62024CJ0525
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is‑Sitt Awla)
27 ta’ Novembru 2025 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Artikolu 63 TFUE – Moviment liberu tal-kapital – Tassazzjoni – Taxxa fuq id-dħul ta’ persuni ġuridiċi relatata mad-dividendi – Persuna ġuridika rregolata mid-dritt Spanjol, persuna taxxabbli mhux residenti fil-Portugall – Taxxa f’ras il-għajn – Eżenzjoni – Rekwiżiti ta’ prova – Attestazzjoni li turi l-kundizzjonijiet għall-eżenzjoni – Artikolu 65 TFUE – Raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali – Effikaċja tal-kontrolli fiskali – Irkupru effikaċi tat-taxxa – Kooperazzjoni u assistenza reċiproka tal-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri”
Fil-Kawża C‑525/24,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mit-Tribunal Arbitral Tributário (Centro de Arbitragem Administrativa – CAAD) (il-Qorti Arbitrali fil-Qasam tat-Taxxa (Ċentru ta’ Arbitraġġ Amministrattiv), il-Portugall), permezz ta’ deċiżjoni tat‑18 ta’ Lulju 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑30 ta’ Lulju 2024, fil-proċedura
Santander Renta Variable España Pensiones, Fondo de Pensiones
vs
Autoridade Tributária e Aduaneira,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is‑Sitt Awla),
komposta minn I. Ziemele (Relatriċi), Presidenta tal-Awla, A. Kumin u S. Gervasoni, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Richard de la Tour,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal Santander Renta Variable España Pensiones, Fondo de Pensiones, minn F. Cabral Matos, T. Marreiros Moreira u R. Pereira de Abreu, advogados,
–
għall-Gvern Portugiż, minn P. Barros da Costa, H. Gomes Magno u A. Rodrigues, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn P. Caro de Sousa u W. Roels, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 63 TFUE.
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Santander Renta Variable España Pensiones, Fondo de Pensiones (iktar ’il quddiem “Santander”), u l-Autoridade Tributária e Aduaneira (l-Awtorità tat-Taxxa u Doganali, il-Portugall, iktar ’il quddiem l-“awtorità tat-taxxa”), dwar il-legalità tat-tassazzjoni tad-dividendi rċevuti minn Santander, relatati mas-snin 2020 u 2021, permezz ta’ taxxa f’ras il-għajn liberatorja.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt internazzjonali
3
L-Artikolu 10(1) u (2) tal-Ftehim bejn ir-Repubblika Portugiża u r-Renju ta’ Spanja dwar ħelsien minn taxxa doppja u prevenzjoni tal-evitar tat-taxxa fil-qasam tat-taxxi fuq id-dħul, konkluż f’Madrid fis‑26 ta’ Ottubru 1993 jistipula:
“1.   Id-dividendi mħallsa minn kumpannija residenti ta’ Stat kontraenti lil resident tal-Istat kontraenti l-ieħor jistgħu jiġu ntaxxati f’dan l-Istat l-ieħor.
2.   Madankollu, dawn id-dividendi jistgħu jiġu ntaxxati wkoll fl-Istat kontraenti ta’ residenza tal-kumpannija li tħallas id-dividendi u skont il-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat, iżda jekk il-persuna li tirċievi d-dividendi tkun il-benefiċjarja effettiva tagħhom, it-taxxa hekk imposta ma tistax tkun iżjed minn:
[…]
b) 15 % tal-ammont gross tad-dividendi fil-każijiet l-oħra.
[…]”
Id-dritt tal-Unjoni
It-Trattat FUE
4
L-Artikolu 63(1) TFUE jipprovdi:
“Fil-kwadru tad-dispożizzjonijiet indikati f’dan il-Kapitolu, kull restrizzjoni fuq il-moviment tal-kapital bejn l-Istati Membri u bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi tkun projbita.”
5
Skont l-Artikolu 65 TFUE:
“1.   Id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 63 m’għandhomx jippreġudikaw id-dritt ta’ l-Istati Membri:
a)
li japplikaw id-dispożizzjonijiet relevanti tal-liġi fiskali tagħhom li jagħmlu distinzjoni bejn persuni li jħallsu t-taxxa li mhumiex fl-istess sitwazzjoni rigward il-post ta’ residenza tagħhom jew rigward il-post fejn il-kapital tagħhom ikun investit.
[…]
3.   Il-miżuri u l-proċeduri msemmija fil-paragrafi 1 u 2 m’għandhomx jikkostitwixxu mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew restrizzjoni moħbija fuq il-moviment liberu ta’ kapital u ħlasijiet kif definit fl-Artikolu 63.
[…]”
Id-Direttiva (UE) 2016/2341
6
Il-premessa 3 tad-Direttiva (UE) 2016/2341 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑14 ta’ Diċembru 2016 dwar l-attivitajiet u s-superviżjoni ta’ istituzzjonijiet għall-provvista ta’ rtirar okkupazzjonali (IORPs) (ĠU 2016, L 354, p. 37), tipprovdi:
“Din id-Direttiva għandha l-għan ta’ armonizzazzjoni minima u għalhekk m’għandhiex tipprekludi lill-Istati Membri milli jżommu jew idaħħlu dispożizzjonijiet addizzjonali sabiex jipproteġu lill-membri u lill-benefiċjarji ta’ skemi ta’ pensjoni okkupazzjonali, sakemm dawk id-dispożizzjonijiet ikunu konsistenti mal-obbligi tal-Istati Membri taħt il-liġi tal-Unjoni. Din id-Direttiva ma tikkonċernax kwistjonijiet tal-liġi nazzjonali soċjali, tax-xogħol, tat-taxxa, jew kuntrattwali, u lanqas l-adegwatezza tal-provvista ta’ pensjonijiet fl-Istati Membri.”
7
L-Artikolu 6 ta’ din id-direttiva jipprevedi:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva:
(1)
‘istituzzjoni għall-provvista ta’ rtirar okkupazzjonali’, jew ‘IORP’, tfisser istituzzjoni, irrispettivament mill-forma legali tagħha, li topera fuq bażi ffinanzjata, stabbilita separatament minn kull impriża sponsor jew negozju bil-għan li tipprovdi benefiċċji tal-irtirar fil-kuntest ta’ attività okkupazzjonali fuq il-bażi ta’ ftehim jew kuntratt miftiehem:
(a)
individwalment jew kollettivament bejn l-impjegatur(i) u l-impjegat(i) jew ir-rappreżentanti rispettivi tagħhom, jew
(b)
ma’ persuni li jaħdmu għal rashom, individwalment jew kollettivament, b’konformità mal-liġi tal-Istati Membri ta’ domiċilju u l-Istati Membri ospitanti,
u li twettaq attivitajiet li jirriżultaw direttament minnhom;
[…]
(4)
‘benefiċċji tal-irtirar’ tfisser benefiċċji mħallsa b’referenza mal-ilħuq ta’, jew l-istennija li jintlaħaq, l-irtirar jew, fejn huma supplimentari għal dawk il-benefiċċji u pprovduti fuq bażi anċillari, fil-forma ta’ ħlasijiet mal-mewt, diżabbiltà, jew waqfien mill-impjieg jew fil-forma ta’ pagamenti għall-manteniment jew servizzi fil-każ ta’ mard, indiġenza jew mewt. Sabiex tiġi ffaċilitata is-sigurtà finanzjarja fl-irtirar, dawk il-benefiċċji jistgħu jieħdu l-forma ta’ ħlasijiet għal matul il-ħajja, ħlasijiet magħmula għal perjodu temporanju, somma f’daqqa, jew kwalunkwe kombinazzjoni tagħhom;
[…]”
8
Skont l-Artikolu 45 tal-imsemmija direttiva:
“1.   L-objettiv ewlieni tas-superviżjoni prudenzjali huwa li tipproteġi d-drittijiet tal-membri u tal-benefiċjarji u tiżgura l-istabbiltà u s-sodezza tal-[istituzzjonijiet għall-provvista ta’ rtirar okkupazzjonali (IORP)].
2.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti jkunu pprovduti bil-mezzi neċessarji, u jkollhom l-esperjenza, il-kapaċità, u l-mandat rilevanti biex jiksbu l-objettiv ewlieni tas-superviżjoni msemmi fil-paragrafu 1.”
9
L-Artikolu 50(a) tad-Direttiva 2016/2341 jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti, fir-rigward ta’ kwalunkwe IORP irreġistrata jew awtorizzata li tinsab fit-territorji tagħhom, ikollhom is-setgħat u l-mezzi meħtieġa sabiex:
(a)
jeżiġu li l-IORP, il-bord amministrattiv, tal-immaniġġjar jew superviżorju tal-IORP jew il-persuni li effettivament imexxu l-IORP jew li jwettqu funzjonijiet ewlenin jipprovdu f’kull ħin informazzjoni dwar il-kwistjonijiet kollha tan-negozju jew jibagħtu d-dokumenti kollha tan-negozju;
[…]”
Id‑Direttiva 2010/24/UE
10
Il-premessa 7 tad-Direttiva tal-Kunsill 2010/24/UE tas‑16 ta’ Marzu 2010 dwar l-assistenza reċiproka għall-irkupru ta’ talbiet relatati ma’ taxxi, dazji u miżuri oħra (ĠU 2010, L 84, p. 1), tipprovdi:
“L-assistenza reċiproka tista’ tikkonsisti f’dan li ġej: l-awtorità rikjesta tista’ tforni lill-awtorità applikanti l-informazzjoni li din tal-aħħar teħtieġ biex tirkupra t-talbiet [l-krediti] li jirriżultaw fl-Istat Membru applikanti u tinnotifika lid-debitur bid-dokumenti kollha marbutin ma’ dawn it-talbiet li gejjin mill-Istat Membru applikanti. L-awtorità rikjesta tista’ wkoll tirkupra, fuq it-talba tal-awtorità applikanti, it-talbiet li jirriżultaw fl-Istat Membru applikanti, jew tieħu miżuri ta’ prekawzjoni biex jiġi ggarantit l-irkupru ta’ dawn it-talbiet.”
11
Skont l-Artikolu 1 tagħha, din id-direttiva tistabbilixxi r-regoli li l-Istati Membri għandhom josservaw fir-rigward tal-għoti, fi Stat Membru, ta’ assistenza għall-irkupru ta’ kull kreditu msemmi fl-Artikolu 2 li joriġina fi Stat Membru ieħor.
12
L-Artikolu 2(1)(a) tal-imsemmija direttiva jipprevedi:
“Din id-Direttiva għandha tapplika għal talbiet [krediti] relatati ma’ dan li ġej:
(a)
it-taxxi u d-dazji kollha ta’ kwalunkwe tip imposti minn jew f’isem Stat Membru jew is-sottodiviżjonijiet territorjali jew amministrattivi tiegħu, inklużi l-awtoritajiet lokali, jew f’isem l-Unjoni [Ewropea].”
13
L-Artikolu 5(1) tal-istess direttiva huwa fformulat kif ġej:
“Fuq it-talba tal-awtorità applikanti, l-awtorità rikjesta għandha tipprovdi kwalunkwe informazzjoni li hija prevedibbilment rilevanti għall-awtorità applikanti fl-irkupru tat-talbiet tagħha kif imsemmi fl-Artikolu 2.
Għall-fini tal-għoti ta’ din l-informazzjoni, l-awtorità rikjesta għandha torganizza t-twettiq ta’ kwalunkwe indaġni amminstrattiva meħtieġa biex tinkiseb din l-informazzjoni.”
14
L-Artikolu 10(1) tad-Direttiva 2010/24 jipprovdi:
“Fuq it-talba tal-awtorità applikanti, l-awtorità rikjesta għandha tirkupra talbiet li huma s-suġġett ta’ strument li jippermetti l-infurzar fl-Istat Membru applikanti.”
Id‑Direttiva 2011/16/UE
15
L-Artikolu 1(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 2011/16/UE tal‑15 ta’ Frar 2011 dwar il-kooperazzjoni amministrattiva fil-qasam tat-tassazzjoni u li tħassar id-direttiva 77/799/KEE (ĠU 2011, L 64, p. 1, rettifika fil-ĠU 2020, L 274, p. 58), jipprevedi:
“Din id-Direttiva tistabbilixxi r-regoli u l-proċeduri li taħthom l-Istati Membri għandhom jikkooperaw flimkien bil-ħsieb tal-iskambju ta’ informazzjoni li hija prevedibbilment rilevanti għall-amministrazzjoni u l-infurzar tal-liġijiet domestiċi tal-Istati Membri li jikkonċernaw it-taxxi msemmijin fl-Artikolu 2.”
16
L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2011/16 jistabbilixxi li din għandha tapplika għat-tipi kollha ta’ impożizzjonijiet u ta’ taxxi miġbura minn Stat Membru, jew f’ismu, jew mill-entitajiet territorjali jew amministrattivi tiegħu, jew f’isimhom, inklużi l-awtoritajiet lokali.
17
Il-Kapitolu II ta’ din id-direttiva jinkludi t-Taqsima I, bit-titolu “Skambju ta’ informazzjoni fuq talba”, li minnha jifforma parti l-Artikolu 5 tal-imsemmija direttiva, li jipprovdi:
“Fuq it-talba tal-awtorità rikjedenti, l-awtorità rikjesta għandha tikkomunika lill-awtorità rikjedenti kwalunkwe informazzjoni msemmija fl-Artikolu 1(1) li hija jkollha fil-pussess tagħha jew li tikseb b’riżultat ta’ indaġnijiet amministrattivi.”
Id-dritt Portugiż
18
L-Artikolu 16 tal-Estatuto dos Benefícios Fiscais (l-Istatut dwar il-Benefiċċji tat-Taxxa) (Diário da República, I Serje I‑A, Nru 149, tal‑1 ta’ Lulju 1989), fil-verżjoni tiegħu applikabbli għat-tilwima fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem l-“EBF”), bit-titolu “Fondi ta’ pensjoni u dawk simili”, huwa fformulat kif ġej:
“1.   Id-dħul mill-fondi ta’ pensjoni u minn dawk simili li jkunu kkostitwiti u li jkunu joperaw skont id-dritt nazzjonali għandu jkun eżenti mit-[taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi].
[…]
7.   Id-dħul mhux imputabbli lil stabbiliment permanenti li jkun jinsab fit-territorju Portugiż miksub minn fondi ta’ pensjoni li jkunu kkostitwiti, u li jkunu joperaw skont id-dritt u li jkunu stabbiliti fi Stat Membru ieħor tal-Unjoni […] jew taż-Żona Ekonomika Ewropea, f’dan l-aħħar każ sakemm dan l-Istat Membru jkun marbut b’sistema ta’ kooperazzjoni amministrattiva fil-qasam tat-taxxa ekwivalenti għal dik stabbilita fi ħdan l-Unjoni […], huwa eżenti mit-[taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi] bil-kundizzjoni li l-imsemmija fondi ta’ pensjoni jkunu jissodisfaw kumulattivament il-kundizzjonijiet li ġejjin:
(a)
ikunu jiggarantixxu esklużivament il-ħlas ta’ benefiċċji tax-xjuħija jew tal-invalidità, tas-superstiti, tal-irtirar kmieni jew tal-irtirar antiċipat, tal-kura tas-saħħa wara l-impjieg u, fejn dawn ikunu supplimentari u anċillari għal dawn il-benefiċċji, il-ħlas ta’ allowances fil-każ ta’ mewt;
(b)
ikunu ġġestiti minn istituzzjonijiet għall-provvista ta’ rtirar okkupazzjonali li għalihom tkun tapplika d-Direttiva 2003/41/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑3 ta’ Ġunju 2003 [dwar l-attivitajiet u s-superviżjoni ta’ istituzzjonijiet għall-provvista ta’ irtirar okkupazzjonali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 350)];
(c)
ikunu l-benefiċjarji effettivi tad-dħul;
(d)
fir-rigward tal-profitti mqassma, ikunu d-detenturi tal-ishma korrispondenti b’mod mhux interrott għal mill-inqas sena.
8.   Bla ħsara għall-Artikolu 98 tal-[Código do Imposto sobre o Rendimento das Pessoas Coletivas (il-Kodiċi tat-Taxxa fuq id-Dħul tal-Persuni Ġuridiċi), approvat permezz tad-Decreto‑Lei n. 442‑B/88 (id-Digriet‑Liġi Nru 442‑B/88), tat‑30 ta’ Novembru 1988 (Diário da República, I Serje I‑A, Nru 277, tat‑30 ta’ Novembru 1988) (iktar ’il quddiem iċ-“CIRC”)], sabiex id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu preċedenti jkunu immedjatament applikabbli, il-prova tal-osservanza tal-kundizzjonijiet previsti fil-paragrafu 7(a), (b) u (c) ta’ dan l-artikolu għandha tiġi prodotta quddiem l-entità li jkollha l-obbligu tnaqqas it-taxxa f’ras il-għajn, qabel id-data tat-tqegħid għad-dispożizzjoni tad-dħul, permezz ta’ dikjarazzjoni kkonfermata u ċċertifikata mill-awtoritajiet tal-Istat Membru tal-Unjoni […] jew taż-Żona Ekonomika Ewropea inkarigati mis-sorveljanza korrispondenti.”
19
L-Artikolu 98(5) u (7) taċ-CIRC jipprovdi:
“5.   Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu segwenti, meta l-prova ma tiġix prodotta qabel l-iskadenza tat-terminu stabbilit għall-ħlas tat-taxxa kif ukoll fil-każijiet previsti fl-Artikolu 14(3) et seq., il-persuna li tnaqqas it-taxxa għandha tħallas it-taxxa kollha li kellha titnaqqas skont il-liġi.
[…]
7.   Meta l-prova ma tkunx ġiet prodotta fit-termini u skont il-kundizzjonijiet previsti, l-entitajiet benefiċjarji tad-dħul li jkunu jissodisfaw il-kundizzjonijiet imsemmija fil-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-artikolu u fl-Artikolu 14(3) et seq. jistgħu jitolbu r-rimbors totali jew parzjali tat-taxxa li tkun tnaqqset f’ras il-għajn, f’terminu ta’ sentejn li jibda jiddekorri mill-aħħar tas-sena li matulha jkun seħħ il-fatt taxxabbli, billi jippreżentaw formola standardizzata approvata permezz ta’ digriet tal-membru tal-gvern responsabbli għall-finanzi, flimkien ma’ dokument maħruġ mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat ta’ residenza rispettiv li jiċċertifika r-residenza għal finijiet ta’ taxxa tal-imsemmija entitajiet matul il-perijodu kkonċernat u l-issuġġettar tagħhom għat-taxxa fuq id-dħul f’dan l-Istat.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
20
Santander hija persuna ġuridika rregolata mid-dritt Spanjol, ikkostitwita bħala fond ta’ pensjoni fil-forma kuntrattwali u li għandha r-residenza tagħha għal finijiet ta’ taxxa fi Spanja.
21
Matul is-snin 2020 u 2021, Santander, li ma kellhiex stabbiliment permanenti fil-Portugall, irċeviet dividendi fir-rigward ta’ ishma miżmuma b’mod mhux interrott għal mill-inqas sena f’kumpanniji residenti fil-Portugall. Dawn id-dividendi ġew suġġetti għat-taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi bir-rata ta’ 25 %, miġbura permezz ta’ taxxa liberatorja f’ras il-għajn.
22
Wara li talbet ir-rimbors tad-differenza bejn l-ammont tat-taxxa hekk miġbura u l-ammont li jikkorrispondi għar-rata ta’ tassazzjoni ta’ 15 % prevista mill-Ftehim bejn ir-Repubblika Portugiża u r-Renju ta’ Spanja dwar ħelsien minn taxxa doppja u prevenzjoni tal-evitar tat-taxxa fil-qasam tat-taxxi fuq id-dħul, konkluż f’Mardrid fis‑26 ta’ Ottubru 1993, Santander sussegwentement talbet, minn naħa, l-annullament tal-atti ta’ tnaqqis f’ras il-għajn tat-taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi għas-snin 2020 u 2021 minħabba ksur tad-dritt tal-Unjoni u, min-naħa l-oħra, ir-rikonoxximent tad-dritt tagħha għar-rimbors tat-taxxa totali, indebitament sostnuta għal dawn is-snin, billi ddikjarat li hija kienet osservat il-kundizzjonijiet kollha previsti fl-Artikolu 16 tal-EBF.
23
It-Tribunal Arbitral Tributário (Centro de Arbitragem Administrativa) (il-Qorti Arbitrali fil-Qasam tat-Taxxa (Ċentru ta’ Arbitraġġ Amministrattiv), il-Portugall), li hija l-qorti tar-rinviju, tirrileva li l-Artikolu 16 tal-EBF, fil-verżjoni tiegħu applikabbli għas-snin 2020 u 2021, ġie adottat wara s-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2011, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑493/09, EU:C:2011:635), u li l-eżenzjoni tal-fondi ta’ pensjoni mhux residenti hija suġġetta, sa mill‑2012, għall-istess kundizzjonijiet bħal dawk applikabbli għall-fondi ta’ pensjoni residenti.
24
Dik il-qorti tippreċiża, minn naħa, li, sabiex id-dħul irċevut fil-Portugall ikun jista’ jibbenefika immedjatament mill-eżenzjoni mit-taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi, il-fondi ta’ pensjoni mhux residenti għandhom jipproduċu l-prova tal-osservanza tal-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 16(7)(a), (b) u (c) tal-EBF qabel id-data tat-tqegħid għad-dispożizzjoni tad-dħul, permezz tad-dikjarazzjoni msemmija fl-Artikolu 16(8) tal-EBF.
25
Min-naħa l-oħra, minn qari flimkien tal-Artikolu 16(8) tal-EBF u tal-Artikolu 98 taċ-CIRC jirriżulta li l-fondi ta’ pensjoni residenti fi Stat Membru ieħor li ma jkunux ibbenefikaw mill-eżenzjoni mit-taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi jistgħu jitolbu r-rimbors tat-taxxa indebitament imħallsa fil-Portugall, sakemm dawn jistabbilixxu li l-kundizzjonijiet sostantivi previsti fl-Artikolu 16 tal-EBF huma ssodisfatti.
26
Issa, l-imsemmija qorti tirrileva li Santander tafferma li pprovat tikseb, mingħajr suċċess, id-dikjarazzjoni msemmija fl-Artikolu 16(8) tal-EBF u hija tqis li, peress li r-rekwiżiti tad-dritt Portugiż ma humiex infurzabbli kontra Stat Membru ieħor, Santander ma tistax teżiġi li l-entità inkarigata mis-sorveljanza tagħha fi Spanja toħroġ ċertifikati li jinkludu informazzjoni li din l-entità tista’ ma tkunx awtorizzata toħroġ, skont il-leġiżlazzjoni tagħha stess u r-regoli interni tagħha.
27
Għaldaqstant, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, fid-dawl, b’mod partikolari, tas-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2011, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑493/09, EU:C:2011:635, punt 49), jekk il-kundizzjonijiet fil-qasam tal-prova, previsti fl-Artikolu 16(7) u (8) tal-EBF, jistgħux jiġu imposti fuq il-fondi ta’ pensjoni mhux residenti, speċjalment meta dawn ma jkunux meħtieġa minn fond ta’ pensjoni residenti, u jekk, f’sitwazzjoni fejn il-persuna taxxabbli tallega li ma tistax tikseb tali provi, l-awtorità tat-taxxa għandhiex titlobhom ex officio.
28
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Tribunal Arbitral Tributário (Centro de Arbitragem Administrativa – CAAD) (il-Qorti Arbitrali fil-Qasam tat-Taxxa (Ċentru ta’ Arbitraġġ Amministrattiv), il-Portugall)), iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1.
Għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-eżenzjoni mit-taxxa f’ras il-għajn jew mir-rimbors tat-taxxa miżmuma f’ras il-għajn, ir-rekwiżiti fil-qasam tal-prova imposti mill-Artikolu 16(7) u (8) tal-[EBF] fuq il-fondi tal-pensjoni li ma humiex, għal finijiet tat-taxxa, residenti fil-Portugall, huma kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni (b’mod partikolari mal-moviment liberu tal-kapital, ara l-Artikolu 63 TFUE)?
2.
Jekk ir-rikorrent jallega li hemm diffikultajiet jew li ma huwiex possibbli li jikseb dawn il-provi mingħand l-awtoritajiet tal-Istat ta’ residenza tiegħu, l-awtoritajiet tat-taxxa Portugiżi huma obbligati li jużaw il-mekkaniżmi previsti, pereżempju, mid-Direttiva tal-Kunsill 77/799/KEE tad‑19 ta’ Diċembru 1977 dwar għajnuna reċiproka mill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istati Membri fil-qasam tat-tassazzjoni diretta [(ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 63)], u/jew mid-Direttiva tal-Kunsill 2008/55/KE tas‑26 ta’ Mejju 2008 dwar l-assistenza reċiproka għall-irkupru ta’ talbiet rigward ċerti imposti, dazji, taxxi u miżuri oħra [(ĠU 2008, L 150, p. 28)], sabiex jiksbu l-informazzjoni meħtieġa mill-Artikolu 16(7) u (8) tal-[EBF]?”
Fuq it-talba għal deċiżjoni preliminari
Osservazzjonijiet preliminari
29
L-ewwel nett, mingħajr ma jikkontesta formalment l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari, il-Gvern Portugiż jikkontesta l-premessa li fuqha tibbaża ruħha l-qorti tar-rinviju, jiġifieri li l-oneru tal-prova impost mill-Artikolu 16(7) u (8) tal-EBF, moqri flimkien mal-Artikolu 98 taċ-CIRC, ikollu l-effett li jipprekludi lill-fond ta’ pensjoni mhux residenti milli jeżerċita d-dritt tiegħu għall-eżenzjoni mit-taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi. Dan il-gvern jafferma essenzjalment li l-mezzi kollha ta’ prova li jippermettu li tiġi kkonfermata l-osservanza tal-kundizzjonijiet meħtieġa mill-Artikolu 16(7) tal-EBF huma aċċettati u li n-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ din l-eżenzjoni fis-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija l-konsegwenza tal-azzjonijiet tal-kumpannija Portugiża distributriċi tad-dividendi kif ukoll ta’ dawk tal-fond ta’ pensjoni mhux residenti benefiċjarju tagħhom, li kellu, b’mod partikolari, jippreżenta korrettament it-talbiet tiegħu fid-dritt.
30
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li, fil-proċedura prevista fl-Artikolu 267 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tieħu inkunsiderazzjoni, fil-kuntest tat-tqassim tal-ġurisdizzjoni bejn il-qrati tal-Unjoni u dawk nazzjonali, il-kuntest fattwali u leġiżlattiv li taħtu jaqgħu d-domandi preliminari, hekk kif iddefinit mill-qorti tar-rinviju taħt ir-responsabbiltà tagħha stess (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑27 ta’ Frar 2025, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (Metodu ta’ ġestjoni ta’ IIK), C‑18/23, EU:C:2025:119, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata).
31
Min-naħa l-oħra, il-kwistjoni dwar jekk il-premessi li fuqhom tibbaża ruħha l-qorti tar-rinviju fil-kuntest tad-domandi tagħha humiex żbaljati jew le tikkostitwixxi kwistjoni li tkun taqa’ taħt il-kuntest fattwali li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex il-kompitu li tivverifika l-eżattezza tiegħu (sentenza tas‑27 ta’ Frar 2025, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (Metodu ta’ ġestjoni ta’ IIK), C‑18/23, EU:C:2025:119, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).
32
Għaldaqstant, il-Gvern Portugiż ma jistax jikkontesta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja l-premessi li jirriżultaw mill-kuntest ġuridiku nazzjonali u fattwali, hekk kif meqjusa mill-qorti tar-rinviju, li fuqhom hemm lok li l-Qorti tal-Ġustizzja tibbaża ruħha fir-risposta tagħha għad-domandi preliminari.
33
It-tieni nett, sa fejn il-Kummissjoni Ewropea tesprimi dubji dwar il-kundizzjonijiet sostantivi previsti fl-Artikolu 16(7) tal-EBF, għandu jiġi rrilevat li l-eżami tal-konformità mad-dritt tal-Unjoni tal-kundizzjonijiet fil-qasam tal-prova li fond ta’ pensjoni mhux residenti għandu jissodisfa sabiex jikseb eżenzjoni mit-taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi huwa rilevanti biss jekk il-kundizzjonijiet sostantivi jkunu huma stess konformi ma’ dan id-dritt. Issa, hekk kif jirriżulta mit-talba għal deċiżjoni preliminari, il-qorti tar-rinviju tqis li, mis-sena 2012, din l-eżenzjoni, meta din tkun tirrigwarda dħul rċevut fil-Portugall minn fondi ta’ pensjoni residenti fi Stat Membru ieħor tal-Unjoni, hija suġġetta għall-istess kundizzjonijiet sostantivi bħal dawk applikabbli għall-fondi ta’ pensjoni kkostitwiti skont id-dritt Portugiż.
34
Peress li l-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja biss dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni fir-rigward tal-kundizzjonijiet fil-qasam tal-prova applikabbli għall-fondi ta’ pensjoni mhux residenti, hemm lok li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti deċiżjoni fuq dan l-aspett biss, mingħajr ma tieħu pożizzjoni, fil-kuntest ta’ din il-kawża, dwar l-interpretazzjoni ta’ dan id-dritt fir-rigward tal-kundizzjonijiet sostantivi applikabbli għall-fondi ta’ pensjoni mhux residenti sabiex dawn ikunu jistgħu jibbenefikaw minn eżenzjoni mit-taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi.
Fuq l-ewwel domanda preliminari
35
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 63(1) TFUE għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi li Stat Membru jeżiġi li fond ta’ pensjoni mhux residenti jipproduċi l-prova tal-osservanza tal-kundizzjonijiet sostantivi, previsti sabiex huwa jibbenefika minn eżenzjoni mit-taxxa miġbura fuq id-dividendi rċevuti minn dan il-fond, jew sabiex huwa jikseb ir-rimbors tagħha, billi jipproduċi dikjarazzjoni kkonfermata u ċċertifikata mill-awtoritajiet inkarigati mis-sorveljanza tal-imsemmi fond fl-Istat Membru ta’ residenza tiegħu.
36
Minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-miżuri pprojbiti mill-Artikolu 63(1) TFUE, inkwantu restrizzjonijiet għall-moviment tal-kapital, jinkludu dawk li huma ta’ natura li jiddisswadu lill-persuni mhux residenti milli jinvestu fi Stat Membru jew li jiddisswadu lir-residenti tal-imsemmi Stat Membru milli jinvestu fi Stati Membri oħra (sentenzi tas‑6 ta’ Ottubru 2011, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall, C‑493/09, EU:C:2011:635, punt 28, u tas‑7 ta’ Novembru 2024, XX (Kuntratti magħrufa bħala unit linked), C‑782/22, EU:C:2024:932, punti 28 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
37
L-eżami tan-natura dissważiva tal-miżuri jista’ jirrigwarda mhux biss il-miżuri li jistabbilixxu l-kundizzjonijiet sostantivi sabiex persuna tkun tista’ tibbenefika minn benefiċċju tat-taxxa, iżda wkoll il-miżuri li jkunu jipprevedu l-provi li jkollhom jiġu prodotti mill-persuni taxxabbli mhux residenti għal dan il-għan (ara f’dan is-sens, is-sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2020, Köln‑Aktienfonds DekaC‑156/17, EU:C:2020:51, punt 50).
38
F’dan il-każ, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li, sabiex jibbenefika mill-eżenzjoni mit-taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi, il-fond ta’ pensjoni mhux residenti għandu, konformement mal-Artikolu 16(8) tal-EBF, jipproduċi l-prova tal-osservanza tal-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 16(7)(a), (b) u (c) lill-entità li għandha l-obbligu tnaqqas it-taxxa f’ras il-għajn, u dan qabel id-data tat-tqegħid għad-dispożizzjoni tad-dħul ikkonċernat, permezz ta’ dikjarazzjoni kkonfermata u ċċertifikata mill-awtoritajiet tal-Istat Membru tal-Unjoni jew taż-Żona Ekonomika Ewropea inkarigati mis-sorveljanza ta’ dan il-fond, filwaqt li l-osservanza ta’ dawn il-kundizzjonijiet ta’ prova ma hijiex meħtieġa minn fond ta’ pensjoni residenti.
39
Minn dan jirriżulta li l-fondi ta’ pensjoni mhux residenti huma suġġetti, sabiex jibbenefikaw mill-eżenzjoni mit-taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi jew sabiex jiksbu r-rimbors tagħha, għal spejjeż amministrattivi li għalihom ma humiex suġġetti l-fondi ta’ pensjoni residenti.
40
Tali trattament differenti jikkostitwixxi trattament żvantaġġat fir-rigward tal-fondi ta’ pensjoni mhux residenti li jista’ jiddiswadihom milli jinvestu f’kumpanniji Portugiżi, u jikkostitwixxi, konsegwentement, restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital ipprojbita, bħala prinċipju, mill-Artikolu 63(1) TFUE.
41
B’dan premess, skont l-Artikolu 65(1)(a) TFUE, l-Artikolu 63 TFUE ma għandux jippreġudika d-dritt li l-Istati Membri għandhom li japplikaw id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-leġiżlazzjoni tagħhom dwar it-taxxa li jistabbilixxu distinzjoni bejn il-persuni taxxabbli li ma jkunux jinsabu fl-istess sitwazzjoni fir-rigward tar-residenza tagħhom jew fir-rigward tal-post li fih ikun investit il-kapital tagħhom.
42
Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-Artikolu 65(1)(a) TFUE, inkwantu dan jikkostitwixxi deroga mill-prinċipju fundamentali ta’ moviment liberu tal-kapital, għandu jiġi interpretat b’mod strett. Għaldaqstant, din id-dispożizzjoni ma tistax tiġi interpretata fis-sens li kull leġiżlazzjoni dwar it-taxxa li tkun tagħmel distinzjoni bejn il-persuni taxxabbli skont il-post li fih huma jkunu residenti jew skont l-Istat li fih huma jinvestu l-kapital tagħhom hija awtomatikament kompatibbli mat-Trattat FUE (sentenzi tas‑17 ta’ Jannar 2008, Jäger, C‑256/06, EU:C:2008:20, punt 40, u tas‑27 ta’ Frar 2025, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (Metodu ta’ ġestjoni ta’ IIK), C‑18/23, EU:C:2025:119, punt 76 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
43
Fil-fatt, skont l-Artikolu 65(3) TFUE, id-differenzi fit-trattament awtorizzati mill-Artikolu 65(1)(a) TFUE la għandhom jikkostitwixxu mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja u lanqas restrizzjoni moħbija. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, għalhekk, li tali differenzi fit-trattament jistgħu jiġu awtorizzati biss meta dawn ikunu jirrigwardaw sitwazzjonijiet li ma jkunux oġġettivament paragunabbli jew, fil-każ kuntrarju, meta dawn ikunu ġġustifikati minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali (sentenzi tas‑6 ta’ Ġunju 2000, Verkooijen, C‑35/98, EU:C:2000:294, punt 43, u tas‑27 ta’ Frar 2025, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (Metodu ta’ ġestjoni ta’ IIK), C‑18/23, EU:C:2025:119, punt 77 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
44
Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta, minn naħa, li n-natura paragunabbli jew le ta’ sitwazzjoni transkonfinali ma’ sitwazzjoni interna għandha tiġi eżaminata fid-dawl tal-għan imfittex mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni kif ukoll tal-għan u tal-kontenut ta’ din tal-aħħar u, min-naħa l-oħra, li huma biss il-kriterji ta’ distinzjoni rilevanti stabbiliti minn din il-leġiżlazzjoni li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġi evalwat jekk id-differenza fit-trattament li tkun tirriżulta minn tali leġiżlazzjoni tkunx tirrifletti differenza oġġettiva fis-sitwazzjoni (sentenzi tad‑29 ta’ April 2021, Veronsaajien oikeudenvalvontayksikkö (Dħul imħallas minn UCITS), C‑480/19, EU:C:2021:334, punt 49, u tas‑7 ta’ Novembru 2024, XX (Kuntratti magħrufa bħala unit linked), C‑782/22, EU:C:2024:932, punt 45 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
45
Dan huwa għaliex, hekk kif Stat Membru jissuġġetta, jew unilateralment jew permezz ta’ ftehim, għat-taxxa fuq id-dħul mhux biss lil persuni taxxabbli residenti, iżda wkoll lil persuni taxxabbli mhux residenti, fir-rigward tad-dividendi li huma jirċievu mingħand kumpannija residenti, il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li is-sitwazzjoni tal-imsemmija persuni taxxabbli mhux resident ssir paragunabbli ma’ dik tal-persuni taxxabbli residenti (sentenzi tat‑12 ta’ Diċembru 2006, Test Claimants in Class IV of the ACT Group Litigation, C‑374/04, EU:C:2006:773, punt 68, u tad‑19 ta’ Diċembru 2024, Credit Suisse Securities (Europe), C‑601/23, EU:C:2024:1048, punt 53 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
46
F’dan il-każ, il-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tirrikonoxxi li s-sitwazzjoni tal-fondi ta’ pensjoni residenti u dik tal-fondi ta’ pensjoni mhux residenti huma paragunabbli, peress li dawn tal-aħħar jibbenefikaw, bħall-fondi ta’ pensjoni residenti, mill-eżenzjoni mit-taxxa miġbura fuq id-dividendi li huma jirċievu. Madankollu, hija tissuġġetta dawn iż-żewġ kategoriji ta’ fondi għal trattament iddifferenzjat f’dak li jirrigwarda l-prova li huma jissodisfaw il-kundizzjonijiet sostantivi sabiex jibbenefikaw minn din l-eżenzjoni. Issa, l-osservanza tal-kundizzjonijiet sostantivi sabiex jinkiseb benefiċċju tat-taxxa hija neċessarja kemm f’dak li jirrigwarda l-fondi ta’ pensjoni residenti kif ukoll f’dak li jirrigwarda l-fondi ta’ pensjoni mhux residenti.
47
Konsegwentement, leġiżlazzjoni li jkollha l-għan li tiżgura l-osservanza tal-kundizzjonijiet sostantivi ta’ benefiċċju tat-taxxa u li tkun timponi kundizzjonijiet ta’ prova f’dan ir-rigward biss fuq il-fondi ta’ pensjoni mhux residenti ma tirriflettix differenza oġġettiva fis-sitwazzjoni bejn il-fondi ta’ pensjoni residenti u l-fondi ta’ pensjoni mhux residenti.
48
Għaldaqstant, għandu jiġi vverifikat jekk id-differenza fit-trattament li tkun tirriżulta mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tistax tiġi ġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali.
49
F’dan ir-rigward, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li n-neċessità li tiġi ggarantita l-effikaċja tal-kontrolli fiskali kif ukoll in-neċessità li jiġi ggarantit irkupru effikaċi tat-taxxa jikkostitwixxu raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali li jistgħu jiġġustifikaw restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital, bil-kundizzjoni li din tkun adatta sabiex tiggarantixxi, b’mod koerenti u sistematiku, it-twettiq ta’ dawn l-għanijiet u ma tkunx tmur lil hinn minn dak li jkun neċessarju sabiex dawn jintlaħqu (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑12 ta’ Ottubru 2023, BA (SuċċessjonijietPolitika soċjali tal-akkomodazzjoni fl-Unjoni), C‑670/21, EU:C:2023:763, punti 67 u 78 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata, u tad‑19 ta’ Diċembru 2024, Credit Suisse Securities (Europe), C‑601/23, EU:C:2024:1048, punt 59 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
50
Għalkemm fl-aħħar mill-aħħar hija l-qorti tar-rinviju, li hija l-unika li għandha ġurisdizzjoni sabiex tevalwa l-fatti tal-kawża prinċipali u sabiex tinterpreta l-leġiżlazzjoni nazzjonali, li għandha tiddetermina jekk u sa fejn tali leġiżlazzjoni tissodisfax dawn ir-rekwiżiti, il-Qorti tal-Ġustizzja, li hija mitluba tagħti risposta utli lil din il-qorti, għandha ġurisdizzjoni sabiex tagħtiha indikazzjonijiet ibbażati fuq il-proċess tal-kawża prinċipali kif ukoll fuq l-osservazzjonijiet bil-miktub li ġew ippreżentati quddiemha, ta’ natura li jippermettu lill-imsemmija qorti tagħti deċiżjoni (sentenza tas‑7 ta’ Settembru 2022, Cilevičs et, C‑391/20, EU:C:2022:638, punti 72 u 73 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
51
F’dan il-każ, sabiex jibbenefika mill-eżenzjoni mit-taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi jew sabiex jikseb ir-rimbors ta’ din it-taxxa, il-fond ta’ pensjoni mhux residenti għandu jipprovdi dikjarazzjoni kkonfermata u ċċertifikata mill-awtoritajiet inkarigati mis-sorveljanza tiegħu fl-Istat Membru ta’ residenza tiegħu, li tkun turi, l-ewwel nett, li huwa jiggarantixxi esklużivament il-ħlas ta’ benefiċċji tax-xjuħija jew tal-invalidità, tas-superstiti, tal-irtirar kmieni jew tal-irtirar antiċipat, tal-kura tas-saħħa wara l-impjieg u, meta dawn ikunu supplimentari u anċillari għal dawn il-benefiċċji, il-ħlas ta’ allowances fil-każ ta’ mewt, it-tieni nett, li dan huwa amministrat minn istituzzjonijiet għall-provvista ta’ rtirar okkupazzjonali li għalihom tapplika d-Direttiva 2003/41 u, it-tielet nett, li huwa l-benefiċjarju effettiv tad-dħul.
52
F’dan ir-rigward, fir-rigward tal-adegwatezza ta’ tali dikjarazzjoni sabiex jiġi ggarantit, b’mod koerenti u sistematiku, it-twettiq tal-għanijiet imsemmija fil-punt 49 ta’ din is-sentenza, għandu jitfakkar li l-awtoritajiet tat-taxxa ta’ Stat Membru għandhom id-dritt jeżiġu mingħand il-persuna taxxabbli l-provi li huma jqisu neċessarji sabiex jevalwaw jekk il-kundizzjonijiet għal benefiċċju tat-taxxa humiex issodisfatti u, konsegwentement, jekk hemmx lok jew le li jingħata dan il-benefiċċju. Il-kontenut, il-forma u l-livell ta’ preċiżjoni li għandhom jiġu ssodisfatti mill-informazzjoni ppreżentata mill-persuna taxxabbli huma ddeterminati mill-Istat Membru li jkun jagħti l-imsemmi benefiċċju sabiex ikun possibbli l-ġbir korrett tat-taxxa (ara f’dan is-sens, is-sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2020, Köln‑Aktienfonds Deka (C‑156/17, EU:C:2020:51, punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata).
53
Madankollu, sabiex ma jsirx impossibbli jew eċċessivament diffiċli għal persuna taxxabbli mhux residenti li tikseb benefiċċju tat-taxxa, ma jistax ikun meħtieġ li din tipproduċi dokumenti li jkunu konformi taħt kull aspett mal-forma u mal-livell ta’ preċiżjoni tad-dokumenti probatorji previsti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali tal-Istat Membru li jkun jagħti dan il-benefiċċju, jekk, barra minn hekk, id-dokumenti pprovduti minn din il-persuna taxxabbli jkunu jippermettu lil dan l-Istat Membru jivverifika, b’mod ċar u preċiż, jekk il-kundizzjonijiet għall-kisba tal-benefiċċju tat-taxxa inkwistjoni humiex issodisfatti. Fil-fatt, il-persuni taxxabbli mhux residenti ma jistgħux ikunu suġġetti għal spejjeż amministrattivi eċċessivi li jqegħduhom f’impossibbiltà effettiva li jibbenefikaw minn benefiċċju tat-taxxa (ara f’dan is-sens, is-sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2020, Köln‑Aktienfonds Deka (C‑156/17, EU:C:2020:51, punti 62 u l-ġurisprudenza ċċitata).
54
Minn dan jirriżulta li l-kundizzjoni, applikata biss għall-fondi ta’ pensjoni mhux residenti, li tiġi prodotta dikjarazzjoni, bħal dik prevista mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, maħruġa mill-awtoritajiet ta’ Stat Membru ieħor tkun adatta sabiex tiggarantixxi, b’mod koerenti u sistematiku, l-effikaċja tal-kontrolli fiskali u rkupru effikaċi tat-taxxa biss jekk dawn l-awtoritajiet ikollhom is-setgħat u l-kompetenzi neċessarji sabiex joħorġu tali dikjarazzjoni u jekk din tkun tista’ tinħareġ lill-fond ta’ pensjoni kkonċernat f’terminu raġonevoli.
55
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li d-Direttiva 2016/2341, li ħassret, b’effett mit‑13 ta’ Jannar 2019, id-Direttiva 2003/41, tiddefinixxi fl-Artikolu 6(1) u (4) tagħha, il-kunċetti ta’ “istituzzjoni għall-provvista ta’ rtirar okkupazzjonali” u ta’ “benefiċċji tal-irtirar” b’mod essenzjalment identiku għall-kunċetti korrispondenti li jinsabu fid-Direttiva 2003/41, li għaliha jirreferi l-Artikolu 16(7) tal-EBF.
56
Għalkemm id-Direttiva 2016/2341 tipprevedi, fl-Artikolu 50(a) tagħha, li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti jkollhom, fir-rigward ta’ kull IORP irreġistrata jew awtorizzata fit-territorju tagħhom, is-setgħat u l-mezzi neċessarji sabiex jeżiġu mingħand l-IORP, il-korp ta’ amministrazzjoni, ta’ ġestjoni jew ta’ sorveljanza tagħha jew mingħand il-persuni li effettivament imexxu l-IORP jew li jeżerċitaw funzjonijiet ewlenin li dawn jipprovdu, f’kull mument, informazzjoni dwar dak kollu li jirrigwarda l-attività tagħha jew li dawn jittrażmettu kull dokument f’dan il-qasam, din id-direttiva la tinkludi dispożizzjonijiet li jipprevedu d-dritt għall-fondi ta’ pensjoni li jitolbu li dawn l-awtoritajiet joħorġu dikjarazzjonijiet bħal dawk meħtieġa mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, u lanqas dispożizzjonijiet li jagħtu lill-imsemmija awtoritajiet is-setgħa li joħorġu tali dikjarazzjonijiet.
57
Peress li d-Direttiva 2016/2341 tipprevedi biss, skont il-premessa 3 tagħha, armonizzazzjoni minima, il-possibbiltà li tinkiseb tali dikjarazzjoni tiddependi mil-leġiżlazzjoni nazzjonali tal-Istat ta’ residenza tal-fond ta’ pensjoni li jitlob eżenzjoni mit-taxxa.
58
F’dan il-każ, jekk il-qorti tar-rinviju kellha tikkonstata li l-awtoritajiet ta’ sorveljanza tal-Istat ta’ residenza tal-fond ta’ pensjoni li huwa r-rikorrent inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma għandhomx is-setgħat u l-kompetenzi neċessarji sabiex joħorġu dikjarazzjoni bħal dik meħtieġa mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali jew li din id-dikjarazzjoni ma tistax tinħareġ f’terminu raġonevoli, ikollu jitqies li r-rekwiżit li tiġi ppreżentata dikjarazzjoni maħruġa minn tali awtoritajiet ma huwiex adattat sabiex jiġu ggarantiti, b’mod koerenti u sistematiku, l-osservanza tal-kundizzjonijiet sostantivi għall-benefiċċju tat-taxxa u, b’mod iktar wiesa’, l-effikaċja tal-kontrolli fiskali u l-irkupru effettiv tat-taxxa.
59
Fil-każ kuntrarju, għandu jiġi ddeterminat ukoll jekk tali rekwiżit imurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu dawn l-għanijiet.
60
Dan l-eżami għandu jsir billi ssir distinzjoni bejn iż-żewġ ipoteżijiet imsemmija mill-qorti tar-rinviju, jiġifieri, minn naħa, l-eżenzjoni immedjata mit-taxxa f’ras il-għajn relatata mat-taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi u, min-naħa l-oħra, ir-rimbors sussegwenti tat-taxxa miġbura f’ras il-għajn.
61
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-eżenzjoni mit-tnaqqis ta’ din it-taxxa f’ras il-għajn, mill-Artikolu 16(8) tal-EBF jirriżulta li, sabiex din l-eżenzjoni tingħata, il-prova tal-osservanza tal-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 16(7)(a), (b) u (c) tal-EBF għandha tiġi prodotta lill-entità li għandha l-obbligu tnaqqas din it-taxxa f’ras il-għajn, qabel id-data tat-tqegħid għad-dispożizzjoni tad-dħul lilll-fondi ta’ pensjoni mhux residenti. L-entitajiet li għandhom l-obbligu jnaqqsu t-taxxa f’ras il-għajn huma, f’dan il-każ, kumpanniji residenti Portugiżi li fihom il-fondi ta’ pensjoni mhux residenti jkollhom ishma. Minn dan isegwi li huma dawn il-kumpanniji residenti li għandhom ikunu jistgħu jivverifikaw li l-fond ta’ pensjoni mhux residenti inkwistjoni fil-kawża prinċipali jissodisfa l-kundizzjonijiet sostantivi għall-eżenzjoni mit-taxxa f’ras il-għajn.
62
F’dan ir-rigward huwa importanti li l-entità inkwistjoni li għandha l-obbligu tnaqqas it-taxxa f’ras l-għajn tista’ tevita li tiġbor din it-taxxa biss jekk hija jkollha ċ-ċertezza li l-benefiċjarju tad-dividendi jissodisfa l-kundizzjonijiet li jkunu jippermettulu jibbenefika minn eżenzjoni minn din it-taxxa. Issa, id-debitur tad-dividendi ma jistax jiġi meħtieġ jiżgura, permezz ta’ mezzi ta’ prova li jkunu jissodisfaw kriterji differenti minn dawk previsti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali li għaliha huwa suġġett, li d-dividendi inkwistjoni jissodisfaw il-kundizzjonijiet sostantivi sabiex ikunu jistgħu jiġu eżentati mit-taxxa f’ras l-għajn, bir-riskju li jiġi kompromess, fil-każ ta’ żball min-naħa tiegħu, il-ġbir tat-taxxa mingħand il-benefiċjarju tad-dividendi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑3 ta’ Ottubru 2006, FKP Scorpio Konzertproduktionen, C‑290/04, EU:C:2006:630, punt 60).
63
Konsegwentement, anki jekk jitqies li dan huwa adatt sabiex jiggarantixxi l-effikaċja tal-kontrolli fiskali u rkupru effikaċi tat-taxxa, l-obbligu, għal fond ta’ pensjoni mhux residenti, li jipprovdi lill-kumpanniji residenti debituri ta’ dividendi dikjarazzjoni kkonfermata u ċċertifikata mill-awtoritajiet inkarigati mis-sorveljanza ta’ dan il-fond fl-Istat Membru ta’ residenza tiegħu ma jmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu dawn l-għanijiet.
64
Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk il-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tosservax il-prinċipju ta’ proporzjonalità fis-sens strett, billi ma hijiex sproporzjonata meta mqabbla mal-għanijiet imfittxija, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-fatt, indikat mill-Gvern Portugiż fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu ppreżentati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, li l-awtorità tat-taxxa taċċetta kull dokument sabiex tiġi pprovata l-osservanza tal-kundizzjonijiet meħtieġa fl-Artikolu 16(7) tal-EBF, bil-kundizzjoni li dan ikun akkumpanjat minn dokument maħruġ mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat ta’ residenza tal-fond ta’ pensjoni mhux residenti kkonċernat li jkun jiċċertifika r-residenza tal-fond għal finijiet ta’ taxxa u l-issuġġettar tiegħu għat-taxxa fuq id-dħul f’dan l-Istat.
65
Fit-tieni lok, fir-rigward tar-rimbors tat-taxxa miġbura, jekk il-qorti tar-rinviju kellha tqis, wara l-eżami indikat fil-punt 58 ta’ din is-sentenza, li r-rekwiżit li tiġi ppreżentata lill-awtorità tat-taxxa tal-Istat Membru li minnu joriġinaw id-dividendi dikjarazzjoni maħruġa mill-awtoritajiet ta’ sorveljanza tal-Istat Membru li fih il-fond ta’ pensjoni mhux residenti għandu r-residenza tiegħu għal finijiet ta’ taxxa huwa adatt sabiex jintlaħqu l-għanijiet imfittxija, hija għandha tivverifika jekk dan ir-rekwiżit imurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dawn jintlaħqu.
66
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tipprekludi b’mod assolut lil persuna taxxabbli milli tipproduċi provi li jkunu jissodisfaw kriterji oħra, b’mod partikolari ta’ preżentazzjoni, minbarra dawk previsti minn din il-leġiżlazzjoni, tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jiġu ggarantiti l-effikaċja tal-kontrolli fiskali u rkupru effikaċi tat-taxxa (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑30 ta’ Ġunju 2011, Meilicke et, C‑262/09, EU:C:2011:438, punt 43, kif ukoll tad‑9 ta’ Ottubru 2014, van Caster, C‑326/12, EU:C:2014:2269, punt 49).
67
Bid-differenza mill-ipoteżi eżaminata fil-punti 61 sa 64 ta’ din is-sentenza, li fiha l-kumpannija distributriċi tad-dividendi hija responsabbli għall-ġbir f’ras il-għajn, hawnhekk hija l-awtorità tat-taxxa tal-Istat Membru li minnu joriġinaw id-dividendi li għandha tiddeċiedi dwar it-talba għar-rimbors ta’ din it-taxxa. Issa, tali awtorità tista’ tuża l-mekkaniżmi ta’ assistenza reċiproka eżistenti bejn l-awtoritajiet tal-Istati Membri li huma suffiċjenti sabiex jippermettu lill-Istat Membru li minnu joriġinaw id-dividendi jwettaq kontroll tal-veraċità tal-elementi prodotti mill-fondi ta’ pensjoni mhux residenti li jixtiequ jiksbu r-rimbors tat-taxxa f’ras il-għajn (sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2024, Credit Suisse Securities (Europe), C‑601/23, EU:C:2024:1048, punt 65 u l-ġurisprudenza ċċitata).
68
Għalhekk, l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2011/16, moqri flimkien mal-Artikolu 1(1) u mal-Artikolu 2 tagħha, li, konformement mal-Artikolu 28 tagħha, ħassret id-Direttiva 77/799 b’effett mill‑1 ta’ Jannar 2013, jipprevedi li, fuq talba tal-awtorità rikjedenti, l-awtorità rikjesta għandha tikkomunika lill-awtorità rikjedenti l-informazzjoni li prevedibbilment tkun rilevanti għall-amministrazzjoni u għall-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni interna tal-Istat Membru, li għaliha hija suġġetta l-awtorità rikjesta, dwar l-imposti u t-taxxi li jkunu jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2011/26, li din l-awtorità jkollha fil-pussess tagħha jew li hija tikseb wara investigazzjonijiet amministrattivi.
69
L-Artikolu 5 tad-Direttiva 2011/16 jagħmel parti mit-Taqsima I tal-Kapitolu II ta’ din id-direttiva, taqsima dwar l-iskambju ta’ informazzjoni fuq talba, li fil-kuntest tiegħu l-imsemmija direttiva torganizza r-relazzjonijiet bejn l-Istat Membru rikjedenti u l-Istat Membru rikjest kif ukoll l-obbligi reċiproċi tagħhom (sentenza tas‑26 ta’ Settembru 2024, Ordre des avocats du Barreau de Luxembourg, C‑432/23, EU:C:2024:791, punt 56).
70
Għalkemm ebda dispożizzjoni tad-Direttiva 2011/16 ma tistabbilixxi obbligu għall-awtoritajiet ta’ Stat Membru li jressqu t-talba msemmija fl-Artikolu 5 tagħha, peress li, għall-finijiet tal-iskambju ta’ informazzjoni fuq talba previst minn din id-direttiva, il-leġiżlatur tal-Unjoni ddetermina biss l-obbligi li l-Istati Membri għandhom fil-konfront ta’ xulxin (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑26 ta’ Settembru 2024, Ordre des avocats du Barreau de Luxembourg, C‑432/23, EU:C:2024:791, punt 9), l-imsemmija direttiva tippermetti lil Stat Membru jitlob lill-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru ieħor l-informazzjoni kollha li tista’ tippermettilu jistabbilixxi korrettament it-taxxi fuq id-dħul.
71
Konsegwentement, fir-rigward tar-rimbors tat-taxxa fuq id-dħul tal-persuni ġuridiċi miġbura permezz ta’ taxxa f’ras il-għajn, ir-rekwiżit li tiġi ppreżentata dikjarazzjoni maħruġa mill-awtoritajiet inkarigati mis-sorveljanza tal-fond ta’ pensjoni mhux residenti, bħala l-uniku mezz ta’ prova, imur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu l-għanijiet imfittxija.
72
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti r-risposta għall-ewwel domanda preliminari għandha tkun li l-Artikolu 63(1) TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li:
–
dan ma jipprekludix li Stat Membru jeżiġi li fond ta’ pensjoni mhux residenti jipproduċi l-prova tal-osservanza tal-kundizzjonijiet sostantivi, previsti sabiex huwa jibbenefika minn eżenzjoni mit-taxxa miġbura fuq id-dividendi rċevuti minn dan il-fond, billi jipproduċi dikjarazzjoni kkonfermata u ċċertifikata mill-awtoritajiet inkarigati mis-sorveljanza tal-imsemmi fond fl-Istat Membru ta’ residenza tiegħu, sakemm dawn l-awtoritajiet ikollhom is-setgħat u l-kompetenzi neċessarji sabiex joħorġu tali dikjarazzjoni, sakemm din tkun tista’ tinkiseb f’terminu raġonevoli u sakemm ma jkunux jeżistu miżuri li, filwaqt li jkunu daqstant effikaċi, ikunu inqas restrittivi;
–
dan jipprekludi li Stat Membru jeżiġi li fond ta’ pensjoni mhux residenti jipproduċi l-prova tal-osservanza tal-kundizzjonijiet sostantivi previsti sabiex jinkiseb ir-rimbors tat-taxxa miġbura fuq id-dividendi rċevuti minn dan il-fond, billi jipproduċi dikjarazzjoni kkonfermata u ċċertifikata mill-awtoritajiet inkarigati mis-sorveljanza ta’ dan il-fond fl-Istat Membru ta’ residenza tiegħu.
Fuq it-tieni domanda preliminari
73
Fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda preliminari, ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tieni domanda preliminari.
Fuq l-ispejjeż
74
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is‑Sitt Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 63(1) TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li:
–
dan ma jipprekludix li Stat Membru jeżiġi li fond ta’ pensjoni mhux residenti jipproduċi l-prova tal-osservanza tal-kundizzjonijiet sostantivi, previsti sabiex huwa jibbenefika minn eżenzjoni mit-taxxa miġbura fuq id-dividendi rċevuti minn dan il-fond, billi jipproduċi dikjarazzjoni kkonfermata u ċċertifikata mill-awtoritajiet inkarigati mis-sorveljanza tal-imsemmi fond fl-Istat Membru ta’ residenza tiegħu, sakemm dawn l-awtoritajiet ikollhom is-setgħat u l-kompetenzi neċessarji sabiex joħorġu tali dikjarazzjoni, sakemm din tkun tista’ tinkiseb f’terminu raġonevoli u sakemm ma jkunux jeżistu miżuri li, filwaqt li jkunu daqstant effikaċi, ikunu inqas restrittivi;
–
dan jipprekludi li Stat Membru jeżiġi li fond ta’ pensjoni mhux residenti jipproduċi l-prova tal-osservanza tal-kundizzjonijiet sostantivi previsti sabiex jinkiseb ir-rimbors tat-taxxa miġbura fuq id-dividendi rċevuti minn dan il-fond, billi jipproduċi dikjarazzjoni kkonfermata u ċċertifikata mill-awtoritajiet inkarigati mis-sorveljanza ta’ dan il-fond fl-Istat Membru ta’ residenza tiegħu.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Portugiż.