62017TJ0202_RES
Sprawa T‑202/17
Ana Calhau Correia de Paiva
przeciwko
Komisji Europejskiej
Wyrok Sądu (pierwsza izba) z dnia 9 czerwca 2021 r.
System językowy – Konkurs EPSO/AD/293/14 mający na celu nabór administratorów (AD 7) w dziedzinie prawa konkurencji, finansowania przedsiębiorstw, ekonomii finansowej, ekonomii przemysłu i makroekonomii – Nieumieszczenie na liście rezerwy kadrowej – Zarzut niezgodności z prawem – Ograniczenie wyboru drugiego języka konkursu do angielskiego, francuskiego i niemieckiego – Rozporządzenie nr 1 – Artykuł 1d ust. 1 regulaminu pracowniczego – Dyskryminacja ze względu na język – Względy uzasadniające – Interes służby
Skargi urzędników – Zarzut niezgodności z prawem – Akty, na których niezgodność z prawem można się powołać – Ogłoszenie o konkursie – Zakwestionowanie ograniczenia wyboru drugiego języka – Istnienie związku między decyzją o wykluczeniu skarżącego z konkursu a systemem językowym przewidzianym w ogłoszeniu o konkursie – Dopuszczalność
(regulamin pracowniczy urzędników, załącznik III, art. 1)
(zob. pkt 52–60)
Urzędnicy – Konkurs – Przebieg konkursu otwartego – Języki udziału w egzaminach – Ograniczenie wyboru drugiego języka – Dyskryminacja ze względu na język – Uzasadnienie w świetle interesu służby – Poszanowanie zasady proporcjonalności
(regulamin pracowniczy urzędników, art. 1d ust. 1 i 6)
(zob. pkt 69–74)
Urzędnicy – Konkurs – Przebieg konkursu otwartego – Języki udziału w egzaminach – Ograniczenie wyboru drugiego języka – Kontrola sądowa – Zakres
(regulamin pracowniczy urzędników, art. 1d ust. 1)
(zob. pkt 83–86)
Urzędnicy – Konkurs – Przebieg konkursu otwartego – Języki udziału w egzaminach – Ograniczenie wyboru drugiego języka – Dyskryminacja ze względu na język – Uzasadnienie w świetle interesu służby – Konieczność zatrudniania osób gotowych do natychmiastowego podjęcia obowiązków – Brak uzasadnienia tej konieczności w opisie obowiązków – Niedopuszczalność
(regulamin pracowniczy urzędników, art. 1d ust. 1; rozporządzenie Rady nr 1, art. 1)
(zob. pkt 89–100, 106–108, 113–116, 120–124)
Skargi urzędników – Wyrok stwierdzający nieważność – Skutki – Stwierdzenie nieważności ogłoszeń o konkursach otwartych – Pogodzenie interesów kandydatów pokrzywdzonych przez nieprawidłowość z interesami pozostałych kandydatów – Kryteria oceny – Okres, który upłynął od chwili opublikowania listy rezerwy kadrowej – Brak podważenia wyników konkursu
(Artykuł 266 TFUE)
(zob. pkt 131–138)
Streszczenie
W dniu 23 października 2014 r. Europejski Urząd Doboru Kadr (EPSO) opublikował ogłoszenie o konkursie otwartym EPSO/AD/293/14. Celem tego konkursu było stworzenie listy rezerwy kadrowej w celu naboru administratorów w ramach Komisji Europejskiej.
Ogłoszenie o konkursie wymagało biegłej znajomości jednego z języków urzędowych Unii Europejskiej (język główny) oraz zadowalającej znajomości angielskiego, francuskiego lub niemieckiego (drugi język), a także zawierało informację o tym, że te pozostałe języki zostały określone zgodnie z interesem służby i charakterem testów.
W konkursie wzięła udział skarżąca, Ana Calhau Correia de Paiva, posiadająca obywatelstwo portugalskie. Jako główny język wybrała portugalski, będący jej językiem ojczystym, zaś jako drugi język wskazała francuski. Skarżąca została zaproszona do przystąpienia do testów w ramach etapu oceny zintegrowanej.
Skarżąca została następnie poinformowana o decyzji komisji konkursowej o nieumieszczeniu jej nazwiska na liście rezerwy kadrowej konkursu z uwagi na to, że nie znalazła się ona w gronie osób, które uzyskały najwyższą liczbę punktów na etapie oceny zintegrowanej. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie tej decyzji, po rozpatrzeniu którego komisja konkursowa utrzymała swą pierwotną decyzję w mocy. Skarżąca złożyła wobec tego zażalenie do EPSO, które zostało oddalone.
Wskutek oddalenia jej zażalenia skarżąca złożyła do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności w istocie decyzji komisji konkursowej o oddaleniu jej wniosku o ponowne rozpatrzenie decyzji o nieumieszczeniu jej nazwiska na liście laureatów konkursu.
W ramach skargi skarżąca podniosła zarzut niezgodności z prawem, w którym zakwestionowała postanowienia ogłoszenia o konkursie dotyczące systemu językowego, a mianowicie ograniczenie wyboru drugiego języka konkursu do angielskiego, francuskiego lub niemieckiego. Ten drugi język był w szczególności używany w trakcie testów mających na celu sprawdzenie ogólnych i specjalistycznych umiejętności kandydatów, które odbyły się w ramach oceny zintegrowanej.
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, jednocześnie uściślając wymogi dotyczące dopuszczalności zarzutu niezgodności z prawem.
Ocena Sądu
Na początku Sąd przypomniał, że przedmiotem zarzutu niezgodności z prawem mogą być przepisy aktu o charakterze generalnym stanowiące podstawę prawną wspomnianych decyzji lub pozostające w bezpośrednim związku prawnym z takimi decyzjami.
W tym względzie w ramach procedury rekrutacyjnej, która stanowi skomplikowaną operację administracyjną złożoną z następujących po sobie decyzji, kandydat w konkursie może przy okazji skargi skierowanej przeciwko późniejszemu aktowi podnieść nieprawidłowości wcześniejszych aktów, które są z nim ściśle związane i powołać się w szczególności na niezgodność z prawem ogłoszenia o konkursie, na podstawie którego został przyjęty rozpatrywany akt.
Fakt niezaskarżenia w terminie ogłoszenia o konkursie nie stoi na przeszkodzie możliwości powołania się przez skarżącego na nieprawidłowości, jakie wystąpiły podczas konkursu, nawet jeśli źródłem owych nieprawidłowości jest treść ogłoszenia o konkursie.
Zgodnie z orzecznictwem skarga jest dopuszczalna, w sytuacji gdy zarzut oparty na nieprawidłowości niezaskarżonego w odpowiednim czasie ogłoszenia o konkursie dotyczy uzasadnienia zaskarżonej decyzji indywidualnej. Kandydata w konkursie nie można bowiem pozbawić prawa do kwestionowania wszystkich tych aspektów zasadności decyzji indywidualnej podjętej w stosunku do niego na podstawie wymogów określonych w tym ogłoszeniu, także tych określonych w ogłoszeniu o konkursie, ponieważ dopiero ta decyzja wykonawcza indywidualizuje jego sytuację prawną i pozwala mu w sposób pewny ustalić, czy i w jakim zakresie jego interesy indywidualne zostały naruszone.
Sąd podkreślił następnie, że ograniczenie wyboru drugiego języka konkursu do trzech rozpatrywanych języków wpływa na zdolność kandydatów do wypowiadania się ustnie lub pisemnie. Owo ograniczenie przesądza też o rodzaju klawiatury, z której kandydaci mogą korzystać podczas opracowywania studium przypadku, ponieważ zgodnie z praktyką EPSO, potwierdzoną przez Komisję przed Sądem, kandydatom udostępnia się tylko klawiatury odpowiadające językowi, w którym mają być przeprowadzane testy. Okoliczność ta wpływa na przebieg egzaminu, podczas którego wymaga się napisania, przy użyciu klawiatury, tekstu o określonej długości w ograniczonym czasie – a więc potencjalnie wpływa również na jego wynik.
Na koniec Sąd oddalił argument Komisji, zgodnie z którym o istnieniu ścisłego związku między decyzją o wykluczeniu skarżącej z konkursu a systemem językowym przewidzianym w ogłoszeniu o konkursie można mówić tylko wtedy, gdyby wyniki egzaminów oceniających ogólne umiejętności kandydatów okazały się negatywne lub katastrofalne. Zdaniem Sądu taki argument sprowadza się do nieuzasadnionego poparcia bardziej rygorystycznego stosowania warunku istnienia ścisłego związku w przypadkach, gdy podnoszona niezgodność z prawem jest związana z systemem językowym konkursu.