62023CJ0509
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Séú Dlísheomra)
19 Meitheamh 2025 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Cosc a chur ar úsáid an chórais airgeadais chun críche sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta – Treoir (AE) 2015/849 – Airteagal 3, pointe 11(a) – Comhlachú duine atá faoi riteacht pholaitiúil – Sainmhíniú – Airteagal 45(1) agus (8) – Eintitis faoi oibleagáid ar cuid de ghrúpa iad – Comhroinnt faisnéise laistigh den ghrúpa – Cur i bhfeidhm cinntí arna ndéanamh ag eintiteas eile faoi oibleagáid atá mar chuid den ghrúpa sin – Airteagal 14(1) agus (8) – Faireachán leanúnach ar chustaiméirí ag eintitis faoi oibleagáid – Airteagal 11(d) – Bearta feabhsaithe díchill chuí custaiméara do sholáthraithe seirbhísí cearrbhachais)
I gCás C‑509/23,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ón administratīvā rajona tiesa (an Chúirt Riaracháin Dúiche, an Laitvia), trí bhreith an 7 Lúnasa 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 8 Lúnasa 2023, sna himeachtaí
‘Laimz’ SIA
v
Izložu un azartspēļu uzraudzības inspekcija,
tugann AN CHÚIRT (an Séú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: T. von Danwitz, Leas-Uachtarán na Cúirte, ag gníomhú mar Uachtarán ar an Séú Dlísheomra, A. Kumin (Rapóirtéir) agus I. Ziemele, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: P. Pikamäe,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
‘Laimz’ SIA, ag E. Jonins, zvērināta advokāta palīgs,
–
Rialtas na Laitvia, ag J. Davidoviča, K. Pommere agus I. Romanovska, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas na Fionlainne, ag A. Laine agus M. Pere, i gcáil Gníomhairí,
–
an Coimisiún Eorpach, ag G. Goddin, I. Naglis agus G. von Rintelen, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 2(1), pointí 9, 11(a), 12 agus 15 d’Airteagal 3, Airteagal 8(2), Airteagal 11(d), Airteagal 14(5) agus Airteagal 45(1) agus (8) de Threoir (AE) 2015/849 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2015 maidir le cosc a chur ar úsáid an chórais airgeadais chun críoch sciúrtha airgid agus maoinithe sceimhlitheoireachta, lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus lena n‑aisghairtear Treoir 2005/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 2006/70/CE ón gCoimisiún (IO 2015 L 141, lch. 73), arna leasú le Treoir (AE) 2018/843 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2018 (IO 2018 L 156, lch. 43) (‘Treoir 2015/849’).
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir ‘Laimz’ SIA, soláthraí seirbhísí cearrbhachais, agus Izložu un azartspēтu uzraudzības inspekcija (Cigireacht Maoirseachta Cearrbhachais, an Laitvia) (‘an Oifig Cigireachta’) maidir le pionós airgeadais a fhorchuirtear ar an gcuideachta sin as sáruithe ar na forálacha náisiúnta maidir le sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
3
De réir aithrisí 1, 4, 21, 22, 30 go 33 agus 35 de Threoir 2015/849:
‘(1)
[...] Tá sciúradh airgid, maoiniú sceimhlitheoireachta agus coireacht eagraithe fós ina bhfadhbanna suntasacha ar cheart aghaidh a thabhairt orthu ar leibhéal an Aontais [Eorpaigh]. Chomh maith le forbairt bhreise a dhéanamh ar chur chuige an dlí choiriúil ar leibhéal an Aontais, tá cosc spriocdhírithe agus comhréireach ar úsáid an chórais airgeadais chun críoch sciúrtha airgid agus maoinithe sceimhlitheoirí fíor-riachtanach agus is féidir leis torthaí comhlántacha a bhaint amach.
[...]
(4)
Is minic is i gcomhthéacs idirnáisiúnta a dhéantar sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta. Ní bheadh ach tionchar an‑bheag ag bearta nach nglacfaí ach ar leibhéal náisiúnta nó ar leibhéal an Aontais amháin gan comhordú agus comhar idirnáisiúnta a chur san áireamh. Dá bhrí sin, na bearta a ghlacann an tAontas sa réimse sin, ba cheart iad a bheith comhoiriúnach leis na gníomhaíochtaí eile a dhéantar ar an leibhéal idirnáisiúnta agus a bheith ar a laghad chomh dian céanna leo. Agus bearta á ndéanamh ar leibhéal an Aontais, ba cheart leanúint d’aird ar leith a thabhairt ar mholtaí an Tascfhórsa um Ghníomhaíocht Airgeadais (TFGA) agus ar ionstraimí de chuid comhlachtaí idirnáisiúnta eile atá ag glacadh páirt ghníomhach sa chomhrac i gcoinne sciúradh airgid agus mhaoiniú na sceimhlitheoireachta. D’fhonn éifeachtúlacht an chomhraic in aghaidh sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a threisiú, ba cheart do ghníomhartha dlíthiúla ábhartha an Aontais, i gcás inarb iomchuí, a bheith in oiriúint leis na Caighdeáin Idirnáisiúnta maidir leis an gComhrac in aghaidh Sciúradh Airgid agus Mhaoiniú na Sceimhlitheoireachta agus an Iomadaithe arna nglacadh ag TFGA i mí Feabhra 2012 (‘Moltaí athbhreithnithe TFGA’) agus leasuithe ina dhiaidh sin leis na caighdeáin sin.
[...]
(21)
Is údar imní é úsáid a bhaint as seirbhísí na hearnála cearrbhachais chun fáltais gníomhaíochtaí coiriúla a sciúradh. Chun na rioscaí a bhaineann le seirbhísí cearrbhachais a mhaolú, ba cheart go ndéanfaí foráil leis an Treoir seo maidir le hoibleagáidí soláthraithe seirbhísí cearrbhachais a bhfuil rioscaí níos airde ag baint leo chun bearta díchill chuí custaiméara a chur i bhfeidhm d’idirbhearta aonair arb ionann iad agus [EUR] 2000 nó níos mó. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go gcuirfidh na heintitis faoi oibleagáid an tairseach céanna i bhfeidhm maidir le bailiú buaiteachas agus maidir le geall a chur, lena n‑áirítear trí chnaipí cearrbhachais a cheannach agus iad a mhalartú, nó iad araon. Ba cheart do sholáthraithe seirbhísí cearrbhachais ag a bhfuil áitribh fhisiceacha amhail casino agus tithe cearrbhachais a áirithiú maidir le dícheall cuí custaiméara, má ghlactar é ag pointe iontrála an áitribh, gur féidir é a nascadh le hidirbhearta a dhéanann custaiméir sna háitribh sin. Ba cheart go lamhálfaí do na Ballstáit, áfach, in imthosca áirithe ina bhfuil sé cruthaithe riosca íseal a bheith ag baint leo, seirbhísí cearrbhachais áirithe a dhíolmhú ó roinnt de na ceanglais a leagtar síos sa Treoir seo nó ó na ceanglais uile. Níor cheart do Bhallstát breithniú i dtaobh díolúine a úsáid ach amháin in imthosca atá teoranta go docht agus a bhfuil údar cuí leo, agus i gcás ina bhfuil rioscaí an sciúrtha airgid agus an mhaoinithe sceimhlitheoireachta íseal. Ba cheart na díolúintí sin a bheith faoi réir measúnú riosca ar leith, ar measúnú é a dhéanann méid leochaileachta na n‑idirbheart is infheidhme a mheas. Ba cheart iad a chur in iúl don Choimisiún. Sa mheasúnú riosca, ba cheart do na Ballstáit a léiriú conas a chuir siad i gcuntas aon torthaí ábhartha sa tuarascálacha arna n‑eisiúint ag an gCoimisiún faoi chuimsiú an mheasúnaithe riosca fhornáisiúnta.
(22)
Ní hionann riosca an sciúrtha airgid agus an mhaoinithe sceimhlitheoireachta i ngach cás. Dá réir sin, ba cheart cur chuige iomlánaíoch, rioscabhunaithe a úsáid. Ní cur chuige rócheadaitheach é an cur chuige rioscabhunaithe le haghaidh eintitis faoi oibleagáid. Baineann sé le húsáid cinnteoireachta atá bunaithe ar fhianaise chun díriú níos éifeachtaí ar rioscaí an sciúrtha airgid agus an mhaoinithe sceimhlitheoireachta a bhfuil aghaidh le tabhairt orthu ag an Aontas agus acu siúd atá ag oibriú laistigh de.
[...]
(30)
Tá an riosca féin athraitheach de réir a chineáil, agus féadfaidh na hathróga, astu féin nó i gcomhcheangal, an riosca a d’fhéadfadh a bheith ann a mhéadú nó a laghdú, agus ar an tslí sin tionchar a bheith acu ar leibhéal iomchuí na mbeart coisctheach, mar shampla bearta díchill chuí do chustaiméirí. Dá bhrí sin, tá imthosca ann inar cheart dícheall cuí feabhsaithe a chur i bhfeidhm agus imthosca eile ina bhféadfadh dícheall cuí simplithe a bheith iomchuí.
(31)
Ba cheart a aithint go bhfuil riosca níos mó go dtarlódh sciúradh airgid nó maoiniú sceimhlitheoireachta ag baint le staideanna áirithe. Cé gur cheart céannacht agus próifíl ghnó na gcustaiméirí go léir a bhunú, tá cásanna ann inar gá nósanna imeachta dochta maidir le sainaithint agus maidir le fíorú custaiméara.
(32)
Is fíor sin go háirithe maidir le caidrimh le daoine aonair a bhfuil feidhmeanna poiblí tábhachtacha acu nó a raibh feidhmeanna poiblí tábhachtacha acu, laistigh den Aontas nó go hidirnáisiúnta [...] D’fhéadfadh caidrimh den sórt sin an earnáil airgeadais a nochtadh go háirithe do rioscaí suntasacha do chlú agus do rioscaí dlíthiúla. Tugann an iarracht idirnáisiúnta chun dul i ngleic leis an éilliú bonn cirt freisin don ghá aird ar leith a thabhairt ar na daoine sin agus bearta feabhsaithe díchill chuí do chustaiméirí iomchuí a chur i bhfeidhm i leith daoine a bhfuil nó a raibh feidhmeanna poiblí suntasacha curtha de chúram orthu sa bhaile nó ar an gcoigríoch agus i leith daoine sinsearacha in eagraíochtaí idirnáisiúnta.
(33)
Is de chineál coisctheach agus ní de chineál coiriúil iad na ceanglais a bhaineann le daoine atá faoi riteacht pholaitiúil [(‘PEPanna’)], agus níor cheart iad a léiriú mar dhaoine atá faoi riteacht pholaitiúil a stiogmatú mar dhaoine atá rannpháirteach i ngníomhaíocht choiriúil. Tá diúltú do chaidreamh gnó le duine díreach ar bhonn an chinnidh gur [PEP] é nó í ag teacht salach ar théacs agus spiorad na Treorach seo agus Mholtaí athbhreithnithe TFGA.
[...]
(35)
Chun nósanna imeachta maidir le sainaithint custaiméara a dhéanfar arís agus arís eile, a mbeidh moilleanna agus mí-éifeachtacht sa ghnó mar thoradh orthu, a sheachaint, is iomchuí, faoi réir cosaintí oiriúnacha, a lamháil do na custaiméirí a ndearnadh iad a shainaithint in áit eile a bheith curtha i láthair do na heintitis faoi oibleagáid. I gcás ina mbraitheann eintiteas faoi oibleagáid ar thríú páirtí, ba cheart go leanfadh an fhreagracht deiridh do dhícheall cuí custaiméara a bheith ag an eintiteas faoi oibleagáid a gcuirtear an custaiméir ina láthair. Ba cheart don tríú páirtí, nó don duine a thug an custaiméir isteach, a fhreagracht féin a choinneáil freisin as an Treoir seo a chomhlíonadh, lena n‑áirítear an ceanglas idirbhearta amhrasacha a thuairisciú agus taifid a choinneáil, a mhéid atá caidreamh aige leis an gcustaiméir a chumhdaítear leis an Treoir seo.’
4
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 1(1) den Treoir sin:
‘Tá sé ina aidhm leis an Treoir seo úsáid chóras airgeadais an Aontais chun sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc.’
5
Foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 2(1) den Treoir sin:
‘Beidh feidhm ag an Treoir seo maidir leis na heintitis faoi oibleagáid seo a leanas:
[...]
(3)
na daoine nádúrtha nó dlítheanacha seo a leanas ag gníomhú dóibh i bhfeidhmiú a ngníomhaíochtaí gairmiúla:
[...]
(f) soláthraithe seirbhísí cearrbhachais;
[...]’
6
Sonraítear in Airteagal 3 den Treoir chéanna:
‘Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[...]
(9)
ciallaíonn “[PEP]” duine nádúrtha a chuirtear nó a cuireadh na feidhmeanna poiblí suntasacha seo a leanas de chúram air:
(a)
cinn Stáit, cinn rialtais, airí agus leas-airí nó airí cúnta;
(b)
comhaltaí parlaiminte nó comhlachtaí reachtacha comhchosúla;
(c)
comhaltaí comhlachtaí rialaithe na bpáirtithe polaitiúla;
(d)
comhaltaí cúirteanna uachtaracha, cúirteanna bunreachtúla nó comhlachtaí breithiúnacha eile ardleibhéil, nach mbíonn a gcinntí sin faoi réir achomhairc eile, ach amháin i gcúinsí eisceachtúla;
(e)
comhaltaí de chúirteanna iniúchóirí nó de bhoird na mbanc ceannais;
(f)
ambasadóirí, chargés d’affaires agus oifigigh ardaicme sna fórsaí armtha;
(g)
comhaltaí comhlachtaí riaracháin, bainistíochta nó maoirseachta d’fhiontair faoi úinéireacht an Stáit;
(h)
an t‑oifigeach ag a bhfuil an chéim is airde; a leas-oifigigh agus comhaltaí an bhoird nó na feidhme coibhéisí d’eagraíocht idirnáisiúnta;
Ní thuigfear maidir le haon fheidhm phoiblí dá dtagraítear i bpointí (a) go (h) go bhfuil oifigigh láraicme nó níos sóisearaí á gcumhdach aici;
[...]
(11)
ciallaíonn “duine arb eol gur dlúthchomhlach é nó í”:
(a)
daoine nádúrtha is eol a bhfuil comhúinéireacht thairbhiúil acu ar eintitis dhlíthiúla nó ar shocruithe dlíthiúla, nó ar aon chaidreamh gnó dlúth eile, le [PEP];
(b)
daoine nádúrtha a bhfuil úinéireacht thairbhiúil aonair acu ar eintiteas dlíthiúil nó ar shocrú dlíthiúil is eol a bheith curtha ar bun le haghaidh tairbhe de facto [PEP]:
(12)
ciallaíonn “bainistíocht shinsearach” oifigeach nó fostaí ag a bhfuil eolas leordhóthanach ar sciúradh airgid na hinstitiúide agus nochtadh riosca maoinithe sceimhlitheoireachta agus sinsearacht leordhóthanach chun cinntí a dhéanamh a dhéanann difear dá thaisealbhadh riosca, agus ní gá, i ngach cás, gur bhall de bhord na stiúrthóirí é;
(13)
ciallaíonn “gaolmhaireacht gnó” gaolmhaireacht gnó, ghairmiúil nó tráchtála atá nasctha le gníomhaíochtaí gairmiúla eintitis faoi oibleagáid, a bhunaítear idir eintiteas faoi oibleagáid agus tráth bunaithe an chonartha, go mbeidh gné athdhéantach nó mharthanach aige, nó a thiocfaidh go mbeidh gné acu sin aige ina dhiaidh sin;
(14)
ciallaíonn “seirbhís cearrbhachais” seirbhís ina gcuirtear geall lena ngabhann luach airgeadúil i gcluichí áidh, lena n‑áirítear iad lena mbaineann gné chlisteachta mar shampla crannchuir, cluichí casaíne, cluichí pócair agus idirbhearta gealltóireachta a chuirtear ar fáil i suíomh fisiceach, nó ar aon mhodh cianda, trí mheáin leictreonacha nó aon teicneolaíocht eile lena n‑éascaítear an chumarsáid, agus ar iarraidh aonair ó fhaighteoir seirbhísí;
(15)
ciallaíonn “grúpa” grúpa gnóthas arb é atá ann máthairghnóthas, a fhochuideachtaí, agus na heintitis ina bhfuil rannpháirtíocht ag an máthairghnóthas nó a fhochuideachtaí, chomh maith le gnóthais atá nasctha le chéile de réir bhrí Airteagal 22 de Threoir 2013/34/AE [ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 maidir leis na ráitis airgeadais bhliantúla, na ráitis airgeadais chomhdhlúite agus tuarascálacha gaolmhara maidir le cineálacha áirithe gnóthas, lena leasaítear Treoir 2006/43/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n‑aisghairtear Treoir 78/660/CEE agus Treoir 83/349/CEE ón gComhairle (IO 2013 L 182, lch. 19)];
[...]’
7
Foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 8 de Threoir 2015/849:
‘1.   Áiritheoidh na Ballstáit go nglacfaidh na heintitis faoi oibleagáid céimeanna iomchuí chun rioscaí sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a shainaithint agus a mheas, ag cur i gcuntas fachtóirí riosca lena n‑áirítear na cinn a bhaineann lena gcustaiméirí, tíortha nó limistéir gheografacha, táirgí, seirbhísí, idirbhearta nó slite seachadta. Beidh na beartais, rialuithe agus nósanna imeachta sin comhréireach le cineál agus méid an eintitis faoi oibleagáid.
2.   Déanfar na measúnuithe riosca dá dtagraítear i mír 1 a dhoiciméadú, a choimeád cothrom le dáta agus a chur ar fáil do na húdaráis inniúla ábhartha agus do na comhlachtaí féinrialála lena mbaineann. Féadfaidh maoirseoirí a chinneadh nach gá measúnuithe riosca ar dhoiciméadú aonair i gcás go mbeidh na rioscaí sonracha bunúsacha san earnáil soiléir agus tuigthe.
3.   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh beartais, rialuithe agus nósanna imeachta i bhfeidhm ag na heintitis faoi oibleagáid chun rioscaí sciúrtha airgid agus maoinithe sceimhlitheoireachta a aithníodh ag leibhéal an Aontais, an Bhallstáit agus an eintitis faoi oibleagáid a mhaolú agus a bhainistiú go héifeachtach. Beidh na beartais, rialuithe agus nósanna imeachta sin comhréireach le cineál agus méid an eintitis faoi oibleagáid.
4.   Folóidh na beartais, na rialuithe agus na nósanna imeachta dá dtagraítear i mír 3:
(a)
beartais, rialuithe agus nósanna imeachta inmheánacha a fhorbairt, lena n‑áirítear cleachtais bhainistíochta riosca eiseamláireacha, dícheall cuí custaiméara, tuairisciú, coimeád taifead, rialú inmheánach, bainistíocht chomhlíonta lena n‑áirítear, nuair is iomchuí maidir le méid agus cineál an ghnó, ceapachán a oifigeach comhlíonta ar leibhéal bainistíochta, agus scagadh fostaithe;
(b)
i gcás inarb iomchuí maidir le méid agus cineál an ghnó, feidhm iniúchóireachta neamhspleách chun na beartais, na rialuithe agus na nósanna imeachta inmheánacha dá dtagraítear i bpointe (a) a thástáil.
5.   Ceanglóidh na Ballstáit ar eintitis faoi oibleagáid formheas a fháil óna mbainistíocht shinsearach le haghaidh na mbeartas, na rialuithe agus na nósanna imeachta a chuir siad i bhfeidhm agus faireachán agus feabhsú a dhéanamh ar na bearta arna ndéanamh, i gcás inarb iomchuí.’
8
De réir Airteagal 11 den Treoir sin:
‘Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfidh eintitis faoi oibleagáid bearta díchill chuí do chustaiméirí i bhfeidhm sna himthosca seo a leanas:
(a)
nuair a bheidh caidreamh gnó á bhunú;
[...]
(d)
i gcás soláthraithe seirbhísí cearrbhachais, ar bhuachan a bhaint, ar gheall a chur, nó iad araon, nuair a dhéanfar idirbhearta is ionann agus [EUR] 2000 nó níos mó, cibé acu a dhéantar an t‑idirbheart sin in aon oibríocht amháin nó i roinnt oibríochtaí a bhfuil an chuma orthu a bheith nasctha;
[...]
(f)
nuair a bheidh amhras ann faoi fhírinneacht nó leordhóthanacht shonraí céannachta na gcustaiméirí a bheidh faighte roimhe.’
9
Foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 13(1), (2) agus (4) de Threoir 2015/849:
‘1.   Is é a bheidh i mbearta a bhaineann le dícheall cuí custaiméara;
(a)
an custaiméir a shainaithint agus aitheantas an chustaiméara a fhíorú ar bhonn na ndoiciméad, na sonraí nó na faisnéise a fhaightear ó fhoinse iontaofa agus neamhspleách, lena n‑áirítear, i gcás ina mbeidh fáil orthu, modhanna ríomh-shainaitheantais, seirbhísí ábhartha iontaobhais mar a leagtar amach i Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle nó aon phróiseas eile sainaitheantais shláin, chianda nó leictreonach atá rialaithe, aitheanta nó formheasta ag na húdaráis náisiúnta inniúla nó a bhfuil glactha acu leis;
(b)
an t‑úinéir tairbhiúil a shainaithint agus bearta réasúnacha a dhéanamh chun céannacht an duine sin a fhíorú ionas gur deimhin leis an eintiteas faoi oibleagáid gurb eol dó cé hé an t‑úinéir tairbhiúil, lena n‑áirítear, maidir le daoine dlítheanacha, iontaobhais, cuideachtaí, fondúireachtaí agus socruithe dlí comhchosúla, chun tuiscint a fháil ar úinéireacht agus ar struchtúr rialaithe an chustaiméara. [...];
(c)
measúnú a dhéanamh agus, de réir mar is cuí, faisnéis a fháil maidir le cuspóir agus nádúr beartaithe an chaidrimh gnó;
(d)
faireachán leanúnach a dhéanamh ar an gcaidreamh gnó lena n‑áirítear scrúdú ar idirbhearta a rinneadh i gcúrsa an chaidrimh sin lena áirithiú go bhfuil na hidirbhearta á ndéanamh ag teacht le heolas an eintitis faoi oibleagáid ar an gcustaiméir, ar an ngnó agus ar phróifíl riosca, lena n‑áirítear foinse na gcistí agus ag áirithiú i gcás inar gá go gcoimeádfar na doiciméid, na sonraí nó an fhaisnéis atá á dteachtadh cothrom le dáta.
[...]
2.   Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfidh na heintitis faoi oibleagáid gach ceann de na ceanglais díchill chuí custaiméara a leagtar síos i mír 1 i bhfeidhm. Féadfaidh eintitis faoi oibleagáid méid na mbeart sin a chinneadh ar bhonn íogair-riosca, áfach.
[...]
4.   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh eintitis faoi oibleagáid in ann a léiriú d’údaráis inniúla nó do chomhlachtaí féinrialála go bhfuil na bearta iomchuí i bhfianaise na rioscaí sciúrtha airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a sainaithníodh.’
10
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 14(5) den Treoir sin:
‘Déanfaidh na Ballstáit a cheangal go gcuirfidh eintitis faoi oibleagáid bearta díchill chuí do chustaiméirí i bhfeidhm, ní hamháin maidir le gach custaiméir nua ach ag amanna iomchuí le custaiméirí atá ann cheana ar bhonn riosca-íogair, nó nuair a athróidh imthosca ábhartha custaiméara, nó nuair a bheidh aon dualgas dlíthiúil ar an eintiteas faoi oibleagáid le linn na bliana féilire ábhartha, go rachaidh na heintitis faoi oibleagáid sin i dteagmháil leis an gcustaiméir chun críche aon fhaisnéis ábhartha a bhaineann leis an úinéir tairbhiúil/na húinéirí tairbhiúla a athbhreithniú, nó má bhí an dualgas seo ar an eintiteas atá faoi oibleagáid faoi Threoir 2011/16/AE ón gComhairle [an 15 Feabhra 2011 maidir le comhar riaracháin i réimse an chánachais agus lena n-aisghairtear Treoir 77/799/CEE (IO 2011 L 64, lch. 1)].’
11
Foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 20 de Threoir 2015/849:
‘Maidir le hidirbhearta nó gaolmhaireachtaí gnó le [PEPanna], ceanglóidh na Ballstáit, sa bhreis ar na bearta díchill chuí custaiméara a leagtar síos in Airteagal 13, ar eintitis faoi oibleagáid an méid seo a leanas a dhéanamh:
(a)
beidh córais chuí bainistíochta riosca i bhfeidhm, lena n‑áirítear nósanna imeachta rioscabhunaithe, chun a chinneadh an [PEP] é an custaiméir nó úinéir tairbhiúil an chustaiméara;
(b)
na bearta seo a leanas a chur i bhfeidhm i gcásanna caidrimh ghnó le [PEPanna]:
(i)
formheas na bainistíochta sinsearaí a fháil chun caidreamh gnó a bhunú nó a leanúint leis na daoine sin;
(ii)
bearta leordhóthanacha a dhéanamh chun foinse an tsaibhris agus foinse na gcistí a bhaineann le caidreamh gnó nó idirbhearta leis na daoine sin a shuíomh;
(iii)
iompar feabhsaithe, faireachán leanúnach ar na gaolmhaireachtaí gnó sin.’
12
Foráiltear le hAirteagal 23 den Treoir seo go mbeidh feidhm ag na bearta dá dtagraítear in Airteagail 20 agus 21 freisin maidir le baill teaghlaigh nó ‘daoine arb eol gur dlúthchomhlaigh de [PEPanna] iad’.
13
Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 45(1) agus (8) den Treoir sin:
‘1.   Ceanglóidh na Ballstáit ar eintitis faoi oibleagáid ar cuid de ghrúpa iad beartais agus nósanna imeachta uile-ghrúpa a chur chun feidhme, lena n‑áirítear beartais chun sonraí a chosaint agus beartais agus nósanna imeachta chun faisnéis a chomhroinnt laistigh den ghrúpa chun críocha AML/CFT. Cuirfear na beartais agus na nósanna imeachta sin chun feidhme go héifeachtach ar leibhéil na mbrainsí agus na bhfochuideachtaí faoi úinéireacht tromlaigh sna Ballstáit agus i dtríú tíortha.
[...]
8.   Áiritheoidh na Ballstáit go gceadófar comhroinnt faisnéise laistigh den ghrúpa. Faisnéis maidir le hamhras gur fáltais ó ghníomhaíocht choiriúil iad cistí nó go bhfuil baint acu le maoiniú sceimhlitheoireachta a thuairiscítear don [Aonad um Fhaisnéis Airgeadais, AFA], comhroinnfear í laistigh den ghrúpa, mura dtugann AFA a mhalairt de threoracha.’
Dlí na Laitvia
14
Leasaíodh an Noziedzīgi iegūtu līdzek-u legalizācijas un terorisma un proliferācijas finansēšanas novēršanas likums (an Dlí maidir le sciúradh airgid agus maoiniú na sceimhlitheoireachta agus maoiniú an leata a chosc) an 17 Iúil 2008 (Latvijas Vēstnesis, 2008, Uimh. 116) (‘an Dlí maidir le Cosc’), chun Treoir 2015/849 a thrasuí.
15
Foráiltear le hAirteagal 1 den Dlí sin, sa leagan is infheidhme maidir leis na fíorais sna príomhimeachtaí mar seo a leanas:
‘Chun críocha an Dlí seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[...]
(21)
ciallaíonn “grúpa” grúpa daoine dlítheanacha nó socruithe dlíthiúla;
(a)
ina bhfuil máthairchuideachta agus a fochuideachta agus struchtúir ina bhfuil rannpháirtíocht ag an máthairchuideachta nó ag an bhfochuideachta,
[...]
(81)
ciallaíonn “bainistíocht shinsearach” an bord stiúrthóirí, más ann do chomhalta boird, oifigeach nó fostaí arna cheapadh go sonrach ag an mbord stiúrthóirí, ag a bhfuil eolas leordhóthanach ar neamhchosaint an eintitis faoi oibleagáid ar rioscaí sciúrtha airgid agus maoinithe sceimhlitheoireachta agus iomadaithe, agus sinsearacht leordhóthanach chun cinntí a dhéanamh a dhéanann difear dá neamhchosaint ar riosca;
[...]
(18)
ciallaíonn [PEP] duine a gcuirtear nó a cuireadh de chúram air nó uirthi feidhmeanna poiblí tábhachtacha i bPoblacht na Laitvia, i mBallstát eile nó i dtríú tír, lena n‑áirítear na hoifigigh Stáit is sinsearaí, cinn aonad riaracháin Stáit (nó bardais), cinn rialtais, airí (leas-airí nó leas-airí cúnta, más ann d’fheidhm den sórt sin sa tír atá i gceist), airí cúnta nó oifigigh shinsearacha eile sa rialtas nó san aonad riaracháin Stáit (nó sa bhardasacht), comhaltaí parlaiminte nó comhaltaí comhlachtaí reachtacha comhchosúla, comhaltaí de chomhlachtaí rialaithe (comhchoistí) páirtithe polaitiúla, breithiúna na gcúirteanna bunreachtúla, cúirteanna uachtaracha nó leibhéil dlínse eile (comhaltaí na mbreithiúna), comhaltaí de chomhlachtaí riaracháin nó bainistíochta na n‑ardinstitiúidí maoirseachta (iniúchóireachta), comhaltaí de bhoird na mbanc ceannais, ambasadóirí, bainisteoirí gnó, oifigigh ardchéime sna fórsaí armtha, comhaltaí de chomhlachtaí riaracháin nó bainistíochta fiontar faoi úinéireacht Stáit, cinn (stiúrthóirí, leas-stiúrthóirí) agus comhaltaí den bhord nó feidhm choibhéiseach eagraíochta idirnáisiúnta;
[...]
(182)
ciallaíonn “dlúth-chomhlach duine atá faoi riteacht pholaitiúil [PEP]” aon duine nádúrtha ar a bhfuil caidreamh gnó nó aon dlúthchaidreamh eile aige le duine de na daoine dá dtagraítear i bpointe 18 den Airteagal seo [...]’
16
Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 3(1) agus (21) den Dlí sin, dar teideal ‘Raon feidhme’:
‘(1)   Daoine a dhéanann na gníomhaíochtaí gnó nó gairmiúla seo a leanas, measfar gur eintitis faoi oibleagáid iad chun críocha an Dlí seo:
[...]
(7) eagraithe crannchuir agus cluichí áidh;
[...]
(2)   Déanfaidh eintitis faoi oibleagáid ar cuid de ghrúpa iad beartais agus nósanna imeachta uileghrúpa a chur chun feidhme, lena n‑áirítear beartais chun sonraí daoine nádúrtha a phróiseáil, chomh maith le beartais agus nósanna imeachta chun faisnéis a chomhroinnt laistigh den ghrúpa, agus é mar aidhm leo sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta agus leata a chomhrac. Cuirfear na beartais agus na nósanna imeachta uile-ghrúpa sin chun feidhme go héifeachtach freisin ar leibhéal na mbrainsí agus na bhfochuideachtaí ina bhfuil leas tromlaigh ag eintitis faoi oibleagáid sna Ballstáit agus i dtríú tíortha.
(21)
Áiritheoidh eintitis faoi oibleagáid ar cuid de ghrúpa iad, ar leibhéal an ghrúpa, go mbeidh rochtain ag aon eintiteas eagraíochtúil atá freagrach as comhlíonadh, iniúchadh, frithsciúradh airgid, agus maoiniú agus leathadh sceimhlitheoireachta a chomhrac, ar an bhfaisnéis is gá ó bhrainsí agus ó fhochuideachtaí chun na feidhmeanna sin a fhorghníomhú, lena n‑áirítear faisnéis faoi chustaiméirí, cuntais agus íocaíochtaí.’
17
Foráiltear le hAirteagal 10(1) den Dlí céanna, dar teideal ‘Ainmniú foirne atá freagrach as ceanglais an dlí seo a chomhlíonadh’:
‘Ainmneoidh an t‑eintiteas faoi oibleagáid, ar duine dlítheanach é, fostaí amháin nó níos mó (daoine atá freagrach as comhlíonadh na gceanglas a bhaineann leis an gcomhrac in aghaidh sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta agus leathadh), go háirithe, ón mbainistíocht shinsearach, a bheidh údaraithe chun cinntí a dhéanamh agus a bheidh freagrach go díreach as ceanglais an Dlí seo a chomhlíonadh agus as faisnéis a chomhroinnt leis an údarás maoirseachta inniúil [...].’
18
Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 11(1) den Dlí maidir le Cosc, dar teideal ‘Ceanglas maidir le dícheall cuí do chustaiméirí’:
‘Déanfaidh an t‑eintiteas faoi oibleagáid bearta a bhaineann le dícheall cuí custaiméara;
(1)
sula mbunófar gaolmhaireacht gnó;
[...]
(4)
i gcás ina ndéanann an t‑eintiteas faoi oibleagáid a eagraíonn crannchuir agus cluichí áidh idirbheart le custaiméir arb ionann é agus EUR 2000 nó níos mó, lena n‑áirítear i gcás ina ngnóthóidh an custaiméir modhanna rannpháirtíochta i gcluiche nó i dticéid crannchuir, nó airgeadra eachtrach a mhalartú chun na críche sin, cibé acu a dhéantar an t‑idirbheart in oibríocht aonair nó i roinnt oibríochtaí a dhealraíonn a bheith nasctha;
[...].’
19
Foráiltear le hAirteagal 111(1), (2), (6) agus (7) den Dlí sin, dar teideal ‘Bearta díchill chuí do chustaiméirí agus fachtóirí riosca’:
‘1.   Is sraith gníomhaíochtaí iad bearta díchill chuí custaiméara atá ceaptha chun measúnú a dhéanamh ar riosca faoina ndéanfaidh an t‑eintiteas faoi oibleagáid an méid seo a leanas:
(1)
an custaiméir a shainaithint agus na sonraí sainaitheantais a fuarthas a fhíorú;
[...]
(5)
a áirithiú go ndéanfar na doiciméid, na sonraí pearsanta agus an fhaisnéis a fhaightear i gcomhthéacs an díchill chuí do chustaiméirí a choinneáil, a mheasúnú go tréimhsiúil agus a thabhairt cothrom le dáta i gcomhréir leis na rioscaí bunúsacha, gach 5 bliana ar a laghad.
2.   Agus an raon feidhme agus an nós imeachta maidir le dícheall cuí custaiméara á gcinneadh, chomh maith lena mhinice a dhéantar athbhreithniú ar dhoiciméid, sonraí pearsanta agus faisnéis a fhaightear i gcomhthéacs dícheall cuí custaiméara, cuirfidh an t‑eintiteas faoi oibleagáid san áireamh na rioscaí sciúrtha airgid, maoinithe sceimhlitheoireachta agus iomadaithe a bhaineann leis an gcustaiméir, a thír chónaithe (bunaíocht), gníomhaíocht eacnamaíoch nó phearsanta an chustaiméara, seirbhísí agus táirgí a úsáidtear agus a mbealaí seachadta, chomh maith leis na hidirbhearta a rinneadh.
[...]
6.   Agus é ag dul i mbun gaolmhaireacht gnó, gheobhaidh agus doiciméadóidh an t‑eintiteas faoi oibleagáid, ar bhonn measúnú ar na rioscaí a bhaineann le sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta agus leathadh na sceimhlitheoireachta, faisnéis maidir le cuspóir agus cineál beartaithe na gaolmhaireachta gnó, lena n‑áirítear na seirbhísí a bheartaíonn an custaiméir a úsáid, líon agus méid na n‑idirbheart atá beartaithe, cineál gníomhaíochta eacnamaíche nó pearsanta an chustaiméara ina n‑úsáidfidh an custaiméir na seirbhísí agus, i gcás inarb infheidhme, foinse chistí an chustaiméara agus foinse an rachmais a chuireann le staid airgeadais an chustaiméara.
7.   Cuirfidh an t‑eintiteas faoi oibleagáid bearta díchill chuí custaiméara i bhfeidhm agus gaolmhaireacht gnó á bunú aige agus le linn na gaolmhaireachta sin (lena n‑áirítear le haghaidh custaiméirí atá ann cheana), agus cur chuige rioscabhunaithe á ghlacadh aige [...]’
20
Foráiltear le hAirteagal 25(2) den Dlí maidir le Cosc, dar teideal ‘Caidreamh gnó le [PEPanna], baill teaghlaigh [PEPanna], nó dlúthchomhlaigh [PEPanna]’:
‘Cuireann córas rialaithe inmheánaigh rioscabhunaithe an eintitis faoi oibleagáid ar a chumas a chinneadh cé acu a thagann nó nach dtagann custaiméir nach [PEP], ball teaghlaigh [PEP], nó dlúthchomhlach de [PEP] é tráth a bhunaítear gaolmhaireacht gnó chun bheith ina [PEP] tar éis bhunú na gaolmhaireachta gnó.’
21
Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 29(1) den Dlí sin, dar teideal ‘Torthaí imscrúdaithe custaiméara a aithint agus glacadh leo’:
‘Agus na bearta a leagtar amach i bpointí 1 go 3 d’Airteagal 111(1) den Dlí seo á gcomhlíonadh acu, féadfaidh institiúidí creidmheasa agus airgeadais torthaí imscrúdaithe custaiméara arna ndéanamh ag institiúidí creidmheasa agus airgeadais na mBallstát nó tríú tíortha a aithint agus glacadh leo, ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha uile seo a leanas: [...]’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú
22
Is cuideachta é Laimz atá bunaithe sa Laitvia arb é atá ina ghníomhaíocht tráchtála gníomhaíochtaí cearrbhachais a eagrú. Tá 100 % de scairchaipiteal na cuideachta sin i seilbh ‘Optibet’ SIA, cuideachta faoi dhliteanas teoranta freisin atá bunaithe sa Laitvia, arb é atá ina ghníomhaíocht tráchtála freisin gníomhaíochtaí cearrbhachais a eagrú. Tá an dá chuideachta sin mar chuid de ghrúpa Enlabs AB, atá bunaithe sa tSualainn. Is léir ón ordú tarchuir gur eintiteas faoi oibleagáid é Laimz de réir bhrí an Dlí maidir le Cosc, a bhfuil sé d’aidhm aige Treoir 2015/849 a thrasuí.
23
An 2 Márta 2020, thug Optibet, a rinne comhaontú le cuideachta chun sonraí foilsithe agus ar fáil go poiblí a sholáthar di maidir le measúnú agus bainistiú rioscaí i ndáil le ceanglais an Dlí maidir le Cosc, comhaontú le Laimz faoinar gheall sé na sonraí sin a sholáthar do Laimz, chun an úsáid is éifeachtúlaí acmhainní agus comhlíonadh aonfhoirmeach cheanglais an Dlí sin laistigh de chuideachtaí an ghrúpa a áirithiú.
24
An 23 Lúnasa 2021, thosaigh Laimz ag soláthar seirbhísí cearrbhachais idirghníomhacha do chustaiméir a bhí ina chustaiméir Optibet roimhe sin (‘an custaiméir atá i gceist sna príomhimeachtaí’).
25
An 31 Eanáir 2022, rinne Laimz bearta díchill chuí feabhsaithe maidir leis an gcustaiméir sin, ag iarraidh air tuilleadh faisnéise a thabhairt dó ar bhonn a nósanna cluichíochta, méideanna a gheallta agus na sonraí a chuir Optibet ar fáil maidir leis an uair a bhí sé ina chustaiméir. Sa chomhthéacs sin, chuir Laimz cinneadh an 27 Márta 2020 i bhfeidhm freisin a ghlac ardbhainistíocht Optibet maidir leis an gcaidreamh leis an gcustaiméir a chothabháil.
26
I mí Feabhra agus i mí an Mhárta 2022, rinne an Oifig Cigireachta cigireacht ar áitreabh Laimz. Sa tuarascáil a tarraingíodh suas tar éis na cigireachta sin, thug an oifig cigireachta dá haire, in 2020, 2021 agus 2022, nár shainaithin Laimz aon chaidreamh gnó le dlúthchomhlaigh PEPanna agus, maidir leis an gcustaiméir atá i gceist sna príomhimeachtaí, nár seoladh imscrúdú tar éis an tairseach EUR 2000 a bhaint amach an 26 Lúnasa 2021, chun faisnéis a iarraidh air maidir le foinsí a ioncaim, an méid agus an buiséad cluiche beartaithe, nó chun a stádas mar dhlúthchomhlach PEP a chinneadh agus chun an fhaisnéis i mbunachair sonraí atá ar fáil go poiblí a fhíorú d’fhonn fachtóirí riosca breise a shainaithint.
27
Le cinneadh an 15 Meitheamh 2022, d’fhorchuir an Oifig Cigireachta fíneáil EUR 52 263.90 ar Laimz, a chomhfhreagraíonn do 5 % dá glanláimhdeachas don bhliain 2020 ar an bhforas nár éirigh leis an gcuideachta sin córas rialaithe inmheánaigh éifeachtach a chur i bhfeidhm maidir lena custaiméirí agus nach ndearnadh aon imscrúduithe orthu. Mheas sé gur cheart do Laimz measúnú a dhéanamh ar an gcustaiméir atá i gceist sna príomhimeachtaí go huathrialach agus go neamhspleách, agus nár cheart dó brath ar mheasúnú a rinne cuideachta eile, Optibet sa chás seo. Thug an Oifig Cigireachta dá haire freisin gur measadh gur dlúthchomhlach de PEP an custaiméir sin ós rud é, ag an am céanna leis an PEP sin, go raibh feidhm aige mar chomhalta de chomhlacht feidhmiúcháin comhlachais.
28
An 18 Iúil 2022, thug Laimz caingean i gcoinne an chinnidh sin os comhair an administratīvā rajona tiesa (an Chúirt Riaracháin Dúiche, an Laitvia), arb í an chúirt a rinne an tarchur. Mar thaca lena chaingean, d’áitigh Laimz go raibh sé i dteideal úsáid a bhaint as an bhfaisnéis a fuarthas ó Optibet faoi chomhaontú an 2 Márta 2020, dá dtagraítear i mír 23 den bhreithiúnas seo, agus as na cinntí a rinne ardbhainistíocht Optibet agus iad a chur i bhfeidhm ar a chaidreamh gnó féin leis an gcustaiméir atá i gceist sna príomhimeachtaí.
29
Ina theannta sin, cháin Laimz an Oifig Cigireachta as brath ar an bhfíric amháin, chun a thabhairt i gcrích gur dlúthchomhlach le PEP an custaiméir sin, gur bhain siad go comhpháirteach leis an gcomhlachas céanna, gan measúnú aonair agus mionsonraithe a dhéanamh.
30
Ina cosaint, maíonn an Oifig Cigireachta nach ndéantar foráil sa Dlí maidir le Cosc maidir le sonraí custaiméara a chomhroinnt le cuideachta eile, lena ndíolmhófaí faighteoir na faisnéise óna oibleagáidí dlíthiúla a chomhlíonadh. Ina theannta sin, thug sí dá haire, nuair a rinne an custaiméir atá i gceist sna príomhimeachtaí caidreamh gnó le Laimz, gur chuir sé deireadh lena chaidreamh gnó le Optibet, agus mar thoradh air sin nach bhféadfadh Laimz an fhaisnéis a fuair Optibet a úsáid a thuilleadh.
31
Sa chomhthéacs sin, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir le raon feidhme an choincheapa ‘daoine ar a dtugtar dlúthchomhlachtaí’ de PEPanna in Airteagal 3, pointe 11 de Threoir 2015/849 i gcás ina mbaineann an duine atá i gceist le comhlacht feidhmiúcháin an chomhlachais chéanna le PEP. Ina theannta sin, luaitear ann go bhfuil gá le soiléiriú maidir leis an bhféidearthacht atá ag cuideachtaí a bhaineann leis an ngrúpa céanna faisnéis a chomhroinnt chun a gceanglais díchill chuí a chomhlíonadh, agus an gceadaítear le hAirteagal 45(1) agus (8) de Threoir 2015/849, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3, pointí 12 agus 15 den Treoir sin, faisnéis a thagann ó chuideachta eile a bhaineann leis an ngrúpa sin a úsáid agus cinntí arna nglacadh ag comhalta de bhainistíocht shinsearach na cuideachta eile sin a chur i bhfeidhm ar roinnt cuideachtaí den ghrúpa sin. Ar deireadh, ardaíonn an chúirt a rinne an tarchur an cheist maidir leis an oibleagáid atá ar an eintiteas faoi oibleagáid bearta díchill chuí a chur i bhfeidhm ar chustaiméirí atá ann cheana i gcás nach féidir aon athrú ar imthosca ábhartha a staide a shainaithint, murab ionann agus an staid atá i gceist sa chás as ar eascair breithiúnas an 17 Samhain 2022, Rodl & Partner, C‑562/20, EU:C:2022:883.
32
Sna himthosca sin, chinn an administratīvā rajona tiesa (an Chúirt Riaracháin Dúiche) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)
An gcaithfear Airteagal 3, pointe 11(a) de Threoir 2015/849 a léiriú ar chaoi go bhféadfar a mheas go bhfuil baint ag duine aonair le duine atá faoi riteacht pholaitiúil ar an bhfhoras amháin gur cuid den údarás poiblí céanna iad na daoine sin, gan aon mheas a dhéanamh ar aon imthoisc eile?
(2)
An gcaithfear [Airteagal 3, pointe 9] de Threoir 2015/849 a léiriú ar chaoi gur gá a chinneadh, chun a chinneadh an bhfuil stádas duine atá faoi riteacht pholaitiúil ag duine, an bhfuil post dá dtagraítear san Airteagal sin ag an duine sin agus, ina theannta sin, gur gá imscrúdú a dhéanamh agus a fháil amach an post sinsearach é an post agus nach post idirmheánach ná post níos ísle ná sin é?
(3)
An gcaithfear Airteagal 45(1) de Threoir 2015/849, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 45(8) den Airteagal sin, a léiriú ar chaoi nach mór do na Ballstáit cead a thabhairt do na heintitis faoi oibleagáid dá dtagraítear in Airteagal 2(1) de Threoir 2015/849, a mheastar gur cuideachtaí den ghrúpa céanna iad, faisnéis a mhalartú lena chéile, lena n‑áirítear trí chomhaontuithe um malartú faisnéise a thabhairt i gcrích agus trína áirithiú go mbeidh sreabhadh faisnéise cómhalartach ann agus go mbeidh an fhéidearthacht ann amhlaidh a dhéanamh ar chaoi go gcuirfí i bhfeidhm go frithpháirteach é, chun cuspóirí Threoir 2015/849 a bhaint amach?
(4)
An gceadaítear le hAirteagal 45(1) agus (8) de Threoir 2015/849, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3, pointí 12 agus 15 den Treoir sin, faisnéis nó cinntí den sórt sin a úsáid, agus na cinntí arna nglacadh laistigh den ghrúpa ag lucht bainistíochta gnóthais a bhaineann leis an ngrúpa céanna a chur i bhfeidhm i roinnt gnóthas a bhaineann leis an ngrúpa céanna?
(5)
An gcaithfear Airteagal 14(5) de Threoir 2015/849, i gcomhar le hAirteagal 8(2) de, a léiriú ar chaoi nach gceanglaítear ar eintitis faoi oibleagáid bearta díchill chuí a dhéanamh i leith custaiméirí tráchtála atá ann cheana mura bhfuil an teorainn ama a leagtar síos sa dlí náisiúnta ná an teorainn ama a fhorchuirtear le nósanna imeachta an chórais rialaithe inmheánaigh chun bearta díchill chuí a chur chun feidhme dulta in éag agus mura bhfuil an t‑eintiteas faoi oibleagáid ar an eolas faoi imthosca nua a d’fhéadfadh difear a dhéanamh don mheasúnú riosca a dhéantar i ndáil leis an gcustaiméir lena mbaineann?
(6)
An gcaithfear an oibleagáid a fhorchuirtear le hAirteagal 11(d) de Threoir 2015/849 ar eintitis faoi oibleagáid bearta díchill chuí do chustaiméirí a chur i bhfeidhm i gcás ina mbeadh luach iomlán EUR 2000 nó níos mó ag an idirbheart, tráth a bhailítear an tuillimh buaite nó a chuirtear geallta i gcrích, cibé acu a dhéantar an t‑idirbheart sin in idirbheart nó i roinnt idirbhearta a ndealraíonn sé go bhfuil caidreamh de chineál éigin eatarthu, a léiriú ar chaoi go gcaithfear bearta den sórt sin a chur i bhfeidhm aon uair a shroicheann méid iomlán an idirbhirt EUR 2000, gan beann ar an tréimhse ina mbaintear amach arís an méid EUR 2000 a leagtar síos san fhoráil sin?’
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
An chéad cheist
33
Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gcaithfear Airteagal 3, pointe 11(a) de Threoir 2015/849 a léiriú sa chaoi nach féidir duine aonair a mheas mar dhlúthchomhlach le PEP ach amháin ar an mbonn go bhfuil an bheirt mar chuid den chomhlachas céanna.
34
Mar réamhphointe, ba cheart a mheabhrú gurb é príomhchuspóir Threoir 2015/849, mar is léir óna ceannteideal agus ó Airteagal 1(1) agus (2) di, cosc a chur ar úsáid an chórais airgeadais chun críoch sciúrtha airgid nó maoinithe sceimhlitheoireachta (breithiúnas an 5 Nollaig 2024, MISTRAL TRANS, C‑3/24, EU:C:2024:999, mír 25 agus an cásdlí dá dtagraítear).
35
Go sonrach, le forálacha Threoir 2015/849, ar de chineál coisctheach iad, féachtar le corpas de bhearta coisctheacha agus athchomhairleacha a bhunú, agus cur chuige rioscabhunaithe á ghlacadh, chun sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chomhrac go héifeachtach, chun cosc a chur, mar is léir ó aithris 1 den Treoir sin, ar shreafaí airgid neamhdhleathaigh a bheith in ann dochar a dhéanamh do shláine, do chobhsaíocht agus do chlú na hearnála airgeadais agus a bheith ina mbagairt ar mhargadh inmheánach an Aontais Eorpaigh agus ar an bhforbairt idirnáisiúnta (breithiúnas an 5 Nollaig 2024, MISTRAL TRANS, C‑3/24, EU:C:2024:999, mír 26 agus an cásdlí dá dtagraítear).
36
Is léir ó Airteagail 6 go 8 de Threoir 2015/849 go n‑éilíonn an cur chuige rioscabhunaithe measúnú ar an riosca a dhéantar, faoi chuimsiú an chórais arna bhunú leis an Treoir sin, ar thrí leibhéal, is é sin, ar dtús, ar leibhéal an Aontais, ag an gCoimisiún, ansin, ar leibhéal na mBallstát agus, ar deireadh, ar leibhéal an eintitis faoi oibleagáid. Mar is léir ó aithris 30 den Treoir sin, braitheann cur i bhfeidhm beart iomchuí díchill chuí ag na heintitis sin don chustaiméir lena mbaineann ar an measúnú sin. Go deimhin, de réir chásdlí na Cúirte Breithiúnais, gan measúnú den sórt sin, ní féidir leis an mBallstát lena mbaineann ná, de réir mar a bheidh, leis na heintitis sin cinneadh a dhéanamh i gcás aonair cé na bearta atá le cur i bhfeidhm (breithiúnas an 17 Samhain 2022, Rodl & Partner, C‑562/20, EU:C:2022:883, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear).
37
I ndáil leis sin, leagtar síos le hAirteagal 20 de Threoir 2015/849, maidir le hidirbhearta nó gaolmhaireachtaí gnó le PEPanna, na hoibleagáidí nach mór d’eintitis tuairiscithe a chomhlíonadh, sa bhreis ar na bearta díchill chuí do chustaiméirí nach mór dóibh a dhéanamh, a leagtar síos in Airteagal 13(1) den Treoir sin. Go sonrach, ceanglaítear leis an bhforáil sin ar eintitis faoi oibleagáid an custaiméir a shainaithint agus a chéannacht a fhíorú, an t‑úinéir tairbhiúil a shainaithint, measúnú a dhéanamh ar an ngaolmhaireacht gnó atá beartaithe agus faisnéis a fháil maidir lena chuspóir agus lena chineál, agus faireachán leanúnach a dhéanamh ar an ngaolmhaireacht gnó sin. Sonraítear in Airteagal 20 go gceanglóidh na Ballstáit ar eintitis faoi oibleagáid, go háirithe, córais bainistíochta riosca iomchuí a bheith i bhfeidhm acu, lena n‑áirítear nósanna imeachta rioscabhunaithe, chun a chinneadh an bhféadfar an custaiméir nó úinéir tairbhiúil an chustaiméara a chatagóiriú mar PEP. I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú go luaitear in aithrisí 31 agus 32 den Treoir sin go mbaineann riosca níos mó sciúrtha airgid nó maoinithe sceimhlitheoireachta le cásanna áirithe, go háirithe i gcás caidreamh le daoine aonair a bhfuil feidhmeanna poiblí tábhachtacha acu nó a raibh feidhmeanna poiblí tábhachtacha acu.
38
Ina theannta sin, faoi Airteagal 23 de Threoir 2015/849, ní mór d’eintitis faoi oibleagáid na córais bainistíochta riosca sin a leathnú chun baill teaghlaigh PEPanna agus daoine ar a dtugtar dlúthchomhlachtaí PEPanna a shainaithint.
39
I ndáil leis sin, sainmhínítear in Airteagal 3, pointe 11(a) de Threoir 2015/849 ‘daoine ar eol gur dlúthchomhlaigh iad’ mar ‘dhaoine nádúrtha ar eol go bhfuil comhúinéireacht thairbhiúil acu ar eintitis dhlítheanacha nó ar shocruithe dlíthiúla, nó aon dlúthchaidreamh gnó eile, le [PEP]’.
40
Chun foráil de dhlí an Aontais a léiriú, ní hamháin gur gá machnamh a dhéanamh ar a foclaíocht, trí thagairt a dhéanamh dá gnáthbhrí sa ghnáthchaint, ach freisin ar an gcomhthéacs ina bhfuil sí agus ar na cuspóirí a shaothraítear leis na rialacha a bhfuil sí mar chuid díobh (breithiúnas an 9 Eanáir 2025, Österreichische Datenschutzbehörde (Iarrataí iomarcacha), C‑416/23, EU:C:2025:3, mír 24 agus an cásdlí dá dtagraítear).
41
Sa chéad áit, maidir le foclaíocht Airteagal 3, pointe 11(a) de Threoir 2015/849, is léir ón ordú tarchuir go n‑iarrann an chúirt a rinne an tarchur go sonrach ar an téarma ‘dlúthchaidreamh gnó’, ós rud é go bhfuil an custaiméir sin rannpháirteach i gcomhlacht feidhmiúcháin an chomhlachais chéanna le PEP.
42
I ndáil leis sin, is féidir a thabhairt faoi deara go sainmhínítear in Airteagal 3, pointe 13 de Threoir 2015/849 an téarma ‘gaolmhaireacht gnó’, i gcás ina bhfuil feidhm aige maidir le heintiteas faoi oibleagáid, mar ghaolmhaireacht gnó, ghairmiúil nó tráchtála atá nasctha le gníomhaíochtaí gairmiúla eintitis faoi oibleagáid agus a bhfuil coinne leis, tráth a bhunaítear an teagmháil, go mbeidh gné ré ag baint leis. Thairis sin, cé nach sainítear leis an Treoir sin conas measúnú a dhéanamh ar cé acu atá nó nach bhfuil caidreamh ‘dlúth’ ann, tugtar le fios le cuimsiú an téarma sin nach leor caidreamh gnó amháin; ní mór a léiriú freisin go bhfuil tábhacht ar leith ag baint leis an gcaidreamh atá i gceist.
43
I gcás ina bhfuil an duine lena mbaineann agus PEP mar chuid de chomhlacht feidhmiúcháin an chomhlachais chéanna, coinníonn siad caidreamh i gcomhthéacs gairmiúil a priori, agus mar thoradh air sin nach féidir a chur as an áireamh go bhféadfadh na feidhmeanna sin a bheith ina ‘ndlúthchaidreamh gnó’ idir an duine sin agus an PEP sin de réir bhrí Airteagal 3, pointe 11(a) de Threoir 2015/849 nó go bhféadfaidh siad ceann a bhunú. Thairis sin, i gcás den sórt sin, ní féidir a eisiamh go bhféadfaí an duine sin a mheas mar úinéir tairbhiúil eintitis nó mar chomhshocrú dlíthiúil le PEP de réir bhrí na forála sin. Mar sin féin, ní féidir leis na torthaí sin a bheith ag brath ar cé acu a bhaineann nó nach mbaineann an bheirt sin le comhlacht feidhmiúcháin an chomhlachais chéanna ach ní mór iad a bheith bunaithe ar anailís ar na fíorais atá idir lámha.
44
Sna himthosca sin, is féidir a thuiscint ó fhoclaíocht Airteagal 3, pointe 11(a) de Threoir 2015/849 nach gcuireann cás amhail an ceann atá i gceist sna príomhimeachtaí, ina bhfuil an duine lena mbaineann agus PEP ina mbaill de chomhlacht feidhmiúcháin an chomhlachais chéanna, cosc, a priori, ar an duine sin a mheas mar dhlúthchomhlach den PEP sin de réir bhrí na forála sin.
45
Cruthaítear an anailís théacsúil sin le comhthéacs na forála sin agus leis na cuspóirí atá á saothrú le Treoir 2015/849.
46
Mar a mheabhraítear i mír 38 den bhreithiúnas seo, foráiltear le hAirteagal 23 de Threoir 2015/849, go háirithe, go mbeidh feidhm ag na bearta a leagtar síos in Airteagal 20 den Treoir seo maidir le daoine arb eol gur dlúthchomhlaigh le PEPanna iad, ach maidir le baill teaghlaigh PEPanna freisin. Dá bhrí sin, bhí sé beartaithe ag reachtas an Aontais raon feidhme Threoir 2015/849 a leathnú chun an oiread daoine aonair agus is féidir atá gar do PEPanna a áireamh.
47
Mar sin féin, ba cheart a mheabhrú freisin, de réir aithris 1 de Threoir 2015/849, chomh maith le cur chuige an dlí choiriúil a fhorbairt tuilleadh ar leibhéal an Aontais, go bhfuil cosc spriocdhírithe agus comhréireach ar úsáid an chórais airgeadais chun críoch sciúrtha airgid agus maoinithe sceimhlitheoireachta fíor-riachtanach agus gur féidir leis torthaí comhlántacha a bhaint amach.
48
Sa chomhthéacs sin, faoi Airteagal 8(3) den Treoir sin, lena bhforáiltear nach mór na beartais, na rialuithe agus na nósanna imeachta chun rioscaí sciúrtha airgid agus maoinithe sceimhlitheoireachta a mhaolú agus a bhainistiú go héifeachtach a bheith comhréireach le cineál agus méid na n‑eintiteas faoi oibleagáid, ní mór na nósanna imeachta rioscabhunaithe dá dtagraítear in Airteagal 20 den Treoir sin a bheith comhréireach le cineál agus méid na n‑eintiteas faoi oibleagáid, lena dtugtar corrlach lánroghnach áirithe do na heintitis sin agus nósanna imeachta á gceapadh acu atá iomchuí do na rioscaí a eascraíonn as a ngníomhaíocht. Dá bhrí sin, cé go gceadaítear méid áirithe solúbthachta le cur chuige rioscabhunaithe, ní hionann é, áfach, mar a luaitear in aithris 22 den Treoir sin agus rogha atá ceadaitheach go míchuí do na Ballstáit agus d’eintitis faoi oibleagáid, agus baineann sé le cinnteoireacht fianaise-bhunaithe a úsáid.
49
Ina theannta sin, is léir ó aithris 33 de Threoir 2015/849 go bhfuil na ceanglais a bhaineann le PEPanna de chineál coisctheach agus ní de chineál coiriúil, agus níor cheart iad a léirmhíniú mar ní a dhéanann stiogmatú ar PEPanna mar dhaoine atá páirteach i ngníomhaíocht choiriúil. De réir na haithrise céanna, tá diúltú do chaidreamh gnó le duine díreach ar bhonn an chinnidh gur PEP é nó í contrártha le fuarlitir agus spiorad na Treorach sin agus Mholtaí TFGA.
50
Dá bhrí sin, ceanglaítear ar na heintitis faoi oibleagáid, trí chur chuige rioscabhunaithe a úsáid, agus measúnú á dhéanamh acu an ann do dhlúthchaidreamh gnó idir duine agus PEP, ní hamháin cineál an chaidrimh idir an custaiméir lena mbaineann agus PEP a chur san áireamh, chun a chinneadh an bhfuil riosca ann go bhféadfar an ghaolmhaireacht sin a úsáid chun críoch sciúrtha airgid agus maoinithe sceimhlitheoireachta agus iomadaithe, ach freisin na cuspóirí atá á saothrú, ionas go mbeidh gá le measúnú aonair ar gach cás chun ceanglais Threoir 2015/849 a chomhlíonadh.
51
Bheadh sé mar thoradh ar léiriú dá mhalairt go mbeadh feidhm ag na hoibleagáidí breise a leagtar síos le Treoir 2015/849 maidir le líon an‑mhór cásanna ina gcuirfí a gcomhréireacht i ndáil leis na cuspóirí a shaothraítear leis an Treoir sin, eadhon cosc a chur ar úsáid chóras airgeadais an Aontais chun críoch sciúrtha airgid nó maoinithe sceimhlitheoireachta, dá bhforáiltear in Airteagal 1(1) de Threoir 2015/849, i mbaol agus, thairis sin, chruthódh sé fadhbanna praiticiúla maidir le rochtain ar shonraí na ndaoine lena mbaineann.
52
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist ná nach mór Airteagal 3, pointe 11(a) de Threoir 2015/849 a léiriú sa chaoi nach féidir duine aonair a mheas mar dhlúthchomhlach le PEP ar an bhforas amháin go bhfuil an bheirt ina gcomhaltaí de chomhlacht feidhmiúcháin an chomhlachais chéanna, ach mar sin féin gur imthoisc ábhartha é an cás sin atá le cur san áireamh sa mheasúnú sin.
An dara ceist
53
Lena dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gcaithfear Airteagal 3, pointe 9 de Threoir 2015/849 a léiriú sa chaoi, d’fhonn a chinneadh an PEP duine aonair, gur leor a shuíomh an bhfuil ceann de na poist a liostaítear in Airteagal 3, pointe 9(a) go (h) ag an duine sin, nó an bhfuil sé riachtanach a fháil amach freisin, ar bhonn measúnú fíorasach, an post ardchéime atá i gceist seachas post meánchéime nó níos sóisearaí.
54
Maidir leis sin, tá béim leagtha ag an gCúirt arís agus arís eile gur ionstraim le haghaidh comhar idir an Chúirt Bhreithiúnais agus na cúirteanna náisiúnta é an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 267 CFAE, trína gcuireann an Chúirt Bhreithiúnais na heilimintí léirithe de dhlí an Aontais ar fáil do na cúirteanna náisiúnta atá de dhíth orthu chun na díospóidí atá os a gcomhair a réiteach agus nach luíonn an bonn cirt le tarchur chun réamhrialú a dhéanamh i bhfoirmiú tuairimí comhairleacha ar cheisteanna ginearálta nó hipitéiseach, ach ón mbunriachtanas chun teacht ar réiteach éifeachtúil ar dhíospóid (breithiúnas an 7 Samhain 2024, Adusbef (Pont Morandi), C‑683/22, EU:C:2024:936, mír 38 agus an cásdlí dá dtagraítear).
55
Mar is léir ó fhoclaíocht Airteagal 267 CFAE, ní mór an réamhrialú a iarrtar a bheith ‘riachtanach’ chun a chur ar chumas na cúirte a rinne an tarchur ‘breithiúnas a thabhairt’ sa chás atá os a comhair (breithiúnas an 7 Samhain 2024, Adusbef (Pont Morandi), C‑683/22, EU:C:2024:936, mír 39 agus an cásdlí dá dtagraítear).
56
Sa chás seo, ní chuireann an chúirt a rinne an tarchur aon fhaisnéis ar fáil maidir le cineál beacht na bhfeidhmeanna gairmiúla a dhéanann an duine a thoimhdítear gur PEP é sna príomhimeachtaí. Thairis sin, measann an Oifig Cigireachta gur dlúthchomhlach den PEP sin é an custaiméir atá i gceist sna príomhimeachtaí, agus nach PEP é féin.
57
Ar deireadh, ní léir ó na doiciméid atá os comhair na Cúirte go n‑easaontaíonn na páirtithe sna príomhimeachtaí an PEP é an duine aonair lena mbaineann, a d’fhéadfadh a bheith ina dhlúthchomhlach den chustaiméir atá i gceist sna príomhimeachtaí. Baineann an dúshlán a d’ardaigh Laimz le léiriú an choincheapa ‘dlúth-chomhlach [PEP]’, mar a thug an Oifig Cigireachta, arb í is ábhar don chéad cheist.
58
Sna himthosca sin, i gcomhréir leis an gcásdlí dá dtagraítear i míreanna 54 agus 55 den bhreithiúnas seo, ní mór a dhearbhú go bhfuil an dara ceist neamh-inghlactha.
An tríú ceist
59
Lena tríú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gcaithfear Airteagal 45(1) agus (8) de Threoir 2015/849 a léiriú sa chaoi nach mór do na Ballstáit a cheadú do na heintitis faoi oibleagáid dá dtagraítear in Airteagal 2(1) den Treoir sin, ar cuid den ghrúpa céanna iad, de réir bhrí Airteagal 3, pointe 15 den Treoir sin, faisnéis a chomhroinnt le chéile, lena n‑áirítear trí chomhaontuithe comhroinnte faisnéise a thabhairt i gcrích agus trína áirithiú go mbeidh sreabhadh faisnéise cómhalartach ann chun cuspóirí Threoir 2015/849 a bhaint amach.
60
I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú go sonraítear in Airteagal 45(1) den Treoir sin go gcuirfidh na Ballstáit de cheangal ar eintitis faoi oibleagáid atá mar chuid de ghrúpa beartais agus nósanna imeachta uileghrúpa a chur chun feidhme, lena n‑áirítear beartais chosanta sonraí agus beartais agus nósanna imeachta chun faisnéis a chomhroinnt laistigh den ghrúpa chun críocha AML/CFT. De réir na forála sin, tá na beartais agus na nósanna imeachta sin le cur chun feidhme go héifeachtach ar leibhéal na mbrainsí agus na bhfochuideachtaí faoi úinéireacht tromlaigh sna Ballstáit agus i dtríú tíortha. Ba cheart a lua freisin go saothraítear leis an bhforáil sin, dá bhrí sin, an cuspóir, a leagtar amach in aithris 35 den Treoir sin, nósanna imeachta maidir le sainaithint custaiméirí arís agus arís eile a sheachaint.
61
Ina theannta sin, luaitear in Airteagal 45(8) den Treoir chéanna ‘go n‑áiritheoidh na Ballstáit go gceadófar faisnéis a chomhroinnt laistigh den ghrúpa’ agus sonraítear ann nach mór faisnéis faoi amhras gur fáltais ó ghníomhaíocht choiriúil iad cistí nó go bhfuil baint acu le maoiniú sceimhlitheoireachta a thuairiscítear do AFA a chomhroinnt laistigh den ghrúpa, mura dtugann AFA a mhalairt de threoir.
62
Sa chás seo, ar thaobh amháin, tá comhthuiscint ann gur eintitis faoi oibleagáid iad Laimz agus Optibet, a mhéid is soláthraithe seirbhísí cearrbhachais iad de réir bhrí Airteagal 2(1), pointe 3(f) de Threoir 2015/849. Ar an taobh eile, tá Laimz agus Optibet, óna bhfuair Laimz faisnéis, mar chuid de ghrúpa de réir bhrí Airteagal 3, pointe 15 den Treoir sin. Dá bhrí sin, tagann an caidreamh idir an dá chuideachta sin, lena n‑áirítear comhar chun na ceanglais a leagtar síos leis an Treoir sin a chomhlíonadh, faoi raon feidhme Airteagal 45(1) agus (8) de.
63
Dá réir sin, ós rud é go bhfuil foclaíocht Airteagal 45(1) agus (8) aonchiallach, fágann sé sin go gceanglaítear ar na Ballstáit cead a thabhairt d’eintitis faoi oibleagáid atá mar chuid den ghrúpa céanna faisnéis a chomhroinnt chun na cuspóirí a shaothraítear le Treoir 2015/849 a bhaint amach. Mar sin féin, ní shonraítear leis an bhforáil sin nach mór comhroinnt den sórt sin a bheith faoi réir comhaontú comhroinnte faisnéise chun cumarsáid chómhalartach laistigh den ghrúpa agus rochtain ar an bhfaisnéis sin a chinntiú.
64
Mar sin féin, mar a thugann an Coimisiún le fios freisin, ní mór a chur san áireamh go gceanglaítear, i bprionsabal, cur chuige aonair chun sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chomhrac chun cuspóirí Threoir 2015/849 a shaothrú. Dá réir sin, i gcás inar cosúil nach leor an fhaisnéis a chomhroinntear laistigh den ghrúpa chun é a chur ar a chumas don eintiteas faoi oibleagáid faireachas a dhéanamh ar a chustaiméir, go háirithe toisc go bhfuil na seirbhísí agus na táirgí aonair a thairgeann sé éagsúil leo siúd a thairgeann eintiteas eile sa ghrúpa céanna, ní mór don eintiteas faoi oibleagáid lena mbaineann scrúdú aonair a dhéanamh. Fiú má tá na seirbhísí agus na táirgí atá i gceist comhionann agus más leor an fhaisnéis, ní mór a thabhairt faoi deara nach rialaítear le hAirteagal 45(1) agus (8) den Treoir sin na bearta nach mór d’eintitis faoi oibleagáid a dhéanamh ar bhonn faisnéis a tharchuirtear laistigh den ghrúpa agus, dá bhrí sin, nach ndíolmhaítear na heintitis sin ó na ceanglais faoin Treoir sin a bhaineann le sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chomhlíonadh. Tacaítear leis an léiriú sin le hAirteagal 13(2) agus (4) de Threoir 2015/849, ina luaitear go gcinnfidh na heintitis sin méid na mbeart díchill chuí a chuireann siad i bhfeidhm maidir lena gcustaiméirí ar bhonn riosca-íogair.
65
Dá réir sin, ba cheart a thabhairt faoi deara freisin nach féidir Airteagal 45 de Threoir 2015/849 a léiriú sa chaoi go gceadaítear don eintiteas faoi oibleagáid faisnéis díchill chuí do chustaiméirí a úsáid go huathoibríoch, gan a mheasúnú féin a dhéanamh ar na rioscaí agus ar na bearta díchill chuí ba cheart a dhéanamh. Mar sin féin, i bhfianaise na gceanglas díchill chuí atá ar an eintiteas faoi oibleagáid faoin Treoir sin, tá sé tábhachtach, nuair a fhaigheann an t‑eintiteas sin faisnéis ar dócha go dtabharfaidh sé údar, prima facie, le bearta díchill chuí a thabhairt isteach, nach mór dó na seiceálacha is gá a dhéanamh a luaithe is féidir.
66
Dá bhrí sin, is é an freagra ar an tríú ceist nach mór Airteagal 45(1) agus (8) de Threoir 2015/849 a léiriú sa chaoi nach mór do na Ballstáit a cheadú do na heintitis faoi oibleagáid dá dtagraítear in Airteagal 2(1) den Treoir sin, ar cuid den ghrúpa céanna iad de réir bhrí Airteagal 3, pointe 15 de Threoir 2015/849, faisnéis a chomhroinnt le chéile. Mar sin féin, le malartú faisnéise den sórt sin, ní scaoiltear an t‑eintiteas faoi oibleagáid óna fhreagracht dícheall cuí do chustaiméirí a dhéanamh.
An ceathrú ceist
67
Lena ceathrú ceist, féachann an chúirt a rinne an tarchur lena fháil amach, go bunúsach, an gá Airteagal 45(1) agus (8) de Threoir 2015/849, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3, pointí 12 agus 15 den Treoir sin, a léiriú sa chaoi go gceadaítear do ghnóthas atá mar chuid de ghrúpa cinneadh a chur i bhfeidhm go huathoibríoch ag duine a bhfuil post bainistíochta aige i ngnóthas eile sa ghrúpa céanna maidir le bearta díchill chuí i ndáil le duine de chustaiméirí an ghnóthais sin, gan a mheasúnú féin a dhéanamh ar na rioscaí agus na bearta díchill chuí atá le déanamh.
68
Mar réamhphointe, ba cheart a thabhairt faoi deara nach sonraítear in Airteagal 45(1) den Treoir sin an cineál faisnéise a d’fhéadfadh an t‑eintiteas faoi oibleagáid is faighteoir a chomhroinnt agus a úsáid ina dhiaidh sin. I bhfianaise raon feidhme reachtaíocht an Aontais atá i gceist agus na tagartha do na cuspóirí maidir le sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chomhrac, ní mór an fhaisnéis sin a bheith ábhartha chun na ceanglais a fhorchuirtear leis an Treoir chéanna ar eintitis faoi oibleagáid a chomhlíonadh.
69
Sa chás seo, is léir ón ordú tarchuir gur glacadh an cinneadh atá i gceist i gcomhthéacs oibleagáid díchill chuí an ghnóthais i leith custaiméir ar leith. Is cosúil, dá bhrí sin, go bhféadfadh sé teacht faoi raon feidhme an Airteagal 45(1) sin.
70
Maidir leis an gceist an féidir le gnóthas eile sa ghrúpa an cinneadh sin a úsáid, ba cheart a mheabhrú, mar is léir ón bhfreagra ar an tríú ceist, cé go n‑éascaítear le comhroinnt faisnéise idir eintitis faoi oibleagáid i ngrúpa comhlíonadh na gceanglas a fhorchuirtear le Treoir 2015/849 chun sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chomhrac, ní scaoiltear le hAirteagal 45(1) agus (8) den Treoir sin gach eintiteas inchánach as a fhreagracht aonair na ceanglais sin a chomhlíonadh. Mar sin féin, ní féidir neamhaird a thabhairt ar léiriú den sórt sin i gcás inarb ionann an fhaisnéis a tharchuirtear agus cinneadh arna dhéanamh ag duine ag a bhfuil ordlathas cuideachta eile sa ghrúpa céanna maidir le duine de chustaiméirí na cuideachta sin. Tacaítear leis an léiriú sin le hAirteagal 8(5) de Threoir 2015/849, lena bhforáiltear go gcuirfidh na Ballstáit de cheangal ar eintitis faoi oibleagáid formheas a fháil óna mbainistíocht shinsearach le haghaidh na mbeartas, na rialuithe agus na nósanna imeachta a chuir siad i bhfeidhm.
71
Dá bhrí sin, is é an freagra ar an gceathrú ceist nach mór Airteagal 45(1) agus (8) de Threoir 2015/849, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3, pointí 12 agus 15 de, a léiriú sa chaoi nach gceadaítear d’eintiteas faoi oibleagáid ar cuid de ghrúpa é cinneadh a chur i bhfeidhm go huathoibríoch ag duine a bhfuil post bainistíochta aige i ngnóthas eile sa ghrúpa céanna i gcomhthéacs a oibleagáide díchill chuí maidir le bearta díchill chuí i ndáil le ceann de chustaiméirí an ghnóthais sin, gan a mheasúnú féin a dhéanamh ar na rioscaí agus na bearta díchill chuí atá le déanamh.
An cúigiú ceist
72
Lena cúigiú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 14(5) de Threoir 2015/849, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 8(2) de, a léiriú ar chaoi nach gceanglaítear ar eintitis faoi oibleagáid bearta díchill chuí a dhéanamh i leith custaiméirí tráchtála atá ann cheana mura bhfuil an teorainn ama a leagtar síos sa dlí náisiúnta ná an teorainn ama a fhorchuirtear le nósanna imeachta an chórais rialaithe inmheánaigh chun bearta díchill chuí a chur chun feidhme dulta in éag agus mura bhfuil an t‑eintiteas faoi oibleagáid ar an eolas faoi imthosca nua a d’fhéadfadh difear a dhéanamh don mheasúnú riosca a dhéantar i ndáil leis an gcustaiméir lena mbaineann.
73
I ndáil leis sin, is léir ó fhoclaíocht Airteagal 14(5) de Threoir 2015/849 nach mór d’eintitis faoi oibleagáid, ar bhonn riosca-íogair, bearta díchill chuí a chur i bhfeidhm ní hamháin maidir lena gcustaiméirí nua, ach ag tráthanna iomchuí freisin maidir lena gcustaiméirí atá ann cheana. Sonraítear sa fhoráil sin gurb é ceann de na hamanna cuí is féidir a shamhlú ná nuair a athraíonn imthosca ábhartha an chustaiméara lena mbaineann. Thairis sin, ní chuireann an fhoráil sin teorainn leis an oibleagáid ar eintitis faoi oibleagáid do chustaiméirí a aicmítear mar chustaiméirí lena mbaineann ardriosca agus dóibh sin amháin (breithiúnas an 17 Samhain 2022, Rodl & Partner, C‑562/20, EU:C:2022:883, mír 83).
74
Thairis sin, faoi Airteagal 8(2) de Threoir 2015/849, ní mór d’eintitis faoi oibleagáid, go háirithe, measúnuithe cothrom le dáta a choinneáil ar riosca sciúrtha airgid agus maoinithe sceimhlitheoireachta ar a bhfuil siad neamhchosanta (breithiúnas an 17 Samhain 2022, Rodl & Partner, C‑562/20, EU:C:2022:883, mír 84).
75
I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú gur chinn an Chúirt cheana féin nach mór Airteagal 14(5) de Threoir 2015/849, arna léamh in éineacht le hAirteagal 8(2) de, a léiriú sa chaoi go gciallaíonn sé go bhfuil an t‑eintiteas faoi oibleagáid, ar bhonn measúnú riosca nuashonraithe, chun bearta díchill chuí a chur i bhfeidhm nó, i gcás inar gá, bearta feabhsaithe díchill chuí a chur i bhfeidhm maidir le custaiméir atá ann cheana i gcás ina ndealraíonn sé gurb iomchuí sin, lena n‑áirítear i gcás ina n‑athraíonn imthosca ábhartha a staide (breithiúnas an 17 Samhain 2022, Rodl & Partner, C‑562/20, EU:C:2022:883, mír 91).
76
Ina theannta sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go n‑áirithítear le hAirteagal 14(5) de Threoir 2015/849 go mbainfear amach príomhchuspóir na Treorach sin, eadhon cosc a chur ar úsáid an chórais airgeadais chun críoch sciúrtha airgid nó maoinithe sceimhlitheoireachta. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe le cur i bhfeidhm beart díchill chuí do chustaiméirí atá ann cheana maolú a dhéanamh ar na rioscaí nua nó éagsúla a bhaineann leis an gcaidreamh custaiméara agus gnó lena mbaineann. Dá bhrí sin, mura bhfuil an t‑eintiteas faoi oibleagáid ar an eolas go bhfuil athrú tagtha ar imthosca ábhartha an chustaiméara lena mbaineann agus mura bhfuil na sprioc-amanna chun bearta nua díchill chuí a chur chun feidhme imithe in éag, níl aon oibleagáid ná foras ann na bearta sin a chur i bhfeidhm. Tá an cás difriúil i gcás inarb easnaimh san fhaireachán leanúnach dá bhforáiltear in Airteagal 13(1)(d) de Threoir 2015/849, nach mór don ghnóthas faoi oibleagáid a dhéanamh, ba chúis leis an mainneachtain na hathruithe sin a shainaithint.
77
Is léir ón méid sin roimhe seo gurb é an freagra ar an gcúigiú ceist ná nach mór Airteagal 14(5) de Threoir 2015/849, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 8(2) de, a léiriú sa chaoi nach bhfuil eintiteas faoi oibleagáid bearta díchill chuí a chur i bhfeidhm maidir le custaiméirí atá ann cheana fad nach bhfuil an teorainn ama a leagtar síos leis an reachtaíocht náisiúnta agus an teorainn ama arna forchur leis na nósanna imeachta rialaithe inmheánaigh chun bearta nua díchill chuí a chur i bhfeidhm imithe in éag, agus nach bhfuil an t-eintiteas faoi oibleagáid atá i gceist ar an eolas faoi imthosca nua eile a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar mheasúnú riosca an chustaiméara lena mbaineann, ar choinníoll nach bhfuil easnaimh san fhaireachán leanúnach dá bhforáiltear in Airteagal 13(1)(d) de Threoir 2015/849 is cúis leis an bhfíoras nár sainaithníodh aon imthosca nua, ar easnaimh iad nach mór don eintiteas sin a dhéanamh.
An séú ceist
78
Leis an séú ceist, tá an chúirt a rinne an tarchur ag iarraidh a fháil amach, go bunúsach, an gá Airteagal 11(d) de Threoir 2015/849 a léiriú sa chaoi go gciallaíonn sé nach mór an oibleagáid a fhorchuirtear ar an eintiteas faoi oibleagáid, mar sholáthraí seirbhísí cearrbhachais, bearta díchill chuí do chustaiméirí a chur i bhfeidhm i gcás inarb ionann an t-idirbheart, ar bhailiú buaiteach, nó an dá rud, agus EUR 2000 nó níos mó, cibé acu a dhéantar an t-idirbheart in aon oibríocht amháin nó in oibríochtaí éagsúla a bhfuil an chuma orthu go bhfuil siad nasctha, a chur i bhfeidhm gach uair a shroicheann méid iomlán an idirbhirt EUR 2000.
79
I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú go bhforáiltear le hAirteagal 11(a) de Threoir 2015/849 nach mór bearta díchill chuí custaiméara a chur i bhfeidhm nuair a bhunaítear gaolmhaireacht gnó, agus sonraítear ann go meastar, i gcomhréir le hAirteagal 3, pointe 13 di, go mbeidh ‘fad áirithe’ ag baint le gaolmhaireacht gnó, de réir bhrí na Treorach sin.
80
Le hAirteagal 11(d) de Threoir 2015/849, ina dtagraítear do chás sonrach soláthraithe seirbhísí cearrbhachais, ceanglaítear orthu bearta díchill chuí custaiméara a chur i bhfeidhm i gcás, ar bhailiú buaite, ar gheall a chur, nó ar an dá rud, go ndéanann siad idirbhearta arb ionann iad agus EUR 2000 nó níos mó, bíodh an t‑idirbheart á dhéanamh in aon oibríocht amháin nó i roinnt oibríochtaí a bhfuil an chuma orthu go bhfuil siad nasctha.
81
Dá bhrí sin, ní fhágann foclaíocht na forála sin go mbeidh cur i bhfeidhm na hoibleagáide sin faoi réir idirbheart a bheith déanta laistigh de thréimhse áirithe i gcomparáid le hidirbheart roimhe sin a chomhlíon na coinníollacha sin freisin.
82
Ina theannta sin, ní mór an fhoráil sin a léamh i bhfianaise aithris 21 de Threoir 2015/849, ina luaitear gur ábhar imní é úsáid sheirbhísí na hearnála cearrbhachais chun fáltais ó ghníomhaíocht choiriúil a sciúradh agus, chun na rioscaí a bhaineann le seirbhísí cearrbhachais a mhaolú, gur cheart don Treoir sin foráil a dhéanamh maidir le hoibleagáid ar sholáthraithe seirbhísí cearrbhachais a bhfuil rioscaí níos airde ag baint leo bearta díchill chuí do chustaiméirí a chur i bhfeidhm maidir le hidirbhearta aonair arb ionann iad agus EUR 2000 nó níos mó.
83
Dá bhrí sin, ní mór Airteagal 11(d) de Threoir 2015/849 a léiriú sa chaoi go gciallaíonn sé nach mór an oibleagáid a fhorchuirtear ar an eintiteas faoi oibleagáid, mar sholáthraí seirbhísí cearrbhachais, bearta díchill chuí custaiméara a chur i bhfeidhm i gcás inarb ionann an t-idirbheart, ar bhailiú buaiteach, nó an dá rud, agus EUR 2000 nó níos mó, bíodh an t-idirbheart á dhéanamh in oibríocht amháin nó i roinnt oibríochtaí a bhfuil an chuma orthu go bhfuil siad nasctha, a chur i bhfeidhm gach uair a shroicheann méid iomlán an idirbhirt EUR 2000.
84
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an séú ceist ná nach mór Airteagal 11(d) de Threoir 2015/849 a léiriú sa chaoi go gceanglaítear ar eintitis faoi oibleagáid bearta díchill chuí do chustaiméirí a chur i bhfeidhm gach uair, i gcás, ar bhailiú buaiteach, gurb ionann an t-idirbheart lena mbaineann agus EUR 2000 nó níos mó, gan beann ar cé acu a dhéantar an t-idirbheart sin in oibríocht aonair nó i roinnt oibríochtaí a bhfuil an chuma orthu go bhfuil siad nasctha le chéile.
Costais
85
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Séú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.
Maidir le hAirteagal 3, pointe 11(a) de Threoir (AE) 2015/849 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2015 maidir le húsáid an chórais airgeadais chun sciúradh airgid nó maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc, lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n‑aisghairtear Rialachán (AE) 2005/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 2006/70/CE ón gCoimisiún, arna leasú le Treoir (AE) 2018/843 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2018,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
nach féidir duine aonair a mheas mar dhlúthchomhlach le duine atá faoi riteacht pholaitiúil ar an bhforas amháin gur comhaltaí de chomhlacht feidhmiúcháin an chomhlachais chéanna iad an bheirt, ach is imthosca ábhartha é sin le cur san áireamh sa mheasúnú sin.
2.
Maidir le hAirteagal 45(1) agus (8) de Threoir 2015/849, arna leasú le Treoir 2018/843,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
nach mór do na Ballstáit cead a thabhairt do na heintitis faoi oibleagáid dá dtagraítear in Airteagal 2(1) de Threoir 2015/849, arna leasú, ar chuid den ghrúpa céanna iad, de réir bhrí Airteagal 3, pointe 15 de Threoir 2015/849, arna leasú, faisnéis a chomhroinnt le chéile. Mar sin féin, le malartú faisnéise den sórt sin, ní scaoiltear an t‑eintiteas faoi oibleagáid óna fhreagracht dícheall cuí do chustaiméirí a dhéanamh.
3.
Maidir le hAirteagal 45(1) agus (8) de Threoir 2015/849, arna leasú le Treoir 2018/843, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3, pointí 12 agus 15 de Threoir 2015/849, arna leasú,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cuirtear cosc leis ar eintiteas faoi oibleagáid ar cuid de ghrúpa é cinneadh arna dhéanamh ag duine a bhfuil post bainistíochta aige i ngnóthas eile sa ghrúpa céanna a chur i bhfeidhm go huathoibríoch, i gcomhthéacs a oibleagáide díchill chuí maidir le bearta díchill chuí i ndáil le ceann de chustaiméirí an ghnóthais sin, gan a mheasúnú féin a dhéanamh ar na rioscaí agus na bearta díchill chuí atá le déanamh.
4.
Maidir le hAirteagal 14(5) de Threoir 2015/849, arna leasú le Treoir 2018/843, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 8(2) de Threoir 2015/849, arna leasú,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
nach bhfuil eintiteas faoi oibleagáid faoi oibleagáid bearta díchill chuí a chur i bhfeidhm maidir le custaiméirí atá ann cheana fad nach bhfuil an teorainn ama a leagtar síos le reachtaíocht náisiúnta agus an teorainn ama a fhorchuirtear le nósanna imeachta an chórais rialaithe inmheánaigh chun bearta díchill chuí a chur i bhfeidhm imithe in éag agus nach bhfuil an t-eintiteas faoi oibleagáid ar an eolas faoi imthosca nua a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar mheasúnú riosca an chustaiméara lena mbaineann, ar choinníoll nach ann d’easnaimh san fhaireachán leanúnach dá bhforáiltear in Airteagal 13(1)(d) de Threoir 2015/849, arna leasú, nach mór don eintiteas sin a dhéanamh is cúis le haon imthosca nua den sórt sin.
5.
Maidir le hAirteagal 11(d) de Threoir 2015/849, arna leasú le Treoir 2018/843,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
mar cheangal ar eintitis faoi oibleagáid bearta díchill chuí do chustaiméirí a chur i bhfeidhm i gcás ina mbeadh luach iomlán EUR 2000 nó níos mó ag an idirbheart, tráth a bhailítear an tuillimh buaite nó a chuirtear geallta i gcrích, cibé acu a dhéantar an t-idirbheart sin in idirbheart nó i roinnt idirbhearta a ndealraíonn sé go bhfuil caidreamh de chineál éigin eatarthu.
Sínithe
(
*1
)	Teanga an cháis: an Laitvis.