62024CJ0634
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τρίτο τμήμα)
της 12ης Φεβρουαρίου 2026 (
*1
)
«Προδικαστική παραπομπή – Χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης – Συνοριακοί έλεγχοι, άσυλο και μετανάστευση – Διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών – Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1806 – Εθνική νομοθεσία που υποχρεώνει τον υπήκοο περισσοτέρων τρίτων χωρών ο οποίος έχει τύχει καθεστώτος απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης να υποβάλει συμπληρωματικό έγγραφο προκειμένου να του χορηγηθεί άδεια προσωρινής διαμονής – Συνολική οικονομική και εμπορική συμφωνία μεταξύ του Καναδά, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφετέρου – Άμεσο αποτέλεσμα»
Στην υπόθεση C‑634/24 [Lenaimon] (
i
),
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο της Λιθουανίας), με απόφαση της 25ης Σεπτεμβρίου 2024, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 30 Σεπτεμβρίου 2024, στο πλαίσιο της δίκης
M.P.
κατά
Migracijos departamentas prie Lietuvos Respublikos vidaus reikalų ministerijos,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
συγκείμενο από τους Κ. Λυκούργο (εισηγητή), πρόεδρο τμήματος, O. Spineanu-Matei, S. Rodin, N. Piçarra και N. Fenger, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: J. Richard de la Tour
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–
η Λιθουανική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον K. Dieninis και τη V. Kazlauskaitė-Švenčionienė,
–
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από την F. Blanc, τον C. Hermes και την J. Jokubauskaitė,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 30.6 της συνολικής οικονομικής και εμπορικής συμφωνίας μεταξύ του Καναδά, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, αφετέρου, η οποία υπογράφηκε στις Βρυξέλλες στις 30 Οκτωβρίου 2016 [(ΕΕ 2017, L 11, σ. 23), γνωστής επίσης με το ακρωνύμιο CETA (Comprehensive Economic and Trade Agreement), στο εξής: ΣΟΕΣ], και του άρθρου 4, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1806 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Νοεμβρίου 2018, περί του καταλόγου τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών και του καταλόγου των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή (ΕΕ 2018, L 303, σ. 39).
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ του M.P. και του Migracijos departamentas prie Lietuvos Respublikos vidaus reikalų ministerijos (τμήματος μετανάστευσης του Υπουργείου Εσωτερικών της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, στο εξής: τμήμα μετανάστευσης) σχετικά με τη νομιμότητα της απόφασης του δεύτερου να μη χορηγήσει στον M.P. άδεια προσωρινής διαμονής στο λιθουανικό έδαφος (στο εξής: επίμαχη στην κύρια δίκη απόφαση).
Το νομικό πλαίσιο
Το διεθνές δίκαιο
3
Το άρθρο 1.2 της ΣΟΕΣ ορίζει τα εξής:
«Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, και εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
πολίτης:
α)
για τον Καναδά, φυσικό πρόσωπο που είναι πολίτης του Καναδά με βάση την καναδική νομοθεσία,
[…]».
4
Το κεφάλαιο δέκα της συμφωνίας αυτής φέρει τον τίτλο «Προσωρινή είσοδος και διαμονή φυσικών προσώπων για επιχειρηματικούς σκοπούς» και περιλαμβάνει τα άρθρα 10.1 έως 10.10.
5
Το άρθρο 10.1 της εν λόγω συμφωνίας προβλέπει τα εξής:
«Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
[…]
στελέχη: επιχειρηματικοί επισκέπτες για επενδυτικούς σκοπούς, επενδυτές ή πρόσωπα μετατιθέμενα ενδοεταιρικά:
[…]
β)
επενδυτές: φυσικά πρόσωπα με εποπτική ή εκτελεστική αρμοδιότητα για τη σύσταση, την ανάπτυξη ή τη διαχείριση της λειτουργίας μιας επένδυσης στην οποία τα εν λόγω πρόσωπα ή η επιχείρηση που απασχολεί τα εν λόγω πρόσωπα έχουν δεσμεύσει ή πρόκειται να δεσμεύσουν σημαντικά κεφάλαι[α]·
[…]
φυσικά πρόσωπα για επιχειρηματικούς σκοπούς: στελέχη, πάροχοι υπηρεσιών επί συμβάσει, ανεξάρτητοι επαγγελματίες ή βραχυπρόθεσμοι επιχειρηματικοί επισκέπτες, οι οποίοι είναι πολίτες ενός μέρους.»
6
Το άρθρο 10.2 της ίδιας συμφωνίας ορίζει τα εξής:
«1.   Το παρόν κεφάλαιο αντικατοπτρίζει την προτιμησιακή εμπορική σχέση μεταξύ των μερών καθώς και τον αμοιβαίο στόχο για διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών στον τομέα των υπηρεσιών και των επενδύσεων, μέσα από την παροχή δυνατότητας για προσωρινή είσοδο και διαμονή σε φυσικά πρόσωπα για επιχειρηματικούς σκοπούς και τη διασφάλιση διαφάνειας κατά τη διαδικασία.
2.   Το παρόν κεφάλαιο ισχύει σε σχέση με μέτρα που θεσπίζει ή διατηρεί ένα μέρος και τα οποία αφορούν την προσωρινή είσοδο και διαμονή στο έδαφός του στελεχών, παρόχων υπηρεσιών επί συμβάσει, ανεξάρτητων επαγγελματιών και βραχυπρόθεσμων επιχειρηματικών επισκεπτών. Το παρόν κεφάλαιο δεν ισχύει σε σχέση με μέτρα που αφορούν φυσικά πρόσωπα τα οποία επιζητούν πρόσβαση στην αγορά εργασίας ενός μέρους, ούτε με μέτρα που αφορούν θέματα σχετικά με την υπηκοότητα, τη διαμονή ή την απασχόληση σε μόνιμη βάση.
3.   Καμία διάταξη του παρόντος κεφαλαίου δεν εμποδίζει τα μέρη να εφαρμόζουν μέτρα για τη ρύθμιση της εισόδου ή της προσωρινής διαμονής φυσικών προσώπων στο έδαφός τους, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που είναι αναγκαία για την προστασία της ακεραιότητας [των εθνικών τους συνόρων] και την εξασφάλιση της ομαλής κυκλοφορίας [των φυσικών προσώπων διαμέσου των συνόρων αυτών], υπό την προϋπόθεση ότι τα εν λόγω μέτρα δεν εφαρμόζονται κατά τρόπο ώστε να ακυρώνουν ή να αποδυναμώνουν τα οφέλη που απορρέουν για οποιοδήποτε μέρος από τους όρους του παρόντος κεφαλαίου. Το γεγονός και μόνο ότι απαιτείται θεώρηση για τα φυσικά πρόσωπα μιας συγκεκριμένης χώρας και όχι για τα φυσικά πρόσωπα άλλων χωρών δεν θεωρείται ότι ακυρώνει ή αποδυναμώνει τα οφέλη που απορρέουν από τους όρους του παρόντος κεφαλαίου.
4.   Στον βαθμό που στο παρόν κεφάλαιο δεν αναλαμβάνονται δεσμεύσεις, εξακολουθούν να ισχύουν όλες οι άλλες απαιτήσεις που επιβάλλει η νομοθεσία των μερών σχετικά με την είσοδο και τη διαμονή, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων που αφορούν την περίοδο διαμονής.
[…]»
7
Το άρθρο 10.3, παράγραφος 1, της ΣΟΕΣ έχει ως εξής:
«Κάθε μέρος επιτρέπει την προσωρινή είσοδο σε φυσικά πρόσωπα για επιχειρηματικούς σκοπούς του άλλου μέρους τα οποία συμμορφώνονται κατά τ’ άλλα με τα μέτρα περί μετανάστευσης του μέρους τα οποία αφορούν την προσωρινή είσοδο, σύμφωνα με το παρόν κεφάλαιο.»
8
Το άρθρο 10.6, παράγραφος 1, της συμφωνίας αυτής ορίζει τα εξής:
«Η παρούσα συμφωνία δεν επιβάλλει καμία υποχρέωση σε ένα μέρος όσον αφορά τα μέτρα που λαμβάνει σε θέματα μετανάστευσης, εκτός από τις υποχρεώσεις που καθορίζονται συγκεκριμένα στο παρόν κεφάλαιο και στο κεφάλαιο είκοσι επτά (Διαφάνεια).»
9
Το άρθρο 10.7 της εν λόγω συμφωνίας προβλέπει τα εξής:
«1.   Κάθε μέρος επιτρέπει την προσωρινή είσοδο και διαμονή στελεχών του άλλου μέρους, υπό τις επιφυλάξεις και τις εξαιρέσεις που απαριθμούνται στο παράρτημα 10-Β.
2.   Κανένα μέρος δεν θεσπίζει ούτε διατηρεί περιορισμούς σχετικά με τον συνολικό αριθμό στελεχών του άλλου μέρους στα οποία επιτρέπεται η προσωρινή είσοδος, με τη μορφή αριθμητικού περιορισμού ή εξέτασης των οικονομικών αναγκών.
[…]
4.   Κάθε μέρος επιτρέπει την προσωρινή απασχόληση στο έδαφός του σε πρόσωπα μετατιθέμενα ενδοεταιρικά και επενδυτές του άλλου μέρους.
5.   Η επιτρεπόμενη διάρκεια διαμονής για στελέχη έχει ως εξής:
[…]
γ)
επενδυτές: ένα έτος, με δυνατότητα παράτασης κατά τη διακριτική ευχέρεια του μέρους που χορηγεί την προσωρινή είσοδο και διαμονή,
[…]».
10
Το άρθρο 28.3, παράγραφος 2, της ίδιας συμφωνίας ορίζει τα εξής:
«Για τους σκοπούς των κεφαλαίων […] δέκα (Προσωρινή είσοδος και διαμονή φυσικών προσώπων για επιχειρηματικούς σκοπούς), […] υπό την προϋπόθεση ότι τα εν λόγω μέτρα δεν εφαρμόζονται κατά τρόπο ώστε να συνιστούν μέσο αυθαίρετης ή αδικαιολόγητης διακριτικής μεταχείρισης μεταξύ των μερών όταν επικρατούν παρόμοιες συνθήκες, ή συγκεκαλυμμένο περιορισμό των συναλλαγών στον τομέα των υπηρεσιών, καμία διάταξη της παρούσας συμφωνίας δεν θεωρείται ότι εμποδίζει τα μέρη να λαμβάνουν ή να επιβάλλουν μέτρα τα οποία είναι αναγκαία:
α)
για την προστασία της δημόσιας ασφάλειας ή της δημόσιας ηθικής ή τη διατήρηση της δημόσιας τάξης […]
β)
για την προστασία της ζωής ή της υγείας των ανθρώπων, των ζώων ή των φυτών […]
γ)
για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με νόμους και κανονισμούς που δεν αντιβαίνουν στις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων αυτών που συνδέονται με:
[…]
iii)
την ασφάλεια.»
11
Το άρθρο 28.6 της ΣΟΕΣ προβλέπει τα εξής:
«Καμία διάταξη της παρούσας συμφωνίας δεν θεωρείται ότι:
[…]
β)
εμποδίζει ένα μέρος να λαμβάνει μέτρα τα οποία κρίνει αναγκαία για την προάσπιση των ουσιωδών συμφερόντων ασφάλειάς του και τα οποία:
[…]
ii)
λαμβάνονται σε καιρό πολέμου ή άλλης έκτακτης κατάστασης στις διεθνείς σχέσεις ή
[…]
γ)
εμποδίζει ένα μέρος να λαμβάνει μέτρα για την εκπλήρωση των διεθνών υποχρεώσεών του οι οποίες αποσκοπούν στη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.»
12
Το άρθρο 30.6 της συμφωνίας αυτής έχει ως εξής:
«1.   Καμία διάταξη της παρούσας συμφωνίας δεν θεωρείται ότι παρέχει δικαιώματα ή επιβάλλει υποχρεώσεις σε πρόσωπα, πλην εκείνων που δημιουργούνται μεταξύ των μερών βάσει του δημόσιου διεθνούς δικαίου, ούτε ότι επιτρέπει την άμεση επίκληση της παρούσας συμφωνίας στην εγχώρια έννομη τάξη των μερών.
2.   Κανένα μέρος δεν επιτρέπεται να προβλέπει στην εγχώρια νομοθεσία του δικαίωμα προσφυγής κατά του άλλου μέρους με το αιτιολογικό ότι ένα μέτρο του άλλου μέρους δεν συνάδει με την παρούσα συμφωνία.»
Το δίκαιο της Ένωσης
Η απόφαση (ΕΕ) 2017/38
13
Οι αιτιολογικές σκέψεις 4 και 6 της απόφασης (ΕΕ) 2017/38 του Συμβουλίου, της 28ης Οκτωβρίου 2016, για την προσωρινή εφαρμογή της συνολικής οικονομικής και εμπορικής συμφωνίας (ΣΟΕΣ) μεταξύ του Καναδά, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, αφετέρου (ΕΕ 2017, L 11, σ. 1080), προβλέπουν τα εξής:
«(4)
Μέρη της συμφωνίας που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της [Ευρωπαϊκής] Ένωσης μπορούν να εφαρμοστούν σε προσωρινή βάση, εν αναμονή της ολοκλήρωσης των αναγκαίων διαδικασιών για τη σύναψή της.
[…]
(6)
Σύμφωνα με το άρθρο 30.6 παράγραφος 1 της συμφωνίας, η συμφωνία δεν παρέχει δικαιώματα ούτε επιβάλλει υποχρεώσεις που μπορούν να [αποτελέσουν αντικείμενο άμεσης επίκλησης] ενώπιον των δικαστηρίων της Ένωσης ή των κρατών μελών[.]»
14
Το άρθρο 1 της ως άνω απόφασης ορίζει τα εξής:
«1.   Η [ΣΟΕΣ] εφαρμόζεται σε προσωρινή βάση από την Ένωση, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 30.7 παράγραφος 3 αυτής, μέχρι να ολοκληρωθούν οι αναγκαίες διαδικασίες για τη σύναψή της και υπό την επιφύλαξη των ακόλουθων στοιχείων:
[…]»
O κώδικας συνόρων του Σένγκεν
15
Το άρθρο 6, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2016, περί κώδικα της Ένωσης σχετικά με το καθεστώς διέλευσης προσώπων από τα σύνορα (κώδικας συνόρων του Σένγκεν) (ΕΕ 2016, L 77, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1240 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Σεπτεμβρίου 2018 (ΕΕ 2018, L 236, σ. 1) (στο εξής: κώδικας συνόρων του Σένγκεν), έχει ως εξής:
«Για σκοπούμενη παραμονή στην επικράτεια των κρατών μελών που δεν υπερβαίνει σε διάρκεια τις 90 ημέρες εντός οιασδήποτε περιόδου 180 ημερών, που περιλαμβάνει τον συνυπολογισμό της τελευταίας περιόδου 180 ημερών πριν από κάθε ημέρα παραμονής, οι προϋποθέσεις εισόδου για τους υπηκόους τρίτων χωρών είναι οι εξής:
[…]
β)
να διαθέτουν έγκυρη θεώρηση, εφόσον απαιτείται σύμφωνα με τον κανονισμό [2018/1806], εκτός εάν διαθέτουν έγκυρο τίτλο διαμονής ή έγκυρη θεώρηση μακράς διαρκείας·
[…]».
O κώδικας θεωρήσεων
16
Το άρθρο 1, παράγραφοι 1 και 3, του κανονισμού (ΕΚ) 810/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, για τη θέσπιση κοινοτικού κώδικα θεωρήσεων (κώδικας θεωρήσεων) (ΕΕ 2009, L 243, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1155 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019 (ΕΕ 2019, L 188, σ. 25) (στο εξής: κώδικας θεωρήσεων), προβλέπει τα εξής:
«1.   Ο παρών κανονισμός θεσπίζει τις διαδικασίες και τις προϋποθέσεις χορήγησης θεωρήσεων για πρόθεση διαμονής στο έδαφος των κρατών μελών που δεν υπερβαίνει τις 90 ημέρες εντός οποιασδήποτε περιόδου 180 ημερών.
[…]
3.   Ο παρών κανονισμός καθορίζει επίσης τις τρίτες χώρες οι υπήκοοι των οποίων πρέπει να έχουν θεώρηση διέλευσης από αερολιμένα, κατ’ εξαίρεση της αρχής της ελεύθερης διέλευσης που θεσπίζεται στο παράρτημα 9 της σύμβασης [για τη διεθνή πολιτική αεροπορία, η οποία υπογράφηκε στο Σικάγο στις 7 Δεκεμβρίου 1944 (Recueil des traités des Nations unies, τόμος 15, αριθ. 102) και άρχισε να ισχύει στις 4 Απριλίου 1947], και θεσπίζει τις διαδικασίες και τις προϋποθέσεις χορήγησης θεωρήσεων για διέλευση μέσω των διεθνών ζωνών διέλευσης των αερολιμένων των κρατών μελών.»
17
Το άρθρο 2 του κώδικα θεωρήσεων ορίζει τα εξής:
«Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
[…]
2)
ως “θεώρηση” νοείται η εξουσιοδότηση που χορηγείται από κράτος μέλος ενόψει:
α)
πρόθεσης διαμονής στο έδαφος των κρατών μελών που δεν υπερβαίνει τις 90 ημέρες εντός οποιασδήποτε περιόδου 180 ημερών· ή
β)
διέλευσης μέσω των διεθνών ζωνών διέλευσης των αερολιμένων των κρατών μελών·
[…]».
Ο κανονισμός 2018/1806
18
Το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 2018/1806 ορίζει τα εξής:
«Οι υπήκοοι των τρίτων χωρών οι οποίες περιλαμβάνονται στον κατάλογο του παραρτήματος Ι πρέπει να διαθέτουν θεώρηση κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών [(στο εξής: θεώρηση Σένγκεν)].»
19
Το άρθρο 4, παράγραφος 1, του ως άνω κανονισμού προβλέπει τα εξής:
«Οι υπήκοοι των τρίτων χωρών οι οποίες περιλαμβάνονται στον κατάλογο του παραρτήματος ΙΙ απαλλάσσονται από την υποχρέωση του άρθρου 3 παράγραφος 1 για διαμονή η συνολική διάρκεια της οποίας δεν υπερβαίνει τις 90 ημέρες εντός οποιασδήποτε περιόδου 180 ημερών.»
20
Το άρθρο 6 του εν λόγω κανονισμού ορίζει τα εξής:
«1.   Ένα κράτος μέλος μπορεί να προβλέπει εξαιρέσεις από την υποχρέωση θεώρησης που προβλέπεται στο άρθρο 3, ή από την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης που προβλέπεται στο άρθρο 4, όσον αφορά:
α)
τους κατόχους διπλωματικών διαβατηρίων, υπηρεσιακών/επίσημων διαβατηρίων ή ειδικών διαβατηρίων·
β)
μέλη πληρωμάτων της πολιτικής αεροπορίας και του εμπορικού ναυτικού, κατά την εκπλήρωση των καθηκόντων τους·
γ)
μέλη πληρωμάτων του εμπορικού ναυτικού, όταν βγαίνουν στην ξηρά, εφόσον είναι κάτοχοι ναυτικού φυλλαδίου που έχει εκδοθεί σύμφωνα με τις Συμβάσεις [(αριθ. 108) περί εγγράφων ταυτότητος ναυτικών, που υιοθετήθηκε στις 13 Μαΐου 1958 κατά την τεσσαρακοστή πρώτη σύνοδο της Γενικής Διάσκεψης της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) και άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 1961,] ή [(αριθ. 185) περί εγγράφων ταυτότητος ναυτικών (αναθεωρηθείσα), που υιοθετήθηκε στις 19 Ιουνίου 2003 κατά την ενενηκοστή πρώτη σύνοδο της Γενικής Διάσκεψης της ΔΟΕ και άρχισε να ισχύει στις 9 Φεβρουαρίου 2005], ή τη Σύμβαση [για τη διευκόλυνση της διεθνούς ναυτιλιακής κίνησης, που υπογράφηκε στο Λονδίνο στις 9 Απριλίου 1965 και άρχισε να ισχύει στις 5 Μαρτίου 1967 (Recueil des traités des Nations unies, τόμος 591, αριθ. 265)]·
δ)
μέλη του πληρώματος και μέλη αποστολών επείγουσας βοήθειας ή διάσωσης σε περίπτωση καταστροφής ή ατυχήματος·
ε)
το πολιτικό πλήρωμα πλοίων που κινούνται σε διεθνή εσωτερικά ύδατα·
στ)
τους κατόχους ταξιδιωτικών εγγράφων που έχουν εκδοθεί από διακυβερνητικούς διεθνείς οργανισμούς των οποίων είναι μέλος τουλάχιστον ένα κράτος μέλος, ή από άλλες οντότητες αναγνωρισμένες από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη ως υποκείμενα διεθνούς δικαίου, σε υπαλλήλους των οργανισμών ή οντοτήτων αυτών.
[…]
3.   Ένα κράτος μέλος μπορεί να θεσπίσει εξαιρέσεις από την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης η οποία προβλέπεται στο άρθρο 4 για πρόσωπα που ασκούν αμειβόμενη δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της διαμονής τους.»
21
Το παράρτημα I του ίδιου κανονισμού περιλαμβάνει κατάλογο των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών. Η Ρωσική Ομοσπονδία συγκαταλέγεται μεταξύ των τρίτων αυτών χωρών.
22
Το παράρτημα II του κανονισμού 2018/1806 περιλαμβάνει κατάλογο των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών για διαμονή η συνολική διάρκεια της οποίας δεν υπερβαίνει τις 90 ημέρες εντός οποιασδήποτε περιόδου 180 ημερών. Ο Καναδάς και το Κράτος του Ισραήλ συγκαταλέγονται μεταξύ των τρίτων αυτών χωρών.
Το λιθουανικό δίκαιο
Ο νόμος περί αλλοδαπών
23
Το άρθρο 40, παράγραφος 1, σημείο 16, του Lietuvos Respublikos įstatymas dėl užsieniečių teisinės padėties Nr. IX‑2206 (νόμου της Δημοκρατίας της Λιθουανίας αριθ. IX‑2206, περί του νομικού καθεστώτος των αλλοδαπών), της 29ης Απριλίου 2004 (Žin., 2004, αριθ. 73-2539), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης (στο εξής: νόμος περί αλλοδαπών), ορίζει ότι άδεια προσωρινής διαμονής μπορεί να χορηγηθεί ή να ανανεωθεί σε περίπτωση που ο ενδιαφερόμενος είναι υπήκοος Αυστραλίας, Ιαπωνίας, Ηνωμένου Βασιλείου, Ηνωμένων Πολιτειών, Καναδά, Νέας Ζηλανδίας ή Νότιας Κορέας και σκοπεύει να εργαστεί ή να ασκήσει άλλη νόμιμη δραστηριότητα στη Λιθουανία.
Ο νόμος περί επιβολής περιοριστικών μέτρων
24
Ο Lietuvos Respublikos ribojamųjų priemonių dėl karinės agresijos prieš Ukrainą nustatymo įstatymas Nr. XIV‑1888 (νόμος αριθ. XIV‑1888 της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, περί επιβολής περιοριστικών μέτρων λόγω της στρατιωτικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας), της 20ής Απριλίου 2023 (TAR, 2023, αριθ. 2023-7804, στο εξής: νόμος περί επιβολής περιοριστικών μέτρων), αποσκοπεί, κατά το άρθρο του 1, στην προστασία των συμφερόντων εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής της Δημοκρατίας της Λιθουανίας καθώς και στην επίτευξη των σκοπών του άρθρου 1, παράγραφος 1, του Lietuvos Respublikos tarptautinių sankcijų įstatymas Nr. IX‑2160 (νόμου της Δημοκρατίας της Λιθουανίας αριθ. IX‑2160, σχετικά με τις διεθνείς κυρώσεις), της 22ας Απριλίου 2004 (Žin., 2004, αριθ. 68-2369), θεσπίζοντας τα περιοριστικά μέτρα που εφαρμόζονται στη Λιθουανία λόγω της στρατιωτικής επίθεσης ξένων κρατών κατά της Ουκρανίας.
25
Βάσει του άρθρου 3, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου περί επιβολής περιοριστικών μέτρων, αναστέλλεται τόσο η παραλαβή, από τις υπηρεσίες θεωρήσεων της Δημοκρατίας της Λιθουανίας στην αλλοδαπή, των αιτήσεων υπηκόων της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της Δημοκρατίας της Λευκορωσίας για τη χορήγηση θεώρησης εισόδου, εξαιρουμένων των περιπτώσεων στις οποίες το Υπουργείο Εξωτερικών της Δημοκρατίας της Λιθουανίας παρεμβαίνει ως διαμεσολαβητής για την υποβολή της σχετικής αίτησης, όσο και η παραλαβή, μέσω εξωτερικού παρόχου υπηρεσιών ευρισκομένου στην αλλοδαπή, των αιτήσεων υπηκόων της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της Δημοκρατίας της Λευκορωσίας για τη χορήγηση εθνικής θεώρησης εισόδου.
26
Το άρθρο 3, παράγραφος 3, του νόμου αυτού ορίζει ότι η παραλαβή, μέσω εξωτερικού παρόχου υπηρεσιών ευρισκομένου στην αλλοδαπή, των αιτήσεων υπηκόων της Ρωσικής Ομοσπονδίας για τη χορήγηση άδειας προσωρινής διαμονής στη Λιθουανία αναστέλλεται, εξαιρουμένων των υπηκόων της Ρωσικής Ομοσπονδίας ως προς τους οποίους εξουσιοδοτημένη από τη Λιθουανική Κυβέρνηση αρχή παρεμβαίνει ως διαμεσολαβητής, στις περιπτώσεις που καθορίζονται από τη Λιθουανική Κυβέρνηση. Αναστέλλεται επίσης η παραλαβή των αιτήσεων αυτών στη Λιθουανία, εξαιρουμένων των αιτήσεων των υπηκόων της Ρωσικής Ομοσπονδίας που είναι κάτοχοι έγκυρης θεώρησης Σένγκεν ή εθνικής θεώρησης, χορηγηθείσας στην αλλοδαπή ή στη Λιθουανία από την υπηρεσία θεωρήσεων της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, ή εν ισχύι τίτλου διαμονής, χορηγηθέντος από τη Δημοκρατία της Λιθουανίας ή άλλο κράτος μέλος της Ένωσης.
27
Το άρθρο 4, παράγραφος 1, του εν λόγω νόμου διευκρινίζει ότι τα περιοριστικά μέτρα του άρθρου 3 του ίδιου νόμου, εξαιρουμένου του μέτρου της παραγράφου 2 του εν λόγω άρθρου 3, εφαρμόζονται για περίοδο ενός έτους από την ημερομηνία ενάρξεως ισχύος του νόμου αυτού.
28
Ο νόμος περί επιβολής περιοριστικών μέτρων άρχισε να ισχύει, βάσει του άρθρου του 5, στις 3 Μαΐου 2023 και παρέμεινε σε ισχύ έως τις 2 Μαΐου 2024.
Ο νόμος της 25ης Απριλίου 2024
29
Το άρθρο 2 του Lietuvos Respublikos ribojamųjų priemonių dėl karinės agresijos prieš Ukrainą nustatymo įstatymo Nr. XIV‑1888 3, 4 ir 5 straipsnių pakeitimo įstatymas Nr. XIV‑2581 (νόμου αριθ. XIV‑2581 για την τροποποίηση των άρθρων 3, 4 και 5 του νόμου αριθ. XIV‑1888 της Δημοκρατίας της Λιθουανίας περί επιβολής περιοριστικών μέτρων λόγω της στρατιωτικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας), της 25ης Απριλίου 2024 (TAR, 2024, αριθ. 2024-8222k, στο εξής: νόμος της 25ης Απριλίου 2024), τροποποίησε, μεταξύ άλλων, το άρθρο 4, παράγραφος 1, του νόμου περί επιβολής περιοριστικών μέτρων με αποτέλεσμα τα περιοριστικά μέτρα του ως άνω άρθρου 3, εξαιρουμένου του μέτρου της παραγράφου 8 του εν λόγω άρθρου, να ισχύουν από τις 3 Μαΐου 2024 έως τις 2 Μαΐου 2025.
30
Το άρθρο 3 του νόμου της 25ης Απριλίου 2024 τροποποίησε το άρθρο 5 του νόμου περί επιβολής περιοριστικών μέτρων, προβλέποντας ότι ο τελευταίος αυτός νόμος ίσχυε έως τις 2 Μαΐου 2025.
31
Κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο του 4, παράγραφος 1, ο νόμος της 25ης Απριλίου 2024 άρχισε να ισχύει στις 3 Μαΐου 2024, εξαιρουμένου του άρθρου του 1, παράγραφος 5, και του άρθρου του 4, παράγραφος 3.
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
32
Ο M.P., που είναι ταυτοχρόνως υπήκοος Καναδά, Ρωσίας και Ισραήλ, εισήλθε στη Λιθουανία με καναδικό διαβατήριο. Ως εκ τούτου, οι αρμόδιες λιθουανικές αρχές δεν απαίτησαν από αυτόν να διαθέτει θεώρηση προκειμένου να εισέλθει στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους.
33
Στις 13 Οκτωβρίου 2023 ο M.P., επικαλούμενος το άρθρο 40, παράγραφος 1, σημείο 16, του νόμου περί αλλοδαπών, υπέβαλε αίτηση προκειμένου να του χορηγηθεί, με διαδικασία επείγοντος, άδεια προσωρινής διαμονής στη Λιθουανία. Υποστήριξε ότι ήταν Καναδός υπήκοος, ότι κατείχε μερίδια σε επιχείρηση που ασκούσε τη δραστηριότητά της στη Λιθουανία και ότι είχε μεταβεί στη Λιθουανία με σκοπό να εργαστεί εκεί. Μεταξύ άλλων εγγράφων, ο προσφεύγων της κύριας δίκης είχε επισυνάψει αντίγραφα του καναδικού, του ρωσικού και του ισραηλινού διαβατηρίου του.
34
Στις 19 Οκτωβρίου 2023 η αίτησή του έγινε δεκτή προς εξέταση από τη διεύθυνση Κλάιπεντα (Λιθουανία) του τμήματος μετανάστευσης.
35
Στις 20 Οκτωβρίου 2023 το τμήμα μετανάστευσης ζήτησε από τον M.P. να διευκρινίσει βάσει ποιας ιθαγένειας ζητούσε να του χορηγηθεί άδεια προσωρινής διαμονής στη Λιθουανία. Ο M.P. δήλωσε εκ νέου ότι ζητούσε την άδεια αυτή ως Καναδός υπήκοος.
36
Με την επίμαχη στην κύρια δίκη απόφαση, η οποία κοινοποιήθηκε στον M.P. στις 30 Νοεμβρίου 2023, το τμήμα μετανάστευσης ανακάλεσε την απόφαση της διεύθυνσης Κλάιπεντα που έκανε δεκτή προς εξέταση την αίτηση του M.P. για τη χορήγηση άδειας διαμονής, με το αιτιολογικό ότι ο M.P. δεν ήταν μόνον Καναδός, αλλά και Ρώσος υπήκοος, και ότι δεν είχε επισυνάψει στην αίτησή του κανένα από τα δικαιολογητικά του άρθρου 3, παράγραφος 3, του νόμου περί επιβολής περιοριστικών μέτρων, δηλαδή έγκυρη θεώρηση Σένγκεν ή εθνική θεώρηση, χορηγηθείσα από την υπηρεσία θεωρήσεων της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, ή εν ισχύι τίτλο διαμονής στο έδαφος κράτους μέλους.
37
O M.P. άσκησε ενώπιον του Regionų administracinio teismo Vilniaus rūmai (περιφερειακού διοικητικού δικαστηρίου, τμήμα Βίλνιους, Λιθουανία) προσφυγή με την οποία ζητούσε, μεταξύ άλλων, την ακύρωση της επίμαχης στην κύρια δίκη απόφασης. Κατόπιν της απόρριψης της προσφυγής του με απόφαση της 2ας Απριλίου 2024, ο M.P. άσκησε έφεση ενώπιον του Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου της Λιθουανίας), ήτοι του αιτούντος δικαστηρίου.
38
Ο M.P. υποστηρίζει ότι οι λιθουανικές αρχές, ενώ είχαν αναγνωρίσει την ιδιότητά του ως Καναδού υπηκόου, είχαν εφαρμόσει καθεστώς απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης όσον αφορά την είσοδό του στο λιθουανικό έδαφος και είχαν δεχθεί να εξετάσουν την αίτησή του για τη χορήγηση άδειας προσωρινής διαμονής στη Λιθουανία βάσει της ιδιότητάς του ως Καναδού υπηκόου, αποφάσισαν εν συνεχεία να λάβουν υπόψη τη ρωσική ιθαγένειά του προκειμένου να εφαρμόσουν ως προς αυτόν τις διατάξεις του νόμου περί επιβολής περιοριστικών μέτρων. Ωστόσο, καμία διάταξη δεν απαγορεύει σε πρόσωπο που είναι υπήκοος περισσοτέρων τρίτων χωρών να επιλέξει εκείνη από τις ιθαγένειές του την οποία προτίθεται να επικαλεστεί προκειμένου να υποβάλει αίτηση χορήγησης άδειας διαμονής ενώπιον των λιθουανικών αρχών.
39
Σύμφωνα με την άποψη του M.P., κατά τον τρόπο αυτόν αγνοείται η καναδική ιθαγένειά του, μολονότι, βάσει των άρθρων 10.1 και 10.6 έως 10.9 της ΣΟΕΣ, τα μέρη της συμφωνίας αυτής πρέπει να επιτρέπουν σε ορισμένους υπηκόους τους, όπως είναι οι επιχειρηματίες, οι επενδυτές, τα διευθυντικά στελέχη επιχειρήσεων ή οι ειδικοί, να εισέρχονται και να διαμένουν στη χώρα περί της οποίας πρόκειται, χωρίς πρόσθετη άδεια, καθώς και να εργάζονται σε εγκατεστημένες στη χώρα αυτή επιχειρήσεις ή να ασκούν οικονομική δραστηριότητα στην εν λόγω χώρα. Ο M.P. εκτιμά ότι η ΣΟΕΣ παρέχει σε τέτοιους Καναδούς υπηκόους το δικαίωμα να λάβουν άδεια προσωρινής διαμονής στη Λιθουανία, ο δε κανόνας αυτός εφαρμόζεται σε εθνικό επίπεδο με το άρθρο 40, παράγραφος 1, σημείο 16, του νόμου περί αλλοδαπών. Σε περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ της ΣΟΕΣ και του άρθρου 3, παράγραφος 3, του νόμου περί επιβολής περιοριστικών μέτρων, η συμφωνία αυτή πρέπει να υπερισχύσει.
40
Το τμήμα μετανάστευσης υποστηρίζει ότι o νόμος περί επιβολής περιοριστικών μέτρων δεν αποκλείει από το πεδίο εφαρμογής του τους Ρώσους υπηκόους που έχουν και την ιθαγένεια άλλης χώρας. Κατ’ αυτό, δεν εναπόκειται στο τμήμα μετανάστευσης να κρίνει ποια είναι η ιθαγένεια του προσώπου που έχει υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση άδειας προσωρινής διαμονής στη Λιθουανία, αλλά αντιθέτως το τμήμα μετανάστευσης πρέπει να περιορίζεται στην εξέταση των εγγράφων που επισυνάπτονται στην αίτηση.
41
Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει, κατά πρώτον, ότι το άρθρο 30.6 της ΣΟΕΣ ορίζει ότι καμία διάταξη της συμφωνίας αυτής δεν θεωρείται ότι παρέχει δικαιώματα ή επιβάλλει υποχρεώσεις σε πρόσωπα, πλην εκείνων που δημιουργούνται μεταξύ των μερών βάσει του δημόσιου διεθνούς δικαίου, ούτε ότι επιτρέπει την άμεση επίκληση της εν λόγω συμφωνίας στην εγχώρια έννομη τάξη των μερών, γεγονός που το Δικαστήριο επιβεβαίωσε με τη γνωμοδότηση 1/17 (Συμφωνία ΣΟΕ ΕΕ-Καναδά) της 30ής Απριλίου 2019 (EU:C:2019:341).
42
Τούτου λεχθέντος, λαμβανομένου υπόψη ότι η υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η γνωμοδότηση αυτή διαφέρει από την υπόθεση της κύριας δίκης, πρέπει κατά το αιτούν δικαστήριο να κριθεί αν το άρθρο 30.6 της ΣΟΕΣ έχει την έννοια ότι δεν επιτρέπει στον M.P. να επικαλεστεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου τις διατάξεις της εν λόγω συμφωνίας.
43
Κατά δεύτερον, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι, δυνάμει του άρθρου 3, παράγραφος 1, και του παραρτήματος I του κανονισμού 2018/1806, οι Ρώσοι υπήκοοι που επιθυμούν να εισέλθουν στο λιθουανικό έδαφος πρέπει να διαθέτουν θεώρηση, ενώ, δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφος 1, και του παραρτήματος II του ως άνω κανονισμού, οι Καναδοί υπήκοοι απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή για διαμονή η συνολική διάρκεια της οποίας δεν υπερβαίνει τις 90 ημέρες εντός οποιασδήποτε περιόδου 180 ημερών.
44
Εν προκειμένω, όταν ο M.P. εισήλθε στο λιθουανικό έδαφος, οι λιθουανικές αρχές εφάρμοσαν ως προς αυτόν, βάσει της ιδιότητάς του ως Καναδού υπηκόου, καθεστώς απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης, αλλά εν συνεχεία, όταν ο M.P. υπέβαλε αίτηση για τη χορήγηση άδειας προσωρινής διαμονής στη Λιθουανία, οι εν λόγω αρχές τού επέβαλαν την υποχρέωση είτε να προσκομίσει θεώρηση Σένγκεν ή εθνική θεώρηση είτε να προσκομίσει εν ισχύι τίτλο διαμονής χορηγηθέντα από τη Δημοκρατία της Λιθουανίας ή άλλο κράτος μέλος. Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου περί επιβολής περιοριστικών μέτρων, ο M.P. δεν θα μπορούσε, ως Ρώσος υπήκοος, να λάβει εθνική θεώρηση εισόδου.
45
Επιπλέον, κατά το αιτούν δικαστήριο, ο M.P. δεν εμπίπτει σε καμία από τις περιπτώσεις του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ έως στʹ, του κανονισμού 2018/1806, ως προς τις οποίες μπορούν να χωρήσουν εξαιρέσεις από την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης. Εξάλλου, ναι μεν το άρθρο 6, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού επιτρέπει επίσης στα κράτη μέλη να προβλέπουν τέτοιες εξαιρέσεις όσον αφορά τα πρόσωπα που ασκούν αμειβόμενη δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της διαμονής τους, πλην όμως ο σκοπός για τον οποίον ο M.P. εισήλθε στο λιθουανικό έδαφος δεν ασκεί επιρροή για την εφαρμογή του νόμου περί επιβολής περιοριστικών μέτρων. Για τον λόγο αυτό, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι ούτε το ως άνω άρθρο 6, παράγραφος 3, έχει εφαρμογή εν προκειμένω.
46
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο της Λιθουανίας) αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Έχει το άρθρο 30.6 της [ΣΟΕΣ] την έννοια ότι, υπό περιστάσεις όπως αυτές της [υποθέσεως της κύριας δίκης], απαγορεύει σε πρόσωπο που έχει την καναδική, την ισραηλινή και τη ρωσική ιθαγένεια να επικαλείται τις διατάξεις της εν λόγω συμφωνίας στο πλαίσιο προσφυγής ενώπιον εθνικού δικαστηρίου σχετικά με άδεια προσωρινής διαμονής στη Λιθουανία;
2)
Έχει το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού [2018/1806], σε συνδυασμό με το παράρτημα II του ως άνω κανονισμού, την έννοια ότι, υπό περιστάσεις όπως αυτές της [υποθέσεως της κύριας δίκης], δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση ισχύουσα για περιορισμένο χρονικό διάστημα, δυνάμει της οποίας Ρώσος υπήκοος που επιθυμεί να υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση άδειας προσωρινής διαμονής στη Λιθουανία υπόκειται στην υποχρέωση να προσκομίσει έγκυρη θεώρηση ή τίτλο διαμονής, ανεξαρτήτως του ότι το εν λόγω πρόσωπο έχει εισέλθει στη Λιθουανία βάσει καθεστώτος απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης ως υπήκοος [χώρας] διαλαμβανόμενης στο παράρτημα II [του εν λόγω κανονισμού], τιθέμενου συγχρόνως του ζητήματος της συμβατότητας των εν λόγω διατάξεων [του ίδιου κανονισμού] με τη ΣΟΕΣ;»
47
Με έγγραφο της 8ης Ιουλίου 2025, η Γραμματεία του Δικαστηρίου απέστειλε στο αιτούν δικαστήριο αίτηση παροχής διευκρινίσεων. Σε απάντηση της αίτησης αυτής, το αιτούν δικαστήριο επισήμανε, πρώτον, ότι, κατά την κρίση του, ο M.P. μπορούσε να θεωρηθεί ως «επενδυτής», κατά την έννοια του άρθρου 10.1 της ΣΟΕΣ, δεύτερον, ότι το άρθρο 3, παράγραφος 3, του νόμου περί επιβολής περιοριστικών μέτρων δεν είχε ως αποτέλεσμα να αναστέλλεται η παραλαβή των αιτήσεων για τη χορήγηση άδειας προσωρινής διαμονής που υποβάλλονταν από Ρώσους υπηκόους αν οι τελευταίοι διέθεταν τίτλο διαμονής στο λιθουανικό έδαφος ή στο έδαφος άλλου κράτους μέλους και, τρίτον, ότι, δυνάμει του Lietuvos Respublikos ribojamųjų priemonių dėl karinės agresijos prieš Ukrainą nustatymo įstatymo Nr. XIV-1888 3, 4 ir 5 straipsnių pakeitimo įstatymas Nr. XV-170 (νόμου αριθ. XV‑170 για την τροποποίηση των άρθρων 3, 4 και 5 του νόμου αριθ. XIV‑1888 της Δημοκρατίας της Λιθουανίας περί επιβολής περιοριστικών μέτρων λόγω της στρατιωτικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας), της 17ης Απριλίου 2025 (TAR, 2025, αριθ. 2025-7432), τα μέτρα του εν λόγω άρθρου 3, παράγραφος 3, ίσχυαν έως τις 2 Μαΐου 2026.
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος
48
Από τα όσα εξέθεσε το αιτούν δικαστήριο στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως σε σχέση με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα και από την απάντησή του στην αίτηση παροχής διευκρινίσεων που του απηύθυνε το Δικαστήριο προκύπτει ότι το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν χωρεί επίκληση ενώπιόν του των διατάξεων του κεφαλαίου δέκα της ΣΟΕΣ από ιδιώτη έχοντα την ιδιότητα του Καναδού επενδυτή, κατά την έννοια του άρθρου 10.1 της συμφωνίας αυτής.
49
Επομένως, με το πρώτο ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 30.6 της ΣΟΕΣ έχει την έννοια ότι οι διατάξεις του εν λόγω κεφαλαίου δέκα έχουν άμεσο αποτέλεσμα.
50
Κατά πρώτον, υπογραμμίζεται ότι, όπως επισήμανε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το κεφάλαιο δέκα εμπίπτει στην αρμοδιότητα της Ένωσης και εφαρμόζεται σε προσωρινή βάση από τις 21 Σεπτεμβρίου 2017, σύμφωνα με το άρθρο 1 της απόφασης 2017/38. Συνεπώς, το ζήτημα αν οι διατάξεις του κεφαλαίου δέκα έχουν άμεσο αποτέλεσμα δεν πρέπει να κριθεί αποκλειστικώς από τα εθνικά δικαστήρια βάσει του εθνικού τους δικαίου (αποφάσεις της 14ης Δεκεμβρίου 2000, Dior κ.λπ., C‑300/98 και C‑392/98, EU:C:2000:688, σκέψη 48, της 11ης Σεπτεμβρίου 2007, Merck Genéricos – Produtos Farmacêuticos, C‑431/05, EU:C:2007:496, σκέψεις 34 και 47, καθώς και της 8ης Μαρτίου 2011, Lesoochranárske zoskupenie, C‑240/09, EU:C:2011:125, σκέψεις 32 και 33).
51
Κατά δεύτερον, από πάγια νομολογία προκύπτει ότι μόνο στην περίπτωση που η επίμαχη διεθνής σύμβαση δεν έχει διευθετήσει το ζήτημα του αμέσου αποτελέσματός της εναπόκειται στο Δικαστήριο να επιλύσει το ζήτημα αυτό, στηριζόμενο ιδίως στο πνεύμα, στην οικονομία ή στο γράμμα της σύμβασης αυτής (απόφαση της 13ης Ιανουαρίου 2015, Συμβούλιο κ.λπ. κατά Vereniging Milieudefensie και Stichting Stop Luchtverontreiniging Utrecht, C‑401/12 P έως C‑403/12 P, EU:C:2015:4, σκέψη 53 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
52
Όπως όμως επισημαίνουν η Λιθουανική Κυβέρνηση και η Επιτροπή, το άρθρο 30.6 της ΣΟΕΣ αποκλείει κατά τρόπο σαφή τη δυνατότητα άμεσης επίκλησης των διατάξεων της εν λόγω συμφωνίας από ιδιώτη ενώπιον εθνικού δικαστηρίου. Επομένως, οι διατάξεις του εν λόγω κεφαλαίου δέκα πρέπει να θεωρηθούν ως στερούμενες άμεσου αποτελέσματος [πρβλ. γνωμοδότηση 1/17 (Συμφωνία ΣΟΕ ΕΕ-Καναδά) της 30ής Απριλίου 2019, EU:C:2019:341, σκέψεις 181 και 198].
53
Κατά τρίτον, πρέπει πάντως να προστεθεί, προκειμένου να δοθεί χρήσιμη απάντηση στο αιτούν δικαστήριο, ότι, εφόσον η διαφορά της κύριας δίκης εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης, το εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο πρέπει να ερμηνεύεται, στο μέτρο του δυνατού, κατά τρόπο που να συνάδει προς διεθνή σύμβαση η οποία αποτελεί μέρος του δικαίου της Ένωσης, ακόμη και όταν η σύμβαση αυτή στερείται αμέσου αποτελέσματος [πρβλ. αποφάσεις της 4ης Ιουλίου 2006, Αδενέλερ κ.λπ., C‑212/04, EU:C:2006:443, σκέψη 113· της 8ης Νοεμβρίου 2022, Deutsche Umwelthilfe (Έγκριση τύπου μηχανοκινήτων οχημάτων), C‑873/19, EU:C:2022:857, σκέψη 66, και της 11ης Ιανουαρίου 2024, Societatea Civilă Profesională de Avocaţi AB & CD, C‑252/22, EU:C:2024:13, σκέψεις 76 και 82 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
54
Ωστόσο, μια τέτοια υποχρέωση σύμφωνης ερμηνείας υπόκειται σε ορισμένους περιορισμούς. Ειδικότερα, η υποχρέωση του εθνικού δικαστηρίου να λαμβάνει υπόψη το περιεχόμενο μιας διεθνούς σύμβασης όταν ερμηνεύει και εφαρμόζει τους σχετικούς κανόνες του εσωτερικού δικαίου οριοθετείται από τις γενικές αρχές του δικαίου και δεν μπορεί να αποτελέσει έρεισμα για contra legem ερμηνεία του εσωτερικού δικαίου [βλ., κατ’ αναλογίαν, αποφάσεις της 20ής Φεβρουαρίου 2024, X (Μη αιτιολόγηση της καταγγελίας), C‑715/20, EU:C:2024:139, σκέψη 70, και της 27ης Φεβρουαρίου 2024, EUIPO κατά The KaiKai Company Jaeger Wichmann, C‑382/21 P, EU:C:2024:172, σκέψη 74].
55
Επομένως, παρά την απουσία άμεσου αποτελέσματος των διατάξεων του κεφαλαίου δέκα της ΣΟΕΣ, σε περίπτωση που διαπιστώνεται ότι διάταξη του λιθουανικού δικαίου, κρίσιμη για την έκβαση της διαφοράς της κύριας δίκης, είναι ασυμβίβαστη με τις διατάξεις αυτές, το αιτούν δικαστήριο οφείλει να εξετάσει αν είναι δυνατόν, τηρουμένων των ορίων που υπομνήσθηκαν στην προηγούμενη σκέψη της παρούσας απόφασης, να ερμηνεύσει το εθνικό του δίκαιο κατά τρόπο σύμφωνο προς τις εν λόγω διατάξεις, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο του εθνικού δικαίου και εφαρμόζοντας τις αναγνωρισμένες από το δίκαιο αυτό μεθόδους ερμηνείας (απόφαση της 15ης Οκτωβρίου 2024, KUBERA, C‑144/23, EU:C:2024:881, σκέψη 51).
56
Από το σύνολο των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 30.6 της ΣΟΕΣ έχει την έννοια ότι οι διατάξεις του κεφαλαίου δέκα της συμφωνίας αυτής δεν έχουν άμεσο αποτέλεσμα, πράγμα που δεν αποκλείει πάντως τη δυνατότητα να χρησιμεύσουν ως βάση για μια σύμφωνη ερμηνεία της οικείας εθνικής νομοθεσίας.
Επί του δευτέρου προδικαστικού ερωτήματος
57
Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 2018/1806, σε συνδυασμό με το παράρτημα II του ως άνω κανονισμού, έχει την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε ρύθμιση κράτους μέλους δυνάμει της οποίας η απόκτηση, από Ρώσο υπήκοο, άδειας προσωρινής διαμονής στο έδαφός του προϋποθέτει την προσκόμιση, από τον εν λόγω υπήκοο, θεώρησης εισόδου χορηγηθείσας από τις αρχές του εν λόγω κράτους μέλους ή τίτλου διαμονής χορηγηθέντος από οποιοδήποτε κράτος μέλος, σε περίπτωση που ο υπήκοος αυτός έχει εισέλθει στο έδαφος του πρώτου από τα ως άνω κράτη μέλη χωρίς να χρειαστεί να προσκομίσει θεώρηση εισόδου λόγω του ότι είναι επίσης υπήκοος μιας από τις χώρες που μνημονεύονται στο παράρτημα II του εν λόγω κανονισμού. Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται επίσης σχετικά με το κατά πόσον οι διατάξεις αυτές του κανονισμού 2018/1806 συμβιβάζονται με τη ΣΟΕΣ.
58
Κατά πρώτον, από το άρθρο 6, παράγραφος 1, του κώδικα συνόρων του Σένγκεν προκύπτει, πρώτον, ότι ο τίτλος διαμονής τον οποίο χορηγεί ο εν λόγω κώδικας στους υπηκόους των τρίτων χωρών τούς παρέχει μόνο τη δυνατότητα να διαμένουν εντός του χώρου Σένγκεν για διάστημα που δεν υπερβαίνει σε διάρκεια τις 90 ημέρες εντός οποιασδήποτε περιόδου 180 ημερών [απόφαση της 5ης Φεβρουαρίου 2020, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Nαυτολόγηση των ναυτικών στον λιμένα του Ρότερνταμ), C‑341/18, EU:C:2020:76, σκέψη 58].
59
Δεύτερον, το εν λόγω άρθρο 6 προβλέπει επιπλέον την υποχρέωση, για ορισμένους από τους ως άνω υπηκόους τρίτων χωρών, να διαθέτουν έγκυρη θεώρηση προκειμένου να τους παρασχεθεί ένα τέτοιο δικαίωμα διαμονής μικρής διάρκειας.
60
Ειδικότερα, ο κώδικας θεωρήσεων, όπως προκύπτει από το άρθρο του 1, έχει ως σκοπό να θεσπίσει τις διαδικασίες και τις προϋποθέσεις χορήγησης θεωρήσεων για τη διέλευση από το έδαφος των κρατών μελών ή τη σκοπούμενη παραμονή στο έδαφος αυτό που δεν υπερβαίνει τις 90 ημέρες εντός οποιασδήποτε περιόδου 180 ημερών. Το άρθρο 2, σημείο 2, στοιχεία αʹ, και βʹ, του εν λόγω κώδικα ορίζει τη «θεώρηση», για τους σκοπούς του εν λόγω κώδικα, ως την «εξουσιοδότηση που χορηγείται από κράτος μέλος» ενόψει, αντιστοίχως, της «πρόθεσης διαμονής στο έδαφος των κρατών μελών που δεν υπερβαίνει τις 90 ημέρες εντός οποιασδήποτε περιόδου 180 ημερών» και της «διέλευσης μέσω των διεθνών ζωνών διέλευσης των αερολιμένων των κρατών μελών» (πρβλ. απόφαση της 7ης Μαρτίου 2017, X και X, C‑638/16 PPU, EU:C:2017:173, σκέψη 41).
61
Υπό την ίδια οπτική, ο κανονισμός 2018/1806 καταρτίζει τον κατάλογο των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται σε τέτοια υποχρέωση θεώρησης ή απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτήν.
62
Ειδικότερα, το άρθρο 4, παράγραφος 1, του ως άνω κανονισμού προβλέπει ότι οι υπήκοοι των τρίτων χωρών οι οποίες περιλαμβάνονται στον κατάλογο του παραρτήματος II του εν λόγω κανονισμού δεν υποχρεούνται να λάβουν θεώρηση κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης, με σκοπό διαμονή η συνολική διάρκεια της οποίας δεν υπερβαίνει τις 90 ημέρες εντός οποιασδήποτε περιόδου 180 ημερών.
63
Επομένως, η διάταξη αυτή απαλλάσσει τους υπηκόους ορισμένων τρίτων χωρών, μεταξύ των οποίων ο Καναδάς, αλλά όχι η Ρωσική Ομοσπονδία, από την ανάγκη να λάβουν θεώρηση προκειμένου να διαμείνουν για μικρό χρονικό διάστημα εντός του χώρου Σένγκεν.
64
Βάσει όμως των πληροφοριών που παρέσχε το αιτούν δικαστήριο, η υπόθεση της κύριας δίκης δεν έχει ως αντικείμενο μια τέτοια διαμονή μικρής διάρκειας. Ειδικότερα, αφενός, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι ο M.P. ζητεί να του χορηγηθεί δικαίωμα προσωρινής διαμονής προκειμένου να εργαστεί στη Λιθουανία για διάστημα προδήλως μεγαλύτερο από εκείνο για το οποίο επιτρέπεται η διαμονή βάσει του κώδικα συνόρων του Σένγκεν. Αφετέρου, ουδόλως προκύπτει από την απόφαση περί παραπομπής ότι η διαφορά της κύριας δίκης έχει ως αντικείμενο τη νομιμότητα της εισόδου του M.P. στο λιθουανικό έδαφος ή απόφαση των λιθουανικών αρχών που έθεσε πρόωρα τέρμα στο δικαίωμα διαμονής μικρής διάρκειας του M.P. στο έδαφος αυτό, όπως το εν λόγω δικαίωμα κατοχυρώνεται από τον κώδικα συνόρων του Σένγκεν.
65
Δεδομένου ότι ο κανονισμός 2018/1806 δεν αφορά τη χορήγηση δικαιώματος προσωρινής διαμονής, όπως το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 16ης Ιανουαρίου 2018, E, C‑240/17, EU:C:2018:8, σκέψη 41), ο κανονισμός αυτός δεν αντιτίθεται σε νομοθεσία όπως αυτή που περιγράφεται στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα.
66
Εξ αυτού προκύπτει, κατά δεύτερον, ότι παρέλκει κατά τα λοιπά η εξέταση της συμβατότητας του άρθρου 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 2018/1806 και του παραρτήματος II του εν λόγω κανονισμού με τη ΣΟΕΣ.
67
Από το σύνολο των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 2018/1806, σε συνδυασμό με το παράρτημα II του ως άνω κανονισμού, έχει την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε ρύθμιση κράτους μέλους δυνάμει της οποίας η απόκτηση, από Ρώσο υπήκοο, άδειας προσωρινής διαμονής στο έδαφός του προϋποθέτει την προσκόμιση, από τον εν λόγω υπήκοο, θεώρησης εισόδου χορηγηθείσας από τις αρχές του εν λόγω κράτους μέλους ή τίτλου διαμονής χορηγηθέντος από οποιοδήποτε κράτος μέλος, σε περίπτωση που ο υπήκοος αυτός έχει εισέλθει στο έδαφος του πρώτου από τα ως άνω κράτη μέλη χωρίς να χρειαστεί να προσκομίσει θεώρηση εισόδου λόγω του ότι είναι επίσης υπήκοος μιας από τις χώρες που μνημονεύονται στο παράρτημα II του εν λόγω κανονισμού.
Επί των δικαστικών εξόδων
68
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Το άρθρο 30.6 της συνολικής οικονομικής και εμπορικής συμφωνίας μεταξύ του Καναδά, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, αφετέρου, η οποία υπογράφηκε στις Βρυξέλλες στις 30 Οκτωβρίου 2016,
έχει την έννοια ότι:
οι διατάξεις του κεφαλαίου δέκα της συμφωνίας αυτής δεν έχουν άμεσο αποτέλεσμα, πράγμα που δεν αποκλείει πάντως τη δυνατότητα να χρησιμεύσουν ως βάση για μια σύμφωνη ερμηνεία της οικείας εθνικής νομοθεσίας.
2)
Το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1806 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Νοεμβρίου 2018, περί του καταλόγου τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών και του καταλόγου των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή, σε συνδυασμό με το παράρτημα II του ως άνω κανονισμού,
έχει την έννοια ότι:
δεν αντιτίθεται σε ρύθμιση κράτους μέλους δυνάμει της οποίας η απόκτηση, από Ρώσο υπήκοο, άδειας προσωρινής διαμονής στο έδαφός του προϋποθέτει την προσκόμιση, από τον εν λόγω υπήκοο, θεώρησης εισόδου χορηγηθείσας από τις αρχές του εν λόγω κράτους μέλους ή τίτλου διαμονής χορηγηθέντος από οποιοδήποτε κράτος μέλος, σε περίπτωση που ο υπήκοος αυτός έχει εισέλθει στο έδαφος του πρώτου από τα ως άνω κράτη μέλη χωρίς να χρειαστεί να προσκομίσει θεώρηση εισόδου λόγω του ότι είναι επίσης υπήκοος μιας από τις χώρες που μνημονεύονται στο παράρτημα II του εν λόγω κανονισμού.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η λιθουανική.
(
i
)	Η ονομασία που έχει δοθεί στην παρούσα υπόθεση είναι πλασματική. Δεν αντιστοιχεί στο πραγματικό όνομα κανενός διαδίκου.