62018CC0160
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
SZPUNAR
ippreżentati fit-13 ta’ Ġunju 2019 (
1
)
Kawża C‑160/18
X BV
vs
Staatssecretaris van Financiën
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Hoge Raad der Nederlanden (il-Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Riżorsi proprji tal-Unjoni Ewropea – Irkupru a posteriori ta’ dazji addizzjonali – Importazzjoni tal-laħam tat-tjur – Mekkaniżmu ta’ verifika sabiex jiġi ddeterminat l-ammont ta’ dazji addizzjonali – Metodu ta’ kalkolu tad-dazji addizzjonali – Legalità tal-mekkaniżmu ta’ verifika”
Introduzzjoni
1.
Din hija diġà t-tieni darba li l-Qorti tal-Ġustizzja qiegħda teżamina l-legalità tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni dwar id-dazji addizzjonali fis-settur tal-laħam tat-tjur. Bħall-kawża preċedenti, din il-kawża tirrigwarda l-importazzjoni tal-laħam tat-tjur iffriżat li jkun ġej mill-Brażil (
2
). Fil-kawża preċedenti dwar din il-kwistjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni kienu nulli (
3
). Dawn id-dispożizzjonijiet ġew emendati, iżda hemm dubji serji dwar jekk dawn l-emendi humiex biżżejjed. Din il-kawża toffri l-opportunità sabiex tingħata tweġiba għal din il-mistoqsija.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt internazzjonali
2.
L-Artikolu 5(1)(b) tal-Ftehim dwar il-Biedja, mehmuż mal-Anness 1A tal-Ftehim li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO), adottat mill-Unjoni skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill tat-22 ta’ Diċembru 1994 dwar il-konklużjoni f’isem il-Komunità Ewropea, fejn għandhom x’jaqsmu affarijiet fil-kompetenza tagħha, tal-ftehim milħuq fil-Laqgħa ta’ negozjati multilaterali fl-Urugwaj (1986-1994) (
4
) (iktar ’il quddiem il-“Ftehim dwar il-Biedja”), jipprovdi li:
“Minkejja d-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1(b) tal-Artikolu II tal-GATT 1994, kull Membru jista’ jagħmel rikors għad-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 4 u 5 ta’ hawn taħt f’konnessjoni ma’ l-importazzjoni ta’ prodott agrikolu li rigward tiegħu l-miżuri tal-paragrafu 2 ta’ l-Artikolu 4 ta’ dan il-Ftehim ikunu ġew ikkonvertiti f’dazju ordinarju tad-dwana u li jkun iddisinjat fl-Iskeda tiegħu bis-simbolu ‘SSG’ bħala li jkun is-suġġett ta’ konċessjoni li rigward tagħha jistgħu jiġu invokati d-[dispożizzjonijiet] ta’ dan l-Artikolu, jekk:
[…]
(b)
il-prezz li bih l-importazzjonijiet ta’ dan il-prodott jistgħu jidħlu fit-territorju tad-dwana tal-Membru [tad-WTO] li jikkonċedi l-konċessjoni, kif stabbilita fuq il-bażi tal-prezz ta’ l-importazzjonijiet c.i.f. (prezz, assigurazzjoni, trasport) tat-tagħbija interessata espressa f’termini tal-munita korrenti domestika tiegħu, jaqa’ iktar ’l isfel minn prezz grillu ugwali għall‑prezz medju tar-riferiment mis-sena 1986 sas-sena 1988 […] rigward il-prodott interessat.”
Id-dritt tal-Unjoni
3.
Skont l-Artikolu 29(1)(d) u l-Artikolu 29(2)(a) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat-12 ta’ Ottubru 1992 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Komunità (
5
):
“1.   Il-valur doganali ta’ merkanzija importata għandu jkun il-valur tat-transazzjoni, jiġifieri, il-prezz effettivament imħallas jew li għandu jitħallas għall-merkanzija meta tinbiegħ għall-esportazzjoni lit-territorju doganali tal-Komunità, aġġustat, fejn ikun meħtieġ, skond l-Artikoli 32 u 33, sakemm:
[…]
(d)
li x-xerrej u l-bejjiegħ ma jiġux minn xulxin, jew, fejn ix-xerrej u l-bejjiegħ jiġu minn xulxin, dak il-valur tat-transazzjoni huwa aċċettabbli għall-iskopijiet doganali taħt il-paragrafu 2.
2.
(a)
Waqt li jkun qed jiġi stabbilit jekk valur ta’ transazzjoni huwiex aċċettabbli għall-iskopijiet tal-paragrafu 1, il-fatt li x-xerrej u l-bejjiegħ jiġu minn xulxin m’għandux fih innifsu jkun raġuni suffiċjenti biex il-valur tat-transazzjoni jitqies bħala mhux aċċettabbli. Fejn ikun meħtieġ, iċ-ċirkostanzi wara l-bejgħ għandhom jiġu eżaminati u l-valur tat-transazzjoni għandu jiġi aċċettat sakemm ir-relazzjoni ma tkunx influwenzat il-prezz. Jekk, fid-dawl ta’ l-informazzjoni mogħtija minn min ikun għamel id-dikjarazzjoni jew mod ieħor, l-awtoritajiet doganali jkollhom raġunijiet biex iqisu li r-relazzjoni tkun influwenzat il-prezz, għandhom jikkomunikaw ir-raġunijiet tagħhom lil min ikun għamel id-dikjarazzjoni u dan għandu jingħata opportunità raġonevoli sabiex jirrispondi. Jekk min ikun għamel id-dikjarazzjoni hekk jitlob, il-komunikazzjoni tar-raġunijiet għandha tkun bil-miktub.
[…]”
4.
L-Artikolu 30(1) u (2)(a) tar-Regolament 2913/92 jgħid li:
“1.   Fejn il-valur doganali ma jistax jiġi stabbilit taħt l-Artikolu 29, għandu jiġi stabbilit billi timxi sekwenzjalment minn subparagrafi (a), (b), (ċ) u (d) tal-paragrafu 2 għall-ewwel subparagrafu li taħtu jista’ jiġi stabbilit, bla ħsara għall-kondizzjoni li l-ordni ta’ l-applikazzjoni tas-subparagrafi (ċ) u (d) għandu jinqaleb jekk min ikun għamel id-dikjarazzjoni jitlob hekk; huwa biss meta tali valur ma jistax jiġi stabbilit taħt subparagrafu partikolari li jistgħu jiġu applikati d-dispożizzjonijiet tas-subparagrafu li jkun imiss f’sekwenza stabbilita bis-saħħa ta’ dan il-paragrafu.
2.   Il-valur doganali kif stabbilit taħt dan l-Artikolu għandu jkun:
(a)
il-valur tat-transazzjoni ta’ merkanzija identika mibjugħa għall-esportazzjoni lejn il-Komunità u esportata fi jew kważi fl-istess żmien bħall-merkanzija li qed tkun valutata;
[…]”
5.
Skont l-Artikolu 220(1) tal-imsemmi regolament:
“1.   Fejn l-ammont ta’ dazju li jirrizulta minn dejn doganali ma jkunx iddaħħal fil-kontijiet skond l-Artikoli 218 u 219 jew iddaħħal fil-kontijiet f’livell anqas mill-ammont legalment dovut, l-ammont ta’ dazju li għandu jiġi rkuprat jew li jibqa’ biex jiġi rkuprat għandu jiddaħħal fil-kontijiet fi żmien jumejn mid-data li fiha l-awtoritajiet doganali jsiru jafu bis-sitwazzjoni u jkunu f’pożizzjoni li jikkalkolaw l-ammont legalment dovut u jistabbilixxu d-debitur (daħla sussegwenti fil-kontijiet). Dak it-terminu ta’ żmien jista’ jiġi estiż skond l-Artikolu 219.”
6.
L-Artikolu 141 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 tat-22 ta’ Ottubru 2007 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni ta’ swieq agrikoli u dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għal ċerti prodotti agrikoli (Regolament dwar OKS Unika) (
6
) kien jipprovdi li:
“1.   Għandu japplika dazju addizzjonali ta’ importazzjoni skond id-dazju mniżżel fl-Artikoli 135 sa 140 għal importazzjonijiet ta’ prodott wieħed jew aktar tas-setturi […] [tal-laħam tat-tjur] […], sabiex jiġu prevenuti jew ikkontrobattuti effetti negattivi fuq is-suq Komunitarju li jistgħu jirriżultaw minn dawk l-importazzjonijiet, jekk:
(a)
l-importazzjonijiet isiru b’prezz inqas mil-livell notifikat mill-Komunità lill-WTO (‘il-prezz kawżali [limitu]’);
[…]
2.   Dazji addizjonali ta’ importazzjoni m’għandhomx jiġu imposti fejn l-importazzjonijiet ma jfixklux s-suq Komunitarju, jew fejn l-effetti jkunu sproporzjonati għall-objettiv maħsub.
3.   Għall-għanijiet tal-paragrafu 1(a), il-prezzijiet ta’ importazzjoni għandhom jiġu determinati abbażi tal-prezzijiet CIF ta’ importazzjoni tal-konsenja taħt konsiderazzjoni.
Il-prezzijiet CIF ta’ importazzjoni għandhom jiġu kkalkolati skond il-prezzijiet rappresentattivi għall-prodott fis-suq dinji jew fis-suq ta’ importazzjoni Komunitarju għal dak il-prodott.”
7.
Id-dispożizzjonijiet għall-implimentazzjoni tar-Regolament Nru 1234/2007 dwar id-dazji addizzjonali fuq l-importazzjoni jidhru fir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1484/95 tat-28 ta’ Ġunju 1995 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni ta’ sistema ta’ dazji addizzjonali fuq l-importazzjoni u jiffissa dazji addizzjonali ta l-importazzjoni fl-oqsma tal-laħam tat-tjur u l-bajd u għall-albumina tal-bajd, u jħassar ir-Regolament Nru 163/67/KEE (
7
). L-Artikolu 2 tal-imsemmi regolament, fil-verżjoni tiegħu applikabbli sal-11 ta’ Settembru 2009, kien jipprovdi li:
“1.   Il-prezz rappreżentattiv li hemm referenza dwaru [fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 141(3) tar-Regolament 1234/2007] [għandu jiġi ddeterminat] f’intervalli regolari billi jittieħed akkont partikolarment ta’:
–
il-prezzijiet fis-swieq ta’ pajjiżi terzi,
–
il-prezzijiet għall-importazzjoni cif; għall-iskopijiet ta’ dan ir-Regolament, il-fatturi li ġejjin għandhom jikkonstitwixxu l-prezz għall-importazzjoni: a) il-prezz fob fil-pajjiż ta’ oriġini; u b) spejjeż ta’ assigurazzjoni u trasport għal raġuni ta’ introduzzjoni fit-territorju tad-dwana tal-Komunità,
–
il-prezzijiet fl-istadji varji tal-kummerċ fil-Komunità għal prodotti importati.
[…]
2.   L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni, kull nhar ta’ Tnejn, il-prezzijiet li hemm referenza dwarhom fit-tielet inċiż tal-paragrafu 1 għall-konsenji rappreżentattivi ta’ prodotti elenkati fl-Anness II.”
8.
Mill-11 ta’ Settembru 2009, l-istess artikolu ġie fformulat kif ġej:
“1. Il-prezzijiet rappreżentattivi msemmija fl-Artikolu 141(3) tar-Regolament [Nru 1234/2007] […] huma determinati regolarment abbażi tad-dejta miġbura fil-qafas tas-sorveljanza Komunitarja stabbilita bl-Artikolu 308d tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93 […].
[…]”
9.
L-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1484/95 jipprovdi li:
“1.   Id-dazju addizzjonali għandu jiġi stabbilit fuq il-bażi tal-prezz cif ta’ l-importazzjoni tal-konsenja f’dak il-każ bi qbil mad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 4.
2.   Meta l-prezz cif ta’ l-importazzjoni kull 100 kg ta’ konsenja ikun ogħla mill-prezz rappreżentattiv applikabbli li hemm referenza dwaru fl-Artikolu 2(1), l-importatur għandu jippreżenta lill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istati Membri li jimportaw ta’ l-anqas il-provi li ġejjin:
–
il-kuntratt tax-xiri, jew kull dokument ieħor ekwivalenti,
–
il-kuntratt ta’ l-assigurazzjoni,
–
il-fattura,
–
iċ-ċertifikat ta’ l-oriġini (meta applikabbli),
–
il-kuntratt tat-trasport,
–
u, fil-każ ta’ trasport bil-baħar, il-polza tal-merkanzija.
3.   Fil-każ li hemm referenza dwaru fil-paragrafu 2, l-importatur għandu jippreżenta l-garanzija li hemm referenza dwarha fl-Artikolu 248(1) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93, ugwali għall-ammont ta’ dazju addizzjonali li kien ikollu jħallas li kieku l-kalkolu tad-dazju addizzjonali sar fuq il-bażi tal-prezz rappreżentattiv applikabbli għall-prodotti f’dak il-każ.
4.   L-importatur għandu jkollu xahar mill-ġurnata tal-bejgħ tal-prodotti f’dak il-każ, soġġett għal-limitu ta’ [sitt] xhur mid-data ta’ l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni tar-rilaxx għal ċirkolazzjoni ħielsa, sabiex tinġieb prova li l-konsenja iddisponuta taħt il-kondizzjonijiet li jikkonfermaw il-korrettezza tal-prezzijiet li hemm referenza dwarhom fil-paragrafu [2]. Fin-nuqqas li jintlaħaq wieħed jew ieħor minn dawn il-limiti ta’ żmien ifisser it-telf tal-garanzija mgħotija. B’dankollu, il-limitu ta’ [sitt] xhur żmien jista’ jkun estiż mill-awtoritajiet kompetenti b’massimu ta’ tlett xhur fuq talba ta’ l-importatur, li għandha tkun issostanzjata.
Il-garanzija ppreżentata għandha tiġi rilaxxata sakemm tingħata prova għas-sodisfazzjon ta’ l-awtoritajiet tad-dwana tal-kondizzjonijiet għad-disponiment.
Inkella, il-garanzija għandha tintilef bħala ħlas tad-dazji addizzjonali.
5.   Jekk mal-verifika l-awtoritajiet kompetenti jistabbilixxu li l-ħtiġiet ta’ dan l-Artikolu ma jkunux ġew sodisfatti, għandhom jirkupraw id-dazju dovut skond l-Artikolu 220 tar-Regolament (KEE) Nru 2913/92. L-ammont tad-dazju li għandu jiġi rkuprat jew li jkun fadal biex jiġi rkuprat għandu jinkludi l-imgħaxijiet mid-data li fiha l-oġġetti jkunu ġew rilaxxati fiċ-ċirkolazzjoni ħielsa sad-data tal-irkupru. Ir-rata ta’ l-imgħax applikata għandha tkun dik fis-seħħ għal-operazzjonijiet ta’ rkupru taħt liġi nazzjonali.”
10.
Mill-1 ta’ Mejju 2010, il-paragrafi 3 u 4 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1484/95 ġew ifformulati kif ġej:
“3.   Fil-każ imsemmi fil-paragrafu 2, l-importatur għandu jippreżenta l-garanzija msemmija fl-Artikolu 248(1) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93, li tkun daqs id-differenza bejn l-ammont ta’ dazju addizzjonali tal-importazzjoni kkalkulat abbażi tal-prezz rappreżentattiv applikabbli għall-prodott ikkonċernat u l-ammont ta’ dazju addizzjonali tal-importazzjoni kkalkulat abbażi tal-prezz CIF tal-importazzjoni tal-kunsinna kkonċernata.
4.   L-importatur għandu jkollu xahrejn żmien mill-ġurnata tal-bejgħ tal-prodotti kkonċernati, suġġett għal limitu ta’ disa’ xhur mid-data tal-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni tar-rilaxx għaċ-ċirkolazzjoni ħielsa, sabiex jipprova li l-kunsinna ntużat skont kundizzjonijiet li jikkonfermaw il-korrettezza tal-prezzijiet imsemmija fil-paragrafu 2. Il‑garanzija ppreżentata tintilef f’każ li ma tkunx rispettata xi waħda minn dawn id-dati ta’ skadenza. Madankollu, il-limitu ta’ disa’ xhur żmien jista’ jiġi estiż mill-awtoritajiet kompetenti sa massimu ta’ tliet xhur oħra, fuq talba tal-importatur, li għandha tkun iġġustifikata kif xieraq.
Il-garanzija ppreżentata għandha tiġi rrilaxxata sakemm tingħata prova tal-kundizzjonijiet tal-użu [tad-distribuzzjoni] għas-sodisfazzjon tal-awtoritajiet tad-dwana. Inkella, il-garanzija għandha tintilef bħala ħlas tad-dazji addizzjonali.”
11.
L-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1484/95 jistabbilixxi l-ammont ta’ dazju addizzjonali abbażi tad-differenza bejn il-prezz tal-importazzjoni cif u l-prezz ta’ waqfien tal-merkanzija. Din id-dispożizzjoni timplimenta l-Artikolu 5(5) tal-Ftehim dwar il-Biedja msemmi fil-punt 2 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
Il-fatti, il-proċedura u d-domandi preliminari
12.
X, kumpannija rregolata mid-dritt Olandiż (iktar ’il quddiem “il-kumpannija X”) tagħmel parti minn grupp internazzjonali ta’ kumpanniji li għalihom tappartjeni wkoll il-kumpannija F, li hija produttur tat-tjur, stabbilita fil-Brażil. Il-kumpannija X tixtri laħam tat-tjur iffriżat mill-kumpannija F u timportah fit-territorju doganali tal-Unjoni, fejn hija tbigħu lil operaturi oħrajn, kemm lil operaturi relatati magħha kif ukoll lil operaturi mhux relatati magħha. Il-prodotti mibjugħin mill-kumpannija X jaqgħu taħt l-Artikolu 141 tar-Regolament Nru 1234/2007.
13.
L-awtoritajiet doganali Olandiżi kkonkludew mal-kumpannija X ftehimiet dwar il-metodu ta’ kalkolu tal-valur doganali tal-prodotti kkonċernati. Dan il-valur kien ibbażat fuq il-prezz li bih il-kumpannija X kienet tixtri dawn il-prodotti mingħand kumpannija oħra fl-istess grupp miżjud bi 15 % għal spejjeż addizzjonali u l-marġni ta’ qligħ. L-awtoritajiet doganali kkunsidraw li l-valur doganali ddeterminat b’dan il-mod kien adattat għall-kalkolu tal-prezz tal-importazzjoni cif (
8
) għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 141 tar-Regolament Nru 1234/2007.
14.
Il-kawża prinċipali tikkonċerna l-konsenji tal-laħam tat-tjur importati fit-territorju doganali tal-Unjoni mill-kumpannija X matul il-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2009 sat-30 ta’ Ġunju 2010. Il-prezz tal-importazzjoni cif iddikjarat għal dawn il-prodotti kien ogħla mill-prezz limitu (u, b’hekk, mill-prezz rappreżentattiv, li kien inqas mill-prezz limitu). L-awtoritajiet doganali aċċettaw il-merkanzija f’ċirkolazzjoni libera mingħajr ma talbu li tiġi ppreżentata l-garanzija prevista fl-Artikolu 3(3) tar-Regolament Nru 1484/95 jew il-prova, mitluba fl-Artikolu 3(4) tal-istess regolament, li din il-merkanzija ġiet iċċirkolata skont kundizzjonijiet li jikkonfermaw il-korrettezza tal-prezz tal-importazzjoni ddikjarat.
15.
Madankollu, fil-kuntest ta’ verifika sussegwenti, dawk l-awtoritajiet ikkonstataw li l-kumpannija X kienet qiegħda tbigħ il-konsenji kkonċernati tal-laħam tat-tjur lil operaturi fl-Unjoni, kemm lil operaturi relatati magħha kif ukoll lil operaturi indipendenti, bi prezzijiet li kienu inqas mill-prezz tal-importazzjoni ddikjarat. Dawn il-prezzijiet kienu wkoll inqas mill-prezz rappreżentattiv applikabbli.
16.
Bl-applikazzjoni b’analoġija tal-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1484/95, l-awtoritajiet doganali ssuġġettaw il-merkanzija kkonċernata għal dazji addizzjonali li jammontaw għal ammont totali ta’ EUR 2 136 793.55 ikkalkolat fuq il-bażi tad-differenza bejn il-prezz rappreżentattiv applikabbli u l-prezz limitu.
17.
Ir-rikors imressaq kontra din id-deċiżjoni mill-kumpannija X ġie rrifjutat fl-ewwel istanza u fl-appell. Fl-24 ta’ Novembru 2015, il-kumpannija X ressqet azzjoni ta’ kassazzjoni kontra s-sentenza mogħtija fl-appell quddiem il-qorti tar-rinviju.
18.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Hoge Raad der Nederlanden (il-Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura u li tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1.
L-Artikolu 3(2), (4) [u] (5) tar-Regolament (KE) Nru [1484]/95, moqri flimkien mal-Artikolu 141 tar-[Regolament Nru 1234/2007], għandu jiġi interpretat fis-sens li l-mekkaniżmu ta’ verifika deskritt f’dan l-artikolu, inklużi verifiki ex post, huwa intiż biss li jiżgura li l-awtoritajiet kompetenti jsiru jafu malajr b’fatti jew b’ċirkustanzi marbuta ma’ sensiela ta’ tranżazzjonijiet li jistgħu jagħtu lok għal dubji dwar jekk il-prezz CIF tal-importazzjoni kif irrapportat huwiex korrett u li jistgħu jagħtu lok għal spezzjoni addizzjonali?
Jew hija l-interpretazzjoni kuntrarja li hija korretta u l-mekkaniżmu ta’ verifika deskritt fl-Artikolu 3(2), (4) u (5) tar-Regolament Nru 1484/95, inklużi verifiki ex post, għandu jiġi interpretat fis-sens li, jekk importatur jagħmel bejgħ mill-ġdid wieħed jew iktar fis-suq Komunitarju bi prezz li jkun inqas mill-prezz CIF tal-importazzjoni tal-kunsinna kif irrapportat, flimkien mal-ammont tad-dazji tal-importazzjoni dovuti, dan ma jkunx konformi mal-kundizzjonijiet meħtieġa (jew mal-kundizzjonijiet dwar il-bejgħ) fis-suq Komunitarju u għalhekk ikunu dovuti dazji addizzjonali għal din ir-raġuni biss? Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda tal-aħħar, huwa rilevanti jekk l-importatur għamilx il-bejgħ mill-ġdid imsemmi jew imsemmija bi prezz inqas mill-prezz rappreżentattiv applikabbli? F’dan il-kuntest, huwa rilevanti li qabel il-11 ta’ Settembru 2009 l-prezz rappreżentattiv kien ikkalkolat b’mod differenti milli fil-perijodu wara dik id-data? Barra minn hekk, sabiex tingħata risposta għal dawn id-domandi, huwa rilevanti jekk il-konsumatur fl-Unjoni Ewropea u l-importatur humiex impriżi relatati ma’ xulxin?
2.
Jekk mir-risposta għall-kwistjonijiet imqajma taħt l-ewwel domanda jirriżulta li l-bejgħ mill-ġdid b’telf jikkostitwixxi raġuni suffiċjenti sabiex jiġi miċħud il-prezz CIF tal-importazzjoni kif irrapportat, kif għandu jiġi ddeterminat il-livell tad-dazji addizzjonali dovuti? Din il-bażi għandha tiġi stabbilita konformement mal-metodi għad-determinazzjoni tal-valur doganali stabbiliti fl-Artikoli 29 sa 31 tar-[Regolament Nru 2913/92]? Jekk inkella din il-bażi għandha tiġi stabbilita esklużivament fuq il-bażi tal-prezz rappreżentattiv applikabbli? L-Artikolu 141(3) tar-[Regolament Nru 1234/2007] jipprekludi l-użu tal-prezz rappreżentattiv kif iddeterminat qabel il-11 ta’ Settembru 2009?
3.
Jekk mir-risposti għall-ewwel u għat-tieni domanda jirriżulta li l-fattur deċiżiv sabiex jiġi ddeterminat jekk humiex dovuti dazji addizzjonali huwa l-bejgħ mill-ġdid b’telf ta’ prodotti importati fuq is-suq Komunitarju, u li l-prezz rappreżentattiv għandu jittieħed bħala bażi għall-kalkolu tal-livell ta’ dawn id-dazji addizzjonali, l-Artikolu 3(2), (4) u (5) tar-[Regolament 1484/95] huwa kompatibbli mal-Artikolu 141 tar-[Regolament Nru 1234/2007], fid-dawl tas-sentenza [tat-13 ta’ Diċembru 2001, Kloosterboer Rotterdam, C‑317/99, EU:C:2001:681]?”
Evalwazzjoni
19.
Il-qorti tar-rinviju tissottometti tliet domandi preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja. It-tielet domanda tqajjem il-problema tal-legalità tal-Artikolu 3(2), (4) u (5) tar-Regolament Nru 1484/95 fid-dawl tal-Artikolu 141 tar-Regolament Nru 1234/2007 u tas-sentenza Kloosterboer Rotterdam (
9
). Din il-problema tidher ukoll fid-dawl tal-Artikolu 5(1)(b) tal-Ftehim dwar il-Biedja. Il-qorti tar-rinviju tibbaża din it-tielet domanda fuq ir-risposta għall-ewwel żewġ domandi u fuq l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq. Madankollu, fil-fehma tiegħi, it-test innifsu ta’ dawn id-dispożizzjonijet iqajjem dubji serji dwar il-legalità tagħhom. Huwa għalhekk li se nibda l-analiżi ta’ din il-kawża bit-tielet domanda.
Fuq it-tielet domanda preliminari
20.
Kif semmejt iktar ’il fuq, it-tielet domanda preliminari tirrigwarda l-validità tal-Artikolu 3(2), (4) u (5) tar-Regolament Nru 1234/2007 fid-dawl tal-Artikolu 141 tar-Regolament Nru 1234/2007 u tas-sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2001, Kloosterboer Rotterdam (C‑317/99, EU:C:2001:681). Huwa diffiċli li wieħed jifhem dawn id-dispożizzjonijiet, u b’hekk anki l-problema tal-kontradizzjoni possibbli tagħhom mar-Regolament Nru 1234/2007, mingħajr ma nirreferu għall-formulazzjoni oriġinali tagħhom kif ukoll għad-dubju li tqajjem fil-passat dwar din il-formulazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja.
21.
Il-formulazzjoni oriġinali tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(1) u tal-Artikolu 3(3) tar-Regolament Nru 1484/95 kienet kif ġej:
“1.   Fuq talba ta’ l-importatur id-dazju addizzjonali għandu jkun stabbilit fuq il-bażi tal-prezz cif ta’ l-importazzjoni tal-konsenja f’dak il-każ, jekk dan il-prezz huwa ogħla mill-prezz rappreżentattiv applikabbli, li hemm referenza dwaru fl-Artikolu 2(1).
[…]
3.   Fl-assenza tat-talba li hemm referenza dwarha fil-paragrafu 1, il-prezz ta’ l-importazzjoni tal-konsenja f’dak il-każ għandha tkun ikkunsidrata għall-imposizzjoni ta’ dazju addizzjonali li għandu jkun il-prezz rappreżentattiv li h[e]mm referenza dwaru fl-Artikolu 2(1).”
22.
It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(1) u l-Artikolu 3(2) tal-imsemmi regolament kienu jipprevedu mekkaniżmu li jivverifika l-korrettezza tal-prezz tal-importazzjoni cif iddikjarat mill-importatur f’formulazzjoni li hija essenzjalment identika għall-Artikolu 3(2) sa (5) attwali tal-imsemmi regolament.
23.
Għalhekk, il-loġika ta’ dawn id-dispożizzjonijiet kienet pjuttost ċara. Fil-prinċipju, id-dazji addizzjonali kienu jiġu applikati fuq il-bażi tal-prezz rappreżentattiv. Madankollu, meta l-importazzjoni kienet issir bi prezz ogħla mill-prezz rappreżentattiv, tali metodu ta’ kalkolu tad-dazji addizzjonali kien ta’ żvantaġġ għall-importatur, peress li l-ammont ta’ dawn id-dazji kien jiddependi fuq id-differenza bejn il-prezz tal-importazzjoni aċċettat (f’dan il-każ, il-prezz rappreżentattiv) u l-prezz limitu; iktar ma l-prezz tal-importazzjoni jkun inqas mill-prezz limitu, iktar ikun għoli d-dazju addizzjonali.
24.
F’sitwazzjoni bħal din, kien jiġi għalhekk aċċettat li l-importatur ikun jista’ jitlob li l-prezz tal-importazzjoni cif jiġifieri l-prezz effettiv tal-importazzjoni jiġi applikat minflok il-prezz rappreżentattiv (
10
). It-teħid inkunsiderazzjoni ta’ din it-talba kien jiddependi fuq il-konformità ma’ ċerti kundizzjonijiet. L-ewwel nett, l-importatur kien marbut jippreżenta sensiela ta’ dokumenti li jikkonfermaw il-korrettezza tal-prezz tal-importazzjoni cif iddikjarat. It-tieni, huwa kellu jiġġustifika, fi żmien qasir wara l-bejgħ tal-merkanzija importata fis-suq tal-Unjoni, li l-bejgħ kien sar skont kundizzjonijiet li jikkonfermaw il-korrettezza tal-prezz iddikjarat. It-tielet, l-importatur kien marbut jippreżenta garanzija ugwali għall-ammont tad-dazju addizzjonali li kien ikollu jħallas f’każ li jiġi applikat il-prezz rappreżentattiv. Fil-każ fejn l-awtoritajiet doganali kienu jqisu li l-merkanzija importata ma nbegħitx f’kundizzjonijiet li jikkonfermaw il-korrettezza tal-prezz tal-importazzjoni cif iddikjarat, kienet tintuża r-regola ġenerali, jiġifieri li jiġi applikat il-prezz rappreżentattiv, u l-garanzija ppreżentata kienet tinżamm awtomatikament bħala ħlas tad-dazji addizzjonali. Fl-aħħar nett, jekk, fil-kuntest tal-verifika a posteriori, l-awtoritajiet doganali kienu jqisu li l‑kundizzjonijiet ta’ hawn fuq ma jkunux ġew issodisfatti, dawn setgħu jirrikjedu a posteriori l-ħlas tad-dazji addizzjonali kif kienu jiġu kkalkolati fuq il-bażi tal-prezz rappreżentattiv.
25.
Fis-sentenza Kloosterboer Rotterdam (
11
), il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat il-prinċipju ġenerali tal-kalkolu tad-dazji addizzjonali fuq il-bażi tal-prezz rappreżentattiv, u kkonstatat li l-Artikolu 3(3) tar-Regolament Nru 1484/95 (prinċipju ġenerali) kif ukoll l-Artikolu 3(1) ta’ dan ir-regolament kienu invalidi (possibbiltà li jiġi applikat il-prezz tal-importazzjoni cif bl-obbligu li jiġu ppreżentati d-dokumenti meħtieġa). Il-Qorti tal-Ġustizzja qieset b’mod partikolari li l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 2777/75/KEE (
12
) juri b’mod ċar li huwa biss il-prezz tal-importazzjoni cif li jista’ jservi bħala bażi għall-kalkolu tad-dazji addizzjonali u li dan il-prinċipju ma għandu l-ebda eċċezzjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja qieset ukoll li l-prezz rappreżentattiv jista’ jitqies biss għall-finijiet ta’ verifika tal-eżattezza tal-prezz tal-importazzjoni cif iddikjarat (
13
).
26.
Il-Qorti tal-Ġustizzja evalwat id-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq fid-dawl tar-Regolament Nru 2777/75 biss, iżda enfasizzat madankollu li dan ir-regolament ġie adattat għall-Ftehim dwar il-Biedja (
14
). Barra minn hekk, għandu jitqies il-fatt li fir-rapport tiegħu tat-13 ta’ Lulju 1998, il-Korp tal-Appell tad-WTO qajjem dubji dwar il-metodu ta’ kalkolu tad-dazji addizzjonali previst fil-formulazzjoni oriġinali tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1484/95 (
15
).
27.
Ir-Regolament Nru 1484/95 ġie emendat, saħansitra qabel ma nqatgħet is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, bir-Regolament (KE) Nru 493/1999/KE (
16
). Il-premessi ta’ dan ir-regolament juru l-inkompatibbiltà tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1484/95 mar-regoli tal-WTO. B’riżultat ta’ din l-emenda, l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1484/95 jipprevedi li d-dazji addizzjonali jiġu applikati fuq il-bażi tal-prezz tal-importazzjoni cif. Barra minn hekk, tħassret il-formulazzjoni oriġinali tal-paragrafu 3 ta’ dan l-artikolu.
28.
Min-naħa l-oħra, meta l-prezz tal-importazzjoni cif iddikjarat mill-importatur ikun ogħla mill-prezz rappreżentattiv, ir-rekwiżiti l-oħrajn kollha imposti fuq l-importatur skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(1) u l-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 1484/95 (
17
) fil-verżjoni oriġinali tiegħu baqgħu fis-seħħ. Dawn jidhru attwalment fl-Artikolu 3(2) sa (5) ta’ dan ir-regolament. Il-mekkaniżmu ta’ telf awtomatiku tal-garanzija baqa’ wkoll fis-seħħ fil-każ fejn l-importatur ma jurix li biegħ il-merkanzija importata skont kundizzjonijiet li jikkonfermaw il-korrettezza tal-prezz tal-importazzjoni cif. Bl-istess mod, l-awtoritajiet doganali dejjem għandhom il-possibbiltà li jistabbilixxu a posteriori li l-kundizzjonijiet sabiex jiġi applikat il-prezz tal-importazzjoni cif ma ġewx issodisfatti u li jimponu dazji addizzjonali kkalkolati fuq il-bażi tal-prezz rappreżentattiv.
29.
Jidher li ż-żamma tal-mekkaniżmu, li de facto twassal għall-kalkolu awtomatiku tad-dazji addizzjonali fuq il-bażi tal-prezz rappreżentattiv f’sitwazzjoni fejn fil-prinċipju għandu japplika l-prezz tal-importazzjoni cif, hija illoġika. Għalhekk, kif għandhom jiġu interpretati dawn id-dispożizzjonijiet?
30.
Fl-osservazzjonijiet li hija ppreżentat f’dan il-każ, il-Kummissjoni tispjega din iż-żamma bil-fatt li, meta l-prezz tal-importazzjoni cif iddikjarat ikun ogħla mill-prezz rappreżentattiv, huwa preżunt li dan il-prezz ma huwiex korrett, billi dan juri li l-akkwist ta’ merkanzija sar bi prezz li huwa ogħla mill-prezz tas-suq. Din il-preżunzjoni hija iuris tantum: fil-fatt, l-importatur jista’ jagħti prova tal-korrettezza tal-prezz tal-importazzjoni cif iddikjarat sakemm huwa jbigħ il-merkanzija importata fis-suq tal-Unjoni skont il-kundizzjonijiet li l-awtoritajiet doganali jirrikonoxxu li huma konformi ma’ din il-korrettezza.
31.
Madankollu, fil-każ kuntrarju, id-dazji addizzjonali jiġu imposti f’ammont ikkalkolat fuq il-bażi tal-prezz rappreżentattiv. Finalment, il-Kummissjoni kkonfermat dan ir-riżultat tar-raġunament tagħha fis-seduta. Fl-osservazzjonijiet tiegħu, il-Gvern Olandiż jipproponi interpretazzjoni simili tal-Artikolu 3(2) sa (5) tar-Regolament Nru 1484/95.
32.
Din l-interpretazzjoni ma hijiex affettwata mill-emenda tal-Artikolu 3(3) ta’ dan ir-regolament, li daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Mejju 2010 u skont liema l-garanzija ma hijiex stabbilita kompletament daqs l-ammont tad-dazji addizzjonali kkalkolati fuq il-bażi tal-prezz rappreżentattiv, iżda daqs l-ammont tad-differenza bejn id-dazji addizzjonali kkalkolati fuq il-bażi tal-prezz rappreżentattiv u d-dazji kkalkolati fuq il-bażi tal-prezz tal-importazzjoni cif. Fil-fatt, f’tali sitwazzjoni, l-importatur iħallas dazji kkalkolati fuq il-bażi tal-prezz tal-importazzjoni (
18
), u d-differenza tinġabar jew billi tintilef il-garanzija, jew wara verifika ex post bl-applikazzjoni tal-paragrafu 5 tal-Artikolu msemmi qabel. Ma hawn l-ebda differenza reali hawnhekk.
33.
Jidhirli li din hija l-unika interpretazzjoni possibbli tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 3(2) sa (5) tar-Regolament Nru 1484/95. Minn dan jirriżulta li meta l-prezz tal-importazzjoni cif ikun ogħla mill-prezz rappreżentattiv, il-prezz tal-importazzjonijiet jikkostitwixxi l-bażi għall-kalkolu tad-dazji addizzjonali, iżda biss jekk l-importatur jikkonforma ma’ rekwiżiti addizzjonali, b’mod partikolari rekwiżiti relatati mal-kundizzjonijiet tal-bejgħ tal-merkanzija importata. Lil hinn mill-kliem, dan ma huwiex fundamentalment differenti mis-sitwazzjoni li tirrigwarda l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1484/95 fil-formulazzjoni tiegħu ċċensurata mill-Qorti tal-Ġustizzja. L-uniku rekwiżit li jonqos huwa talba sabiex jiġi applikat il-prezz tal-importazzjoni cif introdott mill-importatur.
34.
Issa, għandu jiġi enfasizzat li, skont it-tieni sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(4) tar-Regolament Nru 1484/95, il-garanzija ppreżentata tintilef ukoll meta l-importatur ma jkunx ikkonforma mat-termini stabbiliti għall-finijiet ta’ prova tal-bejgħ tal-merkanzija bi prezz li jikkonferma l-korrettezza tal-prezz tal-importazzjoni cif. Għalhekk din ma hijiex kwistjoni ta’ analiżi tal-mertu tas-sitwazzjoni fattwali, żball formali huwa biżżejjed sabiex il-prezz rappreżentattiv japplika de facto bħala l-bażi għall-kalkolu tad-dazji addizzjonali. Fil-fehma tiegħi, dan huwa kkonfermat mill-fatt li l-mekkaniżmu previst fl-Artikolu 3(2) sa (5) tar-Regolament Nru 1484/95 kif ifformulat attwalment huwa identiku għall-mekkaniżmu applikabbli fl-istat tad-dritt oriġinali ċċensurat mill-Qorti tal-Ġustizzja.
35.
Ċertament, il-Qorti tal-Ġustizzja ma kkonstatatx direttament l-illegalità tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 1484/95 fil-verżjoni oriġinali tiegħu. Madankollu, il-mekkaniżmu ta’ verifika previst fih kien element inseparabbli mil-leġiżlazzjoni oriġinali, li fil-kuntest tagħha r-regola kienet li d-dazji addizzjonali jiġu kkalkolati fuq il-bażi tal-prezz rappreżentattiv u fejn l-applikazzjoni tal-prezz tal-importazzjoni cif kienet possibbli biss bħala eċċezzjoni, suġġetta għall-konformità tal-kundizzjonijiet iddefiniti. Iż-żamma ta’ dan il-mekkaniżmu ta’ verifika fil-qafas regolatorju l-ġdid tindika li din l-istess regola nżammet b’mod moħbi peress li fil-prattika din twassal għall-istess riżultat.
36.
Għalhekk inqis li billi emendat jew ħassret l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) u l-Artikolu 1(3) tar-Regolament Nru 1484/95 fil-verżjoni oriġinali tiegħu, filwaqt li żammet it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(1) u l-Artikolu 1(2) (b’bidla fin-numerazzjoni biss), il-Kummissjoni ma adattatx b’mod sħiħ dan l-att għas-sentenza Kloosterboer Rotterdam (
19
). Għaldaqstant, għandha tiġi kkonstatata n-nullità tal-Artikolu 3(2) sa (5) tar-Regolament Nru 1484/95 fil-verżjoni attwali tiegħu.
37.
Ċertament, fit-tielet domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tirreferi biss għall-Artikolu 3(2), (4) u (5) tal-imsemmi regolament. Madankollu, il-paragrafu 3 ta’ dan l-artikolu, li jirrikjedi li l-importatur jippreżenta garanzija għad-dazji addizzjonali kkalkolati fuq il-bażi tal-prezz rappreżentattiv, jifforma parti integrali mill-mekkaniżmu previst fl-Artikolu 3(2) sa (5) tar-regolament imsemmi hawn fuq. Din il-garanzija ma kinitx tkun meħtieġa li kieku ma kienx possibbli li l-prezz rappreżentattiv japplika awtomatikament bħala l-bażi għall-kalkolu tad-dazji tal-importazzjoni addizzjonali. Għalhekk, l-Artikolu 3(2) sa (5) għandu jitqies fl-intier tiegħu.
38.
Fl-osservazzjonijiet tagħha f’din il-kawża, il-Kummissjoni tosserva li l-bejgħ tal-merkanzija fit-territorju tal-Unjoni bi prezz li huwa inqas mill-prezz limitu jwassal bi probabbiltà kbira għal tfixkil f’dan is-suq, u dan fih innifsu jiġġustifika l-applikazzjoni tad-dazji addizzjonali. Madankollu għandu jiġi enfasizzat li, skont l-Artikolu 141(2) tar-Regolament Nru 1234/2007, l-improbabbiltà ta’ dan it-tfixkil fis-suq hija kundizzjoni għan-nuqqas ta’ applikazzjoni tad-dazji addizzjonali. Min-naħa l-oħra, il-probabbiltà ta’ tali tfixkil ma tikkostitwixxix bażi suffiċjenti għall-applikazzjoni ta’ tali dazji. Fil-fatt, tali applikazzjoni tad-dazji addizzjonali hija bbażata biss fuq l-importazzjoni tal-merkanzija bi prezz tal-importazzjoni cif li huwa inqas mill-prezz limitu.
39.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi li r-risposta għat-tielet domanda preliminari għandha tkun li l-Artikolu 3(2) sa (5) tar-Regolament Nru 1484/95 huwa null fid-dawl tal-Artikolu 141(3) tar-Regolament Nru 1234/2007 u tal-Artikolu 5(1)(b) tal-Ftehim dwar il-Biedja.
Fuq l-ewwel domanda preliminari
40.
L-ewwel domanda preliminari tikkonċerna l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(2) sa (5) tar-Regolament Nru 1484/95. Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja taċċetta r-risposta proposta tiegħi għat-tielet domanda preliminari u tikkonstata n-nullità ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, ir-risposta għall-ewwel domanda preliminari titlef l-iskop tagħha. Huwa għalhekk li minn hawn ’il quddiem se neżamina l-ewwel domanda fil-qosor biss.
41.
Permezz tal-ewwel domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk il-fatt li l-importatur biegħ il-merkanzija importata bi prezz li huwa inqas mill-prezz tal-importazzjoni cif iddikjarat, miżjud bid-dazji addizzjonali, huwiex biżżejjed sabiex l-imsemmi prezz tal-importazzjoni jiġi rrifjutat bħala bażi għall-kalkolu tad-dazji addizzjonali.
42.
Ir-risposta għal din id-domanda ġejja mill-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(2) sa (5) tar‑Regolament Nru 1484/95 ippreżentata iktar ’il fuq.
43.
Meta l-prezz tal-importazzjoni cif ikun inqas mill-prezz rappreżentattiv, fil-prinċipju l-importatur għandu juri li biegħ il-merkanzija bi prezz li jikkonferma l-korrettezza tal-imsemmi prezz tal-importazzjoni. Huma l-awtoritajiet doganali li jevalwaw dawn il-provi (
20
). Din l-evalwazzjoni mbagħad tkun suġġetta għal stħarriġ ġudizzjarju. Dan huwa konstatazzjoni fattwali. Huma l-awtoritajiet doganali li għandhom jivvalutaw jekk il-bejgħ bi prezz inqas mill-prezz tal-importazzjoni cif iddikjarat jippreġudikax il-korrettezza tal-imsemmi prezz tal-importazzjoni u sa liema punt. Hawnhekk ma jeżisti l-ebda proċess awtomatizzat, billi fuq il-bażi taċ-ċirkustanzi fattwali kollha, l-awtoritajiet doganali jistgħu jqisu li l-prezz tal-importazzjoni ddikjarat kien korrett, anki jekk sussegwentement il-merkanzija nbiegħet bi prezz iktar baxx. Wieħed mill-elementi ta’ din l-evalwazzjoni jista’ jkun il-paragun tal-prezz tal-bejgħ tal-merkanzija mal-prezz rappreżentattiv.
44.
Minkejja d-dubji li tqajmu mill-qorti tar-rinviju dwar din il-kwistjoni, f’dan il-każ, ftit jimporta li l-metodu ta’ kalkolu tal-prezz rappreżentattiv ilu li ġie emendat mill-11 ta’ Settembru 2009. Il-prezz rappreżentattiv fil-jum tal-importazzjoni, ikkalkolat skont id-dispożizzjonijiet fis-seħħ f’dik id-data, għandu jiġi aċċettat bħala bażi ta’ paragun.
45.
Il-fatt li l-akkwirenti tal-merkanzija fis-suq tal-Unjoni jkunu relatati mal-importatur ma jinvolvi l-ebda konsegwenza awtomatika. Din hija ċirkustanza fattwali li l-awtoritajiet doganali jistgħu jqisu għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-korrettezza tal-prezz tal-importazzjoni ddikjarat.
46.
Il-problema tal-legalità tal-Artikolu 3(2) sa (5) tar-Regolament Nru 1484/95 ma tirriżultax mill-fatt li l-awtoritajiet doganali jistgħu jikkontestaw il-korrettezza tal-prezz tal-importazzjoni cif iddikjarat mill-importatur, iżda l-effett marbut miegħu, b’mod partikolari l-applikazzjoni awtomatika tal-prezz rappreżentattiv bħala l-bażi għall-kalkolu tad-dazji addizzjonali.
47.
L-istess kunsiderazzjonijiet japplikaw għas-sitwazzjoni fejn l-awtoritajiet doganali, bħal f’dan il-każ, ma applikawx il-proċedura prevista fl-Artikolu 3(2) sa (4) tar-Regolament Nru 1484/95, iżda wettqu verifika ex post fuq il-bażi tal-Artikolu 3(5) ta’ dan ir-regolament. Din id-dispożizzjoni tirreferi għas-sitwazzjoni fejn “[i]l-ħtiġiet ta’ dan l-Artikolu” ma jkunux ġew issodisfatti. B’dawn il-kundizzjonijiet, huwa xieraq li jiġi mifhum il-bejgħ mill-importatur ta’ merkanzija bi prezz li jikkonferma l-korrettezza tal-prezz tal-importazzjoni cif li jkun iddikjara.
Fuq it-tieni domanda preliminari
48.
It-tieni domanda preliminari tfittex li tiddetermina l-bażi li fuqha għandhom jiġu kkalkolati d-dazji addizzjonali meta l-awtoritajiet doganali jirrifjutaw il-prezz tal-importazzjoni cif iddikjarat mill-importatur għar-raġuni li dan ma jikkorrispondix mar-realtà.
49.
Jekk wieħed isegwi l-formulazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 3(2) sa (5) tar-Regolament Nru 1484/95, ir-risposta għal din id-domanda hija sempliċi: dawn id-dazji għandhom jiġu kkalkolati fuq il-bażi tal-prezz rappreżentattiv.
50.
Madankollu, kif indikajt fir-risposta għat-tielet domanda, fil-fehma tiegħi, din is-soluzzjoni hija illegali, fi kwalunkwe każ sa fejn din tipprevedi l-applikazzjoni awtomatika u definittiva tal-prezz rappreżentattiv. Din tqajjem il-kwistjoni ta’ kif l-awtoritajiet doganali għandhom jipproċedu fil-każ li jkollhom dubji dwar il-korrettezza tal-prezz tal-importazzjoni cif iddikjarat mill-importatur.
51.
Fil-fehma tiegħi, ir-risposta għal din id-domanda għandha tinstab fid-dispożizzjonijiet ġenerali tad-dritt doganali relatati mad-determinazzjoni tal-valur doganali tal-merkanzija. Skont l-Artikolu 29(1) tar-Regolament Nru 2913/92 (
21
), huwa l-valur tat-tranżazzjoni li fil-prinċipju jiddetermina l-valur doganali tal-merkanzija. Madankollu, jeżistu għadd ta’ eċċezzjonijiet għal dan il-prinċipju, fosthom meta, bħal f’dan il-każ, l-akkwirent (jiġifieri l-importatur) u l-bejjiegħ ikunu relatati ma’ xulxin. F’dan il-każ, l-awtoritajiet doganali għandhom jiddeterminaw jekk din ir-rabta affettwatx il-prezz (
22
).
52.
Jekk il-valur tat-tranżazzjoni ma jkunx jista’ jiġi aċċettat sabiex jiġi ddeterminat il-valur doganali, l-Artikoli 30 u 31 tar-Regolament Nru 2913/92 jiddeskrivu l-metodi alternattivi sabiex jiġi ddeterminat il-valur doganali tal-merkanzija. Dawn il-metodi huma konformi mal-Ftehim dwar l-Implimentazzjoni tal-Artikolu VII tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ tal-1994, li jinsab fl-Anness 1A tal-Ftehim li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ, bħal fil-Ftehim dwar il-Biedja. B’mod partikolari, l-Artikolu 30(2)(a) tar-Regolament Nru 2913/1992 jagħmilha possibbli li l-valur doganali tal-merkanzija jiġi stabbilit fuq il-bażi tal-valur tat-tranżazzjoni ta’ merkanzija identika importata fit-territorju doganali tal-Unjoni. Għalhekk jidher li, fil-każ tal-merkanzija koperta bir-Regolament Nru 1234/2007, il-valur ta’ merkanzija identika jista’ jiġi ddeterminat fuq il-bażi tal-prezz rappreżentattiv, li jagħmilha possibbli li l-ammont tad-dazji addizzjonali jiġi kkalkolat fuq din il-bażi. Madankollu, dan jirrikjedi li l-awtoritajiet doganali jagħmlu konstatazzjonijiet xierqa, taħt superviżjoni ġudizzjarja, u dan ma jistax jitfa’ l-oneru tal-prova fuq l-importatur jew iwassal għal applikazzjoni awtomatika tal-prezz rappreżentattiv minflok il-prezz tal-importazzjoni cif. B’mod partikolari, l-ebda dispożizzjoni, kemm dik tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll dik tad-dritt internazzjonali ma għandha tippermetti li l-prezz tal-importazzjoni ddikjarat mill-importatur jiġi rrifjutat għas-sempliċi raġuni li l-merkanzija sussegwentement inbiegħet bi prezz li huwa inqas mill-prezz tal-importazzjoni. Fl-aħjar każ, ċirkustanza bħal din tista’ tikkostitwixxi raġuni sabiex tiġi kkontrollata l-korrettezza tal-prezz tal-importazzjoni ddikjarat.
53.
Għalhekk nipproponi li r-risposta għat-tieni domanda preliminari għandha tkun li, meta l-awtoritajiet doganali jkollhom dubji fir-rigward tal-korrettezza tal-prezz tal-importazzjoni cif iddikjarat mill-importatur, dawn għandhom jiddeterminaw il-bażi għall-kalkolu tal-ammont tad-dazji addizzjonali msemmija fl-Artikolu 141 tar-Regolament Nru 1234/2007 skont l-Artikoli 29 sa 31 tar-Regolament Nru 2913/92.
Konklużjoni
54.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mill-Hoge Raad der Nederlanden (il-Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi) kif ġej:
1)
L-Artikolu 3(2) sa (5) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1484/95 tat-28 ta’ Ġunju 1995 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni ta’ sistema ta’ dazji addizzjonali fuq l-importazzjoni u jiffissa dazji addizzjonali tal-importazzjoni fl-oqsma tal-laħam tat-tjur u l-bajd u għall-albumina tal-bajd, u jħassar ir-Regolament Nru 163/67/KEE huwa null fid-dawl tal-Artikolu 141(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 tat-22 ta’ Ottubru 2007 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni ta’ swieq agrikoli u dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għal ċerti prodotti agrikoli (Regolament dwar OKS Unika) u tal-Artikolu 5(1)(b), tal-Ftehim dwar l-Agrikoltura, mehmuż mal-Anness 1A tal-Ftehim li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO).
2)
Meta l-awtoritajiet doganali jkollhom dubji fir-rigward tal-korrettezza tal-prezz tal-importazzjoni cif iddikjarat mill-importatur, dawn għandhom jiddeterminaw il-bażi għall-kalkolu tal-ammont tad-dazji addizzjonali msemmija fl-Artikolu 141 tar-Regolament Nru 1234/2007 skont l-Artikoli 29 sa 31 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat‑12 ta’ Ottubru 1992 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Pollakk.
(
2
)	Kawżi oħra relatati mal-kummerċ internazzjonali tal-laħam tat-tjur ippermettew ukoll l-iżvilupp tad-dritt tal-Unjoni; ara, pereżempju, is-sentenza tat-13 ta’ Jannar 2004, Kühne & Heitz (C‑453/00, EU:C:2004:17).
(
3
)	Sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2001, Kloosterboer Rotterdam (C‑317/99, EU:C:2001:681).
(
4
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 21, p. 80.
(
5
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307.
(
6
)	ĠU 2007, L 299, p. 1, rettifika fil-ĠU 2013, L 97, p. 4.
(
7
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 17, p. 437.
(
8
)	Il-kunċett ta’ “prezz cif” ġej minn regoli internazzjonali tal-kummerċ (Incoterms) ippubblikati mill-Kamra Internazzjonali tal-Kummerċ u jinkludi l-prezz tal-merkanzija, tal-assigurazzjoni u tat-trasport (Cost, Insurance & Freight).
(
9
)	Sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2001, Kloosterboer Rotterdam (C‑317/99, EU:C:2001:681).
(
10
)	Għandu jiġi nnotat li din il-possibbiltà kienet limitata għal sitwazzjonijiet fejn il-prezz tal-importazzjoni cif kien ogħla mill-prezz rappreżentattiv. Dan kien iġġustifikat minn din il-loġika, billi fis-sitwazzjoni kuntrarja, l-importatur ma kien ikollu l-ebda interess li jitlob li jiġi applikat il-prezz tal-importazzjoni cif, peress li l-applikazzjoni tal-prezz rappreżentattiv kienet tkun iktar vantaġġuża għalih.
(
11
)	Sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2001 (C‑317/99, EU:C:2001:681).
(
12
)	Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2777/75 tad-29 ta’ Ottubru 1975 dwar l-organizzazzjoni komuni fis-suq tal-laħam tat-tjur (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 2, p. 138). Din id-dispożizzjoni ġiet issostitwita bl-Artikolu 141(3) tar-Regolament Nru 1234/2007.
(
13
)	Sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2001, Kloosterboer Rotterdam (C‑317/99, EU:C:2001:681, punt 30).
(
14
)	Sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2001, Kloosterboer Rotterdam (C‑317/99, EU:C:2001:681, punti 23 sa 25).
(
15
)	Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer fil-kawża Kloosterboer Rotterdam (C‑317/99, EU:C:2001:229, punti 35 sa 37).
(
16
)	Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 493/1999 tal-5 ta’ Marzu 1999 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1484/95 li jistabbilixxi r-regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tas-sistema ta’ dazji addizzjonali ta’ l-importazzjoni fis-setturi tal-laħam tat-tjur u tal-bajd u għall-albumina tal-bajd, u li jħassar ir-Regolament Nru 163/67/KEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 24, p. 420).
(
17
)	Ara l-punt 24 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
18
)	Skont l-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1484/95.
(
19
)	Sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2001 (C‑317/99, EU:C:2001:681).
(
20
)	Dan huwa indikat b’mod ċar fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(4) tar-Regolament Nru 1484/95, li jipprovdi li “[…] il-garanzija ppreżentata għandha tiġi rilaxxata sal-punt li prova tal-kondizzjonijiet għall-bejgħ tkun ipprovduta għas-sodisfazzjon ta’ l-awtoritajiet doganali” (enfasi miżjuda minni).
(
21
)	Dan ir-regolament kien fis-seħħ fiż-żmien tal-fatti fil-kawża prinċipali. Attwalment, id-dispożizzjonijiet dwar id-determinazzjoni tal-valur doganali tal-merkanzija jidhru fl-Artikoli 69 et seq. tar-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta’ Ottubru 2013 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni (ĠU 2013, L 269, p. 1).
(
22
)	Artikolu 29(2)(a) tar-Regolament Nru 2913/92.