62005CC0237_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
I – Introduzzjoni
1. F’din il-kawża, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej ressqet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja rikors skond l-Artikolu 226 KE intiż biex jiġi ddikjarat li, minħabba l-prassi segwita mill-awtoritajiet kompetenti fir-rigward tax-xogħlijiet ta’ kompilazzjoni u ġbir ta’ l-applikazzjonijiet u d-dikjarazzjonijiet tal-produtturi taċ-ċereali u affarijiet oħra fil-kuntest tas-Sistema Integrata ta’ Amministrazzjoni u Kontroll (SIAK) – li twaqqfet mir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3508/92 tas-27 ta’ Novembru 1992 li jistabbilixxi amministrazzjoni integrata u sistema ta’ kontroll għal ċerti skemi ta’ għajnuna tal-Komunità(2) – għas-sena 2001, ir-Repubblika Ellenika naqqset milli twettaq l-obbligi imposti fuqha mid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 92/50/KEE tat-18 ta’ Ġunju 1992 relatata mal-koordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti tas-servizz pubbliku(3), b’mod partikolari l-Artikoli 3(2), 7, 11(1) u 15(2), kif ukoll mill-prinċipju ġenerali ta’ trasparenza.
II – Il-kuntest ġuridiku
A – Id-Direttiva 92/50
2. Għall-finijiet ta’ l-analiżi tal-kwistjonijiet mqajma f’din il-kawża jeħtieġ li ssir referenza fil-qosor għal xi dispożizzjonijiet tat-Titoli I sa V tad-Direttiva 92/50, fit-test applikabbli fiż-żmien meta seħħew il-fatti tal-kawża. Kif inhu magħruf, id-Direttiva 92/50 ġiet emendata diversi drabi matul is-snin u dan l-aħħar ġiet abrogata, bl-eċċezzjoni ta’ l-Artikolu 41 tagħha, mill-31 ta’ Jannar 2006, mill-Artikolu 82 tad-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-31 ta’ Marzu 2004 fuq kordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi(4) .
3. L-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 92/50 jiddefinixxi “kuntratti ta’ servizz pubbliku [kuntratti pubbliċi għal servizzi]” “kuntratti għal interess pekunjarju konklużi bil-miktub bejn min jipprovdi s-servizz u awtorità kontraenti”, bl-esklużjoni ta’ kuntratti li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttivi 77/62/KEE(5), 71/305/KEE(6) u 90/531/KEE(7), tal-kuntratti li l-oġġett tagħhom huma s-servizzi fis-setturi elenkati fil-punti iii) sa vii) u ix) ta’ l-istess dispożizzjoni kif ukoll tal-kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet.
4. Skond l-Artikolu 3(1), “(f)l-għoti ta’ kuntratti tas-servizz pubbliku [kuntratti pubbliċi għal servizzi] (...), l-awtoritajiet kontraenti għandhom japplikaw proċeduri adattati għad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva”. Il-paragrafu (2) ta’ l-istess Artikolu jgħid li “(l)-awtoritajiet kontraenti għandhom jassiguraw li ma jkun hemm ebda diskriminazzjoni bejn persuni li jipprovdu servizz differenti”.
5. Skond l-Artikolu 7(1)(a):
“Din id-Direttiva għandha tgħodd għal:
- (...) kuntratti ta’ servizz pubbliku [kuntratti pubbliċi għal servizzi] li għandhom x’jaqsmu ma['] servizzi msemmija fl-Anness I B, (...), mogħtija mill-awtoritajiet kontraenti msemmija fl-Artikolu 1(b), fejn il-valur nett tat-taxxa miżjuda fuq il-valur [tat-taxxa fuq il-valur miżjud] (VAT) stmat ma jku[n]x inqas minn 200000 ECU;
- kuntratti ta’ servizz pubbliku [kuntratti pubbliċi għal servizzi] fir-rigward tas-servizzi msemmija fl-Anness I A (...):
(i) mogħtija mill-awtoritajiet kontraenti elenkati fl-Anness I tad-Direttiva 93/36/KEE fejn l-istima tal-valur nett mill-VAT ma tkunx anqas mill-ekwivalenti f’ecus ta’ 130000 dritt speċjali ta’ ġbid (SDRs);
(ii) mogħtija mill-awtoritajiet kontraenti elenkati fl-Artikolu 1(b) għajr dawk li hemm referenza għalihom fl-Anness I tad-Direttiva 93/36/KEE(8) u fejn l-istima tal-valur nett mill-VAT ma tkunx inqas mill-ekwivalenti f’ecus ta’ 200000 SDRs”.
6. Skond l-Artikolu 7(2), għall-finijiet tal-kalkulazzjoni tal-valur stmat tal-kuntratt, l-awtorità kontraenti għandha tinkludi l-istima ta’ rimunerazzjoni totali tal-fornitur tas-servizz, fil-waqt li tagħti kas tad-dispożizzjonijiet suċċessivi tal-paragrafi 3 sa 7 li jistabbilixxu xi kriterji biex jiġi ddeterminat dan il-valur. B’mod partikolari l-paragrafu 3 jispeċifika li “(i)s-selezzjoni tal-metodu tal-valutazzjoni m’għandux jintuża bl-intenzjoni li tiġi evitata l-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva, lanqas m’għandha ħtieġa ta’ akkwist għal ammont partikolari ta’ servizzi tinqasam bl-intenzjoni li tiġi evitata l-applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu”. L-ewwel sentenza tal-paragrafu 4 tindika l-elementi li għandhom jitqiesu, jekk ikun il-każ, meta jiġi vvalutat il-valur stmat tal-kuntratti relattivi għal ċerti servizzi, partikolarment is-servizzi ta’ assigurazzjoni, is-servizzi bankarji u servizzi finanzjarji oħra u l-kuntratti li jinvolvu proġetti. L-ewwel u t-tieni inċiżi tal-paragrafu 4 jippreċiżaw li “[m]eta s-servizzi huma suddiviżi f’diversi lottijiet, li kull wieħed minnhom huwa s-suġġett ta’ kuntratt, il-valur ta’ kull lot għandu jiġi kkunsidrat bl-iskop tal-kalkolu ta’ l-ammont imsemmi fuq” u li “[m]eta l-valur tal-lottijiet mhuwiex inqas minn dan l-ammont, id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva għandhom japplikaw għal-lottijiet kollha. L-awtoritajiet kontraenti jistgħu jwarrbu applikazzjoni tal-paragrafu 1 għal kull lott li jkollu valur stmat nett ta’ VAT ta’ inqas minn ECU 80000, sakemm il-valur totali ta’ dawn il-lottijiet ma jaqbiżx 20 % tal-valur totali tal-lottijiet kollha”.
7. Għall-finijiet ta’ l-applikazzjoni tar-regoli li jiddefinixxu l-proċeduri ta’ l-għoti ta’ kuntratti, id-Direttiva taqsam is-servizzi li huma l-oġġett tal-kuntratti f’kategoriji, imsemmijin fl-Annessi I A u I B ta’ l-istess Direttiva, skond klassifikazzjoni li, fin-nuqqas ta’ nomenklatura Komunitarja, tirreferi għan-nomenklatura CPC (klassifika komuni tal-prodott) tan-Nazzjonijiet Uniti.
8. Skond l-Artikoli 8 u 9 tad-Direttiva 92/50, il-kuntratti li għandhom bħala oġġett is-servizzi elenkati fl-Anness I A jingħataw skond id-dispożizzjonijiet tat-Titoli III sa VI ta’ l-istess Direttiva, filwaqt li kuntratti li għandhom bħala oġġett servizzi elenkati fl-Anness I B jingħataw skond l-Artikoli 14 u 16 tagħha. L-Artikolu 10 jippreċiża li “[k]untratti li għandhom bħala l-objettiv tagħhom servizzi elenkati kemm fl-Anness IA kif ukoll fl-Anness IB għandhom jingħataw għotjiet skond id-dispożizzjonijiet tat-Titoli III sa VI meta l-valur tas-servizzi elenkati fl-Anness IA huwa ikbar mill-valur tas-servizzi elenkati fl-Anness IB. Meta dan mhuwiex il-każ, għandhom jingħataw skond l-Artikoli 14 u 16”.
9. It-Titolu III tad-Direttiva jistabbilixxi r-regoli li l-awtoritajiet kontraenti għandhom josservaw fl-għażla tal-proċeduri ta’ l-għoti tal-kuntratti pubbliċi għal servizzi, definiti fl-Artikolu 1(d),(e) u (f), li jirreferi għalihom l-Artikolu 11(1), jiġifieri l-proċeduri miftuħa, ristretti u negozjati. Skond l-Artikolu 11(4) l-għoti ta’ kuntratti pubbliċi għal servizzi bħala regola jsir bil-proċedura miftuħa jew bil-proċedura ristretta. L-Artikolu 11(2) jelenka l-każijiet meta l-awtoritajiet kontraenti jistgħu jirrikorru għall-proċedura negozjata b’pubblikazzjoni minn qabel ta’ sejħa għal offerti u l-Artikolu 11(3) jelenka l-każijiet meta huwa permess li tintuża l-proċedura negozjata mingħajr pubblikazzjoni minn qabel ta’ sejħa għal offerti. Fost dawn ta’ l-aħħar għandha ssir referenza, għall-finijiet ta’ din il-kawża, għall-każ ikkontemplat fl-Artikolu 11(3)(b), li jirreferi għall-kuntratti “meta, għal raġunijiet tekniċi jew artistiċi, jew għal raġunijiet konnessi mal-protezzjoni ta’ drittijiet esklussivi, is-servizzi jkunu jistgħu jiġu pprovduti biss minn fornitur partikolari ta’ servizz”.
10. It-Titolu IV tad-Direttiva, li huwa kompost mill-Artikolu 14 biss, jistabbilixxi regoli komuni fil-qasam tekniku filwaqt li t-Titolu V fih dispożizzjonijiet dwar ir-reklamar. B’mod partikolari l-Artikolu 15(2) jimponi fuq l-awtoritajiet li għandhom l-intenzjoni jagħtu kuntratt pubbliku għal servizzi permezz ta’ proċedura miftuħa, ristretta jew, fil-każijiet stabbiliti fl-Artikolu 11, negozjata, li jgħarrfu din l-intenzjoni b’sejħa għal offerti. Skond l-Artikolu 16(1) l-awtoritajiet kontraenti li jkunu taw kuntratt pubbliku għal servizzi għandhom jibagħtu notifika tar-riżultati tal-proċedura ta’ l-għoti tal-kuntratt lill-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej. Dawn in-notifiki jiġu ppubblikati skond il-kundizzjonijiet li jinsabu fl-Artikolu 16(2). B’referenza biss għall-kuntratti pubbliċi għal servizzi elenkati fl-Anness I B, l-Artikolu 16(3) jgħid li “l-awtoritajiet kontraenti għandhom jindikaw fin-notifika jekk jaqblux mal-pubblikazzjoni tagħha”.
B – Ir-Regolament Nru 3508/92
11. Ir-Regolament Nru 3508/92, adottat biex jistabbilixxi uniformità bejn il-mekkaniżmi ta’ amministrazzjoni u kontroll, min-naħa ta’ l-Istati Membri, ta’ l-iskemi ta’ għajnuna tal-Komunità fis-setturi tal-produzzjoni tar-raba’ u ta’ l-annimali, biex jiġu adattati għall-ħtiġijiet tar-riforma tal-politika agrikola komuni u biex tissaħħaħ l-effettività u l-produttività tagħhom, jipprovdi għall-ħolqien min-naħa ta’ kull Stat Membru ta’ sistema integrata ta’ amministrazzjoni u ta’ kontroll (SIAK) għal dak li għandu x’jaqsam mas-sistemi ta’ appoġġ finanzjarju fis-setturi ta’ l-uċuħ tar-raba’, tal-laħam taċ-ċanga u tal-vitella, il-laħam tal-muntun u tal-mogħża u tan-ngħaġ kif ukoll xi miżuri speċifiċi għall-biedja f’żoni muntanjużi, bl-għoljiet u ċerti żoni żvantaġġati.
12. Billi s-servizzi in kwistjoni għandhom x’jaqsmu mat-twettiq ta’ l-operazzjonijiet marbuta ma’ l-implementazzjoni tas-SIAK fil-Greċja għas-sena 2001, jista’ jkun utli li ssir referenza b’mod ġenerali għad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 3508/92 li jiddefinixxu l-għanijiet u t-tħaddim ta’ din is-sistema, fil-verżjoni fis-seħħ fiż-żmien meta seħħew il-fatti tal-kawża.
13. Skond l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 3508/92, is-SIAK tinkludi l-elementi li ġejjin: (a) database kompjuterizzata; (b) sistema ta’ identifikazzjoni alfanumerika għall-qatgħat agrikoli; (ċ) sistema ta’ identifikazzjoni u r-reġistrazzjoni tal-bhejjem; (d) applikazzjonijiet għall-għajnuna; (e) sistema integrata tal-kontroll. Skond l-Artikolu 3(1), id-database ikkompjuterizzata għandha tirreġistra, għal kull azjenda agrikola, “l-informazzjoni miġbura mill-applikazzjonijiet għall-għajnuna”. Din id-database għandha b’mod partikolari tippermetti konsultazzjoni diretta u immedjata, permezz ta’ l-awtorità kompetenti ta’ l-Istat Membru, ta’ l-informazzjoni li għandha x'taqsam ma’ mill-inqas it-tliet snin kalendarji preċedenti u/jew it-tliet snin tas-suq konsekuttivi. Għal dak li għandu x’jaqsam mas-sistema ta’ identifikazzjoni tal-qatgħat agrikoli, l-Artikolu 4 jippreċiża li hija bbażata “fuq il-bażi ta’ mapep jew dokumenti tar-reġistrazzjoni ta’ l-artijiet jew referenzi kartografiċi oħra. Għandu jsir użu mit-teknika ta’ sistemi kkompjuterizzati ta’ informazzjoni ġeografika preferibbilment ta’ orto-imaġerija mill-arja jew spazjali, bi standard omoġeni li tiggarantixxi preċiżjoni ekwivalenti għall-inqas għall-kartografija fuq skala ta’ 1:10000”.
14. L-Artikolu 6(1) tar-Regolament jistabbilixxi li:
“Sabiex ikun eliġibbli taħt waħda jew iktar mill-iskemi Komunitarji rregolati minn dan ir-Regolament, kull bidwi għandu jissottometti, għal kull sena, applikazzjoni għall-għajnuna għall-'erja' li tindika:
il-qatgħat agrikoli, inklużi l-erji taħt l-uċuħ tal-mergħa, u l-qatgħat agrikoli koperti b’miżura għar-raba’ mserraħ u għall-art mhix maħduma;
- fejn japplika, kwalunkwe tagħrif ieħor meħtieġ ipprovdut jew mir-Regolamenti li għandhom x'jaqsmu ma’ l-iskemi Komunitarji, jew mill-Istat Membru interessat”.
15. L-Istat Membru jista’ jiddeċiedi madankollu illi l-applikazzjoni tindika biss il-bidliet rigward l-applikazzjoni għall-għajnuna ppreżentata s-sena ta’ qabel. L-Artikolu 6(6) jippreċiża li “[g]ħal kull qa[tgħ]a agrikola ddikjarata, il-bdiewa għandhom jindikaw l-erja u l-lokalità tagħha, liema informazzjoni għandha tiffaċilita li l-qa[tgħ]a tiġi identifikata fis-sistema għall-identifikazzjoni tal-qatgħat agrikoli”.
16. Skond l-Artikolu 7 tar-Regolament, is-sistema integrata ta’ kontroll tirrigwarda l-applikazzjonijiet kollha għall-għajnuna ppreżentati, b’mod partikolari rigward il-kontrolli amministrattivi, il-kontrolli fuq il-post, u, jekk meħtieġ, il-verifika permezz tar- remote sensing
mill-ajru jew bis-satellita. B’mod partikolari, l-Istati Membri għandhom jagħmlu kontrolli amministrattivi ta’ l-applikazzjonijiet għall-għajnuna (Artikolu 8(1)) u l-kontrolli amministrattivi għandhom jiġu ssuplimentati b’kontrolli fuq il-post li jkopru kampjun ta’ l-azjendi agrikoli. Għal dawn il-kontrolli kollha, l-Istati Membri għandhom ifasslu pjan għat-teħid tal-kampjuni (Artikolu 8(2)). Fl-aħħar, l-Artikolu 8(5) jippreċiża li fejn l-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat Membru jiddelegaw uħud mill-aspetti tax-xogħol li jrid jitwettaq skond dan ir-Regolament lil aġenziji jew lil ditti speċjalizzati, huma għandhom jibqgħu jżommu l-kontroll fuq dan ix-xogħol u jibqgħu responsabli għalih.
III – Il-fatti u l-proċedura prekontenzjuża
17. Fl-20 ta’ Frar 2001 il-Ministeru Grieg ta’ l-Intern, il-Ministeru Grieg ta’ l-Agrikoltura, l-Unjoni ta’ l-Amministrazzjoni tal-prefetturi (ENAE) u l-Konfederazzjoni Panellenika tal-Kooperattivi Agrikoli (PASEGES) ikkonkludew ftehim ta’ qafas li s-suġġett tiegħu kien l-operazzjonijiet marbuta ma’ l-implementazzjoni tas-SIAK fil-Greċja għas-sena 2001.
18. Skond dan il-ftehim ta’ qafas, il-PASEGES assigura l-koordinazzjoni bejn il-membri tiegħu, l-għaqdiet lokali tal-kooperattivi agrikoli (UCA), bl-iskop li jingħataw servizzi ta’ għajnuna marbuta mas-SIAK lill-bdiewa. B’mod partikolari, l-UCA kellhom:
– jinformaw lill-bdiewa dwar l-adozzjoni ta’ formularji ġodda għall-applikazzjonijiet għall-għajnuna u għad-dikjarazzjonijiet fuq l-azjendi u l-kultivazzjonijiet agrikoli, maħsuba biex jimlew id-databases tas-SIAK.
– jipprovdu lill-bdiewa għajnuna bit-tniżżil ta’ l-informazzjoni fil-formularji relattivi, inkluża għajnuna teknika għall-identifikazzjoni tal-qatgħat u tal-kultivazzjonijiet fuq ortoritratti, ritratti mill-ajru jew mapep topografiċi;
– jiġbru l-formularji u jibagħtuhom, f’forma bil-miktub u elettronika, lill-awtoritajiet reġjonali kompetenti.
19. Abbażi tal-ftehim ta’ qafas imsemmi, kull awtorità tal-prefettura kkonkludiet kuntratti ta’ eżekuzzjoni ma’ l-UCA lokali.
20. Wara lment li fih ġiet ikkontestata l-konformità ta’ dan il-ftehim ta’ qafas u tal-kuntratti relattivi ta’ eżekuzzjoni mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/50, b’ittra ddatata 10 ta’ Diċembru 2001 il-Kummissjoni bagħtet lill-Greċja talba għal informazzjoni dwar il-proċedura ta’ l-għażla tal-PASEGES fil-kwalità tagħha ta’ kontroparti ta’ l-awtorità u dwar il-mod kif ġie assigurat ir-reklamar meħtieġ tal-proċedura ta’ l-għoti tal-kuntratti ta’ eżekuzzjoni.
21. Il-Greċja rrispondiet fid-19 ta’ Frar 2002 u ppreċiżat li fil-kuntest tal-ftehim ta’ qafas, il-PASEGES kellha biss rwol ta’ koordinazzjoni bejn id-diversi UCA, li għalih ma kinitx ġiet prevista remunerazzjoni u li l-għoti direttament lill-UCA ta’ l-operazzjonijiet marbuta ma’ l-implementazzjoni tas-SIAK permezz ta’ kuntratti ta’ eżekuzzjoni kien jikkonforma mad-dispożizzjonijiet Komunitarji applikabbli.
22. Billi ma kinitx sodisfatta bir-risposta li ngħatat, fit-18 ta’ Diċembr u 2002 il-Kummissjoni bagħtet lill-Greċja ittra ta’ intimazzjoni li biha kkontestat, b’referenza għall-kuntratti ta’ eżekuzzjoni tal-ftehim ta’ qafas, il-ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/50, partikolarment l-Artikolu 3(2) tagħha, kif ukoll il-ksur tal-prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni.
23. Il-Kummissjoni kkunsidrat, sostanzjalment, li permezz tal-kuntratti kkontestati l-awtoritajiet lokali għaddew għall-għoti dirett, mingħajr reklamar minn qabel, tal-kuntratti pubbliċi għal servizzi li għalihom tapplika d-Direttiva 92/50.
24. Hija osservat li l-konklużjoni tal-ftehim ta’ qafas u tal-kuntratti ta’ eżekuzzjoni relattivi indikat li ma ġietx segwita l-prassi tas-snin ta’ qabel l-2001, prassi li kienet tipprovdi għall-konklużjoni, għal kull reġjun, ta’ kuntratti ta’ għajnuna teknika ma’ kumpanniji speċjalizzati, wara li jkunu ntemmew proċeduri miftuħin għall-kompetizzjoni.
25. Għall-finijiet ta’ l-applikazzjoni tal-limiti previsti fl-Artikolu 7 tad-Direttiva 92/50 il-Kummissjoni kkunsidrat li, minħabba n-natura uniformi tal-kuntratti kkontestati, dawn kienu jifformaw kuntratt wieħed u għalhekk kien jeħtieġ, fil-kalkolu tal-valur stmat ta’ dan ta’ l-aħħar, li jiġi kkunsidrat il-valur akkumulat ta’ kull wieħed minn dawn il-kuntratti.
26. Dwar in-natura tas-servizzi, il-Kummissjoni qalet li, fl-ittra tagħha ta’ l-10 ta’ Diċembru 2001, hija kienet indikat li l-kuntratt in kwistjoni kellu bħala oġġett żewġ kategoriji ta’ servizzi, minn naħa, servizzi ta’ amministrazzjoni pubblika li jaqgħu taħt l-Anness I B tad-Direttiva 92/50, u min-naħa l-oħra, servizzi ta’ l-ipproċessar kompjuterizzat, inklużi fl-Anness I A ta’ l-istess Drettiva, u li l-valur tas-servizzi ta’ l-ewwel kategorija deher li kien jaqbeż dak tat-tieni waħda bil-konsegwenza li l-kuntratt ġie rregolat mid-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 14 u 16 tad-Direttiva. Mandankollu, wara l-informazzjoni miksuba mingħand min għamel l-ilment, il-Kummissjoni poġġiet fid-dubju din il-konklużjoni, billi argumentat li kien possibili li parti mis-servizzi li qabel ssejħu servizzi ta’ amministrazzjoni pubblika kellhom fil-verità jiġu kkunsidrati bħala servizzi topografiċi, li jaqgħu taħt l-Anness I A tad-Direttiva 92/50. Jekk din l-ipoteżi kienet tiġi kkonfermata minn informazzjoni oħra, li l-Kummissjoni talbet lill-Gvern Grieg li jibgħat, il-valur komplessiv tas-servizzi li jaqgħu taħt l-Anness imsemmi kien jirriżulta akbar minn dak tas-servizzi inklużi fl-Anness I B, li jfisser li japplikaw id-dispożizzjonijiet tat-Titoli III sa VI tad-Direttiva.
27. Ir-Repubblika Ellenika rrispondiet b’ittra tat-30 ta’ Jannar 2003 li fiha ċaħdet l-ilmenti kollha.
28. Imbagħad, il-Kummissjoni, fid-19 ta’ Diċembru 2003, adottat opinjoni motivata fejn ikkonkludiet li, minħabba l-prassi segwita mill-awtoritajiet kompetenti dwar ix-xogħlijiet ta’ kompilazzjoni u ġbir tat-talbiet/dikjarazzjonijiet tal-produtturi taċ-ċereali u affarijiet oħra fil-kuntest tas-SIAK għas-sena 2001, ir-Repubblika Ellenika kienet naqset milli twettaq l-obbligi imposti fuqha mid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/50, b’mod partikolari l-Artikoli 3(2), 7, 11(1) u 15(2) tagħha, kif ukoll mill-prinċipju ġenerali tat-trasparenza u talbet lill-imsemmi Stat li jikkonforma ruħu ma’ l-obbligi msemmija f’terminu ta’ xahrejn.
IV – Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u t-talbiet tal-partijiet
29. B’att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fit-30 ta’ Mejju 2005 il-Kummissjoni ressqet dan ir-rikors.
30. Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tiddikjara li, minħabba l-prassi segwita mill-awtoritajiet kompetenti fir-rigward tax-xogħlijiet ta’ kompilazzjoni u ġbir ta’ l-applikazzjonijiet u d-dikjarazzjonijiet tal-produtturi taċ-ċereali u oħrajn, fil-kuntest tas-SIAK għas-sena 2001, ir-Repubblika Ellenika naqset milli twettaq l-obbligi imposti fuqha mid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/50, b’mod partikolari l-Artikoli 3(2), 7, 11(1) u 15(2) tagħha, kif ukoll mill-prinċipju ġenerali tat-trasparenza;
– tikkundanna lir-Repubblika Ellenika għall-ispejjeż.
31. Ir-Repubblika Ellenika titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tiċħad ir-rikors;
– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
32. Fil-kuntest tal-miżuri preparatorji tal-kawża, il-Gvern Grieg ġie mistieden jirrispondi bil-miktub xi domandi magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja. Huwa ssodisfa din it-talba fit-terminu li ngħatalu.
33. Il-partijiet instemgħu fis-seduta ta’ l-14 ta’ Settembru 2006.
V – Analiżi ġuridika
A – Fuq l-ammissibbiltà
1. L-argumenti tal-partijiet
34. Fl-ewwel lok, il-Gvern Grieg isostni li adotta l-miżuri meħtieġa biex iwaqqaf il-ksur li qed jiġi akkużat li kkommetta qabel l-iskadenza tat-terminu li ngħatalu mill-Kummissjoni fl-opinjoni motivata. Għalhekk ir-rikors huwa inammissibbli għaliex huwa mingħajr oġġett. F’dan ir-rigward, il-Gvern Grieg isostni, minn naħa, li l-kuntratti għal servizzi kkontestati ma kinux l-oġġett ta’ għoti dirett għall-2003 u, min-naħa l-oħra, li l-awtoritajiet Griegi huma impenjati, permezz ta’ dikjarazzjoni uffiċjali tas-Segretarju Ġenerali tal-Ministeru ta’ l-Agrikultura ta’ l-2003, li jirrikorru, jekk hemm bżonn, għal proċeduri miftuħa għall-kompetizzjoni għall-għoti tal-kuntratti għal servizzi in kwistjoni bil-kundizzjoni li dawn is-servizzi jaqgħu, għal kollox jew in parti, taħt l-Anness I A tad-Direttiva 92/50.
35. Fit-tieni lok, il-Gvern Grieg isostni li, billi s-servizzi li huma l-oġġett tal-kuntratti kkontestati jikkonsistu f’operazzjonijiet li jitwettqu fuq bażi annwali, l-effetti tal-ksur in kwistjoni baqgħu limitati għall-2001. Għalhekk, il-Kummissjoni m’għandha l-ebda interess taġixxi f’din il-kawża. Minn naħa, dan l-interess ma jistax jitwieled biss minn diverġenza fl-opinjonijiet bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet Griegi dwar in-natura tas-servizzi kkontestati, mingħajr ma tiġi ssostanzjata b’aġir konkret. Min-naħa l-oħra, il-fatti relattivi għas-snin ta’ wara l-2001, li l-Kummissjoni tinvoka fin-noti tagħha, joħorġu mis-suġġett tar-rikors u ma jistgħux ikunu l-bażi ta’ lmenti billi qatt ma kienu kkontestati mill-Kummissjoni matul il-proċedura prekontenzjuża. Barra minn hekk id-dikjarazzjoni tal-fatti tal-Kummissjoni ma tikkorrispondix mal-verità. Kuntrarjament għal dak li allegat il-Kummissjoni, is-servizzi in kwistjoni ma kinux is-suġġett ta’ għoti ta’ kuntratt lill-PASEGES għas-snin ta’ wara l-2001, iżda ġew ipprovduti direttament mill-awtoritajiet lokali u kull produttur kien liberu li jitlob l-għajnuna ta’ l-awtorità stess jew ta’ persuni privati sabiex jimla l-applikazzjonijiet għall-kontribuzzjoni finanzjarja.
36. B’risposta għal domanda bil-miktub magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja, fejn staqsiet biex jiġu ppreċiżati l-proċeduri li segwew l-awtoritajiet Elleniċi għall-għoti tas-servizzi marbuta ma’ l-implementazzjoni tas-SIAK fil-Greċja mis-snin 2002 sa l-2005, il-Gvern Grieg tenna li l-awtoritajiet Elleniċi f’dawk is-snin ma kinux taw dawk is-servizz. Fil-kuntest ta’ l-attivitajiet tagħhom ta’ għajnuna lill-bdiewa, l-awtoritajiet lokali taw il-kollaborazzjoni tagħhom lill-proprjetarji tal-qatgħat agrikoli u lill-korpi sindakali tagħhom. Il-bdiewa kienu liberi li jmorru għand l-UCA li kienu jappartjenu għaliha jew le jew għand terzi. L-awtoritajiet fornew ukoll, kull darba li dan kien meħtieġ, il-materjal kompjuterizzat jew kartografiku li kien hemm bżonn biex timtela l-applikazzjoni lill-PASEGES jew lill-UCA kkunsidrati xierqa biex jamministraw dan il-materjal. Kull persuna fiżika jew ġuridika seta’ jkollha aċċess għall-istess materjal wara li ssir talba u wara valutazzjoni tal-kapaċità tagħha li tamministrah. Il-Gvern Grieg jeskludi li proċedura bħal din tista’ tiġi assimilata ma’ għoti dirett jew indirett ta’ servizzi marbutin ma’ l-implementazzjoni tas-SIAK. Biex jipprova l-allegazzjonijiet tiegħu l-Gvern Grieg ipproduċa bħala anness mar-risposta għad-domanda tal-Qorti memorandum magħmul mal-PASEGES fit-28 ta’ April 2004 dwar l-implementazzjoni tas-SIAK għall-2004.
37. Fl-aħħar il-Gvern Grieg jenfasizza li l-kuntest tar-regoli tas-SIAK ġie emendat wara l-fatti in kwistjoni u qed jevolvi kontinwament. Għalhekk, skond il-Gvern imsemmi, l-azzjonijiet meħudin diġà mill-awtoritajiet Griegi biex jadattaw il-prassi tagħhom għall-ħtiġijiet tad-Direttiva 92/50 se jkunu neċessarjament suġġetti għal eżami mill-ġdid ladarba s-SIAK tkun laħqet il-forma definittiva tagħha.
38. Il-Kummissjoni tirrispondi li l-interpretazzjoni, fil-fehma tagħha żbaljata, li l-awtoritajiet Griegi jagħtu tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/50 dwar in-natura tas-servizzi in kwistjoni u l-obbligi relattivi dwar ir-reklamar kif ukoll in-natura tal-kuntratti kkontestati twassal għal applikazzjoni tar-regoli nazzjonali li ma tikkonformax mad-dritt Komunitarju. Id-diverġenza fl-opinjonijiet bejn il-Kummissjoni u l-Gvern Elleniku mhi xejn purament teorika għax timplika riskju konkret ta’ aġir li jirrepeti ruħu. Mingħajr ma trid testendi l-oġġett tar-rikors għall-aġir wara l-2001, imma għall-iskop biss li turi l-effetti konkreti tal-pożizzjoni meħuda mill-awtoritajiet Griegi, il-Kummissjoni tirreferi għal xi dokumenti mehmuża mar-rikors li minnhom wieħed jiddeżumi l-għoti dirett lill-PASEGES tal-kuntratti kkontestati anki għas-snin ta’ wara l-2001.
2. Kunsiderazzjonijiet
39. L-eċċezzjoni ta’ l-inammissibbiltà mqajma mill-Istat Membru ma tidhirx li hija għal kollox infondata.
40. Fil-fatt, jeżistu xi preċedenti fil-ġurisprudenza, li għandhom x’jaqsmu partikolarment mal-proċeduri ta’ ksur fis-settur tal-kuntratti pubbliċi, li huma favur l-argument tal-Gvern Grieg.
41. Is-sentenza tal-31 ta’ Marzu 1992, Il-Kummissjoni vs L-Italja(9) kellha bħala suġġett rikors skond l-Artikolu 226 KE kontra r-Repubblika Taljana, intiż biex jiġi kkonstatat li l-kundizzjoni meħtieġa għall-parteċipazzjoni f’sejħa għal offerti annwali għall-provvisti magħmula minn awtorità tas-saħħa lokali, li fiha kien meħtieġ li 50 % ta’ l-ammont minimu ta’ provvisti magħmul mill-impriżi li għamlu offerta fit-tliet snin ta’ qabel kien sar favur l-awtoritajiet pubbliċi, kienet tikser id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 77/62. Is-sejħa għal offerti li kien fiha l-kundizzjoni msemmija kienet ġiet ippubblikata f’Ottubru ta’ l-1988 u l-effetti tal-kuntratt ta’ provvista li ġie konkluż wara s-sejħa għal offerti kienu spiċċaw fil-31 ta’ Diċembru 1990, jiġifieri f’data li ġiet qabel l-iskadenza tat-terminu mogħti mill-Kummissjoni għall-konformità ma’ l-opinjoni motivata, maħruġa fis-27 ta’ Marzu 1990. Il-Gvern Taljan saħaq li għal dan il-motiv, ir-rikors ma kellux oġġett u kellu jiġi ddikjarat inammissibbli
42. Fis-sentenza msemmija, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat(10) li, f’dan il-każ, l-effetti tas-sejħa għal offerti kkontestata kienu diġà spiċċaw għal kollox fil-31 ta’ Diċembru 1989, jiġifieri anki qabel il-ħruġ ta’ l-opinjoni motivata u li s-sejħiet għall-offerti għas-snin 1990 u 1991, ippubblikati rispettivament fl-4 ta’ Novembru 1989, jiġifieri qabel il-formulazzjoni ta’ l-opinjoni motivata, u t-3 ta’ Novembru 1990, jiġifieri qabel ma ġie ppreżentat ir-rikors, ma kienx għad fihom il-kundizzjoni kkontestata. Il-Qorti sostniet ukoll li l-Kummissjoni ma kinitx aġixxiet fil-ħin biex tevita, bil-proċeduri li kellha għad-dispożizzjoni tagħha, li n-nuqqas tat-twettiq ta’ obbligu addebitat jipproduċi effetti u li hija ma kinitx eċċepiet l-eżistenza ta’ ċirkustanzi li kienu jimpedixxuha milli ttemm il-proċedura prekontenzjuża kkontemplata fl-Artikolu 226 KE qabel ma ntemm in-nuqqas tat-twettiq ta’ obbligu. Hija kkonkludiet, abbażi ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, li fid-data ta’ l-iskadenza tal-perijodu stabbilit fl-opinjoni motivata n-nuqqas tat-twettiq ta’ obbligu addebitat ma kienx jeżisti iktar u li għalhekk ir-rikors tal-Kummissjoni kellu jiġi ddikjarat inammissibbli(11) .
43. F’sentenzi suċċessivi l-Qorti, għalkemm ċaħdet l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Gvernijiet konvenuti, ikkonfermat impliċitament is-soluzzjoni adottata fis-sentenza msemmija iktar ’il fuq Il-Kummissjoni vs L-Italja.
44. Fis-sentenza ta’ l-10 ta’ April 2003, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja(12), il-Kummissjoni lmentat li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja kienet kisret id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/50 meta sar l-għoti ta’ kuntratti, min-naħa ta’ żewġt ibliet Ġermaniżi, għal servizzi dwar l-ipproċessar ta’ l-ilma użat u r-rimi ta’ l-iskart, li, fiż-żewġ każijiet, l-eżekuzzjoni tagħhom kellha ddum għall-inqas 30 sena. Il-Gvern Ġermaniż sostna li fil-każ partikolari, in-nuqqasijiet tat-twettiq ta’ obbligu, li kienu jikkonsistu fi ksur ta’ regoli proċedurali, kien spiċċalhom kull effett qabel l-iskadenza tal-perijodu stabbilit fl-opinjonijiet motivati u sostna li dawn in-nuqqasijiet kienu ġew rikonoxxuti bħala tali mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja qabel dik id-data. Ir-rikors kellu għalhekk jiġi miċħud minħabba nuqqas ta’ interess tal-Kummissjoni li taġixxi.
45. Il-Qorti l-ewwel nett irreferiet għall-ġurisprudenza li abbażi tagħha l-Kummissjoni, fl-eżerċizzju tal-kompetenzi mogħtija lilha mill-Artikolu 226 KE, m’għandhiex għalfejn turi l-interess speċifiku tagħha li taġixxi, u hija hi biss li hi kompetenti tiddeċiedi għal liema aġir jew ommissjoni imputabbli lil Stat Membru għandhom jinbdew il-proċedimenti skond dan l-Artikolu. Hija sostniet li, b’dawk il-poteri, il-Kummissjoni tista’ tmur quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja biex jiġi ddikjarat nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li jkun jikkonsisti fin-nuqqas li jintlaħaq, f’każ determinat, ir-riżultat previst mid-Direttiva.
46. Hija kompliet tirrileva li, “għalkemm id-Direttiva 92/50 fiha essenzjalment regoli proċedurali, huwa veru wkoll li ġiet adottata biex jiġu eliminati l-ostakoli għal-libertà li jiġu pprovduti s-servizzi u biex b’hekk jiġu mħarsa l-interessi ta’ l-operaturi ekonomiċi stabbiliti fi Stat Membru li għandhom l-intenzjoni joffru servizzi lill-awtoritajiet kontraenti b’sede fi Stat Membru ieħor”(13) u li għalhekk, “il-ħsara mġarrba minħabba n-nuqqas ta’ osservanza tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/50 lil-libertà li jiġu pprovduti servizzi tibqa’ teżisti sakemm iddum l-eżekuzzjoni
tal-kuntratti stipulati bi ksur ta’ din ta’ l-aħħar”(14) .
47. Għalhekk il-Qorti kkonkludiet li billi fil-każ partikolari l-kuntratti kkontestati kienu ser jibqgħu jipproduċu l-effetti tagħhom għal għexieren ta’ snin, ma setax jiġi kkunsidrat li n-nuqqasijiet tat-twettiq ta’ obbligu kkontestati kienu waqfu qabel l-iskadenza tat-termini stabbiliti fl-opinjonijiet motivati relattivi(15) . L-eċċezzjoni ta’ l-inammissibbiltà għalhekk ġiet miċħuda(16) .
48. Fis-sentenza tat-2 ta’ Ġunju 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja(17), il-Kummissjoni talbet lill-Qorti biex tikkonstata ksur min-naħa tar-Repubblika Ellenika tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 93/38 wara l-għoti min-naħa tad-DEI, impriża pubblika ta’ l-elettriku, ta’ kuntratt għall-kostruzzjoni ta’ sistema ta’ conveyor belts għall-power station termoelettrika ta’ Megalopoli permezz ta’ proċedura negozjata, mingħajr pubblikazzjoni minn qabel ta’ sejħa għal offerti. Il-Gvern Elleniku, fil-kuntest ta’ l-eċċezzjonijiet tieg ħu ta’ inammissibbiltà, iddeduċa minn naħa, in-nuqqas ta’ interess tal-Kummissjoni li taġixxi billi l-ksur allegat tad-dritt Komunitarju kien intemm għal kollox jew għall-inqas fil-biċċa l-kbira ma’ l-iskadenza tat-terminu għall-konformità ma’ l-opinjoni motivata u, min-naħa l-oħra, in-nuqqas ta’ oġġett tar-rikors, billi l-kuntratt għall-eżekuzzjoni tax-xogħlijiet, mogħti mid-DEI fil-kuntest tas-sejħa għal offerti kkontestata, kienu spiċċawlu l-effetti kważi kollha tiegħu fid-data ta’ l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata u ma kienx ikun fil-fatt iktar possibbli li wieħed jikkonforma ruħu ma’ l-opinjoni motivata.
49. Dwar l-ewwel eċċezzjoni msemmija iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja, filwaqt li ċaħditha, limitat ruħha sostanzjalment biex tfakkar il-ġurisprudenza li tgħid li fl-eżerċizzju tal-kompetenzi li jagħtiha l-Artikolu 226 KE, il-Kummissjoni m’għandhiex għalfejn turi l-interess tagħha biex taġixxi(18) .
50. Dwar it-tieni eċċezzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja wara li rriferiet għas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja, iċċitata iktar ’il fuq, osservat li fil-każ partikolari “il-kuntratt mogħti mid-DEI (...) fil-kuntest tas-sejħa għal offerti kkontestata, fid-data ta’ l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata, kien qed jiġi eżegwit għaliex kienu tlestew biss 85 % tax-xogħlijiet. Dan il-kuntratt għalhekk ma kienx eżawrixxa l-effetti kollha tiegħu ”(19) . B’hekk l-eċċezzjoni ta’ l-inammissibbiltà ġiet miċħuda(20) .
51. Fl-aħħar, jeħtieġ li jiġi osservat li reċentement(21) il-Qorti tal-Ġustizzja, filwaqt li bbażat ruħha fuq motivazzjoni sostanzjalment identika għal dik adottata fis-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja msemmija fil-paragrafu 41 iktar ’il fuq, iddikjarat bħala inammissibbli rikors li fih il-Kummissjoni lmentat li r-Repubblika Taljana kienet awtorizzat, fil-kuntest ta’ digriet dwar miżuri urġenti għall-ġlieda mill-ajru kontra n-nirien tal-foresti fuq it-territorju nazzjonali, l-għoti ta’ kuntratti ta’ provvista u servizzi skond proċedura negozjata, bi ksur tad-Direttivi 92/50 u 93/36 u ta’ l-Artikoli 43 KE u 49 KE(22) . Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li d-digriet ikkontestat ma baqax jipproduċi effetti ġuridiċi fid-data ta’ l-iskadenza ta’ l-istat ta’ emerġenza ddikjarat fit-territorju nazzjonali u ma kienx għadu fis-seħħ fl-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata(23) .
52. Qed insemmi din is-sentenza wkoll billi, kuntrarjament għas-sentenzi msemmijin iktar ’il fuq Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja u Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, il-Qorti tal-Ġustizzja ma kkunsidratx rilevanti l-fatt li l-proċeduri li nbdew minħabba l-awtorizzazzjoni li kien hemm fid-digriet ikkontestat kienu għadhom għaddejjin (24) .
53. Mill-ġurisprudenza li saret referenza għaliha iktar ’il fuq jistgħu jiġu dedotti xi elementi utli biex jiġi eżaminat jekk hijiex fondata l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Gvern Grieg konvenut f’din il-kawża.
54. Fl-ewwel lok, jeħtieġ jingħad li jeżistu żewġ preċedenti fejn il-Qorti ddikjarat ir-rikors inammissibbli fuq il-bażi tal-konstatazzjoni li kienu spiċċaw l-effetti tan-nuqqas tat-twettiq ta’ obbligu allegat qabel l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata. F’dawn l-okkażjonijiet il-Qorti kienet esprimiet ruħha wkoll fis-sens li ma jistgħux isiru distinzjonijiet bejn diversi tipi ta’ kuntratti rregolati mid-direttivi Komunitarji.
55. Fit-tieni lok, jirriżulta mis-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja u Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, iċċitati iktar ’il fuq, li l-inammissibbiltà tar-rikors ma tistax tiġi ddikjarata meta l-allegat ksur tad-dispożizzjonijiet dwar il-kuntratti jkompli jipproduċi effetti wara l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata. B’mod partikolari, dawn l-effetti jeżistu meta l-kuntratti konklużi abbażi tal-proċeduri in kwistjoni ma jkunux ġew eżegwiti għal kollox.
56. F’dan il-każ partikolari, jirriżulta mill-proċess li l-kuntratti kkontestati kienu ġew konklużi għal sena
(kienu jirrigwardaw it-twettiq ta’ attivitajiet marbutin ma’ l-implementazzjoni tas-SIAK għall-2001 biss) u li s-servizzi li kienu jikkostitwixxu l-oġġett ta’ dawn il-kuntratti kienu ġew eżegwiti għal kollox fil-mument ta’ l-adozzjoni ta’ l-opinjoni motivata, fid-19 ta’ Diċembru 2003 (25) .
57. Għal dak li jirrigwarda l-implementazzjoni tas-SIAK għas-snin ta’ wara l-2001, l-awtoritajiet segwew proċeduri differenti minn dik in kwistjoni. B’mod partikolari, skond l-indikazzjonijiet mogħtija mill-Gvern Grieg, dawn il-proċeduri m'għadhomx jipprovdu għal xi ħlas mingħand l-awtorità lill-individwi, inkluż l-UCA, li kienu jgħinu lill-bdiewa jimlew u jippreżentaw il-formularji ta’ applikazzjoni.
58. Għalkemm il-Kummissjoni wriet dubji dwar il-konformità ta’ dawn il-proċeduri mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/50, ma jidhirlix li huwa meħtieġ li jiġi eżaminat jekk dawn l-allegazzjonijiet humiex fondati biex tiġi evalwata l-ammissibbiltà ta’ dan ir-rikors. Fil-fatt kif jirriżulta ċar mit-talbiet tar-rikors, u kif ammettiet espressament il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha u fis-seduta, din il-kawża għandha bħala suġġett il-proċedura segwita mill-awtoritajiet Griegi għall-implementazzjoni tas-SIAK fl-2001 biss.
59. Barra minn hekk, billi l-mod ta’ kif ipproċedew l-awtoritajiet Elleniċi għas-snin ta’ wara l-2001 huwa differenti ħafna minn dak in kwistjoni f’din il-kawża – sal-punt li abbażi tal-fatti mogħtija mill-Gvern Grieg jidher diffiċli li wieħed jgħid li kien hemm għoti ta’ kuntratti pubbliċi wara l-2001 (26) – lanqas ma jidhirli li wieħed jista’ jibbaża ruħu fuq dawn il-metodi biex isostni, donna kif tagħmel il-Kummissjoni, li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkontestat fil-konfront tar-Repubblika Ellenika għall-2001 ġie segwit, fis-snin ta’ wara, b’aġir ikkunsidrat repetut.
60. F’dawn iċ-ċirkustanzi, fid-dawl tal-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq, fil-fehma tiegħi, ir-rikors għandu jiġi ddikjarat inammissibbli.
61. Kif, fil-fehma tiegħi, sostna b’mod korrett l-Avukat Ġenerali Lenz fil-konklużjonijiet ippreżentati fil-kawża li tat lok għas-sentenza msemmija diversi drabi Il-Kummissjoni vs L-Italja, iċċitata fil-paragrafu 41 iktar ’il fuq, kundizzjoni għat-tressiq ta’ rikors skond l-Artikolu 226 KE hija l-eżistenza, fil-mument ta’ l-iskadenza tat-terminu impost fuq l-Istat Membru kkonċernat biex jikkonforma ma’ l-opinjoni motivata, ta’ aġir jew ta’ ommissjoni imputabbli lill-imsemmi Stat Membru li l-Kummissjoni tqis li jmur kontra d-dritt Komunitarju.
62. Dan jirriżulta b’mod ċar mit-tieni paragrafu ta’ l-Artikolu 226 KE li jgħid li jekk Stat Membru ma jikkonformax ruħu ma’ dik l-opinjoni motivata fit-terminu stabbilit mill-Kummissjoni, din ta’ l-aħħar tista’ ġġib il-materja quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Interpretata a contrario sensu, din id-dispożizzjoni timplika li l-Kummissjoni ma tistax tressaq rikors bl-iskop li jiġi kkonstatat ksur tad-dritt Komunitarju li jkun intemm qabel l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata, għall-inqas meta l-waqfien ikun ir-riżultat ta’ intervent ta’ l-Istat Membru li jkun konformi ma’ l-opinjoni motivata.
63. Ma jidhirlix li huwa ġġustifikat, bħala regola, li wieħed jasal għal soluzzjoni differenti jekk il-ksur preżunt ikun intemm ma’ l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata peress li l-effetti kollha tiegħu jkunu spiċċaw qabel dik id-data, għalkemm dak il-waqfien ma jkunx sewwasew ir-riżultat ta’ intervent mill-Istat Membru kkonċernat fis-sens mitlub mill-Kummissjoni. Din il-konklużjoni hija koerenti ma’ l-għan tal-proċedura prekontenzjuża ta’ l-Artikolu 226 KE, li jidher li hija intiża biex twaqqaf il-ksur qabel ma tinfetaħ kawża quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, u, b’mod iktar ġenerali, skond l-għanijiet li jridu jintlaħqu mir-rikors għan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu(27) .
64. Għandu jiġi mfakkar li, kif affermat diversi drabi l-Qorti tal-Ġustizzja, il-proċedura ta’ ksur għandha l-għan li tikkonstata oġġettivament il-ksur tad-dritt Komunitarju. Ir-rikonoxximent eventwali tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu min-naħa ta’ l-Istat Membru kkonċernat, jekk ma jkunx segwit minn miżuri idonei għall waqfien tiegħu qabel ma jagħlaq it-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata, ma jostakolax din il-konstatazzjoni hekk kif il-fatt li tibqa’ diverġenza ta’ opinjonijiet bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru dwar l-eżistenza ta’ ksur ma jiġġustifikax il-fatt li l-Kummissjoni tiftaħ kawża quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jekk l-Istat Membru jkun ikkonforma ruħu ma’ l-opinjoni motivata. Fi kliem ieħor, l-użu tal-mekkaniżmu previst fl-Artikolu 226 KE ma jkunx iġġustifikat, fil-fehma tiegħi, jekk dan ikollu biss l-iskop li jipprevjeni r-riskju ta’ ksur fil-futur jew li jirriżolvi kunflitti ta’ opinjonijiet bejn il-Kummissjoni u Stat Membru dwar il-konformità ta’ l-aġir ta’ dan ta’ l-aħħar mad-dritt Komunitarju.
65. Fl-aħħar, lanqas ma jidher li huwa possibbli li l-ġustifikazzjoni tal-Kummissjoni biex taġixxi fil-konfront ta’ ksur li jkun intemm tistrieħ fuq il-ħtieġa li tinkiseb dikjarazzjoni ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li tista’ tkun il-bażi ta’ azzjonijiet intiżi biex tiġi kkonstatata r-responsabbiltà ta’ l-Istat Membru għad-danni kkawżati lill-individwi minħabba n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu. Anki jekk m’hemmx dubju li sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li ssib li jeżisti ksur tad-dritt Komunitarju tista’ tiffaċilita l-kawżi quddiem il-qrati nazzjonali għad-danni fil-konfront ta’ l-Istat li jonqos, madankollu l-użu ta’ l-Artikolu 226 KE m’għandux l-iskop li tiġi kkonstatata r-responsabbiltà ta’ l-Istat Membru in kwistjoni, li għandha tiġi aċċertata fil-kuntest tar-rimedji ġurisdizzjonali maħsuba għal dan l-iskop fl-ordinamenti nazzjonali individwali, imma għandu l-għan biss li jiġi kkonstatat b’mod oġġettiv nuqqas tat-twettiq ta’ obbligu fl-interess pubbliku. Barra minn dan, jeħtieġ li jiġi rrilevat li l-interess ta’ individwi li jkunu ġarrbu ħsara minħabba l-ksur tad-dritt Komunitarju minn Stat Membru biex jiksbu dikjarazzjoni tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jeżisti anki f’każ li l-Istat ikun ikkonforma ma’ l-opinjoni motivata fit-terminu stabbilit mill-Kummissjoni, iżda dak l-interess ma jagħtix, fih innifsu, id-dritt lill-Kummissjoni li tiftaħ kawża quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja biex tikseb il-konstatazzjoni ta’ dak il-ksur.
66. Jeħtieġ madankollu li jiġi ppreċiżat li, għalkemm bħala regola l-Kummissjoni mhijiex ġustifikata li taġixxi fil-konfront ta’ ksur li jkun intemm, dan m’għandux jipprekludilha l-possibbiltà li tibda proċedimenti kontra nuqqasijiet ta’ twettiq ta’ obbligi li jkunu seħħew matul perijodi qosra, li fil-konfront tagħhom, anki jekk tkun aġixxiet tempestivament hija ma jkollhiex materjalment iż-żmien li tispiċċa l-proċedura prekontenzjuża qabel ma dawn jieqfu(28), jew ksur kontinwu u sistematiku tad-dritt Komunitarju(29) .
67. Abbażi ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha nsostni li l-ġurisprudenza msemmija iktar ’il fuq għandha tiġi segwita f’dan il-każ fejn, kif ingħad, il-ksur ikkontestat, li dam għal iktar minn sena, intemm x’iktarx qabel il-bidu tal-proċedura prekontenzjuża u fi kwalunkwe każ qabel l-iskadenza tat-terminu mogħti lir-Repubblika Ellenika fl-opinjoni motivata.
68. Huwa għalhekk, b’mod sussidjarju, f’każ li l-Qorti tal-Ġustizzja, kuntrarjament għal dak li qed nissuġġerixxi, tikkunsidra r-rikors ammissibbli, li ser neżamina minn hawn ’il quddiem jekk ir-rikors huwiex fondat fil-mertu.
B – Fuq il-mertu
1. Fuq il-ksur allegat tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/50
69. L-eżami ta’ l-ewwel motiv tal-Kummissjoni biex issostni r-rikors tagħha, ibbażat fuq il-ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/50, jippresupponi l-analiżi, minn naħa, tan-natura tal-kuntratti in kwistjoni u min-naħa l-oħra, in-natura tas-servizzi li huma l-oġġett ta’ dawn il-kuntratti.
a) Fuq in-natura tal-kuntratti in kwistjoni
i) L-argumenti tal-partijiet
70. Skond il-Kummissjoni, il-kuntratti ta’ eżekuzzjoni tal-ftehim ta’ qafas, li hija tikkunsidra bħala kuntratti pubbliċi għal servizzi skond id-Direttiva 92/50, għandhom jiġu kkunsidrati, għall-finijiet ta’ l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva msemmija, ilkoll flimkien u mhux, kif fil-fatt jagħmel il-Gvern Grieg, separatament.
71. Il-Kummissjoni tiddeduċi n-natura unitarja ta’ dawn il-kuntratti minn diversi elementi partikolament mill-fatt li għandhom l-istess oġġett, jiġifieri t-twettiq ta’ l-operazzjonijiet marbutin ma’ l-implementazzjoni tas-SIAK, mill-eżistenza ta’ ftehim ta’ qafas li jiddefinixxi b’mod uniformi l-elementi essenzjali tal-kuntratti individwali u jistabbilixxi globalment ir-remunerazzjoni għas-servizzi li jikkostitwixxu l-oġġett tagħhom u mill-fatt li, min-natura tagħha stess, is-SIAK teħtieġ metodi ta’ implementazzjoni uniformi u ċentralizzati. Skond il-Kummissjoni dan ifisser li għad-determinazzjoni tal-valur stmat tal-kuntratt skond id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 7 tad-Direttiva 92/50 għandu jiġi kkunsidrat il- valur akkumulat tal-kuntratti kollha ta’ eżekuzzjoni. Billi l-valur ikkalkolat b’dan il-mod huwa ferm ogħla mil-limiti msemmijin fl-Artikolu 7, id-Direttiva tapplika għal kull kuntratt.
72. L-Istat Membru konvenut jiddefendi ruħu billi jsemmi n-natura mhux unitarja tal-kuntratti ta’ eżekuzzjoni. Il-fatt li l-partijiet kontraenti mhumiex l-istess, id-diversità tas-servizzi pprovduti, li huma varjabbli skond in-natura u l-portata tagħhom minħabba l-karatteristiċi tat-territorju kkonċernat, il-post differenti ta’ eżekuzzjoni u l-valur differenti f’termini ekonomiċi ta’ kull kategorija ta’ servizz offrut jikkostitwixxu daqstant elementi ta’ differenza bejn il-kuntratti in kwistjoni li ma jistax ikun li jiġu kkunsidrati bħala ħaġa waħda.
73. L-Istat Membru msemmi jsostni wkoll li l-valur stabbilit fil-ftehim ta’ qafas, li fuqu tibbaża ruħha l-Kummissjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-limiti previsti fl-Artikolu 7 tad-Direttiva 92/50, huwa fir-realtà kopertura finanzjarja stabbilita mill-awtoritajiet Griegi għall-implementazzjoni tas-SIAK fuq it-territorju kollu u jinkludi, minbarra r-remunerazzjoni tas-servizzi pprovduti lill-UCA, anki l-ammonti stabbiliti biex ikopru l-ispejjeż ta’ l-awtoritajiet tal-prefetturi.
74. Skond il-Gvern Grieg, il-valur tal-kuntratti in kwistjoni għandu jiġi kkalkulat b’referenza għal kull kuntratt ikkunsidrat b’mod separat, wara li jitqies il-valur li jikkorrispondi għar-remunerazzjoni tas-servizzi mogħtija bl-esklużjoni ta’ krediti allokati lill-awtoritajiet kontraenti individwali.
ii) Kunsiderazzjonijiet
75. Jeħtieġ l-ewwel nett li jiġi ċċarat li huwa biss fl-ipoteżi fejn il-kuntratti kkontestati għandhom jiġu kkunsidrati flimkien, kif issuġġerit mill-Kummissjoni, li d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/50 ikunu applikabbli. Fil-fatt jidher li huwa paċifiku bejn il-partijiet li, jekk jittieħdu individwalment, skond l-argument tal-Gvern Grieg, dawn il-kuntratti ma jidħlux fil-limiti stabbiliti mid-Direttiva msemmija.
76. Skond l-Artikolu 7(3) tad-Direttiva 92/50, “Is-selezzjoni tal-metodu tal-valutazzjoni [tal-valur stmat tal-kuntratt] m’għandux jintuża bl-intenzjoni li tiġi evitata l-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva, lanqas m’għandha ħtieġa ta’ akkwist għal ammont partikolari ta’ servizzi tinqasam bl-intenzjoni li tiġi evitata l-applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu”.
77. Għalkemm jeżistu f’dan il-każ elementi kemm favur l-argument tan-natura unitarja tal-kuntratti in kwistjoni, kif issostni l-Kummissjoni, kif ukoll favur l-argument kuntrarju, li l-Gvern Grieg jiddefendi, madankollu nsostni li l-ewwel argument għandu jipprevali.
78. Il-ftehim ta’ qafas stipulat mill-awtoritajiet Griegi mal-PASEGES iqiegħed il-kuntratti in kwistjoni kollha f’kuntest legali wieħed u jagħmilha ta’ fattur unifikanti tagħhom(30) . Huwa mhux biss jiddefinixxi n-natura tas-servizzi, jidentifika l-awtoritajiet kontraenti u l-entitajiet kontraenti(31), jaħtar persuna għall-koordinazzjoni ta’ l-attivitajiet kollha li jsiru biex jiġu eżegwiti l-kuntratti individwali u jistabbilixxi l-kopertura finanzjarja globali ta’ l-operazzjoni, imma jipprovdi wkoll il-qafas regolatorju li fih jiġu konklużi l-kuntratti individwali. Dan il-ftehim jiġi sistematikament mehmuż mal-kuntratti konklużi fuq il-livell lokali(32) u d-dispożizzjonijiet tiegħu jissupplementaw il-kontenut ta’ dawn ta’ l-aħħar meta dawn ma jipprovdux dispożizzjonijiet espressi. Jidhirli wkoll li l-konklużjoni tal-ftehim ta’ qafas turi minnha nfisha li l-istess awtoritajiet Elleniċi kkunsidraw b’mod unitarju d-diversi kuntratti konklużi abbażi ta’ dan il-ftehim.
79. Għal dak li għandu x’jaqsam mal-kuntratti ta’ eżekuzzjoni jeħtieġ jiġi rrilevat li l-Istat Grieg jidher bħala parti kontraenti f’kull wieħed mill-kuntratti msemmijin, għalkemm, kif isostni l-Gvern Grieg, dawn kienu ġew konklużi mill-awtoritajiet tal-prefetturi individwali ma’ l-UCA li kienet kompetenti fit-territorju u għalhekk huma effettivament distingwibbli minnħabba diversità fl-awtoritajiet kontraenti u entitajiet kontraenti. Il-kontenut tagħhom huwa sostanzjalment l-istess għal dak li għandu x’jaqsam mat-tipi ta’ servizzi li huma oġġett tal-kuntratt, in-natura ta’ l-obbligi li għandha kull parti kontraenti u ż-żmien ta’ validità tagħhom. Huma għandhom ukoll bħala oġġett l-għoti ta’ servizzi intiżi għat-twettiq ta’ għan komuni, jiġifieri l-implementazzjoni tas-SIAK fit-territorju kollu Grieg għas-sena 2001(33) .
80. Il-fatt li, kif osserva l-Gvern konvenut, il-valur ekonomiku tas-servizzi mogħtija huwa differenti skond l-eżiġenzi marbutin mat-territorju ta’ kull awtorità tal-prefettura, hekk kif inhu differenti l-post ta’ l-eżekuzzjoni tas-servizzi, ma jidhirlix li għandu jingħata importanza determinati billi ma jbiddilx l-identità sostanzjali tal-kawża, l-oġġett, iż-żmien ta’ validità u l-għan tal-kuntratti in kwistjoni.
81. Għaldaqstant jekk il-kuntratti ta’ eżekuzzjoni għandhom jiġu kkunsidrati b’mod globali, il-valur tagħhom irid jiġi kkunsidrat b’mod kumulattiv biex jiġi vvalutat il-valur stmat tal-kuntratt. Billi mill-proċess jirriżulta li wħud mill-kuntratti ta’ eżekuzzjoni, ikkunsidrati individwalment, għandhom valur li joqrob lejn il-limiti previsti mid-Direttiva 92/50, bilfors għandu jiġi konkluż li dawn il-limiti jinqabżu fil-wisa' meta jingħadd il-valur tal-kuntratti in kwistjoni kollha.
82. Ma jidhirx li għandha bażi fattwali l-allegazzjoni tal-Gvern Grieg li l-Kummissjoni għamlet żball meta bbażat ruħha, għall-finijiet tal-kalkolu tal-valur globali tal-kuntratti, fuq l-ammont stabbilit fil-kuntratt ta’ qafas, li jinkludi minbarra l-ħlas għas-servizzi pprovduti mill-UCA anki l-ammonti stabbiliti biex ikopru l-ispejjeż ta’ l-awtoritajiet tal-prefetturi.
83. Din l-allegazzjoni, minbarra li mhi appoġġata minn ebda element ta’ prova, tirriżulta li ġiet kontradetta mill-atti tal-proċedura prekontenzjuża, li minnhom jirriżulta ċar li, fil-kalkolu tal-valur stmat tal-kuntratti, il-Kummissjoni ma bbażatx ruħha fuq l-ammont fuq imsemmi, imma minflok għaddet flimkien il-valur tal-kuntratti individwali. Dan il-metodu ġie kkonfermat ukoll fis-seduta mill-Kummissjoni.
84. Abbażi tal-kunsiderazzjonijiet ta’ hawn fuq, fil-fehma tiegħi għandu jiġi konkluż, bi qbil mal-Kummissjoni, li l-kuntratti in kwistjoni jidħlu fil-kamp ta’ l-applikazzjoni tad-Direttiva 92/50.
b) Fuq in-natura tas-servizzi pprovduti
i) L-argumenti tal-partijiet
85. Il-Kummissjoni tqis li s-servizzi li huma l-oġġett tal-kuntratti in kwistjoni fil-biċċa l-kbira jistgħu jissejħu “servizzi topografiċi”, li jidħlu fil-kategorija 12 ta’ l-Anness I A tad-Direttiva 92/50. Huma inklużi f’dik il-kategorija l-operazzjonijiet li jinvolvu l-użu ta’ mapep ortofotografiċi u l-identifikazzjoni fuq dawn il-mapep ta’ żoni agrikoli. Dawn is-servizzi jistgħu jingħataw biss minn topografi professjonisti.
86. Il-bqija tas-servizzi in kwistjoni tirrigwarda, minn naħa, l-ipproċessar ta’ l-informazzjoni miġbura u li dawn jiddaħħlu f’database, operazzjonijiet li, skond il-Kummissjoni, jidħlu fil-kategorija 7, “servizzi tal-kompjuter”, ta’ l-Anness I A tad-Direttiva 92/50, u min-naħa oħra, it-tniżżil ta’ l-informazzjoni miġbura fil-formularji ta’ applikazzjoni, li, billi hija attività ta’ l-awtorità pubblika, għandha tiġi kklassifikata minflok fl-Anness I B, “servizzi oħra”, tad-Direttiva.
87. Il-Kummissjoni ssostni li l-valur tas-servizzi inklużi fl-Anness I A tad-Direttiva 92/50 jaqbeż il-valur tas-servizzi li jidħlu fl-Anness I B tagħha.
88. Il-Gvern Grieg isostni li s-servizzi li huma l-oġġett tal-kuntratti ta’ eżekuzzjoni huma għal kollox, jew kważi fil-biċċa l-kbira, servizzi ta’ amministrazzjoni pubblika, li jidħlu fl-Anness I B tad-Direttiva 92/50.
89. Għal dak li jikkonċerna b’mod partikolari s-servizzi ta’ għajnuna lill-produtturi sabiex ikunu jistgħu jippreżentaw l-applikazzjonijiet/dikjarazzjonijiet, il-Gvern Grieg l-ewwel nett jippreċiża li dawn jinvolvu, minbarra l-għajnuna fit-tħejjija tal-formularji, l-identifikazzjoni kemm taż-żoni kkultivati kif ukoll tal-postijiet fejn jinżammu magħluqa l-bhejjem. L-argument tal-Kummissjoni li dawn is-servizzi għandhom jiġu kkunsidrati bħala servizzi topografiċi jista’ jgħodd biss għall-identifikazzjoni tal-qatgħat agrikoli.
90. Fit-tieni lok, il-Gvern konvenut isostni li l-materjal kartografiku meħtieġ għal din l-identifikazzjoni jingħata mill-Ministeru ta’ l-Agrikultura u li l-awtoritajiet tal-prefetturi, il-persunal tad-dipartiment topografiku u d-direttorat ta’ l-iżvilupp agrikolu jipprovdu lill-produtturi l-għajnuna teknika meħtieġa għall-operazzjonijiet ta’ identifikazzjoni. L-UCA jagħtu l-għajnuna tagħhom lill-produtturi taħt il-kontroll tad-dipartiment topografiku u tad-direttorat ta’ l-iżvilupp agrikolu.
91. Fit-tielet lok, il-Gvern Grieg josserva li, billi l-UCA jiddisponu minn informazzjoni mdaħħla fid-dikjarazzjonijiet mibgħuta għas-sena 2000, u mill-materjal kartografiku li fuqu ġew indikati l-qatgħat tar-raba’ ddikjarati f’dik is-sena, ix-xogħol tagħhom ta’ lokalizzazzjoni kien semplifikat u sostanzjalment limitat għall-indikazzjoni ta’ differenzi eventwali fis-sitwazzjoni li kienet teżisti fis-sena ta’ qabel. Il-Gvern konvenut jikkalkula li, b’mod ġenerali, madwar 70 % tal-qatgħat agrikoli ddikjarati f’sena partikolari jibqgħu l-istess fis-sena ta’ wara.
92. Fir-raba' lok, il-Gvern Grieg isostni li l-operazzjonijiet ta’ lokalizzazzjoni tal-qatgħat tar-raba' ma jeħtiġux l-intervent ta’ topografi, billi jistgħu jsiru minn persunal ieħor speċjalizzat.
93. Fl-aħħar lok, b’risposta għal domanda li saret mill-Qorti tal-Ġustizzja, il-Gvern Grieg huwa kontra li s-servizzi in kwistjoni jiġu kkunsidrati bħala servizzi topografiċi kif tgħid il-Kummissjoni mingħajr ma għamlet analiżi ddettaljata tan-nomenklatura CPC tan-Nazzjonijiet Uniti.
ii) Kunsiderazzjonijiet
94. L-eżami intiż biex jistabbilixxi n-natura tas-servizzi li huma l-oġġett tal-kuntratti in kwistjoni huwa importanti biex jiġi ddeterminat liema regoli japplikaw għall-kuntratti relattivi. Fil-każ li dawn is-servizzi jaqgħu taħt l-Anness I A tad-Direttiva 92/50, id-dispożizzjonijiet tagħha, skond l-Artikolu 8 tagħha, ilkoll japplikaw, filwaqt li, f’każ kuntrarju, ikunu rilevanti biss l-Artikoli 14 u 16, skond kif jingħad fl-Artikolu 9 tad-Direttiva. Jekk jiġi deċiż li s-servizzi in kwistjoni jaqgħu in parti taħt l-Anness I A u in parti taħt l-Anness I B, kif ipprospettat, minkejja d-differenzi fil-pożizzjonijiet tagħhom, kemm mill-Kummissjoni kif ukoll, sussidjarjament, mill-Gvern Grieg, ikun hemm il-kwistjoni l-oħra ta’ l-evalwazzjoni, għall-finijiet ta’ l-applikazzjoni tar-regola stipulata fl-Artikolu 10 tad-Direttiva 92/50, ta’ jekk il-valur tas-servizzi inklużi fl-Anness I A jaqbiżx dak tas-servizzi li jaqgħu taħt l-Anness I B jew viċiversa.
95. Madankollu, jidhirli li dan l-eżami ma jistax jinfired mill-analiżi tal-kontenut tal-kuntratti in kwistjoni. Billi d-diversi kuntratti, peress li lkoll ġew konklużi in eżekuzzjoni tal-ftehim ta’ qafas, għandhom kontenut bejn wieħed u ieħor simili, partikolarment għal dak li għandu x’jaqsam ma’ l-oġġett ta’ l-obbligi li bihom huma marbutin id-diversi partijiet kontraenti, din l-analiżi ser issir billi ssir referenza, bħala eżempju, għad-dispożizzjonijiet ta’ l-uniku kuntratt konkluż bejn l-Istat Grieg, l-awtorità tal-prefettura ta’ Korintu u l-UCA ta’ Korintu.
96. L-Artikolu 1 ta’ dan il-kuntratt, fid-definizzjoni ta’ l-oġġett u l-għanijiet tiegħu, jafferma li l-ħtieġa li jingħataw kuntratti għas-servizzi ta’ għajnuna lill-produtturi fil-kuntest ta’ l-implementazzjoni tas-SIAK hija riżultat tal-konstatazzjoni ta’ l-impossibbiltà għall-produtturi li jidentifikaw b’mod awtonomu ż-żoni kkultivati fuq materjal ortofotografiku u li jiġbru informazzjoni dwar l-annimali tat-trobbija, tan-nuqqas ta’ biżżejjed għajnuna min-naħa tad-dipartimenti ta’ l-awtoritajiet tal-prefetturi, ta’ persunal speċjalizzat u ta’ appoġġi kompjuterizzati adegwati, u għalhekk, tad-diffikultà f’dawk il-kundizzjonijiet li jiġu rispettati t-termini imposti għall-implementazzjoni tas-SIAK.
97. L-Artikolu 2 tal-kuntratt, li jiddefinixxi l-obbligi assunti mid-diversi partijiet kontraenti, huwa magħmul minn żewġ partijiet: il-parti A tirreferi għall-“operazzjonijiet ta’ identifikazzjoni taż-żoni kkultivati ddikjarati u tal-bhejjem u t-tniżżil ta’ l-informazzjoni fil-formularji speċjali ta’ applikazzjoni”. Il-parti B tirrigwarda l-“operazzjonijiet ta’ tniżżil ta’ l-informazzjoni li tinsab fil-formularji ta’ applikazzjoni fil-kompjuters tal-Ministeru għall-ħolqien ta’ databases kompjuterizzati”.
98. Għal dak li jirrigwarda l-operazzjonijiet inklużi fil-parti A, l-UCA hija marbuta tipprovdi l-għajnuna teknika meħtieġa lill-produtturi kkonċernati fil-limiti tal-kompetenzi territorjali ta’ l-awtorità tal-prefettura kontraenti. Għal dan l-iskop hija marbuta li toħloq żewġ timijiet, u tipprovdi 5 persuni inkarigati mill- identifikazzjoni fuq mapep ortofotografiċi taż-żoni u l-installazzjonijiet fejn jinżammu magħluqa l-bhejjem li għandhom jiġu ddikjarati biex jimtlew il-formularji ta’ applikazzjoni, taħt il-kontroll tad-dipartiment topografiku, tad-dipartiment veterinarju u tad-direttorat ta’ l-iżvilupp agrikolu ta’ l-awtorità tal-prefettura, kif ukoll li tippreżenta d-dikjarazzjonijiet lil dik l-awtorità u li tagħmel il-korrezzjonijiet meħtieġa f’każ ta’ żbalji.
99. L-Istat Grieg huwa marbut jipprovdi l-materjal kartografiku għall-individwazzjoni taż-żoni u l-arkivji manuskritti relattivi għall-annimali tat-trobbija mmarkati sabiex ikunu jistgħu jiġu identifikati u sabiex jinħoloq reġistru kompjuterizzat. Dan l-Istat huwa marbut ukoll iħallas lill-UCA, permezz ta’ l-awtorità tal-prefettura, ammont fi drakmi li jikkorrispondi għaċ-ċifra globali ta’ l-applikazzjonijiet magħmulin mill-UCA, flimkien ma’ ammont li jikkostitwixxi ħlas b’rata fissa għal kull applikazzjoni.
100. L-amministrazzjoni tal-prefettura hija marbuta tipprovdi, permezz tad-dipartiment topografiku, l-għajnuna teknika lill-produtturi għal numru kumplessiv ta’ 500 dikjarazzjoni fuq total stmat ta’ 1992 dikjarazzjoni, filwaqt li l-għajnuna relattiva għall-bqija tad-dikjarazzjonijiet hija żgurata mill-UCA.
101. L-operazzjonijiet li jaqgħu taħt il-parti B ta’ l-Artikolu 2 tal-kuntratt jikkonsistu fit-tniżżil ta’ l-informazzjoni meħuda mid-dikjarazzjonijiet f’programm tal-kompjuter ippreparat mill-Ministeru ta’ l-Agrikultura u taħt il-kontroll tad-direttorat għall-iżvilupp agrikolu ta’ l-awtorità tal-prefettura, biex tinħoloq database definittiva. L-Istat Grieg għalhekk huwa marbut jipprovdi l-programmi bl-istruzzjonijiet biex titniżżel l-informazzjoni dwar iż-żoni u l-bhejjem, jipprepara l-konnessjonijiet kompjuterizzati meħtieġa, iqiegħed għad-dispożizzjoni tad-direttorat ġenerali għall-iżvilupp agrikolu u ta’ l-UCA t-tagħrif informatiku tad-dipartimenti tiegħu u jħallas lill-UCA, permezz ta’ l-awtorità tal-prefettura, ammont fi drakmi li jikkorrispondi għaċ-ċifra globali ta’ l-applikazzjonijiet imħejjija mill-UCA, flimkien ma’ 500 drakma għal kull applikazzjoni bħala ħlas għat-tniżżil ta’ l-informazzjoni fid-database kompjuterizzata relattiva u 1750 drakma għal kull applikazzjoni bħala ħlas għat-tniżżil ta’ l-informazzjoni fir-reġistru tal-bovini.
102. L-Artikolu 3 tal-kuntratt jiddefinixxi l-proċeduri tal-finanzjament. Fil-paragrafu (b) ta’ dan l-Artikolu hija stabbilita somma ta’ 6 554 025 drakma bħala spejjeż għall-ħlas, b’rata fissa għal kull formularju, ta’ l-eżekuzzjoni ta’ l-operazzjonijiet ta’ identifikazzjoni jew preparazzjoni ta’ l-applikazzjonijiet/dikjarazzjonijiet. Fil-paragrafu (ċ) hija stabbilita somma ta 1 920 500 drakma bħala spejjeż għall-ħlas, b’rata fissa għal kull formularju, ta’ l-eżekuzzjoni ta’ l-operazzjonijiet ta’ l-ipproċessar kompjuterizzat ta’ l-informazzjoni ta’ l-applikazzjonijiet/dikjarazzjonijiet.
103. Parti mill-obbligi ta’ l-UCA, li l-Kummissjoni ssejjaħ “servizzi topografiċi” tikkonsisti għalhekk fl-identifikazzjoni, fuq il-bażi ta’ materjal kartografiku, ortofotografiku jew ikkostitwit minn ritratti mill-ajru pprovduti mill-awtoritajiet tal-prefetturi, ta’ żoni agrikoli kkultivati. Jirriżulta mit-termini użati fl-Artikoli 1 u 2 tal-kuntratt konkluż bejn l-Istat Grieg, l-awtorità tal-prefettura ta’ Korintu u l-UCA ta’ Korintu li dawn l-operazzjonijiet jistgħu jsiru biss minn persunal speċjalizzat. Fl-aħħar jeħtieġ jingħad li dawn l-operazzjonijiet isiru taħt il-kontroll tal-persunal tad-dipariment topografiku ta’ l-awtorità tal-prefettura.
104. Abbażi ta’ dawn l-elementi hemm bżonn li jiġi evalwat jekk il-Kummissjoni hijiex korretta meta ssejjaħ dawn is-servizzi “servizzi topografiċi”.
105. Din il-kwalifika hija kkontestata mill-Gvern konvenut essenzjalment għal dak li għandu x’jaqsam mas-servizzi ta’ identifikazzjoni tal-qatgħat agrikoli. Barra minn dan, il-ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/50 invokat fil-kuntest tal-motiv in kwistjoni jista’ jiġi stabbilit biss jekk dawn is-servizzi jistgħu jaqgħu taħt l-Anness I A ta’ din id-Direttiva. Fil-fatt, f’każ kuntrarju, minħabba n-natura ekonomikament marġinali tas-servizzi tat-tniżżil ta’ l-informazzjoni fid-databases ta’ l-awtorità meta mqabbla mas-servizzi l-oħrajn, għandu jiġi konkluż fis-sens li, f’termini ta’ valur, is-servizzi li jaqgħu taħt l-Anness I B tad-Direttiva 92/50 jipprevalu fuq dawk li jaqgħu taħt l-Anness I A tagħha, bil-konsegwenza li jkun hemm applikazzjoni parzjali tar-regoli tar-reklamar stabbiliti mill-istess Direttiva.
106. Għal dawn il-motivi, l-eżami li ġej jirrigwarda biss il-kwalifikazzjoni korretta tas-servizzi ta’ identifikazzjoni tal-qatgħat agrikoli.
107. Preliminarjament għandu jiġi mfakkar li s-seba’ premessa tad-Direttiva 92/50 tgħid hekk: “[b]illi l-qasam tas-servizzi huwa l-aħjar deskritt, għall-iskop ta’ l-applikazzjoni ta’ regoli ta’ proċedura u għal skopijiet ta’ monitoraġġ, billi [s-servizzi] jiġ[u] suddiviż[i] f’kategoriji li jikkorrispondu għal pożizzjonijiet partikolari ta’ klassifika komuni; billi l-Annessi IA u IB ta’ din id-Direttiva jirreferu għan-nomenklatura CPC (klassifika komuni tal-prodott) tan-Nazzjonijiet Uniti; billi dik in-nomenklatura x’iktarx tiġi sostitwita fil-futur bin-nomenklatura tal-Komunità; billi għandha ssir dispożizzjoni għall-adattament tan-nomenklatura tas-CPC fl-Annessi IA u IB inkonsegwenza”.
108. Fis-sentenza Tögel (34), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li mis-seba’ premessa tad-Direttiva 92/50 jirriżulta li r-referenza li hemm fl-Annessi I A u I B ta’ din id-Direttiva għan-nomenklatura CPC hija ta’ natura vinkolanti. Huwa għalhekk fuq din in-nomenklatura u fuq in-noti spjegattivi relattivi għaliha li għandha tibbaża ruħha l-Kummissjoni meta tikkwalifika s-servizzi li huma oġġett tal-kuntratt sabiex tinkludihom fl-Anness I A jew fl-Anness I B tad-Direttiva.
109. Mill-atti ppreżentati mill-Kummissjoni ma jirriżultax b’mod ċar abbażi ta’ liema fatti u b’referenza għal liema klassi preċiża ta’ nomenklatura tas-CPC din l-istituzzjoni kkwalifikat l-operazzjonijiet in kwistjoni bħala “servizzi topografiċi”.
110. B’risposta għal domanda bil-miktub magħmula mill-Qort i, il-Kummissjoni madankollu rreferiet għan-numri ta’ referenza CPC 86753 u CPC 86721, li huma suddiviżjonijiet tan-numru CPC 867, iċċitat fil-kategorija 12 ta’ l-Anness I A tad-Direttiva 92/50.
111. Il-kategorija 12 ta’ l-Anness I A tad-Direttiva 92/50 hija deskritta b’dan il-mod: “Servizzi arkitettoniċi, servizzi ta’ inġinerija u servizzi integrati ta’inġinerija; servizzi ta’ ppjanar urban u servizzi arkitettoniċi ta’ landscape; servizzi relatati xjentifiċi u ta’ konsulenza teknika; servizzi ta’ kontroll tekniku u ta’ analiżi”.
112. In-numru 867 tan-nomenklatura CPC provviżorja, li tirreferi għaliha l-kategorija 12 ta’ l-Anness I A tad-Direttiva 92/50, jirrigwarda “servizzi arkittettoniċi, ta’ inġinerija u servizzi tekniċi oħrajn”. Il-klassi 8672 tinkludi ““servizzi ta’ inġinerija” u tinkludi s-subklassi 86721, “servizzi ta’ konsulenza dwar l-inġinerija”, li għaliha tirreferi l-Kummissjoni. In-nota spjegattiva li tirrigwarda din is-subklassi tispeċifika li jaqgħu taħtha “l-istudji preliminari ta’ vijabbiltà, kif ukoll studji dwar l-impatt ta’ proġett”. Bħala eżempju jiġu ċċitati “l-istudji fuq l-effett tat-topografija u tal-ġeoloġija fuq il-ħolqien, it-twettiq u l-ispejjeż ta’ infrastruttura”. In-nota tippreċiża wkoll li l-għoti ta’ dawn is-servizzi mhuwiex neċessarjament marbut mat-twettiq ta’ biċċa xogħol, billi dawn jistgħu jikkonsistu, per eżempju fl-“evalwazzjoni tal-kwalità ta’ struttura jew tat-tagħmir mekkaniku jew elettriku ta’ bini, fl-intervent bħala espert fil-kwistjonijiet, fl-għajnuna lill-awtoritajiet pubbliċi fit-tfassil ta’ liġijiet eċċ”.
113. Dwar is-subklassi CPC 86753, “servizzi ta’ tiftix fil-wiċċ”, li tirreferi għaliha l-Kummissjoni, hija tappartjeni għall-klassi 8675, “servizzi relatati ta’ konsulenza xjentifika u teknika”. In-nota spjegattiva li tirreferi għal din is-subklassi tispeċifika li għandha x’taqsam ma’ “servizzi ta’ ġbir ta’ informazzjoni fuq il-konfigurazzjoni, il-pożizzjoni u/jew il-konfini ta’ parti minn żoni ta’ l-art biex isiru l-mapep. Il-metodi ta’ ġbir ta’ din l-informazzjoni jistgħu jvarjaw u jinkludu (...) il-linji fotogrammetriċi u idrografiċi”(35) .
114. Il-Gvern Grieg isostni li s-servizzi ta’ għajnuna mogħtija mill-UCA inklużi dawk li jirreferu għall-identifikazzjoni tal-qatgħat agrikoli fuq materjal kartografiku jew materjal ieħor, għandhom jiġu kkwalifikati bħala servizzi ta’ “amministrazzjoni pubblika” li jaqgħu taħt il-kategorija “servizzi oħrajn” (kategorija 27) ta’ l-Anness I B tad-Direttiva 92/50.
115. Ma jidhirlix li l-Kummissjoni ċċarat biżżejjed il-kwistjoni jekk u b’liema mod is-servizzi in kwistjoni jaqgħu taħt il-kategorija 12 ta’ l-Anness I A tad-Direttiva 92/50.
116. Għalkemm mill-kuntratti ta’ eżekuzzjoni jirriżulta li s-servizzi mogħtija mill-UCA fil-qasam ta’ l-attivitajiet tagħhom ta’ għajnuna għall-ġbir tal-formularji ta’ dikjarazzjoni/applikazzjoni jikkonsistu fil-biċċa l-kbira fl-identifikazzjoni ta’ qatgħat agrikoli fuq il-bażi ta’ materjal kartografiku pprovdut mill-awtoritajiet kompetenti, mhuwiex għal kollox konvinċenti l-argument tal-Kummissjoni li dawn is-servizzi, billi jeħtieġu persunal speċjalizzat u billi jsiru taħt il-kontroll tas-servizzi amministrattivi topografiċi, għandhom jiġu kwalifikati bħala servizzi topografiċi.
117. Fil-fatt, minn naħa, jirriżulta min-nota spejgattiva msemmija fil-paragrafu 113 iktar ’il fuq li s-servizzi ta’ “tiftix fil-wiċċ” inklużi fis-subklassi CPC 86753, li tirreferi għaliha l-Kummissjoni, jikkonsistu f’operazzjonijiet ta’ ġbir ta’ informazzjoni bil-għan li jinħolqu l-mapep, fejn f’dan il-każ il-partijiet jaqblu bejniethom li s-servizzi in kwistjoni kienu limitati għall-identifikazzjoni ta’ informazzjoni fuq materjal kartografiku eżistenti. Min-naħa l-oħra, is-subklassi CPC 86721 “servizzi ta’ konsulenza dwar l-inġinerija”, li għaliha tirreferi wkoll il-Kummissjoni, tirreferi, skond l-informazzjoni li hemm fin-nota spjegattiva relattiva u li tidher fil-punt 112 iktar ’il fuq, għal studji ta’ vijabbiltà ta’ proġett jew dwar l-effett tiegħu fuq it-topografija jew għal attivitajiet oħra ta’ konsulenza anki mhux relatati mat-twettiq ta’ biċċa xogħol, iżda d-deskrizzjoni tagħhom ma tidhirx li testendi b’mod ċar għall-operazzjonijiet ta’ għajnuna teknika bħal dawk in kwistjoni f’din il-kawża.
118. Skond ġurisprudenza kostanti, fil-kuntest ta’ rikors imressaq skond l-Artikolu 226 KE, il-Kummissjoni għandha turi li jeżisti n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkontestat u tipprovdi lill-Qorti tal-Ġustizzja l-elementi meħtieġa għall-verifika, min-naħa ta’ din ta’ l-aħħar, ta’ l-eżistenza ta’ dan in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, u l-Kummissjoni ma tista’ tibbaża ruħha fuq ebda preżunzjoni(36) .
119. F’dan il-każ, abbażi tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jidhirli li l-Kummissjoni ma pprovdiet l-ebda element ta’ fatt li juri b’mod suffiċjenti li s-servizzi ta’ identifikazzjoni tal-qatgħat agrikoli kkonċernati jistgħu jiġu kkwalifikati bħala servizzi li jaqgħu taħt il-kategorija 12 ta’ l-Anness I A tad-Direttiva 92/50 u li, konsegwentement, hija naqset milli tipprova waħda mill-kundizzjonijiet sabiex in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkontestat fil-konfront tal-Gvern Grieg fil-kuntest ta’ l-ewwel nofs tar-rikors jista’ jiġi kkunsidrat bħala aċċertat (37) .
120. Għall-motivi esposti iktar ’il fuq u bla ħsara għall-konklużjonijiet li wasalt għalihom dwar l-ammissibbiltà tar-rikors li hu s-suġġett ta’ din il-kawża, insostni li dan il-motiv dwar il-ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/50 għandu jiġi miċħud.
2. Fuq il-ksur allegat tal-prinċipju ta’ trasparenza u tal-prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni
121. B’mod sussidjarju, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li s-servizzi in kwistjoni huma inklużi, kollha kemm huma jew fil-biċċa l-kbira, fl-Anness I B tad-Direttiva 92/50, il-Kummissjoni ssostni li l-awtoritajiet Elleniċi kienu xorta waħda marbutin josservaw, fil-proċedura ta’ l-għoti tal-kuntratti in kwistjoni, livell adegwat ta’ reklamar b’rispett għall-prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni msemmi fl-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 92/50. Dan l-Artikolu jinsab fost id-dispożizzjonijiet ġenerali tat-Titolu I tad-Direttiva msemmija li japplikaw ukoll għall-kuntratti tas-servizzi li jaqgħu taħt l-Anness I B tagħha.
122. Il-Kummissjoni tirreferi wkoll għal dak li ġie affermat b’mod iktar ġenerali mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Teleaustria u Telefonadress(38) dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji ta’ non-diskriminazzjoni u ta’ trasparenza għall-kuntratti mhux irregolati mid-direttivi Komunitarji.
123. F’dik is-sentenza, bħal fis-sentenzi Coname (39) u Parking Brixen, iċċitat iktar ’il fuq (40), il-Qorti tal-Ġustizzja affermat li, minkejja l-fatt li l-kuntratti ta’ konċessjoni ta’ servizzi pubbliċi huma, fl-istadju attwali tad-dritt Komunitarju, esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 92/50, l-awtoritajiet pubbliċi li jikkonkluduhom huma, madankollu, marbuta jirrispettaw ir-regoli fundamentali tat-Trattat KE b’mod ġenerali u l-prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità, b’mod partikolari (41) . Skond il-Qorti tal-Ġustizzja, il-prinċipji ta’ trattament ugwali u ta’ non-diskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità, jimplikaw, b’mod partikolari, obbligu ta’ trasparenza li jikkonsisti “fil-garanzija, għal kull offerenti potenzjali, ta’ livell ta’ pubbliċità adegwat li jippermetti l-ftuħ tal-konċessjoni tas-servizzi għall-kompetizzjoni, kif ukoll tal-kontroll ta’ l-imparzjalità tal-proċeduri ta’ l-għoti” (42) .
124. Il-kwistjoni mqajma f’dan il-każ hija madankollu parzjalment differenti minn dawk li kienu s-suġġett tal-preċedenti ċċitati iktar ’il fuq. Fil-fatt, filwaqt li l-kawżi li taw lok għas-sentenzi Teleaustria, Coname u Parking Brixen kellhom x’jaqsmu ma’ l-għoti ta’ servizzi pubbliċi mhux irregolati minn direttivi Komunitarji, il-kuntratti in kwistjoni jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 92/50, li tipprevedi sistema differenti ta’ reklamar skond jekk il-kuntratti li din id-Direttiva tapplika għalihom ikollhomx bħala oġġett is-servizzi li jaqgħu taħt l-Anness I A jew l-Anness I B tagħha.
125. Din il-kwistjoni hija s-suġġett tal-kawża C-507/03, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda li bħalissa tinsab pendenti quddiem l-Awla Manja tal-Qorti tal-Ġustizzja, fejn l-Avukat Ġenerali Stix‑Hackl ippreżentat il-konklużjonijiet tagħha fl-14 ta’ Settembru 2006 u qalet li l-prinċipji ġenerali ta’ non-diskriminazzjoni u ta’ trasparenza japplikaw anki għall-kuntratti għal servizzi li jaqgħu taħt l-Anness I B tad-Direttiva 92/50 fir-rigward ta’ l-aspetti tar-regolamentazzjoni ta’ dawn il-kuntratti li mhumiex espressament irregolati minnha.
126. Billi naqbel mas-soluzzjoni mogħtija mill-Avukat Ġenerali Stix‑Hackl fil-konklużjonijiet tagħha, li sostanzjalment taqbel ma’ l-argument sostnut mir-rikorrenti f’din il-kawża, ma jidhirlix li huwa meħtieġ, ukoll fid-dawl tar-riflessjonijiet magħmulin iktar ’il fuq dwar l-ammissibbiltà tar-rikors, li nqatta’ żmien twil neżamina dan il-motiv u għalhekk nillimita ruħi billi nirreferi għal dak li ġie espost fil-konklużjonijiet imsemmijin.
127. Jibqa’ biex jiġi evalwat jekk il-Gvern Grieg ressaqx motivi li jiġġustifikaw f’kull każ l-esklużjoni ta’ obbligi tar-reklamar minn qabel fir-rigward tal-kuntratti in kwistjoni.
128. Meta jikkontesta l-kwistjoni ta’ kemm huwa fondat il-motiv in kwistjoni, il-Gvern imsemmi jillimita ruħu li jirrispondi li kien għamel reklamar suffiċjenti u adegwat għall-operazzjonijiet relattivi għas-SIAK ta’ l-2001, bil-konsegwenza li l-individwi eventwalment interessati kellhom il-possibbiltà li joffru s-servizzi tagħhom lill-bdiewa, li f’kull każ baqgħu liberi li jagħżlu għand min imorru biex jiksbu l-għajnuna fil-kompilazzjoni u fil-preżentazzjoni ta’ l-applikazzjonijiet/dikjarazzjonijiet.
129. B’risposta għall-ewwel motiv imqajjem mill-Kummissjoni, il-Gvern konvenut madankollu qal li l-Artikolu 11(3)(b) tad-Direttiva 92/50 japplika għall-kuntratti in kwistjoni, Artikolu li abbażi tiegħu huwa permess li tintuża l-proċedura negozjata mingħajr ma, qabel, tkun saret pubblikazzjoni ta’ sejħa għal offerti “meta, għal raġunijiet tekniċi jew artistiċi, jew għal raġunijiet konnessi mal-protezzjoni ta’ drittijiet esklussivi, is-servizzi jkunu jistgħu jiġu pprovduti biss minn fornitur partikolari ta’ servizz”. B’mod partikolari, il-Gvern Elleniku invoka f’dan il-każ l-eżistenza ta’ motivi ta’ natura teknika li imponew l-għoti tal-kuntratti in kwistjoni lill-UCA.
130. Anki jekk wieħed jissupponi li l-eċċezzjoni permessa minn din id-dispożizzjoni għar-regola li l-għoti tal-kuntratti, li għalihom japplikaw id-dispożizzjonijiet tat-Titolu III tad-Direttiva, isir wara l-pubblikazzjoni ta’ sejħa għal offerti, tista’ titqajjem fil-kuntest tal-motiv li qed jiġi eżaminat - li jirreferi għall-ksur tal-prinċipji ġenerali ta’ trasparenza u ta’ non-diskriminazzjoni u n-nuqqas ta’ osservanza tar-regoli tar-reklamar minn qabel previsti mid-Direttiva 92/50(43) - ma jidhirlix li l-Istat Membru konvenut ipprova b’mod suffiċjenti l-eżistenza f’dan il-każ tal-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ din l-eċċezzjoni. Fil-fatt il-Gvern Elleniku jillimita ruħu għall-affermazzjoni ġenerika dwar l-eżistenza ta’ motivi ta’ natura teknika relattivi għall-oġġett u l-għan tal-kuntratti kkontestati – motivi li, skond dan il-Gvern, imponew l-għoti ta’ dawn il-kuntratti lir-rappreżentanti tal-bdiewa tal-post fejn kellhom jitwettqu s-servizzi - mingħajr madankollu ma pprovda dettalji ulterjuri.
131. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta’ hawn fuq, fl-eventwalità li l-Qorti tal-Ġustizzja ma taqbilx mal-konklużjonijiet li wasalt għalihom dwar l-ammissibbiltà tar-rikors f’din il-kawża, nipproponi għalhekk li dan il-motiv, dwar il-ksur tal-prinċipji ġenerali ta’ non-diskriminazzjoni u ta’ trasparenza, jintlaqa', u tiddikjara li l-aġir li l-Kummissjoni lmentat dwaru fil-konfront tar-Repubblika Ellenika fil-kuntest ta’ dan il-motiv jikkostitwixxi nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi li għandha skond it-Trattat.
VI – Fuq l-ispejjeż
132. Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba.
133. Peress li qed nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad ir-rikors u billi r-Repubblika Ellenika talbet li r-rikorrenti tbati l-ispejjeż, inqis li l-Kummissjoni għandha tbati l-ispejjeż.
VII – Konklużjonijiet
134. Għar-raġunijiet kollha esposti iktar ’il fuq nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara li:
– Ir-rikors huwa inammissibbli.
– Il-Kummissjoni għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż.
(1) .
(2)
–	ĠU L 355, p. 1.
(3)
–	ĠU L 209, p. 1.
(4)
–	ĠU L 134, p. 114.
(5)
–	Direttiva tal-Kunsill tal-21 ta’ Diċembru 1976, li tikkoordina l-proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti pubbliċi ta’ provvista (ĠU L 13, 1977, p. 1).
(6)
–	Direttiva tal-Kunsill, tas-26 ta’ Lulju 1971, li tikkoordina l-proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet (ĠU L 185, p. 5).
(7)
–	Direttiva tal-Kunsill, tas-17 ta’ Settembru 1990, dwar il-proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti fis-setturi ta’ l-ilma, l-enerġija, it-trasport u tat-telekomunikazzjoni (ĠU L 297, p. 1).
(8)  – Id-Direttiva tal-Kunsill 93/36/KEE ta’ l-14 ta’ Ġunju 1993 li tikkoordina l-proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti pubbliċi ta’ provvista (ĠU L 199, p. 1).
(9)
–	Kawża C-362/90 (Ġabra p. I-2353).
(10)  –	Qabel ma waslet għal din il-konstatazzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat li “mill-kliem stess [tat-tieni paragrafu] ta’ l-Artikolu [226 KE] jirriżulta li l-Kummissjoni tista’ tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja rikors għan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu biss meta l-Istat Membru kkonċernat ma jkunx ikkonforma ma’ l-opinjoni motivata fit-terminu li jingħatalu mill-Kummissjoni għal dan il-għan” u osservat li skond ġurisprudenza kostanti, l-għan tar-rikors imressaq skond l-Artikolu 226 KE “hu li ssir dikjarazzjoni li l-Istat ikkonċernat naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu imposti fuqu mit-Trattat, u li huwa ma temmx dan in-nuqqas fit-terminu stabbilit għal dan l-iskop mill-opinjoni motivata tal-Kummissjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Hija fakkret ukoll li, skond ġurisprudenza kostanti, l-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu għandha tiġi evalwata skond is-sitwazzjoni ta’ l-Istat Membru hekk kif kienet fl-iskadenza tat-terminu stabbilit mill-opinjoni motivata.
(11)  –	F’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja sostanzjalment segwiet il-konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali Lenz, li qal: “skond [it-tieni paragrafu ta’] l-Artikolu [226 KE], kundizzjoni għall-ammissibbiltà ta’ l-azzjoni hija li jkun hemm inosservanza tat-Trattat meta jiskadi t-terminu stabbilit mill-opinjoni motivata”. Skond l-Avukat Ġenerali “ma hemm l-ebda interess ġuridiku biex il-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara li kien hemm nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jekk il-ksur ma baqax jeżisti fil-frattemp” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u din il-konklużjoni tidher li hija loġika fid-dawl ta’ l-għan tal-proċedura prekontenzjuża, li huwa li l-ksur jintemm qabel ma tinfetaħ kawża. L-Avukat Ġenerali Lenz jammetti li derogi għal dan il-prinċipju jistgħu jkunu meħtieġa fil-każ ta’ “ksur 'staġonali' (kawża 240/86), meta n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu – minħabba l-finalità u n-natura legali tiegħu – jista’ jseħħ biss f’perijodi determinati (per eżempju fil-każ ta’ limitazzjonijiet staġonali ta’ l-importazzjonijiet jew ta’ l-esportazzjonijiet għall-ħarsien ta’ l-operaturi lokali) u l-ftuħ ta’ proċedura prekontenzjuża jsir ġlieda kontra l-ħin, jekk mhux att impossibbli”. Madankollu, billi f’dak il-każ kien hemm biżżejjed żmien biex tintemm il-proċedura prekontenzjuża f’madwar il-15-il xahar meta kienet fis-seħħ is-sejħa għall-offerti, l-Avukat Ġenerali kkonkluda fis-sens li r-rikors kien inammissibbli.
(12)
–	Kawżi magħquda (C-20/01 u C-28/01, Ġabra p. I-3609).
(13)  –	Punti 35 u 36 tal-motivazzjoni tas-sentenza [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Il-Qorti tal-Ġustizzja tiċċita f’dan ir-rigward is-sentenza tat-18 ta’ Ottubru 2001, SIAC Construction, (C-19/00, Ġabra p. I-7725, punt 32).
(14)  –	Il-korsiv huwa tiegħi [traduzzjoni mhux uffiċjali].
(15)  –	Il-Qorti tal-Ġustizzja waslet għall-istess konklużjoni fis-sentenza tat-28 ta’ Ottubru 1999, Il-Kummissjoni vs L-Awstrija (C-328/96, Ġabra p. I-7479), punti 43 sa 45, fejn l-eċċezzjoni ta’ l-inammissibbiltà tal-Gvern konvenut kienet ġiet miċħuda abbażi tal-kunsiderazzjoni li l-eventwali effetti kuntrarji għad-dritt Komunitarju prodotti mill-proċeduri ta’ l-għoti ta’ kuntratti kkontestati baqgħu jeżistu fid-data ta’ l-iskadenza tat-terminu stabbilit mill-opinjoni motivata, u dan minkejja li l-Awstrija emendat, fis-sens mitlub mill-Kummissjoni u qabel il-ħruġ ta’ l-opinjoni motivata, il-proċeduri kollha li kienu għadhom għaddejjin. L-Avukat Ġenerali Alber esprima ruħu fl-istess sens fil-konklużjonijiet tiegħu.
(16)  –	Fil-konklużjonijiet tiegħu, l-Avukat Ġenerali Geelhoed, mingħajr ma ċċita s-sentenza msemmija iktar ’il fuq Il-Kummissjoni vs L-Italja, espona riflessjonijiet li sostanzjalment jmorru kontra s-soluzzjoni li ġiet adottata f’dik is-sentenza (ara, b’mod partikolari, il-punti 47 sa 50 u 53 sa 57). Skond l-Avukat Ġenerali, il-proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li tinsab fl-Artikolu 226 KE, minbarra li ttemm il-ksur konkret, timmira wkoll biex tikseb tibdil fl-aġir ta’ l-Istat li jonqos u biex ma jerġax jagħmel hekk. Madankollu, il-fatt li l-effetti tal-ksur jibqgħu jeżistu lil hinn mill-perjodu stabbilit fl-opinjoni motivata huwa, anki għall-Avukat Ġenerali, l-element ċentrali għas-soluzzjoni tal-kawża (ara l-punt 57).
(17)  –	C-394/02 (Ġabra p. I-4713).
(18)  –	Punt 14.
(19)  –	Punt 19 [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Il-korsiv huwa tiegħi.
(20)  –	L-Avukat Ġenerali Jacobs kien esprima ruħu fl-istess sens, għalkemm segwa raġunament xi ftit differenti. Fil-fatt skond l-Avukat Ġenerali, il-Kummissjoni kellha interess li jiġi ddikjarat in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkontestat, fil-konfront tal-Gvern Elleniku, inkwantu l-kuntratt konkluż wara l-proċedura kkontestata ta’ għoti ta’ kuntratti kien għadu qed jiġi eżegwit u, konsegwentement, in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu baqa’ jipproduċi effetti ġuridiċi. Dwar il-motiv relativ għan-nuqqas ta’ oġġett fir-rikors, l-Avukat Ġenerali rrefera għall-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tgħid li “anki fil-każ meta n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jiġi ssanat wara l-iskadenza tat-terminu stabbilit mill-opinjoni motivata, hemm interess li l-proċeduri jitkomplew biex tiġi stabbilita l-bażi ta’ responsabbiltà li jista’ jkun hemm min-naħa ta’ Stat Membru, minħabba n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu tiegħu, fil-konfront ta’ Stati Membri oħrajn, tal-Komunità jew ta’ individwi”, u żied li l-istess evalwazzjoni għandha tapplika wkoll meta n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ma jkunx jista’ jiġi ssanat.
(21)  –	Sentenza tas-27 ta’ Ottubru 2005, Il-Kummissjoni vs L-Italja, (C-525/03, Ġabra p. I-9405). Għandu jiġi enfasizzat li din is-sentenza ngħatat mit-Tieni Awla tal-Qorti tal-Ġustizzja, għalkemm ikkostitwita b’mod differenti minn dik li quddiemha tinsab pendenti din il-kawża.
(22)  –	Għandu jingħad li l-ammissibbità tar-rikors ġiet eżaminata ex officio u ġiet iddikjarata l-inammissibbiltà minkejja li l-Gvern konvenut kien waqt is-seduta ħa pożizzjoni favur l-ammissibiltà. Ir-Repubblika Taljana madankollu ma kinitx irrikonoxxiet in-nuqqas ta’ twettaq ta’ obbligu li bih ġiet akkużata.
(23)  –	L-Avukat Ġenerali Jacobs kien esprima ruħu fis-sens li r-rikors kien ammissibbli.
(24)  –	Punt 11 tas-sentenza. Huwa veru li t-talbiet tar-rikors kellhom x’jaqsmu biss mad-dispożizzjonijiet tad-digriet ikkontestat, madankollu, kif enfasizza l-Avukat Ġenerali Jacobs, il-fatt li proċeduri ta’ għoti ta’ kuntratti kienu għadhom għaddejjin jew li l-kuntratti relattivi kienu ser jiġu eżegwiti seta’ kien element li kellu jiġi kkunsidrat sabiex jiġi evalwat jekk l-effetti ta’ l-imsemmi digriet setgħux jiġu kkunsidrati kompletament eżawriti ma’ l-iskadenza tat-terminu stabbilit mill-opinjoni motivata.
(25)  –	L-Artikolu 5(1) tal-ftehim ta’ qafas jipprovdi li huwa jidħol fis-seħħ fil-jum meta jiġi ffirmat u jieqaf milli jkollu effett meta l-għajnuna finanzjarja kollha tkun tħallset lill-bdiewa li jkunu talbuha. L-istess dispożizzjoni tidher f’kull kuntratt konkluż abbażi tal-ftehim ta’ qafas. Fin-nuqqas ta’ indikazzjonijiet f’sens kuntrarju mogħtija mill-Kummissjoni għandu jiġi sostnut li, kif qal il-Gvern Grieg fis-seduta, il-ħlas ta’ dawn l-għajnuniet kien ġie eżegwit kompletament qabel l-iskadenza tat-terminu stabbilit mill-opinjoni motivata.
(26)  –	L-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 92/50 jiddefinixxi l-kuntratti pubbliċi għal servizzi bħala “kuntratti għal interess pekunjarju konklużi bil-miktub bejn min jipprovdi s-servizz u awtorità kontraenti”. Minn din id-definizzjoni joħroġ li kuntratt pubbliku għal servizzi skond din id-Direttiva jfisser korrispettivi li jitħallas direttament
mill-awtorità kontraenti lil min iforni s-servizzi (ara s-sentenza tat-13 ta’ Ottubru 2005, Parking Brixen, C-458/03, Ġabra p. I-8612, punt 39).
(27)  –	Skond ġurisprudenza kostanti, fl-eżerċizzju tal-kompetenzi li għandha skond l-Artikolu 226 KE, il-Kummissjoni għandha l-kompitu li tassigura ex officio, fl-interess pubbliku, l-applikazzjoni tad-dritt Komunitarju min-naħa ta’ l-Istati Membri u li tikseb dikjarazzjoni dwar l-eżistenza eventwali tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi li jirriżultaw, bl-iskop li dawn jitwaqqfu (ara s-sentenzi ta’ l-1 ta’ Frar 2001, Il-Kummissjoni vs Franza, C‑333/99, Ġabra p. I‑1025, punt 23, u tat-2 ta’ Ġunju 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, C‑394/02, Ġabra p. I‑4713, punti 14 u 15 u l-ġurisprudenza ċċitata fihom).
(28)  –	F’dan is-sens, ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja, iċċitata fil-punt 41 iktar ’il fuq.
(29)  –	Ara per eżempju, is-sentenza tad-9 ta’ Novembru 2006, Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit (C‑236/05, li għadha mhijiex ippubblikata fil-Ġabra).
(30)  –	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza ta’ l-4 ta’ Mejju 1995, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C-79/94, Ġabra p. I-1071, punt 15).
(31)  –	Għalkemm, kif sostna l-Gvern Grieg, fir-reġjuni fejn hemm diversi UCA, l-għażla ta’ l-UCA li se tkun il-kontroparti kuntrattwali ta’ l-awtorità sseħħ fil-mument tal-konklużjoni tal-kuntratt ta’ eżekuzzjoni.
(32)  –	Ara, per eżempju, il-preambolu tal-kuntratt ta’ eżekuzzjoni konkluż bejn l-Istat Grieg, l-awtorità tal-prefettura ta’ Korintu u l-UCA ta’ Korintu. L-ewwel punt ta’ l-imsemmi preambolu jiddisponi li l-ftehim ta’ qafas huwa parti integrali mill-kuntratt.
(33)  –	Għalkemm f’kuntest leġiżlattiv differenti (kien hemm kwistjonijiet fuq il-ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 93/38, li tikkoordina l-proċeduri ta’ akkwist pubbliku għal entitajiet li joperaw fis-setturi ta’ l-ilma, ta’ l-enerġija, tat-trasport u tat-telekomunikazzjoni), il-Qorti tal-Ġustizzja diġà wriet fil-passat li tagħti iktar importanza lill-kriterju ta’ l-uniċità tal-funzjoni ekonomika u teknika tal-kuntratti milli lil elementi bħall-pluralità ta’ l-awtoritajiet kontraenti jew ta’ l-impriżi kontraenti (ara s-sentenza tal-5 ta’ Ottubru 2000, Il-Kummissjoni vs Franza, C-16/98, Ġabra p. I-8315).
(34)  –	Sentenza ta’ l-24 ta’ Settembru 1998, (C-76/97, Ġabra p. I-5357, punt 37).
(35)  –	Il-Kummissjoni tosserva wkoll li, għalkemm għandha biss valur purament indikattiv, it-tabella tal-korrispondenza bejn il-paragrafi tal-Common Procurement Vocabulary (CPV) u n-nomenklatura CPC, li tinsab fl-Anness II A tad-Direttiva 2004/18/KE, tinkludi s-servizzi topografiċi fil-kategorija 12, “servizzi ta’ inġinerija”.
(36)  –	Ara s-sentenza tat-12 ta’ Mejju 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑287/03, Ġabra p. I‑3761, punt 27 u l-ġurisprudenza ċċitata fiha).
(37)  –	Ara l-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punt 105 iktar ’il fuq.
(38)  –	Sentenza tas-7 ta’ Diċembru 2000, (C-324/98, Ġabra p. I-10745).
(39)  –	Sentenza tal-21 ta’ Lulju 2005, (C-231/03, Ġabra p. I-7287), dwar l-għoti ta’ l-amministrazzjoni tas-servizz pubbliku tat-tqassim tal-gass lil kumpannija b’maġġoranza ta’ kapital pubbliku.
(40)  –	Iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 26.
(41)  –	Sentenzi ċċitati Telaustria, punt 60; Coname, punt 16 u Parking Brixen, punt 46.
(42)  –	Ara s-sentenzi ċċitati Telaustria, punt 61, u 62 u Parking Brixen, punt 49 [traduzzjoni mhux uffiċjali].
(43)  –	Il-possibbiltà ta’ tali invokazzjoni hija sostnuta mill-Avukat Ġenerali Stix‑Hackl fil-konklużjonijiet ippreżentati fil-kawża C-507/03, iċċitata iktar ’il fuq, u f’dawk ippreżentati fl-istess jum fil-kawża konnessa C-532/03, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda, li wkoll hija pendenti quddiem l-Awla Manja tal-Qorti tal-Ġustizzja.