62007CJ0033
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)
10 ta’ Lulju 2008 (
*1
)
“Ċittadinanza tal-Unjoni — Artikolu 18 KE — Direttiva 2004/38/KE — Drittijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju tal-Istati Membri”
Fil-Kawża C-33/07,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 234 KE, imressqa mit-Tribunalul Dâmboviţa (ir-Rumanija), permezz ta’ deċiżjoni tas-17 ta’ Jannar 2007, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl-24 ta’ Jannar 2007, fil-proċeduri
Ministerul Administraţiei şi Internelor — Direcţia Generală de Paşapoarte Bucureşti
vs
Gheorghe Jipa,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn P. Jann, President tal-Awla, A. Tizzano (Relatur), A. Borg Barthet, M. Ilešič u E. Levits, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Mazák,
Reġistratur: R. Grass,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
—
għall-Gvern Rumen, minn E. Ganea, bħala aġent,
—
għall-Gvern Grieg, minn E. Skandalou u G. Papagianni, bħala aġenti,
—
għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn D. Maidani u I. Trifa, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-14 ta’ Frar 2008,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 18 KE u 27 tad-Direttiva 2004/38/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, dwar id-drittijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju tal-Istati Membri u li temenda r-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u li tħassar id-Direttivi 64/221/KEE, 68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE, 90/364/KEE, 90/365/KEE u 93/96/KEE (ĠU L 158, p. 77, u corrigendum
ĠU L 229, p. 35).
2
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża li tirrigwarda talba mressqa mill-Ministerul Administraţiei şi Internelor — Direcţia Generală de Paşapoarte Bucureşti (Ministeru Rumen tal-Amministrazzjoni u tal-Affarijiet Interni — Direttorat Ġenerali għall-Passporti, Bukarest, (iktar ’il quddiem il-“Ministeru”) sabiex tinkiseb deċiżjoni mit-Tribunalul Dâmboviţa li tipprojbixxi lil G. Jipa, ċittadin Rumen, milli jidħol fil-Belġju għal perijodu li ma jaqbiżx tliet snin.
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
3
L-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/38 jipprovdi:
“Mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet dwar dokumenti ta’ vjaġġar applikabbli għall-kontroll fil-fruntieri nazzjonali, iċ-ċittadini kollha ta’ l-Unjoni li għandhom karta ta’ l-identità valida jew passaport validu u l-membri tal-familja tagħhom li mhumiex ċittadini ta’ Stat Membru u li għandhom passaport validu għandhom id-dritt li joħorġu mit-territorju ta’ Stat Membru biex jivvjaġġaw lejn Stat Membru ieħor”.
4
Skont l-Artikolu 27(1) u (2) tad-Direttiva 2004/38:
“1.   Bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu, l-Istati Membri jistgħu jirrestrinġu l-libertà ta’ moviment u residenza taċ-ċittadini ta’ l-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom, irrispettivament miċ-ċittadinanza, minħabba politika pubblika [raġunijiet ta’ ordni pubbliku], sigurtà pubblika jew saħħa pubblika. Dawn ir-raġunijiet m’għandhomx jiġu [i]nvokati għal skopijiet ekonomiċi.
2.   Il-miżuri meħuda minħabba raġunijiet ta’ politika pubblika [ordni pubbliku] jew ta’ sigurtà pubblika għandhom ikunu skond il-prinċipju ta’ proporzjonalità u għandhom ikunu bbażati esklussivament fuq il-kondotta personali ta’ l-individwu kkonċernat. Kundanni kriminali preċedenti m’għandhomx minnhom infushom jikkostitwixxu raġuni biex jittieħdu dawn il-miżuri.
Il-kondotta personali ta’ l-individwu kkonċernat għandha tirrappreżenta theddida ġenwina, attwali u serja biżżejjed li tolqot wieħed mill-interessi fondamentali tas-soċjetà. Ġustifikazzjonijiet li huma iżolati mill-partikolaritajiet tal-każ jew li jiddependu fuq konsiderazzjonijiet ta’ prevenzjoni ġenerali m’għandhomx jiġu aċċettati.”
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
5
L-Artikolu 1 tal-Ftehim tal-1995 bejn il-Gvernijiet tar-Renju tal-Belġju, tal-Gran Dukat tal-Lussemburgu u tar-Renju tal-Olanda minn naħa, u l-Gvern tar-Rumanija min-naħa l-oħra, dwar id-dħul mill-ġdid ta’ persuni li jkunu jinsabu f’sitwazzjoni illegali approvat mid-Digriet tal-Gvern Rumen Nru 825/1995 (Monitorul Oficial al României, Nru 241 tal-20 ta’ Ottubru 1995, iktar ’il quddiem il-“Ftehim ta’ Dħul mill-Ġdid”), jipprovdi:
“Il-Gvern tar-Rumanija għandu jerġa’ jilqa’ fit-territorju tiegħu, fuq talba tal-Gvern Belġjan, tal-Gvern Lussemburgiż jew tal-Gvern Olandiż, mingħajr ebda formalità, kwalunkwe persuna li ma tissodisfax jew ma tissodisfax aktar il-kundizzjonijiet għad-dħul jew għar-residenza applikabbli fit-territorju tal-Belġju, tal-Lussemburgu, jew tal-Olanda, meta jkun stabbilit jew preżunt li l-persuna kkonċernata hija ċittadina Rumena.”
6
L-Artikolu 3(1) u (3) tal-Liġi Nru 248, tal-20 ta’ Lulju 2005, dwar il-kundizzjonijiet għall-moviment liberu taċ-ċittadini Rumeni barra mill-pajjiż (Monitorul Oficialal României Nru 682, tad-29 ta’ Lulju 2005), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi Nru 248/2005”), jipprovdi:
“1.   L-eżerċizzju tad-dritt ta’ moviment liberu barra mill-pajjiż għal ċittadini Rumeni jista’ jkun limitat biss temporanjament fil-każijiet u taħt il-kundizzjonijiet pprovduti f’din il-Liġi; kull limitazzjoni bħal din għandha tieħu l-forma ta’ sospensjoni ta’, jew, jekk ikun il-każ, ta’ restrizzjoni fuq l-eżerċizzju ta’ dak id-dritt.
[…]
3.   Ir-restrizzjoni fuq l-eżerċizzju tad-dritt ta’ moviment liberu barra mill-pajjiż taċ-ċittadini Rumeni għandha tikkonsisti fi projbizzjoni temporanja tal-ivvjaġġar fi Stati partikolari, imposta mill-awtoritajiet Rumeni kompetenti, skont il-kundizzjonijiet stabbiliti f’din il-Liġi.”
7
L-Artikolu 38 tal-Liġi Nru 248/2005 jaqra hekk:
“Tista’ tiġi imposta restrizzjoni fuq l-eżerċizzju miċ-ċittadini Rumeni tad-dritt ta’ moviment liberu barra mill-pajjiż għal perijodu li ma jaqbiżx tliet snin, taħt il-kundizzjonijiet li ġejjin u fir-rigward biss ta’:
a)
persuna li tkun ġiet ripatrijata minn Stat taħt ftehim ta’ dħul mill-ġdid konkluż bejn ir-Rumanija u dak l-Istat;
b)
persuna li l-preżenza tagħha fit-territorju ta’ Stat, minħabba l-attivitajiet li twettaq dik il-persuna jew li tista’ twettaq, tkun ta’ ħsara serja għall-interessi tar-Rumanija jew, skont il-każ, għar-relazzjonijiet bilaterali bejn ir-Rumanija u dak l-Istat.”
8
L-Artikolu 39 tal-Liġi Nru 248/2005 jipprovdi:
“Fis-sitwazzjoni prevista fl-Artikolu 38(a), il-miżura għandha tiġi adottata fuq talba tad-Direttorat Ġenerali għall-Passaporti, fir-rigward tal-Istat li minnu l-persuna tkun ġiet ripatrijata, mill-qorti li jkollha ġurisdizzjoni territorjali fejn hija tkun tirrisjedi jew, jekk dik il-persuna tkun tgħix barra, mit-Tribunalul Bucureşti.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
9
G. Jipa telaq mir-Rumanija fl-10 ta’ Settembru 2006 sabiex jidħol fit-territorju tar-Renju tal-Belġju. Fis-26 ta’ Novembru 2006, minħabba s-“sitwazzjoni illegali” tiegħu f’dan l-Istat Membru, huwa ġie ripatrijat fir-Rumanija skont it-termini tal-Ftehim ta’ Dħul mill-Ġdid.
10
Fil-11 ta’ Jannar 2007, it-Tribunalul Dâmboviţa rċieviet talba mill-Ministeru għal miżura, skont l-Artikoli 38 u 39 tal-Liġi Nru 248/2005, li tipprojbixxi lil G. Jipa milli jidħol fil-Belġju għal perijodu li ma jaqbiżx tliet snin.
11
Il-qorti tar-rinviju tenfasizza li t-talba tal-Ministeru ma kinitx tippreċiża n-natura tas-“sitwazzjoni illegali” li wasslet għad-dħul mill-ġdid ta’ G. Jipa.
12
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunalul Dâmboviţa ddeċidet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja s-segwenti domandi preliminari:
“1)
L-Artikolu 18 KE […] għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi l-leġiżlazzjoni fis-seħħ fir-Rumanija (permezz tal-Artikoli 38 u 39 tal-Liġi 248/2005) milli toħloq ostakli għall-eżerċizzju tal-moviment liberu tal-persuni?
2)
a)
L-Artikoli 38 u 39 tal-Liġi Nru 248/2005 […] li jipprekludu lil persuna (ċittadin Rumen u, issa, ċittadin tal-Unjoni [Ewropea]) milli tiċċaqlaq liberament fi Stat ieħor (f’dan il-każ, Stat Membru tal-Unjoni Ewropea) jikkostitwixxu ostaklu għall-moviment liberu tal-persuni, stabbilit bl-Artikolu 18 KE?
b)
Stat Membru tal-Unjoni Ewropea (f’dan il-każ, ir-Rumanija) jista’ jimponi limitazzjoni fuq l-eżerċizzju tad-dritt ta’ moviment liberu taċ-ċittadini fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor?
3)
a)
Il-kunċett ta’ “residenza illegali” li jirreferi għalih id-Digriet tal-Gvern [Rumen] 825/1995, li japprova l-[Ftehim dwar id-dħul mill-ġdid] (digriet li fuq il-bażi tiegħu ġie ordnat id-dħul mill-ġdid [fir-Rumanija] tal-konvenut, li kien jinsab f’sitwazzjoni ta’ ‘residenza illegali’) jaqa’ taħt ir-raġunijiet ta’ ‘politika pubblika’ [ordni pubbliku] jew ta’ ‘sigurtà pubblika’ previsti mill-Artikolu 27 tad-Direttiva 2004/38, b’mod li [Stat Membru jista’ jadotta dispożizzjonijiet li jirrestrinġu] l-moviment liberu ta’ tali persuna?
b)
Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għad-domanda preċedenti, l-Artikolu 27 tad-Direttiva 2004/38 […] għandu jkun interpretat fis-sens li l-Istati Membri jistgħu jimponu restrizzjonijiet fuq il-moviment liberu u r-residenza ta’ ċittadin tal-Unjoni [Ewropea] minħabba raġunijiet ta’ ‘politika pubblika’ [ordni pubbliku] u ta’ ‘sigurtà pubblika’ b’mod awtomatiku, mingħajr ma tiġi eżaminata l-‘kondotta personali’ ta’ dik il-persuna?”.
13
Billi l-qorti tar-rinviju kkunsidrat li l-imsemmija domandi kienu jeħtieġu risposta urġenti min-naħa tal-Qorti tal-Ġustizzja, fid-dawl tal-fatt li G. Jipa għandu jkun f’pożizzjoni li jeżerċita d-dritt tiegħu għall-moviment liberu jew li jkun jaf malajr kemm jista’ jkun jekk jista’ jeżerċita dak id-dritt biss b’mod limitat, hija talbet lil din il-Qorti sabiex tapplika l-proċedura mħaffa għar-rinviju għal deċiżjoni preliminari, skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 104a tar-Regoli tal-Proċedura.
14
Il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja ċaħad din it-talba permezz ta’ digriet tat-3 ta’ April 2007, billi kkunsidra li l-kundizzjonijiet previsti fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 104a ma kinux sodisfatti.
Fuq id-domandi preliminari
15
Permezz tad-domandi tagħha, li għandhom jiġu ttrattati flimkien, il-qorti tar-rinviju essenjalment tistaqsi jekk l-Artikoli 18 KE u 27 tad-Direttiva 2004/38 jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti li d-dritt ta’ ċittadin ta’ Stat Membru li jidħol fit-territorju ta’ Stat Membru jiġi limitat, b’mod partikolari għar-raġuni li kien ġie ripatrijat preċedentement minn dan l-Istat Membru minħabba l-fatt li kien f’“sitwazzjoni illegali” hemmhekk.
16
Fin-noti tal-osservazzjonijiet tagħhom quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, il-Gvern Rumen u dak Grieg kif ukoll il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej jaqblu li dawn id-domandi għandhom jingħataw risposta fl-affermattiv.
17
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat fl-ewwel lok li, bħala ċittadin Rumen, G. Jipa għandu l-istatus ta’ ċittadin tal-Unjoni skont l-Artikolu 17(1) KE u għalhekk jista’ jirrikorri, ukoll fir-rigward tal-Istat Membru ta’ oriġini tiegħu, għad-drittijiet relatati ma’ tali status, u b’mod partikolari għad-dritt għall-moviment liberu u residenza fit-territorju tal-Istati Membri, mogħti mill-Artikolu 18 KE (ara f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza tal-20 ta’ Settembru 2001, Grzelczyk, C-184/99, Ġabra p. I-6193, punti 31 sa 33; tas-26 ta’ Ottubru 2006, Tas-Hagen u Tas, C-192/05, Ġabra p. I-10451, punt 19, kif ukoll tat-23 ta’ Ottubru 2007, Morgan u Bucher, C-11/06 u C-12/06, Ġabra p. I-9161, punti 22 u 23).
18
Għandu jingħad ukoll li, hekk kif sostna l-Avukat Ġenerali fil-punt 35 tal-konklużjonijiet tiegħu, id-dritt għall-moviment liberu jinkludi kemm id-dritt għaċ-ċittadini tal-Unjoni Ewropea li jidħlu fi Stat Membru differenti minn dak li minnu joriġinaw kif ukoll id-dritt li joħorġu minn dan tal-aħħar. Fil-fatt, hekk kif il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni tenfasizza, il-libertajiet fundamentali ggarantiti mit-Trattat KE jitilfu l-valur tagħhom jekk l-Istat Membru tal-oriġini jista’, mingħajr ġustifikazzjoni valida, jipprojbixxi liċ-ċittadini tiegħu milli joħorġu mit-territorju tiegħu sabiex jidħlu fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor (ara b’analoġija, fil-qasam tal-libertà ta’ stabbiliment u tal-moviment liberu tal-ħaddiema, is-sentenzi tas-27 ta’ Settembru 1988, Daily Mail and General Trust, 81/87, Ġabra p. 5483, punt 16; tal-14 ta’ Lulju 1994, Peralta, C-379/92, Ġabra p. I-3453, punt 31, u tal-15 ta’ Diċembru 1995, Bosman, C-415/93, Ġabra p. I-4921, punt 97).
19
Barra minn hekk, l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/38 jipprovdi speċifikament li ċ-ċittadini kollha tal-Unjoni li għandhom karta tal-identità valida jew passaport validu għandhom id-dritt li joħorġu mit-territorju ta’ Stat Membru biex jivvjaġġaw lejn Stat Membru ieħor.
20
Minn dan isegwi li sitwazzjoni bħal dik tal-konvenut fil-kawża prinċipali, kif deskritta fil-punti 9 u 10 ta’ din is-sentenza, taqa’ taħt id-dritt ta’ moviment liberu u ta’ residenza libera taċ-ċittadini tal-Unjoni fl-Istati Membri.
21
Fl-aħħar nett, għandu jiġi mfakkar li d-dritt għall-moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni mhuwiex inkondizzjonat, iżda jista’ jiġi suġġett għal limitazzjonijiet u kundizzjonijiet previsti mit-Trattat kif ukoll mid-dispożizzjonijiet adottati sabiex jagħtuh effett (ara f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza tal-11 ta’ April 2000, Kaba, C-356/98, Ġabra p. I-2623, punt 30; tas-6 ta’ Marzu 2003, Kaba, C-466/00, Ġabra p. I-2219, punt 46, u tal-10 ta’ April 2008, Il-Kummissjoni vs L-Olanda, C-398/06, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 27).
22
Għal dak li jirrigwarda l-kawża prinċipali, l-imsemmija limitazzjonijiet u kundizzjonijiet jirriżultaw, b’mod partikolari, mill-Artikolu 27(1) tad-Direttiva 2004/38, dispożizzjoni li tippermetti lill-Istati Membri jirrestrinġu l-moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom minħabba raġunijiet, b’mod partikolari, ta’ ordni pubbliku jew ta’ sigurtà pubblika.
23
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja dejjem sostniet li għalkemm l-Istati Membri jibqgħu essenzjalment liberi li jistabbilixxu, b’mod konformi mal-ħtiġijiet nazzjonali tagħhom li jistgħu jvarjaw minn Stat Membru għal ieħor u minn żmien għal ieħor, il-ħtiġijiet tal-ordni pubbliku u ta’ sigurtà pubblika, jibqa’ l-fatt li, fil-kuntest Komunitarju, u, b’mod partikolari, bħala ġustifikazzjoni għal deroga għall-prinċipju fundamentali tal-moviment liberu tal-persuni, dawn il-ħtiġijiet għandhom jiġu mifhuma b’mod strett, b’tali mod li l-portata tagħhom m’għandhiex tkun stabbilita unilateralment minn kull wieħed mill-Istati Membri bla kontroll mill-istituzzjonijiet tal-Komunità Ewropea (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-28 ta’ Ottubru 1975, Rutili, 36/75, Ġabra p. 1219, punti 26 u 27; tas-27 ta’ Ottubru 1977, Bouchereau, 30/77, Ġabra p. 1999, punti 33 u 34; tal-14 ta’ Marzu 2000, Église de scientologie, C-54/99, Ġabra p. I-1335, punt 17, kif ukoll tal-14 ta’ Ottubru 2004, Omega, C-36/02, Ġabra p. I-9609, punti 30 u 31). Il-ġurisprudenza b’hekk speċifikat li l-kunċett ta’ ordni pubbliku jippresupponi, f’kull każ, l-eżistenza, minbarra tat-tfixkil tal-ordni soċjali li jinvolvi kull ksur tal-liġi, ta’ periklu reali, attwali u suffiċjentement gravi, li jaffettwa interess fundamentali tas-soċjetà (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Rutili, punt 28; Bouchereau, punt 35, kif ukoll is-sentenza tad-29 ta’ April 2004, Orfanopoulos u Oliveri, C-482/01 u C-493/01, Ġabra p. I-5257, punt 66).
24
Dan ir-riassunt tad-derogi għal dan il-prinċipju fundamentali, li jistgħu jitqajmu minn Stat Membru, jimplika b’mod partikolari, hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 27(2) tad-Direttiva 2004/38, li, sabiex ikunu ġustifikati, miżuri meħuda minħabba raġunijiet ta’ ordni pubbliku jew ta’ sigurtà pubblika għandhom ikunu bbażati esklużivament fuq il-kondotta personali tal-individwu kkonċernat, u ġustifikazzjonijiet mhux marbuta direttament mal-każ individwali inkwistjoni jew li għandhom x’jaqsmu ma’ raġunijiet ta’ prevenzjoni ġenerali ma jistgħux jiġu kkunsidrati.
25
Għandu jingħad ukoll li, hekk kif sostnew ġustament il-Gvern Rumen, il-Kummissjoni kif ukoll l-Avukat Ġenerali fil-punt 43 tal-konklużjonijiet tiegħu, miżura li tillimita l-eżerċizzju tad-dritt għall-moviment liberu għandha tiġi kkunsidrata fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet speċifiċi għall-protezzjoni tal-ordni pubbliku jew tas-sigurtà pubblika tal-Istat Membru li jadotta din il-miżura. Din il-miżura b’hekk ma tistax tkun ibbażata esklużivament fuq motivi mqajma minn Stat Membru ieħor sabiex tiġi ġustifikata, bħal fil-kawża prinċipali, deċiżjoni ta’ tkeċċija ta’ ċittadin Komunitarju mit-territorju ta’ dan l-Istat tal-aħħar, kunsiderazzjoni bħal din madankollu ma teskludix li motivi bħal dawn jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-evalwazzjoni magħmula mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti sabiex tiġi adottata l-miżura restrittiva għall-moviment liberu (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-31 ta’ Jannar 2006, Il-Kummissjoni vs Spanja, C-503/03, Ġabra p. I-1096, punt 53).
26
Fi kliem ieħor, f’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, il-fatt li ċittadin tal-Unjoni kien is-suġġett ta’ miżura ta’ ripatrijazzjoni mit-territorju ta’ Stat Membru ieħor fejn huwa kien jirrisjedi b’mod illegali ma jistax jittieħed inkunsiderazzjoni mill-Istat Membru ta’ oriġini tiegħu, sabiex jiġi limitat id-dritt għall-moviment liberu ta’ dan iċ-ċittadin, ħlief jekk il-kondotta personali ta’ dan tal-aħħar tikkostitwixxi periklu reali, attwali u suffiċjentement gravi għal interess fundamentali tas-soċjetà.
27
Issa, is-sitwazzjoni li wasslet għall-kawża prinċipali ma tidhirx li tissodisfa l-ħtiġijiet imsemmija fil-punti 22 sa 26 tas-sentenza preżenti. B’mod partikolari, jidher li jirriżulta mill-atti mibgħuta lill-Qorti tal-Ġustizzja mill-qorti tar-rinviju u min-nota tal-osservazzjonijiet tal-Gvern Rumen li t-talba tal-Ministeru sabiex id-dritt għall-moviment liberu ta’ G. Jipa jiġi limitat hija bbażata biss fuq il-miżura ta’ ripatrijazzjoni li dan tal-aħħar kien is-suġġett tagħha fit-territorju tar-Renju tal-Belġju minħabba l-fatt li kien f’“sitwazzjoni illegali” f’dan l-Istat Membru, u ma saret ebda evalwazzjoni speċifika tal-kondotta personali tal-individwu kkonċernat u ma hemm ebda referenza għal xi periklu li dan ser jikkawża lill-ordni pubbliku jew lis-sigurtà pubblika. Il-Gvern Rumen barra minn hekk isostni, f’din in-nota tal-osservazzjonijiet, li d-deċiżjoni tal-awtoritajiet Belġjani li ordnat ir-ripatrijazzjoni ta’ G. Jipa lanqas ma kienet ibbażata fuq motivi ta’ ordni pubbliku jew ta’ sigurtà pubblika.
28
Madankollu, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tagħmel il-konstatazzjonijiet neċessarji f’dan ir-rigward fuq il-bażi tal-elementi ta’ fatt u ta’ liġi li mmotivaw, fil-kawża prinċipali, it-talba tal-Ministeru għal-limitazzjoni tad-dritt ta’ ħruġ ta’ G. Jipa.
29
Fil-kuntest ta’ evalwazzjoni bħal din, il-qorti tar-rinviju għandha tistabbilixxi wkoll jekk l-imsemmija limitazzjoni tad-dritt ta’ ħruġ hijiex xierqa sabiex tiggarantixxi l-kisba tal-għan li hija trid tilħaq u li ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan jintlaħaq. Fil-fatt, jirriżulta mill-Artikolu 27(2) tad-Direttiva 2004/38, kif ukoll mill-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja li miżura li tirrestrinġi d-dritt għall-moviment liberu tista’ tkun ġustifikata biss jekk hija tosserva l-prinċipju ta’ proporzjonalità (ara, f’dan is-sens b’mod partikolari, is-sentenzi tat-2 ta’ Awwissu 1993, Alluè et, C-259/91, C-331/91 u C-332/91, Ġabra p. I-4309, punt 15; tas-17 ta’ Settembru 2002, Baumbast u R, C-413/99, Ġabra p. I-7091, punt 91, kif ukoll tas-26 ta’ Novembru 2002, Oteiza Olazabal, C-100/01, Ġabra p. I-10981, punt 43).
30
Għalhekk, ir-risposta li għandha tingħata għad-domandi magħmula hi li l-Artikoli 18 KE u 27 tad-Direttiva 2004/38 ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti restrizzjoni fuq id-dritt ta’ ċittadin ta’ Stat Membru li jmur fit-territorji ta’ Stat Membru ieħor, b’mod partikolari għar-raġuni li huwa kien ġie preċedentement ripatrijat minn hemm għaliex kien f’“sitwazzjoni illegali” hemmhekk, bil-kundizzjoni, minn naħa, li l-kondotta personali ta’ dan iċ-ċittadin tikkostitwixxi periklu reali, attwali u suffiċjentement gravi li jaffettwa interess fundamentali tas-soċjetà, u min-naħa l-oħra, li l-miżura restrittiva prevista tkun xierqa sabiex tiggarantixxi li l-għan tagħha jintlaħaq u ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk dan huwiex il-każ fil-kawża miġjuba quddiemha.
Fuq l-ispejjeż
31
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikoli 18 KE u 27 tad-Direttiva 2004/38/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2004, dwar id-drittijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju tal-Istati Membri u li temenda r-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u li tħassar id-Direttivi 64/221/KEE, 68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE, 90/364/KEE, 90/365/KEE u 93/96/KEE, ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti restrizzjoni fuq id-dritt ta’ ċittadin ta’ Stat Membru li jmur fit-territorji ta’ Stat Membru ieħor, b’mod partikolari għar-raġuni li huwa kien ġie preċedentement ripatrijat minn hemm għaliex kien f’“sitwazzjoni illegali” hemmhekk, bil-kundizzjoni, minn naħa, li l-kondotta personali ta’ dan iċ-ċittadin tikkostitwixxi periklu reali, attwali u suffiċjentement gravi li jaffettwa interess fundamentali tas-soċjetà, u min-naħa l-oħra, li l-miżura restrittiva prevista tkun xierqa sabiex tiggarantixxi li l-għan tagħha jintlaħaq u ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk dan huwiex il-każ fil-kawża miġjuba quddiemha.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: ir-Rumen.