61985CJ0266_NL
Partijen
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Partijen
IN ZAAK 266/85,
BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS HET PROTOCOL VAN 3*JUNI 1971 BETREFFENDE DE UITLEGGING DOOR HET HOF VAN JUSTITIE VAN HET VERDRAG VAN 27*SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN, VAN HET LANDGERICHT KAISERSLAUTERN, IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN
H.*SHENAVAI, TE ROCKENHAUSEN ( BONDSREPUBLIEK DUITSLAND )
EN
K.*KREISCHER, TE GELEEN ( NEDERLAND ),
OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL*5, SUB*1, VAN HET VERDRAG VAN 27*SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN ( PB*1968, L*299, BLZ.*32 ) ( HIERNA : HET EXECUTIEVERDRAG ),
WIJST
HET HOF VAN JUSTITIE,
ADVOCAAT-GENERAAL : G . F.*MANCINI
GRIFFIER : H . A.*RUEHL, HOOFDADMINISTRATEUR
GELET OP DE OPMERKINGEN INGEDIEND DOOR :
- K.*KREISCHER, VERWEERDER IN HET HOOFDGEDING, TIJDENS DE SCHRIFTELIJKE PROCEDURE VERTEGENWOORDIGD DOOR H.*O.*MERKEL, ADVOCAAT TE KAISERSLAUTERN,
- DE REGERING VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, TIJDENS DE SCHRIFTELIJKE PROCEDURE VERTEGENWOORDIGD DOOR CH.*BOEHMER,
- DE REGERING VAN HET VERENIGD KONINKRIJK, TIJDENS DE SCHRIFTELIJKE PROCEDURE VERTEGENWOORDIGD DOOR B.*E.*MCHENRY VAN HET TREASURY SOLICITOR' S DEPARTMENT,
- DE REGERING VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK, VERTEGENWOORDIGD DOOR L.*F.*BRAVO, HOOFD VAN DE DIENST DIPLOMATIEKE GESCHILLEN, BIJGESTAAN DOOR O.*FIUMARA, AVVOCATO DELLO STATO,
- DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, VERTEGENWOORDIGD DOOR F.-W.*ALBRECHT, LID VAN HAAR JURIDISCHE DIENST, BIJGESTAAN DOOR S.*PIERI,
GEZIEN OP HET RAPPORT TER TERECHTZITTING EN TEN VERVOLGE OP DE MONDELINGE BEHANDELING OP 10*JULI*1986,
GEHOORD DE CONCLUSIE VAN DE ADVOCAAT-GENERAAL TER TERECHTZITTING VAN 4*NOVEMBER*1986,
HET NAVOLGENDE
ARREST
Overwegingen van het arrest
1 BIJ BESCHIKKING VAN 5*MAART*1985, INGEKOMEN TEN HOVE OP 30*AUGUSTUS DAARAANVOLGEND, HEEFT HET LANDGERICHT KAISERSLAUTERN KRACHTENS HET PROTOCOL VAN 3*JUNI 1971 BETREFFENDE DE UITLEGGING DOOR HET HOF VAN JUSTITIE VAN HET VERDRAG VAN 27*SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN ( HIERNA : HET EXECUTIEVERDRAG ) EEN PREJUDICIELE VRAAG GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL*5, SUB*1, EXECUTIEVERDRAG .
2 DEZE VRAAG IS GEREZEN IN EEN GESCHIL TUSSEN H.*SHENAVAI, ARCHITECT TE ROCKENHAUSEN ( BONDSREPUBLIEK DUITSLAND ), EN K.*KREISCHER, WONENDE TE GELEEN ( NEDERLAND ) TER ZAKE VAN DE INNING VAN ARCHITECTENHONORARIA VOOR HET MAKEN VAN DE BOUWTEKENINGEN VOOR DRIE VAKANTIEWONINGEN IN DE BUURT VAN ROCKENHAUSEN .
3 HET AMTSGERICHT ROCKENHAUSEN, WAARBIJ DE VORDERING WAS INGESTELD, AANVAARDDE DE DOOR KREISCHER OPGEWORPEN EXCEPTIE VAN ONBEVOEGDHEID, OP GROND DAT DE VERBINTENIS TOT BETALING VAN DE ARCHITECTENHONORARIA MOEST WORDEN UITGEVOERD IN DE WOONPLAATS VAN DE OPDRACHTGEVER, DIE IN CASU IN NEDERLAND IS GELEGEN, ZODAT NIET AAN DE VOORWAARDEN WAS VOLDAAN OM VERWEERDER VOOR EEN DUITSE RECHTERLIJKE INSTANTIE TE DAGEN .
4 HET LANDGERICHT KAISERSLAUTERN, WAARBIJ SHENAVAI IN HOGER BEROEP WAS GEKOMEN, OVERWOOG OM TE BEGINNEN, DAT NAAR DUITS RECHT DE ARCHITECTENOVEREENKOMST MOET WORDEN UITGEVOERD OP DE PLAATS WAAR DE ARCHITECT ZIJN KANTOOR HEEFT EN WAAR HET GEPLANDE BOUWWERK IS OF ZAL WORDEN OPGERICHT . ALLE VERBINTENISSEN UIT DE OVEREENKOMST ZOUDEN DUS MOETEN WORDEN UITGEVOERD OP DE PLAATS WAAR HET "ZWAARTEPUNT" VAN DE HELE OVEREENKOMST IS GELEGEN .
5 HET LANDGERICHT TWIJFELDE EVENWEL, OF MET BETREKKING TOT ARTIKEL*5, LID*1, EXECUTIEVERDRAG DEZELFDE UITLEGGING MOEST WORDEN GEVOLGD, DAAR IN BEPAALDE ARRESTEN VAN HET HOF DE INTERNATIONALE BEVOEGDHEID WERD AANGEKNOOPT BIJ DE PLAATS VAN UITVOERING VAN DE AAN DE VORDERING IN RECHTE TEN GRONDSLAG LIGGENDE CONTRACTUELE VERBINTENIS . ONDER DEZE OMSTANDIGHEDEN ACHTTE HET LANDGERICHT HET NOODZAKELIJK HET HOF DE NAVOLGENDE PREJUDICIELE VRAAG TE STELLEN :
" IS OOK BIJ EEN RECHTSVORDERING BETREFFENDE HET HONORARIUM VAN DE ARCHITECT DIE ENKEL MET HET MAKEN VAN DE BOUWTEKENINGEN BELAST WAS, DE CONTRACTUELE VERBINTENIS DIE CONCREET AAN DE VORDERING IN RECHTE TEN GRONDSLAG LIGT ( IN CASU DE NAAR DUITS RECHT IN DE WOONPLAATS VAN DE VERWEERDER TE BETALEN GELDSCHULD ) BESLISSEND VOOR DE BEPALING VAN DE PLAATS VAN UITVOERING IN DE ZIN VAN ARTIKEL*5, SUB*1, EXECUTIEVERDRAG, OF IS DIT DE PRESTATIE DIE DE OVEREENKOMST TYPEERT EN DE GEHELE CONTRACTUELE BETREKKING BEPAALT ( DAT WIL ZEGGEN DE PLAATS WAAR HET KANTOOR VAN DE ARCHITECT IS GEVESTIGD OF WAAR HET GEPLANDE BOUWWERK IS OF ZAL WORDEN OPGERICHT )?"
6 KRACHTENS ARTIKEL*2 VAN HET EXECUTIEVERDRAG ZIJN IN DE REGEL DE GERECHTEN VAN DE WOONPLAATS VAN VERWEERDER BEVOEGD, DOCH INGEVOLGE ARTIKEL*5, SUB*1, KAN DE VERWEERDER TEN AANZIEN VAN VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMST OOK WORDEN OPGEROEPEN VOOR DE GERECHTEN VAN DE PLAATS "WAAR DE VERBINTENIS IS UITGEVOERD OF MOET WORDEN UITGEVOERD ". GELIJK HET HOF IN ZIJN ARREST VAN 6*OKTOBER 1976 ( ZAAK*12/76, TESSILI, JURISPR.*1976, BLZ.*1473 ) HEEFT OPGEMERKT, IS DEZE KEUZEMOGELIJKHEID GEGEVEN TER WILLE VAN EEN NUTTIGE PROCESINRICHTING IN WELBEPAALDE GEVALLEN WAARIN EEN BIJZONDER NAUW VERBAND BESTAAT TUSSEN EEN VORDERING EN DE RECHTER DIE KAN WORDEN GEROEPEN DAARVAN KENNIS TE NEMEN .
7 IN HETZELFDE ARREST HEEFT HET HOF GEPRECISEERD DAT DE "PLAATS VAN UITVOERING" VAN DE VERBINTENIS WORDT VASTGESTELD OVEREENKOMSTIG HET RECHT DAT VOLGENS DE COLLISIEREGELS VAN DE AANGEZOCHTE RECHTER DE LITIGIEUZE VERBINTENIS BEHEERST .
8 IN EEN ANDER ARREST VAN 6*OKTOBER 1976 ( ZAAK*14/76, DE*BLOOS, JURISPR.*1976, BLZ.*1497 ) WEES HET HOF EROP DAT HET EXECUTIEVERDRAG TEN DOEL HEEFT DE BEVOEGDHEID VAN DE GERECHTEN DER VERDRAGSLUITENDE STATEN IN INTERNATIONAAL VERBAND VAST TE STELLEN, DE ERKENNING VAN RECHTERLIJKE BESLISSINGEN TE VERGEMAKKELIJKEN EN, TER VERZEKERING VAN DE TENUITVOERLEGGING HIERVAN, EEN VLOTTE RECHTSGANG IN TE VOEREN . VERVOLGENS OVERWOOG HET, DAT DEZE DOELSTELLINGEN DE NOODZAAK MEEBRENGEN ZOVEEL MOGELIJK TE VOORKOMEN DAT MET BETREKKING TOT EENZELFDE OVEREENKOMST MEERDERE RECHTERLIJKE INSTANTIES BEVOEGD ZIJN EN DAT ARTIKEL*5, SUB*1, EXECUTIEVERDRAG DERHALVE NIET ALDUS MAG WORDEN UITGELEGD DAT HET DOELT OP IEDERE VERBINTENIS DIE UIT DE BETROKKEN OVEREENKOMST VOORTVLOEIT .
9 HET HOF HEEFT DAARAAN DE CONCLUSIE VERBONDEN, DAT VOOR DE VASTSTELLING VAN DE PLAATS VAN UITVOERING IN DE ZIN VAN BEDOELD ARTIKEL*5 MOET WORDEN GEZIEN NAAR DE VERBINTENIS WELKE DE KEERZIJDE VORMT VAN HET CONTRACTUELE RECHT WAAROP VERZOEKER ZIJN VORDERING BASEERT . HET HEEFT VERKLAARD DAT, INGEVAL DE VERZOEKER AANSPRAAK OP SCHADEVERGOEDING MAAKT OF ONTBINDING VAN DE OVEREENKOMST TEN LASTE VAN DE WEDERPARTIJ VERLANGT, DIE VERBINTENIS STEEDS DIE IS WELKE VOORTVLOEIT UIT DE OVEREENKOMST EN WAARVAN NIET-NAKOMING WORDT AANGEVOERD TER RECHTVAARDIGING VAN ZODANIGE VORDERING .
10 OP DE ALDUS ONTWIKKELDE ALGEMENE REGEL BESTAAN EVENWEL EEN AANTAL UITZONDERINGEN OMDAT "VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMST" BETREKKINGEN DEKT DIE, ZOWEL WAT HUN MAATSCHAPPELIJK BELANG ALS WAT DE OVEREENGEKOMEN PRESTATIES BETREFT, STERK UITEENLOPEN . HET EXECUTIEVERDRAG HOUDT REKENING MET DEZE DIVERSITEIT, EN STELT VOOR BEPAALDE CONTRACTUELE BETREKKINGEN BIJZONDERE REGELS VAST . ZO WORDT BIJ VOORBEELD IN ARTIKEL*16 TEN AANZIEN VAN HUUR EN VERHUUR, PACHT EN VERPACHTING VAN ONROERENDE GOEDEREN IN EEN UITSLUITENDE BEVOEGDHEID VOORZIEN .
11 OP GROND VAN GELIJKAARDIGE OVERWEGINGEN HEEFT HET HOF IN ZIJN ARREST VAN 26*MEI 1982 ( ZAAK*133/81, IVENEL, JURISPR.*1982, BLZ.*1891 ) GEOORDEELD, DAT BIJ EEN VORDERING WELKE IS GEBASEERD OP VERSCHILLENDE VERBINTENISSEN DIE VOORTVLOEIEN UIT EEN ENKELE VERTEGENWOORDIGINGSOVEREENKOMST DIE DOOR DE NATIONALE RECHTER ALS ARBEIDSOVEREENKOMST WAS AANGEMERKT, DE IN DE ZIN VAN ARTIKEL*5, SUB*1, EXECUTIEVERDRAG IN AANMERKING TE NEMEN VERBINTENIS DIE IS WELKE DE OVEREENKOMST KARAKTERISEERT; IN DE REGEL WIL DAT ZEGGEN DE VERBINTENIS OM ARBEID TE VERRICHTEN .
12 ZO GEZIEN MOET WORDEN AANGENOMEN DAT DE VRAAG VAN DE NATIONALE RECHTER IN HET ONDERHAVIGE GEVAL MET NAME EROP IS GERICHT TE VERNEMEN, OF IN EEN GEDING TER ZAKE VAN DE INNING VAN ARCHITECTENHONORARIA DE ALGEMENE REGEL VAN HET ARREST-DE*BLOOS GELDT, DAT DE VERBINTENIS BEPALEND IS DIE AAN DE RECHTSVORDERING VAN VERZOEKER TEN GRONDSLAG LIGT, DAN WEL OF DIT GEVAL BIJZONDERE KENMERKEN VERTOONT DIE VERGELIJKBAAR ZIJN MET DIE WELKE IN HET ARREST-IVENEL AAN DE ORDE WAREN .
13 DE DISCUSSIE VOOR HET HOF BETROF NIET ENKEL DE VRAAG, OF BIJ DE VASTSTELLING VAN DE BEPALENDE VERBINTENIS DE AARD VAN DE BETROKKEN OVEREENKOMST IN AANMERKING MOET WORDEN GENOMEN, DOCH OOK DE VRAAG, HOE MOET WORDEN GEHANDELD WANNEER AAN EEN VORDERING IN RECHTE VERSCHILLENDE VERBINTENISSEN TEN GRONDSLAG LIGGEN .
14 WAT HET EERSTE PUNT BETREFT, PLEIT DE BRITSE REGERING VOOR VERALGEMENING VAN HET CRITERIUM DAT HET HOF IN HET REEDS AANGEHAALDE ARREST-IVENEL MET BETREKKING TOT ARBEID IN DIENSTVERBAND HEEFT GEHANTEERD, OP GROND DAT DIT CRITERIUM BEPAALDE VOORDELEN ZOU BIEDEN, WANNEER HET OP ALLE OVEREENKOMSTEN TOT HET VERRICHTEN VAN ENKELE DIENSTEN WORDT TOEGEPAST . EEN DERGELIJKE UITLEGGING VAN ARTIKEL*5, SUB*1, EXECUTIEVERDRAG, ZOU MET NAME TOT GEVOLG HEBBEN, DAT WORDT VERMEDEN DAT IN VERSCHILLENDE VERDRAGSLUITENDE STATEN GERECHTEN BEVOEGD ZIJN OM VERSCHILLENDE OP EENZELFDE OVEREENKOMST GEBASEERDE VORDERINGEN TE BEOORDELEN EN DAT DE GERECHTEN VAN DE VERDRAGSLUITENDE STAAT WIENS WETGEVING NORMALITER VAN TOEPASSING IS OP DE OVEREENKOMST, ALS BEVOEGD WORDEN AANGEWEZEN . IN EEN GEVAL ALS HET ONDERHAVIGE ZOU ZIJ BOVENDIEN HET VOORDEEL HEBBEN, DAT EEN ECHT ALTERNATIEF WORDT GEBODEN VOOR HET GERECHT VAN DE WOONPLAATS VAN VERWEERDER, DAT VOLGENS HET STELSEL VAN HET EXECUTIEVERDRAG IN DE REGEL BEVOEGD IS .
15 DE DUITSE EN DE ITALIAANSE REGERING EN DE COMMISSIE DELEN DEZE ZIENSWIJZE NIET . DE DUITSE REGERING GEEFT TOE DAT BEPAALDE ARGUMENTEN VOOR EEN FORUM CONTRACTUS PLEITEN, DOCH STELT DAT BEPAALDE OVEREENKOMSTEN GEEN PRESTATIE MEEBRENGEN, WAARDOOR DE OVEREENKOMST WORDT GEKARAKTERISEERD, BIJ VOORBEELD WANNEER DE PRESTATIES VAN BEIDE PARTIJEN, ZOALS BIJ EEN RUILOVEREENKOMST, GELIJKAARDIG ZIJN, EN DAT DE AUTEURS VAN HET EXECUTIEVERDRAG, BLIJKENS BEPAALDE TAALVERSIES VAN DE BETROKKEN BEPALING, VOOR DE VASTSTELLING VAN HET BEVOEGDE GERECHT VAN DE PLAATS VAN UITVOERING ALS AANKNOPINGSFACTOR DE CONCREET AAN DE VORDERING IN RECHTE TEN GRONDSLAG LIGGENDE VERBINTENIS UIT DE OVEREENKOMST HEBBEN WILLEN NEMEN .
16 IN DIT VERBAND ZIJ OPGEMERKT, DAT ARBEIDSOVEREENKOMSTEN EVENALS ANDERE OVEREENKOMSTEN BETREFFENDE ARBEID IN DIENSTVERBAND IN VERGELIJKING MET ANDERE OVEREENKOMSTEN, ZELFS OVEREENKOMSTEN INZAKE HET VERRICHTEN VAN ENKELE DIENSTEN, BIJZONDERE KENMERKEN VERTONEN, IN DIER VOEGE DAT ZIJ EEN DUURZAME BAND CREEREN WAARDOOR DE WERKNEMER EEN BEPAALDE PLAATS IN HET BEDRIJF VAN DE ONDERNEMING OF VAN DE WERKGEVER KRIJGT, EN ZIJ ZIJN TE LOKALISEREN OP DE PLAATS WAAR DE WERKZAAMHEDEN WORDEN VERRICHT, WELKE PLAATS BEPALEND IS VOOR DE TOEPASSING VAN REGELS VAN DWINGEND RECHT EN VAN COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMSTEN . MET INACHTNEMING VAN DEZE BIJZONDERE KENMERKEN IS HET GERECHT VAN DE PLAATS WAAR DE VERBINTENIS MOET WORDEN UITGEVOERD DIE DERGELIJKE OVEREENKOMSTEN KARAKTERISEERT, KENNELIJK HET MEEST GESCHIKT OM DE GESCHILLEN TE BESLECHTEN WAARTOE EEN OF MEER VAN DE UIT DIE OVEREENKOMSTEN VOORTVLOEIENDE VERBINTENISSEN AANLEIDING KUNNEN GEVEN .
17 WANNEER DIE SPECIFIEKE KENMERKEN ONTBREKEN, IS HET NOODZAKELIJK NOCH DOELMATIG, TE BEPALEN WELKE VERBINTENIS DE OVEREENKOMST KARAKTERISEERT EN BIJ HET GERECHT VAN DE PLAATS VAN UITVOERING VAN DIE VERBINTENIS DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID UIT HOOFDE VAN DE PLAATS VAN UITVOERING VOOR GESCHILLEN BETREFFENDE OM HET EVEN WELKE VERBINTENIS UIT DIE OVEREENKOMST TE CENTRALISEREN . ER IS IMMERS EEN ZODANIGE VERSCHEIDENHEID VAN OVEREENKOMSTEN, DAT DIT CRITERIUM IN DIE ANDERE GEVALLEN TOT ONZEKERHEID OMTRENT DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID KAN LEIDEN, TERWIJL HET EXECUTIEVERDRAG JUIST TOT DOEL HEEFT DIE ONZEKERHEID TE VERMINDEREN .
18 VOOR DE MEESTE OVEREENKOMSTEN BESTAAT DIE ONZEKERHEID EVENWEL NIET, WANNEER ENKEL DE IN DE OVEREENKOMST BEDONGEN VERBINTENIS WAARVAN DE UITVOERING IN RECHTE WORDT GEVORDERD, BEPALEND WORDT GEACHT . DE PLAATS WAAR DEZE VERBINTENIS MOET WORDEN UITGEVOERD, VERTOONT IMMERS IN DE REGEL DE NAUWSTE BAND TUSSEN HET GESCHIL EN HET BEVOEGDE GERECHT; DEZE BAND WAS DOORSLAGGEVEND OM VOOR VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMST DE GERECHTEN VAN DE PLAATS VAN UITVOERING ALS BEVOEGD GERECHT AAN TE WIJZEN .
19 WELISWAAR BIEDT DEZE REGEL GEEN OPLOSSING VOOR HET BIJZONDERE GEVAL VAN EEN GESCHIL BETREFFENDE VERSCHILLENDE VERBINTENISSEN UIT EEN ZELFDE OVEREENKOMST DIE ALLE AAN DE RECHTSVORDERING VAN EEN VERZOEKER TEN GRONDSLAG LIGGEN . MAAR IN EEN DERGELIJK GEVAL ZAL DE AANGEZOCHTE RECHTER ZICH BIJ HET BEPALEN VAN ZIJN BEVOEGDHEID LATEN LEIDEN DOOR HET BEGINSEL DAT DE BIJZAAK DE HOOFDZAAK VOLGT, "ACCESSORIUM SEQUITUR PRINCIPALE"; MET ANDERE WOORDEN, BIJ DE VERSCHILLENDE IN GEDING ZIJNDE VERBINTENISSEN ZAL DE HOOFDVERBINTENIS BEPALEND ZIJN VOOR DE BEVOEGDHEID VAN HET GERECHT . DEZE MOEILIJKHEID DOET ZICH ECHTER NIET VOOR IN HET CONCRETE GEVAL, DAT DE NATIONALE RECHTER BIJ ZIJN VRAAG VOOR OGEN STOND .
20 MITSDIEN MOET OP DE VRAAG WORDEN GEANTWOORD DAT IN EEN GESCHIL BETREFFENDE EEN RECHTSVORDERING BETREFFENDE HONORARIA, DIE IS INGEDIEND DOOR EEN ARCHITECT DIE BELAST IS MET HET MAKEN VAN EEN BOUWTEKENING VOOR HUIZEN, DE CONTRACTUELE VERBINTENIS DIE CONCREET AAN DE VORDERING IN RECHTE TEN GRONDSLAG LIGT, BEPALEND IS VOOR DE VASTSTELLING VAN DE PLAATS VAN UITVOERING IN DE ZIN VAN ARTIKEL*5, SUB*1, EXECUTIEVERDRAG .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
21 DE KOSTEN DOOR DE REGERING VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, DE REGERING VAN HET VERENIGD KONINKRIJK, DE REGERING VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK EN DOOR DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE,
UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR HET LANDGERICHT KAISERSLAUTERN BIJ BESCHIKKING VAN 5*MAART*1985 GESTELDE VRAAG, VERKLAART VOOR RECHT :
IN EEN GESCHIL BETREFFENDE EEN RECHTSVORDERING BETREFFENDE HONORARIA, INGESTELD DOOR EEN ARCHITECT DIE IS BELAST MET HET MAKEN VAN EEN BOUWTEKENING VOOR HUIZEN, IS DE CONTRACTUELE VERBINTENIS DIE CONCREET AAN DE VORDERING IN RECHTE TEN GRONDSLAG LIGT, BEPALEND VOOR DE VASTSTELLING VAN DE PLAATS VAN UITVOERING IN DE ZIN VAN ARTIKEL*5, SUB*1, VAN HET VERDRAG VAN 27*SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN .