62023CC0395
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
RICHARD DE LA TOUR
ippreżentati fit‑28 ta’ Novembru 2024 (
1
)
Kawża C‑395/23 [Anikovi] (
i
)
E. M. A.,
E. M. A.,
M. I. A.
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mis-Sofiyski rayonen sad (il‑Qorti Distrettwali ta’ Sofija, il-Bulgarija))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Regolament (UE) 2019/1111 – Kamp ta’ applikazzjoni – Awtorizzazzjoni minn qorti għall-bejgħ ta’ proprjetà immobbli li tappartjeni lil minuri – Ftehim bilaterali bejn ir-Repubblika tal-Bulgarija u l-Federazzjoni Russa – Ġurisdizzjoni”
I. Introduzzjoni
1.
It-talba għal deċiżjoni preliminari tas-Sofiyski rayonen sad (il-Qorti Distrettwali ta’ Sofija, il-Bulgarija) tressqet fil-kuntest ta’ proċedura mhux kontenzjuża mressqa minn żewġ minuri ta’ nazzjonalità Russa, li jaġixxu bil-kunsens ta’ ommhom, li tirrisjedi fil-Ġermanja, bl-għan li jiksbu l-awtorizzazzjoni li jbigħu l-ishma li kull wieħed għandhom fi tliet proprjetajiet immobbli li jinsabu fil-Bulgarija.
2.
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar ir-rabta tal-ġurisdizzjoni internazzjonali tagħha mal-post fejn jinsabu dawn il-proprjetajiet immobbli, li tirriżulta b’mod partikolari mit-Trattat bejn ir-Repubblika Popolari tal-Bulgarija u l-Unjoni tar-Repubbliki Soċjalisti Sovjetiċi dwar l-assistenza ġudizzjarja f’materji ċivili, tal-familja u kriminali (
2
), konkluż qabel l-adeżjoni tar-Repubblika tal-Bulgarija mal-Unjoni Ewropea. Din il-qorti tistaqsi kif l-applikazzjoni ta’ dan it-trattat tirrelata mad-dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, mar-Regolament (UE) 2019/1111 (
3
), jekk jitqies li l-kawża prinċipali taqa’ fil-qasam tar-responsabbiltà tal-ġenituri.
3.
Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddefinixxiet il-limiti tal-kunċett ta’ responsabbiltà tal-ġenituri fi kwistjonijiet patrimonjali li jikkonċernaw minuri. Madankollu, hija ma kellhiex l-okkażjoni li tiddeċiedi dwar l-effetti tal-ftehimiet bilaterali konklużi fl-istess qasam mill-Istati Membri, qabel l-adeżjoni tagħhom mal-Unjoni Ewropea, ma’ Stati terzi, filwaqt li r-relazzjoni bejn ir-Regolament Brussell IIb u tali ftehimiet ma hijiex is-suġġett ta’ dispożizzjonijiet partikolari f’dan ir-regolament.
4.
Fid-dawl tan-numru kemm ta’ Stati Membri li għadhom marbuta bi ftehimiet li l-kontenut tagħhom huwa simili għal dak tat-Trattat Russu‑Bulgaru kif ukoll ta’ sitwazzjonijiet fejn x’aktarx li terġa’ tqum il-kwistjoni ta’ proprjetà li tinsab fil-Bulgarija li tappartjeni lil minuri Russi, il-kwistjoni dwar jekk dawn il-ftehimiet jidderogawx mir-Regolament Brussell IIb u, jekk iva, taħt liema kundizzjonijiet, hija ta’ importanza sinjifikattiva.
5.
Din il-kawża għalhekk tagħti l-opportunità lill-Qorti tal-Ġustizzja li tfakkar li, fir-relazzjonijiet bejn l-Istati Membri u Stati terzi, għandhom japplikaw il-prinċipji stabbiliti fl-Artikolu 351 TFUE. F’dan il-kuntest, l-inkompatibbiltà ta’ regola ta’ ġurisdizzjoni bbażata fuq ftehim bilaterali ma’ tali regola stabbilita fir-Regolament Brussell IIb għandha għalhekk tiġi evalwata skont kriterji li għad iridu jiġu ddefiniti. Ser nuri kif dawn il-kriterji jistgħu jirriżultaw minn interpretazzjoni b’analoġija ma’ dik adottata mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha dwar ċerti regolamenti fil-qasam tal-kooperazzjoni ċivili, li stabbilixxiet bħala limitu għan-nuqqas ta’ applikazzjoni tagħhom dak ta’ ksur tal-prinċipji li fuqhom hija bbażata din il-kooperazzjoni.
II. Il‑kuntest ġuridiku
A.
Id‑dritt tal‑Unjoni
1. It‑Trattat FUE
6.
L-ewwel u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE jipprovdu:
“Id-drittijiet u l-obbligi li jirriżultaw minn ftehim konklużi qabel l‑1 ta’ Jannar 1958 jew, għal Stati li jingħaqdu, id-data ta’ l-Adeżjoni, bejn Stat Membru wieħed jew iktar u Stat mhux membru wieħed jew iktar, m’għandhomx jintlaqtu mid-dispożizzjonijiet tat-Trattati.
Sa fejn dawn il-ftehim ma’ [ma] jkunux kompatibbli mat-Trattati, l-Istat Membru jew Stati Membri in kwistjoni għandhom jieħdu l-miżuri opportuni sabiex titneħħa l-inkompatibbiltà li tista’ tinstab. Jekk ikun hemm bżonn, l-Istati Membri għandhom jgħinu lil xulxin sabiex jintlaħaq dan il-għan, u fejn ikun opportun, għandhom jadottaw linja komuni.”
2. Ir‑Regolament Brussell IIb
7.
Il-premessa 91 tar-Regolament Brussell IIb tipprovdi:
“Huwa mfakkar li għal ftehimiet ma’ Stat terz wieħed jew aktar konklużi minn Stat Membru qabel id-data tal-adeżjoni tiegħu mal-Unjoni, japplika l-Artikolu 351 TFUE.”
8.
L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Kamp ta’ Applikazzjoni”, jipprevedi, fil-paragrafu 1(b) u fil-paragrafu 2(e) tiegħu, li huwa japplika fi kwistjonijiet ċivili dwar l-attribuzzjoni, l-eżerċizzju, id-delegazzjoni, ir-restrizzjoni jew it-terminazzjoni tar-responsabbiltà tal-ġenituri, b’mod partikolari fir-rigward ta’ miżuri għall-protezzjoni tal-minuri marbuta mal-amministrazzjoni, il-konservazzjoni jew it-trasferiment tal-proprjetà tagħhom.
9.
L-Artikolu 7 tal-imsemmi regolament, intitolat “Ġurisdizzjoni ġenerali” jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Il-qrati ta’ Stat Membru għandu jkollhom il-ġurisdizzjoni f’materji ta’ responsabbiltà tal-ġenituri dwar minuri li huma abitwalment residenti f’dak l-Istat Membru fil-mument li l-qorti tiġi invokata.”
10.
Il-Kapitolu VIII tar-Regolament Brussell IIb, li jinkludi l-Artikoli 94 sa 99, jirregola r-rabtiet ta’ dan ir-regolament ma’ strumenti oħra.
11.
L-Artikolu 94(2) tal-imsemmi regolament, jirregola l-effetti tal-Konvenzjoni tas‑6 ta’ Frar 1931 li tinkludi d-dispożizzjonijiet tal-liġi internazzjonali privata dwar iż-żwieġ, l-adozzjoni u t-tutela, flimkien mal-Protokoll Finali tagħha, konkluża bejn ċerti Stati Membri (ir-Renju tad-Danimarka (
4
), ir-Repubblika tal-Finlandja u r-Renju tal-Isvezja) u Stati terzi (ir-Repubblika tal-Islanda u r-Renju tan-Norveġja).
12.
Skont l-Artikolu 98(2) tar-Regolament Brussell IIb, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni tal-effetti”:
“Il-konvenzjonijiet imsemmija fl-Artikoli 95 sa 97 ta’ dan ir-Regolament, u partikolarment il-Konvenzjonijiet tal-Aja tal‑1980 [ (
5
)] u tal‑1996 [ (
6
)], għandhom ikomplu jkollhom effett bejn l-Istati Membri li huma Parti fihom, skont l-Artikoli 95 sa 97 ta’ dan ir-Regolament.”
13.
L-Artikolu 99 ta’ dan ir-regolament jirregola r-rabtiet tiegħu mat-trattati bilaterali konklużi bejn ċerti Stati Membri tal-Unjoni (ir-Renju ta’ Spanja, ir-Repubblika Taljana, ir-Repubblika ta’ Malta u r-Repubblika Portugiża) u s-Santa Sede.
B.
It‑Trattat Russu‑Bulgaru
14.
L-Artikolu 25 tat-Trattat Russu‑Bulgaru jipprevedi:
“1.   Ir-relazzjonijiet legali bejn il-ġenituri u t-tfal huma suġġetti għad-dritt tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha għandhom id-domiċilju komuni tagħhom.
[…]
6.   L-awtoritajiet tal-Parti Kontraenti li l-minuri huwa ċittadin tagħha, jew li fit-territorju tagħha l-minuri għandu d-domiċilju jew ir-residenza tiegħu, għandu jkollhom il-ġurisdizzjoni li jiddeċiedu dwar ir-relazzjonijiet legali msemmija fil-paragrafi 1, 2, 3, 4 u 5.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
15.
L-Artikolu 30 ta’ dan it-trattat, intitolat “Forma tal-kuntratti”, jipprovdi, fil-paragrafu 2 tiegħu:
“Il-forma ta’ tranżazzjoni ta’ proprjetà immobbli hija ddeterminata mid-dritt tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha tkun tinsab il-proprjetà immobbli.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
C.
Id‑dritt Bulgaru
16.
L-Artikolu 18 taż-Zakon za zadalzheniata i dogovorite (il-Liġi dwar l-Obbligi u l-Kuntratti) (
7
) jipprovdi:
“Il-kuntratti ta’ trasferiment ta’ proprjetà jew li jistabbilixxu drittijiet in rem oħra li jikkonċernaw proprjetà immobbli għandhom jiġu konklużi permezz ta’ att notarili.”
17.
L-Artikolu 586(1) tal-Grazhdanski protsesualen kodeks (il-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili) (
8
) jipprovdi:
“Mal-ħruġ ta’ att notarili li jittrasferixxi dritt ta’ proprjetà jew li jistabbilixxi, jittrasferixxi, jemenda jew itemm dritt in rem ieħor fuq proprjetà immobbli, in-nutar għandu jivverifika jekk l-awtur tal-att ta’ dispożizzjoni huwiex il-proprjetarju tal-proprjetà u jekk il-kundizzjonijiet partikolari tat-tranżazzjoni humiex issodisfatti.”
18.
Skont l-Artikolu 130(3) tas-Semeen kodeks (il-Kodiċi tal-Familja) (
9
):
“It-twettiq ta’ att ta’ trasferiment ta’ proprjetà immobbli, proprjetà mobbli permezz ta’ tranżazzjoni formali u depożiti kif ukoll titoli li jappartjenu lill-wild, huwa permess bl-awtorizzazzjoni tar-Rayonen sad [il-Qorti Distrettwali] tal-indirizz attwali tal-minuri, bil-kundizzjoni li l-att ta’ trasferiment ma jmurx kontra l-aħjar interessi tal-minuri.”
III. Il‑fatti tal‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
19.
Żewġ minuri (
10
) ta’ nazzjonalità Russa, li r-residenza abitwali tagħhom tinsab fil-Ġermanja, jixtiequ, bil-kunsens ta’ ommhom, ibigħu l-partijiet indiviżi tad-dritt għal proprjetà li huma għandhom, bħalha, fi tliet proprjetajiet immobbli li jinsabu fil-Bulgarija, bil-prezz tal-bejgħ jiġi ttrasferit fiż-żewġ kontijiet bankarji Ġermaniżi tat-tfal.
20.
Is-Sofiyski rayonen sad (il-Qorti Distrettwali ta’ Sofija), li għandha, skont proċedura mhux kontenzjuża, tawtorizza jew tiċħad dan it-trasferiment ta’ proprjetà sabiex jiġi awtentikat permezz ta’ att notarili, tistaqsi dwar il-ġurisdizzjoni internazzjonali tagħha.
21.
Din il-qorti tirrileva li, f’ċirkustanzi simili, il-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni, il-Bulgarija) ibbażat il-ġurisdizzjoni tal-qrati Bulgari, b’rabta mal-post fejn tinsab il-proprjetà immobbli, fuq dispożizzjonijiet li jindikaw il-liġi applikabbli fil-każ ta’ akkwist ta’ drittijiet in rem, jiġifieri l-Artikolu 65(1) tal-Kodeks na mezhdunarodnoto chastno pravo (il-Kodiċi tad-Dritt Internazzjonali Privat) (
11
) kif ukoll l-Artikolu 30(2) tat-Trattat Russu‑Bulgaru. Hija żżid li, fl-istess sens u preċiżament fil-kawża prinċipali, is-Sofiyski gradski sad (il-Qorti tal-Belt ta’ Sofija, il-Bulgarija) adottat dan il-kriterju ta’ ġurisdizzjoni u ddeċidiet li r-Regolament Brussell IIb ma kienx applikabbli, b’riferiment għall-Artikolu 4(1)(c) tar-Regolament (KE) Nru 593/2008 (
12
). Madankollu, il-qorti tar-rinviju tqis li, sa fejn din id-dispożizzjoni tiddetermina l-liġi applikabbli u mhux il-ġurisdizzjoni internazzjonali biex tisma’ t-tilwima, din id-deċiżjoni hija bbażata fuq il-punt 1 tal-Artikolu 24 tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012 (
13
).
22.
Konsegwentement, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni u dwar dak tar-Regolament Brussell IIb fil-qasam tar-responsabbiltà tal-ġenituri kif ukoll dwar l-effetti tat-Trattat Russu‑Bulgaru, li ma huwiex imsemmi fir-Regolament Brussell IIb bħala deroga minnu.
23.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, is-Sofiyski rayonen sad (il-Qorti Distrettwali ta’ Sofija) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjoni prevista fl-Artikolu 1[(2)](e) tar-Regolament [Brussell IIb] jkopri kwistjonijiet li għandhom jiġu deċiżjoni fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ ġurisdizzjoni volontarja intiżi li tingħata awtorizzazzjoni ġudizzjarja għal att ta’ trasferiment, bħal pereżempju bejgħ, ta’ proprjetà immobbli jew ta’ partijiet indiviżi ta’ proprjetà immobbli li jkunu jappartjenu lil minuri?
2)
Liema regolament jiddetermina l-ġurisdizzjoni internazzjonali ta’ qorti ta’ Stat Membru tal-Unjoni Ewropea fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ ġurisdizzjoni volontarja intiżi li tingħata awtorizzazzjoni ġudizzjarja għal att ta’ trasferiment, bħal pereżempju bejgħ, ta’ proprjetà immobbli jew ta’ partijiet indiviżi ta’ proprjetà immobbli li jkunu jappartjenu lil minuri? Din il-ġurisdizzjoni internazzjonali tappartjeni lill-qorti tal-post fejn il-minuri jkollu r-residenza abitwali tiegħu, bis-saħħa tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament [Brussell IIb], jew lill-qorti tal-post fejn tkun tinsab il-proprjetà, bis-saħħa tal-Artikolu 4(1)(ċ) tar-Regolament [Ruma I] jew bis-saħħa tal-punt 1 tal-Artikolu 24 tar-Regolament [Nru 1215/2012]?
3)
Trattat internazzjonali bilaterali bejn Stat Membru (ir-Repubblika tal-Bulgarija) u pajjiż terz (l-Unjoni Sovjetika, rispettivament il-Federazzjoni Russa), konkluż qabel l-adeżjoni tal-Istat Membru mal-Unjoni, jidderoga mid-dispożizzjonijiet tar-Regolament [Brussell IIb] dwar il-ġurisdizzjoni internazzjonali fil-qasam tar-responsabbiltà tal-ġenituri f’sitwazzjoni fejn dan it-trattat internazzjonali ma jissemmiex fil-Kapitolu VIII [ta’ dan ir-regolament] […]?”
24.
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, il-Gvern Spanjol u l-Gvern Ungeriż kif ukoll il-Kummissjoni Ewropea, ippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub.
25.
Wara l-preżentata tal-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni, il-qorti tar-rinviju ssupplimentat it-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari, billi ppreċiżat li, fil-każ li s-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Brussell IIb, l-Artikolu 16 tiegħu ma jistax japplika għar-raġuni li l-proċedura prinċipali li għaliha awtorizzazzjoni għat-trasferiment tal-proprjetà tal-minuri kkonċernati hija meħtieġa ssir minn nutar.
26.
Waqt is-seduta li saret fit‑12 ta’ Settembru 2024, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, il-Gvern Spanjol kif ukoll il-Kummissjoni ppreżentaw l-osservazzjonijiet orali tagħhom u wieġbu għall-mistoqsijiet orali magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja.
IV. Analiżi
27.
Fil-proċedura li għandha quddiemha, il-qorti tar-rinviju Bulgara tixtieq tkun taf, essenzjalment, jekk, fil-qasam tal-ġurisdizzjoni internazzjonali, jeżistix kunflitt leġiżlattiv bejn id-dritt tal-Unjoni u t-Trattat Russu‑Bulgaru konkluż mir-Repubblika tal-Bulgarija qabel l-adeżjoni tagħha mal-Unjoni. Fl-affermattiv, din il-qorti tistaqsi dwar ir-rabta ta’ dawn ir-regoli ma’ xulxin.
28.
Għalhekk nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja teżamina flimkien l-ewwel u t-tieni domanda preliminari, sa fejn dawn huma intiżi li jiġi ddeterminat liema regolament (Nru 1215/2012 jew Brussell IIb) huwa applikabbli fil-kawża ineżami għall-finijiet tal-ħatra tal-qorti li għandha ġurisdizzjoni internazzjonali, qabel ma tittratta t-tielet domanda li għandha bħala suġġett ir-relazzjoni ta’ dan l-aħħar regolament ma’ strumenti bilaterali oħra minbarra dawk li huwa jsemmi.
29.
Preliminarjament, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja hija adita fil-kuntest ta’ proċedura mhux kontenzjuża, ser nippreċiża x’jiġġustifika t-tneħħija ta’ kwalunkwe dubju possibbli dwar l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari.
A.
Fuq l‑ammissibbiltà tat‑talba għal deċiżjoni preliminari fil‑kuntest ta’ proċedura mhux kontenzjuża
30.
Il-qorti tar-rinviju hija adita b’talba għal awtorizzazzjoni sabiex jinbiegħu proprjetajiet li jappartjenu lil minuri fil-kuntest ta’ proċedura mhux kontenzjuża.
31.
Ċertament, hija ma hijiex adita b’tilwima bejn partijiet (
14
), la fl-ewwel istanza u lanqas fid-dawl tas-suġġett tat-talba, u lanqas wara rikors kontra deċiżjoni mhux kontenzjuża (
15
).
32.
Madankollu, kif ġie kkonfermat waqt is-seduta, din il-qorti teżerċita funzjonijiet ġudizzjarji fis-sens li ma hijiex adita biss għall-finijiet ta’ reġistrazzjoni ta’ ftehim bejn il-partijiet (
16
) u li hija għandha tagħmel evalwazzjoni f’deċiżjoni li tista’ tiġi appellata (
17
).
33.
Fil-fatt, l-ewwel nett, l-imsemmija qorti tiddeċiedi dwar talba għal awtorizzazzjoni tal-bejgħ ta’ proprjetà immobbli minn minuri, skont l-Artikolu 130(3) tal-Kodiċi tal-Familja, skont l-aħjar interess tagħhom (
18
), bl-għan li jitfassal att notarili ta’ bejgħ, kif previst fl-Artikolu 18 tal-Liġi dwar l-Obbligi u l-Kuntratti.
34.
Barra minn hekk, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li deċiżjoni mhux kontenzjuża taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Kapitolu IV tar-Regolament Brussell IIb peress li ma ġietx espressament eskluża mid-definizzjoni tat-terminu “deċiżjoni” li tinsab fl-Artikolu 2(1) ta’ dan ir-regolament u li dan it-terminu jinkludi d-deċiżjonijiet li ma kisbux l-awtorità ta’ res judicata (
19
).
35.
Konsegwentement, kif jesponu Hélène Gaudemet-Tallon u Marie-Élodie Ancel fir-rigward tad-definizzjoni ekwivalenti tat-terminu “deċiżjoni” fl-Artikolu 2(a) tar-Regolament Nru 1215/2012, għandha ssir distinzjoni bejn żewġ tipi ta’ atti ta’ ġurisdizzjoni volontarja, jiġifieri “atti purament reċettivi” u “deċiżjonijiet mhux kontenzjużi” li għalihom il-qorti “mingħajr ma jkollha tiddeċiedi ‘tilwima bejn il-partijiet’ madankollu turi r-rieda tagħha” (
20
) [traduzzjoni libera].
36.
It-tieni nett, nosserva li, f’kawżi preċedenti fil-qasam tas-suċċessjoni li jikkonċernaw minuri, il-Qorti tal-Ġustizzja rrispondiet għat-talbiet għal deċiżjonijiet preliminari dwar il-ġurisdizzjoni internazzjonali fil-kuntest ta’ proċeduri mhux kontenzjużi simili għal dik ta’ din il-kawża (
21
).
37.
Konsegwentement, jiena tal-fehma li t-talba tal-qorti tar-rinviju, li għandha tiddeċiedi fil-kuntest ta’ proċedura mhux kontenzjuża, li tistaqsi dwar il-ġurisdizzjoni internazzjonali tagħha, hija ammissibbli taħt l-istess kundizzjonijiet bħal dawk diġà aċċettati mill-Qorti tal-Ġustizzja.
38.
Għaldaqstant, sabiex tingħata risposta għal din it-talba għal deċiżjoni preliminari li hija intiża sabiex isir magħruf kif jirrelata t-Trattat Russu‑Bulgaru mad-dritt tal-Unjoni, għandu l-ewwel jitneħħa kull dubju dwar liema regolament japplika fil-qasam tal-ġurisdizzjoni (
22
).
B.
Fuq l‑applikabbiltà tar‑Regolament Brussell IIb
39.
B’risposta għad-domandi tal-qorti tar-rinviju, ibbażati biss fuq ir-riferiment għas-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2015, Matoušková (
23
), nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tapplika, b’analoġija, is-soluzzjoni ta’ prinċipju li hija adottat fis-sentenza Schneider.
40.
Fil-kawża li tat lok għal dik is-sentenza, il-qorti tar-rinviju Bulgara ġiet adita b’talba għal awtorizzazzjoni tal-bejgħ ta’ proprjetà immobbli li tappartjeni b’mod indiviż lil persuna mqiegħda taħt l-awtorità tal-kuratur (
24
). Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li din l-awtorizzazzjoni ġudizzjarja hija miżura ta’ protezzjoni għall-persuna mqiegħda taħt l-awtorità ta’ kuratur li hija meħtieġa mil-liġi minħabba l-fatt li din il-persuna ma tkunx qiegħda tgawdi iżjed mis-setgħa li twettaq hija stess atti ta’ trasferiment tal-proprjetà immobbli tagħha u li tali awtorizzazzjoni tingħata biss fil-każ fejn it-trasferiment tal-proprjetà immobbli jsir fl-interess tal-persuna protetta (
25
).
41.
Minn dan il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li t-talba għal awtorizzazzjoni hija marbuta direttament mal-kapaċità tal-persuna fiżika kkonċernata fis-sens tal-Artikolu 1(2)(a) tar-Regolament (KE) Nru 44/2001 (
26
), li jeskludi dan il-qasam mill-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tiegħu. Il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat id-distinzjoni li għandha ssir bejn tali proċedura u dik li għandha bħala suġġett “drittijiet ‘in rem fi proprjetà immobbli’ fis-sens tal-punt 1 tal-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001”, sa fejn din tal-aħħar tkun intiża b’mod partikolari sabiex tiddetermina l-portata, il-konsistenza, il-proprjetà jew il-pussess ta’ proprjetà immobbli (
27
).
42.
L-istess dispożizzjonijiet jinsabu fir-Regolament Nru 1215/2012, fl-Artikolu 1(2)(a) u fil-punt 1 tal-Artikolu 24.
43.
B’estensjoni tas-sentenza Schneider, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-awtorizzazzjoni ġudizzjarja mitluba mir-rappreżentanti legali ta’ minuri fil-kuntest ta’ proċedura ta’ suċċessjoni tikkostitwixxi miżura ta’ protezzjoni tal-minuri marbuta mal-amministrazzjoni, maż-żamma jew mat-trasferiment tal-proprjetajiet tiegħu fil-kuntest tal-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri, fis-sens tal-Artikolu 1(1)(b) u (2)(e) tar-Regolament (KE) Nru 2201/2003 (
28
). L-istess dispożizzjonijiet jinsabu fir-Regolament Brussell IIb, li ħassar dan tal-aħħar.
44.
F’dan il-każ, din il-bażi hija applikabbli fil-kawża prinċipali minħabba li r-residenza abitwali tar-rikorrenti minuri hija stabbilita fil-Ġermanja u li l-kwistjoni ta’ ġurisdizzjoni għandha effett transfruntier, sa fejn din tinvolvi qorti Ġermaniża u qorti Bulgara.
45.
Konsegwentement, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi lill-qorti tar-rinviju, li tfittex bażi għar-rabta tal-ġurisdizzjoni internazzjonali tagħha mal-post fejn jinsabu l-proprjetajiet immobbli għall-bejgħ, li huwa eskluż li japplika l-punt 1 tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1215/2012.
46.
Peress li l-proċedura quddiem din il-qorti taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Brussell IIb u peress li din ma għandhiex ġurisdizzjoni minħabba l-post tar-residenza tal-minuri, li huma r-rikorrenti fil-kawża prinċipali, li huwa l-kriterju stabbilit fl-Artikolu 7(1) ta’ dan ir-regolament, hija l-imsemmija qorti li għandha tiżgura ruħha li l-ġurisdizzjoni tagħha ma tistax tirriżulta mill-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet oħra tal-imsemmi regolament (
29
). Din il-verifika ser isservi sabiex tikkonferma jew le l-eżistenza ta’ kunflitt ta’ regoli li jirriżulta mit-Trattat Russu‑Bulgaru, kif interpretat mill-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni) (
30
).
47.
F’dan is-sens, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-ġurisdizzjoni tal-qorti tar-rinviju tista’ tkun fondata fuq l-Artikolu 16(1) tar-Regolament Brussell IIb, meta jitqies li din tiddeċiedi inċidentalment (
31
). Madankollu, il-qorti tar-rinviju informat lill-Qorti tal-Ġustizzja li dan ma huwiex il-każ (
32
). Nikkonstata, fil-fatt, li l-unika proċedura mibdija hija dik quddiem dik il-qorti (
33
). Peress li l-ebda waħda mill-kundizzjonijiet stabbiliti mil-leġiżlatur tal-Unjoni ma hija ssodisfatta (
34
), għaldaqstant nikkondividi r-riżervi dwar l-applikabbiltà ta’ dan l-Artikolu 16 espressi mill-Gvern Spanjol waqt is-seduta.
48.
Għall-kuntrarju, fil-fehma tiegħi, għandu jiġi eżaminat jekk l-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet oħra tar-Regolament Brussell IIb tippermettix li jiġi evitat kwalunkwe nuqqas ta’ qbil mat-Trattat Russu‑Bulgaru li minnu tirriżulta l-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qorti tar-rinviju.
49.
F’dan ir-rigward, nirrileva li kemm l-Artikolu 1(2) tat-Trattat Russu‑Bulgaru kif ukoll l-Artikolu 10 tar-Regolament Brussell IIb jipprevedu li l-ġurisdizzjoni ta’ qorti tista’ tkun ibbażata fuq l-għażla tal-partijiet li jkunu adixxewha (
35
).
50.
Fil-fatt, għandu jiġi enfasizzat li, fis-sentenza tal-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni), iċċitata mill-qorti tar-rinviju u inkluża fil-fajl li għandha quddiemha l-Qorti tal-Ġustizzja, isir riferiment, sabiex tiġi stabbilita l-ġurisdizzjoni tal-qorti Bulgara kkonċernata, għal dan l-Artikolu 1(2), li jipprovdi li ċ-ċittadini ta’ wieħed mill-Istati kontraenti għandhom id-dritt li jirrikorru liberament u mingħajr xkiel għall-qrati tal-Istat kontraenti l-ieħor li għandhom ġurisdizzjoni f’materji ċivili, tal-familja u kriminali. Huma jistgħu jidhru quddiemhom u jressqu talbiet kif ukoll jippreżentaw rikorsi taħt l-istess kundizzjonijiet bħaċ-ċittadini ta’ dan l-Istat kontraenti. Waqt is-seduta, ġie kkonfermat li dan il-kriterju ta’ ġurisdizzjoni huwa applikat minn diversi qrati Bulgari.
51.
Konsegwentement, huwa għalhekk preżunt li l-qorti tar-rinviju tikkonstata l-assenza ta’ konkordanza bejn it-Trattat Russu‑Bulgaru, li fuqu hija bbażata l-ġurisdizzjoni tagħha, skont il-ġurisprudenza tal-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni), u r-Regolament Brussell IIb, li l-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tippreċiża jekk u f’liema kundizzjonijiet id-drittijiet u l-obbligi li jirriżultaw minn dan it-trattat huma affettwati minn dan ir-regolament.
C.
Fuq it‑tielet domanda dwar il‑ġurisdizzjoni tal‑qorti Bulgara bbażata fuq trattat bilaterali konkluż ma’ Stat terz
52.
Infakkar li din id-domanda, li hija intiża sabiex jiġi ddeterminat taħt liema kundizzjonijiet it-Trattat Russu‑Bulgaru ma huwiex affettwat mir-Regolament Brussell IIb, hija bbażata fuq iż-żewġ konstatazzjonijiet li ġejjin:
–
skont il-ġurisprudenza nazzjonali, b’mod partikolari skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan it-trattat, il-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qorti Bulgara adita b’talba dwar il-ħarsien tal-proprjetà ta’ minuri ma hijiex dik tal-post tar-residenza abitwali tal-minuri, u
–
il-Kapitolu VIII tar-Regolament Brussell IIb ma fih l-ebda dispożizzjoni dwar l-effetti tal-ftehimiet bilaterali konklużi ma’ Stati terzi, minbarra s-Santa Sede, minn Stati Membri qabel l-adeżjoni tagħhom mal-Unjoni.
53.
Fir-rigward tal-ewwel konstatazzjoni, nosserva li l-qorti tar-rinviju tagħmel riferiment għad-Deċiżjoni tat‑2 ta’ Ġunju 2015 tal-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni), f’kawża li tikkonċerna minuri Russi (
36
). Fl-assenza ta’ dispożizzjoni espliċita fit-Trattat Russu‑Bulgaru dwar il-ħarsien tal-proprjetà ta’ minuri, il-kriterju li jaħtar il-qorti b’ġurisdizzjoni internazzjonali ttieħed mil-liġi applikabbli għall-forma tal-kuntratti. Billi għaqdet l-applikazzjoni tal-Artikolu 130(3) tal-Kodiċi tal-Familja u tal-Artikolu 586(1) tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, kif ukoll tal-Artikolu 30 tat-Trattat Russu‑Bulgaru, li jindika l-liġi dwar fejn tinsab il-proprjetà immobbli, bħall-Artikolu 65(1) tal-Kodiċi tad-Dritt Internazzjonali Privat (
37
), il-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni) ibbażat id-deċiżjoni tagħha fuq din il-leġiżlazzjoni nazzjonali speċjali, li tipprevedi li, sabiex ifassal att ta’ trasferiment tal-proprjetà ta’ minuri, in-nutar irid ikollu awtorizzazzjoni ġudizzjarja minn qabel. Fi kliem ieħor, ġie deċiż li dawn ir-rekwiżiti legali speċjali jiġġustifikaw deroga mir-regola ġenerali tal-ġurisdizzjoni tal-qorti tal-post tar-residenza tal-minuri, prevista fid-dritt nazzjonali (
38
), li tikkoinċidi mal-liġi applikabbli fir-relazzjonijiet bejn il-ġenituri u t-tfal, konformement mal-Artikolu 25(1) tat-Trattat Russu‑Bulgaru. B’hekk tiġi żgurata koerenza bejn il-liġi applikabbli fil-qasam tal-bejgħ ta’ proprjetà immobbli u l-ġurisdizzjoni internazzjonali.
54.
Fir-rigward tat-tieni konstatazzjoni, nosserva li l-qorti tar-rinviju la tagħmel riferiment għall-premessa 91 tar-Regolament Brussell IIb, li tfakkar li, “għal ftehimiet ma’ Stat terz wieħed jew aktar konklużi minn Stat Membru qabel id-data tal-adeżjoni tiegħu mal-Unjoni, japplika l-Artikolu 351 TFUE” (
39
), u lanqas għal kwalunkwe diffikultà ta’ analiżi tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja f’dan il-qasam.
55.
Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ għalhekk tillimita ruħha li tirrispondi li, skont l-ewwel paragrafu ta’ dan l-artikolu, id-drittijiet u l-obbligi li jirriżultaw mit-Trattat Russu‑Bulgaru ma humiex affettwati mir-Regolament Brussell IIb.
56.
Madankollu, anki jekk, formalment, il-qorti tar-rinviju llimitat id-domandi tagħha għall-interpretazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, tali ċirkustanza ma tipprekludix lill-Qorti tal-Ġustizzja milli tipprovdilha l-elementi kollha ta’ interpretazzjoni ta’ dan id-dritt li jistgħu jkunu utli sabiex tiddeċiedi dwar il-kawża li hija adita biha, kemm jekk din il-qorti tkun għamlet riferiment għalihom fid-domandi tagħha kif ukoll jekk ma tkunx għamlet dan. F’dan ir-rigward, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tislet mill-elementi kollha pprovduti mill-imsemmija qorti, u b’mod partikolari mill-motivazzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju, l-elementi tal-imsemmi dritt li jeħtieġu interpretazzjoni fid-dawl tas-suġġett tal-kawża prinċipali (
40
).
57.
F’dawn iċ-ċirkustanzi u kif ikkonfermaw id-dibattiti waqt is-seduta, analiżi ddettaljata tal-applikazzjoni tal-Artikolu 351 TFUE tirriżulta li hija utli (
41
).
58.
Preliminarjament, jista’ jiġi enfasizzat li l-Artikolu 351 TFUE ma ġiex imfakkar fl-istrumenti li ppreċedew ir-Regolament Brussell IIb (
42
), għalkemm, bħalma huwa l-każ fih, ma kien hemm l-ebda dispożizzjoni dwar il-ftehimiet bilaterali konklużi mill-Istati Membri, qabel l-adeżjoni tagħhom mal-Unjoni, ma’ Stati terzi (minbarra s-Santa Sede). Dan ma jiġġustifikax l-assenza ta’ ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. Fil-fatt, inqis li tali tfakkira ma hijiex indispensabbli minħabba l-ġerarkija tar-regoli (
43
) u l-formulazzjoni ċara ħafna ta’ dan l-artikolu.
59.
Konsegwentement, l-eżami, fid-dawl tal-Artikolu 351 TFUE (
44
), tal-kwistjoni tar-rabta bejn it-Trattat Russu‑Bulgaru u r-Regolament Brussell IIb jippreżumi li jiġu ssodisfatti żewġ kundizzjonijiet.
60.
L-ewwel nett, it-Trattat Russu‑Bulgaru għandu jirrigwarda kwistjoni rregolata minn dan ir-regolament. Dan huwa l-każ, sa fejn dan it-trattat iservi, fil-kawża ineżami, sabiex tiġi ddeterminata l-qorti li għandha ġurisdizzjoni (
45
) u sa fejn, fi proċedura bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, il-kriterju ta’ rabta, adottat mill-ġurisprudenza nazzjonali ċċitata mill-qorti tar-rinviju, huwa dak tal-post fejn tinsab il-proprjetà immobbli li tappartjeni lil minuri Russi u mhux il-post tar-residenza abitwali tagħhom, b’dan il-kriterju jkun applikabbli skont ir-Regolament Brussell IIb.
61.
F’dan ir-rigward, nosserva, fid-dawl tal-opinjoni kuntrarja tal-Ungerija marbuta mill-istess tip ta’ trattat, li l-applikazzjoni tat-Trattat Russu‑Bulgaru f’sitwazzjoni li fiha l-minuri Russi ma jirrisjedux fil-Bulgarija, iżda fi Stat Membru ieħor, ma toħloqx diffikultà partikolari (
46
), peress li l-post fejn tinsab il-proprjetà immobbli hija l-uniku kriterju ta’ rabta diskuss f’din it-talba għal deċiżjoni preliminari dwar ċittadini Russi.
62.
Barra minn hekk, dan il-kriterju, adottat mill-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni), mingħajr ebda riferiment għar-residenza tal-minuri kkonċernat (
47
), ġie applikat preċiżament fil-kawża prinċipali mis-Sofiyski gradski sad (il-Qorti tal-Belt ta’ Sofija), permezz tad-Digriet tal‑14 ta’ Ġunju 2023. Din id-deċiżjoni, iċċitata fit-talba għal deċiżjoni preliminari u inkluża fil-fajl trażmess lill-Qorti tal-Ġustizzja, tikkonferma b’mod ċar l-għażla ta’ qorti Bulgara mir-rikorrenti Russi, sabiex jiksbu l-awtorizzazzjoni meħtieġa mil-leġiżlazzjoni Bulgara sabiex jitfassal l-att notarili ta’ trasferiment tad-drittijiet ta’ proprjetà tagħhom. Din il-qorti, li bbażat id-deċiżjoni tagħha fuq il-liġi applikabbli fil-qasam tad-drittijiet in rem, għamlet riferiment ukoll għall-Artikolu 4(1)(ċ) tar-Regolament Ruma I (
48
).
63.
It-tieni nett, sabiex tkun tista’ titkompla l-analiżi tal-kwistjoni tar-rabta bejn ir-Regolament Brussell IIb u t-Trattat Russu‑Bulgaru, għandu jiġi żgurat jekk l-Istat terz ikkonċernat jislitx drittijiet mill-konvenzjoni internazzjonali inkwistjoni, li jista’ jeżiġi r-rispett tagħhom mill-Istat Membru li huwa parti għaliha (
49
).
64.
Fi kliem ieħor, fir-relazzjonijiet ma’ Stat terz, il-prinċipju li jiggwida l-analiżi huwa dak tar-rispett tad-dritt li jista’ jinvoka dan l-Istat fir-relazzjoni tiegħu mal-Istat Membru li miegħu jkun ikkonkluda ftehim qabel l-adeżjoni tiegħu mal-Unjoni. Fil-fatt, l-implimentazzjoni tal-konvenzjoni internazzjonali inkwistjoni għandha tkun ibbażata fuq loġika ta’ reċiproċità (
50
).
65.
F’dan il-każ, fin-nuqqas ta’ preċiżjoni mill-qorti tar-rinviju, għandu jiġi preżunt li l-awtoritajiet Russi kieku jadottaw l-istess interpretazzjoni ta’ dan il-ftehim fir-rigward tal-ġurisdizzjoni tal-qrati Russi tal-post tal-proprjetà immobbli (
51
) u li r-rispett ta’ dan il-kriterju jikkundizzjona r-rikonoxximent tad-deċiżjonijiet mogħtija mill-qrati Bulgari fir-rigward taċ-ċittadini Russi (
52
).
66.
F’dan ir-rigward, ir-riżervi tal-Federazzjoni Russa u tar-Repubblika tal-Bulgarija, espressi meta aċċedew għall-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1996, abbażi tal-Artikolu 55(1) tagħha (
53
), fil-qasam tal-ġurisdizzjoni, isostnu l-eżistenza ta’ pożizzjoni komuni fuq il-preeminenza tal-kriterju tal-post fejn tinsab il-proprjetà immobbli, sabiex jiġi eskluż kull riferiment għall-post tar-residenza tal-minuri kkonċernat.
67.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li t-Trattat Russu‑Bulgaru, fir-rigward tal-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati aditi b’talba għal awtorizzazzjoni tal-bejgħ ta’ proprjetà immobbli li tappartjeni lil minuri Russu, jimponi fuq ir-Repubblika tal-Bulgarija obbligi li dan l-Istat Membru huwa marbut bihom fir-rigward ta’ Stat terz, jiġifieri l-Federazzjoni Russa, li għandha d-dritt li tinvokahom fir-rigward tal-imsemmi Stat Membru, fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE.
68.
Minħabba din il-konferma tal-obbligu tal-applikazzjoni ta’ kriterju ta’ ġurisdizzjoni bbażat fuq it-Trattat Russu‑Bulgaru (
54
), li huwa differenti minn dak adottat fid-dritt tal-Unjoni, għandha għalhekk tiġi ttrattata l-kwistjoni komplementari dwar l-obbligu tar-Repubblika tal-Bulgarija, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE, li tirrikorri għall-mezzi kollha xierqa sabiex telimina l-inkompatibbiltajiet eżistenti bejn it-Trattat Russu‑Bulgaru u d-dritt tal-Unjoni (
55
).
69.
Konsegwentement, fl-ewwel lok, għandu jiġi ddeterminat jekk, minħabba l-eżistenza ta’ kriterji ta’ ġurisdizzjoni konkorrenti li jirriżultaw mill-applikazzjoni tar-Regolament Brussell IIb u tat-Trattat Russu‑Bulgaru, ir-regola ta’ ġurisdizzjoni bbażata fuq dan it-trattat hijiex inkompatibbli mar-regola tad-dritt tal-Unjoni, fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE.
70.
Bħall-Kummissjoni, jiena tal-fehma li l-għażla ta’ kriterji differenti ta’ kompetenza fiha nfisha ma toħloqx diffikultà kbira. Fil-fatt, it-trattati bilaterali dwar il-kooperazzjoni huma konklużi sabiex il-qorti kompetenti tiġi identifikata faċilment abbażi ta’ kundizzjonijiet partikolari li ġeneralment ikunu n-nazzjonalità taċ-ċittadini jew ir-residenza abitwali tagħhom f’kull wieħed mill-Istati li huma partijiet għal kwistjonijiet personali jew inkella fejn tinsab il-proprjetà fi kwistjonijiet patrimonjali. Barra minn hekk, analiżi kuntrarja jkollha l-effett li tikkontesta l-prinċipju stabbilit fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE.
71.
Għall-kuntrarju, lanqas ma tista’ tiġi eskluża l-applikazzjoni tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE. Fil-kawża ineżami, il-kwistjoni ma hijiex purament teoretika, fid-dawl tad-dispożizzjonijiet ta’ regolamenti suċċessivi fil-qasam tal-familja dwar il-ġurisdizzjoni tal-qrati, meħuda b’kunsiderazzjoni tal-aħjar interess tal-minuri.
72.
Għalhekk, kif ikkonfermaw id-dibattiti waqt is-seduta, għandhom jiġu kkunsidrati, f’dan il-kuntest tal-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili, it-tagħlimiet li għandhom jinsiltu mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar ir-relazzjoni ta’ ċerti regolamenti applikabbli f’dan il-qasam ma’ konvenzjonijiet li għalihom huma partijiet l-Istati Membri u, b’mod partikolari, mis-sentenzi tal‑4 ta’ Mejju 2010, TNT Express Nederland (
56
), u tat‑12 ta’ Ottubru 2023, OP (Għażla tal-liġi ta’ Stat terz għas-suċċessjoni) (
57
).
73.
Fil-kawża li tat lok għas-sentenza TNT, it-tilwima kienet tirrigwarda l-infurzar fi Stat Membru ta’ sentenza mogħtija fi Stat Membru ieħor. Il-qorti tar-rinviju staqsiet, essenzjalment, jekk l-Artikolu 71 tar-Regolament Nru 44/2001 għandux jiġi interpretat bħala li jfisser li japplikaw ir-regoli dwar il-ġurisdizzjoni, ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni previsti minn konvenzjoni partikolari, bħar-regola dwar lis pendens stabbilita fl-Artikolu 31(2) tal-Konvenzjoni dwar il-Kuntratt ta’ Trasport Internazzjonali tal-Merkanzija bit-Triq (
58
) u dik dwar is-saħħa eżekuttiva stabbilita fl-Artikolu 31(3) ta’ dik il-konvenzjoni (
59
). Fil-punt 49 ta’ dik is-sentenza, il-Qorti ddeċidiet li, għalkemm l-Artikolu 71 “jipprovdi, fil-materji rregolati minn konvenzjonijiet speċjali, għall-applikazzjoni ta’ dawn tal-aħħar, xorta jibqa’ l-fatt li din l-applikazzjoni ma tistax tippreġudika l-prinċipji li fuqhom tkun ibbażata l-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili u kummerċjali fi ħdan l-Unjoni”. Fil-punt 55 tal-imsemmija sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet b’mod konkret li “l-Artikolu 31(3) tas-CMR jista’ jiġi applikat fi ħdan l-Unjoni biss jekk jippermetti li jintlaħqu l-għanijiet tal-moviment liberu tas-sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali kif ukoll tal-fiduċja reċiproka fil-ġustizzja fi ħdan l-Unjoni f’kundizzjonijiet mill-inqas daqstant favorevoli bħal dawk li jirriżultaw mill-applikazzjoni tar-Regolament Nru 44/2001”.
74.
Fil-kawża li wasslet għas-sentenza OP, tqajmet il-kwistjoni tat-traspożizzjoni ta’ din il-ġurisprudenza fir-relazzjoni ma’ Stat terz (
60
). Il-Qorti tal-Ġustizzja għamlet riferiment għas-sentenza TNT u ddeċidiet li “s-sistema tar-Regolament [(UE)] Nru 650/2012 [ (
61
)] ma tipprekludix li, bis-saħħa ta’ ftehim bilaterali konkluż bejn Stat Membru u Stat terz qabel l-adozzjoni ta’ dan ir-regolament u fir-rigward tal-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 75(1) tal-imsemmi regolament, iċ-ċittadin ta’ Stat terz, li jirrisjedi fl-Istat Membru marbut b’dan il-ftehim bilaterali, ma għandux il-fakultà li jagħżel il-liġi applikabbli għas-suċċessjoni tiegħu” (
62
).
75.
Mill-perspettiva metodoloġika, il-kundizzjonijiet li fihom jista’ jitqies li regola ta’ ġurisdizzjoni internazzjonali, li tirriżulta minn trattat konkluż ma’ Stat terz, tkun inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni, jistgħu, fil-fehma tiegħi, jiġu dderivati minn dawn id-deċiżjonijiet.
76.
Għalhekk, żewġ elementi tar-riflessjoni li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni ma jikkostitwixxux ostakoli għal tali proposta, jiġifieri l-assenza ta’ dispożizzjoni tar-Regolament Brussell IIb dwar ir-rabta tiegħu ma’ ċerti strumenti internazzjonali u l-portata tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja wara s-sentenza TNT kif ġiet estiża għar-relazzjonijiet ma’ Stat terz fis-sentenza OP.
77.
Ċertament, fis-sentenzi TNT u OP, huma interpretati dispożizzjonijiet partikolari tar-regolamenti inkwistjoni (
63
) li jistabbilixxu, essenzjalment, li dawn ma jaffettwawx il-konvenzjonijiet li għalihom l-Istati Membri huma partijiet u li jirrigwardaw l-istess oqsma (
64
).
78.
Madankollu, il-fatt li, b’differenza mir-Regolament Brussell IIb, dawn ir-regolamenti jinkludu d-dikjarazzjoni tar-regola ġenerali li dawn ma jaffettwawx l-applikazzjoni tal-konvenzjonijiet internazzjonali li għalihom Stat Membru wieħed jew iktar huma partijiet, jew anki dispożizzjonijiet partikolari dwar il-konvenzjonijiet u l-ftehimiet bilaterali konklużi bejn Stat terz u Stat Membru (
65
), fil-fehma tiegħi, ma għandux effett fuq l-analiżi tal-portata tal-ġurisprudenza li tgħid li l-leġiżlatur tal-Unjoni ppreveda, fil-każ ta’ kompetizzjoni ta’ regoli, l-applikazzjoni ta’ dawn il-konvenzjonijiet (
66
).
79.
Fil-fatt, dawn id-dispożizzjonijiet partikolari ġew interpretati bħala li jimponu l-applikazzjoni tal-imsemmija konvenzjonijiet “fi ħdan l-Unjoni nnifisha” (
67
). Għalhekk, hija estiża, suġġett għal ċerti aġġustamenti (
68
), l-applikazzjoni tal-prinċipji tad-dritt internazzjonali pubbliku dwar l-applikazzjoni tat-trattati, bħal b’mod partikolari l-prinċipju “pacta sunt servanda” (
69
), riprodott, fir-rigward tar-relazzjonijiet mal-Istati terzi, fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE.
80.
Barra minn hekk, nirrileva li, fis-sentenza TNT (
70
), il-Qorti tal-Ġustizzja stabbilixxiet limitu għall-applikazzjoni ta’ konvenzjonijiet jew ftehimiet bilaterali, jiġifieri dak tal-ksur tal-prinċipji sottostanti għall-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili u kummerċjali fi ħdan l-Unjoni (
71
). Il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li dan kien konformi mal-ġurisprudenza tagħha dwar l-applikazzjoni ta’ konvenzjonijiet konklużi mill-Istati Membri ma’ Stati terzi, li ma għandhomx ikunu għad-detriment tal-għanijiet tad-dritt tal-Unjoni fir-relazzjonijiet bejn l-Istati Membri (
72
).
81.
Il-Qorti tal-Ġustizzja applikat dan l-istess limitu fir-rigward tal-prinċipji applikabbli fi ħdan l-Unjoni f’sentenzi sussegwenti għas-sentenza TNT, li fiha lanqas id-drittijiet ta’ Stat terz ma kienu inkwistjoni. Huma wkoll kellhom bħala suġġett kwistjonijiet ta’ rikonoxximent jew ta’ eżekuzzjoni ta’ deċiżjonijiet meħuda fl-Istati Membri. Dawn huma s-sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2013, Nipponka Insurance (
73
), u, f’każ ta’ kompetizzjoni bejn ir-Regolament Nru 1215/2012 u ċ-CMR, is-sentenza tal‑21 ta’ Marzu 2024, Gjensidige (
74
).
82.
Il-Qorti tal-Ġustizzja għamlet riferiment ukoll fl-istess termini għal din il-ġurisprudenza dwar il-prinċipji li fuqhom hija bbażata l-kooperazzjoni ġudizzjarja fi ħdan l-Unjoni fis-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2014, Nickel & Goeldner Spedition (
75
), li kienet tikkonċerna l-applikazzjoni tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni previsti fl-Artikolu 31(1) taċ-CMR li joffru lill-applikant għażla usa’ minn dik prevista fit-tieni inċiż tal-Artikolu 5(1)(b) tar-Regolament Nru 44/2001 (
76
). Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, konformement mal-Artikolu 71(1) ta’ dan ir-Regolament, Stat Membru jista’ japplika r-regoli ta’ ġurisdizzjoni inkwistjoni previsti miċ-CMR (
77
).
83.
Dawn is-sentenzi kollha jirrigwardaw l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet taċ-CMR li jorbtu lil diversi Stat Membru.
84.
Madankollu, f’każ ta’ applikazzjoni ta’ konvenzjoni bilaterali konkluża ma’ Stat terz, din il-ġurisprudenza ġiet applikata b’analoġija. Il-kwistjoni dwar l-għażla tal-liġi applikabbli għal suċċessjoni (
78
) wasslet lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi dwar ir-rabta bejn ir-Regolament Nru 650/2012 u l-Ftehim li jorbot lir-Repubblika tal-Polonja, qabel l-adeżjoni tagħha mal-Unjoni, mal-Ukraina. Dan il-ftehim jindika l-liġi applikabbli fil-qasam tas-suċċessjoni, iżda ma jipprevedix espressament il-possibbiltà li tintgħażel oħra (
79
).
85.
Fis-sentenza OP, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 75 tar-Regolament Nru 650/2012 “li jirregola, fi ħdan l-att tad-dritt tal-Unjoni inkwistjoni [ (
80
)], ir-relazzjonijiet bejn dan l-att u l-konvenzjonijiet internazzjonali, ma jistax ikollu portata li tkun f’kunflitt mal-prinċipji li fuqhom hija bbażata l-leġiżlazzjoni li minnha jagħmel parti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza [TNT], punt 51)” (
81
).
86.
Sussegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat il-kompatibbiltà tal-imsemmi ftehim bilaterali mad-dritt tal-Unjoni billi fittxet l-importanza tad-dispożizzjoni tar-regolament inkwistjoni (
82
).
87.
Meta kkonkludiet dan l-eżami fid-dawl tal-Artikolu 75(1) tar-Regolament Nru 650/2012 b’riferiment għall-ewwel paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja, fil-fehma tiegħi, enfasizzat il-ħtieġa li dawn id-dispożizzjonijiet jiġu kkombinati fil-każ partikolari tar-relazzjonijiet ma’ Stati terzi (
83
).
88.
B’mod ġenerali, minn dan niddeduċi li, f’sitwazzjoni fejn id-drittijiet tal-Istati terzi għandhom jipprevalu bħala prinċipju minħabba konvenzjoni bilaterali (
84
), il-Qorti tal-Ġustizzja esprimiet impliċitament il-grad sa fejn id-dispożizzjoni ta’ tali konvenzjoni tista’ titqies li hija inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni, u dan konformement mar-regola ddefinita fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE.
89.
Fi kliem ieħor, fis-segwitu tas-sentenza TNT (
85
), f’kawża ta’ relazzjoni ta’ Stat Membru ma’ Stat terz li jirrigwarda l-liġi applikabbli, il-Qorti tal-Ġustizzja, fil-fehma tiegħi, adottat approċċ sistemiku, sabiex tevita li twassal malajr wisq għall-kontestazzjoni ta’ ftehim bilaterali li għandu, bħala prinċipju, skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE, jipprevali fuq id-dritt tal-Unjoni (
86
).
90.
Ser nanalizza dan l-approċċ bħala li jikkonsisti fl-identifikazzjoni, fil-każ ta’ kooperazzjoni f’materji ċivili fi ħdan l-Unjoni, tal-prinċipju li fuqu hija bbażata d-dispożizzjoni tar-regolament inkwistjoni sabiex tiġi evalwata l-importanza tagħha. Għalhekk, fil-kawża ineżami, għandu jiġi ddeterminat jekk id-dispożizzjoni tat-Trattat Russu‑Bulgaru tiksirx jew le għan fundamentali mfittex mir-Regolament Brussell IIb.
91.
Huwa biss wara din l-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ inkompatibbiltà li tqum, fit-tieni lok, il-kwistjoni tal-implimentazzjoni jew le tad-dispożizzjonijiet tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE, fir-relazzjonijiet bejn Stat Membru wieħed jew iktar ma’ Stat terz wieħed jew iktar (
87
).
92.
Minħabba l-ġerarkija tar-regoli, l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni għalhekk ma hijiex irriżervata għar-regolamenti li fihom dispożizzjoni speċjali tirregola r-relazzjonijiet bejn dawn ir-regolamenti u l-konvenzjonijiet internazzjonali konklużi ma’ Stati terzi.
93.
L-objettivi li għandhom jintlaħqu huma għalhekk diversi. L-għan huwa li jiġu ssalvagwardjati d-drittijiet tal-Istati terzi, konformement mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE (
88
), u li tinstab soluzzjoni konformi mal-prinċipji ta’ prevedibbiltà tal-qrati kompetenti kif ukoll ta’ ċertezza legali għall-partijiet fil-kawża. Dawn il-prinċipji, li jiġġustifikaw l-istabbiliment ta’ regoli ta’ ġurisdizzjoni fil-konvenzjonijiet internazzjonali, jiggarantixxu r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi (
89
).
94.
Konsegwentement, f’dan il-każ, b’analoġija mal-approċċ adottat fis-sentenza OP (
90
), għandha tiġi eżaminata d-domanda li ġejja: it-Trattat Russu‑Bulgaru, li jipprovdi li l-qorti li għandha ġurisdizzjoni sabiex tawtorizza l-bejgħ ta’ proprjetà immobbli li tappartjeni lil minuri hija dik tal-post fejn tinsab il-proprjetà immobbli, jikser il-prinċipju li fuqu hija bbażata l-kooperazzjoni ġudizzjarja fil-qasam tar-responsabbiltà tal-ġenituri fi ħdan l-Unjoni, li jiffavorixxi l-ġurisdizzjoni tal-qorti tal-post ta’ residenza tal-minuri?
95.
Fl-opinjoni tiegħi, dan ma huwiex il-każ.
96.
Għalkemm, fid-dawl tar-rekwiżit tat-tfittxija tal-aħjar interess tal-minuri, il-kriterju ta’ ġurisdizzjoni huwa, b’mod ġenerali, il-post tar-residenza abitwali tal-minuri (
91
), diversi aġġustamenti huma previsti mil-leġiżlatur tal-Unjoni, suġġett għall-kundizzjoni li jiġu ssodisfatti l-istess rekwiżit u l-eżistenza ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali. Dan japplika wkoll għall-fakultà tal-għażla ta’ qorti (
92
) u, b’mod iktar partikolari, għat-trasferiment tal-ġurisdizzjoni lill-qorti li tkun fl-aħjar pożizzjoni sabiex tevalwa dan l-aħjar interess (
93
).
97.
Barra minn hekk, dan il-leġiżlatur ippreveda espressament l-ipoteżi tat-tilwima li tirrigwarda miżuri ta’ protezzjoni tal-minuri marbuta mal-amministrazzjoni, mal-konservazzjoni jew mat-trasferiment tal-proprjetà tiegħu li tinsab fit-territorju ta’ Stat Membru li ma huwiex dak li fih tinsab ir-residenza tiegħu (
94
).
98.
F’dan is-sens, ir-Regolament Brussell IIb huwa wkoll konformi mal-Artikoli 8 u 9 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1996.
99.
Minn dan isegwi li r-regola dwar il-ġurisdizzjoni stabbilita fit-Trattat Russu‑Bulgaru tista’ tiġi applikata fi ħdan l-Unjoni sa fejn jiġi ssodisfatt ir-rekwiżit imfakkar fil-premessa 19 tar-Regolament Brussell IIb, filwaqt li jiġu osservati l-aħjar interessi tal-minuri (
95
).
100.
Konsegwentement, ma hemmx lok, fil-kawża ineżami, li jiġu diskussi “l-miżuri opportuni sabiex titneħħa l-inkompatibbiltà li tista’ tinstab”, li t-tfittxija tagħhom hija r-responsabbiltà tal-Istati Membri, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE.
101.
Inżid, għal raġunijiet ta’ kompletezza, li, jekk, madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li l-applikazzjoni tat-Trattat Russu‑Bulgaru twassal għal riżultat li jmur kontra d-dritt tal-Unjoni, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk din l-inkompatibbiltà tistax tiġi evitata billi dan it-trattat jingħata, sa fejn ikun possibbli u b’osservanza tad-dritt internazzjonali, interpretazzjoni konformi mad-dritt tal-Unjoni (
96
). Fin-nuqqas ta’ dan, ir-Repubblika tal-Bulgarija tkun obbligata tieħu l-miżuri neċessarji sabiex telimina l-inkompatibbiltà tal-imsemmi trattat mad-dritt tal-Unjoni, jekk meħtieġ billi tiddenunzjah. Madankollu, sakemm issir tali eliminazzjoni, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE jawtorizzaha tkompli tapplika t-Trattat Russu‑Bulgaru (
97
).
V. Konklużjoni
102.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ’il fuq, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mis-Sofiyski rayonen sad (il-Qorti Distrettwali ta’ Sofija, il-Bulgarija), kif ġej:
Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2019/1111 tal‑25 ta’ Ġunju 2019 dwar il-ġurisdizzjoni, ir-rikonoxximent u l-infurzar ta’ deċiżjonijiet fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta’ responsabbiltà tal-ġenituri, u dwar sekwestru internazzjonali ta’ minuri
għandu jiġu interpretati fis-sens li:
konformement mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE, huwa ma jaffettwax l-applikazzjoni ta’ ftehim bilaterali konkluż ma’ Stat terz, minn Stat Membru, qabel id-data tal-adeżjoni tiegħu mal-Unjoni Ewropea, li permezz tiegħu hija biss il-qorti tal-Istat Membru fejn tinsab il-proprjetà immobbli li għandha l-ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar talba għal awtorizzazzjoni tal-bejgħ ta’ proprjetà immobbli li tappartjeni lil minuri, ċittadin ta’ dan l-Istat terz, liema qorti għandha tiddeċiedi fid-dawl tal-aħjar interessi tal-minuri.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
i
)	L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.
(
2
)	Trattat irratifikat bid-Digriet Nru 784 tad-Durzhavniya suvet (il-Kunsill tal-Istat, il-Bulgarija) tal‑15 ta’ April 1975 (DV Nru 33, tal‑25 ta’ April 1975) u ppubblikat fid-DV Nru 12, tal‑10 ta’ Frar 1976 (rettifika fid-DV Nru 17, tat‑28 ta’ Frar 2014), li jorbot lir-Repubblika tal-Bulgarija mal-Federazzjoni Russa (iktar ’il quddiem it-“Trattat Russu‑Bulgaru”).
(
3
)	Regolament tal-Kunsill tal‑25 ta’ Ġunju 2019 dwar il-ġurisdizzjoni, ir-rikonoxximent u l-infurzar ta’ deċiżjonijiet fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta’ responsabbiltà tal-ġenituri, u dwar sekwestru internazzjonali ta’ minuri (ĠU 2019, L 178, p. 1, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Brussell IIb”).
(
4
)	Ir-Renju tad-Danimarka ma huwiex suġġett għar-Regolament Brussell IIb (ara l-premessa 96 ta’ dan ir-regolament).
(
5
)	Konvenzjoni dwar l-Aspetti Ċivili fis-Sekwestru Internazzjonali ta’ Minuri, konkluża f’Den Haag fil‑25 ta’ Ottubru 1980.
(
6
)	Konvenzjoni fuq il-Ġuriżdizzjoni, il-Liġi Applikabbli, Rikonoxximent, Infurzar u Kooperazzjoni dwar ir-Responsabbiltà tal-Ġenituri u Miżuri għall-Protezzjoni tat-Tfal, konkluża f’Den Haag fid‑19 ta’ Ottubru 1996 (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1996”).
(
7
)	DV Nru 275, tat‑22 ta’ Novembru 1950.
(
8
)	DV Nru 59, tal‑20 ta’ Lulju 2007.
(
9
)	DV Nru 47 tat‑23 ta’ Ġunju 2009.
(
10
)	Imwielda fl‑2005 u fl‑2008, rispettivament, waħda minnhom issa laħqet l-età maġġuri, kif ġie ppreċiżat mill-Qorti tal-Ġustizzja waqt is-seduta.
(
11
)	DV Nru 42 tas‑17 ta’ Mejju 2005.
(
12
)	Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Ġunju 2008 dwar il-liġi applikabbli għall-obbligazzjonijiet kuntrattwali (Ruma I) (ĠU 2008, L 177, p. 6, rettifika fil-ĠU 2009, L 309, p. 87, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Ruma I”).
(
13
)	Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali (ĠU 2012, L 351, p. 1).
(
14
)	Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-qrati nazzjonali jistgħu jadixxu lil din tal-aħħar biss jekk tilwima tkun pendenti quddiemhom u jekk ikunu mitluba jiddeċiedu fil-kuntest ta’ proċedura intiża li twassal għal deċiżjoni ta’ natura ġudizzjarja. Ara s-sentenza tas‑26 ta’ Settembru 2024, Fautromb (C‑368/23, EU:C:2024:789, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
15
)	Ara, f’proċedura bħal din, is-sentenza tat‑3 ta’ Ottubru 2013, Schneider (C‑386/12, iktar ’il quddiem is-“sentenza Schneider, EU:C:2013:633, punti 10 sa 12). Fil-kawża li tat lok għal dik is-sentenza, li għandha bħala suġġett il-bejgħ ta’ proprjetà ta’ persuna maġġuri mqiegħda taħt l-awtorità tal-kuratur, il-proċedura implimentata kienet simili għal dik tal-kawża prinċipali. Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 24 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
16
)	Ara s-sentenza tat‑2 ta’ Ġunju 1994, Solo Kleinmotoren (C‑414/92, EU:C:1994:221, punti 17 u 18).
(
17
)	Fir-rigward tal-eżistenza ta’ rimedji ġudizzjarji, b’mod partikolari fir-rigward tad-deċiżjonijiet dwar il-ġurisdizzjoni, ara l-ġurisprudenza nazzjonali ċċitata mill-qorti tar-rinviju u, b’mod partikolari, id-digriet mogħti preċedentement f’din il-kawża (ara l-punt 21 ta’ dawn il-konklużjonijiet). Ara, ukoll, is-sentenza Schneider (punt 12).
(
18
)	Din il-kundizzjoni espressament tfakkret mill-qorti tar-rinviju f’nota li hija bagħtet lill-Qorti tal-Ġustizzja wara l-preżentata tal-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 16 tar-Regolament Brussell IIb. Ara, barra minn hekk, dwar l-elementi ta’ evalwazzjoni li għandhom jiġu eżaminati, in-nota ta’ qiegħ il-paġna 95 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Ara wkoll, dwar is-sitwazzjoni f’din il-kawża, fejn l-interessi tal-minuri jistgħu jkunu differenti minn dawk tar-rappreżentant legali tagħhom, il-punt 19 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
19
)	Ara l-punt (b) tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 2(1) tar-Regolament Brussell IIb. Għall-kuntrarju, huma esklużi, għall-finijiet ta’ dan il-Kapitolu IV, il-miżuri provviżorji jew protettivi ordnati minn qorti mingħajr ma l-konvenut ikun irċieva taħrika biex jidher, sakemm id-deċiżjoni li jkun fiha l-miżura ma tiġix innotifikata lill-konvenut qabel l-eżekuzzjoni.
(
20
)	Ara Compétence et exécution des jugements en Europe, Règlements 44/2001 et 1215/2012, Conventions de Bruxelles (1968) et de Lugano (1988 et 2007), is-seba’ edizzjoni, Librairie générale de droit et de jurisions, il-ġabra “Droit des affaires”, Pariġi, 2024, punt 425 (p. 636 u 637).
(
21
)	Ara s-sentenzi tas‑6 ta’ Ottubru 2015, Matoušková (C‑404/14, EU:C:2015:653, punt 20), u tad‑19 ta’ April 2018, Saponaro u Xylina (C‑565/16, EU:C:2018:265, punt 10). Ara, barra minn hekk, is-sentenza tat‑30 ta’ Marzu 2023, M. Ya. M. (Rinunzja għas-suċċessjoni ta’ kowerriet) (C‑651/21, EU:C:2023:277, punti 15 u 16, li fihom huma mfakkra regoli ta’ proċedura Bulgari li jirregolaw l-iżvolġiment tal-proċedura mhux kontenzjuża).
(
22
)	Fl-ewwel u fit-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tirreferi għar-Regolament Brussell IIb, għar-Regolament Ruma I u għar-Regolament Nru 1215/2012. Jiena ser neskludi mill-analiżi tiegħi t-tieni regolament, li ma huwiex relatat mal-ġurisdizzjoni internazzjonali. Ara, f’dan ir-rigward, in-nota ta’ qiegħ il-paġna 48 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
23
)	C‑404/14, EU:C:2015:653.
(
24
)	Ara s-sentenza Schneider (punt 23). Is-Sofiyski gradski sad (il-Qorti tal-Belt ta’ Sofija) ġiet adita skont dispożizzjonijiet simili għal dawk applikabbli fil-kawża prinċipali. Fil-fatt, konformement mad-dispożizzjonijiet konġunti tal-Artikolu 168(2), l-Artikolu 165(4) u l-Artikolu 130(3) tal-Kodiċi tal-Familja, l-atti ta’ trasferiment ta’ proprjetajiet immobbli li jappartjenu għal persuni ddikjarati parzjalment inkapaċi jistgħu jsiru permezz tal-awtorizzazzjoni tar-Rayonen sad (il-Qorti Distrettwali) li fih huma ddomiċiljati dawn il-persuni, jekk l-att ta’ trasferiment ma jmurx kontra l-interessi tagħhom (ara s-sentenza Schneider (punt 7)).
(
25
)	Ara s-sentenza Schneider (punt 25).
(
26
)	Regolament tal-Kunsill tat‑22 ta’ Diċembru 2000 dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 42).
(
27
)	Ara s-sentenza Schneider (punti 26, 28 u 31).
(
28
)	Regolament tal-Kunsill tas‑27 ta’ Novembru 2003 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-infurzar ta’ sentenzi fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta’ responsabbilità tal-ġenituri, u li jirrevoka r-Regolament (KE) Nru 1347/2000 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 243). Ara s-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2015, Matoušková (C‑404/14, EU:C:2015:653, punti 29 u 31), f’każ ta’ talba għal approvazzjoni mill-qorti tat-tutela ta’ ftehim ta’ suċċessjoni konkluż f’isem il-minuri. B’riferiment għal dik id-deċiżjoni, l-istess soluzzjoni ġiet adottata fis-sentenza tad‑19 ta’ April 2018, Saponaro u Xylina (C‑565/16, EU:C:2018:265, punti 17 sa 19), dwar talba għal awtorizzazzjoni mressqa minn ġenituri f’isem il-wild minuri tagħhom intiża għar-rinunzja ta’ suċċessjoni.
(
29
)	Ara, bħala eżempju, b’analoġija, is-sentenzi tas‑6 ta’ Ottubru 2015, Matoušková (C‑404/14, EU:C:2015:653, punt 37), kif ukoll tad‑19 ta’ April 2018, Saponaro u Xylina (C‑565/16, EU:C:2018:265, punt 20).
(
30
)	Ara l-punt 53 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
31
)	Skont din id-dispożizzjoni, “[j]ekk l-eżitu ta’ proċedimenti f’materja li ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament quddiem qorti ta’ Stat Membru jiddependi fuq id-determinazzjoni ta’ kwistjoni inċidentali marbuta mar-responsabbiltà tal-ġenituri, qorti f’ dak l-Istat Membru tista’ tiddetermina dik il-kwistjoni għall-finijiet ta’ dawk il-proċedimenti anke jekk dak l-Istat Membru ma jkollux ġurisdizzjoni skont dan ir-Regolament”.
(
32
)	Ara l-punt 25 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
33
)	Ara l-punt 30 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
34
)	Ara wkoll il-premessa 32 tar-Regolament Brussell IIb fir-rigward tal-ispjegazzjonijiet konkreti li jingħataw bħala eżempju. Nippreċiża li l-Artikolu 16(3) ta’ dan ir-regolament jipprovdi li, “[j]ekk il-validità ta’ att legali mwettaq jew li għandu jitwettaq f’isem minuri fi proċedimenti dwar suċċessjoni quddiem qorti ta’ Stat Membru tirrikjedi permess jew approvazzjoni minn qorti, qorti f’dak l-Istat Membru tista’ tiddeċiedi jekk tippermettix jew tapprovax tali att legali anke jekk ma jkollhiex ġurisdizzjoni skont dan ir-Regolament”. Minħabba s-sitwazzjoni partikolari msemmija f’din id-dispożizzjoni (ara l-premessa 33 tal-imsemmi regolament), għandha tiġi interpretata b’mod restrittiv.
(
35
)	Ara l-kummentarju dwar din id-dispożizzjoni ta’ Jault-Seseke, F., f’Corneloup, S., Gallant, E., Égéa, V., u Jault-Seseke, F., Divorce, responsabilité parentale, enlèvement international; Commentaire du règlement 2019/1111 du 25 juin 2019 (Bruxelles II ter), Bruylant, Brussell, 2023, p. 219 sa 231, b’mod partikolari p. 221 et seq. u, b’mod partikolari, il-punti 10 u 13. Ara wkoll Garber, T., “Article 10 – Choice of court”, f’Magnus, U., u Mankowski, P., European Commentaries on Private International Law, Brussels II ter Regulation, Otto Schmidt, Köln, 2023, p. 169 sa 184, b’mod partikolari l-punti 9, 10, 16, 17, 18 u 22 (p. 173 sa 176). Fil-fehma tiegħi, dan l-Artikolu 10 jista’ jiġi interpretat fis-sens li japplika f’każ ta’ għażla mill-persuna jew mill-persuni kkonċernati biss fil-kuntest ta’ proċedura mhux kontenzjuża, speċjalment bħala rappreżentant legali tal-wild. Ara, f’dan ir-rigward, fir-rigward tal-konstatazzjonijiet misluta mill-proċedura fil-kawża prinċipali, il-punt 62 ta’ dawn il-konklużjonijiet kif ukoll is-soluzzjonijiet adottati mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi tas‑6 ta’ Ottubru 2015, Matoušková (C‑404/14, EU:C:2015:653, punti 35 sa 37), u tad‑19 ta’ April 2018, Saponaro u Xylina (C‑565/16, EU:C:2018:265, punt 40), abbażi tal-Artikolu 12(3) tar-Regolament Nru 2201/2003, li jistgħu jiġu trasposti minħabba l-ekwivalenza tiegħu mal-Artikolu 10 tar-Regolament Brussell IIb u f’każ fejn ġenitur wieħed biss ikun ir-rappreżentant legali ta’ wliedu.
(
36
)	Kif tippreċiża l-qorti tar-rinviju, din id-deċiżjoni tista’ tiġi kkonsultata fuq is-sit internet ta’ din il-Qorti tal-Ġustizzja.
(
37
)	Il-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni) ippreċiżat fid-deċiżjoni tagħha li, konformement mal-Artikolu 65(1) tal-Kodiċi tad-Dritt Internazzjonali Privat, il-kisba kif ukoll l-estinzjoni ta’ drittijiet in rem u tal-pussess huma rregolati mid-dritt tal-Istat li fih tinsab il-proprjetà. Din id-dispożizzjoni ma hijiex iċċitata mill-qorti tar-rinviju.
(
38
)	Ara, barra minn hekk, id-dispożizzjonijiet dwar il-ġurisdizzjoni fl-Artikolu 25(6) tat-Trattat Russu‑Bulgaru, li jipprevedu wkoll il-ġurisdizzjoni tal-awtoritajiet tal-parti kontraenti li l-minuri huwa ċittadin tagħha.
(
39
)	Ara wkoll il-pożizzjoni tal-Kummissjoni fil-gwida prattika tagħha għall-applikazzjoni tar-Regolament Brussell IIb, ippubblikata fl‑2023, punt 9.2 (p. 208): “Ir-Regolament [Brussell IIb] ma jaffettwa l-ebda konvenzjoni bilaterali konkluża bejn Stat Membru u pajjiż terz li tirregola kwistjonijiet li jaqgħu fi ħdan il-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tar-Regolament. L-istess japplika għall-konvenzjonijiet multilaterali, sa fejn ir-regoli speċjali [ta’ dan] ir-Regolament stabbiliti fl-Artikoli 95‑99 ma jipprevedux mod ieħor. Dan l-eżitu jirriżulta mill-obbligi internazzjonali li qabel kienu ttieħdu mill-Istat Membru inkwistjoni (ara l-Premessa 91 u l-Artikolu 351 tat-TFUE).”
(
40
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑26 ta’ Settembru 2024, Energotehnica (C‑792/22, EU:C:2024:788, punt 42).
(
41
)	Sa fejn dan l-artikolu ssostitwixxa l-Artikolu 307 KE bħala s-suċċessur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 234 KEE, l-interpretazzjoni tagħhom mill-Qorti tal-Ġustizzja tapplika, skont il-ġurisprudenza stabbilita tagħha, għad-dispożizzjonijiet ekwivalenti fis-seħħ attwalment.
(
42
)	F’regolamenti oħra fil-qasam tal-kooperazzjoni ċivili, il-leġiżlatur tal-Unjoni pproċeda b’mod differenti. Ara, f’dan ir-rigward, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona fil-kawża OP (Għażla tal-liġi ta’ Stat terz għas-suċċessjoni) (C‑21/22, EU:C:2023:247, punt 30).
(
43
)	Ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona fil-kawża OP (Għażla tal-liġi ta’ Stat terz għas-suċċessjoni) (C‑21/22, EU:C:2023:247, nota ta’ qiegħ il-paġna 20).
(
44
)	Ara, bħala tfakkira li l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE jikkostitwixxi regola li tista’, meta l-kundizzjonijiet tal-applikazzjoni tiegħu jkunu ssodisfatti, tippermetti derogi mill-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, inkluż tad-dritt primarju, is-sentenza tal‑14 ta’ Marzu 2024, Il‑Kummissjoni vs Ir‑Renju Unit (Sentenza tal-Qorti Suprema) (C‑516/22, EU:C:2024:231, punti 59 u 78, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
(
45
)	Il-Gvern Ungeriż ippreċiża li, “[b]ħall-Bulgarija, l-Ungerija kkonkludiet mal-ex pajjiżi soċjalisti diversi trattati bilaterali ta’ assistenza ġudizzjarja li għadhom fis-seħħ sal-lum. Dawn huma trattati ta’ natura ġenerali li jirregolaw, fl-oqsma kollha tad-dritt ċivili, il-ġurisdizzjoni, il-liġi applikabbli, ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ deċiżjonijiet kif ukoll in-notifika ta’ dokumenti u l-produzzjoni tal-provi, u li spiss ikopru wkoll il-qasam ta’ kooperazzjoni f’materji kriminali”. Għall-kuntrarju ta’ dawn it-trattati, ir-Regolament Brussell IIb ma fih l-ebda dispożizzjoni dwar il-liġi applikabbli fi kwistjonijiet ta’ responsabbiltà tal-ġenituri (ara l-premessa 92 ta’ dan ir-regolament għar-riferiment għad-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu III tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1996).
(
46
)	Għalhekk, skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, għandu jinżamm mal-elementi pprovduti mill-qorti tar-rinviju. Ara wkoll il-punt 50 ta’ dawn il-konklużjonijiet għal elementi ta’ informazzjoni misluta mit-Trattat Russu‑Bulgaru li magħhom jista’ jiżdied li, skont l-Artikolu 1(1) ta’ dan it-trattat, iċ-ċittadini ta’ parti kontraenti jgawdu, fit-territorju tal-parti kontraenti l-oħra, fir-rigward tad-drittijiet personali u patrimonjali tagħhom, l-istess protezzjoni ġuridika bħaċ-ċittadini ta’ din il-parti kontraenti. Ara, barra minn hekk, il-punt 66 u n-nota ta’ qiegħ il-paġna 53 ta’ dawn il-konklużjonijiet għal preċiżazzjonijiet dwar il-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1996.
(
47
)	Ara l-punt 53 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
48
)	Dan l-artikolu jipprovdi li, “[s]a fejn il-liġi applikabbli għall-kuntratt ma ntgħażlitx skond l-Artikolu 3 u mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 5 sa 8, il-liġi li tirregola l-kuntratt għandha tkun determinata kif ġej: […] kuntratt relatat ma’ dritt in rem fuq proprjetà immobbli jew ma’ kiri ta’ proprjetà immobbli għandu jkun regolat mil-liġi tal-pajjiż li fih tkun tinsab il-proprjetà”. Ir-riferiment għal dan l-artikolu jista’ jinqara bħala li jsostni l-motivazzjoni fondata fuq il-liġi applikabbli, fid-dawl tad-dritt tal-Unjoni. Madankollu, il-qorti tar-rinviju ppreċiżat li din ir-referenza kienet żbaljata (ara l-punt 21 ta’ dawn il-konklużjonijiet).
(
49
)	Dwar din it-tieni kundizzjoni għall-implimentazzjoni tal-Artikolu 351 TFUE, ara s-sentenza tal‑14 ta’ Marzu 2024, Il‑Kummissjoni vs Ir‑Renju Unit (Sentenza tal-Qorti Suprema) (C‑516/22, EU:C:2024:231, punti 63 u 64).
(
50
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Jannar 2010, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja (C‑546/07, EU:C:2010:25, punt 43), kif ukoll id-digriet tal‑5 ta’ Settembru 2019, Caisse pour l’avenir des enfants (C‑801/18, EU:C:2019:684, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
51
)	Għandu jitfakkar li, fil-kuntest ta’ proċedura għal deċiżjoni preliminari, ma hijiex il-Qorti tal-Ġustizzja, iżda l-qorti nazzjonali li għandha tikkonstata l-obbligi li konvenzjoni internazzjonali preċedenti timponi fuq l-Istat Membru kkonċernat u li tippreċiża l-limiti tagħha b’mod li jippermetti li jiġi ddeterminat sa fejn dawn l-obbligi jostakolaw l-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni inkwistjoni. Ara s-sentenza tat‑2 ta’ Awwissu 1993, Levy (C‑158/91, EU:C:1993:332, punt 21).
(
52
)	Ara, dwar il-kamp ta’ applikazzjoni tat-Trattat Russu‑Bulgaru, in-nota ta’ qiegħ il-paġna 46 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
53
)	Din il-konvenzjoni daħlet fis-seħħ fl‑1 ta’ Frar 2007 fil-Bulgarija u fl‑1 ta’ Ġunju 2013 fir-Russja (ara, fuq din il-kjarifika li tikkonċerna dan l-Istat, is-sentenza tal‑14 ta’ Lulju 2022, CC (Trasferiment tar-residenza abitwali tal-wild lejn Stat terz) (C‑572/21, EU:C:2022:562, punt 3)). Skont l-Artikolu 55(1) tal-imsemmija konvenzjoni, “Stat kontraenti jista’, konformement mal-Artikolu 60: a) jirriżerva l-ġurisdizzjoni tal-awtoritajiet tiegħu li jieħdu miżuri għall-ħarsien tal-proprjetà tal-minuri li tinsab fit-territorju tiegħu; b) jirriżerva d-dritt li ma jirrikonoxxix ir-responsabbiltà tal-ġenituri jew miżura li tkun inkompatibbli ma’ miżura meħuda mill-awtoritajiet tiegħu fir-rigward ta’ din il-proprjetà” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Nirrileva li, pereżempju, il-Polonja esprimiet l-istess riżervi. Dan ma huwiex il-każ għall-applikazzjoni tal-istess konvenzjoni li daħlet fis-seħħ fl‑1 ta’ Mejju 2006 fl-Ungerija.
(
54
)	Għandu jinqara mal-punt 55 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
55
)	Ara s-sentenza tat‑28 ta’ Ottubru 2022, Generalstaatsanwaltschaft München (Estradizzjoni u ne bis in idem) (C‑435/22 PPU, EU:C:2022:852, punt 122 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
56
)	C‑533/08, iktar ’il quddiem is-“sentenza TNT, EU:C:2010:243.
(
57
)	C‑21/22, iktar ’il quddiem is-“sentenza OP, EU:C:2023:766.
(
58
)	Din il-konvenzjoni multilaterali ġiet iffirmata f’Genève fid‑19 ta’ Mejju 1956. Hija ġiet emendata bil-Protokoll iffirmat f’Genève fil‑5 ta’ Lulju 1978 (iktar ’il quddiem iċ-“CMR”).
(
59
)	Ara s-sentenza TNT (punt 41).
(
60
)	Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona fil-kawża OP (Għażla tal-liġi ta’ Stat terz għas-suċċessjoni) (C‑21/22, EU:C:2023:247, punti 40, 41, 43 u 49).
(
61
)	Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑4 ta’ Lulju 2012 dwar il-ġuriżdizzjoni, il-liġi applikabbli, ir-rikonoxximent u l-infurzar ta’ deċiżjonijiet u l-aċċettazzjoni u l-infurzar ta’ strumenti awtentiċi fil-qasam tas-suċċessjonijiet u dwar il-ħolqien ta’ Ċertifikat Ewropew tas-Suċċessjoni (ĠU 2012, L 201, p. 107, rettifiki fil-ĠU 2012, L 344, p. 3 u fil-ĠU 2013, L 60, p. 140).
(
62
)	Sentenza OP (punt 37). Ara, fl-istess sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona fil-kawża OP (Għażla tal-liġi ta’ Stat terz għas-suċċessjoni) (C‑21/22, EU:C:2023:247, punti 63 u 79).
(
63
)	Fis-sentenza TNT, dan huwa r-Regolament Nru 44/2001. Sa fejn ir-Regolament Nru 1215/2012 ħassar u ssostitwixxa dan ir-regolament, li min-naħa tiegħu ssostitwixxa l-Konvenzjoni dwar il-Ġurisdizzjoni u l-Eżekuzzjoni ta’ Sentenzi f’Materji Ċivili u Kummerċjali ffirmata fi Brussell fis‑27 ta’ Settembru 1968 (ĠU 1972, L 299, p. 32), kif emendata bil-konvenzjonijiet suċċessivi dwar l-adeżjoni tal-Istati Membri l-ġodda għal din il-konvenzjoni (ĠU 1998, C 27, p. 1), l-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tad-dispożizzjonijiet ta’ wieħed minn dawn l-istrumenti ġuridiċi tapplika wkoll għal dawk tal-oħrajn, meta dawn id-dispożizzjonijiet ikunu jistgħu jiġu kklassifikati bħala ekwivalenti. Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑21 ta’ Marzu 2024, Gjensidige (C‑90/22, EU:C:2024:252, punt 40). Fis-sentenza OP, dan huwa r-Regolament Nru 650/2012.
(
64
)	Fl-Artikolu 71(1) ta’ kull wieħed mir-Regolamenti Nri 44/2001 u 1215/2012, jissemmew il-konvenzjonijiet “li b’relazzjoni għal kwistjonijiet partikolari, [jirregolaw i]l-ġurisdizzjoni jew ir-rikonoxximent jew l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi”. Fl-Artikolu 75 tar-Regolament Nru 650/2012, isir riferiment għall-konvenzjonijiet internazzjonali “li jittrattaw kwistjonijiet koperti minn dan ir-Regolament”. Fuq il-konstatazzjoni tal-analoġija ta’ dawn id-dispożizzjonijiet li jinsabu wkoll fi strumenti oħra tal-Unjoni fil-qasam tal-kooperazzjoni ġudizzjarja, ara s-sentenza OP (punt 28).
(
65
)	Ara l-Artikolu 73(3) tar-Regolament Nru 1215/2012, mingħajr ekwivalenti fir-Regolament Nru 44/2001, li jirrigwarda l-konvenzjonijiet u l-ftehimiet bilaterali konklużi bejn Stat terz u Stat Membru qabel id-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-regolament.
(
66
)	Ara s-sentenza TNT (punt 46, li l-Qorti tal-Ġustizzja għamlet riferiment għaliha b’analoġija fis-sentenza OP (punt 26), bħalma għamlet, l-aħħar, fis-sentenza tal‑21 ta’ Marzu 2024, Gjensidige (C‑90/22, EU:C:2024:252, punt 41)).
(
67
)	Ara s-sentenza TNT (punt 47, li jgħid li, “minkejja l-ispjegazzjoni mogħtija fil-premessa 25 tar-Regolament Nru 44/2001 li tgħid li l-konvenzjonijiet speċjali ma humiex affettwati sabiex l-Istati Membri jkunu jistgħu josservaw l-impenji internazzjonali tagħhom lejn Stati terzi, il-leġiżlatur ried ukoll jimponi, bl-Artikolu 71 ta’ dan ir-regolament, l-applikazzjoni ta’ dawn il-konvenzjonijiet fi ħdan l-Unjoni nnifisha”).
(
68
)	L-arranġamenti previsti fid-dritt sekondarju jistgħu jsiru biss fil-kuntest tar-relazzjonijiet bejn l-Istati Membri. Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tal‑14 ta’ Marzu 2024, Il‑Kummissjoni vs Ir‑Renju Unit (Sentenza tal-Qorti Suprema) (C‑516/22, EU:C:2024:231, punt 61).
(
69
)	Ara, bħala tfakkira, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Emiliou fil-kawża Il‑Kummissjoni vs Ir‑Renju Unit (Sentenza tal-Qorti Suprema) (C‑516/22, EU:C:2023:857, punt 114).
(
70
)	Ara l-punt 49 ta’ dik is-sentenza, fir-rigward ta’ każ ta’ kompetizzjoni bejn ir-Regolament Nru 44/2001 u ċ-CMR.
(
71
)	Il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret “[i]l-prinċipji […] tal-moviment liberu tas-sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali, ta’ prevedibbiltà tal-qrati li għandhom ġurisdizzjoni u, għaldaqstant, ta’ ċertezza legali għall-individwi, ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja, ta’ tnaqqis kemm jista’ jkun tar-riskju ta’ proċedimenti simultanji, kif ukoll ta’ fiduċja reċiproka fil-ġustizzja fi ħdan l-Unjoni”.
(
72
)	Ara s-sentenza TNT (punt 52 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara wkoll, bħala tfakkira ta’ dan il-prinċipju, is-sentenza tal‑14 ta’ Marzu 2024, Il‑Kummissjoni vs Ir‑Renju Unit (Sentenza tal-Qorti Suprema) (C‑516/22, EU:C:2024:231, punt 61).
(
73
)	C‑452/12, EU:C:2013:858, punti 24 u 40 kif ukoll il-punti 36 u 41.
(
74
)	C‑90/22, EU:C:2024:252, punti 37 u 45.
(
75
)	C‑157/13, EU:C:2014:2145, punt 38.
(
76
)	Ara s-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2014, Nickel & Goeldner Spedition (C‑157/13, EU:C:2014:2145, punt 41).
(
77
)	Ara s-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2014, Nickel & Goeldner Spedition (C‑157/13, EU:C:2014:2145, punt 42).
(
78
)	Għandha tinqara mad-domandi li jirrigwardaw is-sentenzi l-oħra ċċitati fil-punti 81 u 82 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
79
)	Ara s-sentenza OP (punti 11 u 25).
(
80
)	Korsiv miżjud minni. Sa fejn naf jien, din l-espressjoni hija ġdida fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. Ara, b’paragun, is-sentenzi ċċitati fil-punti 80 sa 82 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
81
)	Sentenza OP (punt 29).
(
82
)	Ara s-sentenza OP (punti 30 sa 36).
(
83
)	Ara s-sentenza OP (punt 37). Il-Qorti tal-Ġustizzja ma kellhiex għalfejn tiddeċiedi dwar il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE minħabba li hija qieset li la l-possibbiltà li tintgħażel il-liġi applikabbli għas-suċċessjoni tagħha, u lanqas l-assenza ta’ konkordanza tal-ġurisdizzjoni u tal-liġi applikabbli ma huma f’kunflitt ma’ prinċipju sottostanti tar-Regolament Nru 650/2012 (ara l-punti 33 u 34 ta’ dik is-sentenza).
(
84
)	Ara s-sentenza OP (punti 26 u 27, dwar il-prinċipju fformulat fl-Artikolu 75(1) tar-Regolament Nru 650/2012 li jafferma mill-ġdid, għall-Istati terzi, il-prinċipju stabbilit fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 351 TFUE). Ara wkoll il-punt 79 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
85
)	Ara s-sentenza OP (punti 28 u 29).
(
86
)	Ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona fil-kawża OP (Għażla tal-liġi ta’ Stat terz għas-suċċessjoni) (C‑21/22, EU:C:2023:247, punti 48 u 49).
(
87
)	Fis-sentenza OP, il-Qorti tal-Ġustizzja rrispondiet fin-negattiv għal din id-domanda. Fir-relazzjonijiet bejn l-Istati Membri, din id-dispożizzjoni ma tapplikax. Ara, b’mod partikolari, dwar il-kundizzjonijiet stabbiliti fis-sentenza TNT għall-applikazzjoni tal-Artikolu 31(2) u (3) taċ-CMR, il-punt 56 ta’ din is-sentenza.
(
88
)	Ara s-sentenza tal‑14 ta’ Marzu 2024, Il‑Kummissjoni vs Ir‑Renju Unit (Sentenza tal-Qorti Suprema) (C‑516/22, EU:C:2024:231, punt 60).
(
89
)	L-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona enfasizza dan l-element kruċjali tar-riflessjoni fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża OP (Għażla tal-liġi ta’ Stat terz għas-suċċessjoni) (C‑21/22, EU:C:2023:247, punt 48 u n-nota ta’ qiegħ il-paġna 37 biex juri din il-problema). Bl-istess mod, nikkunsidra li d-domanda tista’, fil-kawża ineżami, jekk jiġi preżunt li l-qrati Russi jadottaw l-istess interpretazzjoni bħal dik tal-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni), tiġi ppreżentata b’mod konkret kif ġej: kif jista’ jiġi ġġustifikat li, unikament minħabba r-residenza tagħhom fi Stat Membru, iċ-ċittadini Russi li jippossjedu proprjetà immobbli fil-Bulgarija ma jistgħux jistrieħu fuq iċ-ċertezza legali li tirriżulta mill-applikazzjoni tat-Trattat Russu‑Bulgaru, li jgħid li l-qorti li għandha ġurisdizzjoni hija dik tal-post fejn tinsab il-proprjetà immobbli u l-liġi applikabbli hija dik ta’ dan il-forum? Kif jista’ jiġi ġġustifikat li, fil-qafas ta’ dawn l-istess regoli, iżda fir-rigward ta’ ċittadini Bulgari li għandhom proprjetà immobbli fir-Russja, li jirrisjedu fi Stat Membru, id-deċiżjoni meħuda fir-Russja abbażi tad-dritt Russu ma għandhiex tiġi rikonoxxuta fil-Bulgarija?
(
90
)	Ara wkoll, għal kwistjoni ta’ kompetenza fi ħdan l-Unjoni, is-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2014, Nickel & Goeldner Spedition (C‑157/13, EU:C:2014:2145, punt 41).
(
91
)	Ara l-premessi 19 u 20, kif ukoll l-Artikolu 7 tar-Regolament Brussell IIb. Ara wkoll il-kummentarju dwar dan l-artikolu minn Jault-Seseke, F., f’Corneloup, S., Gallant, E., Égéa, V., u Jault-Seseke, F., op. cit., p. 193 sa 201, b’mod partikolari p. 194 u 195.
(
92
)	Ara l-Artikolu 10 tar-Regolament Brussell IIb u l-punt 49 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
93
)	Ara l-Artikolu 12 tar-Regolament Brussell IIb. Huwa jipprevedi l-kundizzjonijiet għat-trasferiment tal-ġurisdizzjoni ta’ qorti ta’ Stat Membru lil qorti ta’ Stat Membru ieħor li miegħu l-minuri għandu konnessjoni partikolari. Fil-paragrafu 4 ta’ dan l-artikolu huwa ppreċiżat dan il-kunċett ta’ “konnessjoni partikolari”. Fil-punt (e) ta’ dan il-paragrafu, huwa previst li “[j]kun il-post fejn tinstab il-proprjetà tal-minuri u l-każ jikkonċerna miżuri għall-protezzjoni tal-minuri dwar l-amministrazzjoni, il-konservazzjoni jew id-disponiment ta’ dik il-proprjetà”. Ara wkoll l-Artikolu 13 ta’ dan ir-regolament. Skont dan, qorti ta’ Stat Membru, li miegħu l-minuri għandu konnessjoni partikolari fis-sens tal-Artikolu 12(4) tal-imsemmi regolament, tista’ titlob lill-qorti li għandha ġurisdizzjoni tal-Istat Membru ta’ residenza abitwali tal-minuri sabiex tittrasferixxi l-ġurisdizzjoni lilha, jekk hija tqis li hija tkun fl-aħjar pożizzjoni sabiex tevalwa x’inhu l-aħjar interess tal-minuri f’kawża partikolari.
(
94
)	Ara l-Artikolu 12(4)(e) tar-Regolament Brussell IIb imfakkar fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 93 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Permezz ta’ applikazzjoni kkombinata ta’ din id-dispożizzjoni u tal-Artikolu 13 ta’ dan ir-regolament, il-qorti tal-Istat Membru fejn jinsabu l-proprjetajiet li jappartjenu lil minuri għandha l-possibbiltà li tinvoka l-ġurisdizzjoni tagħha, mingħajr ma jkun meħtieġ li tkun inbdiet proċedura quddiem qorti ta’ dan l-Istat Membru. Ara, f’dan is-sens, Jault-Seseke, F., “Article 13 – Demande de transfert de compétence par une juridiction d’un État membre qui n’est pas compétente”, f’Corneloup, S., Gallant, E., Égéa, V., u Jault-Seseke, F., op. cit., p. 249 sa 251, b’mod partikolari l-punti 3 u 4 (p. 250); kif ukoll Garber, T., “Article 13 – Request for transfer of jurisdiction by a court of a Member State not having jurisdiction”, f’Magnus, U., u Mankowski, P., op. cit., p. 211 sa 213, b’mod partikolari l-punt 6 (p. 213), u l-gwida prattika tal-Kummissjoni għall-applikazzjoni tar-Regolament Brussell IIb, punt 3.3.1 (p. 74).
(
95
)	F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jsostnu fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom li l-qorti tal-Istat fejn tinsab il-proprjetà immobbli tinsab f’pożizzjoni aħjar sabiex tieħu inkunsiderazzjoni l-interessi patrimonjali tal-minuri għal raġunijiet ta’ prossimità, peress li għandhom jiġu vverifikati b’mod partikolari d-dritt għall-proprjetà jew għall-partijiet indiviżi tagħhom fuq il-proprjetà immobbli inkwistjoni, il-karatteristiċi tiegħu skont it-titolu ta’ proprjetà, kif ukoll il-pjanti u l-valutazzjoni ta’ din il-proprjetà immobbli fis-suq, filwaqt li tiġi ordnata, jekk meħtieġa, perizja. L-awtorizzazzjoni tal-bejgħ tingħata bil-kundizzjoni li l-prezz tal-bejgħ ma jkunx inqas mill-prezz tas-suq. Skont il-qorti tar-rinviju, ir-rikors għandu bħala bażi minima l-valutazzjoni fiskali tal-proprjetajiet.
(
96
)	Ara s-sentenza tat‑22 ta’ Ottubru 2020, Ferrari (C‑720/18 u C‑721/18, EU:C:2020:854, punt 68).
(
97
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Ottubru 2020, Ferrari (C‑720/18 u C‑721/18, EU:C:2020:854, punt 69).