Instantie Hoge Raad 
Datum uitspraak 03-02-2017 
Datum publicatie 03-02-2017 
Zaaknummer 13/01256 
Formele relaties Conclusie: ECLI:NL:PHR:2016:1126 , Gevolgd 
Prejudiciële vraag aan: ECLI:EU:C:2015:574 
Rechtsgebieden Civiel recht 
Bijzondere kenmerken Cassatie 
Uitspraak na prejudiciële beslissing 
Inhoudsindicatie 
Uitleg EEX-Vo (Verordening Brussel I). Vervolg van HR 24 januari 2014, 
ECLI:NL:HR:2014:164, NJ 2014/73 en HvJEU 10 september 2015, C-47/14, 
ECLI:EU:C:2015:574. Vordering tegen in Duitsland woonachtige partij op 
grond van onbehoorlijke taakvervulling als bestuurder dan wel werknemer 
van in Nederland gevestigde vennootschap; art. 2:9 BW, art. 7:661 lid 1 (oud) 
BW en art. 6:162 BW. Bevoegdheid Nederlandse rechter. De art. 18-21 EEX- 
Vo verzetten zich tegen toepassing van art. 5, aanhef en onder 1, 
respectievelijk onder 3 EEX-Vo, indien de vordering mede gebaseerd is op 
arbeidsovereenkomst. Hoge Raad doet zelf de zaak af. 
Vindplaatsen Rechtspraak.nl 
AR-Updates.nl 2017-0127 
JONDR 2014/546 
NJB 2017/367 
Uitspraak 
3 februari 2017 
Eerste Kamer 
13/01256 
EV/AR 
Hoge Raad der Nederlanden 
Arrest 
in de zaak van: 
1. [eiseres 1], 
gevestigd te [vestigingsplaats]. 
2. FERHO BEWEHRUNGSSTAHL GMBH, 
gevestigd te Essen, Duitsland, 
ECLI:NL:HR:2017:133 
pagina 1 van 6Rechtspraak.nl - Print uitspraak 
16 -2-2017 https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:HR:2017:133
3.1 
3. FERHO VECHTA GMBH, 
gevestigd te Vechta, Duitsland, 
4. FERHO FRANKFURT GMBH, 
gevestigd te Frankfurt, Duitsland, 
EISERESSEN tot cassatie, 
advocaat: mr. P.A. Fruytier 
t e g e n 
[verweerder], 
wonende te [woonplaats], Duitsland, 
VERWEERDER in cassatie, 
advocaten: mr. D. Rijpma en mr. R.L. Bakels. 
Eiseressen tot cassatie zullen hierna ook worden aangeduid als [eiseres] c.s., eiseres tot cassatie onder 1 
als [eiseres 1], en verweerder als [verweerder]. 
Voor het verloop van het geding tot dusver verwijst de Hoge Raad naar: 
a. zijn tussenarrest in deze zaak van 24 januari 2014, ECLI:NL:HR:2014:164, NJ 2014/73 (hierna: het 
tussenarrest); 
b. het arrest in de zaak C-47/14 van het Hof van Justitie van de Europese Unie (hierna: HvJEU) van 10 
september 2015, ECLI:EU:C:2015:574 (hierna: het prejudiciële arrest). 
Beide arresten zijn aan dit arrest gehecht. 
Naar aanleiding van het prejudiciële arrest hebben [eiseres] c.s. hun standpunt nader toegelicht. 
[verweerder] heeft alsnog het verstek gezuiverd en zijn standpunt nader toegelicht. 
De nadere conclusie van de Advocaat-Generaal P. Vlas strekt tot verwerping van het cassatieberoep. 
In rov. 3.7 van het tussenarrest is overwogen dat de onderhavige zaak, voor zover in cassatie van 
belang, als volgt kan worden gekenschetst. 
[eiseres 1] heeft [verweerder], die woonplaats in Duitsland heeft, gedagvaard voor de rechtbank 
Almelo en een verklaring voor recht alsmede betaling van schadevergoeding gevorderd. Volgens 
[eiseres 1] heeft [verweerder] ernstige fouten gemaakt bij de uitoefening van zijn functie bij haar, een 
in Markelo (gemeente Hof van Twente) gevestigde vennootschap. 
In dit geval moet ervan worden uitgegaan dat [verweerder] niet alleen op grond van een tussen hem 
en [eiseres 1] gesloten arbeidsovereenkomst als directeur bij deze vennootschap in dienst was, maar 
dat hij ook als bestuurder (in vennootschapsrechtelijke zin) van [eiseres 1] was aangesteld. 
1 Het verloop van het geding 
2 Het verdere verloop van het geding in cassatie 
3 Verdere beoordeling van het middel 
pagina 2 van 6Rechtspraak.nl - Print uitspraak 
16 -2-2017 https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:HR:2017:133
3.2.1 
3.2.2 
3.3.1 
3.3.2 
[eiseres 1] stelt zich primair op het standpunt dat [verweerder] zich schuldig heeft gemaakt aan 
onbehoorlijke vervulling van zijn taak als bestuurder van [eiseres 1] en uit dien hoofde op grond van 
art. 2:9 BW jegens haar aansprakelijk is. Voorts heeft [eiseres 1] zich beroepen op opzet dan wel 
bewuste roekeloosheid van [verweerder] bij de uitvoering van zijn arbeidsovereenkomst met haar, een 
en ander als bedoeld in art. 7:661 (oud) BW. Subsidiair voert [eiseres 1] aan dat de ernstige fouten 
die [verweerder] heeft gemaakt bij de uitoefening van zijn functie bij [eiseres 1], meebrengen dat 
sprake is van onrechtmatig handelen van [verweerder] jegens haar in de zin van art. 6:162 BW. 
[verweerder] heeft zich beroepen op de onbevoegdheid van de rechtbank Almelo ingevolge 
Verordening (EG) nr. 44/2001 (hierna: EEX-Vo). 
De rechtbank heeft geoordeeld dat haar noch op grond van art. 5, aanhef en onder 1, EEX-Vo, 
noch op grond van art. 5, aanhef en onder 3, EEX-Vo, bevoegdheid toekomt, en heeft zich 
onbevoegd verklaard om van de vorderingen van [eiseres] c.s. kennis te nemen (tussenarrest, 
rov. 3.3.1). 
Het hof heeft het vonnis van de rechtbank bekrachtigd. Daartoe heeft het hof overwogen, kort 
samengevat en voor zover voor de verdere beoordeling van het middel van belang, dat de 
rechtsverhouding tussen [eiseres 1] en [verweerder] moet worden gekwalificeerd als een 
arbeidsovereenkomst in de zin van art. 18 lid 1 EEX-Vo, en dat op grond van art. 20 lid 1 EEX-Vo 
een vordering van de werkgever slechts kan worden gebracht voor de gerechten van de lidstaat 
op het grondgebied waarvan de werknemer woonplaats heeft. Nu [verweerder] woonplaats in 
Duitsland heeft, komt aan de Nederlandse rechter ten aanzien van de door [eiseres 1] ingestelde 
vorderingen geen bevoegdheid toe. Voor zover [eiseres 1] haar vorderingen baseert op 
onbehoorlijk bestuur, zonder daaraan een overeenkomst ten grondslag te leggen, dan wel op 
onrechtmatige daad, komt aan de Nederlandse rechter evenmin bevoegdheid toe. (tussenarrest, 
rov. 3.3.2) 
De rechts- en motiveringsklachten van de onderdelen 2 en 3 bestrijden de uitleg en toepassing 
van de hier relevante bevoegdheidsbepalingen van de EEX-Vo, te weten art. 5, aanhef en onder 
1 (a), art. 5, aanhef en onder 3, art. 18 lid 1 en art. 20 lid 1 EEX-Vo, mede in hun onderlinge 
samenhang. 
Naar aanleiding van deze klachten heeft de Hoge Raad, onder aanhouding van iedere verdere 
beslissing, op de voet van art. 267 VWEU de volgende prejudiciële vragen aan het HvJEU 
gesteld: 
“1. Moeten de bepalingen van afdeling 5 van hoofd-stuk II (art. 18-21) van Verordening (EG) nr. 
44/2001 aldus worden uitgelegd dat zij zich ertegen verzetten dat de rechter toepassing geeft 
aan art. 5, aanhef en onder 1 (a), dan wel aan art. 5, aanhef en onder 3, van deze Verordening 
in een geval als het onderhavige, waarin de verweerder niet alleen in zijn hoedanigheid van 
bestuurder van een vennootschap door die vennootschap wordt aangesproken op grond van 
onbehoorlijke taakvervulling dan wel op grond van onrechtmatig handelen, maar ook afgezien 
van deze hoedanigheid door die vennootschap wordt aangesproken op grond van opzet of 
bewuste roekeloosheid bij de uitvoering van de arbeidsovereenkomst die tussen hem en die 
vennootschap is gesloten? 
2 (a). Indien het antwoord op vraag 1 ontkennend luidt, moet dan het begrip ‘verbintenis uit 
overeenkomst’ van art. 5, aanhef en onder 1 (a), van Verordening (EG) nr. 44/2001 aldus 
worden uitgelegd dat het mede ziet op een geval als het onderhavige, waarin een vennootschap 
een persoon in zijn hoedanigheid van bestuurder van die vennootschap aanspreekt op grond van 
schending van de op hem rustende verplichting tot behoorlijke vervulling van zijn 
vennootschapsrechtelijke taak? 
2 (b). Indien het antwoord op vraag 2 (a) bevestigend luidt, moet dan het begrip ‘plaats waar de 
verbintenis die aan de eis ten grondslag ligt, is of moet worden uitgevoerd’ van art. 5, aanhef en 
onder 1 (a), van Verordening (EG) nr. 44/2001 aldus worden uitgelegd dat het ziet op de plaats 
waar de bestuurder zijn vennootschapsrechtelijke taak heeft vervuld of had dienen te vervullen, 
hetgeen in de regel zal zijn de plaats van het hoofdbestuur of de hoofdvestiging van de 
pagina 3 van 6Rechtspraak.nl - Print uitspraak 
16 -2-2017 https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:HR:2017:133
3.3.3 
3.4 
betrokken vennootschap, een en ander als bedoeld in art. 60 lid 1, aanhef en onder b en c, van 
die Verordening? 
3 (a). Indien het antwoord op vraag 1 ontkennend luidt, moet dan het begrip ‘verbintenissen uit 
onrechtmatige daad’ van art. 5, aanhef en onder 3, van Verordening (EG) nr. 44/2001 aldus 
worden uitgelegd dat het mede ziet op een geval als het onderhavige, waarin een vennootschap 
een persoon in zijn hoedanigheid van bestuurder van die vennootschap aanspreekt op grond van 
onbehoorlijke vervulling van zijn vennootschapsrechtelijke taak dan wel onrechtmatig handelen? 
3 (b). Indien het antwoord op vraag 3 (a) bevestigend luidt, moet dan het begrip ‘plaats waar 
het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan of kan voordoen’ van art. 5, aanhef en onder 3, 
van Verordening (EG) nr. 44/2001 aldus worden uitgelegd dat het ziet op de plaats waar de 
bestuurder zijn vennootschapsrechtelijke taak heeft vervuld of had dienen te vervullen, hetgeen 
in de regel zal zijn de plaats van het hoofdbestuur of de hoofdvestiging van de betrokken 
vennootschap, een en ander als bedoeld in art. 60 lid 1, aanhef en onder b en c, van die 
Verordening?” 
Het HvJEU heeft deze vragen in het prejudiciële arrest als volgt beantwoord: 
“1) De bepalingen van hoofdstuk II, afdeling 5 (artikelen 18-21), van verordening (EG) nr. 
44/2001 van de Raad van 22 december 2000 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de 
erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken, moeten 
aldus worden uitgelegd dat zij in een situatie zoals in het hoofdgeding, waarin een vennootschap 
een persoon die de functies van directeur en van bestuurder van die vennootschap heeft bekleed 
in rechte aanspreekt om de door die persoon in de uitoefening van die functies gemaakte fouten 
te doen vaststellen en schadevergoeding te verkrijgen, eraan in de weg staan dat artikel 5, 
punten 1 en 3, van die verordening wordt toegepast, mits die persoon – het is aan de 
verwijzende rechterlijke instantie om dit te verifiëren – in zijn hoedanigheid van directeur en van 
bestuurder gedurende bepaalde tijd voor en onder het gezag van die vennootschap prestaties 
heeft verricht tegen beloning. 
2) Artikel 5, punt 1, van verordening nr. 44/2001 moet aldus worden uitgelegd dat de vordering 
die een vennootschap tegen haar voormalige bestuurder indient op grond dat deze niet zou 
hebben voldaan aan de vennootschapsrechtelijke verplichtingen die op hem rusten, onder het 
begrip ‘verbintenissen uit overeenkomst’ valt. Bij gebreke van enige afwijkende precisering in de 
statuten van de vennootschap of in enig ander document is het aan de verwijzende rechterlijke 
instantie om te bepalen op welke plaats de bestuurder zijn werkzaamheden ter uitvoering van de 
overeenkomst overwegend heeft uitgevoerd, mits de verrichting van de diensten op de 
betrokken plaats niet indruist tegen de wil van partijen zoals die blijkt uit hetgeen zij zijn 
overeengekomen. 
3) In omstandigheden zoals in het hoofdgeding, waarin een vennootschap haar voormalige 
bestuurder in rechte aanspreekt wegens beweerd onrechtmatig handelen, moet artikel 5, punt 3, 
van verordening nr. 44/2001 aldus worden uitgelegd dat de vordering onder de materie 
verbintenissen uit onrechtmatige daad valt wanneer – het is aan de verwijzende rechterlijke 
instantie om dit te verifiëren – het verweten handelen niet kan worden beschouwd als niet- 
nakoming van de vennootschapsrechtelijke verplichtingen van de bestuurder. Het is aan de 
verwijzende rechterlijke instantie, aan de hand van de feitelijke omstandigheden van de zaak het 
aanknopingspunt te bepalen dat het nauwst verband houdt met de plaats van de gebeurtenis die 
met de schade in een oorzakelijk verband staat en met de plaats waar de schade is ingetreden.” 
Het antwoord op de eerste prejudiciële vraag luidt dat de art. 18-21 EEX-Vo eraan in de weg staan dat 
toepassing wordt gegeven aan de bevoegdheidsgronden van art. 5, aanhef en onder 1, respectievelijk 
art. 5, aanhef en onder 3, EEX-Vo, indien een vennootschap – in dit geval [eiseres 1] – een persoon 
die de functies van directeur en van bestuurder van die vennootschap heeft bekleed – in dit geval 
[verweerder] – in rechte aanspreekt om de door die persoon in de uitoefening van die functies 
gemaakte fouten te doen vaststellen en schadevergoeding te verkrijgen, indien die persoon – in dit 
geval [verweerder] – in zijn hoedanigheid van directeur en van bestuurder gedurende bepaalde tijd 
pagina 4 van 6Rechtspraak.nl - Print uitspraak 
16 -2-2017 https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:HR:2017:133
3.5 
3.6 
3.7 
voor en onder het gezag van die vennootschap – in dit geval [eiseres 1] – prestaties heeft verricht 
tegen beloning, hetgeen de nationale rechter dient te verifiëren. 
Het geding behoeft niet te worden verwezen teneinde te doen vaststellen of in het onderhavige geval 
is voldaan aan het vereiste dat [verweerder] in zijn hoedanigheid van directeur en van bestuurder 
gedurende bepaalde tijd voor en onder het gezag van [eiseres 1] prestaties heeft verricht tegen 
beloning. De stukken van het geding laten immers geen andere conclusie toe dan dat is voldaan aan 
bedoeld vereiste en dat tussen [verweerder] en [eiseres 1] sprake was van een arbeidsovereenkomst 
als bedoeld in de art. 18-21 EEX-Vo. Dienaangaande wordt als volgt overwogen. 
[eiseres] c.s. hebben gesteld dat [verweerder] op 25 april 2011 bij [eiseres 1] in dienst is getreden als 
directeur (vgl. inleidende dagvaarding, § 1), en de relevante arbeidsovereenkomst in het geding 
gebracht. Blijkens die arbeidsovereenkomst is [verweerder] gehouden zijn “ganze Arbeitskraft 
ausschlieβlich” aan [eiseres 1] ter beschikking te stellen, onverminderd het recht van [verweerder] om 
gelijktijdig als bestuurder van zustervennootschappen van [eiseres 1] op te treden, en is het 
[verweerder], behoudens toestemming van de algemene vergadering van aandeelhouders van [eiseres 
1], niet toegestaan andere betaalde nevenwerkzaamheden te aanvaarden. Voorts bevat de 
arbeidsovereenkomst bepalingen over het salaris, het tantième en het aantal vakantiedagen. Ook 
bepaalt de arbeidsovereenkomst dat deze is aangegaan voor een periode van vijf jaar, en steeds voor 
een periode van twee jaar stilzwijgend wordt verlengd, behoudens opzegging met inachtneming van 
een termijn van twaalf maanden. Ten slotte dient in cassatie weliswaar tot uitgangspunt (vgl. 
cassatiemiddel onder A, § 7) dat [verweerder] een “15%-aandelenbelang in [eiseres 1]” bezat, maar 
in de arbeidsovereenkomst is uitdrukkelijk bepaald dat [verweerder] zich dient te richten naar de 
schriftelijke aanwijzingen van de algemene vergadering van aandeelhouders van [eiseres 1]. 
[verweerder] heeft zich eveneens op het standpunt gesteld dat hij als bestuurder een 
arbeidsovereenkomst met [eiseres 1] is aangegaan, en heeft daartoe verwezen naar de door [eiseres] 
c.s. in het geding gebrachte arbeidsovereenkomst (vgl. incidentele conclusie tot onbevoegdverklaring 
tevens conclusie van antwoord, § 1; memorie van antwoord, § 30). 
Het hof heeft in rov. 4.5 overwogen dat [eiseres 1] “geen feiten [heeft] gesteld die de conclusie 
rechtvaardigen dat de rechtsverhouding die tussen hen beiden heeft bestaan niet als 
arbeidsovereenkomst in de zin van art. 18 lid 1 EEX-Vo moet worden gekwalificeerd”. 
[eiseres] c.s. hebben in cassatie niet alleen geen klachten gericht tegen de hiervoor aangehaalde 
overweging van het hof, maar ook tot uitgangspunt genomen (vgl. cassatiemiddel onder A, § 1) dat 
[verweerder] op 25 april 2001 “bij [eiseres 1] in dienst [is] getreden als directeur” en dat hij van 20 
juli 2001 tot 31 december 2006 “tevens bestuurder [was] van [eiseres 1], alsmede bestuurder van 
[eiseres 1]’s drie Duitse zustervennootschappen”. 
Het vorenstaande betekent dat het hof terecht heeft geoordeeld dat de rechtbank Almelo (thans de 
rechtbank Overijssel) niet bevoegd is om kennis te nemen van de door [eiseres 1] tegen [verweerder] 
ingestelde vordering. In het licht van het antwoord op de eerste prejudiciële vraag en hetgeen hiervoor 
in 3.5 is overwogen, kan in het onderhavige geval immers geen toepassing worden gegeven aan de 
bevoegdheidsgronden van art. 5, aanhef en onder 1, respectievelijk art. 5, aanhef en onder 3, EEX-Vo. 
Voorts brengt art. 20 lid 1 EEX-Vo mee dat de vordering van [eiseres 1] tegen [verweerder] slechts 
kan worden gebracht voor de rechter van de lidstaat op het grondgebied waarvan [verweerder] 
woonplaats heeft, te weten Duitsland. 
Op het vorenstaande stuiten de klachten van de onderdelen 2 en 3 af. 
De onderdelen 1.1 en 1.2 van het middel zijn reeds ongegrond bevonden in rov. 3.5.2 van het 
tussenarrest. 
De Hoge Raad: 
verwerpt het beroep; 
4 Beslissing 
pagina 5 van 6Rechtspraak.nl - Print uitspraak 
16 -2-2017 https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:HR:2017:133
veroordeelt [eiseres] c.s. in de kosten van het geding in cassatie, daaronder begrepen de kosten verband 
houdende met de behandeling van de zaak bij het HvJEU, tot op deze uitspraak aan de zijde van 
[verweerder] begroot op € 2.028,34 aan verschotten en € 4.400,-- voor salaris. 
Dit arrest is gewezen door de vice-president E.J. Numann als voorzitter en de raadsheren C.A. Streefkerk, 
G. Snijders, M.V. Polak en M.J. Kroeze, en in het openbaar uitgesproken door de raadsheer G. de Groot op 
3 februari 2017.
pagina 6 van 6Rechtspraak.nl - Print uitspraak 
16 -2-2017 https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:HR:2017:133