiet
37      Fir-rikors tagħha, il-Kummissjoni tirrileva li, fl-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata, ir-Repubblika tal-Bulgarija ma kinitx adottat il-miżuri neċessarji sabiex tittrasponi d-Direttiva 2019/520 fid-dritt nazzjonali.
38      Barra minn hekk, ir-Repubblika tal-Bulgarija naqset mill-obbligu tagħha li tikkomunika immedjatament lill-Kummissjoni t-test ta’ dawn il-miżuri.
39      F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tfakkar li, konformement mal-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, b’mod partikolari mas-sentenzi tas‑27 ta’ Ottubru 2011, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (C‑362/10, EU:C:2011:703, punt 46) u tal‑15 ta’ Ottubru 2015, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja (C‑137/14, EU:C:2015:683, punt 51), id-dispożizzjonijiet ta’ direttiva għandhom jiġu implimentati b’saħħa vinkolanti inkontestabbli, bl-ispeċifiċità, bil-preċiżjoni u biċ-ċarezza meħtieġa, sabiex jiġi ssodisfatt ir-rekwiżit ta’ ċertezza legali. Barra minn hekk, meta direttiva tipprevedi b’mod espliċitu li l-miżuri ta’ traspożizzjoni tagħha għandhom jinkludu riferiment għaliha jew għandhom ikunu akkumpanjati minn tali riferiment waqt il-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom, kif jipprevedi f’dan il-każ it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2019/520, ikun fi kwalunkwe każ neċessarju li jiġi adottat att pożittiv ta’ traspożizzjoni. Hija tinvoka f’dan ir-rigward il-punt 49 tas-sentenza tal‑11 ta’ Ġunju 2015, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (C‑29/14, EU:C:2015:379).
40      Billi tibbaża ruħha fuq il-punti 51 u 59 tas-sentenza tat‑8 ta’ Lulju 2019, Il‑Kummissjoni vs Il‑Belġju (Artikolu 260(3) TFUE -
Networks b’veloċità għolja) (C‑543/17, EU:C:2019:573), il-Kummissjoni tesponi li l-Istati Membri huma, barra minn hekk, obbligati jipprovdulha informazzjoni ċara u preċiża dwar it-traspożizzjoni ta’ direttiva. Huma għandhom jindikaw mingħajr ambigwità l-miżuri leġiżlattivi, regolamentari u amministrattivi li permezz tagħhom iqisu li ssodisfaw id-diversi obbligi imposti fuqhom mid-direttiva. L-Istati Membri huma obbligati wkoll jindikaw, għal kull dispożizzjoni tal-imsemmija direttiva, il-miżura jew il-miżuri nazzjonali li jiżguraw it-traspożizzjoni tagħha, u din il-komunikazzjoni tista’ tkun akkumpanjata, fejn xieraq, minn tabella ta’ korrelazzjoni.
41      Fir-risposta tagħha, ir-Repubblika tal-Bulgarija tirribatti li, matul il-proċedura prekontenzjuża, hija ssodisfat l-obbligi tagħha taħt il-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali u pprovdiet lill-Kummissjoni l-informazzjoni kollha neċessarja fi żmien xieraq. Barra minn hekk, l-awtoritajiet nazzjonali involuti fit-traspożizzjoni tad-Direttiva 2019/520 għamlu, b’bona fide, l-isforzi kollha maħsuba sabiex id-dispożizzjonijiet tagħha jiġu trasposti.
42      Ir-Repubblika tal-Bulgarija tiġġustifika d-dewmien fit-traspożizzjoni minħabba l-instabbiltà politika dovuta għad-dissoluzzjonijiet suċċessivi tal-Assemblea Nazzjonali.
43      Hija ssostni li hija sabet ruħha fl-impossibbiltà oġġettiva li timplimenta d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2019/520, fin-nuqqas ta’ korp leġiżlattiv li jista’ jkun f’pożizzjoni li jadotta liġijiet ta’ traspożizzjoni, u li din is-sitwazzjoni tikkostitwixxi każ ta’ forza maġġuri.
44      Il-Kummissjoni ma ħaditx debitament inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi li dan l-Istat Membru invoka, jiġifieri s-sitwazzjoni politika Bulgara kumplessa u l-konsegwenzi tagħha fuq ix-xogħol leġiżlattiv kif ukoll il-pandemija tal-COVID‑19, meta hija għandha marġni ta’ evalwazzjoni skont l-Artikoli 258 u 260 TFUE għal dan l-għan.
45      Fi kwalunkwe każ, għalkemm id-Direttiva 2019/520 għadha ma ġietx trasposta b’mod sħiħ, id-diversi liġijiet eżistenti diġà jimplimentaw uħud mir-rekwiżiti tagħha.
46      B’mod partikolari, il-kunċetti ddefiniti fil-punti 2, 3, 16, 17, 21, 26 u 29 tal-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva jinsabu fiż-Zakon za patishtata (il-Liġi dwar it-Toroq) (DV Nru 26 tad‑29 ta’ Marzu 2000), iż-Zakon za dvizhenie po patishtata (il-Liġi dwar it-Traffiku fit-Toroq) (DV Nru 20, tal-5 ta’ Marzu 1999)
u fin-Naredba za usloviyata, reda i pravilata za izgrazhdane i funktsionirane na smesena sistema za taksuvane na razlichnite kategorii patni prevozni sredstva na baza vreme i na baza izminato razstoyanie (id-Digriet dwar il-Modalitajiet u r-Regoli għall-Istabbiliment u għall-Użu ta’ Sistema Mħallta ta’ Tariffi għad-Diversi Kategoriji ta’ Vetturi tat-Triq Skont il-Ħin li Jkun Għadda u d-Distanza Vvjaġġata).
47      Barra minn hekk, id-dispożizzjonijiet Bulgari eżistenti huma maħsuba sabiex jimplimentaw l-Artikolu 5(5) u (7), l-Artikolu 6(3), (5) u (7) u kif ukoll l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2019/520.
48      Fir-replika tagħha, il-Kummissjoni ssostni li hija ssodisfat id-dmir tagħha li tistabbilixxi l-eżistenza tal-allegat nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu u ma bbażatx ruħha f’dan ir-rigward fuq kwalunkwe preżunzjoni.
49      Fi kwalunkwe każ, anki jekk kienet teżisti, sa ċertu punt, sovrappożizzjoni bejn id-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali Bulgaru fis-seħħ qabel id-data tal-adozzjoni tad-Direttiva 2019/520 u d-dispożizzjonijiet emendati wara din id-data, ir-Repubblika tal-Bulgarija ma nnotifikatx il-miżuri nazzjonali ta’ traspożizzjoni ta’ din id-direttiva, u b’hekk kisret ir-rekwiżiti tal-Artikolu 32 tagħha.
50      Filwaqt li tibbaża ruħha fuq is-sentenza tal‑10 ta’ Jannar 2008, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3, punti 21 u 22), il-Kummissjoni targumenta, sabiex tiċħad l-argument tar-Repubblika tal-Bulgarija dwar l-allegata impossibbiltà oġġettiva li tittrasponi d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2019/520, li Stat Membru ma jistax jeċċepixxi diffikultajiet interni, inklużi ta’ natura kostituzzjonali, sabiex jiġġustifika n-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari t-termini previsti minn direttiva.
51      Fir-rigward tal-argument dwar il-pandemija tal-COVID‑19, imqajjem ukoll mir-Repubblika tal-Bulgarija, il-Kummissjoni tfakkar li, konformement mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u b’mod partikolari mal-punti 130 sa 132 tas-sentenza tat‑13 ta’ Diċembru 2001, Il‑Kummissjoni vs Franza (C-1/00, EU:C:2001:687), l-Istati Membri jistgħu jinvokaw il-forza maġġuri bħala ċirkustanza ta’ eżenzjoni biss jekk jikkonstataw diffikultajiet insurmontabbli partikolari li jipprekluduhom temporanjament milli jissodisfaw l-obbligi speċifiċi tagħhom li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni. Hija tqis li mill-punti 54 u 55 tas-sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39), jirriżulta li l-Istati Membri huma obbligati jistabbilixxu rabta konkreta bejn iċ-ċirkustanzi invokati bħala forza maġġuri, minn naħa, u ksur speċifiku tad-dritt tal-Unjoni, min-naħa l-oħra.
52      Issa, f’dan il-każ, ir-Repubblika tal-Bulgarija ma wrietx li ċ-ċirkustanzi madwar il-pandemija tal-COVID‑19 ikkostitwixxew diffikultajiet insurmontabbli partikolari u ma stabbilixxietx rabta bejn dawn iċ-ċirkustanzi u l-assenza ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva 2019/520.
53      Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, imfakkra fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID‑19, il-forza maġġuri tista’ tiġi invokata biss għall-perijodu neċessarju sabiex jiġu rrimedjati diffikultajiet ta’ din in-natura.
54      Issa, f’dan il-każ, id-dewmien fit-traspożizzjoni ma huwiex proporzjonat man-neċessità li jiġu rrimedjati d-diffikultajiet marbuta ma’ din il-pandemija, peress li dan ir-rikors ġie ppreżentat fis-26 ta’ Lulju 2023, jiġifieri iktar minn 21 xahar wara l-iskadenza tat-terminu ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva 2019/520, u peress li din it-traspożizzjoni kienet għadha ma tlestietx fil-mument tal-preżentata tar-replika.
55      Fil-kontroreplika tagħha, ir-Repubblika tal-Bulgarija ssemmi x-xogħlijiet leġiżlattivi li tlestew matul is-sena 2024 bl-għan li d-Direttiva 2019/520 tiġi trasposta fid-dritt Bulgaru.
56      Fir-rigward tal-argument dwar l-instabbiltà politika, dan l-Istat Membru jenfasizza n-natura straordinarja ta’ din l-instabbiltà dovuta għall-fatt li, matul perijodi twal, ma kienx possibbli li ssir leġiżlazzjoni u għalhekk li tiġi żgurata t-traspożizzjoni ta’ din id-direttiva.
57      Fir-rigward tal-pandemija tal-COVID‑19, ir-Repubblika tal-Bulgarija tirreferi għat-tul sinjifikattiv tagħha u għan-natura serja tagħha li ma ħallewx lis-setgħa leġiżlattiva twettaq l-imsemmija traspożizzjoni fit-terminu previst.
58      Fl-att ta’ rinunzja parzjali tal-atti tagħha, il-Kummissjoni ssostni li t-traspożizzjoni tad-Direttiva 2019/520 ma tistax titqies li hija kompleta.
59      Dan l-Istat Membru ma kkomunikax il-miżuri kollha ta’ traspożizzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Anness II ta’ din id-direttiva.
60      B’mod partikolari, l-obbligu previst fl-Artikolu 24(2) tad-Direttiva 2019/520, li jirreferi għall-Anness II tagħha, ma huwiex kompletament traspost.
61      Ir-Repubblika tal-Bulgarija informat lill-Kummissjoni li l-Artikolu 5(4), l-Artikolu 6(6), l-Artikolu 8(3), l-Artikolu 9 u l-Artikolu 21(5) kif ukoll l-Artikolu 25 tad-Direttiva 2019/520 huma “parzjalment trasposti”. Madankollu, dan l-Istat Membru ma kkomunikax lill-Kummissjoni l-leġiżlazzjoni nazzjonali li tiżgura t-traspożizzjoni sħiħa ta’ dawn id-dispożizzjonijiet.
62      Fir-rigward tal-aħħar sentenza tal-Artikolu 5(9) u tal-aħħar sentenza tal-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2019/520, il-Kummissjoni tqis li l-miżuri nazzjonali msemmija speċifikament mir-Repubblika tal-Bulgarija fit-tabella ta’ korrelazzjoni, mibgħuta minn dan l-Istat Membru, ma jkoprux l-obbligi previsti f’dawn id-dispożizzjonijiet.
63      Fir-rigward tat-tieni sentenza tal-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2019/520, ir-Repubblika tal-Bulgarija indikat li l-leġiżlazzjoni Bulgara fis-seħħ hija perfettament konformi ma’ din id-dispożizzjoni, peress li ma tipprevedi ebda restrizzjoni fir-rigward tal-fornituri tal-EETS jew tat-tagħmir abbord tagħhom, mingħajr ma tikkomprometti l-interoperabbiltà ta’ dan is-servizz. Madankollu, il-Kummissjoni tqis li din id-dispożizzjoni għandha tiġi trasposta b’mod espliċitu sabiex jiġu ggarantiti l-karatteristiċi speċifiċi tal-imsemmi servizz.
64      Barra minn hekk, ir-Repubblika tal-Bulgarija sostniet li ċerti dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2019/520 ma humiex applikabbli fit-territorju tagħha, mingħajr madankollu ma ressqet argumenti konvinċenti insostenn ta’ dan ir-raġunament.
65      B’mod partikolari, il-Kummissjoni tqis li n-natura fakultattiva tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(4) ta’ din id-direttiva tikkonċerna l-implimentazzjoni tagħha mill-kollettur tal-pedaġġi u mhux l-obbligu ta’ traspożizzjoni, li jaqa’ fuq l-Istat Membru.
66      Fir-rigward tal-Artikolu 7(3) tad-Direttiva 2019/520, anki fl-assenza ta’ fornitur prinċipali fis-setturi tal-EETS li jinsabu fit-territorju tar-Repubblika tal-Bulgarija, din id-dispożizzjoni għandha tiġi trasposta, peress li, fil-futur, fornitur prinċipali jista’ jibda jipprovdi servizzi fis-suq f’dan l-Istat Membru.
67      Fir-rigward tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2019/520, ir-Repubblika tal-Bulgarija sostniet li, skont id-dritt Bulgaru, il-kollettur tal-pedaġġi ma għandux rabta diretta mal-utenti tal‑EETS. Il-Kummissjoni hija tal-fehma li din id-dispożizzjoni għandha tiġi trasposta b’mod espliċitu sabiex jiġu stabbiliti r-regoli għall-interazzjoni bejn il-kollettur tal-pedaġġi u l-utenti ta’ dan is-servizz.
68      Il-Kummissjoni tikkonkludi li r-Repubblika tal-Bulgarija ma ttrasponietx “madwar 30 %” tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2019/520.
69      Fit-tweġiba tagħha għall-ewwel att ta’ rinunzja parzjali għall-atti tal-Kummissjoni, ir-Repubblika tal-Bulgarija ssostni li l-affermazzjoni ta’ din l-istituzzjoni, li tgħid li r-rekwiżit tal-aħħar sentenza tal-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2019/520 ma huwiex traspost fid-dritt Bulgaru, hija żbaljata. Fil-fatt, dan ir-rekwiżit huwa previst fl‑Artikolu 38 tad-Digriet dwar il-Modalitajiet u r-Regoli għall-Istabbiliment u għall-Użu ta’ Sistema Mħallta ta’ Tariffi għad-Diversi Kategoriji ta’ Vetturi tat-Triq Skont il-Ħin li Jkun Għadda u d-Distanza Vvjaġġata, innotifikat fis-sistema Themis fl-1 ta’ Frar 2024 bin‑Numru MNE (2024) 00609.
70      L-Artikolu 24(2) tad-Direttiva 2019/520, li jirreferi għall-Anness II tagħha, ġie, għalkemm parzjalment, traspost fl-Artikolu 189i(4) tal-Liġi dwar it-Traffiku fit-Toroq, innotifikat fis-sistema Themis fl‑1 ta’ Frar 2024 bin‑Numru MNE (2024) 00606.
71      Fir-rigward tar-rekwiżit stabbilit fl-aħħar sentenza tal-Artikolu 5(9) tad-Direttiva 2019/520, fid-dritt Bulgaru, il-fornitur tal-EETS huwa dejjem persuna li ma tkunx il-kollettur tal-pedaġġi. Il-fornitur ta’ dan is-servizz huwa professjonist, fis-sens tal-Artikolu 10h(3) tal-Liġi dwar it-Toroq, filwaqt li l-kollettur tal-pedaġġi huwa l-Agentsia za patna infrastruktura (l-Aġenzija għall-Infrastruttura tat-Toroq, il-Bulgarija), li hija awtorità pubblika. Konsegwentement, ir-rekwiżit previst fl-Artikolu 5(9) ta’ din id-direttiva ma huwiex applikabbli għar-Repubblika tal-Bulgarija.
72      Barra minn hekk, ir-Repubblika tal-Bulgarija ttenni l-argument tagħha żviluppat fir-risposta tagħha, li jgħid li l-instabbiltà politika li hija esperjenzat poġġietha fl-impossibbiltà assoluta li tevita d-dewmien fit-traspożizzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2019/520.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
73      Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2019/520, l-Istati Membri għandhom jadottaw u jippubblikaw, sa mhux iktar tard mid‑19 ta’ Ottubru 2021, id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolamentari u amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw mal-Artikoli 1 sa 27 kif ukoll mal-Annessi I u II ta’ din id-direttiva. Huma għandhom jikkomunikaw minnufih it-test ta’ dawn id-dispożizzjonijiet lill-Kummissjoni. Skont it-tielet subparagrafu tal-imsemmi Artikolu 32(1), meta l-Istati Membri jadottaw dawn id-dispożizzjonijiet, dawn għandhom jinkludu riferiment għall-imsemmija direttiva jew ikunu akkumpanjati minn tali riferiment meta ssir il-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom. Huma għandhom jinkludu wkoll dikjarazzjoni li r-riferimenti magħmula, f’dawn id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolamentari, u amministrattivi fis-seħħ, għad-Direttiva 2004/52, mħassra bid-Direttiva 2019/520, għandhom jiġu interpretati bħala riferimenti għal din id-direttiva tal-aħħar. Il-modalitajiet ta’ dan ir-riferiment u l-formulazzjoni ta’ din id-dikjarazzjoni għandhom jiġu deċiżi mill-Istati Membri.
74      Skont ġurisprudenza stabbilita, l-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu għandha tiġi evalwata skont is-sitwazzjoni tal-Istat Membru kif tirriżulta meta jiskadi t-terminu ta’ żmien stabbilit fl-opinjoni motivata tal-Kummissjoni, u l-bidliet li jkunu saru sussegwentement ma jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja (sentenzi tal‑25 ta’ Frar 2021, Il‑Kummissjoni vs Spanja (Direttiva dwar id-data personali - Qasam kriminali), C‑658/19, EU:C:2021:138, punt 15, kif ukoll tal-25 ta’ April 2024, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (Direttiva dwar l-informaturi), C‑147/23, EU:C:2024:346, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata).
75      F’dan il-każ, ir-Repubblika tal-Bulgarija ma tikkontestax li hija ma adottatx, fl-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata tad‑19 ta’ Mejju 2022, id-dispożizzjonijiet intiżi li jiżguraw traspożizzjoni sħiħa tad-Direttiva 2019/520 li jinkludu riferiment għaliha jew li huma akkumpanjati minn tali riferiment waqt il-pubblikazzjoni uffiċjali, skont l-Artikolu 32(1) ta’ din id-direttiva.
76      Dan l-Istat Membru jippreċiża, madankollu, li l-leġiżlazzjoni nazzjonali eżistenti diġà timplimenta ċerti rekwiżiti previsti mill-imsemmija direttiva.
77      Dan l-argument, li permezz tiegħu dan l-Istat Membru jipprova jistabbilixxi li huwa naqas biss parzjalment milli jwettaq l-obbligi tiegħu li jirriżultaw mid-Direttiva 2019/520 minħabba l-eżistenza ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali li diġà jimplimentaw uħud minn dawn ir-rekwiżiti għandu, madankollu, jiġi miċħud.
78      Fil-fatt, huwa biżżejjed li jitfakkar li, għalkemm it-traspożizzjoni ta’ direttiva tista’ tiġi żgurata permezz ta’ regoli tad-dritt intern diġà fis-seħħ, dan ma huwiex il-każ fil-każ ineżami. Fi kwalunkwe każ, l-Istati Membri ma humiex, f’dan il-każ, eżentati mill-obbligu formali li jinformaw lill-Kummissjoni bl-eżistenza ta’ dawn ir-regoli, sabiex hija tkun tista’ tevalwa l-konformità tagħhom ma’ din id-direttiva (sentenza tat‑22 ta’ Mejju 2025, Il‑Kummissjoni vs Il‑Bulgarija (Direttiva dwar id-data miftuħa u l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku), C‑237/23, EU:C:2025:373, punt 66 u l-ġurisprudenza ċċitata). Barra minn hekk, meta, kif inhuwa l-każ hawnhekk, direttiva tipprevedi espressament l-obbligu għall-Istati Membri li jiżguraw li d-dispożizzjonijiet meħtieġa għall-implimentazzjoni tagħha jinkludu fihom riferiment għal din id-direttiva jew ikunu akkumpanjati b’tali riferiment meta ssir il-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom, ikun fi kwalunkwe każ meħtieġ li l-Istati Membri jadottaw att pożittiv ta’ traspożizzjoni tad-direttiva inkwistjoni (ara s-sentenza tal‑14 ta’ Marzu 2024, Il‑Kummissjoni vs Il‑Latvja (Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi), C‑454/22, EU:C:2024:235, punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata).
79      Ir-Repubblika tal-Bulgarija ssostni wkoll li għaliha kien oġġettivament impossibbli li tiżgura t-traspożizzjoni sħiħa tad-Direttiva 2019/520 minħabba, minn naħa, l-instabbiltà politika fil-Bulgarija pprovokata mill-bidliet frekwenti tal-gvern kif ukoll mix-xoljiment tal-Assemblea Nazzjonali u, min-naħa l-oħra, il-pandemija tal-COVID‑19, li kkawżat dewmien fix-xogħlijiet leġiżlattivi, li huma żewġ elementi li jikkostitwixxu wkoll każijiet ta’ forza maġġuri.
80      L-argument dwar l-instabbiltà politika ma jistax jintlaqa’ peress li, skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, Stat Membru ma jistax jeċċepixxi dispożizzjonijiet, prattiki jew sitwazzjonijiet tal-ordinament ġuridiku intern tiegħu sabiex jiġġustifika nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni, bħan-nuqqas ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva fit-terminu stabbilit (sentenzi tal-25 ta’ Frar 2021, Il-Kummissjoni vs Spanja (Direttiva dwar id-data personali - Qasam kriminali), C‑658/19, EU:C:2021:138, punt 19 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tal‑25 ta’ April 2024, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (Direttiva dwar l-informaturi), C‑147/23, EU:C:2024:346, punt 33).
81      Fir-rigward tal-argument dwar il-pandemija tal-COVID‑19, huwa biżżejjed li jitfakkar li, anki jekk il-kunċett ta’ “forza maġġuri” ma jippreżupponix impossibbiltà assoluta ta’ konformità mal-obbligi li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni, dan il-kunċett xorta waħda jeżiġi li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu inkwistjoni jkun dovut għal ċirkustanzi li ma jkunux taħt il-kontroll ta’ dak li jinvoka l-forza maġġuri, li jkunu anormali u imprevedibbli, u li l-konsegwenzi tagħhom ma jkunux jistgħu jiġu evitati minkejja d-diliġenza kollha użata, u dan sa fejn, barra minn hekk, sitwazzjoni ta’ forza maġġuri tista’ tiġi invokata biss għall-perijodu meħtieġ sabiex jiġu rrimedjati dawn id-diffikultajiet (sentenzi tat-8 ta’ Ġunju 2023, Il‑Kummissjoni vs Is‑Slovakkja (Dritt ta’ xoljiment mingħajr spejjeż), C‑540/21, EU:C:2023:450, punt 81, u tal‑25 ta’ April 2024, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (Direttiva dwar l-informaturi), C‑147/23, EU:C:2024:346, punt 36).
82      Għalkemm kriżi sanitarja ta’ skala bħal dik tal-pandemija tal-COVID‑19 hija avveniment estranju għar-Repubblika tal-Bulgarija, anormali u imprevedibbli, xorta jibqa’ l-fatt li dan l-Istat Membru kellu jaġixxi bid-diliġenza kollha meħtieġa billi jinforma fi żmien xieraq lill-Kummissjoni bid-diffikultajiet li ltaqa’ magħhom, tal-inqas qabel l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata tad‑19 ta’ Mejju 2022 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ April 2024, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (Direttiva dwar l-informaturi), C‑147/23, EU:C:2024:346, punt 36). Issa, kif jirriżulta mill-punti 6 sa 8 tal-kontroreplika, u kif ikkonfermat il-Kummissjoni fl-att tagħha tal-31 ta’ Ottubru 2024, li permezz tiegħu hija tirrinunzja parzjalment għat-talbiet tagħha, ir-Repubblika tal-Bulgarija kienet għadha, f’dik id-data, ma ttrasponietx b’mod sħiħ id-Direttiva 2019/520.
83      Barra minn hekk, ma huwiex allegat, minn dan l-Istat Membru, li l-pandemija tal-COVID‑19 tiġġustifika waħedha d-dewmien kollu imputat lilu fit-traspożizzjoni ta’ din id-direttiva. Fl-aħħar nett, li kieku l-leġiżlatur tal-Unjoni kien ikkunsidra li l-effetti ta’ din il-pandemija, li affettwat it-territorju kollu tal-Unjoni, kienu tali li l-Istati Membri kienu preklużi milli jikkonformaw ruħhom mal-obbligi tagħhom taħt l-istess direttiva, huwa kien jiddeċiedi li jestendi t-terminu ta’ traspożizzjoni tagħha, ħaġa li huwa ma għamilx (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Mejju 2025, Il‑Kummissjoni vs Il‑Bulgarija (Direttiva dwar id-data miftuħa u użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku), C‑237/23, EU:C:2025:373, punt 65 u l-ġurisprudenza ċċitata).
84      Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, għandu jiġi kkonstatat li, billi ma adottatx, fl-iskadenza tat-terminu mogħti fl-opinjoni motivata tad‑19 ta’ Mejju 2022, id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolamentari u amministrattivi neċessarji sabiex tikkonforma ruħha mad-Direttiva 2019/520 u, għaldaqstant, billi ma kkomunikatx dawn id-dispożizzjonijiet lill-Kummissjoni, ir-Repubblika tal-Bulgarija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 32(1) ta’ din id-direttiva.
Fuq it-talba mressqa skont l-Artikolu 260(3) TFUE
L-argumenti tal-partijiet
85      Fir-rikors tagħha, il-Kummissjoni ssostni li, f’Unjoni bbażata fuq l-osservanza tal-Istat tad-dritt, id-direttivi kollha għandhom jitqiesu ta’ importanza ugwali u għandhom jiġu trasposti b’mod sħiħ mill-Istati Membri fit-termini stabbiliti fihom.
86      Din l-istituzzjoni tibbaża ruħha wkoll fuq is-sentenza tat‑8 ta’ Lulju 2019, Il‑Kummissjoni
vs Il‑Belġju (Artikolu 260(3) TFUE -
Networks b’veloċità għolja) (C‑543/17, EU:C:2019:573, punti 51 u 59), sabiex tfakkar l-obbligu tal-Istati Membri li jikkomunikaw informazzjoni suffiċjentement ċara u preċiża dwar id-dispożizzjonijiet nazzjonali li jittrasponu d-dispożizzjonijiet korrispondenti ta’ direttiva.
87      Peress li qieset li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu tar-Repubblika tal-Bulgarija kien għadu jippersisti fid-data li fiha l-Kummissjoni adixxiet lill-Qorti tal-Ġustizzja b’dan ir-rikors, din l-istituzzjoni tipproponi, abbażi tal-Artikolu 260(3) TFUE, li dan l-Istat Membru jiġi kkundannat għall-ħlas ta’ somma f’daqqa.
88      Sabiex tiġi stabbilita din is-sanzjoni finanzjarja, il-Kummissjoni tibbaża ruħha fuq il-prinċipji ġenerali msemmija fil-punt 2 tal-Komunikazzjoni tal-2023 kif ukoll fuq il-metodu ta’ kalkolu li jinsab fil-punt 4 ta’ din il-komunikazzjoni. B’mod partikolari, din l-istituzzjoni tindika li d-determinazzjoni tal-ammont tas-somma f’daqqa għandha tkun ibbażata fuq il-kriterji fundamentali li huma l-gravità tal-ksur, it-tul tiegħu u n-neċessità li jiġi żgurat l-effett dissważiv tas-sanzjoni sabiex jiġu evitati r-reċidivi.
89      Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, il-Kummissjoni tipproponi, fl-ewwel lok, li f’dan il-każ jiġi applikat koeffiċjent ta’ gravità ta’ 10.
90      Fit-tieni lok, fir-rigward tan-neċessità li jiġi żgurat l-effett dissważiv tas-sanzjoni fid-dawl tal-kapaċità ta’ ħlas tal-Istat Membru kkonċernat, il-Kummissjoni tindika li, skont il-punt 3 tal-Anness I tal-Komunikazzjoni tal-2023, il-fattur “n” għar-Repubblika tal-Bulgarija huwa ta’ 0.18.
91      Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, il-Kummissjoni tipproponi li jiġi kkalkolat l-ammont tas-somma f’daqqa skont il-punt 4.2 tal-Komunikazzjoni tal-2023, billi tiġi mmultiplikata r-rata tas-somma f’daqqa, stabbilita għal EUR 1 000 kuljum, bil-koeffiċjent ta’ gravità ta’ 10 adottat f’dan il-każ, imbagħad bil-fattur “n” ta’ dan l-Istat Membru (0.18). Ir-riżultat ta’ dawn l-elementi jwassal għal ammont ta’ kuljum ta’ EUR 1 800 li għandu sussegwentement jiġi mmultiplikat bin-numru ta’ jiem ta’ persistenza tal-ksur.
92      Konsegwentement, il-Kummissjoni tipproponi li timponi fuq ir-Repubblika tal-Bulgarija l-ħlas ta’ somma f’daqqa ta’ EUR 1 800 għal kull jum, bis-somma f’daqqa minima tkun ta’ EUR 504 000, skont il-punt 5 tal-Anness I tal-Komunikazzjoni tal-2023.
93      Fir-risposta tagħha, ir-Repubblika tal-Bulgarija titlob, prinċipalment, li t-talba tal-Kummissjoni li timponi sanzjonijiet finanzjarji tiġi miċħuda u, sussidjarjament, li l-ammont tagħha jitnaqqas minħabba li l-ammont propost mill-Kummissjoni huwa manifestament sproporzjonat fir-rigward tal-ksur allegat.
94      Fir-rigward tal-gravità tal-ksur, dan l-Istat Membru jqis li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni l-instabbiltà politika kif ukoll il-konsegwenzi tal-pandemija tal-COVID‑19. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni kellha tieħu inkunsiderazzjoni wkoll il-fatt li l-leġiżlazzjoni Bulgara eżistenti tissodisfa parzjalment ir-rekwiżiti tad-Direttiva 2019/520.
95      Għalkemm l-imsemmija leġiżlazzjoni ma tagħmilx riferiment espress għad-Direttiva 2019/520, dan ma jipprekludix lill-individwi milli jinvokawha u jisiltu drittijiet minnha.
96      Ir-Repubblika tal-Bulgarija ssostni li, f’kawżi li jikkonċernaw oqsma sensittivi, il-Kummissjoni kienet ipproponiet l-istess koeffiċjent ta’ gravità bħal dak li hija titlob f’din il-kawża jew saħansitra, f’uħud minn dawn il-kawżi, koeffiċjent ta’ gravità inqas għoli. F’dan ir-rigward, hija tiċċita l-kawżi li taw lok għas-sentenzi tas‑7 ta’ Settembru 2016, Il‑Kummissjoni vs Il‑Greċja (C‑584/14, EU:C:2016:636), u tas‑26 ta’ Lulju 2017, Comune di Corridonia et (C‑196/16 u C‑197/16, EU:C:2017:589).
97      F’dan il-każ, l-effetti ta’ traspożizzjoni inkompleta tad-Direttiva 2019/520 ma jipperikolawx direttament is-saħħa tal-bniedem u la jikkawżaw dannu lill-ambjent u lanqas telf ta’ riżorsi proprji tal-Unjoni.
98      Għaldaqstant, ir-Repubblika tal-Bulgarija titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad fl-intier tagħha t-talba għall-ħlas ta’ somma f’daqqa jew, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tqis neċessarju li timponi din is-sanzjoni, tiffissa l-ammont tagħha fil-minimu tagħha.
99      Fir-replika tagħha, il-Kummissjoni ssostni li mill-fatti ta’ dan il-każ ma jirriżultax li l-ammont tas-sanzjoni finanzjarja mitlub ma huwiex xieraq u li hemm lok, għall-Qorti tal-Ġustizzja, li tnaqqsu.
100    Din l-istituzzjoni tenfasizza li r-Repubblika tal-Bulgarija ma kkomunikatilha ebda miżura ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva 2019/520 qabel id-data ta’ skadenza għat-traspożizzjoni tagħha, jiġifieri d‑19 ta’ Ottubru 2021, u lanqas wara din id-data.
101    F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-impożizzjoni tas-somma f’daqqa hija miżura proporzjonata għan-nuqqas imwettaq.
102    Il-Kummissjoni ssostni li d-Direttiva 2019/520 issaħħaħ l-effettività tal-kundizzjonijiet qafas fis-suq tal-ġbir permezz ta’ sistemi elettroniċi ta’ pedaġġ, billi ttejjeb l-interoperabbiltà tas-sistemi u billi tistabbilixxi bażi legali għall-iskambju transkonfinali ta’ informazzjoni dwar il-vetturi u dwar is-sidien jew id-detenturi tagħhom li jkunu jinsabu inadempjenti fil-ħlas tat-tariffi tat-triq fl-Unjoni. Barra minn hekk, din id-direttiva tikkontribwixxi għat-tlestija tas-suq intern u tas-suq uniku diġitali.
103    Hija tqis li l-każijiet kollha ta’ assenza ta’ traspożizzjoni u ta’ komunikazzjoni ta’ miżuri eventwali ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva tal-Unjoni jikkostitwixxu nuqqas ta’ gravità ugwali, peress li n-natura tad-direttiva inkwistjoni ma taffettwax il-koeffiċjent ta’ gravità li ser jiġi adottat.
104    Il-koeffiċjent ta’ gravità ta’ 10 minn 20 huwa partikolarment moderat fil-każ ta’ assenza ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva u ta’ assenza totali ta’ komunikazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali ta’ traspożizzjoni.
105    Fil-kontroreplika tagħha, ir-Repubblika tal-Bulgarija tfakkar li l-Kummissjoni kellha tieħu inkunsiderazzjoni, fit-talba tagħha għall-impożizzjoni ta’ sanzjoni finanzjarja, ċirkustanzi speċifiċi marbuta mas-sitwazzjoni politika nazzjonali kif ukoll mal-pandemija tal-COVID‑19, li wasslu għal diffikultajiet serji fix-xogħol tas-setgħa leġiżlattiva mitluba tittrasponi d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2019/520.
106    Il-fatt li tiġi imposta fuq l-Istati Membri somma f’daqqa jista’ jikkomprometti l-kwalità tat-traspożizzjoni tad-direttivi tal-Unjoni, billi l-Istati Membri jiġi inċitati jittrasponuhom fit-terminu mogħti mingħajr ma neċessarjament jieħdu inkunsiderazzjoni l-kwalità ta’ din it-traspożizzjoni. Tali approċċ imur kontra l-prinċipju ta’ proporzjonalità previst fl-Artikolu 5(4) TUE u ma huwiex kompatibbli mad-dmir ta’ kooperazzjoni leali tal-Kummissjoni.
107    Fl-att ta’ rinunzja parzjali għall-atti tagħha tal‑31 ta’ Ottubru 2024, il-Kummissjoni tipproponi, fid-dawl tal-progress imwettaq mir-Repubblika tal-Bulgarija fit-traspożizzjoni tad-Direttiva 2019/520 sa mill-preżentata ta’ dan ir-rikors, li jitnaqqas il-koeffiċjent ta’ gravità skont in-numru ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali ta’ traspożizzjoni li ġew innotifikati lilha. Għalhekk, hija tipproponi li ssir distinzjoni bejn żewġ perijodi ġodda ta’ ksur, l-ewwel wieħed inkluż bejn l‑1 ta’ Frar 2024, data tal-ewwel notifika tal-miżuri ta’ traspożizzjoni, u t‑13 ta’ Frar 2024 u t-tieni wieħed li jibda jiddekorri mill‑14 ta’ Frar 2024, data tat-tieni notifika tal-miżuri ta’ traspożizzjoni, sad-data tal-għoti tas-sentenza li għandha tingħata f’din il-kawża jew, jekk in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jkun waqaf qabel din id-data, sad-data li fiha jintemm, u li jiġi applikat għalihom koeffiċjent ta’ gravità li jammonta għal 7 u għal 5, rispettivament.
108    Mill-banda l-oħra, hija tindika li hija użat, għall-kalkolu tas-somma f’daqqa, fir-rigward tal-fattur “n” u tas-somom f’daqqa minimi għal kull Stat Membru, iċ-ċifri aġġornati li jinsabu fil-komunikazzjoni tagħha ppubblikata fis‑26 ta’ Jannar 2024, intitolata “Aġġornament tad-data użata għall-kalkolu tas-sanzjonijiet finanzjarji proposti mill-Kummissjoni lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea fi proċedimenti ta’ ksur” (ĠU C, C/2024/1123). Ir-rata fissa aġġornata tas-somma f’daqqa, prevista fil-punt 2 tal-Anness ta’ din il-komunikazzjoni, hija stabbilita għal EUR 1 080 għal kull jum, il-fattur “n” għar-Repubblika tal-Bulgarija, previst fil-punt 3 tiegħu, huwa ta’ 0.2 u s-somma f’daqqa minima għal dan l-Istat Membru, prevista fil-punt 5 ta’ dan l-anness, tammonta għal EUR 603 000.
109    Għaldaqstant, fir-rigward tas-somma f’daqqa, il-Kummissjoni tagħmel distinzjoni bejn tliet perijodi ta’ ksur u tipproponi li jiġi ddeterminat l-ammont ta’ kuljum għall-finijiet tal-iffissar ta’ din is-somma, applikabbli għal kull wieħed minnhom, bil-mod segwenti:
–        għall-perijodu mill‑20 ta’ Ottubru 2021 (l-għada tad-data tal-iskadenza tat-terminu ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva) sal‑31 ta’ Jannar 2024 (il-jum ta’ qabel l-ewwel notifika tal-miżuri ta’ traspożizzjoni), billi jiġi mmultiplikat l-ammont tar-rata fissa aġġornata tas-somma f’daqqa, stabbilit għal EUR 1 080, b’koeffiċjent ta’ gravità ta’ 10 u bil-fattur “n” tar-Repubblika tal-Bulgarija stabbilit għal 0.2, li jikkorrispondi għal ammont ta’ kuljum ta’ EUR 2 160, huwa stess immultiplikat bin-numru ta’ jiem ta’ persistenza tal-ksur, jiġifieri 833 jum. L-ammont tas-somma f’daqqa għal dan il-perijodu jammonta għal EUR 1 799 280;
–        għall-perijodu mill‑1 ta’ Frar 2024 (data tal-ewwel notifika tal-miżuri ta’ traspożizzjoni) sat‑13 ta’ Frar 2024 (il-jum ta’ qabel it-tieni notifika tal-miżuri ta’ traspożizzjoni), billi jiġi mmultiplikat l-ammont tar-rata fissa aġġornat tas-somma f’daqqa (EUR 1 080) b’koeffiċjent ta’ gravità ta’ 7 u bil-fattur “n” tar-Repubblika tal-Bulgarija stabbilit għal 0.2, li jikkorrispondi għal ammont ta’ kuljum ta’ EUR 1 512, huwa stess immultiplikat bin-numru ta’ jiem ta’ persistenza tal-ksur, jiġifieri 12-il jum. L-ammont tas-somma f’daqqa għal dan il-perijodu jammonta għal EUR 18 144;
–        għall-perijodu mill‑14 ta’ Frar 2024 (data tat-tieni notifika tal-miżuri ta’ traspożizzjoni) sad-data tal-waqfien tal-ksur jew sad-data tal-għoti tas-sentenza f’din il-kawża, billi jiġi mmultiplikat l-ammont tar-rata fissa aġġornat tas-somma f’daqqa stabbilita (EUR 1 080) b’koeffiċjent ta’ gravità ta’ 5 u bil-fattur “n” tar-Repubblika tal-Bulgarija stabbilit għal 0.2, li jikkorrispondi għal ammont ta’ kuljum ta’ EUR 1 080, li għandu jiġi mmultiplikat bin-numru ta’ jiem bejn l-ewwel data u waħda miż-żewġ dati l-oħra.
110    Hija żżid li l-ammonti li hija ddeterminat jeċċedu dak tas-somma f’daqqa minima ta’ EUR 603 000 għar-Repubblika tal-Bulgarija, li għalhekk ma jibqax rilevanti.
111    Fir-risposta tagħha għall-att ta’ rinunzja parzjali għall-atti tal-Kummissjoni, ir-Repubblika tal-Bulgarija tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad it-talba għal sanzjoni jew, sussidjarjament, tnaqqas għall-minimu l-ammont tas-somma f’daqqa mitluba.
112    Permezz tat-talbiet addizzjonali tagħha tal‑15 ta’ Ottubru 2025, ippreżentati wara provi ġodda prodotti mir-Repubblika tal-Bulgarija, il-Kummissjoni tipproponi li l-ammont totali tas-somma f’daqqa mitluba jiġi ffissat għal EUR 2 458 296, li jikkorrispondi għal EUR 1 801 440 għall-perijodu mill‑20 ta’ Ottubru 2021 sal‑31 ta’ Jannar 2024, għal EUR 19 656 għall-perijodu mill‑1 ta’ Frar 2024 sat‑13 ta’ Frar 2024 u għal EUR 637 200 għall-perijodu bejn l‑14 ta’ Frar 2024 u l‑25 ta’ Settembru 2025.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
–       Fuq l-applikazzjoni tal-Artikolu 260(3) TFUE u fuq l-opportunità li tiġi imposta s-sanzjoni finanzjarja proposta mill-Kummissjoni
113    L-Artikolu 260(3) TFUE jipprevedi, fl-ewwel subparagrafu tiegħu, li, meta l-Kummissjoni tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja b’rikors skont l-Artikolu 258 TFUE, peress li tkun tqis li l-Istat Membru kkonċernat ikun naqas milli jwettaq l-obbligu tiegħu li jikkomunika miżuri ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva adottata konformement ma’ proċedura leġiżlattiva, din l-istituzzjoni tista’, meta jidhrilha li jkun xieraq, tindika l-ammont ta’ somma f’daqqa jew ta’ pagament ta’ penalità li għandu jitħallas minn dan l-Istat Membru, li hija tqis xieraq għaċ-ċirkustanzi. Konformement mat-tieni subparagrafu ta’ dan l-Artikolu 260(3) TFUE, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, hija tkun tista’ timponi fuq l-Istat Membru kkonċernat il-ħlas ta’ somma f’daqqa jew pagament ta’ penalità li ma jkunx jaqbeż l-ammont indikat mill-Kummissjoni u l-obbligu tal-ħlas jidħol fis-seħħ fid-data stabbilita mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha.
114    Peress li, kif jirriżulta mill-punt 84 ta’ din is-sentenza, huwa stabbilit li, fl-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata tad‑19 ta’ Mejju 2022, ir-Repubblika tal-Bulgarija la kienet adottat u lanqas, għaldaqstant, ma kienet ikkomunikat lill-Kummissjoni
d-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolamentari u amministrattivi neċessarji għat-traspożizzjoni fid-dritt intern tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2019/520, in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu hekk ikkonstatat jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 260(3) TFUE.
115    Skont ġurisprudenza stabbilita, sabiex tevalwa jekk ikunx opportun li tiġi imposta sanzjoni finanzjarja, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha, f’kull kawża u fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ li tkun adita bih u kif ukoll tal-livell ta’ persważjoni u ta’ dissważjoni li jidhrilha meħtieġ, tiddeċiedi dwar is-sanzjonijiet finanzjarji xierqa, b’mod partikolari għall-finijiet ta’ prevenzjoni tar-repetizzjoni tal-ksur tad-dritt tal-Unjoni bħal dak tal-każ ineżami (sentenza tal‑25 ta’ April 2024, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (Direttiva dwar l-informaturi), C‑147/23, EU:C:2024:346, punt 62 u l-ġurisprudenza ċċitata).
116    Fir-rigward tal-impożizzjoni ta’ somma f’daqqa, għandu jitqies li l-elementi legali u fattwali kollha relatati man-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat, jiġifieri l-assenza totali ta’ komunikazzjoni tad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolamentari u amministrattivi neċessarji għat-traspożizzjoni tad-Direttiva 2019/520 mal-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata tad‑19 ta’ Mejju 2022, jikkostitwixxu indikatur tal-fatt li l-prevenzjoni effettiva tar-repetizzjoni ta’ ksur tad-dritt tal-Unjoni bħal dak tal-każ ineżami hija ta’ natura li tirrikjedi l-adozzjoni ta’ miżura dissważiva bħall-impożizzjoni ta’ somma f’daqqa. (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-25 ta’ Frar 2021, Il‑Kummissjoni vs Spanja (Direttiva dwar id-data personali - Qasam kriminali), C‑658/19, EU:C:2021:138, punt 70, u tad‑29 ta’ Frar 2024, Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda (Servizzi tal-media awdjoviżiva), C‑679/22, EU:C:2024:178, punt 73).
–       Fuq l-ammont tas-somma f’daqqa
117    Għall-finijiet tal-kalkolu tas-somma f’daqqa li għall-ħlas tagħha Stat Membru jista’ jiġi kkundannat skont l-Artikolu 260(3) TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja, fl-eżerċizzju tas-setgħa ta’ evalwazzjoni tagħha, għandha tistabbilixxi l-ammont tagħha b’tali mod li jkun, minn naħa, adattat għaċ-ċirkustanzi u, min-naħa l-oħra, proporzjonat mal-ksur imwettaq. Fost il-fatturi rilevanti f’dan ir-rigward jinsabu b’mod partikolari elementi bħalma huma l-gravità tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat, il-perijodu li matulu dan tal-aħħar ippersista kif ukoll il-kapaċità ta’ ħlas tal-Istat Membru inkwistjoni (sentenza tal-20 ta’ Marzu 2025, Il‑Kummissjoni vs Il‑Bulgarija (Direttiva dwar il-promozzjoni ta’ vetturi ta’ trasport fit-triq nodfa u effiċjenti fl-użu tal-enerġija), C‑480/23, EU:C:2025:194, punt 89 u l-ġurisprudenza ċċitata).
118    Preliminarjament, fir-rigward tal-fatt li l-Kummissjoni tinvoka, għall-kalkolu tas-somom inkwistjoni f’dan il-każ, il-komunikazzjoni tagħha ppubblikata fis-26 ta’ Jannar 2024, imsemmija fil-punt 108 ta’ din is-sentenza, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li, skont l-aħħar paragrafu ta’ din tal-aħħar, “[i]l-Kummissjoni se tapplika ċ-ċifri aġġornati għad-deċiżjonijiet li tieħu biex tressaq każ quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja skont l-Artikolu 260 tat-TFUE minn meta tiġi ppubblikata din il-Komunikazzjoni fil-Ġurnal Uffiċjali”.
119    Fi kwalunkwe każ, għandu jitfakkar ukoll li, fil-kuntest tas-setgħa ta’ evalwazzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha skont l‑Artikolu 260(3) TFUE, linji gwida bħal dawk inklużi fil-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni, li jistabbilixxu bħala regoli indikattivi elementi varjabbli matematiċi, ma jorbtux lill-Qorti tal-Ġustizzja, iżda jikkontribwixxu sabiex tiġi ggarantita t-trasparenza, il-prevedibbiltà u ċ-ċertezza legali tal-azzjoni meħuda mill-Kummissjoni nnifisha, meta din l-istituzzjoni tagħmel proposti lill-Qorti tal-Ġustizzja (sentenza tal-25 ta’ April 2024, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (Direttiva dwar l-informaturi), C‑147/23, EU:C:2024:346, punt 69 u l-ġurisprudenza ċċitata).
120    F’dak li jirrigwarda, qabelxejn, il-gravità tal-ksur imwettaq, din ma tistax tiġi stabbilita bl-applikazzjoni awtomatika ta’ koeffiċjent ta’ gravità (sentenza tal‑20 ta’ Marzu 2025, Il‑Kummissjoni vs Il‑Bulgarija (Direttiva dwar il-promozzjoni ta’ vetturi ta’ trasport fit-triq nodfa u effiċjenti fl-użu tal-enerġija), C‑480/23, EU:C:2025:194, punt 90 u l-ġurisprudenza ċċitata). B’mod partikolari, billi tippreżumi li l-ksur tal-obbligu ta’ komunikazzjoni tal-miżuri ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva għandu jitqies li għandu l-istess gravità tkun liema tkun id-direttiva kkonċernata, il-Kummissjoni ma hijiex f’pożizzjoni li tadatta s-sanzjonijiet pekunjarji skont il-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ dan l-obbligu fuq l-interessi privati u pubbliċi. F’dan ir-rigward, huwa manifest li l-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-obbligi imposti fuq l-Istati Membri fuq l-interessi privati u pubbliċi inkwistjoni jistgħu jvarjaw mhux biss minn Stat Membru għal ieħor, iżda wkoll skont il-kontenut normattiv tad-direttiva mhux trasposta (sentenza tat‑22 ta’ Mejju 2025, Il‑Kummissjoni vs Il‑Bulgarija (Direttiva dwar id-data miftuħa u l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku), C‑237/23, EU:C:2025:373, punt 92 u l-ġurisprudenza ċċitata).
121    Sabiex tiġi eżaminata l-gravità tal-ksur ikkonstatat f’din il-kawża, għandu jitfakkar li l-obbligu li jiġu adottati miżuri sabiex tiġi żgurata t-traspożizzjoni sħiħa ta’ direttiva u l-obbligu li dawn id-dispożizzjonijiet jiġu kkomunikati lill-Kummissjoni jikkostitwixxu obbligi essenzjali tal-Istati Membri sabiex tiġi żgurata l-effettività sħiħa tad-dritt tal-Unjoni, u li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ dawn l-obbligi għandu, għaldaqstant, jitqies li huwa ta’ gravità ċerta (sentenza tal‑20 ta’ Marzu 2025, Il‑Kummissjoni vs Il‑Bulgarija (Direttiva dwar il-promozzjoni ta’ vetturi ta’ trasport fit-triq nodfa u effiċjenti fl-użu tal-enerġija), C‑480/23, EU:C:2025:194, punt 91 u l-ġurisprudenza ċċitata).
122    F’dan il-każ, għandu jiġi enfasizzat li d-Direttiva 2019/520 hija strument tad-dritt tal-Unjoni ta’ ċerta importanza sa fejn hija intiża, minn naħa, li tiżgura l-interoperabbiltà tas-sistemi elettroniċi ta’ pedaġġ fin-network kollu tat-toroq tal-Unjoni, urban u interurban, awtostradi, toroq prinċipali jew sekondarji, diversi xogħlijiet, bħal mini jew pontijiet, u laneċ ta’ trasport, u, min-naħa l-oħra, li tiffaċilita l-iskambju transkonfinali ta’ data ta’ reġistrazzjoni dwar il-vetturi u s-sidien jew id-detenturi ta’ vetturi li fir-rigward tagħhom ikun irriżulta nuqqas ta’ ħlas ta’ kull tip ta’ tariffa tat-triq fl-Unjoni.
123    Issa, l-assenza ta’ traspożizzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva tippreġudika l-effettività sħiħa tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll l-applikazzjoni uniformi tiegħu.
124    F’dan ir-rigward, kif jirriżulta mill-punt 75 ta’ din is-sentenza, ir-Repubblika tal-Bulgarija ma kinitx adottat, fl-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata tad‑19 ta’ Mejju 2022, dispożizzjoni intiża li tiżgura traspożizzjoni sħiħa tad-Direttiva 2019/520 li tinkludi riferiment għaliha jew li hija akkumpanjata minn tali riferiment waqt il-pubblikazzjoni uffiċjali, skont l-Artikolu 32(1) ta’ din id-direttiva.
125    Ir-Repubblika tal-Bulgarija tinvoka, fl-ewwel lok, iċ-ċirkustanzi li jaqgħu kemm taħt il-kuntest politiku nazzjonali tagħha kif ukoll taħt il-pandemija tal-COVID‑19, ċirkustanzi li kellhom, skont dan l-Istat Membru, jittieħdu inkunsiderazzjoni fid-determinazzjoni tal-koeffiċjent ta’ gravità tal-ksur inkwistjoni f’dan il-każ. Issa, dan l-argument ma jistax jintlaqa’, għar-raġunijiet indikati fil-punti 80 sa 83 ta’ din is-sentenza.
126    Fit-tieni lok, ir-Repubblika tal-Bulgarija tirreferi għall-argument tagħha espost fil-punti 45 sa 47 ta’ din is-sentenza, li juri li d-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni Bulgara eżistenti kienu jissodisfaw parti mir-rekwiżiti tad-Direttiva 2019/520, punt li ma ġiex evalwat mill-Kummissjoni.
127    Fuq dan il-punt, għandu jitfakkar li, għalkemm, ċertament, l-allegazzjoni ta’ Stat Membru li l-qafas leġiżlattiv eżistenti fil-mument tal-adozzjoni ta’ direttiva kien diġà suffiċjenti sabiex jitqies li dan l-Istat Membru ma kisirx l-obbligi tiegħu u li n-nuqqas ta’ traspożizzjoni ta’ din tal-aħħar kellu biss effett limitat ma tistax tkun rilevanti għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-opportunità li tiġi imposta sanzjoni bħal dik inkwistjoni f’dan il-każ, din l-allegazzjoni tista’ tittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata l-gravità tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu inkwistjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont tas-somma f’daqqa (sentenza tat‑22 ta’ Mejju 2025, Il‑Kummissjoni vs Il‑Bulgarija (Direttiva dwar id-data miftuħa u l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku), C‑237/23, EU:C:2025:373, punt 99 u l-ġurisprudenza ċċitata).
128    F’dan il-każ, kif tindika, barra minn hekk, il-Kummissjoni fir-replika tagħha, uħud mill-obbligi stabbiliti fid-Direttiva 2019/520 kienu diġà previsti fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2009/750/KE tas‑6 ta’ Ottubru 2009 dwar id-definizzjoni tas-Servizz Elettroniku Ewropew tan-Nollijiet u l-elementi tekniċi tiegħu (ĠU 2009, L 268, p. 11). Madankollu, ma huwiex ikkontestat li, kif tirrileva wkoll din l-istituzzjoni, id-Direttiva 2019/520 għamlet emendi importanti għal-leġiżlazzjoni preċedenti u tinkludi diversi dispożizzjonijiet ġodda.
129    Għaldaqstant, ma jistax jitqies li l-eżistenza ta’ regoli nazzjonali preċedenti għall-adozzjoni tad-Direttiva 2019/520, bħal dawk invokati mir-Repubblika tal-Bulgarija f’dan il-każ, tista’ tikkostitwixxi fattur li jnaqqas b’mod kunsiderevoli l-gravità tal-ksur inkwistjoni. B’dan premess, ma huwiex stabbilit li l-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat f’dan il-każ fuq l-interessi privati u pubbliċi kienu daqstant sinjifikattivi daqs kemm kienu jkunu li kieku ebda dispożizzjoni b’kontenut analogu għal dak tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2019/520 ma kienet teżisti fi ħdan l-ordinament ġuridiku Bulgaru.
130    Sussegwentement, fir-rigward tat-tul tal-ksur, jirriżulta b’mod partikolari mill-punti 33 u 34 ta’ din is-sentenza li dan ippersista għal kważi erba’ snin.
131    Fl-aħħar nett, fir-rigward tad-determinazzjoni tal-kapaċità ta’ ħlas tar-Repubblika tal-Bulgarija, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, ma hemmx lok li tittieħed inkunsiderazzjoni, fil-metodu ta’ kalkolu tal-fattur “n”, il-kobor tal-popolazzjoni ta’ dan l-Istat Membru (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Frar 2025, Il‑Kummissjoni vs Il‑Bulgarija (Direttiva dwar il-promozzjoni ta’ vetturi ta’ trasport fit-triq nodfa u effiċjenti fl-użu tal-enerġija), C‑480/23, EU:C:2025:194, punt 101 u l-ġurisprudenza ċċitata).
132    Mill-banda l-oħra, għandu jintuża bħala fattur predominanti l-prodott domestiku gross (PDG) tar-Repubblika tal-Bulgarija. F’dan ir-rigward, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni wkoll l-evoluzzjoni reċenti tal-PDG ta’ dan l-Istat Membru, kif tinsab fid-data tal-eżami tal-fatti mill-Qorti tal-Ġustizzja (sentenza tal‑20 ta’ Marzu 2025, Il‑Kummissjoni vs Il‑Bulgarija (Direttiva dwar il-promozzjoni ta’ vetturi ta’ trasport fit-triq nodfa u effiċjenti fl-użu tal-enerġija), C‑480/23, EU:C:2025:194, punt 102 u l-ġurisprudenza ċċitata).
133    Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet u fid-dawl tas-setgħa ta’ evalwazzjoni mogħtija lill-Qorti tal-Ġustizzja permezz tal-Artikolu 260(3) TFUE, li jipprovdi li, fir-rigward tas-somma f’daqqa li l-ħlas tagħha hija timponi, hija ma tistax tistabbilixxi ammont li jeċċedi l-ammont indikat mill-Kummissjoni, hemm lok li jitqies li l-prevenzjoni effettiva tar-repetizzjoni ta’ ksur bħal dak li jirriżulta mill-ksur tal-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2019/1937 u li jippreġudika l-effettività sħiħa tad-dritt tal-Unjoni tirrikjedi l-impożizzjoni ta’ ħlas ta’ somma f’daqqa li l-ammont tagħha għandu jiġi ffissat għal EUR 1 900 000.
Fuq l-ispejjeż
134    Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li l-Kummissjoni talbet li r-Repubblika tal-Bulgarija tiġi kkundannata għall-ispejjeż u peress li din tal-aħħar tilfet fir-rigward tal-motivi tagħha, hemm lok li hija tiġi kkundannata tbati, minbarra l-ispejjeż tagħha stess, dawk sostnuti mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Għaxar Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)      Billi ma adottatx, sal-iskadenza tat-terminu mogħti fl-opinjoni motivata tal-Kummissjoni Ewropea tad‑19 ta’ Mejju 2022, id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolamentari u amministrattivi neċessarji sabiex tikkonforma ruħha mad-Direttiva (UE) 2019/520 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑19 ta’ Marzu 2019 dwar l-interoperabilità tas-sistemi elettroniċi ta’ pedaġġ u l-faċilitazzjoni tal-iskambju transfruntier ta’ informazzjoni dwar in-nuqqas ta’ ħlas ta’ tariffi tat-triq fl-Unjoni, u, għaldaqstant, billi ma kkomunikatx dawn id-dispożizzjonijiet lill-Kummissjoni Ewropea, ir-Repubblika tal‑Bulgarija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 32(1) ta’ din id-direttiva.
2)      Ir-Repubblika tal-Bulgarija hija kkundannata tħallas lill-Kummissjoni Ewropea somma f’daqqa fl-ammont ta’ EUR 1 900 000.
3)      Ir-Repubblika tal-Bulgarija hija kkundannata tbati, minbarra l-ispejjeż tagħha stess, dawk sostnuti mill-Kummissjoni Ewropea.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: il-Bulgaru.