62025TJ0064
WYROK SĄDU (ósma izba)
z dnia 14 stycznia 2026 r. (
*1
)
Znak towarowy Unii Europejskiej – Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do znaku – Słowny unijny znak towarowy Leone – Względna podstawa unieważnienia – Prawo do wcześniejszej nazwy lub wcześniejszego nazwiska zgodnie z prawem austriackim – Artykuł 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (UE) 2017/1001
W sprawie T‑64/25
Lisa Leone, zamieszkała w Wiedniu (Austria),
Giorgio Leone, zamieszkały w Wiedniu,
Leone & Leone OG, z siedzibą w Wiedniu,
których reprezentował F.-M. Orou, adwokat,
strona skarżąca,
przeciwko
Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), który reprezentowała D. Stoyanova-Valchanova, w charakterze pełnomocnika,
strona pozwana,
w której drugą stroną w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą EUIPO był
Incom, z siedzibą w Ajdovščinie (Słowenia),
SĄD (ósma izba),
w składzie: I. Gâlea, prezes, T. Tóth (sprawozdawca) i L. Spangsberg Grønfeldt, sędziowie,
sekretarz: V. Di Bucci,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
uwzględniając, że w terminie trzech tygodni od doręczenia stronom powiadomienia o zamknięciu pisemnego etapu postępowania nie wpłynął wniosek o przeprowadzenie rozprawy, i postanowiwszy, na podstawie art. 106 § 3 regulaminu postępowania przed Sądem, o wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi z pominięciem ustnego etapu postępowania,
wydaje następujący
Wyrok
1
W skardze opartej na art. 263 TFUE skarżący, Lisa Leone, Giorgio Leone i Leone & Leone OG, wnoszą o stwierdzenie nieważności decyzji Pierwszej Izby Odwoławczej Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) z dnia 27 listopada 2024 r. (sprawa R 971/2023‑2) (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”).
Okoliczności powstania sporu
2
W dniu 19 stycznia 2022 r. skarżący wystąpili do EUIPO z wnioskiem o unieważnienie prawa do unijnego znaku towarowego, który został zarejestrowany w następstwie zgłoszenia dokonanego w dniu 26 lutego 2020 r. dla oznaczenia słownego Leone.
3
Towary oznaczane spornym znakiem towarowym, dla których wniesiono o unieważnienie prawa do znaku, należą do klasy 30 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami, i obejmują zasadniczo lody i różne produkty mrożone.
4
Na poparcie wniosku o unieważnienie powołano się na podstawę unieważnienia określoną w art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2017, L 154, s. 1) w związku z przepisami prawa austriackiego, a mianowicie z § 43 Allgemeines bürgerliches Gesetzbuch (austriackiego powszechnego kodeksu cywilnego), z § 9 Gesetz gegen den unlauteren Wettbewerb (ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji) z dnia 22 listopada 1984 r. (BGB1, 448/1984) (zwanej dalej „austriacką ustawą federalną o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji”) oraz z § 12 Markenschutzgesetz (ustawy o ochronie znaków towarowych) z dnia 30 listopada 1970 r. (BGB1, 260/1970) (zwanej dalej „austriacką ustawą o ochronie znaków towarowych”).
5
Wniosek o unieważnienie prawa do znaku opierał się na następujących prawach wcześniejszych chronionych na mocy prawa austriackiego:
–
prawie do nazwiska Leone, które jest nazwiskiem rodowym Lisy i Giorgia Leone używanym przez nich w ramach dokonywanych przez nich transakcji handlowych;
–
prawie do firmy Leone & Leone OG, spółki prawa austriackiego, zarejestrowanej w dniu 27 września 2012 r., której wspólnikami są Lisa i Giorgio Leone i której przedmiotem działalności jest produkcja i sprzedaż lodów;
–
prawie do nazwy Leones, używanej w ramach transakcji handlowych od dnia 28 października 2013 r. i umieszczanej na sklepach z lodami skarżących oraz na sprzedawanych przez nich towarach.
6
W dniu 9 marca 2023 r. Wydział Unieważnień oddalił wniosek o unieważnienie prawa do znaku w całości. Uznał on w istocie, że przedstawione przez skarżących dowody nie wykazywały, iż znaczenie lub zasięg używania nazw i nazwisk, których ochrony skarżący domagają się w kontekście ich działalności handlowej w branży lodów i o których mowa w pkt 5 powyżej, były wystarczające do ustalenia, że posiadali oni – zgodnie z tym, czego wymaga mające zastosowanie prawo austriackie – „interes zasługujący na ochronę”, który może zostać naruszony. Wydział Unieważnień stwierdził zatem, że nie może istnieć prawdopodobieństwo, iż właściwy krąg odbiorców skojarzy sporny znak towarowy ze skarżącymi pod względem ekonomicznym lub w inny sposób.
7
W dniu 8 maja 2023 r. skarżący wnieśli do EUIPO odwołanie od decyzji Wydziału Unieważnień.
8
W zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie na tej podstawie, że przywołane przez skarżących prawa wcześniejsze, o których mowa w pkt 5 powyżej, są objęte zakresem stosowania art. 60 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 2017/1001 i tym samym wykraczają poza zakres stosowania art. 60 ust. 2 lit. a) tego rozporządzenia, w związku z czym wniosek o unieważnienie prawa do znaku oparty na tym ostatnim przepisie jest bezpodstawny.
Żądania stron
9
Skarżący wnoszą do Sądu o:
–
stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
–
obciążenie EUIPO kosztami postępowania.
10
EUIPO wnosi do Sądu o:
–
oddalenie skargi;
–
obciążenie skarżących kosztami w przypadku przeprowadzenia rozprawy.
Co do prawa
11
Na poparcie skargi skarżący podnoszą dwa zarzuty, dotyczące, odpowiednio, po pierwsze, naruszenia art. 94 ust. 1 rozporządzenia 2017/1001, i po drugie, naruszenia art. 60 ust. 2 lit. a) tego rozporządzenia.
12
Należy rozpocząć od zbadania zarzutu drugiego.
13
W zarzucie drugim skarżący utrzymują, że Izba Odwoławcza naruszyła art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001, ponieważ, po pierwsze, błędnie uznała, iż przepis ten ma na celu ochronę nazwy lub nazwiska jako atrybutu osobowości, lecz nie chroni ich w ramach posługiwania się nazwą lub nazwiskiem do celów handlowych, przez co odeszła od tego, co zostało orzeczone w wyroku z dnia 5 lipca 2011 r., Edwin/OHIM (C‑263/09 P, EU:C:2011:452), a po drugie, że nie wzięła ona pod uwagę wyjaśnień skarżących dotyczących prawa krajowego, nie uwzględniła dowodów dotyczących znaczącego używania w celach handlowych nazw i nazwiska, których ochrony skarżący się domagają, oraz błędnie uznała, że przedstawione przez nich dowody nie wykazywały, iż „[ich] interesy zasługujące na ochronę [zostały] naruszone”.
14
EUIPO uważa, że Izba Odwoławcza słusznie stwierdziła, iż prawa wcześniejsze, na które powołują się skarżący, nie są objęte zakresem stosowania art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001. Prawa te powinny były zostać podniesione na podstawie art. 60 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia w związku z art. 8 ust. 4 wspomnianego rozporządzenia, znajdującego zastosowanie do niezarejestrowanych znaków towarowych i innych oznaczeń używanych w obrocie handlowym, którymi są zasadniczo nazwy handlowe, firmy, nazwy domen i inne oznaczenia mogące służyć jako identyfikatory handlowe lub do celów określania działalności gospodarczej prowadzonej przez ich właściciela. Natomiast podejście przyjęte przez skarżących prowadziłoby do obejścia prawa Unii Europejskiej. Takie podejście umożliwiałoby im bowiem powołanie się na prawo do identyfikatorów handlowych bez obowiązku spełnienia warunków przewidzianych w art. 8 ust. 4 tego rozporządzenia, a w szczególności warunku dotyczącego wykazania używania o zasięgu większym niż lokalny.
15
W szczególności, po pierwsze, co się tyczy firmy Leone & Leone OG i nazwy Leones, które stanowią identyfikatory, odpowiednio, spółki i przedsiębiorstwa, EUIPO utrzymuje, że są to „typowe” prawa objęte art. 60 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 2017/1001 w związku z art. 8 ust. 4 wspomnianego rozporządzenia. Zdaniem EUIPO wniosek ten znajduje potwierdzenie w szczególności w § 9 austriackiej federalnej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz w §§ 12 i 32 austriackiej ustawy o ochronie znaków towarowych, ponieważ przepisy te wyraźnie odnoszą się do ochrony „identyfikatorów handlowych”. Ponadto okoliczność, że sami skarżący domagają się ochrony przed „błędnym przypisaniem”, to znaczy sytuacją, w której właściwy krąg odbiorców zostanie wprowadzony w błąd co do pochodzenia handlowego rozpatrywanych towarów, oznacza zdaniem EUIPO, że przywołane prawa wcześniejsze pełnią w rzeczywistości funkcję „oznaczeń, na które powołano się w charakterze identyfikatorów handlowych”. Po drugie, co się tyczy nazwiska Leone, skarżący nie powołali się na to nazwisko z tytułu pełnionej przez nie funkcji identyfikowania konkretnej osoby, lecz domagają się w rzeczywistości ochrony utworzonego z tego nazwiska oznaczenia używanego w obrocie handlowym.
Uwagi wstępne
16
Artykuł 60 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001 stanowi:
„Unijny znak towarowy podlega […] unieważnieniu na podstawie wniosku złożonego do [EUIPO] lub na podstawie powództwa wzajemnego w postępowaniu w sprawie naruszenia, w przypadku gdy używanie tego znaku towarowego może zostać zabronione z uwagi na inne, wcześniej nabyte prawo na mocy ustawodawstwa Unii lub prawa krajowego, które zapewniają taką ochronę, w szczególności:
a)
prawo do nazwy (nazwiska);
b)
prawo do wizerunku;
c)
prawo autorskie;
d)
prawo własności przemysłowej”.
17
Z art. 16 ust. 1 lit. c) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2018/625 z dnia 5 marca 2018 r. uzupełniającego [rozporządzenie 2017/1001] oraz uchylającego rozporządzenie delegowane (UE) 2017/1430 (Dz.U. 2018, L 104, s. 1) wynika, że w przypadku wniosku o unieważnienie na podstawie art. 60 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001 wnioskodawca przedstawia w szczególności: dowód nabycia, trwania oraz zakres ochrony odpowiedniego prawa wcześniejszego oraz dowody potwierdzające, że wnioskodawca jest uprawniony do złożenia wniosku, w tym, w przypadku gdy prawo wcześniejsze powoływane jest na podstawie prawa państwa członkowskiego, również jasne określenie treści wskazanego prawa krajowego przez przytoczenie publikacji odpowiednich przepisów lub orzecznictwa.
18
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia EUIPO nie tylko szczegółowych danych wykazujących, że spełnia on przesłanki wymagane zgodnie z ustawodawstwem krajowym, o którego zastosowanie wnosi, do tego, aby otrzymać możliwość zakazania używania unijnego znaku towarowego z uwagi na wcześniejsze prawo, lecz również szczegółowych danych określających treść tego ustawodawstwa (wyrok z dnia 30 czerwca 2015 r., Gambling Commission/OHIM, T‑404/10 RENV, niepublikowany, EU:T:2015:445, pkt 29; zob. także wyrok z dnia 5 lipca 2011 r., Edwin/OHIM, C‑263/09 P, EU:C:2011:452, pkt 50).
19
W przypadku gdy wniosek o unieważnienie prawa do unijnego znaku towarowego oparty jest na wcześniejszym prawie chronionym przez normę prawa krajowego, do właściwych instancji EUIPO należy w pierwszej kolejności dokonanie oceny znaczenia i zakresu danych przedstawionych przez wnioskodawcę celem wykazania treści tej normy. Sąd przeprowadza pełną kontrolę tej oceny (wyrok z dnia 30 czerwca 2015 r., Gambling Komisja/OHIM, T‑404/10 RENV, niepublikowany, EU:T:2015:445, pkt 30; zob. także podobnie wyrok z dnia 5 lipca 2011 r., Edwin/OHIM, C‑263/09 P, EU:C:2011:452, pkt 51, 52).
20
Ponadto w okolicznościach, w których można wymagać od EUIPO wzięcia pod uwagę w szczególności prawa krajowego państwa członkowskiego, gdzie podlega ochronie nabyte wcześniej prawo, na którym oparty jest wniosek o unieważnienie prawa do znaku, EUIPO powinno z urzędu zasięgnąć – w sposób, który uzna za właściwy w tym celu – informacji dotyczących prawa krajowego obowiązującego w danym państwie członkowskim, jeżeli takie informacje są niezbędne do oceny przesłanek stosowania rozpatrywanej podstawy unieważnienia, a w szczególności prawdziwości przywołanych okoliczności faktycznych lub mocy dowodowej przedstawionych dokumentów [wyrok z dnia 20 stycznia 2021 r., Jareš Procházková i Jareš/EUIPO – Elton Hodinářská (MANUFACTURE PRIM 1949), T‑656/18, niepublikowany, EU:T:2021:17, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo]. Powyższy obowiązek zasięgnięcia w razie potrzeby z urzędu informacji o prawie krajowym ciąży na EUIPO, gdy dysponuje ono już wskazaniami dotyczącymi prawa krajowego – albo w postaci twierdzeń co do jego treści, albo w postaci dowodów, które przedstawiono w toku postępowania i na których moc dowodową się powołano [wyrok z dnia 20 marca 2013 r., El Corte Inglés/OHIM – Chez Gerard (CLUB GOURMET), T‑571/11, EU:T:2013:145, pkt 41; zob. także wyrok z dnia 2 grudnia 2020 r., Monster Energy/EUIPO – Nanjing aisiyou Clothing (Przedstawienie pazurowatych rys), T‑35/20, niepublikowany, EU:T:2020:579, pkt 83 i przytoczone tam orzecznictwo].
21
W niniejszej sprawie należy uściślić na wstępie, że w pkt 20 zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza postanowiła, ze względów ekonomii procesowej, nie wypowiadać się w przedmiocie indywidualnego uprawnienia każdego ze skarżących do powoływania się na poszczególne z rozpatrywanych praw wcześniejszych. Uznała ona w pkt 47–50 zaskarżonej decyzji, że w zakresie, w jakim wszystkie prawa wcześniejsze, na które powołują się skarżący, wchodzą w zakres stosowania art. 60 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 2017/1001 i w związku z tym wykraczają poza zakres stosowania art. 60 ust. 2 lit. a) tego rozporządzenia, oparty na tym ostatnim przepisie wniosek o unieważnienie prawa do znaku należy oddalić w całości. Tym samym uprawnienie skarżących do złożenia wniosku o unieważnienie prawa do znaku nie jest przedmiotem niniejszego sporu. W konsekwencji argumenty tych ostatnich mające na celu wykazanie takiego uprawnienia są bezskuteczne.
22
Ponadto należy stwierdzić, że prawami wcześniejszymi, o których mowa w pkt 5 powyżej, są, po pierwsze, nazwisko Leone, pokrywające się z nazwą przedsiębiorstwa zajmującego się produkcją i sprzedażą lodów, należącego do Lisy i Giorgia Leone jako osób fizycznych posiadających obywatelstwo austriackie, po drugie, Leone i Leone OG, czyli firma spółki austriackiej, której właścicielami są Lisa i Giorgio Leone i której przedmiotem działalności jest produkcja i sprzedaż lodów, oraz po trzecie, oznaczenie Leones, które jest zasadniczo szyldem umieszczanym na sklepach skarżących w Wiedniu (Austria) do celów sprzedaży lodów.
23
Uściśliwszy powyższe, należy rozważyć argumenty skarżących, za pomocą których kwestionują oni w istocie w pierwszej kolejności przyjętą przez Izbę Odwoławczą interpretację art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001, a w drugiej kolejności dokonaną przez tę izbę ocenę dotyczącą prawa krajowego.
W przedmiocie wykładni art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001
24
W pkt 30 zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza stwierdziła, że skarżący oparli swój wniosek o unieważnienie prawa do znaku na trzech wynikających z prawa austriackiego prawach wcześniejszych, przywołanych w pkt 5 powyżej, i powołali się na podstawę unieważnienia, o której mowa w art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 w związku z prawem austriackim, wskazanym w pkt 4 powyżej.
25
W pkt 31, 32 i 47–49 zaskarżonej decyzji, po przytoczeniu art. 5 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2436 z dnia 16 grudnia 2015 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz.U. 2015, L 336, s. 1), Izba Odwoławcza wskazała, że art. 5 ust. 4 lit. a) wspomnianej dyrektywy obejmuje „prawa używane w obrocie handlowym”, podczas gdy art. 5 ust. 4 lit. b) tej dyrektywy obejmuje „prawa inne niż prawa wcześniejsze używane w obrocie handlowym”, takie jak „prawo do nazwiska lub nazwy”. Dodała ona, że rozróżnienie to zostało również zastosowane, odpowiednio, z jednej strony w art. 60 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 2017/1001, który odsyła do art. 8 ust. 4 tego rozporządzenia, a z drugiej strony w art. 60 ust. 2 lit. a) tego rozporządzenia. Uznała ona, że skoro rozróżnienie to znajduje się w rozporządzeniu 2017/1001, klasyfikacja podnoszonego prawa według prawa krajowego nie jest rozstrzygająca. I tak, ponieważ art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 odnosi się do nazwy lub nazwiska jako prawa „osobowości”, wniosek skarżących o unieważnienie prawa do znaku oparty na tym przepisie jest bezzasadny.
26
Skarżący kwestionują to założenie, na którym zasadza się zasadniczo zaskarżona decyzja i zgodnie z którym w istocie art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 nie może służyć za podstawę wniosku o unieważnienie prawa do znaku opartego na „prawie do nazwy (nazwiska)” używanej w „obrocie handlowym”.
27
Zgodnie z orzecznictwem przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględniać nie tylko jego brzmienie, lecz także jego kontekst oraz cele regulacji, której część przepis ten stanowi (zob. wyrok z dnia 10 lipca 2014 r., D. i G., C‑358/13 i C‑181/14, EU:C:2014:2060, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo).
28
W pierwszej kolejności, co się tyczy brzmienia art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001, przypomnianego w pkt 16 powyżej, należy stwierdzić, że Trybunał orzekł już, iż słowa „prawo do nazwy (nazwiska)” nie stwarzają żadnej podstawy dla przyjęcia wykładni zawężającej, w myśl której przepis ten dotyczy jedynie tego prawa jako atrybutu osobowości i nie obejmuje wykorzystania nazwy lub nazwiska do celów majątkowych (zob. podobnie wyrok z dnia 5 lipca 2011 r., Edwin/OHIM, C‑263/09 P, EU:C:2011:452, pkt 33).
29
Ponadto ani art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001, ani żaden inny przepis prawa Unii nie definiują treści „prawa do nazwy (nazwiska)” lub przesłanek wymaganych do tego, aby na tej podstawie móc zakazać używania unijnego znaku towarowego. Przepis ten odsyła natomiast w tym zakresie do prawa krajowego, co jasno wynika ze sformułowania „inne wcześniej nabyte prawo na mocy […] prawa krajowego, które zapewni[a] taką ochronę”.
30
A zatem EUIPO może, na wniosek zainteresowanego, unieważnić prawo do unijnego znaku towarowego, jeżeli używania tego znaku można zakazać na podstawie, w szczególności, prawa do nazwy (nazwiska), którego ochronę zapewnia prawo krajowe [wyroki: z dnia 14 maja 2009 r., Fiorucci/OHIM – Edwin (ELIO FIORUCCI), T‑165/06, EU:T:2009:157, pkt 41; z dnia 29 czerwca 2017 r., Cipriani/EUIPO – Hotel Cipriani (CIPRIANI), T‑343/14, EU:T:2017:458, pkt 73].
31
Ponadto sformułowanie „prawo do nazwy (nazwiska)” zawarte w art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 nie wyklucza a priori, by prawo to mogło odnosić się, zgodnie z prawem krajowym, nie tylko do nazwiska rodowego, lecz również do nazw handlowych, takich jak firma spółki lub osoby prawnej lub nazwa, pod którą występuje przedsiębiorstwo, niezależnie od statusu prawnego tego podmiotu, czy też szyld. Stwierdzenie to jest prawdziwe, tym bardziej że wobec braku harmonizacji na szczeblu Unii ochrona nazwy handlowej podlega prawu krajowemu (wyrok z dnia 10 lipca 2025 r., Purefun Group, C‑365/24, EU:C:2025:558, pkt 31).
32
W drugiej kolejności, co się tyczy wykładni kontekstowej, należy uznać, że struktura art. 60 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001 przemawia przeciwko interpretacji przyjętej przez Izbę Odwoławczą w zaskarżonej decyzji.
33
Zgodnie bowiem z orzecznictwem Trybunału na podstawie art. 60 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001 unijny znak towarowy podlega unieważnieniu na podstawie wniosku zainteresowanego, który powołuje się na „inne wcześniej nabyte prawo”. Aby określić charakter takiego wcześniejszego prawa, omawiany przepis wymienia cztery rodzaje praw, zaznaczając przy tym – za pomocą przysłówka „w szczególności” – że lista ta nie jest wyczerpująca. Wśród podanych przykładów figurują, oprócz prawa do nazwy (nazwiska) i prawa do wizerunku, także prawo autorskie i prawo własności przemysłowej (wyrok z dnia 5 lipca 2011 r., Edwin/OHIM, C‑263/09 P, EU:C:2011:452, pkt 34).
34
Z tego niewyczerpującego wykazu wynika, że celem praw przytoczonych tytułem przykładów jest ochrona interesów o różnym charakterze. W przypadku niektórych z nich, takich jak prawo autorskie czy prawo własności przemysłowej, aspekty ekonomiczne objęte są ochroną przed naruszeniami natury handlowej zarówno przez krajowe systemy prawne, jak i przez prawo Unii (wyrok z dnia 5 lipca 2011 r., Edwin/OHIM, C‑263/09 P, EU:C:2011:452, pkt 35).
35
Wynika z tego, że treść i struktura art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 nie pozwalają – w wypadku powołania się na prawo do nazwy (nazwiska) – na ograniczenie stosowania tego przepisu jedynie do przypadków, gdy rejestracja unijnego znaku towarowego koliduje z prawem, którego celem jest wyłącznie ochrona nazwy lub nazwiska jako atrybutu osobowości zainteresowanego (wyrok z dnia 5 lipca 2011 r., Edwin/OHIM, C‑263/09 P, EU:C:2011:452, pkt 36).
36
Ponadto zawarte w art. 60 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001 wyrażenie „inne wcześniej nabyte prawo” wprowadza rozróżnienie między prawami wymienionymi w tym artykule, w tym „prawem do nazwy (nazwiska)”, a prawami, o których mowa w art. 60 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, w tym w art. 60 ust. 1 lit. c), który odsyła do art. 8 ust. 4 tego rozporządzenia, odnoszącego się mianowicie do „niezarejestrowanego znaku towarowego lub innego oznaczenia używanego w obrocie [handlowym]”.
37
Po pierwsze, art. 8 ust. 4 rozporządzenia 2017/1001 odwołuje się do „niezarejestrowanego znaku towarowego”. Wyrażenie to, odczytywane w świetle art. 4 wspomnianego rozporządzenia, opisującego oznaczenia, z których może składać się unijny znak towarowy, a w szczególności art. 4 lit. a) tego rozporządzenia, należy rozumieć jako odnoszące się do oznaczenia, którego funkcją jest odróżnienie towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw i stworzenie w ten sposób gwarancji pochodzenia handlowego towarów lub usług.
38
Tymczasem, chociaż art. 4 rozporządzenia 2017/1001 przewiduje, że „nazwiska” mogą stanowić znaki towarowe, to nie zmienia to faktu, iż jako wskazanie pochodzenia handlowego oznaczonych nim towarów lub usług znak towarowy utworzony z nazwiska pełni inną funkcję niż nazwisko jako takie, które służy identyfikacji określonej osoby (zob. podobnie wyrok z dnia 14 maja 2009 r., ELIO FIORUCCI, T‑165/06, EU:T:2009:157, pkt 47, 48; zob. także podobnie i analogicznie wyrok z dnia 30 marca 2006 r., Emanuel, C‑259/04, EU:C:2006:215, pkt 48).
39
Po drugie, art. 8 ust. 4 rozporządzenia 2017/1001 odnosi się również do „innego oznaczenia używanego w obrocie [handlowym]”. W tym względzie firma, nazwa handlowa lub szyld mogą również, pod pewnymi warunkami, mieć charakter oznaczeń, których funkcją jest odróżnianie towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw. Otóż zgodnie z orzecznictwem firma, nazwa handlowa lub szyld nie mają same w sobie na celu odróżnienia towarów lub usług. W istocie firma ma za zadanie określać spółkę, natomiast nazwa handlowa lub szyld mają na celu oznakowanie działalności handlowej. Wobec tego, w przypadku gdy używanie firmy, nazwy handlowej lub szyldu ogranicza się do określania spółki lub oznakowania działalności handlowej, nie może być ono uznane za używanie „dla towarów lub usług” w rozumieniu art. 4 rozporządzenia 2017/1001 [wyrok z dnia 18 lipca 2017 r., Savant Systems/EUIPO – Savant Group (SAVANT), T‑110/16, niepublikowany, EU:T:2017:521, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo]. Niemniej oznaczenie tworzące firmę może być używane w taki sposób, że zostanie ustanowiony związek między tym oznaczeniem a sprzedawanymi towarami lub świadczonymi usługami. W zakresie bowiem, w jakim warunek ten jest spełniony, okoliczność, że element słowny jest używany jako nazwa handlowa przedsiębiorstwa, nie wyklucza, iż może on być używany jako znak towarowy i spełniać swoją podstawową funkcję do celów oznaczania towarów lub usług lub jako oznaczenie dające jego właścicielowi prawo zakazania używania znaku towarowego w rozumieniu art. 8 ust. 4 rozporządzenia 2017/1001 [wyrok z dnia 26 lipca 2023 r., Guma Holdings/EUIPO – XTB (XTRADE), T‑67/22, niepublikowany, EU:T:2023:436, pkt 54].
40
Wynika z tego, że nazwy lub nazwiska, w tym nazwy handlowe, mogą być objęte wyrażeniem „niezarejestrowany znak towarowy lub inne oznaczenie używane w obrocie [handlowym]” w rozumieniu art. 60 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 2017/1001 w związku z art. 8 ust. 4 tego rozporządzenia, gdy są używane w obrocie handlowym jako oznaczenia przeznaczone do oznaczania towarów lub usług i stworzenia w ten sposób gwarancji pochodzenia handlowego tych towarów lub usług.
41
Natomiast takie nazwy lub nazwiska używane między innymi w obrocie handlowym w celu zidentyfikowania osoby lub przedsiębiorstwa jako takich nie są objęte tą definicją i mogą mieścić się w zakresie stosowania „prawa do nazwy (nazwiska)” na podstawie art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001, którego dokładna treść i przesłanki wymagane do zapewnienia przestrzegania takiego prawa należy określać wyłącznie w świetle mającego zastosowanie prawa krajowego.
42
W rezultacie, wbrew wnioskowi wyciągniętemu przez Izbę Odwoławczą, rozróżnienie między wcześniejszymi prawami, o których mowa z jednej strony w art. 60 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 2017/1001 w związku z art. 8 ust. 4 tego rozporządzenia, a z drugiej strony w art. 60 ust. 2 lit. a) tego rozporządzenia, opiera się nie na używaniu lub braku używania tych wcześniejszych praw w obrocie handlowym lub przy dokonywaniu transakcji handlowych, lecz na różnicy charakteru właściwego poszczególnym podstawom unieważnienia, o których mowa w tych artykułach.
43
Ponadto w zakresie, w jakim Izba Odwoławcza oparła swój wniosek – zgodnie z którym art. 60 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001 nie obejmuje praw wcześniejszych, gdy są one używane w obrocie handlowym – na art. 5 ust. 4 lit. a) i b) dyrektywy 2015/2436, należy zauważyć, że art. 5 ust. 4 tej dyrektywy ma następujące brzmienie:
„Państwo członkowskie może postanowić, że znaku towarowego nie rejestruje się, a w przypadku gdy został już zarejestrowany, podlega on unieważnieniu, jeżeli i w zakresie, w jakim:
a)
prawa do niezarejestrowanego znaku towarowego lub innego oznaczenia używanego w obrocie handlowym zostały nabyte przed datą zgłoszenia późniejszego znaku towarowego lub datą pierwszeństwa zastrzeżoną w zgłoszeniu późniejszego znaku towarowego oraz jeżeli niezarejestrowany znak towarowy lub inne oznaczenie przyznaje właścicielowi prawo do zakazania używania późniejszego znaku towarowego;
b)
używanie znaku towarowego może być zabronione w związku z istnieniem wcześniejszego prawa innego niż prawa, o których mowa w ust. 2 i w lit. a) niniejszego ustępu, a w szczególności:
(i)
prawa do nazwiska lub nazwy;
(ii)
prawa do osobistego wizerunku;
(iii)
prawa autorskiego;
(iv)
prawa własności przemysłowej”.
44
I tak, poza fakultatywnym charakterem tych podstaw unieważnienia dla państw członkowskich – wynikającym z użycia słowa „może” w art. 5 ust. 4 dyrektywy 2015/2436 – które powinny zatem mieć możliwość ich utrzymania lub wprowadzenia w swoich ustawodawstwach, artykuł ten dokonuje rozróżnienia analogicznego do tego, o którym mowa w pkt 36 powyżej.
45
Natomiast przedstawiona w pkt 25 powyżej interpretacja przyjęta przez Izbę Odwoławczą, zgodnie z którą art. 5 ust. 4 lit. b) dyrektywy 2015/2436 dotyczy „praw innych niż prawa wcześniejsze używane w obrocie handlowym”, nie odpowiada brzmieniu tego przepisu, który podobnie jak art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 ogranicza się do konkretnego wykluczenia „niezarejestrowanego znaku towarowego lub oznaczenia używanego w obrocie handlowym”, o których mowa w art. 5 ust. 4 lit. a) dyrektywy 2015/2436.
46
Po trzecie, co się tyczy wykładni opartej na celach, których realizacji służą te uregulowania, należy zauważyć, że wniosek sformułowany w pkt 42 i 44 powyżej znajduje potwierdzenie w celu i systematyce rozporządzenia 2017/1001. Reguły dotyczące unijnego znaku towarowego mają bowiem w szczególności na celu przyczynienie się do ustanowienia systemu niezakłóconej konkurencji w Unii, w którego ramach każde z przedsiębiorstw, aby móc przywiązać do siebie klientów dzięki wysokiej jakości swych towarów lub usług, powinno mieć możliwość rejestrowania w charakterze znaków towarowych oznaczeń umożliwiających konsumentowi – bez ryzyka wprowadzenia w błąd – odróżnienie tych towarów lub usług od towarów lub usług pochodzących z innych przedsiębiorstw (zob. wyrok z dnia 12 września 2019 r., Koton Mağazacilik Tekstil Sanayi ve Ticaret/EUIPO, C‑104/18 P, EU:C:2019:724, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo).
47
A zatem art. 60 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 2017/1001 w związku z art. 8 ust. 4 tego rozporządzenia odnosi się do przypadku kolizji między niezarejestrowanym znakiem towarowym lub innym oznaczeniem używanym w obrocie handlowym a unijnym znakiem towarowym. Kolizja ta dotyczy zatem oznaczeń, które mają ten sam charakter i tę samą podstawową funkcję, a mianowicie służą odróżnianiu towarów i usług jednego przedsiębiorstwa od towarów i usług innych przedsiębiorstw. Tego rodzaju kolizji nie można uznać za mogącą zakłócić konkurencję na rynku wewnętrznym, w szczególności gdy niezarejestrowany znak towarowy lub inne oznaczenie nie są używane w obrocie handlowym lub ich zasięg jest wyłącznie lokalny, co stanowi warunek, którego przestrzeganie jest badane zgodnie z jednolitymi standardami ustanowionymi w rozporządzeniu 2017/1001, które to standardy są spójne z zasadami leżącymi u podstaw systemu wprowadzonego przez to rozporządzenie.
48
Dla porównania, jak wskazano w pkt 32–34 powyżej, art. 60 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001 dotyczy przypadków kolizji między unijnym znakiem towarowym a innymi prawami o różnym charakterze, pełniącymi inną funkcję niż odróżnienie towarów i usług jednego przedsiębiorstwa od towarów i usług innych przedsiębiorstw. A zatem art. 60 ust. 2 lit. a) wspomnianego rozporządzenia dotyczy w szczególności sytuacji, w której „prawo do nazwy (nazwiska)”, używanych w danym wypadku w obrocie handlowym w celu zidentyfikowania osoby lub przedsiębiorstwa jako takich, jest chronione przed potencjalnymi naruszeniami natury handlowej spowodowanymi istnieniem unijnego znaku towarowego. W takim wypadku treść takiego prawa i przesłanki wymagane w celu przeciwstawienia go późniejszemu unijnemu znakowi towarowemu wynikają, na mocy odesłania poczynionego w tym przepisie, z ustawodawstwa krajowego, które reguluje jego ochronę.
49
W tym względzie należy oddalić argumenty EUIPO dotyczące art. 14 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 i mające na celu ograniczenie zakresu stosowania „prawa do nazwy (nazwiska)”. Prawdą jest, że art. 14 ust. 1 lit. a) wspomnianego rozporządzenia stanowi, iż „właściciel unijnego znaku towarowego nie jest uprawniony do zakazania osobie trzeciej używania w obrocie handlowym […] nazwiska lub adresu osoby trzeciej, w przypadku gdy osoba trzecia jest osobą fizyczną”. Artykuł 14 ust. 2 tego rozporządzenia stanowi, że takie używanie musi przebiegać „zgodnie z uczciwymi praktykami w przemyśle lub handlu”. Przepis ten ma właśnie na celu zagwarantowanie, by znak towarowy nie mógł służyć za podstawę do zakazania osobie fizycznej posługiwania się jej własnym nazwiskiem [wyrok z dnia 26 lipca 2023 r., Rada Perfumery/EUIPO – Prada (RADA PERFUMES), T‑439/22, niepublikowany, EU:T:2023:441, pkt 68]. Jednak przede wszystkim, jak wskazano w pkt 31 powyżej, art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 nie odnosi się wyłącznie do prawa do nazwiska „osób fizycznych”, lecz zawiera neutralne pod względem treści sformułowanie „prawo do nazwy (nazwiska)”, a jednocześnie odsyła w tym zakresie do prawa krajowego.
50
Ponadto art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 dotyczy przypadku kolizji między wcześniejszym prawem do nazwy (nazwiska) a późniejszym unijnym znakiem towarowym, podczas gdy art. 14 ust. 1 lit. a) wspomnianego rozporządzenia uściśla zakres praw wyłącznych przyznanych przez unijny znak towarowy poprzez ograniczenie możliwości zakazania przez właściciela wspomnianego znaku towarowego osobie fizycznej posługiwania się jej własnym nazwiskiem w obrocie handlowym. Te dwa przepisy mają zatem różne zakresy stosowania.
51
Wreszcie, wbrew temu, co sugeruje EUIPO, należy zauważyć, że Izba Odwoławcza nie oparła się na konkretnej ocenie przedstawionych przez skarżących dowodów dotyczących sposobów używania nazw i nazwiska powołanych jako podstawa wniosku o unieważnienie prawa do znaku, gdy uznała, że w ramach ich używania te nazwy i nazwisko mają wyłącznie charakter oznaczeń, których funkcją jest odróżnianie sprzedawanych przez nich towarów, a nie identyfikowanie, odpowiednio, osoby fizycznej lub prawnej czy też przedsiębiorstwa jako takich. Dlatego też przed Sądem nie można skutecznie dokonać uzupełnienia lub zastąpienia uzasadnienia w celu dopracowania ewentualnie niewystarczającego uzasadnienia zawartego w zaskarżonej decyzji. Jeżeli Izba Odwoławcza zamierzała oprzeć zaskarżoną decyzję na takich rozważaniach, powinna była uczynić to wyraźnie [zob. podobnie wyrok z dnia 5 października 2022 r., Puma/EUIPO – CMS (CMS Italy), T‑711/20, niepublikowany, EU:T:2022:604, pkt 134 i przytoczone tam orzecznictwo].
52
Z powyższego wynika, że Izba Odwoławcza naruszyła prawo, uznając, iż ochrona na podstawie art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 nie może rozciągać się na „prawo do nazwy (nazwiska)” z tego tylko powodu, że nazwy lub nazwisko, których ochrony dochodzono, były używane między innymi w obrocie handlowym, bez zbadania, zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 17–20 powyżej, w szczególności prawdziwości przedstawionych okoliczności faktycznych w celu ustalenia konkretnie charakteru wcześniejszych praw przywołanych jako podstawa wniosku o unieważnienie prawa do znaku oraz treści i wynikających z prawa krajowego, o którego zastosowanie wniesiono, przesłanek wymaganych do tego, by móc zakazać używania unijnego znaku towarowego.
W przedmiocie dokonanej przez Izbę Odwoławczą oceny dotyczącej prawa krajowego
53
W pozostałym zakresie należy zbadać zarzuty szczegółowe podnoszone przez skarżących wobec uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym to uzasadnieniem przedstawionych przez nich informacji na temat prawa krajowego tak czy inaczej nie można interpretować w ten sposób, że prawa wcześniejsze, na które się oni powołują, mogły być chronione jako „prawo do nazwy (nazwiska)” na podstawie art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 w związku z przywołanym austriackim prawem krajowym.
54
Izba Odwoławcza stwierdziła w istocie w pkt 37–42 zaskarżonej decyzji, że § 43 austriackiego powszechnego kodeksu cywilnego dotyczy przypadków, w których utrudnia się posługiwanie się własną nazwą lub własnym nazwiskiem. Tymczasem gdy „osoby fizyczne” podejmują działalność gospodarczą pod własnym nazwiskiem, takie nazwisko zyskuje „dodatkowe znaczenie” i nie jest już uznawane za „zwykłe nazwisko”. A zatem zdaniem Izby Odwoławczej ochrona nazw lub nazwisk i innych oznaczeń używanych w obrocie handlowym jest uregulowana w §§ 12 i 32 austriackiej ustawy o ochronie znaków towarowych i w § 9 ust. 1 austriackiej federalnej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, przy czym te przepisy krajowe mają znaczenie dla celów stosowania art. 8 ust. 4 rozporządzenia 2017/1001. W rezultacie według Izby Odwoławczej, po pierwsze, na § 43 austriackiego powszechnego kodeksu cywilnego można powołać się w celu dochodzenia „prawa do nazwy (nazwiska)” wyłącznie wówczas, gdy – i w zakresie, w jakim – nie istnieje szczególna ochrona nazwy lub nazwiska na podstawie prawa znaków towarowych, a właściciel nazwy lub nazwiska nie używa swoich nazwy lub nazwiska w obrocie handlowym. Po drugie, w celu ochrony prawa do nazwy (nazwiska) w rozumieniu art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 nie można powoływać się na inne wyżej wymienione przepisy prawa austriackiego, ponieważ wyraźnie odnoszą się one w szczególności do ochrony „identyfikatorów handlowych” w „obrocie handlowym”, co odpowiada prawom objętym art. 8 ust. 4 tego rozporządzenia.
55
Należy zaś stwierdzić, że te ustalenia Izby Odwoławczej zostały sformułowane na podstawie tego samego błędnego założenia co wskazane w pkt 52 powyżej, zgodnie z którym posługiwanie się nazwą lub nazwiskiem w obrocie handlowym wystarcza, aby wykluczyć ich ochronę na podstawie art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001.
56
A zatem ocena przepisów prawa krajowego dokonana przez Izbę Odwoławczą w zaskarżonej decyzji nie pozwala potwierdzić wniosku, zgodnie z którym prawo do nazwy (nazwiska) zgodnie z prawem austriackim nie jest objęte zakresem stosowania art. 60 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001.
57
W konsekwencji w świetle całości powyższych rozważań należy uwzględnić zarzut drugi i – bez konieczności orzekania w przedmiocie zarzutu pierwszego – stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.
W przedmiocie kosztów
58
Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ EUIPO przegrało sprawę, należy – zgodnie z żądaniem skarżących – obciążyć je kosztami postępowania.
Z powyższych względów
SĄD (ósma izba)
orzeka, co następuje:
1)
Stwierdza się nieważność decyzji Drugiej Izby Odwoławczej Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) z dnia 27 listopada 2024 r. (sprawa R 971/2023‑2).
2)
EUIPO zostaje obciążone kosztami postępowania.
Gâlea
Tóth
Spangsberg Grønfeldt
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 14 stycznia 2026 r.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: angielski.