62022CJ0654
WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba)
z dnia 11 kwietnia 2024 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Rejestracja, ocena i udzielanie zezwoleń w zakresie chemikaliów oraz ograniczenia mające zastosowanie do tych substancji – Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (rozporządzenie REACH) – Artykuł 2 ust. 1 lit. b) – Zakres stosowania – Artykuł 3 pkt 10 i 11 – Pojęcia „importu” i „importera” – Artykuł 6 – Obowiązek rejestracji – Osoba odpowiedzialna za rejestrację – Rozporządzenie (UE) nr 952/2013 – Kodeks celny Unii Europejskiej – Skład celny
W sprawie C‑654/22
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Gent (sąd pierwszej instancji we Flandrii Wschodniej, wydział w Gandawie, Belgia) postanowieniem z dnia 17 października 2022 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 19 października 2022 r., w postępowaniu:
FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen & Leefmilieu
przeciwko
Triferto Belgium NV,
TRYBUNAŁ (czwarta izba),
w składzie: C. Lycourgos, prezes izby, O. Spineanu-Matei, J.‑C. Bonichot, S. Rodin (sprawozdawca) i L.S. Rossi, sędziowie,
rzecznik generalny: J. Kokott,
sekretarz: A. Lamote, administratorka,
uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 12 października 2023 r.,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Triferto Belgium NV – E. Vermeulen, advocaat i S. A. Gawronski, advocate,
–
w imieniu rządu belgijskiego – S. Baeyens, P. Cottin i C. Pochet, w charakterze pełnomocników, których wspierała M. Rysman, avocate,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – E. Mathieu, K. Mifsud-Bonnici, F. Moro i G. Wils, w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 16 listopada 2023 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 ust. 1 lit. b), art. 3 pkt 10 i 11 oraz art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniającego dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz.U. 2006, L 396, s. 1; sprostowanie Dz.U. 2007, L 136, s. 3), zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. (Dz.U. 2008, L 353, s. 1) (zwanego dalej „rozporządzeniem REACH”).
2
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen & Leefmilieu (federalną służbą publiczną ds. zdrowia publicznego, bezpieczeństwa łańcucha żywnościowego i środowiska, Belgia) (zwaną dalej „FOD Volksgezondheid”) a Triferto Belgium NV (zwaną dalej „Triferto”), z siedzibą w Gandawie (Belgia), w przedmiocie grzywny nałożonej na tę ostatnią za naruszenie obowiązku rejestracji substancji przewidzianego w art. 6 ust. 1 rozporządzenia REACH.
Ramy prawne
Rozporządzenie REACH
3
Zgodnie z motywami 10, 16, 17 i 19 rozporządzenia REACH:
„(10)
Substancje znajdujące się pod nadzorem celnym, czasowo składowane w wolnych obszarach celnych lub składach wolnocłowych w celu ich ponownego eksportu lub znajdujące się w tranzycie, w rozumieniu niniejszego rozporządzenia nie są stosowane i z tego względu powinny zostać wyłączone spod jego przepisów. Również przewóz substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych przy zastosowaniu transportu kolejowego, drogowego, żeglugi śródlądowej, drogą morską lub powietrzną powinien być wyłączony spod przepisów niniejszego rozporządzenia, ponieważ do przewozów tego rodzaju mają zastosowanie przepisy szczególne.
[…]
(16)
Niniejsze rozporządzenie określa szczegółowe obowiązki i zobowiązania producentów, importerów i dalszych użytkowników substancji w postaci własnej lub w mieszaninach i w wyrobach. Niniejsze rozporządzenie opiera się na zasadzie, zgodnie z którą przemysł powinien wytwarzać, importować lub stosować substancje lub wprowadzać je do obrotu przy zachowaniu wymaganej odpowiedzialności i staranności, dla zagwarantowania, że w racjonalnie przewidywalnych warunkach nie wystąpią niekorzystne skutki dla zdrowia ludzkiego i środowiska.
(17)
Aby pomóc w identyfikacji niebezpiecznych właściwości substancji, powinny być zebrane wszystkie odpowiednie i dostępne informacje na temat substancji w postaci własnej, w mieszaninach i w wyrobach, zaś aby zapobiegać niekorzystnym skutkom dla zdrowia ludzkiego i środowiska, zalecenia dotyczące środków kontroli ryzyka powinny być systematycznie przekazywane – w rozsądnie koniecznym stopniu – poprzez łańcuchy dostaw. […]
[…]
(19)
Z tego względu przepisy dotyczące rejestracji powinny nakładać na producentów i importerów wymóg generowania danych na temat substancji, które produkują lub importują, wykorzystywania tych danych do oceny ryzyka związanego z tymi substancjami oraz opracowywania i zalecania odpowiednich środków zarządzania ryzykiem. Aby zapewnić rzeczywiste wypełnianie powyższych obowiązków oraz ze względu na przejrzystość, procedura rejestracji powinna wymagać od producentów i importerów przedłożenia [Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA)] dokumentacji zawierającej wszystkie wspomniane informacje. Zarejestrowane substancje powinny być dopuszczone do obrotu na rynku wewnętrznym”.
4
Artykuł 1 tego rozporządzenia, zatytułowany „Cel i zakres zastosowania”, w ust. 1 stanowi:
„Celem niniejszego rozporządzenia jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia i środowiska, w tym propagowanie alternatywnych metod oceny zagrożeń stwarzanych przez substancje, a także swobodnego obrotu substancjami na rynku wewnętrznym przy jednoczesnym wsparciu konkurencyjności i innowacyjności”.
5
Artykuł 2 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Zastosowanie”, stanowi w ust. 1 lit. b):
„Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do:
[…]
b)
substancji w ich postaci własnej, jako składników mieszaniny lub w wyrobach, które znajdują się pod nadzorem celnym – pod warunkiem że nie są one poddawane obróbce ani przetwarzaniu – i które są tymczasowo magazynowane [czasowo składowane] lub znajdują się w wolnych obszarach celnych lub w składach wolnocłowych i mają zostać reeksportowane lub są w trakcie przewozu tranzytem”.
6
Artykuł 3 tego samego rozporządzenia, zatytułowany „Definicje”, przewiduje w pkt 10–14 i 24:
„W rozumieniu niniejszego rozporządzenia:
[…]
10)
import: oznacza fizyczne wprowadzenie na obszar celny Wspólnoty;
11)
importer: oznacza osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę na terytorium Wspólnoty i odpowiedzialną za import;
12)
wprowadzenie do obrotu: oznacza odpłatne lub nieodpłatne dostarczenie lub udostępnienie stronie trzeciej. Import jest równoznaczny z wprowadzeniem do obrotu;
13)
dalszy użytkownik: oznacza osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę na terytorium Wspólnoty i niebędącą producentem ani importerem, która używa substancji w jej postaci własnej lub jako składnika mieszaniny, podczas prowadzonej przez siebie działalności przemysłowej lub innej działalności zawodowej. […];
14)
dystrybutor: oznacza osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę na terytorium Wspólnoty, w tym osobę prowadzącą handel detaliczny, która wyłącznie magazynuje oraz wprowadza do obrotu substancję w jej postaci własnej lub jako składnik mieszaniny, udostępniając ją stronom trzecim;
[…]
24)
stosowanie: oznacza każdy rodzaj przetwarzania, przygotowywania preparatów, zużywania, magazynowania, przechowywania, obróbki, umieszczania w pojemnikach, przenoszenia z jednego pojemnika do innego, mieszania, produkcji wyrobu i każde inne wykorzystanie”
7
Artykuł 5 rozporządzenia REACH, zatytułowany „Brak danych, brak obrotu”, ma następujące brzmienie:
„Z zastrzeżeniem art. 6, 7, 21 i 23, substancje w ich postaci własnej, jako składniki mieszanin lub w wyrobach nie są produkowane we Wspólnocie ani wprowadzane do obrotu, chyba że zostały zarejestrowane zgodnie z odpowiednimi przepisami niniejszego tytułu, jeżeli jest to wymagane”.
8
Artykuł 6 tego rozporządzenia, zatytułowany „Ogólny obowiązek rejestracji substancji w ich postaci własnej lub jako składników mieszanin”, stanowi w ust. 1:
„O ile niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej, każdy producent lub importer substancji, w jej postaci własnej lub jako składnika jedne[j] lub większej liczby mieszanin, w ilości co najmniej 1 tony rocznie, przedkłada [ECHA] dokumenty rejestracyjne”.
9
Zgodnie z art. 10 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowanym „Informacje przedkładane dla celów ogólnej rejestracji”:
„Dane rejestracyjne wymagane na mocy art. 6 lub art. 7 ust. 1 lub 5 zawierają wszystkie następujące informacje:
a)
dokumentację techniczną zawierającą:
[…]
[…]
b)
raport bezpieczeństwa chemicznego, jeżeli jest wymagany na mocy art. 14, w formie określonej w załączniku I. Jeżeli rejestrujący uzna to za stosowne, odpowiednie sekcje tego raportu mogą zawierać odpowiednie kategorie stosowania i narażenia”.
10
Artykuł 21 rozporządzenia REACH, zatytułowany „Produkcja i import substancji”, stanowi w ust. 1 akapit pierwszy:
„Po upływie trzech tygodni od daty przedłożenia, w przypadku braku przeciwwskazań z [ECHA] zgodnie z art. 20 ust. 2, rejestrujący może rozpocząć lub kontynuować produkcję lub import substancji albo wyrobu, bez uszczerbku dla przepisów art. 27 ust. 8”.
11
Artykuł 22 tego rozporządzenia, zatytułowany „Dalsze obowiązki rejestrujących”, przewiduje w ust. 1:
„Po rejestracji rejestrujący odpowiedzialny jest za wprowadzanie do dokumentów rejestracyjnych nowych [istotnych] informacji z własnej inicjatywy i bez zbędnej zwłoki oraz przedkładanie ich [ECHA] w przypadku:
[…]”.
Kodeks celny
12
Artykuł 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U. 2013, L 269, s. 1, zwanego dalej „kodeksem celnym”), zatytułowany „Definicje”, stanowi w pkt 3, 11 i 17:
„Do celów niniejszego kodeksu stosuje się następujące definicje:
[…]
3)
»kontrole celne« oznaczają określone czynności wykonywane przez organy celne w celu zapewnienia zgodności z przepisami prawa celnego oraz innymi przepisami regulującymi wprowadzanie, wyprowadzanie, tranzyt, przemieszczanie, składowanie i końcowe przeznaczenie towarów przemieszczanych między obszarem celnym Unii a krajami lub terytoriami spoza tego obszaru oraz obecność i przemieszczanie w ramach obszaru celnego Unii towarów nieunijnych i towarów objętych procedurą końcowego przeznaczenia;
[…]
11)
»deklaracja do czasowego składowania« oznacza czynność, przez którą dana osoba powiadamia – w wymaganej formie i w określony sposób – że towary zostały objęte czasowym składowaniem;
[…]
17)
»czasowe składowanie« oznacza sytuację, w której towary nieunijne są czasowo składowane pod dozorem celnym w okresie między ich przedstawieniem organom celnym a objęciem jedną z procedur celnych lub powrotnym wywozem”.
13
Procedurę czasowego składowania towarów regulują art. 144–152 kodeksu celnego, które znajdują się w sekcji 3 rozdziału 2 tytułu IV tego kodeksu. Zgodnie z tą procedurą towary niepochodzące z Unii Europejskiej (zwane dalej „towarami nieunijnymi”) są składowane czasowo od chwili ich przedstawienia organom celnym. Towary te mogą być objęte tą procedurą przez okres nieprzekraczający 90 dni.
14
Procedura tranzytu celnego tranzytowa jest przedmiotem art. 226–236 tego kodeksu, które stanowią część sekcji 1 rozdziału 2 tytułu VII tego kodeksu, i obejmuje z jednej strony procedurę tranzytu zewnętrznego, która pozwala na przemieszczanie towarów nieunijnych z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na obszarze celnym Unii, przy czym towary te nie podlegają należnościom celnym przywozowym, innym należnościom ani środkom polityki handlowej. Z drugiej strony obejmuje ona procedurę tranzytu wewnętrznego, która pozwala na przemieszczanie towarów unijnych z jednego do drugiego miejsca znajdującego się na tym obszarze celnym przez kraj lub terytorium nienależące do tego obszaru celnego, bez jakiejkolwiek zmiany ich statusu celnego.
15
Procedurę składowania celnego regulują art. 240–242 kodeksu celnego, które znajdują się w sekcji 2 rozdziału 3 tytułu VII tego kodeksu. Procedura ta pozwala na składowanie towarów nieunijnych w miejscach zatwierdzonych przez organy celne dla tej procedury, zwanych „składami celnymi”, i pod dozorem celnym. Składy celne umożliwiają składowanie celne towarów przez każdą osobę (publiczny skład celny) albo przez posiadacza pozwolenia na składowanie celne (prywatny skład celny).
16
Sekcja 3 rozdziału 3 tytułu VII tego kodeksu zawiera art. 243–249, które dotyczą procedury wolnego obszaru celnego obejmującej towary, w odniesieniu do których zawieszone są w szczególności należności przywozowe i inne podatki.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
17
W 2019 r. Triferto zamówiło od spółki Dreymoor Fertilizers Overseas PTE LTD, z siedzibą w Singapurze, ponad tonę mocznika. Towar ten pochodził z państwa trzeciego, a uzgodnionym miejscem dostawy była Gandawa. Na wniosek tej ostatniej spółki Belor-Eurofert Gmbh (zwany dalej „Belorem”), z siedzibą w Bambergu (Niemcy), fizycznie wprowadził ładunek mocznika, którego dotyczy postępowanie główne, do Unii i składował go w składzie celnym w Gandawie. Belor, działając jako importer w rozumieniu art. 6 ust. 1 rozporządzenia REACH, zwrócił się uprzednio do ECHA z wnioskiem o rejestrację mocznika, którego dotyczy postępowanie główne, i dokonał zgłoszenia celnego tego towaru.
18
W wyniku kontroli mającej na celu sprawdzenie zgodności z rozporządzeniem REACH, przeprowadzonej w dniu 11 lutego 2020 r., FOD Volksgezondheid uznał, że za importera w rozumieniu art. 3 w związku z art. 6 rozporządzenia REACH należy uznać Triferto, a nie Belor. Uznawszy, że Triferto powinno było złożyć wniosek o rejestrację mocznika, którego dotyczy postępowanie główne, FOD Volksgezondheid nałożył na nią grzywnę w wysokości 32856 EUR.
19
Wspólną skargą złożoną w dniu 10 lutego 2022 r. Triferto i FOD Volksgezondheid wniosły sprawę do rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Gent (sądu pierwszej instancji we Flandrii Wschodniej, wydział w Gandawie, Belgia), który jest sądem odsyłającym.
20
Przypominając właściwe przepisy prawa Unii, sąd ten zastanawia się nad wykładnią pojęcia „importera” w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia REACH, ponieważ jego zdaniem pojęcie to ma decydujące znaczenie dla prawidłowego stosowania art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia.
21
Ponadto sąd ten zastanawia się nad wykładnią art. 2 ust. 1 lit. b) wspomnianego rozporządzenia, zgodnie z którym nie ma ono zastosowania do substancji w ich postaci własnej, jako składników mieszaniny lub w wyrobach, które znajdują się pod nadzorem celnym – pod warunkiem że nie są one poddawane obróbce ani przetwarzaniu – i które są czasowo składowane lub znajdują się w wolnych obszarach celnych lub w składach wolnocłowych i mają zostać reeksportowane lub są w trakcie przewozu tranzytem.
22
Sąd odsyłający wskazuje, że zdaniem FOD Volksgezondheid pojęcie „importera” w rozumieniu rozporządzenia REACH należy interpretować w ten sposób, iż oznacza ono osobę, która nabyła substancję bezpośrednio w państwie trzecim, a nie osobę, która fizycznie wprowadziła lub przewiozła tę substancję na terytorium Unii. FOD Volksgezondheid opiera się w tym względzie na wskazówkach znajdujących się na stronie internetowej ECHA.
23
Sąd odsyłający sygnalizuje natomiast, że Triferto twierdzi, iż to przedsiębiorstwo odpowiedzialne za fizyczne wprowadzenie danej substancji powinno być uważane za jej importera, niezależnie od osoby, która ją nabyła. Spółka ta utrzymuje również, że zainteresowane przedsiębiorstwa mogą uzgodnić, że przedsiębiorstwo, które dokonuje zgłoszenia celnego, jest importerem w rozumieniu rozporządzenia REACH, a zatem odpowiada za rejestrację w ECHA, albo że ostateczna odpowiedzialność za import spoczywa na innym przedsiębiorstwie niż nadawca lub dostawca usług logistycznych, w którym to przypadku to przedsiębiorstwo jest importerem w rozumieniu tego rozporządzenia. Triferto opiera się w tym względzie na opublikowanej przez władze niderlandzkie w Internecie nocie tematycznej dotyczącej wspomnianego rozporządzenia i importerów.
24
W tych okolicznościach rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Gent (sąd pierwszej instancji we Flandrii Wschodniej, wydział w Gandawie) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy art. 6 ust. 1, art. 3 pkt 10 i 11 rozporządzenia REACH należy interpretować w ten sposób, że obowiązek rejestracji spoczywa na tym, kto zamawia lub nabywa substancję u producenta spoza Unii Europejskiej, również w sytuacji gdy wszelkie czynności mające na celu jej fizyczne wprowadzenie na obszar celny Unii są faktycznie podejmowane przez podmiot trzeci, który również wprost potwierdza, że jest za to odpowiedzialny?
Czy dla odpowiedzi na powyższe pytanie znaczenie ma to, że zamówiona lub nabyta ilość substancji stanowi jedynie część (przekraczającą jednak 1 tonę) większego transportu tej substancji, pochodzącej od tego samego producenta spoza Unii Europejskiej, która została wprowadzona na obszar celny Unii przez ten sam podmiot trzeci, w celu jej umieszczenia w składzie celnym?
2)
Czy art. 2 ust. 1 lit. b) rozporządzenia REACH należy interpretować w ten sposób, że również substancja, która jest przechowywana w składzie celnym (poprzez objęcie jej procedurą J – kod 71 00 w polu 37 jednolitego dokumentu administracyjnego), pozostaje poza zakresem zastosowania rozporządzenia REACH, dopóki nie zostanie w późniejszym czasie wyprowadzona ze składu i objęta inną procedurą celną (np. dopuszczenia jej do swobodnego obrotu)?
W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej – czy art. 6 ust. 1 i art. 3 pkt 10 i 11 rozporządzenia REACH należy interpretować w ten sposób, że obowiązek rejestracji spoczywa w tej sytuacji na osobie, która bezpośrednio nabyła substancję poza terytorium Unii i dokonuje jej zgłoszenia (bez uprzedniego fizycznego wprowadzenia substancji na obszar celny Unii), również jeżeli substancja ta została już zarejestrowana przez inne przedsiębiorstwo, które uprzednio fizycznie wprowadziło ją na obszar celny Unii?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pierwszej części pytania drugiego
25
Poprzez pierwszą część pytania drugiego, którą należy zbadać w pierwszej kolejności, sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 2 ust. 1 lit. b) rozporządzenia REACH należy interpretować w ten sposób, że wyłączenie z zakresu stosowania tego rozporządzenia przewidziane w tym przepisie ma zastosowanie wyłącznie do substancji w ich postaci własnej lub zawartych w mieszaninach lub wyrobach, które znajdują się pod nadzorem celnym i nie są poddawane obróbce ani przetwarzaniu, w sytuacji gdy substancje te znajdują się w jednej z sytuacji wyraźnie wskazanych w tym przepisie.
26
Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b) rozporządzenia REACH nie ma ono zastosowania do substancji, „które znajdują się pod nadzorem celnym – pod warunkiem że nie są one poddawane obróbce ani przetwarzaniu – i które są tymczasowo magazynowane [czasowo składowane] lub znajdują się w wolnych obszarach celnych lub w składach wolnocłowych i mają zostać reeksportowane lub są w trakcie przewozu tranzytem”.
27
Wynika z tego, że rozporządzenie REACH nie znajduje zastosowania do substancji przedstawianych organom celnym, które spełniają podwójny warunek, a mianowicie, po pierwsze, że substancje te nie są poddawane obróbce lub przetworzeniu, a po drugie, że znajdują się one w jednej z sytuacji wskazanych w tym przepisie.
28
W niniejszej sprawie z wyjaśnień przedstawionych przez sąd odsyłający w pytaniu drugim wynika, że substancja będąca przedmiotem postępowania głównego była przedmiotem kontroli celnej, podczas której została wpisana do procedury J, kod 71 00, pole 37 jednolitego dokumentu administracyjnego. Kod ten wskazuje, że substancja ta została objęta procedurą składowania celnego (71) i nie podlegała wcześniej żadnej procedurze celnej (00).
29
Tymczasem, jak wskazano w pkt 27 niniejszego wyroku, aby ustanowione w art. 2 ust. 1 lit. b) rozporządzenia REACH wyłączenie z zakresu stosowania tego rozporządzenia miało zastosowanie, konieczne jest w szczególności, aby dana substancja znajdowała się w jednej z sytuacji wskazanych w tym przepisie, a mianowicie by była czasowo składowana, znajdowała się w wolnym obszarze celnym lub składzie wolnocłowym w celu jej reeksportu lub by była w trakcie przewozu tranzytem.
30
Zważywszy, że procedura składu celnego nie jest jedną z tych sytuacji, należy uznać, że sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy procedura składowania celnego, objęta art. 240–242 kodeksu celnego, które znajdują się w sekcji 2 rozdziału 3 tytułu VII tego kodeksu, może jednak w celu określenia zakresu stosowania rozporządzenia REACH być równoznaczna z jedną z tych sytuacji.
31
Co się tyczy w pierwszej kolejności czasowego składowania, jest ono wspomniane w art. 5 pkt 11 i 17 kodeksu celnego i uregulowane w art. 144–152 tego kodeksu, które stanowią część sekcji 3 rozdziału 2 tytułu IV tego kodeksu. Jak zauważyła rzecznik generalna w pkt 34 opinii, chodzi o sytuację alternatywną wobec objęcia procedurą celną, a więc również wobec składowania w składzie celnym, w związku z czym ta ostatnia procedura nie może być równoznaczna z czasowym składowaniem.
32
W drugiej kolejności, jeśli chodzi o procedurę dotyczącą umieszczenia towarów w wolnym obszarze celnym, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. b) rozporządzenia REACH, o ile procedura ta, podobnie jak składowanie celne, należy do procedur składowania będących przedmiotem rozdziału 3 tytułu VII kodeksu celnego, o tyle jest ona uregulowana w innej sekcji tego rozdziału, a mianowicie w jego sekcji 3, która zawiera art. 243–249 tego kodeksu. W związku z tym, jak zauważyła rzecznik generalna w pkt 35 opinii, te dwie procedury celne wzajemnie się wykluczają.
33
W trzeciej kolejności, co się tyczy procedury składu wolnocłowego, również wymienionej w art. 2 ust. 1 lit. b) rozporządzenia REACH, wystarczy zaznaczyć, jak zauważyła rzecznik generalna w pkt 36 opinii, że w chwili zaistnienia okoliczności faktycznych leżących u podstaw sporu w postępowaniu głównym procedura ta nie była już przewidziana w kodeksie celnym.
34
W czwartej i ostatniej kolejności procedura tranzytu stanowi, jak wskazała rzecznik generalna w pkt 38 opinii, specjalną procedurę celną inną niż procedury składowania, która jest objęta rozdziałem 2 tytułu VII kodeksu celnego i z tego względu również nie może być równoznaczna z procedurą składu celnego.
35
Wynika z tego, że procedura składowania celnego jest specjalną procedurą celną, której nie można zrównać z jedną z sytuacji wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. b) rozporządzenia REACH.
36
W konsekwencji, ponieważ przepis ten nie ma zastosowania do substancji objętych procedurą składowania celnego, substancje te są objęte zakresem stosowania rozporządzenia REACH, w związku z czym należy uznać, że ich import w rozumieniu art. 3 pkt 10 tego rozporządzenia miał miejsce, gdy tylko zostały one fizycznie wprowadzone po raz pierwszy na obszar celny Unii.
37
Wniosek przedstawiony w pkt 35 niniejszego wyroku znajduje potwierdzenie w celach rozporządzenia REACH oraz w zasadzie „brak danych, brak obrotu” ustanowionej w art. 5 tego rozporządzenia.
38
W tym względzie z jednej strony zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia REACH celem tego rozporządzenia jest „zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia i środowiska, w tym propagowanie alternatywnych metod oceny zagrożeń stwarzanych przez substancje, a także swobodnego obrotu substancjami na rynku wewnętrznym przy jednoczesnym wsparciu konkurencyjności i innowacyjności”. Z drugiej strony art. 5 tego rozporządzenia zakazuje co do zasady wprowadzania do obrotu substancji, która nie została zarejestrowana zgodnie z odpowiednimi przepisami wspomnianego rozporządzenia, jeżeli jest to wymagane. Zgodnie z art. 3 pkt 12 tego samego rozporządzenia import jest równoznaczny z wprowadzeniem do obrotu.
39
Zgodnie z orzecznictwem Trybunału rozporządzenie REACH nie ma na celu uregulowania eksportu substancji, lecz ustanawia ramy prawne mające zastosowanie do producentów, importerów i dalszych użytkowników, gdy produkują, importują, wprowadzają do obrotu lub stosują substancje w celu zapewnienia swobodnego przepływu towarów oraz wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska na rynku wewnętrznym (zob. podobnie wyrok z dnia 27 kwietnia 2017 r., Pinckernelle, C‑535/15, EU:C:2017:315, pkt 43). Tymczasem, o ile spełniona jest przewidziana w art. 2 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia przesłanka dotycząca braku obróbki i przetworzenia, należy uznać, że – jak wynika z motywu 10 tego rozporządzenia – substancje znajdujące się w jednej z sytuacji, o których mowa w tym przepisie, nie są na tym etapie stosowane w Unii. W związku z tym wyłączenie z zakresu stosowania przewidziane we wspomnianym przepisie opiera się na okoliczności, że jest mało prawdopodobne, by ryzyko związane z tymi substancjami urzeczywistniło się w Unii.
40
W konsekwencji na część pierwszą pytania drugiego należy odpowiedzieć, iż art. 2 ust. 1 lit. b) rozporządzenia REACH należy interpretować w ten sposób, że wyłączenie z zakresu stosowania tego rozporządzenia przewidziane w tym przepisie ma zastosowanie wyłącznie do substancji w ich postaci własnej, jako składników mieszaniny lub w wyrobach, które znajdują się pod nadzorem celnym i nie są poddawane obróbce ani przetwarzaniu, wówczas gdy substancje te znajdują się w jednej z sytuacji wyraźnie wskazanych w tym przepisie.
41
Zważywszy na odpowiedź udzieloną na część pierwszą pytania drugiego, nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na część drugą tego pytania.
W przedmiocie pytania pierwszego
42
Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 3 pkt 10 i 11 oraz art. 6 rozporządzenia REACH należy interpretować w ten sposób, że nabywca ponad tony rocznie substancji importowanej do Unii i objętej zakresem stosowania tego rozporządzenia nie jest zobowiązany do samodzielnego złożenia wniosku o rejestrację tej substancji, jeżeli inna osoba mająca siedzibę w Unii przyjęła odpowiedzialność za import tej substancji do Unii.
43
Zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia REACH importer substancji w ilości co najmniej 1 tony rocznie jest zobowiązany przedłożyć ECHA dokumenty rejestracyjne.
44
W tym względzie z brzmienia art. 3 pkt 10 i 11 rozporządzenia REACH wynika, że do celów tego rozporządzenia z jednej strony „import” oznacza „fizyczne wprowadzenie [substancji] na obszar celny [Unii]”, a z drugiej strony „importer” oznacza „osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę na terytorium [Unii] i odpowiedzialną za import”.
45
Jak zauważyła rzecznik generalna w pkt 48 i 49 opinii, o ile nie można wykluczyć, że odpowiedzialność za fizyczne wprowadzenie substancji na obszar celny Unii można przypisać kilku osobom fizycznym lub prawnym mającym siedzibę w Unii, o tyle okoliczność ta nie może jednak prowadzić do wykładni art. 3 pkt 11 i art. 6 rozporządzenia REACH w ten sposób, że każda z tych osób powinna złożyć wniosek o rejestrację tych substancji.
46
Prawdą jest, że rozpatrywane w świetle motywu 17 tego rozporządzenia przepisy te mają na celu zebranie wszystkich istotnych dostępnych informacji na temat substancji podlegających temu rozporządzeniu, aby przyczynić się do identyfikacji niebezpiecznych właściwości tych substancji. W związku z tym należy zarejestrować każdą ilość od jednej tony rocznie takiej substancji wyprodukowanej lub przywiezionej do Unii. Niemniej dla osiągnięcia tego celu nie jest konieczne, aby kilka osób, które mogą zostać zakwalifikowane jako importer, złożyło w ramach tego samego przywozu wniosek o rejestrację rozpatrywanych substancji. Wystarczy, aby tylko jedna z tych osób spełniła obowiązek wynikający z art. 6 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, pod warunkiem że jej wniosek o rejestrację jest kompletny.
47
W niniejszym wypadku z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, wynika, że jedynie spółki Belor i Triferto mogą być objęte pojęciem „importera” w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia REACH.
48
W tym względzie należy zauważyć, że o ile poradnik rejestracyjny ECHA, zgodnie z którym należy zidentyfikować importera w zależności od okoliczności każdego przypadku, może mieć pewną użyteczność w praktyce, dostarczając wskazówek umożliwiających zidentyfikowanie „osoby odpowiedzialnej za przywóz” w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia REACH, o tyle poradnik ten nie ma charakteru wiążącego (zob. podobnie wyrok z dnia 10 września 2015 r., FCD i FMB, C‑106/14, EU:C:2015:576, pkt 29).
49
Ponadto, jak podkreśliła zasadniczo rzecznik generalna w pkt 51–53 opinii, ze wspomnianego przewodnika wynika, że o ile osoba odpowiedzialna za przywóz substancji jest często jej odbiorcą, o tyle nie można wykluczyć, że taką odpowiedzialność przyjmie osoba organizująca ten przywóz, a nawet sprzedawca tej substancji.
50
W związku z tym nie można skutecznie powoływać się na wspomniany przewodnik w celu wykluczenia możliwości, że dana osoba w łańcuchu dostaw w określonych warunkach przejmie odpowiedzialność za import i rejestrację substancji na podstawie rozporządzenia REACH.
51
Nie można jednak przyjąć odpowiedzialności za import i rejestrację importowanej substancji w celu obejścia obowiązków wynikających z rozporządzenia REACH poprzez rozdzielenie ilości tej substancji pomiędzy różnych importerów, tak by ilość przydzielona w ten sposób każdemu z nich była niższa od progu obowiązku rejestracji lub od jednego z progów wymagających dostarczenia szerszych informacji.
52
Ponadto z art. 10 rozporządzenia REACH wynika, że do wniosku o rejestrację substancji należy dołączyć kompletną i szczegółową dokumentację dotyczącą tej substancji, a także raport bezpieczeństwa chemicznego tej substancji, a z art. 22 ust. 1 akapit pierwszy tego rozporządzenia wynika, że do rejestrującego należy w pewnych okolicznościach uaktualnienie dokumentów rejestracyjnych z własnej inicjatywy bez zbędnej zwłoki poprzez wprowadzenie do nich nowych istotnych informacji, które jest on zobowiązany przedłożyć ECHA.
53
Wynika z tego, że – jak zauważyła rzecznik generalna w pkt 56 opinii – przyjęcie odpowiedzialności za import substancji w rozumieniu art. 3 pkt 10 rozporządzenia REACH zakłada istnienie uzasadnionego zaufania wszystkich podmiotów uczestniczących w tym imporcie co do tego, że osoba odpowiedzialna za rejestrację tej substancji posiada wiedzę i potrzebne zasoby, aby wywiązać się z obowiązków wynikających z art. 10 i 22 tego rozporządzenia. Podmioty te powinny zatem wykazać się wymaganą starannością, upewniając się przed rzeczonym importem, że wspomniana osoba rzeczywiście zarejestrowała w ECHA daną ilość substancji.
54
W niniejszym wypadku, ponieważ żaden element akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, nie wskazuje na to, że Belor przyjął odpowiedzialność za import substancji rozpatrywanej w postępowaniu głównym w celu obejścia obowiązków przewidzianych w rozporządzeniu REACH, i przy założeniu, że zostanie wykazane, iż złożony przez tę spółkę wniosek o rejestrację był kompletny w stosunku do tej substancji objętej tym importem, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego, nie można uznać, że Triferto samo było zobowiązane zarejestrowania wspomnianej substancji.
55
Z całości powyższych rozważań wynika, że art. 3 pkt 10 i 11 oraz art. 6 rozporządzenia REACH należy interpretować w ten sposób, że nabywca ponad tony rocznie substancji importowanej do Unii i objętej zakresem stosowania tego rozporządzenia nie jest zobowiązany do samodzielnego złożenia wniosku o rejestrację tej substancji, jeżeli inna osoba mająca siedzibę w Unii przyjęła odpowiedzialność za import tej substancji do Unii, osoba ta złożyła ten wniosek i nic nie wskazuje na to, by doszło do obejścia obowiązków związanych z mechanizmem rejestracji ustanowionym w tym rozporządzeniu.
W przedmiocie kosztów
56
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:
1)
Artykuł 2 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniającego dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE, zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r.,
należy interpretować w ten sposób, że
ustanowione w tym przepisie wyłączenie z zakresu stosowania rozporządzenia nr 1907/2006, ze zmianami, ma zastosowanie wyłącznie do substancji w ich postaci własnej, jako składników mieszaniny lub w wyrobach, które znajdują się pod nadzorem celnym i nie są poddawane obróbce ani przetwarzaniu, wówczas gdy substancje te znajdują się w jednej z sytuacji wyraźnie wskazanych w tym przepisie.
2)
Artykuł 3 pkt 10 i 11 oraz art. 6 rozporządzenia nr 1907/2006, zmienionego rozporządzeniem nr 1272/2008,
należy interpretować w ten sposób, że:
nabywca ponad tony rocznie substancji importowanej do Unii Europejskiej i objętej zakresem stosowania rozporządzenia nr 1907/2006, ze zmianami, nie jest zobowiązany do samodzielnego złożenia wniosku o rejestrację tej substancji, jeżeli inna osoba mająca siedzibę w Unii przyjęła odpowiedzialność za import tej substancji do Unii, osoba ta złożyła ten wniosek i nic nie wskazuje na to, by doszło do obejścia obowiązków związanych z mechanizmem rejestracji ustanowionym w tym rozporządzeniu.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: niderlandzki.