61981CJ0026_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στήν υπόθεση 26/81,
SA OLEIFICI MEDITERRANEI, μέ εδρα τό Quiliano ( Ιταλία ), εκπροσωπουμένη από τόν δικηγόρο Βρυξελλών E . Jakhian, μέ αντίκλητο στό Λουξεμβούργο τόν δικηγόρο E . Arendt, Centre Louvigny, 34/B/IV, rue Philippe-II,
ενάγουσα,
κατά
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΟΣ, εκπροσωπουμένης από τά όργανά της :
1 . τό Συμβούλιο τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενο από τόν D . Vignes, διευθυντή τής νομικής του υπηρεσίας, επικουρούμενο από τόν A . Brautigam, υπάλληλο διοικήσεως τής ανωτέρω υπηρεσίας, μέ αντίκλητο στό Λουξεμβούργο τόν H . J . Pabbruwe, διευθυντή τής διευθύνσεως νομικών υποθέσεων τής Ευρωπαϊκής Τραπέζης Επενδύσεων, 100, boulevard Konrad-Adenauer,
2.τήν Επιτροπή τών Ευωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπουμένη από τόν νομικό της σύμβουλο J . C . Seche, επικουρούμενο από τόν J . Sack, μέλος τής νομικής υπηρεσίας τής Επιτροπής, μέ αντίκλητο στό Λουξεμβούργο τόν Oreste Montalto, μέλος τής νομικής της υπηρεσίας, κτίριο Jean Monnet, plateau du Kirchberg,
εναγομένης,
Αντικείμενο της υπόθεσης
πού έχει ως αντικείμενο αγωγή αποζημιώσεως στηριζομένη στά άρθρα 178 καί 215, εδάφιο 2 τής συνθήκης ΕΟΚ, μέ τήν οποία ζητείται νά υποχρεωθεί η Κοινότης νά καταβάλει στήν ενάγουσα ως αποζημίωση τό ποσό τών 50 629 λογιστικών μονάδων ( ECU ), ως κεφάλαιο, εντόκως πρός 8 % από 4ης Μα ΐου 1979 μέχρις εκδόσεως τής αποφάσεως,
Σκεπτικό της απόφασης
1 Μέ δικόγραφο πού κατέθεσε στήν γραμματεία τού Δικαστηρίου στίς 13 Φεβρουαρίου 1981, η SA Oleifici Mediterranei, επιχείρηση εισαγωγών καί εξαγωγών ελαιολόδου μέ εδρα τό Quiliano ( Ιταλία ), ήσκησε δυνάμει τών άρθρων 178 καί 215, εδάφιο 2, τής συνθήκης αγωγή, μέ τήν οποία ζητεί νά τής επιδικασθεί τό ποσό τών 50 629 λογιστικών μονάδων, ως κεφάλαιο, εντόκως πρός 8 % από 4ης Μαΐου 1979 μέχρι εκδόσεως τής αποφάσεως, πρός αποκατάσταση τής ζημίας πού τής προξένησε η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότης, λόγω τής θεσπίσεως από τό Συμβούλιο καί τήν Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ορισμένων κανονισμών, πού αποβλέπουν στήν μεταρρύθμιση τού συστήματος πού εφηρμόζετο γιά τό ελαιόλαδο στό πλαίσιο τής κοινής οργανώσεως τής αγοράς στόν τομέα τών λιπαρών ουσιών .
2 Δεδομένου οτι τίθεται θέμα ευθύνης τής Κοινότητος λόγω τής εκδόσεως τών ανωτέρω κανονισμών, θά πρέπει κατ’ αρχάς νά παρατεθεί τό νομοθετικό πλαίσιο μέ τό οποίο καθωρίσθη τό εφαρμοστέο επί τού ελαιολάδου σύστημα .
3 Μέ τόν κανονισμό 136/66 τού Συμβουλίου, τής 22ας Σεπτεμβρίου 1966, περί δημιουργίας κοινής οργανώσεως αγοράς στόν τομέα τών λιπαρών ουσιών ( ΕΕ ειδ . έκδ . 03/002, σ . 33 ), εθεσπίσθησαν οι βασικοί κανόνες πού διέπουν τό εμπόριο ελαιολάδου καί καθορίζουν ενιαίες τιμές σέ συνδυασμό μέ παροχή ενισχύσεων στήν παραγωγή δικαιολογούμενες από τίς χαμηλές σχετικώς τιμές τών προϊόντων υποκαταστάσεως . Όσον αφορά τό εμπόριο μέ τίς τρίτες χώρες, εθεσπίσθη η είσπραξη εισφοράς λόγω εισαγωγής καί η καταβολή επιστροφής λόγω εξαγωγής, μέ αποτέλεσμα νά απαιτούνται καί γιά τίς δύο ενέργειες πιστοποιητικά, η έκδοση τών οποίων εξηρτάτο από τήν παροχή εγγυήσεως, η οποία κατέπιπτε εν ολω ή εν μέρει άν η εισαγωγή ή η εξαγωγή δέν επραγματοποιείτο κατά τήν διάρκεια ισχύος τού πιστοποιητικού ή επραγματοποιείτο μερικώς, οπως προκύπτει από τό άρθρο 17 τού κανονισμού 136/66 πού ετροποποιήθη από τόν κανονισμό 2554/70 τού Συμβουλίου, τής 15ης Δεκεμβρίου 1970, περί τών πιστοποιητικών εισαγωγής καί εξαγωγής στόν τομέα τών λιπαρών ουσιών ( JO L 275, σ . 5 ).
4 Τό ανωτέρω σύστημα εμπορίου μέ τρίτες χώρες συνεπληρώθη μέ τόν κανονισμό 171/67 τού Συμβουλίου, τής 27ης Ιουνίου 1967, περί τών επιστροφών καί εισφορών πού εφαρμόζονται κατά τήν εξαγωγή ελαιολάδου ( ΕΕ ειδ . έκδ . 02/002, σ . 108 ), ο οποίος καθώρισε ενα ειδικό σύστημα εμπορίου, αποκαλούμενο «ΕΞ/ΕΙΣ», σύστημα πού προβλέπεται ρητώς στό άρθρο 9, παράγραφος 1, τό οποίο ορίζει :
«Κατόπιν αιτήσεως τού ενδιαφερομένου, η επιστροφή κατά τήν εξαγωγή ελαιολάδου χορηγείται υπό τήν μορφή αδείας εισαγωγής ποσότητος ελαιολάδου άνευ εισφοράς, η οποία αντιστοιχεί στήν ποσότητα τού εξαχθέντος ελαιολάδου, υπό τήν προϋπόθεση οτι θά προσκομισθεί η απόδειξη οτι η εξαγωγή έλαβε χώρα πρίν από τήν εισαγωγή καί οτι η εισαγωγή πραγματοποιήθηκε σέ προθεσμία πού θά καθορισθεί.»
5 Τό περιγραφέν ανωτέρω σύστημα ετροποποιήθη τό 1978 . Προκειμένου νά εξασφαλισθεί αφ’ ενός η πώληση τού κοινοτικού ελαιολάδου εν όψει τού ανταγωνισμού μέ τά άλλα φυτικά έλαια καί, αφ’ ετέρου, ενα δίκαιο εισόδημα στούς παραγωγούς, τό Συμβούλιο, μέ τόν κανονισμό 1562/78, τής 29ης Ιουνίου 1978 ( ΕΕ ειδ . έκδ . 03/021, σ . 248 ), συνεπλήρωσε τό προβλεπόμενο από τόν κανονισμό 136/66 σύστημα ενισχύσεως στήν παραγωγή μέ ενα σύστημα ενισχύσεων στήν κατανάλωση ( άρθρο 11 ), πού προωρίζετο νά εξασφαλίσει τήν πώληση ελαιολάδου σέ τιμές ανταγωνιστικές μέ τίς τιμές τών σπορελαίων . Η ευθυγράμμιση τών κοινοτικών τιμών μέ τίς τιμές τών διεθνών αγορών ειχε, ακολούθως, ως αποτέλεσμα τήν μείωση τής τιμής κατωφλίου καί, κατά συνέπεια, τήν μείωση τής εισφοράς λόγω εισαγωγής ελαιολάδου προελεύσεως τρίτων χωρών .
6 Επί πλέον, ετροποποιήθη ουσιωδώς τό σύστημα εισφορών . Δυνάμει τού άρθρου 16 τού εν λόγω κανονισμού, η Επιτροπή έχει, σέ ορισμένες περιπτώσεις, τήν εξουσία νά επιβάλει ενα σύστημα εισφορών πού καθορίζεται μέ διαγωνισμό . Στήν περίπτωση αυτή, η Επιτροπή καθορίζει περιοδικώς τό κατώτερο υψος τής εισφοράς· η κατακύρωση πραγματοποιείται υπέρ εκείνου, ο οποίος έχει υποδείξει υψος εισφοράς ίσο ή υψηλότερο τού ελαχίστου επιπέδου καί ο οποίος υποχρεούται νά εισαγάγει τήν ποσότητα τού προϊόντος πού εμφαίνεται στήν αίτησή του, στό υψος τής εισφοράς πού έχει υποδείξει, ανεξαρτήτως τού χρόνου εισαγωγής .
7 Κατά τό Συμβούλιο, η έναρξη ισχύος τού συστήματος τών ενισχύσεων στήν κατανάλωση, πού ειχε προβλεφθεί γιά τήν 1η Νοεμβρίου 1978 — έναρξη τής περιόδου 1978-1979 — ανεβλήθη κατ’ ανάγκη γιά πρώτη φορά μέχρι τήν 1η Μαρτίου 1979 λόγω τών τεχνικών δυσχερειών εφαρμογής τού εν λόγω συστήματος . Κατά συνέπεια, ο κανονισμός 3088/78 τού Συμβουλίου, τής 19ης Δεκεμβρίου 1978 ( JO L 369, σ . 11 ), προέβλεψε, γιά τό τρέχον ακόμη χρονικό διάστημα τής περιόδου 1978-1979, δύο διαφορετικές τιμές κατωφλίου : η πρώτη καθωρίσθη σέ 145,43 ΛΜ/100 kg μέχρι τίς 28 Φεβρουαρίου 1979, η δέ δευτέρα σέ 119,44 ΛΜ/100 kg από τήν 1η Μαρτίου 1979, εμειώθη δηλαδή κατά 25,99 ΛΜ/100 kg .
8 Διαπιστώνοντας, εν τούτοις, τόν Φεβρουάριο τού 1979 οτι υφίσταντο ακόμη δυσχέρειες, τό Συμβούλιο ανέβαλε τήν έναρξη ισχύος τών νέων τιμών γιά τήν 1η Απριλίου μέ τόν κανονισμό 360/79 τού Συμβουλίου, τής 20ής Φεβρουαρίου 1979, ο οποίος ετροποποίησε τόν κανονισμό 3088/78 οσον αφορά τίς περιόδους εφαρμογής τών αντιπροσωπευτικών τιμών τής αγοράς καί τών τιμών κατωφλίου τού ελαιολάδου, γιά τήν περίοδο 1978-1979 ( JO L 46, σ . 1 ).
9 Η Επιτροπή, η οποία έχει δυνάμει τού άρθρου 16, παράγραφος 6, τού βασικού κανονισμού 136/66 ( οπως ετροποποιήθη από τόν κανονισμό 1562/78 ) τήν εξουσία νά θεσπίζει τίς λεπτομέρειες εφαρμογής τού συστήματος εισφορών, έκρινε οτι, δεδομένου οτι η τιμή κατωφλίου τού ελαιολάδου ειχε μεταβληθεί αισθητώς από τήν 1η Απριλίου 1979, τό ποσό τών εισφορών πού ειχε καθορισθεί κατόπιν διαγωνισμού διεξαχθέντος πρό τής ημερομηνίας αυτής καί πού εμφαίνετο στά πιστοποιητικά εισαγωγής έπρεπε νά μειωθεί κατά 24,18 ΛΜ/100 kg γιά τίς εισαγωγές ελαιολάδου, γιά τίς οποίες ειχε μέν ζητηθεί πιστοποιητικό πρό τής 1ης Απριλίου 1979, ειχαν ομως πραγματοποιηθεί μετά τήν εν λόγω ημερομηνία ( κανονισμός 884/79, τής 3ης Μα ΐου 1979 — JO L 111, σ . 18 ). Αντιθέτως, κανένα ανάλογο μεταβατικό μέτρο δέν ελήφθη γιά τό σύστημα «ΕΞ/ΕΙΣ» οσον αφορά τίς ποσότητες ελαιολάδου πού εισήχθησαν μετά τήν 1η Απριλίου 1979, ενώ οι αντίστοιχες εξαγωγές ειχαν πραγματοποιηθεί πρό τής ημερομηνίας αυτής .
10 Η ενάγουσα ειχε, πρό τής 1ης Απριλίου 1979, εξαγάγει πρός τρίτες χώρες καί, μετά τήν ημερομηνία αυτή, εισαγάγει από τρίτες χώρες ορισμένες ποσότητες ελαιολάδου υπό τό σύστημα «ΕΞ/ΕΙΣ», στό οποίο ειχε ζητήσει νά υπαχθεί, εξάγοντας συνεπώς χωρίς νά εισπράξει επιστροφές καί εισάγοντας χωρίς νά καταβάλει εισφορές . Πρός υποστήριξη τής αγωγής της, ισχυρίζεται ουσιαστικώς οτι η Επιτροπή ώφειλε επίσης νά προβλέψει ενα μεταβατικό σύστημα γιά τίς συναλλαγές «ΕΞ/ΕΙΣ» καί οτι η σχετική παράλειψη ειναι παράνομη, γεννά δέ τήν ευθύνη της καί τήν υποχρεώνει νά αποκαταστήσει τήν ζημία θετική ή αποθετική, τήν οποία υπέστη η ενάγουσα κατόπιν τών συναλλαγών «ΕΞ/ΕΙΣ» πού επραγματοποίησε κατά τήν διάρκεια τού εν λόγω χρονικού διαστήματος .
11 Η ενάγουσα δέχεται οτι ολοι οι επιχειρηματίες ηδύναντο νά προβλέψουν οτι η έναρξη ισχύος τού συστήματος ενισχύσεων στήν κατανάλωση, η οποία ειχε καθορισθεί αρχικώς γιά τήν 1η Νοεμβρίου 1978, έπρεπε νά προκαλέσει μείωση τής τιμής στήν κοινή αγορά τόσο τού εισαγομένου, οσο καί τού εγχωρίου ελαιολάδου . Υποστηρίζει, ομως, οτι, μετά τήν πρώτη καί τήν δεύτερη αναβολή τής ενάρξεως ισχύος τού συστήματος ενισχύσεων, ηδύνατο λογικώς νά προσδοκά οτι η ισχύς τού προηγουμένου συστήματος θά παρετείνετο ακόμη μία φορά πέραν τής 1ης Απριλίου 1979 . Κατά συνέπεια, προέβη στίς συναλλαγές «ΕΞ/ΕΙΣ» υπό συνθήκες, οι οποίες περιελάμβαναν, σέ σχέση ιδίως μέ τίς τιμές πού κατέβαλε γιά τίς εισαγωγές ελαιολάδου στήν Κοινότητα, τήν διατήρηση, καί μετά από τήν 1η Απριλίου 1979, τής τιμής τού ελαιολάδου στήν κοινή αγορά στό επίπεδο πού προέκυπτε από τήν τιμή κατωφλίου, οπως ειχει καθορισθεί η τιμή αυτή πρό τής εν λόγω ημερομηνίας .
12 Συνεπώς, η ενάγουσα θεωρεί, κυρίως, οτι η παράλειψη τής Επιτροπής νά λάβει μέ τόν κανονισμό 884/79 μεταβατικά μέτρα γιά τούς εισαγωγείς «ΕΞ/ΕΙΣ» πρός αντιστάθμιση τής μειώσεως τών τιμών στήν κοινοτική αγορά, οπως προέβλεψε μεταβατικά μέτρα υπέρ τών εισαγωγέων, οι οποίοι υπεχρεούντο νά καταβάλουν υψηλές εισφορές, ειναι παράνομη, συνεπαγομένη τήν ευθύνη τής Κοινότητος, η οποία οφείλει νά επανορθώσει τά προκληθέντα ζημιογόνα αποτελέσματα . Επικουρικώς, η ενάγουσα υποστηρίζει οτι υφίσταται ευθύνη τής Κοινότητος λόγω τών πράξεων τού Συμβουλίου, κατ’ εφαρμογή τής αρχής τής αντικειμενικής ευθύνης τής νομοθετικής εξουσίας .
Όσον αφορά τό στρεφόμενο κατά τής Επιτροπής μέρος τής αγωγής
13 Η ενάγουσα υποστηρίζει, κυρίως, οτι η Επιτροπή δέν διέθετε στήν συγκεκριμένη περίπτωση πραγματική εξουσία οικονομικής επιλογής, εφ’ οσον η αρμοδιότης της περιωρίζετο εντός τών ορίων τών κανονισμών τού Συμβουλίου, τούς οποίους καί εκτελεί, γιά νά λάβει μεταβατικά μέτρα λόγω τής μειώσεως τού υψους τών εισφορών, οπως αυτό καθωρίσθη κατ’ εκτίμηση τού ίδιου τού Συμβουλίου . Από τήν εν λόγω έννομη κατάσταση, η ενάγουσα συνάγει οτι αρκεί νά αποδείξει οτι ο κανονισμός ηταν παράνομος, χωρίς νά πρέπει νά αποδείξει τήν υπαρξη σοβαρής καί χαρακτηριστικής παρανομίας, η οποία συνιστά παραβίαση υπέρτερης αρχής τού δικαίου πού προστατεύει τά άτομα . Πάντως, η ενάγουσα υποστηρίζει, επικουρικώς, οτι άν τό Δικαστήριο εδέχετο τόν ισχυρισμό οτι η Επιτροπή διέθετε ευρεία εξουσία εκτιμήσεως, οι αιτιάσεις πού διετυπώθησαν εναντίον της επιτρέπουν τουλάχιστον τήν διακρίβωση ενός τέτοιου σοβαρού πταίσματος, τό οποίο συνίσταται στήν παράλειψη θεσπίσεως μεταβατικών μέτρων υπέρ τών επιχειρηματιών «ΕΞ/ΕΙΣ» . Συνεπώς, η Επιτροπή παρεβίασε, πρώτον, τήν αρχή τής ίσης μεταχειρίσεως, διότι αντιμετώπισε κατά τρόπο διαφορετικό αντικειμενικώς δεκτικές συγκρίσεως καταστάσεις καί, δεύτερον, τήν αρχή τής δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, διότι οι επιχειρηματίες «ΕΞ/ΕΙΣ», μή δυνάμενοι νά προσδιορίσουν τήν ημερομήνια ενάρξεως τής ισχύος τής τροποποιήσεως, ηδύναντο δικαιολογημένως νά προσδοκούν οτι θά ελαμβάνοντο μεταβατικά μέτρα . Τέλος, η προξενηθείσα ζημία οφείλεται ακριβώς στήν έλλειψη μεταβατικών μέτρων υπέρ τών επιχειρηματιών «ΕΞ/ΕΙΣ» .
14 Η Επιτροπή απορρίπτει ολα τά ανωτέρω επιχειρήματα . Όσον αφορά, κατ’ αρχάς, τήν εξουσία εκτιμήσεως, υποστηρίζει οτι μέ τό άρθρο 16, παράγραφος 6, τού κανονισμού 1562/78 εξουσιοδοτείται η Επιτροπή νά λαμβάνει τά σχετικά μέ τόν καθορισμό τής εισφοράς μέτρα σύμφωνα μέ τήν διαδικασία πού περιγράφεται στό άρθρο 38 καί κατόπιν διαβουλεύσεως μέ τήν επιτροπή διαχειρίσεως λιπαρών ουσιών . Εξ άλλου, κατά τήν Επιτροπή, οι καταστάσεις τών δύο ενδιαφερομένων κατηγοριών επιχειρηματιών δέν ειναι δεκτικές συγκρίσεως εφ’ οσον, ενώ ο επιχειρηματίας «τοίς μετρητοίς» επιδιώκει νά προφυλαχθεί έναντι ενός οικονομικού κινδύνου προκαθορίζοντας τήν εισφορά του, ο επιχειρηματίας «ΕΞ/ΕΙΣ» αντιθέτως δέχεται νά αναλάβει εναν τέτοιο κίνδυνο επιδιδόμενος σέ κερδοσκοπικές ενέργειες, οι οποίες συνίστανται στήν παραίτηση από ενα όφελος μέ ενδεχόμενο αντάλλαγμα ενα άλλο όφελος, πού προεξοφλεί οτι θά ειναι μεγαλύτερο . Η διαφορά αυτή δικαιολογεί τό γεγονός οτι δέν ελήφθη κανένα μεταβατικό μέτρο υπέρ τών επιχειρηματιών «ΕΞ/ΕΙΣ» .
15 Περαιτέρω, η Επιτροπή τονίζει, οπως καί τό Συμβούλιο, εναν άλλο λόγο, γιά τόν οποίο πρέπει νά απορριφθεί η αγωγή . Κατ’ αυτούς, η ζημία δέν οφείλεται στούς κανονισμούς, αλλά στήν συμπεριφορά τής εναγούσης .
16 Σύμφωνα μέ παγία νομολογία τού Δικαστηρίου, από τό άρθρο 215 τής συνθήκης ΕΟΚ προκύπτει οτι γένεση τής εξωσυμβατικής ευθύνης τής Κοινότητος καί η άσκηση τού δικαιώματος αποκαταστάσεως τής προξενηθείσης ζημίας εξαρτώνται από τήν συνδρομή ενός συνόλου προϋποθέσεων πού αφορούν τό παράνομο τής συμπεριφοράς πού προσάπτεται στά όργανα, τήν υπαρξη τής ζημίας καί τήν αιτιώδη συνάφεια μεταξύ τής συμπεριφοράς αυτής καί τής προβαλλομένης ζημίας .
17 Από τά ανωτέρω επεται οτι η ευθύνη τής Κοινότητος δέν δύναται νά θεωρηθεί ως γεννηθείσα άν δέν πληρούνται ολες οι προϋποθέσεις από τίς οποίες εξαρτάται η υποχρέωση αποκαταστάσεως πού ορίζεται στό άρθρο 215, εδάφιο 2 .
18 Στήν υπό κρίση υπόθεση, θά πρέπει νά εξετασθεί πρώτον ο ισχυρισμός πού στηρίζεται στήν έλλειψη αιτιώδους συναφείας μεταξύ τής επικρινομένης συμπεριφοράς τής Επιτροπής καί τής προβαλλομένης ζημίας .
19 Κατά τούς εναγομένους, τό διαφυγόν κέρδος τής εναγούσης οφείλεται στήν συμπεριφορά της, δεδομένου οτι επέλεξε τό σύστημα «ΕΞ/ΕΙΣ» γνωρίζοντας οτι πράγματι επίκεινται τροποποιήσεις, οι οποίες συνίσταντο ουσιαστικώς στήν καθιέρωση τής ενισχύσεως στήν κατανάλωση πού θά επέφερε αναπόφευκτα πτώση τών κοινοτικών τιμών, υπολογίζοντας ομως οτι η έναρξη ισχύος τού νέου συστήματος θά καθυστερούσε αρκετά, ωστε νά δυνηθεί νά αποπερατώσει τίς αναληφθείσες υπό τό σύστημα «ΕΞ/ΕΙΣ» ενέργειες πρό τής εφαρμογής τού εν λόγω συστήματος· τό Συμβούλιο παρατηρεί, ιδίως, οτι η συμπεριφορά αυτή συνιστά εκουσία εκ μέρους τής εναγούσης ανάληψη τού κινδύνου μειώσεως τών κοινοτικών τιμών πωλήσεως τού ελαιολάδου λόγω τής εφαρμογής τής ενισχύσεως στήν κατανάλωση .
20 Η ενάγουσα υποστηρίζει οτι, κατά τό μέτρο πού η ημερομηνία ενάρξεως τής ισχύος τής αποφασισθείσης τροποποιήσεως παρέμενε γιά μεγάλο χρονικό διάστημα αβέβαιη, ο επιχειρηματίας «ΕΞ/ΕΙΣ» εδικαιούτο νά πιστεύει οτι, εφ’ οσον τό σύστημα «ΕΞ/ΕΙΣ» ηταν εν ισχύι, ηδύνατο νά κάνει χρήση αυτού καί οτι ενδεχομένως ο κοινοτικός νομοθέτης θά ελάμβανε τά αναγκαία μεταβατικά
μέτρα, προκειμένου τό ανωτέρω σύστημα νά μή έχει δυσμενείς γι’ αυτήν επιπτώσεις . Συνεπώς, η ζημία οφείλεται στό γεγονός οτι δέν ελήφθησαν τέτοια μέτρα .
21 Ειναι βέβαιο οτι η ενάγουσα εγνώριζε οτι ο κανονισμός 1592/78 τού Συμβουλίου εισήγαγε, στίς 29 Ιουνίου 1978, νέο σύστημα πού θά εφηρμόζετο στό ελαιόλαδο καί θά έπρεπε νά προκαλέσει μείωση τών τιμών κατωφλίου· εγνώριζε επίσης οτι ο κανονισμός 3088/78 τού Συμβουλίου, τής 19ης Δεκεμβρίου 1978, ωρισε τήν 1η Μαρτίου ως ημερομηνία ενάρξεως τής ισχύος τού νέου συστήματος .
22 Υπ’ αυτές τίς συνθήκες, η ενάγουσα, ως συνετός εξαγωγεύς, πλήρως ενημερωμένος επί τών ρυθμιζομένων από τούς κανονισμούς συνθηκών τής αγοράς, δέν ηταν δυνατό νά αγνοεί, στίς 27 Ιανουαρίου 1979, οταν προέβαινε σέ εξαγωγές στήν Λιβύη, πραγματοποιώντας τήν πρώτη φάση τών υπό τό σύστημα «ΕΞ/ΕΙΣ» συναλλαγών της, οτι ειχε προβλεφθεί γιά τήν 1η Μαρτίου 1979 μείωση τών τιμών κατωφλίου, η οποία θά καθιστούσε αναπόφευκτα τίς εισαγωγές, χωρίς καταβολή εισφοράς, ολιγώτερο ευνοϊκές .
23 Τό γεγονός οτι στίς 20 Φεβρουαρίου 1979 απεφασίσθη γιά δεύτερη φορά η κατά εναν μήνα αναβολή τής ενάρξεως τής ισχύος τού συστήματος ενισχύσεων στήν κατανάλωση δέν ειναι ικανό νά μεταβάλει τόν κίνδυνο πού η ενάγουσα ειχε ελευθέρως επιλέξει νά αναλάβει .
24 Κατά συνέπεια, η προβαλλομένη ζημία δέν προεκλήθη από τήν συμπεριφορά τών κοινοτικών οργάνων, αλλά οφείλεται αποκλειστικώς στήν επιλογή τής εναγούσης, η οποία δέν ηδύνατο νά αγνοεί τούς εφαρμοστέους στίς ενέργειές της κανόνες καί τίς ενδεχόμενες συνέπειες τής συμπεριφοράς της .
25 Συνεπώς, χωρίς νά απαιτείται η εξέταση τής νομιμότητος τού κανονισμού 884/79 καί τής υπάρξεως τής ζημίας, η αγωγή, καθ’ οσον στρέφεται κατά τής Επιτροπής, πρέπει νά απορριφθεί .
Όσον αφορά τό στρεφόμενο κατά τού Συμβουλίου μέρος τής αγωγής
26 Η ενάγουσα υποστηρίζει εις βάρος τού Συμβουλίου οτι, άν καί οι κανονισμοί 1562/78, 3088/78 καί 360/79 δέν ειναι παράνομοι, εν τούτοις γεννάται ευθύνη τού Συμβουλίου, διότι απορρέει από τήν δεκτή στό κοινοτικό δίκαιο αρχή τής αντικειμενικής ευθύνης τής νομοθετικής εξουσίας .
27 Από τίς σκέψεις πού ανεπτύχθησαν ανωτέρω προκύπτει, εν τούτοις, οτι η προβαλλομένη ζημία, έστω καί άν θεωρηθεί ως αποδειχθείσα, οφείλεται αποκλειστικώς στήν συμπεριφορά τής εναγούσης καί οτι πρέπει, συνεπώς, νά απορριφθεί η αγωγή καί κατά τό μέρος πού στρέφεται κατά τού Συμβουλίου .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί τών δικαστικών εξόδων
28 Κατά τό άρθρο 69, παράγραφος 2, τού κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στά δικαστικά έξοδα .
29 Δεδομένου οτι η ενάγουσα ηττήθη καθ’ ολοκληρίαν, πρέπει νά καταδικασθεί στά δικαστικά έξοδα .
Διατακτικό
Διά ταύτα,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
κρίνει καί αποφασίζει :
1 ) Απορρίπτει τήν αγωγή .
2)Καταδικάζει τήν ενάγουσα στά δικαστικά έξοδα .