62021CJ0051
WYROK TRYBUNAŁU (ósma izba)
z dnia 30 czerwca 2022 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Prawo żywnościowe – Rozporządzenie (WE) nr 2073/2005 – Kryteria mikrobiologiczne dotyczące żywności – Artykuł 3 ust. 1 – Obowiązki spoczywające na przedsiębiorstwach sektora spożywczego – Załącznik I – Punkt 1.2 rozdziału 1 – Dopuszczalne limity obecności Listeria
monocytogenes w produktach rybołówstwa przed ich wprowadzeniem do obrotu i po wprowadzeniu do obrotu – Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 – Artykuł 14 ust. 8 – Urzędowa kontrola produktu na etapie wprowadzania do obrotu – Zakres
W sprawie C‑51/21
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Tallinna Halduskohu (sądu administracyjnego w Tallinie, Estonia) postanowieniem z dnia 28 stycznia 2021 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 28 stycznia 2021 r., w postępowaniu:
Aktsiaselts M.V.WOOL
przeciwko
Põllumajandus- ja Toiduamet,
TRYBUNAŁ (ósma izba),
w składzie: N. Jääskinen, prezes izby, N. Piçarra (sprawozdawca) i M. Gavalec, sędziowie,
rzecznik generalny: L. Medina,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Aktsiaselts M.V.WOOL – C. Ginter, A. Jõks i K. Kask, vandeadvokaadid,
–
w imieniu Põllumajandus- ja Toiduamet – H. Noot i T. Pikamäe, vandeadvokaadid,
–
w imieniu rządu estońskiego – N. Grünberg, w charakterze pełnomocnika,
–
w imieniu rządu belgijskiego – S. Baeyens, M. Van Regemorter oraz L. Van den Broeck, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu rządu czeskiego – J. Pavliš, M. Smolek i J. Vláčil, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu rządu włoskiego – G. Palmieri, w charakterze pełnomocnika, którą wspierała L. Vignato, avvocato dello Stato,
–
w imieniu rządu niderlandzkiego – M.K. Bulterman i C.S. Schillemans, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – W. Farrell, I. Galindo Martín i E. Randvere, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 ust. 1 oraz pkt 1.2 rozdziału I załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych (Dz.U. 2005, L 338, s. 1 ze sprostowaniem Dz.U. 2010, L 174, s. 54 ze zmianami wynikającymi z rozporządzenia Komisji (UE) 2019/229 z dnia 7 lutego 2019 r. (Dz.U. 2019, L 37, s. 106) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2073/2005”).
2
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Aktsiaselts M.V.WOOL (zwaną dalej „spółką MVWOOL”), producentem żywności na bazie ryb, a Põllumajandus- ja Toiduamet (urzędem ds. rolnictwa i żywności, Estonia) (zwanym dalej „organem estońskim”) w przedmiocie zgodności z prawem dwóch decyzji skierowanych przez ten organ do MVWOOL w następstwie wykrycia bakterii Listeria monocytogenes w żywności wprowadzonej do obrotu przez to przedsiębiorstwo.
Ramy prawne
Rozporządzenie (WE) nr 178/2002
3
Artykuł 3 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. 2002, L 31, s. 1), zatytułowany „Pozostałe definicje”, stanowi w pkt 8:
„Do celów niniejszego rozporządzenia:
[…]
8)
»wprowadzenie na rynek [wprowadzanie do obrotu]« oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie [nieodpłatnie lub odpłatnie], oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania;
[…]”.
4
Artykuł 14 tego rozporządzenia, zatytułowany „Wymogi w zakresie bezpieczeństwa żywności”, stanowi w ust. 8:
„Zgodność żywności ze szczegółowymi przepisami mającymi do niego [niej] zastosowanie nie powinna powstrzymać właściwych władz przed podjęciem [nie stanowi dla właściwych władz przeszkody dla podjęcia] stosownych środków w celu nałożenia ograniczeń dotyczących wprowadzenia jej na rynek [do obrotu] lub zażądania wycofania go [jej] z rynku, jeżeli istnieją podstawy, aby podejrzewać, iż pomimo takiej zgodności ten środek spożywczy jest niebezpieczny”.
Rozporządzenie (WE) nr 2073/2005
5
Zgodnie z motywami 1–3 rozporządzenia nr 2073/2005:
„(1)
Wysoki poziom ochrony zdrowia publicznego jest jednym z podstawowych celów prawa żywnościowego ustanowionego w rozporządzeniu [nr 178/2002] […].
(2)
Środki spożywcze nie powinny zawierać mikroorganizmów, ich toksyn ani metabolitów w ilościach stanowiących niedopuszczalne zagrożenie dla zdrowia ludzi.
(3)
[…] Przedsiębiorstwa sektora spożywczego są zobowiązane do wycofania z rynku [obrotu] niebezpiecznej żywności. W celu zwiększenia stopnia ochrony zdrowia publicznego oraz w celu uniknięcia rozbieżnych interpretacji należy ustalić zharmonizowane kryteria bezpieczeństwa dotyczące oceny produktów żywnościowych [dopuszczalności żywności], szczególnie pod względem obecności określonych [niektórych] mikroorganizmów chorobotwórczych”.
6
Artykuł 1 rozporządzenia nr 2073/2005, zatytułowany „Cel i zakres [zastosowania]”, stanowi, co następuje:
„Niniejsze rozporządzenie ustanawia kryteria mikrobiologiczne dotyczące niektórych mikroorganizmów oraz przepisy wykonawcze obowiązujące przedsiębiorstwa sektora spożywczego przy wdrażaniu ogólnych i szczegółowych zasad higieny […]. Właściwy organ kontroluje zgodność z zasadami i kryteriami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu […], co nie ogranicza prawa tego organu do dalszego pobierania próbek i przeprowadzania badań w celu wykrywania i obliczania innych mikroorganizmów, ich toksyn lub metabolitów, bądź w celu weryfikacji procesów, bądź ze względu na podejrzenie, że dana żywność nie jest bezpieczna, bądź też w kontekście analizy ryzyka.
[…]”.
7
Artykuł 2 wskazanego rozporządzenia zawiera następujące definicje:
„[…]
b)
»kryterium mikrobiologiczne« oznacza wymaganie pozwalające na akceptację [kryterium definiujące dopuszczalność] produktu, partii środków spożywczych lub procesu na podstawie braku, obecności lub liczby mikroorganizmów i/lub ilości ich toksyn lub metabolitów w jednostce masy, objętości, […] powierzchni lub partii;
[…]
f)
»okres przydatności do spożycia [okres przechowywania]« oznacza okres […] poprzedzając[y] datę ważności [termin przydatności do spożycia] lub datę przydatności do spożycia [datę minimalnej trwałości], zgodnie z definicjami tych dat, zawartymi, odpowiednio, w art. 9 i 10 dyrektywy 2000/13/WE [Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (Dz.U. 2000, L 109, s. 29 –];
[…]
l)
»zgodność z kryteriami mikrobiologicznymi« oznacza uzyskanie wyników badań zadowalających lub dopuszczalnych, określonych w załączniku I, w odniesieniu do wartości ustalonych dla danych kryteriów, poprzez pobieranie próbek, wykonywanie badań oraz wdrażanie działań naprawczych zgodnie z prawem żywnościowym oraz zaleceniami wydanymi przez właściwy organ;
[…]”.
8
Artykuł 3 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Wymagania ogólne”, stanowi w ust. 1:
„Przedsiębiorstwa sektora spożywczego są zobowiązane dopilnować, aby środki spożywcze były zgodne z odpowiednimi kryteriami mikrobiologicznymi wymienionymi w załączniku I. W tym celu na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności, włączając w to handel detaliczny, przedsiębiorstwa sektora spożywczego podejmują środki, w ramach obowiązujących je procedur opartych na zasadach HACCP [(analiza zagrożeń i krytyczne punkty kontroli, ang. hazard analysis and critical control point)] oraz w ramach wdrażania dobrych praktyk higienicznych, mające na celu zapewnienie:
[…]
b)
możliwości spełnienia kryteriów bezpieczeństwa żywności mających zastosowanie w ciągu całego okresu przydatności do spożycia [przechowywania] produktów w dających się rozsądnie przewidzieć warunkach dystrybucji, przechowywania i stosowania”.
9
Załącznik I do rozporządzenia nr 2073/2005 zawiera rozdział 1, zatytułowany „Kryteria bezpieczeństwa żywności”, który przewiduje w pkt 1.2:
„Rodzaj żywności
Mikroorganizmy/ich toksyny, metabolity
Plan pobierania próbek […]
Limity […]
Referencyjna metoda badania […]
Etap stosowania kryterium
n
C
m
M
1.2 Żywność gotowa do spożycia, w której możliwy jest wzrost [Listeria] monocytogenes, niebędąca żywnością przeznaczoną dla niemowląt ani żywnością specjalnego medycznego przeznaczenia
Listeria monocytogenes
5
0
100 [jednostek tworzących kolonię (jtk)/gram (g)] (5)
EN/ISO 11290‑2 […]
Produkty wprowadzane do obrotu w ciągu okresu przydatności do spożycia [okresu przechowywania]
5
0
Nie wykryto w 25 g (7)
EN ISO 11290‑1
Przed wyjściem żywności spod bezpośredniej kontroli przedsiębiorstwa sektora spożywczego, które jest jego producentem
[…]
(5) Niniejsze wymaganie stosuje się, o ile producent jest w stanie wykazać w sposób zadowalający dla właściwego organu, że produkt nie przekroczy limitu 100 jtk/g w całym okresie przydatności do spożycia [okresie przechowywania]. Dane przedsiębiorstwo może w ciągu procesu określić limity przejściowe, które powinny być wystarczająco niskie, aby zagwarantować, że limit 100 jtk/g nie będzie przekroczony na koniec okresu przydatności do spożycia [okresu przechowywania].
[…]
(7) Niniejsze kryterium stosuje się do produktów przed ich wyjściem spod bezpośredniej kontroli przedsiębiorstwa sektora spożywczego, które jest jego producentem, jeśli producent nie jest w stanie wykazać w sposób zadowalający dla właściwego organu, że produkt nie przekroczy limitu 100 jtk/g w ciągu całego okresu przydatności do spożycia [okresu przechowywania]”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
10
W dniu 2 sierpnia 2019 r. organ estoński pobrał ze sklepu detalicznego próbki niektórych produktów z łososia i pstrąga wyprodukowanych przez MVWOOL. Ponieważ analiza tych próbek wykazała obecność Listeria monocytogenes, decyzją z dnia 7 sierpnia 2019 r. estoński organ nakazał temu producentowi wstrzymanie wytwarzania tych produktów, wycofanie wszystkich partii i poinformowanie o tym konsumentów.
11
W październiku 2019 r., po wykryciu obecności Listeria monocytogenes w niektórych z jej towarów, MVWOOL dokonała dezynfekcji dwóch zakładów przemysłowych. Pomimo tego środka nadal stwierdzano obecność Listeria monocytogenes w niektórych produktach pochodzących z tych zakładów. W konsekwencji decyzją z dnia 25 listopada 2019 r. estoński organ nakazał MVWOOL zawieszenie działalności w przywołanych zakładach do czasu dostarczenia dowodu usunięcia tego zanieczyszczenia.
12
MVWOOL wniosła do Tallinna Halduskohus (sądu administracyjnego w Tallinie, Estonia) skargę o stwierdzenie nieważności tych decyzji, podnosząc, że organ estoński nie miał prawa zastosować w odniesieniu do próbek pobranych w sklepie detalicznym limitu niewykrywania Listeria monocytogenes w 25 g danego produktu spożywczego, przewidzianego w rozdziale 1 pkt 1.2 załącznika I do rozporządzenia nr 2073/2005 (zwanego dalej „zerowym limitem tolerancji”). Jej zdaniem ograniczenie to nie ma zastosowania do produktów już wprowadzonych do obrotu. W przypadku tych ostatnich obowiązującym limitem jest przewidziany w tym samym przepisie limit 100 jtk/g w okresie przechowywania produktu. MVWOOL twierdzi, że obecność Listeria monocytogenes przekraczająca ten limit nigdy nie została stwierdzona w jej produktach.
13
Estoński organ uważa, że skoro MVWOOL nie wykazała, że jej produkty spełniają limit 100 jtk/g Listeria monocytogenes w okresie przechowywania, zastosowanie ma zerowy limit tolerancji, niezależnie od tego, czy produkty znajdują się pod bezpośrednią kontrolą producenta, czy zostały już wprowadzone do obrotu. Wykładnia ta znajduje potwierdzenie w praktyce innych państw członkowskich, jak również w Codex Alimentarius Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa i Światowej Organizacji Zdrowia.
14
Sąd odsyłający wskazuje, że wykładnia przepisów pkt 1.2 rozdziału 1 załącznika I do rozporządzenia nr 2073/2005, co do której strony postępowania głównego się nie zgadzają, ma bezpośredni wpływ na zgodność z prawem decyzji estońskiego organu z dnia 7 sierpnia i 25 listopada 2019 r.
15
Zdaniem tego sądu wykładnia proponowana przez MVWOOL znajduje potwierdzenie w systematyce rozporządzenia nr 2073/2005, z której wynika, że przypadki stosowania zerowego limitu tolerancji są przewidziane w sposób wyczerpujący w tym rozporządzeniu. Gdyby przyjąć taką wykładnię, prowadziłoby to do niezgodności z prawem decyzji kwestionowanych przez MVWOOL.
16
Natomiast wykładnia, za którą opowiada się estoński organ, jest zdaniem sądu odsyłającego zgodna z celem rozporządzenia nr 2073/2005, którym jest zapewnienie bezpieczeństwa żywności przez cały okres jej przechowywania i wysokiego poziom ochrony zdrowia ludzkiego. Zgodnie z tą wykładnią ponieważ MVWOOL wprowadziła na rynek żywność, która nie odpowiadała normom określonym zerowym limitem tolerancji w czasie, gdy znajdowały się one pod jej bezpośrednią kontrolą, naruszyła ona obowiązek ciążący na niej na mocy art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2073/2005.
17
W tych okolicznościach Tallinna Halduskohus (sąd administracyjny w Tallinie) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy wykładni wymienionego w art. 3 ust. 1 i pkt 1.2 tabeli zamieszczonej w rozdziale 1 załącznika I do rozporządzenia nr 2073/2005 kryterium mikrobiologicznego [wprowadzającego zerowy limit tolerancji] – przy uwzględnieniu celu ochrony zdrowia publicznego, a także celów realizowanych przez to rozporządzenie, jak również przez [rozporządzenie] nr 178/2002 […] – należy dokonywać w ten sposób, że jeżeli przedsiębiorstwo sektora spożywczego nie było w stanie wykazać w sposób zadowalający dla właściwego organu, że żywność gotowa do spożycia, w której możliwy jest rozwój Listeria monocytogenes, niebędąca żywnością przeznaczoną dla niemowląt ani żywnością specjalnego medycznego przeznaczenia, w okresie przechowywania nie będzie przekraczać norm określonych limitem 100 jtk/g, wyżej wymienione kryterium mikrobiologiczne […] znajduje również w każdym wypadku zastosowanie do produktów wprowadzonych do obrotu w okresie przechowywania?
2)
W przypadku udzielenia na pytanie pierwsze odpowiedzi przeczącej: czy wykładni drugiego kryterium mikrobiologicznego [wprowadzającego zerowy limit tolerancji] – przy uwzględnieniu celu ochrony zdrowia publicznego i celów realizowanych przez rozporządzenie nr 2073/2005, jak również rozporządzenie nr 178/2002 […] – należy dokonywać w ten sposób, że niezależnie od tego, czy przedsiębiorstwo sektora spożywczego jest w stanie wykazać w sposób zadowalający dla właściwego organu, że żywność w okresie przechowywania będzie spełniała normy określone limitem 100 jtk/g, do tej żywności mają zastosowanie w sposób alternatywny dwa kryteria mikrobiologiczne, mianowicie: [po pierwsze] kryterium [zerowego limitu tolerancji], dopóki żywność pozostaje pod kontrolą przedsiębiorstwa sektora spożywczego, oraz [po drugie] kryterium „100 jtk/g” od momentu wyjścia żywności spod kontroli przedsiębiorstwa sektora spożywczego, które ją wyprodukowało?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
18
Poprzez swoje pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy wykładni art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2073/2005 w związku z pkt 1.2 rozdziału 1 załącznika I do tego rozporządzenia należy dokonywać w ten sposób, że w przypadku gdy producent nie jest w stanie wykazać w wystarczającym stopniu przed właściwym organem, że przez cały okres przechowywania żywności będzie ona spełniała normy określone limitem 100 jtk/g, do żywności, która została wprowadzona do obrotu w okresie jej przechowywania, zastosowanie ma zerowy limit tolerancji dla obecności Listeria monocytogenes.
19
Z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2073/2005 wynika, że przedsiębiorstwa sektora spożywczego mają obowiązek zapewnić, by produkowana przez nie żywność spełniała odpowiednie kryteria mikrobiologiczne w rozumieniu art. 2 lit. b) i l) tego rozporządzenia, określone w załączniku I do tego rozporządzenia, na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności, włączając w to handel detaliczny, przez cały okres przechowywania produktów w rozumieniu art. 2 lit. f) tego rozporządzenia.
20
Punkt 1.2 rozdziału 1 załącznika I do rozporządzenia nr 2073/2005 przewiduje dla kategorii żywności gotowej do spożycia, w której możliwy jest rozwój Listeria monocytogenes, niebędącej żywnością przeznaczoną dla niemowląt ani żywnością specjalnego medycznego przeznaczenia, dwa limity dotyczące obecności tej bakterii.
21
Pierwszy limit, ustalony na poziomie 100 jtk/g, ma zastosowanie do produktów wprowadzanych do obrotu podczas okresu ich przechowywania, jeżeli producent jest w stanie wykazać, zgodnie z wymogami właściwego organu, że produkty te będą spełniać normy ustanowione limitem przez cały okres ich przechowywania, jak wskazano w przypisie 5 do tego przepisu.
22
Drugi limit, zerowy limit tolerancji, ma zastosowanie, zgodnie z brzmieniem tego przepisu, „[p]rzed wyjściem żywności spod bezpośredniej kontroli przedsiębiorstwa sektora spożywczego, które jest jego producentem”, i jak wskazano w przypisie 7 do tego przepisu, kiedy ten producent nie jest w stanie wykazać w sposób zadowalający dla właściwego organu, że w ciągu całego okresu przechowywania produkt będzie spełniał normy ustanowione limitem 100 jtk/g.
23
Należy stwierdzić, że sytuacja taka jak rozpatrywana w postępowaniu głównym – w której produkt spożywczy, w odniesieniu do którego producent nie jest w stanie wykazać w sposób zadowalający dla właściwego organu, że będzie on spełniał normy określone limitem 100 jtk/g przez okres jego przechowywania, został już wprowadzony do obrotu – nie jest objęta tymi przepisami.
24
O ile bowiem pkt 1.2 rozdziału 1 załącznika I do rozporządzenia nr 2073/2005, czytany w świetle przypisu 7, dotyczy przypadku, w którym producent nie jest w stanie wykazać „w sposób zadowalający dla właściwego organu”, że jego produkty będą spełniać normy określone limitem 100 jtk/g przez cały okres ich przechowywania, o tyle wymaga on jednak zastosowania w takim przypadku zerowego limitu tolerancji w odniesieniu do obecności Listeria monocytogenes w produktach przed ich wyjściem spod „bezpośredniej kontroli” producenta, a tym samym przed ich wprowadzeniem do obrotu.
25
Wynika stąd, że wykładni art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2073/2005 w związku z pkt 1.2 rozdziału 1 załącznika I do tego rozporządzenia należy dokonywać w ten sposób, że w przypadku gdy producent nie jest w stanie wykazać w sposób zadowalający dla właściwego organu, że przez cały okres przechowywania żywności będzie ona spełniała normy określone limitem 100 jtk/g, do żywności, która została wprowadzona do obrotu w okresie jej przechowywania, nie ma zastosowania zerowy limit tolerancji dla obecności Listeria monocytogenes. W takim przypadku producent ten powinien powstrzymać się od wprowadzania rzeczonych produktów do obrotu.
26
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z tym, co wynika z motywów 1–3 rozporządzenia nr 2073/2005, ma ono na celu zagwarantowanie bezpieczeństwa żywności przez cały okres jej przechowywania, ale również wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego. W tym celu art. 1 tego rozporządzenia pozostawia właściwemu organowi szeroki zakres swobody przy przeprowadzaniu wzmożonych kontroli żywności w celu weryfikowania przestrzegania norm i kryteriów ustanowionych tym rozporządzeniem (zob. analogicznie wyrok z dnia 12 września 2019 r., A i in., C‑347/17, EU:C:2019:720, pkt 69). Jednakże o ile rozporządzenie nr 2073/2005 określa kryteria mikrobiologiczne, jakim powinna odpowiadać żywność na każdym etapie łańcucha żywnościowego, o tyle nie zawiera ono przepisów dotyczących działań, jakie właściwy organ może podjąć w następstwie wprowadzenia żywności do obrotu z naruszeniem tych kryteriów.
27
W tym kontekście należałoby się oprzeć na rozporządzeniu nr 178/2002. W szczególności art. 14 ust. 8 tego rozporządzenia uściśla, że właściwe władze krajowe mogą podjąć „stosowne środki” w celu nałożenia ograniczeń dotyczących wprowadzania żywności do obrotu lub w celu zażądania wycofania z obrotu żywności, która pomimo zgodności ze szczególnymi przepisami prawa Unii, które mają zastosowanie, daje tym organom obiektywne powody, aby podejrzewać, że jest niebezpieczna. Przepis ten, z uwagi na jego znaczenie dla osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i interes konsumentów, powinien być poddawany wykładni rozszerzającej (zob. podobnie wyrok z dnia 28 kwietnia 2022 r., Romega, C‑89/21, EU:C:2022:313, pkt 23).
28
Stosowanie zerowego limitu tolerancji do produktów spożywczych, które zostały wprowadzone do obrotu, przy czym producent nie wykazał w sposób zadowalający dla właściwego organu, że w okresie ich przechowywania produkty spełniały normy określone limitem 100 jtk/g, może stanowić „stosowny środek” w rozumieniu art. 14 ust. 8 rozporządzenia nr 178/2002.
29
W świetle powyższych rozważań na pytania sądu odsyłającego należy odpowiedzieć, że wykładni art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2073/2005 w związku z pkt 1.2 rozdziału 1 załącznika I do tego rozporządzenia należy dokonywać w ten sposób, że w przypadku gdy producent nie jest w stanie wykazać w sposób zadowalający dla właściwego organu, że przez cały okres przechowywania żywności będzie ona spełniała normy określone limitem 100 jtk/g jeśli chodzi o obecność Listeria monocytogenes, do żywności, która została wprowadzona do obrotu w okresie jej przechowywania, nie ma zastosowania zerowy limit tolerancji.
W przedmiocie kosztów
30
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:
Wykładni art. 3 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych, ze zmianami wynikającymi z rozporządzenia Komisji (UE) 2019/229 z dnia 7 lutego 2019 r., w związku z pkt 1.2 rozdziału 1 załącznika I do tego rozporządzenia należy dokonywać w ten sposób, że w przypadku gdy producent nie jest w stanie wykazać w sposób zadowalający dla właściwego organu, że przez cały okres przechowywania żywności będzie ona spełniała normy określone limitem 100 jednostek tworzących kolonię na gram (g) jeśli chodzi o obecność Listeria monocytogenes, do żywności, która została wprowadzona do obrotu w okresie jej przechowywania, nie ma zastosowania przewidziany w pkt 1.2 tego załącznika limit wymagający braku obecności Listeria monocytogenes w 25 g badanego produktu spożywczego.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: estoński.