62022CJ0339_RES
(Cás C-399/22)
BSH Hausgeräte GmbH
v
Electrolux AB
(Iarraidh ar réamhrialú ón Svea Hovrätt)
Breithiúnas na Cúirte (an Mór-Dhlísheomra) an 25 Feabhra 2025
(Tarchur chun réamhrialú – Dlínse agus forfheidhmiú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála – Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012 – Airteagal 4(1) – Dlínse ghinearálta – Airteagal 24(4) – Dlínse eisiach – Dlínse in imeachtaí a bhaineann le clárú nó bailíocht paitinní – Imeachtaí um shárú – Paitinn Eorpach arna bailíochtú i mBallstáit agus i dtríú Stát – Agóid i gcoinne bhailíocht na paitinne a ardaíodh mar chosaint – Dlínse idirnáisiúnta na cúirte a éisteann an chaingean um shárú)
Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Dlínse agus forfheidhmiú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála – Rialachán Uimh. 1215/2012 – Cinneadh maidir le dlínse idirnáisiúnta cúirte de chuid Ballstáit – Dlínse eisiach – Díospóidí a bhaineann le clárú nó bailíocht paitinní – Coincheapa uathrialacha de dhlí an Aontais – Léiriú comhionann – Riail nó nós imeachta náisiúnta maidir le léiriú forála de dhlí an Aontais – Easpa éifeachta
(Rialachán Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 24(4))
(féach míreanna 25, 26)
Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Dlínse agus forfheidhmiú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála – Rialachán Uimh. 1215/2012 – Forálacha an Rialacháin sin atá aicmithe mar fhorálacha atá coibhéiseach le forálacha Rialachán Uimh. 44/2001 agus Choinbhinsiún na Bruiséile – Léiriú ar na forálacha sin i gcomhréir le cásdlí na Cúirte maidir le Rialachán Uimh. 44/2001 agus Coinbhinsiún na Bruiséile – Dlínse eisiach – Díospóidí a bhaineann le clárú nó bailíocht paitinní – Coincheap – Léiriú neamhspleách – Léiriú beacht
(Coinbhinsiún an 27 Meán Fómhair 1968, Airteagal 16(4); Rialachán Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 24(4); Rialachán Uimh. 44/2001 ón gComhairle, Airteagal 22(4))
(féach míreanna 28, 43)
Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Dlínse agus forfheidhmiú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála – Rialachán Uimh. 1215/2012 – Cinneadh maidir le dlínse idirnáisiúnta chúirt Bhallstáit – Dlínse eisiach – Díospóidí a bhaineann le clárú nó bailíocht paitinní – Raon feidhme – Athbhreithniú indíreach ar bhailíocht paitinne arna deonú i mBallstát i gcomhthéacs caingean um shárú arna tionscnamh i mBallstát eile – Eisiamh
(Rialachán Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagail 4(1), 24(4) agus 27)
(féach míreanna 35 go 37)
Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Dlínse agus forfheidhmiú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála – Rialachán Uimh. 1215/2012 – Cinneadh maidir le dlínse idirnáisiúnta chúirt Bhallstáit – Raon feidhme – Dlínse chúirt shainchónaí an chosantóra – Caingean lena líomhnaítear sárú ar phaitinn Eorpach arna bailíochtú i roinnt Ballstát – Agóid arna déanamh ag an gcosantóir i gcoinne bhailíocht na paitinne – Díospóidí a bhaineann le clárú nó bailíocht paitinní – Dlínse eisiach – Oibleagáid ar an gcúirt shainchónaí an chosantóra a bhfuil an chaingean um shárú os a comhair a dhearbhú nach bhfuil dlínse aici – Neamhláithreacht
(Rialachán Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagail 4(1), 24(4) agus 27)
(féach míreanna 38 go 42, 44 go 48, 52, cuid oibríochtúil 1)
Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Dlínse agus forfheidhmiú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála – Rialachán Uimh. 1215/2012 – Cinneadh maidir le dlínse idirnáisiúnta cúirte de chuid Ballstáit – Dlínse chúirt shainchónaí an chosantóra – Díospóidí maidir le clárú nó bailíocht paitinní – Sárú ar phaitinní a deonaíodh i dtríú Stát – Raon feidhme – Athbhreithniú indíreach ag an gcúirt ar tugadh os a comhair bailíocht na paitinne a deonaíodh i dtríú Stát – Cuimsiú
(Coinbhinsiún an 30 Deireadh Fómhair 2007, Airteagal 22(4); Rialachán Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagail 4(1), 24(4), 33, 34 agus 73(1) agus (3))
(féach míreanna 55 go 57, 61 go 69, 76, cuid oibríochtúil 2)
Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Dlínse agus forfheidhmiú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála – Rialachán Uimh. 1215/2012 – Raon feidhme – Eilimint idirnáisiúnta reatha – Díospóid idir páirtithe a bhfuil sainchónaí orthu i mBallstáit – Eilimint idirnáisiúnta atá suite i dtríú Stát – Cuimsiú
(Rialachán Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 4(1))
(féach míreanna 58 go 60)
Résumé
Tar éis iarraidh ar réamhrialú ón Svea hovrätt, Patent- och marknadsöverdomstolen (an Chúirt Achomhairc ina suí i Stócólm mar Chúirt Achomhairc do Mhaoin Thionscail agus Tráchtála, an tSualainn), rialaíonn an Chúirt Bhreithiúnais maidir le raon feidhme Rialachán Uimh. 1215/2012 (
1
). Measann sí go bhfuil dlínse fós ag cúirt de chuid an Bhallstáit ina bhfuil sainchónaí ar an gcosantóir a dtugtar caingean os a comhair lena líomhnaítear sárú ar phaitinn a deonaíodh i mBallstát eile an chaingean sin a éisteacht i gcás, i gcomhthéacs na caingne sin, ina ndéanann an cosantóir sin agóid, mar chosaint, i gcoinne bhailíocht na paitinne sin, cé go bhfuil dlínse eisiach ag cúirteanna an Bhallstáit eile sin rialú a dhéanamh ar an mbailíocht sin.
Is sealbhóir paitinne Eorpaí é BSH a chosnaíonn aireagán i réimse na bhfolúsghlantóirí. Bailíochtaíodh an phaitinn sin sa tSualainn agus i mBallstáit éagsúla eile, agus sa Ríocht Aontaithe agus sa Tuirc, as ar eascair deonú paitinní náisiúnta ó na Stáit sin.
I mí Feabhra 2020, thug BSH caingean i gcoinne Electrolux mar gheall ar shárú ar chodanna náisiúnta uile na paitinne Eorpaí sin os comhair an Patent- och marknadsdomstolen (an Chúirt Maoine Tráchtála agus Tionscail, an tSualainn). D’ardaigh Electrolux neamh-inghlacthacht na n-iarratas a bhaineann le sáruithe ar chodanna náisiúnta na paitinne seachas páirtí na Sualainne, ag maíomh, faoi Rialachán Ia na Bruiséile agus Dlí Paitinní na Sualainne araon (
2
), go raibh na paitinní eachtracha neamhbhailí agus nach raibh dlínse ag cúirteanna na Sualainne rialú a thabhairt ar a sárú dá bhrí sin.
Dhearbhaigh an Patent- och marknadsdomstolen (an Chúirt Phaitinne agus Tráchtála) nach raibh aon dlínse aige an chaingean a éisteacht lena líomhnaítear sárú ar phaitinní seachas an ceann atá bailíochtaithe sa tSualainn. Rinne BSH achomharc i gcoinne an chinnidh sin os comhair na cúirte a rinne an tarchur.
Iarrann an chúirt a rinne an tarchur an gcaithfear Airteagal 24(4) (
3
), de Rialachán Ia na Bruiséile a léiriú sa chaoi go gciallaíonn sé go gcoimeádann cúirt de chuid an Bhallstáit ina bhfuil sainchónaí ar an gcosantóir ar tugadh caingean os a comhair, de bhun Airteagal 4(1) den Rialachán sin, mar gheall ar shárú ar phaitinn a deonaíodh i mBallstát eile, dlínse chun an chaingean sin a éisteacht i gcás, i gcomhthéacs na caingne sin, ina ndéanann an cosantóir sin agóid, go heisceachtúil, i gcoinne bhailíocht na paitinne sin. Iarrann sí freisin an gcaithfear Airteagal 24(4) de Rialachán an Bhruiséil Ia a léiriú sa chaoi go bhfuil feidhm aige maidir le cúirt tríú Stát agus, dá bhrí sin, tugann sé dlínse eisiach don chúirt sin maidir le measúnú a dhéanamh ar bhailíocht paitinne arna deonú nó arna bailíochtú sa Stát sin.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Sa chéad áit, rialaíonn an Chúirt raon feidhme faoi seach na rialacha lena rialaítear dlínse na gcúirteanna lena mbaineann de thoradh Airteagal 4(1) (
4
) agus Airteagal 24(4) de Rialachán Ia na Bruiséile. Tugann sí dá haire, ar dtús, gur léir ó fhoclaíocht Airteagal 24(4) den Rialachán sin go mbeidh dlínse eisiach ag cúirteanna an Bhallstáit a dheonaíonn an phaitinn chun díospóid a éisteacht a bhaineann le clárú nó bailíocht na paitinne sin, beag beann ar an gceist sin a bheith ardaithe trí chaingean um shárú nó mar chosaint i gcaingean um shárú os comhair cúirte de chuid Ballstáit eile. Tá údar leis sin toisc go mbaineann deonú paitinní le hidirghabháil na n-údarás náisiúnta, agus toisc gurb iad na cúirteanna sin, a rialaíonn trína ndlí náisiúnta a chur i bhfeidhm, is fearr atá in ann breithiúnas a thabhairt orthu. Is tábhachtaí fós an imní sin maidir le dea-riarachán an cheartais ós rud é gur bhunaigh roinnt Ballstát córas speisialta cosanta breithiúnaí, córas nach gceadaíonn ach do chúirteanna speisialaithe rialú ar dhíospóidí paitinne.
I gcás ina dtugtar imeachtaí os comhair cúirte de chuid an Bhallstáit ina bhfuil sainchónaí ar an gcosantóir, de bhun Rialachán an Bhruiséil Ia (
5
), maidir le caingean lena líomhnaítear sárú ar phaitinn arna deonú ag Ballstát eile, ar ina chomhthéacs a dhéanann an cosantóir agóid, mar chosaint, i gcoinne bhailíocht na paitinne sin, ní féidir leis an gcúirt sin neamhbhailíocht na paitinne sin a shuíomh, go hindíreach, ach ní mór di a dhearbhú nach bhfuil dlínse aici, i gcomhréir le hAirteagal 27 den Rialachán sin (
6
), maidir le bailíocht na paitinne sin a eisiúint, i bhfianaise na rialach go bhfuil dlínse eisiach ag cúirteanna an Bhallstáit ina ndeonaítear an phaitinn, dá bhforáiltear in Airteagal 24(4) den Rialachán sin.
Mar sin féin, ós rud é nach gcumhdaítear leis an riail sin maidir le dlínse eisiach ach díospóidí ‘a bhaineann le clárú nó bailíocht paitinní’, tá dlínse fós ag cúirt i mBallstát sainchónaithe an chosantóra ar tugadh caingean os a comhair, de bhun Airteagal 4(1) den Rialachán sin, ina líomhnaítear sárú ar phaitinn a deonaíodh i mBallstát eile, an chaingean sin a éisteacht i gcás ina ndéanann an cosantóir sin, i gcomhthéacs na caingne sin, agóid, mar chosaint, i gcoinne bhailíocht na paitinne sin.
Sa dara háit, maidir leis an gceist an gcaithfear Airteagal 24(4) de Rialachán an Bhruiséil Ia a léiriú sa chaoi go bhfuil feidhm aige maidir le cúirt tríú Stát agus, dá bhrí sin, go dtugtar dlínse eisiach don chúirt sin maidir le measúnú a dhéanamh ar bhailíocht paitinne arna deonú nó arna bailíochtú sa Stát sin, tugann an Chúirt faoi deara gurb é ábhar fhoclaíocht na forála sin dlínse eisiach chúirteanna na mBallstát agus gur córas dlínse inmheánach don Aontas Eorpach é an córas a leagtar síos le Rialachán an Bhruiséil Ia lena saothraítear cuspóirí a bhaineann go sonrach leis, amhail feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh agus bunú limistéir saoirse, slándála agus ceartais. Ós rud é nach féidir a mheas go bhfuil Airteagal 24(4) den Rialachán sin infheidhme i gcás ina ndeonaítear nó ina mbailíochtaítear na paitinní lena mbaineann ní i mBallstát ach i dtríú Stát, (
7
) níl feidhm ag an bhforáil sin maidir le cúirt tríú Stát agus, dá bhrí sin, ní thugtar aon dlínse léi, bíodh sí eisiach nó eile, do chúirt den sórt sin maidir le measúnú a dhéanamh ar bhailíocht paitinne arna deonú nó arna bailíochtú sa Stát sin.
Mar sin féin, cé go bhféadfar dlínse chúirt shainchónaí an chosantóra, i bprionsabal, a leagtar síos in Airteagal 4(1) de Rialachán an Bhruiséil Ia a shrianadh, ar thaobh amháin, le rialacha speisialta (
8
) agus, ar an taobh eile, leis an dlí idirnáisiúnta ginearálta araon, ní cosúil gur gá aon srian dá bhforáiltear leis an dlí idirnáisiúnta ginearálta a chur san áireamh sa chás seo.
Maidir leis an dlí idirnáisiúnta ginearálta, meabhraíonn an Chúirt nach mór beart arna ghlacadh de bhua chumhachtaí an Aontais Eorpaigh, amhail Rialachán an Bhruiséil Ia, a léiriú, agus a raon feidhme a theorannú, i bhfianaise rialacha agus phrionsabail an dlí idirnáisiúnta ghinearálta, atá ina gceangal ar institiúidí an Aontais. I ndáil leis sin, níl dlínse chúirt shainchónaí an chosantóra rialú i ndíospóid a bhfuil baint aici, go páirteach ar a laghad, le tríú Stát, contrártha do phrionsabal an dlí idirnáisiúnta d’éifeacht choibhneasta conarthaí.
Thairis sin, ní mór an dlínse sin a fheidhmiú gan prionsabal na neamh-chur isteach a shárú. I bhfeidhmiú a chumhachtaí, is as ceannasacht náisiúnta an Stáit sin a dheonaíonn Stát paitinn náisiúnta a thugann cearta eisiacha maoine intleachtúla dá shealbhóir laistigh den Stát sin. I gcás ina ndéanfaidh cinneadh breithiúnach maidir le paitinn difear do na cearta eisiacha sin a bheith ann nó dá n-inneachar, ní fhéadfaidh ach na cúirteanna a bhfuil dlínse acu sa Stát sin cinneadh den sórt sin a thabhairt.
Os a choinne sin, tá dlínse ag cúirt an Bhallstáit ina bhfuil sainchónaí ar an gcosantóir a bhfuil caingean sáraithe os a comhair, ar bhonn Airteagal 4(1) de Rialachán an Bhruiséil Ia, i gcomhthéacs ina n-ardaítear ceist bhailíocht paitinne arna deonú nó arna bailíochtú i dtríú Stát mar chosaint, rialú a dhéanamh ar an tsaincheist sin mura bhfuil aon srian infheidhme. Ós rud é nach bhfuil ach éifeachtaí inter partes ag an gcinneadh atá á lorg ina leith sin, ní dhéanann sé difear do bheith ann nó d’inneachar na paitinne sin sa tríú Stát sin, ná a chuirfeadh faoi deara a clár náisiúnta a leasú.
Tagann an Chúirt ar an gconclúid ina leith sin nach mór Airteagal 24(4) de Rialachán an Bhruiséil Ia a léiriú sa chaoi nach bhfuil feidhm aige maidir le cúirt tríú Stát agus, dá bhrí sin, nach dtugtar aon dlínse leis, cibé acu eisiach nó eile, do chúirt den sórt sin maidir le measúnú a dhéanamh ar bhailíocht paitinne arna deonú nó arna bailíochtú ag an Stát sin.
(
1
)	Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2012 maidir le dlínse agus le haithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus tráchtála (IO 2012 L 351, lch. 1; ‘Rialachán an Bhruiséil Ia’)
(
2
)	Féach an dara fomhír d'Airteagal 61 den Phaitinn (1967:837) [Dlí paitinne (1967:837)].
(
3
)	Airteagal 24 de Rialachán an Bhruiséil Ia: ‘Beidh dlínse eisiach ag na cúirteanna seo a leanas de chuid Ballstáit, ar neamhchead do shainchónaí na bpáirtithe : […] 4) in imeachtaí a bhaineann le clárú nó bailíocht paitinní, trádmharcanna, dearaí, nó le cearta comhchosúla eile is gá a thaisceadh nó a chlárú, is cuma cé acu a tharraingítear an cheist mar chaingean nó mar chosaint, cúirteanna an Bhallstáit ina ndearnadh iarratas don taisceadh nó don chlárú, arb ann a rinneadh é nó a meastar faoi théarmaí ionstraime de chuid an Aontais nó coinbhinsiúin idirnáisiúnta gurb ann a rinneadh é. Gan dochar do dhlínse Oifig Paitinní na hEorpa faoin gCoinbhinsiún chun Paitinní Eorpacha a Dheonú, a síníodh in München an 5 Deireadh Fómhair 1973, beidh dlínse eisiach ag cúirteanna gach Ballstáit in imeachtaí a bhaineann le clárú nó bailíocht aon phaitinne Eorpaí a deonaíodh le haghaidh an Bhallstáit sin; […]’
(
4
)	Airteagal 4(1) de Rialachán an Bhruiséil Ia: ‘Faoi réir an Rialacháin seo, déanfar an dlí a agairt ar dhaoine a bhfuil sainchónaí orthu i mBallstát, is cuma cén náisiúntacht atá acu, i gcúirteanna an Bhallstáit sin.’
(
5
)	Faoi Airteagal 4(1) de Rialachán an Bhruiséil Ia.
(
6
)	Airteagal 27 de Rialachán an Bhruiséil Ia: ‘I gcás ina dtabharfar éileamh a bhaineann go príomha le hábhar a bhfuil dlínse eisiach ina leith ag cúirteanna de chuid Ballstáit eile de bhua Airteagal 24 os comhair cúirte de chuid Ballstáit, dearbhóidh sí uaithi féin nach bhfuil aon dlínse aici.’
(
7
)	Féach, chuige sin, breithiúnas an 8 Meán Fómhair 2022, IRnova (C‑399/21, EU:C:2022:648, mír 35).
(
8
)	Airteagal 73 de Rialachán an Bhruiséil Ia.