SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA22 ta' Mejju 1990 (*)"Kompetenza tal-Parlament Ewropew li jressaq rikors għal annullament"Fil-kawża C-70/88_Il-Parlament Ewropew,
irrappreżentat minn M. Francesco Pasetti Bonbardella u J. Campinos,
bħala aġenti, jurisconsultes, assistiti minn M. Christian Pennera u
Johann Schoo, membri tas-Servizz Ġuridiku, bħala aġenti, b'indirizz
għan-notifika fis-Segretarjat Ġenerali tal-Parlament Ewropew, Kirchberg_rikorrent_vsIl-Kunsill tal-Komunitajiet Ewropej,
irrappreżentat minn M. Raffaello Fornasier, Direttur Ġenerali
tas-Servizz Ġuridiku, u minn B. Schloh, Conseiller juridique, bħala
aġenti, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu, fl-Uffiċċju ta' Jörg
Käser, Direttur fid-Direttorat ta' l-Affarijiet Ġuridiċi tal-Bank
Ewropea għall-Investiment, 100, Blvd. Konrad Adenauer_konvenut_sostnut minn_Ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u ta' l-Irlanda ta' Fuq,
irrappreżentat minn J. Gensmantel, tat-Treasury Solicitor's Department,
bħala aġent, b'indirizz għan-notifika fis-sede ta' l-A_baxxata
tar-Renju Unit, 14, Boulevard Roosevelt, fil-Lussemburgu_u minn_Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej,
irrappreżentata minn M. Van Ackere-Pietri, conseiller juridique, u J.
Grünwald, membru tas-Servizz Ġuridiku, bħala aġenti, b'indirizz
għan-notifika fl-uffiċċju ta' G. Kremlis, membru tas-servizz ġuridiku,
Centre Wagner, Kirchberg partijiet intervenjentiIL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA_komposta
minn O Due, President, Sir Gordon Slynn, CN Kakouris, FA Schockweiler u
M Zuleg, Presidenti ta' Awla, GF Manċini, R Joliet, JC Moitinho de
almeida u GC Rodriguez, Imħallfin_Avukat Ġenerali: M. Van Gerven_Reġistratur:D. Louterman, Amministratriċi Prinċipali_tagħti l-preżenti Sentenza1        Permezz
ta' att ippreżentat fir-reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fl-4 ta’ Marzu
1988, il-Parlament Ewropej, bis-saħħa ta' l-Artikolu 146 tat-Trattat
KEEA u l-Artikolu 173 tat-Trattat KEE, talab li jiġi annullat
ir-regolament tal-Kunsill (Euratom) nru 3954/87 tat-22 ta’ Diċembru
1987, li jistabbilixxi l-livelli massimi ta’ kontaminazzjoni radjoattiva
ammissibbli għall-prodotti ta’ l-ikel u l-għalf, wara inċident nukleari
jew kull każ ieħor ta’ emerġenza radjoloġika (ĠU 1987, L 371, p. 11).2        L-imsemmi
regolament, li hu bbażat fuq l-Artikolu 31 tat-Trattat KEEA,
jistabbilixxi l-livelli massimi ta’ kontaminazzjoni radjoattiva
ammissibbli għall-prodotti ta’ l-ikel u l-għalf li jistgħu jiġu
kkummerċjalizzati wara inċident nukleari jew kull każ ieħor ta’
emerġenza radjoloġika li tista’ twassal, jew tkun li wasslet għal
livelli sostanzjali ta’ kontaminazzjoni radjoattiva fi prodotti ta’
l-ikel u l-għalf. Il-prodotti ta’ l-ikel u l-għalf li jkollhom livelli
ta’ tniġġis ogħla minn dak permess, kif stabbilit b'att adottat skond
id-dispożizzjonijiet tar-regolament ikkontestat ma jistgħux jiġu
kkummerċjalizzati.3        Waqt
l-abbozzar tar-regolament ikkontestat, il-Parlament Ewropew, li ġie
kkonsultat mill-Kunsill skond l-Artikolu 31 tat-Trattat KEEA, wera
n-nuqqas ta' qbil mal-bażi legali adottata mill-Kummissjoni u talabha
tissottometti proposta ġdida bbażata fuq l-Artikolu 100a tat-Trattat
KEE. Peress li l-Kummissjoni ma laqgħatx din it-talba, il-Kunsill adotta
r-regolament nru. 3954/87 abbażi ta’ l-Artikolu 31 tat-Trattat KEEA.
Minħabba f'hekk, il-Parlament ressaq ir-rikors preżenti
għall-annullament ta’ l-imsemmi regolament.4        Il-Kunsill
ressaq eċċezzjoni ta’ inammissabbilità taħt l-ewwel inċiż ta'
l-Artikolu 91(1), tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja u
talab lill-Qorti tagħti deċiżjoni fuq din l-eċċezzjoni mingħajr ma
tidħol fil-mertu.5        In
sostenn ta' din l-eċċezzjoni, fil-kuntest tal-proċedura bil-miktub,
il-Kunsill irrefera għall-mument fis-sentenza tas-27 ta' Settembru 1988,
Il-Parlament Ewropew vs Il-Kunsill, "Komitoloġija" (302/87, Ġabra p.
5615), li ma kinitx għada ngħatat, li fiha argumenti simili għal dak
imressaq in sostenn ta' l-eċċezzjoni ta' inammissibbiltà fil-kawża
302/87. Fis-seduta, li nżammet fil-5 ta' Ottubru 1989, il-Kunsill kien
sostna li l-kwistjoni dwar il-kompetenza tal-Parlament Ewropew li
jressaq rikors għal annullament kienet ġiet maqtugħa mill-Qorti b'mod
ċar fis-sentenza tas-27 ta' Settembru u li, għaldaqstant, il-preżenti
rikors kien inammissibbli.6        Il-Parlament
Ewropew talab li din l-eċċezzjoni tiġi miċħuda. Huwa sostna li l-kawża
preżenti kienet tinkludi element ġdid in relazzjoni mal-kawża 302/87.
Il-Qorti kienet irrilevat, fil-fatt, bħala ġustifikazzjoni tar-rifjut
tagħha li tirrikonoxxi l-kompetenza tal-Parlament Ewropew li jressaq
rikors għal annullament, li kienet ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni,
bis-saħħa ta' l-Artikolu 155 tat-Trattat KEE, li tiżgura li
l-prerogattivi tal-Parlament jiġu rrispettati u li tressaq rikorsi għal
annullament li jistgħu jkunu neċessarji għal dak il-għan. Issa, il-kawża
preżenti turi li l-Kummissjoni ma tistax tinħeles minn din
ir-responsabbiltà, sa fejn hi tkun ibbażat il-proposta tagħha fuq bażi
ġuridika differenti minn dik li tkun meqjusa xierqa mill-Parlament.
Konsegwentement, huwa ma jkunx jista' joqgħod fuq il-Kummissjoni biex
jiddefendi l-prerogattivi tiegħu b'rikors għal annullament.7        Il-Parlament
Ewropew żied li l-adozzjoni, mill-Kunsill, ta' l-att ikkontestat ma
tistax tiġi kkunsidrata bħala rifjut impliċitu li taġixxi, u li dan
ir-rifjut jippermetti lill-Parlament jressaq rikors abbażi ta' nuqqas
ta' aġir.
Barra minn hekk, il-ħarsien tal-prerogattivi tiegħu permezz
ta' rikorsi minn individwi jkun kompletament aleatorju u b'hekk bla
effett.8        Għalhekk,
hemm vojt ġuridiku li l-Qorti għandha timla billi tirrikonoxxi
lill-Parlament Ewropew id-dritt li jressaq rikors għal annullament sa
fejn huwa neċessarju li jiġu ssalvagwardati l-prerogattivi tiegħu stess.9        Permezz
ta' digriet tat-13 ta' Lulju 1988, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet
Ewropej ġiet ammessa tintervjeni in sostenn tat-talbiet tal-konvenut.
Filwaqt li talbet li r-rikors jiġi miċħud fuq il-mertu, il-Kummissjoni,
waqt is-seduta, talbet lill-Qorti tiċħad l-eċċezzjoni ta'
inammissibbiltà mressqa mill-Kunsill. Barra minn hekk, permezz ta'
digriet tat-18 ta' Jannar 1989, ir-Renju Unit ġie ammess jintervjeni in
sostenn tal-konvenut. Ir-Renju Unit ma għamel l-ebda talba fir-rigward
ta' l-ammissibbiltà tar-rikors.10      Qiegħed
isir riferiment għar-Rapport tas-Seduta għal rendikont iżjed wiesgħa
tal-fatti tal-kawża, l-andament tal-proċedura kif ukoll
is-sottomissjonijiet u l-argumenti mressqa mill-partijiet. Dawn
l-elementi ser ikunu msemmija hawn isfel biss meta jkun neċessarju
għall-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja..11      Għandu
jiġi osservat, preliminarjament, li peress li l-att ikkontestat huwa
bbażat fuq dispożizzjoni tat-Trattat KEEA, l-ammissibbiltà ta' rikors
għal annullament ta' dan l-att għandu jiġi eżaminat fir-rigward ta'
l-imsemmi Trattat.12      Kif
jirriżulta mid-deċiżjoni tas-27 ta' Settembru 1988, imsemmija iktar 'il
fuq, il-Parlament ma għandux dritt iressaq rikors għal annullament taħt
id-disppożizzjonijiet ta' l-Artikolu 173 tat-Trattat KEE jew ta'
l-Artikolu 146 tat-Trattat KEEA, li fis-sustanza huma identiċi.13      Fil-fatt,
min-naħa, fl-ewwel inċiż ta' l-Artikolu 173 jew ta' l-Artikolu 146,
il-Parlament mhuwiex imsemmi fost l-istituzzjonijiet li jistgħu, ma'
l-Istati Membri, iressqu rikors għal annullament kontra kull att ta'
istituzzjoni oħra.14      Min-naħa
l-oħra, peress li l-Parlament mhuwiex persuna legali, huwa ma jistax
iressaq rikors quddiem il-Qorti taħt it-tieni inċiż ta' l-istess
Artikoli, liema sistema kienet tkun, fi kwalunkwe każ, inadatta għal
rikors għal annullament imressaq mill-Parlament.15      Fl-istess
sentenza tas-27 ta' Settembru 1988, wara li indikat ir-raġunijiet
għalfejn il-Parlament ma kellux il-kompetenza jressaq rikors taħt
l-Artikolu 173 tat-Trattat KEE, il-Qorti fakkret li varji rimedji
fid-dritt kienu disponibbli biex jiżguraw il-ħarsien tal-prerogattivi
tal-Parlament. Kif osservat l-imsemmija deċiżjoni, mhux talli
l-Parlament igawdi d-dritt li jressaq rikors għal nuqqas ta' aġir, iżda
t-Trattati jipprovdu mezzi sabiex atti, adottati mill-Kunsill jew
mill-Kummissjoni mingħajr ma jkunu ttieħdu in kunsiderazzjoni
l-prerogattivi tal-Parlament, jiġu sottomessi lill-Qorti biex jintalab
l-annullament tagħhom.16      Madankollu,
iċ-ċirkustanzi u l-argumenti invokati fil-kawża preżenti jindikaw li
l-varji rimedji fid-dritt ipprovduti kemm fit-Trattat KEEA u fit-Trattat
KEE, ikunu kemm ikunu effettivi u diversi, jistgħu jirriżultaw
ineffettivi jew inċerti.17      L-ewwel
nett, rikors ta’ nuqqas ta' aġir ma jistax iservi sabiex tiġi
kkontestata l-bażi legali ta' att ġà adottat.18      It-tieni
nett, is-sottomissjoni ta' rinviju għal domanda preliminari li
jirrigwarda l-validità ta' tali att jew azzjoni minn naħa ta' Stati jew
individwi għall-annullament ta' dak l-att, toħroġ minn kontinġenzi
sempliċi li fuqhom il-Parlament ma jkunx jista' jafda.19      Fl-aħħar
nett, filwaqt li l-Kummissjoni għandha tiżgura li l-prerogattivi
tal-Parlament jiġu rrispettati, dan l-obligu ma jistax imur lil hinn
milli jippreġudika l-pożizzjoni tagħha stess u tressaq rikors għal
annullament li l-istess Kummissjoni tkun tqis li huwa infondat.20      Jirriżulta
minn dak li ntqal qabel li l-eżistenza ta' diversi rimedji ġuridiċi
mhumiex suffiċjenti biex jiggarantixxu, b'ċertezza, f'kull ċirkustanza,
l-annullament ta' att tal-Kunsill jew tal-Kummissjoni li ma
jirrikonoxxix il-prerogattivi tal-Parlament.21      Dawn
il-prerogattivi jikkostitwixxu wieħed mill-elementi tal-bilanċ
istituzzjonali maħluqa mit-Trattati. It-Trattati, fil-fatt, waqqfu
sistema ta' tqassim tal-kompetenzi fost il-varji istituzzjonijiet
tal-Komunità, li tassenja lil kull isitituzzjoni r-rwol tagħha
fl-istruttura istituzzjonali tal-Komunità u t-twettiq tad-dmirijiet
mogħtija lilhom.22      L-osservanza
tal-bilanċ istituzzjonali tfisser li kull istituzzjoni għandha
teżerċita l-poteri tagħha b'osservanza tal-poteri ta' l-istituzzjonijiet
l-oħra. Din teżiġi wkoll li kull vjolazzjoni ta' din ir-regola, jekk
tiġri, tkun tista' tiġi ppenalizzata.23      Il-Qorti,
li għandha, bis-saħħa tat-Trattati, tiggarantixxi l-osservanza tal-liġi
fl-interpretazzjoni u fl-applikazzjoni tagħhom, għandha b'hekk tiżgura
ż-żamma tal-bilanċ istituzzjonali u, konsegwentement, l-istħarriġ
ġudizzjarju ta' l-osservanza tal-prerogattivi tal-Parlament, meta
tintalab tagħmel hekk minn din ta' l-aħħar, permezz ta' rimedju ġuridiku
adatt għall-għanijiet li l-Parlament irid jilħaq.24      Fit-twettiq
ta' dan l-inkarigu, il-Qorti, ċertament, ma tistax tinkludi l-Parlament
fost l-istituzzjonijiet li jistgħu jressqu rikors taħt l-Artikolu 173
tat-Trattat KEE jew l-Artikolu 146 tat-Trattat KEEA, mingħajr ma
tiġġustifika dan b'interess ta' azzjoni.25      Madankollu,
hu d-dmir tal-Qorti li tiżgura li d-dispożizzjonijet tat-Trattati li
jirrigwardaw il-bilanċ istituzzjonali jiġu applikati kompletament u li
l-prerogattivi tal-Parlament, bħal dawk ta' l-istituzzjonijiet l-oħra,
ma jiġux imminati mingħajr ma l-Parlament ikollu rimedju legali, fost
dawk previsti fit-Trattati, li jkun jista’ jiġi eżercizzat b'ċertezza u
b'mod effettiv.26      In-nuqqas,
fit-Trattati, ta' kull dispożizzjoni li tipprevedi d-dritt ta' rikors
għal annullament lill-Parlament jista' tikkostitwixxi lakuna
proċedurali, iżda ma jistax jipprevali fuq l-interess fondamentali
marbut maż-żamma u l-osservanza tal-bilanċ istituzzjonali pprovdut
fit-Trattati kostituttivi tal-Komunitajiet Ewropej.27      Konsegwentement,
rikors għal annullament imressaq mill-Parlament kontra att tal-Kunsill
jew tal-Kummissjoni huwa ammissibbli, bil-kundizzjoni li l-imsemmi
rikors ikun intiż biss biex jissalvagwarda l-prerogattivi tiegħu u li
jkun ibbażat biss fuq argumenti li jirrigwardaw il-ksur tagħhom. B'din
ir-riżerva, ir-rikorsi għal annullament tal-Parlament għandhom ikunu
suġġetti għar-regoli previsti mit-Trattati fir-rigward tar-rikorsi għal
annullament imressqa mill-istituzzjonijiet l-oħra.28      Fost
il-prerogattivi tal-Parlament hemm, fil-każijiet previsti mit-Trattati,
il-parteċipazzjoni fl-abbozzar ta' atti leġiżlattivi, u b'mod
partikolari, il-partreċipazzjoni fil-proċedura ta' kooperazzjoni
prevista fit-Trattat KEE.29      Fil-kawża
preżenti, il-Parlament isostni li r-regolament ikkontestat huwa bbażat
fuq l-Artikolu 31 tat-Trattat KEEA, li jipprovdi li l-Parlament għandu
jiġi kkonsultat biss meta l-imsemmi regolament ikun ibbażat fuq
l-Artikolu 100a tat-Trattat KEE, li jeżiġi l-implementazzjoni
tal-proċedura għall-kooperazzjoni mal-Parlament.30      Il-Parlament
jikkonkludi minn dan li l-għażla mill-Kunsill tal-bażi ġuridika
għar-regolament ikkontestat wassal għal vjolazzjoni tal-prerogattivi
tiegħu bill ċaħħdu mill-possibbiltà, li l-proċedura ta’ kooperazzjoni
tagħti, ta' parteċipazzjoni fl-abbozzar ta' l-att b'mod iktar intensiv u
attiv milli fil-kuntest ta' proċedura ta' konsultazzjoni.31      Peress
li l-Parlament qed jinvoka vjolazzjoni tal-prerogattivi tiegħu, li
tirriżulta mill-għażla tal-bażi ġuridika ta' l-att ikkontestat, joħroġ
minn dak kollu li ntqal li li l-azzjoni preżenti hija ammissibbli.
L-eċċezzjoni ta' inammissibiltà mressqa mill-Kunsill għandha għalhekk
tiġi miċħuda u l-proċedura għandha titkompla għall-eżami tal-mertu
tal-kawża. Fuq l-ispejjeż32      L-ispejjeż għandhom jiġu rriżervatiGħal dawn il-motivi, IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA_1)      L-eċċezzjoni ta' inammissibbiltà mressqa mill-Kunsill hija miċħuda2)      Il-proċedura għandham titkompla fir-rigward tal-mertu.3)      L-ispejjeż huma rriżervatiDueSlynnKakourisSchockweilerZuleegManciniJolietMoitinho de AlmeidaRogríquez IglesiasMoħtija f'Qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu fit-22 ta' Mejju 1990J. G. Giraud       O. DueReġistratur       President* Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.