Eagrán sealadach
TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
RANTOS
arna tabhairt an
21 Samhain 2024 (1)
Cásanna uamtha C‑251/23 agus C‑308/23
OB (C‑251/23)
YV (C‑308/23)
v
Mercedes-Benz Group AG
(Iarrataí
ar réamhrialú ó Landgericht Duisburg (an
Chúirt Réigiúnach, Duisburg, an Ghearmáin))
(Tarchur chun réamhrialú – Comhfhogasú dlíthe – Cineálcheadú mótarfheithiclí – Treoir
2007/46/CE – Airteagal 18(1) – Airteagal 26(1) – Airteagal 46 – Rialachán (CE) Uimh. 715/2007 – Airteagal 3(10) – Airteagal 4(1) agus (2) – Airteagal 5(1) agus (2) – Feithiclí arna gcumhachtú le díosal – Tástáil formheasa maidir le hastaíochtaí truailleán – Astaíochtaí ocsaíd nítrigine (NOx) níos airde ná na luachanna teorantacha a leagtar síos leis an Rialachán sin – Ardú ar astaíochtaí NOx agus laghdú d’astaíochtaí de shubstaintí dochracha eile ag an am céanna – Feiste sháraithe – Toirmeasc ar úsáid feistí sáraithe lena laghdaítear éifeachtacht córais rialaithe astaíochta – Eisceacht ón toirmeasc sin – Cosaint leasanna ceannaitheora aonair feithicle atá feistithe le feiste sháraithe neamhdhleathach – An ceart chun cúiteamh a fháil ón déantóir feithicle ar bhonn dliteanas tortach – Dualgas cruthúnais – Prionsabal na héifeachtachta – Modh ríofa an chúitimh)
I.      Réamhrá
1.        Mar gheall ar raon feidhme fhorálacha dhlí an Aontais a bhaineann le hastaíochtaí truailleán gásach ó fheithiclí arna gcumhachtú le díosail, tá rialú tugtha ag an gCúirt roinnt uaireanta cheana féin maidir le léiriú ar Threoir 2007/46/CE (2) agus ar Rialachán (CE) Uimh. 715/2007. (3) Lena hiarrataí ar réamhrialú sna cásanna uamtha seo, iarrann Landgericht Duisburg (an Chúirt Réigiúnach, Duisburg, an Ghearmáin) ar an gCúirt Bhreithiúnais mionléiriú a dhéanamh ar an gcásdlí sin, go háirithe maidir leis an gceist faoin gceart chun cúitimh a thugtar do cheannaitheoir aonair feithicle nach gcomhlíonann na luachanna teorantacha astaíochta d’ocsaíd nítrigine (NOx) a leagtar síos leis an Rialachán sin, tar éis breithiúnas ón Mór-Dhlísheomra i gCás C‑100/21.(4)
2.        Rinneadh na hiarrataí sin ar réamhrialú in imeachtaí idir, faoi seach, OB (Cás C‑251/23) agus YV (Cás C‑308/23), daoine nádúrtha, agus Mercedes-Benz Group AG, maidir lena gceart chun cúitimh tar éis feithiclí díosail a cheannach ina bhfuil feistí atá neamhdhleathach faoi dhlí an Aontais, dar leo.
II.    An dlí lena mbaineann
A.      Dlí an Aontais
1.      Treoir 2007/46
3.        Rinneadh Treoir
2007/46 a aisghairm le Rialachán
(AE) 2018/858, (5) le héifeacht ón
1 Meán Fómhair 2020, faoi Airteagal 88 de. Mar sin féin, i bhfianaise dháta fhíorais na díospóide sna príomhimeachtaí, tá feidhm ag an Treoir fós maidir leis na príomhimeachtaí sin.
4.        Leagadh an méid seo a leanas amach in Airteagal 1 den Rialachán sin, dar teideal ‘Ábhar’:
‘Bunaítear leis an Treoir seo creat comhchuibhithe ina bhfuil na forálacha riaracháin agus na ceanglais ghinearálta theicniúla maidir le gach feithicil nua laistigh dá raon feidhme a cheadú agus maidir leis na córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh atá ceaptha le haghaidh na bhfeithiclí sin a cheadú, le háis a gcláraithe, a ndíol agus a gcur i seirbhís laistigh den Chomhphobal.
[...]
Déanfar ceanglais theicniúla shonracha maidir le déanamh agus feidhmiú feithiclí a leagan síos i gcur i bhfeidhm na Treorach seo i ngníomhartha rialála, a bhfuil a liosta uileghabhálach leagtha amach in Iarscríbhinn
IV.’
5.        I míreanna 5 agus 36 d’Airteagal 3 den Treoir sin, dar teideal ‘Sainmhínithe’, foráladh:
‘Chun críocha an Rialacháin seo agus chun críocha na ngníomhartha rialála a liostaítear in Iarscríbhinn IV, ach amháin má fhoráiltear a mhalairt iontu, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[...]
5.      ciallaíonn “cineálcheadú CE”: an nós imeachta trína ndeimhníonn Ballstát go gcomhlíonann cineál feithicle, cineál córais, cineál comhpháirte nó cineál aonaid theicniúil ar leithligh forálacha riaracháin ábhartha agus ceanglais theicniúla ábhartha na Treorach seo agus na ngníomhartha rialála atá liostaithe in Iarscríbhinn
IV nó
XI;
[...]
36.      Ciallaíonn “deimhniú comhréireachta” an doiciméad a leagtar amach in Iarscríbhinn IX, arna eisiúint ag an déantóir, lena ndeimhnítear go gcomhlíonann feithicil ar den tsraith den chineál arna fhormheas faoin Treoir seo í, gach gníomh rialála tráth a táirgthe.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6.        Le mír 1 d’Airteagal 18 de Threoir 2007/46, dar teideal ‘Deimhniú comhréireachta’, foráladh:
‘Eiseoidh an déantóir, ina cháil mar shealbhóir de chineálcheadú CE feithicle, deimhniú comhréireachta a bheidh ag gabháil le gach feithicil, bíodh sí iomlán, neamhiomlán nó lánchríochnaithe, arna déanamh i gcomhréir leis an gcineál feithicle ceadaithe.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7.        Mar seo a leanas a bhí mír 1 d’Airteagal 26 den Treoir sin, dar teideal ‘Feithiclí a chlárú, a dhíol agus a chur i seirbhís’:
‘Gan dochar d’fhorálacha Airteagail 29 agus
30, ní chláróidh na Ballstáit feithiclí agus ní cheadaítear iad a dhíol ná a chur i seirbhís ach amháin má tá deimhniú bailí comhréireachta arna eisiúint i gcomhréir le hAirteagal 18 ag gabháil leo.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8.        Le hAirteagal 46 den Treoir sin, dar teideal ‘Pionóis’, foráladh:
‘Cinnfidh na Ballstáit na pionóis is infheidhme maidir le neamhchomhlíonadh fhorálacha na Treorach seo, go háirithe na toirmisc atá in Airteagal 31, nó atá mar thoradh air, agus na gníomhartha rialála atá liostaithe i gCuid
I d’Iarscríbhinn
IV, agus glacfaidh siad gach beart is gá chun iad a chur chun feidhme. Ní mór do na pionóis dá bhforáiltear a bheith éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach. [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
2.      Rialachán Uimh. 715/2007
9.         De réir aithrisí 1 agus 6 de Rialachán Uimh. 715/2007:
‘(1) [...] Dá bhrí sin, ba chóir na riachtanais theicniúla a bhaineann le comhchineálú mótarfheithiclí maidir le hastaíochtaí a chomhchuibhiú sa dóigh nach mbeadh riachtanais dhifriúla i mBallstáit áirithe seachas a chéile agus chun ardleibhéal cosanta comhshaoil a áirithiú.
[...]
(6)      Is gá, go háirithe, laghdú suntasach a dhéanamh ar astaíochtaí [de NOx] ó fheithiclí díosail chun cáilíocht an aeir a fheabhsú agus chun luachanna teorantacha truaillithe a chomhlíonadh.’
10.      Le mír 1 d’Airteagal 1 den Rialachán sin, dar teideal ‘Ábhar’, foráiltear mar seo a leanas:
‘Bunaítear leis an Rialachán seo ceanglais chomhchoiteanna teicniúla maidir le cineálcheadú mótarfheithiclí (“feithiclí”) agus páirteanna athsholáthair, ar nós feistí athsholáthair rialaithe truaillithe, i dtaca lena n‑astaíochtaí.’
11.      Le míreanna 6 go 10 d’Airteagal 3 den Rialachán sin, dar teideal ‘Sainmhínithe’, foráiltear:
‘Chun críocha an Rialacháin seo agus chun críocha a bheart cur chun feidhme, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[...]
6)      ciallaíonn “astaíochtaí sceithphíopa” astaíocht truailleán gásach agus cáithníneach;
[...]
10)      ciallaíonn “feiste sáraithe” aon eilimint dearaidh lena mothaítear teocht, luas feithicle, luas innill (ISN), giar traiseolta, folús iolrúcháin nó aon pharaiméadar eile chun críocha oibriú aon chuid den chóras rialaithe astaíochta a ghníomhachtú, a mhodhnú, a mhoilliú nó a dhíghníomhachtú agus lena laghdaítear éifeachtúlacht an chórais rialaithe astaíochta i gcoinníollacha a bhféadfaí a bheith ag súil go réasúnach leo i ngnáthoibriú agus i ngnáthúsáid feithicle.’
12.      Le míreanna 1 agus 2 d’Airteagal 4 den Rialachán sin, dar teideal ‘Oibleagáidí na ndéantóirí’, foráiltear mar seo a leanas:
‘1.      Léireoidh déantóirí go bhfuil gach feithicil nua a dhíolfar, a chlárófar nó a chuirfear i seirbhís sa Chomhphobal cineálcheadaithe i gcomhréir leis an Rialachán seo agus lena bhearta cur chun feidhme. Léireoidh déantóirí chomh maith go mbeidh gach feiste athsholáthair rialaithe truaillithe nua a mbeidh cineálcheadú riachtanach dóibh a dhíolfar nó a chuirfear i seirbhís sa Chomhphobal cineálcheadaithe i gcomhréir leis an Rialachán seo agus lena bhearta cur chun feidhme.
Áirítear ar na hoibleagáidí sin na teorainneacha astaíochta a leagtar amach in Iarscríbhinn
I agus na bearta cur chun feidhme dá dtagraítear in Airteagal 5 a chomhlíonadh.
2.      Cinnteoidh déantóirí go gcomhlíonfar nósanna imeachta cineálcheadaithe chun comhréireacht táirgeachta, marthanacht feistí rialaithe truaillithe agus comhréireacht inseirbhíse a fhíorú.
Chomh maith leis sin, caithfidh na bearta teicniúla a ghlacfaidh an déantóir a áirithiú go gcuirfear srian i gceart le hastaíochtaí sceithphíopa agus galaithe, de bhun an Rialacháin seo, ar feadh ghnáth-shaolré na bhfeithiclí agus iad á dtiomáint faoi ghnáthchoinníollacha úsáide. [...]
Déanfar comhréireacht inseirbhíse a sheiceáil, go háirithe, maidir le hastaíochtaí sceithphíopa arna dtástáil de réir na dteorainneacha astaíochta a leagtar amach in Iarscríbhinn
I. [...]’
13.      Mar seo a leanas atá foclaíocht mhíreanna 1 agus 2 d’Airteagal 5 den Rialachán sin, dar teideal ‘Riachtanais agus tástálacha’:
‘1.      Feisteoidh an déantóir na feithiclí ionas go mbeidh na comhpháirteanna deartha, déanta agus cóimeáilte ar dhóigh go bhféadfaidh an fheithicil, sa ghnáthúsáid, an Rialachán seo agus a bhearta cur chun feidhme a chomhlíonadh.
2.      Toirmiscfear úsáid feistí sáraithe a laghdaíonn éifeachtúlacht na gcóras rialaithe astaíochtaí. Ní bheidh feidhm ag an toirmeasc sna cásanna seo a leanas:
a)      i gcás ina mbeidh call leis an bhfeiste chun an t‑inneall a chosaint ó dhamáiste nó ó thionóisc agus chun go n‑oibreoidh an fheithicil go sábháilte;
[...]’
14.      Le hIarscríbhinn
I le Rialachán Uimh. 715/2007, dar teideal ‘Teorainneacha astaíochta’, leagtar amach, le haghaidh feithiclí de ghlúin
Euro 5 (Tábla
1) agus feithiclí de ghlúin
Euro 6 (Tábla
2), luachanna teorantacha truailleán gásach, go háirithe sa mhéid a bhaineann le feithiclí a bhaineann le catagóir
M. Sainítear i dTábla 4 den iarscríbhinn sin an teorainn astaíochta d’astaíochtaí aonocsaíde carbóin (CO) agus d’astaíochtaí sceithphíopa hidreacarbóin (HC) tar éis tástála fuarthosaithe, i ndáil, inter alia, le feithiclí de chatagóir M.
3.      Rialachán (CE) Uimh. 692/2008
15.      Rinneadh Rialachán (CE) Uimh. 692/2008 (6) a aisghairm le Rialachán (AE) 2017/1151, (7) le héifeacht ón 1 Eanáir 2022, faoi Airteagal 19 de. Mar sin féin, i bhfianaise dháta na bhfíoras i gceist, tá feidhm fós ag Rialachán Uimh. 692/2008 maidir leis na príomhimeachtaí.
16.      Le hAirteagal 1 den Rialachán sin, dar teideal ‘Ábhar’, foráladh:
‘Leagtar síos leis an Rialachán seo na forálacha maidir le cur chun feidhme Airteagail 4,
5 agus
8 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2007.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
17.      Le hIarscríbhinn
III de Rialachán Uimh. 692/2008, dar teideal ‘Meánastaíochtaí
sceite faoi choinníollacha comhthimpeallacha a fhíorú (Tástál de chineál 1)’, foráladh:
‘1.      Réamhrá
Tugtar tuairisc san Iarscríbhinn seo ar an nós imeachta tástála de Chineál 1 chun meánastaíochtaí sceite faoi choinníollacha comhthimpeallacha a thomhas.
2.      Ceanglais ghinearálta
2.1.      Is iad na ceanglais ghinearálta a bheidh ann na ceanglais sin a leagtar amach i mír 5.3.1 de Rialachán Uimh. 83 de chuid CEE/NA [(8)], cé is moite de na heisceachtaí a dtugtar tuairisc orthu i bpointí 2.2. go 2.5.
2.2.      Beidh na feithiclí uile a chumhdaítear faoi raon feidhme an Rialacháin seo faoi réir na tástála a leagtar amach i mír 5.3.1.1.
2.3.      Is iad na truailleáin go léir arna leagan amach i dTábla 1 agus 2 d’Iarscríbhinn
1 le Rialachán (CE) Uimh. 715/2007 atá i gceist leis na truailleáin arna sonrú i mír 5.3.1.2.4.
[...]
2.5.      Forléireofar na teorainneacha astaíochta arna leagan amach i mír 5.3.1.4 mar thagairtí do na teorainneacha astaíochta arna sonrú i dTábla
1, Iarscríbhinn 1 le Rialachán (CE) Uimh. 715/2007 le haghaidh fheithiclí Euro 5 agus i dTábla 2 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2007 le haghaidh fheithiclí Euro 6.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
B.      Dlí na Gearmáine
18.      In § 823 den Bürgerliches Gesetzbuch (Cód Sibhialta), foráiltear:
‘1.      Ceanglófar ar aon duine a dhéanfaidh, ag gníomhú dó go hintinneach nó trí fhaillí, dochar go neamhdhleathach do bheatha, do chorp, do shláinte, do shaoirse, do mhaoin nó d’aon cheart eile de chuid duine eile, cúiteamh a íoc as an damáiste a tharlóidh mar thoradh air sin.
2.      Tá feidhm ag an oibleagáid chéanna maidir le duine a sháraíonn dlí atá ceaptha chun duine eile a chosaint. Más rud é, de bhua ábhar an dlí, gur féidir é a shárú freisin gan locht, ní thagann an oibleagáid cúiteamh a chur ar fáil chun cinn ach amháin i gcás lochta.’
III. Na díospóidí sna príomhimeachtaí, na ceisteanna a tharchuirtear agus na nósanna imeachta os comhair na Cúirte Breithiúnais
A.      Cás C‑251/23
19.      Trí chonradh díolacháin an 25 Bealtaine 2016, cheannaigh OB, ó choimeádaí garáiste, mótarfheithicil athláimhe de bhranda Mercedes-Benz, múnla GLK 200 CDI, agus 39 000 ciliméadar mar mhíleáiste air, ar phraghas EUR 23 700 (‘feithicil 1’). Tá inneall díosail de chineál OM 651, de ghlúin Euro 5, san fheithicil sin, a cláraíodh den chéad uair an
21 Samhain 2012 faoin gconradh sin.
20.      Thug OB caingean i gcoinne Mercedes-Benz Group os comhair Landgericht Duisburg (an Chúirt Réigiúnach, Duisburg), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, agus damáistí á lorg aige ar an bhforas go bhfuil feistí sáraithe coiscthe
san fheithicil sin de réir bhrí Airteagal 5(2) de Rialachán Uimh. 715/2007.
21.      I ndáil leis sin, d’áitigh OB inter alia, leis na bogearraí comhtháite sa ríomhaire rialaithe innill (‘bogearraí
1’) i bhfeithicil 1, go ndearnadh an córas athshruthaithe gáis sceite a oibriú de réir dhá mhodh (‘córas lasctha’), arb iad modh
0, a bhíonn ar siúl agus an fheithicil á tiomáint ar an mbóthar, agus módh
1, a bhíonn ar siúl le linn na tástála formheasa maidir le hastaíochtaí truailleán, a dtugtar ‘New European Driving Cycle’ (NEDC) uirthi, arna déanamh sa tsaotharlann (‘tástáil NEDC’), a bhí infheidhme ar dháta fhíorais na bpríomhimeachtaí. (9) Maítear go mbíonn an córas sin in úsáid ag gach feithicil de chineál
OM 651 agus é mar thoradh air go mbeadh astaíochtaí NOx níos laige ann nuair a bheadh modh
1 ar siúl. Thairis sin, táthar á mhaoímh go bhfuil na bogearraí sin ríomhchláraithe
de réir na ruda a dtugtar ‘fuinneog teochta’ air, lena laghdaítear nó lena gcuirtear as feidhm ráta athshruthaithe gáis sceite faoi theocht sheachtrach de 9 gcéim Celsius, agus é mar thoradh air sin go n‑ardófaí astaíochtaí NOx go suntasach, rud is ionann agus feiste sháraithe choiscthe faoi Rialachán Uimh. 715/2007. Shonraigh OB freisin go bhfuil roinnt feistí sáraithe coiscthe eile san fheithicil, lena n‑áirítear modh ‘Bit 15’, arb é is éifeacht dó go ndéantar an fheidhm athshruthaithe gáis sceite a dhíghníomhachtú tar éis tiomáint ar feadh 26
chiliméadar. Thairis sin, cuirtear in iúl go ndearnadh bogearraí
1 a ríomhchlárú sa chaoi gur beag nach ndéanfaí athghiniúint ar an bhfeiste lena ndéantar gáis sceite a íonú trí mheán dí-ocsaídiú roghnaitheach catalaíoch (SCR) (‘tiontaire SCR’), a bhfuil gá leis chun íonú a dhéanamh, ach amháin laistigh de na chéad 20 go 25 nóiméad d’fheidhmiú fheithicil
1, is é sin le rá le linn thástáil NEDC. Thairis sin, an
2 Bealtaine 2019, suiteáladh uasdátú ar Bhogearraí
1 san fheithicil sin. Ní hea gur tháinig feabhas ar astaíochtaí NOx mar thoradh ar an uasdátú sin, áfach, ach chuaigh siad in olcas.
22.      Luaigh OB freisin go raibh a chinneadh chun feithicil 1 a cheannach bunaithe ar an bhfíoras gur chomhlíon sé na coinníollacha íosta lena cur i seirbhís agus, dá mbeadh sé ar an eolas faoin gcealgaireacht a bhí ar bun ag Mercedes-Benz Group, nach mbeadh an fheithicil sin faighte aige. Dá bhrí sin, maíonn sé gur bhain damáiste dó agus, dá réir, d’iarr sé ar an gcúirt a rinne an tarchur a ordú don chuideachta sin suim EUR 23 700, móide ús, a íoc leis mar mhalairt, ar an gcéad dul síos, ar aistriú fheithicil 1 agus aistriú úinéireacht fheithicil 1 agus ar an dara dul síos, mar íocaíocht ar liúntas úsáide EUR 953.35 chomh maith le seachaíocht an iarratasóra
in íocaíocht suime
EUR 1 242.84 i leith tháillí dlíodóra.
23.      D’áitigh Mercedes-Benz Group mar fhreagra gur cheart an chaingean sin a dhíbhe, agus é ag maíomh,
inter alia, nach ndearna sé damáiste d’aon ghnó do OB agus nár chuir sé dallamullóg é. Maíonn sé go raibh an fheithicil sin faoi réir chineálcheadú CE éifeachtach agus go bhféadfaí í a úsáid gan srian. Dar leis sin, níor bhain aon damáiste do OB, go háirithe ós rud é go ndearnadh uasdátú a fhorbairt agus a fhaomhadh don fheithicil sin. Níl an conradh díolacháin míbhuntáisteach go heacnamaíoch do OB, maítear, ós rud é nár chaill an fheithicil sin luach mar gheall ar na lochtanna líomhainte agus nár laghdaíodh a saolré ach an oiread mar gheall ar na lochtanna sin. Maítear go gcomhlíonann an fheithicil chéanna na luachanna teorantacha d’astaíochtaí NOx faoi na tástálacha dá bhforáiltear sa dlí, arb í an ghné is tábhachtaí í. Tá na hargóintí de chineál teicniúil maidir le hoibriú fheithicil 1 arna gcur ar aghaidh ag Mercedes-Benz Group leagtha amach go mion san ordú tarchuir.
24.      Is sa chomhthéacs sin a chinn Landgericht Duisburg (an Chúirt Réigiúnach, Duisburg) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt le haghaidh réamhrialú (10) :
‘1)      An bhfuil feithicil paisinéirí arna cumhachtú le díosal lena mbaineann caighdeán astaíochtaí Euro 5 ar neamhréir le forálacha de dhlí an Aontais, beag beann ar cé acu an raibh nó nach raibh feisteas um lascadh a dhéanfar a aicmiú ar bhonn coincheapúil mar fheiste sháraithe de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán
[Uimh. 715/2007], suite ina chóras rialála, má tá sé soiléir ón tús, mar gheall ar a dhearadh agus ar an gcóras rialála le haghaidh na bhfeidhmeanna suite, go ndéantar, tar éis an t‑inneall a bheith téamhaithe, níos mó ná 180 mg d’ocsaíd nítrigine in aghaidh an chiliméadair sa ‘mheascán’ fiú má théann sé trí thástáil NEDC mar sin?
2)      Maidir le heilimint dearaidh i bhfeithicil lena mothaítear teocht, luas feithicle, luas innill (ISN), giar traiseolta, folús iolrúcháin nó aon pharaiméadair eile chun críocha, ag brath ar an toradh ar an mothú sin, paraiméadair an phróisis dócháin san inneall a mhodhnú, an féidir leis sin éifeachtacht an chórais rialaithe astaíochtaí, de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007, freisin, a laghdú agus, dá bhrí sin, a bheith ina fheiste sháraithe, de réir bhrí Airteagal 3(10) den Rialachán sin, i gcás ina ndéantar, agus paraiméadair an phróisis dócháin á modhnú de réir thoradh an mhothaithe atá déanta leis an eilimint dearaidh, astaíochtaí de shubstaint dhochrach áirithe, amhail ocsaíd nítrigine, a ardú, ar thaobh amháin, ach, san am céanna, ar an taobh eile, astaíochtaí de shubstaint dhochrach amháin eile nó níos mó, amhail cáithníní, hidreacarbóin, aonocsaíd charbóin agus/nó dé-ocsaíd charbóin, a laghdú?
3)      I gcás go dtabharfar freagra dearfach ar dara ceist: cé hiad na coinníollacha i gcás den sórt sin faoina mbeidh eilimint dearaidh ina feiste sháraithe de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007?
4)      I gcás go dtabharfar freagra dearfach ar an dara ceist: maidir le forálacha sa dlí náisiúnta lena gcuirtear go hiomlán ar an gceannaitheoir d’fheithicil a chruthú go bhfuil ann d’fheiste sháraithe de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007, cé nach bhfuil ar an déantóir feithicle faisnéis a chur ar fáil le linn fiosrúcháin chuige sin, an bhfuil siad ar neamhréir le hAirteagal 18(1),
Airteagal 26(1) agus Airteagal 46 de Threoir [2007/46], dá dtagraítear i mbreithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 21 Marta 2023 (Cás C‑100/21), a mhéid a leanann ó na forálacha sin nach mór ceart chun cúitimh a bheith ag ceannaitheoir d’fheithicil i gcoinne an déantóra i gcás inar suiteáladh feiste sháraithe choiscthe inti (féach míreanna 91 agus 93 den bhreithiúnas sin)?
5)      I gcás go dtabharfar freagra dearfach ar an gceathrú ceist: conas a dhéantar faoi dhlí an Aontais an dualgas cruthúnais a chomhroinnt sa díospóid idir ceannaitheoir d’fheithicil agus an déantóir i ndáil leis an gceart chun cúitimh atá ag an gceannaitheoir i gcoinne an déantóra toisc go raibh ann d’fheiste sáraithe de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007? An mbaineann na páirtithe faoi seach aon leas as aon mhaolú ar an dualgas cruthúnais agus, má bhaineann, céard é, nó, más iomchuí, an bhfuil aon oibleagáidí orthu agus, má tá, cé hiad? Má tá ann d’oibleagáidí: cad iad na hiarmhairtí mura gcomhlíontar iad?
6)      An bhfuil forálacha Threoir [2007/46], go háirithe Airteagal 18(1) agus Airteagal 3(36) de, beartaithe freisin chun ceannaitheoir aonair d’fheithicil a chosaint ó fheithicil a fháil nach gcomhlíonann ceanglais dhlí an Aontais, sa chás nach mbeadh sí faighte aige dá mba rud é go raibh a fhios aige nár chomhlíon an fheithicil ceanglais dhlí an Aontais, toisc nach mbeadh fonn air í a fháil?
7)      Beag beann ar an bhfreagra ar an gceist roimhe seo, an mbíonn sé de dhualgas i gcónaí, nó i gcásanna áirithe in aon chaoi, faoi dhlí an Aontais, ar dhéantóir feithicle a sháraigh rialacha Threoir
[2007/46], nó na rialacha den dlí náisiúnta arna nglacadh dá bharr, go sonrach an cosc ar dheimhniú comhréireachta mícheart a thabhairt, an ceannaitheoir a shaoradh go hiomlán ó na hiarmhairtí a bhaineann le feithicil nach gcomhlíonann ceanglais dhlí an Aontais a fháil mar thoradh ar an sárú sin, agus, mar thoradh air sin, chun cúiteamh a thabhairt dó, arna iarraidh sin aige, as na costais a ghabhann leis an bhfeithicil sin a fháil, más infheidhme, mar mhalairt ar aistriú na feithicle agus aistriú úinéireacht na feithicle lúide luach na mbuntáistí
eile a d’fheadfadh a bheith bainte as an bhfeithicil ag an gceannaitheoir? Murab amhlaidh atá ach i gcásanna áirithe: cé na cásanna inarb ea?
8)      I gcás go dtabharfar freagra diúltach ar an seachtú ceist nó i gcás nach dtabharfar freagra dearfach uirthi ach i gcásanna áirithe: maidir le teorann ar an gceart chun cúitimh atá ag ceannaitheoir feithicle nach gcomhlíonann ceanglais dhlí an Aontais i ndáil lena hastaíochtaí gáis sceite agus/nó i ndáil le caighdeán a córais
rialaithe astaíochtaí, ar dá réir nach mbeadh ann ach an méid iomarcach a d’íoc an ceannaitheoir leis an bhfeithicil a fháil i bhfianaise na rioscaí a ghabhann leis an bhfeiste sháraithe choiscthe, an gcomhlíonann an teorann sin ceanglais dhlí an Aontais sa chás ina dtugann an déantóir deimhniú comhréireachta mícheart don fheithicil sin, díreach trí mheán na faillí, lena ndeimhnítear go bhfuil sí ag teacht leis na hachtanna dlí ar fad tráth a déanaimh? Murab amhlaidh atá i gcónaí: cé nach cásanna nach amhlaidh?
9)      Sa mhéid go dtabharfaí freagra dearfach ar an ochtú ceist: maidir le teorann ar an gceart chun cúitimh atá ag ceannaitheoir feithicle nach gcomhlíonann ceanglais dhlí an Aontais i ndáil lena hastaíochtaí gáis sceite agus/nó i ndáil le caighdeán a córais
rialaithe astaíochtaí, ar dá réir nach mbeadh ann ach an méid iomarcach a d’íoc an ceannaitheoir leis an bhfeithicil a fháil i bhfianaise na rioscaí a ghabhann leis an bhfeiste sháraithe choiscthe, nach dtéann thar 15 % an phraghais ceannaigh, áfach, an gcomhlíonann an teorann sin ceanglais dhlí an Aontais sa chás ina dtugann an déantóir deimhniú comhréireachta mícheart don fheithicil sin, díreach trí mheán na faillí, lena ndeimhnítear go bhfuil sí ag teacht leis na hachtanna dlí ar fad tráth a déanaimh? Murab amhlaidh atá i gcónaí: cé nach cásanna nach amhlaidh?’
B.      Cás C‑308/23
25.      Le hordú dar dáta an 14 Meán Fómhair 2016, cheannaigh YV feithicil Mercedes-Benz, de mhúnla E 220 BlueTec, ó dhéileálaí gluaisteán, ina bhfuil inneall díosail OM 651 de ghlúin Euro 6, a bhfuil tiontaire SCR aige (‘feithicil 2’).
26.      Thug YV caingean le haghaidh damáistí i gcoinne Mercedes-Benz Group os comhair Landgericht Duisburg (an Chúirt Réigiúnach, Duisburg), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, ar an bhforas go ndearna Mercedes-Benz Group damáiste dó d’aon ghnó go haindleathach agus go ndearna sé calaois air. Ina theannta sin, dar leis, tá ceart aige vis-à-vis an chuideachta sin, go háirithe a mhéid, contrártha don mhéid a luaitear sa deimhniú comhréireachta, nach gcomhlíonann feithicil 2 ceanglais dhlí an Aontais.
27.      I ndáil leis sin, mhaígh YV,
inter alia, go bhfuil an fheithicil sin feistithe le bogearraí atá comhtháite sa ríomhaire rialaithe innill (‘bogearraí
2’), lena mothaítear an teocht sheachtrach. Maítear mar sin go n‑úsáideann an fheithicil sin fuinneog theochta lena modhnaítear astaíochtaí NOx, i gcás ina bhfuil an teocht sheachtrach níos airde nó níos ísle ná an teocht a bhíonn ann le linn thástáil NEDC, eadhon 20 go 30 °C. Dá bhrí sin, sa ghnáthúsáid, bheadh astaíochtaí NOx ag an bhfeithicil chéanna atá i bhfad níos airde ná na hastaíochtaí a léirigh Mercedes-Benz Group don fheithicil olltáirgthe sin. Thairis sin, maítear go mbíonn córas ar siúl i ndáil le feithicil 2 a dtugtar córas ‘rialála theocht an phointe shocraithe don fhuartháin’ air. Leis an gcóras sin, áiritheofaí, i gcás go mothófaí go raibh tástáil NEDC ar siúl, go gcoinneofaí go saorga an t‑inneall níos fuaire ná mar a bheadh faoi ghnáthchoinníollacha feidhmíochta, agus é d’éifeacht leis sin go gcoinneofaí ciorcad an fhuartháin ar theocht níos ísle agus go gcuirfí moill ar théamh an ola innill. De réir YV, faoin gcóras sin is féidir na luachanna teorannacha d’astaíocht NOx a chomhlíonadh le linn thástáil NEDC cé gurb ea, le linn gnáthoibriú ar an mbóthar, nach mbíonn an córas sin ar siúl, sa chaoi go dtéitear thar na luachanna teorannacha d’astaíochtaí.
28.      Dar le YV arís, de réir saintuarascáil a cuireadh faoi bhráid na cúirte a rinne an tarchur i gcomhthéacs cás eile, ní osclaíonn comhla radaitheora feithicle ina bhfuil inneall de chineál OM 651 freisin, sa ghnáthoibriú, ach amháin nuair a théann teocht an fhuartháin thar 105
chéim Celsius ach, le linn thástáil NEDC, osclaítear é cheana féin nuair a théann teocht an fhuartháin thar 69 gcéim Celsius, rud a fhágann go ndéantar fuarú breise ar an inneall. Dá bhrí sin, le linn na tástála sin, déantar insamhladh ar an ngaoth a théann isteach i gcarr agus é ag gluaiseacht le haerálaí agus déantar an t‑inneall a fhuarú, ina theannta sin, trí chomhla an radaitheora a oscailt. Ba cheart a mheas go bhfuil an fheiste sháraithe chéanna ag feithicil 2. Thairis sin, maítear go bhfeidhmeodh tiontaire SCR sa chaoi go gcuirfí méid níos mó ‘AdBlue’ (11) leis na gáis sceite (lena n‑aistreofaí NOx ina shubstaint neamhdhíobhálach) le linn thástáil NEDC ná mar a chuirfí i bhfíorthriail. Éilítear go bhfuil roinnt feistí sáraithe eile i bhfeithicil 2 freisin, lena n‑áirítear modh ‘Bit 15’, lena laghdaítear astaíochtaí truailleán gásach le linn na tástála sin. Dá bhrí sin, ní hea gur mhian le Mercedes-Benz Group, leis na feistí sáraithe sin, innill a chuid feithiclí a chosaint ar dhamáiste, ach na luachanna teoranacha d’astaíochta a leagtar síos do thástáil NEDC a chomhlíonadh.
29.      Chuir YV in iúl gur bhain dochar dó trí fheithicil 2 a cheannach sa mhéid go bhfuair sé feithicil nach raibh oiriúnach lena húdarú. Dá mbeadh sé ar an eolas faoi, ní bheadh an fheithicil sin faighte aige. Dá bhrí sin, d’iarr YV ar an gcúirt a rinne an tarchur go n‑ordófaí do Mercedes-Benz Group suim EUR 21 841.66 a íoc leis, móide ús, chomh maith le suim EUR 1 006.63, móide ús, mar mhalairt ar aistriú fheithicil 2 agus aistriú úinéireacht fheithicil 2. D’iarr sé ar an gcúirt sin freisin a dhearbhú gur mhainnigh Mercedes-Benz Group aistriú na feithicle a éascú agus, ina theannta sin, a ordú dó suim EUR 673.90, móide ús, a íoc leis.
30.      D’fhreagair Mercedes-Benz Group nach mór diúltú don chaingean sin, agus é ag áitiú,
inter alia, go raibh feithicil 2 faoi réir chineálcheadú CE bailí, nach raibh baol ann go rachadh sí in éag, agus nach raibh aon bhaol ann go gcaillfí an t‑údarú ná go dtarraingeofaí siar ceadú i leith na feithicle sin. Tá éifeacht thionscantach ag gabháil le cineálcheadú CE, dar leis, rud a bheadh mar cheangal ar an gcúirt náisiúnta ar tugadh na himeachtaí os a comhair, agus dá mbeadh formheas den sórt sin ann chomh maith le feiste sháraithe neamhdhleathach, bheadh an dá rud sin bunoscionn lena chéile. Maítear go mbíonn feidhmeanna uile fheithicil 2 arna gcáineadh ag YV ag feidhmiú mar chuid den ghnáthoibriú ar an mbóthar, faoi na dálaí ceannann céanna agus a bhí ann le linn thástáil NEDC, agus nach dtagann siad le chéile trí sheans ar bhonn ad hoc chun feabhas a chur ar astaíochtaí truailleán gásach. Tá na hargóintí de chineál teicniúil maidir le hoibriú fheithicil
2 arna gcur ar aghaidh ag Mercedes-Benz Group leagtha amach go mion san ordú tarchuir.
31.      Sna himthosca sin, chinn Landgericht Duisburg (an Chúirt Réigiúnach, Duisburg) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt le haghaidh réamhrialú: (12)
‘1)      [Is ionann an cheist seo agus an dara ceist a tharchuirtear i gcás C‑251/23].
2)      [Is ionann an cheist seo agus an triú ceist arna tarchur i gcás C‑251/23].
3)      An féidir faoi dhlí [an Aontais] cosc a chur ar chiorcad nó rialaitheoir i bhfeithicil lena ndéantar, trí pharaiméadair an phróisis dócháin a mhodhnú, astaíochtaí de shubstaint dhochrach áirithe, amhail ocsaíd nítrigine, a ardú, ar thaobh amháin, ach, san am céanna, ar an taobh eile, astaíochtaí de shubstaint dhochrach amháin eile nó níos mó, amhail caithníní, hidreacharbóin, aonocsaíd charbóin agus/nó dé-ocsaíd charbóin, a laghdú ar chúiseanna eile seachas go bhfuil ann d’fheiste sháraithe de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán [Uimh. 715/2007]?
4)      I gcás go dtabharfar freagra dearfach ar an tríú
ceist:
cad iad na coinníollacha faoina dtarlóidh a leithéid?
5)      I gcás go dtabharfar freagra dearfach ar an gcéad cheist: Faoi phointe
(a) den dara habairt d’Airteagal 5(2) de Rialachán [Uimh. 715/2007], an gceadaítear feiste sháraithe de réir bhrí Airteagal 3(10) den Rialachán sin freisin mar sin féin, cé nach bhfuil call leis chun an t‑inneall a chosaint ó dhamáiste nó ó thionóisc, chun go n‑oibreoidh an fheithicil go sábháilte?
6)      I gcás go dtabharfar freagra dearfach ar an gcéad cheist: Maidir le forálacha sa dlí náisiúnta lena gcuirtear go hiomlán ar an gceannaitheoir d’fheithicil a chruthú go bhfuil ann d’fheiste sháraithe de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán [Uimh. 715/2007] agus, thairis sin, nach bhfuil ann d’imthosca ina bhféadfaí feiste sháraithe arna cinneadh sa chiall thuasluaite a cheadú go heisiach faoi phointe
(a) den dara habairt d’Airteagal 5(2) [den Rialachán sin], cé nach bhfuil ar an déantóir feithiclí faisnéis a chur ar fáil le linn fiosrúcháin chuige sin, an bhfuil siad ar neamhréir le hAirteagal 18(1),
Airteagal 26(1) agus Airteagal 46 de Threoir
[2007/46], dá dtagraítear i mbreithiúnas [C‑100/21]
a mhéid a leanann ó na forálacha sin nach mór ceart chun cúitimh a bheith ag ceannaitheoir d’fheithicil i gcoinne an déantóra i gcás inar suiteáladh feiste sháraithe choiscthe inti (féach míreanna 91 agus 93 den bhreithiúnas sin)?
7)      I gcás go dtabharfar freagra dearfach ar an séú cheist: Conas a dhéantar faoi dhlí [an Aontais] an dualgas cruthúnais a chomhroinnt sa díospóid idir ceannaitheoir d’fheithicil agus an déantóir i ndáil leis an gceart chun cúitimh atá ag an gceannaitheoir i gcoinne an déantóra toisc go raibh ann d’fheiste sháraithe de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán [Uimh. 715/2007] agus go bhfuil ann d’imthosca ina bhfuil sin ceadaithe go heisiach faoi phointe
(a) den dara habairt d’Airteagal 5(2) [den Rialachán sin]? An mbaineann na páirtithe faoi seach aon leas as aon mhaolú ar an dualgas cruthúnais agus, má bhaineann, céard é, nó, más iomchuí, an bhfuil aon oibleagáidí orthu agus, má tá,
cad iad? Má tá ann d’oibleagáidí: cad iad na hiarmhairtí mura gcomhlíontar iad?
8)      I gcás go dtabharfar freagra dearfach ar an tríú cheist: Maidir le forálacha sa dlí náisiúnta lena gcuirtear go hiomlán ar an gceannaitheoir d’fheithicil a chruthú go bhfuil ann do chiorcad nó rialaitheoir nach féidir a aicmiú mar fheiste sháraithe de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán [Uimh. 715/2007] ach atá coiscthe ar chúiseanna eile, cé nach bhfuil ar dhéantóir na feithicle faisnéis a chur ar fáil le linn fiosrúcháin chuige sin, an bhfuil siad ar neamhréir le hAirteagal 18(1),
Airteagal 26(1) agus Airteagal 46 de Threoir
[2007/46], dá dtagraítear i mbreithiúnas [C‑100/21], a mhéid a leanann ó na forálacha sin nach mór ceart chun cúitimh a bheith ag ceannaitheoir d’fheithicil i gcoinne an déantóra i gcás inar suiteáladh ciorcad nó rialaitheoir coiscthe inti (féach míreanna 91 agus 93 den bhreithiúnas sin)?
9)      I gcás go dtabharfar freagra dearfach ar an ochtú ceist: Conas a dhéantar faoi dhlí an Aontais an dualgas cruthúnais a chomhroinnt sa díospóid idir ceannaitheoir d’fheithicil agus an déantóir i ndáil leis an gceart chun cúitimh atá ag an gceannaitheoir i gcoinne an déantóra toisc go raibh ann do chiorcad nó rialaitheoir coiscthe den chineál luaite i gCeist
8? An mbaineann na páirtithe faoi seach aon leas as aon mhaolú ar an dualgas cruthúnais agus, má bhaineann, céard é, nó, más iomchuí, an bhfuil aon oibleagáidí orthu agus, má tá,
cad iad? Má tá ann d’oibleagáidí: cad iad na hiarmhairtí mura gcomhlíontar iad?
10)      [Is ionann an cheist seo agus an séú ceist arna tarchur i gcás C‑251/23].
11)      [Is ionann an cheist seo agus an seachtú ceist arna tarchur i gcás C‑251/23].
12)      [Is ionann an cheist seo agus an t‑ochtú ceist arna tarchur i gcás C‑251/23].
13)      [Is ionann an cheist seo agus an naoú ceist arna tarchur i gcás C‑251/23].’
32.      Le hordú ó Uachtarán na Cúirte dar dáta an
21 Meitheamh 2023, rinneadh cásanna C‑251/23 agus C‑308/23 a uamadh chun críocha an nós imeachta i scríbhinn agus ó bhéal agus chun críocha an bhreithiúnais.
33.      Is iad Mercedes-Benz Group, Rialtas na Gearmáine agus an Coimisiún Eorpach a chuir barúlacha i scríbhinn faoi bhráid na Cúirte. Is iad na páirtithe agus na páirtithe leasmhara sin a chuir argóint ó bhéal i láthair ag an éisteacht a tionóladh an
10 Iúil 2024.
IV.    Anailís
A.      An chéad cheist i gcás C‑251/23
34.      Lena céad cheist i gcás C‑251/23, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá léiriú a dhéanamh ar Airteagal 4(2) agus
Airteagal 5(1) de Rialachán Uimh. 715/2007 sa chaoi nach gcomhlíonann feithicil arna feistiú le mótar díosail de ghlúin Euro 5 na luachanna teorantacha d’astaíochtaí dá bhforáiltear in Iarscríbhinn
I den Rialachán sin, beag beann ar cé acu an bhfuil nó nach bhfuil feiste sháraithe inti, sa chás go ndéantar, tar éis an t‑inneall a bheith téamhaithe, níos mó ná 180 mg d’ocsaíd nítrigine in aghaidh an chiliméadair sa ‘mheascán’ fiú má théann sé trí thástáil NEDC mar sin.
35.      Chun freagra a thabhairt ar an gceist sin, measaim go bhfuil sé úsáideach meabhrú a thabhairt maidir le cén chaoi a leagadh amach na luachanna teorantacha d’astaíochtaí NOx de mhótarfheithicil amhail feithicil 1 le dlí an Aontais, arna léamh i gcomhar leis an dlí idirnáisiúnta, tráth na bhfíoras sna príomhimeachtaí.
36.      Ar an gcéad dul síos, le Treoir
2007/46 bunaíodh creat maidir le ceadú mótarfheithiclí. Mar a sonraíodh in aithris 3 den Treoir sin, ‘ba cheart na ceanglais theicniúla maidir le córais, comhpháirteanna, aonaid theicniúla ar leithligh agus feithiclí a chomhchuibhiú agus a leagan síos i ngníomhartha rialála. Ní foláir nó go bhféachtar leis na ceanglais seo ardleibhéal sábháilteachta ar bhóithre, cosaint sláinte agus comhshaoil, éifeachta fuinnimh, agus cosaint ar úsáid neamhúdaraithe a áirithiú’ [Aistriúchán neamhoifigiúil]. Le hAirteagal 3(5) den Treoir sin rinneadh ‘cineálcheadú CE’ a shainmhíniú mar ‘nós imeachta trína ndeimhníonn Ballstát go gcomhlíonann cineál feithicle, córais, comhpháirte nó aonaid theicniúil ar leithligh forálacha riaracháin ábhartha agus ceanglais theicniúla ábhartha na Treorach seo agus na ngníomhartha rialála atá liostaithe in Iarscríbhinn
IV nó in Iarscríbhinn
XI’ den Treoir sin. In Iarscríbhinn
IV, dar teideal ‘Liosta de cheanglais chun críocha chineálcheadú CE feithiclí’, tagraítear, i gcuid
I, dar teideal ‘Gníomhartha rialála maidir le cineálcheadú CE feithiclí a tháirgtear i sraitheanna neamhtheoranta’, do Rialachán Uimh. 715/2007 maidir leis na ceanglais theicniúla le haghaidh
‘astaíochtaí ó fheithiclí éadroma tráchtála (Euro 5 agus Euro 6)/faisnéis’ le haghaidh feithiclí a bhaineann le catagóir
M1, is é sin le rá, ‘[f]eithiclí arna n‑úsáid chun daoine a iompair nach bhfuil níos mó ná ocht gcinn d’ionaid suí iontu de bhreis ar ionad suí an tiománaí
[Aistriúchán neamhoifigiúil].’ (13)
37.      Ar an dara dul síos, maidir le Rialachán Uimh. 715/2007, foráiltear leis an gcéad fhomhír den chéad abairt d’Airteagal 4(1) de go léireoidh déantóirí go bhfuil gach feithicil nua a dhíolfar, a chlárófar nó a chuirfear i seirbhís sa Chomhphobal cineálcheadaithe i gcomhréir leis an Rialachán sin agus lena bhearta cur chun feidhme. Leis an dara fomhír d’Airteagal 4(1) sonraítear go n‑áirítear ar an oibleagáid sin na teorainneacha astaíochta a leagtar amach in Iarscríbhinn I de agus na bearta cur chun feidhme dá dtagraítear in Airteagal 5 de a chomhlíonadh. Thairis sin, faoin dara fomhír d’Airteagal 4(2) de Rialachán Uimh. 715/2007, caithfidh na bearta teicniúla a ghlacfaidh an déantóir a áirithiú,
inter alia, go gcuirfear srian i gceart le hastaíochtaí sceithphíopa ar feadh ghnáth-shaolré iomlán na bhfeithiclí, ar feadh ghnáth-shaolré na bhfeithiclí agus iad á dtiomáint faoi ghnáthchoinníollacha úsáide. Thairis sin, le hAirteagal 5(1) den Rialachán sin foráiltear nach mór don déantóir na feithiclí a fheistiú ionas go mbeidh na comhpháirteanna deartha, déanta agus cóimeáilte ar dhóigh go bhféadfaidh an fheithicil, sa ghnáthúsáid, an Rialachán seo agus a bhearta cur chun feidhme a chomhlíonadh.
38.      Ar an triú dul síos, bhí sé mar chuspóir,
inter alia, le Rialachán Uimh. 692/2008, lenar leagadh amach, de réir fhoclaíocht Airteagal 1 de, na forálacha maidir le cur chun feidhme Airteagail 4,
5 agus
8 de Rialachán Uimh. 715/2007, nósanna imeachta a bhunú chun astaíochtaí truailleán ó fheithiclí éadroma paisinéirí agus tráchtála a rialú, trí thástáil NEDC a chur i bhfeidhm. Le hIarscríbhinn III le Rialachán Uimh. 692/2008 sonraíodh, i bpointe
1 de, go ndearnadh cur síos ann ar an nós imeachta tástála de Chineál
1 chun meánastaíochtaí sceite faoi choinníollacha comhthimpeallacha a thomhas. Le pointe 2.1 den Iarscríbhinn sin sonraíodh go ndearnadh na ceanglais ghinearálta a shainmhíniú i
bpointe 5.3.1 de Rialachán Uimh. 83 CEE-ONU.
39.      Ar an gceathrú dul síos, sonraíodh i Rialachán CEE-ONU Uimh. 83, sa leagan ab infheidhme tráth na bhfíoras sna príomhimeachtaí, i bpointe
5.3.1, dar teideal ‘Tástáil de chineál
I (ionsamhlú meánastaíochtaí sceite tar éis fuarthosaithe)’, go gcuirtear an fheithicil ar dhinimiméadar fonnaidh arna fheistiú le córas lena ndéantar ionsamhlú ar an bhfriotaíocht reatha agus ar an táimhe agus go ndearnadh tástáil ina dhiaidh sin a mhair 19 nóiméad agus 40 soicind, ina raibh dhá chuid. Bhí ceithre thimthriall uirbeacha tosaigh sa chéad chuid den tástáil agus timthriall seach-uirbeach a bhí sa dara cuid. Le tástáil NEDC bhíothas in ann a fhíorú inter alia go raibh an méid NOx arna chur amach ag an bhfeithicil faoi thástáil níos lú ná an uastairseach arna leagan amach in Iarscríbhinn I de Rialachán Uimh. 715/2007. I ndáil leis sin, is léir ón Iarscríbhinn sin, sa mhéid a bhaineann leis na ‘luachanna teorantacha Euro 5’, lena mbaineann Tábla 1, is é 180 mg/ciliméadar an luach teorantach d’astaíochtaí NOx le haghaidh chatagóir M (lena mbaineann catagóir M1) i gcás inneall adhainte comhbhrú (a dtugtar mótar díosail air freisin), atá infheidhme i leith feithicle amhail feithicil 1.
40.      Sa chás reatha, luaigh an chúirt a rinne an tarchur, ag an gcéim seo de na himeachtaí, gur dearbhaíodh, nuair a thosaítear inneall fheithicil
1 agus é ag teocht an oibriúcháin cheana féin, go n‑astaíonn sé níos mó ná 180 mg/ciliméadar de NOx, fiú agus tástáil NEDC ar bun. (14) Is mian leis an gcúirt sin a fháil amach an ea, ar an gcúis sin agus air sin amháin,
beag beann ar fheiste sháraithe a bheith ann,
nach gcomhlíonann an fheithicil sin forálacha Rialachán Uimh. 715/2007.
41.      I ndáil leis sin, tá amhras ar an gcúirt sin maidir le comhréireacht na feithicle sin le dlí an Aontais, go háirithe le hAirteagal 5(1) den Rialachán sin, agus é á thabhairt faoi deara aici, ar thaobh amháin, gur dhearbhaigh an Chúirt i mbreithiúnas an 14 Iúil 2022,
GSMB Invest (C‑128/20, EU:C:2022:570, mír 41), go bhforáiltear le hAirteagal 5(1) nach mór don déantóir na feithiclí a fheistiú sa chaoi is nach mór, leis na comhpháirteanna a ghníomhaíonn ar astaíochtaí, go gcumasófaí d’fheithiclí, sa ghnáthúsáid, chun na teorainneacha astaíochtaí a leagtar síos sa Rialachán sin agus i mbearta cur chun feidhme an Rialacháin sin a chomhlíonadh. Tagann turasanna tar éis ‘tosú te’
an innill faoi ghnáthúsáid feithiclí paisinéirí díosail i gcríoch an Aontais Eorpaigh agus fágann sé sin go bhfuil feidhm ag an luach teorannach astaíochta de 180 mg in aghaidh an chiliméadair le haghaidh NOx i leith feithicle amhail feithicil
1.
42.      Mar sin féin, ar an taobh eile, d’fheadfaí na ceanglais a bhaineann le luachanna teorantacha d’astaíochtaí a thuiscint sa chaoi nach gá iad a chomhlíonadh ach amháin faoi na coinníollacha inar gá tástáil NEDC a dhéanamh. Dá bhrí sin, níor áitíodh riamh nach mór d’fheithicil na luachanna teorantacha arna bhforordú d’astaíocht a chomhlíonadh agus a huaschumhacht in úsáid aici, mar shampla agus í ag rith ag 180 ciliméadar in aghaidh na huaire ar ghrádán, rud atá mar chuid den úsáid choiteann i gcríoch an Aontais le haghaidh feithiclí ina bhfuil inneall cumhachtach den sórt sin. I ndáil leis sin, cé go bhfuil sé ar cheann de choinníollacha thástáil NEDC go ndéanfaí é tar éis fuarthosaithe, tá sé mar chuid de thosú te go mbíonn teocht dócháin níos airde ann, rud a fhágann go n‑ardófaí astaíochtaí NOx. Is í an cheist, dá bhrí sin, an gcaithfear luach teorantach d’astaíochta NOx, arb ionann é agus caighdeán Euro 5, a chomhlíonadh fiú nuair a théann feithicil trí thástáil NEDC tar éis tosú té seachas tar éis fuarthosaithe. (15)
43.      Ina bharúlacha i scríbhinn, áitíonn Mercedes-Benz Group nach bhfuil na luachanna teorantacha d’astaíochtaí NOx bailí ach i gcomhréir leis an tástáil de chineál
1 arna déanamh de réir thástáil NEDC. Áitíonn Rialtas na Gearmáine, óna thaobh féin de, más rud é gur comhlíonadh na luachanna teorantacha sin faoi choinníollacha na tástála sin,
eadhon tar éis fuarthosú, nach bhféadfaí sárú ar dhlí an Aontais a bheith ann ach amháin má tá feiste sháraithe choiscthe de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007 san fheithicil lena mbaineann, agus gur díreach chun freagra a thabhairt ar an gceist an bhfuil feiste mar sin ann nach mór a chinneadh an dtagann tosú innill atá te cheana féin faoi na coinníollacha ‘a bhféadfaí a bheith ag súil go réasúnach leo i ngnáthoibriú agus i ngnáthúsáid feithicle’.
44.      Mar a meabhraíodh i mír 37 den Tuairim seo, tagraítear in Airteagal 5(1) de Rialachán Uimh. 715/2007 do ‘ghnáthúsáid’ feithicle i gcomhthéacs cineálcheadú mótarfheithiclí i ndáil le hastú truailleán gásach. Tagraítear freisin do ‘g[h]náthoibriú agus [gh]náthúsáid feithicle’ freisin i sainmhíniú ‘feiste sáraithe’ atá le fáil in Airteagal 3(10) den Rialachán sin.
45.      De réir chásdlí na Cúirte, leis an Rialachán sin ní shainmhínítear an coincheap ‘[g]náthoibriú agus [g]náthúsáid feithicle’ agus ní dhéantar aon tagairt do dhlí na mBallstát chun críocha a bhrí agus a raon feidhme a chinneadh. Dá bhrí sin, is éard atá sa choincheap sin ná coincheap de dhlí an Aontais Eorpaigh nach mór, ar fud an Aontais, léiriú neamhspleách aonfhoirmeach a fháil air agus nach mór a aimsiú agus aird á tabhairt ní hamháin ar théarmaí na bhforálacha ina bhfuil sé ach, chomh maith leis sin, ar chomhthéacs na bhforálacha sin agus an chuspóra atá á shaothrú leo. Mar is léir ó fhoclaíocht Airteagal 3(10) de Rialachán
Uimh. 715/2007, baineann coincheap ‘[g]náthoibriú agus…[g]náthúsáid’ feithicle lena húsáid faoi ghnáthchoinníollacha tiomána, is é sin le rá, ní hamháin lena húsáid sna coinníollacha a leagtar amach don tástáil chineálcheadaithe dá bhforáiltear i mír 39 den Tuairim seo, a bhí infheidhme tráth na bhfíoras sa díospóid sna príomhimeachtaí. Dá bhrí sin, baineann an coincheap sin le húsáid na feithicle sin i bhfíorchoinníollacha tiomána, mar is ann dóibh de ghnáth ar chríoch an Aontais Eorpaigh. Go deimhin, dar leis an gCúirt, níl na sraitheanna tástála maidir le hastaíochtaí ó fheithiclí le linn an nós imeachta formheasa bunaithe ar na fíorchoinníollacha tiomána. (16)
46.      Dhearbhaigh an Chúirt freisin go bhfuil an comhthéacs ina bhfuil Airteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007 mar thacaíocht leis an léiriú sin. De réir Airteagal 4(2) den Rialachán sin, caithfidh na bearta teicniúla a ghlacfaidh an déantóir a áirithiú go gcuirfear srian ceart le hastaíochtaí ón sceithphíopa ar feadh ghnáth-shaolré na bhfeithiclí agus iad á dtiomáint faoi ghnáthchoinníollacha úsáide. Ina theannta sin, foráiltear le hAirteagal 5(1) den Rialachán sin nach mór don déantóir na feithiclí a fheistiú sa chaoi nach mór do na comhpháirteanna a ghníomhaíonn ar astaíochtaí feithiclí a chumasú, sa ghnáthúsáid, chun na teorainneacha astaíochtaí a leagtar síos sa Rialachán sin agus i mbearta cur chun feidhme an Rialacháin sin a chomhlíonadh. Mar sin féin, ní nochtar leis na forálacha sin aon fhianaise lena bhféadfaí idirdhealú a dhéanamh idir oibriú feiste le linn chéim na tástála cineálcheadaithe agus le linn na tiomána faoi ghnáthchoinníollacha úsáide feithiclí. Os a choinne sin, dá ndéanfaí feiste a shuiteáil lena bhféadfaí a áirithiú go gcomhlíonfaí na luachanna teorantacha d’astaíochtaí arna leagan síos le Rialachán Uimh. 715/2007 le linn na céime tástála cineálcheadaithe, agus lena linn sin amháin, cé nach féidir gnáthchoinníollacha úsáide feithicle a atáirgeadh ag an gcéim tástála sin, shárófaí an oibleagáid chun a áirithiú go gcuirfí srian éifeachtach ar astaíochtaí faoi na coinníollacha úsáide sin. Is amhlaidh atá maidir le feiste a shuiteáil nach féidir an comhlíonadh sin a áirithiú léi ach amháin i gcomhthéacs fuinneoga theochta, nach bhfreagraíonn do ghnáthchoinníollacha tiomána, mar a shainmhínítear i mír 45 den Tuairim seo iad, cé go gcumhdaítear na coinníollacha faoina ndéantar an chéim tástála cineálcheadaithe léi. Maidir leis an léiriú arna leagan amach sa mhír chéanna, ar dá réir a bhaineann coincheap ‘[g]náthoibriú agus […] [g]náthúsáid’ feithicle lena húsáid i bhfíorchoinníollacha tiomána, mar is iondúil i gcríoch an Aontais Eorpaigh, tugtar tacaíocht freisin leis sin leis an gcuspóir atá á shaothrú le Rialachán Uimh. 715/2007, arb é atá ann, mar is léir ó aithrisí 1 agus
6 de, leibhéal ard cosanta don chomhshaol a áirithiú agus, go sonrach, astaíochtaí ocsaíde nítrigine (NOx) ó mhótarfheithiclí díosail a laghdú go substaintiúil chun cáilíocht an aeir a fheabhsú agus na luachanna teorantacha truaillithe a chomhlíonadh. (17)
47.      Is léir ón gcásdlí mar sin gur gá a fhíorú go gcomhlíontar luachanna teorantacha d’astaíochtaí NOx ní hamháin i gcomhthéacs thastáil NEDC ach chomh maith leis sin faoi ghnáthchoinníollacha tiomána, sa ghnáthúsáid. I ndáil leis sin, mar a luaitear i mír 39
den Tuairim seo, le tástáil de Chineál I foráiltear do thástálacha ar mheánastaíochtaí sceithphíopa tar éis ‘fuarthosaithe’. Ina ceist, tagraíonn an chúirt a rinne an tarchur don ‘tosú té’, a bhfuil astaíochtaí méadaithe NOx mar thoradh air. Is ionann feithicil a thiomáint le hinneall te agus úsáid i bhfíorchoinníollacha tiomána sa ghnáthúsáid. Ní mór go mbeadh inneall díosail, is é sin le rá inneall dócháin, ag téamh agus í ag feidhmiú. (18) Mar thoradh air sin, ní mór a chinneadh nach gcomhlíonann mótarfheithicil díosail de ghlúin Euro 5 a dhéanann níos mó ná 180 mg de NOx in aghaidh an chiliméadair tar éis tosú té luach teorantach d’astaíochtaí dá bhforáiltear in Iarscríbhinn
I le Rialachán Uimh. 715/2007.
48.      Thairis sin, cuireann an chúirt a rinne an tarchur i gcás feithicil a bhfuil a huaschumhacht in úsáid aici, mar shampla agus í ag tiomáint ag 180 ciliméadar in aghaidh na huaire ar ghrádán, rud atá mar chuid den úsáid choiteann i gcríoch an Aontais le haghaidh feithiclí ina bhfuil inneall cumhachtach den sórt sin. I ndáil leis sin, tugaim faoi deara, ag féachaint go háirithe do na luasteorainneacha dá bhforáiltear san Aontas Eorpach, nach dtagann tiomáint den sórt sin faoi ghnáthúsáid feithicle. Is é sin le rá, ní cheanglaítear ar dhéantóirí gluaisteán na teorainneacha d’astú truailleán gásach
a chomhlíonadh ina n‑iomláine, i ngach imthoisc a d’fhéadfadh a bheith ann, ach díreach gan na teorainneacha sin a shárú i ngnáthoibriú agus i ngnáthúsáid mótarfheithicle díosail.
49.      Sna himthosca sin, molaim an chéad cheist i gcás C‑251/23 a
fhreagairt amhail nach mór léiriú a dhéanamh ar Airteagal 4(2) agus Airteagal 5(1) de Rialachán Uimh. 715/2007 sa chaoi nach gcomhlíonann feithicil arna feistiú le mótar díosail de ghlúin Euro 5 na luachanna teorantacha d’astaíochtaí dá bhforáiltear in Iarscríbhinn
I den Rialachán sin, beag beann ar cé acu an bhfuil nó nach bhfuil feiste sháraithe inti, sa chás go ndéantar, tar éis an t‑inneall a bheith téamhaithe, níos mó ná 180 mg d’ocsaíd nítrigine in aghaidh an chiliméadair sa ‘mheascán’ fiú má théann sé trí thástáil NEDC mar sin, sa mhéid go mbeadh sí á tiomáint agus an t‑inneall téamhaithe mar chuid de ghnáthúsáid, de réir bhrí na bhforálacha sin, den fheithicil sin, is é sin le rá faoi ghnáthchoinníollacha tiomána, de réir mar is ann dóibh de ghnáth ar chríoch an Aontais. (19)
B.      An triú agus an ceathrú ceist i gcás C‑308/23
50.      Lena triú agus a ceathrú ceist i gcás C‑308/23, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá léiriú a dhéanamh ar Airteagal 4(2) agus Airteagal 5(1) de Rialachán Uimh. 715/2007 sa chaoi go gcomhlíonann feithicil ina bhfuil mótar díosail de ghlúin Euro 5 nó Euro 6 na luachanna teorantacha d’astaíochtaí in Iarscríbhinn
I leis an Rialachán sin, is cuma cé acu an bhfuil nó nach bhfuil feiste sháraithe ann, sa chás ina ndéantar, le heilimint dearaidh atá san fheithicil sin, paraiméadair an phróisis dócháin a mhodhnú trí astaíochtaí de shubstaint dhochrach a ardú agus astaíochtaí de shubstaintí dochracha eile á n‑ísliú ag an am céanna.
51.      Sa chás seo, tagraíonn an chúirt a rinne an tarchur don eilimint dearaidh arb é atá inti comhla an radaitheora feithicle atá feistithe le hinneall de chineál OM 651 nach n‑osclaíonn, dar le YV, sa ghnáthoibriú, ach amháin nuair a sháraíonn teocht an fhuartháin 105 chéim Celsius, cé gurb ea, le linn thástáil NEDC, go n‑osclaítear í cheana féin nuair a sháraíonn teocht an fhuartháin 69 gcéim Celsius, rud a fhágann go bhfuaraítear an t‑inneall tuilleadh. Cuireann an chúirt sin in iúl, de réir argóintí ó Mercedes-Benz Group, arna ndeimhniú le mínithe ó shaineolaithe arna gcur faoina bráid i gcásanna eile, go laghdaítear astaíochtaí NOx le hísliú na teochta dócháin, agus gach ní eile mar a chéile, ach ag an am céanna go n‑ardaítear astaíochtaí de shubstaintí dochracha eile leis sin, amhail cáithníní, hidreacarbóin, aonocsaíd charbóin agus astaíochtaí dé-ocsaíde carbóin
cé gur rud é, os a choinne sin, go n‑ardaítear astaíochtaí NOx le teocht dócháin níos airde ach go laghdaítear astaíochtaí de shubstaintí dochracha eile.
52.      I ndáil leis sin, meabhraím duit go bhforáiltear leis an dara fomhír d’Airteagal 4(2) de Rialachán Uimh. 715/2007 go gcaithfidh na bearta teicniúla a ghlacfaidh an déantóir a áirithiú go gcuirfear srian i gceart,
inter alia, le hastaíochtaí sceithphíopa, ar feadh ghnáth-shaolré na bhfeithiclí agus iad á dtiomáint faoi ghnáthchoinníollacha úsáide. Le hAirteagal 3(6) den Rialachán sin déantar an coincheap ‘astaíochtaí sceithphíopa’ a shainmhíniú mar ‘astaíocht truailleán gásach agus cáithníneach’. De réir chásdlí na Cúirte, leis na forálacha sin ní leagtar amach, mar sin, ach an cuspóir atá le saothrú ag na déantóirí, eadhon astaíochtaí sceithphíopa a theorannú, gan na modhanna chun an cuspóir sin a bhaint amach a shonrú.(20)
53.      Mar a dhearbhaítear sa triú fomhír d’Airteagal 4(2) den Rialachán sin, déantar comhréireacht inseirbhíse a sheiceáil, go háirithe, maidir le hastaíochtaí sceithphíopa arna dtástáil de réir na dteorainneacha astaíochta a leagtar amach in Iarscríbhinn
I. I ndáil leis sin, i dTáblaí
1 agus 2 den Iarscríbhinn sin, a bhaineann faoi seach le ‘[t]eorainneacha [a]staíochta Euro 5’ agus le ‘[t]eorainneacha [a]staíochta Euro 6’, tagraítear, le haghaidh feithiclí a bhaineann le catagóir
M, do na seacht n‑eilimint seo a leanas: Mais aonocsaíde carbóin (CO); Mais na hidreacarbón iomlán (THC);
Mais hidreacarbón neamh-mheatán (NMHC); Mais ocsaídí nítrigine (NOx); Mais chumaisc hidreacarbón iomlán agus ocsaídí nítrigine (THC
+ NOx); Mais an ábhair cháithnínigh (ÁC) agus Líon cáithníní (PN), trí luachanna teorantacha d’astaíochtaí a leagan síos do gach ceann díobh. Leagtar síos i dTábla 4 den iarscríbhinn sin an teorainn astaíochta aonocsaíde carbóin (CO) agus hidreacarbóin (HC).
54.      Is léir ó na Táblaí sin, i gcomhthéacs a cineálcheadaithe, nach mór do mhótarfheithicil díosail de ghlúin Euro 5 nó Euro 6 na luachanna teorantacha go léir d’astaíocht a bhaineann leis na h‑eilimint sin a chomhlíonadh ag an am céanna le linn thástáil NEDC. Mar is léir ón bhfreagra a mhol mé ar an gcéad cheist i gCás C‑251/23, ní mór na luachanna teorantacha sin a chomhlíonadh freisin i gcomhthéacs gnáthoibriú agus gnáthúsáid, is é sin le rá, faoi fhíorchoinníollacha tiomána, mar is gnách i gcríoch an Aontais Eorpaigh. Dá réir sin, ní mór a chinneadh, i gcás ina ndéantar, le heilimint dearaidh i bhfeithicil, paraiméadair an phróisis dócháin a mhodhnú trí astaíochtaí de shubstaint dhochrach a ardú agus astaíochtaí de shubstaintí dochracha eile á n‑ísliú ag an am céanna, ach, ag an am céanna gan dul thar na luachanna teorantacha sin, go gcomhlíontar na coinníollacha dá bhforáiltear le hIarscríbhinn
I le Rialachán Uimh. 715/2007. Mar is léir ó mhír 52 den Tuairim seo, fágtar faoi rogha an mhonaróra na modhanna a úsáidtear chun astaíochtaí sceithphíopa a theorannú.
55.      Contrártha leis sin, más rud é, mar gheall ar an eilimint dearaidh sin, go rachfar thar na luachanna teorantacha d’astaíochtaí do cheann amháin de na substaintí dochracha sin ar a laghad, ba cheart a dhearbhú go sáraítear Rialachán Uimh. 715/2007, fiú más rud é, ag an am céanna, go laghdaítear astaíochtaí de shubstaintí dochracha eile. Ag féachaint do tháblaí 1, 2 agus 4 d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Rialachán sin, cé is moite den chás dá bhforáiltear go sainráite don tsubstaint ‘Mais chumaisc lánhidreacarbón agus ocsaídí nítrigine (THC +
NOx)’, ní féidir an t-ardú d’astaíochtaí de shubstaint dhochrach os cionn a luach teorantach a chúiteamh in aon chás le laghdú ar astaíochtaí de shubstaint dhochrach eile. I bhfocail eile, murab ionann agus Rialtas na Gearmáine, measaim nach mór an t-ardú in astaíochtaí truailleán aonair os cionn a luacha theorantaigh, fiú mura dtéann sé ach píosa beag os a chionn, a mheas mar rud atá contrártha don Rialachán sin fiú más rud é, ag an am céanna, go laghdaítear astaíochtaí truailleán eile go suntasach. Ina theannta sin, ba dheacair ar fad a mhalairt de chur chuige a chur chun feidhme sa mhéid is go gcaithfí a chinneadh, ar bhonn cás ar chás, an bhfuil laghdú foriomlán ar astaíochtaí truailleán ann i ndáiríre agus, chomh maith leis sin, a mhéid a bheadh truailleán amháin níos díobhálaí ná truailleán eile.
56.      Dá réir sin, molaim freagraí a thabhairt ar an triú agus ar an gceathrú ceist i gcás C‑308/23 amhail nach mór léiriú a dhéanamh ar Airteagal 4(2) agus Airteagal 5(1) de Rialachán Uimh. 715/2007 sa chaoi nach gcomhlíonann feithicil ina bhfuil mótar díosail na luachanna teorantacha d’astaíochtaí in Iarscríbhinn
I leis an Rialachán sin, is cuma cé acu an bhfuil nó nach bhfuil feiste sháraithe ann, nuair is rud é, sa chás ina ndéantar, le heilimint dearaidh atá san fheithicil sin, paraiméadair an phróisis dócháin a mhodhnú trí astaíochtaí de shubstaint dhochrach a ardú agus astaíochtaí de shubstaintí dochracha eile á n‑ísliú ag an am céanna, go dtéitear, leis an ardú sin, thar an luach teorantach is infheidhme maidir leis an tsubstaint dochrach lena mbaineann, arna leagan amach san Iarscríbhinn sin.
C.      An dara agus an triú ceist i gcás C‑251/23 chomh maith leis an gcéad agus an dara ceist i gcás C‑308/23
57.      Lena dara agus lena triú ceist i gcás C‑251/23 chomh maith lena céad agus lena dara ceist i gcás C‑308/23, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá léiriú a dhéanamh ar Airteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007 sa chaoi go bhfuil ‘feiste sháraithe’, de réir bhrí na forála sin, i gceist le heilimint dearaidh atá i mótarfheithicil díosail lena modhnaítear paraiméadair an phróisis dócháin trí astaíochtaí de shubstaint
dhochrach a ardú agus astaíochtaí de shubstaintí dochracha eile á n‑ísliú ag an am céanna.
58.      Cuireann an chúirt sin in iúl nach bhfuil a fhios aici an bhfuil feistí sáraithe nó lasca nó rialuithe eile a bheadh neamhdhleathach faoi dhlí an Aontais i bhfeithiclí 1 agus i bhfeithicil 2, agus má tá, nach eol di na coinníollacha faoina bhfuil siad i láthair, ach go bhfuil an freagra ar na ceisteanna sin bunriachtanach chun breithiúnas críochnaitheach a thabhairt sna díospóidí sna príomhimeachtaí. Áitíonn an chúirt sin, i mbreithiúnas an
17 Nollaig 2020,
CLCV agus páirtithe eile (Feiste sháraithe díosail) (C‑693/18, EU:C:2020:1040), gur chinn an Chúirt gurbh ann d’fheiste sháraithe, de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007, tar éis di a thabhairt dá haire, dá mba rud é gurbh ionann feidhmiú na comhla athshruthaithe gáis sceite (comhla AGS) faoi ghnáthchoinníollacha úsáide agus a feidhmiú arna feiceáil le linn na nósanna imeachta ceadaithe, go dtairgfeadh na feithiclí lena mbaineann i bhfad níos lú NOx agus go laghdófaí a n‑ídiú agus a gcumhacht (mír 40 den bhreithiúnas sin). Ón méid sin, tuigeann an chúirt sin, i gcás dá leithéid, go laghdófaí astaíochtaí NOx agus dé-ocsaíde carbóin ag an am céanna, rud nach amhlaidh sna príomhimeachtaí, agus go n‑iarrann sí freagra ón gCúirt dá bhrí sin. Cuireann an chúirt sin ceisteanna, ar bhonn níos mionsonraithe, maidir leis an mbrí atá le cur ar na téarmaí ‘eilimint dearaidh lena laghdaítear éifeachtúlacht an chórais rialaithe astaíochta’ maidir leis an gcóras rialaithe athshruthaithe gáis sceite atá ag feidhmiú de réir fuinneog theochta agus an chórais rialaithe fuartháin innill.
59.      Áitíonn Mercedes-Benz Group nach mór measúnú a dhéanamh ar éifeachtacht iomlán an chórais rialaithe astaíochtaí truailleán gásach seachas laghdú a d’fhéadfadh a bheith ann san éifeachtacht a mheas le haghaidh astaíochtaí gach truailleáin arna nglacadh ina n‑aonar. Áitíonn sé go bhfuil cainníochtaí roinnt astaíochtaí truailleán chomh hidirspleách sin gur gá, i bprionsabal, go mbeadh méadú ar a chéile trí ‘cúiteamh’ i gceist le laghdú ar cheann acu, ó thaobh na heolaíochta de.
60.      I ndáil leis sin, meabhraím duit, faoi Airteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007, ciallaíonn ‘feiste sháraithe’ ‘aon eilimint dearaidh lena mothaítear teocht, luas feithicle, luas innill (ISN), giar traiseolta, folús iolrúcháin nó aon pharaiméadar eile chun críocha oibriú aon chuid den chóras rialaithe astaíochta a ghníomhachtú, a mhodhnú, a mhoilliú nó a dhíghníomhachtú agus lena laghdaítear éifeachtúlacht an chórais rialaithe astaíochta i gcoinníollacha a bhféadfaí a bheith ag súil go réasúnach leo i ngnáthoibriú agus i ngnáthúsáid feithicle.’ Chinn an Chúirt, faoi shainmhíniú mar sin ar fheiste sháraithe, go dtugtar raon feidhme leathan leis an gcoincheap ‘eilimint dearaidh’, (21) lena gcumhdaítear codanna meicniúla agus comhpháirteanna leictreonacha lena rialaítear gníomhachtú codanna den sórt sin araon, ós rud é go mbaineann siad le hoibriú an chórais rialaithe astaíochtaí agus go laghdaítear a éifeachtacht leo. Mheas an Chúirt freisin go gcumhdaítear, leis an gcoincheap ‘córas rialaithe astaíochtaí’, de réir bhrí Airteagal 3(10), na teicneolaíochtaí agus an straitéis ‘iarchóireála gáis sceite’ araon, lena laghdaítear astaíochtaí iartheachtacha, is é sin le rá, tar éis a bhfoirmithe, agus iad siúd lena laghdaítear astaíochtaí réamhtheachtacha, is é sin le rá, le linn a bhfoirmithe. (22)
61.      Mar a cuireadh in iúl mar fhreagra ar an tríú agus ar an gceathrú ceist i gcás C‑308/23, caithfidh mótarfheithicil díosail na luach teorantacha arna leagan amach in Iarscríbhinn I le Rialachán Uimh. 715/2007 a chomhlíonadh ag aon am amháin, i gcomhthéacs tástáil NEDC agus i ngnáthchoinníollacha tiomána. I ndáil leis sin, mar Rialtas na Gearmáine agus an Coimisiún, táim den tuairim, nuair is rud é, le heilimint dearaidh, go n‑ardaítear astaíochtaí de shubstaint dhochrach, ar thaobh amháin, agus astaíochtaí de shubstaintí dochracha eile á n‑ísliú, ar an taobh eile, nach mbíonn ‘laghdú ar éifeachtúlacht an chórais rialaithe astaíochta’ de réir bhrí Airteagal 3(10) den Rialachán sin ann díreach mar gheall air sin. Mar a cuireadh in iúl cheana féin, i bhfianaise na n‑athruithe ar an teocht dócháin in inneall díosail, d’fhéadfaí go n‑ardófaí astaíochtaí de shubstaintí dochracha i gcás cuid acu agus laghdú ag teacht ar astaíochtaí de shubstaintí eile. Tá athruithe den sórt sin mar chuid de ghnáthoibriú innill, ar choinníoll go gcomhlíontar na luachanna teorantacha éagsúla le haghaidh astaíochtaí de shubstaintí dochracha, lena n‑áirítear an tsubstaint ‘Mais chumaisc lán‑hidreacarbón agus ocsaídí nítrigine’.
62.      Os a choinne sin, maidir le heilimint dearaidh as a n‑eascraíonn ardú in astaíochtaí de shubstaint dhochrach amháin ar a laghad thar an luach teorantach is infheidhme maidir leis an tsubstaint sin, mar a leagtar amach iad in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán Uimh. 715/2007, ní mór an eilimint sin a mheas mar eilimint ‘lena laghdaítear éifeachtúlacht an chórais rialaithe astaíochta’, de réir bhrí Airteagal 3(10) den Rialachán sin, fiú más rud é, ag an am céanna, go laghdaítear astaíochtaí de shubstaintí dochracha eile. I gcás mar sin, leis an gcóras rialaithe astaíochta ní bhaintear amach an cuspóir a bhaineann le laghdú ar astú truailleán gásach sna coinníollacha arna sonrú leis an Rialachán sin.
63.      Ina bharúlacha i scríbhinn, áitíonn rialtas na Gearmáine go bhfuil laghdú ar éifeachtacht an chórais rialaithe astaíochtaí ar cheann de na critéir chinntitheacha chun a fháil amach an ann d’fheiste sháraithe. De réir an rialtais sin, tá amhras ann go bhféadfadh dóchán, mar phríomhphróiseas innill díosail, a bheith mar chuid den chóras rialaithe astaíochtaí gáis truailleán. I ndáil leis sin, is fíor, de réir chásdlí na Cúirte, go ndéantar idirdhealú in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán Uimh. 692/2008 idir an t-inneall agus an córas rialaithe truaillithe. (23). Mar sin féin, sa dara ceist i gCás C 251/23 agus sa chéad cheist i gCás C 308/23, tagraíonn an chúirt a rinne an tarchur do ‘eilimint dearaidh i bhfeithicil lena mothaítear teocht, luas feithicle, luas innill (RPM), giar traiseolta, folús iolrúcháin nó aon pharaiméadar eile chun paraiméadair an phróisis dócháin san inneall a mhodhnú ag brath ar thorthaí na hoibríochta braite’. Sna himthosca sin, glacann an chúirt a rinne an tarchur leis nach toradh é an t-athrú ar astaíochtaí substaintí díobhálacha ar phróiseas dócháin innill díosail ann féin, ach ar ghné de dhearadh na feithicle, eadhon an córas rialaithe athshruthaithe gáis sceite atá ag feidhmiú de réir fuinneog theochta nó chóras rialaithe fhuarthán an innill. De réir chásdlí socair na Cúirte, agus dlínse á roinnt idir Cúirteanna an Aontais Eorpaigh agus na cúirteanna náisiúnta, ní mór don Chúirt Bhreithiúnais comhthéacs fíorasach agus dlíthiúil na gceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú a chur san áireamh, mar a leagtar amach san ordú tarchuir. Dá bhrí sin, ós rud é gur shainigh an chúirt a rinne an tarchur comhthéacs fíorasach agus reachtach na gceisteanna atá á gcur aici, ní faoin gCúirt atá sé cruinneas na gceisteanna sin a fhíorú. (24)
64.      I bhfianaise an mhéid sin, molaim freagraí a thabhairt ar an dara agus ar an tríú ceist i gcás C‑251/23 agus ar an gcéad agus ar an dara ceist i gcás C‑308/23 amhail nach mór léiriú a dhéanamh ar Airteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007 sa chaoi go bhfuil ‘feiste sháraithe’, de réir bhrí na forála sin, i gceist le heilimint dearaidh i mótarfheithicil díosail lena modhnaítear paraiméadair an phróisis dócháin trí astaíochtaí de shubstaint dhochrach a ardú agus astaíochtaí de shubstaintí dochracha eile á n‑ísliú ag an am céanna i gcás ina dtéitear, leis an ardú sin, thar an luach teorantach is infheidhme maidir leis an tsubstaint dhochrach lena mbaineann, arna leagan amach in Iarscríbhinn
I
leis an Rialachán sin.
D.      An cúigiú ceist i gcás C‑308/23
65.      Lena cúigiú ceist i gcás C‑308/23, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá léiriú a dhéanamh ar Airteagal 5(2)(a) de Rialachán Uimh. 715/2007 sa chaoi go bhféadfadh feiste sháraithe teacht faoin eisceacht ón toirmeasc ar úsáid feistí mar sin i gcás ina bhfuil gá leis an bhfeiste, ar thaobh amháin, chun go n‑oibreoidh an fheithicil go sábháilte ach, ar an taobh eile, nach bhfuil call leis chun an t‑inneall a chosaint ó dhamáiste nó ó thionóisc.
66.      Áitíonn Mercedes-Benz Group go bhfuil an cheist sin do-ghlactha ar an bhforas nach mbaineann sí le hábhar chun an díospóid sna príomhimeachtaí a réiteach sa mhéid go bhfuil an sceithchóras ina chuid dhílis riachtanach d’aon chóras dócháin, lena n‑áirítear an t‑inneall dócháin. Ina theannta sin, dar leis, le cosaint dhóiteáin an scagaire cáithníní díosail, cosnaítear oibriú sábháilte na feithicle, a d’fhéadfadh dul trí thine murach é. Tá údar leis na bearta riachtanacha ionas nach rachaidh an scagaire sin trí thine, maítear, faoi Airteagal 5(2)(a) de Rialachán Uimh. 715/2007, gan é a bheith riachtanach aghaidh a thabhairt ar an gceist arna cur isteach.
67.      I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú gur faoin gcúirt náisiúnta ar tugadh an díospóid sna príomhimeachtaí os a comhair atá sé, agus fúithi sin amháin, measúnú a dhéanamh ar an ngá atá le réamhrialú agus ar ábharthacht na gceisteanna a chuireann sí faoi bhráid na Cúirte, a ngabhann toimhde ábharthachta leo. Dá bhrí sin, bíonn sé de cheangal ar an gCúirt, i bprionsabal, rialú a thabhairt fad is a bhaineann an cheist a tharchuirtear le léiriú nó le bailíocht riail de chuid dhlí an Aontais, seachas más rud é gur léir nach bhfuil aon bhaint ag an léiriú atá á lorg le fíricí iarbhír nó le cuspóir na caingne, más rud é go bhfuil an fhadhb hipitéiseach, nó más rud é nach bhfuil an t‑ábhar fíorasach nó dlíthiúil is gá ag an gCúirt chun freagra úsáideach a thabhairt ar an gceist sin. (25)
68.      Sa chás seo, ní mór a thabhairt faoi deara go bhfuil sé mar bhonn leis an gceist sin, mar a thugann an chúirt a rinne an tarchur le fios, nach bhfuil an scagaire cáithníní mar dhlúthchuid d’inneall mótarfheithicle díosail. Mar sin féin, tá aicmiú den sórt sin nasctha leis an gcoincheap ‘inneall’ a chinneadh de réir bhrí Rialachán Uimh. 715/2007, atá faoin gcúirt sin i ndáil leis na fíorais sna príomhimeachtaí(26) In aon chaoi, ní léir nach bhfuil aon bhaint ag an léiriú atá á lorg le fíricí iarbhír na caingne ná lena cuspóir.
69.      Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán Uimh. 715/2007, tá cosc ar úsáid feistí sáraithe lena laghdaítear éifeachtúlacht an chórais rialaithe astaíochta. Mar sin féin, tá trí eisceacht ón toirmeasc sin in Airteagal 5(2)(a) a bhaineann leis an gcás ‘ina mbeidh call leis an bhfeiste chun an t‑inneall a chosaint ó dhamáiste nó ó thionóisc agus chun go n‑oibreoidh an fheithicil go sábháilte’.
70.      De réir chásdlí na Cúirte, sa mhéid a leagtar amach eisceacht ón toirmeasc ar úsáid feistí sáraithe lena laghdaítear éifeachtacht na gcóras rialaithe astaíochtaí leis, ní mór léiriú docht a dhéanamh ar Airteagal 5(2)(a) de Rialachán Uimh. 715/2007. Thairis sin, is léir ó fhoclaíocht na forála sin féin, chun teacht faoin eisceacht dá bhforáiltear leis, ní mór go mbeadh údar leis an gcall atá le feiste sháraithe ní hamháin i ndáil leis an inneall a chosaint ó dhamáiste nó ó thionóisc, ach, chomh maith leis sin, chun go n‑oibreodh an fheithicil go sábháilte. Go deimhin, i bhfianaise na húsáide a bhaintear as an gcónasc comhordaitheach ‘agus’ san fhoráil sin, ní mór léiriú a dhéanamh air sa chaoi go bhfuil na coinníollacha a leagtar síos ann carnach. (27)
71.      Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur, agus í ag tagairt don chásdlí sin, i bhfianaise go bhféadfadh rioscaí sábháilteachta nach na cinn a bhaineann leis an inneall a bheith an‑suntasach, nach cinnte go bhfuil toirmeasc fós ar an bhfeiste sháraithe sa chás sin. Ó thaobh an dlí de, d’fhéadfaí bonn cirt a thabhairt le feiste sháraithe mar gheall ar rioscaí sábháilteachta nach dtagann ón inneall. Dá réir sin, luann an chúirt sin, ar bhonn saintuairimí arna bhfáil i gcás eile a bhaineann le rialú athshruthaithe gáis sceite mótarfheithicle díosail, ceist atá mar chuid den chás sna príomhimeachtaí freisin, go raibh sí curtha ar an eolas go bhféadfadh foirmiú iomarcach cáithníní súiche, in imthosca áirithe, fiú más an‑annamh a fhoirmlíonn siad, a bheith mar chúis leis an scagaire cáithníní ag dul trí thine le linn an phróisis athghiniúna agus le dóiteán san fheithicil.
72.      I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, sa chás ónár eascair breithiúnas C‑134/20, gur áitigh an déantóir feithicle lena mbaineann gurb é an toradh a bheadh ar luchtú chomhpháirteanna an chórais athshruthaithe gáis sceite, trí mhífheidhmiú chomhla AGS a spreagadh sa chaoi is go bhféadfadh blocáil a bheith mar thoradh air, ná go ndófaí an scagaire cáithníní agus go rachadh an t‑inneall trí thine nó, fiú, mar thoradh air sin, go rachadh an fheithicil ina hiomláine trí thine, rud a chuirfeadh oibriú sábháilte na feithicle i mbaol. (28) Chinn an Chúirt, tar éis di a mheas go raibh comhla AGS mar ghné ar leith den inneall (29) agus tar éis di a dhearbhú gur coinníollacha carnacha atá i gceist leis na coinníollacha in Airteagal 5(2)(a) de Rialachán Uimh. 715/2007, i bhfianaise an léirithe dhocht atá le déanamh ar an eisceacht sin, nach féidir bonn cirt a thabhairt le feiste sháraithe faoi chuimsiú na heisceachta sin ach amháin sa mhéid go suitear go gcomhlíonann an fheiste go docht an gá atá ann rioscaí láithreacha damáiste nó tionóisce don inneall a sheachaint, arb é ba chúis leis sin mífheidhmiú de chomhpháirt den chóras athshruthaithe gáis sceite, atá chomh tromchúiseach sin go mbaineann contúirt shonrach leis sin agus an fheithicil leis an bhfeistiú sin á tiomáint.(30) Mar thoradh air sin, fiú i gcás foirmiú iomarcach caithníní súiche, ní mór go mbeadh údar leis an gcall le feiste sháraithe i ndáil leis an inneall a chosaint ó dhamáiste nó ó thionóisc agus chun go n‑oibreodh an fheithicil go sábháilte araon.
73.      Dá réir sin, molaim freagra a thabhairt ar an gcúigiú ceist i gcás C‑308/23 amhail nach mór léiriú a dhéanamh ar Airteagal 5(2)(a) de Rialachán 715/2007 sa chaoi nach bhféadfadh feiste sháraithe teacht faoin eisceacht ón toirmeasc ar úsáid feistí mar sin ach amháin i gcás ina bhfuil údar leis an gcall leis an bhfeiste ní hamháin chun an t‑inneall a chosaint ó dhamáiste nó ó thionóisc ach, chomh maith leis sin, chun go n‑oibreoidh an fheithicil go sábháilte.
E.      An ceathrú agus an cúigiú ceist i gcás C‑251/23 agus an séú go dtí
an naoú ceist i gcás C‑308/23
74.      Lena ceathrú agus lena cúigiú ceist i gcás C‑251/23 chomh maith leis an séú ceist go dtí an naoú ceist i gcás C‑308/23, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá léiriú a dhéanamh ar Airteagal 18(1), ar Airteagal 26(1) agus ar Airteagal 46 de Threoir 2007/46 sa chaoi go gcuirtear bac leo ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforchuirtear, i gcomhthéacs caingean idir ceannaitheoir feithicle agus a déantóir
i ndáil leis an gceart chun cúitimh maidir le feiste sháraithe san fheithicil sin nó lasca nó rialuithe neamhdhleathacha eile, go hiomlán ar an gceannaitheoir a chruthú gurb ann don fheiste sáraithe sin, de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007, agus nach ann d’eisceacht ar an toirmeasc ar úsáid feiste mar sin, de réir bhrí Airteagal 5(2)(a) den Rialachán sin, cé nach bhfuil ar an déantóir feithiclí faisnéis a chur ar fáil le linn fiosrúcháin chuige sin.
75.      Sa chás seo, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur go bhforáiltear, le comhroinnt an dualgais cruthúnais faoi dhlí na Gearmáine, i ndearbhthéarmaí, nach mór do cheannaitheoir feithicle na coinníollacha iarbhír go léir a bhaineann le feiste sháraithe nó lasca nó rialuithe neamhdhleathacha eile, a bheith ann a chruthú ina n‑iomláine, sa mhéid nach mór dó a chruthú gurb ann do dhamáiste agus do shárú ar dhlí lena dtugtar cosaint. Gan doiciméid a bheith curtha ar fáil agus gan sceidil a bheith curtha in iúl, rudaí nach gá do dhéantóir na bhfeithiclí iad a dhéanamh faoi dhlí na Gearmáine, d’fhéadfaí a chruthú, ar a mhéad, gurb ann d’fheiste sháraithe nó lasca nó rialuithe neamhdhleathacha eile, trína bheith ag íoc as tástálacha
an‑chostasach.
76.      Áitíonn Mercedes-Benz Group agus Rialtas na Gearmáine go bhfuil na ceisteanna sin do-ghlactha ar an bhforas nach bhfuil an achoimre ar na fíorais leordhóthanach agus nach bhfuil an achoimre ar an dlí náisiúnta lena mbaineann leordhóthanach ná cruinn. Seachas achoimre bheacht a chur faoi bhráid na Cúirte agus, ar an mbonn sin, ceisteanna sonracha a chur uirthi maidir le comhréireacht forálacha áirithe den dlí náisiúnta le prionsabal éifeachtachta dhlí an Aontais, maítear gur iarr an chúirt a rinne an tarchur ar an gCúirt córas comhroinnte a fhorbairt don dualgas líomhna agus don dualgas cruthúnais in imeachtaí sibhialta. Ina theannta sin, sa mhéid a thagraíonn an chúirt sin do chomhla an radaitheora i gCás C‑308/23, ní bhaineann na ceisteanna a tharchuirtear le hábhar chun an díospóid a réiteach, ós rud é nach cuid dhílis den chóras rialaithe astaíochtaí í an chuid sin.
77.      I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, nach mór don Chúirt Bhreithiúnais a chur san áireamh, i gcomhthéacs chomhroinnt na n‑inniúlachtaí idir Chúirteanna an Aontais agus na cúirteanna náisiúnta, comhthéacs fíorasach agus reachtach na gceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú, mar a shainmhínítear san ordú tarchuir. Dá bhrí sin, ós rud é go bhfuil comhthéacs fíorasach agus reachtach a ceisteanna sainmhínithe ag an gcúirt a rinne an tarchur, ní faoin gCúirt atá sé a chinneadh an bhfuil na ceisteanna sin ceart.(31) Sa chás seo, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur a mhéid nach bhféadfaí coinníollacha áirithe maidir le feiste sháraithe nó lasca nó rialuithe neamhdhleathacha eile a bheith ann a chruthú nó a bhréagnú agus, dá bhrí sin, cén páirtí ar a bhfuil an dualgas cruthúnais i ndáil leis na coinníollacha sin. Trína n-agóidí i gcoinne inghlacthacht na gceisteanna sin le haghaidh réamhrialú, déanann Mercedes-Benz Group agus Rialtas na Gearmáine agóid i gcoinne na dtorthaí dlíthiúla agus fíorasacha a rinne an chúirt a rinne an tarchur agus i gcoinne a measúnaithe maidir le hábharthacht na gceisteanna sin chun an díospóid sna príomhimeachtaí a réiteach. Mar sin féin, ní faoin gCúirt atá sé ionad na cúirte a rinne an tarchur a ghlacadh maidir le cinneadh na bhfíoras nó maidir leis an gcomhthéacs reachtach náisiúnta nó maidir le measúnú den sórt sin. Ina theannta sin, iarrtar ar an gCúirt Bhreithiúnais freagra a thabhairt ar na ceisteanna sin trí dhlí an Aontais a léirmhíniú agus, dá réir sin, féadfaidh sí é sin a dhéanamh gan cinneadh cinntitheach a dhéanamh maidir leis na fíorais sna príomhimeachtaí. Dá réir sin, tá an ceathrú ceist agus an cúigiú ceist i gCás C‑251/23 chomh maith leis an séú ceist go dtí
an naoú ceist i gCás C‑308/23 inghlactha.
78.      Maidir leis an tsubstaint, ba cheart a mheabhrú, de réir chásdlí na Cúirte,
de bhun Airteagail 18(1), 26(1) agus 46 de Threoir
2007/46, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 5(2) de Rialachán Uimh. 715/2007 go bhfuil ceart ag ceannaitheoir mótarfheithicle atá feistithe le feiste sháraithe choiscthe, de réir bhrí Airteagal 5(2) den Rialachán sin, chun cúiteamh a fháil ó dhéantóir na feithicle i gcás ina ndearna an fheiste sin damáiste don cheannaitheoir. In éagmais forálacha de dhlí an Aontais lena rialaítear na socruithe chun cúiteamh do na ceannaitheoirí a bhfuil baint acu le feithicil den sórt sin a fháil, is faoi gach Ballstát atá sé na rialacha mionsonraithe sin a leagan síos. Bíodh sé sin ráite, ní bheadh reachtaíocht náisiúnta a fhágann go bhfuil sé dodhéanta nó ródheacair do cheannaitheoir mótarfheithicle cúiteamh leordhóthanach a fháil as damáiste arna dhéanamh dó ag monaróir na feithicle sin ag teacht leis an toirmeasc dá bhforáiltear in Airteagal 5(2) de Rialachán Uimh. 715/2007. Faoi réir an choinníll sin, tá na cúirteanna náisiúnta i dteideal a áirithiú nach mbeidh sé de thoradh ar chosaint na gceart a ráthaítear le dlíchóras an Aontais go ndéanfar na daoine atá i dteideal a shaibhriú go míchóir. (32)
79.      I ndáil leis sin, de réir chásdlí na Cúirte arís, chun a áirithiú go gcomhlíonfar prionsabal na héifeachtachta, ceanglaítear ar an gcúirt náisiúnta, má chinneann sí, dá gceanglófaí ar pháirtí an dualgas cruthúnais a ghlacadh ar láimh, go bhféadfadh sé a bheith dodhéanta nó ródheacair fianaise den sórt sin a thabhairt ar aird, go háirithe toisc go mbaineann sí le hábhar nach bhféadfadh a bheith ar fáil don pháirtí sin, dul ar iontaoibh na modhanna nós imeachta uile a chuirtear ar fáil di leis an dlí náisiúnta, lena n‑áirítear an oibleagáid na bearta fiosrúcháin is gá a ordú, lena n‑áirítear gníomh nó doiciméad a bheith á thabhairt ar aird ag ceann de na páirtithe nó ag tríú páirtí(33) I ndáil leis sin, sa mhéid a bhaineann le prionsabal na héifeachtachta, tá ceanglas maidir le cosaint bhreithiúnach ag gabháil leis sin, a chumhdaítear faoi Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, nach mór a bheith á chomhlíonadh ag an gcúirt náisiúnta. (34)
80.      Is léir ón gcásdlí sin go bhféadfaidh an chúirt náisiúnta ar tugadh na himeachtaí os a comhair,
inter alia, a iarraidh ar dhéantóir na feithicle lena mbaineann doiciméid áirithe a thabhairt ar aird d’fhonn a chinneadh an bhfuil feiste sháraithe, de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007, nó lasca nó rialuithe neamhdhleathacha eile, inti, mar a áitíonn ceannaitheoir na feithicle sin. Ina theannta sin, ciallaíonn comhlíonadh phrionsabal na héifeachtachta, i gcás ina bhfuil gá le tástálacha
chun críocha an chinnidh sin agus ina bhfuil sé sin costasach, go bhféadfaidh an chúirt náisiúnta a chinneadh go n‑íocfaidh an déantóir cuid de chostas an mheasúnaithe sin ó shaineolaí. Ar an gcaoi chéanna, féadfaidh an chúirt náisiúnta a mheas nach gceanglaítear ar an gceannaitheoir na costais uile a bhaineann le costais tástálacha roimh ré. (35)
81.      Sna himthosca sin, molaim freagraí a thabhairt ar an gceathrú agus ar an gcúigiú ceist i gcás C‑251/23 agus ar an séu go dtí an naoú ceist i gcás C‑308/23 amhail nach mór léiriú a dhéanamh ar Airteagal 18(1), ar Airteagal 26(1) agus ar Airteagal 46 de Threoir
2007/46 sa chaoi go gcuirtear bac leo, chun a áirithiú go gcomhlíonfar prionsabal éifeachtachta dhlí an Aontais, ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforchuirtear, i gcomhthéacs caingean idir ceannaitheoir feithicle agus a déantóir
i ndáil leis an gceart chun cúitimh maidir le feiste sháraithe san fheithicil sin nó lasca nó rialuithe neamhdhleathacha eile, go hiomlán ar an gceannaitheoir a chruthú gurb ann don fheiste sháraithe sin, de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007, agus nach ann d’eisceacht ar an toirmeasc ar úsáid feiste mar sin, de réir bhrí Airteagal 5(2)(a) den Rialachán sin, cé nach bhfuil ar an déantóir feithiclí faisnéis a chur ar fáil le linn fiosrúcháin chuige sin.
F.      Ceist a sé go ceist a 8 i gcás C‑251/23 agus ceist a 10 go ceist a 12 i gcás C‑308/23
82.      Le ceisteanna a 6 go dtí a 8 uaithi i gcás C‑251/23 agus le ceisteanna a 10 go dtí a 12 uaithi i gcás C‑308/23, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá léiriú a dhéanamh ar Airteagal 3(36) agus ar Airteagal 18(1) de Threoir
2007/46 sa chaoi, maidir le deimhniú comhréireachta arna eisiúint ag déantóir do cheannaitheoir aonair feithicle, go bhfuil sé mar chuspóir dó sin an ceannaitheoir sin a chosaint go sonrach ar fheithicil a cheannach nach gcomhlíonann ceanglais dhlí an Aontais agus, i gcás ina n‑eisítear deimhniú comhréireachta mícheart díreach trí mheán na faillí, go gceanglaítear ar an mBallstát lena mbaineann an ceart a thabhairt don cheannaitheoir sin, arna iarraidh sin dó, chun aisíocaíocht a fháil ar na costais a ghabhann leis an bhfeithicil sin a fháil, más infheidhme, mar mhalairt ar aistriú na feithicle agus aistriú úinéireacht na feithicle lúide luach na mbuntáistí
eile a d’fheadfadh a bheith bainte as an bhfeithicil ag an gceannaitheoir.
83.      Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur gurb
i bhfianaise na mbreithiúnas arna dtabhairt ag an Bundesgerichtshof (Cúirt Bhreithiúnais na Cónaidhme, an Ghearmáin) an 26 Meitheamh 2023, tar éis an bhreithiúnais i gCás C‑100/21, (36) a chuir sí na ceisteanna sin lena hiarraidh ar réamhrialú, chomh maith leis an naoú ceist i gCás C‑251/23 agus an 13ú ceist i gCás C‑308/23. Sa chás seo, d’fheidhmigh OB agus YV an ceart a thugtar le § 823(2) de chód sibhialta na Gearmáine, lena nglactar leis gur sáraíodh dlí atá ceaptha chun duine eile a chosaint. Chinn an Bundesgerichtshof (Cúirt Bhreithiúnais na Cónaidhme) nach bhfuil i gceist leis an leas a chosnaítear le dlí an Aontais ach leas cheannaitheoir na feithicle nach mbeadh a chuid sócmhainní, toisc reachtaíocht an Aontais maidir le gás sceite a bheith sáraithe ag déantóir feithicle, faoi réir dímheasa le hais an stáit ina mbeadh siad murach gur thug sé an conradh i gcrích (‘hipitéis na difríochta’). Maítear nach gcumhdaítear leas an cheannaitheora gan bheith faoi cheangal ag an gconradh le cosaint dhlí an Aontais. Dá bhrí sin, ní dheonaíonn an Bundesgerichtshof (Cúirt Bhreithiúnais na Cónaidhme) aon cheart do cheannaitheoir feithicle den sórt sin chun aisíocaíocht a fháil ar na costais arna dtabhú agus an fheithicil á fáil aige – más infheidhme, mar mhalairt ar aistriú na feithicle agus aistriú úinéireacht na feithicle lúide luach na mbuntáistí
eile a d’fheadfadh a bheith bainte as an bhfeithicil ach, seachas sin, díreach ceart chun cúiteamh as dímheas dochrach
84.      I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, de réir chásdlí na Cúirte, go n‑eascraíonn sé as Airteagal 18(1), as Airteagal 26(1), agus as Airteagal 46 de Threoir 2007/46 go mbunaítear nasc díreach idir déantóir na feithicle agus ceannaitheoir aonair mótarfheithicle chun a áirithiú go gcomhlíonann an mhótarfheithicil reachtaíocht ábhartha an Aontais. Go háirithe, ós rud é nach mór do dhéantóir feithicle na ceanglais a eascraíonn as Airteagal 5 de Rialachán Uimh. 715/2007 a chomhlíonadh agus deimhniú comhréireachta á eisiúint aige chuig ceannaitheoir aonair na feithicle sin d’fhonn an fheithicil sin a chlárú, a dhíol nó a chur i seirbhís, is féidir an ceannaitheoir sin a chosaint ar neamhchomhlíonadh ag an déantóir sin maidir lena oibleagáid feithiclí a chur ar an margadh a chomhlíonann an fhoráil sin. Ní féidir a chur as an áireamh go bhféadfaidh an t‑údarás cineálcheadaithe cineál feithicle, atá cumhdaithe ag cineálcheadú CE, lena gceadaítear an fheithicil a úsáid ar an mbóthar, a cheadú ar dtús gan na bogearraí arna ríomhchlárú de réir fuinneog theochta a bheith nochta dó. I ndáil leis sin, déantar foráil i dTreoir
2007/46
i dtaca leis an gcás nach bhfaightear amach go bhfuil gné dearthóireachta feithicle neamhdhleathach, i bhfianaise cheanglais Airteagal 5 de Rialachán Uimh. 715/2007 mar shampla, go dtí tar éis cineálcheadú a bheith faighte cheana aici. Dá bhrí sin, foráiltear le hAirteagal 8(6) den Treoir sin go bhféadfaidh an t‑údarás sin cineálcheadú feithicle a chealú. Thairis sin, tugtar le tuiscint ón gcéad agus ón tríú habairt d’Airteagal 13(1) den Treoir, go bhféadfaidh, más gá, Ballstát a chinneadh, i gcomhairle leis an déantóir, nach mór cineálcheadú CE nua a dheonú i gcás ina gcuirfidh an déantóir aon leasú maidir leis an bhfaisnéis sa phacáiste faisnéise in iúl don Bhallstát a dheonaigh an cineálcheadú. Ar deireadh, foráladh in Airteagal 30(1) den Treoir sin
i gcás inar chinn Ballstát a dheonaigh cineálcheadú CE go raibh easpa comhréireachta ann leis an gcineál feithicle a cheadaigh sé, go ndéanfadh sé na bearta is gá, lena n‑áirítear, más iomchuí, an cineálcheadú sin a tharraingt siar, chun a áirithiú go ndearnadh na feithiclí a táirgeadh i gcomhréir leis an gcineál sin. (37)
85.      De réir na Cúirte, arís, i ngeall ar neamhdhleathacht feiste sáraithe ar mhótarfheithicil, ar a thángthas tar éis chineálcheadú CE na feithicle sin, d’fhéadfadh sé amhras a chaitheamh ar bhailíocht an chineálcheadaithe sin agus, leis sin, ar bhailíocht an deimhnithe comhréireachta a mheastar a dheimhníonn gur chomhlíon an fheithicil sin, a bhain leis an tsraith den chineálcheadaithe, na gníomhartha rialála uile tráth a táirgthe. Ag féachaint don riail a leagtar síos in Airteagal 26(1) den Treoir
2007/46, gur dócha, dá bhrí sin, go bhféadfadh neamhdhleathacht,
inter alia, éiginnteacht a chruthú maidir leis an bhféidearthacht an fheithicil chéanna a chlárú, a dhíol nó a chur i seirbhís agus, ar deireadh, damáiste a dhéanamh do cheannaitheoir feithicle a bhfuil feiste sháraithe neamhdhleathach aici. Bhain an Chúirt de thátal as nach mór léiriú a dhéanamh Airteagal 18(1),
Airteagal 26(1) agus Airteagal 46 den Treoir
sin, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 5(2) de Rialachán Uimh. 715/2007, sa chaoi go gcosnaítear, de bhreis ar leasanna ginearálta, leasanna ar leith an cheannaitheora aonair mótarfheithicle
vis-à-vis
déantóir na feithicle sin i gcás ina bhfuil feiste sháraithe choiscthe
feistithe ar an bhfeithicil sin de réir bhrí na forála sin. (38) Dá réir sin, dhearbhaigh an Chúirt go soiléir, maidir le deimhniú comhréireachta arna eisiúint ag déantóir do cheannaitheoir aonair feithicle, go bhfuil sé mar chuspóir dó sin an ceannaitheoir sin a chosaint go sonrach ar fheithicil a cheannach nach gcomhlíonann ceanglais dhlí an Aontais. Dá réir sin, ní cheanglaítear ar cheannaitheoir d’fheithicil mar sin a chruthú gur bhain díobháil shonrach dó, amhail deachrachtaí a bheith aige agus é ag iarraidh a fheithicil a dhíol. Baineann an damáiste,
mar atá sé, le feithicil a fháil arna feistiú le feiste sháraithe choiscthe. (39)
86.      Maidir le raon feidhme an chirt chun cúiteamh, mar a luaitear i mír 78 den Tuairim seo, in éagmais forálacha de dhlí an Aontais lena rialaítear na socruithe chun cúiteamh den sórt sin a fháil ag na ceannaitheoirí a bhfuil baint acu le feithicil arna feistiú le feiste sháraithe a fháil, is faoi gach Ballstát atá sé na rialacha mionsonraithe sin a leagan síos, fad is a chomhlíontar prionsabal éifeachtachta dhlí an Aontais. I ndáil leis sin, táim ar aon tuairimle Mercedes-Benz Group agus
le Rialtas na Gearmáine ar dar leis, in éagmais forálacha de dhlí an Aontais, nach gceanglaítear ar an mBallstát lena mbaineann ceart i gcoinne an déantóra a thabhairt don cheannaitheoir chun é a shaoradh go hiomlán ó fháil na feithicle, is é sin le rá chun cúiteamh a fháil as na costais a ghabhann leis an bhfeithicil a fháil, más infheidhme, mar mhalairt ar aistriú na feithicle agus aistriú úinéireacht na feithicle lúide luach na mbuntáistí
eile a d’fheadfadh a bhain sé as an bhfeithicil. Níl léiriú mar sin contrártha le prionsabal na héifeachtachta sa mhéid go bhfuil ceart ag an gceannaitheoir chun lánchúitimh as an damáiste a bhain dó i bhfoirm aisíocaíocht is ionann leis an dímheas ar shócmhainní a eascraíonn as feithicil a fháil nach gcomhlíonann ceanglais dhlí an Aontais, rud atá ina mhíbhuntáiste go heacnamaíoch. (40)
87.      I ndáil leis sin, mar a chinn an Chúirt, seachas damáiste airgeadais amháin, is damáiste ábhartha é an damáiste atá i gceist a eascraíonn as caillteanas luacha gach feithicle lena mbaineann agus a eascraíonn as an bhfíoras, leis an nochtadh gur suiteáladh bogearraí lena ndéantar ionramháil ar shonraí a bhaineann le hastaíochtaí gáis sceite, go bhfuair an ceannaitheoir, mar mhalairt ar an íocaíocht a rinneadh chun feithicil den sórt sin a cheannach, feithicil atá lochtach agus, dá réir sin, a bhfuil luach níos ísle aici. Dá bhrí sin, i gcás ina ndíoltar feithiclí atá feistithe ag a monaróir le bogearraí lena ndéantar ionramháil ar shonraí a bhaineann le hastaíochtaí gáis sceite, ní damáiste indíreach ná damáiste airgeadais amháin é an damáiste a dhéantar don cheannaitheoir deiridh agus tarlaíonn sé nuair a cheannaítear a leithéid d’fheithicil ó thríú páirtí. (41)
88.      Dá réir sin, molaim freagraí a thabhairt ar cheisteanna a 6 agus a 8 i gcás C‑251/23 agus ar cheisteanna a 10 agus a 12 i gcás C‑308/23 amhail nach mór léiriú a dhéanamh ar Airteagal 3(36) agus ar Airteagal 18(1) de Threoir
2007/46 sa chaoi, maidir le deimhniú comhréireachta arna eisiúint ag déantóir do cheannaitheoir aonair feithicle, go bhfuil sé mar chuspóir dó sin an ceannaitheoir sin a chosaint go sonrach ar fheithicil a cheannach nach gcomhlíonann ceanglais dhlí an Aontais agus, i gcás ina n‑eisítear deimhniú comhréireachta mícheart díreach trí mheán na faillí, go mbíonn an ceart ag an gceannaitheoir sin chun cúiteamh a fháil as an damáiste a bhain dó i bhfoirm aisíocaíocht is ionann agus méid an dímheasa ar a chuid sócmhainní, gan é a bheith de cheangal ar an mBallstát lena mbaineann ceart a thabhairt don cheannaitheoir sin chun aisíocaíocht a fháil ar na costais a ghabhann leis an bhfeithicil sin a fháil, más infheidhme, mar mhalairt ar aistriú na feithicle agus aistriú úinéireacht na feithicle lúide luach na mbuntáistí
eile a d’fheadfadh a bheith bainte as an bhfeithicil ag an gceannaitheoir.
G.      An naoú ceist i gcás C‑251/23 agus an 13ú ceist i gcás C‑308/23
89.      Lena naoú ceist i gcás C‑251/23 agus lena 13ú ceist i gcás C‑308/23, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an féidir an ceart chun cúitimh atá ag ceannaitheoir
feithicle nach gcomhlíonann ceanglais dhlí an Aontais Eorpaigh i ndáil lena hastaíochtaí gáis sceite agus/nó i ndáil le caighdeán a córais
rialaithe astaíochtaí a shocrú ionas nach dtéann sé thar 15
% de phraghas ceannaigh na feithicle.
90.      Tagraíonn an chúirt a rinne an tarchur do bhreithiúnais arna dtabhairt ag an Bundesgerichtshof (Cúirt Bhreithiúnais na Cónaidhme) an
26 Meitheamh 2023, (42) inar mheas an chúirt a rinne an tarchur gur cheart go mbeadh an ceart chun cúitimh atá ag ceannaitheoir d’fheithicil arna feistiú le feiste sháraithe neamhdhleathach teoranta d’íosráta ríofa de 5
% de phraghas ceannaigh na feithicle mar íosmhéid agus d’uasteorainn de 15
% de phraghas ceannaigh na feithicle mar uasmhéid.
91.      I ndáil leis sin, ba cheart a dhearbhú, mar a áitíonn Rialtas na Gearmáine agus an Coimisiún, cé go bhfuil faisnéis maidir le praghas ceannaigh feithiclí
1 agus 2 sna horduithe tarchuir, nach bhfuil aon ghné iontu a bhaineann le méid an dímheasa a bhain do shócmhainní OB agus YV. Dá réir sin, ní léirítear leis na horduithe sin gur bhain damáiste níos airde ná 15 % de phraghas ceannaigh na bhfeithiclí sin faoi seach. Sna himthosca sin, táim den tuairim gur ceisteanna hipitéiseacha atá sna ceisteanna sin agus, dá réir sin, go bhfuil siad do-ghlactha.
V.      Conclúid
92.      I bhfianaise na mbreithnithe thuas, molaim don Chúirt na ceisteanna arna dtarchur le haghaidh réamhrialú ag Landgericht Duisburg (an Chúirt Réigiúnach, Duisburg, an Ghearmáin) a fhreagairt mar seo a leanas:
1)      Maidir le hAirteagal 4(2) agus Airteagal 5(1) de Rialachán (CE) Uimh. 715/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
20 Meitheamh 2007, maidir le cineálcheadú mótarfheithiclí i dtaca le hastaíochtaí ó fheithiclí éadroma paisinéirí agus tráchtála (Euro 5 agus Euro 6) agus maidir le rochtain ar fhaisnéis faoi dheisiú agus faoi chothabháil feithiclí, arna leasú le Rialachán (AE) Uimh. 459/2012 ón gCoimisiún an 29 Bealtaine 2012,
ní mór léiriú a dhéanamh orthu mar seo a leanas:
ní chomhlíonann feithicil arna feistiú le mótar díosail de ghlúin Euro 5 na luachanna teorantacha d’astaíochtaí dá bhforáiltear in Iarscríbhinn
I den Rialachán sin, beag beann ar cé acu an bhfuil nó nach bhfuil feiste sháraithe inti, sa chás go ndéantar, tar éis an t‑inneall a bheith téamhaithe, níos mó ná 180 mg d’ocsaíd nítrigine in aghaidh an chiliméadair sa ‘mheascán’ fiú má théann sé trí thástáil ‘New European Driving Cycle’ (NEDC) mar sin, sa mhéid go mbeadh sí á tiomáint agus an t‑inneall téamhaithe mar chuid de ghnáthúsáid, de réir bhrí na bhforálacha sin, den fheithicil sin, is é sin le rá faoi ghnáthchoinníollacha tiomána, de réir mar is ann dóibh de ghnáth ar chríoch an Aontais.
2)      Maidir le hAirteagal 4(2) agus Airteagal 5(1) de Rialachán Uimh. 715/2007, arna leasú le Rialachán Uimh. 459/2012,
ní mór léiriú a dhéanamh orthu mar seo a leanas:
ní chomhlíonann feithicil ina bhfuil mótar díosail de ghlúin Euro 5 nó Euro 6
na luachanna teorantacha d’astaíochtaí in Iarscríbhinn
I leis an Rialachán sin, is cuma cé acu an bhfuil nó nach bhfuil feiste sháraithe ann, nuair is rud é, sa chás ina ndéantar, le heilimint dearaidh atá san fheithicil sin, paraiméadair an phróisis dócháin a mhodhnú trí astaíochtaí de shubstaint dhochrach a ardú agus astaíochtaí de shubstaintí dochracha eile á n‑ísliú ag an am céanna, go ndéantar méid de cheann amháin de na substaintí sin ar a laghad a théann thar na luachanna teorantacha arna leagan amach san Iarscríbhinn sin.
3)      Maidir le hAirteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007, arna leasú le Rialachán Uimh. 459/2012,
ní mór léiriú a dhéanamh air mar seo a leanas:
tá ‘feiste sháraithe’, de réir bhrí na forála sin, i gceist le heilimint dearaidh i mótarfheithicil díosail lena modhnaítear paraiméadair an phróisis dócháin trí astaíochtaí de shubstaint dhochrach a ardú agus astaíochtaí de shubstaintí dochracha eile á n‑ísliú ag an am céanna i gcás ina dtéitear, leis an ardú sin, thar an luach teorantach is infheidhme maidir leis an tsubstaint dhochrach lena mbaineann, arna leagan amach in Iarscríbhinn I
leis an Rialachán sin.
4)      Maidir le hAirteagal 5(2)(a) de Rialachán Uimh. 715/2007, arna leasú le Rialachán Uimh. 459/2012
,
ní mór léiriú a dhéanamh air mar seo a leanas:
sa chaoi nach bhféadfadh feiste sháraithe teacht faoin eisceacht ón toirmeasc ar úsáid feistí mar sin ach amháin i gcás ina bhfuil údar leis an gcall leis an bhfeiste ní hamháin chun an t‑inneall a chosaint ó dhamáiste nó ó thionóisc ach, chomh maith leis sin, chun go n‑oibreoidh an fheithicil go sábháilte.
5)      Maidir le hAirteagal 18(1),
Airteagal 26(1), agus Airteagal 46 de Threoir
2007/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
5 Meán Fómhair 2007, lena mbunaítear creat le haghaidh cineálcheadú mótarfheithiclí, a leantóirí agus córas, comhpháirteanna agus aonad teicniúil ar leithligh atá beartaithe do na feithiclí sin (Treoir Réime) arna leasú le Rialachán (AE) Uimh. 136/2014 ón gCoimisiún an
11 Feabhra 2014,
ní mór léiriú a dhéanamh orthu mar seo a leanas:
cuirtear bac leo, chun a áirithiú go gcomhlíonfar prionsabal éifeachtachta dhlí an Aontais, ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforchuirtear, i gcomhthéacs caingean idir ceannaitheoir feithicle agus a déantóir
i ndáil leis an gceart chun cúitimh maidir le feiste sháraithe san fheithicil sin nó lasca nó rialuithe neamhdhleathacha eile, go hiomlán ar an gceannaitheoir a chruthú gurb ann don fheiste sháraithe sin, de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007, arna leasú le Rialachán Uimh. 459/2012, agus nach ann d’eisceacht ar an toirmeasc ar úsáid feiste mar sin, de réir bhrí Airteagal 5(2)(a) den Rialachán sin, cé nach bhfuil ar an déantóir feithiclí faisnéis a chur ar fáil le linn fiosrúcháin chuige sin.
6)      Ní mór léiriú a dhéanamh ar Airteagal 3(36) agus ar Airteagal 18(1) de Threoir
2007/46, arna leasú le Rialachán Uimh. 136/2014, sa chaoi, maidir le deimhniú comhréireachta arna eisiúint ag déantóir do cheannaitheoir aonair feithicle, go bhfuil sé mar chuspóir dó sin an ceannaitheoir sin a chosaint go sonrach ar fheithicil a cheannach nach gcomhlíonann ceanglais dhlí an Aontais agus, i gcás ina n‑eisítear deimhniú comhréireachta mícheart díreach trí mheán na faillí, go mbíonn an ceart ag an gceannaitheoir sin chun cúiteamh a fháil as an damáiste a bhain dó i bhfoirm aisíocaíocht is ionann agus méid an dímheasa ar a chuid sócmhainní, gan é a bheith de cheangal ar an mBallstát lena mbaineann ceart a thabhairt don cheannaitheoir sin chun aisíocaíocht a fháil ar na costais a ghabhann leis an bhfeithicil sin a fháil, más infheidhme, mar mhalairt ar aistriú na feithicle agus aistriú úinéireacht na feithicle lúide luach na mbuntáistí
eile a d’fheadfadh a bheith bainte as an bhfeithicil ag an gceannaitheoir.
1      Bunteanga: an Fhraincis.
2      Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Meán Fómhair
2007 lena mbunaítear creat le haghaidh cineálcheadú mótarfheithiclí, a leantóirí agus córas, comhpháirteanna agus aonad teicniúil ar leithligh atá beartaithe do na feithiclí sin (Treoir Réime) (IO 2007 L 263, lch. 1) arna leasú le Rialachán (AE) Uimh. 136/2014 ón gCoimisiún, an
11 Feabhra 2014 (IO 2014 L 43, lch. 12) (‘Treoir
2007/46’).
3      Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2007 maidir le cineálcheadú mótarfheithiclí i dtaca le hastaíochtaí ó fheithiclí éadroma paisinéirí agus tráchtála (Euro 5 agus Euro 6) agus maidir le rochtain ar fhaisnéis faoi dheisiú agus faoi chothabháil feithiclí (IO 2007 L 171, lch. 1), arna leasú le Rialachán (AE) Uimh. 459/2012 ón gCoimisiún, an
29 Bealtaine 2012 (IO 2012 L 142, lch. 16) (‘Rialachán Uimh. 715/2007’).
4      Breithiúnas an 21 Márta 2023,
Mercedes-Benz Group (Dliteanas déantóirí feithiclí a bhfuil feistí sáraithe feistithe orthu) (C‑100/21, ‘breithiúnas C‑100/21’, EU:C:2023:229).
5      Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
30 Bealtaine 2018 maidir le ceadú mótarfheithiclí agus a leantóirí, agus córas, comhpháirteanna agus aonad teicniúil ar leithligh atá ceaptha le haghaidh feithiclí den sórt sin, agus faireachas margaidh orthu, lena leasaítear
Rialacháin (CE) Uimh. 715/2007 agus (CE) Uimh. 595/2009 agus lena n‑aisghairtear Treoir
2007/46/CE (IO 2018 L 151, lch. 1).
6      Rialachán ón gCoimisiún an
18 Iúil 2008 lena gcuirtear i bhfeidhm agus lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 715/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
20 Meitheamh 2007 maidir le cineálcheadú mótarfheithiclí i dtaca le hastaíochtaí ó fheithiclí éadroma paisinéirí agus tráchtála (Euro 5 agus Euro 6) agus maidir le rochtain ar fhaisnéis faoi dheisiú agus faoi chothabháil feithiclí (IO 2008 L 199, lch. 1).
7      Rialachán ón gCoimisiún an
1 Meitheamh 2017 lena bhforlíontar Rialachán Uimh. 715/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le cineálcheadú mótarfheithiclí i dtaca le hastaíochtaí ó fheithiclí éadroma paisinéirí agus tráchtála (Euro 5 agus Euro 6) agus maidir le rochtain ar fhaisnéis faoi dheisiú agus faoi chothabháil feithiclí, lena leasaítear Treoir
2007/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Rialachán (CE) Uimh. 692/2008 ón gCoimisiún agus Rialachán (AE) Uimh. 1230/2012 ón gCoimisiún agus lena n‑aisghairtear Rialachán
(CE) Uimh. 692/2008 (IO 2017 L 175, lch. 1).
8      Rialachán ó Choimisiún Eacnamaíochta na Náisiún Aontaithe don Eoraip (CEE/NA) – Forálacha aonfhoirmeacha a bhaineann le ceadú mótarfheithiclí maidir le hastaíochtaí truailleán de réir cheanglais bhreosla an innill [2015/1038] (IO 2015 L 172, lch. 1, ‘Rialachán Uimh. 83 de chuid CEE/NA’), sa leagan ab infheidhme ar dháta na bhfíoras sna príomhimeachtaí.
9      Le Rialachán (AE) 2016/427 ón gCoimisiún, an
10 Márta 2016, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 692/2008 sa mhéid a bhaineann le hastaíochtaí ó fheithiclí éadroma paisinéirí agus tráchtála (Euro 6) (IO 2016 L 82, lch. 1), thug an Coimisiún isteach an nós imeachta tástála le haghaidh astaíochtaí faoi
fhíorchoinníollacha tiomána (RDE) chun na hastaíochtaí arna dtomhas ar an mbóthar a léiriú ar bhealach níos fearr.
10      Ina hiarraidh ar réamhrialú i gCás C‑251/23, a taisceadh ag an gCúirt an 19 Aibreán 2023, chuir an chúirt a rinne an tarchur na chéad chúig cheist. Mar fhorlíonadh ar an iarratas sin, a taisceadh ag an gCúirt an 14 Lúnasa 2023, chuir an chúirt sin ceisteanna a
10 go dtí a 13 leo sin.
11      Is tuaslagán uiscí d’úiré é ‘AdBlue’ arb é atá ann 32.5 % úiré agus 67.5 % d’uisce dímhianraithe, a úsáidtear mar chuid de thiontaire SCR.
12      Ina hiarraidh ar réamhrialú i gCás C-308/23, arna taisceadh ag an gCúirt an
17 Bealtaine 2023, chuir an chúirt a rinne an tarchur na chéad naoi gceist. Mar fhorlíonadh ar an iarraidh sin, arna thaisceadh ag an gCúirt an
1 Lúnasa 2023, chuir an chúirt sin ceisteanna a 10 go dtí a 13 leo sin.
13      Mar a shainmhínítear,
inter alia, i dTreoir 92/53/CEE ón gComhairle an 18 Meitheamh 1992 lena leasaítear Treoir 70/156/CEE maidir le comhfhogasú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le cineálcheadú mótarfheithiclí agus a leantóirí (IO 1992 L 225, lch. 1) i bpointe 1 d’Iarscríbhinn II a ghabhann léi.
14      San ordú tarchuir luaitear torthaí na sainmheasúnaithe arna ndéanamh le linn chéad tástáil NEDC arna déanamh tar éis fuarthosaithe, an
11 Samhain 2020, agus ina dhiaidh sin ó dhara ceann arna dhéanamh go díreach i ndiadh an dáta sin i ndiaidh tosú te do na heilimint seo a leanas:
NOx, aonocsaíd charbóin (CO), hidreacaróin (HC), cáithníní agus meatán (CH4) agus ídiú breosla.
15      Luann an chúirt a rinne an tarchur freisin go bhfuil coincheap an chomhréitigh trí mheán theorainnluachanna measctha a bhunú aitheanta go sainráite ag reachtóir an Aontais. Mar shampla, i gcás astaíochtaí hidreacarbóin ó mhótarfheithiclí díosail, bhainfeadh an luach teorantach le suim astaíochtaí comhcheangailte hidreacarbón agus NOx, i.e. 230 in aghaidh an chiliméadair. Níl an comhréiteach a roghnaíonn an monaróir chun an luach teorantach comhcheangailte sin a chomhlíonadh forordaithe leis an reachtaíocht, ach fágtar faoi rogha an mhonaróra é.
16      Féach breithiúnas an 14 Iúil 2022,
Volkswagen (C‑134/20, ‘breithiúnas C‑134/20’, EU:C:2022:571, míreanna 45 go 47 agus an cásdlí dá dtagraítear).
17      Féach breithiúnas C‑134/20 (míreanna 48 go 50 agus an cásdlí dá dtagraítear).
18      Caithfidh teocht an innill, ionas go bhfeidhmeoidh an t‑inneall i gceart, fanacht faoi bhun teorainneacha áirithe mar thoradh ar an gcóras fuaraithe.
19      Meabhraím duit gur luaigh an chúirt a rinne an tarchur ina hordú gurb ea, dá dtabharfadh an Chúirt freagra dearfach ar an gcéad cheist i gCás C‑251/23, nach gcomhlíonfadh feithicil 1 ceanglais dhlí an Aontais agus, dá bhrí sin, in aon chás, go mbeadh Mercedes-Benz Group faoi dhliteanas airgead a íoc le OB as an damáiste a bheadh déanta dá bharr, gan é a bheith riachtanach ansin, mar atá sé faoi láthair, na ceisteanna eile a fhreagairt. I gcás nach n‑aontaíonn an Chúirt leis an léiriú atá molta agam agus ar mhaithe le gan aon rud a fhágáil ar lár, molfaidh mé freagra ar na ceisteanna eile dá dtagraítear sna cásanna uamtha seo.
20      Féach breithiúnas an 17 Nollaig 2020,
CLCV agus páirtithe eile (Feiste sháraithe díosail) (C‑693/18, EU:C:2020:1040, míreanna 77 agus 78).
21      Tugaim faoi deara, i bpointe 2.16. de Rialachán Uimh. 83 CEE-ONU, go ndéantar ‘feiste chúblála’ a shainmhíniú mar aon eilimint déanaimh lena mothaítear teocht, luas feithicle, luas innill (ISN), giar traiseolta, folús iolrúcháin nó aon pharaiméadar eile chun críocha oibriú aon chuid den chóras fritruaillithe a ghníomhachtú, a mhodhnú, a mhoilliú nó a dhíghníomhachtú agus lena laghdaítear éifeachtúlacht an chórais sin i gcoinníollacha a bhféadfaí a bheith ag súil go réasúnach leo i ngnáthoibriú agus i ngnáthúsáid feithicle. Dá réir sin measaim, agus ‘feiste sháraithe’ á sáinmhíniú, de réir bhrí Airteagal 3(10) de Rialachán Uimh. 715/2007, nach mór a mheas gurb ionann ciall na dtéarmaí
‘eilimint déanaimh’ agus ‘eilimint dearaidh’.
22      Féach breithiúnas C‑134/20 (míreanna 39 agus 40 agus an cásdlí dá dtagraítear).
23      Féach, chuige sin, breithiúnas C‑134/20 (mír 64), ar dá réir, maidir leis an gcoincheap ‘inneall’, dá dtagraítear in Airteagal 5(2)(a) de Rialachán Uimh. 715/2007, in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán Uimh. 692/2008, go ndéantar idirdhealú sainráite idir an t-inneall agus an córas rialaithe truaillithe, agus na ceanglais a bhaineann leis an ‘inneall’ á leagan amach i bpointe 3.3.1.2 den Iarscríbhinn sin, cé go leagtar amach na ceanglais a bhaineann le ‘paraiméadair an chórais rialaithe truaillithe’ i bpointe 3.3.1.3 den Iarscríbhinn sin, lena n-áirítear, faoi (c), athshruthú gáis sceite go sainráite.
24      Féach, breithiúnas an 29 Meitheamh 2023
an Binse um Achomhairc i dtaobh Cosaint Idirnáisiúnta agus páirtithe eile (Ionsaí sa Phacastáin), (C 756/21, EU:C:2023:523, míreanna 37 agus 38 agus an cásdlí a luaitear).
25      Breithiúnas an 22 Feabhra 2024,
Unedic (C‑125/23, EU:C:2024:163, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear).
26      Féach, chuige sin,
maidir leis an gcoincheap ‘inneall’, dá dtagraítear in Airteagal 5(2)(a) de Rialachán Uimh. 715/2007, fonóta 23 den Tuairim seo.
27      Féach breithiúnas C‑100/21 (míreanna
61 agus 62 agus an cásdlí dá dtagraítear).
28      Féach
breithiúnas C‑134/20 (mír 72).
29      Féach
breithiúnas C‑134/20 (mír 64).
30      Féach
breithiúnas C‑134/20 (mír 74).
31      Féach mír 63 den Tuairim seo.
32      Breithiúnas C‑100/21 (míreanna 91 go 94).
33      Breithiúnas an 9 Iúil 2020,
Vueling Airlines (C‑86/19, EU:C:2020:538, mír 43 agus an cásdlí dá dtagraítear).
34      Féach breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2015,
Orizzonte Salute (C‑61/14, EU:C:2015:655, mír 48).
35      Ag an éisteacht, d’áitigh Rialtas na Gearmáine go bhforáiltear le dlí na Gearmáine do na rialacha éagsúla sin.
36      Cásuimhreacha: VIa ZR 335/21, VIa ZR 533/21 agus VIa ZR 1031/22.
37      Féach breithiúnas C‑100/21 (míreanna 82 agus 83).
38      Féach breithiúnas C‑100/21 (míreanna 84 agus 85).
39      Is sa chiall sin a luaigh mé, i
mo Thuairim i gcás Mercedes-Benz Group (Dliteanas déantóirí feithiclí a bhfuil feistí sáraithe feistithe orthu) (C‑100/21, EU:C:2022:420, mír 50), go gcosnaítear, le forálacha Threoir 2007/46, leas ceannaitheora aonair mótarfheithicle gan feithicil ina bhfuil feiste sháraithe neamhdhleathach a cheannach.
40      Ar an gcaoi chéanna, féadfaidh an Ballstát lena mbaineann a chinneadh nach mór an damáiste neamhábhartha a bhain don cheannaitheoir a dheisiú. Féach, chuige sin, mo Thuairim in Mercedes-Benz Group (Dliteanas déantóirí feithiclí a bhfuil feistí sáraithe feistithe orthu) (C‑100/21, EU:C:2022:420, mír 49). Mar sin féin, ní cheanglaítear cúiteamh den sórt sin le prionsabal éifeachtacht dhlí an Aontais.
41      Féach breithiúnas an 9 Iúil 2020, Verein für Konsumenteninformation (C‑343/19, EU:C:2020:534, míreanna 34 agus 35).
42      Féach mír 83 den Tuairim seo.