62023CC0789
KONKLUŻJONIJIET TAL‑AVUKAT ĠENERALI
SZPUNAR
ippreżentati fit‑22 ta’ Mejju 2025 (
1
)
Kawża C‑789/23 [Tatrauskė] (
i
)
I. J.
vs
Registrų centras
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mil-Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Suprema tal-Litwanja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Ċittadinanza tal-Unjoni – Dritt ta’ moviment liberu u ta’ residenza libera fit-territorju tal-Istati Membri – Kundizzjonijiet għar-reġistrazzjoni fir-reġistru nazzjonali ta’ kuntratt ta’ żwieġ konkluż fi Stat Membru ieħor – Rekwiżit li jiġi indikat, f’dan il-kuntratt, in-numru ta’ identifikazzjoni personali ta’ mill-inqas waħda mill-partijiet għal dan il-kuntratt”
I. Introduzzjoni
1.
Il-leġiżlatur Litwan ippreveda li kuntratt ta’ żwieġ konkluż f’pajjiż barrani jista’ jiġi rreġistrat fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ jekk ikun jinkludi n-numru ta’ identifikazzjoni personali, stabbilit mir-Reġistru tal-Popolazzjoni tar-Repubblika tal-Litwanja (iktar ’il quddiem in-“numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan”), ta’ mill-inqas wieħed mill-konjuġi. Madankollu, l-inklużjoni ta’ dan in-numru fl-estratt ta’ att ta’ żwieġ stabbilit fl-Italja, li jikkonferma l-għażla mill-konjuġi tar-reġim tas-separazzjoni tal-beni, ma hijiex possibbli. F’din is-sitwazzjoni, huwa konformi mad-dritt tal-Unjoni li tiġi rrifjutata r-reġistrazzjoni, fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ miżmum fil-Litwanja, tal-informazzjoni relatata mar-reġim tal-proprjetà matrimonjali magħżul miċ-ċittadini tal-Unjoni Ewropea li żżewġu fl-Italja, filwaqt li jiġi ppreċiżat li wieħed minnhom kellu numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan, sempliċement għax id-dokument li jservi bħala bażi għal din ir-reġistrazzjoni ma kienx jinkludi dan l-aħħar numru?
2.
Din hija l-kwistjoni li tqajjem il-qorti tar-rinviju f’din il-kawża. Għalhekk, hija toffri lill-Qorti tal-Ġustizzja l-okkażjoni li tiżviluppa l-ġurisprudenza tagħha dwar id-drittijiet marbuta maċ-ċittadinanza tal-Unjoni fil-qasam tar-rikonoxximent ta’ ċerti atti stabbiliti fi Stat Membru ieħor fl-okkażjoni tar-reġistrazzjoni tagħhom fir-reġistri pubbliċi nazzjonali ta’ Stat Membru ieħor.
II. Id-dritt Litwan
3.
L-Artikolu 3.101 tal-Lietuvos Respublikos civilinis kodeksas (il-Kodiċi Ċivili tar-Repubblika tal-Litwanja, iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Ċivili”), intitolat “Kuntratt ta’ żwieġ”, jipprovdi:
“Il-kuntratt ta’ żwieġ huwa ftehim, konkluż bejn il-konjuġi, li jiddetermina d-drittijiet u l-obbligi patrimonjali tagħhom matul iż-żwieġ, kif ukoll fil-każ ta’ divorzju jew ta’ separazzjoni legali (separazzjoni).”
4.
L-Artikolu 3.103 tal-Kodiċi Ċivili, intitolat “Forma tal-kuntratt ta’ żwieġ”, jipprovdi:
“1.   Il-kuntratt ta’ żwieġ huwa konkluż b’att notarili.
2.   Il-kuntratt ta’ żwieġ, kif ukoll l-emendi tiegħu, huma rreġistrati fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ […]
3.   Il-kuntratt ta’ żwieġ u l-emendi tiegħu għandhom effett fil-konfront ta’ terzi biss jekk il-kuntratt u l-emendi tiegħu jkunu ġew irreġistrati fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ. Din ir-regola ma tapplikax jekk, fil-mument tal-konklużjoni ta’ att ġuridiku, it-terzi kienu jafu bil-kuntratt ta’ żwieġ jew bl-emendi tiegħu.”
5.
L-organizzazzjoni u l-funzjonament tar-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ, imsemmi fl-Artikolu 3.103(2) tal-Kodiċi Ċivili, huma rregolati mill-Vedybų sutarčių registro nuostatai (L-Istatut tar-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ), adottat mil-Lietuvos Respublikos Vyriausybės 2002 m. rugpjūčio 13 d. nutarimas Nr. 1284 “Dėl Vedybų sutarčių registro nuostatų patvirtinimo” (id-Digriet Nru 1284 tal-Gvern tar-Repubblika tal-Litwanja tat‑13 ta’ Awwissu 2002, “dwar l-Adozzjoni tal-Istatut tar-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ”). Il-verżjoni tal-Istatut tar-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ applikabbli għall-kawża prinċipali hija dik tal‑10 ta’ Settembru 2015, kif emendata bid-Digriet Nru 773 tal-Gvern tar-Repubblika tal-Litwanja tat‑8 ta’ Lulju 2020 (iktar ’il quddiem l-“Istatut tar-Reġistru”).
6.
Il-Punti 2 u 8 tal-Istatut tar-Reġistru jipprovdu, rispettivament, li “[l]-iskop tar-Reġistru huwa r-reġistrazzjoni tal-avveniment u l-atti previsti fil-Punt 13 tal-Istatut tar-Reġistru […]” u li “[i]r-Reġistru jinżamm mill-VĮ Registrų centras”.
7.
Il-Punt 13 ta’ dan l-istatut jistabbilixxi:
“Għandhom jiġu rreġistrati fir-Reġistru:
13.1. il-kuntratti ta’ żwieġ,
[…]
13.3. il-fatti ta’ diviżjoni ta’ beni previsti mill-[Kodiċi Ċivili].”
8.
Il-Punt 67 tal-imsemmi statut jipprevedi:
“Kuntratt ta’ żwieġ jew koabitazzjoni konkluż f’pajjiż barrani jista’ jiġi rreġistrat fir-Reġistru jekk jinkludi n-numru ta’ identifikazzjoni personali, stabbilit mir-Reġistru tal-Popolazzjoni tar-Repubblika tal-Litwanja, ta’ mill-inqas waħda mill-persuni li kkonkludiet il-kuntratt.”
9.
Skont il-Punt 68 tal-istess statut:
“Jekk konjuġi jew koabitanti jixtiequ jirreġistraw fir-Reġistru kuntratt ta’ żwieġ jew koabitazzjoni jew emendi magħmulin lil tali kuntratt awtentikati f’pajjiż barrani, jew dettalji relatati mat-terminazzjoni ta’ tali kuntratt, wieħed mill-konjuġi jew koabitanti jista’ jipprovdi dawn id-dettalji lir-Reġistru personalment jew bl-intervent ta’ mandatarju, b’ittra jew b’mezz elettroniku skont il-modalitajiet stabbiliti mill-organu li jżomm ir-Reġistru.”
10.
Permezz tad-Digriet Nru 1263 tal‑14 ta’ Diċembru 2022 (
2
), l-Istatut tar-Reġistru ġie emendat b’effett mill‑1 ta’ Jannar 2023, u minn din id-data, ir-reġistrazzjoni tal-kuntratt ta’ żwieġ jew ta’ kuntratt ta’ koabitazzjoni konkluż f’pajjiż barrani ma baqgħetx suġġetta għall-kundizzjoni li dan il-kuntratt jinkludi n-numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan ta’ mill-inqas waħda mill-partijiet għal dan il-kuntratt.
III. Il-kawża prinċipali, id-domanda preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
11.
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, I. J. hija ċittadina tal-Unjoni u hija rreġistrata fir-Reġistru tal-Popolazzjoni tar-Repubblika tal-Litwanja (
3
).
12.
Matul is-sena 2006, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali u C. B., ċittadin Taljan, iżżewġu fl-Italja. Iż-żwieġ kien irreġistrat fir-Reġistru taż-Żwiġijiet ta’ komun Taljan. L-estratt tal-att ta’ żwieġ jinkludi indikazzjoni li permezz tagħha kien indikat fl-att taż-żwieġ li l-konjuġi kienu għażlu r-reġim tas-separazzjoni tal-beni.
13.
Iż-żwieġ inkwistjoni ġie rreġistrat mad-dipartimenti tal-istat ċivili fil-Litwanja.
14.
Fil‑15 ta’ Frar 2022, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ppreżentat quddiem iċ-Ċentru tar-Reġistri talba għar-reġistrazzjoni fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ ta’ fatt legali li jirrigwarda r-reġim tal-proprjetà matrimonjali tagħha (jiġifieri d-diviżjoni tal-beni bejn il-miżżewġin, iktar ’il quddiem id-“diviżjoni tal-beni”).
15.
Permezz ta’ deċiżjoni tad‑9 ta’ Marzu 2022, iċ-Ċentru tar-Reġistri ċaħad din it-talba billi bbaża ruħu, b’mod partikolari, fuq il-Punti 13, 67 u 68 tal-Istatut tar-Reġistru. Huwa ppreċiża li l-estratt ta’ att ta’ żwieġ ippreżentat mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali seta’ jiġi rreġistrat fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ bħala kuntratt ta’ żwieġ jekk hija tipprovdi addizzjoni (anness) għall-att ta’ żwieġ awtentikat minn nutar jew aġent pubbliku ieħor Taljan kompetenti u tindika n-numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan ta’ mill-inqas wieħed mill-konjuġi. Barra minn hekk, huwa indika li l-persuni fiżiċi ma kinux parti mill-fornituri ta’ data għal dak li jirrigwarda d-diviżjoni tal-beni u li, għalhekk, id-diviżjoni tal-beni ma setgħetx tiġi rreġistrata fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ.
16.
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ppreżentat fil-fajl il-kopja ta’ messaġġ elettroniku li minnu jirriżulta li hija kienet talbet lid-dipartiment tal-istat ċivili fl-Italja joħroġ kopja tal-att ta’ żwieġ li tindika n-numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan tagħha, kif jidher fuq il-karta tal-identità tagħha, iżda li dan kien irrifjuta t-talba tagħha, billi ddikjara li dan in-numru ma setax jiġi inkluż fl-estratt ta’ att ta’ żwieġ peress li kien dettall li huwa ma setax jiċċertifika. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ppreżentat ukoll dikjarazzjoni stabbilita minn nutar Taljan li tipprovdi, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 162 tal-Codice civile (il-Kodiċi Ċivili), li r-reġim ta’ separazzjoni tal-beni jista’ jintgħażel ukoll permezz ta’ dikjarazzjoni fl-att ta’ żwieġ.
17.
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ppreżentat quddiem il-Vilniaus apygardos administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali ta’ Vilnjus, il-Litwanja) rikors li jikkontesta d-deċiżjoni tad‑9 ta’ Marzu 2022. Permezz ta’ sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2022, din il-qorti ċaħdet ir-rikors bħala infondat. Fil-motivi tad-deċiżjoni tagħha, hija indikat li l-kundizzjonijiet għar-reġistrazzjoni fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ ta’ kuntratt konkluż f’pajjiż barrani, kif previsti fil-Punt 67 tal-Istatut tar-Reġistru, ma kinux issodisfatti, u b’mod partikolari, li l-kuntratt ta’ żwieġ ma kienx jindika n-numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan ta’ mill-inqas waħda mill-partijiet għal dan il-kuntratt.
18.
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali appellat minn din is-sentenza quddiem il-Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Suprema tal-Litwanja), il-qorti tar-rinviju.
19.
Din il-qorti, li qed tiddeċiedi f’kulleġjalità estiża, tikkunsidra li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali trid, fir-realtà, tirreġistra fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ mhux id-diviżjoni tal-beni iżda l-kuntratt ta’ żwieġ tagħha (
4
) u li s-sitwazzjoni tagħha hija rregolata mill-Punt 68 tal-Istatut tar-Reġistru, li jipprovdi li wieħed mill-konjuġi jista’ jitlob ir-reġistrazzjoni fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ ta’ kuntratt ta’ żwieġ awtentikat f’pajjiż f’barrani. Hija tirrileva wkoll li, skont il-Punt 67 ta’ dan l-istatut, ir-reġistrazzjoni ta’ kuntratt konkluż f’pajjiż barrani kienet madankollu suġġetta għall-kundizzjoni li dan jinkludi n-numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan ta’ mill-inqas waħda mill-partijiet għal dan il-kuntratt.
20.
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tirrileva li, skont id-dritt Taljan, ir-reġim tal-proprjetà matrimonjali magħżul mill-konjuġi jista’ jiġi indikat fl-att ta’ żwieġ. Madankollu, l-estratt tal-att ta’ żwieġ tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, stabbilit fl-Italja, ma jindikax in-numri ta’ identifikazzjoni personali tal-konjuġi. Minkejja li l-assenza ta’ dawn in-numri ma tostakolax ir-reġistrazzjoni taż-żwieġ mad-dipartimenti tal-istat ċivili fil-Litwanja, madankollu, din l-indikazzjoni kienet meħtieġa għall-finijiet tar-reġistrazzjoni fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ tal-kuntratt ta’ żwieġ konkluż mill-konjuġi.
21.
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi għalhekk dwar jekk il-leġiżlazzjoni stabbilita mill-Istatut tar-Reġistru tistax tiġi kkunsidrata bħala li tista’ tirrestrinġi l-moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 21 TFUE.
22.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Suprema tal-Litwanja) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikolu 21(1) TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li kuntratt ta’ żwieġ konkluż fi Stat Membru ieħor tal-Unjoni Ewropea ma jistax jiġi rreġistrat fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ meta l-kuntratt ta’ żwieġ ma jkunx fih [in-numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan] ta’ mill-inqas waħda mill-partijiet għal dan il-kuntratt, [] meta, f’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni f’dan il-każ, l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru li fih ikun ġie konkluż il-kuntratt taż-żwieġ jirrifjutaw li jipprovdu estratt minn dan il-kuntratt flimkien mad-data personali rilevanti?”
23.
Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub mill-Gvern Litwan, kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea. Ma nżammitx seduta.
IV. Analiżi
A. Fuq l‑ammissibbiltà
24.
Il-Gvern Litwan isostni li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija inammissibbli. Huwa jargumenta li l-leġiżlazzjoni fis-seħħ sa mill‑1 ta’ Jannar 2023 ma tipprevedix li kuntratt ta’ żwieġ konkluż f’pajjiż barrani għandu jindika n-numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan ta’ mill-inqas waħda mill-partijiet għal dan il-kuntratt sabiex ikun jista’ jiġi rreġistrat fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ. Għalhekk, id-domanda preliminari hija irrilevanti, u konsegwentement, ma għadux neċessarju li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi dwar din id-domanda.
25.
Bi tweġiba għal mistoqsija għal informazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-qorti tar-rinviju tippreċiża li, bħala regola ġenerali, il-qorti tistħarreġ il-legalità u l-fondatezza ta’ deċiżjoni tal-amministrazzjoni fid-dawl tas-sitwazzjoni fattwali u ġuridika li kienet teżisti fid-data tal-adozzjoni tagħha. Konsegwentement, f’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, l-emenda tal-leġiżlazzjoni kkonċernata ma għandhiex, fiha nnifisha, effett fuq l-eżami ta’ din il-kawża. Il-qorti tar-rinviju indikat ukoll li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma kinitx irtirat l-appell tagħha u li, skont l-informazzjoni li hija għandha, din tal-aħħar ma kinitx għamlet talba għal reġistrazzjoni ġdida wara l‑1 ta’ Jannar 2023. Għalhekk, il-qorti tar-rinviju għadha marbuta teżamina dan l-appell, u fid-dawl tal-fatt li dan jirrigwarda, b’mod partikolari, l-annullament tad-deċiżjoni tad‑9 ta’ Marzu 2022, għandha tiddeċiedi dwar il-legalità u l-fondatezza ta’ din id-deċiżjoni amministrattiva.
26.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li hija biss il-qorti nazzjonali adita bit-tilwima fil-kawża prinċipali li għandha tevalwa n-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari u r-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja, li jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, obbligata li tagħti deċiżjoni, meta d-domanda magħmula tkun tirrigwarda l-interpretazzjoni jew il-validità ta’ regola tad-dritt tal-Unjoni, ħlief jekk ikun jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba ma għandha l-ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett ta’ din it-tilwima, jekk il-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella jekk il-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex il-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għal din id-domanda (
5
).
27.
F’dan il-każ, fid-dawl tal-informazzjoni pprovduta mill-qorti tar-rinviju, id-domanda li tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 21(1) TFUE hija rilevanti fir-rigward tal-kawża li din il-qorti għandha quddiemha, u risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja hija neċessarja sabiex hija tkun tista’ tiddeċiedi dwar il-kawża prinċipali b’mod konformi mad-dritt tal-Unjoni.
28.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, jiena tal-opinjoni li d-domanda preliminari hija ammissibbli.
B. Fuq il-mertu
29.
Permezz tad-domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 21(1) TFUE jipprekludix leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li permezz tagħha kuntratt ta’ żwieġ konkluż fi Stat Membru ieħor ma jistax jiġi rreġistrat fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ miżmum fl-ewwel Stat Membru sempliċement għax ma jindikax in-numru ta’ identifikazzjoni personali, stabbilit mir-Reġistru Nazzjonali tal-Popolazzjoni tal-ewwel Stat Membru, ta’ mill-inqas waħda mill-partijiet għal dan il-kuntratt, meta l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat ta’ konklużjoni tal-kuntratt ta’ żwieġ jirrifjutaw li joħorġu estratt ta’ dan il-kuntratt li jinkludi n-numru inkwistjoni.
30.
Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandu jiġi eżaminat, fl-ewwel lok, jekk is-sitwazzjoni tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni materjali tad-dritt tal-Unjoni, u b’mod partikolari, tar-regoli li jirregolaw l-eżerċizzju, minn ċittadin tal-Unjoni, tad-dritt tiegħu għal moviment liberu. Fl-affermattiv, għandu jiġi eżaminat, fit-tieni lok, jekk l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni tikkostitwixxix restrizzjoni għall-moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni, u jekk dan huwa l-każ, jekk tali restrizzjoni hijiex iġġustifikata.
1.
Fuq il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni
31.
Id-domanda preliminari magħmula f’din il-kawża għandha bħala sfond il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, jiġifieri r-Repubblika tal-Litwanja, dwar iż-żamma ta’ reġistru tal-kuntratti ta’ żwieġ.
32.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, fl-istat attwali tad-dritt tal-Unjoni, l-istabbiliment ta’ reġistri tal-kuntratti ta’ żwieġ u r-regoli relatati mal-funzjonament tagħhom jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Istati Membri. Minkejja li, il-kwistjonijiet marbuta mal-ġurisdizzjoni, mal-liġi applikabbli kif ukoll mar-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ deċiżjonijiet fil-qasam ta’ reġimi tal-proprjetà matrimonjali huma rregolati fi ħdan l-Unjoni mir-Regolament (UE) 2016/1103 (
6
), dan ma japplikax fil-kawża prinċipali, peress li r-Repubblika tal-Litwanja ma tipparteċipax fil-kooperazzjoni msaħħa li huwa jimplimenta. Barra minn hekk, dan ir-regolament ma jinkludix dispożizzjonijiet li jirrigwardaw direttament iż-żamma ta’ reġistri tal-kuntratti ta’ żwieġ. Minn dan isegwi, b’mod partikolari li, sabiex tiġi ddeterminata l-liġi applikabbli għar-reġim tal-proprjetà matrimonjali kif ukoll il-kundizzjonijiet u l-konsegwenzi tar-reġistrazzjoni ta’ kuntratti ta’ żwieġ f’dawn ir-reġistri, il-qrati Litwani ser ikomplu japplikaw ir-regoli kunflinġenti tal-liġijiet tad-dritt Litwan, li l-kontenut tagħhom ma huwiex riprodott mill-qorti tar-rinviju (
7
).
33.
Madankollu, huwa stabbilit li, minkejja li l-leġiżlazzjoni ta’ qasam taqa’ taħt il-kompetenza tal-Istati Membri, dawn tal-aħħar għandhom, fl-eżerċizzju ta’ din il-kompetenza, josservaw id-dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, id-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE dwar il-libertà ta’ moviment u ta’ residenza fit-territorju tal-Istati Membri rrikonoxxuta lil kull ċittadin tal-Unjoni (
8
).
34.
F’dan il-kuntest, infakkar li, fl-ewwel lok, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat diversi drabi li l-istatus ta’ ċittadin tal-Unjoni huwa maħsub sabiex ikun l-istatus fundamentali taċ-ċittadini tal-Istati Membri (
9
) u li ċittadin ta’ Stat Membru li, fil-kwalità tiegħu ta’ ċittadin tal-Unjoni, eżerċita l-libertà ta’ moviment u ta’ residenza tiegħu fi Stat Membru differenti mill-Istat Membru ta’ oriġini tiegħu, jista’ jinvoka d-drittijiet relatati ma’ din il-kwalità, b’mod partikolari dawk previsti fl-Artikolu 21(1) TFUE, inkluż, skont il-każ, fir-rigward tal-Istat Membru ta’ oriġini tiegħu (
10
).
35.
Fir-rigward tad-drittijiet partikolari marbuta mal-kwalità ta’ ċittadin tal-Unjoni, irrid infakkar ukoll, fit-tieni lok, li huwa stabbilit li leġiżlazzjoni nazzjonali li tqiegħed fi żvantaġġ ċerti ċittadini nazzjonali minħabba l-fatt biss li huma eżerċitaw il-libertà tagħhom ta’ moviment u ta’ residenza fi Stat Membru ieħor tikkostitwixxi restrizzjoni għal-libertajiet irrikonoxxuti fl-Artikolu 21(1) TFUE lil kull ċittadin tal-Unjoni (
11
).
36.
F’dan il-każ, wara li eżerċitat il-libertà tagħha ta’ moviment u ta’ residenza fi Stat Membru ieħor, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, ċittadina tal-Unjoni, ġiet irrifjutata r-reġistrazzjoni fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ Litwan tal-kuntratt ta’ żwieġ li hija kkonkludiet fl-Italja, għar-raġuni li dan ma kienx jinkludi n-numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan ta’ mill-inqas wieħed mill-konjuġi. Madankollu, xejn ma jindika li, skont id-dritt Litwan, din l-indikazzjoni fil-kuntratt ta’ żwieġ hija kundizzjoni għall-eżistenza jew għall-validità ta’ dan tal-aħħar.
37.
Barra minn hekk, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li, kieku r-rikorrenti fil-kawża prinċipali kkonkludiet il-kuntratt ta’ żwieġ tagħha fil-Litwanja, fl-ebda każ ma kienet tkun marbuta tippreżentah fiċ-Ċentru tar-Reġistri għall-finijiet tar-reġistrazzjoni tiegħu fir-reġistru inkwistjoni. Fil-fatt, fil-Litwanja, din ir-reġistrazzjoni ssir fuq talba tan-nutar li jippubblika l-att notarili u li huwa marbut jidentifika b’mod korrett il-partijiet għall-kuntratt u jikkomunika d-dettalji meħtieġa mill-Istatut tar-Reġistru (
12
).
38.
Fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat, minn naħa, li ma huwiex ikkontestat li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali għandha interess li l-informazzjoni relatata mar-reġim tal-proprjetà matrimonjali tagħha tiġi rreġistrata fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ Litwan, u min-naħa l-oħra, li r-rifjut li din l-informazzjoni tiġi rreġistrata kien konsegwenza diretta tal-applikazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali applikabbli għall-kuntratti konkluż f’pajjiż barrani biss. Għalhekk, dan ir-rifjut kien marbut mal-eżerċizzju, mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, tad-dritt tagħha ta’ moviment u ta’ residenza fi Stat Membru ieħor.
39.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, jiena tal-opinjoni li s-sitwazzjoni tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 21(1) TFUE.
2.
Fuq ir-restrizzjoni għall-moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni
a)
Fuq ir-reġistri tal-kuntratti ta’ żwieġ
40.
Il-Qorti tal-Ġustizzja għadha ma kellhiex l-okkażjoni tinterpreta l-Artikolu 21(1) TFUE fid-dawl ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali relatati maż-żamma ta’ reġistri tal-kuntratti ta’ żwieġ.
41.
Mill-banda l-oħra, hija diġà kellha l-okkażjoni tinterpreta din id-dispożizzjoni fid-dawl ta’ dispożizzjonijiet ta’ dritt nazzjonali relatati mar-reġistrazzjoni f’reġistri nazzjonali ta’ informazzjoni differenti relatata mal-identità ta’ persuni u l-istatus tagħhom. B’mod partikolari, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet dwar ir-reġistrazzjoni fl-atti tal-istat ċivili, tal-kunjom ta’ persuna (
13
) jew tal-identità tal-ġeneru tagħha (
14
) f’sitwazzjoni fejn kienu jeżistu differenzi bejn ir-reġistrazzjonijiet ta’ dawn id-dettalji f’reġistri miżmuma fi Stati Membri differenti.
42.
Għal dak li jirrigwarda l-kunjomijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat, b’mod partikolari, li r-rifjut mill-awtoritajiet ta’ Stat Membru, li jirrikonoxxu u jirreġistraw fir-reġistri tal-istat ċivili l-isem ta’ ċittadin tal-Unjoni, kif iddeterminat fi Stat Membru ieħor, jista’ jostakola l-eżerċizzju tad-dritt, stabbilit fl-Artikolu 21 TFUE, ta’ moviment liberu u ta’ residenza libera fit-territorju tal-Istati Membri, minħabba konfużjoni u inkonvenjenzi li jistgħu jinħolqu minn diverġenza bejn iż-żewġ ismijiet użati għall-istess persuna, peress li diversi azzjonijiet ta’ kuljum, kemm fil-qasam pubbliku kif ukoll f’dak privat, jeżiġu li persuna tipproduċi prova tal-identità tagħha (
15
). L-istess japplika għar-rifjut mill-awtoritajiet ta’ Stat Membru li jemendaw u jirrikonoxxu l-identità tal-ġeneru li wieħed miċ-ċittadini tagħhom kiseb legalment fi Stat Membru ieħor (
16
).
43.
Għalhekk tqum il-kwistjoni dwar jekk il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li għadni kemm fakkart (
17
) hijiex trasponibbli għal din il-kawża. Sabiex tingħata tweġiba, għandu jiġi eżaminat jekk ir-reġistri tal-kuntratti ta’ żwieġ humiex paragunabbli mar-reġistri tal-istat ċivili jew mar-reġistri tal-popolazzjoni.
44.
Qabelxejn, nirrileva li fil-qasam ta’ reġimi tal-proprjetà matrimonjali, is-soluzzjonijiet ġuridiċi adottati fl-ordinamenti ġuridiċi tal-Istati Membri huma diverġenti b’mod sinjifikattiv. Fil-fatt, minkejja li d-drittijiet nazzjonali jippreżentaw similaritajiet, il-mekkaniżmi partikolari stabbiliti minnhom ivarjaw b’mod sostanzjali (
18
).
45.
Għalhekk, filwaqt li l-prinċipju li l-konjuġi għandhom il-fakultà jagħżlu reġim tal-proprjetà matrimonjali differenti mir-reġim legali donnu huwa rrikonoxxut mill-Istati Membri kollha, is-soluzzjonijiet relatati mal-pubblikazzjoni tal-kuntratti ta’ żwieġ li jirriflettu din l-għażla jistgħu jkunu diverġenti. F’dan ir-rigward, ċerti ordinamenti ġuridiċi jipprevedu r-reġistrazzjoni tal-kuntratti ta’ żwieġ f’reġistru pubbliku speċjali stabbilit għal dan il-għan, filwaqt li oħrajn ma jipprevedux dan (
19
). Barra minn hekk, f’din l-ewwel kategorija ta’ ordinamenti ġuridiċi, uħud jawtorizzaw ir-reġistrazzjoni ta’ kuntratti ta’ żwieġ konklużi f’pajjiż barrani (
20
) filwaqt li oħrajn ma jipprevedux dan (
21
).
46.
Il-ħolqien ta’ reġistru pubbliku tal-kuntratti ta’ żwieġ huwa instrinsikament marbut mad-dispożizzjonijiet legali nazzjonali relatati mad-determinazzjoni tal-proprjetarju ta’ proprjetà akkwistata matul iż-żwieġ u mar-responsabbiltà tal-konjuġi fir-rigward tal-obbligi naxxenti matul iż-żwieġ. Bħala regola ġenerali, jekk ordinament ġuridiku jipprevedi l-fakultà, għall-konjuġi, li jidderogaw minn reġim legali permezz tal-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ żwieġ, huwa jipprevedi wkoll li dan il-kuntratt ma għandux effett fil-konfront ta’ terzi ħlief jekk dawn ikunu jafu bih. Reġistru tal-kuntratti ta’ żwieġ jikkostitwixxi strument li jiżgura l-pubblikazzjoni ta’ dawn il-kuntratti, li tikkontribwixxi b’mod importanti għall-protezzjoni tal-interessi patrimonjali tal-konjuġi, u b’mod iktar ġenerali, għaċ-ċertezza legali. Fil-fatt, bħala prinċipju, ir-reġistrazzjoni ta’ kuntratt ta’ żwieġ f’tali reġistru għandha l-effett li tagħti lil dan il-kuntratt fil-konfront ta’ terzi, kemm jekk dawn ikunu jafu effettivament bil-konklużjoni tiegħu u kemm jekk ma jkunux.
47.
Dan huwa l-każ fid-dritt Litwan. Kif jipprevedi l-Artikolu 3.103(3) tal-Kodiċi Ċivili, il-kuntratt ta’ żwieġ u l-emendi tiegħu għandhom effett fil-konfront ta’ terzi biss jekk dan il-kuntratt u l-emendi tiegħu jkunu ġew irreġistrati fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ, sakemm it-terzi ma jkunux saru jafu bih fil-mument tal-konklużjoni ta’ att ġuridiku. Fl-Artikolu 3.103 tal-Kodiċi Ċivili, xejn ma jindika li l-possibbiltà ta’ reġistrazzjoni ta’ kuntratt ta’ żwieġ fir-reġistru inkwistjoni tiddependi fuq il-post tal-konklużjoni ta’ dan il-kuntratt jew fuq ċirkustanzi oħra li jistgħu jikkostitwixxu rabta li tiddetermina l-liġi applikabbli għar-reġim tal-proprjetà matrimonjali.
48.
Minn dan isegwi li, fid-dritt Litwan, ir-reġistrazzjoni ta’ kuntratt ta’ żwieġ fir-reġistru inkwistjoni għandha l-effett, b’mod partikolari, li tagħti effett lil dan il-kuntratt fil-konfront ta’ terzi. Għalhekk, din ir-reġistrazzjoni tista’ taffettwa s-sitwazzjoni legali tal-konjuġi fir-rigward ta’ terzi.
49.
Għaldaqstant, għandu jiġi rrilevat li l-importanza tar-reġistrazzjoni ta’ kuntratt ta’ żwieġ fir-reġistru inkwistjoni ma hijiex paragunabbli ma’ dik tar-reġistrazzjoni tal-isem jew tal-ġeneru ta’ persuna fir-reġistru nazzjonali tal-istat ċivili. Il-konsegwenzi ta’ dawn ir-reġistrazzjonijiet huma ta’ natura differenti.
50.
Qabelxejn, ir-reġistri tal-kuntratti ta’ żwieġ ma humiex is-sors ta’ informazzjoni dwar l-istat ċivili tal-persuni, u għalhekk, il-fatt li kuntratt ta’ żwieġ ma jkunx irreġistrat fir-reġistru inkwistjoni ma joħloq ebda riskju ta’ konfużjoni fir-rigward tad-dettalji relatati mal-istat ċivili ta’ persuna; fl-assenza ta’ reġistrazzjoni ta’ kuntratt ta’ żwieġ fir-reġistru, ir-reġim legali huwa preżunt li japplika għar-relazzjonijiet patrimonjali bejn il-konjuġi. Imbagħad, tali reġistru ma jeżistix fl-ordinamenti ġuridiċi kollha tal-Unjoni li jipprevedu l-possibbiltà, għall-konjuġi, li jikkonkludu kuntratt ta’ żwieġ. Barra minn hekk, il-validità ta’ kuntratt ta’ żwieġ ma tiddependix, bħala regola ġenerali, fuq ir-reġistrazzjoni tiegħu fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ. Finalment, u tal-inqas fid-dritt Litwan, ir-reġistrazzjoni ta’ kuntratt ta’ żwieġ f’dan ir-reġistru ma hijiex l-unika mod sabiex jiġi żgurat l-effett ta’ kuntratt ta’ żwieġ fil-konfront ta’ terzi: waqt il-konklużjoni ta’ att ġuridiku ma’ persuna, il-fatt li jiġi informat bl-eżistenza ta’ kuntratt ta’ żwieġ għandu l-istess effett, għalkemm inter partes biss.
51.
Dawn id-differenzi juru li l-ġurisprudenza fil-qasam tar-reġistrazzjoni fir-reġistri nazzjonali tal-istat ċivili tal-isem u tal-ġeneru ta’ persuna li eżerċitat id-dritt tagħha għall-moviment liberu ma hijiex trasponibbli għar-reġistrazzjoni tal-kuntratti ta’ żwieġ fir-reġistri tal-kuntratti ta’ żwieġ.
52.
Madankollu, dan ma jistax ifisser li r-rifjut tar-reġistrazzjoni fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ ta’ kuntratt konkluż fi Stat Membru ieħor ma jikkostitwixxix restrizzjoni għal-libertà ta’ moviment u ta’ residenza fi Stat Membru ieħor, sanċita fl-Artikolu 21(1) TFUE.
b)
Fuq l-effett tar-regoli ta’ reġistrazzjoni fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ fuq id-dritt ta’ moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni
53.
Infakkar li hija ġurisprudenza stabbilita li leġiżlazzjoni nazzjonali li tqiegħed fi żvantaġġ ċerti ċittadini nazzjonali minħabba s-sempliċi fatt li eżerċitaw il-libertà tagħhom ta’ moviment u ta’ residenza fi Stat Membru ieħor tikkostitwixxi restrizzjoni għal-libertajiet irrikonoxxuti fl-Artikolu 21(1) TFUE lil kull ċittadin tal-Unjoni (
22
). Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li l-possibbiltajiet offruti mit‑Trattat fil‑qasam tal‑libertà ta’ moviment u ta’ residenza ma jkunux jistgħu jipproduċu l‑effetti sħaħ tagħhom jekk ċittadin ta’ Stat Membru jista’ jiġi skoraġġut milli jagħmel użu minnhom minħabba ostakoli magħmula fir‑rigward tar‑residenza tiegħu fl-Istat Membru ospitanti minħabba leġiżlazzjoni tal‑Istat Membru ta’ oriġini tiegħu li tippenalizzah minħabba l‑fatt biss li huwa eżerċitahom (
23
).
54.
Kif indikajt (
24
), fid-dritt Litwan, ir-reġistrazzjoni ta’ kuntratt ta’ żwieġ fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ tipproduċi effett legali konkret sa fejn tippermetti lill-konjuġi jiżguraw li dan il-kuntratt ikollu effett fil-konfront ta’ terzi, kemm jekk dawn ikunu jafu bil-konklużjoni tiegħu u kemm jekk ma jkunux. Għalhekk, il-fatt li tiġi rrifjutata din ir-reġistrazzjoni għandu effett fuq is-sitwazzjoni legali tal-konjuġi fir-rigward tad-dritt Litwan, sa fejn iċaħħadhom mill-possibbiltà li jibbenefikaw minn miżura tad-dritt nazzjonali li tiżgura l-protezzjoni tal-interessi patrimonjali tagħhom u li, b’mod iktar ġenerali, hija favorevoli għalihom mill-perspettiva taċ-ċertezza legali. Għalhekk, l-individwi għandhom interess li l-kuntratti ta’ żwieġ tagħhom jiġu rreġistrati fir-reġistru inkwistjoni.
55.
Huwa minnu li, fl-istat attwali tad-dritt tal-Unjoni, l-Istati Membri ma humiex marbuta jistabbilixxu reġistri relatati mal-kuntratti ta’ żwieġ. Madankollu, meta tali reġistru jeżisti fi Stat Membru u meta l-leġiżlazzjoni applikabbli tipprevedi d-dritt li jiġi rreġistrat fih kuntratt ta’ żwieġ konkluż fi Stat Membru ieħor (
25
), il-kundizzjonijiet ta’ reġistrazzjoni ta’ dan il-kuntratt għandhom ikunu previsti b’mod li jiżguraw l-osservanza tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE, b’mod partikolari l-Artikolu 21(1) tiegħu. Altrimenti, il-persuni li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni, bħal, b’mod partikolari, iċ-ċittadini ta’ dan l-Istat Membru, jistgħu jkunu skoraġġuti milli jeżerċitaw id-drittijiet li huma għandhom skont it-Trattat fil-qasam tal-libertà ta’ moviment u residenza, minħabba biża’ li jitilfu l-benefiċċji li jirriżultaw minn tali reġistrazzjoni.
56.
Minn dan isegwi li r-regoli ta’ reġistrazzjoni tal-kuntratti ta’ żwieġ konklużi fi Stat Membru ieħor fir-reġistru kkonċernat jista’ jkollhom effett fuq l-eżerċizzju tad-dritt ta’ moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni.
c)
Fuq il-kundizzjoni relatata mal-indikazzjoni tan-numru ta’ identifikazzjoni personali
57.
Fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-kawża prinċipali, id-dritt Litwan ma jipprekludix ir-reġistrazzjoni ta’ kuntratt ta’ żwieġ konkluż f’pajjiż barrani fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ, iżda jissuġġetta din ir-reġistrazzjoni għall-kundizzjoni li tali kuntratt ikun jinkludi n-numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan ta’ mill-inqas wieħed mill-konjuġi (iktar ’il quddiem, il-“kundizzjoni inkwistjoni”).
58.
Il-kundizzjoni inkwistjoni ma kinitx formalment prevista għall-kuntratti ta’ żwieġ konklużi fil-Litwanja. Dan minħabba l-fatt li, skont id-dritt nazzjonali, dawn il-kuntratti huma konklużi permezz ta’ att notarili, li jimplika li l-verifika u, wisq probabbli, l-indikazzjoni tan-numru ta’ identifikazzjoni personali fl-imsemmija kuntratti huma żgurati min-nutar, li barra minn hekk, huwa responsabbli mir-reġistrazzjoni tagħhom fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ u mill-komunikazzjoni tad-dettalji meħtieġa għal dan il-għan. F’dan il-kuntest, il-ħtieġa li dan in-numru jkun indikat fil-kuntratti ta’ żwieġ konklużi f’pajjiż barrani għall-finijiet tar-reġistrazzjoni tagħhom fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ donnha ma timplikax, mal-ewwel daqqa t’għajn, diskriminazzjoni fir-rigward tal-persuni li jikkonkludu kuntratt ta’ żwieġ f’pajjiż barrani meta mqabbla ma’ dawn li jikkonkluduh fil-Litwanja.
59.
Madankollu, is-sodisfazzjon ta’ rekwiżit previst mil-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru relatat mal-forma ta’ att jista’ jirriżulta diffiċli meta dan l-att huwa stabbilit fi Stat Membru ieħor u għalhekk huwa rregolat mil-liġi ta’ dan l-Istat Membru l-ieħor, li mhux neċessarjament tipprevedih. Fil-fatt, jista’ jirriżulta kkumplikat, u anki impossibbli, għall-individwi li jeżiġu min-naħa tal-awtorità ta’ Stat Membru ieħor, li tinkludi f’att awtentikat, stabbilit skont il-leġiżlazzjoni fis-seħħ f’dan l-Istat Membru l-ieħor, elementi li l-inklużjoni tagħhom ma hijiex prevista mil-leġiżlazzjoni ta’ dan tal-aħħar.
60.
Issa, dan huwa l-każ fil-każ inkwistjoni. Minn naħa, il-kuntratt ta’ żwieġ fil-kawża prinċipali, li fih il-konjuġi għażlu reġim ta’ separazzjoni tal-beni, kien konkluż skont sempliċi dikjarazzjoni rreġistrata fl-att taż-żwieġ. Għalhekk, dan il-kuntratt ma għandux il-forma ta’ att notarili u minħabba f’hekk, l-inklużjoni ta’ numru ta’ identifikazzjoni personali tal-konjuġi ma kinitx possibbli. Min-naħa l-oħra, minkejja li ċ-Ċentru tar-Reġistri seta’ jirreġistra r-reġim tas-separazzjoni tal-beni abbażi ta’ estratt ta’ att taż-żwieġ stabbilit fl-Italja, dan kien suġġett għall-istabbiliment ta’ anness għall-att taż-żwieġ, awtentikat minn nutar jew aġent pubbliku ieħor Taljan kompetenti, li jindika n-numru ta’ identifikazzjoni personali. Madankollu, l-istabbiliment ta’ tali anness ma kienx possibbli skont id-dritt Taljan.
61.
Għaldaqstant, kien possibbli li l-kundizzjoni inkwistjoni, minkejja li tikkorrispondi għal kundizzjoni prevista għall-kuntratti ta’ żwieġ konklużi fil-Litwanja, ma setgħetx tiġi ssodisfatta mill-persuni li għandhom numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan u li kkonkludew kuntratt ta’ żwieġ fi Stat Membru ieħor, indipendentement mill-volontà u mill-passi meħuda mill-konjuġi. Għalhekk, minkejja li jipprevedi l-possibbiltà, għall-persuni li għandhom numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan, li jirreġistraw kuntratt ta’ żwieġ konkluż f’pajjiż barrani fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ, il-leġiżlatur Litwan issuġġetta din ir-reġistrazzjoni għal kundizzjoni li setgħet tkun oġġettivament impossibbli li tiġi ssodisfatta u li setgħet tipprekludi l-persuni li eżerċitaw id-dritt ta’ moviment liberu tagħhom milli jirreġistraw il-kuntratt ta’ żwieġ tagħhom fir-reġistru inkwistjoni.
62.
Peress li l-kundizzjoni inkwistjoni setgħet tikkostitwixxi ostakolu għar-reġistrazzjoni ta’ kuntratt ta’ żwieġ konkluż fi Stat Membru ieħor fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ Litwan minn ċittadin tal-Unjoni li għandu numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan, u li kellu d-dritt jirreġistra dan il-kuntratt skont id-dritt Litwan, jiena tal-opinjoni li din il-kundizzjoni kienet tikkostitwixxi restrizzjoni għall-moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni ggarantit fl-Artikolu 21(1) TFUE.
3.
Fuq il-ġustifikazzjoni tar-restrizzjoni għall-moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni
63.
Huwa stabbilit li restrizzjoni għall-moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni li, bħal fil-kawża prinċipali, hija indipendenti min-nazzjonalità tal-persuni kkonċernati tista’ tiġi ġġustifikata biss jekk din tkun ibbażata fuq kunsiderazzjonijiet oġġettivi ta’ interess ġenerali u tkun proporzjonata mal-għan li leġittimament irid jintlaħaq mid-dritt nazzjonali (
26
). Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li miżura tkun proporzjonata meta, filwaqt li tkun addattata għat-twettiq tal-għan imfittex, ma tkunx tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq dan il-għan (
27
).
a)
Fuq l-identifikazzjoni ta’ kunsiderazzjoni oġġettiva ta’ interess ġenerali
64.
Fir-rigward tal-ġustifikazzjoni tal-kundizzjoni inkwistjoni, il-Gvern Litwan jispjega li hija kellha l-għan li tiżgura l-identifikazzjoni korretta tal-persuni li kkonkludew kuntratt ta’ żwieġ kif ukoll l-eżattezza u l-veraċità tad-dettalji inklużi fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ, li huma vinkolanti sakemm ma jiġux ikkontestati ġudizzjarjament. Għal dak li jirrigwarda l-kuntratti ta’ żwieġ konklużi fi-Litwanja, dan l-għan seta’ jintlaħaq peress li dawn il-kuntratti huma redatti minn nutar, u dan huwa responabbli mill-komunikazzjoni, permezz ta’ software speċifiku, tad-dettalji meħtieġa lir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ. Mill-banda l-oħra, il-provvista ta’ dettalji relatati ma’ kuntratt ta’ żwieġ konkluż f’pajjiż barrani, li ma ġewx trasferiti fis-sistema minn qorti jew minn nutar Litwan, kienet suġġetta għall-kundizzjoni inkwistjoni sabiex jiġi żgurat il-kontroll tal-eżattezza, tal-veraċità u tar-rilevanza ta’ dawn id-dettalji, peress li ma setgħux ikunu vverifikati u lanqas żgurati minn nutar jew qorti.
65.
M’iniex indifferenti għall-ġustifikazzjoni ppreżentata mill-Gvern Litwan. Fil-fatt, hi x’inhi l-funzjoni tar-reġistri pubbliċi differenti li jeżistu fil-livell nazzjonali, l-għan prinċipali tagħhom huwa li jikkontribwixxu għaċ-ċertezza legali. Sabiex jintlaħaq dan l-għan, huwa indispensabbli li d-dettalji rreġistrati jkunu korretti.
66.
L-għan li tiġi żgurata l-eżattezza, il-veraċità u r-rilevanza tad-dettalji inklużi f’reġistru pubbliku u l-kontribuzzjoni sabiex tiġi ggarantita ċ-ċertezza legali, jista’ għalhekk, fil-fehma tiegħi, jikkostitwixxi għan ta’ interess ġenerali li jiġġustifika l-eżistenza tal-kundizzjoni inkwistjoni.
b)
Fuq il-proporzjonalità
67.
F’din is-sitwazzjoni, għandu jiġi eżaminat jekk il-kundizzjoni inkwistjoni kinitx proporzjonata mal-għan leġittimament imfittex.
1) Fuq l-adegwatezza
68.
Jiena tal-opinjoni li l-kundizzjoni inkwistjoni kienet adegwata għat-twettiq tal-għan imfittex.
69.
Fil-fatt, bid-differenza għall-kuntratti ta’ żwieġ konklużi fil-Litwanja, in-numru ta’ identifikazzjoni personali ta’ persuni li kkonkludew kuntratt ta’ żwieġ f’pajjiż barrani ma kienx ikkomunikat lir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ min-nutar. Dan in-numru kellu jiġi rreġistrat minn uffiċjal taċ-Ċentru tar-Reġistri. Il-fatt li dan in-numru jiġi inkluż fil-kuntratti ta’ żwieġ konklużi f’pajjiż barrani jippermetti li jiġi indikat ukoll fir-reġistru.
70.
Barra minn hekk, preżunt li l-uffiċjali taċ-Ċentru tar-Reġistri jkollhom id-dritt ta’ aċċess għar-Reġistru Nazzjonali tal-Popolazzjoni, in-numru ta’ identifikazzjoni personali jippermettilhom ukoll jikkontrollaw l-eżattezza u l-veraċità ta’ dettalji oħra ta’ natura personali relatati mal-persuna kkonċernata u indikati fil-kuntratt ta’ żwieġ, billi jqabblu d-dettalji inklużi f’dan ir-reġistru ma’ dawk inklużi fil-kuntratt ta’ żwieġ.
71.
Minn dan jirriżulta li l-indikazzjoni tan-numru ta’ identifikazzjoni personali seta’ jippermetti liċ-Ċentru tar-Reġistri jiżgura l-eżattezza u l-kompletezza tad-dettalji inklużi fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ.
72.
Għalhekk, l-adegwatezza tal-kundizzjoni inkwistjoni għat-twettiq tal-għan imfittex donnha ma tistax tiġi kkontestata.
2) Fuq in-neċessità
73.
Mhux l-istess japplika għal dak li jirrigwarda n-neċessità tal-kundizzjoni inkwistjoni.
74.
Fil-fatt, huma x’inhuma l-vantaġġi marbuta mal-użu tan-numri ta’ identifikazzjoni personali, huwa ċar li tali numru ma huwiex l-uniku dettall li jippermetti li tiġi żgurata l-identifikazzjoni korretta tal-persuna li tixtieq tirreġistra l-kuntratt ta’ żwieġ tagħha fir-reġistru inkwistjoni. Dettalji bħall-isem, il-kunjom, id-data u l-post tat-twelid, eventwalment kompletati bin-numru tad-dokumenti użati fl-okkażjoni tal-konklużjoni tal-kuntratt ta’ żwieġ, huma ħafna drabi suffiċjenti sabiex jiġi eskluż riskju ta’ konfużjoni bejn il-persuni. Għalhekk, f’dan il-każ, il-kundizzjoni inkwistjoni ma kinitx neċessarja sabiex jiġi vverifikat jekk wieħed mill-konjuġi kellux numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan u sabiex din il-persuna tiġi identifikata korrettament.
75.
Barra minn hekk, kien possibbli li l-leġiżlatur Litwan jipprevedi, għall-persuna li tressaq talba għar-reġistrazzjoni tal-kuntratt ta’ żwieġ tagħha, il-fakultà li tindika n-numru ta’ identifikazzjoni personali tagħha f’att separat, bħal formola ta’ reġistrazzjoni, akkumpanjata minn kopja tal-karta tal-identità tagħha. Il-paragun tad-dettalji li jidentifikaw il-persuna kkonċernata, li jinsabu fil-kuntratt ta’ żwieġ u fil-kopja tal-karta tal-identità, kien suffiċjenti sabiex jiġi stabbilit b’ċertezza n-numru ta’ identifikazzjoni personali li għandu jiġi rreġistrat fir-reġistru inkwistjoni. Fil-każ li l-uffiċjali taċ-Ċentru tar-Reġistri jistgħu jaċċedu għar-Reġistru Nazzjonali tal-Popolazzjoni, dan id-dettall jista’ faċilment jiġi vverifikat.
76.
Dawn il-kunsiderazzjonijiet huma kkorroborati mir-reġistrazzjoni tal-att taż-żwieġ tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali mad-dipartimenti tal-istat ċivili Litwan. Fil-fatt, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li din ir-reġistrazzjoni twettqet abbażi tal-istess dokument bħal dak ippreżentat insostenn tat-talba għar-reġistrazzjoni tal-kuntratt ta’ żwieġ fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ. Ladarba, skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali, l-indikazzjoni ta’ dan in-numru ma kinitx indispensabbli għall-finijiet tar-reġistrazzjoni tal-att taż-żwieġ fir-Reġistru tal-Istat Ċivili, huwa diffiċli li wieħed jifhem għaliex huwa indispensabbli għall-finijiet tar-reġistrazzjoni tal-kuntratt ta’ żwieġ fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ.
77.
Fil-fehma tiegħi, l-element determinanti huwa l-fatt li l-applikazzjoni tal-kundizzjoni inkwistjoni rrestrinġiet il-fakultà tal-persuni li għandhom numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan li jirreġistraw il-kuntratt ta’ żwieġ tagħhom fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ, minkejja li mill-Punt 67 tal-Istatut tar-Reġistru jirriżulta li huwa previst li l-persuni li għandhom dan in-numru kellhom id-dritt li jirreġistraw il-kuntratt ta’ żwieġ tagħhom. Fil-fatt, il-fatt li r-reġistrazzjoni ta’ kuntratt ta’ żwieġ konkluż f’pajjiż barrani fir-Reġistru tal-Kuntratti taż-Żwieġ tkun suġġetta mhux għall-kundizzjoni li konjuġi jkollu numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan iżda għall-kundizzjoni li dan in-numru jkun indikat fil-kuntratt għandu l-effett mhux biss li jillimita ratione personae l-kamp ta’ applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni għall-persuni li għandhom dan in-numru iżda wkoll jimponi kundizzjoni fir-rigward tal-kontenut tal-att stabbilit minn awtorità barranija. Peress li huwa oġġettivament impossibbli li jiġi żgurat li l-awtoritajiet barranin jieħdu inkunsiderazzjoni din il-kundizzjoni, ir-reġistrazzjoni ta’ kuntratt ta’ żwieġ konkluż f’pajjiż barrani fir-reġistru inkwistjoni kienet għalhekk inċerta u kienet tiddependi fuq ir-rieda tajba ta’ dawn l-awtoritajiet jew tal-kundizzjonijiet formali previsti mid-dritt tal-post tal-konklużjoni tal-kuntratt.
78.
Peress li għandha l-effett li tillimita l-aċċess tal-persuni li għandhom numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan għar-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ, għandu jiġi kkonstatat li l-kundizzjoni inkwistjoni marret lil hinn minn dak li kien neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan imfittex.
3) Konklużjoni dwar il-proporzjonalità
79.
Fid-dawl tal-preċedenti, jien tal-opinjoni li sa fejn leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi l-kundizzjoni inkwistjoni, ma kinitx neċessarja sabiex jintlaħaq l-għan imfittex, u konsegwentement, ma kinitx proporzjonata, ir-restrizzjoni għall-moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni li tirriżulta mill-applikazzjoni ta’ din il-kundizzjoni ma kinitx iġġustifikata.
V. Konklużjoni
80.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domanda preliminari magħmula mil-Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Suprema tal-Litwanja) kif ġej:
L-Artikolu 21(1) TFUE
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
jipprekludi leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li permezz tagħha kuntratt ta’ żwieġ konkluż fi Stat Membru ieħor minn ċittadin tal-Unjoni Ewropea li eżerċita l-libertà tiegħu ta’ moviment u ta’ residenza f’dan l-Istat Membru l-ieħor ma jistax jiġi rreġistrat fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ miżmum f’dan l-ewwel Stat Membru sempliċement għaliex ma jindikax in-numru ta’ identifikazzjoni personali, stabbilit mir-Reġistru Nazzjonali tal-Popolazzjoni ta’ dan l-ewwel Stat Membru, ta’ mill-inqas waħda mill-partijiet għal dan il-kuntratt, minkejja l-fatt li waħda minn dawn il-persuni għandha dan in-numru.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
i
)	L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda parti fil-proċedura.
(
2
)	2022m. gruodžio 14d. nutarimas Nr. 1263 “Dėl Lietuvos Respublikos Vyriausybės 2002 m. rugpjūčio 13d. nutarimo Nr. 1284 ‘Dėl Vedybų sutarčių registro reorganizavimo ir Vedybų sutarčių registro nuostatų patvirtinimo’ pakeitimo” (id-Digriet Nru 1263 tal-Gvern tar-Repubblika tal-Litwanja tal‑14 ta’ Diċembru 2022, “li Jemenda d-Digriet Nru 1284 tal-Gvern tar-Repubblika tal-Litwanja tat‑13 ta’ Awwissu 2002, ‘dwar l-Adozzjoni tal-Istatut tar-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ’”).
(
3
)	Fid-dawl taċ-ċirkustanzi kollha tal-kawża, huwa probabbli ħafna li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali hija ċittadina Litwana. Madankollu, il-qorti tar-rinviju ma indikatx dan espressament. Din ikkonstatat biss li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali hija ċittadina tal-Unjoni li eżerċitat id-dritt tagħha ta’ moviment liberu (punt 25 tat-talba għal deċiżjoni preliminari). Madankollu, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali għandha numru ta’ identifikazzjoni personali stabbilit mir-Reġistru tal-Popolazzjoni tar-Repubblika tal-Litwanja kif ukoll karta tal-identità li fiha dan in-numru (li jippermetti li jiġi stabbilit li din hija karta tal-identità Litwana).
(
4
)	F’dan ir-rigward, nirrileva li r-reġistrazzjoni tad-diviżjoni tal-beni, fis-sens tal-Punt 13.3 tal-Istatut tar-Reġistru (li donnu jirrigwarda ftehimiet jew deċiżjonijiet li jirrigwardaw id-diviżjoni tal-beni li daħlu fil-komunjoni tal-akkwisti tal-konjuġi) hija diffiċilment prevedibbli f’dan il-każ. Fil-fatt, minn naħa, il-konjuġi għażlu r-reġim tas-separazzjoni tal-beni u din l-għażla saret fil-mument tal-konklużjoni taż-żwieġ. F’din is-sitwazzjoni, beni akkwistati mill-konjuġi ma setgħux jidħlu fil-komunjoni tal-akkwisti u mbagħad ikunu s-suġġett ta’ diviżjoni tal-beni. Min-naħa l-oħra, fit-talba għal deċiżjoni preliminari, imkien ma tissemma’ l-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ diviżjoni tal-beni jew deċiżjoni ġudizzjarja ta’ diviżjoni tal-beni jew ta’ proprjetà konkreta suġġett ta’ eventwali diviżjoni.
(
5
)	Sentenza tas‑26 ta’ Settembru 2024, Energotehnica (C‑792/22, EU:C:2024:788, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
6
)	Regolament tal-Kunsill tal‑24 ta’ Ġunju 2016 li jimplimenta kooperazzjoni msaħħa fil-qasam tal-ġurisdizzjoni, il-liġi applikabbli u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ deċiżjonijiet f’materji ta’ reġimi ta’ proprjetà matrimonjali (ĠU 2016, L 183, p. 1, rettifika fil-ĠU 2017, L 113, p. 62 u fil-ĠU 2018, L 167, p. 36).
(
7
)	Għalhekk, huwa possibbli li l-Artikolu 3.103 tal-Kodiċi Ċivili, li jipprevedi r-reġistrazzjoni ta’ kuntratti ta’ żwieġ fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ u jippreċiża l-konsegwenzi ta’ din ir-reġistrazzjoni, japplika biss fil-każ fejn id-dritt Litwan ikun ġie ddeterminat bħala l-liġi applikabbli għar-reġim tal-proprjetà matrimonjali. Madankollu, waqt l-introduzzjoni tat-talba għal reġistrazzjoni ta’ kuntratt ta’ żwieġ fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ, l-applikabbiltà ta’ din id-dispożizzjoni tal-Kodiċi Ċivili bħala l-liġi applikabbli għar-reġim tal-proprjetà matrimonjali ma tistax tiġi eskluża mill-ewwel. Jidhirli li lanqas jista’ jiġi eskluż li l-kundizzjoni għar-reġistrazzjoni relatata man-numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan, prevista fil-Punt 67 tal-Istatut tar-Reġistru, tapplika għal kull kuntratt ta’ żwieġ konkluż f’pajjiż barrani li qed tiġi mitluba r-reġistrazzjoni tiegħu, indipendentement mil-liġi applikabbli għar-reġim tal-proprjetà matrimonjali.
(
8
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Ġunju 2017, Freitag (C‑541/15, EU:C:2017:432, punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
9
)	Sentenzi tal‑20 ta’ Settembru 2001, Grzelczyk (C‑184/99, EU:C:2001:458, punt 31), u tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Mirin (C‑4/23, EU:C:2024:845, punt 51 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
10
)	Sentenza tal‑14 ta’ Diċembru 2021, Stolichna obshtina, rayon Pancharevo (C‑490/20, EU:C:2021:1008, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
11
)	Sentenza tat‑22 ta’ Frar 2024, Direcţia pentru Evidenţa Persoanelor şi Administrarea Bazelor de Date (C‑491/21, EU:C:2024:143, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
12
)	Anki jekk it-talba għal deċiżjoni preliminari ma tippreċiżax dan, nippreżupponi li dan in-numru ta’ identifikazzjoni personali, meta l-partijiet ikollhom wieħed, ikun indikat ukoll fl-att notarili ppubblikat minn nutar Litwan.
(
13
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat‑22 ta’ Diċembru 2010, Sayn-Wittgenstein (C‑208/09, EU:C:2010:806, dispożittiv); tat‑12 ta’ Mejju 2011, Runevič‑Vardyn u Wardyn (C‑391/09, EU:C:2011:291, dispożittiv); tat‑2 ta’ Ġunju 2016, Bogendorff von Wolffersdorff (C‑438/14, EU:C:2016:401, dispożittiv); u tat‑8 ta’ Ġunju 2017, Freitag (C‑541/15, EU:C:2017:432, dispożittiv).
(
14
)	Sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Mirin (C‑4/23, EU:C:2024:845, dispożittiv).
(
15
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat‑8 ta’ Ġunju 2017, Freitag (C‑541/15, EU:C:2017:432, punti 36 sa 39 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
16
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Mirin (C‑4/23, EU:C:2024:845, punti 55 sa 57 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
17
)	Ara l-punt 42 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
18
)	Ara, f’dan ir-rigward, b’mod partikolari, Consortium ASSER-UCL, “Studju dwar ir-reġimi tal-proprjetà matrimonjali tal-kopji miżżewġa u dwar il-patrimonju tal-kopji mhux miżżewġa fid-dritt internazzjonali privat u fid-dritt intern tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea”, p. 22 u 23. Dan l-istudju tal‑2003, imwettaq fuq talba tal-Kummissjoni, jagħti ħarsa ġenerali tad-drittijiet nazzjonali fl-Unjoni Ewropea ta’ ħmistax-il Stat Membru. Ara wkoll, informazzjoni fuq is-sit internet tal-Kunsill tan-Nutara tal-Unjoni Ewropea “Couples in Europe. The law for couples in 22 EU countries”, https://www.coupleseurope.eu/fr/ (iktar ’il quddiem is-“sit internet ‘Couples in Europe’”).
(
19
)	Skont l-informazzjoni disponibbli fis-sit internet “Couples in Europe”, tali reġistri ma jeżistux, b’mod partikolari, fl-Awstrija, fi Franza, fil-Polonja u fis-Slovakkja.
(
20
)	Skont l-informazzjoni disponibbli fuq is-sit internet “Couples in Europe”, ir-reġistrazzjoni fir-reġistru speċjali nazzjonali ta’ kuntratt ta’ żwieġ konkluż f’pajjiż barrani donnha hija possibbli, b’mod partikolari, fil-Ġermanja, fl-Estonja, f’Latvja u fil-Pajjiżi l-Baxxi.
(
21
)	Skont l-informazzjoni disponibbli fis-sit internet “Couples in Europe”, ir-reġistrazzjoni fir-reġistru speċjali nazzjonali ta’ kuntratt ta’ żwieġ konkluż f’pajjiż barrani donnha mhix possibbli, b’mod partikolari, fir-Repubblika Ċeka, fl-Ungerija u f’Malta.
(
22
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal‑11 ta’ Lulju 2002, D’Hoop (C‑224/98, EU:C:2002:432, punt 31); tal‑24 ta’ Ottubru 2013, Thiele Meneses (C‑220/12, EU:C:2013:683, punt 22); u tas‑26 ta’ Mejju 2016, Kohll u Kohll‑Schlesser (C‑300/15, EU:C:2016:361, punt 42).
(
23
)	Ara s-sentenzi tad‑29 ta’ April 2004, Pusa (C‑224/02, EU:C:2004:273, punt 19); tas‑26 ta’ Ottubru 2006, Tas‑Hagen u Tas (C‑192/05, EU:C:2006:676, punt 30); tat‑22 ta’ Mejju 2008, Nerkowska (C‑499/06, EU:C:2008:300, punt 32); kif ukoll tal‑14 ta’ Ottubru 2010, van Delft et (C‑345/09, EU:C:2010:610, punt 97).
(
24
)	Ara l-punt 48 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
25
)	Irrid nenfasizza li m’iniex qed nippreġudika l-kwistjoni dwar jekk jeżistix, għal Stat Membru, obbligu ġenerali ta’ reġistrazzjoni tal-kuntratti ta’ żwieġ konklużi fi Stat Membru ieħor, u għalhekk lanqas dik dwar jekk id-dritt Litwan għandux jipprevedi l-possibbiltà, għall-persuni li ma għandhomx numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan, li jirreġistraw kuntratt ta’ żwieġ konkluż f’pajjiż barrani fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ. Fir-rigward ta’ din il-kawża, dawn il-kwistjonijiet huma ipotetiċi peress li d-dritt Litwan jipprevedi l-possibbiltà ta’ reġistrazzjoni tal-kuntratti ta’ żwieġ konklużi f’pajjiż barrani fir-Reġistru tal-Kuntratti ta’ Żwieġ u r-rikorrenti fil-kawża prinċipali għandha numru ta’ identifikazzjoni personali Litwan.
(
26
)	Sentenza tal‑5 ta’ Ġunju 2018, Coman et (C‑673/16, EU:C:2018:385, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
27
)	Sentenzi tat‑18 ta’ Lulju 2006, De Cuyper (C‑406/04, EU:C:2006:491, punt 42); tas‑26 ta’ Ottubru 2006, Tas‑Hagen u Tas (C‑192/05, EU:C:2006:676, punt 35); kif ukoll tal‑5 ta’ Ġunju 2018, Coman et (C‑673/16, EU:C:2018:385, punt 41).