62013CJ0565
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
9 ta’ Ottubru 2014 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Relazzjonijiet barranin — Ftehim ta’ Assoċjazzjoni fis-settur tas-sajd bejn il-Komunità Ewropea u r-Renju tal-Marokk — Esklużjoni ta’ kull possibbiltà għall-bastimenti tal-Komunità li jeżerċitaw attivitajiet relatati mas-sajd fiż-żoni tas-sajd Marokkini abbażi ta’ liċenzja maħruġa mill-awtoritajiet Marokkini mingħajr l-intervent tal-awtoritajiet kompetenti tal-Unjoni Ewropea”
Fil-Kawża C‑565/13,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Hovrätten för Västra Sverige (l‑Isvezja), permezz ta’ deċiżjoni tal-31 ta’ Ottubru 2013, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl-4 ta’ Novembru 2013, fil-proċeduri kriminali kontra
Ove Ahlström,
Lennart Kjellberg,
Fiskeri Ganthi AB,
Fiskeri Nordic AB,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn M. Ilešič, President tal-Awla, A. Ó Caoimh, C. Toader, E. Jarašiūnas (Relatur) u C. G. Fernlund, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: N. Jääskinen,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
—
għal O. Ahlström u L. Kjellberg, minn E. Bergenhem, avukat,
—
għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. Bouquet u C. Tufvesson, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni fis-settur tas-sajd bejn il-Komunità Ewropea u r-Renju tal-Marokk, approvat f’isem il-Komunità bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 764/2006, tat-22 ta’ Mejju 2006 (ĠU L 294M, 25.10.2006, p. 131, iktar ’il quddiem il-“Ftehim tas-sajd”).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ proċeduri kriminali mibdija kontra O. Ahlström u L. Kjellberg kif ukoll kontra Fiskeri Ganthi AB (iktar ’il quddiem “Fiskeri Ganthi”) u Fiskeri Nordic AB (iktar ’il quddiem “Fiskeri Nordic”), li huma akkużati li stadu b’mod illegali fiż-żoni tas-sajd Marokkini matul il-perijodu ta’ bejn ix-xahar ta’ April 2007 u dak ta’ Mejju 2008 inklużi.
Il-kuntest ġuridiku
Il-Ftehim tas-sajd
3
Fir-raba’ paragrafu tal-preambolu tal-Ftehim tas-sajd, il-partijiet kontraenti ddikjaraw li kienu ddeterminati li jikkooperaw, fl-interess komuni, favur l-iżvilupp ta’ sajd responsabbli sabiex jiżguraw il-konservazzjoni fit-tul u l-użu sostenibbli tar-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar, u b’mod partikolari permezz tal-implementazzjoni ta’ sistema ta’ kontroll fuq l-attivitajiet kollha relatati mas-sajd, sabiex jiżguraw l-effikaċja tal-miżuri tal-immaniġġar u tal-konservazzjoni ta’ dawn ir-riżorsi. Fis-seba’ paragrafu tal-istess preambolu huma esprimew ukoll ir-rieda tagħhom li jistabbilixxu l-metodi u l-kundizzjonijiet li jirregolaw l-attivitajiet relatati mas-sajd tal-bastimenti tal-Komunità fiż-żoni tas-sajd Marokkini, u dawk li jirrigwardaw l-appoġġ mogħti mill-Komunità għall-iżvilupp ta’ sajd responsabbli f’dawn iż-żoni tas-sajd.
4
L-għan tal-Ftehim tas-sajd huwa ddefinit fl-Artikolu 1 tiegħu kif ġej:
“Dan il-Ftehim jistabbilixxi l-prinċipji, ir-regoli u l-proċeduri li jirregolaw:
—
il-kooperazzjoni ekonomika, finanzjarja, teknika u xjentifika fil-qasam tas-sajd biex ikun hemm żvilupp ta’ sajd responsabbli fiż-żoni tas-sajd Marokkini sabiex ikunu żgurati l-konservazzjoni u l-isfruttament sostenibbli tar-riżorsi tas-sajd u l-iżvilupp tas-settur tas-sajd tal-Marokk,
—
il-kundizzjonijiet ta’ l-aċċess tal-bastimenti tas-sajd tal-Komunità għaż-żoni tas-sajd tal-Marokk;
—
il-metodi ta’ kontroll tas-sajd fiż-żoni tas-sajd Marokkini sabiex ikunu żgurati l-osservanza tal-kondizzjonijiet imsemmija hawn fuq, l-effikaċja tal-miżuri ta’ konservazzjoni u l-ġestjoni tar-riżorsi tas-sajd u l-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux dikjarat u mhux regolat;
—
is-assoċjazzjoni bejn intrapriżi li jfittxu li jiżviluppaw, fl-interess komuni, attivitajiet ekonomiċi rilevanti għall-qasam tas-sajd u l-attivitajiet relatati.”
5
Skont l-Artikolu 2(d) tal-Ftehim tas-sajd, għall-finijiet tal-imsemmi ftehim “bastiment tal-Komunità” tfisser “bastiment tas-sajd li jtajjar il-bandiera ta’ Stat Membru tal-Komunità u rreġistrat fil-Komunità”.
6
L-Artikolu 6 tal-Ftehim tas-sajd, intitolat “Kondizzjonijiet għas-sajd”, jipprovdi fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu:
“1.   Il-bastimenti tal-Komunità ma jistgħux jeżerċitaw l-attivitajiet ta’ sajd fiż-żoni tas-sajd tal-Marokkini sakemm ma jkollhomx liċenzja għas-sajd maħruġa skond dan il-ftehim. L-eżerċizzju ta’ l-attivitajiet ta’ sajd mill-bastimenti tal-Komunità jeħtieġ liċenzja, maħruġa mill-awtoritajiet kompetenti fil-Marokk, fuq talba ta’ l-awtoritajiet kompetenti tal-Komunità.
2.   Fil-każ tal-kategoriji ta’ sajd li mhumiex previsti mill-protokoll [li jistabbilixxi l-opportunitajiet ta’ sajd u l-kumpens finanzjarju previsti mill-isti fil-Ftehim tas-sajd (iktar ’il quddiem il-‘Protokoll’)], fis-seħħ, l-awtoritajiet Marokkini jistgħu joħorġu liċenzji lill-bastimentbastimenti tal-Komunità. Madankollu, u skond il-qafas u l-ispirtu tas-assoċjazzjoni stabbilita b’dan il-ftehim, il-ħruġ ta’ dawn il-liċenzji għandu jibqa’ soġġett għal opinjoni favorevoli mill-Kummissjoni Ewropea. Il-proċedura għall-ħruġ ta’ liċenzja tas-sajd għall-bastiment, it-taxxi applikabbli u l-metodu ta’ ħlas mis-sid għandhom jiġu ffissati bi qbil bejn il-partijiet.”
7
Skont it-titolu “Kumpens finanzjarju”, l-Artikolu 7 tal-Ftehim tas-sajd jipprovdi fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Il-Komunità tgħaddi lill-Marokk kumpens finanzjarju skond it-termini u l-kondizzjonijiet stipulati fil-protokoll u l-anness [tal-Ftehim tas-sajd]. Dan il-kumpens waħdieni huwa magħmul minn żewġ elementi relattivi, rispettivament:
a)
Kumpens finanzjarju relatat ma’ l-aċċess tal-bastimenti tal-Komunità għaż-żoni ta’ sajd Marokkini u, mingħajr preġudizzju, mal-ħlasijiet li għandhom isiru mill-bastimenti tal-Komunità għal-liċenzji
b)
l-appoġġ finanzjarju mill-Komunità għall-ħolqien ta’ politika nazzjonali dwar is-sajd imsejsa fuq sajd responsabbli u l-isfruttament sostenibbli tar-riżorsi tas-sajd fl-ibħra tal-Marokk.”
Id-dritt tal-Unjoni
8
Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 3317/94, tat-22 ta’ Diċembru 1994, li jistabbilixxi dispożizzjonijiet ġenerali rigward l-awtorizzazzjoni tas-sajd fl-ilmijiet ta’ kull pajjiz terz taħt kull ftehim tas-sajd (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 4, Vol. 2, p. 194), fis-seħħ fiż-żmien tal-fatti tal-kawża prinċipali kien jipprovdi, fit-tieni premessa tiegħu li “sabiex jiżgura l-immaniġġjar effettiva u trasparenti tal-attivitajiet tas-sajd magħmula minn bastimenti tal-Komunità taħt patti ta’ ftehim tas-sajd bejn il-Komunità u pajjizi terzi, huwa meħtieġ li kull Stat Membru għandu jaġixxi sabiex jawtoriżża dawk il-bastimenti tas-sajd tiegħu li kisbu liċenzja tas-sajd minn pajjiz terz sabiex jagħmlu dik il-ħidma u billi s-sajd f’ilmijiet ta’ pajjizi terzi mingħajr dik il-liċenzja jkun pprojbit sabiex l-impenji tal-Komunità ma pajjizi terzi jistgħu jiġu onorati”.
9
L-Artikolu 1 tal-imsemmi regolament kien jipprovdi:
“1.   Dan ir-Regolament jistabbilixxi dispożizzjonijiet ġenerali rigward sajd minn bastimenti tas-sajd tal-Komunità fl-ilmijiet ta’ pajjiz terz taħt il-patt tal-ftehim tas-sajd bejn il-Komunità u dak il-pajjiz, fejn dawk il-ħidmiet huma magħmula bla ħsara għal bżonn ta’ liċenzja tas-sajd minn dak il-pajjiz terz.
2.   Huma biss bastimenti tas-sajd tal-Komunità b’kull permess tas-sajd tal-patt tal-ftehim tas-sajd validu li jistgħu jkompli bil-ħidmiet tas-sajd tagħhom fl-ilmijiet ta’ kull pajjiz terz taħt il-patt tal-ftehim bejn il-Komunità u dak il-pajjiz.”
10
Skont l-Artikolu 2 tal-istess regolament, “permess tas-sajd fuq patt ta’ ftehim tas-sajd” għandu jfisser awtorizzazzjoni tas-sajd mgħotija lil bastiment tas-sajd tal-Komunità mill-Istat Membru tal-bandiera, taħt ftehim tas-sajd konkluż bejn il-Komunità u pajjiż terz, li sabiex jissuplimenta l-liċenzja tas-sajd jagħmilha possibbli li dak il-bastiment jeżerċita attivitajiet relatati mas-sajd fiż-żona tas-sajd ta’ dan il-pajjiż terz.
11
L-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 3317/94 kien jipprovdi:
“L-Istat Membru bandiera għandu jagħti u jimaniġġja l-permessi tas-sajd tal-patt tal-ftehim fuq is-sajd għall-bastimenti tas-sajd li jxejjer l-bandiera tiegħu b’mod konformi mal-kundizzjonijiet imqegħda f’dan ir-Regolament.”
12
Skont l-Artikolu 5 tal-istess regolament:
“1.   L-Istat Membru bandiera għandu jibgħat lill-Kummissjoni kull applikazzjoni għall-ħruġ lil bastimenti li jxejru l-bandiera tiegħu tal-liċenzji tas-sajd tal-pajjiz terz sabiex ikompli iwettaq il-ħidmiet tas-sajd taħt il-possibiltajiet mgħotija lill-Komunità skond il-ftehim tas-sajd ma’ kull pajjiz terz. Għandu jiżgura li l-applikazzjonijiet ikunu konformi mal-kondizzjonijiet tal-ftehim u mar-regoli tal-Komunità.
2.   Il-Kummissjoni għandha teżamina l-applikazzjonijiet minn kull Stat Membru fid-dawl tal-possibiltajiet tas-sajd allokati lilha skond id-dispożizzjonijiet tal-Komunità u kull kondizzjoni stabbiltà fil-patt tal-ftehim tas-sajd applikabbli għall-bastimenti tal-Komunità. Il-Kummissjoni għandha, mhux aktar tard minn 10 t’ijiem ta’ xogħol, mid-data li fiha l-applikazzjoni tal-Istat Membru ġiet irċevuta, jew fiż-żmiem tal-limitu ta’ ħin stabbilit mill-patt ta’ ftehim tas-sajd, tibgħat lill-pajjiz terz konċernat l-applikazzjonijiet għall-ħruġ għal kull liċenzja tas-sajd ta’ pajjiz terz lil bastimenti tal-Komunità sabiex ikomplu jwettqu l-ħidmiet tas-sajd tagħhom fl-ilmijiet tagħha. Kemm-il darba minn kull eżami ta’ applikazzjoni mill-Kummissjoni jidher li ma tilħaqx il-kondizzjonijiet stabbiliti f’dan il-paragrafu, il-Kummissjoni għandha minnufiħ tinforma l-Istat Membru konċernat li ma tistax tittrasmetti kull jew parti mill-imsemmija applikazzjoni lill-pajjiz terz konċernat, bir-raġunijiet tagħha jiġu mogħtija.
3.   Il-Kummissjoni għandha minnufiħ tinforma l-Istat Membru bandiera tal-fatt li l-pajjiz terz konċernat ta’ kull liċenzja tas-sajd sabiex ikompli jwettaq ħidmiet tas-sajd jew tad-deċiżjoni tal-pajjiz terz li ma joħrogx dik il-liċenzja. Fil-kaz ta’ l-aħħar, il-Kummissjoni għandha tagħmel l-iċċekjar rilevanti f’konsultazzjoni mal-Istat Membru bandiera u l-pajjiz terz konċernat.”
Id-dritt Svediż
13
Il-qorti tar-rinviju tesponi li, skont l-Artikoli 19 sa 23 tal-Liġi dwar is-sajd (fiskelagen, SFS 1993, no 787), il-Gvern Svediż jew l-awtorità maħtura minnu, jiġifieri l-Fiskeriverket (Bord Nazzjonali għas-Sajd) kienet adottat, fiż-żmien tal-fatti fil-kawża prinċipali, dispożizzjonijiet leġiżlattivi dwar attivitajiet relatati mas-sajd. L-Artikolu 24 ta’ din il-liġi jipprevedi li d-dispożizzjonijiet leġiżlattivi meħuda abbażi tal-imsemmija Artikoli 19 sa 23 japplikaw għas-sajd fil-baħar imwettaq mill-bastimenti Svediżi, barra miż-Żona Ekonomika Svediża, fl-ibħra internazzjonali u f’ibħra oħra fejn is-sajd isir skont ftehimiet internazzjonali.
14
Skont l-Artikolu 40 tal-Liġi dwar is-sajd, kull min jikser intenzjonalment jew b’negliġenza d-dispożizzjonijiet leġiżlattivi adottati abbażi tal-Artikolu 19, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 20 jew l-Artikoli 21 sa 23 ta’ din il-liġi jeħel multa jew piena ta’ priġunerija sa sena. Kull min jikser intenzjonalment jew b’negliġenza serja r-regolamenti tal-Unjoni dwar il-politika komuni tas-sajd, b’mod partikolari billi jistad b’mod illegali, għandu jiġi kkundannat għall-istess piena. Jekk ksur taħt l-imsemmi Artikolu 40 jitqies li huwa serju, il-persuna li tkun wettqitu għandha tiġi kkundannata għal piena ta’ priġunerija sa sentejn.
15
Id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi tal-Fiskeriverket dwar l-aċċess u l-kontroll taż-żoni tas-sajd (Fiskeriverkets föreskrifter om resurstillträde och kontroll på fiskets område, FIFS 2004, Nru 25, iktar ’il quddiem id-“dispożizzjonijiet leġiżlattivi tal-Fiskeriverket”), kif kienu fis-seħħ fiż-żmien tal-fatti tal-kawża prinċipali u li l-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom jestendi, skont l-Artikolu 1 tal-Kapitolu 1 tagħhom, għar-Regolament Nru 3317/94, jipprovdu, fl-Artikolu 1 tal-Kapitolu 3:
“Il-bastiment ta’ ħames metri jew iktar jistgħu jintużaw għas-sajd professjonali fil-baħar bil-kundizzjoni li jkollhom awtorizzazzjoni għal dan il-għan maħruġa mill-Fiskeriverket.”
16
Il-Kapitolu 4 tad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi tal-Fiskeriverket, intitolati “Awtorizzazzjoni tas-sajd komplementari [...]” huwa fformulat kif ġej:
“Sajd taħt Ftehim tas-sajd bejn il-[Komunità Ewropea] u Stat terz.
Artikolu 1
L-applikazzjoni għal tali liċenzja tas-sajd ta’ pajjiż terz u l-applikazzjoni għal ‘permess tas-sajd fuq patt ta’ ftehim tas-sajd’ imsemmi mir-Regolament […] Nru 3317/94 għandhom jiġu ppreżentati quddiem il-Fiskeriverket.
Permess tas-sajd jinħareġ permezz tar-reġistrazzjoni tal-bastiment fuq lista bażika.
Artikolu 2
Il-kundizzjonijiet għall-għoti tal-awtorizzazzjoni fis-sens tal-Artikolu 1 huma dawn li ġejjin:
1.   Meta bastiment jidħol fiż-żona ta’ pajjiż terz, għandu jsir ir-rapport tad-dħul mal-awtoritajiet kompetenti tal-pajjiż terz via Stockholm Radio. Ir-rapport għandu jinkludi n-numru ta’ identifikazzjoni esterna, l-isem u l-call sign tar-radju tal-bastiment. Meta l-bastiment joħroġ miż-żona, għandu jsir rapport tat-tluq permezz tal-istess stazzjon tar-radju.
2.   Il-Fiskeriverket għandu jiddetermina n-numru ta’ bastimenti b’awtorizzazzjoni speċifika li jistgħu jkunu preżenti fiż-żona ta’ pajjiż terz fl-istess waqt.
3.   Id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi li l-awtoritajiet ta’ pajjiżi terzi jista’ jkollhom jadottaw għandhom jiġu osservati.
4.   Il-Fiskeriverket jista’ jistabbilixxi kundizzjonijiet addizzjonali.
Sajd li jsir abbażi ta
’ ftehimiet speċifiċi tas-sajd fl-ibħra ta
’ pajjiżi terzi, fuq il-kwoti ta
’ pajjiż ieħor u fl-ibħra internazzjonali barra miż-żona tas-sajd jew miż-żona ekonomika
Artikolu 3
Is-sajd fl-ibħra ta’ pajjiż terz permezz ta’ bastiment tas-sajd Svediż li għandu awtorizzazzjoni tas-sajd professjonali f’każ li ma huwiex dak imsemmi fl-Artikolu 1, fuq il-kwoti ta’ pajjiż ieħor jew fl-ibħra internazzjonali barra miż-żona tas-sajd jew miż-żona ekonomika għandu jkun awtorizzat biss abbażi ta’ awtorizzazzjoni speċjali maħruġa mill-Fiskeriverket.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
17
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li O. Ahlström, rappreżentant legali ta’ Fiskeri Ganthi, proprjetarju tal-bastiment Aldo, u L. Kjellberg, rappreżentant legali ta’ Fiskeri Nordic, proprjetarju tal-bastiment Nordic IV, huma akkużati, fuq il-bażi tal-Artikoli 24 u 40 tal-Liġi dwar is-sajd, kif ukoll tal-Artikolu 1 tal-Kapitolu 3 u l-Artikolu 3 tal-Kapitolu 4 tad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi tal-Fiskeriverket, li matul il-perijodu bejn ix-xahar ta’ April 2007 sax-xahar ta’ Mejju 2008 inklużi, intenzjonalment jew b’negliġenza serja, eżerċitaw attivitajiet relatati mas-sajd professjonali ’l barra mill-kosta tas-Saħar tal-Punent b’dawn il-bastimenti rreġistrati fir-reġistru Svediż tal-bastimenti, minkejja li ma kinux fil-pussess u ma kellhomx abbord l-awtorizzazzjonijiet neċessarji maħruġa mill-Fiskeriverket, jiġifieri l-awtorizzazzjonijiet ġenerali tas-sajd professjonali u l-awtorizzazzjonijiet speċifiċi tas-sajd fl-ibħra kkonċernati skont il-Ftehim tas-sajd.
18
Sussidjarjament, il-Kammaråklagaren (Ministeru Pubbliku) ibbaża l-imsemmija akkużi fuq l-Artikolu 40 tal-Liġi dwar is-sajd, l-Artikolu 3 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1281/2005, tat-3 ta’ Awwissu 2005, dwar l-immaniġjar tal-liċenzji tas-sajd u l-informazzjoni minima fi ħdanhom (ĠU L 287M, 18.10.2006, p. 273), u l-Artikolu 22(1)(a) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2371/2002, tal‑20 ta’ Diċembru 2002, dwar il-konservazzjoni u l-isfruttar sostenibbli ta’ riżorsi tas-sajd skond il-Politika Komuni dwar is-Sajd (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 4, Vol. 5, p. 460), flimkien mal-Artikolu 6 tal-Ftehim tas-sajd.
19
Insostenn tal-imsemmija akkużi, il-Kammaråklagaren sostna, b’mod partikolari, li l-imsemmija bastimenti, li l-ekwipaġġ tagħhom kien kompost minn sajjieda Svediżi u Marokkini, li wettqu b’mod kontinwu s-sajd bit-tkarkir, li ġġenera dħul totali li jammonta għal mill-inqas SEK 14-il miljun fl-2007 u għal SEK 6 miljun fl- 2008. Huwa kklassifika l-istanzi ta’ ksur bħala serji minħabba li twettqu b’mod sistematiku matul perijodu twil, li kienu jirrigwardaw attività partikolarment importanti u li l-qbid kien ta’ valur kbir.
20
O. Ahlström u L. Kjellberg jinnegaw il-fatti li bihom ġew akkużati u jikkontestaw ir-responsabbiltà kriminali tagħhom. Huma jsostnu li l-bastimenti tas-sajd Aldo u Nordic IV inkrew, permezz ta’ kuntratt ta’ bareboat charter, lill-kumpannija Marokkina Atlas Pelagic, li għandha d-drittijiet tagħha stess tas-sajd fl-ibħra territorjali Marokkini kif ukoll drittijiet tas-sajd ta’ persuni oħra Marokkini. Fil-kuntest tal-attivitajiet tagħha, din il-kumpannija kriet dawn iż-żewġ bastimenti u użathom b’mod awtonomu. Fil-fehma tagħhom, ma kienet meħtieġa ebda awtorizzazzjoni tal-awtoritajiet Svediżi jew ta’ awtorità oħra Ewropea sabiex jeżerċitaw din l-attività, peress li d-dispożizzjonijiet leġiżlattivi tal-Fiskeriverket ma japplikawx għall-attività ta’ kiri eżerċitata minn Fiskeri Ganthi u Fiskeri Nordic. Peress li l-Artikolu 6(1) tal-Ftehim tas-sajd kif ukoll dan il-ftehim kollu kemm hu ma japplikawx għall-fatti tal-kawża prinċipali, ma kien hemm ebda ksur tad-dritt tal-Unjoni.
21
Il-Hovrätten för Västra Sverige (Qorti tal-Appell tal-Isvezja tal-Punent), li għandha quddiemha appell mis-sentenza tal-Göteborgs tingsrätt (Qorti tal-Prim’Istanza ta’ Göteborg), tqis li jeżistu inċertezzi dwar il-punt jekk id-dritt tal-Unjoni u l-Ftehim tas-sajd jeskludux is-sajd permezz ta’ bastimenti tal-Komunità fl-ibħra Marokkini mingħajr awtorizzazzjoni tal-Unjoni jew ta’ wieħed mill-Istati Membri tagħha.
22
Il-qorti tar-rinviju essenzjalment tqis li l-Artikolu 6(2) tal-Ftehim tas-sajd jista’ jiġi interpretat fis-sens ta’ tali esklużjoni. Madankollu, hija tirrileva li, skont ċerti awturi, din id-dispożizzjoni tawtorizza interpretazzjoni li tipprovdi li bastiment tal-Komunità jista’ jwettaq attivitajiet relatati mas-sajd taħt liċenzja tas-sajd privata maħruġa minn pajjiż terz. Hija żżid tgħid li, fil-kawża prinċipali, huwa sostnut li l-awtoritajiet Marokkini kompetenti qiesu li l-attività relatata mas-sajd taż-żewġ bastimenti inkwistjoni kienet eżerċitata skont il-Ftehim tas-sajd u li huma kienu ħarġu l-awtorizzazzjonijiet neċessarji għal dan il-għan.
23
Huma f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Hovrätten för Västra Sverige ddeċidiet li tissospendi l‑proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 6(1) tal-[Ftehim tas-sajd] jista’ jiġi kkunsidrat bħala klawżola ta’ esklużività fis-sens li jeskludi l-possibbiltà għall-bastimenti Komunitarji li jistadu fiż-żoni tas-sajd Marokkini abbażi ta’ liċenzji maħruġa esklużivament mill-awtoritajiet Marokkini kompetenti lill-proprjetarji Marokkini ta’ kwoti tas-sajd?
2)
L-Artikolu 6(1) tal-[Ftehim tas-sajd] jista’ jiġi kkunsidrat bħala klawżola ta’ esklużività fis-sens li jeskludi l-possibbiltà li jinkrew bastimenti Komunitarji lil kumpanniji Marokkini, permezz ta’ kuntratt ta’ bareboat charter (skont il-formola standard “Barecon 2001” BIMCO Standard Bareboat Charter), sabiex jistadu fiż-żoni tas-sajd Marokkini abbażi ta’ liċenzji maħruġa esklużivament mill-awtoritajiet Marokkini kompetenti lill-proprjetarji Marokkini ta’ kwoti tas-sajd?
3)
Ir-risposta għat-tieni domanda tkun differenti fil-każ fejn il-proprjetarju tal-bastiment jagħti wkoll lill-kumpannija Marokkina kompetenza fil-forma ta’ amministrazzjoni u ekwipaġġ tal-bastiment tas-sajd kif ukoll assistenza teknika?
4)
Il-[Ftehim tas-sajd] jippermetti li r-Renju tal-Marokk jiżviluppa u jeżerċita, b’mod parallel ma[’ dan il-]Ftehim, attività nazzjonali tiegħu ta’ sajd pelaġiku industrijali ’l isfel mid-disgħa u għoxrin parallel tat-tramuntana? Fil-każ ta’ risposta affermattiva, dan il-ftehim jagħti lir-Renju tal-Marokk id-dritt li jikri bastimenti tas-sajd li jtajru bandiera ta’ Stat Membru tal-Unjoni Ewropea jew li joħroġ liċenzji direttament lil dawn il-bastimenti, għas-sajd nazzjonali tiegħu, mingħajr l-awtorizzazzjoni ta[’ din tal-aħħar]?”
Fuq id-domandi preliminari
24
Permezz tad-domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk il-Ftehim tas-sajd, b’mod partikolari l-Artikolu 6 tiegħu, għandux jiġi interpretat fis-sens li jeskludi kwalunkwe possibbiltà għall-bastimenti tal-Komunità li jeżerċitaw attivitajiet relatati mas-sajd fiż-żoni tas-sajd Marokkini abbażi ta’ liċenzja maħruġa mill-awtoritajiet Marokkini mingħajr l-intervent tal-awtoritajiet kompetenti tal-Unjoni.
25
L-imsemmija qorti tistaqsi, b’mod partikolari, dwar il-kwistjoni jekk il-Ftehim tas-sajd jeskludix il-possibbiltà, sabiex jiġu eżerċitati attivitajiet relatati mas-sajd fiż-żoni tas-sajd, li jinkera bastiment tal-Komunità, permezz ta’ kuntratt ta’ bareboat charter, lil kumpannija Marokkina li għandha biss liċenzja maħruġa mill-awtoritajiet Marokkini kompetenti lill-proprjetarji Marokkini ta’ kwoti ta’ sajd. Barra minn hekk, hija tistaqsi jekk is-sitwazzjoni hijiex l-istess meta l-proprjetarju tal-bastiment jipprovdi wkoll lil din il-kumpannija kompetenza u assistenza teknika.
26
Għandu jiġi rrilevat li l-partijiet għall-Ftehim tas-sajd urew, fil-preambolu ta’ dan il-ftehim, ir-rieda tagħhom li jistabbilixxu l-modalitajiet u l-kundizzjonijiet li jirregolaw l-attivitajiet relatati mas-sajd tal-bastimenti tal-Komunità fiż-żoni tas-sajd Marokkini. L-għan ta’ dan il-ftehim, kif iddefinit fl-Artikolu 1 tiegħu, huwa li jistabbilixxi l-prinċipji, ir-regoli u l-proċeduri li jirregolaw, b’mod partikolari, il-kundizzjonijiet tal-aċċess ta’ dawn il-bastimenti għall-imsemmija żoni tas-sajd. Peress li l-imsemmi ftehim ma jipprovdi ebda eċċezzjoni għal dawn il-kundizzjonijiet, jirriżulta li l-bastimenti kollha tal-Komunità, li skont l-Artikolu 2(d) tal-Ftehim tas-sajd huma bastimenti li jtajru l-bandiera ta’ Stat Membru tal-Komunità rreġistrati f’dan l-Istat tal-aħħar, li jixtiequ jeżerċitaw attivitajiet relatati mas-sajd f’dawn iż-żoni, huma suġġetti għal dawn il-kundizzjonijiet.
27
Għaldaqstant, l-Artikolu 6 tal-Ftehim tas-sajd, li jirrigwarda l-kundizzjonijiet għas-sajd, jipprevedi fil-paragrafu 1 tiegħu, li l-bastimenti tal-Komunità ma jistgħux jeżerċitaw l-attivitajiet relatati mas-sajd fiż-żoni tas-sajd Marokkini sakemm ma jkollhomx liċenzja maħruġa taħt dan il-Ftehim tas-sajd.
28
Skont il-kliem tal-imsemmija dispożizzjoni, l-eżerċizzju ta’ attivitajiet relatati mas-sajd mill-bastimenti tal-Komunità fiż-żoni tas-sajd Marokkini huwa suġġett għall-pussess ta’ liċenzja, maħruġa mill-awtoritajiet kompetenti tar-Renju tal-Marokk, fuq talba tal-awtoritajiet kompetenti tal-Unjoni. L-Artikolu 6(2) tal-Ftehim tas-sajd jipprovdi, barra minn hekk, li l-liċenzji jistgħu jingħataw lil bastimenti tal-Komunità mill-imsemmija awtoritajiet għal kategoriji tas-sajd li ma humiex previsti mill-Protokoll, iżda li, fil-kuntest tal-ispirtu tal-assoċjazzjoni stabbilita mill-Ftehim tas-sajd, l-għoti ta’ tali liċenzja “għandu jibqa’ soġġett għal opinjoni favorevoli mill-Kummissjoni Ewropea”.
29
Minn dan jirriżulta li l-intervent tal-awtoritajiet kompetenti tal-Unjoni huwa dejjem meħtieġ sabiex bastiment tal-Komunità jkun awtorizzat jeżerċita attivitajiet relatati mas-sajd fiż-żoni tas-sajd Marokkini u, konsegwentement, li dan il-bastiment ma jistax jeżerċita tali attivitajiet f’dawn iż-żoni taħt liċenzja maħruġa mill-awtoritajiet Marokkini mingħajr tali intervent.
30
F’dan ir-rigward għandu jiġi osservat li fl-Artikolu 5 tiegħu r-Regolament Nru 3317/94 kien jistabbilixxi l-proċedura li l-Istat Membru tal-bandiera u l-Kummissjoni kellhom isegwu għall-kisba ta’ liċenzji tas-sajd maħruġa minn pajjiżi terzi sabiex jiġu eżerċitati attivitajiet relatati mas-sajd fil-kuntest tal-possibbiltajiet ta’ sajd mogħtija lill-Komunità permezz ta’ ftehim tas-sajd, filwaqt li kien jinkariga lill-Kummissjoni sabiex teżamina l-applikazzjonijiet għal tali liċenzji qabel ma tittrażmettihom lill-pajjiż terz ikkonċernat. Barra minn hekk, dan ir-regolament kien jissuġġetta, kif jirriżulta kemm mit-tieni premessa tiegħu kif ukoll mill-Artikoli 1(2), 2 u 3, il-possibbiltà għall-bastimenti tal-Komunità li jeżerċitaw attivitajiet relatati mas-sajd fl-ibħra ta’ pajjiż terz, taħt ftehim tas-sajd konkluż bejn il-Komunità u dan il-pajjiż terz, għal awtorizzazzjoni tas-sajd mogħtija mill-Istat Membru tal-bandiera.
31
Barra minn hekk għandu jiġi rrilevat li l-għoti tal-possibbiltà għall-bastimenti tal-Komunità li jaċċedu għaż-żoni tas-sajd Marokkini sabiex jeżerċitaw hemmhekk attivitajiet relatati mas-sajd filwaqt li jiġi evitat dan l-intervent mill-awtoritajiet kompetenti tal-Unjoni, jmur kontra l-għan tal-Ftehim tas-sajd li huwa intiż, hekk kif jirriżulta mill-preambolu u mill-Artikoli 1u 3 tiegħu, sabiex jiżviluppa sajd responsabbli f’dawn iż-żoni tas-sajd sabiex jiżgura l-konservazzjoni fit-tul u l-użu sostenibbli tar-riżorsi tas-sajd, b’mod partikolari permezz tal-implementazzjoni ta’ sistema ta’ kontroll fuq l-attivitajiet kollha relatati mas-sajd, sabiex jiżgura l-effettività tal-miżuri tal-immaniġġar ta’ dawn ir-riżorsi. Din il-possibbiltà tista’ fil-fatt tkun tali li żżid l-aċċess tal-bastimenti tal-Komunità għal dawn iż-żoni tas-sajd u li tintensifika l-użu ta’ dawn ir-riżorsi minn dawn il-bastimenti, u dan mingħajr il-kontroll tal-awtoritajiet kompetenti tal-Unjoni.
32
Bl-istess mod, aċċess tal-bastimenti tal-Komunità għaż-żoni tas-sajd Marokkini barra mill-ambitu tal-Ftehim tas-sajd ma jkunx konformi mal-bażi u l-għan tal-kumpens finanzjarju mogħti mill-Unjoni lir-Renju tal-Marokk taħt l-Artikolu 7 ta’ dan il-ftehim, li skont dan l-istess artikolu jikkonsisti f’li jikkumpensa b’mod finanzjarju l-aċċess tal-bastimenti tal-Komunità għaż-żoni tas-sajd Marokkini u li jkun ta’ appoġġ finanzjarju għall-ħolqien ta’ politika nazzjonali dwar is-sajd ibbażata fuq sajd responsabbli u l-użu sostenibbli tar-riżorsi tas-sajd fl-ibħra tal-Marokk.
33
Għaldaqstant, ma jistax jiġi aċċettat li l-bastimenti tal-Komunità jaċċedu għaż-żoni tas-sajd Marokkini sabiex jeżerċitaw hemmhekk attivitajiet relatati mas-sajd billi jikkonkludu, għal dan il-għan, kuntratt ta’ bareboat charter ma’ kumpannija Marokkina li għandha liċenzja maħruġa mill-awtoritajiet Marokkini lill-proprjetarji Marokkini ta’ kwoti tas-sajd jew billi jużaw kwalunkwe strument legali ieħor sabiex jaċċedu għal dawn iż-żoni tas-sajd sabiex jeżerċitaw hemmhekk tali attivitajiet barra mill-ambitu tal-Ftehim tas-sajd u, għaldaqstant, mingħajr l-intervent tal-awtoritajiet kompetenti tal-Unjoni.
34
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, ir-risposta għad-domandi magħmula għandha tkun li l-Ftehim tas-sajd, b’mod partikolari l-Artikolu 6 tiegħu, għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa jeskludi kwalunkwe possibbiltà għall-bastimenti tal-Komunità li jeżerċitaw attivitajiet relatati mas-sajd fiż-żoni tas-sajd Marokkini abbażi ta’ liċenzja maħruġa mill-awtoritajiet Marokkini mingħajr l-intervent tal-awtoritajiet kompetenti tal-Unjoni.
Fuq l-ispejjeż
35
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
Il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni fis-settur tas-sajd bejn il-Komunità Ewropea u r-Renju tal-Marokk, approvat f’isem il-Komunità bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 764/2006, tat-22 ta’ Mejju 2006, b’mod partikolari l-Artikolu 6 tiegħu, għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa jeskludi kwalunkwe possibbiltà għall-bastimenti tal-Komunità li jeżerċitaw attivitajiet relatati mas-sajd fiż-żoni tas-sajd Marokkini abbażi ta’ liċenzja maħruġa mill-awtoritajiet Marokkini mingħajr l-intervent tal-awtoritajiet kompetenti tal-Unjoni Ewropea.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Isvediż.