62018CJ0261_RES
Υπόθεση C-261/18
Ευρωπαϊκή Επιτροπή
κατά
Ιρλανδίας
Απόφαση του Δικαστηρίου (τμήμα μείζονος συνθέσεως) της 12ης Νοεμβρίου 2019
«Παράβαση κράτους μέλους – Απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία διαπιστώνεται η παράβαση – Μη εκτέλεση – Οδηγία 85/337/ΕΟΚ – Αδειοδότηση και κατασκευή αιολικού πάρκου – Σχέδιο που ενδέχεται να έχει σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις – Παράλειψη προηγούμενης εκτιμήσεως των περιβαλλοντικών επιπτώσεων – Υποχρέωση τακτοποιήσεως – Άρθρο 260, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ – Αίτημα περί επιβολής χρηματικής ποινής και καταβολής κατ’ αποκοπήν ποσού»
Περιβάλλον – Εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων – Οδηγία 85/337 – Υποχρέωση των αρμόδιων αρχών να προβαίνουν σε εκτίμηση πριν από την έγκριση – Παράλειψη διενέργειας εκτιμήσεως – Υποχρέωση των αρχών να θεραπεύσουν την εν λόγω παράλειψη – Περιεχόμενο – Εκτίμηση που διενεργείται στο πλαίσιο τακτοποιήσεως μετά την κατασκευή και έναρξη λειτουργίας της επίμαχης εγκαταστάσεως – Επιτρέπεται – Προϋποθέσεις
(Άρθρο 4 § 3 ΣΕΕ· οδηγία 85/337 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 97/11, άρθρα 2 § 1 και 4 §§ 1 και 2)
(βλ. σκέψεις 72-78)
Περιβάλλον – Εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων – Οδηγία 85/337 – Υποχρέωση των αρμόδιων αρχών να προβαίνουν σε εκτίμηση πριν από την έγκριση – Παράλειψη διενέργειας εκτιμήσεως – Υποχρέωση των αρχών να θεραπεύσουν την εν λόγω παράλειψη – Περιεχόμενο – Έλλειψη μεταγενέστερης εκτιμήσεως – Παράβαση
(Οδηγία 85/337 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 97/11, άρθρο 2 § 1 και άρθρο 4)
(βλ. σκέψεις 79-84)
Κράτη μέλη – Υποχρεώσεις – Εκτέλεση των οδηγιών – Παράβαση – Δικαιολογητικός λόγος αντλούμενος από την εσωτερική έννομη τάξη – Δεν επιτρέπεται
(Άρθρο 258 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 89-91)
Κράτη μέλη – Υποχρεώσεις – Παράβαση – Δικαιολόγηση – Αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης – Επίκληση της αρχής από κράτος μέλος προκειμένου να αποτραπεί η διαπίστωση παραβάσεως – Δεν επιτρέπεται
(Άρθρο 258 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 92, 93)
Προσφυγή λόγω παραβάσεως – Απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία διαπιστώνεται η παράβαση – Παράβαση της υποχρεώσεως εκτελέσεως της αποφάσεως – Χρηματικές κυρώσεις – Κατ’ αποκοπήν ποσό – Καθορισμός του ποσού – Κριτήρια – Σοβαρότητα και διάρκεια της παραβάσεως – Μη εκτέλεση αποφάσεως όσον αφορά εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων
(Άρθρο 260 § 2 ΣΛΕΕ· οδηγία 85/337 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 97/11)
(βλ. σκέψεις 115-123)
Προσφυγή λόγω παραβάσεως – Απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία διαπιστώνεται η παράβαση – Παράβαση της υποχρεώσεως εκτελέσεως της αποφάσεως – Χρηματικές κυρώσεις – Κατ’ αποκοπήν ποσό – Καθορισμός του ποσού – Κριτήρια – Ικανότητα πληρωμής – Χρόνος εκτιμήσεως
(Άρθρο 260 § 2 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 124)
Προσφυγή λόγω παραβάσεως – Απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία διαπιστώνεται η παράβαση – Παράβαση της υποχρεώσεως εκτελέσεως της αποφάσεως – Χρηματικές κυρώσεις – Χρηματική ποινή – Καθορισμός της μορφής και του ποσού – Εξουσία εκτιμήσεως του Δικαστηρίου – Κριτήρια
(Άρθρο 260 § 2 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 131-135)
Σύνοψη
Το Δικαστήριο επιβάλλει στην Ιρλανδία χρηματικές κυρώσεις λόγω μη εκτελέσεως προηγούμενης αποφάσεως του Δικαστηρίου με την οποία είχε, μεταξύ άλλων, επιβληθεί η υποχρέωση εκτιμήσεως των περιβαλλοντικών επιπτώσεων αιολικού πάρκου
Με την απόφαση Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά Ιρλανδίας (Αιολικό πάρκο Derrybrien) (C‑261/18), η οποία εκδόθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2019, το Δικαστήριο (τμήμα μείζονος συνθέσεως) υποχρέωσε την Ιρλανδία να καταβάλει χρηματικές ποινές λόγω του ότι το εν λόγω κράτος μέλος δεν εκτέλεσε την απόφαση της 3ης Ιουλίου 2008, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας (
1
), με την οποία το Δικαστήριο είχε διαπιστώσει παράβαση της οδηγίας 85/337 (
2
) από την Ιρλανδία λόγω της κατασκευής αιολικού πάρκου στο Derrybrien (Ιρλανδία) χωρίς προηγούμενη εκτίμηση των περιβαλλοντικών του επιπτώσεων.
Κατόπιν της εκδόσεως της αποφάσεως του 2008, η Ιρλανδία θέσπισε διαδικασία τακτοποιήσεως προκειμένου να καταστήσει δυνατή τη συμμόρφωση του φορέα εκμεταλλεύσεως του αιολικού πάρκου στο Derrybrien με τις απαιτήσεις της οδηγίας 85/337. Εντούτοις, καθώς ο φορέας εκμεταλλεύσεως του αιολικού πάρκου δεν υποβλήθηκε στην εν λόγω διαδικασία και αυτή δεν κινήθηκε ούτε αυτεπαγγέλτως από τις ιρλανδικές αρχές, η Επιτροπή άσκησε δεύτερη προσφυγή λόγω παραβάσεως ενώπιον του Δικαστηρίου.
Το Δικαστήριο εξέτασε, καταρχάς, τις υποχρεώσεις που υπέχουν τα κράτη μέλη οσάκις ένα σχέδιο έχει αδειοδοτηθεί κατά παράβαση της υποχρεώσεως προηγούμενης εκτιμήσεως των περιβαλλοντικών του επιπτώσεων, η οποία προβλέπεται στην οδηγία 85/337. Το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται, σύμφωνα με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας, να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να θεραπεύσουν την παράλειψη εκτιμήσεως των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Υποχρεούνται ιδίως να προβαίνουν σε τέτοιου είδους εκτίμηση στο πλαίσιο τακτοποιήσεως, τούτο δε και μετά την έναρξη λειτουργίας μιας εγκαταστάσεως. Η εκτίμηση αυτή πρέπει να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τις μελλοντικές επιπτώσεις της επίμαχης εγκαταστάσεως, αλλά και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της από τον χρόνο κατασκευής της. Η σχετική εκτίμηση μπορεί να καταλήξει στην τροποποίηση ή στην ανάκληση των αδειών που έχουν χορηγηθεί κατά παράβαση της υποχρεώσεως προηγούμενης εκτιμήσεως.
Εντούτοις, παρά τη νομοθετική μεταρρύθμιση στο πλαίσιο της οποίας θεσπίστηκε διαδικασία τακτοποιήσεως, η Ιρλανδία παρέλειψε να προβεί σε νέα εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του αιολικού πάρκου, παραβιάζοντας, κατά συνέπεια, το δεδικασμένο της αποφάσεως του 2008.
Εν συνεχεία, το Δικαστήριο απέρριψε τα διάφορα επιχειρήματα που προέβαλε η Ιρλανδία προκειμένου να δικαιολογήσει την τακτική της. Αφενός, έκρινε ότι η Ιρλανδία δεν δύναται να επικαλεσθεί εθνικές διατάξεις οι οποίες περιορίζουν τις δυνατότητες κινήσεως της διαδικασίας τακτοποιήσεως η οποία θεσπίστηκε προκειμένου να διασφαλισθεί η εκτέλεση της αποφάσεως του 2008. Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι οι εθνικές αρχές υποχρεούνταν να θεραπεύσουν την παράλειψη της εκτιμήσεως των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, καθώς και ότι οι υποχρεώσεις που απορρέουν από την οδηγία 85/337 υποχρεώσεις βάρυναν και τον φορέα εκμεταλλεύσεως του αιολικού πάρκου, καθόσον αυτός ελεγχόταν από την Ιρλανδία. Αφετέρου, έκρινε ότι, καίτοι οι άδειες για την κατασκευή του αιολικού πάρκου στο Derrybrien είχαν καταστεί απρόσβλητες, η Ιρλανδία δεν μπορούσε να επικαλεσθεί την ασφάλεια δικαίου και τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη του φορέα εκμεταλλεύσεως του αιολικού πάρκου σε κεκτημένα δικαιώματα προκειμένου το εν λόγω κράτος μέλος να απαλλαγεί από τις συνέπειες που απορρέουν από την αντικειμενική διαπίστωση περί παραβάσεως της οδηγίας 85/337. Συναφώς, το Δικαστήριο υπογράμμισε ότι τα σχέδια των οποίων η άδεια δεν υπόκειται πλέον σε ένδικη προσφυγή δεν δύνανται άνευ ετέρου να θεωρηθούν ως νομίμως αδειοδοτηθέντα υπό το πρίσμα της υποχρεώσεως εκτιμήσεως των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Λαμβανομένης υπόψη της σοβαρότητας και της διάρκειας της παραβάσεως, δεδομένου ότι έχουν παρέλθει περισσότερα από ένδεκα έτη από την απόφαση του 2008 χωρίς να έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα προς συμμόρφωση με αυτήν, και συνεκτιμώμενης της ικανότητας πληρωμής της Ιρλανδίας, το Δικαστήριο υποχρέωσε το εν λόγω κράτος μέλος να καταβάλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατ’ αποκοπήν ποσόν ύψους 5000000 ευρώ, καθώς και χρηματική ποινή ύψους 15000 ευρώ ανά ημέρα, από τη δημοσίευση της αποφάσεως μέχρι την ημερομηνία εκτελέσεως της αποφάσεως του 2008.
(
1
)	Απόφαση της 3ης Ιουλίου 2008, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας (C-215/06, EU:C:2008:380).
(
2
)	Οδηγία 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1985, για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον (EE 1985, L 175, σ. 40).