62023TJ1103
WYROK SĄDU (ósma izba w składzie powiększonym)
z dnia 2 lipca 2025 r. (
*1
)
Znak towarowy Unii Europejskiej – Postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku – Rejestracja międzynarodowa wskazująca Unię Europejską – Słowny znak towarowy TESTAROSSA – Rzeczywiste używanie znaku towarowego – Artykuł 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 207/2009 [obecnie art. 58 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) 2017/1001] – Używanie przez osoby trzecie – Charakter używania – Dorozumiana zgoda właściciela znaku towarowego – Dowód rzeczywistego używania – Samochody używane – Części zamienne i akcesoria
W sprawie T‑1103/23
Ferrari SpA, z siedzibą w Modenie (Włochy), którą reprezentowali K. Muraro, G. Russo i C. Comolli Acquaviva, adwokaci,
strona skarżąca,
przeciwko
Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), który reprezentował E. Markakis, w charakterze pełnomocnika,
strona pozwana,
w której drugą stroną w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą EUIPO, występującą przed Sądem w charakterze interwenienta, jest
Kurt Hesse, zamieszkały w Norymberdze (Niemcy), którego reprezentował M. Krogmann, adwokat,
SĄD (ósma izba w składzie powiększonym),
w składzie: A. Kornezov (sprawozdawca), prezes, G. De Baere, D. Petrlík, K. Kecsmár i S. Kingston, sędziowie,
sekretarz: G. Mitrev, administrator,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 12 grudnia 2024 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1
W skardze opartej na art. 263 TFUE skarżąca, Ferrari SpA, wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji Piątej Izby Odwoławczej Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) z dnia 29 sierpnia 2023 r. (sprawy połączone R 334/2017‑5 i R 343/2017‑5), sprostowanej w dniu 28 września 2023 r. (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”).
Okoliczności powstania sporu
2
W drodze rejestracji międzynarodowej z dnia 17 października 2006 r. wskazującej Unię Europejską i otrzymanej przez EUIPO w dniu 8 lutego 2007 r. Ferrari SpA wystąpiła o ochronę w Unii słownego znaku towarowego TESTAROSSA.
3
Towary objęte rejestracją międzynarodową należą w szczególności do klasy 12 Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami, i odpowiadają następującemu opisowi: „pojazdy; urządzenia służące do poruszania się drogą lądową, powietrzną, wodną; lądowe pojazdy silnikowe; samochody; części konstrukcyjne i zamienne, ich komponenty i akcesoria, wszystkie ujęte w tej klasie; hamulce, silniki, opony do lądowych pojazdów silnikowych ujętych w tej klasie; rowery, rowery silnikowe, samochody dostawcze i samochody ciężarowe”.
4
Rejestracja międzynarodowa została opublikowana w Biuletynie Wspólnotowych Znaków Towarowych w dniu 8 lutego 2007 r. i wpisana do rejestru wspólnotowych znaków towarowych w dniu 12 grudnia 2007 r.
5
W dniu 7 września 2015 r. interwenient, Kurt Hesse, wystąpił, dla towarów wskazanych w pkt 3 powyżej, z wnioskiem o unieważnienie skutków rejestracji międzynarodowej na podstawie art. 158 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2009, L 78, s. 1), ze zmianami [obecnie art. 198 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2017, L 154, s. 1)], w związku z art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009 [obecnie art. 58 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2017/1001].
6
Decyzją z dnia 16 grudnia 2016 r. Wydział Unieważnień częściowo uwzględnił ten wniosek i stwierdził wygaśnięcie prawa do spornego znaku towarowego w odniesieniu do „pojazdów; urządzeń służących do poruszania się drogą lądową, powietrzną, wodną; lądowych pojazdów silnikowych; części konstrukcyjnych i zamiennych, ich komponentów i akcesoriów, wszystkich ujętych w tej klasie; hamulców, silników, opon do lądowych pojazdów silnikowych ujętych w tej klasie; rowerów, rowerów silnikowych, samochodów dostawczych i samochodów ciężarowych” ze skutkiem od dnia 16 grudnia 2016 r. Oddalił on natomiast wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku w odniesieniu do „samochodów”.
7
W dniu 13 lutego 2017 r. interwenient wniósł odwołanie od decyzji Wydziału Unieważnień, żądając częściowego uchylenia tej decyzji w zakresie, w jakim Wydział Unieważnień oddalił wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do spornego znaku towarowego w odniesieniu do „samochodów”.
8
W dniu 14 lutego 2017 r. również skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Wydziału Unieważnień, żądając częściowego uchylenia tej decyzji w zakresie, w jakim Wydział Unieważnień stwierdził wygaśnięcie prawa do spornego znaku towarowego w odniesieniu do „części konstrukcyjnych i zamiennych, ich komponentów i akcesoriów (do pojazdów), wszystkich ujętych w tej klasie; silników” (zwanych dalej „częściami zamiennymi i akcesoriami”).
9
Zaskarżoną decyzją Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie interwenienta i oddaliła odwołanie skarżącej. W rezultacie skarżąca utraciła prawa do spornego znaku towarowego w odniesieniu do wszystkich towarów wymienionych w pkt 3 powyżej.
Żądania stron
10
Skarżąca wnosi do Sądu o:
–
stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
–
zmianę zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim wykazano rzeczywiste używanie spornego znaku towarowego w odniesieniu do „samochodów” oraz części zamiennych i akcesoriów, należących do klasy 12;
–
obciążenie EUIPO i interwenienta kosztami poniesionymi w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą i w niniejszym postępowaniu.
11
Na rozprawie skarżąca odstąpiła od żądania drugiego, co zostało odnotowane w protokole rozprawy przed Sądem.
12
EUIPO wnosi do Sądu o:
–
oddalenie skargi;
–
obciążenie skarżącej kosztami postępowania w przypadku przeprowadzenia rozprawy.
13
Interwenient wnosi do Sądu o:
–
oddalenie skargi;
–
obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
Co do prawa
W przedmiocie określenia prawa materialnego i proceduralnego mającego zastosowanie ratione temporis
14
Z uwagi na datę złożenia rozpatrywanego wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku, czyli dzień 7 września 2015 r., która to data jest rozstrzygająca dla ustalenia mającego zastosowanie prawa materialnego, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy podlegają materialnoprawnym przepisom rozporządzenia nr 207/2009 i rozporządzenia Komisji (WE) nr 2868/95 z dnia 13 grudnia 1995 r. wykonującego rozporządzenie Rady (WE) nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1995, L 303, s. 1) (zob. podobnie wyroki: z dnia 6 czerwca 2019 r., Deichmann/EUIPO, C‑223/18 P, niepublikowany, EU:C:2019:471, pkt 2; z dnia 3 lipca 2019 r., Viridis Pharmaceutical/EUIPO, C‑668/17 P, EU:C:2019:557, pkt 3).
15
W tym względzie z postanowień art. 55 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 wynika, że ewentualne stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku wywołuje skutki z mocą wsteczną od daty złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku. Ponadto w zakresie, w jakim zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przepisy proceduralne uznaje się na ogół za mające zastosowanie w chwili ich wejścia w życie (zob. wyrok z dnia 11 grudnia 2012 r., Komisja/Hiszpania, C‑610/10, EU:C:2012:781, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo), niniejszy spór podlega przepisom proceduralnym rozporządzenia 2017/1001. Należy jednak zauważyć, że co się tyczy dowodu rzeczywistego używania spornego znaku towarowego, na podstawie w szczególności art. 82 ust. 2 lit. d), f) i i) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2018/625 z dnia 5 marca 2018 r. uzupełniającego rozporządzenie 2017/1001 oraz uchylającego rozporządzenie delegowane (UE) 2017/1430 (Dz.U. 2018, L 104, s. 1) niniejszy spór podlega przepisom rozporządzenia nr 2868/95 [wyrok z dnia 24 marca 2021 r., Novomatic/EUIPO – adp Gauselmann (Power Stars), T‑588/19, niepublikowany, EU:T:2021:157, pkt 20].
16
W konsekwencji w niniejszej sprawie, co się tyczy przepisów materialnoprawnych, odniesienia do przepisów rozporządzenia 2017/1001 poczynione przez Izbę Odwoławczą w zaskarżonej decyzji i przez strony w ich pismach procesowych należy rozumieć jako odniesienia do mających identyczną z nimi treść normatywną przepisów rozporządzenia nr 207/2009.
Co do istoty
17
Skarżąca podnosi cztery zarzuty, dotyczące zasadniczo: pierwszy – braku uzasadnienia, ponieważ przy ocenie rzeczywistego używania spornego znaku towarowego nie wzięto pod uwagę wszystkich istotnych czynników, drugi – kwestii naruszenia art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009, trzeci – naruszenia art. 15 ust. 2 tego rozporządzenia (obecnie art. 18 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001), a czwarty – błędu w ocenie, jeśli chodzi o używanie spornego znaku towarowego dla części zamiennych i akcesoriów.
18
Na mocy art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009 wygaśnięcie prawa właściciela unijnego znaku towarowego stwierdza się na podstawie wniosku do EUIPO, w przypadku gdy w nieprzerwanym okresie pięciu lat, który w niniejszej sprawie rozciąga się od 7 września 2010 r. do 6 września 2015 r. włącznie, (zwanym dalej „rozpatrywanym okresem”) znak ten nie był rzeczywiście używany w Unii w odniesieniu do towarów lub usług, dla których został zarejestrowany, i nie istnieją usprawiedliwione powody takiego nieużywania.
19
Zgodnie z zasadą 22 ust. 3 rozporządzenia nr 2868/95, która na mocy zasady 40 ust. 5 tego rozporządzenia stosuje się mutatis mutandis do postępowań w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku, dowód rzeczywistego używania powinien dotyczyć miejsca, czasu, zakresu oraz charakteru używania wcześniejszego znaku towarowego. W myśl zasady 22 ust. 4 rozporządzenia nr 2868/95 taki dowód ogranicza się co do zasady do przedłożenia dokumentów i przedmiotów mających znaczenie dowodowe, takich jak opakowania, etykiety, cenniki, katalogi, faktury, fotografie, ogłoszenia prasowe oraz pisemne oświadczenia określone w art. 78 ust. 1 lit. f) rozporządzenia nr 207/2009.
20
A zatem znak towarowy jest rzeczywiście używany wówczas, gdy jest wykorzystywany – zgodnie ze swoją podstawową funkcją, jaką jest zagwarantowanie, że towary lub usługi, dla których został on zarejestrowany, pochodzą z określonego przedsiębiorstwa – w celu wykreowania lub zachowania rynku zbytu dla tych towarów i usług, z wyłączeniem przypadków używania o charakterze symbolicznym, mającym na celu jedynie utrzymanie praw do znaku towarowego (zob. analogicznie wyrok z dnia 11 marca 2003 r., Ansul, C‑40/01, EU:C:2003:145, pkt 43). Ponadto przesłanka dotycząca rzeczywistego używania znaku towarowego wymaga, by znak ten, w postaci, w jakiej jest chroniony na właściwym terytorium, był używany publicznie i w sposób skierowany na zewnątrz [zob. wyroki: z dnia 18 marca 2015 r., Naazneen Investments/OHIM – Energy Brands (SMART WATER), T‑250/13, niepublikowany, EU:T:2015:160, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 11 stycznia 2023 r., Hecht Pharma/EUIPO – Gufic BioSciences (Gufic), T‑346/21, EU:T:2023:2, pkt 22 (niepublikowany) i przytoczone tam orzecznictwo].
21
Ponadto rzeczywistego używania znaku nie można dowieść za pomocą prawdopodobieństwa lub domniemań, lecz musi się ono opierać na konkretnych i obiektywnych dowodach, z których wynika, że znak był używany faktycznie i na wystarczającą skalę na danym rynku [zob. wyrok z dnia 23 września 2009 r., Cohausz/OHIM – Izquierdo Faces (acopat), T‑409/07, niepublikowany, EU:T:2009:354, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo].
22
Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że ocena rzeczywistego charakteru używania znaku towarowego powinna być oparta na wszystkich faktach i okolicznościach pozwalających na ustalenie, czy znak był faktycznie wykorzystywany handlowo, w szczególności zaś powinna ona uwzględniać: sposoby korzystania ze znaku uznawane w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione z punktu widzenia zachowania lub wykreowania udziałów w rynku dla towarów lub usług chronionych danym znakiem towarowym, charakter tych towarów lub usług, cechy danego rynku oraz zasięg i częstotliwość używania znaku (zob. wyrok z dnia 18 marca 2015 r., SMART WATER, T‑250/13, niepublikowany, EU:T:2015:160, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo).
23
To w świetle tych zasad należy rozpatrzyć argumenty skarżącej, w których kwestionuje ona w istocie ocenę Izby Odwoławczej dotyczącą braku rzeczywistego używania spornego znaku towarowego, po pierwsze, dla „samochodów” należących do klasy 12, a po drugie, dla części zamiennych i akcesoriów ujętych w tej samej klasie. Należy zatem rozpocząć od zbadania łącznie zarzutów drugiego i trzeciego, następnie rozpoznać zarzut czwarty i wreszcie, w razie potrzeby, zarzut pierwszy.
W przedmiocie zarzutów drugiego i trzeciego, dotyczących dowodu rzeczywistego używania spornego znaku towarowego dla samochodów
24
W zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza wskazała przede wszystkim, że w rozpatrywanym okresie skarżąca nie produkowała ani nie zajmowała się dystrybucją nowych samochodów pod spornym znakiem towarowym ani sama nie sprzedawała używanych samochodów oznaczonych znakiem towarowym TESTAROSSA. Następnie, co się tyczy sprzedaży przez osoby trzecie używanych samochodów oznaczonych znakiem towarowym TESTAROSSA, Izba Odwoławcza stwierdziła w istocie, że w celu dowiedzenia rzeczywistego używania tego znaku towarowego właściciel powinien wykazać, że taka sprzedaż była dokonywana za jego zgodą. Jej zdaniem nie istnieje automatyzm, zgodnie z którym każdą sprzedaż towarów używanych, o której właściciel znaku towarowego wiedział, należy uznać za rzeczywiste używanie znaku towarowego za jego zgodą, ponieważ zgoda właściciela znaku towarowego nie jest wymagana do odprzedaży takich towarów używanych. W tym względzie Izba Odwoławcza stwierdziła, iż skarżąca nie wykazała, że wyraziła zgodę na sprzedaż samochodów używanych oznaczonych znakiem towarowym TESTAROSSA przez osoby trzecie w rozumieniu art. 15 rozporządzenia nr 207/2009. Wreszcie wskazała ona, że okoliczność, iż skarżąca świadczy usługę polegającą na poświadczaniu, że dany używany samochód jest autentycznym samochodem Testarossa (zwaną dalej „usługą certyfikacji”), nie ma znaczenia, ponieważ usługa ta jest świadczona pod znakiem towarowym Ferrari, a nie pod spornym znakiem towarowym, w związku z czym nie dowodzi rzeczywistego używania tego ostatniego znaku.
25
Skarżąca kwestionuje tę ocenę, podnosząc, po pierwsze, że sprzedaż używanych samochodów oznaczonych znakiem towarowym TESTAROSSA przez autoryzowanych dealerów, którą potwierdza ona fakturami, miała miejsce za jej zgodą. Jej zdaniem okoliczność, że owi dealerzy dostarczyli jej faktury poświadczające sprzedaż używanych samochodów oznaczonych znakiem towarowym TESTAROSSA, potwierdza w sposób dorozumiany, że używali oni spornego znaku towarowego za jej zgodą. Po drugie, skarżąca podnosi, że świadczy na rzecz odsprzedawców usługę certyfikacji za wynagrodzeniem. A zatem usługa ta generuje jej przychody i jest bezpośrednio związana ze sprzedażą używanych samochodów oznaczonych znakiem towarowym TESTAROSSA przez autoryzowanych dealerów, ponieważ świadectwa wydane w jej ramach zwiększają wartość tych samochodów i ułatwiają ich odprzedaż.
26
Po pierwsze, EUIPO i interwenient podnoszą, że nie można domniemywać zgody skarżącej z tego tylko powodu, że nie sprzeciwiła się używaniu spornego znaku towarowego przez osoby trzecie. Brak licencji odnoszącej się wyraźnie do spornego znaku towarowego lub innej formy zgody skarżącej na jego używanie przez osoby trzecie świadczą ich zdaniem o jej bierności. Po drugie, zdaniem EUIPO skarżąca nie wykazała, że prowadziła aktywne działania na rynku samochodów używanych, które pozwoliłyby jej zachować możliwość kontrolowania jakości spornych towarów. Interwenient dodaje, że Izba Odwoławcza słusznie uznała, iż usługa certyfikacji nie jest istotna, ponieważ jest świadczona pod znakiem towarowym Ferrari.
27
Na wstępie należy przypomnieć, że jak wskazano w pkt 19 powyżej, dowód używania wcześniejszego znaku towarowego powinien zawierać wskazanie miejsca, czasu, zakresu oraz charakteru używania tego znaku. W niniejszej sprawie, co zostało zresztą potwierdzone przez EUIPO na rozprawie, Izba Odwoławcza ograniczyła się w zaskarżonej decyzji do oceny charakteru używania spornego znaku towarowego. W tych okolicznościach tylko to kryterium podlega kontroli Sądu w niniejszej sprawie.
28
Należy również uściślić, że strony są zgodne co do tego, iż samochody modelu Testarossa były produkowane w latach 1984–1996 i że w konsekwencji w rozpatrywanym okresie nie wyprodukowano ani nie wprowadzono na rynek żadnego nowego samochodu pod spornym znakiem towarowym.
29
Podobnie bezsporne jest, jak potwierdziły na rozprawie skarżąca i EUIPO, że w rozpatrywanym okresie używane samochody oznaczone znakiem towarowym TESTAROSSA były sprzedawane nie przez samą skarżącą, lecz przez osoby trzecie, czyli w szczególności przez autoryzowanych przez skarżącą dealerów lub dystrybutorów z siedzibą we Włoszech, w Niemczech, w Belgii, we Francji i w Hiszpanii.
30
Zgodnie z orzecznictwem sama odprzedaż używanego towaru opatrzonego znakiem towarowym nie oznacza, że znak ten był „używany” w rozumieniu art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009. Taki znak towarowy był bowiem używany, gdy został umieszczony przez właściciela na nowym towarze przy pierwszym wprowadzeniu tego towaru do obrotu. Niemniej jednak, jeżeli właściciel spornego znaku towarowego przy dokonywaniu odprzedaży towarów używanych faktycznie używa tego znaku towarowego zgodnie z jego podstawową funkcją, jaką jest zagwarantowanie, że towary, dla których został on zarejestrowany, pochodzą z określonego przedsiębiorstwa, takie używanie może stanowić „rzeczywiste używanie” owego znaku w rozumieniu art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009 (zob. podobnie wyrok z dnia 22 października 2020 r., Ferrari, C‑720/18 i C‑721/18, EU:C:2020:854, pkt 55, 56).
31
Artykuł 13 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009, dotyczący wyczerpania praw wynikających ze znaku towarowego, potwierdza tę wykładnię. Z przepisu tego wynika bowiem, że znak towarowy nie uprawnia właściciela do zakazania używania tego znaku w odniesieniu do towarów, które zostały już wprowadzone do obrotu na terytorium Unii pod tym znakiem towarowym przez właściciela lub za jego zgodą. Stąd też znak towarowy może być używany w odniesieniu do towarów już wprowadzonych do obrotu pod tym znakiem. Okoliczność, że właściciel znaku towarowego nie może zakazać osobom trzecim używania swojego znaku towarowego w odniesieniu do towarów wprowadzonych już do obrotu pod tym znakiem, nie oznacza, że on sam nie może go używać w odniesieniu do takich towarów (zob. podobnie wyrok z dnia 22 października 2020 r., Ferrari, C‑720/18 i C‑721/18, EU:C:2020:854, pkt 58, 59).
32
Ponadto zgodnie z art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 używanie unijnego znaku towarowego za zgodą właściciela uważa się za dokonywane przez właściciela. W rezultacie, jak słusznie wskazała Izba Odwoławcza w pkt 76 zaskarżonej decyzji, wniosek zawarty w pkt 31 powyżej ma zastosowanie również do używania znaku towarowego przez osoby trzecie za zgodą właściciela, czego zresztą strony nie kwestionują. W konsekwencji właściciel znaku towarowego może wykazać, że znak ten był rzeczywiście używany w odniesieniu do towarów używanych sprzedawanych za jego zgodą pod tym znakiem towarowym przez osoby trzecie.
33
Ponadto właściciel znaku towarowego jest zobowiązany do przedstawienia dowodu na okoliczność, że wyraził zgodę na używanie tego znaku przez osobę trzecią (zob. podobnie wyrok z dnia 11 maja 2006 r., Sunrider/OHIM, C‑416/04 P, EU:C:2006:310, pkt 44).
34
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca nie przedstawiła dowodów, takich jak licencja, które wskazywałyby na jej wyraźną zgodę na używanie spornego znaku towarowego przez osoby trzecie w rozpatrywanym okresie. Twierdzi ona natomiast, że przedstawione przez nią dowody mogą wykazać, iż takie używanie miało miejsce za jej dorozumianą zgodą.
35
W tym kontekście zgodnie z orzecznictwem zgoda właściciela znaku towarowego może być wyrażona w sposób wyraźny lub dorozumiany. Zgoda właściciela musi bowiem być wyrażona w sposób, który jednoznacznie odzwierciedla wolę zrzeczenia się jego wyłącznego prawa do znaku towarowego. Wolę taką można zazwyczaj wywnioskować z wyraźnego oświadczenia zgody. Nie można jednak wykluczyć, że w niektórych przypadkach może ona wynikać w sposób dorozumiany z okoliczności i dowodów wcześniejszych, równoczesnych lub późniejszych względem używania danego znaku towarowego przez osobę trzecią, które również w sposób pewny wskazują na zrzeczenie się przez właściciela jego prawa [zob. wyroki: z dnia 13 stycznia 2011 r., Park/OHIM – Bae (PINE TREE), T‑28/09, niepublikowany, EU:T:2011:7, pkt 61 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 8 czerwca 2022 r., Muschaweck/EUIPO – Conze (UM), T‑293/21, EU:T:2022:345, pkt 71 (niepublikowany) i przytoczone tam orzecznictwo].
36
Należy zatem zbadać, czy taka dorozumiana zgoda właściciela wynika z okoliczności i dowodów wcześniejszych, równoczesnych lub późniejszych względem używania spornego znaku towarowego przez osobę trzecią.
37
W tym względzie zgodnie z orzecznictwem, w przypadku gdy właściciel znaku towarowego będącego przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku w celu wykazania rzeczywistego używania w rozumieniu art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009 powołuje się na czynności stanowiące używanie tego znaku przez osobę trzecią, w sposób dorozumiany twierdzi, że używanie to miało miejsce za jego zgodą [wyrok z dnia 8 lipca 2004 r., Sunrider/OHIM – Espadafor Caba (VITAFRUIT), T‑203/02, EU:T:2004:225, pkt 24].
38
Jednakże, podążając za EUIPO, należy uściślić, że w szczególnych ramach używania znaku towarowego dla towarów używanych takiej dorozumianej zgody nie można wywieść z samego faktu, że właściciel wiedział o używaniu znaku towarowego przez osobę trzecią i się temu nie sprzeciwił. Z prawnego punktu widzenia zgoda właściciela nie jest bowiem konieczna, aby osoba trzecia mogła używać znaku towarowego dla towarów używanych. Aby można było stwierdzić istnienie takiej dorozumianej zgody w tym szczególnym kontekście, konieczne jest jeszcze, aby właściciel był zaangażowany w używanie znaku towarowego przez osoby trzecie.
39
Istotne okoliczności i dowody mogące wskazywać na istnienie takiej dorozumianej zgody należy rozpatrywać, jak zresztą EUIPO wskazało na rozprawie, w szczególności w świetle sposobów korzystania ze znaku uznawanych w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione z punktu widzenia zachowania lub wykreowania udziałów w rynku dla towarów chronionych znakiem towarowym i cech danego rynku (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 18 marca 2015 r., SMART WATER, T‑250/13, niepublikowany, EU:T:2015:160, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo).
40
W niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności, skarżąca przedstawiła faktury sprzedaży używanych samochodów oznaczonych znakiem towarowym TESTAROSSA wystawione przez autoryzowanych przez nią dealerów, zawierające następujące informacje: „Ferrari Vertragshändler” (dealer Ferrari), „Ferrari und Ferrari Classiche Vetragspartner” (partner biznesowy Ferrari i Ferrari Classiche), „Offizieller Ferrari und Maserati Vetragshändler” (oficjalny dealer Ferrari i Maserati) lub „autoryzowany dystrybutor i serwisant”.
41
Wynika z tego, że używanie spornego znaku towarowego, na które powołuje się skarżąca, nie jest używaniem dokonywanym przez abstrakcyjną osobę trzecią, która nie ma żadnego związku ze skarżącą, lecz stanowi używanie przez autoryzowanych dealerów i autoryzowanych dystrybutorów, z którymi skarżąca utrzymuje stosunki gospodarcze i umowne, co nie jest kwestionowane w niniejszej sprawie.
42
W tym względzie Sąd miał okazję orzec, że używanie znaku towarowego spółki produkcyjnej przez powiązaną z nią gospodarczo spółkę dystrybucyjną może zostać uznane za używanie tego znaku towarowego za zgodą właściciela i w ten sposób zostać uznane za używanie dokonywane przez właściciela zgodnie z art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 [wyroki: z dnia 17 lutego 2011 r., J & F Participações/OHIM – Plusfood Wrexham (Friboi), T‑324/09, niepublikowany, EU:T:2011:47, pkt 32; z 5 marca 2019 r., Meblo Trade/EUIPO – Meblo Int (MEBLO), T‑263/18, niepublikowany, EU:T:2019:134, pkt 80 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 16 października 2024 r., Fractal Analytics/EUIPO – Fractalia Remote Systems (FRACTALIA), T‑194/23, niepublikowany, EU:T:2024:696, pkt 102 i przytoczone tam orzecznictwo].
43
Rozważania te mają zastosowanie mutatis mutandis, gdy znak towarowy spółki produkcyjnej, taki jak sporny znak towarowy, jest używany przez spółkę dystrybucyjną autoryzowaną przez właściciela tego znaku, ponieważ taka autoryzacja ustanawia związek między tymi dwiema spółkami, który w braku przeciwnego wskazania pozwala założyć, że właściciel znaku towarowego zezwolił owemu autoryzowanemu dealerowi lub dystrybutorowi, choćby w sposób dorozumiany, na używanie swoich znaków towarowych w ramach ich działalności gospodarczej na rynku.
44
Ocenę tę potwierdzają w niniejszym przypadku sposoby korzystania ze znaku uznawane w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione oraz cechy charakterystyczne rozpatrywanego rynku. Na rynku samochodowym jest bowiem przyjęte, że samochody są powszechnie sprzedawane jednocześnie pod znakiem towarowym oznaczającym ich producenta, takim jak w niniejszej sprawie słowny znak towarowy Ferrari czy graficzny znak towarowy skarżącej przedstawiający konia stającego dęba, i pod innym znakiem towarowym określającym ich model, takim jak sporny znak towarowy, przy czym takie dwa znaki towarowe są ze sobą nierozerwalnie powiązane. W związku z tym zgodnie ze sposobami korzystania ze znaku uznawanymi w tym sektorze za uzasadnione, uznaje się, że autoryzowany dystrybutor lub dealer Ferrari jest uprawniony do prowadzenia obrotu wszystkimi modelami samochodów tego producenta. Ponadto zgodnie ze sposobami korzystania ze znaku uznawanymi za uzasadnione w sektorze samochodów używanych należy odróżnić sprzedaż samochodów używanych dokonywaną przez niezależne osoby trzecie, niemające żadnych powiązań z producentem tych samochodów, od sprzedaży dokonywanej przez dealera lub dystrybutora autoryzowanego przez tego producenta. Jest tak, tym bardziej gdy chodzi, jak w niniejszej sprawie, o klasyczne, luksusowe i wysokiej klasy używane samochody kolekcjonerskie, które cieszą się szczególnym prestiżem i są cenione przez kolekcjonerów. Jest bowiem powszechnie wiadome, że na tym szczególnym rynku okoliczność, iż taki samochód jest sprzedawany przez dealera lub dystrybutora autoryzowanego przez właściciela znaku towarowego, może wskazywać pochodzenie handlowe tego samochodu i upewnić klientów, że jego konserwacja oraz, w razie potrzeby, wymiana części zamiennych i akcesoriów do niego zostały przeprowadzone w sposób niewpływający na pochodzenie handlowe tego samochodu.
45
W konsekwencji, w przeciwieństwie do Izby Odwoławczej, należy stwierdzić, że sprzedaż używanego samochodu opatrzonego znakiem towarowym TESTAROSSA przez autoryzowanego dystrybutora lub dystrybutora właściciela spornego znaku towarowego stanowi wskazówkę, że jest ona dokonywana za zgodą, choćby dorozumianą, tego właściciela.
46
W drugiej kolejności skarżąca przedstawiła również faktury wystawione przez nią samą klientom we Włoszech, Szwajcarii, Niderlandach i Zjednoczonym Królestwie w ramach usługi certyfikacji, o której mowa w pkt 24 i 25 powyżej.
47
Zgodnie z orzecznictwem faktyczne wykorzystywanie przez właściciela znaku towarowego zarejestrowanego dla niektórych towarów w odniesieniu do usług, które odnoszą się bezpośrednio do towarów wprowadzonych już do obrotu i służą zaspokajaniu potrzeb klientów tych towarów, może stanowić „rzeczywiste używanie” tego znaku w rozumieniu art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009 (zob. podobnie wyrok z dnia 22 października 2020 r., Ferrari, C‑720/18 i C‑721/18, EU:C:2020:854, pkt 62).
48
Takie używanie zakłada jednak faktyczne wykorzystywanie spornego znaku towarowego podczas świadczenia danych usług. W razie niewykorzystywania tego znaku nie może być bowiem, w sposób oczywisty, mowy o jego „rzeczywistym używaniu” w rozumieniu art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009 (zob. podobnie wyrok z dnia 22 października 2020 r., Ferrari, C‑720/18 i C‑721/18, EU:C:2020:854, pkt 63).
49
W niniejszym wypadku z akt sprawy, a w szczególności z treści faktur wynika, że usługa certyfikacyjna ma na celu poświadczenie autentyczności używanych samochodów oznaczonych znakiem towarowym TESTAROSSA („certificazione autenticita vettura Testarossa” w języku włoskim). Jak wyjaśniła skarżąca na rozprawie, takie „świadectwo autentyczności”, które dostarcza ona w szczególności autoryzowanym dealerom przy dokonywaniu sprzedaży używanych samochodów oznaczonych znakiem towarowym TESTAROSSA, poświadcza za wynagrodzeniem i po dokonaniu niezbędnych weryfikacji, że rozpatrywany samochód jest oryginalnym modelem Testarossa.
50
Skarżąca przedstawiła również dokument zatytułowany „karta techniczna”, który stanowi przykład zlecenia certyfikacji używanego samochodu oznaczonego znakiem towarowym TESTAROSSA. Wynika z niego, że w celu uzyskania świadectwa autentyczności zleceniodawca powinien przedstawić dokładne informacje na temat pochodzenia każdej z głównych części pojazdu, takich jak silnik, skrzynia biegów, zbiornik paliwa lub pompa paliwowa, a także na temat historii ich ewentualnej wymiany, a wszystko to ma być poparte zdjęciami samochodu i jego części.
51
Skarżąca wyjaśniła ponadto w odpowiedzi na pisemne pytanie Sądu oraz podczas rozprawy, że takie świadectwa odgrywają ważną rolę w sprzedaży używanych samochodów oznaczonych znakiem towarowym TESTAROSSA, ponieważ upewniają nabywców co do pochodzenia handlowego takiego samochodu i zwiększają jego wartość w porównaniu z używanym samochodem nieposiadającym takiego świadectwa.
52
Wynika z tego, że usługa certyfikacji jest bezpośrednio związana ze sprzedażą używanych samochodów oznaczonych znakiem towarowym TESTAROSSA przez autoryzowanych dealerów i ma na celu zaspokojenie potrzeb klientów tych samochodów, w związku z czym takie używanie może, zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 47 powyżej, stanowić „rzeczywiste używanie” tego znaku towarowego w rozumieniu art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009.
53
Co się tyczy poruszonej przez Izbę Odwoławczą okoliczności, że wspomnianego świadectwa udziela się nie pod spornym znakiem towarowym, lecz pod znakiem towarowym Ferrari, wystarczy stwierdzić, że sporny znak towarowy również widnieje w sposób wyraźnie widoczny i rozpoznawalny w samej rubryce określającej przedmiot tych faktur.
54
Tymczasem z utrwalonego orzecznictwa wynika, że w dziedzinie unijnych znaków towarowych nie istnieje żaden przepis zobowiązujący właściciela do dowiedzenia używania jego znaku towarowego w oderwaniu od wszelkich innych znaków towarowych lub oznaczeń. W związku z tym może się zdarzyć, że dwa – lub więcej – znaki towarowe używane będą łącznie, lecz w sposób niezależny, wraz z nazwą przedsiębiorstwa producenta lub bez tej nazwy. Tym samym łączne użycie innego znaku towarowego wraz ze spornym znakiem towarowym nie może samo w sobie negatywnie wpływać na funkcję wskazywania pochodzenia pełnioną przez ten inny znak towarowy w odniesieniu do rozpatrywanych towarów [zob. wyrok z dnia 8 czerwca 2022 r., Apple/EUIPO – Swatch (THINK DIFFERENT), od T‑26/21 do T‑28/21, niepublikowany, EU:T:2022:350, pkt 87 i przytoczone tam orzecznictwo]. Ponadto przesłanka rzeczywistego używania znaku towarowego może zostać spełniona, gdy znak towarowy jest używany łącznie z innym znakiem towarowym, o ile pierwszy z tych znaków będzie nadal postrzegany jako wskazanie pochodzenia danego towaru [zob. wyrok z dnia 23 września 2020 r., CEDC International/EUIPO – Underberg (Kształt źdźbła trawy w butelce), T‑796/16, EU:T:2020:439, pkt 142 i przytoczone tam orzecznictwo].
55
W niniejszej sprawie, jak wskazano w pkt 44 powyżej, jest wiadome, że samochody są powszechnie sprzedawane zarówno pod znakiem towarowym oznaczającym ich producenta, jak i pod innym znakiem towarowym określającym ich model, w związku z czym jednoczesne używanie znaku towarowego Ferrari i spornego znaku towarowego, który określa szczególny model samochodów Ferrari, na fakturach dotyczących usługi certyfikacji jest zgodne ze zwyczajami rozpatrywanego rynku.
56
W rezultacie Izba Odwoławcza niesłusznie odrzuciła jako pozbawione znaczenia dowody dotyczące certyfikacji używanych samochodów oznaczonych znakiem towarowym TESTAROSSA.
57
Wniosku tego nie podważa argument EUIPO, zgodnie z którym w rozpatrywanym okresie skarżąca pozostawała bierna, ponieważ z powyższych rozważań, a w szczególności z rozważań dotyczących usługi certyfikacji, wynika, że skarżąca była zaangażowana w niektóre transakcje sprzedaży używanych samochodów oznaczonych znakiem towarowym TESTAROSSA dokonywane przez jej autoryzowanych dealerów i dystrybutorów, osiągając korzyści gospodarcze wynikające z przychodów uzyskiwanych ze świadczenia tej usługi.
58
Ponadto w zakresie, w jakim skarżąca powołuje się na renomę spornego znaku towarowego w Unii w rozpatrywanym okresie, należy przypomnieć, że spoczywającego na właścicielu spornego znaku towarowego ciężaru przedstawienia dowodu używania nie można znieść lub osłabić na tej podstawie, że w rozpatrywanym okresie ów znak cieszył się renomą w Unii [wyrok z dnia 8 kwietnia 2016 r., Frinsa del Noroeste/EUIPO – Frisa Frigorífico Rio Doce (FRISA), T‑638/14, niepublikowany, EU:T:2016:199, pkt 35], wobec czego dowód ten należy przedstawić niezależnie od renomy.
59
Niemniej nie można także wykluczyć, że w zależności od okoliczności, takich jak w niniejszej sprawie, renoma spornego znaku towarowego może stanowić jeden z elementów mogących dostarczyć informacji na temat sposobów korzystania ze znaku uznawanych w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione z punktu widzenia zachowania lub wykreowania udziałów w rynku dla towarów chronionych tym znakiem towarowym w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 22 powyżej. W szczególności, jak wskazano w pkt 44 powyżej, okoliczność, że samochód cieszący się szczególnym prestiżem jest sprzedawany przez autoryzowanego przez właściciela znaku towarowego dealera lub dystrybutora, może upewnić klientów, że jego konserwacja oraz, w razie potrzeby, wymiana części zamiennych i akcesoriów do niego zostały przeprowadzone w sposób niewpływający na pochodzenie handlowe tego samochodu.
60
W świetle całości powyższych rozważań należy zauważyć, że Izba Odwoławcza popełniła błąd w ocenie, stwierdziwszy, iż skarżąca nie wykazała, że wyraziła dorozumianą zgodę na używanie spornego znaku towarowego przez osoby trzecie dla „samochodów” należących do klasy 12.
61
W związku z tym zarzuty drugi i trzeci należy oddalić.
W przedmiocie zarzutu czwartego, dotyczącego dowodu rzeczywistego używania spornego znaku towarowego dla części zamiennych i akcesoriów
62
W zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza w ramach wniesionego przez skarżącą odwołania odrzuciła jako niedopuszczalne – przed rozpoznaniem ich co do istoty – dowody dotyczące używania spornego znaku towarowego dla części zamiennych i akcesoriów należących do klasy 12, przedstawione przez skarżącą po raz pierwszy w postępowaniu przed nią. Natomiast w ramach odwołania wniesionego przez interwenienta zbadała ona te same dowody co do istoty bez wypowiadania się w przedmiocie ich dopuszczalności. Po przeprowadzeniu tego badania stwierdziła ona, że wspomniane dowody nie pozwalają na wykazanie rzeczywistego używania spornego znaku towarowego dla części zamiennych i akcesoriów.
63
Należy przeanalizować uzasadnienie zaskarżonej decyzji dotyczące dopuszczalności dowodów przedstawionych po raz pierwszy w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą, a następnie argumenty skarżącej co do istoty.
– W przedmiocie uzasadnienia zaskarżonej decyzji
64
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem brak lub niewystarczający charakter uzasadnienia stanowi naruszenie istotnych wymogów proceduralnych w rozumieniu art. 263 TFUE i stanowi zarzut oparty na normie porządku publicznego, który sąd Unii może, a nawet powinien, podnieść z urzędu (wyroki: z dnia 2 grudnia 2009 r., Komisja/Irlandia i in., C‑89/08 P, EU:C:2009:742, pkt 34; z dnia 9 marca 2023 r., Les Mousquetaires i ITM Entreprises/Komisja, C‑682/20 P, EU:C:2023:170, pkt 39). W tym względzie należy dodać, że zasada kontradyktoryjności stanowi część prawa do obrony i znajduje zastosowanie do każdego postępowania, które może doprowadzić do wydania przez instytucję Unii decyzji wpływającej w istotny sposób na interesy danej osoby (wyrok z dnia 2 grudnia 2009 r., Komisja/Irlandia i in., C‑89/08 P, EU:C:2009:742, pkt 50). W rezultacie sąd sam powinien przestrzegać zasady kontradyktoryjności, zwłaszcza kiedy rozstrzyga spór na podstawie zarzutu podniesionego z urzędu (wyrok z dnia 2 grudnia 2009 r., Komisja/Irlandia i in., C‑89/08 P, EU:C:2009:742, pkt 54).
65
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 EUIPO może nie brać pod uwagę stanu faktycznego lub dowodów, których zainteresowane strony nie przedstawiły w odpowiednim terminie.
66
Z brzmienia art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 wynika, że co do zasady i z zastrzeżeniem odmiennych przepisów przedstawienie okoliczności faktycznych i dowodów przez strony jest możliwe także po upływie terminów, którym takie przedstawienie podlega zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 207/2009, oraz że w żaden sposób nie zabrania się EUIPO uwzględnienia powołanych czy przedstawionych w ten sposób z opóźnieniem okoliczności faktycznych i dowodów (wyroki: z dnia 13 marca 2007 r., OHIM/Kaul, C‑29/05 P, EU:C:2007:162, pkt 42; z dnia 24 stycznia 2018 r., EUIPO/European Food, C‑634/16 P, EU:C:2018:30, pkt 55).
67
Uściślając, że EUIPO „może” w takim przypadku nie wziąć pod uwagę takich okoliczności faktycznych i dowodów, art. 76 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 powierza EUIPO szerokie uprawnienia dyskrecjonalne w zakresie podjęcia decyzji – przy założeniu, że zostanie ona w tym względzie uzasadniona – co do tego, czy należy wziąć takie dowody pod uwagę (wyroki: z dnia 13 marca 2007 r., OHIM/Kaul, C‑29/05 P, EU:C:2007:162, pkt 43; z dnia 28 lutego 2018 r., mobile.de/EUIPO, C‑418/16 P, EU:C:2018:128, pkt 49).
68
Co się tyczy wykonywania tych uprawnień dyskrecjonalnych, należy przypomnieć, iż zgodnie z orzecznictwem takie uwzględnienie może być w szczególności uzasadnione, jeśli EUIPO uzna, po pierwsze, że okoliczności przedstawione z opóźnieniem mogą na pierwszy rzut oka posiadać rzeczywiste znaczenie, a po drugie, że etap postępowania, na którym nastąpiło takie opóźnione przedstawienie, i związane z nim okoliczności nie stoją na przeszkodzie temu uwzględnieniu [zob. podobnie wyroki: z dnia 13 marca 2007 r., OHIM/Kaul, C‑29/05 P, EU:C:2007:162, pkt 44; z dnia 28 lutego 2018 r., mobile.de/EUIPO, C‑418/16 P, EU:C:2018:128, pkt 63; z dnia 4 października 2018 r., Blackmore/EUIPO – Paice (DEEP PURPLE), T‑344/16, niepublikowany, EU:T:2018:648, pkt 54].
69
W niniejszej sprawie, po pierwsze, jak przypomniano w pkt 62 powyżej, w ramach badania odwołania wniesionego przez skarżącą Izba Odwoławcza stwierdziła niedopuszczalność przedstawionych przez skarżącą po raz pierwszy w postępowaniu przed nią dowodów dotyczących części zamiennych i akcesoriów ze względu na to, że zostały one przedstawione z opóźnieniem. Na potrzeby tego odrzucenia Izba Odwoławcza ograniczyła się, w pkt 168 i 169 zaskarżonej decyzji, do wskazania, że dowody przedstawione przed Wydziałem Unieważnień nie były „zadowalające” i że „ze względu na [ich] słabość nie można było skorzystać z uprawnień dyskrecjonalnych na rzecz [skarżącej]”.
70
Uzasadnienie to nie pozwala upewnić się, że Izba Odwoławcza zbadała dopuszczalność tych dowodów w świetle przypomnianych w pkt 68 powyżej kryteriów wypracowanych w orzecznictwie. W szczególności nie pozwala ono na sprawdzenie, czy Izba Odwoławcza zbadała, czy dowody te mogły na pierwszy rzut oka mieć rzeczywiste znaczenie dla rozstrzygnięcia wniesionego do niej odwołania i czy etap postępowania, na którym nastąpiło to opóźnione przedstawienie, a także okoliczności towarzyszące temu przedstawieniu stoją na przeszkodzie ich uwzględnieniu. W tym względzie samo twierdzenie, zgodnie z którym dowody przedstawione przed Wydziałem Unieważnień nie były „zadowalające”, nie stanowi wystarczającego uzasadnienia, ponieważ nie zawiera ono żadnego wskazania pozwalającego zrozumieć, w jaki sposób ustanowione w orzecznictwie kryteria pozwalające na uwzględnienie przez izby odwoławcze dowodów przedstawionych z opóźnieniem nie zostały spełnione w niniejszej sprawie.
71
Zapytane na rozprawie o to, czy zaskarżona decyzja jest niewystarczająco uzasadniona w części dotyczącej dopuszczalności dowodów przedstawionych po raz pierwszy w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą, EUIPO wskazało w istocie, że analiza tych kryteriów nie jest konieczna, ponieważ tak czy inaczej dowody te zostały następnie zbadane co do istoty w zaskarżonej decyzji.
72
Jednakże okoliczność, że dowody te zostały tak czy inaczej zbadane co do istoty, nie usuwa wady niewystarczającego uzasadnienia, jaką dotknięta jest zaskarżona decyzja w części dotyczącej ich niedopuszczalności, a ma raczej związek z konsekwencjami tego niewystarczającego charakteru dla zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, które to konsekwencje zostaną omówione poniżej.
73
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest niewystarczająco uzasadniona, co Sąd powinien uwzględnić z urzędu.
74
Po drugie, jak wskazano w pkt 62 powyżej, należy stwierdzić, że Izba Odwoławcza z jednej strony – w ramach odwołania wniesionego przez skarżącą – odrzuciła wspomniane dowody jako niedopuszczalne, natomiast z drugiej strony – w ramach odwołania wniesionego przez interwenienta – nie wskazała na zakładaną niedopuszczalność tych dowodów, przeprowadzając bezpośrednio ich badanie co do istoty.
75
W pytaniu na piśmie Sąd wezwał strony do przedstawienia uwag w przedmiocie ewentualnego niespójnego charakteru uzasadnienia zaskarżonej decyzji w tym względzie, na wypadek gdyby Sąd uznał za właściwe podniesienie tej kwestii z urzędu. W odpowiedzi na to pytanie skarżąca podniosła, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest w tym względzie wewnętrznie sprzeczne, co powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności. EUIPO wskazało natomiast, że podejście Izby Odwoławczej nie jest wewnętrznie sprzeczne, ponieważ tak czy inaczej rozpatrywane dowody zostały w ramach obu odwołań poddane analizie i oddalone co do istoty, w związku z czym podnoszona sprzeczność uzasadnienia nie ma wpływu na zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Interwenient przyjął analogiczną argumentację.
76
W tym względzie należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja zawiera wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie, co Sąd powinien uwzględnić z urzędu, ponieważ te same dowody zostały zasadniczo odrzucone jako niedopuszczalne w ramach odwołania wniesionego przez skarżącą, a jednocześnie uznane, w sposób dorozumiany, lecz niewątpliwy, za dopuszczalne w ramach odwołania wniesionego przez interwenienta.
77
Co się tyczy argumentu EUIPO przytoczonego w pkt 75 powyżej, należy stwierdzić, podobnie jak uczyniono to w pkt 72 powyżej, że nie ma on żadnego wpływu na fakt, iż zaskarżona decyzja zawiera wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie w części dotyczącej dopuszczalności dowodów przedstawionych po raz pierwszy w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą, a dotyczy raczej konsekwencji tej sprzeczności dla zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, które to konsekwencje zostaną omówione poniżej.
78
W świetle powyższego Sąd nie jest w stanie ustalić, czy Izba Odwoławcza mogła, nie popełniając błędu, odrzucić rozpatrywane dowody jako niedopuszczalne. Jak bowiem stwierdzono w pkt72 i 76 powyżej, zaskarżona decyzja jest z jednej strony niewystarczająco uzasadniona, a z drugiej strony to uzasadnienie jest wewnętrznie sprzeczne.
79
W tych okolicznościach należy zbadać argument EUIPO, zgodnie z którym wskazane powyżej wady uzasadnienia nie mają wpływu na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim Izba Odwoławcza tak czy inaczej oddaliła owe dowody co do istoty.
– Co do istoty
80
W zaskarżonej decyzji, po pierwsze, Izba Odwoławcza stwierdziła, że sporny znak towarowy był używany dla części zamiennych i akcesoriów nie przez skarżącą, lecz przez niezależnych przedsiębiorców handlowych, oraz że z dowodów nie wynika, by używanie to miało miejsce za zgodą skarżącej. Po drugie, wskazała ona, że sporny znak towarowy był używany w odniesieniu do wspomnianych towarów w celach „opisowych”, a nie po to, by wskazać ich pochodzenie handlowe. Zdaniem Izby Odwoławczej przedstawione przez skarżącą dowody nie pozwalały na dokonanie rozróżnienia między częściami zamiennymi i akcesoriami sprzedawanymi pod spornym znakiem towarowym a uniwersalnymi częściami zamiennymi i akcesoriami kompatybilnymi z samochodami oznaczonymi znakiem towarowym Testarossa. Po trzecie, co się tyczy dowodów ukazujących części zamienne i akcesoria oznaczone spornym znakiem towarowym, Izba Odwoławcza wskazała, że chodzi o odosobnione przypadki, które nie wystarczają do wykazania rzeczywistego używania spornego znaku towarowego dla takich części i akcesoriów.
81
Z jednej strony skarżąca podnosi, że Izba Odwoławcza niesłusznie odmówiła uznania rzeczywistego używania spornego znaku towarowego dla części zamiennych i akcesoriów. W tym względzie zarzuca ona Izbie Odwoławczej błędne stwierdzenie, że osoby trzecie uczestniczące w sprzedaży tych części i akcesoriów są „niezależnymi przedsiębiorcami handlowymi” i że używania spornego znaku towarowego dla takich towarów nie można uznać za wykazujące rzeczywiste używanie dla samochodów „z powodu nieproporcjonalności [ich] wartości”. Podkreśla ona również, że w ramach przeprowadzanego przez nią badania Izba Odwoławcza nie wzięła pod uwagę kryteriów istotnych dla oceny rzeczywistego używania, a mianowicie charakteru rozpatrywanych towarów, cech rynku i częstotliwości używania. Ponadto jej zdaniem Izba Odwoławcza popełniła błąd przy interpretacji pojęcia „rzeczywistego używania” i przy ocenie takiego używania przez osoby trzecie, ponieważ błędnie uznała, że przedstawione dowody nie wystarczają do wykazania, iż podstawowa funkcja znaku towarowego została wypełniona.
82
Z drugiej strony skarżąca podnosi, że Izba Odwoławcza nie wzięła pod uwagę orzecznictwa, zgodnie z którym używanie zarejestrowanego znaku towarowego dla części zamiennych stanowiących integralną część towarów oznaczanych tym znakiem towarowym może stanowić rzeczywiste używanie nie tylko dla samych części zamiennych, lecz również dla towarów oznaczanych wspomnianym znakiem towarowym.
83
EUIPO i interwenient nie zgadzają się z argumentami skarżącej i utrzymują, że rzeczywiste używanie spornego znaku towarowego dla części zamiennych i akcesoriów nie zostało udowodnione, a w każdym razie nie może dowodzić używania dla „samochodów”. Uważają oni, że wyrok z dnia 22 października 2020 r., Ferrari (C‑720/18 i C‑721/18, EU:C:2020:854), nie prowadzi automatycznie do wniosku, że używanie dla części zamiennych stanowi rzeczywiste używanie dla samochodów. Interwenient kładzie nacisk na fakt, że części zamienne i akcesoria są towarami drugorzędnymi, sprzedawanymi zazwyczaj przez niezależnych sprzedawców, którzy używają znaku towarowego do celów „opisowych”, bez wykazywania bezpośredniego związku z właścicielem tego znaku. Twierdzi on również, że skarżąca nie przedstawiła umów licencyjnych dotyczących używania spornego znaku towarowego dla części zamiennych i akcesoriów.
84
W niniejszej sprawie skarżąca nie kwestionuje stwierdzenia Izby Odwoławczej, zgodnie z którym części zamienne i akcesoria sprzedawane w rozpatrywanym okresie pod spornym znakiem towarowym były „w przeważającej mierze” częściami używanymi.
85
Ponadto strony są zgodne co do tego, że używanie spornego znaku towarowego dla części zamiennych i akcesoriów, na które powołuje się skarżąca, nie było dokonywane przez nią samą, lecz przez osoby trzecie.
86
W tym względzie skarżąca nie twierdzi, że wyraźnie wyraziła zgodę na takie używanie. Podnosi ona natomiast, że przedstawione przez nią przed EUIPO dowody pozwalają, rozpatrywane łącznie, wykazać, że wyraziła dorozumianą zgodę na takie używanie.
87
Na rozprawie skarżąca podniosła również, że jeden z jej dealerów, który w rozpatrywanym okresie sprzedawał części zamienne i akcesoria pod spornym znakiem towarowym, a mianowicie Maranello, należy w rzeczywistości do tej samej grupy spółek co ona. Jednakże w zakresie, w jakim okoliczność ta nie wynika z akt sprawy i nie została poparta żadnym dowodem, Sąd nie może jej uwzględnić.
88
Po pierwsze, należy stwierdzić, podobnie jak uczyniła to skarżąca i wbrew temu, co wskazała Izba Odwoławcza, że zgodnie z dowodami przedstawionymi przez skarżącą w rozpatrywanym okresie spornego znaku towarowego dla części zamiennych i akcesoriów używali nie niezależni przedsiębiorcy handlowi nieutrzymujący żadnych stosunków ze skarżącą, lecz autoryzowani dealerzy i dystrybutorzy, z którymi skarżąca utrzymywała powiązania gospodarcze i umowne.
89
Wśród przedstawionych przez skarżącą dowodów znajdują się bowiem liczne zrzuty ekranu i wyciągi ze strony internetowej Maranello, z których wynika, że to przedsiębiorstwo posiada „wyłączne prawa do światowej dystrybucji wszystkich fabrycznie produkowanych części do samochodów Ferrari sprzed 1995 r.” i że sprzedaje ono części zamienne i akcesoria „Ferrari”, opisywane jako „części oryginalne” („genuine parts”), zgodne z zatwierdzonymi normami, których jakość, bezpieczeństwo i wiarygodność zostały zweryfikowane. Skarżąca przedstawiła również faktury wystawione przez Maranello oraz przez innych autoryzowanych dealerów, wskazujące na sprzedaż takich części i akcesoriów osobom fizycznym w Niemczech, Szwajcarii i Republice Czeskiej, a także na usługi naprawy samochodów oznaczonych znakiem towarowym TESTAROSSA.
90
Ponadto, jak stwierdzono w pkt 49 i 50 powyżej, skarżąca oferuje, w szczególności autoryzowanym dealerom i dystrybutorom, usługę certyfikacji, która ma na celu poświadczenie autentyczności używanego samochodu oznaczonego znakiem towarowym TESTAROSSA i obejmuje sprawdzenie pochodzenia handlowego głównych części samochodu.
91
W rezultacie ze względów analogicznych do tych, które zostały przedstawione w pkt 34–56 powyżej, należy zauważyć, że skarżąca wykazała, iż w sposób dorozumiany wyraziła zgodę na używanie przez osoby trzecie spornego znaku towarowego dla części zamiennych i akcesoriów.
92
Po drugie, Izba Odwoławcza stwierdziła, że przedstawione przez skarżącą dowody wskazywały na „opisowe” używanie spornego znaku towarowego w odniesieniu do części zamiennych i akcesoriów wyłącznie w celu wskazania, że takie towary są kompatybilne z samochodem oznaczonym znakiem towarowym TESTAROSSA.
93
W tym względzie należy stwierdzić, że Izba Odwoławcza nie uwzględniła w wystarczającym stopniu faktu, iż sprzedaż części zamiennych i akcesoriów dokonywana przez autoryzowanych dealerów, w szczególności przez Maranello, dotyczy między innymi oryginalnych części („genuine parts”) do samochodu oznaczonego znakiem towarowym TESTAROSSA, co skarżąca podniosła już wcześniej w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą i Wydziałem Unieważnień i co wynika z pkt 89 powyżej. W tym względzie należy również zauważyć, że niektóre dowody, takie jak faktury wystawione przez Maranello, zawierają liczne odniesienia do części zamiennych i akcesoriów oznaczonych konkretnie spornym znakiem towarowym.
94
W każdym razie Izba Odwoławcza sama przyznała w pkt 197 zaskarżonej decyzji, że niektóre części zamienne i niektóre akcesoria są opatrzone spornym znakiem towarowym, przy czym uznała zarazem, że są to „odosobnione przypadki”. Jednakże kwestia, czy chodzi o „odosobnione przypadki”, dotyczy zakresu używania znaku towarowego dla takich części i akcesoriów, a nie jego charakteru, który – jak przypomniano w pkt 27 powyżej – jako jedyny jest przedmiotem niniejszego sporu.
95
Wynika z tego, że ocena Izby Odwoławczej dotycząca używania spornego znaku towarowego dla części zamiennych i akcesoriów jest dotknięta błędami.
96
Co więcej, należy zauważyć, podobnie jak uczyniła to skarżąca, że używanie spornego znaku towarowego dla części zamiennych i akcesoriów może również stanowić używanie tego znaku dla „samochodów”, czemu Izba Odwoławcza niesłusznie zaprzeczyła.
97
Trybunał orzekł już bowiem, że używanie zarejestrowanego znaku towarowego, przez właściciela lub za jego zgodą, dla części zamiennych stanowiących integralną część towarów oznaczonych tym znakiem może stanowić „rzeczywiste używanie” w rozumieniu art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009 nie tylko w odniesieniu do samych części zamiennych, lecz również w odniesieniu do towarów oznaczonych wspomnianym znakiem. W tym zakresie nie ma znaczenia, że rejestracja wspomnianego znaku towarowego obejmuje nie tylko kompletne towary, lecz również ich części zamienne (zob. podobnie wyrok z dnia 22 października 2020 r., Ferrari, C‑720/18 i C‑721/18, EU:C:2020:854, pkt 35).
98
W konsekwencji znak towarowy zarejestrowany dla określonej kategorii towarów i składających się na nie części zamiennych należy uznać za „rzeczywiście używany” w rozumieniu wspomnianego art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 207/2009 w odniesieniu do wszystkich towarów należących do tej kategorii i składających się na nie części zamiennych, jeżeli znak ten był używany w ten sposób jedynie dla niektórych z tych towarów, takich jak drogie luksusowe samochody sportowe, lub wyłącznie w odniesieniu do składających się na niektóre z owych towarów części zamiennych lub akcesoriów, chyba że z okoliczności faktycznych oraz istotnego materiału dowodowego wynika, iż konsument pragnący nabyć te towary postrzega je jako niezależną podkategorię w ramach kategorii towarów, dla której dany znak został zarejestrowany (zob. podobnie wyrok z dnia 22 października 2020 r., Ferrari, C‑720/18 i C‑721/18, EU:C:2020:854, pkt 53).
99
W rezultacie do Izby Odwoławczej należało dokonanie konkretnej oceny, głównie w odniesieniu do towarów lub usług, w odniesieniu do których właściciel znaku towarowego przedstawił dowód używania swojego znaku towarowego, czy stanowią one – w ramach towarów należących do rozpatrywanej klasy – niezależną podkategorię, tak aby powiązać towary lub usługi, dla których rzeczywiste używanie wcześniejszego znaku towarowego zostało dowiedzione, z kategorią towarów lub usług objętych rejestracją tego znaku (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 22 października 2020 r., Ferrari, C‑720/18 i C‑721/18, EU:C:2020:854, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo).
100
W niniejszej sprawie Izba Odwoławcza nie przeprowadziła jednak takiego badania w zaskarżonej decyzji. Nie ustaliła ona bowiem, że te części zamienne i akcesoria stanowią niezależną podkategorię w stosunku do samochodów, skutkiem czego dowód używania tych pierwszych byłby pozbawiony znaczenia dla tych drugich.
101
Izba Odwoławcza ograniczyła się do wskazania, po pierwsze, że istnieje dysproporcja w wartości ekonomicznej między częściami zamiennymi i akcesoriami a samochodami. Należy jednak zauważyć, podobnie jak uczyniła to skarżąca, że poprzez oparcie się na wartości ekonomicznej części zamiennych i akcesoriów Izba Odwoławcza nie wzięła pod uwagę utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym w zakresie, w jakim konsument poszukuje przede wszystkim towaru lub usługi mogących zaspokoić jego specyficzne potrzeby, cel lub przeznaczenie danego towaru lub danej usługi mają istotny wpływ na dokonywany przez niego wybór. Stąd z uwagi na fakt, iż konsumenci stosują kryterium celu lub przeznaczenia przed każdym zakupem, ma ono pierwszorzędne znaczenie przy definiowaniu podkategorii towarów lub usług [wyroki: z dnia 13 lutego 2007 r., Mundipharma/OHIM – Altana Pharma (RESPICUR), T‑256/04, EU:T:2007:46, pkt 29; z dnia 16 maja 2013 r., Aleris/OHIM – Carefusion 303 (ALARIS), T‑353/12, niepublikowany, EU:T:2013:257, pkt 22; z dnia 24 stycznia 2024 r., Agus/EUIPO – Alpen Food Group (ROYAL MILK), T‑603/22, niepublikowany, EU:T:2024:29, pkt 32].
102
Po drugie, Izba Odwoławcza wskazała, że właściwy krąg odbiorców nie będzie sądził, iż producent części zamiennych i akcesoriów ma zdolność techniczną do budowy samochodów, ponieważ jest powszechnie wiadome, że producenci samochodów nie wytwarzają wszystkich części zamiennych i akcesoriów do swoich samochodów. Jednakże, o ile prawdą jest, że nie wszystkie części zamienne i akcesoria są zwykle produkowane przez samych producentów samochodów i odwrotnie, że producenci takich części i akcesoriów niekoniecznie wytwarzają samochody, o tyle jest równie powszechnie wiadome, że wiele części zamiennych i akcesoriów jest rzeczywiście produkowane przez samych producentów samochodów lub przez osoby trzecie na podstawie licencji. W rezultacie nie istnieje ogólna zasada, zgodnie z którą właściwy krąg odbiorców nieuchronnie uzna, że samochody pochodzą od producentów innych niż producenci wytwarzający części zamienne i akcesoria do tych pojazdów.
103
W świetle powyższego zaskarżona decyzja jest obarczona również błędami w ocenie w zakresie znaczenia dowodów dotyczących części zamiennych i akcesoriów do celów dowiedzenia używania spornego znaku towarowego dla samochodów. Błędy te są dodatkowym elementem względem błędu wskazanego w pkt 60 powyżej.
104
Z powyższego wynika, że zarzut czwarty należy uwzględnić.
105
Z uwagi na powyższe i wbrew temu, na co zwraca uwagę EUIPO, wskazane w pkt 72 i 78 powyżej wady uzasadnienia mają wpływ na rozstrzygnięcie sporu. W istocie wynika z tego, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą zarówno ze względu na brak uzasadnienia w części dotyczącej dopuszczalności dowodów odnoszących się do części zamiennych i akcesoriów, jak i ze względu na błędy w ocenie popełnione przy badaniu ich co do istoty, w związku z czym można stwierdzić jej nieważność również w tym zakresie.
106
W konsekwencji należy stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji w całości bez konieczności badania zarzutu pierwszego.
W przedmiocie kosztów
107
Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ EUIPO i interwenient przegrali sprawę, należy – zgodnie z żądaniem skarżącej – obciążyć ich kosztami postępowania.
108
Skarżąca wniosła ponadto o obciążenie EUIPO i interwenienta kosztami poniesionymi przez nią w związku z postępowaniem przed Izbą Odwoławczą. W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 190 § 2 regulaminu postępowania jedynie niezbędne koszty poniesione przez strony w związku z postępowaniem przed izbą odwoławczą uznaje się za koszty podlegające zwrotowi. W związku z tym EUIPO i interwenienta należy również obciążyć niezbędnymi kosztami poniesionymi przez skarżącą w związku z postępowaniem przed Izbą Odwoławczą.
Z powyższych względów
SĄD (ósma izba w składzie powiększonym)
orzeka, co następuje:
1)
Stwierdza się nieważność decyzji Piątej Izby Odwoławczej Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) z dnia 29 sierpnia 2023 r. (sprawy połączone R 334/2017‑5 i R 343/2017‑5).
2)
EUIPO i Kurt Hesse pokrywają, poza własnymi kosztami, koszty poniesione przez Ferrari SpA, w tym niezbędne koszty poniesione przez tę spółkę w związku z postępowaniem przed Izbą Odwoławczą.
Kornezov
De Baere
Petrlík
Kecsmár
Kingston
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 2 lipca 2025 r.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: angielski.