62023TJ1171
WYROK SĄDU (szósta izba)
z dnia 9 lipca 2025 r. (
*1
)
Znak towarowy Unii Europejskiej – Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do znaku – Trójwymiarowy unijny znak towarowy – Kształt sześcianu o ścianach mających strukturę siatki i różniących się kolorami – Bezwzględna podstawa unieważnienia – Oznaczenie tworzone wyłącznie przez kształt towaru niezbędny do uzyskania efektu technicznego – Artykuł 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia (WE) nr 40/94
W sprawie T‑1171/23
Spin Master Toys UK Ltd, z siedzibą w Marlow (Zjednoczone Królestwo), którą reprezentowały V. von Bomhard i A. Malkmes, adwokatki,
strona skarżąca,
przeciwko
Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), który reprezentowali D. Gája i V. Ruzek, w charakterze pełnomocnika,
strona pozwana,
w której drugą stroną w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą EUIPO, występującą przed Sądem w charakterze interwenienta, jest
Verdes Innovations SA, z siedzibą w Chileomodi (Grecja), którą reprezentował R. Kunze, adwokat,
SĄD (szósta izba),
w składzie: M.J. Costeira, prezeska, M. Kancheva (sprawozdawczyni) i E. Tichy-Fisslberger, sędzie,
sekretarz: R. Ūkelytė, administratorka,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 15 listopada 2024 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1
W skardze opartej na art. 263 TFUE skarżąca, Spin Master Toys UK Ltd, wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji Pierwszej Izby Odwoławczej Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) z dnia 20 października 2023 r. (sprawa R 850/2022‑1) (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”).
Okoliczności powstania sporu
2
W dniu 25 stycznia 2013 r. interwenientka, Verdes Innovations SA, złożyła w EUIPO wniosek o unieważnienie prawa do unijnego znaku towarowego, który został zarejestrowany w dniu 9 stycznia 2008 r. w pod numerem 5696232 w następstwie zgłoszenia dokonanego w dniu 6 lutego 2007 r. przez Seven Towns Ltd, będącą poprzedniczką prawną skarżącej, w odniesieniu do następującego oznaczenia trójwymiarowego:
3
Przedstawieniu spornego znaku towarowego towarzyszył następujący opis:
„Znak towarowy składa się z przedstawienia sześciu warstw ułożonych geometrycznie w trzy pary równoległych warstw, przy czym każda para ułożona [jest] prostopadle do pozostałych dwóch par scharakteryzowanych przez to, że (i) którekolwiek z przylegających warstw mają inne kolory, to jest czerwony (PMS 200C*), zielony (PMS 347C*), niebieski (PMS 293C*), pomarańczowy (PMS 021C*), żółty (PMS 012C*) i biały, a także (ii) każda z tych warstw ma kratkowaną strukturę utworzoną przez czarne linie dzielące warstwy na dziewięć równych segmentów; graficzne przedstawienie znaku pokazuje dwa trójwymiarowe widoki znaku, ujęcie z boku i widok z przodu każdej z sześciu stron”.
4
Sporny znak towarowy zawierał również zastrzeżenie następujących kolorów:
„czerwony (PMS 200C), zielony (PMS 347[C]), niebieski (PMS 293C), pomarańczowy (PMS 021C), żółty (PMS 012C) i biały”.
5
Towary oznaczone spornym znakiem towarowym, dla których wniesiono o unieważnienie prawa do znaku towarowego, należą do klasy 28 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami, i odpowiadają następującemu opisowi: „zabawki, gry, przedmioty do zabawy i układanki, układanki trójwymiarowe; gry elektroniczne; przenośne [podręczne] gry elektroniczne”.
6
Na poparcie wniosku o unieważnienie powołano się na podstawę określoną w art. 52 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 2009, L 78, s. 1) w związku z art. 7 ust. 1 lit. a)–c) i e) tego rozporządzenia.
7
W dniu 4 czerwca 2014 r. Wydział Unieważnień zawiesił toczące się przed nim postępowanie w oczekiwaniu na ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie złożonego przez Simba Toys wniosku o unieważnienie prawa do trójwymiarowego unijnego znaku towarowego nr 162784 przedstawiającego w kolorach czarnym i białym układankę trójwymiarową o nazwie Rubik’s Cube (zwaną dalej „kostką Rubika”) w następujący sposób:
8
Sąd orzekł w tej sprawie wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r., Simba Toys/OHIM – Seven Towns (Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki) (T‑450/09, EU:T:2014:983). Trybunał uchylił ten wyrok Sądu i stwierdził nieważność decyzji Izby Odwoławczej w wyroku z dnia 10 listopada 2016 r., Simba Toys/EUIPO (C‑30/15 P, EU:C:2016:849). Decyzją R 452/2017‑1 z dnia 19 czerwca 2017 r. Izba Odwoławcza unieważniła prawo do trójwymiarowego unijnego znaku towarowego nr 162784 na podstawie art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, s. 1) w związku z art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) tego rozporządzenia. Sąd utrzymał w mocy tę decyzję wyrokiem z dnia 24 października 2019 r., Rubik’s Brand/EUIPO – Simba Toys (Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki) (T‑601/17, niepublikowanym, EU:T:2019:765). Trybunał nie przyjął do rozpoznania odwołania wniesionego od tego wyroku Sądu (postanowienie z dnia 23 kwietnia 2020 r., Rubik’s Brand/EUIPO, C‑936/19 P, niepublikowane, EU:C:2020:286).
9
W dniu 22 stycznia 2021 r. postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do spornego znaku towarowego zostało podjęte na nowo.
10
W dniu 25 marca 2022 r. Wydział Unieważnień uwzględnił w całości wniosek o unieważnienie prawa do spornego znaku towarowego na podstawie art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 207/2009.
11
W dniu 16 maja 2022 r. skarżąca wniosła do EUIPO odwołanie od decyzji Wydziału Unieważnień.
12
Zaskarżoną decyzją Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie. W szczególności uznała ona, że kolory kwadratów na każdej ścianie sześcianu stanowią zasadniczą właściwość spornego znaku towarowego i są integralną częścią kształtu tego znaku towarowego. Ustaliła ona, że kombinacja tych sześciu różnych kolorów jest niezbędna do uzyskania efektu technicznego. W konsekwencji Izba Odwoławcza stwierdziła w istocie, że wspomniany znak towarowy został zarejestrowany z naruszeniem przepisów art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 207/2009 w odniesieniu do wszystkich towarów objętych rejestracją.
Żądania stron
13
Skarżąca wnosi do Sądu o:
–
stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
–
obciążenie EUIPO i interwenientki kosztami postępowania.
14
EUIPO wnosi do Sądu o:
–
oddalenie skargi;
–
obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
15
Interwenientka wnosi do Sądu o:
–
oddalenie skargi;
–
obciążenie skarżącej kosztami postępowania przed Sądem i przed Izbą Odwoławczą.
Co do prawa
16
Z uwagi na datę dokonania rozpatrywanego zgłoszenia do rejestracji, czyli dzień 6 lutego 2007 r., która to data jest rozstrzygająca dla ustalenia znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy podlegają przepisom materialnoprawnym zawartym w rozporządzeniu nr 40/94 (zob. podobnie postanowienie z dnia 5 października 2004 r., Alcon/OHIM, C‑192/03 P, EU:C:2004:587, pkt 39, 40; wyrok z dnia 23 kwietnia 2020 r., Gugler France/Gugler i EUIPO, C‑736/18 P, niepublikowany, EU:C:2020:308, pkt 3 i przytoczone tam orzecznictwo).
17
W konsekwencji w niniejszej sprawie, co się tyczy przepisów materialnoprawnych, poczynione przez Izbę Odwoławczą w zaskarżonej decyzji i przez strony w ich pismach procesowych odniesienia do art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 207/2009 oraz do art. 52 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia należy rozumieć jako odniesienia, odpowiednio, do art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 oraz do art. 51 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia, których treść normatywna jest w zakresie dotyczącym niniejszego sporu zasadniczo identyczna.
18
Ponadto w zakresie, w jakim przepisy proceduralne uznaje się na ogół za mające zastosowanie w chwili ich wejścia w życie (zob. wyrok z dnia 11 grudnia 2012 r., Komisja/Hiszpania, C‑610/10, EU:C:2012:781, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo), niniejszy spór podlega przepisom proceduralnym zawartym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2017, L 154, s. 1).
19
Na poparcie skargi skarżąca podnosi jeden tylko zarzut, dotyczący naruszenia art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 w związku z art. 51 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia. Zarzut ten dzieli się na trzy części, dotyczące, po pierwsze, błędu w ocenie przy ustalaniu zasadniczych właściwości spornego znaku towarowego, po drugie, błędu w ocenie przy dokonywaniu analizy funkcjonalności tego znaku towarowego, i po trzecie, błędu w ocenie związanego z „układankami”. Skarżąca podnosi w istocie, że sporny trójwymiarowy znak towarowy wykazuje zasadnicze właściwości, na które składają się kombinacja sześciu określonych kolorów i ich układ na sześciu ścianach sześcianu, które to zasadnicze właściwości nie są tworzone wyłącznie przez kształt i które w każdym razie nie są niezbędne do uzyskania efektu technicznego.
20
Z art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 40/94 wynika w szczególności, że prawo do unijnego znaku towarowego unieważnia się na podstawie wniosku do EUIPO, w przypadku gdy unijny znak towarowy został zarejestrowany z naruszeniem przepisów art. 7 tego rozporządzenia.
21
Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 nie są rejestrowane oznaczenia, które składają się wyłącznie z kształtu towaru niezbędnego do uzyskania efektu technicznego.
22
Należy przypomnieć, że bezpośrednim celem zakazu rejestracji kształtów, o których mowa w art. 7 ust. 1 lit. e) rozporządzenia nr 40/94, jest uniknięcie sytuacji, w której wyłączne i stałe prawo, przyznawane przez znak towarowy, mogło służyć przedłużaniu bez ograniczenia w czasie ważności innych praw, które prawodawca Unii Europejskiej chciał podporządkować terminom peremptoryjnym [zob. podobnie wyrok z dnia 6 grudnia 2023 r., BB Services/EUIPO – Lego Juris (Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie), T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo].
23
Interes ogólny chroniony przez art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 polega na unikaniu sytuacji, w których prawo znaków towarowych prowadziłoby do przyznania jednemu przedsiębiorstwu monopolu na rozwiązania techniczne lub na cechy użytkowe danego towaru (zob. podobnie i analogicznie wyroki: z dnia 14 września 2010 r., Lego Juris/OHIM, C‑48/09 P, EU:C:2010:516, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 24 października 2019 r., Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki, T‑601/17, niepublikowany, EU:T:2019:765, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo).
24
Prawidłowe zastosowanie art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 wymaga należytego określenia zasadniczych właściwości rozpatrywanego oznaczenia trójwymiarowego. Wyrażenie „zasadnicze właściwości” musi być rozumiane jako odniesienie do najbardziej istotnych elementów oznaczenia (wyroki: z dnia 14 września 2010 r., Lego Juris/OHIM, C‑48/09 P, EU:C:2010:516, pkt 68, 69; z dnia 24 października 2019 r., Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki, T‑601/17, niepublikowany, EU:T:2019:765, pkt 47; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 102).
25
Określenia zasadniczych właściwości oznaczenia należy dokonywać odrębnie dla każdego przypadku, bez żadnej ustalonej hierarchii poszczególnych rodzajów elementów, jakie może zawierać oznaczenie. Może ono zostać dokonane albo bezpośrednio na podstawie całościowego wrażenia wywieranego przez oznaczenie, albo poprzez poddanie w pierwszej kolejności sukcesywnej analizie każdego z elementów, z których dane oznaczenie się składa (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 września 2010 r., Lego Juris/OHIM, C‑48/09 P, EU:C:2010:516, pkt 70; z dnia 24 października 2019 r., Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki, T‑601/17, niepublikowany, EU:T:2019:765, pkt 48; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 103).
26
W konsekwencji ustalenia zasadniczych właściwości oznaczenia trójwymiarowego można – w zależności od przypadku, zwłaszcza stosownie do stopnia złożoności tego znaku – dokonywać w drodze zwykłej analizy wzrokowej tego oznaczenia lub też, przeciwnie, w drodze pogłębionego badania, w ramach którego pod uwagę mogą być brane elementy przydatne w ocenie, takie jak badania rynku i ekspertyzy, czy też inne dane dotyczące wcześniej przyznanych w związku z danym towarem praw własności intelektualnej (wyroki: z dnia 14 września 2010 r., Lego Juris/OHIM, C‑48/09 P, EU:C:2010:516, pkt 71; z dnia 24 października 2019 r., Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki, T‑601/17, niepublikowany, EU:T:2019:765, pkt 49; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 104).
27
A zatem właściwy organ może przeprowadzić pogłębione badanie, w którego ramach uwzględnia – poza przedstawieniem graficznym i ewentualnymi opisami przedłożonymi w chwili dokonania zgłoszenia – elementy użyteczne dla odpowiedniej identyfikacji zasadniczych właściwości oznaczenia (wyroki: z dnia 6 marca 2014 r., Pi-Design i in./Yoshida Metal Industry, od C‑337/12 P do C‑340/12 P, niepublikowany, EU:C:2014:129, pkt 54; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 105).
28
Z powyższego wynika, że o ile ustalenie zasadniczych właściwości danego oznaczenia powinno co do zasady rozpocząć się od analizy przedstawienia graficznego tego oznaczenia, o tyle właściwy organ może również odwołać się do innych użytecznych informacji pozwalających na prawidłowe określenie tych właściwości, takich jak sposób postrzegania przez właściwy krąg odbiorców (wyroki: z dnia 23 kwietnia 2020 r., Gömböc, C‑237/19, EU:C:2020:296, pkt 30, 31, 37; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 106).
29
Ponadto ani charakter odróżniający elementów danego oznaczenia, ani charakter odróżniający uzyskany w następstwie używania danego oznaczenia nie są istotne przy określaniu jego zasadniczych właściwości do celów stosowania art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 [wyroki: z dnia 24 września 2019 r., Roxtec/EUIPO – Wallmax (Przedstawienie czarnego kwadratu zawierającego siedem niebieskich koncentrycznych kręgów), T‑261/18, EU:T:2019:674, pkt 64; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 108].
30
Ustalenia zasadniczych właściwości danego kształtu w kontekście art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 dokonuje się w konkretnym celu umożliwienia zbadania funkcjonalności owego kształtu [wyroki: z dnia 24 września 2019 r., Przedstawienie czarnego kwadratu zawierającego siedem niebieskich koncentrycznych kręgów, T‑261/18, EU:T:2019:674, pkt 55; z dnia 30 marca 2022 r., Établissement Amra/EUIPO – eXpresio, estudio creativo (Kształt buta na resorach), T‑264/21, niepublikowany, EU:T:2022:193, pkt 41; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 109]. A zatem ustalenia tego należy dokonywać w sposób obiektywny w świetle efektu technicznego uzyskanego za pomocą tego kształtu.
31
Po ustaleniu zasadniczych właściwości oznaczenia EUIPO powinno jeszcze ustalić, czy wszystkie te właściwości pełnią w przypadku rozpatrywanego towaru funkcję techniczną (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 września 2010 r., Lego Juris/OHIM, C‑48/09 P, EU:C:2010:516, pkt 72; z dnia 23 kwietnia 2020 r., Gömböc, C‑237/19, EU:C:2020:296, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 110), to znaczy przeprowadzić analizę funkcjonalności oznaczenia.
32
W celu zbadania funkcjonalności oznaczenia w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 zasadnicze właściwości kształtu niezbędnego do uzyskania efektu technicznego należy w miarę możliwości oceniać w świetle funkcji technicznej konkretnego towaru, który został przedstawiony. Takiej analizy nie można przeprowadzić bez uwzględnienia w danym wypadku dodatkowych elementów odnoszących się do funkcji konkretnego towaru, nawet jeśli nie są one widoczne na jego przedstawieniu (wyroki: z dnia 10 listopada 2016 r., Simba Toys/EUIPO, C‑30/15 P, EU:C:2016:849, pkt 46, 48; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 111).
33
Tym samym przy dokonywaniu analizy funkcjonalności oznaczenia w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 sąd Unii nie jest związany wyłącznie funkcjami widocznymi na graficznym przedstawieniu znaku towarowego, lecz musi wziąć pod uwagę inne elementy wynikające z konkretnego towaru, takie jak mechanizm rotacji w przypadku kostki Rubika (zob. podobnie wyrok z dnia 24 października 2019 r., Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki, T‑601/17, niepublikowany, EU:T:2019:765, pkt 85, 86), dolna strona klocka w przypadku klocka Lego [wyrok z dnia 12 listopada 2008 r., Lego Juris/OHIM – Mega Brands (Czerwony klocek Lego), T‑270/06, EU:T:2008:483, pkt 78], a w przypadku plastra – jego sposób działania [wyrok z dnia 31 stycznia 2018 r., Novartis/EUIPO – SK Chemicals (Przedstawienie plastra transdermalnego), T‑44/16, niepublikowany, EU:T:2018:48, pkt 37]. Niemniej sąd Unii nie może dodać do kształtu konkretnego towaru elementów, które się na niego nie składają (wyroki: z dnia 3 czerwca 2021 r., Yokohama Rubber i EUIPO/Pirelli Tyre, C‑818/18 P i C‑6/19 P, niepublikowany, EU:C:2021:431, pkt 62–66; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 112).
34
O ile informacje, które nie wynikają z graficznego przedstawienia oznaczenia, można brać pod uwagę w celu określenia, czy owe właściwości odpowiadają funkcji technicznej rozpatrywanego towaru, o tyle informacje te muszą pochodzić z obiektywnych i wiarygodnych źródeł i nie mogą obejmować postrzegania przez właściwy krąg odbiorców (wyroki: z dnia 23 kwietnia 2020 r., Gömböc, C‑237/19, EU:C:2020:296, pkt 37; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 113).
35
Przesłanka, zgodnie z którą rejestracji kształtu towaru jako unijnego znaku towarowego można odmówić na podstawie art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 jedynie wówczas, gdy jest on „niezbędny” do uzyskania zamierzonego efektu technicznego, nie oznacza, iż dany kształt musi być jedynym zapewniającym uzyskanie tego efektu (wyroki: z dnia 14 września 2010 r., Lego Juris/OHIM, C‑48/09 P, EU:C:2010:516, pkt 53; z dnia 24 października 2019 r., Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki, T‑601/17, niepublikowany, EU:T:2019:765, pkt 46; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 114).
36
Istnienie innych kształtów pozwalających na uzyskanie tego samego efektu technicznego nie stanowi w ramach stosowania art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 okoliczności pozwalającej wykluczyć zastosowanie podstawy odmowy rejestracji (zob. wyrok z dnia 14 września 2010 r., Lego Juris/OHIM, C‑48/09 P, EU:C:2010:516, pkt 58, 83 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 115).
37
Innymi słowy, art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 stoi na przeszkodzie rejestracji jakiegokolwiek kształtu składającego się wyłącznie, jeśli chodzi o jego zasadnicze właściwości, z kształtu towaru mającego powodować skutki na płaszczyźnie technicznej, wystarczającego do uzyskania zamierzonego efektu technicznego, choćby nawet efekt ten można było osiągnąć za pomocą innych kształtów z zastosowaniem tego samego lub innego rozwiązania technicznego (wyroki: z dnia 12 listopada 2008 r., Czerwony klocek Lego, T‑270/06, EU:T:2008:483, pkt 43; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 116).
38
W ramach badania funkcjonalności oznaczenia tworzonego przez kształt towaru, po ustaleniu zasadniczych właściwości tego oznaczenia, należy jedynie ocenić, czy właściwości te odpowiadają funkcji technicznej rozpatrywanego towaru. Takie badanie musi w sposób oczywisty zostać przeprowadzone w drodze analizy zgłoszonego lub zakwestionowanego oznaczenia, a nie oznaczeń tworzonych przez inne możliwe kształty tego towaru. Funkcjonalność techniczna właściwości kształtu może być oceniana między innymi z uwzględnieniem dokumentacji dotyczącej wcześniejszych patentów, które opisują funkcjonalne elementy rozpatrywanego kształtu (wyroki: z dnia 14 września 2010 r., Lego Juris/OHIM, C‑48/09 P, EU:C:2010:516, pkt 84, 85; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 117).
39
Rejestracji nie podlegają jedynie te kształty towaru, które są wyłącznie wyrazem zastosowanego rozwiązania technicznego i których rejestracja w charakterze znaku towarowego rzeczywiście utrudniłaby stosowanie tego rozwiązania technicznego przez inne przedsiębiorstwa. Rejestracja w charakterze znaku towarowego kształtu towaru, który ma wyłącznie funkcjonalny charakter, może umożliwić właścicielowi tego znaku towarowego zakazanie używania przez inne przedsiębiorstwa nie tylko tego kształtu, ale też kształtów podobnych (wyroki: z dnia 14 września 2010 r., Lego Juris/OHIM, C‑48/09 P, EU:C:2010:516, pkt 48, 56; z dnia 24 października 2019 r., Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki, T‑601/17, niepublikowany, EU:T:2019:765, pkt 45, 46; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 118).
40
Obecność jednego lub kilku drugorzędnych elementów będących przejawem inwencji twórczej w oznaczeniu, w którym wszystkie zasadnicze elementy wynikają z rozwiązania technicznego, którego oznaczenie to stanowi wyraz, nie podważa stwierdzenia, że wspomniane oznaczenie jest tworzone wyłącznie przez kształt towaru niezbędny do uzyskania efektu technicznego, a obecność właściwości, które nie są zasadnicze i nie spełniają funkcji technicznej, jest w tym kontekście pozbawiona znaczenia (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 września 2010 r., Lego Juris/OHIM, C‑48/09 P, EU:C:2010:516, pkt 51, 52 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 11 maja 2017 r., Yoshida Metal Industry/EUIPO, C‑421/15 P, EU:C:2017:360, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 119).
41
Okoliczność, że zasadniczy element spornego znaku towarowego, który jest niezbędny do uzyskania efektu technicznego, ma ponadto wartość estetyczną lub nietypowy charakter, nie pozwala wykluczyć zastosowania art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 [wyrok z dnia 5 lipca 2023 r., Wajos/EUIPO (Kształt pojemnika), T‑10/22, niepublikowany, EU:T:2023:377, pkt 45].
42
Ponadto okoliczność, że kombinacja elementów wyłącznie funkcjonalnych nadaje ogólną wartość estetyczną lub przyczynia się do stworzenia ozdobnego wizerunku spornego znaku towarowego, nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu podstawy odmowy rejestracji określonej w art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 [zob. podobnie wyroki: z dnia 19 września 2012 r., Reddig/OHIM – Morleys (Rękojeść noża), T‑164/11, niepublikowany, EU:T:2012:443, pkt 40; z dnia 5 lipca 2023 r., Kształt pojemnika, T‑10/22, niepublikowany, EU:T:2023:377, pkt 49].
43
Natomiast art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 nie może znajdować zastosowania, jeżeli zgłoszony lub zakwestionowany znak towarowy odnosi się do kształtu towaru, w którym istotną rolę odgrywa element niemający charakteru funkcjonalnego, na przykład element ozdobny lub fantazyjny. W takim wypadku konkurencyjne przedsiębiorstwa mogą z łatwością skorzystać z alternatywnych kształtów zapewniających równoważną funkcjonalność, a w rezultacie nie istnieje ryzyko ograniczenia dostępności danego rozwiązania technicznego. W takim wypadku rzeczone rozwiązanie techniczne mogłoby więc bez trudu zostać zastosowane przez konkurentów właściciela znaku w kształcie towaru, który nie będzie posiadał pozbawionego funkcjonalności elementu identycznego z elementem, jaki zawiera kształt towaru właściciela, i który w związku z tym nie będzie ani identyczny tym kształtem, ani do niego podobny (wyroki: z dnia 14 września 2010 r., Lego Juris/OHIM, C‑48/09 P, EU:C:2010:516, pkt 52, 72; z dnia 24 października 2019 r., Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki, T‑601/17, niepublikowany, EU:T:2019:765, pkt 50; z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 119, 120).
44
Aby pozbawiony funkcjonalności element można było uznać za niebagatelny element będący przejawem inwencji twórczej, musi on mieć wystarczająco znaczący charakter [wyrok z dnia 13 listopada 2024 r., Boehringer Ingelheim Pharma/EUIPO – Glenmark Pharmaceuticals Europe (Kształt inhalatora), T‑524/23, niepublikowany, odwołanie w toku, EU:T:2024:809, pkt 54].
45
Z powyższego wynika, że podstawa odmowy rejestracji określona w art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 może znajdować zastosowanie tylko wtedy, gdy każda z zasadniczych właściwości danego oznaczenia jest niezbędna do uzyskania efektu technicznego zamierzonego dla danego towaru. Natomiast podstawa ta przestaje znajdować zastosowanie z chwilą, gdy istnieje niebagatelny element pozbawiony funkcjonalności, na przykład element ozdobny lub fantazyjny, który stanowi zasadniczą właściwość wspomnianego oznaczenia, jednak nie jest niezbędny do uzyskania takiego efektu technicznego (wyrok z dnia 6 grudnia 2023 r., Kształt zabawkowej minifigurki z wypustką na głowie, T‑297/22, EU:T:2023:780, pkt 121). Niemniej obecność właściwości innych niż zasadnicze, nawet pozbawionych funkcjonalności, nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu wspomnianej podstawy.
46
Podsumowując, podstawa odmowy rejestracji określona w art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 znajduje zastosowanie, jeżeli wszystkie zasadnicze właściwości danego kształtu mają charakter funkcjonalny, chyba że przynajmniej jedna z zasadniczych właściwości jest pozbawiona funkcjonalności, przy czym nie ma znaczenia, czy właściwość, która nie jest zasadnicza, jest pozbawiona funkcjonalności.
47
To właśnie w świetle powyższych zasad należy, po przedstawieniu dwóch uwag wstępnych, zbadać zasadność jedynego zarzutu skarżącej.
Uwagi wstępne
W przedmiocie rodzaju spornego znaku towarowego
48
W pkt 51 zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza wskazała, że strony są zgodne co do tego, iż sporny znak towarowy odpowiada kształtowi układanki trójwymiarowej wymyślonej przez Ernő Rubika i komercjalizowanej z powodzeniem od lat osiemdziesiątych pod nazwą kostki Rubika.
49
W tym względzie należy na wstępie podkreślić, że sporny znak towarowy został zgłoszony i zarejestrowany jako trójwymiarowy znak towarowy lub przestrzenny znak towarowy, a nie jako dwuwymiarowy znak towarowy lub znak stanowiący wzór mający zastosowanie do powierzchni kształtu, ani jako pozycyjny znak towarowy nałożony lub umieszczony na kształcie, ani jako znak będący samym kolorem w oderwaniu od jakiegokolwiek kształtu. W istocie sporny znak towarowy jest wersją 3 x 3 układanki trójwymiarowej znanej pod nazwą kostki Rubika.
50
Z orzecznictwa wynika zaś, że dokonując zgłoszenia unijnego znaku towarowego do rejestracji w EUIPO, zgłaszający dokonuje wyboru wyznaczającego zakres przyznanej ochrony w zależności od rodzaju zgłoszonego znaku towarowego. EUIPO powinno zatem wziąć pod uwagę wybór dokonany przez zgłaszającego w zgłoszeniu i wyciągnąć z tego odpowiednie konsekwencje. Nadrzędnym celem wymogu jasności i precyzji wynikającego z art. 4 rozporządzenia nr 40/94, zgodnie z wykładnią, którą można wywieść w drodze analogii z wyroku z dnia 12 grudnia 2002 r., Sieckmann (C‑273/00, EU:C:2002:748, pkt 46–55), jest ponadto zachowanie pewności prawa poprzez upewnienie się, że przedmiot ochrony przyznanej przez EUIPO jest jasno określony z perspektywy właściwych organów i podmiotów gospodarczych, w szczególności konkurentów zgłaszającego. Wymóg ten jest tym bardziej konieczny, gdy w zgodzie z interesem publicznym chronionym przez art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) tego rozporządzenia chodzi o uniknięcie ustanowienia potencjalnie trwałego monopolu na rozwiązanie techniczne [zob. podobnie wyrok z dnia 27 czerwca 2017 r., Flamagas/EUIPO – MatMind (CLIPPER), T‑580/15, niepublikowany, EU:T:2017:433, pkt 35, 36].
51
W niniejszej sprawie należy zatem wziąć pod uwagę dokonany przez skarżącą (lub jej poprzedniczkę prawną) wybór polegający na zgłoszeniu spornego znaku towarowego jako trójwymiarowego znaku towarowego lub znaku przestrzennego.
W przedmiocie efektu technicznego spornego znaku towarowego
52
W pkt 53 i 54 zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza przytoczyła swoją decyzję R 452/2017‑1 z dnia 19 czerwca 2017 r. (zwaną dalej „przywołaną decyzją”), w której zbadała znak towarowy odpowiadający kostce Rubika w kolorach czarnym i białym z małymi kwadratami rozmieszczonymi w rzędach 3 x 3 na każdej z jej ścian. Opisała ona zamierzony dla rozpatrywanej układanki trójwymiarowej efekt techniczny jako „grę, która polega na odtworzeniu trójwymiarowej kolorowej układanki w kształcie sześcianu poprzez złożenie sześciu ścian o różnych kolorach”, i uściśliła, że „[t]en cel osiąga się poprzez obracanie wokół osi, w pionie i w poziomie rzędów mniejszych sześcianów o różnych kolorach, aż do momentu, gdy dziewięć kwadratów na każdej ścianie sześcianu będzie tego samego koloru” (pkt 32 przywołanej decyzji).
53
Należy zgodzić się z tą dokonaną przez Izbę Odwoławczą oceną efektu technicznego – która, jak zauważyła Izba Odwoławcza, i co nie zostało zakwestionowane przez skarżącą, została już potwierdzona przez Sąd w wyroku z dnia 24 października 2019 r., Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki (T‑601/17, niepublikowanym, EU:T:2019:765, pkt 80–83) – a zarazem zastosować ją mutatis mutandis do kolorowej wersji kostki Rubika 3 x 3, która stanowi sporny znak towarowy w niniejszej sprawie.
W przedmiocie części pierwszej jedynego zarzutu, dotyczącej błędu w ocenie przy ustalaniu zasadniczych właściwości spornego znaku towarowego
54
W części pierwszej jedynego zarzutu skarżąca zarzuca Izbie Odwoławczej naruszenie art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 poprzez zastosowanie go do spornego znaku towarowego, podczas gdy znak ten nie jest tworzony wyłącznie przez kształt. Jedną z jego zasadniczych właściwości, jak przyznała Izba Odwoławcza, jest bowiem szczególny układ sześciu określonych kolorów na sześciu ścianach sześcianu. Otóż układ ten nie stanowi integralnej części kształtu towaru i nie może być z nim utożsamiany. Skarżąca zarzuca Izbie Odwoławczej, że wbrew definicji pojęcia „kształtu” zawartej w orzecznictwie Trybunału nie uznała ona, iż koloru nie można utożsamiać z „kształtem”.
55
Dokładniej rzecz ujmując, część pierwsza dzieli się na twierdzenie wstępne i główny zarzut szczegółowy.
W przedmiocie twierdzenia wstępnego, dotyczącego zasadniczych właściwości spornego znaku towarowego
56
W ramach twierdzenia wstępnego, na którym opiera się główny zarzut szczegółowy, skarżąca podnosi, że wzór na wierzchniej stronie towaru w sześciu różnych kolorach stanowi zasadniczą właściwość spornego znaku towarowego, co potwierdziła też Izba Odwoławcza w ślad za Wydziałem Unieważnień. Skarżąca twierdzi, że trzecia z zasadniczych właściwości tego znaku towarowego, poza kształtem sześcianu i strukturą siatki, została prawidłowo zdefiniowana przez Izbę Odwoławczą w pkt 52 zaskarżonej decyzji jako szczególny układ sześciu określonych kolorów.
57
W tym względzie skarżąca twierdzi również, że przedstawienie graficzne spornego znaku towarowego nie pozostawia żadnych wątpliwości co do faktu, że jego przedmiotem jest głównie sześć określonych kolorów ułożonych w szczególny sposób, ponieważ kolory zostały wyraźnie wskazane za pomocą kodów Pantone, a ich umiejscowienie na sześcianie jest doprecyzowane trójwymiarowymi przedstawieniami oraz opisem przytoczonym w pkt 3 powyżej. Okoliczność, że skarżąca (lub jej poprzedniczka prawna) dążyła nie do ochrony przede wszystkim kształtu jako takiego, lecz wzoru na wierzchniej stronie towaru, czyli określonych kolorów i ich układu na sześcianie, wynika bardzo jasno ze wspomnianego opisu.
58
EUIPO i interwenientka nie zgadzają się z argumentami skarżącej.
59
Należy przypomnieć, że prawidłowe zastosowanie art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 wymaga należytego określenia zasadniczych właściwości rozpatrywanego oznaczenia trójwymiarowego (zob. pkt 24 powyżej).
60
W pkt 52 zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza stwierdziła, że strony są zgodne co do tego, iż przedstawienie spornego znaku towarowego wskazuje na następujące zasadnicze właściwości:
–
kształt sześcianu;
–
czarna siatka na każdej ścianie sześcianu składająca się z kwadratów rozmieszczonych w rzędach 3 x 3;
–
sześć różnych kolorów dla kwadratów odpowiednio na każdej ścianie sześcianu, a mianowicie czerwony, zielony, niebieski, pomarańczowy, żółty i biały.
61
Co się tyczy trzeciej z wyżej wymienionych zasadniczych właściwości spornego znaku towarowego, należy oddalić twierdzenie wstępne skarżącej, zgodnie z którym specyficzny układ sześciu określonych kolorów stanowi zasadniczą właściwość tego znaku towarowego, jak zdefiniowała ją Izba Odwoławcza w pkt 52 zaskarżonej decyzji. Należy bowiem stwierdzić, podobnie jak uczyniło to EUIPO, że takie wskazanie trzeciej zasadniczej cechy wspomnianego znaku towarowego nie występuje w zaskarżonej decyzji, a ponadto jest błędne.
62
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Izba Odwoławcza nie odnosi się do żadnego „szczególnego układu określonych kolorów” jako zasadniczej właściwości spornego znaku towarowego, lecz podkreśla raczej fakt, że kolory te są różne i że te różne kolory pojawiają się odpowiednio na każdej ścianie sześcianu. Wyliczenie przez Izbę Odwoławczą sześciu kolorów (czerwonego, zielonego, niebieskiego, pomarańczowego, żółtego i białego) polega jedynie na opisie kolorów, które są widoczne na ścianach sześcianu w tym znaku towarowym. Takiego wyliczenia nie można interpretować jako uznania przez Izbę Odwoławczą, że te określone kolory i ich szczególny układ stanowią zasadniczą właściwość wspomnianego znaku towarowego.
63
Powyższe znajduje potwierdzenie w fakcie, że Izba Odwoławcza, po pierwsze, zdefiniowała „sześć różnych kolorów” jako jedną i tę samą zasadniczą właściwość, a nie jako sześć odrębnych zasadniczych właściwości, a po drugie, wbrew temu, co twierdzi skarżąca, nie odniosła się do jakiegokolwiek „szczególnego układu” tych kolorów. Izba Odwoławcza uznała jedynie, że kolory te są różne na każdej kwadratowej powierzchni ścian sześcianu, i ograniczyła się do opisania tych kolorów w możliwie najprostszy sposób.
64
W drugiej kolejności należy przypomnieć, po pierwsze, że ustalenia zasadniczych właściwości rozpatrywanego kształtu w ramach stosowania art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 należy dokonywać obiektywnie w świetle efektu technicznego uzyskanego przez ten kształt i w konkretnym celu umożliwienia zbadania funkcjonalności tego kształtu (zob. pkt 30 powyżej). Po drugie, wyrażenie „zasadnicze właściwości” musi być rozumiane jako odniesienie do najbardziej istotnych elementów oznaczenia (zob. pkt 24 powyżej), w przeciwieństwie do drugorzędnych elementów będących przejawem inwencji twórczej (zob. pkt 40 powyżej).
65
W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że zarówno badanie indywidualnych elementów spornego trójwymiarowego znaku towarowego, jak i badanie wywieranego przez ten znak całościowego wrażenia, przy uwzględnieniu w szczególności faktu, że takie badanie należy przeprowadzić w świetle efektu technicznego uzyskanego przez dany kształt i w konkretnym celu umożliwienia zbadania funkcjonalności tego kształtu, prowadzą do wniosku, że sześć określonych kolorów (czerwony, zielony, niebieski, pomarańczowy, żółty i biały) umieszczonych na ścianach sześcianu i ich domniemany „szczególny układ” nie stanowią zasadniczej właściwości wspomnianego znaku towarowego.
66
Z przedstawionych poniżej powodów należy bowiem uznać, że sześć określonych kolorów i ich domniemany „szczególny układ” mają drugorzędne i marginalne znaczenie w stosunku do kształtu sześcianu, struktury siatki i dyferencjacji ścian sześcianu, a mianowicie faktu, że można je od siebie odróżnić.
67
Po pierwsze, należy stwierdzić, że sześć określonych kolorów, o których tu mowa, to kolory podstawowe, co sugeruje, że mają one drugorzędne i marginalne znaczenie w zestawieniu z kształtem. Zważywszy na ich podstawowy charakter, kolory te pełnią jedynie funkcję rozróżnienia poszczególnych ścian sześcianu za pomocą tego, co Sąd nazwał już „efektem kontrastu” (wyrok z dnia 24 października 2019 r., Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki, T‑601/17, niepublikowany, EU:T:2019:765, pkt 88). Ponadto takie kolory podstawowe, ponieważ nie są uważane za funkcjonalne, nie mają wystarczająco znaczącego charakteru, aby można je było zakwalifikować jako niebagatelny element będący przejawem inwencji twórczej (zob. pkt 44 powyżej).
68
Wynika z tego, że określony charakter tych sześciu kolorów nie jest zasadniczą właściwością spornego znaku towarowego, w przeciwieństwie do ich dyferencjacji i efektu kontrastu, jaki wywołuje to rozróżnienie.
69
Na rozprawie skarżąca twierdziła, że w zaskarżonej decyzji nie było mowy o podstawowym charakterze rozpatrywanych sześciu kolorów. EUIPO odpowiedziało, że ten podstawowy charakter wynika wyraźnie z oceny dokonanej przez Wydział Unieważnień w jego decyzji, z którą Izba Odwoławcza zgodziła się, potwierdzając tę ocenę. W tym względzie należy przypomnieć, że w przypadku gdy izba odwoławcza utrzymuje w mocy decyzję niższej instancji EUIPO w całości, decyzja ta i zawarte w niej uzasadnienie stanowią część kontekstu, w którym została wydana decyzja izby odwoławczej – kontekstu, który był znany stronom i który w pełni umożliwia sądowi dokonanie kontroli zgodności tej decyzji z prawem w zakresie zasadności oceny dokonanej przez izbę odwoławczą [wyrok z dnia 9 lipca 2008 r., Reber/OHIM – Chocoladefabriken Lindt & Sprüngli (Mozart), T‑304/06, EU:T:2008:268, pkt 47]. W niniejszej sprawie należy zauważyć, że Wydział Unieważnień rzeczywiście dwukrotnie zakwalifikował te sześć kolorów jako „podstawowe” na s. 20 swojej decyzji.
70
Po drugie, należy zauważyć, podobnie jak uczyniło to EUIPO, że podnoszony „szczególny układ” kolorów na ścianach sześcianu, na który powołuje się skarżąca, nie ukazuje się wyraźnie w przedstawieniu graficznym spornego znaku towarowego. O ile prawdą jest, że z przedstawienia graficznego wynika, iż kolory żółty, zielony i czerwony z jednej strony oraz kolory niebieski, biały i pomarańczowy z drugiej strony „przylegają do siebie”, o tyle nie jest jasne, z jakimi innymi kolorami każdy z tych kolorów sąsiaduje ani na czym miałby polegać podnoszony przez skarżącą „szczególny układ” kolorów na ścianach sześcianu, ponieważ taki „szczególny układ” nie wynika jednoznacznie z przedstawienia graficznego spornego znaku towarowego i z jego opisu. Skarżąca nie może w rzeczywistości powoływać się na żaden „szczególny układ” kolorów w oparciu o jasne i jednoznaczne przedstawienie oraz o jasny i jednoznaczny opis wszystkich przylegających do siebie kolorów, co wskazuje, że głównym przedmiotem rozpatrywanego trójwymiarowego znaku towarowego jest kształt sześcianu, struktura siatki i dyferencjacja kolorów na poszczególnych ścianach sześcianu.
71
Z powyższego wynika, że domniemany „szczególny układ”, na który powołuje się skarżąca, nie stanowi zasadniczej właściwości spornego znaku towarowego, w przeciwieństwie do efektu kontrastu wywołanego przez dyferencjację kolorów.
72
Po trzecie, wbrew temu, co twierdzi skarżąca, kwestia, czy starała się ona (lub jej poprzedniczka prawna) objąć ochroną głównie kształt jako taki lub wzór na wierzchniej stronie towaru, czy też oba te elementy, nie wynika „bardzo jasno” z opisu spornego znaku towarowego. Ani rodzaj spornego znaku towarowego (trójwymiarowy), wybrany przez skarżącą (lub jej poprzedniczkę prawną), ani opis wspomnianego znaku towarowego, który rozpoczyna się od „sześciu warstw ułożonych geometrycznie w trzy pary równoległych warstw, przy czym każda para ułożona [jest] prostopadle do dwóch pozostałych par”, a następnie, po wskazaniu kolorów, brzmi: „każda z tych warstw ma kratkowaną strukturę utworzoną przez czarne linie dzielące warstwy na dziewięć równych segmentów; graficzne przedstawienie znaku pokazuje dwa trójwymiarowe widoki znaku, ujęcie z boku i widok z przodu każdej z sześciu stron”, nie sugeruje – wbrew temu, co podnosi skarżąca – że wystąpiono o ochronę „głównie” w odniesieniu do „wzoru na wierzchniej stronie towaru, czyli określonych kolorów i ich układu na sześcianie”. Opis ten odnosi się konkretnie do kształtu sześcianu („trzy pary równoległych warstw, przy czym każda para ułożona [jest] prostopadle do dwóch pozostałych par”) oraz do faktu, że każda z tych warstw „ma kratkowaną strukturę utworzoną przez czarne linie dzielące warstwy na dziewięć równych segmentów”. Ponadto z akt sprawy nie wynika również, że w postępowaniu w sprawie sprzeciwu lub w postępowaniu w sprawie naruszenia prawa do znaku skarżąca (lub jej poprzedniczka prawna) powołała się na swoje prawo dotyczące spornego znaku towarowego jedynie w wąskim zakresie sześciu określonych kolorów i szczególnego układu.
73
Z powyższego wynika, że skarżąca nie wykazała, iż sześć podstawowych kolorów umieszczonych na ścianach kostki Rubika odtworzonej w spornym znaku towarowym lub ich układ, który jest zresztą mało jasny, stanowią zasadniczą właściwość tego znaku towarowego – przy czym należy rozumieć, że taka właściwość jest w przekonaniu skarżącej pozbawiona funkcjonalności. Jedynym istotnym elementem, a zatem jedyną zasadniczą właściwością wspomnianego znaku towarowego w odniesieniu do kolorów, jest dyferencjacja małych kwadratów na każdej ze ścian sześcianu, która pozwala na ich odróżnienie i wywołuje efekt kontrastu.
74
Należy zatem stwierdzić, że zasadnicze właściwości spornego znaku towarowego są następujące:
–
kształt sześcianu;
–
struktura siatki oddzielająca 3 × 3 małe kwadraty na każdej z sześciu ścian sześcianu;
–
dyferencjacja tych małych kwadratów na każdej ze ścian sześcianu poprzez użycie sześciu podstawowych kolorów (czerwonego, zielonego, niebieskiego, pomarańczowego, żółtego i białego), pozwalająca na ich odróżnienie i wywołująca między nimi efekt kontrastu.
75
Powyższa ocena zasadniczych właściwości spornego znaku towarowego odpowiada w istocie ocenie dokonanej przez Izbę Odwoławczą w pkt 52 zaskarżonej decyzji, w której zresztą nie wspomniano o żadnym „szczególnym układzie”. Natomiast interpretacja przedstawiona przez skarżącą nie jest spójna z ogólną systematyką zaskarżonej decyzji, która w części dotyczącej analizy funkcjonalności nie opiera się ani na określonych kolorach, ani na szczególnym układzie. Decyzję tę należy zatem rozumieć w świetle jej ogólnej systematyki w ten sposób, że słusznie nie uznaje ona za zasadniczą właściwość ani sześciu określonych kolorów jako takich, ani ich domniemanego „szczególnego układu”, lecz przypisuje taki status jedynie ich zdolności do dyferencjacji dzięki efektowi kontrastu.
76
Należy stwierdzić, że Izba Odwoławcza nie popełniła błędu w ocenie, gdy stwierdziła w istocie, że dyferencjacja z użyciem sześciu kolorów pozwalająca na odróżnienie małych kwadratów na każdej ze ścian sześcianu dzięki efektowi kontrastu stanowi zasadniczą właściwość spornego znaku towarowego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94.
77
Twierdzenia wstępnego skarżącej nie można zatem uwzględnić.
W przedmiocie głównego zarzutu szczegółowego, dotyczącego tego, że dyferencjacji z użyciem sześciu kolorów nie można uznać za integralną część kształtu spornego znaku towarowego
78
W ramach głównego zarzutu szczegółowego skarżąca twierdzi w istocie, że kolor nie jest „kształtem” w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94. Zarzuca ona Izbie Odwoławczej naruszenie tego przepisu poprzez uznanie, że „kolory stanowią integralną część kształtu” rozpatrywanego towaru, i dojście na tej podstawie do wniosku, że sporny znak towarowy jest tworzony wyłącznie przez kształt towaru.
79
Bardziej konkretnie, skarżąca podnosi pięć argumentów. W pierwszej kolejności z jednej strony utrzymuje ona, że komercjalizacja kostki Rubika nie jest istotnym kryterium pozwalającym na wyciągnięcie wniosku, iż kolory stanowią integralną część kształtu. Z drugiej strony podnosi ona, że jeżeli zasadniczą właściwość można dowolnie zastąpić wszelkimi środkami graficznymi (na przykład literami lub cyframi), bez wpływu na kształt wyznaczony przez jego kontury, to taka właściwość nie może stanowić integralnej części kształtu. W drugiej kolejności skarżąca twierdzi, że art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94, w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, dotyczy wyłącznie oznaczeń, które „składają się wyłącznie z kształtu towaru”, a contrario do zmiany legislacyjnej wprowadzonej rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2424 z dnia 16 grudnia 2015 r. zmieniającym rozporządzenie Rady (WE) nr 207/2009 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego i rozporządzenie Komisji (WE) nr 2868/95 wykonujące rozporządzenie Rady nr 40/94 oraz uchylające rozporządzenie Komisji (WE) nr 2869/95 w sprawie opłat na rzecz Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (Dz.U. 2015, L 341, s. 21) w celu uwzględnienia również „inn[ych] ich właściwości”. W trzeciej kolejności skarżąca powołuje się na przyjętą przez Trybunał definicję pojęcia „kształtu” towaru, a mianowicie jego konturów, z której wynika, że wzoru na wierzchniej stronie towaru nie można utożsamiać z „kształtem” w rozumieniu tego artykułu. Zdaniem skarżącej Izba Odwoławcza błędnie zatem uznała, że wzór na wierzchniej stronie towaru, jako zasadnicza właściwość spornego znaku towarowego, stanowi integralną część kształtu, zamiast przyznać, zgodnie z orzecznictwem Trybunału, że „kształt” w rozumieniu tego przepisu jest wyznaczony przez linie lub kontury, które wytyczają trójwymiarowy towar, podczas gdy kolor, jak każdy inny możliwy wzór na wierzchniej stronie towaru, jest elementem odrębnym. W czwartej kolejności skarżąca powołuje się na inne orzeczenia i wyroki, które uważa za istotne. W piątej kolejności utrzymuje ona, że sugerowana przez nią interpretacja art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 nie czyni tego przepisu bezskutecznym, w przeciwieństwie do „nieco alarmistycznych” oznajmień Izby Odwoławczej.
80
Ostatecznie zdaniem skarżącej należy stwierdzić, że sześć kolorów i ich szczególny układ na ścianach sześcianu, które stanowią zasadniczą właściwość rozpatrywanego oznaczenia trójwymiarowego, nie stanowią integralnej części „kształtu” w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94. Przepis ten nie ma zatem zastosowania do spornego znaku towarowego, ponieważ znak ten nie składa się wyłącznie z kształtu towaru.
81
EUIPO i interwenientka nie zgadzają się z argumentami skarżącej.
82
W pkt 61–63 zaskarżonej decyzji, co się tyczy kolorów kwadratów na każdej ścianie sześcianu, Izba Odwoławcza oddaliła argument skarżącej, zgodnie z którym wspomnianych kolorów nie można uznać za kształt w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94. Zdaniem Izby Odwoławczej z dowodów jasno wynika, że kształt spornego znaku towarowego odpowiada towarowi, który jest komercjalizowany w kolorach, co potwierdza na przykład obraz pochodzący z witryny internetowej Wikipedia, na którą powoływały się obie strony (zob. pkt 108 poniżej). W konsekwencji kolory stanowią integralną część kształtu i nie mogą zostać wykluczone z tego tylko powodu, że kolor jako taki nie ma „kształtu”. Izba Odwoławcza uznała, że gdyby argument skarżącej był prawidłowy, dodanie koloru, bez względu na to, czy ma on charakter zasadniczy, czy jedynie dekoracyjny, do funkcjonalnego elementu kształtu przestrzennego znaku towarowego wystarczyłoby, aby uniknąć objęcia oznaczenia zakresem tego artykułu z tego tylko powodu, że nie można go uznać za składające się „wyłącznie” z kształtu. Zastosowanie tego przepisu zostałoby faktycznie ograniczone do znaków towarowych zarejestrowanych w kolorach czarnym i białym i nie chroniłoby już interesu publicznego leżącego u jego podstaw.
83
W pkt 64–70 zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza stwierdziła również, że odniesienie się przez skarżącą do wyroków z dnia 12 czerwca 2018 r., Louboutin i Christian Louboutin (C‑163/16, EU:C:2018:423), i z dnia 14 marca 2019 r., Textilis (C‑21/18, EU:C:2019:199), nie jest w żaden sposób użyteczne. Przede wszystkim w jej ocenie wyroki te dotyczyły nie znaków przestrzennych, lecz znaków pozycyjnych. Następnie z wyroku z dnia 12 czerwca 2018 r., Louboutin i Christian Louboutin (C‑163/16, EU:C:2018:423), jasno wynika, że Trybunał nie zbadał w nim kwestii, czy art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 ma zastosowanie do przestrzennych znaków towarowych zarejestrowanych w kolorach. Ponadto w wyroku z dnia 14 marca 2019 r., Textilis (C‑21/18, EU:C:2019:199), Trybunał badał nie kolorowy kształt, lecz kolorowy dwuwymiarowy graficzny znak towarowy. Zdaniem Izby Odwoławczej żadne z wyroków lub orzeczeń przywołanych przez skarżącą nie potwierdzają twierdzenia, zgodnie z którym w ramach oceny dokonywanej na podstawie art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 należy dokonać rozróżnienia między kształtem a jego kolorem. W niniejszym wypadku sporny znak towarowy nie jest kolorem samym w sobie ani dwuwymiarowym wzorem, który należało zastosować do rozpatrywanego towaru (układanki trójwymiarowej), lecz składa się z kolorowego kształtu samego towaru.
84
W tym kontekście należy stwierdzić, że w świetle interesu publicznego leżącego u podstaw art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 (zob. pkt 22, 23 powyżej), a także z konieczności zachowania skuteczności (effet utile) tego przepisu pojęcia „kształtu” nie należy interpretować w sposób nadmiernie wąski, który wykluczałby w szczególności wszelkie kolorowe kształty towaru.
85
W niniejszej sprawie należy przypomnieć, że sporny znak towarowy został zgłoszony i zarejestrowany jako trójwymiarowy lub przestrzenny znak towarowy, a nie jako znak będący wzorem, pozycyjny lub będący kolorem (zob. pkt 49–51 powyżej). Mając na względzie rodzaj tego znaku towarowego oraz jego przedstawienie graficzne i opis, należy stwierdzić, że trzecia z zasadniczych właściwości wspomnianego znaku towarowego, a mianowicie dyferencjacja małych kwadratów na każdej ze ścian sześcianu w sześciu podstawowych kolorach, umożliwiająca ich odróżnienie i wywołująca między nimi efekt kontrastu, jest właściwa przedstawionemu kształtowi i nierozerwalnie z nim związana oraz – jak słusznie wskazała Izba Odwoławcza – stanowi integralną część tego kształtu.
86
W tym względzie należy również stwierdzić, podobnie jak uczyniło to EUIPO, że dodanie sześciu podstawowych kolorów (zob. pkt 67 powyżej), dodatkowo w mało jasnym układzie (zob. pkt 70 powyżej), do trójwymiarowego kształtu, który jest funkcjonalny, jasno zdefiniowany i przedstawiony przez funkcjonalne linie siatki, nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że sporny znak towarowy jest oznaczeniem składającym się wyłącznie z kształtu w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94. Ewentualność, że inne powierzchnie mogłyby uczynić z kostki Rubika coś więcej niż kształt, jest bez znaczenia dla ustalenia, czy w niniejszym przypadku efekt kontrastu wynikający z dyferencjacji ścian (małych kwadratów) sześcianu poprzez podstawowe kolory stanowi zasadniczą właściwość wspomnianego znaku towarowego.
87
Wniosku tego nie podważają argumenty przedstawione przez skarżącą.
88
W pierwszej kolejności, z jednej strony, w odniesieniu do argumentu skarżącej, zgodnie z którym komercjalizacja kostki Rubika nie stanowi istotnego kryterium, należy przypomnieć, że zasadnicze właściwości kształtu niezbędnego do uzyskania efektu technicznego należy w miarę możliwości oceniać w świetle funkcji technicznej przedstawionego konkretnego towaru (zob. pkt 32 powyżej) oraz że o ile ustalenie zasadniczych właściwości danego oznaczenia powinno co do zasady rozpocząć się od analizy jego przedstawienia graficznego, o tyle właściwy organ może również odwołać się do innych użytecznych informacji pozwalających na prawidłowe określenie tych właściwości, takich jak sposób postrzegania przez właściwy krąg odbiorców (zob. pkt 28 powyżej). Wynika z tego, że poza przedstawieniem graficznym spornego znaku towarowego Izba Odwoławcza mogła także wziąć pod uwagę okoliczność, iż kształt tego znaku towarowego odpowiada konkretnemu przedstawionemu towarowi, który jest komercjalizowany w kolorach i postrzegany jako taki przez właściwy krąg odbiorców.
89
Z drugiej strony, co się tyczy argumentu skarżącej dotyczącego sposobu, w jaki Izba Odwoławcza dokonałaby oceny kształtu spornego znaku towarowego, gdyby zawierał on na powierzchniach na przykład litery lub cyfry, należy uznać, że takie zagadnienie jest czysto hipotetyczne, i oddalić ten argument jako bezskuteczny, ponieważ ustalenia zasadniczych właściwości oznaczenia należy dokonywać w każdym konkretnym przypadku (zob. pkt 25 powyżej). W niniejszym wypadku wzór na wierzchniej stronie sześcianu wtapia się w jego kształt i nie stanowi sam w sobie zasadniczej właściwości oznaczenia (zob. pkt 61–75 powyżej), a taką zasadniczą właściwość stanowi wyłącznie efekt kontrastu, jaki wywołuje. Nie ma znaczenia, czy w innym szczególnym przypadku inne wzory na wierzchniej stronie towaru zostałyby uznane za pozbawioną funkcjonalności zasadniczą właściwość innego znaku towarowego.
90
W drugiej kolejności, co się tyczy argumentu skarżącej, zgodnie z którym Izba Odwoławcza nie uwzględniła zmiany legislacyjnej wprowadzającej wyrażenie „innej ich właściwości” do art. 7 ust. 1 lit. e) rozporządzenia nr 207/2009 (które zastąpiło rozporządzenie nr 40/94), należy go oddalić jako nieistotny dla sprawy. Okoliczność, że znaki towarowe zawierające oprócz kształtu „inne właściwości” mogą być objęte zakresem tego artykułu, zmienionego rozporządzeniem 2015/2424, nie musi bowiem oznaczać, że wspomniany artykuł we wcześniejszej wersji nie obejmuje trójwymiarowych znaków towarowych zawierających kolory.
91
W tym kontekście należy przypomnieć, podobnie jak uczyniło to EUIPO, że umieszczenie przez rozporządzenie 2015/2424 w art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 207/2009 (które zastąpiło rozporządzenie nr 40/94) wyrażenia „innej ich właściwości” nie miało na celu wykazania, że trójwymiarowe znaki towarowe w kolorach nie będą od tej pory objęte zakresem stosowania tego przepisu w jego wcześniejszej wersji ze względu na to, że zawierają kolory. Ta zmiana legislacyjna była ściśle związana ze zniesieniem przez rozporządzenie 2015/2424 wymogu przedstawienia graficznego i z późniejszym wprowadzeniem do systemu unijnych znaków towarowych nowych rodzajów „nietradycyjnych” znaków towarowych. Trójwymiarowe znaki towarowe w kolorach nie zostały wprowadzone przez wspomnianą zmianę legislacyjną, lecz istniały już wcześniej, w związku z czym dodanie wyrażenia „innej ich właściwości” nie ma wpływu na sposób badania funkcjonalności takich znaków towarowych. Istotne jest raczej to, czy kolor lub kolory takiego trójwymiarowego znaku towarowego stanowią zasadniczą właściwość tego znaku towarowego, a nie to, czy są one częścią kształtu lub „innej ich właściwości”.
92
A zatem, jak orzekł w istocie Trybunał w wyroku z dnia 14 września 2010 r., Lego Juris/OHIM (C‑48/09 P, EU:C:2010:516, pkt 51, 52), w którym znajdował zastosowanie art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94, dodanie właściwości, które nie są zasadnicze i nie mają funkcji technicznej, nie pozwala uniknąć objęcia danego kształtu tą bezwzględną podstawą odmowy rejestracji, jeżeli jego wszystkie zasadnicze właściwości taką funkcję spełniają (zob. pkt 40 powyżej). W tamtej sprawie czerwony kolor klocka Lego został uznany przez Wielką Izbę Odwoławczą i przez Sąd za właściwość, która nie jest zasadnicza (wyrok z dnia 14 września 2010 r., Lego Juris/OHIM, C‑48/09 P, EU:C:2010:516, pkt 73, 74). Jednocześnie w podobnych sprawach Sąd potwierdził unieważnienie prawa do znaków towarowych na podstawie art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 207/2009 przed jego zmianą wprowadzoną rozporządzeniem 2015/2424 – czyli kiedy przepis ten odnosił się wyłącznie do „oznacze[ń], które składają się wyłącznie z kształtu” – gdy występowały w nich kolory, które nie były „kształtem” [wyroki: z dnia 31 stycznia 2018 r., Przedstawienie plastra transdermalnego, T‑44/16, niepublikowany, EU:T:2018:48, pkt 101–104; z dnia 24 września 2019 r., Przedstawienie czarnego kwadratu zawierającego siedem niebieskich koncentrycznych kręgów, T‑261/18, EU:T:2019:674, pkt 70–72; postanowienie z dnia 15 lipca 2021 r., Roxtec/EUIPO – Wallmax (Przedstawienie pomarańczowego kwadratu zawierającego siedem czarnych koncentrycznych kręgów), T‑455/20, niepublikowane, EU:T:2021:483, pkt 51–53].
93
W trzeciej kolejności, co się tyczy powołania się przez skarżącą na wyroki z dnia 12 czerwca 2018 r., Louboutin i Christian Louboutin (C‑163/16, EU:C:2018:423), i z dnia 14 marca 2019 r., Textilis (C‑21/18, EU:C:2019:199), należy uznać, podobnie jak uczyniła to Izba Odwoławcza, że wyroki te są w niniejszej sprawie pozbawione znaczenia z następujących względów.
94
Po pierwsze, sprawa, w której zapadł wyrok z dnia 12 czerwca 2018 r., Louboutin i Christian Louboutin (C‑163/16, EU:C:2018:423), nie jest analogiczna do niniejszej sprawy, ponieważ dotyczyła oznaczenia tworzonego przez kolor naniesiony na podeszwę buta, czyli znaku pozycyjnego, a nie trójwymiarowego znaku towarowego. Trybunał orzekł w istocie, że znak towarowy, który wyraźnie ma na celu ochronę zastosowania określonego koloru na części towaru przy wyraźnym wyłączeniu konturów towaru, nie składa się wyłącznie z kształtu towaru w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. e) ppkt (iii) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz.U. 2008, L 299, s. 25) (wyrok z dnia 12 czerwca 2018 r., Louboutin i Christian Louboutin, C‑163/16, EU:C:2018:423, pkt 27). Nie stoi to w sprzeczności ze stwierdzeniem, zgodnie z którym do celów stosowania art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 207/2009 przed jego zmianą rozporządzeniem 2015/2424 lub rozporządzenia nr 40/94 przestrzenny znak towarowy zawierający kolory można zawsze, w konkretnym przypadku, uznać za składający się wyłącznie z kształtu towaru (zob. podobnie wyroki przytoczone w pkt 92 powyżej).
95
Po drugie, sprawa, w której zapadł wyrok z dnia 14 marca 2019 r., Textilis (C‑21/18, EU:C:2019:199), również nie jest analogiczna do niniejszej sprawy, ponieważ Trybunał zbadał w niej umieszczany na towarach graficzny znak towarowy z motywami dekoracyjnymi, a nie trójwymiarowy znak towarowy z kolorami podstawowymi.
96
W czwartej kolejności, co się tyczy powołania się przez skarżącą na inne wyroki i orzeczenia, również i je należy uznać za pozbawione znaczenia w niniejszej sprawie.
97
Po pierwsze, co się tyczy orzeczenia rechtbank Gelderland (sądu rejonowego w Geldrii, Niderlandy) (załącznik AP 1), wystarczy zauważyć, jak uczyniła to Izba Odwoławcza w pkt 69 zaskarżonej decyzji, że znaki towarowe, na które powołuje się skarżąca, „mają na celu nie ochronę kształtu, lecz jedynie zastosowanie danego wzoru w określonym miejscu na towarach” (pkt 4.19 tego orzeczenia). Natomiast w niniejszej sprawie twierdzenie, zgodnie z którym sporny znak towarowy służy wyłącznie ochronie wzoru na wierzchniej stronie towaru, a mianowicie „specyficznego układu określonych kolorów”, nie wynika z przedstawienia graficznego i z opisu tego znaku towarowego (zob. pkt 61–75 powyżej), a raczej chodzi tu o kształt zarejestrowany w różnych kolorach. Ponadto, jak przyznaje skarżąca, decyzje krajowe nie wiążą EUIPO, a w każdym razie Izba Odwoławcza należycie uwzględniła wspomniane orzeczenie.
98
Po drugie, co się tyczy wyroku z dnia 24 października 2019 r., Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki (T‑601/17, niepublikowanego, EU:T:2019:765), powołanie się przez skarżącą na zawarte w nim ustalenia nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Przede wszystkim należy podkreślić, że wyrok ten dotyczył przedstawionego w pkt 7 powyżej trójwymiarowego unijnego znaku towarowego nr 162784 zarejestrowanego dla kostki Rubika w kolorach czarnym i białym, a nie spornego znaku towarowego, zarejestrowanego w różnych kolorach i przedstawionego w pkt 2 powyżej. Ponadto chociaż Sąd orzekł, że „powszechnie znana właściwość [kostki Rubika] związana z istnieniem różnic w kolorze na sześciu ścianach sześcianu, która nie jest widoczna na graficznym przedstawieniu znaku towarowego [nr 162784], może zostać, podobnie jak wewnętrzny mechanizm [kostki Rubika], który umożliwia pionową i poziomą rotację rzędów małych sześcianów, skutecznie uwzględniona przez Izbę Odwoławczą przy ocenie funkcjonalności dwóch prawidłowo określonych zasadniczych właściwości wspomnianego znaku towarowego” (wyrok z dnia 24 października 2019 r., Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki, T‑601/17, niepublikowany, EU:T:2019:765, pkt 99), to z twierdzenia tego nie można w żaden sposób wywieść, że dodanie sześciu podstawowych kolorów do kostki Rubika pozwoli ustalić, że sporny znak towarowy nie składa się wyłącznie z kształtu w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94.
99
Po trzecie, co się tyczy wyroku z dnia 24 maja 2023 r., Glaxo Group/EUIPO – Cipla Europe (Kształt inhalatora) (T‑477/21, niepublikowany, EU:T:2023:280), wystarczy zauważyć, że sprawa ta dotyczyła charakteru odróżniającego omawianego znaku towarowego, a nie jego funkcjonalności, wobec czego wyrok ten nie jest istotny z punktu widzenia niniejszej sprawy. Przeprowadzane na podstawie art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 badanie nie rządzi się tymi samymi regułami co ocena elementów odróżniających, których wyodrębnienie ma na celu dokonanie oceny funkcji wskazywania towarów w odczuciu konsumentów, co odbiega od ustalenia zasadniczych właściwości kształtu (wyroki: z dnia 24 września 2019 r., Przedstawienie czarnego kwadratu zawierającego siedem niebieskich koncentrycznych kręgów, T‑261/18, EU:T:2019:674, pkt 53; z dnia 30 marca 2022 r., Kształt buta na resorach, T‑264/21, niepublikowany, EU:T:2022:193, pkt 43).
100
W piątej kolejności, jeżeli chodzi o wysuwaną przez skarżącą krytykę „nieco alarmistycznego” w jej opinii oznajmienia Izby Odwoławczej, zgodnie z którym art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 stałby się praktycznie bezskuteczny, gdyby dodanie koloru, bez względu na to, czy ma on charakter zasadniczy, czy jedynie dekoracyjny, do funkcjonalnego kształtu uniemożliwiało stosowanie tego przepisu, należy stwierdzić, że ta krytykowana wypowiedź jest wynikiem dokonanej przez Izbę Odwoławczą generalizacji i ma w niniejszej sprawie charakter uzupełniający. Tymczasem zarzut szczegółowy, który kwestionuje ocenę uzupełniającą, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji i należy go oddalić jako bezskuteczny [wyrok z dnia 28 czerwca 2023 r., CEDC International/EUIPO – Underberg (Kształt źdźbła trawy w butelce), T‑145/22, EU:T:2023:365, pkt 113 i przytoczone tam orzecznictwo].
101
W świetle całości powyższych rozważań należy stwierdzić, że Izba Odwoławcza nie popełniła błędu w ocenie, kiedy stwierdziła, że sporny znak towarowy, a mianowicie trójwymiarowy znak towarowy zarejestrowany w różnych kolorach, składa się wyłącznie z kształtu w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94.
102
Głównego zarzutu szczegółowego skarżącej nie można zatem uwzględnić.
103
W rezultacie należy oddalić część pierwszą jedynego zarzutu.
W przedmiocie części drugiej jedynego zarzutu, dotyczącej błędu w ocenie przy dokonywaniu analizy funkcjonalności spornego znaku towarowego
104
W części drugiej jedynego zarzutu skarżąca twierdzi, że nawet przy założeniu, iż określone kolory i ich szczególny układ stanowią część kształtu spornego znaku towarowego, nie są one niezbędne do uzyskania efektu technicznego. Chociaż oczywiście konieczne jest, aby dało się odróżnić sześć ścian sześcianu, to jednak sposób, w jaki można to osiągnąć, nie jest kwestią techniczną, lecz czysto estetyczną.
105
Bardziej konkretnie, skarżąca podnosi cztery argumenty. W pierwszej kolejności utrzymuje ona, że istnieją nieskończone możliwości zaprojektowania wzoru na wierzchniej stronie towaru w sposób umożliwiający odróżnienie sześciu ścian sześcianu i że ten wybór nie jest absolutnie ograniczony względami technicznymi. Sporny znak towarowy nie przyznaje zatem monopolu na jakikolwiek kształt. W drugiej kolejności skarżąca przywołuje proces twórczy zastosowany przy opracowaniu kostki Rubika. Zgodnie z oświadczeniem z dnia 25 listopada 1998 r. (pkt 20 tego oświadczenia) E. Rubik dobrał te żywe kolory, aby uczynić kostkę „bardziej ekscytującą”, a nie w celu dokonania zwykłej dyferencjacji. Skarżąca „podnosi, że ekscytacja nie jest częścią funkcji technicznej towaru”. W trzeciej kolejności skarżąca uważa, że orzecznictwo dotyczące „alternatywnych kształtów” nie ma zastosowania do zwykłych dekoracji powierzchni będących przejawem inwencji twórczej, które tak jak w niniejszej sprawie, nie mają żadnego wpływu na pełnioną funkcję. Jeżeli dekoracja powierzchni jest zasadniczą właściwością trójwymiarowego znaku towarowego, to nie istnieje ryzyko monopolizacji rozwiązania technicznego zawartego w kształcie, a zakres ochrony jest ograniczony do elementów pozbawionych funkcjonalności. W czwartej kolejności skarżąca podnosi, że w patentach, które wcześniej chroniły kostkę Rubika, nie zastrzeżono kolorów, ani nawet ich nie zawarto, a jedynie odnotowano, że ściany kostki mogą dać się odróżnić. Ochrona wzoru na wierzchniej stronie towaru w postaci opisanej w spornym znaku towarowym nie prowadzi zatem do żadnej bezterminowej ochrony elementu, który był wcześniej chroniony patentami.
106
EUIPO i interwenientka nie zgadzają się z argumentami skarżącej.
107
Na wstępie nie ma potrzeby podważania ocen Izby Odwoławczej dotyczących analizy funkcjonalności struktury siatki i kształtu sześcianu, które to oceny nie zostały zresztą zakwestionowane przez skarżącą.
108
I tak, w pkt 55–58 zaskarżonej decyzji, w odniesieniu do struktury siatki, stworzonej z czarnych linii, które krzyżują się poziomo i pionowo na każdej ze ścian sześcianu, dzieląc je na małe sześciany tego samego rozmiaru podzielone na rzędy 3 x 3, Izba Odwoławcza, opierając się na przywołanej decyzji (pkt 40–42) dotyczącej unijnego znaku towarowego nr 162784, potwierdzonej wyrokiem z dnia 24 października 2019 r., Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki (T‑601/17, niepublikowanym, EU:T:2019:765, pkt 86, 87), uznała, że taka struktura jest niezbędna do uzyskania zamierzonego efektu technicznego. Izba Odwoławcza uznała, że fizyczne rozdzielenie małych sześcianów jest konieczne, aby dzięki mechanizmowi umieszczonemu w środku sześcianu móc obracać, pionowo i poziomo, poszczególne rzędy tych małych sześcianów (pkt 40–42 przywołanej decyzji). Dodała ona, że w ramach postępowania przed Wydziałem Unieważnień obie strony powołały się na stronę internetową Wikipedia dotyczącą kostki Rubika (zob. załącznik 16 i dokument 1), na której przedstawiono odtworzony poniżej obraz. Zdaniem Izby Odwoławczej z tego obrazu jasno wynika, że sporny znak towarowy odnosi się do towaru, który poza kolorystyką nie różni się od tego badanego w przywołanej decyzji. W rezultacie zawarte w tej decyzji wnioski dotyczące funkcjonalności technicznej struktury siatki powinny mieć również zastosowanie w niniejszej sprawie.
109
Podobnie w pkt 59 zaskarżonej decyzji, w odniesieniu do kształtu sześcianu, Izba Odwoławcza wskazała, że Sąd potwierdził jej wnioski, zgodnie z którymi kształt ten jest niezbędny do uzyskania zamierzonego efektu technicznego. Z uwagi na to, że omawiana układanka trójwymiarowa składa się z małych sześcianów rozmieszczonych w rzędach 3 x 3, które powinny być obracane pionowo i poziomo, aby można było tę układankę ułożyć poprzez nadanie każdej ścianie innego koloru, kształt całego towaru musi mieć siłą rzeczy kształt sześcianu (wyrok z dnia 24 października 2019 r., Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki, T‑601/17, niepublikowany, EU:T:2019:765, pkt 89). W niniejszej sprawie Izba Odwoławcza stwierdziła, że ze względu na to, iż kształtu sześcianu nie da się oddzielić od struktury siatki, wnioski te mają zastosowanie również do spornego znaku towarowego.
110
Należy teraz przejść do analizy funkcjonalności trzeciej z zasadniczych właściwości, a mianowicie dyferencjacji małych kwadratów występujących na każdej ze ścian sześcianu w sześciu kolorach podstawowych, co pozwala na ich odróżnienie i wywołuje między nimi efekt kontrastu (zob. pkt 74 powyżej).
111
W pkt 71–74 zaskarżonej decyzji, w odniesieniu do „funkcji technicznej kolorów”, Izba Odwoławcza przypomniała, że w przywołanej decyzji dotyczącej ważności unijnego znaku towarowego nr 162784 uznała ona, iż poszczególne pasy (linie pionowe, linie przekątne, punkty itp.) kwadratów na każdej ze ścian sześcianu skłaniają do zastosowania różnych kolorów, a w konsekwencji, że owe różne kolory na sześciu ścianach sześcianu stanowią trzecią z zasadniczych właściwości oznaczenia. Biorąc pod uwagę zamierzony efekt techniczny, a mianowicie obracanie w pionie i w poziomie rzędów sześcianów do czasu, aż każda ze ścian układanki będzie miała dziewięć kwadratów tego samego koloru, Izba Odwoławcza uznała, że kolory są niezbędne do uzyskania tego efektu. Kostka nie działałaby bowiem jako układanka, gdyby jej sześć ścian miało ten sam kolor (pkt 22 i 44 przywołanej decyzji). Jej zdaniem Sąd w sposób dorozumiany potwierdził w wyroku z dnia 24 października 2019 r., Kształt sześcianu o powierzchniach mających strukturę siatki (T‑601/17, niepublikowanym, EU:T:2019:765), że kolory w kostce Rubika są niezbędne do uzyskania efektu technicznego.
112
W pkt 75–86 zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza stwierdziła, że twierdzenie skarżącej, zgodnie z którym szczególna kombinacja sześciu zastrzeżonych kolorów ma charakter odróżniający i jest przejawem inwencji twórczej, a poza tym była chroniona prawem autorskim, nie może podważyć powyższych wniosków. Na wstępie Izba Odwoławcza odrzuciła argument, zgodnie z którym kombinacja kolorów nadawała charakter odróżniający kostce Rubika komercjalizowanej z powodzeniem przez skarżącą. Z art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94 wynika, że nawet jeśli w następstwie używania kształt towaru niezbędny do uzyskania efektu technicznego uzyskał charakter odróżniający, to znak, który wyłącznie się z niego składa, należy unieważnić. Następnie odrzuciła ona twierdzenie, zgodnie z którym kolory nie są jedynym rozwiązaniem pozwalającym na uzyskanie efektu technicznego polegającego na dyferencjacji poszczególnych sześcianów, ponieważ opiera się ono na błędnym założeniu, że kolory należy odróżnić od kształtu. Istnienie alternatywnych kształtów pozwalających na osiągnięcie tego samego efektu technicznego nie stoi bowiem samo w sobie na przeszkodzie temu, by znak towarowy mógł zostać objęty zakresem stosowania art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) wspomnianego rozporządzenia. Okoliczność, że ten sam efekt techniczny kostki Rubika można uzyskać poprzez dodanie motywów, symboli lub liter na powierzchni małych sześcianów, jest zatem pozbawiona znaczenia dla oceny funkcjonalnego charakteru rozpatrywanych kolorów. Ponadto z tego samego powodu Izba Odwoławcza odrzuciła argument, zgodnie z którym wybór określonych kolorów został dokonany w sposób będący przejawem inwencji twórczej. Wskazała ona, że jak wyjaśnił sam E. Rubik w swoim pisemnym oświadczeniu z dnia 26 lutego 2015 r. (załącznik 22 do wniosku o unieważnienie prawa do znaku), początkowo umieścił on różne naklejki na powierzchni małych sześcianów, tak by można było odróżnić ruch każdego obracającego się sześcianu (pkt 16 oświadczenia). Zdaniem Izby Odwoławczej wynika z tego, że każda kombinacja sześciu wystarczająco odmiennych kolorów byłaby odpowiednia do uzyskania zamierzonego efektu technicznego. Uznała ona, że kombinacja kolorów czerwonego, zielonego, niebieskiego, pomarańczowego, żółtego i białego spełnia to kryterium, a zatem jest niezbędna do uzyskania efektu technicznego kostki Rubika. Wreszcie dodała, że ewentualna ochrona na podstawie prawa autorskiego, z której może korzystać ta kombinacja kolorów lub wzór kostki Rubika, nie może mieć wpływu na ocenę ważności spornego znaku towarowego w świetle wspomnianego artykułu.
113
W pkt 87 zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza stwierdziła, że trzecia z zasadniczych właściwości, a mianowicie sześć różnych kolorów użytych dla kwadratów na każdej ścianie sześcianu, jest niezbędna do uzyskania efektu technicznego.
114
W tym względzie należy stwierdzić, że okoliczność, iż każda ściana (i każdy mały kwadrat) sześcianu może zostać wyodrębniona za pomocą sześciu odrębnych kolorów, stanowi zasadniczą właściwość spornego znaku towarowego, która jest niezbędna do uzyskania efektu technicznego tego znaku, tak jak zostało to wykazane w pkt 52 i 53 powyżej. Funkcja techniczna tej zasadniczej właściwości polega na umożliwieniu odróżnienia, za pomocą efektu kontrastu, każdej ściany sześcianu, podobnie jak każdego z małych kwadratów w ramach struktury siatki na każdej z tych ścian.
115
Należy również stwierdzić, że obecność w spornym znaku towarowym właściwości, które nie są zasadnicze, tworzonych przez paletę sześciu podstawowych kolorów, w zakresie, w jakim kolory te same w sobie nie mają charakteru funkcjonalnego, nie ma wpływu na wniosek, zgodnie z którym – w świetle orzecznictwa dotyczącego drugorzędnych elementów będących przejawem inwencji twórczej – wspomniany znak towarowy składa się wyłącznie z kształtu towaru niezbędnego do uzyskania efektu technicznego (zob. pkt 40 powyżej). W pozostałym zakresie, z uwagi na podstawowy charakter wspomnianych kolorów, twierdzenie skarżącej, zgodnie z którym „ekscytacja nie jest częścią funkcji technicznej towaru”, jest bezskuteczne w niniejszej sprawie, ponieważ funkcja techniczna omawianych zróżnicowanych kolorów nie polega na „ekscytowaniu” obserwatora, lecz na umożliwieniu mu odróżnienia, za pomocą efektu kontrastu, ścian sześcianu i małych kwadratów na nich.
116
Wniosku tego nie podważają argumenty przedstawione przez skarżącą.
117
W pierwszej kolejności, co się tyczy powołania się przez skarżącą na nieskończone możliwości zaprojektowania wzoru na wierzchniej stronie kostki Rubika, należy stwierdzić, że nawet jeśli prawdą jest, że zamierzony efekt techniczny można uzyskać poprzez nieskończoną liczbę wzorów na wierzchniej stronie towaru, to w niniejszym przypadku chodzi nie o istnienie możliwych rozwiązań alternatywnych w stosunku do właściwości, które nie są zasadnicze, lecz o związek przyczynowy między zasadniczą właściwością a efektem technicznym, mianowicie o to, czy szczególny „wzór na wierzchniej stronie towaru” występujący w spornym znaku towarowym i umożliwiający odróżnienie ścian sześcianu i małych kwadratów w strukturze siatki za pomocą efektu kontrastu stanowi zasadniczą właściwość tego znaku towarowego, która jest niezbędna do uzyskania efektu technicznego wspomnianego znaku towarowego. Otóż taki związek przyczynowy został ustalony w pkt 114 powyżej. W rezultacie okoliczność, że na wierzchniej stronie towaru możliwe są inne wzory (elementy graficzne, symbole, motywy, obrazy, logo, znaki, litery, cyfry, elementy dotykowe lub elektroniczne, hologramy, kolory neonowe lub jaskrawo metaliczne, pastelowe lub przyciemnione), jest pozbawiona znaczenia w niniejszej sprawie. Powołanie się na nieograniczone możliwości koncepcyjne jest zatem bezskuteczne.
118
Należy również uznać, podobnie jak uczyniło to EUIPO, że wybór sześciu podstawowych kolorów w celu odróżnienia ścian sześcianu jest jednym z najbardziej oczywistych rozwiązań, które można rozważyć. Podstawowy charakter tych kolorów sugeruje, że mają one niewielkie i drugorzędne znaczenie w stosunku do kształtu (zob. pkt 67 powyżej). Ponadto ich układ na ścianach sześcianu jest mało jasny (zob. pkt 70 powyżej). Najważniejszymi elementami spornego znaku towarowego są kształt sześcianu, struktura siatki oraz fakt, że każda ze ścian sześcianu może zostać odróżniona od pozostałych za pomocą efektu kontrastu. Ewentualność, że inne wykończenia powierzchni, bardziej wyrafinowane i mniej podstawowe, mogą „wynieść” te elementy do rangi zasadniczej właściwości, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu (zob. pkt 70 powyżej).
119
W drugiej kolejności, co się tyczy argumentu skarżącej dotyczącego „procesu twórczego” przy opracowaniu kostki Rubika, wystarczy zauważyć, że Izba Odwoławcza uściśliła w pkt 78 zaskarżonej decyzji, iż „każda kombinacja sześciu kolorów” jest odpowiednia do uzyskania zamierzonego efektu technicznego. Nie odniosła się ona do innych możliwych wzorów na wierzchniej stronie towaru, takich jak logo, które są wizualnie atrakcyjne lub „ekscytujące”. Nawet przy założeniu, że Izba Odwoławcza błędnie stwierdziła, iż „każda kombinacja sześciu kolorów” jest odpowiednia do uzyskania efektu technicznego, ponieważ niektóre inne specyficzne kombinacje kolorów mogłyby same w sobie zostać uznane za zasadniczą właściwość spornego znaku towarowego, nie jest to wystarczające do podważenia zgodności z prawem wspomnianej decyzji, ponieważ niniejsza kombinacja sześciu określonych kolorów (co więcej, w mało jasnym układzie), choć sama w sobie pozbawiona funkcjonalności, nie stanowi zasadniczej właściwości tego znaku towarowego. Argument ten jest zatem bezskuteczny.
120
W trzeciej kolejności argument skarżącej dotyczący niemożności zastosowania orzecznictwa dotyczącego alternatywnych kształtów opiera się na założeniu, zgodnie z którym w niniejszym przypadku szczególna kombinacja sześciu kolorów jest zasadniczą właściwością spornego znaku towarowego. Tymczasem omawiana tu szczególna kombinacja sześciu kolorów (co więcej, w mało jasnym układzie), choć sama w sobie pozbawiona funkcjonalności, nie stanowi zasadniczej właściwości tego znaku towarowego. W rezultacie kwestia, czy Izba Odwoławcza błędnie uznała lub nie uznała, że orzecznictwo to znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu. Argument ten jest zatem bezskuteczny.
121
W czwartej kolejności, co się tyczy twierdzenia skarżącej, zgodnie z którym patenty, które wcześniej chroniły kostkę Rubika, nie zastrzegały ani nawet nie wskazywały kolorów, a jedynie odnosiły się do możliwych do odróżnienia ścian bocznych, należy stwierdzić, że taka okoliczność nie pozwala na wyciągnięcie wniosków co do zakresu ochrony spornego znaku towarowego. Ani z przedstawienia tego znaku towarowego, który jest trójwymiarowym znakiem towarowym, a nie znakiem będącym kolorem, pozycyjnym lub będącym wzorem, ani z jego opisu w żaden sposób nie wynika, że ochrona, o którą się wnosi, miałaby dotyczyć wyłącznie kombinacji sześciu określonych kolorów i ich układu, który jest, co więcej, mało jasny. Twierdzenie to jest zatem bezskuteczne.
122
W tym względzie należy uściślić, że prawo unijnych znaków towarowych nie zawiera orzecznictwa równoważnego z orzecznictwem mającym zastosowanie w odmiennych ramach prawa unijnych wzorów przemysłowych, w których postać wzoru jest elementem determinującym przedmiot ochrony (zob. wyrok z dnia 8 marca 2018 r., DOCERAM, C‑395/16, EU:C:2018:172, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo). Zgodnie z tym orzecznictwem, w przypadku gdy szczególny układ cech postaci produktu został wybrany w celach innych niż konieczność spełnienia funkcji technicznej, zwłaszcza w celach ozdobnych, wzór pozostaje ważny, jednak ochrona jest przyznana wyłącznie temu szczególnemu układowi, a nie cechom czysto funkcjonalnym postaci produktu, które wchodzą w skład tego układu [zob. podobnie wyrok z dnia 18 listopada 2020 r., Tinnus Enterprises/EUIPO – Mystic Products i Koopman International (Urządzenia do dystrybucji płynów), T‑574/19, EU:T:2020:543, pkt 25, 26]. Natomiast w prawie unijnych znaków towarowych okoliczność, że kombinacja elementów wyłącznie funkcjonalnych nadaje ogólną wartość estetyczną lub przyczynia się do stworzenia ozdobnego wizerunku znaku towarowego, o którego rejestrację wystąpiono, nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu podstawy odmowy rejestracji określonej w art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 (zob. pkt 42 powyżej) ani związanej z nią podstawy unieważnienia.
123
A zatem Izba Odwoławcza nie popełniła błędu w ocenie, kiedy stwierdziła w istocie, że zasadnicza właściwość polegająca na tym, iż każda ściana (i każdy mały kwadrat) sześcianu może zostać odróżniona dzięki sześciu różnym kolorom wywołującym efekt kontrastu, ma charakter funkcjonalny, to znaczy jest niezbędna do uzyskania efektu technicznego spornego znaku towarowego.
124
Część drugą jedynego zarzutu należy zatem oddalić.
W przedmiocie części trzeciej jedynego zarzutu, opartej na błędzie w ocenie związanym z „układankami”
125
W części trzeciej jedynego zarzutu, która dotyczy konkretnie „układanek” (w ścisłym znaczeniu „jigsaw puzzles” w języku angielskim) należących do klasy 28, skarżąca zarzuca Izbie Odwoławczej błędne zastosowanie art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94, ponieważ przede wszystkim kształt kostki Rubika nie jest „obrazem”, a skutkiem tego efekt techniczny, na którym Izba Odwoławcza oparła swoją ocenę (zob. pkt 52 powyżej), polegający zasadniczo na obracaniu zmontowanych już elementów, nie ma związku z układanką, której celem jest ułożenie obrazu poprzez łączenie indywidualnych elementów, które do siebie pasują.
126
EUIPO i interwenientka nie zgadzają się z argumentami skarżącej.
127
W pkt 88–90 zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza wskazała, że Wydział Unieważnień uznał, iż „układanki trójwymiarowe”, w odniesieniu do których trzy zasadnicze właściwości spornego znaku towarowego zostały uznane za niezbędne do uzyskania efektu technicznego, są identyczne z szerszymi kategoriami „zabawek, gier i przedmiotów do zabawy, układanek trójwymiarowych” należących do klasy 28 lub się w nich zawierają. Co się tyczy układanek (w ścisłym znaczeniu „jigsaw puzzles” w języku angielskim), Wydział Unieważnień uznał, że nie można wykluczyć, iż trójwymiarowy kształt tworzony przez małe sześciany w różnych kolorach może służyć uzyskaniu efektu technicznego polegającego na naciskaniu tych małych sześcianów, tak aby ułożyć je w określonej pozycji, z zachowaniem tej samej sekwencji kolorów. Izba Odwoławcza wskazała, że w postępowaniu przed nią w odwołaniu zakwestionowano jedynie to uzasadnienie dotyczące układanek, i zgodziła się, że wyjaśnienie przedstawione w tym względzie przez Wydział Unieważnień nie jest zrozumiałe. Stwierdziła ona jednak, że należy potwierdzić wniosek, zgodnie z którym kształt chroniony spornym znakiem towarowym jest niezbędny do uzyskania efektu technicznego układanki. Zgodnie z dosłownym znaczeniem tego słowa układanka jest grą, która polega na składaniu pasujących do siebie elementów w postaci kawałków mozaiki, zazwyczaj o nieregularnych kształtach, z których każdy przedstawia zwykle fragment obrazu, wobec czego po złożeniu powstaje pełny obraz. Izba Odwoławcza stwierdziła, że nawet jeśli kostka Rubika nie jest być może pierwszym przykładem układanki, który przychodzi na myśl, to nic w przedstawieniu oznaczenia nie wyklucza możliwości rozmontowania kostki i jej ponownego złożenia w celu uzyskania idealnej kombinacji, przy czym struktura siatki jest niezbędna do oddzielenia poszczególnych małych sześcianów, a kolory są niezbędne do wskazania kolejności, w jakiej te małe sześciany powinny być ponownie składane.
128
Izba Odwoławcza stwierdziła w istocie, że sporny znak towarowy został zarejestrowany z naruszeniem przepisów art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 w odniesieniu do wszystkich towarów objętych rejestracją, w tym dla układanek.
129
W tym względzie bezsporne jest, że niniejsza część jedynego zarzutu nie dotyczy „układanek trójwymiarowych” (w rozumieniu „mechanicznych łamigłówek” lub „mechanical puzzles” w języku angielskim), lecz jedynie wskazania jako „układanek” (w ścisłym znaczeniu „jigsaw puzzles” w języku angielskim), to znaczy towarów, które są zazwyczaj dwuwymiarowe, nawet jeśli występują również w trzech wymiarach.
130
Należy zauważyć, że chociaż zastosowanie art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94, który dotyczy kształtów, a zatem towarów trójwymiarowych, do takiego wskazania towarów, które są zazwyczaj dwuwymiarowe, może wydawać się zaskakujące, to powodem tego jest dokonany na samym początku wybór takiego wskazania przez skarżącą (lub jej poprzedniczkę prawną).
131
Tymczasem warto przypomnieć, że na mocy art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2868/95 z dnia 13 grudnia 1995 r. wykonującego rozporządzenie Rady nr 40/94 (Dz.U. 1995, L 303, s. 1), w wersji mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, wykaz towarów i usług, dla których wnosi się o rejestrację znaku towarowego, musi być sporządzony w taki sposób, aby jasno wskazywał na ich charakter.
132
Z powyższego wynika, że do osoby występującej o rejestrację oznaczenia jako unijnego znaku towarowego należy zawarcie w zgłoszeniu wykazu towarów lub usług, dla których występuje się o rejestrację, oraz przedstawienie dla każdego z tych towarów lub dla każdej z tych usług opisu jasno wskazującego na ich charakter [zob. wyrok z dnia 6 kwietnia 2017 r., Nanu-Nana Joachim Hoepp/EUIPO – Fink (NANA FINK), T‑39/16, EU:T:2017:263, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo].
133
Ten wymóg jasności został ponadto wzmocniony poprzez orzecznictwo Trybunału, zgodnie z którym towary i usługi, w odniesieniu do których zgłaszany jest znak towarowy, mają być wskazane przez zgłaszającego w sposób wystarczająco jasny i precyzyjny, aby umożliwić właściwym organom i podmiotom gospodarczym, na tej jedynie podstawie, ustalenie zakresu ochrony przyznanej przez znak towarowy (wyrok z dnia 19 czerwca 2012 r., Chartered Institute of Patent Attorneys, C‑307/10, EU:C:2012:361, pkt 64).
134
W niniejszej sprawie należy zauważyć, że wskazanie „jigsaw puzzles” w języku angielskim (języku zgłoszenia spornego znaku towarowego) dla towarów należących do klasy 28 może być przedmiotem dwóch rozbieżnych interpretacji. Z jednej strony wskazanie to można interpretować zawężająco, podobnie jak uczyniła to skarżąca, jako oznaczające „obraz” w dwóch wymiarach, przy czym zgłoszenie trójwymiarowego znaku towarowego dla takich dwuwymiarowych towarów nie wydaje się prawdopodobne. Z drugiej strony wskazanie to można interpretować szerzej, jako dotyczące jednocześnie „jigsaw puzzles” w postaci obrazów (dwa wymiary) i „jigsaw puzzles” w formie przestrzennej (trzy wymiary), co jest bardziej prawdopodobne w przypadku trójwymiarowego znaku towarowego, będącego rodzajem znaku towarowego wybranym przez skarżącą (lub jej poprzedniczkę prawną).
135
Należy stwierdzić, że dopuszczając dwie odmienne wspomniane wyżej interpretacje dla towarów należących do klasy 28, do których odnosi się sporny trójwymiarowy znak towarowy, wskazanie „jigsaw puzzles” nie jest jednoznaczne, a tym samym nie spełnia wymogu jasności wynikającego z zasady 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2868/95 i z orzecznictwa.
136
Należy zaś przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem właściciel znaku towarowego nie może odnosić korzyści z naruszenia ciążącego na nim obowiązku przedstawienia wykazu towarów w sposób jasny i precyzyjny (zob. wyrok z dnia 6 kwietnia 2017 r., NANA FINK, T‑39/16, EU:T:2017:263, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo).
137
W rezultacie omawiane wskazanie nie powinno być interpretowane w ten sposób, że obejmuje ono jedynie, na korzyść skarżącej, „jigsaw puzzles” w dwóch wymiarach, co pozwoliłoby uniknąć objęcia tego oznaczenia podstawą odmowy rejestracji określoną w art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 i związaną z nią podstawą unieważnienia. Wskazanie to należy interpretować w taki sposób, aby obejmowało ono również trójwymiarowe „jigsaw puzzles”.
138
Co się tyczy trójwymiarowych „jigsaw puzzles”, należy stwierdzić, że są one niezbędne do uzyskania efektu technicznego spornego znaku towarowego (zob. pkt 52 i 53 powyżej). Jak bowiem słusznie stwierdziła Izba Odwoławcza w pkt 90 zaskarżonej decyzji, nic w przedłożonym przez poprzedniczkę prawną skarżącej przedstawieniu tego znaku towarowego nie wyklucza możliwości rozmontowania kostki i jej ponownego złożenia w celu uzyskania idealnej kombinacji, przy czym struktura siatki jest niezbędna do oddzielenia poszczególnych małych sześcianów, a kolory są niezbędne do wskazania kolejności, w jakiej sześciany powinny być ponownie składane.
139
Tak więc Izba Odwoławcza nie popełniła błędu w ocenie, kiedy stwierdziła, że podstawa odmowy rejestracji określona w art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 ma zastosowanie również do „układanek” („jigsaw puzzles” w języku angielskim), i w rezultacie stwierdziła, że sporny znak towarowy jest objęty związaną z nią podstawą unieważnienia w odniesieniu do wszystkich towarów objętych rejestracją.
140
Część trzecią jedynego zarzutu należy zatem oddalić.
141
W świetle wszystkich powyższych rozważań skargę należy oddalić w całości.
W przedmiocie kosztów
142
Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
143
Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem EUIPO i interwenientki – obciążyć ją kosztami postępowania. Ponadto, co się tyczy kosztów poniesionych przez skarżącą w związku z postępowaniem przed Izbą Odwoławczą, wystarczy zauważyć, że z uwagi na to, iż w niniejszym wyroku oddalono skargę na zaskarżoną decyzję, to pkt 2 rozstrzygnięcia tej decyzji reguluje nadal koszty, o których tu mowa [zob. podobnie wyrok z dnia 28 lutego 2019 r., Lotte/EUIPO – Générale Biscuit-Glico France (PEPERO original), T‑459/18, niepublikowany, EU:T:2019:119, pkt 194].
Z powyższych względów
SĄD (szósta izba)
orzeka, co następuje:
1)
Skarga zostaje oddalona.
2)
Spin Master Toys UK Ltd zostaje obciążona kosztami postępowania.
Costeira
Kancheva
Tichy-Fisslberger
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 9 lipca 2025 r.
Podpisy
Spis treści
Okoliczności powstania sporu
Żądania stron
Co do prawa
Uwagi wstępne
W przedmiocie rodzaju spornego znaku towarowego
W przedmiocie efektu technicznego spornego znaku towarowego
W przedmiocie części pierwszej jedynego zarzutu, dotyczącej błędu w ocenie przy ustalaniu zasadniczych właściwości spornego znaku towarowego
W przedmiocie twierdzenia wstępnego, dotyczącego zasadniczych właściwości spornego znaku towarowego
W przedmiocie głównego zarzutu szczegółowego, dotyczącego tego, że dyferencjacji z użyciem sześciu kolorów nie można uznać za integralną część kształtu spornego znaku towarowego
W przedmiocie części drugiej jedynego zarzutu, dotyczącej błędu w ocenie przy dokonywaniu analizy funkcjonalności spornego znaku towarowego
W przedmiocie części trzeciej jedynego zarzutu, opartej na błędzie w ocenie związanym z „układankami”
W przedmiocie kosztów
(
*1
)	Język postępowania: angielski.