61982CJ0034_NL
Partijen
Onderwerp
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Partijen
IN ZAAK 34/82,
BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 3 VAN HET PROTOCOL VAN 3 JUNI 1971 BETREFFENDE DE UITLEGGING DOOR HET HOF VAN JUSTITIE VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN, VAN DE HOGE RAAD DER NEDERLANDEN, IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN
MARTIN PETERS BAUUNTERNEHMUNG GMBH, RECHTSPERSOON NAAR DUITS RECHT, GEVESTIGD TE AKEN, BONDSREPUBLIEK DUITSLAND,
EN
ZUID NEDERLANDSE AANNEMERS VERENIGING, VERENIGING NAAR NEDERLANDS RECHT MET VOLLEDIGE RECHTSBEVOEGDHEID, GEVESTIGD TE MAASTRICHT EN KANTOORHOUDEND TE HEEZE ( NOORD-BRABANT ), NEDERLAND,
Onderwerp
OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 5, AANHEF EN SUB 1, VAN VOORNOEMD VERDRAG,
Overwegingen van het arrest
1 BIJ ARREST VAN 15 JANUARI 1982, INGEKOMEN TEN HOVE OP 21 JANUARI DAAROPVOLGENDE, HEEFT DE HOGE RAAD DER NEDERLANDEN KRACHTENS HET PROTOCOL VAN 3 JUNI 1971 BETREFFENDE DE UITLEGGING DOOR HET HOF VAN JUSTITIE VAN HET VERDRAG BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN ( HIERNA : EXECUTIEVERDRAG ), TWEE PREJUDICIELE VRAGEN GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 5, SUB 1, VAN DIT VERDRAG .
2 DIE VRAGEN ZIJN GEREZEN IN HET KADER VAN EEN GESCHIL TUSSEN DE ZUID NEDERLANDSE AANNEMERS VERENIGING ( HIERNA : ZNAV ), EEN VERENIGING NAAR NEDERLANDS RECHT, GEVESTIGD TE MAASTRICHT EN KANTOORHOUDEND TE HEEZE ( NOORD-BRABANT ), EN EEN VAN HAAR LEDEN, DE VENNOOTSCHAP NAAR DUITS RECHT MARTIN PETERS BAUUNTERNEHMUNG GMBH ( HIERNA : PETERS ), GEVESTIGD TE AKEN, BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, TER ZAKE VAN DE INVORDERING VAN EEN BEDRAG DAT AAN PETERS IN REKENING IS GEBRACHT KRACHTENS EEN INTERN VOORSCHRIFT, VASTGESTELD DOOR DE ORGANEN VAN DE VERENIGING, DAT BINDEND IS VOOR HAAR LEDEN .
3 DE ARRONDISSEMENTSRECHTBANK TE ' S-HERTOGENBOSCH, WAARBIJ DE ZNAV HAAR VORDERING HAD INGESTELD, VERWIERP DE DOOR PETERS OPGEWORPEN EXCEPTIE VAN ONBEVOEGDHEID . NAAR HET OORDEEL VAN DE RECHTBANK VOND HET GESCHIL ZIJN OORSPRONG IN EEN OVEREENKOMST EN WAS ZIJ DERHALVE BEVOEGD INGEVOLGE ARTIKEL 5, SUB 1, EXECUTIEVERDRAG, BEPALENDE DAT EEN VERWEERDER - IN CASU PETERS - DIE WOONPLAATS HEEFT OP HET GRONDGEBIED VAN EEN ANDERE VERDRAGSLUITENDE STAAT, TEN AANZIEN VAN VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMST KAN WORDEN OPGEROEPEN VOOR HET GERECHT VAN DE PLAATS WAAR DE VERBINTENIS IS UITGEVOERD OF MOET WORDEN UITGEVOERD .
4 OP HET BEROEP VAN PETERS BEVESTIGDE HET GERECHTSHOF TE ' S-HERTOGENBOSCH HET VONNIS IN EERSTE AANLEG ; HET OVERWOOG DAT DE VERBINTENIS TOT BETALING VAN HET DOOR DE ZNAV VAN PETERS OPGEEISTE BEDRAG EEN VERBINTENIS UIT OVEREENKOMST WAS IN DE ZIN VAN ARTIKEL 5, SUB 1, EXECUTIEVERDRAG .
5 TEGEN DEZE UITSPRAAK VOORZAG PETERS ZICH IN CASSATIE VOOR DE HOGE RAAD DER NEDERLANDEN, DAARTOE STELLENDE DAT HET GERECHTSHOF TE ' S-HERTOGENBOSCH DE AARD VAN DE BETREKKINGEN TUSSEN HAAR EN DE ZNAV ONJUIST HAD BEOORDEELD .
6 ALVORENS TEN GRONDE UITSPRAAK TE DOEN, HEEFT DE HOGE RAAD BESLOTEN HET HOF DE NAVOLGENDE TWEE VRAGEN OVER DE UITLEGGING VAN HET EXECUTIEVERDRAG VOOR TE LEGGEN :
'
' 1 . IS ARTIKEL 5, AANHEF EN ONDER 1, VAN HET VERDRAG VAN TOEPASSING OP VORDERINGEN VAN EEN PRIVAATRECHTELIJKE RECHTSPERSOONLIJKHEID BEZITTENDE VERENIGING TEGEN EEN LID TER ZAKE VAN VERBINTENISSEN TOT BETALING VAN EEN GELDSOM, WELKE HUN GRONDSLAG HEBBEN IN DE TUSSEN PARTIJEN BESTAANDE LIDMAATSCHAPSVERHOUDING, ALS DEZE IS ONTSTAAN DOORDAT DE AANGESPROKEN PARTIJ KRACHTENS DAARTOE STREKKENDE RECHTSHANDELING TOT DIE VERENIGING ALS LID IS TOEGETREDEN?
2.MAAKT HET DAARBIJ VERSCHIL OF DE BETREFFENDE VERBINTENISSEN ZONDER MEER UIT DIE TOETREDING VOORTVLOEIEN DAN WEL UIT DE TOETREDING IN VERBAND MET EEN OF MEER BESLUITEN VAN ORGANEN VAN DE VERENIGING?
'
'
DE EERSTE VRAAG
7 ARTIKEL 5 EXECUTIEVERDRAG VOORZIET IN EEN AANTAL BIJZONDERE BEVOEGDHEDEN TER KEUZE VAN DE VERZOEKER, DIE AFWIJKEN VAN DE ALGEMENE BEVOEGDHEIDSREGEL VAN ARTIKEL 2, EERSTE ALINEA, VAN HET VERDRAG .
8 VOLGENS ARTIKEL 5, SUB 1,
'
' KAN DE VERWEERDER DIE WOONPLAATS HEEFT OP HET GRONDGEBIED VAN EEN VERDRAGSLUITENDE STAAT, IN EEN ANDERE VERDRAGSLUITENDE STAAT . . . WORDEN OPGEROEPEN : 1* ) TEN AANZIEN VAN VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMST : VOOR HET GERECHT VAN DE PLAATS WAAR DE VERBINTENIS IS UITGEVOERD OF MOET WORDEN UITGEVOERD . '
'
9 HET BEGRIP VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMST DIENT DUS ALS CRITERIUM TER AFBAKENING VAN HET TOEPASSINGSGEBIED VAN EEN VAN DE BIJZONDERE BEVOEGDHEIDSREGELS WAARVAN DE VERZOEKER GEBRUIK KAN MAKEN . GELET OP DE DOELSTELLINGEN EN DE ALGEMENE STRUCTUUR VAN HET VERDRAG EN OM DE GELIJKHEID EN EENVORMIGHEID VAN DE RECHTEN EN VERPLICHTINGEN DIE VOOR DE VERDRAGSLUITENDE STATEN EN DE BELANGHEBBENDE PERSONEN UIT HET EXECUTIEVERDRAG VOORTVLOEIEN, ZOVEEL MOGELIJK TE VERZEKEREN, IS HET VAN BELANG DAT DAT BEGRIP NIET WORDT GEZIEN ALS EEN SIMPELE VERWIJZING NAAR HET INTERNE RECHT VAN DEZE OF GENE DER BETROKKEN STATEN .
10 GELIJK OVERIGENS HET HOF OM OVEREENKOMSTIGE REDENEN REEDS HEEFT VERKLAARD MET BETREKKING TOT HET BEGRIP
'
' EXPLOITATIE VAN EEN FILIAAL, VAN EEN AGENTSCHAP OF ENIGE ANDERE VESTIGING '
'
IN ARTIKEL 5, SUB 5, EXECUTIEVERDRAG ( ARREST VAN 22 NOVEMBER 1978, ZAAK 33/78, SOMAFER, JURISPR . 1978, BLZ . 2183 ), IS HET DERHALVE NOODZAKELIJK, HET BEGRIP VERBINTENIS UIT OVEREENKOMST EEN AUTONOME INHOUD TE GEVEN EN BIJ DE UITLEGGING ERVAN MET HET OOG OP DE TOEPASSING VAN HET VERDRAG, IN DE EERSTE PLAATS AANSLUITING TE ZOEKEN BIJ HET STELSEL EN DE DOELSTELLINGEN VAN HET VERDRAG, TENEINDE DE VOLLE WERKING HIERVAN TE VERZEKEREN .
11 HIERVAN UITGAANDE MOET WORDEN OPGEMERKT, DAT WANNEER ARTIKEL 5 VOORZIET IN EEN AANTAL BIJZONDERE BEVOEGDHEDEN TER KEUZE VAN DE VERZOEKER, DEZE KEUZEMOGELIJKHEID IS GEGEVEN TER WILLE VAN EEN NUTTIGE PROCESINRICHTING IN WELBEPAALDE GEVALLEN WAARIN EEN BIJZONDER NAUWE AANKOPING BESTAAT TUSSEN EEN GESCHIL EN HET GERECHT DAT KAN WORDEN GEROEPEN DAARVAN KENNIS TE NEMEN .
12 WANNEER DUS ARTIKEL 5, SUB 1, VAN HET VERDRAG HET GERECHT VAN DE PLAATS VAN UITVOERING VAN DE VERBINTENIS ALS BEVOEGD GERECHT AANWIJST, DAN WIL HET DAARMEE DE MOGELIJKHEID OPENEN, DAT ALLE PROBLEMEN DIE BIJ DE UITVOERING VAN EEN CONTRACTUELE VERBINTENIS KUNNEN RIJZEN, VOOR HETZELFDE GERECHT WORDEN GEBRACHT, EN WEL VOOR DAT VAN DE PLAATS VAN UITVOERING, ZULKS WEGENS DE NAUWE BETREKKINGEN DIE EEN OVEREENKOMST TUSSEN DE CONTRACTSPARTIJEN TOT STAND BRENGT .
13 IN ZOVERRE KAN WORDEN GEZEGD DAT HET LIDMAATSCHAP VAN EEN VERENIGING TUSSEN DE LEDEN NAUWE BETREKKINGEN TOT STAND BRENGT, WELKE VAN DEZELFDE AARD ZIJN ALS DIE TUSSEN DE PARTIJEN BIJ EEN OVEREENKOMST ; VOOR DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 5, SUB 1, EXECUTIEVERDRAG IS HET BIJGEVOLG LEGITIEM, DE DOOR DE VERWIJZENDE RECHTER BEDOELDE VERBINTENISSEN TE BESCHOUWEN ALS VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMST .
14 DOORDAT DE MEESTE NATIONALE RECHTSSTELSELS DE PLAATS VAN VESTIGING VAN DE VERENIGING AANWIJZEN ALS DE PLAATS WAAR DE UIT HET LIDMAATSCHAP VOORTVLOEIENDE VERBINTENISSEN MOETEN WORDEN UITGEVOERD, BIEDT DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 5, SUB 1, VAN HET VERDRAG OOK PRAKTISCHE VOORDELEN : HET GERECHT VAN DE PLAATS WAAR DE VERENIGING IS GEVESTIGD, IS GEWOONLIJK IMMERS HET BEST IN STAAT DE STATUTEN, REGLEMENTEN EN BESLUITEN VAN DE VERENIGING ALSOOK DE OMSTANDIGHEDEN DIE TOT HET ONTSTAAN VAN HET GESCHIL HEBBEN GELEID, TE BEGRIJPEN .
15 MITSDIEN MOET OP DE EERSTE VRAAG WORDEN GEANTWOORD, DAT VERBINTENISSEN TOT BETALING VAN EEN GELDSOM, WELKE HUN GRONDSLAG HEBBEN IN DE TUSSEN EEN VERENIGING EN HAAR LEDEN BESTAANDE LIDMAATSCHAPSVERHOUDING, ZIJN TE BESCHOUWEN ALS
'
' VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMST '
'
IN DE ZIN VAN ARTIKEL 5, SUB 1, EXECUTIEVERDRAG .
DE TWEEDE VRAAG
16 DE NATIONALE RECHTER VERZOEKT HET HOF TE PRECISEREN, OF HET VOOR DE KWALIFICATIE VAN EEN VERBINTENIS VAN EEN LID TEGENOVER EEN VERENIGING ALS EEN
'
' VERBINTENIS UIT OVEREENKOMST '
', VERSCHIL MAAKT OF DE BETROKKEN VERBINTENIS ZONDER MEER UIT DE TOETREDING ALS LID VOORTVLOEIT DAN WEL UIT DIE TOETREDING IN VERBAND MET EEN BESLUIT VAN EEN ORGAAN VAN DE VERENIGING .
17 ER ZIJ OP GEWEZEN, DAT EEN VEELHEID VAN BEVOEGDHEIDSGRONDEN TEN AANZIEN VAN EEN ZELFDE GESCHIL NIET BEVORDERLIJK IS VOOR DE RECHTSZEKERHEID EN EEN DOELTREFFENDE RECHTSBESCHERMING IN HET GEHELE GEBIED VAN DE GEMEENSCHAP . DERHALVE DIENEN DE BEPALINGEN VAN HET EXECUTIEVERDRAG DERWIJZE TE WORDEN UITGELEGD, DAT HET AANGEZOCHTE GERECHT ZICH NIET GENOODZAAKT ZIET, ZICH BEVOEGD TE VERKLAREN OM OVER BEPAALDE VORDERINGEN TE BESLISSEN, DOCH ONBEVOEGD OM KENNIS TE NEMEN VAN ANDERE, NAUW VERWANTE VORDERINGEN . EERBIEDIGING VAN DE DOELSTELLINGEN EN DE GEEST VAN HET VERDRAG VERLANGT DAARENBOVEN, DAT ARTIKEL 5, ZO WORDT UITGELEGD, DAT HET NATIONALE GERECHT OVER ZIJN BEVOEGDHEID KAN BESLISSEN ZONDER OP DE MATERIELE ASPECTEN VAN DE ZAAK TE MOETEN INGAAN .
18 MITSDIEN MOET OP DE TWEEDE VRAAG WORDEN GEANTWOORD, DAT DE OMSTANDIGHEID DAT DE BETWISTE VERBINTENIS ZONDER MEER UIT TE TOETREDING VOORTVLOEIT DAN WEL UIT DIE TOETREDING IN VERBAND MET EEN BESLUIT VAN EEN ORGAAN VAN DE VERENIGING, VAN GEEN BELANG IS VOOR DE TOEPASSING VAN ARTIKEL 5, SUB 1, EXECUTIEVERDRAG OP EEN GESCHIL TER ZAKE VAN DIE VERBINTENIS .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
19 DE KOSTEN DOOR DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, DE ITALIAANSE REGERING EN DE REGERING VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND WEGENS INDIENING VAN HUN OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE,
UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR DE HOGE RAAD DER NEDERLANDEN BIJ ARREST VAN 15 JANUARI 1982 GESTELDE VRAGEN, VERKLAART VOOR RECHT :
1 . DE VERBINTENISSEN TOT BETALING VAN EEN GELDSOM, WELKE HUN GRONDSLAG HEBBEN IN DE TUSSEN EEN VERENIGING EN HAAR LEDEN BESTAANDE LIDMAATSCHAPSVERHOUDING, ZIJN TE BESCHOUWEN ALS
'
' VERBINTENISSEN UIT OVEREENKOMST '
'
IN DE ZIN VAN ARTIKEL 5, SUB 1, VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN .
2 . DAARBIJ MAAKT HET GEEN VERSCHIL OF DE BETROKKEN VERBINTENISSEN ZONDER MEER UIT DE TOETREDING ALS LID VOORTVLOEIEN DAN WEL UIT DIE TOETREDING IN VERBAND MET EEN OF MEER BESLUITEN VAN ORGANEN VAN DIE VERENIGING .