62024TJ0058_RES
Sprawa T‑58/24
Tiktok Technology Ltd
przeciwko
Komisji Europejskiej
Wyrok Sądu (pierwsza izba w składzie powiększonym) z dnia 10 września 2025 r.
Usługi cyfrowe – Rozporządzenie (UE) 2022/2065 – Decyzja Komisji ustalająca wysokość opłaty nadzorczej za rok 2023 – Artykuł 43 ust. 3–5 rozporządzenia 2022/2065 – Artykuł 4 ust. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) 2023/1127 – Metoda obliczania średniej liczby aktywnych miesięcznie odbiorców – Dostosowanie w czasie skutków stwierdzenia nieważności
Zbliżanie ustawodawstw – Usługi cyfrowe – Rozporządzenie 2022/2065 – Ustalanie opłaty nadzorczej mającej zastosowanie do bardzo dużych platform internetowych i bardzo dużych wyszukiwarek internetowych – Metodologia obliczania średniej liczby aktywnych miesięcznie odbiorców – Metodologia wspólna dla bardzo dużych platform internetowych i bardzo dużych wyszukiwarek internetowych – Dopuszczalność
(rozporządzenia: Parlamentu Europejskiego i Rady 2022/2065, art. 33 ust. 3, 4, art. 43 ust. 3–5, art. 87 ust. 4–6; Komisji 2023/1127, art. 4 ust. 1, 2)
(zob. pkt 32, 34)
Zbliżanie ustawodawstw – Usługi cyfrowe – Rozporządzenie 2022/2065 – Ustalanie opłaty nadzorczej mającej zastosowanie do bardzo dużych platform internetowych i bardzo dużych wyszukiwarek internetowych – Metodologia obliczania średniej liczby aktywnych miesięcznie odbiorców – Przyjęcie w indywidualnym akcie wykonawczym – Niezgodność z prawem – Obowiązek przyjęcia takiej metodologii w akcie delegowanym
(rozporządzenia: Parlamentu Europejskiego i Rady 2022/2065, art. 33 ust. 3, 4, art. 43 ust. 3–5, art. 87 ust. 4–6; Komisji 2023/1127, art. 4 ust. 1, 2)
(zob. pkt 37, 41–43, 45, 46, 50)
Skarga o stwierdzenie nieważności – Wyrok stwierdzający nieważność – Skutki – Ograniczenie przez Trybunał – Decyzja wykonawcza Komisji ustalająca wysokość opłaty nadzorczej – Stwierdzenie nieważności – Utrzymanie w mocy skutków zaskarżonego aktu do czasu jego zastąpienia w rozsądnym maksymalnym terminie dwunastu miesięcy – Uzasadnienie oparte na pewności prawa i właściwym wykonaniu zadań nadzorczych powierzonych Komisji w rozporządzeniu 2022/2065
(art. 264, art. 266 akapit pierwszy TFUE)
(zob. pkt 60, 61, 63, 65, 66)
Streszczenie
Sąd, do którego wpłynęły dwie skargi o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Europejskiej ustalających wysokość opłaty nadzorczej za rok 2023 r. mającej zastosowanie do Facebooka i Instagramu, z jednej strony, oraz do TikToka, z drugiej strony, wypowiedział się po raz pierwszy w przedmiocie wykładni przepisów dotyczących ustalania opłaty nadzorczej należnej od dostawców bardzo dużych platform internetowych (Very Large Online Platforms, zwanych dalej „VLOP”) (
1
) w celu finansowania zadań nadzorczych Komisji powierzonych tej instytucji w rozporządzeniu DSA. W obu przypadkach Sąd orzekł, że Komisja naruszyła prawo, przyjmując wspólną metodologię obliczania średniej liczby aktywnych miesięcznie odbiorców usługi (zwanej dalej także „średnią liczbą odnośnych odbiorców”) w akcie wykonawczym, a nie w akcie delegowanym, i w konsekwencji stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji.
Skarżące, Meta Platforms Ireland Ltd dla usług Facebook i Instagram, z jednej strony, oraz TikTok Technology Ltd w odniesieniu do usługi TikTok, z drugiej strony, są spółkami świadczącymi usługi wskazane jako VLOP. Zgodnie z art. 43 rozporządzenia DSA są one zobowiązane do uiszczania rocznej opłaty nadzorczej przeznaczonej na pokrycie kosztów nadzoru ponoszonych przez Komisję.
W obu decyzjach wykonawczych z dnia 27 listopada 2023 r. Komisja ustaliła wysokość tej opłaty za rok 2023 mającej zastosowanie do Facebooka i Instagramu, z jednej strony, i TikToka, z drugiej strony (
2
). Kwotę tę ustalono na podstawie art. 43 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia DSA zgodnie z metodyką i procedurami określonymi w rozporządzeniu delegowanym 2023/1127 (
3
), w szczególności w jego art. 5. W celu ustalenia tej kwoty Komisja zastosowała metodologię wspólną dla wszystkich VLOP i wszystkich bardzo dużych wyszukiwarek internetowych, którą załączyła do każdej z zaskarżonych decyzji w celu określenia średniej liczby odnośnych odbiorców wskazanych usług i podziału między nimi rocznej opłaty nadzorczej zgodnie z zasadami określonymi w art. 43 rozporządzenia DSA.
Skarżące zaskarżyły te decyzje do Sądu, powołując się między innymi na niezgodność z prawem metodologii obliczania średniej liczby odnośnych odbiorców ze względu na to, że Komisja wykonała przekazane jej uprawnienia w indywidualnych aktach wykonawczych.
Ocena Sądu
Sąd zbadał na wstępie, czy rozporządzenie DSA pozwala na zastosowanie wspólnej metodologii obliczania średniej liczby odnośnych odbiorców przed dokonaniem oceny, czy w niniejszym przypadku Komisja naruszyła art. 43 tego rozporządzenia, przyjmując taką metodologię w ramach aktu wykonawczego.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że żaden przepis rozporządzenia DSA lub rozporządzenia delegowanego 2023/1127 nie stoi na przeszkodzie temu, aby Komisja zastosowała daną metodologię obliczania średniej liczby odnośnych odbiorców. Ponadto zauważył on, że elementem istotnym do celów stosowania art. 43 rozporządzenia DSA nie jest średnia liczba odnośnych odbiorców w ujęciu bezwzględnym każdej wskazanej usługi, lecz jej względna wartość w stosunku do innych wskazanych usług.
W niniejszym przypadku Sąd uznał, że Komisja mogła zasadnie powziąć wątpliwości co do spójności wszystkich metod obliczania średniej liczby odnośnych odbiorców stosowanych przez różnych dostawców, tym bardziej że nie dysponowała ona danymi niektórych z nich. Wynika z tego, że miała ona prawo zastosować wspólną metodologię w trosce o przejrzystość i równe traktowanie wspomnianych dostawców, biorąc pod uwagę okoliczność, że zgodnie z art. 43 rozporządzenia DSA podział kosztów nadzoru powinien być proporcjonalny do średniej liczby odnośnych odbiorców każdej ze wskazanych usług.
Ponadto, jako że z brzmienia art. 4 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia delegowanego 2023/1127 wynika, że nie narzuca on żadnej hierarchii pomiędzy trzema wskazanymi źródłami informacji, ponieważ zostały one jasno przedstawione jako wynikające z alternatywy, Komisja nie była zobowiązana do priorytetowego potraktowania lub pominięcia jednego z nich. W związku z tym Komisja słusznie postanowiła oprzeć się na wszelkich innych informacjach będących w jej posiadaniu w rozumieniu tego przepisu.
W drugiej kolejności Sąd zauważył, że z ogólnej systematyki i celów rozporządzenia DSA wynika, że pojęcie „średniej liczby aktywnych miesięcznie odbiorców” należy rozumieć w sposób jednolity i spójny, niezależnie od kontekstu i celu jego wdrożenia. Gdyby bowiem zamiarem prawodawcy było ustanowienie odrębnych systemów prawnych w zależności od tego, czy celem korzystania ze średniej liczby odnośnych odbiorców jest wskazanie usługi jako wchodzącej w zakres VLOP lub bardzo dużych wyszukiwarek internetowych, czy też ustalenie opłaty nadzorczej, przewidziałby to wyraźnie w sposób jasny i precyzyjny.
W świetle powyższych rozważań Sąd orzekł, że o ile Komisja jest wprawdzie uprawniona do przyjęcia wspólnej metodologii obliczania średniej liczby odnośnych odbiorców, o tyle nie może ona jednak uchylić się od kontroli procedury przyjmowania aktów delegowanych przewidzianej w szczególności w art. 87 ust. 4 i 6 rozporządzenia DSA, ograniczając się do załączenia tej wspólnej metodologii do każdego aktu wykonawczego.
W związku z tym choć prawdą jest, że – w odróżnieniu od art. 33 ust. 3 rozporządzenia DSA – art. 43 tego rozporządzenia nie dotyczy wyraźnie przyjęcia aktu delegowanego w celu ustalenia metodologii obliczania średniej liczby odnośnych odbiorców, nie zmienia to jednak faktu, że artykuł ten nakłada na Komisję obowiązek zapewnienia, aby roczne opłaty nadzorcze były proporcjonalne do średniej liczby odnośnych odbiorców każdej wskazanej usługi, i jednocześnie określa metodę i procedury, które należy stosować do ustalenia tych opłat w ramach aktu delegowanego, a nie aktu wykonawczego.
Innymi słowy, z wykładni kontekstualnej i systemowej odpowiednich przepisów rozporządzenia DSA wynika, że o ile art. 43 rozporządzenia DSA nie odnosi się wyraźnie do metodologii, o której mowa w art. 33 rozporządzenia DSA, o tyle ten art. 43 tworzy wyraźny związek między metodą określania rocznych opłat nadzorczych, która to metoda może zostać ustalona jedynie w drodze przyjęcia aktu delegowanego, a średnimi liczbami odnośnych odbiorców wskazanych usług, na podstawie których należy ustalać owe opłaty. W konsekwencji metodologia obliczania średniej liczby odnośnych odbiorców jest nierozerwalnie związana z ustaleniem opłaty nadzorczej i należy ją uznać za jej istotny i nieodzowny element.
W trzeciej kolejności Sąd uznał, że ze względu na to, iż obliczenie średniej liczby odnośnych odbiorców jest elementem istotnym i niezbędnym do określenia opłaty, przewidziany w art. 43 ust. 4 rozporządzenia DSA obowiązek ustalenia „szczegółowo” przez Komisję w akcie delegowanym metody i procedur ustalania opłat pociąga za sobą w sposób dorozumiany, lecz konieczny, obowiązek określenia w takim akcie przynajmniej wystarczająco szczegółowych elementów metody obliczania średniej liczby odnośnych odbiorców.
W każdym razie ten ostatni przepis nakłada w istocie na Komisję obowiązek doprecyzowania i skonkretyzowania rozporządzenia DSA poprzez uzupełnienie go, w akcie delegowanym, o szczegółowe elementy, których prawodawca nie określił. Tymczasem w zakresie, w jakim w rozporządzeniu delegowanym 2023/1127 Komisja ogranicza się do wskazania w sposób ogólny trzech źródeł informacji, a mianowicie danych przekazanych przez dostawcę na podstawie art. 24 ust. 2 rozporządzenia DSA, informacji żądanych na podstawie art. 24 ust. 3 rozporządzenia DSA i wszelkich innych informacji będących w jej posiadaniu, nie można uznać, że Komisja przestrzegała art. 43 ust. 4 rozporządzenia DSA.
W tych okolicznościach Sąd orzekł, że ponieważ średnia liczba odnośnych odbiorców jest zarówno istotnym elementem metody określania opłaty nadzorczej, jak i pojęciem, które należy rozumieć w sposób jednolity i spójny w całym rozporządzeniu DSA, z art. 43 ust. 3 tego rozporządzenia w związku z art. 33 ust. 3 owego rozporządzenia wynika, że Komisja, przyjmując metodologię obliczania średniej liczby odnośnych odbiorców w akcie wykonawczym, a nie w akcie delegowanym, naruszyła art. 43 ust. 3–5 i art. 87 przedmiotowego rozporządzenia. W związku z tym Sąd stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji.
Jednakże Sąd postanowił utrzymać w mocy skutki tych decyzji do czasu podjęcia niezbędnych środków, które zapewnią wykonanie wyroków Sądu, a to w rozsądnym terminie, który nie może przekroczyć dwunastu miesięcy od dnia uprawomocnienia się owych wyroków.
Mając bowiem na uwadze powody uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji, Sąd uznał, że Komisja nie będzie w stanie wydać nowych decyzji nakładających na skarżące obowiązek zapłaty opłaty nadzorczej bez uprzedniego ustalenia metodologii obliczania średniej liczby odnośnych odbiorców w drodze aktu delegowanego. W związku z tym nowe decyzje ustanawiające opłaty nadzorcze za rok 2023 mogłyby zostać podjęte w razie potrzeby dopiero po zmianie rozporządzenia delegowanego 2023/1127 lub przyjęciu nowego aktu delegowanego ustanawiającego metodologię obliczania średniej liczby odnośnych odbiorców. W konsekwencji oddalenie wniosku o utrzymanie w mocy skutków zaskarżonych decyzji mogłoby naruszyć pewność prawa i prawidłowe wykonanie zadań nadzorczych powierzonych Komisji w rozporządzeniu DSA.
(
1
)	W rozumieniu art. 33 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy 2000/31/WE (akt o usługach cyfrowych) (Dz.U. 2022, L 277, s. 1, Digital Service Act, zwanego dalej „rozporządzeniem DSA”).
(
2
)	Decyzje wykonawcze Komisji C(2023) 8176 final z dnia 27 listopada 2023 r. w sprawie ustalenia wysokości rocznej opłaty nadzorczej mającej zastosowanie do Facebooka i Instagramu na podstawie art. 43 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 oraz decyzja wykonawcza Komisji C(2023) 8173 final z dnia 27 listopada 2023 r. w sprawie ustalenia wysokości rocznej opłaty nadzorczej mającej zastosowanie do TikToka na podstawie art. 43 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065.
(
3
)	Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/1127 z dnia 2 marca 2023 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 o szczegółową metodykę i procedury dotyczące opłat nadzorczych pobieranych przez Komisję od dostawców bardzo dużych platform internetowych i bardzo dużych wyszukiwarek internetowych (Dz.U. 2023, L 149, s. 16).