62002CJ0184_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-kawżi magħquda C-184/02 u C-223/02
li għandhom bħala suġġett żewġ rikorsi għal annullament imressqa taħt l-Artikolu 230 KE,
ippreżentati fis-16 ta' Mejju u fit-12 ta' Ġunju 2002,
Ir-Renju ta' Spanja, inizjalment irrappreżentat minn R. Silva de Lapuerta, imbagħad minn N. Díaz Abad, bħala aġenti, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
rikorrent fil-kawża C-184/02,
u
Ir-Repubblika tal-Finlandja,
irrappreżentata minn T. Pynnä, bħala aġent, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
rikorrenti fil-kawża C-223/02,
vs
Il-Parlament Ewropew,
irrappreżentat minn M. Gómez-Leal u C. Pennera (C-184/02) kif ukoll minn H. von Hertzen u G. Ricci (C-223/02), bħala aġenti, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
u
Il-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea, irrappreżentat minn A. Lopes Sabino u G.-L. Ramos Ruano (C-184/02) kif ukoll minn A. Lopes Sabino u H. Erno (C-223/02), bħala aġenti,
konvenuti,
sostnuti mill-
Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej,
irrappreżentata minn F. Castillo de la Torre u W. Wils (C-184/02) kif ukoll minn M. Huttunen u W. Wils (C-223/02), bħala aġenti, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
parti intervenjenti,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn P. Jann, President ta' l-Awla, A. Rosas, S. von Bahr, K. Lenaerts (Relatur) u K. Schiemann, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: C. Stix-Hackl,
Reġistratur: M. Múgica Arzamendi, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-5 ta' Frar 2004,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati mill-partijiet,
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali fis-seduta tat-30 ta' Marzu 2004,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Motivi tas-sentenza
1. Permezz tar-rikors tiegħu, ir-Renju ta' Spanja (C-184/02) qiegħed jitlob l-annullament tad-Direttiva 2002/15/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-11 ta' Marzu 2002, dwar l-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol ta' ħaddiema li jwettqu attivitajiet mobbli tat-trasport fit-toroq (ĠU L 80, p.35, aktar 'il quddiem id-"direttiva kkontestata"). Dan ir-rikors kien is-suġġett ta' korrezzjoni fit-3 ta' Ġunju 2002.
2. Permezz tar-rikors tagħha, ir-Repubblika tal-Finlandja (C-223/02) qiegħda titlob l-annullament tad-direttiva kkontestata safejn din tikkonċerna s-sewwieqa li jaħdmu għal rashom.
3. Permezz ta' digrieti tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja ta' l-4 ta' Ottubru u tas-7 ta' Novembru 2002 rispettivament, ġie ammess l-intervent tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej in sostenn tat-talbiet tal-Parlament u tal-Kunsill.
4. Minħabba l-konnessjoni bejn iż-żewġ kawżi, il-President ta' l-Ewwel Awla tal-Qorti tal-Ġustizzja ddeċieda, permezz ta' digriet tas-7 ta' Jannar 2004, li jgħaqqad il-kawżi C-184/02 u C-223/02 għall-finijiet tal-proċedura orali u għall-finijiet tas-sentenza, skond l-Artikolu 43 tar-Regoli tal-Proċedura.
Il-kuntest ġuridiku
5. Fl-20 ta' Diċembru 1985, il-Kunsill adotta r-Regolament (KEE) Nru 3820/85, dwar l-armonizzazzjoni ta' ċerta leġiżlazzjoni soċjali li għandha x'taqsam mat-trasport bit-triq (ĠU L 370, p.1). Dan ir-Regolament, li huwa applikabbli għas-sewwieqa impjegati u dawk li jaħdmu għal rashom, essenzjalment jirregola l-ħinijiet ta' sewqan u ta' mistrieħ fil-qasam tat-trasport bit-triq.
6. Fit-23 ta' Novembru 1993, il-Kunsill adotta d-Direttiva 93/104/KE, dwar xi aspetti ta' l-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol (ĠU L 307, p.18). Din tirregola l-perijodi minimi ta' serħan ta' kuljum u ta' kull ġimgħa, il- leave
annwali, il-ħin ta' waqfien u l-ħin massimu ta' xogħol f'ġimgħa, kif ukoll ċerti aspetti relatati max-xogħol ta' bil-lejl, max-xogħol bix-xift u mar-ritmi tax-xogħol.
7. Inizjalment eskluż mill-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva 93/104, is-settur tat-trasport bit-triq kien ġie inkluż fih permezz tad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2004/34/KE, tat-22 ta' Ġunju 2000, li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 93/104/KE li tikkonċerna ċerti aspetti ta' l-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol biex jitkoprew is-setturi u attivitajiet esklużi minn dik id-Direttiva (ĠU L 195, p.41). Madankollu, bis-saħħa ta' din it-tieni direttiva, id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 93/104 dwar is-serħan ta' kuljum u ta' kull ġimgħa, il-ħin ta' waqfien u t-tul tal-ħin ta' xogħol bil-lejl mhumiex applikabbli għall-ħaddiema mobbli.
8. Fl-2002 ġiet adottata d-direttiva kkontestata. Skond l-Artikolu 1 tagħha, l-għan ta' din id-direttiva huwa li "[…] [t]istabbilixxi l-ħtiġijiet minimi b'relazzjoni ma' l-organizzazzjoni tal-ħinijiet tax-xogħol sabiex tittejjeb il-protezzjoni tas-saħħa u tas-sigurtà ta' persuni li jwettqu attivitajiet mobbli tat-trasport fit-toroq u biex tittejjeb is-sigurtà tat-triq u biex jitqabblu l-kondizzjonijiet tal-kompetizzjoni".
9. L-Artikolu 2 tad-direttiva kkontestata, dwar il-kamp ta' applikazzjoni tagħha, jipprovdi kif ġej fil-paragrafu 1 tiegħu:
"Din id-Direttiva għandha tapplika għal[l]-ħaddiema mobbli impjegati minn impriżi stabbiliti fi Stat Membru, li jipparteċipaw fl-attivitajiet tat-trasport fit-toroq koperti bir-Regolament (KEE) Nru 3820/85 jew, f’nuqqas ta’ dak, bil-ftehim AETR.
Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tas-subparagrafu segwenti, din id-Direttiva għandha tapplika għal sewwieqa li jaħdmu għal rashom mit-23 ta’ Marzu 2009.
Mhux aktar tard minn sentejn qabel din id-data, il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. Dan ir-rapport għandu janalizza l-konsegwenzi ta’ l-esklużjoni tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom mill-iskop ta’ din id-Direttiva fir-rigward tas-sigurtà fit-toroq, il-kondizzjonijiet tal-kompetizzjoni, l-istruttura tal-professjoni kif ukoll l-aspetti soċjali. Iċ-ċirkostanzi f’kull Stat Membru li jirrigwardaw l-istruttura ta’ l-industrija tat-trasport u l-ambjent tax-xogħol tal-professjoni tat-trasport fit-toroq għandhom ikunu meqjusa. Fuq il-bażi ta’ dan ir-rapport, il-Kummissjoni għandha tippreżenta proposta, li l-għan tagħha jista jkun, skond kif xieraq, jew:
– li [t]elenka l-modalitajiet għall-inklużjoni tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom fi ħdan l-iskop tad-Direttiva fir-rigward ta’ ċerti sewwieqa li jaħdmu għal rashom li ma jipparteċipawx fl-attivitajiet tat-trasport fit-toroq fl-Istati Membri l-oħrajn u li huma suġġetti għal-limitazzjonijiet lokali għal raġunijiet objettivi, bħalma huma lokalitajiet periferiċi, distanzi twal interni u partikolarment l-ambjent kompetittiv, jew
– li ma jkunux inklużi s-sewwieqa li jaħdmu għal rashom fl-iskop ta’ din id-Direttiva."
10. L-Artikolu 3 tad-direttiva kkontestata jiddefinixxi l-kunċetti ta' "ħin tax-xogħol", "perijodi ta' disponibbiltà", "il-post tax-xogħol", "ħaddiem mobbli", "sewwieq li jaħdem għal rasu", "persuna li twettaq attivitajiet mobbli tat-trasport fit-triq", "ġimgħa", "ħin ta' bil-lejl" u "xogħol ta' bil-lejl".
11. Fl-Artikolu 3(a) ta' din id-direttiva, il-"ħin tax-xogħol" huwa definit kif ġej:
"1) fil-każ ta’ ħaddiema mobbli: il-ħin mill-bidu sat-tmiem tax-xogħol, li matulu l-ħaddiem mobbli jkun fil-post tax-xogħol tiegħu, għad-dispożizzjoni ta’ min jimpjegah u jeżerċita l-funzjonijiet jew l-attivitajiet tiegħu, jiġifieri:
– il-ħin iddedikat għall-attivitajiet kollha tat-trasport fit-toroq. Dawn l-attivitajiet huma, partikolarment, dawn li ġejjin:
i) [is-]sewqan;
ii) it-tagħbija u l-ħatt;
iii) l-għajnuna lill-passiġġieri biex jitilgħu u jinżlu minn fuq il-vettura;
iv) it-tindif u l-manteniment tekniku;
v) ix-xogħol l-ieħor kollu intiż biex jassigura s-sigurtà tal-vettura, it-tagħbija u l-pas[s]iġġieri tagħha jew biex jitwettqu l-obblig[i] legali jew regolatorji direttament marbuta ma’ l-operazzjoni speċifika tat-trasport li tkun isseħħ, inkluż il-monitoraġġ tat-tagħbija u l-ħatt, il-formalitajiet amministrattivi mal-pulizija, id-dwana, l-uffiċjali ta’ l-immigrazzjoni, eċċ..
– il-ħinijiet li matulhom hu ma jkunx jista’ jiddisponi b’libertà mill-ħin tiegħu u jkun meħtieġ li jkun preżenti fil-post tax-xogħol tiegħu, lest biex jibda bix-xogħol normali, b’ċerti doveri assoċjati billi jkun fuq ix-xogħol, partikolarment matul perjodi ta’ stennija għat-tagħbija u l-ħatt meta t-tul ta’ żmien għal dawn ma [jistax] ikun previst bil-quddiem, jiġifieri jew qabel it-tluq jew immedjatament qabel il-bidu attwali tal-perjodu f’dak il-każ, [jew] permezz tal-kondizzjonijiet ġenerali [negozjati] bejn is-sieħba soċjali u/jew permezz tat-termini tal-leġi[ż]lazzjoni ta’ l-Istati Membri;
2) fil-każ ta’ sewwieqa li jaħdmu għal rashom, l-istess definizzjoni għandha tkun tapplika wkoll għall-ħin mill-bidu sat-tmiem tax-xogħol, li matulu [...]s-sewwieq li jaħdem għal rasu jkun fil-post tax-xogħol tiegħu, għad-dispożizzjoni tal-klijent u jeżerċita l-funzjonijiet jew l-attivitajiet tiegħu apparti minn xogħol amministrattiv ġenerali li ma jkunx marbut direttament ma’ l-operazzjoni speċifika tat-trasport li tkun isseħħ.
12. Fl-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 3(e) tad-direttiva kkontestata, is-sewwieq indipendenti huwa definit bħala "[…] kwalunkwe bniedem li l-okkupazzjoni ewlenija tiegħu hija li jittrasporta passiġġieri jew merkanzija fi[t]-toroq għall-kiri jew għall-qligħ fil-qofol tat-tifsira tal-leġi[ż]lazzjoni tal-Komunità permezz tal-kopert[ur]a ta’ liċenzja tal-Komunità jew ta’ xi awtorizzazzjoni professjonali oħra biex iwettaq it-trasport imsemmi qabel, li huwa intitolat li jaħdem għal rasu u li mhux marbut ma’ xi ħadd li jimpjegah b’kuntratt ta’ impieg jew b’xi tip ieħor ta’ relazzjoni b’ġerarkija tax-xogħol, li huwa liberu li jorganizza l-attivitajiet relevanti tax-xogħol, li l-introjtu tiegħu jiddependi direttament mill-profitti magħmula u li għandu l-libertà li, individwalment jew permezz ta’ kooperazzjoni bejn sewwieqa li jaħdmu għal rashom, ikollu relazzjonijiet kummerċjali ma' diversi klijenti".
13. Id-direttiva kkontestata tirregola essenzjalment il-ħin massimu ta' xogħol matul ġimgħa (Artikolu 4), il-ħin ta' waqfien (Artikolu 5), il-ħin ta' serħan ta' apprentisti u ta' dawk li jkunu qegħdin jitħarrġu (Artikolu 6) u x-xogħol ta' bil-lejl (Artikolu 7).
Fuq l-ammissibbiltà tar-rikors fil-kawża C-184/02
14. Il-Parlament u l-Kunsill jikkontestaw l-ammissibbiltà tar-rikors f'din il-kawża. Huma jsostnu li l-Parlament mhuwiex indikat bħala konvenut fir-rikors filwaqt li d-direttiva kkontestata hija direttiva adottata minn dawn iż-żewġ istituzzjonijiet, skond il-proċedura prevista fl-Artikolu 251 KE. Huma josservaw ukoll li, fir-rikors, it-talba għall-ispejjeż hija magħmula biss fir-rigward tal-Kunsill.
15. Huma jżidu li, minn qari ta' l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 21 ta' l-Istatut KE tal-Qorti tal-Ġustizzja flimkien ma' l-Artikolu 38(1)(b) u (7) tar-Regoli tal-Proċedura, jirriżulta li n-nuqqas ta' indikazzjoni tal-Parlament bħala konvenut mhuwiex sempliċement żball materjali u li dan ma jistax jiġi rregolarizzat. F'dawn iċ-ċirkustanzi, huma jiċħdu li l-ittra indirizzata lir-Reġistratur tal-Qorti tal-Ġustizzja mir-Renju ta' Spanja, wara l-preżentata tar-rikors u li żżid lill-Parlament bħala konvenut, tippermetti li r-rikors jitqies bħala ammissibbli.
16. Għandu jiġi osservat li l-korrezzjoni magħmula mir-Renju ta' Spanja wara l-preżentata tar-rikors tagħha u li tindika lill-Parlament u lill-Kunsill bħala konvenuti saret fit-terminu permess sabiex jitressaq rikors.
17. F'kull każ, l-identifikazzjoni, fil-verżjoni oriġinali tar-rikors, tad-Direttiva 2002/15 "tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill" bħala s-suġġett tar-rikors għal annullament tammonta għal indikazzjoni, impliċita iżda ċerta, kemm tal-Parlament u kemm tal-Kunsill bħala konvenuti u ma tippermetti li jkun hemm ebda dubju li l-intenzjoni tar-rikorrent kienet, sa mill-bidu nett, li jressaq ir-rikors kontra dawn iż-żewġ istituzzjonijiet. Il-korrezzjoni msemmija fil-punt preċedenti għandha, f'dawn iċ-ċirkustanzi, titqies bħala kjarifika, u mhux bħala emenda jew regolarizzazzjoni tar-rikors fir-rigward ta' element imsemmi fl-Artikolu 38(1) tar-Regoli ta' Proċedura.
18. Minn dan isegwi li r-rikors fil-kawża C-184/02 huwa ammissibbli.
Fuq l-ammissibbiltà tar-rikors fil-kawża C-223/02
19. Il-Parlament u l-Kummissjoni jikkontestaw l-ammissibbiltà tar-rikors f'din il-kawża billi jallegaw nuqqas ta' preċiżjoni, kuntrarju għar-rekwiżiti ta' l-Artikolu 38(1) tar-Regoli tal-Proċedura, fir-rigward tas-suġġett tal-kawża u tat-talbiet imsemmija fir-rikors. Il-Parlament jenfasizza li r-Repubblika tal-Finlandja ma tidentifikax espressament id-dispożizzjonijiet tad-direttiva kkontestata li tagħhom hija qiegħda titlob l-annullament. Il-Kummissjoni ssostni li dan l-Istat Membru ma jippreċiżax fir-rikors tiegħu jekk huwiex qiegħed ifittex l-annullament tad-dispożizzjonijiet kollha msemmija fil-punt 2 tar-rikors, ta' wħud minn dawn id-dispożizzjonijiet jew ta' ċerti termini li jinstabu f'dawn id-dispożizzjonijiet.
20. Madankollu, mir-rikors jirriżulta, mingħajr l-ebda ambigwità, li s-suġġett tar-rikors huwa d-direttiva kkontestata, safejn din tikkonċerna lis-sewwieqa li jaħdmu għal rashom kif definiti fl-Artikolu 3(e), u li t-talbiet tar-Repubblika tal-Finlandja huma intiżi għall-annullament ta' din id-direttiva safejn imsemmi aktar 'il fuq.
21. L-enumerazzjoni, fil-punt 2 tar-rikors, ta' elementi tad-direttiva kkontestata li fihom referenza speċifika għas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom, jiġifieri t-tmien premessa u d-dispożizzjonijiet ta' l-Artikoli 2(1) u 3(a)(2),(e) u (f) ta' din l-istess direttiva, tikkontribwixxi sabiex is-suġġett ta' dan ir-rikors għal annullament ikun ċirkoskritt bil-preċiżjoni kollha meħtieġa.
22. Minn dan isegwi li r-rikors fil-kawża C-223/02 huwa ammissibbli.
Fuq il-mertu
23. In sostenn tat-talbiet għal annullament tagħhom, il-konvenuti jiżviluppaw motivi kemm komuni kif ukoll partikolari għall-kawża tagħhom, ibbażati fuq l-eżistenza ta' ultra vires, ksur tad-dritt tal-libertà li twettaq xogħol u tad-dritt għal-libertà ta' intrapriża, ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità u l-fatt li d-direttiva kkontestata m'għandhiex bħala għan is-sigurtà fit-toroq, ksur tal-prinċipju ta' non-diskriminazzjoni u ta' l-Artikolu 74 KE, ksur ta' l-Artikoli 137(2) KE u 157 KE, kif ukoll nuqqas ta' motivazzjoni.
Fuq il-motiv ibbażat fuq l-eżistenza ta' ultra vires
24. Ir-Repubblika tal-Finlandja ssostni li la l-Artikolu 71 KE u lanqas l-Artikolu 137(2) KE ma jagħtu lill-Komunità l-poter li tirregola l-ħin tax-xogħol ta' sewwieqa li jaħdmu għal rashom.
25. Fir-rigward ta' l-Artikolu 71 KE, hija tallega li d-direttiva kkontestata tirregola l-użu tal-ħin tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom b'tali mod li tmur oltre l-għanijiet ta' sigurtà fit-toroq u ta' approssimazzjoni tal-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni, li huma koperti minn dan l-artikolu. Fir-rigward ta' l-għan ta' sigurtà fit-toroq, hija ssostni li d-direttiva k kontestata ma tirregolax biss il-ħin ta' sewqan iżda wkoll il-ħin ta' xogħol globali tas-sewwieq indipendenti minkejja li bl-ebda mod ma ġie muri li l-attivitajiet marbutin mat-trasport, minbarra s-sewqan, jikkostitwixxu fatturi ta' riskju għas-sigurtà fit-toroq. Fir-rigward ta' l-għan ta' l-approssimazzjoni tal-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni, hija ssostni li lanqas dan l-għan ma jista' jiġġustifika l-inklużjoni tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom fil-kamp ta' applikazzjoni tad-direttiva kkontestata peress li, minn naħa, il-premessi ta' l-imsemmija direttiva ma jippermettux li jiġu evalwati l-effetti reali tagħha fuq il-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni u, min-naħa l-oħra, id-dispożizzjonijiet ta' din id-direttiva huma pjuttost aktar ta' natura li jżidu d-distorsjonijiet fil-kompetizzjoni billi jiżvantaġġjaw lill-impriżi żgħar u ta' daqs medju.
26. Fir-rigward ta' l-Artikolu 137(2) KE, ir-Repubblika tal-Finlandja ssostni li din id-dispożizzjoni ma tawtorizzax lill-Kummissjoni sabiex tadotta miżuri dwar il-ħin tax-xogħol ta' ħaddiema li jaħdmu għal rashom.
27. Għandu jiġi osservat li d-direttiva kkontestata hija bbażata fuq l-Artikoli 71 KE u 137(2) KE.
28. Mill-Artikolu 71(1) KE jirriżulta li, bl-iskop li tiġi implementata politika komuni tat-trasport, u filwaqt illi jqis il-fatturi partikolari tat-trasport, il-Kunsill, filwaqt li jaġixxi skond il-proċedura ta' kodeċiżjoni msemmija fl-Artikolu 251, huwa kompetenti sabiex jistabbilixxi, b'mod partikolari, "miżuri li jtejbu s-sigurtà fit-trasport" [inċiż (ċ)] u "provvedimenti oħra xierqa" [inċiż (d)].
29. Skond ġurisprudenza stabbilita, billi jagħti lill-Kunsill l-inkarigu li jistabbilixxi politika komuni tat-trasport, it-Trattat jagħtih poter leġiżlattiv wiesa' fir-rigward ta' l-adozzjoni ta' regoli komuni xierqa (sentenzi tat-28 ta' Novembru 1978, Schumalla, 97/78, Ġabra p. 2311, punt 4, u tas-17 ta' Lulju 1997, SAM Schiffahrt u Stapf, C-248/85 u C-249/95, Ġabra p. I-4475, punt 23).
30. Barra minn hekk, mill-kliem ċar użat fl-Artikolu 71(1)(ċ) KE u mill-preċiżjonijiet mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kunċett ta' "provvedimenti oħra xierqa", msemmi fl-Artikolu 71(1)(d) KE (sentenza Schumalla, iċċitata aktar 'il fuq, punt 6), jirriżulta li, abbażi ta' l-Artikolu 71 KE, il-leġiżlatur Komunitarju għandu dritt, kif, barra minn dan, tammetti r-Repubblika tal-Finlandja, li jadotta dispożizzjonijiet komuni intiżi sabiex itejbu s-sigurtà fit-toroq u sabiex jiġu eliminati d-differenzi nazzjonali ta' natura li joħolqu distorsjoni sustanzjali fil-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni fis-settur tat-trasport.
31. Madankollu, ir-Repubblika tal-Finlandja tilmenta li d-dispożizzjonijiet tad-direttiva kkontestata li jikkonċernaw is-sewwieqa li jaħdmu għal rashom ma jikkontribwixxux, kuntrarjament għal dak li jgħid l-Artikolu 1 tagħha, għall-għanijiet ta' sigurtà fit-toroq u ta' approssimazzjoni tal-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni koperti mill-Artikolu 71 KE.
32. Il-fondatezza ta' dan ir-raġunament għandha tiġi eżaminat.
33. L-ewwel nett, fir-rigward ta' l-għan ta' sigurtà fit-toroq, għandu jiġi osservat li fl-Artikolu 3(a)(2) tagħha, id-direttiva kkontestata tiddefinixxi l-perijodi ta' attività professjonali li għandhom jitqiesu bħala ħin tax-xogħol fil-każ ta' sewwieqa li jaħdmu għal rashom. Meta kkunsidrata flimkien mad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 4 tagħha dwar il-ħin massimu ta' xogħol matul ġimgħa, din id-definizzjoni tistabbilixxi limitu massimu tan-numru ta' sigħat li sewwieq li jaħdem għal rasu jista' jiddedika, kull ġimgħa, għall-attivitajiet direttament marbuta mat-trasport fit-toroq. Sabiex jiggarantixxi li dan il-limitu ta' kull ġimgħa jiġi rispettat, l-Artikolu 9 tad-direttiva kkontestata jeżiġi li jinżamm reġistru tal-ħin tax-xogħol. Barra minn hekk, l-Artikolu 5 ta' l-istess direttiva jistabbilixxi l-frekwenza u t-tul minimu tal-ħinijiet ta' waqfien li japplikaw ukoll, b'mod partikolari, għas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom.
34. Il-miżuri msemmija fil-punt preċedenti għandhom l-għan li jillimitaw b'mod raġonevoli r-ritmu ta' xogħol fil-ġimgħa tas-sewwieq li jaħdem għal rasu fir-rigward ta' attivitajiet li jistgħu jinfluwenzaw is-sewqan tiegħu minħabba l-effetti tagħhom fuq l-istat ta' għeja tiegħu, u li jimponu fuqu perijodi minimi ta' serħan. Għaldaqstant, dawn il-miżuri huma nnegabbilment intiżi sabiex itejbu s-sigurtà fit-toroq li, kuntrarjament għall-allegazzjonijiet tar-Repubblika tal-Finlandja, tista' titqiegħed fil-periklu mhux biss minħabba perijodi ta' sewqan twal iż-żejjed iżda wkoll minħabba akkumulazzjoni eċċessiva ta' attivitajiet oħra minbarra s-sewqan, bħal dawk imsemmija fl-ewwel inċiż ta' Artikolu 3(a)(1), punti (ii) sa (iv), tad-direttiva kkontestata, li huma direttament marbutin ma' operazzjoni ta' trasport fit-toroq (ara, f'dan is-sens, is-sentenzi tad-9 ta' Ġunju 1994, Michielsen u GTS, C-394/92, Ġabra p. I-2497, punt 14, u tat-18 ta' Jannar 2001, Skills Motor Coaches et, C-297/99, Ġabra p. I-573, punti 24 u 25).
35. Fl-Artikolu 7 tagħha, id-direttiva kkontestata tipprevedi wkoll li s-sewwieqa li jaħdmu għal rashom għandhom ikunu suġġetti għal-limiti li hija tistabbilixxi fir-rigward tat-tul tal-ħin tax-xogħol ta' bil-lejl. Meta wieħed iqis li x-xogħol ta' bil-lejl huwa ta' natura li jħalli influwenza partikolari fuq il-ġisem tal-bniedem, fuq l-istat ta' għeja tat-trasportatur fit-toroq u, għaldaqstant, fuq is-sewqan tiegħu, miżura bħal din hija għalhekk ukoll intiża sabiex ittejjeb is-sigurtà fit-toroq.
36. Għaldaqstant, ir-regolazzjoni tal-ħin tax-xogħol ta' sewwieqa li jaħdmu għal rashom prevista fid-direttiva kkontestata għandha titqies li għandha għan marbut mas-sigurtà fit-toroq. Kif jenfasizzaw ġustament il-Parlament u l-Kummissjoni, din ir-regolazzjoni hija addizzjoni utli għad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 3820/85 li jikkonċernaw biss wieħed mill-fatturi li jipperikolaw is-sigurtà fit-toroq, jiġifieri s-sewqan għal ħinijiet twal wisq mit-trasportatur fit-toroq.
37. L-analiżi preċedenti ma tistax tiġi kkontestata permezz tal-fatt, allegat mir-Renju ta' Spanja, li t-tielet paragrafu ta' l-Artikolu 2(1) tad-direttiva kkontestata jipprovdi li, sabiex tiġi stabbilita l-pożizzjoni definittiva tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom fir-rigward ta' l-imsemmija direttiva, il-Kummissjoni għandha tippreżenta lill-Parlament u lill-Kunsill, mhux aktar tard mit-23 ta' Marzu 2007, rapport dwar, b'mod partikolari, il-konsegwenzi ta' l-esklużjoni attwali tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom mill-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-direttiva fir-rigward tas-sigurtà fit-toroq.
38. Kif spjega l-Parlament fis-sottomissjonijiet bil-miktub tiegħu u kif ġie kkonfermat fis-seduta mid-diversi istituzzjonijiet, din id-dispożizzjoni hija r-riżultat ta' kompromess fil-Kunsill dwar il-proposta tal-Kummissjoni li kienet tipprovdi li l-imsemmija sewwieqa jiġu suġġetti immedjatament għad-direttiva kkontestata "għal raġunijiet prinċipalment marbutin mas-sigurtà fit-toroq" [ara l-punti 4 u 5 tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, tal-21 ta' Ġunju 2000, intitolata "Lejn trasport fit-toroq aktar żgur u aktar kompettiv fil-Komunità", COM(2000) 364 finali (traduzzjoni mhux uffiċjali)]. Din id-dispożizzjoni mhijiex ta' natura tali li twarrab il-fondatezza tal-kunsiderazzjonijiet dwar l-effetti tat-twettiq ta' perijodi twal ħafna ta' attivitajiet ta' trasport fit-toroq kif ukoll tax-xogħol ta' bil-lejl fuq l-istat ta' għeja tas-sewwieq u, għaldaqstant, fuq is-sewqan tiegħu. Għaldaqstant, hija ma tistax tinvalida/ixxejjen il-konklużjoni li l-għan ta' sigurtà fit-toroq jiġġustifika kompletament ir-regolazzjoni tal-ħin tax-xogħol tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom prevista fid-direttiva kkontestata.
39. Fit-tieni lok, fir-rigward ta' l-għan ta' l-approssimazzjoni tal-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni, id-dispożizzjonijiet tad-direttiva kkontestata msemmija fil-punti 33 u 35 ta' din is-sentenza huma intiżi sabiex jikkoordinaw il-leġiżlazzjonijiet nazzjonali dwar aspetti essenzjali tal-ħin iddedikat mis-sewwieqa li jaħdmu għal rashom għall-attivitajiet tagħhom ta' trasport fit-toroq. Għalhekk huma jikkontribwixxu għall-eliminazzjoni, fir-rigward ta' dawn l-aspetti, ta' differenzi bejn l-Istati Membru ta' natura tali li joħolqu distorsjoni fil-kompetizzjoni fil-professjoni ta' trasportatur fit-toroq li jaħdem għal rasu.
40. Barra minn hekk, kien ġie deċiż li dispożizzjonijiet komuni li, bħal dawk imsemmija fil-punti 33 u 35 ta' din is-sentenza, huma intiżi sabiex itejbu s-sigurtà fit-toroq, jistgħu biss jikkontribwixxu għall-eliminazzjoni ta' differenzi ta' natura tali li joħolqu distorsjoni sostanzjali fil-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni fit-trasport u għalhekk, fir-rigward ta' l-istabbiliment ta' politika komuni tat-trasport, jirriżultaw bħala 'xierqa' fis-sens ta' l-Artikolu 71(1)(d) KE (ara s-sentenza Schumalla, iċċitata aktar 'il fuq, punt 6).
41. Fid-dawl ta' dak li għadu kemm intqal, għandu jiġi konkluż li r-regolazzjoni tal-ħin ta' xogħol ta' sewwieqa li jaħdmu għal rashom prevista fid-direttiva kkontestata hija ta' natura tali li tikkontribwixxi sabiex jintlaħqu l-għanijiet ta' sigurtà fit-toroq u ta' approssimazzjoni tal-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni stabbiliti fl-Artikolu 1 ta' l-imsemmija direttiva. Minn dan isegwi li l-Artikolu 71 KE huwa bażi ġuridika adegwata u suffiċjenti għall-finijiet ta' l-applikazzjoni tad-direttiva kkontestata għal din il-kategorija ta' trasportaturi fit-toroq.
42. Fir-rigward ta' l-Artikolu 137(2) KE, għandu jiġi osservat li l-proċedura leġiżlattiva prevista minn din id-dispożizzjoni għall-adozzjoni ta' miżuri intiżi għat-titjib fl-ambjent tax-xogħol sabiex tiġi mħarsa s-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema hija identika għal dik preskritta fl-Artikolu 71 KE.
43. Għaldaqstant, f'kull każ, ir-rikors għall-Artikolu 137(2) KE bħala bażi ġuridika sekondarja tad-direttiva kkontestata m'għandu l-ebda effett fuq il-proċedura segwita sabiex din ġiet adottata.
44. F'dawn il-ċirkustanzi, mhux meħtieġ li tingħata deċiżjoni dwar il-kwistjoni ta' jekk l-Artikolu 137(2) KE jipprovdix ukoll bażi ġuridika adegwata għall-miżuri previsti fid-direttiva kkontestata fir-rigward tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom [ara wkoll is-sentenza ta' l-10 ta' Diċembru 2002, British American Tobacco (Investments) u Imperial Tobacco, C-491/01, Ġabra p. I-11453, punt 98, u, a contrario, is-sentenza tal-11 ta' Ġunju 1991, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, magħrufa bħala "Diossidu ta' titanju", C-300/89, Ġabra p. I-2867, punti 18 sa 21].
45. Fid-dawl ta' dak li għadu kemm intqal, il-motiv eżaminat għandu jiġi miċħud.
Fuq il-motivi bbażati fuq ksur tad-dritt għal-libertà li twettaq xogħol u tad-dritt għal-libertà ta' intrapriża, fuq ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità u fuq il-fatt li d-direttiva kkontestata m'għandhiex bħala għan is-sigurtà fit-toroq
46. Ir-Renju ta' Spanja jsostni, minn naħa, li l-inklużjoni tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom fil-kamp ta' applikazzjoni tad-direttiva kkontestata għandha l-effett li jwaqqaf lit-trasportaturi fit-toroq li jaħdmu għal rashom milli jiddedikaw l-isforzi kollha u l-ħin kollu tagħhom għas-suċċess u l-prosperità ta' l-impriża tagħhom, u tammonta għal ksur inammissibbli tad-drittijiet tagħhom għal-libertà li twettaq xogħol u għal-libertà ta' intrapriża.
47. Min-naħa l-oħra, ir-Renju ta' Spanja jsostni li, kuntrarjament għal dak li jingħad fir-raba' u fl-għaxar premessa kif ukoll fl-Artikolu 1 tad-direttiva kkontestata, l-għan ta' sigurtà fit-toroq ma jistax jintlaħaq permezz ta' din id-direttiva li hija leġiżlazzjoni soċjali bl-għan uniku li ttejjeb il-kundizzjonijiet tal-ħajja u tax-xogħol tat-trasportaturi fit-toroq. Huwa jsostni li, għalkemm huwa ċertament iġġustifikat li jkun irregolat il-ħin tax-xogħol ta' l-impjegati minħabba l-pożizzjoni ta' subordinazzjoni tagħhom fir-rigward ta' min iħaddimhom, bżonn ta' ħarsien bħal dan ma jeżistix fir-rigward ta' l-imprendituri li jaħdmu għal rashom li għandhom jitħallew liberi li jorganizzaw l-attivitajiet tagħhom kif jidhrilhom.
48. Ir-Repubblika tal-Finlandja ssostni, minn naħa, li l-inklużjoni tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom fil-kamp ta' applikazzjoni tad-direttiva kkontestata tammonta għal ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità. Hija ssostni, fl-ewwel lok, li l-għan ta' protezzjoni tal-persuni bl-ebda mod ma jiġġustifika regolazzjoni tal-ħin tax-xogħol ta' dawn is-sewwieqa, fit-tieni lok, li l-għan ta' sigurtà fit-toroq huwa diġà kkunsidrat mir-Regolament Nru 3820/85 u li dan l-għan jista' jintlaħaq bl-istess effettività u b'anqas tfixkil tal-libertà professjonali permezz ta' kontroll aktar strett tal-konformità ma' dan ir-regolament, u, fit-tielet lok, li din id-direttiva ma tippreċiżax safejn hija tista' tikkontribwixxi sabiex jinlaħaq l-għan marbut ma' l-approssimazzjoni tal-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni.
49. Min-naħa l-oħra, ir-Repubblika tal-Finlandja tallega li s-soġġezzjoni tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom għad-direttiva kkontestata tmur kontra l-prinċipju tal-libertà li twettaq xogħol li jfisser li l-imprenditur għandu jkun jista' jiddeċiedi b'mod liberu dwar l-ammont u l-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol li huwa jixtieq jiddedika għall-attivitajiet professjonali tiegħu. Hija ssostni li, fir-rigward tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom, din id-direttiva tirregola sensiela ta' attivitajiet minbarra s-sewqan u timponilhom li jżommu reġistru tal-ħin tax-xogħol, sitwazzjoni li tammonta għal ksur inammissibbli tad-dritt tagħhom li jorganizzaw l-attivitajiet tagħhom b'mod liberu.
50. Preliminarjament, għandu jiġi enfasizzat li, fis-seduta, ir-Renju ta' Spanja ppreċiża li l-motiv tiegħu, ippreżentat fil-punt 47 ta' din is-sentenza, ibbażat fuq il-fatt li d-direttiva kkontestata m'għandhiex bħala għan is-sigurtà fit-toroq, huwa intiż sabiex jattakka t-tfixkil sproporzjonat li l-imsemmija direttiva toħloq fir-rigward tal-libertà li għandhom igawdu s-sewwieqa li jaħdmu għal rashom fl-organizzazzjoni ta' l-attivitajiet professjonali tagħhom. Għaldaqstant, dan il-motiv jikkoinċidi mal-motiv tiegħu bbażat fuq ksur tad-dritt għal-libertà li twettaq xogħol u għal-libertà ta' intrapriża.
51. Il-libertà li twettaq xogħol tagħmel parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju (sentenzi ta' l-10 ta' Jannar 1992, Kühn, C-177/90. Ġabra p. I-35, punt 16; tal-5 ta' Ottubru 1994, Il-Ġermanja vs Il-Kunsill, C-280/93, Ġabra p. I-4973, punt 78, kif ukoll SAM Schiffahrt u Stapf, iċċitata aktar 'il fuq, punt 72). L-istess jista' jingħad għal-libertà ta' intrapriża li tikkoinċidi mal-libertà li tiġi eżerċitata attività professjonali (sentenza tal-21 ta' Frar 1991, Zuckerfabrik Süderdithmarschen u Zuckerfabrik Soest, C-143/88 u C-92/89, Ġabra p. I-415, punti 72 sa 77).
52. Madankollu, dawn il-libertajiet mhumiex prerogattivi assoluti iżda għandhom jitqiesu fid-dawl tal-funzjoni tagħhom fis-soċjetà. Għaldaqstant, jistgħu jiġu imposti restrizzjonijiet fuqhom, sakemm dawn jissodisfaw għanijiet ta' interess ġenerali u, fid-dawl ta' l-għan tagħhom, ma jammontawx għal intervent sproporzjonat u intollerabbli li jolqot is-sustanza nfisha tal-libertajiet iggarantiti b'dan il-mod (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tat-28 ta' April 1998, Metronome Musik, C-200/96, Ġabra p. I-1953, punt 21).
53. F'din il-kawża, għandu jiġi kkonstatat li r-regolazzjoni tal-ħin tax-xogħol tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom prevista fid-direttiva kkontestata hija intiża sabiex ittejjeb is-sigurtà fit-toroq (ara l-punti 33 sa 36 ta' din is-sentenza) u għaldaqstant tissodisfa għan ta' interess ġenerali (ara s-sentenzi tal-5 ta' Ottubru 1994, Van Schaik, C-55/93, Ġabra p. I-4837, punt 19, u tat-12 ta' Ottubru 2000, Snellers, C-314/98, Ġabra p. I-8633, punt 55).
54. Kif tosserva l-Avukat Ġenerali fil-punti 112 sa 116 tal-konklużjonijiet tagħha, minkejja li din ir-regolazzjoni tfixkel il-metodi ta' l-eżerċizzju ta' l-attività professjonali ta' sewwieq li jaħdem għal rasu, madankollu hija ma tolqotx l-eżistenza nfisha tal-libertà li tiġi eżerċitata din l-attività.
55. Barra minn hekk, kif jenfasizzaw il-Parlament u l-Kummissjoni, id-direttiva kkontestata tagħmel, fir-rigward ta' sewwieqa li jaħdmu għal rashom, distinzjoni ċara bejn, minn naħa, l-attivitajiet marbutin direttament mat-trasport fit-toroq, bħal dawk elenkati fl-Artikolu 3(a)(1) ta' l-imsemmija direttiva, li huma s-suġġett tal-miżuri ta' organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol stabbiliti minnha, u, min-naħa l-oħra, ix-"xogħol amministrattiv ġenerali li ma jkunx marbut direttament ma' l-operazzjoni speċifika tat-trasport li tkun isseħħ" imsemmi fl-Artikolu 3(a)(2), li mhux kopert minn din id-direttiva.
56. Fid-dawl tal-marġni ta' diskrezzjoni wiesgħa li jgawdi fir-rigward ta' l-adozzjoni tal-miżuri xierqa fil-kuntest ta' politika komuni tat-trasport (ara s-sentenza SAM Schiffahrt u Stapf, iċċitata aktar 'il fuq, punti 23 sa 25), il-leġiżlatur Komunitarju seta' jikkunsidra li miżuri intiżi sabiex jillimitaw il-ħin iddedikat għall-attivitajiet marbutin direttament mat-trasport fit-toroq, mingħajr ma joħonqu l-libertà tas-sewwieq, li jkun għażel li jaħdem għal rasu, li jorganizza x-xogħol ġenerali li tinvolvi din l-għażla kif jixtieq hu, jammontaw għal miżuri xierqa u raġonevoli fir-rigward ta' l-għan tas-sigurtà fit-toroq.
57. Fir-rigward tal-prinċipju ta' proporzjonalità, għandu jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza stabbilita, dan il-prinċipju, li jagħmel parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju, jeżiġi li l-miżuri kkonċernati ma jmorrux oltre l-limiti ta' dak li huwa xieraq u meħtieġ sabiex jintlaħqu l-għanijiet tal-leġiżlazzjoni in kwistjoni, sakemm, meta jkun hemm għażla bejn diversi miżuri adegwati, għandha tintgħażel l-anqas waħda restrittiva (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi tas-16 ta' Diċembru 1999, UDL, C-101/98, Ġabra p. I-8841, punt 30, u tat-12 ta' Marzu 2002, Omega Air et, C-27/00 u C-122/00, Ġabra p. I-2569, punt 62).
58. F'din il-kawża, il-kunsiderazzjonijiet magħmula fil-punti 54 sa 56 ta' din is-sentenza jwasslu għall-konstatazzjoni li d-dispożizzjonijiet tad-direttiva kkontestata dwar is-sewwieqa li jaħdmu għal rashom, li huma intiżi sabiex jevitaw li dawn is-sewwieqa jadottaw, fir-rigward ta' l-attivitajiet direttament marbutin mat-trasport fit-toroq, ritmu ta' xogħol li jista' jqiegħed fil-periklu s-sigurtà tat-toroq, mingħajr ma jfixklu l-libertà tagħhom li jorganizzaw ix-xogħol amministrattiv ġenerali tagħhom bil-mod li huma jidhrilhom l-aktar adegwat għall-interessi tagħhom, ma jmorrux kontra l-prinċipju ta' proporzjonalità.
59. Għandu jingħad ukoll li, kuntrarjament għal dak li ssostni r-Repubblika tal-Finlandja, kontroll aktar strett tal-limitazzjonijiet tail-ħin ta' sewqan stabbiliti fir-Regolament Nru 3820/85 ma jistax jitqies bħala soluzzjoni daqstant effettiva u anqas restrittiva mid-dispożizzjonijiet ikkontestati. Fil-fatt, dan il-kontroll ma jservi sabiex jirrestrinġi, f'limiti raġonevoli, it-tul tal-ħin tax-xogħol iddedikat mis-sewwieq li jaħdem għal rasu għall-attivitajiet, minbarra s-sewqan, li huma direttament marbutin mat-trasport fit-toroq u li jistgħu jinfluwenzaw l-istat ta' għeja tiegħu u s-sewqan tiegħu għad-detriment tas-sigurtà fit-toroq.
60. Fid-dawl ta' dak li għadu kemm intqal, ir-regolazzjoni tal-ħin tax-xogħol tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom, prevista fid-direttiva kkontestata, ma tistax titqies bħala intervent sproporzjonat u intollerabbli li jolqot is-sustanza nfisha tad-drittijiet għal-libertà li twettaq xogħol u għal-libertà ta' intrapriża, u lanqas bħala ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità.
61. Minn dan isegwi li l-motivi eżaminati għandhom jiġu miċħuda kollha kemm huma.
Fuq il-motiv ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta' non-diskriminazzjoni u ta' l-Artikolu 74 KE
62. Ir-Renju ta' Spanja jsostni li, minħabba li kienu inklużi fil-kamp ta' applikazzjoni tad-direttiva kkontestata, it-trasportaturi li jaħdmu għal rashom qegħdin ibatu diskriminazzjoni li mhijiex ġustifikata meta mqabbla mall-ħaddiema impjegati peress li sitwazzjonijiet li huma nettament differenti huma trattati b'mod identiku minkejja li l-ebda raġuni oġġettiva ma tiġġustifika dan. Huwa jsostni wkoll li din l-inklużjoni ma tirrispettax id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 74 KE.
63. Ir-Renju ta' Spanja jżid li s-sigurtà fit-toroq u l-garanzija tal-kompetizzjoni libera ma jammontawx għal raġunijiet oġġettivi li jistgħu jiġġustifikaw li s-sewwieqa li jaħdmu għal rashom ikunu trattati bl-istess mod bħall-ħaddiema impjegati. Skondu, minn naħa, is-sigurtà fit-toroq mhijiex l-għan tad-direttiva kkontestata u, min-naħa l-oħra, l-esklużjoni tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom mill-kamp ta' applikazzjoni ta' l-imsemmija direttiva mhijiex t a' natura tali li toħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni fis-suq tat-trasport speċjalment meta wieħed iqis il-limitazzjonijiet tal-ħin ta' sewqan stabbiliti fir-Regolament Nru 3820/85.
64. Għandu jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza stabbilita, il-prinċipju ta' non-diskriminazzjoni jeħtieġ li sitwazzjonijiet komparabbli ma jiġux trattati b'mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux trattati bl-istess mod, sakemm trattament bħal dan ma jkunx oġġettivament iġġustifikat (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi Omega Air et, iċċitata aktar 'il fuq, punt 79, u tad-9 ta' Settembru 2003, Milk Marque u National Farmers' Union, C-137/00, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 126).
65. F'din il-kawża, għandu jiġi osservat li, fir-rigward ta' l-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol tagħhom, li hija s-suġġett tad-direttiva kkontestata, is-sewwieqa li jaħdmu għal rashom u s-sewwieqa impjegati mhumiex fl-istess sitwazzjoni. Ta' l-ewwel ikollhom fil-fatt jassumu, minbarra l-attivitajiet direttament marbutin mat-trasport fit-toroq, xogħlijiet amministrattivi ġenerali li ma jikkonċernawx lil tat-tieni.
66. Mill-qari tad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 3(a) tad-direttiva kkontestata dwar id-definizzjoni tal-ħin tax-xogħol fir-rigward tal-ħaddiema mobbli impjegati u fir-rigward tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom, rispettivament, jirriżulta li l-leġiżlatur Komunitarju kkunsidra din id-differenza fis-sitwazzjoni. Fil-fatt, fir-rigward tal-ħaddiema impjegati, din id-direttiva tirregola l-ħin tax-xogħol kollu tagħhom, jiġifieri l-ħinijiet iddedikati għall-attivitajiet ta' trasport fit-toroq, kif elenkati fl-ewwel inċiż ta' l-Artikolu 3(a)(1), kif ukoll "il-ħinijiet li matulhom [il-ħaddiem mobbli] ma jkunx jista’ jiddisponi b’libertà mill-ħin tiegħu u jkun meħtieġ li jkun preżenti fil-post tax-xogħol tiegħu, lest biex jibda bix-xogħol normali, b’ċerti doveri assoċjati billi jkun fuq ix-xogħol […] [it-tieni inċiż ta' l-Artikolu 3(a)(1)]. Fir-rigward tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom, id-direttiva tillimita ruħha għall-parti ta' l-attivitajiet li dawn għandhom in komuni mal-ħaddiema impjegati, jiġifieri l-attivitajiet ta' trasport fit-toroq imsemmija, filwaqt li tħalli barra mill-kamp ta' applikazzjoni tagħha dawk l-attivitajiet, li jikkonċernaw biss lill-ħaddiem li jaħdem għal rasu, li jammontaw għal "[…] xogħol amministrattiv ġenerali li ma jkunx marbut direttament ma' l-operazzjoni speċifika tat-trasport li tkun isseħħ." [Artikolu 3(a)(2)].
67. Barra minn hekk, għandha ssir insistenza fuq il-fatt li l-attivitajiet marbutin mat-trasport fit-toroq huma l-istess kemm għas-sewwieqa impjegati u kemm għas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom u jkopru, fiż-żewġ każijiet, mhux biss is-sewqan, iżda wkoll sensiela ta' attivitajiet oħra marbutin direttament mat-trasport fit-toroq, bħat-tagħbija u l-ħatt, l-għajnuna lill-passiġġieri biex jitilgħu u jinżlu minn fuq il-vettura, it-tindif u l-manteniment tekniku u x-xogħlijiet l-oħra kollha intiżi sabiex tkun assigurata s-sigurtà tal-vettura, tat-tagħbija u tal-passiġġieri kif ukoll sabiex ikunu sodisfatti l-obbligi legali u regolamentorji (formalitajiet amministrattivi, doganali…). Għaldaqstant, il-motiv tar-Renju ta' Spanja li d-direttiva kkontestata tobbliga lis-sewwieqa li jaħdmu għal rashom biss sabiex jinkludu, mal-ħin tax-xogħol tagħhom, attivitajiet minbarra s-sewqan u għalhekk tqiegħed lill-ħaddiema impjegati f'sitwazzjoni aktar vantaġġjuża minn dik tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom fir-rigward ta' l-allokazzjoni tat-tul tal-ħin tax-xogħol awtorizzat għas-sewqan permessa taħt ir-Regolament Nru 3820/85, huwa infondat.
68. Fl-aħħar nett, billi taċċetta li d-direttiva kkontestata għandha titqies bħala "miżura dwar prezzijiet u kondizzjonijiet tat-trasport" fis-sens ta' l-Artikolu 74 KE, l-analiżi magħmula fil-punti 54 sa 56 ta' din is-sentenza, kif ukoll il-kundizzjonijiet, fl-Artikolu 2(1) ta' l-imsemmija direttiva, li taħthom hija prevista l-inklużjoni tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom fil-kamp ta' applikazzjoni tagħha, jeskludu li l-leġiżlatur Komunitarju naqas mill-obbligu tiegħu li jikkunsidra s-sitwazzjoni ekonomika tat-trasportaturi, li, f'dan il-każ, huma trasportaturi li jaħdmu għal rashom.
Fuq il-motiv ibbażat fuq ksur ta' l-Artikolu 137(2) KE u l-Artikolu 157 KE
69. Ir-Repubblika tal-Finlandja tesponi li l-limitazzjonijiet tad-direttiva kkontestata fir-rigward tal-ħin tax-xogħol huma prinċipalment ta' piż għall-impriżi ż-żgħar u ta' daqs medju li, b'differenza mill-impriżi l-kbar, m'għandhomx ir-riżorsi umani meħtieġa sabiex jqassmu x-xogħlijiet b'mod li s-sewwieqa jkunu jistgħu jużaw il-ħin ta' sewqan kollu awtorizzat mill-imsemmija direttiva filwaqt li impjegati oħra jieħdu ħsieb, mingħajr l-ebda limitazzjoni fir-rigward tal-ħin tax-xogħol li tirriżulta minn din id-direttiva, l-attivitajiet apparti mis-sewqan ta' vetturi. Għaldaqstant, hija tikkonkludi li hemm ksur ta' l-Artikolu 137(2) KE.
70. Hija ssostni wkoll li l-limitazzjoni fir-rigward tal-ħin tax-xogħol ta' sewwieqa li jaħdmu għal rashom tfixkel l-iżvilupp ta' impriżi żgħar peress li, mar-riskji inerenti għal kull impriża, din il-limitazzjoni żżid restrizzjonijiet li mhumiex iġġustifikati fir-rigward tal-libertà li jiġi ddedikat il-ħin mixtieq għall-ġestjoni ta' l-impriża, sitwazzjoni li tmur kontra l-għan ta' kompetittività ta' l-industrija Ewropea previst fl-Artikolu 157 KE. Hija ssostni li hemm riskju li l-applikazzjoni tad-direttiva kkontestata għas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom twassal sabiex l-impriżi tat-trasport il-kbar isaħħu l-pożizzjoni tagħhom, tiddgħajjef il-kompetizzjoni u jitnaqqsu l-possibbiltajiet ta' impjieg fl-impriżi żgħar u ta' daqs medju.
71. Għandu jiġi osservat li, fir-rigward ta' l-Artikolu 137(2) KE, ir-Repubblika tal-Finlandja qiegħda tirreferi b'mod partikolari għad-dispożizzjoni li tinstab fit-tieni sentenza tal-punt (b) ta' l-ewwel paragrafu li tipprovdi li d-direttivi bbażati fuq l-Artikolu 137(2) u intiżi sabiex iħarsu s-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema fis-sens tal-punt (a) ta' l-Artikolu 137(1) għandhom jevitaw li jimponu xkiel amministrattiv, finanzjarju u legali b’tali mod li jżomm lura l-ħolqien u l-iżvilupp ta’ impriżi żgħar u ta’ daqs medju.
72. Anki jekk jiġi aċċettat li d-dispożizzjonijiet tad-direttiva kkontestata dwar is-sewwieqa li jaħdmu għal rashom, li huma l-uniċi in kwistjoni f'din il-kawża, huma bbażati, minbarra fuq l-Artikolu 71 KE, fuq l-Artikolu 137(2) KE, għandu jiġi enfasizzat li d-dispożizzjoni tat-Trattat KE msemmija fil-punt preċedenti timplika, ċertament, li għandhom jittieħdu in kunsiderazzjoni l-interessi ekonomiċi partikolari ta' l-impriżi żgħar u ta' daqs medju fl-adozzjoni ta' miżuri meħuda taħt l-Artikolu 137(1)(a) KE iżda din id-dispożizzjoni ma tipprekludix li dawn l-impriżi jkunu s-suġġett ta' miżuri restrittivi [ara, fir-rigward tat-tieni paragrafu ta' l-Artikolu 118(2) tat-Trattat KE (l-Artikoli 117 sa 120 tat-Trattat KE kienu ġew issostitwiti mill-Artikoli 136 KE sa 143 KE), is-sentenza tat-12 ta' Novembru 1996, Ir-Renju Unit vs Il-Kunsill, C-84/94, Ġabra p. I-5755, punt 44].
73. Ir-regolazzjoni tal-ħin tax-xogħol tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom prevista fid-direttiva kkontestata tirrifletti, kif ġie spjegat fil-punti 53 sa 56 ta' din is-sentenza, kunsiderazzjoni bbilanċjata ta' l-għan ta' sigurtà fit-toroq, minn naħa, u taċ-ċirkustanzi partikolari ta' persuna li taħdem għal rasha fir-rigward tax-xogħlijiet amministrattivi ġenerali marbutin ma' l-impriża ta' din il-persuna, min-naħa l-oħra. F'dawn iċ-ċirkustanzi, ma jistax jitqies li d-direttiva timponi restrizzjonijiet ta' natura li jostakolaw il-ħolqien u l-iżvilupp ta' impriżi żgħar u ta' daqs medju.
74. L-Artikolu 157 KE, min-naħa tiegħu, jipprovdi li, sabiex ikunu żgurati l-kundizzjonijiet neċessarji għall-kompetittività ta' l-industrija tal-Komunità, l-azzjonijiet meħuda mill-Komunità taħt il-politika ta' l-industrija jew taħt dispożizzjonijiet oħra tat-Trattat għandhom ikunu intiżi, b'mod partikolari, sabiex jinkoraġġixxu ambjent favorevoli għall-inizjattiva u għall-iżvilupp ta' l-impriżi fi ħdan il-Komunità kollha u, b'mod partikolari, ta' impriżi żgħar u ta' daqs medju.
75. Madankollu, f'din il-kawża, minbarra dak li ġie mfakkar fil-punt 73 ta' din is-sentenza, għandu jiġi kkonstatat li t-teżi tar-Repubblika tal-Finlandja bbażata fuq ksur ta' l-Artikolu 157 KE tistrieħ, parzjalment, fuq il-premessa, li, fid-dawl ta' l-esklużjoni tax-xogħlijiet ġenerali amministrattivi mid-definizzjoni tal-ħin tax-xogħol tas-sewwieq li jaħdem għal rasu, hija żbaljata, li d-direttiva kkontestata hija intiża sabiex tirregola l-ħin iddedikat minn dan is-sewwieq għall-ġestjoni ġenerali ta' l-impriża tiegħu, u, parzjalment, fuq sempliċi suppożizzjonijiet fir-rigward ta' l-allegat impatt li din id-direttiva mistennija jkollha fuq il-pożizzjoni ta' l-impriżi l-kbar u ta' l-impriżi żgħar u ta' daqs medju rispettivament.
76. Għaldaqstant, il-motiv eżaminat għandu jiġi miċħud.
Fuq il-motivi bbażati fuq nuqqas ta' motivazzjoni
77. Ir-Renju ta' Spanja jsostni li l-inklużjoni tas-sewwieqa li jaħdmu għal rashom fil-kamp ta' applikazzjoni tad-direttiva kkontestata ma hija bbażata fuq l-ebda ġustifikazzjoni adegwata. Huwa jikkritika n-nuqqas ta' preċiżjoni u ta' loġika tat-tmien premessa ta' din id-direttiva u jenfasizza n-nuqqas ta' raġunament solidu min-naħa tal-leġiżlatur. Huwa jżid li, fid-dawl tal-karattru eċċezzjonali ta' l-istabbiliment ta' limiti fir-rigward tal-ħin iddedikat minn imprenditur li jaħdem għal rasu għall-eżerċizzju ta' l-attivitajiet tiegħu, soġġezzjoni bħal din tirrikjedi motivazzjoni aktar dettaljata mill-ispjegazzjoni qasira mogħtija f'din il-premessa.
78. Ir-Repubblika tal-Finlandja ssostni li l-Parlament u l-Kunsill ma ssodisfawx il-ħtieġa li jagħtu motivazzjoni peress li l-premessi tad-direttiva kkontestata la jippreċiżaw id-distorsjonijiet fil-kompetizzjoni li hija suppost intiża sabiex telimina u lanqas il-mezzi previsti għal dan il-għan. Hija żżid li din id-direttiva, mingħajr ma kellha bżonn tagħti motivazzjoni għal kull għażla teknika magħmula mil-leġiżlatur, kien imissha, ta' l-inqas, identifikat, fir-rigward ta' kull għan li jrid jintlaħaq, il-problemi eżistenti u l-mezzi previsti sabiex jiġu eliminati, fid-dawl, b'mod partikolari, tat-tfixkil li din il-leġiżlazzjoni toħloq fir-rigward tal-libertà ta' intrapriża.
79. Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li l-kunsiderazzjonijiet dwar in-nuqqasijiet fil-leġiżlazzjoni attwali, imsemmija fl-ewwel u fit-tieni premessi tad-direttiva kkontestata, kif ukoll l-għanijiet ġenerali ta' sigurtà fit-toroq u ta' approssimazzjoni tal-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni, identifikati fir-raba', l-għaxar u l-ħdax-il premessa ta' l-imsemmija direttiva, jikkonċernaw ukoll lis-sewwieqa li jaħdmu għal rashom u, għaldaqstant, huma biżżejjed, fir-rigward tar-rekwiżiti ta' motivazzjoni stabbiliti mill-ġurisprudenza fil-qasam ta' l-atti b'portata ġenerali (ara s-sentenzi tad-19 ta' Novembru 1998, Ir-Renju Unit vs Il-Kunsill, C-150/94, Ġabra p. I-7235, punti 25 u 26, kif ukoll tas-7 ta' Novembru 2000, Il-Lussemburgu vs Il-Parlament u l-Kunsill, C-168/98, Ġabra p. I-9131, punti 62 sa 66), sabiex jiġġustifikaw l-eventwali applikazzjoni ta' din id-direttiva għal din il-kategorija ta' persuni li jwettqu attivitajiet mobbli ta' trasport.
80. Barra minn hekk, kif josservaw ġustament il-Parlament u l-Kummissjoni, ir-Renju ta' Spanja u r-Repubblika tal-Finlandja, permezz tal-parteċipazzjoni tagħhom fil-ħidma tal-Kunsill, kienu direttament involuti fil-proċess ta' elaborazzjoni tad-direttiva kkontestata u, għaldaqstant, kienu jafu r-raġunijiet li servew bħala bażi għad-dispożizzjonijiet ta' din id-direttiva li jikkonċernaw is-sewwieqa li jaħdmu għal rashom (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta' Ġunju 1993, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, C-54/91, Ġabra p. I-3399, punt 11).
81. Minn dan isegwi li l-motiv eżaminat għandu jiġi miċħud.
82. Fid-dawl ta' dak li ntqal aktar 'il fuq, ir-rikorsi għandhom jiġu miċħuda kollha kemm huma.
Fuq l-ispejjeż
83. Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba.
Peress li r-Renju ta' Spanja u r-Repubblika tal-Finlandja tilfu, hemm lok li, kif mitlub mill-Parlament u mill-Kunsill, huma jiġu ordnati jbatu l-ispejjeż tagħhom u ta' l-istituzzjonijiet konvenuti. Peress li, skond l-Artikolu 69(4) ta' l-istess Regoli, l-istituzzjoni li interveniet fil-kawża għandha tbati l-ispejjeż tagħha, il-Kummissjoni, li interveniet, għandha tbati l-ispejjeż tagħha.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla), taqta' u tiddeċiedi li:
1) Ir-rikorsi huma miċħuda.
2) Ir-rikorrenti għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom kif ukoll dawk tal-konvenuti.
3) Il-Kummissjoni għandha tbati l-ispejjeż tagħha.