62021CJ0758
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Għaxar Awla)
23 ta’ Novembru 2023 (
*1
)
“Appell – Għajnuna mill-Istat – Miżuri implimentati mir-Repubblika tal-Awstrija favur l-ajruport ta’ Klagenfurt, ta’ Ryanair u ta’ kumpanniji tal-ajru oħra li jużaw dan l-ajruport – Deċiżjoni li tiddikjara l-miżuri ta’ għajnuna parzjalment inkompatibbli mas-suq intern – Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea – Provi prodotti quddiem il-Qorti Ġenerali wara l-għeluq tal-proċedura bil-miktub – Ammissibbiltà – Regolament (UE) 2015/1589 – Artikolu 17(1) u (2) – Setgħat tal-Kummissjoni Ewropea fil-qasam ta’ rkupru ta’ għajnuna – Terminu ta’ preskrizzjoni – Grad ta’ preċiżjoni tal-miżuri li jinterrompu dan it-terminu – Obbligu ta’ motivazzjoni – Żnaturament tal-provi – Data rilevanti għad-determinazzjoni tal-ammont tal-għajnuna li għandha tiġi rkuprata”
Fil-Kawża C‑758/21 P,
li għandha bħala suġġett appell skont l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, ippreżentat fid-9 ta’ Diċembru 2021,
Ryanair DAC, stabbilita f’Swords (l-Irlanda),
Airport Marketing Services Ltd, stabbilita f’Dublin (l-Irlanda),
irrappreżentati minn B. Byrne, solicitor, S. Rating, abogado, u E. Vahida, avocat,
rikorrenti,
il-parti l-oħra fil-kawża li hija:
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata inizjalment minn K. Blanck, A. Bouchagiar u J. Ringborg, sussegwentement minn A. Bouchagiar u J. Ringborg, bħala aġenti,
konvenuta fl-ewwel istanza,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Għaxar Awla),
komposta minn M. Ilešič, li qiegħed jaġixxi bħala President tal-Awla, I. Jarukaitis (relatur) u D. Gratsias, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: L. Medina,
Reġistratur: A. Lamote, Amministratriċi,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-18 ta’ Jannar 2023,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali ppreżentati fis-seduta tat-30 ta’ Marzu 2023,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
Permezz tal-appell tagħhom, Ryanair DAC u Airport Marketing Services Ltd (iktar ’il quddiem “AMS”) jitolbu l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tad-29 ta’ Settembru 2021, Ryanair et vs Il-Kummissjoni (T‑448/18, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata, EU:T:2021:626), li permezz tagħha din ċaħdet ir-rikors tagħhom intiż għall-annullament tal-Artikoli 5 u 6 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/628 tal-11 ta’ Novembru 2016 dwar l-għajnuna mill-Istat SA.24221 (2011/C) (ex 2011/NN) implimentata mill-Awstrija għall-ajruport ta’ Klagenfurt, għal Ryanair u kumpanniji tal-ajru oħrajn li jużaw l-ajruport (ĠU 2018, L 107, p. 1, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”), kif ukoll tal-Artikoli 9 sa 11 ta’ din id-deċiżjoni sa fejn dawn jikkonċernawhom.
Id-dritt tal-Unjoni
Ir‑Regolament (UE) 2015/1589
2
Il-premessa 26 tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2015/1589 tat-13 ta’ Lulju 2015 li jistabblixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 [TFUE] (ĠU 2015, L 248, p. 9), tipprevedi:
“Għal raġunijiet ta’ ċertezza legali huwa xieraq li ssir dispożizzjoni biex ikun hemm perjodu ta’ preskrizzjoni ta’ għaxar snin fir-rigward tal-għajnuna kontra l-liġi, li wara li jiskadi ma jista’ jkun ordnat l-ebda rkupru.”
3
L-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Notifika ta’ għajnuna ġdida”, jipprevedi, fil-paragrafu 2 tiegħu:
“F’notifika, l-Istat Membru kkonċernat għandu jipprovdi l-informazzjoni kollha meħtieġa sabiex il-Kummissjoni [Ewropea] tkun tista’ tieħu deċiżjoni skont l-Artikoli 4 u 9 […]”
4
L-Artikolu 5 tal-imsemmi regolament, intitolat “Talba għal informazzjoni magħmula lill-Istat Membru li jinnotifika”, jipprevedi, fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu:
“1.   Fejn il-Kummissjoni tqis li l-informazzjoni provvduta mill-Istat Membru kkonċernat fir-rigward ta’ miżura notifikata skont l-Artikolu 2 ma tkunx kompluta, għandha titlob l-informazzjoni addizzjonali kollha meħtieġa. […]
2.   Fejn l-Istat Membru kkonċernat ma jipprovdix l-informazzjoni mitluba fil-perjodu stipulat mill-Kummissjoni jew jipprovdi informazzjoni li ma tkunx kompluta, il-Kummissjoni għandha tibgħat tfakkira, filwaqt li tiddetermina perjodu addizzjonali xieraq li fih għandha tkun provduta l-informazzjoni.”
5
L-Artikolu 12 tal-istess regolament, li jinsab fil-Kapitolu III tiegħu, dwar il-proċedura fil-qasam tal-għajnuna illegali, huwa intitolat “Eżami, talba għall-informazzjoni u inġunzjoni għall-għoti ta’ informazzjoni”. Dan jipprovdi:
“1.   […] il-Kummissjoni tista’ fuq l-inizjattiva tagħha stess teżamina informazzjoni li tirrigwarda għajnuna allegatament kontra l-liġi minn kwalunkwe sors.
[…]
2.   Jekk ikun neċessarju, il-Kummissjoni għandha titlob l-informazzjoni mill-Istat Membru kkonċernat. L-Artikolu 2(2) u l-Artikolu 5(1) u (2) għandhom japplikaw mutatis mutandis.
[…]
3.   Fejn, minkejja li tintbagħat tfakkira skont l-Artikolu 5(2), l-Istat Membru kkonċernat ma jipprovdix l-informazzjoni meħtieġa fil-perjodu stabbilit mill-Kummissjoni, jew fejn jipprovdi informazzjoni mhux kompluta, il-Kummissjoni għandha teħtieġ, permezz ta’ deċiżjoni, lil-informazzjoni tkun provduta […]. Id-deċiżjoni għandha tispeċifika liema informazzjoni hi meħtieġa u tistabbilixxi perjodu xieraq li fih għandha tingħata.”
6
L-Artikolu 17 tar-Regolament 2015/1589, intitolat “Perjodu ta’ preskrizzjoni għall-irkupru tal-għajnuna”, jipprevedi fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu:
“1.   Il-setgħat tal-Kummissjoni biex tirkupra l-għajnuna għandhom ikunu suġġetti għal perjodu ta’ preskrizzjoni ta’ għaxar snin.
2.   Il-perjodu ta’ preskrizzjoni għandu jibda dakinhar li fih l-għajnuna kontra l-liġi tingħata lill-benefiċarju bħala għajnuna individwali jew bħala għajnuna taħt skema ta’ għajnuna. Kull azzjoni meħuda mill-Kummissjoni jew minn Stat Membru, li jaġixxi fuq talba tal-Kummissjoni, fir-rigward tal-għajnuna kontra l-liġi għandha tinterrompi l-perjodu ta’ preskrizzjoni. Ma’ kull interuzzjoni l-perjodu ta’ preskrizzjoni jerġa’ jibda jiddekorri mill-bidu. […]”
Ir-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali
7
Ir-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali tal-4 ta’ Marzu 2015 (ĠU 2015, L 105, p. 1), jipprevedu, fl-Artikolu 76 tagħhom, intitolat “Kontenut tar-rikors”:
“Ir-rikors imsemmi fl-Artikolu 21 tal-Istatut [tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea] għandu jinkludi:
[…]
f) jekk ikun il-każ, il-provi u l-provi proposti.”
8
Skont l-Artikolu 85 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Provi u provi proposti”:
“1.   Il-provi għandhom jiġu prodotti jew proposti fil-kuntest tal-ewwel skambju ta’ noti.
2.   Il-partijiet prinċipali jistgħu jipproduċu jew jipproponu provi ġodda insostenn tal-argumenti tagħhom anki fir-replika u fil-kontroreplika, bil-kundizzjoni li jiġġustifikaw għaliex dawn il-provi ġew prodotti jew proposti tard.
3.   F’każijiet eċċezzjonali, il-partijiet prinċipali jistgħu jipproduċu jew jipproponu provi ġodda anki qabel l-għeluq tal-fażi orali tal-proċedura jew qabel ma l-Qorti Ġenerali tiddeċiedi li taqta’ l-kawża mingħajr il-fażi orali tal-proċedura, bil-kundizzjoni li jiġġustifikaw għaliex dawn il-provi ġew prodotti jew proposti tard.
4.   Bla ħsara għad-deċiżjoni li għad tkun trid tingħata mill-Qorti Ġenerali dwar l-ammissibbiltà tal-provi prodotti jew proposti skont il-paragrafi 2 u 3, il-President għandu jagħti lill-partijiet l-oħra l-possibbiltà li jieħdu pożizzjoni dwarhom.”
Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni kontenzjuża
9
Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni kontenzjuża, kif jirriżultaw mill-punti 1 sa 39 tas-sentenza appellata, jistgħu jiġu esposti fil-qosor kif ġej.
10
Ryanair hija kumpannija tal-ajru. AMS hija sussidjarja ta’ din tal-aħħar, li l-parti l-kbira tal-attività tagħha tikkonsisti fil-bejgħ ta’ spazji ta’ reklamar fuq is-sit internet ta’ Ryanair. L-ajruport ta’ Klagenfurt (l-Awstrija) jinsab fil-periferija ta’ din il-belt bl-istess isem, li hija l-kapitali tal-Land ta’ Kärnten. Il-proprjetarju u l-operatur ta’ dan l-ajruport huma Kärntner Flughafen Betriebsgesellschaft mbH (iktar ’il quddiem “KFBG”). Id-detenturi diretti u indiretti tal-ishma ta’ din l-aħħar kumpannija varjaw matul il-proċedura li wasslet għall-adozzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża, iżda dejjem kienu awtoritajiet jew entitajiet pubbliċi. KFBG għandha sussidjarja 100 % proprjetà ta’ Destinations Management GmbH (iktar ’il quddiem “DMG”), li tipprovdi servizzi differenti lill-ajruport, b’mod partikolari bħala konsulent biex tattira l-kumpanniji tal-ajru lejh.
11
Fit-22 ta’ Jannar, ġew konklużi erba’ ftehimiet relevanti għall-finijiet ta’ din il-kawża. L-ewwel nett, KFBG u Ryanair ikkonkludew ftehim dwar is-servizzi tal-ajruport (iktar ’il quddiem l-“FSA tal-2002”), li daħal fis-seħħ fis-27 ta’ Ġunju 2002 għal perijodu ta’ ħames snin u li jipprevedi possibbiltà ta’ estensjoni awtomatika ta’ ħames snin addizzjonali taħt ċerti kundizzjonijiet. Skont dan il-ftehim, Ryanair impenjat ruħha li toffri servizz ta’ trasport bl-ajru ta’ mill-inqas darba kuljum bejn l-ajruport ta’ Klagenfurt u l-ajruport ta’ London Stansted (ir-Renju Unit) u tħallas lil KFBG tariffa fissa għal kull rotazzjoni. Ryanair kellha, barra minn hekk, tiġbor minn fuq kull biljett tal-ajru ammont fiss għal kull passiġġier li jitlaq, bħala tariffa tal-ajruport, kif ukoll it-tariffa tas-sigurtà, u tħallas dawn it-tariffi lill-ajruport. L-imsemmi ftehim kien jipprevedi wkoll is-servizzi li dan l-ajruport kellu jipprovdi lil Ryanair kif ukoll ħlasijiet oħra favur KFBG u l-obbligi li din tal-aħħar kienet obbligata tipprovdi.
12
It-tieni, DMG u Leading Verge.com Ltd (iktar ’il quddiem “LV”), li saret FR Financing (Malta) Ltd, sussidjarja ta’ Ryanair li minn dak iż-żmien ġiet stralċjata, ikkonkludew ftehim dwar is-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni (iktar ’il quddiem il-“FSK tal-2002 bejn DMG u LV”), li daħal fis-seħħ fil-jum tal-konklużjoni tiegħu u li skada fis-26 ta’ Ġunju 2007, bil-possibbiltà ta’ proroga awtomatika ta’ ħames snin addizzjonali taħt ċerti kundizzjonijiet. Skont dan il-ftehim, DMG ikkummissjonat lil LV sabiex tiġġenera pjan promozzjonali, tirranġa l-provvista ta’ links għall-paġna ewlenija ta’ DMG u twettaq attivitajiet promozzjonali oħra għal ħlas annwali fiss.
13
It-tielet, DMG u AMS ikkonkludew ftehim dwar is-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni (iktar ’il quddiem l-“FSK tal-2002 bejn DMG u AMS”), li daħal fis-seħħ fil-jum tal-konklużjoni tiegħu għal perijodu ta’ ħames snin. Permezz ta’ dan il-ftehim, DMG kienet tinkariga lil AMS, inkambju għal tariffi annwali, li tattiva u tamministra, fuq is-sit internet www.ryanair.com, żewġ links lejn siti internet magħżula minn DMG, li jippreżentaw l-attrazzjonijiet tal-Land ta’ Kärnten. AMS setgħet, għal prezz li kellu jiġi miftiehem, tiżgura servizzi addizzjonali, jekk il-partijiet jiddeċiedu hekk.
14
Ir-raba’, DMG u LV qablu fuq klawżoli addizzjonali għall-FSK tal-2002 bejn DMG u LV (iktar ’il quddiem il-“klawżoli addizzjonali tal-2002 bejn DMG u LV”), li daħal fis-seħħ fil-jum tal-konklużjoni tiegħu, li permezz tiegħu l-partijiet qablu li, b’riferiment għal dan il-FSK, kellu jsir pagament addizzjonali minn DMG lil LV għal azzjonijiet ta’ kummerċjalizzazzjoni addizzjonali msaħħa matul il-perijodu tal-ftehim bejn DMG u LV.
15
Il-FSA tal-2002, il-FSK tal-2002 bejn DMG u LV, kif emendat bil-klawżoli addizzjonali tal-2002 bejn DMG u LV, u l-FSK tal-2002 bejn DMG u AMS (iktar ’il quddiem, flimkien, il-“ftehimiet tal-2002”) intemmu fid-29 ta’ Ottubru 2005, meta Ryanair interrompiet is-servizzi tagħha ta’ trasport bl-ajru tal-passiġġieri bejn l-ajruport ta’ Klagenfurt u l-ajruport ta’ London Stansted.
16
Fit-23 ta’ Awwissu 2006, KFBG u Ryanair ikkonkludew ftehim dwar is-servizzi tal-ajruport (iktar ’il quddiem il-“FSA tal-2006”) dwar servizz ta’ trasport bl-ajru operat tliet darbiet fil-ġimgħa lejn l-ajruport ta’ London Stansted, bejn id-19 ta’ Diċembru 2006 u l-21 ta’ April 2007. Ryanair kellha tħallas it-tariffi tal-ajruport uffiċjali tal-ajruport ta’ Klagenfurt, iżda bbenefikat minn inċentiv ta’ EUR 7.62 għal kull passiġġier li jitlaq, skont skema ta’ inċentiv introdotta minn KFBG f’Settembru 2005.
17
Fil-21 ta’ Diċembru 2006, DMG u AMS ikkonkludew ftehim dwar is-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni, li daħal fis-seħħ fit-28 ta’ Frar 2007 u marbut mal-obbligu għal Ryanair li topera t-titjiriet previsti mill-ftehim imsemmi fil-punt preċedenti. Permezz ta’ dan il-FSK, AMS impenjat ruħha li tipprovdi programm ta’ kummerċjalizzazzjoni annwali, intiż b’mod partikolari sabiex jippromwovi d-destinazzjoni Klagenfurt/Kärnten.
18
Il-FSA tal-2006 u l-Ftehim għas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni konkluż fil-21 ta’ Diċembru 2006 minn DMG u AMS (iktar ’il quddiem, flimkien, il-“ftehimiet tal-2006”) kienu applikabbli sal-21 ta’ April 2007.
19
Fil-11 ta’ Ottubru 2007, il-Kummissjoni għaddiet lir-Repubblika tal-Awstrija lment li kien tressaq quddiemha minn kompetitur ta’ Ryanair fis-settur Ewropew tat-trasport tal-passiġġieri bl-ajru, li kien jallega li Ryanair kienet ibbenefikat minn għajnuna mill-Istat illegali mingħand, b’mod partikolari, il-Land ta’ Kärnten, il-Belt ta’ Klagenfurt, kif ukoll l-ajruport ta’ Klagenfurt, permezz ta’ KFBG, u talbet informazzjoni addizzjonali lil dan l-Istat Membru. Permezz ta’ ittri tal-15 ta’ Novembru 2010 u tal-24 ta’ Marzu 2011, il-Kummissjoni fittxet informazzjoni addizzjonali mingħand l-awtoritajiet Awstrijaċi. Dawn tal-aħħar wieġbu permezz ta’ ittri tat-28 ta’ Jannar u tat-30 ta’ Mejju 2011. Fit-8 ta’ April 2011, il-Kummissjoni talbet ukoll informazzjoni addizzjonali mingħand Ryanair, li pprovdietha fl-4 ta’ Lulju 2011. Il-Kummissjoni bagħtitha lill-awtoritajiet Awstrijaċi fil-15 ta’ Lulju 2011, li ppreżentaw osservazzjonijiet permezz ta’ ittra tal-20 ta’ Settembru 2011.
20
Permezz ta’ ittra tat-22 ta’ Frar 2012, il-Kummissjoni informat lill-awtoritajiet Awstrijaċi bid-deċiżjoni tagħha li tiftaħ il-proċedura prevista fl-Artikolu 108(2) TFUE sabiex teżamina, b’mod partikolari, il-ftehimiet tal-2002 ma’ Ryanair u l-ftehimiet tal-2006 ma’ Ryanair (ĠU 2012, C 233, p. 28).
21
Permezz ta’ ittri tad-29 ta’ Mejju u tal-20 ta’ Lulju 2012, l-avukat ta’ Ryanair talab aċċess għall-fajl tal-Kummissjoni, li din tal-aħħar irrifjutat permezz ta’ ittri tad-19 ta’ Ġunju u tal-4 ta’ Ottubru 2012.
22
Permezz ta’ ittra tat-28 ta’ Mejju 2014, il-Kummissjoni talbet lir-Repubblika tal-Awstrija informazzjoni addizzjonali dwar ftehim ta’ kummerċjalizzazzjoni konkluż bejn l-ajruport ta’ Klagenfurt u Ryanair fit-22 ta’ Jannar 2002, talba li dawn l-awtoritajiet wieġbu għaliha fil-11 ta’ Ġunju 2014.
23
Fit-23 ta’ Lulju 2014, il-Kummissjoni ddeċidiet li testendi l-proċedura ta’ investigazzjoni (ĠU 2014, C 348, p. 36).
24
Fid-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni kkunsidrat, b’mod partikolari, li, permezz tal-ftehimiet tal-2002 u tal-2006 (iktar ’il quddiem, flimkien, il-“ftehimiet kontenzjużi”, ir-Repubblika tal-Awstrija kienet tat lil Ryanair, lil LV u lil AMS għajnuna mill-Istat illegali u inkompatibbli mas-suq intern. Hija ddeterminat l-ammonti ta’ għajnuna li jistgħu jiġu rkuprati billi tittieħed inkunsiderazzjoni l-parti negattiva, għal kull sena li matulha kienu applikabbli l-ftehimiet kontenzjużi, tal-flussi ta’ flus marġinali annwali previsti fil-mument tal-konklużjoni ta’ dawn il-ftehimiet. Hija kkunsidrat li l-ammont tal-għajnuna li tinsab fil-ftehimiet tal-2002 u tal-2006 kien jammonta għas-somma provviżorja ta’ EUR 1827267 u EUR 141326 rispettivament, li hija kkonstatat fl-Artikoli 5 u 6 tad-deċiżjoni kontenzjuża. L-Artikoli 9 sa 11 ta’ din id-deċiżjoni jimponu fuq ir-Repubblika tal-Awstrija l-obbligu li tirkupra din l-għajnuna.
Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
25
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-18 ta’ Lulju 2018, Ryanair, AMS u FR Financing (Malta) Ltd (iktar ’il quddiem, flimkien, “Ryanair et”) ippreżentaw rikors intiż għall-annullament tal-Artikoli 5 u 6 tad-deċiżjoni kontenzjuża kif ukoll tal-Artikoli 9 sa 11 tagħha sa fejn dawn jikkonċernawhom. Insostenn ta’ dan ir-rikors, dawn il-kumpanniji kienu invokaw sitt motivi. Barra minn hekk, fl-24 ta’ Awwissu 2018, huma ppreżentaw talba għal miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, intiża sabiex il-Kummissjoni tipprovdi ċerti dokumenti, u pproduċew, fil-25 ta’ Settembru 2020, żewġ dokumenti bħala provi addizzjonali (iktar ’il quddiem il-“provi addizzjonali”).
26
Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali, qabelxejn, qieset li dawn il-provi addizzjonali kienu inammissibbli minħabba li Ryanair et ma kinux iġġustifikaw, fis-sens tal-Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, il-produzzjoni tardiva tagħhom. Sussegwentement, hija ċaħdet il-motivi kollha invokati bħala infondati kif ukoll, konsegwentement, ir-rikors fl-intier tiegħu, filwaqt li ddeċidiet li ma kienx hemm lok li tintlaqa’ t-talba għal miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura li kienet tressqitilha, peress li, fid-dawl tad-dokumenti annessi mill-partijiet mal-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom kif ukoll tat-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet bil-miktub u orali tagħha, hija qieset li diġà kellha biżżejjed informazzjoni sabiex tiddeċiedi dwar ir-rikors. Fl-aħħar nett, hija kkundannat lil Ryanair et għall-ispejjeż.
It-talbiet tal-partijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
27
L-appellanti jitolbu lill-Qorti tal-Ġustizzja:
–
tannulla s-sentenza appellata;
–
tannulla l-Artikoli 5 u 6 tad-deċiżjoni kontenzjuża kif ukoll l-Artikoli 9 sa 11 tagħha sa fejn jikkonċernawhom, jew, sussidjarjament, tibgħat lura l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali għal eżami mill-ġdid, u
–
fi kwalunkwe każ, tikkundanna lill-Kummissjoni Ewropea għall-ispejjeż taż-żewġ istanzi.
28
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell u tikkundanna lill-appellanti għall-ispejjeż.
Fuq l-appell
29
Insostenn tal-appell tagħhom l-appellanti iqajmu erba’ aggravji. L-ewwel aggravju huwa bbażat fuq iċ-ċaħda żbaljata tal-provi addizzjonali minħabba inammissibbiltà. It-tieni aggravju huwa bbażat fuq interpretazzjoni żbaljata tal-Artikolu 17 tar-Regolament 2015/1589 u fuq applikazzjoni żbaljata tal-Artikolu 296 TFUE. It-tielet aggravju huwa bbażat fuq żnaturamenti tal-provi li allegatament twettqu mill-Qorti Ġenerali meta evalwat jekk il-Kummissjoni applikatx legalment it-test tal-operatur privat f’ekonomija tas-suq. Ir-raba’ aggravju huwa bbażat, essenzjalment, fuq żball ta’ liġi li allegatament twettaq mill-Qorti Ġenerali fl-evalwazzjoni tagħha tad-determinazzjoni tal-ammont tal-għajnuna li għandha tiġi rkuprata, kif sar fid-deċiżjoni kontenzjuża.
Fuq l-ewwel aggravju
L-argumenti tal-partijiet
30
Permezz tal-ewwel aggravju tagħhom, l-appellanti jsostnu li, fil-punti 58 sa 63 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali wettqet żewġ żbalji ta’ liġi billi ċaħdet bħala inammissibbli l-provi addizzjonali li huma kienu pproduċew fil-25 ta’ Settembru 2020, jiġifieri wara l-għeluq tal-fażi bil-miktub tal-proċedura, li seħħ fis-26 ta’ Frar 2019, iżda qabel l-għeluq tal-fażi orali tagħha, fl-14 ta’ Jannar 2021, minħabba li huma ma kinux iġġustifikaw, fis-sens tal-Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, il-produzzjoni tardiva tagħhom.
31
Huma jippreċiżaw li l-imsemmija provi, li juru li d-deċiżjoni kontenzjuża kienet ivvizzjata bi żball manifest ta’ evalwazzjoni li jiġġustifika l-annullament parzjali tagħha, kienu jikkonsistu, fir-rigward tal-ewwel waħda minnhom, f’tabella li tinkludi stimi tad-dħul mhux aeronawtiku għal kull passiġġier li jitlaq mill-ftehimiet kontenzjużi, li kien ġie pprovdut mill-ajruport ta’ Klagenfurt lill-Kummissjoni matul il-proċedura ta’ investigazzjoni formali (iktar ’il quddiem it-“tabella tad-dħul mhux aeronawtiku”). It-tieni waħda kienet verżjoni mhux ridotta ta’ paragrafu li jinsab f’rapport stabbilit mill-konsulent ekonomiku ta’ Ryanair, datat it-3 ta’ Novembru 2014, li juri data relatata mal-kalkolu tal-ispejjeż marġinali li kienu ġew moħbija fil-verżjoni ta’ dan ir-rapport annessa mar-rikors promotur (iktar ’il quddiem id-“data dwar l-ispejjeż”).
32
Huma jindikaw li quddiem il-Qorti Ġenerali kienu sostnew li, fir-rigward tat-tabella tad-dħul mhux aeronawtiku, huma ma setgħux materjalment jipproduċuha fi stadju preċedenti tal-proċedura, peress li dak iż-żmien ma kinitx fil-pussess tagħhom, li t-talbiet tagħhom għall-aċċess għall-fajl tal-Kummissjoni kienu ġew miċħuda, li l-Qorti Ġenerali ma rrisponditx għat-talba tagħhom għal miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura u li l-kooperazzjoni tal-ajruport ta’ Klagenfurt sabiex tipprovdihilhom ġiet ostakolata minn diversi fatturi, fosthom il-kriżi marbuta mal-pandemija tal-COVID-19. Fir-rigward tad-data dwar l-ispejjeż, la kien meħtieġ u lanqas xieraq li jipproduċuhom fi stadju preċedenti tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali, peress li l-importanza tad-data kkonċernata, inizjalment moħbija, saret evidenti biss matul l-eżami tat-tabella tad-dħul mhux aeronawtiku. Il-mument tal-preżentazzjoni tad-data kien għalhekk marbut mal-mument tal-preżentazzjoni tat-tabella.
33
F’dan il-kuntest, il-Qorti Ġenerali, fl-ewwel lok, kisret il-prinċipji legali li fuqhom huwa bbażat l-Artikolu 85(1) sa (3) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, kif identifikati fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, jiġifieri l-prinċipju ta’ kontradittorju, il-prinċipju ta’ opportunitajiet ugwali għall-partijiet, id-dritt għal smigħ xieraq u l-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja. Fil-fatt, is-sentenza appellata ma fiha ebda spjegazzjoni dwar il-mod li bih, jew ir-raġuni li għaliha, l-ammissjoni tal-provi inkwistjoni ppreġudikat dawn il-prinċipji jew ostakolat il-kapaċità tal-Qorti Ġenerali li tiddeċiedi l-kawża f’terminu raġonevoli. Għall-kuntrarju, mis-sentenza appellata jirriżulta li dawn il-prinċipji ġew osservati, peress li l-Kummissjoni kellha l-possibbiltà, waqt is-seduta u fl-osservazzjonijiet bil-miktub sussegwenti, li tieħu pożizzjoni fuq dawn il-provi u l-implikazzjonijiet possibbli tagħhom fuq il-legalità tad-deċiżjoni kontenzjuża.
34
Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali, minn naħa, injorat il-ġurisprudenza li tgħid li l-produzzjoni tardiva ta’ provi minn parti tista’ tiġi ġġustifikata mill-fatt li din il-parti ma setax ikollha l-provi inkwistjoni preċedentement, peress li l-appellanti jirreferu f’dan ir-rigward għas-sentenza tas-16 ta’ Settembru 2020, BP vs FRA (C‑669/19 P, EU:C:2020:713, punt 41). Min-naħa l-oħra, hija injorat dik li tgħid li, fl-evalwazzjoni tal-punt dwar jekk id-dewmien fil-produzzjoni tal-provi huwiex iġġustifikat, għandu jiġi vverifikat jekk il-provi inkwistjoni jinsabux diġà fil-proċess li fuqu hija bbażata d-deċiżjoni kontenzjuża, f’liema każ ma hemmx lok li dawn jiġu miċħuda, peress li l-appellanti jirreferu f’dan ir-rigward għas-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-14 ta’ Marzu 2018, Crocs vs EUIPO – Gifi Diffusion (Żraben) (T‑651/16, EU:T:2018:137, punt 17), u tas-7 ta’ Ġunju 2018, Schmid vs EUIPO–Landeskammer für Land- und Forstwirtschaft in Steiermark (Steirisches Kürbiskernöl) (T‑72/17, EU:T:2018:335, punt 23). Issa, f’dan il-każ, huma ma kinux fil-pussess tat-tabella tad-dħul mhux aeronawtiku fi stadju preċedenti tal-proċedura u l-provi addizzjonali inkwistjoni kienu jinsabu fil-fajl tal-Kummissjoni.
35
Ir-rekwiżiti addizzjonali li l-Qorti Ġenerali tipprova timponi, bħall-produzzjoni ta’ korrispondenza bejn Ryanair et, minn naħa, u l-ajruport ta’ Klagenfurt, min-naħa l-oħra, huma nieqsa minn bażi legali, peress li l-possibbiltà għall-Qorti Ġenerali li taċċetta provi skont l-Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha ma hijiex suġġetta għall-obbligu li “tippreżenta ġustifikazzjoni”. Fil-fatt, mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-fatt li tiġi pprovduta motivazzjoni jista’ jkun biżżejjed sabiex jiġġustifika l-produzzjoni tardiva tal-provi.
36
Il-Kummissjoni ssostni li dan l-aggravju huwa infondat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
37
Preliminarjament, għandu jitfakkar li l-eżami, mill-Qorti Ġenerali, tal-ammissibbiltà tal-provi u tal-offerti ta’ provi prodotti lilha jikkostitwixxi kwistjoni ta’ liġi suġġetta, bħala tali, għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-16 ta’ Settembru 2020, BP vs FRA (C‑669/19 P, EU:C:2020:713, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata).
38
Fir-rigward tal-ewwel parti tal-ewwel aggravju, li l-argumenti tagħha huma esposti fil-punt 33 ta’ din is-sentenza, għandu jiġi enfasizzat li, skont l-Artikolu 76(f) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, kull rikors għandu jinkludi l-provi u l-offerti ta’ provi, jekk ikun hemm lok, u li l-Artikolu 85(1) ta’ dawn ir-Regoli tal-Proċedura jippreċiża li l-provi u l-offerti ta’ provi għandhom jiġu prodotti fil-kuntest tal-ewwel skambju ta’ noti.
39
Barra minn hekk, skont l-Artikolu 85(2) il-partijiet prinċipali jistgħu jipproduċu jew jipproponu provi ġodda insostenn tal-argumenti tagħhom anki fir-replika u fil-kontroreplika, bil-kundizzjoni li jiġġustifikaw għaliex dawn il-provi ġew prodotti jew proposti tard. L-Artikolu 85(3) jipprovdi li, f’każijiet eċċezzjonali, il-partijiet prinċipali jistgħu jipproduċu jew jipproponu provi ġodda anki qabel l-għeluq tal-fażi orali tal-proċedura jew qabel ma l-Qorti Ġenerali tiddeċiedi li taqta’ l-kawża mingħajr il-fażi orali tal-proċedura, bil-kundizzjoni li jiġġustifikaw għaliex dawn il-provi ġew prodotti jew proposti tard.
40
Il-paragrafu 4 tal-istess Artikolu 85 jipprovdi li, bla ħsara għad-deċiżjoni li għad tkun trid tingħata mill-Qorti Ġenerali dwar l-ammissibbiltà tal-provi prodotti jew proposti skont il-paragrafi 2 u 3, il-partijiet l-oħra għandhom jingħataw il-possibbiltà li jieħdu pożizzjoni dwarhom.
41
Fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tar-Regoli tal-Proċedura preċedenti tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej tat-2 ta’ Mejju 1991 (ĠU 1991, L 136, p. 1), analogi għar-regoli ta’ prinċipju li issa jinsabu fl-Artikolu 76(f) u fl-Artikolu 85(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali attwalment fis-seħħ, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li dawn, li jippreċiżaw l-istadju tal-proċedura li fiha l-provi prodotti għandhom jiġu prodotti, jieħdu inkunsiderazzjoni l-prinċipji tal-kontradittorju u ta’ opportunitajiet ugwali għall-partijiet kif ukoll id-dritt għal smigħ xieraq, fl-interess ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja. Fil-fatt, sa fejn jimponu fuq il-partijiet li jikkomunikaw il-provi tagħhom sa mill-preżentata tar-rikors jew tar-risposta, dawn huma fil-fatt intiżi biex jinformaw lill-partijiet l-oħra bil-provi prodotti insostenn tal-argumenti mqajma u biex dawn ikunu jistgħu jippreparaw difiża jew replika utli, b’mod konformi mal-imsemmija prinċipji u dritt. Il-Qorti tal-Ġustizzja indikat ukoll li produzzjoni tal-provi u ta’ offerti ta’ provi fl-ewwel stadju tal-proċedura hija ġġustifikata wkoll minn għan ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja, sa fejn din tippermetti, bi tħejjija rapida tal-proċessi, it-trattament tal-kawża f’terminu raġonevoli (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-14 ta’ April 2005, Gaki-Kakouri vs Il-Qorti tal-Ġustizzja, C‑243/04 P, EU:C:2005:238, punt 30).
42
Barra minn hekk, fir-rigward tad-dispożizzjoni ta’ dawn ir-Regoli tal-Proċedura preċedenti li issa tinsab, essenzjalment, fl-Artikolu 85(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li din tirrifletti wkoll ir-rekwiżit ta’ proċedura ekwa u, b’mod iktar partikolari, ta’ protezzjoni tad-drittijiet tad-difiża, sa fejn tawtorizza proposta ta’ produzzjoni ta’ provi barra mis-sitwazzjonijiet li issa huma previsti fl-Artikolu 76(f) u fl-Artikolu 85(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-14 ta’ April 2005, Gaki-Kakouri vs Il-Qorti tal-Ġustizzja, C‑243/04 P, EU:C:2005:238, punt 32).
43
Barra minn hekk, fir-rigward tad-dispożizzjonijiet li jinsabu fil-paragrafi 1, 2 u 4 tal-Artikolu 85 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet ukoll li, għalkemm, skont ir-regola ta’ dekadenza prevista fl-Artikolu 85(1) ta’ dawn ir-regoli, il-partijiet għandhom jimmotivaw id-dewmien fil-produzzjoni tal-provi jew tal-offerti ta’ provi ġodda tagħhom, il-qorti tal-Unjoni għandha s-setgħa tistħarreġ il-fondatezza tar-raġuni għad-dewmien fil-produzzjoni ta’ dawn il-provi jew ta’ dawn l-offerti ta’ prova u, skont il-każ, il-kontenut ta’ dawn tal-aħħar kif ukoll, jekk din il-produzzjoni tardiva ma tkunx iġġustifikata b’mod suffiċjenti fid-dritt jew fondat, is-setgħa li jiġu injorati. Il-produzzjoni tardiva, minn parti, ta’ provi jew l-offerti ta’ prova tista’, b’mod partikolari, tkun iġġustifikata mill-fatt li din il-parti seta’ ma kellhiex preċedentement il-provi inkwistjoni jew jekk il-produzzjoni tardiva tal-kontroparti tiġġustifika li l-proċess jiġi kkompletat, b’mod li tiġi żgurata l-osservanza tal-prinċipju ta’ kontradittorju (sentenza tas-16 ta’ Settembru 2020, BP vs FRA, C‑669/19 P, mhux ippubblikata, EU:C:2020:713, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
44
Dawn il-prinċipji li jirriżultaw mill-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 41 sa 43 ta’ din is-sentenza japplikaw, a fortiori, għall-provi prodotti u proposti ta’ provi magħmula skont l-Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali. Fil-fatt, din id-dispożizzjoni ma tikkostitwixxix, bħall-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu, sempliċi deroga mir-regola ġenerali esposta fil-paragrafu 1 tal-imsemmi artikolu, iżda eċċezzjoni għar-regola ta’ prinċipju u għad-deroga previsti, rispettivament, f’dawn il-paragrafi 1 u 2, peress li l-possibbiltà prevista f’dan il-paragrafu 3 hija miftuħa biss, skont il-kliem stess ta’ din id-dispożizzjoni, b’mod eċċezzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-14 ta’ April 2005, Gaki-Kakouri vs Il-Qorti tal-Ġustizzja, C‑243/04 P, EU:C:2005:238, punt 33, kif ukoll tas-16 ta’ Settembru 2020, BP vs FRA, C‑669/19 P, EU:C:2020:713, punt 47) u l-applikazzjoni tagħha tippreżumi għalhekk li tintwera l-eżistenza ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-11 ta’ Settembru 2019, HX vs Il-Kummissjoni (C‑540/18 P, EU:C:2019:707, punt 67).
45
Minn din il-ġurisprudenza kollha jirriżulta li hija preċiżament l-applikazzjoni tar-regoli tal-produzzjoni tal-prova stabbiliti fl-Artikolu 85 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali li tippermetti li tiġi żgurata l-osservanza tal-prinċipji ta’ kontradittorju jew ta’ opportunitajiet ugwali għall-partijiet, id-dritt għal smigħ xieraq jew anki l-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ma tistax, billi applikat ir-regola prevista fl-Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, tkun kisret dawn il-prinċipji u drittijiet, u dan minkejja li qieset li l-provi addizzjonali kienu inammissibbli minħabba li d-dewmien fil-produzzjoni tagħhom ma kienx ġie ġġustifikat b’mod suffiċjenti fid-dritt (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-14 ta’ April 2005, Gaki-Kakouri vs Il-Qorti tal-Ġustizzja, C‑243/04 P, EU:C:2005:238, punt 34).
46
Minn dan jirriżulta wkoll li l-Qorti Ġenerali ma kinitx obbligata timmotiva b’mod speċifiku ċ-ċaħda tagħha tal-provi addizzjonali fir-rigward ta’ kull wieħed mill-imsemmija prinċipji u drittijiet jew tal-kapaċità tagħha li tiddeċiedi l-kawża f’terminu raġonevoli, peress li din il-motivazzjoni hija inerenti għall-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali. Għal din l-istess raġuni, lanqas ma jista’ jitqies li l-Qorti Ġenerali hija, bħala prinċipju, marbuta li taċċetta l-provi prodotti tardivament, sakemm ma tistabbilixxix li ċ-ċaħda tagħhom hija neċessarja sabiex jiġi żgurat ir-rispett tal-istess prinċipji u drittijiet.
47
F’dan ir-rigward, l-appellanti ma jistgħu jinvokaw ebda argument utli mill-fatt li l-Kummissjoni kellha l-possibbiltà li tieħu pożizzjoni, quddiem il-Qorti Ġenerali, dwar il-provi addizzjonali u l-implikazzjonijiet possibbli tagħhom fuq il-legalità tad-deċiżjoni kontenzjuża. Fil-fatt, dan il-fatt jirrifletti biss l-applikazzjoni korretta, mill-Qorti Ġenerali, tal-Artikolu 85(4) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, li barra minn hekk jipprevedi espressament li l-fatt li l-partijiet l-oħra jitqiegħdu f’pożizzjoni li jieħdu pożizzjoni fuq il-provi prodotti jew proposti skont, b’mod partikolari, il-paragrafu 3 ta’ dan l-artikolu huwa bla ħsara għad-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali li tingħata dwar l-ammissibbiltà tagħhom.
48
L-ewwel parti tal-ewwel aggravju għandha, għaldaqstant, tiġi miċħuda bħala infondata.
49
Fir-rigward tat-tieni parti tiegħu, li l-argumentazzjoni tagħha hija esposta fil-punt 34 ta’ din is-sentenza, minn naħa, huwa minnu li, kif isostnu l-appellanti, u konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 43 u 44 ta’ din is-sentenza, il-produzzjoni tardiva, minn parti, ta’ provi jew ta’ offerti ta’ provi skont l-Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali tista’, b’mod partikolari, tiġi ġġustifikata mill-fatt li din il-parti ma setax ikollha l-provi inkwistjoni preċedentement. Madankollu, jibqa’ l-fatt li, minn naħa, skont din l-istess ġurisprudenza, il-Qorti Ġenerali għandha s-setgħa teskludi l-provi kkonċernati jekk tqis li din il-produzzjoni tardiva ma hijiex iġġustifikata b’mod suffiċjenti fid-dritt jew ma hijiex fondata u, min-naħa l-oħra, l-applikazzjoni ta’ dan il-paragrafu 3 tippreżupponi li tintwera l-eżistenza ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali.
50
F’dan il-każ, fil-punti 59 sa 62 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali eżaminat iċ-ċirkustanzi li kienu ġew invokati quddiemha minn Ryanair et sabiex tistabbilixxi l-ammissibbiltà tal-provi addizzjonali u, fil-punt 63 tagħha, kif kienet diġà indikat fil-punt 58 ta’ din is-sentenza, minn dan iddeduċiet li kien hemm lok li jitqies li Ryanair et ma kinux ipproduċew provi li jistgħu jiġġustifikaw, fis-sens tal-Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, il-produzzjoni tardiva, fil-25 ta’ Settembru 2020, jiġifieri erbat ijiem qabel is-seduta li nżammet quddiemha, ta’ dawn il-provi u li dawn kienu għalhekk inammissibbli.
51
F’dan ir-rigward, fir-rigward tat-tabella tad-dħul mhux aeronawtiku, hija rrilevat, fil-punt 59 ta’ din is-sentenza, li la t-talba indirizzata lill-Kummissjoni matul il-proċedura amministrattiva u lanqas it-talba għal miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura mressqa quddiem il-Qorti Ġenerali fix-xahar ta’ Awwissu 2018 ma kienu jiggarantixxu lil Ryanair et l-aċċess għad-data mitluba. Hija kkonstatat ukoll li Ryanair et ma kinux esponew ir-raġunijiet li għalihom huma kienu preklużi milli jieħdu, fl-istess ħin, il-passi neċessarji fl-ajruport ta’ Klagenfurt sabiex ikollhom aċċess għad-data tal-fajl amministrattiv, li kienet tinkludi wkoll din it-tabella.
52
Hija żiedet, fil-punt 60 tal-imsemmija sentenza, li l-ispjegazzjonijiet ta’ Ryanair et ibbażati fuq il-konsegwenzi tal-epidemija tal-COVID-19 fuq il-funzjonament tajjeb ta’ dan l-ajruport kienu vagi u mhux verifikabbli u għalhekk ma kinux suffiċjenti, waħedhom, sabiex jistabbilixxu l-eżistenza ta’ tali diffikultà sabiex tinkiseb informazzjoni mingħand l-imsemmi ajruport li kien jiġġustifika l-preżentazzjoni tardiva, ftit jiem qabel is-seduta għas-sottomissjonijiet orali, ta’ dokument li, kif jikkonfermaw Ryanair et, kien tqiegħed għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni mill-awtoritajiet Awstrijaċi diversi snin qabel, matul il-proċedura amministrattiva.
53
Hija indikat ukoll, fil-punt 61 tal-istess sentenza, li, fl-ipoteżi li riferiment magħmul mill-Kummissjoni għat-tabella tad-dħul mhux aeronawtiku fil-kontroreplika seta’ jiġġustifika l-produzzjoni tardiva ta’ din it-tabella, din il-kontroreplika ġiet iddepożitata fil-25 ta’ Frar 2019, jiġifieri qabel sew il-kriżi marbuta mal-epidemija tal-COVID-19. Il-Qorti Ġenerali rrelevat f’dan ir-rigward li Ryanair et ma kienu pprovdew “ebda prova, li toriġina, pereżempju, mill-korrispondenza tagħhom mas-servizzi kompetenti tal-[ajruport ta’ Klagenfurt], sabiex jiġġustifikaw il-produzzjoni [tal-imsemmija tabella] fil-25 ta’ Settembru 2020, jiġifieri tmintax-il xhar wara d-depożitu tal-kontroreplika mill-Kummissjoni”.
54
Kuntrarjament għal dak li jsostnu l-appellanti, il-Qorti Ġenerali ġustament qieset li, billi invokaw dawn l-elementi biss, Ryanair et ma kinux stabbilixxew suffiċjentement skont il-liġi l-eżistenza ta’ ċirkustanzi li jiġġustifikaw l-ammissibbiltà tat-tabella tad-dħul mhux aeronawtiku skont l-Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, f’dan il-każ ibbażati fuq l-impossibbiltà tagħhom li jiddisponu minnha fi stadju preċedenti tal-proċedura, fid-dawl tan-natura ta’ eċċezzjoni li għandu dan il-paragrafu 3 fis-sistema tal-amministrazzjoni tal-provi quddiem il-Qorti Ġenerali.
55
Qabel xejn, fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 tat-22 ta’ Marzu 1999 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu [108 TFUE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 339), li kien fis-seħħ meta t-talbiet għal aċċess għall-fajl tal-Kummissjoni kienu ġew ippreżentati, kif ukoll il-ġurisprudenza li dak iż-żmien kienet diġà stabbilita mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-assenza ta’ dritt, għall-persuni kkonċernati, li jkollhom aċċess għall-fajl amministrattiv tal-Kummissjoni fil-kuntest tal-proċedura ta’ stħarriġ miftuħa skont l-Artikolu 108(2) TFUE, kemm jekk fuq il-bażi ta’ dan ir-regolament kif ukoll, bħala prinċipju, fil-kuntest tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Mejju 2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 331), ħlief f’każ li tiġi kkonfutata l-preżunzjoni ġenerali ta’ preġudizzju għall-protezzjoni tal-għanijiet tal-attivitajiet ta’ investigazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-29 ta’ Ġunju 2010, Il-Kummissjoni vs Technische Glaswerke Ilmenau, C‑139/07 P, EU:C:2010:376, punti 54 sa 62 u 67 sa 70), il-Qorti Ġenerali kellha raġun tikkunsidra li dawn it-talbiet kienu elementi insuffiċjenti sabiex jiġi stabbilit li Ryanair et ma setax ikollhom din it-tabella fi stadju preċedenti tal-proċedura. Għalhekk, hija setgħet ġustament tqis li l-eżitu negattiv tagħhom kien insuffiċjenti sabiex tiġi stabbilita l-impossibbiltà tagħhom li jkollhom din it-tabella fi stadju preċedenti tal-proċedura u li, fid-dawl tal-assenza ta’ spjegazzjoni dwar ir-raġuni li għaliha l-ajruport ta’ Klagenfurt ma kienx ġie direttament ikkuntattjat fi stadju preċedenti, dan ir-riżultat negattiv ma kienx jippermetti li tiġi ġġustifikata b’mod suffiċjenti fid-dritt, fis-sens tal-Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, l-ammissibbiltà tal-imsemmija tabella.
56
Sussegwentement, fid-dawl tat-terminu ta’ iktar minn sena li kien għadda bejn id-data tal-preżentata tal-kontroreplika u l-bidu tal-konsegwenzi tal-epidemija tal-COVID-19 fl-Unjoni Ewropea, hija wkoll fondata l-konstatazzjoni tal-Qorti Ġenerali, li tinsab fil-punt 61 tas-sentenza appellata, dwar l-argument ta’ Ryanair et dwar dawn il-konsegwenzi. F’dan ir-rigward, fid-dawl tal-argument tal-appellanti espost fil-punt 35 ta’ din is-sentenza, għandu jingħad ukoll li l-Qorti Ġenerali, fil-punt 61, ma imponiet ebda rekwiżit addizzjonali, lil hinn minn dawk li jirriżultaw mill-Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha. Kif jirriżulta mill-punti 43 u 44 ta’ din is-sentenza, il-qorti tal-Unjoni għandha s-setgħa tistħarreġ il-fondatezza tal-motiv tad-dewmien fil-produzzjoni tal-provi. Għaldaqstant, f’dan il-kuntest, huwa jista’ jikkunsidra li l-ġustifikazzjoni mressqa minn parti ma tidhirx kredibbli, peress li din il-parti ma ssostanzjatx l-allegazzjonijiet tagħha b’ebda prova dokumentarja minkejja li kienet f’pożizzjoni li tagħmel dan.
57
Fl-aħħar nett, fir-rigward tat-talba għal miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura mressqa quddiem il-Qorti Ġenerali, kien ukoll evidenti li, fl-assenza ta’ kwalunkwe obbligu għall-Qorti Ġenerali li tilqa’ tali talba, din kellha eżitu inċert wisq sabiex Ryanair et tkun tista’ utilment tibbaża ruħha fuq dan l-approċċ sabiex tikseb din it-tabella, b’tali mod li l-invokazzjoni tagħha u tan-natura pendenti tagħha lanqas ma kienet suffiċjenti sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ ċirkustanzi li jiġġustifikaw b’mod suffiċjenti fid-dritt id-dewmien fil-produzzjoni tagħha u, konsegwentement, in-natura ammissibbli tagħha skont l-Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali.
58
Fir-rigward tad-data dwar l-ispejjeż, il-Qorti Ġenerali rrilevat, fil-punt 62 tas-sentenza appellata, li l-paragrafu li fih din id-data kien inkluż fi studju tal-konsulent ekonomiku ta’ Ryanair li kien ġie stabbilit għal Ryanair et fix-xahar ta’ Novembru 2014 u li dawn ma kienx irnexxielhom jistabbilixxu r-raġuni għalfejn huma ma setgħux jehmżu dan id-dokument mar-rikors jew mar-replika tagħhom. F’dan ir-rigward, hija qieset li l-argument tagħhom ibbażat fuq ir-“rabta inseparabbli” li kienet teżisti bejn il-produzzjoni ta’ din id-data u dik tat-tabella tad-dħul mhux aeronawtiku ma setax jintlaqa’, peress li l-kwistjoni tal-kalkolu, mill-Kummissjoni, tal-ispejjeż tal-operat inkrementali li l-ajruport ta’ Klagenfurt seta’ jistenna kienet diġà tqajmet minn Ryanair et fir-rikors promotur tagħhom kif ukoll fir-replika tagħhom u li din id-data kienet diġà, f’dak il-perijodu, fil-pussess tagħhom.
59
Fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkustanzi, li l-appellanti ma jikkontestawx, u tan-natura eċċezzjonali tal-Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, il-Qorti Ġenerali setgħet ukoll ġustament tikkunsidra li Ryanair et ma kinux iġġustifikaw b’mod suffiċjenti fid-dritt il-produzzjoni tardiva ta’ din id-data u li, konsegwentement, hija ċaħdet din il-prova supplimentari bħala inammissibbli.
60
Barra minn hekk, l-appellanti ma jistgħux, f’dan il-każ, jisiltu argument utli mill-eżitu rriżervat mill-Qorti Ġenerali għall-provi addizzjonali prodotti mill-partijiet prinċipali wara l-għeluq tal-fażi bil-miktub tal-proċedura fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal-15 ta’ Ġunju 2022, Qualcomm vs Il-Kummissjoni (Qualcomm — ħlasijiet għal esklużività) (T‑235/18, EU:T:2022:358), li huma invokaw waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Fil-fatt, kif irrilevat ukoll, essenzjalment, l-Avukata Ġenerali fil-punti 39 u 40 tal-konklużjonijiet tagħha, il-ġustifikazzjonijiet imressqa f’din il-kawża ma humiex relatati ma’ dawk invokati f’dan il-każ.
61
Barra minn hekk, l-eżistenza ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali li jiġġustifikaw l-ammissibbiltà tal-provi prodotti skont l-Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali għandha, ipotetikament, neċessarjament tkun is-suġġett ta’ evalwazzjoni każ b’każ fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari ta’ kull kawża.
62
Għaldaqstant, il-fatt li l-Qorti Ġenerali setgħet, fil-kawża li tat lok għal dik is-sentenza, tqis li, fiċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża, il-produzzjoni ta’ provi addizzjonali wara t-tmiem tal-fażi bil-miktub tal-proċedura kienet iġġustifikata minn ċirkustanzi eċċezzjonali u li dawn il-provi kellhom għalhekk jiġu ammessi skont l-Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura, ma jistax jistabbilixxi li s-sentenza appellata, li tikkonċerna ċirkustanzi fattwali differenti u motivi ta’ ġustifikazzjonijiet differenti, hija vvizzjata bi żball f’dan ir-rigward.
63
L-appellanti lanqas ma jistgħu jisiltu argument utli f’dan il-każ mill-ġurisprudenza dwar il-kontenzjuż tad-dritt tat-trade marks tal-Unjoni Ewropea, li tirriżulta mis-sentenzi tal-Qorti Ġenerali ċċitati fil-punt 34 ta’ din is-sentenza, peress li dawn is-sentenzi ma għandhomx il-portata li jagħtuhom l-appellanti.
64
Fil-fatt, fl-ewwel waħda minn dawn is-sentenzi msemmija, ma kienx hemm inkwistjoni provi fihom infushom, iżda elementi misluta mill-ġurisprudenza tal-qorti tal-Unjoni kif ukoll mill-ġurisprudenza nazzjonali jew internazzjonali, li fir-rigward tagħhom il-Qorti Ġenerali kienet diġà ddeċidiet li la l-partijiet u lanqas hija stess ma jistgħu jiġu preklużi milli jispiraw ruħhom minnhom fl-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni. Barra minn hekk, ir-riferiment għall-fatt li dawn l-elementi kienu diġà ġew prodotti quddiem il-Bord tal-Appell tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea (EUIPO) u eżaminati minnu ssemma biss għal finijiet ta’ kompletezza. Fir-rigward tat-tieni waħda minn dawn is-sentenzi, mill-punt 23 tagħha jirriżulta li huwa wkoll għall-finijiet ta’ kompletezza li l-Qorti Ġenerali rrilevat li l-provi inkwistjoni ma kinux jinsabu fil-proċess tal-proċedimenti quddiem il-Bord tal-Appell, peress li l-Qorti Ġenerali ċaħdithom għar-raġuni li l-partijiet ikkonċernati ma kienu ressqu ebda ġustifikazzjoni għall-preżentazzjoni tardiva tagħhom.
65
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat ukoll li dawn il-motivi superfluwi tal-Qorti Ġenerali huma spjegati mill-partikolaritajiet tal-kontenzjuż tad-drittijiet tat-trade marks tal-Unjoni Ewropea. Fil-fatt, skont l-Artikolu 178(5) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, min-notifika tar-rikors li ġie ppreżentat lill-Qorti Ġenerali, l-EUIPO jittrażmetti lil din tal-aħħar il-fajl tal-proċedimenti quddiem il-Bord tal-Appell. Għalhekk, il-Qorti Ġenerali għandha, sa min-notifika ta’ dan ir-rikors, dan il-proċess u l-provi kollha li jinsabu fih. Issa, dan ma huwiex il-każ tal-fajl amministrattiv tal-Kummissjoni fil-kuntest ta’ proċedura ta’ stħarriġ ta’ għajnuna mill-Istat.
66
Minn dan isegwi li t-tieni parti ta’ dan l-aggravju għandha tiġi miċħuda bħala infondata u, konsegwentement, l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
Fuq it-tieni aggravju
L-argumenti tal-partijiet
67
Permezz tat-tieni aggravju tagħhom, l-appellanti jsostnu li l-Qorti Ġenerali, billi qieset, minn naħa, li l-Kummissjoni ma kinitx kisret it-terminu ta’ preskrizzjoni applikabbli għall-irkupru tal-għajnuna fir-rigward tal-klawżoli addizzjonali tal-2002 bejn DMG u LV kif ukoll tal-FSK tal-2002 bejn DMG u AMS u, min-naħa l-oħra, li d-deċiżjoni kontenzjuża kienet suffiċjentement motivata f’dan ir-rigward, wettqet żball ta’ liġi, rispettivament, fl-interpretazzjoni tal-Artikolu 17 tar-Regolament 2015/1589 u fl-applikazzjoni tal-Artikolu 296 TFUE.
68
Fl-ewwel lok, l-appellanti jikkritikaw il-punti 70 sa 79 tas-sentenza appellata, sa fejn dawn ixejnu l-effett ta’ dan l-Artikolu 17. Minn dawn il-punti jirriżulta li l-Qorti Ġenerali tikkunsidra li talba għal informazzjoni fformulata mill-Kummissjoni f’termini wiesgħa, bl-użu ta’ formula “taqbad kollox”, mingħajr ma din it-talba jkun fiha indikazzjoni speċifika dwar miżura li tista’ tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, jew mingħajr ma l-Kummissjoni tkun taf bl-eżistenza ta’ tali miżura li fir-rigward tagħha l-interruzzjoni tat-terminu ta’ preskrizzjoni taġixxi, hija legalment suffiċjenti sabiex tinterrompi dan it-terminu.
69
Issa, qabel xejn, il-kliem stess tal-Artikolu 17(2) tar-Regolament 2015/1589, li jirreferi għall-“għajnuna kontra l-liġi”, jimponi li t-talbiet għal informazzjoni jkunu relatati mal-miżura speċifika li l-Kummissjoni teżamina.
70
It-tieni, f’kawżi preċedenti fejn il-qrati tal-Unjoni kkonfermaw li talba għal informazzjoni tal-Kummissjoni kienet tinterrompi t-terminu ta’ preskrizzjoni, it-talbiet inkwistjoni kienu indikaw il-miżuri speċifiċi li l-Kummissjoni kienet teżamina. L-appellanti jirreferu, f’dan ir-rigward, għad-digriet tas-7 ta’ Diċembru 2017, L-Irlanda vs Il-Kummissjoni (C‑369/16 P, EU:C:2017:955, punt 42) u għas-sentenzi tas-26 ta’ April 2018, ANGED (C‑233/16, EU:C:2018:280, punt 84), tal-10 ta’ April 2003, Département du Loiret vs Il-Kummissjoni (T‑369/00, EU:T:2003:114, punt 85), kif ukoll tat-22 ta’ April 2016, L-Irlanda u Aughinish Alumina vs Il-Kummissjoni (T‑50/06 RENV II u T‑69/06 RENV II, EU:T:2016:227, punti 3, 7 u 183).
71
It-tielet, it-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ għaxar snin previst fl-Artikolu 17 tar-Regolament 2015/1589 għandu l-għan li jiggarantixxi ċ-ċertezza legali u għalhekk huwa intiż b’mod partikolari sabiex jipproteġi ċerti partijiet interessati, fosthom l-Istat Membru kkonċernat u l-benefiċjarju tal-għajnuna. Issa, is-sentenza appellata hija inkompatibbli ma’ dan l-għan. Fil-fatt, kieku dan it-terminu seta’ jiġi interrott permezz ta’ talba għal informazzjoni li ma tispeċifikax il-miżura eżaminata, pereżempju għaliex il-Kummissjoni tkun għadha ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-eżistenza tagħha, il-prinċipju ta’ ċertezza legali jinkiser fil-konfront tal-Istat Membru kkonċernat fir-rigward tal-miżuri li jkun ta u li jkunu għadhom jistgħu jagħtu lok għal irkupru u dawk li jkun ta u li ma jkunux jistgħu jibqgħu jagħtu lok għal irkupru skont dan l-Artikolu 17.
72
Ir-raba’, il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali li jinsabu fil-punti 77 sa 79 tas-sentenza appellata, li skonthom kien hemm interruzzjoni tat-terminu ta’ preskrizzjoni anki jekk jitqies li t-talbiet għal informazzjoni tal-Kummissjoni ma kinux jikkonċernaw speċifikament il-klawżoli addizzjonali tal-2002 bejn DMG u LV kif ukoll il-FSK tal-2002 bejn DMG u AMS, minħabba l-fatt li dawn il-ftehimiet kienu “marbuta b’mod inseparabbli” ma’ ftehimiet oħra identifikati fit-talbiet għal informazzjoni preċedenti tal-Kummissjoni, huma wkoll ivvizzjati bi żball ta’ liġi. Il-fatt li l-Kummissjoni, fi tmiem l-investigazzjoni tagħha, allegat li ċerti miżuri kienu marbuta ma jistax retrospettivament jagħti natura ta’ interruzzjoni ta’ preskrizzjoni lil talba għal informazzjoni li, fil-mument tal-ħruġ tagħha, kienet legalment nieqsa minnha.
73
Fit-tieni lok, l-appellanti jsostnu li, fil-punti 80, 81 u 83 sa 85 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat, b’mod żbaljat, li l-Kummissjoni kienet, fir-rigward tat-terminu ta’ preskrizzjoni jew tal-interruzzjoni tiegħu, immotivat id-deċiżjoni kontenzjuża b’mod suffiċjenti fid-dritt. Huwa paċifiku li, matul l-investigazzjoni, huma kienu informaw lill-Kummissjoni li parti kbira mill-għajnuna allegata ma kinitx, fil-fehma tagħhom, irkuprabbli minħabba l-iskadenza tat-terminu ta’ preskrizzjoni. Issa, il-premessi 2 sa 4 tad-deċiżjoni kontenzjuża, li fuqhom il-Qorti Ġenerali bbażat ruħha sabiex tikkunsidra li l-Kummissjoni kienet osservat l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha, ma jagħmlux riferiment għal dawn l-argumenti u lanqas għat-terminu ta’ preskrizzjoni jew għall-interruzzjoni tiegħu minħabba t-talbiet għal informazzjoni. Il-fatt li l-Kummissjoni ma hijiex obbligata tirrispondi għal kull wieħed mill-argumenti mqajma quddiemha ma ppermettiex lill-Qorti Ġenerali tikkunsidra li d-deċiżjoni kontenzjuża kienet suffiċjentement motivata.
74
Sabiex l-appellanti jkunu f’pożizzjoni li jeżerċitaw b’mod effettiv id-dritt tagħhom għal stħarriġ ġudizzjarju fl-ewwel istanza u sabiex il-Qorti Ġenerali tkun tista’ teżerċita b’mod korrett is-setgħat ta’ stħarriġ tagħha, kien meħtieġ li huma setgħu jifhmu, abbażi biss tal-kontenut tad-deċiżjoni kontenzjuża, ir-raġunijiet li għalihom il-Kummissjoni kienet ċaħdet l-argumenti mressqa minn dawn l-appellanti matul l-investigazzjoni fir-rigward tat-terminu ta’ preskrizzjoni. Tali fehim kien ikun impossibbli sempliċement mill-premessi 2 sa 4 ta’ din id-deċiżjoni, li ma jsemmux l-unika raġuni rilevanti f’dan ir-rigward, jiġifieri l-fatt li t-talbiet għal informazzjoni msemmija fl-imsemmija premessi kienu interrompew it-terminu ta’ preskrizzjoni.
75
Il-Kummissjoni tirrispondi li t-tieni aggravju huwa infondat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
76
Fir-rigward tal-ewwel parti tat-tieni aggravju, dwar allegat ksur tal-Artikolu 17 tar-Regolament 2015/1589 li allegatament twettaq fil-punti 70 sa 79 tas-sentenza appellata, għandu jiġi rrilevat li l-Qorti Ġenerali, wara li fakkret, fil-punti 70 u 71 tagħha, il-kontenut ta’ dan l-artikolu u tal-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali relatata miegħu, indikat, fil-punt 72 ta’ din is-sentenza, li, f’dan il-każ, kien paċifiku li t-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ għaxar snin previst fil-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu kien beda jiddekorri fid-9 ta’ Awwissu 2002.
77
Sussegwentement hija rrilevat, fil-punt 73 tal-imsemmija sentenza, li l-ilment mibgħut permezz tal-ittra tal-11 ta’ Ottubru 2007 tal-Kummissjoni lill-awtoritajiet Awstrijaċi kien jirreferi għal “arranġamenti favorevoli pprovduti minn [l-ajruport ta’ Klagenfurt]” lil Ryanair mis-27 ta’ Ġunju 2002; li, fit-talba tagħha għal informazzjoni addizzjonali indirizzata lil dawn l-awtoritajiet fil-15 ta’ Novembru 2010, il-Kummissjoni kienet għamlet mistoqsijiet dwar il-ftehim ta’ kooperazzjoni bejn DMG u Ryanair li fuqu kienu bbażati l-ħlasijiet għas-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni u talbet eżempju ta’ dan il-ftehim, kif ukoll informazzjoni dwar ir-rimborsi ta’ tariffi tal-ajruport mis-sena 2000, u li t-talba għal informazzjoni lill-awtoritajiet Awstrijaċi tal-24 ta’ Marzu 2011 kienet tinkludi ċertu numru ta’ mistoqsijiet dwar il-ftehimiet tal-2002, fosthom talba għall-produzzjoni tal-oriġinali tal-ftehimiet konklużi ma’ Ryanair, inkluż il-ftehim ta’ kummerċjalizzazzjoni.
78
Il-Qorti Ġenerali rrilevat ukoll, fil-punt 74 tal-istess sentenza, li, fit-talba tagħha għal informazzjoni addizzjonali indirizzata lil Ryanair fit-8 ta’ April 2011, il-Kummissjoni kienet stiednet lil din tal-aħħar sabiex tipproduċi informazzjoni fuq il-kuntratti konklużi matul l-għaxar snin preċedenti u talbitha, b’mod partikolari, tipprovdilha lista tal-kuntratti kollha li ma kinux ġew estiżi jew li l-eżekuzzjoni tagħhom kienet ġiet interrotta matul dan il-perijodu u li tispjega r-raġunijiet għall-interruzzjoni u l-assenza ta’ proroga. Il-Qorti Ġenerali indikat ukoll f’dan il-punt li, fir-risposta tagħha lill-Kummissjoni tal-4 ta’ Lulju 2011, Ryanair kienet iddikjarat li l-kuntratti kollha ma’ dan l-ajruport kienu ġew estiżi jew emendati wara negozjati kummerċjali, bl-eċċezzjoni tal-FSK tal-2002 bejn DMG u LV, li kienet ġiet interrotta qabel l-iskadenza tagħha. Il-Qorti Ġenerali qieset li minn dawn l-elementi kollha kien jirriżulta li t-talbiet għal informazzjoni kollha ċċitati iktar ’il fuq kienu jkopru wkoll il-FSK tal-2002 bejn DMG u AMS kif ukoll l-emenda tal-2002 bejn DMG u LV.
79
Fil-punt 75 tas-sentenza appellata, hija qieset, sussegwentement, li, fid-dawl tal-ġurisprudenza li hija kienet fakkret fil-punt 70 tagħha, dawn it-talbiet għal informazzjoni kienu jikkostitwixxu miżuri, fis-sens tal-Artikolu 17(2) tar-Regolament 2015/1589, li setgħu jinterrompu t-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ għaxar snin. Hija kkonstatat, fil-punt 76 tal-istess sentenza, li, peress li dawn it-talbiet kollha ġew indirizzati mill-Kummissjoni lill-awtoritajiet Awstrijaċi u lil Ryanair matul il-perijodu ta’ għaxar snin li beda fid-9 ta’ Awwissu 2002, ma setax jitqies li s-setgħat tal-Kummissjoni fil-qasam tal-irkupru tal-għajnuna kienu preskritti skont l-Artikolu 17(1) tar-Regolament 2015/1589.
80
Fl-aħħar nett, il-Qorti Ġenerali, fil-punti 77 sa 79 tas-sentenza appellata, essenzjalment żiedet li, “barra minn hekk”, fid-dawl taċ-ċirkustanzi fattwali differenti rrilevati fid-deċiżjoni kontenzjuża u li jistabbilixxu l-eżistenza ta’ rabta “inseparabbli” bejn il-ftehimiet tal-2002, il-Kummissjoni kellha raġun li teżaminahom bħala tranżazzjoni unika. Minn dan hija ddeduċiet li, f’dan il-kuntest, anki jekk jitqies li t-talbiet għal informazzjoni tal-Kummissjoni ma kinux jikkonċernaw preċiżament il-FSK tal-2002 bejn DMG u AMS kif ukoll l-emenda tal-2002 bejn DMG u LV, it-terminu ta’ preskrizzjoni previst fl-Artikolu 17(1) tar-Regolament 2015/1589 kien effettivament ġie interrott.
81
Minn dawn l-elementi jirriżulta li, l-ewwel, u kuntrarjament għal dak li jsostnu r-rikorrenti, il-Qorti Ġenerali bl-ebda mod ma qieset li kull talba għal informazzjoni indirizzata mill-Kummissjoni lil Stat Membru, tkun kemm tkun ifformulata b’mod vag jew wiesa’, u mingħajr lanqas ma tinkludi indikazzjoni speċifika dwar miżura li tista’ tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, jew mingħajr ma l-Kummissjoni tkun taf bl-eżistenza ta’ għajnuna eventwali, hija biżżejjed sabiex tinterrompi t-terminu ta’ preskrizzjoni previst fl-Artikolu 17(1) tar-Regolament 2015/1589.
82
Għall-kuntrarju, minn dawn il-punti, u b’mod iktar partikolari mill-punti 73 u 74 tas-sentenza appellata, jirriżulta li l-Qorti Ġenerali kkunsidrat li setgħet biss tikkostitwixxi miżura li tinterrompi l-preskrizzjoni, fis-sens tal-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu, miżura meħuda “fir-rigward tal-għajnuna illegali” u li din tal-aħħar kienet, f’dan il-każ, ġiet identifikata minn meta l-Kummissjoni bagħtet l-ilment tal-11 ta’ Ottubru 2007 lir-Repubblika tal-Awstrija, imsemmija fil-punt 19 ta’ din is-sentenza, li tallega li Ryanair kienet ibbenefikat minn għajnuna mill-Istat illegali b’mod partikolari mill-ajruport ta’ Klagenfurt, permezz ta’ KFBG, mis-27 ta’ Ġunju 2002, imbagħad ippreċiżat matul l-iżvolġiment tal-proċedura amministrattiva, u dan dejjem qabel l-iskadenza tat-terminu ta’ għaxar snin previst fil-paragrafu 1 tal-imsemmi artikolu.
83
It-tieni, ma jistax jitqies li, kif jallegaw ukoll essenzjalment l-appellanti, huwa neċessarju, sabiex proċedura ta’ investigazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni tkun tista’ tiġi kklassifikata bħala miżura li tinterrompi l-preskrizzjoni, fis-sens ta’ dan il-paragrafu 2, li din tidentifika b’mod kompletament speċifiku kull wieħed mill-ftehimiet li jaqgħu taħt it-totalità kuntrattwali li jikkostitwixxu l-miżura ta’ għajnuna li hija s-suġġett ta’ din l-investigazzjoni.
84
Ċertament, skont l-Artikolu 17(1) tar-Regolament 2015/1589, is-setgħat tal-Kummissjoni fil-qasam tal-irkupru huma suġġetti għal terminu ta’ preskrizzjoni ta’ għaxar snin u t-tieni sentenza tal-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu tippreċiża li huwa b’mod partikolari “[k]ull azzjoni meħuda mill-Kummissjoni […] fir-rigward tal-għajnuna kontra l-liġi” li tinterrompi dan it-terminu.
85
Barra minn hekk, mill-premessa 26 ta’ dan ir-regolament jirriżulta li t-terminu ta’ preskrizzjoni stabbilit f’dan l-Artikolu 17(1) ġie previst għal raġunijiet ta’ ċertezza legali u għalhekk huwa intiż, b’mod partikolari, sabiex jipproteġi wħud mill-partijiet ikkonċernati, fosthom l-Istat Membru kkonċernat u l-benefiċjarju tal-għajnuna (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2005, Scott vs Il-Kummissjoni, C‑276/03 P, EU:C:2005:590, punt 30).
86
Għandu jitfakkar li l-Artikolu 107 KE għandu bħala għan li jevita li l-kummerċ bejn l-Istati Membri jkun affettwat minn vantaġġi awtorizzati mill-awtoritajiet pubbliċi, li taħt forom differenti, iwasslu għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi javvantaġġaw ċertu impriżi jew ċertu produtturi (sentenza tal-15 ta’ Ġunju 2006, Air Liquide Industries Belgium, C‑393/04 u C‑41/05, EU:C:2006:403, punt 27 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). L-istħarriġ tal-għajnuna mill-Istat eżerċitat mill-Kummissjoni għalhekk jikkontribwixxi għaż-żamma ta’ kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni mingħajr distorsjoni fi ħdan is-suq intern.
87
Barra minn hekk, minn qari flimkien tal-Artikolu 12(2) u tal-Artikolu 2(2) tar-Regolament 2015/1589 jirriżulta li, jekk, fil-kuntest ta’ proċedura fil-qasam ta’ għajnuna illegali, il-Kummissjoni titlob lill-Istat Membru kkonċernat jipprovdilha informazzjoni, l-Istat Membru għandu jipprovdi l-informazzjoni kollha neċessarja sabiex jippermetti lill-Kummissjoni tieħu deċiżjoni b’konformità mal-Artikoli 4 u 9 tiegħu. Bl-istess mod, minn qari flimkien ta’ dan l-Artikolu 12(2) u tal-Artikolu 5(1) u (2) ta’ dan ir-regolament jirriżulta li, jekk il-Kummissjoni tqis li l-informazzjoni pprovduta mill-Istat Membru kkonċernat dwar miżura hija inkompleta, hija għandha titlob l-informazzjoni addizzjonali kollha li għandha bżonn u, jekk l-Istat Membru ma jirrispondix għal tali talba fit-terminu stabbilit jew jirrispondi b’mod inkomplet, hija għandha tibgħatlu tfakkira, billi tistabbilixxi terminu supplementari adegwat li fih għandha tingħata l-informazzjoni. L-imsemmi Artikolu 12 jipprovdi, barra minn hekk, fil-paragrafu 3 tiegħu, li, jekk, minkejja din it-tfakkira, l-Istat Membru kkonċernat ma jipprovdix l-informazzjoni mitluba fit-terminu stabbilit mill-Kummissjoni jew jipprovdi informazzjoni mhux kompluta, din l-istituzzjoni għandha tieħu deċiżjoni li tobbligaha tipprovdi din l-informazzjoni, filwaqt li tispeċifika b’mod partikolari n-natura tal-informazzjoni meħtieġa.
88
Issa, interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “kull miżura meħuda […] fir-rigward tal-għajnuna illegali” bħal dik imressqa mir-rikorrenti f’dan il-każ tippreġudika b’mod sproporzjonat is-setgħat ta’ investigazzjoni tal-Kummissjoni u, għalhekk, il-kapaċità tagħha li tiżgura, skont il-missjoni mogħtija lilha mit-Trattat FUE, iż-żamma, permezz tal-kontroll tal-għajnuna mogħtija mill-Istati, tal-kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni mhux distorta fis-suq intern. Dan huwa iktar u iktar minnu meta, bħal f’dan il-każ, tkun inkwistjoni għajnuna mill-Istat illegali, li dwarha l-Kummissjoni jkollha, ipotetikament, inqas informazzjoni minn dik dwar il-miżuri ta’ għajnuna li ġew innotifikati lilha skont l-Artikolu 108(3) TFUE.
89
It-tielet, ebda argument kuntrarju ma jista’ jinsilet mis-sentenzi u mid-digriet invokati mill-appellanti, imsemmija fil-punt 70 ta’ din is-sentenza. Fil-fatt, il-punti ta’ dawn is-sentenzi u ta’ dan id-digriet li għalihom jirreferu huma limitati għal konstatazzjonijiet ta’ natura fattwali, speċifiċi għal kull waħda minn dawn il-kawżi, u ma jinkludu ebda kunsiderazzjoni li tippermetti li tiġi kkorroborata l-interpretazzjoni tal-Artikolu 17(2) tar-Regolament 2015/1589 li r-rikorrenti jipproponu f’dan il-każ.
90
Ir-raba’, sa fejn l-appellanti jikkritikaw il-punti 77 sa 79 tas-sentenza appellata, li l-kontenut tagħhom huwa espost fil-punt 80 ta’ din is-sentenza, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li, kif jindika l-użu tal-kliem “barra minn hekk”, il-motivi li jinsabu f’dawn il-punti huma superfluwi, b’tali mod li din il-parti tal-argument tal-appellanti għandha tiġi miċħuda bħala ineffettiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-24 ta’ Ottubru 2002, Aéroports de Paris vs Il-Kummissjoni, C‑82/01 P, EU:C:2002:617, punt 41, u tat-12 ta’ Mejju 2022, Klein vs Il‑Kummissjoni, C‑430/20 P, EU:C:2022:377, punt 32 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
91
L-ewwel parti tat-tieni aggravju għandha, għalhekk, tiġi miċħuda bħala parzjalment infondata u parzjalment ineffettiva.
92
Fir-rigward tat-tieni parti tiegħu, dwar allegat ksur tal-Artikolu 296 TFUE li allegatament twettaq mill-Qorti Ġenerali fil-punti 80, 81 u 83 sa 85 tas-sentenza appellata, għandu jiġi rrilevat li, wara li fakkret, fil-punti 80 u 81 ta’ din is-sentenza, il-ġurisprudenza rilevanti f’dan il-qasam, il-Qorti Ġenerali kkonstatat, fil-punt 82 tal-imsemmija sentenza, li mill-premessi 2 sa 4 tad-deċiżjoni kontenzjuża kien jirriżulta li l-Kummissjoni kienet għamlet riferiment għad-dati li fihom hija kienet talbet mingħand l-awtoritajiet Awstrijaċi u mingħand Ryanair informazzjoni addizzjonali dwar il-ftehimiet li huma s-suġġett tal-ilment tal-5 ta’ Ottubru 2007, li fuq il-bażi tagħha kompetitur ta’ Ryanair ilmenta mal-Kummissjoni dwar il-fatt li din il-kumpannija tal-ajru kienet ibbenefikat minn għajnuna mill-Istat illegali fir-rigward tal-ajruport ta’ Klagenfurt.
93
Fil-punt 83 tal-istess sentenza, hija qieset li l-Kummissjoni kienet għalhekk esponiet b’mod suffiċjentement ċar id-dati li fihom it-terminu ta’ għaxar snin previst fl-Artikolu 17(1) tar-Regolament 2015/1589 kien ġie interrott. Hija żiedet li, peress li l-awtoritajiet Awstrijaċi u Ryanair kienu jafu, fil-kwalità tagħhom ta’ destinatarji, il-kontenut tat-talbiet għal informazzjoni addizzjonali li kienu sarulhom mill-Kummissjoni, din tal-aħħar kienet obbligata tindika biss il-fatti li kellhom importanza essenzjali fl-istruttura tad-deċiżjoni kontenzjuża, jiġifieri d-dati li fihom hija kienet ħadet il-miżuri li setgħu jinterrompu t-terminu ta’ preskrizzjoni.
94
Minn dan hija ddeduċiet, fil-punti 84 u 85 tas-sentenza appellata, li, f’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni ma kinitx obbligata tipprovdi motivazzjoni speċifika dwar dan il-punt fl-imsemmija deċiżjoni u li għalhekk hija kienet immotivat suffiċjentement l-istess deċiżjoni f’dan ir-rigward.
95
Billi ddeċidiet b’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali ma kisritx l-Artikolu 296 TFUE. Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, imfakkra mill-Qorti Ġenerali fil-punt 80 tas-sentenza appellata, il-motivazzjoni meħtieġa mill-Artikolu 296 TFUE għandha tiġi adattata għan-natura tal-att inkwistjoni u għandha turi b’mod ċar u inekwivoku ir-raġunament tal-istituzzjoni, awtur tal-att, b’mod illi jippermetti lill-persuni kkonċernati jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura adottata u li jippermetti lill-qorti li jkollha ġurisdizzjoni tagħmel l-istħarriġ tagħha. Ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni għandu jiġi evalwat skont iċ-ċirkustanzi tal-każ, b’mod partikolari tal-kontenut tal-att, tan-natura tal-motivi invokati u tal-interess li d-destinatarji tal-att jew persuni oħra kkonċernati direttament u individwalment minnu jista’ jkollhom li jirċievu spjegazzjonijiet. Ma huwiex meħtieġ li l-motivazzjoni tispeċifika l-punti ta’ fatt u ta’ liġi kollha rilevanti, sa fejn il-kwistjoni ta’ jekk il-motivazzjoni ta’ att tissodisfax ir-rekwiżiti ta’ dan l-artikolu għandha tiġi evalwata mhux fid-dawl biss tal-formulazzjoni tagħha, iżda wkoll fid-dawl tal-kuntest tar-regoli legali kollha li jirregolaw il-qasam ikkonċernat (sentenzi tat-2 ta’ April 1998, Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France, C‑367/95 P, EU:C:1998:154, punt 63, kif ukoll tat-2 ta’ Settembru 2021, Il-Kummissjoni vs Tempus Energy u Tempus Energy Technology, C‑57/19 P, EU:C:2021:663, punt 198 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
96
Għandu wkoll jitfakkar li l-proċedura ta’ stħarriġ tal-għajnuna mill-Istati hija, fid-dawl tal-istruttura ġenerali tagħha, proċedura miftuħa fil-konfront tal-Istat Membru responsabbli, fid-dawl tal-obbligi tiegħu skont id-dritt tal-Unjoni, għall-għoti tal-għajnuna. Għalhekk, f’din il-proċedura, il-partijiet interessati minbarra l-Istat Membru kkonċernat ma jistgħux jippretendu li huma stess ikollhom diskussjoni kontradittorja mal-Kummissjoni, bħalma jista’ jagħmel l-imsemmi Stat Membru. Ebda dispożizzjoni tal-imsemmija proċedura ma tirriżerva, fost il-partijiet interessati, rwol partikolari għall-benefiċjarju ta’ tali għajnuna. F’dan ir-rigward, għandu jiġi ppreċiżat li l-proċedura ta’ stħarriġ tal-għajnuna mill-Istat ma hijiex proċedura miftuħa kontra l-benefiċjarju jew il-benefiċjarji tal-għajnuna li jimplika li dan jew dawn tal-aħħar jistgħu jinvokaw drittijiet daqstant estiżi bħad-drittijiet tad-difiża fihom innifishom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-11 ta’ Marzu 2020, Il-Kummissjoni vs Gmina Miasto Gdynia u Port Lotniczy Gdynia Kosakowo, C‑56/18 P, EU:C:2020:192, punti 73 sa 75 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
97
Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ġustament ikkunsidrat li, fir-rigward tal-applikazzjoni tat-terminu ta’ preskrizzjoni previst fl-Artikolu 17(1) tar-Regolament 2015/1589, id-deċiżjoni kontenzjuża kienet immotivata b’mod suffiċjenti fid-dritt. B’mod partikolari, ma kienx neċessarju għall-Kummissjoni, sabiex tissodisfa l-obbligu tagħha li timmotiva d-deċiżjoni kontenzjuża f’dan ir-rigward, li tirrispondi għall-argumenti tal-appellanti peress li, skont il-ġurisprudenza mfakkra fil-punt preċedenti, il-benefiċjarju tal-għajnuna ma jistax jippretendi dibattitu kontradittorju mal-Kummissjoni bħal dak miftuħ għall-benefiċċju tal-Istat Membru kkonċernat u peress li jirriżulta b’mod tal-inqas impliċitu minn din id-deċiżjoni li l-Kummissjoni kkunsidrat li l-argument li l-appellanti kienu ressqu quddiemha ma setax jintlaqa’.
98
Għaldaqstant, it-tieni parti tat-tieni aggravju għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
99
Għaldaqstant, it-tieni motiv għandu jiġi miċħud bħala, parzjalment, infondat u, parzjalment, ineffettiv.
Fuq it-tielet aggravju
L-argumenti tal-partijiet
100
Permezz tat-tielet aggravju tagħhom, l-appellanti jsostnu li l-Qorti Ġenerali żnaturat il-provi prodotti quddiemha fl-evalwazzjoni tagħha dwar jekk il-Kummissjoni kinitx applikat legalment il-kriterju tal-operatur privat f’ekonomija tas-suq sabiex tiddetermina jekk Ryanair et kinux irċevew vantaġġ, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE. Fil-fatt, għall-finijiet tal-kalkolu tal-profittabbiltà ex ante tal-ftehimiet kontenzjużi, il-Kummissjoni rrikorriet għal data inkompleta, mhux affidabbli u mhux xierqa, li tivvizzja l-konklużjoni tagħha dwar l-eżistenza ta’ vantaġġ. L-iżnaturamenti mwettqa huma tlieta.
101
L-ewwel, fil-punti 331 u 332 tas-sentenza appellata, dwar l-analiżi ex ante tal-profittabbiltà tal-ftehimiet tal-2006, il-Qorti Ġenerali żnaturat il-klawżola 7.1 tal-FSA tal-2006, mehmuża mal-Anness A.2.5 tar-rikors promotur. Din tindika t-taxxa tas-sigurtà bħala tariffa li Ryanair kellha tħallas kuntrattwalment lill-ajruport. Barra minn hekk, hija żnaturat it-Taqsima 2.2.3 tar-rapport tal-31 ta’ Awwissu 2012 ippreparat mill-konsulent ekonomiku tal-appellanti, mehmuż mal-Anness A.3.5.1 ta’ dan ir-rikors, kif ukoll it-tabella 2.21 li tinsab fir-rapport ta’ dan il-konsulent tat-13 ta’ April 2012, mehmuż mal-Anness A.3.4.1 tal-imsemmi rikors, li jikkonfermaw li Ryanair effettivament ħallset din it-taxxa ta’ sigurtà lill-ajruport.
102
Madankollu, il-Qorti Ġenerali approvat l-iżball tal-Kummissjoni li jikkonsisti fil-kunsiderazzjoni ta’ din it-taxxa bħala spiża inkrementali għall-ajruport ta’ Klagenfurt, li wassal lill-Kummissjoni sabiex tissottovaluta l-profittabbiltà mistennija, mill-perspettiva ta’ dan l-ajruport, tal-ftehimiet tal-2006. Il-proċess ma jinkludi ebda prova li turi li din it-taxxa ġiet irrimborsata lil Ryanair, kuntrarjament għal dak li huwa ssuġġerit fil-punt 331 tas-sentenza appellata, jew li tindika l-parti li sostniet l-ispiża ta’ dan ir-rimbors. Huma biss il-punti 101 sa 103 tal-kontroreplika tal-Kummissjoni fl-ewwel istanza li jistgħu jsostnu l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali, iżda l-Kummissjoni llimitat ruħha li ssostni, mingħajr ebda prova, li l-awtoritajiet Awstrijaċi kienu kkonfermaw darbtejn li t-taxxa ta’ sigurtà kienet ġiet irrimborsata lil Ryanair.
103
It-tieni, fil-punti 301 u 302 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali żnaturat, minn naħa, il-premessa 379(e) tad-deċiżjoni kontenzjuża, li tikkonferma li marġni ta’ sigurtà ġie inkluż fl-evalwazzjoni tal-ispejjeż tal-operat marġinali li l-ajruport seta’ jistenna għall-ftehimiet tal-2002 u, min-naħa l-oħra, il-punti 2.24 sa 2.27 tar-rapport tal-konsulent ekonomiku tat-18 ta’ Lulju 2018, mehmuż mal-Anness A.7.6 tar-rikors promotur, li minnu jirriżulta li ma ġiet ipprovduta ebda preċiżazzjoni dwar il-kalkolu ta’ dan il-marġni ta’ sigurtà.
104
Dawn il-provi juru li l-istima tal-ispejjeż operattivi marġinali tal-ajruport, li fuqha l-Kummissjoni bbażat l-analiżi ex ante tagħha tal-profittabbiltà, kienet tinkludi parametru, jiġifieri dan il-marġni ta’ sigurtà, li l-kalkolu tiegħu qatt ma ġie spjegat jew żvelat, li wassal għal stima tal-ispejjeż operattivi marġinali għoljin b’mod inspjegabbli, b’mod partikolari meta mqabbla ma’ ajruporti komparabbli koperti wkoll minn investigazzjoni dwar għajnuna mill-Istat. Fil-punti kkontestati tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali approvat l-użu ta’ din l-istima mill-Kummissjoni mingħajr ma tirreferi għar-rapport tat-18 ta’ Lulju 2018. Minn dan għandu jiġi konkluż li l-Qorti Ġenerali injorat jew ma ħaditx debitament inkunsiderazzjoni l-provi li kienu ġew prodotti quddiemha f’dan ir-rigward.
105
It-tielet, fil-punt 306 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali żnaturat, fl-ewwel lok, l-Artikolu 2(a) tal-FSA tal-2002, mehmuż mal-Anness A.2.1 tar-rikors promotur, li minnu jirriżulta li r-rata ta’ mili fil-mira kienet ta’ 76 %; fit-tieni lok, il-premessa 382 u t-Tabella 10 tad-deċiżjoni kontenzjuża, li minnhom jirriżulta li l-Kummissjoni użat rata ta’ mili ta’ 70 % għall-analiżi tagħha tal-FSA tal-2002, kif ukoll il-premessa 415(a) u t-Tabella 11 ta’ din id-deċiżjoni, li minnha jirriżulta li l-Kummissjoni użat rata ta’ mili ta’ 85 % għall-analiżi tagħha tal-ftehimiet tal-2006; fit-tielet lok, il-premessa 17 tal-imsemmija deċiżjoni, li minnha jirriżulta li l-avjazzjoni ċivili bdiet topera titjiriet fl-ajruport “ftit żmien” wara l-ħolqien tagħha fl-1915 u, fir-raba’ u l-aħħar lok, il-paragrafu 2.14 tar-rapport tal-konsulent ekonomiku tat-18 ta’ Lulju 2018, mehmuż mal-Anness A.7.6 mar-rikors promotur, li minnu jirriżulta li r-rata ta’ mili ta’ 76 % kienet qrib, għalkemm ftit taħt, ir-rata ta’ mili ta’ madwar 80 % magħmula minn Ryanair fuq in-network ta’ rotot tagħha fil-mument tal-iffirmar tal-FSA tal-2002.
106
Dawn il-provi juru li r-rata ta’ mili ta’ 70 % użata mill-Kummissjoni sabiex tagħmel l-analiżi tagħha ta’ profittabbiltà ex ante tal-FSA tal-2002 kienet eċċessivament baxxa. Fil-fatt, huma juru, minn naħa, li kienet 6 punti inqas mir-rata ta’ mili mmirata miftiehma bejn il-partijiet u inqas bi 15-il punt mir-rata użata mill-Kummissjoni għall-analiżi tagħha tal-ftehimiet tal-2006, u, min-naħa l-oħra, li l-ajruport kellu diversi għexieren ta’ snin ta’ esperjenza fl-avjazzjoni ċivili fil-mument tal-iffirmar tal-FSA tal-2002, li jikkontesta l-argument li n-nuqqas ta’ esperjenza tiegħu ma’ kumpannija tal-ajru partikolari, f’dan il-każ Ryanair, kellha riperkussjonijiet kbar fuq l-ipoteżi tiegħu ta’ rati ta’ mili.
107
Madankollu, il-Qorti Ġenerali kkonfermat l-użu mill-Kummissjoni ta’ din ir-rata ta’ mili ta’ 70 %, filwaqt li l-proċess ma jinkludi ebda prova li tippermetti li jiġu sostnuti l-evalwazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali li l-assenza ta’ ftehim preċedenti bejn l-ajruport ta’ Klagenfurt u Ryanair kien jiġġustifika li tinżamm rata ta’ mili prudenti, u lanqas ebda prova insostenn tal-evalwazzjoni tagħha li l-kumpanniji tal-ajru bi prezz baxx ma kinux suffiċjentement stabbiliti fl-2002 sabiex jiġġustifikaw rata ta’ mili ogħla. Barra minn hekk, l-uniku post tal-proċess li jista’ jsostni dawn l-evalwazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali huwa l-punt 115 tar-risposta tal-Kummissjoni u l-punt 85 tal-kontroreplika tagħha. Madankollu, huwa mingħajr prova li fiha l-Kummissjoni sostniet li d-deċiżjoni li tiġi adottata r-rata ta’ 70 % kienet iġġustifikata min-nuqqas ta’ esperjenza tal-ajruport ta’ Klagenfurt mar-rikorrenti u mill-istatus tal-ġdida fost il-kumpanniji tal-ajru bi prezz baxx.
108
Il-Kummissjoni ssostni li ebda wieħed mill-allegati żnaturamenti ma huwa stabbilit u li, fi kwalunkwe każ, l-ebda wieħed minnhom ma jirriżulta b’mod manifest mill-atti tal-proċess.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
109
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-Qorti Ġenerali tkun ikkonstatat jew evalwat il-fatti, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-ġurisdizzjoni li teżerċita, skont l-Artikolu 256 KE, stħarriġ fuq il-klassifikazzjoni ġuridika ta’ dawn il-fatti u l-konsegwenzi legali li abbażi ta’ dawn waslet għalihom il-Qorti Ġenerali. Għalhekk, l-evalwazzjoni tal-fatti, ħlief fil-każ tal-iżnaturament tal-provi prodotti quddiem il-Qorti Ġenerali, ma tikkostitwixxix kwistjoni ta’ liġi suġġetta, bħala tali, għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja (sentenza tat-28 ta’ Jannar 2021, Qualcomm u Qualcomm Europe vs Il-Kummissjoni, C‑114/19 P, EU:C:2018:76, C‑466/19 P, EU:C:2021:76, punt 42 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
110
Meta jallega żnaturament tal-provi mill-Qorti Ġenerali, appellant għandu, skont l-Artikolu 256 TFUE, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, kif ukoll skont l-Artikolu 168(1)(d) tar-Regoli tal-Proċedura, jindika b’mod preċiż il-provi li allegatament ġew żnaturati mill-Qorti Ġenerali u juri l-iżbalji ta’ analiżi li, fil-fehma tiegħu, wasslu lill-Qorti Ġenerali għal dan l-iżnaturament. Barra minn hekk, żnaturament għandu jidher b’mod manifest mill-elementi tal-proċess, mingħajr ma jkun neċessarju li titwettaq evalwazzjoni ġdida tal-fatti u tal-provi (sentenza tat-28 ta’ Jannar 2021, Qualcomm u Qualcomm Europe vs Il-Kummissjoni, C‑466/19 P, EU:C:2021:76, punt 43 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
111
Barra minn hekk, għalkemm żnaturament tal-provi jista’ jikkonsisti f’interpretazzjoni ta’ dokument li tmur kontra l-kontenut tiegħu, din għandha tirriżulta b’mod manifest mill-proċess ippreżentat quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u dan jippreżupponi li l-Qorti Ġenerali marret manifestament lil hinn mil-limiti ta’ evalwazzjoni raġonevoli ta’ dawn il-provi. F’dan ir-rigward, ma huwiex biżżejjed li jintwera li dokument jista’ jkun is-suġġett ta’ interpretazzjoni differenti minn dik magħżula mill-Qorti Ġenerali (sentenza tat-28 ta’ Jannar 2021, Qualcomm u Qualcomm Europe vs Il-Kummissjoni, C‑466/19 P, EU:C:2021:76, punt 44 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
112
Huwa għalhekk fid-dawl ta’ dawn il-prinċipji li għandha tiġi eżaminata l-ewwel parti tat-tielet aggravju.
113
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-ewwel parti ta’ dan l-aggravju, intiż kontra l-punti 331 u 332 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonstatat, fl-ewwel wieħed minn dawn il-punti, li l-Kummissjoni kienet esponiet, fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħha u waqt is-seduta, li, minn naħa, skont l-informazzjoni li hija kienet kisbet darbtejn mingħand l-awtoritajiet Awstrijaċi, din it-taxxa kif ukoll it-tariffi kollha b’rotazzjoni kienu ġew irrimborsati lil Ryanair u, min-naħa l-oħra, dawn l-awtoritajiet kienu indikaw ukoll lill-Kummissjoni li r-rimbors sħiħ tal-imposti tal-ajruport kien sar fl-istess żmien tal-implimentazzjoni tal-iskema ta’ inċentiv tal-2005 u kien jikkostitwixxi prattika komuni dak iż-żmien sabiex jiġu attirati linji tal-ajru ġodda fl-ajruport ta’ Klagenfurt.
114
Fit-tieni wieħed minn dawn il-punti, il-Qorti Ġenerali indikat li minn dawn l-elementi kien jirriżulta li l-Kummissjoni kienet talbet, b’mod diliġenti u fl-interess ta’ amministrazzjoni tajba tar-regoli fundamentali tat-Trattat FUE dwar l-għajnuna mill-Istat, mingħand l-Istat Membru kkonċernat, l-informazzjoni rilevanti li tippermettilha tivverifika jekk, fir-rigward tal-ftehimiet tal-2006, it-taxxa ta’ sigurtà kinitx ġiet irrimborsata lil Ryanair u minn dan ikkonkludiet li l-Kummissjoni setgħet għalhekk, mingħajr ma twettaq żball manifest ta’ evalwazzjoni, tikkunsidra din it-taxxa bħala spiża marġinali tal-ajruport għall-finijiet tal-analiżi tal-profittabbiltà tal-ftehimiet tal-2006.
115
Barra minn hekk, mill-punt 328 ta’ din is-sentenza jirriżulta li, f’dan ir-rigward, quddiem il-Qorti Ġenerali, Ryanair et, billi għamlu riferiment għall-klawżoli tal-FSA tal-2006, ikkritikaw lill-Kummissjoni li wettqet żball meta qieset li, fir-rigward tal-ftehimiet tal-2006, it-taxxa ta’ sigurtà kienet tirrappreżenta spiża għall-ajruport ta’ Klagenfurt u li huma kienu indikaw li d-data li tinsab fil-fatturi ta’ Ryanair kienet turi li din tal-aħħar kienet tħallas l-ammont tat-taxxi ta’ sigurtà lil dan l-ajruport.
116
Madankollu, minn dak li ġie espost fil-punti 113 u 114 ta’ din is-sentenza jirriżulta li, minn naħa, fil-punti 331 u 332 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ma għamlet ebda riferiment għar-rapporti msemmija fil-punt 101 ta’ din is-sentenza. Għaldaqstant, hija ma tistax tiġi kkritikata li żnaturat dawn ir-rapporti f’din il-parti tas-sentenza appellata.
117
Min-naħa l-oħra, fil-punti 331 u 332 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ma ddikjaratx li t-taxxa ta’ sigurtà ma kinitx ġiet iffatturata lil Ryanair mill-ajruport ta’ Klagenfurt u lanqas ma kkontestat il-fatt li din it-taxxa kienet tħallset minnha lil dan tal-aħħar, iżda llimitat ruħha li tindika li l-Kummissjoni kienet, darbtejn, talbet f’dan ir-rigward informazzjoni mingħand ir-Repubblika tal-Awstrija u li din kienet indikat, darbtejn, li l-imsemmija taxxa u t-tariffi kollha b’rotazzjoni kienu ġew irrimborsati lil Ryanair. Minn dan isegwi li l-Qorti Ġenerali lanqas ma żnaturat il-klawżola 7.1 tal-FSA tal-2006.
118
Barra minn hekk, sa fejn, permezz tal-ewwel parti tat-tielet aggravju tagħhom, l-appellanti jikkontestaw is-saħħa probatorja mogħtija mill-Qorti Ġenerali lid-diversi elementi li kienu suġġetti għall-evalwazzjoni tagħha, l-argument tagħhom huwa inammissibbli, konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 109 ta’ din is-sentenza, peress li huwa intiż sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja twettaq evalwazzjoni ġdida tal-fatti u tal-provi.
119
L-ewwel parti ta’ dan l-aggravju għandha, għalhekk, tiġi miċħuda bħala parzjalment infondata u, parzjalment inammissibbli.
120
Fir-rigward, fit-tieni lok, tat-tieni parti tal-imsemmi aggravju, intiża kontra l-punti 301 u 302 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali, fl-ewwel wieħed minn dawn il-punti, irrispondiet għall-argument ta’ Ryanair et li l-Kummissjoni kienet wettqet żball ta’ evalwazzjoni meta kkonfermat l-għażla tal-awtoritajiet Awstrijaċi li jżidu marġni ta’ sigurtà mal-valuri li abbażi tagħhom kienu ġew ikkalkolati l-ispejjeż tal-operat marġinali dovuti għall-volum tat-traffiku marġinali mistenni matul il-perijodu tal-ftehimiet tal-2002. Hija rrilevat li mill-premessa 379(e) tad-deċiżjoni kontenzjuża kien jirriżulta li l-valuri li abbażi tagħhom ġew ikkalkolati dawn l-ispejjeż kienu ġew stabbiliti abbażi tas-sistema ta’ kalkolu tal-ispejjeż użati mill-ajruport ta’ Klagenfurt fl-2002 u li din is-sistema kienet tinkludi t-tariffa tal-inżul, it-tariffa għal kull passiġġier u t-tariffa għat-tħejjija għan-navigazzjoni, it-tariffa ta’ assistenza fir-runway, it-tariffa tal-infrastruttura kif ukoll it-tariffa għall-parkeġġ f’hangar. Hija ppreċiżat, f’dan l-istess punt, li kien ġie rrilevat mill-Kummissjoni u kkonfermat minn Ryanair et waqt is-seduta li s-sistema ta’ kalkolu tal-ispejjeż użata minn dan l-ajruport matul is-sena 2002 kienet tippermetti allokazzjoni inqas iddettaljata tal-ispejjeż minn dik stabbilita matul is-sena 2005 u deskritta fil-premessa 415 tad-deċiżjoni kontenzjuża.
121
Fil-punt 302 ta’ din is-sentenza, hija żiedet li, f’dan ir-rigward, il-Kummissjoni kienet semmiet, f’din il-premessa 379(e), spjegazzjonijiet tal-awtoritajiet Awstrijaċi li huma kienu użaw l-istimi l-iktar ottimisti tal-valuri li jikkorrispondu għall-ispejjeż tal-operat marġinali għal kull rotazzjoni addizzjonali u għal kull tunnellata ta’ massa massima għat-tluq kif ukoll għal kull passiġġier fit-tluq addizzjonali. Minn dan hija ddeduċiet, f’dan il-punt, li għalhekk il-Kummissjoni ma setgħetx tiġi kkritikata li wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni meta vvalidat dan il-metodu ta’ kalkolu tal-ispejjeż tal-operat marġinali, fir-rigward tal-ftehimiet tal-2002, peress li, fl-assenza ta’ data ddettaljata u minħabba l-istimi ta’ bażi ottimisti tal-awtoritajiet Awstrijaċi, l-intenzjoni tagħha li tasal għal stima prudenti kienet raġonevoli.
122
Issa, minn naħa, minn dawn iż-żewġ punti tas-sentenza appellata jirriżulta li l-Qorti Ġenerali ma ċaħditx li marġni ta’ sigurtà kien, kif jirriżulta mid-deċiżjoni kontenzjuża, ġie inkluż mill-awtoritajiet Awstrijaċi fl-evalwazzjoni tal-ispejjeż tal-operat marġinali inkwistjoni. Barra minn hekk, mill-proċess jirriżulta li l-imsemmija punti jirriproduċu preċiżament il-kontenut tal-premessa 379(e) tad-deċiżjoni kontenzjuża. Għaldaqstant, l-allegat żnaturament f’dan ir-rigward ma huwiex fondat.
123
Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-allegazzjoni li r-rapport tal-konsulent ekonomiku tal-appellanti invokat fil-punt 103 ta’ din is-sentenza ġie żnaturat mill-Qorti Ġenerali, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li l-Qorti Ġenerali ma għamlet ebda riferiment għal dan ir-rapport fil-punti 301 u 302 tas-sentenza appellata u, għaldaqstant, ma tistax tiġi kkritikata li żnaturatha f’din il-parti tas-sentenza appellata.
124
Fir-realtà, permezz tal-invokazzjoni tal-imsemmi rapport, l-appellanti jfittxu li l-Qorti tal-Ġustizzja twettaq evalwazzjoni ġdida tal-fatti u tal-provi, li ma taqax fil-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fl-appell, skont il-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 109 ta’ din is-sentenza.
125
Din it-tieni parti tat-tielet aggravju għandha għalhekk tiġi miċħuda bħala, parzjalment infondata, u parzjalment inammissibbli.
126
Fit-tielet lok, fir-rigward tat-tielet parti ta’ dan l-aggravju, intiża kontra l-punt 306 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali rrilevat f’dan il-punt li, kif ġustament indikat il-Kummissjoni, ma kienx irraġonevoli li l-ajruport ta’ Klagenfurt jadotta approċċ prudenti fir-rigward tar-rata ta’ mili waqt l-evalwazzjoni tal-ftehimiet tal-2002, peress li dak iż-żmien ma kienx għad għandu esperjenza ma’ Ryanair et u li, barra minn hekk, b’mod ġenerali, il-kumpanniji tal-ajru bi prezz baxx kienu f’dak iż-żmien inqas stabbiliti mil-lum. Hija żiedet li kellu jiġi kkonstatat li r-rata ta’ mili ta’ 70 % stmata minn dan l-ajruport ma kinitx differenti mill-mira ta’ 76 % li tirriżulta mill-FSA tal-2002 u li, konsegwentement, il-Kummissjoni ma kinitx wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni meta użat din ir-rata ta’ 70 %. Hija żiedet ukoll li dan kien iktar u iktar minnu peress li ċ-ċifra ta’ 50000 passiġġier deħlin mistennija fis-sena, imsemmija fil-preambolu tal-FSA tal-2002, u li timplika rata ta’ mili ta’ 76 %, kienet tikkostitwixxi mira li għandha tintlaħaq u mhux obbligu vinkolanti.
127
Minn dawn il-motivi tas-sentenza appellata jirriżulta li, l-ewwel nett, il-Qorti Ġenerali ma żnaturatx il-FSA tal-2002 kif jallegaw l-appellanti, peress li din irrilevat espressament li dan il-ftehim kellu bħala għan rata ta’ mili ta’ 76 %. Lanqas ma żnaturat il-premessa 382 u t-Tabella 10 tad-deċiżjoni kontenzjuża, peress li rrilevat li l-Kummissjoni kienet adottat rata ta’ użu tal-kapaċità ta’ 70 % għall-analiżi tagħha tal-imsemmi ftehim.
128
It-tieni, il-Qorti Ġenerali lanqas ma żnaturat, fis-sens tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 110 u 111 ta’ din is-sentenza, il-premessa 415(a) tad-deċiżjoni kontenzjuża u lanqas it-tabella 11 tagħha peress li l-punt 306 tas-sentenza appellata lanqas ma jagħmel riferiment għar-rata ta’ piż ta’ 85 %, peress li din ir-rata hija, barra minn hekk, imsemmija fil-punt 397 tas-sentenza appellata.
129
It-tielet, il-premessa 17 tad-deċiżjoni kontenzjuża tistabbilixxi, ċertament, li “[l-ajruport ta’ Klagenfurt] twaqqaf fl-1915 bħala bażi tal-ajru militari” u li “[i]ntuża malajr kemm għal skopijiet militari kif ukoll ċivili, u [li] dan l-użu doppju għadu għaddej sal-lum”. Madankollu, kif jirriżulta mill-punt 126 ta’ din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali, fil-punt 306 tas-sentenza appellata, illimitat ruħha li tirrileva li dan l-ajruport kien għadu ma kellux, fis-sena 2002, esperjenza ma’ Ryanair et, u li l-kumpanniji bi prezz baxx kienu, f’dak iż-żmien, inqas stabbiliti mil-lum. Għaldaqstant, lanqas l-allegat żnaturament ta’ din il-premessa 17 ma huwa stabbilit.
130
Ir-raba’, fir-rigward tal-allegat żnaturament tal-paragrafu 2.14 tar-rapport tal-konsulent ekonomiku tal-appellanti msemmi fil-punt 105 ta’ din is-sentenza, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li ma hemm ebda riferiment għal dan il-paragrafu fis-sentenza appellata u li din tal-aħħar ma tinkludi ebda affermazzjoni li tistabbilixxi żnaturament tal-imsemmi paragrafu.
131
Barra minn hekk, sa fejn, permezz tal-argument tagħhom espost fil-punti 106 u 107 ta’ din is-sentenza, l-appellanti jsostnu, essenzjalment, li l-provi li huma jinvokaw juru li r-rata ta’ mili adottata mill-Kummissjoni sabiex twettaq l-analiżi tagħha tal-profittabbiltà ex ante tal-FSA tal-2002 kienet eċċessivament baxxa, dawn huma intiżi, fir-realtà, sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja twettaq, f’dan ir-rigward, evalwazzjoni ġdida tal-fatti u tal-provi, b’tali mod li din il-parti tat-tielet parti tat-tielet aggravju hija inammissibbli, skont il-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 109 ta’ din is-sentenza.
132
Għaldaqstant, it-tielet parti ta’ dan l-aggravju għandha tiġi miċħuda bħala parzjalment infondata u bħala parzjalment inammissibbli. Għaldaqstant, it-tielet aggravju għandu jiġi miċħud.
Fuq ir-raba’ aggravju
L-argumenti tal-partijiet
133
Permezz tar-raba’ aggravju tagħhom, li jirrigwarda l-punti 418 sa 421 u 427 sa 429 tas-sentenza appellata, l-appellanti jikkritikaw lill-Qorti Ġenerali li wettqet żball ta’ liġi meta kkunsidrat li l-ammont tal-għajnuna li għandu jiġi rkuprat, li ġie kkalkolat abbażi ta’ data ex ante, ma kellux jiġi kkoreġut abbażi tad-data ex post li tinsab fil-proċess fil-mument meta ġiet adottata d-deċiżjoni kontenzjuża.
134
Il-Qorti Ġenerali kkonstatat li, bħala prinċipju, kemm l-eżistenza kif ukoll l-ammont tal-għajnuna għandhom jiġu evalwati fid-dawl tas-sitwazzjoni prevalenti fil-mument tal-għoti ta’ din l-għajnuna. F’dan ir-rigward, hija ċaħdet l-argument ta’ Ryanair et, intiż għat-teħid inkunsiderazzjoni tad-data ex post dwar id-dħul u l-ispejjeż, minħabba li kellha l-effett li tvarja l-ammont tal-għajnuna li kellha tiġi rkuprata skont l-iżviluppi aleatorji bħall-klima ekonomika jew l-eventwali profitt imwettaq mill-benefiċjarju tal-għajnuna bl-użu tal-vantaġġ mogħti inizjalment. Meta ddeċidiet hekk, hija ma rrispondietx għall-argumenti tagħhom.
135
Fil-fatt, Ryanair et ma invokawx elementi aleatorji, iżda elementi li kienu taħt il-kontroll ta’ min ta l-għajnuna, jiġifieri tal-kalkolu proprju tiegħu tal-ispejjeż u d-dħul tiegħu, u sostnew biss li l-iżbalji mwettqa minnha fl-evalwazzjoni tagħha tal-varjabbli tal-ispejjeż u tad-dħul li kienu taħt il-kontroll tagħha kellhom jiġu kkoreġuti. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ammettiet li, fir-rigward tat-tariffi għas-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni effettivament imħallsa lil Ryanair jew lil LV u lil AMS, l-ammont tal-għajnuna li għandha tiġi rkuprata seta’ jiġi kkoreġut abbażi ta’ provi prodotti ex post mir-Repubblika tal-Awstrija. Madankollu, hija rrifjutat li jistgħu jsiru korrezzjonijiet abbażi ta’ data ex post oħra relatata mad-dħul u mal-ispejjeż, li minnha jirriżulta madankollu li l-ispejjeż kienu sopravvalutati.
136
Il-ġurisprudenza li fuqha bbażat ruħha l-Qorti Ġenerali, jiġifieri s-sentenzi tad-19 ta’ Ottubru 2005, Freistaat Thüringen vs Il‑Kummissjoni (T‑318/00, EU:T:2005:363), u tas-26 ta’ Marzu 2020, Larko vs Il-Kummissjoni (C‑244/18 P, EU:C:2020:238), tikkonċerna l-prinċipju li l-eżistenza u l-ammont tal-għajnuna għandhom jiġu evalwati fid-dawl tas-sitwazzjoni eżistenti fil-mument tal-għoti tagħha. Madankollu, dawn is-sentenzi ma jipprojbixxux lill-Kummissjoni milli tikkoreġi żbalji fl-evalwazzjoni tas-sitwazzjoni eżistenti fil-mument tal-għoti tal-għajnuna. Huma lanqas ma jawtorizzaw lill-Kummissjoni li taċċetta evalwazzjoni tal-ammont tal-għajnuna bbażata fuq informazzjoni żbaljata. Barra minn hekk, dawn is-sentenzi jirrigwardaw garanziji, jiġifieri tip ta’ miżura ta’ għajnuna li fir-rigward tagħha d-distinzjoni bejn l-għoti tal-għajnuna, li tikkonsisti f’intenzjoni li jingħata vantaġġ, u l-ħlas tagħha, li ġeneralment tikkonċerna l-fażi sussegwenti tat-trasferiment tar-riżorsi, hija inqas netta milli għal tipi oħra ta’ miżuri ta’ għajnuna.
137
Barra minn hekk, fl-interpretazzjoni abbużiva ta’ dawn iż-żewġ sentenzi, il-Qorti Ġenerali u l-Kummissjoni jeskludu r-riskju ta’ żbalji fil-previżjonijiet ta’ dawk li jagħtu l-għajnuna. Madankollu, huwa possibbli li entità tal-Istat li kellha l-intenzjoni li tagħti għajnuna ta’ ċertu ammont tkun żbaljat fl-evalwazzjoni tal-ispejjeż u tal-benefiċċji mistennija u li l-ammont tal-għajnuna li hija kellha l-intenzjoni li tagħti ma kienx finalment tħallas jew ma kienx tħallas kollu kemm hu.
138
Skont ir-rikorrenti, il-Kummissjoni hija obbligata tivverifika, abbażi ta’ elementi li jinsabu fil-fajl fil-mument meta hija tadotta d-deċiżjoni tagħha, jekk l-evalwazzjonijiet imwettqa mill-persuna li tagħti l-għajnuna tal-ispejjeż u d-dħul tagħha stess kinux żbaljati. Fil-fatt, ordni ta’ rkupru tal-għajnuna bbażat fuq spejjeż sopravalutati jew dħul sottovalutat jarrikkixxi lil din tal-aħħar, għaliex tingħata lura ammonti għoljin wisq u b’hekk tikseb profitt finanzjarju mill-iżbalji tagħha stess. Tali ħlas lura jmur ukoll kontra l-għan tal-irkupru ta’ għajnuna illegali, jiġifieri l-istabbiliment mill-ġdid tas-sitwazzjoni li kienet tipprevali qabel il-ħlas tal-għajnuna.
139
Il-Kummissjoni ssostni li dan l-aggravju huwa infondat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
140
Huma kkunsidrati bħala għajnuna l-interventi kollha mill-Istat li, taħt kwalunkwe forma, jistgħu jiffavorixxu direttament jew indirettament lil impriżi, jew li għandhom jiġu kkunsidrati bħala vantaġġ ekonomiku li l-impriża benefiċjarja ma kinitx tikseb taħt kundizzjonijiet normali tas-suq (sentenza tas-6 ta’ Marzu 2018, Il-Kummissjoni vs FIH Holding u FIH Erhvervsbank, C‑579/16 P, EU:C:2018:159, punt 44 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
141
Għalhekk, fid-dawl tal-għan tal-Artikolu 107(1) TFUE li jiżgura kompetizzjoni mhux distorta, il-kunċett ta’ “għajnuna” fis-sens ta’ dik id-dispożizzjoni, ma jistax jinkludi miżura mogħtija favur impriża permezz ta’ riżorsi tal-Istat fejn din setgħet tikseb l-istess vantaġġ f’ċirkustanzi li jikkorrispondu mal-kundizzjonijiet normali tas-suq. L-evalwazzjoni tal-kundizzjonijiet li fihom tali vantaġġ ingħata għalhekk titwettaq, bħala prinċipju, bl-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ operatur privat (sentenza tas-6 ta’ Marzu 2018, Il-Kummissjoni vs FIH Holding u FIH Erhvervsbank, C‑579/16 P, EU:C:2018:159, punt 45 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
142
Għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-kwistjoni dwar jekk l-istess miżura kinitx tiġi adottata fil-kundizzjonijiet normali tas-suq minn operatur privat, għandu jsir riferiment għal tali operatur li jinsab fl-eqreb sitwazzjoni possibbli għal dik tal-Istat (sentenza tas-26 ta’ Marzu 2020, Larko vs Il-Kummissjoni, C‑244/18 P, EU:C:2020:238, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata).
143
Huwa f’dan il-kuntest li l-Kummissjoni għandha twettaq evalwazzjoni globali li tieħu inkunsiderazzjoni kull prova rilevanti f’dan il-każ li tippermettilha tiddetermina jekk l-impriża benefiċjarja manifestament ma kinitx tikseb faċilitajiet paragunabbli mingħand tali operatur privat (sentenza tas-26 ta’ Marzu 2020, Larko vs Il-Kummissjoni, C‑244/18 P, EU:C:2020:238, punt 29 u l-ġurisprudenza ċċitata).
144
F’dan ir-rigward, għandha titqies li hija rilevanti kull informazzjoni li tista’ tinfluwenza b’mod mhux negliġibbli l-proċess deċiżjonali ta’ operatur privat normalment prudenti u diliġenti, li jinsab fl-eqreb sitwazzjoni possibbli għal dik tal-Istat. Konsegwentement, huma rilevanti biss, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ operatur privat, il-provi disponibbli u l-iżviluppi prevedibbli fil-mument li fih tkun ittieħdet id-deċiżjoni li tiġi adottata l-miżura inkwistjoni (sentenza tas-26 ta’ Marzu 2020, Larko vs Il-Kummissjoni, C‑244/18 P, EU:C:2020:238, punti 30 u 31 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). Dan jgħodd ukoll, b’mod partikolari, meta l-Kummissjoni teżamina l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat meta mqabbla ma’ miżura li ma ġietx innotifikata lilha u li diġà ġiet implimentata mill-entità pubblika kkonċernata fil-mument meta din twettaq l-eżami tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-5 ta’ Ġunju 2012, Il-Kummissjoni vs EDF, C‑124/10 P, EU:C:2012:318, punt 105).
145
Għaldaqstant, elementi sussegwenti għall-mument li fih il-miżura kkonċernata ġiet adottata ma jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ operatur privat (sentenza tas-26 ta’ Marzu 2020, Larko vs Il-Kummissjoni, C‑244/18 P, EU:C:2020:238, punti 32 u l-ġurisprudenza ċċitata).
146
Kif diġà ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, mill-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 142 sa 145 ta’ din is-sentenza jirriżulta li argument li jikkontesta l-fondatezza tal-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali dwar l-evalwazzjoni tal-għajnuna li għandha tiġi rkuprata, meta dan ikun ibbażat fuq it-teħid inkunsiderazzjoni ta’ avvenimenti li seħħew wara l-għoti tal-miżura ta’ għajnuna inkwistjoni, huwa ineffettiv (sentenza tas-26 ta’ Marzu 2020, Larko vs Il-Kummissjoni, C‑244/18 P, EU:C:2020:238, punt 113).
147
Issa, permezz tar-raba’ aggravju tagħhom, l-appellanti jsostnu, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi fl-evalwazzjoni tagħha tal-ammont tal-għajnuna li għandha tiġi rkuprata, kif kien ġie ddeterminat fid-deċiżjoni kontenzjuża. Huma jsostnu, f’dan ir-rigward, li din kellha tqis li l-Kummissjoni, sabiex tiddetermina dan l-ammont, kellha tieħu inkunsiderazzjoni “data ex post li tinsab fil-fajl fil-mument meta ġiet adottata d-deċiżjoni kontenzjuża”, minflok ma tibbaża ruħha fuq il-“provi ex ante”, jiġifieri, kif ikkonstatat il-Qorti Ġenerali fil-punt 420 tas-sentenza appellata, fuq l-iżviluppi prevedibbli, għal investitur privat f’ekonomija tas-suq, fil-mument tal-konklużjoni tal-ftehimiet kontenzjużi.
148
Il-Qorti Ġenerali għalhekk ippreċiżat f’dan il-punt li l-Kummissjoni kienet, fid-deċiżjoni kontenzjuża, iddeterminat l-ammont tal-għajnuna li għandha tiġi rkuprata f’dak li jikkonċerna l-ftehimiet kontenzjużi billi ħadet inkunsiderazzjoni “l-parti negattiva tal-fluss tal-flus marġinali mistenni fil-mument tal-konklużjoni tat-tranżazzjoni (dħul mingħajr l-ispejjeż)”. Madankollu, ir-rikorrenti jallegaw, essenzjalment, li l-ispejjeż u d-dħul mistennija għall-ajruport ta’ Klagenfurt fil-mument ta’ din il-konklużjoni rriżultaw li kienu differenti minn dawk li kienu prevedibbli fil-mument tal-imsemmija konklużjoni.
149
Barra minn hekk, huwa paċifiku li, f’dan il-każ, huwa permezz tal-konklużjoni tal-ftehimiet kontenzjużi rispettivi li ngħataw il-miżuri ta’ għajnuna inkwistjoni.
150
Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li, permezz ta’ dan ir-raba’ aggravju, l-appellanti jikkontestaw il-fondatezza tal-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali dwar l-evalwazzjoni tal-ammont tal-għajnuna li għandha tiġi rkuprata, billi jibbażaw l-argument tagħhom fuq avvenimenti sussegwenti għall-għoti tal-miżuri ta’ għajnuna inkwistjoni. Konsegwentement, dan ir-raba’ aggravju għandu, fi kwalunkwe każ, jiġi miċħud bħala ineffettiv, konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 146 ta’ din is-sentenza.
151
F’dan ir-rigward, l-argument tar-rikorrenti li jgħid li, essenzjalment, din il-ġurisprudenza ma hijiex applikabbli għal din il-kawża, peress li l-imsemmija ġurisprudenza tikkonċerna biss l-għajnuna mill-Istat fil-forma ta’ garanzija, ma jistax jintlaqa’. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-istess ġurisprudenza, ma hijiex in-natura tal-għajnuna inkwistjoni, iżda l-applikazzjoni stess tal-prinċipju tal-operatur privat f’ekonomija tas-suq, li l-applikabbiltà tiegħu f’dan il-każ barra minn hekk ma hijiex ikkontestata, li timponi li huma rilevanti biss, għall-finijiet tal-identifikazzjoni ta’ vantaġġ eventwali, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, l-elementi disponibbli u l-iżviluppi prevedibbli fil-mument meta ttieħdet id-deċiżjoni li tingħata l-miżura inkwistjoni.
152
Bl-istess mod, ebda argument utli insostenn ta’ dan l-aggravju ma jista’ jinsilet, mill-appellanti, mill-fatt li, għall-FSK tal-2002 bejn DMG u AMS, il-Kummissjoni indikat, fil-premessa 570 tad-deċiżjoni kontenzjuża, li l-ammont tal-għajnuna li għandha tiġi rkuprata seta’ jiġi aġġustat f’mument ulterjuri, abbażi ta’ provi prodotti mir-Repubblika tal-Awstrija. Fil-fatt, kif indikat il-Qorti Ġenerali fil-punt 425 tas-sentenza appellata, mid-deċiżjoni kontenzjuża kien jirriżulta li dan l-Istat Membru kien sostna, matul il-proċedura amministrattiva, li dan il-ftehim qatt ma kien daħal fis-seħħ, mingħajr ma seta’ jipprovdi, matul il-proċedura amministrattiva, dokument bil-miktub li jattesta l-eżattezza ta’ din id-dikjarazzjoni.
153
Il-preċiżazzjoni magħmula mill-Kummissjoni fil-premessa 570 tad-deċiżjoni kontenzjuża kienet għalhekk intiża biss, kif irrilevat il-Qorti Ġenerali f’dan il-punt 425, sabiex tippermetti lill-imsemmi Stat Membru jipproduċi prova f’dan is-sens u, jekk ikun il-każ, li jeskludi mill-ammont tal-għajnuna li għandha tiġi rkuprata l-għajnuna li kellha titħallas skont l-imsemmi ftehim, bil-kundizzjoni li jiġi stabbilit li, peress li dan ma daħalx fis-seħħ, l-għajnuna li kien fih ma kinitx tħallset lill-benefiċjarju, b’tali mod li ebda vantaġġ ekonomiku ma kien ingħata minn dan l-istess ftehim u li, konsegwentement, ebda ammont ta’ għajnuna ma kellu jiġi rkuprat abbażi tiegħu.
154
Min-naħa l-oħra, permezz tal-argument tagħhom ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali u, essenzjalment, ripetut fil-kuntest ta’ dan l-aggravju, l-appellanti fil-verità ma jsostnux li għajnuna li tinsab f’wieħed mill-ftehimiet kontenzjużi ma ngħatatilhomx, iżda li l-vantaġġ li jinsab f’dawn il-ftehimiet għandu, fil-mument tal-irkupru, jiġi evalwat mill-ġdid skont ir-riżultati ekonomiċi effettivi tal-ftehimiet ikkonċernati għall-partijiet f’dawn il-ftehimiet. Madankollu, dan l-argument imur kontra l-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 140 sa 145 ta’ din is-sentenza kif ukoll, barra minn hekk, kontra l-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja li tipprovdi li l-irkupru ta’ għajnuna illegali jimplika l-ħlas lura tal-vantaġġ mogħti minnha lill-benefiċjarju tagħha sabiex tiġi eliminata d-distorsjoni tal-kompetizzjoni kkawżata minn dan il-vantaġġ. (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-21 ta’ Diċembru 2016, Il-Kummissjoni vs Aer Lingus u Ryanair Designated Activity, C‑164/15 P u C‑165/15 P, EU:C:2016:990, punti 91 u 92 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata, u tal-5 ta’ Marzu 2019, Eesti Pagar, C‑349/17, EU:C:2019:172, punt 131 u l-ġurisprudenza ċċitata).
155
Konsegwentement, ir-raba’ aggravju għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv.
156
Peress li ebda wieħed mill-aggravji ppreżentati mill-appellanti insostenn tal-appell tagħhom ma ntlaqa’, dan l-appell għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
Fuq l-ispejjeż
157
Skont l-Artikolu 184(2) tar- Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-appell ma jkunx fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż. Skont l-Artikolu 138(1) tal-istess regoli, applikabbli għall-proċedura ta’ appell bis-saħħa tal-Artikolu 184(1) ta’ dawn ir-regoli, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż jekk dawn ikunu ġew mitluba.
158
Peress li l-appellanti tilfu, hemm lok li dawn jiġu kkundannati għall-ispejjeż, kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Għaxar Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-appell huwa miċħud.
2)
Ryanair DAC u Airport Marketing Services Ltd huma kkundannati għall-ispejjeż.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.