Zaak C‑556/20
Schneider Electric SE e.a.
tegen
Premier ministre en Ministre de l’Economie, des Finances et de la Relance
[verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Conseil d’État (Frankrijk)]
Arrest van het Hof (Tweede kamer) van 12 mei 2022
„Prejudiciële verwijzing – Harmonisatie van de wetgevingen – Richtlijn 90/435/EEG – Gemeenschappelijke fiscale regeling voor moedermaatschappijen en dochterondernemingen uit verschillende lidstaten – Artikel 4 en artikel 7, lid 2 – Voorkoming van dubbele economische belasting van dividenden”
1.        Harmonisatie van de wetgevingen – Gemeenschappelijke fiscale regeling voor moedermaatschappijen en dochterondernemingen uit verschillende lidstaten – Richtlijn 90/435 – Voorkoming van dubbele economische belasting – Vrijstelling van ontvangen dividenden op het niveau van de moedermaatschappij – Door de lidstaat van de moedermaatschappij vastgestelde fiscale maatregel die voorziet in de inning van een voorheffing bij de dooruitdeling door die moedermaatschappij van dividenden waarover geen belasting is geheven tegen het normale tarief van de vennootschapsbelasting – Belasting die wordt geheven voor een groter gedeelte dan het bij richtlijn 90/435 vastgestelde maximum van 5 % – Ontoelaatbaarheid – Mogelijkheid waarover de moedermaatschappij beschikt om een belastingkrediet te genieten – Geen invloed
(Richtlijn 90/435 van de Raad, art. 4)
(zie punten 41‑49, 52‑54, 58‑65, 88 en dictum)
2.        Harmonisatie van de wetgevingen – Gemeenschappelijke fiscale regeling voor moedermaatschappijen en dochterondernemingen uit verschillende lidstaten – Richtlijn 90/435 – Vrijstelling van ontvangen dividenden op het niveau van de moedermaatschappij – Uitzondering voor nationale of verdragsbepalingen die gericht zijn op de afschaffing of vermindering van dubbele economische belasting van dividenden – Door de lidstaat van de moedermaatschappij vastgestelde fiscale maatregel die voorziet in de inning van een voorheffing bij de dooruitdeling door die moedermaatschappij van dividenden waarover geen belasting is geheven tegen het normale tarief van de vennootschapsbelasting – Daarvan uitgesloten
(Richtlijn 90/435 van de Raad, art. 7, lid 2)
(zie punten 67‑88 en dictum)
Samenvatting
De vennootschap Schneider Electric SE en andere vennootschappen – alle met fiscale woonplaats in Frankrijk – hebben tussen 2000 en 2004 aan hun aandeelhouders dividenden dooruitgedeeld die afkomstig waren van hun dochterondernemingen, die onder meer gevestigd waren in andere lidstaten.
Ten gevolge van deze dooruitdeling zijn die vennootschappen onderworpen aan een in administratieve toelichtingen vermelde roerende voorheffing. Omdat zij van mening zijn dat deze toelichtingen nationaalrechtelijke bepalingen(1) hernamen die onverenigbaar waren met richtlijn 90/435/EEG(2) (hierna: „moeder-dochterrichtlijn”), hebben zij bij de Conseil d’État (hoogste bestuursrechter, Frankrijk) beroep tot nietigverklaring van die toelichtingen ingesteld. Volgens de nationale regeling was de roerende voorheffing namelijk verschuldigd wanneer de uitkering van winst tot de toekenning van een belastingkrediet leidde en over deze winst geen belasting tegen het normale tarief van de vennootschapsbelasting was geheven op het niveau van de moedermaatschappij. In dit verband heeft de Conseil d’État uit het arrest Accor(3) afgeleid dat de vennootschap die de dividenden ontvangt, recht heeft op een voor verrekening met de roerende voorheffing vatbaar belastingkrediet dat kan zorgen voor een gelijke behandeling van enerzijds dividenden die afkomstig zijn van in Frankrijk gevestigde vennootschappen en anderzijds dividenden die afkomstig zijn van in een andere lidstaat gevestigde vennootschappen.
Het Hof, dat door de Conseil d’État om een prejudiciële beslissing is verzocht, oordeelt dat een dergelijke nationale regeling op grond waarvan een moedermaatschappij die aan haar aandeelhouders winst dooruitdeelt die door haar dochterondernemingen is uitgekeerd, voorheffing verschuldigd is ingeval over die winst geen belasting is geheven tegen het normale tarief van de vennootschapsbelasting, onverenigbaar is met de moeder-dochterrichtlijn(4) wanneer de in verband met die voorheffing verschuldigde bedragen het bij deze richtlijn vastgestelde maximum van 5 % overschrijden. Bovendien valt een dergelijke voorheffing niet onder de bepaling van de moeder-dochterrichtlijn die inhoudt dat deze richtlijn geen afbreuk doet aan de toepassing van nationale of verdragsbepalingen die gericht zijn op de afschaffing of vermindering van dubbele economische belasting van dividenden.(5)
Beoordeling door het Hof
Het Hof merkt om te beginnen op dat de moeder-dochterrichtlijn tot doel heeft te zorgen voor de fiscale neutraliteit van de winstuitkering door een in een lidstaat gevestigde dochteronderneming aan haar moedermaatschappij die in een andere lidstaat gevestigd is. Om deze doelstelling te bereiken, wordt met deze richtlijn beoogd te voorkomen dat over de winst in kwestie economisch gezien tweemaal belasting wordt geheven, de eerste keer bij de dochteronderneming en de tweede keer bij de moedermaatschappij.(6) In dit verband preciseert het Hof dat die richtlijn de lidstaten een verbod oplegt om over de door de dochteronderneming aan haar moedermaatschappij uitgekeerde winst belasting te heffen bij de moedermaatschappij, zonder een onderscheid te maken naargelang het aan de heffing van belasting ten grondslag liggende feit de ontvangst van die winst dan wel de dooruitdeling ervan is.
Vervolgens stelt het Hof vast dat er sprake is van een met de moeder-dochterrichtlijn strijdige dubbele belastingheffing op het niveau van de moedermaatschappij wanneer de lidstaat van deze laatste over de haar door een dochteronderneming uitgekeerde winst belasting heft bij de moedermaatschappij naar aanleiding van de dooruitdeling van deze winst en dit tot gevolg heeft dat over die winst belasting wordt geheven voor een groter gedeelte dan het bij de moeder-dochterrichtlijn vastgestelde maximum van 5 %.(7) In dit verband merkt het Hof op dat de toepassing van de voorheffing, die overeenkwam met het belastingtegoed dat verbonden was aan de door de moedermaatschappij aan haar aandeelhouders dooruitgedeelde dividenden, het mogelijk maakte dat over deze dividenden belasting werd geheven voor een groter gedeelte dan het maximum van 5 %, wat in strijd is met de moeder-dochterrichtlijn.
Ten slotte sluit het Hof uit dat een belastingkrediet dat aan moedermaatschappijen die dividenden hebben ontvangen van een in een andere lidstaat gevestigde dochteronderneming, wordt toegekend om de onverenigbaarheid van de nationale regeling met het Unierecht op te heffen, de met de moeder-dochterrichtlijn onverenigbare gevolgen van een nationale regeling kan verhelpen. In dat geval kan de belastingplichtige het belastingkrediet namelijk enkel verkrijgen indien hij administratieve en gerechtelijke procedures instelt en bewijzen overlegt, terwijl die richtlijn niet toestaat dat dergelijke voorwaarden worden gesteld. Wanneer het belastingkrediet in aanmerking wordt genomen, wordt bovendien op de dividenden een verrekeningsmethode toegepast terwijl de lidstaat heeft gekozen voor de vrijstellingsregeling, en is het mogelijk dat er een saldo van de voorheffing blijft bestaan.
Wat betreft de vraag of de voorheffing onder artikel 7, lid 2, van de moeder-dochterrichtlijn valt, herinnert het Hof eraan dat deze bepaling de toepassing van nationale of verdragsregelingen enkel onverlet laat wanneer deze stroken met de doelstelling van die richtlijn en uitsluitend gericht zijn op de afschaffing of vermindering van dubbele economische belasting van dividenden. Gelet op deze doelstelling kan een belastingheffing binnen de werkingssfeer van die bepaling vallen indien de toepassing van deze heffing de gevolgen van de op de afschaffing of vermindering van dubbele economische belasting van dividenden gerichte nationale of verdragsbepalingen niet ongedaan maakt.
Dienaangaande merkt het Hof op dat de roerende voorheffing weliswaar verband hield met de nationale bepalingen die erop gericht waren dubbele economische belasting van dividenden op nationaal niveau te voorkomen, maar dat de toepassing van die voorheffing ertoe kon leiden dat de winst die een moedermaatschappij had ontvangen van haar in een andere lidstaat gevestigde dochterondernemingen, bij de dooruitdeling ervan andermaal economisch werd belast. Het Hof voegt hieraan toe dat de toepassing van een nationale regeling die een dergelijke dubbele belasting tot gevolg heeft niet kan worden geacht verenigbaar te zijn met de doelstelling van de moeder-dochterrichtlijn, zelfs niet wanneer de gevolgen van deze dubbele belasting eventueel worden verminderd door een later verzoek tot terugbetaling van de onverschuldigd betaalde bedragen in de vorm van een belastingkrediet dat langs gerechtelijke weg wordt toegekend.
1      Artikel 223 sexies van de code général des impôts (Frans algemeen belastingwetboek) in de versie die van toepassing is op de feiten van het hoofdgeding.
2      Richtlijn 90/435/EEG van de Raad van 23 juli 1990 betreffende de gemeenschappelijke fiscale regeling voor moedermaatschappijen en dochterondernemingen uit verschillende lidstaten (PB 1990, L 225, blz. 6).
3      Arrest van 15 september 2011, Accor (C‑310/09, EU:C:2011:581).
4      Artikel 4, lid 1, van de moeder-dochterrichtlijn.
5      Artikel 7, lid 2, van de moeder-dochterrichtlijn.
6      Artikel 4, lid 1, eerste streepje, van de moeder-dochterrichtlijn.
7      Artikel 4, lid 2, van de moeder-dochterrichtlijn.