62003TO0142_PL
Strony
Motywy wyroku
Sentencja
Strony
W sprawie T‑142/03
Fost Plus VZW, z siedzibą w Brukseli (Belgia), reprezentowana przez adwokatów P. Wytincka i H. Viaene’a,
strona skarżąca,
przeciwko
Komisji Wspólnot Europejskich, reprezentowanej przez M. van Beeka oraz M. Konstantidinisa, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
strona pozwana,
mającej za przedmiot wniosek o stwierdzenie nieważności art. 1 decyzji Komisji 2003/82/WE z dnia 29 stycznia 2003 r. zatwierdzającej środek notyfikowany przez Belgię zgodnie z art. 6 ust. 6 dyrektywy 94/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (Dz.U. L 31, str. 32),
SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (trzecia izba),
w składzie (podczas narady): J. Azizi, prezes, M. Jaeger i F. Dehousse, sędziowie,
sekretarz: H. Jung,
wydaje następujące
Postanowienie
Motywy wyroku
Ramy prawne i stan faktyczny sporu
1. Dyrektywa 94/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 1994 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (Dz.U. L 365, str. 10) ma na celu zharmonizowanie różnych krajowych przepisów dotyczących gospodarowania opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, po pierwsze, w celu uniknięcia lub zmniejszenia ich oddziaływania na środowisko, zapewniając w ten sposób wysoki poziom ochrony środowiska, a po drugie w celu zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz uniknięcia przeszkód w handlu i zakłóceń oraz ograniczeń konkurencji we Wspólnocie (art. 1).
2. W tym celu art. 6 ust. 1 dyrektywy 94/62 przewiduje, że:
„[…] państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu osiągnięcia następujących wielkości docelowych na całym swoim terytorium:
a) nie później niż pięć lat od dnia, do którego niniejsza dyrektywa musi zostać wprowadzona do prawa krajowego, odzyskowi zostanie poddane co najmniej 50% i co najwyżej 65% wagowo odpadów opakowaniowych;
b) w ramach tej wielkości ogólnej i w tym samym terminie recyklingowi zostanie poddane co najmniej 25% i co najwyżej 45% wagowo całości materiałów opakowaniowych zawartych w odpadach opakowaniowych oraz co najmniej 15% wagowo każdego materiału opakowaniowego;
[…]”.
3. Dyrektywa ta pozwala jednak państwom członkowskim na wykroczenie poza te wielkości docelowe. Artykuł 6 ust. 6 stanowi:
„Państwa członkowskie, które wprowadziły lub zamierzają wprowadzić programy wykraczające poza wielkości docelowe określone w ust. 1 lit. a) i b) i które w tym celu przewidują istnienie odpowiednich [posiadają odpowiednie] możliwości recyklingu i odzysku, mogą realizować te wielkości na rzecz osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony środowiska, pod warunkiem że działania te nie doprowadzą do zakłóceń na rynku wewnętrznym i nie stanowią przeszkody dla innych państw członkowskich w dostosowywaniu się do niniejszej dyrektywy. Państwa członkowskie poinformują o tym Komisję. Zatwierdzi ona podejmowane środki po sprawdzeniu, we współpracy z państwami członkowskimi, że są zgodne z powyższymi uwarunkowaniami i nie stanowią arbitralnego sposobu dyskryminacji lub ukrytych ograniczeń w handlu między państwami członkowskimi”.
4. Wreszcie art. 16 ust. 1 dyrektywy 94/62 przewiduje, że państwa członkowskie są zobowiązane do notyfikowania środków, które zamierzają podjąć w celu zastosowania się do dyrektywy. Artykuł 21 dyrektywy przewiduje natomiast ustanowienie komitetu składającego się z przedstawicieli państw członkowskich, pod przewodnictwem przedstawiciela Komisji, wydającego opinie w sprawie projektów aktów przedstawionych przez Komisję.
5. W ramach federalnego systemu belgijskiego ustanowienie wielkości docelowych dla odzysku i recyklingu materiałów i odpadów opakowaniowych przewidzianych w art. 6 dyrektywy 94/62 podlega wyłącznej kompetencji regionu flamandzkiego, regionu walońskiego i stołecznego regionu Brukseli.
6. W celu zagwarantowania spójnej i jednolitej transpozycji oraz takiego samego wprowadzenia w życie dyrektywy 94/62 trzy regiony belgijskie zawarły w dniu 30 maja 1996 r. porozumienie o współpracy dotyczące zapobiegania odpadom opakowaniowym i ich zagospodarowania (zwane dalej „porozumieniem o współpracy”). Porozumienie to zostało zatwierdzone w każdym z trzech regionów przez odpowiedni akt ustawodawczy, to jest dekretem regionu walońskiego z dnia 16 stycznia 1997 r., dekretem regionu flamandzkiego z dnia 21 stycznia 1997 r. i postanowieniem stołecznego regionu Brukseli z dnia 24 stycznia 1997 r.
7. Porozumienie o współpracy przewiduje, że podmioty gospodarcze, a konkretnie podmioty odpowiedzialne za konfekcjonowanie oraz użytkownicy opakowań, w tym – gdy konfekcjonowanie odbywa się poza granicami Belgii – importerzy, są zobowiązani do zbiórki, recyklingu lub odzysku materiałów opakowaniowych zawartych we wprowadzanych do obrotu odpadach opakowaniowych (art. 6) albo we własnym zakresie, albo za pośrednictwem osób trzecich (art. 7 ust. 1). Porozumienie to przewiduje również ustanowienie międzyregionalnej komisji ds. opakowań, która wydaje zezwolenia podmiotom podejmującym się realizacji wynikających z porozumienia o współpracy zobowiązań za przedsiębiorstwa wprowadzające do obrotu produkty w opakowaniach (rozdział V porozumienia o współpracy).
8. Artykuł 3 ust. 2 porozumienia o współpracy ustanawia minimalne wielkości docelowe dla recyklingu i odzysku odpadów opakowaniowych, wyrażone w stosunku procentowym do ich wagi. W każdym z trzech regionów podmioty gospodarcze powinny osiągnąć te wielkości procentowe, tak w odniesieniu do odpadów opakowaniowych zarówno z gospodarstw domowych, jak i przemysłowych odpadów opakowaniowych. Są one z reguły wyższe od wielkości przewidzianych w dyrektywie 94/62.
9. Artykuł 30 ust. 2 porozumienia o współpracy przewiduje, że jeżeli osoba odpowiedzialna za opakowanie lub posiadający zezwolenie podmiot nie osiągną w wyznaczonych terminach przewidzianych dla recyklingu i odzysku wielkości procentowych, członkowie sekretariatu międzyregionalnej komisji ds. opakowań mogą nałożyć karę pieniężną w wysokości 20 000 franków belgijskich (BEF) (500 EUR) za każdą tonę odpadów opakowaniowych niepoddanych odzyskowi oraz 30 000 BEF (750 EUR) za każdą tonę odpadów opakowaniowych niepoddanych recyklingowi.
10. Artykuł 25 ust. 1 pkt 3 porozumienia o współpracy stanowi, że organ decyzyjny międzyregionalnej komisji ds. opakowań „nadaje, zawiesza i odbiera zezwolenia, jak również może w każdej chwili, po wysłuchaniu przedstawicieli podmiotu posiadającego zezwolenie, zmienić ze względów interesu ogólnego zawarte w zezwoleniu warunki działalności”.
11. Porozumienie o współpracy, notyfikowane Komisji przez władze belgijskie w dniu 13 lipca 1996 r. zgodnie z art. 6 ust. 6 dyrektywy 94/62, zostało zatwierdzone przez Komisję w dniu 15 września 1999 r. (decyzja 1999/652/WE zatwierdzająca środek notyfikowany przez Belgię zgodnie z art. 6 ust. 6 dyrektywy 94/62/WE, Dz.U. L 257, str. 20).
12. W dniu 1 sierpnia 2001 r. władze belgijskie notyfikowały Komisji projekt zmiany porozumienia o współpracy (zwany dalej „zrewidowanym porozumieniem o współpracy”).
13. Celem tego projektu było podniesienie, w okresie od 2000 do 2003 r., wielkości procentowych recyklingu i odzysku ustanowionych w art. 3 porozumienia o współpracy.
14. W świetle informacji dostarczonych przez Belgię i wyników konsultacji z pozostałymi państwami członkowskimi za pośrednictwem komitetu ustanowionego w art. 21 dyrektywy 94/62 Komisja uznała w drodze decyzji 2003/82/WE z dnia 29 stycznia 2003 r. zatwierdzającej środek notyfikowany przez Belgię zgodnie z art. 6 ust. 6 dyrektywy 94/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (Dz.U. L 31, str. 32, zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”), że należy zatwierdzić notyfikowane środki, ponieważ:
– istnieją odpowiednie możliwości recyklingu i odzysku zebranych materiałów zgodnie z wielkościami docelowymi ustanowionymi przez Królestwo Belgii;
– nie prowadzą one do zakłóceń na rynku wewnętrznym;
– nie stanowią one przeszkody dla innych państw członkowskich w zastosowywaniu się do dyrektywy;
– nie stanowią arbitralne dyskryminacji;
– nie wprowadzają ukrytych ograniczeń w handlu między państwami członkowskimi (pkt III zaskarżonej decyzji).
15. Komisja zaznaczyła jednakże, że pojawiły się oznaki nasycenia rynku zbiórki stłuczki szklanej. Wezwała więc Królestwo Belgii do uważnej obserwacji rynku szkła i do upewnienia się, że poziom zbiórki w Belgii nie przekracza możliwości tego rynku.
16. Skarżąca jest stowarzyszeniem prawa belgijskiego, posiadającym – zgodnie z porozumieniem o współpracy – zezwolenie na zbiórkę, recykling i odzysk odpadów z gospodarstw domowych, udzielone decyzją międzyregionalnej komisji ds. odpadów S‑C‑99/31116 z dnia 23 grudnia 1998 r. w sprawie zezwolenia dla stowarzyszenia FOST Plus na działalność w charakterze podmiotu zajmującego się odpadami opakowaniowymi ( Moniteur belge
z dnia 27 marca 1999 r., str. 10048, zwaną dalej „decyzją o udzieleniu zezwolenia”). Skarżąca wypełnia, poprzez swoich członków, przejęte od osób odpowiedzialnych za opakowaniowe odpady z gospodarstw domowych zobowiązania i w tym celu podejmuje wszystkie kroki niezbędne do osiągnięcia wielkości procentowych odzysku wyznaczonych w porozumieniu o współpracy.
Przebieg postępowania i żądania stron
17. Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 28 kwietnia 2003 r. skarżąca wniosła niniejszą skargę.
18. Odrębnym pismem, złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 10 lipca 2003 r. pozwana podniosła zarzut niedopuszczalności na mocy art. 114 § 1 regulaminu Sądu. Skarżąca złożyła uwagi w przedmiocie niedopuszczalności w dniu 6 października 2003 r. Sąd wezwał strony do przedłożenia pewnych dokumentów i do odpowiedzi na pytania dotyczące podniesionego przez pozwaną zarzutu niedopuszczalności. W wyznaczonych terminach strony dostarczyły dokumenty i odpowiedziały na pytania.
19. Skarżąca wnosi do Sądu o:
– stwierdzenie nieważności art. 1 zaskarżonej decyzji;
– obciążenie pozwanej kosztami postępowania.
20. Pozwana wnosi do Sądu o:
– odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej;
– obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
Co do prawa
21. Na mocy art. 114 § 1 regulaminu Sąd może orzekać w przedmiocie zarzutu niedopuszczalności skargi bez rozpatrywania istoty sprawy, jeżeli strona o to wnosi. Zgodnie z § 3 tego samego artykułu pozostała część postępowania w przedmiocie wniosku odbywa się ustnie, jeżeli Sąd nie zadecyduje inaczej. W niniejszym przypadku Sąd uważa, że po przeanalizowaniu akt i przedstawionych dokumentów oraz zapoznaniu się z odpowiedziami stron na pytania, które im zadał, posiada wystarczającą wiedzę, aby orzec w przedmiocie wniosku przedstawionego przez pozwaną bez otwarcia procedury ustnej.
Argumenty stron
22. Pozwana utrzymuje, że skarga jest niedopuszczalna, ponieważ decyzja nie dotyczy indywidualnie skarżącej.
23. Skarżąca uważa, że jej skarga jest dopuszczalna, gdyż, po pierwsze, zaskarżona decyzja dotyczy jej bezpośrednio i indywidualnie (wyrok Trybunału z dnia 14 grudnia 1962 r. w sprawach połączonych 16/62 i 17/62 Confédération nationale des producteurs de fruits et légumes i in. przeciwko Radzie, Rec. str. 901 i wyrok Trybunału z dnia 15 lipca 1963 r. w sprawie 25/62 Plaumann przeciwko Komisji, Rec. str. 197), a po drugie i pomocniczo, ponieważ nie ma ona żadnych innych skutecznych środków odwoławczych przeciwko zaskarżonej decyzji.
24. W odniesieniu do kwestii, czy zaskarżona decyzja dotyczy jej bezpośrednio, skarżąca podnosi, że nie ma wątpliwości, iż władze belgijskie mają zamiar wprowadzić w życie zrewidowane porozumienie o współpracy, które zostało zatwierdzone przez Komisję. Ten zamiar władz belgijskich wynika, zdaniem skarżącej, z wprowadzenia w życie pierwszego porozumienia o współpracy zatwierdzonego decyzją 1999/652, z prac przygotowawczych do zaskarżonej decyzji oraz z dotychczasowych porozumień zawartych w tym celu przez region waloński i region flamandzki.
25. W odniesieniu do kwestii, czy zaskarżona decyzja dotyczy jej indywidualnie, skarżąca przywołuje pięć argumentów, które wskazują na jej pewne szczególne cechy oraz sytuację faktyczną, która wyodrębnia ją spośród innych osób.
26. Po pierwsze, skarżąca utrzymuje, że jest jedynym podmiotem, który otrzymał zezwolenie na zbiórkę, recykling i przetwarzanie odpadów opakowaniowych z gospodarstw domowych za podmioty odpowiedzialne za opakowania. Ponadto z tego powodu nałożone zostały na nią jedyną, a nie na inne podmioty, które byłyby ewentualnie odpowiedzialne za opakowania, rozmaite obowiązki, m.in. księgowanie kosztów, zbiórka odpadów, stosowanie procedur przetargowych oraz warunki dotyczące przynależności członków, obowiązkowego ubezpieczenia i ustanowienia gwarancji. Skarżąca uważa więc, że zezwolenie to i szczególne obowiązki z nim związane wyodrębniają ją spośród innych podmiotów ewentualnie odpowiedzialnych za opakowania.
27. Skarżąca przypomina w tym względzie, że nawet gdyby założyć, iż zaskarżona decyzja jest aktem generalnym, którego zakres podmiotowy obejmuje inne podmioty ewentualnie odpowiedzialne za opakowania, to okoliczność ta nie wyklucza, że decyzja ta może mieć w stosunku do niej inny zakres przedmiotowy (zob. wyrok Sądu z dnia 11 września 2002 r. w sprawie T‑13/99 Pfizer Animal Health przeciwko Radzie, Rec. str. II‑3305, pkt 84 wraz z powołanym tam orzecznictwem).
28. Po drugie skarżąca utrzymuje, że jest de facto jedynym przedsiębiorstwem, które będzie musiało zapłacić karę w przypadku nieprzestrzegania nowych norm przyjętych przez Królestwo Belgii na skutek wydania zaskarżonej decyzji.
29. Przypomina ona w tym względzie, że na mocy art. 30 ust. 2 porozumienia o współpracy można na nią nałożyć karę pieniężną w wysokości 20 000 BEF (500 EUR) za każdą tonę nieodzyskanych odpadów opakowaniowych lub w wysokości 30 000 BEF (750 EUR) za każdą tonę odpadów opakowaniowych niepoddanych recyklingowi w termin ach przewidzianych w tym porozumieniu.
30. Ponieważ, zdaniem skarżącej, istniejące w Belgii możliwości odzysku nie pozwalają na osiągnięcie nowych wielkości docelowych ustanowionych przez ustawodawcę oraz jako że jej udział w rynku w odniesieniu do odpadów opakowaniowych z gospodarstw domowych wynosi 93%, uważa ona, iż właściwym władzom jest dużo łatwiej zażądać od niej niemal całości kar, które mogą nałożyć, niż poszukiwać przedsiębiorstw, które wypełniłyby obowiązki związane z odzyskiem i recyklingiem z własnej inicjatywy. Stąd skarżąca uważa, że jest jedynym przedsiębiorstwem, które de facto zapłaci karę, co samo w sobie indywidualizuje ją wystarczająco.
31. Ponadto skarżąca utrzymuje, że odzysk odpadów opakowaniowych stanowi jej główną działalność, w odróżnieniu od przedsiębiorstw, które ewentualnie same podejmują się zagospodarowania odpadów opakowaniowych i dla których działalność ta jest działalnością dodatkową. W rezultacie skarżąca jest zdania, że gospodarczy i finansowy wpływ zaskarżonej decyzji na jej działalność jest znacznie większy niż wpływ na działalność jakiegokolwiek innego podmiotu odpowiedzialnego za opakowania z gospodarstw domowych. Ta szczególna sytuacja gospodarcza i finansowa również odróżnia ją od innych podmiotów, które byłyby ewentualnie odpowiedzialne za odpady opakowaniowe z gospodarstw domowych i stanowi okoliczność uwzględnianą przez orzecznictwo, w szczególności w wyrokach Trybunału z dnia 23 kwietnia 1986 r. w sprawie 294/83 Les Verts przeciwko Parlamentowi, Rec. str. 1339 i z dnia 18 maja 1994 r. w sprawie C‑309/89 Codorniu przeciwko Radzie, Rec. str. I‑1853.
32. Po trzecie skarżąca uważa, że zaskarżona decyzja została wydana z uwzględnieniem jej obowiązków i dotyczących jej danych, co również ją indywidualizuje.
33. Skarżąca podkreśla w tym względzie, że jedną z głównych i decydujących przyczyn wydania zaskarżonej decyzji jest organizacja przetargów publicznych na recykling szkła [rozdział II lit. b) zaskarżonej decyzji]. Zaś przetargi te są i mogą być organizowane jedynie przez nią, tak jak to wynika z odpowiedzi władz belgijskich na pytania Komisji w ramach procedury prowadzącej do wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto skarżąca uważa, że nawet gdyby istniały inne podmioty odpowiedzialne za odpady opakowaniowe z gospodarstw domowych, byłyby to jedynie osoby fizyczne lub przedsiębiorstwa, które – jako że nie podlegają definicji „instytucji zamawiającej” w rozumieniu europejskich dyrektyw w dziedzinie zamówień publicznych – nie mogłyby zorganizować takiego przetargu, chyba że zostałyby do tego zmuszone w inny sposób, tak jak to stało się na mocy zezwolenia udzielonego skarżącej.
34. Skarżąca uważa również, że przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji chodziło konkretnie o nią. W tym celu przywołuje wiele cytatów z dokumentów, które wskazują na to, że belgijscy ustawodawcy brali jedynie ją pod uwagę w odniesieniu do odpadów opakowaniowych z gospodarstw domowych. Ponadto analiza wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Komisji, do których miała ona wgląd, wskazuje jej zdaniem, że Komisja zebrała jedynie dotyczące jej dane.
35. Po czwarte, skarżąca uważa, że Komisja powinna była włączyć ją do postępowania w sprawie wydania zaskarżonej decyzji, ponieważ znała jej szczególną sytuację. Zdaniem skarżącej, gdy Komisja działa na mocy art. 6 ust. 6 dyrektywy 94/62, nie może opierać się wyłącznie na danych dostarczonych jej przez państwa członkowskie. Komisja ma obowiązek, w ramach zasady dobrej administracji – nawet jeżeli zasada ta nie została wyraźnie przewidziana w dyrektywie 94/62 – zwrócić się w określonych okolicznościach przynajmniej o opinię do głównych przedsiębiorstw, których decyzja dotyczy, w celu ustalenia, czy informacje, na których się opiera, są wiarygodne. W niniejszym przypadku skarżąca wskazuje, że Komisja tego nie uczyniła, podczas gdy informacje zebrane przez Komisję pochodziły wyłącznie od niej, co dowodzi, jej zdaniem, że w sposób oczywisty stanowi ona dla Komisji szczególne przedsiębiorstwo oraz że postępowanie dotyczy jej indywidualnie.
36. Ponadto z pierwszej strony, a w szczególności z pierwszego przypisu odpowiedzi Królestwa Belgii z dnia 15 maja 2002 r. na pismo Komisji wynika, że pewne dane dotyczące odpadów opakowaniowych z gospodarstw domowych dostarczone przez Królestwo Belgii na poparcie notyfikacji projektu zrewidowanego porozumienia pochodziły od skarżącej.
37. Zdaniem skarżącej Komisja wiedziała zatem, że skarżąca jest „kluczowym uczestnikiem”, który był w stanie dostarczyć jej niezbędnych informacji, jednak nie zwróciła się do niej. W rezultacie skarżąca uważa, że powinna mieć możliwość zaskarżenia decyzji.
38. Wreszcie po piąte, skarżąca uważa, że decyzja dotyczy jej indywidualnie również z powodu zażalenia, jakie złożyła do Komisji w dniu 10 czerwca 2003 r. przeciwko tej decyzji. W zażaleniu tym skarżąca podniosła, że państwa członkowskie i Komisja popełniły szereg błędów, przez co czynią decyzję sprzeczną w szczególności z dyrektywą 94/62.
39. W odniesieniu do braku skutecznej drogi odwoławczej skarżąca uważa, że istnienie skutecznej drogi odwoławczej powinno stanowić kryterium oceny dla zastosowania art. 230 akapit czwarty WE oraz że w niniejszej sprawie ona takiej drogi nie ma.
40. Na poparcie argumentu o konieczności uwzględnienia kwestii istnienia skutecznej drogi odwoławczej skarżąca przywołuje wyrok Sądu z dnia 3 maja 2002 r. w sprawie T‑177/01 Jégo‑Quéré przeciwko Komisji, Rec. str. II‑2365 i wyraża zdziwienie w stosunku do przyczyn odrzucenia przez Trybunał skargi w wyroku z dnia 25 lipca 2002 r. w sprawie C‑50/00 P Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, Rec. str. I‑6677 mimo znaczących zmian linii orzeczniczej Trybunału, które nastąpiły w przeszłości (wyrok Trybunału z dnia 17 października 1990 r. w sprawie C‑10/89 HAG GF, Rec. str. I‑3711 i wyrok z dnia 24 listopada 1993 r. w sprawach połączonych C‑267/91 i C‑268/91 Keck i Mithouard, Rec. str. I‑6097). Przywołuje ona również projekt traktatu ustanawiającego konstytucję dla Europy, który – jej zdaniem – wskazuje na wolę europejskich przywódców politycznych rozszerzenia obecnego zakresu zastosowania art. 230 akapit czwarty WE i stanowi wskazówkę dla Sądu co do wykładni art. 230 akapit czwarty WE.
41. Przyczyną braku skutecznej drogi odwoławczej w niniejszej sprawie jest, zdaniem skarżącej, okoliczność, iż na mocy belgijskiego systemu prawnego akty ustawodawcze regionów zatwierdzające porozumienie o współpracy mogą jedynie być przedmiotem skargi do belgijskiego sądu arbitrażowego i to jedynie z powodu naruszenia zasady równości traktowania, zasad dotyczących podziału kompetencji oraz przepisów tytułu II belgijskiej konstytucji.
42. W rezultacie skarżąca uważa, że belgijski porządek prawny nie zapewnia jej skutecznej drogi odwoławczej, która pozwoliłaby jej na uzyskanie stwierdzenia nieważności z powodu ewentualnego naruszenia prawa europejskiego przez akty ustawodawcze regionów dokonujące transpozycji porozumienia o współpracy lub przez zaskarżoną decyzję. Ważność zaskarżonej decyzji mogłaby zatem być zakwestionowana jedynie w przypadku, gdyby skarżąca została pozwana na skutek zakwestionowania przez nią kary za naruszenie regionalnych przepisów ustawodawczych ustanawiających nowe wielkości docelowe odzysku odpadów opakowaniowych. Ponadto jedynie belgijski sąd kasacyjny, będący w niniejszej sprawie najwyższym organem sądowym, byłby zobowiązany skierować pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości. Oznacza to upływ co najmniej pięciu lat, podczas których skarżąca pozostawałaby narażona na kary i brak pewności prawnej co do ważności wielkości docelowych. Skarżąca uważa zatem, że sytuacja ta jest sprzeczna z wymogami skutecznej ochrony sądowej.
Ocena Sądu
43. Na mocy art. 230 akapit czwarty WE „każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść, na tych samych warunkach, skargę na decyzje, których jest adresatem, oraz na decyzje, które mimo przyjęcia w formie rozporządzenia lub decyzji skierowanej do innej osoby dotyczą jej bezpośrednio i indywidualnie”.
44. Skarżąca wnioskuje o stwierdzenie nieważności art. 1 zaskarżonej decyzji, który zatwierdza środek notyfikowany przez Królestwo Belgii, mający na celu ustanowienie norm recyklingu i odzysku odpadów opakowaniowych wykraczających poza wielkości docelowe ustalone w art. 6 ust. 1 lit. a) i b) dyrektywy 94/62.
45. Dyrektywa 94/62, która ma na celu zharmonizowanie krajowych przepisów dotyczących gospodarowania opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, wzywa ogół państw członkowskich do przyjęcia przez ich właściwe organy aktów o charakterze ogólnym dotyczących wszystkich zainteresowanych podmiotów gospodarczych. Nakłada ona na państwa członkowskie w art. 6 ust. 1 lit. a) i b) wymóg, aby odzyskowi poddać co najmniej 50%, a najwyżej 65% masy odpadów opakowaniowych oraz aby w ramach tej ogólnej wielkości i w tym samym terminie recyklingowi poddać co najmniej 25%, a najwyżej 45% masy materiałów opakowaniowych będących odpadami opakowaniowymi oraz co najmniej 15% masy każdego materiału opakowaniowego. Dyrektywa ta ustanawia zatem, przy użyciu abstrakcyjnych i obiektywnych pojęć, ogólny reżim w dziedzinie odzysku opakowań i odpadów opakowaniowych.
46. Zgodnie z art. 6 ust. 6 tej dyrektywy Komisja może zaakceptować dążenie państwa członkowskiego do osiągnięcia przez nie wyższego poziomu ochrony środowiska, pod warunkiem że środki przyjęte przez to państwo nie prowadzą do zakłóceń na rynku wewnętrznym oraz nie stanowią przeszkody dla innych państw członkowskich w dostosowywaniu się do tej dyrektywy ani arbitralnej dyskryminacji lub ukrytych ograniczeń w handlu między państwami członkowskimi.
47. Te wyłączenia od reżimu ogólnego, którymi są decyzje Komisji o zatwierdzeniu środków, wydane na mocy art. 6 ust. 6 dyrektywy 94/62, stanowią część ogólnego charakteru dyrektywy, gdyż są one skierowane, przy użyciu abstrakcyjnych pojęć, do kategorii nieoznaczonych osób i mają zastosowanie do obiektywnie zdefiniowanych sytuacji (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 15 czerwca 1993 r. w sprawie C‑213/91 Abertal i in. przeciwko Komisji, Rec. str. I‑3177, pkt 19; postanowienie Sądu z dnia 11 lipca 2000 r. w sprawie T‑268/99 Fédération nationale d’agriculture biologique des régions de France i in. przeciwko Radzie, Rec. str. II‑2893, pkt 37 i 38, utrzymany w mocy postanowieniem Trybunału z dnia 10 maja 2001 r. w sprawie C‑345/00 P Fédération nationale d’agriculture biologique des régions de France i in. przeciwko Radzie, Rec. str. I‑3811; postanowienie Prezesa Sądu z dnia 28 listopada 2003 r. w sprawie T‑264/03 R Schmoldt i in. przeciwko Komisji, Rec. str. II‑1515, pkt 64). Należy zatem uznać, że zaskarżona decyzja jest aktem o charakterze generalnym.
48. Należy jednak zbadać, czy – pomimo generalnego charakteru zaskarżonej decyzji –można uznać, że decyzja ta dotyczy bezpośrednio i indywidualnie skarżącej. Z utrwalonego orzecznictwa wynika bowiem, że generalny charakter przepisu nie wyklucza okoliczności, iż może on dotyczyć bezpośrednio i indywidualnie niektórych zainteresowanych podmiotów gospodarczych (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 16 maja 1991 r. w sprawie C‑358/89 Extramet Industrie przeciwko Radzie, Rec. str. I‑2501, pkt 13 i 14, ww. w pkt 31 wyrok w sprawie Codorniu przeciwko Radzie, pkt 19, wyrok Trybunału z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie C‑451/98 Antillean Rice Mills przeciwko Radzie, Rec. str. I‑8949, pkt 46 i wyrok Sądu z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie T‑43/98 Emesa Sugar przeciwko Radzie, Rec. str. II‑3519, pkt 47).
49. W odniesieniu do kwestii, czy decyzja dotyczy skarżącej indywidualnie w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE, należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem regularnie podtrzymywanym od czasu wydania ww. w pkt 23 wyroku w sprawie Plaumann przeciwko Komisji osoba fizyczna lub prawna ma prawo twierdzić, że akt, którego nie jest adresatem, dotyczy jej indywidualnie, jedynie jeżeli ten akt dotyczy jej z uwagi na pewne właściwe jej cechy lub szczególne okoliczności odróżniające ją od wszelkich innych osób i w związku z tym indywidualizuje ją w podobny sposób jak adresatów decyzji (wyrok Trybunału z dnia 1 kwietnia 2004 r. w sprawie C‑263/02 P Komisja przeciwko Jégo‑Quéré, Rec. str. I‑3425, pkt 45).
50. Skarżąca utrzymuje w tym względzie, że jest, po pierwsze, jedynym podmiotem posiadającym zezwolenie na odzysk odpadów opakowaniowych z gospodarstw domowych i że na mocy tego zezwolenia jest jako jedyna obciążona pewnymi zobowiązaniami.
51. Okoliczność ta nie jest jednak w stanie zindywidualizować skarżącej w rozumieniu wymienionego w pkt 49 orzecznictwa. Ponieważ zaskarżona decyzja zatwierdza przyjęcie przez Królestwo Belgii środków wykraczających poza wielkości docelowe odzysku i recyklingu ustanowione w art. 6 ust. 1 lit. a) i b) dyrektywy 94/62 w odniesieniu do wszystkich materiałów opakowaniowych i odpadów opakowaniowych, to nie dotyczy ona w szczególności przedsiębiorstw zajmujących się zagospodarowaniem odpadów opakowaniowych z gospodarstw domowych, które uzyskały na tę działalność zezwolenie od belgijskich władz.
52. Zaskarżona decyzja dotyczy skarżącej jedynie z uwagi na jej obiektywną cechę, jaką jest występowanie przez nią w charakterze podmiotu gospodarczego działającego w sektorze opakowań, na tej samej zasadzie, jak w przypadku każdego innego podmiotu, który znajduje się lub może znajdować się w identycznej sytuacji (zob. podobnie ww. w pkt 47 wyrok w sprawie Abertal i in. przeciwko Komisji, pkt 20 i postanowienie Sądu z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie C‑45/02 DOW AgroSciences przeciwko Parlamentowi i Radzie, Rec. str. II‑1973, pkt 43).
53. Po drugie, skarżąca zasadniczo uważa, że jest jedynym przedsiębiorstwem, które w następstwie zaskarżonej decyzji będzie de facto musiało zapłacić znaczącą grzywnę.
54. Należy w tym względzie przede wszystkim zauważyć, że art. 30 ust. 2 porozumienia o współpracy przewiduje jedynie możliwość nałożenia kary pieniężnej oraz że ma on zastosowanie do wszystkich podmiotów odpowiedzialnych za opakowania lub posiadających zezwolenia, gdy nie osiągają one ustanowionych wielkości procentowych w wyznaczonych terminach. Kara pieniężna przewidziana w art. 30 ust. 2 porozumienia o współpracy nie ma więc zastosowania wyłącznie do skarżącej, co zresztą skarżąca pośrednio przyznaje, gdy stwierdza, że „nałożenie kary na [skarżącą] ma odmienne konsekwencje niż jej nałożenie na jakikolwiek inny podmiot ewentualnie odpowiedzialny za odpady opakowaniowe”.
55. Wreszcie okoliczności, że udział skarżącej w rynku opakowań z gospodarstw domowych jest znaczący oraz że zbiórka i odzysk odpadów opakowaniowych z gospodarstw domowych stanowią jej główną działalność, jak również że z tych powodów tak sama kara, jak i prawdopodobieństwo jej nałożenia mogą być wyższe niż w odniesieniu do innych podmiotów rynkowych, nie stanowią dowodu na to, że zaskarżona decyzja dotyczy skarżącej indywidualnie. Zgodnie z orzecznictwem gospodarcze konsekwencje, które skarżący ponosi w wyniku spornego przepisu, nawet jeżeli były znane ustawodawcy, nie wystarczają nie wystarczają same w sobie, aby zindywidualizować ją wobec normy prawnej o charakterze generalnym [zob. podobnie postanowienie Prezesa Trybunału z dnia 12 października 2000 r. w sprawie C‑300/00 P(R) Federación de Cofradías de Pescadores de Guipúzcoa i in. przeciwko Radzie, Rec. str. I‑8797, pkt 39 i 41]. Ponadto orzecznictwo przyznaje, że okoliczność, iż konkretne skutki aktu o charakterze generalnym mogą być różne w odniesieniu do różnych podmiotów prawnych, do których ma on zastosowanie, nie jest w stanie wyodrębnić tych podmiotów spośród wszystkich zainteresowanych podmiotów gospodarczych, ponieważ akt ten ma zastosowanie do obiektywnie zdefiniowanej sytuacji (zob. podobnie postanowienie Trybunału z dnia 18 grudnia 1997 r. w sprawie C‑409/96 P Sveriges Betodlares i Henrikson przeciwko Komisji, Rec. str. I‑7531, pkt 37 i postanowienie Sądu z dnia 8 grudnia 1998 r. w sprawie T‑39/98 Sadam Zuccherifici i in. przeciwko Radzie, Rec. str. II‑4207, pkt 22, utrzymane w mocy wyrokiem Trybunału z dnia 31 maja 2001 r. w sprawie C‑41/99 P Sadam Zuccherifici i in. przeciwko Radzie, Rec. str. I‑4239). Zaś jak to zostało podkreślone w pkt 47 powyżej, zaskarżona decyzja jest aktem o charakterze generalnym, ponieważ jest skierowana, przy użyciu abstrakcyjnych pojęć, do kategorii nieoznaczonych osób i ma zastosowanie do obiektywnie zdefiniowanych sytuacji.
56. Wreszcie w odniesieniu do przywołania ww. w pkt 31 wyroków w sprawach Les Verts przeciwko Parlamentowi i Codorniu przeciwko Radzie, w celu wykazania, że Trybunał przyjął gospodarcze i finansowe kryterium służące do ustalenia, czy akty dotyczyły skarżących indywidualnie, to należy podkreślić, iż okoliczności niniejszej sprawy różnią się od spraw, w których wydano tamte wyroki.
57. W odróżnieniu od ww. w pkt 31 wyroku w sprawie Codorniu przeciwko Radzie, gdzie przepis o generalnym charakterze nie pozwolił skarżącej spółce na używanie zarejestrowanego przez nią i od dawna używanego znaku towarowego, w niniejszej sprawie zezwolenie udzielone skarżącej pozwala jej jedynie na wypełnianie za podmioty odpowiedzialne za opakowania z gospodarstw domowych obowiązków polegających na odzysku odpadów opakowaniowych, które zostały nałożone przez akty ustawodawcze regionów (art. 1 pkt 22 porozumienia o współpracy). Ponadto zezwolenie to, udzielone jedynie na okres 5 lat od dnia 1 stycznia 1999 r. (art. 10 ust. 4 porozumienia o współpracy i art. 24 decyzji o udzieleniu zezwolenia) i stanowiące część obowiązków nałożonych tak na skarżącą, jak i na inne podmioty odpowiedzialne za opakowania, nie przyznaje prawa do zastosowania określonej wielkości procentowej odzysku. Artykuł 25 ust. 1 pkt 3 porozumienia o współpracy precyzuje bowiem, że organ decyzyjny międzyregionalnej komisji ds. opakowań może w każdej chwili zmienić ze względów interesu ogólnego zawarte w zezwoleniu warunki działalności. Zatem sytuacja skarżącej różni się od sytuacji strony skarżącej w ww. w pkt 31 sprawie Codorniu przeciwko Radzie i skarżąca na tym orzecznictwie nie może się oprzeć.
58. Okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie różnią się również od okoliczności w ww. w pkt 31 sprawie Les Verts przeciwko Parlamentowi. Poza zasadniczą różnicą kontekstu, związaną z zainteresowanymi stronami i instytucjami, Sąd wskazuje na brak rozbieżności między sytuacją skarżącej a sytuacją innych podmiotów odpowiedzialnych za opakowania w świetle zaskarżonej decyzji. W sprawie Les Verts pewne ugrupowania polityczne uczestniczyły bowiem w podjęciu przez Parlament Europejski decyzji, która dotyczyła traktowania tak ich, jak i rywalizujących ugrupowań, które nie były w Parlamencie reprezentowane. Te pierwsze ugrupowania można było z definicji zidentyfikować, a zatem akt dotyczył ich indywidualnie i w związku z tym miały one szerszą ochronę sądową niż niereprezentowane i rywalizujące z nimi ugrupowania polityczne (ww. w pkt 31 wyrok w sprawie Les Verts przeciwko Parlamentowi, pkt 36). W niniejszej sprawie natomiast inne odpowiedzialne za opakowania podmioty, tak samo jak skarżąca (zob. powyżej pkt 63 i nast.) nie brały udziału w wydawaniu decyzji, która dotyczyła traktowania tak ich, jak i skarżącej. W rezultacie inne podmioty odpowiedzialne za opakowania nie korzystają w niniejszej sprawie z większej ochrony sądowej niż skarżąca. Stąd wyrok ten nie może być przywołany na poparcie argumentu skarżącej, że zaskarżona decyzja dotyczy jej indywidualnie.
59. Po trzecie, skarżąca podnosi na poparcie swojego twierdzenia, że decyzja dotyczy jej indywidualnie, okoliczność, że Komisja oparła zaskarżoną decyzję na istnieniu przetargów publicznych, które ogłasza jedynie skarżąca i na danych dotyczących odpadów z gospodarstw domowych, które pochodziły od skarżącej i jej jedynie dotyczyły.
60. Sąd stwierdza w tym względzie przede wszystkim, że Komisja rzeczywiście wzięła w zaskarżonej decyzji pod uwagę, w celu ustalenia, czy notyfikowane środki są odpowiednie, istnienie przetargów publicznych [rozdział II lit. a) i b) zaskarżonej decyzji] oraz okoliczność, iż na mocy decyzji o udzieleniu zezwolenia skarżąca powinna udzielać zamówień na usługi recyklingu w drodze przetargu (art. 8–11 decyzji o udzieleniu zezwolenia). Ponadto wydaje się, że Komisja wzięła również pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dane pochodzące od skarżącej.
61. Jednakże na mocy orzecznictwa okoliczność, że Komisja oparła decyzję na istnieniu szczególnych obowiązków skarżącej i na danych jej dotyczących, nie wystarcza, aby ją zindywidualizować, chyba że wzięcie pod uwagę jej sytuacji wynika z obowiązujących uregulowań. Byłoby tak w przypadku, gdyby Komisja miała na mocy określonych przepisów obowiązek uwzględnienia, jakie konsekwencje będzie miał dla określonych osób akt, który zamierza wydać, z takim skutkiem, że okoliczność ta pozwalałaby na zindywidualizowanie tych osób (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 17 stycznia 1985 r. w sprawie 11/82 Piraiki‑Patraiki i in. przeciwko Komisji, Rec. str. 207, pkt 21 i 28–30; wyrok Trybunału z dnia 26 czerwca 1990 r. w sprawie C‑152/88 Sofrimport przeciwko Komisji, Rec. str. I‑2477, pkt 11; wyrok Trybunału z dnia 11 lutego 1999 r. w sprawie C‑390/95 P Antillean Rice Mills i in. przeciwko Komisji, Rec. str. I‑769, pkt 25–28; wyrok Sądu z dnia 14 września 1995 r. w sprawach połączonych T‑480/93 i T‑483/93 Antillean Rice Mills i in. przeciwko Komisji, Rec. str. II‑2305, pkt 67 i wyrok Sądu z dnia 17 stycznia 2002 r. w sprawie T‑47/00 Rica Foods przeciwko Komisji, Rec. str. II‑113, pkt 41). Byłoby tak również w przypadku, gdyby obowiązujące przepisy przyznawały zainteresowanemu prawo do udziału w postępowaniu poprzedzającym wniesienie skargi (zob. podobnie wyrok Sądu z dnia 26 września 2000 r. w sprawach połączonych T‑74/97 i T‑75/97 Büchel przeciwko Radzie i Komisji, Rec. str. II‑3067, pkt 58).
62. W odniesieniu do istnienia określonej sytuacji, którą należy wziąć pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że art. 6 ust. 6 dyrektywy 94/62 nakłada na państwa członkowskie, które dążą do wyższego poziomu ochrony środowiska niż poziom przewidziany w ust. 1 lit. a) i b) tej dyrektywy, obowiązek poinformowania o tym Komisji, a na Komisję – zatwierdzenia tych środków po sprawdzeniu, we współpracy ze wszystkimi państwami członkowskimi, że wnioskujące państwa członkowskie mają odpowiednie w tym celu możliwości recyklingu i odzysku oraz że środki te nie doprowadzą do zakłóceń na rynku wewnętrznym, nie stanowią przeszkody dla innych państw członkowskich w dostosowywaniu się do niniejszej dyrektywy oraz nie stanowią arbitralnego sposobu dyskryminacji lub ukrytych ograniczeń w handlu między państwami członkowskimi.
63. Obowiązek sprawdzenia przez Komisję oznacza jedynie wzięcie pod uwagę całości danych dotyczących recyklingu i odzysku odpadów opakowaniowych na poziomie państwowym i międzypaństwowym, a nie wzięcie pod uwagę szczególnej sytuacji przedsiębiorstwa zajmującego się recyklingiem i odzyskiem odpadów opakowaniowych z gospodarstw domowych. Artykuł 6 ust. 6 dyrektywy 94/62 przewiduje skądinąd, że sprawdzenie to dokonuje się we współpracy z państwami członkowskimi. Oznacza to, że do zadań Komisji nie należy bezpośrednia konsultacja z podmiotami gospodarczymi, a tym bardziej z niektórymi z nich w szczególności.
64. Należy więc stwierdzić, że art. 6 ust. 6 dyrektywy 94/62 nie nakłada na Komisję obowiązku wzięcia pod uwagę szczególnej sytuacji pojedynczych przedsiębiorstw, takich jak skarżąca, w ramach procedury zatwierdzania środków stanowiących wyłączenia od przewidzianych w art. 6 ust. 1 lit. a) i b) tej dyrektywy wielkości docelowych.
65. Ponadto ani art. 16 dyrektywy 94/62 określający procedurę notyfikacji, ani art. 21 tej dyrektywy określający procedurę interwencji ze strony komitetu, za pośrednictwem których przebiega współpraca między Komisją a państwami członkowskimi, ani żaden inny przepis dyrektywy 94/62 nie nakłada na Komisję takiego obowiązku. W rezultacie skarżąca nie ma podstaw twierdzić, że przy przyjmowaniu zaskarżonej decyzji Komisja powinna wziąć pod uwagę jej szczególną sytuację.
66. W odniesieniu do istnienia prawa do udziału w postępowaniu z powyższego wynika, że nie ma żadnego przepisu proceduralnego dotyczącego udziału zainteresowanych przedsiębiorstw w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca to zresztą mimochodem przyznaje, gdy stwierdza, że mimo iż dyrektywa nie przewiduje wyraźnie obowiązku konsultacji, taki obowiązek powinien istnieć na mocy zasady dobrej administracji.
67. Ponadto skarżąca nie udowodniła w każdym razie, że uczestniczyła de facto bezpośrednio w postępowaniu przed Komisją. Wynika z tego, że nawet gdyby takie prawo – ewentualnie oparte na obowiązku dobrej administracji lub na przepisie szczególnym, tak jak w dziedzinie antydumpingu – istniało, skarżąca nie mogłaby się na nie powołać, skoro z niego nie korzystała (wyrok Trybunału z dnia 20 marca 1985 r. w sprawie 264/82 Timex przeciwko Radzie i Komisji, Rec. str. 849, pkt 13–16 i wyrok Sądu z dnia 11 lipca 1996 r. w sprawie T‑161/94 Sinochem Heilongjiang przeciwko Radzie, Rec. str. II‑695, pkt 47).
68. Zatem uwzględnienie przez Komisję przy wydawaniu zaskarżonej decyzji danych dotyczących skarżącej i jej zobowiązań nie jest w stanie zindywidualizować skarżącej.
69. Po czwarte, skarżąca uważa, że ponieważ była ona jednym ze źródeł dostarczanych Komisji informacji, a Komisja miała obowiązek, w oparciu o zasadę dobrej administracji, zweryfikować informacje przedstawione przez państwa członkowskie w ramach procedury przewidzianej w art. 6 ust. 6 dyrektywy 94/62, Komisja powinna była zwrócić się do skarżącej w celu ustalenia prawdziwości informacji dostarczonych przez państwa członkowskie. W rezultacie skarżąca uważa, że również z tego powodu zaskarżona decyzja dotyczy jej indywidualnie.
70. Należy w tym względzie przypomnieć, poza okolicznością, że skarżąca nie była uprawniona do wzięcia udziału w omawianym postępowaniu (zob. pkt 66 powyżej), iż na mocy orzecznictwa, w braku wyraźnego przepisu w tym zakresie, ani procedury w sprawie wydania aktu o  charakterze generalnym, ani same akty o  charakterze generalnym jako przepisy generalne nie wymagają na mocy ogólnych zasad prawa wspólnotowego udziału osób, których te środki dotyczą, ponieważ interesy tych osób powinny być reprezentowane przez polityczne organy odpowiedzialne za wydawanie tych aktów [zob. podobnie postanowienie Sądu z dnia 30 września 1997 r. w sprawie T‑122/96 Federolio przeciwko Komisji, Rec. str. II‑1559, pkt 75, postanowienie Sądu z dnia 15 września 1998 r. w sprawie T‑109/97 Molkerei Großbraunshain i Bene Nahrungsmittel przeciwko Komisji, Rec. str. II‑3533, pkt 60, utrzymane w mocy postanowieniem Trybunału z dnia 26 października 2000 r. w sprawie C‑447/98 P Molkerei Großbraunshain i Bene Nahrungsmittel przeciwko Komisji, Rec. str. I‑9097 oraz postanowienie Sądu z dnia 9 listopada 1999 r. w sprawie T‑114/99 CSR Pampryl przeciwko Komisji, Rec. str. II‑3331, pkt 50].
71. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja jest aktem o charakterze generalnym (zob. pkt 47 powyżej), a przywołany obowiązek dobrej administracji stanowi ogólną zasadę prawa. Zaś na mocy ww. orzecznictwa zasada ta nie wymaga udziału osób, których dany akt dotyczy, podczas jego opracowywania. Zatem w braku wyraźnego przepisu ustawodawcy skarżąca nie może wnioskować z zasady dobrej administracji o istnieniu proceduralnego uprawnienia przyznającego jej legitymację do wystąpienia ze skargą o stwierdzenie nieważności.
72. Wreszcie skarżąca podnosi, po piąte, że złożenie zażalenia stanowi okoliczność potwierdzającą, iż decyzja dotyczy jej indywidualnie. Sąd podnosi w tym względzie, że zażalenie to zostało złożone w dniu 10 czerwca 2003 r., to jest ponad 4 miesiące po wydaniu zaskarżonej decyzji i po upływie ewentualnego terminu na wniesienie skargi na mocy art. 230 akapit piąty WE. Ponadto zgodnie z taką argumentacją zażalenie to powinno być oceniane niezależnie, ponieważ nie ma ono żadnego związku z niniejszym postępowaniem sądowym. Pomijając fakt, że zażalenie to nie mogło mieć wpływu na wydanie zaskarżonej decyzji, złożenie zażalenia do Komisji po wydaniu decyzji nie nadaje składającemu ją charakteru skarżącego w świetle art. 230 akapit czwarty WE w ramach skargi o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Zaś w braku jakiegokolwiek przepisu, który przewidywałby takie zażalenie w ramach postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, wymogi dopuszczalności określone w art. 230 akapit czwarty WE są oceniane niezależnie od złożenia przez skarżącą do Komisji jakiegokolwiek zażalenia po wydaniu zaskarżonej decyzji. Zatem argument ten jest nieistotny.
73. Wynika z powyższego, że nie można uznać, jakoby decyzja dotyczyła skarżącej indywidualnie w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE.
74. Należy jednakże jeszcze raz zbadać, czy – tak jak to podnosi skarżąca – wniosek ten nie może zostać zakwestionowany na podstawie wymogu skutecznej ochrony sądowej.
75. Sąd podnosi w tym względzie, że jak Trybunał orzekł w ww. w pkt 40 wyroku w sprawie Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, pkt 40 i w ww. w pkt 49 wyroku w sprawie Komisja przeciwko Jégo‑Quéré, pkt 30, Traktat WE ustanowił, w art. 230 i 241  z jednej strony, i w art. 234 z drugiej, kompletny system dróg prawnych i postępowań mających na celu zapewnienie kontroli zgodności z prawem aktów instytucji, która to kontrola została powierzona sądowi wspólnotowemu (zob. podobnie ww. w pkt 31 wyrok w sprawie Les Verts przeciwko Parlamentowi, pkt 23). W systemie tym osoby fizyczne i prawne, które nie mogą, z powodu wymogów dopuszczalności zawartych w art. 230 akapit czwarty WE zaskarżyć bezpośrednio aktów wspólnotowych o generalnym charakterze, mają możliwość, w zależności od przypadku, podnieść nieważność tych aktów w postępowaniu albo na mocy art. 241 WE przed sądem wspólnotowym, albo przed sądami krajowymi, i w ten sposób sprawić, by te sądy, niemające kompetencji do stwierdzenia nieważności takich aktów we własnym zakresie (wyrok Trybunału z dnia 22 października 1987 r. w sprawie 314/85 Foto‑Frost, Rec. str. 4199, pkt 20), skierowały w tym względzie pytania prejudycjalne do Trybunału.
76. Poza okolicznością, że – zdaniem Trybunału – na państwach członkowskich spoczywa obowiązek ustanowienia kompletnego systemu środków odwoławczych i postępowań mających na celu zapewnienie poszanowania prawa do skutecznej ochrony sądowej (ww. w pkt 46 wyrok w sprawie Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, pkt 41 i ww. w pkt 40 wyrok w sprawie Komisja przeciwko Jégo‑Quéré, pkt 31), Trybunał uznał za niedopuszczalną wykładnię zasad dopuszczalności zawartych w art. 230 WE, zgodnie z którą skargę o stwierdzenie nieważności należy uznać za dopuszczalną, jeśli po dokonaniu dokładnej analizy przepisów krajowego prawa procesowego przez sąd wspólnotowy dowiedzione zostanie, że nie uprawniają one podmiotu do wniesienia skargi pozwalającej mu na podważenie ważności zaskarżonego aktu wspólnotowego. Nie można wnieść skargi o stwierdzenie nieważności aktu bezpośrednio do sądu wspólnotowego, nawet gdyby zostało dowiedzione, po szczegółowym badaniu krajowych zasad proceduralnych przez ten sąd, że nie pozwalają one jednostce na wniesienie skargi, która pozwoliłaby mu na zakwestionowanie ważności aktu wspólnotowego (postanowienie Trybunału z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie C‑258/02 P Bactria przeciwko Komisji, Rec. str. I‑15105, pkt 58). Taki system wymagałby bowiem, ażeby w każdym konkretnym przypadku sąd wspólnotowy dokonywał badania i wykładni krajowego prawa procesowego, co w ramach kontroli zgodności z prawem aktów wspólnotowych przekracza jego kompetencje (ww. w pkt 40 wyrok w sprawie Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, pkt 43 i ww. w pkt 49 wyrok w sprawie Komisja przeciwko Jégo‑Quéré, pkt 33 i 34).
77. Wreszcie Trybunał w każdym razie wyraźnie orzekł (ww. w pkt 40 wyrok w sprawie Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, pkt 44 i ww. w pkt 49 wyrok w sprawie Komisja przeciwko Jégo‑Quéré, pkt 36) w odniesieniu do znajdującego się w art. 230 akapit czwarty WE wymogu, aby decyzja dotyczyła danej osoby indywidualnie, że – o ile prawdą jest, iż wymóg ten należy interpretować w świetle zasady skutecznej ochrony sądowej (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 15 maja 1986 r. w sprawie 222/84 Johnston, Rec. str. 1651, pkt 18) przy uwzględnieniu różnych okoliczności, które mogą zindywidualizować skarżącego, o tyle wykładnia taka nie może doprowadzić do wykluczenia zastosowania omawianego wymogu, wyraźnie przewidzianego w Traktacie, gdyż wykraczałoby to poza granice kompetencji przyznane na jego podstawie sądom wspólnotowym.
78. Ponadto, o ile można wyobrazić sobie inny system kontroli zgodności z prawem aktów wspólnotowych niż system ustanowiony w pierwotnym traktacie i którego zasady nigdy nie zostały zmodyfikowane, to, zdaniem Trybunału, do państw członkowskich należy, zgodnie z art. 48 UE, zreformowanie w razie potrzeby aktualnie obowiązującego systemu (ww. w pkt 40 wyrok w sprawie Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, pkt 45).
79. Skarżąca wyraża zdziwienie, że Trybunał odrzucił skargę z takiego powodu, mimo znaczących zmian linii orzeczniczej, które miały miejsce w przeszłości. Uważa ona ponadto, że projekt traktatu ustanawiającego konstytucję dla Europy stanowi wytyczną dla wykładni art. 230 akapit czwarty WE.
80. W odniesieniu do znaczących zmian linii orzeczniczej Trybunału, które miały miejsce w przeszłości w niektórych dziedzinach, wystarczy stwierdzić, że w dziedzinie dotyczącej niniejszej sprawy taka zmiana nie miała miejsca i że na mocy art. 225 WE i statutu Trybunału Sprawiedliwości Sąd nie ma kompetencji do stanowienia o słuszności decyzji Trybunału.
81. W odniesieniu do projektu traktatu ustanawiającego konstytucję dla Europy należy podnieść, że nie jest on jeszcze w mocy. Traktat ten lub wyrażona w nim wola europejskich przywódców politycznych nie wiążą więc Sądu.
82. Skarżąca zatem nie może powołać się, w świetle orzecznictwa Trybunału, na okoliczność, że zostałaby ona pozbawiona drogi odwoławczej, gdyby jej skarga o stwierdzenie nieważności została uznana za niedopuszczalną.
83. Wymóg skutecznej ochrony sądowej nie może więc stanowić, w świetle tego orzecznictwa Trybunału, podstawy do zakwestionowania wniosku, zgodnie z którym decyzja nie dotyczy skarżącej indywidualnie w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE. Ponieważ skarżąca nie spełnia jednego z wymogów dopuszczalności zawartych w art. 230 akapit czwarty WE, niniejszą skargę należy odrzucić jako niedopuszczalną.
W przedmiocie kosztów
84. Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu Sądu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy zgodnie z żądaniem Komisji obciążyć ją kosztami postępowania.
Sentencja
Z powyższych względów
SĄD (trzecia izba)
orzeka, co następuje:
1) Skarga zostaje odrzucona jako niedopuszczalna.
2) Skarżąca pokrywa koszty własne i koszty poniesione przez pozwaną.
Sporządzono w Luksemburgu w dniu 16 lutego 2005 r.