Inhoudsindicatie: Artikel 33 EEX opheffing beslag Pools vonnis
Uitspraak
vonnis
RECHTBANK BREDA
Sector civiel recht
Team handelsrecht
zaaknummer / rolnummer: 200856 / KG ZA 09-119
Vonnis in kort geding van 11 maart 2009
in de zaak van de vennootschap naar buitenlands recht NORFOLK
INTERNATIONAL HOLDING INC, gevestigd te Panama-Stad, Panama,
eiseres, advocaat mr. M. Verhagen, tegen de vennootschap naar
buitenlands recht SKIPAPOL SP ZOO, gevestigd te Gdynia, Polen,
verweerster, advocaat mr. H.G.D. Hoek.
Partijen zullen hierna Norfolk en Skipapol genoemd worden.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de vrijwillige verschijning van partijen;
- de conclusie van eis in kort geding met producties, genummerd 1 tot en
met 6, van de zijde van Norfolk;
- de bij faxbericht van 4 maart 2009 ingediende brief met producties,
genummerd 1 tot en met 7 van de zijde van Skipapol;
- de bij faxbericht van 5 maart 2009 ingediende productie, genummerd 7,
van de zijde van Norfolk;
- de bij faxbericht van 5 maart 2009 ingediende producties, genummerd 9
en 10, van de zijde van Skipapol;
- de mondelinge behandeling gehouden op 5 maart 2009;
- de pleitnota van de zijde van Norfolk;
- de pleitnota van de zijde van Skipapol.
1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. Het geschil
2.1. Norfolk vordert -kort weergegeven-, bij vonnis, uitvoerbaar bij
voorraad:
het door gedaagde in kort geding op 25 januari 2009 gelegde beslag op
het m.s. "Stas" op te heffen, althans gedaagde te bevelen om binnen
twee uur na de uitspraak, het beslag op te heffen, één en ander op straffe
van een dwangsom van EUR 5.000,00 per dag dat gedaagde hiermee
in gebreke blijft, met veroordeling van Skipapol in de kosten van de
procedure.
2.2. Skipapol voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna,
voor zover van belang, nader ingegaan.
3. De beoordeling
3.1. Op grond van de niet of onvoldoende weersproken stellingen en de
overgelegde producties wordt uitgegaan van de volgende feiten:
- Tussen partijen is op 18 september 2006 een overeenkomst tot stand
gekomen inzake de afbouw van het m.s. "Stas". Norfolk is reedster van
het onder de Panamese vlag varende m.s. "Stas".
- Op 8 december 2008 heeft Skipapol een procedure aanhangig gemaakt
door indiening van de memorie van eis bij het ICC-Hof van Arbitrage in
verband met door Norfolk onbetaald gelaten facturen.
- Skipapol heeft beslag laten leggen op het m.s. "Stas" in de haven van
Gdansk. Het besluit daartoe van de districtsrechtbank in Gdansk is door
het Gerechtshof te Gdansk ongedaan gemaakt. Vervolgens heeft Skipapol
nogmaals beslag laten leggen op het m.s. "Stas".
- Bij besluit van 27 januari 2009 heeft het Gerechtshof te Gdansk,
Polen, in hoger beroep geoordeeld dat ook het tweede besluit van de
districtsrechtbank in Gdansk dient te worden gewijzigd en het verzoek tot
het stellen van zekerheid wordt afgewezen.
- Skipapol heeft tot zekerheid van verhaal van haar vordering op Norfolk,
welke vordering inclusief rente en kosten door de voorzieningenrechter
te Breda is begroot op EUR 2.403.280,90, ten laste van Norfolk op 25
februari 2009 conservatoir scheepsbelag gelegd op het m.s. "Stas", dat
zich toen in de haven van Moerdijk bevond.
3.2. Norfolk betwist de bevoegdheid tot het leggen van voornoemd
beslag. Hieraan legt zij ten grondslag dat op 27 februari 2009 het
Gerechtshof in Gdansk de vordering tot het leggen van voornoemd
beslag heeft afgewezen. Norfolk stelt dat krachtens artikel 33 van
de EEX-Verordening de door de Poolse rechter gegeven beslissing
erkend dient te worden door de rechters in de overige lidstaten. Dat
de Nederlandse rechter deze beslissing moet erkennen, leidt ertoe dat
geen verlof kan worden verleend voor het alsnog leggen van conservatoir
beslag op het m.s. "Stas". De toets van de summiere ondeugdelijkheid
van de vordering heeft plaatsgevonden in de Poolse procedures. Het
Poolse Hof heeft volgens Norfolk geoordeeld dat de beslaglegger haar
vordering niet voldoende aannemelijk heeft gemaakt. Er zijn volgens
het Hof derhalve geen gronden voor het verstrekken van zekerheid en
het leggen van beslag. Voorts wijst Norfolk op artikel 36 van de EEX-
Verordening inhoudende dat in een zodanig geval als het onderhavige
geen inhoudelijke toetsing meer mag plaatsvinden. Norfolk stelt dat
sprake is van een definitieve beslissing die naar Pools recht als gevolg
heeft dat niet opnieuw beslag kan worden gelegd. Tot slot stelt Norfolk
dat zij bovendien een tegenvordering op Skipapol heeft die hoger is dan
de vordering van Skipapol.
3.3. Skipapol voert daartegen het volgende aan. Skipapol stelt dat
erkenning van de beslissing van de Poolse rechter niet tot gevolg heeft
dat het beslag zou moeten worden opgeheven, aangezien inmenging in
de rechtsmacht van de buitenlandse rechter onverenigbaar is met het
stelsel van het EEX-Verdrag. Bovendien is niet gebleken dat het kort
gedingvonnis van de Poolse rechter gezag van gewijsde heeft tussen
partijen evenmin als een in Nederland gewezen vonnis in kort geding.
De Poolse rechter heeft geoordeeld dat Skipapol te weinig stukken in het
geding had gebracht om haar vordering voldoende aannemelijk te maken.
De Poolse rechter heeft niet beslist dat de vordering van Skipapol niet zou
bestaan of anderszins niet toewijsbaar zou zijn. Bovendien gaat het thans
om een ander beslag, namelijk in de haven van Moerdijk. Voorts stelt
Skipapol dat haar vordering op Norfolk is onderbouwd en voorafgaand
aan deze procedure nimmer inhoudelijk is betwist. Ten aanzien van
tegenvordering van bijna EUR 2.500.000,00 die Norfolk stelt te hebben
op Skipapol, geldt voor alle posten dat deze gebrekkig zijn onderbouwd.
Tot slot stelt Skipapol dat een bodemprocedure de aangewezen weg
is om onderzoek te doen naar de deugdelijkheid van de vordering van
Skipapol. Een belangenafweging dient op grond van het vorenstaande in
het voordeel van Skipapol uit te vallen.
3.4. Het spoedeisend belang vloeit voort uit de aard van de vordering.
3.5. Ten aanzien van het beroep van Norfolk op de uitspraak van
27 februari 2009 van het Gerechtshof in Gdansk, overweegt de
voorzieningenrechter als volgt. Dat de uitspraak mogelijk ex parte
is gewezen en een voorlopige voorziening betreft doet op zich zelf
niets af aan het feit dat deze uitspraak gelet op de artikelen 33 en 36
EEX-Verordening dient te worden erkend zonder over te gaan tot een
onderzoek naar de juistheid van de beslissing. De gevolgen van de
beslissing moeten worden uitgelegd naar Pools recht. Het gevolg van
de uitspraak van het Gerechtshof te Gdansk, voor zover kenbaar uit de
inhoud van de door partijen in grote haast geproduceerde Nederlandse
en Engelse vertaling, is dat het tweede te Gdansk gelegde beslag diende
te worden opgeheven. In de uitspraak van 27 februari 2009 van het
Gerechtshof in Gdansk wordt uiteraard geen oordeel uitgesproken over
het latere beslag te Moerdijk. Een verbod om opnieuw beslag te leggen, in
Polen of elders voor zover mogelijk, valt niet in de uitspraak te lezen. De
conclusie dient te zijn dat op grond van de inhoud van het dictum van de
uitspraak van het Gerechtshof in Gdansk niet geconcludeerd kan worden
dat in Nederland geen beslag kan worden gelegd.
3.6. Norfolk beroept zich erop dat de toets van de summiere
ondeugdelijkheid van de vordering heeft plaatsgevonden in de Poolse
procedures en dat in die procedures Skipapol haar vordering niet heeft
kunnen aantonen. Het Gerechtshof in Gdansk heeft overwogen dat door
Skipapol in de procedure onvoldoende stukken in het geding waren
gebracht om de vordering aan te kunnen tonen. Partijen weten niet exact
welke stukken in de procedures in Polen zijn overgelegd, maar zijn het
erover eens dat in ieder geval de gedocumenteerde onderbouwing van de
"Statement of claim" in Polen niet tot de processtukken behoorde. Hieruit
volgt dat thans andere stukken voorliggen dan in de Poolse procedures.
Voorts is gelet op de inhoud van de uitspraak van het Gerechtshof in
Gdansk sprake van een voorlopige beslissing of ordemaatregel, er wordt
geen eindoordeel uitgesproken over de vorderingen van Skipapol. Dit
brengt in ieder geval naar Nederlands recht mee dat ook met erkenning
van de uitspraak van het Gerechtshof in Gdansk, een nieuwe toetsing
dient plaats te vinden.
3.7. Norfolk heeft gesteld dat de Poolse rechter een definitieve beslissing
heeft gegeven ter zake van het stellen van zekerheid en dat Skipapol in
Polen niet ten derde male beslag zou kunnen leggen. Skipapol heeft deze
lezing van het Poolse recht betwist. Partijen hebben zich niet beroepen
op Poolse wetsbepalingen of jurisprudentie ter onderbouwing van hun
standpunten en evenmin serieus te nemen "legal opinions" in het geding
gebracht. Een onderzoek naar het Poolse recht in het kader van dit spoed
kort geding kan echter achterwege blijven. Zelfs indien de uitspraak van
het Gerechtshof in Gdansk naar Pools recht met zich meebrengt dat in
Polen niet opnieuw beslag kan worden gelegd betreft dit de werking van
de uitspraak in Polen en brengt ook artikel 33 EEX-Verordening nog niet
met zich mede dat hieruit volgt dat in andere landen geen beslaglegging
meer zou kunnen geschieden. Wel kan naar Nederlands recht sprake zijn
van misbruik van procesrecht indien door Skipapol op dezelfde voet als
in Polen wordt getracht beslag te leggen. Nu er echter sprake is van een
additionele onderbouwing van de vordering door de gedocumenteerde
onderbouwing van de "Statement of claim" en het m.s. "Stas" weer
een zeevarend bestaan leidt - terwijl het Gerechtshof te Gdansk in haar
beslissing had betrokken dat onvoldoende was aangetoond dat sprake
was van een juridisch belang omdat de vrees dat het schip Polen zou
verlaten niet was gedocumenteerd - is de voorzieningenrechter van
oordeel dat thans de omstandigheden dermate zijn gewijzigd dat er geen
sprake is van misbruik van omstandigheden aan de zijde van Skipapol
door opnieuw een verzoek in te dienen tot het leggen van beslag.
3.8. De opheffing van een conservatoir beslag kan onder meer worden
bevolen, indien op straffe van nietigheid voorgeschreven vormen zijn
verzuimd, summierlijk blijkt van de ondeugdelijkheid van het door de
beslaglegger ingeroepen recht of van het onnodige van het beslag, of, zo
het beslag is gelegd voor een geldvordering, indien voor deze vordering
voldoende zekerheid is gesteld. Dit brengt mee dat het op de weg ligt van
degene die de opheffing vordert, voldoende aannemelijk te maken dat de
door de beslaglegger gepretendeerde vordering ondeugdelijk is.
3.9. Skipapol stelt een vordering op Norfolk te hebben welke zij heeft
begroot op EUR 2.089.809,25. Voor een bedrag van EUR 500.000,00
zijnde 25% van de factuurprijs heeft Norfolk de vordering van Skipapol
onbetwist gelaten. Norfolk erkent dat voor een beperkt bedrag extra
werkzaamheden zijn uitgevoerd. Norfolk betwist het grootste deel
van het meerwerk, waarvan Norfolk in het algemeen stelt dat zij voor
die betreffende werkzaamheden niet voor akkoord heeft getekend en
voorts dat een aantal van de genoemde posten reeds valt onder de
totaal te betalen en overeengekomen som. De vraag of Norfolk hiermee
voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat de door de beslaglegger
gepretendeerde vordering gedeeltelijk ondeugdelijk is, dient te worden
bezien in samenhang met de onderbouwing van de vordering door
Skipapol. De posten met betrekking tot het meerwerk zijn naar het
voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter door Skipapol voldoende
summierlijk onderbouwd door overlegging van de "Statement of claim"
en de gedocumenteerde onderbouwing van het meerwerk door de
meerwerkfacturen en tal van onderliggende documenten die gedeeltelijk
door of namens Norfolk zijn ondertekend. Norfolk heeft slechts gesteld
dat de meerwerkbonnen niet voor akkoord zijn ondertekend, maar
heeft daarmee niet kunnen aantonen dat de vordering van Skipapol
ondeugdelijk is. Ook met betrekking tot de overige posten is Norfolk naar
het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter er in het licht van de
onderbouwing van deze vorderingen door Skipapol niet in geslaagd om de
ondeugdelijkheid van de vordering van Skipapol aan te tonen.
3.10. Ten aanzien van de tegenvordering van Norfolk overweegt de
voorzieningenrechter als volgt. De tegenvordering vloeit voort uit de
vertraging die is opgetreden in de uitvoering van de werkzaamheden
aan het m.s. "Stas". In het kader van dit kort geding kan gelet op de
beperkte weergave door partijen van de feiten niet vastgesteld worden
aan wie de vertraging te verwijten valt en derhalve of er sprake is
van een deugdelijke vordering van de zijde van Norfolk waarmee een
eventuele vordering van Skipapol verrekend zou kunnen worden. Norfolk
heeft voorts de verschillende posten van haar tegenvordering niet
nader onderbouwd en gedocumenteerd. Skipapol heeft daarentegen
de genoemde posten, ieder afzonderlijk, gemotiveerd betwist. Zo is
Norfolk ter zitting niet ingegaan op de door Skipapol betwiste post ‘costs
of repairs of deadwood beam’. De vordering van ruim EUR 600.000,00
ter zake van ‘penalty from owner’ is door Norfolk in het geheel niet
onderbouwd. Waarom Norfolk schade heeft geleden als gevolg van
de kosten van een ligplaats is niet toegelicht. Voorts staat tussen
partijen vast dat voor een gedeelte de vertraging niet aan Skipapol te
verwijten valt. Ten slotte is niet duidelijk geworden waarom, indien de
vertraging in de afbouw gedeeltelijk wel aan Skipapol valt te verwijten,
de gefixeerde en gemaximeerde schadevergoeding van artikel 6.4 van
het contract tussen partijen niet van toepassing zou zijn. Op grond van
het voorafgaande is niet summierlijk gebleken van een verrekenbare
tegenvordering van Norfolk op Skipapol.
3.11. De voorzieningenrechter is voorts van oordeel dat een
belangenafweging in deze niet tot een ander oordeel leidt. De schade die
het beslag aan Norfolk berokkend doordat zij geen vracht kan vervoeren,
dient afgewogen te worden tegen de gewenste zekerheid voor Skipapol
ten aanzien van de invorderbaarheid van de vordering in verband met de
ISS-Arbitrage procedure. Gelet op de hoogte en de onderbouwing van de
vordering van Skipapol dient het belang van Skipapol te prevaleren boven
het belang van Norfolk bij opheffing van het beslag.
3.12. Nu de voorzieningenrechter, gelet op het vorenoverwogene, van
oordeel is dat Norfolk niet summierlijk heeft aangetoond dat de vordering
die aan het onderhavige beslag ten grondslag is gelegd ondeugdelijk is
en evenmin heeft aangetoond dat het beslag onnodig is gelegd, is er naar
het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter onvoldoende grond
voor opheffing van het beslag. De vordering van Norfolk zal derhalve
worden afgewezen.
3.13. Norfolk zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten
worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Skipapol worden begroot
op:
- vast recht EUR 262,00
- salaris advocaat 816,00
Totaal EUR 1.078,00
4. De beslissing
De voorzieningenrechter
4.1. wijst de vorderingen af,
4.2. veroordeelt Norfolk in de proceskosten, aan de zijde van Skipapol tot
op heden begroot op EUR 1.078,00,
4.3. verklaart dit vonnis wat betreft de kostenveroordeling uitvoerbaar bij
voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. Van den Heuvel en in het openbaar
uitgesproken in tegenwoordigheid van de griffier mr. Puister op 11 maart
2009.