62018CJ0442
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)
19 ta’ Diċembru 2019 (
*1
)
“Appell – Rifjut li jingħata l-aċċess għad-deċiżjonijiet tal-Bord tal-Gvernaturi tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) – Protokoll dwar l-Istatuti tas-Sistema Ewropea ta’ Banek Ċentrali u tal-BĊE – Artikolu 10(4) – Kunfidenzjalità tal-laqgħat – Riżultat tad-deliberazzjonijiet – Possibbiltà ta’ żvelar – Deċiżjoni 2004/258/KE – Aċċess għad-dokumenti tal-BĊE – Artikolu 4(1)(a) – Kunfidenzjalità tad-deliberazzjonijiet – Preġudizzju għall-protezzjoni tal-interess pubbliku”
Fil-Kawża C‑442/18 P,
li għandha bħala suġġett appell skont l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, ippreżentat fil‑5 ta’ Lulju 2018
Il-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE), irrappreżentat minn F. Malfrère u M. Ioannidis, bħala aġenti, assistiti minn H.-G. Kamann, Rechtsanwalt,
appellant
il-parti l-oħra fil-kawża li hija:
Espírito Santo Financial (Portugal), SGPS, SA, stabbilita f’Lisbona (il-Portugall), irrappreżentata minn L. Soares Romão, J. Shearman de Macedo u D. Castanheira Pereira, advogados,
rikorrenti fl-ewwel istanza,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn R. Silva de Lapuerta, Viċi President tal-Qorti tal-Ġustizzja, li qiegħda taġixxi bħala President tal-Ewwel Awla, M. Safjan, L. S. Rossi, L. Bay Larsen (Relatur) u C. Toader, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Pikamäe,
Reġistratur: M. Longar, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat‑12 ta’ Ġunju 2019,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat‑2 ta’ Ottubru 2019,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
Permezz tal-appell tiegħu, il-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) jitlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tas‑26 ta’ April 2018, Espírito Santo Financial (Portugal) vs BĊE (T‑251/15, mhux ippubblikata, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”, EU:T:2018:234), li permezz tagħha l-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni tal-BĊE tal‑1 ta’ April 2015 li tirrifjuta parzjalment l-aċċess għal ċerti dokumenti relatati mad-deċiżjoni tal-BĊE tal‑1 ta’ Awwissu 2014 dwar Banco Espírito Santo SA (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”).
Il-kuntest ġuridiku
2
Il-premessa 3 tad-Deċiżjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew 2004/258/KE tal‑4 ta’ Marzu 2004 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Bank Ċentrali Ewropew (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 5, p. 51), kif emendata bid-Deċiżjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew (UE) 2015/529 tal‑21 ta’ Jannar 2015 (ĠU 2015, L 84, p. 64) (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni 2004/258”), hija redatta kif ġej:
“Għandu jingħata aċċess aktar wiesa’ għad-dokumenti tal-ECB, filwaqt li fl-istess ħin jiġu protetti l-indipendenza tal-ECB u tal-banek ċentrali nazzjonali (NCB) previżta bl-Artikolu 108 tat-Trattat u l-Artikolu 7 ta’ l-Istatut, u l-kunfidenzjalita’ ta’ ċerti kwistjonijiet speċifiċi għat-twettiq tal-ħidmiet tal-ECB. Biex tiġi salvagwardjata l-effettivita’ tal-proċess li fih jittieħdu d-deċiżjonijiet tal-ECB, inklużi l-konsultazzjonijiet u l-preparazzjonijiet interni tiegħu, il-proċedimenti tal-laqgħat tal-korpi tal-ECB responsabbli għat-teħid tad-deċiżjonijiet huma kunfidenzjali, sakemm il-korp relevanti jiddeċiedi li jippubblika r-riżultat tad-dibattiti tiegħu.”
3
L-Artikolu 4 ta’ din id-deċiżjoni jistipula:
“1.   Il-ECB għandu jiċħad l-aċċess għal dokument meta l-pubblikazzjoni ddgħajjef il-protezzjoni ta’:
a)
l-interess pubbliku dwar:
–
il-kunfidenzjalità tal-proċedimenti tal-korpi li jieħdu d-deċiżjonijiet tal-BĊE, tal-Bord Superviżorju jew korpi oħrajn stabbiliti skont ir-Regolament (UE) Nru 1024/2013,
[…]”.
4
Konformement mal-Artikolu 7(1) tal-imsemmija deċiżjoni, “[i]d-Direttur Ġenerali tas-Segretarjat tal-ECB għandu jew jagħti aċċess għad-dokument mitlub u jipprovdi aċċess skond l-Artikolu 9 jew, jgħid f’risposta bil-miktub, ir-raġunijiet għaċ-ċaħda totali jew parzjali u jinforma lill-applikant bid-dritt tiegħu biex jagħmel applikazzjoni ta’ konferma skond il-paragrafu 2, fi żmien għoxrin ġurnata ta’ xogħol mir-riċevuta ta’ l-applikazzjoni, jew tal-kjarifikazzjonijiet mitluba skond l-Artikolu 6(2).”
Il-fatti li wasslu għall-kawża
5
Espírito Santo Financial (Portugal) SGPS SA (iktar ’il quddiem “ESF”) hija kumpannija holding irregolata skont id-dritt Portugiż, li kienet waħda mill-azzjonisti prinċipali ta’ Banco Espírito Santo SA (iktar ’il quddiem “BES”).
6
Mix-xahar ta’ Mejju 2014, BES użat l-operazzjonijiet ta’ kreditu tal-Eurosistema u, mis‑17 ta’ Lulju 2014, bdiet tirċievi likwidità f’urġenza pprovduta minn Banco de Portugal (il-Bank tal-Portugall).
7
Fit‑23 ta’ Lulju 2014, il-Bord tal-Gvernaturi tal-BĊE (iktar ’il quddiem il-“Bord tal-Gvernaturi”) iddeċieda li ma jopponix, sal-laqgħa ordinarja sussegwenti, għall-għoti ta’ likwidità f’urġenza lil BES sa ċertu massimu.
8
Fuq proposta tal-Bord Eżekuttiv tal-BĊE tat‑28 ta’ Lulju 2014 (iktar ’il quddiem il-“Proposta tat‑28 ta’ Lulju 2014”), il-Bord tal-Gvernaturi ddeċieda, fl-istess jum, li jżomm l-aċċess ta’ BES għall-istrumenti ta’ kreditu tal-politika monetarja (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni tat‑28 ta’ Lulju 2014”). L-ammont tal-kreditu pprovdut lil BES, lill-fergħat tagħha u lis-sussidjarji tagħha permezz tal-operazzjonijiet ta’ kreditu tal-Eurosistema ġie llimitat għal-livell tat‑28 ta’ Lulju 2014 (iktar ’il quddiem l-“ammont tal-kreditu kkonċernat”). Din id-deċiżjoni ġiet irreġistrata fi proċess verbal, li fih kien hemm ukoll dan l-ammont.
9
Fuq proposta tal-Bord Eżekuttiv tal-BĊE tal‑1 ta’ Awwissu 2014 (iktar ’il quddiem il-“Proposta tal‑1 ta’ Awwissu 2014”), il-Bord tal-Gvernaturi ddeċieda, fl-istess jum, b’mod partikolari, li jissospendi l-aċċess ta’ BES għall-istrumenti ta’ kreditu tal-politika monetarja minħabba riskju u ordna li BES jirrimborsa l-kreditu kollu mogħti fil-kuntest tal-Eurosistema (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni tal‑1 ta’ Awwissu 2014”). Din id-deċiżjoni ġiet irreġistrata wkoll fi proċess verbali, li fih kien hemm ukoll il-massimu tal-provvista ta’ likwidità f’urġenza li setgħet tingħata mill-Bank tal-Portugall lil BES.
10
F’dan il-kuntest, l-awtoritajiet Portugiżi ddeċidew li jissuġġettaw lil BES għal proċedimenti ta’ riżoluzzjoni u, fis‑27 ta’ Ottubru 2014, infetħet proċedura ta’ insolvenza kontra ESF.
11
Permezz ta’ ittra tal‑5 ta’ Novembru 2014, ESF talbet lill-BĊE għall-aċċess għad-Deċiżjoni tal‑1 ta’ Awwissu 2014 kif ukoll għad-dokumenti kollha fil-pussess tiegħu marbuta ma’ din id-deċiżjoni.
12
Permezz ta’ ittra tas‑7 ta’ Jannar 2015, il-BĊE wieġeb għal din it-talba u ta lil ESF l-aċċess, sħiħ jew parzjali, għal ċertu numru tad-dokumenti mitluba minn din tal-aħħar, fosthom, b’mod partikolari, aċċess parzjali għall-estratti mill-proċessi verbali li jivvalidaw id-deċiżjonijiet tat‑28 ta’ Lulju u tal‑1 ta’ Awwissu 2014 kif ukoll għall-proposti tat‑28 ta’ Lulju u tal‑1 ta’ Awwissu 2014.
13
Permezz ta’ ittra tal‑4 ta’ Frar 2015, ESF indirizzat talba konfermattiva lill-BĊE, li fiha hija qieset li l-motivazzjoni pprovduta mill-BĊE intiża li tiġġustifika l-aċċess sħiħ għal ċerti dokumenti mitluba kienet wisq vaga u ġenerali.
14
Barra minn hekk, hija talbet l-aċċess, b’mod partikolari, għall-ammonti li tħallew barra fl-estratti tal-proċessi verbali li jivvalidaw id-deċiżjonijiet tat‑28 ta’ Lulju u tal‑1 ta’ Awwissu 2014 impoġġija fid-dispożizzjoni tagħha, jiġifieri l-ammont tal-kreditu kkonċernat u l-limitu tal-provvista ta’ likwidità f’urġenza li setgħet tingħata mill-Bank tal-Portugall lil BES, kif ukoll għal ċerta informazzjoni li ġiet mgħottija fil-proposti tat‑28 ta’ Lulju u tal‑1 ta’ Awwissu 2014.
15
Fil‑5 ta’ Frar 2015, il-BĊE indika li kienet ser tingħata tweġiba għat-talba konfermattiva tagħha sal‑4 ta’ Marzu 2015. Madankollu, fil‑5 ta’ Marzu 2015, il-BĊE estenda t-terminu għat-tweġiba għal din it-talba.
16
Permezz tad-deċiżjoni kontenzjuża tiegħu tal‑1 ta’ April 2015, il-BĊE żvela lil ESF informazzjoni addizzjonali li tinsab fil-proposti tat‑28 ta’ Lulju u tal‑1 ta’ Awwissu 2014. Għall-kumplament, huwa kkonferma r-rifjut ta’ għoti ta’ aċċess għall-ammonti mgħottija fl-estratti tal-proċessi verbali li jivvalidaw id-deċiżjonijiet tal-Bord tal-Gvernaturi tat‑28 ta’ Lulju u tal‑1 ta’ Awwissu 2014 kif ukoll għal ċerti siltiet imħassra tal-proposti tat‑28 ta’ Lulju u tal‑1 ta’ Awwissu 2014.
Ir-rikors quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
17
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fl‑14 ta’ Mejju 2015, ESF ippreżentat rikors intiż għall-annullament tad-deċiżjoni impliċita meħuda mill-BĊE fl‑4 ta’ Marzu 2015 u tad-deċiżjoni kontenzjuża kif ukoll għall-kundanna tal-BĊE għall-ispejjeż.
18
It-talba għall-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża kienet ibbażata fuq erba’ motivi. L-ewwel tliet motivi kienu jirrigwardaw l-ammonti li ma ġewx inklużi fl-estratti tal-proċessi verbali li jivvalidaw id-deċiżjonijiet tat‑28 ta’ Lulju u tal‑1 ta’ Awwissu 2014 mibgħuta lill-appellanti u kienu bbażati fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni, fuq ksur tal-ewwel, tat-tieni u tas-seba’ inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258 kif ukoll fuq ksur tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(2) ta’ din id-deċiżjoni, rispettivament. Ir-raba’ motiv kien jirrigwarda l-informazzjoni li ġiet mgħottija fil-proposti tat‑28 ta’ Lulju u tal‑1 ta’ Awwissu 2014 ipprovduti lir-rikorrenti f’dik il-kawża.
19
Il-BĊE talab li dan ir-rikors jiġi miċħud u li ESF tiġi kkundannata għall-ispejjeż.
20
Fl-ewwel lok, il-Qorti Ġenerali ċaħdet it-talba għall-annullament tad-deċiżjoni impliċita. Fit-tieni lok, hija ċaħdet l-ilmenti mqajma kontra r-rifjut tal-BĊE li jagħti l-aċċess għal-limitu tal-provvista ta’ likwidità f’urġenza billi qies dan ir-rifjut iġġustifikat abbażi tat-tieni u tas-seba’ inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258. Fit-tielet lok, fir-rigward tar-rifjut tal-BĊE li jagħti l-aċċess għall-ammont tal-kreditu kkonċernat, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li d-deċiżjoni kontenzjuża kienet ivvizzjata b’insuffiċjenza ta’ motivazzjoni dwar l-eċċezzjoni prevista fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258 u kkonkludiet li t-tieni u t-tielet motiv ibbażati fuq ksur tat-tieni u tas-seba’ inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258 kif ukoll tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(2) ta’ din id-deċiżjoni, rispettivament, kienu fondati sa fejn dawn kienu jirrigwardaw l-imsemmi ammont. Fir-raba’ lok, il-Qorti Ġenerali laqgħet l-ewwel parti tar-raba’ motiv dwar l-informazzjoni mgħottija fil-proposti tat‑28 ta’ Lulju u tal‑1 ta’ Awwissu 2014.
21
Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali, fil-punt 1 tad-dispożittiv tas-sentenza appellata, annullat id-deċiżjoni kontenzjuża sa fejn il-BĊE rrifjuta l-aċċess għall-ammont tal-kreditu kkonċernat kif ukoll għall-informazzjoni mgħottija fil-proposti tat-28 ta’ Lulju u tal-1 ta’ Awwissu 2014. Hija ċaħdet il-kumplament tar-rikors u ddeċidiet li ESF u l-BĊE għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.
It-talbiet tal-partijiet fl-appell
22
Permezz tal-appell tiegħu, il-BĊE jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla l-l-ewwel punt tad-dispożittiv tas-sentenza appellata;
–
tiċħad ir-rikors ippreżentat fl-ewwel istanza sa fejn dan jirrigwarda r-rifjut tal-BĊE li jiżvela l-ammont tal-kreditu kkonċernat;
–
sussidjarjament, tibgħat lura l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex din tagħti deċiżjoni, u
–
tikkundanna lill-ESF għal żewġ terzi tal-ispejjeż u lill-BĊE għal terz tal-ispejjeż.
23
ESF titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tiċħad l-appell, u
–
tikkundanna lill-BĊE għall-ispejjeż tal-proċedura.
Fuq l-appell
24
Insostenn tal-appell tiegħu, il-BĊE jinvoka aggravju wieħed, ibbażat fuq żball ta’ liġi mwettaq mill-Qorti Ġenerali fl-interpretazzjoni tal-Artikolu 10(4) tal-Protokoll Nru 4 dwar l-Istatuti tas-Sistema Ewropea ta’ Banek Ċentrali u tal-Bank Ċentrali Ewropew (iktar ’il quddiem il-“Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE”) kif ukoll tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258.
L-argumenti tal-partijiet
25
Il-BĊE jargumenta li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta qieset, fil-punti 124 u 161 tas-sentenza appellata, moqrija flimkien mal-punti 54 sa 56 u 75 sa 81 tagħha, li l-marġni ta’ diskrezzjoni li għandu l-Bord tal-Gvernaturi fir-rigward tad-diffużjoni tal-proċessi verbali tiegħu għandu jiġi eżerċitat fil-kundizzjonijiet u l-limiti tad-Deċiżjoni 2004/258. Il-Qorti Ġenerali għaldaqstant qieset b’mod żbaljat li l-BĊE kellu jipprovdi motivazzjoni li tispjega kif l-aċċess għall-informazzjoni li tinsab fil-proċessi verbali tal-laqgħat tal-Bord tal-Gvernaturi u li jivvalidaw id-deċiżjonijiet tiegħu, konkretament u effettivament, ippreġudikat l-interess pubbliku f’dak li jirrigwarda l-kunfidenzjalità tad-deliberazzjonijiet tal-korpi deċiżjonali tal-BĊE.
26
Skont il-BĊE, l-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258 għandu jiġi interpretat konformement mal-ewwel sentenza tal-Artikolu 10(4) tal-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE, li jistabbilixxi l-prinċipju ġenerali ta’ kunfidenzjalità tal-laqgħat tal-Bord tal-Gvernaturi, liema kunfidenzjalità tkopri l-proċessi verbali kollha tal-Bord tal-Gvernaturi, inkluż sa fejn dawn jirriflettu r-riżultat tad-deliberazzjonijiet.
27
Il-BĊE jargumenta wkoll li t-tieni sentenza tal-Artikolu 10(4) tal-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE tagħmel eċċezzjoni għall-prinċipju ġenerali ta’ kunfidenzjalità, billi tippermetti lill-Bord tal-Gvernaturi, permezz ta’ deċiżjoni pożittiva u diskrezzjonali, jagħmel pubbliku r-riżultat tad-deliberazzjonijiet tiegħu. Din il-marġni ta’ diskrezzjoni li għandu l-Bord tal-Gvernaturi ma tistax tiġi llimitata bid-Deċiżjoni 2004/258, li sempliċement tafferma, fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tagħha, il-prinċipju ta’ kunfidenzjalità.
28
Il-BĊE jargumenta, barra minn hekk, li l-Artikolu 10(4) ta’ dan il-protokoll jipprevedi espressament li huwa biss il-Bord tal-Gvernaturi nnifsu li jista’ jiddeċiedi li jiżvela l-proċessi verbali rispettivi tiegħu, filwaqt li d-Deċiżjoni 2004/258 tpoġġi l-pubblikazzjoni tad-dokumenti tal-BĊE f’idejn id-Direttur Ġenerali tas-Segretarjat u tal-Bord Eżekuttiv.
29
Il-BĊE jqis li huwa ma għandux l-obbligu jipprovdi spjegazzjonijiet fir-rigward tal-kwistjoni dwar għaliex l-iżvelar tal-proċessi verbali tal-Bord tal-Gvernaturi jista’, konkretament u effettivament, jippreġudika l-interess pubbliku fir-rigward tal-kunfidenzjalità tad-deliberazzjonijiet tal-Bord tal-Gvernaturi. Ċertament, il-BĊE huwa suġġett għall-obbligu ġenerali li jimmotiva d-deċiżjonijiet tiegħu. Għaldaqstant huwa obbligat jispjega li ċerta informazzjoni mitluba tinsab f’dawn il-proċessi verbali u taqa’, konsegwentement, taħt l-Artikolu 10(4) tal-imsemmi protokoll u tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258. Madankollu, teżisti preżunzjoni ta’ kunfidenzjalità stabbilita fl-Artikolu 10(4) tal-istess protokoll, skont liema l-iżvelar tal-proċessi verbali jippreġudika l-indipendenza u l-effikaċità tal-proċess deċiżjonali tal-BĊE.
30
ESF targumenta li l-appell huwa, essenzjalment, riproduzzjoni tal-argumenti mqajma mill-BĊE quddiem il-Qorti Ġenerali. Għaldaqstant, huwa jippreċiża li l-pożizzjoni tiegħu hija l-istess bħal dik li huwa kien diġà esprima quddiem il-Qorti Ġenerali.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
31
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 256(1) TFUE, mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u mill-Artikolu 168(1)(d) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżulta li appell għandu jindika b’mod preċiż l-elementi kkritikati tas-sentenza li l-annullament tagħha jkun qiegħed jintalab kif ukoll l-argumenti ta’ liġi li jissostanzjaw b’mod speċifiku din it-talba (sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2019, Bayerische Motoren Werke u Freistaat Sachsen vs Il‑Kummissjoni, C‑654/17 P, EU:C:2019:634, punt 71).
32
Minkejja li l-BĊE qiegħed jitlob l-annullament tal-punt 1 tad-dispożittiv tas-sentenza appellata, skont liema d-deċiżjoni kontenzjuża hija annullata sa fejn din irrifjutat l-aċċess, minn naħa, għall-ammont tal-kreditu kkonċernat, u, min-naħa l-oħra, għall-informazzjoni mgħottija fil-proposti tal-Bord Eżekuttiv tal-BĊE tat‑28 ta’ Lulju u tal‑1 ta’ Awwissu 2014, huwa ma jiżviluppa ebda aggravju jew argument dwar l-annullament mill-Qorti Ġenerali ta’ din id-deċiżjoni sa fejn din tirrifjuta l-aċċess għall-informazzjoni mgħottija f’dawn il-proposti tal-Bord Eżekuttiv tal-BĊE. Għaldaqstant, din il-parti tal-appell għandha titqies bħala inammissibbli.
33
Fir-rigward tal-parti tal-appell li tirrigwarda l-analiżi tal-Qorti Ġenerali dwar id-deċiżjoni kontenzjuża sa fejn din tirrifjuta l-aċċess għall-ammont tal-kreditu kkonċernat, għandu jiġi rrilevat li, fil-punt 80 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li, skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 10(4) tal-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE, il-Bord tal-Gvernaturi jista’ jiddeċiedi jagħmel pubbliku r-riżultat tad-deliberazzjonijiet tiegħu. Sussegwentement hija qieset li d-deċiżjonijiet meħuda mill-Bord tal-Gvernaturi u, konsegwentement, il-proċessi verbali li jivvalidawhom ma jgawdux minn protezzjoni assoluta f’dak li jirrigwarda d-diffużjoni tagħhom u li l-marġni ta’ diskrezzjoni li huwa għandu f’dan ir-rigward għandu jiġi eżerċitat fil-kundizzjonijiet u l-limiti previsti mid-Deċiżjoni 2004/258.
34
Barra minn hekk, fil-punti 122 u 123, il-Qorti Ġenerali, b’mod partikolari, ikkonstatat li l-ammont tal-kreditu kkonċernat kien imsemmi fil-proċess verbali li jivvalida d-deċiżjoni tat‑28 ta’ Lulju 2014 u li l-BĊE kien għamel riferiment, sabiex jirrifjuta l-iżvelar ta’ dan l-ammont, għall-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258 u għall-Artikolu 10(4) tal-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE.
35
Fil-punt 124 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-BĊE ma kienx immotiva b’mod suffiċjenti d-deċiżjoni kontenzjuża għaliex huwa kien imissu, minn naħa, jispjega r-raġunijiet li għalihom l-ammont mhux żvelat lir-rikorrenti f’dik il-kawża fil-kuntest ta’ aċċess parzjali għad-dokument mitlub minn din tal-aħħar kien jaqa’ fil-qasam kopert mill-eċċezzjoni prevista fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258 u, min-naħa l-oħra, jipprovdi motivazzjoni li tippermetti li wieħed jifhem u jivverifika kif, konkretament u effettivament, l-aċċess għal din l-informazzjoni kien jippreġudika l-interess pubbliku f’dak li jirrigwarda l-kunfidenzjalità tad-deliberazzjonijiet tal-korpi deċiżjonali tal-BĊE.
36
Għandu jiġi rrilevat li tali rekwiżit ta’ motivazzjoni jirriżulta neċessarjament minn interpretazzjoni tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258, skont liema l-kunfidenzjalità tar-riżultat tad-deliberazzjonijiet tal-Bord tal-Gvernaturi hija żgurata biss jekk l-iżvelar tiegħu jippreġudika l-protezzjoni tal-interess pubbliku.
37
Ċertament, il-formulazzjoni tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) ta’ din id-deċiżjoni tidher miftuħa għal interpretazzjoni bħal dik mogħtija mill-Qorti Ġenerali sa fejn din tipprevedi li l-BĊE għandu jirrifjuta l-aċċess għal dokument fil-każ li l-iżvelar tiegħu jippreġudika l-protezzjoni tal-interess pubbliku f’dak li jirrigwarda l-kunfidenzjalità tad-deliberazzjonijiet tal-korpi deċiżjonali tal-BĊE, li fosthom hemm il-Bord tal-Gvernaturi.
38
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 7(1) tal-imsemmija deċiżjoni jagħti lid-Direttur Ġenerali tas-Segretarjat tal-BĊE l-għażla bejn l-għoti tal-aċċess għad-dokument mitlub u l-komunikazzjoni lill-applikant tal-motivi tar-rifjut totali jew parzjali tiegħu.
39
Għaldaqstant, l-interpretazzjoni li l-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali hija bbażata fuqha timplika li hija r-responsabbiltà ta’ dan id-direttur li jivverifika jekk l-iżvelar tar-riżultat tad-deliberazzjonijiet jippreġudikax l-interess pubbliku f’dak li jirrigwarda l-kunfidenzjalità ta’ dawn id-deliberazzjonijiet u, fin-nuqqas, li jagħti l-aċċess għad-dokument li jivvalida dan ir-riżultat.
40
Madankollu, minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li test ta’ dritt sekondarju tal-Unjoni għandu jiġi interpretat, sa fejn huwa possibbli, fis-sens tal-konformità tiegħu mad-dispożizzjonijiet tat-Trattati (sentenza tas‑16 ta’ April 2015, Il‑Parlament vs Il‑Kunsill, C‑540/13, EU:C:2015:224, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
41
Bħalma rrileva l-BĊE, it-tieni sentenza tal-Artikolu 10(4) tal-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE tipprevedi li huwa l-obbligu tal-Bord tal-Gvernaturi li jiddeċiedi jekk hemmx lok li r-riżultat tad-deliberazzjonijiet tiegħu jsir pubbliku, filwaqt li, bħalma jirriżulta mill-punt 38 ta’ din s-sentenza, l-Artikolu 7(1) tad-Deċiżjoni 2004/258 jagħti lid-Direttur Ġenerali tas-Segretarjat tal-BĊE l-għażla bejn l-għoti tal-aċċess għad-dokument mitlub u l-komunikazzjoni lill-applikant tal-motivi tar-rifjut totali jew parzjali li jagħti dan l-aċċess.
42
F’dawn il-kundizzjonijiet, dan id-direttur jingħata l-possibbiltà li jiddeċiedi jekk hemmx lok li jagħti l-aċċess għar-riżultat tad-deliberazzjonijiet u b’dan il-mod jidħol fuq il-kompetenza esklużiva mogħtija lill-Bord tal-Gvernaturi bis-saħħa tat-tieni sentenza tal-Artikolu 10(4) tal-imsemmi protokoll.
43
Għaldaqstant, sabiex tiġi protetta din il-kompetenza, għandu jitqies li l-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258, moqri flimkien mat-tieni sentenza tal-Artikolu 10(4) tal-Protokoll dwar is-SEBĊ u l-BĊE, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipproteġi l-kunfidenzjalità tar-riżultat tad-deliberazzjonijiet tal-Bord tal-Gvernaturi, mingħajr ma jkun meħtieġ li r-rifjut ta’ aċċess għad-dokumenti li jinkludu dan ir-riżultat ikun suġġett għall-kundizzjoni li l-iżvelar tiegħu jippreġudika l-protezzjoni tal-interess pubbliku.
44
Konsegwentement, skont l-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) u l-Artikolu 7(1) tal-imsemmija deċiżjoni, id-Direttur Ġenerali tas-Segretarjat tal-BĊE għandu jirrifjuta l-aċċess għar-riżultat tad-deliberazzjonijiet tal-Bord tal-Gvernaturi, ħlief jekk dan tal-aħħar ikun iddeċieda li jagħmlu, totalment jew parzjalment, pubbliku.
45
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li tali interpretazzjoni hija kkorroborata mid-dikjarazzjoni tal-premessa 3 tad-Deċiżjoni 2004/258, skont liema l-laqgħat tal-korpi deċiżjonali tal-BĊE huma kunfidenzjali, ħlief jekk il-korp ikkonċernat ikun iddeċieda li jagħmel ir-riżultat tad-deliberazzjonijiet tiegħu pubbliku.
46
Għaldaqstant, il-motivazzjoni tar-rifjut li jingħata l-aċċess għar-riżultat tad-deliberazzjonijiet tal-Bord tal-Gvernaturi jista’ jiġi llimitat billi jiġi invokat l-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258 għal dokumenti li jirriflettu r-riżultat ta’ dawn id-deliberazzjonijiet.
47
Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali, b’mod żbaljat, qieset, fil-punt 124 tas-sentenza appellata, li l-BĊE kien imissu, minn naħa, spjega r-raġunijiet li għalihom l-ammont mhux żvelat lir-rikorrenti f’dik il-kawża fil-kuntest ta’ aċċess parzjali għad-dokument mitlub minn din tal-aħħar kien jaqa’ taħt il-qasam kopert mill-eċċezzjoni prevista fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258 u, min-naħa l-oħra, ipprovda motivazzjoni li tippermetti li jinftiehem u li jiġi vverifikat kif, konkretament u effettivament, l-aċeess għal din l-informazzjoni kien jippreġudika l-interess pubbliku f’dak li jirrigwarda l-kunfidenzjalità tad-deliberazzjonijiet tal-korpi deċiżjonali tal-BĊE. Billi ddeċidiet b’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi.
48
Għaldaqstant, il-punt 1 tad-dispożittiv tas-sentenza appellata għandu jiġi annullat, sa fejn, permezz ta’ dan il-punt, il-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni kontenzjuża peress li, permezz ta’ din id-deċiżjoni, il-BĊE rrifjuta l-aċċess għall-ammont tal-kreditu kkonċernat.
Fuq il-kawża fl-ewwel istanza
49
Konformenent mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, meta l-appell ikun fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tannulla d-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali. F’dan il-każ, hija tista’ tiddeċiedi li taqta’ l-kawża definittivament hija stess jekk din tkun fi stat li tiġi deċiża.
50
Dan huwa l-każ fil-kawża odjerna.
51
Sa fejn, bħalma jirriżulta, b’mod partikolari, mill-punt 47 tas-sentenza odjerna, l-analiżi tal-Qorti Ġenerali dwar l-ewwel motiv imqajjem fl-ewwel istanza, fil-parti tiegħu dwar ir-rifjut li jingħata l-aċċess għall-ammont tal-kreditu kkonċernat, hija vvizzjata bi żball ta’ liġi, għandhom jiġu analizzati dan il-motiv kif ukoll it-tieni motiv imqajjem fl-ewwel istanza fl-ilment tagħha bbażat fuq ksur tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258.
52
Permezz tal-ewwel motiv tagħha mqajjem fl-ewwel istanza, fil-parti tiegħu dwar ir-rifjut li jingħata l-aċċess għall-ammont tal-kreditu kkonċernat, ir-rikorrenti fl-ewwel istanza tikkritika lill-BĊE li kiser l-obbligu ta’ motivazzjoni meta huwa rrifjuta dan l-aċċess abbażi tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258.
53
Permezz tat-tieni lment tagħha, ir-rikorrenti fl-ewwel istanza tikkontesta l-fondatezza tal-invokazzjoni tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tal-imsemmija deċiżjoni sabiex jiġi ġġustifikat ir-rifjut li jingħata l-aċċess għall-ammont tal-kreditu kkonċernat. B’mod partikolari, hija targumenta li dan l-ammont ma setax jitqies bħala li jagħmel parti mid-deliberazzjonijiet tal-korpi deċiżjonali tal-BĊE u li l-informazzjoni mitluba ma kinitx tidher ta’ natura kunfidenzjali għaliex il-Bank tal-Portugall kien żvela ammont li l-komunikazzjoni tal-estratti tad-deċiżjonijiet tal-Bord tal-Gvernaturi tippermetti li jiġi kkonfermat.
54
F’dan ir-rigward, skont ġurisprudenza stabbilita, għalkemm il-motivazzjoni ta’ att tal-Unjoni, meħtieġa fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE, għandha turi b’mod ċar u inekwivoku r-raġunament tal-awtur tal-att inkwistjoni b’mod li tippermetti lill-persuni kkonċernati jkunu jafu bil-ġustifikazzjonijiet tal-miżura meħuda u lill-Qorti tal-Ġustizzja teżerċita l-istħarriġ tagħha, ma huwiex madankollu meħtieġ li din tispeċifika l-punti ta’ liġi jew ta’ fatt rilevanti kollha. L-osservanza tal-obbligu ta’ motivazzjoni għandha, barra minn hekk, tiġi evalwata mhux biss fid-dawl tal-formulazzjoni tal-att, iżda wkoll tal-kuntest tiegħu kif ukoll tar-regoli ġuridiċi kollha li japplikaw fil-qasam ikkonċernat (sentenza tal‑11 ta’ Diċembru 2018, Weiss et, C‑493/17, EU:C:2018:1000, punti 31 u 33, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
55
Fid-dawl tal-punt 46 tas-sentenza odjerna, għandu jiġi kkonstatat li l-motivazzjoni pprovduta mill-BĊE kienet tippermetti lir-rikorrenti fl-ewwel istanza tifhem li l-BĊE kien qiegħed jinvoka l-kunfidenzjalità li jgawdi minnu r-riżultat tad-deliberazzjonijiet sabiex jirrifjuta l-aċċess għall-ammont tal-kreditu kkonċernat u li inkwistjoni kien hemm dokument li jirrifletti dan ir-riżultat. Għaldaqstant, għandu jitqies li d-deċiżjoni kontenzjuża kienet suffiċjentement immotivata fid-dritt.
56
Barra minn hekk, fir-rigward tal-ilmenti fil-mertu, huwa biżżejjed jiġi rrilevat li mill-punt 43 tas-sentenza odjerna jirriżulta li l-kunfidenzjalità tar-riżultat tad-deliberazzjonijiet tal-Bord tal-Gvernaturi hija żgurata mingħajr ma jkun meħtieġ li dan ir-riżultat jirrifletti dawn id-deliberazzjonijiet. Barra minn hekk, minkejja li l-kunfidenzjalità tar-riżultat tad-deliberazzjonijiet tista’ tiġi invokata sa fejn dan ir-riżultat ma jkunx sar pubbliku mill-BĊE, iċ-ċirkustanza li ammont approssimattiv tal-ammont tal-kreditu kkonċernat kien ġie ppubblikat mill-Bank tal-Portugall ma hijiex, bħala tali, ta’ natura li tobbliga lill-BĊE jikkomunika dan l-ammont. Minn dan isegwi li l-BĊE ma kisirx l-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258 meta huwa bbaża r-rifjut tiegħu li jagħti l-aċċess għall-ammont tal-kreditu kkonċernat fuq din id-dispożizzjoni.
57
Konsegwentement, l-ewwel u t-tieni motiv invokati fl-ewwel istanza għandhom jiġu miċħuda, sa fejn dawn jirrigwardaw ir-rifjut tal-BĊE, ibbażat fuq l-ewwel inċiż tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni 2004/258, li jagħti l-aċċess għall-ammont tal-kreditu kkonċernat.
Fuq l-ispejjeż
58
Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura, meta l-appell ikun fondat u l-Qorti tal-Ġustizzja taqta’ l-kawża definittivament hija stess, hija għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż. Skont l-Artikolu 138(1) tal-istess regoli, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 184(1) tal-imsemmija Regoli, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż jekk dawn ikunu ġew mitluba.
59
L-Artikolu 138(3) ta’ dawn l-istess regoli, applikabbli għall-proċedura tal-appell bis-saħħa tal-Artikolu 184(1) tagħhom, jipprevedi, barra minn hekk, li jekk il-partijiet jitilfu rispettivament fuq waħda jew iktar mit-talbiet tagħhom, kull parti għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha. Madankollu, jekk fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-kawża jkun jidher iġġustifikat, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tiddeċiedi li waħda mill-partijiet għandha, minbarra l-ispejjeż tagħha, tbati parti mill-ispejjeż tal-parti l-oħra.
60
F’dan il-każ, l-appell tal-BĊE ntlaqa’ parzjalment u parzjalment ġie ddikjarat inammissibbli u peress li r-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali minn ESF intlaqa’, wara l-eżami mill-Qorti tal-Ġustizzja, biss f’dak li jirrigwarda r-rifjut li jingħata l-aċċess għall-informazzjoni mgħottija fil-proposti tal-Bord Eżekuttiv tat‑28 ta’ Lulju u tal‑1 ta’ Awwissu 2014, hemm lok li ESF tiġi kkundannata tbati, minbarra l-ispejjeż rispettivi tagħha, terz minn dawk sostnuti mill-BĊE kemm għall-proċedura fl-ewwel istanza kif ukoll għall-proċedura tal-appell. Il-BĊE għandu jbati l-kumplament tal-ispejjeż rispettivi tiegħu.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Il-punt 1 tad-dispożittiv tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tas‑26 ta’ April 2018, Espírito Santo Financial (Portugal) vs BĊE (T‑251/15, EU:T:2018:234), huwa annullat sa fejn, permezz ta’ dan il-punt, il-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) tal‑1 ta’ April 2015 li tirrifjuta parzjalment l-aċċess għal ċerti dokumenti relatati mad-deċiżjoni tal-BĊE tal‑1 ta’ Awwissu 2014 dwar Banco Espírito Santo SA peress li, permezz ta’ din id-deċiżjoni, il-BĊE rrifjuta l-aċċess għall-ammont tal-kreditu li jinsab fl-estratti tal-proċess verbali li jivvalida d-deċiżjoni tal-Bord tal-Gvernaturi tal-BĊE tat‑28 ta’ Lulju 2014.
2)
Il-kumplament tal-appell huwa miċħud.
3)
Ir-rikors ta’ Espírito Santo Financial (Portugal), SGPS, SA huwa miċħud sa fejn dan huwa intiż għall-annullament tad-deċiżjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) tal‑1 ta’ April 2015 li tirrifjuta parzjalment l-aċċess għal ċerti dokumenti relatati mad-deċiżjoni tal-BĊE tal‑1 ta’ Awwissu 2014 dwar Banco Espírito Santo SA sa fejn, permezz tal-imsemmija deċiżjoni, il-BĊE rrifjuta l-aċċess għall-ammont ta’ kreditu inkluż fl-estratti tal-proċess verbali li jivvalida d-deċiżjoni tal-Bord tal-Gvernaturi tal-BĊE tat‑28 ta’ Lulju 2014.
4)
Espírito Santo Financial (Portugal), SGPS, SA għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha kif ukoll terz minn dawk sostnuti mill-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) fil-kuntest tal-appell odjern u tal-proċedura fl-ewwel istanza.
5)
Il-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) għandu jbati żewġ terzi al-ispejjeż rispettivi tiegħu relatati mal-appell odjern u mal-proċedura fl-ewwel istanza.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.