62024CC0184
KONKLUŻJONIJIET TAL‑AVUKAT ĠENERALI
RICHARD DE LA TOUR
ippreżentati fid‑19 ta’ Ġunju 2025 (
1
)
Kawża C‑184/24 [Sidi Bouzid] (
i
)
AF, f’ismu u bħala persuna li teżerċita l-awtorità tal-ġenitur fuq il-wild minuri BF,
vs
Ministero dell’Interno – U.T.G. – Prefettura di Milano
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mit-Tribunale amministrativo regionale per la Lombardia (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali tal-Lombardia, l-Italja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Direttiva 2013/33/UE – Akkoljenza tal-applikanti għal protezzjoni internazzjonali – Irtirar tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza – Artikolu 20(1) – Abbandun tal-post ta’ residenza – Artikolu 20(4) u (5) – Ksur gravi tar-regoli taċ-ċentri ta’ akkomodazzjoni – Rifjut repetut u inġustifikat tal-applikant li jikkonforma ruħu mad-deċiżjoni ta’ trasferiment adottata minħabba ħtiġijiet imposti mill-ġestjoni tal-kapaċitajiet tas-sistema ta’ akkoljenza nazzjonali – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti l-irtirar tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza – Ammissibbiltà”
I. Introduzzjoni
1.
F’sitwazzjoni li fiha applikant għal protezzjoni internazzjonali jirrifjuta kategorikament li jaqsam jew li joħroġ mill-akkomodazzjoni li huwa jokkupa ma’ ibnu minuri f’ċentru ta’ akkomodazzjoni u jirrifjuta b’mod repetut u inġustifikat it-trasferiment tiegħu lejn ċentru ta’ akkomodazzjoni ieħor għall-finijiet tal-ġestjoni tal-kapaċitajiet tas-sistema ta’ akkoljenza nazzjonali, it-tmiem tat-teħid ta’ responsabbiltà jikkostitwixxi miżura proporzjonata u xierqa għal dan it-tip ta’ aġir?
2.
Din hija, essenzjalment, il-kwistjoni li tqum f’din il-kawża.
3.
Din il-kwistjoni taqa’ fil-kuntest ta’ tilwima bejn AF, ċittadin Tuneżin, u BF, ibnu minuri, u l-Prefettura di Milano (il-Prefettura ta’ Milano, l-Italja), peress li din iddeċidiet li tirtiralhom il-benefiċċju tal-kundizzjoni materjali ta’ akkoljenza fir-rigward tal-akkomodazzjoni, tal-ikel, tal-ħwejjeġ kif ukoll tal-allowance għal spejjeż ta’ kuljum li kienet mogħtija lilhom b’konformità mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2013/33/UE (
2
). Filwaqt li tistaqsi dwar il-legalità ta’ din id-deċiżjoni fir-rigward tal-prinċipji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi tat‑12 ta’ Novembru 2019, Haqbin (
3
), u tal‑1 ta’ Awwissu 2022, Ministeru dell’Interno (Irtirar tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza) (
4
), it-Tribunale amministrativo regionale per la Lombardia (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali tal-Lombardia, l-Italja), titlobha, essenzjalment, tippreċiża n-natura u l-portata tal-miżuri li Stat Membru jista’ jadotta quddiem dan it-tip ta’ aġir.
4.
F’dawn il-konklużjonijiet, ser nesponi r-raġunijiet li għalihom jien ma naqbilx mal-premessa tal-qorti tar-rinviju li r-rifjut inġustifikat tal-applikant għal protezzjoni internazzjonali li jikkonforma ruħu ma’ deċiżjoni ta’ trasferiment lejn ċentru ta’ akkomodazzjoni ieħor huwa aġir assimilabbli għall-“[abbandun tal-]post ta’ residenza ddeterminat mill-awtorità kompetenti”, fis-sens tal-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 20(1) tad-Direttiva 2013/33, li jawtorizza lill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru tirtira l-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza.
5.
Fis-silenzju tat-testi, ser nipproponi pjuttost lill-Qorti tal-Ġustizzja tindirizza dan it-tip ta’ aġir mill-angolu tad-dispożizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 20(4) ta’ din id-direttiva sa fejn, billi jopponi kategorikament għal kwalunkwe offerta ta’ rilokazzjoni daqstant xierqa għas-sitwazzjoni tal-familja tiegħu, l-applikant għal protezzjoni internazzjonali jikser id-dritt tal-awtorità kompetenti tal-Istat Membru li twettaq trasferimenti imposti mill-ġestjoni tal-kapaċitajiet ta’ akkoljenza tiegħu u jwettaq ksur gravi tar-regoli ta’ ċentri ta’ akkomodazzjoni, li din l-awtorità tista’ tissanzjona b’tip ieħor ta’ miżuri, li jirrispettaw id-dinjità tal-bniedem u l-bżonnijiet partikolari tal-minuri.
II. Il-kuntest ġuridiku
A.
Id-dritt tal-Unjoni
6.
Il-premessi 25 u 35 tad-Direttiva 2013/33 jistabbilixxu:
“(25)
Il-possibilità ta’ abbuż tas-sistemi ta’ akkoljenza għandha tkun ristretta billi jkunu speċifikati ċ-ċirkustanzi fejn kondizzjonijiet ta’ akkoljenza materjali għall-applikanti jistgħu jkunu ridotti jew tali akkoljenza rtirata filwaqt li fl-istess ħin għandu jkun żgurat standard ta’ ħajja dinjituż għall-applikanti kollha.
[…]
(35)
Din id-Direttiva tirrispetta d-drittijiet fundamentali u tosserva l-prinċipji rikonoxxuti b’mod partikolari mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea [ (
5
)]. B’mod partikolari, din id-Direttiva tfittex li tiżgura rispett sħiħ għad-dinjità tal-bniedem u li tippromwovi l-applikazzjoni tal-Artikoli 1 4, 6, 7, 18, 21, 24 u 47 tal-Karta u trid tiġi implimentata b’dan il-mod.”
7.
Skont l-Artikolu 1 tagħha, din id-direttiva hija intiża sabiex tistabbilixxi standards għall-akkoljenza ta’ applikanti għal protezzjoni internazzjonali fl-Istati Membri.
8.
B’konformità mal-Artikolu 2(i) tal-imsemmija direttiva, “ċentru ta’ akkomodazzjoni” huwa ddefinit bħala “kull post użat għall-akkomodazzjoni kollettiva tal-applikanti” (
6
).
9.
B’konformità mal-Artikolu 3(1) tagħha, l-istess direttiva “tapplika għaċ-ċittadini kollha minn pajjiżi terzi u dawk apolidi li jagħmlu applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali fit-territorju […] ta’ Stat Membru, sakemm jitħallew joqogħdu fit-territorju bħala applikanti, kif ukoll għal membri tal-familja, jekk huma koperti minn applikazzjoni għall- protezzjoni internazzjonali skont il-liġi nazzjonali”.
10.
L-Artikolu 7 tad-Direttiva 2013/33, intitolat “Residenza u libertà ta’ moviment”, jipprevedi fil-paragrafi 2 u 3 tiegħu:
“2.   L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu dwar ir-residenza lill-applikantminħabba raġunijiet ta’ interess pubbliku, l-ordni pubblika jew, meta meħtieġ, għall-ipproċessar rapidu u l-monitoraġġ effettiv tal-applikazzjoni tiegħu jew tagħha għall-protezzjoni internazzjonali.
3.   L-Istati Membri jistgħu jipprovdu l-kondizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza suġġetti għal residenza reali mill-applikanti f’post speċifiku, li għandu jkun determinat mill-Istati Membri. Tali deċiżjoni, li tista’ tkun ta’ natura ġenerali, għandha tittieħed fuq livell individwali u stabbilita mil-liġi nazzjonali.”
11.
L-Artikolu 18 ta’ din id-direttiva, intitolat “Modalitajiet għal kondizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza”, jipprevedi, fl-ewwel sentenza tal-paragrafu 6 tiegħu, li “[l]-Istati Membri għandhom jiżguraw li trasferimenti ta’ applikanti minn faċilità ta’ akkomodazzjoni għal oħra jsiru biss meta meħtieġa.”
12.
L-Artikolu 20 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Tnaqqis jew irtirar ta’ kondizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza”, jipprevedi:
“1.   L-Istati Membri jistgħu jnaqqsu jew, f’każijiet eċċezzjonali u debitament iġġustifikati, jirtiraw kondizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza fejn applikant:
(a)
jabbanduna l-post ta’ residenza ddeterminat mill-awtorità kompetenti mingħajr ma jinformaha jew, jekk dan ikun mitlub, mingħajr permess; jew
(b)
ma jikkonformax ruħu ma’ doveri ta’ rrapportar jew ma’ talbiet biex jipprovdi informazzjoni jew jidher għal intervisti personali dwar il-proċedura tal-asil matul perjodu raġonevoli stipulat fil-liġi nazzjonali, jew
(c)
ikun iddepożita applikazzjoni sussegwenti kif definit fl-Artikolu 2(q) tad-Direttiva [2013/32/UE (
7
)].
Rigward il-każijiet (a) u (b), meta l-applikant jinstab jew jirrapporta volontarjament lill-awtorità kompetenti, għandha tittieħed deċiżjoni mmotivata kif xieraq, ibbażata fuq ir-raġunijiet tal-għajbien, dwar installazzjoni mill-ġdid tal-għotja ta’ xi wħud minn jew tal-kondizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza irtirati jew imnaqqsa kollha.
[…]
4.   L-Istati Membri jistgħu jiddeterminaw sanzjonijiet applikabbli għal ksur serju tar-regoli taċ-ċentri ta’ akkomodazzjoni kif ukoll għal imġiba serjament vjolenti.
5.   Deċiżjonijiet għal tnaqqis jew irtirar ta’ kondizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza jew sanzjonijiet li jirreferu għalihom il-paragrafi 1, 2, 3 u 4 ta’ dan l-Artikolu għandhom jittieħdu b’mod individwali, oġġettiv u imparzjali u għandhom jingħataw raġunijiet. Deċiżjonijiet għandhom ikunu bbażati fuq is-sitwazzjoni partikolari tal-persuna kkonċernata, b’mod speċjali fir-rigward ta’ persuni koperti bl-Artikolu 21, filwaqt li jitqies il-prinċipju ta’ proporzjonalità. L-Istati Membri għandhom fiċ-ċirkostanzi kollha jiżguraw aċċess għal kura tas-saħħa skont l-Artikolu 19 u għandhom jiżguraw standard tal-ħajja dinjituż għall-applikanti kollha.
6.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li kondizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza ma jkunux irtirati jew imnaqqsa qabel ma tittieħed deċiżjoni skont il-paragrafu 5.”
B.
Id-dritt Taljan
13.
L-Artikolu 23 tad-decreto legislativo n. 142 – Attuazione della direttiva 2013/33/UE recante norme relative all’accoglienza dei richiedenti protezione internazionale, nonchè della direttiva 2013/32/UE, recante procedure comuni ai fini del riconoscimento e della revoca dello status di protezione internazionale (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 142, dwar l-Implimentazzjoni tad-Direttiva [2013/33] kif ukoll tad-Direttiva [2013/32]) (
8
), tat‑18 ta’ Awwissu 2015, intitolat “Tnaqqis jew irtirar tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza”, jipprevedi:
“Il-Prefett tal-provinċja fejn jinsabu l-istrutturi msemmija fl-Artikoli 9 u 11 jadotta deċiżjoni mmotivata ta’ rtirar tal-miżuri ta’ akkoljenza fil-każijiet fejn:
a)
l-applikant ma jippreżentax ruħu fl-istruttura ta’ akkomodazzjoni magħżula jew jabbanduna ċ-ċentru ta’ akkoljenza mingħajr ma jinforma minn qabel b’mod immotivat lill-prefettura – ufficio territoriale del Governo [Prefettura – Uffiċċju Territorjali tal-Gvern, l-Italja] kompetenti;
[…]
2.   Fil-każ ta’ ksur gravi u repetut, mill-applikant għal protezzjoni internazzjonali, tar-regoli tal-istruttura li fiha huwa akkomodat, inkluż dannu intenzjonat kkawżat lill-beni mobbli jew immobbli, jew aġir vjolenti serju, anki barra miċ-ċentru ta’ akkoljenza, il-Prefett, mingħajr ħsara għad-dritt li jordna t-trasferiment tal-applikant lejn ċentru ieħor, jadotta waħda jew iktar mill-miżuri li ġejjin:
a)
esklużjoni temporanja mill-parteċipazzjoni fl-attivitajiet organizzati mill-persuna responsabbli miċ-ċentru;
b)
esklużjoni temporanja mill-aċċess għal servizz wieħed jew iktar imsemmija fit-tieni sentenza tal-Artikolu 10(1), bl-eċċezzjoni tat-tagħmir;
c)
sospensjoni, għal perijodu ta’ bejn tletin jum u sitt xhur, jew l-irtirar tal-vantaġġi ekonomiċi aċċessorji previsti fl-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt imsemmi fl-Artikolu 12;
2 bis.   Il-miżuri previsti f’dan l-artikolu għandhom jiġu adottati fuq bażi individwali, fl-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità u billi tittieħed inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni tal-applikant, b’mod partikolari fid-dawl tal-kundizzjonijiet elenkati fl-Artikolu 17, u għandhom ikunu mmotivati. Il-miżuri adottati mill-Prefett kontra l-applikant għandhom jiġu kkomunikati lill-kummissjoni territorjali kompetenti responsabbli mill-eżami tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.
3.   Fil-każ previst fil-punt (a) tal-paragrafu 1, il-persuna responsabbli miċ-ċentru għandha tinforma immedjatament lill-Prefettura – Uffiċċju Territorjali tal-Gvern bin-nuqqas ta’ preżentazzjoni tal-applikant jew tal-abbandun tal-istruttura mill-applikant. Jekk l-applikant għal ażil jinstab jew jippreżenta ruħu volontarjament lill-forzi tal-ordni jew liċ-ċentru li fih huwa kien assenjat, il-prefett responsabbli miż-żona għandu jordna, permezz ta’ deċiżjoni mmotivata, l-istabbiliment mill-ġdid eventwali tal-benefiċċju minn miżuri ta’ akkoljenza abbażi ta’ informazzjoni pprovduta mill-applikant. L-istabbiliment mill-ġdid jiġi ordnat biss jekk in-nuqqas ta’ preżentazzjoni jew l-abbandun ikunu dovuti għal każ ta’ forza maġġuri, jew għal każ fortuwitu jew għal raġunijiet personali serji oħra.
4.   Fil-każ ta’ ksur tar-regoli taċ-ċentru, il-persuna responsabbli miċ-ċentru għandu jwissi formalment lill-applikant, u meta l-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tal-miżuri previsti fil-paragrafu 2 jiġu ssodisfatti, tibgħat mingħajr dewmien lill-prefettura rapport dwar il-fatti.
[…]”
III. Il-fatti tal-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
14.
AF u ibnu BF, it-tnejn ċittadini Tuneżini, huma applikanti għal protezzjoni internazzjonali. BF kien minuri fil-ġurnata tal-preżentazzjoni tal-applikazzjoni tiegħu. Huma akkomodati, f’din il-kwalità, f’ċentru ta’ akkoljenza f’Milano (l-Italja).
15.
Fl‑1 ta’ Ġunju 2023, il-Prefettura ta’ Milano adottat deċiżjoni dwar l-irtirar tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza mogħtija lil AF u lil BF (
9
). Din id-deċiżjoni, annessa mal-fajl nazzjonali li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja, hija mmotivata fir-rigward ta’ żewġ ċirkustanzi.
16.
L-ewwel ċirkustanza tirrigwarda r-rifjuti repetuti ta’ AF li joħroġ mill-akkomodazzjoni li huwa jokkupa ma’ ibnu, intiża mhux għal żewġ persuni, iżda għal erba’ persuni, u li jiġi ttrasferit f’ċentru ieħor ta’ akkoljenza f’Milano. It-tieni ċirkustanza tirrigwarda l-aġir li huwa adotta ġewwa ċ-ċentru li fih huwa akkomodat. Dan l-aġir kien kiser b’mod gravi r-regoli ta’ dan iċ-ċentru u kien ta’ natura li jippreġudika s-sigurtà fi ħdanu kif ukoll li jostakola l-ġestjoni tal-proċeduri marbuta mal-akkoljenza tal-applikanti għal protezzjoni internazzjonali, fid-dawl tal-fluss migratorju massiv u tal-ħtieġa kontinwa ta’ tqassim mill-ġdid tal-kapaċitajiet ta’ akkoljenza.
17.
Minkejja d-diversità ta’ dawn iċ-ċirkustanzi u l-fatt li jikkonsistu fi ksur tar-regoli taċ-ċentri ta’ akkoljenza, aġir vjolenti serju jew fatti li kellhom effett fuq il-kundizzjonijiet għall-ammissjoni għall-benefiċċju tal-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza, il-qorti tar-rinviju tirrileva li d-deċiżjoni tal-Prefettura ta’ Milano hija bbażata fuq l-Artikolu 23(1)(a) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 142/2015, li huwa intiż sabiex jittrasponi l-Artikolu 20(1)(a) tad-Direttiva 2013/33. Minn dan iddeduċiet li l-bażi ta’ dan l-irtirar tikkonsisti fir-rifjuti repetuti ta’ AF li jiġi ttrasferit f’ċentru ta’ akkoljenza ieħor f’Milano għal raġunijiet ta’ neċessità organizzattiva.
18.
AF ippreżenta rikors għal annullament kontra d-deċiżjoni tal-Prefettura ta’ Milano kif ukoll talba għal miżuri provviżorji, intiża għall-adozzjoni ta’ miżuri provviżorji, quddiem il-qorti tar-rinviju. Huwa ġġustifikata r-rifjut tiegħu li jiġi trasferit f’ċentru ta’ akkoljenza ieħor bil-fatt li BF jistudja qrib iċ-ċentru li fih huma akkomodati. Huwa jallega li, minħabba l-irtirar tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza fir-rigward tiegħu, huwa mhux se jkun f’pożizzjoni li jissodisfa l-bżonnijiet elementari tiegħu u lanqas dawk tal-wild minuri tiegħu. Insostenn tar-rikors tiegħu, huwa jargumenta, b’mod partikolari, il-ksur tal-Artikolu 21 tad-Direttiva 2013/33 u tal-Artikolu 17 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 142/2015, sa fejn il-miżura ma tiħux inkunsiderazzjoni l-fatt li ibnu u huwa jappartjenu għall-kategorija ta’ “persuni vulnerabbli”; il-ksur tal-Artikolu 23(1)(a) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 142/2015, sa fejn ir-rifjut li jikkonforma ruħu mat-trasferiment ma huwiex assimilabbli għall-każijiet previsti minn din id-dispożizzjoni, u l-ksur tal-Artikolu 20 tad-Direttiva 2013/33 kif interpretat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi tagħha Haqbin u Ministeru dell’Interno (Irtirar tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza), li minnhom jirriżulta prinċipju ġenerali, applikabbli fil-każijiet kollha ta’ rtirar tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza, inkluż meta dan l-irtirar ma jkollux in-natura ta’ sanzjoni.
19.
Permezz ta’ digriet tal‑25 ta’ Lulju 2023, il-qorti tar-rinviju ċaħdet it-talba għal miżuri provviżorji ta’ AF, għar-raġuni li d-deċiżjoni tal-Prefettura ta’ Milano kienet l-espressjoni tas-setgħa ta’ organizzazzjoni tal-amministrazzjoni fil-qasam tal-ġestjoni taċ-ċentri ta’ akkoljenza.
20.
AF appella minn dan id-digriet quddiem il-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja). Dan tal-aħħar, permezz ta’ digriet tat‑22 ta’ Settembru 2023, laqa’ l-appell għar-raġuni li d-deċiżjoni tal-Prefettura ta’ Milano setgħet tippreġudika d-drittijiet fundamentali ta’ AF, bħall-aċċess għall-ikel, għall-akkomodazzjoni u għall-ħwejjeġ, li jirrappreżentaw bżonnijiet bażiċi.
21.
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, b’mod partikolari, jekk il-prinċipju fundamentali ta’ protezzjoni tad-dinjità tal-bniedem jistax iwassal sabiex jitqies li l-prinċipji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja huma regoli ta’ portata ġenerali applikabbli, bħala tali, lil hinn mill-każijiet ta’ rtirar tal-imsemmi benefiċċju bħala sanzjoni li għalihom jirreferu l-imsemmija sentenzi. Din il-qorti hija tal-opinjoni li, f’dan il-każ, l-amministrazzjoni esponiet b’mod suffiċjenti l-motivi li jirrendu l-irtirar tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza indispensabbli, fid-dawl tal-fatt li AF jirrifjuta indebitament u b’mod sproporzjonat li jiġi trasferit f’ċentru ta’ akkoljenza ieħor, u li fil-prattika ma humiex possibbli soluzzjonijiet alternattivi b’konsegwenzi inqas onerużi.
22.
Barra minn hekk, hija tenfasizza li dan l-irtirar huwa konsegwenza diretta tar-rifjut ta’ AF li jkompli jibbenefika minn dawn il-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza, minkejja li f’post ieħor, li huwa ekwivalenti għal tneħħija volontarja mill-mekkaniżmu ta’ akkoljenza. Għalhekk, AF huwa espost, fuq għażla tiegħu stess, li jiġi mċaħħad mill-possibbiltà li jissodisfa l-bżonnijiet bażiċi tiegħu.
23.
Finalment, il-qorti tar-rinviju tirrileva, li dan ir-rifjut jikkostitwixxi aġir abbużiv sa fejn jistrumentalizza għall-finijiet tiegħu l-miżura ta’ akkoljenza u jostakola fil-prattika s-setgħa ta’ organizzazzjoni u ta’ ġestjoni li għandha l-amministrazzjoni sabiex tagħżel iċ-ċentru ta’ akkoljenza li fih jiġi assenjat l-applikant għal protezzjoni internazzjonali. Quddiem dan l-abbuż, l-unika miżura li l-amministrazzjoni tista’ tordna hija l-irtirar tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza. Din il-qorti żżid li, jekk jitqies li, fis-sitwazzjoni inkwistjoni, l-Artikolu 20 tad-Direttiva 2013/33 jeskludi l-eżistenza tas-setgħa ta’ rtirar tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza, l-amministrazzjoni ma tibqax f’pożizzjoni li tassumi b’mod konkret il-ġestjoni tal-miżuri ta’ akkoljenza peress li s-sempliċi rifjut ta’ trasferiment, magħmul minn applikant, iwassal għal “paraliżi tal-organizzazzjoni ta’ dawn il-miżuri” u għall-istabbiliment ta’ forma ta’ “dritt għaż-żamma” fl-ewwel ċentru ta’ akkoljenza, marbut biss mal-volontà ta’ dan l-applikant, dritt li ma għandu ebda bażi la fid-dritt tal-Unjoni u lanqas fid-dritt nazzjonali.
24.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunale amministrativo regionale per la Lombardia (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali tal-Lombardia) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikolu 20 tad-Direttiva [2013/33], kif ukoll il-prinċipji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi [Haqbin] u [Ministero dell’Interno (Irtirar tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza)], fil-parti li fiha jeskludu li l-amministrazzjoni tal-Istat Membru tista’ tordna r-revoka, bħala sanzjoni, tal-miżuri ta’ akkoljenza jekk tali determinazzjoni jkollha l-effett li tesponi għal preġudizzju l-eżiġenzi bażiċi tal-ħajja taċ-ċittadin barrani li jitlob il-protezzjoni internazzjonali tiegħu u tal-familja tiegħu, jipprekludu li leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti, wara deċiżjoni mmotivata individwali, relatata wkoll man-neċessità u mal-proporzjonalità tal-miżura, ir-revoka tal-akkoljenza minħabba raġunijiet mhux ta’ natura ta’ sanzjoni, iżda minħabba li l-kundizzjonijiet għall-akkoljenza fl-istess ċentru u, b’mod partikolari, minħabba r-rifjut minn naħa taċ-ċittadin barrani, abbażi ta’ raġunijiet li ma jikkonċernawx is-sodisfazzjon tal-bżonnijiet fundamentali tal-ħajja u tal-protezzjoni tad-dinjità tal-bniedem, li jaderixxi mat-trasferiment għal ċentru ta’ akkoljenza ieħor, magħżul mill-amministrazzjoni stess abbażi ta’ eżiġenzi oġġettivi ta’ organizzazzjoni u tali li jiggarantixxu, taħt ir-responsabbiltà tal-amministrazzjoni stess, il-konservazzjoni ta’ kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza ekwivalenti għal dawk li wieħed jibbenefika minnhom fiċ-ċentru ta’ oriġini, fil-każ li r-rifjut għat-trasferiment u s-segwenti provvista ta’ revoka tpoġġi lill-barrani fis-sitwazzjoni fejn ma jistax ilaħħaq mal-eżiġenzi bażiċi tal-ħajja personali u tal-familja?”
25.
AF, il-Gvern Taljan, Belġjan, Ċiprijott u Pollakk kif ukoll il-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub.
IV. Analiżi
26.
Permezz tad-domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk l-Artikolu 20 tad-Direttiva 2013/33, kif interpretat fis-sentenzi Haqbin u Ministero dell’Interno (Irtirar tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza), għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li permezz tagħha Stat Membru jista’, wara li jkun evalwa n-neċessità u l-proporzjonalità tal-miżura fil-kuntest ta’ evalwazzjoni individwalizzata tas-sitwazzjoni, jirtira l-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza lil applikant għal protezzjoni internazzjonali li, minħabba r-rifjut repetut tiegħu li jiġi trasferit lejn ċentru ta’ akkomodazzjoni ieħor daqstant xieraq għas-sitwazzjoni tal-familja tiegħu, ma jibqax jissodisfa l-kundizzjonijiet għall-għoti tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza.
27.
Din il-kwistjoni tqum peress li ebda dispożizzjoni tad-Direttiva 2013/33 ma tirregola espressament sitwazzjoni ta’ dan it-tip, li fiha applikant għal protezzjoni internazzjonali ma jikkonformax ruħu mal-modalitajiet tat-teħid ta’ responsabbiltà tiegħu u jibqa’ abbużivament f’ċentru ta’ akkomodazzjoni billi jirrifjuta b’mod repetut u inġustifikat it-trasferiment tiegħu lejn ċentru ta’ akkomodazzjoni ieħor.
28.
Kif jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju tagħha, it-Tribunale amministrativo regionale per la Lombardia (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali tal-Lombardia) titlaq mill-premessa li aġir bħal dak inkwistjoni jista’ u għandu jiġi assimilat għal “[abbandun tal-]post ta’ residenza ddeterminat mill-awtorità kompetenti”, fis-sens tal-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 20(1) tad-Direttiva 2013/33, b’tali mod li jista’ jagħti lok, b’konformità ma’ din id-dispożizzjoni, għall-irtirar tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza. Fil-fatt, din il-qorti tqis li tali aġir juri tneħħija volontarja tal-applikant għal protezzjoni internazzjonali mis-sistema ta’ akkoljenza nazzjonali sa fejn huwa ekwivalenti għal nuqqas ta’ preżentazzjoni ta’ dan l-applikant fiċ-ċentru ta’ akkomodazzjoni li fih ġie assenjat, li huwa assimilabbli għal abbandun tal-post ta’ residenza ddeterminat mill-awtorità nazzjonali kompetenti.
29.
Minkejja li naqsam it-tħassib espress kemm mill-qorti tar-rinviju kif ukoll mill-Gvern Ċiprijott u dak Pollakk, li dan it-tip ta’ aġir huwa ta’ natura abbużiva u l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru għandhom ikunu jistgħu jirreaġixxu għalih, madankollu, naħseb li fid-dawl tal-kliem tal-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 20(1) tad-Direttiva 2013/33 kif ukoll tal-kuntest u tal-għan tal-leġiżlazzjoni li taħtha jaqa’ dan l-artikolu, dawn iż-żewġ tipi ta’ aġir ma humiex assimilabbli wieħed għall-ieħor.
A.
Ir-rifjut li jikkonforma ruħu ma’ deċiżjoni ta’ trasferiment minn ċentru ta’ akkomodazzjoni lejn ċentru ta’ akkomodazzjoni ieħor ma jaqax taħt il-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 20(1) tad-Direttiva 2013/33
30.
Kif jindika t-titolu tiegħu, l-Artikolu 20 tad-Direttiva 2013/33 jirregola l-miżuri intiżi għat-tnaqqis jew l-irtirar tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza.
31.
B’hekk, fil-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 1 tiegħu, dan l-artikolu jippermetti lill-Istati Membri jnaqqsu jew “f’każijiet eċċezzjonali u debitament iġġustifikati, jirtiraw [il-benefiċċju ta’ dawn il-]kondizzjonijiet […] fejn applikant […] jabbanduna l-post ta’ residenza ddeterminat mill-awtorità kompetenti mingħajr ma jinformaha jew, jekk dan ikun mitlub, mingħajr permess”.
32.
Qabelxejn, nirrileva li l-kliem ta’ din id-dispożizzjoni għandu jkun is-suġġett ta’ interpretazzjoni restrittiva, kif turi l-indikazzjoni “f’każijiet eċċezzjonali u debitament iġġustifikati” użata mil-leġiżlatur tal-Unjoni. Fil-fatt, bl-eċċezzjoni tal-persuna li ħbiet ir-riżorsi finanzjarji tagħha, l-irtirar tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza għandu l-effett li jċaħħad applikant għal protezzjoni internazzjonali totalment dipendenti fuq l-għajnuna mill-Istat mill-akkomodazzjoni, mill-ikel, mill-ħwejjeġ u minn allowance għal spejjeż ta’ kuljum (
10
).
33.
Barra minn hekk, nenfasizza li l-imsemmija dispożizzjoni hija intiża sabiex tippreċiża l-implikazzjonijiet tar-regola ġenerali stabbilita mil-leġiżlatur tal-Unjoni fl-Artikolu 7(3) tad-Direttiva 2013/33. Dan l-artikolu, li jirrigwarda r-residenza tal-applikant fl-Istat Membru ospitanti, jippermetti fil-fatt lil dan l-Istat Membru jissuġġetta l-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza għall-kundizzjoni li l-applikant ikollu residenza “reali” f’post iddeterminat li stabbilixxiet l-awtorità nazzjonali kompetenti. Il-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 20(1) ta’ din id-direttiva jiddetermina l-miżura li għaliha huwa espost l-applikant li ma jikkonformax ruħu ma’ dan l-obbligu billi jabbanduna dan il-post ta’ residenza “mingħajr ma jinformaha” jew mingħajr ma jikseb l-awtorizzazzjoni għal dan il-għan jekk din tkun neċessarja.
34.
Il-verb “abbanduna”, li huwa tradott b’mod uniformi fil-verżjonijiet lingwistiċi kollha ta’ din id-dispożizzjoni, għandu tifsira b’saħħitha peress li jimplika, fis-sens attwali tiegħu, li wieħed jitlaq jew jirrinunzja definittivament għal xi ħaġa jew lil xi ħadd jew li wieħed jitlaq minn post (
11
). Fid-dritt nazzjonali għandu sens partikolari fil-qasam tad-dritt għal akkomodazzjoni. Fid-dritt nazzjonali, il-kunċett ta’ “abbandun tal-akkomodazzjoni” jista’ jkollu sens proprju. Fid-dritt Franċiż, pereżempju, huwa kkaratterizzat mit-tluq f’daqqa u imprevedibbli tal-persuna mill-akkomodazzjoni li hija tokkupa u mill-assenza inġustifikata u twila jew saħansitra definittiva tagħha (
12
). Kif juru l-kliem tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 20(1) tad-Direttiva 2013/33, il-leġiżlatur tal-Unjoni jipprevedi barra minn hekk is-sitwazzjoni ta’ applikant li ma jinstabx iktar (
13
) peress li jeħtieġ li l-Istati Membri jiddeċiedu dwar l-istabbiliment mill-ġdid tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza meta l-applikant “jinstab” jew jippreżenta ruħu volontarjament lill-awtoritajiet kompetenti, billi jittieħdu inkunsiderazzjoni r-raġunijiet għall-“għajbien” tiegħu.
35.
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, naħseb li aġir bħal dak inkwistjoni, li huwa kkaratterizzat mir-rifjut tal-applikant għal protezzjoni internazzjonali li jikkonforma ruħu ma’ deċiżjoni ta’ trasferiment u li jibqa’ b’mod abbużiv fl-ewwel ċentru ta’ akkomodazzjoni li fih kien ġie assenjat ma jistax jiġi assimilat għal dak ta’ applikant li jabbanduna l-post ta’ residenza ddeterminat mill-awtorità kompetenti mingħajr informazzjoni u lanqas awtorizzazzjoni minn qabel. Nifhem l-argument tal-qorti tar-rinviju li skontu, billi jirrifjuta li jikkonforma ruħu mal-modalitajiet tat-teħid ta’ responsabbiltà tiegħu u li jmur fiċ-ċentru ta’ akkomodazzjoni l-ieħor, l-applikant ineħħi lilu nnifsu mis-sistema ta’ akkoljenza nazzjonali bl-istess mod bħal dak li jabbanduna ċ-ċentru ta’ akkomodazzjoni tiegħu. Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li, f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni, l-applikant żamm ir-residenza effettiva tiegħu fl-ewwel ċentru ta’ akkomodazzjoni li fih kien ġie assenjat, ċertament b’mod abbużiv, iżda ma għebx, huwa perfettament magħruf fejn jinstab għall-finijiet tal-eżami tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali tiegħu u l-awtorità nazzjonali kompetenti hija perfettament informata b’dan il-post ta’ residenza.
36.
Għalhekk, il-kliem tal-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 20(1) jipprekludi, fil-fehma tiegħi, li sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni tiġi assimilata għal dik li fiha applikant jabbanduna ċ-ċentru ta’ akkomodazzjoni ddeterminat mill-awtorità nazzjonali kompetenti.
37.
Huwa wkoll f’dan is-sens li jimmilitaw il-kuntest u l-għan tal-Artikolu 20(1) tad-Direttiva 2013/33.
38.
Fil-fatt, l-irtirar tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza huwa miżura li l-leġiżlatur tal-Unjoni jipprevedi b’mod ristrett ħafna, “f’każijiet eċċezzjonali u debitament iġġustifikati”, fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 20(1) ta’ din id-direttiva, f’żewġ każijiet li huma assoċjati b’mod partikolari ma’ riskju ta’ abbuż tas-sistema ta’ akkoljenza (
14
).
39.
L-ewwel ipoteżi tirrigwarda s-sitwazzjoni li fiha l-Istat Membru jista’, b’konformità mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 28(1) tad-Direttiva 2013/32, jippreżupponi li l-applikant għal protezzjoni internazzjonali rtira impliċitament l-applikazzjoni tiegħu jew irrinunzja impliċitament għaliha għaliex abbanduna l-post ta’ residenza li fih kien assenjat (il-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 20(1) tad-Direttiva 2013/33) jew għax ma jippreżentax ruħu lill-awtoritajiet, għax ma jweġibx għat-talbiet għal informazzjoni jew ma jmurx għall-intervisti personali li jirrigwardaw il-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjoni tiegħu (il-punt (b) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 20(1) ta’ din id-direttiva). Dawn iċ-ċirkustanzi, li jidhru li huma kundizzjonijiet għall-ammissjoni għall-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza, huma fost l-obbligi tal-applikanti, stabbiliti fl-Artikolu 4 tad-Direttiva 2011/95/UE (
15
) u fl-Artikolu 13 tad-Direttiva 2013/32. F’tali każ, fejn l-Istat Membru jista’ jippreżupponi li l-applikazzjoni kienet irtirata, dan tal-aħħar jista’ mbagħad jippreżupponi, sakemm jerġa’ lura l-applikant (it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 20(1) tad-Direttiva 2013/33), li d-dritt għall-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza, li huwa assoċjat mal-kwalità ta’ applikant, spiċċa.
40.
It-tieni ipoteżi tirrigwarda s-sitwazzjoni li fiha l-applikant jagħmel “applikazzjoni sussegwenti”, fis-sens tal-Artikolu 2(q) tad-Direttiva 2013/32 (il-punt (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 20(1) tad-Direttiva 2013/33), jiġifieri applikazzjoni ġdida għal protezzjoni internazzjonali li ssir wara li tkun ittieħdet deċiżjoni finali dwar applikazzjoni preċedenti. F’dan il-każ, l-irtirar jista’ għalhekk ikun iġġustifikat jekk jidher li l-applikant għamel din l-applikazzjoni l-ġdida sempliċement sabiex jibbenefika mill-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza fl-Istat Membru.
41.
Madankollu, aġir bħal dak inkwistjoni ma jinstabx fost in-nuqqasijiet li jistgħu juru ksur tal-obbligi li għandu l-applikant fir-rigward tal-eżami tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali tiegħu u r-rifjut tiegħu li jikkonforma ruħu mal-modalitajiet tat-teħid ta’ responsabbiltà tiegħu ma jistax, fl-opinjoni tiegħi, waħdu juri l-irtirar impliċitu tal-applikazzjoni tiegħu jew tentattiv ta’ użu ħażin tas-sistema ta’ akkoljenza nazzjonali.
42.
Sa fejn l-applikant huwa preżenti fit-territorju tal-Istat Membru li quddiemu għamel l-applikazzjoni tiegħu, fejn jirrisjedi b’mod effettiv fil-post ta’ residenza ddeterminat fl-ewwel lok mill-Istat Membru sabiex jiżgura l-ipproċessar rapidu u effikaċi tagħha, u josserva l-obbligu ta’ kooperazzjoni impost fuqu skont l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 2011/95 kif ukoll l-obbligi kollha stabbiliti fl-Artikolu 13 tad-Direttiva 2013/32, dan l-applikant jissodisfa l-kundizzjonijiet għall-ammissjoni għall-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza, sakemm huwa awtorizzat jirrisjedi fit-territorju nazzjonali f’din il-kwalità (
16
). Għalhekk, f’tali sitwazzjoni jkun kuntrarju għal-loġika tas-sistema stabbilita mill-Artikolu 20(1) tad-Direttiva 2013/33 li l-imsemmi applikant jiġi mċaħħad mill-vantaġġi assoċjati mal-eżami tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali tiegħu.
43.
Għaldaqstant, ma naħsibx li Stat Membru jista’ jibbaża ruħu fuq id-dispożizzjonijiet stabbiliti fil-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 20(1) tad-Direttiva 2013/33 sabiex jadotta miżura ta’ rtirar tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza fir-rigward ta’ applikant għal protezzjoni internazzjonali li jibqa’ abbużivament fl-ewwel ċentru ta’ akkomodazzjoni li fih kien ġie assenjat u li jirrifjuta b’mod repetut u inġustifikat li jiġi trasferit lejn ċentru ta’ akkomodazzjoni ieħor għal neċessitajiet organizzattivi.
44.
Mill-banda l-oħra, inqis li tali aġir jista’ jikkaratterizza “ksur serju tar-regoli taċ-ċentri ta’ akkomodazzjoni”, fis-sens tal-Artikolu 20(4) tad-Direttiva 2013/33, li Stat Membru jista’ jassanzjona b’osservanza tar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 20(5) u (6) ta’ din id-direttiva.
B.
Ir-rifjut li jikkonforma ruħu ma’ deċiżjoni ta’ trasferiment lejn ċentru ta’ akkomodazzjoni ieħor jaqa’ taħt l-Artikolu 20(4) tad-Direttiva 2013/33
45.
L-Artikolu 20(4) tad-Direttiva 2013/33 jipprevedi li “[l]-Istati Membri jistgħu jiddeterminaw sanzjonijiet applikabbli għal ksur serju tar-regoli taċ-ċentri ta’ akkomodazzjoni kif ukoll għal imġiba serjament vjolenti”.
46.
Huwa minnu li dan l-artikolu ma jippreċiżax l-obbligi li jinsabu fir-regoli taċ-ċentri ta’ akkomodazzjoni li l-ksur tagħhom jista’ jiġi ssanzjonat, b’tali mod li huwa kull Stat Membru li għandu jistabbilixxihom. Madankollu, tali regoli jsemmu jew jirreferu neċessarjament għad-drittijiet u għall-obbligi ġenerali u partikolari imposti fuq kull waħda mill-partijiet matul ir-residenza fl-istabbiliment. Dawn jippreċiżaw ukoll neċessarjament il-modalitajiet ta’ organizzazzjoni taċ-ċentru ta’ akkomodazzjoni kif ukoll il-kundizzjonijiet ta’ teħid ta’ responsabbiltà tal-applikant għal protezzjoni internazzjonali. Madankollu, bħall-kundizzjonijiet ta’ dħul, ta’ residenza u ta’ ħruġ mill-postijiet ta’ akkomodazzjoni għal dan l-applikant, il-kundizzjonijiet ta’ trasferiment jidhirli li huma elementi essenzjali tar-regoli taċ-ċentri ta’ akkomodazzjoni, li magħhom dan tal-aħħar jikkonforma ruħu billi jiffirma l-kuntratt ta’ akkoljenza ġeneralment assoċjat ma’ dawn ir-regoli (
17
).
47.
B’hekk, minn qari konġunt tad-dispożizzjonijiet ġenerali dwar ir-residenza tal-applikant fit-territorju tal-Istat Membru ospitanti jirriżulta li d-Direttiva 2013/33 ma tirrikonoxxix l-eżistenza ta’ dritt li applikant jibqa’ f’ċentru ta’ akkomodazzjoni partikolari.
48.
Fl-ewwel lok, mill-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2013/33 jirriżulta li l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu dwar il-post ta’ residenza tal-applikant, minħabba raġunijiet ta’ interess pubbliku, ta’ ordni pubblika jew għall-finijiet ta’ pproċessar rapidu u monitoraġġ effettiv tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali tiegħu. Minkejja li l-kunċett ta’ “raġuni ta’ interess pubbliku” ma huwiex iddefinit minn din id-direttiva, huwa jinkludi, mingħajr kontestazzjoni, ir-raġunijiet intiżi għall-organizzazzjoni u l-ġestjoni tal-kapaċitajiet tas-sistema ta’ akkoljenza nazzjonali, u l-leġiżlatur tal-Unjoni jirrikonoxxi barra minn hekk, fil-premessa 26 tal-imsemmija direttiva, il-ħtieġa li tiġi żgurata “l-effiċjenz[a] ta’ sistemi nazzjonali ta’ akkoljenza”.
49.
Fit-tieni lok, mill-Artikolu 18(6) tad-Direttiva 2013/33 jirriżulta li l-Istat Membru ospitanti għandu d-dritt jittrasferixxi l-applikant minn akkomodazzjoni għal oħra jekk dan it-trasferiment jidher li huwa “meħtieġ”, sakemm, madankollu, il-modalitajiet tal-akkomodazzjoni jissodisfaw il-bżonnijiet partikolari tal-familja u ta’ persuni vulnerabbli jew dipendenti (
18
).B’hekk, l-awtorità nazzjonali kompetenti għandha d-dritt tirrikjedi t-trasferiment ta’ applikant lejn ċentru ta’ akkomodazzjoni ieħor meta l-kapaċità tal-istrutturi ta’ akkoljenza jeħtieġu dan jew meta l-adegwatezza tagħhom għall-bżonnijiet partikolari tal-applikant teħtieġ dan, minħabba, pereżempju, is-sitwazzjoni personali jew tal-familja (familja, nisa jew irġiel waħedhom, familja b’ġenitur wieħed, minuri mhux akkumpanjati), jew anki meta l-applikant isib diffikultajiet sabiex jaddatta għar-regoli tal-ħajja fiċ-ċentru ta’ akkomodazzjoni inkwistjoni. Kull waħda minn dawn iċ-ċirkustanzi tista’ evidentement tinbidel matul iż-żmien kollu tal-proċedura ta’ akkoljenza tal-applikant.
50.
Fil-fehma tiegħi, dawn id-dispożizzjonijiet ikunu mċaħħda mill-effett utli jekk l-Istati Membri jkunu mċaħħda minn kwalunkwe mezz ta’ azzjoni fir-rigward ta’ applikant li, meta jokkupa akkomodazzjoni li tissodisfa l-bżonnijiet ta’ familja iktar numeruża, jirrifjuta li jgħix f’din l-akkomodazzjoni jew li joħroġ minnha u barra minn hekk jopponi kategorikament u mingħajr raġuni leġittima kull offerta ta’ rilokazzjoni minkejja li tkun xierqa għas-sitwazzjoni tal-familja tiegħu (
19
). Billi jibqa’ abbużivament f’din l-akkomodazzjoni, l-applikant iċaħħad lill-ġestjonarju taċ-ċentru ta’ akkomodazzjoni mill-possibbiltà li joffri l-postijiet vakanti lil persuni oħra iżolati jew familji oħra fil-bżonn. Dan l-aġir, jekk jiġi ttollerat, jirriskja effettivament li jwassal għall-paraliżi tas-sistema ta’ akkoljenza billi jipprekludi lill-Istati Membri milli jiġġestixxu b’mod effikaċi l-kapaċitajiet ta’ akkomodazzjoni tagħhom, bil-flessibbiltà li timponi d-diversità tas-sitwazzjonijiet li jiltaqgħu magħhom u t-tibdil tal-flussi migratorji.
51.
Għal dawn ir-raġunijiet kollha, naħseb li tali aġir għandu jkun jista’ jiġi kklassifikat bħala “ksur serju tar-regoli taċ-ċentri ta’ akkomodazzjoni”, fis-sens tal-Artikolu 20(4) tad-Direttiva 2013/33.
52.
Tali soluzzjoni toffri lill-Istati Membri l-possibbiltà li jissanzjonaw dan it-tip ta’ aġir filwaqt li teħtieġ li josservaw il-garanziji espressament previsti mil-leġiżlatur tal-Unjoni fl-Artikolu 20(5) u (6) ta’ din id-direttiva, b’mod partikolari dawk li jirrigwardaw l-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità u tad-dinjità tal-bniedem.
53.
Fil-fatt, b’applikazzjoni tal-Artikolu 20(5) tal-imsemmija direttiva, kull sanzjoni, fis-sens tal-paragrafu 4 ta’ dan l-artikolu, għandha tkun oġġettiva, imparzjali, motivata u proporzjonata għas-sitwazzjoni partikolari tal-applikant kif ukoll għaċ-ċirkustanzi kollha tal-każ, u għandha, f’kull ċirkustanza, tippreżerva l-aċċess tal-applikant għall-kura medika u tiżgura lil dan tal-aħħar livell tal-għajxien dinjituż (
20
).
54.
Minkejja li, kif aċċettat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Haqbin, is-sistema ta’ sanzjonijiet applikabbli tista’, fil-prinċipju, tirrigwarda l-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza, madankollu hija immedjatament ikkwalifikat din il-kunsiderazzjoni fid-dawl ta’ dawn ir-rekwiżiti u eskludiet il-possibbiltà ta’ rtirar, anki temporanju, ta’ dawn il-kundizzjonijiet kollha (
21
).
55.
Fl-ewwel lok, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li sanzjoni li tikkonsisti, abbażi tal-Artikolu 20(4) tad-Direttiva 2013/33 biss, fl-irtirar, anki b’mod temporanju, tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza kollha jew tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza relatati mal-akkomodazzjoni, mal-ikel jew mal-ħwejjeġ ma tistax tiġi rrikonċiljata mal-obbligu li jiġi żgurat livell tal-għajxien dinjituż għall-applikant, peress li din iċċaħħdu mill-possibbiltà li jissodisfa l-bżonnijiet l-iktar bażiċi tiegħu, bħal dawk li jkollu fejn jgħix, li jiekol, li jkollu x’jilbes u li jinħasel, u li b’hekk iddgħajjef is-saħħa fiżika jew mentali tiegħu jew tqiegħdu fi stat ta’ degradazzjoni inkompatibbli ma’ din id-dinjità (
22
). F’dan is-sens, il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet li tali sanzjoni twassal għall-ksur tar-rekwiżit ta’ proporzjonalità (
23
).
56.
Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li r-rekwiżit li jiġi żgurat livell tal-għajxien dinjituż għall-applikant huwa impost mhux biss fuq l-Istati Membri, iżda wkoll fuq persuni fiżiċi jew ġuridiċi privati li għalihom jirrikorru, sabiex jiżguraw tali livell tal-għajxien b’mod permanenti u mingħajr interruzzjoni (
24
). Għalhekk, it-teħid ta’ responsabbiltà tal-applikant għandu jkun kontinwu u jirrispetta d-dinjità tiegħu, li fl-opinjoni tiegħi jirriżulta wkoll mill-Artikolu 20(6) tad-Direttiva 2013/33. Dan l-artikolu, li jikkostitwixxi qabel kollox dispożizzjoni ta’ natura proċedurali, jeħtieġ fil-fatt li l-Istat Membru ospitanti jkompli jiżgura, sal-adozzjoni ta’ deċiżjoni li tnaqqas jew tirtira l-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza, li l-applikant jingħata l-bżonnijiet bażiċi b’mod li ma jkun hemm ebda interruzzjoni tagħhom.
57.
Din it-teħid ta’ responsabbiltà għandu għan triplu. Huwa jippermetti, qabelxejn, li tiġi żgurata l-protezzjoni effettiva tal-applikant fit-territorju tal-Istat Membru ospitanti, u għalhekk jgħin sabiex inaqqas ir-riskju ta’ marġinalizzazzjoni li għalih huwa espost kif ukoll it-tentazzjoni ta’ “movimenti sekondarji”. Imbagħad, l-imsemmi teħid ta’ responsabbiltà jqiegħed lill-applikant f’pożizzjoni li jeżerċita d-dritt tiegħu għal ażil billi jippermettilu jipparteċipa fil-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjoni tiegħu b’konformità mad-drittijiet irrikonoxxuti lilu u l-obbligi imposti fuqu skont id-Direttivi 2011/95 u 2013/32. Finalment, l-istess teħid ta’ responsabbiltà għandu jippermetti lill-Istat Membru ospitanti jeżamina b’mod diliġenti l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, peress li, minkejja s-sanzjoni adottata, dan l-Istat għandu jibqa’ f’pożizzjoni li jillokalizza lill-applikant għall-finijiet tal-komunikazzjoni tad-diversi sejħiet u laqgħat.
58.
Fit-tielet u l-aħħar lok, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li, b’applikazzjoni tal-Artikolu 23(1) tad-Direttiva 2013/33, l-Istati Membri għandhom jagħtu importanza kbira lill-aħjar interess tal-wild waqt it-traspożizzjoni tad-dispożizzjonijiet relatati mal-minuri u waqt l-adozzjoni ta’ sanzjonijiet, u dan b’konformità mal-Artikolu 24 tal-Karta, li għalih tirreferi l-premessa 35 ta’ din id-direttiva. B’hekk, waqt l-adozzjoni ta’ sanzjoni, l-Istat Membru għandu jieħu inkunsiderazzjoni fatturi bħall-benesseri u l-iżvilupp soċjali tal-minuri, filwaqt li jagħti attenzjoni partikolari għas-sitwazzjoni personali tiegħu, kif ukoll il-kunsiderazzjonijiet dwar is-sigurtà u s-sikurezza tiegħu (
25
). Madankollu, huwa evidenti li l-irtirar tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza kollha, anki temporanju, ma huwiex miżura xierqa fis-sitwazzjoni ta’ minuri peress li din ma tippermettix li jiġu ssodisfatti l-bżonnijiet speċifiċi tiegħu u tikkomprometti manifestament il-kundizzjonijiet tal-edukazzjoni u tal-iżvilupp tiegħu.
59.
F’dan il-kawża, mill-qari tad-deċiżjoni tal-Prefettura ta’ Milano, nifhem li din il-miżura rriżultat minn kumulu ta’ problemi u dehret bħala l-aħħar mezz sabiex isir progress fis-sitwazzjoni, minkejja d-diversi tentattivi diġà magħmula mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti.
60.
Fil-fatt, minn din id-deċiżjoni jirriżulta li, lil hinn mill-aġir partikolarment vjolenti li adotta r-rikorrent fi ħdan iċ-ċentru ta’ akkomodazzjoni tiegħu, dan tal-aħħar oppona darbtejn li s-sodod vojta fl-akkomodazzjoni tiegħu jkunu okkupati minn żewġ applikanti oħra għal protezzjoni internazzjonali u rrifjuta ħames darbiet li jikkonforma ruħu mal-miżuri ta’ rilokazzjoni li kienu adottati fil-konfront tiegħu, miżuri li kienu daqstant xierqa għas-sitwazzjoni tiegħu u għal dik ta’ ibnu, minuri fl-epoka tal-fatti tal-kawża prinċipali. Barra minn hekk, mill-imsemmija deċiżjoni jirriżulta li, minkejja li l-awtorità nazzjonali kompetenti fetħet il-proċedura ta’ rtirar tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza wara l-ewwel żewġ rifjuti ta’ trasferiment magħmula mir-rikorrenti, hija rrinunzjat għat-tkomplija ta’ din il-proċedura billi ppermettiet lir-rikorrent u lil ibnu jkomplu bl-akkoljenza tagħhom fiċ-ċentru fejn kienu akkomodati.
61.
Għalhekk, għar-raġunijiet kollha li għadni kif esponejt, Stat Membru ma jistax jipprevedi, fost is-sanzjonijiet li jistgħu jiġu imposti fuq applikant li jirrifjuta li jikkonforma ruħu ma’ deċiżjoni ta’ trasferiment li hija madankollu xierqa għas-sitwazzjoni tal-familja tiegħu, sanzjoni li tirtiralu l-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali kollha ta’ akkoljenza, fis-sens tal-Artikolu 2(f) u (g) tad-Direttiva 2013/33, peress li din ikollha l-effett li ċċaħħad lil dan l-applikant mill-possibbiltà li jissodisfa l-bżonnijiet l-iktar bażiċi tiegħu, jiġifieri l-akkomodazzjoni, l-ikel, il-ħwejjeġ u l-iġjene. Għaldaqstant, huwa għandu jiddetermina sanzjoni, ta’ natura oħra, li tosserva r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 20(5) u (6) ta’ din id-direttiva, kif kienu interpretati mill-Qorti tal-Ġustizzja. Dan ifisser, b’mod partikolari, li din is-sanzjoni għandha tkun proporzjonata għas-sitwazzjoni partikolari tal-applikant u tirrispetta d-dinjità tal-bniedem tiegħu u għandha tippermettilu jaċċedi għall-kura medika. F’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni, li tirrigwarda familja b’ġenitur wieħed, din is-sanzjoni għandha, barra minn hekk, tiġi adottata billi jittieħed b’mod partikolari inkunsiderazzjoni l-aħjar interess tal-wild, b’konformità mal-Artikolu 23 tal-imsemmija direttiva, u, b’mod partikolari, il-bżonnijiet speċifiċi ta’ dan tal-aħħar.
V. Konklużjoni
62.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domanda preliminari magħmula mit-Tribunale amministrativo regionale per la Lombardia (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali tal-Lombardia, l-Italja):
1)
Il-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 20(1) tad-Direttiva 2013/33/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 li tistabbilixxi l-istandards dwar l-akkoljenza ta’ applikanti għall-protezzjoni internazzjonali,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
l-aġir ta’ applikant għal protezzjoni internazzjonali li jibqa’ abbużivament fl-ewwel ċentru ta’ akkomodazzjoni li għalih kien ġie assenjat u li jirrifjuta b’mod repetut u inġustifikat li jiġi trasferit lejn ċentru ta’ akkomodazzjoni ieħor għall-finijiet tal-ġestjoni tal-kapaċitajiet tas-sistema ta’ akkoljenza nazzjonali ma huwiex assimilabbli għal “[abbundun tal-]post ta’ residenza ddeterminat mill-awtorità kompetenti”, li fil-każ tiegħu huwa permess l-irtirar tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza kollha.
2)
L-Artikolu 20(4) sa (6) tad-Direttiva 2013/33
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
l-aġir ta’ applikant għal protezzjoni internazzjonali li jibqa’ abbużivament fl-ewwel ċentru ta’ akkomodazzjoni li għalih kien ġie assenjat u li jirrifjuta b’mod repetut u inġustifikat li jiġi trasferit lejn ċentru ta’ akkomodazzjoni ieħor għall-finijiet tal-ġestjoni tal-kapaċitajiet tas-sistema ta’ akkoljenza nazzjonali jikkostitwixxi “ksur serju tar-regoli taċ-ċentri ta’ akkomodazzjoni” li l-Istat Membru jista’ jissanzjona bl-adozzjoni ta’ sanzjoni ta’ natura oħra minbarra l-irtirar tal-benefiċċju tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza kollha.
Huwa l-Istat Membru li għandu jiddetermina sanzjoni li tkun proporzjonata għas-sitwazzjoni partikolari ta’ dan l-applikant kif ukoll għall-elementi kollha tal-każ inkwistjoni u li tiżgura, f’kull ċirkustanza, ir-rispett tad-dinjità tal-bniedem u l-aċċess tiegħu għall-kura medika. Barra minn hekk, fil-każ partikolari fejn jirrigwarda familja, din is-sanzjoni għandha tiġi adottata billi tieħu b’mod partikolari inkunsiderazzjoni l-aħjar interess tal-wild, b’konformità mad-dispożizzjonijiet previsti fl-Artikolu 23 ta’ din id-direttiva, u għandha tippermetti, b’mod partikolari, il-bżonnijiet speċifiċi ta’ dan tal-aħħar.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
i
)	L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.
(
2
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 li tistabbilixxi l-istandards dwar l-akkoljenza ta’ applikanti għall-protezzjoni internazzjonali (ĠU 2013, L 180, p. 96).
(
3
)	C‑233/18, iktar ’il quddiem is-“sentenza Haqbin, EU:C:2019:956.
(
4
)	C‑422/21, iktar ’il quddiem is-“sentenza Ministero dell’Interno (Irtirar tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza)”, EU:C:2022:616.
(
5
)	Iktar ’il quddiem il-“Karta”.
(
6
)	Il-kunċett ta’ “ċentru ta’ akkomodazzjoni” użat, pereżempju, fil-verżjonijiet fil-lingwa Franċiża (“centre d’hébergement”) u Ingliża (“accommodation center”) tad-Direttiva 2013/33, huwa tradott bil-kunċett ta’ “ċentru ta’ akkoljenza” f’verżjonijiet lingwistiċi oħra, bħall-verżjonijiet fil-lingwa Taljana (“centro di accoglienza”) u Spanjola (“centro de acogida”).
(
7
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali (ĠU 2013, L 180, p. 60).
(
8
)	GURI Nru 214, tal‑15 ta’ Settembru 2015, p. 1. Dan id-digriet leġiżlattiv kien emendat permezz tad-decreto-legge n. 20 – Disposizioni urgenti in materia di flussi di ingresso legale dei lavoratori stranieri e di prevenzione e contrasto all’immigrazione irregolare (id-Digriet Liġi Nru 20, dwar Dispożizzjonijiet Urġenti fil-Qasam ta’ Fluss ta’ Dħul Legali ta’ Ħaddiema Barranin u ta’ Prevenzjoni u Ġlieda Kontra l-Immigrazzjoni Irregolari) (GURI Nru 59, tal‑10 ta’ Marzu 2023, p. 1). Dan id-digriet liġi kien mibdul f’liġi, b’emendi, permezz tal-legge n. 50 (il-Liġi Nru 50), tal‑5 ta’ Mejju 2023 (GURI Nru 104, tal‑5 ta’ Mejju 2023, p. 7). Iktar ’il quddiem id-“Digriet Leġiżlattiv Nru 142/2015”.
(
9
)	Iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni tal-Prefettura ta’ Milano”.
(
10
)	Ara l-Artikolu 2(g) tad-Direttiva 2013/33.
(
11
)	Ara dizzjunarju Larousse u d-dizzjunarju tal-Académie française.
(
12
)	Ara s-sentenza tal-Cour de cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni, Franza), Tielet Awla Ċivili, tat‑8 ta’ Lulju 2009 (Nru 08-16.992).
(
13
)	Nirrileva li l-Artikolu 13 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 142/2015 jipprevedi espressament l-irtirar tal-kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza, b’konformità mal-Artikolu 23(1)(a) ta’ dan id-digriet leġiżlattiv, fil-każ ta’ “[t]neħħija inġustifikata miċ-ċentri”.
(
14
)	Ara, f’dan ir-rigward, il-premessa 25 tad-Direttiva 2013/33 kif ukoll is-sentenza Haqbin (punt 44).
(
15
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Diċembru 2011 dwar standards għall-kwalifika ta’ ċittadini nazzjonali ta’ pajjiżi terzi jew persuni mingħajr stat bħala benefiċjarji ta’ protezzjoni internazzjonali, għal stat uniformi għar-refuġjati jew għal persuni eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja, u għall-kontenut tal-protezzjoni mogħtija (ĠU 2011, L 337, p. 9).
(
16
)	Ara, f’dan ir-rigward, l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2013/33.
(
17
)	Ara, pereżempju, fi Franza, digriet tad‑19 ta’ Ġunju 2019, dwar ir-regoli ta’ funzjonament taċ-ċentri ta’ akkoljenza għall-applikant għal ażil (JORF tat‑28 ta’ Ġunju 2019, p. 111) li tipprevedi, fl-Artikolu 2 tal-Anness tagħha, li “[f]’kull waqt, il-ġestjonarju taċ-ċentru ta’ akkoljenza għal applikanti għal ażil jista’ jitlob lill-Uffiċċju Franċiż tal-Immigrazzjoni u tal-Integrazzjoni li jorganizza t-trasferiment ta’ persuna akkomodata lejn post ta’ akkomodazzjoni ieħor meta s-sitwazzjoni ta’ vulnerabbiltà tagħha teħtieġ teħid ta’ responsabbiltà xieraq għall-bżonnijiet tagħha jew meta jkunu ġew ikkonstatati diffikultajiet ta’ addattament għar-regoli tal-aġir tal-post ta’ akkomodazzjoni”.
(
18
)	Ara l-premessi 9, 14 u 22 kif ukoll l-Artikolu 18(2)(a) u l-Artikoli 21 sa 25 tal-imsemmija direttiva.
(
19
)	Madankollu, infakkar li, skont id-dispożizzjonijiet previsti b’mod partikolari fl-Artikolu 18(2)(a) u fl-Artikolu 23 tad-Direttiva 2013/33, il-ġestjonarju taċ-ċentru ta’ akkomodazzjoni għandu, meta jorganizza l-koabitazzjoni inerenti fl-akkomodazzjoni kollettiva, jippreserva l-privatezza tal-familja, filwaqt li jqis b’mod partikolari l-bżonnijiet speċifiċi tal-ulied.
(
20
)	Ara s-sentenza Haqbin (punti 45 u 51).
(
21
)	Ara s-sentenza Haqbin (punti 43, 44 u 52).
(
22
)	Ara s-sentenza Haqbin (punti 46 u 47 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
(
23
)	Ara s-sentenza Haqbin (punt 48).
(
24
)	Ara s-sentenza Haqbin (punt 50).
(
25
)	Ara s-sentenza Haqbin (punti 53 sa 55).