62021CC0339
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
COLLINS
ippreżentati fis‑6 ta’ Ottubru 2022 (
1
)
Kawża C‑339/21
Colt Technology Services SpA,
Wind Tre SpA,
Telecom Italia SpA,
Vodafone Italia SpA
vs
Ministero della Giustizia,
Ministero dello Sviluppo Economico,
Ministero dell’Economia e delle Finanze,
Procura della Repubblica presso il Tribunale di Cagliari,
Procura della Repubblica presso il Tribunale di Roma,
Procura Generale della Repubblica presso Corte d’appello di Reggio Calabria,
Procura della Repubblica presso il Tribunale di Locri
(talba għal deċiżjoni preliminari mill-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Direttiva (UE) 2018/1972 – Artikolu 13 – Kundizzjonijiet stipulati ma’ awtorizzazzjoni ġenerali – Prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni, proporzjonalità u trasparenza – Awtorizzazzjoni tal-interċettazzjoni legali mill-awtoritajiet ġudizzjarji kompetenti – Kumpens – Rimbors sħiħ tal-ispejjeż sostnuti mill-fornituri tas-servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi”
I. Introduzzjoni
1.
L-Istati Membri huma meħtieġa li jipprovdu kumpens sħiħ lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi għall-ispejjeż li jsostnu biex jippermettu l-interċettazzjoni ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti? Il-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja) jistaqsi din il-mistoqsija b’riferiment, b’mod partikolari, għad-Direttiva (UE) 2018/1972 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Diċembru 2018 li tistabbilixxi l-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi (
2
).
II. Dispożizzjonijiet legali rilevanti
A.
Id‑dritt tal-Unjoni
2.
Il-preambolu tad-Direttiva 2018/1972 jistabbilixxi, inter alia, l-għanijiet li ġejjin:
“(5)
Din id-Direttiva toħloq qafas legali biex tiġi żgurata l-libertà li jiġu provduti netwerks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, soġġetti biss għall-kondizzjonijiet stipulati f’din id-Direttiva u għal kull restrizzjoni f’konformità mal-Artikolu 52(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), b’mod partikolari miżuri li jirrigwardaw il-politika pubblika, is-sigurtà pubblika u s-saħħa pubblika, u konsistenti mal-Artikolu 52(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-‘Karta’).
(6)
Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li kull Stat Membru jieħu l-miżuri meħtieġa biex jiżgura l-protezzjoni tal-interessi tiegħu tas-sigurtà essenzjali, biex jissalvagwarda l-politika pubblika u s-sigurtà pubblika, u biex jippermetti l-investigazzjoni, l-kxif u l-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali, waqt li jqis li kwalunkwe limitazzjoni tal-eżerċizzju tad-drittijiet u tal-libertajiet rikonoxxuti mill-Karta, b’mod partikolari l-Artikoli 7, 8 u 11 tagħha, bħal-limitazzjonijiet fir-rigward tal-ipproċessar tad-data, għandhom ikunu previsti bil-liġi, jirrispettaw l-essenza ta’ dawk id-drittijiet u l-libertajiet u jkunu soġġetti għall-prinċipju tal-proporzjonalità, skont l-Artikolu 52(1) tal-Karta.”
3.
L-Artikolu 1(3) tad-Direttiva 2018/1972 jipprovdi:
“Din id-Direttiva hi mingħajr preġudizzju għal:
[…]
(c)
azzjonijiet meħuda mill-Istati Membri għal finijiet ta’ ordni pubbliku u sigurtà pubblika u għad-difiża;
[…]”
4.
Taħt l-Artikolu 13(1) tad-Direttiva 2018/1972, intitolat “Kondizzjonijiet stipulati mal-awtorizzazzjoni ġenerali u mad-drittijiet ta’ użu għall-ispektrum tar-radju u għal riżorsi ta’ numerazzjoni, u obbligi speċifiċi”:
“L-awtorizzazzjoni ġenerali għall-forniment tan-netwerks u tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u d-drittijiet ta’ użu għall-ispektrum tar-radju u d-drittijiet tal-użu għan-numri jistgħu jkunu soġġetti għall-kondizzjonijiet imniżżla fl-Anness I. Dawn il-kondizzjonijiet għandhom ikunu nondiskriminatorji, proporzjonati u trasparenti.”
5.
L-Anness I huwa intitolat “Lista ta’ kondizzjonijiet li jistgħu jiġu stipulati ma’ awtorizzazzjonijiet ġenerali, id-drittijiet ta’ użu għall-ispektrum tar-radju u d-drittijiet ta’ użu għal riżorsi ta’ numerazzjoni”. Il-Parti A tal-Anness I, li fiha l-“[k]ondizzjonijiet ġenerali li jistgħu jiġi stipulati ma’ awtorizzazzjoni ġenerali”, tiddikjara:
“(4)
Awtorizzazzjoni tal-interċettazzjoni legali mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti f’konformità mar-Regolament (UE) 2016/679 u mad-Direttiva 2002/58/KE.
[…]”
B.
Id‑dritt Taljan
6.
L-Artikolu 96 tad-decreto legislativo No 259 – Codice delle comunicazioni elettroniche, tal‑1 ta’ Awwissu 2003 (Gazzetta ufficiale della Repubblica italiana Nru 214 tal‑15 ta’ Settembru 2003; id-Digriet Liġi Nru 259 dwar il-Kodiċi tal-Komunikazzjonijiet Elettroniċi; iktar ’il quddiem id-“Digriet Liġi Nru 259/2003”), intitolat “Servizzi obbligatorji”, jipprovdi:
“(1)   Servizzi għal skopijiet ġudizzjarji mwettqa abbażi ta’ talbiet għal interċettazzjoni u informazzjoni magħmula mill-awtoritajiet ġudizzjarji kompetenti għandhom ikunu obbligatorji għall-operaturi; il-ħinijiet u l-metodi għandhom jiġu miftiehma ma’ dawn l-awtoritajiet sakemm jiġi approvat id-digriet deskritt fil-paragrafu 2.
(2)   Għall-finijiet tal-adozzjoni tal-imposta annwali fissa għas-servizzi obbligatorji deskritti fil-paragrafu 1, għandu jinħareġ digriet qabel il‑31 ta’ Diċembru 2017 mill-Ministru għall-Ġustizzja u l-Ministru għall-Iżvilupp Ekonomiku, bi qbil mal-Ministru għall-Affarijiet Ekonomiċi u għall-Finanzi, biex tiġi implimentata r-reviżjoni tal-oġġetti fil-lista stabbilita fid-Digriet tal-Ministru għall-Komunikazzjoni tas‑26 ta’ April 2001, ippubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tar-Repubblika Taljana Nru 104 tas‑7 ta’ Mejju 2001. Id-Digriet:
(a)
għandu jistabbilixxi t-tipi ta’ servizzi obbligatorji u għandu jiddetermina r-rati korrispondenti, filwaqt li jieħu inkunsiderazzjoni l-bidliet fl-ispejjeż u s-servizzi, sabiex jinkiseb iffrankar tal-ispejjeż ta’ mill-inqas 50 % meta mqabbel mar-rati applikati. Ir-rata għandha tinkludi l-ispejjeż għas-servizzi kollha attivati jew użati simultanjament minn kull identità tan-network;
(b)
għandu jidentifika l-partijiet meħtieġa sabiex jitwettqu servizzi obbligatorji ta’ interċettazzjoni, inkluż fost il-fornituri tas-servizzi, fejn l-infrastrutturi tagħhom jippermettu aċċess għan-network jew id-distribuzzjoni ta’ informazzjoni jew kontenut ta’ komunikazzjoni, u dawk li jipprovdu servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jew applikazzjonijiet fuq kwalunkwe bażi, anki jekk dawn jintużaw permezz ta’ networks ta’ aċċess jew ta’ trasport mhux proprji;
(c)
għandu jistabbilixxi l-obbligi tal-partijiet meħtieġa sabiex jitwettqu servizzi obbligatorji u l-proċeduri għat-twettiq ta’ dawn is-servizzi, inkluż il-konformità ma’ proċeduri uniformi tal-IT fit-trażmissjoni u l-ġestjoni ta’ komunikazzjonijiet amministrattivi, fir-rigward ukoll tal-istadji qabel il-ħlas ta’ dawn is-servizzi.
(3)   L-assenza ta’ konformità mal-obbligi stabbiliti fid-digriet deskritt fil-paragrafu 2 għandu jwassal għall-applikazzjoni tal-Artikolu 32(2), (3), (4), (5) u (6).
(4)   Sakemm jinħareġ id-digriet deskritt fil-paragrafu 2, ir-rilaxx tal-informazzjoni relatata mat-traffiku tat-telefon għandu jseħħ mingħajr ħlas. Servizzi pprovduti għal skopijiet ġudizzjarji minbarra dawk elenkati fl-ewwel sentenza għandhom jibqgħu jkunu suġġetti għal-lista adottata mid-Digriet tal-Ministru għall-Komunikazzjoni tas‑26 ta’ April 2001, ippubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tar-Repubblika Taljana Nru 104 tas‑7 ta’ Mejju 2001.
(5)   Għall-finijiet tal-possibbiltà ta’ ħlas għas-servizzi koperti mill-paragrafu 2, l-operaturi għandhom jinnegozjaw arranġamenti ta’ interkonnessjoni bejniethom biex jiggarantixxu l-provvista u l-interoperabbiltà tas-servizzi. Il-Ministeru jista’ jintervjeni jekk ikun meħtieġ fuq inizjattiva tiegħu stess jew, jekk ma jintlaħaq ebda ftehim fost l-operaturi, fuq talba ta’ wieħed minnhom.”
7.
Konformement mal-Artikolu 96(2) tad-Digriet Liġi Nru 259/2003, id-decreto interministeriale del Ministro della giustizia e del Ministro dello sviluppo economico di concerto con il Ministro dell’economia e delle finanze – Disposizione di riordino delle spese per le prestazioni obbligatorie di cui all’articolo 96 del decreto legislativo No 259 del 2003, tat‑28 ta’ Diċembru 2017 (Gazzetta ufficiale della Repubblica italiana Nru 33 tad‑9 ta’ Frar 2018; id-Digriet Interministerjali tal-Ministru għall-Ġustizzja u l-Ministru għall-Iżvilupp Ekonomiku bi qbil mal-Ministru għall-Ekonomija u l-Finanzi – Dispożizzjonijiet għar-riorganizzazzjoni tal-ispejjeż għas-servizzi obbligatorji msemmija fl-Artikolu 96 tad-Digriet-Liġi Nru 259/2003; iktar ’il quddiem id-“Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017”) jistabbilixxi l-kundizzjonijiet għall-provvista tas-servizzi obbligatorji u fl-anness tiegħu jistabbilixxi t-tariffi li għandhom jitħallsu mill-awtoritajiet Taljani għal dawn is-servizzi.
III. It-tilwima fil-kawża prinċipali u t-talba għal deċiżjoni preliminari
8.
Colt Technology Services SpA, Wind Tre SpA, Telecom Italia SpA u Vodafone Italia SpA huma fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi li jfornu, inter alia, telekomunikazzjonijiet tal-internet, fissi u mobbli fl-Italja. Permezz ta’ azzjonijiet separati, huma kkontestaw id-Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017. B’mod partikolari, huma sostnew li t-tariffi pagabbli mill-awtoritajiet Taljani taħt dan id-digriet ma jkoprux kompletament l-ispiża tal-provvista ta’ servizzi obbligatorji relatati mal-interċettazzjoni ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi ordnata minn awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali kompetenti.
9.
It-Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali ta’ Lazio, l-Italja) ċaħdet l-azzjonijiet ippreżentati minn Colt Technology Services, Wind Tre, Telecom Italia u Vodafone Italia. Sussegwentement, dawn il-fornituri ippreżentaw appelli quddiem il-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat), li għaqqad l-appelli.
10.
Sabiex jiddeċiedi fuq l-appelli, fit‑13 ta’ Lulju 2020, il-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat) għamel talba għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-interpretazzjoni tal-Artikoli 18, 26 u 102 TFUE.
11.
Fis‑26 ta’ Novembru 2020, il-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet din it-talba għal deċiżjoni preliminari bħala manifestament inammissibbli (
3
). Il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-qorti tar-rinviju kienet illimitat ruħha, essenzjalment, li tirrepeti l-argumenti mressqa mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali. B’hekk, hija kienet naqset milli tati r-raġunijiet li wassluha biex tistaqsi dwar l-interpretazzjoni tal-Artikoli 18, 26 u 102 TFUE jew ir-relazzjoni bejn dawn id-dispożizzjonijiet u l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli għat-tilwima fil-kawża prinċipali, kuntrarjament għar-rekwiżiti tal-Artikolu 94(c) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja (
4
). Il-Qorti tal-Ġustizzja osservat ukoll li l-qorti tar-rinviju setgħet tressaq talba ġdida għal deċiżjoni preliminari li tinkludi l-informazzjoni li tippermettilha tagħti risposta utli għaliha (
5
).
12.
Fil‑31 ta’ Mejju 2021, fil-kuntest tal-istess proċeduri, il-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat) għamel din it-talba għal deċiżjoni preliminari. Huwa osserva li, skont id-Direttiva 2018/1972, awtorizzazzjoni ġenerali biex jiġu pprovduti servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi tista’ tkun suġġetta għal obbligu li jiġu pprovduti servizzi obbligatorji bħall-interċettazzjoni ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi ordnata mill-awtoritajiet ġudizzjarji. Filwaqt li l-Artikolu 13 tad-Direttiva 2018/1972 jirrikjedi li l-kundizzjonijiet stipulati ma’ awtorizzazzjoni ġenerali jkunu nondiskriminatorji, proporzjonati u trasparenti, id-dritt tal-Unjoni ma jeħtieġx espliċitament li jitħallas kumpens sħiħ lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi għall-ispejjeż sostnuti minnhom biex jikkonformaw ma’ ordnijiet ġudizzjarji biex jinterċettaw tali komunikazzjonijiet.
13.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat) iddeċieda li jissospendi l-proċeduri u għamel id-domanda preliminari li ġejja lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“L-Artikoli 18, 26, 49, 54 u 55 TFUE, l-Artikoli 3 u 13 tad-[Direttiva 2018/1972], kif ukoll l-Artikoli 16 u 52 tal-[Karta], jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li, meta tiddelega lill-awtorità amministrattiva l-funzjoni li tistabbilixxi l-kumpens li għandu jiġi rrikonoxxut lill-operaturi ta’ telekomunikazzjonijiet għat-twettiq obbligatorju tal-attivitajiet ta’ interċettazzjoni ta’ flussi ta’ komunikazzjoni ordnati mill-awtoritajiet ġudizzjarji, ma timponilhiex li jiġi osservat il-prinċipju tar-rimbors totali tal-ispejjeż effettivament sostnuti u debitament iddokumentati mill-operaturi fir-rigward ta’ tali attivitajiet u, barra minn hekk, tobbliga lill-awtorità amministrattiva sabiex tnaqqas l-ispejjeż fir-rigward tal-kriterji msemmija iktar ’il fuq fil-qasam tal-kalkolu u tal-kumpens?”
14.
Colt Technology Services, Wind Tre, Telecom Italia, Vodafone Italia, il-Gvern Taljan u l-Kummissjoni Ewropea ssottomettew osservazzjonijiet bil-miktub. Fis-seduta tat‑18 ta’ Mejju 2022, il-partijiet ressqu argumenti orali u wieġbu għall-mistoqsijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja.
IV. Analiżi
A.
Applikazzjoni tad-Direttiva 2018/1972
15.
Fuq talba tal-Qorti tal-Ġustizzja, dawn il-konklużjonijiet huma limitati għal analiżi tal-applikazzjoni tad-Direttiva 2018/1972 fil-kuntest tad-domanda preliminari mressqa.
16.
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk id-Direttiva 2018/1972 għandhiex tiġi interpretata b’tali mod li tirrikjedi lill-Istati Membri jipprovdu kumpens sħiħ lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi għall-ispejjeż li jsostnu fl-interċettazzjoni obbligatorja ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi ordnata mill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali kompetenti.
17.
Fi żmien l-adozzjoni tad-Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017, id-Direttiva 2002/20/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑7 ta’ Marzu 2002 dwar l-awtorizzazzjoni ta’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni (
6
)) kienet fis-seħħ u kienet ġiet debitament trasposta fid-dritt Taljan. Konformement mal-Artikoli 124 u 126 tagħha, id-Direttiva 2018/1972 daħlet fis-seħħ fl‑20 ta’ Diċembru 2018, b’terminu sal‑21 ta’ Diċembru 2020 għat-traspożizzjoni tagħha fil-liġijiet tal-Istati Membri. L-Artikolu 125 tad-Direttiva 2018/1972 ħassar id-Direttiva 2002/20 b’effett mill‑21 ta’ Diċembru 2020. Mad-data tad-deċiżjoni tar-rinviju, id-Direttiva 2018/1972 kienet daħlet fis-seħħ, it-terminu għat-traspożizzjoni tagħha fil-liġijiet tal-Istati Membri kien skada u d-Direttiva 2002/20 kienet ġiet imħassra. Id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2002/20 (
7
) u tad-Direttiva 2018/1972 rilevanti għal din it-talba għal deċiżjoni preliminari huma, essenzjalment, identiċi. L-osservazzjonijiet bil-miktub u orali tal-partijiet kollha li pparteċipaw f’din il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jirreferu għad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2018/1972, u mhux għal dawk tad-Direttiva 2002/20. Finalment, il-qorti tar-rinviju tfittex l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2018/1972. Għal dawn ir-raġunijiet kollha msemmija iktar ’il fuq, il-konklużjonijiet preżenti jinterpretaw id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2018/1972.
B.
Osservazzjonijiet tal‑partijiet
18.
Colt Technology Services, Wind Tre, Telecom Italia u Vodafone Italia jsostnu li d-domanda tal-qorti tar-rinviju għandha tingħata risposta fl-affermattiv. Huma jsostnu li t-tariffi stabbiliti bid-Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017 huma baxxi ż-żejjed u jkopru biss frazzjoni żgħira tal-ispejjeż li jsostnu fl-interċettazzjoni ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi ordnati minn awtoritajiet ġudizzjarji.
19.
Barra minn hekk, huma jallegaw li d-Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017 jikser l-Artikolu 13 tad-Direttiva 2018/1972 sa fejn huwa diskriminatorju, sproporzjonat u mhux trasparenti. L-ewwel, id-Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017 jiddiskrimina kontra fornituri ikbar ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, li x’aktarx iwettqu iktar attivitajiet ta’ interċettazzjoni minn fornituri ta’ daqs iżgħar. Huwa jiddiskrimina wkoll kontra fornituri Taljani ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi peress li dawk stabbiliti fi Stati Membri oħrajn ma għandhomx għalfejn iħallsu l-ispejjeż ta’ interċettazzjoni. It-tieni, id-Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017 imur kontra l-prinċipju ta’ proporzjonalità peress li jimponi spejjeż kunsiderevoli li ma jistgħux jiġu rkuprati fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi. Dan jista’ jaffettwa l-provvista adegwata ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi b’mod ġenerali u jikkomprometti l-vijabbiltà ekonomika ta’ ċerti fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi b’mod partikolari. Vodafone Italia ssostni ulterjorment li l-assenza ta’ kumpens sħiħ tista’ tnaqqas il-kwalità tas-servizzi ta’ interċettazzjoni mogħtija minn fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi – li jmur kontra l-interess ġenerali. It-tielet, Wind Tre hija tal-fehma li l-proċedura li wasslet għall-adozzjoni tad-Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017 ma kinitx trasparenti.
20.
Filwaqt li bbażat ruħha b’analoġija fuq ir-regoli dwar il-provvista ta’ servizzi universali, Vodafone Italia żżid li d-Direttiva 2018/1972 tistabbilixxi l-prinċipju ta’ kumpens sħiħ għall-ispejjeż li l-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jsostnu meta jagħtu servizzi obbligatorji bħall-interċettazzjoni ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi ordnati minn awtoritajiet ġudizzjarji.
21.
Il-Gvern Taljan isostni li d-domanda tal-qorti tar-rinviju għandha tingħata risposta fin-negattiv. Huwa josserva li d-Direttiva 2018/1972 sempliċement teżiġi li l-kundizzjonijiet stipulati ma’ awtorizzazzjoni ġenerali għall-provvista ta’ networks jew servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jkunu nondiskriminatorji, proporzjonati u trasparenti. Hija ma tipprovdix għal kumpens sħiħ għall-interċettazzjoni ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi ordnati minn awtoritajiet ġudizzjarji. Filwaqt li hija kwistjoni li għandha tiġi ddeterminata mill-qorti tar-rinviju, il-Gvern Taljan isostni li d-deċiżjoni tar-rinviju ma tindikax li l-ispejjeż sostnuti mill-fornituri tas-servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi minħabba li jippermettu tali interċettazzjoni jistgħu jikkompromettu l-vijabbiltà finanzjarja tagħhom. Ma hemm ebda bażi fattwali għall-affermazzjoni li d-Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017 jikser il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
22.
Il-Kummissjoni tosserva li l-Artikolu 13 tad-Direttiva 2018/1972 ma jipprevedix espliċitament li l-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jirċievu kumpens għall-ispejjeż li jsostnu biex jipprovdu servizzi obbligatorji taħt awtorizzazzjoni ġenerali. L-Istati Membri għandhom ċertu marġni ta’ diskrezzjoni biex jirregolaw id-disponibbiltà ta’ kumpens, sakemm josservaw il-prinċipji ta’ nondiskriminazzjoni, proporzjonalità u trasparenza.
23.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argument li l-assenza ta’ kumpens sħiħ jikkostitwixxi ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament. Fir-rigward tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, il-Kummissjoni ssostni li, fl-assenza ta’ dispożizzjoni espliċita fil-leġiżlazzjoni applikabbli, id-dritt tal-Unjoni ma jinkludix rekwiżit ġenerali li jiġi pprovdut kumpens sħiħ lill-operaturi ekonomiċi għall-ispejjeż sostnuti bħala konsegwenza tal-obbligi imposti fl-interess ġenerali. Barra minn hekk, anki f’dawk iċ-ċirkustanzi fejn jista’ jkun xieraq li jiġi previst kumpens ġust, ġaladarba l-obbligi imposti fuq l-operaturi ekonomiċi ma humiex inerenti fl-eżerċizzju tal-attività ekonomika li huma involuti fiha, il-Kummissjoni tosserva li ma jeżisti ebda rekwiżit għal ħlas ta’ kumpens sħiħ. Obbligu li dan isir jista’ saħansitra jnaqqas l-inċentivi għall-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi biex jipprovdu servizzi obbligatorji b’mod effiċjenti.
C.
Analiżi ta’ dispożizzjonijiet rilevanti tad‑Direttiva 2018/1972
24.
Skont ġurisprudenza stabbilita, l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni teħtieġ li jiġu kkunsidrati t-test ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, il-kuntest tagħhom u l-għanijiet tal-leġiżlazzjoni li minnha jiffurmaw parti (
8
).
25.
L-Artikolu 1(3)(c) tad-Direttiva 2018/1972 jipprovdi li din id-direttiva hija mingħajr preġudizzju għall-azzjonijiet meħuda mill-Istati Membri, inter alia, għall-finijiet ta’ ordni pubbliku u ta’ sigurtà pubblika. Minn dan isegwi li miżuri nazzjonali li d-Direttiva 2018/1972 altrimenti ma tippermettix bħala prinċipju jistgħu madankollu jkunu ġġustifikati sabiex jipproteġu l-ordni pubbliku jew is-sigurtà pubblika.
26.
L-Artikolu 13(1) tad-Direttiva 2018/1972 jistabbilixxi li l-awtorizzazzjoni ġenerali għall-provvista ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi tista’ tkun suġġetta biss għall-kundizzjonijiet elenkati fl-Anness I tagħha. Tali kundizzjonijiet għandhom ikunu nondiskriminatorji, proporzjonati u trasparenti.
27.
Il-kundizzjoni 4 fil-Parti A tal-Anness I tad-Direttiva 2018/1972, li fiha l-kundizzjonijiet ġenerali li jistgħu jiġu stipulati ma’ awtorizzazzjoni ġenerali, tippermetti lill-Istati Membri jissuġġettaw tali awtorizzazzjoni għall-“[a]wtorizzazzjoni tal-interċettazzjoni legali mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti f’konformità [mar-regoli tal-protezzjoni tad-data]”.
28.
Mit-test ta’ dawn id-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq jidher li l-Istati Membri jistgħu jobbligaw lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jippermettu l-interċettazzjoni ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi meta l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jordnawlhom jagħmlu dan. Fid-dawl tal-Artikolu 13(1) ta’ u tal-kundizzjoni 4 fil-Parti A tal-Anness I għad-Direttiva 2018/1972, l-eċċezzjoni tas-sigurtà pubblika prevista mill-Artikolu 1(3)(c) tagħha għalhekk tidher li hija irrilevanti għal din it-talba għal deċiżjoni preliminari. Id-Direttiva 2018/1972 innifisha tippermetti espliċitament lill-Istati Membri jeżiġu li l-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jippermettu l-interċettazzjoni ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi bħala kundizzjoni biex jiġu awtorizzati jipprovdu dawk is-servizzi. Barra minn hekk, din id-direttiva ma tobbligax espliċitament lill-Istati Membri jipprovdu kumpens għall-ispejjeż li l-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jsostnu biex jippermettu l-interċettazzjoni ta’ dawn il-komunikazzjonijiet.
29.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal hawn fuq jidher li hemm żewġ kwistjonijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. L-ewwel, fiex tikkonsisti l-“awtorizzazzjoni tal-interċettazzjoni legali mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti”? It-tieni, l-assenza ta’ kumpens sħiħ lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi għall-ispejjeż li jsostnu billi jippermettu interċettazzjoni legali mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tista’ tmur kontra l-prinċipji ta’ nondiskriminazzjoni, proporzjonalità u trasparenza?
30.
Fir-rigward tal-ewwel kwistjoni, jidher li l-kundizzjoni 4 hija miftuħa għal żewġ interpretazzjonijiet possibbli. Fl-ewwel lok, jista’ jiġi argumentat li “awtorizzazzjoni tal-interċettazzjoni legali” għandha tiġi interpretata li tfisser li l-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jistgħu jkunu meħtieġa jirrendu din l-interċettazzjoni possibbli mingħajr ma neċessarjament jinterċettaw dawn il-komunikazzjonijiet huma stess. Skont dan l-approċċ, il-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jistgħu jkunu meħtieġa li jistabbilixxu l-infrastruttura teknika indispensabbli u r-riżorsi umani biex jiffaċilitaw l-interċettazzjoni ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti. Li l-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jiġu obbligati jwettqu l-interċettazzjoni huma stess għalhekk jitlob minnhom iktar milli l-att li sempliċement jippermettu interċettazzjoni legali, fejn għalhekk jiġi impost piż li jmur lil hinn minn dak li jistgħu jinkludu l-kundizzjonijiet stipulati ma’ awtorizzazzjoni ġenerali.
31.
Interpretazzjoni alternattiva tal-kundizzjoni 4 hija li l-“awtorizzazzjoni tal-interċettazzjoni legali mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti” tintuża peress li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti biss għandhom is-setgħa li jidderieġu l-interċettazzjoni legali ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi. Irrispettivament mill-involviment tagħhom mil-lat prattiku, il-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jistgħu biss jippermettu l-interċettazzjoni legali ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi peress li huma stess ma għandhomx is-setgħa li jagħmlu dan. Tali interpretazzjoni, li tirrikonoxxi li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti huma esklużivament fdati bis-setgħa li jidderieġu l-interċettazzjoni legali tal-komunikazzjonijiet elettroniċi hija wkoll konformi mal-għanijiet li għandhom jintlaħqu minn din il-miżura. Il-kundizzjoni 4 fil-Parti A ta’ dan l-anness għalhekk tipprevedi li awtoritajiet nazzjonali kompetenti jeħtieġu iktar minn grad minimu ta’ kooperazzjoni mill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi fir-rigward tal-interċettazzjoni legali ta’ tali komunikazzjonijiet. Analiżi ta’ diversi verżjonijiet lingwistiċi tad-Direttiva 2018/1972 tidher ukoll li ssostni l-idea li l-interċettazzjoni legali tal-komunikazzjonijiet elettroniċi hija prerogattiva tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti (
9
).
32.
Minbarra l-kunsiderazzjonijiet madwar il-kunċett ta’ “interċettazzjoni legali”, hemm raġunijiet pragmatiċi insostenn tal-proposta li l-kundizzjoni 4 fil-Parti A tal-Anness I tad-Direttiva 2018/1972 għandha tinqara bħala li tagħti s-setgħa lill-Istati Membri biex jeħtieġu li fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jinterċettaw komunikazzjonijiet bħala kundizzjoni għal awtorizzazzjoni biex jipprovdu dawn is-servizzi. Sabiex tiġi żgurata l-interċettazzjoni effettiva u effiċjenti tal-komunikazzjonijiet elettroniċi meta jkun meħtieġ, jidher raġonevoli li l-Istati Membri jiddependu fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi li jafu l-infrastrutturi tagħhom stess u li għandhom persunal fl-aħjar qagħda li jinterċetta komunikazzjonijiet fuq dawk in-networks. L-effettività u l-effiċjenza tal-interċettazzjoni jistgħu jiġu kompromessi jekk l-awtoritajiet nazzjonali nfushom jintalbu jinterċettaw komunikazzjonijiet elettroniċi magħmula permezz tan-networks tad-diversi fornituri ta’ servizzi ta’ telekomunikazzjoni bl-użu ta’ metodi tekniċi u infrastrutturi differenti.
33.
Konsegwentement, jiena tal-fehma li l-kundizzjoni 4 fil-Parti A tal-Anness I tad-Direttiva 2018/1972, li tippermetti lill-Istati Membri jeżiġu li l-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jippermettu l-interċettazzjoni legali tal-komunikazzjonijiet, tinkludi r-rekwiżit li dawn il-fornituri tas-servizzi jeżegwixxu din l-interċettazzjoni taħt l-istruzzjonijiet tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti.
34.
Issa ngħaddi għat-tieni kwistjoni identifikata fil-punt 29 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
35.
L-ewwel, id-dritt tal-Unjoni jipprojbixxi kull diskriminazzjoni minħabba ċittadinanza fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-Trattati u mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe dispożizzjonijiet speċjali li jinsabu fihom (
10
). Din il-projbizzjoni tkopri mhux biss diskriminazzjoni diretta minħabba ċ-ċittadinanza iżda wkoll il-forom kollha indiretti ta’ diskriminazzjoni li, permezz ta’ kriterji oħra ta’ distinzjoni, iwasslu fil-fatt għall-istess riżultat (
11
). Il-ġurisprudenza tistabbilixxi wkoll li l-prinċipju ġenerali ta’ nondiskriminazzjoni jipprojbixxi li sitwazzjonijiet simili jiġu trattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti jiġu trattati bl-istess mod (
12
).
36.
Kif jispjega iktar fid-dettall il-punt 19 ta’ dawn il-konklużjonijiet, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jsostnu li d-Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017 jiddiskrimina kemm kontra fornituri ikbar ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi kif ukoll kontra fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi stabbiliti fl-Italja.
37.
Jidher li ma hemm ebda prova quddiem il-qorti tar-rinviju li tissostanzja l-allegazzjoni li, bħala konsegwenza tad-Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017, fornituri ikbar ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jsofru diskriminazzjoni. Fi kwalunkwe każ, filwaqt li fornituri ikbar ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jistgħu, minħabba d-daqs ikbar tal-bażi ta’ klijenti tagħhom, ikunu meħtieġa li jippermettu l-interċettazzjoni legali tal-komunikazzjonijiet iktar ta’ spiss minn dawk b’inqas klijenti, tal-ewwel x’aktarx li jaqilgħu iktar dħul. Sa fejn wieħed jista’ jivverifika mill-materjal skars disponibbli għall-Qorti tal-Ġustizzja, x’aktarx li, bħala prinċipju, l-impatt finanzjarju tal-ispiża tal-interċettazzjoni legali fir-rigward tad-dħul ikun simili għall-fornituri kollha ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi.
38.
Fir-rigward tal-allegata diskriminazzjoni minħabba ċittadinanza, hija ġurisprudenza stabbilita li l-Artikolu 18 TFUE ma jikkonċernax id-differenzi fit-trattament li jistgħu jirriżultaw, għall-persuni u impriżi suġġetti għall-ġurisdizzjoni tal-Unjoni, minn diverġenzi li jeżistu bejn l-Istati Membri differenti, sakemm dawn jaffettwaw il-persuni kollha li jaqgħu taħt l-applikazzjoni tagħhom skont kriterji oġġettivi u mingħajr kunsiderazzjoni għan-nazzjonalità (
13
). Biżżejjed jingħad li l-fornituri Taljani ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, bħar-rikorrenti fil-kawża prinċipali u l-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi stabbiliti fi Stati Membri oħra huma suġġetti għall-obbligu li jikkooperaw mal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tat-territorju fejn huma stabbiliti rispettivament. Il-fatt li fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi stabbiliti fi Stati Membri oħra huma normalment suġġetti għal obbligu ta’ kooperazzjoni mal-awtoritajiet nazzjonali tat-territorju tal-istabbiliment tagħhom, pjuttost milli mal-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani, ma jikkostitwixxix diskriminazzjoni.
39.
It-tieni, il-fatt li l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli tipprovdi kumpens finanzjarju għall-attività ta’ interċettazzjoni legali, mingħajr ma tiggarantixxi li l-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jirċievu kumpens sħiħ għall-ispejjeż li jsostnu fit-twettiq ta’ din l-attività, huwa kuntrarju għall-prinċipju ta’ proporzjonalità li għalih jirreferi l-Artikolu 13(1) tad-Direttiva 2018/1972? Din il-kwistjoni tidher li tinsab fil-qalba tal-kawża preżenti.
40.
Sa mill-bidu, ninnota li l-prinċipju ta’ proporzjonalità ġie interpretat diversi drabi fil-ġurisprudenza, skont is-suġġett inkunsiderazzjoni.
41.
Dwar jekk leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali hijiex proporzjonata, hija l-qorti tar-rinviju li għandha twettaq evalwazzjoni globali tal-fatti u l-kwistjonijiet legali rilevanti kollha sabiex tiddetermina jekk din il-leġiżlazzjoni hijiex xierqa biex l-għanijiet leġittimi jintlaħqu permezz tagħha u li ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ għal dan il-għan, sa fejn dawn l-għanijiet ma jistgħux jintlaħqu b’miżuri inqas estensivi. Hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tipprovdi lill-qorti tar-rinviju l-punti kollha ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li jippermettulha twettaq din l-analiżi (
14
).
42.
F’dan il-kuntest nagħmel żewġ osservazzjonijiet dwar il-kompitu quddiem il-qorti tar-rinviju. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jikkontestaw id-Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017 li permezz tiegħu l-awtoritajiet Taljani jistabbilixxu t-tariffi mħallsa għall-interċettazzjoni obbligatorja ta’ komunikazzjonijiet f’livell iktar baxx minn dak li huma jsostnu li hija n-nefqa biex iwettqu din l-interċettazzjoni. L-għan ta’ dan id-digriet jidher li huwa li jillimita l-ispiża ta’ din l-attività għall-borża pubblika billi jaqsam din l-ispiża mal-operaturi ekonomiċi attivi f’dan is-settur. Dan l-għan jidher li huwa għan leġittimu ta’ interess ġenerali (
15
). Barra minn hekk, filwaqt li fl-aħħar mill-aħħar hija kwistjoni li għandha tiġi ddeterminata mill-qorti tar-rinviju, ma huwiex ovvju li d-Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017 ma huwiex adattat biex dan l-għan jintlaħaq.
43.
Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk id-Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017 imurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex jintlaħaq l-għan leġittimu intiż minnu, il-qorti tar-rinviju tista’ teżamina jekk l-oneru li d-Digriet iqiegħed fuq fornituri tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi huwiex manifestament eċċessiv. F’dan ir-rigward, ninnota li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali li ppruvaw jikkwantifikaw dan il-piż finanzjarju, jiġifieri Telecom Italia u Vodafone Italia, irreferew għal spejjeż sostnuti ta’ madwar EUR 6-7 miljun li ma kinux koperti mit-tariffi li rċevew fl‑2017 u fl‑2018. Bi tweġiba għall-mistoqsijiet magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja waqt is-seduta, dawn iż-żewġ kumpanniji ammettew li r-rapporti finanzjarji annwali tagħhom disponibbli pubblikament jissuġġerixxu li, fl-istess perijodu, id-dħul mill-bejgħ tagħhom mill-provvista ta’ servizzi tat-telekomunikazzjoni tal-internet, fissi u mobbli fl-Italja kien jammonta għal diversi biljuni ta’ Euro. F’dan l-isfond, jidher improbabbli li l-piż finanzjarju li d-Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017 iqiegħed fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi jikkomprometti l-provvista ta’ dawn is-servizzi jew il-vijabbiltà ekonomika tal-fornituri tas-servizzi – kif sostnew xi wħud.
44.
It-tielet, il-prinċipju ta’ trasparenza jeħtieġ li l-kundizzjonijiet u l-modalitajiet ta’ mekkaniżmu jiġu stabbiliti permezz ta’ regoli suffiċjentement aċċessibbli, ċari, preċiżi, univokali u prevedibbli fl-applikazzjoni tagħhom sabiex kull operatur ekonomiku raġonevolment informat u normalment diliġenti jifhem il-portata eżatta tagħhom u jiġi evitat kull riskju ta’ arbitrarjetà. Parametri bħal dawn għandhom jiġu stabbiliti konformement ma’ kriterji oġġettivi, sabiex l-operaturi jkunu jistgħu jikkalkolaw l-ispejjeż probabbli tagħhom (
16
).
45.
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma jsostnux li l-metodoloġija għall-kalkolu tal-kumpens kienet ibbażata fuq kriterji li ma kinux aċċessibbli, ċari, preċiżi, oġġettivi jew prevedibbli jew li kienu ambigwi. Fil-fatt, l-anness tad-Digriet Interministerjali tat‑28 ta’ Diċembru 2017, li jistabbilixxi t-tariffi pagabbli mill-awtoritajiet Taljani għal kull kategorija ta’ attività ta’ interċettazzjoni, jidher li josserva dawn ir-rekwiżiti. Fir-realtà, Wind Tre tidher li tikkritika l-fatt li l-fornituri tas-servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi ma kellhomx opportunità jesprimu t-tħassib tagħhom matul il-proċedura li wasslet għall-adozzjoni tat-tariffi stabbiliti f’ dan l-anness. Filwaqt li din hija kwistjoni li għandha tiġi evalwata mill-qorti tar-rinviju, ma huwa b’ebda mod ċar li l-prinċipju ta’ trasparenza jinkludi dritt għall-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi li jipparteċipaw b’mod attiv fi proċedura li wasslet għall-iffissar tat-tariffi kkontestati.
46.
Finalment, għal raġunijiet ta’ kompletezza, ninnota li l-argument imressaq minn Vodafone, li skontu jeżisti prinċipju ta’ rimbors sħiħ tal-ispejjeż relatati mal-provvista ta’ servizzi universali, huwa interpretat ħażin. Is-servizzi obbligatorji inkwistjoni f’dan il-każ, jiġifieri l-interċettazzjoni legali tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, ma humiex servizzi universali pprovduti lill-utenti finali. Huma pjuttost forma ta’ għajnuna lill-awtoritajiet pubbliċi fil-qadi ta’ dmirijiethom biex jissalvagwardjaw l-interess ġenerali li, barra minn hekk, l-Istati Membri huma espressament permessi jimponu bħala kundizzjoni għall-għoti ta’ awtorizzazzjonijiet biex jipprovdu servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi. Irrispettivament minn jekk jeżistix prinċipju ta’ rimborż sħiħ għall-provvista ta’ servizzi universali minn fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, li ma huwa bl-ebda mod ċar (
17
), ma hemm l-ebda raġuni biex jiġi applikat tali prinċipju b’analoġija.
V. Konklużjoni
47.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domanda preliminari magħmula mill-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja):
“Id-Direttiva (UE) 2018/1972 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal‑11 ta’ Diċembru 2018 li tistabbilixxi l-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi
għandha tiġi interpretata fis-sens li:
ma teħtieġx li leġiżlazzjoni nazzjonali tipprovdi kumpens sħiħ lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi għall-ispejjeż li jsostnu biex jippermettu l-interċettazzjoni ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi ordnata minn awtoritajiet ġudizzjarji. Konformement mal-Artikolu 13(1) ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri jistgħu joperaw mekkaniżmu biex jikkumpensaw għal tali spejjeż sakemm tali mekkaniżmu jkun nondiskriminatorju, proporzjonat u trasparenti.”
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	ĠU 2018 L 321, p. 36, rettifiki fil-ĠU 2019 L 334, p. 164 u fil-ĠU 2020 L 419, p. 36
(
3
)	Digriet tas‑26 ta’ Novembru 2020, Colt Technology Services et (C‑318/20, mhux ippubblikat, EU:C:2020:969).
(
4
)	Ibid., punt 20.
(
5
)	Ibid., punt 25.
(
6
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 337.
(
7
)	L-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2002/20. Il-kundizzjoni 11 fil-Parti A tal-Anness għad-Direttiva 2002/20, li tistabbilixxi l-“Kondizzjonijiet li jistgħu jiġu stipulati ma’ awtorizzazzjoni ġenerali”, tiddikjara li: “Tippermetti l-interċettar legali mill-awtoritajiet kompetenti nazzjonali b’konformità mad-Direttiva 97/66/KE u d-Direttiva 95/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta’ l‑24 ta’ Ottubru 1995 dwar il-protezzjoni ta’ individwi fir-rigward ta’ l-ipproċessar ta’ tagħrif personali u l-moviment liberu ta’ dak it-tagħrif”.
(
8
)	Sentenzi tat‑18 ta’ Diċembru 2008, Andersen (C‑306/07, EU:C:2008:743, punt 40), u tas‑17 ta’ Marzu 2022, Daimler (C‑232/20, EU:C:2022:196, punt 29 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
9
)	Il-verżjoni Franċiża tal-kundizzjoni 4 fil-Parti A tal-Anness I tad-Direttiva 2018/1972 tgħid: “Facilitation de l’interception légale par les autorités nationales compétentes”. Il-verżjoni Spanjola tgħid: “Permiso de interceptación legal por las autoridades nacionales competentes”. Il-verżjoni Taljana tgħid: “Possibilità per le autorità nazionali competenti di effettuare legalmente intercettazioni delle comunicazioni”. Il-verżjoni Olandiża tgħid: “Mogelijkheid van legale onderschepping door de bevoegde nationale instanties”. Il-verżjoni Pollakka tgħid: “Umożliwienie prowadzenia legalnego przejęcia przez właściwe organy krajowe”.
(
10
)	Ara l-Artikolu 18 TFUE, li huwa intiż li japplika b’mod awtonomu biss f’sitwazzjonijiet irregolati mid-dritt tal-Unjoni li fir-rigward tagħhom it-Trattati ma jipprevedux regoli speċifiċi ta’ nondiskriminazzjoni (sentenza tal‑15 ta’ Lulju 2021, A (Kura tas-saħħa pubblika), C‑535/19, EU:C:2021:595, punt 40).
(
11
)	Sentenza tat‑18 ta’ Ġunju 2019, L-Awstrija vs Il-Ġermanja (C‑591/17, EU:C:2019:504, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
12
)	Ara s-sentenza tal‑14 ta’ April 2005, AEM u AEM Torino (C‑128/03 u C‑129/03, EU:C:2005:224, punt 58 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
13
)	Ara s-sentenzi tad‑9 ta’ Settembru 2003, Milk Marque u National Farmers’ Union (C‑137/00, EU:C:2003:429, punt 124) u tat‑12 ta’ Lulju 2005, Schempp (C‑403/03, EU:C:2005:446, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
14
)	Ara, pereżempju, is-sentenzi tal‑31 ta’ Mejju 2018, Confetra et (C‑259/16 u C‑260/16, EU:C:2018:370, punti 47 u 49) u tas‑26 ta’ Jannar 2021, Hessischer Rundfunk (C‑422/19 u C‑423/19, EU:C:2021:63, punti 70 u 71).
(
15
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ Ottubru 2021, Viesgo Infraestructuras Energéticas (C‑683/19, EU:C:2021:847, punti 14, 59 u 60), rigward l-assenza ta’ miżuri kumpensatorji għal impriżi suġġetti għal obbligi ta’ servizz pubbliku fis-settur tal-elettriku.
(
16
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Novembru 2020, Il-Kummissjoni vs Il-Portugal (Financing of universal service obligations) (C‑49/19, EU:C:2020:956, punt 38). Ara wkoll is-sentenza tas‑17 ta’ Ġunju 2021, Simonsen & Weel (C‑23/20, EU:C:2021:490, punt 61) rigward kuntratti pubbliċi.
(
17
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ Ottubru 2021, Viesgo Infraestructuras Energéticas (C‑683/19, EU:C:2021:847, punti 59 u 60).