62009CC0165_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
I – Kunsiderazzjonijiet preliminari
1. L-Unjoni Ewropea stabbiliet miri ambizzjużi għall-protezzjoni tal-kwalità tal-arja, li jqiegħdu quddiem l-Istati Membri sfidi kbar. Dan huwa diġà evidenti fil-kawżi li jikkonċernaw il-kwalità tal-arja ambjentali (2) u huwa kkonfermat mill-kawża preżenti, li tikkonċerna l-limiti nazzjonali tal-emissjonijiet.
2. Id-Direttiva 2001/81/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ Ottubru 2001, dwar il-livelli nazzjonali massimi tal-emissjonijiet ta’ ċerti sustanzi li jniġġsu l-atmosfera (3) (iktar ’il quddiem: id-“Direttiva NEC”), tistabbilixxi għall-Istati Membri kollha l-limiti nazzjonali annwali tal-emissjonijiet ta’ xi inkwinanti atmosferiċi. Qabel kollox, il-Pajjiżi l-Baxxi kienu kkomunikaw lill-Kummissjoni li x’aktarx ma setgħux josservaw l-obbligi tagħhom fir-rigward tad-dijossidu tal-kubrit u tal-ossidu tan-nitroġenu (4) . Issa qiegħda tiġi mressqa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja l-kwistjoni jekk l-imsemmi Stat Membru jistax, madankollu, jawtorizza proġetti li se jipproduċu kwantitajiet addizzjonali ta’ dawn is-sustanzi li jniġġsu.
3. Il-kawżi prinċipali jikkonċernaw il-ħruġ ta’ permess għal diversi proġetti ta’ impjanti tal-enerġija. Il-kuntest ġuridiku rilevanti joriġina mid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar il-prevenzjoni u l-kontroll integrat tat-tniġġis (5) (iktar ’il quddiem: id-“Direttiva IPPC”), li jirregolaw l-permessi għal impjanti industrijali.
II – Il-kuntest ġuridiku
A – Id-Direttiva IPPC
4. Id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva IPPC huma indikati iktar ’il quddiem fil-verżjoni kkonsolidata tad-Direttiva 2008/1/KE, li, b’effett mit-18 ta’ Frar 2008, issostitwiet id-Direttiva 96/61, mingħajr madankollu ma emendat il-kontenut tagħha.
5. Fost id-definizzjonijiet fl-Artikolu 2 tad-Direttiva IPPC, il-punti 2, 7 u 15 huma partikolarment rilevanti għall-każ li qiegħed jiġi eżaminat:
“Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva:
2. “tniġġiż” tfisser l-introduzzjoni diretta jew indiretta, bħala riżultat ta’ attivita umana, ta’ sustanzi, vibrazzjonijiet, sħana jew ħsejjes fl-arja, fl-ilma jew fl-art li jistgħu jkunu ta’ ħsara għas-saħħa tal-bniedem jew għall-kwalità ta’ l-ambjent, li tirriżulta fi ħsara għal proprjetà materjali, jew tgħarraq jew tfixkel il-kumditajiet u l-użi oħra leġittimi ta’ l-ambjent;
7. “livell ta’ kwalità ambjentali” tfisser is-sett ta’ rekwiżiti li għandhom jitwettqu fi żmien partikolari minn ambjent partikolari jew parti partikolari minnu, kif stabbilit fil-leġislazzjoni tal-Komunità;
15. “il-pubbliku interessat” tfisser il-pubbliku affettwat jew x’aktarx li jiġi affettwat bit-teħid ta’ deċiżjoni dwar il-ħruġ jew l-aġġornar ta’ permess jew ta’ kundizzjonijiet ta’ permess jew li għandu interess fihom; għall-għanijiet ta’ din id-definizzjoni, l-organizzazzjonijiet mhux governattivi li jippromwovu l-protezzjoni ta’ l-ambjent u jissodisfaw kull ħtieġa taħt il-liġijiet nazzjonali għandhom jitqiesu li għandhom interess.”
6. L-Artikolu 3 tad-Direttiva IPPC jiddefinixxi r-rekwiżiti essenzjali ta’ impjant:
“L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa li jiddisponu li l-awtoritajiet kompetenti jiżguraw li l-istallazzjonijiet jitħaddmu b’mod illi:
a) il-miżuri kollha xierqa preventivi jittieħdu kontra t-tniġġiż, b’mod partikolari permezz ta’ l-applikazzjoni ta’ l-aħjar tekniċi disponibbli;
b) ma jiġi kawżat ebda tniġġiż sinifikanti;”
7. Skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva IPPC, l-impjanti kollha fis-sens tad-Direttiva jeħtieġu permess.
8. Il-permess għal impjant huwa rregolat bl-Artikolu 8(1) tad-Direttiva IPPC:
“Bla ħsara għar-rekwiżiti l-oħra stabbiliti fil-leġislazzjoni nazzjonali jew dik tal-Komunità, l-awtorità kompetenti għandha tagħti permess li jkun fih kundizzjonijiet li jiggarantixxu li l-installazzjoni tikkonforma mar-rekwiżiti ta’ din id-Direttiva jew, jekk ma tkunx, għandha tirrifjuta li tagħti l-permess.”
9. L-Artikolu 9 tad-Direttiva IPPC jistabbilixxi l-kundizzjonijiet li għandhom jiġu inklużi fil-permess:
“(1) L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-permess ikun jinkludi l-miżuri kollha meħtieġa għall-konformita mar-rekwiżiti ta’ l-Artikoli 3 u 10 għall-għoti ta’ permessi sabiex jinkiseb livell għoli ta’ protezzjoni għall-ambjent kollu kemm hu permess tal-protezzjoni ta’ l-arja, l-ilma u l-art.
(2) […]
(3) Il-permess għandu jinkludi l-limiti tal-valuri ta’ emissjoni għal sustanzi li jniġġżu, b’mod partikolari dawk elenkati fl-Anness III, li x’aktarx joħorġu mill-installazzjoni konċernata fi kwantitajiet sinifikanti, wara li tkun ikkunsidrata n-natura u l-potenzjal tagħhom li jitrasferixxu t-tniġġiż minn mezz għal ieħor (ilma, arja u art). Jekk ikun meħtieġ, il-permess għandu jinkludi rekwiżiti adatti li jiżguraw il-protezzjoni tal-ħamrija u l-ilma ta’ taħt l-art u miżuri li jikkonċernaw l-immaniġġar ta’ l-iskart ġenerat mill-installazzjoni. Fejn xieraq, il-limiti tal-valuri jistgħu jiġu supplimentati jew mibdula b’parametri ekwivalenti jew miżuri tekniċi.
[…]
(4) Bla ħsara għall-Artikolu 10, il-valuri tal-limiti ta’ emissjoni u l-parametri ekwivalenti u l-miżuri tekniċi msemmijin fil-paragrafu 3 għandhom jiġu bażati fuq l-aħjar teknika disponibbli, mingħajr ma jiġi preskritt l-użu ta’ xi teknika jew teknoloġija speċifika, iżda billi jkunu meqjusa l-karatteristiċi tekniċi ta’ l-installazzjoni konċernata, il-lokazzjoni ġeografika tagħha, u l-kundizzzjonijiet lokali ambjentali. Fiċ-ċirkostanzi kollha, il-kundizzjonijiet tal-permess għandu jkun fihom dispożizzjonijiet dwar it-tnaqqis ta’ tniġġiż f’distanzi fit-tul jew bejn il-fruntieri u jiżguraw livell għoli ta’ protezzjoni għall-ambjent kollu kemm hu.
(5) […]
(7) Il-permess jista’ jkun fih kundizzjonijiet speċifiċi oħra għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva skond kif l-Istat Membru jew l-awtorità kompetenti jqisuh xieraq.
[…]”
10. L-Artikolu 10 tad-Direttiva IPPC jirregola r-relazzjoni bejn l-aħjar tekniki disponibbli u r-regoli dwar il-kwalità ambjentali fl-għoti tal-permess għall-impjanti:
“Meta l-livell ta’ kwalità ambjentali jeħtieġ kundizzjonijiet aktar stretti minn dawk li jistgħu jinkisbu bl-użu ta’ l-aħjar teknika disponibbli, għandhom b’mod partikolari ikunu meħtieġa, fil-permess, miżuri addizzjonali, bla ħsara għal miżuri oħra li jistgħu jittieħdu sabiex jitħarsu l-livelli ta’ kwalità ambjentali.”
11. L-Artikolu 16 tad-Direttiva IPPC jikkonċerna l-protezzjoni legali. Huma rilevanti qabel kollox is-subArtikoli 1 u 3:
‘‘ (1)	L-Istati Membri għandhom jiżguraw illi, skond is-sistema legali nazzjonali rilevanti, il-membri tal-pubbliku interessat ikollhom aċċess għal rivista quddiem qorti tal-ġustizzja jew korp ieħor indipendenti u imparzjali stabbilit bil-liġi sabiex jisfida l-legalità sostanzjali jew proċedurali tad-deċiżjonijiet, l-atti jew l-omissjonijiet bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ din id-Direttiva dwar il-parteċipazzjoni tal-pubbliku meta:
(a) ikollhom interess biżżejjed, jew,
(b) iżommu l-indebboliment ta’ dritt, meta l-liġi amministrattiva proċedurali ta’ Stat Membru teħtieġ dan bħala pre-kundizzjoni.
(3) Dak li jikkostiwixxi interess suffiċjenti u l-indebboliment ta’ dritt għandhom jiġu stabbiliti mill-Istati Membri, b’mod konsistenti mal-mira li jingħata aċċess għall-ġustizzja lill-pubbliku interessat. Għal dan il-fini, l-interess ta’ kull organizzazzjoni mhux governattiva li tippromwovi l-protezzjoni ta’ l-ambjent u li tiltaqa’ ma’ rekwiżiti imposti skond il-liġijiet nazzjonali għandu jitqies biżżejjed għall-għan ta’ punt (a) ta’ paragrafu 1.
Dawn l-organizzazzjonijiet għandhom jitqiesu wkoll li għandhom drittijiet kapaċi li jiġu indebboliti għall-għan ta’ punt (b) ta’ paragrafu 1.”
12. Din id-dispożizzjoni ġiet introdotta fid-Direttiva IPPC (6) għall-iskopijiet tat-traspożizzjoni tal-Artikolu 9(2) tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus (7) .
B – Id-Direttiva NEC
13. Skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva NEC, il-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet għandhom jiġu mnaqqsa sal-2010, u wara, għandhom jiġu osservati kontinwament:
“(1) Sa mhux aktar tard mis-sena 2010, l-Istati Membri għandhom jagħmlu limitu fuq l-emissjonijiet annwali nazzjonali tagħhom ta’ inkwinanti permezz tad-dijossidju tal-kubrit (SO2), nitrogen oxides (NOx), komposti organiċi volatili (VOC) u ammonja (NH3) għal ammonti li ma jkunux aktar mil-limitu ta’ emissjoni stabbilit fl-Anness I, billi jkunu kkunsidrati xi modifiki magħmula permezz tal-miżuri tal-Komunità adottati wara r-rapporti msemmija fl-Artikolu 9.
(2) L-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-limiti ta’ emissjonijiet stabbiliti fl-Anness I ma jkunux maqbuza f’xi sena wara l-2010.”
14. L-Anness I għad-Direttiva NEC jistabbilixxi għall-Pajjiżi l-Baxxi, inter alia, il-limiti ta’ 50 kilotunnellati, jiġifieri 50 000 tunnellata, ta’ dijossidu tal-kubrit u ta’ 260 kilotunnellati, jiġifieri 260 000 tunnellata, ta’ ossidu tan-nitroġenu.
15. L-Artikolu 6 tad-Direttiva NEC jistipula, li sal-1 ta’ Ottubru 2002, l-Istati Membri għandhom jelaboraw programmi għat-tnaqqis b’mod progressiv tal-emissjonijiet nazzjonali, sabiex jikkonformaw mal-limiti sal-aħħar tal-2010. L-Artikolu 7 jobbligahom jagħmlu inventarji annwali u previżjonijiet dwar l-emissjonijiet għall-2010. Dawn għandhom jittrażmettu din l-informazzjoni lill-Kummissjoni li tippubblikahom flimkien mal-Aġenzija Ewropea tal-Ambjent.
16. Il-kontenut tal-programmi jiġi ttrattat fil-ħdax u fit-tnax‑il ‘premessa’ tad-Direttiva NEC:
“(11)	Sett ta’ limiti nazzjonali għal kull Stat Membru għall-emissjonijiet ta’ sulfidju tal-kubrit, nitro gen oxides, volatile organic compounds u ammonja hu mod cost-effective biex jintlaħqu l-għanijiet ambjentali temporanji. Dawk il-limiti ta’ emissjonijiet ser jippermettu lill-Komunità u lill-Istati Membri l-flessibilità biex jistabbilixxu kif għandhom jaderixxu magħhom.
(12) L-Istati Membri għandhom ikunu responsabbli biex jimplimentaw il-miżuri biex jaderixxu mal-limiti nazzjonali dwar l-emissjonijiet. Ikun meħtieġ li jiġi evalwat il-progress dwar kemm kien hemm konformità mal-limiti ta’ emissjonijiet. Għandhom għalehkk jitfasslu programmi nazzjonali dwar it-tnaqqis ta’ l-emissjonijiet u rraportati lill-Kummissjoni u għandhom jinkludu l-informazzjoni dwar il-miżuri adottati jew maħsuba biex jikkonformaw mal-limiti ta’ l-emissjonijiet.”
17. Ir-relazzjoni bejn id-Direttiva IPPC u d-Direttiva NEC ġiet ikkunsidrata fid-dsatax-il premessa:
“Id-disposizzjonijiet ta’ din id-Direttiva għandhom jgħoddu mingħajr preġudizzju għal-leġislazzjoni tal-Komunità li tirregola l-ħruġ ta’ dawk l-inkwinanti minn sorsi speċifiċi u għad-disposizzjonijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 96/61/KE dwar il-valuri tal-limiti tal-emissjonijiet u l-użu ta’ l-aqwa metodi ta’ teknika disponibbli.”
18. Skont l-Artikolu 15(1) tagħha, id-Direttiva NEC kellha tiġi trasposta sas-27 ta’ Novembru 2002.
19. B’analoġija mad-Direttiva NEC, anki l-Protokoll ta’ Göteborg għall-Konvenzjoni tal-1979 dwar it-Tniġġis tal-Arja Transkonfinali fit-Tul biex titnaqqas l-Aċidifikazzjoni, l-Etrofikazzjoni u l-Ożonu ta’ ma’ Wiċċ l-Art (8) jistabbilixxi limiti ta’ emissjonijiet għall-2010, iżda l-għanijiet tad-direttiva huma ħafna drabi iktar rigorużi.
C – Id-Direttiva 2001/80/KE
20. Minbarra dan jeħtieġ li tiġi kkunsidrata d-Direttiva 2001/80/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ Ottubru 2001, dwar il-limitazzjoni ta’ ċertu tniġġis fl-arja minn impjanti kbar tal-kombustjoni (9), li tistabbilixxi valuri limiti għal ċerti impjanti u li wkoll tirreferi għall-Protokoll ta’ Göteborg.
D – Il-liġi tal-Pajjiżi l-Baxxi
1. It-traspożizzjoni tad-Direttiva IPPC
21. Id-Direttiva IPPC ġiet trasposta fil-Pajjiżi l-Baxxi permezz tal-emendi għad-dispożizzjonijiet tal- Wet Milieubeheer
(il-liġi dwar il-protezzjoni tal-ambjent).
22. L-ewwel subparagrafu u s-subinċiż (b) tal-Artikolu 8.1(1) tal- Wet milieubeheer
jistabbilixxi obbligu li jkun hemm permess għal tibdil jew alterazzjonijiet fl-użu ta’ impjant li jaqa’ fl-ambitu tal-applikazzjoni tad-direttiva. L-Artikolu 8.10(1) tal- Wet Milieubeheer
jistabbilixxi li permess jista’ jiġi rrifjutat biss fl-interess tal-protezzjoni tal-ambjent. Abbażi tal-ewwel subparagrafu u tas-subinċiż (a) tal-paragrafu 2 tal-imsemmi artikolu, f’kull każ il-permess jiġi rrifjutat jekk bil-ħruġ tiegħu ma jkunx jista’ jiġi żgurat li fl-impjant jintużaw l-aħjar teknoloġiji disponibbli li jistgħu jintużaw fih.
23. Skont l-Artikolu 8.11(2) tal- Wet Milieubeheer
permess jista’ jkun suġġett għal restrizzjonijiet fl-interess tal-protezzjoni tal-ambjent. Skont l-ewwel subparagrafu, u s-subinċiż (e) tal-Artikolu 8.12b tal- Wet Milieubeheer, f’kull każ il-permess huwa suġġett għall-kundizzjonijiet li jistgħu jiġu imposti fuq l-impjant fir‑rigward tal-prevenzjoni jew tat-tnaqqis massimu possibbli tat-tniġġis ikkawżat minnu f’distanzi fit-tul jew bejn il-fruntieri.
2. It-traspożizzjoni tad-Direttiva NEC
24. Abbażi tal-indikazzjonijiet tal-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi, dan l-Istat Membru adotta diversi miżuri bl-iskop li tiġi żgurata l-konformità mal-limiti ta’ emissjonijiet. Fil-fatt, fir-rigward tal-ossidu tan-nitroġenu, huwa introduċa sistema ta’ skambju ta’ drittijiet ta’ emissjoni (10) . Il-limiti awtorizzati ta’ emissjonijiet tad-dijossidu tal-kubrit ġew imqassma bejn diversi setturi industrijali. L-ebda settur ma jista’ jaqbeż il-limiti rilevanti ta’ emissjonijiet ta’ dijossidu tal-kubrit.
III – Il-proċedimenti prinċipali u d-domandi preliminari
25. Il-kawżi prinċipali joriġinaw minn rikorsi mressqa kontra tliet proġetti ta’ impjanti tal-enerġija. L-impjant ta’ Eemshaven, li għalih ingħata permess fil-11 ta’ Diċembru 2007 (Kawża C-165/09) huwa ppjanat li jkollu emissjonijiet annwali ta’ 1 454 tunnellata ta’ dijossidu tal-kubrit, dak ta’ Missouriweg f’Rotterdam li għalih ingħata permess fil-11 ta’ Marzu 2008 (Kawża C-166/09), għandu jemetti 580 tunnellata ta’ dijossidu tal-kubrit u 730 tunnellata ta’ ossidu tan-nitroġenu, u l-impjant ta’ Coloradoweg f’Rotterdam, li jrid jikkonforma mal-permess tas-26 ta’ Ottubru 2007 (Kawża C-167/09), fejn huma previsti 923 tunnellata ta’ dijossidu tal-kubrit u 1 535 tunnellata ta’ ossidu tan-nitroġenu. Dawn l-impjanti jipproduċu kumulattivament, għalhekk, madwar 6 % tal-emissjonijiet ta’ dijossidu ta’ kubrit permessi komplessivament fil-Pajjiżi l-Baxxi u kważi 1 % tal-limitu relattiv għall-ossidu tan-nitroġenu.
26. It-talba għal deċiżjoni preliminari ssemmi informazzjoni li ġejja mill-awtoritajiet statali u mill-Kummissjoni minn fejn jirriżulta li l-Pajjiżi l-Baxxi ma jirnexxilhomx jikkonformaw mal-limiti tad-dijossidu tal-kubrit u tal-ossidu tan-nitroġenu fl-2010 u fil-perijodu ta’ wara. Il-Pajjiżi l-Baxxi madankollu jsostnu li, abbażi tal-previżjonijiet l-aktar reċenti, il-limiti għandhom jiġu rispettati.
27. B’hekk, ir-Raad van State għamlet lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1. L-obbligu ta’ interpretazzjoni konformi mad-direttiva jimplika li l-obbligi tad-Direttiva 96/61/KE dwar il-prevenzjoni u l-kontroll integrat tat-tniġġis (attwalment id-Direttiva 2008/1/KE dwar il-prevenzjoni u l-kontroll integrati tat-tniġġiż), trasposti fil-Wet milieubeheer (liġi dwar l-amministrazzjoni tal-ambjent), jistgħu u għandhom jiġu interpretati fis-sens li, meta jkollha tittieħed deċiżjoni fuq applikazzjoni għal permess ambjentali, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni b’mod sħiħ il-livell massimu ta’ emissjonijiet ta’ SO2 tad-Direttiva 2001/81/KE dwar il-livelli nazzjonali massimi tal-emissjonijiet ta’ ċerti inkwinanti atmosferiċi (iktar ’il quddiem, id-‘Direttiva NEC’), b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda l-obbligi tal-Artikolu 9(4) tad-Direttiva 96/61/KE, li attwalment saret id-Direttiva 2008/1/KE?
2. (a)	L-obbligu li Stat Membru għandu li jastjeni milli jadotta miżuri li jistgħu jikkompromettu b’mod serju t-twettiq tar-riżultat stabbilit minn direttiva, japplika wkoll għall-perijodu mis-27 ta’ Novembru 2002 sal-31 ta’ Diċembru 2010, imsemmi fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva NEC?
2. (b)	Matul il-perijodu mis-27 ta’ Novembru 2002 sal-31 ta’ Diċembru 2010, jeżistu obbligi pożittivi tal-Istati Membri kkonċernati, minbarra dan indipendentement mill-obbligu ta’ astensjoni tagħhom jew minfloku, peress illi jkun hemm qbiż tal-livell nazzjonali ta’ produzzjoni ta’ SO2, jew meta jkun hemm ir-riskju li din il-produzzjoni tinqabeż fi tmiem il-perijodu inkwistjoni?
2. (ċ)	Sabiex tingħata risposta għad-domandi 2.a u 2.b, huwa neċessarju li mill-applikazzjoni għal permess ambjentali, li jkun jirrigwarda installazzjonijiet li jikkontribwixxu jew li hemm riskju li jikkontribwixxu għall-qbiż tal-livell nazzjonali massimu tal-emissjonijiet ta’ SO2 tad-Direttiva NEC, jkun jirriżulta li l-installazzjonijiet awtorizzati sejrin ikunu mħaddma mhux qabel l-2011?
3. (a)	L-obbligi msemmija fid-domanda 2 għandhom il-konsegwenza li l-Istat Membru kkonċernat għandu jiċħad il-permess ambjentali li ntalab jew għandu jinkludi fih preskrizzjonijiet jew restrizzjonijiet, jekk xejn ma jkun jippermetti li jiġi ggarantit li l-installazzjonijiet li għalihom il-permess ġie mitlub mhumiex ser jikkontribwixxu jew m’hemmx riskju li jikkontribwixxu għall-qbiż tal-livell nazzjonali massimu ta’ emissjonijiet ta’ SO2 tad-Direttiva NEC? Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni sa fejn l-installazzjonijiet inkwistjoni ser jikkontribwixxu jew hemm riskju li jikkontribwixxu għal dan il-qbiż tal-livell?
3. (b)	Jew inkella, b’mod kuntrarju, jirriżulta mid-Direttiva NEC li Stat Membru, anki f’każ li jinqabeż jew f’riskju li jinqabeż il-livell nazzjonali massimu ta’ emissjonijiet ta’ SO2, għandu marġni ta’ diskrezzjoni sabiex jiżgura li jintlaħqu l-għanijiet previsti mid-direttiva, u b’hekk jista’ ma jirrifjutax l-għoti tal-awtorizzazzjoni jew ma jinkludix fiha preskrizzjonijiet jew restrizzjonijiet, iżda minflok jadotta miżuri oħra, bħal miżuri ta’ kumpens?
4. Individwu jista’, peress li huma imposti fuq l-Istati Membri l-obbligi msemmija fid-domandi 2 u 3, jinvoka l-osservanza tal-imsemmija obbligi quddiem il-qorti nazzjonali?
5. (a)	Individwu jista’ jinvoka direttament l-Artikolu 4 tad-Direttiva NEC?
5. (b)	Jekk iva, dan l-individwu jista’ jinvoka dan l-Artikolu mis-27 ta’ Novembru 2002, jew mill-31 ta’ Diċembru 2010 biss? Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, huwa neċessarju li mill-applikazzjoni għal permess ambjentali jirriżulta li l-installazzjonijiet awtorizzati sejrin ikunu mħaddma mhux qabel l-2011?
6. Individwu, b’mod partikolari, meta l-għoti ta’ permess ambjentali u/jew ta’ miżuri oħra li jikkontribwixxu għall-qbiż tal-livell nazzjonali massimu ta’ emissjonijiet ta’ SO2 tad-Direttiva NEC, jew li hemm riskju li jikkontribwixxu għal dan il-qbiż, jista’ jinvoka abbażi tal-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva:
(a) dritt ġenerali li jiġu adottati mill-Istat Membru kkonċernat, numru ta’ miżuri li permezz tagħhom, mhux iktar tard mill-2010, l-emissjonijiet nazzjonali annwali ta’ SO2 ma jilħqux livell ogħla minn dak tal-livell nazzjonali massimu ta’ emissjonijiet tad-Direttiva NEC jew, jekk dan ma jseħħx, numru ta’ miżuri li permezz tagħhom dawn l-emissjonijiet ikunu, fl-inqas żmien possibbli wara din id-data, limitati għal dan il-livell?
b) dritt konkret sabiex jiġu adottati mill-Istat Membru kkonċernat, miżuri speċifiċi fir-rigward ta’ installazzjonijiet partikolari — pereżempju taħt forma ta’ rifjut ta’ awtorizzazzjoni jew ta’ żieda ta’ preskrizzjonijiet jew restrizzjonijiet supplementari ma’ din l-awtorizzazzjoni — li jikkontribwixxu sabiex, sa mhux iktar tard mill-2010, l-emissjonijiet nazzjonali annwali ta’ SO2 ma jilħqux livell ogħla minn dak tal-livell nazzjonali massimu ta’ emissjonijiet tad-Direttiva NEC jew, jekk dan ma jseħħx, numru ta’ miżuri speċifiċi li jikkontribwixxu sabiex dawn l-emissjonijiet ikunu, fl-iqsar żmien possibbli wara din id-data, limitati għal dan il-livell?
(ċ) Huwa neċessarju, sabiex tingħata risposta għad-domandi 6.a u 6.b, li jkun magħruf sa fejn l-installazzjonijiet inkwistjoni ser jikkontribwixxu għal dan il-qbiż jew għal dan ir-riskju ta’ qbiż?”
28. Il-kwistjonijiet imqajma fil-kawżi kollha essenzjalment jikkoinċidu. Madankollu, fil-Kawża C-165/09 jiġi ttrattat biss id-dijossidu tal-kubrit. Fil-Kawża C-166/07 tissemma biss il-verżjoni kkonsolidata tad-Direttiva IPPC, jiġifieri d-Direttiva 2008/1/KE, filwaqt li ż-żewġ kawżi l-oħra jirreferu wkoll għad-Direttiva preċedenti 96/61/KE.
29. B’digriet tal-24 ta’ Ġunju 2009, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja ordna li jingħaqdu t-tliet kawżi għall-iskopijiet tal-proċedura bil-miktub u dik orali, kif ukoll għas-sentenza.
30. Ippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub Stichting Greenpeace Nederland (iktar ’il quddiem: “Greenpeace”), Gedeputeerde Staten von Groningen (iktar ’il quddiem: “Groningen”) u RWE Power AG, illum RWE Eemshaven Holding BV, (iktar ’il quddiem: “RWE”), Electrabel Nederland N. V. (iktar ’il quddiem: “Electrabel”), Gedeputeerde Staten von Zuid-Holland (iktar ’il quddiem: “Zuid-Holland”) u E.ON Benelux N. V. (iktar ’il quddiem: “E.ON”), kif ukoll ir-Repubblika tal-Awstrija, ir-Renju tad-Danimarka, ir-Repubblika tal-Italja, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi u l-Kummissjoni Ewropea. Il-partijiet imsemmija, bl-eċċezzjoni ta’ Groningen, Zuid-Holland u l-Awstrija, kienu preżenti għas-seduta tal-14 ta’ Ottubru 2010. Minbarra dawn ħadu sehem ukoll Stichting Natuur en Milieu, kif ukoll ir-Repubblika Franċiża.
IV – L-analiżi ġuridika
31. Id-Direttiva NEC tistabbilixxi l-limiti nazzjonali għall-emissjonijiet ta’ erba’ sustanzi li jniġġsu l-atmosfera, fosthom l-ossidu tan-nitroġenu u d-dijossidu tal-kubrit, li l-Istati Membri ma jistgħux jeċċedu b’seħħ mill-2011. Madankollu, mid-Direttiva NEC ma jirriżultax b’liema mod l-Istati Membri għandhom jilħqu dan l-iskop.
32. Fil-każ li qiegħed jiġi eżaminat, il-kwistjoni hija dwar il-ħruġ ta’ permess għal tliet proġetti ta’ impjanti tal-enerġija differenti, li jista’ jikkontribwixxi b’mod sinjifikanti għall-emissjonijiet ta’ ossidu tan-nitroġenu u ta’ dijossidu tal-kubrit, iżda li fil-prinċipju ma jimpedix milli jinżammu l-limiti tal-emissjonijiet, kemm-il darba l-Pajjiżi l-Baxxi jnaqqsu l-emissjonijiet minn siti oħra.
33. Madankollu, abbażi tal-indikazzjonijiet tal-qorti tar-rinviju, iżda anki tar-rapporti tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (11), tibqa’ ħaġa inċerta jekk il-Pajjiżi l-Baxxi humiex se josservaw, bil-miżuri stabbiliti sa issa, l-imsemmija limiti dwar l-ossidu tan-nitroġenu u d-dijossidu tal-kubrit. Għalhekk il-proċedura tar-rinviju preliminari għandha tikkjarifika jekk id-Direttiva NEC, fis-sitwazzjoni deskritta, – minkejja l-libertà tal-għażla tal-mezzi biex jintlaħqu l-għanijiet tad-direttiva – tipprekludix il-ħruġ tal-permess għall-proġetti inkwistjoni.
34. Għal dan l-iskop ser neżamina jekk id-Direttiva IPPC toħloqx l-obbligu li jiġi kkunsidrat il-qbiż potenzjali tal-limiti tad-Direttiva NEC (ara dwar dan it-Taqsima B), jekk qbiż potenzjali jipprekludix proġetti bħal dawn (ara dwar dan it-Taqsima Ċ), kif ukoll jekk l-individwi jistgħux jinvokaw, f’dan ir-rigward, id-Direttiva NEC (ara dwar dan it-Taqsima D). Madankollu, qabel kollox se nittratta l-oġġezzjonijiet ta’ wħud mill-partijiet fir-rigward tal-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari (ara dwar dan it-Taqsima A).
A – Fuq l-ammissibbiltà
35. RWE, Electrabel u E.ON isostnu li d-domandi mressqa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja huma inammissibbli. Dawn id-domandi ma humiex rilevanti għall-kwistjoni fil-kawża prinċipali.
36. Il-qorti tar-rinviju tibbaża d-deċiżjoni tagħha stess fuq premessa żbaljata, li tassumi, minkejja informazzjoni iktar reċenti u fid-direzzjoni opposta, li sal-31 ta’ Diċembru 2010, kif ukoll sal-2015, ser jinqabżu l-limiti nazzjonali tal-emissjonijiet tad-dijossidu tal-kubrit u tal-ossidu tan-nitroġenu stabbiliti bid-Direttiva NEC. Barra minn hekk, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma kkonstatawx f’liema limiti d-Direttiva NEC setgħet tiġġustifika r-rifjut tal-permessi taħt id-Direttiva IPPC.
37. Madankollu, il-qorti tar-rinviju tassumi li huma rilevanti d-domandi li jikkonċernaw id-dritt tal-Unjoni (12) . B’hekk, fid-dawl tal-funzjoni tal-proċedura tar-rinviju preliminari, ma jistgħux ikunu stabbiliti rekwiżiti stretti wisq fir-rigward tal-osservazzjonijiet tal-qorti tar-rinviju dwar ir-rilevanza tad-domandi preliminari.
38. Għaldaqstant, huwa biss f’każijiet eċċezzjonali li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha teżamina l-kundizzjonijiet li fihom hija adita mill-qorti nazzjonali sabiex tivverifika l-kompetenza tagħha stess (13) . Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li r-rifjut ta’ domanda mressqa minn qorti nazzjonali huwa possibbli biss meta jkun jidher b’mod ċar li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma jkollha l-ebda relazzjoni mal-fatti jew mas-suġġett tal-kawża, meta l-problema tkun ipotetika u l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex l-elementi ta’ fatt jew ta’ dritt meħtieġa sabiex tagħti risposta utli għad-domandi li jsirulha (14) . Ħlief f’dawk il-każijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, fil-prinċipju, marbuta li tiddeċiedi domandi preliminari li jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni (15) .
39. Ir-Raad van State ippreċiża li, mill-perspettiva tiegħu, teżisti l-possibbiltà li jinqabżu l-limiti ta’ emissjonijiet stabbiliti mid-Direttiva NEC u li d-domandi mressqa jirrigwardaw il-problema jekk l-imsemmi qbiż għandux jittieħed inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-proċedura tal-għoti tal-permess taħt id-Direttiva IPPC inkwistjoni. Biex tiġi miċħuda r-rilevanza tad-domandi preliminari, ma huwiex biżżejjed li, fir-rigward tal-qbiż tal-limiti, tkun possibbli wkoll evalwazzjoni differenti u li l-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi stess sadanittant jipprevedi li jikkonforma mal-limiti ta’ emissjonijiet. Tabilħaqq, fil-prinċipju, l-evalwazzjoni tal-aspetti fattwali u legali taqa’ fil-kompetenza tal-qorti nazzjonali (16) . Għalhekk ma jistax jiġi stabbilit nuqqas ċar tal-imsemmija konnessjoni fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata.
40. Barra minn hekk, f’dak li jirrigwarda l-possibbiltà li jiġi miċħud permess fis-sens tad-Direttiva IPPC abbażi tad-Direttiva NEC, id-dikjarazzjoni dwar l-inammissibbiltà tipprekludi s-soluzzjoni tad-domanda preliminari. Hija deċiżiva l-evalwazzjoni tal-qorti nazzjonali, u mhux dik tal-partijiet fil-kawża prinċipali. Għalhekk, ma hijiex meħtieġa trattazzjoni iktar preċiża mir-rikorrenti dwar l-interazzjoni taż-żewġ direttivi, kuntrarjament għat-teżi ta’ Electrabel.
41. Anki r-referenza li għamlet E.ON għad-duttrina dwar l-hekk imsejjaħ “acte-clair” hija żbaljata. Abbażi tal-imsemmija ġurisprudenza, a priori jinkiser biss l- obbligu
ta’ rinviju min-naħa tal-qorti nazzjonali tal-aħħar istanza, fejn tkun teżisti ġurisprudenza konsolidata tal-Qorti tal-Ġustizzja jew fejn l-interpretazzjoni korretta tad-dritt Komunitarju timponi ruħha b’mod tant evidenti li ma tħalli ebda dubji raġjonevoli dwar is-soluzzjoni li għandha tingħata għad-domanda mressqa (17) .
42. Fil-każ bħal dan, ir-rinviju ma jkunx nieqes mil- leġittimazzjoni (18) . Il-qrati nazzjonali ma għandhomx jiġu preklużi, fil-każ ta’ dubji persistenti, milli jitolbu kjarifika min-naħa tal-Qorti tal-Ġustizzja. Fil-fatt, dan jibqa’ jkollu l-funzjoni tal-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni. Ma ssirx proċedura biss fil-każ li jkun hemm soluzzjoni evidenti, anki mill-perspettiva tal-qorti nazzjonali, għal domanda preliminari possibbli.
43. Barra minn hekk jidhirli li ninsabu ferm ’il bogħod minn soluzzjoni evidenti tad-domandi preliminari li saru lill-Qorti tal-Ġustizzja mir-Raad van State.
44. Finalment, fir-rigward tal-ammissibbiltà tad-domandi preliminari ma hijiex prekluża l-kompetenza ta’ kontroll li għandha l-Kummissjoni fis-sens tad-Direttiva NEC (19), kif stabbilita, b’mod partikolari, fl-Artikolu 10(5)(ċ) tad-Direttiva, iżda essenzjalment tibbaża ruħha fuq l-Artikolu 17(1) tat-TUE (li kien l-Artikolu 211 KE). Din il-kompetenza ta’ kontroll ma teżentax lill-Istati Membri milli jippromwovu huma stess traspożizzjoni regolari tad-Direttiva NEC, jew li jiggarantixxu li tingħata interpretazzjoni li tkun konformi għad-Direttiva, jew l‑effettività diretta ta’ din tal-aħħar. F’dan l-ambitu tista’ tkun ammessa anki proċedura ta’ rinviju preliminari.
45. Għaldaqstant, it-talbiet għal deċiżjoni preliminari huma ammissibbli.
B – Dwar l-ewwel domanda – il-portata tal-interpretazzjoni konformi mad-Direttiva fir-relazzjoni bejn id-Direttiva IPPC u d-Direttiva NEC
46. Bl-ewwel domanda preliminari il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-obbligu ta’ interpretazzjoni konformi mad-Direttiva tal-liġi nazzjonali jimponix li jiġu kkunsidrati l-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet previsti bid-Direttiva NEC fl-ambitu tal-għoti ta’ permess fis-sens tal- Wet milieubeheer
li tittrasponi d-Direttiva IPPC.
1. Fuq l-interpretazzjoni konformi
47. L-obbligu tal-Istati Membri, derivanti minn direttiva, li jilħqu l-iskop ikkontemplat minnha, kif ukoll l-obbligu, impost fuqhom bl-Artikolu 4(3) TUE (li qabel kien l-Artikolu 10 KE) li jadottaw id-dispożizzjonijiet ġenerali jew partikolari intiżi sabiex jiżguraw it-twettiq ta’ dan l-obbligu, jgħoddu għall-organi kollha tal-Istati Membri, inklużi, fil-kuntest tal-kompetenza tagħhom, dawk ġudizzjarji (20) .
48. Fosthom hemm ukoll l-obbligu li tingħata interpretazzjoni konformi mad-direttiva. Il-qorti nazzjonali, fl-applikazzjoni tal-liġi nazzjonali, għandha tinterpreta dan, sa fejn possibbli, fid-dawl tal-formulazzjoni u tal-iskop tad-direttiva, sabiex jintlaħaq ir-riżultat segwit minn din tal-aħħar u tikkonforma għalhekk mal-Artikolu 288(3) TFUE (li qabel kien l-Artikolu 249(3) KE) (21) . B’effett tar-rabta li torbot lill-organi kollha ta’ Stat Membru, l-obbligu li tingħata interpretazzjoni konformi mad-direttiva jirrigwarda ħafna iktar lil awtorità nazzjonali li għandha tiddeċiedi dwar il-ħruġ ta’ permess fis-sens tad-Direttiva IPPC (22) .
49. F’dan il-każ, qegħdin jiġu ttrattati żewġ direttivi fil-kuntest tal-leġiżlazzjoni ambjentali tal-Unjoni, li trid tingħatalhom effettività sħiħa. Il- Wet milieubeheer, li tirregola l-proċess tal-permess inkwistjoni, tittrasponi d-Direttiva IPPC, mhux id-Direttiva NEC, li ġiet trasposta b’atti legali interni oħra. Madankollu, dan ma jipprekludix li tingħata interpretazzjoni tal- Wet milieubeheer
kompatibbli mad-Direttiva NEC, peress li fil-kuntest ta’ interpretazzjoni konformi mad-direttivi trid tiġi kkunsidrata l-liġi nazzjonali fit-totalità tagħha biex jiġi evalwat sa fejn din tista’ tiġi applikata b’tali mod li din ma twassalx għal riżultat li jmur kontra waħda mid-direttivi inkwistjoni (23) .
50. Għalhekk jeħtieġ li jiġi ċċarat x’relazzjoni hemm bejn iż-żewġ direttivi – b’mod partikolari b’liema mod il-proċedura għall-għoti ta’ permess previst mid-Direttiva IPPC tiġi kkundizzjonata mill-għanijiet tad-Direttiva NEC.
2. Fuq ir-referenzi għad-Direttiva IPPC
51. Qabel kollox jeħtieġ li jiġi aċċertat jekk iż-żewġ direttivi jinkludux regoli espliċiti dwar ir-relazzjoni ta’ bejniethom. F’dan ir-rigward huwa ta’ interess partikolari li jiġi vverifikat jekk il-limiti ta’ emissjonijiet nazzjonali stabbiliti mid-Direttiva NEC jikkostitwux regoli dwar il-kwalità ambjentali fis-sens tal-Artikolu 10 tad-Direttiva IPPC.
52. Is-sustanzi li jniġġsu li huma rilevanti fil-kawża prinċipali (id-dijossidu tal-kubrit u l-ossidu tan-nitroġenu) jidħlu fil-kuntest tal-applikazzjoni taż-żewġ direttivi. L-Anness I tad-Direttiva NEC jistabbilixxi limiti nazzjonali għad-dijossidu tal-kubrit u l-ossidu tan-nitroġenu. Fl-Anness III tad-Direttiva IPPC, dawn il-komposti huma kkunsidrati bħala sustanzi li jniġġsu li għalihom il-permess irid jinkludi l-limiti massimi tal-emissjonijiet b’mod konformi mal-Artikolu 9(3).
53. Skont l-Artikolu 19(2) tad-Direttiva IPPC, f’dan ir-rigward għandhom jiġu osservati mill-inqas il-limiti speċifiċi stabbiliti għal ċerti tipi partikolari ta’ impjanti, f’dan il-każ il-limiti stabbiliti mid-Direttiva 2001/80/KE li jikkonċernaw il-limitazzjoni tal-emissjonijiet fl-atmosfera ta’ xi sustanzi li jniġġsu li joriġinaw minn impjanti kbar ta’ kombustjoni.
54. Rekwiżiti ulterjuri jistgħu jitnisslu b’mod partikolari mill-obbligu li jkunu implementati l-aħjar tekniki disponibbli taħt l-Artikolu 3(1)(a) tad-Direttiva IPPC. F’dan is-sens, Stichting Natuur issostni li huwa possibbli tnaqqis ulterjuri tal-emissjonijiet, iżda dawn ma jikkostitwux is-suġġett ta’ dawn id-domandi għal deċiżjoni preliminari. Id-domandi pjuttost jikkonċernaw il-possibbiltà li jinqabżu l-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet.
55. L-obbligu li jiġu implementati l-aħjar tekniki disponibbli għandu effett biss, fis-sens tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 9(4) tad-Direttiva IPPC, bla preġudizzju għall-Artikolu 10. Dan jistabbilixxi li l-permess għandu jipprovdi għal miżuri supplimentari partikolari, fil-każ li l-implementazzjoni tal-aħjar tekniki disponibbli ma tissodisfax regola dwar il-kwalità ambjentali. Il-limiti ta’ emissjonijiet nazzjonali stabbiliti fid-Direttiva NEC ikollhom għalhekk neċessarjament jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-proċedura għall-għoti tal-permess, jekk dawn jikkostitwixxu tali regoli dwar il-kwalità ambjentali.
56. Id-definizzjoni tar-regola dwar il-kwalità ambjentali skont l-Artikolu 2(7) tad-Direttiva IPPC ma hijiex daqshekk ċara f’dan ir-rigward. L-imsemmija dispożizzjoni tiddefinixxi regola ta’ kwalità ambjentali, pereżempju, fil-verżjoni Ġermaniża u f’dik Taljana, bħala sensiela ta’ rekwiżiti li jridu jkunu jeżistu f’mument partikolari “f’”ambjent partikolari jew f’parti speċifika tiegħu, b’mod konformi mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni. Dawn il-verżjonijiet lingwistiċi jistgħu jinftiehmu fis-sens li l-limiti ta’ emissjonijiet jitqiesu bħala rekwiżiti li għandhom ikunu jeżistu f’ ambjent partikolari.
57. Madankollu, kontra din il-konklużjoni jeżistu verżjonijiet lingwistiċi oħrajn, bħal dik Franċiża jew Ingliża, li jsemmu r-rekwiżiti li jridu jiġu sodisfatti minn (“par” jew “by”) ambjent partikolari. Dawn għalhekk jikkaratterizzaw ċertu stat tal-ambjent jew ta’ ċerti beni protetti (24) . Preċiżament abbażi tal-imsemmija verżjonijiet lingwistiċi, il-kwantità ta’ sustanzi li jniġġsu li jinsabu fl-ambjent hija rilevanti għal regola dwar il-kwalità, filwaqt li l-kwantitajiet emessi f’dak l-ambjent ma jagħtu l-ebda indikazzjoni diretta dwar il-kwalità tiegħu.
58. Lanqas ir-raġunament tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 9(4) u tal-Artikolu 10 tad-Direttiva IPPC ma jwassal għal riżultat ċar. L-imsemmija dispożizzjonijiet jassiguraw li l-approċċ trasversali tad-Direttiva IPPC ma jirrelativizzax ir-regoli eventwali dwar il-kwalità ambjentali. Għalhekk il-limiti ta’ emissjonijiet għall-impjanti u r-regoli dwar il-kwalità ambjentali għandhom relazzjoni ta’ dipendenza: il-limiti ta’ emissjonijiet iridu jkunu allineati mar-regoli tal-kwalità ambjentali u eventwalment jiġu korretti (25) . Dan jissuġġerixxi li ż-żewġ kunċetti ma humiex identifikabbli.
59. Madankollu, mhux neċessarjament isegwi li l-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet ma jikkostitwixxux regoli dwar il-kwalità ambjentali. Tabilħaqq, il-limiti jagħmlu referenza anki għall-emissjonijiet, u għalhekk jistgħu jiġu kkunsidrati l-iktar bħala forma partikolari ħafna ta’ limiti, preċiżament bħala limiti għall-ekonomiji nazzjonali. U ma tidhirx li hija eskluża l-possibbiltà li l-limiti ta’ emissjoni jintużaw bħala mezz biex ikun hemm konformità mal-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet, kif stabbilit fl-Artikolu 10 dwar ir-regoli dwar il-kwalità ambjentali.
60. Madankollu, jekk tiġi injorata d-definizzjoni ambigwa tad-Direttiva IPPC, il-kunċett ta’ regola dwar il-kwalità ambjentali, b’mod konformi mat-tifsira litterali ordinarja tiegħu, jindika li dawn huma effettivament rekwiżiti dwar il-kwalità tal-ambjent. Għall‑kuntrarju, il-limiti ta’ emissjonijiet jikkostitwixxu rekwiżiti li jirreferu għal sensiela ta’ sorsi ta’ emissjonijiet li ma hijiex identifikata b’mod aħjar. Minħabba l-effetti integrati u l-interazzjonijiet reċiproċi, ir-rilevanza tagħhom għall-istess kwalità ambjentali ma tistax tiġi individwata b’mod preċiż.
61. Fl-imsemmija tifsira, il-limiti ta’ emissjonijiet ma jikkostitwux regoli dwar il-kwalità ambjentali, iżda jikkostitwixxu regoli dwar il-kwalità ambjentali l-kwantitajiet ta’ sustanzi relattivi li jniġġsu li jinsabu fl-elementi ambjentali (26) . Ir-regoli dwar il-kwalità ambjentali huma għalhekk konnessi mal-beni protett, jiġifieri mal-istat tal-ambjent u ma jippreżentaw ebda rabta mas-sors, filwaqt li l-valuri ta’ emissjonijiet huma konnessi ma’ imġiba u jiġu applikati għas-sors tat-tniġġis (27) .
62. Eżempji ta’ regoli dwar il-kwalità ambjentali huma d-dispożizzjonijiet dwar il-kwalità tal-atmosfera li jinsabu fid-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2008/50/KE, tal-21 ta’ Mejju 2008, dwar il-kwalità tal-arja fl-ambjent u arja iktar nadifa għall-Ewropa (28), jiġifieri l-limiti massimi għas-sustanzi li jniġġsu li jinsabu fl-atmosfera. Fil-fatt, il-limiti massimi ta’ emissjonijiet u l-limiti ta’ emissjonijiet jikkundizzjonaw il-kwantità tas-sustanzi li jniġġsu li huma preżenti fl-atmosfera u għalhekk jirriżulta li huwa meħtieġ anki l-Artikolu 10 tad-Direttiva IPPC. Ċertament jista’ jkun hemm ukoll fatturi oħra li jaffettwaw il-kwalità tal-atmosfera.
63. Minn din il-perspettiva jeħtieġ li tiġi aċċettata l-fehma ta’ RWE, ta’ E.ON u tal-Pajjiżi l-Baxxi, li għalihom il-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet taħt id-Direttiva NEC ma jammontawx għal regoli dwar il-kwalità ambjentali fis-sens tal-Artikolu 10 tad-Direttiva IPPC.
3. Fuq ir-relazzjoni loġika bejn id-Direttiva IPPC u d-Direttiva NEC
64. Madankollu r-relazzjoni sistematika bejn id-Direttiva NEC u d-Direttiva IPPC tista’ teżiġi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet fl-għoti ta’ permessi għall-impjanti.
65. RWE, Electrabel u E.ON, Groningen u l-Istati Membri li adottaw pożizzjoni fil-proċedura preżenti jsostnu, minkejja l-għan ġenerali aħħari tad-dritt ambjentali komuni għaż-żewġ direttivi, l-indipendenza sħiħa ta’ waħda mill-oħra.
66. Dawn jibbażaw l-imsemmija opinjoni fuq id-diversi strateġiji ta’ azzjoni previsti fiż-żewġ direttivi. Id-Direttiva NEC tadotta approċċ loġiku, peress li tistabbilixxi l-limiti nazzjonali ta’ emissjoni, indipendentement mis-sorsi ta’ emissjoni partikolari (29) . Il-metodi ta’ kif jiġu osservati l-imsemmija limiti, fis-sens tal-ħdax u tat-tnax-il ‘premessa’ tad-direttiva, jaqgħu fil-kompetenza tal-Istati Membri. Min-naħa l-oħra d-Direttiva IPPC tikkunsidra ċerti impjanti industrijali bħala sors ta’ tniġġis (30) . Għall-iskopijiet ta’ prevenzjoni jew ta’ tnaqqis massimu ta’ emissjonijiet tiġi preskritta qabel kollox l-applikazzjoni tal-aħjar tekniki disponibbli (31) .
67. Madankollu, is-sempliċi fatt tad-diversi approċċi ma jikkorroborax l-ipoteżi li ż-żewġ direttivi għandhom jiġu kkunsidrati b’mod għal kollox indipendenti minn xulxin. Tabilħaqq, huwa proprju l-istess għan aħħari ta’ tnaqqis tal-emissjonijiet li jidderiġi favur interpretazzjoni armonizzata tad-direttivi bl-iskop li tiġi żgurata sistema koerenti ta’ tnaqqis tal-emissjonijiet.
68. Skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 9(4) tad-Direttiva IPPC, il-kundizzjonijiet tal-permess għandhom ikun fihom f’kull każ dispożizzjonijiet dwar it-tnaqqis għall-minimu tat-tniġġis f’distanzi fit-tul jew bejn il-fruntieri, u għandhom jiżguraw livell għoli ta’ protezzjoni tal-ambjent kollu. Dan l-obbligu jiġi impost, abbażi tal-formulazzjoni litterali u ta’ kunsiderazzjonijiet sistematiċi, flimkien man-neċessità, stabbilita fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 9(4) tad-Direttiva IPPC, li l-limiti ta’ emissjonijiet jiġu sostnuti bl-aħjar tekniki disponibbli.
69. Dan l-obbligu, li jitnissel mill-applikazzjoni tal-aħjar tekniki disponibbli, jiġi kkonkretizzat bl-obbligi fundamentali ġenerali tal-operatur stabbiliti mill-Artikolu 3(1)(a) u (b) tad-Direttiva IPPC, li jgħid li l-operatur għandu jadotta l-miżuri xierqa ta’ prevenzjoni ta’ tniġġis u ma jistax jikkawża fenomeni ta’ tniġġis sinjifikattiv. L-Artikolu 2(2) tad-Direttiva IPPC ma jillimitax il-kunċett ta’ “tniġġis” taħt l-imsemmija regoli biss għall-emissjonijiet prodotti mill-impjanti, iżda jeħtieġ li ssir kunsiderazzjoni ġenerali li tinkludi anki ħsarat ulterjuri għall-beni protetti tal-arja, tal-ilma u tal-art.
70. Bl-iskop li jiġi aċċertat x’jinftiehem bi tnaqqis għall-minimu ta’ tniġġis f’distanzi fit-tul jew bejn il-fruntieri, u b’livell għoli ta’ protezzjoni tal-ambjent kollu, fis-sens tat-tieni subparagrafu tal-Art ikolu 9(4) tad-Direttiva IPPC, tista’ ssir referenza għall-bqija tal-leġiżlazzjoni ambjentali tal-Unjoni. Tali proċedura hija diġà stabbilita fl-Artikolu 19(2) tad-Direttiva IPPC, li jistabbilixxi espressament li għandhom jiġu applikati l-limiti tal-emissjonijiet stabbiliti fid-direttivi elenkati fl-Anness II u “f’regoli Komunitarji oħra” (32) .
71. E.ON tosserva korrettement li, effettivament, id-Direttiva NEC ma hijiex espressament imsemmija fl-Anness II tad-Direttiva IPPC. Iżda hemmhekk hemm inkluża direttiva oħra li tagħti x’tifhem li d-Direttiva NEC tista’ tkun regolament ieħor fis-sens tal-Artikolu 19(2) tad-Direttiva IPPC. Fil-fatt id-Direttiva NEC tagħmel referenza għall-Protokoll ta’ Göteborg dwar it-tnaqqis tal-Aċidifikazzjoni, l-Etrofikazzjoni u l-Ożonu ta’ ma’ Wiċċ l-Art, proprju bħad-Direttiva 2001/80/KE, dwar il-limitazzjoni ta’ ċerti tniġġis fl-arja minn impjanti kbar tal-kombustjoni, imsemmija fl-Anness II. Dan ifisser li l-limiti għall-impjanti li għandhom jiġu stabbiliti abbażi tad-Direttiva IPPC għandhom ukoll l-iskopijiet proprji tad-Direttiva NEC.
72. B’mod kuntrarju għall-fehma ta’ RWE, Electrabel u tal-Istati Membri li ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom, ma tirriżultax xi limitazzjoni operattiva lanqas mid-dsatax-il ‘premessa’ tad-Direttiva NEC. Għalhekk, l-imsemmija Direttiva għandha tiġi applikata bla preġudizzju għar-regoli tad-Direttiva IPPC, fir-rigward tal-valuri minimi ta’ emissjonijiet u għall-applikazzjoni tal-aħjar tekniki disponibbli. Mill-formulazzjoni tal-‘premessa’ wieħed jista’ jiddeduċi biss li d-Direttiva NEC ma tippreġudikax l-obbligi tal-Istati Membri li joriġinaw mid-Direttiva IPPC, u b’mod partikolari ma tnaqqasx il-portata tagħha. B’dan il-mod, l-ebda Stat Membru ma jista’ jirrifjuta li japplika l-aħjar tekniki disponibbli, anki fejn jikkonforma mal-limiti ta’ emissjonijiet taħt id-Direttiva NEC mingħajr ma jirrikorri għall-imsemmija tekniki.
73. B’mod kuntrarju, ma huwiex eskluż fl-għoti ta’ permess ta’ impjanti li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-għanijiet tad-Direttiva NEC. In-natura fundamentalment loġika tal-obbligi taħt id-Direttiva NEC tista’ tiddetermina mhux jekk, iżda biss kif jiġi attwat, fil-kuntest tad-deċiżjoni dwar il-permess taħt id-Direttiva IPPC, l-obbligu li dan jittieħed inkunsiderazzjoni.
74. F’dan ir-rigward, huma l-Istati Membri li għandhom jiddeċiedu dwar il-modalitajiet għall-konformità mal-limiti nazzjonali tal-emissjonijiet – li fihom tidħol, fil-prinċipju, anki l-għażla tas-sorsi ta’ emissjonijiet li għandhom ikunu inklużi. Għalhekk ma huwiex possibbli, b’mod ġenerali, li wieħed jiddeduċi mid-Direttiva NEC miri matematiċi konkreti rigward l-emissjonijiet ammissibbli għal impjanti singoli. Madankollu, huwa diffiċli li jiġi immaġinat li l-miżuri tal-Istati Membri adottati biex ikun hemm konformità mal-limiti ta’ emissjonijiet, ma jħallux effett fuq il-permess tal-impjanti taħt id-Direttiva IPPC, peress li l-imsemmija impjanti jikkontribwixxu b’mod sinjifikanti għall-emissjonijiet li jiġu prodotti. Għall-iskopijiet tal-implementazzjoni ta’ strateġija bħal din, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jistabbilixxu kundizzjonijiet addizzjonali fis-sens tal-Artikolu 9(7) tad-Direttiva IPPC.
75. Konsegwentement, il-Kummissjoni kkunsidrat l-approċċ tad-Direttiva NEC bħala kumplementari għal dak tad-Direttiva IPPC (33) . Barra minn hekk, fil-fehma tal-Kummissjoni, id-definizzjoni ta’ regoli iebsa dwar emissjonijiet fil-kuntest tal-implementazzjoni tad-Direttiva IPPC, tikkontribwixxi għall-osservanza tal-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet (34) . Anki l-Kummissjoni ssostni għalhekk li l-prevenzjoni jew inkella t-tnaqqis massimu possibbli tal-emissjonijiet mill-impjanti stipulati bid-Direttiva IPPC, huma strument importanti biex jiġu osservati l-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet taħt id-Direttiva NEC.
76. Il-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-ħruġ ta’ permess abbażi tad-Direttiva IPPC sal-punt li fih permess bħal dan jista’ jkun kapaċi jikkomprometti jew iqiegħed f’periklu serju l-osservanza tar-regoli relattivi. In-nuqqas totali li jiġu kkunsidrati l-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet taħt id-Direttiva NEC, kif ukoll l-evalwazzjonijiet konnessi, imur kontra l-imsemmi prinċipju tad-dritt tal-Unjoni, li l-interpretazzjoni tal-liġi nazzjonali għandha tikkonforma mar-raġunament tad-direttiva bl-iskop li jintlaħaq ir-riżultat imfittex minnha.
77. Jeħtieġ għalhekk li tiġi riżolta l-ewwel domanda, fis-sens li, abbażi tal-obbligu ta’ interpretazzjoni li tkun konformi mad-direttiva, id-dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali dwar it-traspożizzjoni tad-Direttiva IPPC għandhom jiġu interpretati, sa fejn possibbli, b’tali mod li, fid-deċiżjoni dwar it-talba għall-ħruġ ta’ permess ambjentali, għandhom ikunu kkunsidrati l-limiti ta’ emissjoni nazzjonali taħt id-Direttiva NEC.
C – Dwar it-tieni u t-tielet domanda – l-obbligi tal-Istati Membri fil-perijodu li jiddekorri bejn l-iskadenza tat-terminu għat-traspożizzjoni u d-data ta’ referenza biex jiġu implementati l-limiti nazzjonali għall-emissjonijiet
78. It-tieni u t-tielet domanda preliminari – kull waħda minnhom artikolata f’iktar dettall – jagħmlu referenza għal diversi aspetti tal-kwistjoni ġenerali tal-obbligi li jorbtu Stat Membru fil-perijodu li jiddekorri bejn l-iskadenza tat-terminu għat-traspożizzjoni tad-Direttiva NEC (27 ta’ Novembru 2002) u d-data ta’ referenza biex jiġu implementati l-limiti nazzjonali għall-emissjonijiet (31 ta’ Diċembru 2010).
79. Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja rigward l-obbligi ta’ astensjoni tal-Istati Membri fil-perijodu ta’ qabel l-iskadenza tat-terminu għat-traspożizzjoni tad-Direttivi, għandha tifforma l-punt tat-tluq tal-evalwazzjoni. Fir-rigward tad-domandi preliminari partikolari ser neżamina l-obbligi ta’ astensjoni ratione temporis, qabel ma nittratta obbligi pożittivi eventwali ta’ mġiba. Sussegwentement jeħtieġ li tiġi vverifikata l-portata tal-obbligi relattivi fil-kuntest ta’ proċedura għall-għoti ta’ permess. Fl-aħħar nett, abbazi ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, tista’ tiġi riżolta l-kwistjoni tar-rilevanza tal-mument meta jibdew jitħaddmu l-impjanti suġġetti għal ħruġ ta’ permess.
1. Dwar it-tieni domanda (a) – Obbligi ta’ astensjoni
80. Bit-tieni domanda (a), il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk huwiex effettiv l-obbligu ta’ Stat Membru li jastjeni milli jadotta dispożizzjonijiet li jistgħu jikkompromettu serjament it-twettiq tal-għan stabbilit minn direttiva, anki matul il-perijodu mis-27 ta’ Novembru 2002 sal-31 ta’ Diċembru 2010.
81. L-obbligi tal-Istati Membri matul dak il-perijodu tranżitorju jistgħu jitnisslu mill-ġurisprudenza rigward it-terminu għat-traspożizzjoni tad-direttivi. Tabilħaqq, ma jistax jiġi lmentat kontra l-Istati Membri n-nuqqas ta’ traspożizzjoni tad-direttiva fis-sistemi legali tagħhom qabel l-iskadenza tat-terminu preskritt minnha. Fil-fatt, dan it-terminu għandu jagħti lill-Istati Membri ż-żmien neċessarju għall-adozzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ traspożizzjoni (35) . Huwa veru li matul it-terminu preskritt għat-traspożizzjoni, l-Istati Membri għandhom jadottaw id-dispożizzjonijiet neċessarji sabiex jiżguraw li r-riżultat stabbilit mid-direttiva jiġi realizzat mal-iskadenza tat-terminu nnifsu (36) .
82. Minn dan jirriżulta li l-Istati Membri, sakemm jiskadi t-terminu għat-traspożizzjoni, ma jistgħux jadottaw dispożizzjonijiet li jistgħu jikkompromettu serjament ir-riżultat stabbilit mid-direttiva nnifisha (37) .
83. Fil-verżjoni Ġermaniża ta’ din il-ġurisprudenza din il-projbizzjoni biex ma jiġux annullati r-riżultati (38) tagħmel referenza biss għad-“dispożizzjonijiet”, jiġifieri għall-provvedimenti leġiżlattivi. Il-verżjoni Taljana hija fformulata b’mod simili (“adottare disposizioni”). Favur din is-soluzzjoni huma anki l-parti l-kbira tas-sentenzi rilevanti peress li dawn jirrigwardaw dispożizzjonijiet leġiżlattivi (39) .
84. Ikun ċertament sorprendenti u ineffettiv li l-protezzjoni tal-għanijiet ġuridiċi tal-Unjoni kontra l-preġudizzji serji li jistgħu jseħħu matul it-termini għat-traspożizzjoni jew matul il-perijodi tranżitorji, tiġi limitata esklussivament għad-dispożizzjonijiet. Huwa pjuttost deċiżiv jekk l-iskop tad-Direttiva jiġix serjament kompromess. Konsegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja, fil-verżjoni Franċiża, iżda anki f’dik Ingliża, tal-imsemmija ġurisprudenza, ma tagħmilx referenza għad-dispożizzjonijiet, iżda għall-miżuri (bil-Franċiż: “prendre des dispositions”, bl-Ingliż: “taking any measures”). Il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat ukoll kemm-il darba li dan l-obbligu jorbot lill-organi statali kollha (40) . Fl-aħħar nett, din stabbiliet espressament li l-projbizzjoni biex ma jiġux annullati r-riżultati japplika wkoll għall-ġurisprudenza (41) .
85. Għalhekk, jekk id-direttivi jistgħu b’dan il-mod joħolqu obbligi fuq l-Istati Membri anki qabel l-iskadenza tat-terminu għat-traspożizzjoni, dan jgħodd a fortiori
għall-perijodi tranżitorji suċċessivi għall-imsemmija skadenza (42) . Dan joħroġ ċar mill-ġurisprudenza fir-rigward taż-żamma fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali li jikkonċernaw is-settur tas-saħħa tal-pjanti, kif ukoll il-protezzjoni provviżorja tas-siti fis-sens tad-Direttiva tal-Habitats (43) .
86. Għalkemm fis-settur tal-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti jkunu għadhom applikabbli, matul il-perijodu tranżitorju, dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali, l-Istati Membri ma jistgħux jemendawhom ad libitum
matul l-imsemmi perijodu. Dawn iridu pjuttost jiżguraw li, b’mod konformi mal-għanijiet tad-Direttiva dwar il-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti (44), fl-għoti ta’ permess għal prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, li huwa inkluż fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-regola tranżitorja, jittieħdu inkunsiderazzjoni kif xieraq l-effetti li l-prodott innifsu jista’ joħloq għas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali, kif ukoll fuq l-ambjent. Bl-istess mod, id-deċiżjonijiet dwar permessi ma jistgħux jiġu adottati ħlief fuq il-bażi tad-dokumentazzjoni li tinkludi l-elementi neċessarji sabiex l-imsemmija effetti jkunu jistgħu jiġu effettivament evalwati (45) .
87. Peress li d-Direttiva tal-Habitat tippreskrivi espliċitament il-protezzjoni tas-siti għaż-żmien sussegwenti għall-iskrizzjoni tas-siti fl-elenku tal-Unjoni biss, l-Istati Membri, fir-rigward tas-siti magħżulin għall-iskrizzjoni fl-elenku Komunitarju, huma obbligati li jadottaw miżuri ta’ protezzjoni xierqa bl-iskop li jippriżervaw il-karatteristiċi tagħhom (46) .
88. Abbażi ta’ dawn il-premessi, huwa relattivament faċli li tiġi mwieġba t-tieni domanda preliminari (a). Huwa ċar li l-obbligu ta’ Stat Membru li jastjeni milli jadotta miżuri li jistgħu jikkompromettu serjament ir-riżultat stabbilit mid-direttiva, jgħodd ukoll matul il-perijodu mis-27 ta’ Novembru 2002 sal-31 ta’ Diċembru 2010.
2. Dwar it-tieni domanda (b) – obbligi pożittivi ta’ azzjoni
89. Bit-tieni domanda (b), il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk matul il-perijodu tranżitorju, Stat Membru huwiex obbligat ukoll li jwettaq atti partikolari fil-każ ta’ qbiż potenzjali, wara l-iskadenza tal-imsemmi perijodu, tal-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet fis-sens tad-Direttiva NEC.
90. Fil-prinċipju, it-tweġiba għal din id-domanda tidher ovvja anki mill-iskema tad-Direttiva NEC.
91. Skont l-ewwel inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva NEC, l-Istati Membri kienu obbligati li jdaħħlu fis-seħħ id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolamentari u amministrattivi neċessarji biex jikkonformaw mad-direttiva sas-27 ta’ Novembru 2002. Malli ddekorriet dik id-data, it-terminu għat-traspożizzjoni ma kienx jipprekludi iktar l-idea ta’ obbligi pożittivi ta’ azzjoni tal-Istati Membri. Fir-realtà, f’dak il-mument diġà kellhom ikunu adottati l-miżuri neċessarji għat-traspożizzjoni.
92. F’kull każ, il-limiti ta’ emissjonijiet stabbiliti fl-Anness I fis-sens tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva NEC japplikaw biss sal-31 ta’ Diċembru 2010. L-ipoteżi inkwistjoni hija barra minn hekk differenti mill-każijiet li sa issa ġew deċiżi fir-rigward tal-perijodi tranżitorji. Dawk kienu jikkonċernaw liġijiet tal-Unjoni li kienu jippermettu lill-Istati Membri li jkomplu japplikaw ir-regoli u l-prassi tagħhom matul perijodu partikolari (47), jiġifieri kienu jippresupponu miżuri oħra bl-iskop li jiġi implementat id-dritt tal-Unjoni. Dawn ir-regoli għandhom l-effett uniku li jipposponu l-mument li fih l-għanijiet legali tal-Unjoni għandhom jiġu mwettqa b’mod sħiħ.
93. Minn din is-sitwazzjoni legali tiddistingwi ruħha l-iskema li ġiet introdotta permezz tad-Direttiva NEC. Il-miżuri għat-traspożizzjoni kellhom jiġu mdaħħla fis-seħħ, skont l-ewwel inċiż tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva NEC, sas-27 ta’ Novembru 2002. L-effetti biss, jiġifieri t-tnaqqis tal-emissjonijiet nazzjonali għal livell komplessiv determinat, huma ffissati għall-31 ta’ Diċembru 2010 fis-sens tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva NEC.
94. Fil-fatt, għall-perijodu msemmi, id-Direttiva NEC ma tistipulax il-possibbiltà, għall-Istati Membri, li jkomplu joperaw kif għamlu sa dak il-mument. Pjuttost, skont l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva NEC, dawn kienu obbligati, anki sal-1 ta’ Ottubru 2002, li jelaboraw programmi għat-tnaqqis progressiv tal-emissjonijiet nazzjonali, sabiex jikkonformaw mal-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet sal-2010.
95. Kif issostni b’mod korrett il-Kummissjoni (48), ir-regolamentazzjoni ta’ dawn it-termini tiddependi mill-pekuljarità tas-suġġett tad-Direttiva NEC. It-tnaqqis tal-emissjonijiet ma jseħħx fl-istess ħin li jiġu adottati r-regoli maħsuba sabiex dan iseħħ, anzi hija sussegwenti għalih. Għalhekk, fir-rigward tas-sitwazzjoni legali ma huwa neċessarju ebda perijodu tranżitorju, iżda biss intervall ta’ żmien li matulu r-regoli jistgħu jipproduċu l-effetti konkreti tagħhom. Hija kompatibbli ma’ din il-konstatazzjoni anki l-frażi “mhux iktar tard” li tinsab fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva NEC u li ġiet enfasizzata mill-Awstrija, kif ukoll in-natura annwali
tal-limiti ta’ emissjonijiet. Dawn ma jagħmlux referenza għal ġurnata stabbilita, iżda huma r-riżultat ta’ proċessi progressivi.
96. Il-programmi preskritti jridu jkunu kkunsidrati, fl-ewwel lok, bħala obbligu li l-istess Stati Membri jqiegħdu fuqhom infushom. Fil-fatt, tiġi assenjata lilhom ir-responsabbiltà li jistabbilixxu l-miżuri neċessarji sabiex jikkonformaw mal-limiti ta’ emissjonijiet. L-Istati Membri, ladarba jkunu inkludew l-imsemmija miżuri fi programm, huma marbuta wkoll li jimplementawhom.
97. Madankollu, l-Istati Membri ma jistgħux jonqsu milli jimplementaw qabel kollox il-programmi li jiġu elaborati – sal-1 ta’ Ottubru 2002, skont l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva NEC. Dawn pjuttost iridu jagħmlu moniteraġġ ta’ kull sena tal-iżvilupp tal-emissjonijiet fis-sens tal-Artikolu 7 u jagħmlu tbassir tal-livell ta’ emissjonijiet għall-2010. Fid-dawl ta’ dawn ir-riżultati, bis-saħħa tal-Artikolu 6(3), huma kellhom jemendaw u jaġġornaw il-programmi tagħhom sal-1 ta’ Ottubru 2006.
98. Meta mit-tbassir annwali toħroġ l-insuffiċjenza tal-programmi li jkunu fis-seħħ għall-iskopijiet ta’ konformità mal-limiti ta’ emissjonijiet, mill-obbligatorjetà ta’ dawn il-limiti jsegwi li l-Istati Membri interessati huma obbligati li jiżviluppaw ulterjorment il-programmi rispettivi tagħhom bl-iskop li jitnaqqsu l-emissjonijiet relattivi sal-punt li dawn ikunu jikkonformaw mal-limiti.
99. Għalhekk jiffurmaw obbligi pożittivi ta’ azzjoni mill-inqas fir-rigward tal-elaborazzjoni u tal-implementazzjoni tal-programmi xierqa sabiex ikun hemm konformità mal-limiti tal-emissjonijiet.
100. Jekk f’każijiet eccezzjonali, apparti dawn, jeżistux obbligi oħrajn u iktar wesgħin huwa s-suġġett tat-tielet domanda.
101. Għalhekk, it-tieni domanda (b) għandha tiġi mwieġba fis-sens li l-Istat Membru interessat, matul il-perijodu li jiddekorri bejn is-27 ta’ Novembru 2002 u l-31 ta’ Diċembru 2010, irid ifassal u jimplementa programmi adattati sabiex ikun hemm konformità mal-limiti ta’ emissjonijiet abbażi tad-Direttiva NEC. Madankollu, fil-każ ta’ qbiż potenzjali tal-limiti, l-Istat Membru għandu jiżviluppa ulterjorment il-programm tiegħu ta’ tnaqqis tal-emissjonijiet relattivi, bl-iskop li dawn jitnaqqsu b’mod suffiċjenti.
3. Fuq it-tielet domanda (a) u (b) – Obbligi ulterjuri fil-każ ta’ qbiż potenzjali tal-limiti
102. Bit-tielet domanda (a) u (b), il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-obbligi msemmija tal-Istati Membri jestendux sal-punt li, fil-każ ta’ qbiż (potenzjali) tal-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet, il-permess ambjentali għandux jiġi miċħud, inkella jkun suġġett għal kundizzjonijiet. Din id-domanda tippresupponi li l-Istat Membru interessat, meta jikser l-obbligi tiegħu stess stabbiliti taħt id-Direttiva NEC, ma jkunx fassal jew implementa ebda programm maħsub biex jiġi evitat li jinqabżu l-limiti.
103. Jeħtieġ li preliminarjament jiġi rrilevat li l-fehma ta’ RWE u ta’ E.ON, li jsostnu li l-fatt li l-Kummissjoni ma pproponiet ebda limitu ieħor għall-Pajjiżi l-Baxxi jipprekludi obbligi eventwali tal-Istati Membri, hija nieqsa minn kull bażi. Il-Kummissjoni, b’mod ġenerali, ma hijiex obbligata li tipproponi lill-Istati Membri miżuri bl-iskop li jiġi osservat id-dritt tal-Unjoni, u lanqas id-Direttiva NEC ma tikkontempla obbligi f’dan is-sens. Fl-Artikoli  9 u 10 din tistipula biss li l-Kummissjoni trid tippreżenta lill-organi leġiżlattivi tal-Unjoni rapporti u proposti dwar l-evoluzzjoni tad-direttiva. L-obbligi tal-Istati Membri li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni jibqgħu ma jiġux ippreġudikati (49) .
104. Fl-ipoteżi ta’ obbligu speċifiku tal-Istati Membri fil-kuntest ta’ proċedura għall-għoti ta’ permess tista’, fil-fatt, tiġi prekluża s-setgħa diskrezzjonali għat-traspożizzjoni mogħtija mill-istess Direttiva NEC lill-Istati Membri, li jagħmlu referenza għaliha RWE, Electrabel u E.ON, Groningen u l-Istati Membri.
105. Il-ħdax-il ‘premessa’ tad-Direttiva NEC tenfasizza li l-limiti ta’ emissjonijiet iħallu lill-Unjoni u lill-Istati Membri l-flessibbiltà meħtieġa biex jiddeċiedu l-modilitajiet ta’ kif jikkonformaw magħha. Skont it-tnax-il ‘premessa’, huwa xieraq li jiġi assenjat lill-Istati Membri l-kompitu li jimplementaw il-miżuri neċessarji biex jikkonformaw mal-limiti nazzjonali dwar emissjonijiet. L-Artikolu 4 tad-Direttiva NEC ma jsemmix l-istrumenti għall-konformità mal-limiti ta’ emissjonijiet. L-imsemmija direttiva fil-konkret tistipula biss, fl-Artikolu 6, it-tfassil tal-programm nazzjonali għat-tnaqqis progressiv tal-emissjonijiet nazzjonali.
106. Din il-libertà tal-Istati Membri għalhekk ma hijiex mingħajr limiti. Dawn għandhom tabilħaqq joqogħdu, fl-għażla tal-miżuri ta’ traspożizzjoni li għandhom jadottaw, mal-għan tal-Artikolu 4 tad-Direttiva NEC, li jikkontrollaw l-emissjonijiet nazzjonali rispettivi tal-imsemmija sustanzi li jniġġsu fil-limiti stabbiliti fl-Anness I, mhux iktar tard mill-2010. Din id-dispożizzjoni tiġi ripetuta mill-ġdid fl-Artikolu 6(1) tad-Direttiva NEC. Fis-sens tal-Artikolu 1 tad-direttiva msemmija, il-limitazzjoni tal-emissjonijiet isservi għall-protezzjoni tal-ambjent u tas-saħħa tal-bniedem (50) . L-imsemmi skop ma jistax jiġi kompromess serjament mill-Istati Membri, ladarba dawn aċċettaw l-eventwalità ta’ qbiż tal-limiti tal-emissjonijiet (51) .
107. Barra dan, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ċċarat li, fil-każ li jkun inqabeż il-marġini ta’ diskrezzjonalità mogħti minn direttiva, ikun imiss lill-organi tal-Istat Membru – b’mod partikolari l-qrati – li jadottaw, fil-kuntest tal-poteri tagħhom, il-miżuri kollha meħtieġa, ġenerali jew partikolari sabiex jiġu osservati l-għanijiet tad-direttiva (52) .
108. Jekk l-organu tal-Istat Membru li huwa primarjament kompetenti għat-traspożizzjoni tad-Direttiva NEC jeċċedi l-marġini mogħti mill-Istat Membru b’mod li l-għan tal-konformità mal-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet sal-2010 jiġi kompromess serjament, anki l-awtorità kompetenti għall-ħruġ tal-permess, konsegwentement, tista’ min-naħa tagħha, fil-prinċipju, fil-kuntest tal-poteri tagħha, taġixxi jew tastjeni.
109. Dak li ntqal iktar ’il fuq, diversament minn dak li sostniet Electrabel, ma huwiex f’kunflitt mal-prinċipju tas-separazzjoni tal-poteri. Is-separazzjoni primarja tal-kompetenzi fil-kuntest tat-traspożizzjoni ta’ direttiva tirriżulta tabilħaqq mid-dispożizzjonijiet kostituzzjonali tal-Istat Membru. Meta dan tal-aħħar jikser l-obbligi tiegħu li jitnisslu mid-dritt tal-Unjoni, dan ma jistax jinvoka, bħala difiża, il-prinċipju tas-separazzjoni tal-poteri. Dan jeħtieġ l-ugwaljanza fit-trattament tal-Istati Membri kollha, indipendentement mill-organizzazzjoni interna tagħhom (53) .
110. Id-diffikultajiet prattiċi possibbli indikati mill-Pajjiżi l-Baxxi biex jistabbilixxu jekk hemmx qbiż potenzjali tal-limiti nazzjonali tal-emissjonijiet, ma jistgħux inaqqsu mill-obbligi tal-Istati Membri. Anki fil-kawżi prinċipali, l-istess qorti tar-rinviju dejjem wettqet tali evalwazzjoni li ma għandhiex titwettaq mill-Qorti tal-Ġustizzja.
111. B’hekk, is-setgħa diskrezzjonali ta’ Stat Membru, fil-każ ta’ qbiż (potenzjali) tal-limiti ta’ emissjoni nazzjonali, minnha nnifisha ma tipprekludix l-obbligi speċifiċi tiegħu. Madankollu, il-kontenut tagħhom irid jiġi determinat billi jiġi kkunsidrat l-approċċ tad-Direttiva NEC. Għalhekk huwa eskluż, pereżempju, obbligu illimitat, li jitnissel mid-dritt tal-Unjoni, li jiġu mnaqqsa l-emissjonijiet permezz tal-eliminazzjoni ta’ ċerti
sorsi ta’ emissjonijiet li diġà jeżistu, peress li d-deċiżjoni rigward l-emissjonijiet li għandhom jiġu eliminati jew imnaqqsa hija biss tal-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri.
112. Madankollu, l-għoti ta’ permess għal impjant ġdid iwassal għal emissjonijiet addizzjonali ġodda
abbażi tad-deċiżjoni ta’ Stat Membru. B’differenza mill-każ ta’ qbiż (potenzjali) tal-limiti ta’ emissjonijiet b’effett biss tas-sorsi preeżistenti, l-Istat Membru b’dan il-mod ikun qiegħed jikkontribwixxi b’azzjoni speċifika biex iġib fix-xejn l-iskop tad-direttiva. Permess li jippermetti emissjonijiet addizzjonali għalhekk huwa ta’ natura differenti ħafna mis-sempliċi żamma ta’ stat ta’ fatt li jiddependi fuq li ma jiġux attivati fir-rigward tas-sorsi ta’ emissjonijiet eżistenti. Permess bħal dan huwa prekluż mill-projbizzjoni impliċita fid-Direttiva NEC li jiġi stabbilit kwalunkwe sors addizzjonali ta’ emissjonijiet fil-każ ta’ qbiż (potenzjali) tal-limiti ta’ emissjonijiet. Min-naħa l-oħra, ma jiġix imnaqqas il-marġini diskrezzjonali tal-Istat Membru dwar il-modalitajiet preferuti għat-tnaqqis tal-emissjonijiet. Fil-każ li jinqabżu l-limiti ta’ emissjonijiet, madankollu, il-marġini operattiv tal-Istat Membru jitnaqqas għal żero, u għalhekk issir superfluwa l-kwistjoni, li taqa’ fi ħdan il-libertà ta’ valutazzjoni tal-Istat, rigward “kif” isir tnaqqis eventwali.
113. Dan ma jżommx milli jingħata permess lil impjanti tal-enerġija ġodda li jissostitwixxu dawk qodma u li, bi prestazzjonijiet simili, jipproduċu inqas sustanzi li jniġġsu. Titjib bħal dan huwa iktar konvenjenti għall-bilanċ tal-emissjonijiet u għalhekk ma jistax jikkomprometti l-iskopijiet tad-Direttiva NEC. Però huwa minnu li mhux biżżejjed li l-permess ta’ emissjonijiet ġodda jiġi abbinat mas-sempliċi prospett li jiġu magħluqin impjanti qodma. Pjuttost irid jiġi aċċertat
li għall-emissjonijiet li jingħataw permess bħala sostitut jinkiseb tnaqqis korrispondenti fl-impjanti qodma.
114. Fin-nuqqas ta’ rabta bħal din bejn emissjonijiet ġodda u t-tnaqqis ta’ dawk eżistenti, permess għal emissjonijiet addizzjonali jingħata biss jekk ma jkunx hemm qbiż potenzjali tal-limiti ta’ emissjonijiet. Għalhekk, l-Istati Membri, eventwalment qabel l-għoti tal-permess, għandhom jadottaw miżuri bl-iskop li jnaqqsu b’mod suffiċjenti l-emissjonijiet eżistenti fil-mument li jibdew jiffunzjonaw l-impjanti (u suċċessivament).
115. Huwa biss f’każijiet rari u eċċezzjonali li jistgħu jkunu jeżistu raġunijiet assolutament prevalenti ta’ interess pubbliku li, minkejja l-qbiż potenzjali tal-limiti ta’ emissjonijiet, jiġġustifikaw l-għoti ta’ permess għal emissjonijiet addizzjonali (54) . Madankollu, f’dan il-każ, ma saritx domanda f’dan is-sens, u ma jeżistux l-elementi biex jitqiesu li huma preżenti dawn ir-raġunijiet.
116. Ma hijiex konvinċenti r-referenza li saret minn RWE u mill-Pajjiżi l-Baxxi għall-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità, it-tnejn li huma stabbiliti bl-Artikolu 5 TUE (li qabel kien l-Artikolu 5 KE). Il-prinċipju tas-sussidjarjetà ma jistax jinvolvi l-għoti lill-Istati Membri ta’ libertà illimitata li jikkompromettu l-għanijiet tad-dritt tal-Unjoni. Jekk l-Istati Membri ma jeżerċitawx il-possibbiltà ta’ azzjoni mogħtija lilhom għall-iskopijiet tat-traspożizzjoni ta’ direttiva, ikun xieraq għalhekk li l-marġini ta’ diskrezzjoni operattiva tagħhom tiġi mnaqqsa f’data iktar tard.
117. Għalhekk, il-libertà tal-Istati Membri li teżisti ab origine
ma tinsabx f’kunflitt ma’ projbizzjoni ta’ għoti ta’ permess għall-emissjonijiet addizzjonali.
118. Fil-fehma ta’ Electrabel, bi projbizzjoni ta’ ħruġ ta’ permess ikunu żvantaġġjati madankollu l-impjanti suġġetti għall-għoti ta’ permess meta mqabbla ma’ dawk is-sorsi ta’ emissjonijiet li minflok ma humiex hekk suġġetti, u li għalhekk jistgħu jibdew jitħaddmu indipendentement minn jekk jinqabżux il-limiti ta’ emissjonijiet nazzjonali. F’dan il-każ, ma huwiex neċessarju li jiġi vverifikat jekk l-imsemmi argument huwiex rilevanti fir-rigward tal-ħruġ tal-permess għall-impjanti żgħar paragunabbli ma’ dawk li ma humiex suġġetti għall-ħruġ ta’ permess.
119. L-impjanti suġġetti għal obbligu ta’ ħruġ ta’ permess, fis-sens tad-Direttiva IPPC, ma humiex paragunabbli ma’ dawk li huma eżenti. Tal-ewwel għandhom impatt qawwi fuq l-ambjent b’mod ġenerali, diġà abbażi tal-kunsiderazzjonijiet tal-leġiżlatur tal-Unjoni (55), u b’mod partikolari jipproduċu emissjonijiet fi kwantità sinifikanti (56), u b’hekk jissodisfaw ir-rekwiżiti partikolari.
120. L-imsemmija distinzjoni fil-livell leġiżlattiv tikkaratterizza t-tweġiba għat-tielet domanda (a). Fil-prinċipju, ma huwiex rilevanti b’liema mod impjant jikkontribwixxi għall-qbiż (potenzjali) tal-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet. Mill-mument li dan ikun suġġett għall-obbligu ta’ permess konformi mad-Direttiva IPPC, wieħed għandu jippreżumi li l-emissjonijiet prodotti minnu jkollhom portata biżżejjed biex jipprekludu l-ħruġ tal-permess (57), jekk il-limiti ta’ emissjonijiet ikunu diġà maqbuża anki mingħajr l-impjant (inkwistjoni).
121. L-imsemmija preżunzjoni tista’ eventwalment tinqabeż f’każijiet partikolari. Il-limiti ta’ emissjonijiet ma jistgħux jipprekludu l-ħruġ ta’ permess jekk l-impjant, min-natura tiegħu stess, bl-ebda mod ma jipproduċi s-sustanzi inkwistjoni. Barra minn hekk, huwa immaġinabbli li jingħataw il-permessi għall-impjanti li jemettu l-imsemmija sustanzi mingħajr effetti rilevanti fuq l-ambjent. Madankollu, dan huwa eskluż fil-każijiet inkwistjoni. L-impjanti tal-enerġija inkwistjoni jipproduċu kwantitajiet kbar ta’ ossidi tan-nitroġenu u dijossidu tal-kubrit u b’hekk jikkontribwixxu sostanzjalment għall-emissjonijiet nazzjonali (58) .
122. Għalhekk huwa pprojbit, fil-każ ta’ qbiż (potenzjali) tal-limiti tal-emissjonijiet, li jinħarġu permessi għall-impjanti fis-sens tad-Direttiva IPPC, meta, fil-każ inkwistjoni, ma jkunx ipprovat li l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu inkwistjoni jkunu irrilevanti għall-iskopijiet tal-impatt ambjentali tal-impjant.
123. Finalment, jeħtieġ li jiġi osservat li l-possibbiltà, imsemmija fid-domanda, li jinħareġ permess limitat, jiġifieri suġġett għal kundizzjonijiet u limitazzjonijiet hija, fir-rigward tar-rifjut sħiħ, strument inqas restrittiv li l-awtoritajiet kompetenti jridu jieħdu inkunsiderazzjoni. Huwa possibbli li l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu inkwistjoni, bl-użu ta’ miżuri tekniċi oħra, jitnaqqsu sal-punt li jkun possibbli li tinqabeż il-preżunzjoni favur ir-rilevanza tagħhom. Madankollu d-Direttiva NEC ma tħallix li jiġi stabbilit kif jistgħu jkunu kkostitwiti l-kundizzjonijiet u esiġenzi relattivi. Mid-direttiva jista’ jiġi dedott biss li, fil-każ ta’ qbiż potenzjali tal-limiti ta’ emissjonijiet, ma jistgħux jinħarġu permessi għal emissjonijiet addizzjonali.
124. Għat-tielet domanda (a) u (b), ir-risposta għandha tkun fis-sens li l-Istat Membru għandu jirrifjuta li jinħareġ il-permess ambjentali mitlub fis-sens tal-Artikolu 4 tad-Direttiva IPPC, meta l-impjant jikkontribwixxi għall-qbiż (potenzjali) ta’ limitu nazzjonali ta’ emissjonijiet għas-sustanzi li jniġġsu, stabbilit bid-Direttiva NEC u meta l-Istat Membru ma jkun fassal u implementa ebda programm xieraq bl-iskop ta’ tnaqqis tal-emissjonijiet. Din il-projbizzjoni ma tapplikax fejn jiġi pprovat fil-każ konkret li l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu inkwistjoni huma irrilevanti għall-iskopijiet ta’ impatt ambjentali tal-impjant.
4. Ir-rilevanza tal-mument meta jibda jitħaddem l-impjant [it-tieni domanda (ċ)]
125. Fl-aħħar nett, bit-tieni domanda (ċ), il-qorti tar-rinviju qed tistaqsi dwar ir-rilevanza tal-mument meta jibda jitħaddem l-impjant suġġett għal permess. Għalkemm is-sekwenza magħżula fid-domandi preliminari tħallik tobsor xi ħaġa differenti, l-imsemmija domanda tista’ raġonevolment tingħaqad biss mad-domanda 3(a) u (b), li tikkonċerna speċifikament l-obbligi tal-Istati Membri matul il-proċedura għall-ħruġ tal-permess.
126. Impjant għandu jittieħed inkunsiderazzjoni, fir-rigward tal-limiti ta’ emissjonijiet nazzjonali, biss wara l-mument li jkun beda jitħaddem u għalhekk ikun f’pożizzjoni li jipproduċi emissjonijiet. Fil-kuntest ta’ proċedura għall-ħruġ ta’ permess jeħtieġ għalhekk li wieħed jibbaża ruħu fuq il-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet fis-seħħ fil-mument li jibda jitħaddem l-impjant, kif ukoll matul l-attività sussegwenti tiegħu.
127. B’mod konformi mal-Artikolu 4(2) tad-Direttiva NEC, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li ma jinqabżux iktar il-limiti tal-emissjonijiet indikati fl-Anness I, lanqas wara d-data ta’ referenza tal-31 ta’ Diċembru 2010. Għalhekk, dawn il-limiti jibqgħu (bħala minimu) applikabbli, ċirkostanza li ġustament ġiet enfasizzata wkoll mill-Italja u mill-Kummissjoni. Konsegwentement ikun xieraq li jiġi rifjutat permess, kull darba li jinstab li potenzjalment jew effettivament jistgħu jinqabżu l-limiti nazzjonali tal-emissjonijiet.
128. Għalhekk, ir-risposta għat-tieni domanda (ċ), għandha tkun fis-sens li l-mument meta jibda jitħaddem impjant wara l-2010 huwa rilevanti biss jekk f’dak il-mument la potenzjalment u lanqas effettivament ma jkun hemm qbiż tal-limiti nazzjonali.
D – Fuq ir-raba’, il-ħames u s-sitt domandi – l-effett dirett tad-direttiva
129. Bir-raba’, il-ħames u s-sitt domanda qed jiġi mistoqsi jekk u eventwalment b’liema mod individwu privat jista’ jinvoka d-Direttiva NEC quddiem il-qrati nazzjonali.
130. Kif fakkret il-Qorti tal-Ġustizzja f’diversi okkażjonijiet, ikun inkompatibbli man-natura vinkolanti li l-Artikolu 288(3) TFUE jirrikonoxxi lid-direttiva, li teskludi, fil-prinċipju, li l-obbligu li hija timponi jista’ jiġi invokat mill-persuni kkonċernati (59) . Din il-kunsiderazzjoni tapplika b’mod partikolari għal direttiva li l-għan tagħha huwa li tikkontrolla u tnaqqas it-tniġġis atmosferiku u li hija intiża, għalhekk, sabiex tipproteġi s-saħħa pubblika (60) .
131. Fil-każijiet kollha fejn dispożizzjonijiet ta’ direttiva jkunu jidhru, mil-lat sostantiv, bla ebda kundizzjonijiet u biżżejjed preċiżi, l-individwi privati jistgħu jinvokawhom quddiem il-qrati nazzjonali kontra l-Istat, kemm jekk dan ma jkunx ittraspona d-direttiva minnufih, u sew jekk ikun ittrasponiha b’mod li ma jkunx korrett (61) .
132. L-Artikolu 4 u l-Anness I tad-Direttiva NEC jikkontemplaw obbligu ċar tal-Istati Membri, jiġifieri li dawn iridu jikkonformaw mal-limiti nazzjonali tal-emissjonijiet sal-31 ta’ Diċembru 2010. Anki l-obbligu taħt l-Artikolu 6 li jiġu mfassla programmi għat-tnaqqis progressiv tal-emissjonijiet nazzjonali tas-sustanzi li jniġġsu huwa preċiż biżżejjed (62) .
133. Id-Direttiva NEC min-naħa l-oħra ma tistipula ebda obbligu biex jiġu adottati azzjonijiet speċifiċi għall-konformità mal-limiti ta’ emissjonijiet. L-Istati Membri għandhom poter diskrezzjonali wiesa’ fl-għażla tal-mezzi. B’referenza għal dawn l-azzjonijiet, fil-prinċipju wieħed ma jistax jitħaddet għalhekk dwar effett dirett.
134. Madankollu s-sitwazzjoni hija differenti fejn ir-restrizzjoni tal-libertà tal-Istati Membri tkun diġà ġiet stipulata għal każ fejn jistgħu jinqabżu potenzjalment il-limiti ta’ emissjonijiet. L-obbligu li jiġi miċħud permess ambjentali fis-sens tal-Artikolu 4 tad-Direttiva IPPC, jekk l-impjant jikkontribwixxi għall-qbiż (potenzjali) ta’ limitu nazzjonali ta’ emissjonijiet għas-sustanzi li jniġġsu, stabbilit bid-Direttiva NEC, huwa, evidentement, biżżejjed preċiż fir-rigward tal-effett legali.
135. Wieħed jista’ jiddubita kemm il-kundizzjoni tal-qbiż (potenzjali) ta’ limitu nazzjonali ta’ emissjonijiet tkun ukoll speċifikata b’mod biżżejjed preċiż. Huwa biss wara projezzjoni li normalment tkun kumplessa li jkun jista’ jiġi vverifikat jekk humiex ser jinqabżu dawn il-limiti. Il-maġġoranza tal-partijiet li intervjenew isostnu li fil-mument tal-għoti tal-permess wieħed ikun għadu ma jistax ikun jaf jekk il-limiti ta’ emissjonijiet humiex se jinqabżu bit-tħaddim tal-impjant.
136. Id-Direttiva NEC tikkontempla madankollu strumenti maħsuba biex jiffaċilitaw dawn il-projezzjonijiet. Abbażi tal-Artikolu 7 u l-Anness III, fil-fatt, l-Istati Membri jfasslu u jaġġornaw ta’ kull sena l-inventarji u l-projezzjonijiet nazzjonali tal-emissjonijiet. Dawn il-projezzjonijiet tal-anqas jistgħu jiġu kkonsultati faċilment mill-awtoritajiet kompetenti u mill-qrati sabiex tiġi vverifikata l-eżistenza ta’ qbiż potenzjali. Barra minn hekk, ma tidhirx li hija eskluża l-possibbiltà li jiġu korretti l-imsemmija projezzjonijiet fejn ikunu magħrufa nuqqasijiet evidenti.
137. Tabilħaqq jistgħu jinħolqu diffikultajiet fejn l-Istati Membri jkunu għadhom ma ddeċidewx, fil-mument tal-għoti tal-permess, b’liema mezzi tista’ tiġi żgurata l-konformità mal-limiti mill-mument li jibda jitħaddem l-impjant; iżda għandhom ikunu tollerabbli peress li dawn jiddependu fuq ksur tal-Artikolu 6 tad-Direttiva NEC, li jgħid li l-Istati Membri kellhom ifasslu sal-1 ta’ Ottubru 2002 il-programmi neċessarji biex jikkonformaw mal-limiti.
138. B’dan il-mod il-ħtieġa ta’ projezzjoni għall-emissjonijiet fil-futur ta’ sustanzi li jniġġsu, ma tipprekludix l-applikazzjoni diretta tal-projbizzjoni li jingħata permess għal sorsi ta’ emissjonijiet addizzjonali fil-każ ta’ qbiż (potenzjali) tal-limiti ta’ emissjonijiet.
139. Madankollu ma huwiex ċert jekk id-Direttiva NEC tistabbilixxix b’mod biżżejjed preċiż iċ-ċirku ta’ dawk interessati. Skont il-ġurisprudenza, dawk “interessati” jistgħu jinvokaw l-obbligu ta’ Stat Membru li jirriżulta minn direttiva. Il-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sentenza mogħtija fil-kawża Janecek, issemmi saħansitra persuni “direttament” interessati (63) . Mingħajr ma hemm għalfejn li jiġi eżaminat fid-dettall is-sinifikat ta’ dawn l-espressjonijiet, dawn jistabbilixxu delimitazzjoni meħtieġa taċ-ċirku ta’ dawk interessati.
140. L-Awstrija tiġbed l-attenzjoni dwar il-fatt li d-Direttiva NEC, b’mod partikolari l-Artikoli 4 u 6, ma taddattax ruħha għal din l-iskema. Ir-regoli joħolqu biss limiti nazzjonali
ta’ emissjonijiet u jeħtieġu programmi nazzjonali . Madankollu, dawn ma jħarsux – minħabba n-nuqqas ta’ rabta ratione loci jew inkella materiae
– xi ċirku identifikabbli ta’ persuni. Il-popolazzjoni tal-Istat Membru inkwistjoni ma tistax tiġi individwata bħala grupp ta’ persuni interessati, peress li l-emissjonijiet nazzjonali fil-kumpless tagħhom jipproduċu wkoll effetti transkonfinali. Għalhekk l-imsemmija obbligi għandhom il-funzjoni li jħarsu l-ambjent u s-saħħa b’mod ġenerali. Ma jiġi speċifikat xejn iktar.
141. Għalhekk wieħed jista’ jiddubita jekk individwi privati jistgħux jinvokaw direttament l-Artikolu 4 tad-Direttiva NEC jew jitolbu, fis-sens tal-Artikolu 6, l-adozzjoni ta’ programmi jew tal-miżuri jew tal-pakketti ta’ miżuri hemmhekk previsti għall-iskopijiet ta’ konformità mal-limiti ta’ emissjonijiet. L-imsemmija domandi, jiġifieri l-ħames domanda (a), u s-sitt domanda (a), huma fl-aħħar mill-aħħar irrilevanti għall-każ li qiegħed jiġi eżaminat, peress li l-kawżi prinċipali ma jirrigwardaw la l-konformità mal-limiti nazzjonali tal-emissjonijiet minnhom infushom, u lanqas il-pakketti ta’ miżuri fil-każ li jkunu meħtieġa.
142. Il-proċeduri preżenti jittrattaw esklussivament il-possibbiltà li individwi privati jinvokaw il-projbizzjoni tal-ħruġ tal-permess fis-sens tal-Artikolu 4 tad-Direttiva IPPC fir-rigward ta’ impjanti addizzjonali fil-każ ta’ qbiż potenzjali tal-limiti ta’ emissjonijiet.
143. Peress li dawn l-impjanti huma proprjetà immobbli, dawn juru rabta suffiċjenti ratione loci
u ratione materiae
biex jiġu individwati l-persuni interessati, anki dawk interessati direttament. L-Artikolu 2(15) tad-Direttiva IPPC jiddefinixxi f’dan is-sens il-pubbliku interessat. Dan jinkludi l-organizzazzjonijiet mhux governattivi li jippromwovu l-protezzjoni tal-ambjent u jissodisfaw kull ħtieġa taħt il-liġijiet nazzjonali.
144. Il-pubbliku interessat fil-permess għandu d-dritt għall-protezzjoni tal-qrati abbażi tal-Artikolu 16 tad-Direttiva IPPC, li ġie introdott għall-iskopijiet tat-traspożizzjoni tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus. Dan id-dritt li jitressaq rikors jippresupponi interess suffiċjenti jew att illegali skont il-liġi nazzjonali (64) . Peress li fil-każ inkwistjoni ma saret l-ebda domanda rigward dawn il-kundizzjonijiet, wieħed ikollu jikkonkludi li dawn ġew sodisfatti.
145. Għalhekk, f’dak il-kuntest, il-pubbliku interessat fis-sens tad-Direttiva IPPC lanqas ma huwa direttament affettwat mill-prinċipji tad-Direttiva NEC. L-Artikolu 16 tad-Direttiva IPPC jagħti lill-imsemmi pubbliku d-dritt li jikkontesta l-leġittimità mil-lat sostantiv u proċedurali. Din ir-reviżjoni ġudizzjarja ma hijiex limitata għad-dispożizzjonijiet li jipproteġu b’mod partikolari suġġetti interessati partikolari. Analiżi ta’ permess mil-lat ta’ dritt sostantiv tkun tabilħaqq mhux kompluta jekk ir-rikorrenti interessati fil-bini ta’ impjant ikollhom ibatu l-effetti ta’ permess li oġġettivament huwa illeġittimu.
146. Għalhekk individwi privati, fil-kuntest ta’ rikors ippreżentat fis-sens tal-Artikolu 16 tad-Direttiva IPPC, jistgħu jinvokaw il-projbizzjoni, ikkontemplata mid-Direttiva NEC fil-każ ta’ qbiż (potenzjali) tal-limiti ta’ emissjonijiet, li jingħata permess lil ċerti impjanti addizzjonali b’mod konformi mal-Artikolu 4 tad-Direttiva IPPC.
147. Fl-aħħar nett, jeħtieġ li tiġi analizzata l-oġġezzjoni li tgħid li l-invokazzjoni tal-projbizzjoni ta’ ħruġ ta’ permess twassal għal applikazzjoni tad-Direttiva NEC li tiżvantaġġja individwi privati, preċiżament lill-industriji tal-enerġija involuti. Huwa korrett li jintqal li direttiva ma tistax fiha nfisha toħloq obbligi fuq individwu privat u għalhekk ma tistax tiġi infurzata fil-konfront tiegħu (65) . Ċertament hija possibbli, fil-prinċipju, l-applikazzjoni ta’ liġi interna b’mod konformi mad-direttiva fir-rigward ta’ individwi privati, bħal fil-każ tal-evalwazzjoni tal-qorti tar-rinviju (66) . Anki jekk tkun neċessarja l-applikazzjoni diretta tal-projbizzjoni tal-ħruġ ta’ permess, ma jkunx il-każ ta’ invokazzjoni ta’ applikazzjoni diretta fir-rigward ta’ persuna privata. Il-projbizzjoni tkun pjuttost indirizzata lejn l-awtorità kompetenti għall-ħruġ tal-permess. Min-naħa l-oħra, is-sempliċi riperkussjonijiet negattivi, sa ċertu punt “riflessi” fuq id-drittijiet ta’ terzi, anki jekk huma ċerti, ma jiġġustifikawx li individwu privat ma jitħallix jinvoka d-dispożizzjonijiet ta’ direttiva fir-rigward tal-Istat Membru kkonċernat (67) .
148. Għalhekk jeħtieġ li r-risposta għar-raba’ u għas-sitt domandi (b) tkun fis-sens li individwi privati, fil-kuntest ta’ rikors konformi mal-Artikolu 16 tad-Direttiva IPPC, jistgħu jinvokaw il-projbizzjoni, taħt id-Direttiva NEC fil-każ ta’ qbiż (potenzjali) tal-limiti ta’ emissjonijiet, li jingħata permess lil ċerti impjanti addizzjonali b’mod konformi mal-Artikolu 4 tad-Direttiva IPPC.
149. Ir-risposta għall-ħames domanda (ċ) tirriżulta mir-risposta għat-tieni domanda (b). Peress li l-obbligu ta’ Stat Membru li jastjeni minn miżuri li jistgħu jikkompromettu serjament il-kisba tar-riżultati li tippreskrivi d-Direttiva NEC jgħodd ukoll matul il-perijodu bejn is-27 ta’ Novembru 2002 sal-31 ta’ Diċembru 2010, individwi privati għandhom jitħallew, matul l-imsemmi perijodu, jinvokaw l-imsemmija projbizzjoni tal-ħruġ ta’ permess (68) .
150. Anki s-sitt domanda (ċ) diġà rrisponduta, preċiżament permezz tar-risposta għat-tielet domanda (a). Din il-projbizzjoni ta’ ħruġ ta’ permess ma tapplikax fejn fil-każ konkret jiġi pprovat li l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu inkwistjoni huma irrilevanti għall-iskopijiet tal-impatt ambjentali tal-impjant (69) .
151. Ir-risposta għad-domandi erba’ sa sitta hija kif ġej: l-individwi privati fil-kuntest ta’ rikors fis-sens tal-Artikolu 16 tad-Direttiva IPPC, jistgħu jinvokaw il-projbizzjoni, skont id-Direttiva NEC, fil-każ ta’ qbiż (potenzjali) tal-limiti ta’ emissjonijiet, li jinħareġ permess għal ċerti sorsi ta’ emissjonijiet addizzjonali, jiġifieri impjanti, b’mod konformi mal-Artikolu 4 tad-Direttiva IPPC. Dan japplika wkoll matul il-perijodu bejn is-27 ta’ Novembru 2002 sal-31 ta’ Diċembru 2010. Din il-projbizzjoni ma tapplikax meta jiġi pprovat b’mod konkret li l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu inkwistjoni huma irrilevanti għall-iskopijiet tal-impatt ambjentali tal-impjant.
V – Konklużjoni
152. Nipproponi għalhekk lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari li saru bil-mod kif ġej:
1. Abbażi tal-obbligu ta’ interpretazzjoni konformi mad-Direttiva, id-dispożizzjonijiet ta’ liġi nazzjonali dwar it-traspożizzjoni tad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-15 ta’ Jannar 2008, 2008/1/KE dwar il-prevenzjoni u l-kontroll integrat tat-tniġġis (li qabel kienet id-Direttiva 96/61/KE), għandhom jiġu interpretati, fejn possibbli, fis-sens li, fid-deċiżjoni dwar applikazzjoni għall-ħruġ ta’ permess ambjentali, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet taħt id-Direttiva 2001/81/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ Ottubru 2001, dwar il-livelli nazzjonali massimi tal-emissjonijiet ta’ ċerti sustanzi li jniġġsu l-atmosfera.
2. L-obbligu ta’ Stat Membru li jastjeni minn miżuri li jistgħu serjament jikkompromettu l-kisba tar-riżultat stipulat mid-Direttiva 2001/81/KE jgħodd ukoll għal matul il-perijodu li jiddekorri mis-27 ta’ Novembru 2002 sal-31 ta’ Diċembru 2010.
3. L-Istat Membru interessat, fis-sens tad-Direttiva 2001/81/KE, fil-perijodu bejn is-27 ta’ Novembru 2002 sal-31 ta’ Diċembru 2010, irid ifassal u jwettaq il-programmi xierqa rigward il-konformità mal-limiti ta’ emissjonijiet. Fil-każ ta’ qbiż (potenzjali) tal-limiti, l-Istat Membru għandu jiżviluppa ulterjorment il-programm tiegħu ta’ riduzzjoni tal-emissjonijiet relattivi, bl-iskop li dawn jitnaqqsu b’mod suffiċjenti.
4. Jekk l-Istat Membru ma jkunx fassal jew implementa l-ebda program xieraq bl-iskop ta’ riduzzjoni tal-emissjonijiet, dan għandu jirrifjuta l-applikazzjoni għall-permess ambjentali fis-sens tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2008/1/KE, meta l-impjant jikkontribwixxi għall-qbiż (potenzjali) tal-limiti nazzjonali tal-emissjonijiet għas-sustanzi li jniġġsu stabbiliti bid-Direttiva 2001/81/KE. Din il-projbizzjoni ma tapplikax meta jiġi pprovat b’mod konkret li l-emissjonijiet ta’ sustanzi li jniġġsu inkwistjoni huma irrilevanti għall-iskopijiet tal-impatt ambjentali tal-impjant.
5. It-tħaddim ta’ impjant wara l-2010 huwa rilevanti biss jekk f’dak il-mument ma jkunux għadhom iktar jistgħu potenzjalment jew effettivament jinqabżu l-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet.
6. L-individwi privati, fil-kuntest ta’ rikors fis-sens tal-Artikolu 16 tad-Direttiva 2008/1/KE, jistgħu jinvokaw il-projbizzjoni, stabbilita mid-Direttiva 2001/81/KE fil-każ ta’ qbiż (potenzjali) tal-limiti ta’ emissjonijiet, tal-ħruġ ta’ permess għal ċerti sorsi ta’ emissjonijiet addizzjonali, jiġifieri impjanti, skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva 2008/1/KE. Dan jgħodd ukoll għal matul il-perijodu bejn is-27 ta’ Novembru 2002 u l-31 ta’ Diċembru 2010. Il-projbizzjoni ma tapplikax fejn jiġi pprovat b’mod konkret li l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu inkwistjoni huma irrilevanti għall-iskopijiet tal-impatt ambjentali tal-impjant.
(1) .
(2)  –	Ara s-sentenzi tal-15 ta’ Novembru 2005, Il‑Kummissjoni vs L‑Awstrija, Kawża C‑320/03, Ġabra p. I‑9871; tal-25 ta’ Lulju 2008, Janecek, Kawża C‑237/07, Ġabra p. I‑6221, u tas-6 ta’ Novembru 2008, Il‑Pajjiżi l-Baxxi vs Il‑Kummissjoni, Kawża C‑405/07 P, Ġabra p. I‑8301.
(3)  –	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 6, p. 320.
(4)  –	European Environmental Agency, NEC Directive status report 2007, Luxemburg 2008, p. 16 (Tabella 5), kif ukoll NEC Directive status report 2008, Luxemburg 2009, p. 18 (Tabella 3.1). Skont dawn is-sorsi, hemm ħdax-il Stat Membru ieħor li jaqbżu l-limiti għall-ossidu tan-nitroġenu, erbgħa oħra li jaqbżu l-limiti għal komposti organiċi volatili, tnejn oħra jaqbżu l-limiti għall-ammonia, iżda l-ebda Stat Membru ma jaqbeż il-limiti għad-dijossidu tal-kubrit.
(5)  –	Oriġinarjament: id-Direttiva tal-Kunsill Nru 96/61/KE, tal-24 ta’ Settembru 1996, (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 3, p. 80), fil-verżjoni emendata bir-Regolament (KE) Nru 166/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-18 ta’ Jannar 2006, dwar il-Ħolqien ta’ Reġistru Ewropew dwar ir-Rilaxx u t-Trasferiment ta’ Inkwinanti li jemenda d-Direttiva tal-Kunsill 91/689/KEE u 96/61/KE (ĠU 33, p. 1), fil-verżjoni kkonsolidata permezz tad-Direttiva 2008/1/KE (ĠU L 24, p. 8). L-imsemmija Direttiva, flimkien ma’ għadd ta’ direttivi oħra, dalwaqt sejra tiġi mibdula bid-Direttiva Nru 2010/75 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-24 ta’ Novembru 2010, dwar l-emissjonijiet industrijali (il-prevenzjoni u l-kontroll integrati tat-tniġġis), ara d-dokument tal-Kunsill tal-24 ta’ Novembru 2010, PE-CONS 31/5/10 REV 5. Id-Direttiva NEC ma tifformax parti minn dak il-pakkett.
(6)  –	Il-Konvenzjoni dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid tad-Deċiżjonijiet, u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali (ĠU 2005, L 124, p. 4) iffirmata mill-Komunità Ewropea fil-25 ta’ Ġunju 1998 f’Aarhus (id-Danimarka) u approvata b’deċiżjoni tal-Kunsill tas-17 ta’ Frar 2005, 2005/370/KE (ĠU L 124, p. 1).
(7)
–	L-Artikolu 4(4) tad-Direttiva 2003/35/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-26 ta’ Mejju 2003, li tipprovdi għall-parteċipazzjoni pubblika fit-tfassil ta’ ċerti pjani u programmi li għandhom x’jaqsmu mal-ambjent u li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 85/337/KEE u 96/61/KE rigward il-parteċipazzjoni pubblika u l-aċċess għall-ġustizzja (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 7, p. 466).
(8)  –	Approvat bid-Deċiżjoni tal-Kunsill Nru 2003/507/KE, tat-13 ta’ Ġunju 2003 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 47, p. 172).
(9)  –	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 6, p. 299, kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 2006/105/KE, tal-20 ta’ Novembru 2006, li tadatta d-Direttivi 73/239/KEE, 74/557/KEE u 2002/83/KE fil-qasam tal-ambjent, minħabba l-adeżjoni tal-Bulgarija u tar-Rumanija (ĠU L 363, p. 368).
(10)  –	Ara d-deskrizzjoni inkluża fis-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-10 ta’ April 2008, Kawża T‑233/04, Il-Pajjiżi l-Baxxi vs Il-Kummissjoni, Ġabra p. II‑591, punti 10 et seq .
(11)  –	Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 4.
(12)  –	Sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-10 ta’ Ġunju 2010, Fallimento Traghetti del Mediterraneo, C‑140/09, Ġabra p. I-05243, punt 29, kif ukoll il-Kawżi Magħquda C‑395/08 u C‑396/08, Bruno u Pettini, Ġabra p. I-05119, punt 19, u s-sentenza tal-1 ta’ Lulju 2010, Sbarigia, Kawża C‑393/08, Ġabra p. I-06337, punt 20.
(13)  –	Sentenza tat-13 ta’ Lulju 2006, Manfredi et, Kawżi Magħquda C-295/04 sa C-298/04, Ġabra p. I-6619, punt 27.
(14)  –	Ara fost oħrajn is-sentenzi tal-15 ta’ Diċembru 1995, Bosman, Kawża C-415/93, Ġabra p. I‑4921, punt 61; u tal-10 ta’ Jannar 2006, IATA u ELFAA, Kawża C-344/04, Ġabra p. I-403, punt 24.
(15)  –	Ara s-sentenzi Bosman, punt 59, kif ukoll IATA u ELFAA, punt 24, iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 14.
(16)  –	Sentenzi tat-13 ta’ Novembru 2003, Neri, Kawża C-153/02, Ġabra p. I‑13555, punti 34 et seq ; tad-29 ta’ April 2004, Orfanopoulos u Oliveri, Kawżi Magħquda C-482/01 u C-493/01, Ġabra p. I ‑5257, punt 42; u tat-12 ta’ Jannar 2006, Turn- und Sportunion Waldburg, Kawża C-246/04, Ġabra p. I‑589, punt 21.
(17)  –	Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-6 ta’ Ottubru 1982, Cilfit et, Ġabra p. 3415, punti 13-16 u 21.
(18)  –	Is-sentenza Cilfit et, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 17, punt 15.
(19)  –	RWE, fl-osservazzjonijiet tagħha tat-18 ta’ Awwissu 2009, tfakkar li sa issa ma kien hemm l-ebda ċensura mill-Kummissjoni Ewropea rigward il-qbiż (potenzjali) tal-limiti ta’ emissjonijiet previsti għall-Pajjiżi l-Baxxi (punt 35).
(20)  –	Sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-10 ta’ April 1984, Von Colson u Kamann, Kawża 14/83, Ġabra p. 1891, punt 26; u tat-13 ta’ Novembru 1990, Marleasing, Kawża C-106/89, Ġabra p. I‑4135, punt 8.
(21)  –	Sentenzi Colson u Kamann, kif ukoll Marleasing, it-tnejn iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20.
(22)  –	Ara s-sentenzi tat-22 ta’ Ġunju 1989, Costanzo, Kawża 103/88, Ġabra p. 1839, punti 30 et seq ; tad-29 ta’ April 1999, Ciola, Kawża C-224/97, Ġabra p. I‑2517, punt 30; tal-14 ta’ Ġunju 2007, Medipac-Kazantzidis, Kawża C-6/05, Ġabra p. I‑4557, punt 43; tat-12 ta’ Jannar 2010, Petersen, Kawża C-341/08, Ġabra p. I-00047, punt 80; kif ukoll tal-14 ta’ Ottubru 2010, Fuß, Kawża C-243/09, Ġabra p. I-09849, punt 61.
(23)  –	Sentenzi tal-5 ta’ Ottubru 2004, Pfeiffer et, Kawżi Magħquda C-397/01 sa C-403/01, Ġabra p. I‑8835, punti 115 u 118 et seq ; u tas-16 ta’ Lulju 2009, Mono Car Styling, Kawża C-12/08, Ġabra p. I‑6653, punt 62.
(24)  –	Ara Kracht/Wasielewski, f’Rengeling (cur.), Handbuch zum europäischen und deutschen Umweltrecht, Vol. I, Köln, it-II ed. 2003, paragrafu 35, punt 34, Albrecht, Umweltqualitätsziele im Gewässerschutzrecht, Berlin 2007, p. 43.
(25)  –	Ara Kracht/Wasielewski, iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 24, u Albrecht, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 24, p. 292 et seq .
(26)  –	Ara Kracht/Wasielewski, iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 24, u Albrecht iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 24, p. 44, 52 et seq .
(27)  –	Ara Albrecht, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 24, p. 52 et seq .
(28)  –	ĠU L 152, p. 1. Ara, dwar dan il-punt, is-sentenzi ċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2.
(29)  –	Ara l-Artikolu 4 flimkien mal-Anness I tad-Direttiva NEC.
(30)  –	Ara l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 1, flimkien mal-Anness I tad-Direttiva IPPC.
(31)  –	Ara t-tieni paragrafu tal-Artikolu 1, l-Artikolu 3(1)(a), l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 9(4), tad-Direttiva IPPC.
(32)  –	Il-limiti ta’ emissjonijiet fis-sens tal-Artikolu 19(1) tad-Direttiva IPPC, ma kinux stabbiliti mill-organi tal-Unjoni, u għalhekk japplika l-paragrafu (2).
(33)  –	“It-triq tal-produzzjoni sostenibbli – Progress fl-implimentazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill dwar il-prevenzjoni u l-kontroll integrat tat-tniġġis”, Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta’ Ġunju 2003 lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, KOM(2003) 354 def.
(34)  –	Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 33, punt 10.1.7, id-Direttiva dwar il-limiti nazzjonali ta’ emissjonijiet, p. 30.
(35)  –	Sentenza tat-18 ta’ Diċembru 1997, Inter-Environnement Wallonie, Kawża C-129/96, Ġabra p. I‑7411, punt 43.
(36)  –	Sentenza Inter-Environnement Wallonie, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 35, punt 44.
(37)  –	Sentenzi Inter-Environnement Wallonie, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 35, punt 45; tat-8 Mejju 2003, ATRAL, Kawża C‑14/02, Ġabra p. I‑4431, punt 58; tal-10 ta’ Novembru 2005, Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, Kawża C‑316/04, Ġabra p. I‑9759, punti 42, 44; tat-22 ta’ Novembru 2005, Mangold, Kawża C‑144/04, Ġabra p. I‑9981, punt 67; tal-14 ta’ Settembru 2006, Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, Kawża C‑138/05, Ġabra p. I‑8339, punti 42, 48; tal-14 ta’ Ġunju 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju, Kawża C-422/05, Ġabra p. I‑4749, punt 62; kif ukoll dik tat-23 ta’ April 2009, Angelidaki et, Kawżi Magħquda C‑378/07 sa C‑380/07, Ġabra p. I‑3071, punt 206 u VTB-VAB, Kawżi Magħquda C‑261/07 u C‑299/07, Ġabra p. I‑2949, punt 38.
(38)  –	Ara l-konklużjonijiet tiegħi ppreżentati fit-18 ta’ Mejju 2004, Wippel, Kawża C‑313/02, Ġabra p. I‑9483, punt 60; sentenzi tat-8 ta’ Lulju 2004, Dragaggi et, Kawża C‑117/03, Ġabra p. I‑167, punt 26; tas-27 ta’ Ottubru 2005, Adeneler et, Kawża C‑212/04, Ġabra p. I‑6057, punt 48; tad-9 ta’ Jannar 2008, Impact, Kawża C‑268/06, Ġabra p. I‑2483, punt 127; kif ukoll tal-4 ta’ Diċembru 2008, Angelidaki et, Kawżi Magħquda C‑378/07 sa C‑380/07, Ġabra p. I‑3071, punt 73.
(39)  –	Ara s-sentenzi ċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 37.
(40)  –	Ara b’mod partikolari s-sentenzi tal-4 ta’ Lulju 2006, Adeneler et, Kawża C‑212/04, Ġabra p. I‑6057, punti 121 et seq ; Angelidaki et,
iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 37, punti 206 et seq ; kif ukoll is-sentenza VTB-VAB, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 37, punti 38 et seq .
(41)  –	Sentenza Adeneler et, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 40, punti 122 et seq, kif ukoll VTB-VAB, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 37, punt 38.
(42)  –	Ara ż-żewġ sentenzi Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 37, punt 42.
(43)  –	Id-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE, tal-21 ta’ Mejju 1992, dwar il-konservazzjoni tal-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 102).
(44)  –	Id-Direttiva tal-Kunsill 91/414/KEE, tal-15 ta’ Lulju 1991, li tikkonċerna t-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 11, p. 332).
(45)  –	Ara t-tieni sentenza Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, Kawża C-138/05, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 37, punti 44 et seq .
(46)
–	Ara s-sentenzi tat-13 ta’ Jannar 2005, Dragaggi et, Kawża C-117/03, Ġabra p. I‑167, punt 29; tal-14 ta’ Settembru 2006, Bund Naturschutz in Bayern et, Kawża C-244/05, Ġabra p. I‑8445, punt 44; tal-14 ta’ Jannar 2010, Stadt Papenburg, Kawża C-226/08, Ġabra p. I-09849, punt 49; u tal-20 ta’ Mejju 2010, Il-Kummissjoni vs Spanja, Kawża C-308/08, Ġabra p. I-04281, punt 21.
(47)  –	Ara rispettivament, dwar l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8, iż-żewġ sentenzi Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 37, Kawża C-316/04, punt 15, u l-Kawża C-138/05, punt 12, u dwar l-Artikolu 18(2) tad-Direttiva 2000/78, is-sentenza Mangold, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 37, punti 71 et seq .
(48)  –	B’referenza għas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Awstrija, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2, punt 80.
(49)  –	Ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-5 ta’ Frar 1963, Van Gend & Loos, Kawża 26/62, Ġabra p. 3, 24.
(50)  –	Ara wkoll l-ewwel u t-tieni ‘premessa’, kif ukoll l-Artikolu 5(b) tad-Direttiva NEC.
(51)  –	Ara s-sentenza Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, Kawża C‑138/05, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 37, punt 43 et seq .
(52)  –	Sentenzi tal-24 ta’ Ottubru 1996, Kraaijeveld et, Kawża C-72/95, Ġabra p. I‑5403, punt 61; tal-15 ta’ Ġunju 2000, Brinkmann, Kawża C-365/98, Ġabra p. I‑4619, punt 32, u Janecek, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2, punt 46.
(53)
–	Ara s-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta’ Frar 1973, Il-Kummissjoni vs L-Italja, Kawża 30/72, Ġabra p. 161, punt 11; tal-10 ta’ Lulju 1990, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, Kawża C-217/88, Ġabra p. I‑2879, punt 26; u tal-10 ta’ Ġunju 2004, Il-Kummissjoni vs L-Italja, Kawża C-87/02, Ġabra p. I‑5975, punt 38.
(54)  –	Ara bħala eżempju, fir-rigward tal-intervent f’żoni ta’ konservazzjoni tal-għasafar, is-sentenza tat-28 ta’ Frar 1991, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (“Leybucht”), Kawża C-57/89, Ġabra p. I‑883, punti 21 et seq, u, fir-rigward tal-protezzjoni tal-biodiversità, il-konklużjonijiet tiegħi ppreżentati fl-14 ta’ Ġunju 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Finlandja (“Wolfsjagd”), Kawża C‑342/05, Ġabra p. I‑4713, punti 52 et seq .
(55)  –	Ara b’mod partikolari t-tieni u d-disa’ ‘premessa’, kif ukoll l-Artikoli 1, 2, punt 2, 3(1)(a) u (b), 9(4), tad-Direttiva IPPC.
(56)  –	Ara b’mod partikolari d-disa’, u t-tletin ‘premessa’, kif ukoll l-Artikoli 1, 2, punti 5 u 6, l-Artikolu 9(3) u (4), l-Artikolu 19, tad-Direttiva IPPC.
(57)  –	Ara l-wieħed u għoxrin ‘premessa’, kif ukoll l-Artikolu 2, punt 3 tad-Direttiva IPPC.
(58)  –	Ara iktar ’il fuq, il-paragrafu Nr. II –D –1.
(59)  –	Sentenzi Janecek, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2, punt 37; tas-16 ta’ Settembru 1999, WWF et, Kawża C-435/97, Ġabra p. I‑5613, punt 69; Kraaijeveld et, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 52, punt 56; tal-1 ta’ Frar 1977, Verbond van Nederlandse Ondernemingen, Kawża 51/76, Ġabra p. 113, punt 20/29.
(60)  –	Sentenza Janecek iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2, punt 37;
(61)  –	Sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta’ Jannar 1982, Becker, Kawża 8/81, Ġabra p. 53, punt 25; tal-11 ta’ Lulju 2002, Marks & Spencer, Kawża C-62/00, Ġabra p. I‑6325, punt 25; Pfeiffer et, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 42, punt 103; tat-12 ta’ Frar 2009, Cobelfret, Kawża C-138/07, Ġabra p. I‑731, punt 58; u Janecek iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2, punt 36.
(62)  –	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Janecek, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2, punt 39.
(63)  –	Sentenza Janecek, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2, punt 39.
(64)  –	Wieħed jista’ jsostni li l-kawżi pendenti, Trianel, Kawża C-115/09, (li ġiet ikkomunikata fil-ĠU C‑141, p. 26, li dwarha ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Sharpston), kif ukoll il-Kawżi Magħquda Boxus et, C-128/09 sa C-131/09, C-134/09 u C-135/09, (li ġew ikkomunikati fil-ĠU C‑153, p. 18 et seq ), jistgħu jagħtu kontribut għall-interpretazzjoni ta’ dawn ir-rekwiżiti.
(65)  –	Sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-26 ta’ Frar 1986, Marshall, Kawża 152/84, Ġabra p. 723, punt 48; tal-14 ta’ Lulju 1994, Faccini Dori, Kawża C-91/92, Ġabra p. I‑3325, punt 20; tad-19 ta’ Jannar 2010, Kücükdeveci, Kawża C-555/07, Ġabra p. I‑00365, punt 46.
(66)  –	Sentenza Pfeiffer et, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 23, p. 110 et seq, u s-sentenza tad-19 ta’ Jannar 2010, Kücükdeveci, Kawża C-555/07, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 65, punti 45 et seq .
(67)  –	Sentenzi tas-7 ta’ Jannar 2004, Wells, Kawża C-201/02, Ġabra p. I‑723, punt 57; u tas-17 ta’ Lulju 2008, Arcor, Kawżi C-152/07 sa C-154/07, Ġabra p. I‑5959, punt 36.
(68)  –	Ara iktar ’il fuq, punti 80 et seq .
(69)  –	Ara iktar ’il fuq, punti 120 et seq .