62024CC0134
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
NORKUS
ippreżentati fis‑27 ta’ Frar 2025 (
1
)
Kawża C‑134/24 [Tomann] (
i
)
UR, bħala mandatarju stralċjarju ta’ V GmbH
vs
DF
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali, il-Ġermanja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika soċjali – Direttiva 98/59/KE – Tkeċċijiet kollettivi – Artikolu 4(1) – Assenza ta’ komunikazzjoni minn qabel lill-awtorità kompetenti – Konsegwenzi għall-validità tat-tkeċċija – Determinazzjoni tad-data ta’ skadenza tal-projbizzjoni ta’ tkeċċija mill-awtorità kompetenti”
I. Introduzzjoni
1.
Dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari, li għandu bħala kuntest ġuridiku d-Direttiva 98/59/KE (
2
) jagħmel parti mit-tranja li ħalliet is-sentenza Junk (
3
) li permezz tagħha l-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li l-Artikoli 3 u 4 ta’ din id-direttiva ma jipprekludux li jsir ix-xoljiment tal-kuntratti ta’ xogħol matul il-proċedura li huma jistabbilixxu, bil-kundizzjoni li dan ix-xoljiment iseħħ wara l-komunikazzjoni tal-pjan ta’ tkeċċija kollettiva lill-awtorità pubblika kompetenti.
2.
Dan ir-rinviju jaf l-oriġini tiegħu fil-kuntest ta’ tilwima bejn l-istralċjarju ta’ kumpannija rregolata mid-dritt Ġermaniż u impjegat ta’ din il-kumpannija dwar il-validità tax-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol ta’ dan tal-aħħar, li seħħ fil-kuntest ta’ tkeċċija kollettiva.
3.
F’din il-kawża, id-domandi magħmula mit-Tieni Awla tal-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali, il-Ġermanja) ser iwasslu lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex teżamina mill-ġdid il-proċedura ta’ komunikazzjoni minn qabel tat-tkeċċijiet kollettivi prevista mid-Direttiva 98/59, fil-kuntest partikolari tax-xoljiment ta’ kuntratti ta’ xogħol imwettaq mill-persuna li timpjega fl-assenza ta’ tali komunikazzjoni. B’mod iktar preċiż, dawn id-domandi jirrigwardaw, partikolarment, minn naħa, il-portata tal-obbligu ta’ komunikazzjoni skont l-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva kif ukoll dik tal-effetti tat-terminu previst fl-Artikolu 4(1) tal-imsemmija direttiva u, min-naħa l-oħra, il-possibbiltà u l-kundizzjonijiet ta’ regolarizzazzjoni ulterjuri tas-sitwazzjoni li tirriżulta mill-ksur ta’ tali obbligu ta’ komunikazzjoni mill-persuna li timpjega.
4.
Peress li l-qorti tar-rinviju adixxiet lill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ proċedura interna ta’ konsultazzjoni intiża sabiex jintemmu diverġenzi ta’ interpretazzjoni bejn awli differenti tal-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali), din il-kawża tqajjem, preliminarjament, il-kwistjoni tal-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari.
II. Il-kuntest ġuridiku
A. Id-dritt tal-Unjoni
5.
L-Artikolu 2 tad-Direttiva 98/59, li jagħmel parti mit-Taqsima II tagħha, intitolata “L-Informazzjoni u l-konsultazzjoni”, jipprovdi, fil-paragrafi 1 u 3 tiegħu:
“1.   Meta dak li jħaddem ikun qed jikkontempla redundancies kollettivi, huwa għandu jibda konsultazzjonijiet mar-rappreżentanti tal-ħaddiema fi żmien tajjeb bl-iskop li jintlaħaq ftehim.
[…]
3.   Sabiex jgħinu r-rappreżentanti tal-ħaddiema biex jagħmlu proposti kostruttivi, min iħaddem għandu fi żmien tajjeb matul il-konsultazzjonijiet:
a)
ifornihom bl-informazzjoni rilevanti kollha u
b)
f’kull każ jagħtihom notifka bil-miktub:
i)
tar-raġunijiet għar-redundancies ipproġettati;
ii)
tan-numri tal-kategoriji ta’ ħaddiema li se jisfaw bla xogħol;
iii)
tan-numri u l-kategoriji tal-ħaddiema normalment impjegati;
iv)
tal-perijodu meta r-redundancies ipproġettati għandhom jiġu effettwati;
v)
tal-kriterji proposti għas-selezzjoni tal-ħaddiema li se jisfaw bla xogħol sakemm u safejn il-leġislazzjoni u/jew il-prattika nazzjonali jagħtu l-poter għal dan lil min iħaddem;
[…]
Min iħaddem għandu jgħaddi lill-awtorità pubblika kompetenti kopja ta’, mill-inqas, l-elementi tal-kommunikazzjoni bil-miktub li hemm previsti fl-ewwel subparagrafu, l-punt (b), is-subpunti (i) sa (v).”
6.
L-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva, li jinsab fit-Taqsima III tagħha, intitolata “Il-proċedura għal redundancies kollettivi”, jipprovdi, fl-ewwel u fir-raba’ subparagrafu tal-paragrafu 1 tiegħu:
“1.   Kull min iħaddem għandu jinnotifika lill-awtorità pubblika kompetenti bil-miktub dwar kull pjan ta’ redundancies kollettivi.
[…]
Din in-notifika għandu jkollha l-informazzjoni rilevanti kollha li tikkonċerna r-redundancies kollettivi u l-konsultazzjonijiet ippjanati mar-rappreżentanti tal-ħaddiema previsti fl-Artikolu 2, u partikolarment ir-raġunijiet għar-redundancy, in-numru ta’ ħaddiema li ser jisfgħu mingħajr xogħol, in-numru ta’ ħaddiema normalment impjegati u l-perijodu li fih il-redundancy għandu jiġi effettwat.”
7.
L-Artikolu 4 tal-imsemmija direttiva, li jinsab ukoll fit-Taqsima III tagħha, jipprevedi, fil-paragrafi 1 sa 3 tiegħu:
“1.   Il-redundancies kollettivi pproġettati nnotifikati lill-awtorità pubblika kompetenti m’għandhomx iseħħu qabel 30 ġurnata wara n-notifika msemmija fl-Artikolu 3(1) bla ħsara għal xi dispożizzjonijiet li jirregolaw id-drittijiet individwali fir-rigward ta’ l-avviż tat-tkeċċija mix-xogħol.
L-Istati Membri jistgħu jagħtu l-poter lill-awtorità pubblika kompetenti sabiex tnaqqas il-perijodu msemmi fis-subparagrafu preċedenti.
2.   Il-perijodu msemmi fil-paragrafu 1 għandu jintuża mill-awtorità pubblika kompetenti sabiex jinstabu soluzzjonijiet għall-problemi kkawżati mir-redundancies kollettivi proġettati.
3.   Meta l-perijodu inizjali previst fil-paragraph 1 huwa iqsar minn 60 ġurnata, l-Istati Membri jistgħu jagħtu l-poter lill-awtorià pubblika kompetenti biex testendi l-perijodu inizjali ta’ 60 ġurnata wara n-notika meta l-problemi kkawżati mill-pjanijiet proġettati ta’ redundancies kollettivi x’aktarx ma tinstabx soluzzjoni għalihom fil-perijodu inizjali.
L-Istati Membri jistgħu jagħtu lill-awtorità pubblika kompetenti poteri iktar wiesgtra ta’ estenzjoni.
Min iħaddem għandu jkun infurmat bl-estenzjoni u l-bażi tagħha qabel ma jiskadi l-perijodu tal-bidu msemmi fil-paragrafu 1.”
B. Id-dritt Ġermaniż
8.
L-Artikolu 134 tal-Bürgerliches Gesetzbuch (il-Kodiċi Ċivili), fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“BGB”), jipprevedi:
“Kwalunkwe att ġuridiku li jmur kontra projbizzjoni legali huwa null sakemm il-liġi ma tipprovdix mod ieħor.”
9.
L-Artikolu 615 tal-BGB huwa fformulat hekk:
“Jekk il-kreditur ta’ prestazzjoni ta’ servizzi jdum ma jaċċetta s-servizzi, il-fornitur jista’ jeżiġi r-remunerazzjoni miftiehma għas-servizzi mhux eżegwiti minħabba d-dewmien mingħajr ma jkun obbligat jeżegwihom iktar tard […]”
10.
L-Artikolu 17 tal-Kündigungsschutzgesetz (il-Liġi dwar il-Protezzjoni mit-Tkeċċija Inġusta), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“KSchG”), jipprovdi:
“(1)   Il-persuna li timpjega hija marbuta li tikkomunika lill-Aġenzija tal-Impjiegi qabel it-tkeċċija:
1.
fi stabbilimenti li normalment jimpjegaw iktar minn 20 u inqas minn 60 ħaddiem: iktar minn 5 ħaddiema,
[…]
matul perijodu ta’ 30 jum kalendarju. […]
[…]
(3)   […] Il-komunikazzjoni prevista fil-paragrafu 1 għandha ssir bil-miktub u tkun akkumpanjata bl-opinjoni tal-Kunsill tax-Xogħol dwar it-tkeċċijiet. Fin-nuqqas ta’ opinjoni tal-Kunsill tax-Xogħol, il-komunikazzjoni tieħu effett jekk il-persuna li timpjega tressaq elementi li jippermettu li jiġi preżunt li hija informat lill-Kunsill tax-Xogħol tal-inqas ġimagħtejn qabel ma pproċediet bil-komunikazzjoni skont l-ewwel sentenza tal-paragrafu 2, u jekk tagħti rendikont dwar l-istat tal-konsultazzjonijiet. Il-komunikazzjoni għandha tinkludi informazzjoni dwar l-isem tal-persuna li timpjega, is-sede tagħha u t-tip ta’ impriża, kif ukoll dwar ir-raġuni tal-ipproġettar ta’ tkeċċija, in-numru u l-kategoriji ta’ ħaddiema li għandhom jitkeċċew kif ukoll ħaddiema normalment impjegati, il-perijodu li matulu huwa maħsub li jsiru t-tkeċċijiet, u l-kriterji previsti għall-għażla ta’ ħaddiema li għandhom jitkeċċew. Bi qbil mal-Kunsill tax-Xogħol, il-komunikazzjoni għandha tinkludi wkoll, għall-kollokament, informazzjoni dwar is-sess, l-età, il-professjoni u n-nazzjonalità tal-ħaddiema li għandhom jitkeċċew. […]”
11.
L-Artikolu 18(1) u (2) tal-KSchG huwa fformulat kif ġej:
“(1)   It-tkeċċijiet li għandhom jiġu kkomunikati skont l-Artikolu 17 jidħlu fis-seħħ qabel l-iskadenza ta’ xahar mir-riċezzjoni tal-komunikazzjoni mill-Aġenzija tal-Impjiegi biss bil-kunsens ta’ din tal-aħħar, fejn l-imsemmi kunsens jista’ jingħata wkoll retroattivament sad-data tal-preżentazzjoni tal-applikazzjoni..
(2)   F’ċerti każijiet, l-Aġenzija tal-Impjiegi għandu l-fakultà li tiddeċiedi li t-tkeċċijiet ma jidħlux fis-seħħ qabel l-iskadenza ta’ terminu massimu ta’ xahrejn wara r-riċezzjoni tal-komunikazzjoni.”
12.
L‑Artikolu 45 tal-Arbeitsgerichtsgesetz (il-Liġi dwar il-Qrati Industrijali), fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem l-“ArbGG”), jipprovdi:
“(1)   Għandha tinħoloq Awla Manja fi ħdan il-[Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali)].
(2)   L-Awla Manja għandha tiddeċiedi meta awla tkun tixtieq titbiegħed mid-deċiżjoni ta’ awla oħra jew mill-Awla Manja dwar kwistjoni ġuridika.
(3)   Rinviju quddiem l-Awla Manja huwa ammissibbli biss jekk l-awla li tkun adottat id-deċiżjoni li awla oħra tixtieq titbiegħed minnha tkun iddikjarat, fuq it-talba ta’ din l-aħħar awla, li hija żżomm il-pożizzjoni legali tagħha […]. L-awla kkonċernata għandha tiddeċiedi dwar it-talba u dwar ir-risposta permezz ta’ digriet adottat fil-kompożizzjoni meħtieġa għas-sentenzi.
[…]”
III. Il‑fatti tal-kawża prinċipali, id‑domandi preliminari u l‑proċedura quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja
13.
DF kien impjegat minn V Handelsgesellschaft mbH (iktar ’il quddiem “V”) mill‑1994. Fl‑1 ta’ Diċembru 2020, infetħet proċedura ta’ insolvenza kontra din il-kumpannija u UR inħatar stralċjarju.
14.
Fit‑2 ta’ Diċembru 2020, UR xolja l-kuntratt ta’ xogħol ta’ DF b’effett mill‑31 ta’ Marzu 2021 u, sad‑29 ta’ Diċembru 2020, temm 22 kuntratt ta’ xogħol kollha tal-kumpannija debitriċi li kienu għadhom fis-seħħ f’Ottubru 2020. B’hekk huwa keċċa iktar minn 5 impjegati matul perijodu ta’ 30 jum kalendarju.
15.
Sussegwentement, DF ippreżenta rikors għal protezzjoni kontra t-tkeċċija tiegħu quddiem l-Arbeitsgericht Hamburg (il-Qorti Industrijali ta’ Hamburg, il-Ġermanja) intiż, minn naħa, sabiex jiġi kkonstatat li r-relazzjoni ta’ xogħol kienet għadha għaddejja u, min-naħa l-oħra, sabiex UR jiġi kkundannat iżomm l-impjieg ta’ DF sal-għeluq definittiv tal-proċedura kontra t-tkeċċija. Insostenn tar-rikors tiegħu, DF isostni li x-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol tiegħu huwa null, peress li UR ma pproċediex minn qabel għall-komunikazzjoni tat-tkeċċija kollettiva fis-sens tal-Artikolu 17(1) tal-KSchG.
16.
UR talab li r-rikors ta’ DF jiġi miċħud, billi sostna li l-leġiżlazzjoni dwar it-tkeċċijiet kollettivi ma kinitx applikabbli, peress li V kienet timpjega biss 19-il impjegat fil-mument tal-ftuħ tal-proċedura ta’ insolvenza. B’hekk, il-limitu li jeżiġi li ssir l-imsemmija komunikazzjoni, previst fl-Artikolu 17(1) tal-KSchG, ma ntlaħaqx. Huwa għamel tali komunikazzjoni biss wara l‑31 ta’ Marzu 2021.
17.
Permezz ta’ sentenza tal‑20 ta’ April 2021, l-Arbeitsgericht Hamburg (il-Qorti Industrijali ta’ Hamburg) laqgħet ir-rikors ta’ DF.
18.
Permezz ta’ sentenza tat‑3 ta’ Frar 2022, il-Landesarbeitsgericht Hamburg (il-Qorti Industrijali Superjuri ta’ Hamburg, il-Ġermanja) ċaħdet l-appell ippreżentat minn UR kontra din is-sentenza.
19.
UR imbagħad ippreżenta rikors għal reviżjoni ta’ din is-sentenza quddiem il-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali), il-qorti tar-rinviju u dan ir-rikors ġie assenjat lis-Sitt Awla (Sechster Senat) ta’ din il-qorti (iktar ’il quddiem is-“Sitt Awla”).
20.
Permezz ta’ digriet tal‑11 ta’ Mejju 2023, din l-awla kkonstatat li V kienet timpjega “abitwalment” iktar minn 20 ħaddiem waqt it-tkeċċija inkwistjoni, b’tali mod li UR kellu jwettaq, qabel ix-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol ta’ DF, komunikazzjoni tat-tkeċċija kollettiva skont il-punt 1 tal-Artikolu 17(1) tal-KSchG.
21.
Permezz ta’ digriet ieħor tal‑14 ta’ Diċembru 2023, l-imsemmija awla indikat li hija kellha dubji dwar is-sanzjoni li għandha tiġi imposta fil-każ ta’ assenza ta’ tali komunikazzjoni kif ukoll fil-preżenza ta’ nuqqasijiet eventwali oħra fil-kuntest tal-proċedura ta’ komunikazzjoni skont il-KSchG. Kuntrarjament għall-ġurisprudenza preċedenti tagħha, din l-istess awla qieset li din is-sanzjoni ma tistax tkun raġuni ta’ nullità tax-xoljiment tal-kuntratt skont l-Artikolu 134 tal-BGB. Minn naħa, l-Artikolu 17(1) u (3) tal-KSchG, li jipprevedi l-obbligu ta’ komunikazzjoni minn qabel ta’ tkeċċija kollettiva, ma jistax jitqies bħala liġi ta’ projbizzjoni, fis-sens tal-Artikolu 134 tal-BGB. Min-naħa l-oħra, sanzjoni ta’ nullità lanqas ma hija prevista mill-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59.
22.
Is-Sitt Awla għalhekk tqis li s-sanzjoni tal-iżbalji li jivvizzjaw il-proċedura ta’ komunikazzjoni jew l-assenza ta’ komunikazzjoni tat-tkeċċija kollettiva ma tistax tkun raġuni ta’ nullità tax-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol. Huwa biss il-leġiżlatur nazzjonali li għandu jipprevedi tali sanzjoni.
23.
Għalhekk, din l-awla tqis li hija prekluża, f’din il-kawża, milli tiddeċiedi f’dan is-sens, billi l-prassi ġurisprudenzjali tat-Tieni Awla (Zweiter Senat) tal-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali) (iktar ’il quddiem it-“Tieni Awla”) dwar is-sanzjonijiet li għandhom jiġu imposti fil-każ ta’ nuqqasijiet imwettqa fil-kuntest tal-proċedura ta’ komunikazzjoni ma tippermettilhiex titbiegħed hija stess mill-ġurisprudenza preċedenti tagħha stess, peress li l-Artikolu 45(3) tal-ArbGG jipprevedi proċedura interna ta’ konsultazzjoni intiża sabiex ittemm diverġenzi ta’ interpretazzjoni bejn id-diversi awli ta’ din il-qorti.
24.
Fuq il-bażi ta’ din id-dispożizzjoni, is-Sitt Awla b’hekk, permezz tad-digriet tagħha tal‑14 ta’ Diċembru 2023, staqsiet lit-Tieni Awla dwar jekk “[hija kinitx ser iżżomm] l-analiżi […] li x-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol, bħala att ġuridiku, [kien] jikser projbizzjoni legali, fis-sens tal-Artikolu 134 tal-[BGB], billi wassal għan-nullità tax-[xoljiment], jekk, meta [kien] seħħ dan ix-xoljiment, ma [kienet] saret ebda komunikazzjoni valida skont l-Artikolu 17(1) u (3) [tal-KSchG]”. Fil-fatt, it-Tieni Awla ddeċidiet sal-ġurnata tal-lum li xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol imwettaq fl-assenza ta’ tali komunikazzjoni minn qabel kien null u ma jistax itemm l-imsemmi kuntratt ta’ xogħol.
25.
Issa, fid-dawl tad-domanda li saritilha, it-Tieni Awla tqis fil-fatt ukoll possibbli li jkun sproporzjonat li wieħed jasal, b’mod partikolari skont l-obbligi imposti mid-dritt tal-Unjoni, għan-nullità ta’ tali xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol, imwettaq fl-assenza ta’ komunikazzjoni minn qabel tat-tkeċċija kollettiva.
26.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li t-Tieni Awla tal-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali), permezz ta’ deċiżjoni tal‑1 ta’ Frar 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl‑20 ta’ Frar 2024, iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 4(1) tad-[Direttiva 98/59] għandu jiġi interpretat fis-sens li tkeċċija fil-kuntest ta’ tkeċċija kollettiva li teżiġi preavviż tat-temm tal-impjieg tista’ tittermina r-relazzjoni ta’ xogħol ta’ ħaddiem affettwat biss wara l-iskadenza tal-perijodu ta’ projbizzjoni ta’ tkeċċija?
Fil-każ li r-risposta għall-ewwel domanda tkun fl-affermattiv:
2)
L-iskadenza tal-perijodu ta’ projbizzjoni ta’ tkeċċija teżiġi mhux biss preavviż tat-tkeċċija kollettiva, iżda teżiġi wkoll li dan il-preavviż ikun jissodisfa r-rekwiżiti tar-raba’ subparagrafu 4 tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 98/59?
3)
Il-persuna li timpjega, li kkomunikat it-tkeċċijiet li jeżiġu preavviż tat-temm tal-impjieg mingħajr preavviż tat-tkeċċija kollettiva (regolari), tista’ tagħmel tajjeb għal din l-irregolarità sussegwentement billi tittermina r-relazzjoni ta’ xogħol tal-ħaddiema affettwati mit-tkeċċijiet preċedentement iddikjarati wara l-iskadenza tal-perijodu ta’ projbizzjoni ta’ tkeċċija?
Fil-każ li r-risposta għall-ewwel u għat-tieni domanda tkun fl-affermattiv:
4)
Huwa konformi mal-Artikolu 6 tad-Direttiva 98/59, dritt nazzjonali li jħalli lill-awtorità kompetenti tiddetermina meta jiskadi fil-każ konkret il-perijodu tal-projbizzjoni ta’ tkeċċija, b’tali mod li din id-deċiżjoni ma tistax tiġi kkontestata mill-ħaddiem u hija vinkolanti għall-qrati industrjali, jew għandu l-ħaddiem neċessarjament ikollu l-possibbiltà ta’ proċedura ġudizzjarja għall-eżami tal-fondatezza tad-deċiżjoni amministrattiva?”
27.
Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja minn UR u mill-Kummissjoni Ewropea. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li ma żżommx seduta għas-sottomissjonijiet orali f’din il-kawża.
IV. Analiżi
28.
Kif indikajt fl-introduzzjoni ta’ dawn il-konklużjonijiet, qabel ma nanalizza fil-mertu t-talba għal deċiżjoni preliminari (Taqsima B), u minkejja li l-ammissibbiltà ta’ din it-talba ma ġiet ikkontestata minn ebda waħda mill-partijiet ikkonċernati li ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub, jidhirli li huwa opportun, fid-dawl tal-karatteristiċi partikolari tal-proċedura li fil-kuntest tagħha t-Tieni Awla adixxiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, li dan l-aspett jiġi indirizzat sabiex jitneħħew eventwali dubji dwar l-ammissibbiltà tat-talba msemmija (Taqsima A).
A. Fuq l-ammissibbiltà u t-talba għal deċiżjoni preliminari
29.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-Artikolu 45 tal-ArbGG jipprevedi proċedura speċjali fil-każ ta’ diverġenzi ta’ interpretazzjoni bejn l-awli tal-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali). Il-qorti tar-rinviju tispjega li, skont l-Artikolu 45(2) u (3) tal-ArbGG, awla tal-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali) tista’ titbiegħed mill-ġurisprudenza ta’ awla oħra ta’ din il-qorti biss bil-kundizzjoni li din tirrinunzja għall-analiżi tagħha b’risposta għal talba f’dan is-sens, jew, fin-nuqqas, li l-Awla Manja tal-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali) tkun tat deċiżjoni dwar ir-risposta eżatta li għandha tingħata għall-kwistjoni ġuridika li hija fil-qalba tad-diverġenza. Għaldaqstant, din hija proċedura interna ta’ konsultazzjoni intiża sabiex ittemm id-diverġenzi ta’ interpretazzjoni bejn awli differenti ta’ din il-qorti, li l-implimentazzjoni tagħha hija kundizzjoni għall-ammissibbiltà tat-tressiq tal-kawża quddiem l-Awla Manja (
4
). Huwa fil-kuntest ta’ din il-proċedura li, permezz ta’ deċiżjoni tal‑14 ta’ Diċembru 2023, is-Sitt Awla għamlet domanda lit-Tieni Awla, skont l-ewwel sentenza tal‑Artikolu 45(3) tal-ArbGG.
30.
Fid-dawl tal-karatteristiċi partikolari tal-imsemmija proċedura, tista’ tqum il-kwistjoni dwar jekk it-Tieni Awla tikkostitwixxix qorti jew tribunal, fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE. Madankollu, jien tal-fehma li l-approċċ li għandu jiġi adottat f’dan il-kuntest jista’ jiġi ggwidat mill-kunsiderazzjonijiet li ġejjin.
31.
Fl-ewwel lok, huwa stabbilit sew li l-mekkaniżmu tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari jikkostitwixxi strument ta’ kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali. Skont l-Artikolu 267 TFUE, il-qrati kollha tal-Istati Membri għandhom is-setgħa li jagħmlu rinviju għal deċiżjoni preliminari. Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, sabiex jiġi evalwat jekk l-organu tar-rinviju inkwistjoni għandux in-natura ta’ “qorti jew tribunal”, fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE, kwistjoni li taqa’ unikament taħt id-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tieħu inkunsiderazzjoni numru ta’ elementi, bħall-oriġini legali ta’ dan l-organu, il-permanenza tiegħu, in-natura obbligatorja tal-ġurisdizzjoni tiegħu, in-natura kontradittorja tal-proċedura tiegħu, l-applikazzjoni, mill-imsemmi organu, tad-dispożizzjonijiet legali kif ukoll l-indipendenza tiegħu (
5
).
32.
F’dan ir-rigward, huwa ċar li, fuq il-livell istituzzjonali, it-Tieni Awla tissodisfa dawn il-kriterji kollha. Fil-fatt, bla ħsara għal verifika mill-qorti tar-rinviju, il-proċess li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja ma jinkludi ebda element li jista’ jikkontesta n-natura ta’ qorti, fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE (
6
).
33.
Fit-tieni lok, huwa importanti li jitfakkar li l-kundizzjonijiet li fihom il-Qorti tal-Ġustizzja twettaq il-funzjoni tagħha fil-qasam ta’ deċiżjoni preliminari huma indipendenti min-natura u mill-għan tal-proċeduri kontenzjużi mibdija quddiem il-qrati nazzjonali. L-Artikolu 267 TFUE jirreferi għas-sentenza li għandha tingħata mill-qorti nazzjonali mingħajr ma jipprevedi sistema partikolari skont in-natura tagħha (
7
). F’dan il-kuntest, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tagħti importanza partikolari lill-kwistjoni dwar jekk ikunx hemm tilwima pendenti quddiem il-qrati nazzjonali u jekk dawn tal-aħħar jintalbux jiddeċiedu fil-kuntest ta’ proċedura intiża li twassal għal deċiżjoni ta’ natura ġudizzjarja. Huwa biss jekk dawn iż-żewġ kundizzjonijiet jiġu ssodisfatti li dawn il-qrati jistgħu jadixxu lill-Qorti tal-Ġustizzja (
8
).
34.
Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja tenfasizza fil-ġurisprudenza tagħha li l-ġustifikazzjoni tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari ma tirrigwardax il-formulazzjoni ta’ opinjonijiet konsultattivi dwar domandi ġenerali jew ipotetiċi, iżda l-ħtieġa inerenti għas-soluzzjoni effettiva ta’ tali tilwima. Kif jirriżulta mill-kliem stess tal-Artikolu 267 TFUE, id-deċiżjoni preliminari mitluba għandha tkun “meħtieġa” sabiex tippermetti lill-qorti tar-rinviju “[tagħti] s-sentenza” fil-kawża li jkunu aditi biha (
9
). Il-Qorti tal-Ġustizzja b’hekk fakkret diversi drabi li din il-qorti għandha tintalab tagħti deċiżjoni li tista’ tieħu inkunsiderazzjoni d-deċiżjoni preliminari (
10
).
35.
Ċertament, ebda kawża ma hija pendenti quddiem it-Tieni Awla, peress li t-tilwima konkreta bejn il-partijiet fil-kawża prinċipali hija pendenti quddiem is-Sitt Awla. Din it-talba għal deċiżjoni preliminari għalhekk tirrigwarda l-għoti ta’ risposta għal kwistjonijiet legali li jinsabu fil-qalba tad-diverġenza fl-interpretazzjoni bejn dawn iż-żewġ awli. Madankollu, kif dan jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju, il-Qorti tal-Ġustizzja ġiet adita mit-Tieni Awla fil-kuntest ta’ proċedura ta’ konsultazzjoni interna obbligatorja fi ħdan il-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali), li għandha, skont l-interpretazzjoni tiegħi tal-Artikolu 45 tal-ArbGG, in-natura ta’ proċedura inċidentali. Bla ħsara għal verifika mill-qorti tar-rinviju, din il-fażi proċedurali għalhekk tagħmel parti integrali mill-proċedura ġudizzjarja Ġermaniża pendenti quddiem din il-qorti li, meħuda fl-intier tagħha tista’ tippermetti s-soluzzjoni tat-tilwima bejn UR u DF. Fi kliem ieħor, il-mekkaniżmu intern ta’ konsultazzjoni previst fl-Artikolu 45 tal-ArbGG jintegra ruħu, bħala fażi intermedjarja, fil-proċedura ġudizzjarja Ġermaniża, ikkunsidrata fl-intier tagħha, li jwassal għas-sentenza tas-Sitt Awla (
11
). Konsegwentement, ir-risposta tat-Tieni Awla skont l-Artikolu 45(3) tal-ArbGG, fid-dawl tal-fatti tal-kawża pendenti quddiem is-Sitt Awla, li ser tingħata fid-dawl tas-sentenza preliminari mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja, ser tippermetti lis-Sitt Awla tiddeċiedi fuq il-mertu tal-kawża prinċipali pendenti quddiemha.
36.
Għaldaqstant, il-proċedura relatata mal-konsultazzjoni interna, li tagħmel parti integrali mill-proċedura ġudizzjarja kollha pendenti quddiem il-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali), tissodisfa bżonn oġġettiv, jiġifieri li jintemmu diverġenzi ta’ interpretazzjoni bejn id-diversi awli ta’ din il-qorti (
12
) u b’hekk tippermetti s-soluzzjoni tat-tilwima pendenti (
13
).
37.
Jidhirli li approċċ differenti minn dak espost fil-punt 35 ta’ dawn il-konklużjonijiet jista’ jwassal, b’mod definittiv, għal “frammentazzjoni fittizja” ta’ dan it-tip ta’ proċeduri nazzjonali, meta din tkun tilwima waħda, peress li toriġina mill-istess fatti. Tali frammentazzjoni artifiċjali tal-proċedura ġudizzjarja Ġermaniża jkollha bħala konsegwenza li l-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali) tkun prekluża milli tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tal-mekkaniżmu tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari matul il-fażi ta’ konsultazzjoni interna bejn l-awli tagħha, meta din il-possibbiltà teżisti fi stadji oħra tal-istess proċedura (
14
). Fil-fehma tiegħi, tali riżultat ma huwiex koerenti, fis-sens li, għal raġunijiet ta’ ekonomija proċedurali, din il-qorti għandha tkun tista’ tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja hekk kif tirriżulta meħtieġa domanda dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, u dan anki jekk din il-kwistjoni titqajjem fil-kuntest tal-fażi ta’ konsultazzjoni interna bejn l-awli tagħha.
38.
F’dan ir-rigward, irrid infakkar, minn naħa, li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkunsidrat li l-kunċett ta’ “jagħtu s-sentenza”, fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 267 TFUE, “għandu jiġi interpretat b’mod wiesa’” u li “għandu jinftiehem fis-sens li jinkludi l-proċedura kollha li twassal għas-sentenza tal-qorti tar-rinviju” (
15
). Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, dan il-kunċett għalhekk jinkludi “l-proċess kollu tal-għoti tas-sentenza” (
16
).
39.
Min-naħa l-oħra, fis-sentenza Garofalo et (
17
) il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet bħala ammissibbli talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE li tirrigwarda domandi magħmula minn qorti nazzjonali għolja dwar l-interpretazzjoni ta’ dan l-artikolu u tad-Direttiva 86/457/KEE (
18
) u mqajma fil-kuntest ta’ diversi rikors straordinarji ppreżentati minn M. Garofalo u għaxar tobba oħra. Fil-konklużjonijiet tiegħu, l-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer kien ikkunsidra li dan il-korp “[seta’] jżomm in-natura ġudizzjarja tiegħu anki meta ma [kienx] jiddeċiedi huwa stess, iżda [kien] jagħti opinjonijiet fil-kuntest ta’ proċedura ta’ kontestazzjoni ta’ atti amministrattivi daqstant partikolari bħar-rikors straordinarju” (
19
). Għalhekk, filwaqt li kkonstatat li “[d]in l-opinjoni, li tinkludi kemm motivazzjoni kif ukoll dispożittiv, tagħmel parti integrali minn proċedura li […] waħedha tista’ tippermetti r-riżoluzzjoni tal-kunflitt bejn individwi u l-amministrazzjoni”, il-Qorti tal-Ġustizzja laqgħet l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari, billi ddikjarat li “meta jagħti opinjoni fil-kuntest ta’ rikors straordinarju, l-imsemmi korp jikkostitwixxi qorti jew tribunal fis-sens tal-Artikolu [267 TFUE]” (
20
).
40.
F’dan il-każ, nirrileva li, bis-saħħa tal-Artikolu 45(3) tal-ArbGG, il-fażi ta’ konsultazzjoni interna intiża sabiex ittemm diverġenzi ta’ interpretazzjoni bejn id-diversi awli tal-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali) twassal għal deċiżjoni ta’ natura ġudizzjarja, jiġifieri digriet li għandu motivazzjoni kif ukoll dispożittiv (
21
).
41.
Fit-tielet u fl-aħħar lok, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-qorti li ma tiddeċidix fl-aħħar istanza għandha tkun libera tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi li jippreokkupawha (
22
). Konsegwentement, qorti nazzjonali, adita b’kawża, meta tqis li, fil-kuntest tagħha, tqajmet kwistjoni li tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandha l-possibbiltà jew l-obbligu, skont il-każ, li tressaq talba għal deċiżjoni preliminari quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, mingħajr ma din il-possibbiltà jew dan l-obbligu jkunu jistgħu jiġu ostakolati minn regoli nazzjonali ta’ natura leġiżlattiva jew ġurisprudenzjali (
23
).
42.
Għaldaqstant għandu jiġi kkunsidrat li, fil-kuntest tal-fażi ta’ konsultazzjoni interna intiża li ttemm diverġenzi ta’ interpretazzjoni bejn id-diversi awli tal-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali), għar-raġunijiet imsemmija fil-punti preċedenti ta’ dawn il-konklużjonijiet, it-Tieni Awla tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha (
24
) u, għaldaqstant, hija awtorizzata tadixxiha fil-kuntest ta’ dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari.
43.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta li t-talba għal deċiżjoni preliminari għandha tiġi ddikjarata ammissibbli.
B. Fuq id-domandi preliminari
44.
Fil-kumplament ta’ dawn il-konklużjonijiet, ser neżamina, fl-ewwel lok, fid-dawl tal-argumenti fformulati f’dan ir-rigward minn UR u mill-Kummissjoni, jekk it-tieni u r-raba’ domanda humiex inammissibbli. Jekk jitqies li dan huwa l-każ, ser nanalizza fil-mertu, fit-tieni lok, l-ewwel u t-tielet domanda.
1.
Fuq l‑ammissibbiltà
45.
Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, UR jeċċepixxi l-inammissibbiltà tat-tieni u tar-raba’ domanda. F’dan ir-rigward, huwa jsostni li l-qorti tar-rinviju ma indikatx b’mod konkret ir-raġunijiet li għalihom dawn id-domandi huma rilevanti għas-soluzzjoni tat-tilwima. Fil-fatt, ebda komunikazzjoni tat-tkeċċija kollettiva ma saret mill-persuna li timpjega u, konsegwentement, l-imsemmija domandi ma humiex determinanti.
46.
Min-naħa tagħha, il-Kummissjoni tqis li r-raba’ domanda hija inammissibbli. Fil-fatt, il-kawża prinċipali ma tirrigwardax il-konformità ta’ komunikazzjoni mad-Direttiva 98/59 iżda l-konsegwenzi, bis-saħħa ta’ din id-direttiva, tal-assenza ta’ komunikazzjoni minn qabel tat-tkeċċija kollettiva mill-persuna li timpjega.
47.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li huwa stabbilit sew li l-proċedura maħsuba fl-Artikolu 267 TFUE hija strument ta’ kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali, li permezz tiegħu l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti lill-qrati nazzjonali l-elementi ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li huma meħtieġa għas-soluzzjoni tal-kawża li huma msejħa jiddeċiedu (
25
). Din il-proċedura hija intiża sabiex tikkontribwixxi direttament u reċiprokament għat-tfassil ta’ deċiżjoni sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni fl-Istati Membri kollha (
26
).
48.
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest ta’ din il-kooperazzjoni ġudizzjarja, huma biss il-qrati nazzjonali li quddiemhom titressaq il-kawża u li għandhom jassumu r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tingħata li għandhom jevalwaw, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari ta’ kull kawża, kemm il-ħtieġa ta’ deċiżjoni preliminari sabiex ikunu f’pożizzjoni li jagħtu d-deċiżjoni tagħhom kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li huma jagħmlu lill-Qorti tal-Ġustizzja (
27
). Konsegwentement, peress li d-domandi magħmula jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, marbuta li tiddeċiedi (
28
).
49.
Għalkemm huwa minnu li d-domandi preliminari li jirrigwardaw id-dritt tal-Unjoni jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ rilevanza, għandu jiġi enfasizzat li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-ġustifikazzjoni tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari ma hijiex marbuta mal-formulazzjoni ta’ opinjonijiet konsultattivi dwar domandi ġenerali jew ipotetiċi, iżda mal-ħtieġa inerenti għas-soluzzjoni effettiva ta’ tilwima (
29
).
50.
Fir-rigward tat-tieni domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, dwar jekk, fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda, l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa ta’ 30 jum (iktar ’il quddiem il-“perijodu ta’ waqfa”) imsemmi f’din id-dispożizzjoni ma teħtieġx biss il-komunikazzjoni tat-tkeċċija kollettiva, iżda wkoll li din il-komunikazzjoni tkun konformi mar-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva.
51.
F’dan il-każ, jiena tal-fehma li din il-kwistjoni taqa’ taħt is-sitwazzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq, li fihom il-preżunzjoni ta’ rilevanza ta’ domanda preliminari tista’ tiġi kkonfutata (
30
). Fil-fatt, din id-domanda hija intiża sabiex tiddetermina l-konsegwenzi ta’ eventwali komunikazzjoni minn qabel ta’ tkeċċija kollettiva lill-awtorità pubblika kompetenti, imwettqa b’mod mhux konformi mar-rekwiżiti tar-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 98/59. Fi kliem ieħor, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk it-tkeċċija kollettiva tistax tidħol fis-seħħ mal-iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa minkejja n-nuqqas ta’ konformità ma’ din id-dispożizzjoni ta’ komunikazzjoni magħmula mill-persuna li timpjega. Għaldaqstant, l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni fil-kuntest tal-imsemmija domanda ma għandhiex rabta diretta mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali.
52.
F’dan ir-rigward, mill-proċess għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta b’mod ċar li, fil-kuntest tal-kawża prinċipali, il-persuna li timpjega inkwistjoni ma wettqitx, qabel ix-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol inkwistjoni, l-obbligu li tagħmel tali komunikazzjoni minn qabel previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 98/59. Il-fatt li din id-domanda tista’ tirriżulta rilevanti fil-kuntest tal-proċedura interna ta’ konsultazzjoni, skont l-Artikolu 45 tal-ArbGG, ma jistax ineħħi n-natura ipotetika tal-imsemmija domanda (
31
).
53.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tqis li din id-domanda hija inammissibbli.
54.
F’dak li jikkonċerna ir-raba’ domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk, fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għall-ewwel żewġ domandi, l-Artikolu 6 tad-Direttiva 98/59 għandux jiġi interpretat fis-sens li d-dritt nazzjonali jħalli f’idejn l-awtorità pubblika kompetenti l-kompitu li tiddetermina, permezz ta’ att li l-ħaddiem ma jistax jikkontesta u li huwa vinkolanti għall-qrati industrijali, id-data preċiża ta’ skadenza tal-perijodu ta’ waqfa, jew jekk il-ħaddiem għandux neċessarjament jibbenefika minn dritt ta’ rimedju ġudizzjarju intiż għall-istħarriġ tal-fondatezza tad-determinazzjoni mwettqa mill-imsemmija awtorità.
55.
Irrid nosserva li, fl-assenza ta’ komunikazzjoni minn qabel tat-tkeċċija kollettiva fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, ebda element tal-proċess li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha ma juri li l-awtorità pubblika kompetenti kienet effettivament iffissat, b’mod definittiv u vinkolanti għall-ħaddiema, id-data ta’ iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa previst fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59. Konsegwentement, il-problema mqajma minn din id-domanda hija ta’ natura ipotetika u għalhekk ma hijiex rilevanti għall-finijiet tas-soluzzjoni tal-kawża prinċipali. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-preżunzjoni ta’ rilevanza ta’ din id-domanda, kif imfakkra iktar ’il fuq, hija kkonfutata (
32
).
56.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara li r-raba’ domanda hija inammissibbli.
2.
Fuq il-mertu
57.
Fil-kumplament ta’ dawn il-konklużjonijiet, ser nindirizza, fl-ewwel lok, il-konsegwenzi ġuridiċi tan-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligu ta’ komunikazzjoni lill-awtorità pubblika kompetenti, skont l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 98/59 u, b’mod partikolari, l-effetti tat-terminu previst fl-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva, qabel ma neżamina, fit-tieni lok, il-possibbiltà u l-kundizzjonijiet ta’ regolarizzazzjoni ulterjuri tas-sitwazzjoni li tirriżulta minn din il-komunikazzjoni inizjalment ommessa.
a)
Fuq il-portata tal-obbligu ta’ komunikazzjoni lill-awtorità pubblika kompetenti: l-effetti tat‑terminu previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59
58.
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59 għandux jiġi interpretat fis-sens li xoljiment ta’ kuntratt ta’ xogħol li jseħħ fil-kuntest ta’ tkeċċija kollettiva, li għandu jkun is-suġġett ta’ komunikazzjoni minn qabel lill-awtorità pubblika kompetenti, skont l-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva, jistax itemm ir-relazzjoni ta’ xogħol ta’ impjegat biss wara l-iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa previst minn dan l-artikolu.
59.
F’dan ir-rigward, din il-qorti tqis li huwa determinanti li ssir distinzjoni bejn is-sitwazzjoni ta’ assenza totali ta’ komunikazzjoni tat-tkeċċija kollettiva u dik ta’ komunikazzjoni li ma tissodisfax il-kundizzjonijiet formali jew sostantivi previsti mid-dritt nazzjonali jew mid-dritt tal-Unjoni (
33
).
60.
F’dan il-każ, kif diġà esponejt, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-persuna li timpjega ma osservatx, qabel ix-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol ta’ DF, l-obbligu ta’ komunikazzjoni minn qabel previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 98/59 (
34
). Għaldaqstant, din hija sitwazzjoni ta’ assenza totali ta’ komunikazzjoni minn qabel tat-tkeċċija kollettiva, li fir-rigward tagħha din il-qorti tispjega li, fid-dritt nazzjonali, ir-relazzjoni ta’ xogħol li kienet is-suġġett ta’ xoljiment ta’ kuntratt tkompli, konformement mal-Artikolu 18(1) tal-KSchG, sal-iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa ta’ xahar.
61.
F’dan il-kuntest, tqum għalhekk il-kwistjoni dwar liema huma l-konsegwenzi ġuridiċi tan-nuqqas ta’ osservanza mill-persuna li timpjega tal-obbligi previsti mill-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva 98/59.
62.
UR u l-Kummissjoni ma jaqblux dwar l-interpretazzjoni li għandha tingħata lil din id-dispożizzjoni.
63.
F’dan ir-rigward, nixtieq infakkar qabelxejn li, skont ġurisprudenza stabbilita, għall-finijiet tal-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem ta’ din id-dispożizzjoni, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li minnha tagħmel parti. L-oriġini tal-imsemmija dispożizzjoni tista’ wkoll tiżvela elementi rilevanti għall-interpretazzjoni tagħha (
35
). Għalhekk ser nibda billi neżamina fil-qosor il-kliem tad-dispożizzjoni inkwistjoni.
1) Il-kliem
64.
Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59, “Il-redundancies kollettivi pproġettati nnotifikati lill-awtorità pubblika kompetenti m’għandhomx iseħħu qabel 30 ġurnata wara n-notifika msemmija fl-Artikolu 3(1) bla ħsara għal xi dispożizzjonijiet li jirregolaw id-drittijiet individwali fir-rigward ta’ l-avviż tat-tkeċċija mix-xogħol”.
65.
F’dan ir-rigward, kif issostni l-Kummissjoni, ma hemm l-ebda dubju li x-xoljiment ta’ kuntratt ta’ xogħol jista’ jtemm ir-relazzjoni ta’ xogħol biss wara l-iskadenza tat-terminu previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59 (
36
).
66.
Din l-interpretazzjoni tirriżulta, fil-fehma tiegħi, mhux biss mill-formulazzjoni ċara tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59, iżda wkoll mill-kuntest u mill-istruttura ġenerali li din id-dispożizzjoni tagħmel parti minnhom.
2) Il-kuntest u l-istruttura ġenerali
67.
Qabelxejn għandu jitfakkar li, meta l-kundizzjonijiet ta’ natura kwantitattiva u temporali stabbiliti fl-Artikolu 1 tad-Direttiva 98/59 għall-applikazzjoni tagħha huma ssodisfatti, iż-żewġ settijiet ta’ obbligi proċedurali imposti fuq il-persuna li timpjega li għandha l-intenzjoni li twettaq tkeċċijiet kollettivi għandhom jiġu osservati (
37
).
68.
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-obbligi stabbiliti fil-kuntest tal-proċedura ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni tar-rappreżentanti tal-ħaddiema (
38
) prevista fl-Artikolu 2 tad-Direttiva 98/59, għandu jiġi enfasizzat li l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(2) ta’ din id-direttiva jipprovdi li l-konsultazzjonijiet jirrigwardaw il-possibbiltajiet li jiġu evitati jew imnaqqsa t-tkeċċijiet kollettivi kif ukoll dwar il-possibbiltajiet li jittaffew il-konsegwenzi tagħhom permezz tal-użu ta’ miżuri soċjali li jakkumpanjawhom intiżi, b’mod partikolari, għall-għajnuna għall-impjieg jew għat-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema mkeċċija (
39
). B’mod partikolari, skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(3) tal-imsemmija direttiva, il-persuna li timpjega hija obbligata tipprovdi lir-rappreżentanti ta’ ħaddiema l-informazzjoni utli kollha u f’kull każ tikkomunikalhom, bil-miktub, l-informazzjoni msemmija f’din id-dispożizzjoni. Għalhekk, it-trażmissjoni ta’ informazzjoni lill-awtorità pubblika kompetenti, imsemmija fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 2(3) tal-istess direttiva sseħħ biss għal finijiet informattivi u preparatorji sabiex l-awtorità pubblika kompetenti tkun tista’, jekk ikun il-każ, teżerċita b’mod effikaċi l-prerogattivi tagħha previsti fl-Artikolu 4 tad-Direttiva 98/59 (
40
).
69.
F’dak li jirrigwarda, fit-tieni lok, l-obbligi previsti fil-kuntest ta’ proċedura ta’ komunikazzjoni stabbilita mil-leġiżlatur tal-Unjoni fl-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva 98/59, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva “[k]ull min iħaddem għandu jinnotifika lill-awtorità pubblika kompetenti bil-miktub dwar kull pjan ta’ redundancies kollettivi” (
41
). Nosserva li din id-dispożizzjoni fiha regola sostantiva li tinkludi l-obbligu għall-persuna li timpjega li tipproċedi bil-komunikazzjoni minn qabel ta’ kull pjan ta’ tkeċċija kollettiva.
70.
F’dan ir-rigward, wieħed ma għandux jinsa li l-fatt li dan l-obbligu jaqa’ fil-kuntest tal-proċedura ta’ komunikazzjoni minn qabel lill-awtorità pubblika kompetenti jimplika, kuntrarjament għall-obbligi previsti fil-kuntest tal-proċedura ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni tar-rappreżentanti tal-ħaddiema, li l-ħaddiema li ser ikunu kkonċernati mit-tkeċċija kollettiva jkunu diġà ntgħażlu u li din ċertament tkun ser isseħħ. Konsegwentement, minkejja li l-obbligi previsti, minn naħa, fl-Artikolu 2(3) u, min-naħa l-oħra, fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 98/59 għandhom rabta evidenti, dawn huma obbligi differenti, imposti fil-kuntest ta’ żewġ proċeduri differenti matul proċedura ta’ tkeċċija kollettiva u, għaldaqstant, in-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tagħhom għandu konsegwenzi ġuridiċi differenti. Din id-differenza tidher li hija fl-oriġini tad-dubji tal-qorti tar-rinviju.
71.
Wara li ġie ċċarat dan, għandi nfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva 98/59 jipprevedu li l-pjanijiet ta’ tkeċċijiet kollettivi għandhom jiġu kkomunikati lill-awtorità pubblika kompetenti u li dawn it-tkeċċijiet jistgħu jidħlu fis-seħħ biss wara li jiskadi ċertu perijodu ta’ żmien li din l-awtorità għandha tieħu vantaġġ minnu sabiex tfittex soluzzjonijiet għall-problemi kkawżati mit-tkeċċijiet kollettivi previsti b’dan il-mod (
42
). Fil-fatt, din it-tfittxija ta’ soluzzjonijiet hija, konformement mal-Artikolu 4(2) ta’ din id-direttiva, l-għan tal-proċedura ta’ komunikazzjoni.
72.
B’mod iktar partikolari, kif diġà spjegat il-Qorti tal-Ġustizzja, tali obbligu ta’ komunikazzjoni għandu jippermetti lill-awtorità pubblika kompetenti li tesplora, abbażi tal-informazzjoni kollha trażmessa lilha mill-persuna li timpjega, il-possibbiltajiet li tillimita, permezz ta’ miżuri adattati għad-data li tikkaratterizza s-suq tax-xogħol u l-attività ekonomika li fiha jaqgħu dawn it-tkeċċijiet kollettivi, il-konsegwenzi negattivi ta’ dawn tal-aħħar (
43
). Għal dan l-għan, it-terminu ta’ 30 jum previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59 għall-każijiet fejn il-persuna li timpjega tkun wettqet l-obbligu ta’ komunikazzjoni previst fl-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva, jikkorrispondi, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, għall-“perijodu minimu” li l-awtorità pubblika kompetenti għandu jkollha (
44
). F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà indikat li, meta jirriżerva espressament id-dispożizzjonijiet li jirregolaw id-drittijiet individwali fil-qasam tat-terminu ta’ avviż, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tal-imsemmija direttiva jirrigwarda neċessarjament l-ipoteżi ta’ xoljimenti diġà mwettqa li jagħtu lok għad-dekorrenza ta’ tali terminu (
45
).
73.
Minn dan isegwi, fil-fehma tiegħi, li l-perijodu ta’ waqfa għandu bħala konsegwenza ġuridika s-sospensjoni tal-effetti tat-terminazzjoni tar-relazzjoni ta’ xogħol għal kull ħaddiem ikkonċernat minn tkeċċija kollettiva li x-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol tiegħu jkun twettaq sabiex l-awtorità pubblika kompetenti tkun tista’ definittivament tesplora soluzzjonijiet possibbli, konformement mal-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 98/59. Din l-awtorità għandha għalhekk id-dritt li tikkunsidra li r-relazzjonijiet ta’ xogħol mal-ħaddiema kkonċernati ma jintemmux qabel l-iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa. Għaldaqstant, jiena tal-fehma li x-xoljiment ta’ kuntratt ta’ xogħol jista’ jtemm ir-relazzjoni ta’ xogħol biss wara l-iskadenza tat-terminu previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva.
74.
Jidhirli li din l-interpretazzjoni hija sostnuta wkoll mill-għanijiet imfittxija mill-imsemmija direttiva kif ukoll mill-oriġini tagħha.
3) L‑għanijiet u l‑oriġini tad-Direttiva 98/59
75.
Infakkar, qabelxejn, li mill-premessa 2 tad-Direttiva 98/59 jirriżulta li din hija intiża sabiex issaħħaħ il-protezzjoni tal-ħaddiema fil-każ ta’ tkeċċijiet kollettivi filwaqt li tiġi kkunsidrata l-ħtieġa ta’ żvilupp ekonomiku u soċjali bbilanċjat fl-Unjoni Ewropea. B’mod partikolari, skont il-premessi 3 u 7 ta’ din id-direttiva, huma b’mod partikolari differenzi li jeżistu bejn id-dispożizzjonijiet fis-seħħ fl-Istati Membri għal dak li jikkonċerna l-miżuri intiżi sabiex itaffu l-konsegwenzi tat-tkeċċijiet kollettivi li għandhom ikunu s-suġġett ta’ approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet (
46
). Barra minn hekk, skont il-premessa 4 tal-imsemmija direttiva, id-distorsjonijiet bejn il-livelli ta’ protezzjoni mogħtija fil-qasam tat-tkeċċijiet kollettivi mil-leġiżlazzjonijiet nazzjonali jista’ jkollhom effett dirett fuq il-funzjonament tas-suq intern (
47
).
76.
Sussegwentement irrid nirrileva li mill-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-għan prinċipali tad-Direttiva 98/59 jikkonsisti fil-fatt li qabel it-tkeċċijiet kollettivi ssir konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema u tiġi informata l-awtorità pubblika kompetenti (
48
). Fil-fatt, din id-direttiva tiżgura biss armonizzazzjoni parzjali tar-regoli ta’ protezzjoni tal-ħaddiema fil-każ ta’ tkeċċija kollettiva, jiġifieri l-proċedura li għandha tiġi segwita meta jsiru tkeċċijiet bħal dawn (
49
).
77.
Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ppreċiżat fil-kuntest tal-proċedura ta’ konsultazzjoni u ta’ informazzjoni, b’mod partikolari, li, fid-dawl tal-iskop tal-obbligu ta’trażmissjoni ta’ informazzjoni u minħabba l-fatt li dan iseħħ fi stadju fejn it-tkeċċijiet kollettivi huma previsti biss mill-persuna li timpjega, l-azzjoni tal-awtorità pubblika kompetenti ma għandhiex l-għan li tittratta s-sitwazzjoni individwali ta’ kull wieħed mill-ħaddiema, iżda hija intiża sabiex tikseb viżjoni globali tat-tkeċċijiet kollettivi previsti (
50
).
78.
Bl-istess mod, wieħed jista’ jargumenta li l-obbligu ta’ komunikazzjoni minn qabel tat-tkeċċija kollettiva lanqas ma jista’ jkollu l-iskop li jagħti protezzjoni individwali lill-ħaddiema kkonċernati minn din it-tkeċċija kollettiva (
51
). Huwa biżżejjed li jitfakkar, f’dan ir-rigward, li d-Direttiva 98/59 ma hijiex intiża li tistabbilixxi mekkaniżmu ta’ kumpens finanzjarju ġenerali fil-livell tal-Unjoni f’każ ta’ telf ta’ impjieg (
52
). Fil-fatt, il-modalitajiet tal-protezzjoni li għandha tingħata lil ħaddiem li kien is-suġġett ta’ tkeċċija kollettiva irregolari, wara ksur tal-kriterji li fuqhom il-persuna li timpjega għandha tibbaża ruħha sabiex tiddetermina l-ħaddiema li għandhom jitkeċċew, huma manifestament nieqsa minn rabta mal-obbligi ta’ komunikazzjoni u ta’ konsultazzjoni li jirriżultaw minn din id-direttiva. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, la dawn il-modalitajiet u lanqas l-imsemmija kriterji ta’ għażla ma jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva. Konsegwentement, huma jibqgħu taħt il-kompetenza tal-Istati Membri (
53
).
79.
Madankollu, l-għan prinċipali tad-Direttiva 98/59, li t-tkeċċijiet kollettivi jiġu ppreċeduti b’konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema u bl-informazzjoni lill-awtorità pubblika kompetenti jkun kompromess jekk, kuntrarjament għal dak li jipprevedi l-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva, il-persuna li timpjega setgħet ittemm ir-relazzjoni ta’ xogħol ta’ impjegat qabel il-komunikazzjoni u, għaldaqstant, qabel l-iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa, li jibda jiddekorri minn din il-komunikazzjoni billi b’hekk tiġi ostakolata kull tfittxija għal soluzzjonijiet mill-awtorità pubblika kompetenti għall-problemi mqajma mit-tkeċċijiet kollettivi previsti, kif meħtieġ mill-Artikolu 4(2) tal-imsemmija direttiva.
80.
Fl-aħħar nett irrid nenfasizza li, kuntrarjament għall-kunsiderazzjonijiet ta’ UR, din l-interpretazzjoni hija sostnuta wkoll mill-oriġini tad-Direttiva 98/59. Fil-fatt, din id-direttiva rriformulat id-Direttiva 75/129/KEE (
54
) li tirriproduċi, fl-Artikoli 3 u 4 tagħha, l-Artikoli 3 u 4 ta’ din l-aħħar direttiva mingħajr ma għamlet ebda emenda sostanzjali (
55
). Għalhekk, il-fatt li dawn l-artikoli baqgħu ma nbidlux jixhed, fil-fehma tiegħi, id-determinazzjoni tal-leġiżlatur tal-Unjoni li jistabbilixxi f’dawn id-dispożizzjonijiet l-obbligu ta’ komunikazzjoni minn qabel bil-miktub ta’ kull pjan ta’ tkeċċija lill-awtorità pubblika kompetenti, peress li dan jidħol fis-seħħ mhux iktar kmieni minn 30 jum wara din il-komunikazzjoni, u b’hekk dan it-terminu jitqiegħed għall-benefiċċju ta’ din l-awtorità.
81.
Ċertament, kif isostni UR, il-proposta inizjali tal-Kummissjoni, dwar id-Direttiva 75/129, kienet tipprevedi li jiddaħħal fiha l-obbligu għall-Istati Membri li jiżguraw “li r-rappreżentanti tal-ħaddiema u l-ħaddiema jkollhom proċeduri ġudizzjarji sabiex jeżegwixxu l-obbligi previsti minn din id-direttiva […], b’mod partikolari, proċeduri ġudizzjarji għal annullament tat-tkeċċijiet kollettivi kkonċernati, indipendentement mill-possibilità li jintużaw proċeduri oħra” (
56
) [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Minn dan UR jiddeduċi li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma segwiex il-proposta tal-Kummissjoni li jiġu ddikjarati
ineffettivi t-tkeċċijiet kollettivi fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tad-Direttiva 98/59. Għaldaqstant, huwa jsostni li dawn il-konsegwenzi ġuridiċi ma jirriżultawx minn din id-direttiva u għalhekk jistgħu jiġu previsti fil-leġiżlazzjoni tal-Istati Membri.
82.
Madankollu, jiena tal-fehma li dan l-argument ta’ UR ma jpoġġix fid-dubju l-interpretazzjoni spjegata iktar ’il fuq li l-persuna li timpjega ma tistax ittemm ir-relazzjoni ta’ xogħol ta’ impjegat qabel il-komunikazzjoni u, għaldaqstant, qabel l-iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa, li jibda jiddekorri minn din il-komunikazzjoni (
57
). Barra minn hekk, l-imsemmi argument iħawwad, minn naħa, il-proposta (mhux aċċettata) tal-Kummissjoni li tipprevedi proċeduri ġudizzjarji speċifiċi fl-Istati Membri sabiex jitwettqu l-obbligi skont id-Direttiva futura flimkien ma’, min-naħa l-oħra, il-konsegwenzi ġuridiċi tan-nuqqas ta’ osservanza tad-Direttiva 98/59. Fil-fatt, għalkemm l-assenza ta’ validità tat-tkeċċijiet kollettivi kkonċernati ma tirriżultax espliċitament mill-formulazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva, din madankollu tirriżulta mill-kliem tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) kif ukoll mis-sistema u mill-istruttura tal-imsemmija direttiva. Huwa biżżejjed li jiġi osservat li, konformement ma’ din id-dispożizzjoni, moqrija a contrario, it-tkeċċijiet kollettivi li l-pjan tagħhom ġie kkomunikat lill-awtorità pubblika kompetenti ma jistgħux jidħlu fis-seħħ qabel l-iskadenza tat-terminu ta’ 30 jum wara l-komunikazzjoni, b’tali mod li din il-konsegwenza legali hija impliċitament prevista mill-imsemmija dispożizzjoni (
58
).
83.
Għaldaqstant, l-interpretazzjoni li tgħid li l-Istati Membri jistgħu jipprevedu konsegwenzi ġuridiċi differenti, b’mod partikolari, sanzjonijiet amministrattivi, kif issuġġerixxa UR, tmur kontra, minn naħa, l-għan prinċipali tad-Direttiva 98/59 li jikkonsisti f’qafas tal-proċedura għal tkeċċijiet kollettivi jiġifieri, li qabel dawn it-tkeċċijiet issir konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema kif ukoll komunikazzjoni lill-awtorità pubblika kompetenti u, min-naħa l-oħra, l-għan li tissaħħaħ il-protezzjoni tal-ħaddiema f’każ ta’ tkeċċijiet kollettivi (
59
). Barra minn hekk, tali interpretazzjoni ma tiggarantixxix il-kompetizzjoni leali (
60
).
84.
Fil-qosor, huwa ċar għalija li n-nuqqas ta’ osservanza mill-persuna li timpjega kkonċernata tal-obbligi previsti fl-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva 98/59 ma għandux jibqa’ mingħajr konsegwenza, sakemm ma jiġix ippreġudikat biss l-għan ta’ din id-direttiva iżda wkoll l-effett utli ta’ din tal-aħħar.
85.
Għaldaqstant, jiena tal-fehma li r-risposta għall-ewwel domanda preliminari għandha tkun li l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59 għandu jiġi interpretat fis-sens li xoljiment ta’ kuntratt ta’ xogħol li jseħħ fil-kuntest ta’ tkeċċija kollettiva, li għandha tkun is-suġġett ta’ komunikazzjoni minn qabel lill-awtorità pubblika kompetenti, skont l-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva, jista’ jtemm ir-relazzjoni ta’ xogħol ta’ impjegat biss wara l-iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa previst minn dan l-artikolu.
b)
Fuq il-possibbiltà u l-kundizzjonijiet ta’ regolarizzazzjoni sussegwenti tal-komunikazzjoni minn qabel
86.
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, dwar jekk l-Artikolu 3(1) u l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li persuna li timpjega li xoljiet kuntratti ta’ xogħol mingħajr ma għamlet komunikazzjoni minn qabel tat-tkeċċija kollettiva lill-awtorità pubblika kompetenti, fis-sens tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva, tista’ tagħmel tali komunikazzjoni sussegwentement, bil-konsegwenza li, fl-iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa previst mill-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tal-imsemmija direttiva, ir-relazzjonijiet ta’ xogħol jistgħu jintemmu minħabba x-xoljimenti ta’ kuntratti ta’ xogħol imwettqa preċedentement.
87.
Il-qorti tar-rinviju tqis li xoljiment fil-kuntest ta’ tkeċċija kollettiva suġġetta għall-obbligu ta’ komunikazzjoni minn qabel jista’ jidħol fis-seħħ biss mill-mument li fih tkun saret tali komunikazzjoni. Skont din il-qorti, l-effetti ta’ tali xoljiment jiġu “sospiżi”, skont l-Artikolu 18(1) tal-KSchG, sakemm tkun saret il-komunikazzjoni li inizjalment tħalliet barra, sabiex l-aġenzija tal-impjiegi kompetenti tkun tista’ tipprepara l-kollokament tal-ħaddiema kkonċernati mit-tkeċċijiet kollettivi. F’dan ir-rigward, l-imsemmija qorti tqis li l-fatt li l-perijodu ta’ waqfa jibda jiddekorri biss mill-komunikazzjoni sussegwenti jiggarantixxi li l-awtorità pubblika kompetenti jkollha t-terminu minimu, jiġifieri l-perijodu ta’ waqfa, sabiex tfittex soluzzjonijiet għall-problemi kkawżati mit-tkeċċijiet kollettivi kkonċernati, konformement mal-Artikolu 4(2) u (3) tad-Direttiva 98/59. Fil-fehma tagħha, is-sentenza Junk ma tipprekludix dan.
88.
UR u l-Kummissjoni ma jaqblux fuq il-kwistjoni dwar jekk persuna li timpjega li tkun xoljiet kuntratti ta’ xogħol fl-assenza ta’ komunikazzjoni minn qabel tistax tagħmel il-komunikazzjoni sussegwentement, bil-konsegwenza li x-xoljimenti tal-kuntratti ta’ xogħol ikkonċernati jidħlu fis-seħħ mal-iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa, mingħajr ma jkun neċessarju li jsir xoljiment ġdid tal-kuntratt ta’ xogħol.
89.
Kuntrarjament għal dak li jsostni UR, li jgħid li l-validità tat-tkeċċijiet kollettivi ma għandhiex tiġi affettwata fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tad-Direttiva 98/59 u r-relazzjoni ta’ xogħol għandha tintemm mal-iskadenza ta’ terminu ta’ avviż, mill-analiżi tiegħi tal-ewwel domanda preliminari jirriżulta li, sa fejn xoljiment ta’ kuntratt ta’ xogħol li jseħħ fil-kuntest ta’ tkeċċija kollettiva, li għandha tkun is-suġġett ta’ komunikazzjoni, jista’ jtemm ir-relazzjoni ta’ xogħol ta’ impjegat biss wara l-iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa previst minn din id-direttiva, interpretazzjoni li x-xoljimenti jista’ jkollhom effett qabel il-komunikazzjoni minn qabel ma hijiex possibbli fid-dawl tal-kliem, tal-istruttura u tal-għanijiet tal-imsemmija direttiva. Tali interpretazzjoni lanqas ma tirriżulta mis-sentenza Junk.
90.
L-ewwel nett, fir-rigward tal-importanza tal-obbligi proċedurali previsti mid-Direttiva 98/59, għandu jitfakkar għal darba oħra li l-armonizzazzjoni parzjali tar-regoli ta’ protezzjoni tal-ħaddiema fil-każ ta’ tkeċċija kollettiva prevista mid-Direttiva 98/59 tikkonċerna il-proċedura li għandha tiġi segwita waqt tali tkeċċijiet (
61
). Dan ifisser li, sabiex jiġu xolti kuntratti ta’ xogħol, il-persuna li timpjega li jkollha l-intenzjoni li twettaq tkeċċijiet kollettivi għandha tosserva l-obbligi imposti minn din id-direttiva li jartikolaw ruħhom madwar żewġ proċeduri distinti u suċċessivi li jikkonċernaw, fl-ewwel lok, l-informazzjoni u l-konsultazzjoni (Artikolu 2 ta’ din id-direttiva), u, fit-tieni lok, il-komunikazzjoni (Artikoli 3 u 4 tal-imsemmija direttiva) (
62
). Fi kliem ieħor, dawn iż-żewġ proċeduri jifformaw sekwenza waħda f’żewġ stadji li fiha, minn naħa, il-kuntest dwar l-informazzjoni u l-konsultazzjoni tal-persuna li timpjega mar-rappreżentanti tal-ħaddiema dwar it-tkeċċijiet kollettivi li hija tipprevedi li twettaq ġie kkonċepit mil-leġiżlatur tal-Unjoni bħala li huwa qabel il-komunikazzjoni lill-awtorità pubblika kompetenti tal-pjan ta’ tkeċċijiet kollettivi maħsuba u, min-naħa l-oħra, din il-komunikazzjoni obbligatorja hija mifhuma bħala preċedenti għax-xoljiment tal-kuntratti ta’ xogħol previsti fl-imsemmi pjan.
91.
Irrid nenfasizza, f’dan ir-rigward, li interpretazzjoni letterali, sistematika u teleoloġika la ssostni l-possibbiltà li tinqaleb l-ordni tal-obbligi previsti mill-Artikoli 2, 3 u 4 tad-Direttiva 98/59 fuq il-persuna li timpjega u lanqas li dawn jiġu injorati (
63
). B’mod partikolari, għandu jitfakkar li, skont ir-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva, “in-notifika għandu jkollha l-informazzjoni rilevanti kollha li tikkonċerna r-redundancies kollettivi u l-konsultazzjonijiet ippjanati mar-rappreżentanti tal-ħaddiema previsti fl-Artikolu 2, u partikolarment ir-raġunijiet għar-redundancy, in-numru ta’ ħaddiema li ser jisfgħu mingħajr xogħol, in-numru ta’ ħaddiema normalment impjegati u l-perijodu li fih il-redundancy għandu jiġi effettwat” (
64
).
92.
Fi kliem ieħor, mir-rabtiet eżistenti bejn iż-żewġ proċeduri previsti mid-Direttiva 98/59 jirriżulta li, konformement mal-Artikolu 3(1) ta’ din tal-aħħar, ir-rwol tal-awtorità pubblika kompetenti jiddependi mill-iżvolġiment u mill-eżitu tal-proċedura ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni tar-rappreżentanti tal-ħaddiema. Fil-fatt, l-obbligu ta’ trażmissjoni bil-miktub ta’ informazzjoni mill-persuna li timpjega lir-rappreżentanti tal-ħaddiema, previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(3) ta’ din id-direttiva, huwa intiż sabiex ikopri globalment it-tkeċċijiet kollettivi previsti. Għalhekk, il-fatt li l-awtorità pubblika kompetenti tiġi mċaħħda mit-trażmissjoni ta’ informazzjoni, imsemmija fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 2(3) tal-imsemmija direttiva, jipprekludiha milli teżerċita b’mod effikaċi l-prerogattivi tagħha previsti fl-Artikolu 4 tal-istess direttiva (
65
).
93.
Minn dan isegwi li, fil-fehma tiegħi, li sabiex tiġi evalwata l-importanza tal-osservanza tal-obbligi proċedurali previsti mid-Direttiva 98/59, għandu jitfakkar li dawn il-proċeduri ġew maħsuba mil-leġiżlatur tal-Unjoni sabiex jikkontribwixxu għall-protezzjoni tal-impjegati u, konsegwentement, sabiex jiġi ggarantit, fl-ewwel lok, li, waqt it-tkeċċijiet kollettivi, il-persuna li timpjega tikkonsulta u tinforma lir-rappreżentanti tal-ħaddiema u, fit-tieni lok, li tikkomunika bil-miktub lill-awtorità pubblika kompetenti b’kull pjan ta’ tkeċċija kollettiva, b’mod li tippreżerva ċ-ċertezza legali ta’ dawn il-ħaddiema matul il-proċedura kollha ta’ tkeċċijiet kollettivi.
94.
It-tieni nett, fir-rigward tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, kif diġà spjegajt, jirriżulta b’mod ċar mis-sentenza Junk li l-persuna li timpjega ma tistax tipproċedi għal xoljimenti ta’ kuntratti ta’ xogħol qabel ma tkun bdiet dawn l-imsemmija proċeduri (
66
). Huwa għalhekk li l-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li, konformement mal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59, ix-xoljimenti tal-kuntratti ta’ xogħol jidħlu fis-seħħ biss mal-iskadenza tat-terminu ta’ 30 jum wara l-komunikazzjoni, li jikkorrispondi għall-perijodu minimu li l-awtorità pubblika kompetenti għandu jkollha sabiex tfittex soluzzjonijiet għall-ħaddiema kkonċernati (
67
). Għalhekk, hija insistiet fuq il-fatt li t-terminu ta’ avviż jiskadi biss bla ħsara għall-osservanza ta’ dan it-terminu wara l-komunikazzjoni u li din ir-riżerva tal-iskadenza ta’ terminu ta’ avviż differenti mit-terminu previst minn din id-direttiva titlef is-sens tagħha jekk ebda avviż ma jkun beda jiddekorri (
68
). F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li l-Artikoli 3 u 4 tal-imsemmija direttiva ma jipprekludux li l-kuntratti ta’ xogħol jiġu xolti matul il-proċedura li huma jistabbilixxu, bil-kundizzjoni li dan ix-xoljiment iseħħ wara l-komunikazzjoni tal-pjan ta’ tkeċċija kollettiva lill-awtorità pubblika kompetenti (
69
).
95.
It-tielet u fl-aħħar lok, naqbel mal-Kummissjoni li din l-interpretazzjoni, minn naħa, tiggarantixxi mhux biss li l-awtorità pubblika kompetenti jkollha perijodu ta’ waqfa effettiv sabiex tfittex soluzzjonijiet għall-ħaddiema kkonċernati, iżda wkoll li dawn tal-aħħar jistgħu jippreżumu li x-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol tagħhom ser ikollu effett fir-rigward tagħhom. Min-naħa l-oħra, tali interpretazzjoni tippermetti lill-ħaddiema kkonċernati li jkollhom dan il-perijodu sabiex jivverifikaw jekk il-komunikazzjoni saritx konformement mar-rekwiżiti applikabbli għat-tkeċċija kollettiva skont id-Direttiva 98/59. L-imsemmija interpretazzjoni hija għalhekk ta’ natura li tiggarantixxi l-protezzjoni tal-ħaddiema fil-każ ta’ tkeċċija kollettiva filwaqt li jiġu evitati l-effetti negattivi li jirriżultaw min-nuqqas ta’ osservanza mill-persuna li timpjega tal-obbligi proċedurali previsti minn din id-direttiva, jiġifieri, minn naħa, l-assenza ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema u, min-naħa l-oħra, l-inċertezza ta’ dawn il-ħaddiema fir-rigward tal-mument tad-dħul fis-seħħ tax-xoljiment tal-kuntratti ta’ xogħol tagħhom, b’mod li tiġi ppreżervata ċ-ċertezza legali tagħhom (
70
).
96.
Għaldaqstant, kuntrarjament għall-qorti tar-rinviju, ma nqisx li l-konsegwenzi ġuridiċi f’każ ta’ komunikazzjoni tardiva debita jistgħu jikkonsistu f’sospensjoni temporanja tal-effetti legali tal-imsemmi xoljiment tal-kuntratti ta’ xogħol. Fil-fatt, is-sekwenza tal-proċeduri u, korrelattivament, tal-obbligi previsti fil-kuntest ta’ dawn il-proċeduri, kif maħsuba mil-leġiżlatur tal-Unjoni, tiġi kkontestata jekk il-persuna li timpjega setgħet twettaq il-komunikazzjoni wara x-xoljiment tal-kuntratti ta’ xogħol ikkonċernati permezz ta’ tali sospensjoni temporanja. Fil-fehma tiegħi, li jiġi kkunsidrat li, fl-iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa, previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59, ir-relazzjonijiet ta’ xogħol jistgħu jintemmu minħabba x-xoljimenti ta’ kuntratti ta’ xogħol imwettqa preċedentement imur kontra l-effett utli ta’ din id-direttiva.
97.
F’dan il-każ, peress li x-xoljimenti tal-kuntratti ta’ xogħol kontenzjużi twettqu mingħajr ma saret il-komunikazzjoni minn qabel tat-tkeċċija kollettiva, mill-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59 jirriżulta li dawn ix-xoljimenti qatt ma daħlu fis-seħħ billi, fl-assenza ta’ din il-komunikazzjoni, it-terminu ta’ 30 jum qatt ma beda jiddekorri.
98.
Għalhekk jiena tal-fehma li l-Artikolu 3(1) u l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59 għandhom jiġu interpretati fis-sens li persuna li timpjega li tkun xoljiet kuntratti ta’ xogħol mingħajr ma wettqet komunikazzjoni minn qabel tat-tkeċċija kollettiva lill-awtorità pubblika kompetenti, fis-sens tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva ma tistax sussegwentement twettaq tali komunikazzjoni, meta din ikollha bħala konsegwenza li, fl-iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa, previst mill-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tal-imsemmija direttiva, ir-relazzjonijiet ta’ xogħol jistgħu jintemmu minħabba x-xoljimenti ta’ kuntratti ta’ xogħol imwettqa preċedentement. Sabiex tiġi rregolarizzata s-sitwazzjoni li tirriżulta minn komunikazzjoni inizjalment ommessa, il-persuna li timpjega għandha l-ewwel tipproċedi debitament għall-komunikazzjoni tal-pjan ta’ tkeċċija kollettiva lill-awtorità pubblika kompetenti, u sussegwentement għal xoljimenti ġodda tal-kuntratti ta’ xogħol ikkonċernati, peress li dawn jidħlu fis-seħħ, konformement mal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59, mhux iktar kmieni minn 30 jum wara l-preżentazzjoni tal-komunikazzjoni (
71
).
V. Konklużjoni
99.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi lit-Tieni Awla tal-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali, il-Ġermanja) kif ġej:
1)
L-Artikolu 4(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE tal‑20 ta’ Lulju 1998 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar redundancies kollettivi, kif emendata bid-Direttiva (UE) 2015/1794 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas‑6 ta’ Ottubru 2015,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
xoljiment ta’ kuntratt ta’ xogħol li jseħħ fil-kuntest ta’ tkeċċija kollettiva, li għandu jkun is-suġġett ta’ komunikazzjoni minn qabel lill-awtorità pubblika kompetenti, skont l-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva, jista’ jtemm ir-relazzjoni ta’ xogħol ta’ impjegat biss wara l-iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa previst minn dan l-artikolu.
2)
L-Artikolu 3(1) u l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59, kif emendata bid-Direttiva 2015/1794,
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
persuna li timpjega li tkun xoljiet kuntratti ta’ xogħol mingħajr ma wettqet komunikazzjoni minn qabel tat-tkeċċija kollettiva lill-awtorità pubblika kompetenti, fis-sens tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva ma tistax sussegwentement twettaq tali komunikazzjoni, meta din ikollha bħala konsegwenza li, fl-iskadenza tal-perijodu ta’ waqfa, previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tal-imsemmija direttiva, ir-relazzjonijiet ta’ xogħol jistgħu jintemmu minħabba x-xoljimenti ta’ kuntratti ta’ xogħol diġà mwettqa preċedentement.
Sabiex tiġi rregolarizzata s-sitwazzjoni li tirriżulta minn komunikazzjoni inizjalment ommessa, il-persuna li timpjega għandha l-ewwel tipproċedi debitament għall-komunikazzjoni tal-pjan ta’ tkeċċija kollettiva lill-awtorità pubblika kompetenti, u sussegwentement għal xoljimenti ġodda tal-kuntratti ta’ xogħol ikkonċernati, peress li dawn jidħlu fis-seħħ, konformement mal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 98/59, kif emendata bid-Direttiva 2015/1794, mhux iktar kmieni minn 30 jum wara l-preżentazzjoni tal-komunikazzjoni.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il‑Franċiż.
(
i
)	L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.
(
2
)	Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE tal-20 ta’ Lulju 1998 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar redundancies kollettivi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 327), kif emendat bid-Direttiva (UE) 2015/1794 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas‑6 ta’ Ottubru 2015 (ĠU 2015, L 263, p. 1) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 98/59”).
(
3
)	Sentenza tas‑27 ta’ Jannar 2005 (C‑188/03, iktar ’il quddiem is-“sentenza Junk, EU:C:2005:59, punt 53).
(
4
)	Dwar il-kompożizzjoni tal-Awla Manja, ara Wullenkord, S., “ArbGG § 45”, f’Rolfs, C., Giesen, R., Meßling, M., Udsching, P, Beck’scher Online-Kommentar, 73e éd., Beck, München, 1 ta’ Settembru 2024, punt 1.
(
5
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat‑30 ta’ Ġunju 1966, Vaassen-Göbbels (61/65, EU:C:1966:39, p. 395); tas‑17 ta’ Settembru 1997, Dorsch Consult (C‑54/96, EU:C:1997:413, punt 23); tal‑31 ta’ Mejju 2005, Syfait et (C‑53/03, EU:C:2005:333, punt 29), kif ukoll tas‑26 ta’ Settembru 2024, Fautromb (C‑368/23, EU:C:2024:789, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata). Il-kriterju tal-imparzjalità ġie miżjud mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tad‑19 ta’ Settembru 2006, Wilson (C‑506/04, EU:C:2006:587, punt 48).
(
6
)	Dan l-aspett huwa, min-naħa l-oħra, imqajjem fil-Kawża C‑402/24, Sewel, attwalment pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, imressqa mis-Sitt Awla fil-kuntest ta’ kawża prinċipali oħra, li tikkonċerna sitwazzjonijiet u fatti differenti iżda konnessi ma’ dawk ta’ din il-kawża (ara, f’dan ir-rigward, in-nota ta’ qiegħ il-paġna 33 ta’ dawn il-konklużjonijiet). Din l-Awla tesprimi d-dubji tagħha dwar in-natura kontradittorja tal-proċedura msemmija fl-Artikolu 45 tal-ArbGG u, għaldaqstant, dwar in-natura ta’ “qorti jew tribunal”, fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE, tat-Tieni Awla. F’dan ir-rigward għandu jitfakkar li l-Artikolu 267 TFUE ma jissuġġettax ir-rinviju lill-Qorti tal-Ġustizzja għan-natura kontradittorja ta’ din il-proċedura. Huwa biżżejjed, f’dan l-istadju, li jiġi enfasizzat li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li r-rekwiżit ta’ proċedura kontradittorja ma huwiex kriterju assolut għall-konstatazzjoni tan-natura ta’ qorti jew tribunal fis-sens ta’ dan l-artikolu. Madankollu, il-partijiet għandu jkollhom il-possibbiltà li jinstemgħu, mingħajr ma l-proċedura jkollha neċessarjament natura kontradittorja (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas‑17 ta’ Settembru 1997, Dorsch Consult (C‑54/96, EU:C:1997:413, punt 31); tas‑16 ta’ Diċembru 2008, Cartesio (C‑210/06, EU:C:2008:723, punt 63), kif ukoll tal‑31 ta’ Jannar 2013, D. u A. (C‑175/11, EU:C:2013:45, punt 88)). Fi kwalunkwe każ, anki jekk, fil-proċedura ta’ konsultazzjoni fil-kawża prinċipali quddiem it-Tieni Awla, il-partijiet ma kellhomx uffiċjalment jopponu ruħhom bħala rikorrent u konvenut, jirriżulta li dawn il-partijiet għandhom, madankollu, b’mod ċar il-possibbiltà li jippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub u orali. Fil-fatt, mill-proċess li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li s-seduta quddiem is-Sitt Awla ġiet sospiża sakemm tingħata d-deċiżjoni tat-Tieni Awla. Barra minn hekk, awturi tad-duttrina Ġermaniża li jikkummentaw dwar l-Artikolu 45 tal-ArbGG jispjegaw f’dan ir-rigward li l-partijiet għandhom il-possibbiltà li jippreżentaw osservazzjonijiet fil-kuntest ta’ eventwali rinviju quddiem l-Awla Manja tal-Bundesarbeitsgericht (il-Qorti Industrijali Federali). Barra minn hekk, jekk is-soluzzjoni tat-tilwima pendenti quddiem l-awla adita (f’dan il-każ, is-Sitt Awla) teħtieġ seduta ġdida, id-deċiżjoni mogħtija mill-Awla Manja tiġi kkomunikata lill-partijiet u tiġi organizzata seduta. Għall-kuntrarju, meta, f’dan l-istadju, ma tkunx għadha meħtieġa seduta, il-partijiet għandhom jinstemgħu (ara Zimmermann, B., “ArbGG § 45 Großer Senat”, Natter, E., u Gross, R. (dir.), Arbeitsgerichtsgezetz, Handkommentar, it-tieni edizzjoni, Nomos, Baden-Baden, 2013, punti 1 sa 27, § 23 u 24).
(
7
)	Sentenzi tas‑16 ta’ Diċembru 1981, Foglia (244/80, EU:C:1981:302, punt 33), u tas‑6 ta’ Ottubru 2021, W.Ż. (Awla ta’ stħarriġ straordinarju u affarijiet pubbliċi tal-Qorti Suprema – Ħatra) (C‑487/19, iktar ’il quddiem is‑“sentenza W.Ż., EU:C:2021:798, punt 83).
(
8
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal‑31 ta’ Mejju 2005, Syfait et (C‑53/03, EU:C:2005:333, punt 29); tal‑31 ta’ Jannar 2013, Belov (C‑394/11, EU:C:2013:48, punt 39); W.Ż. (punt 84 u l-ġurisprudenza ċċitata), kif ukoll tas‑26 ta’ Settembru 2024, Fautromb (C‑368/23, EU:C:2024:789, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
9
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑26 ta’ Marzu 2020, Miasto Łowicz u Prokurator Generalny (C‑558/18 u C‑563/18, EU:C:2020:234, punti 44 u 45); tat‑23 ta’ Novembru 2023, Kummissarju ġenerali għar-refuġjati u l-persuni mingħajr stat (Unità tal-familja) (C‑374/22, EU:C:2023:902, punt 15), kif ukoll tas‑16 ta’ Mejju 2024, Toplofikatsia Sofia (Kunċett ta’ domiċilju tal-konvenut) (C‑222/23, EU:C:2024:405, punt 40 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
10
)	Ara s-sentenza tas‑16 ta’ Mejju 2024, Toplofikatsia Sofia (Kunċett ta’ domiċilju tal-konvenut) (C‑222/23, EU:C:2024:405, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
11
)	Skont l-interpretazzjoni tiegħi tal-Artikolu 45 tal-ArbGG, u bla ħsara għal verifika mill-qorti tar-rinviju, il-proċedura ġudizzjarja Ġermaniża pendenti f’din il-kawża tinkludi diversi fażijiet, jiġifieri l-kawża pendenti quddiem l-awla adita (f’dan il-każ, is-Sitt Awla), il-konsultazzjoni ma’ awla oħra f’każ ta’ diverġenza ta’ interpretazzjoni (f’dan il-każ, it-Tieni Awla), it-tressiq tal-kawża quddiem l-Awla Manja jekk l-awla mitluba tiddikjara li hija żżomm il-pożizzjoni tagħha u s-sentenza mogħtija mill-awla adita sabiex tiddeċiedi t-tilwima pendenti quddiemha.
(
12
)	Irrid nenfasizza li, fis-sentenza W.Ż. (punt 94 u l-ġurisprudenza ċċitata), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet bħala ammissibbli talbiet għal deċiżjoni preliminari mressqa mis-Sąd Najwyższy (Izba Cywilna) (il-Qorti Suprema (Awla Ċivili), il-Polonja), sedenti f’kulleġġ ta’ seba’ mħallfin, intiżi sabiex tkun tista’ tiddeċiedi kwistjonijiet li jqumu in limine litis fis-Sąd Najwyższy (Izba Cywilna) (il-Qorti Suprema (Awla Ċivili)), sedenti f’kulleġġ ta’ tliet imħallfin, sabiex din l-aħħar qorti tkun tista’, jekk ikun il-każ, tiddeċiedi fuq il-mertu tat-tilwima fil-kawża prinċipali pendenti quddiemha.
(
13
)	F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ttrattat fil-mertu rinviju għal deċiżjoni preliminari li fil-kuntest tiegħu qamet domanda ta’ natura dikjaratorja, peress li dan ir-rinviju kien awtorizzat mid-dritt nazzjonali u li din id-domanda kienet tissodisfa ħtieġa oġġettiva għas-soluzzjoni tat-tilwima mressqa quddiem il-qorti tar-rinviju b’mod regolari. Ara s-sentenza tal‑10 ta’ Diċembru 2018, Wightman et (C‑621/18, EU:C:2018:999, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
14
)	Ara n-nota f’qiegħ il-paġna 6 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Ara wkoll Wullenkord, S., “ArbGG § 45”, f’Rolfs, C., Giesen, R., Meßling, M., Udsching, P, Beck’scher Online-Kommentar, punt 1, op. cit.
(
15
)	Ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑11 ta’ Ġunju 2015, Fahnenbrock et (C‑226/13, C‑245/13 u C‑247/13, EU:C:2015:383, punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata). Il-korsiv huwa tiegħi. F’dawn il-kawżi magħquda, dawn kienu kwistjonijiet ta’ interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet proċedurali tad-dritt tal-Unjoni li kienu jikkonċernaw il-kawżi prinċipali biss b’mod indirett.
(
16
)	Ara, b’analoġija, is-sentenza tas‑17 ta’ Frar 2011, Weryński (C‑283/09, EU:C:2011:85, punt 42).
(
17
)	Sentenza tas‑16 ta’ Ottubru 1997 (C‑69/96 sa C‑79/96, EU:C:1997:492).
(
18
)	Direttiva tal-Kunsill tal‑15 ta’ Settembru 1986 dwar taħriġ speċifiku fil-mediċina ġenerali (ĠU 1986, L 267, p. 26).
(
19
)	Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer fil-kawżi magħquda Garofal et (C‑69/96 sa C‑79/96, EU:C:1997:330, punt 27).
(
20
)	Sentenza tas‑16 ta’ Ottubru 1997, Garofalo et (C‑69/96 sa C‑79/96, EU:C:1997:492, punti 24 u 27). Korsiv miżjud minni
(
21
)	Ċertament, fid-digriet tad‑9 ta’ Jannar 2024, Sąd Najwyższy (C‑658/22, EU:C:2024:38, punt 35), il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat bħala manifestament inammissibbli talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mis-seduta plenarja tal-Awla Ċivili tas-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema). Fil-fatt, meta din tal-aħħar tkun adita bi kwistjonijiet ġuridiċi mill-ewwel president ta’ din il-qorti sabiex jintemmu d-diverġenzi ta’ interpretazzjoni bejn il-qrati li jiddeċiedu fuq il-mertu, din is-seduta plenarja tiddeċiedi permezz ta’ deċiżjoni ġenerali li tikseb is-saħħa ta’ prinċipju ġuridiku, mingħajr ma tintalab tiddeċiedi ebda tilwima bejn il-partijiet. Madankollu, f’din il-kawża, kif diġà rrilevajt, is-sitwazzjoni hija differenti sa fejn id-digriet tat-Tieni Awla li ser jingħata fil-kuntest tal-fażi ta’ konsultazzjoni interna u li jieħu inkunsiderazzjoni s-sentenza li ser tingħata mill-Qorti tal-Ġustizzja se jippermetti lis-Sitt Awla tiddeċiedi fuq il-mertu tat-tilwima pendenti quddiemha (ara, f’dan ir-rigward, il-punti 35 u 40 ta’ dawn il-konklużjonijiet).
(
22
)	Sentenzi tas‑16 ta’ Jannar 1974, Rheinmühlen-Düsseldorf (166/73, EU:C:1974:3, punt 4); tad‑9 ta’ Marzu 2010, ERG et (C‑378/08, EU:C:2010:126, punt 32); tal‑15 ta’ Novembru 2012, Bericap Záródástechnikai (C‑180/11, EU:C:2012:717, punt 55), kif ukoll tas‑6 ta’ Novembru 2014, Cartiera dell’Adda (C‑42/13, EU:C:2014:2345, punt 27). Ara wkoll is-sentenza tat‑18 ta’ Mejju 2021, Asociaţia Forumul Judecătorilor din Româniaet (C‑83/19, C‑127/19, C‑195/19, C‑291/19, C‑355/19 u C‑397/19, EU:C:2021:393, punt 133).
(
23
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal‑5 ta’ April 2016, PFE (C‑689/13, EU:C:2016:199, punt 34), u tat‑23 ta’ Novembru 2021, IS (Illegalità tad-digriet tar-rinviju) (C‑564/19, EU:C:2021:949, punt 70).
(
24
)	Ara l-punti 33 u 34 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
25
)	Digriet tas‑26 ta’ Jannar 1990, Falciola (C‑286/88, EU:C:1990:33, punt 7). Ara wkoll is-sentenzi tas‑16 ta’ Lulju 1992, Meilicke (C‑83/91, EU:C:1992:332, punt 22); tas‑27 ta’ Novembru 2012, Pringle (C 370/12, EU:C:2012:756, punt 83), kif ukoll tal‑24 ta’ Ottubru 2024, Kwantum Nederland u Kwantum België (C‑227/23, EU:C:2024:914, punt 33).
(
26
)	Ara s-sentenza tal‑1 ta’ Diċembru 1965, Schwarze (16/65, EU:C:1965:117), u d-digriet tal‑5 ta’ Marzu 1986, Wünsche (69/85, EU:C:1986:104, punt 12).
(
27
)	Sentenzi tad‑29 ta’ Novembru 1978, Redmond (83/78, EU:C:1978:214, punt 25); tal‑21 ta’ April 1988, Pardini (338/85, EU:C:1988:194, punt 8); tal‑4 ta’ Lulju 2006, Adeneler et (C‑212/04, EU:C:2006:443, punt 41), kif ukoll tal‑14 ta’ Settembru 2023, Tuk Tuk Travel (C‑83/22, EU:C:2023:664, punt 28).
(
28
)	Ara s-sentenzi tat‑18 ta’ Ottubru 1990, Dzodzi (C‑297/88 u C‑197/89, EU:C:1990:360, punt 35); tal‑15 ta’ Diċembru 1995, Bosman (C‑415/93, EU:C:1995:463, punt 59); tat‑22 ta’ Novembru 2005, Mangold (C‑144/04, EU:C:2005:709, punt 35), kif ukoll tas‑6 ta’ Ottubru 2022, Contship Italia (C‑433/21 u C‑434/21, EU:C:2022:760, punt 23).
(
29
)	Ara s-sentenza tas‑7 ta’ Novembru 2024, Adusbef (Pont Morandi) (C‑683/22, EU:C:2024:936, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
30
)	Ara l-punt 49 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
31
)	Ara, b’analoġija, is-sentenza tal-10 ta’ Novembru 2016, Private Equity Insurance Group (C‑156/15, EU:C:2016:851, punt 58).
(
32
)	Ara l-punt 49 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
33
)	Mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li din il-kawża tikkonċerna s-sitwazzjoni ta’ assenza totali ta’ komunikazzjoni tat-tkeċċija kollettiva. Min-naħa l-oħra, fil-Kawża C‑402/24, Sewel, attwalment pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, il-qorti tar-rinviju staqsiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, b’mod partikolari, dwar il-possibbiltà li tiġi rrettifikata jew ikkompletata komunikazzjoni żbaljata skont l-Artikolu 3 tad-Direttiva 98/59.
(
34
)	Ara l-punt 51 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
35
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat‑13 ta’ Lulju 2023, G GmbH (C‑134/22, iktar ’il quddiem is-“sentenza G GmbHEU:C:2023:567, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
36
)	Sentenza Junk (punt 50).
(
37
)	Għalkemm l-Artikoli 2 u 3 tad-Direttiva 98/59 jirreferu għal xulxin, għandha ssir distinzjoni bejn iż-żewġ proċeduri previsti minn din id-direttiva. Hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali Tizzano fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża Junk (C‑188/03, EU:C:2004:571, punti 57 u 61), l-imsemmija direttiva tinkludi “sekwenza proċedurali artikolata f’żewġ fażijiet distinti u konsekuttivi”. Fir-rigward tal-proċedura ta’ komunikazzjoni, “il-persuna li timpjega għandha tagħti rendikont tal-fażi [ta’ konsultazzjoni u ta’ informazzjoni] fil-komunikazzjoni (it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(1) ta’ [l-istess] direttiva)”.
(
38
)	Din il-proċedura tippreċedi kwalunkwe xoljiment ta’ kuntratti ta’ impjieg. Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Tizzano fil-kawża Junk (C‑188/03, EU:C:2004:571, punt 58).
(
39
)	Ara s-sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2021, Consulmarketing (C‑652/19, EU:C:2021:208, punt 40 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
40
)	Sentenza G GmbH (punt 36).
(
41
)	Korsiv miżjud minni. F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li l-obbligi tal-persuna li timpjega stabbiliti mid-Direttiva 98/59 fil-kuntest tal-proċedura ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema u dawk previsti fil-kuntest tal-proċedura ta’ komunikazzjoni minn qabel lill-amministrazzjoni pubblika kompetenti, kif irrileva l-Avukat Ġenerali Pikamäe fil-kawża G GmbH (C‑134/22, EU:C:2023:268, punti 38 sa 41), it-“tnejn jikkontribwixxu għall-protezzjoni tal-impjegati f’każ ta’ tkeċċijiet kollettivi” u “ma humiex isseparati b’mod assolut. Għall-kuntrarju, jeżistu rabtiet bejn dawn iż-żewġ obbligi li minnhom jirriżulta li r-rwol tal-awtorità pubblika kompetenti jiddependi mill-iżvolġiment u mir-riżultat tal-proċedura ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema […] Din ir-rabta hija b’mod partikolari stabbilita mill-[…] [l]-Artikolu 3(1) [ta’ din id-direttiva]”.
(
42
)	Fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 98/59, ara s-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, AGET Iraklis (C‑201/15, EU:C:2016:972, punt 40), u s-sentenza G GmbH (punt 35).
(
43
)	F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(3) tad-Direttiva 98/59 jagħti lill-Istati Membri l-possibbiltà li “jagħtu l-poter lill-awtorià pubblika kompetenti biex testendi l-perijodu inizjali ta’ 60 ġurnata wara n-notika [tal-pjan ta’ tkeċċija kollettiva] meta l-problemi kkawżati mill-pjanijiet proġettati ta’ redundancies kollettivi x’aktarx ma tinstabx soluzzjoni għalihom fil-perijodu inizjali”. Korrelattivament, l-Istati Membri għandhom, konformement mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva, il-possibbiltà li jnaqqsu dan it-terminu ta’ 30 jum.
(
44
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Junk (punt 51).
(
45
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Junk (punt 52). Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, ir-riżerva marbuta mal-iskadenza ta’ terminu ta’ avviż differenti mit-terminu previst mid-Direttiva 98/59 titlef is-sens tagħha jekk ebda avviż ma jkun beda jiddekorri.
(
46
)	Ara s-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, AGET Iraklis (C‑201/15, EU:C:2016:972, punt 27).
(
47
)	Kif diġà rrilevat il-Qorti tal-Ġustizzja, ir-regoli ta’ protezzjoni stabbiliti mid-Direttiva 98/59 għandhom ukoll l-għan li japprossimaw l-oneri li dawn ir-regoli joħolqu għall-impriżi tal-Unjoni. Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑13 ta’ Mejju 2015, Lyttle et (C‑182/13, EU:C:2015:317, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata), kif ukoll tal‑21 ta’ Diċembru 2016, AGET Iraklis (C‑201/15, EU:C:2016:972, punt 41).
(
48
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2021, Consulmarketing (C‑652/19, EU:C:2021:208, punt 40 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
49
)	Ara, f’dan ir-rigward, il-punti 67 u 69 ta’ dawn il-konklużjonijiet. F’dan is-sens, kif osserva l-Avukat Ġenerali Pikamäe fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża G GmbH (C‑134/22, EU:C:2023:268, punt 23), id-Direttiva 98/59 tikkontribwixxi sabiex tiġi ggarantita l-kompetizzjoni leali billi jitnaqqas ir-riskju li persuna li timpjega tagħżel li tibbenefika mill-eżistenza ta’ leġiżlazzjonijiet inqas protettivi tal-impjieg f’ċerti Stati Membri.
(
50
)	Ara s-sentenza G GmbH (punt 37).
(
51
)	F’dan ir-rigward, id-duttrina tosserva li d-Direttiva 98/59 hija differenti minn diversi direttivi oħra tal-Unjoni dwar id-dritt tax-xogħol fis-sens li ma toffrix lill-ħaddiema protezzjoni soċjali sostanzjali fil-qasam ta’ drittijiet speċifiċi, ara, b’mod partikolari, van der Mei, A.P., “Collective redundancies: Judicial fine-tuning of a classic Conception of EU labour law”, European Law Review, vol. 42, Nru 1, 2017, p. 82 sa 91, b’mod partikolari p. 82 u 91.
(
52
)	Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2021, Consulmarketing (C‑652/19, EU:C:2021:208, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata). Għall-finijiet ta’ kompletezza, għandu jitfakkar li, b’mod simmetriku, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat fis-sentenza tat‑30 ta’ April 2015, USDAW u Wilson (C‑80/14, EU:C:2015:291, punt 65), li l-Artikolu 5 tad-Direttiva 98/59 jagħti l-possibbiltà lill-Istati Membri li japplikaw jew li jintroduċu dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolamentari u amministrattivi iktar favorevoli għall-ħaddiema, jew li jippermettu jew li jiffavorixxu l-applikazzjoni ta’ ftehimiet kollettivi iktar favorevoli għall-ħaddiema. Madankollu, hija ppreċiżat ukoll li Stat Membru ma jistax, b’mod partikolari, jadotta miżura nazzjonali li, minkejja li tkun ta’ natura li tiggarantixxi livell imsaħħaħ tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-ħaddiema kontra t-tkeċċijiet kollettivi, ikollha, madankollu, il-konsegwenza li ċċaħħad lill-Artikoli 2 sa 4 tal-imsemmija direttiva mill-effett utli tagħhom. Dan ikun il-każ meta jkun hemm leġiżlazzjoni nazzjonali li tissuġġetta t-tkeċċijiet kollettivi għall-kunsens minn qabel ta’ awtorità pubblika jekk, minħabba, pereżempju, kriterji li fir-rigward tagħhom l-imsemmija awtorità hija mitluba tiddeċiedi jew il-mod kif din tinterpreta u tapplika konkretament dawn tal-aħħar, kull possibbiltà effettiva għal persuna li timpjega li tipproċedi għal tali tkeċċijiet kollettivi tkun, fil-prattika, eskluża (sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, AGET Iraklis (C‑201/15, EU:C:2016:972, punti 35 sa 38).
(
53
)	Sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2021, Consulmarketing (C‑652/19, EU:C:2021:208, punt 42).
(
54
)	Direttiva tal-Kunsill 75/129/KEE tas‑17 ta’ Frar 1975 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar tkeċċijiet kollettivi (ĠU 1975, L 48, p. 29). Din id-direttiva ġiet emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 92/56/KEE tal‑24 ta’ Ġunju 1992 li temenda d-Direttiva 75/29/KEE dwar l-approssimazjzoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar tkeċċijiet kollettivi (ĠU 1992, L 245, p. 3) qabel ma ġiet irriformulata bid-Direttiva 98/59.
(
55
)	Ara, f’dan ir-rigward, il-proposta tad-Direttiva tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 75/129 (COM(91) 292 final, p. 14), tat‑13 ta’ Novembru 1991, kif ukoll il-proposta emendata tad-Direttiva tal-Kunsill (COM(92) 127 final), tal-31 ta’ Marzu 1992, p. 2 u 3. Obbligi simili għal dawk li jinsabu fl-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva 98/59 kienu diġà previsti fl-Artikolu 1(1) u fl-Artikolu 2 tal-proposta inizjali tad-Direttiva 75/129 (ara l-proposta tal-Kummissjoni lill-Kunsill, tat‑8 ta’ Novembru 1972, COM(72) 1400, p. 5 u 6).
(
56
)	Ara l-proposta tal-Artikolu 5a fil-proposta tad-Direttiva tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 75/129 (COM(91) 292 final), tat‑13 ta’ Novembru 1991, p. 20, u l-proposta li temenda d-Direttiva tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 75/129 (COM(92) 127 final), p. 14. Korsiv miżjud minni.
(
57
)	Ara, b’mod partikolari, il-punt 79 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
58
)	Ara l-Artikolu 18(1) u (2) tal-KSchG.
(
59
)	Ara l-premessa 2 tad-Direttiva 98/59, kif ukoll il-punt 75 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
60
)	B’mod partikolari, jista’ jkun iktar attraenti għall-persuna li timpjega li tħallas multa milli li żżomm ir-remunerazzjoni tal-ħaddiema għal 30 jum. Ara, f’dan ir-rigward, in-nota ta’ qiegħ il-paġna 49 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
61
)	Ara l-punt 76 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
62
)	Ara l-punti 67 sa 69 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
63
)	Dwar l-għan prinċipali tad-Direttiva 98/59, ara l-punt 76 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
64
)	Korsiv miżjud minni. F’dan ir-rigward, kif jenfasizzaw ċerti awturi tad-duttrina, il-komunikazzjoni minn qabel tista’ tiġi eżegwita b’mod korrett biss wara li l-proċedura ta’ informazzjoni u konsultazzjoni tkun tlestiet kompletament. Ara, b’mod partikolari, f’dan is-sens, Dorssemont, F, “Case C‑55/02, Commission v. Portuguese Republic; Case C‑188/03, Imtraud Junk v. Wolfgang Kühnel”, Common Market Law Review, vol. 43, 2006, p. 225 sa 241, b’mod partikolari p. 240.
(
65
)	Ara l-punti 68 u 70 ta’ dawn il-konklużjonijiet kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata.
(
66
)	Sentenza Junk (punt 41).
(
67
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Junk (punti 50 u 51). Ara l-punti 67 sa 69 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
68
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Junk (punt 52). Ara l-punt 72 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
69
)	Sentenza Junk (punt 53).
(
70
)	Ara l-punt 93 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
71
)	Kif tosserva l-Kummissjoni, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li x-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol ta’ DF, imwettaq permezz ta’ ittra tat‑2 ta’ Diċembru 2020, qatt ma daħal fis-seħħ minħabba l-assenza ta’ komunikazzjoni. Sabiex tirregolarizza din is-sitwazzjoni, il-persuna li timpjega l-ewwel ikkomunikat, wara d-data tat-terminu ta’ avviż, jiġifieri l‑31 ta’ Marzu 2021, lill-awtorità pubblika kompetenti, u sussegwentement, fil‑21 ta’ April 2021, hija pproċediet għal xoljiment ġdid tal-kuntratt ta’ xogħol li t-terminu ta’ avviż tiegħu skada fil‑31 ta’ Lulju 2021.