Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
RICHARD DE LA TOUR
ippreżentati fil‑11 ta’ Diċembru 2025 (1)
Kawża C‑791/24
TERVE Production spol. s r. o.
vs
Intesa Sanpaolo Holding International SA
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa min-Najvyšší súd Slovenskej republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Spazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Regolament (UE) Nru 1215/2012 – Ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati – Sostituzzjoni ta’ kunsens għal abbozz ta’ kuntratt ta’ xiri mill-ġdid ta’ azzjonijiet b’deċiżjoni ġudizzjarja – Ġurisdizzjoni speċjali – Qasam kuntrattwali – Materji ta’ delitt jew kważi delitt – Ġurisdizzjoni esklużiva – Kwistjoni preliminari ta’ validità ta’ deċiżjoni ta’ korp ta’ kumpannija”
I.      Introduzzjoni
1.        Il-Qorti tal-Ġustizzja hija adita b’domandi preliminari li jirrigwardaw il-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati għal kontestazzjonijiet ġudizzjarji fil-qasam tal-protezzjoni tal-azzjonisti minoritarji li ma vvotawx għall-irtirar mill-kwotazzjoni fil-Borża ta’ kumpannija li fiha għandhom azzjonijiet. Fil-fatt, il-leġiżlazzjoni Slovakka tipprovdi li, meta jiġi deċiż tali rtirar, għandha tinħareġ offerta pubblika ta’ xiri u li, fi tmiem it-terminu ta’ din l-offerta, il-kumpannija, jew l-azzjonist maġġoritarju tagħha li jkun ħareġ l-offerta minflokha, ikollhom id-dritt jitolbu l-irtirar tal-azzjonijiet rimanenti. Bil-maqlub, fi tmiem dan l-istess terminu, l-azzjonisti minoritarji jistgħu jeżiġu x-xiri mill-ġdid tal-azzjonijiet tagħhom.
2.        Sabiex tirrispondi għal dawn id-domandi, il-Qorti tal-Ġustizzja ser ikollha tinterpreta, minn naħa, il-punti 1 u 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012 (2), li jistabbilixxu regoli ta’ ġurisdizzjoni speċjali sabiex jiġi ddeterminat jekk l-azzjoni intiża li
tiġi sostitwita l-aċċettazzjoni mill-azzjonist maġġoritarju tal-abbozz ta’ xiri mill-ġdid ta’ azzjonijiet ippreżentat mill-azzjonisti minoritarji taqax taħt
il-qasam kuntrattwali, jew taħt il-materji ta’ delitt jew kważi delitt. F’dawn il-konklużjonijiet, ser nipproponi li r-risposta għal din id-domanda tkun li din l-azzjoni taqa’ taħt il-qasam kuntrattwali fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
3.        Min-naħa l-oħra, hija ser ikollha tiddeċiedi jekk il-punt 2 tal-Artikolu 24 ta’ dan ir-regolament, li jipprevedi ġurisdizzjoni esklużiva tal-qrati tal-Istat Membru tas-sede ta’ kumpannija meta tiġi kkontestata l-validità tad-deċiżjonijiet tal-korpi tagħha, huwiex applikabbli għal talba dwar l-invalidità ta’ riżoluzzjoni ta’ assemblea ġenerali li tkun iddeċidiet favur it-trasferiment tal-azzjonijiet minoritarji wara l-eżerċizzju tad-dritt tal-irtirar mill-azzjonist maġġoritarju meta r-risposta għal din id-domanda tikkundizzjona l-locus standi ta’ dawn l-azzjonisti minoritarji. Ser nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi fl-affermattiv għal din id-domanda, jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali tippermetti lill-qorti nazzjonali tiddeċiedi dwar l-invalidità ta’ riżoluzzjoni ta’ assemblea ġenerali fl-assenza tal-kumpannija kkonċernata fil-proċedura ġudizzjarja inkwistjoni.
II.    Il-kuntest ġuridiku
A.      Id-dritt tal-Unjoni
4.        Il-premessi 13 u 16 tar-Regolament Nru 1215/2012
jiddikjaraw:
“(13)      Għandu jkun hemm rabta bejn il-proċedimenti li għalihom japplika dan ir-Regolament u t-territorju tal-Istati Membri. Għalhekk, ir-regoli komuni ta’ ġurisdizzjoni għandhom, bħala prinċipju, japplikaw meta l-konvenut ikun domiċiljat fi Stat Membru.
[...]
(16)      Barra d-domiċilju tal-konvenut, għandu jkun hemm raġunijiet alternattivi ta’ ġurisdizzjoni bbażati fuq konnessjoni mill-qrib bejn il-qorti u l-azzjoni jew sabiex tkun iffaċilitata l-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja. L-eżistenza ta’ konnessjoni mill-qrib għandha tiżgura ċ-ċertezza legali u tevita l-possibbiltà li l-konvenut jiġi mħarrek f’qorti ta’ Stat Membru li dan il-konvenut ma setax raġonevolment jipprevedi.
[...]”
5.        Fi ħdan it-Taqsima 1, intitolata “Dispożizzjonijiet ġenerali”, tal-Kapitolu II ta’ dan ir-regolament, l-Artikolu 4(1) jaqra kif ġej:
“Soġġetti għal dan ir-Regolament, persuni b’domiċilju fi Stat Membru għandhom, independentament min-nazzjonalità tagħhom, jitressqu quddiem il-qrati ta’ dak l-Istat Membru.”
6.        It-Taqsima 2 ta’ dan il-kapitolu, intitolata “Ġurisdizzjoni speċjali”, tinkludi l-Artikolu 7, li l-punti 1 u 2 tiegħu jistabbilixxu:
“Persuna domiċiljata fi Stat Membru tista’ tiġi mħarrka fi Stat Membru ieħor:
(1)      (a)      fi kwistjonijiet relatati ma’ kuntratt, fil-qrati tal-post tat-twettiq tal-obbligazzjoni in kwistjoni;
[...]
(2)      fi kwistjonijiet li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt, fil-qrati tal-post fejn l-avveniment dannuż jkun twettaq jew jista’ jitwettaq.”
7.        It-Taqsima 6 tal-imsemmi kapitolu, intitolata “Ġurisdizzjoni esklużiva”, hija komposta mill-Artikolu 24. Il-punt 2 ta’ dan l-artikolu jipprovdi:
“Dawn il-qrati li ġejjin ta’ Stat Membru għandu jkollhom ġurisdizzjoni esklużiva, independentement mid-domiċilju tal-partijiet:
[...]
(2)      fi proċedimenti li jkollhom bħala l-objettiv tagħhom il-validità tal-kostituzzjoni, in-nullità jew ix-xoljiment ta’ kumpanniji jew ta’ persuni ġuridiċi oħra jew għaqdiet ta’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi, jew il-validità tad-deċiżjonijiet tal-organi tagħhom, il-qrati tal-Istat Membru li fih il-kumpannija, il-persuna ġuridika jew għaqda jkollha s-sede tagħhom. Sabiex tiddetermina dik is-sede, il-qorti għandha tapplika r-regoli tagħha tad-dritt internazzjonali privat.”
B.      Id-dritt Slovakk
8.        L-Artikolu 118i(1) taż-zákon č. 566/2001
Z.
z. o cenných papieroch a investičných službách a o zmene a doplnení niektorých zákonov (zákon o cenných papieroch) (il-Liġi Nru 566/2001 dwar it-Titoli u s-Servizzi ta’ Investiment, li Temenda u Tikkompleta Ċerti Liġijiet (il-Liġi dwar it-Titoli), tad‑9 ta’ Novembru 2001, fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar it-Titoli”), jistabbilixxi li l-offerent li jagħmel offerta pubblika ta’ xiri obbligatorju li la kienet offerta parzjali u lanqas offerta kkundizzjonata għandu jkollu d-dritt jitlob li jiġu ttrasferiti lilu l-azzjonijiet tal-azzjonisti l-oħra kollha (iktar ’il quddiem l-“azzjonisti rimanenti”) tal-kumpannija fil-mira inkambju għal korrispettiv xieraq (iktar ’il quddiem id-“dritt tal-irtirar obbligatorju”) jekk huwa jkollu azzjonijiet li l-valur nominali totali tagħhom jirrappreżenta tal-inqas 95 % tal-kapital tal-kumpannija fil-mira li magħhom ikunu marbuta drittijiet tal-vot, u li barra minn hekk jirrappreżentaw tal-inqas 95 % tad-drittijiet tal-vot fil-kumpannija fil-mira. L-offerent jista’ jeżerċita d-dritt tal-irtirar obbligatorju mhux iktar tard minn tliet xhur wara l-iskadenza tat-terminu ta’ validità tal-offerta pubblika ta’ xiri msemmija fl-ewwel sentenza, u fin-nuqqas dan id-dritt jiġi estint.
9.        Skont l-Artikolu 118i(6) tal-Liġi dwar it-Titoli, vot favorevoli li jammonta għal tal-inqas 95 % tal-voti tal-azzjonisti kollha tal-kumpannija għandu jkun neċessarju sabiex tiġi approvata d-deċiżjoni tal-assemblea ġenerali dwar it-trasferiment, lill-offerent, tal-azzjonijiet tal-azzjonisti rimanenti kollha. Għandu jiġi redatt proċess verbal notarili li jiddokumenta l-iżvolġiment tal-assemblea ġenerali. Il-bord tad-diretturi tal-kumpannija fil-mira għandu jressaq applikazzjoni għar-reġistrazzjoni fir-reġistru tal-kummerċ mhux iktar tard minn 30 jum wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni tal-assemblea ġenerali msemmija fl-ewwel sentenza. L-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni fir-reġistru tal-kummerċ għandha tkun akkumpanjata mid-deċiżjoni dwar il-kunsens minn qabel tan-Národná banka Slovenska (il-Bank Nazzjonali Slovakk) għall-eżerċizzju tad-dritt tal-irtirar obbligatorju, kif ukoll mill-konferma tad-depożitu tal-fondi intiżi għall-provvista tal-korrispettiv lill-azzjonisti rimanenti. Bid-deċiżjoni tal-assemblea ġenerali dwar it-trasferiment, lill-offerent, tal-azzjonijiet tal-azzjonisti rimanenti kollha, id-dritt tal-irtirar obbligatorju għandu jitqies li jkun ġie eżerċitat.
10.      Skont l-Artikolu 118i(8) tal-Liġi dwar it-Titoli, wara l-iskadenza ta’ terminu ta’ 30 jum mir-reġistrazzjoni fir-reġistru tal-kummerċ tad-deċiżjoni tal-assemblea ġenerali skont l-Artikolu 118i(6), l-azzjonijiet tal-kumpannija fil-mira għandhom jiġu ttrasferiti mill-azzjonisti rimanenti lill-offerent. It-trasferiment tal-proprjetà tal-azzjonijiet fis-sens tal-ewwel sentenza għandu jikkostitwixxi fatt ġuridiku u għandu jiġi rreġistrat, fid-data tat-twettiq tiegħu, fir-reġistru legali tat-titoli abbażi ta’ istruzzjoni ta’ reġistrazzjoni tat-trasferiment mogħtija mill-kumpannija fil-mira
lis-Centrálny depozitár cenných papierov (id-Depożitarju Ċentrali tat-Titoli, is-Slovakkja), li jamministra l-ħruġ tal-azzjonijiet fil-fajl tal-emittent. L-istruzzjoni ta’ reġistrazzjoni tat-trasferiment abbażi tad-dritt tal-irtirar obbligatorju għandha tkun akkumpanjata mid-deċiżjoni tal-assemblea ġenerali msemmija fl-Artikolu 118i(6) ta’ din il-liġi, mill-kunsens minn qabel tal-Bank Nazzjonali Slovakk għall-eżerċizzju tad-dritt tal-irtirar obbligatorju msemmi fl-Artikolu 118i(4) u mill-estratt mir-reġistru tal-kummerċ li jikkonċerna l-kumpannija fil-mira wara r-reġistrazzjoni tad-deċiżjoni tal-assemblea ġenerali msemmija fl-Artikolu 118i(6).
11.      L-Artikolu 118j tal-Liġi dwar it-Titoli jistabbilixxi:
“(1)      Fil-preżenza taċ-ċirkustanzi previsti fl-Artikolu 118i(1), azzjonist li jkollu azzjonijiet rimanenti tal-kumpannija fil-mira għandu d-dritt li jeżiġi mill-offerent
[...] li dan tal-aħħar jixtri l-azzjonijiet tiegħu għal korrispettiv xieraq.
(2)      Dan l-azzjonist jista’ jeżerċita d-dritt previst fil-paragrafu 1 mhux iktar tard minn tliet xhur wara l-iskadenza tat-terminu ta’ validità tal-offerta pubblika ta’ xiri, u fin-nuqqas dan id-dritt jiġi estint. L-imsemmi azzjonist
għandu jeżerċita dan id-dritt billi jibgħat abbozz ta’ kuntratt ta’ xiri mill-ġdid ta’ azzjonijiet. F’dan l-abbozz ta’ kuntratt, huwa għandu jindika b’mod partikolari:
a)      il-korrispettiv pekunjarju xieraq mitlub jew korrispettiv xieraq f’titoli,
b)      it-terminu mogħti sabiex jiġi aċċettat l-abbozz ta’ kuntratt,
c)      it-terminu u l-proċedura għat-twettiq tat-trasferiment tat-titoli.
(3)      [L-offerent] għandu jaċċetta l-abbozz ta’ kuntratt fit-terminu indikat fl-abbozz, jew fin-nuqqas fit-terminu ta’ għaxart ijiem ta’ xogħol mir-riċezzjoni tiegħu. Jekk huwa ma jaċċettax l-abbozz ta’ kuntratt f’dan it-terminu, l-azzjonist rimanenti jista’ jressaq azzjoni ġudizzjarja għal deċiżjoni tal-qorti sabiex din tissostitwixxi l-aċċettazzjoni tal-abbozz. Huwa għandu jeżerċita dan id-dritt fi żmien tliet xhur mill-iskadenza tat-terminu previst fl-ewwel sentenza, u fin-nuqqas dan id-dritt jiġi estint.
(4)      [L-offerent]
jista’, mill-mument li jirċievi l-abbozz ta’ kuntratt, iressaq azzjoni ġudizzjarja għall-istħarriġ tan-natura xierqa tal-korrispettiv mitlub. Dan id-dritt jiġi estint jekk dan ma jkunx ġie eżerċitat fi żmien xahar mir-riċezzjoni tal-abbozz ta’ kuntratt.
Jekk l-ammont tal-korrispettiv ma jkunx ġie stabbilit permezz ta’ perizja, l-oneru tal-prova tan-natura xierqa tal-korrispettiv propost għandu jaqa’ fuq l-azzjonist rimanenti.
(5)      Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 118i għandhom japplikaw
mutatis mutandis.”
12.      Skont l-Artikolu 119(1) tal-Liġi dwar it-Titoli, jekk l-assemblea ġenerali tal-azzjonisti ta’ emittent ta’ azzjonijiet ikkwotati fil-Borża tiddeċiedi li l-azzjonijiet maħruġa minn dan l-emittent ma
jibqgħux
ikkwotati fil-Borża, l-imsemmi emittent għandu jifformula offerta pubblika ta’ xiri obbligatorju għax-xiri tal-azzjonijiet kollha kkwotati fil-Borża tal-azzjonisti li, waqt l-assemblea ġenerali, ma jkunux ivvotaw favur id-deċiżjoni dwar il-waqfien tal-kwotazzjoni fil-Borża ta’ dawn l-azzjonijiet, jew li ma pparteċipawx f’din l-assemblea ġenerali. L-offerta pubblika ta’ xiri obbligatorju għandha tindika r-raġuni għaliha, jiġifieri d-deċiżjoni tal-assemblea ġenerali tal-kumpannija dwar il-waqfien tal-kwotazzjoni fil-Borża tal-azzjonijiet.
13.      Skont l-Artikolu 119(3) tal-Liġi dwar it-Titoli, l-obbligu previst fl-Artikolu 119(1) għandu jitqies li jkun ġie osservat jekk l-offerta pubblika ta’ xiri obbligatorju tal-azzjonijiet kollha tal-azzjonisti li, waqt l-assemblea ġenerali, ma jkunux ivvotaw għad-deċiżjoni dwar il-waqfien tal-kwotazzjoni fil-Borża ta’ dawn l-azzjonijiet, tinħareġ, minflok mill-emittent tal-imsemmija azzjonijiet, minn persuna differenti minnu.
14.      Skont l-Artikolu 119(6) tal-Liġi dwar it-Titoli, l-offerta pubblika ta’ xiri obbligatorju magħmula skont l-Artikolu 119(1) u l-Artikolu 170(3) ta’ din il-liġi tista’ tippreċedi l-eżerċizzju tad-dritt tal-irtirar obbligatorju fis-sens tal-Artikolu 118i tal-imsemmija liġi biss jekk l-offerent li jagħmel l-offerta ta’ xiri jkun persuna prevista fl-Artikolu 119(3) tal-istess liġi u jekk l-offerta la kienet offerta parzjali u lanqas offerta kkundizzjonata.
III. Il-fatti tal-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
15.      Fit‑18 ta’ Diċembru 2020, l-assemblea ġenerali ta’ VÚB a.s., li s-sede tagħha tinsab fis-Slovakkja, ivvotat favur riżoluzzjoni dwar il-waqfien tal-kwotazzjoni fil-Borża tal-azzjonijiet ta’ din il-kumpannija.
16.      B’applikazzjoni tad-dritt Slovakk, l-azzjonist maġġoritarju ta’ VÚB, il-kumpannija Intesa Sanpaolo Holding International SA (iktar ’il quddiem “Intesa”), li s-sede tagħha tinsab fil-Lussemburgu, assuma volontarjament l-obbligu li jaqa’ fuq l-emittent, jiġifieri VÚB, li jagħmel offerta pubblika ta’ xiri tal-azzjonijiet tal-azzjonisti li ma vvotawx għar-riżoluzzjoni dwar it-twaqqif tal-kwotazzjoni fil-Borża tal-azzjonijiet jew li ma pparteċipawx f’din l-assemblea ġenerali. Il-kumpannija TERVE Production spol. s r. o. (iktar ’il quddiem “TERVE”), li s-sede tagħha tinsab fis-Slovakkja, tagħmel parti minn dawn l-azzjonisti rimanenti. Fl-offerta tagħha, Intesa speċifikat li l-kuntratti ta’ xiri ta’ azzjonijiet li kienu ser jiġu konklużi abbażi tal-offerta tagħha kienu ser ikunu suġġetti għad-dritt Slovakk u li l-qrati li kellhom ġurisdizzjoni sabiex jiddeċiedu t-tilwimiet li jirriżultaw minnhom kienu ser ikunu l-qrati Slovakki ordinarji. Fid‑19 ta’ April 2021, l-assemblea ġenerali ta’ VÚB (iktar ’il quddiem it-“tieni assemblea ġenerali”) approvat it-trasferiment lil Intesa tal-azzjonijiet kollha tal-azzjonisti rimanenti ta’ VÚB.
17.      Permezz ta’ rikors tat‑18 ta’ Awwissu 2021, TERVE adixxiet l-Okresný súd Bratislava V (il-Qorti Distrettwali ta’ Bratislava V, is-Slovakkja) sabiex tikseb deċiżjoni intiża li
tissostitwixxi l-aċċettazzjoni minn Intesa tat-talba tagħha għax-xiri mill-ġdid tal-azzjonijiet tagħha wara l-offerta pubblika ta’ xiri. Hija invokat il-punt 1 tal-Artikolu 7 u l-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1215/2012 sabiex tiġġustifika l-ġurisdizzjoni tal-qrati Slovakki. Intesa qajmet eċċezzjoni ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni. Permezz ta’ digriet tat‑28 ta’ Frar 2022, dik il-qorti tat raġun lil Intesa billi rrifjutat il-ġurisdizzjoni tagħha sabiex tiddeċiedi dwar it-tilwima peress li la kien jeżisti kuntratt u lanqas ftehim li jattribwixxi ġurisdizzjoni fir-rigward tagħha bejn il-partijiet.
18.      Permezz ta’ digriet tas‑26 ta’ Ottubru 2023, il-Krajský súd v Bratislave (il-Qorti Reġjonali ta’ Bratislava, is-Slovakkja)
annullat id-deċiżjoni appellata billi bbażat ruħha fuq ir-rabta stretta bejn, minn naħa, it-tilwima u, min-naħa l-oħra, id-dritt u l-qrati Slovakki peress li Intesa hija azzjonista ta’ kumpannija Slovakka, irregolata mid-dritt Slovakk, li s-sede tagħha tinsab fis-Slovakkja u li r-reġistru tal-azzjonijiet tagħha huwa miżmum mid-Depożitarju Ċentrali Slovakk. Hija ddeċidiet ukoll li, fl-assenza ta’ rabta kuntrattwali bejn il-partijiet, ma kienx japplika l-punt 1(a) tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, iżda kien japplika l-punt 2 tal-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament.
19.      Intesa ppreżentat appell quddiem in-Najvyšší súd Slovenskej republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka), li hija l-qorti tar-rinviju, sabiex tikkontesta l-ġurisdizzjoni tal-qrati Slovakki. Hija tqis li huma l-qrati Lussemburgiżi li għandhom ġurisdizzjoni, skont il-prinċipju stabbilit fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 1215/2012, peress li s-sede tagħha stess tinsab fil-Lussemburgu. Hija żżid li l-punt 1 tal-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament ma jistax japplika peress li ma teżistix rabta kuntrattwali bejnha u TERVE. Hija tispeċifika li lanqas il-punti 2 u 4 tal-Artikolu 24 tal-imsemmi regolament ma jistgħu jservu ta’ bażi għall-ġurisdizzjoni tal-qrati Slovakki peress li l-proċedura ma tirrigwardax wieħed mis-suġġetti elenkati b’mod eżawrjenti minn dawn id-dispożizzjonijiet. Hija tqis li l-offerta pubblika ta’ xiri obbligatorju ma hijiex rilevanti sabiex jiġu ddeterminati l-qrati li għandhom ġurisdizzjoni peress li din ma ġietx aċċettata u peress li t-terminu ta’ validità tagħha skada. Hija tikkontesta l-bażi tal-punt 2 tal-Artikolu 7 tal-istess regolament adottata mill-Krajský súd v Bratislave (il-Qorti Reġjonali ta’ Bratislava), peress li l-azzjoni mressqa kontriha ma għandhiex bħala għan ir-responsabbiltà għal dannu.
20.      Il-qorti tar-rinviju tikkonstata li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-interpretazzjoni tal-Artikoli 7 u 24 tar-Regolament Nru 1215/2012 ma tippermettix li jiġu riżolti ż-żewġ problemi mqajma miċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża. Minn naħa, l-għan tal-proċedura huwa li tinkiseb deċiżjoni li tissostitwixxi l-espressjoni tar-rieda ta’ Intesa, fil-kuntest tad-dritt ta’ xiri mill-ġdid obbligatorju ta’ azzjonijiet eżerċitat minn TERVE, wara li Intesa volontarjament għamlet offerta pubblika ta’ xiri. Min-naħa l-oħra, TERVE tqajjem il-kwistjoni tal-invalidità jew tal-ineżistenza tar-riżoluzzjoni tat-tieni assemblea ġenerali ta’ VÚB li approvat it-trasferiment tal-azzjonijiet rimanenti kollha.
21.      F’dawn il-kundizzjonijiet, in-Najvyšší súd Slovenskej republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)      Il-punt (1) tal-Artikolu 7 tar-Regolament [Nru 1215/2012] għandu jiġi interpretat fis-sens li r-rikors intiż li jissostitwixxi, b’deċiżjoni ġudizzjarja, l-aċċettazzjoni tal-abbozz tar-rikorrenti ta’ kuntratt ta’ xiri mill-ġdid ta’ azzjonijiet għandu jitqies bħala talba fil-‘qasam kuntrattwali’?
2)      Fil-każ ta’ risposta fin-negattiv għall-ewwel domanda, il-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament [Nru 1215/2012] għandu jiġi interpretat fis-sens li r-rikors intiż li jissostitwixxi, b’deċiżjoni ġudizzjarja, l-aċċettazzjoni tal-abbozz tar-rikorrenti ta’ kuntratt ta’ xiri mill-ġdid ta’ azzjonijiet għandu jitqies bħala talba fil-qasam ‘ta’ delitt jew kważi-delitt’?
3)      Il-punt (2) tal-Artikolu 24 tar-Regolament [Nru 1215/2012] għandu jiġi interpretat fis-sens li dan japplika wkoll għall-proċedura inkwistjoni fil-kawża prinċipali minħabba li r-rikorrenti titlob lill-qorti, fil-kuntest tal-proċedura fil-kawża prinċipali, tevalwa preliminarjament l-ilment tagħha bbażat fuq l-ineżistenza jew fuq l-invalidità tar-riżoluzzjoni tal-assemblea ġenerali li permezz tagħha ġie approvat it-trasferiment lill-konvenuta tal-azzjonijiet tal-azzjonisti l-oħra (inklużi azzjonijiet tar-rikorrenti)?”
IV.    Analiżi
A.      Osservazzjonijiet preliminari
1.      Osservazzjonijiet preliminari dwar ir-Regolament Nru 1215/2012
22.      Infakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li, peress li r-Regolament Nru 1215/2012 issostitwixxa r-Regolament (KE) Nru 44/2001 (3), l-interpretazzjoni pprovduta mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward ta’ dan ir-regolament tapplika wkoll għar-Regolament Nru 1215/2012, meta d-dispożizzjonijiet ta’ dawn l-istrumenti tad-dritt tal-Unjoni jistgħu jiġu kklassifikati bħala ekwivalenti. Dan huwa b’mod partikolari l-każ mhux biss tal-punt 1 tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001 u tal-punt 1 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012 (4), iżda wkoll tal-punt 2 tal-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001 u tal-punt 2 tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1215/2012.
23.      Barra minn hekk, ir-Regolament Nru 1215/2012 huwa intiż li junifika r-regoli dwar il-kunflitt ta’ ġurisdizzjoni f’materji ċivili u kummerċjali permezz ta’ regoli ta’ ġurisdizzjoni li jippreżentaw livell għoli ta’ prevedibbiltà u li għaldaqstant ifittex li jilħaq għan ta’ ċertezza legali li jikkonsisti fit-tisħiħ tal-protezzjoni legali tal-persuni stabbiliti fl-Unjoni Ewropea, billi jippermetti kemm lir-rikorrent jidentifika faċilment il-qorti li jista’ jadixxi u lill-konvenut jipprevedi raġonevolment dik li quddiemha jista’ jiġi mħarrek (5).
24.      Għaldaqstant, l-Artikolu 4 ta’ dan ir-regolament jistabbilixxi bħala prinċipju l-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istat Membru tad-domiċilju tal-konvenut. Il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat li r-regoli ta’ ġurisdizzjoni speċjali jew esklużiva, li huma eċċezzjonijiet għal dan il-prinċipju, kellhom jiġu interpretati b’mod strett u ma kellhomx jiġu interpretati f’sens iktar wiesa’ milli jitlob l-għan tagħhom (6).
2.      Osservazzjonijiet preliminari dwar id-drittijiet tal-irtirar u ta’ xiri mill-ġdid obbligatorji fid-dritt Slovakk
25.      Skont il-Liġi dwar it-Titoli, meta persuna, differenti mill-emittent, tagħmel offerta pubblika ta’ xiri tal-azzjonijiet kollha kkwotati fil-Borża
li la tkun parzjali u lanqas ikkundizzjonata, minflok l-emittent, wara r-riżoluzzjoni tal-assemblea ġenerali li l-azzjonijiet jiġu rtirati mill-kwotazzjoni fil-Borża, hija jkollha d-dritt, jekk ikollha tal-inqas 95 % tal-azzjonijiet bi dritt tal-vot u 95 % tad-drittijiet tal-vot, titlob li l-azzjonijiet rimanenti kollha tal-azzjonisti l-oħra jiġu ttrasferiti lilha inkambju għal korrispettiv xieraq.
26.      Sabiex jeżerċita dan id-dritt tal-irtirar obbligatorju, dan l-azzjonist għandu, fi żmien tliet xhur mill-iskadenza tat-terminu ta’ validità tal-offerta pubblika ta’ xiri, jikseb il-vot tal-assemblea ġenerali b’tal-inqas 95 % favur it-trasferiment, lilu, tal-azzjonijiet tal-azzjonisti rimanenti. Fi żmien 30 jum minn dan il-vot, il-bord tad-diretturi għandu jressaq applikazzjoni għar-reġistrazzjoni fir-reġistru tal-kummerċ, flimkien mal-kunsens minn qabel tal-Bank Nazzjonali Slovakk u mal-prova tad-depożitu tal-fondi intiżi għall-ħlas tal-korrispettiv xieraq lill-azzjonisti rimanenti. Fi tmiem terminu ġdid ta’ 30 jum mir-reġistrazzjoni fir-reġistru tal-kummerċ, il-kumpannija għandha tagħti istruzzjoni ta’ reġistrazzjoni tat-trasferiment tal-azzjonijiet rimanenti f’isem l-offerent lid-Depożitarju Ċentrali tat-Titoli. Din l-istruzzjoni għandha tkun akkumpanjata mid-deċiżjoni tal-assemblea ġenerali dwar it-trasferiment, mill-kunsens minn qabel tal-Bank Nazzjonali Slovakk u mill-estratt mir-reġistru tal-kummerċ.
27.      Sabiex jiġi rrimedjat l-eventwali nuqqas tal-offerent li jagħmel l-offerta pubblika ta’ xiri, il-Liġi dwar it-Titoli tipprovdi li l-azzjonisti rimanenti jistgħu jeżiġu mingħand dan l-offerent, fl-istess terminu ta’ tliet xhur mill-iskadenza tat-terminu ta’ din tal-aħħar, ix-xiri mill-ġdid tal-azzjonijiet tagħhom għal korrispettiv xieraq. Dawn l-azzjonisti għandhom jibagħtu abbozz ta’ kuntratt ta’ xiri mill-ġdid ta’ azzjonijiet li jinkludi l-korrispettiv xieraq, it-terminu għall-aċċettazzjoni kif ukoll it-terminu u l-proċedura għat-twettiq tat-trasferiment tal-azzjonijiet. Jekk l-abbozz ma jiġix aċċettat fit-terminu previst jew fit-terminu ta’ għaxart ijiem ta’ xogħol, l-azzjonisti jistgħu jressqu azzjoni ġudizzjarja għal deċiżjoni tal-qorti sabiex din tissostitwixxi l-aċċettazzjoni.
28.      Huwa f’dan il-kuntest leġiżlattiv li Intesa volontarjament għamlet offerta pubblika ta’ xiri, minflok VÚB, u li, fi tmiem it-terminu ta’ tliet xhur, hija eżerċitat id-dritt tagħha
tal-irtirar obbligatorju li kkonkretizza ruħu permezz tat-trasferiment tal-azzjonijiet rimanenti f’isimha. B’mod parallel, TERVE, sabiex teżerċita d-dritt tagħha ta’ xiri mill-ġdid obbligatorju, bagħtet lil Intesa proġett ta’ xiri mill-ġdid ta’ azzjonijiet li Intesa ma aċċettatx. Intesa mmotivat ir-rifjut tagħha bil-fatt li, peress li TERVE ma aċċettatx l-abbozz tagħha stess ta’ rtirar obbligatorju fit-terminu imperattiv ta’ tliet xhur, l-azzjonijiet rimanenti tagħha kienu ġew ittrasferiti lilha u li għalhekk TERVE ma kellhiex iktar locus standi bħala azzjonista u kienet tilfet il-possibbiltà li taċċetta l-offerta ta’ rtirar obbligatorju.
B.      Domandi dwar il-ġurisdizzjoni speċjali prevista fl-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012
29.      Permezz tal-ewwel u tat-tieni domanda preliminari tagħha, li jistgħu jiġu ttrattati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk l-azzjoni ġudizzjarja sabiex tiġi ssostitwita l-aċċettazzjoni ta’ abbozz ta’ xiri mill-ġdid ta’ azzjonijiet obbligatorju mressqa kontra l-azzjonist li għamel l-offerta pubblika ta’ xiri, minflok l-emittent, wara d-deċiżjoni ta’ rtirar mill-kwotazzjoni fil-Borża tal-azzjonijiet tal-emittent, taqax taħt il-qasam kuntrattwali fis-sens tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 jew taħt materji ta’ delitt jew kważi delitt fis-sens tal-Artikolu 7(2) ta’ dan ir-regolament.
30.      Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-kunċetti ta’ “qasam kuntrattwali” jew
ta’ “materji ta’ delitt jew kważi delitt” għandhom jiġu interpretati b’mod awtonomu, billi jsir riferiment prinċipalment għas-sistema u għall-għanijiet ta’ dan ir-regolament, sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni uniformi tiegħu fl-Istati Membri kollha. Għaldaqstant, dawn il-kunċetti ma jistgħux jinftiehmu fis-sens li jagħmlu riferiment għall-klassifikazzjoni li l-liġi nazzjonali applikabbli tagħti lir-relazzjoni ġuridika inkwistjoni quddiem il-qorti nazzjonali (7).
31.      Il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet li l-kunċett ta’ “kwistjonijiet li għandhom x’jaqsmu ma’ tort, delitt jew kważi delitt”, fis-sens tal-punt 2 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, jinkludi kull talba intiża li
tiġi kkonstatata r-responsabbiltà ta’ konvenut u li ma hijiex marbuta mal-“kwistjonijiet relatati ma’ kuntratt”, fis-sens tal-punt 1(a) tal-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament, sa fejn ma hijiex ibbażata fuq obbligu legali liberament
ikkonsentit minn persuna fir-rigward ta’ persuna oħra (8).
32.      Peress li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħmel mill-kunċett ta’ “materji ta’ delitt jew kważi delitt” kunċett li japplika fin-nuqqas ta’ dak ta’ “qasam kuntrattwali”, ser nibda l-eżami tiegħi b’dan il-kunċett tal-aħħar.
33.      Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-punt 1(a) tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012 ma jeħtieġx il-konklużjoni ta’ kuntratt, iżda, mill-banda l-oħra, jippreżupponi d-determinazzjoni ta’ obbligu legali liberament ikkonsentit minn persuna fir-rigward ta’ persuna oħra (9).
34.      Il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet erba’ preċiżazzjonijiet li jidhirli li huma importanti sabiex tingħata risposta għad-domandi magħmula f’dan il-każ.
35.      Fl-ewwel lok, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet li, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-qorti li għandha ġurisdizzjoni, l-istatuti ta’ kumpannija għandhom jitqiesu li huma kuntratt li jirregola kemm ir-relazzjonijiet bejn l-azzjonisti kif ukoll ir-relazzjonijiet bejn dawn tal-aħħar u l-kumpannija maħluqa minnhom (10). Hija estendiet ir-raġunament, minn naħa, għall-ipoteżi tal-membri ta’ assoċjazzjoni għar-raġuni li l-adeżjoni ma’ assoċjazzjoni toħloq bejn il-membri rabtiet stretti tal-istess tip bħal dawk li jiġu stabbiliti bejn il-partijiet f’kuntratt (11) u, min-naħa l-oħra, għall-ipoteżi tal-komproprjetarji għar-raġuni li, billi sar u baqa’ komproprjetarju ta’ proprjetà immobbli, kull komproprjetarju jaqbel li jissuġġetta ruħu għad-dispożizzjonijiet kollha tal-att li jirregola l-komproprjetà kkonċernata kif ukoll għad-deċiżjonijiet adottati mill-assemblea ġenerali tal-komproprjetarji ta’ din il-proprjetà immobbli (12).
36.      Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet li r-regola ta’ ġurisdizzjoni speċjali fil-qasam kuntrattwali, prevista fil-punt 1(a) tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, hija bbażata fuq il-kawża tal-azzjoni u mhux fuq l-identità tal-partijiet (13). Minn dan hija ddeduċiet li l-actio pauliana, meta titressaq abbażi ta’ drittijiet ta’ kreditu mnissla minn obbligi assunti bil-konklużjoni ta’ kuntratt, taqa’ taħt il-“kwistjonijiet relatati ma’ kuntratt” u li
l-forum
tad-domiċilju tal-konvenut għandu għalhekk jiġi kkompletat minn dak awtorizzat mill-punt 1(a) tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, peress li tali forum jissodisfa, fir-rigward tal-oriġini kuntrattwali tar-relazzjonijiet bejn il-kreditur u d-debitur, kemm ir-rekwiżit ta’ ċertezza legali u ta’ prevedibbiltà kif ukoll l-għan ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja (14). Fis-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2018, Feniks (15), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li l-kreditur seta’ jagħżel, għad-determinazzjoni tal-qorti li għandha ġurisdizzjoni, il-post ta’ eżekuzzjoni tal-obbligu li jservi ta’ bażi għat-talba tiegħu (16). Barra minn hekk, fil-qasam tat-trasport bl-ajru ta’ passiġġieri, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, peress li t-tieni sentenza tal-Artikolu 3(5) tar-Regolament (KE) Nru 261/2004 (17), tipprovdi li, meta trasportatur tal-ajru li jopera, li ma jkunx ikkonkluda kuntratt mal-passiġġier, iwettaq obbligi li jirriżultaw minn dan ir-regolament, huwa jitqies li jaġixxi f’isem il-persuna li kkonkludiet il-kuntratt mal-passiġġier ikkonċernat, dan it-trasportatur għandu jitqies li jwettaq obbligi liberament ikkonsentiti fil-konfront tal-parti kontraenti tal-passiġġieri kkonċernati. Dawn l-obbligi joriġinaw mill-kuntratt ta’ trasport bl-ajru (18). Minn dan hija ddeduċiet li l-kunċett ta’ “qasam kuntrattwali” ikopri l-azzjoni tal-passiġġieri bl-ajru għal kumpens għal dewmien sostanzjali ta’ titjira b’konnessjoni, mibdija abbażi tal-imsemmi regolament kontra trasportatur tal-ajru li jopera li ma huwiex il-parti kontraenti tal-passiġġier ikkonċernat (19).
37.      Fit-tielet lok, il-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat li l-obbligu fil-“qasam kuntrattwali” seta’ jkollu oriġini doppja, legali u kuntrattwali. Għaldaqstant, hija ddeċidiet li, anki jekk il-parteċipazzjoni f’komproprjetà hija meħtieġa mil-liġi, xorta jibqa’ l-fatt li d-dettalji tal-amministrazzjoni tal-partijiet komuni tal-proprjetà immobbli
kkonċernata huma, skont il-każ, irregolati minn kuntratt u li d-dħul f’komproprjetà jsir permezz ta’ akkwist volontarju konġunt ta’ appartament u ta’ partijiet ta’ komproprjetà f’dawn il-partijiet komuni, b’mod li obbligu tal-komproprjetarji fir-rigward tal-komproprjetà għandu jitqies li huwa obbligu legali liberament ikkonsentit minn persuna fir-rigward ta’ persuna oħra (20).
38.      Fir-raba’ lok, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-kunċett ta’ “qasam kuntrattwali” ikopri l-ipoteżi ta’ azzjoni ġudizzjarja li jkollha l-għan li teżiġi, kontra bejjiegħ professjonist, l-għoti ta’ premju apparentement mirbuħ u li l-ħlas tiegħu huwa rrifjutat minn dan tal-aħħar peress li din l-azzjoni hija bbażata preċiżament fuq il-wegħda ta’ rebħ kontenzjuża u peress li l-benefiċjarju
apparenti jinvoka n-nuqqas ta’ twettiq tagħha sabiex jiġġustifika l-azzjoni ġudizzjarja (21).
39.      Fil-fehma tiegħi, din it-tfakkira tal-ġurisprudenza għandha tippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja tikklassifika
s-suġġett tal-azzjoni ġudizzjarja ta’ TERVE mressqa kontra Intesa bħala li jaqa’ taħt il-“qasam kuntrattwali”.
40.      Fil-fatt, dawn iż-żewġ kumpanniji huma azzjonisti tal-istess kumpannija, VÚB, u l-proċedura ta’ offerta pubblika ta’ xiri segwita mid-dritt tal-irtirar obbligatorju jew mid-dritt ta’ xiri mill-ġdid obbligatorju hija intiża li
tipproteġi d-drittijiet tal-azzjonisti minoritarji fil-każ ta’ deċiżjoni ta’ rtirar tal-azzjonijiet mill-kwotazzjoni fil-Borża. Din hija r-raġuni għaliex, bħala prinċipju, l-obbligu li ssir offerta pubblika ta’ xiri jaqa’ fuq l-emittent tal-azzjonijiet, li għandu rabta kuntrattwali mal-azzjonisti tiegħu.
41.      Barra minn hekk, Intesa ddeċidiet volontarjament li tagħmel tali offerta minflok l-emittent, jiġifieri VÚB, li r-relazzjonijiet tiegħu mal-azzjonisti tiegħu huma ta’ natura kuntrattwali. Ikun inkoerenti li l-kontenzjuż dwar id-dritt, għall-azzjonist minoritarju, li jkun jista’ jittrasferixxi l-azzjonijiet tiegħu fil-każ ta’ rtirar mill-kwotazzjoni fil-Borża
jaqa’, f’dan il-każ, taħt il-qrati Slovakki jew Lussemburgiżi skont l-għażla ta’ Intesa li tintervjeni jew le sabiex tagħmel offerta pubblika ta’ xiri. Ikun inkoerenti wkoll li, kieku d-drittijiet tal-irtirar u ta’ xiri mill-ġdid obbligatorji kellhom jiġu eżerċitati fl-istess terminu u kkontestati, it-tilwimiet jaqgħu taħt qrati stabbiliti fi Stati Membri differenti, fl-ipoteżi fejn l-azzjonist li jagħmel l-offerta pubblika ta’ xiri jkollu s-sede tiegħu fi Stat Membru differenti minn dak tas-sede tal-emittent.
42.      Barra minn hekk, il-fatt li l-obbligu li ssir offerta pubblika ta’ xiri fil-każ ta’ rtirar tal-azzjonijiet mill-kwotazzjoni fil-Borża, segwit minn drittijiet tal-irtirar u ta’ xiri mill-ġdid obbligatorji, huwa ta’ oriġini legali ma huwiex ta’ natura li jqiegħed fid-dubju l-klassifikazzjoni bħala obbligu li jaqa’ taħt il-qasam kuntrattwali. Fil-fatt, kif semmejt qabel (22), tali obbligu jista’ jkollu oriġini kuntrattwali u legali. Madankollu, huwa biss għaliex jeżisti obbligu ta’ natura kuntrattwali li japplika l-obbligu legali. F’dan il-każ, l-azzjonisti ta’ VÚB ivvutaw favur l-irtirar mill-kwotazzjoni fil-Borża, ħaġa li kienet
timplika l-obbligu legali li ssir offerta pubblika ta’ xiri. Sussegwentement, Intesa, bħala azzjonist li kellu tal-inqas 95 % tal-azzjonijiet bi dritt tal-vot u 95 % tal-voti, volontarjament għamlet din l-offerta minflok VÚB, ħaġa li ħolqot għaliha l-obbligu legali li teżerċita d-dritt tal-irtirar jew li tissuġġetta ruħha għad-dritt ta’ xiri mill-ġdid.
43.      Fl-aħħar nett, il-fatt li tiġi rrifjutata l-osservanza ta’ obbligu legali ma jfissirx li wieħed ma jinsabx fil-qasam kuntrattwali. Għaldaqstant, li fatt li Intesa, li kkonsentiet liberament li tagħmel offerta pubblika ta’ xiri, irrifjutat li tilqa’ t-talba ta’ TERVE għax-xiri mill-ġdid obbligatorju, ma jfissirx li l-kawża tat-talba ta’ din tal-aħħar ma taqax taħt il-qasam kuntrattwali.
44.      Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li din l-azzjoni ta’ TERVE mressqa kontra Intesa taqa’ taħt il-qasam kuntrattwali u mhux taħt il-materji ta’ delitt fis-sens tar-Regolament Nru 1215/2012.
45.      Għalhekk ir-risposta li għandha tingħata lill-qorti tar-rinviju għandha tkun li l-punt 1 tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012 għandu jiġi interpretat fis-sens li r-rikors intiż li
tiġi ssostitwita, b’deċiżjoni ġudizzjarja, l-aċċettazzjoni tal-abbozz ta’ xiri mill-ġdid ta’ azzjonijiet, li joriġina minn azzjonist minoritarju, mill-azzjonist li għamel offerta pubblika ta’ xiri, minflok l-emittent, wara r-riżoluzzjoni tal-assemblea ġenerali tal-azzjonisti li l-azzjonijiet jiġu rtirati mill-kwotazzjoni fil-Borża, jaqa’ taħt il-qasam kuntrattwali.
C.      Domanda dwar il-ġurisdizzjoni esklużiva prevista fl-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1215/2012
46.      Permezz tat-tielet domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk il-punt 2 tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1215/2012 għandux jiġi interpretat fis-sens li huwa applikabbli għal talba li għandha l-għan li tikkontesta l-validità ta’ riżoluzzjoni ta’ assemblea ġenerali li tapprova t-trasferiment tal-azzjonijiet rimanenti lil azzjonist maġġoritarju wara offerta pubblika ta’ xiri magħmula volontarjament minn dan tal-aħħar minflok l-emittent, meta din it-talba tkun preliminari għat-talba għal deċiżjoni ġudizzjarja intiża li
din tissostitwixxi l-aċċettazzjoni minn azzjonist maġġoritarju ta’ abbozz ta’ xiri mill-ġdid obbligatorju ta’ azzjonijiet.
47.      Bħall-Kummissjoni, inqis li din id-domanda tkun rilevanti biss jekk, fid-dritt Slovakk, il-qorti adita b’talba intiża li
tiġi ssostitwita l-aċċettazzjoni minn azzjonist maġġoritarju ta’ abbozz ta’ xiri mill-ġdid obbligatorju ta’ azzjonijiet tista’ tiddeċiedi dwar il-validità ta’ deċiżjoni ta’ assemblea ġenerali, mingħajr ma l-kumpannija li d-deċiżjoni tagħha hija kkontestata tkun parti fil-kawża.
48.      Li kieku dan kellu jkun il-każ, nipproponi l-analiżi li ġejja.
49.      Infakkar li l-punt 2 tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1215/2012 jipprevedi ġurisdizzjoni esklużiva għall-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu l-kumpanniji jew il-persuni ġuridiċi jkollhom is-sede tagħhom, “fi proċedimenti li jkollhom bħala l-objettiv tagħhom il-validità tal-kostituzzjoni, in-nullità jew ix-xoljiment ta’ kumpanniji jew ta’ persuni ġuridiċi oħra jew għaqdiet ta’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi, jew il-validità tad-deċiżjonijiet tal-organi tagħhom”.
50.      F’dan il-każ, huwa inkwistjoni hawnhekk il-kunċett ta’ “validità tad-deċiżjoni ta’ korp ta’ kumpannija”, kunċett li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha tiddefinixxi l-limiti tiegħu billi tinterpreta l-punt 2 tal-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001 li d-dispożizzjonijiet tiegħu ġew riprodotti fil-punt 2 tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1215/2012 (23).
51.      Għal dan l-għan, hija fakkret li l-għan essenzjali tal-punt 2 tal-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001 huwa li jiċċentralizza l-ġurisdizzjoni sabiex jiġu evitati deċiżjonijiet kontradittorji f’dak li jirrigwarda l-validità tad-deċiżjonijiet tal-korpi tal-kumpanniji (24). Din iċ-ċentralizzazzjoni hija prevista quddiem il-qrati tal-Istat Membru li fih il-kumpannija għandha s-sede tagħha peress li huma dawn il-qrati li jinsabu fl-aħjar pożizzjoni sabiex jiddeċiedu tali kawżi, b’mod partikolari, minħabba li l-formalitajiet ta’ pubbliċità tal-kumpannija u tad-deċiżjonijiet tagħha jseħħu f’dan l-Istat. Din il-ġurisdizzjoni esklużiva hija stabbilita fl-interess tal-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja (25).
52.      Għaldaqstant ma hemm ebda dubju li, kieku TERVE kellha tressaq azzjoni għal dikjarazzjoni ta’ invalidità tar-riżoluzzjoni tat-tieni assemblea ġenerali kontra VÚB, il-qrati Slovakki jkollhom ġurisdizzjoni.
53.      Madankollu, peress li din il-ġurisdizzjoni esklużiva hija eċċezzjoni għar-regola ġenerali ta’ ġurisdizzjoni stabbilita mill-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1215/2012, din għandha tingħata interpretazzjoni stretta (26).
54.      Din l-interpretazzjoni stretta twassal sabiex jitqies li l-punt 2 tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1215/2012 għandu jiġi interpretat fis-sens li jikkonċerna biss il-kawżi li s-suġġett prinċipali tagħhom
jirrigwarda l-validità tad-deċiżjonijiet tal‑korpi tagħhom (27).
55.      Konsegwentament, għandu jiġi analizzat jekk, fil-kuntest ta’ azzjoni ġudizzjarja intiża li
tiġi ssostitwita l-aċċettazzjoni tal-abbozz ta’ xiri mill-ġdid obbligatorju tal-azzjonijiet, il-kwistjoni preliminari tal-validità tad-deċiżjoni tal-assemblea ġenerali li ddeċidiet favur it-trasferiment tal-azzjonijiet rimanenti lill-persuna li eżerċitat id-dritt tal-irtirar tistax tikkostitwixxi s-suġġett prinċipali tat-tilwima.
56.      Fil-fatt, il-locus standi ta’ TERVE jiddependi direttament mill-validità jew le tar-riżoluzzjoni tat-tieni assemblea ġenerali peress li, jekk din tal-aħħar tiġi ddikjarata invalida, it-trasferiment tal-azzjonijiet lil Intesa jitqiegħed fid-dubju u TERVE tkun għadha azzjonista ta’ VÚB. Mill-banda l-oħra, jekk din ir-riżoluzzjoni tkun valida, TERVE titlef l-istatus ta’ azzjonist u ma tkunx tista’ teżerċita iktar id-dritt tagħha
ta’ xiri mill-ġdid obbligatorju.
57.      Konsegwentement, inqis li l-validità tar-riżoluzzjoni tat-tieni assemblea ġenerali hija l-premessa indispensabbli għall-azzjoni ta’ TERVE għall-finijiet tas-sostituzzjoni tal-aċċettazzjoni minn Intesa tal-abbozz tagħha ta’ xiri mill-ġdid tal-azzjonijiet rimanenti (28). Hija tabilħaqq din ir-riżoluzzjoni li fuqha huwa bbażat id-dritt għax-xiri mill-ġdid obbligatorju għall-azzjonisti
rimanenti. Għalhekk dan ma huwiex il-każ ta’ ipoteżi fejn l-invalidità invokata tad-deċiżjonijiet tal-korpi tal-kumpannija hija anċillari fir-rigward tas-suġġett prinċipali tat-talba (29). Għaldaqstant, il-ġurisdizzjoni tal-qrati Slovakki abbażi tal-ġurisdizzjoni esklużiva prevista fil-punt 2 tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1215/2012 hija stabbilita.
58.      Il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat ukoll li ċ-ċentralizzazzjoni tal-ġurisdizzjoni favur il-qrati tas-sede tal-kumpannija li l-validità tad-deċiżjonijiet tal-korpi tagħha hija kkontestata, sabiex jiġu evitati deċiżjonijiet kontradittorji (30), tippermetti li jintlaħqu l-għanijiet ta’ livell għoli ta’ prevedibbiltà fir-rigward tal-ġurisdizzjoni kif ukoll taċ-ċertezza legali (31).
59.      Għaldaqstant, jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni n-nazzjonalità tal-kumpannija li d-deċiżjoni tal-korpi tagħha hija kkontestata, id-dritt applikabbli għall-atti u għall-formalitajiet relatati mal-assemblea ġenerali kkontestata, il-lingwa użata (32), kif ukoll id-dritt sostantiv applikabbli (33). Fil-kawża prinċipali, VÚB hija ta’ nazzjonalità Slovakka, l-assemblea ġenerali hija suġġetta għad-dritt Slovakk kemm f’dak li jirrigwarda l-formalitajiet kif ukoll f’dak li jirrigwarda d-dritt sostantiv. Dan huwa ta’ natura li jistabbilixxi rabta stretta bejn il-kawża u l-qrati Slovakki, li tista’ tissodisfa l-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja (34).
60.      Il-Qorti tal-Ġustizzja ħadet inkunsiderazzjoni wkoll, fir-rigward tal-konformità mal-għanijiet ta’ prevedibbiltà u ta’ ċertezza legali, f’kawża analoga ta’ kontestazzjoni li tirrigwarda l-korrispettiv offrut inkambju għat-trasferiment obbligatorju tat-titoli tal-azzjonisti minoritarji ta’ kumpannija lill-azzjonist maġġoritarju tagħha, il-fatt li dan l-azzjonist maġġoritarju kellu jistenna li l-qorti tas-sede tal-kumpannija jkollha ġurisdizzjoni (35). Inqis li l-fatt li Intesa indikat, fl-abbozz tagħha stess ta’ rtirar ta’ azzjonijiet li ġie segwit bir-riżoluzzjoni tat-tieni assemblea ġenerali ta’ trasferiment tal-azzjonijiet rimanenti li l-validità tagħha hija kkontestata, li l-kuntratti ta’ xiri ta’ azzjonijiet li jirriżultaw minnha
kienu ser ikunu suġġetti għad-dritt Slovakk u għall-ġurisdizzjoni tal-qrati Slovakki, huwa ta’ natura li jikkonferma li din il-kumpannija kellha tistenna li jitressqu proċeduri kontriha quddiem il-qrati Slovakki.
61.      Għaldaqstant, b’differenza mill-fatti li wasslu għas-sentenza tat‑12 ta’ Mejju 2011,
BVG (36), fejn il-ġurisdizzjoni esklużiva tal-punt 2 tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1215/2012 kienet invokata insostenn ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni mqajma bħala difiża minn kumpannija li invokat l-invalidità tad-deċiżjonijiet tagħha stess, f’din il-kawża, l-invalidità tad-deċiżjonijiet tal-korpi tal-kumpannija hija invokata bħala talba.
62.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li r-risposta lill-qorti tar-rinviju għandha tkun li l-punt 2 tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1215/2012 għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa applikabbli għal talba, anki jekk preliminari, li għandha l-għan li tikkontesta l-validità ta’ riżoluzzjoni ta’ assemblea ġenerali li tapprova t-trasferiment tal-azzjonijiet rimanenti lil azzjonist maġġoritarju wara offerta pubblika ta’ xiri magħmula volontarjament minn dan tal-aħħar minflok l-emittent, jekk din it-talba tkun premessa indispensabbli għat-talba prinċipali intiża li tiġi ssostitwita l-aċċettazzjoni mill-azzjonist maġġoritarju tal-abbozz ta’ xiri mill-ġdid obbligatorju maħruġ mill-azzjonist minoritarju.
V.      Konklużjoni
63.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domandi preliminari magħmula min-Najvyšší súd Slovenskej republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka):
1)      Il‑punt 1 tal-Artikolu 7 tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali,
għandu
jiġi interpretat fis-sens li:
ir-rikors intiż li
tiġi ssostitwita, b’deċiżjoni ġudizzjarja, l-aċċettazzjoni tal-abbozz ta’ xiri mill-ġdid ta’ azzjonijiet, li joriġina minn azzjonist minoritarju, mill-azzjonist li għamel offerta pubblika ta’ xiri, minflok l-emittent, wara r-riżoluzzjoni tal-assemblea ġenerali tal-azzjonisti li l-azzjonijiet jiġu rtirati mill-kwotazzjoni fil-Borża, jaqa’ taħt il-qasam kuntrattwali.
2)      Il-punt 2 tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1215/2012
għandu
jiġi interpretat fis-sens li:
huwa applikabbli għal talba, anki jekk preliminari, li għandha l-għan li tikkontesta l-validità ta’ riżoluzzjoni ta’ assemblea ġenerali li tapprova t-trasferiment tal-azzjonijiet rimanenti lil azzjonist maġġoritarju wara offerta pubblika ta’ xiri magħmula volontarjament minn dan tal-aħħar minflok l-emittent, jekk din it-talba tkun premessa indispensabbli għat-talba prinċipali intiża li
tiġi ssostitwita l-aċċettazzjoni mill-azzjonist maġġoritarju tal-abbozz ta’ xiri mill-ġdid obbligatorju maħruġ mill-azzjonist minoritarju.
1      Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2      Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali (ĠU 2012, L 351, p. 1).
3      Regolament tal-Kunsill tat‑22 ta’ Diċembru 2000 dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 42).
4      Ara s-sentenza tal‑14 ta’ Settembru 2023, EXTÉRIA (C‑393/22, EU:C:2023:675, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata).
5      Ara s-sentenza tat‑28 ta’ Novembru 2024, VariusSystems (C‑526/23, EU:C:2024:985 punt 15).
6      Dwar l-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1215/2012, ara s-sentenza tat‑28 ta’ Novembru 2024, VariusSystems (C‑526/23, EU:C:2024:985). Dwar l-Artikolu 24 ta’ dan ir-regolament, ara s-sentenza tas‑7 ta’ Marzu 2018, E.ON Czech Holding (C‑560/16, iktar ’il quddiem is-“sentenza E.ON Czech Holding”, EU:C:2018:167, punt 27).
7      Ara s-sentenza tal‑25 ta’ Marzu 2021, Obala i lučice (C‑307/19, EU:C:2021:236, punt 82 u l-ġurisprudenza ċċitata).
8      Ara s-sentenza tal‑25 ta’ Marzu 2021, Obala i lučice (C‑307/19, EU:C:2021:236, punt 83 u l-ġurisprudenza ċċitata).
9      Ara s-sentenzi tat‑28 ta’ Jannar 2015, Kolassa (C‑375/13, EU:C:2015:37, punt 39), u tat‑8 ta’ Mejju 2019, Kerr (C‑25/18, EU:C:2019:376, punti 23 sa 25).
10      F’dak li jirrigwarda l-Konvenzjoni dwar il-ġurisdizzjoni u l-eżekuzzjoni tas-sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali, iffirmata fi Brussell fis‑27 ta’ Settembru 1968 (ĠU 1972, L 299, p. 32), kif emendata bil-konvenzjonijiet suċċessivi dwar l-adeżjoni tal-Istati Membri l-ġodda ma’ din il-konvenzjoni (ĠU 1998, C 27, p. 1) (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Brussell”), li ġiet issostitwita bir-Regolament Nru 44/2001 (ara l-punt 22 ta’ dawn il-konklużjonijiet), ara s-sentenza tal‑10 ta’ Marzu 1992, Powell Duffryn (C‑214/89, EU:C:1992:115, punt 16).
11      Ara s-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2019, Kerr (C‑25/18, EU:C:2019:376, punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata).
12      Ara s-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2019, Kerr (C‑25/18, EU:C:2019:376, punt 29 u l-ġurisprudenza ċċitata).
13      Ara s-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2018, Feniks (C‑337/17, EU:C:2018:805, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
14      Ara s-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2018, Feniks (C‑337/17, EU:C:2018:805, punt 44).
15      C‑337/17, EU:C:2018:805.
16      Ara s-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2018, Feniks (C‑337/17, EU:C:2018:805, punt 46).
17      Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Frar 2004 li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet, u li li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 295/91 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 8, p. 10).
18      Ara s-sentenza tas‑7 ta’ Marzu 2018, flightright et (C‑274/16, C‑447/16 u C‑448/16, EU:C:2018:160, punti 62 u 63).
19      Ara s-sentenza tas‑7 ta’ Marzu 2018, flightright et (C‑274/16, C‑447/16 u C‑448/16, EU:C:2018:160, punt 65 u l-punt 2 tad-dispożittiv).
20      Ara s-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2019, Kerr (C‑25/18, EU:C:2019:376, punt 27).
21      Ara s-sentenza tal‑20 ta’ Jannar 2005, Engler (C‑27/02, EU:C:2005:33, punti 57 u 58).
22      Ara l-punt 37 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
23      Ara l-punt 22 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
24      Ara s-sentenza E.ON Czech Holding (punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
25      Ara s-sentenza E.ON Czech Holding (punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata).
26      Ara l-punt 24 ta’ dawn il-konklużjonijiet u l-ġurisprudenza ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 6.
27      Ara, b’analoġija mal-punt 2 tal-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001, is-sentenza tat‑12 ta’ Mejju 2011, BVG (C‑144/10, EU:C:2011:300, punt 44 u punt 43, li jiċċita r-rapport ta’ P. Jenard dwar il-Konvenzjoni ta’ Brussell (ĠU 1979, C 59, p. 1)
(ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 10 ta’ dawn il-konklużjonijiet), li l-konklużjonijiet tagħhom huma rilevanti, b’analoġija, għall-analiżi tar-Regolament Nru 1215/2012).
28      Ara, b’analoġija mal-validità ta’ privattiva li hija premessa indispensabbli fil-kuntest ta’ kwalunkwe azzjoni għal kontrafazzjoni, is-sentenza tat‑12 ta’ Mejju 2011, BVG (C‑144/10, EU:C:2011:300, punt 46).
29      Ara s-sentenza tat‑2 ta’ Ottubru 2008, Hassett u Doherty (C‑372/07, EU:C:2008:534).
30      Ara s-sentenza E.ON Czech Holding (punt 31).
31      Ara s-sentenza E.ON Czech Holding (punt 28).
32      Ara s-sentenza E.ON Czech Holding (punt 40).
33      Ara s-sentenza E.ON Czech Holding (punt 41).
34      Ara s-sentenza E.ON Czech Holding (punt 42).
35      Ara s-sentenza E.ON Czech Holding (punt 43).
36      C‑144/10, EU:C:2011:300.