62021TJ0617_RES
Zaak T‑617/21
B&Bartoni spol. s r.o.
tegen
Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (EUIPO)
Arrest van het Gerecht (Derde kamer – uitgebreid) van 22 maart 2023
„Gemeenschapsmodel – Nietigheidsprocedure – Ingeschreven gemeenschapsmodel dat een elektrode voor invoeging in een toorts weergeeft – Nietigheidsgrond – Artikel 4, lid 2, van verordening (EG) nr. 6/2002 – Onderdeel van een samengesteld voortbrengsel”
Gemeenschapsmodellen – Beschermingsvoorwaarden – Model dat een onderdeel van een samengesteld voortbrengsel vormt – Begrip – Beoordelingscriteria – Verbruik van het onderdeel – Uit elkaar halen en weer in elkaar zetten van het samengestelde voortbrengsel bij de vervanging van het onderdeel – Volledigheid van het samengestelde voortbrengsel – Onderlinge uitwisselbaarheid van het onderdeel
(Verordening nr. 6/2002 van de Raad, art. 4, lid 2)
(zie punten 26, 35, 36, 45‑47, 55, 56, 69)
Gemeenschapsmodellen – Beslissingen van het Bureau – Rechtmatigheid – Onderzoek door de Unierechter – Criteria
(Verordening nr. 6/2002 van de Raad)
(zie punt 38)
Gemeenschapsmodellen – Nietigheidsgronden – Model dat een onderdeel van een samengesteld voortbrengsel vormt – Weergave van een elektrode voor invoeging in een toorts
(Verordening nr. 6/2002 van de Raad, art. 4, lid 2, en 25, lid 1)
(zie punten 39, 49, 62, 70, 78)
Samenvatting
Hypertherm, Inc. is houder van het gemeenschapsmodel bestaande in de weergave van een elektrode voor invoeging in een toorts die deel uitmaakt van een plasmasnijmachine. De vennootschap B&Bartoni spol. s r.o. heeft bij het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (EUIPO) een vordering tot nietigverklaring van dit model ingediend. Het model voldoet immers niet aan de voorwaarden voor bescherming van gemeenschapsmodellen, aangezien de elektrode bij normaal gebruik van de toorts niet zichtbaar is (
1
). Deze vordering is eerst toegewezen door de nietigheidsafdeling, maar is vervolgens afgewezen door de kamer van beroep, die oordeelde dat het in het litigieuze model weergegeven voortbrengsel, namelijk de betrokken elektrode, niet kon worden beschouwd als een onderdeel van een samengesteld voortbrengsel.
Het Gerecht (Derde kamer – uitgebreid) legt het begrip „onderdeel van een samengesteld voortbrengsel” in de zin van artikel 4, lid 2, van verordening nr. 6/2002 uit. Dit is de eerste keer dat het Gerecht zich uitspreekt over de vraag of een verbruiksgoed, zoals de elektrode in dit geval, een onderdeel van een samengesteld voortbrengsel kan zijn.
Beoordeling door het Gerecht
Vooraf wijst het Gerecht erop dat de vraag of een voortbrengsel valt onder het begrip „onderdeel van een samengesteld voortbrengsel” per geval moet worden beoordeeld aan de hand van een reeks relevante aanwijzingen. Om te beoordelen of de betrokken elektrode een onderdeel van een samengesteld voortbrengsel vormt, onderzoekt het Gerecht dus of de vier aanwijzingen waarmee de kamer van beroep in de bestreden beslissing rekening heeft gehouden, relevant zijn.
In de eerste plaats is het Gerecht van oordeel dat het feit dat de elektrode wordt verbruikt een aanwijzing is die relevant is om te beoordelen of de elektrode een onderdeel van een samengesteld voortbrengsel vormt. Bij gebreke van een definitie van het begrip „onderdeel van een samengesteld voortbrengsel” in verordening nr. 6/2002, zijn meer bepaald de typische kenmerken van een verbruiksgoed – zoals het feit dat de elektrode niet op stevige en duurzame wijze vastzit aan het samengestelde voortbrengsel en regelmatig moet worden aangekocht en vervangen wegens de beperkte levensduur ervan – relevante aanwijzingen om vast te stellen wat een onderdeel van een samengesteld voortbrengsel vormt. In dit verband herinnert het Gerecht eraan dat de onderdelen van een samengesteld voortbrengsel bestanddelen zijn die zijn bestemd om tot een samengesteld, op industriële of ambachtelijke wijze vervaardigd voorwerp te worden samengevoegd en die kunnen worden vervangen zodat een dergelijk voorwerp uit elkaar gehaald en weer in elkaar gezet kan worden. De betrokken elektrode, als verbruiksgoed bij een toorts, is bestemd om gemakkelijk aan de toorts te worden toegevoegd, snel te worden verbruikt of gebruikt en gemakkelijk door de eindgebruiker te worden vervangen, zonder dat die handeling vereist dat de toorts uit elkaar wordt gehaald en weer in elkaar wordt gezet. Bovendien kan de eindgebruiker – die regelmatig elektroden aankoopt en vervangt – de kenmerken ervan waarnemen en beoordelen, los van de vraag of de elektrode zichtbaar blijft nadat zij in de toorts is ingevoegd.
In de tweede plaats oordeelt het Gerecht dat de vraag of het voortbrengsel slechts kan worden vervangen door het samengestelde voortbrengsel uit elkaar te halen en weer in elkaar te zetten, ook een relevante factor is waarmee rekening moet worden gehouden om te bepalen of dat voortbrengsel een onderdeel van het samengestelde voortbrengsel vormt. De inaanmerkingneming van het „uit elkaar halen” en „weer in elkaar zetten” is namelijk gebaseerd op verordening nr. 6/2002 (
2
) en op de rechtspraak van het Hof (
3
). Aldus is het minder waarschijnlijk dat een voortbrengsel dat kan worden vervangen zonder dat het voortbrengsel waarin het is verwerkt uit elkaar gehaald en weer in elkaar gezet hoeft te worden en dat specifiek is ontworpen om regelmatig en eenvoudig door de eindgebruikers te worden vervangen, een onderdeel is van een samengesteld voortbrengsel dan een voortbrengsel dat gewoonlijk wordt vervangen door vaklui die een specifieke deskundigheid bezitten om die vervanging uit te voeren. In deze zaak blijft de vervanging van de elektrode een eenvoudige handeling voor de eindgebruiker die niet kan worden beschouwd als het „uit elkaar halen” en het „weer in elkaar zetten” van de toorts in de zin van verordening nr. 6/2002.
In de derde plaats stelt het Gerecht vast dat de volledigheid van het samengestelde voortbrengsel zonder de betrokken elektrode een relevante aanwijzing vormt voor de beoordeling van het begrip „onderdeel van een samengesteld voortbrengsel”. In dit verband benadrukt het Gerecht dat de eindgebruiker, wanneer een toorts zonder elektrode wordt gekocht of wanneer de elektrode uit de toorts wordt gehaald, de toorts niet als defect of onvolledig zal ervaren. Daarentegen zal een samengesteld voortbrengsel zonder de onderdelen ervan door de eindgebruiker in beginsel niet worden opgevat als een volledig voortbrengsel dat normaal kan worden gebruikt of als een voortbrengsel in goede staat. Bovendien is het juist dat de toorts en de plasmasnijmachine hun functie, namelijk snijden of gutsen van metaal, niet kunnen vervullen zonder dat daarop een elektrode is gemonteerd, maar dit betekent niet dat de elektrode moet worden beschouwd als een onderdeel van een samengesteld voortbrengsel. Indien zou worden gesteld dat wanneer een voortbrengsel zonder een ander voortbrengsel niet zijn beoogde functie kan vervullen, dat andere voortbrengsel altijd als een onderdeel van eerstgenoemd voortbrengsel moet worden beschouwd, zou dit namelijk betekenen dat een groot aantal afzonderlijke voortbrengselen, met name verbruiksgoederen, zonder welke samengestelde voortbrengselen hun beoogde functie niet kunnen vervullen, ten onrechte als onderdelen van deze samengestelde voortbrengselen zou worden beschouwd.
Het feit dat de toorts zonder elektrode op de markt kan worden aangeboden, dat vaak afzonderlijk reclame wordt gemaakt voor de elektrode en dat deze ook vaak afzonderlijk wordt verkocht, is ook een relevante aanwijzing om te bepalen of de betrokken elektrode een onderdeel van een samengesteld voortbrengsel vormt. Het is juist dat het elke producent vrijstaat om een samengesteld voortbrengsel samen met de onderdelen ervan op de markt te brengen dan wel deze afzonderlijk te verkopen en dat deze commerciële beslissing geen beslissende factor is bij de beoordeling of een voortbrengsel een onderdeel van een samengesteld voortbrengsel vormt. De aankoop van een samengesteld voortbrengsel zonder de werkelijke onderdelen ervan is evenwel ongebruikelijk. Hier wordt het samengestelde voortbrengsel, te weten de toorts, ofwel met, ofwel zonder de betrokken elektroden verkocht.
In de vierde en laatste plaats oordeelt het Gerecht dat de onderlinge uitwisselbaarheid van de elektroden een aanwijzing is waarmee bij deze analyse rekening moet worden gehouden. Het is namelijk in beginsel waarschijnlijker dat een voortbrengsel dat niet kan worden vervangen door een ander, niet-identiek voortbrengsel of niet kan worden gebruikt in verschillende samengestelde voortbrengselen, op duurzame wijze vastzit aan en aangepast is aan dit samengestelde voortbrengsel en er aldus een onderdeel van vormt. Bijgevolg is het feit dat de betrokken elektrode kan worden vervangen door een andere elektrode en dat toortsen van verschillende typen de betrokken elektrode kunnen gebruiken, een factor waarmee moet worden rekening gehouden om vast te stellen dat deze elektrode geen onderdeel van een samengesteld voortbrengsel vormt.
Gelet op het voorgaande is het Gerecht van oordeel dat de aanwijzingen waarop de kamer van beroep zich heeft gebaseerd relevant zijn en dat deze kamer zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat de betrokken elektrode een afzonderlijk voortbrengsel is en geen onderdeel van een samengesteld voortbrengsel.
(
1
)	Volgens artikel 4, lid 2, van verordening (EG) nr. 6/2002 van de Raad van 12 december 2001 betreffende gemeenschapsmodellen (PB 2002, L 3, blz. 1) wordt een model dat is toegepast op of verwerkt in een voortbrengsel dat een onderdeel van een samengesteld voortbrengsel vormt, slechts geacht nieuw te zijn en een eigen karakter te hebben voor zover het onderdeel, wanneer het in het samengestelde voortbrengsel is verwerkt, bij normaal gebruik van dit laatste zichtbaar blijft.
(
2
)	Artikel 3, onder c), van verordening nr. 6/2002.
(
3
)	Arrest van 20 december 2017, Acacia en D’Amato (C 397/16 en C 435/16, EU:C:2017:992, punt 65).