61995CJ0128_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-128/95,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του tribunal de commerce de Lyon (Γαλλία) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Fontaine SA, Garage Laval SA, Fahy SA, Renault Lyon Ouest FLB Automobiles SA, Diffusion Vallis Auto SA, Horizon Sud SA
και
Aqueducs Automobiles SARL,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία του κανονισμού (ΕΟΚ) 123/85 της Επιτροπής, της 12ης Δεκεμβρίου 1984, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85, παράγραφος 3, της Συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών διανομής και εξυπηρέτησης των πελατών πριν και μετά την πώληση αυτοκινήτων οχημάτων (ΕΕ 1985, L 15, σ. 16),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(δεύτερο τμήμα),
συγκείμενο από τους G. F. Mancini, πρόεδρο τμήματος, G. Hirsch και R. Schintgen (εισηγητή), δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: D. Ruiz-Jarabo Colomer
γραμματέας: D. Louterman-Hubeau, κύρια υπάλληλος διοικήσεως,
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
- η Aqueducs Automobiles SARL, εκπροσωπούμενη από τον Jean Claude Fourgoux, δικηγόρο Παρισιού,
- η Γαλλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την Catherine de Salins και τον Gautier Mignot, αντιστοίχως υποδιευθύντρια και γραμματέα εξωτερικών υποθέσεων στη διεύθυνση νομικών υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών,
- η Επιτροπή των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τους Francisco Enrique Gonzαlez Dνaz, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, και Guy Charrier, δημόσιο υπάλληλο κράτους μέλους αποσπασμένο στην υπηρεσία αυτή,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,
αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις της Aqueducs Automobiles SARL, εκπροσωπούμενης από τον Jean Claude Fourgoux, της Γαλλικής Κυβερνήσεως, εκπροσωπούμενης από τον Gautier Mignot, και της Επιτροπής, εκπροσωπούμενης από τους Guy Charrier και Richard Lyal, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, κατά τη συνεδρίαση της 10ης Δεκεμβρίου 1996,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 14ης Ιανουαρίου 1997,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με απόφαση της 2ας Ιανουαρίου 1995, όπως διορθώθηκε με απόφαση της 7ης Φεβρουαρίου 1995, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 18 Απριλίου 1995, το tribunal de commerce de Lyon υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ, τρία προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του κανονισμού (ΕΟΚ) 123/85 της Επιτροπής, της 12ης Δεκεμβρίου 1984, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85, παράγραφος 3, της Συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών διανομής και εξυπηρέτησης των πελατών πριν και μετά την πώληση αυτοκινήτων οχημάτων (ΕΕ 1985, L 15, σ. 16).
2 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο εκδικάσεως αγωγής εξ αθεμίτου ανταγωνισμού ασκηθείσας από τις εταιρίες Fontaine SA, Garage Laval SA, Fahy SA, Renault Lyon Ouest FLB Automobiles SA, Diffusion Vallis Auto SA και Horizon Sud SA (στο εξής: Fontaine κ.λπ.) κατά της εταιρίας Aqueducs Automobiles SARL.
3 Οι Fontaine κ.λπ., που είναι εγκατεστημένες στο γαλλικό διοικητικό διαμέρισμα του Rhτne, είναι αποκλειστικοί αντιπρόσωποι των αυτοκινήτων Audi, Ford, Peugeot, Renault και Volkswagen.
4 Η Aqueducs Automobiles, εγκατεστημένη στο ίδιο γαλλικό διοικητικό διαμέρισμα, αγοράζει, μέσω παραλλήλων εισαγωγών, καινουργή διαφορετικής μάρκας οχήματα, ως προς τα οποία δεν έχουν παρέλθει τρεις μήνες από την ταξινόμησή τους ή τα οποία έχουν διανύσει λιγότερο από τρεις χιλιάδες χιλιόμετρα και τα οποία μεταπωλεί, εντός της Γαλλίας, ως ανεξάρτητος εμπορευόμενος. Η εταιρία αυτή κατέχει απόθεμα τέτοιων αυτοκινήτων και προβαίνει σε σχετικές διαφημίσεις για την προώθηση των πωλήσεών τους.
5 Οι Fontaine κ.λπ. θεώρησαν ότι η Aqueducs Automobiles, η οποία δεν ανήκει σε κανένα δίκτυο διανομής κατασκευαστή αυτοκινήτων ούτε, άλλωστε, είναι εντολοδόχος μεσάζων κατά την έννοια του άρθρου 3, σημείο 11, του κανονισμού 123/85, έχει, με τις ενέργειές της αυτές, καταστεί ένοχος πράξεων αθεμίτου ανταγωνισμού κατά των αποκλειστικών αντιπροσώπων διαφορετικής μάρκας αυτοκινήτων. Κατόπιν τούτου, την 1η Απριλίου 1994, οι Fontaine κ.λπ. άσκησαν ενώπιον του tribunal de commerce de Lyon αγωγή ζητώντας, μεταξύ άλλων, να παύσει η Aqueducs Automobiles τις δραστηριότητες του ανεξάρτητου μεταπωλητή καινουργών οχημάτων, να της απαγορευθεί να κατέχει απόθεμα τέτοιων αυτοκινήτων και να προβαίνει σε διαφημίσεις για την προώθηση των πωλήσεών τους καθώς και να υποχρεωθεί στην καταβολή αποζημιώσεως προς αποκατάσταση της ζημίας που έχουν υποστεί οι αντιπρόσωποι.
6 Προς στήριξη της αγωγής τους, οι Fontaine κ.λπ. επικαλούνται τον κανονισμό 123/85. Κατ' αυτούς, ο μεταπωλητής αυτοκινήτων που δεν ανήκει σε κάποιο δίκτυο διανομής αυτοκινήτων ορισμένης μάρκας και προμηθεύεται οχήματα μέσω παραλλήλων εισαγωγών δεν μπορεί να ασκεί τις δραστηριότητές του παρά μόνον ως εντολοδόχος μεσάζων κατά την έννοια του άρθρου 3, σημείο 11, του κανονισμού 123/85 και υπό τις προϋποθέσεις που διασαφηνίζονται στην ανακοίνωση 91/C 329/06 της Επιτροπής, της 4ης Δεκεμβρίου 1991, με τίτλο «Διευκρινίσεις σχετικά με τις δραστηριότητες των μεσαζόντων κατά την πώληση αυτοκινήτων» (EE C 329, σ. 20). Συγκεκριμένα, ο εντολοδόχος περιορίζεται στο να ενεργεί για λογαριασμό του αγοραστή, τελικού χρήστη, και του απαγορεύεται να κατέχει απόθεμα ή να δημιουργεί σύγχυση στο κοινό, δίνοντας την εντύπωση, ιδίως μέσω διαφημίσεων, ότι είναι μεταπωλητής. Εξάλλου, ο κανονισμός 123/85 απαγορεύει στους επιχειρηματίες να ασκούν ταυτόχρονα δραστηριότητες εντολοδόχου μεσάζοντα και ανεξάρτητου μεταπωλητή.
7 Εξάλλου, οι Fontaine κ.λπ. υποστηρίζουν ότι, αντίθετα προς ό,τι ισχυρίζεται η Aqueducs Automobiles, τα πωλούμενα οχήματα δεν πρέπει να θεωρούνται ως μεταχειρισμένα απλώς και μόνον επειδή ο δείκτης μετρήσεως των χιλιομέτρων δεν δείχνει πλέον μηδέν. Πράγματι, σύμφωνα με τη γαλλική νομοθεσία, θεωρείται καινουργές το όχημα που έχει πωληθεί εντός των τριών μετά την πρώτη του ταξινόμηση μηνών ή έχει διανύσει λιγότερο από τρεις χιλιάδες χιλιόμετρα. Στη συνέχεια, τα κριτήρια αυτά τροποποιήθηκαν και είναι σήμερα έξι μήνες και έξι χιλιάδες χιλιόμετρα, ώστε να εμποδίζονται οι παράλληλες εισαγωγές αυτοκινήτων οχημάτων.
8 Αντιθέτως, η Aqueducs Automobiles φρονεί ότι ο κανονισμός 123/85 περιορίζεται στο να διέπει τις σχέσεις μεταξύ των κατασκευαστών αυτοκινήτων και των αντιπροσώπων τους. Κατά συνέπεια, ο εν λόγω κανονισμός δεν αφορά τη δραστηριότητα των ανεξάρτητων εμπόρων ούτε τη διαφήμισή τους ούτε, εξάλλου, εμποδίζει την από κοινού άσκηση, στο πλαίσιο της ίδιας επιχειρήσεως, των δραστηριοτήτων του ανεξάρτητου μεταπωλητή και του εντολοδόχου μεσάζοντος.
9 Εκτιμώντας ότι η επίλυση της εκκρεμούς ενώπιόν του διαφοράς εξαρτάται από την ερμηνεία του κοινοτικού δικαίου, το tribunal de commerce de Lyon αποφάσισε να αναστείλει τη σχετική διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1) Απαγορεύονται οι παράλληλες εισαγωγές όταν γίνονται κατ' άλλον τρόπον και όχι στο πλαίσιο εντολής προς παρέχοντα υπηρεσίες μεσάζοντα και, κατά συνέπεια, μέσω πράξεως αγοράς προς μεταπώληση;
2) Απαγορεύεται σε ανεξάρτητο έμπορο η άσκηση, ταυτοχρόνως, της δραστηριότητας του παρέχοντος υπηρεσίες ελεύθερου εντολοδόχου και του εμπορευομένου που προβαίνει, μεταξύ άλλων, σε παράλληλες εισαγωγές;
3) Απαγορεύεται σε ανεξάρτητο έμπορο η πώληση καινουργών αυτοκινήτων και ποιος είναι, σε όλες τις περιπτώσεις, ο ορισμός του καινουργούς και του μεταχειρισμένου αυτοκινήτου;»
10 Ύστερα από την έκδοση της αποφάσεως της 15ης Φεβρουαρίου 1996, C-309/94, Nissan France κ.λπ. (Συλλογή 1996, σ. Ι-677), το tribunal de commerce de Lyon έκρινε ότι δεν χρειαζόταν πλέον να δοθεί απάντηση στα δύο πρώτα ερωτήματα. Αντιθέτως, αποφάσισε να εμμείνει στο τρίτο προδικαστικό ερώτημά του.
11 Το ερώτημα αυτό διαιρείται σε δύο σκέλη. Αφενός, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ' ουσίαν, αν ο κανονισμός 123/85 πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι εμποδίζει έναν επιχειρηματία, ο οποίος δεν είναι ούτε εγκεκριμένος μεταπωλητής του δικτύου διανομής του κατασκευαστή συγκεκριμένης μάρκας αυτοκινήτου ούτε εντολοδόχος μεσάζων κατά την έννοια του άρθρου 3, σημείο 11, του ίδιου κανονισμού, να ασκεί δραστηριότητα παράλληλης εισαγωγής και ανεξάρτητης μεταπωλήσεως καινουργών οχημάτων της μάρκας αυτής. Αφετέρου, ζητεί από το Δικαστήριο να διασαφηνίσει, για τις ανάγκες εφαρμογής του κανονισμού 123/85, τον ορισμό του καινουργούς οχήματος καθώς και τα κριτήρια που καθιστούν δυνατή τη διάκριση μεταξύ αυτού του τύπου οχήματος και του μεταχειρισμένου αυτοκινήτου.
12 Προκειμένου περί του πρώτου σκέλους του ερωτήματος αυτού, πρέπει να υπομνησθεί ότι το Δικαστήριο, με την προπαρατεθείσα απόφασή του Nissan France κ.λπ., έχει ήδη ερμηνεύσει τον κανονισμό 123/85 ενόψει της δραστηριότητας της παράλληλης εισαγωγής και μεταπωλήσεως αυτοκινήτων οχημάτων που ασκείται από ανεξάρτητο επιχειρηματία στο πλαίσιο τομέα καλυπτομένου από συμφωνία αποκλειστικής διανομής συναφθείσα μεταξύ του κατασκευαστή συγκεκριμένης μάρκας αυτοκινήτων οχημάτων και ενός από τους αποκλειστικούς του αντιπροσώπους.
13 Πράγματι, στην απόφαση εκείνη, το Δικαστήριο έκρινε ότι ο κανονισμός 123/85, σύμφωνα με τη λειτουργία που καλείται να επιτελέσει στο πλαίσιο της εφαρμογής του άρθρου 85 της Συνθήκης, δεν αφορά παρά τις συμβατικές σχέσεις μεταξύ των προμηθευτών και των εξουσιοδοτημένων διανομέων τους, καθορίζοντας τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ορισμένες συμφωνίες που συνάπτουν μεταξύ τους είναι νόμιμες, από την άποψη των κανόνων ανταγωνισμού της Συνθήκης (σκέψη 16).
14 Κατ' αυτόν τον τρόπο, το αντικείμενο του κανονισμού αυτού περιορίζεται στο περιεχόμενο συμφωνιών τις οποίες τα μέρη που συνδέονται στο πλαίσιο δικτύου διανομής ορισμένου προϋόντος μπορούν νομίμως να συνάπτουν, ενόψει των κανόνων της Συνθήκης που απαγορεύουν τους περιορισμούς στην κανονική λειτουργία του ανταγωνισμού στο εσωτερικό της κοινής αγοράς (προπαρατεθείσα απόφαση Nissan France κ.λπ., σκέψη 17).
15 Κατά συνέπεια, καθορίζοντας απλώς και μόνον τις υποχρεώσεις τις οποίες τα μέρη που συνάπτουν τέτοιες συμφωνίες μπορούν ή όχι να αναλαμβάνουν στις σχέσεις με τους τρίτους, ο εν λόγω κανονισμός δεν αποσκοπεί, αντιθέτως, στη ρύθμιση της δραστηριότητας αυτών των τρίτων που μπορούν να αναπτύξουν δραστηριότητα στην αγορά εκτός του κυκλώματος των συμφωνιών διανομής (προπαρατεθείσα απόφαση Nissan France κ.λπ., σκέψη 18).
16 ηΕτσι, οι διατάξεις αυτού του εισάγοντος εξαίρεση κανονισμού δεν μπορούν να θίγουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τρίτων σε σχέση με τις συμβάσεις που έχουν συναφθεί μεταξύ των κατασκευαστών αυτοκινήτων και των αντιπροσώπων τους, ιδίως μάλιστα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ανεξάρτητων εμπόρων (προπαρατεθείσα απόφαση Nissan France κ.λπ., σκέψη 19).
17 Από τα ανωτέρω το Δικαστήριο συνήγαγε ότι ο κανονισμός 123/85 δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως απαγορεύων στον επιχειρηματία ο οποίος δεν ανήκει στο επίσημο δίκτυο διανομής ορισμένης μάρκας αυτοκινήτων και ο οποίος δεν έχει την ιδιότητα του εντολοδόχου μεσάζοντος κατά την έννοια του κανονισμού αυτού να προμηθεύεται καινουργή αυτοκίνητα της μάρκας αυτής μέσω παραλλήλων εισαγωγών και να ασκεί την ανεξάρτητη δραστηριότητα εμπορίας των αυτοκινήτων αυτών (προπαρατεθείσα απόφαση Nissan France κ.λπ., σκέψη 20).
18 Συνεπώς, στην προπαρατεθείσα απόφαση Nissan France κ.λπ., το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι ο κανονισμός πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι δεν απαγορεύει στον επιχειρηματία ο οποίος δεν είναι ούτε εγκεκριμένος μεταπωλητής του δικτύου διανομής του κατασκευαστή ορισμένης μάρκας αυτοκινήτων ούτε εντολοδόχος μεσάζων κατά την έννοια του άρθρου 3, σημείο 11, του κανονισμού αυτού να ασκεί δραστηριότητα παράλληλης εισαγωγής και ανεξάρτητης μεταπωλήσεως καινουργών οχημάτων της μάρκας αυτής.
19 Για τους ίδιους λόγους, πρέπει να δοθεί όμοια απάντηση στο πρώτο σκέλος του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος του tribunal de commerce de Lyon.
20 Ενόψει της απαντήσεως αυτής, το δεύτερο σκέλος του τρίτου ερωτήματος καθίσταται άνευ αντικειμένου.
21 Πράγματι, όπως ο γενικός εισαγγελέας έχει υπογραμμίσει στις παραγράφους 12 έως 15 των προτάσεών του, εφόσον σκοπός του κανονισμού 123/85 δεν είναι να διέπει τη δραστηριότητα της παράλληλης εισαγωγής και μεταπωλήσεως αυτοκινήτων οχημάτων που ασκείται από ανεξάρτητους εμπορευομένους, δεν χρειάζεται να αποφανθεί το Δικαστήριο ως προς τον ορισμό, για τις ανάγκες εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού, του καινουργούς ή του μεταχειρισμένου αυτοκινήτου για τα οχήματα που αποτελούν το αντικείμενο τέτοιων συναλλαγών σε μια περίπτωση όπως αυτή της διαφοράς της κύριας δίκης όπου ακριβώς δεν τυγχάνει εφαρμογής ο κανονισμός 123/85.
22 Υπό τις συνθήκες αυτές, παρέλκει η απάντηση στο δεύτερο σκέλος του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος.
23 Ενόψει του συνόλου των προηγουμένων σκέψεων, στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ο κανονισμός 123/85 πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι δεν εμποδίζει τον επιχειρηματία ο οποίος δεν είναι ούτε εγκεκριμένος μεταπωλητής του δικτύου διανομής του κατασκευαστή συγκεκριμένης μάρκας αυτοκινήτου ούτε εντολοδόχος μεσάζων κατά την έννοια του άρθρου 3, σημείο 11, του κανονισμού αυτού να ασκεί δραστηριότητα παράλληλης εισαγωγής και ανεξάρτητης μεταπωλήσεως καινουργών οχημάτων της μάρκας αυτής.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
24 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων, που κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(δεύτερο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε με απόφαση της 2ας Ιανουαρίου 1995, όπως αυτή τροποποιήθηκε στη συνέχεια, το tribunal de commerce de Lyon, αποφαίνεται:
Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 123/85 της Επιτροπής, της 12ης Δεκεμβρίου 1984, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85, παράγραφος 3, της Συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών διανομής και εξυπηρέτησης των πελατών πριν και μετά την πώληση αυτοκινήτων οχημάτων, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι δεν εμποδίζει τον επιχειρηματία ο οποίος δεν είναι ούτε εγκεκριμένος μεταπωλητής του δικτύου διανομής του κατασκευαστή συγκεκριμένης μάρκας αυτοκινήτου ούτε εντολοδόχος μεσάζων κατά την έννοια του άρθρου 3, σημείο 11, του κανονισμού αυτού να ασκεί δραστηριότητα παράλληλης εισαγωγής και ανεξάρτητης μεταπωλήσεως καινουργών οχημάτων της μάρκας αυτής.