62021CJ0767
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τρίτο τμήμα)
της 14ης Δεκεμβρίου 2023 (
*1
)
«Αίτηση αναιρέσεως – Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – Βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου – Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου – Κανόνες συμπεριφοράς – Άρθρο 10, παράγραφος 3 – Απαγόρευση επίδειξης πανό κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων του Κοινοβουλίου – Προφορικό μέτρο του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με το οποίο απαγορεύθηκε στους βουλευτές να επιδεικνύουν εθνική σημαία στο έδρανό τους – Προσφυγή ακυρώσεως – Άρθρο 263 ΣΛΕΕ – Έννοια της “δεκτικής προσφυγής πράξεως”»
Στην υπόθεση C‑767/21 P,
με αντικείμενο αίτηση αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 56 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ασκήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2021,
Jérôme Rivière, κάτοικος Νίκαιας (Γαλλία),
Dominique Bilde, κάτοικος Lagarde (Γαλλία),
Joëlle Mélin, κάτοικος Aubagne (Γαλλία),
Aurélia Beigneux, κάτοικος Hénin-Beaumont (Γαλλία),
Thierry Mariani, κάτοικος Παρισιού (Γαλλία),
Jordan Bardella, κάτοικος Montmorency (Γαλλία),
Jean-Paul Garraud, κάτοικος Libourne (Γαλλία),
Jean-François Jalkh, κάτοικος Gretz-Armainvilliers (Γαλλία),
Gilbert Collard, κάτοικος Μασσαλίας (Γαλλία),
Gilles Lebreton, κάτοικος Montivilliers (Γαλλία),
Nicolaus Fest, κάτοικος Βερολίνου (Γερμανία),
Gunnar Beck, κάτοικος Neuss (Γερμανία),
Philippe Olivier, κάτοικος Draveil (Γαλλία),
εκπροσωπούμενοι από τον F. Wagner, avocat,
αναιρεσείοντες,
όπου ο έτερος διάδικος είναι το:
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εκπροσωπούμενο από τους N. Lorenz και T. Lukácsi,
καθού πρωτοδίκως,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
συγκείμενο από τους K. Jürimäe, πρόεδρο τμήματος, N. Piçarra (εισηγητή), M. Safjan, N. Jääskinen και M. Gavalec, δικαστές,
γενική εισαγγελέας: T. Ćapeta
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις της κατά τη συνεδρίαση της 16ης Φεβρουαρίου 2023,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Με την αίτηση αναιρέσεως, οι Jérôme Rivière, Dominique Bilde, Joëlle Mélin, Aurélia Beigneux, Thierry Mariani, Jordan Bardella, Jean-Paul Garraud, Jean-François Jalkh, Gilbert Collard, Gilles Lebreton, Nicolaus Fest, Gunnar Beck και Philippe Olivier, βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ζητούν την αναίρεση της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 6ης Οκτωβρίου 2021, Rivière κ.λπ. κατά Κοινοβουλίου (T‑88/20, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, EU:T:2021:664), με την οποία απορρίφθηκε ως απαράδεκτη η προσφυγή τους με αίτημα την ακύρωση του από 13 Ιανουαρίου 2020 προφορικού μέτρου του Προέδρου του Κοινοβουλίου περί απαγορεύσεως στους βουλευτές να επιδεικνύουν εθνική σημαία στο έδρανό τους (στο εξής: επίδικο μέτρο).
Το νομικό πλαίσιο
2
Υπό τον τίτλο «Κανόνες συμπεριφοράς», το άρθρο 10 του Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (9η κοινοβουλευτική περίοδος – 2019-2024) (στο εξής: Κανονισμός του Κοινοβουλίου) προβλέπει τα εξής:
«1.   Η συμπεριφορά των βουλευτών χαρακτηρίζεται από αμοιβαίο σεβασμό και βασίζεται στις αξίες και αρχές όπως καθορίζονται στις Συνθήκες και ειδικότερα στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. […]
2.   Οι βουλευτές δεν παρεμποδίζουν την απρόσκοπτη λειτουργία των κοινοβουλευτικών εργασιών, ούτε την τήρηση της ασφάλειας και τάξης στις εγκαταστάσεις του Κοινοβουλίου ή τη λειτουργία του εξοπλισμού του Κοινοβουλίου.
3.   Οι βουλευτές δεν διαταράσσουν την τάξη στην αίθουσα Ολομέλειας και απέχουν από ανάρμοστη συμπεριφορά. Δεν επιδεικνύουν πανό.
[…]»
3
Το άρθρο 171 του Κανονισμού του Κοινοβουλίου τιτλοφορείται «Κατανομή του χρόνου αγόρευσης και κατάλογος αγορητών» και προβλέπει στην παράγραφο 4 τα εξής:
«Ο χρόνος αγόρευσης για το [πρώτο] μέρος της συζήτησης κατανέμεται με τα εξής κριτήρια:
α)
το πρώτο μέρος του χρόνου αγόρευσης κατανέμεται εξ ίσου μεταξύ όλων των πολιτικών ομάδων,
β)
το δεύτερο μέρος του χρόνου κατανέμεται μεταξύ των πολιτικών ομάδων αναλόγως του συνολικού αριθμού των μελών τους,
γ)
στους μη εγγεγραμμένους διατίθεται συνολικά χρόνος αγόρευσης που υπολογίζεται βάσει του χρόνου που παραχωρήθηκε σε κάθε πολιτική ομάδα σύμφωνα με τα στοιχεία α) και β),
δ)
κατά την κατανομή του χρόνου αγόρευσης στην Ολομέλεια, λαμβάνεται υπόψη ότι οι βουλευτές με αναπηρίες μπορεί να χρειαστούν περισσότερο χρόνο.»
4
Το άρθρο 175 του Κανονισμού του Κοινοβουλίου φέρει τον τίτλο «Άμεσα μέτρα» και ορίζει στις παραγράφους 1 έως 3 τα εξής:
«1.   Ο Πρόεδρος ανακαλεί στην τάξη κάθε βουλευτή που παραβιάζει τους κανόνες συμπεριφοράς που προβλέπονται στο άρθρο 10 παράγραφος 3 ή 4.
2.   Σε περίπτωση επανάληψης της παραβίασης, ο Πρόεδρος ανακαλεί τον βουλευτή στην τάξη για δεύτερη φορά, με σχετική εγγραφή στα Συνοπτικά Πρακτικά.
3.   Αν η παραβίαση συνεχισθεί, ή σημειωθεί νέα επανάληψη της παραβίασης, ο Πρόεδρος μπορεί να αφαιρέσει τον λόγο από τον βουλευτή ή να τον αποβάλει από την αίθουσα μέχρι το τέλος της συνεδρίασης. […]»
Το ιστορικό της διαφοράς
5
Το ιστορικό της διαφοράς, όπως προκύπτει από τις σκέψεις 1 έως 3 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, μπορεί να συνοψισθεί ως εξής.
6
Κατά τη συνεδρίαση της ολομέλειας της 13ης Ιανουαρίου 2020, ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου έλαβε προφορικά, βάσει του άρθρου 10, παράγραφος 3, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, μέτρα για τη διασφάλιση της τήρησης της τάξης στην αίθουσα ολομέλειας, μεταξύ των οποίων και το επίδικο μέτρο.
7
Κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων της ολομέλειας της 29ης και της 30ής Ιανουαρίου 2020, οι προεδρεύουσες Αντιπρόεδροι επανέλαβαν το επίδικο μέτρο.
Η προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση
8
Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 13 Φεβρουαρίου 2020, οι νυν αναιρεσείοντες (στο εξής: αναιρεσείοντες) άσκησαν προσφυγή με αίτημα την ακύρωση του επίδικου μέτρου.
9
Προς στήριξη της προσφυγής τους οι αναιρεσείοντες προέβαλαν τέσσερις λόγους ακυρώσεως. Ο πρώτος λόγος ακυρώσεως είχε δύο σκέλη, με τα οποία προβαλλόταν, πρώτον, παράβαση του άρθρου 10 του Κανονισμού του Κοινοβουλίου και παραμόρφωση του περιεχομένου του και, δεύτερον, παράβαση του άρθρου 4, παράγραφος 2, ΣΕΕ. Με τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως προβαλλόταν παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου, με τον τρίτο κατάχρηση εξουσίας και, με τον τέταρτο, παραβίαση των αρχών της ίσης μεταχείρισης, της νομιμότητας, της χρηστής διοίκησης, της απαγόρευσης fumus persecutionis (μεροληπτικής δίωξης) και της ελευθερίας έκφρασης των βουλευτών.
10
Το Κοινοβούλιο προέβαλε ένσταση απαραδέκτου βασιζόμενη, πρώτον, στο γεγονός ότι δεν υπήρχε πράξη δεκτική προσφυγής κατά το άρθρο 263 ΣΛΕΕ, δεύτερον, στην έλλειψη ενεργητικής νομιμοποίησης των αναιρεσειόντων και, τρίτον, σε έλλειψη εννόμου συμφέροντος για την άσκηση της προσφυγής. Επικουρικώς, το Κοινοβούλιο υποστήριξε ότι η προσφυγή ήταν αβάσιμη.
11
Το Γενικό Δικαστήριο δέχθηκε την ένσταση απαραδέκτου λόγω μη ύπαρξης πράξης δεκτικής προσφυγής κατά το άρθρο 263 ΣΛΕΕ.
12
Στη σκέψη 38 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι, όπως προέκυπτε από τα δικόγραφα των διαδίκων, το επίδικο μέτρο συνίστατο σε απαγόρευση επίδειξης εθνικών σημαιών επί των εδράνων, η οποία απευθύνθηκε στους βουλευτές βάσει του άρθρου 10, παράγραφος 3, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου. Ως προς το ζήτημα αυτό, το Γενικό Δικαστήριο διευκρίνισε ότι, μολονότι οι αναιρεσείοντες είχαν επίσης προβάλει ότι απαγορεύθηκε στους βουλευτές που δεν συμμορφώθηκαν με το επίδικο μέτρο να λάβουν τον λόγο, από κανένα στοιχείο δεν μπορούσε να αποδειχθεί ότι το μέτρο αυτό έβαινε πέραν της απαγόρευσης επίδειξης εθνικών σημαιών.
13
Στις σκέψεις 42 έως 44 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι, δυνάμει του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, ο οποίος βασίζεται στις κοινές κοινοβουλευτικές παραδόσεις των κρατών μελών, οι βουλευτές «εκφράζουν τις απόψεις τους μέσω των αγορεύσεών τους». Το Γενικό Δικαστήριο διευκρίνισε ότι ο Κανονισμός του Κοινοβουλίου, με την εξαίρεση της δυνατότητας που παρέχει στους βουλευτές να καταθέσουν το πολύ μία φορά σε κάθε περίοδο συνόδου γραπτή δήλωση 200 λέξεων, «δεν προβλέπει κανένα άλλο μέσο έκφρασης για τους συμμετέχοντες στις συζητήσεις». Κατά το Γενικό Δικαστήριο, ο κατά τα ανωτέρω προβλεπόμενος περιορισμός όσον αφορά τα μέσα έκφρασης των βουλευτών αποσκοπεί στη διασφάλιση της ισότητας μεταξύ τους και, κατά συνέπεια, της ομαλής διεξαγωγής των κοινοβουλευτικών εργασιών. Τον διττό αυτό σκοπό επιδιώκει επίσης και το άρθρο 171, παράγραφος 4, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, το οποίο προβλέπει συγκεκριμένα κριτήρια για την κατανομή του χρόνου αγόρευσης μεταξύ των βουλευτών.
14
Στις σκέψεις 45 και 48 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι «μια εικόνα ή ένα αντικείμενο μπορεί αναμφίβολα, μέσω του συμβόλου που αντιπροσωπεύει ή του μηνύματος που μεταδίδει, να χρησιμεύσει ως μέσο έκφρασης, παρέχοντας έτσι στους βουλευτές που το χρησιμοποιούν τη δυνατότητα να προβάλουν και να υπερασπιστούν τις πολιτικές τους πεποιθήσεις και πέραν του χρόνου της αγόρευσής τους» κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων της ολομέλειας του Κοινοβουλίου. Το Γενικό Δικαστήριο εκτίμησε ότι, εν προκειμένω, η σημαία που τοποθέτησαν οι αναιρεσείοντες στα έδρανά τους είχε καταστεί «ένα είδος εμβλήματος πολιτικής ομάδας και ένα σύμβολο των στόχων που επιδιώκει». Περαιτέρω, στη σκέψη 49 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο εκτίμησε ότι «η επίδειξη της σημαίας ενός κράτους μέλους συγκεκριμένα στο έδρανο ενός βουλευτή εκλεγμένου στο Κοινοβούλιο δεν συνάδει με την αντιπροσωπευτική εντολή [του] βουλευτή», όπως αυτή ορίζεται, μεταξύ άλλων, στο άρθρο 14, παράγραφος 2, ΣΕΕ και στο άρθρο 22, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ.
15
Στη σκέψη 50 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι, λαμβανομένου υπόψη του νοήματος που της προσδίδουν οι αναιρεσείοντες, η εθνική σημαία που τοποθέτησαν κατ’ αυτόν τον τρόπο στα έδρανά τους «είχε υποβιβαστεί σε απλό μέσο έκφρασης ή ανακοίνωσης απόψεων» το οποίο δεν διακρινόταν από τα αντικείμενα τα οποία προσδιορίζουν οι όροι «banderoles» και «bannières» στο άρθρο 10, παράγραφος 3, του γαλλικού κειμένου του Κανονισμού του Κοινοβουλίου ή οι αντίστοιχοι όροι στα κείμενα της διάταξης αυτής στις διάφορες γλώσσες.
16
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των ανωτέρω, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στις σκέψεις 51 και 52 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η συμπεριφορά των αναιρεσειόντων, στο μέτρο που ήταν ικανή να διαταράξει την απρόσκοπτη λειτουργία των κοινοβουλευτικών εργασιών, ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 10, παράγραφος 3, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, ότι το επίδικο μέτρο αφορούσε την «εσωτερική οργάνωση των εργασιών του Κοινοβουλίου» και δεν παρήγαγε έννομα αποτελέσματα ικανά να θίξουν τις συνθήκες άσκησης της βουλευτικής εντολής των αναιρεσειόντων, μεταβάλλοντας ουσιωδώς τη νομική τους κατάσταση. Ως εκ τούτου, το επίδικο μέτρο δεν αποτελούσε πράξη δεκτική προσφυγής κατά την έννοια του άρθρου 263 ΣΛΕΕ.
17
Το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε συνεπώς την προσφυγή ως απαράδεκτη.
Τα αιτήματα των διαδίκων
18
Οι αναιρεσείοντες ζητούν από το Δικαστήριο:
–
να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση·
–
να κρίνει παραδεκτή την προσφυγή·
–
να ακυρώσει το επίδικο μέτρο, και
–
να καταδικάσει το Κοινοβούλιο στα δικαστικά έξοδα.
19
Το Κοινοβούλιο ζητεί την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως και την καταδίκη των αναιρεσειόντων στα δικαστικά έξοδα.
Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
Επί του παραδεκτού της αιτήσεως αναιρέσεως
20
Το Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι η αίτηση αναιρέσεως δεν πληροί τις προϋποθέσεις παραδεκτού που προβλέπει το άρθρο 168 του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, επειδή δεν προσδιορίζει με ακρίβεια τα νομικά επιχειρήματα των οποίων γίνεται επίκληση προς στήριξη των προβαλλόμενων λόγων αναιρέσεως, οι οποίοι, κατά το θεσμικό αυτό όργανο, δεν περιέχουν καμία νομική επιχειρηματολογία.
21
Ως προς το ζήτημα αυτό, από το άρθρο 256, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, από το άρθρο 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και από το άρθρο 168, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, και το άρθρο 169, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου συνάγεται ότι η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να προσδιορίζει με ακρίβεια τα επίμαχα σημεία της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου της οποίας ζητείται η αναίρεση, καθώς και τα νομικά επιχειρήματα που στηρίζουν κατά τρόπο συγκεκριμένο το αίτημα αυτό, άλλως η αίτηση αναιρέσεως ή ο οικείος λόγος αναιρέσεως είναι απαράδεκτα (απόφαση της 23ης Νοεμβρίου 2021, Συμβούλιο κατά Hamas, C‑833/19 P, EU:C:2021:950, σκέψη 50 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
22
Εντούτοις, από το δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως προκύπτει ότι μπορούν να προσδιοριστούν χωρίς αμφιβολία δύο λόγοι αναιρέσεως με τους οποίους οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στο Γενικό Δικαστήριο, αφενός, παραμόρφωση των πραγματικών περιστατικών και εσφαλμένο χαρακτηρισμό τους στη σκέψη 38 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και, αφετέρου, νομικά σφάλματα στις σκέψεις 41 έως 50 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης όσον αφορά την ερμηνεία του άρθρου 10, παράγραφος 3, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου. Εξάλλου, από το υπόμνημα επί της αιτήσεως αναιρέσεως που κατέθεσε το Κοινοβούλιο προκύπτει ότι το θεσμικό αυτό όργανο ήταν σε θέση να κατανοήσει το περιεχόμενο των ως άνω λόγων αναιρέσεως και να απαντήσει σε αυτούς επί της ουσίας.
23
Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να γίνει δεκτό ότι με την αίτηση αναιρέσεως προσδιορίζονται με επαρκή ακρίβεια, όσον αφορά κάθε έναν από τους λόγους αναιρέσεως, οι επικρινόμενες σκέψεις της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και εκτίθενται οι λόγοι για τους οποίους αυτές ενέχουν, κατά τους αναιρεσείοντες, νομικά σφάλματα και ότι, ως εκ τούτου, το Δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να ασκήσει τον εκ μέρους του έλεγχο νομιμότητας.
24
Συνεπώς, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να κριθεί παραδεκτή.
Επί της ουσίας της αιτήσεως αναιρέσεως
Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως
– Επιχειρήματα των διαδίκων
25
Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι, στη σκέψη 38 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο παραμόρφωσε τα πραγματικά περιστατικά και προέβη σε εσφαλμένο νομικό χαρακτηρισμό τους, επειδή δεν έκρινε ότι πρακτικό αποτέλεσμα του επίδικου μέτρου ήταν να στερηθούν τον λόγο οι βουλευτές και, ως εκ τούτου, να μεταβληθούν ουσιωδώς οι συνθήκες άσκησης της βουλευτικής εντολής όσων, κατά τις συνεδριάσεις της ολομέλειας της 29ης και της 30ής Ιανουαρίου 2020, αρνήθηκαν να αποσύρουν τις εθνικές σημαίες από τα έδρανά τους.
26
Το Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι ο πρώτος λόγος αναιρέσεως είναι προδήλως απαράδεκτος.
– Εκτίμηση του Δικαστηρίου
27
Από το άρθρο 256, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ και το άρθρο 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκύπτει ότι η αίτηση αναιρέσεως περιορίζεται σε νομικά ζητήματα και ότι, ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο είναι το μόνο αρμόδιο να προβαίνει στη διαπίστωση και εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών καθώς και των αποδεικτικών στοιχείων. Η εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών και των αποδεικτικών στοιχείων δεν αποτελεί, με την επιφύλαξη της περιπτώσεως παραμορφώσεώς τους, νομικό ζήτημα υποκείμενο, αυτό καθαυτό, στον αναιρετικό έλεγχο του Δικαστηρίου (απόφαση της 10ης Ιουλίου 2019, VG κατά Επιτροπής, C‑19/18 P, EU:C:2019:578, σκέψη 47 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
28
Τέτοιου είδους παραμόρφωση υφίσταται όταν, χωρίς να εξετασθούν νέα αποδεικτικά στοιχεία, προκύπτει ότι η εκτίμηση των προσκομισθέντων αποδεικτικών στοιχείων είναι προδήλως εσφαλμένη. Η παραμόρφωση πρέπει να προκύπτει κατά τρόπο κατάδηλο από τα στοιχεία της δικογραφίας, χωρίς να χρειάζεται να πραγματοποιηθεί νέα εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών και των αποδεικτικών στοιχείων. Ο αναιρεσείων που προβάλλει παραμόρφωση αποδεικτικών στοιχείων εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου οφείλει να προσδιορίσει επακριβώς ποια στοιχεία παραμορφώθηκαν και να καταδείξει τα σφάλματα ανάλυσης στα οποία υπέπεσε, κατά την εκτίμησή του, το Γενικό Δικαστήριο και τα οποία το οδήγησαν στην παραμόρφωση αυτή (απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 2015, Ιταλία κατά Επιτροπής, C‑280/14 P, EU:C:2015:792, σκέψη 52 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
29
Εντούτοις, από το δικόγραφο της προσφυγής προκύπτει σαφώς ότι οι αναιρεσείοντες ζήτησαν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου μόνο την ακύρωση του επίδικου μέτρου το οποίο συνίσταται αποκλειστικά στην προφορική απαγόρευση επίδειξης εθνικών σημαιών επί των εδράνων τους. Δεν έβαλαν, ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, κατά των μεταγενέστερων μέτρων στέρησης του λόγου τα οποία ελήφθησαν κατά τις συνεδριάσεις της ολομέλειας της 29ης και της 30ής Ιανουαρίου 2020. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν μπορούν να προσάψουν στο Γενικό Δικαστήριο ότι προέβη, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, σε παραμόρφωση των πραγματικών περιστατικών και σε εσφαλμένο νομικό χαρακτηρισμό τους.
30
Εν πάση περιπτώσει, πρέπει να προστεθεί ότι, στη σκέψη 38 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ορθώς ότι, μολονότι οι αναιρεσείοντες προέβαλαν επίσης ότι είχε απαγορευθεί η λήψη του λόγου στους βουλευτές που δεν συμμορφώθηκαν με το επίδικο μέτρο, από κανένα στοιχείο δεν μπορούσε να αποδειχθεί ότι το μέτρο αυτό έβαινε «πέραν της απαγόρευσης επίδειξης εθνικών σημαιών επί των εδράνων, η οποία απευθύνθηκε στους βουλευτές βάσει του άρθρου 10, παράγραφος 3, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου».
31
Συνεπώς, το Γενικό Δικαστήριο δεν παραμόρφωσε τα πραγματικά περιστατικά, ούτε προέβη σε εσφαλμένο νομικό χαρακτηρισμό τους, κρίνοντας ότι το επίδικο μέτρο αποσκοπούσε μόνο στην απόσυρση των εθνικών σημαιών από τα έδρανα των βουλευτών και ότι δεν είχε συγκεκριμένα ως αποτέλεσμα, κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων της ολομέλειας της 29ης και 30ής Ιανουαρίου 2020, να απαγορευθεί στους βουλευτές τους οποίους αφορούσε να λάβουν τον λόγο.
32
Κατά συνέπεια, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος και πρέπει, ως εκ τούτου, να απορριφθεί.
Επί του δευτέρου λόγου αναιρέσεως
– Επιχειρήματα των διαδίκων
33
Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι, στις σκέψεις 41 έως 50 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο «παρέβη και παραμόρφωσε, από νομικής και ουσιαστικής άποψης, το περιεχόμενο» του άρθρου 10, παράγραφος 3, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, και υπέπεσε σε «πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως», κρίνοντας ως εκ τούτου, στη σκέψη 52 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι το επίδικο μέτρο αφορούσε την εσωτερική οργάνωση των εργασιών του Κοινοβουλίου, ότι δεν παρήγαγε έννομα αποτελέσματα ικανά να θίξουν τις συνθήκες άσκησης της βουλευτικής εντολής των αναιρεσειόντων και ότι, κατά συνέπεια, δεν αποτελούσε πράξη δεκτική προσφυγής κατά την έννοια του άρθρου 263 ΣΛΕΕ.
34
Ως προς το ζήτημα αυτό, οι αναιρεσείοντες προβάλλουν, πρώτον, ότι οι εθνικές «σημαίες» δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 10, παράγραφος 3, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, στο κείμενο του οποίου γίνεται λόγος μόνο για «πανό». Κατά τους αναιρεσείοντες, το Γενικό Δικαστήριο θα έπρεπε να έχει διαπιστώσει ότι μια εθνική σημαία αποτελεί «πανό», κατά την έννοια της διάταξης αυτής, πριν κρίνει επί του ζητήματος αν η χρήση της εθνικής σημαίας από τους βουλευτές αποτελεί διατάραξη της τάξης στην αίθουσα ολομέλειας ή ανάρμοστη συμπεριφορά ικανή να παρεμποδίσει την απρόσκοπτη λειτουργία των κοινοβουλευτικών εργασιών.
35
Στο ως άνω πλαίσιο, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι οι όροι «banderoles» και «bannières» («πανό») πρέπει να οριστούν με βάση τη συνήθη έννοιά τους στη γαλλική γλώσσα, όπως αυτή εκτίθεται στη θέση που έλαβε η υπηρεσία του Λεξικού της Académie française (γαλλικής Ακαδημίας), με έγγραφο της 20ής Φεβρουαρίου 2020, απαντώντας σε αίτημα που υπέβαλαν δύο από τους αναιρεσείοντες.
36
Οι αναιρεσείοντες προβάλλουν επίσης ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν έπρεπε να λάβει υπόψη, στη σκέψη 50 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το κείμενο του άρθρου 10, παράγραφος 3, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου στις διάφορες γλώσσες, προκειμένου να κρίνει αν οι «εθνικές σημαίες» μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως «banderoles» ή «bannières», κατά την έννοια της διάταξης αυτής. Αποφαινόμενο κατ’ αυτόν τον τρόπο, το Γενικό Δικαστήριο παρέβη το άρθρο 1 του κανονισμού 1 του Συμβουλίου, της 15ης Απριλίου 1958, περί καθορισμού του γλωσσικού καθεστώτος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΕ ειδ. έκδ. 01/001, σ. 14), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 517/2013 του Συμβουλίου, της 13ης Μαΐου 2013 (ΕΕ 2013, L 158, σ. 1), το οποίο ορίζει ότι η γαλλική γλώσσα είναι επίσημη γλώσσα και γλώσσα εργασίας των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επομένως, οι επίμαχοι όροι έπρεπε να ερμηνευθούν έναντι των Γάλλων ευρωβουλευτών μόνο με βάση το περιεχόμενο που έχουν στη γαλλική γλώσσα.
37
Δεύτερον, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε εσφαλμένα το άρθρο 10, παράγραφος 3, δεύτερη περίοδος, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, το οποίο απαγορεύει μόνο την επίδειξη «πανό» και όχι «σημαιών». Κατά συνέπεια, το Γενικό Δικαστήριο εξομοίωσε εσφαλμένα μία «μικρή σημαία που τοποθετήθηκε» στα έδρανα των βουλευτών με την επίδειξη «πανό», ενώ, εν πάση περιπτώσει, οι αναιρεσείοντες δεν επιδείκνυαν τις εθνικές σημαίες «με κάθε ευκαιρία».
38
Τρίτον, το Γενικό Δικαστήριο δεν ερεύνησε, στο πλαίσιο συστηματικής ερμηνείας του άρθρου 10, παράγραφοι 2 και 3, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, αν το επίδικο μέτρο αποσκοπούσε στην αντιμετώπιση ενδεχόμενης διατάραξης, λόγω της παρουσίας των σημαιών, της λειτουργίας των κοινοβουλευτικών εργασιών ή της τάξης και της ασφάλειας των συνεδριάσεων. Επομένως, δεν εξέθεσε τους λόγους για τους οποίους η επίδειξη μιας εθνικής σημαίας στο έδρανο του βουλευτή αποτελούσε ανάρμοστη συμπεριφορά.
39
Τέταρτον, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομικό σφάλμα, επειδή έκρινε στις σκέψεις 43 έως 45 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ότι το επίδικο μέτρο αποσκοπούσε στη διασφάλιση της ισότητας μεταξύ των βουλευτών και ότι μπορούσε να στηριχθεί στο άρθρο 10 του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, μολονότι τον σκοπό αυτό επιδιώκει το άρθρο 171 του Κανονισμού του Κοινοβουλίου.
40
Πέμπτον, κατά τους αναιρεσείοντες, «οι βουλευτές [του Κοινοβουλίου] εκλέγονται προεχόντως από τους πολίτες της χώρας τους, από εθνικούς συνδυασμούς υποψηφίων εντός πλαισίου που καθορίζεται από κάθε κράτος [μέλος]». Το γεγονός ότι πολίτες άλλων κρατών μελών μπορούν να συμμετέχουν στους συνδυασμούς και να ψηφίζουν στο κράτος μέλος αυτό δεν αναιρεί «τον εθνικό χαρακτήρα της ψηφοφορίας». Κατά τα λοιπά, η επιβεβαίωση του «ανήκειν σε ένα έθνος» απορρέει από το άρθρο 4, παράγραφος 2, ΣΕΕ. Συνεπώς, κατά τους αναιρεσείοντες, αντιθέτως προς όσα έκρινε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 49 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, η παρουσία της εθνικής σημαίας στο έδρανο βουλευτή του Κοινοβουλίου συνάδει με την αντιπροσωπευτική εντολή του, όπως αυτή ορίζεται στις Συνθήκες, και δεν είναι ικανή να διαταράξει την απρόσκοπτη λειτουργία των κοινοβουλευτικών εργασιών.
41
Το Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως είναι προδήλως αβάσιμος.
– Εκτίμηση του Δικαστηρίου
42
Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, οι αναιρεσείοντες προσάπτουν, κατ’ ουσίαν, στο Γενικό Δικαστήριο ότι, στις σκέψεις 41 έως 50 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ερμήνευσε εσφαλμένα το άρθρο 10, παράγραφος 3, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου. Υποστηρίζουν ότι η διάταξη αυτή δεν μπορούσε να αποτελέσει βάση για το επίδικο μέτρο, κατά το μέτρο που οι εθνικές σημαίες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του. Υπό τις συνθήκες αυτές, το επίδικο μέτρο είναι ικανό, κατά την άποψή τους, να επηρεάσει τις συνθήκες άσκησης της βουλευτικής εντολής τους, μεταβάλλοντας ουσιωδώς τη νομική τους κατάσταση, και, επομένως, αποτελεί πράξη δεκτική προσφυγής κατά την έννοια του άρθρου 263 ΣΛΕΕ.
43
Υπενθυμίζεται ότι θεωρούνται «πράξεις δεκτικές προσφυγής» κατά το άρθρο 263 ΣΛΕΕ όλα τα μέτρα των θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών της Ένωσης τα οποία, ανεξαρτήτως της μορφής τους, έχουν ως σκοπό να παράγουν δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα (αποφάσεις της 20ής Φεβρουαρίου 2018, Βέλγιο κατά Επιτροπής, C‑16/16 P, EU:C:2018:79, σκέψη 31, και της 9ης Ιουλίου 2020, Τσεχική Δημοκρατία κατά Επιτροπής, C‑575/18 P, EU:C:2020:530, σκέψη 46 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
44
Προκειμένου να διαπιστωθεί αν το επίδικο μέτρο παράγει δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα, πρέπει να εξετάζεται η ουσία της πράξης και να εκτιμώνται τα αποτελέσματα αυτά με γνώμονα αντικειμενικά κριτήρια, όπως το περιεχόμενο της ίδιας της πράξης, λαμβανομένων ενδεχομένως υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου εκδόθηκε και των εξουσιών του θεσμικού οργάνου που την εξέδωσε (πρβλ. αποφάσεις της 20ής Φεβρουαρίου 2018, Βέλγιο κατά Επιτροπής, C‑16/16 P, EU:C:2018:79, σκέψη 32, και της 9ης Ιουλίου 2020, Τσεχική Δημοκρατία κατά Επιτροπής, C‑575/18 P, EU:C:2020:530, σκέψη 47).
45
Επιβάλλεται η υπόμνηση ότι το επίδικο μέτρο συνίσταται στην προφορική απαγόρευση επίδειξης εθνικών σημαιών στα έδρανα των βουλευτών και ότι λήφθηκε βάσει του άρθρου 10, παράγραφος 3, δεύτερη περίοδος, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου το οποίο προβλέπει ότι, κατά τις κοινοβουλευτικές συνεδριάσεις, οι βουλευτές «[δ]εν επιδεικνύουν πανό». Όπως επισήμανε η γενική εισαγγελέας στο σημείο 71 των προτάσεών της, η διάταξη αυτή είναι άμεσα εφαρμοστέα χωρίς να απαιτούνται εκτελεστικά μέτρα.
46
Προκειμένου να διαπιστωθεί αν το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε, όπως υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες, σε νομικό σφάλμα κατά την ερμηνεία του άρθρου 10, παράγραφος 3, δεύτερη περίοδος, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, πρέπει να ληφθεί υπόψη, όπως υπενθυμίζεται στη σκέψη 40 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, όχι μόνον το γράμμα της διάταξης αυτής, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται και οι σκοποί που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος (απόφαση της 28ης Σεπτεμβρίου 2023, Gargždų geležinkelis, C‑671/21, EU:C:2023:709, σκέψη 50 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
47
Η διατύπωση που χρησιμοποιείται σε μία από τις γλωσσικές αποδόσεις διατάξεως του δικαίου της Ένωσης δεν μπορεί να αποτελέσει τη μοναδική βάση για την ερμηνεία της διατάξεως ούτε μπορεί να της δίδεται προτεραιότητα σε σχέση με τις λοιπές γλωσσικές αποδόσεις. Η ανάγκη ομοιόμορφης ερμηνείας και εφαρμογής κάθε διατάξεως του δικαίου της Ένωσης δεν επιτρέπει να λαμβάνεται η διάταξη υπόψη μεμονωμένα σε μία από τις γλωσσικές αποδόσεις της, αλλά επιτάσσει να ερμηνεύεται με γνώμονα την όλη οικονομία και τον σκοπό της κανονιστικής ρύθμισης της οποίας αποτελεί στοιχείο [πρβλ. αποφάσεις της 27ης Οκτωβρίου 1977, Bouchereau, 30/77, EU:C:1977:172, σκέψη 14, και της 15ης Σεπτεμβρίου 2022, Minister for Justice and Equality (Υπήκοος τρίτου κράτους εξάδελφος πολίτη της Ένωσης), C‑22/21, EU:C:2022:683, σκέψη 20].
48
Ορθώς επομένως το Γενικό Δικαστήριο έλαβε υπόψη, στη σκέψη 50 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, άλλες γλωσσικές αποδόσεις του άρθρου 10, παράγραφος 3, δεύτερη περίοδος, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, πέραν της γαλλικής, προκειμένου να κρίνει αν οι εθνικές σημαίες αποτελούν «πανό» κατά την έννοια της διάταξης αυτής. Εξάλλου, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες, το Γενικό Δικαστήριο ουδόλως παρέβη κατ’ αυτόν τον τρόπο το άρθρο 1 του κανονισμού 1 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 517/2013, στο οποίο απλώς απαριθμούνται οι επίσημες γλώσσες και οι γλώσσες εργασίας των θεσμικών οργάνων της Ένωσης.
49
Όσον αφορά το ζήτημα αν η απαγόρευση επίδειξης «πανό», την οποία θεσπίζει το άρθρο 10, παράγραφος 3, δεύτερη περίοδος, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, καταλαμβάνει και τις εθνικές σημαίες, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, στη σκέψη 50 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι οι αντίστοιχοι προς τους γαλλικούς όρους «banderoles» και «bannières» όροι που χρησιμοποιούνται σε άλλες γλωσσικές αποδόσεις της διάταξης προσδιορίζουν κατά κανόνα αντικείμενα, συχνά από ύφασμα και ενίοτε στηριζόμενα σε ξύλινα στελέχη, που φέρουν, ιδίως, πολιτικά συνθήματα, εμβλήματα ή μηνύματα με τα οποία εκδηλώνεται πολιτική πρόσκληση ή πολιτικός σκοπός. Ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε, στην ίδια σκέψη 50, ότι η εθνική σημαία, λόγω του νοήματος που της προσέδωσαν οι αναιρεσείοντες, μπορούσε να θεωρηθεί ως μέσο έκφρασης ή ανακοίνωσης απόψεων πανομοιότυπο με τα πανό.
50
Η ερμηνεία αυτή επιρρωννύεται από το πλαίσιο και τους σκοπούς του άρθρου 10, παράγραφος 3, δεύτερη περίοδος, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου.
51
Πράγματι, όπως επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 42 έως 44 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, η παράδοση της προφορικής συζήτησης, που χαρακτηρίζει την κοινοβουλευτική δραστηριότητα, αντανακλάται στον Κανονισμό του Κοινοβουλίου. Από την όλη οικονομία του Κανονισμού του Κοινοβουλίου προκύπτει ότι οι βουλευτές εκφράζουν τις απόψεις τους μέσω των αγορεύσεών τους και ότι, κατ’ αρχήν, δεν έχουν άλλο μέσο έκφρασης. Στο ως άνω πλαίσιο, το άρθρο 10, παράγραφος 3, δεύτερη περίοδος, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο του 175, περιορίζει τα μέσα έκφρασης που έχουν οι βουλευτές πέραν του διατιθέμενου σε αυτούς χρόνου αγόρευσης, προκειμένου να διασφαλιστεί τόσο η ισότητα μεταξύ των βουλευτών όσο και η τάξη στην αίθουσα συνεδριάσεων.
52
Κατά συνέπεια, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες, ορθώς το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι, τοποθετώντας την εθνική σημαία στα έδρανά τους, είχαν επιδείξει πανό, κατά την έννοια του άρθρου 10, παράγραφος 3, δεύτερη περίοδος, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου. Πράγματι, υπό το πρίσμα ακριβώς του πολιτικού νοήματος που προσδόθηκε στην εθνική σημαία κατ’ αυτόν τον τρόπο, η πράξη των συγκεκριμένων βουλευτών πρέπει να θεωρηθεί εκδήλωση πολιτικής γνώμης όπως η επίδειξη «πανό» για τα οποία γίνεται λόγος στο άρθρο 10, παράγραφος 3, δεύτερη περίοδος, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου.
53
Όσον αφορά την επιχειρηματολογία των αναιρεσειόντων κατά την οποία το Γενικό Δικαστήριο κακώς παρέλειψε να εκθέσει τους λόγους για τους οποίους έκρινε ότι η επίδειξη των εθνικών σημαιών διατάρασσε την τάξη στην αίθουσα ολομέλειας και αποτελούσε ανάρμοστη συμπεριφορά εκ μέρους των βουλευτών, αρκεί η επισήμανση ότι η απαγόρευση του άρθρου 10, παράγραφος 3, δεύτερη περίοδος, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου δεν εξαρτάται από τη συγκεκριμένη απόδειξη του ότι μια τέτοια επίδειξη διαταράσσει την απρόσκοπτη λειτουργία των κοινοβουλευτικών εργασιών.
54
Όσον αφορά την επιχειρηματολογία των αναιρεσειόντων κατά την οποία το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε εσφαλμένα το άρθρο 10, παράγραφος 3, δεύτερη περίοδος, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου υπό την έννοια ότι σκοπός της διάταξης είναι η διαφύλαξη της ισότητας μεταξύ των βουλευτών όσον αφορά τον χρόνο αγόρευσης, αρκεί η επισήμανση ότι ορθώς το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στη σκέψη 44 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι ο σκοπός της διάταξης αυτής, ερμηνευόμενης σε συνδυασμό με το άρθρο 175 του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, είναι η διασφάλιση της ισότητας των βουλευτών ως προς τα μέσα έκφρασης και, κατά συνέπεια, λαμβανομένου υπόψη ότι οι βουλευτές εκφράζονται κατ’ αρχήν προφορικώς, ως προς τον χρόνο αγόρευσης που τους διατίθεται.
55
Τέλος, όσον αφορά την επιχειρηματολογία των αναιρεσειόντων κατά την οποία δικαιούνται να τοποθετούν μια μικρή εθνική σημαία στο έδρανό τους, βάσει του δικαιώματος σεβασμού της εθνικής ταυτότητας το οποίο κατοχυρώνεται από το άρθρο 4, παράγραφος 2, ΣΕΕ, υπενθυμίζεται κατ’ αρχάς ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες, η διάταξη αυτή δεν αναφέρεται στο «ανήκειν σε ένα έθνος». Αντιθέτως, προβλέπει ότι η Ένωση υποχρεούται να σέβεται την ισότητα των κρατών μελών ενώπιον των Συνθηκών, καθώς και την εθνική τους ταυτότητα που είναι συμφυής με τη θεμελιώδη πολιτική και συνταγματική τους δομή, και τις ουσιώδεις λειτουργίες του κράτους.
56
Εξάλλου, τα μέλη του Κοινοβουλίου αντιπροσωπεύουν τους πολίτες της Ένωσης, όπως προκύπτει ρητώς από το άρθρο 10, παράγραφος 2, και το άρθρο 14, παράγραφος 2, ΣΕΕ, καθώς και από το άρθρο 22, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, μολονότι η εκλογή τους γίνεται κατά συνδυασμούς στο επίπεδο των κρατών μελών. Σύμφωνα με την αρχή της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας στην οποία, κατά το άρθρο 10, παράγραφος 1, ΣΕΕ, θεμελιώνεται η λειτουργία της Ένωσης, η σύνθεση του Κοινοβουλίου αντανακλά με πιστότητα και πληρότητα την ελεύθερη έκφραση των επιλογών στις οποίες προέβησαν οι πολίτες της Ένωσης, μέσω της άμεσης καθολικής ψηφοφορίας, όσον αφορά τα πρόσωπα από τα οποία επιθυμούν να εκπροσωπούνται κατά τη διάρκεια ορισμένης κοινοβουλευτικής περιόδου (πρβλ. απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Junqueras Vies, C‑502/19, EU:C:2019:1115, σκέψη 83).
57
Κατά συνέπεια, όπως ορθώς έκρινε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 49 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, η επίδειξη των σημαιών των κρατών μελών στα έδρανα των βουλευτών που έχουν εκλεγεί στο Κοινοβούλιο δεν συνάδει με την αντιπροσωπευτική εντολή των βουλευτών αυτών, όπως αυτή ορίζεται στις Συνθήκες, στις οποίες ρητώς παραπέμπει το άρθρο 10, παράγραφος 1, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου.
58
Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το επίδικο μέτρο δεν παράγει έννομα αποτελέσματα ικανά να επηρεάσουν τις συνθήκες άσκησης της βουλευτικής εντολής των αναιρεσειόντων, μεταβάλλοντας ουσιωδώς τη νομική τους κατάσταση, δεδομένου ότι τα αποτελέσματά του δεν βαίνουν πέραν των αποτελεσμάτων τα οποία παράγει η απαγόρευση που προβλέπεται στο άρθρο 10, παράγραφος 3, δεύτερη περίοδος, του Κανονισμού του Κοινοβουλίου.
59
Ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας, στη σκέψη 52 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι το επίδικο μέτρο δεν αποτελεί πράξη δεκτική προσφυγής.
60
Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
61
Λαμβανομένων υπόψη όλων των ανωτέρω σκέψεων, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.
Επί των δικαστικών εξόδων
62
Δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, όταν η αίτηση αναιρέσεως απορρίπτεται ως αβάσιμη, το Δικαστήριο αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων. Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, το οποίο εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.
63
Δεδομένου ότι το Κοινοβούλιο ζήτησε την καταδίκη των αναιρεσειόντων στα δικαστικά έξοδα και οι αναιρεσείοντες ηττήθηκαν, πρέπει να φέρουν, πέραν των δικαστικών εξόδων τους, τα δικαστικά έξοδα στα οποία υποβλήθηκε το Κοινοβούλιο.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
2)
Οι Jérôme Rivière, Dominique Bilde, Joëlle Mélin, Aurélia Beigneux, Thierry Mariani, Jordan Bardella, Jean-Paul Garraud, Jean-François Jalkh, Gilbert Collard, Gilles Lebreton, Nicolaus Fest, Gunnar Beck και Philippe Olivier φέρουν, πέραν των δικαστικών εξόδων τους, τα δικαστικά έξοδα στα οποία υποβλήθηκε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.