Wydanie tymczasowe
WYROK TRYBUNAŁU (piąta izba)
z dnia 16 kwietnia 2026 r.(*)
Odesłanie prejudycjalne – Kontrole graniczne, azyl i imigracja – Dyrektywa 2013/32/UE – Wspólne procedury udzielania i cofania ochrony międzynarodowej – Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej – Artykuł 43 – Procedura graniczna – Kwalifikacja postępowania prowadzonego w miejscu zakwaterowania położonym pod względem geograficznym na terytorium państwa, lecz traktowanym przez prawo krajowe na równi z miejscem położonym na granicy – Pozwolenie na wjazd na terytorium tego państwa członkowskiego po upływie czterech tygodni – Artykuł 31 ust. 7 – Rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w trybie priorytetowym – Dyrektywa 2013/33/UE – Normy dotyczące przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową – Artykuł 8 – Zatrzymanie w tym samym miejscu na podstawie dwóch różnych decyzji
W sprawach połączonych od C‑50/24 do C‑56/24 [Danané i in.](i)
mających za przedmiot siedem wniosków o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożonych przez Conseil du contentieux des étrangers (sąd do spraw cudzoziemców, Belgia) postanowieniami z dnia 22 stycznia 2024 r., które wpłynęły do Trybunału w dniu 26 stycznia 2024 r., w postępowaniach:
X (C‑50/24)
X (C‑51/24)
X (C‑52/24)
X (C‑53/24)
X (C‑54/24)
X (C‑55/24)
X (C‑56/24)
przeciwko
Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides,
TRYBUNAŁ (piąta izba),
w składzie: M.L. Arastey Sahún, prezes izby, J. Passer (sprawozdawca), E. Regan, D. Gratsias, i B. Smulders, sędziowie,
rzecznik generalny: N. Emiliou,
sekretarz: G. Chiapponi, administrator,
uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 27 lutego 2025 r.,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–        w imieniu X (C‑51/24) oraz X (C‑52/24) – S. Manesse, adwokat,
–        w imieniu X (C‑53/24) – Z. Chihaoui, advocaat,
–        w imieniu rządu belgijskiego – M. Jacobs, C. Pochet oraz M. Van
Regemorter, w charakterze pełnomocników,
–        w imieniu rządu czeskiego – S. Šindelková, M. Smolek oraz J. Vláčil, w charakterze pełnomocników,
–        w imieniu rządu niemieckiego – J. Möller oraz R. Kanitz, w charakterze pełnomocników,
–        w imieniu rządu włoskiego – G. Palmieri, w charakterze pełnomocnika, którą wspierał W. Ferrante, avvocato dello Stato,
–        w imieniu Komisji Europejskiej – A. Azéma, F. Blanc-Simonetti oraz J. Hottiaux, w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 26 czerwca 2025 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1        Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczą wykładni art. 31 ust. 7 i 8 oraz art. 43 i 46 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (Dz.U. 2013, L 180, s. 60) w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) oraz art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową (Dz.U. 2013, L 180, s. 96).
2        Wnioski te zostały złożone w ramach siedmiu sporów między obywatelami państw trzecich, którzy przylecieli samolotami
do Belgii, które wylądowały w porcie lotniczym w Brukseli (Belgia), a Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides (komisarzem generalnym ds. uchodźców i bezpaństwowców, Belgia)
(zwanym dalej „komisarzem generalnym”) w przedmiocie wydanych przez niego decyzji oddalających złożone przez owych obywateli wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej.
Ramy prawne
Prawo Unii
Dyrektywa 2013/32
3        Motywy 18 i 38 dyrektywy 2013/32 mają następujące brzmienie:
„(18)      Podejmowanie decyzji w sprawie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej w najkrótszym możliwym terminie leży w interesie zarówno państw członkowskich, jak i wnioskodawców, bez uszczerbku dla odpowiedniego i kompletnego rozpatrywania wniosku.
[…]
(38)      Z wieloma wnioskami o udzielenie ochrony międzynarodowej występuje się na granicy lub w strefie tranzytowej państwa członkowskiego przed wydaniem decyzji w sprawie wjazdu wnioskodawcy. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość ustanowienia procedur rozpatrywania wniosku pod względem dopuszczalności i pod względem merytorycznym, które umożliwiłyby podjęcie decyzji w sprawie takich wniosków w tych miejscach w dokładnie określonych okolicznościach”.
4        Artykuł 2
lit. f) tej dyrektywy głosi:
„Na użytek niniejszej dyrektywy:
[…]
f)      »organ rozstrzygający« oznacza każdy organ quasisądowy lub administracyjny w państwie członkowskim odpowiedzialny za rozpatrywanie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej i właściwy do podejmowania decyzji w takich sprawach w pierwszej instancji”.
5        Artykuł 4 ust. 1 i 2 wspomnianej dyrektywy stanowi:
„1.      Państwa członkowskie wyznaczają dla wszystkich procedur organ rozstrzygający, który będzie odpowiedzialny za odpowiednie rozpatrywanie wniosków zgodnie z niniejszą dyrektywą […].
2.      Państwa członkowskie mogą postanowić, że organ inny niż organ, o którym mowa w ust. 1, jest odpowiedzialny za:
[…]
b)      przyznawanie lub odmowę pozwolenia na wjazd w ramach procedury przewidzianej w art. 43, z zastrzeżeniem warunków określonych w tym artykule i na podstawie uzasadnionej opinii organu rozstrzygającego”.
6        Artykuł 26 ust. 1 tej dyrektywy stanowi:
„Państwa członkowskie nie zatrzymują żadnej osoby wyłącznie na podstawie faktu, że jest ona wnioskodawcą. Podstawy i warunki zatrzymania oraz gwarancje dostępne dla zatrzymanych wnioskodawców muszą być zgodne z dyrektywą [2013/33]”.
7        Artykuł 31 tej dyrektywy, zatytułowany „Procedura rozpatrywania wniosku”, przewiduje w ust. 1, 2, 7 i 8:
„1.      Państwa członkowskie rozpatrują wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej w drodze procedury rozpatrywania wniosku zgodnie z podstawowymi zasadami i gwarancjami określonymi w rozdziale II.
2.      Państwa członkowskie zapewniają, aby procedura rozpatrywania wniosku została zakończona w najkrótszym możliwym terminie, bez uszczerbku dla odpowiedniego i pełnego rozpatrzenia.
[…]
7.      Państwa członkowskie mogą nadać priorytet rozpatrzeniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej zgodnie z podstawowymi zasadami i gwarancjami określonymi w rozdziale II, w szczególności:
a)      w przypadku gdy wniosek wydaje się być uzasadniony;
b)      w przypadku gdy wnioskodawca jest osobą szczególnej troski w rozumieniu art. 22 dyrektywy 2013/33/UE lub potrzebuje szczególnych gwarancji proceduralnych, w szczególności małoletnim bez opieki;
8.      Państwa członkowskie mogą przewidzieć, że procedura rozpatrywania wniosku zgodnie z podstawowymi zasadami i gwarancjami określonymi w rozdziale II prowadzona jest w trybie przyspieszonym lub przeprowadzana na granicy lub w strefach tranzytowych zgodnie z art. 43, jeżeli:
a)      wnioskodawca, składając wniosek i przedstawiając stan faktyczny, poruszył jedynie kwestie, które nie mają znaczenia dla oceny, czy można go zakwalifikować jako beneficjenta ochrony międzynarodowej na mocy dyrektywy [Parlamentu Europejskiego i Rady] 2011/95/UE [z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony (Dz.U. 2011, L 337, s. 9)]; lub
b)      wnioskodawca pochodzi z bezpiecznego kraju pochodzenia w rozumieniu niniejszej dyrektywy; lub
c)      wnioskodawca wprowadził organy w błąd, przedstawiając nieprawdziwe informacje lub dokumenty bądź zatajając istotne informacje lub dokumenty dotyczące jego tożsamości lub obywatelstwa, które mogłyby mieć negatywny wpływ na decyzję; lub
d)      jest prawdopodobne, że wnioskodawca w złej wierze zniszczył lub pozbył się dokumentu tożsamości lub dokumentu podróży, który pomógłby w ustaleniu jego tożsamości lub obywatelstwa; lub
e)      wnioskodawca przedstawił wyraźnie niespójne i sprzeczne, wyraźnie nieprawdziwe lub ewidentnie nieprawdopodobne wyjaśnienia, które są sprzeczne z wystarczająco sprawdzonymi informacjami dotyczącymi kraju pochodzenia, czyniąc tym samym swój wniosek w sposób oczywisty nieprzekonującym w odniesieniu do tego, czy kwalifikuje się jako beneficjent ochrony międzynarodowej na mocy dyrektywy 2011/95/UE; lub
f)      wnioskodawca złożył kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, który nie jest niedopuszczalny zgodnie z art. 40 ust. 5; lub
g)      wnioskodawca wystąpił z wnioskiem jedynie w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania wcześniejszej lub mającej zostać wkrótce podjętej decyzji skutkującej jego wydaleniem; lub
h)      wnioskodawca wjechał nielegalnie na terytorium państwa członkowskiego lub przedłużył nielegalnie swój pobyt oraz bez ważnego powodu nie zgłosił się do organów albo nie złożył wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w najkrótszym możliwym terminie, zważywszy na takie okoliczności jego wjazdu; lub
i)      wnioskodawca odmawia wywiązania się z obowiązku poddania się pobraniu odcisków palców przewidzianego w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 603/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia systemu Eurodac do porównywania odcisków palców w celu skutecznego stosowania rozporządzenia (UE) nr 604/2013
w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca oraz w sprawie występowania o porównanie z danymi Eurodac przez organy ścigania państw członkowskich i Europol na potrzeby ochrony porządku publicznego [oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1077/2011 ustanawiające Europejską Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (Dz.U. 2013, L 180, s. 1)]; lub
j)      wnioskodawca może być z poważnych powodów uznany za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego lub porządku publicznego państwa członkowskiego lub wnioskodawca został już wcześniej przymusowo wydalony z poważnych powodów związanych z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym na mocy prawa krajowego”.
8        Artykuł 33 ust. 2 tej dyrektywy stanowi:
„Państwa członkowskie mogą uznać wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny,
wyłącznie jeżeli:
a)      inne państwo członkowskie udzieliło już ochrony międzynarodowej;
b)      państwo niebędące państwem członkowskim jest uznawane za kraj pierwszego azylu w odniesieniu do wnioskodawcy […];
c)      państwo niebędące państwem członkowskim jest uznawane za bezpieczny kraj trzeci […];
d)      wniosek jest kolejnym wnioskiem i nie zaistniały ani nie zostały przedstawione przez wnioskodawcę żadne nowe elementy lub oceny […]; lub
e)      osoba pozostająca na utrzymaniu wnioskodawcy złożyła wniosek po tym, jak […] wyraziła zgodę, aby jej sprawa została rozpatrzona na podstawie wniosku złożonego w jej imieniu, i nie zachodzą okoliczności faktyczne związane z sytuacją tej osoby uzasadniające odrębny wniosek”.
9        Artykuł 40 rzeczonej dyrektywy, zatytułowany „Kolejne wnioski”, w ust. 1 przewiduje:
„W przypadku gdy osoba, która złożyła wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej w państwie członkowskim, przedstawi dalsze informacje lub złoży kolejny wniosek w tym samym państwie członkowskim, to państwo członkowskie może zbadać te dalsze informacje lub elementy kolejnego wniosku w ramach rozpatrzenia poprzedniego wniosku lub w ramach kontroli decyzji na skutek wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie lub odwołania, o ile właściwe organy mogą w tych ramach uwzględnić i rozważyć wszystkie elementy zawarte w dalszych informacjach lub kolejnym wniosku”.
10      Artykuł 43 tej dyrektywy, zatytułowany „Procedury graniczne”, głosi:
„1.      Państwa członkowskie mogą, zgodnie z podstawowymi zasadami i gwarancjami określonymi w rozdziale II, przewidzieć procedury pozwalające podejmować na granicach lub w strefach tranzytowych państw członkowskich decyzje dotyczące:
a)      dopuszczalności wniosku zgodnie z art. 33, z którymi [którym] wystąpiono w takich miejscach; lub
b)      merytorycznej treści wniosku w postępowaniu zgodnie z art. 31 ust. 8.
2.      Państwa członkowskie zapewniają, aby decyzja podejmowana w ramach procedur przewidzianych w ust. 1 została podjęta w rozsądnym terminie. Jeżeli decyzja nie została podjęta w terminie czterech tygodni, wnioskodawca o otrzymuje pozwolenie na wjazd na terytorium państwa członkowskiego w celu rozpatrzenia jego wniosku zgodnie z innymi przepisami niniejszej dyrektywy.
3.      W przypadku przyjazdu dużej liczby obywateli państwa trzeciego lub bezpaństwowców składających wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy lub w strefie tranzytowej, co praktycznie uniemożliwia stosowanie przepisów ust. 1, procedury te mogą również być stosowane w przypadku, gdy ci obywatele państwa trzeciego lub bezpaństwowcy są normalnie zakwaterowani w miejscach znajdujących się w pobliżu granicy lub strefy tranzytowej oraz przez okres takiego zakwaterowania”.
11      Artykuł 46 dyrektywy 2013/32, zatytułowany „Prawo do skutecznego środka zaskarżenia”, przewiduje w ust. 1:
„Państwa członkowskie zapewniają, aby wnioskodawcy mieli prawo do skutecznego środka zaskarżenia przed sądem w następujących sytuacjach:
a)      decyzji podjętej w sprawie ich wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, w tym decyzji:
[…]
iii)      podjętej na granicy lub w strefie tranzytowej państwa członkowskiego zgodnie z art. 43 ust. 1;
[…]
[…]”.
Dyrektywa 2013/33
12      Zgodnie z motywem 18 dyrektywy 2013/33:
„Zatrzymani wnioskodawcy powinni być traktowani z pełnym poszanowaniem godności ludzkiej, a ich przyjęcie powinno być zorganizowane w sposób umożliwiający zaspokojenie ich potrzeb w tej sytuacji […]”.
13      Artykuł 6 tej dyrektywy, zatytułowany „Dokumenty”, stanowi w ust. 1 i 2:
„1.      Państwa członkowskie zapewniają doręczenie wnioskodawcy, w terminie trzech dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, dokumentu wydanego na jego nazwisko, potwierdzającego jego status wnioskodawcy lub poświadczającego, że uzyskał on zezwolenie na pobyt na terytorium państwa członkowskiego, podczas gdy jego wniosek ma być lub jest rozpatrywany.
[…]
2.      Państwa członkowskie mogą wyłączyć stosowanie niniejszego artykułu, jeżeli wnioskodawca został zatrzymany, oraz na czas rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego na granicy lub w kontekście postępowania w sprawie prawa wnioskodawcy do wjazdu na terytorium państwa członkowskiego […]”.
14      Artykuł 8 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Zatrzymanie”, stanowi:
„1.      Państwa członkowskie nie zatrzymują żadnej osoby wyłącznie ze względu na fakt, że jest ona wnioskodawcą zgodnie z dyrektywą [2013/32].
2.      W przypadkach, gdy jest to konieczne, państwa członkowskie mogą, po indywidualnym zbadaniu każdej sprawy, zatrzymać wnioskodawcę, jeżeli nie można skutecznie zastosować łagodniejszych środków przymusu.
3.      Wnioskodawcę można zatrzymać wyłącznie:
a)      w celu ustalenia lub weryfikacji jego tożsamości lub obywatelstwa;
b)      w celu uzyskania informacji, na których opiera się wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, a których uzyskanie bez zatrzymania byłoby niemożliwe, szczególnie gdy istnieje ryzyko ucieczki wnioskodawcy;
c)      w związku z postępowaniem mającym na celu podjęcie decyzji w sprawie prawa wnioskodawcy do przybycia na terytorium państwa członkowskiego;
[…]
Powody zatrzymania są określane w prawie krajowym.
[…]”.
15      Artykuł 9 tej dyrektywy, zatytułowany „Gwarancje dla zatrzymanych wnioskodawców”, stanowi w ust. 1, 3 i 5:
„1.      Zatrzymanie stosuje się wobec wnioskodawców na możliwie najkrótszy okres i jedynie tak długo, jak zastosowanie mają warunki określone w art. 8 ust. 3.
Postępowania administracyjne istotne z punktu widzenia warunków zatrzymania, o których mowa w art. 8 ust. 3, są przeprowadzane z należytą starannością. Opóźnienia w postępowaniu administracyjnym, których nie można przypisać wnioskodawcy, nie mogą stanowić uzasadnienia dla przedłużenia zatrzymania.
[…]
3.      W przypadku zarządzenia zatrzymania przez organy administracyjne, państwa członkowskie zapewniają – z urzędu lub na żądanie wnioskodawcy – szybką sądową kontrolę legalności zatrzymania.
[…]
5.      Zatrzymanie podlega kontroli przez organ sądowy w rozsądnych odstępach czasu, z urzędu lub na żądanie danego wnioskodawcy, w szczególności w przypadku dłuższego okresu zatrzymania, zaistnienia nowych okoliczności lub jeśli dostępne będą nowe informacje, które mogą wpływać na legalność zatrzymania”.
Rozporządzenie (UE) 2016/399
16      Artykuł 2
pkt 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeksu granicznego Schengen) (Dz.U. 2016, L 77, s. 1) stanowi:
„Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
1)      »granice wewnętrzne« oznaczają:
a)      wspólne granice lądowe państw członkowskich […];
b)      porty lotnicze państw członkowskich przeznaczone do lotów wewnętrznych;
c)      porty morskie, rzeczne i porty na jeziorach państw członkowskich służące do regularnych wewnętrznych połączeń promowych;
2)      »granice zewnętrzne« oznaczają: granice lądowe […], granice morskie państw członkowskich, a także ich porty lotnicze, porty rzeczne […], morskie i […] na jeziorach, pod warunkiem że nie stanowią one granic wewnętrznych […]”.
Prawo belgijskie
Ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r.
17      Artykuł 51/5
§ 1 loi du 15 décembre 1980 sur l’accès au territoire, le séjour, l’établissement et l’éloignement des étrangers (ustawy z dnia 15 grudnia 1980 r. o wjeździe na terytorium, pobycie, osiedlaniu się i wydalaniu cudzoziemców (Moniteur belge z dnia 31 grudnia 1980 r., s. 14584), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporów w postępowaniach głównych (zwanej dalej „ustawą z dnia 15 grudnia 1980 r.”), stanowi:
„Gdy tylko cudzoziemiec złoży na granicy lub na terytorium Królestwa [Belgii] pierwszy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej lub kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej do jednego z organów wyznaczonych przez króla na podstawie art. 50 § 3 akapit drugi na podstawie przepisów Unii Europejskiej wiążących Belgię, minister lub jego przedstawiciel dokonuje ustalenia państwa odpowiedzialnego za rozpatrzenie tego wniosku.
W tym celu, jeżeli na podstawie indywidualnej oceny istnieje znaczne ryzyko ucieczki danej osoby i wyłącznie pod warunkiem, że zatrzymanie jest proporcjonalne i nie można skutecznie zastosować żadnych innych, łagodniejszych środków przymusu, cudzoziemiec może zostać zatrzymany w określonym miejscu przez okres niezbędny do ustalenia państwa odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, przy czym okres zatrzymania nie może przekraczać sześciu tygodni.
[…]”.
18      Artykuł 57/6
§ 2 tej ustawy stanowi:
„[Komisarz generalny] nadaje priorytet danemu wnioskowi, gdy:
1°      wnioskodawca przebywa w określonym miejscu, o którym mowa w art. 74/8
§ 1 lub art. 74/9 §§ 2 i 3, lub podlega środkowi zabezpieczającemu, o którym mowa w art. 68;
[…]”.
19      Artykuł 57/6/4 wspomnianej ustawy transponował art. 43 dyrektywy 2013/32 do belgijskiego porządku prawnego i stanowi, że:
„W sprawie cudzoziemca, który stara się o wjazd do Królestwa [Belgii], nie spełniając warunków określonych w art. 2 i 3, i który złożył na granicy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, [komisarz generalny] jest właściwy do stwierdzenia na miejscu niedopuszczalności wniosku w oparciu o art. 57/6 § 3 lub do wydania na miejscu decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty w sytuacjach wskazanych w art. 57/6/1 § 1 akapit pierwszy lit. a), b), c), d), e), f), g), i) lub j).
Jeżeli nie można zastosować akapitu pierwszego, [komisarz generalny] decyduje, że niezbędne jest dalsze rozpatrywanie wniosku, po czym minister lub osoba przez niego upoważniona udziela wnioskodawcy zezwolenia na wjazd do Królestwa [Belgii] zgodnie z art. 74/5 § 4 pkt 4.
Jeżeli [komisarz generalny] nie wydał decyzji w terminie czterech tygodni od dnia otrzymania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej przekazanego przez ministra lub osobę przez niego upoważnioną, minister lub osoba przez niego upoważniona również udziela wnioskodawcy zezwolenia na wjazd do Królestwa [Belgii] zgodnie z art. 74/5 § 4 pkt 5”.
20      Zgodnie z art. 74/5
§§ 1, 2 i 4 ustawy z dnia 15 grudnia 1980 r.:
„§ 1.      Zatrzymanie w określonym miejscu położonym na granicy, w oczekiwaniu na zezwolenie na wjazd do Królestwa [Belgii] lub wydalenie z terytorium, jest dopuszczalne w przypadku, gdy:
1°      cudzoziemiec, zgodnie z przepisami niniejszej ustawy, może zostać wydalony przez organy odpowiedzialne za kontrolę granic;
2°      cudzoziemiec stara się o wjazd do Królestwa [Belgii], nie spełniając warunków określonych w art. 2 i 3, i składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy.
Cudzoziemca nie można zatrzymać wyłącznie ze względu na fakt, że złożył on wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej.
§ 2.      Król może wyznaczyć inne miejsca na terytorium Królestwa [Belgii], które uznaje się za równoważne z miejscem, o którym mowa w § 1. Cudzoziemca umieszczonego w jednym z tych innych miejsc nie uznaje się za osobę posiadającą zezwolenie na wjazd do Królestwa [Belgii].
[…]
§ 4.      Zezwala się na wjazd na terytorium Królestwa [Belgii]:
[…]
5°      cudzoziemca, o którym mowa w § 1 pkt 2, w odniesieniu do którego [komisarz generalny] nie wydał decyzji w terminie czterech tygodni od otrzymania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej przekazanego przez ministra lub jego przedstawiciela”.
21      Artykuł 74/6 tej ustawy stanowi:
„§ 1.      Gdy po przeprowadzeniu indywidualnej oceny okaże się to konieczne oraz gdy nie można skutecznie zastosować łagodniejszych środków przymusu, minister lub osoba przez niego upoważniona może umieścić osobę wnioskującą o udzielenie ochrony międzynarodowej w określonym miejscu na terytorium Królestwa [Belgii]:
1°      w celu ustalenia albo weryfikacji tożsamości lub obywatelstwa wnioskodawcy; lub
2°      w celu uzyskania informacji, na których opiera się wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, a których uzyskanie bez zatrzymania byłoby niemożliwe, szczególnie gdy istnieje ryzyko ucieczki wnioskodawcy; lub
[…]”.
22      Artykuł 74/8 owej ustawy przewiduje:
„§ 1.      Można podjąć niezbędne środki w celu zapewnienia, aby dana osoba nie opuściła bez wymaganego zezwolenia miejsca, w którym została zatrzymana, przekazana do dyspozycji rządu lub jest przetrzymywana na podstawie art. 7, 8a § 4, art. 27, art. 29 akapit drugi, art. 44f § 1, art. 51/5 § 1 akapit drugi lub § 4 akapit trzeci, art. 51/5/1 § 1 akapit drugi lub § 2 akapit trzeci, art. 57/32 § 2 akapit drugi, art. 74/5 lub 74/6.
[…]
§ 2.      Na podstawie przepisów, o których mowa w § 1 akapit pierwszy, król może określić tryb i zasady funkcjonowania mające zastosowanie w miejscu, w którym cudzoziemiec jest przetrzymywany, został przekazany do dyspozycji rządu lub zatrzymany.
[…]”.
Rozporządzenie ministerialne z dnia 25 października 2010 r.
23      Arrêté ministériel du 25 octobre 2010 de désignation des lieux d’hébergement au sens de l’article 74/8, paragraphe 1er, de la loi du 15 décembre 1980 sur l’accès au territoire, le séjour, l’établissement et l’éloignement des étrangers (rozporządzenie ministerialne z dnia 25 października 2010 r. w sprawie wyznaczenia miejsc zakwaterowania w rozumieniu art. 74/8 § 1 ustawy z dnia 15 grudnia 1980 r. o wjeździe na terytorium, pobycie, osiedlaniu się i wydalaniu cudzoziemców) (Moniteur belge z dnia 3 listopada 2010 r., s. 65884) głosi w art. 1:
„Miejscami zakwaterowania wymienionymi poniżej są miejsca, o których mowa w art. 74/8 § 1 loi du 15 décembre 1980 sur l’accès au territoire, le séjour, l’établissement et l’éloignement des étrangers (ustawy z dnia 15 grudnia 1980 r. o wjeździe na terytorium, pobycie, osiedlaniu się i wydalaniu cudzoziemców) […]:
–         Blokstraat 64‑68-70-72-74-9170 Sint-Gillis-Waas”.
Dekret królewski z dnia 17 lutego 2012 r.
24      Arrêté royal du 17 février 2012 déterminant un lieu visé par l’article 74/8, paragraphe 2, de la loi du 15 décembre 1980 sur l’accès au territoire, le séjour, l’établissement et l’éloignement des étrangers (dekret królewski z dnia 17 lutego 2012 r. w sprawie wyznaczenia miejsc zakwaterowania w rozumieniu art. 74/8 § 2
ustawy z dnia 15 grudnia 1980 r. o wjeździe na terytorium, pobycie, osiedlaniu się i wydalaniu cudzoziemców) (Moniteur belge z dnia 15 marca 2012 r., s. 15767) stanowi w art. 1:
„Budynek
»Centre de Transit Caricole«, położony przy chaussée de Tervuren 302, w Steenokkerzeel (1820),
jest miejscem, o którym mowa w art. 74/8, § 2 ustawy z dnia 15 grudnia 1980 r. […]”.
Postępowania główne i pytania prejudycjalne
25      Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporów w sprawach głównych można podsumować w następujący sposób.
26      Skarżący w postępowaniach głównych, będący obywatelami państw trzecich, którzy przylecieli samolotami do portu lotniczego w Brukseli w okresie od września do października 2023 r., złożyli w tym miejscu w dnia ich przybycia lub następnego dnia wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej.
27      W następstwie tych wniosków minister spraw wewnętrznych wydał wobec skarżących na podstawie art. 74/5
§ 1 akapit pierwszy pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 1980 r.
decyzje o odmowie wjazdu oparte na braku zgodności z wymogami przewidzianymi w tej ustawie, a następnie decyzje o „zatrzymaniu w określonym miejscu położonym na granicy”, w niniejszym przypadku w „ośrodku przejściowym Caricole” położonym w pobliżu portu lotniczego w Brukseli lub w miejscu zakwaterowania w Sint-Gillis-Waas (Belgia), które to miejsca nie są położone pod względem geograficznym na granicy lub w strefie tranzytowej, lecz są traktowane na podstawie art. 74/5
§ 2 wspomnianej ustawy jako miejsca „położone na granicy”.
28      W chwili zaistnienia okoliczności faktycznych istotnych dla sporów w postępowaniach głównych w Belgii nie istniały bowiem miejsca zatrzymania położone na granicach państwa lub w strefach tranzytowych, ponieważ infrastruktura na terenie belgijskich portów lotniczych była nieodpowiednia dla przyjmowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową i poszanowania ich praw podstawowych.
29      Z postanowienia odsyłającego wynika, że decyzje „o zatrzymaniu w określonym miejscu położonym na granicy”, o których mowa w pkt 27 niniejszego wyroku, stanowią decyzje oparte na art. 8 ust. 3 lit. c) dyrektywy 2013/33, który zezwala na zatrzymanie osoby ubiegającej się o udzielenie ochrony międzynarodowej w celu podjęcia decyzji w sprawie prawa tej osoby do wjazdu na terytorium państwa.
30      Po upływie terminu czterech tygodni skarżącym w postępowaniach głównych zezwolono, zgodnie z tym, co przewiduje art. 43 ust. 2 dyrektywy 2013/32, na wjazd na terytorium Belgii, lecz zatrzymano ich w miejscach, o których mowa w pkt 27 niniejszego wyroku, na podstawie decyzji wydanych przez komisarza generalnego,
w tymże terminie czterech tygodni, zgodnie z art. 74/5
§§ 4, 5 i art. 74/6
§ 1 akapit pierwszy pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 1980 r.
Z postanowienia odsyłającego wynika, że decyzje te, w zakresie, w jakim dotyczą zatrzymania skarżących w postępowaniach głównych, stanowią decyzje oparte na art. 8 ust. 3 lit. b) dyrektywy 2013/33, który zezwala na zatrzymanie danego wnioskodawcy w celu uzyskania informacji, na których opiera się wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, a których uzyskanie bez zatrzymania byłoby niemożliwe, szczególnie gdy istnieje ryzyko ucieczki wnioskodawcy.
31      W sprawach C‑51/24 i C‑53/24 skarżący w postępowaniach głównych zostali wysłuchani przez komisarza generalnego podczas przesłuchania przed wydaniem wobec nich decyzji o zatrzymaniu, o której mowa w poprzednim punkcie. Skarżący w postępowaniach głównych w sprawach C‑52/24 i od C‑54/24 do C‑56/24 zostali wysłuchani po wydaniu wobec nich tej decyzji.
32      W następstwie tych przesłuchań komisarz generalny wydał decyzje o odmowie nadania statusu uchodźcy i statusu osoby potrzebującej ochrony uzupełniającej, a w sprawie C‑51/24 – decyzję o niedopuszczalności wniosku.
33      Skarżący w postępowaniach głównych wnieśli skargi na te decyzje do Conseil du contentieux des étrangers (sądu do spraw cudzoziemców, Belgia), który jest sądem odsyłającym.
34      Niektóre strony podniosły przed tym sądem naruszenie art. 57/6/4 ustawy z dnia 15 grudnia 1980 r.
35      Wspomniany sąd zauważa, że przepis ten transponował do krajowego porządku prawnego art. 43 ust. 1 i 2 dyrektywy 2013/32. Sąd odsyłający wyjaśnia, że osoby takie jak skarżący w postępowaniach głównych są objęte zakresem stosowania tego art. 43 w odniesieniu do rozpatrywania ich wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej w ramach procedury granicznej, a także art. 8 ust. 3 lit. c) dyrektywy 2013/33 w odniesieniu do ich umieszczenia w miejscu zatrzymania położonym na terytorium państwa, ale traktowanym na mocy aktu prawnego na równi z miejscem położonym na granicy.
36      Conseil du contentieux des étrangers (sąd do spraw cudzoziemców) zastanawia się nad zgodnością z prawem Unii przepisów prawa belgijskiego, zgodnie z którymi, po pierwsze, procedura graniczna jest stosowana do osób zatrzymanych w tego rodzaju miejscach, a po drugie, po upływie terminu czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2 dyrektywy 2013/32, takie osoby zostają zatrzymane w tym samym miejscu na podstawie innej podstawy, przy czym miejsce to nie jest już jednak kwalifikowane jako „miejsce położone na granicy”, lecz jako „miejsce położone na terytorium państwa”.
37      W tych okolicznościach Conseil du contentieux des étrangers (sąd do spraw cudzoziemców) postanowił zawiesić postępowania i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)      Czy procedura rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego na granicy lub w strefie tranzytowej przez wnioskodawcę, który w trakcie tej procedury pozostaje zatrzymany w miejscu położonym pod względem geograficznym na terytorium państwa, lecz traktowanym na mocy aktu prawnego na równi z miejscem położonym na granicy, jest objęta zakresem stosowania art. 43 dyrektywy [2013/32]?
2)      Czy zakresem stosowania art. 43 dyrektywy [2013/32] jest nadal objęte rozpatrywanie takiego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego przez wnioskodawcę, który po upływie terminu czterech tygodni ustanowionego w art. 43 ust. 2 dyrektywy [2013/32] zgodnie z prawem krajowym został przyjęty z mocy prawa na terytorium państwa, lecz na podstawie kolejnej decyzji o zatrzymaniu pozostaje umieszczony w tym samym miejscu, które pierwotnie było uznane za miejsce położone na granicy, a od tego momentu jest kwalifikowane przez organy jako miejsce położone na terytorium państwa?
–        Czy to samo miejsce zatrzymania, w ramach tej samej procedury rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, może być pierwotnie traktowane na mocy aktu prawnego na równi z miejscem położonym na granicy, a po uzyskaniu przez wnioskodawcę zezwolenia na wjazd na terytorium państwa wskutek upływu terminu czterech tygodni lub w następstwie decyzji o dalszym rozpatrywaniu wniosku – uznane za miejsce położone na terytorium państwa?
–        Jaki jest wpływ zatrzymania wnioskodawcy w tym samym miejscu, które pod względem geograficznym jest położone na terytorium państwa, lecz które pierwotnie było traktowane na równi z miejscem położonym na granicy, a następnie, z powodu upływu terminu czterech tygodni, zostało zakwalifikowane przez organy belgijskie jako miejsce zatrzymania na terytorium państwa, na właściwość czasową i przedmiotową organu rozstrzygającego?
3) a)      Czy organ rozstrzygający, który rozpoczął rozpatrywanie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w ramach procedury granicznej i który nie dotrzymał ustanowionego w art. 43 ust. 2 dyrektywy [2013/32] terminu czterech tygodni na rozpoznanie tego wniosku lub który wcześniej wydał decyzję o dalszym rozpatrywaniu wniosku, może kontynuować rozpatrywanie tego wniosku w trybie priorytetowym w rozumieniu art. 31 ust. 7 tej dyrektywy, mimo że wszystkie czynności dochodzeniowe, w tym przesłuchanie, zostały dokonane przed upływem tego terminu, gdy wnioskodawca ze względu na fakt, że jego zatrzymanie jest niezbędne »w celu uzyskania informacji, na których opiera się wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, a których uzyskanie bez zatrzymania byłoby niemożliwe, szczególnie gdy istnieje ryzyko ucieczki wnioskodawcy«, pozostaje zatrzymany na podstawie decyzji innego organu w tym samym miejscu zatrzymania, traktowanym pierwotnie na równi z miejscem położonym na granicy?
b)      Czy organ rozstrzygający, który rozpoczął rozpatrywanie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w ramach procedury granicznej i który nie dotrzymał ustanowionego w art. 43 ust. 2 dyrektywy [2013/32] terminu czterech tygodni na rozpoznanie tego wniosku lub który wcześniej wydał decyzję o dalszym rozpatrywaniu wniosku, nie przeprowadziwszy w tym terminie przesłuchania wnioskodawcy, może kontynuować rozpatrywanie tego wniosku w trybie priorytetowym w rozumieniu art. 31 ust. 7 tej dyrektywy, gdy wnioskodawca ze względu na fakt, że jego zatrzymanie jest niezbędne »w celu uzyskania informacji, na których opiera się wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, a których uzyskanie bez zatrzymania byłoby niemożliwe, szczególnie gdy istnieje ryzyko ucieczki wnioskodawcy«, pozostaje zatrzymany na podstawie decyzji innego organu w tym samym miejscu zatrzymania, traktowanym pierwotnie na równi z miejscem położonym na granicy?
4)      Czy takie stosowanie przepisów krajowych jest zgodne z wyjątkowym charakterem zatrzymania wnioskodawcy wynikającym z art. 8 dyrektywy 2013/33/UE oraz z ogólnym celem dyrektywy [2013/32]?
5)      Czy [art. 31 ust. 7 i 8] oraz art. 43 i 46 dyrektywy [2013/32] w związku z art. 47 Karty należy interpretować w ten sposób, że [Conseil du contentieux des étrangers (sąd do spraw cudzoziemców)] rozpoznający skargę na decyzję wydaną w ramach procedury wszczętej na granicy powinien uwzględnić z urzędu przekroczenie terminu czterech tygodni?”.
38      Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 14 marca 2024 r. sprawy od C‑50/24
do C‑56/24 zostały połączone do celów pisemnego i ustnego etapu postępowania, jak również wydania wyroku.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
39      Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 43 dyrektywy 2013/32 należy interpretować w ten sposób, że procedura rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego na granicy lub w strefie tranzytowej przez wnioskodawcę, który w trakcie tej procedury pozostaje zatrzymany w miejscu położonym pod względem geograficznym na terytorium danego państwa członkowskiego, które nie jest położone pod względem geograficznym na granicy tego państwa, lecz
jest na podstawie przepisów krajowych traktowane na równi z miejscem położonym na owej granicy, jest objęta zakresem stosowania tego artykułu 43.
40      Artykuł 43 ust. 1 dyrektywy 2013/32 daje państwom członkowskim możliwość ustanowienia na ich granicach lub w strefach tranzytowych szczególnych procedur w celu zajęcia stanowiska w przedmiocie dopuszczalności, na podstawie art. 33 tej dyrektywy, złożonego w tych miejscach wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej lub w przedmiocie istoty tego wniosku w jednym z przypadków przewidzianych w art. 31 ust. 8 wspomnianej dyrektywy, o ile procedury te są zgodne z podstawowymi zasadami i gwarancjami określonymi w rozdziale II tej dyrektywy. Zgodnie z art. 43 ust. 2 dyrektywy 2013/32 te szczególne procedury należy przeprowadzić w rozsądnym terminie, przy czym jeżeli w terminie czterech tygodni nie zostanie wydana żadna decyzja oddalająca wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, dane państwo członkowskie powinno przyznać wnioskodawcy prawo wjazdu na swoje terytorium, zaś jego wniosek należy rozpatrzyć po upływie tego terminu czterech tygodni zgodnie z procedurą prawa powszechnego (wyrok z dnia 14 maja 2020 r., Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság, C‑924/19 PPU i C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, pkt 235.
41      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględniać nie tylko jego brzmienie, lecz także jego kontekst oraz cele regulacji, której część przepis ten stanowi (zob. wyroki: z dnia 17 listopada 1983 r., Merck, 292/82, EU:C:1983:335, pkt 12; z dnia 1 sierpnia 2025 r., Alace i Canpelli, C‑758/24 i C‑759/24, EU:C:2025:591, pkt 91).
42      Co się tyczy brzmienia art. 43 dyrektywy 2013/32, należy zauważyć, że przepis ten nie zawiera odniesienia do zatrzymania ani tym samym do miejsca ewentualnego zatrzymania w kontekście procedury granicznej.
43      Wynika z tego, że samo brzmienie wspomnianego przepisu nie pozwala na wyłączenie z jego zakresu stosowania rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego na granicy lub w strefie tranzytowej, jeżeli miejsce, w którym wnioskodawca pozostaje zatrzymany, nie jest położone pod względem geograficznym na granicy danego państwa członkowskiego, lecz jest traktowane na podstawie przepisów krajowych, do celów procedury granicznej, na równi z takim miejscem.
44      Niemniej jednak z art. 43 ust. 2 dyrektywy 2013/32 wynika, że w przypadku decyzji o odrzuceniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w terminie czterech tygodni wnioskodawcy przyznaje się prawo wjazdu na terytorium danego państwa członkowskiego. Należy z tego wywnioskować, że dopóki termin ten nie upłynie, można uznawać, do celów procedury granicznej, że takiemu wnioskodawcy nie zezwolono na wjazd na terytorium tego państwa członkowskiego.
45      Pozwala to zaś na wyciągnięcie wniosku, jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 44 opinii, że obecność osoby ubiegającej się o udzielenie ochrony międzynarodowej w miejscu zatrzymania położonym na terytorium danego państwa członkowskiego, lecz które nie jest położone pod względem geograficznym na jego granicy, nie wyklucza stosowania procedury granicznej.
46      Co się tyczy kontekstu, w jaki wpisuje się art. 43 dyrektywy 2013/32, należy zauważyć, że żaden z przepisów tej dyrektywy, w szczególności jej art. 26 ust. 1, który stanowi przepis dotyczący zatrzymania, ani art. 31 ust. 8 wspomnianej dyrektywy, który zezwala państwom członkowskim na korzystanie z procedur przewidzianych w art. 43 tej dyrektywy w przewidzianych w nim przypadkach, nie zawiera
wskazówki pozwalającej stwierdzić, że w ramach procedury granicznej w rozumieniu tego art. 43 państwa członkowskie nie byłyby uprawnione do zatrzymania osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową w miejscu, które nie jest położone pod względem geograficznym na
granicy danego państwa członkowskiego.
47      Co się tyczy dyrektywy 2013/33, to o ile ustanawia ona w art. 8–11 wymogi mające zastosowanie do zatrzymania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową i odnosi się w kilku swoich przepisach do sytuacji tych osób w trakcie postępowania prowadzonego na podstawie art. 43 dyrektywy 2013/32, o tyle żaden z przepisów dyrektywy 2013/33 nie wymaga, aby w tym kontekście zatrzymanie wspomnianego wnioskodawcy miało miejsce na granicy lub w strefie tranzytowej.
48      Wreszcie w odniesieniu do celów
art. 43 dyrektywy 2013/32
z motywu 38
tej dyrektywy wynika, że procedury graniczne mają na celu umożliwienie państwom członkowskim podejmowania decyzji w sprawie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonych na granicy lub w strefie tranzytowej „przed wydaniem decyzji w sprawie wjazdu wnioskodawcy [na terytorium państwa]”.
49      Państwa członkowskie są zatem uprawnione do nałożenia na osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową obowiązku pozostania przez maksymalny okres czterech tygodni na ich granicach lub w jednej z ich stref tranzytowych w celu zbadania przed podjęciem decyzji w przedmiocie prawa wjazdu na ich terytorium, czy ich wniosek nie jest niedopuszczalny na mocy art. 33 dyrektywy 2013/32 lub czy nie należy go uznać za bezzasadny zgodnie z art. 31 ust. 8 tej dyrektywy (wyrok z dnia 14 maja 2020 r., Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság, C‑924/19 PPU i C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, pkt 237).
50      Procedury graniczne mają zatem na celu umożliwienie państwom członkowskim wstępnej przesiewowej kontroli wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, zanim jedynie tym wnioskodawcom, których wnioski nie zostały na tym etapie odrzucone, zezwoli się formalnie na wjazd na terytorium państwa. Tymczasem, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 38 opinii, aby osiągnąć ten cel nie ma znaczenia fizyczna lokalizacja wnioskodawcy w trakcie rozpatrywania jego wniosku i niekoniecznie jest wymagane, by zatrzymanie odbywało się na granicy tych państw.
51      Natomiast gdyby art. 43 dyrektywy 2013/32 należało interpretować w ten sposób, że w ramach wdrażania procedury granicznej zatrzymanie osoby ubiegającej się o udzielenie ochrony międzynarodowej powinno obowiązkowo nastąpić na granicy danego państwa członkowskiego lub w strefie tranzytowej, owo wdrożenie takiej procedury mogłoby w niektórych przypadkach okazać się nadmiernie utrudnione, a wręcz niemożliwe, lub w stosownym przypadku mieć negatywny wpływ na poszanowanie gwarancji oferowanych wnioskodawcom przez dyrektywy 2013/32 i 2013/33, a ogólnie na poszanowanie ich praw podstawowych, a w szczególności ich godności ludzkiej, co stałoby w sprzeczności z celem potwierdzonym w motywie 18 tej ostatniej dyrektywy.
52      W szczególności, jak podkreślił w istocie rzecznik generalny w pkt 39 i 40 opinii, w zależności od specyfiki geograficznej i specyfiki infrastruktury państw członkowskich ustanowienie
wymogu zatrzymania wnioskodawców obowiązkowo na granicy lub w strefach tranzytowych mogłoby skutkować ograniczeniami strukturalnymi i przestrzennymi, a nawet korzystaniem z infrastruktury niezgodnej z podstawowymi zasadami i gwarancjami, o których mowa w rozdziale II dyrektywy 2013/32, a także
ograniczeniami związanymi z gwarancjami i warunkami określonymi w art. 9–11 dyrektywy 2013/33, a w stosownych przypadkach z poszanowaniem godności
wnioskodawców.
53      Ponadto, co się tyczy państw członkowskich posiadających duże morskie obszary przygraniczne, stosowanie art. 43 dyrektywy 2013/32 mogłoby być, jak zauważył rząd włoski, nadmiernie utrudnione, a wręcz niemożliwe, gdyby ów art. 43
dyrektywy należało interpretować w ten sposób, że państwa członkowskie powinny rozpatrzyć wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na swojej granicy geograficznej, przy czym nie miałyby one jakiejkolwiek możliwości przekazania wnioskodawcy do miejsca położonego na terytorium krajowym traktowanego na równi z miejscem położonym na granicy.
54      W świetle całości powyższych rozważań odpowiedź na pytanie pierwsze powinna brzmieć tak, że art. 43 dyrektywy 2013/32 należy interpretować w ten sposób, że procedura rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego na granicy lub w strefie tranzytowej przez wnioskodawcę, który w trakcie tej procedury pozostaje zatrzymany w miejscu położonym pod względem geograficznym na terytorium danego państwa członkowskiego, które nie jest położone pod względem geograficznym na granicy tego państwa, lecz jest na podstawie przepisów krajowych traktowane na równi z miejscem położonym na owej granicy, jest objęta zakresem stosowania tego artykułu 43.
W przedmiocie pytania drugiego
55      Poprzez dwie pierwsze części pytania drugiego sąd odsyłający, po pierwsze, dąży w istocie do ustalenia, czy art. 43 dyrektywy 2013/32 należy interpretować w ten sposób, że rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej po upływie terminu czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2 tej dyrektywy, nadal jest objęte zakresem stosowania owego artykułu 43. Po drugie, sąd ten zastanawia się nad zgodnością z prawem Unii okoliczności, że to samo miejsce zatrzymania jest uznawane w ramach procedury rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej pierwotnie za „miejsce położone na granicy”, a następnie, po upływie tego terminu czterech tygodni, za „miejsce położone terytorium państwa”.
56      Jak wynika z orzecznictwa przytoczonego w pkt 40 niniejszego wyroku, Trybunał zauważył już, że zgodnie z art. 43 ust. 2 dyrektywy 2013/32 te szczególne procedury przewidziane w art. 43 ust. 1 dyrektywy należy przeprowadzić w rozsądnym terminie, przy czym jeżeli w terminie czterech tygodni nie zostanie wydana żadna decyzja oddalająca wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, dane państwo członkowskie powinno przyznać wnioskodawcy prawo wjazdu na swoje terytorium, przy czym po upływie tego terminu jego wniosek należy rozpatrywaćzgodnie z innymi przepisami tej dyrektywy.
57      Ponadto zgodnie z art. 43 ust. 3 dyrektywy 2013/32 w przypadku przyjazdu dużej liczby obywateli państwa trzeciego lub bezpaństwowców składających wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy lub w strefie tranzytowej, co praktycznie uniemożliwia stosowanie przepisów art. 43 ust. 1 dyrektywy, procedury te mogą również być stosowane w przypadku, gdy owi
obywatele państwa trzeciego lub bezpaństwowcy są normalnie zakwaterowani w miejscach położonych w pobliżu granicy lub strefy tranzytowej oraz przez cały okres takiego zakwaterowania.
58      Wynika z tego, że z zastrzeżeniem możliwości stosowania art. 43 ust. 3 tej dyrektywy rozpatrzenie takiego wniosku po upływie terminu czterech tygodni nie jest już objęte zakresem stosowania procedur granicznych przewidzianych w art. 43 ust. 1
tej dyrektywy.
59      Co się tyczy kwestii, czy to samo miejsce zatrzymania może w ramach procedury rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej
być pierwotnie traktowane na równi z „miejscem położonym na granicy”, a następnie,
po uzyskaniu przez wnioskodawcę zezwolenia na wjazd na terytorium państwa wskutek upływu terminu czterech tygodni, zostać uznane za „miejsce położone na terytorium państwa”, należy przypomnieć, że jak wynika w istocie z analizy pytania pierwszego, art. 43 dyrektywy 2013/32 nie stoi na przeszkodzie temu, by w trakcie rozpatrywania takiego wniosku w ramach procedury granicznej wnioskodawca został zatrzymany w miejscu traktowanym na równi z miejscem położonym „na granicy”, lecz z położonym na terytorium państwa.
60      W konsekwencji jeżeli zgodnie z art. 43 ust. 2 dyrektywy 2013/32 wnioskodawcy zezwala się na wjazd na terytorium państwa, ale jego zatrzymanie okazuje się konieczne, w szczególności w świetle podstawy przewidzianej w art. 8 ust. 3 lit. b) dyrektywy 2013/33, art. 43 ust. 2 nie stoi na przeszkodzie temu, by ów środek polegający na zatrzymaniu był nadal stosowany w tym samym miejscu zatrzymania, które odtąd uznawane jest za „miejsce położone na terytorium państwa”.
61      Ponadto nic w brzmieniu pozostałych przepisów dyrektywy 2013/32 nie stoi na przeszkodzie takiej możliwości. W szczególności art. 26 tej dyrektywy, dotyczący zatrzymania, wskazując w ust. 1, że podstawy i warunki zatrzymania oraz gwarancje dostępne dla zatrzymanych wnioskodawców muszą być zgodne z dyrektywą 2013/33, w żaden sposób nie ogranicza tej możliwości.
62      Wynika z tego, że państwa członkowskie mogą dokonać takiej podwójnej kwalifikacji tego samego miejsca zatrzymania, o ile zagwarantują, że prowadzone tam procedury rozpatrywania wniosku są zgodne, na podstawie art. 31 ust. 1 i art. 43 ust. 1 dyrektywy 2013/32, z podstawowymi zasadami i gwarancjami, o których mowa w rozdziale II tej dyrektywy, oraz o ile państwa te zapewnią również, zgodnie z art. 26 ust. 1 wspomnianej dyrektywy, że podstawy i warunki zatrzymania oraz gwarancje dostępne dla zatrzymanych wnioskodawców będą zgodne z dyrektywą 2013/33, w szczególności z jej art. 8 i 9.
63      W interesie tych wnioskodawców, których sytuacja prawna w chwili upływu terminu czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2 dyrektywy 2013/32, uległa zmianie, przy czym ich sytuacja materialna w tym samym miejscu zatrzymania nie uległa zmianie, konieczne jest jeszcze, by dane państwo członkowskie zapewniło, aby wnioskodawcy ci zostali poinformowani, najpóźniej w chwili wydania drugiej decyzji o ich zatrzymaniu na podstawie art. 8 dyrektywy 2013/33, o tej zmianie ich sytuacji prawnej, a mianowicie o tym, że ze względu na upływ tego terminu zezwolono im na wjazd na terytorium tego państwa. Ponadto w zakresie, w jakim to państwo członkowskie wdrożyło w trakcie procedury granicznej art. 6 ust. 2 dyrektywy 2013/33, zezwalający mu na wyłączenie stosowania tego artykułu, to do niego należy w razie potrzeby przekazanie wnioskodawcy dokumentu, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, lub równoważnego dowodu, o którym mowa w ust. 2 tego artykułu.
64      W świetle powyższych rozważań odpowiedź na dwie pierwsze części pytania drugiego powinna brzmieć tak, że po pierwsze, art. 43 dyrektywy 2013/32 należy interpretować w ten sposób, iż rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej po upływie terminu czterech tygodni, o którym mowa w tym art. 43 ust. 2 tej dyrektywy, nie jest już objęte zakresem stosowania tego art. 43, lecz innymi przepisami wspomnianej dyrektywy, a po drugie, że wspomniana dyrektywa nie stoi na przeszkodzie temu, by w ramach procedury rozpatrywania takiego wniosku to samo miejsce zatrzymania było pierwotnie traktowane na równi z „miejscem położonym na granicy”, a następnie, po uzyskaniu przez wnioskodawcę
zezwolenia na wjazd ze względu na upływ tego terminu, uznane za „miejsce położone na terytorium państwa”. Dane państwo członkowskie powinno jednak zapewnić, aby wnioskodawca został poinformowany, najpóźniej w chwili wydania decyzji o jego zatrzymaniu na podstawie art. 8 dyrektywy 2013/33, o zmianie jego sytuacji prawnej, a mianowicie o tym, że ze względu na upływ wspomnianego terminu zezwolono mu na wjazd na terytorium państwa, oraz, w stosownym przypadku, aby otrzymał on dokument, o którym mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy 2013/33, lub równoważny dowód, zgodnie z art. 6 ust. 2 tej dyrektywy.
65      W trzeciej części pytania drugiego sąd odsyłający zwraca się w istocie do Trybunału o wyjaśnienie, jaki wpływ ma zatrzymanie wnioskodawcy w tym samym miejscu, traktowanym pierwotnie jako „miejsce położone na granicy”, a następnie, wskutek upływ terminu czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2 dyrektywy 2013/32, jako „miejsce położone na terytorium państwa”, na właściwość czasową i materialną organu rozstrzygającego.
66      Artykuł 2
lit. f) tej dyrektywy definiuje organ rozstrzygający jako każdy organ quasisądowy lub administracyjny w państwie członkowskim odpowiedzialny za rozpatrywanie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej i właściwy do podejmowania decyzji w takich sprawach w pierwszej instancji.
67      Ponadto z art. 4 ust. 1 wspomnianej dyrektywy wynika, że państwa członkowskie wyznaczają dla wszystkich procedur organ rozstrzygający, który będzie odpowiedzialny za odpowiednie rozpatrywanie owych wniosków.
68      W tych okolicznościach należy zauważyć, podobnie jak uczynił to rzecznik generalny w pkt 62 opinii, że stosowanie zatrzymania wobec wnioskodawcy i zmiana kwalifikacji prawnej miejsca tego zatrzymania po upływie terminu czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2 dyrektywy 2013/32, nie mają jako takie wpływu na właściwość organu rozstrzygającego.
69      To raczej upływ tego terminu, w zakresie, w jakim oznacza on przejście od procedury granicznej do innej procedury rozpatrywania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, może bowiem, o ile dane państwo członkowskie wyznaczyło różne organy rozstrzygające do prowadzenia tych procedur, mieć wpływ na kompetencje decyzyjne dotyczące tych wniosków. Tymczasem w niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wydaje się wynikać, że to ten sam organ, a mianowicie komisarz generalny, jest organem rozstrzygającym zarówno w ramach procedury granicznej, jak i w ramach kolejnej,
innej procedury.
70      Upływ tego terminu czterech tygodni skutkuje również tym, że ograniczenia materialne określone w art. 43 ust. 1 dyrektywy 2013/32 i związane z tym terminem ograniczenia czasowe, o których mowa w art. 43 ust. 2 tej dyrektywy, dotyczące decyzji, które mogą zostać wydane w ramach procedur granicznych, nie mają już zastosowania do organu rozstrzygającego, który orzeka odtąd w ramach innej procedury.
71      Odpowiedź na część trzecią pytania drugiego powinna zatem brzmieć tak, że art. 43 dyrektywy 2013/32 należy interpretować w ten sposób, iż dalsze zatrzymanie osoby ubiegającej się o udzielenie ochrony międzynarodowej i zmiana kwalifikacji prawnej miejsca tego zatrzymania zgodnie z przepisami krajowymi po upływie terminu czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2 tej dyrektywy, nie mają jako takie wpływu na właściwość organu rozstrzygającego, przy czym upływ tego terminu skutkuje zniesieniem ograniczeń materialnych i czasowych wynikających z tego artykułu 43.
W przedmiocie pytań trzeciego i czwartego
72      Poprzez pytania trzecie i czwarte, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej pierwotnie rozpatrzony w ramach procedury granicznej w rozumieniu art. 43 dyrektywy 2013/32 może, po upływie terminu czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2
dyrektywy, zostać rozpatrzony w trybie priorytetowym zgodnie z art. 31 ust. 7 tej dyrektywy, jeżeli wnioskodawca pozostaje zatrzymany na podstawie, o której mowa w art. 8 ust. 3 lit. b) dyrektywy 2013/33, i to zarówno w przypadku, gdy wszystkie czynności dochodzeniowe, w tym przesłuchanie, zostały przeprowadzone w owym terminie czterech tygodni, jak i w przypadku, gdy przesłuchanie to nie zostało przeprowadzone we wspomnianym terminie. W tym kontekście sąd odsyłający ma również wątpliwości co do tego, czy takie okoliczności są zgodne z wyjątkowym charakterem zastosowania zatrzymania zgodnie z art. 8 tej ostatniej dyrektywy.
73      Na wstępie, w zakresie, w jakim rząd belgijski utrzymuje, że pytanie czwarte jest niedopuszczalne, ponieważ sąd odsyłający nie przedstawił powodów, dla których uważa, że odpowiedź na to pytanie jest niezbędna do rozstrzygnięcia sporów w postępowaniach głównych, wystarczy wskazać, że w zakresie, w jakim pytanie to posługuje się wyrażeniem „takie stosowanie przepisów krajowych”, pytanie to należy rozumieć w ten sposób, że odsyła ono do pytania trzeciego. Z postanowienia odsyłającego wynika zatem w sposób dorozumiany, lecz jednoznaczny, że powody, dla których sąd ten uważa, iż odpowiedź na pytanie czwarte jest konieczna, są zasadniczo takie same jak te, które skłoniły go do zadania pytania trzeciego. W tych okolicznościach i w świetle domniemania posiadania znaczenia dla sprawy, z którego korzystają pytania prejudycjalne, pytanie czwarte należy uznać za dopuszczalne.
74      Należy przypomnieć, że w ramach procedury granicznej organ rozstrzygający jest właściwy jedynie do wydania decyzji w przedmiocie dopuszczalności wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie art. 33 dyrektywy 2013/32 lub co do istoty tego wniosku, ale wyłącznie w jednym z przypadków przewidzianych w art. 31 ust. 8 tej dyrektywy. Jednakże po upływie terminu czterech tygodni wyznaczającego czas trwania procedury granicznej organ ten odzyskuje swoją powszechną jurysdykcję.
75      W tych ramach, zgodnie z art. 31 ust. 7 wspomnianej dyrektywy, w pewnych sytuacjach państwa członkowskie mogą nadać priorytet rozpatrzeniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej zgodnie z podstawowymi zasadami i gwarancjami określonymi w rozdziale II tej dyrektywy. Z użycia w tym przepisie przysłówka „w szczególności” wynika, że przepis ten przewiduje jedynie niewyczerpujący wykaz sytuacji, w których państwa członkowskie mogą przeprowadzić takie rozpatrzenie wniosku udzielenie ochrony międzynarodowej w trybie priorytetowym.
76      Należy dodać, że takie priorytetowe traktowanie procedur, w ramach których wnioskodawca pozostaje zatrzymany, odpowiada celowi szybkości procedury rozpatrywania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej przewidzianej w dyrektywie 2013/32, odzwierciedlonemu w motywie 18 tej dyrektywy i wskazanemu w jej art. 31 ust. 2, który to cel został również podkreślony w art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2013/33 w odniesieniu do postępowań administracyjnych istotnych z punktu widzenia warunków zatrzymania określonymi w art. 8 ust. 3 tej ostatniej dyrektywy.
77      W tym kontekście kwestia, czy wszystkie czynności dochodzeniowe zostały przeprowadzone przed upływem terminu czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2 dyrektywy 2013/32, nie ogranicza możliwości rozpatrzenia przez organ rozstrzygający wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w trybie priorytetowym. W tym względzie należy zauważyć, podobnie jak rząd belgijski, że prawodawca Unii, przewidując, iż rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w ramach procedury granicznej będzie kontynuowane zgodnie z innymi procedurami przewidzianymi w tej dyrektywie, siłą rzeczy zezwolił, aby czynności dochodzeniowe przeprowadzone w trakcie lub po zakończeniu procedury granicznej mogły skutecznie przyczynić się do uzasadnienia decyzji wydanej na podstawie tych innych procedur.
78      Jak zauważył rzecznik generalny w pkt 71 opinii, wymaganie od organu rozstrzygającego ponownego rozpatrzenia i nieuwzględnienia czynności dochodzeniowych dokonanych w okresie czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2 dyrektywy 2013/32, byłoby sprzeczne z wymogiem efektywnej i szybkiej procedury rozpatrywania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej.
79      Należy jednak podkreślić, że czynności dochodzeniowe, które nie odpowiadają podstawowym zasadom i gwarancjom określonym w rozdziale II dyrektywy 2013/32, nie mogą być wykorzystywane do celów decyzji w sprawie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, czy to w ramach procedury prawa powszechnego, czy też procedury granicznej, jak wynika, odpowiednio, z art. 31 ust. 1 i z art. 43 ust. 1 tej dyrektywy. Ponadto korzystanie z takich czynności dochodzeniowych pozostaje bez uszczerbku dla możliwości złożenia przez wnioskodawcę nowych oświadczeń, w szczególności poprzez przedstawienie nowego elementu, którego w praktyce nie mógłby on przedstawić właściwemu organowi w ramach procedury granicznej i którego rozpatrzenie należy do tego organu zgodnie z art. 40 ust. 1 tej dyrektywy.
80      Należy jeszcze dodać, że kwestia, czy wszystkie czynności dochodzeniowe zostały przeprowadzone przed upływem terminu czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2 wspomnianej dyrektywy, nie ogranicza sama w sobie możliwości zatrzymania wnioskodawcy przez organ rozstrzygający na podstawie art. 8 ust. 3 lit. b) dyrektywy 2013/33, który pozwala na zatrzymanie w celu uzyskania informacji, na których opiera się wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, a których uzyskanie bez zatrzymania byłoby niemożliwe, szczególnie gdy istnieje ryzyko ucieczki wnioskodawcy.
81      Jednakże stosowanie takiego zatrzymania powinno spełniać, zgodnie z art. 26 ust. 1 dyrektywy 2013/32, wszystkie wymogi przewidziane w art. 8 i nast. dyrektywy 2013/33.
82      W szczególności z art. 8 ust. 2 dyrektywy 2013/33 wynika, że dana osoba może zostać zatrzymana wyłącznie wtedy, gdy jest to konieczne, oraz po indywidualnym zbadaniu każdej sprawy, jeżeli nie można skutecznie zastosować łagodniejszych środków przymusu. Ponadto z art. 9 ust. 1 tej dyrektywy wynika, że wnioskodawca może zostać zatrzymany jedynie na możliwie najkrótszy okres i jedynie na tak długo, jak długo zastosowanie mają warunki określone w art. 8 ust. 3 wspomnianej dyrektywy. Wynika z tego, że organy krajowe mogą zatrzymać osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową dopiero po sprawdzeniu w każdym konkretnym przypadku, czy takie zatrzymanie jest proporcjonalne do celu, do którego dążą (wyrok z dnia 14 maja 2020 r., Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél‑alföldi Regionális Igazgatóság, C‑924/19 PPU i C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, pkt 258 i przytoczone tam orzecznictwo).
83      Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 3 akapit pierwszy dyrektywy 2013/33 osoba ubiegająca się o udzielenie ochrony międzynarodowej może zostać zatrzymana wyłącznie na jednej z wymienionych w sposób wyczerpujący podstaw, z których każda odpowiada konkretnej potrzebie oraz ma autonomiczny charakter (wyrok z dnia 14 maja 2020 r., Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél‑alföldi Regionális Igazgatóság, C‑924/19 PPU i C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, pkt 250 i przytoczone tam orzecznictwo).
84      W tym kontekście o ile żaden przepis dyrektywy 2013/33 nie określa konkretnego terminu, po upływie którego państwa członkowskie byłyby zobowiązane do uchylenia zatrzymania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, o tyle art. 9 tej dyrektywy wymaga, aby wnioskodawca korzystał z rzeczywistych gwarancji proceduralnych pozwalających na uchylenie zatrzymania w momencie, gdy przestaje ono być konieczne lub proporcjonalne do celu, któremu służy (wyrok z dnia 14 maja 2020 r., Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél‑alföldi Regionális Igazgatóság, C‑924/19 PPU i C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, pkt 263, 264 i przytoczone tam orzecznictwo). W szczególności ów artykuł 9 przewiduje, po pierwsze, w ustępie 3 akapit pierwszy, szybką kontrolę sądową, a po drugie, w ustępie 5, kontrolę zatrzymania przez organ sądowy w rozsądnych odstępach czasu, z urzędu lub na żądanie danego wnioskodawcy.
85      W szczególności, co się tyczy praktyki polegającej na rozpoczęciu rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w ramach procedury granicznej poprzez zatrzymanie wnioskodawcy na podstawie art. 8 ust. 3 lit. c) dyrektywy 2013/33, a następnie, po upływie terminu czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2 dyrektywy 2013/32, na przedłużeniu zatrzymania wnioskodawcy na innej podstawie, a mianowicie tej wskazanej w art. 8 ust. 3 lit. b), zgodnie z dyrektywą 2013/33 właściwy organ jest zobowiązany do należytego sprawdzenia w każdym indywidualnym przypadku, czy przedłużenie to jest konieczne do osiągnięcia tego celu i czy cel ten nie może zostać osiągnięty w równie skuteczny sposób za pomocą łagodniejszych środków przymusu.
86      Wynika z tego, że stosowanie praktyki, o której mowa w poprzednim punkcie, nie może, bez naruszenia art. 8 i 9 tej ostatniej dyrektywy, mieć charakteru automatycznego i systematycznego.
87      W świetle powyższych rozważań odpowiedź na
pytania trzecie i czwarte powinna brzmieć tak, iż art. 31 ust. 7 i art. 43 dyrektywy 2013/32 należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie, po pierwsze, temu, aby po upływie terminu czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2 dyrektywy, organ rozstrzygający dalej rozpatrywał w trybie priorytetowym wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony w ramach procedury granicznej, w tym w sytuacji, gdy wnioskodawca pozostaje zatrzymany na podstawie art. 8 ust. 3 lit. b) dyrektywy 2013/33, ani, po drugie, temu, by organ ten oparł się na czynnościach dowodowych przeprowadzonych w ramach tej procedury, o ile na każdym etapie rozpatrywania tego wniosku poszanowane są podstawowe zasady i gwarancje określone w rozdziale II dyrektywy 2013/32 oraz pod warunkiem, że w odniesieniu do tego zatrzymania spełnione są wszystkie wymogi przewidziane w art. 8 i 9 dyrektywy 2013/33.
W przedmiocie pytania piątego
88      Poprzez pytanie piąte sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 31 ust. 7 i 8 oraz art. 43 i 46 dyrektywy 2013/32 w związku z art. 47 Karty należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy właściwy sąd rozpatruje skargę na decyzję wydaną w ramach procedury wszczętej pierwotnie na granicy, powinien on uwzględnić z urzędu przekroczenie terminu czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2 owej dyrektywy.
89      Na wstępie należy zauważyć, że o ile prawdą jest, iż procedura graniczna przewidziana w art. 43 dyrektywy 2013/32 jest wszczynana w perspektywie wydania decyzji w sprawie dopuszczalności wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na podstawie art. 33 dyrektywy 2013/32 lub co do istoty tego wniosku, w jednym z przypadków przewidzianych w art. 31 ust. 8 tej dyrektywy, w terminie czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2 wspomnianej dyrektywy, o tyle państwa członkowskie nie są jednak zobowiązane do wydania decyzji w tym terminie. Artykuł 43 ust. 2 tej dyrektywy przewiduje bowiem wyraźnie, że w przypadku braku decyzji we wspomnianym terminie wnioskodawcy
zezwala się na wjazd na terytorium państwa członkowskiego w celu rozpatrzenia jego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej zgodnie z innymi przepisami dyrektywy 2013/32.
90      W niniejszej sprawie bezsporne jest, że decyzje, od których skarżący w postępowaniach głównych wnieśli skargę, zostały wydane w ramach procedury prawa powszechnego.
91      Tymczasem z odpowiedzi udzielonych na pozostałe pytania prejudycjalne wynika, że wbrew założeniu, z którego wydaje się wychodzić sąd odsyłający, zgodność z prawem tych decyzji nie może zostać podważona przez samą okoliczność, że ów termin czterech tygodni został przekroczony, ani też przez samą okoliczność, że skarżący ci pozostawali nadal zatrzymani po upływie tego terminu.
92      Ponieważ odpowiedź na pytanie piąte nie wydaje się w związku z tym konieczna do rozstrzygnięcia sporów w postępowaniach głównych, nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na to pytanie.
W przedmiocie kosztów
93      Dla stron w postępowaniach głównych niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniach głównych, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:
1)      Artykuł 43 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej
należy interpretować w ten sposób, że:
procedura rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego na granicy lub w strefie tranzytowej przez wnioskodawcę, który w trakcie tej procedury jest zatrzymany w miejscu położonym pod względem geograficznym na terytorium danego państwa członkowskiego, które nie jest położone pod względem geograficznym na granicy tego państwa, lecz jest na mocy przepisów krajowych traktowane na równi z miejscem położonym na owej granicy, jest objęta zakresem stosowania tego artykułu 43.
2)      –      Artykuł 43 dyrektywy 2013/32
należy interpretować w ten sposób, że:
rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej po upływie terminu czterech tygodni, o którym mowa w tym art. 43 ust. 2 tej dyrektywy, nie jest już objęte zakresem stosowania tego art. 43, lecz innymi przepisami wspomnianej dyrektywy.
–        Dyrektywa 2013/32 nie stoi na przeszkodzie temu, aby to samo miejsce zatrzymania, w ramach procedury rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, było pierwotnie traktowane na równi z „miejscem położonym na granicy”, a następnie, po uzyskaniu przez wnioskodawcę zezwolenia na wjazd na terytorium państwa wskutek upływu terminu czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2 tej dyrektywy, uznane za „miejsce położone na terytorium państwa”. Dane państwo członkowskie powinno jednak zapewnić, aby wnioskodawca został poinformowany, najpóźniej w chwili wydania decyzji o jego zatrzymaniu na podstawie art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową, o zmianie jego sytuacji prawnej, a mianowicie o tym, że ze względu na upływ wspomnianego terminu zezwolono mu na wjazd na terytorium państwa, oraz, w stosownym przypadku, aby otrzymał on dokument, o którym mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy 2013/33, lub równoważny dowód, zgodnie z art. 6 ust. 2 tej dyrektywy.
–        Artykuł 43 dyrektywy 2013/32
należy interpretować w ten sposób, że:
dalsze zatrzymanie osoby ubiegającej się o udzielenie ochrony międzynarodowej i zmiana kwalifikacji prawnej miejsca tego zatrzymania zgodnie z przepisami krajowymi po upływie terminu czterech tygodni, o którym mowa w tym art. 43 ust. 2, nie mają jako takie wpływu na właściwość organu rozstrzygającego, przy czym upływ tego terminu skutkuje zniesieniem ograniczeń materialnych i czasowych wynikających z tego art. 43.
3)      Artykuł 31 ust. 7 i art. 43 dyrektywy 2013/32
należy interpretować w ten sposób, że:
nie stoją one na przeszkodzie, po pierwsze, temu, aby po upływie terminu czterech tygodni, o którym mowa w art. 43 ust. 2 tej dyrektywy, organ rozstrzygający dalej rozpatrywał w trybie priorytetowym wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony w ramach procedury granicznej, w tym w sytuacji, gdy wnioskodawca pozostaje zatrzymany na podstawie art. 8 ust. 3 lit. b) dyrektywy 2013/33, ani, po drugie, temu, by organ ten oparł się na czynnościach dowodowych przeprowadzonych w ramach tej procedury, o ile na każdym etapie rozpatrywania tego wniosku poszanowane są podstawowe zasady i gwarancje określone w rozdziale II dyrektywy 2013/32 oraz pod warunkiem, że w odniesieniu do tego zatrzymania spełnione są wszystkie wymogi przewidziane w art. 8 i 9 dyrektywy 2013/33.
Podpisy
*      Język postępowania: francuski.
i      Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.