Προσωρινό κείμενο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τέταρτο τμήμα)
της 5ης Μαρτίου 2026 (*)
« Αίτηση αναιρέσεως – Κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ) – Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) – Εκτελεστική απόφαση (EE) 2021/2020 – Δαπάνες που αποκλείονται από τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Δαπάνες τις οποίες πραγματοποίησε η Ρουμανία – Κανονισμός (ΕΕ) 1306/2013 – Άρθρο 52 – Διαδικασία εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση – Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 908/2014 – Άρθρο 34 – Τροποποίηση της νομικής βάσεως των προτάσεων δημοσιονομικής διορθώσεως της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – Δυνατότητα του οικείου κράτους μέλους να καταστήσει λυσιτελώς γνωστή την άποψή του επί των προτάσεων αυτών – Έννοια του “εξωτερικού παράγοντα” – Κανονισμός
(ΕΕ) 1307/2013 – Άρθρο 44 – Απαιτήσεις διαφοροποιήσεως – Σύγχυση μεταξύ γης υπό αγρανάπαυση και προσωρινών βοσκοτόπων – Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 809/2014 – Άρθρο 35 – Αύξηση του ποσοστού ελέγχων – Έννοια της “σημαντικής μη συμμορφώσεως” »
Στην υπόθεση C‑457/24 P,
με αντικείμενο αίτηση αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 56 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ασκήθηκε στις 26 Ιουνίου 2024,
Ρουμανία, εκπροσωπούμενη από τις E. Gane, R. Antonie και M. Chicu,
αναιρεσείουσα,
όπου ο έτερος διάδικος είναι η:
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον A. Biolan και την M. Salyková,
καθής πρωτοδίκως,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
συγκείμενο από τους I. Jarukaitis, πρόεδρο τμήματος, F. Biltgen, πρόεδρο του πρώτου τμήματος, ασκούντα καθήκοντα δικαστή του τετάρτου τμήματος, M. Condinanzi, N. Jääskinen (εισηγητή) και R. Frendo, δικαστές,
γενική εισαγγελέας: J. Kokott
γραμματέας: R. Şereş, διοικητική υπάλληλος,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 18ης Ιουνίου 2025,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1        Με την αίτηση αναιρέσεως, η Ρουμανία ζητεί την αναίρεση της αποφάσεως
του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της
17ης Απριλίου 2024, Ρουμανία κατά Επιτροπής (T‑49/22, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, EU:T:2024:254), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή της
με αίτημα τη μερική ακύρωση της εκτελεστικής αποφάσεως (ΕΕ) 2021/2020 της Επιτροπής, της 17ης Νοεμβρίου 2021, για τον αποκλεισμό από τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορισμένων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) (ΕΕ 2021, L 413, σ. 10, στο εξής: επίδικη απόφαση), κατά το μέρος που η εν λόγω απόφαση αφορά τις δαπάνες τις οποίες η Ρουμανία πραγματοποίησε στο πλαίσιο του ΕΓΤΕ και του ΕΓΤΑΑ (στο εξής από κοινού: Ταμεία) κατά τα οικονομικά έτη 2018 και 2019, ύψους 178 320 110,85 ευρώ.
Το νομικό πλαίσιο
Ο κανονισμός (ΕΕ) 1303/2013
2        Το άρθρο 85 του κανονισμού (ΕΕ) 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (ΕΕ 2013, L 347, σ. 320), το οποίο φέρει τον τίτλο «Δημοσιονομικές διορθώσεις από την Επιτροπή», ορίζει στην παράγραφο 3 τα εξής:
«Αποφασίζοντας για δημοσιονομική διόρθωση βάσει της παραγράφου 1, η [Ευρωπαϊκή] Επιτροπή τηρεί την αρχή της αναλογικότητας λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και τη σοβαρότητα της παράβασης του εφαρμοστέου δικαίου και τις σχετικές δημοσιονομικές επιπτώσεις για τον προϋπολογισμό της Ένωσης. Η
[Ευρωπαϊκή] Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τις αποφάσεις που λαμβάνονται για την εφαρμογή δημοσιονομικών διορθώσεων.»
Ο κανονισμός (ΕΕ) 1306/2013
3        Οι αιτιολογικές σκέψεις 36, 37 και 39 του κανονισμού (ΕΕ) 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 352/78, (ΕΚ) αριθ. 165/94, (ΕΚ) αριθ. 2799/98, (ΕΚ) αριθ. 814/2000, (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 και (ΕΚ) αριθ. 485/2008 του Συμβουλίου (ΕΕ 2013, L 347, σ. 549, και διορθωτικό ΕΕ 2016, L 130, σ. 13), προβλέπει τα εξής:
«(36)      Η
Επιτροπή είναι υπεύθυνη για την εκτέλεση του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, σύμφωνα με το άρθρο 317 ΣΛΕΕ. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να αποφασίζει, με εκτελεστικές πράξεις, αν οι δαπάνες των κρατών μελών είναι σύμφωνες με την ενωσιακή νομοθεσία. Θα πρέπει να δοθεί στα κράτη μέλη το δικαίωμα να αιτιολογούν τις αποφάσεις πληρωμών τους και να προσφεύγουν σε συμβιβασμό σε περίπτωση διαφωνίας τους με την Επιτροπή. [...]
(37)      Σε περίπτωση ανάκτησης ποσών που έχουν καταβληθεί από το ΕΓΤΕ, τα ανακτώμενα ποσά θα πρέπει να επιστρέφονται στο ταμείο, εφόσον πρόκειται για δαπάνες που δεν είναι σύμφωνες με την ενωσιακή νομοθεσία και για τις οποίες δεν θεμελιώνεται κανένα δικαίωμα. Προκειμένου να υπάρχει επαρκής χρόνος για την ολοκλήρωση όλων των αναγκαίων διοικητικών διαδικασιών, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών ελέγχων, τα κράτη μέλη πρέπει να ζητούν την ανάκτηση από τον δικαιούχο εντός 18 μηνών από τη στιγμή κατά την οποία εγκρίνεται έκθεση ελέγχου ή παρόμοιο έγγραφο όπου διαπιστώνεται ότι έχει διαπραχθεί παρατυπία, και, κατά περίπτωση, παραλαμβάνεται από τον οργανισμό πληρωμών ή τον αρμόδιο για την ανάκτηση φορέα. Θα πρέπει να προβλεφθεί ένα σύστημα οικονομικής ευθύνης για τις περιπτώσεις όπου έχουν διαπραχθεί παρατυπίες και δεν έχει ανακτηθεί το σύνολο του ποσού. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να θεσπιστεί διαδικασία που θα επιτρέπει στην Επιτροπή να προστατεύει τα συμφέροντα του προϋπολογισμού της Ένωσης, αποφασίζοντας να καταλογίσει εις βάρος του οικείου κράτους μέλους ένα μέρος των ποσών που απωλέσθησαν εξαιτίας παρατυπιών και δεν ανακτήθηκαν εντός εύλογης προθεσμίας. [...]
[...]
(39)      Για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων του προϋπολογισμού της ΕΕ, τα κράτη μέλη λαμβάνουν μέτρα ώστε να βεβαιώνονται για την πραγματική και ορθή εκτέλεση των συναλλαγών που χρηματοδοτούνται από τα ταμεία. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να προλαμβάνουν, να ανιχνεύουν και να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά κάθε παρατυπία ή μη συμμόρφωση προς τις υποχρεώσεις που διαπράττεται από τους δικαιούχους.
[...]»
4        Το άρθρο 52 του κανονισμού 1306/2013, που φέρει τον τίτλο «Εκκαθάριση ως προς τη συμμόρφωση», ορίζει ότι:
«1.      Όταν διαπιστώσει ότι οι δαπάνες που αναφέρονται στο άρθρο 4
παράγραφος 1 και στο άρθρο 5 δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία και, όσον αφορά το ΕΓΤΑΑ, με την εφαρμοστέα ενωσιακή και εθνική νομοθεσία που αναφέρεται στο άρθρο 85 του κανονισμού [1303/2013] η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για τον καθορισμό των ποσών που πρέπει να αποκλειστούν από την ενωσιακή χρηματοδότηση. [...]
2.      Η Επιτροπή εκτιμά τα ποσά που πρέπει να αποκλειστούν με βάση τη σοβαρότητα της διαπιστούμενης μη συμμόρφωσης. Η Επιτροπή λαμβάνει δεόντως υπόψη το είδος της παράβασης και την οικονομική ζημία που υπέστη η Ένωση. Βασίζει τον αποκλεισμό στον προσδιορισμό των αχρεωστήτως δαπανηθέντων ποσών και, σε περίπτωση ο υπολογισμός των εν λόγω ποσών απαιτεί δυσανάλογη προσπάθεια, δύναται να εφαρμόζει διορθώσεις κατά παρεκβολή ή κατ’ αποκοπήν. Οι κατ’ αποκοπήν διορθώσεις εφαρμόζονται μόνο όταν, λόγω της φύσης της περίπτωσης ή επειδή το κράτος μέλος δεν διαβίβασε στην Επιτροπή τις απαραίτητες πληροφορίες, δεν είναι εφικτό, με μια λογική προσπάθεια, να προσδιοριστεί ακριβέστερα η οικονομική ζημία που υπέστη η Ένωση.
3.      Πριν από τη λήψη οιασδήποτε απόφασης απόρριψης της χρηματοδότησης, τα αποτελέσματα των ελέγχων της Επιτροπής και οι απαντήσεις του σχετικού κράτους μέλους κοινοποιούνται εγγράφως και, κατόπιν, τα δύο μέρη επιχειρούν να καταλήξουν σε συμφωνία για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Σε αυτό το σημείο της διαδικασίας, δίνεται στα κράτη μέλη η δυνατότητα να αποδείξουν ότι ο πραγματικός βαθμός της μη συμμόρφωσης είναι μικρότερος από αυτόν που εκτιμά η Επιτροπή.
Εάν δεν υπάρξει συμφωνία, το κράτος μέλος δύναται να ζητήσει την έναρξη διαδικασίας με σκοπό να επιτευχθεί εντός τεσσάρων μηνών συμβιβασμός των θέσεων των μερών. Τα αποτελέσματα της διαδικασίας αυτής ανακοινώνονται με έκθεση προς την Επιτροπή. H Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις συστάσεις της έκθεσης προτού να αποφασίσει τυχόν απόρριψη της χρηματοδότησης και αιτιολογεί την απόφασή της αν αγνοήσει τις εν λόγω συστάσεις.
[...]»
5        Το άρθρο 53 του κανονισμού 1306/2013, το οποίο επιγράφεται «Αρμοδιότητες της Επιτροπής», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για τον καθορισμό κανόνων σχετικά με:
[...]
β)      τη συμμόρφωση ως προς την εκκαθάριση που προβλέπεται στο άρθρο 52 όσον αφορά τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την έκδοση της απόφασης και την εφαρμογή της, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών και των προθεσμιών που πρέπει να τηρούνται, καθώς και της διαδικασία συμβιβασμού που προβλέπεται στο εν λόγω άρθρο, συμπεριλαμβανομένης της σύστασης, των καθηκόντων, της σύνθεσης και των ρυθμίσεων εργασίας του οργάνου συμβιβασμού.»
6        Το άρθρο 58 του ως άνω κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης», ορίζει τα εξής:
«1.      Τα κράτη μέλη θεσπίζουν, στο πλαίσιο της [κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ)], όλες τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις και λαμβάνουν όλα τα άλλα μέτρα που είναι αναγκαία για την αποτελεσματική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, και ιδίως για τα εξής:
α)      την εξακρίβωση της νομιμότητας και της κανονικότητας των πράξεων που χρηματοδοτούνται από τα ταμεία·
[...]
2.      Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν αποτελεσματικά συστήματα διαχείρισης και ελέγχου για να διασφαλίζεται η συμμόρφωση με τη νομοθεσία που διέπει τα καθεστώτα στήριξης της Ένωσης με σκοπό την ελαχιστοποίηση του κινδύνου πρόκλησης οικονομικής ζημίας στην Ένωση.
[...]»
Ο κανονισμός (ΕΕ) 1307/2013
7        Το άρθρο 43 του κανονισμού (ΕΕ) 1307/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί θεσπίσεως κανόνων για άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς βάσει καθεστώτων στήριξης στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 637/2008 και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009 του Συμβουλίου (ΕΕ 2013, L 347, σ. 608, και διορθωτικό ΕΕ 2016, L 130, σ. 23) (στο εξής: κανονισμός 1307/2013), με τίτλο «Γενικοί κανόνες», όριζε στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Οι γεωργοί που δικαιούνται ενίσχυσης στο πλαίσιο του καθεστώτος βασικής ενίσχυσης ή του καθεστώτος ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης τηρούν, σε όλα τα επιλέξιμα εκτάριά τους κατά την έννοια του άρθρου 32
παράγραφοι 2 έως 5, τις γεωργικές πρακτικές που είναι επωφελείς για το κλίμα και το περιβάλλον και αναφέρονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου ή τις ισοδύναμες πρακτικές που αναφέρονται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου.»
8        Το άρθρο 44 του εν λόγω κανονισμού, με τίτλο «Διαφοροποίηση καλλιεργειών», προέβλεπε:
«1.      Όταν η αρόσιμη γη του γεωργού καλύπτει έκταση μεταξύ 10 και 30 εκταρίων και δεν καλλιεργείται εξ ολοκλήρου με καλλιέργειες κάτω από το νερό για σημαντικό μέρος του έτους ή για σημαντικό μέρος του κύκλου καλλιέργειας, πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον δύο διαφορετικές καλλιέργειες σε αυτή την αρόσιμη γη. Η κύρια καλλιέργεια δεν πρέπει να καλύπτει περισσότερο από το 75 % αυτής της αρόσιμης γης.
Όταν η αρόσιμη γη του γεωργού καλύπτει έκταση πάνω από 30 εκτάρια και δεν καλλιεργείται εξ ολοκλήρου με καλλιέργειες κάτω από το νερό για σημαντικό μέρος του έτους ή για σημαντικό μέρος του κύκλου καλλιέργειας, πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον τρεις διαφορετικές καλλιέργειες σε αυτή την αρόσιμη γη. Η κύρια καλλιέργεια δεν πρέπει να καλύπτει πάνω από το 75 % αυτής της αρόσιμης γης και οι δύο κύριες καλλιέργειες δεν πρέπει να καλύπτουν από κοινού πάνω από το 95 % αυτής της αρόσιμης γης.
2.      Με την επιφύλαξη του αριθμού των καλλιεργειών που απαιτούνται σύμφωνα με την παράγραφο 1, τα ανώτατα όρια που ορίζονται στην παράγραφο 1 δεν εφαρμόζονται στις εκμεταλλεύσεις όπου αγρωστώδη ή λοιπά ποώδη κτηνοτροφικά φυτά ή γη υπό αγρανάπαυση καλύπτουν άνω του 75 % της αρόσιμης γης. Στις περιπτώσεις αυτές, η κύρια καλλιέργεια στην υπόλοιπη αρόσιμη έκταση δεν καλύπτει άνω του 75 % της υπόλοιπης αυτής αρόσιμης γης, εκτός εάν η υπόλοιπη αυτή έκταση καλύπτεται από αγρωστώδη ή λοιπά ποώδη κτηνοτροφικά φυτά ή γη υπό αγρανάπαυση.
3.      Οι παράγραφοι 1 και 2 δεν εφαρμόζονται στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις:
α)      όταν ποσοστό μεγαλύτερο του 75 % της αρόσιμης γης χρησιμοποιείται για την παραγωγή αγρωστωδών ή λοιπών ποωδών κτηνοτροφικών φυτών, ως γη υπό αγρανάπαυση ή για συνδυασμό των δύο, με την προϋπόθεση ότι η αρόσιμη γη που δεν καλύπτεται από αυτές τις χρήσεις δεν υπερβαίνει τα 30 εκτάρια·
β)      όταν ποσοστό μεγαλύτερο του 75 % της επιλέξιμης γεωργικής έκτασης χρησιμοποιείται ως μόνιμος βοσκότοπος, χρησιμοποιείται για την παραγωγή αγρωστωδών ή λοιπών ποωδών κτηνοτροφικών φυτών ή καλλιεργείται με καλλιέργειες κάτω από νερό για σημαντικό μέρος του έτους ή για σημαντικό μέρος του κύκλου καλλιέργειας ή για συνδυασμό των χρήσεων αυτών, με την προϋπόθεση ότι η αρόσιμη έκταση που δεν καλύπτεται από αυτές τις χρήσεις δεν υπερβαίνει τα 30 εκτάρια·
γ)      όταν ποσοστό μεγαλύτερο του 50 % των δεδηλωμένων εκτάσεων αρόσιμης γης δεν δηλώθηκε από τον γεωργό στην αίτηση ενίσχυσης του προηγούμενου έτους και εφόσον, βάσει των γεωχωρικών στοιχείων των αιτήσεων ενίσχυσης, προκύπτει ότι όλη η αρόσιμη γη καλλιεργείται με διαφορετική καλλιέργεια από εκείνη του προηγούμενου ημερολογιακού έτους·
[…]».
9        Το
άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2393
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2017 (ΕΕ 2017, L 350, σ. 15), τροποποίησε την παράγραφο 2 και την παράγραφο 3,
στοιχεία αʹ
και βʹ, του άρθρου 44 του κανονισμού 1307/2013 ως εξής:
«2.      Με την επιφύλαξη του αριθμού των καλλιεργειών που απαιτούνται σύμφωνα με την παράγραφο 1, τα ανώτατα όρια που ορίζονται στην παράγραφο 1 δεν εφαρμόζονται στις εκμεταλλεύσεις όπου αγρωστώδη ή λοιπά ποώδη κτηνοτροφικά φυτά ή γη υπό αγρανάπαυση ή καλλιέργειες κάτω από το νερό για σημαντικό μέρος του έτους ή για σημαντικό μέρος του κύκλου καλλιέργειας καλύπτουν άνω του 75 % της αρόσιμης γης. Στις περιπτώσεις αυτές, η κύρια καλλιέργεια στην υπόλοιπη αρόσιμη έκταση δεν καλύπτει άνω του 75 % της υπόλοιπης αυτής αρόσιμης γης, εκτός εάν η υπόλοιπη αυτή έκταση καλύπτεται από αγρωστώδη ή λοιπά ποώδη κτηνοτροφικά φυτά ή γη υπό αγρανάπαυση.
3.      Οι παράγραφοι 1 και 2 δεν εφαρμόζονται στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις:
α)      όταν ποσοστό μεγαλύτερο του 75 % της αρόσιμης γης χρησιμοποιείται για την παραγωγή αγρωστωδών ή λοιπών ποωδών κτηνοτροφικών φυτών, καλλιεργείται με καλλιέργειες ψυχανθών, χρησιμοποιείται ως γη υπό αγρανάπαυση ή υπόκειται σε συνδυασμό των εν λόγω χρήσεων·
β)      όταν ποσοστό μεγαλύτερο του 75 % της επιλέξιμης γεωργικής έκτασης αποτελεί μόνιμο βοσκότοπο, χρησιμοποιείται για την παραγωγή αγρωστωδών ή λοιπών ποωδών κτηνοτροφικών φυτών ή καλλιεργείται με καλλιέργειες κάτω από το νερό για σημαντικό μέρος του έτους ή για σημαντικό μέρος του κύκλου καλλιέργειας ή υπόκειται σε συνδυασμό των εν λόγω χρήσεων».
10      Σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού 2017/2393, η τροποποίηση του άρθρου 44 του κανονισμού 1307/2013 εφαρμοζόταν από 1ης Ιανουαρίου 2018.
Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 640/2014
11      Το άρθρο 2 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 640/2014 της Επιτροπής, της 11ης Μαρτίου 2014, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου και τους όρους απόρριψης ή ανάκτησης πληρωμών καθώς και τις διοικητικές κυρώσεις που εφαρμόζονται στις άμεσες ενισχύσεις, τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης και την πολλαπλή συμμόρφωση (ΕΕ 2014, L 181, σ. 48, και διορθωτικό ΕΕ 2015,
L 209, σ. 48), όπως τροποποιήθηκε με τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2017/723 της Επιτροπής, της 16ης Φεβρουαρίου 2017 (ΕΕ 2016, L 107, σ. 1) (στο εξής: κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός 640/2014), ορίζει:
«1.      Για τους σκοπούς του ολοκληρωμένου συστήματος που αναφέρεται στο άρθρο 67
παράγραφος 1 του κανονισμού [1306/2013], εφαρμόζονται οι ορισμοί του άρθρου 4
παράγραφος 1 του κανονισμού [1307/2013] και του άρθρου 67
παράγραφος 4 του κανονισμού [1306/2013].
Ισχύουν επίσης οι ακόλουθοι ορισμοί:
[...]
(23)      ως “προσδιορισθείσα έκταση” νοείται:
α)      όσον αφορά τα καθεστώτα στρεμματικών ενισχύσεων, η έκταση ως προς την οποία πληρούνται όλα τα κριτήρια επιλεξιμότητας ή οι λοιποί όροι χορήγησης της ενίσχυσης, ανεξαρτήτως του αριθμού δικαιωμάτων ενίσχυσης που έχει στη διάθεσή του ο δικαιούχος ή [...]
[...]».
12      Το άρθρο 23 του ως άνω κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Βάση υπολογισμού της ενίσχυσης για γεωργικές πρακτικές που είναι επωφελείς για το κλίμα και το περιβάλλον σε σχέση με τα επιλέξιμα εκτάρια που δηλώθηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος βασικής ενίσχυσης ή του καθεστώτος ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης», προβλέπει στην παράγραφο 2 τα εξής:
«Με την επιφύλαξη της επιβολής των εφαρμοστέων διοικητικών κυρώσεων σύμφωνα με το άρθρο 28, εάν η έκταση που δηλώνεται σε ενιαία αίτηση για το καθεστώς βασικής ενίσχυσης ή για το καθεστώς ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης υπερβαίνει την προσδιορισθείσα έκταση, για τον υπολογισμό της ενίσχυσης οικολογικοποίησης χρησιμοποιείται η προσδιορισθείσα έκταση.
Ωστόσο, εάν η έκταση που προσδιορίζεται για το καθεστώς βασικής ενίσχυσης ή το καθεστώς ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης διαπιστωθεί ότι είναι μεγαλύτερη από την έκταση που έχει δηλωθεί στην αίτηση ενίσχυσης, για τον υπολογισμό της πράσινης ενίσχυσης χρησιμοποιείται η δηλωθείσα έκταση.»
13      Το άρθρο 24 του εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Μείωση της ενίσχυσης οικολογικοποίησης σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προς την απαίτηση διαφοροποίησης των καλλιεργειών», ορίζει τα εξής:
«1.      Όσον αφορά την αρόσιμη γη για την οποία το άρθρο 44, παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο του κανονισμού [1307/2013] απαιτεί τουλάχιστον δύο διαφορετικές καλλιέργειες, ενώ η κύρια καλλιέργεια δεν καλύπτει περισσότερο από το 75 % της συνολικής έκτασης αρόσιμης γης, αλλά η έκταση που έχει προσδιοριστεί για την κύρια καλλιέργεια καλύπτει περισσότερο από το 75 % του συνόλου της προσδιορισθείσας έκτασης αρόσιμης γης, η έκταση που πρέπει να χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της ενίσχυσης οικολογικοποίησης σύμφωνα με το άρθρο 23 του παρόντος κανονισμού μειώνεται κατά το διπλάσιο της έκτασης της κύριας καλλιέργειας που υπερβαίνει το 75 % του συνόλου της προσδιορισθείσας έκτασης αρόσιμης γης.
2.      Όσον αφορά την αρόσιμη γη για την οποία το άρθρο 44, παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1307/2013,
απαιτεί τουλάχιστον τρεις διαφορετικές καλλιέργειες, ενώ η κύρια καλλιέργεια δεν καλύπτει περισσότερο από το 75 % της συνολικής έκτασης αρόσιμης γης, αλλά η έκταση που έχει προσδιοριστεί για την κύρια καλλιέργεια καλύπτει περισσότερο από το 75 % του συνόλου της προσδιορισθείσας έκτασης αρόσιμης γης, η έκταση που πρέπει να χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της ενίσχυσης οικολογικοποίησης σύμφωνα με το άρθρο 23 του παρόντος κανονισμού μειώνεται κατά την έκταση της κύριας καλλιέργειας που υπερβαίνει το 75 % του συνόλου της προσδιορισθείσας έκτασης αρόσιμης γης.
3.      Όσον αφορά την αρόσιμη γη για την οποία το άρθρο 44, παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού [1307/2013] απαιτεί τουλάχιστον τρεις διαφορετικές καλλιέργειες, ενώ οι δύο κύριες καλλιέργειες δεν καλύπτουν περισσότερο από το 95 % της συνολικής έκτασης αρόσιμης γης, αλλά η έκταση που έχει προσδιοριστεί για τις δύο κύριες καλλιέργειες καλύπτει περισσότερο από το 95 % του συνόλου της προσδιορισθείσας έκτασης αρόσιμης γης, η έκταση που πρέπει να χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της ενίσχυσης οικολογικοποίησης σύμφωνα με το άρθρο 23 του παρόντος κανονισμού μειώνεται κατά το πενταπλάσιο της έκτασης των δύο κύριων καλλιεργειών που υπερβαίνει το 95 % του συνόλου της προσδιορισθείσας έκτασης αρόσιμης γης.
4.      Όσον αφορά τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις για τις οποίες το άρθρο 44, παράγραφος 2 του κανονισμού [1307/2013] απαιτεί να μην καλύπτει η κύρια καλλιέργεια στην υπόλοιπη αρόσιμη γη περισσότερο από το 75 % της υπόλοιπης αυτής αρόσιμης γης, αλλά η έκταση που προσδιορίζεται για την κύρια καλλιέργεια στην υπόλοιπη αρόσιμη γη καλύπτει περισσότερο από το 75 %, η έκταση που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της ενίσχυσης οικολογικοποίησης σύμφωνα με το άρθρο 23 του παρόντος κανονισμού μειώνεται κατά το διπλάσιο της έκτασης της κύριας καλλιέργειας που υπερβαίνει το 75 % της υπόλοιπης προσδιορισθείσας αρόσιμης γης.
5.      Όταν έχει διαπιστωθεί μη συμμόρφωση δικαιούχου όσον αφορά τη διαφοροποίηση των καλλιεργειών, όπως περιγράφεται στο παρόν άρθρο, επί τρία έτη, η έκταση κατά την οποία πρέπει να μειωθεί η έκταση που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της ενίσχυσης οικολογικοποίησης, σύμφωνα με τις παραγράφους 1 έως 4 για τα επακόλουθα έτη πολλαπλασιάζεται επί 2.»
14      Το άρθρο 25 του ίδιου κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Μείωση της πράσινης ενίσχυσης σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις για τους μόνιμους λειμώνες», έχει ως εξής:
«1.      Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με το άρθρο 45
παράγραφος 1 τρίτο εδάφιο του κανονισμού [1307/2013], η έκταση που πρέπει να χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της πράσινης ενίσχυσης σύμφωνα με το άρθρο 23 του παρόντος κανονισμού μειώνεται κατά την έκταση που διαπιστώνεται ότι δεν συμμορφώνεται προς τις διατάξεις του άρθρου 45
παράγραφος 1 τρίτο εδάφιο του κανονισμού [1307/2013].
2.      Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προς τις διατάξεις του άρθρου 44 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 639/2014 [της Επιτροπής, της 11ης Μαρτίου 2014, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1307/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί θεσπίσεως κανόνων για άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς βάσει καθεστώτων στήριξης στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής και για την τροποποίηση του παραρτήματος Χ του εν λόγω κανονισμού (ΕΕ 2014, L 181, σ. 1),] η έκταση που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της πράσινης ενίσχυσης σύμφωνα με το άρθρο 23 του παρόντος κανονισμού μειώνεται κατά την έκταση που διαπιστώνεται ότι δεν συμμορφώνεται προς τις διατάξεις του άρθρου 44 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού [639/2014].
3.      Οι περιπτώσεις μη συμμόρφωσης θεωρούνται “προσδιορισθείσες” εάν διαπιστώνονται κατόπιν ελέγχου οποιουδήποτε είδους ο οποίος διενεργείται σύμφωνα με το άρθρο 74 του κανονισμού [1306/2013] ή εάν έχουν υποπέσει με άλλον τρόπο στην αντίληψη της αρμόδιας ελεγκτικής αρχής ή του οργανισμού πληρωμών.»
15      Το άρθρο 26 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, το οποίο φέρει τον τίτλο «Μείωση της πράσινης ενίσχυσης σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις για τις περιοχές οικολογικής εστίασης», ορίζει τα εξής:
«1.      H περιοχή οικολογικής εστίασης που απαιτείται σύμφωνα με το άρθρο 46
παράγραφος 1 του κανονισμού [1307/2013], εφεξής η “απαιτούμενη περιοχή οικολογικής εστίασης”, υπολογίζεται βάσει της συνολικής προσδιορισθείσας έκτασης αρόσιμης γης συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, σύμφωνα με το άρθρο 46
παράγραφος 2 του κανονισμού [1307/2013], των προσδιορισθεισών εκτάσεων που αναφέρονται στο άρθρο 46
παράγραφος 2
στοιχεία γ), δ), ζ) και η) του εν λόγω κανονισμού.
2.      Εάν η απαιτούμενη περιοχή οικολογικής εστίασης υπερβαίνει την περιοχή οικολογικής εστίασης που προσδιορίσθηκε με βάση τη στάθμιση των περιοχών οικολογικής εστίασης που προβλέπεται στο άρθρο 46
παράγραφος 3 του κανονισμού [1307/2013], η έκταση που πρέπει να χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της ενίσχυσης οικολογικοποίησης, σύμφωνα με το άρθρο 23 του παρόντος κανονισμού, μειώνεται κατά το δεκαπλάσιο της περιοχής οικολογικής εστίασης που δεν βρέθηκε.
Για τους σκοπούς του πρώτου εδαφίου, η περιοχή οικολογικής εστίασης που προσδιορίζεται δεν πρέπει να υπερβαίνει το μερίδιο των περιοχών οικολογικής εστίασης που δηλώνονται στη συνολική έκταση αρόσιμης γης που δηλώθηκε.
3.      Όταν έχει διαπιστωθεί μη συμμόρφωση δικαιούχου προς τις απαιτήσεις για τις περιοχές οικολογικής εστίασης, όπως περιγράφεται στο παρόν άρθρο, επί τρία έτη, η έκταση κατά την οποία πρέπει να μειωθεί η έκταση που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της ενίσχυσης οικολογικοποίησης σύμφωνα με την παράγραφο 2 για τα επακόλουθα έτη πολλαπλασιάζεται επί 2.»
Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 809/2014
16      Το άρθρο 35 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 809/2014 της Επιτροπής, της 17ης Ιουλίου 2014, για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου, τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης και την πολλαπλή συμμόρφωση (ΕΕ 2014, L 227, σ. 69), όπως τροποποιήθηκε από τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2018/746 της Επιτροπής, της 18ης Μαΐου 2018 (ΕΕ 2018, L 125, σ. 1) (στο εξής: εκτελεστικός κανονισμός 809/2014), το οποίο φέρει τον τίτλο «Αύξηση του ποσοστού ελέγχων», ορίζει τα εξής:
«Όταν από τους επιτόπιους ελέγχους αποκαλύπτονται σημαντικές περιπτώσεις μη συμμόρφωσης στο πλαίσιο ενός δεδομένου καθεστώτος ενισχύσεων ή μέτρου στήριξης ή σε μια περιφέρεια ή τμήμα μιας περιφέρειας, η αρμόδια αρχή αυξάνει σε δέοντα βαθμό το ποσοστό των δικαιούχων που πρέπει να υποβληθούν σε επιτόπιο έλεγχο το επόμενο έτος.»
Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 908/2014
17      Η αιτιολογική σκέψη 27 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 908/2014 της Επιτροπής, της 6ης Αυγούστου 2014, για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τους οργανισμούς πληρωμών και άλλους οργανισμούς, τη δημοσιονομική διαχείριση, την εκκαθάριση λογαριασμών, τους κανόνες σχετικά με τους ελέγχους, τις εγγυήσεις και τη διαφάνεια (ΕΕ 2014, L 255, σ. 59, και διορθωτικό ΕΕ 2015, L 114, σ. 25), όπως τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2018/56 της Επιτροπής, της 12ης Ιανουαρίου 2018 (ΕΕ 2018, L 10, σ. 9) (στο εξής: εκτελεστικός κανονισμός 908/2014), έχει ως εξής:
«Για να διασφαλιστεί ότι, υπό κανονικές συνθήκες, η διαδικασία εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση ολοκληρώνεται σε εύλογο χρονικό διάστημα, είναι σκόπιμο να καθοριστούν ειδικές προθεσμίες για τα διάφορα στάδια της διαδικασίας, οι οποίες πρέπει να τηρούνται από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Ταυτόχρονα, ωστόσο, η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να παρατείνει τις εν λόγω προθεσμίες, όταν είναι αναγκαίο, λαμβανομένης υπόψη της πολυπλοκότητας της υπό εξέταση υπόθεσης. Η διαδικασία εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση θα πρέπει να παρέχει στα κράτη μέλη το δικαίωμα για διαδικασίες εκατέρωθεν ακροάσεως και να αξιολογούν τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την αξιολόγηση του κινδύνου των ταμείων.»
18      Το άρθρο 34 του ανωτέρω εκτελεστικού κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Εκκαθάριση ως προς τη συμμόρφωση», ορίζει τα εξής:
«1.       Για να καθοριστούν τα ποσά που πρέπει να αποκλειστούν από την ενωσιακή χρηματοδότηση όταν διαπιστώνεται ότι οι δαπάνες δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους ενωσιακούς κανόνες, η Επιτροπή χρησιμοποιεί τα δικά της πορίσματα και λαμβάνει υπόψη τις πληροφορίες που παρέχονται από τα κράτη μέλη, υπό τον όρο ότι οι εν λόγω πληροφορίες παρέχονται έγκαιρα, εντός των προθεσμιών που καθορίζει η Επιτροπή στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση που πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 52 του κανονισμού [1306/2013] και σύμφωνα με το παρόν άρθρο.
2.      Εάν, ως αποτέλεσμα έρευνας, η Επιτροπή θεωρήσει ότι οι δαπάνες δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους ενωσιακούς κανόνες, κοινοποιεί τα πορίσματά της στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, προσδιορίζοντας τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα για να διασφαλιστεί η μελλοντική συμμόρφωση με τους εν λόγω κανόνες και αναφέροντας το προσωρινό ύψος της δημοσιονομικής διόρθωσης που θεωρεί ότι αντιστοιχεί στα εν λόγω πορίσματα σε εκείνο το στάδιο της διαδικασίας. Η εν λόγω κοινοποίηση περιέχει επίσης χρονοδιάγραμμα διμερούς σύσκεψης εντός πέντε μηνών από τη λήξη της προθεσμίας για την απάντηση του κράτους μέλους. Η κοινοποίηση περιέχει παραπομπή στο παρόν άρθρο.
Το κράτος μέλος απαντά εντός δύο μηνών από την παραλαβή της κοινοποίησης. Στην απάντησή του, το κράτος μέλος έχει τη δυνατότητα, ιδίως, να:
α)      αποδείξει στην Επιτροπή ότι η πραγματική έκταση της μη συμμόρφωσης ή του κινδύνου για τα
είναι μικρότερη από αυτήν που ανέφερε η Επιτροπή·
β)      ενημερώσει την Επιτροπή σχετικά με τα διορθωτικά μέτρα που έχει λάβει για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με τους ενωσιακούς κανόνες και την πραγματική ημερομηνία εφαρμογής τους.
Σε αιτιολογημένες περιπτώσεις, η Επιτροπή δύναται, κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος του κράτους μέλους, να επιτρέψει παράταση της δίμηνης περιόδου κατά δύο μήνες κατ’ ανώτατο όριο. Το αίτημα απευθύνεται στην Επιτροπή πριν από την εκπνοή του εν λόγω διαστήματος.
Εάν το κράτος μέλος θεωρεί ότι μια διμερής σύσκεψη δεν είναι αναγκαία, ενημερώνει την Επιτροπή στην απάντησή του στην προαναφερθείσα κοινοποίηση.
3.      Κατά τη διμερή σύσκεψη, και τα δύο μέρη καταβάλλουν προσπάθειες να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν καθώς και με την εκτίμηση της σοβαρότητας της παράβασης και της οικονομικής ζημίας που προκλήθηκε στον ενωσιακό προϋπολογισμό.
Η Επιτροπή συντάσσει, εντός 30 εργάσιμων ημερών από τη διμερή σύσκεψη, τα πρακτικά και τα διαβιβάζει στο κράτος μέλος. Τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους στην Επιτροπή εντός 15 εργάσιμων ημερών από την παραλαβή των πρακτικών.
Εντός έξι μηνών από την αποστολή των πρακτικών της διμερούς σύσκεψης, η Επιτροπή κοινοποιεί επισήμως τα συμπεράσματά της στο κράτος μέλος, βάσει των πληροφοριών που έλαβε στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση. Η ανακοίνωση αυτή αξιολογεί τις δαπάνες που πρέπει να αποκλειστούν από την ενωσιακή χρηματοδότηση δυνάμει του άρθρου 52 του κανονισμού [1306/2013] και του άρθρου 12 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 907/2014 [της Επιτροπής, της 11ης Μαρτίου 2014, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όσον αφορά τους οργανισμούς πληρωμών και άλλους οργανισμούς, τη δημοσιονομική διαχείριση, την εκκαθάριση λογαριασμών, τις εγγυήσεις και τη χρήση του ευρώ (ΕΕ 2014, L 255, σ. 18)]. Η ανακοίνωση περιέχει παραπομπή στο άρθρο 40
παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού.
[...]
6.      Κατά την αξιολόγηση των δαπανών που θα εξαιρεθούν από την ενωσιακή χρηματοδότηση, οι πληροφορίες που κοινοποιούνται από το κράτος μέλος μετά την επίσημη κοινοποίηση της Επιτροπής που αναφέρεται στην παράγραφο 3 τρίτο εδάφιο μπορεί να λαμβάνονται υπόψη μόνο:
α)      εάν είναι αναγκαίο προκειμένου να αποφευχθεί η σοβαρή υπερεκτίμηση της οικονομικής ζημίας που προκλήθηκε στον προϋπολογισμό της Ένωσης· και
β)      εάν η καθυστερημένη διαβίβαση των πληροφοριών δικαιολογείται από εξωτερικούς παράγοντες και δεν θέτει σε κίνδυνο την έγκαιρη έγκριση εκ μέρους της Επιτροπής της απόφασης δυνάμει του άρθρου 52 του κανονισμού [1306/2013].
[...]»
19      Το άρθρο 40 του εν λόγω εκτελεστικού κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Διαδικασία συμβιβασμού», προβλέπει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Ένα κράτος μέλος δύναται να προσφύγει ενώπιον του οργάνου συμβιβασμού εντός 30 εργάσιμων ημερών από την παραλαβή της επίσημης κοινοποίησης της Επιτροπής που αναφέρεται στο άρθρο 34, παράγραφος 3
τρίτο εδάφιο, αποστέλλοντας αιτιολογημένη αίτηση συμβιβασμού στη γραμματεία του οργάνου συμβιβασμού.
[…]»
Το ιστορικό της διαφοράς και η επίδικη απόφαση
20      Το ιστορικό της διαφοράς εκτίθεται από το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 2 έως 30 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και μπορεί, για τις ανάγκες της παρούσας διαδικασίας, να συνοψισθεί ως ακολούθως.
Η έρευνα του 2017
21      Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κίνησε την έρευνα AA/2017/002/RO (στο εξής: έρευνα του 2017) έναντι της Ρουμανίας, βάσει του άρθρου 52 του κανονισμού 1306/2013 και του άρθρου 34 του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, προκειμένου να εξακριβώσει αν η διαχείριση
και ο εκ μέρους της έλεγχος των καθεστώτων στρεμματικών ενισχύσεων που καταβλήθηκαν από τα Ταμεία είχαν πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα οικονομικά έτη 2015 και 2016.
22      Από τις 12 έως τις 16 Ιουνίου 2017, η Επιτροπή διενήργησε επιτόπιο έλεγχο στη Ρουμανία.
23      Στις 28 Αυγούστου 2017, κατόπιν του ελέγχου αυτού, η Επιτροπή κοινοποίησε στη Ρουμανία τα πορίσματα των ελέγχων της, σύμφωνα με το άρθρο 34, παράγραφος 2, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, και της ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες.
24      Στις 20 Φεβρουαρίου 2018 η Επιτροπή διοργάνωσε διμερή σύσκεψη (στο εξής: διμερής σύσκεψη για το 2017), σύμφωνα με το άρθρο 34, παράγραφος 2, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014.
25      Στις 3 Απριλίου 2018 τα πρακτικά της διμερούς συσκέψεως για το 2017 κοινοποιήθηκαν στη Ρουμανία, συνοδευόμενα από πρόσκληση για την παροχή συμπληρωματικών πληροφοριών πριν από τις 2 Ιουλίου 2018.
26      Στις 25 Απριλίου 2018 η Ρουμανία διαβίβασε τις παρατηρήσεις της σχετικά με τα πρακτικά της διμερούς συσκέψεως για το 2017 ενώ στις 2 Ιουλίου και στις 11 Σεπτεμβρίου 2018 διαβίβασε τις απαντήσεις της στο αίτημα παροχής συμπληρωματικών πληροφοριών που είχε διατυπωθεί με τα πρακτικά αυτά, σύμφωνα με τις διατάξεις του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014.
27      Την 1η Μαρτίου 2019 η Επιτροπή κοινοποίησε στη Ρουμανία, σύμφωνα με το άρθρο 34, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, και το άρθρο 40, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, τα συμπεράσματά της βάσει των πληροφοριών που είχε λάβει στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή, αφενός, επισήμανε ότι ενέμενε στη θέση της ότι το σύστημα που εφάρμοσε η Ρουμανία κατά τα οικονομικά έτη 2015 και 2016, που αποτελούσε το αντικείμενο του ελέγχου του 2017, εμφάνιζε ελλείψεις στη λειτουργία πέντε βασικών ελέγχων και, αφετέρου, προσδιόρισε το ποσό που σκόπευε να αποκλείσει από τη χρηματοδότηση της Ένωσης.
28      Στις 10 Απριλίου 2019 η Ρουμανία υπέβαλε αίτηση συμβιβασμού. Κατόπιν του συμβιβασμού, τής διαβιβάστηκε στις 24 Ιουνίου 2019 έκθεση του οργάνου συμβιβασμού.
29      Στις 10 Ιουλίου 2019, κατόπιν της εκθέσεως αυτής, η Ρουμανία κοινοποίησε στην Επιτροπή αναθεωρημένο υπολογισμό επιπτώσεων βάσει του άρθρου 34, παράγραφος 6, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014.
30      Εν συνεχεία, η Επιτροπή διαβίβασε την τελική θέση της στη Ρουμανία, στην οποία ανέφερε ότι ενέμενε εν μέρει στη θέση που είχε διατυπώσει στα συμπεράσματά της που κοινοποιήθηκαν την 1η Μαρτίου 2019 και ότι μείωνε το ποσό που πρότεινε να αποκλεισθεί από τη χρηματοδότηση της Ένωσης, αφού έλαβε υπόψη τον αναθεωρημένο υπολογισμό επιπτώσεων που διαβίβασε η Ρουμανία (στο εξής: τελική θέση για το 2017).
31      Ακολούθως, η συνοπτική έκθεση σχετικά με την έρευνα του 2017 κοινοποιήθηκε στη Ρουμανία.
Ο έλεγχος του 2018
32      Η Επιτροπή κίνησε την έρευνα AA/2018/007/RO (στο εξής: έρευνα του 2018) έναντι της Ρουμανίας, βάσει του άρθρου 52 του κανονισμού 1306/2013 και του άρθρου 34 του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, προκειμένου να εξακριβώσει αν η διαχείριση και ο εκ μέρους της έλεγχος των καθεστώτων στρεμματικών ενισχύσεων που καταβλήθηκαν από τα Ταμεία είχαν πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ένωσης για τα οικονομικά έτη 2017 και 2018.
33      Από τις 2 έως τις 6 Ιουλίου 2018, η Επιτροπή διενήργησε επιτόπιο έλεγχο στη Ρουμανία (στο εξής: έλεγχος του 2018).
34      Με έγγραφο της 28ης Αυγούστου 2018, η Επιτροπή κοινοποίησε στη Ρουμανία τα πορίσματα των ελέγχων της, σύμφωνα με το άρθρο 34, παράγραφος 2, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014.
35      Στις 29 Οκτωβρίου 2018 η Ρουμανία διαβίβασε στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις της σχετικά με τα πορίσματα των ελέγχων.
36      Στις 23 Ιανουαρίου 2019 η Επιτροπή κάλεσε τη Ρουμανία σε διμερή σύσκεψη, σύμφωνα με το άρθρο 34, παράγραφος 2, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014.
37      Στις 5 Μαρτίου 2019 η Επιτροπή και οι ρουμανικές αρχές συναντήθηκαν στο πλαίσιο διμερούς συσκέψεως (στο εξής: διμερής σύσκεψη για το 2018).
38      Στις 10 Απριλίου 2019 η Επιτροπή διαβίβασε στη Ρουμανία τα πρακτικά της διμερούς συσκέψεως σχετικά με το 2018 (στο εξής: πρακτικά του ελέγχου του 2018).
39      Στις 3 Μαΐου 2019 η Ρουμανία κοινοποίησε στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις της επί των πρακτικών του ελέγχου του 2018.
40      Με έγγραφο της 10ης Ιουνίου 2019, η Ρουμανία απάντησε στο αίτημα παροχής συμπληρωματικών πληροφοριών που είχε διατυπωθεί στα πρακτικά του ελέγχου του 2018.
41      Εν συνεχεία, στις 19 Δεκεμβρίου 2019 η Επιτροπή απέστειλε στη Ρουμανία τα προκαταρκτικά πορίσματα του ελέγχου του 2018 (στο εξής: ανακοίνωση σχετικά με τις αποκλεισθείσες δαπάνες για το 2018), σύμφωνα με το άρθρο 34, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, με τα οποία κοινοποίησε την πρότασή της να αποκλεισθεί από τη χρηματοδότηση της Ένωσης ποσό ύψους 178 846 662,94
ευρώ και επιβεβαίωσε την άποψή της ότι, στη Ρουμανία, κατά τα οικονομικά έτη 2017 και 2018, η εφαρμογή του καθεστώτος στρεμματικών ενισχύσεων είχε παραβιάσει
τη νομοθεσία της Ένωσης.
42      Ειδικότερα, η Επιτροπή επισήμανε ότι οι λόγοι αποκλεισμού των επίμαχων δαπανών από τη χρηματοδότηση αφορούσαν τις ελλείψεις που διαπιστώθηκαν όσον αφορά τέσσερις βασικούς ελέγχους, ήτοι τους διοικητικούς ελέγχους όσον αφορά τον ορισμό της γης υπό αγρανάπαυση σε σχέση με τον ορισμό των προσωρινών βοσκοτόπων, τη διενέργεια διασταυρωμένων ελέγχων προκειμένου να διαπιστωθεί η επιλεξιμότητα των δηλωθέντων αγροτεμαχίων, τη διενέργεια επαρκούς αριθμού επιτόπιων ελέγχων και τη διενέργεια επαρκώς ποιοτικών επιτόπιων ελέγχων.
43      Στις 5 Φεβρουαρίου 2020 η Ρουμανία υπέβαλε αίτηση συμβιβασμού (στο εξής: αίτηση συμβιβασμού για το 2018).
44      Στις 15 Δεκεμβρίου 2020 η Ρουμανία έλαβε μέρος σε σύσκεψη συμβιβασμού.
45      Στις 4 Ιανουαρίου 2021 το όργανο συμβιβασμού κοινοποίησε την έκθεσή του, στην οποία κατέληγε στο συμπέρασμα ότι δεν ήταν δυνατός ο συμβιβασμός.
46      Στις 5 Ιουλίου 2021 η Επιτροπή κοινοποίησε στη Ρουμανία την τελική θέση της, την οποία έλαβε κατόπιν της εκθέσεως συνδιαλλαγής. Με τη θέση αυτή, κατ’ ουσίαν, η Επιτροπή ενέμεινε στην εκτίμησή της ότι το σύστημα που εφαρμόστηκε στη Ρουμανία κατά τα οικονομικά έτη 2017 και 2018 παρουσίαζε ελλείψεις στη λειτουργία των τεσσάρων βασικών ελέγχων. Προσέτι, η Επιτροπή μείωσε τις προταθείσες κατ’ αποκοπήν διορθώσεις στο ποσό των 178 320 110,85
ευρώ.
47      Εν συνεχεία, η Επιτροπή διαβίβασε στη Ρουμανία συνοπτική έκθεση στην οποία υπενθύμισε τα διάφορα στάδια του ελέγχου του 2018, το περιεχόμενο των παρατηρήσεων που διατύπωσε η Ρουμανία κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση και την αιτιολογία των τελικών συμπερασμάτων της.
48      Στις 17 Νοεμβρίου 2021 η Επιτροπή εξέδωσε την επίδικη απόφαση.
49      Όσον αφορά τις δαπάνες που πραγματοποίησε η Ρουμανία στο πλαίσιο των ταμείων για τα οικονομικά έτη 2017 και 2018, η Επιτροπή επισήμανε τις παραβάσεις του δικαίου της Ένωσης που μνημονεύονται στη σκέψη 42 της παρούσας αποφάσεως και αποφάσισε να της επιβάλει κατ’ αποκοπήν διόρθωση ύψους 178 320 110,85
ευρώ.
Η ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου διαδικασία και η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση
50      Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 27 Ιανουαρίου 2022, η Ρουμανία άσκησε προσφυγή με αίτημα τη μερική ακύρωση της επίδικης αποφάσεως, και δη κατά το μέρος που αφορούσε τις δαπάνες στις οποίες αυτή είχε υποβληθεί στο πλαίσιο των ταμείων, κατά τα οικονομικά έτη 2018 και 2019, ύψους 178 320 110,85 ευρώ.
51      Προς στήριξη της προσφυγής της, η Ρουμανία προέβαλε
τρεις λόγους ακυρώσεως.
52      Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τους λόγους αυτούς ως αβάσιμους και, ως εκ τούτου, απέρριψε την προσφυγή στο σύνολό της.
53      Κατά πρώτον, στις σκέψεις 34 έως 173 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε και απέρριψε τον
διαρθρωμένο σε πέντε σκέλη πρώτο λόγο ακυρώσεως, με τον οποίο προβαλλόταν ότι η Επιτροπή δεν άσκησε προσηκόντως την αρμοδιότητά της προκειμένου να αποκλείει ορισμένα ποσά από τη χρηματοδότηση της Ένωσης βάσει του άρθρου 52 του κανονισμού 1306/2013.
54      Πρώτον, στις σκέψεις 37 έως 52 της αποφάσεως αυτής, το Γενικό Δικαστήριο ανέλυσε και απέρριψε ως αβάσιμο το πρώτο σκέλος του ως άνω πρώτου λόγου ακυρώσεως, το οποίο αφορούσε σφάλματα στα οποία φέρεται να είχε υποπέσει η Επιτροπή διαπιστώνοντας ελλείψεις ως προς τους διοικητικούς ελέγχους για τη σχέση μεταξύ του ελέγχου του 2017 και του ελέγχου του 2018 καθώς και την εκπρόθεσμη διαβίβαση πληροφοριών από τη Ρουμανία στο πλαίσιο του ελέγχου του 2018
βάσει της ισχύουσας για τις πληροφορίες αυτής προθεσμίας.
55      Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, ιδίως στις σκέψεις 41 και 42 της εν λόγω αποφάσεως, ότι η έρευνα του 2017 και ο έλεγχος του 2018 αλληλεπικαλύπτονταν όσον αφορά τους τέσσερις βασικούς ελέγχους για τους οποίους η Επιτροπή είχε διαπιστώσει παραβάσεις. Παρατήρησε, ωστόσο, ότι, αφενός, οι παραβάσεις αυτές αφορούσαν δύο διαφορετικές περιόδους, την έρευνα του 2017 για τα οικονομικά έτη 2015 και 2016 και τον έλεγχο του 2018
η οποία αφορούσε τα οικονομικά έτη 2017 και 2018, καθώς και ότι, αφετέρου, η απόφαση που είχε εκδοθεί κατόπιν του ελέγχου του 2017 δεν είχε προσβληθεί με προσφυγή και, ως εκ τούτου, είχε καταστεί απρόσβλητη. Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η προσφυγή είχε ασκηθεί κατά της επίδικης αποφάσεως, η οποία είχε εκδοθεί κατά το πέρας του ελέγχου του 2018 και ότι αφορούσε τα οικονομικά έτη 2017 και 2018. Επομένως, κατά το Γενικό Δικαστήριο, η Ρουμανία μπορούσε να αμφισβητήσει, όσον αφορά την έρευνα του 2017, μόνον τις αναφορές στην έρευνα αυτή στις οποίες προέβη η Επιτροπή κατά τη διάρκεια του ελέγχου του 2018 και επί τη βάσει των οποίων η Επιτροπή είχε εκδώσει την επίδικη απόφαση.
56      Όσον αφορά την προθεσμία που ίσχυε για την κοινοποίηση πληροφοριών από τη Ρουμανία στο πλαίσιο του ελέγχου του 2018, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, στη σκέψη 47 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι δύο προϋποθέσεις που προβλέπονται συναφώς στο άρθρο 34, παράγραφος 6, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014 έχουν σωρευτικό χαρακτήρα, οπότε, αν δεν πληρούται η μία από τις δύο, παρέλκει η εξέταση της ετέρας.
57      Εν συνεχεία, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στη σκέψη 49 της αποφάσεως αυτής, ότι η μερική αλληλεπικάλυψη μεταξύ του ελέγχου του 2017 και του ελέγχου του 2018 δεν ασκούσε επιρροή στη νομιμότητα της επίδικης αποφάσεως, οπότε η συμπεριφορά που προσάπτει στην Επιτροπή η Ρουμανία, η οποία υποστήριξε ότι αδυνατούσε να παράσχει τις ουσιώδεις πληροφορίες για τον έλεγχο του 2018 λόγω της συμπεριφοράς της Επιτροπής στο πλαίσιο του ελέγχου του 2017, δεν μπορούσε να θεωρηθεί εξωτερικός παράγοντας κατά την έννοια του άρθρου 34, παράγραφος 6, στοιχείο βʹ, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2004.
58      Προσέτι, στη σκέψη 50 της εν λόγω αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση, το οικείο κράτος μέλος έπρεπε να παράσχει κάποια εξήγηση βάσει της οποίας να μπορεί να θεωρηθεί ότι εξωτερικοί παράγοντες δικαιολόγησαν την καθυστερημένη υποβολή πληροφοριών, μετά την επίσημη ανακοίνωση που απέστειλε η Επιτροπή, και ότι εναπέκειτο στην Επιτροπή να εκτιμήσει αν η εξήγηση αυτή ήταν ικανοποιητική, δεδομένου ότι, σε περίπτωση που η Επιτροπή είχε απορρίψει την εν λόγω εξήγηση και δεν είχε εφαρμόσει το άρθρο 34, παράγραφος 6, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, το εν λόγω κράτος μέλος θα μπορούσε να προσβάλει, ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, την άρνηση συνεκτιμήσεως
των πληροφορίων
τις οποίες είχε διαβιβάσει τοιουτοτρόπως.
59      Στη σκέψη 51 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, αφενός, ότι, κατά τον έλεγχο του 2018, ο μόνος εξωτερικός παράγοντας που επικαλέσθηκε η Ρουμανία αφορούσε τις πληροφορίες σχετικά με τα ποσοστά σφάλματος που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό του κινδύνου για το ΕΓΤΕ. Αφετέρου, η Ρουμανία αμφισβήτησε τη συμπεριφορά της Επιτροπής όχι κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση, αλλά μόνον ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, οπότε δεν μπορούσε βασίμως να προσαφθεί στην Επιτροπή ότι παρερμήνευσε την έννοια του «εξωτερικού παράγοντα», κατά το άρθρο 34, παράγραφος 6, στοιχείο βʹ, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2004.
60      Δεύτερον, στις σκέψεις 53 έως 99 της αποφάσεως αυτής, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε και απέρριψε ως αβάσιμο το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως, με το οποίο προβαλλόταν πλάνη εκτιμήσεως στην οποία φέρεται να είχε υποπέσει
η Επιτροπή κατά τη διαπίστωση ελλείψεων στους διοικητικούς ελέγχους όσον αφορά τον ορισμό της γης υπό αγρανάπαυση σε σχέση με τον ορισμό των προσωρινών βοσκοτόπων.
61      Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε κατ’ αρχάς, στη σκέψη 77 της εν λόγω αποφάσεως, μια πρώτη αιτίαση, αντλούμενη από τις αναφορές της Επιτροπής στην έρευνα του 2017 στο πλαίσιο του ελέγχου του 2018.
62      Όσον αφορά το επιχείρημα της Ρουμανίας ότι, στην περίπτωση αρόσιμων γαιών με έκταση μεταξύ 10 και 30 εκταρίων (ha), το γεγονός ότι οι εκτάσεις υπό αγρανάπαυση συγχέονται με προσωρινές χορτολιβαδικές εκτάσεις δεν συνεπάγεται κανέναν κίνδυνο για τα Ταμεία και ότι, κατά συνέπεια, το άρθρο 44, παράγραφος 1, του κανονισμού 1307/2013 τηρήθηκε εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, μεταξύ άλλων, στη σκέψη 70 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι, προβάλλοντας σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις ότι, αν η μία από τις δύο καλλιέργειες, προσωρινός βοσκότοπος ή γη υπό αγρανάπαυση, δηλώνεται σε μία από τις δύο κατηγορίες που είναι αναγκαίες για τη διασφάλιση της διαφοροποιήσεως (κύρια ή δευτερεύουσα καλλιέργεια), οι άλλες καλλιέργειες αναφέρονται στην έτερη κατηγορία, η Ρουμανία αναγνώρισε εμμέσως ότι δεν ήταν σε θέση να εγγυηθεί ότι δεν υπήρχε κίνδυνος για τα Ταμεία.
63      Στη σκέψη 71 της αποφάσεως αυτής, το Γενικό Δικαστήριο διευκρίνισε ότι η επιχειρηματολογία της ισοδυναμούσε με αποδοχή της ενδεχόμενης υπάρξεως περιπτώσεων στις οποίες οι δύο καλλιέργειες που απαιτούνται από το άρθρο 44, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1307/2013 να ήταν εκτάσεις υπό αγρανάπαυση και προσωρινοί βοσκότοποι. Επομένως, αντιθέτως προς όσα υποστήριξε η Ρουμανία, η διάκριση μεταξύ γης υπό αγρανάπαυση και προσωρινών βοσκοτόπων είναι αναγκαία για να διασφαλισθεί η τήρηση της απαιτήσεως που προβλέπεται στη διάταξη αυτή, κατά την οποία δύο καλλιέργειες πρέπει να υπάρχουν στην αρόσιμη γη του γεωργού οι οποίες να καλύπτουν έκταση μεταξύ 10 και 30 ha, στο μέτρο που μπορεί να υπάρξει, στην πραγματικότητα, το ενδεχόμενο η αρόσιμη γη να
καλύπτεται εξ ολοκλήρου από εκτάσεις υπό αγρανάπαυση ή προσωρινούς βοσκοτόπους.
64      Όσον αφορά το επιχείρημα της Ρουμανίας ότι, μολονότι
η κύρια καλλιέργεια δεν πρέπει κατ’ αρχήν να καλύπτει άνω του 75 %
της αρόσιμης γης, εντούτοις η υπέρβαση του ορίου αυτού επιτρέπεται τόσο στην περίπτωση της γης υπό αγρανάπαυση όσο και στην περίπτωση των προσωρινών βοσκοτόπων, σύμφωνα με το άρθρο 44, παράγραφος 3, του κανονισμού 1307/2013, με αποτέλεσμα, ακόμη και αν οι δύο καλλιέργειες συγχέονται, να μην υφίσταται κανένας κίνδυνος για τα Ταμεία, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε, στη σκέψη 72 της αποφάσεώς του, ότι η Ρουμανία δεν είχε αποδείξει ότι συνέτρεχε η προϋπόθεση για την εφαρμογή της εξαιρέσεως του άρθρου 44, παράγραφος 3, στοιχείο αʹ, του ανωτέρω κανονισμού, ήτοι οι προσωρινοί βοσκότοποι, η γη υπό αγρανάπαυση ή ο συνδυασμός τους να αντιπροσωπεύουν ποσοστό άνω του 75 % της αρόσιμης γης μιας εκμεταλλεύσεως.
65      Όσον αφορά το επιχείρημα της Ρουμανίας ότι οι ελεγκτές της είχαν ελέγξει τις εκτάσεις οι οποίες είχαν δηλωθεί ότι τελούσαν υπό αγρανάπαυση επί δύο συναπτά έτη, προκειμένου να επιβάλουν κυρώσεις για ενδεχόμενες παρατυπίες, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, στη σκέψη 76 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι ο έλεγχος του 2018 είχε επισημάνει ένα διαφορετικό πρόβλημα, ήτοι το ότι, επιτόπου, είχε δοθεί εσφαλμένος χαρακτηρισμός
στις εκτάσεις
με αποτέλεσμα να υπάρξουν αλυσιδωτές συνέπειες, όπερ είχε θέσει υπό αμφισβήτηση την εφαρμογή των κατώτατων ορίων οικολογικού προσανατολισμού τα οποία στηρίζονται στη διαφοροποίηση των καλλιεργειών σύμφωνα με το άρθρο 44 του κανονισμού 1307/2013.
66      Εν συνεχεία, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε, στη σκέψη 87 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, τη δεύτερη αιτίαση περί ασάφειας της νομικής βάσεως του ελέγχου του 2018.
67      Το Γενικό Δικαστήριο στηρίχθηκε, στις σκέψεις 83 έως 86 της αποφάσεώς του, στο γεγονός ότι η Ρουμανία είχε λάβει γνώση της νομικής βάσεως του ελέγχου του 2018 το αργότερο έως τις 10 Απριλίου 2019, ημερομηνία κοινοποιήσεως των πρακτικών του ελέγχου του 2018. Προσέτι, κατά το Γενικό Δικαστήριο, η Ρουμανία αβασίμως υποστηρίζει ότι η παραπομπή στο άρθρο 44 του κανονισμού 1307/2013, το οποίο αφορά τη διαφοροποίηση καλλιεργειών προκειμένου να υπαχθούν στο ευεργετικό καθεστώς
ενισχύσεων για τις γεωργικές πρακτικές που είναι επωφελείς για το κλίμα και το περιβάλλον, δεν ήταν επαρκής για να γίνει κατανοητή η φύση και το περιεχόμενο της εναντιώσεως της Επιτροπής.
68      Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε, στη σκέψη 99 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, την τρίτη αιτίαση περί σφαλμάτων κατά τον υπολογισμό της κατ’ αποκοπήν διορθώσεως που εφήρμοσε η Επιτροπή στο πλαίσιο του ελέγχου του 2018.
69      Προς τούτο, επισήμανε, μεταξύ άλλων, αφενός, στη σκέψη 95 της αποφάσεώς του, ότι η εξαίρεση του άρθρου 34, παράγραφος 6, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014 δεν είχε εφαρμογή εν προκειμένω. Αφετέρου, διαπίστωσε, στη σκέψη 97 της
αποφάσεώς του, ότι η Ρουμανία δεν απέδειξε ότι η Επιτροπή είχε υποπέσει σε πλάνη εκτιμήσεως εκτιμώντας ότι η διόρθωση, την οποία προέβαλε η Ρουμανία προς στήριξη του επιχειρήματός της ότι η επισημανθείσα από την Επιτροπή παρατυπία ήταν ήσσονος σημασίας και μικρής εκτάσεως, δεν είχε γίνει.
70      Τρίτον, στις σκέψεις 100 έως 152 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε και απέρριψε ως αβάσιμο το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως, με το οποίο προβαλλόταν πλάνη εκτιμήσεως στην οποία φερόταν να είχε υποπέσει
η Επιτροπή κατά τη διαπίστωση πλημμελειών στο πλαίσιο της διενέργειας διασταυρωτικών ελέγχων προκειμένου να διαπιστωθεί η
επιλεξιμότητα
του δηλωθέντος αγροτεμαχίου.
71      Όσον αφορά την πρώτη αιτίαση περί σφαλμάτων εκτιμήσεως στα οποία υπέπεσε η Επιτροπή κατά τη διαπίστωση ελλείψεων κατά τη διενέργεια ελέγχων στο πλαίσιο του ΕΓΤΕ, το Γενικό Δικαστήριο την απέρριψε στη σκέψη 143 της αποφάσεώς του.
72      Ειδικότερα, το Γενικό Δικαστήριο διέκρινε, στις σκέψεις 121 και 122 της εν λόγω αποφάσεως, την επικαιροποίηση του συστήματος πληροφοριών περί αγροτεμαχίων (στο εξής: ΣΠΑ) από το χαμηλό ποσοστό περιπτώσεων μη συμμορφώσεως που διαπιστώθηκαν κατά τον έλεγχο του 2018 και έκρινε ότι η Επιτροπή δεν είχε υποπέσει σε πλάνη εκτιμήσεως κρίνοντας με την επίδικη απόφαση ότι, ως προς την εν λόγω επικαιροποίηση, δεν υπήρχε κατώτατο όριο το οποίο να είναι εφαρμοστέο στα σφάλματα.
73      Όσον αφορά την ως άνω επικαιροποίηση, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στις σκέψεις 130 και 131 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι το ζήτημα της νομικής βάσεως της τριετούς επικαιροποιήσεως του ΣΠΑ δεν ασκούσε επιρροή στις ελλείψεις τις οποίες είχε διαπιστώσει η Επιτροπή. Συγκεκριμένα, αφενός, από τα πρακτικά της διμερούς συσκέψεως της 8ης Σεπτεμβρίου 2017 σχετικά με το σχέδιο δράσεως του 2017 το οποίο είχε επικαλεσθεί η ίδια η Ρουμανία προέκυπτε ότι σε κανένα κράτος μέλος δεν είχαν επιβληθεί κυρώσεις λόγω μη επικαιροποιήσεως του ΣΠΑ ανά τριετία, αλλά ότι τα σφάλματα εκ της μη επικαιροποιήσεως δημιουργούσαν κίνδυνο για τα Ταμεία και μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για δημοσιονομικές διορθώσεις. Αφετέρου, όπως είχε ήδη διαπιστώσει το Γενικό Δικαστήριο σε σχέση με άλλα επιχειρήματα της Ρουμανίας, ο κίνδυνος για το ΕΓΤΕ οφειλόταν στην παλαιότητα των εικόνων του ΣΠΑ.
74      Όσον αφορά τη δεύτερη αιτίαση περί σφαλμάτων στα οποία υπέπεσε η Επιτροπή κατά τη διαπίστωση ελλείψεων κατά τη διενέργεια ελέγχων στο πλαίσιο του ΕΓΤΑΑ, το Γενικό Δικαστήριο την απέρριψε στη σκέψη 152 της αποφάσεως αυτής.
75      Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, αφενός, στη σκέψη 149 της αποφάσεώς του, ότι η Επιτροπή είχε ορθώς εξηγήσει, στην ανακοίνωση σχετικά με τις δαπάνες που αποκλείσθηκαν για το 2018, ότι δεν είχε λάβει υπόψη τους υπολογισμούς που υπέβαλε η Ρουμανία για τον λόγο ότι δεν ήταν σύμφωνοι με όσα είχαν συμφωνηθεί κατά τη διμερή σύσκεψη για το 2018. Αφετέρου, έκρινε, στη σκέψη 150 της ίδιας αποφάσεως, ότι η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε πλάνη εκτιμήσεως κρίνοντας ότι η εξαίρεση του άρθρου 34, παράγραφος 6, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014 δεν είχε εφαρμογή εν προκειμένω.
76      Το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε επίσης, στη σκέψη 151 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι, εν πάση περιπτώσει, δεν εναπέκειτο στην Επιτροπή να αποδείξει ότι οι υπολογισμοί ενός κράτους μέλους ήταν εσφαλμένοι, αλλά ότι σε αυτό εναπέκειτο να αποδείξει ότι τα στοιχεία στα οποία είχε στηριχθεί η Επιτροπή για να εκφράσει τις αμφιβολίες της ήταν εσφαλμένα, όπερ, κατά την εκτίμησή του, η Ρουμανία δεν είχε πράξει εν προκειμένω.
77      Τέταρτον, στις σκέψεις 153 έως 169 της εν λόγω αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε και απέρριψε ως αβάσιμο το τέταρτο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως, με το οποίο προβαλλόταν πλάνη εκτιμήσεως στην οποία είχε υποπέσει
η Επιτροπή κατά τη διαπίστωση πλημμελειών κατά τη διενέργεια επαρκούς αριθμού επιτόπιων ελέγχων.
78      Όσον αφορά τη διαφωνία μεταξύ της Ρουμανίας και της Επιτροπής ως προς το ποσοστό των δικαιούχων που πρέπει να ελέγχονται στο πλαίσιο των μέτρων ενισχύσεως υπέρ του οικολογικού προσανατολισμού όταν διαπιστώνονται σημαντικές περιπτώσεις μη συμμορφώσεως, το Γενικό Δικαστήριο παρατήρησε,
κατ’ αρχάς, στη σκέψη 162 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η διαφωνία αυτή αφορούσε τον προσδιορισμό του ποσοστού που προκύπτει
από τον υπολογισμό της μίας εκ των δύο τιμών οι οποίες είναι αναγκαίες για τον καθορισμό του συγκεκριμένου ποσοστού.
79      Όσον αφορά το έγγραφο εργασίας DS/CDP/2015/19, στο οποίο είχε παραπέμψει η Ρουμανία, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, στη σκέψη 163 της αποφάσεώς του, ότι το έγγραφο αυτό διελάμβανε ότι η ενίσχυση για τον οικολογικό προσανατολισμό μπορούσε να καταβληθεί μόνο για την έκταση η οποία ήταν κατ’ αρχήν επιλέξιμη, ήτοι για την έκταση που πληρούσε τα κριτήρια επιλεξιμότητας του καθεστώτος ενιαίας στρεμματικής ενισχύσεως (στο εξής: ΚΕΣΕ). Στη σκέψη 164 της αποφάσεώς του, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι το εν λόγω έγγραφο διευκρίνιζε, όσον αφορά τον μαθηματικό τύπο που πρέπει να χρησιμοποιείται για τον καθορισμό του ποσοστού ελέγχου του οικολογικού προσανατολισμού το οποίο θα έπρεπε να αυξάνεται
κατά το έτος το οποίο έπεται του έτους των σημαντικών περιπτώσεων μη συμμορφώσεως, ότι ως αριθμητής, ήτοι ως συνολική μείωση για τον οικολογικό προσανατολισμό σε εκτάρια, έπρεπε να νοηθεί η συνολική μείωση του αριθμού εκταρίων για την ελεγχθείσα περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της μειώσεως για όλες τις απαιτήσεις περί οικολογικού προσανατολισμού. Τούτο συνεπαγόταν, κατά το Γενικό Δικαστήριο, ότι έπρεπε να ληφθεί υπόψη όχι μόνον η προκύπτουσα εξ όλων
των απαιτήσεων περί οικολογικού προσανατολισμού μείωση, αλλά και η μείωση του αριθμού των εκταρίων για την ελεγχθείσα περιοχή.
80      Πέμπτον, στις σκέψεις 170 έως 173 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε και απέρριψε ως αβάσιμο το πέμπτο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως, το οποίο αφορούσε σφάλματα στα οποία υπέπεσε η Επιτροπή κατά τη διαπίστωση ελλείψεων κατά τη διενέργεια επαρκώς ποιοτικών επιτόπιων ελέγχων, καθόσον το βάσιμο του σκέλους αυτού συνδεόταν με το βάσιμο του δευτέρου και του τρίτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως.
81      Κατά δεύτερον, στις σκέψεις 174 έως 181 της αποφάσεώς του, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε και απέρριψε ως αβάσιμο τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως περί παραβιάσεως της αρχής της αναλογικότητας.
82      Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, στη σκέψη 180 της αποφάσεώς του, ότι, στο πλαίσιο του λόγου αυτού, η Ρουμανία είχε εκ νέου επικαλεσθεί, αφενός, το γεγονός ότι δεν ήταν σε θέση να υποβάλει κατάλληλους υπολογισμούς εντός της προθεσμίας του άρθρου 34, παράγραφος 3, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014 λόγω της αλληλεπικαλύψεως του ελέγχου του 2017 και του ελέγχου του 2018 και, αφετέρου, το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν είχε εφαρμόσει το άρθρο 34, παράγραφος 6, του εκτελεστικού κανονισμού ούτε, επομένως, είχε λάβει υπόψη τους υπολογισμούς τους οποίους η Ρουμανία είχε υποβάλει με την αίτηση συμβιβασμού για το 2018. Ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο θεώρησε, στη σκέψη 181 της ίδιας αποφάσεως, ότι, στο μέτρο που είχε κρίνει, στην απόφασή του αυτήν, ότι, αφενός, η υποβολή κατάλληλων υπολογισμών στο πλαίσιο του ελέγχου του 2018 δεν εξηρτάτο από τους υπολογισμούς του ελέγχου του 2017 και ότι, αφετέρου, οι προϋποθέσεις του άρθρου 34, παράγραφος 6, του εν λόγω εκτελεστικού κανονισμού δεν πληρούντο εν προκειμένω, ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως έπρεπε να απορριφθεί.
83      Κατά τρίτον, στις σκέψεις 182 έως 209 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε και απέρριψε ως αβάσιμο τον τρίτο λόγο ακυρώσεως, ο οποίος αφορούσε παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως.
Τα αιτήματα των διαδίκων ενώπιον του Δικαστηρίου
84      Η Ρουμανία ζητεί από το Δικαστήριο:
–        να κρίνει παραδεκτή την αίτηση αναιρέσεως και να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση στο σύνολό της·
–        να αποφανθεί οριστικώς επί της διαφοράς δεχόμενο την προσφυγή και το αίτημα μερικής ακυρώσεως της επίδικης αποφάσεως ή
–        επικουρικώς, να αναπέμψει την υπόθεση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προκειμένου αυτό να αποφανθεί εκ νέου δεχόμενο την προσφυγή της Ρουμανίας με αίτημα τη μερική ακύρωση της επίδικης αποφάσεως, και
–        να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
85      Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:
–        να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως και
–        να καταδικάσει τη Ρουμανία στα δικαστικά έξοδα.
Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
86      Προς στήριξη της αιτήσεώς της αναιρέσεως, η Ρουμανία προβάλλει τέσσερις λόγους αναιρέσεως.
Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως, περί παραβάσεως του άρθρου 52 του κανονισμού 1306/2013, σε συνδυασμό με το άρθρο 34 του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014 και με το άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης)
87      Ο πρώτος λόγος αναιρέσεως διαρθρώνεται σε τέσσερα σκέλη.
Επί του πρώτου σκέλους, περί της τροποποιήσεως της νομικής βάσεως των προτάσεων δημοσιονομικής διορθώσεως της Επιτροπής κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
88      Στο πλαίσιο του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η Ρουμανία βάλλει κατά των σκέψεων 85 και 86 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
89      Αφενός, υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο κακώς έκρινε ότι η Επιτροπή μπορούσε να τροποποιήσει τη νομική βάση των προτάσεών της περί δημοσιονομικής διορθώσεως κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση, ακόμη και στο πλαίσιο της διμερούς συσκέψεως. Αφετέρου, θεωρεί ότι κακώς το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η Ρουμανία είχε ενημερωθεί για τη νομική βάση των προτάσεων αυτών το αργότερο στις 10 Απριλίου 2019, ήτοι την ημερομηνία κοινοποιήσεως των πρακτικών του ελέγχου του 2018, και ότι το συγκεκριμένο κράτος μέλος είχε την ευκαιρία να υποβάλει λυσιτελώς τις παρατηρήσεις του προτού η Επιτροπή του αποστείλει την ανακοίνωση σχετικά με τις αποκλεισθείσες δαπάνες.
90      Συγκεκριμένα, η διαδικασία εκκαθαρίσεως προϋποθέτει, σύμφωνα με το άρθρο 52 του κανονισμού 1306/2013, σε συνδυασμό με το άρθρο 34 του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, ότι, ήδη από το πρώτο στάδιο της διαδικασίας αυτής, η Επιτροπή μνημονεύει τους κανόνες της Ένωσης που θεωρεί ότι παραβιάστηκαν, τα αναγκαία μέτρα και τη σχεδιαζόμενη συναφώς διόρθωση.
91      Η Ρουμανία υπενθυμίζει, παραπέμποντας στην απόφαση της 3ης Μαΐου 2012, Ισπανία κατά Επιτροπής (C‑24/11 P, EU:C:2012:266, σκέψεις 26 έως 28), ότι, κατόπιν έρευνας και σε περίπτωση που κρίνει ότι οι δαπάνες δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους κανόνες της Ένωσης, η Επιτροπή υποχρεούται να κοινοποιήσει τα αποτελέσματα των ελέγχων της στο οικείο κράτος μέλος και να υποδείξει τα διορθωτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν για να διασφαλισθεί στο μέλλον η τήρηση των κανόνων αυτών. Για να μπορεί μια τέτοια ανακοίνωση να αποτελέσει
προειδοποίηση προς το εν λόγω κράτος μέλος, η Επιτροπή
θα πρέπει να του παρέχει πλήρη εικόνα των επιφυλάξεων, και δη να αναφέρει με επαρκή ακρίβεια την παρατυπία την οποία του προσάπτει.
92      Η Επιτροπή φρονεί ότι το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
93      Προκαταρκτικώς, υπενθυμίζεται, αφενός, ότι η εκκαθάριση ως προς τη συμμόρφωση διέπεται από το άρθρο 52 του κανονισμού 1306/2013.
94      Κατά την παράγραφο 1 του εν λόγω άρθρου 52, η εκκαθάριση ως προς τη συμμόρφωση διενεργείται όταν η Επιτροπή θεωρεί ότι οι δαπάνες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 1, και του άρθρου 5 του κανονισμού αυτού δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης και, όσον αφορά το ΕΓΤΑΑ, δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με το εφαρμοστέο δίκαιο της Ένωσης και του κράτους μέλους που αναφέρεται στο άρθρο 85 του κανονισμού 1303/2013. Εν συνεχεία, η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις περί καθορισμού των ποσών που πρέπει να αποκλεισθούν από τη χρηματοδότηση της Ένωσης
95      Η δε παράγραφος 3 του άρθρου 52 του κανονισμού 1306/2013 καθορίζει την ακολουθητέα διαδικασία πριν από τη λήψη οιασδήποτε αποφάσεως περί απορρίψεως της χρηματοδοτήσεως. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η έκδοση τοιαύτης αποφάσεως εξαρτάται από την προηγούμενη ανταλλαγή, μεταξύ της Επιτροπής και του οικείου κράτους μέλους, γραπτών κοινοποιήσεων σχετικά με το αποτέλεσμα των ελέγχων που πραγματοποίησε η Επιτροπή με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας ως προς τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, το οικείο κράτος μέλος δύναται να ζητήσει την έναρξη διαδικασίας συμβιβασμού, μετά την ολοκλήρωση της οποίας υποβάλλεται στην Επιτροπή έκθεση με συστάσεις, η δε Επιτροπή τις λαμβάνει υπόψη προτού αποφασίσει τυχόν απόρριψη της χρηματοδοτήσεως [πρβλ. απόφαση της 23ης Οκτωβρίου 2025, Βουλγαρία κατά Επιτροπής (Αδικαιολόγητες δαπάνες
χρηματοδοτηθείσες από το ΕΓΤΕ), C‑294/23 P, EU:C:2025:823, σκέψη 56].
96      Επομένως, η διαδικασία αυτή καθιερώνει τον διάλογο μεταξύ της Επιτροπής και του οικείου κράτους μέλους και αποσκοπεί, κατ’ ουσίαν, πρώτον, στο να παράσχει στα ως άνω μέρη τη δυνατότητα ανταλλαγής πληροφοριών, δεύτερον, στο να παράσχει στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος τη δυνατότητα να ασκήσει το δικαίωμά του άμυνας, τρίτον, στο να παράσχει στο τελευταίο τη δυνατότητα να αποδείξει την ανακρίβεια των διαπιστώσεων της Επιτροπής και, τέλος, τέταρτον, στο να παράσχει στο εν λόγω κράτος μέλος τη δυνατότητα να ενημερώσει την Επιτροπή για τα διορθωτικά μέτρα που έλαβε προκειμένου να διασφαλίσει την τήρηση της νομοθεσίας της Ένωσης [βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 13ης Φεβρουαρίου 2020, Ελλάδα κατά Επιτροπής (Μόνιμοι βοσκότοποι), C‑252/18 P, EU:C:2020:95, σκέψη 84].
97      Αφετέρου, σύμφωνα με το άρθρο 53, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 1306/2013, η Επιτροπή εξέδωσε τον εκτελεστικό κανονισμό 908/2014, το άρθρο 34 του οποίου καθορίζει τις λεπτομέρειες της προβλεπόμενης στο άρθρο 52 του κανονισμού 1306/2013 διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση.
98      Όπως προκύπτει από το άρθρο 34 του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα της αιτιολογικής σκέψεως 27 αυτού, πρόκειται για διαδικασία εκατέρωθεν ακροάσεως της οποίας τα διάφορα στάδια υπόκεινται στην τήρηση συγκεκριμένων προθεσμιών προκειμένου να διασφαλισθεί η ολοκλήρωσή της σε εύλογο χρονικό διάστημα [πρβλ. απόφαση της 23ης Οκτωβρίου 2025, Βουλγαρία κατά Επιτροπής (Αδικαιολόγητες δαπάνες χρηματοδοτηθείσες από το ΕΓΤΕ), C‑294/23 P, EU:C:2025:823, σκέψη 58].
99      Κατά το πρώτο στάδιο, η Επιτροπή κοινοποιεί τις διαπιστώσεις της στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, προσδιορίζοντας τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα που θεωρεί ότι πρέπει να ληφθούν και αναφέροντας το προσωρινό ύψος της δημοσιονομικής διορθώσεως το οποίο κρίνει κατάλληλο.
100    Από τη νομολογία προκύπτει ότι η κοινοποίηση αυτή πρέπει να προσδιορίζει με επαρκή σαφήνεια όλες τις παρατυπίες που προσάπτονται στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, οι οποίες αποτέλεσαν τελικώς τη βάση της σχεδιαζόμενης
δημοσιονομικής διορθώσεως. Μόνο μια τέτοια ανακοίνωση μπορεί να διασφαλίσει την πλήρη γνώση των επιφυλάξεων της Επιτροπής [πρβλ. απόφαση της 23ης Οκτωβρίου 2025, Βουλγαρία κατά Επιτροπής (Αδικαιολόγητες δαπάνες χρηματοδοτηθείσες από το ΕΓΤΕ), C‑294/23 P, EU:C:2025:823, σκέψη 59 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
101    Προσέτι, σύμφωνα με το άρθρο 34, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, η εν λόγω κοινοποίηση πρέπει να προβλέπει τη διεξαγωγή διμερούς συσκέψεως εντός πέντε μηνών από τη λήξη της προθεσμίας απαντήσεως την οποία έχει στη διάθεσή του το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. Από το άρθρο 34, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του εκτελεστικού κανονισμού προκύπτει επίσης ότι η Επιτροπή, εντός 30 εργάσιμων ημερών από τη διμερή σύσκεψη, συντάσσει τα πρακτικά της και τα διαβιβάζει στο οικείο κράτος μέλος, το οποίο μπορεί να κοινοποιήσει τις παρατηρήσεις του στην Επιτροπή εντός 15 εργάσιμων ημερών από την παραλαβή τους.
102    Μολονότι όμως η κοινοποίηση περί της οποίας γίνεται λόγος στη σκέψη 99 της παρούσας αποφάσεως πρέπει να παρέχει στο οικείο κράτος μέλος πλήρη γνώση των επιφυλάξεων της Επιτροπής, ώστε να μπορεί να λειτουργήσει ως προειδοποίηση [πρβλ. απόφαση της 13ης Φεβρουαρίου 2020, Ελλάδα κατά Επιτροπής (Μόνιμοι βοσκότοποι), C‑252/18 P, EU:C:2020:95, σκέψη 82 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία], εντούτοις δεν προκύπτει εξ αυτής ότι όλες οι νομικές διατάξεις που ενδεχομένως παραβιάστηκαν συνεπεία της αρχικώς διαπιστωθείσας παρατυπίας πρέπει κατ’ ανάγκην να μνημονεύονται στην ανακοίνωση αυτή.
103    Πράγματι, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, εφόσον η εν λόγω κοινοποίηση μπορεί να λειτουργήσει ως προειδοποίηση, η απλή παράλειψη, στο έγγραφο αυτό, αναφοράς σε νομική πράξη δεν συνιστά παράβαση ουσιώδους τύπου (πρβλ. αποφάσεις της 24ης Ιανουαρίου 2002, Φινλανδία κατά Επιτροπής, C‑170/00, EU:C:2002:51, σκέψη 34, και της 7ης Οκτωβρίου 2004, Ισπανία κατά Επιτροπής, C‑153/01, EU:C:2004:589, σκέψη 93).
104    Ομοίως, μολονότι η Επιτροπή οφείλει να τηρεί, στο πλαίσιο των σχέσεων με τα κράτη μέλη, τους όρους που η ίδια έχει επιβάλει στον εαυτό της μέσω εκτελεστικών κανονισμών, εντούτοις τα κράτη μέλη δεν επιτρέπεται να υιοθετούν, στις σχέσεις τους με την Επιτροπή, μια αμιγώς φορμαλιστική προσέγγιση όταν από τις περιστάσεις προκύπτει ότι τα δικαιώματά τους έχουν πλήρως προστατευθεί (πρβλ. αποφάσεις της 24ης Ιανουαρίου 2002, Φινλανδία κατά Επιτροπής, C‑170/00, EU:C:2002:51, σκέψη 34, και της 7ης Οκτωβρίου 2004, Ισπανία κατά Επιτροπής, C‑153/01, EU:C:2004:589, σκέψη 93). Τούτο συμβαίνει, μεταξύ άλλων, όταν το οικείο κράτος μέλος κατανόησε τη βάση των προτάσεων δημοσιονομικής διορθώσεως της Επιτροπής και κατέστησε λυσιτελώς γνωστή την άποψή του κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 19ης Ιανουαρίου 2006, Comunità montana della Valnerina κατά Επιτροπής, C‑240/03 P, EU:C:2006:44, σκέψη 129
και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
105    Πρέπει να προστεθεί ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Ρουμανία, τυχόν ερμηνεία του άρθρου 52 του κανονισμού 1306/2013, σε συνδυασμό με το άρθρο 34 του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, υπό την έννοια ότι καμία τροποποίηση της νομικής βάσεως σχετικά με τις προτάσεις δημοσιονομικής διορθώσεως της Επιτροπής δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά την κοινοποίηση
περί της οποίας κάνει λόγο η
σκέψη 99 της παρούσας αποφάσεως, η οποία αποτελεί το πρώτο στάδιο της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση, θα ισοδυναμούσε με αποδοχή, αντιθέτως προς τη νομολογία που μνημονεύεται στη σκέψη 104 της παρούσας αποφάσεως, της δυνατότητας των κρατών μελών να εμποδίζουν την πρόοδο της εν λόγω διαδικασίας. Τοιαύτη ερμηνεία θα αλλοίωνε τον εξελικτικό χαρακτήρα της ανωτέρω διαδικασίας, η οποία στηρίζεται στην ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της Επιτροπής και του οικείου κράτους μέλους, και θα υποχρέωνε την Επιτροπή να κινήσει εκ νέου την ίδια διαδικασία, μολονότι από τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υποθέσεως προκύπτει ότι το κράτος μέλος αυτό κατενόησε τις προτάσεις δημοσιονομικής διορθώσεως της Επιτροπής και υπέβαλε λυσιτελώς τις παρατηρήσεις του επ’ αυτών πριν το εν λόγω θεσμικό όργανο του κοινοποιήσει, σύμφωνα με το άρθρο 34, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε βάσει των πληροφοριών που έλαβε στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση. Επομένως, η ερμηνεία αυτή θα ήταν αντίθετη προς τον σκοπό της διαφυλάξεως των οικονομικών συμφερόντων του προϋπολογισμού της Ένωσης, ο οποίος εκτίθεται στις αιτιολογικές σκέψεις 37 και 39 του κανονισμού 1306/2013, στο μέτρο που θα μπορούσε να θίξει την αποτελεσματικότητα της ανακτήσεως των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
106    Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας, στη σκέψη 85 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η Επιτροπή μπορεί να τροποποιήσει τη νομική βάση των προτάσεών της δημοσιονομικής διορθώσεως κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση, υπό την προϋπόθεση ότι η τροποποίηση αυτή πραγματοποιείται σε χρονικό σημείο της εν λόγω διαδικασίας το οποίο παρέχει στο κράτος μέλος τη δυνατότητα να λάβει θέση επί των προτάσεων αυτών.
107    Όσον αφορά το ζήτημα αν το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας, στη σκέψη 86 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η Ρουμανία ενημερώθηκε, το αργότερο στις 10 Απριλίου 2019, για τη νομική βάση των ισχυρισμών της Επιτροπής και ότι, ως εκ τούτου, είχε τη δυνατότητα να λάβει λυσιτελώς θέση επί των εν λόγω προτάσεων, από την εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο, στις σκέψεις 83 και 84 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, την οποία δεν αμφισβήτησε η Ρουμανία, προκύπτει ότι, στα πρακτικά του ελέγχου του 2018 που είχαν κοινοποιηθεί στη Ρουμανία στις 10 Απριλίου 2019, η Επιτροπή είχε διευκρινίσει ότι η νομική βάση των πλημμελειών που προσάπτονταν στη Ρουμανία αποτελείτο από τα άρθρα 4 και 44 έως 46 του κανονισμού 1307/2013. Στη σκέψη 84 της αποφάσεώς του, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, προσέτι, ότι το εν λόγω κράτος μέλος γνώριζε τις ελλείψεις που διαπιστώθηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου του 2018 σχετικά με το ζήτημα του ορισμού της γης υπό αγρανάπαυση σε σχέση με τον ορισμό των προσωρινών βοσκοτόπων, οπότε δεν μπορούσε βασίμως να υποστηρίξει ότι η παραπομπή στο άρθρο 44 του κανονισμού αυτού, το οποίο αφορά τη διαφοροποίηση των καλλιεργειών χάριν της υπαγωγής στο καθεστώς ενισχύσεων υπέρ του οικολογικού προσανατολισμού, δεν ήταν επαρκής ώστε να γίνει κατανοητή η φύση και το περιεχόμενο των ισχυρισμών της Επιτροπής.
108    Υπό τις συνθήκες αυτές, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι η Ρουμανία είχε τοιουτοτρόπως τη δυνατότητα να υποβάλει τις παρατηρήσεις της επί του εγγράφου αυτού, όπως απαιτείται από τις διατάξεις που μνημονεύθηκαν στη σκέψη 101 της παρούσας αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς
έκρινε, στη σκέψη 86 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η Ρουμανία είχε ενημερωθεί για τη νομική βάση των προτάσεων δημοσιονομικής διορθώσεως της Επιτροπής το αργότερο στις 10 Απριλίου 2019, ημερομηνία κοινοποιήσεως των πρακτικών του ελέγχου του 2018, οπότε είχε την ευκαιρία να υποβάλει λυσιτελώς τις παρατηρήσεις της, προτού η Επιτροπή της αποστείλει τα συμπεράσματά της όσον αφορά τις αποκλεισθείσες για το 2018
δαπάνες.
109    Από τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
Επί του δευτέρου σκέλους, περί της εφαρμογής του άρθρου 52 του κανονισμού 1306/2013, σε συνδυασμό με το άρθρο 34 του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, επί της διαβιβάσεως πληροφοριών σχετικών με την ανυπαρξία παραβιάσεως του δικαίου της Ένωσης
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
110    Στο πλαίσιο του δευτέρου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η Ρουμανία βάλλει κατά των σκέψεων 50 και 51 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
111    Κατά την άποψή της, κακώς έκρινε το Γενικό Δικαστήριο ότι το άρθρο 52 του κανονισμού 1306/2013, σε συνδυασμό με το άρθρο 34 του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, έχει εφαρμογή όχι μόνο στη διαβίβαση πληροφοριών σχετικών με τον υπολογισμό της δημοσιονομικής διορθώσεως, αλλά και στη διαβίβαση πληροφοριών σχετικών με την ανυπαρξία παραβιάσεως του δικαίου της Ένωσης.
112    Στις σκέψεις αυτές, το Γενικό Δικαστήριο αναφέρθηκε στις προϋποθέσεις που προβλέπει το άρθρο 34, παράγραφος 6, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2004 προκειμένου να επικυρώσει, κατ’ ουσίαν, το συμπέρασμα της Επιτροπής ότι οι πληροφορίες που διαβίβασε η Ρουμανία μετά την κοινοποίηση σχετικά με τις δαπάνες που αποκλείσθηκαν για το 2018, προκειμένου να αποδειχθεί ότι δεν υπήρξε παραβίαση του δικαίου της Ένωσης, δεν έπρεπε να ληφθούν υπόψη.
113    Πλην όμως, η προϋπόθεση του άρθρου 34, παράγραφος 6, στοιχείο αʹ, του εν λόγω εκτελεστικού κανονισμού αναφέρεται στη συνεκτίμηση των πληροφοριών που παρασχέθηκαν καθυστερημένα από το κράτος μέλος, προκειμένου να αποφευχθεί η σοβαρή
υπερεκτίμηση της οικονομικής ζημίας που προκλήθηκε στον προϋπολογισμό της Ένωσης. Η διάταξη αυτή συνιστά εξαίρεση η οποία πρέπει, επομένως, να ερμηνεύεται και να εφαρμόζεται στενά. Επομένως, δεν έχει εφαρμογή στη διαβίβαση πληροφοριών σχετικών με τη μη παραβίαση του δικαίου της Ένωσης.
114    Η Επιτροπή εκτιμά ότι το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως είναι απαράδεκτο. Υπενθυμίζει ότι, στο πλαίσιο της αιτήσεως αναιρέσεως, ο έλεγχος του Δικαστηρίου περιορίζεται στην εκτίμηση της νομικής λύσεως που δόθηκε σε σχέση με τους ισχυρισμούς και τα επιχειρήματα που προβλήθηκαν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου. Πλην όμως, η Ρουμανία δεν υποστήριξε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου ότι το άρθρο 34 του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014 δεν είχε εφαρμογή στη διαδικασία εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση που οδήγησε στην έκδοση της επίδικης αποφάσεως, αλλά υποστήριξε το αντίθετο. Προσέτι, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα επιχειρήματα που προέβαλε η Ρουμανία δεν καθιστούν δυνατό τον σαφή προσδιορισμό της παραβάσεως του δικαίου της Ένωσης που διαπράχθηκε στο πλαίσιο της διεξαχθείσας εν προκειμένω διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση, την οποία, εξάλλου, το εν λόγω κράτος μέλος θεωρεί «ανυπόστατη».
115    Επικουρικώς, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
116    Προκαταρκτικώς, η Επιτροπή προβάλλει ένσταση απαραδέκτου του δευτέρου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως για τον λόγο ότι, αφενός, η Ρουμανία δεν προέβαλε το επιχείρημα σχετικά με τη μη εφαρμογή του άρθρου 52 του κανονισμού 1306/2013, σε συνδυασμό με το άρθρο 34 του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, επί της
διαβιβάσεως πληροφοριών σχετικών με τη μη παραβίαση του δικαίου της Ένωσης ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και ότι, αφετέρου, το επιχείρημα αυτό στερείται σαφήνειας.
117    Συναφώς, αρκεί η παρατήρηση ότι, κατά πάγια νομολογία, η αναιρετική αρμοδιότητα του Δικαστηρίου περιορίζεται στην εκτίμηση της νομικής λύσεως που δόθηκε σε σχέση με τους ισχυρισμούς και τα επιχειρήματα που προβλήθηκαν πρωτοδίκως. Συνεπώς, οι διάδικοι δεν επιτρέπεται να προβάλουν για πρώτη φορά ενώπιον του Δικαστηρίου λόγο που δεν προέβαλαν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, διότι άλλως θα τους παρεχόταν η δυνατότητα να υποβάλουν στην κρίση του Δικαστηρίου, του οποίου η αρμοδιότητα στις αναιρετικές διαδικασίες είναι περιορισμένη, διαφορά με αντικείμενο ευρύτερο της διαφοράς που εκδίκασε το Γενικό Δικαστήριο. Εντούτοις, ο αναιρεσείων μπορεί παραδεκτώς να ασκήσει αναίρεση προβάλλοντας, ενώπιον του Δικαστηρίου, λόγους και επιχειρήματα αντλούμενα από την ίδια την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση με τα οποία αμφισβητείται η νομική της ορθότητα (απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2021, Sigma Alimentos Exterior κατά Επιτροπής, C‑50/19 P, EU:C:2021:792, σκέψεις 39 και 40 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
118    Εν προκειμένω, η Ρουμανία επικρίνει, κατά τρόπο σαφή και εμπεριστατωμένο, το σκεπτικό της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το οποίο παρατίθεται στις σκέψεις 50 και 51 της αποφάσεως αυτής. Αν, όπως υποστηρίζει η Ρουμανία, το άρθρο 52 του κανονισμού 1306/2013, σε συνδυασμό με το άρθρο 34 του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, δεν είχε εφαρμογή επί της
διαβιβάσεως πληροφοριών σχετικών με τη μη παραβίαση του δικαίου της Ένωσης, τότε η εκτίμηση στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις αυτές όσον αφορά την καθυστερημένη υποβολή των πληροφοριών αυτών είναι εσφαλμένη. Επομένως, το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι μεταβάλλει το αντικείμενο της ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου διαφοράς ή ότι στερείται σαφήνειας, περιστάσεις που θα είχαν ως συνέπεια να καταστεί το σκέλος αυτό απαράδεκτο.
119    Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, η ένσταση απαραδέκτου που στρέφεται κατά του δευτέρου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.
120    Επί της ουσίας, από το άρθρο 34, παράγραφος 6, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014 προκύπτει ότι η διάταξη αυτή αφορά την εκτίμηση των δαπανών που πρέπει να αποκλεισθούν από τη χρηματοδότηση της Ένωσης.
121    Η εκτίμηση, όμως, του ζητήματος αν υφίσταται παραβίαση του δικαίου της Ένωσης συνεπαγόμενη έναν τέτοιο αποκλεισμό, καθώς και ο καθορισμός του ποσού της δημοσιονομικής διορθώσεως συνεπεία
της παραβιάσεως αυτής, συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους. Επομένως, δεν μπορεί να γίνει δεκτό, όπως υποστηρίζει κατ’ ουσίαν η Ρουμανία, ότι η υποβολή συμπληρωματικών πληροφοριών από το οικείο κράτος μέλος προκειμένου να αποδειχθεί ότι δεν υφίσταται παραβίαση του δικαίου της Ένωσης θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μετά την κοινοποίηση των επίσημων συμπερασμάτων της Επιτροπής χωρίς να ληφθεί υπόψη το πλαίσιο που θεσπίζει το άρθρο 34, παράγραφος 6, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, το οποίο προβλέπει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες το κράτος μέλος μπορεί να κοινοποιήσει τέτοιες πληροφορίες.
122    Πράγματι, αν η διάταξη αυτή δεν είχε εφαρμογή επί της διαβιβάσεως τέτοιων πληροφοριών, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να παρέχουν στην Επιτροπή, μετά την κοινοποίηση των επίσημων πορισμάτων της, πρόσθετες πληροφορίες οι οποίες θα την υποχρέωναν να επανεξετάζει συνεχώς τα συμπεράσματά της όσον αφορά την προβαλλόμενη ανυπαρξία
παραβιάσεως του δικαίου της Ένωσης.
123    Προσέτι, όπως προκύπτει από τη σκέψη 98 της παρούσας αποφάσεως, η διαδικασία εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση συνιστά κατ’ αντιπαράθεση διαδικασία της οποίας τα διάφορα στάδια υπόκεινται στην τήρηση συγκεκριμένων προθεσμιών προκειμένου να διασφαλισθεί η ολοκλήρωσή της εντός εύλογου χρόνου.
124    Η δε προτεινόμενη από τη Ρουμανία ερμηνεία του άρθρου 34, παράγραφος 6, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014 θα είχε ως συνέπεια την παράταση της διαδικασίας αυτής και θα καθιστούσε κενές περιεχομένου τις συγκεκριμένες προθεσμίες τις οποίες η Επιτροπή και τα κράτη μέλη οφείλουν να τηρούν σύμφωνα με το άρθρο 34, παράγραφος 3, του εν λόγω εκτελεστικού κανονισμού.
125    Εξάλλου, τοιαύτη ερμηνεία, καθόσον θα παρείχε στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να παρατείνουν τη διαδικασία ανακτήσεως των αδικαιολογήτως δαπανηθέντων
ποσών, δύσκολα θα συμβιβαζόταν με τον σκοπό της διαφυλάξεως των οικονομικών συμφερόντων του προϋπολογισμού της Ένωσης, ο οποίος διατυπώνεται στις αιτιολογικές σκέψεις 37 και 39 του κανονισμού 1306/2013. Πράγματι, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 105 της παρούσας αποφάσεως, η επιμήκυνση της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση μπορεί να θίξει την αποτελεσματικότητα της εισπράξεως των ποσών αυτών.
126    Κατά συνέπεια, το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως είναι απορριπτέο ως αβάσιμο.
Επί του τρίτου σκέλους, περί της εννοίας του «εξωτερικού παράγοντα», κατά το άρθρο 34, παράγραφος 6, στοιχείο βʹ, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
127    Στο πλαίσιο του τρίτου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η Ρουμανία βάλλει κατά της σκέψεως 49 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
128    Κατά την άποψή της, κακώς το Γενικό Δικαστήριο έκρινε με την απόφαση αυτή ότι συγκεκριμένη συμπεριφορά της Επιτροπής, ήτοι η μερική αλληλεπικάλυψη των δύο ελέγχων και η καθυστερημένη διευκρίνιση, στο πλαίσιο του πρώτου
ελέγχου, των κρίσιμων για τον δεύτερο
έλεγχο στοιχείων, δεν μπορούσε να συνιστά «εξωτερικό παράγοντα» σε σχέση με τον
δεύτερο αυτόν
έλεγχο, κατά την έννοια του άρθρου 34, παράγραφος 6, στοιχείο βʹ, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014.
129    Κατά τη Ρουμανία, κάθε εξωτερικό στοιχείο που περιάγει κράτος μέλος σε αδυναμία να γνωρίζει τα στοιχεία που του προσάπτονται συνιστά «εξωτερικό παράγοντα», κατά την έννοια της
ανωτέρω διατάξεως. Τούτο συμβαίνει, μεταξύ άλλων, στην περίπτωση της καθυστερημένης διευκρινίσεως, εκ μέρους της Επιτροπής, της προσαπτόμενης ελλείψεως ή στην εκ μέρους της υιοθέτηση διαφορετικής προσεγγίσεως σε δύο ταυτοχρόνως διεξαχθέντες
ελέγχους.
130    Προσέτι, η Ρουμανία υπογραμμίζει ότι δεν επικαλέστηκε την αλληλεπικάλυψη των δύο ελέγχων προκειμένου να αμφισβητήσει τη νομιμότητα του ελέγχου του 2017, η οποία αφορούσε τα έτη 2015 και 2016, αντιθέτως προς ό,τι προκύπτει από τις σκέψεις 41 και 42 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Υποστηρίζει ότι η αλληλεπικάλυψη αυτή επηρέασε τη νομιμότητα του ελέγχου του 2018, δεδομένου ότι η Ρουμανία δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει εγκαίρως τα στοιχεία που της προσάπτονταν στο πλαίσιο του ελέγχου αυτού.
131    Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως είναι απαράδεκτο. Υπενθυμίζει ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το άρθρο 256, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ και το άρθρο 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η αίτηση αναιρέσεως περιορίζεται σε νομικά ζητήματα. Πλην όμως, η Ρουμανία στην πραγματικότητα απλώς αμφισβητεί την εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 49 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Επικουρικώς, η Επιτροπή αμφισβητεί το βάσιμο της επιχειρηματολογίας της Ρουμανίας.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
132    Προκαταρκτικώς, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, με το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η Ρουμανία αμφισβητεί στην πραγματικότητα την εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 49 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και ότι, ως εκ τούτου, το σκέλος αυτό πρέπει να κριθεί απαράδεκτο.
133    Συναφώς, αρκεί η παρατήρηση ότι η Ρουμανία δεν αμφισβητεί την εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο, αλλά την ερμηνεία της εννοίας του «εξωτερικού παράγοντα»
του άρθρου 34, παράγραφος 6, στοιχείο βʹ, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, η οποία παρατίθεται στη σκέψη 49 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, κατά την οποία συγκεκριμένη συμπεριφορά της Επιτροπής, ήτοι η μερική αλληλεπικάλυψη των δύο ελέγχων και η εκ μέρους της διευκρίνιση, στο πλαίσιο του πρώτου ελέγχου, των κρίσιμων για τον δεύτερο
έλεγχο στοιχείων, δεν συνιστά τέτοιο «εξωτερικό παράγοντα» σε σχέση με τον
δεύτερο έλεγχο, δυνάμενο να δικαιολογήσει τη συνεκτίμηση στο πλαίσιο του
ελέγχου αυτού, κατά την ως άνω διάταξη, πληροφοριών κοινοποιηθεισών από το οικείο κράτος μέλος μετά την επίσημη κοινοποίηση της Επιτροπής που προβλέπεται στο άρθρο 34, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, του ως άνω εκτελεστικού κανονισμού.
134    Υπό τις συνθήκες αυτές, το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως είναι παραδεκτό.
135    Επί της ουσίας, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο εσφαλμένως έκρινε, στη σκέψη 49 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η συμπεριφορά που προσάπτει στην Επιτροπή η Ρουμανία στο πλαίσιο του ελέγχου του 2017 δεν μπορεί να θεωρηθεί εξωτερικός παράγοντας, κατά την έννοια του άρθρου 34, παράγραφος 6, στοιχείο βʹ, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014.
136    Εντούτοις, όπως ορθώς επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 50 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση, το οικείο κράτος μέλος πρέπει να παράσχει εξηγήσεις βάσει των οποίων να μπορεί να θεωρηθεί ότι εξωτερικοί παράγοντες δικαιολογούσαν την καθυστερημένη υποβολή πληροφοριών μετά την εκ μέρους της Επιτροπής επίσημη κοινοποίηση των πρακτικών της διμερούς συσκέψεως και ότι εναπόκειται στην Επιτροπή να εκτιμήσει αν η εξήγηση αυτή είναι ικανοποιητική, δεδομένου ότι, σε περίπτωση που η Επιτροπή απορρίψει τις εξηγήσεις του και δεν εφαρμόσει το άρθρο 34, παράγραφος 6, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, το κράτος μέλος αυτό μπορεί να προσβάλει την άρνηση συνεκτιμήσεως των πληροφοριών που διαβιβάσθηκαν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου.
137    Συναφώς, από τη σκέψη 51 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει, αφενός, ότι η Επιτροπή είχε υποστηρίξει ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, χωρίς να αντικρουσθεί από τη Ρουμανία, ότι, κατά τον έλεγχο του 2018, ο μόνος εξωτερικός παράγοντας που είχε επικαλεσθεί η Ρουμανία αφορούσε τις πληροφορίες σχετικά με τα ποσοστά σφάλματος που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό του κινδύνου για το ΕΓΤΕ. Αφετέρου, η Ρουμανία στράφηκε κατά της συμπεριφοράς της Επιτροπής όχι κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση, αλλά το πρώτον ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου.
138    Εν προκειμένω, οι λόγοι αυτοί αιτιολογούν την απόρριψη από το Γενικό Δικαστήριο, στη σκέψη 52 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, της επιχειρηματολογίας της Ρουμανίας σχετικά με την προθεσμία που ισχύει για τις πληροφορίες τις οποίες αυτή διαβίβασε στο πλαίσιο του ελέγχου του 2018.
139    Ως εκ τούτου, η επιχειρηματολογία κατά της σκέψεως 49 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως δεν είναι ικανή να κλονίσει την εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου απόρριψη, στη σκέψη 52 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου της προσφυγής ακυρώσεως. Επομένως, είναι αλυσιτελής.
140    Κατά συνέπεια, το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως, εν μέρει, αλυσιτελές και, εν μέρει, αβάσιμο.
Επί του τετάρτου σκέλους, περί του δικαιώματος του κράτους μέλους σε αποτελεσματικό δικαστικό έλεγχο
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
141    Στο πλαίσιο του τετάρτου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο περιόρισε το δικαίωμά της σε αποτελεσματικό δικαστικό έλεγχο, κατά παράβαση του άρθρου 47 του Χάρτη. Συγκεκριμένα, τα τρία νομικά σφάλματα τα οποία
προβλήθηκαν στο πλαίσιο των τριών πρώτων σκελών του λόγου αυτού είχαν ως συνέπεια τον περιορισμό της δυνατότητας του εν λόγω κράτους μέλους να προβάλει λυσιτελώς ενώπιον της Επιτροπής, και εν συνεχεία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, ουσιώδη ζητήματα σχετικά με την ύπαρξη παραβιάσεως του δικαίου της Ένωσης, δεδομένου ότι η παραβίαση αυτή αποτελεί προϋπόθεση για την επιβολή δημοσιονομικών διορθώσεων.
142    Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το τέταρτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να κριθεί απαράδεκτο λόγω ασάφειας. Συγκεκριμένα, προβάλλει ότι η Ρουμανία δεν εξήγησε επαρκώς τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή ή το Γενικό Δικαστήριο παρέβησαν το άρθρο 47 του Χάρτη. Εν πάση περιπτώσει, το σκέλος αυτό πρέπει, κατά την Επιτροπή, να απορριφθεί ως αβάσιμο.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
143    Όσον αφορά την ένσταση της Επιτροπής ότι τα επιχειρήματα της Ρουμανίας περί παραβάσεως του άρθρου 47 του Χάρτη είναι απαράδεκτα λόγω της ασάφειάς τους, επιβάλλεται η διαπίστωση, εκ προοιμίου, ότι από την αίτηση αναιρέσεως προκύπτει σαφώς ότι τα επιχειρήματα αυτά, τα οποία προέβαλε η Ρουμανία στο πλαίσιο του τετάρτου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως, αποτελούν, κατά την άποψή της, τη συνέπεια των φερόμενων σφαλμάτων τα οποία προέβαλε η Ρουμανία στο πλαίσιο των τριών πρώτων σκελών του λόγου αυτού.
144    Υπό τις συνθήκες αυτές, το τέταρτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως είναι παραδεκτό.
145    Τούτου λεχθέντος, στο μέτρο που η Ρουμανία εκτιμά ότι η παράβαση του άρθρου 47 του Χάρτη για την οποία γίνεται λόγος στο πλαίσιο του λόγου αυτού απορρέει από τα φερόμενα σφάλματα τα οποία προέβαλε στο πλαίσιο των τριών πρώτων σκελών του ίδιου λόγου ακυρώσεως, αρκεί η επισήμανση ότι από τις σκέψεις 93 έως 109, 120 έως 126 και 135
έως 140 της παρούσας αποφάσεως προκύπτει ότι βάσει της
εξετάσεως των τριών αυτών πρώτων σκελών δεν θεμελιώνεται καμία πλάνη περί το δίκαιο εμφιλοχωρήσασα στην εκτίμηση στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο.
146    Υπό τις συνθήκες αυτές, ούτε το τέταρτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως μπορεί να ευδοκιμήσει.
147    Κατά συνέπεια, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του.
Επί του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, περί παραβάσεως του άρθρου 52 του κανονισμού 1306/2013, σε συνδυασμό με το άρθρο 44, παράγραφοι 1 έως 3, του κανονισμού 1307/2013 και την αρχή της αναλογικότητας
148    Ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως περιλαμβάνει πέντε σκέλη.
Επί του πρώτου σκέλους, περί των εφαρμοστέων στη διαφοροποίηση των καλλιεργειών κανόνων, στην περίπτωση των αρόσιμων γαιών με έκταση μεταξύ 10 και 30 ha
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
149    Στο πλαίσιο του πρώτου σκέλους του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, η Ρουμανία επικρίνει, κατ’ ουσίαν, την εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου εφαρμογή, στις σκέψεις 69 έως 72 και 76 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, του άρθρου 44, παράγραφοι 1 έως 3, του κανονισμού 1307/2013, σχετικά με τους κανόνες διαφοροποιήσεως των καλλιεργειών, στην περίπτωση κατά την οποία οι δηλωθείσες αρόσιμες γαίες κυμαίνονται μεταξύ 10 και 30 ha.
150    Ειδικότερα, το σκέλος αυτό αφορά την εξέταση στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 69 έως 72 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, επί τη βάσει της οποίας απέρριψε το επιχείρημα της Ρουμανίας ότι, στην περίπτωση γαιών με έκταση μεταξύ 10 και 30 ha, το γεγονός ότι η γη υπό αγρανάπαυση συγχέεται με προσωρινούς βοσκότοπους δεν συνεπάγεται κανέναν κίνδυνο για τα Ταμεία. Συναφώς, η Ρουμανία εκτιμά ότι είναι αδύνατο να νοηθεί κατάσταση στην οποία η σύγχυση μεταξύ της γης υπό αγρανάπαυση και των προσωρινών βοσκοτόπων θα μπορούσε να οδηγήσει, στην περίπτωση αρόσιμων γαιών με έκταση μεταξύ 10 και 30 ha, σε παράβαση του άρθρου 44, παράγραφοι 1 έως 3, του κανονισμού 1307/2013.
151    Προσέτι, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι, εμμέσως, το Γενικό Δικαστήριο κακώς έκρινε, στη σκέψη 76 της αποφάσεώς του, ότι η σύγχυση μεταξύ της γης υπό αγρανάπαυση και των προσωρινών βοσκοτόπων είχε αλυσιδωτές συνέπειες, υπονομεύοντας
την εφαρμογή των κατώτατων ορίων οικολογικού προσανατολισμού που στηρίζονται στη διαφοροποίηση των καλλιεργειών, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 44 του κανονισμού 1307/2013.
152    Η Επιτροπή φρονεί ότι η επιχειρηματολογία αυτή πρέπει να απορριφθεί.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
153    Όσον αφορά, κατ’ αρχάς, την επιχειρηματολογία της Ρουμανίας με την οποία αμφισβητεί, κατ’ ουσίαν, τη συλλογιστική του Γενικού Δικαστηρίου, η οποία εκτίθεται στις σκέψεις 70 έως 72 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε το επιχείρημά της με το οποίο αυτή επιχείρησε να αποδείξει ότι, στην περίπτωση γαιών με έκταση μεταξύ 10 και 30 ha, τυχόν σύγχυση μεταξύ της γης υπό αγρανάπαυση και των προσωρινών βοσκοτόπων δεν ενείχε κανένα κίνδυνο για τα Ταμεία, επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 44, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1307/2013, όταν οι αρόσιμες γαίες του γεωργού καλύπτουν έκταση μεταξύ 10 και 30 ha και δεν χρησιμοποιούνται εξ ολοκλήρου για καλλιέργειες κάτω από νερό για μεγάλο μέρος του έτους ή για μεγάλο μέρος του καλλιεργητικού κύκλου, οι εν λόγω αρόσιμες γαίες πρέπει να περιλαμβάνουν τουλάχιστον δύο διαφορετικές καλλιέργειες,
η δε κύρια καλλιέργεια δεν πρέπει να καλύπτει
περισσότερο από το 75 % των εν λόγω αρόσιμων γαιών.
154    Επομένως, δυνάμει της διατάξεως αυτής, προκειμένου να διασφαλισθεί η διαφοροποίηση των καλλιεργειών, τουλάχιστον δύο διαφορετικές καλλιέργειες πρέπει, κατ’ αρχήν, να υπάρχουν στις αρόσιμες γαίες των οποίων η έκταση κυμαίνεται μεταξύ 10 και 30 ha.
155    Επομένως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι τυχόν σύγχυση μεταξύ της γης υπό αγρανάπαυση και των προσωρινών βοσκοτόπων μπορεί να συνεπάγεται παράβαση του κανόνα αυτού.
156    Πράγματι, όπως ορθώς επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 70 και 71 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, αν η μία από τις δύο καλλιέργειες, προσωρινοί βοσκότοποι ή γη υπό αγρανάπαυση, δηλώνεται σε μία από τις δύο κατηγορίες που είναι αναγκαίες για τη διασφάλιση της διαφοροποιήσεως σύμφωνα με το άρθρο 44, παράγραφος 1, του κανονισμού 1307/2013, ήτοι ως
κύρια ή ως
δευτερεύουσα καλλιέργεια, οι λοιπές καλλιέργειες δηλώνονται στην έτερη κατηγορία. Εν τοιαύτη περιπτώσει, δεν μπορεί να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο, στην πραγματικότητα, οι αρόσιμες γαίες να καλύπτονται εξ ολοκλήρου από γη υπό αγρανάπαυση ή από προσωρινούς βοσκότοπους, οπότε δεν πληρούται η προϋπόθεση του άρθρου 44, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1307/2013 σχετικά με την ύπαρξη τουλάχιστον δύο καλλιεργειών στις αρόσιμες γαίες των οποίων η έκταση κυμαίνεται μεταξύ 10 και 30 ha.
157    Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να προσαφθεί στο Γενικό Δικαστήριο ότι έκρινε ότι είναι αναγκαία η διάκριση μεταξύ της γης υπό αγρανάπαυση και των προσωρινών βοσκοτόπων προκειμένου να διασφαλισθεί η διαφοροποίηση των καλλιεργειών σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 44,
παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1307/2013.
158    Όσον αφορά, εν συνεχεία, την επιχειρηματολογία της Ρουμανίας κατά την οποία τυχόν σύγχυση μεταξύ της γης υπό αγρανάπαυση και των προσωρινών βοσκοτόπων δεν συνεπάγεται κίνδυνο για τα Ταμεία όσον αφορά τις αρόσιμες γαίες των οποίων η έκταση κυμαίνεται μεταξύ 10 και 30 ha, δεδομένου ότι η υπέρβαση του ορίου του 75 % επιτρέπεται τόσο στην περίπτωση της γης υπό αγρανάπαυση όσο και στην περίπτωση των προσωρινών βοσκοτόπων, επισημαίνεται ότι το άρθρο 44, παράγραφος 3, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1307/2013, είτε όπως ίσχυε πριν από την 1η Ιανουαρίου 2018 είτε μετά την ημερομηνία αυτή κατόπιν της επενεχθείσας τροποποιήσεώς του με τον κανονισμό 2017/2393, προβλέπει ότι οι παράγραφοι 1 και 2 του εν λόγω άρθρου 44 δεν εφαρμόζονται στις εκμεταλλεύσεις στις οποίες ποσοστό άνω του 75 % των αρόσιμων γαιών χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη αγρωστωδών ή άλλων ποωδών κτηνοτροφικών φυτών ή είναι υπό αγρανάπαυση ή χρησιμοποιείται για συνδυασμό των ανωτέρω χρήσεων.
159    Όπως επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 72 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, για την εφαρμογή της εξαιρέσεως αυτής απαιτείται, επομένως, να πληρούται μια προϋπόθεση, ήτοι οι προσωρινοί βοσκότοποι, η γη υπό αγρανάπαυση ή ο συνδυασμός τους να αντιπροσωπεύουν άνω του 75 % των αρόσιμων γαιών μιας εκμεταλλεύσεως.
160    Ως εκ τούτου, στο μέτρο, ωστόσο, που το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε, στη σκέψη 72 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, στο πλαίσιο της διαπιστώσεως και της εκτιμήσεως των πραγματικών περιστατικών και των αποδεικτικών στοιχείων, ότι η Ρουμανία δεν απέδειξε ότι η προϋπόθεση αυτή πληρούτο εν προκειμένω, ορθώς το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τα επιχειρήματα της Ρουμανίας και σχετικά με την ενδεχόμενη εφαρμογή του άρθρου 44, παράγραφος 3, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1307/2013.
161    Τέλος, στο μέτρο που η εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου ερμηνεία του άρθρου 44, παράγραφοι 1 έως 3, του κανονισμού 1307/2013, σχετικά με τους κανόνες διαφοροποιήσεως των καλλιεργειών, στην περίπτωση των αρόσιμων γαιών των οποίων η έκταση κυμαίνεται μεταξύ 10 και 30 ha δεν ενέχει πλάνη περί το δίκαιο, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει ούτε το επιχείρημα της Ρουμανίας ότι το Γενικό Δικαστήριο κακώς έκρινε, στη σκέψη 76 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η σύγχυση μεταξύ της γης υπό αγρανάπαυση και των προσωρινών βοσκοτόπων είχε αλυσιδωτές συνέπειες, υπονομεύοντας την εφαρμογή των κατώτατων ορίων οικολογικού προσανατολισμού που βασίζονται στη διαφοροποίηση των καλλιεργειών, όπως προβλέπεται στο άρθρο 44 του κανονισμού 1307/2013.
162    Κατά συνέπεια, το πρώτο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
Επί του δευτέρου σκέλους, περί παραμορφώσεως της επιχειρηματολογίας της Ρουμανίας
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
163    Το δεύτερο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως βάλλει κατά των σκέψεων 58 και 69 έως 71 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Κατά τη Ρουμανία, το Γενικό Δικαστήριο συγχέει τους ισχυρισμούς που περιλαμβάνονται στο σημείο 63 του εισαγωγικού της δίκης δικογράφου με εκείνους που περιλαμβάνονται στο σημείο 64 του εν λόγω δικογράφου. Υποστηρίζει ότι τοιουτοτρόπως το Γενικό Δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο της επιχειρηματολογίας της Ρουμανίας που αφορούσε την ειδική περίπτωση των αρόσιμων γαιών των οποίων η έκταση κυμαίνεται μεταξύ 10 και 30 ha.
164    Η παραμόρφωση αυτή είχε ως συνέπεια το Γενικό Δικαστήριο να κρίνει εσφαλμένως, στη σκέψη 70 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι ρουμανικές αρχές είχαν σιωπηρώς αναγνωρίσει ότι δεν ήταν σε θέση να εγγυηθούν ότι δεν υπήρχε κίνδυνος για τα Ταμεία, όσον αφορά τις αρόσιμες γαίες των οποίων η έκταση κυμαίνεται μεταξύ 10 και 30 ha.
165    Στην πραγματικότητα, η Ρουμανία υποστήριξε ότι, στην περίπτωση των εν λόγω αρόσιμων γαιών, η σύγχυση μεταξύ της γης υπό αγρανάπαυση και των προσωρινών βοσκοτόπων δεν συνεπάγεται παράβαση των απαιτήσεων διαφοροποιήσεως.
166    Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία αυτή.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
167    Διαπιστώνεται ότι τα επιχειρήματα με τα οποία η Ρουμανία προβάλλει, μεταξύ άλλων, παραμόρφωση της επιχειρηματολογίας της στη
σκέψη 70 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως δεν μπορούν να ευδοκιμήσουν.
168    Συναφώς, επισημαίνεται ότι η σκέψη 70 αποτελεί μέρος της συλλογιστικής με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απάντησε σε ένα σύνολο επιχειρημάτων με τα οποία η Ρουμανία επιχείρησε να αποδείξει ότι, στην περίπτωση αρόσιμων γαιών με έκταση μεταξύ 10 και 30 ha, το γεγονός ότι η γη υπό αγρανάπαυση συγχέεται με προσωρινούς βοσκότοπους δεν συνεπάγεται κανέναν κίνδυνο για τα Ταμεία.
169    Όπως προκύπτει από τις σκέψεις 153 έως 162 της παρούσας αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας, στις σκέψεις 71 και 72 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι, στην περίπτωση των εν λόγω αρόσιμων γαιών, τυχόν σύγχυση μεταξύ της γης υπό αγρανάπαυση και των προσωρινών βοσκοτόπων μπορούσε να συνεπάγεται παράβαση των κανόνων σχετικά με τη διαφοροποίηση των καλλιεργειών και να ενέχει κίνδυνο ζημίας για τον προϋπολογισμό της Ένωσης. Πλην όμως, υποστηρίζοντας ότι, στην περίπτωση των εν λόγω αρόσιμων γαιών, η σύγχυση μεταξύ της γης υπό αγρανάπαυση και των προσωρινών βοσκοτόπων δεν συνεπάγεται παράβαση των απαιτήσεων διαφοροποιήσεως, η Ρουμανία αναγνώρισε εμμέσως ότι δεν ήταν σε θέση να διακρίνει μεταξύ της γης υπό αγρανάπαυση και των προσωρινών βοσκοτόπων για τους σκοπούς της εφαρμογής των κανόνων που προβλέπονται προς τούτο στο άρθρο 44 του κανονισμού 1307/2013.
170    Ως εκ τούτου, το δεύτερο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως δεν κλονίζει την ανάλυση του Γενικού Δικαστηρίου και πρέπει, ως εκ τούτου, να απορριφθεί ως αλυσιτελές.
Επί του τρίτου σκέλους, σχετικά με τη φερόμενη υποχρέωση της Επιτροπής να λαμβάνει υπόψη τις πληροφορίες σχετικά με τη μη παραβίαση του δικαίου της Ένωσης στην περίπτωση αρόσιμων γαιών με έκταση μεταξύ 10 και 30 ha
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
171    Το τρίτο σκέλος αφορά τη διαπίστωση που διατυπώνεται στη σκέψη 95 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, κατά την οποία οι υπηρεσίες της Επιτροπής δεν ήταν υποχρεωμένες να λάβουν υπόψη τις πληροφορίες που διαβίβασε η Ρουμανία σχετικά με τη μη ύπαρξη παραβιάσεως του δικαίου της Ένωσης στην περίπτωση των αρόσιμων γαιών των οποίων η έκταση κυμαίνεται μεταξύ 10 και 30 ha.
172    Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία της Ρουμανίας.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
173    Στο πλαίσιο του τρίτου σκέλους του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, η Ρουμανία επαναλαμβάνει μέρος των επιχειρημάτων που προέβαλε προς στήριξη του πρώτου λόγου αναιρέσεως. Συγκεκριμένα, μολονότι το σκέλος αυτό αφορά, βεβαίως, τη σκέψη 95 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, και όχι τις σκέψεις 50 και 51 της αποφάσεως αυτής, όπως και το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, επιβάλλεται εντούτοις η διαπίστωση ότι, στην εν λόγω σκέψη 95, το Γενικό Δικαστήριο απλώς υπενθύμισε ότι, δυνάμει της εξετάσεως που πραγματοποιήθηκε στις σκέψεις 49 έως 51 της εν λόγω αποφάσεως, η εξαίρεση του άρθρου 34, παράγραφος 6, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014 δεν είχε εφαρμογή εν προκειμένω.
174    Όπως, όμως, προκύπτει από τη σκέψη 126 της παρούσας αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία του άρθρου 34, παράγραφος 6, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014.
175    Επομένως, το τρίτο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως είναι απορριπτέο ως αβάσιμο.
Επί του τετάρτου σκέλους, σχετικά με παράβαση του άρθρου 52 του κανονισμού 1306/2013 σε συνδυασμό με το άρθρο 34 του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
176    Στο πλαίσιο του τετάρτου σκέλους του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, η Ρουμανία βάλλει κατά της ερμηνείας του άρθρου 52 του κανονισμού 1306/2013, σε συνδυασμό με το άρθρο 34 του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 83 έως 87 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
177    Η Επιτροπή εκτιμά ότι το σκέλος αυτό πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
178    Παρατηρείται ότι, στο πλαίσιο του τετάρτου σκέλους του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, η Ρουμανία υποστηρίζει, παραπέμποντας στα επιχειρήματα που περιλαμβάνονται στο πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία του άρθρου 52 του κανονισμού 1306/2013, σε συνδυασμό με το άρθρο 34 του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, όπως τούτο προκύπτει από τις σκέψεις 83 έως 87 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
179    Όπως, όμως, προκύπτει από την εξέταση που πραγματοποιήθηκε στις σκέψεις 93 έως 108 της παρούσας αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία των εν λόγω διατάξεων.
180    Επομένως, το τέταρτο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
Επί του πέμπτου σκέλους, σχετικά με την αρχή της αναλογικότητας κατά την εφαρμογή της κατ’ αποκοπήν διορθώσεως 5 %
–       Επιχειρήματα των διαδίκων
181    Στο πλαίσιο του πέμπτου σκέλους του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο στις σκέψεις 95 έως 99 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως κρίνοντας, κατόπιν αναλύσεως την οποία χαρακτηρίζει συνοπτική, ότι η Επιτροπή είχε τηρήσει την αρχή της αναλογικότητας κατά την επιβολή
κατ’ αποκοπήν διορθώσεως 5 % για τα οικονομικά έτη 2017 και 2018.
182    Κατά την άποψή της, προκειμένου να δικαιολογηθεί τοιαύτη δημοσιονομική διόρθωση, θα πρέπει να υφίσταται σημαντική παράλειψη κατά την εφαρμογή των ρητών κανόνων της Ένωσης η οποία να εκθέτει τα Ταμεία σε πραγματικό κίνδυνο ζημίας ή παρατυπίας.
183    Η Ρουμανία εκτιμά, κατ’ ουσίαν, ότι η συνοπτική ανάλυση στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 95 έως 99 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως δεν στηρίζει την εκτίμησή του ότι η εφαρμογή της κατ’ αποκοπήν διορθώσεως 5 % συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας, όπως απαιτείται στο άρθρο 85, παράγραφος 3, του κανονισμού 1303/2013 και στο άρθρο 52, παράγραφος 1, του κανονισμού 1306/2013.
184    Κατά την ανάλυση της σοβαρότητας και της εκτάσεως της διαπιστωθείσας μη συμμορφώσεως στη σκέψη 97 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο δεν εξήτασε τους λόγους που δικαιολογούσαν την εφαρμογή κατ’ αποκοπήν διορθώσεων το ποσό των οποίων είναι σημαντικά υψηλότερο από το διπλάσιο των διορθώσεων που επιβλήθηκαν για τα οικονομικά έτη 2015 και 2016.
185    Όσον αφορά τη διάρκεια και την εκ νέου μη συμμόρφωση, όπως προβάλλεται, στη σκέψη 98 της αποφάσεώς του, η Ρουμανία εκτιμά ότι το Γενικό Δικαστήριο προέβη σε γενικόλογες διαπιστώσεις από τις οποίες δεν μπορούν να γίνουν κατανοητοί οι λόγοι για τους οποίους δικαιολογείται η επιβολή κυρώσεων λόγω της
καθ’ υποτροπήν
συμπεριφοράς
της Ρουμανίας, ενώ αρχικώς η συμπεριφορά αυτή δεν είχε κριθεί, με αμετάκλητη απόφαση, ως απάδουσα προς το δίκαιο της Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό, η Ρουμανία υπενθυμίζει ότι η τελική θέση για το 2017 διαβιβάσθηκε στις ρουμανικές αρχές στις 20 Δεκεμβρίου 2019, ήτοι μετά την ανακοίνωση σχετικά με τις δαπάνες οι οποίες αποκλείσθηκαν για το 2018. Κατά την ημερομηνία αυτή όμως, κατ’ αντικειμενική εκτίμηση, η Ρουμανία δεν μπορούσε να μεταβάλει τη συμπεριφορά της για τα οικονομικά έτη τα οποία αφορούσε ο έλεγχος του 2018.
186    Η Επιτροπή φρονεί ότι το πέμπτο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
–       Εκτίμηση του Δικαστηρίου
187    Όσον αφορά, κατά πρώτον, την επιχειρηματολογία της Ρουμανίας περί ανεπαρκούς αιτιολογίας της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, από την αιτιολογία αποφάσεως πρέπει να προκύπτει κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο η συλλογιστική του Γενικού Δικαστηρίου, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα στους μεν ενδιαφερομένους να γνωρίζουν τους λόγους για τους οποίους ελήφθη η απόφαση, στο δε Δικαστήριο να ασκήσει τον δικαστικό του έλεγχο (απόφαση της 19ης Σεπτεμβρίου 2019, Πολωνία κατά Επιτροπής, C‑358/18 P, EU:C:2019:763, σκέψη 74 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
188    Εντούτοις, η υποχρέωση αιτιολογήσεως δεν επιβάλλει στο Γενικό Δικαστήριο τη δέσμευση να παραθέτει αιτιολογία ακολουθούσα αναλυτικά έναν προς έναν όλους τους λόγους που προβάλλουν οι διάδικοι. Η αιτιολογία μπορεί, ως εκ τούτου, να συνάγεται εμμέσως, υπό την προϋπόθεση ότι επιτρέπει στους μεν ενδιαφερομένους να γνωρίζουν τους λόγους για τους οποίους το Γενικό Δικαστήριο δεν δέχθηκε τα επιχειρήματά τους, στο δε Δικαστήριο να διαθέτει επαρκή στοιχεία ώστε να ασκήσει τον έλεγχό του
(απόφαση της 19ης Σεπτεμβρίου 2019, Πολωνία κατά Επιτροπής, C‑358/18 P, EU:C:2019:763, σκέψη 75 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
189    Εν προκειμένω, αρκεί η διαπίστωση ότι, προκειμένου να απαντήσει στο επιχείρημα της Ρουμανίας ότι έπρεπε να είχε ληφθεί υπόψη ο υπολογισμός που είχε υποβληθεί με την αίτηση συμβιβασμού για το 2018, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε κατ’ αρχάς στη σκέψη 95 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, παραπέμποντας στην εξέταση που πραγματοποιήθηκε στις σκέψεις 49 έως 51 της αποφάσεώς του, κατά την οποία δεν πληρούντο οι δύο προϋποθέσεις του άρθρου 34, παράγραφος 6, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, ότι η εξαίρεση που προβλέπει η διάταξη αυτή δεν είχε εφαρμογή εν προκειμένω. Εν συνεχεία, το Γενικό Δικαστήριο απάντησε, στη σκέψη 97 της αποφάσεώς του, στα επιχειρήματα της Ρουμανίας ότι η έλλειψη την οποία επισήμανε η Επιτροπή ήταν ήσσονος σοβαρότητος και μικρής εκτάσεως. Συναφώς, παρέπεμψε στην εκτίμηση, στις σκέψεις 73 έως 75 της ίδιας αποφάσεως, ότι η Ρουμανία δεν είχε αποδείξει ότι οι διαπιστωθείσες παρατυπίες είχαν διορθωθεί κατά τους διοικητικούς ελέγχους. Στη σκέψη 98 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο απάντησε στα επιχειρήματα με τα οποία η Ρουμανία επιχείρησε να αποδείξει ότι οι παρατυπίες αυτές δεν είχαν διαρκή και επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα, εξηγώντας ότι τα στοιχεία τα οποία αυτή προσκόμισε αφορούσαν τον έλεγχο του 2017 και όχι τον έλεγχο του 2018.
190    Προσέτι, επισημαίνεται ότι στις σκέψεις 174 έως 181 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, κατά των οποίων δεν βάλλει η Ρουμανία, το Γενικό Δικαστήριο απάντησε στον δεύτερο λόγο ακυρώσεως που προέβαλε το εν λόγω κράτος μέλος, ο οποίος αφορούσε παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας κατά την εφαρμογή κατ’ αποκοπήν διορθώσεων ύψους 5 % για το ΕΓΤΕ και 2 % για το ΕΓΤΑΑ. Επομένως, δεν μπορεί βασίμως να προσαφθεί στο Γενικό Δικαστήριο ότι δεν παρέθεσε, στις σκέψεις 95 έως 99 της αποφάσεώς του, ειδική αιτιολογία σχετική με την τήρηση της αρχής αυτής, η οποία να βαίνει πέραν της απαντήσεως στο σύνολο των επιχειρημάτων που προέβαλε η Ρουμανία στο πλαίσιο της τρίτης αιτιάσεως του δευτέρου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως περί σφαλμάτων κατά τον υπολογισμό της κατ’ αποκοπήν διορθώσεως την οποία επέβαλε η Επιτροπή στο πλαίσιο του ελέγχου του 2018.
191    Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο δεν παρέβη την υποχρέωση αιτιολογήσεως την οποίαν υπέχει, δεδομένου ότι από τους λόγους που εκτίθενται στις σκέψεις 95 έως 99 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως μπορούν να συναχθούν κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο οι λόγοι για τους οποίους το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τα επιχειρήματα της Ρουμανίας περί
σφαλμάτων στα οποία φέρεται να υπέπεσε η Επιτροπή κατά τον υπολογισμό της κατ’ αποκοπήν διορθώσεως την οποία επέβαλε η Επιτροπή στο πλαίσιο του ελέγχου του 2018.
192    Κατά συνέπεια, η αιτίαση περί ανεπαρκούς αιτιολογήσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη.
193    Κατά δεύτερον, όσον αφορά την επιχειρηματολογία με την οποία η Ρουμανία υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι το Γενικό Δικαστήριο παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας καθόσον δεν διαπίστωσε τη μη συμμόρφωση της κατ’ αποκοπήν διορθώσεως την οποία επέβαλε η Επιτροπή με την επίδικη απόφαση, επιβάλλεται η παρατήρηση ότι η Ρουμανία περιορίζεται στον ισχυρισμό ότι η συνοπτική αιτιολογία του Γενικού Δικαστηρίου δεν στηρίζει την εκτίμηση ότι η επιβολή
κατ’ αποκοπήν διορθώσεως 5 % στο πλαίσιο του ελέγχου του 2018 τηρεί την αρχή της αναλογικότητας, χωρίς, ωστόσο, να εκθέτει επακριβώς τα νομικά επιχειρήματα τα οποία να στηρίζουν τον ισχυρισμό της. Πάντως, δεν απόκειται στο Δικαστήριο να ερευνήσει σε ποια πλάνη περί το δίκαιο θα μπορούσε να είχε υποπέσει το Γενικό Δικαστήριο (πρβλ. απόφαση της 25ης Ιουνίου 2020, Vnesheconombank κατά Συμβουλίου, C‑731/18 P, EU:C:2020:500, σκέψη 82 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
194    Επομένως, το πέμπτο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί, ως εν μέρει, αβάσιμο και, εν μέρει, απαράδεκτο.
Επί του τρίτου λόγου αναιρέσεως, περί παραβάσεως του άρθρου 52 του κανονισμού 1306/2013 και των κατευθυντήριων γραμμών για τον υπολογισμό των δημοσιονομικών διορθώσεων
195    Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο παρέβη το άρθρο 52 του κανονισμού 1306/2013 και την ανακοίνωση της Επιτροπής C(2015) 3675 final, της 8ης Ιουνίου 2015, με τίτλο «Κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των δημοσιονομικών διορθώσεων στο πλαίσιο των διαδικασιών εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση και εκκαθάρισης των λογαριασμών (στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των δημοσιονομικών διορθώσεων»). Στο πλαίσιο του λόγου αυτού, η Ρουμανία βάλλει κατά των σκέψεων 121 και 122, καθώς και 130 και 131 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
Επιχειρήματα των διαδίκων
196    Η Ρουμανία υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο παρέβη το άρθρο 52 του κανονισμού 1306/2013 και τις κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των δημοσιονομικών διορθώσεων, όσον αφορά τις συνδεόμενες με την επικαιροποίηση του «ΣΑΑ-ποιότητα» πλημμέλειες, κρίνοντας, στις σκέψεις 121 και 122 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι το επιχείρημα της Ρουμανίας σχετικά με το ισχνό ποσοστό των διαπιστωθεισών περιπτώσεων μη συμμορφώσεως δεν ήταν, συναφώς, λυσιτελές και, στις σκέψεις 130 και 131 της αποφάσεως αυτής, ότι ούτε τα επιχειρήματα της Ρουμανίας σχετικά με το σχέδιο δράσεως που καταρτίστηκε τον Οκτώβριο του 2017 μπορούσαν να γίνουν δεκτά.
197    Κρίνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, το Γενικό Δικαστήριο προσδιόρισε τη συνδεόμενη με την επικαιροποίηση του ΣΑΑ έλλειψη
ανά τριετία κατά τρόπο αντιφατικό.
198    Συγκεκριμένα, αφού διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε κατώτατο όριο για τα σφάλματα τα οποία προκύπτουν από την επικαιροποίηση του ΣΑΑ και ότι κάθε σφάλμα μπορούσε να έχει δημοσιονομικές συνέπειες, το Γενικό Δικαστήριο θεώρησε επίσης ότι η μη «επικαιροποίηση του ΣΑΑ-ποιότητα» ανά τριετία συνιστά αντικειμενικά την έλλειψη
συνεπεία της οποίας επιβάλλεται
η δημοσιονομική διόρθωση.
199    Προσέτι, αν τα σφάλματα που προκύπτουν από την παλαιότητα των εικόνων δημιουργούσαν κίνδυνο για τα Ταμεία και αν το ζήτημα της νομικής βάσεως για την ανά τριετία επικαιροποίηση του ΣΑΑ δεν ασκούσε επιρροή, τούτο θα σήμαινε ότι τα σφάλματα που προκύπτουν από τη μη επικαιροποίηση του ΣΑΑ συνιστούν την έλλειψη συνεπεία της οποίας επιβάλλεται η δημοσιονομική διόρθωση.
200    Συναφώς, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι το άρθρο 52 του κανονισμού 1306/2013 θεσπίζει κανόνα κατά τον οποίο πάσα
έλλειψη, μη συμμόρφωση ή παρατυπία, η οποία αποτελεί τη βάση δημοσιονομικής διορθώσεως, πρέπει να προκύπτει από παράβαση του δικαίου της Ένωσης και, ως εκ τούτου, πρέπει να στηρίζεται σε σαφώς προσδιορισμένη νομική βάση. Προσέτι, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των δημοσιονομικών διορθώσεων, σε περίπτωση ελλιπών ελέγχων, δημοσιονομικές διορθώσεις μπορούν να επιβληθούν μόνο σε περίπτωση σοβαρής παραβάσεως σαφώς καθορισμένων κανόνων του δικαίου της Ένωσης.
201    Κατά τη Ρουμανία, όμως, η νομική βάση για την ανά τριετία επικαιροποίηση του ΣΑΑ δεν είχε προσδιορισθεί, δεδομένου
ότι η Επιτροπή επισήμανε εξάλλου, στα πρακτικά της διμερούς συσκέψεως της 8ης Σεπτεμβρίου 2017 για το σχέδιο δράσεως του 2017, ότι η επικαιροποίηση αυτή δεν αποτελούσε νομική υποχρέωση, αλλά απλώς μια ορθή πρακτική. Προσέτι, το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπήρχε έλλειψη χαρακτηριζόμενη από σφάλματα οφειλόμενα στη μη επικαιροποίηση του ΣΑΑ, χωρίς να διαπιστωθεί κανένα τέτοιο σφάλμα κατά τον έλεγχο του 2018. Η Ρουμανία θεωρεί ότι το Γενικό Δικαστήριο κακώς απέρριψε τα επιχειρήματά της σχετικά με το ισχνό ποσοστό περιπτώσεων μη συμμορφώσεως. Η εκτίμηση αυτή αντιφάσκει προς τις διαπιστώσεις της Επιτροπής περί της
επικαιροποιήσεως του ΣΑΑ στο πλαίσιο του ελέγχου του 2018. Η υπόθεση εργασίας της Επιτροπής στον έλεγχο αυτόν
στηριζόταν μάλλον στο προϋφιστάμενο γενικό πρόβλημα της παλαιότητας των εικόνων του ΣΑΑ.
202    Συναφώς, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι τα σφάλματα εκ της μη επικαιροποιήσεως του ΣΑΑ δεν αντιστοιχούν στην έλλειψη με τίτλο «Επικαιροποίηση του ΣΑΑ – Ποιότητα», όπως αυτή περιγράφεται από την Επιτροπή στις διαπιστώσεις της σχετικά με την ποιότητα της επικαιροποιήσεως του ΣΑΑ. Το εν λόγω κράτος μέλος υπενθυμίζει ότι η γραπτή ανακοίνωση πρέπει, σύμφωνα με πάγια νομολογία, να παρέχει στο οικείο κράτος μέλος πλήρη γνώση των επιφυλάξεων της Επιτροπής, ώστε η ανακοίνωση αυτή να μπορεί να λειτουργήσει ως προειδοποίηση. Εντούτοις, αναφερόμενο σε διαφορετική έλλειψη, το Γενικό Δικαστήριο «ακύρωσε» την προειδοποιητική λειτουργία των διαπιστώσεων στις οποίες προέβη η Επιτροπή στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση.
203    Η Επιτροπή αμφισβητεί το βάσιμο της ανωτέρω επιχειρηματολογίας.
204    Εκτιμά ότι το επιχείρημα ότι το Γενικό Δικαστήριο, αναφερόμενο σε έλλειψη διαφορετική από εκείνη που περιγράφεται στις διαπιστώσεις στις οποίες αυτή προέβη στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση, «ακύρωσε» την προειδοποιητική λειτουργία των διαπιστώσεων αυτών είναι απαράδεκτο για τον λόγο ότι η Ρουμανία δεν είχε προβάλει το επιχείρημα αυτό πρωτοδίκως.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
205    Υπενθυμίζεται εκ προοιμίου ότι, προκειμένου να διασφαλισθεί ο σεβασμός της χρηστής δημοσιονομικής διαχειρίσεως των κονδυλίων της Ένωσης και να προστατευθούν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης, ο κανονισμός 1306/2013 επιβάλλει ορισμένες υποχρεώσεις στα κράτη μέλη. Επομένως, κατά το άρθρο 58,
παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, εναπόκειται στα κράτη μέλη να θεσπίζουν, στο πλαίσιο της ΚΓΠ, όλες τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις και να λαμβάνουν όλα τα άλλα μέτρα που είναι αναγκαία για την αποτελεσματική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Προσέτι, από την παράγραφο 2 του εν λόγω άρθρου 58 προκύπτει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόζουν αποτελεσματικά συστήματα διαχειρίσεως και ελέγχου για να διασφαλίζεται η συμμόρφωση με τη νομοθεσία που διέπει τα καθεστώτα στηρίξεως της Ένωσης με τα οποία επιδιώκεται η ελαχιστοποίηση του κινδύνου προκλήσεως οικονομικής ζημίας στην Ένωση.
206    Ως εκ τούτου, μολονότι το δίκαιο της Ένωσης δεν διευκρινίζει τη συχνότητα των επικαιροποιήσεων του ΣΑΑ, εναπόκειται,
σε κάθε περίπτωση, στα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που μνημονεύονται στην προηγούμενη σκέψη της παρούσας αποφάσεως, να μεριμνούν ώστε το ΣΑΑ να καθιστά δυνατή την αποτελεσματική διασφάλιση της τηρήσεως της νομοθεσίας που διέπει τα καθεστώτα ενισχύσεων της Ένωσης και την ελαχιστοποίηση του κινδύνου οικονομικής ζημίας για την Ένωση.
207    Κατόπιν της διευκρινίσεως αυτής, επιβάλλεται η επισήμανση ότι ουδόλως προκύπτει από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση ούτε, ειδικότερα, από τις σκέψεις της 121, 122, 130 και 131 ότι το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε την ύπαρξη ελλείψεως συνισταμένης στη μη επικαιροποίηση του ΣΑΑ ανά τριετία.
208    Ειδικότερα, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Ρουμανία, στη σκέψη 122 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο, υπενθυμίζοντας ότι η
επικαιροποίηση του ΣΑΑ αποτελεί προαπαιτούμενο κάθε επιτόπιου
ελέγχου, απέρριψε το επιχείρημα του εν λόγω κράτους μέλους ότι το ισχνό ποσοστό περιπτώσεων μη συμμορφώσεως που διαπιστώθηκαν κατά τους ελέγχους έπρεπε να είχε ληφθεί υπόψη κατά την επιβολή της δημοσιονομικής διορθώσεως. Το Γενικό Δικαστήριο ουδόλως έκανε λόγο για υποχρέωση του εν λόγω κράτους μέλους να επικαιροποιεί το ΣΑΑ ανά τριετία. Όσον αφορά τη σκέψη 131 της αποφάσεώς του, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι, δεδομένου ότι ο κίνδυνος για το ΕΓΤΕ οφειλόταν στην παλαιότητα των εικόνων του ΣΑΑ, ήτοι στην ποιότητα των καταγεγραμμένων εικόνων, και όχι στη συχνότητα επικαιροποιήσεώς του, το ζήτημα της νομικής βάσεως του κύκλου επικαιροποιήσεως των εικόνων αυτών δεν ασκούσε επιρροή στην επιβολή των γενόμενων στο πλαίσιο του ελέγχου του 2018 διορθώσεων.
209    Προσέτι, όσον αφορά την αιτίαση της Ρουμανίας περί του αντιφατικού χαρακτήρα της εκτιμήσεως του Γενικού Δικαστηρίου και των διαπιστώσεων της Επιτροπής όσον αφορά την ύπαρξη νέας ελλείψεως συνδεόμενης με τη μη επικαιροποίηση του ΣΑΑ, πρέπει να απορριφθεί το επιχείρημα της Επιτροπής ότι η αιτίαση αυτή είναι απαράδεκτη για τον λόγο ότι το εν λόγω κράτος μέλος δεν την προέβαλε πρωτοδίκως.
210    Συναφώς, όπως προκύπτει από τη νομολογία που παρατίθεται στη σκέψη 117 της παρούσας αποφάσεως, ο αναιρεσείων μπορεί παραδεκτώς να ασκήσει αναίρεση προβάλλοντας, ενώπιον του Δικαστηρίου, λόγους και επιχειρήματα που προκύπτουν από την ίδια την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, προκειμένου να αμφισβητήσει τη νομική ορθότητά της.
211    Τούτο συμβαίνει εν προκειμένω, δεδομένου ότι η Ρουμανία υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι το Γενικό Δικαστήριο παρέκκλινε, κατά τον ορισμό της ελλείψεως η οποία συνδέεται με την επικαιροποίηση του ΣΑΑ, από εκείνη την οποία διαπίστωσε η Επιτροπή στο πλαίσιο του ελέγχου του 2018 και ότι, ως εκ τούτου, έκρινε ότι υφίστατο νέα παρατυπία, η οποία δεν είχε εντοπιστεί από την Επιτροπή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εκκαθαρίσεως ως προς τη συμμόρφωση. Επομένως, η αιτίαση αυτή είναι παραδεκτή.
212    Εντούτοις, όσον αφορά την ουσία της επιχειρηματολογίας της Ρουμανίας, παρατηρείται ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει το εν λόγω κράτος μέλος, από τις σκέψεις 121, 122, 131 και 133 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως δεν προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι υφίστατο νέα έλλειψη συνδεόμενη με τη μη επικαιροποίηση του ΣΑΑ, υποπίπτοντας σε αντίφαση προς τις διαπιστώσεις της Επιτροπής.
213    Πράγματι, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 208 της παρούσας αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο περιορίστηκε να υπενθυμίσει ότι ο κίνδυνος για το ΕΓΤΕ οφειλόταν στην παλαιότητα των εικόνων του ΣΑΑ και όχι στη συχνότητα επικαιροποιήσεώς του.
214    Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να προσαφθεί στο Γενικό Δικαστήριο ότι παρέβη το άρθρο 52 του κανονισμού 1306/2013 και τις κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των δημοσιονομικών διορθώσεων στις σκέψεις 121, 122, 130 και 131 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ή ότι, στο πλαίσιο αυτό, προσδιόρισε μια υποτιθέμενη έλλειψη συνδεόμενη με την επικαιροποίηση του ΣΑΑ ανά τριετία με αντιφατικούς όρους.
215    Επομένως, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
Επί του τετάρτου λόγου αναιρέσεως, περί παραβάσεως των άρθρων 31, 34 και 35 του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014, των άρθρων 23 έως 26 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 καθώς και του εγγράφου εργασίας DS/CDP/2015/19
216    Με τον τέταρτο λόγο αναιρέσεως, η Ρουμανία υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο παρέβη τα άρθρα 31, 34 και 35 του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014, τα άρθρα 23 έως 26 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 καθώς και το έγγραφο εργασίας DS/CDP/2015/19. Ο λόγος αυτός βάλλει κατά των σκέψεων 163 και 164 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
Επιχειρήματα των διαδίκων
217    Κατά τη Ρουμανία, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι η μη επιλέξιμη έκταση του ΚΕΣΕ έπρεπε να ληφθεί υπόψη κατά τον υπολογισμό της συνολικής μειώσεως για τον οικολογικό προσανατολισμό σε εκτάρια, προκειμένου να αυξηθεί το δείγμα (ποσοστό) για τους επιτόπιους ελέγχους. Τοιαύτη ερμηνεία, η οποία εξομοιώνει τη μη επιλέξιμη έκταση στο πλαίσιο του ΚΕΣΕ με μια περίπτωση μειώσεως της ενισχύσεως για γεωργικές πρακτικές επωφελείς για το κλίμα και το περιβάλλον (στο εξής: ενίσχυση οικολογικού προσανατολισμού) είναι αντίθετη προς τα άρθρα 31, 34 και 35 του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014, προς τα άρθρα 23 έως 26 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 καθώς και προς το έγγραφο εργασίας DS/CDP/2015/19.
218    Η Ρουμανία υπογραμμίζει ότι το παράρτημα Ι του ανωτέρω εγγράφου καθορίζει το ποσοστό αύξησης του ποσοστού ελέγχου για την ενίσχυση οικολογικού προσανατολισμού με αναφορά σε δύο τιμές. Η πρώτη τιμή καλούμενη «Α» περιλαμβάνει το ποσοστό εκταρίων εκτάσεων που ελέγχθηκαν επιτοπίως
και για τις οποίες επιβλήθηκαν μειώσεις λόγω οικολογικού προσανατολισμού. Η δε τιμή «Β» περιλαμβάνει το ποσοστό των γεωργών που ελέγχθηκαν επιτοπίως και για τους οποίους έχουν διαπιστωθεί μία ή περισσότερες περιπτώσεις μη συμμορφώσεως στο πλαίσιο του οικολογικού προσανατολισμού.
219    Το ποσοστό που αντιπροσωπεύει η τιμή «Α», όταν ο επιτόπιος έλεγχος για την ενίσχυση οικολογικού προσανατολισμού περιλαμβάνει τυχαίο δείγμα και δείγμα που επιλέγεται βάσει αναλύσεως κινδύνου που διενεργείται σύμφωνα με το άρθρο 34, παράγραφος 2, στοιχεία βʹ και γʹ, του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014, καθορίζεται χωριστά για καθένα από τα δύο δείγματα. Ο μέσος όρος των δύο ποσοστών που προκύπτουν αποτελεί την τιμή «Α», η οποία χρησιμοποιείται για τον καθορισμό της αυξήσεως του ποσοστού των επιτόπιων ελέγχων για την ενίσχυση οικολογικού προσανατολισμού.
220    Προσέτι, η Ρουμανία επισημαίνει ότι, για τον καθορισμό της συνολικής μειώσεως της ενισχύσεως οικολογικού προσανατολισμού σε εκτάρια η οποία πρέπει να επιβληθεί για τον καθορισμό της αυξήσεως του ποσοστού των επιτόπιων ελέγχων για την ενίσχυση οικολογικού προσανατολισμού, θα πρέπει να τηρούνται τα άρθρα 24 έως 26 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014. Τα άρθρα αυτά, όμως, αποσκοπούν στη μείωση της ενισχύσεως οικολογικού προσανατολισμού σε τρεις περιπτώσεις, ήτοι σε περίπτωση μη συμμορφώσεως με την υποχρέωση διαφοροποιήσεως των καλλιεργειών, σε περίπτωση μη συμμορφώσεως με τις απαιτήσεις περί μόνιμων βοσκοτόπων και σε περίπτωση μη συμμορφώσεως με τις απαιτήσεις που ισχύουν για την περιοχή οικολογικής εστιάσεως. Εντούτοις, αντιθέτως προς ό,τι έκρινε το Γενικό Δικαστήριο, η μη επιλέξιμη έκταση για το ΚΕΣΕ δεν συνιστά περίπτωση μειώσεως της ενισχύσεως οικολογικού προσανατολισμού.
221    Η Ρουμανία υπενθυμίζει επίσης ότι, δυνάμει του άρθρου 2, παράγραφος 1, σημείο 23, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, η προσδιορισθείσα έκταση περιλαμβάνει μόνον τα επιλέξιμα για ενίσχυση εκτάρια.
222    Εξάλλου, όσον αφορά τις μειώσεις της ενισχύσεως οικολογικού προσανατολισμού σε περίπτωση μη συμμορφώσεως με την υποχρέωση διαφοροποιήσεως των καλλιεργειών και σε περίπτωση μη συμμορφώσεως με τις απαιτήσεις που ισχύουν για την περιοχή οικολογικής εστιάσεως, η περίμετρος ή η έκταση που υπόκειται σε μείωση υπολογίζονται με βάση την ίδια προσδιορισθείσα έκταση. Ως εκ τούτου, δεν αποτελούν όλα τα επιλέξιμα εκτάρια για το ΚΕΣΕ επιλέξιμα εκτάρια για την ενίσχυση οικολογικού προσανατολισμού.
223    Η Ρουμανία επισημαίνει επίσης ότι, όπως προκύπτει από τις διατάξεις του άρθρου 35 του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014 και όπως επιβεβαιώνεται από το έγγραφο εργασίας DS/CDP/2015/19, η σημαντική μη συμμόρφωση πρέπει να καθορίζεται με βάση τα αποτελέσματα των επιτόπιων ελέγχων για την ενίσχυση οικολογικού προσανατολισμού.
224    Η Επιτροπή φρονεί ότι ο λόγος αυτός αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
225    Στο πλαίσιο του τετάρτου λόγου αναιρέσεως, η Ρουμανία προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι παρέβη τα άρθρα 31, 34 και 35 του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014, τα άρθρα 23 έως 26 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 καθώς και το έγγραφο εργασίας DS/CDP/2015/19, κρίνοντας, στις σκέψεις 163 και 164 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η μη επιλέξιμη για το ΚΕΣΕ έκταση έπρεπε να
ληφθεί υπόψη κατά τον υπολογισμό της συνολικής μειώσεως για την οικολογική ενίσχυση σε εκτάρια, προκειμένου να αυξηθεί το δείγμα (ποσοστό) για τους επιτόπιους ελέγχους.
226    Κατά πρώτον, όσον αφορά την αιτίαση της Ρουμανίας ότι η μη επιλέξιμη έκταση του ΚΕΣΕ δεν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισμό αυτόν, υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 35 του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014, όταν από επιτόπιους ελέγχους προκύπτει σημαντική μη συμμόρφωση στο πλαίσιο καθεστώτος ενισχύσεων ή μέτρου στηρίξεως ή σε περιφέρεια ή τμήμα περιφέρειας, η αρμόδια αρχή αυξάνει αναλογικώς το ποσοστό των δικαιούχων που πρέπει να υποβληθούν σε επιτόπιο έλεγχο το επόμενο έτος.
227    Συναφώς, διαπιστώνεται ότι η τήρηση των κριτηρίων επιλεξιμότητας για το ΚΕΣΕ συγκαταλέγεται μεταξύ των προϋποθέσεων που πρέπει να πληρούνται προκειμένου ο γεωργός να μπορεί να λάβει την ενίσχυση οικολογικού προσανατολισμού.
228    Συγκεκριμένα, πρώτον, το άρθρο 2, παράγραφος 1, σημείο 23, στοιχείο αʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 ορίζει την έννοια της «προσδιορισθείσας έκτασης» ως της εκτάσεως, στο πλαίσιο καθεστώτων στρεμματικής ενισχύσεως, για την οποία έχει τηρηθεί το σύνολο των κριτηρίων επιλεξιμότητας ή άλλων υποχρεώσεων σχετικά με τους όρους χορηγήσεως της ενισχύσεως, ανεξαρτήτως του αριθμού των δικαιωμάτων ενισχύσεως που έχει στη διάθεσή του ο δικαιούχος.
229    Δεύτερον, το άρθρο 23, παράγραφος 2, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού προβλέπει ότι, με την επιφύλαξη των διοικητικών κυρώσεων που επιβάλλονται σύμφωνα με το άρθρο 28 του εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού, εάν η δηλωθείσα έκταση σε ενιαία αίτηση για βασική ενίσχυση ή ενιαία στρεμματική ενίσχυση υπερβαίνει την προσδιορισθείσα
έκταση, η προσδιορισθείσα έκταση χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του ποσού της ενισχύσεως οικολογικού προσανατολισμού.
230    Τρίτον, το άρθρο 43, παράγραφος 1, του κανονισμού 1307/2013 αναφέρεται στα επιλέξιμα εκτάρια στο πλαίσιο του καθεστώτος βασικής ενισχύσεως ή του ΚΕΣΕ. Από τα ανωτέρω προκύπτει, ειδικότερα, ότι οι γεωργοί που δικαιούνται ενισχύσεως στο πλαίσιο του ενός ή του ετέρου καθεστώτος εφαρμόζουν, σε όλα τα επιλέξιμα εκτάριά τους, κατά την έννοια του άρθρου 32, παράγραφοι 2 έως 5, του εν λόγω κανονισμού, τις γεωργικές πρακτικές που είναι επωφελείς για το κλίμα και το περιβάλλον και οι οποίες αναφέρονται στην παράγραφο 2 του ως άνω άρθρου 43 ή τις ισοδύναμες πρακτικές που αναφέρονται στην παράγραφο 3 του ιδίου άρθρου 43.
231    Επομένως, από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι τα κριτήρια του ΚΕΣΕ αποτελούν μέρος των προϋποθέσεων των οποίων η τήρηση πρέπει να εξακριβώνεται προκειμένου να διαπιστωθεί η ενδεχόμενη ύπαρξη σημαντικής μη συμμορφώσεως στο πλαίσιο καθεστώτος ενισχύσεως ή μέτρου στηρίξεως, κατά την έννοια του άρθρου 35 του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014. Επομένως, το γεγονός ότι ορισμένη έκταση δεν είναι επιλέξιμη για το ΚΕΣΕ πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στο ποσοστό σφάλματος σχετικά με τον οικολογικό προσανατολισμό το οποίο χρησιμοποιείται για την αύξηση των επιτόπιων ελέγχων κατά το επόμενο έτος.
232    Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να προσαφθεί στο Γενικό Δικαστήριο ότι επισήμανε, στις σκέψεις 163 και 164 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η μη επιλέξιμη έκταση στο πλαίσιο του ΚΕΣΕ έπρεπε να ληφθεί υπόψη κατά τον υπολογισμό της συνολικής μειώσεως για τον οικολογικό
προσανατολισμό σε εκτάρια, προκειμένου να αυξηθεί το ποσοστό των δικαιούχων που έπρεπε να αποτελέσουν αντικείμενο ελέγχου.
233    Κατά δεύτερον, όσον αφορά την επιχειρηματολογία της Ρουμανίας κατά την οποία δεν υφίσταται κανένας κίνδυνος χορηγήσεως ενισχύσεων οικολογικού προσανατολισμού για τα μη επιλέξιμα για το ΚΕΣΕ εκτάρια, λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων του άρθρου 23, παράγραφος 2, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014, αρκεί η επισήμανση ότι η διαπίστωση αυτή ισχύει, βεβαίως, για συγκεκριμένο δικαιούχο ο οποίος ελέγχθηκε επιτοπίως με τον ορθό τρόπο και για τον οποίο διαπιστώθηκε με τον ορθό τρόπο η ενδεχόμενη μη επιλεξιμότητα για το ΚΕΣΕ.
234    Ωστόσο, όπως ορθώς υπογράμμισε η Επιτροπή, δεν ισχύει το ίδιο για όλους τους λοιπούς ενδιαφερόμενους δικαιούχους οι οποίοι δεν ελέγχθηκαν επιτοπίως με τον ορθό τρόπο.
235    Κατά τρίτον, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η αιτίαση της Ρουμανίας ότι το Γενικό Δικαστήριο κακώς έκρινε ότι η μη επιλέξιμη έκταση του ΚΕΣΕ συνιστά περίπτωση μειώσεως της ενισχύσεως του οικολογικού προσανατολισμού κατά τα άρθρα 24 έως 26 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 στηρίζεται σε παρερμηνεία της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
236    Συγκεκριμένα, από τις σκέψεις 163 και 164 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο έκρινε μόνον ότι η μη επιλέξιμη για το ΚΕΣΕ έκταση έπρεπε να ληφθεί υπόψη στο συνδεόμενο με τον οικολογικό προσανατολισμό ποσοστό σφάλματος το οποίο χρησιμοποιείται για την αύξηση του δείγματος των επιτόπιων ελέγχων. Αντιθέτως προς όσα φαίνεται να υποστηρίζει η Ρουμανία, η ενδεχόμενη αύξηση του ποσοστού των δικαιούχων που πρέπει να υποβληθούν σε επιτόπιους ελέγχους κατά το επόμενο έτος δεν συνεπάγεται, αυτή καθ’ εαυτήν, μείωση της ενισχύσεως οικολογικού προσανατολισμού, κατά την έννοια των άρθρων 24 έως 26 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014.
237    Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως δεν μπορεί να ευδοκιμήσει.
238    Δεδομένου ότι κανένας από τους λόγους αναιρέσεως δεν έγινε δεκτός, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.
Επί των δικαστικών εξόδων
239    Σύμφωνα με το άρθρο 184, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, εάν η αίτηση αναιρέσεως είναι αβάσιμη, το Δικαστήριο αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων.
240    Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του ίδιου Κανονισμού, το οποίο εφαρμόζεται στην αναιρετική δίκη δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.
241    Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της Ρουμανίας στα δικαστικά έξοδα και η τελευταία ηττήθηκε, η Ρουμανία πρέπει να φέρει, πέραν των δικαστικών εξόδων της, και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφασίζει:
1)      Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
2)      Η Ρουμανία φέρει, πέραν των δικών της δικαστικών εξόδων, και εκείνα στα οποία υποβλήθηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
(υπογραφές)
*      Γλώσσα διαδικασίας: η ρουμανική.