Wydanie tymczasowe
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
MANUELA CAMPOSA SÁNCHEZA-BORDONY
przedstawiona w dniu 11 grudnia 2025 r.(1)
Sprawa C‑655/24 [Latranov](i)
Rayonna prokuratura – grad Veliki Preslav (prokuratura rejonowa, Wielki Presław, Bułgaria)
przeciwko
EZ
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Rayonen sad –
Veliki Preslav (sąd rejonowy w Wielkim Presławiu, Bułgaria)]
Postępowanie prejudycjalne – Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości – Decyzja ramowa 2005/212/WSiSW – Artykuł 2 – Dyrektywa 2014/42/UE – Artykuły 3 i 14 – Zakres stosowania – Dyrektywa 2024/1260/UE – Artykuł 38 – Stosowanie – Konfiskata narzędzi użytych do popełnienia przestępstwa – Prowadzenie pojazdów silnikowych pod wpływem alkoholu – Konfiskata pojazdu lub jego równowartości, jeżeli nie należy on do sprawcy przestępstwa – Pojazd silnikowy jako narzędzie użyte do popełnienia przestępstwa
1.        Bułgarska policja zatrzymała kierowcę pojazdu silnikowego, aby poddać go badaniu w celu ustalenia poziomu zawartości alkoholu w krwi. Jako że zawartość alkoholu w krwi przekraczała poziom prawnie dopuszczalny, kierowcę skazano za przestępstwo prowadzenia pojazdu silnikowego pod wpływem alkoholu.
2.        W następstwie tego skazania pojawiło się pytanie, czy należy orzec konfiskatę pojazdu
albo jego równowartości, jeżeli nie jest on własnością skazanego. W tym przypadku pojazd należał (w ramach małżeńskiej wspólności majątkowej) do kierowcy i jego małżonki.
3.        Sąd orzekający w przedmiocie konfiskaty zwraca się do Trybunału z pytaniami prejudycjalnymi. Poprzez dwa pierwsze pytania zmierza on zasadniczo do ustalenia:
–        Czy przestępstwo polegające na prowadzeniu pojazdu silnikowego pod wpływem alkoholu jest objęte zakresem stosowania dyrektywy (UE) 2024/1260(2),
Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) lub decyzji ramowej 2005/212/WSiSW(3)?
–        W razie gdyby którykolwiek z powyższych aktów miał zastosowanie, czy prowadzony pojazd silnikowy może zostać zakwalifikowany jako narzędzie użyte do popełnienia przestępstwa?
I.      Ramy prawne
A.      Prawo Unii Europejskiej
1.      Decyzja ramowa 2005/212
4.        Artykuł 2 („Konfiskata”) stanowi:
„1.      Każde państwo członkowskie podejmuje niezbędne środki w celu umożliwienia mu konfiskaty, w całości lub w części, narzędzi i korzyści z przestępstw zagrożonych karą pozbawienia wolności w wymiarze powyżej jednego roku lub mienia, którego wartość odpowiada takim korzyściom.
[…]”.
5.        Zgodnie z art. 4 („Środki prawne”):
„Każde państwo członkowskie podejmuje niezbędne środki w celu zapewnienia, że zainteresowane strony dotknięte przez środki określone w art. 2 i 3 posiadają skuteczne środki prawne w celu ochrony swoich praw”.
6.        Artykuł 5 („Gwarancje prawne”) stanowi:
„Niniejsza decyzja ramowa nie powoduje zmiany zobowiązań nakazujących poszanowanie podstawowych praw i podstawowych zasad, w tym w szczególności zasady domniemania niewinności, zagwarantowanej w art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej”.
2.      Dyrektywa 2014/42/UE(4)
7.        Zgodnie z art. 2 („Definicje”):
„Na użytek niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:
[…]
3)      »narzędzia« oznaczają każde mienie użyte lub które ma zostać użyte w jakikolwiek sposób, w całości lub w części, do popełnienia przestępstwa lub przestępstw;
[…]”.
8.        Artykuł 3 („Zakres stosowania”) wylicza:
„Niniejszą dyrektywę stosuje się do przestępstw objętych następującymi aktami prawnymi:
a)      Konwencja, sporządzona na podstawie artykułu K.3 ust. 2 lit. c) Traktatu o Unii Europejskiej, w sprawie zwalczania korupcji urzędników Wspólnot Europejskich i urzędników państw członkowskich Unii Europejskiej (zwana dalej »Konwencją w sprawie zwalczania korupcji urzędników«);
b)      decyzja ramowa Rady 2000/383/WSiSW z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie zwiększenia ochrony poprzez sankcje karne i inne sankcje za fałszowanie w związku z wprowadzeniem euro;
c)      decyzja ramowa Rady 2001/413/WSiSW z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie zwalczania fałszowania i oszustw związanych z bezgotówkowymi środkami płatniczymi;
d)      decyzja ramowa Rady 2001/500/WSiSW z dnia 26 czerwca 2001 r. w sprawie prania brudnych pieniędzy oraz identyfikacji, wykrywania, zamrożenia, zajęcia i konfiskaty narzędzi oraz dochodów pochodzących z przestępstwa;
e)      decyzja ramowa Rady 2002/475/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie zwalczania terroryzmu;
f)      decyzja ramowa Rady 2003/568/WSISW z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym;
g)      decyzja ramowa Rady 2004/757/WSiSW z dnia 25 października 2004 r. ustanawiająca minimalne przepisy określające znamiona przestępstw i kar w dziedzinie nielegalnego handlu narkotykami;
h)      decyzja ramowa Rady 2008/841/WSiSW z dnia 24 października 2008 r. w sprawie zwalczania przestępczości zorganizowanej;
i)      dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/36/UE z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, zastępująca decyzję ramową Rady 2002/629/WSiSW;
j)      dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/93/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz pornografii dziecięcej, zastępująca decyzję ramową Rady 2004/68/WSiSW;
k)      dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/40/UE z dnia 12 sierpnia 2013 r. dotycząca ataków na systemy informatyczne i zastępująca decyzję ramową Rady 2005/222/WSiSW,
a także innymi aktami prawnymi, o ile stanowią one wyraźnie, że niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do przestępstw w nich wymienionych”.
9.        Artykuł 14 („Zastąpienie wspólnego działania 98/699/WSiSW oraz niektórych przepisów decyzji ramowych 2001/500/WSiSW i 2005/212/WSiSW”) stanowi:
„1.      […] art. 1 pierwsze cztery tiret, oraz art. 3 decyzji ramowej 2005/212/WSiSW zostają zastąpione niniejszą dyrektywą w odniesieniu do związanych nią państw członkowskich, bez uszczerbku dla obowiązków tych państw członkowskich dotyczących terminu transpozycji tych decyzji ramowych do prawa krajowego.
[…]”.
3.      Dyrektywa 2024/1260
10.      Artykuł 33 („Transpozycja”) stanowi:
„1.      Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia 23 listopada 2026 r. Niezwłocznie informują one o tym Komisję.
[…]”.
11.      Zgodnie z art. 36 („Zastąpienie wspólnego działania 98/699/WSiSW, decyzji ramowych 2001/500/WSiSW i 2005/212/WSiSW, decyzji 2007/845/WSiSW i dyrektywy 2014/42/UE”):
„1.      [Decyzja ramowa] 2005/212/WSiSW […] zostaj[e] zastąpion[a] w odniesieniu do państw członkowskich związanych niniejszą dyrektywą, bez uszczerbku dla obowiązków tych państw członkowskich dotyczących terminu transpozycji tych instrumentów do prawa krajowego.
[…]”.
B.      Prawo bułgarskie. Nakazatelen kodeks (kodeks karny)
12.      Artykuł 53 kodeksu karnego stanowi:
„1.      Niezależnie od odpowiedzialności karnej konfiskacie na rzecz państwa podlegają:
a)      […] rzeczy, które należą do winnego i były przeznaczone lub służyły do popełnienia umyślnego przestępstwa; gdy rzeczy tych brak lub zostały one zbyte, konfiskacie podlega ich równowartość;
[…]”.
13.      Zgodnie z art. 343b
kodeksu karnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych:
„(1)      […] Kto kieruje pojazdem silnikowym przy ustalonej w należyty sposób zawartości alkoholu we krwi przekraczającej 1,2 promila, podlega karze pozbawienia wolności od roku do trzech lat i karze grzywny w wysokości od 200 do 1000 [lewów bułgarskich (BGN)].
(2)      […] Kto kieruje pojazdem mechanicznym przy ustalonej w należyty sposób zawartości alkoholu we krwi przekraczającej 0,5 promila, będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, o którym mowa w ust. 1, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat pięciu i karze grzywny wysokości od 500 do 1500 BGN.
(3)      […] Kto kieruje pojazdem mechanicznym w ustalonym w należyty sposób stanie po zażyciu środków odurzających lub podobnych substancji, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat trzech i karze grzywny w wysokości od 500 do 1500 BGN.
(4)      […] Jeżeli czyn, o którym mowa w ust. 4, został popełniony w warunkach recydywy, podlega on karze pozbawienia wolności od roku do lat pięciu oraz karze grzywny w wysokości od 500 do 1500 BGN.
(5)      […] W przypadkach, o których mowa w ust. 1–4, sąd orzeka konfiskatę na rzecz państwa pojazdu silnikowego, który posłużył do popełnienia przestępstwa i który jest własnością sprawcy, lub jeżeli sprawca nie jest jego właścicielem, nakazuje mu zapłatę jego wartości.
[…]”.
II.    Okoliczności faktyczne, postępowanie główne i pytania prejudycjalne
14.      W dniu 27 lipca 2024 r. w mieście Wielki Presław (Bułgaria) EZ prowadził pojazd silnikowy, mając we krwi 3,23 promila alkoholu(5).
15.      Dnia 15 sierpnia 2024 r. kierowca zawarł ugodę z prokuraturą. Zgodnie z ugodą, zatwierdzoną wyrokiem(6), który uprawomocnił się tego samego dnia, nałożono na niego:
–         karę jednego roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na okres trzech lat;
–         grzywnę w wysokości 500
BGN;
–        karę pozbawienia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi na okres jednego roku i ośmiu miesięcy.
16.      Pojazd prowadzony przez EZ jest objęty
małżeńską wspólnością majątkową powstałą między nim a jego małżonką. Małżonka ta nie brała udziału w postępowaniu, ponieważ nie zezwalały na to obowiązujące wówczas krajowe przepisy proceduralne(7).
17.      Przed wydaniem nakazu konfiskaty przyjęto środki zabezpieczające w odniesieniu do wysokości 50 % udziału EZ we własności pojazdu(8).
18.      W celu orzeczenia w przedmiocie konfiskaty wartości pojazdu Rayonen sad –
Veliki Preslav (sąd rejonowy w Wielkim Presławiu, Bułgaria) uznał za konieczne zwrócenie się do Trybunału z czterema pytaniami prejudycjalnymi, z których dwa pierwsze, na wniosek Trybunału, będą przedmiotem niniejszej opinii. Brzmią one następująco:
„1) Czy dyrektywa [2024/1260], [Karta] lub decyzja ramowa [2005/212] mają zastosowanie do czynów zabronionych związanych z transportem popełnionych po spożyciu alkoholu lub środków odurzających?
2)      W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze: czy pojazd silnikowy stanowi narzędzie użyte do popełnienia przestępstwa w rozumieniu art. 3 ust. 3 dyrektywy [2024/1260]?”.
III. Postępowanie przed Trybunałem Sprawiedliwości
19.      Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony do Trybunału w dniu 9 października 2024 r.
20.      Rząd polski i Komisja Europejska przedstawiły uwagi na piśmie.
21.      Na rozprawie, która odbyła się w dniu 1 października 2025 r., stawili się jedynie reprezentanci rządu bułgarskiego i Komisji.
IV.    Analiza
A.      Uwagi wstępne
22.      Zgodnie z prawem bułgarskim popełnienie przestępstwa prowadzenia pojazdu silnikowego pod wpływem alkoholu skutkuje konfiskatą pojazdu na rzecz państwa, jeżeli jest on własnością sprawcy, lub nakazaniem zapłaty wartości pojazdu na rzecz państwa, jeżeli sprawca nie jest jego właścicielem(9).
23.      Z postanowienia odsyłającego i z uwag wszystkich, którzy uczestniczyli w postępowaniu w charakterze interwenientów, wynika, że w przypadkach takich jak niniejszy obowiązek orzeczenia konfiskaty pojazdu (lub kwoty równej jego wartości, jeżeli pojazd nie był własnością sprawcy) ma charakter bezwzględny(10).
B.      Pierwsze pytanie prejudycjalne
24.      Sąd odsyłający zmierza w pierwszej kolejności do ustalenia, czy regulacja prawna Unii mająca zastosowanie w sporze obejmuje dyrektywę 2024/1260, Kartę lub decyzję ramową 2005/212.
25.      Zgodnie z art. 33 ust. 1 dyrektywy 2024/1260 „[p]aństwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia 23 listopada 2026 r. Niezwłocznie informują one o tym Komisję”.
26.      Komisja twierdzi(11), że Republika Bułgarii nie poinformowała jej o transpozycji dyrektywy 2024/1260(12).
27.      W tych okolicznościach, ponieważ prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu miało miejsce w dniu 27 lipca 2024 r., dyrektywa 2024/1260 nie ma zastosowania ratione temporis.
28.      Z punktu widzenia prawa Unii spór należy rozstrzygnąć, biorąc za podstawę
decyzję ramową 2005/212. Tymczasem, nawet jeśli postanowienie odsyłające o niej nie wspomina, należy wziąć pod uwagę kwestię, czy dyrektywa 2014/42, obowiązująca w chwili zaistnienia okoliczności faktycznych, również może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.
29.      Jak wiadomo, Trybunał Sprawiedliwości może przekazać sądowi odsyłającemu wskazówki dotyczące wykładni prawa Unii, o których sąd ten nie wspomniał w swoim postanowieniu odsyłającym(13).
30.      W odpowiedzi na pytania prejudycjalne należy zatem nie tylko się odnieść do art. 2 ust. 1 decyzji ramowej 2005/212, lecz również dokonać oceny ewentualnego wpływu dyrektywy 2014/42.
31.      Biorąc pod uwagę wątpliwości co do możliwości zastosowania decyzji ramowej 2005/212 do przestępstw kierowania pojazdami pod wpływem alkoholu, należy przede wszystkim zbadać podstawę prawną tej decyzji ramowej.
1.      W przedmiocie podstawy prawnej decyzji ramowej 2005/212
32.      Decyzja ramowa 2005/212 wymienia jako podstawę prawną, oprócz art. 34 ust. 2 lit. b) UE, art. 29 UE i art. 31 ust. 1 lit. c) UE.
33.      Na rozprawie rząd bułgarski podniósł nie tylko, że decyzja ramowa 2005/212 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie(14),
ale również, że stosowanie jej do przestępstw takich jak rozpatrywane w niniejszej sprawie mogłoby być niezgodne z prawem pierwotnym Unii.
34.      Komisja sprzeciwia się tej tezie, moim zdaniem słusznie.
35.      Zgodnie z art. 29 UE, cel „zapewnieni[a] obywatelom wysokiego poziomu bezpieczeństwa osobistego w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości poprzez wspólne działanie państw członkowskich w dziedzinie współpracy […] sądowej w sprawach karnych” „jest osiągany poprzez zapobieganie i zwalczanie przestępczości zorganizowanej lub innej”.
36.      Artykuł 31 ust. 1 lit. c) UE
stwierdza z kolei, że wspólne działanie w dziedzinie współpracy sądowej w sprawach karnych obejmuje „zapewnianie, w zakresie niezbędnym do usprawnienia tej współpracy, zgodności norm stosowanych w państwach członkowskich”.
37.      Oba postanowienia prawa pierwotnego Unii nadają decyzji ramowej 2005/212 wystarczający zakres, aby stosować ją do przestępstw o określonej wadze, to jest zagrożonych karą pozbawienia wolności powyżej jednego roku, nie ograniczając ich jednak do konkretnego wykazu czy kategorii (takiej jak przestępczość zorganizowana).
38.      Zgodnie bowiem z traktatem UE w brzmieniu sprzed traktatu z Lizbony podstawa prawna decyzji ramowej 2005/212 wiąże się bezpośrednio ze współpracą sądową w sprawach karnych, o czym świadczą dwa cytowane postanowienia:
–        w art. 29 UE wyraźnie odniesiono się do współpracy sądowej w sprawach karnych w celu zwalczania przestępczości zorganizowanej lub innej;
–        artykuł 31 ust. 1 lit. c) UE(15) ma charakter otwarty, to znaczy pozwala na przyjmowanie przepisów prawa wtórnego promujących zgodność przepisów mających zastosowanie w państwach członkowskich w zakresie niezbędnym do poprawy współpracy sądowej w sprawach karnych(16).
39.      Podsumowując, postanowienia prawa pierwotnego, które decyzja ramowa 2005/212 wymienia jako podstawę prawną, zapewniają wystarczający zakres, aby jej art. 2 został rozszerzony w sposób horyzontalny na przestępstwa, które prawodawca europejski uznał za mające znaczenie w tym względzie, bez ograniczania ich do jakiejkolwiek konkretnej dziedziny przestępczości.
40.      Artykuł 9 protokołu nr 36 w sprawie postanowień przejściowych traktatu z Lizbony(17),
regulujący postanowienia przejściowe dotyczące aktów przyjętych na podstawie tytułów V i VI Traktatu o Unii Europejskiej, stanowi, że „[s]kutki prawne aktów instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii przyjętych na podstawie Traktatu o Unii Europejskiej przed wejściem w życie Traktatu z Lizbony zostają utrzymane do czasu uchylenia, unieważnienia lub zmiany tych aktów w zastosowaniu Traktatów”.
41.      Trybunał orzekł, że:
–        „art. 9 protokołu w sprawie postanowień przejściowych należy rozumieć w ten sposób, że ma on na celu w szczególności zapewnienie, by mimo zmiany ram instytucjonalnych [współpracy sądowej] akty przyjęte w jej ramach mogły nadal być skutecznie stosowane”(18);
–        „[…] jako że zgodność z prawem aktu Unii powinna być oceniana na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydania tego aktu […], zgodność z prawem art. 18 ust. 2 decyzji 2008/633 należy oceniać w świetle przepisów, które w chwili przyjęcia tej decyzji regulowały przyjmowanie środka takiego jak zaskarżona decyzja […]”(19).
42.      W związku z tym ocena przepisów decyzji ramowej 2005/212 powinna uwzględniać kontekst prawny obowiązujący w chwili jej przyjęcia, tak że odniesienia do prawa pierwotnego pozostają odniesieniami do traktatu UE dotyczącymi współpracy sądowej w sprawach karnych.
43.      Przyjęcie dyrektywy 2014/42, która zastąpiła jedynie część przepisów decyzji ramowej 2005/212, nie zmienia tego wniosku, ponieważ przepisy pozostające w mocy są nimi w zakresie, w jakim stanowią część decyzji ramowej. W przeciwnym razie zostałyby włączone do dyrektywy 2014/42 jako część jej przepisów(20).
44.      W każdym razie, gdyby interpretować decyzję ramową 2005/212 zgodnie z normami traktatu FUE odnoszącymi się do współpracy sądowej w sprawach karnych, należałoby wziąć pod uwagę, że dla prawodawcy Unii art. 82 TFUE nie ogranicza się do szczególnie poważnych przestępstw o wymiarze transgranicznym.
45.      Prawodawca Unii stwierdził
(w szczególności w odniesieniu do uznawania i wykonywania nakazów konfiskaty wydanych przez inne państwo członkowskie w postępowaniu karnym), że „[p]rzestępstw objętych zakresem stosowania [rozporządzenia (UE) 2018/1805](21) nie powinno się […] ograniczać do szczególnie poważnych przestępstw o charakterze transgranicznym, jako że art. 82 [TFUE] nie wymaga takiego ograniczenia w odniesieniu do środków ustalających zasady i procedury zapewniające wzajemne uznawanie wyroków w sprawach karnych”(22).
2.      W przedmiocie wykładni decyzji ramowej 2005/212
46.      Zgodnie z art. 2 ust. 1 decyzji ramowej 2005/212, każde państwo członkowskie „podejmuje niezbędne środki w celu umożliwienia mu konfiskaty, w całości lub w części, narzędzi i korzyści z przestępstw zagrożonych karą pozbawienia wolności w wymiarze powyżej jednego roku lub mienia, którego wartość odpowiada takim korzyściom”.
47.      Ponieważ w prawie bułgarskim rozpatrywane przestępstwo zagrożone jest karą do trzech lat pozbawienia wolności, jest ono wyraźnie objęte zakresem stosowania art. 2 ust. 1 decyzji ramowej 2005/212.
48.      Tymczasem można by rozważyć bardziej restrykcyjną interpretację decyzji ramowej 2005/212 (jak podnoszą rządy bułgarski i polski), zgodne z którą miałaby ona zastosowanie wyłącznie w ramach walki z przestępczością zorganizowaną.
49.      Nie należy całkowicie pomijać tego argumentu. Preambuła decyzji ramowej 2005/212 zawiera wskazówki, które rozpatrywane odrębnie mogłyby sugerować ograniczenie jej zakresu zastosowania do tej kategorii przestępczości.
Wiele jej przepisów również zmierza w tym kierunku, za czym mogłoby przemawiać zastosowanie wykładni kontekstowej.
50.      Uważam jednak, że w niniejszej sprawie:
–        należy dać pierwszeństwo jasnemu (i ścisłemu) sformułowaniu art. 2 decyzji ramowej 2005/212, który wyklucza jego ograniczenie do przestępstw związanych z przestępczością zorganizowaną;
–        artykuł ten należy interpretować w świetle podstaw prawnych samej decyzji ramowej 2005/212, w szczególności art. 29 UE i art. 31 ust. 1 lit. c) UE, które, jak już wskazałem, sprzyjają jego rozszerzeniu poza przestępczość zorganizowaną;
–        należy wziąć pod uwagę cel decyzji ramowej 2005/212, a mianowicie rozszerzenie współpracy sądowej w sprawach karnych na wskazane przez prawodawcę europejskiego zachowania o określonej wadze, który postanowił uznać za takie zachowania czyny zagrożone karą pozbawienia wolności w wymiarze powyżej jednego roku.
51.      Gdy motywy 1, 2, 4, 5 i 6 decyzji ramowej 2005/212 odnoszą się do przestępczości zorganizowanej, czynią to w celu wyrażenia troski o zapobieganie tej przestępczości i jej zwalczanie.
Taka troska uzasadnia środki mające na celu na przykład zmniejszenie ciężaru dowodu co do pochodzenia majątku danej osoby w przypadku przestępstw związanych ze szczególnie poważnymi czynami kryminalnymi.
52.      Z kolei motyw 10 decyzji ramowej 2005/212 zapewnia większą jasność: „[c]elem niniejszej decyzji ramowej jest zapewnienie, że wszystkie państwa członkowskie posiadają skuteczne przepisy regulujące konfiskatę korzyści pochodzących z przestępstwa, między innymi w odniesieniu do ciężaru dowodu dotyczącego źródła pochodzenia majątku posiadanego przez osobę uznaną za winną popełnienia przestępstwa związanego z przestępczością zorganizowaną” (wyróżnienie moje).
53.      Tym samym czynnik „przestępczości zorganizowanej” nie jest nierozerwalnie związany z wykładnią art. 2 decyzji ramowej 2005/212, nawet jeśli może mieć wpływ na ciężar dowodu co do pochodzenia skonfiskowanego mienia.
54.      Pragnę powtórzyć, że art. 2 decyzji ramowej 2005/212 ma na celu zapewnienie, aby państwa dysponowały minimalnymi zasadami (o zakresie horyzontalnym) regulującymi konfiskatę, tak aby odpowiednie orzeczenia krajowe mogły być wykonywane w innych państwach członkowskich w ramach współpracy sądowej w sprawach karnych.
55.      Trybunał jednoznacznie łączy cele decyzji ramowej 2005/212 z celami współpracy sądowej w sprawach karnych.
56.      W szczególności podkreśla ona, że „[d]ecyzja ramowa 2005/212 jest oparta na postanowieniach tytułu VI traktatu UE w brzmieniu sprzed traktatu z Lizbony, zatytułowanego
»Postanowienia o współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych«
[…]” i że ma na celu „[…] zagwarantowanie, jak stanowi jej motyw 10, aby wszystkie państwa członkowskie posiadały skuteczne przepisy dotyczące konfiskaty korzyści pochodzących z przestępstwa”(23).
57.      Poza przypomnieniem powiązania decyzji ramowej 2005/212 z decyzją ramową 2006/783/WSiSW(24) Trybunał stwierdził, że „biorąc pod uwagę cele i brzmienie przepisów decyzji ramowej 2005/212, a także kontekst, w jakim została ona przyjęta, […] wspomniana decyzja ramowa jest aktem mającym na celu zobowiązanie państw członkowskich do ustanowienia wspólnych minimalnych zasad konfiskaty narzędzi i korzyści pozostających w związku z przestępstwami, w celu ułatwienia wzajemnego uznawania nakazów sądowych o konfiskacie wydanych w ramach postępowań karnych […]”(25).
58.      Jak dotąd wydaje się zatem, że nie ma powodu, aby ograniczać te wspólne minimalne zasady dotyczące konfiskaty do przypadków przestępczości zorganizowanej (wśród których, logicznie rzecz biorąc, nie znajdowałoby się przestępstwo prowadzenia pojazdów pod wpływem alkoholu).
59.      Dyrektywa 2014/42 odchodzi od ogólnego podejścia zawartego w decyzji ramowej 2005/212 i zastępuje je szczegółowym wykazem przestępstw określonym w jej art. 3. Jest to katalog czynów powszechnie uznanych za poważne, z których wiele charakteryzuje się obecnością elementu organizacyjnego (przestępczość zorganizowana).
60.      Katalog przestępstw z art. 3 dyrektywy 2014/42, który ma charakter wyczerpujący(26), nie obejmuje przestępstw prowadzenia pojazdów pod wpływem alkoholu.
61.      Jednakże dyrektywa 2014/42 nie wyłączyła z porządku prawnego Unii decyzji ramowej 2005/212(27). W świetle kontekstu, w jakim została przyjęta, dyrektywę 2014/42 należy bowiem rozumieć w ten sposób, że miała ona na celu rozszerzenie przepisów decyzji ramowej 2005/212(28).
62.      Kryterium leżące u podstaw art. 2 decyzji ramowej 2005/212 (nie ograniczające się tylko do przestępstw popełnionych przez organizacje przestępcze, ale dotyczące każdego przestępstwa zagrożonego karą pozbawienia wolności powyżej jednego roku) przyjęto również w późniejszych instrumentach wzajemnego uznawania nakazów konfiskaty.
63.      I tak rozporządzenie 2018/1805, zgodnie z jego motywem 14, „powinno obejmować […] nakazy konfiskaty związane z przestępstwami objętymi zakresem stosowania dyrektywy 2014/42/UE, a także […] nakazy zapłaty związane z innymi przestępstwami […]” (wyróżnienie moje).
64.      Logiczne jest zatem, że Trybunał dokonał wykładni przepisów decyzji ramowej 2005/212 w odniesieniu do okoliczności faktycznych, które niekoniecznie dotyczyły działalności organizacji przestępczych. Kryterium oceny możliwości zastosowania decyzji ramowej 2005/212 było, ściśle rzecz biorąc, kryterium wymiaru kary pozbawienia wolności orzeczonej za przestępstwo(29).
65.      Uważam, że nie ma powodów, aby odejść od tego stanowiska Trybunału. Zgodnie z nim konfiskata wynikająca z prowadzenia pojazdu silnikowego pod wpływem alkoholu jest objęta zakresem art. 2 ust. 1 decyzji ramowej 2005/212, jeżeli orzeczona kara pozbawienia wolności przekracza jeden rok.
66.      Stosowanie decyzji ramowej 2005/212 ma ponadto korzystne skutki w odniesieniu do gwarancji procesowych dla osób, wobec których orzeczono konfiskatę narzędzi użytych do popełnienia przestępstwa. To właśnie te gwarancje minimalizują występowanie przeszkód we współpracy sądowej w sprawach karnych.
67.      Zgodnie z art. 4 decyzji ramowej 2005/212 w odniesieniu do uzgodnionej konfiskaty w przypadku przestępstw określonych (w sposób szeroki) w art. 2 tej decyzji, każde państwo członkowskie podejmuje „niezbędne środki w celu zapewnienia, że zainteresowane strony dotknięte przez środki [określone w art. 2] posiadają skuteczne środki prawne w celu ochrony swoich praw”. Ponadto gwarancje, o których mowa w art. 5 decyzji ramowej 2005/212, pozostają w pełni skuteczne.
68.      Ten sposób powiązania z prawem wtórnym Unii umożliwia, zgodnie z jej art. 51, stosowanie Karty do środków konfiskaty, o których mowa w decyzji ramowej 2005/212.
69.      Zgodnie z tym kryterium Trybunał orzekł, że prawo własności ujęte w art. 17 Karty musi być chronione przed konfiskatą majątku osoby trzeciej działającej w dobrej wierze(30). Powiązał też art. 47 Karty (prawo do skutecznego środka prawnego) z art. 4 decyzji ramowej 2005/212(31).
70.      Z punktu widzenia ochrony praw podstawowych przepisy regulujące konfiskatę w państwach członkowskich, które w sposób oczywisty nie respektują tych praw, mogą prowadzić do odmowy uznania orzeczeń sądowych, które byłoby utrudnione(32).
71.      Te ostatnie rozważania pozwalają na udzielenie odpowiedzi na tę część pierwszego pytania prejudycjalnego, w której sąd odsyłający zmierza do ustalenia, czy Karta (ogólnie, bez sprecyzowania artykułu) ma zastosowanie w niniejszej sprawie.
72.      Poza tym uważam, że nie ma potrzeby analizowania wpływu, jaki w sporze mogłaby mieć dyrektywa 2024/1260, do której odnosi się sąd odsyłający, ponieważ, jak już wskazałem, nie ma ona zastosowania ratione temporis do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy.
73.      Przystępując do tej analizy, należałoby ustalić, czy dyrektywa 2024/1260 ma wpływ z mocą wsteczną na wykładnię decyzji ramowej 2005/212, ku czemu nie widzę wystarczających powodów.
74.      Problem, z którym Trybunał prawdopodobnie będzie musiał się zmierzyć w przyszłości, polega na tym, że w ramach określenia swojego zakresu stosowania dyrektywa 2024/1260 wydaje się stosować technikę podobną do tej zastosowanej wyraźnie w dyrektywie 2014/42 (wyłącznie w odniesieniu do szczególnie poważnych przestępstw, bez uwzględnienia kary grożącej za każde przestępstwo), lecz w odróżnieniu od dyrektywy 2014/42(33), całkowicie zastępuje ona treść decyzji ramowej 2005/212(34).
C.      W przedmiocie drugiego pytania prejudycjalnego
75.      Chociaż postanowienie odsyłające odnosi się do art. 1 decyzji ramowej 2005/212, w dacie wystąpienia okoliczności faktycznych definicja „narzędzia” zawarta w tej decyzji była zastąpiona definicją zawartą w dyrektywie 2014/42.
76.      Drugie pytanie prejudycjalne należy zatem przeformułować w taki sposób, aby zbadać, czy pojazd silnikowy prowadzony pod wpływem alkoholu jest objęty definicją „narzędzia” zawartą w art. 2 pkt 3 dyrektywy 2014/42 („każde mienie użyte lub które ma zostać użyte w jakikolwiek sposób, w całości lub w części, do popełnienia przestępstwa lub przestępstw”)(35).
77.      Zgadzam się z Komisją w zakresie, w jakim twierdzi, że pojęcie „narzędzia” zawarte w dyrektywie 2014/42 jest bardzo szerokie, i w jakim podkreśla jego autonomię pojęciową w ramach prawa Unii(36).
78.      Trybunał uznał już, że pojazd silnikowy można zakwalifikować jako narzędzie (które może podlegać konfiskacie) w przypadku popełnienia przestępstwa stanowiącego oszustwo podatkowe(37). Czy ta sama kwalifikacja może zostać zastosowana w przypadkach prowadzenia pojazdów pod wpływem alkoholu?
79.      Konkretny środek służący do przemieszczania przemycanych towarów, handlu narkotykami lub innego nielegalnego przemieszczania przedmiotów będzie narzędziem,
w sytuacji gdy będzie wykorzystywany „w jakikolwiek sposób” do popełnienia tych przestępstw. Nie ma znaczenia, czy chodzi o pojazd silnikowy, czy inny środek transportu.
80.      Natomiast przy popełnieniu przestępstwa polegającego na prowadzeniu pojazdu pod wpływem alkoholu korzystanie z pojazdu silnikowego stanowi niezbędne znamię samego przestępstwa.
81.      Czy pojazd silnikowy traci charakter narzędzia służącego do popełnienia przestępstwa, gdy wchodzi w zakres znamion przestępstwa?
Czy raczej można stwierdzić, że pojazd ten stanowi przedmiot wykonawczy takiego przestępstwa?
82.      W systemach prawnych państw członkowskich (w ogólności, oceniając na podstawie ich kodeksów karnych, które zawierają różniące się od siebie rozwiązania)(38) nie można znaleźć jednolitej odpowiedzi na te pytania.
83.      W niektórych państwach członkowskich ich ustawodawstwo przewiduje, że pojazd silnikowy jest uznawany za narzędzie do popełnienia przestępstwa w przypadku przestępstw przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego w ogóle lub, w szczególności, w przypadku prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu lub środków odurzających(39).
84.      Inne państwa członkowskie uważają jednak, że pojazd jest narzędziem w przypadku prowadzenia pojazdu w sposób niebezpieczny, lecz uważają, że jest on przedmiotem wykonawczym przestępstwa w odniesieniu do prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu lub środków odurzających. Podobnie, w odniesieniu do tego ostatniego rodzaju przestępstwa, niektóre ustawodawstwa uważają, że prowadzony pojazd jest przedmiotem niezbędnym do popełnienia przestępstwa(40).
85.      Moim zdaniem szeroka definicja narzędzia zastosowana w art. 2 pkt 3 dyrektywy 2014/42 nie stoi na przeszkodzie temu, aby ustawodawca krajowy zakwalifikował jako takie pojazd, który osoba prowadzi pod wpływem alkoholu.
86.      Jeżeli pojazd silnikowy może zostać uznany za narzędzie jako akcesoryjny element przestępstwa, nie widzę powodu, dla którego z punktu widzenia prawa Unii nie miałby on zostać uznany za narzędzie również wtedy, kiedy stanowi znamię przestępstwa.
87.      Taki wybór ustawodawcy krajowego może odpowiadać względom polityki kryminalnej, które niekoniecznie muszą być podzielane przez wszystkie państwa członkowskie. Inną kwestią jest to, że ustawodawstwo krajowe w szczególności wykracza poza granice zasady proporcjonalności, regulując warunki, w jakich obligatoryjna jest konfiskata pojazdu, co jest przedmiotem innego pytania prejudycjalnego.
V.      Wnioski
88.      W świetle powyższych rozważań proponuję udzielić odpowiedzi na dwa pierwsze pytania prejudycjalne przedstawione przez Rayonen sad –
Veliki Preslav (sąd rejonowy w Wielkim Presławiu, Bułgaria) w następujący sposób:
„Decyzję ramową Rady 2005/212/WSiSW z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie konfiskaty korzyści, narzędzi i mienia pochodzących z przestępstwa oraz dyrektywę 2014/42/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zabezpieczenia i konfiskaty narzędzi służących do popełnienia przestępstwa i korzyści pochodzących z przestępstwa w Unii Europejskiej
należy interpretować w ten sposób, że:
–        artykuł
2 decyzji ramowej 2005/212 ma zastosowanie do konfiskaty pojazdu silnikowego prowadzonego pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, jeżeli czyn ten stanowi przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności w wymiarze powyżej jednego roku;
–        w tym samym zakresie do konfiskaty ma zastosowanie Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej;
–        nic nie stoi na przeszkodzie temu, aby pojazd silnikowy mógł zostać zakwalifikowany jako narzędzie w rozumieniu art. 2 pkt 3 dyrektywy 2014/42 w sytuacji popełnienia przestępstwa polegającego na prowadzeniu pojazdów pod wpływem alkoholu”.
1      Język oryginału: hiszpański.
i      Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.
2      Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie odzyskiwania i konfiskaty mienia (Dz.U. L 2024/1260).
3      Decyzja ramowa Rady z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie konfiskaty korzyści, narzędzi i mienia pochodzących z przestępstwa (Dz.U. 2005, L 68, s. 49).
4      Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zabezpieczenia i konfiskaty narzędzi służących do popełnienia przestępstwa i korzyści pochodzących z przestępstwa w Unii Europejskiej (Dz.U. 2014, L 127, s. 39).
5      Artykuł 343b bułgarskiego kodeksu karnego uznaje prowadzenie pojazdów przez osobę, u której poziom zawartości alkoholu we krwi wynosi ponad 1,2 promila, za przestępstwo. Dopuszczalny poziom alkoholu we krwi zostaje obniżony do 0,5 promila, jeśli kierowca jest recydywistą.
6      Postanowienie odsyłające nie precyzuje, który sąd wydał ten wyrok.
7      Na rozprawie rząd bułgarski podniósł, że późniejsza zmiana legislacyjna umożliwiała już taki udział w postępowaniu.
8      Jak wyjaśnił rząd bułgarski na rozprawie, środek zabezpieczający ma na celu unieruchomienie i przechowanie pojazdu do czasu wydania prawomocnego nakazu konfiskaty. W celu wykonania tego orzeczenia pojazd wystawia się na publiczną licytację, a kwotę sprzedaży rozdziela się między państwo bułgarskie i właściciela, który nie brał udziału w przestępstwie.
9      Jak zwraca uwagę Komisja (pkt 6 jej uwag na piśmie), nowa wersja art. 343b ust. 5 kodeksu karnego z 2023 r. była przedmiotem dwóch skarg do Konstitutsionen sad (trybunału konstytucyjnego, Bułgaria) o stwierdzenie ich niezgodności z konstytucją. Na rozprawie rząd bułgarski wskazał, że w dniu 17 lipca 2025 r. został wydany wyrok (nr 8/2025), w którym orzeczono, że przepis ten jest zgodny z bułgarską konstytucją.
10      Na rozprawie rząd bułgarski, zapytany o to, czy w jego systemie karnym orzeczenie konfiskaty w przypadku przestępstwa kierowania pojazdem pod wpływem alkoholu jest automatyczne, odpowiedział twierdząco. Dodał, że automatyzm ten wynika z wcześniejszej oceny dokonanej przez prawodawcę, zgodnie z którą należy w każdym przypadku orzec konfiskatę, mając na uwadze powstałe ryzyko. Do sądów karnych należy ustalenie, czy popełniono przestępstwo czy nie, ale w tym pierwszym przypadku koniecznie jest orzeczenie konfiskaty.
11      Punkt 9 jej uwag na piśmie.
12      Obowiązek powiadomienia Komisji wynika z art. 33 ust. 2 dyrektywy 2024/1260. Rząd bułgarski, który nie przedstawił uwag na piśmie, nie zaprzeczył Komisji na rozprawie. Należy zatem założyć, że nie doszło do transpozycji.
13      Wyrok z dnia 18 września 2019 r., VIPA (C‑222/18, ECLI:EU:C:2019:751, pkt 50
i przytoczone tam orzecznictwo).
14      W
związku z czym zgodził się z uwagami na piśmie przedstawionymi przez rząd polski.
15      Jak podkreślono na rozprawie, wybór lit. c) jest zamierzony. Gdyby chcieć ograniczyć decyzję ramową 2005/212 do minimalnych norm zwalczania przestępczości zorganizowanej, wykorzystano by art. 31 ust. 1 lit. e) UE.
16      Na rozprawie odbyła się dyskusja na temat stopnia „konieczności” poprawy zgodności pomiędzy ustawodawstwami państw członkowskich w dziedzinie współpracy sądowej w sprawach karnych. Moim zdaniem to do prawodawcy Unii należy dokonanie oceny, kiedy ta konieczność występuje, tak jak uczynił to w decyzji ramowej 2005/212.
17      Dz.U. 2008, C 115, s. 322.
18      Wyrok z dnia 16 kwietnia 2015 r., Parlament/Rada (C‑540/13, EU:C:2015:224, pkt 44). W kwestii wspólnych stanowisk „okoliczność, że traktat UE nie przewiduje wspólnych stanowisk, lecz decyzje w dziedzinie WPZiB, nie skutkuje uznaniem wspólnych stanowisk przyjętych pod rządami traktatu UE w brzmieniu sprzed traktatu z Lizbony za nieistniejące, w przeciwnym bowiem razie art. 9 protokołu (nr 36) zostałby pozbawiony w znacznym stopniu swojej skuteczności (effet utile). […] W tych okolicznościach, chociaż kontekst prawny obu tych kategorii aktów prawnych nie jest identyczny, wspólne stanowiska, które nie zostały uchylone, których nieważność nie została stwierdzona lub które nie zostały zmienione po wejściu w życie traktatu z Lizbony, można uznać za odpowiadające, do celów wykonania art. 215 TFUE, decyzjom przyjętym zgodnie z tytułem V
rozdział 2 traktatu UE, do których odsyła ten artykuł” (wyrok z dnia 19 lipca 2012 r., Parlament/Rada, C‑130/10, EU:C:2012:472, pkt 109, 110).
19      Wyrok z dnia 16 kwietnia 2015 r., Parlament/Rada (C‑540/13, EU:C:2015:224, pkt 35).
20      Ciągłość stosowania niektórych przepisów decyzji ramowej 2005/212 została oceniona w ramach postlizbońskiej procedury ustawodawczej w kontekście traktatu FUE.
21      Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 14 listopada 2018 r. w sprawie wzajemnego uznawania nakazów zabezpieczenia i nakazów konfiskaty (Dz.U. 2018, L 303, s. 1).
22      Motyw 14 rozporządzenia 2018/1805. Zobacz także wyrok z dnia 13 czerwca 2019 r., Moro (C‑646/17, EU:C:2019:489, pkt 32–37).
23      Wyrok z dnia 19 marca 2020 r., Agro In 2001 (C‑234/18, EU:C:2020:221, pkt 52, 53), zwany dalej „wyrokiem Agro In 2001”.
24      Decyzja ramowa Rady z dnia 6 października 2006 r. w sprawie stosowania zasady wzajemnego uznawania do nakazów konfiskaty (Dz.U. 2006, L 328, s. 59). W pkt 55 wyroku Agro In 2001 Trybunał orzekł, że „decyzja ramowa 2005/212 jest związana z projektem Królestwa Danii, który doprowadził do przyjęcia decyzji ramowej Rady 2006/783/WSiSW […]. Jak wskazuje motyw 8 tej ostatniej decyzji ramowej, jej celem jest ułatwienie współpracy pomiędzy państwami członkowskimi w związku z wzajemnym uznawaniem i wykonywaniem nakazów konfiskaty poprzez zobowiązanie państwa członkowskiego do uznawania i wykonywania na jego terytorium nakazów konfiskaty wydanych przez sąd innego państwa członkowskiego właściwy w sprawach karnych”.
25      Wyrok Agro In 2001, pkt 56.
26      Wyrok Agro In 2001, pkt 47.
27      Wyrok Agro In 2001, pkt 48: „z art. 14 ust. 1 dyrektywy 2014/42 wynika, że dyrektywa ta zastępuje jedynie art. 1 tiret od pierwszego do czwartego, a także art. 3 decyzji ramowej 2005/212 w odniesieniu do związanych nią państw członkowskich, co skutkuje tym – jak wskazała w istocie rzecznik generalna w pkt 48 i 49 opinii – że art. 2, 4 i 5 wspomnianej decyzji ramowej pozostają w mocy po przyjęciu dyrektywy 2014/42”.
28      Wyrok z dnia 28 października 2021 r., Komisia za protivodeystvie na koruptsiyata i za otnemane na nezakonno pridobitoto imushtestvo (C‑319/19, EU:C:2021:883, pkt 36): „[…] biorąc pod uwagę cele i brzmienie przepisów dyrektywy 2014/42 oraz kontekst, w jakim ją przyjęto, należy stwierdzić, że dyrektywa ta, podobnie jak decyzja ramowa 2005/212, której zakres zgodnie z motywem 9 tej dyrektywy ma ona rozszerzyć, jest aktem mającym na celu zobowiązanie państw członkowskich do ustanowienia wspólnych minimalnych zasad konfiskaty narzędzi i korzyści pozostających w związku z przestępstwami w celu ułatwienia wzajemnego uznawania sądowych nakazów konfiskaty wydanych w ramach postępowań karnych […]”. Zobacz także wyroki: Agro In 2001, pkt 56; z dnia 14 stycznia 2021 r., Okrazhna prokuratura –
Haskowo i Apelativna prokuratura –
Plovdiv (C‑393/19, EU:C:2021:8, pkt 36).
29      W
wyroku z dnia 14 stycznia 2021 r., Okrazhna prokuratura –
Haskovo i Apelativna prokuratura –
Plovdiv (C‑393/19, EU:C:2021:8), chodziło o kwalifikowane przestępstwo przemytu, podlegające karze pozbawienia wolności od trzech do dziesięciu lat. W wyroku Agro In 2001 było to przestępstwo sprzeniewierzenia środków pieniężnych zagrożone karą pozbawienia wolności od lat dziesięciu do dwudziestu.
30      Wyrok z dnia 25 stycznia 2024 r., Sofiyski gradski sad (C‑722/22, EU:C:2024:80, pkt 28).
31      Wyrok z dnia 14 stycznia 2021 r., Okrazhna prokuratura –
Haskovo i Apelativna prokuratura –
Plovdiv (C‑393/19, EU:C:2021:8, pkt 2 sentencji).
32      Zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia 2018/1805 „organ wykonujący może podjąć decyzję o odmowie uznania lub wykonania nakazu konfiskaty tylko wówczas, gdy: […] h) w wyjątkowych sytuacjach, istnieją uzasadnione podstawy, aby przypuszczać – w oparciu o konkretne i obiektywne dowody – że wykonanie nakazu konfiskaty wiązałoby się – w szczególnych okolicznościach dotyczących danej sprawy – z ewidentnym naruszeniem jednego z właściwych praw podstawowych określonych w Karcie, w szczególności prawa do skutecznego środka prawnego, prawa dostępu do bezstronnego sądu lub prawa do obrony”. Wyróżnienie moje.
33      Uważam, że dyrektywa 2014/42, pozostawiając w mocy stosowanie art. 2, 4 i 5 decyzji ramowej 2005/212 wraz z związanymi z nimi gwarancjami, była zgodna z postanowieniami art. 52 ust. 1 Karty.
34      Zgodnie z motywem 62 dyrektywy 2024/1260 „[p]onieważ w niniejszej dyrektywie ustanowiono kompleksowy zbiór norm, które pokrywałyby się z istniejącymi już instrumentami prawnymi, niniejsza dyrektywa powinna zastąpić […] decyzję ramową 2005/212/WSiSW”. Pełne zastąpienie treści decyzji ramowej 2005/212 dyrektywą 2024/1260 rodzi szereg pytań co do stosowania instrumentów współpracy sądowej w sprawach karnych w tej dziedzinie, ponieważ pozostawia kilka luk w dotychczas obowiązującym systemie.
35      Według dostępnych informacji istnieją państwa członkowskie, których ustawodawstwo przewiduje, że prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu lub środków odurzających skutkuje konfiskatą pojazdu (Belgia, Hiszpania, Francja, Chorwacja, Włochy, Łotwa, Niderlandy, Polska i Słowacja). W innych przypadkach konfiskata wynika raczej z orzecznictwa (Węgry, Portugalia i Rumunia).
36      Punkty 13 i 14 uwag na piśmie przedstawionych przez Komisję.
37      Wyrok z dnia 25 stycznia 2024 r., Sofiyski gradski sad (C‑722/22, EU:C:2024:80, pkt 22). „jeżeli pojazd jest używany »w jakikolwiek sposób« do popełnienia […] przestępstwa [oszustwa podatkowego], pojazd ten wchodzi w zakres pojęcia »narzędzia« w rozumieniu art. 1 tiret trzecie tej decyzji ramowej, bez potrzeby rozróżniania, czy pojazd ten jest używany jako środek transportu, czy jako środek służący posiadaniu lub przechowywaniu towarów stanowiących przedmiot danego przestępstwa”. W kontekście tego przestępstwa karze podlegał posiadacz wyrobów akcyzowych nieopatrzonych znakiem skarbowym.
38      Niektóre państwa członkowskie ograniczają środek w postaci konfiskaty do przypadków prowadzenia pojazdu w sposób niebezpieczny, wielokrotnego prowadzenia pojazdu bez uprawnień lub, ponownie wielokrotnego, prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu lub środków odurzających. Inne pozostawiają sądowi swobodę decydowania, bez automatyzmu i w oparciu o względy ad casum, w jakich warunkach pojazd powinien zostać skonfiskowany. Inne wreszcie biorą pod uwagę charakter popełnionego przestępstwa lub zagrożenie, jakie konkretnie stworzyło ono dla osób trzecich.
39      Zgodnie z dostępnymi informacjami wydaje się, że ma to miejsce w Belgii, Hiszpanii, Francji, Chorwacji, Włoszech, Niderlandach, Rumunii i na Słowacji.
40      Zgodnie z dostępnymi informacjami wydaje się, że ma to miejsce na Łotwie, Węgrzech, w Polsce i Portugalii.