62022CJ0125
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla)
9 ta’ Novembru 2023 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika komuni fil-qasam tal-ażil u tal-protezzjoni sussidjarja – Direttiva 2011/95/UE – Artikolu 15 – Kundizzjonijiet għall-għoti tal-protezzjoni sussidjarja – Teħid inkunsiderazzjoni tal-elementi li jaqgħu taħt l-istatus individwali u tas-sitwazzjoni personali tal-applikant kif ukoll tas-sitwazzjoni ġenerali fil-pajjiż ta’ oriġini – Sitwazzjoni umanitarja”
Fil-Kawża C‑125/22,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mir-rechtbank Den Haag, zittingsplaats ‘s-Hertogenbosch (il-Qorti Distrettwali ta’ Den Haag, sedenti fi Bois‑le‑Duc, il-Pajjiżi l-Baxxi), permezz ta’ deċiżjoni tat-22 ta’ Frar 2022, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-22 ta’ Frar 2022, fil-proċedura
X,
Y,
is-sitt itfal minuri tagħhom
vs
Staatsecretaris van Justitie en Veiligheid,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla),
komposta minn C. Lycourgos, President tal-Awla, O. Spineanu-Matei, J.-C. Bonichot, S. Rodin u L. S. Rossi (Relatriċi), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Pikamäe,
Reġistratur: A. Lamote, Amministratriċi,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-23 ta’ Marzu 2023,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal Y, X u s-6 itfal minuri tagħhom, minn S. Rafi, P. J. Schüller u J. W. J. van den Broek, avukati,
–
għall-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi, minn M. K. Bulterman, H. S. Gijzen, kif ukoll minn A. Hanje u J. M. Hoogveld, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Belġjan, minn M. Jacobs u M. Van Regemorter, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Ġermaniż, minn J. Möller u A. Hoesch, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Franċiż, minn R. Bénard, A.-L. Desjonquères u J. Illouz, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. Azéma u F. Wilman, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat-8 ta’ Ġunju 2023,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 15 tad-Direttiva 2011/95/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Diċembru 2011 dwar standards għall-kwalifika ta’ ċittadini nazzjonali ta’ pajjiżi terzi jew persuni mingħajr stat bħala benefiċjarji ta’ protezzjoni internazzjonali, għal stat uniformi għar-refuġjati jew għal persuni eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja, u għall-kontenut tal-protezzjoni mogħtija (ĠU 2011, L 337, p. 9).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn, minn naħa, X, Y u s-6 itfal minuri tagħhom, ċittadini Libjani, u, min-naħa l-oħra, l-iStaatssecretaris van Justitie en Veiligheid (is-Segretarju tal-Istat għall-Ġustizzja u s-Sigurtà, il-Pajjiżi l-Baxxi) (iktar ’il quddiem, is-“Segretarju tal-Istat”), rigward iċ-ċħid minn dan tal-aħħar tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali tagħhom.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3
Il-premessi 12, 16 u 34 tad-Direttiva 2011/95 jipprovdu:
“(12)
L-għan ewlieni ta’ din id-Direttiva huwa, minn naħa waħda, li jiżgura li l-Istati Membri japplikaw kriterji komuni għall-identifikazzjoni ta’ persuni ġenwinament fil-bżonn ta’ protezzjoni internazzjonali, u, min-naħa l-oħra, biex jiżgura li livell minimu ta’ benefiċċju huwa disponibbli għal dawk il-persuni fl-Istati Membri kollha.
[…]
(16)
Din id-Direttiva tirrispetta d-drittijiet fundamentali u tosserva l-prinċipji rikonoxxuti b’mod partikolari mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea [iktar ’il quddiem il-“Karta”]. B’mod partikolari, din id-Direttiva tfittex li tiżgura rispett sħiħ għad-dinjità tal-bniedem u d-dritt għall-ażil għal applikanti u għall-membri tal-familja li jakkompanjawhom u sabiex tippromwovi l-applikazzjoni tal-Artikoli 1, 7, 11, 14, 15, 16, 18, 21, 24, 34 u 35 ta’ dik il-Karta u għandha għalhekk tiġi implimentata kif meħtieġ.
[…]
(34)
Hu meħtieġ li jiġu introdotti kriterji komuni li fuq il-bażi tagħhom applikanti għall-protezzjoni internazzjonali għandhom jiġu rikonoxxuti bħala eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja. Dawk il-kriterji għandhom jitfasslu mill-obbligi internazzjonali skont strumenti u prattiki tad-drittijiet tal-bniedem li jeżistu fl-Istati Membri.”
4
L-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, intitolat “Definizzjonijiet”, jipprevedi:
“Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
(a)
‘protezzjoni internazzjonali’ tfisser l-istatus ta’ refuġjat u ta’ protezzjoni sussidjarja kif definit f’punti (e) u (g);
(b)
‘benefiċjarju ta’ protezzjoni internazzjonali’ tfisser persuna li ngħatat status ta’ refuġjat jew ta’ protezzjoni sussidjarja kif definit f’punti (e) u (g);
[…]
(f)
‘persuna eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja’ tfisser ċittadin nazzjonali ta’ pajjiż terz jew persuna mingħajr stat li ma tikkwalifikax bħala refuġjat imma rigward min intwerew raġunijiet sostanzjali sabiex jitwemmen li l-persuna interessata, jekk tirritorna lejn il-pajjiż ta’ oriġini tagħha, jew fil-każ ta’ persuna mingħajr stat, lejn il-pajjiż ta’ residenza abitwali ta’ qabel tagħha, tiffaċċja riskju veru li ssofri dannu serju kif definit fl-Artikolu 15, u li għaliha l-Artikolu 17(1) u (2) ma japplikax, u ma tistax, jew, minħabba f’dan ir-riskju, ma tixtieqx tapprofitta ruħha mill-protezzjoni ta’ dak il-pajjiż;
(g)
‘status ta’ protezzjoni sussidjarja’ ifisser ir-rikonoxximent minn Stat Membru ta’ ċittadin nazzjonali ta’ pajjiż terz jew persuna mingħajr stat eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja;
(h)
‘applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali’ tfisser talba magħmula minn ċittadin nazzjonali ta’ pajjiż terz jew persuna mingħajr stat għal protezzjoni minn Stat Membru, li tista’ tinftiehem li tfittex status ta’ refuġjat jew stat ta’ protezzjoni sussidjarja, u li ma titlobx espliċitament tip ieħor ta’ protezzjoni, barra mill-iskop ta’ din id-Direttiva, li tista’ ssir applikazzjoni separata għaliha;
(i)
‘applikant’ ifisser ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna mingħajr stat li għamel applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali li fir-rigward tagħha għadha ma ttiħditx deċiżjoni finali;
[…]”
5
L-Artikolu 4 tad-direttiva msemmija, intitolat “Eżami ta’ fatti u ċirkostanzi”, li jinsab fil-Kapitolu II tagħha, dwar l-“Eżami ta’ applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali”, jipprovdi:
“1.   L-Istati Membri jistgħu jqisuh bħala d-dmir tal-applikant li jissottometti kemm jista’ jkun malajr l-elementi kollha meħtieġa biex tiġi sostanzjata l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali. F’kooperazzjoni mal-applikant huwa d-dmir tal-Istat Membru li jeżamina l-elementi rilevanti tal-applikazzjoni.
[…]
3.   L-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali trid titwettaq fuq bażi individwali u tinkludi kunsiderazzjoni ta’:
(a)
il-fatti kollha rilevanti kif jirrelataw mal-pajjiż ta’ oriġini fil-mument tat-teħid ta’ deċiżjoni fuq l-applikazzjoni […]
(b)
id-dikjarazzjonijiet u d-dokumentazzjoni rilevanti preżentati mill-applikant inkluż informazzjoni dwar jekk l-applikant kienx jew jistax jiġi suġġett għal persekuzzjoni jew periklu serju;
(c)
il-pożizzjoni individwali u ċ-ċirkostanzi personali tal-applikant, inkluż fatturi bħal ma huma l-ambjent minn fejn ikun ġej, is-sess u l-età, sabiex jiġi stmat jekk, fuq il-bażi taċ-ċirkostanzi personali tal-applikant, l-atti li għalihom l-applikant kien jew jista’ jiġi espost ikunu jammontaw għal persekuzzjoni jew periklu serju;
[…]
4.   Il-fatt li applikant diġà kien suġġett għal persekuzzjoni jew periklu serju jew għal theddid dirett għal din il-persekuzzjoni jew dan il-periklu, huwa indikazzjoni serja tal-biża’ ġustifikat ta’ persekuzzjoni jew ir-riskju veru li jsofri dannu serju, sakemm ma jkunx hemm raġunijiet tajbin li jista’ jitqies li din il-persekuzzjoni jew dan id-dannu serju ma jiġix ripetut.
5.   Fejn Stati Membri japplikaw il-prinċipju skont liema huwa d-dmir tal-applikant li jissostanzja l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali u fejn aspetti tad-dikjarazzjonijiet tal-applikant mhumiex appoġġjati minn xhieda dokumentarja jew xhieda oħra, dawk l-aspetti m’għandhomx jeħtieġu konferma, meta jintlaħqu l-kundizzjonijiet li ġejjin:
(a)
l-applikant ikun għamel sforz ġenwin sabiex jissostanzja l-applikazzjoni tiegħu;
(b)
l-elementi rilevanti kollha għad-dispożizzjoni tal-applikant ikunu ġew sottomessi, u spjegazzjoni sodisfaċenti li tirrigwarda nuqqas ta’ elementi rilevanti oħra tkun ingħatat;
(c)
id-dikjarazzjonijiet tal-applikant jinstabu li huma koerenti u plawsibbli u ma jmorrux kontra informazzjoni speċifika u ġenerali rilevanti għall-każ tal-applikant;
(d)
l-applikant ikun applika għal protezzjoni internazzjonali kmieni kemm jista’ jkun, sakemm l-applikant jista’ jagħti raġuni tajba għaliex ma jkunx għamel dan; u
(e)
il-kredibilità ġenerali tal-applikant tkun ġiet stabbilita.”
6
L-Artikolu 8(2) tal-istess direttiva, intitolat “Protezzjoni interna”, huwa fformulat kif ġej:
Fl-eżami ta’ jekk applikant għandux biża’ ġustifikata li jkun ippersegwitat jew huwiex fir-riskju reali li jsofri dannu serju, jew għandux aċċess għal protezzjoni minn persekuzzjoni jew dannu serju f’parti mill-pajjiż ta’ oriġini bi qbil mal-Paragrafu 1, l-Istati Membri għandhom fil-mument tat-teħid tad-deċiżjoni fuq l-applikazzjoni jqisu ċ-ċirkostanzi ġenerali fis-seħħ f’dik il-parti tal-pajjiż u ċ-ċirkostanzi personali tal-applikant bi qbil mal-Artikolu 4. Għal dak il-għan, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li informazzjoni preċiża u aġġoranta tinkiseb minn sorsi rilevanti, bħal eżempju l-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Refuġjati u l-Uffiċċju Ewropew ta’ Appoġġ għall-Ażil.”
7
Skont l-Artikolu 15 tad-Direttiva 2011/95, intitolat “Dannu serju”, li jinsab fil-Kapitolu V tagħha, dwar il-“[k]walifika biex persuna tkun eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja”:
“Dannu serju jikkonsisti minn:
(a)
piena kapitali jew eżekuzzjoni; jew
(b)
tortura jew trattament inuman jew degradanti jew kastig ta’ applikant fil-pajjiż ta’ oriġini; jew
(c)
theddida serja u individwali għall-ħajja jew għall-persuna ċivili minħabba vjolenza indiskriminatorja f’sitwazzjonijiet ta’ konflitt armat internazzjonali jew intern.”
8
L-Artikolu 18 ta’ din id-direttiva, intitolat “Għoti ta’ status ta’ protezzjoni sussidjara”, jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jagħtu status ta’ protezzjoni sussidjarja lil ċittadin nazzjonali ta’ pajjiż terz jew persuna mingħajr stat eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja bi qbil mal-Kapitoli II u V.”
Id‑dritt Olandiż
9
L-Artikolu 29 tal-Vreemdelingenwet 2000 (liġi dwar il-barranin tal-2000), tat-23 ta’ Novembru 2000 (Stb. 2000, Nru 495), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“1.   Il-permess ta’ residenza għal żmien limitat […] jista’ jingħata liċ-ċittadin barrani li:
a)
għandu l-istatus ta’ refuġjat; jew
b)
jistabbilixxi b’mod suffiċjenti li huwa għandu raġunijiet validi sabiex jippreżupponi li fil-każ ta’ tkeċċija, huwa jkun f’riskju reali li jsofri dannu serju, li huwa:
1.
il-piena kapitali jew l-eżekuzzjoni;
2.
it-tortura, trattamenti jew sanzjonijiet inumani jew degradanti; jew
3.
theddid serju u individwali għall-ħajja jew għall-persuna ta’ pajżan minħabba vjolenza indiskriminata fil-każ ta’ kunflitt armat intern jew internazzjonali.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
10
Fit-28 ta’ Jannar 2018, X u Y, żewġ konjuġi ta’ nazzjonalità Libjana, ippreżentaw, ukoll f’isem is-sitt ulied minuri tagħhom, applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali quddiem is-Segretarju tal-Istat, fejn sostnew li, fil-każ li huma jintbagħtu lura lejn il-Libja, huma jkunu esposti għal riskju reali li jsofru “dannu serju”, fis-sens tal-Artikolu 15(b) u/jew (c) tad-Direttiva 2011/95.
11
Insostenn tal-applikazzjonijiet tagħhom għal protezzjoni internazzjonali, X u Y invokaw fatti relatati kemm mas-sitwazzjoni personali tagħhom kif ukoll mas-sitwazzjoni ġenerali tal-pajjiż ta’ oriġini tagħhom, b’mod partikolari fil-livell ġenerali ta’ vjolenza fil-Libja u s-sitwazzjoni umanitarja li tirriżulta minn dan.
12
B’mod iktar partikolari, X iddikjara li ħadem fi Tripli (il-Libja) mis-sena 2012 sax-xahar ta’ Ġunju 2017 bħala gwardja tas-sigurtà ta’ responsabbli politiċi ta’ kariga għolja, b’mod partikolari ta’ żewġ Prim Ministri, Viċi Prim Ministru u diversi ministri. Huwa jsostni li kien vittma ta’ sparar barra mill-ħin tax-xogħol tiegħu, li matulu huwa ġie milqut fir-ras u rċieva traċċi ta’ balal f’ħaddejh ix-xellugija, u li, sussegwentement, kien is-suġġett ta’ theddid ta’ mewt, waqt konverżazzjonijiet telefoniċi li seħħew rispettivament wara madwar ħames xhur u sentejn mid-data ta’ dan l-isparar. X għandha suspetti dwar l-identità tal-persuni responsabbli għal dawn l-atti, iżda madankollu ma jistax jipproduċi l-prova ta’ dan. Barra minn hekk, X invoka l-fatt li ħuh kien informah li milizzji kienu qegħdin jippruvaw jieħdu art li kien wiret mingħand missieru u kienu heddew li joqtlu lil kull persuna li topponi dan. Fl-aħħar nett, X iddikjara li t-tluq tiegħu mil-Libja kien dovut ukoll għall-kundizzjonijiet ta’ għajxien diffiċli fi Tripli, b’mod partikolari minħabba n-nuqqas ta’ karburant, ilma tax-xorb u elettriku. Min-naħa tagħha, Y ibbażat l-applikazzjoni tagħha għal protezzjoni internazzjonali fuq il-biża’ li tirriżulta mill-esperjenza personali ta’ X, kif ukoll mis-sitwazzjoni ġenerali ta’ nuqqas ta’ sigurtà fil-Libja, li wkoll ikkawżatilha problemi ta’ saħħa.
13
Permezz ta’ deċiżjonijiet separati tal-24 ta’ Diċembru 2020, is-Segretarju tal-Istat ċaħad l-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali mressqa minn X u minn Y bħala infondati. Minn naħa, huwa qies li l-applikanti ma kellhomx biża’ ta’ preġudizzju serju, fis-sens tal-Artikolu 15(b) tad-Direttiva 2011/95. Fil-fatt, huwa qies li ż-żewġ theddidiet allegati ma kinux kredibbli u li X ma kienx wera li l-isparar li kien vittma tiegħu kien indirizzat speċifikament kontrih, u lanqas li kien hemm rabta bejn din il-vjolenza u l-attività professjonali tiegħu bħala gwardja tas-sigurtà ta’ responsabbli politiċi ta’ kariga għolja. Min-naħa l-oħra, is-Segretarju tal-Istat qies li huwa kellu jidentifika l-gruppi f’riskju u jiddetermina jekk teżistix sitwazzjoni ta’ riskju bħal dik prevista fl-Artikolu 15(c) ta’ din id-direttiva. Issa, peress li qies li ma kienx neċessarju li tiġi evalwata s-sitwazzjoni ġenerali tas-sigurtà fil-Libja, huwa kkonkluda li r-rikorrenti lanqas ma kellhom biża’ ta’ preġudizzju serju, fis-sens ta’ din it-tieni dispożizzjoni.
14
X u Y appellaw minn dawn id-deċiżjonijiet quddiem ir-rechtbank Den Haag, zittingsplaats ‘s-Hertogenbosch (il-Qorti ta’ Den Haag, sedenti f’Hertogenbosch, il-Pajjiżi l-Baxxi).
15
Qabel kollox, din il-qorti tenfasizza li l-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali huma sostnuti kemm minn ċirkustanzi individwali u personali tar-rikorrenti kif ukoll mir-riferiment għas-sitwazzjoni ġenerali ta’ vjolenza u għas-sitwazzjoni umanitarja li tirriżulta minn din il-vjolenza fil-pajjiż ta’ oriġini. Madankollu, hija tosserva li ma jidhirx li tali elementi, ikkunsidrati separatament, jilħqu l-livell ta’ individwalizzazzjoni tal-preġudizzju serju u l-livell ta’ gravità tal-vjolenza indiskriminata meħtieġ sabiex wieħed jibbenefika mill-protezzjoni sussidjarja mogħtija, rispettivament, fl-Artikolu 15(b) u fl-Artikolu 15(c) tad-Direttiva 2011/95.
16
Skont l-imsemmija qorti, tqum, għalhekk, il-kwistjoni dwar jekk l-Artikolu 15 ta’ din id-direttiva għandux jiġi interpretat fis-sens li l-manifestazzjonijiet ta’ dannu serju msemmija f’dan l-Artikolu 15 għandhom jiġu evalwati b’mod strettament separat, bil-konsegwenza li l-fatti u ċ-ċirkustanzi allegati mill-applikant ikunu rilevanti biss sabiex isostnu l-biża’ ta’ wieħed minn dawn il-perikli serji, jew, min-naħa l-oħra, li għandha ssir evalwazzjoni sħiħa u konġunta tal-elementi rilevanti kollha, relatati kemm mal-istatus individwali u mas-sitwazzjoni personali tal-applikant kif ukoll mas-sitwazzjoni ġenerali fil-pajjiż ta’ oriġini, qabel ma jiġi ddeterminat liema manifestazzjoni ta’ danni serji ta’ tali fatti u ta’ tali ċirkustanzi jippermettu li jiġu ssostanzjati.
17
Il-qorti tar-rinviju tqis, f’dan ir-rigward, li l-punt tat-tluq tal-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ riskju reali ta’ dannu serju huwa l-ħtieġa ta’ protezzjoni tal-applikant u li l-ewwel interpretazzjoni tal-Artikolu 15 tad-Direttiva 2011/95, miġbur fil-qosor fil-punt preċedenti, twassal għal lakuna fil-protezzjoni offruta minn din id-dispożizzjoni, li jċaħħad is-sistema ta’ protezzjoni sussidjarja li hija tipprevedi mill-effett utli tagħha. It-tieni interpretazzjoni ta’ dan l-Artikolu 15, miġbura fil-qosor fil-punt preċedenti, hija, min-naħa tagħha, konformi mal-istruttura ta’ din id-direttiva u mal-għanijiet imfittxija minnha, kif ukoll mal-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 (iktar ’il quddiem il-“KEDB”), li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni fl-interpretazzjoni tal-Artikolu 4 tal-Karta, skont l-Artikolu 52(3) tagħha.
18
Sussegwentement, il-qorti tar-rinviju titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tippreċiża l-mod kif ir-raġunijiet speċifiċi għas-sitwazzjoni personali tal-applikant, kif identifikati fis-sentenza tas-17 ta’ Frar 2009, Elgafaji (C‑465/07, EU:C:2009:94), għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-evalwazzjoni magħmula fid-dawl tal-Artikolu 15(c) tad-Direttiva 2011/95. F’dan il-kuntest, din il-qorti tixtieq, b’mod partikolari, li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċċara jekk it-teħid inkunsiderazzjoni tal-istatus individwali u tas-sitwazzjoni personali ta’ applikant għal protezzjoni internazzjonali jmurx lil hinn mill-kundizzjoni ta’ individwalizzazzjoni, kif tirriżulta mis-sentenza tal-Qorti EDB tas-17 ta’ Lulju 2008, NA. vs Ir-Renju Unit (CE:ECHR:2008:0717JUD002590407, punt 115), jiġifieri jekk ċirkustanzi individwali minbarra s-sempliċi fatt li joriġinaw minn żona ta’ pajjiż partikolari fejn iseħħu l-“iktar każijiet estremi ta’ vjolenza ġenerali”, fis-sens ta’ din l-aħħar sentenza, jistgħux isostnu biża’ ta’ preġudizzju serju ddefinit f’din id-dispożizzjoni.
19
Fl-affermattiv, il-qorti tar-rinviju titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tindika jekk, minn naħa, il-fatturi personali jew ir-riskju li tkun vittma ta’ “vjolenza kriminali” minħabba sitwazzjoni ta’ vjolenza indiskriminata u, min-naħa l-oħra, ċirkustanzi individwali mhux personali, bħalma huma l-eżerċizzju ta’ ċerti professjonijiet u/jew il-postijiet ta’ eżerċizzju tagħhom, jew il-fatt li wieħed ikollu jmur f’postijiet sabiex jibbenefika minn servizzi bażiċi għandhomx jittieħdu inkunsiderazzjoni.
20
Din il-qorti tixtieq tkun taf ukoll kif il-livell ta’ vjolenza indiskriminata fil-pajjiż ta’ oriġini tal-applikant, kif imsemmi fl-Artikolu 15(c) tad-Direttiva 2011/95, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni fl-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ dannu serju, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 15(a) u (b). B’mod partikolari, hija tixtieq tkun taf jekk il-korrelazzjoni inversa bejn il-kapaċità tal-applikant li juri li huwa affettwat speċifikament minħabba elementi partikolari għas-sitwazzjoni personali tiegħu u l-grad ta’ vjolenza indiskriminata meħtieġ sabiex ikun jista’ jibbenefika mill-protezzjoni sussidjarja, li tirriżulta mill-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenza tas-17 ta’ Frar 2009, Elgafaji (C‑465/07, EU:C:2009:94, punt 39), tapplikax ukoll għall-evalwazzjoni dwar il-perikoli serji msemmija fl-imsemmi Artikolu 15(b), meta jeżisti livell għoli ta’ vjolenza ġenerali fil-pajjiż ta’ oriġini tal-applikant, iżda li dan ma huwiex biżżejjed, waħdu, sabiex jiġġustifika l-għoti ta’ protezzjoni sussidjarja.
21
Fl-aħħar nett, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk u f’liema kundizzjonijiet sitwazzjoni umanitarja, li, kuntrarjament għal dik tal-kawża li tat lok għas-sentenza tat-18 ta’ Diċembru 2014, M’Bodj (C‑542/13, EU:C:2014:2452), hija l-konsegwenza diretta jew indiretta tal-atti ta’ vjolenza mwettqa minn attur ta’ dannu serju imposti fil-kuntest ta’ kunflitt armat internazzjonali jew intern, u li tista’ twassal għal ksur tal-Artikoli 1, 4 u 19(2) tal-Karta, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata talba għal protezzjoni sussidjarja. Din il-qorti tippreċiża, f’dan ir-rigward, li hija tirreferi kemm għas-sitwazzjoni umanitarja maħluqa deliberatament minn attur ta’ dannu serju kif ukoll għal dik ikkawżata mill-attitudni indifferenti ta’ tali attur fir-rigward tal-konsegwenzi ta’ kunflitt armat għall-popolazzjoni ċivili.
22
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li r-rechtbank Den Haag zittingsplaats ‘s-Hertogenbosch (il-Qorti Distrettwali ta’ Den Haag, sedenti f’ Bois‑le‑Duc) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 15 tad-Direttiva [2011/95], moqri flimkien mal-Artikoli 2(g) u 4 ta’ din id-direttiva, kif ukoll mal-Artikolu 4 u l-Artikolu 19(2) tal-[Karta], għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi stabbilit jekk applikant għandux bżonn protezzjoni sussidjarja, l-elementi rilevanti kollha marbuta kemm mas-sitwazzjoni individwali u maċ-ċirkustanzi personali tal-applikant kif ukoll mas-sitwazzjoni ġenerali fil-pajjiż ta’ oriġini, għandhom dejjem jiġu eżaminati u evalwati b’mod integrali u konġunt qabel ma tiġi identifikata l-manifestazzjoni li hemm biża’ dwarha ta’ dannu serju li tista’ tiġi ssostanzjata abbażi ta’ dawn l-elementi?
2)
Fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għall-ewwel domanda fin-negattiv, l-evalwazzjoni tas-sitwazzjoni individwali u taċ-ċirkustanzi personali tal-applikant fil-kuntest tal-evalwazzjoni fir-rigward tal-Artikolu 15(c) tad-Direttiva [2011/95], elementi li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà speċifikat li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fiha, tmur lil hinn mill-kontroll tal-osservanza tal-kundizzjoni ta’ individwalizzazzjoni kif imsemmija fis-sentenza tal-Qorti EDB, [tas-17 ta’ Lulju 2008,] N.A. vs Ir-Renju Unit [(CE:ECHR:2008:0717JUD002590407)]? L-imsemmija elementi jistgħu, fil-każ tal-istess applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja, jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-evalwazzjoni fir-rigward kemm tal-Artikolu 15(b) kif ukoll tal-Artikolu 15(c) tad-Direttiva [2011/95]?
3)
L-Artikolu 15 tad-Direttiva [2011/95] għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi evalwat il-bżonn għal protezzjoni sussidjarja, l-hekk imsejħa skala mobbli (sliding scale), li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà speċifikat li għandha tiġi applikata fl-evalwazzjoni ta’ allegata biża’ ta’ dannu serju fis-sens tal-Artikolu 15(c) [ta’ din id-Direttiva], għandha tiġi applikata wkoll sabiex tiġi evalwata allegata biża’ ta’ dannu serju fis-sens tal-Artikolu 15(b) [tagħha]?
4)
L-Artikolu 15 tad-Direttiva [2011/95], moqri flimkien mal-Artikoli 1, 4 u 19(2) tal-[Karta], għandu jiġi interpretat fis-sens li ċirkustanzi umanitarji li huma l-konsegwenza (in)diretta ta’ atti [u/]jew ommissjonijiet ta’ attur ta’ dannu serju, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġi evalwat il-bżonn ta’ protezzjoni sussidjarja ta’ applikant?”
23
Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta’ April 2022, il-proċedura f’din il-kawża ġiet sospiża, skont l-Artikolu 55(1)(b) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, sad-deċiżjoni li ttemm l-istanza fil-Kawża C‑579/20, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Kunċett ta’ theddid serju u individwali) (C‑579/20).
24
Wara l-irtirar tat-talba għal deċiżjoni preliminari f’din il-kawża u t-tħassir tagħha permezz ta’ digriet tat-18 ta’ Mejju 2022, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Kunċett ta’ theddid serju u individwali) (C‑579/20, EU:C:2022:416), il-proċedura f’din il-kawża tkompliet konsegwentement fl-20 ta’ Mejju 2022.
Fuq it‑talba għal proċedura mħaffa
25
Il-qorti tar-rinviju talbet li dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari jiġi suġġett għal proċedura mħaffa, konformement mal-Artikolu 105 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
26
Insostenn tat-talba tagħha, din il-qorti sostniet, essenzjalment, li, minkejja li r-rikorrenti jinsabu f’residenza regolari sakemm hija tiddeċiedi definittivament dwar it-tilwima fil-kawża prinċipali, l-ulied minuri ta’ X u ta’ Y kienu jinsabu f’sitwazzjoni ta’ nuqqas ta’ sigurtà. F’dan ir-rigward, l-imsemmija qorti indikat li ħamsa mis-sitt ulied minuri ta’ X u ta’ Y kienu s-suġġett ta’ assistenza edukattiva mit-22 ta’ April 2020 u li dawn it-tfal kienu serjament mhedda fl-iżvilupp tagħhom u kienu qegħdin jikbru f’kuntest edukattiv perikoluż u instabbli, li fih kienu xhieda u vittmi ta’ aggressjoni u kienu jsofru minn sentiment ta’ abbandun emozzjonali u fiżiku. Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju enfasizzat li, skont X u Y, il-kuntest ta’ nuqqas ta’ sigurtà inkwistjoni kien jirriżulta wkoll mit-tul tal-proċedura inkwistjoni fil-kawża prinċipali kif ukoll mill-inċertezza dwar l-eżitu tagħha.
27
L-Artikolu 105(1) tar-Regoli tal-Proċedura jipprovdi li, fuq talba tal-qorti tar-rinviju jew, f’każijiet eċċezzjonali, ex officio, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja jista’, meta n-natura tal-kawża tkun teżiġi li tiġi ttrattata f’qasir żmien, u wara li jinstemgħu l-Imħallef Relatur u l-Avukat Ġenerali, jiddeċiedi li r-rinviju għal deċiżjoni preliminari jiġi suġġett għal proċedura mħaffa li tidderoga mid-dispożizzjonijiet ta’ dawn ir-regoli.
28
F’dawn iċ-ċirkustanzi, fl-20 ta’ Mejju 2022, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja ddeċieda, wara li nstemgħu l-Imħallef Relatur u l-Avukat Ġenerali, li ma jilqax it-talba msemmija fil-punt 25 ta’ din is-sentenza.
29
Fil-fatt, għandu jitfakkar li l-proċedura mħaffa tikkostitwixxi strument proċedurali intiż biex jirrispondi għal sitwazzjoni ta’ urġenza straordinarja (sentenza tat-13 ta’ Lulju 2023, Azienda Ospedale-Università di Padova, C‑765/21, EU:C:2023:566, punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata).
30
Issa, il-qorti tar-rinviju ma pprovdietx l-elementi kollha li jippermettu li tiġi evalwata l-eżistenza ta’ tali sitwazzjoni ta’ emerġenza straordinarja u, b’mod partikolari, ir-riskji involuti jekk dan ir-rinviju jsegwi l-proċedura ordinarja. Għalkemm din il-qorti semmiet riskji għall-iżvilupp tal-ulied minuri ta’ X u ta’ Y li jirriżultaw mill-kuntest familjari, soċjali u edukattiv li fih jinsabu, hija madankollu ma wrietx li teżisti rabta bejn it-tul tal-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u l-estensjoni tas-sitwazzjoni ta’ inċertezza li jinsabu fiha dawn l-ulied. Barra minn hekk, l-imsemmija qorti lanqas ma esponiet ir-raġunijiet għalfejn l-applikazzjoni tal-proċedura mħaffa għal din il-kawża tippermetti li jiġu evitati tali riskji jew li tiġi solvuta tali sitwazzjoni ta’ nuqqas ta’ sigurtà, peress li l-inċertezza legali li taffettwa lill-imsemmija wlied fir-rigward tat-tmiem tal-proċedura inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma tistax, waħedha, tiġġustifika l-użu ta’ proċedura mħaffa (ara, f’dan is-sens, id-digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-27 ta’ Ġunju 2016, S., C‑283/16, EU:C:2016:482, punt 11 u l-ġurisprudenza ċċitata).
31
Barra minn hekk, mingħajr ma huwa deċiżiv fih innifsu, il-perijodu sinjifikattiv ta’ żmien li għadda bejn, minn naħa, il-preżentazzjoni tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali tar-rikorrenti u d-deċiżjonijiet tas-Segretarju tal-Istat ta’ ċaħda ta’ dawn l-applikazzjonijiet, u, min-naħa l-oħra, l-introduzzjoni ta’ dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari, ma jimmilitax favur l-adozzjoni ta’ deċiżjoni li tissuġġetta dan ir-rinviju għal proċedura mħaffa (ara, f’dan is-sens, id-digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-27 ta’ Ġunju 2016, S., C‑283/16, EU:C:2016:482, punt 12).
Fuq id-domandi preliminari
Osservazzjonijiet preliminari
32
Sabiex tingħata risposta għad-domandi magħmula, preliminarjament, għandu jitfakkar li, qabel kollox, id-Direttiva 2011/95, adottata abbażi, b’mod partikolari, tal-Artikolu 78(2)(b) TFUE, hija intiża, fost l-oħrajn, biex tistabbilixxi sistema uniformi ta’ protezzjoni sussidjarja. F’dan ir-rigward, mill-premessi 12 u 34 ta’ din id-direttiva jirriżulta li l-għan prinċipali tagħha huwa li jiġi żgurat li l-Istati Membri kollha japplikaw kriterji komuni għall-identifikazzjoni tal-persuni ġenwinament fil-bżonn ta’ protezzjoni internazzjonali, billi joffrulhom status xieraq (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-23 ta’ Mejju 2019, Bilali, C‑720/17, EU:C:2019:448, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tal-10 ta’ Ġunju 2021, Bundesrepublik Deutschland (Kunċett ta’ theddid serju u individwali), C‑901/19, EU:C:2021:472, punti 22 u 34).
33
Sussegwentement, mill-Artikolu 18 tad-Direttiva 2011/95, moqri flimkien mad-definizzjoni tat-termini “persuna eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja”, li tinsab fl-Artikolu 2(f) ta’ din id-direttiva, u dawk tat-termini “status ta’ protezzjoni sussidjarja”, li tinsab fl-Artikolu 2(g) tagħha, jirriżulta li l-istatus mogħti mill-protezzjoni sussidjarja msemmi f’din id-direttiva għandu, bħala regola, jingħata lil kull ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna mingħajr Stat li għandha, f’każ li tintbagħat lura fil-pajjiż tal-oriġini tagħha jew fil-pajjiż ta’ residenza abitwali tagħha, riskju reali li ssofri dannu serju, fis-sens tal-Artikolu 15 tal-imsemmija direttiva (sentenza tal-10 ta’ Ġunju 2021, Bundesrepublik Deutschland (Kunċett ta’ theddid serju u individwali), C‑901/19, EU:C:2021:472, punt 23 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
34
Finalment, id-Direttiva 2011/95 ħassret u ssostitwixxiet, b’effett mill-21 ta’ Diċembru 2013, id-Direttiva tal-Kunsill 2004/83/KE, tad-29 ta’ April 2004, dwar livelli stabbiliti minimi għall-kwalifika u l-istat ta’ ċittadini nazzjonali ta’ pajjiżi terzi jew persuni mingħajr stat bħala refuġjati jew bħala persuni li nkella jeħtieġu protezzjoni internazzjonali u l-kontenut tal-protezzjoni mogħtija (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 7, p. 96). Issa, peress li din il-bidla fl-istandard ma tatx lok għal modifika la tas-sistema legali tal-għoti tal-protezzjoni sussidjarja u lanqas tan-numerazzjoni tad-dispożizzjonijiet ikkonċernati, il-ġurisprudenza dwar id-Direttiva 2004/83 hija rilevanti għall-interpretazzjoni tad-Direttiva 2011/95. B’mod partikolari, peress li l-formulazzjoni tal-Artikolu 15 tad-Direttiva 2011/95 hija identika għal dik tal-Artikolu 15 tad-Direttiva 2004/83, il-ġurisprudenza dwar din it-tieni dispożizzjoni tista’ tiġi trasposta għall-ewwel dispożizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-10 ta’ Ġunju 2021, Bundesrepublik Deutschland (Kunċett ta’ theddid serju u individwali), C‑901/19, EU:C:2021:472, punt 24).
Fuq l-ewwel domanda
35
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 15 tad-Direttiva 2011/95 għandux jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat jekk applikant għal protezzjoni internazzjonali jistax jibbenefika mill-protezzjoni sussidjarja, l-awtorità nazzjonali kompetenti għandha teżamina l-elementi rilevanti kollha, relatati kemm mal-istatus individwali u mas-sitwazzjoni personali tal-applikant kif ukoll mas-sitwazzjoni ġenerali fil-pajjiż ta’ oriġini, qabel ma tidentifika t-tip ta’ preġudizzju serju li dawn l-elementi eventwalment jippermettu li jiġu sostnuti.
36
Fl-ewwel lok, għandu jiġi rrilevat li dan l-Artikolu 15 jipprevedi tliet tipi ta’ “dannu serju” ta’ natura li jiġġustifikaw l-għoti tal-protezzjoni sussidjarja għall-benefiċċju tal-persuna li, fil-każ li tintbagħat lura lejn il-pajjiż ta’ oriġini tagħha jew fil-pajjiż li fih hija kellha r-residenza abitwali tagħha, tiffaċċja riskju reali li ssofri minnu.
37
F’dak li jirrigwarda, l-ewwel nett, ir-raġunijiet li jinsabu fil-punt (a) tal-imsemmi Artikolu 15, jiġifieri r-riskju ta’ “piena kapitali jew eżekuzzjoni”, u fil-punt (b) tiegħu, jiġifieri r-riskju ta’ “tortura jew trattament inuman jew degradanti jew kastig”, tali “dannu serju” jkopri sitwazzjonijiet li fihom l-applikant għall-protezzjoni sussidjarja huwa speċifikament espost għar-riskju ta’ dannu ta’ tip partikolari, li jippreżupponu livell ċar ta’ individwalizzazzjoni (sentenzi tas-17 ta’ Frar 2009, Elgafaji, C‑465/07, EU:C:2009:94, punti 32 u 38 kif ukoll tal-10 ta’ Ġunju 2021, Bundesrepublik Deutschland (Kunċett ta’ theddid serju u individwali), C‑901/19, EU:C:2021:472, punt 25 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
38
Minn dan isegwi li l-għoti ta’ protezzjoni sussidjarja skont l-Artikolu 15(a) u (b) tad-Direttiva 2011/95 jippreżupponi li jeżistu raġunijiet serji u pprovati sabiex jitwemmen li l-applikant, jekk jintbagħat lura lejn il-pajjiż ta’ oriġini tiegħu jew fil-pajjiż fejn kellu r-residenza abitwali tiegħu, ikun espost speċifikament u individwalment għal riskju reali li jkun is-suġġett tal-piena tal-mewt, ta’ eżekuzzjoni, ta’ atti ta’ tortura, jew ta’ trattamenti jew ta sanzjonijiet inumani jew degradanti.
39
Madankollu, l-elementi relatati mas-sitwazzjoni ġenerali tal-pajjiż ikkonċernat, fosthom b’mod partikolari dawk relatati mal-livell ġenerali ta’ vjolenza u ta’ nuqqas ta’ sigurtà f’dan il-pajjiż, għandhom ukoll jiġu eżaminati waqt l-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ tali riskju. Fil-fatt, tali kuntest ġenerali jippermetti li jiġi evalwat, b’mod iktar preċiż, sa fejn l-applikant huwa realment espost għal riskju li jsofri d-danni serji ddefiniti fl-Artikolu 15(a) jew (b) tad-Direttiva 2011/95.
40
Fir-rigward, it-tieni nett, tal-preġudizzju ddefinit fl-Artikolu 15(c) ta’ din id-direttiva, ikkostitwit minn “theddida serja u individwali għal ħajja jew għall-persuna” tal-applikant, għandu jiġi rrilevat li din id-dispożizzjoni tkopri riskju ta’ dannu “iktar ġenerali” minn dak imsemmi fil-punti (a) u (b) tal-istess artikolu. Għalhekk jissemma b’mod iktar wiesa’ “theddid […] għall-ħajja jew għall-persuna” ta’ persuna ċivili, iktar milli vjolenzi speċifiċi. Barra minn hekk, dan it-theddid huwa inerenti għal sitwazzjoni ġenerali ta’ kunflitt armat li jagħti lok għal “vjolenza indiskriminata”, li jimplika li dan jista’ jiġi estiż għal persuni irrispettivament miċ-ċirkustanzi personali u mill-identità tagħhom, meta tali vjolenza tilħaq livell daqstant għoli li jkun hemm raġunijiet serji sabiex wieħed jemmen li persuna ċivili mibgħuta lura fil-pajjiż ikkonċernat jew, jekk ikun il-każ, fir-reġjun ikkonċernat, ikollha, minħabba s-sempliċi preżenza tagħha fit-territorju tiegħu, riskju reali li ssofri l-imsemmi theddid (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-10 ta’ Ġunju 2021, Bundesrepublik Deutschland (Kunċett ta’ theddid serju u individwali), C‑901/19, EU:C:2021:472, punti 26 u 28 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
41
Minn dan isegwi li, fil-kuntest ta’ sitwazzjoni eċċezzjonali, bħal dik deskritta fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza, il-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ riskju ta’ “theddid serju u individwali”, fis-sens tal-Artikolu 15(c) tad-Direttiva 2011/95 ma hijiex suġġetta għall-kundizzjoni li l-applikant jipproduċi l-prova li huwa affettwat speċifikament minħabba elementi speċifiċi għas-sitwazzjoni personali tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-17 ta’ Frar 2009, Elgafaji, C‑465/07, EU:C:2009:94, punt 43 kif ukoll tal-10 ta’ Ġunju 2021, Bundesrepublik Deutschland (Kunċett ta’ theddid serju u individwali), C‑901/19, EU:C:2021:472, punt 27).
42
Madankollu, f’sitwazzjonijiet oħra inqas eċċezzjonali, l-elementi relatati mal-istatus individwali u maċ-ċirkostanzi personali tal-applikant huma rilevanti. B’hekk, iktar ma l-applikant ikun kapaċi juri li huwa speċifikament affettwat minħabba elementi speċifiċi għall-istatus individwali tiegħu jew għas-sitwazzjoni personali tiegħu, inqas ikun għoli l-grad ta’ vjolenza indiskriminata meħtieġ sabiex ikun jista’ jibbenefika mill-protezzjoni sussidjarja, skont l-Artikolu 15(c) tad-Direttiva 2011/95 (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-17 ta’ Frar 2009, Elgafaji, C‑465/07, EU:C:2009:94, punt 39, u tat-30 ta’ Jannar 2014, Diakité, C‑285/12, EU:C:2014:39, punt 31).
43
Minn dan isegwi li l-Artikolu 15 tad-Direttiva 2011/95 għandu jiġi interpretat fis-sens li kemm iċ-ċirkustanzi relatati mas-sitwazzjoni ġenerali fil-pajjiż ta’ oriġini, b’mod partikolari l-livell ġenerali ta’ vjolenza u ta’ nuqqas ta’ sigurtà f’dan il-pajjiż, kif ukoll dawk relatati mal-istatus individwali u mas-sitwazzjoni personali tal-applikant jistgħu jikkostitwixxu elementi rilevanti għall-evalwazzjoni ta’ kull applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja mill-awtorità nazzjonali kompetenti, indipendentement mit-tip speċifiku ta’ dannu serju, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 15, li huwa s-suġġett ta’ tali evalwazzjoni.
44
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat ukoll li, għalkemm kull tip ta’ dannu serju msemmi fil-punti (a) sa (c) tal-Artikolu 15 tad-Direttiva 2011/95 jikkostitwixxi raġuni awtonoma ta’ rikonoxximent tal-protezzjoni sussidjarja, li l-kundizzjonijiet tagħha għandhom jiġu ssodisfatti b’mod sħiħ sabiex tingħata din il-protezzjoni, xorta jibqa’ l-fatt, kif irrileva l-Avukat Ġenerali, essenzjalment, fil-punti 30, 40 u 41 tal-konklużjonijiet tiegħu, li dan l-artikolu ma jistabbilixxix ordni ġerarkika bejn dawn it-tipi differenti ta’ dannu serju u ma jimponi ebda ordni fl-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ riskju reali li jsofri wieħed minn dawn id-danni serji. Fil-fatt, minn naħa, l-istess applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali tista’ turi l-eżistenza ta’ riskju li l-applikant ikun espost għal diversi tipi ta’ danni serji fil-każ ta’ ritorn lejn il-pajjiż ta’ oriġini tiegħu jew fil-pajjiż li fih huwa kellu r-residenza abitwali tiegħu. Min-naħa l-oħra, l-istess element jista’ jservi sabiex tiġi ssostanzjata l-eżistenza ta’ riskju reali li wieħed isofri diversi minn dawn id-danni serji.
45
Fit-tieni lok, l-interpretazzjoni tal-Artikolu 15 tad-Direttiva 2011/95, imsemmija fil-punt 43 ta’ din is-sentenza, hija kkorroborata mill-kuntest normattiv li jifforma parti minnu dan l-Artikolu 15.
46
F’dan ir-rigward, jirriżulta, qabel kollox, mill-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, li jinsab fil-Kapitolu II tagħha, dwar l-“eżami ta’ applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali”, u għaldaqstant applikabbli kemm għall-applikazzjonijiet intiżi għall-għoti tal-istatus ta’ refuġjat kif ukoll għal dawk intiżi għall-kisba ta’ protezzjoni sussidjarja, fis-sens tal-imsemmija direttiva, li l-evalwazzjoni tal-fatti u taċ-ċirkustanzi li fuqhom tkun ibbażata applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali sseħħ f’żewġ stadji distinti. L-ewwel stadju jikkonċerna l-istabbiliment ta’ ċirkustanzi fattwali li jistgħu jikkostitwixxu l-provi insostenn tal-applikazzjoni, filwaqt li t-tieni stadju jikkonċerna l-evalwazzjoni ġuridika ta’ dawn il-provi u tikkonsisti f’li jiġi deċiż jekk, fid-dawl tal-fatti li jikkaratterizzaw każ speċifiku, il-kundizzjonijiet bażiċi stabbiliti fl-Artikolu 15 tal-istess direttiva għall-għoti ta’ protezzjoni sussidjarja jkunux issodisfatti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-3 ta’ Marzu 2022, Secretary of State for the Home Department (Status ta’ refuġjat ta’ persuna mingħajr Stat ta’ oriġini Palestinjana), C‑349/20, EU:C:2022:151, punt 63 u l-ġurisprudenza ċċitata).
47
Għalkemm, skont l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2011/95, l-Istati Membri jistgħu jirrikjedu li l-applikant jippreżenta, matul l-ewwel stadju, kemm jista’ jkun malajr, l-elementi kollha neċessarji sabiex jissostanzja l-applikazzjoni għal protezzjoni tiegħu, xorta jibqa’ l-fatt li l-awtoritajiet tal-Istati Membri għandhom, jekk ikun meħtieġ, jikkooperaw b’mod attiv miegħu sabiex jiddeterminaw u jikkompletaw l-elementi rilevanti tal-applikazzjoni, peress li dawn l-awtoritajiet huma, barra minn hekk, ta’ spiss f’pożizzjoni aħjar mill-applikant sabiex ikollhom aċċess għal ċerti tipi ta’ dokumenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-3 ta’ Marzu 2022, Secretary of State for the Home Department (Status ta’ refuġjat ta’ persuna mingħajr Stat ta’ oriġini Palestinjana), C‑349/20, EU:C:2022:151, punt 64 u l-ġurisprudenza ċċitata), peress li, meta ċerti aspetti tad-dikjarazzjonijiet ta’ applikant ma humiex sostnuti minn provi dokumentali jew oħrajn, dawn l-aspetti ma jeħtiġux konferma, sakemm il-kundizzjonijiet kumulattivi stabbiliti fl-Artikolu 4(5)(a) sa (e) ta’ din id-direttiva jkunu ssodisfatti (sentenza tat-2 ta’ Diċembru 2014, A et, C‑148/13 sa C‑150/13, EU:C:2014:2406, punt 58).
48
Konsegwentement, kif qies l-Avukat Ġenerali fil-punti 34 u 41 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-awtorità nazzjonali kompetenti għall-evalwazzjoni ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali hija obbligata teżamina, matul l-ewwel stadju ta’ din l-evalwazzjoni, iċ-ċirkustanzi fattwali rilevanti kollha tal-każ inkwistjoni li jistgħu jikkostitwixxu provi, qabel ma tiddetermina, matul it-tieni stadju tal-imsemmija evalwazzjoni, liema tip ta’ dannu serju, iddefinit fl-Artikolu 15 ta’ din id-direttiva, dawn il-provi jippermettu eventwalment li jiġu ssostanzjati, mingħajr ma jkunu jistgħu jiġu injorati elementi potenzjalment rilevanti għall-evalwazzjoni ta’ din l-applikazzjoni għas-sempliċi raġuni li l-applikant ikun ressaq insostenn ta’ tip wieħed ta’ dannu serju ddefinit f’dan l-Artikolu 15.
49
Sussegwentement, mill-Artikolu 4(3) tal-imsemmija direttiva jirriżulta li, fost l-elementi rilevanti li din l-awtorità għandha tieħu inkunsiderazzjoni meta twettaq l-evalwazzjoni ta’ kull applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, hemm, b’mod partikolari, kemm “il-fatti kollha rilevanti kif jirrelataw mal-pajjiż ta’ oriġini ”, fis-sens tal-punt (a) ta’ din id-dispożizzjoni, kif ukoll “il-pożizzjoni individwali u ċ-ċirkostanzi personali tal-applikant ”, fis-sens tal-punt (c) tagħha.
50
Huwa għalhekk li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, anki jekk applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ppreżentata skont l-Artikolu 15(c) tal-istess direttiva ma tinvokax elementi speċifiċi għas-sitwazzjoni tal-applikant, mill-Artikolu 4(3) tagħha jirriżulta li tali applikazzjoni għandha tkun suġġetta għal evalwazzjoni individwali, li għall-finijiet tagħha għandha tittieħed inkunsiderazzjoni sensiela sħiħa ta’ elementi elenkati f’din id-dispożizzjoni, fil-kuntest ta’ teħid inkunsiderazzjoni globali taċ-ċirkustanzi rilevanti kollha tal-każ inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-10 ta’ Ġunju 2021, Bundesrepublik Deutschland (Kunċett ta’ theddid serju u individwali), C‑901/19, EU:C:2021:472, punti 40 u 41).
51
Barra minn hekk, skont l-Artikolu 4(4) tad-Direttiva 2011/95, il-fatt li applikant diġà ġie ppersegwitat jew diġà sofra danni serji jew diġà kien is-suġġett ta’ theddid dirett ta’ tali persekuzzjoni jew ta’ tali dannu jista’, bħala prinċipju, jikkostitwixxi ħjiel serju tar-riskju reali tal-applikant li jsofri dannu serju, b’tali mod li dawn iċ-ċirkustanzi relatati mas-sitwazzjoni personali tal-applikant għandhom dejjem jittieħdu inkunsiderazzjoni waqt l-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ riskju reali li jsofri wieħed mill-perikli serji ddefiniti fl-Artikolu 15 tal-istess direttiva, tkun xi tkun.
52
Fl-aħħar nett, ir-rekwiżit li titwettaq l-evalwazzjoni ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-elementi rilevanti kollha, fosthom dawk imfakkra fil-punt 49 ta’ din is-sentenza, u ta’ kooperazzjoni attiva mal-applikant għal dan l-għan, huwa kkonfermat fl-Artikolu 8(2) ta’ din id-direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Novembru 2012, M., C‑277/11, EU:C:2012:744, punt 67), peress li tobbliga lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, meta jeżaminaw jekk applikant għal protezzjoni internazzjonali għandux aċċess għal protezzjoni kontra, b’mod partikolari, kull tip ta’ dannu serju f’parti mill-pajjiż ta’ oriġini, konformement mal-paragrafu 1 ta’ din id-dispożizzjoni, li jieħdu inkunsiderazzjoni kemm il-kundizzjonijiet ġenerali f’din il-parti tal-pajjiż kif ukoll is-sitwazzjoni personali tal-applikant.
53
Fit-tielet u l-aħħar lok, l-interpretazzjoni tal-Artikolu 15 tad-Direttiva 2011/95 mogħtija fil-punti 43 u 48 ta’ din is-sentenza hija konformi mal-għanijiet imfittxija minn din id-direttiva, kif imfakkra fil-punt 32 ta’ din is-sentenza. Fil-fatt, eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali li ma jiħux inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi rilevanti kollha tal-każ inkwistjoni u, b’mod partikolari, tal-elementi kollha elenkati fl-Artikolu 4(3) ta’ din id-direttiva, qabel ma jiġi identifikat it-tip ta’ dannu serju ddefinit fl-Artikolu 15 tagħha li dawn l-elementi jistgħu eventwalment jissostanzjaw, iwassal għal ksur tal-obbligu li l-imsemmija direttiva timponi fuq l-Istati Membri li jidentifikaw il-persuni li għandhom verament bżonn ta’ din il-protezzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-10 ta’ Ġunju 2021, Bundesrepublik Deutschland (Kunċett ta’ theddid serju u individwali), C‑901/19, EU:C:2021:472, punt 44).
54
Tali interpretazzjoni hija, barra minn hekk, konformi mal-Artikolu 4 u mal-Artikolu 19(2) tal-Karta, li jirrigwardaw, rispettivament, il-projbizzjoni tat-tortura u tal-pieni jew trattamenti inumani jew degradanti kif ukoll il-protezzjoni f’każ ta’ tneħħija, tkeċċija jew estradizzjoni, invokati mill-qorti tar-rinviju. F’dan ir-rigward, għandu, madankollu, jiġi osservat li, għalkemm id-drittijiet fundamentali ggarantiti minn dawn id-dispożizzjonijiet għandhom ċertament jiġu rrispettati waqt l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2011/95 u għalhekk ukoll waqt l-evalwazzjoni tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni sussidjarja fid-dawl tal-Artikolu 15 tagħha, l-imsemmija dispożizzjonijiet ma jipprovdux, fil-kuntest tar-risposta għal din id-domanda preliminari, tagħlim speċifiku supplimentari fir-rigward tal-portata tar-rekwiżit li jitwettaq sistematikament l-eżami tal-elementi rilevanti kollha, relatati kemm mal-istatus individwali u mas-sitwazzjoni personali tal-applikant kif ukoll mas-sitwazzjoni ġenerali fil-pajjiż ta’ oriġini, matul tali evalwazzjoni (ara, b’analoġija, is-sentenzi tal-25 ta’ Lulju 2018, Alheto, C‑585/16, EU:C:2018:584, punt 129 u tal-4 ta’ Ottubru 2018, Ahmedbekova, C‑652/16, EU:C:2018:801, punt 64).
55
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 15 tad-Direttiva 2011/95 għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat jekk applikant għal protezzjoni internazzjonali jistax jibbenefika mill-protezzjoni sussidjarja, l-awtorità nazzjonali kompetenti għandha teżamina l-elementi rilevanti kollha, relatati kemm mal-istatus individwali u mas-sitwazzjoni personali tal-applikant kif ukoll mas-sitwazzjoni ġenerali fil-pajjiż ta’ oriġini, qabel ma tidentifika t-tip ta’ dannu serju li dawn l-elementi jistgħu eventwalment jissostanzjaw.
Fuq it-tieni domanda
56
It-tieni domanda hija magħmula fil-każ ta’ risposta negattiva għall-ewwel domanda. Madankollu, għalkemm ir-risposta għat-tieni parti tat-tieni domanda tirriżulta, fil-fatt, mir-risposta fl-affermattiv mogħtija għall-ewwel domanda, fis-sens li ċ-ċirkustanzi relatati mal-istatus individwali u mas-sitwazzjoni personali tal-applikant jistgħu jirriżultaw rilevanti fl-eżami tal-fondatezza ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali kemm fir-rigward tal-Artikolu 15(b) kif ukoll tal-Artikolu 15(c) tad-Direttiva 2011/95, xorta jibqa’ l-fatt li l-ewwel parti tat-tieni domanda tibqa’ rilevanti.
57
Fil-fatt, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk, sabiex tevalwa l-eżistenza ta’ riskju reali li persuna ssofri “theddida serja u individwali għall-ħajja jew għall-persuna”, fis-sens tal-Artikolu 15(c) ta’ din id-direttiva, l-awtorità nazzjonali kompetenti għandhiex tieħu inkunsiderazzjoni, fost id-diversi elementi rilevanti relatati mal-istatus individwali u mas-sitwazzjoni personali tal-applikant, elementi addizzjonali meta mqabbla mas-sempliċi fatt li l-applikant ikun ġej minn żona ta’ pajjiż partikolari fejn iseħħu l-“iktar każijiet estremi ta’ vjolenza ġenerali”, fis-sens tal-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, b’mod partikolari s-sentenza tagħha tas-17 ta’ Lulju 2008, NA. vs Ir-Renju Unit (CE:ECHR:2008:0717JUD002590407, punt 115), jiġifieri taż-żona fejn il-livell ta’ vjolenza jilħaq livell tali li t-tkeċċija ta’ persuna lejn dan il-pajjiż tikkostitwixxi ksur tal-projbizzjoni tat-tortura u tat-trattamenti inumani jew degradanti ggarantita mill-Artikolu 3 tal-KEDB.
58
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jitqies li, permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 15(c) tad-Direttiva 2011/95 għandux jiġi interpretat fis-sens li, sabiex tiġi evalwata l-eżistenza ta’ riskju reali li persuna ssofri dannu serju kif iddefinit f’din id-dispożizzjoni, l-awtorità nazzjonali kompetenti għandha tkun tista’ tieħu inkunsiderazzjoni elementi relatati mal-istatus individwali u mas-sitwazzjoni personali tal-applikant minbarra s-sempliċi fatt li jkun ġej minn żona ta’ pajjiż partikolari fejn iseħħu l-“iktar każijiet estremi ta’ vjolenza ġenerali”, fis-sens tas-sentenza tal-Qorti EDB tas-17 ta’ Lulju 2008, NA. vs Ir-Renju Unit (CE:ECHR:2008:0717JUD002590407, punt 115).
59
F’dan ir-rigward, għandu qabel kollox jiġi rrilevat li l-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem hija, bħala prinċipju, rilevanti għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 15 tad-Direttiva 2011/95. Fil-fatt, minn naħa, mill-Artikolu 6(3) TUE jirriżulta li d-dritt fundamentali ggarantit fl-Artikolu 3 tal-KEDB jifforma parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja tiżgura l-osservanza tagħhom. Il-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem għandha għalhekk tittieħed inkunsiderazzjoni għall-interpretazzjoni tal-portata ta’ dan id-dritt fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-17 ta’ Frar 2009, Elgafaji, C‑465/07, EU:C:2009:94, punt 28).
60
Min-naħa l-oħra, mill-premessa 16 tad-Direttiva 2011/95 jirriżulta li l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tagħha għandha ssir bl-osservanza tad-drittijiet fundamentali rrikonoxxuti mill-Karta, fosthom b’mod partikolari l-Artikolu 4 tagħha. (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-24 ta’ April 2018, MP (Protezzjoni sussidjarja ta’ persuna li fil-passat kienet vittma ta’ tortura), C‑353/16, EU:C:2018:276, punt 36). Issa, konformement mal-Artikolu 52(3) tal-Karta, peress li d-drittijiet iggarantiti fl-Artikolu 4 tagħha jikkorrispondu ma’ dawk iggarantiti fl-Artikolu 3 tal-KEDB, is-sens u l-portata tal-imsemmija drittijiet għandhom ikunu l-istess bħal dawk mogħtija mill-imsemmi Artikolu 3 [ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Novembru 2022, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Tkeċċija – Cannabis terapewtika), C‑69/21, EU:C:2022:913, punt 60 u l-ġurisprudenza ċċitata), li madankollu ma jipprekludix li d-dritt tal-Unjoni jagħti protezzjoni iktar estiża lill-imsemmija drittijiet. Fl-interpretazzjoni tal-Artikolu 4 tal-Karta għandu għalhekk jittieħed inkunsiderazzjoni l-Artikolu 3 tal-KEDB, kif interpretat mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, bħala livell ta’ protezzjoni minima (ara, b’analoġija, is-sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2023, K.B. u F.S. (Tneħħija ex officio fil-qasam kriminali), C‑660/21, EU:C:2023:498, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
61
Barra minn hekk, mill-ispjegazzjonijiet dwar il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali (ĠU 2007, C 303, p. 17), jirriżulta li d-dritt li jinsab fl-Artikolu 19(2) tagħha, li jipprovdi li ħadd ma jista’ jitneħħa, jitkeċċa jew ikun estradit lejn Stat fejn hemm riskju serju li jkun suġġett għall-piena tal-mewt, għat-tortura jew għal pieni jew trattamenti oħra inumani jew degradanti, jinkorpora l-ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem dwar l-Artikolu 3 tal-KEDB, li għalih dan l-Artikolu 19(2) jikkorrispondi essenzjalment (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-18 ta’ Diċembru 2014, M’Bodj, C‑542/13, EU:C:2014:2452, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata kif ukoll tat-18 ta’ Diċembru 2014, Abdida, C‑562/13, EU:C:2014:2453, punt 47). Għaldaqstant, din il-ġurisprudenza hija rilevanti wkoll għall-interpretazzjoni ta’ dan id-dritt.
62
Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li huwa l-Artikolu 15(b) tad-Direttiva 2011/95 li jikkorrispondi, essenzjalment, għall-Artikolu 3 tal-KEDB. Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 15(c) ta’ din id-direttiva huwa dispożizzjoni li l-kontenut tagħha huwa distint minn dak tal-Artikolu 3 tal-KEDB u li l-interpretazzjoni tagħha għandha għalhekk issir b’mod awtonomu, sabiex, b’mod partikolari, jiġi żgurat kamp ta’ applikazzjoni speċifiku għal din id-dispożizzjoni, filwaqt li jiġu rrispettati d-drittijiet fundamentali ggarantiti mill-Karta u mill-KEDB (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-17 ta’ Frar 2009, Elgafaji, C‑465/07, EU:C:2009:94, punti 28 u 36).
63
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 15(c) tad-Direttiva 2011/95 ikopri, ċertament, is-sitwazzjoni eċċezzjonali li fiha l-grad ta’ vjolenza indiskriminata li tirriżulta minn kunflitt armat intern jew internazzjonali huwa tali li jkun hemm raġunijiet serji u sostanzjali sabiex wieħed jemmen li pajżan mibgħut lura fil-pajjiż jew fir-reġjun ikkonċernat, minħabba s-sempliċi preżenza tiegħu fit-territorju ta’ dan il-pajjiż jew ta’ dan ir-reġjun, jgħaddi minn riskju reali li jsofri theddid serju u individwali kontra ħajtu jew il-persuna tiegħu.
64
Madankollu, kif ġie rrilevat fil-punt 42 ta’ din is-sentenza, din id-dispożizzjoni tista’ tkopri wkoll sitwazzjonijiet oħra, li fihom il-kombinazzjoni, minn naħa, ta’ livell inqas għoli ta’ vjolenza indiskriminata minn dak li jikkaratterizza tali sitwazzjoni eċċezzjonali u, min-naħa l-oħra, ta’ elementi speċifiċi għas-sitwazzjoni personali tal-applikant hija ta’ natura li tikkonkretizza r-riskju reali li jkun suġġett għal theddid serju u individwali, fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni.
65
Minn dan isegwi li, f’dawn is-sitwazzjonijiet l-oħra, l-elementi relatati mal-istatus individwali u mas-sitwazzjoni personali tal-applikant li l-awtorità nazzjonali kompetenti għandha tieħu inkunsiderazzjoni jmorru neċessarjament lil hinn mill-fatt li joriġinaw minn żona ta’ pajjiż partikolari fejn iseħħu l-“iktar każijiet estremi ta’ vjolenza ġenerali”, fis-sens tal-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, b’mod partikolari tas-sentenza tagħha tas-17 ta’ Lulju 2008, NA. vs Ir-Renju Unit (CE:ECHR:2008:0717JUD 002590407, punt 115).
66
Għalhekk, filwaqt li huwa kompletament kompatibbli mal-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem dwar l-Artikolu 3 tal-KEDB (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-17 ta’ Frar 2009, Elgafaji, C‑465/07, EU:C:2009:94, punt 44), l-interpretazzjoni tal-Artikolu 15(c) tad-Direttiva 2011/95, mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja, tagħti lill-applikanti għal protezzjoni internazzjonali protezzjoni iktar estiża minn dik offruta minn l-imsemmi Artikolu 3.
67
Fid-dawl tad-dubji mqajma mill-qorti tar-rinviju u mfakkra fil-punt 19 ta’ din is-sentenza, għandu jiġi ppreċiżat ukoll li l-lista ta’ elementi rilevanti relatati mal-istatus individwali u mas-sitwazzjoni personali tal-applikant li tinsab fl-Artikolu 4(3)(c) ta’ din id-direttiva ma hijiex ta’ natura eżawrjenti, b’tali mod li, fis-sitwazzjonijiet imsemmija fil-punt 64 ta’ din is-sentenza, l-awtorità nazzjonali kompetenti għall-għoti tal-protezzjoni sussidjarja għandha twettaq evalwazzjoni każ b’każ, billi tieħu inkunsiderazzjoni, jekk ikun il-każ, kull element ieħor relatat mal-istatus individwali u mas-sitwazzjoni personali tal-applikant li jista’ jikkontribwixxi sabiex jiġi kkonkretizzat ir-riskju reali li jsofri dannu serju kif iddefinit fl-Artikolu 15(c) tad-direttiva msemmija, fid-dawl tal-livell ta’ vjolenza indiskriminata fil-pajjiż jew fir-reġjun ikkonċernat. F’dan il-kuntest, jistgħu b’mod partikolari jitqiesu li huma rilevanti elementi speċifiċi għall-ħajja privata, tal-familja jew professjonali tal-applikant li fir-rigward tagħhom jista’ jiġi raġonevolment preżunt li ser iżidu r-riskju li dan tal-aħħar isofri tali preġudizzju serju, fil-każ li jirritorna fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu jew fil-pajjiż li fih kellu r-residenza abitwali tiegħu.
68
Barra minn hekk, hija l-awtorità nazzjonali kompetenti, kif tfakkar fil-punt 51 ta’ din is-sentenza u konformement mal-Artikolu 4(4) tad-Direttiva 2011/95, li għandha tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanza li l-applikant diġà ġarrab dannu serju jew diġà kien is-suġġett ta’ theddid dirett f’dan is-sens, ħlief jekk ikun hemm raġunijiet tajbin li wieħed jaħseb li dan il-periklu serju ma huwiex ser jerġa’ jseħħ.
69
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 15(c) tad-Direttiva 2011/95 għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex tiġi evalwata l-eżistenza ta’ riskju reali li jiġi sofrut dannu serju kif iddefinit f’din id-dispożizzjoni, l-awtorità nazzjonali kompetenti għandha tkun tista’ tieħu inkunsiderazzjoni elementi relatati mal-istatus individwali u mas-sitwazzjoni personali tal-applikant minbarra s-sempliċi fatt li joriġina minn żona ta’ pajjiż partikolari fejn iseħħu l-“iktar każijiet estremi ta’ vjolenza ġenerali”, fis-sens tas-sentenza tal-Qorti EDB tas-17 ta’ Lulju 2008, NA. vs Ir-Renju Unit (CE:ECHR:2008:0717JUD002590407, punt 115).
Fuq it-tielet domanda
70
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 15(b) tad-Direttiva 2011/95 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-intensità tal-vjolenza indiskriminata li teżisti fil-pajjiż ta’ oriġini tal-applikant tistax iddgħajjef ir-rekwiżit ta’ individwalizzazzjoni tal-perikli serji ddefiniti f’din id-dispożizzjoni.
71
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, kif ġie rrilevat fil-punti 37 sa 42 ta’ din is-sentenza, il-perikoli serji ddefiniti fl-Artikolu 15(b) tad-Direttiva 2011/95 jippreżupponu livell ċar ta’ individwalizzazzjoni.
72
Fil-fatt, kif tfakkar fil-punt 38 ta’ din is-sentenza, il-preġudizzju relatat mar-riskju ta’ “piena kapitali jew eżekuzzjoni” u ta’ “tortura jew trattament inuman jew degradanti jew kastig”, imsemmija fl-Artikolu 15(a) u (b) tal-imsemmija direttiva, ikopru sitwazzjonijiet li fihom l-applikant għall-protezzjoni sussidjarja jkun espost speċifikament u individwalment għar-riskju ta’ periklu ta’ tip partikolari.
73
Għalkemm, kif ġie enfasizzat fil-punt 39 ta’ din is-sentenza, l-elementi rilevanti relatati mas-sitwazzjoni ġenerali tal-pajjiż ta’ oriġini tal-applikant, fosthom b’mod partikolari dawk relatati mal-livell ġenerali ta’ vjolenza u ta’ nuqqas ta’ sigurtà f’dan il-pajjiż, għandhom ukoll jiġu eżaminati f’tali ipoteżi, xorta jibqa’ l-fatt li l-eżistenza, fl-imsemmi pajjiż, ta’ livell ta’ vjolenza u ta’ nuqqas ta’ sigurtà, ikun kemm ikun kbir, ma tistax iddgħajjef il-portata tal-kundizzjoni li tgħid li, sabiex jeżisti riskju reali ta’ dannu serju, fis-sens tal-Artikolu 15(a) u (b) tad-Direttiva 2011/95, għandu jiġi pprovat, billi jittieħed inkunsiderazzjoni, jekk ikun il-każ, tali livell ta’ vjolenza, li l-applikant jirriskja realment li jiġi espost speċifikament u individwalment għal tali ksur fil-każ ta’ ritorn fl-istess pajjiż.
74
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikolu 15(b) tad-Direttiva 2011/95 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-intensità tal-vjolenza indiskriminata li teżisti fil-pajjiż ta’ oriġini tal-applikant ma tistax iddgħajjef ir-rekwiżit ta’ individwalizzazzjoni tal-perikoli serji ddefiniti f’din id-dispożizzjoni.
Fuq ir-raba’ domanda
75
Permezz tar-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 15(c) tad-Direttiva 2011/95, moqri flimkien mal-Artikoli 1, u 4 kif ukoll mal-Artikolu 19(2) tal-Karta, għandux jiġi interpretat fis-sens li sitwazzjoni umanitarja li hija l-konsegwenza diretta jew indiretta tal-atti u/jew tal-ommissjonijiet ta’ awtur ta’ dannu serju impost fil-kuntest ta’ kunflitt armat internazzjonali jew intern, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni fl-evalwazzjoni ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 15(c).
76
Il-Kummissjoni Ewropea ssostni li din id-domanda hija inammissibbli, billi ssostni, essenzjalment, li, fid-dawl tal-elementi li jsostnu l-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ir-risposta għall-imsemmija domanda ma hijiex neċessarja sabiex tiġi riżolta t-tilwima fil-kawża prinċipali u li, fi kwalunkwe każ, id-deċiżjoni tar-rinviju ma tinkludix l-informazzjoni u l-preċiżazzjonijiet neċessarji għal dan l-għan.
77
Skont ġurisprudenza stabbilita, għalkemm id-domandi dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni magħmula mill-qorti nazzjonali fil-kuntest leġiżlattiv u fattwali ddefinit minnha u taħt ir-responsabbiltà tagħha, kuntest li ma huwiex il-kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tivverifika l-eżattezza tiegħu, jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ rilevanza, xorta jibqa’ l-fatt li l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE tikkostitwixxi strument ta’ kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali, li permezz tiegħu l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti lill-qrati nazzjonali l-elementi ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li huma neċessarji għalihom sabiex jiddeċiedu. Il-ġustifikazzjoni tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari ma hijiex il-formulazzjoni ta’ opinjonijiet konsultattivi fuq kwistjonijiet ġenerali jew ipotetiċi, iżda l-bżonn inerenti għas-soluzzjoni effettiva ta’ tilwima. Kif jirriżulta mill-kliem stess tal-Artikolu 267 TFUE, id-deċiżjoni preliminari mitluba għandha tkun “meħtieġa” sabiex tippermetti li l-qrati tar-rinviju “ikunu jistgħu jagħtu s-sentenza” fil-kawża li jkunu adita biha (sentenza tal-14 ta’ Mejju 2020, Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság, C‑924/19 PPU u C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, punt 167 u l-ġurisprudenza ċċitata).
78
Għalhekk, huwa b’mod partikolari indispensabbli, kif jistabbilixxi l-Artikolu 94(a) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, li d-deċiżjoni tar-rinviju tinkludi espożizzjoni fil-qosor tal-fatti rilevanti kif ġew ikkonstatati mill-qorti tar-rinviju jew, tal-inqas, espożizzjoni tal-informazzjoni fattwali li fuqha huma bbażati d-domandi (sentenza tat-3 ta’ Diċembru 2019, Iccrea Banca, C‑414/18, EU:C:2019:1036, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata).
79
F’dan il-każ, kif ġie rrilevat fil-punti 11, 12 u 15 ta’ din is-sentenza, jinsabu fost l-elementi li jsostnu l-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, kif tressqu mir-rikorrenti u kkonstatati mill-awtorità nazzjonali kompetenti kif ukoll mill-qorti tar-rinviju, fatti relatati mal-livell ġenerali ta’ vjolenza u ta’ nuqqas ta’ sigurtà fil-Libja, mal-kundizzjonijiet tal-ħajja diffiċli fi Tripli, kif ukoll mas-“sitwazzjoni umanitarja” li tirriżulta minn dan.
80
Madankollu, mill-imsemmija elementi bl-ebda mod ma jirriżulta, kif esposti fit-talba għal deċiżjoni preliminari, li tali sitwazzjoni umanitarja hija l-konsegwenza diretta jew indiretta tal-atti u/jew tal-ommissjonijiet ta’ awtur ta’ dannu serju impost fil-kuntest ta’ kunflitt armat intern jew internazzjonali, fis-sens tal-Artikolu 15(c) tad-Direttiva 2011/95.
81
Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju baqgħet ma indikatx min huwa l-attur tal-atti u/jew tal-ommissjonijiet inkwistjoni u fiex jikkonsistu dawn l-atti u/jew tal-ommissjonijiet.
82
Minn dan isegwi li l-qorti tar-rinviju ma wrietx biżżejjed kif risposta għar-raba’ domanda hija neċessarja sabiex tkun tista’ ssolvi t-tilwima fil-kawża prinċipali u li hija lanqas ma esponiet b’mod suffiċjenti l-informazzjoni fattwali li fuqha hija bbażata din id-domanda.
83
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-raba’ domanda għandha tiġi ddikjarata inammissibbli.
Fuq l-ispejjeż
84
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikolu 15 tad-Direttiva 2011/95/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Diċembru 2011 dwar standards għall-kwalifika ta’ ċittadini nazzjonali ta’ pajjiżi terzi jew persuni mingħajr stat bħala benefiċjarji ta’ protezzjoni internazzjonali, għal stat uniformi għar-refuġjati jew għal persuni eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja, u għall-kontenut tal-protezzjoni mogħtija,
għandu jiġi interpretata fis-sens li:
sabiex jiġi ddeterminat jekk applikant għal protezzjoni internazzjonali jistax jibbenefika mill-protezzjoni sussidjarja, l-awtorità nazzjonali kompetenti għandha teżamina l-elementi rilevanti kollha, relatati kemm mal-istatus individwali u mas-sitwazzjoni personali tal-applikant kif ukoll mas-sitwazzjoni ġenerali fil-pajjiż ta’ oriġini, qabel ma tidentifika t-tip ta’ preġudizzju serju li dawn l-elementi eventwalment jippermettu li jiġu sostnuti.
2)
L-Artikolu 15(c) tad-Direttiva 2011/95:
għandu jiġi interpretata fis-sens li:
sabiex tiġi evalwata l-eżistenza ta’ riskju reali li jiġi sofrut dannu serju kif iddefinit f’din id-dispożizzjoni, l-awtorità nazzjonali kompetenti għandha tkun tista’ tieħu inkunsiderazzjoni elementi relatati mal-istatus individwali u mas-sitwazzjoni personali tal-applikant minbarra s-sempliċi fatt li joriġina minn żona ta’ pajjiż partikolari fejn iseħħu l-“iktar każijiet estremi ta’ vjolenza ġenerali”, fis-sens tas-sentenza tal-Qorti EDB tas-17 ta’ Lulju 2008, NA. vs Ir-Renju Unit (CE:ECHR:2008:0717JUD002590407, punt 115).
3)
L-Artikolu 15(b) tad-Direttiva 2011/95:
għandu jiġi interpretata fis-sens li:
l-intensità tal-vjolenza indiskriminata li teżisti fil-pajjiż ta’ oriġini tal-applikant ma tistax iddgħajjef ir-rekwiżit ta’ individwalizzazzjoni tal-perikoli serji ddefiniti f’din id-dispożizzjoni.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.