BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Séú Dlísheomra)
13 Márta 2025 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Comhchóras cánachais s infheidhme i gcás máthairchuideachtaí agus fochuideachtaí de chuid Ballstáit éagsúla – Treoir 2011/96/AE – Airteagal 1(4) – Calaois agus mí-úsáid a chosc – Airteagal 4(1) – Toirmeasc ar cháin a ghearradh ar bhrabúis a fhaightear – Éifeacht dhíreach – An díbhinn arna dáileadh ag an bhfochuideachta a áireamh i méid cánach na máthairchuideachta – An díbhinn arna dáileadh ó mhéid cánach na máthairchuideachta a asbhaint – Teorainn leis an asbhaint – Scéim aistrithe inghrúpa lena gceadaítear brabúis arna ndéanamh ag cuideachtaí áirithe a aistriú chuig cuideachtaí eile)
I gCás C‑135/24,
IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ón tribunal de première instance de Liège (an Bheilg), trí bhreith an 29 Eanáir 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 20 Feabhra 2024, sna himeachtaí
John Cockerill SA
v
Stát na Beilge
tugann AN CHÚIRT (an Séú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: A. Kumin (Rapóirtéir), Uachtarán Dlísheomra, I. Ziemele agus S. Gervasoni, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: R. Norkus,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        John Cockerill SA, ag M. Possoz, avocat agus H. Vanhulle, advocaat,
–        Rialtas na Beilge, ag S. Baeyens, P. Cottin agus C. Pochet, i gcáil Gníomhairí,
–        an Coimisiún Eorpach, ag A. Ferrand agus W. Roels, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le hAirteagal 1(4) agus Airteagal 4 de Threoir 2011/96/AE ón gComhairle an 30 Samhain 2011 maidir leis an gcomhchóras cánachais is infheidhme i gcás máthairchuideachtaí agus fochuideachtaí de chuid Ballstáit éagsúla (IO 2011 L 345, lch. 8) arna leasú le Treoir (AE) 2015/121 ón gComhairle an 27 Eanáir 2015 (IO 2015 L 21, lch. 1) (‘Treoir 2011/96’).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir John Cockerill SA agus Stát na Beilge maidir le tuairisceán cánach don bhliain chánach 2020.
An dlí
Dlí an Aontais Eorpaigh
3        Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 1 de Threoir 2011/96:
‘1.      Cuirfidh gach Ballstát an Treoir seo i bhfeidhm:
a)      maidir le dáiliú brabús arna bhfáil ag cuideachtaí de chuid an Bhallstáit sin ó fhochuideachtaí i mBallstáit eile;
[...]
2.      Ní dheonóidh na Ballstáit tairbhí na Treorach seo do shocrú nó do thacar socruithe, tar éis dóibh a bheith curtha i bhfeidhm chun na críche bunriachtanaí buntáiste cánach a fháil lena sáraítear cuspóir nó críoch na Treorach seo, nach fíor-shocrú nó fíor-shocruithe iad, ag féachaint do na fíorais agus na himthosca ábhartha uile.
Féadfaidh níos mó ná céim amháin nó cuid amháin a bheith i socrú.
3.      Chun críocha mhír 2, féachfar ar shocrú nó ar thacar socruithe mar shocrú nó socruithe nach bhfuil fíor sa mhéid nach gcuirtear i bhfeidhm iad ar chúiseanna tráchtála bailí lena léirítear an réaltacht eacnamaíoch.
4.      Ní chuirfidh an Treoir seo bac ar chur i bhfeidhm forálacha intíre nó forálacha atá bunaithe ar chomhaontú a bhfuil gá leo chun calaois chánach, seachaint cánach nó mí-úsáid a chosc.’
4        Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 4(1) den Treoir sin:
‘I gcás ina bhfaighidh máthairchuideachta nó a buanbhunaíocht, de bhua chomhlachas na máthairchuideachta lena fochuideachta, brabúis dáilte, déanfaidh Ballstát na máthairchuideachta agus an Ballstát ina bhfuil a buanbhunaíocht, ach amháin i gcás ina leachtaítear an fhochuideachta, cibé acu seo a leanas:
a)      staonadh ó cháin a ghearradh ar bhrabúis den sórt sin a mhéid nach bhfuil na brabúis sin inasbhainte ag an bhfochuideachta, agus cáin a ghearradh ar bhrabúis den sórt sin a mhéid go bhfuil brabúis den sórt sin inasbhainte ag an bhfochuideachta, nó:
b)      cáin a ghearradh ar na brabúis den sórt sin agus an mháthairchuideachta agus an bhuanbhunaíocht a údarú a asbhaint as méid na cánach atá dlite an codán sin den cháin chorparáide a bhaineann leis na brabúis sin agus a d’íoc an fhochuideachta agus aon fhochuideachta leibhéil íochtair, faoi réir an choinníll go mbeidh gach cuideachta agus a fochuideachta leibhéil íochtair, de réir na sainmhínithe a leagtar síos in Airteagal 2 agus go gcomhlíonann siad na ceanglais dá bhforáiltear in Airteagal 3, suas go dtí teorainn mhéid na cánach comhfhreagraí a bheidh dlite.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Beilge
5        Rialaítear an díospóid sna príomhimeachtaí le forálacha Chód Chánach Ioncaim 1992, sa leagan is infheidhme le linn bhliain chánach 2020 ‘CIR 1992’.
6        Déantar Airteagal 4(1) de Threoir 2011/96 a thrasuí i ndlí na Beilge le hAirteagail 202 et seq de CIR 1992. Roghnaigh reachtóir na Beilge an modh ar a dtugtar ‘cuimsiú/asbhaint’, ar dá réir, go bunúsach, a chuimsítear na díbhinní arna ndáileadh ag fochuideachtaí i méid inchánach na máthairchuideachta, ar dtús, agus ina dhiaidh sin, déantar iad a asbhaint ón méid sin, mar ‘ioncam a bhfuil cáin chinntitheach á iompar aici’ (‘na RDT’), má chomhlíontar na coinníollacha dlíthiúla seo a leanas: I gcás ina sháraíonn na RDT méid inchánach na cuideachta, féadfar na barrachais a thabhairt anonn go dtí blianta fioscacha ina dhiaidh sin.
7        Déantar foráil in CIR 1992 freisin maidir le scéim ‘aistrithe inghrúpa’. Ceadaítear leis an scéim seo, faoi choinníollacha áirithe, do chuideachtaí na Beilge is faighteoir a mbrabús iomlán nó cuid de a aistriú chuig cuideachtaí sa ghrúpa céanna a d’fhulaing caillteanais sa tréimhse chánach chéanna. Ó thaobh na cuideachta atá ag baint amach an aistrithe de, déantar an méid a aistrítear a asbhaint ó bhrabúis na tréimhse cánach (Airteagal 205/5 de CIR 1992). Ó thaobh na cuideachta a thairbhíonn den aistriú de, áirítear an méid a aistrítear sa mhéid inchánach (Airteagal 185(4) CIR 1992).
8        Déantar foráil maidir le teorainn san ochtú mír d’Airteagal 207 de CIR 1992, a léitear mar a leanas:
‘Ní fhéadfar aon cheann de na hasbhaintí dá bhforáiltear in Airteagail 199 go 206, 536 agus 543 a dhéanamh ar mhéid an aistrithe inghrúpa dá dtagraítear in [an chéad fhomhír de mhír 4] d’Airteagal 185 a áirítear sa mhéid inchánach.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
9        Is cuideachta é John Cockerill, a bhfuil cónaí uirthi sa Bheilg agus atá faoi réir cháin corporáide.
10      In 2019, fuair sé díbhinní a eascraíonn as a scairsheilbh i bhfochuideachtaí atá bunaithe sa Bheilg, i mBallstáit eile an Aontais Eorpaigh agus i dtíortha nach Ballstáit iad, ar chomhlíon cuid díobh, ar mhéid EUR 96 302 105 iad, de réir na cuideachta sin, na coinníollacha maidir le tairbhe a bhaint as an scéim RDT. Ina theannta sin, sa bhliain chéanna, bhain an chuideachta tairbhe as aistriú inghrúpa EUR 43 697 824.53, rud a cuireadh lena méid inchánach.
11      Mar sin féin, mar thoradh ar an teorainn ar asbhaint dá bhforáiltear san ochtú fomhír d’Airteagal 207 de CIR 1992, ní raibh John Cockerill in ann na díbhinní uile a fuarthas agus a cháilíonn do scéim RDT a asbhaint óna mhéid inchánach. Dá bhrí sin, ceanglaíodh air suim EUR 13 057 328.95 a íoc mar cháin chorparáide don bhliain chánach 2020. De réir na cuideachta sin, mura bhfuair sí aon díbhinn lenar comhlíonadh na coiníollacha chun tairbhe a bhaint as an scéim RDT le linn na bliana airgeadais atá i gceist, bheadh a mhéid inchánach diúltach, agus mar thoradh air sin ní bheadh sí inchánach.
12      Measann John Cockerill go bhfuil an cás sin, lena bhfágtar go bhfuil sé inchánach cé nach mbeadh sé inchánach mura mbeadh díbhinní faighte aige, contrártha do Threoir 2011/96. Dá bhrí sin, an 20 Aibreán 2021, rinne sé gearán a thaisceadh le húdarás cánach na Beilge chun agóid a dhéanamh i gcoinne an chánachais a raibh sé faoina réir. Ós rud é gur diúltaíodh don ghearán sin, thug sí caingean os comhair an Tribunal de première instance de Liège (an Chúirt Chéadchéime, Liège, an Bheilg), an 5 Nollaig 2022, arb í an chúirt a rinne an tarchur, ar an gcúis chaingne chéanna.
13      Os comhair na cúirte sin, mhaígh John Cockerill, ós rud é nach gceadaítear leis an ochtú mír d’Airteagal 207 de CIR 1992 RDT don bhliain reatha a asbhaint ón aistriú inghrúpa a fuarthas, gur ceileadh buntáiste cánach air. Measann sé gur difríocht sa chóir atá ann, a théann salach ar Threoir 2011/96 i gcomparáid le cás cuideachta a fhaigheann díbhinní atá díolmhaithe faoin Treoir sin i gcomparáid le cás cuideachta eile nach bhfaigheann í, cé gur bhain an dá chuideachta tairbhe as an aistriú inghrúpa céanna.
14      Tugann Stát na Beilge le fios gurb é réasúnaíocht na scéime aistrithe inghrúpa cúiteamh cóir a áirithiú idir brabúis agus caillteanais arna dtabhú laistigh de ghrúpa cuideachtaí. Dá bhrí sin, féachtar leis an ochtú fomhír d’Airteagal 207 de CIR 1992 teorainn a chur le dreasacht le haghaidh aistriú a théann thar chaillteanas cánach na cuideachta is faighteoir agus, ar an gcaoi sin, bac a chur ar aon iarracht mí-úsáid a bhaint as an scéim sin trí na buntáistí a thiocfadh as aistriú inghrúpa atá ró-ard a neodrú. In aon chás, d’fhéadfaí na RDT nach bhféadfaí a asbhaint faoin bhforáil sin a thabhairt ar aghaidh chuig na blianta fioscacha ina dhiaidh sin.
15      Agus amhras uirthi faoi chomhoiriúnacht na reachtaíochta náisiúnta le Treoir 2011/96, chinn an tribunal de première instance de Liège bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘1)      An bhfuil éifeacht dhíreach ag Airteagal 4 de [Threoir 2011/96] agus, i gcomhar le foinsí eile de dhlí an Aontais Eorpaigh, an léirítear é mar chosc ar reachtaíocht Bhallstáit:
(i)      lena dtugtar isteach scéim comhdhlúthaithe cánach (aistriú inghrúpa) lena gceadaítear do ghrúpaí cuideachta, faoi choinníollacha áirithe, na brabúis inchánach ar fad a rinne fochuideachtaí áirithe, nó cuid díobh, a aistriú chuig fochuideachtaí eile a thabhaigh caillteanais sa bhliain chánach (an t‑aistriú inghrúpa), agus
(ii)      lena n‑eisiatar ón mbuntáiste sin cuideachtaí a dhéanann caillteanas, suas le méid na ndíbhinní a fhaightear, a chomhlíonann na coinníollacha le haghaidh díolúine a fháil faoi reachtaíocht an Bhallstáit lena dtrasuitear [Treoir 2011/96]?
2)      An bhféadfadh an reachtaíocht sin teacht faoi raon feidhme [Airteagal 1(4) de Threoir 2011/96/AE], ina sonraítear ‘nach gcuirfidh sí bac ar chur i bhfeidhm na bhforálacha náisiúnta nó na bhforálacha atá bunaithe ar chomhaontú atá riachtanach chun calaois nó mí-úsáid a chosc’[?]
Inghlacthacht
16      Déanann Rialtas na Beilge agóid i gcoinne na hiarrata ar réamhrialú.
17      Ar an gcéad dul síos, áitíonn sé nach bhfuil faisnéis leordhóthanach san iarraidh sin maidir le fíorais an cháis sna príomhimeachtaí agus maidir le rialacha ábhartha an dlí náisiúnta.
18      Ina dhiaidh sin, a mhéid a thagraíonn an chúirt a rinne an tarchur, ina céad cheist, do ‘chuideachtaí a dhéanann caillteanas’, áitíonn Rialtas na Beilge nach bhfuil aon cheist ann maidir le caillteanais sa chás seo, ós rud é go bhfuil torthaí dearfacha ag John Cockerill sa bhliain chánach atá i gceist sna príomhimeachtaí. Dá bhrí sin, bheadh an iarraidh ar réamhrialú hipitéiseach amháin.
19      Ar deireadh, rialaigh an Cour de cassation (an Chúirt Achomhairc, an Bheilg) cheana féin maidir leis an gcaoi ar cheart léiriú a dhéanamh, i bhfianaise Threoir 2011/96, ar an toirmeasc ar asbhaint a leagtar síos san ochtú fomhír d’Airteagal 207 de CIR 1992 i ndáil le Treoir 2011/96, ionas go mbeidh an fhaisnéis uile is gá ag an gcúirt a rinne an tarchur chun measúnú a dhéanamh ar na fíorais shonracha sa dlí agus chun rialú a dhéanamh ar shubstaint an cháis sin.
20      De réir chásdlí socair na Cúirte, faoi chuimsiú an chomhair idir an Chúirt agus na cúirteanna náisiúnta arna bhunú le hAirteagal 267 CFAE, is faoin gcúirt náisiúnta amháin ar tugadh an díospóid os a comhair agus nach mór di freagracht a ghlacadh as an gcinneadh breithiúnach ina dhiaidh sin, i bhfianaise imthosca sonracha an cháis, atá sé a chinneadh an gá atá le réamhrialú ionas go mbeidh sí in ann a breithiúnas a thabhairt agus ar ábharthacht na gceisteanna a chuirfidh sí faoi bhráid na Cúirte araon. Dá bhrí sin, nuair a bhaineann na ceisteanna a cuireadh isteach le léiriú nó measúnú ar bhailíocht dhlí an Aontais, tá an Chúirt faoi cheangal, i bprionsabal, rialú a thabhairt (breithiúnas an 28 Samhain 2024, ENGIE Deutschland, C‑293/23, EU:C:2024:992, mír 40 agus an cásdlí dá dtagraítear).
21      Is léir mar sin go bhfuil toimhde ábharthachta ag ceisteanna a bhaineann le bailíocht dhlí an Aontais a léiriú nó a mheas, arna dtarchur ag cúirt náisiúnta sa chomhthéacs fíorasach agus reachtach a bhfuil an chúirt sin freagrach as a shainiú, agus nach bhfuil ar an gCúirt Bhreithiúnais a chruinneas a chinneadh. Ní féidir leis an gCúirt diúltú rialú a thabhairt ar iarraidh arna déanamh ag cúirt náisiúnta ach amháin má dhealraíonn sí go follasach nach bhfuil baint ar bith ag an léiriú nó an measúnú bailíochta arna iarraidh ar dhlí an Aontais Eorpaigh le fíricí iarbhír nó le cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí, más fadhb de chineál hipitéiseach í nó mura bhfuil an fhaisnéis fhíorasach agus dhlíthiúil is gá ag an gCúirt chun freagra úsáideach a thabhairt ar na ceisteanna a cuireadh uirthi (breithiúnas an 28 Samhain 2024, ENGIE Deutschland, C‑293/23, EU:C:2024:992, mír 41 agus an cásdlí dá dtagraítear).
22      Sa chás seo, áirítear leis an ordú tarchuir faisnéis maidir le comhthéacs fíorasach agus reachtach an cháis sna príomhimeachtaí, cé go bhfuil siad teoranta, ach leordhóthanach mar sin féin, chun tuiscint a fháil ar raon feidhme na gceisteanna arna dtarchur agus ar a n‑ábharthacht maidir le réiteach a fháil ar an gcás seo agus chun cur ar chumas na Cúirte Breithiúnais freagraí úsáideacha a chur ar fáil, agus ag an am céanna deis a thabhairt do rialtais na mBallstát agus do pháirtithe leasmhara eile barúlacha a thíolacadh i gcomhréir le hAirteagal 23 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh.
23      Maidir leis an gcéad cheist, go sonrach, ní faoin gCúirt atá sé cruinneas an bhunúis fhíorasaigh ar a bhfuil an cheist sin bunaithe a fhíorú agus, in aon chás, ní cosúil go bhfuil an cheist sin hipitéiseach go follasach, ag féachaint d’ábhar na díospóide sna príomhimeachtaí, faoi mar a thuairiscigh an chúirt a rinne an tarchur.
24      Ar deireadh, ní féidir amhras a chaitheamh ar inghlacthacht na hiarrata ar réamhrialú i bhfianaise aon chásdlí ábhartha an Cour de cassation. Fiú má ghlactar leis go bhfuil ann do riail sa dlí náisiúnta faoina bhfuil na measúnuithe dlí arna ndéanamh ag an gcúirt sin ina gceangal ar an gcúirt a rinne an tarchur, ní féidir, le riail den chineál sin sa dlí, an ceart a bhaint den chúirt sin ceisteanna a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais maidir le léiriú dhlí an Aontais a bhaineann le measúnuithe den sórt sin. Ní mór do chúirt náisiúnta a bheith saor chun ceisteanna a bhaineann léi a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais, i gcás ina measfaidh sí go bhféadfadh an measúnú dlí a dhéantar ag an gcéim níos airde a bheith ina chúis le breithiúnas a thabhairt atá contrártha le dlí an Aontais (féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Eanáir 2013, Križan agus páirtithe eile, C‑416/10, EU:C:2013:8, mír 68 agus an cásdlí dá dtagraítear).
25      Dá bhrí sin, tá an iarraidh ar réamhrialú inghlactha.
Na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
26      Lena dhá cheist, ar cheart iad a scrúdú le chéile, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gcaithfear Airteagal 4(1) de Threoir 2011/96 a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht Bhallstáit lena bhforáiltear nach mór díbhinní arna bhfáil ag máthairchuideachta a fochuideachta a chur san áireamh, ar dtús, i méid inchánach na máthairchuideachta sula mbeidh sí in ann, mar an dara céim, bheith faoi réir asbhainte, gan an asbhaint sin a dhéanamh ar mhéid an aistrithe inghrúpa a áirítear sa mhéid inchánach agus, más amhlaidh atá, an gceadaítear, mar sin féin, do reachtaíocht den chineál sin le hAirteagal 1(4) den Treoir sin.
27      Foráiltear le hAirteagal 4(1) de Threoir 2011/96, i gcás ina bhfaighidh máthairchuideachta nó a buanbhunaíocht, de bhua chomhlachas na máthairchuideachta lena fochuideachta, brabúis dáilte, tá ar Bhallstát na máthairchuideachta agus an Ballstát ina bhfuil a buanbhunaíocht, ‘staonadh ó cháin a ghearradh ar bhrabúis den sórt sin a mhéid nach bhfuil na brabúis sin inasbhainte ag an bhfochuideachta [...]’ nó‘cáin a ghearradh ar na brabúis den sórt sin agus an mháthairchuideachta agus an bhuanbhunaíocht a údarú a asbhaint as méid na cánach atá dlite an codán sin den cháin chorparáide a bhaineann leis na brabúis sin agus a d’íoc an fhochuideachta agus aon fhochuideachta leibhéil íochtair, faoi réir an choinníll go mbeidh gach cuideachta agus a fochuideachta leibhéil íochtair, de réir na sainmhínithe a leagtar síos in Airteagal 2 [den Treoir sin] agus go gcomhlíonann siad na ceanglais dá bhforáiltear in Airteagal 3 [den Treoir sin], suas go dtí teorainn méid na cánach comhfhreagraí a bheidh dlite’.
28      Dá bhrí sin, fágtar an rogha do na Ballstáit go sainráite le Treoir 2011/96 idir an córas díolúine agus an córas fritháirimh dá bhforáiltear in Airteagal 4(1)(a) agus (b) faoi seach den Treoir sin (féach, de réir analaí, breithiúnas an 20 Deireadh Fómhair 2022, Allianz Benelux, C‑295/21, EU:C:2022:812, mír 30 agus an cásdlí dá dtagraítear).
29      De réir an chomhaid atá os comhair na Cúirte, roghnaigh Ríocht na Beilge an córas díolúine dá bhforáiltear in Airteagal 4(1)(a) de Threoir 2011/96. Dá bhrí sin, is i bhfianaise na forála sin amháin nach mór na ceisteanna a tharchuirtear a fhreagairt.
30      Ní bhaineann aon choinníoll leis an oibleagáid dá dtagraítear le hAirteagal 4(1)(a) de Threoir 2011/96 agus níl sí ach faoi réir mhíreanna 2 go 5 den Airteagal sin agus Airteagal 1(2) go (4) den Treoir sin (féach, de réir analaí, breithiúnas an 19 Nollaig 2019, Brussels Securities, C‑389/18, EU:C:2019:1132, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear).
31      Dá bhrí sin, níl na Ballstáit i dteideal tairbhe an bhuntáiste a eascraíonn as Airteagal 4(1)(a) den Treoir sin a chur faoi réir coinníollacha seachas na coinníollacha dá bhforáiltear sa Treoir sin (féach, de réir analaí, breithiúnas an 19 Nollaig 2019, Brussels Securities, C‑389/18, EU:C:2019:1132, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear).
32      Sa chomhthéacs sin, is léir ó chásdlí na Cúirte go bhféachtar le Treoir 2011/96 neodracht a áirithiú, chun críoch cánach, i ndáileadh brabús arna dhéanamh ag fochuideachta atá bunaithe i mBallstát amháin ar a máthairchuideachta atá bunaithe i mBallstát eile (féach, de réir analaí, breithiúnas an 19 Nollaig 2019, Brussels Securities, C‑389/18, EU:C:2019:1132, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear).
33      Chun cuspóir na neodrachta fioscaí maidir le dáileadh brabús arna dhéanamh ag fochuideachta atá bunaithe i mBallstát amháin ar a máthairchuideachta atá bunaithe i mBallstát eile a bhaint amach, féachtar le Treoir 2011/96, inter alia, leis an riail a leagtar síos in Airteagal 4(1)(a) di, cánachas dúbailte ar na brabúis sin a sheachaint, i dtéarmaí eacnamaíocha, is é sin le rá, cosc a chur ar cháin a ghearrtar ar na brabúis dháilte, ar an gcéad dul síos, i leith na fochuideachta agus, ar an dara dul síos, i leith na máthairchuideachta (féach, de réir analaí, breithiúnas an 19 Nollaig 2019, Brussels Securities, C‑389/18, EU:C:2019:1132, mír 36 agus an cásdlí dá dtagraítear).
34      Dá bhrí sin, le hAirteagal 4(1)(a) de Threoir 2011/96, cuirtear cosc ar na Ballstáit cáin a ghearradh ar an máthairchuideachta i leith brabúis arna ndáileadh ag a fochuideachta, gan idirdhealú a dhéanamh i dtaobh an bhfaightear nó nach bhfaightear na brabúis sin nó a n‑athdháileadh mar gheall ar theagmhas inmhuirearaithe chánach na máthairchuideachta. Tá feidhm ag cosc den sórt sin freisin i leith reachtaíocht náisiúnta, cé nach ngearrtar cáin léi ar dhíbhinní arna bhfáil ag an máthairchuideachta inti féin, a bhféadfadh sé a bheith d’éifeacht aici go mbeadh an mháthairchuideachta faoi réir cánachas indíreach ar na díbhinní sin (féach, de réir analaí, breithiúnas an 19 Nollaig 2019, Brussels Securities, C‑389/18, EU:C:2019:1132, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).
35      Go deimhin, níl reachtaíocht den sórt sin comhoiriúnach le foclaíocht nó le cuspóirí agus córas Threoir 2011/96, ós rud é nach gceadaítear léi an cuspóir maidir le cánachas dúbailte eacnamaíoch a chosc a bhaint amach ina iomláine, ar cuspóir í a shaothraítear leis an riail a bhunaítear in Airteagal 4(1)(a) den Treoir sin (féach, de réir analaí, breithiúnas an 19 Nollaig 2019, Brussels Securities, C‑389/18, EU:C:2019:1132, mír 38 agus an cásdlí dá dtagraítear).
36      Sa chás seo, mar is léir ó mhír 6 den bhreithiúnas seo, déantar Airteagal 4(1)(a) de Threoir 2011/96 a thrasuí i ndlí na Beilge le hAirteagal 202 et seq. de CIR 1992. Go bunúsach, déantar foráil leis na forálacha sin maidir le córas ar a dtugtar ‘cuimsiú/asbhaint’, faoina n‑áirítear, ar an gcéad dul síos, díbhinní arna bhfáil ag an máthairchuideachta ina méid inchánach agus, ar an dara dul síos, faoina n‑ndéantar na díbhinní sin a asbhaint ón mbonn sin mar RDT a mhéid a fhanann brabúis inchánach faoi chúram na máthairchuideachta tar éis na caillteanais agus brabúis dhíolmhaithe eile a asbhaint. Má sháraíonn na RDT méid inchánach na cuideachta lena mbaineann, féadfar na barrachais a thabhairt anonn go dtí blianta fioscacha ina dhiaidh sin.
37      Is léir freisin ón ordú tarchuir go gceadaítear leis an scéim ‘aistriú inghrúpa’, faoi choinníollacha áirithe, do chuideachtaí is faighteoir na Beilge a mbrabúis uile nó cuid dá mbrabúis a aistriú chuig cuideachtaí den ghrúpa céanna a d’fhulaing caillteanais le linn na tréimhse cánach céanna, agus an méid aistrithe á áireamh i méid cánach na cuideachta a thairbhíonn den aistriú.
38      Mar sin féin, foráiltear leis an ochtú fomhír d’Airteagal 207 de CIR 1992 nach bhféadfar aon asbhaint, lena n‑áirítear asbhaint RDT, a dhéanamh ar mhéid an aistrithe inghrúpa a áirítear i méid inchánach na cuideachta a thairbhíonn den aistriú sin.
39      Áitíonn John Cockerill, go bunúsach, go mbaineann cur i bhfeidhm an toirmisc a leagtar síos san ochtú fomhír d’Airteagal 207 de CIR 1992 le cánachas indíreach ar na díbhinní a fuair sé, cé go gcomhlíonann siad na coinníollacha maidir le díolúine faoi Airteagal 4(1)(a) de Threoir 2011/96.
40      I ndáil leis sin, maidir le cánachas indíreach féideartha ar dhíbhinní, lena gcuirtear cosc, mar a tugadh faoi deara i mír 34 den bhreithiúnas seo, ar Airteagal 4(1)(a), is gá comparáid a dhéanamh idir cás amhail an cás atá i gceist sna príomhimeachtaí, ina raibh ar mháthairchuideachta amhail John Cockerill, agus an asbhaint chánach á déanamh aici, an toirmeasc a leagtar síos san ochtú fomhír d’Airteagal 207 de CIR 1992 a chomhlíonadh, agus cás ina bhfuil córas díolúine simplí bunaithe ag an mBallstát lena mbaineann lena ndéantar foráil go ndéanfaí díbhinní a eisiamh ó mhéid inchánach na cuideachta sin (féach, de réir analaí, breithiúnas an 20 Deireadh Fómhair 2022, Allianz Benelux, C‑295/21, EU:C:2022:812, míreanna 42 go 44).
41      Mar a áitíonn an Coimisiún Eorpach ina bharúlacha i scríbhinn, is cosúil go bhfuil sé d’éifeacht ag an teaglaim de chóras RDT na Beilge, mar a bhí sé i bhfeidhm le linn na bliana cánach atá i gceist sna príomhimeachtaí, leis an scéim aistrithe inghrúpa, go bhféadfaí cáin níos mó a ghearradh ar an máthairchuideachta a fuair aistriú inghrúpa ná mar a ghearrfaí uirthi mura bhfaigheadh sí na díbhinní sin, nó dá ndéanfaí na díbhinní sin a eisiamh óna méid inchánach.
42      Más amhlaidh an cás, agus más faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a fhíorú, níl sé neodrach go fioscach don mháthairchuideachta díbhinní a fháil, rud atá contrártha leis an gcuspóir a shaothraítear le hAirteagal 4(1)(a) de Threoir 2011/96 (féach, de réir analaí, breithiúnas an 19 Nollaig 2019, Brussels Securities, C‑389/18, EU:C:2019:1132, mír 46).
43      Ní bhaineann sé le hábhar, sa chomhthéacs sin, gur sásra deonach faoin dlí náisiúnta í an scéim aistrithe inghrúpa nó gur féidir na RDT nach bhféadfaí a úsáid in aon bhliain ar leith a thabhairt anonn go dtí an bhliain dár gcionn.
44      Go deimhin, de pháirt amháin, tugtar le tuiscint leis an gcaoi a gcuireann reachtas na Beilge an córas díolúine dá bhforáiltear in Airteagal 4(1)(a) de Threoir 2011/96 chun feidhme go bhfuil idirghníomhaíocht idir díbhinní agus gnéithe eile den bhonn cánach, amhail an t‑aistriú idirghrúpa, cé nach mór go gcomhlíontar Treoir 2011/96 le héifeachtaí idirghníomhaíochta den sórt sin (féach, de réir analaí, breithiúnas an 19 Nollaig 2019, Brussels Securities, C‑389/18, EU:C:2019:1132, mír 49).
45      De pháirt eile, cé gur fíor go bhféadfaí na RDT nach bhféadfaí a úsáid do bhliain ar leith, de bhun an toirmisc ar asbhaint a leagtar síos san ochtú fomhír d’Airteagal 207 de CIR 1992, a thabhairt ar aghaidh go dtí an chéad bhliain chánach eile, is amhlaidh fós go bhféadfadh cánachas níos troime ar an máthairchuideachta a bheith mar thoradh ar dhíbhinní a fháil, i gcomhthéacs cur i bhfeidhm córais cánach amhail an córas atá i gceist sna príomhimeachtaí, i gcásanna áirithe, ná mar a bheadh dá n‑eiseofaí na díbhinní sin óna méid inchánach. Ós rud é go bhféadfaí difear a dhéanamh do mhuirear cánach na máthairchuideachta, ní mór a mheas go bhfuil an mháthairchuideachta, mar thoradh air sin, faoi réir cánachas indíreach ar na díbhinní a fhaightear óna fochuideachta (féach, de réir analaí, breithiúnas an 19 Nollaig 2019, Brussels Securities, C‑389/18, EU:C:2019:1132, mír 53).
46      Maidir leis an gceist an bhféadfaí córas cánach den sórt sin a údarú, áfach, faoi Airteagal 1(4) de Threoir 2011/96, ba cheart a mheabhrú, faoin bhforáil sin, nach gcuirtear cosc leis an Treoir sin ar chur i bhfeidhm na bhforálacha intíre nó na bhforálacha atá bunaithe ar chomhaontú atá riachtanach chun calaois chánach nó mí-úsáid cánach a chosc.
47      I ndáil leis sin, is léir ó chásdlí na Cúirte Breithiúnais, d’fhonn reachtaíocht náisiúnta a mheas mar reachtaíocht atá beartaithe chun calaois agus mí-úsáid a chosc, nach mór go mbeidh sé mar aidhm shonrach aici cosc a chur ar iompar arb é atá ann socruithe atá go hiomlán saorga a chruthú nach léiríonn an réaltacht eacnamaíoch, a dhéantar chun buntáiste cánach a fháil agus chun na críche sin amháin. Os a choinne sin, ní féidir amhras ginearálta calaoise agus mí-úsáide a bheith mar bhonn cirt le beart cánach a bhaineann an bonn de chuspóirí treorach (féach, chuige sin, ordú an 14 Meitheamh 2018, GS, C‑440/17, EU:C:2018:437, míreanna 43 agus 44 agus an cásdlí dá dtagraítear).
48      Sa chás seo, níl aon rud le léiriú gurb é cuspóir sonrach an toirmisc ar asbhaint a leagtar síos san ochtú fomhír d’Airteagal 207 de CIR 1992 socruithe atá go hiomlán saorga a eisiamh ón tairbhe arb é is aidhm dóibh tairbhe mhíchuí a bhaint as an mbuntáiste cánach sin. Os a choinne sin, is cosúil go n‑eisiatar go ginearálta leis an bhforáil sin RDT a chur i leith an aistrithe inghrúpa, gan beann ar cé acu atá nó nach bhfuil ann do mhí-úsáid chánach.
49      Dá bhrí sin, ní údaraítear le hAirteagal 1(4) de Threoir 2011/96 do Bhallstát foráil náisiúnta a chur i bhfeidhm, amhail an t‑ochtú mír d’Airteagal 207 de CIR 1992, a mhéid a théann sé thar a bhfuil riachtanach chun imghabháil nó mí-úsáid cánach a chosc.
50      A mhéid a thagraíonn Rialtas na Beilge, ina bharúlacha i scríbhinn, ina theannta sin, d’Airteagal 1(2) de Threoir 2011/96 freisin, ba cheart a mheabhrú, faoin bhforáil sin, nach ndeonóidh na Ballstáit buntáistí na Treorach sin do shocrú nó do thacar socruithe, tar éis dóibh a bheith curtha i bhfeidhm chun na críche bunriachtanaí buntáiste cánach a fháil lena sáraítear cuspóir nó críoch na Treorach seo, nach fíor-shocrú nó fíor-shocruithe iad, ag féachaint do na fíorais agus na himthosca ábhartha uile.
51      I ndáil leis sin, is leor a thabhairt faoi deara, sa chás seo, nach n‑éilíonn Rialtas na Beilge gur tháinig an t‑idirbheart a fuair John Cockerill díbhinní ag a dheireadh a d’fhéadfaí a dhíolmhú, i gcomhréir le hAirteagal 4(1)(a) de Threoir 2011/96, faoi shocrú den sórt sin. Thairis sin, níl aon rud sa chomhad atá os comhair na Cúirte a thabharfadh le fios gurbh amhlaidh a bhí.
52      Ar deireadh, más rud é, tar éis an chomparáid dá dtagraítear i mír 40 den bhreithiúnas seo a dhéanamh, go gcinnfeadh an chúirt a rinne an tarchur, sa chás seo, nach raibh fáil díbhinní ag John Cockerill neodrach go fioscach, ba cheart a thabhairt faoi deara, maidir leis na conclúidí atá le baint as conclúid den sórt sin, de pháirt amháin, de bhun phrionsabal na tosaíochta, go bhfuil sé de cheangal ar an gcúirt náisiúnta atá freagrach, i bhfeidhmiú a dlínse, as forálacha dhlí an Aontais a chur i bhfeidhm, lánéifeacht a thabhairt do na forálacha sin, agus í ag dífheidhmiú uaithi féin más gá, aon fhoráil den reachtaíocht náisiúnta atá ag teacht salach ar a chéile, fiú má dhéantar ina dhiaidh sin í, gan iallach a bheith uirthi a iarraidh, ná fanacht lena cur ar leataobh roimh ré trí mhodhanna reachtacha nó bunreachtúla eile (breithiúnas an 24 Meitheamh 2019, Popławski, C‑573/17, EU:C:2019:530, mír 58 agus an cásdlí dá dtagraítear).
53      De pháirt eile, is léir ó chásdlí na Cúirte go bhfuil éifeacht dhíreach ag Airteagal 4(1)(a) de Threoir 2011/96 (féach, de réir analaí, breithiúnas an 12 Feabhra 2009, Cobelfret, C‑138/07, EU:C:2009:82, míreanna 63 go 65).
54      I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar na ceisteanna arna dtarchur ná nach mór Airteagal 1(4) agus Airteagal 4(1) de Threoir 2011/96 a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht Bhallstáit lena bhforáiltear nach mór díbhinní arna bhfáil ag máthairchuideachta a fochuideachta a áireamh, ar dtús, i méid inchánach na máthairchuideachta sula mbeidh sí in ann, mar an dara céim, bheith faoi réir asbhainte, gan an asbhaint sin a dhéanamh ar mhéid an aistrithe inghrúpa a áirítear sa mhéid inchánach.
Costais
55      Os rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Séú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir hAirteagal 1(4) agus Airteagal 4(1) de Threoir 2011/96/AE ón gComhairle an 30 Samhain 2011 maidir leis an gcomhchóras cánachais is infheidhme i gcás máthairchuideachtaí agus fochuideachtaí de chuid Ballstáit éagsúla arna leasú le Treoir (AE) 2015/121 ón gComhairle an 27 Eanáir 2015,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cuirtear cosc leis ar reachtaíocht Bhallstáit lena bhforáiltear nach mór díbhinní arna bhfáil ag máthairchuideachta a fochuideachta a áireamh, ar dtús, i méid inchánach na máthairchuideachta sula mbeidh sí in ann, mar an dara céim, bheith faoi réir asbhainte, gan an asbhaint sin a dhéanamh ar mhéid an aistrithe inghrúpa a áirítear sa mhéid inchánach.
Sínithe
*      Teanga an cháis: an Fhraincis.