62020CJ0209_RES
Υπόθεση C-209/20
Renesola UK Ltd
κατά
The Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs
[αίτηση του Upper Tribunal (Tax and Chancery Chamber)για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
Απόφαση του Δικαστηρίου (τρίτο τμήμα) της 20ής Μαΐου 2021
«Προδικαστική παραπομπή – Τελωνειακή ένωση – Εκτίμηση του κύρους – Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 1357/2013 – Προσδιορισμός της χώρας καταγωγής ηλιακών συστοιχιών οι οποίες συναρμολογούνται σε τρίτη χώρα από ηλιακές κυψέλες που κατασκευάζονται σε άλλη τρίτη χώρα – Κανονισμός (EOK) 2913/92 – Κοινοτικός τελωνειακός κώδικας – Άρθρο 24 – Καταγωγή των εμπορευμάτων στην παραγωγή των οποίων μεσολάβησαν περισσότερες τρίτες χώρες – Έννοια της “τελευταίας μεταποιήσεως ή ουσιαστικής επεξεργασίας”»
Πράξεις των οργάνων – Βασικό νομοθέτημα και εκτελεστικό μέτρο – Εκτελεστικό μέτρο με αντικείμενο την αποσαφήνιση ενός αφηρημένου κριτηρίου του βασικού νομοθετήματος – Τροποποίηση του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα με εκτελεστική πράξη η οποία διευκρινίζει την έννοια της «τελευταίας μεταποιήσεως ή ουσιαστικής επεξεργασίας» προς τον σκοπό του προσδιορισμού της χώρας καταγωγής των εμπορευμάτων – Εξουσία εκτιμήσεως της Επιτροπής – Πλάνη περί το δίκαιο – Δεν συντρέχει
(Κανονισμός 2913/92 του Συμβουλίου, άρθρα 24, 247 και 247α· κανονισμός 2454/93 της Επιτροπής, άρθρο 39· κανονισμός 1357/2013 της Επιτροπής, αιτιολογικές σκέψεις 1, 3, 4, 5, 6 και 7)
(βλ. σκέψεις 27-35, 37, 41, 42)
Πράξεις των οργάνων – Αιτιολογία – Υποχρέωση – Περιεχόμενο – Εκτελεστικός κανονισμός για τον καθορισμό ορισμένων διατάξεων εφαρμογής του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα – Δικαστικός έλεγχος
(Άρθρο 296 ΣΛΕΕ· κανονισμός 1357/2013 της Επιτροπής)
(βλ. σκέψεις 36, 43, 44)
Τελωνειακή ένωση – Καταγωγή των εμπορευμάτων – Προσδιορισμός – Ουσιώδης μεταποίηση ή κατεργασία – Έννοια – Συναρμολόγηση – Ηλιακές συστοιχίες οι οποίες συναρμολογούνται σε τρίτη χώρα από ηλιακές κυψέλες που κατασκευάζονται σε άλλη τρίτη χώρα – Επιλογή της μεταποιήσεως των ηλιακών κυψελών ως κριτηρίου καταγωγής – Επιτρέπεται – Εσφαλμένη εκτίμηση – Δεν υφίσταται
(Κανονισμός 2913/92 του Συμβουλίου, άρθρο 24· κανονισμός 1357/2013 της Επιτροπής)
(βλ. σκέψεις 38, 39, 49-52 και διατακτ.)
Σύνοψη
Το 2016 οι Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs (φορολογική και τελωνειακή αρχή, Ηνωμένο Βασίλειο) επέβαλαν δασμούς αντιντάμπινγκ και αντισταθμιστικούς δασμούς στη Renesola UK Ltd (στο εξής: Renesola) για την εισαγωγή, στο Ηνωμένο Βασίλειο, ηλιακών συστοιχιών συναρμολογημένων στην Ινδία από ηλιακές κυψέλες καταγωγής Κίνας. Η σχετική απόφαση στηριζόταν, μεταξύ άλλων, στον εκτελεστικό κανονισμό 1357/2013 (
1
), αποτέλεσμα του οποίου ήταν η επιβολή των ως άνω δασμών, μεταξύ άλλων, επί των ηλιακών συστοιχιών και πάνελ που παράγονται σε τρίτες χώρες εκτός της Κίνας από ηλιακές κυψέλες καταγωγής Κίνας, καθόσον ο κανονισμός αυτός χαρακτηρίζει τις ηλιακές συστοιχίες στην παραγωγή των οποίων μεσολάβησαν περισσότερες χώρες ως προϊόντα καταγωγής της χώρας από την οποία προέρχονται οι ηλιακές κυψέλες που τις αποτελούν. Ο χαρακτηρισμός αυτός της καταγωγής στηρίζεται στην αρχή την οποία θεσπίζει το άρθρο 24 του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (
2
), κατά την οποία η χώρα καταγωγής καθορίζεται από την τελευταία μεταποίηση ή ουσιαστική επεξεργασία προϊόντος, που είναι οικονομικά δικαιολογημένη, σε επιχείρηση εξοπλισμένη για τον σκοπό αυτό και η οποία κατέληξε στην κατασκευή ενός νέου προϊόντος ή ενός προϊόντος που αντιπροσωπεύει σημαντικό στάδιο παραγωγής.
Η Renesola προσέφυγε δικαστικώς κατά της επιβολής των ανωτέρω δασμών υποστηρίζοντας ότι ο εκτελεστικός κανονισμός 1357/2013 ήταν ανίσχυρος και ότι, βάσει του άρθρου 24 του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα, οι επίμαχες ηλιακές συστοιχίες έπρεπε να θεωρηθούν ως καταγωγής Ινδίας. Επιληφθέν κατ’ έφεση, το Upper Tribunal (Tax and Chancery Chamber) [εφετείο διοικητικών διαφορών (τμήμα φορολογίας και κτηματολογίου), Ηνωμένο Βασίλειο] αποφάσισε να υποβάλει στο Δικαστήριο ερώτημα σχετικά με το κύρος του εκτελεστικού κανονισμού 1357/2013, κατά το μέρος που ο κανονισμός αυτός προσδιορίζει τη χώρα καταγωγής των ηλιακών συστοιχιών βάσει των κριτηρίων του άρθρου 24 του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα. Το εν λόγω δικαστήριο εκτιμά ότι συναρμολόγηση των ηλιακών συστοιχιών η οποία πραγματοποιείται στην Ινδία από ηλιακές κυψέλες παραγόμενες στην Κίνα πρέπει να θεωρηθεί ως μια τεχνικώς σύνθετη και λεπτή διαδικασία από την οποία προκύπτουν προϊόντα με ειδικά χαρακτηριστικά, κατά τρόπον ώστε οι επίμαχες ηλιακές συστοιχίες πρέπει να θεωρηθούν ως προϊόντα που υποβλήθηκαν στην τελευταία ουσιαστική μεταποίησή τους στην Ινδία και, ως εκ τούτου, ως προϊόντα καταγωγής της τρίτης αυτής χώρας και όχι Κίνας.
Με την απόφασή του, το Δικαστήριο επιβεβαιώνει το κύρος του εκτελεστικού κανονισμού 1357/2013 κρίνοντας, μεταξύ άλλων, ότι η εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν ενέχει πλάνη περί το δίκαιο ούτε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως και, περαιτέρω, ότι η έκδοση του κανονισμού αυτού δικαιολογείται από τον σκοπό συνεκτικής και ομοιόμορφης εφαρμογής όχι μόνον της τελωνειακής νομοθεσίας αλλά και της νομοθεσίας αντιντάμπινγκ της Ένωσης.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Καταρχάς, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι ο κοινοτικός τελωνειακός κώδικας εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να λαμβάνει όλα τα αναγκαία ή πρόσφορα μέτρα για τη θέση σε εφαρμογή του εν λόγω κώδικα. Ειδικότερα, βάσει των άρθρων 247 και 247α του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα, η Επιτροπή έχει την εξουσία να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις, όπως ο εκτελεστικός κανονισμός 1357/2013, προς τον σκοπό της ερμηνείας και της εφαρμογής των αφηρημένων κριτηρίων του άρθρου 24 του εν λόγω κώδικα. Συνεπώς, οσάκις πρόκειται για μία ή περισσότερες συγκεκριμένες κατηγορίες εμπορευμάτων στην παραγωγή των οποίων μεσολάβησαν περισσότερες χώρες, η χώρα από την οποία πρέπει να θεωρηθεί ότι κατάγονται τα εμπορεύματα αυτά μπορεί να προσδιοριστεί με εκτελεστική πράξη, εφόσον πληρούνται τα κριτήρια του εν λόγω άρθρου 24 και, επομένως, ως χώρα καταγωγής θεωρείται εκείνη στην οποία πραγματοποιήθηκε η «τελευταία μεταποίηση ή ουσιαστική επεξεργασία» των εν λόγω εμπορευμάτων. Όσον αφορά την τελευταία αυτή φράση, το Δικαστήριο διευκρινίζει, μεταξύ άλλων, ότι αυτή παραπέμπει στο στάδιο της παραγωγής κατά το οποίο συγκεκριμενοποιείται ο προορισμός των εν λόγω εμπορευμάτων, καθώς και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και η ειδική σύνθεσή τους που δεν είχαν προηγουμένως και που δεν πρόκειται να υποστούν μεταγενέστερα ουσιώδη ποιοτική μεταβολή.
Το Δικαστήριο επισημαίνει, στη συνέχεια, ότι η εκτελεστική πράξη την οποία εκδίδει η Επιτροπή πρέπει να δικαιολογείται από σκοπούς όπως η ασφάλεια δικαίου και η ομοιόμορφη εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας της Ένωσης. Τέλος, η αιτιολογία μιας τέτοιας πράξεως πρέπει να παρέχει στα δικαιοδοτικά όργανα της Ένωσης τη δυνατότητα να ελέγχουν τη νομιμότητά της είτε στο πλαίσιο ευθείας προσφυγής είτε στο πλαίσιο προδικαστικής παραπομπής.
Εν προκειμένω, το Δικαστήριο κρίνει, πρώτον, στηριζόμενο στις αιτιολογικές σκέψεις 1, 3 και 4 του εκτελεστικού κανονισμού 1357/2013, ότι ο σκοπός της συνεκτικής και ομοιόμορφης εφαρμογής της τελωνειακής νομοθεσίας και της νομοθεσίας αντιντάμπινγκ της Ένωσης, στο πλαίσιο της οποίας επιβάλλονται δασμοί αντιντάμπινγκ και αντισταθμιστικοί δασμοί, δικαιολογεί την έκδοση του κανονισμού αυτού.
Δεύτερον, όσον αφορά την αιτιολογία του εν λόγω κανονισμού, το Δικαστήριο κρίνει ότι η Επιτροπή εξέθεσε επαρκώς κατά νόμον τους λόγους στους οποίους στηρίχθηκε για να προσδιορίσει την καταγωγή των ηλιακών συστοιχιών και των ηλιακών πάνελ και οι οποίοι παρέχουν τη δυνατότητα στους ενδιαφερόμενους επιχειρηματίες να κατανοήσουν, και να αμφισβητήσουν, τη συλλογιστική της Επιτροπής καθώς και στο Δικαστήριο να εκτιμήσει το κύρος του επίμαχου κανονισμού.
Τρίτον και τελευταίο, το Δικαστήριο ελέγχει τη συλλογιστική της Επιτροπής σχετικά με τον προσδιορισμό της χώρας καταγωγής των επίμαχων προϊόντων υπό το πρίσμα του κριτηρίου της «τελευταίας μεταποιήσεως ή ουσιαστικής επεξεργασίας» του άρθρου 24 του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα. Συναφώς, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο ή σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως. Ειδικότερα, το Δικαστήριο επιβεβαιώνει την εκτίμηση της Επιτροπής ότι η δυνατότητα συλλογής της ηλιακής ενέργειας και, στη συνέχεια, μετατροπής της σε ηλεκτρική ενέργεια συνιστούν βασικά χαρακτηριστικά των ηλιακών κυψελών, των ηλιακών συστοιχιών και των ηλιακών πάνελ και καθορίζουν τον προορισμό τους, ούτως ώστε η μεταποίηση των πλακιδίων πυριτίου σε ηλιακές κυψέλες έχει μεγαλύτερη σημασία από τις βελτιώσεις που επέρχονται κατά το μεταγενέστερο στάδιο της συναρμολογήσεως ηλιακών κυψελών σε ηλιακές συστοιχίες ή ηλιακά πάνελ και, ως εκ τούτου, συνιστά την «τελευταία ουσιαστική μεταποίηση» των διαφόρων αυτών προϊόντων κατά την έννοια του άρθρου 24 του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα.
(
1
)	Κανονισμός (ΕΟΚ) 1357/2013 της Επιτροπής, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2454/93 για τον καθορισμό ορισμένων διατάξεων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (ΕΕ 2013, L 341, σ. 47, στο εξής: εκτελεστικός κανονισμός 1357/2013).
(
2
)	Κανονισμός (ΕΟΚ) 2913/92 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 1992, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (ΕΕ 1992, L 302, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 2700/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2000 (ΕΕ 2000, L 311, σ. 17, στο εξής: κοινοτικός τελωνειακός κώδικας).