62002CC0372_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
1. F’din il-kawża l-Bundessozialgeriht (Il-Qorti Federali Soċjali) (Il-Ġermanja) irrinivjat sensiela ta’ domandi dwar l-interpretazzjoni ta’ l-Artikoli 3, 13, 67 u 71 tar-Regolament Nru 1408/71 (2) (iktar ‘il quddiem ‘ir-Regolament’).
2. Il-Qorti qed tiġi mitluba b’mod partikolari biex tagħti direzzjoni dwar, l-ewwel nett il-leġiżlazzjoni applikabbli għal ċittadin Spanjol li wara li għex il-parti l-kbira ta’ ħajtu fil-Ġermanja, qatta’ disa’ xhur fi Spanja jwettaq is-servizz militari obbligatorju, imbagħad reġa’ lura fil-Ġermanja fejn applika għall-benefiċċju tal-qgħad u, it-tieni nett jekk ir-Regolament jirrikjedix li dan il-perijodu ta’ servizz militari jittieħed in kunsiderazzjoni biex jiġi ddeterminat jekk l-applikant għandux dritt għal tali benefiċċju.
3. Id-dispożizzjonijiet tar-Regolament li hemm kwistjoni dwarhom huma l-Artikolu 3 (li jistipula l-prinċipju dwar trattament ugwali), l-Artikolu 13(2) (li jinkludi regoli biex tiġi ddeterminata l-leġiżlazzjoni applikabbli), l-Artikolu 67 (li jistipula regoli għall-aggregazzjoni, jew għat-teħid in kunsiderazzjoni, ta’ perijodi ta’ assigurazzjoni jew ta’ impjieg ikkompletati fi Stat Membru ieħor sabiex jiġi deċiż jekk hemmx dritt għall-għajnuna tal-qgħad) u l-Artikolu 71 (li jikkonċerna persuni bla xogħol li, essenzjalment, kienu impjegati l-aħħar fi Stat Membru differenti minn dak fejn jirrisjedu). It-test ta’ dawn id-dispożizzjonijiet huwa riprodott, safejn hu meħtieġ, fil-bidu tad-diskussjoni tad-domanda jew id-domandi li għalihom hu rilevanti.
4. Anki l-Artikolu 80 tar-Regolament Nru 574/72 (3) huwa rilevanti. Dan ir-regolament jistipula l-proċedura għall-implementazzjoni tar-Regolament Nru 1408/71. L-Artikolu 80 jipprovdi, fil-kuntest ta’ l-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 1408/71, li s-servizzi tal-qgħad ta’ l-Istat Membru li persuna kienet l-aħħar suġġetta għal-leġiżlazzjoni tiegħu għandhom joħorġu dikjarazzjoni awtentikata li tispeċifika l-perijodi ta’ assigurazzjoni jew ta’ impjieg li din il-persuna wettqet bħala persuna impjegata taħt din il-leġiżlazzjoni.
Leġiżlazzjoni nazzjonali rilevanti
5. L-Artikolu 100 ta’ l-Arbeitsförderungsgesetz (il-Liġi dwar il-promozzjoni tax-xogħol, ‘AFG’) jipprovdi li persuna għandha d-dritt għall-benefiċċju tal-qgħad b’mod partikolari jekk hija tissodisfa l-kundizzjonijiet dwar il-perijodu ta’ affiljazzjoni. L-Artikolu 104 jipprovdi li l-kundizzjoni dwar il-perijodu ta' affiljazzjoni tkun sodisfatta jekk il-persuna kkonċernata tkun żammet, għal 360 ġurnata matul perijodu ta' riferiment ta' tliet snin, impjieg suġġett għall-obbligu li jitħallsu kontribuzzjonijiet. Il-perijodu ta' riferiment huwa l-perijodu li jiġi immedjatament qabel l-ewwel ġurnata tal-perijodu ta' qgħad li minnha jkunu sodisfatti l-kundizzjonijiet l-oħra li jagħtu l-persuna kkonċernata dritt għall-benefiċċju tal-qgħad.
6. Skond l-Artikolu 107, il-perijodu ta’ servizz militari huwa assimilat ma’ impjieg suġġett għall-obbligu li jitħallsu kontribuzzjonijiet.
Il-proċeduri legali ewlenin u d-domandi rrinvjati
7. Skond id-digriet tar-rinviju, il-fatti huma kif ġejjin.
8. Ir-rikorrent, li huwa ta’ nazzjonalità Spanjola, twieled fil-Ġermanja fl-1974 u sa minn dakinhar kellu l-post ewlieni tar-residenza tiegħu rreġistrat fil-Ġermanja. Bejn Settembru ta’ l-1991 u Lulju ta’ l-1994 huwa ħa taħriġ ġewwa Madrid, ikkwalifika bħala inġinier ta’ l-elettronika fl-industrija ta’ l-enerġija. Mit-3 sal-31 ta’ Awwissu 1994 u mit-3 ta’ Novembru 1994 sal-20 ta’ April 1995 ir-rikorrent kien impjegat fil-Ġermanja bħala elettriċista. Fil-21 ta’ April 1995 huwa telaq għal Spanja, fejn wettaq is-servizz militari obbligatorja mit-18 ta’ Mejju 1995 sal-15 ta’ Frar 1996; huwa beda jaħdem għal darb’oħra fil-Ġermanja mit-30 ta’ Mejju 1996.
9. Skond l-Artikolu 80 tar-Regolament Nru 574/72, l-istituzzjoni tas-sigurtà soċjali Spanjola f’Jannar 1997 iċċertifikat li r-rikorrent kien ikkompleta perijodu ta’ assigurazzjoni u ta’ impjieg mill-1 ta’ Diċembru 1997 sa l-4 ta’ Diċembru 1992.
10. Ir-rikorrent irreġistra mal-konvenut bħala persuna bla xogħol fil-25 ta’ April 1996. Il-konvenut irrifjuta li jagħti benefiċċju għall-qgħad peress li r-rekwiżit tal-perijodu kwalifikattiv ma ġiex sodisfatt għaliex inter alia
l-perijodu ta’ servizz obbligatorja tar-rikorrent fi Spanja ma kienx jikkostitwixxi impjieg suġġett għal kontribuzzjonijiet obbligatorji skond it-termini ta’ l-AFG.
11. Ir-rikorrent appella b’suċċess quddiem is-Sozialgericht (il-Qorti Soċjali) Hanover; is-sentenza ta’ din il-qorti ġiet ikkonfermata mil-landessozialgericht (Qorti Soċjali Għolja). Il-konvenut appella quddiem il-Bundessozialgericht.
12. Dik il-qorti tinnota li l-perijodu ta’ riferiment ta’ tliet snin jinkludi l-perijodu mill-25 ta’ April 1993 sal-24 ta’ April 1996. Matul dak iż-żmien ir-rikorrent ħadem bħala impjegat fil-Ġermanja u kien suġġett għall-obbligu li jikkontribwixxi mit-3 ta’ Awwissu 1994 sal-31 ta’ Awwissu 1994 u mit-3 ta’ Novembru 1994 sal-20 ta’ April 1995. Dan jammonta għall-198 ġurnata ta’ tali xogħol, jiġifieri inqas minn 360 ġurnata. Madankollu r-rikorrent ikun intitolat għall-benefiċċju tal-qgħad jekk il-perijodu ta’ servizz ta’ servizz militari obbligatorja mit-18 ta’ Mejju 1995 sal-15 ta’ Frar 1996 kellu jittieħed in kunsiderazzjoni. Fil-kuntest tal-liġi Ġermaniża, dan il-perijodu ma jistax jittieħed in kunsiderazzjoni biex jiġi kkompletat il-perijodu kwalifikattiv, imma jista’ jkollu jittieħed in kunsiderazzjoni skond id-dritt Komunitarju. Dan jippreżupponi li, skond id-dritt Komunitarju, kien il-konvenut li kellu l-obbligu jagħti l-benefiċċju tal-qgħad u li l-kundizzjonijiet biex jingħata l-benefiċċju ġew osservati. Jekk hux hekk jew le jiddependi mill-interpretazzjoni ta’ numru ta’ dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1408/71. Għalhekk il-Bundessozialgericht issospendiet il-proċeduri legali u rrinvjat serje ta’ domandi quddiem il-Qorti għal deċiżjoni preliminari.
13. It-test sħiħ tad-domandi rrinvjati jinsab fl-Anness ma’ din l-Opinjoni. Essenzjalment dawn iqajmu l-argumenti li ġejjin: l-ewwel nett, jekk hijiex il-legiżlazzjoni Spanjola jew Ġermaniża li hija applikabbli fiċ-ċirkustanzi; it-tieni nett, jekk il-perijodu ta’ servizz militari tar-rikorrent huwiex ‘impjieg’ fis-sens ta’ l-Artikolu 71(1); it-tielet nett, jekk dan huwa l-każ, jekk l-Artikolu 67 huwiex fil-prinċipju applikabbli flimkien mal-Artikolu 71(1)(b)(ii); u raba’ nett, jekk dan huwa l-każ, jekk l-Artikolu 67 jirrikjedix li jittieħed in kunsiderazzjoni l-perijodu ta’ servizz militari obbligatorja mwettaq wara l-aħħar perijodu ta’ assigurazzjoni tar-rikorrent taħt il-leġiżlazzjoni Ġermaniża. Fl-aħħar nett, il-qorti tar-rinviju tagħmel id-domanda jekk l-Artikolu 3 tar-Regolament jirrikjedix li l-perijodu ta’ servizz militari jittieħed in kunsiderazzjoni jekk id-dispożizzjonijiet hawn fuq imsemmija ma jkollhomx dan l-effett.
14. Ġew ippreżentati sottomissjonijiet bil-miktub mir-rikorrent, mill-Gvernijiet tal-Ġermanja u tal-Portugall u mill-Kummissjoni. Ma nżammet l-ebda seduta għax ma kienx hemm talba f’dan is-sens.
Determinazzjoni tal-leġiżlazzjoni applikabbli
15. Il-qorti tar-rinviju bl-ewwel domanda tagħha essenzjalment tistaqsi jekk persuna fil-pożizzjoni tar-rikorrent hijiex suġġetta għal-leġiżlazzjoni Spanjola skond l-Artikolu 13(2)(e) jew għal-leġiżlazzjoni Ġermaniża skond l-Artikolu 13(2)(f) tar-Regolament.
L-Artikolu 13 tar-Regolament
16. L-Artikolu 13, intitolat ‘Regoli Ġenerali’, huwa l-ewwel dispożizzjoni fit-Titolu II tar-Regolament Nru 1408/71, intitolat ‘Determinazzjoni tal-leġiżlazzjoni applikabbli’.
17. L-Artikolu 13(1) fil-verżjoni applikabbli fiż-żmien materjali jistipula:
‘Suġġett għall-Aritkolu 14c [li mhuwiex rilevanti għall-kawża preżenti], persuni li għalihom japplika dan ir-Regolament ikunu suġġetti għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru wieħed biss. Din il-leġiżlazzjoni tiġi ddeterminata skond id-dispożizzjonijiet ta’ dan it-Titolu.’
18. L-Artikolu 13(2) jistipula serje ta’ regoli biex tiġi ddeterminata liema leġiżlazzjoni hija applikabbli f’ċirkustanzi partikolari. Ir-regoli huma mfissra li huma suġġetti għall-Artikoli 14 sa 17, li jikkostitwixxu l-bqija tat-Titolu II, li jinkludi diversi regoli speċjali li l-ebda waħda minnhom ma hi applikabbli f’dan il-każ.
19. L-Artikolu 13(2)(a) jistipula:
‘Persuna impjegata fit-territorju ta’ Stat Membru tkun suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ dak l-Istat anki jekk ikollha r-residenza tiegħha fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor jew jekk l-uffiċċju reġistrat jew il-post tan-negozju ta’ l-intrapriża jew ta’ l-individwu li jimpjegah ikun qiegħed fit-territorju ta’ xi Stat Membru ieħor.’
20. L-Artikolu 13(2) jistipula:
‘Persuna msejħa jew imsejħa mill-ġdid għas-servizz fil-forzi armati, jew għal servizz ċivili, ta’ xi Stat Membru tkun suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat. Jekk biex xi hadd ikun intitolat taħt din il-leġiżlazzjoni jkun suġġett għall-ikkompletar ta’ perijodi ta’ assigurazzjoni qabel id-dħul fi jew it-tluq minn tali servizz militari jew ċivili, perijodi ta’ assigurazzjoni kkompletati taħt il-leġiżlazzjoni ta’ xi Stat Membru ieħor għandhom jittieħdu in kunsiderazzjoni, sal-punt li jkun meħtieġ, daqs li kieku kienu perijodi kkompletati taħt il-leġiżlazzjoni ta’ l-ewwel Stat. Il-persuna impjegata jew li taħdem għal rasha imsejħa jew imsejħa mill-ġdid għal servizz fil-forzi armati, jew għal servizz ċivili, għandha żżomm l-istat ta’ persuna impjegata jew li taħdem għal rasha.’
21. L-Artikolu 13(2)(f), imdaħħal fir-Regolament Nru 1408/71 b’effett mid-29 ta’ Lulju 1991 bir-Regolament Nru 2195/91, (4) jistipula li:
‘Persuna li għaliha l-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru ma tibqgħax applikabbli, mingħajr ma ssir applikabbli għaliha l-leġiżlazzjoni ta’ xi Stat Membru ieħor skond xi waħda mir-regoli stipulati fis-subparagrafi ta’ hawn fuq jew skond xi waħda mill-eċċezzjonijiet jew dispożizzjonijiet speċjali stipulati fl-Artikoli 14 sa 17 tkun suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ l-Istat Membru fit-territorju ta’ liema għandha r-residenza konformi mad-dispożizzjonijiet ta’ din il-leġiżlazzjoni waħida.’
Evalwazzjoni
22. Fil-fehma tiegħi l-leġiżlazzjoni applikabbli għandha tiġi ddeterminata unikament b’riferiment għat-Titolu II tar-Regolament, intitolat ‘Determinazzjoni tal-leġiżlazzjoni applikabbli’ u li ġie deskritt ripetutament mill-Qorti bħala li jikkostitwixxi ‘sistema kompleta u uniformi ta’ dritt internazzjonali privat. (5) Tabilħaqq l-Artikolu 13(1) jistipula espliċitament: ‘Suġġett għall-Artikolu 14c, persuni li għalihom japplika dan ir-Regolament ikunu suġġetti għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru wieħed biss. Din il-leġiżlazzjoni għandha tiġi ddeterminata skond id-dispożizzjonijiet ta’ dan it-Titolu.’ Għalhekk ma nistax naċċetta s-sottomissjoni tal-Kummissjoni li l-leġiżlazzjoni applikabbli mhijiex irregolata bit-Titolu II u għandha tiġi ddeterminata b’riferiment għad-dispożizzjonijiet li jinsabu band’oħra fir-Regolament.
23. Verament hemm dispożizzjonijiet f’titoli oħrajn tar-Regolament li f’ċirkustanzi speċifiċi jipprovdu għall-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni ta’ xi Stat Membru apparti dik li hi applikabbli skond it-Titolu II. Madankollu l-iskema tar-Regolament kif interpretata mill-Qorti, tassumi b’mod ċar li l-leġiżlazzjoni applikabbli l-aktar għal applikant partikolari għal benefiċċju tas-sigurtà soċjali tista’ tiġi ddeterminata dejjem b’riferiment għat-Titolu II, anki jekk f’sitwazzjoni partikolari xi dispożizzjoni speċifika tar-Regolament tipprovdi għall-applikazzjoni tal-legiżlazzjoni ta’ xi Stat Membru ieħor għal xi skop speċifiku.
24. Fil-każ preżenti, l-applikant (i) kien impjegat fil-Ġermanja mit-3 sal-31 ta’ Awwissu 1994 u mit-3 ta’ Novembru 1994 sal-20 ta’ April 1995, matul liema perijodu huwa kien suġġett għal-leġiżlazzjoni tal-Ġermanja skond l-Artikolu 13(2)(a), u (ii) wettaq is-servizz militari obbligatorju fi Spanja mit-18 ta’ Mejju 1995 sal-15 ta’ Frar 1996, matul liema perijodu huwa kien suġġett għal-leġiżlazzjoni ta’ Spanja skond l-Artikolu 13(2)(e). Id-domanda hija liema leġiżlazzjoni kienet applikabbli minn hemm ’il quddiem, minn meta rritorna l-Ġermanja u applika għall-benefiċċju tal-qgħad.
25. Is-sentenza tal-Qorti f’ Kuusijärvi (6) li kienet tikkonċerna l-Artikolu 13(2)(f), tidher li tagħti tweġiba għal din id-domanda. F’din il-kawża, il-Qorti ddikjarat li ‘fil-każ ta’ persuna li mhijiex iktar suġġetta għal xi leġiżlazzjoni applikabbli skond id-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ l-Artikolu 13(2)…jew tad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 14 sa 17 tar-Regolament Nru 1408/71, [l-Artikolu 13(2)(f)] tiddikjara bħala applikabbli għal din il-persuna l-leġiżlazzjoni ta’ l-Istat Membru fit-territorju ta’ liema għandha r-residenza’. Din is-sitwazzjoni manifestament tiddeskrivi l-pożizzjoni tar-rikorrent fil-kawża preżenti. Il-Gvern Ġermaniż kien ukoll ta’ l-istess fehma.
26. Għalkemm il-Gvern Portugiż jissottometti li l-leġiżlazzjoni Spanjola hija applikabbli skond l-Artikolu 13(2)(e), din is-sottomissjoni tidher li tikkonċerna unikament il-leġiżlazzjoni applikabbli matul il-perijodu tas-servizz militari, filwaqt li l-ewwel domanda tikkonċerna l-leġiżlazzjoni applikabbli minn dakinhar.
27. Il-Kummissjoni ssostni li l-Artikolu 13(2)(f) mhuwiex applikabbli b’xi mod aktar wara t-tmiem tas-servizz militari milli wara t-telfien ta’ impjieg: li kien hekk persuna bla xogħol setgħet dejjem tmur tgħix fi Stat Membru ieħor u titlob il- benefiċċju tal-qgħad hemmhekk. Madankollu din il-fehma hija b’mod ċar kuntrarja għad-deċiżjoni tal-Qorti f’ Kuusijärvi, li tiddikjara li ‘persuna li waqfet minn kull impjieg fit-territorju ta’ xi Stat Membru … hija suġġetta, skond l-Artikolu 13(2)(f) … jew għal-leġiżlazzjoni ta’ l-Istat fejn qabel kien impjegat, jekk jibqa’ joqgħod hemmhekk, jew għal dik ta’ l-Istat fejn, jekk dan ikun il-każ, huwa jkun ittrasferixxa r-residenza tiegħu’.(7)
28. Barra dan huwa ċar li b’ ‘persuna li waqfet minn kull impjieg’ il-Qorti ma riditx tillimita l-iskop tad-dikjarazzjoni tagħha għal persuni li definittivament waqqfu kull attività okkupazzjonali. F’ Kuusivärvi
l-Gvernijiet ta’ l-Iżvezja u tan-Norveġja kienu sostnew li l-Artikolu 13(2)(f) kien applikabbli biss għal tali persuni filwaqt li persuna li kienet waqfet biss temporanjament mix-xogħol baqgħet suġġetta, permezz ta’ l-Artikolu 13(2)(a), għal-leġiżlazzjoni ta’ l-Istat Membru fejn kienet impjegata l-aħħar, anki jekk hija kienet stabbiliet ir-residenza tagħha fi Stat Membru ieħor. Il-Qorti ddikjarat li ma kien hemm xejn fil-formulazzjoni ta’ l-Artikolu 13(2)(f) li jissuġġerixxi li kien daqshekk limitat fl-iskop; għall-kuntrarju, dan kien imfisser f’termini ġenerali sabiex ikopri kull sitwazzjoni fejn il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru waqfet milli tkun applikabbli għal persuna, għal kwalunkwe raġuni, u mhux biss għax il-persuna kkonċernata kienet waqqfet l-attività okkupazzjonali tagħha, kemm jekk b’mod definittiv jew temporanju, fi Stat Membru partikolari. (8)
29. Fi kwalunkwe każ jiena mhux konvint li t- tħassib tal-Kummissjoni huwa fondat sew. Anki jekk l-effett ta’ l-Artikolu 13(2) hu dak li l-leġiżlazzjoni applikabbli għal persuna li waqfet taħdem fi Stat Membru partikolari u li biddlet ir-residenza tagħha lejn xi Stat Membru ieħor hija l-leġiżlazzjoni ta’ dan l-aħħar Stat, dan minnu nnifsu mhuwiex se jagħti lil persuna bħal din id-dritt awtomatiku li tieħu l-benefiċċju tal-qgħad a spejjeż ta’ dan l-Istat. Il-Qorti saħqet f’ Kuusijärvi li l-iskop uniku ta’ l-Artikolu 13(2) huwa li tiġi ddeterminata l-leġiżlazzjoni applikabbli għal persuni li huma f’xi waħda mis-sitwazzjonijiet li hemm riferiment għalihom fis-subparagrafi (a) sa (f) ta’ din id-dispożizzjoni. Bħala tali, id-dispożizzjoni mhijiex maħsuba biex tistipula l-kundizzjonijiet li joħolqu d-dritt jew l-obbligu li trid tkun affiljat ma’ skema ta’ sigrutà soċjali jew ma’ xi fergħa partikolari ta’ tali skema: kif ġie rrilevat mill-Qorti f’okkażżjonijiet differenti, hija l-leġiżlatura ta’ kull Stat Membru li għandha tistipula dawn il-kundizzjonijiet. (9) Fejn Stat Membru jissuġġetta d-dritt għall-għajnuna tal-qgħad għall-kundizzjoni li l-applikant ikkompleta perijodi ta’ assigurazzjoni jew ta’ impjieg, l-Artikolu 67 tar-Regolament jirrikjedi li dan l-Istat jieħu in kunsiderazzjoni fil-kalkoli tiegħu perijodi bħal dawk imwettqa fi Stat Membru ieħor. Madankollu, dan ir-rekwiżit huwa applikabbli biss fejn l-applikant ikun ‘ikkompleta finalment’ tali perijodu fl-Istat Membru fejn tkun saret l-applikazzjoni. (10) Konsegwentement ma naħsibx li l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 13(2)(f) li qed nissuġġerixxi jista’ jkollha l-effett deskritt mill-Kummissjoni.
30. Madankollu ta’ aktar tħassib għalija hija l-possibbiltà li l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 13(2)(f) li tidher li hi ddettata minn Kuusijärvi tista’ tħarbat l-iskema tar-Regolament u b’mod partikolari d-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu 6 tat-Titolu III, intitolat ‘Benefiċċji tal-qgħad’. Dan il-kapitolu jinkludi l-Artikoli 67 sa 71. Kif se jiġi muri hawn taħt, l-Artikolu 71(1)(b)(i) jipprovdi li ċerti persuni bla xogħol jirċievu l-benefiċċju tal-qgħad ‘konformi mad-dispożizzjonijiet ta’ l-Istat (kompetenti) daqs li kieku kienu residenti fit-territorju tiegħu’; l-Artikolu 71(1)(b)(ii) jipprovdi li persuni oħra bla xogħol jirċievu benefiċċju skond il-leġiżlazzjoni ta’ l-Istat fejn għandhom ir-residenza. Huwa ċar mill-iskema tar-Regolament u mill-ġurisprudenza tal-Qorti li t-terminu ‘Stat kompetenti’ għandu jiġi mfisser bħala l-Istat li l-leġiżlazzjoni tiegħu hija applikabbli skond ir-regoli ġenerali stipulati fl-Artikolu 13 tar-Regolament. (11) In vista tal-fatt li sakemm saret iż-żieda ta’ l-Artikolu 13(2)(f) bir-Regolament Nru 2195/91 (12) kienet il-ġurisprudenza stabbilita li l-leġiżlazzjoni applikabbli għal persuna bla xogħol li qed titlob il- benefiċċju kienet (skond l-Artikolu 13(2)(a)) dik ta’ l-Istat ta’ l-aħħar impjieg, (13) qala huwa sorprendenti li l-Qorti hija u tinterpreta dawn id-dispożizzjonijiet kienet assumiet li dak l-Istat normalment hu l-Istat kompetenti fir-rigward ta’ benefiċċji tal-qgħad. (14) Jekk l-effett ta’ l-Artikolu 13(2)(f) hu li l-leġiżlazzjoni applikabbli għal persuna bla xogħol li għandha r-residenza fi Stat Membru differenti minn dak ta’ l-aħħar impjieg tagħha hija l-leġiżlazzjoni ta’ l-Istat tar-residenza, l-Artikolu 71(1)(b)(i) ma jkun jfisser xejn u l-Artikolu 71(1)(b)(ii) jkun superfluwu. Għalhekk jista’ jkun xieraq li fil-kawża preżenti l-Qorti tagħmilha ċara li l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 13(2)(f) f’ Kuusijärvi mhijiex applikabbli għal każijiet relatati ma’ benefiċċji tal-qgħad, li jibqgħu rregolati bl-Artikolu 13(2)(a) jew b’analoġija, bl-Artikolu 13(2)(b) sa (e), kif ikun xieraq. Li kien hekk ir-riżultat fil-kawża preżenti kien ikun li l-leġiżlazzjoni applikabbli għar-rikorrenti, skond l-Artikolu 13(2)(e), tkun dik ta’ Spanja.
31. Għall-iskopijiet tad-domandi rrinvjati li fadal, jien sejjer nipproċedi fuq il-bażi li, b’konsegwenza ta’ Kuusijärvi, il - leġiżlazzjoni applikabbli hija, skond l-Artikolu 13(2)(f), dik tal-Ġermanja. Madankollu, f’każ li l-Qorti kellha l-ħsieb li tikkwalifika s-sentenza bil-mod kif issuġġerejt hawn fuq, jien se nikkunsidra wkoll fil-qosor xi tkun il-pożizzjoni jekk tkun applikabbli l-leġiżlazzjoni Spanjola.
Artikolu 71 tar-Regolament
Dispożizzjonijiet rilevanti
32. L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1408/71 fih serje ta’ definizzjonijiet li jinkludu:
‘(r) perijodi ta’ assigurazzjoni
tfisser perijodi ta’ kontribuzzjoni jew perijodi ta’ impjieg jew ta’ xogħol indipendenti kif imfissra jew rikonoxxuta bħala perijodi ta’ assigurazzjoni mil-leġiżlazzjoni taħt liema ġew ikkompletati jew ikkunsidsrati bħala kkompletati, u l-perijodi kollha ttrattati bħala tali, fejn huma meqjusin mil-leġiżlazzjoni msemmija bħala ekwivalenti għal perijodi ta’ assigurazzjoni;
(s) perijodi ta’ impjieg
u perijodi ta’ xogħol indipendenti
tfisser perijodi hekk imfissra jew rikonoxxuti mil-leġiżlazzjoni taħt liema ġew ikkompletati, u l-perijodi kollha ttrattati bħala tali, fejn huma meqjusin mil-leġiżlazzjoni msemmija bħala ekwivalenti għal perijodi ta’ impjieg jew ta’ xogħol indipendenti’.
33. L-Artikolu 71 huwa intitolat ‘Persuni bla xogħol li, matul l-aħħar impjieg tagħhom, kellhom ir-residenza fi Stat Membru differenti mill-Istat kompetenti’. Il-parti introduttiva ta’ l-Artikolu 71 tistipula:
‘Persuna bla xogħol li qabel kienet impjegata u li, matul l-aħħar impjieg tagħha, kellha r-residenza fit-territorju ta’ Stat Membru differenti mill-Istat kompetenti għandha tirċievi benefiċċji skond id-dispożizzjonijiet li ġejjin.’
34. L-Artikolu 71(1)(a) jikkonċerna ħaddiema fuq il-fruntiera u essenzjalment jistipula li ħaddiem fuq il-fruntiera li hu parżjalment jew b’mod intermittenti bla xogħol fl-intrapriża li timpjegah għandu jirċievi benefiċċji mill-Istat fejn hu impjegat daqs li kieku kellu r-residenza tiegħu f’dak l-Istat (L-Artikolu 71(1)(a)(i)) filwaqt li ħaddiem fuq il-fruntiera li huwa għalkollox bla xogħol għandu jirċievi benefiċċji mill-Istat fejn għandu r-residenza daqs li kieku kien suġġett għal-leġiżlazzjoni tiegħu waqt li kien impjegat l-aħħar (L-Artikolu 71(1)(a)(ii)).
35. L-Artikolu 71(1)(b) jikkonċerna ħaddiema oħrajn li, qabel ma sfaw bla xogħol, għexu u ħadmu fi Stati Membri differenti. L-Artikolu 71(1)(b)(i) jistipula li persuni bħal din li tibqa’ disponibbli għal xogħol fl-Istat fejn l-aħħar ħadmet għandha tirċievi benefiċċji minn dak l-Istat daqs li kieku kellha r-residenza tagħha hemmhekk. L-Artikolu 71(1)(b)(ii) jistipula:
‘Persuna impjegata, ħlief ħaddiem fuq il-fruntiera, li kienet għalkollox bla xogħol u li tagħmel lilha nnifisha disponibbli għal xogħol mas-servizzi tax-xogħol fit-territorju ta’ l-Istat Membru fejn għandha r-residenza, jew li tirritorna għal dak it-territorju, għandha tirċievi benefiċċji skond il-leġiżlazzjoni ta’ dak l-Istat daqs li kieku kienet impjegata hemm hekk…’
Is-servizz militari obbligatorju huwa ‘impjieg’ fit-termini tat-tifsira ta’ l-Artikolu 71(1)?
36. Il-qorti nazzjonali fid-domandi tagħha 2(a) u 3(c)(aa) talbet li tingħata direzzjoni dwar l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 71(1) u b’mod partikolari jekk is-servizz militari tar-rikorrent jistax jikkostitwixxi ‘l-aħħar impjieg’ fit-termini tat-tifsira ta’ l-aħħar sentenza ta’ din id-dispożizzjoni u b’dan il-mod ikun applikabbli l-Artikolu 71(1)(b)(ii).
37. Il-Qorti ddikjarat f’numru ta’ okkażżjonijiet li l-Artikolu 71 huwa maħsub li jiżġura li ħaddiema immigranti jirċievu benefiċċju tal-qgħad fl-aktar kundizzjonijiet favorevoli għat-tfittixija ta’ impjieg ġdid; dan il-benefiċċju mhuwiex wieħed sempliċment finanzjarju imma jinkludi assistenza biex jinstab impjieg ġdid mogħti mis-servizzi tax-xogħol. (15) L-element deċiżiv fl-applikazzjoni ta’ l-artikolu b’mod sħiħ hija r-residenza tal-persuna kkonċernata fi Stat Membru li ma jkunx l-Istat il-leġiżlazzjoni ta’ liema kien suġġett għaliha matul l-aħħar impjieg tiegħu. (16) Taħt l-Artikolu 71(1)(b), persuni bla xogħol li jaqgħu fl-iskop tiegħu għandhom id-dritt li jagħmlu għażla bejn il-benefiċċji offruti mill-Istat kompetenti – li normalment, skond l-Artikolu 13(2)(a), kien ikun l-Istat Membru fejn kellhom l-aħħar impjieg (17) – u dawk offruti mill-Istat Membru fejn għandhom ir-residenza. Il-ħaddiem – li qiegħed fl-aħjar pożizzjoni biex ikun jaf dwar il-prospetti li jsib xogħol ġdid – jeżerċita l-għażla billi jagħmel lilu nnifsu disponibbli jew għas-servizzi tax-xogħol ta’ l-Istat fejn l-aħħar kien impjegat (l-Artikolu 71(1)(b)(i)) jew għal dawk ta’ l-Istat Membru fejn għandu r-residenza tiegħu (l-Artikolu 71(1)(b)(ii)). (18) Fil-kawża preżenti r-rikorrent ifittex li jeżerċita l-aħħar għażla.
38. Jista’ jiġi maħsub li, jekk jien korrett u l-leġiżlazzjoni Ġermaniża hija applikabbli skond l-Artikolu 13(2)(f), l-Artikolu 71(1) ma jagħmel ebda differenza għall-eżitu tal-kawża preżenti, peress li fi kwalunke każ ir-rikorrent imissu jirċievi benefiċċji skond il-leġiżlazzjoni ta’ l-Istat fejn huwa kellu residenza meta huwa applika għalihom.
39. Madankollu, din il-fehma tonqos milli tosserva r-rabta bejn l-Artikoli 67 u 71. Tabilħaqq, jekk japplikax jew le l-Artikolu 71 l-istituzzjoni obbligata li tħallas il-benefiċċju tal-qgħad tkun meħtieġa li tiġbor perijodi ta’ impjieg jew ta’ assigurazzjoni skond l-Artikolu 67, kif se jiġi muri hawn taħt; (19) għaldaqstant għalhekk, ma tagħmel ebda differenza (bl-assunzjoni li l-leġiżlazzjoni Ġermaniża hija applikabbli) għall-eżitu tal-kawża preżenti jekk huwiex applikabbli l-Artikolu 71. Madankollu, il-kundizzjoni imposta bl-Artikolu 67(3), jiġifieri li l-applikant ‘ikkompleta finalment’ perijodu ta’ assigurazzjoni konformi ma’ (fil-kawża preżenti) il-leġiżlazzjoni Ġermaniża hija b’mod espliċitu rrinunzjata ‘fil-każijiet li hemm riferiment għalihom fl-Artikolu 71(1) ... (b)(ii)’. Għalhekk jista’ jkun rilevanti għar-rikorrent li juri li jaqa’ fl-iskop ta’ din id-dispożizzjoni.
40. Ir-rikorrent u l-Gvern Portugiż jaqblu fil-fehma li l-perijodu ta’ servizz militari tar-rikorrent jikkostitwixxi ‘impjieg’ fit-termini ta’ l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 71(1); il-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni huma ta’ opinjoni kuntrarja.
41. Jidhirli li, għalkemm huwa possibbli li tiddetermina l-iskop tat-terminu ‘impjieg’ għall-iskop ta’ l-Artikolu 71(1), mhuwiex possibbli tasal għall-konklużjoni definittiva dwar id-domanda fiċ-ċirkustanzi tal-kawża preżenti. Dan għaliex it-tweġiba għal din id-domanda fl-aħħar mill-aħħar tiddependi fuq il-leġiżlazzjoni Spanjola, li mhuwiex kompitu ta’ din il-Qorti li tinterpretaha. Għalkemm it-terminu ‘impjieg’ mhuwiex imfisser bħala tali fir-Regolament, l-iskema u l-għanijiet ta’ l-Artikolu 71(1) kif deskritti hawn fuq jissuġġerixxu li, għall-inqas għall-iskop ta’ din id-dispożizzjoni, it-terminu għandu skop speċifiku, li jkopri biss attività marbuta ma’ perijodu ta’ impjieg fit-termini ta’ l-Artikolu 1(s) u għalhekk perijodi biss li huma meqjusin bħala perijodi ta’ impjieg jew ekwivalenti mil-leġiżlazzjoni taħt liema ġew ikkompletati.
42. Appoġġ għal din il-fehma jista’ jiġi mislut minn Kuyken, (20) fejn il-Qorti ddikjarat li l-Artikolu 71 ma setax ikun applikabbli għall-każ ta’ persuna bla xogħol li ma għamlet ebda attività bħala persuna impjegata jew xi attività ttrattata bħala tali u li, konsegwentement, ma kinitx kisbet xi dritt għall-benefiċċju tal-qgħad. Għalkemm din id-deskrizzjoni mhijiex applikabbli b’mod preċiż għar-rikorrent fil-każ preżenti, madankollu tagħti awtorità għall-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ ‘l-aħħar impjieg’ għall-iskop ta’ l-Artikolu 71(1) b’riferiment għal attività marbuta ma’ perijodu ta’ impjieg skond it-tifsira ta’ l-Artikolu 1(s) u għalhekk għal perijodi biss meqjusin bħala perijodi ta’ impjieg jew ekwivalenti mil-leġliżlazzjoni taħt liema ġew ikkompletati.
43. Bħala appoġġ possibbli għall-fehma kuntrarja, il-Qorti nazzjonali tagħmel riferiment għal Grahame and Hollanders, (21) li skond liema perijodi ta’ servizz militari obbligatorju jikkostitwixxu ‘perijodi ta’ xogħol imħallas’, ‘perijodi ta’ impjieg imħallas’, ‘perijodi ekwivalenti’ jew ‘perijodi ttrattati bħala tali’ għall-iskopijiet ta’ punti 4(a) u (ċ) fil-Parti J ta’ l-Anness VI tar-Regolament. Dawn id-dispożizzjonijiet ikkonfermaw li l-Olanda kellha tieħu in kunsiderazzjoni ta’ tali perijodi kkompletati fl-Olanda qabel l-1 ta’ Lulju 1967 għall-iskop ta’ l-applikazzjoni ta’ Artikolu 46(2) tar-Regolament, li tikkonċerna l-kalkulazzjoni tal-penżjonijiet.
44. Madankollu f’dak il-każ il-Qorti b’mod espliċitu invokat it-tifsira ta’ ‘perijodi ta’ impjieg’ fl-Artikolu 1(s) tar-Regolament, innutat li ma kienx ikkontestat li dak it-terminu kien jaqbel mat-termini użati f’punti 4(a) u (ċ), u sabet li, taħt il-leġiżlazzjoni fit-termini ta’ liema saru, perijodi ta’ servizz militari obbligatorju ġew ittrattati bħala perijodi ta’ impjieg għall-iskopijiet ta’ sigurtà soċjali. (22)
45. Il-Gvern Portugiż jissottometti li mit-tielet sentenza fl-Artikolu 13(2)(e) isegwi li l-Artikolu 71 huwa applikabbli fejn l-aħħar attività tal-persuna bla xogħol kienet is-servizz militari. Din is-sentenza taqra: ‘Il-persuna impjegata jew li għandha xogħol indipendenti li tiġi msejħa jew imsejħa mill-ġdid għal servizz fil-forzi armati jew għal servizz ċivili għandha żżomm l-istat tagħha ta’ impjegata jew ta’ persuna b’xogħol indipendenti’.
46. Madankollu din il-fehma tidher li hija kuntrarja għall-osservazzjoni tal-Qorti f’ Grahame and Hollanders (23) illi ‘huwa biss għall-iskopijiet sabiex tiġi ddeterminata l-leġiżlazzjoni tas-sigurtà soċjali applikabbli li [din is-sentenza] tuża kriterji differenti, marbutin man-natura ta’ l-attività preċedenti, billi tipprovdi espressament li [tali] persuna … għandha żżomm l-istat preċedenti tagħha ta’ impjegata jew ta’ persuna b’xogħol indipendenti’. Għalhekk filwaqt li l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 13(2)(e) tiddetermina l-Istat Membru li l-leġiżlazzjoni tiegħu hija applikabbli, it-tielet sentenza tiddetermina jekk hijiex il-leġiżlazzjoni li tirregola persuni impjegati jew dik li tirregola persuni b’xogħol indipendenti li għandha tkun applikabbli.
47. Għalhekk jiena nibqa’ tal-fehma li ‘impjieg’ skond it-tifsira ta’ l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 71(1) tinkludi biss perijodi meqjusin bħala perijodi ta’ impjieg jew ekwivalenti mil-leġiżlazzjoni taħt liema ġew ikkompletati. Il-proċedura li biha l-qorti tar-rinviju tista’ tiddetermina jekk il-perijodu ta’ servizz militari tar-rikorrent fi Spanja huwiex hekk meqjus mil-leġiżlazzjoni Spanjola huwa kkunsidrat ulterjorment aktar ‘l isfel, fil-kuntest ta’ l-Artikolu 67(1). (24) Ta’ minn jiġi nnutat li l-Artikolu 84 tar-Regolament Nru 574/72, (25) li jwettaq l-Artikolu 71 tar-Regolament Nru 1408/71, jistipula li ċ-ċertifikat li hemm riferiment għalih fl-Artikolu 80, diskuss fil-paragrafi 69 u 70 ta’ hawn taħt, għandu jiġi wkoll sottomess minn applikant għall-benefiċċju tal-qgħad taħt id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 71(1)(b)(ii) tar-Regolament Nru 1408/71.
48. Jekk minn dak iċ-ċertifikat ikun jidher li l-perijodu ta’ servizz militari tar-rikorrent fi Spanja kien tabilħaqq ‘impjieg’ skond it-tifsira ta’ l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 71(1), tkun applikabbli din id-dispożizzjoni jekk matul dan il-perijodu r-rikorrent ‘kellu r-residenza … f’xi Stat Membru li m’huwiex l-Istat kompetenti’.
49. Matul dan il-perijodu, il-leġiżlazzjoni ta’ Spanja kienet il-leġiżlazzjoni applikabbli skond l-Artikolu 13(2)(e); Spanja hija għalhekk l-Istat kompetenti għall-iskop ta’ l-Artikolu 71(1). (26)
50. Il-qorti nazzjonali ma għamlitx domanda lil din il-Qorti għal direzzjoni dwar jekk ir-rikorrent setax jingħad li kellu r-residenza fil-Ġermanja filwaqt li kien qed jikkompleta s-servizz militari tiegħu fi Spanja, u korrettament indikat li t-tweġiba għal din id-domanda tiddependi fuq jekk l-interessi tiegħu baqgħux iffukati fil-Ġermanja matul dak iż-żmien. (27)
51. Jien għalhekk nikkonkludi li s-servizz militari tar-rikorrenti għandu jiġi meqjus bħala ‘impjieg’ fit-termini ta’ l-Artikolu 71(1) biss jekk ikun hekk mfisser jew rikonoxxut mil-leġiżlazzjoni ta’ Spanja jew ittrattat bħala tali u anki meqjus minn dik il-leġiżlazzjoni bħala ekwivalenti fit-termini ta’ l-Artikolu 1(s) tar-Regolament.
52. Fl-aħħar nett, sejjer nikkunsidra fil-qosor xi tkun il-pożizzjoni jekk il-leġiżlazzjoni applikabbli għar-rikorrent meta talab il-benefiċċju tal-qgħad kienet, skond l-Artikolu 13(2)(e), dik ta’ Spanja, minflok, skond l-Artikolu 13(2)(f), dik tal-Ġermanja. F’dak il-każ, jekk tassumi li l-perijodu ta’ servizz militari obbligatorju kkostitwixxa ‘l-aħħar impjieg’ tiegħu fit-termini ta’ l-Artikolu 71(1)(b)(ii) u li matul dak il-perijodu huwa kellu r-residenza fil-Ġermanja fit-termini tad-dispożizzjoni, l-Artikolu 71(1)(b)(ii) xorta kien jagħtih l-għażla li jirċievi benefiċċji skondi l-leġiżlazzjoni tal-Ġermanja minflok t a’ Spanja. Jekk mill-banda l-oħra s-servizz militari tiegħu ma kienx jikkostitwixxi ‘l-aħħar impjieg’ għall-iskop ta’ l-Artikolu 71(1), dan l-artikolu fi kwalunkwe każ ma jkunx applikabbli peress li l-aħħar impjieg tiegħu kien imbgħad ikun fil-Ġermanja, fejn kellu wkoll ir-residenza.
Artikolu 67 tar-Regolament
Dispożizzjonijiet rilevanti
53. It-terminu ‘persuna impjegata’ huwa mfisser fl-Artikolu 1(a) tar-Regolament bħala, essenzjalment, kull persuna li hija assigurata, b’mod obbligatorju jew volontarju, għal xi waħda jew aktar mill-kontinġenzi koperti mill-fergħat ta’ l-iskema tas-sigurtà soċjali għal persuni impjegati jew li jiġu ttrattati fir-Regolament.
54. L-Artikolu 67, li huwa intitolat ‘Aggregazzjoni ta’ perijodi ta’ assigurazzjoni jew ta’ impjieg’ jistipula li sa fejn hu rilevanti:
‘(1) L-istituzzjoni kompetenti ta’ Stat Membru li l-leġiżlazzjoni tiegħu tirrendi l-kisba, iż-żamma jew l-irkupru tad-dritt għal benefiċċji suġġett għall-ikkompletar ta’ perijodi ta’ assigurazzjoni għandha tieħu in kunsiderazzjoni, sa fejn ikun meħtieġ, perijodi ta’ assigurazzjoni jew ta’ impjieg ikkompletati bħala persuna impjegata taħt il-leġiżlazzjoni ta’ xi Stat Membru ieħor, daqs li kieku kienu perijodi ta’ assigurazzjoni kkompletati taħt il-leġiżlazzjoni amministrata minnu, iżda, madankollu, il-perijodi ta’ impjieg kienu jingħaddu bħala perijodi ta’ assigurazzjoni li kieku ġew ikkompletati taħt dik il-leġiżlazzjoni.
...
(3) Minbarra l-każijiet li hemm riferiment għalihom fl-Artikolu 71(1)(a)(ii) u (b)(ii), it-twettiq tad-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 1 u 2 huma suġġetti għall-kundizzjoni li l-persuna kkonċernata tkun ikkompletat finalment:
– fil-każ tal-paragrafu 1, perijodi ta’ assigurazzjoni,
– fil-każ ta’ paragrafu 2, perijodi ta’ impjieg,
skond id-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni taħt liema saret it-talba għall-benefiċċji.’
Interazzjoni ma’ l-Artikolu 71(1)
55. Il-qorti nazzjonali bid-domandi tagħha 2(b) u 3(c)(bb) tistaqsi, bl-assunzjoni li r-rikorrent jaqa’ taħt l-iskop ta’ l-Artikolu 71(1)(b)(ii), jekk ikunux applikabbli d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 67 dwar l-aggregazzjoni f’dan il-każ, jew jekk tapplikax effettivament l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 71(1)(b)(ii) minflok dawk id-dispożizzjonijiet.
56. Kif jissottometti korrettament il-Gvern Portugiż, l-Artikolu 67(1) ma jtemmx milli jkun applikabbli sempliċiment għax huwa applikabbli l-Artikolu 71(1)(b)(ii). Fil-fehma tiegħi dan joħroġ ċar mill-iskema u l-formulazzjoni tad-dispożizzjonijiet.
57. L-ewwel nett, l-Artikoli 67 u 71 jinsabu fit-Titolu III tar-Regolament, intitolat ‘Dispożizzjonijiet speċjali relatati ma’ kategoriji varji ta’ benefiċċji’. L-Artikolu 67 jinsab fis-Sezzjoni 1 ‘Dispożizzjonijiet Komuni’. Is-Sezzjoni 2 tal-Kapitolu 6 tat-Titolu III huwa intitolat ‘Persuni bla xogħol li jmorru fi Stat Membru li mhuwiex l-Istat kompetenti’. Din tinkludi l-Artikolu 69, ‘Kundizzjonijiet u limiti għaż-żamma tad-dritt għal benefiċċji’, u l-Artikolu 70, ‘Provvediment ta’ benefiċċji u rifużjonijiet’. Is-Sezzjoni 3, li hija l-aħħar sezzjoni tal-Kapitolu 6, tikkonsisti fl-Artikolu 71 waħdu. Huwa evidenti minn din l-istruttura li l-Artikolu 67 huwa dispożizzjoni li hija komuni għas-sezzjonijiet kollha tal-Kapitolu 6, u għalhekk prima facie
hu applikabbli flimkien mal-Artikolu 71.
58. It-tieni nett, il-formulazzjoni ta’ l-Artikolu 67 issostni din l-interpretazzjoni. L-Artikolu 67(3) jistipula li t-twettiq ta’ l-Artikolu 67(1) u (2) għandu jkun suġġett għall-kundizzjoni li l-persuna kkonċernata għandha tkun ikkompletat finalment perijodi ta’ assigurazzjoni jew ta’ impjieg skond id-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni taħt liema saret it-talba għall-benefiċċji. (28) Madankollu din il-kundizzjoni hija ddikjarata li mhijiex applikabbli għall-‘każijiet li hemm riferiment għalihom fl-Artikolu 71(1)(a)(ii) u (b)(ii)’. Din id-deroga tkun superfluwa li kieku l-Artikolu 71(1) ma kienx applikabbli flimkien mal-Artikolu 67.
59. It-tielet nett, l-Artikolu 67(1) huwa applikabbli għall-Istati Membri li l-leġiżlazzjoni tagħhom tirrendi l-kisba, iż-żamma jew l-irkupru tad-dritt għal benefiċċji suġġett għall-ikkompletar ta’ perijodi ta’ assigurazzjoni. (29) Dan jirrikjedi li l-istituzzjoni kompetenti ta’ tali Stat Membru li jieħu in kunsiderazzjoni, sa fejn ikun meħtieġ, perijodi ta’ assigurazzjoni jew ta’ impjieg ikkompletati bħala persuna impjegata taħt il-leġiżlazzjoni ta’ xi Stat Membru ieħor, daqs li kieku kienu perijodi ta’ assigurazzjoni kkompletati taħt il-leġiżlazzjoni amministrata minnu. Dan l-eżerċizzju, magħruf bħala aggregazzjoni, huwa wieħed miż-żewġ pilastri ewlenin (l-ieħor huwa l-ħlas ta’ benefiċċji lil persuni residenti kull fejn ikun fl-Unjoni Ewropea) tar-Regolament Nru 1408/71 u ċertament ta’ l-Artikolu 42 KE li fuqu huwa bbażat. L-Artikolu 71(1), kif ġie diskuss hawn fuq, (30) sempliċiment jistipula li ċerti ħaddiema immigranti li, matul l-aħħar impjieg tagħhom, kienu residenti fi Stat Membru li mhuwiex l-Istat kompetenti u kellhom l-għażla li jirreġistraw bħala persuni bla xogħol u għalhekk qed ifittxu l-benefiċċju tal-qgħad mingħand l-Istat tar-residenza tagħhom u mhux mill-Istat ta’ l-aħħar impjieg tagħhom. Dan ma jagħmel l-ebda provvediment għall-kalkolu ta’ dan il-benefiċċju. Jekk l-Artikolu 67 ma jkunx applikabbli fejn l-benefiċċju tal-qgħad ġie mitlub skond l-Artikolu 71(1), ma jkun hemm l-ebda ħtieġa li ssir l-aggregazzjoni, li tkun kuntrarja għall-iskema tar-Regolament u ċertament tat-Trattat.
60. Fl-aħħar nett, l-interpretazzjoni li qed nipproponi ġiet ikkonfermata b’mod espliċitu mill-Qorti, li f’ Warmedam-Steggerd (31) iddikjarat li ‘l-Artikolu 71(1)(b)(ii) … fejn jiġu osservati l-kundizzjonijiet għall-implementazzjoni tiegħu, m’għandu l-ebda effett fuq … ir-regoli ta’ l-aggregazzjoni [fl-Artikolu 67(1)], li jiddeterminaw il-kundizzjonijiet fejn trid tingħata kunsiderazzjoni ta’ perijodi kkompletati minn ħaddiem immigrant f’Istati Membri oħra minbarra dak fejn tkun qegħda l-istituzzjoni kompetenti li tiddeċidi jekk il-benefiċċji għandhomx jingħataw jew le’.
61. Jien għalhekk nikkonkludi li d-dispożizzjonijiet dwar l-aggregazzjoni ta’ l-Artikolu 67 jkunu applikabbli jekk r-rikorrent jaqa’ fl-iskop ta’ l-Artikolu 71(1)(b)(ii), b’dan iżda s’intendi li s-sitwazzjoni tiegħu tkun tissodisfa r-rekwiżiti ta’ l-Artikolu 67(1), li dwaru issa ser nittratta.
Artikolu 67(1)
62. Id-domandi tal-qorti nazzjonali 2(c) u 3(b) jistaqsu essenzjalment jekk is-servizz militari tar-rikorrent għandux jiġi meqjus bħala ‘perijodu … ta’ impjieg ikkompletat bħala persuna impjegata’ fit-termini ta’ l-Artikolu 67(1).
63. L-Artikolu 67(1) jirrikjedi l-Istati Membri li għalihom huwa applikabbli biex ‘jaggregaw’ ‘perijodi ta’ assigurazzjoni jew ta’ impjieg ikkompletati bħala persuna impjegata’ taħt il-leġiżlazzjoni ta’ xi Stat Membru ieħor daqs li kieku kienu perijodi ta’ assigurazzjoni kkompletati taħt il-leġiżlazzjoni tagħhom.
64. L-effett ta’ l-Artikolu 1(r) u (s) tar-Regolament (32) huwa li d-domanda jekk perijodu partikolari ta’ attività jikkostitwix ‘perijodu ta’ assigurazzjoni’ jew ‘perijodu ta’ impjieg’ għall-iskopijiet tar-Regolament għandha tiġi mwieġba b’riferiment għal kif dan il-perijodu huwa meqjus mil-leġiżlazzjoni taħt liema jkun ġie kkompletat.
65. Barra minhekk, sabiex jiġi aggregat skond l-Artikolu 67(1) il-perijodu ta’ assigurazzjoni jew impjieg kellu jkun ‘ikkompletat bħala persuna impjegata’, u għalhekk bħala persuna koperta bl-assigurazzjoni tas-sigurtà soċjali fit-termini ta’ l-Artikolu 1(a) tar-Regolament.
66. Jidher li huwa terren komuni li s-servizz militari tar-rikorrent mhuwiex meqjus mil-leġiżlazzjoni li taħtu kien ġie kkompletat – jiġifieri dik ta’ Spanja – bħala perijodu ta’ assigurazzjoni jew ekwivalenti. Id-domanda tal-qorti nazzjonali hija għalhekk limitata għal jekk is-servizz militari hux ‘perijodu ta’ impjieg ikkompletat bħala persuna impjegata’ fit-termini ta’ l-Artikolu 67(1). Jekk dan huwa l-każ, sakemm imbgħad ir-rikorrent jissodisfa wkoll il-kundizzjoni imposta bl-Artikolu 67(3) (ikkunsidrata ulterjorment aktar ‘l isfel (33) ) sa fejn hija applikabbli, u sakemm (kif jidher li jsegwi minn Paragrafu 107 ta’ l-AFG) is-servizz militari kien jiġi magħdud bħala perijodu ta’ assigurazzjoni li kieku kien ġie kkompletat taħt il-leġiżlazzjoni Ġermaniża, il-konvenut bħala istituzzjoni kompetenti se jkun rikjest li jieħu in kunsiderazzjoni l-perijodu tas-servizz militari sabiex jiġi determinat jekk l-applikant ikkompletax il-perijodu kwalifikattiv rikjest bħala materja ta’ liġi Ġermaniża biex wieħed ikun intitolat għall-benefiċċju tal-qgħad.
67. Il-Gvern Portugiż jissottometti li s-servizz militari tar-rikorrent għandu jiġi meħud in kunsiderazzjoni mill-konvenut. Dan il-Gvern jiċċita Warmedam-Steggerda (34) bħala awtorità għal propożizzjoni li l-awtorità kompetenti li għaliha huwa applikabbli l-Artikolu 67 għandha tivverifika mhux jekk is-servizz militari kienx meqjus bħala perijodu ta’ assigurazzjoni jew ta’ impjieg skond il-liġi ta’ l-Istat fejn kien ġie kkompletat imma jekk kienx ikun ikkunsidrat bħala perijodu ta’ assigurazzjoni li kieku ġie kkompletat fl-Istat ta’ l-istituzzjoni kompetenti, jiġifieri l-Ġermanja. It-tweġiba għal din id-domanda hija fl-affermattiv.
68. Jiena ma naċċettax din l-interpretazzjoni. Jidhirli li l-Gvern Portugiż qed jiffoka biss fuq l-aħħar proviso ta’ l-Artikolu 67(1). L-effett ta’ dan il-proviso huwa li perijodi ta’ impjieg (35) ma jistgħux jiġu aggregati skond l-Artikolu 67(1) sakemm ma jkunux ġew magħduda bħala perijodi ta’ assigurazzjoni li kieku ġew ikkompletati taħt il-leġiżlazzjoni ta’ l-istituzzjoni kompetenti. Madankollu dan huwa sempliċiment rekwiżit addizzjonali; ir-rekwiżit li joħroġ effettivament mit-tifsira fl-Artikolu 1(s), jiġifieri li l-perijodu ta’ impjieg kien meqjus bħala tali mil-leġiżlazzjoni ta’ l-Istat Membru fejn kien ġie kkompletat, irid ukoll jiġi osservat.
69. Il-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni jissottomettu li taħt il-leġiżlazzjoni Spanjola s-servizz militari mhuwiex meqjus bħala perijodu ta’ impjieg: dan ma jinvolvi ebda kopertura ta’ sigurtà soċjali u ma jagħtix lok għal ebda dritt ta’ sigurtà soċjali. Għalkemm il-Qorti ċertament ma tistax tiddeċidi dwar l-effett tal-leġiżlazzjoni tas-siġurtà soċjali domestika ta’ Stat Membru, fil-kawża preżenti jidher ml-ordni tar-rinviju li l-istituzzjoni Spanjola tas-sigurtà soċjali ħarġet ċertifikat skond l-Artikolu 80 tar-Regolament Nru 574/72 (36) li jiddikjara li r-rikorrent kien ikkompleta perijodu ta’ assigurazzjoni u ta’ impjieg mill-1 ta’ Diċembru 1991 sal-4 ta’ Diċembru 1992 biss. Iċ-ċertifikat ġie maħruġ f’Jannar 1997. Dan jissuġerixxi li l-asserżjoni li taħt il-leġiżlazzjoni Spanjola s-servizz militari mhuwiex meqjus bħala perijodu ta’ impjieg hija korretta.
70. Madankollu ċ-ċertifikat ta’ l-istituzzjoni Spanjola mhuwiex konklużiv, kemm għax l-istat tal-perijodu ta’ servizz militari tar-rikorrent ma jistax neċessarjament jiġi inferit mill-fatt li mhuwiex imsemmi u għaliex il-Qorti sostniet li tali ċertifikati maħruġin mill-istituzzjoni kompetenti ta’ xi Stat Membru skond ir-Regolament Nru 574/72 ma jammontawx għall-prova inkonfutabbli fir-rigward kemm ta’ istituzzjoni ta’ Stat Membru ieħor li hu kompetenti dwar materji li jirrigwardjaw l-qgħad jew il-qrati ta’ dak l-Istat (37) Kemm din l-aħħar istituzzjoni u, fil-każ ta’ proċeduri legali, il-qorti nazzjonali jibqgħu kompletament liberi li jivverifikaw il-kontentut tad-dikjarazzjoni; (38) barra minhekk, kif tissottometti l-Kummissjoni, jekk fil-kawża preżenti l-konvenut jesprimi dubji dwar il-korrettezza tal-fatti li fuqhom huwa bbażat iċ-ċertifikat u, konsegwentement, ta’ l-informazzjoni inkluża fih, tkun ir-responsabbiltà ta’ l-istituzzjoni korrispondenti Spanjola sabiex tikkunsidra mill-ġdid jekk iċ-ċertifikat ġiex maħruġ kif suppost u, jekk ikun xieraq, li tirtirah. (39)
71. Barra dan l-Artikolu 80 tar-Regolament Nru 574/72 jirrikjedi li d-dikjarazzjoni ċċertifikata tispeċifika l-‘perijodi ta’ assigurazzjoni jew ta’ impjieg ikkompletati preċedentement bħala persuna impjegata’ għall-iskop ta’ l-Artikolu 67(1). Li kieku l-istituzzjoni Spanjola kellha tiċċertifika skond l-Artikolu 80 li l-perijodu ta’ servizz militari kkostitwixxa ‘perijodu ta’ impjieg’, kien ikollha bżonn tiċċertifika jekk l-applikant kienx ikkompleta dak il-perijodu ‘bħala persuna impjegata’.
72. In vista tas-suespost, jien nikkonkludi li s-servizz militari tar-rikorrent għandu jiġi meqjus bħala ‘perijodu … ta’ impjieg ikkompletat bħala persuna impjegata’ fit-termini ta’ l-Artikolu 67(1) sakemm (i) ikun mfisser jew rikonoxxut bħala perijodu ta’ impjieg mil-leġiżlazzjoni ta’ Spanja jew ittrattat bħala tali kif ukoll meqjus minn din il-leġiżlazzjoni bħala ekwivalenti fit-termini ta’ l-Artikolu 1(s) tar-Regolament u (ii) ir-rikorrent kien assigurat skond it-termini ta’ l-Artikolu 1(a) tar-Regolament meta wettaq is-servizz militari.
Artikolu 67(3)
73. Id-domanda tal-qorti nazzjonali 3(a) tistaqsi essenzjalment dwar kemm riċenti kellu jkun ikkompletat perijodu ta’ assigurazzjoni sabiex ikun ‘kkompletat finalment’ fit-termini ta’ l-Artikolu 67(3).
74. L-artikolu 67(3) jistipula li, ħlief fil-każijiet li hemm riferiment għalihom fl-Artikolu 71(1)(a)(ii) u (b)(ii), l-implementazzjoni tar-rekwiżit li taggrega fl-Artikolu 67(1) kellha tkun suġġetta għall-kundizzjoni li l-persuna kkonċernata ‘kellha tikkompleta finalment’ perijodi ta’ assigurazzjoni konformi mal-leġiżlazzjoni li taħthom intalbu.
75. Għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 67(3) ma setax ikun applikabbli fil-każijiet li hemm riferiment għalihom fl-Artikolu 71(1)(a)(ii) u (b)(ii) peress li f’dawn il-każijiet min-natura ta’ l-affarijiet r-rikorrent se jkun qed japplika għal qgħad fi Stat Membru li mhux dak ta’ l-aħħar impjieg tiegħu (40) u li konsegwentement ma ‘kienx ikkompleta fl-aħħar’ perijodi ta’ assigurazzjoni taħt liema ġew mitlubin il-benefiċċji.
76. Bid-domanda tagħha 3(a) il-qorti nazzjonali tistaqsi jekk persuna li l-aħħar perijodu tagħha ta’ assigurazzjoni fil-Ġermanja ġie fit-tmiem tiegħu iktar minn sena qabel, imbgħad wara huwa wettaq servizz militari obbligatorju fi Spanja għal disa’ xhur, kien ‘ikkompleta finalment’ perijodi ta’ assigurazzjoni taħt il-liġi Ġermaniża fit-termini ta’ din id-dispożizzjoni. Kemm il-Gvern Ġermaniż u anki l-Kummissjoni ssottomettew li din id-domanda għandha tiġi mwieġba fl-affermattiv. Jiena naqbel.
77. Fil-kawża preżenti, kif inhu ċar mill-formulazzjoni ta’ din id-domanda, l-aħħar perijodu ta’ assigurazzjoni tar-rikorrent fil-Ġermanja ġie fit-tmiem tiegħu iktar minn sena qabel applika għal benefiċċju tal-qgħad. Il-kundizzjoni imposta bl-Artikolu 67(3) ikollha għalhekk l-effett li l-Artikolu 67(1) ma jkunx applikabbli jekk iż-żmien li kien għadda jew il-kompletazzjoni tas-servizz militari Spanjol kien ifisser li dak il-perijodu ta’ assigurazzjoni ma kienx ‘ikkompletat finalment’ qabel l-applikazzjoni għal benefiċċju.
78. Il-Qorti ddeċidiet li l-kundizzjoni fl-Artikolu 67(3) hija mfassla biex tinkoraġġixxi persuni bla xogħol biex ifittxu xogħol fl-Istat Membru fejn l-aħhar li kienu impjegati u biex iġegħlu lill-Istat iġorr il-piż li jipprovdi l-benefiċċju tal-qgħad. (41) Fl-istess ħin jeżisti tħassib, fl-assenza ta’ suq komuni tax-xogħol, sabiex tiġi evitata l-esportazzjoni tal-qgħad billi l-persuni bla xogħol jiġu nkoraġġiti jfitxxu xogħol, fl-ewwel lok, fl-iStat fejn kienu l-aħħar impjegati. (42)
79. Huwa konsistenti ma’ dan l-għan li l-Istat Membru ta’ l-aħħar impjieg li jibqa’ obbligat għall-ħlas tal-benefiċċju tal-qgħad lil persuna li l-perijodu l-aktar riċenti ta’ assigurazzjoni tagħha ġie kkompletat f’dan l-Istat, minkejja l-passaġġ ta’ żmien bejn il-kompletazzjoni ta’ dak il-perijodu ta’ assigurazzjoni u l-applikazzjoni għal benefiċċju tal-qgħad, sakemm ma kien hemm l-ebda perijodu ulterjuri ta’ assigurazzjoni f’xi Stat Membru ieħor fil-frattemp.
80. Verament it-terminu użat għal ‘finalment’ fil-verżjoni Ġermaniża ta’ l-Artikolu 67(3) hija ‘unmittelbar zuvor’, li litteralment tfisser ‘immedjatament qabel’. Madankollu, it-termini użati f’diversi verżjonijiet lingwistiċi għandhom l-istess effett ta’ l-Ingliż u tal-Franċiż ‘en dernier lieu’, li b’mod naturali jiffukaw fuq il-fatt li l-perijodu in kwistjoni huwa l-aħ ħar perijodu bħal dan qabel data partikolari aktar milli neċessarjament immedjatament qabel dik id-data. (43)
81. Kwantu għall-konsegwenza tal-perijodu ta’ servizz militari Spanjol li għamel ir-rikorrent fil-frattemp, jidhirli li tali perijodu għandu jfisser li l-perijodu ta’ assigurazzjoni tiegħu preċedenti fil-Ġermanja mhuwiex se jkun ‘ikkompletat finalment’ fit-termini tar-Regolament u għalhekk fit-termini ta’ l-Artikolu 1(r). Kif imsemmi aktar ‘il fuq, (44) jidher li ġie aċċettat mill-partijiet kollha li dan mhuwiex il-każ.
82. Jien għalhekk nikkkunsidra li fejn persuna kkompletat perijodu ta’ assigurazzjoni taħt il-legiżlazzjoni ta’ xi Stat Membru u sussegwentement tapplika għall-benefiċċju tal-qgħad f’dak l-Istat, dan il-perijodu ta’ assigurazzjoni huwa ‘kkompletat finalment’ fit-termini ta’ l-Artikolu 67(3) anki fejn ma jkunx ippreċieda immedjatament l-applikazzjoni għall-benefiċċju bil-kundizzjoni li ma jkunx intervjena l-ebda perijodu ta’ assigurazzjoni ieħor. (45)
Sunt tal-konklużjonijiet dwar l-ewwel tliet domandi
83. F’dan l-istadju jista’ jkun ta’ għajnuna li jsir sunt tal-konklużjonijiet tiegħi dwar l-Artikoli 13(2), 67 u 71 kif japplikaw għall-każ tar-rikorrent.
84. Jekk konformi ma’ Kuusijärvi (46) il-leġiżlazzjoni applikabbli hija dik tal-Ġermanja skond l-Artikolu 13(2)(f):
(a) Jekk is-servizz militari kien ‘impjieg’ fit-termini tat-tifsira ta’ l-Artikolu 71(1) (li skond l-Artikolu 1(s) jiddependi fuq il-kwalifikazzjoni tiegħu taħt il-leġiżlazzjoni Spanjola, li għandu jiġi attestat b’dikjarazzjoni ċertifikata skond l-Artikolu 80 tar-Regolament Nru 574/72) u matul is-servizz militari tiegħu kien residenti fil-Ġermanja fit-termini tat-tifsira ta’ l-Artikolu 71(1) kif ġie interpretat mill-Qorti, (47) ir-rikorrent se jaqa’ fl-iskop ta’ l-Artikolu 71(1)(b)(ii), li jintitolah jagħmel talba għall-benefiċċju tal-qgħad fil-Ġermanja avolja l-aħħar impjieg tiegħu kien fi Stat Membru ieħor.
(b) Jekk l-applikant taħt l-iskop ta’ l-Artikolu 71(1)(b)(ii), l-istituzzjoni Ġermaniża tkun obbligata tieħu in kunsiderazzjoni l-perijodu ta’ servizz militari biex tiddetermina għandux dritt għall-benefiċċju tal-qgħad jekk
(i) kienx ‘perijodu ta’ ... impjieg ikkompletat bħala persuna impjegata’ fit-termini ta’ l-Artikolu 1(a) u (s), li żżid rekwiżit addizzjonali ma’ dak li digà ssodisfa sabiex jaqa’ taħt l-iskop ta’ l-Artikolu 71(1); il-kwistjoni hija wkoll materja ta’ liġi Spanjola li trid tiġi attestata skond l-Artikolu 80; u
(ii) kien jiġi magħdud bħala perijodu ta’ assigurazzjoni li ma kienx ġie kkompletat taħt il-leġiżlazzjoni Ġermaniża kif rikjest bl-Artikolu 67(1).
(c) Jekk l-applikant ma jaqax fl-iskop ta’ l-Artikolu 71(1)(b)(ii), huwa xorta waħda jista’ jitlob benefiċċju tal-qgħad fil-Ġermanja (għaliex il-leġiżlazzjoni tagħha tkun applikabbli skond l-Artikolu 13(2)(f)); l-istituzzjoni Ġermaniża tkun obbligata tieħu in kunsiderazzjoni l-perijodu ta’ servizz militari biex tiddetermina jekk għandux dritt għall-benefiċċju tal-qgħad b’dan iżda
(i) li l-kundizzjonijiet f’(b) hawn fuq jiġu sodisfatti u
(ii) li huwa ‘kkompleta finalment’ perijodi ta’ assigurazzjoni skond il-leġiżlazzjoni Ġermaniża kif rikjest bl-Artikolu 67(3).
85. Jekk skond l-Artikolu 13(2)(e) il-leġiżlazzjoni applikabbli hija dik ta’ Spanja b’analoġija mal-ġurisprudenza tal-pre-Artikolu 13(2)(f) dwar l-Artikolu 13(2)(a): il-konklużjonijiet f’(a) u (b) tal-paragrafu preċedenti ta’ hawn fuq jibqgħu l-istess. Jekk l-applikant ma jaqax fl-iskop ta’ l-Artikolu 71(1)(b)(ii), madankollu, huwa ma jkunx jista’ jitlob benefiċċju tal-qgħad fil-Ġermanja, imma seta’ għamel dan fi Spanja (li skond l-Artikolu 67(1) kien ikollha fil-prinċipju taggrega l-perijodi tiegħu preċedenti ta’ assigurazzjoni u/jew ta’ impjieg fil-Ġermanja, bil-kundizzjoni li hu ‘kkompleta finalment’ perijodi ta’ assigurazzjoni skond il-leġiżlazzjoni Spanjola).
Il-prinċipju tat-trattament ugwali
86. L-Artikolu 3(1) tar-Regolament jistipula:
‘Suġġett għad-dispożizzjonijiet speċjali ta’ dan ir-Regolament, persuni residenti fit-territorju ta’ xi wieħed mill-Istati Membri li għalih huwa applikabbli dan ir-Regolament ikunu suġġetti għall-istess obbligazzjonjiet u jgawdu l-istess benefiċċji taħt il-leġiżlazzjoni ta’ kull Stat Membru daqs iċ-ċittadini ta’ dak l-Istat.’
87. Bir-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-perijodu tas-servizz militari tar-rikorrent ma jistax jittieħed in kunsiderazzjoni taħt id-dispożizzjonijiet tar-Regolament li għandu x’jaqsam mal-benefiċċju tal-qgħad (jiġifieri l-Artikoli 67 u 71), jekk ikollux dan id-dritt taħt dan l-Artikolu jew xi dispożizzjoni ġenerali oħra tad-dritt Komunitarju.
88. Ir-rikorrent u l-Gvern Portugiż jissottomettu li r-rikorrent jista’ jingħata dan id-dritt permezz ta’ l-Artikolu 3(1); il-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni ma jaqblux ma’ dan.
89. Il-Gvern Portugiż jibbaża l-fehma tiegħu fuq id-deċiżjoni tal-Qorti f’Mora Romero . (48)
90. F’din il-kawża, il-Qorti ddeċidiet li l-Artikolu 3(1) jfisser li ‘fejn il-leġiżlazzjoni ta’ xi Stat Membru tipprovdi għal estensjoni tad-dritt għall-benefiċċju ta’ l-orfni ta’ ‘l fuq mill-età ta’ 25 sena għad-destinatarji ta’ benefiċċji li kellhom it-taħriġ tagħhom interrott bis-servizz militari tagħhom, dan l-Istat huwa obbligat li jassimila s-servizz militari fi Stat Membru ieħor ma’ servizz militari taħt il-leġiżlazzjoni tiegħu’. (49)
91. Fil-fehma tiegħi din id-deċiżjoni ma tistax tiġi trasposta għall-kawża preżenti. Mora Romero
kienet tikkonċerna d-dritt għall-benefiċċju ta’ l-orfni. Ir-rikorrent, ċittadin ta’ Spanja, kien qed jirċievi dan il-benefiċċju taħt il-leġiżlazzjoni Ġermaniża, li kienet tipprovdi għall-ħlas sal-età ta’ 25 sena, estiż bil-perijodu ekwivalenti għal xi perijodu ta’ servizz militari. Ir-rikorrent ikkompleta perijodu ta’ servizz militari fi Spanja qabel ma għalaq 25 sena. L-istituzzjoni kompetenti Ġermaniża waqfet tħallas il-benefiċċju tiegħu ta’ l-orfni hekk kif għalaq 25 u rrifjutat li testendieh b’perijodu ekwivalenti għall-perijodu tas-servizz militari tiegħu.
92. Minkejja li kemm ir-rikorrent u l-benefiċċju in kwistjoni kienu b’mod ċar jaqgħu fit-termini tar-Regolament, madankollu s-sitwazzjoni f’dik il-kawża kienet f’aspett materjali differenti minn dik fil-kawża preżenti: f’ Mora Romero ma kien hemm l-ebda dispożizzjoni speċifika tar-Regolament li tirregola l-kwistjoni. B’mod partikolari, l-unika dispożizzjoni tar-regolament li għandha x’taqsam ma’ aggregazzjoni fil-kuntest tal-benefiċċju ta’ l-orfni (l-Artikolu 79) kienet teħtieġ biss li biex jiġi ddeterminat id-dritt għal tali benefiċċju jittieħdu in kunsiderazzjoni l-perijodi ta’ assigurazzjoni, ta’ impjieg, ta’ xogħol indipendenti jew ta’ residenza kkompletati fi Stat Membru ieħor mill-ġenitur li jkun miet.
93. Fl-assenza ta’ xi dispożizzjoni fir-Regolament li tirregola s-sitwazzjoni tar-rikorrent, li fiha kien żvantaġġjat b’mod ċar meta mqabbel ma’ ċittadin Ġermaniż fl-istess pożizzjoni, kien ikun xieraq b’mod ċar li l-Qorti li tapplika l-prinċipju tat-trattament ugwali previst fl-Artikolu 3(1).
94. Madankollu din id-dispożizzjoni kif mfissra hija ‘suġġetta għad-dispożizzjonijiet speċjali tar-Regolament’, u fil-każ preżenti, b’kuntrast ma’ Mora Romero, ir-Regolament jinkludi dispożizzjonijiet speċjali, jiġifieri l-Artikoli 67 u 71, li huma mfasslin biex jirregolaw id-dritt għall-benefiċċji tal-qgħad ta’ persuna bla xogħol tkun ikkompletat perijodi ta’ assigurazzjoni jew ta’ impjieg taħt il-leġiżlazzjoni ta’ xi Stat Membru ieħor. Kif qed jissottomettu kemm il-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni, dawn id-dispożizzjonijiet speċjali jispustaw il-prinċipju ġenerali ta’ l-ugwaljanza mnaqqax fl-Artikolu 3(1).
95. Li kien mod ieħor l-effett kien ikun li jinkitbu mill-ġdid id-dispożizzjonijiet iddettaljati ta’ l-Artikolu 67(1) u b’mod partikolari jbiddlu t-tifsira ta’ ‘perijodu ta’ impjieg’ għall-istess skop.
96. Jista’ jiġi argumentat li kieku r-rikorrent ma kellu ebda dritt għall-aggregazzjoni skond l-Artikolu 67(1), dan juri li hemm lakuna fl-iskema tar-Regolament li għandha timtela billi jiġi invokat l-Artikolu 3(1).
97. Jiena ma naċċettax din il-fehma. Jekk l-applikant ma jaqax taħt l-iskop ta’ l-Artikolu 67(1), dan għaliex il-perijodu tas-servizz militari tiegħu ma jikkostitwix perijodu ta’ assigurazzjoni jew ta’ impjieg ikkompletat bħala persuna impjegata taħt it-termini ta’ dik id-dispożizzjoni. Li kien hekk, huma minħabba li l-leġiżlazzjoni Spanjola ma tirrikonoxxix is-servizz militari bħala tali. Huwa għalkollox konsistenti mal-iskema u l-għanijiet tar-Regolament li perijodu ta’ servizz militari li mhuwiex meqjus bħala perijodu ta’ assigurazzjoni jew ta’ impjieg jew ekwivalenti mil-leġiżlazzjoni taħt liema ġie kkompletat m’għandux jiġi aggregat għall-iskop ta’ dritt għall-benefiċċju tal-qgħad.
98. Fil-fehma tiegħi l-konklużjoni tkun l-istess jekk prinċipji ġenerali oħrajn ta’ trattament ugwali jiġu invokati, bħal per eżempju dak fl-Artikolu 39(2) KE, imsemmi fid-digriet tar-rinviju.
Konklużjoni
99. It-tweġiba għad-domanda jekk il-leġiżlazzjoni applikabbli għal persuna li, wara li tkun impjegata fi Stat Membru A, tikkompleta perijodu ta’ servizz militari obbligatorju fi Stat Membru B qabel ma tirritorna lura fi Stat Membru A fejn tfittex li tingħata benefiċċju tal-qgħad, hijiex dik ta’ Stat Membru A jew ta’ Stat Membru B jiddependi fuq jekk l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 13(2)(f) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71 tal-14 ta’ Ġunju 1971 dwar l-applikazzjoni ta’ skemi ta’ sigurtà soċjali għal persuni impjegati, għal persuni li jaħdmu għal rashom u membri tal-familji tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità li ġiet mogħtija mill-Qorti fil-kawża Kuusijärvi
[1998] Ġabra I-3419 hija applikabbli għal applikanti għal benefiċċju tal-qgħad. Jekk hija applikabbli l-interpretazzjoni li ngħatat f’ Kuusijärvi,
tali persuna tkun suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ l-Istat Membru A bħala l-Istat ta’ residenza skond l-Artikolu 13(2)(f) tar-Regolament Nru 1408/71. Jekk l-interpretazzjoni f’ Kuusijärvi mhijiex applikabbli, tali persuna tkun suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ l-Istat Membru B bħala l-Istat għal-leġiżlazzjoni ta’ liema kien suġġett matul il-perijodu ta’ servizz militari tiegħu skond l-Artikolu 13(2)(f) tar-Regolament Nru 1408/71.
100. Id-domandi l-oħra li ġew irrinvjati mill-Bundessozialgeriht għandhom jiġu mwieġba kif ġej:
(1) Perijodu ta’ servizz militari obbligatorju għandu jiġi meqjus bħala ‘impjieg’ fit-termini ta’ l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 71(1) tar-Regolament Nru 1408/71 sa kemm hekk jiġi mfisser jew irrikonoxxut mil-leġiżlazzjoni li taħtu kien ġie kkompletat jew ittrattat bħala tali kif ukoll meqjus b’din il-leġiżlazzjoni bħala ekwivalenti għal perijodu ta’ impjieg fit-termini ta’ l-Artikolu 1(s) tar-Regolament.
(2) Perijodu ta’ servizz militari obbligatorju għandu jiġi meqjus bħala ‘perijodu ... ta’ impjieg ikkompletat bħala persuna impjegata’ fit-termini ta’ l-Artikolu 67(1) tar-Regolament Nru 1408/71 sa kemm (i) huwa mfisser jew irrikonoxxut bħala perijodu ta’ impjieg mil-leġiżlazzjoni ta’ Spanja jew ittrattat bħala tali kif ukoll meqjus minn din il-leġiżlazzjoni bħala ekwivalenti skond it-termini ta’ l-Artikolu 1(s) tar-Regolament u (ii) ir-rikorrent kien assigurat skond l-Artikolu 1(a) tar-Regolament meta wettaq is-servizz militari.
(3) L-Artikolu 67(1) tar-Regolament Nru 1408/71 huwa applikabbli għal applikant li jaqa’ fl-iskop ta’ l-Artikolu 71(1)(b)(ii) tar-Regolament.
(4) Fejn persuna tikkompleta perijodu ta’ assigurazzjoni taħt il-leġiżlazzjoni ta’ xi Stat Membru u sussegwentement tapplika għall-benefiċċju tal-qgħad f’dak l-Istat, dan il-perijodu ta’ assigurazzjoni jiġi ‘kkompletat finalment’ skond it-termini ta’ l-Artikolu 67(3) tar-Regolament Nru 1408/71 anki fejn ma jkunx ippreċieda immedjatament l-applikazzjoni għall-benefiċċju sakemm ma jkun intervjena l-ebda perijodu ta’ assigurazzjoni ieħor.
ANNESS
Domandi rrinvjati mill-Bundessozialgericht
‘1. Persuna li titlob benefiċċji taħt l-assigurazzjoni tal-qgħad Ġermaniża iktar minn xahrejn wara li tikkompleta s-servizz nazzjonali obbligatorju tagħha fi Spanja tkun suġġetta għall-
(a) Leġiżlazzjoni Spanjola taħt l-Artikolu 13(2)(e) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71 ta’ l-14 ta’ Ġunju 1971 dwar l-applikazzjoni ta’ skemi ta’ sigurtà soċjali għal persuni bla xogħol, għal persuni li għandhom xogħol indipendenti u għal membri tal-familji tagħhom li jispustjaw rwieħhom ġewwa l-Komunità, kif emendat u aġġornat bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2001/83 tat-2 ta’ Ġunju 1983 (GU L 230, p. 6), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2195/91 tal-25 ta’ Ġunju 1991 (GU L 206, p. 2) – iktar ‘il quddiem ir-“Regolament Nru 1408/71” –
jew
(b) il-leġiżlazzjoni Ġermaniża taħt l-Artikolu 13(2)(f) tar-Regolament Nru 1408/71?
2. Jekk it-tweġiba għad-Domanda 1(a) hija fl-affermattiv:
(a) is-servizz nazzjonali obbligatorju mwettaq fi Spanja jammonta għall-“aħħar impjieg fit-territorju ta’ Stat Membru li mhuwiex l-Istat kompetenti” fit-termini ta’ l-Artikolu 71(1) tar-Regolament Nru 1408/71?
(b) Jekk it-tweġiba għad-Domanda 2(a) hija fl-affermattiv:
l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 71(1)(b)(ii) tar-Regolament Nru 1408/71 tfisser ukoll li l-aħħar impjieg ikkompletat fit-territorju ta’ Stat Membru li mhuwiex l-Istat kompetenti għandu jittieħed in kunsiderazzjoni għall-iskopijiet ta’ benefiċċji li persuni bla xogħol daqs li kieku kien ġie kkompletat fl-Istat ta’ residenza, mingħajr ma jingħata qies tar-rekwiżiti stipulati fl-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 1408/71?
(ċ) Jekk it-tweġiba għad-Domanda 2(b) hija fin-negattiv:
F’liema ċirkustanzi perijodu ta’ servizz nazzjonali li, taħt il-liġi nazzjonali (Spanjola), ma jkunx jikkostitwixxi perijodu ta’ assigurazzjoni għall-finijiet ta’ assigurazzjoni tal-qgħad jew ma jkunx ittrattat bħala tali, għandu jiġi kkunsidrat bħala perijodu ta’ impjieg ikkompletat bħala persuna impjegata taħt il-leġiżlazzjoni ta’ xi Stat Membru ieħor skond l-Artikolu 67(1) tar-Regolament Nru 1408/71?
3. Jekk it-tweġiba għad-Domanda 1(b) hija fl-affermattiv:
(a) persuna li l-aħħar perijodu ta’ assigurazzjoni tagħha fil-Ġermanja ntemm iktar minn sena qabel, u li wara wettqet servizz nazzjonali obbligatorju fi Spanja għal disa’ xhur, “ikkompletat finalment” perijodu ta’ assigurazzjoni taħt il-liġi Ġermaniża skond l-Artikolu 67(3) tar-Regolament [Nru 1408/71]?
(b) Jekk it-tweġiba għad-Domanda 3(a) hija fl-affermattiv:
f’liema ċirkustanzi perijodu ta’ servizz nazzjonali li, taħt il-liġi nazzjonali (Spanjola), ma jikkostitwixxix perijodu ta’ assigurazzjoni għall-iskopijiet ta’ assigurazzjoni tal-qgħad jew ma jiġix trattat bħala tali, għandu jiġi kkunsidrat bħala perijodu ta’ impjieg ikkompletat bħala persuna impjegata taħt il-leġiżlazzjoni ta’ xi Stat Membru ieħor skond l-Artikolu 67(1) tar-Regolament Nru 1408/71 (bħal fid-Domanda 2(ċ))?
(ċ) Jekk l-Artikolu 67(1) tar-Regolament Nru 1408/71 m’għandux ikun applikabbli għar-rikorrent (id-Domandi 3(a) u (b)):
(aa) is-servizz nazzjonali obbligatorju mwettaq fi Spanja jikkostitwixxi “l-aħħar impjieg fit-territorju ta’ xi Stat Membru li mhuwiex l-Istat kompetenti” skond it-termini ta’ l-Artikolu 71(1) tar-Regolament Nru 1408/71 (bħal fid-Domamnda 2(a))?
(bb) Jekk it-tweġiba għad-Domanda 3(ċ)(aa) hija fl-affermattiv:
l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 71(1)(b)(ii) tar-Regolament Nru 1408/71 tfisser ukoll li l-aħħar impjieg ikkompletat fit-territorju ta’ xi Stat Membru li mhuwiex l-Istat kompetenti għandu jittieħed in kunsiderazzjoni għall-iskopijiet ta’ benefiċċji lil persuni bla xogħol daqs li kieku kien ġie kkompletat fl-Istat tar-residenza, mingħajr ma jitqiesu r-rekwiżiti stipulati fl-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 1408/71 (bħal fid-Domanda 2(b))?
4. Jekk il-perijodu ta’ servizz nazzjonali obbligatorju Spanjol ma jistax jittieħed in kunsiderazzjoni taħt l-Artikoli 71 jew 67 tar-Regolament Nru 1408/71 għall-iskopijiet tad-dritt tar-rikorrent li jibbenefika taħt l-assigurazzjoni Ġermaniża tal-qgħad, hemm xi dritt bħal dan taħt il-prinċipju ta’ egwaljanza fit-trattament fl-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1408/71 jew taħt xi dispożizzjoni ġenerali oħra tad-dritt Komunitarju?’
(1) .
(2)
–	Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71 ta’ l-14 ta’ Ġunju 1971 dwar l-applikazzjoni ta’ l-iskemi tas-sigurtà soċjali għall-persuni impjegati, għall-persuni li jaħdmu għal rashom u għall-membri tal-familji tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità. It-test tar-Regolament li jinkorpora emendi li saru lejn l-aħħar ta’ l-1995 jinsab fil-Parti I ta’ l-Anness A għar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 118/97 tat-2 ta’ Diċembru 1996 li jemenda u jaġġorna ir-Regolament (KEE) Nru 1408/71, GU 1997 L 28, p. 1.
(3)
–	Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 574/72 tal-21 ta’ Marzu 1972 li jistipula l-proċedura għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71. It-test tar-Regolament kif kien fl-aħħar ta’ l-1995 jinsab fil-Parti II ta’ l-Anness A għar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 118/97, iċċitat fin-nota 2.
(4)
–	Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2195/91 tal-25 ta’ Ġunju 1991 li emenda r-Regolament (KEE) Nru 1408/71 u r-Regolament (KEE) Nru 574/72, GU 1991 L 206, p.2.
(5)
–	Ara, bħala eżempju, il-kawża Kuusijärvi
[1998] Ġabra I-3419, punt 28 tas-sentenza.
(6)
–	Iċċitata fin-nota 5, punt 33 tas-sentenza.
(7)
–	Punt 34 tas-sentenza.
(8)
–	Ara l-punti 35 u 39 sa 50, b’mod partikolari l-punti 39 u 40.
(9)
–	Punti 29 tas-sentenza.
(10)
–	Għal iktar diskussjoni dwar l-Artikolu 67, ara l-punti 54 sa 82 ta’ hawn taħt.
(11)
–	Ara bħala eżempju l-Kawża 145/84 Cochet
[1985] Ġabra 801, punt 11 tas-sentenza, u l-Kawża Van Gestel
[1995] Ġabra I-1707, punti 13 u 14.
(12)
–	Iċċitat fin-nota 4.
(13)
–	Il-Kawża 150/82 Coppola [1983] Ġabra 43 u l-Kawża 302/84 Ten Holder
[1986] Ġabra 1821.
(14)
–	Ara bħala eżempju Cochet, iċċitata fin-nota 11, punti 14 u 15 tas-sentenza, il-Kawża Il-Kummissjoni vs L-Olanda, sentenza tas-6 ta’ Novembru 2003, punt 32.
(15)
–	Ara bħala eżempju l-Kawża 1/85 Miethe
[1986] Ġabra 1837, punt 16 tas-sentenza.
(16)
–	Il-Kawża 76/76 Di Paolo
[1977] Ġabra 315, punt 11 tas-sentenza.
(17)
–	Ara minbarra dan il-punt 30 ta’ hawn fuq.
(18)
–	Ara bħala eżempju Miethe, iċċitat fin-nota 15, punt 9 tas-sentenza, u Van Gestel, iċċitata fin-nota 11, punt 23.
(19)
–	Fil-punti 55 sa 61.
(20)
–	Il-Kawża 66/77[1977] Ġabra 2311, punt 19 tas-sentenza.
(21)
–	Il-Kawża [1997] Ġabra I-6407, punt 31 tas-sentenza.
(22)
–	Punt 26 tas-sentenza.
(23)
–	Iċċitata fin-nota 21, punt 31 tas-sentenza.
(24)
–	Ara l-punti 69 u 70.
(25)
–	Iċċitata fin-nota 3.
(26)
–	Ara l-ġurisprudenza ċċitata fin-nota 11.
(27)
–	Di Paolo, iċċitata fin-nota 16, punti 17 sa 22 tas-sentenza; ara wkoll punt 9 ta’ l-Opinjoni ta’ l-Avukat Ġenerali Manċini fil-Kawża 41/84 Pinna
[1986] Ġabra 1.
(28)
–	Din id-dispożizzjoni hija kkunsidrata ulterjorment hawn taħt; ara l-punti 74 sa 82.
(29)
–	L-Istati Membri li l-leġiżlazzjoni tagħhom tagħmel tali dritt suġġett għall-ikkompletar ta’ perijodi ta’ impjieg, u mhux perijodi ta’ assigurazzjoni, huma koperti b’dispożizzjonijiet paralleli ta’ l-Artikolu 67(2).
(30)
–	Ara l-punt 37.
(31)
–	Il-Kawża 388/87 [1989] Ġabra 1203, punt 18 tas-sentenza.
(32)
–	Stipulati fil-punt 32 t’hawn fuq.
(33)
–	Ara l-punti 74 sa 82.
(34)
–	Iċċitata fin-nota 31 ta’ hawn fuq, punt 21 tas-sentenza.
(35)
–	Il-proviso ma japplikax għal perjodi ta’ assigurazzjoni: ara Il-Kawża 126/77 Frangiamore
[1978] Ġabra 725.
(36)
–	Iċċitata fin-nota 3; id-dispożizzjonijiet rilevanti ta’ l-Artikolu 30 hemm sunt tagħhom fil-punt 4 ta’ hawn fuq.
(37)
–	Il-Kawża Knoch
[1992] Ġabra I-4341, punt 54 tas-sentenza.
(38)
–	Knoch, iċċitata fin-nota 37, punt 53 tas-sentenza.
(39)
–	Il-Kawża Banks and Others
[2000} Ġabra I-2005, punt 43 tas-sentenza.
(40)
–	Ara l-punti 33 sa 37 ta’ hawn fuq.
(41)
–	Il-Kawża Gray
[1992] Ġabra I-2737, punt 12 tas-sentenza.
(42)
–	Gray, iċċitata fin-nota 41, punt 5 ta’ l-Opinjoni ta’ l-Avukat Ġenerali Tesauro.
(43)
–	Bħala eżempju, ‘senest’ (bid-Daniż), ‘laatstelijk’ (bl-Olandiż), ‘viimeksi’ (bil-Finlandiż), ‘da ultimo (bit-Taljan), ‘en ultimo lugar’ (bl-Ispanjol) u ‘senast’ (bl-Iżvediż).
(44)
–	Ara l-punt 66.
(45)
–	Jiena ma nikkunsidrax li l-konklużjoni tiegħi u l-analiżi preċedenti huma affettwati bid-digriet tal-Qorti fil-Kawża Verwayen-Boelen
[2002] Ġabra I-2141. Għalkemm dan id-digriet jidher li jassumi li l-perijodu ta’ l-applikant fl-Olanda mill-1987 sal-1995, fejn kienet qed tirċievi benefiċċji imma ma kkompletatx perjodi ta’ assigurazzjoni jew ta’ impjieg, ipprekluda l-perijodu preċedenti tagħha ta’ impjieg fil-Belġju mill-1977 sal-1986 milli jiġi ‘kkompletat finalment’ fil-Belġju fit-termini ta’ l-Artikolu 67(3) fuq l-applikazzjoni tagħha fl-1997 għall-benefiċċju tal-qgħad fil-Belġju, din il-kwistjoni ma ġietx espressament ikkunsidrata mill-Qorti.
(46)
–	Iċċitat fin-nota 5.
(47)
– L-ebda domanda ma ġiet mibgħuta fuq dan l-aħħar punt.
(48)
–	Il-Kawża [1997] KE I-3659.
(49)
–	Punt 36 tas-sentenza.