62017CJ0556_RES
Zaak C‑556/17
Alekszij Torubarov
tegen
Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal
(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Pécsi Közigazgatási és Munkaügyi Bíróság)
Arrest van het Hof (Grote kamer) van 29 juli 2019
„Prejudiciële verwijzing – Gemeenschappelijk beleid inzake asiel en subsidiaire bescherming – Gemeenschappelijke procedures voor de toekenning van de internationale bescherming – Richtlijn 2013/32/EU – Artikel 46, lid 3 – Volledig en ex-nunc-onderzoek – Artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie – Recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel – Omvang van de bevoegdheden van de rechter in eerste aanleg – Geen wijzigingsbevoegdheid – Weigering van het bevoegde semirechterlijke of administratieve orgaan om zich te schikken naar een beslissing van deze rechter”
Grenscontroles, asiel en immigratie – Asielbeleid – Procedures voor de toekenning en intrekking van de internationale bescherming – Richtlijn 2013/32 – Werkingssfeer ratione temporis – Verzoek om internationale bescherming dat voor 20 juli 2015 is ingediend – Toepassing door een nationale rechter van de nationale regeling tot omzetting van de richtlijn op een aanhangige procedure betreffende een dergelijk verzoek – Toelaatbaarheid
(Richtlijn 2013/32 van het Europees Parlement en de Raad, art. 52, eerste alinea)
(zie punten 39‑46)
Grenscontroles, asiel en immigratie – Asielbeleid – Vluchtelingenstatus of subsidiairebeschermingsstatus – Richtlijn 2011/95 – Procedures voor de toekenning en intrekking van de internationale bescherming – Richtlijn 2013/32 – Beroep tegen een beslissing op een verzoek om internationale bescherming – Recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel – Verplichting om de feitelijke en juridische elementen te onderzoeken – Omvang
(Richtlijn 2011/95 van het Europees Parlement en de Raad en richtlijn 2013/32 van het Europees Parlement en de Raad, art. 46, leden 1 en 3)
(zie punten 51‑53)
Grenscontroles, asiel en immigratie – Asielbeleid – Procedures voor de toekenning en intrekking van de internationale bescherming – Richtlijn 2013/32 – Beroep tegen een beslissing op een verzoek om internationale bescherming – Recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel – Nietigverklaring van de oorspronkelijke beslissing – Weigering van het bevoegde nationale orgaan om zich te schikken naar de beslissing van de geädieerde rechter – Verplichting voor deze rechter om de weigeringsbeslissing te wijzigen – Niet-toepassing van de nationale regeling waarbij een dergelijke wijziging verboden is
(Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 47; richtlijn 2011/95 van het Europees Parlement en de Raad, art. 13, 14, 18 en 19, en richtlijn 2013/32 van het Europees Parlement en de Raad, art. 46, lid 3)
(zie punten 54‑59, 64‑66, 69, 72‑78 en dictum)
Samenvatting
In het arrest Torubarov (C‑556/17) van 29 juli 2019 heeft de Grote kamer van het Hof een uitlegging gegeven van de bepaling van richtlijn 2013/32 (
1
) waarin nader is bepaald wat de omvang is van het recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel dat verzoekers van internationale bescherming (vluchtelingenstatus of subsidiairebeschermingsstatus) met name tegen beslissingen tot afwijzing van hun verzoeken moeten genieten (
2
). Het Hof heeft geoordeeld dat, wanneer een rechter na een volledig en ex-nunc-onderzoek van alle relevante feitelijke en juridische gegevens die de verzoeker van internationale bescherming heeft aangedragen, heeft vastgesteld dat deze verzoeker overeenkomstig de criteria van richtlijn 2011/95/EU (
3
) deze bescherming moet krijgen om de reden die hij ter ondersteuning van zijn verzoek aanvoert, maar een semirechterlijk of administratief orgaan vervolgens een andersluidende beslissing neemt zonder daarbij aan te tonen dat er sprake is van nieuwe elementen die een nieuwe beoordeling van de behoefte aan internationale bescherming van deze verzoeker rechtvaardigen, deze rechter deze niet met zijn eerdere vonnis overeenstemmende beslissing moet wijzigen en zijn eigen beslissing inzake het verzoek om internationale bescherming in de plaats moet stellen door indien nodig de nationale regeling die hem verbiedt aldus te handelen, buiten toepassing te laten.
In casu was de verwijzende rechter voor de derde keer in dezelfde zaak geädieerd door een Russisch staatsburger die in zijn land van herkomst strafrechtelijk werd vervolgd en in Hongarije een verzoek om internationale bescherming had ingediend op grond dat hij ervoor vreesde in Rusland wegens zijn politieke overtuiging te worden vervolgd of ernstige schade te zullen lijden. De Hongaarse autoriteit die met het onderzoek van zijn verzoek was belast, heeft dat verzoek namelijk driemaal afgewezen, ook al had de verwijzende rechter tot tweemaal toe de afwijzende beslissingen van die autoriteit nietig verklaard en na een beoordeling van alle gegevens van het dossier op het tweede beroep van de betrokkene beslist dat zijn verzoek om internationale bescherming gegrond was. Gelet op deze omstandigheden heeft de betrokkene in het kader van zijn derde beroep de verwijzende rechter verzocht om zijn eigen beslissing inzake de internationale bescherming waarop hij recht heeft, in de plaats te stellen van de bestreden beslissingen. De bevoegdheid van rechters om administratieve beslissingen inzake de toekenning van internationale bescherming te wijzigen, is evenwel afgeschaft bij een wet van 2015 inzake het beheer van de massa-immigratie.
Onder verwijzing naar het arrest Alheto (
4
) heeft het Hof om te beginnen eraan herinnerd dat richtlijn 2013/32 niet strekt tot uniformisatie van de procedureregels die in de lidstaten moeten worden toegepast wanneer een nieuwe beslissing inzake een verzoek om internationale bescherming moet worden genomen na nietigverklaring van de oorspronkelijke administratieve beslissing waarbij dat verzoek is afgewezen. Uit het doel van deze richtlijn om te zorgen voor een zo snel mogelijke behandeling van dergelijke verzoeken, alsook uit de verplichting om een nuttig effect van voornoemde bepaling van deze richtlijn te garanderen en uit de uit artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie voortvloeiende noodzaak om de doeltreffendheid van het rechtsmiddel te verzekeren, blijkt echter dat elke lidstaat zijn nationaal recht aldus moet inrichten dat, na nietigverklaring van deze oorspronkelijke beslissing en in geval van terugverwijzing van het dossier naar het semirechterlijke of administratieve orgaan, binnen een korte termijn een nieuwe beslissing wordt genomen die in overeenstemming is met het oordeel dat besloten ligt in de rechterlijke beslissing waarbij nietigverklaring is uitgesproken.
Het Hof heeft inzonderheid benadrukt dat de Uniewetgever, door te bepalen dat de rechterlijke instantie die bevoegd is om uitspraak te doen op een rechtsmiddel tegen een beslissing tot afwijzing van een verzoek om internationale bescherming, in voorkomend geval „de behoefte aan internationale bescherming” van de verzoeker moet onderzoeken, deze rechterlijke instantie, voor het geval dat zij van oordeel is dat zij beschikt over alle daartoe noodzakelijke feitelijke en juridische gegevens, de bevoegdheid heeft willen verlenen om na afloop van een volledig en ex-nunc-onderzoek – dat wil zeggen een uitputtend en geactualiseerd onderzoek van deze gegevens – een bindende uitspraak te doen over de vraag of deze verzoeker voldoet aan de voorwaarden van richtlijn 2011/95 om internationale bescherming te krijgen. Wanneer deze rechterlijke instantie tot de overtuiging komt dat het verzoek om internationale bescherming moet worden toegewezen, de beslissing van het bevoegde nationale orgaan tot afwijzing van dat verzoek nietig verklaart en daarbij het dossier naar dit orgaan terugverwijst, beschikt dat orgaan in een dergelijk geval niet langer over een discretionaire bevoegdheid om al dan niet de bescherming toe te kennen die is gevraagd op dezelfde gronden als die welke aan deze rechterlijke instantie zijn voorgelegd, tenzij zich feitelijke of juridische gegevens aandienen die objectief een nieuwe geactualiseerde beoordeling vereisen.
Een nationale wettelijke regeling die leidt tot een situatie waarin de nationale rechter over geen enkel middel beschikt om zijn vonnis te doen naleven, kan bijgevolg de verzoeker van internationale bescherming de facto een daadwerkelijk rechtsmiddel ontnemen aangezien een definitieve en bindende rechterlijke beslissing ten aanzien van hem zonder uitwerking zou kunnen blijven.
(
1
)	Richtlijn 2013/32/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende gemeenschappelijke procedures voor de toekenning of intrekking van de internationale bescherming (PB 2013, L 180, blz. 60).
(
2
)	Artikel 46, lid 3.
(
3
)	Richtlijn 2011/95/EU van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2011 inzake normen voor de erkenning van onderdanen van derde landen of staatlozen als personen die internationale bescherming genieten, voor een uniforme status voor vluchtelingen of voor personen die in aanmerking komen voor subsidiaire bescherming, en voor de inhoud van de verleende bescherming (PB 2011, L 337, blz. 9).
(
4
)	Arrest van 25 juli 2018, Alheto (C‑585/16, EU:C:2018:584).