62007A0376
WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (piąta izba)
z dnia 25 listopada 2009 r. (
*1
)
„Pomoc państwa — Pomoc na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw — Decyzja dotycząca żądania udzielenia informacji w zakresie dwóch systemów pomocy państwa — Uprawnienia kontrolne Komisji na podstawie art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia (WE) nr 70/2001”
W sprawie T-376/07
Republika Federalna Niemiec, reprezentowana przez M. Lummę, J. Möllera oraz B. Kleina, działających w charakterze pełnomocników,
strona skarżąca,
przeciwko
Komisji Wspólnot Europejskich, reprezentowanej przez K. Grossa oraz B. Martenczuka, działających w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji C (2007) 3226 z dnia 18 lipca 2007 r., dotyczącej żądania przedstawienia informacji w odniesieniu do dwóch systemów pomocy państwa objętych rozporządzeniem Komisji (WE) nr 70/2001 z dnia w sprawie zastosowania art. [87 WE] i [88 WE] w odniesieniu do pomocy państwa dla małych i średnich przedsiębiorstw (Dz.U. L 10, s. 33),
SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (piąta izba),
w składzie: M. Vilaras, prezes, M. Prek (sprawozdawca) i V.M. Ciucă, sędziowie,
sekretarz: T. Weiler, administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 25 czerwca 2009 r.,
wydaje następujący
Wyrok
Ramy prawne
1
Artykuł 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 994/98 z dnia 7 maja 1998 r. dotyczącego stosowania art. [87 WE] i [88 WE] do niektórych kategorii horyzontalnej pomocy państwa (Dz.U. L 142, s. 1, zwanego dalej „rozporządzeniem podstawowym”), zatytułowany „Przejrzystość i monitorowanie”, został sformułowany w następujący sposób:
„1.   Przyjmując rozporządzenia na podstawie art. 1, Komisja nakłada na państwa członkowskie szczegółowe zasady dla zapewnienia przejrzystości i monitorowania pomocy wyłączonej z obowiązku zgłoszenia zgodnie z tymi rozporządzeniami. Takie przepisy obejmują w szczególności wymogi określone w ust. 2, 3 i 4.
2.   Przy wykonywaniu systemów pomocy lub też pomocy udzielonej indywidualnie poza systemem pomocy, które zostały wyłączone zgodnie z tymi rozporządzeniami, państwa członkowskie przekazują Komisji, w celu opublikowania w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich, podsumowania informacji dotyczących takich systemów pomocy lub też takiej pomocy indywidualnej, które nie są objęte wyłączonymi systemami pomocy.
3.   Państwa członkowskie rejestrują i przetwarzają wszelkie informacje dotyczące stosowania wyłączeń grupowych. Jeśli w posiadaniu Komisji znajdują się informacje mogące podać w wątpliwość prawidłowe zastosowanie rozporządzenia wyłączającego, państwa członkowskie przekażą Komisji wszelkie informacje, jakie uzna ona za niezbędne do oceny zgodności pomocy z tym rozporządzeniem.
4.   Co najmniej raz w roku państwa członkowskie przekazują Komisji sprawozdanie z zastosowania wyłączeń grupowych, zgodnie z określonymi wymogami Komisji, najlepiej w formie elektronicznej. Komisja umożliwia udostępnienie tych sprawozdań wszystkim państwom członkowskim. Komitet doradczy określony w art. 7 przeprowadza raz w roku badanie i ocenę tych sprawozdań”.
2
Motyw 20 rozporządzenia Komisji (WE) nr 70/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. [87 WE] i [88 WE] w odniesieniu do pomocy państwa dla małych i średnich przedsiębiorstw (Dz.U. L 10, s. 33), w obowiązującym w tym czasie brzmieniu (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie wyłączenia MŚP”), przyjętego na podstawie art. 1 rozporządzenia podstawowego brzmi następująco:
„W celu zapewnienia przejrzystości i skutecznego monitoringu zgodnie z art. 3 rozporządzenia [podstawowego] właściwe jest ustanowienie standardowego formularza, w jakim państwa członkowskie powinny dostarczać Komisji zbiorcze informacje, w celu ich opublikowania w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich, kiedy tylko, stosownie do niniejszego rozporządzenia, program pomocy zostanie wyłączony lub też przyznana zostanie pomoc indywidualna poza takim programem. Z tych samych powodów właściwe jest ustanowienie zasad dotyczących prowadzenia przez państwa członkowskie zapisów dotyczących pomocy wyłączonej na mocy niniejszego rozporządzenia. Jeśli chodzi o roczne sprawozdania, które państwa członkowskie mają składać Komisji, uważa się za właściwe, aby Komisja ustanowiła szczególne wymagania w tym, mając na względzie powszechną dostępność niezbędnych środków technicznych, dotyczące informacji w formie skomputeryzowanej”.
3
Artykuł 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP zatytułowany „Przejrzystość i monitorowanie” stanowi:
„Państwa członkowskie będą przetrzymywać szczegółowe zapisy programów pomocy wyłączonych na mocy niniejszego rozporządzenia, pomocy indywidualnej udzielonej zgodnie z tymi programami oraz pomocy indywidualnej wyłączonej na mocy niniejszego rozporządzenia a przyznanej poza istniejącymi programami pomocy. Zapisy te zawierać będą wszystkie informacje niezbędne do ustalenia, że określone w niniejszym rozporządzeniu warunki wyłączenia zostały spełnione, w tym informacje dotyczące statusu przedsiębiorstwa jako MŚP. Państwa członkowskie przetrzymują zapisy dotyczące pomocy indywidualnej przez okres 10 lat od dnia jej przyznania, a dotyczące programu pomocy — przez lat 10 od dnia, w którym przyznana została ostatnia pomoc indywidualna w ramach tego programu. Na pisemny wniosek państwo członkowskie przekaże Komisji w ciągu 20 dni roboczych lub w ciągu takiego dłuższego okresu czasu, jaki zostanie ustalony we wniosku, wszelkie informacje, które Komisja uzna za niezbędne do oceny, czy warunki określone w niniejszym rozporządzeniu zostały spełnione”.
Okoliczności powstania sporu
4
Dwoma pismami z dnia 26 lipca 2006 r. Komisja Wspólnot Europejskich zażądała od Republiki Federalnej Niemiec przekazania jej informacji dotyczących odpowiednio systemów pomocy XS 24/2002 i XS 29/2002 w celu zbadania, czy te systemy były zgodne z rozporządzeniem w sprawie wyłączenia MŚP. W szczególności zażądano przekazania Komisji listy beneficjentów, którzy zgodnie z tym systemem otrzymali pomoc w wysokości ponad 200000 EUR w 2005 r., jak również informacje dotyczące tych beneficjentów. Republika Federalna Niemiec odpowiedziała na te żądania w dniach 24 sierpnia 2006 r w zakresie systemu pomocy XS 24/2002 oraz 1 września i w odniesieniu do systemu pomocy XS 29/2002.
5
W dwóch pismach z dnia 30 października 2006 r. dotyczących odpowiednio systemu pomocy XS 24/2002 i XS 29/2002 Komisja podkreśliła, iż systemy te wydawały się być zgodne z przepisami rozporządzenia w sprawie wyłączenia. Komisja, przywoławszy zamiar zbadania przestrzegania tego rozporządzenia na podstawie ograniczonej liczby dotacji, który wyraziła w pismach z dnia, zażądała w odniesieniu do systemów pomocy XS 24/2002 et XS 29/2002 udzielenia informacji o pięciu beneficjentach, którzy otrzymali największą pomoc w 2005 r.
6
Co się tyczy systemu pomocy XS 24/2002, pismem, które Komisja otrzymała w dniu 10 listopada 2006 r., Republika Federalna Niemiec odmówiła udzielenia nowych informacji dotyczących danych projektów. Komisja ponownie skierowała do Republiki Federalnej Niemiec w dniu żądanie udzielenia informacji, następnie upomnienie w dniu W dniu Republika Federalna Niemiec potwierdziła odmowę udzielenia wymaganych informacji.
7
W odniesieniu do systemu pomocy XS 29/2002, w związku z brakiem pisemnej odpowiedzi Republiki Federalnej Niemiec na jej pismo z dnia 30 października 2006 r., Komisja skierowała do niej upomnienie w dniu Republika Federalna Niemiec w dniu odmówiła udzielenia wymaganych informacji. Odmowa ta została potwierdzona w dniu
8
W dniu 18 lipca 2007 r. Komisja wydała decyzję C(2007) 3226, na mocy której Republika Federalna Niemiec została zobowiązana do udzielenia niektórych informacji dotyczących systemów pomocy XS 24/2002 i XS 29/2002 (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”).
9
Pismem z dnia 30 sierpnia 2007 r. Republika Federalna Niemiec przedstawiła Komisji wymagane informacje, podtrzymując swoje stanowisko dotyczące braku uprawnień Komisji w zakresie nakazania skarżącej udzielenia tych informacji, w braku wątpliwości ze strony Komisji co do przestrzegania obowiązków określonych w rozporządzeniu w sprawie wyłączenia MŚP.
Zaskarżona decyzja
10
W punktach 14–25 zaskarżonej decyzji, w tytule „Uwagi ogólne”, sprecyzowano:
„14
Informacje przekazane przez Republikę Federalną Niemiec w odpowiedzi na żądanie o udzielenie informacji [z dnia 26 lipca 2006 r.] są niepełne i nie pozwalają Komisji na dokonanie oceny zgodności wyżej wymienionych systemów pomocy z [rozporządzeniem w sprawie wyłączenia MŚP].
15
Republika Federalna Niemiec odmawia przekazania informacji dotyczących indywidualnych przypadków rozpatrywanych systemów pomocy, wskazując, że zgodnie z art. 3 ust. 3 rozporządzenia [podstawowego] Komisja powinna mieć konkretne wątpliwości co do prawidłowego zastosowania rozporządzenia w sprawie wyłączenia [MŚP], aby mogła zwrócić się do państwa członkowskiego z żądaniem udzielenia informacji.
16
Władze niemieckie podkreślają, że przepisy dotyczące monitorowania i przejrzystości zawarte w art. 9 rozporządzenia w sprawie wyłączenia [MŚP], które zezwalają Komisji żądać udzielenia wszelkich informacji, jakie uzna za konieczne w celu uznania, czy warunki wyłączenia zostały spełnione, nie daje Komisji ogólnego prawa kontroli, lecz ogranicza to prawo do przypadków, w których istnieją wątpliwości.
17
Zdaniem władz niemieckich art. 9 rozporządzenia w sprawie wyłączenia [MŚP] nie przyznaje Komisji żadnych innych uprawnień niż te, które wynikają z art. 3 ust. 3 rozporządzenia [podstawowego]. Z tego względu należy uznać element wątpliwości za ograniczenie uprawnień kontrolnych Komisji.
18
Komisja odparła, że monitorowanie może być uznane za zakończone jedynie wówczas, gdy przeanalizowano wiele pomocy indywidualnych przyznanych w ramach wybranego systemu pomocy.
19
Komisja dodaje, że art. 3 ust. 3 rozporządzenia [podstawowego] jedynie definiuje minimalne wymogi w zakresie przejrzystości i monitorowania i nie powoduje ograniczenia uprawnień kontrolnych Komisji wyłącznie do przypadków, w których pojawiają się podejrzenia.
20
Obowiązek przyjęcia przez Komisję przepisów zmierzających do zapewnienia monitorowania zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia [podstawowego] należy interpretować w świetle motywu 10 tego rozporządzenia, na którego podstawie »Komisja jest zobowiązana, we współpracy z państwami członkowskimi, do prowadzenia stałego przeglądu wszystkich systemów istniejącej pomocy«, podobnie jak wymaga tego art. 88 ust. 1 WE.
21
Z tego względu art. 9 rozporządzenia w sprawie wyłączenia [MŚP] nie można uznać za sprzeczny z rozporządzeniem [podstawowym].
22
Z powyższego wynika zatem, że odmawiając udzielenia wymaganych informacji, Republika Federalna Niemiec naruszyła obowiązek nałożony na nią w art. 9 rozporządzenia [w sprawie wyłączenia MŚP], który opiera się na art. 3 rozporządzenia [podstawowego] oraz na art. 88 ust. 1 WE.
23
Należy wskazać, że Trybunał orzekł, iż Komisja ma prawo do podjęcia środków ochronnych zmierzających do zachowania status quo, w przypadku gdy praktyki niektórych państw członkowskich prowadzą do zakłócenia lub obejścia systemu przewidzianego w art. [87 WE] i [88 WE].
24
Przestrzeganie przepisów rozporządzenia w sprawie wyłączenia [MŚP] w zakresie przejrzystości i monitorowania jest warunkiem koniecznym, aby pomoc mogła zostać wyłączona z obowiązku zgłoszenia zgodnie z art. 88 ust. 3 WE. Dlatego też Komisja nie zawsze jest w stanie podjąć decyzję, czy każda pomoc, która może zostać przyznana zgodnie z tym systemem pomocy, spełnia wszystkie warunki ustalone w rozporządzeniu w sprawie wyłączenia [MŚP] zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 2 lit. a) tego rozporządzenia.
25
Komisja zdecydowała zatem o skierowaniu do Republiki Federalnej Niemiec nakazu dotyczącego uzyskania informacji, których udzielenia zażądała już na podstawie art. 9 rozporządzenia w sprawie wyłączenia [MŚP]. Wymagane informacje należy przekazać Komisji w terminie 20 dni” [tłumaczenie nieoficjalne].
Przebieg postępowania i żądania stron
11
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 26 września 2007 r. Republika Federalna Niemiec wniosła niniejszą skargę.
12
Republika Federalna Niemiec wnosi do Sądu o:
—
stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
—
obciążenie Komisji kosztami postępowania.
13
Komisja wnosi do Sądu o:
—
oddalenie skargi;
—
obciążenie Republiki Federalnej Niemiec kosztami postępowania.
Co do prawa
14
W uzasadnieniu skargi Republika Federalna Niemiec podnosi dwa zarzuty dotyczące odpowiednio braku uprawnień Komisji do wydania zaskarżonej decyzji oraz naruszenia zasady „non venire contra factum proprium”.
W przedmiocie zarzutu pierwszego dotyczącego rzekomego braku uprawnień Komisji
Argumenty stron
15
Republika Federalna Niemiec podtrzymuje, że Komisja nie była uprawniona do przyjęcia zaskarżonej decyzji, ponieważ art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP interpretowanego w świetle art. 3 ust. 3 zdanie drugie rozporządzenia podstawowego nie przyznaje jej uprawnienia do żądania udzielania informacji dotyczących systemów pomocy objętych rozporządzeniem w sprawie wyłączenia MŚP, jeżeli brak jest okoliczności powodujących wątpliwości co do poszanowania warunków tego rozporządzenia.
16
Niezbędne jest dokonywanie wykładni art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP w świetle art. 3 ust. 3 zdanie drugie rozporządzenia podstawowego z uwagi na nieścisłość tego przepisu. Republika Federalna Niemiec zwraca uwagę, że tylko w art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP sprecyzowano, że Komisja może zażądać od danego państwa członkowskiego informacji w celu monitorowania przestrzegania warunków wyłączeń. Zatem przepis ten rozpatrywany odrębnie nie pozwala stwierdzić, czy żądanie informacji jest możliwe tylko w przypadku, gdy istnieje powód je uzasadniający, czy też niezależnie od jakiegokolwiek uzasadnienia.
17
Republika Federalna Niemiec uważa, że art. 3 ust. 3 zdanie drugie rozporządzenia podstawowego pozwala Komisji na zwrócenie się do państwa członkowskiego z żądaniem udzielenia informacji tylko w przypadku, gdy posiada informacje powodujące wątpliwości co do przestrzegania wymogów ustalonych w rozporządzeniu w sprawie wyłączenia.
18
W konsekwencji w świetle art. 3 ust. 3 zdanie drugie rozporządzenia podstawowego zakres uznania przyznany Komisji w art. 9 ust. 2 zdanie czwarte ma znaczenie tylko z uwagi na ilość informacji, które mają zostać przekazane, a nie wobec przyczyn uzasadniających to żądanie informacji.
19
Ponadto Republika Federalna Niemiec twierdzi, w szczególności odwołując się do motywu 20 rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP, że celem art. 9 tego rozporządzenia nie jest ułatwienie w sposób ogólny przeprowadzenia skutecznego monitorowania, lecz raczej przeprowadzenia skutecznego monitorowania w rozumieniu art. 3 rozporządzenia podstawowego. Wywodzi ona z tego, że zakres uprawnień kontrolnych Komisji podlega zatem ocenie w oparciu o jedyne kryterium, które stanowi art. 3 tego rozporządzenia.
20
Komisja wnosi o oddalenie tego zarzutu.
Ocena Sądu
21
Należy stwierdzić na wstępie, że argumenty Republiki Federalnej Niemiec dotyczące braku uprawnień Komisji do wydania zaskarżonej decyzji nie zawierają w sposób wyraźny lub dorozumiany żadnego zarzutu dotyczącego niezgodności z prawem art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP opartego na założeniu, że jest on sprzeczny z art. 3 ust. 3 zdanie drugie rozporządzenia podstawowego, co Republika Federalna Niemiec przyznała na rozprawie i co zostało odnotowane przez Sąd. Argumenty Republiki Federalnej Niemiec są zatem oparte wyłącznie na rzekomo niejednoznacznym znaczeniu art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP i na wynikającej z tego konieczności jego interpretowania w świetle rozporządzenia podstawowego.
22
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wymagający wykładni przepis wtórnego prawa wspólnotowego należy co prawda interpretować w miarę możliwości w ten sposób, aby był on zgodny z postanowieniami traktatu. Ponadto rozporządzenie wykonawcze należy, jeżeli jest to możliwe, interpretować w taki sposób, aby było ono zgodne z rozporządzeniem podstawowym (wyroki Trybunału: z dnia 10 września 1996 r. w sprawie C-61/94 Komisja przeciwko Niemcom, Rec. s. I-3989, pkt 52; z dnia w sprawie C-90/92 Dr. Tretter, Rec. s. I-3569, pkt 11). Jednakże orzecznictwo to nie znajduje zastosowania w odniesieniu do przepisu rozporządzenia wykonawczego, którego znaczenie jest jasne i jednoznaczne, a zatem nie wymaga żadnej interpretacji.
23
Otóż trzeba zauważyć, że brzmienie art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP jest jednoznaczne. Wynika z niego wyraźnie, że Komisja ma prawo zażądać od państw członkowskich udzielenia wszelkich informacji, które uzna za niezbędne do oceny, czy warunki określone w rozporządzeniu w sprawie wyłączenia MŚP zostały spełnione.
24
Z jasnego i jednoznacznego brzmienia art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP wynika zatem w sposób bezwzględny, że na podstawie tego przepisu Komisja ma prawo zażądać od państwa członkowskiego udzielenia informacji w każdych okolicznościach.
25
Jeśli chodzi o odesłanie uczynione przez Republikę Federalną Niemiec do motywu 20 rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP, nie podważa ono tych ustaleń. Z brzmienia tego motywu nie wynika żadna sprzeczność z art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP, która mogłaby powodować niejasność co do znaczenia tego przepisu. W tym względzie należy zaznaczyć, iż ten motyw nie zawiera żadnego odniesienia do okoliczności, w których Komisja ma prawo zwrócić się do państwa członkowskiego z żądaniem udzielenia informacji dotyczących systemów pomocy korzystających z wyłączenia.
26
W konsekwencji z jasnego brzmienia art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP wynika z jednej strony, że wykładni tego przepisu nie należy dokonywać w świetle art. 3 ust. 3 zdanie drugie rozporządzenia podstawowego, a z drugiej strony, że Komisja nie przekroczyła uprawnień przysługujących jej na podstawie rzeczonego przepisu, wydając zaskarżoną decyzję.
27
Należy zatem oddalić zarzut pierwszy bez potrzeby przeprowadzania głębszej analizy zakresu uprawnień powierzonych Komisji zgodnie z art. 3 ust. 3 zdanie drugie rozporządzenia podstawowego.
W przedmiocie zarzutu drugiego dotyczącego naruszenia zasady „non venire contra factum proprium”
Argumenty stron
28
Republika Federalna Niemiec twierdzi, że Komisja opublikowała w ramach reformy przepisów w zakresie pomocy państwa wiele propozycji zmian, z których można wywnioskować, że nie posiadała uprawnień do przeprowadzenia kontroli bez uzasadniających je powodów.
29
Po pierwsze, z pkt 52 i 54 planu działań w zakresie pomocy państwa, na który Komisja powołała się w pismach z dnia 26 lipca 2006 r., wynika, że jego celem jest umożliwienie „Komisji weryfikacji zgodności pomocy w przypadku wątpliwości lub wpłynięcia skargi” [tłumaczenie nieoficjalne].
30
Po drugie, Republika Federalna Niemiec powołuje się na propozycję zmiany rozporządzenia podstawowego, które ma na celu przyznanie Komisji możliwości prowadzenia kontroli w sposób wyrywkowy, w przypadku gdy w jej posiadaniu nie znajdują się informacje mogące podać w wątpliwość prawidłowe zastosowanie rozporządzenia. Z powyższego wynika bezwzględnie, że obowiązujące prawo nie przewiduje takiej możliwości.
31
Po trzecie, taki sam wniosek można wywieść z projektu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń [blokowych] w obszarze pomocy państwa przedstawionym przez Komisję w 2007 r. (Dz.U. C 210, s. 14). Republika Federalna Niemiec zauważa bowiem, że Komisja proponuje wprowadzenie nowego ustępu 7 w art. 9 stanowiącego, że „regularnie monitoruje [ona] środki pomocy, o których została poinformowana zgodnie z ust. 1”.
32
Republika Federalna Niemiec wywodzi z powyższego, że Komisja naruszyła zasadę „non venire contra factum proprium”. W replice dodaje ona, że Komisja narusza zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań, odchodząc od tego poprzedniego stanowiska. Podczas rozprawy Republika Federalna Niemiec odwołała się też do praktyki Komisji polegającej na przeprowadzaniu kontroli wyłącznie w przypadku wątpliwości dotyczących przestrzegania warunków rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP.
33
W odpowiedzi na twierdzenie Komisji, że zasada „non venire contra factum proprium” nie jest zasadą prawa wspólnotowego, Republika Federalna Niemiec twierdzi, że sądy wspólnotowe wielokrotnie powołały się na tę „zasadę”. Przypomina ona również, że zasada ta jest materialnie zbliżona nie tylko do zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań, lecz również do zasady pewności prawa.
34
Ponadto Republika Federalna Niemiec odrzuca analizę Komisji, zgodnie z którą niniejszy zarzut nie może być poparty argumentami umożliwiającymi wykazanie istnienia uzasadnionych oczekiwań.
35
Co się tyczy argumentu Komisji, że nie została naruszona zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań, ponieważ art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP zezwala na przeprowadzanie kontroli w przypadku braku wątpliwości, Republika Federalna Niemiec przywołuje swą argumentację, przedstawioną w ramach zarzutu pierwszego, dotyczącą znaczenia, jakie należy nadać temu przepisowi. Wywodzi ona z tego, że zmiana praktyki Komisji stanowi naruszenie zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań.
36
W odniesieniu do twierdzenia Komisji, że celem jej projektu zmiany rozporządzenia podstawowego było wyłącznie sprecyzowanie, że jest ona uprawniona do przeprowadzenia kontroli niezależnie od istnienia jakichkolwiek wątpliwości, Republika Federalna Niemiec ocenia, że twierdzenie Komisji nie jest przekonujące. Co do istoty podtrzymuje ona, że z potrzeby takiego uściślenia wynika, iż Komisja nie uważa, by art. 3 rozporządzenia podstawowego pozwalał jej na takie kontrole.
37
Wreszcie w odniesieniu do konsekwencji, które Komisja wiąże z okolicznością, że jej projekt ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń opiera się na rozporządzeniu podstawowym, Republika Federalna Niemiec uważa zasadniczo, że konsekwencje te opierają się na błędnej wykładni tego drugiego rozporządzenia.
38
Komisja wnosi o oddalenie tego zarzutu.
Ocena Sądu
39
W ramach tego zarzutu Republika Federalna Niemiec podtrzymuje zasadniczo, że sama Komisja dokonała interpretacji, iż art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP nie zezwala na przeprowadzanie kontroli w braku wątpliwości co do poszanowania określonych warunków, co znalazło odzwierciedlenie w jej praktyce decyzyjnej. Nie ma ona zatem prawa do odstąpienia od tej interpretacji. Takie wnioski można bowiem wyciągnąć z jej twierdzeń dotyczących naruszenia zasady „non venire contra factum proprium”, następnie zaś na etapie repliki dotyczących naruszenia zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań.
40
Argumentacja ta nie jest przekonująca. Uwzględniając bowiem jasne brzmienie art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP, Republika Federalna Niemiec nie mogła mieć żadnych wątpliwości dotyczących dokładnego zakresu uprawnień przysługujących Komisji zgodnie z tym postanowieniem. Nie może zatem powoływać się na naruszenie zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań w celu ograniczenia zakresu uprawnień, które Komisja wywodzi z tego przepisu.
41
W każdym razie różne okoliczności przytoczone przez Republikę Federalną Niemiec nie mogą być źródłem uzasadnionych oczekiwań dotyczących sposobu, w jaki Komisja zamierza wykonywać swe uprawnienia przysługujące jej na podstawie art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP.
42
Po pierwsze, w odniesieniu do argumentacji przedstawionej przez Republikę Federalną Niemiec na rozprawie, zmierzającej do wykazania istnienia praktyki Komisji, stosowanej pomiędzy wejściem w życie rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP a żądaniami udzielenia informacji, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji, polegającej na przeprowadzaniu kontroli tylko w przypadku pojawienia się wątpliwości w kwestii poszanowania warunków tego rozporządzenia, należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie można mieć uzasadnionych oczekiwań co do utrzymania istniejącej sytuacji, którą Komisja może zmienić w ramach przysługującego jej uznania (zob. podobnie i analogicznie wyrok Trybunału z dnia 28 czerwca 2005 r. w sprawach połączonych C-189/02 P, C-202/02 P, od C-205/02 P do C-208/02 P i C-213/02 P Dansk Rørindustri i in. przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I-5425, pkt 171 i przytoczone tam orzecznictwo).
43
Po drugie, Republika Federalna Niemiec powołuje się na okoliczność, że Komisja zawarła w pkt 52 swego planu działań w zakresie pomocy państwa, że „państwa członkowskie powinny aktywniej zaangażować się w celu zapewnienia pełnego poszanowania warunków wyłączania oraz przechowywania niezbędnych informacji […] w celu umożliwienia Komisji weryfikacji zgodności w przypadku wątpliwości lub wpłynięcia skargi”. Jednakże, jak przyznaje sama Republika Federalna Niemiec, fragment ten należy interpretować w związku z pkt 54 tego samego planu, w którym Komisja podkreśla nasilenie swojego monitorowania. W związku z tym z łącznej lektury tych dwóch punktów nie wynika żaden szczegółowy przejaw woli Komisji do ograniczenia wykonywania jej uprawnień w zakresie monitorowania poszanowania warunków rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP wyłącznie do okoliczności, w których istnieją wątpliwości.
44
Po trzecie, okoliczność, że Komisja w swym projekcie przyjęcia ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych zamierzała określić w odmienny sposób uprawnienia przysługujące jej w zakresie monitorowania pomocy wyłączonej, nie może mieć wpływu na jasne brzmienie art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP, jedynego, które ma zastosowanie do okoliczności sprawy.
45
Po czwarte, w odniesieniu do okoliczności, że propozycja zmiany rozporządzenia podstawowego przedstawiona przez Komisję zmierzała do uznania na podstawie tego rozporządzenia jej kompetencji do przeprowadzania kontroli w sposób wyrywkowy, należy wskazać, że dotyczy ona wykładni art. 3 ust. 3 zdanie drugie rozporządzenia podstawowego i nie może zatem zostać uwzględniona. W braku zarzutu niezgodności z prawem dotyczącego art. 9 ust. 2 zdanie czwarte rozporządzenia w sprawie wyłączenia MŚP i wobec jego jasnego brzmienia znaczenie art. 3 ust. 3 zdanie drugie nie ma bowiem wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej skargi.
46
Należy zatem oddalić zarzut drugi, a w konsekwencji skargę w jej całości.
W przedmiocie kosztów
47
Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Republika Federalna Niemiec przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania zgodnie z żądaniem Komisji.
Z powyższych względów
SĄD (piąta izba)
orzeka, co następuje:
1)
Skarga zostaje oddalona.
2)
Republika Federalna Niemiec zostaje obciążona kosztami postępowania.
Vilaras
Prek
Ciucă
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 25 listopada 2009 r.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: niemiecki.