62024CJ0409_RES
Zaak C‑409/24
J-GmbH
tegen
Finanzamt K
(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door het Bundesfinanzhof)
Arrest van het Hof (Vierde kamer) van 5 maart 2026
„Prejudiciële verwijzing – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (btw) – Richtlijn 2006/112/EG – Artikel 98 – Mogelijkheid voor de lidstaten om een verlaagd btw-tarief toe te passen op bepaalde leveringen van goederen en dienstverrichtingen – Kortstondige huisvesting in hotels en soortgelijke inrichtingen – Bijlage III, punt 12 – Verlaagd btw-tarief dat van toepassing is op accommodatie die wordt verstrekt door hotels en soortgelijke inrichtingen – Nevenprestaties bij de huisvesting – Nationale regeling die voorziet in een mechanisme van splitsing van de belastbare handelingen – Geen toepassing van het verlaagde btw-tarief op diensten die niet rechtstreeks de huisvesting dienen – Beginsel van fiscale neutraliteit”
Harmonisatie van de belastingwetgevingen – Gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde – Mogelijkheid voor de lidstaten om een verlaagd tarief toe te passen op bepaalde leveringen van goederen en dienstverrichtingen – Toepassing van een verlaagd tarief op de verstrekking van kortstondige huisvesting – Uitsluiting van nevenprestaties die niet rechtstreeks de kortstondige huisvesting dienen – Toelaatbaarheid – Voorwaarden – Nevenprestaties bij de kortstondige huisvesting – Geen invloed
(Richtlijn 2006/112 van de Raad, art. 98, leden 1 en 2, en bijlage III, punt 12)
(zie punten 50‑59, 67‑75 en dictum)
Samenvatting
In antwoord op een prejudiciële vraag van het Bundesfinanzhof (hoogste federale rechter in belastingzaken, Duitsland) bevestigt het Hof dat de lidstaten onder bepaalde voorwaarden prestaties die niet rechtstreeks de kortstondige huisvesting in hotels en soortgelijke inrichtingen dienen van de werkingssfeer van het verlaagde tarief van de belasting over de toegevoegde waarde (btw) dat op dergelijke huisvesting van toepassing is, kunnen uitsluiten, ook al kunnen zij als nevenprestaties bij die huisvesting worden beschouwd.
In zaak C‑409/24 exploiteerde J, een Duitse onderneming, een hotel en een restaurant met een parkeerterrein dat de gasten van het hotel konden gebruiken zonder extra kosten. In de huisvesting was naast de overnachting ook een ontbijt inbegrepen. De gasten konden evenwel van dit ontbijt afzien, in welk geval de prijs ervan werd afgetrokken van het in rekening gebrachte totaalbedrag.
J ging ervan uit dat de overnachting, het ontbijt en de terbeschikkingstelling van parkeerplaatsen één enkele prestatie vormde en paste dan ook het verlaagde btw-tarief van 7 % waarin de nationale regeling voorziet voor kortstondige huisvesting (
1
) toe op het geheel van deze prestatie.
Het Finanzamt K (belastingdienst K, Duitsland) heeft echter geoordeeld dat het ontbijt en de terbeschikkingstelling van parkeerplaatsen moesten worden losgekoppeld van de huisvesting en dienden te worden belast tegen het normale btw-tarief van 19 %. J heeft bezwaren ingediend tegen de door belastingdienst vastgestelde aanslagen, welke zijn verworpen.
In zaak C‑410/24 exploiteerde D in 2013 een pension. Zij bood haar gasten overnachtingen inclusief ontbijt aan tegen een vaste totaalprijs, ongeacht of de gasten er al dan niet voor kozen om ontbijt te nemen.
Nadat D in 2013 zowel handelingen tegen het genoemde verlaagde btw-tarief van 7 % als handelingen tegen het normale tarief van 19 % had aangegeven, heeft zij in 2018 gevraagd dat alle diensten die waren geleverd in het kader van de kortstondige huisvesting als één enkele prestatie tegen het verlaagde btw-tarief zouden worden belast. Dat verzoek is door het Finanzamt F (belastingdienst F, Duitsland) afgewezen.
In zaak C‑411/24 exploiteerde D, een Duitse onderneming, in 2011 twee hotels die beschikten over een parkeerterrein en een wifi-netwerk. Een van beide hotels beschikte daarnaast nog over fitness- en wellnessfaciliteiten. De hotelgasten konden zonder bijkomende kosten van deze faciliteiten gebruikmaken.
D heeft deze prestaties aangegeven als nevenprestaties bij de kortstondige huisvesting die moesten worden onderworpen aan het verlaagde btw-tarief van 7 %. Het Finanzamt A (belastingdienst A, Duitsland) heeft echter een besluit genomen waarin het heeft vastgesteld dat deze handelingen onderworpen waren aan het normale btw-tarief van 19 %.
Nadat hun respectieve beroepen tegen de besluiten van de betrokken belastingdiensten in eerste aanleg waren afgewezen, hebben de verzoekende partijen in het hoofdgeding beroep in Revision ingesteld bij de verwijzende rechter.
Deze rechter was van oordeel dat het optionele ontbijt een zelfstandige prestatie vormde maar dat de terbeschikkingstelling van parkeerplaatsen, fitness- en wellnessfaciliteiten, toegang tot het wifi-netwerk van het hotel en een inbegrepen ontbijt (hierna: „in de hoofdgedingen aan de orde zijnde prestaties”) nevenprestaties bij de kortstondige huisvesting vormden aangezien de totaalprijs die de klanten betaalden niet varieerde naargelang zij al dan niet gebruikmaakten van deze prestaties. Desalniettemin moesten deze prestaties krachtens de nationale regeling worden losgekoppeld van de hoofdprestatie, namelijk de kortstondige huisvesting, en dientengevolge uitgesloten van de werkingssfeer van het verlaagde btw-tarief, aangezien zij niet rechtstreeks die kortstondige huisvesting dienden.
De verwijzende twijfelt er echter aan of een dergelijke regeling verenigbaar is met artikel 98, leden 1 en 2, van richtlijn 2006/112 (
2
), gelezen in samenhang met bijlage III, punt 12, bij deze richtlijn.
In deze context heeft de verwijzende rechter de behandeling van de zaak geschorst en het Hof prejudiciële vragen voorgelegd.
Beoordeling door het Hof
In afwijking van het beginsel van artikel 96 van de btw-richtlijn, volgens hetwelk de lidstaten een normaal btw-tarief moeten toepassen dat voor goederenleveringen en voor diensten gelijk is, biedt artikel 98, leden 1 en 2, van deze richtlijn de lidstaten de mogelijkheid om een of twee verlaagde btw-tarieven toe te passen op de goederenleveringen en de diensten die tot de in bijlage III bij die richtlijn genoemde categorieën behoren.
Wat dit betreft volgt uit vaste rechtspraak dat een lidstaat de toepassing van dit verlaagde btw-tarief kan beperken tot concrete en specifieke aspecten van deze categorie.
Van de mogelijkheid tot selectieve toepassing van het verlaagde btw-tarief kan evenwel slechts worden gebruikgemaakt indien voldaan is aan de tweevoudige voorwaarde dat ten eerste voor de toepassing van het verlaagde tarief enkel concrete en specifieke aspecten van de betreffende categorie van diensten afzonderlijk in aanmerking worden genomen, en dat ten tweede het beginsel van fiscale neutraliteit in acht wordt genomen.
Wat de eerste voorwaarde betreft, moet worden nagegaan of de prestaties in verband met kortstondige huisvesting waarvoor de nationale regeling voorziet in de toepassing van een verlaagd btw-tarief, op basis van objectieve, duidelijke en nauwkeurige criteria als zodanig kunnen worden geïdentificeerd los van de overige prestaties van de in bijlage III, punt 12, bij de btw-richtlijn genoemde categorie van diensten.
In casu bepaalt de nationale regeling dat het verlaagde btw-tarief van toepassing is op de verhuur van woon- en slaapruimte en op de kortstondige verhuur van percelen op kampeerterreinen, met uitzondering van diensten die niet rechtstreeks de verhuur dienen, ook wanneer deze samen met de prijs voor de verhuur worden betaald.
Daarnaast bepaalt deze regeling welke diensten rechtstreeks verband houden met de kortstondige huisvesting en bevat zij tevens een niet-uitputtende opsomming van de prestaties waarop het verlaagde btw-tarief niet kan worden toegepast.
Onder voorbehoud van de door de verwijzende rechter te verrichten verificaties kunnen dergelijke aanwijzingen de mogelijkheid bieden de prestaties die verband houden met de kortstondige huisvesting nauwkeurig te identificeren en afzonderlijk van de andere prestaties in de betrokken categorie in aanmerking te nemen, zodat aan de eerste voorwaarden is voldaan.
Het Hof heeft in essentie geoordeeld dat aan deze conclusie niet wordt afgedaan door het feit dat de in de hoofdgedingen aan de orde zijnde prestaties, waarvan de prijzen inbegrepen zijn in een vaste totaalprijs voor de kortstondige huisvesting, in de ogen van de klanten nevenprestaties bij die huisvesting kunnen vormen.
Wat de tweede voorwaarde betreft, in verband met het beginsel van fiscale neutraliteit, herinnert het Hof eraan dat dit beginsel eraan in de weg staat dat soortgelijke goederen of diensten, die met elkaar concurreren, uit het oogpunt van de btw verschillend worden behandeld.
Volgens vaste rechtspraak zijn goederenleveringen en diensten soortgelijk wanneer zij overeenkomstige eigenschappen vertonen en aan dezelfde behoeften van de consument voldoen, zodat zij zich uit het oogpunt van deze laatste in een substitutierelatie bevinden.
In geval van een dergelijke substitutierelatie zou het feit dat het normale btw-tarief wordt toegepast op de in de hoofdgedingen aan de orde zijnde prestaties geen afbreuk doen aan het beginsel van fiscale neutraliteit, mits deze prestaties eveneens aan het normale btw-tarief worden onderworpen wanneer zij autonoom door een andere marktdeelnemer worden aangeboden.
In dat opzicht lijkt de nationale regeling – in zoverre zij volgens de verwijzende rechter de mogelijkheid biedt om diensten die niet rechtstreeks de kortstondige huisvesting dienen daarvan los te koppelen en daarop hetzelfde tarief toe te passen dan het tarief voor dezelfde diensten die in de onmiddellijke nabijheid door een andere marktdeelnemer worden aangeboden – niet onverenigbaar te zijn met het beginsel van fiscale neutraliteit.
Gelet op deze elementen oordeelt het Hof dat de nationale regeling in de hoofdgedingen verenigbaar is met artikel 98, leden 1 en 2, van de btw-richtlijn, gelezen in samenhang met bijlage III, punt 12, bij deze richtlijn.
(
1
)	§ 12, lid 2, punt 11, van het Umsatzsteuergesetz (wet op de omzetbelasting) van 21 februari 2005 (BGBl. 2005 I, blz. 386), in de op de hoofdgedingen toepasselijke versie, bepaalt: „(2) De belasting bedraagt 7 % voor de volgende handelingen: [...] 11) de verhuur van woon- en slaapruimte die een ondernemer voor kortstondige huisvesting van derden beschikbaar stelt, evenals de kortstondige verhuur van percelen op kampeerterreinen. De eerste volzin geldt niet voor diensten die niet rechtstreeks de verhuur dienen, ook wanneer deze diensten samen met de prijs voor de verhuur worden betaald.”
(
2
)	Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (PB 2006, L 347, blz. 1, hierna: „btw-richtlijn”).