62020TJ0737_INF
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (L-Għaxar Awla) tat‑18 ta’ Ottubru 2023 –Ryanair vs Il‑Kummissjoni (air Baltic; COVID‑19)
(Kawża T‑737/20) (
1
)
“Għajnuna mill-Istat – Suq Latvjan tat-trasport bl-ajru – Għajnuna mogħtija mil-Latvja favur airBaltic fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 – Rikapitalizzazzjoni – Deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet – Rikors għal annullament – Locus standi – Ammissibbiltà – Qafas temporanju tal-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat – Miżura intiża li tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija ta’ Stat Membru – Assenza ta’ bbilanċjar tal-effetti vantaġġużi tal-għajnuna mal-effetti negattivi tagħha fuq il-kundizzjonijiet tal-kummerċ u fuq iż-żamma ta’ kompetizzjoni mhux distorta – Identifikazzjoni tas-suq inkwistjoni – Setgħa sinjifikattiva fuq is-suq – Ugwaljanza fit-trattament – Libertà ta’ stabbiliment – Libertà li jiġu pprovduti servizzi – Obbligu ta’ motivazzjoni”
1.
Rikors għal annullament – Persuni fiżiċi jew ġuridiċi – Atti li jikkonċernawhom direttament u individwalment – Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata l-kompatibbiltà ta’ għajnuna mas-suq intern mingħajr ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali – Rikorsi tal-partijiet interessati fis-sens tal-Artikolu 108(2) TFUE – Rikors intiż li jipproteġi d-drittijiet proċedurali tal-persuni interessati – Ammissibbiltà
(Artikolu 108(2) KE u r-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE; Regolament tal-Kunsill 2015/1589, Artikolu 1(h))
(ara l-punt 15)
2.
Rikors għal annullament – Persuni fiżiċi jew ġuridiċi – Atti li jikkonċernawhom direttament u individwalment – Inċidenza individwali – Kriterji – Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonkludi li għajnuna hija kompatibbli mas-suq intern – Rikors ta’ impriża kompetitriċi li tistabbilixxi effett sostanzjali fuq il-pożizzjoni tagħha fis-suq – Ammissibbiltà – Obbligu għall-impriża kompetitriċi li tiddefinixxi preċiżament is-suq inkwistjoni u li tipparaguna s-sitwazzjoni tal-kompetituri kollha preżenti fuq dan is-suq sabiex tiddistingwi ruħha minnhom – Assenza – Prova ta’ preġudizzju sostanzjali għall-pożizzjoni tal-impriża kompetitriċi fis-suq inkwistjoni
(Artikolu 108(2) u (3) u r-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE)
(ara l-punti 16‑37)
3.
Rikors għal annullament – Persuni fiżiċi jew ġuridiċi – Atti li jikkonċernawhom direttament u individwalment – Inċidenza diretta – Kriterji – Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonkludi li għajnuna hija kompatibbli mas-suq intern – Rikors ta’ impriża kompetitriċi tal-impriża benefiċjarja – Impriża kompetitriċi li tiġġustifika inċidenza diretta
(ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE)
(ara l-punt 38)
4.
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Projbizzjoni – Derogi – Għajnuna li tista’ titqies li hija kompatibbli mas-suq intern – Għajnuna intiża li tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija ta’ Stat Membru – Evalwazzjoni – Miżura ta’ għajnuna favur kumpannija tal-ajru importanti għall-ekonomija nazzjonali fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 – Evalwazzjoni fir-rigward tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-qafas temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul il-pandemija tal-COVID‑19 – Miżura ta’ għajnuna li tikkonsisti f’rikapitalizzazzjoni tal-kumpannija tal-ajru – Miżura neċessarja biex tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija nazzjonali
(Artikolu 107(3)(b) TFUE)
(ara l-punti 49‑53, 56‑58)
5.
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Projbizzjoni – Derogi – Għajnuna li tista’ titqies li hija kompatibbli mas-suq intern – Evalwazzjoni fir-rigward tal-Artikolu 107(3)(b) TFUE – Teħid inkunsiderazzjoni ta’ prassi preċedenti – Esklużjoni
(Artikolu 107(3)(b) TFUE)
(ara l-punti 54, 55)
6.
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Projbizzjoni – Derogi – Għajnuna li tista’ titqies li hija kompatibbli mas-suq intern – Għajnuna intiża li tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija ta’ Stat Membru – Evalwazzjoni – Miżura ta’ għajnuna favur kumpannija tal-ajru importanti għall-ekonomija nazzjonali fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 – Evalwazzjoni fir-rigward tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-qafas temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul il-pandemija tal-COVID‑19 – Miżura ta’ għajnuna li tikkonsisti f’rikapitalizzazzjoni tal-kumpannija tal-ajru – Riskju ta’ insolvenza tal-kumpannija tal-ajru fl-assenza ta’ miżura ta’ rikapitalizzazzjoni – Assenza ta’ żball ta’ evalwazzjoni
(Artikolu 107(3)(b) TFUE; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2020/C 91 I/01, paragrafu 49(a))
(ara l-punti 71‑73)
7.
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Projbizzjoni – Derogi – Għajnuna li tista’ titqies li hija kompatibbli mas-suq intern – Għajnuna intiża li tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija ta’ Stat Membru – Evalwazzjoni – Miżura ta’ għajnuna favur kumpannija tal-ajru importanti għall-ekonomija nazzjonali fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 – Evalwazzjoni fir-rigward tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-qafas temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul il-pandemija tal-COVID‑19 – Miżura ta’ għajnuna li tikkonsisti f’rikapitalizzazzjoni tal-kumpannija tal-ajru – Importanza sistemika tal-kumpannija benefiċjarja għall-ekonomika tal-pajjiż ikkonċernat – Assenza ta’ żball ta’ evalwazzjoni
(Artikolu 107(3)(b) TFUE; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2020/C 91 I/01, paragrafu 49)
(ara l-punti 74‑92)
8.
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Projbizzjoni – Derogi – Għajnuna li tista’ titqies li hija kompatibbli mas-suq intern – Għajnuna intiża li tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija ta’ Stat Membru – Evalwazzjoni – Miżura ta’ għajnuna favur kumpannija tal-ajru importanti għall-ekonomija nazzjonali fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 – Evalwazzjoni fir-rigward tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-qafas temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul il-pandemija tal-COVID‑19 – Miżura ta’ għajnuna li tikkonsisti f’rikapitalizzazzjoni tal-kumpannija tal-ajru – Inkapaċità tal-kumpannija tal-ajru li ssib finanzjament fis-suq għall-ħtiġijiet kollha tagħha b’termini affordabbli – Assenza ta’ żball ta’ evalwazzjoni
(Artikolu 107(3)(b) TFUE; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2020/C 91 I/01, paragrafu 49(c))
(ara l-punti 93‑111)
9.
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Projbizzjoni – Derogi – Għajnuna li tista’ titqies li hija kompatibbli mas-suq intern – Għajnuna intiża li tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija ta’ Stat Membru – Evalwazzjoni – Miżura ta’ għajnuna favur kumpannija tal-ajru importanti għall-ekonomija nazzjonali fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 – Evalwazzjoni fir-rigward tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-qafas temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul il-pandemija tal-COVID‑19 – Miżura ta’ għajnuna li tikkonsisti f’rikapitalizzazzjoni tal-kumpannija tal-ajru – Miżura li fiha mekkaniżmu intiż biex jiġi inċentivat ir-rimbors progressiv tal-kapital irċevut – Assenza ta’ żball ta’ evalwazzjoni
(Artikolu 107(3)(b) TFUE; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2020/C 91 I/01, paragrafi 56, 61, 79 u 80)
(ara l-punti 123‑143)
10.
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Projbizzjoni – Derogi – Għajnuna li tista’ titqies li hija kompatibbli mas-suq intern – Għajnuna intiża li tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija ta’ Stat Membru – Evalwazzjoni – Miżura ta’ għajnuna favur kumpannija tal-ajru importanti għall-ekonomija nazzjonali fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 – Evalwazzjoni fir-rigward tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-qafas temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul il-pandemija tal-COVID‑19 – Miżura ta’ għajnuna li tikkonsisti f’rikapitalizzazzjoni tal-kumpannija tal-ajru – Kundizzjonijiet għall-preżentazzjoni ta’ pjan ta’ ristrutturar – Ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità – Assenza
(Artikolu 107(3) TFUE; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2020/C 91 I/01, paragrafu 85)
(ara l-punti 149‑154, 156)
11.
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Projbizzjoni – Derogi – Għajnuna li tista’ titqies li hija kompatibbli mas-suq intern – Evalwazzjoni fir-rigward tal-Artikolu 107(3)(b) TFUE – Kriterji – Ibbilanċjar tal-effetti vantaġġużi tal-għajnuna mal-effetti negattivi tagħha fuq il-kundizzjonijiet tal-kummerċ u fuq iż-żamma ta’ kompetizzjoni mhux distorta – Kriterju mhux neċessarju
(Artikolu 107(3) TFUE)
(ara l-punti 162‑167)
12.
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Projbizzjoni – Derogi – Għajnuna li tista’ titqies li hija kompatibbli mas-suq intern – Għajnuna intiża li tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija ta’ Stat Membru – Evalwazzjoni – Miżura ta’ għajnuna favur kumpannija tal-ajru importanti għall-ekonomija nazzjonali fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 – Evalwazzjoni fir-rigward tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-qafas temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul il-pandemija tal-COVID‑19 – Miżura ta’ għajnuna li tikkonsisti f’rikapitalizzazzjoni tal-kumpannija tal-ajru – Evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ saħħa sinjifikattiva fis-suq tal-kumpannija tal-ajru fis-suq inkwistjoni – Definizzjoni tal-imsemmija swieq skont approċċ minn ajruport għal ieħor – Ammissibbiltà
(Artikolu 107(3)(b) TFUE; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2020/C 91 I/01, paragrafu 72)
(ara l-punti 191‑203)
13.
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Projbizzjoni – Derogi – Għajnuna li tista’ titqies li hija kompatibbli mas-suq intern – Għajnuna intiża li tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija ta’ Stat Membru – Evalwazzjoni – Miżura ta’ għajnuna favur kumpannija tal-ajru importanti għall-ekonomija nazzjonali fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 – Evalwazzjoni fir-rigward tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-qafas temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul il-pandemija tal-COVID‑19 – Miżura ta’ għajnuna li tikkonsisti f’rikapitalizzazzjoni tal-kumpannija tal-ajru – Evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ saħħa sinjifikattiva fis-suq tal-kumpannija tal-ajru fis-suq inkwistjoni – Assenza ta’ żball ta’ evalwazzjoni
(Artikolu 107(3)(b) TFUE; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2020/C 91 I/01, paragrafu 72)
(ara l-punti 212‑237)
14.
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Projbizzjoni – Derogi – Għajnuna li tista’ titqies li hija kompatibbli mas-suq intern – Għajnuna intiża li tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija ta’ Stat Membru – Rikapitalizzazzjoni favur kumpannija tal-ajru biex din tal-aħħar tiġi kkumpensata fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 – Għajnuna kompatibbli mas-suq intern taħt l-Artikolu 107(3)(b) TFUE – Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni – Kriterji – Għan tal-għajnuna – Neċessità tal-għajnuna – Proporzjonalità tal-għajnuna
(Artikolu 107(3)(b) TFUE)
(ara l-punti 244‑262)
15.
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Projbizzjoni – Derogi – Għajnuna li tista’ titqies li hija kompatibbli mas-suq intern – Għajnuna intiża li tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija ta’ Stat Membru – Evalwazzjoni – Miżura ta’ għajnuna favur kumpannija tal-ajru importanti għall-ekonomija nazzjonali fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 – Għajnuna kompatibbli mas-suq intern taħt l-Artikolu 107(3)(b) TFUE – Ksur tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi u tal-libertà ta’ stabbiliment – Assenza
(Artikoli 49, 58(1), 100(2) u 107(3)(b) TFUE)
(ara l-punti 267‑272)
16.
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Proġetti ta’ għajnuna – Eżami mill-Kummissjoni – Fażi preliminari u fażi kontradittorja – Kompatibbiltà ta’ għajnuna mas-suq intern – Diffikultà ta’ evalwazzjoni – Obbligu tal-Kummissjoni li tiftaħ il-proċedura kontradittorja – Diffikultajiet serji – Kunċett – Natura oġġettiva – Ċirkustanzi li jippermettu l-attestazzjoni tal-eżistenza ta’ tali diffikultajiet – Stħarriġ ġudizzjarju – Portata
(Artikoli 107 u 108(2) u (3) TFUE; Regolament tal-Kunsill 2015/1589, Artikolu 4(3) u (4))
(ara l-punti 276‑280)
17.
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma tqajjimx oġġezzjonijiet fir-rigward ta’ skema ta’ għajnuna – Obbligu ta’ motivazzjoni – Portata – Teħid inkunsiderazzjoni tal-kuntest u tar-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw il-qasam
(Artikoli 107(3)(b), u 296 TFUE)
(ara l-punti 284‑292)
Dispożittiv
1)
Ir-rikors huwa miċħud.
2)
Ryanair DAC għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha kif ukoll dawk sostnuti mill-Kummissjoni Ewropea u minn Air Baltic Corporation AS.
3)
Ir-Repubblika tal-Latvja għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha.
(
1
)	ĠU C 53, 15.2.2021.