62011CC0090
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
JÄÄSKINEN
ippreżentati fis-26 ta’ Jannar 2012 (
1
)
Kawżi Magħquda C-90/11 u C-91/11
Alfred Strigl
vs
Deutsches Patent- und Markenamt
u
Securvita - Gesellschaft zur Entwicklung alternativer Versicherungskonzepte mbH
vs
Öko-Invest Verlagsgesellschaft mbH
[talbiet għal deċiżjonijiet preliminari mressqa mill-Bundespatentgericht (il-Ġermanja)]
“Trade marks — Direttiva 2008/95/KE — Raġunijiet għal rifjut jew għal invalidità stabbiliti fl-Artikolu 3(1)(b) u (c) — Regolament (KE) Nru 207/2009 — Raġunijiet assoluti għal rifjut stabbiliti fl-Artikolu 7(1)(b) u (ċ) — Trade mark verbali komposta minn għaqda ta’ kliem deskrittiv u minn sekwenza ta’ ittri li fiha nnifisha ma hijiex deskrittiva u li tikkorrispondi għall-ewwel ittri tal-kliem li jikkomponu l-imsemmija għaqda ta’ kliem — Karattru deskrittiv — Karattru distintiv — Kriterji ta’ evalwazzjoni — Obbligu ta’ disponibbiltà — Funzjoni distintiva tat-trade mark”
I – Introduzzjoni
1.
Iż-żewġ rinviji għal deċiżjoni preliminari, ippreżentati mill-Bundespatentgericht (Qorti federali tal-privattivi, il-Ġermanja), li huma s-suġġett ta’ dawn il-konklużjonijiet, jikkonċernaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(1)(b) u (c) tad-Direttiva 2008/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ottubru 2008, biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (
2
).
2.
Fil-kawżi prinċipali, it-trade marks verbali inkwistjoni huma magħmula minn bosta elementi. Dawn it-trade marks, jiġifieri Multi Markets Fund MMF u NAI — Der Natur-Aktien-Index, huma t-tnejn magħmula minn għaqda ta’ kliem deskrittiv, ippreċeduta jew segwita, skont il-każ, minn sekwenza ta’ ittri (taqsira) li fiha nnifisha ma hijiex deskrittiva u li tikkorrispondi għall-ewwel ittri tal-kliem li jikkomponu l-imsemmija għaqda ta’ kliem verbali.
3.
F’dawn il-kawżi, il-Qorti tal-Ġustizzja hija msejħa tikkompleta l-ġurisprudenza tagħha fil-qasam tat-trade marks u, iktar speċifikament, tiddeċiedi dwar il-portata taż-żewġ motivi ta’ rifjut jew ta’ invalidità elenkati fl-Artikolu 3(1)(b) u (c) tad-Direttiva 2008/95, imsejsa, minn naħa fuq l-assenza tal-karattru distintiv u, min-naħa l-oħra, fuq il-kompożizzjoni esklużiva ta’ sinjali jew indikazzjonijiet li jistgħu jservu, fil-kummerċ, biex jingħarfu l-karatteristiċi tal-prodott jew tas-servizz, koperti mit-trade mark.
4.
F’dan il-qasam, il-bilanċ bejn il-protezzjoni tal-interessi tal-applikant jew tad-detentur ta’ trade mark, minn naħa, u l-ħtieġa li jitqiesu l-interessi ġenerali, min-naħa l-oħra, ma jonqosx milli jqajjem il-mistoqsijiet. L-imsemmija interessi ġenerali jikkonsistu, b’mod partikolari, fl-għan li ma tiġix ristretta indebitament id-disponibbiltà tas-sinjali deskrittivi (l-obbligu tad-disponibbiltà) u li jiġi permess lill-konsumatur jew lill-utent finali tal-prodott jew tas-servizz inkwistjoni li jiddistingwi dan tal-aħħar minn prodotti u servizzi bi provenjenza differenti (funzjoni distintiva). Id-domandi mqajma mill-Bundespatentgericht għandhom l-għan, essenzjalment, li jidentifikaw l-elementi relevanti biex ikun jista’ jiġi ppreċiżat ir-rapport eżistenti bejn dawn iż-żewġ kategoriji ta’ għanijiet li jirregolaw id-dritt tat-trade marks.
II – Il-kuntest ġuridiku
A – Id-dritt tal-Unjoni
5.
Taħt it-titolu “Raġunijiet għal rifjut jew nullità [invalidità]”, l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2008/95 (
3
) jiddisponi:
“1.Is-segwenti m’għandhomx jiġu reġistrati jew, jekk jiġu reġistrati, għandhom ikunu suxxettibbli għal dikjarazzjoni ta’ nullità:
[…]
b)
trade marks li ma għandhom l-ebda karatteristika distintiva;
c)
trade marks li jikkonsistu esklussivament f’sinjali jew indikazzjonijiet li jistgħu jservu, fil-kummerċ, sabiex jindikaw it-tip, kwalità, kwantità, skop intiż, valur, oriġini ġeografika, jew iż-żmien ta’ produzzjoni tal-merkanzija jew ta’ l-għoti tas-servizz, jew karatteristiċi oħra tal-merkanzija jew tas-servizz;
[…]”
B – Id-dritt nazzjonali
6.
Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 3(1)(b) u (c) tad-Direttiva 2008/95 jikkorrispondu, essenzjalment, għad-dispożizzjonijiet tal-punti 1 u 2 tal-Artikolu 8(2) tal-liġi dwar il-protezzjoni tat-trade marks (Gesetz über den Schutz von Marken und sonstigen Kennzeichen, iktar ’il quddiem il-“MarkenG”). Dawn id-dispożizzjonijiet jistabbilixxu:
“Għandha tiġi rrifjutata r-reġistrazzjoni ta’ trade marks
1.
li huma nieqsa minn karattru distintiv għal prodotti jew servizzi kkonċernati;
2.
li jikkonsistu esklużivament f’sinjali jew indikazzjonijiet li jistgħu jservu, fil-kummerċ, sabiex jindikaw it-tip, il-kwalità, il-kwantità, id-destinazzjoni, il-valur, l-oriġini ġeografika, iż-żmien tal-produzzjoni tal-prodott jew tal-provvista tas-servizz jew karatteristiċi oħra ta’ dawn tal-aħħar […]”.
III – Il-kawżi prinċipali, id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
A – Il-kawża Strigl (C-90/11)
7.
Fl-2008, A. Strigl kien applika għat-trade mark verbali Multi Markets Fund MMF mad-Deutsches Patent- und Markenamt (Uffiċċju Ġermaniż għall-privattivi u t-trade marks) għal servizzi li jaqgħu fil-klassi 36 tal-ftehim ta’ Nice dwar il-klassifikazzjoni internazzjonali ta’ prodotti u servizzi għall-finijiet tar-reġistrazzjoni tat-trade marks, tal-15 ta’ Ġunju 1957, kif rivedut u emendat (iktar ’il quddiem il-“ftehim ta’ Nice”).
8.
Dawn is-servizzi huma deskritti kif ġej: jiġifieri “assigurazzjoni (konsultazzjoni, bejgħ u senseriji fl-assigurazzjoni); konsultazzjoni fil-qasam tal-assigurazzjoni; kwistjonijiet finanzjarji (servizzi ta’ korpi bankarji u finanzjarji, konsultazzjoni fil-qasam finanzjarju, investimenti kapitali, tranżazzjonijiet fiduċjarji, kwistjonijiet monetarji); kwistjonijiet relatati ma’ propjetà immobbli (amministrazzjoni ta’ propjetà immobbli u ta’ propjetajiet, aġenziji ta’ propjetà); konsultazzjoni fil-qasam finanzjarju u ġestjoni ta’ partimonju”.
9.
Permezz ta’ żewġ deċiżjonijiet tat-23 ta’ Mejju u tal-11 ta’ Settembru 2008, id-Deutsches Patent- und Markenamt ċaħad l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni abbażi tal-punti 1 u 2 tal-Artikolu 8(2) tal-MarkenG. F’dan ir-rigward, huwa qies, essenzjalment, li l-espressjoni “Multi Markets Fund” kienet tirreferi għal fondi li jinvestu f’numru ta’ swieq differenti. Qies ukoll li l-pubbliku seta’ faċilment jifhem is-sekwenza “MMF” bħala taqsira evidenti tal-ewwel tliet elementi verbali tas-sinjal, minħabba l-fatt li din it-taqsira tiġi immedjatement wara dawn it-tliet elementi u tadotta l-ewwel ittri rispettivi tiegħu.
10.
Id-Deutsches Patent- und Markenamt iddeduċa, minn dan, li fl-intier tiegħu, is-sinjal ma kienx jiddomina t-totalità tal-elementi li jikkomponuh. Filwaqt li ammetta li kien possibbli li jiġu attribwiti diversi sensi lis-sekwenza ta’ ittri “MMF” meta din tal-aħħar tiġi kkunsidrata b’mod iżolat, huwa qies madankollu li l-għażla kienet tonqos manifestament jekk wieħed jieħu inkunsiderazzjoni l-elementi l-oħra tat-trade mark u s-servizzi li fir-rigward tagħhom is-sinjal kien mitlub.
11.
A. Strigl ippreżenta rikors quddiem il-Bundespatentgericht bl-għan li jiġu annullati d-deċiżjonijiet tad-Deutsches Patent- und Markenamt li kienu rrifjutaw ir-reġistrazzjoni ta’ din it-trade mark verbali. Huwa qies li din tal-aħħar kienet tiġbor fiha għadd ta’ sinjifikati. Il-fatt li l-element “MMF” jista’ jikkorrispondi għal serje ta’ taqsiriet huwa biżżejjed, skont huwa, biex jelimina t-teżi li dan is-sinjal jista’ jintuża b’mod deskrittiv.
12.
Meta wieħed iqis li l-eżitu tal-imsemmi rikors jiddependi mill-interpretazzjoni tad-Direttiva 2008/95, il-Bundespatentgericht iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domanda preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“Ir-raġuni għal rifjut prevista fl-Artikolu 3(1)(b) u/jew (c) tad-Direttiva 2008/95/[K]E għandha tapplika wkoll għal trade mark verbali komposta minn għaqda ta’ kliem deskrittiv flimkien ma’ sekwenza ta’ ittri li ma hijiex deskrittiva fiha nfisha, meta din is-sekwenza, minħabba li tirriproduċi l-ewwel ittra ta’ kull kelma tal-għaqda ta’ kliem, tinftiehem mill-pubbliku bħala taqsira tal-għaqda ta’ kliem, u li t-trade mark, ikkunsidrata fl-intier tagħha, tista’ għalhekk tinftiehem bħala li hija għaqda ta’ indikazzjonijiet jew ta’ taqsiriet deskrittivi li jispjegaw reċiprokament lil xulxin?”
B – Il-kawża Securvita (C-91/11)
13.
It-trade mark verbali NAI — Der Natur-Aktien-Index ġiet irreġistrata fl-2001 mad-Deutsches Patent- und Markenamt f’isem Securvita - Gesellschaft zur Entwicklung alternativer Versicherungskonzepte mbH (iktar ’il quddiem “Securvita”) għas-servizzi segwenti fil-klassi 36 tal-ftehim ta’ Nice, jiġifieri “assigurazzjoni; kwistjonijiet finanzjarji; kwistjonijiet monetarji; kwistjonijiet relatati ma’ propjetà immobbli”.
14.
Fl-2007, il-kumpannija Öko Invest Verlagsgesellschaft mbH (iktar ’il quddiem “Öko-Invest”) talbet l-annullament tal-imsemmija trade mark billi saħqet li s-sekwenza tal-ittri “NAI” hija użata fil-qasam finanzjarju bħala taqsira tal-għaqda ta’ kliem “Natur-Aktien-Index”. Insostenn tar-rikors tagħha, Öko-Invest issostni li, sa fejn din l-għaqda ta’ kliem li tinsab direttament wara s-sekwenza ta’ ittri “NAI”, tikkostitwixxi indikazzjoni deskrittiva, is-sekwenza tal-ittri, mifhuma bħala sempliċi taqsira tal-għaqda ta’ kliem, ma tistax ħlief titqies, hija wkoll, bħala indikazzjoni deskrittiva.
15.
Permezz tad-deċiżjoni tat-28 ta’ Mejju 2008, id-Deutsches Patent- und Markenamt laqa’ t-talba ta’ Öko-Invest u annulla l-imsemmija trade mark, billi qies li r-raġuni għar-rifjut stabbilita fil-punt 1 tal-Artikolu 8(2) tal-MarkenG, kienet tipprekludi din tal-aħħar. Skont dan, it-trade mark, meqjusa fit-totalità tagħha, tirriduċi ruħha għal kombinazzjoni ta’ indikazzjonijiet li kienu purament deskrittivi u li kienu ppreċeduti minn taqsira, jiġifieri, is-sekwenza ta’ ittri “NAI”, perċepita mill-pubbliku bħala tali.
16.
Insostenn tar-rikors ippreżentat kontra din id-deċiżjoni quddiem il-Bundespatentgericht, Securvita saħqet li l-ebda raġuni għal rifjut ma setgħet tipprekludi din it-trade mark. B’mod partikolari, hija rreferiet għall-fatt li r-Raba’ Bord tal-appell tal-Uffiċju għall-Armonizzazzjoni fis-Suq Intern (Trade marks, Disinni) (UASI) laqa’ l-applikazzjoni tagħha għat-trade mark Komunitarja NAI — Der Natur-Aktien-Index, permezz tad-deċiżjoni tal-15 ta’ Ottubru 2009 fil-kawża R 1630/2008-4, billi qies li din it-trade mark kienet tikkostitwixxi sinjal li kellu karattru distintiv u mhux deskrittiv (
4
).
17.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Bundespatentgericht iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel d-domanda preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“Ir-raġuni għal rifjut prevista fl-Artikolu 3(1)(b) u/jew (c) tad-Direttiva 2008/95/[K]E għandha tapplika wkoll għal trade mark verbali komposta minn għaqda ta’ kliem deskrittiv flimkien ma’ sekwenza ta’ ittri li ma hijiex deskrittiva fiha nfisha, meta din is-sekwenza, minħabba li tirriproduċi l-ewwel ittra ta’ kull kelma tal-għaqda ta’ kliem, tinftiehem mill-pubbliku bħala taqsira tal-għaqda ta’ kliem, u li t-trade mark, ikkunsidrata fl-intier tagħha, tista’ għalhekk tinftiehem bħala li hija għaqda ta’ indikazzjonijiet jew ta’ taqsiriet deskrittivi li jispjegaw reċiprokament lil xulxin?”
18.
It-talbiet għal deċiżjonijiet preliminari mressqa mill-Bundespatentgericht ġew irreġistrati fir-reġistru tal-qorti tal-Ġustizzja tal-25 ta’ Frar 2011.
19.
Permezz tad-digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja, tas-26 ta’ Mejju 2011, il-Kawżi C-90/11 u C-91/11 ġew maqgħuda għall-finijiet tal-proċedura u tas-sentenza.
20.
Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub minn waħda mill-partijiet fil-kawża prinċipali, Securvita, mill-Gvern Taljan, u dak Pollakk, kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea. L-ebda parti ma talbet li tinżamm seduta formali.
IV – Analiżi
A – Osservazzjonijiet ġenerali
1. Kummenti preliminari
21.
Għandu qabel xejn jiġi osservat li d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2008/95 huma viċin dawk tar-Regolament Nru 207/2009. Fil-każ preżenti, ir-raġunijiet għar-rifjut jew għall-invalidità tad-Direttiva 2008/95, li tagħhom qed tintalab l-interpretazzjoni mill-qorti tar-rinviju huma, kif diġà indikajt, identiċi għar-raġunijiet assoluti ta’ rifjut stabbiliti fl-Artikolu 7(1)(b) u (ċ) tal-imsemmi regolament. Minħabba din is-similarità, nirreferi wkoll għall-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 7(1)(b) u (ċ) tar-Regolament Nru 207/2009 (
5
).
22.
Għal dak li għandu x’jaqsam mar-risposta għad-domandi preliminari, ma huwiex meħtieġ li ssir distinzjoni bejn id-domandi magħmula fiż-żewġ kawżi prinċipali peress li l-punt tad-dritt imqajjem mill-qorti nazzjonali huwa essenzjalment l-istess. Minħabba ż-żieda, fl-ewwel parti tagħha, tal-espressjoni “fiha nfisha” (
6
), id-domanda preliminari fil-kawża Securvita tidher iktar preċiża, għalkemm essenzjalment simili, minn dik magħmula fil-kawża Strigl. Għal din ir-raġuni, ser nibda mill-formulazzjoni tad-domanda fil-kawża Securvita għall-finijiet ta’ dawn il-konklużjonijiet.
23.
Fil-kuntest tal-kawżi preżenti, il-qorti tar-rinviju trid tistabbilixxi, essenzjalment, kif għandha tiġi evalwata, fir-rigward tar-raġunijiet għar-rifjut jew għall-invalidità stabbiliti fl-Artikolu 3(1)(b) u/jew (c) tad-Direttiva 2008/95, trade mark li minn naħa hija magħmula minn għaqda ta’ kliem deskrittiv u, min-naħa l-oħra, minn sekwenza ta’ ittri li tadotta l-ewwel ittri tal-kliem ta’ din l-għaqda ta’ kliem u li tista’, bħala tali, titqies bħala mhux deskrittiva.
2. Dwar id-dikjarazzjonijiet ta’ rinunzja
24.
Fid-dawl tal-fatt li t-trade marks inkwistjoni huma magħmula kemm minn elementi deskrittivi, kif ukoll minn elementi li fihom infushom ma humiex deskrittivi, jeħtieġ li jiġi stabbilit paralleliżmu mas-sistema stabbilita permezz tar-Regolament Nru 207/2009. Fil-fatt, abbażi tal-Artikolu 37(2) tal-imsemmi regolament, l-UASI jista’ jissuġġetta r-reġistrazzjoni tat-trade mark għall-kundizzjoni li l-applikant jiddikjara li mhux ser jinvoka d-dritt esklużiv fir-rigward ta’ xi wieħed mill-elementi tat-trade mark li huwa nieqes mill-karattru distintiv (imsejjaħ ukoll “disclaimer”) meta l-inklużjoni ta’ dan l-element fit-trade mark tista’ toħloq dubji dwar il-firxa tal-protezzjoni ta’ din tal-aħħar (iktar ’il quddiem id-“dikjarazzjoni ta’ rinunzja”) (
7
).
25.
Madankollu, skont ir-Regolament Nru 207/2009, il-possibbiltà mogħtija lill-UASI li jitlob dikjarazzjoni ta’ rinunzja min-naħa tal-applikant tat-trade mark, bl-ebda mod ma timplika li din id-dikjarazzjoni jista’ jkollha effett fuq il-kwistjoni dwar jekk sinjal jistax jiġi rreġistrat jew le. Bħala regola ġenerali, trade mark li tikkonsisti f’bosta elementi li xi wħud minnhom huma deskrittivi jew mhux deskrittivi, tiġi rrifjutata fir-reġistrazzjoni biss jekk fit-totalità tagħha tkun nieqsa mill-karattru distintiv (
8
).
26.
Għalkemm id-dikjarazzjonijiet ta’ rinunzja jistgħu jkunu suxxettibbli li jkollhom impatt fuq fl-eżami tal-firxa tal-protezzjoni tat-trade mark fil-kuntest tal-kunflitti tat-trade marks, l-UASI ma jidhirx li jagħmel użu minn din il-possibbiltà konċessa mir-Regolament Nru 207/2009. Għall-kuntrarju, dan tal-aħħar jidher li japplika l-prinċipju li s-sinjali magħmula minn bosta elementi ma jistgħux ikunu protetti biss fir-rigward ta’ wieħed minnhom (
9
).
3. Fuq l-interessi ġenerali li fuqhom huma msejsa r-raġunijiet għar-rifjut jew għall-invalidità
27.
Fil-kuntest tal-eżami tar-raġunijiet għar-rifjut jew għall-invalidità stabbiliti fl-Artikolu 3(1)(b) u (c) tad-Direttiva 2008/95, huwa meħtieġ li wieħed iqis kif jixraq l-għanijiet intiżi tagħhom u l-interessi ġenerali li huma msejsa fuqhom. Għal din ir-raġuni jidher li huwa utli li wieħed jagħmel xi osservazzjonijiet f’dan ir-rigward.
28.
Skont ġurisprudenza stabbilita, id-diversi raġunijiet għar-rifjut jew għall-invalidità stabbiliti fl-Artikolu 3 tad-Direttiva 2008/95, kif ukoll ir-raġunijiet assoluti għar-rifjut stabbiliti fl-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 207/2009, għandhom jiġu interpretati fid-dawl tal-interess ġenerali li fuqu hija msejsa kull waħda minnhom (
10
).
29.
Fl-ewwel lok, għal dak li għandu x’jaqsam mal-għan aħħari tar-raġuni għar-rifjut jew għall-invalidità, stabbilita fl-Artikolu 3(1)(c) tad-Direttiva 2008/95, din id-dispożizzjoni hija intiża għat-twettiq tal-għan ta’ interess ġenerali marbut mal-fatt li s-sinjali jew l-indikazzjonijiet deskrittivi tal-karatteristiċi tal-prodotti jew tas-servizzi li fir-rigward tagħhom qed tintalab ir-reġistrazzjoni, jistgħu jiġu liberament użati minn kulħadd (
11
).
30.
Il-koeffiċjent li fuqu hija msejsa r-raġuni għar-rifjut jew għall-invalidità, stabbilit fl-Artikolu 3(1)(c) tad-Direttiva 2008/95, jissarraf għalhekk fil-ħtieġa li tiġi ggarantita l-possibbiltà ta’ ċerti sinjali u biex b’hekk jiġi żgurat li dawn tal-aħħar jistgħu jiġu liberament użati mill-operaturi kollha fis-settur inkwistjoni (
12
). Dan il-prinċipju, li joriġina mid-dritt Ġermaniż (“Freihaltebedürfnis”), jikkostitwixxi għalhekk element essenzjali għall-finijiet tal-interpretazzjoni ta’ din ir-raġuni għar-rifjut jew għall-invalidità (
13
).
31.
Minn dan l-obbligu ta’ disponibbiltà jirriżulta, li r-raġuni għar-rifjut jew għall-invalidità stabbilita fl-Artikolu 3(1)(c) tad-Direttiva 2008/95 għandha timpedixxi għalhekk li s-sinjali jew l-indikazzjonijiet deskrittivi fil-mira ta’ dan l-obbligu jiġu rriżervati għall-benefiċċju ta’ impriża waħda minħabba r-reġistrazzjoni tagħhom bħala trade mark (
14
). Madankollu, b’differenza mid-duttrina Ġermaniża, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li l-applikazzjoni tar-raġuni għar-rifjut jew għall-invalidità stabbilita fl-Artikolu 3(1)(c) tad-Direttiva 2008/95 ma tiddependix mill-eżistenza tal-obbligu konkret, attwali jew serju tad-disponibbiltà u li għalhekk huwa irrelevanti li wieħed ikun jaf in-numru ta’ konkorrenti li għandhom jew jista’ jkollhom interess li jużaw is-sinjal inkwistjoni (
15
).
32.
Fit-tieni lok, għal dak li għandu x’jaqsam mar-raġuni għar-rifjut jew għall-invalidità stabbilita fl-Artikolu 3(1)(b) tad-Direttiva 2008/95, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-interess ġenerali rilevanti huwa marbut mill-viċin mal-funzjoni essenzjali tat-trade mark, jiġifieri dik li għandha l-għan li tippermetti lill-konsumatur jew lill-utent finali jiddistingi mingħajr konfużjoni potenzjali, il-prodotti jew is-servizzi koperti mit-trade mark minn prodotti jew servizzi oħra bi provenjenza differenti (
16
).
33.
Huwa importanti li wieħed iżomm f’moħħu dawn l-interessi ġenerali fl-eżami tad-domandi preliminari magħmula.
B – L-evalwazzjoni tar-raġunijiet għar-rifjut jew għall-invalidità
1. Fuq ir-rabta bejn il-karattru deskrittiv u l-karattru distintiv tat-trade mark
34.
Preliminarjament, ta’ min wieħed jenfasizza li r-raġunijiet għar-rifjut jew għall-invalidità stabbiliti fl-Artikolu 3(1)(b) u (c) tad-Direttiva 2008/95 huma marbuta mill-viċin. Fil-fatt, meta l-karattru esklużivament deskrittiv ikun ġie stabbilit skont l-imsemmi punt (c), huwa possibbli li wieħed jirrikorri għall-punt (b) tal-imsemmi artikolu. Fi kliem ieħor, l-assenza tal-karattru distintiv ta’ trade mark verbali jirriżulta mill-karattru deskrittiv tas-sinjal, u mhux bil-maqlub (
17
).
35.
Ser nipproċedi fl-analiżi tiegħi billi nibbaża ruħi fuq din l-ipotesi. F’dan il-kuntest, irid madankollu jitfakkar li sinjal jista’ jkun nieqes mill-karattru distintiv għal raġunijiet oħra għajr il-karattru potenzjalment deskrittiv (
18
) u li l-assenza tal-karattru distintiv tas-sinjal ma jistax jissejjes biss fuq il-karattru deskrittiv, mingħajr ma jittieħdu inkunsiderazzjoni l-interessi ġenerali differenti li fuqhom huma msejsa ż-żewġ raġunijiet għar-rifjut (
19
).
36.
Huwa wkoll importanti li jiġi nnutat, kuntrarjament għal dak li saħqet fuqu l-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, li għandha ssir distinzjoni bejn ir-raġunijiet differenti ta’ rifjut jew ta’ invalidità, stabbiliti fl-Artikolu 3(1)(b) u (c) tad-Direttiva 2008/95. Fil-fatt, skont ġurisprudnza stabbilita, anke jekk, sa ċertu punt, iż-żewġ kampijiet tal-applikazzjoni rispettiva tagħhom jikkoinċidu, kull waħda minn dawn ir-raġunijiet hija indipendenti mill-oħrajn u titlob eżami separat (
20
).
37.
F’dan il-kuntest, huwa meħtieġ, barra minn hekk, li jiġi osservat li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonstatat li l-karattru deskrittiv, kompost minn bosta kelmiet jew minn kelma waħda u minn numru, jista’ jiġi eżaminat, parzjalment, għal kull wieħed mill-elementi tiegħu, meħud separatament, iżda għandu, fi kwalunkwe każ, jiġi ddikjarat ukoll fir-rigward tat-totalità li jikkomponu (
21
).
38.
Bħala regola ġenerali, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, is-sempliċi kombinazzjoni ta’ elementi li jiddeskrivu, individwalment, il-karatteristiċi tal-prodotti jew tas-servizzi li fir-rigward tagħhom tkun qed tintalab ir-reġistrazzjoni, tibqa’ fiha nnifisha deskrittiva tal-imsemmija karatteristiċi, fis-sens tal-Artikolu 3(1)(c) tad-Direttiva 2008/95. Madankollu, kombinazzjoni bħal din ma tistax tkun deskritiva, fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni, bil-kundizzjoni li joħloq impressjoni li hija suffiċjentement imbegħda minn dik prodotta permezz tas-sempliċi għaqda tal-imsemmija elementi (
22
).
39.
Barra minn hekk, il-fatt li kull wieħed minn dawn l-elementi, meħud separatament, ikun nieqes mill-karattru distintiv ma jeskludix il-possibbiltà li l-kombinazzjoni ta’ dawn l-elementi jista’, madankollu, jkollu tali karattru (
23
).
40.
Għal dak li għandu x’jaqsam mat-trade marks verbali, bħal dawk inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, magħmula minn kliem deskrittiv marbut ma’ sekwenza ta’ ittri li tikkorrispondi għall-ewwel ittri tal-imsemmija kliem u li tista’, meħuda waħedha, titqies bħala mhux deskrittiva, il-kwistjoni hija waħda li jiġi stabbilit jekk iż-żieda ta’ taqsira li min-natura tagħha ma tiddeskrivix għaqda deskrittiva ta’ kliem, tistax twassal biex l-elementi verbali, meħuda flimkien, jiksbu karattru mhux deskrittiv, anki distintiv, meħtieġ għall-finijiet tar-reġistrazzjoni ta’ tali trade mark.
41.
Fi kliem ieħor, fil-kawżi prinċipali, hemm lok li jiġi ddeterminat jekk l-istess sekwenza unika ta’ ittri għal prodotti u servizzi identiċi, għandhiex dejjem tiġi evalwata bl-istess mod, indipendentement mill-kwistjoni li jiġi stabbilit jekk it-trade mark tikkonċernax din is-sekwenza bħala tali, jew il-kombinazzjoni ta’ sekwenza ma’ elementi oħra deskrittivi.
42.
F’dan il-kuntest, huwa utli li jiġi osservat li, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, trade mark verbali li tiddeskrivi l-karatteristiċi tal-prodotti u tas-servizzi, fis-sens tal-Artikolu 3(1)(c) tad-Direttiva 2008/95, bilfors li hija nieqsa mill-karattru distintiv fir-rigward ta’ dawn l-istess prodotti jew servizzi (
24
).
43.
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, jidher li huwa meħtieġ li l-evalwazzjoni tat-trade marks inkwistjoni tibda bl-analiżi tal-elementi li minnhom huma magħmula dawn tal-aħħar, qabel ma wieħed jipproċedi għall-eżami globali tagħhom.
2. Fuq l-elementi li jikkomponu t-trade marks
44.
Għal dak li għandu x’jaqsam, minn naħa, mal-kawża Strigl u mat-trade mark Multi Markets Fund MMF, il-qorti tar-rinviju tqis, essenzjalment, li l-għaqda ta’ kliem “Multi Markets Fund” tikkostitwixxi indikazzjoni li sservi biex tidentifika s-servizzi li huma fil-mira tat-talba, jiġifieri s-servizzi pprovduti partikolarment fil-kuntest ta’ fond ta’ investiment fi swieq differenti. Tisħaq ukoll li l-pubbliku rilevanti jista’ faċilment jifhem il-kliem li minnu hija komposta l-għaqda ta’ kliem “Multi Markets Fund”, kemm meħud waħdu kif ukoll fit-totalità li jifforma.
45.
Għal dak li għandu x’jaqsam mas-sekwenza tal-ittri “MMF”, meħuda weħedha, il-qorti tar-rinviju tindika li din tal-aħħar għandha titqies bħala kombinazzjoni ta’ ittri li bħala tali ma tistax tiġi attribwita sinjifikat deskrittiv. Madankollu, hija tgħid li din is-sekwenza ta’ ittri ssegwi direttament l-għaqda ta’ kliem “Multi Markets Fund”, li jwassalha biex tikkonkludi li din tal-aħħar hija pperċepita mill-pubbliku rilevanti bħala taqsira tal-imsemmija għaqda ta’ kliem. Tali perċezzjoni tikkorrispondi, skont hija, għal dik naturali u loġika tal-konsumatur medju, normalment infurmat u raġonevolemt attent u prudenti.
46.
Għal dak li għandu x’jaqsam, min-naħa l-oħra, mal-kawża Securvita u mat-trade mark NAI — Der Natur-Aktien-Index, l-espressjoni “Natur-Aktien-Index” tiddeskrivi, bl-istess mod bħall-espressjonijiet “Öko-Aktien”, “Umweltaktien” jew “grüne Aktien”, l-azzjonijiet ta’ ċerti impriżi b’orjentazzjoni ekoloġika u, konsegwentement, ċerta kategorija ta’ titoli. Barra minn hekk, is-sinjal “Natur-Aktie” huwa użat b’mod wiesa’ ħafna biex jiddeskrivi l-karatteristiċi ta’ prodotti differenti fil-qasam finanzjarju. Skont il-qorti nazzjonali, l-għaqda ta’ kliem tiddeskrivi, mill-perspettiva tal-pubbliku rilevanti, il-karatteristiċi tas-servizzi fil-mira tat-trade mark fis-sens tal-Artikolu 3(1)(c) tad-Direttiva 2008/95.
47.
Għal dak li għandu x’jaqsam mas-sekwenza tal-ittri “NAI”, li tinsab b’sing quddiem l-għaqda ta’ kliem “Der Natur-Aktien-Index”, il-qorti nazzjonali tgħid li din tal-aħħar ma tikkostitwixxix għaqda kurrenti u ġeneralment komprensibbli, suxxettibbli li titqies mill-pubbliku rilevanti bħala indikazzjoni tal-karatteristiċi tas-servizzi li għalihom it-trade mark ġiet irreġistrata. Konsegwentement, meħuda weħedha, is-sekwenza ta’ ittri “NAI” ma tistax tiddeskrivi, fis-sens tal-Artikolu 3(1)(c) tad-Direttiva 2008/95, karatteristika tas-servizzi li fir-rigward tagħhom it-trade mark ġiet irreġistrata.
3. Fuq l-impressjoni ġenerali prodotta permezz tat-trade marks
48.
Irrid ngħid l-ewwel nett, li anke jekk is-sekwenzi tal-ittri, bħalma hija dik inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, ikunu jistgħu jitqiesu li għandhom karattru distintiv, meta meħuda weħedhom, għal dak li għandu x’jaqsam mas-servizzi fil-mira tat-trade marks inkwistjoni, xorta jibqa’ l-fatt li l-perċezzjoni tal-pubbliku rilevanti ma għandhiex tkun analizzata biss fir-rigward tal-elementi differenti li jikkomponu t-trade mark, iżda prinċipalment fir-rigward tal-impresssjoni tat-totalità li tipproduċi.
49.
Għal dak li għandu x’jaqsam mal-impressjoni tat-totalità li jipproduċu t-trade marks inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, il-qorti tar-rinviju tenfasizza li t-tliet ittri kapitali inkwistjoni, “MMF” u “NAI” rispettivament, jikkorrispondu mat-tliet kelmiet fl-għaqda tal-kliem inkwistjoni, jiġifieri “Multi Markets Fund” u “Natur-Aktien-Index”. B’hekk, il-pubbliku jkun jista’ faċilment jirrikonoxxi s-sekwenza tal-ittri bħala taqsira tal-għaqda ta’ kliem li, skont il-każ, tiġi qabilha jew warajha.
50.
Għal dak li għandu x’jaqsam mal-kompożizzjoni tat-trade mark NAI — Der Natur-Aktien-Index, għandu wkoll jiġi nnutat li s-sekwenza tal-ittri “NAI” hija segwita minn sing li jorbotha mal-għaqda ta’ kliem. Dan is-sing jista’ jitqies, kif jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju, li jirrijinforza l-impressjoni tat-totalità, jiġifieri li dan huwa sempliċi taqsira tal-għaqda ta’ kliem li jiġi warajh. F’dan ir-rigward, il-qorti nazzjonali tinnota li din il-konklużjoni ma tistax tiġi kkontestata bil-fatt li t-taqsira “NAI” ma fihiex l-ewwel ittra tal-artikolu ddefinit “Der” li jirriżulta mill-għaqda ta’ kliem sussegwenti, inkwantu l-artikolu “Der” huwa element aċċesorju meta mqabbel man-nomi li l-ewwel ittra tagħhom hija adottata fit-taqsira inkwistjoni.
51.
F’dan il-kuntest, nosserva, b’mod purament inċidentali, li l-motivazzjoni tar-Raba’ Awla tal-Bord tal-Appell tal-UASI fir-rigward tar-reġistrazzzjoni tat-trade mark NAI — Der Natur-Aktien-Index bħala trade mark Komunitarja, ftit li xejn jidhirli li hija konvinċenti. Skont l-UASI, is-sekwenza tal-ittri “NAI”, meħuda weħedha, ma għandha l-ebda sinjifikat deskrittiv u ż-żieda tal-għaqda tal-kliem “Der Natur-Aktien-Index” ma hija ser tbiddel xejn. Hija qieset li konklużjoni differenti jkollha l-konsegwenza li tali sekwenza ta’ ittri tista’ ssir “sussegwentement” deskrittiva fit-totalità tagħha wara ż-żieda tal-elementi verbali deskrittivi (
25
).
52.
Ċertament li lanqas ma huwa eskluż li tali sekwenzi ta’ ittri jistgħu, fihom infushom, jiksbu karattru distintiv, peress li huma suxxettibbli, bħala tali, li jirreferu għal taqsir ieħor u ma jiddeskrivux, fihom infushom, il-prodotti u s-servizzi fil-mira tat-trade marks inkwistjoni. Madankollu nixtieq nenfasizza li l-konsumatur medju jipperċepixxi, bħala regola ġenerali, it-trade mark bħala totalità u ma jeżaminax l-elementi differenti tagħha (
26
).
53.
Fil-fatt, l-opinjoni espressa fid-deċiżjoni tal-UASI tonqos milli tirrikonoxxi l-impressjoni ġenerali li, kif diġà indikajt, għandha titqies fl-evalwazzjoni tal-motivi għar-rifjut jew għan-nullità elenkati fl-Artikolu 3(1)(b) u (c) tad-Direttiva 2008/95. Fid-dawl tal-impressjoni ġenerali li jipproduċu t-trade marks komposti minn għaqda ta’ kliem deskrittivi tal-prodotti u tas-servizzi inkwistjoni kif ukoll minn sekwenza ta’ ittri li tikkorrispondi għall-ewwel ittri tal-kliem li jiffurmaw l-imsemmija għaqda ta’ kliem, din tal-aħħar tidher li hija element dominanti ta’ tali trade marks. Fl-opinjoni tiegħi, is-sekwenza ta’ ittri li tikkorrispondi għall-ewwel ittri tat-tliet kelmiet fl-għaqda tal-kliem inkwistjoni, ma hijiex kapaċi tipproduċi impressjoni li hija suffiċjentement imbegħda minn dik maħluqa mis-sempliċi għaqda tal-elementi li jikkomponu t-trade mark.
54.
Inżid ngħid li sekwenza ta’ ittri li hija perċeputa mill-pubbliku rilevanti bħala taqsira tal-għaqda ta’ kliem li tinsab ma’ ġenbha, ma tistax tiddomina fuq l-elementi kollha tat-trade mark meħuda fit-totalità tagħhom, u dan minkejja li s-sekwenza tista’ titqies li tippreżenta, fiha nnifisha, karattru distintiv. Il-karattru deskrittiv ta’ wieħed mill-elementi tat-trade mark, jiġifieri dak tas-sekwenza tal-ittri, jirriżulta għalhekk mit-trade mark meħuda fit-totalità tagħha. B’hekk, pereżempju, l-impressjoni tat-totalità prodotta permezz tat-trade mark verbali fittizja Two for tea — 24T hija differenti minn dik prodotta permezz ta’ 24T.
55.
Ninsisti fuq il-fatt li s-sinjifikat tat-trade mark għandu jiġi ddeterminat b’mod globali. L-evalwazzjoni globali tat-trade mark tista’ twassalna, fil-każ ta’ trade mark li l-elementi tagħha huma strettament marbuta wieħed mal-ieħor u li żewġ elementi tagħha jitfissru reċiprokament, għal konklużjoni differenti minn dik li wieħed jasal għaliha bl-eżami individwali ta’ kull wieħed mill-elementi tagħha.
56.
Għal din ir-raġuni, filwaqt li nibbaża ruħi fuq l-evalwazzjoni globali tat-trade marks bħalma huma dawk inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, inqis li l-pubbliku jatribwixxi lit-taqsira, li fiha nnifsha ma hijiex deskrittiva, sempliċement il-kontenut deskrittiv li jirriżulta mill-għaqda ta’ kliem li jinsab ma’ ġenbha, peress li l-elementi differenti li jinsabu biswit xulxin jitfissru permezz ta’ xulxin. Minn dan jirriżulta li sekwenza tal-ittri li tadotta l-ewwel ittra tal-kliem li jikkomponu l-għaqda ta’ kliem għandha biss, meta mqabbla ma’ din tal-aħħar, pożizzjoni aċċessorja, li jwassalni biex nikkonkludi li l-element li jikkonsisti f’tali sekwenza ta’ ittri huwa negliġibbli għal dak li għandu x’jaqsam mal-impressjoni tat-totalità prodotta permezz ta’ tali trade mark (
27
). Peress li l-għaqda ta’ kliem għandha karattru deskrittiv din b’hekk tikkonferixxi sinjifikat deskrittiv lit-trade mark meqjusa fit-totalità tagħha.
57.
Minkejja din il-konklużjoni, għad trid tingħata risposta għad domanda tal-qorti tar-rinviju relatata mal-kampijiet tal-applikazzjoni rispettivi tar-raġunijiet għar-rifjut jew għan-nullità stabbiliti fl-Artikolu 3(1)(b) u (c) tad-Direttiva 2008/95, għal dak li għandu x’jaqsam ma’ trade marks bħal dawk inkwistjoni fil-kawżi prinċipali.
4. Fuq l-għażla bejn ir-raġunijiet għar-rifjut jew għan-nullità stabbiliti fl-Artikolu 3(1)(b) u (c) tad-Direttiva 2008/95
58.
Għal dak li għandu x’jaqsam mad-distinzjoni li għandha ssir bejn l-Artikolu 3(1)(b) u (c) tad-Direttiva 2008/95 fil-preżenza ta’ trade marks bħalma huma dawk inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, hemm lok li wieħed jieħu inkunsiderazzjoni mhux biss il-karattru deskritiv tat-trade marks inkwistjoni, li għandha tiġi stabbilita abbażi tal-impressjoni tat-totalità prodotta permezz ta’ dawn tal-aħħar, iżda wkoll l-interessi ġenerali li fuqhom jissejsu r-raġunijiet rispettivi għar-rifjut jew għall-invalidità. Jeħtieġ għalhekk, għal darb’oħra, li jiġu spjegati, minn naħa, l-obbligu tad-disponibbiltà marbut ma’ ċerti sinjali, u, min-naħa l-oħra, il-funzjoni distintiva tat-trade mark li għandha tippermetti li jiġu distinti l-prodotti u s-servizzi koperti mit-trade marks minn prodotti u servizzi oħra bi provenjenza differenti.
59.
Minn din il-perspettiva, l-aċċettazzjoni tar-reġistrazzjoni ta’ trade mark komposta esklużivament minn sinjali jew indikazzjonijiet deskrittivi li l-aċċessibbiltà tagħhom għandha tibqa’ żgurata, tkun kuntrarja anki għall-għan aħħari tar-raġuni għar-rifjut jew invalidità, stabbilita fl-Artikolu 3(1)(c) tad-Direttiva 2008/95.
60.
Fil-fatt, biex jiġi ggarantit it-twettiq sħiħ ta’ dan l-għan ta’ użu liberu, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li ma huwiex meħtieġ li s-sinjali jew l-indikazzjonijiet li jikkomponu t-trade mark, stabbiliti fl-Artikolu 3(1)(c) tad-Direttiva 2008/95 jkunu effettivament użati, fil-mument tat-talba għar-reġistrazzjoni, għall-finijiet deskrittivi ta’ prodotti jew servizzi bħal dawk li għalihom tkun saret it-talba għar-reġistrazzjoni jew ta’ karatteristiċi ta’ dawn il-prodotti jew dawn is-servizzi. Huwa biżżejjed li dawn is-sinjali u indikazzjonijiet ikunu jistgħu jiġu użati għal dawn il-finijiet (
28
). Minn dan isegwi li sinjal verbali għandu jipprekludi r-rifjut ta’ reġistrazzjoni, skont l-applikazzjoni tal-Artikolu 3(1)(c) tal-imsemmija direttiva, jekk, għallinqas f’waħda mis-sinjifikati potenzjali tiegħu, jidentifika karatteristika tal-prodotti jew tas-servizzi kkonċernati (
29
).
61.
Madankollu, il-formulazzjoni tal-Artikolu 3(1)(c) tad-Direttiva 2008/95 tirreferi għal trade marks komposti esklużivament minn sinjali jew indikazzjonijiet deskrittivi. Fil-kawżi prinċipali, it-trade marks inkwistjoni huma komposti minn elementi deskrittivi (it-tagħqid ta’ kliem), minn naħa, u elementi li fihom infushom ma humiex deskrittivi (is-sekwenzi tal-ittri), min-naħa l-oħra. Kif għidt iktar ’il fuq, f’każ ipotetiku bħal dan, is-sinjifikat deskrittiv tas-sekwenza tal-ittri, li fiha nnifisha ma hijiex deskrittiva, jirriżulta mill-evalwazzjoni globali tat-trade mark. Iktar preċiżament, il-karattru deskrittiv tal-imsemmija sekwenza ta’ ittri jirriżulta mill-kliem fl-għaqda ta’ kliem li l-ewwel ittri tagħha jikkomponu s-sekwenzi inkwistjoni.
62.
Ma teżisti l-ebda ħtieġa li tiġi ggarantita d-disponibbiltà ta’ dawn is-sekwenzi ta’ ittri meħuda separatament u lanqas tat-trade mark meħuda fit-totalità tagħha, peress li jekk din tal-aħħar għandha sens deskrittiv, ma hijiex komposta esklużivament minn tali sinjali jew tali indikazzjonijiet. Għal din ir-raġuni, għall-finijiet tal-eżami tat-trade marks inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, huwa meħtieġ li wieħed jirrikorri għall-kriterju tal-karattru distintiv previst fl-Artikolu 3(1)(b) tad-Direttiva 2008/95.
63.
Għal dak li għandu x’jaqsam mal-eżami tal-karattru distintiv ta’ tali kombinazzjoni ta’ elementi fis-sens tal-punt (b) tal-imsemmi artikolu, huwa l-kompitu tal-qorti nazzjonali li jiġi vverifikat jekk globalment, it-trade marks kontenzjużi jistgħux jew le jiggarantixxu l-funzjoni essenzjali tat-trade mark, jiġifieri d-distinzjoni tal-prodotti jew tas-servizzi koperti minn din tal-aħħar, minn prodotti jew servizzi bi provenjenza differenti. Hawnhekk il-kwistjoni hija dik li jiġi stabbilit jekk il-kombinazzjoni ta’ elementi deskrittivi u ta’ element li fih innifsu ma huwiex deskrittiv, iżda li fil-kuntest tat-trade mark inkwistjoni huwa deskrittiv, jistax joħloq impressjoni li hija suffiċjentement imbegħda minn dik prodotta mis-sempliċi għaqda tal-imsemmija elementi (
30
).
64.
Bħala konklużjoni, għal dak li għandu x’jaqsam mal-evalwazzjoni tat-totalità tat-trade mark, komposta minn għaqda ta’ kliem deskrittiv flimkien ma’ sekwenza ta’ ittri li jikkorrispondu għall-ewwel ittri tal-kliem fl-għaqda ta’ kliem, inqis li sekwenza ta’ ittri li fiha nnifisha ma hijiex deskrittiva tikseb karattru deskrittiv f’dan il-kuntest speċifiku. Madankollu, peress li trade mark iffurmata minn tali elementi ma hijiex esklużivament komposta minn sinjali jew indikazzjonijiet deskrittivi fis-sens tal-Artikolu 3(1)(c) tad-Direttiva 2008/95, huwa meħtieġ li wieħed jirrikorri għall-Artikolu 3(1)(b) tad-Direttiva 2008/95 biex tiġi evalwata l-possibbiltà tar-reġistrazzjoni ta’ trade mark ta’ dan it-tip.
V – Konklużjoni
65.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi s-segwenti bħala risposta għad-domandi preliminari magħmula mill-Bundespatentgericht:
“Trade mark verbali komposta minn għaqda ta’ kliem deskrittiv flimkien ma’ sekwenza ta’ ittri li fiha nnifisha ma hijiex deskrittiva, li tikkorrispondi għall-ewwel ittra ta’ kull kelma fl-għaqda ta’ kliem, li għaldaqstant hija perċepita mill-pubbliku bħala taqsira tal-imsemmija għaqda ta’ kliem, u li, meqjusa fit-totalità tagħha, tista’ tinftiehem bħala kombinazzjoni ta’ indikazzjonijiet jew taqsir deskrittiv li jitfisser reċiprokament, għandha tiġi evalwata fid-dawl tar-raġuni għar-rifjut jew għall-invalidità stabbilita fl-Artikolu 3(1)(b) tad-Direttiva 2008/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ottubru 2008, biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks, u mhux fid-dawl tar-raġuni għar-rifjut jew għall-invalidità stabbilita fl-Artikolu 3(1)(c) ta’ din id-direttiva, peress li tali trade mark ma hijiex esklużivament komposta minn sinjali jew indikazzjonijiet deskrittivi.”
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	ĠU L 299, p. 25.
(
3
)	F’dan ir-rigward, irid jingħad li l-formulazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 3(1)(b) u (c) tad-Direttiva 2008/95 tikkorrispondi għal dik tal-Artikolu 7(1)(b) u (ċ) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 207/2009, tas-26 ta’ Frar 2009, dwar it-trade mark Komunitarja (ĠU L 78, p. 1).
(
4
)	Barra minn hekk, il-kumpannija Securvita applikat lill-UASI għar-reġistrazzjoni bħala trade mark Komunitarja tas-sinjal “Natur-Aktien-Index” (mingħajr it-taqsira “NAI”). L-eżaminatur ċaħad ir-reġistrazzjoni tal-imsemmija trade mark fl-14 ta’ Frar 2007. L-appell ippreżentat kontra din id-deċiżjoni ġie miċħud fis-26 ta’ Mejju 2008 mir-Raba’ Bord tal-Appell tal-UASI fil-Każ R 525/2007-4. Ir-rikors ippreżentat kontra din id-deċiżjoni ġie ddikjarat, sussegwentement, manifestament inammissibbli permezz ta’ digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej (li issa saret il-Qorti Ġenerali) tat-30 ta’ Ġunju 2009, Securvita vs UASI (Natur-Aktien-Index) (T-285/08, Ġabra p. II-2171).
(
5
)	Madankollu, għandu jiġi ppreċiżat li l-ġurisprudenza inkwistjoni tikkonċerna, fil-parti l-kbira tagħha, l-ewwel Direttiva tal-Kunsill, tal-21 ta’ Diċembru 1988, biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 92) u r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 40/94, tal-20 ta’ Diċembru 1993, dwar it-trade mark Komunitarja (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1 p. 146, sostitwiti, rispettivament, bid-Direttiva 2008/95 u r-Regolament Nru 207/2009).
(
6
)	Fil-verżjoni Ġermaniża: “isoliert betrachtet”.
(
7
)	Id-Direttiva 2008/95 ma tipprevedix tali dikjarazzjoni ta’ rinunzja. Madankollu, fid-dawl tal-fatt li l-kwistjonijiet proċedurali ma jiffurmawx parti mill-armonizzazzjoni stabbilita fl-imsemmija direttiva, il-liġijiet nazzjonali tal-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu tali karatteristika. Ma neskludix għalhekk li l-eżistenza tad-dikjarazzjoni ta’ rinunzja fl-ordinament ġuridiku ta’ ċerti Stati Membri jista’ jkollha influwenza fuq l-evalwazzjoni tat-trade marks inkwistjoni.
(
8
)	Ara Study on the Overall Functioning of the European Trade Mark System, Max Planck Institute for Intellectual Property and Competition Law, Munich, 2011, li jista’ jiġi kkonsultat fl-indirizz http://ec.europa.eu/internal_market/indprop/docs/tm/20110308_allensbach-study_en.pdf.
(
9
)	Ara, f’dan is-sens, il-punt 73 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal-14 ta’ Settembru 2010, Lego Juris vs UASI (C-48/09 P, Ġabra p. I-8403).
(
10
)	Ara, f’dan ir-rigward, fil-kuntest tal-interpretazzjoni tar-raġunijiet għar-rifjut stabbiliti fl-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 207/2009, is-sentenzi tad-19 ta’ April 2007, UASI vs Celltech (C-273/05 P, Ġabra p. I-2883, punt 74), u tal-15 ta’ Settembru 2005, BioID vs UASI (C-37/03 P, Ġabra p. I-7975, punt 59 u l-ġurisprudenza ċċitata). Għal dak li għandu x’jaqsam mar-raġunijiet għar-rifjut jew għall-invalidità elenkati fl-Artikolu 3 tad-Direttiva 2008/95, ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-12 ta’ Frar 2004, Campina Melkunie BV (C-265/00, Ġabra p. I-1699, punt 34 u l-ġuriprudenza ċċitata).
(
11
)	Ara f’dan ir-rigward, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-10 ta’ Marzu 2011, Agencja Wydawnicza Technopol vs UASI (C-51/10 P, Ġabra p. I-1541, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata); Campina Melkunie, iċċitata iktar ’il fuq (punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata), kif ukoll tat-23 ta’ Ottubru 2003, UASI vs Wrigley (C-191/01 P, Ġabra p. I-12447, il-punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
12
)	Għal dak li għandu x’jaqsam mal-karatteristiċi tad-duttrina Ġermaniża, ara b’mod partikolari Frisch, A., Das Freihaltebedürfnis im Markenrecht, Nomos Verlagsgesellschaft, Baden Baden, 2007.
(
13
)	L-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer diġà analizza b’mod approfondit il-firxa u l-oriġini tal-obbligu tad-disponibbiltà fid-dritt Ġermaniż (fil-punti 33 et seq tal-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal-10 ta’ April 2008, adidas u adidas Benelux, C-102/07, Ġabra p. I-2439), b’mod li nista’ nillimita ruħi għal xi osservazzjonijiet introduttivi li jippermettu li wieħed jifhem aħjar ir-rwol ta’ dan il-kunċett fil-kuntest tad-dritt tal-Unjoni.
(
14
)	Ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-12 ta’ Jannar 2006, Deutsche SiSi-Werke vs UASI (C-173/04 P, Ġabra p. I-551, punt 62 u l-ġurisprudenza ċċitata), UASI vs Celltech, iċċitata iktar ’il fuq (punt 75), kif ukoll tal-4 ta’ Mejju 1999, Windsurfing Chiemsee (C-108/97 u C-109/97, Ġabra p. I-2779, punt 25).
(
15
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Agencja Wydawnicza Technopol vs UASI, iċċitata iktar ’il fuq (punt 39 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
16
)	Fil-ġurisprudenza, il-Qorti tal-Ġustizzja esprimiet din l-idea, li tirreferi għall-funzjoni distintiva tat-trade mark, b’modi differenti. Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-22 ta’ Settembru 2011, Interflora Inc. u Interflora British Unit (C-323/09, Ġabra p. I-8625, punti 37 sa 39); tat-12 ta’ Lulju 2011, L’Oréal SA et vs eBay International AG et (C-324/09, Ġabra p. I-6011, punt 80); tat-8 ta’ Mejju 2008, Eurohypo vs UASI (C-304/06 P, Ġabra p. I-3297, punt 56 u l-ġurisprudenza ċċitata), u tat-12 ta’ Novembru 2002, Arsenal Football Club (C-206/01, Ġabra p. I-10273, punt 51).
(
17
)	Ara l-punt 43 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer fil-kawża li tat lok għas-sentenza tad-19 ta’ Settembru 2002, DKV Deutsche Krankenversicherung vs UASI (C-104/00 P, Ġabra p. I-7561).
(
18
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Agencja Wydawnicza Technopol vs UASI, iċċitata iktar ’il fuq (punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
19
)	Sentenza Eurohypo vs UASI, iċċitata iktar ’il fuq (punti 55 sa 62).
(
20
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Eurohypo vs UASI, iċċitata iktar ’il fuq (punt 54 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
21
)	Ara, fost oħrajn, id-digriet tas-6 ta’ Frar 2009, MPDV Mikrolab vs UASI (C-17/08 P, Ġabra p. I-16, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
22
)	Sentenza Campina Melkunie, iċċitata iktar ’il fuq (punti 39 u 40).
(
23
)	Ara f’dan ir-rigward, is-sentenza tat-13 ta’ Jannar 2011, Media-Saturn-Holding vs UASI (C-92/10 P, Ġabra p. I-2, punt 36) kif ukoll is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Eurohypo vs UASI (punt 41) u BioID vs UASI (punt 29).
(
24
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-12 ta’ Frar 2004, Koninklijke KPN Nederland (C-363/99, Ġabra p. I-1619, punt 86).
(
25
)	Ara, b’mod partikolari, il-punti 12 u 16 tad-deċiżjoni tar-Raba’ Awla tal-Bord tal-Appel tal-UASI, tal-15 ta’ Ottubru 2009, fil-Każ R 1630/2008-4, imsemmija iktar ’il fuq.
(
26
)	Ara, b’mod partikolari, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tar-riskju ta’ konfużjoni, is-sentenza tat-2 ta’ Settembru 2010, Calvin Klein Trademark Trust vs UASI (C-254/09 P, Ġabra p. I-7989, punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
27
)	Ara, b’analoġija, is-sentenza tat-2 ta’ Settembru 2010, Calvin Klein Trademark Trust vs UASI, iċċitata iktar ’il fuq (punt 57).
(
28
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza Agencja Wydawnicza Technopol vs UASI, iċċitata iktar ’il fuq (punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
29
)	Ara, b’mod partikolari, id-digriet tal-5 ta’ Frar 2010, Mergel et vs UASI (C-80/09 P, Ġabra p. I-17, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
30
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-25 ta’ Frar 2010, Lancôme vs UASI (C-408/08 P, Ġabra p. I-1347, punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata).