62018TJ0447_INF
Arrest van het Gerecht (Vijfde kamer) van 29 september 2021 – TUIfly/Commissie
(Zaak T‑447/18)
„Staatssteun – Overeenkomsten tussen Kärntner Flughafen Betriebsgesellschaft en de luchtvaartmaatschappijen Hapag Lloyd Express en TUIfly – Luchthavendiensten – Marketingdiensten – Besluit waarbij de steun onverenigbaar met de interne markt wordt verklaard en de terugvordering ervan wordt gelast – Voordeel – Criterium van de particuliere investeerder – Artikel 41 van het Handvest van de grondrechten – Recht van toegang tot het dossier – Recht om te worden gehoord”
1.
Steunmaatregelen van de staten – Administratieve procedure – Verplichtingen van de Commissie – Mogelijkheid voor de steunontvanger om zich op zo ruime rechten als de rechten van de verdediging als zodanig te beroepen – Geen – Recht van de steunontvanger om op adequate wijze bij de procedure te worden betrokken – Omvang – Recht van toegang tot het administratieve dossier van de Commissie – Geen
(Art. 108, lid 2, VWEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 41)
(zie punten 40‑55)
2.
Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Selectiviteit van de maatregel – Onderscheid tussen het selectiviteitsvereiste en het daarmee samengaande bewijs van een economisch voordeel alsook tussen een steunregeling en individuele steun – Individuele steun – Overeenkomsten inzake luchthaven- en marketingdiensten die een voordeel opleveren voor een luchtvaartmaatschappij – Vermoeden van selectiviteit – Dienstverleningsovereenkomsten die zijn voorafgegaan door aanbestedingen waaraan alle geïnteresseerde luchtvaartmaatschappijen konden deelnemen – Geen invloed
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 63‑73)
3.
Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Beoordeling volgens het criterium van de particuliere investeerder – Beoordeling met inachtneming van alle relevante aspecten van de litigieuze transactie en van de context ervan – Geen hiërarchie tussen de vergelijkende analyse en de andere beoordelingsmethoden
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 77‑80)
4.
Steunmaatregelen van de staten – Besluit van de Commissie – Beoordeling van de rechtmatigheid aan de hand van de gegevens die beschikbaar waren op het tijdstip van de vaststelling van het besluit
(Art. 108, lid 2, en art. 263 VWEU)
(zie punt 91)
5.
Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Beoordeling volgens het criterium van de particuliere investeerder – Redelijkheid van de transactie voor een particuliere investeerder die een beleid op lange of middellange termijn voert – Overeenkomsten inzake luchthaven- en marketingdiensten die een voordeel opleveren voor een luchtvaartmaatschappij – Analyse van de winstgevendheid van die overeenkomsten – Beoordeling waarbij het tijdsbestek wordt beperkt tot de looptijd van de overeenkomsten – Toelaatbaarheid
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 92‑100, 107, 108, 119)
6.
Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Toetsing aan artikel 107, lid 1, VWEU – Inaanmerkingneming van een vroegere praktijk – Uitgesloten
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 102, 198)
7.
Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Besluit van de Commissie inzake staatssteun – Onderzoek aan de hand van het criterium van de particuliere investeerder – Uiteenzetting van de redenen waarom de Commissie bij de beoordeling van de winstgevendheid van de overeenkomsten in kwestie het tijdsbestek heeft beperkt tot de looptijd van de overeenkomsten – Toereikende motivering
(Art. 296 VWEU)
(zie punten 120, 121)
8.
Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Verlening van een voordeel aan de begunstigden – Overeenkomsten inzake luchthaven- en marketingdiensten die een voordeel opleveren voor een luchtvaartmaatschappij – Analyse van de winstgevendheid van die overeenkomsten – Inaanmerkingneming van de aan de luchthavenbeheerder voor de gedeeltelijke financiering van die overeenkomsten verleende steun als incrementele inkomsten – Geen
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 138‑147)
9.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Beoordelingsbevoegdheid van de Commissie – Rechterlijke toetsing – Grenzen
(Art. 107, leden 1 en 3, VWEU)
(zie punten 183‑185)
10.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Steun die onder de in artikel 107, lid 3, onder c), VWEU bedoelde uitzondering kan vallen – Voorwaarden – Stimulerend effect en noodzaak van de steun – Overeenkomsten inzake luchthaven- en marketingdiensten die een voordeel opleveren voor een luchtvaartmaatschappij – Overeenkomsten die de financiële situatie van de begunstigde onderneming verbeteren, maar niet noodzakelijk zijn om de doelstellingen van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU te bereiken – Uitgesloten
[Art. 107, lid 3, onder c), VWEU]
(zie punten 186‑196)
Voorwerp
Verzoek krachtens artikel 263 VWEU tot gedeeltelijke nietigverklaring van besluit (EU) 2018/628 van de Commissie van 11 november 2016 betreffende steunmaatregel SA.24221(2011/C) (ex 2011/NN) die Oostenrijk ten uitvoer heeft gelegd ten gunste van de luchthaven van Klagenfurt, Ryanair en andere luchtvaartmaatschappijen die van de luchthaven gebruikmaken (PB 2018, L 107, blz. 1), voor zover het betrekking heeft op verzoekster
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
TUIfly GmbH wordt verwezen in haar eigen kosten en in die van de Europese Commissie.