61985C0402
ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΫ ΕΙΣΑΓΓΕΛΈΑ
CARL OTTO LENZ
της 24ης Φεβρουαρίου 1987 (
*1
)
Κύριε πρόεορε,
Κύριοι δικαονές,
Α — Πραγματικά περιστατικά
1.
Στην υπόθεση που μας απασχολεί σήμερα, το Cour ď appel των Βερσαλιών ζητεί από το Δικαστήριο να ερμηνεύσει, αφενός, τα άρθρα 30 και 36 της Συνθήκης ΕΟΚ και, αφετέρου, το άρθρο 86 της ίδιας Συνθήκης ενόψει του « συμπληρωματικού δικαιώματος μηχανικής αναπαραγωγής » που η Société des auteurs, compositeurs et éditeurs de musique (στο εξής: SACEM ) επιβάλλει στις γαλλικές discothèques για τη χρήση δίσκων, ακόμη και αν προέρχονται από άλλα κράτη μέλη.
2.
Σχετικά πρέπει να ληφθούν υπόψη τα εξής:
3.
Σύμφωνα με το γαλλικό νόμο της 11ης Μαρτίου 1957 σχετικά με την πνευματική ιδιοκτησία, το δικαίωμα εκμεταλλεύσεως το οποίο ανήκει στο δημιουργό περιλαμβάνει, αφενός, το δικαίωμα δημόσιας εκτέλεσης ( δηλαδή την απευθείας μετάδοση του έργου στο κοινό αλλ' επίσης, σύμφωνα με τη νομολογία και ένα νόμο της 3ης Ιουλίου 1985, τη δημόσια διάδοση μουσικής που προηγουμένως έχει εγγραφεί σε φωνογραφήματα) και, αφετέρου, το δικαίωμα αναπαραγωγής ( δηλαδή την κατασκευή του υλικού φορέα του έργου που επιτρέπει την απευθείας μετάδοση του στο κοινό ). Ο αναφερθείς νόμος ορίζει ρητώς ότι η εκχώρηση του δικαιώματος δημόσιας εκτέλεσης δεν συνεπάγεται εκχώρηση του δικαιώματος αναπαραγωγής ( και αντιστρόφως ). Το άρθρο 31 του νόμου προβλέπει επίσης ρητώς ότι, κατά τη μεταβίβαση του δικαιώματος του δημιουργού, πρέπει να καθοριστεί η έκταση της εκμετάλλευσης από την άποψη της ευρύτητάς της και του προορισμού της. 'Ετσι, κατά την εκχώρηση του δικαιώματος αναπαραγωγής (κατά κανόνα στους κατασκευαστές φωνογραφημάτων έναντι καταβολής δικαιώματος αναπαραγωγής ) προβλέπεται ρητώς ότι η θέση σε κυκλοφορία στην αγορά επιτρέπεται μόνο για ιδιωτική χρήση. Σε περίπτωση που πραγματοποιείται δημόσια εκτέλεση αυτών των έργων με τη βοήθεια φωνογραφημάτων δεν απαιτείται μόνο δικαίωμα δημόσιας εκτέλεσης, αλλά και το συμπληρωματικό δικαίωμα αναπαραγωγής που αναφέρθηκε στην αρχή.
4.
Στην Κοινότητα, αυτό το νομικό καθεστώς δεν υφίσταται πλέον παρά μόνο στο Βέλγιο — νομολογιακώς — ενώ, σύμφωνα με το δίκαιο των άλλων κρατών μελών, το δικαίωμα αναπαραγωγής εξαντλείται με την εκχώρηση του σ' έναν κατασκευαστή φωνογραφημάτων και πρέπει να καταβληθεί μόνο ένα δικαίωμα δημόσιας εκτέλεσης για τη δημόσια μετάδοση.
5.
Για τα δικαιώματα του δημιουργού στη Γαλλία μεριμνά η ήδη αναφερθείσα SACEM (εταιρία που αποτελείται από συγγραφείς, συνθέτες, μουσικούς εκδότες, κατασκευαστές φωνογραφημάτων και ερμηνευτές). Επιμελείται τα έργα των μελών της καθώς και τα έργα αλλοδαπών εταιριών εκμεταλλεύσεως ( με τις οποίες συνδέεται με συμβάσεις μη αποκλειστικής αμοιβαίας εκπροσωπήσεως). Η εκμετάλλευση του δικαιώματος αναπαραγωγής μεταβιβάστηκε στη θυγατρική της εταιρία SDRM ( Société pour ľ administration du droit de reproduction mécanique des auteurs, compositeurs et éditeurs ) όμως, η είσπραξη του συμπληρωματικού δικαιώματος αναπαραγωγής κατά τη δημόσια χρήση φωνογραφημάτων ανήκει — δυνάμει σχετικής εντολής — στη SACEM.
6.
H SACEM συνάπτει συμβάσεις με αυτούς που χρησιμοποιούν τα μουσικά έργα ( μεταξύ άλλων τις discothèques ), οι οποίες — ανάλογα με το ρόλο που παίζει η μουσική γι' αυτούς που τη χρησιμοποιούν — προβλέπουν την καταβολή δικαιωμάτων. Από τις discothèques απαιτείται ποσοστό 8,25 ο/ο επί των εσόδων, το οποίο αποτελείται ( χωρίς αυτό να αναφέρεται ρητώς στις συμβάσεις) από 6,6% (δικαίωμα για τη δημόσια εκτέλεση) και από 1,65% ( συμπληρωματικό δικαίωμα για τη μηχανική αναπαραγωγή ).
7.
Ο εκκαλών στην κύρια δίκη εκμεταλλεύεται από το 1974 μια discothèque στο Fréjus και χρησιμοποιεί σ' αυτή δίσκους των οποίων τα δικαιώματα έχει αναλάβει να διαχειρίζεται η SACEM. Κατόπιν παραπομπής του Cour de cassation, το Cour ď appel των Βερσαλιών επελήφθη της διαφοράς που ανέκυψε μεταξύ των δύο μερών. Υπέβαλε στο Δικαστήριο το ερώτημα αν τα άρθρα 30 και 36 ή το άρθρο 86 της Συνθήκης ΕΟΚ εμποδίζουν την είσπραξη του « συμπληρωματικού δικαιώματος για τη μηχανική αναπαραγωγή » εκ μέρους της SACEM, το οποίο αναφέρθηκε στην αρχή.
8.
Σχετικά με τις περαιτέρω λεπτομέρειες όσον αφορά τα πραγματικά περιστατικά που προηγήθηκαν της κύριας διαφοράς, το διατακτικό και το σκεπτικό της διάταξης περί παραπομπής, καθώς και ως προς το περιεχόμενο των έγγραφων παρατηρήσεων που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο, παραπέμπω στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση. Αν χρειαστεί, θα αναφερθώ στην προφορική διαδικασία κατά την ανάπτυξη των προτάσεων μου.
Β — Η γνώμη μου επί της υποθέσεως
9.
Η γνώμη μου επί των ερωτημάτων που έχουν υποβληθεί στο Δικαστήριο είναι η εξής.
Ι — Επί του πρώτον ερωτήματοςΙ.
10.
Στη δίκη — όπως ενΟυμείστε — αναφέρθηκε ότι το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ δεν είναι κρίσιμο, επειδή η εφαρμογή της αμφισβητούμενης γαλλικής νομοθεσίας — είσπραξη δικαιώματος για τη δημόσια εκτέλεση μουσικής που έχει εγγραφεί σε φωνογραφήματα — αφορά στην πραγματικότητα παροχή υπηρεσίας. Επιφυλάξεις ως προς την εφαρμογή του άρθρου 30 σ' αυτά τα πραγματικά περιστατικά διατυπώθηκαν περαιτέρω ενόψει του ότι η υπό κρίση νομοθεσία δεν έχει ως αντικείμενο τις εμπορικές συναλλαγές και τις εισαγωγές, δεν έχει καμία σχέση με την ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων και ιδίως η διέλευση των συνόρων δεν έχει γι' αυτή καμία σημασία. Επιπλέον διατυπώθηκε και η άποψη ότι εν πάση περιπτώσει υπέρ του να μην εφαρμοστεί το άρθρο 30 στα εν λόγω πραγματικά περιστατικά της κύριας δίκης συνηγορεί το γεγονός ότι το επίμαχο δικαίωμα καθίσταται απαιτητό κατά τον ίδιο τρόπο τόσο κατά τη χρήση εισαγομένων φωνογραφημάτων όσο και εγχώριων προϊόντων.
11.
Η άποψη μου όσον αφορά τις σκέψεις αυτές — γι' αυτό το λόγο τις ανέφερα προηγουμένως συνοπτικά — είναι ότι με τον τρόπο αυτό δύσκολα μπορεί να λυθεί το πρόβλημα που έχει τεθεί στην κύρια δίκη, επειδή προδήλως βασίζονται σε υπερβολικά στενή αντίληψη όσον αφορά το άρθρο 30.
12.
Είναι γνωστό, σύμφωνα με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, ότι το άρθρο 30 εφαρμόζεται σε κάθε μέτρο ικανό να παρεμβάλει άμεσα ή έμμεσα, πραγματικά ή δυνητικά, εμπόδια στο ενδοκοινοτικό εμπόριο (βλέπε ιδίως την απόφαση στην υπόθεση 229/83 (
1
) ). Επομένως, για το άρθρο 30 βασική σημασία έχουν οι επιπτώσεις επί του εμπορίου. Όμως, οι επιπτώσεις μπορούν εξίσου καλά — όπως προκύπτει από πλούσια νομολογία — να εμφανίζονται — κατά τρόπο που να συνιστά εμπόδιο — σε νομοθεσία, που έχει άλλο αντικείμενο εκτός του εμπορίου και των εισαγωγών. Και αυτά τα εμπόδια δεν πρέπει ποτέ να αποκλειστούν από νομοθετικές ρυθμίσεις που αφορούν παροχές υπηρεσιών, ιδίως σε περίπτωση που στο πλαίσιό τους — και αυτό συμβαίνει με τις εκτελέσεις μουσικών έργων στις discothèques — τα φωνογραφήματα, δηλαδή εμπορεύματα κατά την έννοια της Συνθήκης, παίζουν ένα σημαντικό ρόλο.
13.
Εξάλλου, είναι επίσης σαφές ότι το να γίνει δεκτό και μόνο ότι μια νομοθετική ρύθμιση περιλαμβάνει εξίσου εισαγόμενα και εγχώρια προϊόντα, δεν αρκεί για να αποκλειστεί η εφαρμογή του άρθρου 30. Σχετικά αναφέρομαι στην απόφαση στην υπόθεση 130/80 (
2
) στην οποία επρόκειτο για μια — γενικώς ισχύουσα — νομοθετική ρύθμιση, κατά την οποία η ποσότητα ξηρής ουσίας του άρτου έπρεπε να βρίσκεται εντός περιθωρίου προσδιορισμένων μεγεθών σχετικά παραπέμπω επίσης στις ρυθμίσεις τιμών που αποτελούσαν αντικείμενο των υποθέσεων 16 έως 20/79 (
3
) και 231/83 (
4
), για την κρίση των οποίων σημασία είχε αν οι τιμές καθορίζονταν σε τέτοιο επίπεδο, ώστε να εξουδετερώνεται το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που υφίστατο για τα εισαγόμενα προϊόντα. Εντούτοις δεν πρέπει να λησμονηθεί — όσον αφορά τα προβλήματα που τέθηκαν στην κύρια δίκη — ότι το ανεπίτρεπτο της είσπραξης του συμπληρωματικού δικαιώματος αναπαραγωγής μπορούσε, κατά τη χρησιμοποίηση εισαγομένων φωνογραφημάτων (σε περίπτωση που θα μπορούσε να γίνει δεκτό βάσει σκέψεων σχετικά με το καθαυτό αντικείμενο του δικαιώματος του δημιουργού και την ανάλωση του λόγω κανονικής αναπαραγωγής στο εξωτερικό ), να έχει ως αποτέλεσμα να προτιμούνται τα φωνογραφήματα αυτά λόγω της πλεονεκτικής τιμής τους από τους καταναλωτές, επομένως να αυξάνονται οι εισαγωγές. Αντιστρόφως, αυτό μπορεί επίσης να σημαίνει ότι η είσπραξη του δικαιώματος αυτού μπορεί να ζημιώσει τις εισαγωγές και ότι επομένως πράγματι μπορεί να γίνει η σκέψη ότι το άρθρο 30 τυγχάνει εφαρμογής παρά τη χωρίς διάκριση επιβολή του επίμαχου δικαιώματος επί των εισαγωγών και των εγχωρίων προϊόντων.
2.
14.
Μπορεί μεν να παρατηρηθεί ότι το παραπέμπον δικαστήριο ρητώς έκανε δεκτό στην απόφαση του ότι το ύψος του συνολικού δικαιώματος ( 8,25 ο/ο των εσόδων ) δεν μπορεί να λογισθεί ως παράλογο και ότι έγινε επίσης δεκτό ότι ο εκκαλών αναγνώρισε τη νομιμότητα της κατ' αποκοπή πληρωμής (επειδή πράγματι το άρθρο 35 του γαλλικού νόμου προβλέπει ρητώς κατ' αποκοπήν υπολογισμούς ), αλλά μπορούν να προβληθούν μερικά άλλα επιχειρήματα, τα οποία οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το άρθρο 30 δεν εφαρμόζεται στην πραγματικότητα στα εν λόγω πραγματικά περιστατικά της διαφοράς στην κύρια δίκη.
15.
χ)
'Ετσι, η Επιτροπή, ως γνωστό, διατύπωσε την άποψη ότι κάνοντας δεκτό ότι το συμπληρωματικό δικαίωμα αναπαραγωγής δεν είναι επιτρεπτό σύμφωνα με το κοινοτικό δίκαιο και επομένως ( καθόσον πρόκειται για εισαγωγές ) πρέπει να καταργηθεί, είναι πολύ πιθανό η SACEM - πράγμα που είναι καθόλα δυνατό λόγω της υπάρχουσας συσχέτισης δυνάμεων — να εξακολουθήσει να απαιτεί από τις discotheques 8,25 % των εσόδων τους και μάλιστα ως αντιπαροχή για την άδεια και μόνο της δημόσιας μετάδοσης μουσικών έργων. Σ' αυτό δεν μπορεί τίποτα να αντιταχθεί από νομικής απόψεως, επειδή αυτό το τμήμα του δικαιώματος εκμεταλλεύσεως χωρίς αμφιβολία δεν έχει ακόμη αναλωθεί λόγω της κατασκευής και της θέσεως σε κυκλοφορία των φωνογραφημάτων σε άλλο κράτος μέλος. Η κατάργηση του πρόσθετου δικαιώματος αναπαραγωγής δεν θα είχε επομένως, τελικά, κανένα ευνοϊκό αποτέλεσμα υπέρ των εισαγομένων φωνογραφημάτων απ' αυτή την άποψη, δεν πρέπει να αναμένεται ότι θα αποβούν πιο ελκυστικά από άποψη τιμής και ότι με τον τρόπο αυτό θα επηρεαστούν τα εμπορικά ρεύματα.
16.
Κατά την άποψη μου δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι το επιχείρημα αυτό έχει οπωσδήποτε κάποια αξία. Κατ' αυτού δεν μπορεί επίσης να αντιταχθεί — όπως έκανε η SACEM κατά την προφορική διαδικασία — ότι μια παρόμοια μεταβολή δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα, επειδή τα διάφορα επιμέρους δικαιώματα έχουν διαφορετικούς δικαιούχους (στις έγγραφες παρατηρήσεις της η Επιτροπή κατέδειξε χωρίς να αποκρουστεί πώς πραγματοποιείται η διανομή και ότι, σύμφωνα μ' αυτή, το κύριο μέρος περιέρχεται στους εκδότες). Πράγματι, έχει σημασία ότι στις συμβάσεις περί χρήσεως που έχει συνάψει η SACEM αναφέρεται μόνο ένα συνολικό δικαίωμα. Όμως, το πώς διαμορφώνεται η εσωτερική διανομή μεταξύ των δικαιούχων είναι υπόθεση μόνο της εταιρίας εκμεταλλεύσεως και ασφαλώς γι' αυτή δεν υπάρχει καμία δυσκολία όσον αφορά την ορθή εκτίμηση των μερών που δικαιούνται οι διάφοροι δικαιούχοι, ανεξάρτητα από το αν εκκινεί από τα μέρους μέρη ή από το συνολικό ποσό.
17.
β)
Σημαντικό είναι επίσης ότι θεωρείται απαραίτητο ο υπολογισμός των δικαιωμάτων με τις discothèques και τους άλλους χρήστες φωνογραφημάτων να γίνεται κατ' αποκοπήν και ότι αυτό ρητώς προβλέπεται στο γαλλικό νόμο της 11ης Μαρτίου 1957. Ενόψει αυτού του γεγονότος, ασφαλώς, δύσκολα μπορεί να υποστηριχθεί ότι μια ενδεχόμενη κατάργηση του συμπληρωματικού δικαιώματος αναπαραγωγής (για εισαγόμενα φωνογραφήματα, βασιζόμενο σε σκέψεις σχετικά με τα δικαιώματα του δημιουργού ) θα έχει ως αποτέλεσμα την προώθηση των αγορών των μεμονωμένων χρηστών και έτσι θα επηρεάσει τα εμπορικά ρεύματα. Πράγματι, σε περίπτωση που πραγματοποιείται αυτή η κατάργηση με αποτέλεσμα — ακριβώς λόγω του ότι τα εισαγόμενα φωνογραφήματα αποτελούν μέρος του συνόλου των φωνογραφημάτων μιας discothèque — το συμπληρωματικό δικαίωμα αναπαραγωγής να εισπράττεται πλέον σε περιορισμένη έκταση ( δηλαδή επί των εγχωρίων φωνογραφημάτων), θα είναι αδύνατο να μετρηθεί αυτό ατομικά. Θα πρέπει μάλλον — χωρίς να μπορεί αυτό να αμφισβητηθεί — είτε να ληφθούν ως βάση οι γενικές στατιστικές των πωλήσεων και να γίνει δεκτό ότι η χρησιμοποίηση εισαγομένων φωνογραφημάτων από τις discothèques ανταποκρίνεται σ' αυτές τις στατιστικές είτε εν ανάγκη να αναζητηθεί ο μέσος όρος σχετικά με τη χρησιμοποίηση εισαγομένων φωνογραφημάτων με τη διεξαγωγή δειγματοληψιών σε διάφορες discothèques. Επομένως, το μόνο αποτέλεσμα αυτής της μεταβολής — όπως ορθά τονίζει η Επιτροπή — θα ήταν η αντίστοιχη μείωση των μεταφερομένων ποσών προς τις αλλοδαπές εταιρίες εκμεταλλεύσεως, χωρίς να αποσαφηνίζεται ότι οι αποφάσεις όσον αφορά τις αγορές των διαφόρων ιδιοκτητών discothèques επηρεάστηκαν από αυτή και ότι έτσι επήλθαν επιπτώσεις επί των εμπορικών ρευμάτων.
18.
γ)
Τέλος έχει ακόμη σημασία το επιχείρημα ότι οι διαθέσεις των επιχειρηματιών discothèques επηρεάζονται προεχόντως από τις προτιμήθείς τον κοινού ( δηλαδή — όπως ανέφερε ο εκκαλών στην κύρια δίκη — η μουσική των αγγλοσαξωνικών χωρών και της Ιταλίας). Είναι εμφανές ότι οι αποφάσεις όσον αφορά την αγορά λαμβάνονται σε σχέση μ' αυτές αντιθέτως, είναι πολύ αμφίβολο ότι μπορεί να παίξει κάποιο ρόλο κάποιο χρηματικό όφελος προκαλούμενο από την κατάργηση του συμπληρωματικού δικαιώματος αναπαραγωγής επί της χρησιμοποιήσεως των εισαγομένων φωνογραφημάτων. Επομένως, ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι με τη μεταβολή του τρόπου υπολογισμού μπορεί να καταστεί δυνατό να επηρεαστούν οι ιδιοκτήτες discothèques ως προς τις αποφάσεις αγοράς που θα λάβουν, είναι πάντως δύσκολο να γίνει δεκτό ότι μπορεί να έχει τόση σημασία το γεγονός αυτό για τις αποφάσεις που εξαρτώνται από τις προτιμήσεις του κοινού και που ασφαλώς υπερέχουν, ώστε να δικαιολογεί τις αναμενόμενες επιπτώσεις επί των εμπορικών ρευμάτων.
19.
δ)
Εφόσον μπορεί κατόπιν αυτού βασίμως να υποστηριχθεί η άποψη ότι η είσπραξη του συμπληρωματικού δικαιώματος αναπαραγωγής δεν ταυτίζεται με μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό των εισαγωγών κατά την έννοια του άρθρου 30, ασφαλώς δεν ωφελεί — και αυτό αναφέρεται χάριν της πληρότητας — η παραπομπή στην απόφαση στις συνεκδικασΟείσες υποθέσεις 55 και 57/80 (
5
), στην οποία ο εκκαλών αποδίδει προφανώς μεγάλη σημασία, ασφαλώς και για το λόγο ότι αναφέρθηκε από τη γαλλική επιτροπή ανταγωνισμού στη γνωμοδότηση της της 19ης Ιουνίου 1986. Πράγματι, τα πραγματικά περιστατικά είναι εντελώς διαφορετικά.
20.
Στη σημειωθείσα περίπτωση επρόκειτο για άμεση ζημία των εισαγωγών ( με την επιβολή συμπληρωματικού δικαιώματος αδείας εκ μέρους της γερμανικής εταιρίας εκμεταλλεύσεως επί φωνογραφημάτων προερχομένων από άλλα κράτη μέλη ), επομένως, οι πωλήσεις επηρεάζονταν άμεσα ( και δεν επρόκειτο μόνο — όπως στην προκειμένη περίπτωση — για πιθανή και έμμεση επίδραση μέσω των αποφάσεων αγοράς των εγχώριων πελατών, οι οποίες κατά κανόνα είναι μεταγενέστερες των εισαγωγών ). Εξάλλου, αποφασιστική σημασία είχε το γεγονός ότι η γερμανική εταιρία εκμεταλλεύσεως στηρίχθηκε στο δικαίωμα εκμεταλλεύσεως που της εκχωρήθηκε (με τη μορφή του δικαιώματος αναπαραγωγής), πράγμα που επιτρέπει να υποτεθεί ότι, σύμφωνα με τη σχετική νομολογία σε παρεμφερείς τομείς, το δικαίωμα αυτό μπορεί να θεωρηθεί ως αναλωθέν μετά τη διάθεση στην αγορά στο εξωτερικό, για την οποία είχε συμφωνήσει και ο δημιουργός.
21.
Αντιθέτως, στην προκειμένη περίπτωση δεν πρόκειται στην πραγματικότητα για την άσκηση δικαιώματος, το οποίο αναλώθηκε ήδη σε άλλο κράτος μέλος (δηλαδή το δικαίωμα της αναπαραγωγής ), αλλά — παρά την παραπλανητική ορολογία, που επιλέχθηκε ασφαλώς ενόψει των δικαιούχων — πρόκειται για παρεμφερές δικαίωμα με αυτό της εκτελέσεως, του οποίου δεν έχει ακόμη γίνει χρήση στο εξωτερικό και το οποίο ασκείται εκ νέου με την ευκαιρία κάθε δημόσιας εκτέλεσης.
22.
Επομένως, από την προαναφερθείσα απόφαση ασφαλώς δεν μπορεί να συναχθεί άμεσα κάτι για την προκειμένη περίπτωση. Η νομολογία αυτή θα πρέπει μάλλον να διευρυνθεί και τροποποιηθεί σημαντικά, για να μπορέσει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα που μας απασχολεί εν προκειμένω. Στη συνέχεια πρέπει ακόμη να εξεταστεί μήπως υπάρχουν γι' αυτό επιτακτικοί λόγοι.
3.
23.
Θεωρώ — και προεξοφλώ έτσι το αποτέλεσμα των συλλογισμών μου — ότι στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν αποφασιστικής σημασίας λόγοι για τους οποίους να συνιστάται παρόμοια ενέργεια. Ακόμη και αν πρέπει να γίνει δεκτό ότι το άρθρο 30 εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση, κατά την άποψη μου αποφασιστικής σημασίας επιχειρήματα συνηγορούν υπέρ του να μη θεωρηθεί ως ασυμβίβαστη με τη Συνθήκη η επιβολή του συμπληρωματικού δικαιώματος αναπαραγωγής επί της χρησιμοποιήσεως εισαγομένων δίσκων.
24.
α)
Η SACEM ορθώς επικαλέστηκε σχετικά καταρχάς το άρθρο 36 ( το οποίο ρητώς αναφέρεται επίσης στο πρώτο ερώτημα), δηλαδή τη διάταξη, κατά την οποία οι περιορισμοί του εμπορίου δικαιολογούνται μεταξύ άλλων από λόγους προστασίας της βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας.
25.
Εδώ ανήκουν — όπως αποσαφηνίστηκε με την προαναφερθείσα απόφαση — επίσης και τα δικαιώματα του δημιουργού. Επιπλέον, το ουσιαστικό ερώτημα που τίθεται μονίμως στο πλαίσιο αυτό — και δικαίως — είναι αν η άσκηση του δικαιώματος και οι επιπτώσεις της στο εμπόριο αφορούν το ειδικό αντικείμενο του εκάστοτε προστατευόμενου δικαιώματος βιομηχανικής ιδιοκτησίας (βλέπε απόφαση στην υπόθεση 78/70 (
6
) κατά την άσκηση του δικαιώματος ευρεσιτεχνίας έχει ληφθεί υπόψη αυτό που συνιστά την ovaia του δικαιώματος: απόφαση στην υπόθεση 187/80 (
7
) ) και αν απ' αυτό προκύπτουν περιορισμοί για το εμπόριο.
26.
Όσον αφορά δε το δικαίωμα του δημιουργού, στην έννομη τάξη κάθε κράτους μέλους χαρακτηρίζεται από ένα δικαίωμα χρησιμοποιήσεως, το οποίο έχει, αφενός, τη μορφή του δικαιώματος της δημόσιας μεταδόσεως και, αφετέρου, τη μορφή του δικαιώματος εκτελέσεως ( ακόμα μάλιστα και όταν η εκτέλεση πραγματοποιείται μέσω φωνογραφημάτων). Η ιδιομορφία του γαλλικού δικαίου έγκειται στο ότι η εκχώρηση του δικαιώματος αναπαραγωγής μπορεί να περιοριστεί σε ορισμένη χρήση (την ιδιωτική χρήση) αν το έργο χρησιμοποιείται δημοσίως υπό την υλική του μορφή, καθίσταται απαιτητό το γνωστό συμπληρωματικό δικαίωμα αναπαραγωγής. Προφανώς αυτό θεωρείται εύλογο για λόγους δίκαιης διανομής των εσόδων που προκύπτουν από κάθε χρήση και αντικειμενικής επιβαρύνσεως των εκάστοτε χρηστών (πράγμα που μπορεί να θεωρηθεί πειστικό ακόμη και αν ο χαρακτηρισμός του δικαιώματος δεν φαίνεται οπωσδήποτε επιτυχής ).
27.
Επομένως μπορεί να λεχθεί ότι το αναφερθέν στοιχείο του γαλλικού δικαίου (ο προσδιορισμός της ακριβούς χρήσεως κατά την εκχώρηση του δικαιώματος αναπαραγωγής) αποτελεί μέρος του ειδικού αντικειμένου του δικαιώματος του δημιουργού και ότι η άσκηση του δικαιώματος αυτού, η οποία συνεπάγεται την είσπραξη ειδικού χρηματικού δικαιώματος για τη δημόσια χρησιμοποίηση φωνογραφημάτων, εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 36. Εν πάση περιπτώσει όμως σημασία έχει ότι σε μια πραγματική κατάσταση όπως αυτή που εμφανίζεται στην κύρια δίκη, ως προς τα φωνογραφήματα που εισάγονται από άλλα κράτη μέλη μπορεί μόνο να λεχθεί ότι έχει μεν αναλωθεί το σχετικό με αυτά δικαίωμα αναπαραγωγής, αλλά δεν έχει συμβεί το ίδιο με το δικαίωμα της δημόσιας μετάδοσης, το οποίο — όπως στην περίπτωση κινηματογραφικών ταινιών ( βλέπε απόφαση στην υπόθεση 62/79 (
8
)) - ασκείται με την ευκαιρία κάθε εκτελέσεως του έργου. Επομένως, αν σ' ένα άλλο κράτος μέλος από αυτό της κατασκευής ο δημιουργός ή ο εκπρόσωπος του απαιτεί ένα δικαίωμα εκτελέσεως με την ευκαιρία της δημόσιας χρησιμοποίησης φωνογραφημάτων, στην περίπτωση αυτή χωρίς αμφιβολία πρόκειται για την άσκηση δικαιώματος που αφορά την ίδια την ουσία του δικαιώματος του δημιουργού και πρέπει για το λόγο αυτό, ακόμη και αν έχει ως αποτέλεσμα τον περιορισμό του εμπορίου, να γίνει δεκτό ότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 36.
28.
β)
Εξάλλου, ορθώς έγινε επίκληση, αφενός, διατάξεων διεθνών συμφωνιών στις οποίες συμμετέχουν όλα τα κράτη μέλη (δηλαδή της σύμβασης της Βέρνης για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας, της 9ης Σεπτεμβρίου 1886, όπως τροποποιήθηκε στις 24 Ιουλίου 1971, και της σύμβασης της ΟΥΝΕΣΚΟ, της 16ης Σεπτεμβρίου 1952), και, αφετέρου, του άρθρου 234 της Συνθήκης ΕΟΚ, κατά το οποίο τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που απορρέουν από συμβάσεις που συνήφθησαν προ της ενάρξεως της ισχύος της παρούσης Συνθήκης, μεταξύ ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών, αφενός, και ενός ή περισσοτέρων τρίτων χωρών, αφετέρου, δεν θίγονται από την παρούσα Συνθήκη. Δεδομένου ότι σύμφωνα με αυτές τις συμφωνίες (από τις οποίες εξάλλου αυτή της Βέρνης ρητώς αναφέρει ότι στα προστατευόμενα δικαιώματα συμπεριλαμβάνονται το δικαίωμα της αναπαραγωγής και το δικαίωμα της δημόσιας εκτέλεσης) ισχύει η αρχή ότι τα έργα υπηκόων άλλων συμβαλλομένων κρατών σε κάθε συμβαλλόμενο κράτος πρέπει να προστατεύονται σύμφωνα με τις δικές του διατάξεις (πρέπει δηλαδή να εξασφαλιστεί η εγχώρια μεταχείριση ), αυτό σημαίνει στην πράξη ότι στη Γαλλία πρέπει να εφαρμοστεί το γαλλικό σύστημα με όλες τις λεπτομέρειές του ( ακόμα και αυτές που από απόψεως δικαιωμάτων του δημιουργού να μη φαίνονται « δογματικά » απολύτως πειστικές ) σε έργα από άλλα κράτη μέλη. Επομένως, αφού κατά τη δημόσια μετάδοση από φωνογραφήματα στη Γαλλία, σύμφωνα με το γαλλικό δίκαιο, πρέπει να καταβληθεί συμπληρωματικό δικαίωμα αναπαραγωγής, το εν λόγω δικαίωμα δεν μπορεί σύμφωνα με τις αναφερθείσες συμφωνίες να επιφυλαχθεί μόνο για τα γαλλικά έργα πρέπει αντιθέτως να εφαρμόζεται επίσης και στα φωνογραφήματα άλλων κρατών μελών που δεν το γνωρίζουν υπό τη μορφή αυτή και επομένως η δυσμενής επίδραση επί του εμπορίου που προκύπτει από αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ασυμβίβαστη με το κοινοτικό δίκαιο.
4.
29.
Επομένως, ως προς το πρώτο ερώτημα πρέπει να ληφθεί υπόψη — και μάλιστα χωρίς να φαίνεται αναγκαία η περαιτέρω εξέταση των στοιχείων που αναφέρονται σ' αυτό ( όπως το γεγονός ότι η SACEM έχει πραγματικό μονοπώλιο όσον αφορά την προστασία των προϊόντων της και ότι υπάρχουν συμφωνίες αμοιβαίας εκπροσωπήσεως με τις αλλοδαπές αντίστοιχες εταιρίες ) — ότι το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ (ενδεχομένως σε συνδυασμό με το άρθρο της 36, καθώς και με διεθνείς (συμφωνίες ) δεν εμποδίζει τη γαλλική εταιρία διαχειρίσεως των δικαιωμάτων του δημιουργού να εισπράττει από τους χρήστες με την ευκαιρία της δημόσιας εκτέλεσης έργων του καταλόγου των αλλοδαπών εταιριών μέσω φωνογραφημάτων που έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία στο έδαφος των εν λόγω κρατών μελών αμοιβή χαρακτηριζόμενη ως συμπληρωματικό δικαίωμα μηχανικής αναπαραγωγής, ακόμη κι αν το εν λόγω τέλος δεν προβλέπεται στα κράτη μέλη από τα οποία προέρχονται οι ηχογραφήσεις.
II — Επί του όευτέρου ερωτήματος
30.
Το δεύτερο ερώτημα έχει διατυπωθεί όπως και το πρώτο' θα πρέπει πάντως να ερμηνευθεί το άρθρο 86 της Συνθήκης ΕΟΚ. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ερευνηθεί αν η διάταξη αυτη εμποδίζει τη SACEM να εισπράξει το συμπληρωματικό δικαίωμα αναπαραγωγής με την ευκαιρία δημοσίων μεταδόσεων μέσω φωνογραφημάτων από άλλα κράτη μέλη.
31.
Ειπώθηκε σχετικά ότι η Επιτροπή — κατόπιν σχετικής αιτιάσεως — διεξάγει έρευνα σχετικά με τις διασυνδέσεις μεταξύ της SACEM και αλλοδαπών εταιριών εκμεταλλεύσεως καθώς επίσης και σχετικά με το άρθρο 86 της Συνθήκης ΕΟΚ, όσον αφορά το ύψος των δικαιωμάτων που εισπράττει η SACEM. Εντούτοις, τώρα πρέπει να τονιστεί ότι στην προκειμένη υπόθεση δεν πρόκειται για το ύφος των δικαιωμάτων που απαιτεί η SACEM ( στο οποίο ο εκπρόσωπος του G. Basset αναφέρθηκε διεξοδικώς και προέβη σχετικά ιδίως σε συγκρίσεις με τα δικαιώματα που πρέπει να καταβάλλονται από τις discotheques σε άλλα κράτη ). Πράγματι, το παραπέμπον δικαστήριο ρητώς έκανε δεκτό ότι το ύψος των δικαιωμάτων δεν πρέπει τελικώς να λογισθεί ως δυσανάλογο. Το ερώτημα που μας απασχολεί έγκειται μάλλον στο αν από το άρθρο 86 μπορεί να προκύψει επιχείρημα κατά της επιβολής καθαυτής του συμπληρωματικού δικαιώματος αναπαραγωγής.
32.
Πρέπει να ομολογήσω — στη συνέχεια των παρατηρήσεων που έγιναν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας — σχετικά με το πρόβλημα αυτό ότι έχω δυσκολίες να παρακολουθήσω το συλλογισμό που βασίζεται στο άρθρο 86. Ακόμη και οι παρατηρήσεις που κατατέθηκαν σχετικά από το δικηγόρο του G. Basset δεν διαφώτισαν στην πραγματικότητα καθόλου.
33.
Από τα λίγα που ειπώθηκαν στο πλαίσιο αυτό, το μόνο συμπέρασμα που μπορεί να προκύψει μετά τη στάθμιση όλων των λόγων είναι ότι στο άρθρο 86 της Συνθήκης ΕΟΚ δεν μπορεί να στηριχτεί κανένα επιχείρημα κατά της επιβολής του συμπληρωματικού δικαιώματος αναπαραγωγής.
34.
Η SACEM ορθώς ανέφερε ότι στην προκειμένη περίπτωση προδήλως δεν συντρέχουν από τις περιπτώσεις καταχρηστικής εκμεταλλεύσεως που αναφέρονται στο άρθρο 86 εκείνες που περιλαμβάνονται
—
υπό στοιχείο β) (περιορισμός της παραγωγής, της διαθέσεως ή της τεχνολογικής αναπτύξεως ),
—
υπό στοιχείο γ ) ( εφαρμογή ανίσων όρων επί ισοδυνάμων παροχών έναντι των εμπορικώς συναλλασσομένων — το σημείο αυτό εξέτασε το ίδιο το παραπέμπον δικαστήριο, καθόσον επρόκειτο για συγκρίσεις με δικαιώματα που απαιτούνται από άλλους χρήστες ), καθώς και
—
υπό στοιχείο δ ) ( πρόσθετες παροχές που έχουν επιβληθεί σε έναν συναλλασσόμενο, οι οποίες δεν έχουν σχέση με το αντικείμενο της σύμβασης ).
35.
Επομένως, μπορεί να γίνει σκέψη μόνο για την περίπτωση που αναφέρεται υπό στοιχείο α ) ( επιβολή μη δικαίων τιμών και όρων συναλλαγής). Σχετικά έγινε η σκέψη ότι η SAC EM υπερέβη την εντολή που της είχαν δώσει οι αλλοδαπές εταιρίες εκμεταλλεύσεως εισπράττοντας το συμπληρωματικό δικαίωμα αναπαραγωγής.
36.
Εντούτοις γρήγορα διαπιστώνεται ότι στην πραγματικότητα τα πραγματικά περιστατικά είναι διαφορετικά. Όπως διαβεβαίωσε με έμφαση η SACEM, οι αναφερθείσες συμβάσεις προβλέπουν ρητώς εγχώρια μεταχείριση. Εξάλλου, η μεταχείριση αυτή απαιτείται επίσης — αυτό το έχουμε δει — από τις σχετικές διεθνείς συμφωνίες.
37.
Επίσης και η κριτική η οποία ασκείται στην ήδη αναφερθείσα έκθεση της επιτροπής ανταγωνισμού στις μεθόδους εισπράξεως της SDRM δεν βοηθεί περαιτέρω, επειδή ασκείται κριτική στο είδος της είσπραξης αλλ' όχι στην είσπραξη καθαυτή.
38.
Κατόπιν αυτού, πρέπει πράγματι να γίνει δεκτό ότι η είσπραξη του συμπληρωματικού δικαιώματος αναπαραγωγής στη Γαλλία, δηλαδή η άσκηση δικαιώματος που προβλέπεται από το νόμο, μάλιστα δε ακόμη και όταν πραγματοποιείται κατά τη χρησιμοποίηση εισαγομένων φωνογραφημάτων, δεν μπορεί να αξιολογηθεί ως περίπτωση καταχρηστικής εκμετάλλευσης κατά την έννοια του άρθρου 86.
39.
Κατά τα λοιπά, αν θυμηθούμε ότι — σύμφωνα με αυτά που αναφέρθηκαν ήδη στην αρχή — δύσκολα μπορεί να γίνει λόγος για ύπαρξη ζημίας τov εμπορίου και ότι η άσκηση του αναφερθέντος δικαιώματος δεν έχει καμία σχέση με τη δεσπόζουσα θέση της SACEM ( στην πραγματικότητα ανήκει σε κάθε δημιουργό δυνάμει του νόμου, χωρίς εντούτοις με τον τρόπο αυτό να δημιουργείται δεσπόζουσα θέση — βλέπε απόφαση στην υπόθεση 78/70 που προαναφέρθηκε), καθίσταται σαφές ότι δεν νοείται εφαρμογή του άρθρου 86 της Συνθήκης ΕΟΚ σε πραγματικά περιστατικά όπως αυτά της κύριας δίκης.
Γ — Πρόταση
Κατόπιν αυτού μπορώ μόνο να προτείνω στα ερωτήματα που υπέβαλε το Cour ď appel των Βερσαλιών να δοθεί η εξής απάντηση :
40.
« Δεν μπορεί ούτε από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ ούτε από το άρθρο 86 της ίδιας Συνθήκης να συναχθεί ότι μια εθνική εταιρία διαχειρίσεως των δικαιωμάτων του δημιουργού, η οποία έχει εκ των πραγμάτων μονοπώλιο όσον αφορά την προστασία των προϊόντων της και η οποία συνδέεται με διάφορες αλλοδαπές εταιρίες του ιδίου είδους μεταξύ άλλων και από κράτη μέλη της Κοινότητας με αμοιβαίες συμβάσεις εκπροσωπήσεως, εμποδίζεται να εισπράξει από τους χρήστες με την ευκαιρία της δημόσιας εκτέλεσης έργων που συμπεριλαμβάνονται στους καταλόγους των προϊόντων αυτών των αλλοδαπών εταιριών μέσω φωνογραφημάτων, που βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία στο έδαφος των εν λόγω κρατών μελών, αμοιβή που χαρακτηρίζεται ως συμπληρωματικό δικαίωμα για τη μηχανική αναπαραγωγή, το οποίο δεν προβλέπεται από το νόμο στα κράτη μέλη από τα οποία προέρχονται οι εισαχθείσες ηχογραφήσεις. »
(
*1
)	Μετηφραση από τα γερμανικά.
(
1
)	Απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Ιανουαρίου 1985 στην υπόθεση 229/83. Leclerc κατά bàri « Au blé ven » και λοιπών. Συλλογή 1985, σ. 17.
(
2
)	Απόφαση της 19ης Φεβρουαρίου 1981 στην υπόθεση 130/80, Ποινική διαδικασία κατά Fabriek voor Hoogwaardige Voedingsprodukten Kelderman BV, Συλλογή 1981, σ. 527.
(
3
)	Απόφαση της 6ης Νοεμβρίου 1979 στην υπόθεση 16/79, Ποινική διαδικασία κατά Joseph Danis, Slg. 1979, σ. 3327.
(
4
)	Απόφαση της 29ης Ιανουαρίου 1985 στην υπόθεση 231/83, Cullet και CSNCRA κατά Centre Leclere, Toulouse, και Centre Leclere, Saint-Orens-de-Gameville, Συλλογή 1985, σ. 315.
(
5
)	Απόφαση της 20ής Ιανουαρίου 1981 στις συνεκδικα-σΟείσες υποθέσεις 55 και 57/80, Musikvertrieb Membran und K-tel International κατά GEMA, Συλλογή 1981, σ. 147.
(
6
)	Απόφαση της 8ης Ιουνίου 1971 στην υπόθεση 78/70, Deutsche Grammophon κατά Metro-SB-Großmärkte, Rec. 1971, σ. 487.
(
7
)	Απόφαση της 14ης Ιουλίου 1981 στην υπόθεση 187/80, Merck κατά Stephar, Συλλογή 1981, σ. 2063.
(
8
)	Απόφαση τη; 18ης Μαρτίου 1980 σιην υπόθεση 62/79. Coditei και λοιποί κατά Ciné Vog Films και λοιπών. Slg. 1980, α 881.