KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
RICHARD DE LA TOUR
ippreżentati fil‑5 ta’ Mejju 2022 (1)
Kawża C‑120/21
LB
vs
TO
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Bundesarbeitsgericht (il‑Qorti Industrijali Federali, Il-Ġermanja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika soċjali – Dritt għal-leave annwali mħallas – Kumpens finanzjarju għal-leave annwali mħallas mhux meħud meta tintemm ir-relazzjoni ta’ xogħol – Terminu ta’ preskrizzjoni ta’ tliet snin – Bidu tad-dekorrenza – Obbligi ta’ inċentiv u ta’ informazzjoni tal-ħaddiem fir-rigward tat-teħid tal-leave tiegħu”
I.      Introduzzjoni
1.        Permezz ta’ din it-talba għal deċiżjoni preliminari, il-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali, il-Ġermanja) titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tinterpreta l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑4 ta’ Novembru 2003 li tikkonċerna ċerti aspetti tal-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol (2) u l-Artikolu 31(2) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (3).
2.        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn TO u LB bil-għan li jinkiseb kumpens finanzjarju għal ġranet ta’ leave annwali mħallas. LB invoka l-preskrizzjoni tad-dritt għal-leave annwali mħallas mitlub minn TO.
3.        Id-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju tistieden li jiġi ddeterminat jekk l-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali fil-qasam tal-preskrizzjoni għad-dritt għal leave annwali mħallas hijiex konformi mad-dritt tal-Unjoni meta l-persuna li timpjega ma tkunx osservat l-obbligi li tinċentiva u li tinforma lill-ħaddiem fir-rigward tat-teħid tal-leave tiegħu, kif stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi tagħha tas‑6 ta’ Novembru 2018, Kreuziger (4) u Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (5).
4.        Fil-fatt, f’dawn is-sentenzi, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-persuna li timpjega għandha tħeġġeġ lill-ħaddiem jeżerċita d-dritt tiegħu għal-leave annwali mħallas u tinformah dwar l-estinzjoni possibbli ta’ dan id-dritt. Meta l-persuna li timpjega ma tosservax l-obbligi imposti fuqha b’dan il-mod, l-imsemmi dritt ma jistax jispiċċa fi tmiem il-perijodu ta’ riferiment jew perijodu ta’ trasferiment previst mid-dritt nazzjonali.
5.        Il-Qorti tal-Ġustizzja għandha, fil-kuntest tal-kawża ineżami, tiddeċiedi jekk dak li hija ddeċidiet fil-qasam tal-estinzjoni tad-dritt għal-leave annwali mħallas japplikax ukoll fir-rigward tal-applikazzjoni għal dan id-dritt ta’ terminu ta’ preskrizzjoni taħt id-dritt ordinarju. B’mod iktar preċiż, tali terminu jista’ jibda jiddekorri u jintemm indipendentement mill-kwistjoni dwar jekk il-persuna li timpjega effettivament qegħditx lill-ħaddiem f’pożizzjoni li jeżerċita l-imsemmi dritt?
6.        Fil-kunsiderazzjonijiet li ġejjin, ser nesponi r-raġunijiet li għalihom inqis li l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88 u l-Artikolu 31(2) tal-Karta għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li skontha d-dritt għal-leave annwali mħallas miksub fir-rigward ta’ perijodu ta’ riferiment kif ukoll, korrelattivament, id-dritt għal kumpens finanzjarju għal-leave annwali mħallas mhux meħud f’każ ta’ terminazzjoni tar-relazzjoni ta’ xogħol, huma suġġetti għal terminu ta’ preskrizzjoni ta’ tliet snin li jibda jiddekorri fi tmiem dan il-perijodu ta’ riferiment, meta l-persuna li timpjega ma tkunx osservat l-obbligi ta’ inċentiv u ta’ informazzjoni imposti fuqha fir-rigward tat-teħid ta’ dan il-leave mill-ħaddiem.
II.    Il‑kuntest ġuridiku
A.      Id‑dritt tal‑Unjoni
7.        L-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88, intitolat “Leave annwali”, jipprevedi dan li ġej:
“1.      L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa ħalli jassiguraw li kull ħaddiem ikun intitolat għal-leave annwali bil-ħlas ta’ mill-anqas erba’ ġimgħat b’konformità mal-kondizzjonijiet għall-intitolament għal, u l-għoti ta’, leave bħal dan stabbilit bil-leġislazzjoni nazzjonali u/jew bil-prattika.
2.      Il-perjodu minimu ta’ leave annwali bil-ħlas ma jistax ikun mibdul b’pagament ta’ benefiċċji bħala kumpens, apparti minn meta r-relazzjoni ta’ l-impieg tkun ġiet itterminata.”
B.      Id‑dritt Ġermaniż
8.        L-Artikolu 7 tal-Bundesurlaubsgesetz (il-Liġi Federali dwar il-Leave) (6), tat‑8 ta’ Jannar 1963, fil-verżjoni tagħha tas‑7 ta’ Mejju 2002 applikabbli għar-relazzjoni ta’ xogħol bejn il-partijiet (7), huwa intitolat “Data, trasferiment u kumpens għal leave”. Dan l-artikolu jipprovdi:
“[…]
(3)      Il-leave għandu jingħata u jittieħed matul is-sena kalendarja kurrenti. Trasferiment tal-leave għas-sena kalendarja sussegwenti huwa permess biss jekk dan ikun iġġustifikat minn raġunijiet imperattivi marbutin mal-impriża jew mal-ħaddiem innifsu. Fil-każ ta’ trasferiment, il-leave għandu jingħata u jittieħed matul l-ewwel tliet xhur tas-sena kalendarja ta’ wara. Fuq talba tal-ħaddiem, il-leave parzjali miksub skont l-Artikolu 5(1)(a) huwa madankollu ttrasferit għas-sena kalendarja ta’ wara.
(4)      Jekk, minħabba t-tmiem tar-relazzjoni ta’ xogħol, il-leave ma jkunx jista’ jingħata totalment jew parzjalment, dan jagħti dritt għal kumpens.”
9.        Il-Bürgerliches Gesetzbuch (il-Kodiċi Ċivili, iktar ’il quddiem il-“BGB”), li huwa applikabbli għar-relazzjoni ta’ impjieg bejn il-partijiet fil-kawża prinċipali, jipprovdi fl-Artikolu 194 tiegħu, intitolat “Suġġett tal-preskrizzjoni”, dan li ġej:
“(1)      Id-dritt li wieħed jeżiġi minn persuna oħra azzjoni jew astensjoni (dritt ta’ kreditu) huwa suġġett għal preskrizzjoni.
[…]”
10.      Skont l-Artikolu 195 tal-BGB, intitolat “Terminu ta’ preskrizzjoni tad-dritt ordinarju”:
“It-terminu ta’ preskrizzjoni taħt id-dritt ordinarju huwa ta’ tliet snin.”
11.      L-Artikolu 199 tal-BGB, intitolat “Bidu tad-dekorrenza tat-terminu ta’ preskrizzjoni taħt id-dritt ordinarju u termini massimi ta’ preskrizzjoni”, huwa fformulat kif ġej:
“(1)      Mingħajr ħsara għal kwalunkwe dispożizzjoni kuntrarja, it-terminu ta’ preskrizzjoni taħt id-dritt ordinarju jibda jiddekorri mill-aħħar tas-sena li matulha
1.      id-dritt jinħoloq u fejn
2.      il-kreditur kien jaf biċ-ċirkustanzi li fuqhom huwa bbażat id-dritt u bil-persuna tad-debitur, jew kellu jkun jaf b’dan mingħajr negliġenza gravi min-naħa tiegħu.
[…]
(4)      Id-drittijiet minbarra dawk imsemmija fil-paragrafi 2 sa 3a jiġu preskritti wara għaxar snin mit-tnissil tagħhom, indipendentement mill-għarfien tagħhom jew nuqqas ta’ għarfien tagħhom minħabba negliġenza gravi.
[…]”
12.      Skont l-Artikolu 204 tal-BGB, intitolat “Sospensjoni tal-preskrizzjoni permezz tat-tressiq ta’ azzjoni legali”:
“(1)      Il-preskrizzjoni hija sospiża permezz ta’
1.      l-introduzzjoni ta’ azzjoni għall-eżekuzzjoni jew għar-rikonoxximent tad-dritt […]
[…]”
III. Il‑fatti fil‑kawża prinċipali u d‑domanda preliminari
13.      TO ħadmet fis-servizz ta’ LB bħala impjegata fiskali u ta’ kontabbiltà mill‑1 ta’ Novembru 1996 sal‑31 ta’ Lulju 2017. Hija kellha dritt għal 24 jum ta’ leave għal kull sena kalendarja. Permezz ta’ ittra tal‑1 ta’ Marzu 2012, LB iċċertifikat lil TO li d-dritt tagħha għall-bilanċ tal-leave tagħha ta’ 76 jum għas-sena kalendarja 2011 kif ukoll għas-snin preċedenti ma kienx jiskadi fil‑31 ta’ Marzu 2012 peress li hija ma setgħetx tieħu dan il-leave minħabba l-ammont kbir ta’ xogħol tal-uffiċċju tal-avukati tagħha. Bejn l‑2012 u l‑2017, LB ta lil TO 95 jum ta’ leave totali. Hija ma ħaditx il-leave minimu legali kollu tagħha. LB ma stedinx lil TO sabiex tieħu iktar leave u lanqas ma informaha li l-leave mhux mitlub seta’ jintilef mal-iskadenza tas-sena kalendarja jew tal-perijodu ta’ trasferiment tal-leave.
14.      Permezz ta’ azzjoni mressqa fis‑6 ta’ Frar 2018 quddiem l-Arbeitsgericht (il-Qorti Industrijali, il-Ġermanja), TO talbet kumpens finanzjarju għall-101 jum ta’ leave annwali mħallas għas-sena 2017 u għas-snin preċedenti, li hija ma kinitx eżawriet qabel it-tmiem tar-relazzjoni ta’ xogħol tagħha. LB ikkunsidra li l-leave inkwistjoni kien mitluf. Huwa sostna, f’dan ir-rigward, li huwa ma setax ikun jaf bl-obbligi tiegħu ta’ informazzjoni u ta’ inċentiv u lanqas li josservahom, peress li l-ġurisprudenza tal-Bundesarbeitgericht (il-Qorti Industrijali Federali) kienet inbidlet biss wara t-tmiem tar-relazzjoni ta’ xogħol, permezz tad-deċiżjonijiet tad‑19 ta’ Frar 2019. Barra minn hekk, huwa ma huwiex obbligat iħallas kumpens għal-leave mhux meħud minħabba li d-drittijiet għal-leave li għalihom TO tista’ titlob kumpens huma preskritti.
15.      L-Arbeitsgericht (il-Qorti Industrijali) ikkundannat lil LB iħallas kumpens finanzjarju għal-leave residwali għas-sena 2017. Hija ċaħdet il-kumplament tal-azzjoni.
16.      Wara l-appell ippreżentat minn TO, il-Landesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Superjuri, il-Ġermanja) ikkundannat lil LB iħallas lil din tal-aħħar kumpens finanzjarju għal 76 jum ta’ leave mhux meħuda għas-snin 2013 sa 2016, jiġifieri EUR 17 376.64 gross. Hija qieset li, fid-dawl tar-rekwiżiti tad-dritt tal-Unjoni, id-dritt għal-leave ta’ TO ma setax jintilef skont l-Artikolu 7(3) tal-BUrlG, u lanqas ma seta’ jiġi preskritt skont id-dispożizzjonijiet ġenerali fil-qasam tal-preskrizzjoni bbażati fuq l-Artikoli 194 et seq. tal-BGB, peress li LB ma kienx qiegħed lil TO f’pożizzjoni li tieħu l-leave tagħha.
17.      LB ippreżenta azzjoni għal “Reviżjoni” quddiem il-qorti tar-rinviju.
18.      Dik il-qorti tindika, abbażi tal-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenzi Kreuziger u Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften, li d-drittijiet għal-leave annwali mħallas ta’ TO għas-snin 2013 sa 2016 ma humiex estinti skont l-Artikolu 7(3) tal-BUrlG peress li LB naqas milli jinkoraġġiha tieħu l-leave tagħha u li jinformaha, b’mod preċiż u fi żmien xieraq, li, jekk hija ma tiħdux, dan il-leave jkun mitluf fl-aħħar tas-sena kalendarja jew tal-perijodu ta’ trasferiment.
19.      Bħall-Qorti tal-Ġustizzja, il-qorti tar-rinviju titlaq mill-prinċipju li l-estinzjoni tad-drittijiet għal-leave annwali mħallas fil-każijiet fejn ħaddiem ma setax jieħu l-leave tiegħu hija prevedibbli biss b’mod eċċezzjonali, jekk ikunu jeżistu ċirkustanzi partikolari li jiġġustifikaw it-telf ta’ dan il-leave. Issa, dik il-qorti tikkonstata li LB seta’ jqiegħed lil TO f’pożizzjoni li tieħu l-leave tagħha għas-snin 2013 sa 2016 billi jissodisfa l-obbligi tiegħu ta’ inċentiv u ta’ informazzjoni.
20.      Sa fejn LB qajjem eċċezzjoni ta’ preskrizzjoni, ibbażata fuq l-Artikoli 194 u 195 tal-BGB, li minnu jirriżulta li l-pretensjonijiet ta’ kreditur huma preskritti tliet snin wara t-tmiem tas-sena li matulha tnissel id-dritt tiegħu, l-imsemmija qorti għandha teżamina jekk id-drittijiet għal-leave annwali mħallas, li ma setgħux jintilfu skont l-Artikolu 7(3) tal-BUrlG, humiex preskritti.
21.      Il-qorti tar-rinviju tindika li t-talba ta’ TO ma tkunx fondata, sa fejn din tirrigwarda kumpens għal-leave mhux meħud għas-snin 2013 u 2014, jekk l-Artikolu 7 tal-BUrlG, interpretat fid-dawl tad-dritt tal-Unjoni, ma kienx jipprekludi l-preskrizzjoni tad-drittijiet għal-leave għal dawn is-snin u kien jippermetti li wieħed jibbaża ruħu, għall-bidu tad-dekorrenza tat-terminu ta’ preskrizzjoni, fuq is-sena ta’ riferiment li matulha d-dritt tnissel, anki fil-każ ta’ nuqqas ta’ kooperazzjoni minn naħa tal-persuna li timpega.
22.      Għalhekk, din il-qorti tixtieq tkun taf kif id-dispożizzjonijiet ġenerali fil-qasam tal-preskrizzjoni tal-Artikoli 194 et seq. tal-BGB huma artikolati mal-Artikolu 7 tal-BUrlG, fid-dawl tal-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenzi Kreuziger u Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften. Fil-fatt, fid-dawl ta’ din il-ġurisprudenza, applikazzjoni tar-regoli nazzjonali fil-qasam tal-preskrizzjoni għad-dritt għal-leave f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali tista’ twassal għal ksur tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88 u tal-Artikolu 31(2) tal-Karta.
23.      B’mod partikolari, għandu jiġi ddeterminat jekk minn din il-ġurisprudenza għandux jiġi dedott li dawn id-dispożizzjonijiet jipprekludu li jiġi rikjest minn ħaddiem li jippreżenta azzjoni skont l-Artikolu 204(1) tal-BGB sabiex jissospendi l-preskrizzjoni tad-dritt tiegħu għal-leave, f’sitwazzjoni fejn il-persuna li timpjegah ma tkunx qegħditu f’pożizzjoni li jeżerċita dan id-dritt.
24.      Il-qorti tar-rinviju għandha dubji dwar l-interpretazzjoni korretta tad-dritt tal-Unjoni, sa fejn il-Qorti tal-Ġustizzja diġà aċċettat, konformement mal-prinċipju ta’ awtonomija proċedurali tal-Istati Membri, l-applikazzjoni ta’ termini ta’ preskrizzjoni, sakemm jiġu osservati l-prinċipji ta’ ekwivalenza u ta’ effettività.
25.      Issa, mill-perspettiva tal-prinċipju ta’ effettività, l-indikazzjonijiet li jistgħu jinsiltu mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jeħtieġu kjarifika addizzjonali fir-rigward tal-applikazzjoni tagħhom għall-eżerċizzju tad-dritt għal-leave annwali mħallas. B’mod partikolari, il-kwistjoni tal-bidu tad-dekorrenza tat-terminu ta’ preskrizzjoni hija fiċ-ċentru tad-domandi tal-qorti tar-rinviju.
26.      Skont l-ewwel perspettiva, l-applikazzjoni tar-regoli nazzjonali ta’ preskrizzjoni għall-eżerċizzju ta’ dan id-dritt tista’ titqies li hija kompatibbli mal-prinċipju ta’ effettività. Billi ppreveda terminu ta’ preskrizzjoni ta’ tliet snin, il-leġiżlatur nazzjonali ħoloq bilanċ xieraq bejn l-interessi tal-persuna li timpjega bħala debitur tad-dritt għal-leave annwali mħallas u dawk tal-ħaddiem bħala kreditur ta’ dan id-dritt. Filwaqt li tenfasizza li, skont l-Artikoli 195 u l-punti 1 u 2 tal-Artikolu 199(1) tal-BGB, dan it-terminu jibda jiddekorri biss mill-għarfien jew mill-identifikazzjoni possibbli tal-kreditu, il-qorti tar-rinviju tosserva li l-ħaddiem, li normalment ikollu għarfien tad-dritt għal-leave li jirriżulta mill-kuntratt ta’ xogħol tiegħu, mil-liġi jew minn ftehimiet kollettivi, jista’ jinvoka dan id-dritt quddiem qorti f’terminu suffiċjentement twil, b’mod li jissospendi t-terminu ta’ preskrizzjoni.
27.      Madankollu, skont it-tieni perspettiva, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tinkludi wkoll indikazzjonijiet li jissuġġerixxu li l-applikazzjoni ta’ regoli nazzjonali ta’ preskrizzjoni għad-dritt għal-leave annwali mħallas tkun inkompatibbli mal-prinċipju ta’ effettività meta l-persuna li timpjega ma tkunx osservat l-obbligi tagħha ta’ inċentiv u ta’ informazzjoni.
28.      Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, f’kuntest ieħor, li l-applikazzjoni ta’ terminu ta’ preskrizzjoni hija ta’ natura li tirrendi eċċessivament diffiċli l-eżerċizzju tad-drittijiet mogħtija mid-dritt tal-Unjoni u, għaldaqstant, li tikser il-prinċipju ta’ effettività moqri flimkien mal-prinċipju ta’ ċertezza legali, jekk dan jibda jiddekorri f’data li fiha l-applikant ma setax ikun jaf jew jipperċepixxi l-portata tad-drittijiet tiegħu li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni peress li ma kellux l-informazzjoni neċessarja (8).
29.      Għalhekk, għall-qorti tar-rinviju, il-kwistjoni li tqum f’dan il-kuntest hija dik dwar jekk l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88 u l-Artikolu 31(2) tal-Karta jeżiġux li l-bidu tad-dekorrenza tat-terminu ta’ preskrizzjoni jkun suġġett mhux biss għall-għarfien tat-tnissil u tal-portata tad-dritt għal-leave annwali mħallas, iżda wkoll għall-informazzjoni dwar il-limitazzjoni ratione temporis u għall-eventwali estinzjoni ta’ dan id-dritt, li l-persuna li timpjega għandha tipprovdi fl-eżekuzzjoni tal-obbligi tagħha ta’ inċentiv u ta’ informazzjoni.
30.      Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, din il-qorti ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikolu 7 tad-[Direttiva 2003/88] u l-Artikolu 31(2) tal-[Karta] jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali bħall-Artikolu 194(1) flimkien mal-Artikolu 195 tal-[BGB], skont liema d-dritt għal-leave annwali mħallas huwa suġġett għal terminu ta’ preskrizzjoni taħt id-dritt ordinarju ta’ tliet snin, li l-perjodu tiegħu jibda jiddekorri minn tmiem is-sena li fiha kien disponibbli l-leave, taħt il-kundizzjonijiet speċifikati fl-Artikolu 199(1) tal-BGB, jekk il-persuna li timpjega ma tkunx effettivament qegħdet lill-impjegat f’pożizzjoni li jeżerċita d-dritt għal leave tiegħu permezz ta’ talbiet u indikazzjonijiet xierqa?”
31.      Osservazzjonijiet bil-miktub ġew ippreżentati mill-Gvern Ġermaniż u mill-Kummissjoni Ewropea. Fl‑24 ta’ Marzu 2022 inżammet seduta għas-sottomissjonijiet orali.
IV.    Analiżi
32.      Permezz tad-domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju titlob, essenzjalment, lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi jekk l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88 u l-Artikolu 31(2) tal-Karta għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li skontha d-dritt għal-leave annwali mħallas miksub abbażi ta’ perijodu ta’ riferiment kif ukoll, korrelattivament, id-dritt għal kumpens finanzjarju għal-leave annwali mħallas mhux meħud fil-każ ta’ terminazzjoni tar-relazzjoni ta’ xogħol, huma suġġetti għal terminu ta’ preskrizzjoni ta’ tliet snin li jibda jiddekorri fit-tmiem ta’ dan il-perijodu ta’ riferiment, meta l-persuna li timpjega ma tkunx wettqet l-obbligi ta’ inċentiv u ta’ informazzjoni imposti fuqha fir-rigward tat-teħid ta’ dan il-leave mill-ħaddiem.
33.      Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandu jiġi enfasizzat li, kif jirriżulta mill-kliem stess tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88 u mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, huma l-Istati Membri li għandhom jiddefinixxu, fil-leġiżlazzjoni interna tagħhom, il-kundizzjonijiet ta’ eżerċizzju u ta’ implimentazzjoni tad-dritt għal-leave annwali mħallas, billi jippreċiżaw iċ-ċirkustanzi konkreti li fihom il-ħaddiema jistgħu jagħmlu użu minn dan id-dritt (9).
34.      F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2003/88 ma jipprekludix, bħala prinċipju, leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi modalitajiet ta’ eżerċizzju tad-dritt għal-leave annwali mħallas espressament mogħti minn din id-direttiva, li tinkludi wkoll it-telf tal-imsemmi dritt fl-aħħar ta’ perijodu ta’ referenza jew ta’ perijodu ta’ rrimandar, sakemm, madankollu, il-ħaddiem li tilef id-dritt tiegħu għal-leave annwali mħallas kellu effettivament il-possibbiltà li jeżerċita d-dritt mogħti lilu mill-imsemmija direttiva” (10).
35.      Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà għamlitha ċara li leġiżlazzjoni nazzjonali, bħall-Artikolu 7(3) tal-BUrlG, taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-modalitajiet għat-teħid tal-leave annwali mħallas, fis-sens tal-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2003/88, kif interpretat mill-Qorti tal-Ġustizzja (11). Leġiżlazzjoni ta’ dan it-tip tagħmel parti mir-regoli u mill-proċeduri tad-dritt nazzjonali applikabbli għall-iffissar tal-leave tal-ħaddiema, filwaqt li jitqiesu l-interessi differenti inkwistjoni (12).
36.      Madankollu, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, għandu, f’kull sitwazzjoni, “jiġi żgurat li l-applikazzjoni ta’ tali regoli nazzjonali ma tkunx tista’ ġġib magħha t-telf tad-drittijiet għal-leave annwali mħallas miksuba mill-ħaddiem, minkejja li dan ma kellux effettivament il-possibbiltà li jeżerċita dawn id-drittijiet” (13). Għalhekk, tali “telf awtomatiku tad-dritt għal-leave annwali mħallas, li ma huwiex suġġett għal verifika minn qabel li l-ħaddiem kien effettivament imqiegħed f’pożizzjoni li jeżerċita dan id-dritt, jinjora l-limiti, […] imposti b’mod imperattiv fuq l-Istati Membri meta dawn jippreċiżaw il-modalitajiet ta’ eżerċizzju tal-imsemmi dritt” (14). Fil-fatt, “it-telf tad-dritt miksub ta’ ħaddiem għal-leave annwali mħallas jew għad-dritt tiegħu korrelattiv għall-ħlas ta’ kumpens għal leave mhux meħud f’każ tat-tmiem tar-relazzjoni ta’ impjieg, mingħajr ma l-persuna kkonċernata effettivament kellha l-possibbiltà li teżerċita dan id-dritt għal-leave annwali mħallas, jippreġudika s-sustanza stess ta’ dan id-dritt” (15).
37.      Minn din il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, fil-qasam tad-dritt għal-leave annwali mħallas, il-prinċipju huwa li dan id-dritt ma jistax jiġi estint mal-iskadenza tal-perijodu ta’ riferiment u/jew ta’ perijodu ta’ trasferiment tal-leave stabbilit mid-dritt nazzjonali, meta l-ħaddiem ma kienx f’pożizzjoni li jieħu l-leave tiegħu (16).
38.      Sa fejn japplikaw għad-dritt għal leave annwali mħallas, ir-regoli ta’ preskrizzjoni li jinsabu fl-Artikoli 194 et seq. tal-BGB jaqgħu, bħall-Artikolu 7(3) tal-BUrlG, taħt il-qasam tal-modalitajiet ta’ eżerċizzju ta’ dan id-dritt. Tali regoli għandhom għalhekk josservaw ukoll il-limiti imposti fuq l-Istati Membri sabiex ma tiġix ippreġudikata s-sustanza stess tal-imsemmi dritt.
39.      Din hija kwistjoni li tiġi espressa b’mod ieħor, fil-qasam speċifiku tad-dritt għal-leave annwali mħallas, ir-regola ġenerali li l-Istati Membri jgawdu minn awtonomija proċedurali li hija rregolata mid-dritt tal-Unjoni. Għalhekk, ċertament, minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, fl-assenza ta’ leġiżlazzjoni speċifika tal-Unjoni fil-qasam, il-modalitajiet ta’ implimentazzjoni ta’ dan id-dritt jaqgħu taħt l-ordinament ġuridiku intern tal-Istati Membri skont il-prinċipju ta’ awtonomija proċedurali ta’ dawn tal-aħħar. Madankollu, dawn il-modalitajiet ma għandhomx ikunu inqas favorevoli minn dawk li jirregolaw sitwazzjonijiet simili ta’ natura interna (prinċipju ta’ ekwivalenza) u lanqas ma għandhom ikunu organizzati b’tali mod li, fil-prattika, l-eżerċizzju tad-drittijiet mogħtija mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni jsir impossibbli jew eċċessivament diffiċli (prinċipju ta’ effettività) (17).
40.      Fil-kuntest ta’ din il-kawża, huwa biss il-prinċipju ta’ effettività li huwa inkwistjoni (18). Fir-rigward ta’ dan il-prinċipju, għandu jiġi rrilevat li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet b’mod kostanti li kull każ fejn tqum il-kwistjoni dwar jekk dispożizzjoni proċedurali nazzjonali tirrendix impossibbli jew eċċessivament diffiċli l-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni għandu jiġi analizzat billi jittieħdu inkunsiderazzjoni r-rwol ta’ din id-dispożizzjoni fil-proċedura kollha, l-iżvolġiment tagħha u l-karatteristiċi tagħha, quddiem id-diversi qrati nazzjonali. Minn din il-perspettiva, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, skont il-każ, il-prinċipji bażiċi tas-sistema ġudizzjarja nazzjonali, bħall-protezzjoni tad-drittijiet tad-difiża, il-prinċipju ta’ ċertezza legali u l-iżvolġiment korrett tal-proċedura (19).
41.      Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-obbligu għall-Istati Membri li jiżguraw l-effettività tad-drittijiet li l-partijiet fil-kawża jisiltu mid-dritt tal-Unjoni jimplika rekwiżit ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva, stabbilit ukoll fl-Artikolu 47 tal-Karta, li japplika, fost l-oħrajn, f’dak li jirrigwarda d-definizzjoni tal-modalitajiet proċedurali relatati mal-azzjonijiet ġudizzjarji bbażati fuq tali drittijiet (20).
42.      F’dak li jirrigwarda l-analiżi tal-karatteristiċi ta’ terminu ta’ preskrizzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li din l-analiżi għandha tirrigwarda t-tul ta’ tali terminu kif ukoll il-modalitajiet tal-applikazzjoni tiegħu, inkluża l-modalità magħżula sabiex jingħata bidu għad-dekorrenza ta’ dan it-terminu (21).
43.      Huwa bl-użu ta’ dan it-tip ta’ analiżi li għandu jiġi eżaminat jekk, u sa fejn, l-applikazzjoni għad-dritt għal leave annwali mħallas tat-terminu ta’ preskrizzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali hijiex kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni.
44.      Fl-ewwel lok, fir-rigward tat-tul tat-terminu ta’ preskrizzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li termini raġonevoli għall-preżentata ta’ azzjonijiet legali stabbiliti, taħt piena ta’ dekadenza, fl-interess taċ-ċertezza legali ma humiex ta’ natura li jrendu prattikament impossibbli jew eċċessivament diffiċli l-eżerċizzju tad-drittijiet mogħtija mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni, jekk tali termini jkunu materjalment suffiċjenti sabiex jippermettu lil individwu jipprepara u jippreżenta azzjoni effettiva (22). Fil-fatt, l-iffissar ta’ termini raġonevoli għall-preżentata ta’ azzjonijiet legali taħt piena ta’ dekadenza, fl-interess taċ-ċertezza legali, huwa kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni (23).
45.      F’dan il-każ, l-Artikolu 195 tal-BGB, li huwa invokat minn LB fil-kawża prinċipali sabiex jikkontesta t-talbiet ta’ TO, jiffissa t-tul tat-terminu ta’ preskrizzjoni għal tliet snin. Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li tali terminu, meta jkun stabbilit u magħruf minn qabel, jidher raġonevoli u konformi mal-prinċipju ta’ effettività (24).
46.      Fit-tieni lok, fir-rigward tal-bidu tad-dekorrenza tat-terminu ta’ preskrizzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandu jiġi vverifikat jekk dan jistax jipprekludi lil ħaddiem milli jinvoka, matul dan it-terminu, id-drittijiet li tagħtih id-Direttiva 2003/88.
47.      Infakkar li, skont l-Artikolu 199(1) tal-BGB, it-terminu ta’ preskrizzjoni taħt id-dritt ordinarju jibda jiddekorri fl-aħħar tas-sena li matulha tnissel id-dritt u fejn il-kreditur sar jaf biċ-ċirkustanzi li jagħtu lok għal dan id-dritt u bil-persuna tad-debitur, jew kellu jkun jaf bih mingħajr negliġenza gravi min-naħa tiegħu. Din id-dispożizzjoni timplika li t-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ tliet snin jibda jiddekorri, bħala prinċipju, fi tmiem is-sena ta’ leave li matulha l-ħaddiem ikun kiseb id-drittijiet tiegħu għal leave annwali mħallas. Iffissat b’dan il-mod, il-bidu tad-dekorrenza ta’ dan it-terminu ta’ preskrizzjoni huwa bbażat fuq il-konstatazzjoni li dan il-ħaddiem normalment ikollu għarfien tad-dritt għal-leave li jirriżulta mill-kuntratt ta’ xogħol tiegħu, mil-liġi jew minn ftehimiet kollettivi, u jista’ jinvoka dan id-dritt quddiem qorti f’terminu suffiċjentement twil, b’mod li jissospendi t-terminu ta’ preskrizzjoni.
48.      Madankollu, bħall-Kummissjoni, inqis li terminu ta’ preskrizzjoni bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jistax jibda jiddekorri biss fuq il-bażi ta’ għarfien teoretiku u preżunt mill-ħaddiem tal-eżistenza tad-dritt tiegħu għal leave annwali mħallas. Tali interpretazzjoni hija, fil-fehma tiegħi, inkompatibbli mal-prinċipju ta’ effettività, sa fejn din tinvolvi riskju mhux negliġibbli li l-ħaddiem ma jkunx f’pożizzjoni li jeżerċita, matul it-terminu stabbilit fl-Artikolu 195 tal-BGB, id-dritt tiegħu għal leave annwali mħallas. Fil-fatt, l-eżerċizzju effettiv ta’ dan id-dritt minn dan il-ħaddiem jippreżumi li l-persuna li timpjega tkun ipprovdietlu minn qabel informazzjoni adegwata u kompleta dwar il-portata tal-leave li huwa għandu. Tali informazzjoni tirriżulta li hija iktar neċessarja meta d-drittijiet għal-leave jkunu s-suġġett ta’ diversi trasferimenti.
49.      Għalhekk, ma huwiex it-terminu ta’ preskrizzjoni previst mid-dritt Ġermaniż u lanqas it-tul tiegħu li jqajmu problema bħala tali fir-rigward tal-prinċipju ta’ effettività, iżda l-bidu tad-dekorrenza ta’ dan it-terminu, li għandu, fil-fehma tiegħi, jiġi ffissat fi tmiem is-sena li matulha l-persuna li timpjega wettqet l-obbligu ta’ informazzjoni tagħha, peress li huwa f’din id-data li l-ħaddiem għandu jitqies li għandu “għarfien” tad-dritt tiegħu għal leave annwali mħallas, fis-sens tal-Artikolu 199(1) tal-BGB. Minn dan għandu jiġi dedott li, sakemm il-persuna li timpjega ma tkunx issodisfat id-dmir ta’ informazzjoni tagħha, it-terminu ta’ preskrizzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jkunx jista’ jibda jiddekorri. Mifhum b’dan il-mod, id-dritt Ġermaniż jista’, fil-fehma tiegħi, ikun is-suġġett ta’ interpretazzjoni konformi mad-dritt tal-Unjoni.
50.      F’dan ir-rigward, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li hija l-persuna li timpjega li għandha tiżgura li l-ħaddiem ikun f’pożizzjoni li jeżerċita d-dritt tiegħu għal-leave annwali mħallas (25). Għal dan l-għan, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “il-persuna li timpjega hija obbligata, partikolarment fid-dawl tan-natura imperattiva tad-dritt għal-leave annwali mħallas u sabiex jiġi żgurat l-effett utli tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88, li tiżgura b’mod konkret u trasparenti li l-ħaddiem ikun effettivament imqiegħed f’pożizzjoni li jieħu l-leave annwali mħallas tiegħu, billi tinċentivah, formalment, fejn meħtieġ, li jagħmel dan, filwaqt li tinformah, b’mod preċiż u fi żmien xieraq, sabiex tiżgura li l-imsemmi leave jkun għadu jista’ jiżgura l-mistrieħ u r-rilassament li huwa mistenni li jikkontribwixxi lill-persuna kkonċernata, li, jekk din ma tiħdux, dan il-leave jintilef fi tmiem il-perijodu ta’ referenza jew il-perijodu ta’ rrimandar awtorizzat” (26).
51.      Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “l-oneru tal-prova f’dan ir-rigward jaqa’ fuq il-persuna li timpjega […]. Jekk din ma tkunx tista’ turi li tat prova ta’ kull diliġenza meħtieġa li l-ħaddiem ikun effettivament imqiegħed f’pożizzjoni li jieħu l-leave annwali mħallas li għalih huwa kellu dritt, hemm lok li jiġi kkunsidrat li t-telf tad-dritt għall-imsemmi leave fit-tmiem tal-perijodu ta’ referenza jew ta’ rrimandar awtorizzat u, f’każ tat-tmiem tar-relazzjoni ta’ impjieg, l-assenza korrelattiva ta’ ħlas ta’ kumpens finanzjarju għal-leave annwali mhux meħud, jiksru, rispettivament, l-Artikolu 7(1) u l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/88” (27).
52.      Skont il-Gvern Ġermaniż, il-kunċetti ta’ estinzjoni u ta’ preskrizzjoni għandhom madankollu differenzi fundamentali. Fil-fatt, il-preskrizzjoni ma hijiex prevista biss fl-interess tad-debitur, iżda taqa’ taħt rekwiżit tal-Istat tad-dritt sa fejn tikkontribwixxi għall-paċi u ċ-ċertezza legali. Issa, il-preskrizzjoni tista’ tilħaq dawn l-għanijiet biss jekk il-possibbiltà li jiġu invokati drittijiet tkun suġġetta għal limitazzjoni ratione temporis. Kieku, għall-kuntrarju, il-preskrizzjoni kellha titqies li hija inapplikabbli f’ċerti ċirkustanzi, id-drittijiet għal-leave annwali mħallas imnissla matul relazzjoni ta’ xogħol jistgħu jiġu akkumulati liberament u indefinittivament, ħaġa li tmur kontra l-għan ta’ mistrieħ ta’ dan il-leave. Il-Gvern Ġermaniż iqis għalhekk li l-applikazzjoni tar-regoli nazzjonali ta’ preskrizzjoni għad-dritt għal-leave annwali mħallas hija konformi mad-dritt tal-Unjoni, inkluż meta l-persuna li timpjega ma tkunx issodisfat l-obbligi tagħha li tinċentiva u li tinforma.
53.      B’mod kuntrarju għall-Gvern Ġermaniż, inqis li, sa fejn l-iskadenza ta’ terminu ta’ preskrizzjoni bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali tista’ twassal għat-telf mill-ħaddiem tad-dritt tiegħu għal-leave annwali mħallas, hemm lok li jiġi applikat b’analoġija għal tali terminu dak li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fis-sentenza tagħha Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften fir-rigward ta’ regola nazzjonali, jiġifieri l-Artikolu 7(3) tal-BUrlG, li jwassal għall-estinzjoni tad-dritt miksub ta’ ħaddiem għal-leave annwali mħallas jew id-dritt korrelattiv tiegħu għall-ħlas ta’ kumpens għal-leave mhux meħud fil-każ ta’ terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol. Minn dan jirriżulta li l-applikazzjoni ta’ terminu ta’ preskrizzjoni bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandha tkun suġġetta għall-verifika minn qabel li l-persuna li timpjega effettivament qiegħdet lill-ħaddiem f’pożizzjoni li jeżerċita d-dritt tiegħu għal-leave annwali mħallas. Barra minn hekk, kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-konsumaturi, terminu ta’ preskrizzjoni jista’ jkun kompatibbli mal-prinċipju ta’ effettività biss jekk il-konsumatur kellu l-possibbiltà li jkun jaf id-drittijiet tiegħu qabel ma dan it-terminu jibda jiddekorri jew jiskadi (28).
54.      Infakkar, f’dan ir-rigward, li l-obbligi ta’ inċentiv u ta’ informazzjoni imposti fuq il-persuna li timpjega huma ġġustifikati mill-fatt li l-ħaddiem għandu jitqies bħala l-parti l-iktar dgħajfa fir-relazzjoni tax-xogħol u li għalhekk jista’ jiġi dissważ milli jasserixxi espliċitament id-drittijiet tiegħu fil-konfront tal-persuna li timpjegah (29). Skont il-Qorti tal-Ġustizzja “huwa importanti li tiġi evitata sitwazzjoni fejn l-oneru li jiġi żgurat l-eżerċizzju effettiv tad-dritt għal-leave annwali mħallas jintefa’ kompletament fuq il-ħaddiem, filwaqt li l-persuna li timpjega tkun, għalhekk, offruta l-possibbiltà li teżonera ruħha mill-obbligi tagħha stess, bil-pretest li talba għal-leave annwali mħallas ma tkunx tressqet mill-ħaddiem” (30).
55.      Il-loġika ta’ dan ir-raġunament hija li jiġi kkunsidrat li t-telf tad-dritt għal-leave annwali mħallas miksub minn ħaddiem ma jistax jirriżulta mill-konstatazzjoni li dan ma kellux aġir attiv fir-rigward tat-teħid tal-leave tiegħu, mingħajr ma jiġi vverifikat minn qabel li dan il-ħaddiem kien effettivament tqiegħed f’pożizzjoni mill-persuna li timpjegah li jeżerċita dan id-dritt. Tali telf, li ma huwiex suġġett għall-verifika minn qabel li l-persuna li timpjega tkun issodisfat l-obbligi tagħha ta’ inċentiv u ta’ informazzjoni dwar it-teħid tal-leave, jikser, inkluż fir-rigward tar-regoli nazzjonali ta’ preskrizzjoni, il-limiti imposti b’mod imperattiv fuq l-Istati Membri meta jispeċifikaw il-modalitajiet ta’ eżerċizzju tal-imsemmi dritt (31).
56.      Skont din l-istess loġika, inqis li l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88 u l-Artikolu 31(2) tal-Karta ma jippermettux li ż-żamma minn ħaddiem tad-dritt miksub tiegħu għal leave annwali mħallas tkun tiddependi fuq it-tressiq minn dan tal-aħħar ta’ azzjoni legali li jkollha l-effett, konformement mal-Artikolu 204 tal-BGB, li tissospendi t-terminu ta’ preskrizzjoni.
57.      Fil-qosor, il-prinċipji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi tagħha Kreuziger u Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften fil-qasam tal-estinzjoni tad-dritt għal-leave annwali mħallas huma, fl-opinjoni tiegħi, trasponibbli għall-qasam tal-preskrizzjoni ta’ dan id-dritt. Għalhekk, sabiex jiġi ggarantit li l-ħaddiem ikun jista’ jibbenefika minn mistrieħ effettiv, għall-finijiet ta’ protezzjoni effettiva tas-sigurtà u tas-saħħa tiegħu (32), hemm lok li jiġi żgurat li kull implimentazzjoni ta’ regola nazzjonali li twassal għall-estinzjoni tad-dritt għal-leave annwali mħallas, inkluż fil-qasam tal-preskrizzjoni ta’ tali dritt, tkun suġġetta għall-verifika minn qabel li l-ħaddiem ikun effettivament tqiegħed f’pożizzjoni li jeżerċita dan id-dritt.
58.      Kull interpretazzjoni oħra jkollha l-konsegwenza li tippermetti lil Stat Membru jerġa’ jintroduċi, din id-darba permezz ta’ dispożizzjonijiet ġenerali fil-qasam tal-preskrizzjoni, il-possibbiltà ta’ limitazzjoni ratione temporis tad-dritt għal-leave annwali mħallas ta’ ħaddiem li ma jkunx tqiegħed f’pożizzjoni li jeżerċitah, li, fil-fehma tiegħi, imur kontra dak li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fis-sentenzi Kreuziger u Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften.
59.      Inżid li l-approċċ li nissuġġerixxi huwa konformi mal-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, li skontha d-dritt għal-leave annwali mħallas ma jistax jiġi interpretat b’mod restrittiv (33). Minn dan isegwi li “kull deroga mis-sistema tal-Unjoni fil-qasam tal-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol prevista mid-Direttiva 2003/88 għandha tingħata interpretazzjoni li tillimita l-portata tagħha għal dak li huwa strettament neċessarju sabiex jiġu ssalvagwardjati l-interessi li din id-deroga tippermetti li jiġu protetti” (34).
60.      Issa, f’dan il-każ, ma jidhirlix li l-interessi ta’ persuna li timpjega li ma ssodisfatx l-obbligi tagħha ta’ inċentiv u ta’ informazzjoni dwar it-teħid tal-leave jistħoqqilhom li jiġu protetti għad-detriment ta’ dawk tal-ħaddiem. Din il-persuna li timpjega ma għandhiex tkun tista’ teżonera ruħha mill-osservanza tal-obbligi tagħha stess u tibbenefika min-nuqqas tagħha stess billi ssostni li regola nazzjonali ta’ preskrizzjoni għandha għan ta’ ċertezza legali.
61.      Fil-fatt, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, “b’differenza minn sitwazzjoni ta’ kumulu ta’ drittijiet għal-leave annwali mħallas ta’ ħaddiem prekluż milli jieħu l-imsemmi leave għal raġunijiet ta’ mard, il-persuna li timpjega li ma tqigħedx ħaddiem f’pożizzjoni li jeżerċita d-dritt tiegħu għal-leave annwali mħallas għandha tassumi l-konsegwenzi ta’ dan” (35). Barra minn hekk, kif il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, “il-fatt li jiġi aċċettat, f’dawn iċ-ċirkustanżi, li d-drittijiet għal-leave annwali mħallas miksuba mill-ħaddiem jiġu estinti jkun ifisser li jiġi approvat aġir li jwassal għal arrikkiment illegali tal-persuna li timpjega bi ħsara tal-għan innifsu ta[d-Direttiva 2003/88] intiż għall-protezzjoni tas-saħħa tal-ħaddiem” (36).
62.      Mill-elementi preċedenti jirriżulta li, fil-fehma tiegħi, fin-nuqqas tal-persuna li timpjega li turi li hija wriet id-diliġenza kollha meħtieġa sabiex il-ħaddiem ikun effettivament f’pożizzjoni li jeżerċita d-dritt tiegħu għal-leave annwali mħallas, dan il-ħaddiem ma jistax jiġi mċaħħad minn dan id-dritt miksub, kemm jekk b’estinzjoni kif ukoll permezz ta’ preskrizzjoni.
V.      Konklużjoni
63.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi li għad-domanda preliminari magħmula mill-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali, il-Ġermanja) tingħata risposta bil-mod kif ġej:
L-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑4 ta’ Novembru 2003 li tikkonċerna ċerti aspetti tal-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol u l-Artikolu 31(2) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li skontha d-dritt għal-leave annwali mħallas miksub fir-rigward ta’ perijodu ta’ riferiment kif ukoll, b’mod korrelattiv, id-dritt għal kumpens finanzjarju għal-leave annwali mħallas mhux meħud fil-każ ta’ terminazzjoni tar-relazzjoni ta’ xogħol, huma suġġetti għal terminu ta’ preskrizzjoni ta’ tliet snin li jibda jiddekorri fi tmiem ta’ dan il-perijodu ta’ riferiment, meta l-persuna li timpjega ma tkunx osservat l-obbligi ta’ inċentiv u ta’ informazzjoni imposti fuqha fir-rigward tat-teħid ta’ dan il-leave mill-ħaddiem.
1      Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2      ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 381.
3      Iktar ’il quddiem il-“Karta”.
4      C‑619/16, iktar ’il quddiem is-“sentenza Kreuziger”, EU:C:2018:872.
5      C‑684/16, iktar ’il quddiem is-“sentenza Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften”, EU:C:2018:874.
6      BGBl, 1963, p. 2.
7      BGBl, 2002 I, p. 1592, iktar ’il quddiem il-“BUrlG”.
8      Il-qorti tar-rinviju tirreferi, f’dan ir-rigward, għal sentenzi dwar l-interpretazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE tal‑5 ta’ April 1993 dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 288). Hija tiċċita s-sentenzi tat‑13 ta’ Settembru 2018, Profi Credit Polska (C‑176/17, EU:C:2018:711, punt 69), u tas‑16 ta’ Lulju 2020, Caixabank et Banco Bilbao Vizcaya Argentaria (C‑224/19 u C‑259/19, EU:C:2020:578, punti 90 et seq.).
9      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑20 ta’ Jannar 2009, Schultz-Hoff et (C‑350/06 u C‑520/06, EU:C:2009:18, punt 28), kif ukoll is-sentenza Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (punt 34).
10      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑20 ta’ Jannar 2009, Schultz-Hoff et (C‑350/06 u C‑520/06, EU:C:2009:18, punt 43), kif ukoll is-sentenza Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (punt 35).
11      Ara s-sentenza Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (punt 36).
12      Ara s-sentenza Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).
13      Sentenza Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (punt 38).
14      Sentenza Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (punt 40).
15      Ara s-sentenza Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata).
16      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Varhoven kasatsionen sad na Republika Bulgaria u Iccrea Banca SpA (C‑762/18 u C‑37/19 EU:C:2020:504 punt 72).
17      Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal‑10 ta’ Ġunju 2021, BNP Paribas Personal Finance (C‑776/19 sa C‑782/19, iktar ’il quddiem is-“sentenza BNP Paribas Personal Finance”, EU:C:2021:470, punt 27 u l-ġurisprudenza ċċitata), u tal‑10 ta’ Frar 2022, Bezirkshauptmannschaft Hartberg-Fürstenfeld (Terminu ta’ preskrizzjoni) (C‑219/20, EU:C:2022:89, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
18      Fir-rigward tal-prinċipju ta’ ekwivalenza, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-Artikoli 194 et seq. tal-BGB, invokati sabiex tiġi eċċepita l-preskrizzjoni tad-dritt għal-leave annwali mħallas fil-kawża prinċipali, huma applikabbli għal kull kreditu tad-dritt ċivili bbażat kemm fuq id-dritt nazzjonali kif ukoll fuq id-dritt tal-Unjoni.
19      Ara, b’mod partikolari, s-sentenza BNP Paribas Personal Finance (punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata).
20      Ara, b’mod partikolari, s-sentenza BNP Paribas Personal Finance (punt 29 u l-ġurisprudenza ċċitata).
21      Ara, b’mod partikolari, s-sentenza BNP Paribas Personal Finance (punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata).
22      Ara, b’mod partikolari, s-sentenza BNP Paribas Personal Finance (punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
23      Ara, b’mod partikolari, s-sentenza BNP Paribas Personal Finance (punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata).
24      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑15 ta’ April 2010, Barth (C‑542/08, EU:C:2010:193, punti 28 u 29), kif ukoll is-sentenza tad‑9 ta’ Lulju 2020, Raiffeisen Bank u BRD Groupe Société Générale (C‑698/18 u C‑699/18, EU:C:2020:537, punt 64).
25      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza Kreuziger (punt 51 u l-ġurisprudenza ċċitata), kif ukoll is-sentenza Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (punt 44 u l-ġurisprudenza ċċitata).
26      Sentenza Kreuziger (punt 52) u s-sentenza Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (punt 45).
27      Sentenza Kreuziger (punt 53) u s-sentenza Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (punt 46).
28      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza BNP Paribas Personal Finance (punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
29      Ara s-sentenza Kreuziger (punt 48), u s-sentenza Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (punt 41).
30      Sentenza Kreuziger (punt 50), u s-sentenza Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (punt 43).
31      Ara s-sentenza Kreuziger (punt 47), u s-sentenza Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (punt 40).
32      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat‑13 ta’ Jannar 2022, Koch Personaldienstleistungen (C‑514/20, EU:C:2022:19, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
33      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑25 ta’ Novembru 2021, job-medium (C‑233/20, EU:C:2021:960, punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata).
34      Sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Varhoven kasatsionen sad na Republika Bulgaria u Iccrea Banca SpA (C‑762/18 u C‑37/19, EU:C:2020:504, punt 74 u l-ġurisprudenza ċċitata).
35      Sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Varhoven kasatsionen sad na Republika Bulgaria u Iccrea Banca SpA (C‑762/18 u C‑37/19, EU:C:2020:504, punt 77 u l-ġurisprudenza ċċitata).
36      Sentenza tad‑29 ta’ Novembru 2017, King (C‑214/16, EU:C:2017:914, punt 64).