62005CC0142
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
KOKOTT
ippreżentati fl-14 ta’ Diċembru 2006 (
1
)
Kawża C-142/05
Åklagaren
vs
Percy Mickelsson
u
Joakim Roos
“Direttiva 94/25/KE — Approssimazzjoni tal-liġijiet — Dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni — Projbizzjoni tal-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur barra mill-passaġġi tal-ilma pubbliċi — Artikoli 28 KE u 30 KE — Miżuri li għandhom effett ekwivalenti — Aċċess għas-suq — Ostakolu — Protezzjoni tal-ambjent — Proporzjonalità”
I — Introduzzjoni
1.
Din it-talba għal deċiżjoni preliminari tqajjem il-kwistjoni jekk l-Artikoli 28 KE u 30 KE jew id-Direttiva 94/25/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Ġunju 1994, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, tar-regolamenti u tad-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu mad-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni (
2
) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni”) jipprekludux leġiżlazzjoni Svediża dwar l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur. Għalhekk din id-domanda toffri l-okkażjoni biex jiġi eżaminat sa fejn id-dispożizzjonijiet nazzjonali li jistabbilixxu restrizzjonijiet fuq l-użu ta’ prodotti għandhom jiġu eżaminati fuq il-bażi tal-Artikolu 28 KE.
2.
Il-kawża prinċipali tirrigwarda r-responsabbiltà kriminali ta’ żewġ imputati li huma akkużati li kisru r-Regolament Svediż dwar il-jet-skis (
3
) (iktar ’il quddiem, ir-“Regolament Svediż”). Skont dan ir-regolament, l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur ’il barra minn passaġġi tal-ilma pubbliċi u f’ilmijiet illi fihom l-awtoritajiet amministrattivi tal-pajjiż ikunu ppermettew dan, huwa pprojbit u huwa punibbli b’multa.
3.
Din it-talba għal deċiżjoni preliminari tagħti lok ukoll għall-interpretazzjoni tad-Direttiva 98/34/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ġunju 1998, li tistabbilixxi proċedura għall-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam tal-istandards u tar-Regolamenti Tekniċi (
4
) (iktar ’il quddiem, id-“Direttiva fuq l-informazzjoni”).
II — Il-kuntest legali
A — Liġi Komunitarja
4.
Il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva dwar id-dgħajjes li jintużaw għar-rikreazzjoni inizjalment kien jinkludi biss dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni. Dan ġie estiż sabiex jinkludi d-dgħajjes personali bil-mutur permezz tad-Direttiva 2003/44/KE.
5.
L-Artikolu 2(2) tad-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni jistabbilixxi illi:
“Id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva m’għandhomx iwaqqfu lill-Istati Membri milli jadottaw, b’mod konformi mat-Trattat, dispożizzjonijiet li jikkonċernaw n-navigazzjoni f’ċerti ilmijiet għall-iskop tal-protezzjoni ta’ l-ambjent, ta’ l-istruttura tal-passaġġi ta’ l-ilma, u sabiex jiżguraw is-sigurtà tal-passaġġi ta’ l-ilma, basta li dan ma jeħtieġx il-modifika tad-dgħajjes illi jikkonformaw ma’ din id-Direttiva.”
6.
L-Artikolu 4(1) tad-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni jistabbilixxi illi:
“L-   Istati Membri m’għandhomx jipprojbixxu, jirrestrinġu jew jimpedixxu t-tqegħid fis-suq u d-dħul fis-servizz fit-territorju tagħhom tal-prodotti msemmija fl-Artikolu 1(1) li jkollhom il-marka CE imsemmija fl-Anness IV li tindika l-konformità tagħhom mad-dispożizzjonijiet kollha ta’ din id-Direttiva, inklużi l-proċeduri ta’ konformità stabbiliti fil-Kapitolu II.”
7.
L-Artikolu 1 tad-Direttiva fuq l-informazzjoni jistabbilixxi illi:
“Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva għandhom japplikaw it-tifisiriet li ġejjin:
[…]
3.
‘ħtiġijiet oħra’, ħtieġa, għajr speċifikazzjoni teknika, imposta fuq prodott bil-għan li tipproteġi, b’mod partikolari, il-konsumatur jew l-ambjent, u li taffettwa ċ-ċiklu tal-ħajja tiegħu wara li jkun inħareġ fis-suq, bħalma huma l-kondizzjonijiet dwar l-użu, ir-riċiklaġġ, l-użu mill-ġdid jew ir-rimi, fejn dawn il-kondizzonijiet jistgħu jinfluwenzaw b’mod sinifikanti l-kompożizzjoni jew in-natura tal-prodott jew il-bejgħ tiegħu fis-suq;
[…]
11.
‘regolament tekniku’: speċifikazzjonijiet tekniċi u ħtiġiet oħra jew regoli dwar servizzi, inklużi d-dispożizzjonijiet amministrattivi rilevanti, li l-osservanza tagħhom hija obbligatorja, de jure jew de facto, fil-każ tat-tqegħid fis-suq, il-forniment ta’ servizz, l-istabbiliment ta’ operatur tas-servizz jew l-użu fi Stat Membru jew f’parti l-kbira minnu, kif ukoll il-liġijiet, ir-regolamenti jew id-dispożizzjonijiet amministrattivi ta’ l-Istati Membri, għajr dawk ipprovduti fl-Artikolu 10, li jipprojbixxu l-fabbrikazzjoni, l-importazzjoni, it-tqegħid fis-suq jew l-użu ta’ prodott, jew li jipprojbixxu l-forniment jew l-użu ta’ servizz, jew l-istabbiliment ta’ fornitur tas-servizz.
[…]”.
8.
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva fuq l-informazzjoni jistabbilixxi illi, bla ħsara għall-Artikolu 10, l-Istati Membri għandhom jikkomunikaw immedjatament kwalunkwe abbozz ta’ regolament tekniku lill-Kummissjoni.
9.
Skont it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva fuq l-informazzjoni, l-Istati Membri għandhom jikkomunikaw l-abbozz għal darba oħra skont il-kundizzjonijiet fuq imsemmija jekk jagħmlu xi bidliet fl-abbozz li jkollhom l-effett li jbiddlu b’mod sinjifikattiv il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu, inaqqsu ż-żmien oriġinarjament maħsub għall-implementazzjoni tiegħu, iżidu l-ispeċifikazzjonijiet jew ir-rekwiżiti, jew jagħmluhom iktar restrittivi.
10.
Skont it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 9(2), l-Istat Membru interessat għandu jirrapporta lill-Kummissjoni dwar l-azzjoni li jipproponi li jieħu fid-dawl ta’ dawn l-opinjonijiet dettaljati. Il-Kummissjoni għandha tikkummenta fir-rigward ta’ din ir-reazzjoni.
11.
L-Artikolu 10(1) jipprovdi għal diversi sitwazzjonijiet fejn l-obbligu ta’ notifika ma japplikax.
B — Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
12.
Ir-Regolament Svediż dwar il-jet-skis (1993:1053) daħal fis-seħħ fil-verżjoni applikabbli għall-każ inkwistjoni, fil-15 ta’ Lulju 2004.
13.
Għall-finijiet tar-Regolament Svediż, dgħajsa personali hija dgħajsa ta’ inqas minn erba’ metri fit-tul li għandha magna li taħdem bil-kombustjoni interna b’pompa b’ġett tal-ilma bħala s-sors ewlieni ta’ propulsjoni tagħha u hija ddisinjata sabiex tiġi mmanuvrata minn persuna waħda jew diversi persuni bil-qiegħda, bil-wieqfa jew għarkupptejhom fuq il-buq, u mhux ġo fih.
14.
Skont l-Artikolu 2 tar-regolament, id-dgħajjes personali bil-mutur jistgħu jintużaw biss f’passaġġi tal-ilma pubbliċi u fl-ilmijiet definiti fl-Artikolu 3(1).
15.
L-Artikolu 3 tar-regolament jistabbilixxi dan li ġej:
“Il-länsstyrelsen [l-awtorità amministrattiva tal-kontea] tista’ tistabbilixxi regoli li jistipulaw f’liema ilmijiet, minbarra l-passaġġi tal-ilma pubbliċi, jistgħu jintużaw dgħajjes personali bil-mutur. Iżda hija għandha l-obbligu li fi kwalunkwe każ tadotta dispożizzjonijiet għall-użu ta’ tali dgħajjes personali bil-mutur fi:
1.
ilmijiet li huma suġġetti għal ammont tant kbir ta’ attività oħra tal-bniedem illi l-istorbju prevedibbli u fastidji oħra minħabba l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur ma jistgħux ikunu kkunsidrati li jagħtu fastidju sinjifikattiv lill-pubbliku jew l-ambjent,
2.
ilmijiet li jinsabu ’l bogħod minn żoni residenzjali jew ta’ villeġġjaturi li ma tantx huma ta’ valur mill-perspettiva tal-ħarsien tal-ambjent naturali u kulturali, tal-biodiversità, tal-ħajja fil-beraħ, tas-sajd għad-divertiment jew professjonali, u
3.
ilmijiet oħra fejn l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur ma jikkawżax fastidju lill-pubbliku minħabba storbju jew fastidji oħra u lanqas ma jikkawża riskju sinjifikattiv ta’ ħsara jew taqlib fir-rigward tal-flora jew fawna jew ta’ tkattir ta’ mard li jittieħed.
Il-länsstyrelsen tista’ wkoll jekk dan ikun neċessarju sabiex jiġu evitati l-fastidji u r-riskji ta’ ħsara msemmija fil-punt 3 tal-ewwel subparagrafu, tillimita l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur għal ċerti partijiet mill-passaġġi tal-ilma pubbliċi, u tirregola l-aċċess għal u l-ħruġ mill-passaġġi tal-ilma pubbliċi.”
16.
L-Artikolu 5 tar-regolament jipprovdi illi kull min isuq dgħajsa personali bi ksur tal-Artikoli 2 u 3 jew ta’ dispożizzjonijiet adottati abbażi tal-Artikolu 3 jeħel multa.
17.
Skont il-qorti tar-rinviju, is-Sjöfartsverket (Amministrazzjoni Marittima Nazzjonali) tiddeċiedi liema parti tal-ilmijiet għandhom jiġu kkunsidrati bħala passaġġi tal-ilma pubbliċi u tippubblika din id-deċiżjoni fil-ġabra tal-liġijiet u regolamenti tagħha. Il-passaġġi tal-ilma pubbliċi huma indikati fuq mapep marittimi. Kanal navigabbli pubbliku jiġi stabbilit jekk huwa ta’ importanza kunsiderevoli għat-traffiku ġenerali, jekk hu ta’ importanza kunsiderevoli għall-industrija tas-sajd u jekk huwa ta’ importanza kunsiderevoli għat-traffiku ta’ dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni u dan ikun neċessarju għas-sigurtà ta’ dawn l-ilmijiet.
III — Il-fatti u l-proċedura fil-kawża prinċipali
18.
Prosekutur pubbliku Svediż akkuża lil Percy Mickelsson u Joakim Roos (iktar ’il quddiem “l-imputati fil-kawża prinċipali”), quddiem il-Luleå Tingsrätt (Qorti tad-Distrett ta’ Luleå) (
5
) (l-Isvezja) bis-sewqan ta’ dgħajjes personali bil-mutur fit-8 ta’ Awwissu 2004 f’ilmijiet li fihom, skont ir-Regolament Svediż, ma jistgħux jintużaw dgħajjes personali bil-mutur. Huwa paċifiku illi dawk l-ilmijiet ma kinux passaġġi tal-ilma pubbliċi fit-tifsira tar-Regolament Svediż, li fihom jistgħu jinsaqu dgħajjes personali bil-mutur, u l-awtorità amministrattiva tal-kontea lanqas ma kienet ippermettiet l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur f’dawk l-ilmijiet skont l-Artikolu 3 tar-Regolament Svediż.
19.
Bħala difiża, l-imputati fil-kawża prinċipali essenzjalment jiddikjaraw illi r-Regolament Svediż imur kontra d-dritt Komunitarju peress illi jikser l-Artikoli 28 u 30 KE, id-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni u d-Direttiva fuq l-informazzjoni.
IV — It-talba għal deċiżjoni preliminarja u proċedimenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
20.
Permezz ta’ digriet tal-21 ta’ Marzu 2005, il-Luleå Tingsrätt issospendiet il-proċedimenti u għamlet is-segwenti domanda għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:
1.
(a)
L-Artikoli 28 KE sa 30 KE jipprekludu dispożizzjonijiet nazzjonali, bħar-Regolament Svediż dwar il-jet-skis, li jipprojbixxu l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur minbarra minn passaġġi tal-ilma pubbliċi jew ilmijiet li fir-rigward tagħhom l-awtorità lokali tkun adottat regoli sabiex tippermetti l-użu tagħhom, skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali?
1.
(b)
Sussidjarjament, l-Artikoli 28 KE sa 30 KE jipprekludu lil Stat Membru milli japplika dispożizzjonijiet ta’ dan it-tip b’tali mod li jkun qed jipprojbixxi l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur wkoll f’ilmijiet li fir-rigward tagħhom l-awtorità lokali ma tkunx għadha ddeċidiet jekk għandhiex tawtorizza dan l-użu jew le?
2.
Id-Direttiva 2003/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Ġunju 2003, li temenda d-Direttiva 94/25/KE dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu mad-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni tipprekludi dispożizzjonijiet nazzjonali milli jipprojbixxu l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur kif stabbilit hawn fuq?
21.
Fil-proċedimenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, l-imputati fil-kawża prinċipali, il-Gvern Svediż, dak Norveġiż u dak Awstrijak u l-Kummissjoni ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub u orali. Il-Gvern Ġermaniż ippreżenta osservazzjonijiet bil-miktub.
V — Kunsiderazzjonijiet
22.
Id-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju għandhom jiġu mwieġba billi jinqaleb l-ordni li fih saru; huwa neċessarju illi l-ewwel jiġi eżaminat il-kontenut leġiżlattiv tad-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni. Jekk jirriżulta illi d-direttiva fiha regoli eżawrjenti dwar l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur, ma jkunx possibbli, fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom u fil-kuntest tal-eżami tal-Artikolu 28 KE, li miżuri nazzjonali unilaterali jiġu ġġustifikati skont l-Artikolu 30 KE (
6
).
A — Interpretazzjoni tad-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni
1. Applikazzjoni ratione temporis tad-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni
23.
L-imputati fil-kawża prinċipali jiddeduċu mid-direttiva dritt ta’ użu mingħajr restrizzjoni ta’ dgħajjes personali bil-mutur u għalhekk jikkunsidraw ir-Regolament Svediż konfliġġenti bħala inapplikabbli. Madankollu, għandu jiġi eżaminat jekk id-direttiva hijiex applikabbli jew le ratione temporis.
24.
Id-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni saret applikabbli għal dgħajjes personali bil-mutur biss meta ġiet emendata permezz tad-Direttiva 2003/44. Skont l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2003/44, id-direttiva kellha tiġi trasposta sat-30 ta’ Ġunju 2004, għalkemm id-dispożizzjonijiet adottati sabiex issir din it-traspożizzjoni kellhom jiġu applikati mill-Istati Membri biss mill- (iktar ’il quddiem, it-“terminu għall-applikazzjoni”). Il-fatti li taw lok għall-kawża prinċipali seħħew fit-, wara t-tmiem tat-terminu għat-traspożizzjoni, iżda qabel it-tmiem tat-terminu għall-applikazzjoni. Jekk, kif wieħed għandu jassumi, liġi nazzjonali tikkunsidra ż-żmien meta r-reat ikun twettaq bħala l-bażi sabiex tivvaluta r-responsabbiltà kriminali, tinħoloq problema għax it-terminu għall-applikazzjoni għad-direttiva ma kienx għadda f’dak iż-żmien. Għandu jiġi kkunsidrat jekk dan jimpedixxix lill-imputati milli jinvokaw id-direttiva.
25.
Direttiva mhijiex applikabbli direttament qabel ma jiskadi t-terminu għat-traspożizzjoni tagħha (
7
). Dan għandu japplika wkoll fir-rigward tat-terminu għall-applikazzjoni. Sabiex jiġġustifikaw l-applikabilità ratione temporis tad-direttiva, il-konvenuti jinvokaw il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tgħid li l-Istati Membri ma jistgħux jadottaw miżuri waqt il-perijodu għat-traspożizzjoni li jistgħu jikkompromettu b’mod serju r-riżultat preskritt mid-direttiva (
8
). Madankollu, l-applikabbiltà diretta tad-direttiva lanqas ma tista’ tirriżulta minn dan (
9
).
26.
Mandankollu, jirriżulta mill-prinċipju tal-applikazzjoni retroattiva tal-piena l-inqas stretta (
10
), rikonoxxut mid-dritt Komunitarju, illi imputat jista’ jitlob impunità minn prosekuzzjoni jew responsabbilità kriminali mnaqqsa fir-rigward tal-att tiegħu skont direttiva anke meta t-terminu għat-traspożizzjoni jew l-applikazzjoni tad-direttiva jkun skada biss fiż-żmien tal-kundanna, iżda mhux fiż-żmien meta twettaq ir-reat. Il-prinċipju tal-applikazzjoni retroattiva tal-piena l-inqas stretta huwa bbażat fuq ir-raġunament illi l-imputat m’għandux ikun ikkundannat għal aġir li m’għadux kastigabbli, minħabba tibdil fl-opinjoni tal-leġiżlatur, fiż-żmien tal-kundanna (
11
). Għalhekk, jekk dispożizzjoni ta’ direttiva tipprekludi r-responsabbilità kriminali fiż-żmien tal-kundanna, l-imputat għandu jkollu l-possibbiltà jinvoka dawn il-valutazzjonijiet tal-leġiżlatur Komunitarju, li jikkunsidra l-aġir inkwistjoni bħala mhux punibbli, anke jekk it-terminu għall-applikazzjoni jew it-traspożizzjoni tad-direttiva ma jkunx għadu skada fiż-żmien tar-reat. Dan lanqas ma jikkostitwixxi tluq mill-prinċipju illi dispożizzjoni ta’ direttiva ma tistax tkun applikabbli direttament waqt li jkun għadu għaddej il-perijodu għat-traspożizzjoni jew applikazzjoni tagħha, peress illi l-imputati jkunu qed jibbenefikaw, b’mod retroattiv, mill-valutazzjonijiet l-iktar favorevoli skont id-direttiva biss fiż-żmien tal-kundanna.
27.
F’dan il-kuntest, għandu għalhekk jiġi eżaminat iktar ’il quddiem jekk id-Direttiva 94/25 tipprekludix regoli nazzjonali li jipprojbixxu sostanzjalment l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur, minbarra f’passaġġi tal-ilma pubbliċi, għal raġunijiet ta’ ħarsien tal-ambjent, u, barra minn hekk, jippermettu dan l-użu biss f’ilmijiet illi l-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea jkunu identifikaw għall-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur.
2. Kontenut legiżlattiv tad-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni
28.
Fl-opinjoni tal-gvernijiet li ressqu osservazzjonijiet, id-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni tirregola biss ir-rekwiżiti tekniċi tad-dgħajjes personali bil-mutur u mhux l-użu tagħhom. Għalhekk m’għandhiex tiġi dedotta mid-direttiva projbizzjoni imposta fuq l-Istati Memrbi milli jistabbilixxu restrizzjonijiet fuq l-użu tad-dgħajjes personali bil-mutur. Min-naħa l-oħra, l-imputati fil-kawża prinċipali jifhmu d-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni fis-sens li din tipprojbixxi kwalunkwe restrizzjoni fuq l-użu tad-dgħajjes personali bil-mutur jekk dawn jissodisfaw ir-rekwiżiti tekniċi ta’ din id-direttiva. Huma jibbażaw l-argument tagħhom fuq l-Artikolu 4(1) tad-direttiva. Skont din id-dispożizzjoni Stati Membri ma jistgħux jipprojbixxu, jirrestrinġu jew jimpedixxu t-tqegħid fis-suq u d-dħul fis-servizz ta’ dgħajjes personali bil-mutur li jissodisfaw ir-rekwiżiti stabbiliti fid-direttiva. Għalhekk tqum id-domanda jekk regoli nazzjonali li jillimitaw il-possibiltajiet għall-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur jikkostitwixxux restrizzjoni kontra l-liġi fuq it-tqegħid fis-servizz skont it-tifsira tal-Artikolu 4(1).
29.
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fl-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt Komunitarju, il-kliem tagħha, il-kuntest u l-għanijiet tagħha lkoll għandhom jiġu kkunsidrati (
12
).
30.
It-tifsira naturali tal-espressjoni “tqegħid fis-servizz” tissuġġerixxi illi ma tinkludix kull tip ta’ użu, peress illi l-medda wiesgħa ta’ użi ta’ tagħmir isseħħ wara s-sempliċi tqegħid fis-servizz u għandha tiġi distinta minnu. B’mod partikolari, ġeneralment, l-espressjoni “regoli li jikkonċernaw it-tqegħid fis-servizz” hija kkunsidrata li tfisser dispożzzjonijiet li jirrigwardaw ir-rekwiżiti sabiex it-tagħmir jitqiegħed fis-servizz u għalhekk jirrigwardaw il-karatteristiċi tiegħu, filwaqt li r-regoli dwar l-użu jirrigwardaw l-użu ta’ tagħmir li diġà kien tqiegħed fis-servizz, fi kliem ieħor il-mod kif jintuża. Id-dispożizzjonijiet dwar it-tqegħid fis-servizz u dawk dwar l-użu għalhekk għandhom għanijiet differenti u għandhom jiġu distiniti b’mod ċar. Sa fejn il-leġiżlatur Komunitarju juża t-terminu speċifiku“tqegħid fis-servizz” fl-Artikolu 4(1) tad-direttiva, dan jipprekludi interpretazzjoni fis-sens illi restrizzjonijet nazzjonali fuq l-użu huma wkoll inklużi fil-projbizzjoni.
31.
Din il-konklużjoni hija kkonfermata mill-Artikolu 2(2) tad-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni, li l-gvernijiet illi ppreżentaw osservazzjonijiet ġustament jirreferu għalih. L-Artikolu 2(2) jagħmilha ċara illi d-direttiva ma timpedixxix lil Stati Membri “milli jadottaw, b’mod konformi mat-Trattat, dispożizzjonijiet li jikkonċernaw n-navigazzjoni f’ċerti ilmijiet għall-iskop tal-protezzjoni tal-ambjent, tal-istruttura tal-passaġġi tal-ilma, u sabiex jiżguraw is-sigurtà tal-passaġġi tal-ilma, basta li dan ma jeħtieġx il-modifika tad-dgħajjes illi jikkonformaw ma’ din id-Direttiva.”
32.
Minbarra s-sempliċi regoli tat-traffiku, “dispożizzjonijiet li jikkonċernaw n-navigazzjoni” bla ebda dubju jinkludu wkoll ir-restrizzjonijiet fuq l-użu, peress illi fin-navigazzjoni — bħal fit-trasport fit-toroq — tipi differenti ta’ restrizzjoni, sal-esklużjoni ta’ mezzi individwali ta’ trasport, huma mezzi konvenzjonali ta’ kontroll. Għalhekk huma jkopru kemm ir-regoli dwar il-mod kif jintużaw id-dgħajjes, kif ukoll dawk dwar fejn jintużaw. Għalkemm, f’dan ir-rigward, l-Artikolu 2(2) isemmi biss dispożizzjonijiet li jikkonċernaw navigazzjoni f’“ċerti” ilmijiet, id-dispożizzjoni tagħmilha ċara illi r-regoli dwar l-użu mhumiex armonizzati mid-direttiva.
33.
Interpretazzjoni teleoloġika tikkonferma wkoll illi r-rekwiżiti tekniċi biss u mhux l-użu huma l-għan tad-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni.
34.
Għalhekk, it-12-il premessa tad-direttiva tiddikjara espressament illi d-direttiva ma tinkludix dispożizzjoniijiet intiżi biex jillimitaw l-użu tad-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni wara li jkunu tqiegħdu fis-servizz. Jirriżulta minn premessi oħra illi d-direttiva sempliċiment tipprova tneħħi l-ostakli għall-kummerċ li jirriżultaw minn rekwiżiti tekniċi differenti permezz tal-armonizzazzjoni tar-rekwiżiti tekniċi għad-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni u għad-dgħajjes personali bil-mutur (
13
).
35.
It-travaux préparatoires ukoll jikkonfermaw illi d-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni ma tipprovax tistabbilixxi regoli dwar l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur, iżda hija intiża biss biex tarmonizza r-rekwiżiti tekniċi tagħhom (
14
). Fil-Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill dwar l-emenda tad-Direttiva 94/25 ġie ddikjarat illi anki wara l-emenda tad-direttiva, il-possibbiltà għall-Istati Membri li japplikaw standards iktar stretti fir-rigward tal-użu ta’ ċertu tipi ta’ dgħajjes qed ikunu mwettqa baqgħet teżisti (
15
). Restrizzjonijiet partikolari fuq l-użu tagħhom huma suġġetti għal-leġiżlazzjoni nazzjonali, skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà (
16
).
36.
Interpretazzjoni komprensiva tad-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni għalhekk turi illi d-direttiva ppruvat tarmonizza biss ir-rekwiżiti tekniċi, iżda mhux l-użu ta’ dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni u ta’ dgħajjes personali bil-mutur (
17
).
3. Konklużjoni interim
37.
Għalhekk, fil-qosor, nikkonkludi li:
Id-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni ma tipprekludix dispożizzjonijiet nazzjonali li jipprojbixxu l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur għal raġunijiet ta’ ħarsien tal-ambjent sakemm ma jiksrux id-dispożizzjonijiet tat-Trattat, b’mod partikolari l-Artikolu 28 KE. Għalhekk għandu jiġi eżaminat iktar ’il quddiem jekk l-Artikoli 28 KE u 30 KE jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali bħar-Regolament Svediż.
B — Interpretazzjoni tal-Artikoli 28 KE u 30 KE
1. L-Artikolu 28 KE — Miżura li għandha effett ekwivalenti
38.
L-Artikolu 28 KE jipprojbixxi r-restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjonijiet u kull miżura li għandha effett ekwivalenti bejn l-Istati Membri.
39.
Fl-opinjoni tal-Kummissjoni, restrizzjonijiet fuq l-użu bħal dawk li jinsabu fir-Regolament Svediż jikkostitwixxu miżuri li għandhom effett ekwivalenti.
a) Il-formula Dassonville
40.
Skont id-definizzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Dassonville il-miżuri kollha li jistgħu jxekklu direttament jew indirettament, attwalment jew potenzjalment, il-kummerċ intra-Komunitarju għandhom ikunu kkunsidrati bħala miżuri li għandhom effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi (
18
).
41.
Skont l-affermazzjonijiet tal-imputati fil-kawża prinċipali — li huma, madankollu, ikkontestati mill-Gvern Svediż — ir-restrizzjoni fuq l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur introdotta mir-Regolament Svediż il-ġdid wasslet għal tnaqqis fil-bejgħ ta’ dgħajjes personali bil-mutur ta’ iktar minn 90 fil-mija. Għalhekk, ir-Regolament Svediż jostakola l-kummerċ bejn Stati Membri direttament u attwalment. Madankollu, skont il-formula Dassonville ħsara potenzjali tkun biżżejjed biex jiġi kklassifikat bħala miżura li għandha effett ekwivalenti. Fi kwalunkwe każ mhuwiex inkonċepibbli illi regoli nazzjonali illi jirrestrinġu n-numru ta’ ilmijiet illi fihom jistgħu jintużaw dgħajjes personali bil-mutur jkollhom effett fuq l-interess tax-xerrejja f’dak il-prodott u għalhekk iwasslu għal tnaqqis fil-bejgħ u għalhekk ukoll tnaqqis fil-bejgħ ta’ prodotti minn Stati Membri oħra. Dawn ir-regoli nazzjonali huma għalhekk għall-inqas potenzjalment kapaċi jostakolaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Għalhekk, ir-Regolament Svediż jikkostitwixxi miżura li għandha effett ekwivalenti.
b) Applikazzjoni tal-kriterji tas-sentenza Keck għall-modalitajiet ta’ użu
42.
Madankollu, peress illi l-formula Dassonville hija daqshekk wiesgħa, fl-aħħar mill-aħħar kwalunkwe leġiżlazzjoni nazzjonali li tirrestrinġi l-użu ta’ prodott tista’ tiġi klassifikata bħala miżura li għandha effett ekwivalenti u tkun teħtieġ li tiġi ġġustifikata.
43.
Tqum għalhekk id-domanda, li tqajmet ukoll mill-Qorti tal-Ġustizzja — għalkemm f’sitwazzjoni oħra — fis-sentenza tagħha f’Keck, jekk miżuri li potenzjalment jirrestrinġu wkoll il-volum tal-bejgħ ta’ prodotti minn Stati Membri oħra jistgħux ikunu kkunsidrati bħala miżuri li għandhom effett ekwivalenti (
19
).
44.
L-importanza partikolari ta’ din id-domanda rigward il-modalitajiet ta’ użu, fi kliem ieħor ir-regoli nazzjonali li jirregolaw kif u fejn prodotti jistgħu jintużaw, tirriżulta b’mod ċar meta nikkunsidraw xi ftit eżempji.
45.
Pereżempju, projbizzjoni fuq is-sewqan ta’ vetturi cross-country fuq art imħarbta fil-foresti jew limiti ta’ veloċità fuq awtostradi wkoll jikkostitwixxu miżura li għandha effett ekwivalenti. Anki fil-każ ta’ dawn ir-restrizzjonijiet fuq l-użu jista’ jiġi argumentat illi possibilment jiskoraġixxu lin-nies milli jixtru vettura cross-country jew vettura li tista’ tilħaq veloċità kbira għax ma jistgħux jużawhom kif jixtiequ u r-restrizzjoni fuq l-użu għalhekk tikkostitwixxi ostakolu potenzjali għall-kummerċ intra-Komunitarju.
46.
Sabiex tillimita l-kamp ta’ applikazzjoni wiesgħa tal-Artikolu 28 KE meta tiġi applikata l-formula Dassonaville, il-Qorti tal-Ġustizzja pprovat minn żmien għal żmien teskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 28 KE l-miżuri nazzjonali li l-effetti tagħhom fuq il-kummerċ huma inċerti wisq jew indiretti wisq (
20
). Madankollu, argument kontra dawn il-kriterji huwa li huwa diffiċli li jiġu kkonkretizzati u għalhekk ma jikkontribwixxux għaċ-ċertezza legali.
47.
Minflok, nissuġġerixxi li, bħala regola, il-modalitajiet ta’ użu jiġu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 28 KE, bl-istess mod bħall-modalitajiet ta’ bejgħ, fejn ir-rekwiżiti stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Keck u Mithouardhuma sodisfatti.
48.
Fis-sentenza tagħha Keck u Mithouard, il-Qorti tal-Ġustizzja sabet illi hemm tendenza li dejjem tikber illi n-negozjanti jinvokaw l-Artikolu 28 KE biex jikkontestaw kwalunkwe leġiżlazzjoni li jkollha l-effett li tillimita l-libertà kummerċjali tagħhom anke meta din il-leġiżlazzjoni ma tkunx immirata lejn prodotti minn Stati Membri oħra (
21
). Fil-kuntest tal-modalitajiet ta’ użu, fl-aħħar mill-aħħar l-individwi jistgħu saħansitra jinvokaw l-Artikolu 28 KE biex jikkontestaw ir-regoli nazzjonali li l-effett tagħhom huwa sempliċiment illi jillimitaw il-libertà ġenerali tagħhom ta’ azzjoni.
49.
Fir-rigward tal-modalitajiet ta’ bejgħ il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat fis-sentenza Keck u Mithouard illi l-applikazzjoni għal prodotti minn Stati Membri oħra ta’ dawn id-dispożizzjonijiet nazzjonali ma tistax tikkostitwixxi ostakolu dirett jew indirett, attwali jew potenzjali, għall-kummerċ bejn l-Istati Membri skont it-tifsira tas-sentenza Dassonville, sakemm dawk id-dispożizzjonijiet japplikaw għan-negozjanti rilevanti kollha li jaħdmu fit-territorju nazzjonali u sakemm jaffettwaw bl-istess mod, fid-dritt u fil-fatt, is-suq ta’ prodotti domestiċi u ta’ dawk minn Stati Membri oħra (
22
). L-eċċezzjoni prevista fis-sentenza Keck ma tinkludix ’l hekk imsejħa regoli li jirrigwardaw il-karatteristiċi tal-prodott (
23
). Is-sentenza Keck u Mithouard kienet tikkonċerna l-projbizzjoni fuq il-bejgħ ta’ prodotti għal prezz inqas minn dak tax-xiri. Wara dik is-sentenza l-Qorti tal-Ġustizzja pereżempju kklassifikat projbizzjonijiet fuq il-ftuħ tal-ħwienet nhar ta’ Ħadd u l-projbizzjoni fuq il-bejgħ ta’ tabakk ħlief minn negozjanti li jbigħu bl-imnut u li huma awtorizzati speċifikament, bħala dispożizzjonijiet relatati mal modalitajiet ta’ bejgħ (
24
).
50.
Il-konsegwenza ta’ din il-ġurisprudenza hija illi regoli nazzjonali li jissodisfaw il-kriterju tal-modalità ta’ bejgħ ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 28 KE bir-riżultat illi huma permissibbli skont id-dritt Komunitarju, mingħajr il-bżonn illi l-Istat Membru jiġġustifikahom.
51.
F’dan il-kuntest din il-kawża toffri l-opportunità li jiġi kkunsidrat jekk il-modalitajiet ta’ użu għandhomx, b’analoġija mad-deċiżjoni tal-Qorti f’Keck, jiġu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 28 KE.
52.
Jekk nikkunsidraw il-karatteristiċi tal-modalitajiet ta’ użu u tal-modalitajiet ta’ bejgħ, huwa ċar illi huma paragunabbli fir-rigward tan-natura u l-intensità tal-effetti tagħhom fuq il-kummerċ.
53.
Il-modalitaijiet ta’ bejgħ japplikaw, bħala regola, biss wara li prodott ikun ġie importat. Barra minn hekk, jaffettwaw il-bejgħ ta’ prodott b’mod indirett permezz tal-konsumaturi: pereżempju għax ma jistgħux jixtru l-prodott f’ċerti ġranet tal-ġimgħa jew ir-reklamar ta’ prodott huwa suġġett għal ċerti restrizzjonijiet. Anki l-modalitajiet ta’ użu jaffettwaw il-bejgħ ta’ prodott biss b’mod indirett permezz tal-effetti tagħhom fuq l-aġir tal-konsumaturi.
54.
Id-dispożizzjonijiet nazzjonali li jirregolaw il-modalitajiet ta’ bejgħ normalment mhumiex intiżi sabiex jirregolaw il-kummerċ ta’ prodotti bejn l-Istati Membri (
25
). Bl-istess mod, meta jistabbilixxi modalitajiet ta’ użi, il-leġiżlatur nazzjonali ġeneralment ma jkollux l-intenzjoni jirregola l-kummerċ bejn l-Istati Membri.
55.
B’dan l-isfond, jidher għalhekk loġiku li l-ġurisprudenza Keck tal-Qorti tal-Ġustizzja tiġi estiża għall-modalitajiet ta’ użu u għalhekk li dawn il-modalitajiet jiġu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 28 KE.
56.
Konsegwentement, dispożizzjoni nazzjonali li tirrestrinġi jew tipprojbixxi ċerti modalitajiet ta’ użu ma taqax taħt il-projbizzjoni stabbilita fl-Artikolu 28 KE, sakemm ma tirrigwardax il-karatteristiċi tal-prodott, sakemm tapplika għall-operaturi kollha kkonċernati li jeżerċitaw l-attività tagħhom fit-territorju nazzjonali u sakemm taffettwa bl-istess mod, kemm fid-dritt kif ukoll fil-fatt, il-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti nazzjonali u ta’ dawk li ġejjin minn Stati Membri oħra.
c) Applikazzjoni tal-kriterji tas-sentenza Keck għal din il-kawża
57.
Ir-Regolament Svediż ma jirrigwardax il-karatteristiċi tal-prodott peress illi ma jissuġġettax l-użu għall-fatt li dgħajsa personali tissodisfa rekwiżiti tekniċi differenti minn dawk armonizzati fid-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni. Ir-restrizzjoni fuq l-użu għalhekk mhux neċessarjmanet tinvolvi modifiki fir-rigward tas-dgħajjes personali bil-mutur nfushom.
58.
Ir-Regolament Svediż japplika wkoll għan-negozjanti rilevanti li joperaw fit-territorju nazzjonali, peress illi ma jiddiskriminax skont l-oriġini tal-prodotti inkwistjoni.
59.
Madankollu, mhuwiex ċert jekk ir-Regolament Svediż jaffettwax bl-istess mod, fid-dritt u fil-fatt, il-bejgħ ta’ prodotti domestiċi u ta’ dawk minn Stati Membri oħra. Mad-daqqa t’għajn, jidher illi dan ir-rekwiżit huwa sodisfatt. Restrizzjoni fuq l-użu tista’ tagħmel prodott inqas attraenti għall-konsumaturi u għalhekk tostakola l-bejgħ ta’ prodott. Madankollu, ġeneralment prodotti domestiċi u prodotti barranin huma affettwati bl-istess mod minn dik il-konsegwenza.
60.
Madankollu, waqt is-seduta rriżulta illi l-Isvezja ma tipproduċix dgħajjes personali bil-mutur domestikament. Għandu għalhekk jiġi kkunsidrat kif il-fatt illi m’hemmx produzzjoni domestika jaffettwa l-eżami tal-kriterju tas-sentenza Keck, li tgħid li prodotti minn Stati Membri oħra u prodotti domestiċi għandhom ikunu affettwati bl-istess mod mir-regoli nazzjonali.
61.
Fir-rigward ta’ modalità ta’ bejgħ, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat illi l-eżistenza ta’ produzzjoni domestika ma tistax tkun rilevanti (
26
). Bħala raġunijiet il-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara illi ċirkustanza fattwali bħal din hija purament aċċidentali u tista’ tinbidel maż-żmien; li kieku kienet il-fattur rilevanti, dan ikollu l-konsegwenza illoġika illi l-istess leġiżlazzjoni taqa’ taħt l-Artikolu 28 KE f’ċerti Stati Membri iżda mhux fi Stati Membri oħra, skont jekk hemmx produzzjoni domestika jew le. Is-sitwazzjoni tkun differenti biss jekk ir-regoli nazzjonali inkwistjoni jipproteġu prodotti domestiċi li jkunu simili għal prodotti koperti mil-leġiżlazzjoni kkontestata jew li jikkompetu ma’ dawk il-prodotti (
27
).
62.
Dawn il-prinċipji jistgħu jkunu applikati, mutatis mutandis, għall-modalitajiet ta’ użu. Għandu għalhekk jiġi eżaminat jekk il-miżura nazzjonali tipproteġix prodotti domestiċi li huma f’kompetizzjoni fis-sens li taffettwa prodotti minn Stati Membri oħra iktar milli prodotti domestiċi li jikkompetu magħhom.
63.
Id-dgħajjes bil-mutur huma possibilment prodotti li huma f’kompetizzjoni mad-dgħajjes personali bil-mutur. Fin-nuqqas ta’ informazzjoni fattwali suffiċjenti mhuwiex possibbli li jiġi evalwat f’dan il-każ jekk id-dgħajjes bil-mutur humiex f’kompetizzjoni mad-dgħajjes personali bil-mutur u jekk id-dgħajjes personali bil-mutur humiex iktar affettwati mir-Regolament Svediż milli l-prodotti domestiċi paragunabbli; din hija domanda għall-qorti nazzjonali. Jekk il-qorti tar-rinviju tagħti risposta fin-negattiv għal dawn id-domandi, ir-Regolament Svediż ma jaqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 28 KE. Jekk, min-naħa l-oħra, id-domandi jingħataw risposta fl-affermattiv, il-qorti tar-rinviju jkollha mbagħad teżamina jekk trattament mhux ugwali huwiex ġustifikat minn raġunijiet ta’ ħarsien tal-ambjent (
28
). Madankollu, ma jista’ jkun hemm ebda ġustifikazzjoni skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 30 KE jekk ir-Regolament Svediż jirriżulta li huwa miżura protettiva jew diskriminazzjoni arbitrarja (
29
).
64.
Madankollu, huwa possibbli li biex din il-kawża tiġi deċiża, mhemmx għalfejn jiġi eżaminat jekk jeżistux prodotti domestiċi li jikkompetu mad-dgħajjes personali bil-mutur u jekk dawn il-prodotti paragunabbli humiex inqas affettwati mir-Regolament Svediż.
65.
Fis-sentenza tagħha fil-kawża Keck, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat illi l-modalitajiet nazzjonali ta’ bejgħ li jissodisfaw il-kriterji stabbiliti fis-sentenza Keck mhumiex tali li jimpedixxu jew jostakolaw l-aċċess tal-prodott inkwistjoni għas-suq iktar milli jimpedixxu jew jostakolaw l-aċċess ta’ prodotti domestiċi u għalhekk ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 28 KE (
30
).
66.
A contatrio sensu jista’ jiġi konkluż minn din il-konstatazzjoni illi miżura nazzjonali li tirrestrinġi jew tipprojbixxi modalità ta’ użu mhijiex eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 28 KE jekk din tostakola l-aċċess għas-suq tal-prodott inkwistjoni (
31
).
67.
F’dan ir-rigward mhumiex biss ir-regoli illi jirriżultaw fl-esklużjoni totali, bħal pereżempju projbizzjoni ġenerali fuq l-użu ta’ ċertu prodott, illi għandhom ikunu kkunsidrati bħala li jostakolaw l-aċċess għas-suq. Sitwazzjoni fejn minħabba regola partikolarment restrittiva dwar l-użu, tibqa’ biss possibbiltà marġinali ta’ użu ta’ prodott, għandha tkun ikkunsidrata bħala waħda li tostakola l-aċċess għas-suq.
68.
Huwa f’idejn il-qorti nazzjonali li tiddeċiedi jekk regoli nazzjonali jostakolawx l-aċċess għas-suq. F’dan il-każ, hemm diversi elementi li jindikaw illi r-Regolament Svediż jostakola l-aċċess għas-suq tad-dgħajjes personali bil-mutur. Id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Svediż jistabbilixxu projbizzjoni mill-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur bl-eċċezzjoni unika tal-użu f’passaġġi tal-ilma pubbliċi — almenu fil-perijodu li matulu l-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea ma jkunux identifikaw ilmijiet oħra għall-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur.
69.
Sabiex tiġi riżolta l-kwistjoni jekk ir-Regolament Svediż jammontax għal projbizzjoni ġenerali fuq l-użu fil-perijodu tranżizzjonali sakemm ilmijiet oħra jkunu ġew identifikati mill-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea, id-domanda kruċjali hija jekk il-permess għall-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur f’passaġġi tal-ilma pubbliċi għandux importanza li mhijiex biss marġinali u tali li ma jaffettwax il-karattru tar-Regolament Svediż bħala projbizzjoni ġenerali fuq l-użu.
70.
Il-Gvern Svediż afferma illi hemm bejn wieħed u ieħor 300 minn dawn il-passaġġi tal-ilma pubbliċi, għalkemm ma kienx kapaċi jindika l-erja li jkopru. Min-naħa l-oħra, id-dikjarazzjonijiet tal-imputati fil-kawża prinċipali waqt il-proċedura orali jagħtu l-impressjoni illi minkejja n-numru tagħhom, il-passaġġi tal-ilma pubbliċi joffru biss possibiltajiet marġinali għall-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur. Huma ddikjaraw illi dawn il-passaġġi tal-ilma sempliċiment ma jeżistux f’parti kbira mill-pajjiż, mhumiex interkonnessi, huwa diffiċli biex tasal għalihom u, barra minn hekk, ħafna drabi mhumiex adatti għall-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur għal raġunijiet ta’ sigurtà, peress illi, pereżempju, ħafna drabi jintużaw minn tankers kbar jew huma ’l bogħod ħafna mill-kosta. Il-Kummissjoni hija wkoll tal-opinjoni illi r-regolament jammonta għal projbizzjoni totali mill-użu. L-esklużjoni tal-passaġġi tal-ilma pubbliċi mill-projbizzjoni mill-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur ma jidhirx li taffettwa l-karattru tar-Regolament Svediż bħala projbizzjoni sostanzjali mill-użu matul il-perijodu tranżizzjonali sakemm ilmijiet oħra jkunu identifikati mill-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea. Huwa irrilevanti illi l-projbizzjoni tal-aċċess għas-suq tkun biss temporanja peress illi l-aċċess ikun ostakolat għal perijodu xejn qasir.
71.
Għall-finijiet ta’ dan l-eżami se jiġi għalhekk ikkunsidrat minn issa ’l quddiem illi r-Regolament Svediż jikkostitwixxi ostakolu għall-aċċess għas-suq u illi għalhekk m’għandux jiġi eskluż mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 28 KE. Sabiex ikun kompatibbli mad-dritt Komunitarju għandu għalhekk ikun ġustifikat skont l-Artikolu 30 KE jew minn rekwiżiti imperattivi ta’ interess ġenerali.
72.
Jekk il-qorti tar-rinviju ssib illi r-Regolament Svediż m’għandux ikun ikklassifikat bħala ostakolu għall-aċċess għas-suq, ikollha twettaq l-eżami deskritt iktar ’il fuq, iżda li ma twettaqx, fi kliem ieħor ikollha teżamina jekk hemmx prodotti domestiċi li jikkompetu mad-dgħajjes personali bil-mutur li huma inqas affettwati fid-dritt jew fil-fatt (
32
).
2. Ġustifikazzjoni
73.
Skont il-ġurisprudenza Cassis de Dijon, miżuri nazzjonali li għandhom effett ekwivalenti li japplikaw mingħajr distinzjoni jistgħu jkunu ġustifikati meta jkunu neċessarji sabiex jissodisfaw rekwiżiti imperattivi (
33
) Peress illi r-Regolament Svediż ma jiddiskriminawx skont l-oriġini tal-prodott, huwa applikabbli mingħajr distinzjoni għall-prodotti domestiċi u għall-prodotti minn Stati Membri oħra (
34
). Il-Gvern Svediż jinvoka l-ħarsien tal-ambjent sabiex jiġġustifika r-regolament tiegħu dwar l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur. Dan huwa rikonoxxut bħala rekwiżit imperattiv fil-ġurisprudenza (
35
). Il-Qorti tal-Ġustizzja wkoll ripetutament enfasizzat illi l-ħarsien tal-ambjent jikkostitwixxi wieħed mill-għanijiet essenzjali tal-Komunità (
36
).
74.
Barra minn hekk, il-leġiżlazzjoni nazzjonali għandha tissodisfa l-prinċipju ta’ proporzjonalità, fi kliem ieħor għandha tkun idonea, neċessarja u adattata sabiex jintlaħaq l-għan mixtieq (
37
). Dan ifisser b’mod partikolari illi jekk Stat Membru jkollu għażla bejn miżuri ugwalment xierqa, għandu jagħżel dik li tirrestrinġi l-inqas il-moviment liberu tal-merkanzija (
38
).
75.
Minħabba l-emissjonijiet tagħhom ta’ egżost u storbju u peress illi jistgħu jiġu misjuqa f’postijiet ta’ riproduzzjoni u f’postijiet fejn il-ħut ibidu, id-dgħajjes personali bil-mutur jistgħu jikkawżaw ħsara għall-ambjent. Fid-dawl tad-diversi effetti negattivi tad-dgħajjes personali bil-mutur fuq l-ambjent, li għalihom irreferew il-gvernijiet kollha li ppreżentaw osservazzjonijiet fil-kawża, leġiżlazzjoni nazzjonali li tillimita l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur hija bla ebda dubju idonea għall-iskop tal-ħarsien tal-ambjent.
76.
Madankollu, għad irid jiġi kkunsidrat jekk leġiżlazzjoni nazzjonali bħar-Regolament Svediż hijiex neċessarja, fi kliem ieħor jekk hemmx miżura daqstant idonea iżda inqas oneruża biex jitħares l-ambjent.
77.
Għal dak li jirrigwarda n-neċessità, tqum id-domanda, l-ewwel nett, jekk leġiżlazzjoni li tagħmel distinzjoni skont il-mod kif jintużaw id-dgħajjes personali bil-mutur tistax tikkostitwixxi miżura inqas drastiku, iżda idonea wkoll. L-imputati fil-kawża prinċipali argumentaw illi d-dgħajjes personali bil-mutur għandhom effetti differenti fuq l-ambjent, skont il-mod kif jintużaw. Għalhekk, l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur bħala vetturi sportivi jew għad-divertiment biss, bis-sewqan karatteristiku f’ċirku u l-aċċelerazzjoni mgħaġġla, huwa detrimentali għall-ambjent, filwaqt illi l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur bħala mezz ta’ trasport m’għandux effetti ikbar fuq l-ambjent, f’termini ta’ storbju u emissjonijiet ta’ egżost, minn dawk ikkawżati mid-dgħajjes żgħar bil-mutur — fil-fatt ikollhom inqas effetti minħabba li jikkunsmaw inqas fjuwil.
78.
Anke jekk nassumu illi dawn id-dikjarazzjoni huma korretti (
39
), madankollu, ir-Regolament Svediż ma jistax jiġi kkunsidrat sproporzjonat għal dik ir-raġuni, peress illi l-osservanza ta’ leġiżlazzjoni li tagħmel distinzjoni skont il-metodu ta’ sewqan tkun, kif ġustament osserva l-Gvern Svediż, iktar diffiċli biex tiġi kkontrollata u implementata meta mqabbla ma’ leġiżlazzjoni li tipprojbixxi, bħala regola, l-użu f’ċerti ilmijiet, u għalhekk leġiżlazzjoni bħal din mhijiex daqstant idonea.
79.
Madankollu, il-prinċipju ta’ proporzjonalità jista’ possibilment jirrikjedi l-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur sabiex tiddistingwi bejn tipi differenti ta’ dgħajjes personali bil-mutur. L-imputati fil-kawża prinċipali argumentaw illi għandha ssir distinzjoni bejn tipi differenti ta’ dgħajjes personali bil-mutur. Il-jet-skis biss ikunu użati għad-divertiment u l-isport u huma kkaratterizzati minn metodi ta’ sewqan li huma ta’ ħsara għall-ambjent. Id-dgħajjes personali bil-mutur, min-naħa l-oħra, ikunu użati sempliċimenti bħala mezz ta’ trasport u jagħmlu inqas ħsara lill-ambjent mid-dgħajjes l-oħra bil-mutur, li għandhom jiġu kkunsidrati wkoll. Il-Qorti tal-Ġustizzja m’għandhiex l-informazzjoni kollha fuq il-karatteristiċi u l-effetti ta’ tipi differenti ta’ dgħajjes personali bil-mutur sabiex tagħti risposta definittiva għall-kwistjoni ta’ proporzjonalità minn din il-perspettiva. Lanqas mid-dikjarazzjonijiet tal-partijiet l-oħra fil-proċedimenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja ma setgħet tiġi dedotta din id-distinzjoni fir-rigward ta’ effetti fuq l-ambjent. Dawn kienu pjuttost tal-opinjoni illi kull dgħajsa personali kellha karatteristiċi identiċi. Jekk, madankollu, il-qorti tar-rinviju tista’ tikkonferma illi tipi differenti ta’ dgħajjes personali bil-mutur għandhom ukoll effetti differenti fuq l-ambjent f’termini ta’ intensità, ikollha tikkunsidra, meta teżamina l-kwistjoni ta’ proporzjonalità, safejn miżura proporzjonata dwar l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur tista’ tinkludi dan id-differenzjar minħabba raġunijiet ta’ ħarsien tal-ambjent.
80.
F’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni, lanqas il-prinċipju ta’ proporzjonalità ma jipprekludi l-kriminalizzazzjoni ta’ projbizzjoni li tista’ tkun neċessarja sabiex il-projbizzjoni tiġi msaħħa, b’mod partikolari għax il-piena hija biss multa.
81.
Ir-Regolament Svediż, minbarra l-passaġġi tal-ilma pubbliċi, għażel il-forma ta’ projbizzjoni fundamentali suġġetta għall-awtorizzazzjoni u mhux il-forma inqas drastika ta’ awtorizzazzjoni suġġetta għal projbizzjoni. Awtorizzazzjoni ġenerali suġġetta għal projbizzjoni bħala regola tikkostitwixxi l-miżura l-inqas drastika. Madankollu, il-prinċipju ta’ proporzjonalità ma jirrikjedix awtomatikament dan il-metodu. Awtorizzazzjoni suġġetta għal projbizzjoni trid tkun ugwalment idonea għall-ħarsien tal-ambjent. Fl-evalwazzjoni ta’ din il-kwistjoni, attenzjoni partikolari trid tingħata lill-karattereistiċi speċifiċi reġjonali ta’ kull Stat Membru. F’dan ir-rigward, il-Gvern Svediż argumenta illi l-Isvezja hija kkaratterizzata minn numru kbir ta’ għadajjar u kosta twila bi flora u fawna sensittivi li jirrikjedu protezzjoni. F’dan l-isfond, l-argument tal-Isvezja illi mill-perspettiva tal-karatteristiċi speċifiċi ġeografiċi, il-proċedura ta’ awtorizzazzjoni suġġetta għal projbizzjoni mhijiex prattikabbli u għalhekk mhijiex idonea bl-istess mod bħall-mudell oppost ta’ projbizzjoni suġġetta għal awtorizzazzjoni huwa perswadenti.
82.
Madankollu, jidher li leġiżlazzjoni bħal dik Svediża hija problematika meta jitqies il-fatt illi, matul il-perijodu sakemm tittieħed id-deċiżjoni mill-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea, l-użu tad-dgħajjes personali bil-mutur huwa ġeneralment ipprojbit minbarra f’passaġġi tal-ilma pubbliċi.
83.
Dan ifisser li sakemm tittieħed deċiżjoni mill-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea, is-sewqan huwa wkoll projbit f’ilmijiet fejn il-ħarsien tal-ambjent jista’ effettivament ma jirrikjedix dan. Ir-Regolament Svediż stess jassumi illi minbarra l-passaġġi tal-ilma pubbliċi hemm ilmijiet li fihom il-ħarsien tal-ambjent jippermetti l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur.
84.
Madankollu, li kieku kien mitlub illi sakemm ilmijiet oħra jiġu identifikati mill-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea d-dgħajjes personali bil-mutur jkunu jistgħu jinsaqu, dan jista’ jfisser illi l-flora u l-fawna ta’ ħafna ilmijiet li huma sensittivi għall-effetti tad-dgħajjes personali bil-mutur jiġu meqruda b’mod irrimedjabbli. Leġiżlazzjoni bħal din għalhekk mhijiex idonea għall-ħarsien tal-ambjent bl-istess mod bħall-proċedura magħżula.
85.
Sabiex jiġi sodisfatt il-prinċipju ta’ proporzjonalità, madankollu, kif il-Kummissjoni ġustament osservat, leġiżlazzjoni bħar-regolament ikkontestat għandha tinkludi limitu ta’ żmien sa meta l-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea jridu jkunu ssodisfaw l-obbligu tagħhom illi jidentifikaw ilmijiet oħra. Kif ġustament enfasizzat in-Norveġja, it-tul tal-limitu taż-żmien għandu jqis il-fatt illi l-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea jirrikjedu ċertu żmien sabiex jiksbu l-informazzjoni illi jirrikjedu sabiex jiddeċiedu f’liema ilmijiet l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur m’għandux effett detrimentali. Min-naħa l-oħra, iċ-ċertezza legali tan-negozjanti, bħall-importaturi ta’ dgħajjes personali bil-mutur, tirrikjedi illi d-data sa liema l-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea jridu jkunu ħadu d-deċiżjoni tagħhom tkun stabbilita sabiex tippermetti lil dawk in-negozjanti, fost affarijiet oħra, sabiex jippjanaw il-kummerċ tagħhom. Kif il-Gvern Svediż irrikonoxxa fil-proċedura orali, saż-żmien tal-proċedura orali, 15 mill-21 kontea biss kienu adottaw id-dispożizzjonijiet rilevanti. Leġiżlazzjoni nazzjonali li ma tipprovdix sa liema data projbizzjoni estensiva applikabbli fir-rigward ta’ dgħajjes personali bil-mutur tibqa’ applikabbli għalhekk tikser il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
86.
Jekk l-użu ta’ ċerta kategorija ta’ dgħajjes personali bil-mutur kien permissibbli mingħajr restrizzjonijiet kbar qabel ma ġie adottat ir-Regolament Svediż — skont l-osservazzjonijiet tal-imputati fil-kawża prinċipali dan jidher li kien il-każ fir-rigward ta’ dgħajjes personali bil-mutur — il-prinċipju ta’ proporzjonalità jista’ jirrikjedi wkoll li perijodu tranżizzjonali jiġi introdott fir-rigward tagħhom (
40
).
3. Konklużjoni interim
87.
Għalhekk, fil-qosor, nikkonkludi li:
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi l-modalitajiet ta’ użu ta’ prodotti ma tikkostitwixxix miżura li għandha effett ekwivalenti skont it-tifsira tal-Artikolu 28 KE sakemm tapplika għan-negozjanti kollha rilevanti li joperaw fit-territorju nazzjonali u sakemm taffettwa bl-istess mod, fid-dritt u fil-fatt, is-suq ta’ prodotti domestiċi u ta’ dawk minn Stati Membri oħra, u ma tikkonċernax il-karatteristiċi tal-prodott. Madankollu, projbizzjonijiet fuq l-użu jew leġiżlazzjoni nazzjonali illi tippermetti biss użu marġinali għal prodott, sakemm (kważi) jipprekludu l-aċċess għas-suq tal-prodott, jikkostitwixxu miżuri li għandhom effett ekwivalenti li huma pprojbiti mill-Artikolu 28 KE, sakemm mhumiex ġustifikati skont l-Artikolu 30 KE jew permezz ta’ rekwiżit imperattiv.
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi projbizzjoni fuq l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur f’ilmijiet li fir-rigward tagħhom l-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea għadhom ma ħadux deċiżjoni rigward jekk il-ħarsien tal-ambjent jirrikjedix projbizzjoni fuq l-użu mhijiex proporzjonali u għalhekk mhijiex ġustifikata meta ma tinkludix limitu ta’ żmien raġonevoli sa meta l-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea jridu jkunu ħadu d-deċiżjonijiet rilevanti.
C — Interpretazzjoni tad-Direttiva fuq l-informazzjoni
88.
Fl-aħħar nett, għandu jiġi kkunsidrat liema rekwiżiti d-Direttiva fuq l-informazzjoni timponi għall-adozzjoni tar-Regolament Svediż.
89.
Il-qorti tar-rinviju ma talbitx lill-Qorti tal-Ġustizzja b’mod espliċitu għal interpretazzjoni tad-Direttiva fuq l-informazzjoni, iżda madankollu jidher xieraq, skont l-argumenti tal-partijiet b’mod partikolari, li tingħata l-informazzjoni neċessarja lill-qorti tar-rinviju sabiex jiġi eżaminat jekk hemmx ksur tal-obbligi ta’ notifika skont id-Direttiva fuq l-informazzjoni.
90.
Fir-rigward tas-suġġett tat-talbiet għal deċiżjoni preliminari, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet illi d-dritt għad-determinazzjoni tad-domandi magħmula quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja huwa tal-qorti nazzjonali biss u l-partijiet ma jistgħux ibiddlu l-kontenut tad-domandi (
41
). Min-naħa l-oħra, kif il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat konsistentement, fil-kuntest tal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 234 KE għal kooperazzjoni bejn qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, huwa f’idejn din tal-aħħar li tipprovdi lill-qorti tar-rinviju b’risposta li tkun utli għaliha u li tippermettilha tiddetermina l-kawża miġjuba quddiemha (
42
).
91.
Risposta li tkun utli fil-kuntest ta’ din it-talba għal deċiżjoni preliminari għandha tinkludi wkoll diskussjoni tal-implikazzjonijiet tad-Direttiva fuq l-informazzjoni fir-rigward tar-Regolament Svediż, peress illi skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja l-ksur tal-obbligu ta’ notifika stabbilit fid-Direttiva fuq l-informazzjoni jkollu bħala konsegwenza l-fatt li d-dispożizzjoni mhux notifikata ma tkunx applikabbli u għalhekk ma tkunx tista’ tiġi infurzata kontra l-individwi (
43
).
92.
Jekk l-obbligu ta’ notifika stabbilit fid-Direttiva fuq l-informazzjoni ġie miksur fl-adozzjoni tar-Regolament Svediż, il-qorti tar-rinviju għalhekk ma tkunx tista’ tinvoka r-Regolament Svediż bħala raġuni għar-responsabbiltà kriminali tal-imputati fil-kawża prinċipali. Risposta li tkun utli għall-qorti tar-rinviju għandha wkoll għalhekk tikkunsidra dan l-aspett tal-konformità tar-Regolament Svediż mad-dritt Komunitarju.
93.
Barra minn hekk, mhux il-partijiet biss semmew dan l-aspett tad-Direttiva fuq l-informazzjoni, iżda l-qorti tar-rinviju nfisha wkoll ikkunsidrat dan l-argument fit-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari. F’dik it-talba hija ddikjarat illi l-imputati fil-kawża prinċipali kienu lmentaw illi l-Gvern Svediż kien naqas milli jinnotifika lill-Kummissjoni bir-Regolament Svediż bil-mod korrett u għalhekk ma kienx validu u ma setax jiġi applikat.
94.
Skont l-Artikolu 8(1) tad-Direttiva fuq l-informazzjoni l-Istati Membri għandhom immedjatament jikkomunikaw lill-Kummissjoni kull abbozz ta’ regolament tekniku. Skont l-Artikolu 1, “regolament tekniku” għall-iskopijiet tad-Direttiva fuq l-informazzjoni jinkludi “speċifikazzjoni teknika”, “ħtiġiet oħra” jew liġi, regolament jew dispożizzjoni amministrattiva li tipprojibxxi fost affarijiet oħra l-użu ta’ prodott.
95.
Leġiżlazzjoni bħar-Regolament Svediż ma taqax taħt l-ewwel kategorija msemmija ta’ “speċifikazzjonijiet tekniċi”. Għal dak l-iskop ikollha tistabbilixxi l-karatteristiċi rikjesti minn prodott skont l-Artikolu 1(3) tad-Direttiva fuq l-informazzjoni (
44
). Madankollu, ir-Regolament Svediż ma jistabbilixxix il-karatteristiċi rikjesti mid-dgħajjes personali bil-mutur.
96.
Madankollu, ir-Regolament Svediż jista’ jaqa’ taħt jew “ħtiġiet oħra” jew “regolament tekniku”, skont it-tifsira tad-Direttiva fuq l-informazzjoni.
97.
Minn naħa waħda, jista’ jaqa’ taħt “ħtiġiet oħra” skont it-tifsira tal-Artikolu 1(4) tad-Direttiva fuq l-informazzjoni peress illi f’dak l-artikolu “ħtiġiet oħra” huma definiti bħala rekwiżit impost fuq prodott għall-iskop tal-ħarsien, b’mod partikolari, tal-ambjent, u li jaffettwa ċ-ċiklu tal-ħajja tiegħu wara t-tqegħid fis-suq, bħall-kundizzjonijiet għall-użu tiegħu, fejn dawn il-kundizzjonijiet jistgħu jinfluwenzaw b’mod sinjifikattiv il-kompożizzjoni jew in-natura tal-prodott jew it-tqegħid tiegħu fis-suq.
98.
Madankollu, jista’ jkun possibbli wkoll li l-projbizzjoni fuq l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur inkluża fir-Regolament Svediż tiġi kkunsidrata bħala “regolament tekniku” skont it-tifsira tal-Artikolu 1(11) tad-Direttiva fuq l-informazzjoni. Skont dik id-dispożizzjoni, “regolamenti tekniċi” huma, fost affarijiet oħra, liġijiet ta’ Stati Membri li jipprojbixxu l-użu ta’ prodott.
99.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat illi l-klassifikazzjoni ta’ miżura nazzjonali f’waħda miż-żewġ kategoriji tiddependi mill-portata tal-projbizzjoni fuq l-użu stabbilita minn dik il-miżura (
45
). Fir-rigward tal-projbizzjoni fuq l-użu stabbilita fl-Artikolu 1(11), għandha tkun miżura li l-portata tagħha tmur oltre limitazzjoni għal ċertu użi possibbli tal-prodott u għalhekk m’għandhiex tkun limitata għal sempliċi restrizzjoni tal-użu tiegħu; hija għalhekk partikolarment intiża aktar għal miżuri nazzjonali li ma jippermettu ebda użu tal-prodott fost l-użi raġonevolment possibbli, ħlief wieħed purament marġinali (
46
).
100.
Jekk ir-Regolament Svediż jammonta għal projbizzjoni ġenerali de facto fuq l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur, għall-inqas għall-perijodu sakemm l-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea jkunu identifikaw ilmijiet oħra għall-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur, u jippermetti biss użu marġinali tad-dgħajjes personali bil-mutur, huwa jaqa’ taħt l-Artikolu 1(11) tad-Direttiva fuq l-informazzjoni. Huwa f’idejn il-qorti tar-rinviju li tevalwa finalment jekk ir-Regolament Svediż jikkostitwixxix projbizzjoni fuq l-użu f’dan is-sens (
47
).
101.
Jekk mill-eżami tal-qorti tar-rinviju jirriżulta illi r-restrizzjoni nazzjonali fuq l-użu mhijiex projbizzjoni fuq l-użu skont it-tifsira tal-Artikolu 1(11), ir-Regolament Svediż jista’ possibilment ikun ikkunsidrat bħala ħtieġa skont it-tifsira tal-Artikolu 1(3). Għal dak l-iskop, ir-restrizzjoni fuq l-użu jkollha tinfluwenza wkoll b’mod sinjifikattiv il-kompożizzjoni jew in-natura ta’ prodott jew it-tqegħid tiegħu fis-suq. Ir-regolament ikkontestat ma jinfluwenza la l-kompożizzjoni u lanqas in-natura tal-prodott. Madankollu, jidher illi r-restrizzjoni nazzjonali kkontestata fuq l-użu tinfluwenza b’mod sinjifikattiv it-tqegħid fis-suq ta’ dgħajjes personali bil-mutur. Dan ukoll għandu jkun ivverifikat finalment mill-qorti tar-rinviju.
102.
Id-dispożizzjonijiet nazzjonali li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni rationae materiae tad-Direttiva fuq l-informazzjoni għandhom jiġu kkomunikati lill-Kummissjoni skont l-Artikolu 8(1). Madankollu, l-Artikolu 10(1) tad-Direttiva fuq l-informazzjoni jipprovdi għal eċċezzjonijiet għal dan l-obbligu ta’ notifika li jeżisti bħala regola.
103.
L-obbligu ta’ notifika ma jibqax japplika skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 10(1) tad-Direttiva fuq l-informazzjoni fejn l-Istati Membri jadottaw liġijiet li permezz tagħhom jikkonformaw mal-atti Komunitarji vinkolanti li jirriżultaw fl-adozzjoni ta’ speċifikazzjonijiet tekniċi. Il-Qorti tal-Ġustizzja digà ddikjarat illi l-Artikolu 2(2) tad-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni, li abbażi tagħha l-Istati Membri għandhom il-fakoltà jadottaw dispożizzjonijiet li jikkonċernaw in-navigazzjoni, ma jikkostitwixxix att Komunitarju vinkolanti f’dan is-sens (
48
).
104.
Skont it-tielet paragrafu tal-Artikolu 10(1) tad-Direttiva fuq l-informazzjoni, l-obbligu ta’ notifika mhuwiex applikabbli jekk l-Istati Membri jadottaw liġijiet li jagħmlu użu minn klawżoli ta’ salvagwardja stabbiliti f’atti Komunitarji vinkolanti. L-Artikolu 7 tad-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni jinkludi dispożizzjoni li hija intitolata espressament “klawżola ta’ salvagwardja”. Skont din id-dispożizzjoni, l-Istati Membri jistgħu jadottaw ċertu miżuri provviżorji, f’sitwazzjonijiet ta’ periklu gravi, pereżempju għall-bniedem jew għall-ambjent. Madankollu, id-dispożizzjonijiet tar-regolament Svediż mhumiex dispożizzjonijiet provviżorji u għalhekk, anki għal din ir-raġuni biss, l-Artikolu 7 tad-Direttiva dwar id-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni ma japplikax għalihom u l-obbligu ta’ notifika ma jistax ma jkunx applikabbli minħabba din ir-raġuni (
49
).
105.
L-obbligu ta’ notifika bl-istess mod ma jibqax japplika, skont is-sitt paragrafu tal-Artikolu 10(1) tad-Direttiva fuq l-informazzjoni, fejn l-Istati Membri jillimitaw ruħhom biex jemendaw regolament tekniku, skont rikjesta tal-Kummissjoni, sabiex ineħħu ostaklu għall-kummerċ. Madankollu, din l-eċċezzjoni tista’ tkun rilevanti biss fejn emendi speċifiċi jkunu ġew proposti mill-Kummissjoni u jkunu ġew implementati preċiżament minn Stat Membru. F’dan il-każ biss ma jibqax japplika l-għan tal-obbligu ta’ notifika, li jikkonsisti fil-fatt li l-Kummissjoni tkun tista’ twettaq kontroll minn qabel, peress illi l-Kummissjoni diġà tkun taf liema dispożizzjoni nazzjonali qed tiġi adottata u ma jkunx għad għandha bżonn tikkontrolla dan. Madankollu, ma kien hemm xejn fil-proċedimenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li indika illi din is-sitwazzjoni eżistiet fil-każ inkwistjoni.
106.
Ir-Regolament Svediż għalhekk imissu ġie kkomunikat lill-Kummissjoni skont l-Artikolu 8(1) tad-Direttiva fuq l-informazzjoni.
107.
Kif il-Kummissjoni argumentat fil-fażi orali quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, l-ewwel abbozz tar-Regolament Svediż kien ġie kkomunikat lill-Kummissjoni fl-1 ta’ April 2003 (
50
). Imbagħad, il-Kummissjoni bagħtet lill-Gvern Svediż opinjoni dettaljata skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 9(2) tad-Direttiva fuq l-informazzjoni fis-. Meta Stat Membru jirċievi opinjoni dettaljata bħal din, ikun hemm obbligu ta’ waqfien għal tliet xhur skont l-Artikolu 9(1), fi kliem ieħor, l-Istat Membru għandu jistenna tliet xhur qabel ma jadotta regoli mfassla u notifikati minnu. Il-Gvern Svediż osserva dan iż-żmien ta’ waqfien ukoll peress illi, skont id-dikjarazzjoni magħmula mill-Kummissjoni fil-proċedura orali, adotta t-test finali tar-Regolament Svediż biss fl- (
51
). Mad-daqqa t’għajn jidher illi l-Gvern Svediż għalhekk mexa skont ir-rekwiżit ta’ notifika u ż-żmien ta’ waqfien skont l-Artikoli 8 u 9.
108.
Skont l-imputati fil-kawża prinċipali, madankollu, il-kliem tar-regolament adottat finalment huwa differenti mill-abbozz notifikat lill-Kummissjoni. F’kull każ, kif inhu evidenti mid-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni fil-proċedura orali, it-test adottat finalment ma kienx ġie notifikat għal darba oħra lill-Kummissjoni qabel ma ġie adottat. Għalhekk, f’dan ir-rigward, tqum id-domanda jekk skont id-Direttiva fuq l-informazzjoni, it-test tar-regolament, bl-emendi li bihom ġie adottat, kellux jiġi notifikat għal darba oħra qabel ma ġie adottat.
109.
L-obbligu li ssir notifikazzjoni oħra ta’ abbozz emendat jista’ jirriżulta minn żewġ kunsiderazzjonijiet.
110.
L-ewwel nett, skont it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1), Stat Membru għandu jikkomunika l-abbozz għal darba oħra jekk ikun għamel bidliet fl-abbozz li jkollhom l-effett li jbiddlu b’mod sinjifikattiv il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu, inaqqsu ż-żmien oriġinarjament maħsub għall-implementazzjoni, iżidu speċifikazzjonijiet jew rekwiżiti, jew li jagħmluhom iktar restrittivi. Il-ksur tal-obbligu ta’ notifika għal darba oħra għandu, bħall-ksur tal-obbligu inizjali ta’ notifika, jirriżulta fl-inapplikabbiltà tad-dispożizzjoni mhux notifikata. L-iskop tad-Direttiva fuq l-informazzjoni huwa l-protezzjoni, permezz ta’ monitoraġġ preventiv ta’ miżuri nazzjonali, tal-moviment liberu tal-merkanzija (
52
). Dan il-monitoraġġ jista’ jitwettaq mill-Kummissjoni effettivament biss jekk tiġi nnotifikata wkoll bil-bidliet sinjifikattivi għall-abbozz notifikat.
111.
Skont l-informazzjoni li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja, madankollu, hemm raġunijiet sabiex wieħed jassumi illi r-regolament adottat ma jinkludix bidliet sinjifikattivi meta mqabbla mal-abbozz notifikat. L-abbozz oriġinali notifikat kellu jinkludi projbizzjoni, bħala regola, fuq l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur minbarra f’passaġġi tal-ilma pubbliċi. Jidher illi bil-modifika magħmula adottata finalment, ġie inkluż fir-regolament biss id-dmir li l-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea jidentifikaw ilmijiet oħra għall-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur. Dik il-bidla ma tikkostiwixxix “bidla sinjifikattiva” skont it-tifsira tad-Direttiva fuq l-informazzjoni, peress illi l-bidla tagħmel ir-rekwiżit mhux iktar restrittiv, imma inqas, anki mill-perspettiva ta’ limitazzjoni possibbli tal-kummerċ ta’ prodotti, li d-Direttiva fuq l-informazzjoni tipprova tipproteġi permezz ta’ monitoragġ preventiv. Madankollu, il-kwistjoni jekk f’dan il-każ sarux bidliet sinjifikattivi fl-abbozz u jekk dawn ġewx notifikati għal darba oħra għandha tkun ivvalutata definitivament mill-qorti tar-rinviju, li hija kompetenti sabiex tinterpreta liġi nazzjonali u li tista’ tivverifika ż-żminijiet u l-kontenut tal-komunikazzjonijiet rilevanti li huma neċessarji għad-deċiżjoni tagħha.
112.
It-tieni kunsiderazzjoni li għandha tkun eżaminata tirriżulta mit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 9(2) tad-Direttiva fuq l-informazzjoni. Skont dik id-dispożizzjoni, Stat Membru għandu jirrapporta lill-Kummissjoni dwar l-azzjoni li jipproponi li jieħu fir-rigward ta’ dawn l-opinjonijiet dettaljati. Wara dan, il-Kummissjoni għandha tikkummenta fuq din ir-reazzjoni. Fil-każ inkwistjoni, madankollu, skont id-dikjarazzjoni magħmula mill-Kummissjoni fil-proċedura orali, il-Gvern Svediż irreaġixxa biss wara li r-regolament ikkontestat ġie adottat. Madankollu, fil-proċedura orali l-Kummissjoni ddikjarat sew illi dan ma jipproduċix konsegwenzi legali. Jekk ma jkunx hemm djalogu bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri, kif stabbilit fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 9(2), dan ma jistax jirriżulta fl-inapplikabbiltà tar-regolament nazzjonali, peress illi d-Direttiva fuq l-informazzjoni tippermetti lil Stat Membru, bħala regola, jadotta miżura nazzjonali anke meta l-Kummissjoni tkun oġġezzjonat għal dan, sakemm kienet ġiet notifikata u r-rekwiżit ta’ waqfien ikun skada. Barra minn hekk, l-Istat Membru huwa rikjest ukoll jinnotifika kwalunkwe bidla sinjifikattiva magħmula lill-abbozz. Dawn ir-rekwiżiti imposti fuq l-Istat Membru huma suffiċjenti biex jippermettu monitoraġġ effettiv preventiv mill-Kummissjoni, li hu l-għan tad-Direttiva fuq l-informazzjoni. Barra minn hekk, mhuwiex neċessarju għall-iskopijiet ta’ monitoraġġ effettiv mill-Kummissjoni li n-nuqqas ta’ Stat Membru milli jirreaġixxi għall-opinjoni dettaljata tal-Kummissjoni jkollu bħala konsegwenza l-inapplikabilità tal-miżura nazzjonali.
113.
Għalhekk, fil-qosor:
Skont id-Direttiva fuq l-informazzjoni, Stat Membru għandu jinnotifika għal darba oħra regolament illi diġà jkun ġie nnotifikat biss jekk jeżistu l-kundizzjonijiet imsemmija fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1).
VI — Konklużjoni
114.
Fuq il-bażi tal-kunsiderazzjonijiet esposti iktar ’il fuq, nipproponi illi l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti dawn ir-risposti lill-qorti tar-rinviju:
1)
Id-Direttiva 94/25/KE kif emendata bid-Direttiva 2003/44/KE ma tipprekludix dispożizzjonijiet nazzjonali li jipprojbixxu l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur għal raġunijiet ta’ ħarsien tal-ambjent sakemm ma jiksrux id-dispożizzjonijiet tat-Trattat, b’mod partikolari l-Artikolu 28 KE.
2)
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi l-modalitajiet ta’ użu ta’ prodotti ma tikkostitwixxix miżura li għandha effett ekwivalenti skont it-tifsira tal-Artikolu 28 KE sakemm tapplika għan-negozjanti kollha rilevanti li joperaw fit-territorju nazzjonali u sakemm taffettwa bl-istess mod, fid-dritt u fil-fatt, is-suq ta’ prodotti domestiċi u ta’ dawk minn Stati Membri oħra, u ma tikkonċernax il-karatteristiċi tal-prodott. Madankollu, projbizzjonijiet fuq l-użu jew leġiżlazzjoni nazzjonali illi tippermetti biss użu marġinali tal-prodott, sakemm (kważi) jipprekludu l-aċċess għas-suq tal-prodott, jikkostitwixxu miżuri li għandhom effett ekwivalenti li huma pprojbiti mill-Artikolu 28 KE, sakemm mhumiex ġustifikati skont l-Artikolu 30 KE jew permezz ta’ rekwiżit imperattiv.
3)
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi projbizzjoni fuq l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur f’ilmijiet li fir-rigward tagħhom l-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea għadhom ma ħadux deċiżjoni rigward jekk il-ħarsien tal-ambjent jirrikjedix projbizzjoni fuq l-użu mhijiex proporzjonali u għalhekk mhijiex ġustifikata meta ma tinkludix limitu ta’ żmien raġonevoli sa meta l-awtoritajiet amministrattivi tal-kontea jridu jkunu ħadu d-deċiżjonijiet rilevanti.
4)
Skont id-Direttiva fuq l-informazzjoni, regolament illi diġà jkun ġie nnotifikat għandu jiġi notifikat għal darba oħra minn Stat Membru biss jekk jeżistu l-kundizzjonijiet imsemmija fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 8(1).
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Ġermaniż.
(
2
)	ĠU L 164, 1994, p. 15, kif emendata permezz tad-Direttiva 2003/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Ġunju 2003 (ĠU L 214, 2003, p. 18).
(
3
)	Regolament 1993:1053, li daħal fis-seħħ fil-15 ta’ Lulju 2004.
(
4
)	ĠU L 204, 1998, p. 37, kif emendata bid-Direttiva 98/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Lulju 1998 (ĠU L 217, 1998, p. 18).
(
5
)	Iktar ’il quddiem ukoll: il-“qorti tar-rinviju”.
(
6
)	Ara s-sentenzi tat-23 ta’ Mejju 1996, Hedley Lomas (C-5/94, Ġabra p. I-2553, punt 19), tat-, DaimlerChrysler (C-324/99, Ġabra p. I-9897, punt 32), u tal-, Deutscher Apothekerverband (C-322/01, Ġabra p. I-14887, punt 64).
(
7
)	Ara s-sentenzi tat-3 ta’ Marzu 1994. Vaneetveld (C-316/93, Ġabra p. I-763, punt 16), u tal-, Mendes Ferreira (C-348/98, Ġabra p. I-6711, punt 33). Is-sitwazzjoni tidher li hi differenti, skont is-sentenza tat-, Mangold (C-144/04, Ġabra p. I-9981, punt 78), fil-każ fejn prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju huwa l-bażi ta’ dispożizzjoni ta’ direttiva. Fir-rigward ta’ interpretazzjoni konformi ma’ direttiva ara s-sentenza tal-, Adeneler (C-212/04 Ġabra p. I-6057, punti 123 et seq.).
(
8
)	Ara s-sentenzi tat-18 ta’ Diċembru 1997, Inter-Environnement Wallonie (C-129/96, Ġabra p. I-7411, punt 45), tat-, ATRAL (C-14/02, Ġabra p. I-4431, punt 58), u tal-, Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie (C-138/05, Ġabra p. I-8339, punt 42).
(
9
)	Sentenza tal-5 ta’ Frar 2004, Rieser Internationale Transporte (C-157/02, Ġabra p. I-1477, punt 69).
(
10
)	Ara, fir-rigward tal-eżistenza ta’ dan il-prinċipju fil-liġi Komunitarja, is-sentenza tat-3 ta’ Mejju 2005, Berlusconi et (C-387/02, C-391/02 u C-403/02, Ġabra p. I-3565, punt 69).
(
11
)	Ara, f’dan ir-rigward il-konklużjonijiet tiegħi tal-10 ta’ Ġunju 2004 fil-Kawża Niselli (sentenza tal-, C-457/02, Ġabra p. I-10853, punti 69 et seq.; u tal- fil-Kawża Berlusconi et, iċċitata iktar ’il fuq, punti 155 et seq.)
(
12
)	Ara, b’mod partikolari, fost is-sentenzi reċenti, dawk tat-8 ta’ Diċembru 2005, Jyske Finans (C-280/04, Ġabra p. I-10683, punt 34), u tad-, Il-Kummissjoni vs Spanja (C-323/03, Ġabra p. I-2161, punt 32).
(
13
)	Ara t-tieni, t-tielet u l-ħames premessi tad-Direttiva dwar dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni.
(
14
)	Ara s-sentenza tal-21 ta’ Jannar 1992, Egle (C-310/90, Ġabra p. I-177, punt 12, dwar l-użu tat-travaux préparatoires sabiex tkun ikkonfermata interpretazzjoni miksuba permezz ta’ metodu ieħor ta’ interpretazzjoni.
(
15
)	Pożizzjoni Komuni (KE) Nru 40/2002, tat-22 ta’ April 2002, adottata mill-Kunsill, skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 251 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, sabiex tiġi adottata Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 94/25 (ĠU C 170 E, 2002, p. 1, speċjalment p. 16).
(
16
)	Ibid., p. 19.
(
17
)	Ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tat-13 ta’ Lulju 2006, Voigt (C-83/05, Ġabra p. I-6799, punt 17 et seq).
(
18
)	Ara, fost l-oħrajn, is-sentenzi tal-11 ta’ Lulju 1974, Dassonville (8/74, Ġabra p. 837, punt 5), tal-, Keck u Mithouard (C-267/91 u C-268/91, Ġabra p. I-6097, punt 11), u tal-, Alfa Vita Vassilopoulos (C-158/04 u C-159/04, Ġabra p. I-8135, punt 15).
(
19
)	Sentenza ċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 18, punt 13).
(
20
)	Ara s-sentenzi tat-13 ta’ Ottubru 1993, CMC Motorradcenter (C-93/92, Ġabra p. I-5009, punt 12, tat-, Ditlev Bluhme (C-67/97, Ġabra p. I-8033, punt 22), u tas-, Burmanjer et (C-20/03, Ġabra p. I-4133, punt 31), fejn jintuża l-kriterju “insinjifikanti u inċert wisq”. Fir-rigward tal-libertà li jiġu pprovduti s-servizzi, ara s-sentenza tas-, Viacom Outdoor (C-134/03, Ġabra p. I-1167, punt 38).
(
21
)	Sentenza ċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 18, punt 14).
(
22
)	Ibid., punt 16).
(
23
)	Ara, fost l-oħrajn, is-sentenzi tas-6 ta’ Lulju 1995, Mars (C-470/93, Ġabra p. I-1923, punt 13), u tas-, Familiapress (C-368/95, Ġabra p. I-3689, punt 11). Fir-rigward ta’ proposta ta’ modifikazzjoni tal-kriterji ta’ Keck, b’mod partikolari sabiex ikunu evitati d-diffikultajiet fid-distinzjoni bejn regoli relatati mal-prodott u dawk relatati mat-tqegħid fis-suq tagħhom, ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Poiares Maduro ippreżentati fit- fil-kawża Alfa Vita Vassilopoulos u Carrefour Marinopoulos, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 18, punti 42 et seq)
(
24
)	Ara s-sentenzi tat-2 ta’ Ġunju 1994, Punto Casa u PPV (C-69/93 u C-258/93, Ġabra p. I-2355) u tal-, Banchero (C-387/93, Ġabra p. I-4663).
(
25
)	Kif qalet, pereżempju, il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Keck u Mithouard (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 18, punt 12) fir-rigward tal-projbizzjoni nazzjonali ta’ bejgħ taħt il-prezz ta’ xiri. Għandu jiġi ppreċiżat illi l-kriterju tal-intenzjoni ma jistax fih innifsu jkun kriterju adattat biex issir id-distinzjoni.
(
26
)	Sentenza tad-29 ta’ Ġunju 1995, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C-391/92, Ġabra p. I-1621, punt 17).
(
27
)	Ibid., punt 18).
(
28
)	Fir-rigward tal-ġustifikazzjoni ta’ differenza fit-trattament, ara pereżempju s-sentenza Deutscher Apothekerverband (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 6, punti 75 et seq.)
(
29
)	Ara s-sentenza tal-14 ta’ Diċembru 1979, Henn u Darby (34/79, Ġabra p. 3795, punt 21).
(
30
)	Sentenza Keck u Mithouard (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 18, punt 17).
(
31
)	Il-kwistjoni jekk miżura tostakolax l-aċċess għas-suq jew timpedixxix l-aċċess għas-suq b’mod kunsiderevoli hija ta’ spiss ikkunsidrata bħala kriterju kruċjali għad-determinazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 28 KE; ara, b’mod partikolari, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jacobs ippreżentati fl-24 ta’ Novembru 1994 fil-Kawża Leclerc-Siplec (sentenza tad-, C-412/93, Ġabra p. I-179, punti 38 et seq), u tal-Avukat Ġenerali Stix-Hackl ippreżentati fil- fil-Kawża Deutscher Apothekerverband (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 6, punt 78).
(
32
)	Ara l-punt 63 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
33
)	Sentenzi tal-20 ta’ Frar 1979, Rewe-Zentral, magħrufa bħala “Cassis de Dijon” (120/78, Ġabra p. 649, punt 8); u tas-, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (113/80, Ġabra p. 1625, punti 10 u 11).
(
34
)	Għalhekk m’hemmx għalfejn tiġi riżolta l-kwistjoni jekk fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja r-rekwiżit ta’ applikabbiltà mingħajr distinzjoni ġiex abbandunat favur, b’mod partikolari, ir-rekwiżit imperattiv ta’ protezzjoni tal-ambjent; f’dan is-sens are s-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra (C-379/98, Ġabra p. I-2099, punt 75).
(
35
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-20 ta’ Settembru 1998, Il-Kummissjoni vs Id-Danimarka (302/86, Ġabra p. 4607, punt 8, u tad-, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C-2/90, Ġabra p. I-4431, punt 22).
(
36
)	Ara s-sentenzi tat-2 ta’ April 1998, Outokumpu (C-213/96, Ġabra p. I-1777, punt 32, u tal-, Il-Kummissjoni vs L-Awstrija (C-320/03, Ġabra p. I-9871, punt 72).
(
37
)	Ara s-sentenzi tal-14 ta’ Diċembru 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C-463/01, Ġabra p. I-11705, punt 78), u Radlberger Getränkegesellschaft und S. Spitz (C-309/02, Ġabra p. I-11763, punt 79).
(
38
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-10 ta’ Novembru 1982, Rau (261/81, Ġabra p. 3961, punt 12), u tal-, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C-270/02, Ġabra p. I-1559, punt 25).
(
39
)	Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa dawn il-kwistjonijiet ta’ fatt.
(
40
)	Sentenzi Il-Kummissjoni vs L-Awstrija (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 36, punt 90), Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 37, punti 79 u 80), u Radlberger Getränkegesellschaft und S. Spitz (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta qiegħ il-paġna 37, punti 80 u 81).
(
41
)	Sentenzi tas-6 ta’ Lulju 2000, ATB et (C-402/98, Ġabra p. I-5501, punt 29), u tas-17 ta’ Settemrbu 1998, Kainuun (C-412/96, Ġabra p. I-5141, punt 23).
(
42
)	Ara s-sentenzi tal-11 ta’ Lulju 2002, Marks & Spencer (C-62/00, Ġabra p. I-6325, punt 32), tat-, Roquette Frères (C-88/99, Ġabra p. I-10465, punt 18), u tas-, Krüger (C-334/95, Ġabra p. I-4517, punt 22).
(
43
)	Ara s-sentenzi tat-30 ta’ April 1996, CIA Security International (C-194/94, Ġabra p. I-2201, punt 54), mogħtija fir-rigward tad-Direttiva tal-Kunsill 83/189/KEE, tat-, li tipprovdi proċedura ta’ informazzjoni fil-qasam tar-regoli u regolamentazzjoni tekniċi (ĠU L 109, p. 8), li kienet qabel din id-direttiva, u tat-, Lidl Italia (C-303/04, Ġabra p. I-7865, punt 23).
(
44
)	Ara, fir-rigward tad-dispożizzjonijiet essenzjalment identiċi tad-Direttiva preċedenti 83/189, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ April 2005, Lindberg (C-267/03, Ġabra p. I-3247, punt 57), u tas-, Sapod Audic (C-159/00, Ġabra p. I-5031, punt 30).
(
45
)	Ara s-sentenza Lindberg (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 44, punt 74).
(
46
)	Ibid. (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 44, punti 75 u 76).
(
47
)	Ibid. (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 44, punt 77).
(
48
)	Sentenza tat-8 ta’ Settembru 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C-500/03, iżda tista’ tiġi kkonsultata fuq is-sit www.curia.euopa.eu, punt 34).
(
49
)	Ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 48, punt 37).
(
50
)	Dan jirriżulta wkoll mid-database TRIS tal-Kummissjoni (ara http://ec.europa.eu/enterprise/tris/pisa/app/search/index.cfm?fuseaction=pisa_notif_overview&iYear=2003&inum=119&lang=EN&sNLang=EN).
(
51
)	Ir-Regolament dwar il-jet-skis imbagħad daħal fis-seħħ fil-15 ta’ Lulju 2004.
(
52
)	Ara s-sentenzi Lidl Italia (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 43, punt 22), CIA Security International (iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 43, punt 40) u s-sentenza tas-16 ta’ Ġunju 1998, Lemmens (C-226/97, Ġabra p. I-3711, punt 32).