Voorlopige editie
CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL
M. SZPUNAR
van 4 september 2025 (1)
Zaak C‑312/24 [Darashev] (i)
CL
tegen
Prokuratura na Republika Bulgaria
[verzoek van de Sofiyski rayonen sad (rechter in eerste aanleg Sofia, Bulgarije) om een prejudiciële beslissing]
„ Prejudiciële verwijzing – Bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens in strafzaken – Richtlijn (EU) 2016/680 – Verwerking van gegevens die zijn verzameld in het kader van een strafrechtelijk onderzoek waarbij een politieagent was betrokken als verdachte – Bewaring van de gegevens in het personeelsdossier – Verordening (EU) 2016/679 – Rechtmatigheid van de verwerking – Verwerking noodzakelijk om te voldoen aan een wettelijke verplichting die op de verwerkingsverantwoordelijke rust – Doelstelling van algemeen belang – Verwerking van persoonsgegevens betreffende strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten – Recht op gegevenswissing (‚recht op vergetelheid’) – Gelijke behandeling in arbeid en beroep – Richtlijn 2000/78/EG ”
I.      Inleiding
1.        Zoals elke werkgever verwerken ook overheidsinstanties persoonsgegevens van hun ambtenaren. Tegelijkertijd kan de uitoefening van de taken die hun zijn toevertrouwd ertoe leiden dat zij ook in andere contexten dan het personeelsbeheer bepaalde gegevens van hun personeel verzamelen. In dat geval rijzen er vragen over de grondslag en het doel van de gegevensverwerking.
2.        Zo twijfelt de verwijzende rechter aan de rechtmatigheid van een gegevensverwerking waarbij een overheidsinstantie in het personeelsdossier van een ambtenaar informatie bewaart die verband houdt met een strafrechtelijk onderzoek in het kader waarvan onderzoeksmaatregelen zijn uitgevoerd tegen deze ambtenaar als verdachte. In casu zijn de betroffen gegevens verzameld door diezelfde overheidsinstantie in haar hoedanigheid van onderzoeksautoriteit en zijn zij in het personeelsdossier bewaard, terwijl het strafrechtelijke onderzoek was beëindigd zonder dat de betrokken ambtenaar in verdenking of in staat van beschuldiging was gesteld.
3.        De kernvraag in deze zaak bevindt zich op het snijvlak tussen verordening (EU) 2016/679(2) (hierna: „AVG”) en richtlijn (EU) 2016/680(3) en moet duidelijkheid verschaffen over de grondslag en de voorwaarden voor de uitoefening van het recht op wissing van de gegevens die in dergelijke omstandigheden worden bewaard.
II.    Toepasselijke bepalingen
A.      Unierecht
1.      Richtlijn 2000/78
4.        Luidens artikel 1 van richtlijn 2000/78/EG(4) heeft deze „tot doel met betrekking tot arbeid en beroep een algemeen kader te creëren voor de bestrijding van discriminatie op grond van godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid zodat in de lidstaten het beginsel van gelijke behandeling toegepast kan worden”.
5.        Volgens artikel 2, lid 1, van deze richtlijn wordt onder „het beginsel van gelijke behandeling verstaan de afwezigheid van elke vorm van directe of indirecte discriminatie op basis van een van de in artikel 1 [van deze richtlijn] genoemde gronden”.
2.      AVG
6.        In de overwegingen 19, 39 en 41 AVG staat te lezen:
„(19)      [...] Aangaande de verwerking van persoonsgegevens door die bevoegde instanties [in de zin van richtlijn 2016/680] voor doeleinden die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen, moeten de lidstaten meer specifieke bepalingen kunnen handhaven of invoeren om de toepassing van de regels van deze verordening aan te passen. In die bepalingen kunnen meer bepaald specifieke voorschriften voor de verwerking van persoonsgegevens door die bevoegde instanties voor de genoemde andere doeleinden worden vastgesteld, rekening houdend met de grondwettelijke, organisatorische en bestuurlijke structuur van de lidstaat in kwestie. [...]
[...]
(39)      [...] De persoonsgegevens dienen toereikend en ter zake dienend te zijn en beperkt te blijven tot wat noodzakelijk is voor de doeleinden waarvoor zij worden verwerkt. Dit vereist met name dat ervoor wordt gezorgd dat de opslagperiode van de persoonsgegevens tot een strikt minimum wordt beperkt. [...] Om ervoor te zorgen dat persoonsgegevens niet langer worden bewaard dan noodzakelijk is, dient de verwerkingsverantwoordelijke termijnen vast te stellen voor het wissen van gegevens of voor een periodieke toetsing ervan. [...]
[...]
(41)      Wanneer in deze verordening naar een rechtsgrond of een wetgevingsmaatregel wordt verwezen, vereist dit niet noodzakelijkerwijs dat een door een parlement vastgestelde wetgevingshandeling nodig is, onverminderd de vereisten overeenkomstig de grondwettelijke orde van de lidstaat in kwestie. Deze rechtsgrond of wetgevingsmaatregel moet evenwel duidelijk en nauwkeurig zijn, en de toepassing daarvan moet voorspelbaar zijn voor degenen op wie deze van toepassing is, zoals vereist door de rechtspraak van het [Hof] en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens [(EHRM)].”
7.        In lid 1 van artikel 2 AVG („Materieel toepassingsgebied”) is bepaald dat deze verordening „van toepassing [is] op de geheel of gedeeltelijk geautomatiseerde verwerking, alsmede op de verwerking van persoonsgegevens die in een bestand zijn opgenomen of die bestemd zijn om daarin te worden opgenomen” en in lid 2, onder d), ervan, dat zij niet van toepassing is op de verwerking van persoonsgegevens „door de bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, met inbegrip van de bescherming tegen en de voorkoming van gevaren voor de openbare veiligheid”.
8.        Artikel 4 AVG, met als opschrift „Definities”, bepaalt:
„Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:
1)      ‚persoonsgegevens’: alle informatie over een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon [...]; als identificeerbaar wordt beschouwd een natuurlijke persoon die direct of indirect kan worden geïdentificeerd, met name aan de hand van een identificator zoals een naam, een identificatienummer [...];
2)      ‚verwerking’: een bewerking of een geheel van bewerkingen met betrekking tot persoonsgegevens of een geheel van persoonsgegevens, al dan niet uitgevoerd via geautomatiseerde procedés, zoals het verzamelen, vastleggen, ordenen, structureren, opslaan, bijwerken of wijzigen, opvragen, raadplegen, gebruiken [...];
[...]
6)      ‚bestand’: elk gestructureerd geheel van persoonsgegevens die volgens bepaalde criteria toegankelijk zijn, ongeacht of dit geheel gecentraliseerd of gedecentraliseerd is dan wel op functionele of geografische gronden is verspreid;
7)      ‚verwerkingsverantwoordelijke’: een natuurlijke persoon of rechtspersoon, een overheidsinstantie, een dienst of een ander orgaan die/dat, alleen of samen met anderen, het doel van en de middelen voor de verwerking van persoonsgegevens vaststelt; [...]”
9.        Artikel 6 AVG, met als opschrift „Rechtmatigheid van de verwerking”, luidt:
„1.      De verwerking is alleen rechtmatig indien en voor zover aan ten minste een van de onderstaande voorwaarden is voldaan:
[...]
c)      de verwerking is noodzakelijk om te voldoen aan een wettelijke verplichting die op de verwerkingsverantwoordelijke rust;
[...]
3.      De rechtsgrond voor de in lid 1, [onder] c) en e), bedoelde verwerking moet worden vastgesteld bij:
[...]
b)      lidstatelijk recht dat op de verwerkingsverantwoordelijke van toepassing is.
Het doel van de verwerking wordt in die rechtsgrond vastgesteld [...]. Die rechtsgrond kan specifieke bepalingen bevatten om de toepassing van de regels van deze verordening aan te passen [...]. Het Unierecht of het lidstatelijke recht moet beantwoorden aan een doelstelling van algemeen belang en moet evenredig zijn met het nagestreefde gerechtvaardigde doel. [...]”
10.      Artikel 9 van de AVG luidt:
„1.      Verwerking van persoonsgegevens waaruit ras of etnische afkomst, politieke opvattingen, religieuze of levensbeschouwelijke overtuigingen, of het lidmaatschap van een vakbond blijken, en verwerking van genetische gegevens, biometrische gegevens met het oog op de unieke identificatie van een persoon, of gegevens over gezondheid, of gegevens met betrekking tot iemands seksueel gedrag of seksuele gerichtheid zijn verboden.
2.      Lid 1 is niet van toepassing wanneer aan een van de onderstaande voorwaarden is voldaan:
[...]”
11.      Artikel 10 AVG bepaalt:
„Persoonsgegevens betreffende strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten of daarmee verband houdende veiligheidsmaatregelen mogen op grond van artikel 6, lid 1, alleen worden verwerkt onder toezicht van de overheid of indien de verwerking is toegestaan bij Unierechtelijke of lidstaatrechtelijke bepalingen die passende waarborgen voor de rechten en vrijheden van de betrokkenen bieden. [...]”
12.      Artikel 17 AVG, met het opschrift „Recht op gegevenswissing (‚recht op vergetelheid’)” bepaalt:
„1.      De betrokkene heeft het recht van de verwerkingsverantwoordelijke zonder onredelijke vertraging wissing van hem betreffende persoonsgegevens te verkrijgen en de verwerkingsverantwoordelijke is verplicht persoonsgegevens zonder onredelijke vertraging te wissen wanneer een van de volgende gevallen van toepassing is:
a)      de persoonsgegevens zijn niet langer nodig voor de doeleinden waarvoor zij zijn verzameld of anderszins verwerkt;
[...]
d)      de persoonsgegevens zijn onrechtmatig verwerkt;
[...]
3.      De leden 1 en 2 zijn niet van toepassing voor zover verwerking nodig is:
[...]
b)      voor het nakomen van een in een het Unierecht of het lidstatelijke recht neergelegde wettelijke verwerkingsverplichting die op de verwerkingsverantwoordelijke rust, [...];
[...]”
3.      Richtlijn 2016/680
13.      Artikel 1, lid 1, van richtlijn 2016/680 bepaalt:
„Bij deze richtlijn worden de regels vastgesteld betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing of de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, met inbegrip van de bescherming tegen en de voorkoming van gevaren voor de openbare veiligheid.”
14.      In artikel 3 van deze richtlijn zijn de begrippen „persoonsgegevens” en „verwerking” gedefinieerd in bewoordingen die identiek zijn aan die van de AVG.
15.      Volgens artikel 3, punt 7), van richtlijn 2016/680 wordt onder „bevoegde autoriteit” met name verstaan iedere overheidsinstantie die bevoegd is voor de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, met inbegrip van de bescherming tegen en de voorkoming van gevaren voor de openbare veiligheid.
16.      Artikel 9 van diezelfde richtlijn, met als opschrift „Specifieke verwerkingsvoorwaarden”, bepaalt in lid 1:
„Persoonsgegevens die door bevoegde autoriteiten voor de in artikel 1, lid 1, omschreven doeleinden worden verzameld, worden niet verwerkt voor andere doeleinden, tenzij die verwerking krachtens het Unierecht of het lidstatelijke recht is toegestaan. Wanneer persoonsgegevens voor zulke andere doeleinden worden verwerkt, is [de AVG] van toepassing, tenzij de verwerking geschiedt in het kader van een activiteit die buiten de werkingssfeer van het Unierecht valt.”
17.      In artikel 16, lid 2, van richtlijn 2016/680 is met name bepaald in welke situaties de lidstaten de betrokkene het recht toekennen om van de verwerkingsverantwoordelijke wissing van hem betreffende persoonsgegevens te verkrijgen.
B.      Bulgaars recht
1.      ZMVR
18.      In artikel 29, leden 1 en 2, van de Zakon za Ministerstvo na vatreshnite raboti (wet op het ministerie van Binnenlandse Zaken)(5), in de op het hoofdgeding van toepassing zijnde versie (hierna: „ZMVR”), is bepaald:
„(1)      De verantwoordelijke voor de verwerking van gegevens is de minister van Binnenlandse Zaken, die de verwerking van persoonsgegevens kan toevertrouwen aan door hem aangewezen ambtenaren.
(2)      De specifieke voorwaarden van de gegevensverwerking worden vastgesteld bij instructie van de minister van Binnenlandse Zaken.”
19.      Artikel 147 ZMVR luidt:
„(1)      Voor elke
ambtenaar van het ministerie van Binnenlandse Zaken wordt een personeelsdossier opgesteld en bijgehouden.
(2)      De voorwaarden voor het opstellen, het beheer en de bewaring van de personeelsdossiers alsook de voorwaarden voor het gebruik ervan worden vastgesteld bij instructie van de minister van Binnenlandse Zaken.”
2.      Instructie betreffende de personeelsdossiers
20.      Instructie nr. 8121z-532 van 9 september 2014 betreffende het opmaken, het bijhouden, de opslag en het gebruik van de personeelsdossiers van de ambtenaren van het ministerie van Binnenlandse Zaken(6) (hierna: „instructie betreffende de personeelsdossiers”) bepaalt, in artikel 3:
„De personeelsdossiers worden samengesteld en bewaard door de eenheid ‚personeelszaken’ van de desbetreffende structuren, genummerd in oplopende volgorde, beschreven in een logboek en opgeslagen in ruimten (registers) die voldoen aan de eisen voor het opslaan van materiaal dat gerubriceerde gegevens bevat.”
21.      Volgens artikel 5, lid 2, van deze instructie wordt de informatie in de personeelsdossiers onder meer verwerkt met het oog op de aanvang, de
wijziging en de beëindiging van het arbeids- of dienstverband van de ambtenaren.
22.      Artikel 6 van deze instructie bepaalt:
„(1)      In de personeelsdossiers worden documenten verzameld en opgeslagen in drie rubrieken met gegevens en informatie over de studie, de benoeming, de sluiting van arbeidsovereenkomsten, de verandering van functie en de beëindiging van het dienstverband
van de ambtenaren.
[...]
(4)      De derde rubriek bevat documenten met betrekking tot de verandering van functie (besluiten, akten van indiensttreding en beëindiging van de functie, documenten inzake tuchtprocedures, [...])”.
III. Hoofdgeding, prejudiciële vragen en procedure bij het Hof
23.      De Ministerstvo na vatreshnite raboti (ministerie van Binnenlandse Zaken, Bulgarije; hierna: „ministerie”) is een administratieve autoriteit die verantwoordelijk is voor de handhaving van de openbare orde en bestaat uit meerdere directoraten-generaal (hierna: „DG”). Het DG „Binnenlandse Veiligheid”
is belast met de uitvoering van onderzoeksmaatregelen tegen ambtenaren van het ministerie wegens alle soorten strafbare feiten. Verzoeker in het hoofdgeding bekleedde tussen 2012 en 2023 diverse functies als politieagent bij het DG „Veiligheidspolitie” en het DG „Nationale politie”.
24.      Op 1 maart 2016 is in verband met een diefstal een strafrechtelijk onderzoek geopend tegen een onbekende dader. Op 17 mei 2016 is verzoeker in het hoofdgeding tijdens een vergadering met de politieagenten van de dienst waarbij hij zijn functie uitoefende, in het bijzijn van zijn collega’s in voorlopige hechtenis geplaatst en moest hij zijn badge, zijn wapen en zijn dienstpas inleveren. Na 24 uur hechtenis is hij in vrijheid gesteld. Hij is daarna niet verder vervolgd of in staat van beschuldiging gesteld, maar er zijn wel verschillende onderzoeksmaatregelen jegens hem uitgevoerd.
25.      In de loop van 2016 is de procedure tegen verzoeker in het hoofdgeding opgeschort, omdat de dader niet was gevonden. Vervolgens is beslist om de zaak te seponeren.
26.      Verzoeker in het hoofdgeding is zijn functie als politieagent blijven uitoefenen en heeft deelgenomen aan selectieprocedures voor de bevordering naar andere functies binnen het ministerie.
27.      Daarna heeft verzoeker in het hoofdgeding bij de Sofiyski rayonen sad (rechter in eerste aanleg Sofia, Bulgarije), de verwijzende rechter, beroep ingesteld tegen de Prokuratura na Republika Bulgaria (parket van de Republiek Bulgarije; hierna: „parket”). Hij vraagt om veroordeling van het parket tot betaling van een vergoeding voor de immateriële schade die is ontstaan door de in het kader van het strafrechtelijk onderzoek jegens hem genomen maatregelen
en de gevolgen hiervan, met name het feit dat hij niet is bevorderd of overgeplaatst naar andere functies omdat hij in het kader van voornoemd onderzoek verdachte was geweest. Daarnaast verzoekt hij om verwijdering van zijn naam uit de database die wordt bijgehouden door het ministerie en waarin hij als verdachte wordt vermeld.
28.      De verwijzende rechter geeft aan dat het ministerie de werkgever is van alle personen die voor dat ministerie werken. Elk DG bewaart gegevens over zijn ambtenaren en slaat deze in hun personeelsdossier op. Ook de informatie die wordt verkregen in de loop van een door het DG „Binnenlandse Veiligheid” gevoerd onderzoek wordt daar opgeslagen. In de procedure in het hoofdgeding is vastgesteld dat het ministerie, in zijn hoedanigheid van werkgever, informatie bewaart over het feit dat verzoeker in het hoofdgeding in het kader van het betrokken onderzoek is verdacht en in voorlopige hechtenis is geplaatst. De verwijzende rechter vraagt zich evenwel af of deze bewaring in het personeelsdossier verenigbaar is met de AVG en richtlijn 2016/680 alsook of de gestelde weigering van bevordering verenigbaar is met richtlijn 2000/78.
29.      In deze context heeft de Sofiyski Rayonen sad de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:
„Moet artikel 2, [lid] 1, AVG aldus worden uitgelegd dat de gegevensverwerking activiteiten van een en dezelfde organisatiestructuur omvat waarin sommige van haar [DG’s] de taken van een werkgever uitvoeren, terwijl een enkel ander directoraat optreedt als onderzoeksautoriteit in strafprocedures tegen medewerkers van de andere directoraten? Indien deze vraag bevestigend moet worden beantwoord:
1)      Moet de uitdrukking ‚verwerking van persoonsgegevens’ als bedoeld in artikel 4, punt 2, AVG aldus worden uitgelegd dat het een activiteit omvat die erin bestaat dat in het personeelsdossier van een medewerker
informatie over hem
wordt opgenomen
die de werkgever heeft verkregen
via een van zijn directoraten in zijn hoedanigheid van onderzoekende autoriteit?
2)      Moet de uitdrukking ‚bestand’ in artikel 4, punt 6, AVG aldus worden uitgelegd dat het een personeelsdossier omvat van een medewerker of een werknemer die
bij een directoraat van de werkgever werkt, terwijl de informatie is verzameld door een ander directoraat van de werkgever dat optreedt in de hoedanigheid van onderzoekende autoriteit?
3)      Moet artikel 9, lid 2, onder b), AVG aldus worden uitgelegd dat een organisatorische eenheid van een werkgever gegevens mag verzamelen en opslaan met betrekking tot het feit dat de medewerker verdachte, beklaagde of beschuldigde in een strafprocedure is geweest, terwijl die informatie is verzameld door een andere organisatorische eenheid van de werkgever die de hoedanigheid van onderzoekende autoriteit heeft?
4)      Moet het ‚recht op vergetelheid’ als bedoeld in artikel 17, lid 1, onder a), AVG aldus worden uitgelegd dat een werkgever uit het personeelsdossier van de medewerker alle gegevens moet wissen die hij via een van zijn andere directoraten met de hoedanigheid van de met het onderzoek jegens zijn ambtenaar belaste autoriteit heeft verzameld en opgeslagen met betrekking tot het feit dat de medewerker:
–        van een strafbaar feit wordt verdacht of beschuldigd dan wel in een lopende strafprocedure strafrechtelijk wordt vervolgd;
–        van een strafbaar feit is
verdacht of beschuldigd dan wel strafrechtelijk is vervolgd
wegens dat strafbare feit,
ten aanzien waarvan
de procedure is opgeschort of de zaak is geseponeerd?
5)      Moeten ‚onrechtmatig verwerkte’ persoonsgegevens in de zin van artikel 17, lid 1, onder d), AVG aldus worden uitgelegd dat zij gegevens omvatten die door de werkgever zijn verkregen, verzameld en opgeslagen
via een van zijn andere organisatorische eenheden die onderzoekstaken verricht in strafprocedures tegen medewerkers van andere organisatorische eenheden van de werkgever, waarbij die gegevens in het personeelsdossier zijn opgeslagen en betrekking hebben op het feit dat de medewerker:
–        van een strafbaar feit wordt verdacht of beschuldigd dan wel in een lopende strafprocedure strafrechtelijk wordt vervolgd;
–        van een strafbaar feit is verdacht of beschuldigd dan wel strafrechtelijk is vervolgd wegens dat strafbare feit,
ten aanzien waarvan
de procedure is opgeschort of de zaak is geseponeerd?
6)      Moeten ‚persoonsgegevens’ in de zin van artikel 3, punt 1, van [richtlijn 2016/680] juncto artikel 52 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie [(hierna: „Handvest”)] aldus worden uitgelegd dat het gaat om gegevens die door de werkgever zijn verkregen, verzameld en opgeslagen via een van zijn organisatorische eenheden, die de taken van een onderzoeksautoriteit vervult in de strafprocedure tegen een medewerker
die voor een andere organisatorische eenheid van de werkgever werkt?
7)      Moet ‚verwerking’ in de zin van artikel 3, punt 2, van [richtlijn 2016/680] juncto artikel 52 van het [Handvest] aldus worden uitgelegd dat dit begrip bestaat in de opslag,
door de werkgever,
in het personeelsdossier van een medewerker van gegevens die hij heeft verzameld en opgeslagen via zijn eenheid
die is belast met het onderzoek in een strafprocedure tegen deze medewerker die voor een andere eenheid van de werkgever werkt?
8)      Moet artikel 9, lid 1, van [richtlijn 2016/680] juncto artikel 52 van het [Handvest] aldus worden uitgelegd dat het de werkgever toestaat om informatie te verzamelen en op te slaan over een medewerker die
wordt verdacht, beschuldigd of aangeklaagd, terwijl de werkgever die informatie heeft verzameld via een van zijn andere organisatorische eenheden die is belast met het onderzoek in de
tegen deze medewerker ingestelde strafprocedure?
9)      Moet artikel 16, lid 2, van [richtlijn 2016/680] juncto artikel 52 van het [Handvest] aldus worden uitgelegd dat de werkgever uit het personeelsdossier van de medewerker alle gegevens moet wissen die hij
heeft verzameld en opgeslagen via een van zijn andere organisatorische eenheden met de hoedanigheid van onderzoeksautoriteit in de tegen die ambtenaar ingestelde strafprocedure, en die betrekking hebben op het feit dat de medewerker:
–        van een strafbaar feit wordt verdacht of beschuldigd dan wel in een lopende strafprocedure strafrechtelijk wordt vervolgd;
–        van een strafbaar feit is verdacht of beschuldigd dan wel strafrechtelijk is vervolgd wegens dat strafbare feit, ten aanzien waarvan de procedure is opgeschort of de zaak is geseponeerd?
10)      Moet artikel 1 van [richtlijn 2000/78] aldus worden uitgelegd dat het een werkgever wiens organisatorische eenheid onderzoeksmaatregelen tegen een medewerker van een andere organisatorische eenheid uitvoert, niet toestaat om de promotie van een medewerker te weigeren,
enkel en alleen omdat de medewerker:
–        van een strafbaar feit wordt verdacht of beschuldigd dan wel in een lopende strafprocedure strafrechtelijk wordt vervolgd;
–        van een strafbaar feit is verdacht of beschuldigd dan wel strafrechtelijk is vervolgd wegens dat strafbare feit, ten aanzien waarvan de procedure is opgeschort of de zaak is geseponeerd?”
30.      De Bulgaarse en de Hongaarse regering en de Europese Commissie hebben schriftelijke opmerkingen ingediend. De Bulgaarse regering en de Commissie hebben deelgenomen aan de terechtzitting op 21 mei 2025.
IV.    Analyse
A.      Ontvankelijkheid van de prejudiciële vragen
31.      De Bulgaarse regering stelt dat de prejudiciële vragen in hun geheel kennelijk niet-ontvankelijk zijn en wel om de volgende redenen:
32.      In de eerste plaats voert deze regering aan dat de vordering tot schadevergoeding uitsluitend is gericht tegen het parket, dat deel uitmaakt van de rechterlijke macht, terwijl alleen het ministerie, dat deel uitmaakt van de uitvoerende macht en de werkgever van verzoeker in het hoofdgeding was, beschikt over de informatie in het personeelsdossier van verzoeker in het hoofdgeding. Verzoeker in het hoofdgeding kan het parket dus niet verzoeken om wissing van zijn gegevens en kan het evenmin aansprakelijk stellen voor het feit dat het ministerie deze informatie in zijn bezit heeft, noch kan hij het parket
verwijten zijn loopbaanontwikkeling te hebben belemmerd.
33.      In de tweede plaats merkt deze regering op dat de verwijzende rechter, om het parket aansprakelijk te kunnen stellen, overeenkomstig de nationale regeling inzake de aansprakelijkheid van de staat moet nagaan of de rechten van verzoeker in het hoofdgeding als verdachte zijn geschonden en of hem ten onrechte een strafbaar feit ten laste is gelegd. De zaak in het hoofdgeding heeft echter geen betrekking op de toepassing van de AVG, noch op die van de nationale regeling tot omzetting van de richtlijnen 2016/680 en 2000/78. Derhalve is de uitlegging van deze handelingen van het Unierecht niet noodzakelijk om het hoofdgeding te beslechten.
34.      Ik deel deze opvatting niet.
35.      Ik herinner eraan dat er een vermoeden van relevantie rust op prejudiciële vragen betreffende de uitlegging van het Unierecht die de nationale rechter heeft gesteld binnen het onder zijn eigen verantwoordelijkheid geschetste wettelijke en feitelijke kader, ten aanzien waarvan het niet aan het Hof is de juistheid te onderzoeken.(7)
36.      In casu ben ik van oordeel dat dit vermoeden niet in twijfel kan worden getrokken. Uit de verwijzingsbeslissing blijkt namelijk dat het hoofdgeding betrekking heeft op de immateriële schade die verzoeker in het hoofdgeding met name heeft geleden wegens de weigering hem te bevorderen omdat hij verdachte is geweest. Bovendien vordert verzoeker in het hoofdgeding de wissing van de binnen het ministerie bewaarde gegevens over zijn hoedanigheid van verdachte in dat onderzoek. Deze vorderingen liggen ten grondslag aan de vragen
van de verwijzende rechter over de uitlegging van richtlijn 2000/78 en die van de AVG en richtlijn 2016/680.(8)
37.      De verwijzende rechter licht inderdaad niet toe of de maatregelen die het ministerie na het strafrechtelijk onderzoek heeft genomen, in het kader van een dergelijke vordering tot schadevergoeding aan het parket kunnen worden toegerekend. Hij vermeldt enkel dat een vordering
tot schadevergoeding volgens de nationale rechtspraak tegen het parket
wordt gericht wanneer zij betrekking heeft op een strafrechtelijk onderzoek. De vraag aan welke instantie de beweerdelijk schadelijke handelingen van het ministerie moeten worden toegerekend, is evenwel uitsluitend een zaak van nationaal recht. Hetzelfde geldt voor de kwestie van de passieve legitimatie in het kader van een vordering tot schadevergoeding op basis van de aansprakelijkheid van de staat in verband met een strafrechtelijk onderzoek. Deze argumenten van de Bulgaarse regering zijn dus gebaseerd op de uitlegging en toepassing van het nationale recht. Er zij aan herinnerd dat het Hof niet bevoegd is om zich uit te spreken over de uitlegging van nationale bepalingen en te beoordelen of de daaraan door de nationale rechter gegeven uitlegging of toepassing juist is, aangezien uitsluitend deze rechter bevoegd is om die bepalingen uit te leggen.(9)
38.      Ik stel derhalve voor de prejudiciële vragen niet in hun geheel niet-ontvankelijk te verklaren.
39.      Daarentegen merk ik op dat de derde tot en met de vijfde en de achtste tot en met de tiende vraag gedeeltelijk betrekking hebben op hypothetische situaties die niet overeenkomen met de feiten van de zaak zoals uiteengezet in de verwijzingsbeslissing, te weten de deelname van een verdachte of beklaagde aan een lopende, opgeschorte of geseponeerde procedure. Uit de verwijzingsbeslissing blijkt echter duidelijk dat de strafzaak
is geseponeerd en dat de vergelijkende onderzoeken waaraan verzoeker in het hoofdgeding heeft deelgenomen, hebben plaatsgevonden na deze beslissing tot seponering. Bovendien wordt niet betwist dat verzoeker in het hoofdgeding uitsluitend werd verdacht.
40.      De derde tot en met de vijfde en de achtste tot en met de tiende prejudiciële vraag moeten derhalve niet-ontvankelijk worden verklaard voor zover zij hypothetisch zijn in de zin dat zij betrekking hebben op andere situaties dan die van verzoeker in het hoofdgeding.
B.      Ten gronde
1.      Voorafgaande opmerkingen over de draagwijdte van de prejudiciële vragen
41.      De verwijzende rechter heeft in totaal elf vragen gesteld, die betrekking hebben op de AVG (de inleidende vraag en de eerste tot en met de vijfde prejudiciële vraag), op richtlijn 2016/680 (de zesde tot en met de negende prejudiciële vraag) en op richtlijn 2000/78 (tiende prejudiciële vraag).
42.      Uit het onderhavige verzoek om een prejudiciële beslissing blijkt dat de verwijzende rechter wenst te vernemen op basis van welke rechtshandeling – de AVG dan wel richtlijn 2016/680 – een ambtenaar in omstandigheden als die in het hoofdgeding kan verzoeken om wissing van de gegevens in zijn personeelsdossier die hem identificeren als verdachte in het kader van een geseponeerde strafzaak.
43.      In de eerste plaats moet voor de duidelijkheid worden gepreciseerd op welk feitelijk uitgangspunt de vragen betreffende de AVG en richtlijn 2016/680 betrekking hebben. Ik merk op dat hoewel in de meeste van deze vragen(10) uitdrukkelijk wordt verwezen naar de gegevens die worden bewaard in het personeelsdossier van de ambtenaar, in bepaalde vragen(11) meer in het algemeen wordt verwezen naar de bewaring door de werkgever van de gegevens van een ambtenaar
die zijn functies uitoefent binnen een eenheid van de werkgever, en die
zijn verzameld door de eenheid die belast was met het onderzoek in de strafzaak.
44.      In het licht van de gehele motivering van de verwijzingsbeslissing hebben al deze vragen betrekking op de bewaring van gegevens van de ambtenaar in zijn personeelsdossier. Hoewel in het verzoek om een prejudiciële beslissing incidenteel tevens wordt gesproken van de bewaring van gegevens in „archieven” of „databases” van het ministerie, worden deze vermeldingen niet verder uitgewerkt en worden zij in de vragen hoe dan ook niet herhaald.
45.      Mijn analyse zal daarom uitsluitend betrekking hebben op de bewaring van gegevens in het personeelsdossier.
46.      Teneinde nuttige aanwijzingen te verschaffen zodat de verwijzende rechter zich kan uitspreken over het verzoek tot wissing, acht ik het in de tweede plaats noodzakelijk om verschillende vragen samen te herformuleren.(12) Om de redenen die ik hierna zal uiteenzetten, zal ik de vragen analyseren door ze als volgt te groeperen:
–        de inleidende vraag en de eerste, de tweede en de zesde tot en met de achtste prejudiciële vraag, die er in wezen toe strekken de werkingssfeer van de AVG te bepalen;
–        de derde tot en met de vijfde prejudiciële vraag, die in wezen betrekking hebben op de voorwaarden voor de rechtmatigheid van de verwerking in het kader van de uitoefening van het recht op gegevenswissing krachtens de AVG;
–        de negende prejudiciële vraag, die betrekking heeft op het recht op gegevenswissing krachtens richtlijn 2016/680, en
–        de tiende vraag, die heeft betrekking op richtlijn 2000/78.
2.      Inleidende vraag en eerste, tweede en zesde tot en met achtste prejudiciële vraag
a)      Herformulering van de vragen
47.      Met zijn inleidende vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 2, lid 1, AVG aldus moet worden uitgelegd dat deze verordening van toepassing is op de verwerking van gegevens door een overheidsinstantie waarvan sommige organisatorische eenheden de taken van werkgever uitvoeren, terwijl enkel
een andere eenheid optrad als onderzoeksautoriteit in het kader van de strafrechtelijke procedure tegen ambtenaren van de andere eenheden.
48.      Indien deze vraag bevestigend moet worden beantwoord, wenst deze rechter met zijn eerste en tweede vraag in wezen te vernemen of artikel 4, punten 2 en 6, AVG aldus moet worden uitgelegd dat de bewaring in het personeelsdossier van een ambtenaar van een overheidsinstantie van persoonsgegevens die deze overheidsinstantie heeft verkregen via haar in de hoedanigheid van onderzoeksautoriteit handelende eenheid, neerkomt op een „verwerking van persoonsgegevens” die zijn opgenomen in een „bestand”.
49.      Hoewel de verwijzende rechter het Hof met de eerste en de tweede prejudiciële vraag formeel vraagt welke uitlegging aan deze twee begrippen moeten worden gegeven, ben ik van mening dat dit niet het werkelijke onderwerp van deze vragen is. Aangezien wordt verwezen naar de tweeledige rol die een overheidsinstantie, zoals het ministerie, vervult bij de verwerking van de gegevens van haar ambtenaren (verzameling in de hoedanigheid van onderzoeksautoriteit en bewaring in de hoedanigheid van werkgever), moeten deze vragen worden opgevat als het uitgangspunt van de redenering om de werkingssfeer van de AVG te bepalen. Deze lezing wordt mijns inziens bevestigd door het feit dat de verwijzende rechter in de motivering van de deze vragen geen concrete twijfels over de uitlegging van deze begrippen uit.
50.      De achtste prejudiciële vraag volgt mijns inziens dezelfde redenering en strekt er in wezen toe te bepalen of artikel 9, lid 1, van richtlijn 2016/680(13) aldus moet worden uitgelegd dat het een overheidsinstantie toelaat om informatie over de hoedanigheid van verdachte van een van zijn ambtenaren in het kader van een strafrechtelijk onderzoek te bewaren, wanneer deze instantie die informatie heeft verzameld via een van haar organisatorische eenheden die als onderzoeksautoriteit optreedt.
51.      Uit de bewoordingen van deze achtste vraag en uit de motivering van het verzoek om een prejudiciële beslissing blijkt dat de verwijzende rechter meer in het bijzonder twijfelt aan de verhouding tussen de werkingssfeer van de AVG en die van richtlijn 2016/680 wanneer de in het personeelsdossier bewaarde gegevens zijn verzameld door een organisatorische eenheid van de werkgever bij de uitoefening van haar taken als „bevoegde autoriteit” in de zin van artikel 3, punt 7, van deze richtlijn. Zoals ik verderop in deze conclusie zal uitleggen, wordt in artikel 9 van deze richtlijn precies het verband tussen deze richtlijn en de AVG verduidelijkt in geval van de verdere verwerking van gegevens die door de bevoegde autoriteiten zijn verzameld.
52.      De zesde en de zevende prejudiciële vraag betreffen in wezen de vraag of de opslag in het personeelsdossier van een ambtenaar van een overheidsinstantie van persoonsgegevens die deze instantie heeft verkregen via haar als onderzoeksautoriteit optredende organisatorische eenheid, een „verwerking van persoonsgegevens” in de zin van artikel 3, punten 1 en 2, van richtlijn 2016/680 vormt.
53.      Ik ben van mening dat deze twee vragen, net zoals de eerste en de tweede prejudiciële vraag, in werkelijkheid geen betrekking hebben op de uitlegging van de begrippen „verwerking” en „persoonsgegevens”, maar louter bedoeld zijn om te achterhalen welke handeling van het Unierecht – de AVG dan wel richtlijn 2016/680 – van toepassing is. Hoe dan ook zijn deze begrippen in [de AVG] en in richtlijn 2016/680(14) in identieke bewoordingen gedefinieerd, waardoor zij geen onderscheidend kenmerk vormen.
54.      Daarom stel ik voor ervan uit te gaan dat de verwijzende rechter met zijn inleidende vraag en met de eerste, de tweede en de zesde tot en met de achtste prejudiciële vraag gezamenlijk, in wezen wenst te vernemen of artikel 2, lid 1, AVG en artikel 9, lid 1, van richtlijn 2016/680 aldus moeten worden uitgelegd dat deze verordening van toepassing is op de bewaring, door een overheidsinstantie, van gegevens in het personeelsdossier van een van haar ambtenaren
betreffende diens hoedanigheid van verdachte in het kader van een strafrechtelijk onderzoek, wanneer die gegevens zijn verzameld door een organisatorische eenheid van deze overheidsinstantie bij de uitoefening van haar taken als bevoegde autoriteit in de zin van die richtlijn.
b)      Analyse
55.      In de eerste plaats merk ik op dat artikel 2, lid 1, AVG de materiële werkingssfeer van deze verordening ruim definieert, en dat iedere „geheel of gedeeltelijk geautomatiseerde verwerking, alsmede [...]
de verwerking van persoonsgegevens die in een bestand zijn opgenomen of die bestemd zijn om daarin te worden opgenomen” daarbinnen vallen.(15)
56.      In het hoofdgeding lijkt niet te worden betwist dat de gegevens met betrekking tot de hoedanigheid van verdachte die in het personeelsdossier van verzoeker in het hoofdgeding zijn bewaard, persoonsgegevens in de zin van artikel 4, punt 1, AVG vormen.
57.      Voorts vormen de registratie en bewaring van gegevens van ambtenaren in hun personeelsdossiers ongetwijfeld een „verwerking” in de zin van artikel 4, punt 2, AVG en lijkt er geen enkele twijfel over te bestaan dat het ministerie van Binnenlandse Zaken de verwerkingsverantwoordelijke is in de zin van artikel 4, punt 7, van die verordening.(16)
58.      Wat het begrip „bestand” betreft, wil ik verduidelijken dat dit begrip alleen relevant is indien er geen sprake is van een geheel of gedeeltelijk geautomatiseerde verwerking.(17) Artikel 4, punt 6, AVG definieert „bestand” als „elk gestructureerd geheel van persoonsgegevens die volgens bepaalde criteria toegankelijk zijn [...]”. De specifieke wijze waarop een bestand moet worden gestructureerd en de vorm die een dergelijk bestand moet hebben, zijn niet voorgeschreven, en evenmin is bepaald dat de gegevens moeten zijn opgenomen in elektronische databanken dan wel in fysieke dossiers of registers.(18) Een personeelsdossier waarin de gegevens van ambtenaren of werknemers op een gestructureerde manier zijn opgenomen, valt dus onder het begrip „bestand”. Onder voorbehoud van verificatie door de nationale rechter, lijkt dat in casu het geval te zijn.(19)
59.      In de tweede plaats bepaalt artikel 2, lid 2, onder d), AVG dat deze verordening niet van toepassing is op de verwerking van persoonsgegevens door de bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek en de
opsporing van strafbare feiten. Zoals blijkt uit overweging 19 van deze verordening en uit artikel 1, lid 1, van richtlijn 2016/680 valt een dergelijke verwerking onder deze richtlijn als lex specialis.(20)
60.      In de derde plaats is zowel in de AVG als in richtlijn 2016/680 het beginsel van „doelbinding”(21) opgenomen, dat inhoudt dat persoonsgegevens voor welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden moeten worden verzameld en niet op een met die doeleinden onverenigbare wijze mogen worden verwerkt. Dit beginsel geldt echter niet onverkort.(22) In artikel 9, lid 1, van deze richtlijn is namelijk bepaald dat persoonsgegevens mogen worden verwerkt voor andere dan de in artikel 1, lid 1, van deze richtlijn omschreven doeleinden waarvoor zij zijn verzameld, en dat de AVG op deze verwerking van toepassing is(23), voor zover deze verwerking „krachtens het Unierecht of het lidstatelijke recht is toegestaan”. Dit voorbehoud betekent gewoon dat de rechtmatigheid van de verwerking voor andere doeleinden moet worden beoordeeld in het licht van de AVG.(24)
61.      In casu lijdt het geen twijfel dat het ministerie via zijn directoraat dat belast is met de onderzoeksmaatregelen tegen zijn ambtenaren, de gegevens van verzoeker in het hoofdgeding voor de in artikel 1, lid 1, van richtlijn 2016/680 genoemde doeleinden heeft verzameld en verwerkt in zijn hoedanigheid van bevoegde autoriteit in de zin van artikel 3, lid 7, van die richtlijn.
62.      Wat de bewaring van deze gegevens in verzoekers personeelsdossier betreft, geeft de verwijzende rechter geen enkele aanwijzing over de nagestreefde doeleinden. Volgens de door de Bulgaarse regering verstrekte toelichtingen(25), onder voorbehoud van de door de verwijzende rechter te verrichten verificatie, zouden de gegevens echter niet in het personeelsdossier zijn bewaard voor de in artikel 1, lid 1, van richtlijn 2016/680 genoemde doeleinden. In deze omstandigheden ben ik, net zoals de deelnemers aan de procedure die schriftelijke opmerkingen hebben ingediend, van mening dat de AVG van toepassing is op de verwerking, in het personeelsdossier, van gegevens zoals die welke in het hoofdgeding aan de orde zijn.
63.      Ik geef het Hof derhalve in overweging op de inleidende vraag en de eerste, de tweede en de zesde tot en met de achtste prejudiciële vraag te antwoorden dat artikel 2, lid 1, AVG en artikel 9, lid 1, van richtlijn 2016/680 aldus moeten worden uitgelegd dat deze verordening van toepassing is op de bewaring, door een overheidsinstantie, van gegevens in het personeelsdossier van een van haar ambtenaren
betreffende de hoedanigheid van verdachte in het kader van een strafrechtelijk onderzoek naar die
ambtenaar, wanneer die gegevens zijn verzameld door een organisatorische eenheid van deze overheidsinstantie bij de uitoefening van haar taken als bevoegde autoriteit in de zin van deze richtlijn, mits de bewaring andere dan de in artikel 1, lid 1, ervan genoemde doeleinden dient.
3.      Derde tot en met vijfde prejudiciële vraag
a)      Herformulering van de vragen
64.      Met zijn derde vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 9, lid 2, onder b), AVG aldus moet worden uitgelegd dat een organisatorische eenheid van een overheidsinstantie gegevens kan verzamelen en bewaren over het feit dat een van haar ambtenaren is verdacht in het kader van een strafrechtelijke procedure, terwijl die gegevens zijn verzameld door een andere eenheid van deze instantie, die de hoedanigheid van onderzoeksautoriteit had.
65.      Met de vierde prejudiciële vraag wenst hij te vernemen of artikel 17, lid 1, onder a), AVG aldus moet worden uitgelegd dat een overheidsinstantie, in haar hoedanigheid van werkgever, alle gegevens in het personeelsdossier van een ambtenaar met betrekking tot diens hoedanigheid van verdachte in het kader van een geseponeerd strafrechtelijk onderzoek moet wissen wanneer die gegevens zijn verzameld door een eenheid van die instantie die de hoedanigheid heeft van met het onderzoek tegen die
ambtenaar belaste autoriteit.
66.      Voorts wordt met de vijfde prejudiciële vraag in wezen beoogd te vernemen of artikel 17, lid 1, onder d), van deze verordening aldus moet worden uitgelegd dat dergelijke gegevens „onrechtmatig worden verwerkt”.
67.      Wat betreft de bepaling waarop de derde prejudiciële vraag is gericht, zij erop gewezen dat artikel 9 AVG, zoals blijkt uit lid 1 daarvan, de verwerking van bepaalde specifieke categorieën van gegevens regelt. Niets in de verwijzingsbeslissing wijst erop dat de uit het strafrechtelijk onderzoek voortkomende gegevens die in het personeelsdossier zijn bewaard, in casu tot een van deze categorieën behoren. Artikel 9, lid 2, onder b), van deze verordening kan dus geen
rechtsgrond zijn voor de in de onderhavige zaak aan de orde zijnde gegevensbewaring. Zoals ik hierna in deze conclusie zal uitleggen, moet de rechtsgrond voor de rechtmatigheid in andere bepalingen van die verordening worden gezocht, die niet in de door de verwijzende rechter gestelde vragen worden genoemd.(26)
68.      De bepalingen van artikel 17, lid 1, onder a) en d), AVG, die in de vierde en de vijfde prejudiciële vraag aan de orde zijn, bevatten de redenen voor wissing van gegevens die „niet langer nodig [zijn] voor de doeleinden waarvoor zij zijn verzameld of anderszins verwerkt” [onder a)] of die „onrechtmatig [zijn] verwerkt” [onder d)].
69.      Uit de gezamenlijke lezing van deze twee vragen en van de motivering van het verzoek om een prejudiciële beslissing blijkt dat de verwijzende rechter, als uitgangspunt om zich uit te spreken over het verzoek om wissing van gegevens, met deze vragen meer in het bijzonder wenst te vernemen of de aan de orde zijnde bewaring van de gegevens in het personeelsdossier rechtmatig is.
70.      Hoewel de verwijzende rechter niet aangeeft welke eventuele grond voor rechtmatigheid in casu relevant is of welk nationaal rechtskader van toepassing is, hebben zowel de Commissie als de Bulgaarse regering in hun schriftelijke opmerkingen verwezen naar artikel 6, lid 1, onder c), AVG.
71.      Volgens die bepaling is een verwerking rechtmatig wanneer zij noodzakelijk is om te voldoen aan een wettelijke verplichting die op de verwerkingsverantwoordelijke rust. In artikel 6, lid 3, AVG is meer in het bijzonder gespecificeerd dat het lidstatelijk recht dat op de verwerkingsverantwoordelijke van toepassing is en dat de rechtsgrond voor de verwerking bepaalt, moet beantwoorden aan een doelstelling van algemeen belang en evenredig moet zijn met het nagestreefde gerechtvaardigde doel. Diezelfde grond voor rechtmatigheid komt naar voren uit artikel 17, lid 3, onder b), AVG, waarin het recht op gegevenswissing van artikel 17, lid 1, van deze verordening wordt uitgesloten wanneer de gegevensverwerking nodig is voor het nakomen van een dergelijke wettelijke verplichting.(27)
72.      In dat verband heeft de Bulgaarse regering verduidelijkt dat de verwerking van persoonsgegevens met het oog op het opstellen, het bijhouden, het bewaren en het gebruiken van de personeelsdossiers van de ambtenaren van het ministerie geschiedt op de grondslag van de instructie betreffende de personeelsdossiers die de minister van Binnenlandse Zaken op basis van artikel 147, lid 2, ZMVR heeft uitgevaardigd. In deze instructie is bepaald dat met name alle gegevens met betrekking tot de „verandering van functie” van de ambtenaren worden bewaard, zoals gegevens over tuchtprocedures.(28) Op dit punt heeft deze regering aangegeven dat, volgens de toepasselijke bepalingen inzake de tuchtrechtelijke aansprakelijkheid van de ambtenaren van het ministerie, voor elk incident met betrekking tot een strafbaar feit binnen het ministerie een afschrift van het verslag over het resultaat van het onderzoek en over de vraag of de ambtenaar tuchtrechtelijk aansprakelijk moet worden gesteld aan het personeelsdossier wordt toegevoegd. Volgens deze regering zou hieruit voortvloeien dat de bewaring van deze gegevens in het personeelsdossier wordt gerechtvaardigd door de specifieke taken van politieagenten, die de openbare orde moeten handhaven.
73.      Ik stel voor om de derde tot en met de vijfde prejudiciële vraag op basis van deze, aan de aan het Hof voorgelegde opmerkingen(29) ontleende uitgangspunten aldus te herformuleren dat daarmee wordt beoogd vast te stellen of artikel 17, lid 3, AVG, gelezen in samenhang met artikel 6, lid 1, onder c), en artikel 6, lid 3 van deze verordening, aldus moet worden uitgelegd dat de bewaring, in het personeelsdossier van een politieagent, van persoonsgegevens betreffende een strafrechtelijk onderzoek in het kader waarvan onderzoeksmaatregelen zijn genomen tegen deze agent als verdachte en de zaak is geseponeerd, als rechtmatig kan worden beschouwd met het oog op de nakoming van een wettelijke verplichting die krachtens het nationale recht op de overheidsinstantie – de werkgever van die agent – als verwerkingsverantwoordelijke rust, uitsluitend vanwege de aard van de taken die deze agent moet uitoefenen.
b)      Analyse
74.      Uit de door de Bulgaarse regering verstrekte uitleg lijkt naar voren te komen dat de rechtsgrondslag voor de aan de orde zijnde gegevensbewaring voortvloeit uit een gecombineerde lezing van meerdere bepalingen van een „instructie” die de minister van Binnenlandse Zaken heeft uitgevaardigd op basis van de ZMVR, waarin de regelgevende bevoegdheid uitdrukkelijk aan die minister is gedelegeerd.
75.      In dat verband rijst ten eerste de vraag of de rechtsgrond voor de verwerking in de zin van artikel 6, lid 3, AVG kan worden gedefinieerd door een regelgevingshandeling die door een overheidsinstantie van een lidstaat is vastgesteld op basis van een wettelijke bevoegdheid waarin een nationale wetgevingshandeling voorziet.
76.      In overweging 41 AVG staat in de eerste volzin te lezen dat het vereiste van een rechtsgrond niet noodzakelijkerwijs betekent dat een door een parlement vastgestelde wetgevingshandeling nodig is, onverminderd de vereisten overeenkomstig de grondwettelijke orde van de lidstaat in kwestie. Hieruit volgt dat de Uniewetgever niet heeft willen uitsluiten dat een wettelijke verplichting betreffende de verwerking in het nationale recht wordt vastgesteld met een andere rechtsgrondslag dan een wet in formele zin, overeenkomstig het nationale constitutionele recht.
77.      Voorts zij erop gewezen dat de lidstaten volgens overweging 19 AVG enige ruimte moeten hebben met betrekking tot een gegevensverwerking die, zoals in casu, wordt uitgevoerd door een bevoegde autoriteit in de zin van richtlijn 2016/680, maar voor doeleinden die onder de AVG vallen. Zo moeten de lidstaten meer specifieke bepalingen kunnen handhaven of invoeren om de toepassing van de AVG aan te passen wat de verwerking van dergelijke gegevens betreft, „rekening houdend met de grondwettelijke, organisatorische en bestuurlijke structuur van de lidstaat in kwestie”.
78.      De AVG staat er dus niet aan in de weg dat de rechtsgrondslag voor de verwerking wordt vastgesteld in een regelgevingshandeling die is aangenomen overeenkomstig het nationale constitutionele recht. Voornoemde ruimte mag echter niet zodanig worden geïnterpreteerd dat zij de willekeurige toepassing toelaat van zogeheten „openingsclausules” zoals die in artikel 6, lid 3, AVG, die het mogelijk maakt om in het nationale recht een wettelijke verplichting op te nemen als grondslag voor de rechtmatigheid van de gegevensverwerking.(30) Zoals te lezen staat in de tweede volzin van overweging 41 van deze verordening – waarin de rechtspraak is overgenomen met betrekking tot artikel 52, lid 1, van het Handvest(31), in het licht waarvan artikel 6, lid 3, AVG moet worden uitgelegd(32) – moet de rechtsgrond voor de verwerking duidelijk en nauwkeurig zijn en moet de toepassing daarvan voorspelbaar zijn voor degenen op wie deze van toepassing is.
79.      In casu blijkt uit het dossier van de zaak duidelijk dat de instructies van de minister worden uitgevaardigd als regelgevingshandelingen op basis van de in de ZMVR vastgelegde wettelijke bevoegdheid en eveneens worden bekendgemaakt in de Darzhaven vestnik (staatsblad). Zij vormen dus geen louter interne instructies, die overduidelijk niet als „wet” in materiële zin kunnen worden aangemerkt.(33)
80.      De bepalingen waarnaar de Bulgaarse regering verwijst, doen mijns inziens echter vragen rijzen over de voorspelbaarheid van de verwerking van gegevens die voortkomen uit een strafrechtelijk onderzoek. Meer in het bijzonder heb ik twijfels over de voorspelbaarheid van de doeleinden van de verwerking die, overeenkomstig artikel 6, lid 3, AVG, in de rechtsgrond voor de verwerking moeten worden vastgesteld.
81.      Volgens de door de Bulgaarse regering verstrekte aanwijzingen houdt een van die doeleinden, die uitputtend lijken te zijn opgesomd in artikel 5, lid 2, van de instructie betreffende personeelsdossiers, verband met de „overplaatsing
[…] van de ambtenaren naar een andere dienst” waarop de aan de orde zijnde gegevensbewaring betrekking zou hebben gehad. Volgens artikel 6, lid 4, van deze instructie zouden de gegevens die zijn opgeslagen met het oog van de „verandering van functie” met name „documenten met betrekking tot tuchtprocedures” omvatten.
82.      Gelet op de inhoud van de gegevens in kwestie lijkt het er echter op dat dit doel ondanks de bewoordingen ervan zeer ruim wordt opgevat, in die zin dat het zelfs de bewaring van gegevens over het ontbreken van dergelijke tuchtprocedures na het onderzoek behelst, zoals in casu het geval zou zijn geweest, waarbij er dus geen enkele verandering van functie van de betrokken ambtenaar heeft plaatsgevonden.
83.      Onder voorbehoud van enige andere bepaling die de verwijzende rechter relevant acht, lijkt een dergelijke zeer ruime toepassing van de betrokken bepalingen van de instructie betreffende personeelsdossiers mij niet aan de in punt 78 van mijn conclusie uiteengezette vereisten te voldoen.
84.      Mocht het Hof mijn standpunt met betrekking tot de vaststelling dat de rechtsgrondslag onvoldoende voorspelbaar is niet delen, dan meen ik dat deze rechtsgrondslag waarop de gegevensbewaring is gebaseerd, hoe dan ook niet lijkt te beantwoorden aan een doelstelling van algemeen belang in de zin van artikel 6, lid 3, AVG.
85.      Wat dat betreft, heeft de Bulgaarse regering ter terechtzitting aangevoerd dat indien naar aanleiding van een onderzoek geen tuchtprocedure wordt gestart, de gegevens met betrekking tot dat onderzoek vervolgens niet in het kader van het loopbaanbeheer van de ambtenaar worden gebruikt. Het zou evenwel in het algemeen belang zijn om dergelijke gegevens te bewaren, aangezien zij betrekking hebben op personen die belast zijn met specifieke activiteiten ter waarborging van de openbare orde en ter bescherming van de bevolking.
86.      Het is algemeen aanvaard dat politieagenten aan hogere gedragsnormen moeten voldoen dan andere ambtenaren of werknemers. Niettemin staat in casu vast dat de zaak bij gebrek aan bewijs is geseponeerd en dat er geen tuchtprocedure tegen de betrokken ambtenaar is ingeleid. Ik zie dan ook niet in hoe de aard van de taken ter bescherming van de openbare orde waarmee deze ambtenaar is belast de bewaring van de gegevens in kwestie in zijn personeelsdossier kan rechtvaardigen.
87.      Daarenboven heeft de Bulgaarse regering ter terechtzitting verduidelijkt dat de bewaring van de uit het strafrechtelijk onderzoek voortkomende gegevens verband houdt met de bewaring van gegevens inzake de tuchtrechtelijke aansprakelijkheid van ambtenaren, voor zover het resultaat van het strafrechtelijke onderzoek doorslaggevend is om te bepalen of deze ambtenaren tuchtrechtelijk aansprakelijk moeten worden gesteld. Zo komt uit het personeelsdossier van verzoeker in het hoofdgeding naar voren dat het strafrechtelijk onderzoek naar hem als verdachte is beëindigd omdat er geen bewijzen tegen hem waren, zodat er geen tuchtprocedure is geopend. Ik ben van mening dat dit een cirkelredenering is waarin de bewaring van de gegevens wordt gelijkgesteld aan een doelstelling van algemeen belang. Volgens een dergelijke logica zou elke gegevensbewaring derhalve door zichzelf worden gerechtvaardigd, waardoor het vereiste van een doelstelling van algemeen belang overbodig zou worden.
88.      Als de logica van dit argument volledig wordt doorgetrokken, zou het bewaren van bepaalde gegevens om aan te tonen dat
er geen sprake is van een beschuldiging, een veroordeling of tuchtrechtelijke sancties
– hoewel dit ook zou kunnen worden aangetoond zonder informatie over het strafrechtelijk onderzoek of de tuchtrechtelijke aansprakelijkheid in het personeelsdossier op te nemen – bovendien betekenen dat zonder deze bewaring niet zou kunnen worden aangetoond dat de betrokkene geen strafrechtelijke antecedenten heeft.
89.      Dan zou bijna sprake zijn van een vermoeden van schuld, hetgeen in strijd is met het beginsel van het vermoeden van onschuld, neergelegd in artikel 48, lid 1, van het Handvest, dat correspondeert(34) met artikel 6, lid 2, EVRM. Ik wil erop wijzen dat dit beginsel volgens de rechtspraak van het EHRM niet ophoudt bij het einde van de strafprocedure, maar tot doel heeft te beletten dat overheidsinstanties personen die zijn vrijgesproken of niet langer worden vervolgd, in latere procedures behandelen alsof zij in feite schuldig waren aan het hun ten laste gelegde strafbare feit.(35) Deze uitlegging zou dus pleiten voor het herstel van de status quo ante in het personeelsdossier
wanneer de zaak wordt geseponeerd.
90.      Los van deze laatste overweging ben ik van oordeel dat de elementen waarover het Hof beschikt niet volstaan om te constateren dat aan de vereisten van artikel 6, lid 1, onder c), en artikel 6, lid 3, AVG is voldaan. Voor zover geen van de andere gronden voor rechtmatigheid zoals bedoeld in artikel 6, lid 1, AVG in casu van toepassing zijn, hetgeen de verwijzende rechter dient na te gaan(36), dient te worden geoordeeld dat de bewaring van deze gegevens niet rechtmatig is en dat de ambtenaar derhalve het recht heeft om deze gegevens te laten wissen krachtens artikel 17, lid 1, onder d), van deze verordening.
91.      In deze omstandigheden, en bij gebreke van enige andere aanwijzing dat een rechtmatige doelstelling werd nagestreefd, kan niet worden beoordeeld of de periode van bewaring van de gegevens in de personeelsdossiers – die, volgens de informatie die ter terechtzitting door de Bulgaarse regering werd verstrekt, zou lopen tot de 100e verjaardag van de ambtenaar – evenredig is. De ongedifferentieerde toepassing van deze termijn op alle gegevens betreffende het strafrechtelijk onderzoek, ongeacht het resultaat daarvan en of er al dan niet tuchtrechtelijke sancties zijn opgelegd, kan dus evenmin worden gerechtvaardigd door een eenvoudige verwijzing naar de plichten van politieagenten.(37)
92.      Concluderend geef ik het Hof in overweging op de derde tot en met de vijfde prejudiciële vraag te antwoorden dat artikel 17, lid 3, AVG, gelezen in samenhang met artikel 6, lid 1, onder c), en artikel 6, lid 3 van deze verordening, aldus moet worden uitgelegd dat de bewaring in het personeelsdossier van een politieagent van persoonsgegevens betreffende een strafrechtelijk onderzoek in het kader waarvan onderzoeksmaatregelen zijn genomen tegen deze agent als verdachte en de zaak is geseponeerd, niet als rechtmatig kan worden beschouwd met het oog op de nakoming van een wettelijke verplichting die krachtens het nationale recht op de overheidsinstantie – de werkgever van die agent – als verwerkingsverantwoordelijke rust, uitsluitend vanwege de aard van de taken die deze agent moet uitoefenen.
c)      Navolgende overwegingen
93.      Ik wil kort ingaan op artikel 10 AVG, waarover de verwijzende rechter geen vraag heeft gesteld, maar waarover de Bulgaarse regering ter terechtzitting een standpunt heeft ingenomen in antwoord op een vraag van het Hof.
94.      Deze bepaling bevat specifieke voorwaarden voor de verwerking van gegevens „betreffende strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten”. Hierin is met name bepaald dat dergelijke gegevens op grond van artikel 6, lid 1, AVG alleen mogen worden verwerkt onder toezicht van de overheid of indien de verwerking is toegestaan bij Unierechtelijke of lidstaatrechtelijke bepalingen die passende waarborgen voor de rechten en vrijheden van de betrokkenen bieden. Zoals blijkt uit de bewoordingen van deze bepaling, is zij slechts van toepassing op verwerkingen die beantwoorden aan een van de in artikel 6, lid 1, AVG bedoelde rechtmatigheidsgronden. De verwijzende rechter hoeft artikel 10 van deze verordening dus enkel in aanmerking te nemen indien hij van oordeel is dat de aan de orde zijnde gegevensbewaring rechtmatig is.
95.      Zelfs indien dit het geval was, ben ik evenwel van mening dat in de omstandigheden van de onderhavige zaak hoe dan ook aan de verdere vereisten van artikel 10 AVG zou zijn voldaan.
96.      Om te beginnen herinner ik eraan dat artikel 10 AVG volgens de rechtspraak ziet op gegevens inzake strafbare feiten ongeacht het feit of tijdens de strafrechtelijke procedure al dan niet is komen vast te staan dat het strafbare feit waarvoor de persoon is vervolgd, is begaan.(38)
97.      In casu staat vast dat verzoeker in het hoofdgeding noch vervolgd, noch in staat van beschuldiging is gesteld, maar dat uit de in zijn personeelsdossier bewaarde gegevens blijkt dat er onderzoeksmaatregelen zijn genomen jegens hem als verdachte. Bovendien zijn dergelijke gegevens naar mijn mening
gegevens „betreffende” strafbare feiten.(39) Het met artikel 10 AVG(40) nagestreefde doel pleit namelijk voor de toepassing van deze bepaling op persoonsgegevens waaruit blijkt dat vermoedens over het plegen van een strafbaar feit hebben geleid tot onderzoeksmaatregelen, die door de bevoegde autoriteit tegen de betrokkene zijn genomen.(41) Zelfs indien het onderzoek niet tot een veroordeling leidt, kan het feit dat dergelijke gegevens in het personeelsdossier zijn opgenomen later nadelige gevolgen hebben.
98.      Wanneer de verwerkingsverantwoordelijke een overheidsinstantie is, worden de persoonsgegevens hoe dan ook „onder toezicht van de overheid” verwerkt.(42) In casu zijn de gegevens van verzoeker in het hoofdgeding uitsluitend verwerkt binnen de eenheden van het ministerie als verwerkingsverantwoordelijke. Derhalve hoeft niet te worden nagegaan of het nationale recht overeenkomstig artikel 10 AVG voorziet in passende waarborgen voor de rechten en vrijheden van de betrokkenen.
4.      Negende prejudiciële vraag
99.      Met zijn negende prejudiciële vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 16, lid 2, van richtlijn 2016/680 aldus moet worden uitgelegd dat een overheidsinstantie, in haar hoedanigheid van werkgever, uit het personeelsdossier van de ambtenaar
alle gegevens moet wissen die zij heeft verzameld en opgeslagen via haar organisatorische eenheid die de hoedanigheid van onderzoeksautoriteit heeft wanneer deze gegevens betrekking hebben op het feit dat de ambtenaar verdachte is geweest in het kader van een geseponeerde strafzaak.
100. Voor zover uit de voorgaande analyse volgt dat de AVG van toepassing is op de bewaring van gegevens zoals die welke in het hoofdgeding aan de orde zijn en de toepassing van richtlijn 2016/680 is uitgesloten, hoeft de negende prejudiciële vraag niet te worden beantwoord.
5.      Tiende prejudiciële vraag
101. Met zijn tiende prejudiciële vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 1 van richtlijn 2000/78 aldus moet worden uitgelegd dat deze richtlijn eraan in de weg staat dat een overheidsinstantie, waarvan een organisatorische eenheid onderzoeksmaatregelen uitvoert tegen een ambtenaar van een andere eenheid, weigert om, in haar hoedanigheid van werkgever, deze ambtenaar te bevorderen op de enkele grond dat hij verdachte
is geweest in het kader van een geseponeerde strafzaak.
102. Om te beginnen heeft de Bulgaarse regering, aangaande de feitelijke uitgangspunten waarop deze vraag berust, ter terechtzitting in antwoord op de vragen van het Hof aangegeven dat verzoeker in het hoofdgeding in de periode na het strafrechtelijke onderzoek, anders dan hij beweert, in een hogere functie is benoemd. Het vermoeden van relevantie van de prejudiciële vragen kan echter niet worden weerlegd alleen doordat een van de partijen in het hoofdgeding bepaalde feiten betwist, waarvan het niet aan het Hof is om de juistheid te verifiëren en die bepalend zijn voor
het voorwerp van het geschil.(43)
103. Vervolgens wil ik eraan herinneren dat richtlijn 2000/78 in artikel 1 ervan een uitputtende opsomming bevat van de gronden voor discriminatie die deze richtlijn verbiedt, te weten godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid.(44) Het feit verdachte te zijn geweest in het kader van een geseponeerde strafzaak behoort niet tot deze gronden. Het weigeren van loopbaanontwikkeling op basis van dit enkele feit valt dus niet binnen de werkingssfeer van deze richtlijn.
104. De omstandigheid dat de gegevens over de hoedanigheid van verdachte zijn verzameld door een andere organisatorische eenheid van de werkgever dan die waarbij de ambtenaar werkte, is in deze omstandigheden niet van belang.
105. Richtlijn 2000/78 is evenmin van toepassing op de weigering van bevordering vanwege de hoedanigheid van verdachte als politieagent. Uit de rechtspraak van het Hof blijkt immers dat discriminatie op grond van de arbeidsverhouding als dusdanig, met name op grond van de beroepscategorie waartoe de betrokkenen behoren of op grond van hun arbeidsplaats, niet onder deze richtlijn valt.(45)
106. Ik geef derhalve in overweging om op de tiende prejudiciële vraag te antwoorden dat artikel 1 van richtlijn 2000/78 aldus moet worden uitgelegd dat deze richtlijn niet van toepassing is op de weigering om een ambtenaar te bevorderen enkel en alleen omdat hij verdachte is geweest in het kader van een geseponeerde strafzaak.
V.      Conclusie
107. Gelet op het bovenstaande geef ik het Hof in overweging om de prejudiciële vragen van de Sofiyski rayonen sad te beantwoorden als volgt:
„1)      Artikel 2, lid 1, van verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van richtlijn 95/46/EG en artikel 9, lid 1, van richtlijn (EU) 2016/680 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van kaderbesluit 2008/977/JBZ van de Raad
moeten aldus worden uitgelegd dat
deze verordening van toepassing is op de bewaring, door een overheidsinstantie, van gegevens in het personeelsdossier van een van haar ambtenaren betreffende de hoedanigheid van verdachte in het kader van een strafrechtelijk onderzoek naar die ambtenaar, wanneer die gegevens zijn verzameld door een organisatorische eenheid van deze overheidsinstantie bij de uitoefening van haar taken als bevoegde autoriteit in de zin van deze richtlijn, mits de bewaring andere dan de in artikel 1, lid 1, ervan genoemde doeleinden dient.
2)      Artikel 17, lid 3, van verordening 2016/679, gelezen in samenhang met artikel 6, lid 1, onder c), en artikel 6, lid 3, daarvan,
moet aldus worden uitgelegd dat
de bewaring in het personeelsdossier van een politieagent van persoonsgegevens betreffende een strafrechtelijk onderzoek in het kader waarvan onderzoeksmaatregelen zijn genomen tegen deze agent als verdachte en de zaak is geseponeerd, niet als rechtmatig kan worden beschouwd met het oog op de nakoming van een wettelijke verplichting die krachtens het nationale recht op de overheidsinstantie – de werkgever van die agent – als verwerkingsverantwoordelijke rust, uitsluitend vanwege de aard van de taken die deze agent moet uitoefenen.
3)      Artikel 1 van richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep
moet aldus worden uitgelegd dat
deze richtlijn niet van toepassing is op de weigering om een ambtenaar te bevorderen enkel en alleen omdat hij verdachte is geweest in het kader van een geseponeerde strafzaak.”
1      Oorspronkelijke taal: Frans.
i      Dit is een fictieve naam, die niet overeenkomt met de werkelijke naam van enige partij in de procedure.
2      Verordening van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (PB 2016, L 119, blz. 1, met rectificaties in PB 2018, L 127, blz. 2, en PB 2021, L 74, blz. 35).
3      Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van kaderbesluit 2008/977/JBZ van de Raad (PB 2016, L 119, blz. 89).
4      Richtlijn van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (PB 2000, L 303, blz. 16).
5      DV nr. 53 van 27 juni 2014.
6      DV nr. 78 van 19 september 2014, zoals gewijzigd en aangevuld bij DV nr. 27 van 14 april 2015, zoals gewijzigd en aangevuld bij DV nr. 53 van 25 juni 2021.
7      Zie in die zin arrest van 8 mei 2025, Stadt Wuppertal (C‑130/24, EU:C:2025:340, punt 42).
8      Hoewel het strafrechtelijk onderzoek in 2016 plaatsvond, dus vóór de inwerkingtreding van de AVG en van richtlijn 2016/680, vraagt verzoeker in het hoofdgeding om wissing van zijn gegevens die tot op vandaag nog steeds door het ministerie worden bewaard. In deze omstandigheden twijfel ik er niet aan dat de AVG en richtlijn 2016/680 ratione temporis van toepassing zijn op het hoofdgeding.
9      Zie in die zin arrest van 4 oktober 2024, Bezirkshauptmannschaft Landeck (Poging tot het verkrijgen van toegang tot op een mobiele telefoon opgeslagen persoonsgegevens) (C‑548/21, EU:C:2024:830, punt 53).
10      De eerste, de tweede, de vierde, de vijfde, de zevende en de negende prejudiciële vraag.
11      De derde, de zesde en de achtste prejudiciële vraag.
12      Zie met betrekking tot de herformulering van de vragen arrest van 3 juni 2025, Kinsa (C‑460/23, EU:C:2025:392, punt 34 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
13      Artikel 52 van het Handvest, waarop deze vraag eveneens betrekking heeft, regelt de beperkingen van de grondrechten en is naar mijn mening niet relevant in de context van het afbakenen van de werkingssfeer van de AVG en van richtlijn 2016/680.
14      De uitlegging die in het kader van de AVG aan deze begrippen is gegeven, moet derhalve naar analogie worden toegepast op deze richtlijn; zie voor het begrip „verwerking”, arrest van 4 oktober 2024, Bezirkshauptmannschaft Landeck (Poging tot het verkrijgen van toegang tot op een mobiele telefoon opgeslagen persoonsgegevens) (C‑548/21, EU:C:2024:830, punt 71).
15      Zie in die zin arrest van 8 december 2022, Inspektor v Inspektorata kam Visshia sadeben savet (Doeleinden van de verwerking van persoonsgegevens –
Strafrechtelijk onderzoek) (C‑180/21, EU:C:2022:967, punt 73).
16      Zie artikel 29, lid 1, ZMVR. Zie met betrekking tot de aanwijzing van de verwerkingsverantwoordelijke in het nationale recht arrest van 11 januari 2024, Belgische Staat (Gegevens verwerkt door een staatsblad) (C‑231/22, EU:C:2024:7, punten 29 en 30).
17      Artikel 2, lid 1, AVG.
18      Zie in die zin arrest van 7 maart 2024, Endemol Shine Finland (C‑740/22, EU:C:2024:216, punten 37 en 38).
19      Volgens de door de Bulgaarse regering verstrekte informatie worden personeelsdossiers krachtens artikel 147, lid 1, ZMVR en de artikelen 3 en 6 van de instructie betreffende personeelsdossiers in oplopende volgorde genummerd en opgeslagen in specifieke registers en worden de persoonsgegevens in die dossiers bewaard en onderverdeeld in vooraf gedefinieerde rubrieken.
20      Zie in die zin arrest van 8 december 2022, Inspektor v Inspektorata kam Visshia sadeben savet (Doeleinden van de verwerking van persoonsgegevens – Strafrechtelijk onderzoek) (C‑180/21, EU:C:2022:967, punt 74).
21      Artikel 5, lid 1, onder b), AVG en artikel 4, lid 1, onder b), van richtlijn 2016/680.
22      Zie in die zin conclusie van advocaat-generaal Campos Sánchez-Bordona in de zaak Inspektor v Inspektorata kam Visshia sadeben savet (Doeleinden van de verwerking van persoonsgegevens – Strafrechtelijk onderzoek) (C‑180/21, EU:C:2022:406, punten 37, 38, 70 en 71).
23      Tenzij het gaat om een activiteit die buiten de werkingssfeer van het Unierecht valt, dat wil zeggen een activiteit die ertoe strekt de nationale veiligheid te beschermen of die in dezelfde categorie kan worden ondergebracht, hetgeen hier niet het geval lijkt te zijn; zie arrest van 22 juni 2021, Latvijas Republikas Saeima (Strafpunten) (C‑439/19, EU:C:2021:504, punten 66‑68).
24      Zie in die zin conclusie van advocaat-generaal Campos Sánchez-Bordona in de zaak Lietuvos Respublikos generalinė prokuratūra (C‑162/22, EU:C:2023:266, punten 83 en 84).
25      Zie meer bepaald punt 72 van de onderhavige conclusie.
26      Deze omstandigheid belet het Hof niet om deze bepalingen in aanmerking te nemen bij de herformulering van de vragen; zie arrest van 13 maart 2025, Alsen (C‑137/23, EU:C:2025:179, punt 46 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
27      Zie in die zin conclusie van advocaat-generaal Medina in de zaak Agentsia po vpisvaniyata (C‑200/23, EU:C:2024:445, punten 62 en 63).
28      Artikel 5, lid 2, en artikel 6, lid 4, van de instructie betreffende de personeelsdossiers.
29      Zie met betrekking tot het in aanmerking nemen van dergelijke aanwijzingen, arrest van 13 juli 2023, Ferrovienord (C‑363/21 en C‑364/21, EU:C:2023:563, punt 58 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
30      Zie in die zin conclusie van advocaat-generaal Pikamäe in de zaak SCHUFA Holding e.a. (Scoring) (C‑634/21, EU:C:2023:220, punt 69).
31      Zie onder meer arrest van 24 februari 2022, Valsts ieņēmumu dienests (Verwerking van persoonsgegevens voor fiscale doeleinden) (C‑175/20, EU:C:2022:124, punten 54‑56).
32      Zie in die zin arrest van 1 augustus 2022, Vyriausioj tarnybinės etikos komisija (C‑184/20, EU:C:2022:601, punten 69 en 70).
33      Zie wat betreft de hoedanigheid van wet in de zin van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM), EHRM, 25 maart 1983, Silver e.a. tegen Verenigd Koninkrijk, CE:ECHR:1983:0325JUD000594772, § 26 en §§ 86‑88.
34      Zie met name arrest van 2 februari 2021, Consob (C‑481/19, EU:C:2021:84, punt 37).
35      Zie voor een overzicht van deze rechtspraak, EHRM, Grote kamer, 11 juni 2024, Nealon en Hallam tegen Verenigd Koninkrijk, CE:ECHR:2024:0611JUD003248319, §§ 102‑109 en §§ 122‑125, en, meer in het bijzonder inzake ambtenarenzaken, EHRM, 16 februari 2017, Yildiz tegen Turkije, CE:ECHR:2017:0124DEC006518210, §§ 30‑34. In die zaak stelde een politieagent dat een negatieve beoordelingsprocedure een vermoeden inhield dat hij schuldig was aan een strafbaar feit, terwijl hij was vrijgesproken. Het EHRM oordeelde echter dat artikel 6, lid 2, EVRM niet van toepassing was, aangezien de verzoeker niet had aangetoond dat bij de behandeling die hij had gekregen een verband was gelegd tussen de strafrechtelijke procedure en de daaropvolgende administratieve procedure.
36      De Commissie heeft in haar schriftelijke opmerkingen verwezen naar artikel 6, lid 1, onder e), AVG, dat betrekking heeft op de verwerking die noodzakelijk is voor de vervulling van een taak van algemeen belang of van een taak in het kader van de uitoefening van het openbaar gezag dat aan de verwerkingsverantwoordelijke is opgedragen. Hoewel dit inderdaad een rechtmatigheidsgrond is die van toepassing kan zijn op een overheidsinstantie, moet ook deze rechtmatigheidsgrond voldoen aan artikel 6, lid 3, AVG. Derhalve rijst nog steeds de vraag of er sprake is van een doelstelling van algemeen belang.
37      Ik herinner eraan dat de gegevens volgens het in artikel 5, lid 1, onder c), AVG neergelegde beginsel van minimale gegevensverwerking toereikend, ter zake dienend en beperkt moeten zijn tot wat noodzakelijk is voor de doeleinden waarvoor zij worden verwerkt. Volgens overweging 39 van de AVG vereist dit beginsel met name dat de opslagperiode van de persoonsgegevens tot een strikt minimum wordt beperkt.
38      Arrest van 24 september 2019, GC e.a. (Verwijdering van links naar gevoelige gegevens) (C‑136/17, EU:C:2019:773, punt 72).
39      De Bulgaarse regering heeft ter terechtzitting uitgelegd dat de hoedanigheid van verdachte in het Bulgaarse recht geen bijzondere juridische status inhoudt. Het Hof heeft echter reeds geoordeeld dat het begrip „strafbaar feit” autonoom en uniform moet worden uitgelegd [arrest van 22 juni 2021, Latvijas Republikas Saeima (Strafpunten) (C‑439/19, EU:C:2021:504, punten 80‑85)], wat mijns inziens moet gelden voor alle aspecten van de werkingssfeer van artikel 10 AVG.
40      Te weten een betere bescherming te waarborgen tegen verwerkingen die wegens de bijzondere gevoeligheid van de betreffende gegevens in zeer ernstige mate inbreuk kunnen maken op het privé- of beroepsleven van de betrokkene, zie arrest van 22 juni 2021, Latvijas Republikas Saeima (Strafpunten) (C‑439/19, EU:C:2021:504, punten 74 en 75).
41      Dit standpunt wordt gedeeld door Bäcker, M., „Art. 10”, in Wolff, H.A., Brink, S., en von Ungern-Sternberg, BeckOK Datenschutzrecht, 51e druk, A., C.H. Beck, 2024, punt 3; zie ook Georgieva, L., „Article 10”, in Kuner, C., Bygrave, L.A., en Docksey
C., The EU General Data Protection Regulation (GDPR). A Commentary, Oxford University Press, 2020, blz. 389.
42      Zie in die zin arrest van 22 juni 2021, Latvijas Republikas Saeima (Strafpunten) (C‑439/19, EU:C:2021:504, punt 101).
43      Arrest van 5 december 2006, Cipolla e.a. (C‑94/04 en C‑202/04, EU:C:2006:758, punt 26).
44      Zie in die zin arresten van 17 juli 2008, Coleman (C‑303/06, EU:C:2008:415, punten 38 en 46); 7 juli 2011, Agafiţei e.a. (C‑310/10, EU:C:2011:467, punt 34), en 20 oktober 2022, Curtea de Apel Alba Iulia e.a. (C‑301/21, EU:C:2022:811, punten 64 en 69 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
45      Arresten van 7 juli 2011, Agafiţei e.a. (C‑310/10, EU:C:2011:467, punten 31‑33); 9 maart 2017, Milkova (C‑406/15, EU:C:2017:198, punt 44), en 17 oktober 2024, Zetschek (C‑349/23, EU:C:2024:889, punt 25 en aldaar aangehaalde rechtspraak).