62020CO0288_INF
Postanowienie Trybunału (ósma izba) z dnia 24 marca 2022 r. –BNP Paribas Personal Finance
(sprawa C‑288/20) (
1
)
Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem – Ochrona konsumentów – Dyrektywa 93/13/EWG – Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich – Umowa kredytu denominowanego w walucie obcej (frank szwajcarski) – Warunki narażające kredytobiorcę na ryzyko kursowe – Artykuł 4 ust. 2 – Zasady jawności i przejrzystości – Ciężar dowodu – Artykuł 3 ust. 1 – Znacząca nierównowaga – Artykuł 5 – Sformułowanie warunku umownego w sposób jasny i zrozumiały
1.
Ochrona konsumentów – Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich – Dyrektywa 93/13 – Zakres stosowania – Warunki określające główny przedmiot umowy lub odnoszące się do ceny i wynagrodzenia oraz usług lub towarów, które mają być dostarczone w zamian – Pojęcie – Warunki umowy pożyczki przewidujące, że waluta obca jest walutą rozliczeniową, a euro jest walutą płatniczą, wystawiające konsumenta na ryzyko kursowe – Włączenie – Warunki, które powinny określać istotny element charakteryzujący umowę – Ustalenie spoczywające na sądzie krajowym
(dyrektywa Rady 93/13, art. 4 ust. 2)
(zob. pkt 23–32; pkt 1 sentencji)
2.
Ochrona konsumentów – Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich – Dyrektywa 93/13 – Zakres stosowania – Warunki określające główny przedmiot umowy lub odnoszące się do ceny i wynagrodzenia oraz usług lub towarów, które mają być dostarczone w zamian – Pojęcie – Warunki umowy pożyczki przewidujące, że waluta obca jest walutą rozliczeniową, a euro jest walutą płatniczą, wystawiające konsumenta na ryzyko kursowe – Włączenie – Wymogi – Obowiązek spełnienia wymogów zrozumiałości i przejrzystości – Zakres
(dyrektywa Rady 93/13, art. 4 ust. 2, art. 5)
(zob. pkt 34–37, 43, 47–50; pkt 2 sentencji)
3.
Ochrona konsumentów – Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich – Dyrektywa 93/13 – Zakres stosowania – Warunki określające główny przedmiot umowy lub odnoszące się do ceny i wynagrodzenia oraz usług lub towarów, które mają być dostarczone w zamian – Wymogi – Prosty i zrozumiały język, w jakim został wyrażony warunek – Ciężar dowodu spoczywający na konsumencie – Niedopuszczalność
(dyrektywa Rady 93/13, art. 4 ust. 2)
(zob. pkt 54, 58, 61; pkt 3 sentencji)
4.
Ochrona konsumentów – Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich – Dyrektywa 93/13 – Nieuczciwy warunek w rozumieniu art. 3 – Pojęcie – Warunki umowy pożyczki przewidujące, że waluta obca jest walutą rozliczeniową, a euro jest walutą płatniczą, wystawiające konsumenta na ryzyko kursowe bez określenia górnej granicy – Włączenie – Istnienie znaczącej nierównowagi wynikających z umowy praw i obowiązków stron – Nieproporcjonalne ryzyko kursowe dla konsumenta – Ustalenie spoczywające na sądzie krajowym
(dyrektywa Rady 93/13, art. 3 ust. 1, art. 5)
(zob. pkt 70–75; pkt 4 sentencji)
Sentencja
1)
Artykuł 4 ust. 2 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „głównego przedmiotu umowy” w rozumieniu tego przepisu obejmuje warunki umowy kredytu, które przewidują, że waluta obca jest walutą rozliczeniową, a euro jest walutą płatniczą – co powoduje przeniesienie ryzyka walutowego na kredytobiorcę – jako że warunki te ustalają istotny element charakteryzujący ową umowę.
2)
Artykuł 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że w ramach umowy kredytu denominowanego w walucie obcej wymóg przejrzystości warunków tej umowy, które przewidują, że waluta obca jest walutą rozliczeniową, a euro jest walutą płatniczą – co powoduje przeniesienie ryzyka walutowego na kredytobiorcę – jest spełniony w sytuacji, gdy przedsiębiorca udzielił konsumentowi wystarczających i prawdziwych informacji pozwalających właściwie poinformowanemu oraz dostatecznie uważnemu i rozsądnemu przeciętnemu konsumentowi zrozumieć konkretne funkcjonowanie przedmiotowego mechanizmu finansowego i dzięki temu ocenić ryzyko negatywnych konsekwencji finansowych takich warunków, potencjalnie istotnych, dla jego obowiązków finansowych przez cały okres trwania wspomnianej umowy.
3)
Dyrektywę 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi na przeszkodzie temu, by ciężar dowodu jasnego i zrozumiałego charakteru warunku umownego w rozumieniu art. 4 ust. 2 tej dyrektywy spoczywał na konsumencie.
4)
Artykuł 3 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że warunki umowy kredytu, które przewidują, że waluta obca jest walutą rozliczeniową, a euro jest walutą płatniczą, co powoduje przeniesienie ryzyka walutowego – bez określenia jego górnej granicy – na kredytobiorcę, mogą powodować znaczącą nierównowagę wynikających z tej umowy praw i obowiązków stron na niekorzyść konsumenta, ponieważ przedsiębiorca nie mógł racjonalnie oczekiwać, dochowawszy wymogu przejrzystości wobec konsumenta, że ten ostatni zaakceptuje nieproporcjonalne ryzyko walutowe wynikające z tych warunków.
(
1
)	Dz.U. C 297 z 7.9.2020.