62018CC0634
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
SHARPSTON
ippreżentati fit-22 ta’ Jannar 2020 (
1
)
Kawża C‑634/18
Prokuratura Rejonowa w Słupsku
vs
JI
(talba għal deċiżjoni preliminari mis-Sąd Rejonowy w Słupsku (il-Polonja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali — Deċiżjoni Kwadru 2004/757/ĠAI — Dispożizzjonijiet minimi dwar l-elementi kostitwenti ta’ atti u pieni kriminali li jinvolvu traffikar illeċitu ta’ droga — Kamp ta’ applikazzjoni — Artikolu 2(1)(ċ) u Artikolu 4(2)(a) — Konsum personali — Kwantitajiet kbar ta’ drogi — Prinċipju ta’ nullum crimen, nulla poena sine lege”
1.
Nullum crimen nulla poena sine lege scripta, praevia, certa et stricta. It-termini ta’ din ir-regola, li jesprimu regola ċara u prinċipju fundamentali, li kemm ir-reat kif ukoll il-kastig għandhom ikunu ddefiniti mil-liġi, xorta waħda jkomplu jeħtieġu interpretazzjoni (
2
).
2.
F’din il-kawża s-Sąd Rejonowy w Słupsku – XIV Wydział Karny (il-Qorti Distrettwali ta’ Slupsk (Sezzjoni Kriminali XIV), il-Polonja) titlob gwida dwar l-interpretazzjoni tad-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2004/757/ĠAI tal-25 ta’ Ottubru 2004 li tistabbilixxi dispożizzjonijiet minimi dwar l-elementi kostitwenti ta’ atti kriminali u ta’ pieni fil-qasam tat-traffikar illeċitu ta’ drogi (
3
). Essenzjalment il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk sitwazzjoni fid-dritt nazzjonali fejn il-kunċett ta’ “kwantitajiet kbar ta’ drogi”, li jagħti lok għal reat aggravat skont l-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757, ma huwiex iddefinit mil-leġiżlazzjoni nazzjonali iżda mill-qrati nazzjonali abbażi ta’ każ b’każ, hijiex kompatibbli mal-imsemmija deċiżjoni kwadru u mal-prinċipju ta’ nullum crimen, nulla poena sine lege. Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda l-Qorti tal-Ġustizzja għandha, l-ewwel nett, tindirizza l-kwistjoni dwar jekk hija għandhiex kompetenza tagħti risposti għal domandi preliminari f’każijiet dwar pussess ta’ drogi għal konsum personali, sitwazzjoni li hija eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni Kwadru bis-saħħa tal-Artikolu 2(2) tagħha, kif ukoll dwar jekk il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”) hijiex applikabbli għal dan il-każ (
4
).
Il-kuntest ġuridiku
Il-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali
3.
L-Artikolu 7(1) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 (iktar ’il quddiem il-“KEDB”), tipprovdi li “Ħadd ma għandu jitqies li jkun ħati ta’ reat kriminali minħabba f’xi att jew ommissjoni li ma kinux jikkostitwixxu reat kriminali skont liġi nazzjonali jew internazzjonali fil-ħin meta jkun sar. Lanqas ma għandha tingħata piena akbar minn dik li kienet applikabbli fiż-żmien meta r-reat kriminali jkun sar”.
Id-dritt tal-Unjoni
It-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea
4.
L-Artikolu 31(1)(e) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, fil-verżjoni applikabbli meta kienet adottata d-Deċiżjoni Kwadru 2004/757, jipprovdi li azzjoni komuni dwar kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali tinkludi “li tadotta progressivament miżuri li jistabbilixxu regoli minimi dwar l-elementi kostitituvi ta’ reati kriminali u dwar sanzjoni fl-oqsma tal-kriminalità organizzata, tat-terroriżmu u tat-traffikar ta’ droga”. L-Artikolu 34(2)(b) tiegħu jagħti lill-Kunsill, b’vot unanimu bl-inizjattiva ta’ xi wieħed mill-Istati Membri jew tal-Kummissjoni Ewropea, il-kompetenza li jadotta deċiżjonijiet kwadru “bl-iskop ta’ l-approssimazzjoni tal-liġijiet u r-regolamenti ta’ l-Istati Membri. Deċiżjonijiet ta’ qafas [kwadru] għandhom jorbtu lill-Istati Membri dwar ir-riżultat li għandu jinkiseb iżda jħallu f’idejn l-awtoritajiet nazzjonali l-għażla tal-forma u l-metodi. M’għandhomx ikollhom effett dirett”.
Il-Karta
5.
L-Artikolu 49 tal-Karta jirrifletti u jespandi fuq l-Artikolu 7(1) tal-KEDB. Jipprovdi li:
“1.   L- ebda persuna m’għandha tiġi kkundannata għal xi att jew ommissjoni li, fiż-żmien meta sar jew saret, ma kienx jew ma kenitx reat skond il-liġi nazzjonali jew il-liġi internazzjonali. Lanqas m’għandha tingħata piena akbar minn dik li kienet applikabbli fiż-żmien meta twettaq ir-reat. Jekk wara li twettaq ir-reat, il-liġi tipprovdi għal piena inqas, dik il-piena għandha tkun applikabbli.
2.   Dan l-Artikolu m’għandux jippreġudika l-proċess u l-piena ta’ persuna ħatja ta’ att jew ommissjoni li, fiż-żmien meta sar jew saret, kien jew kienet reat skond il-prinċipji ġenerali rikonoxxuti mill-komunità tan-nazzjonijiet.
[....]”
6.
Skont l-Artikolu 51(1) tagħha d-dispożizzjonijiet tal-Karta “huma intiżi għall-istituzzjonijiet, għall-korpi u għall-aġenziji ta’ l-Unjoni […] u għall-Istati Membri wkoll biss meta jkunu qed jimplimentaw il-liġi tal-Unjoni”. L-Artikolu 52(3) jipprovdi li “Safejn din il-Karta fiha drittijiet li jikkorrispondu għal drittijiet iggarantiti mill-[KEDB], it-tifsira u l-ambitu ta’ dawk id-drittijiet għandhom ikunu l-istess bħal dawk stabbiliti mill-[KEDB][…]”.
Deċiżjoni Kwadru 2004/757
7.
L-istqarrijiet li ġejjin huma magħmula fil-premessi tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757. “It-traffikar illeċitu ta’ drogi joħloq theddida għas-saħħa, għas-sigurtà u għall-kwalità tal-ħajja taċ-ċittadini ta’ l-Unjoni Ewropea, u għall-ekonomija legali, għall-istabbiltà u għas-sigurtà ta’ l-Istati Membri” (
5
). “Jeħtieġ li jiġu adottati regoli minimi relatati ma’ l-elementi kostitwenti tar-reati ta’ traffikar illeċitu ta’ drogi u prekursuri li jippermettu approċċ komuni fuq il-livell ta’ l-Unjoni għall-ġlieda kontra tali traffikar” (
6
). L-azzjoni tal-Unjoni għandha tiffokata “fuq l-iktar għamliet serji ta’ reati marbuta mad-drogi”_filwaqt li “[l]-esklużjoni ta’ ċerti għamliet ta’ mġieba fir-rigward ta’ konsum personali mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-[Deċiżjoni Kwadru 2004/757] ma tikkostitwix linja gwida tal-Kunsill dwar kif l-Istati Membri għandhom jittrattaw ma’ dawn il-każijiet l-oħra fil-leġislazzjoni nazzjonali tagħhom” (
7
)“Pieni previsti mill-Istati Membri għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi, u għandhom jinkludu sentenzi ta’ ħabs. Biex jiġi determinat il-livell tal-pieni, għandhom jitqiesu l-elementi bbażati fuq il-fatti bħal ma huma l-kwantitajiet u t-tip ta’ drogi traffikati, u jekk ir-reat sarx fil-kuntest ta’ organizzazzjoni kriminli” (
8
). “L-effettività ta’ l-isforzi magħmula biex jiġi miġġieled it-traffikar illeċitu ta’ drogi tiddependi essenzjalment fuq l-armonizzazzjoni tal-miżuri nazzjonali li jimplimentaw din id-Deċiżjoni Kwadru.” (
9
)
8.
L-Artikolu 2 jipprovdi li:
“1.   Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri meħtieġa biex jiżgura li meta mġieba minn dawn li ġejjin issir bil-ħsieb u tkun infondata fid-dritt din għandha tkun punibbli:
(a)
il-produzzjoni, il-manifattura, l-estrazzjoni, il-preparazzjoni, l-offerta, l-offerta għall-bejgħ, id-distribuzzjoni, il-bejgħ, il-kunsinna fuq kwalunkwe kondizzjoni hi x’inhi, is-senserija, id-dispaċċ, id-dispaċċ fi transitu, it-trasport, l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta’ drogi;
(b)
il-kultivazzjoni tal-peprin ta’ l-oppju, il-pjanta tal-koka u l-pjanta tal-kannabis;
(ċ)
il-pussess jew ix-xiri ta’ drogi bil-ħsieb li tiġi mwettqa waħda mill-attivitajiet mniżżla f’(a);
(d)
il-manifattura, it-trasport jew id-distribuzzjoni ta’ prekursuri, meta wieħed ikun jaf li dawn ser jintużaw fi jew għall-produzzjoni jew manifattura illeċita ta’ drogi.
2.   L-imġieba deskritta fil-paragrafu 1 m’għandiex tiġi inkluża fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni Kwadru meta din tiġi mwettqa mill-awturi tagħha esklussivament għall-konsum personali tagħhom kif definit mil-liġi nazzjonali.”
9.
L-Artikolu 4 jgħid li:
“(1)   Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri meħtieġa biex jiżgura li r-reati definiti fl-Artikoli 2 u 3 jkunu punibbli b’pieni kriminali li huma effettivi, proporzjonati u dissważivi.
Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri meħtieġa sabiex jiżgura li r-reati msemmija fl-Artikolu 2 huma punibbli b’pieni kriminali ta’ massimu ta’ minn ta’ l-inqas bejn sena u 3 snin ħabs.
(2)   Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri meħtieġa biex jiżgura li r-reati msemmija fl-Artikolu 2(1)(a), (b) u (ċ) huma punibbli b’pieni kriminali ta’ massimu ta’ minn ta’ l-inqas bejn 5 u 10 snin ħabs f’kull waħda miċ-ċirkostanzi li ġejjin:
(a)
ir-reat jinvolvi kwantitajiet kbar ta’ drogi;
[…]”
Id-dritt nazzjonali
10.
L-Artikolu 62 tal-Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (il-Liġi tad-29 ta’ Lulju 2005 dwar il-Ġlieda Kontra d-Dipendenza fuq id-Droga (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-Ġlieda Kontra d-Dipendenza fuq id-Droga”) jipprovdi li:
“1.   Kull persuna li, kuntrarjament għad-dispożizzjonijiet ta’ din il-liġi, ikollha fil-pussess tagħha drogi narkotiċi jew sustanzi psikotropiċi tkun punibbli b’piena ta’ priġunerija sa tliet snin.
2.   Jekk ir-reat imsemmi fil-paragrafu 1 jikkonċerna kwantità sinjifikattiva ta’ drogi narkotiċi jew sustanzi psikotropiċi, l-awtur tar-reat ikun punibbli b’piena ta’ priġunerija ta’ minn sena sa għaxar snin.”
Il-fatti, il-proċedura u d-domandi magħmula
11.
Il-Prokuratura Rejonowa w Słupsku (l-Uffiċċju tal-Prosekutur tad-Distrett ta’ Slupsk, il-Polonja, iktar ’il quddiem il-“Prokuratura”) bdiet proċeduri kontra JI minħabba li, inter alia, huwa kellu fil-pussess tiegħu: (i) fis-7 ta’ Novembru 2016, kwantità sinjifikattiva ta’ sustanzi psikotropiċi fl-għamla ta’ amfetamini b’piż nett totali ta’ 10.73 grammi u ta’ drogi narkotiċi fl-għamla ta’ marijuana b’piż totali ta’ 16.07 grammi, reat skont l-Artikolu 62(2) tal-Liġi dwar il-Ġlieda Kontra d-Dipendenza fuq id-Droga; u (ii) fit-28 ta’ Novembru 2016, drogi narkotiċi fl-għamla ta’ marijuana b’piż nett ta’ 2.00 grammi u ta’ sustanzi psikotropiċi fl-għamla ta’ amfetamini b’piż nett ta’ 0.49 grammi, reat skont l-Artikolu 62(1) ta’ din il-liġi.
12.
Huwa paċifiku li JI kellu fil-pussess tiegħu dawn id-drogi għal użu personali. Matul il-proċeduri kriminali li segwew il-fatti JI ammetta li kien ħati tar-reati kollha li kien akkużat bihom.
13.
Is-Sąd Rejonowy w Słupsku – XIV Wydział Karny (il-Qorti Distrettwali ta’ Slupsk (Sezzjoni Kriminali XIV)) tirrileva li d-Deċiżjoni Kwadru 2004/757 ma tiddefinixxix il-kunċett ta’ “kwantitajiet kbar ta’ drogi”. Id-dritt nazzjonali wkoll ma jiddefinixxix il-kunċett ta’ “kwantità sinjifikattiva” ta’ drogi, użat fl-Artikolu 62(2) tal-Liġi dwar il-Ġlieda Kontra d-Dipendenza fuq id-Droga. Il-qorti tar-rinviju tispjega li l-ġurisprudenza pprovat timla dan il-vojt billi stabbilixxiet sett ta’ kriterji maħsuba sabiex jiġi ddeterminat jekk il-kwantità ta’ drogi tkunx “sinjifikattiva”, “mhux sinjifikattiva” jew “normali”. Dawn il-kriterji huma l-piż (grammi, kilogrammi, tunnellati metriċi, kwantità ta’ porzjonijiet, it-tip ta’ droga narkotika (diviżjoni ta’ drogi fi “tqal” u “ħfief”) u l-użu intiż (għal raġunijiet kummerċjali, għal użu personali). Madankollu, il-kunċett ta’ “kwantità sinjifikattiva” ta’ drogi jibqa’ vag u huwa ddefinit b’mod differenti minn qrati nazzjonali differenti. Il-qorti tar-rinviju tipprovdi diversi eżempji ta’ interpretazzjoni differenti ta’ dan il-kriterju minn ġurisprudenza nazzjonali (
10
).
14.
Fuq din il-bażi l-qorti tar-rinviju tesprimi dubji dwar il-kompatibbiltà ta’ dik il-ġurisprudenza mal-prinċipju ta’ nullum crimen, nulla poena sine lege stabbilit fl-Artikolu 7 tal-KEDB. Hija tirrileva wkoll li l-fatt li l-kunċett ta’ “kwantitajiet kbar ta’ drogi” ma huwiex iddefinit fil-livell tal-Unjoni iżda jidher li jitħalla fid-diskrezzjoni tal-Istati Membri jista’ jwassal sabiex iċ-ċittadini tal-Unjoni jiġu ttrattati b’mod differenti skont l-Istat Membru tar-residenza tagħhom.
15.
Il-qorti tar-rinviju ssemmi li dawn il-kwistjonijiet kienu diġà ġew indirizzati mit-Trybunał Konstytucyjny (il-Qorti Kostituzzjonali, il-Polonja) li ddeċidiet, f’sentenza tal-14 ta’ Frar 2012, li l-Artikolu 62(2) tal-Liġi dwar il-Ġlieda Kontra d-Dipendenza fuq id-Droga huwa, fir-rigward tal-element kostitwenti tar-reat, relatat ma’ “kwantità sinjifikattiva” ta’ sustanza, kompatibbli mal-Kostituzzjoni Pollakka.
16.
F’dan l-isfond, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi li ġejjin:
“(1)
Ir-regola tad-dritt tal-Unjoni li tirriżulta mid-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikolu 4(2)(a) u tal-Artikolu 2(1)(ċ) tad-[Deċiżjoni Kwadru 2004/757] għandha tiġi interpretata fis-sens li l-imsemmija dispożizzjonijiet ma jipprekludux li l-kunċett ta’ ‘kwantità kbar ta’ drogi’ jiġi interpretat fuq bażi ta’ każ b’każ fil-kuntest tal-evalwazzjoni individwali tal-qorti nazzjonali, mingħajr ma jkun neċessarju, għall-iskopijiet ta’ din l-evalwazzjoni, li jiġi applikat kwalunkwe kriterju oġġettiv, u b’mod partikolari li jiġi kkonstatat li d-droga hija miżmuma mill-awtur tar-reat bil-għan li jwettaq waħda mill-attivitajiet msemmija fl-Artikolu 4(2)(a) ta’ din id-Deċiżjoni Kwadru, jiġifieri l-produzzjoni, il-provvista, it-tqegħid għall-bejgħ, id-distribuzzjoni, is-senserija, il-kunsinna fuq kwalunkwe kundizzjoni li tkun?
(2)
Sa fejn [il-Liġi dwar il-ġlieda kontra d-dipendenza fuq id-droga] ma tiddefinixxix b’mod preċiż dak li huwa kopert minn kwantità kbira ta’ drogi u tħalli din il-kwistjoni għall-interpretazzjoni tal-kulleġġi ta’ ġudikanti li jiġu konkretament aditi minn kawża – fil-kuntest tas-setgħa diskrezzjonali tal-qorti – ir-rimedji ġudizzjarji meħtieġa sabiex tiġi żgurata l-effikaċja u l-effettività tar-regoli ta’ dritt tal-Unjoni li jirriżultaw mid-[Deċiżjoni-Kwadru 2004/757], u, b’mod partikolari, id-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikolu 4(2)(a) u l-Artikolu 2(1)(ċ) ta’ din id-deċiżjoni, huma biżżejjed sabiex jiżguraw liċ-ċittadini Pollakki l-protezzjoni effettiva li tirriżulta mir-regoli tad-dritt tal-Unjoni li jistabbilixxu dispożizzjonijiet minimi relatati mal-elementi kostitwenti tar-reati u l-pieni applikabbli fil-qasam tat-traffikar tad-drogi?
(3)
Ir-regola ġuridika nazzjonali li tirriżulta mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 62(2) tal-[Liġi dwar il-ġlieda kontra d-dipendenza fuq id-droga] hija konformi mad-dritt tal-Unjoni, u b’mod partikolari [mar-regola] tal-Artikoli 4(2)(a) u 2(1)(ċ) tad-[Deċiżjoni Kwadru 2004/757] u, fl-affermattiv, jista’ jiqies li r-regola ta’ dritt tal-Unjoni Ewropea dwar ir-responsabbiltà kriminali aggravata tal-awtur tar-reat ta’ pussess ta’ kwantitajiet kbar ta’ drogi bil-għan li titwettaq waħda mill-attivitajiet imsemmija fl-Artikolu 2(1)(ċ) tad-[Deċiżjoni Kwadru 2004/757] ma tipprekludix il-kunċett ta’ kwantità kbira ta’ sustanzi psikotropiċi jew ta’ prodotti narkotiċi kif interpretat mill-qrati nazzjonali Pollakki?
(4)
L-Artikolu 62(2) tal-[Liġi dwar il-ġlieda kontra d-dipendenza fuq id-droga], dwar ir-responsabbiltà kriminali aggravata għar-reat ta’ pussess ta’ kwantità kbira ta’ sustanzi psikotropiċi jew ta’ prodotti narkotiċi kif interpretat mill-qrati nazzjonali Pollakki, jista’ jiqies li ma jmurx kontra l-prinċipji ta’ ugwaljanza u ta’ nondiskriminazzjoni (l-Artikolu 14 [tal-KEDB], l-Artikoli 20 u 21 [tal-Karta] moqrija flimkien mal-Artikolu 6(1) [tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea]?”
17.
Osservazzjonijiet bil-miktub kienu ppreżentati mill-Prokuratura, mill-Gvern Ċek, Olandiż, Pollakk, Spanjol u Svediż, u mill-Kummissjoni. Fis-seduta tat-2 ta’ Ottubru 2019 il-Prokuratura, il-Gvern Pollakk, Spanjol u Svediż u l-Kummissjoni għamlu sottomissjonijiet orali.
Analiżi
Il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja
18.
Il-Prokuratura tissottometti li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tirrispondi għad-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju peress li dawn jirrigwardaw l-interpretazzjoni ta’ liġi nazzjonali, jiġifieri l-Artikolu 62(2) tal-Liġi dwar il-Ġlieda Kontra d-Dipendenza fuq id-Droga u dwar il-kompatibbiltà ta’ din id-dispożizzjoni mad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757.
19.
F’dan ir-rigward hija ġurisprudenza stabbilita li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex is-setgħa, fi ħdan il-kuntest tal-Artikolu 267 TFUE, li tagħti deċiżjonijiet preliminari dwar l-interpretazzjoni ta’ regoli li jkunu ta’ liġi nazzjonali. Il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja hija limitata għall-eżami tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni biss (
11
). Madankollu, hija tista’ tipprovdi lill-qorti nazzjonali bil-kriterji kollha għall-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li jistgħu jkunu utli għall-evalwazzjoni tal-effetti ta’ tali dispożizzjonijiet ta’ liġi nazzjonali. Barra minn hekk, xejn ma jżomm lill-Qorti tal-Ġustizzja milli tifformula mill-ġdid id-domandi sabiex hija tipprovdi lill-qorti tar-rinviju b’interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li tkun tista’ tgħinha ssolvi t-tilwima li jkollha quddiema (
12
).
20.
F’din il-kawża d-domandi magħmula jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikoli 2(1)(ċ) u tal-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757. Jeħtieġ ukoll li jiġi interpretat l-Artikolu 2(2) tagħha sabiex jiġi ddeterminat jekk din il-kawża hijiex fil-kuntest tad-dritt tal-Unjoni. Għalhekk, id-domandi magħmula huma prima facie ammissibbli.
21.
Il-Kummissjoni tissottometti li din il-kawża ma taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757. Mill-fatti kif ippreżentati mill-qorti tar-rinviju jidher li JI kellu fil-pussess tiegħu drogi għal konsum personali. L-Artikolu 2(2) jeżenta tali mġieba mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757.
22.
Matul is-seduta l-Prokuratura u l-Gvern Pollakk, Spanjol u Svediż qablu mas-sottomissjoni tal-Kummissjoni.
23.
Ċertament, mill-kliem tal-Artikolu 2(2) jidher li pussess ta’ drogi minn persuna “għal konsum personali tagħha stess” ma huwiex inkluż fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757 u li hija l-liġi nazzjonali li tirregola (u li tippenalizza) tali mġieba. Madankollu, kif tispjega l-premessa 4 tad-Deċiżjoni Kwadru, l-esklużjoni ta’ ċerti għamliet ta’ mġieba fir-rigward ta’ konsum personali mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni Kwadru ma tikkostitwixxix linja gwida tal-Kunsill dwar kif l-Istati Membri għandhom jittrattaw dawn il-każijiet l-oħra fil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom.
24.
Għalhekk, il-Gvern Pollakk spjega fis-seduta li l-Liġi dwar il-ġlieda kontra d-dipendenza fuq id-droga, li ttrasponiet id-Deċiżjoni Kwadru 2004/757, ma tagħmilx distinzjoni, biex il-pussess ta’ drogi jkun att kriminali, bejn pussess għal konsum personali u pussess għal finijiet oħra. Għalhekk, skont l-Artikolu 62(1) (pussess ta’ drogi punibbli bi priġunerija sa tliet snin) u (2) (pussess ta’ kwantità sinjifikattiva ta’ drogi punibbli bi priġunerija ta’ bejn sena sa għaxar snin) pussess ta’ drogi huwa ppenalizzat indipendentement mill-iskop tiegħu. Billi jittratta l-pussess ta’ droga b’dan il-mod l-Artikolu 62 tal-Liġi dwar il-Ġlieda Kontra d-Dipendenza fuq id-Droga jmur lil hinn mill-iskop ta’ pussess ta’ drogi skont it-tifsira tal-Artikolu 2(1) tad-Deċiżjoni Kwadru u, tabilħaqq, ikopri wkoll pussess ta’ drogi għal konsum personali.
25.
L-informazzjoni pprovduta mill-Gvern Pollakk, għalhekk, tikkonferma li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tittratta l-pussess ta’ drogi għal konsum personali bl-istess mod bħalma tittratta l-pussess ta’ drogi b’rabta ma’ traffikkar ta’ drogi punibbli skont l-Artikolu 2(1)(ċ) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757 (
13
). Barra minn hekk, skont il-liġi Pollakka, huwa biss meta l-kwantità ta’ drogi involuta tkun “insinjifikattiva” li jkun possibbli li l-proċeduri kriminali għal pussess ta’ drogi għal konsum personali ma jissoktawx.
26.
Hija ġurisprudenza stabbilita li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni sabiex tagħti deċiżjonijiet preliminari fuq kwistjonijiet li jikkonċernaw id-dritt tal-Unjoni f’sitwazzjonijiet fejn il-fatti tal-każijiet li jkunu qegħdin jitqiesu mill-qrati nazzjonali ma jkunux koperti mill-kamp ta’ applikazzjoni dirett tad-dritt tal-Unjoni iżda fejn dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni jkunu saru applikabbli permezz tad-dritt domestiku, li jkun adotta, għal sitwazzjonijiet interni, l-istess approċċ bħal dak previst fid-dritt tal-Unjoni (
14
). F’dawn iċ-ċirkustanzi huwa ċar li jkun fl-interess tal-Unjoni li, sabiex tevita li fil-ġejjieni jkun hemm differenzi ta’ interpretazzjoni, dispożizzjonijiet jew kunċetti meħudin mid-dritt tal-Unjoni għandhom ikunu interpretati b’mod uniformi, irrispettivament miċ-ċirkustanzi li fihom ikunu japplikaw (
15
).
27.
Bla ħsara għall-verifika neċessarja tal-fatti mill-qorti nazzjonali, jidhirli li din il-ġurisprudenza tapplika hawnhekk. Il-Liġi dwar il-Ġlieda Kontra d-Dipendenza fuq id-Droga tittrasponi d-Deċiżjoni Kwadru 2004/757 fl-ordinament ġuridiku nazzjonali. L-Artikolu 62 ta’ din il-liġi jirrendi applikabbli għal sitwazzjonijiet li mod ieħor ma kinux ikunu koperti mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni Kwadru l-istess approċċ bħal dak previst fid-dritt tal-Unjoni. B’mod speċifiku, l-Artikolu 62(2) ta’ din il-liġi jittratta reati li jinvolvu “kwantità sinjifikattiva ta’ drogi narkotiċi” bħala reati aggravati. Inqis dan it-terminu bħala li huwa t-traspożizzjoni fid-dritt nazzjonali tal-kunċett ta’ “kwantitajiet kbar ta’ drogi” previst fl-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757. Pussess għal konsum personali huwa ddefinit u ppenalizzat bl-istess mod bħal pussess li jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 2(1)(ċ) tad-Deċiżjoni Kwadru.
28.
L-elementi li jikkostitwixxu dawn ir-reati huma ddefiniti mid-Deċiżjoni Kwadru u, għalhekk, għandhom ikunu interpretati b’mod uniformi bħala kunċetti tad-dritt tal-Unjoni. Id-Deċiżjoni Kwadru ma tiddefinixxix “kwantitajiet kbar ta’ drogi”. Għalhekk, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tagħti kull gwida neċessarja dwar it-tifsira ta’ dan il-kunċett, bil-għan li jkunu evitati differenzi ta’ interpretazzjoni fil-ġejjieni.
29.
Barra minn hekk huwa ċar mill-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja li n-natura vinkolanti ta’ deċiżjonijiet kwadru tqiegħed fuq l-awtoritajiet nazzjonali, inklużi l-qrati nazzjonali, l-obbligu li jinterpretaw id-dritt nazzjonali f’konformità mad-dritt tal-Unjoni. Meta l-imsemmija qrati japplikaw id-dritt domestiku huma, għalhekk, ikunu obbligati jinterpretawh, sa fejn huwa possibbli, fid-dawl tal-kliem u tal-għan tad-deċiżjoni kwadru inkwistjoni biex jiksbu r-riżultat intiż minn dik id-deċiżjoni (
16
).
30.
Fis-seduta l-Gvern Spanjol issottometta li l-kunċett ta’ “kwantitajiet kbar ta’ drogi” previst fl-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru huwa irrilevanti meta l-pussess tad-drogi jkun għal konsum personali. Fil-kuntest ta’ din il-proċedura dan l-argument ma naċċettahx. Dan għaliex il-leġiżlatur nazzjonali għażel li jittratta l-pussess għal konsum personali u l-pussess għall-fini ta’ traffikar bl-istess mod. Għalhekk, l-interpretazzjoni ta’ x’jikkostitwixxi “kwantità kbira ta’ drogi” hija rilevanti għaż-żewġ sitwazzjonijiet.
31.
Il-Gvern Spanjol u dak Svediż issottomettew li l-prinċipji stabbiliti fil-kawża Ullens de Schooten (
17
) ma japplikawx għal din il-kawża għaliex ma jeħtieġx li tingħata interpretazzjoni uniformi għall-kunċetti li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma xtaqx jiddefinixxi fil-kuntest ta’ Deċiżjoni Kwadru. Madankollu, il-prinċipju li d-dritt tal-Unjoni għandu jkun interpretat b’mod uniformi japplika wkoll għall-interpretazzjoni ta’ dispożizzjonijiet ta’ deċiżjonijiet kwadru (
18
). Meta dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni tħalli lill-Istati Membri marġni ta’ diskrezzjoni għall-implimentazzjoni tagħha, interpretazzjoni b’awtorità u b’uniformità tat-tifsira ta’ dik id-dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni hija prekursur essenzjali sabiex jiġu ddefiniti l-limiti ta’ dak il-marġni ta’ diskrezzjoni.
32.
F’kull każ, hija ġurisprudenza stabbilita li fil-kuntest ta’ kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali, kif stabbilit bl-Artikolu 267 TFUE, huma biss il-qrati nazzjonali li għandhom jevalwaw, minħabba l-karatteristiċi speċjali ta’ kull każ, kemm il-ħtieġa ta’ deċiżjoni preliminari sabiex huma jkunu jistgħu jagħtu d-deċiżjoni tagħhom, kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li huma jagħmlu lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, meta domandi magħmula minn qrati nazzjonali jkunu dwar l-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja tkun, bħala prinċipju, obbligata tagħti deċiżjoni (
19
).
33.
F’dawn iċ-ċirkustanzi nqis li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni sabiex tirrispondi għad-domandi magħmula.
Dwar l-applikabbiltà tal-Karta
34.
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar l-interpretazzjoni ta’ diversi artikoli tal-Karta sabiex tiddetermina jekk is-sitwazzjoni skont id-dritt nazzjonali li hija tiddeskrivi hijiex kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni.
35.
Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha l-Kummissjoni tesprimi dubji dwar jekk il-Karta tapplikax hawnhekk. Fil-fehma tagħha l-Artikolu 62(2) tal-Liġi dwar il-Ġlieda Kontra d-Dipendenza fuq id-Droga ma jimplimentax id-dritt tal-Unjoni.
36.
L-Artikolu 51(1) jagħmilha ċara li d-dispożizzjonijiet tal-Karta huma indirizzati lill-Istati Membri biss meta jkunu qegħdin jimplimentaw id-dritt tal-Unjoni.
37.
Hija ġurisprudenza stabbilita li “d-drittijiet fundamentali żgurati fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni għandhom japplikaw fis-sitwazzjonijiet kollha rregolati mid-dritt tal-Unjoni, iżda mhux lil hinn minn tali sitwazzjonijiet. Huwa minħabba f’hekk li l-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat diġà li hija ma tistax tevalwa, fid-dawl tal-Karta, leġiżlazzjoni nazzjonali li ma tifformax parti mill-qafas tad-dritt tal-Unjoni. Għall-kuntrarju, ġaladarba tali leġiżlazzjoni nazzjonali tidħol fil-kamp tal-applikazzjoni ta[d-dritt tal-Unjoni], il-Qorti tal-Ġustizzja, adita b’domanda preliminari, għandha tipprovdi l-elementi kollha ta’ interpretazzjoni meħtieġa għall-evalwazzjoni mill-qorti nazzjonali tal-konformità ta’ din il-leġiżlazzjoni mad-drittijiet fundamentali, li hija tiżgura r-rispett lejhom”. Bl-istess mod il-Qorti tal-Ġustizzja qalet li “Peress li d-drittijiet fundamentali żgurati mill-Karta għandhom, konsegwentement, jiġu rrispettati meta leġiżlazzjoni nazzjonali taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, ma jistax ikun hemm każ li jkun għalhekk jaqa’ taħt id-dritt tal-Unjoni mingħajr ma jkunu applikabbli l-imsemmija drittijiet fundamentali. L-applikabbiltà tad-dritt tal-Unjoni timplika l-applikabbiltà tad-drittijiet fundamentali żgurati mill-Karta”. “Għall-kuntrarju, meta sitwazzjoni legali ma tkunx taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex ġurisdizzjoni sabiex tagħti deċiżjoni dwarha u d-dispożizzjonijiet eventwalment invokati tal-Karta ma jistgħux, fihom infushom, jistabbilixxu dik il-ġurisdizzjoni” (
20
). Il-kunċett ta’ “implementazzjoni tad-dritt tal-Unjoni”, fis-sens tal-Artikolu 51 tal-Karta, għalhekk, “jeħtieġ l-eżistenza ta’ rabta ta’ ċertu grad, li tmur lil hinn mill-affinità bejn l-oqsma meħuda inkunsiderazzjoni u l-effetti indiretti ta’ qasam fuq l-ieħor.” (
21
)
38.
Huwa ċar li l-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tiddeċiedi dwar l-interpretazzjoni tad-Deċiżjoni Kwadru mingħajr ma tqis il-Karta, li hija l-liġi primarja tal-Unjoni (
22
). Kif spjegajt fil-punti 26 sa 28 iktar ’il fuq, l-Artikolu 62(2) tal-Liġi dwar il-Ġlieda Kontra d-Dipendenza fuq id-Droga jittrasponi r-reat aggravat relatat ma’ “kwantitajiet kbar ta’ drogi”, previst fl-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757, fid-dritt nazzjonali. Huwa, għalhekk, ċar li din id-dispożizzjoni hija leġiżlazzjoni nazzjonali li “taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni”: hija, tabilħaqq, l-istrument li bih il-Polonja qiegħda “timplementa d-dritt tal-Unjoni” (f’dan il-każ id-Deċiżjoni Kwadru) fis-sens tal-Artikolu 51(1) tal-Karta.
39.
Id-deċiżjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757 fid-dawl tal-Karta għandha (evidentement) tirregola l-interpretazzjoni tal-Artikolu 62(2) ta’ dik il-liġi fir-rigward ta’ persuni akkużati b’pussess ta’ “kwantità sinjifikattiva ta’ drogi narkotiċi” għal traffikar. Ma hemmx dubju li, f’dak il-kuntest, Stat Membru huwa obbligat ikun konformi mad-drittijiet fundamentali ggarantiti mill-Karta. Għall-finijiet ta’ kompletezza, inżid hawnhekk li hija ġurisprudenza stabbilita li l-Protokoll Nru 30 tat-Trattatt (
23
) ma jqajjimx dubji dwar l-applikabbiltà tal-Karta fil-Polonja, u lanqas ma huwa intiż sabiex jeżenta lir-Repubblika tal-Polonja mill-obbligu li hija tkun konformi mad-dispożizzjonijiet tal-Karta (
24
).
40.
Id-Deċiżjoni Kwadru – ta’ min ifakkar – tittratta biss dwar “l-iktar għamliet serji ta’ reati marbuta mad-drogi” (
25
) u, għalhekk, tkopri t-traffikar, iżda mhux il-konsum għal użu personali. Fl-ewwel kuntest l-akkużat huwa protett mir-rekwiżit li l-interpretazzjoni mogħtija lir-reat aggravat relatat ma’ “kwantitajiet kbar ta’ drogi”għandha tkun konformi mal-Karta. Madankollu, l-Artikolu 62(2) tal-Liġi dwar il-ġlieda kontra d-dipendenza fuq id-droga, kif rajna, ma jagħmel l-ebda distinzjoni bejn pussess għal użu personali u pussess għal traffikar. Il-korp leġiżlattiv nazzjonali għażel li jittratta ż-żewġ sitwazzjonijiet bl-istess mod eżatt.
41.
F’dan il-kuntest jista’ jkun legalment korrett li, filwaqt li l-Artikolu 62(2) tal-Liġi dwar il-ġlieda kontra d-dipendenza fuq id-droga għandu jkollu tifsira konformi mal-Karta meta persuni jiġu akkużati skont l-istess artikolu b’wieħed “mill-iktar għamliet serji ta’ reati marbuta mad-drogi” (ir-reat aggravat ta’ traffikar ta’ drogi), l-istess dispożizzjoni jista’ jkollha tifsira differenti (ex hypothesi, mhux konformi mal-Karta) meta tkun tifforma l-bażi għall-prosekuzzjoni ta’ xi ħadd għal reat inqas gravi, jiġifieri pussess tal-istess kwantitajiet ta’ drogi għall-użu personali?
42.
Fl-aħħar mill-aħħar, hija l-qorti nazzjonali li għandha tirrispondi dik id-domanda fid-dawl kemm tad-dritt kostituzzjonali nazzjonali tagħha, kif ukoll tar-rekwiżiti tal-KEDB. Ser nillimita ruħi għal żewġ osservazzjonijiet.
43.
L-ewwel nett, jidhirli li tali riżultat ikun kemm stramb kif ukoll mhux xieraq. Minnufih f’moħħ dak li jkun ifeġġu domandi dwar il-koerenza u l-proprozjonalità ta’ tali trattament fil-kuntest tad-dritt kriminali, flimkien ma’ kwistjonijiet ta’ ċertezza legali jekk l-istess test legali uniku jkollu żewġ tifsiriet radikalment differenti skont jekk jintużax għall-prosekuzzjoni ta’ (i) pussess ta’ kwantitajiet kbar ta’ drogi għal traffikar jew (ii) pussess ta’ kwantitajiet kbar ta’ drogi għal użu personali. Min-naħa tiegħi għalhekk ma naċettax il-possibbiltà li tali distinzjoni tista’ tkun legalment korretta.
44.
It-tieni nett, huwa ċar li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tagħti gwida lill-qorti nazzjonali dwar liema interpretazzjoni tal-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757 hija konformi mal-Karta. Jekk ma tagħmilx hekk il-qorti nazzjonali ma tkunx f’pożizzjoni li ssolvi l-kawża quddiemha.
Fuq id-domandi magħmula
45.
L-erba’ domandi magħmula jkunu indirizzati l-aħjar flimkien. Essenzjalment il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757 flimkien mal-Artikolu 2(1)(ċ) tagħha u l-prinċipji ta’ ugwaljanza, ta’ nondiskriminazzjoni u ta’ nullum crimen, nulla poena sine lege stabbiliti rispettivament fl-Artikoli 20, 21 u 49 tal-Karta, għandhomx ikunu interpretati bħala li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li ma tiddefinixxix ir-reat aggravat relatat ma’ “kwantitajiet kbar ta’ drogi” bl-użu ta’ kull kriterju oġġettiv (bħall-għan tal-pussess ta’ drogi), iżda tħalli l-interpretazzjoni ta’ dan il-kunċett għall-evalwazzjoni individwali ta’ qrati nazzjonali abbażi ta’ każ b’każ.
Estensjoni tar-responsabbiltà kriminali għar-reat aggravat relatat ma’ pussess ta’ kwantitajiet kbar ta’ drogi lil hinn mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-reati elenkati fid-Deċiżjoni Kwadru 2004/757
46.
L-Artikolu 2(1)(ċ) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757 jkopri “il-pussess jew ix-xiri ta’ drogi” bil-ħsieb li titwettaq waħda mil-listi (estensivi) ta’ attivitajiet imsemmija fl-Artikolu 2(1)(a) (
26
). L-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru jintroduċi reat aggravat “punibbli b’pieni kriminali ta’ massimu ta’ minn ta’ l-inqas bejn 5 u 10 snin ħabs”, meta r-reati msemmija fl-Artikolu 2(1)(a) (b) u (ċ) ikunu jinvolvu “kwantitajiet kbar ta’ drogi”. L-Artikolu 2(2), jeżenta mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni Kwadru mġieba koperta mill-Artikolu 2(1), meta “tiġi mwettqa mill-awturi tagħha” esklużivament għall-konsum personali tagħhom kif iddefinit mil-liġi nazzjonali (
27
).
47.
Madankollu, l-Istati Membri jibqgħu liberi li jittrattaw il-pussess ta’ kwantitajiet kbar ta’ drogi għal konsum personali bħala reat aggravat. Id-Deċiżjoni Kwadru tgħid li hija tistabbilixxi “regoli minimi relatati ma’ l-elementi kostitwenti tar-reati ta’ traffikar illeċitu ta’ drogi” (
28
). Skont id-definizzjoni, għalhekk, l-Istati Membri jistgħu jmorru lil hinn minn dawn ir-rekwiżiti minimi,
48.
Il-premessa 4 tad-Deċiżjoni Kwadru tispjega b’mod utli li “[l]-esklużjoni ta’ ċerti għamliet ta’ mġieba fir-rigward ta’ konsum personali mill-kamp ta’ applikazzjoni [tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757] ma tikkostitwix linja gwida tal-Kunsill dwar kif l-Istati Membri għandhom jittrattaw ma’ dawn il-każijiet l-oħra fil-leġislazzjoni nazzjonali tagħhom”. Din il-premessa tirrifletti l-istorja leġiżlattiva tad-Deċiżjoni Kwadru. Il-Parlament Ewropew emenda d-Deċiżjoni Kwadru proposta billi introduċa l-Artikolu 2(2), biex jirrifletti l-prinċipju ta’ sussidjarjetà. Huwa spjega li l-emenda kienet tfisser li jekk l-Istati Membri jkunu hekk jixtiequ, huma jistgħu jippenalizzaw konsum personali iżda ma jkunux obbligati jagħmlu hekk skont id-Deċiżjoni Kwadru (
29
). Jien naqbel ma’ din l-analiżi. Isegwi li l-Istati Membri huma liberi li jagħmlu kriminali l-pussess ta’ drogi għal konsum personali u li jistabbilixxu l-elementi kostitwenti ta’ dak ir-reat u l-pieni marbuta miegħu.
49.
Għalhekk nikkonkludi li l-Artikolu 2(1)(ċ) u (2) u l-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757 ma jipprekludux lill-Istati Membri milli jestendu r-responsabbiltà kriminali għar-reat aggravat relatat mal-pussess ta’ kwantitajiet kbar ta’ drogi għat-traffikar, kif iddefinit hemmhekk, għal pussess ta’ drogi lil hinn mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-reati elenkati f’din id-Deċiżjoni Kwadru.
Il-kunċett ta’ “kwantitajiet kbar ta’ drogi” fl-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757 u l-prinċipji ta’ ugwaljanza, ta’ nondiskriminazzjoni u ta’ nullum crimen, nulla poena sine lege
50.
L-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “kwantitajiet kbar ta’ drogi” previst fl-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757, fid-dawl ta’ dawn il-prinċipji tipprekludi sitwazzjoni fejn it-terminu li jittrasponi dan il-kunċett fid-dritt nazzjonali ma huwiex iddefinit mill-korp leġiżlattiv, iżda interpretat abbażi ta’ każ b’każ mill-qrati nazzjonali?
51.
Id-Deċiżjoni Kwadru 2004/757 ma tiddefinixxix il-kunċett ta’ “kwantitajiet kbar ta’ drogi” previst fl-Artikolu 4(2)(a) u li jikkostitwixxi waħda miċ-ċirkustanzi aggravanti jagħtu lok għal pieni eħrex għar-reati li l-elementi kostitwenti tagħhom huma stabbiliti mid-Deċiżjoni Kwadru.
52.
L-għan tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757 huwa li jkunu stabbiliti regoli minimi b’rabta mal-elementi kostitwenti tar-reati ta’ traffikar illeċitu ta’ drogi, u mal-pieni għalihom (
30
). Dak iż-żmien, id-deċiżjonijiet kwadru kienu użati għall-approssimazzjoni tal-liġijiet u tar-regolamenti tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma tad-dritt. Tali deċiżjonijiet kienu vinkolanti fir-rigward tar-riżultat li kellu jinkiseb iżda l-għażla tal-forma u l-metodi tħallew f’idejn l-Istati Membri (
31
).
53.
Id-Deċiżjoni Kwadru 2004/757 b’hekk timponi biss fuq l-Istati Membri rekwiżit minimu sabiex jintroduċu ċirkustanza aggravanti fil-liġi kriminali tagħhom, filwaqt li l-għażla tal-forma u tal-metodi jitħallew fid-diskrezzjoni tagħhom. L-Istati Membri kien jeħtiġilhom ukoll jiżguraw li l-pieni għal tali reati jkunu effettivi, proporzjonati u dissważivi (
32
). Il-premessa 9 ħeġġithom ukoll jissalvagwardjaw l-effikaċja tal-isforzi magħmula sabiex jiġi miġġieled it-traffikar illeċitu tad-droga.
54.
Il-materjal ippreżentat quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja f’dawn il-proċeduri ma tantx ipprovdiha b’għajnuna kbira għad-definizzjoni ta’ x’inhuma “kwantitajiet kbar ta’ drogi” tali li jagħtu lok għar-reat aggravat ifformulat fl-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru. B’ċerta riżerva, noffri l-ħsibijiet li ġejjin bħala gwida, sabiex inlibbes dan il-kunċett b’xi tifsira tanġibbli.
55.
L-ewwel nett, “kwantità kbira” tista’ parzjalment tiġi ddefinita bl-oppost tagħha: il-kwantità żgħira ta’ drogi li prattikament tista’ taqdi l-ħtiġijiet personali tal-persuna li jkollha l-pussess tagħhom. Provvista li tkun adegwata għal persuna waħda l-iktar għal ftit ġimgħat ma hijiex “kwantità kbira”. Għall-kuntrarju, ammonti li jipprovdu lil persuna dipendenti fuq id-droga għal sena huma “kwantitajiet kbar” u jistgħu jindikaw il-possibbiltà reali li d-drogi ma jkunux għal użu personali, iżda għall-kummerċ.
56.
It-tieni nett, jidhirli li jista’ jkun konkluż li jkun hemm “kwantitajiet kbar ta’ drogi” meta d-drogi misjuba jkunu jinkludu jew firxa ta’ drogi differenti, li kull waħda minnhom tkun fi kwantitajiet moderati, jew kwantità sinjifikattiva ħafna ta’ droga waħda. Għal darba oħra, iż-żewġ fenomeni aktarx jindikaw, fil-fehma tiegħi, pussess għal traffikkar iktar milli pussess għal użu personali.
57.
It-tielet nett, naħseb li “kwantità” titkejjel b’mod iktar rilevanti f’termini tad-“doża” meħtieġa sabiex jinkiseb “high” wieħed minn droga partikolari iktar milli f’termini ta’ piż. Drogi differenti jipproduċu effetti psikotropiċi differenti. Dawk bl-għarfien espert meħtieġ fil-ġlieda kontra t-traffikar tad-droga jkunu jistgħu jistabbilixxu gwida plawsibbli għal dak li tfisser “doża” għal drogi f’użu komuni, u jespandu din il-gwida kif u meta (sfortunatament) jiġu żviluppati drogi ġodda. Il-kunċett ta’ x’jikkostitwixxi “kwantità kbira” imbagħad ikun jista’ jitqabbel (bejn tipi differenti ta’ droga) meta jkun indikat f’termini ta’ dożi, iżda aktarx jista’ jimplika ammonti differenti ta’ kull droga meta mkejjel b’riferiment għal piż.
58.
F’dan il-kuntest l-Istati Membri għandhom marġni kunsiderevoli ta’ diskrezzjoni fir-rigward ta’ liema ċifri preċiżi huma jużaw sabiex jibbażaw il-kunċett ta’ “kwantitajiet kbar ta’ drogi” fit-territorju tagħhom. Madankollu, huma għandhom jiżguraw kemm li l-applikazzjoni tal-liġi kriminali tkun raġonevolment prevedibbli (
33
), kif ukoll li l-effettività tad-Deċiżjoni Kwadru tiġi ssalvagwardjata.
59.
Il-qorti tar-rinviju tirrileva li bħala riżultat tad-diskrezzjoni li l-Istati Membri għandhom fit-traspożizzjoni tal-kunċett ta’ “kwantitajiet kbar ta’ drogi”, jistgħu jkunu applikabbli sistemi differenti skont il-liġijiet kriminali ta’ Stati Membri differenti. Minbarra dan, in-nuqqas ta’ preċiżjoni tar-regola nazzjonali inkwistjoni hawnhekk jista’ jwassal sabiex persuni li jwettqu reati b’fatti simili jirċievu trattament differenti (
34
).
60.
Dwar l-ewwel kwistjoni mqajma mill-qorti tar-rinviju, id-Deċiżjoni Kwadru 2004/757 ma tfittixx li tarmonizza kompletament id-dispożizzjonijiet applikabbli dwar l-elementi kostitwenti ta’ reati u ta’ pieni kriminali fil-qasam li hija tkopri. Isegwi li differenzi bejn miżuri nazzjonali ta’ traspożizzjoni ma jistgħux jitqiesu li jiksru l-prinċipji ta’ ugwaljanza u ta’ nondiskriminazzjoni (
35
).
61.
Dwar it-tieni kwistjoni, skont ġurisprudenza stabbilita, il-prinċipji ta’ ugwaljanza u ta’ nondiskriminazzjoni jitolbu li sitwazzjonijiet komparabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jistgħux jiġu ttrattati bl-istess mod sakemm tali trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat (
36
).
62.
F’dan il-każ, mill-informazzjoni ppreżentata lill-Qorti tal-Ġustizzja ma jidhirx li l-Liġi dwar il-Ġlieda Kontra d-Dipendenza fuq id-Droga tittratta sitwazzjonijiet komparabbli b’mod differenti. L-anqas il-fatt li qrati nazzjonali għandhom ċerta marġni ta’ diskrezzjoni meta jinterpretaw il-liġi nazzjonali ma jikkostitwixxi, per se, ksur ta’ dawk il-prinċipji.
63.
Is-sitwazzjoni kif ippreżentata mill-qorti tar-rinviju għandha madankollu, tiġi eżaminata mill-perspettiva tal-prinċipju ta’ nullum crimen, nulla poena sine lege, kif stabbilit fl-Artikolu 49 tal-Karta. Il-Karta tapplika minħabba li dispożizzjoni waħda u unika tal-liġi nazzjonali (l-Artikolu 62(2) tal-Liġi dwar il-Ġlieda Kontra d-Dipendenza fuq id-Droga) tittrasponi kemm l-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru, kif ukoll tapplika għal sitwazzjonijiet (pussess għal użu personali) li jaqgħu lil hinn mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha (ara l-punti 36 et seq. iktar ’il fuq).
64.
Il-qorti tar-rinviju tesprimi dubji dwar jekk sitwazzjoni fejn il-liġi nazzjonali ma tiddefinixxix il-kunċett ta’ “kwantità sinjifikattiva ta’ drogi narkotiċi” u fejn il-ġurisprudenza mhux dejjem tinterpreta dan it-terminu bl-istess mod hijiex kompatibbli ma’ dan il-prinċipju.
65.
Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu l-Gvern Pollakk ikkonferma li l-liġi nazzjonali ma kinitx, tabilħaqq, tiddefinixxi “kwantità sinjifikattiva ta’ drogi narkotiċi”. Il-Gvern Pollakk jissottometti li dan jippermetti lill-qrati jqisu ċ-ċirkustanzi rilevanti ta’ kull każ partikolari, li hija ħaġa essenzjali għal evalwazzjoni xierqa dwar jekk tkunx involuta “kwantità sinjifikattiva ta’ drogi narkotiċi”. Meta jagħmlu hekk il-qrati nazzjonali għandhom japplikaw il-prinċipji li jirriżultaw mill-ġurisprudenza tas-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema, il-Polonja). Fis-seduta l-Gvern Pollakk irrefera għall-ġurisprudenza tal-imsemmija qorti tat-23 ta’ Settembru 2009 li tistabbilixxi ċerti linji gwida għall-evalwazzjoni ta’ jekk iċ-ċirkustanzi ta’ każ partikolari jkunux jinvolvu “kwantità sinjifikattiva ta’ drogi narkotiċi”.
66.
Il-prinċipju li reati u pieni kriminali għandhom ikunu ddefiniti b’liġi, u r-rekwiżiti li jirriżultaw minnu ta’ prevedibbiltà, ta’ preċiżjoni u ta’ nonretroattività huma ta’ importanza assoluta kemm fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni kif ukoll fis-sistemi ġuridiċi nazzjonali. Dan il-prinċipju huwa sanċit fl-Artikolu 49 tal-Karta, iżda jagħmel parti wkoll mit-tradizzjonijiet kostituzzjonali komuni għall-Istati Membri (
37
).
67.
Skont l-Artikolu 52(3) tal-Karta, id-dritt iggarantit bl-Artikolu 49 tagħha għandu l-istess tifsira u kamp ta’ applikazzjoni bħad-dritt iggarantit mill-KEDB, inkluża l-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (iktar ’il quddiem il-“Qorti ta’ Strasbourg”) (
38
).
68.
Skont il-prinċipju ta’ nullum crimen, nulla poena sine lege, dispożizzjonijiet tal-liġi kriminali għandhom ikunu konformi ma’ ċerti rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà u ta’ prevedibbiltà, f’dak li jirrigwarda kemm id-definizzjoni tar-reat kif ukoll id-determinazzjoni tal-piena (
39
).
69.
Ir-rekwiżit li l-liġi applikabbli għandha tkun preċiża, li huwa inerenti f’dan il-prinċipju, ifisser li l-liġi għandha tiddefinixxi b’mod ċar ir-reati u l-pieni li għalihom jagħtu lok. Din il-kundizzjoni tiġi osservata meta l-individwu jkun f’qagħda, abbażi tal-formulazzjoni tad-dispożizzjoni rilevanti u, jekk meħtieġ, bl-għajnuna tal-interpretazzjoni li jagħtu l-qrati, li jkun jaf liema atti jew ommissjonijiet jagħmluh kriminalment responsabbli (
40
).
70.
Il-Qorti ta’ Strasbourg spjegat li “bħala konsegwenza tal-prinċipju li l-liġijiet għandhom ikunu ta’ applikazzjoni ġenerali, it-test ta’ liġijiet mhux dejjem ikun preċiż. Dan ifisser li bosta liġijiet inevitabbilment jiġu fformulati f’termini li, ftit jew wisq, ikunu vagi, u l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tagħhom ikunu jiddependu mill-prattika. Konsegwentement, f’kull sistema ta’ dritt, irrispettivament minn kemm dispożizzjoni legali, inkluża dispożizzjoni tad-dritt kriminali, tkun abbozzata b’mod ċar, dejjem ikun hemm element inevitabbli ta’ interpretazzjoni legali. Dejjem ikun hemm il-ħtieġa li punti dubjużi jiġu ċċarati u li jkun hemm bdil fid-dawl taċ-ċirkustanz li jinbidlu. Filwaqt li ċ-ċertezza hija dejjem mixtieqa ħafna, hija tista’ ġġib magħha riġidità eċċessiva, u l-liġi għandha tkun tista’ tlaħħaq ma’ ċirkustanzi li jinbidlu. Liġi tista’ tkun għadha tissodisfa r-rekwiżit ta’ “prevedibbiltà” meta l-persuna konċernata jkollha tirrikorri għal konsulenza legali xierqa sabiex tevalwa, sa livell li jkun raġonevoli fiċ-ċirkustanzi, il-konsegwenzi li azzjoni partikolari tista’ timplika” (
41
). Barra minn dan, “il-livell ta’ preċiżjoni mitlub mil-leġiżlazzjoni nazzjonali – li f’kull każ ma tistax tipprovdi għal kull eventwalità – jiddependi kunsiderevolment sa ċertu punt fuq il-kontenut tal-istrument inkwistjoni, mill-qasam li huwa intenzjonat li jkopri u mill-istatus ta’ dawk li lilhom ikun indirizzat” (
42
) [traduzzjoni mhux uffiċjali].
71.
F’dan ir-rigward il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tqis li l-prinċipju ta’ nullum crimen, nulla poena sine lege“ma jistax jiġi interpretat li ma jippermettix il-kjarifika gradwali tar-regoli tar-responsabbiltà kriminali permezz ta’ interpretazzjoni mill-ġurisprudenza, sakemm din tkun raġonevolment prevedibbli” (
43
).
72.
Mill-ġurisprudenza li għadha kif ġiet iċċitata jirriżulta li l-prinċipju ta’ nullum crimen, nulla poena sine lege jitlob li: (i) il-liġi għandha tiddefinixxi b’mod ċar ir-reati u l-pieni li dawn iġibu magħhom; (ii) hija għandha tkun aċċessibbli u prevedibbli; (iii) il-fatt li ċerti dispożizzjonijiet jeħtieġu interpretazzjoni ġudizzjarja ma jfissirx li dawn ir-rekwiżiti ma jkunux tħarsu (inkluż f’materji kriminali); (iv) il-livell ta’ preċiżjoni meħtieġ minn leġiżlazzjoni nazzjonali jiddependi, fil-biċċa l-kbira, min-natura u mill-kuntest ta’ tali leġiżlazzjoni; (v) isegwi li, filwaqt li, pereżempju, in-natura tad-dispożizzjonijiet kostituzzjonali tkun tista’ tiġġustifika livell ta’ preċiżjoni inqas għoli (
44
), id-dritt kriminali, li ħafna drabi jimplika pieni serji ta’ priġunerija, jitlob livell ta’ preċiżjoni ogħla; (vi) ikun permess iċċarar gradwali tar-regoli ta’ responsabbiltà kriminali permezz ta’ interpretazzjonijiet fil-ġurisprudenza, sakemm dawn l-interpretazzjonijiet ikunu raġonevolment prevedibbli; (vii) il-persuna konċernata għandha, madankollu, tkun tista’ tevalwa (b’konsulenza legali xierqa sa livell li jkun raġonevoli fiċ-ċirkustanzi) il-konsegwenzi li azzjoni kriminali partikolari tista’ timplika u liema atti jew ommissjonijiet jagħmluha responsabbli kriminalment.
73.
Fil-fehma tiegħi din l-aħħar propożizzjoni tinkludi wkoll l-evalwazzjoni tal-portata tar-responsabbiltà kriminali potenzjali ta’ individwu, b’mod partikolari, jekk jitqiesx li jkun hemm ċirkustanzi aggravanti li jistgħu jimplikaw pieni eħrex, kif ukoll il-gravità ta’ dawk il-pieni.
74.
Hija l-qorti nazzjonali li għandha taċċerta jekk is-sitwazzjoni li hija tiddeskrivi, fejn il-kunċett ta’ “kwantitajiet sinjifikattivi ta’ drogi narkotiċi” ma huwiex iddefinit fil-Liġi dwar il-Ġlieda Kontra d-Dipendenza fuq id-Droga iżda huwa interpretat mill-qrati abbażi ta’ każ b’każ, tippermettix li individwu jkun jaf liema atti u ommissjonijiet jirrenduh responsabbli kriminalment u l-portata ta’ din ir-responsabbiltà.
75.
Il-ġerarkija, ir-rabtiet u l-interazzjoni bejn istanzi differenti tal- qrati huma ddefiniti mill-ordinament ġuridiku ta’ kull Stat Membru. F’dan il-kuntest, u b’ċerta diffidenza, noffri l-osservazzjonijiet ġenerali li ġejjin bħala gwida għall-qorti tar-rinviju meta tiġi biex tagħmel dan l-eżerċizzju.
76.
Mid-dokumentazzjoni ppreżentata lill-Qorti tal-Ġustizzja mill-qorti tar-rinviju jidher li l-ġurisprudenza nazzjonali matul il-perijodu bejn l-1997 (jiġifieri qabel l-adozzjoni tad-Deċiżjoni Kwadru u tal-Liġi dwar il-Ġlieda Kontra d-Dipendenza fuq id-Droga) u l-2012 kienet tapplika kriterju kwantitattiv sabiex tiddefinixxi “kwantitajiet sinjifikattivi ta’ drogi narkotiċi”, b’rabta mal-għadd ta’ persuni li għalihom il-kwantità ta’ drogi inkwistjoni setgħet tipprovdi effett ta’ “high” wieħed. Madankollu, skont il-qorti tar-rinviju, l-għadd ta’ riferiment użat ivarja (
45
). Il-qrati nazzjonali jikkomplementaw dawn ir-regoli bi kriterji addizzjonali (
46
).
77.
Il-Gvern Pollakk semma l-funzjoni tal-qrati superjuri biex tkun żgurata applikazzjoni uniformi tal-liġi kriminali. Huwa ġibed l-attenzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja għall-ġurisprudenza stabbilita tas-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema) (mill-2006 sal-2018), li tiddefinixxi “kwantitajiet sinjifikattivi ta’ drogi narkotiċi”, b’riferiment għal kriterju kwantitattiv wieħed: kwantità li tissodisfa, fl-istess waqt, il-bżonnijiet ta’ mill-inqas diversi għexieren ta’ dipendenti. Barra minn hekk, huwa għamel ukoll riferiment għal ċerti kriterji addizzjonali jew sussidjarji bħall-massa tal-prodott, it-tip tiegħu (“ħafif” jew “tqil”) u jekk il-prodott kienx intiż għal traffikar jew għal użu personali. Is-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema), fid-deċiżjoni tagħha tat-23 ta’ Settembru 2009, kienet qalet ukoll li “tentattiv tas-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema) biex tinħoloq definizzjoni kważi legali [ta’ dan il-kunċett] kien ikun ekwivalenti għal eżerċizzju mhux awtorizzat tal-prerogattiva tal-korp leġiżlattiv” u li “ebda mudell [ta’ definizzjoni] maħluq mis-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema) ma jista’ jinkludi s-sitwazzjonijiet futuri potenzjali kollha, fid-dawl tar-rata attwali ta’ żvilupp teknoloġiku (u ta’ produzzjoni ta’ drogi sintetiċi ġodda, anki iktar perikolużi għall-ħajja u għas-saħħa tal-bniedem, li jistgħu jiġġeneraw l-effett mixtieq bi kwantitajiet dejjem iżgħar)”.
78.
L-iżvilupp progressiv tad-dritt kriminali permezz tal-ġurisprudenza, bħala sors ta’ liġi, huwa parti stabbilita sewwa u meħtieġa mit-tradizzjoni legali tal-Ewropa (
47
). Dan huwa partikolarment minnu meta jiġu evalwati ċirkustanzi dwar sustanzi bħalma huma d-drogi. In-natura, il-varjetà, l-effetti u l-proprjetajiet intrinsiċi ta’ tipi differenti ta’ drogi jagħmluha diffiċli tiġi stabbilita definizzjoni “qies wieħed jiġi lil kulħadd” ta’ x’jikkostitwixxi “kwantitajiet kbar” ta’ dawn is-sustanzi. Kif iddeċidiet il-Qorti ta’ Strasbourg, “il-ħtieġa li tkun evitata riġidità eċċessiva u li jkun hemm adattament għall-bdil fiċ-ċirkustanzi tfisser li ħafna liġiet inevitabbilment jiġu fformulati f’termini li, ftit jew wisq, ikunu vagi. L-interpretazzjoni u l-applikazzjoni ta’ tali promulgazzjonijiet jiddependu mill-prattika” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (
48
).
79.
Madankollu, dan premess, sitwazzjoni fejn ġurisprudenza eżistenti tal-qrati inferjuri ma tippermettix li persuna tkun taf jekk pussess ta’ drogi suffiċjenti għal effett wieħed ta’ “high” għal diversi għexieren ta’ nies ikunx biżżejjed għar-reat aggravat, jew jekk dak ir-reat jiskattax biss meta persuna jkollha kwantitajiet suffiċjenti għal diversi mijiet (jew, tabilħaqq, eluf) ta’ persuni ma tissodisfax, fil-fehma tiegħi, il-kriterju ta’ prevedibbiltà. Tali sitwazzjoni tmur lil hinn mil-livell ta’ flessibbiltà meħtieġ sabiex tkun evitata riġidità eċċessiva u li jkun hemm adattament għall-bdil fiċ-ċirkustanzi. Jekk il-fatti huma kif tissuġġerixxi l-qorti tar-rinviju fid-digriet tar-rinviju tagħha, il-kriterju armonizzat li jingħad li kien stabbilit mill-ġurisprudenza tas-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema) ma jidhirlix li jkun qiegħed joħloq applikazzjoni raġonevolment prevedibbli tad-dritt kriminali. Is-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema) indikat ukoll ir-retiċenza tagħha li tiddefinixxi l-kunċett ta’ “kwantitajiet sinjifikattivi ta’ drogi narkotiċi” b’mod iktar komprensiv, billi qieset li dan kien jammonta għal użurpazzjoni tar-rwol tal-korp leġiżlattiv (
49
). F’dawn iċ-ċirkustanzi l-interpretazzjoni mingħajr xkiel każ b’każ mill-qorti nazzjonali taċ-ċirkustanza aggravanti ta’ x’jikkostitwixxi “kwantità sinjifikattiva” ta’ drogi ma hijiex kompatibbli mal-prinċipju ta’ nullum crimen, nulla poena sine lege.
80.
Għalhekk nikkonkludi li l-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757, fid-dawl tal-prinċipji ta’ ugwaljanza, ta’ nondiskriminazzjoni u ta’ nullum crimen, nulla poena sine lege, ma tipprekludix sitwazzjoni fejn it-terminu li jittrasponi “kwantitajiet kbar ta’ drogi” fid-dritt nazzjonali ma jkunx iddefinit mill-korp leġiżlattiv iżda jkun iċċarat permezz ta’ interpretazzjonijiet fil-ġurisprudenza. Madankollu, dik l-interpretazzjoni għandha tippermetti lill-persuna konċernata tevalwa l-eżistenza ta’ u l-portata tar-responsabbiltà kriminali tagħha meta tinstab fil-pussess ta’ ċerta kwantità ta’ drogi. Interpretazzjoni każ b’każ ta’ dan il-kunċett mill-qrati nazzjonali abbażi ta’ kriterju li ma jipprovdix livell raġonevoli ta’ prevedibbiltà u ta’ ċertezza raġonevoli ma hijiex kompatibbli mal-prinċipju ta’ nullum crimen, nulla poena sine lege ssanċit fl-Artikolu 49 tal-Karta. Hija l-qorti nazzjonali li għandha tiddetermina jekk din hijiex fil-fatt is-sitwazzjoni li tipprevali fl-ordinament ġuridiku nazzjonali tagħha.
Konklużjoni
81.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet esposti iktar ’il fuq, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tirrispondi għad-domandi magħmula mis-Sąd Rejonowy w Słupsku – XIV Wydział Karny (il-Qorti Distrettwali ta’ Słupsk (Sezzjoni Kriminali XIV), il-Polonja) kif ġej:
–
L-Artikoli 2(1)(ċ) u (2) u l-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757/ĠAI tal-25 ta’ Ottubru 2004 li tistabbilixxi dispożizzjonijiet minimi dwar l-elementi kostitwenti ta’ atti kriminali u ta’ pieni fil-qasam tat-traffikar illeċitu ta’ drogi ma jipprekludux lill-Istati Membri milli jestendu r-responsabbiltà kriminali għar-reat aggravat relatat mal-pussess ta’ kwantitajiet kbar ta’ drogi għat-traffikar, kif iddefinit hemmhekk, għal pussess ta’ drogi lil hinn mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-reati elenkati f’din id-Deċiżjoni Kwadru.
–
L-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757/ĠAI, fid-dawl tal-prinċipji ta’ ugwaljanza, ta’ nondiskriminazzjoni u ta’ nullum crimen, nulla poena sine lege, ma tipprekludix sitwazzjoni fejn it-terminu li jittrasponi “kwantitajiet kbar ta’ drogi” fid-dritt nazzjonali ma jkunx iddefinit mill-korp leġiżlattiv iżda jkun iċċarat permezz ta’ interpretazzjonijiet fil-ġurisprudenza. Madankollu, dik l-interpretazzjoni għandha tippermetti lill-persuna konċernata tevalwa l-eżistenza ta’ u l-portata tar-responsabbiltà kriminali tagħha meta tinstab fil-pussess ta’ ċerta kwantità ta’ drogi. Interpretazzjoni każ b’każ ta’ dan il-kunċett mill-qrati nazzjonali abbażi ta’ kriterju li ma jipprovdix livell raġonevoli ta’ prevedibbiltà u ta’ ċertezza ma hijiex kompatibbli mal-prinċipju ta’ nullum crimen, nulla poena sine lege sanċit fl-Artikolu 49 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. Hija l-qorti nazzjonali li għandha tiddetermina jekk din hijiex fil-fatt is-sitwazzjoni li tipprevali fl-ordinament ġuridiku nazzjonali tagħha.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	Ara, pereżempju, il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża IK (Eżekuzzjoni ta’ piena addizzjonali) (C‑551/18 PPU, EU:C:2018:890). Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-mibki u rispettat kollaboratur tiegħi l-Avukat Ġenerali Bot fil-kawża M.A.S. u M.B. (C‑42/17, EU:C:2017:564, punt 74), billi fakkar li l-prinċipju li reati u pieni għandhom ikunu ddefiniti mil-liġi huwa wieħed mill-prinċipji essenzjali tad-dritt kriminali modern, identifikat b’mod partikolari mill-kriminologu Taljan Cesare Beccaria, li ċċita x-xogħlijiet ta’ Montesquieu (De l’Esprit des Lois (Kapitolu VI tal-Ktieb XI, de la Constitution d’Angleterre), 1748), fil-kitba famuża tiegħu On crime and punishments (1764).
(
3
)	ĠU 2006 L 153M, p. 94.
(
4
)	ĠU 2007 C 303, p. 1.
(
5
)	Premessa 1.
(
6
)	Premessa 3.
(
7
)	Premessa 4.
(
8
)	Premessa 5.
(
9
)	Premessa 9.
(
10
)	Ara iktar ’il quddiem il-punt 76 u n-noti ta qiegħ il-paġna 45 u 46.
(
11
)	Sentenza tal-21 ta’ Lulju 2011, Fuchs u Köhler, C‑159/10 u C‑160/10, EU:C:2011:508, punt 30.
(
12
)	Sentenza tal-5 ta’ Marzu 2009, Kattner Stahlbau, C‑350/07, EU:C:2009:127, punti 24 u 25.
(
13
)	Ara l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti kontra t-traffikar illeċitu ta’ drogi jew ta’ sustanzi psikotropiċi tal-20 ta’ Diċembru 1988 (Ġabra tat-Trattati, Vol. 1582, p. 95). L-Artikolu 3(2) tagħha jipprovdi li “Bla ħsara għall-prinċipji kostituzzjonali tagħha u għall-kunċetti bażiċi tas-sistema legali tagħha, kull parti għandha tadotta tali miżuri li jkunu meħtieġa biex il-pussess, ix-xiri jew il-koltivazzjoni ta’ drogi narkotiċi jew sustanzi psikotropiċi għal konsum personali li jkunu kuntrarji għad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni tal-1961, tal-Konvenzjoni tal-1961 kif emendata jew tal-Konvenzjoni tal-1971 jiġu stabbiliti bħala reati kriminali skont id-dritt domestiku tagħha, meta dawn jitwettqu intenzjonalment” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
(
14
)	Ara, dwar dan, is-sentenza tal-15 ta’ Novembru 2016, Ullens de Schooten, C‑268/15, EU:C:2016:874, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
15
)	Sentenza tal-14 ta’ Marzu 2013, Allianz Hungária Biztosító et, C‑32/11, EU:C:2013:160, punt 20 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
16
)	Sentenza tad-29 ta’ Ġunju 2017, Popławski, C‑579/15, EU:C:2017:503, punt 31.
(
17
)	Sentenza tal-15 ta’ Novembru 2016, C‑268/15, EU:C:2016:874.
(
18
)	Ara, pereżempju, is-sentenza tal-24 ta’ Mejju 2016, Dworzecki, C‑108/16 PPU, EU:C:2016:346, punti 28 u 30.
(
19
)	Sentenza tal-14 ta’ Marzu 2013, Allianz Hungária Biztosító et, C‑32/11, EU:C:2013:160, punt 19 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
20
)	Sentenza tas-26 ta’ Frar 2013, Åkerberg Fransson, C‑617/10, EU:C:2013:105, punti 19, 21, 22 u l-ġurisprudenza ċċitata
(
21
)	Sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2016, Paoletti et, C‑218/15, EU:C:2016:748, punt 14
(
22
)	Ara l-Artikolu 6(1) TUE: “L-Unjoni tirrikonoxxi d-drittijiet, il-libertajiet u l-prinċipji stabbiliti fil-[Karta], li għandha jkollha l-istess valur legali bħat-Trattati”.
(
23
)	Il-Protokoll (Nru 30) dwar l-applikazzjoni tal-Karta dwar id-drittijiet fundamentali tal-Unjoni Ewropea għall-Polonja u għar-Renju Unit. L-Artikolu 1(1) ta’ dan il-Protokoll jipprovdi li “Il-Karta ma testendix il-fakultà tal-Qorti tal-Ġustizzja ta’ l-Unjoni Ewropea, jew kwalunkwe qorti jew tribunal tal-Polonja jew tar-Renju Unit, li ssib li l-liġijiet, ir-regolamenti jew id-dispożizzjonijiet, il-prattiki jew l-azzjonijiet amministrattivi tal-Polonja jew tar-Renju Unit huma inkonsistenti mad-drittijiet, il-libertajiet u l-prinċipji fundamentali li hija tafferma mill-ġdid”.
(
24
)	Sentenza tad-19 ta’ Novembru 2019, A.K. (Indépendance de la chambre disciplinaire de la Cour suprême), C‑585/18, C‑624/18 u C‑625/18, EU:C:2019:982, punt 85 u l-ġurisprudenza ċċitata. Ara wkoll is-sentenza tal-21 ta’ Diċembru 2011, N.S. et, C‑411/10 u C‑493/10, EU:C:2011:865, punti 119 u 120.
(
25
)	Premessa 4 tad-Deċiżjoni Kwadru (ara l-punt 7 iktar ’il fuq).
(
26
)	Jiġifieri “il-produzzjoni, il-manifattura, l-estrazzjoni, il-preparazzjoni, l-offerta, l-offerta għall-bejgħ, id-distribuzzjoni, il-bejgħ, il-kunsinna fuq kwalunkwe kondizzjoni hi x’inhi, is-senserija, id-dispaċċ, id-dispaċċ fi transitu, it-trasport, l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta’ drogi”.
(
27
)	Xi wħud mill-attivitajiet elenkati fl-Artikolu 2(1)(a) jidhru, f’kull każ, li huma irrikonċiljabbli mal-pussess għal konsum personali (l-offerta, l-offerta għall-bejgħ, id-distribuzzjoni, il-bejgħ, il-kunsinna, senserija, id-dispaċċ u d-dispaċċ fi transitu).
(
28
)	Ara wkoll il-premessa 3.
(
29
)	Rapport tal-Parlament Ewropew dwar il-proposta għal Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill li tistabbilixxi dispożizzjonijiet minimi dwar l-elementi kostitwenti ta’ atti u pieni kriminali fil-qasam tat-traffikar tad-droga, A5-0095/2004, 23 ta’ Frar 2004, p. 6.
(
30
)	L-Artikolu 31(1)(e) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea jipprovdi bażi legali sabiex ikunu stabbiliti regoli minimi f’ċerti oqsma tal-liġi kriminali, li jinkludu traffikar ta’ droga. Ara wkoll il-premessa 3 tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757.
(
31
)	Artikolu 34(2)(b) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. Ara wkoll is-sentenza tat-8 ta’ Novembru 2016, Ognyanov, C‑554/14, EU:C:2016:835, punt 56
(
32
)	Artikolu 4(1) tad-Deċiżjoni Kwadru 2004/757.
(
33
)	Ara l-punti 66 et seq. iktar ’il quddiem.
(
34
)	Infakkar li l-piena għal pussess illegali ta’ drogi skont l-Artikolu 62(1) tal-Liġi dwar il-Ġlieda Kontra d-Dipendenza fuq id-Droga hija ta’ “priġunerija sa tliet snin”, filwaqt li, skont l-Artikolu 62(2) tagħha, l-involviment ta’ “kwantità sinjifikattiva” ta’ drogi tagħti lok għal “priġunerija ta’ minn sena sa għaxar snin” (ara l-punt 10 iktar ’il fuq).
(
35
)	Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tat-3 ta’ Mejju 2007, Advocaten voor de Wereld, C‑303/05, EU:C:2007:261, punt 59.
(
36
)	Sentenzi tas-6 ta’ Ottubru 2009, Wolzenburg, C‑123/08, EU:C:2009:616, punt 63 u tat-3 ta’ Mejju 2007, Advocaten voor de Wereld, C‑303/05, EU:C:2007:261, punt 56.
(
37
)	Sentenza tal-5 ta’ Diċembru 2017, M.A.S. u M.B., C‑42/17, EU:C:2017:936, punti 51 sa 53 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
38
)	Ara l-ispjegazzjonijiet relatati mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, ĠU 2007 C 303, p. 17.
(
39
)	Sentenza tal-5 ta’ Diċembru 2017, M.A.S. u M.B., C‑42/17, EU:C:2017:936, punt 55 u l-ġurisprudenza ċċitata tal-Qorti ta’ Strasbourg.
(
40
)	Sentenza tal-5 ta’ Diċembru 2017, M.A.S. u M.B., C‑42/17, EU:C:2017:936, punt 56 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
41
)	QEDB, 15 ta’ Lulju 2014, Ashlarba vs Georgia, CE:ECHR:2014:0715JUD004555408, §34.
(
42
)	QEDB, 15 ta’ Jannar 2009, Assocjazzjoni taċ-Ċittadini Radko & Paunkovski vs Eks Repubblika Jugożlava tal-Maċedonja, CE:ECHR:2009:0115JUD007465101 § 54.
(
43
)	Sentenza tat-28 ta’ Marzu 2017, Rosneft, C‑72/15, EU:C:2017:236, punt 167.
(
44
)	QEDB, 20 ta’ Mejju 1999, Rekvényi vs L-Ungerija, CE:ECHR:1999:0520JUD002539094, § 34.
(
45
)	Iċ-ċifri msemmija mill-Qorti tal-Ġustizzja kienu mifruxa minn “għall-inqas diversi għexieren ta’ persuni” sa “diversi mijiet”, “diversi għexieren ta’ eluf” jew “2000 porzjon”.
(
46
)	Pereżempju, kwantità ta’ drogi li tista’ tissodisfa l-bżonnijiet ta’ mill-inqas diversi għexieren ta’ dipendenti, jew billi jiġi stabbilit jekk ikunx għalkollox possibbli li tittieħed il-kwantità ta’ droga misjuba u jekk, meqjusa x-xorta ta’ droga, din setgħetx twassal għal effett ta’ “high”.
(
47
)	QEDB, 21 ta’ Ottubru 2013, Del Río Prada vs Spanja, CE:ECHR:2013:1021JUD004275009, § 93.
(
48
)	QEDB, 17 ta’ Frar 2004, Maestri vs L-Italja, CE:ECHR:2004:0217JUD003974898, § 26.
(
49
)	Ara l-punt 77 iktar ’il fuq.