62022CJ0753_RES
Kawża C‑753/22
QY
vs
Bundesrepublik Deutschland
(talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mill-Bundesverwaltungsgericht)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) tat-18 ta’ Ġunju 2024
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Spazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja – Proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali – Direttiva 2013/32/UE – Artikolu 33(2)(a) – Impossibbiltà għall-awtoritajiet ta’ Stat Membru li jiċħdu applikazzjoni għall-ażil bħala inammissibbli minħabba l-għoti preċedenti tal-istatus ta’ refuġjat fi Stat Membru ieħor – Artikolu 4 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Riskju li jkun suġġett għal trattament inuman jew degradanti f’dan l-Istat Membru l-ieħor – Eżami minn dawn l-awtoritajiet ta’ din l-applikazzjoni għall-ażil minkejja l-għoti tal-istatus ta’ refuġjat fl-imsemmi Stat Membru ieħor – Direttiva 2011/95/UE – Artikolu 4 – Analiżi individwali”
Kontrolli fil-fruntieri, ażil u immigrazzjoni – Politika tal-ażil – Status ta’ refuġjat jew status mogħti mill-protezzjoni sussidjarja – Direttiva 2011/95 – Proċeduri għall-għoti u għall-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali – Direttiva 2013/32 – Proċedura ta’ eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali – Għoti ta’ protezzjoni internazzjonali fi Stat Membru – Applikazzjoni għal protezzjoni fi Stat Membru ieħor – Riskju ta’ trattament inuman jew degradanti – Impossibbiltà għal dan l-Istat Membru l-ieħor li jiddikjara din l-applikazzjoni inammissibbli – Assenza ta’ obbligu ta’ rikonoxximent awtomatiku tad-deċiżjoni tal-għoti ta’ protezzjoni internazzjonali – Eżami individwali, komplet u aġġornat ġdid tal-imsemmija applikazzjoni – Portata
(Artikolu 4(3) TUE; Artikolu 78(1) u (2) TFUE; Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 4; Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 604/2013, Artikolu 3(1); Direttivi tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2011/95, Artikoli 3, 4(1) u (3), 13 u 36, u 2013/32, Artikoli 5, 10(2) u (3), 33(1) u (2)(a), u 49)
(ara l-punti 57 sa 59, 68, 71 sa 80 u d-dispożittiv)
Sunt
Adita b’talba għal deċiżjoni preliminari mill-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali, il-Ġermanja), il-Qorti tal-Ġustizzja, fil-formazzjoni tagħha bħala Awla Manja, tat deċiżjoni dwar il-kwistjoni ta’ jekk l-awtoritajiet ta’ Stat Membru kellhomx jipproċedu b’eżami ġdid ta’ applikazzjoni għall-ażil minkejja l-għoti tal-istatus ta’ refuġjat fi Stat Membru ieħor, meta huma ma jkunux jistgħu jeżerċitaw il-possibbiltà mogħtija mid-Direttiva 2013/32 (
1
) li jiċħdu din l-applikazzjoni bħala inammissibbli.
QY, ċittadina Sirjana li kisbet l-istatus ta’ refuġjat fil-Greċja fl-2018, għamlet applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali fil-Ġermanja. Sussegwentement, qorti amministrattiva Ġermaniża qieset li QY kienet suġġetta, fil-Greċja, għal riskju serju ta’ trattament inuman jew degradanti, fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), b’tali mod li hija ma setgħetx tirritorna hemmhekk.
F’Ottubru 2019, awtorità kompetenti Ġermaniża ċaħdet l-applikazzjoni ta’ QY għall-għoti tal-istatus ta’ refuġjat, iżda tatha l-protezzjoni sussidjarja. QY ressqet azzjoni kontra din id-deċiżjoni, li ġiet miċħuda mill-qorti amministrattiva Ġermaniża adita minħabba li QY ma kinitx f’riskju li tiġi ppersegwitata fis-Sirja. Għalhekk, QY ippreżentat appell quddiem il-qorti tar-rinviju, billi sostniet li l-awtorità kompetenti Ġermaniża kienet marbuta bir-rikonoxximent, mill-awtoritajiet Elleniċi, tal-istatus ta’ refuġjat.
Il-qorti tar-rinviju ppreċiżat li, f’dan il-każ, l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ta’ QY ma setgħetx tiġi ddikjarata inammissibbli minħabba l-għoti qabel ta’ dan l-istatus fil-Greċja, peress li QY kienet esposta għal riskju serju li tbati, f’dan l-Istat Membru, trattament inuman jew degradanti, fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Karta. F’dawn iċ-ċirkustanzi, hija staqsiet, essenzjalment, dwar jekk, skont id-dritt tal-Unjoni, l-awtorità kompetenti Ġermaniża setgħetx tevalwa l-fondatezza ta’ din l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, mingħajr ma tkun marbuta mill-fatt li l-Greċja kienet diġà tat tali protezzjoni lil QY.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Fl-ewwel lok, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li l-Artikolu 78(2)(a) TFUE jipprevedi li l-Parlament Ewropew u l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea għandhom jadottaw l-miżuri dwar sistema Ewropea komuni tal-ażil li tinkludi “status uniformi ta’ ażil favur ċittadini ta’ pajjiżi terzi, validu fl-Unjoni kollha”. Għalkemm din id-dispożizzjoni tipprovdi għalhekk bażi legali għall-adozzjoni ta’ atti tal-Unjoni li jinkludu tali status uniformi, xorta jibqa’ l-fatt li l-intervent tal-leġiżlatur tal-Unjoni huwa neċessarju sabiex jiġu stabbiliti b’mod konkret id-drittijiet kollha relatati ma’ dan l-istatus li, mogħti minn Stat Membru u rrikonoxxut mill-oħrajn kollha, ikun validu fl-Unjoni kollha.
Issa, il-leġiżlatur tal-Unjoni għadu ma kkonkretizzax kompletament l-għan intiż mill-Artikolu 78(2)(a) TFUE, jiġifieri l-imsemmi status uniformi ta’ ażil. B’mod partikolari, f’dan l-istadju, huwa la stabbilixxa prinċipju li jgħid li l-Istati Membri huma obbligati jirrikonoxxu awtomatikament id-deċiżjonijiet ta’ għoti tal-istatus ta’ refuġjat adottati minn Stat Membru ieħor u lanqas ma ppreċiża l-modalitajiet ta’ implimentazzjoni ta’ tali prinċipju. Għalkemm l-Istati Membri huma għalhekk, fl-istat attwali tad-dritt tal-Unjoni, liberi li jissuġġettaw ir-rikonoxximent tad-drittijiet kollha relatati mal-istatus ta’ refuġjat fit-territorju tagħhom għall-adozzjoni, mill-awtoritajiet kompetenti tagħhom, ta’ deċiżjoni ġdida ta’ għoti ta’ dan l-istatus, huma jistgħu jipprevedu rikonoxximent awtomatiku ta’ tali deċiżjonijiet adottati minn Stat Membru ieħor bħala dispożizzjoni iktar favorevoli (
2
). Madankollu, huwa stabbilit li l-Ġermanja ma eżerċitatx din il-possibbiltà.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeterminat, fit-tieni lok, il-portata tal-eżami, mill-awtorità kompetenti ta’ Stat Membru, ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali li toriġina minn applikant li jkun diġà ngħata l-istatus ta’ refuġjat minn Stat Membru ieħor.
F’dan il-kuntest, hija kkonstatat li meta l-awtorità kompetenti ta’ Stat Membru ma tkunx tista’ tiddikjara inammissibbli, skont l-Artikolu 33(2)(a) tad-Direttiva 2013/32, applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ta’ applikant, li Stat Membru ieħor ikun diġà tah tali protezzjoni, minħabba riskju serju għal dan l-applikant li jkun suġġett, f’dan l-Istat Membru l-ieħor, għal trattament inuman jew degradanti, fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Karta, din l-awtorità għandha tipproċedi b’eżami individwali, komplet u aġġornat ġdid ta’ din l-applikazzjoni fil-każ ta’ proċedura ġdida ta’ protezzjoni internazzjonali miżmuma skont id-Direttivi 2011/95 u 2013/32. Jekk l-applikant ikun jissodisfa l-kundizzjonijiet sabiex jitqies li jkun refuġjat skont il-Kapitoli II u III tad-Direttiva 2011/95, l-imsemmija awtorità għandha tagħtih l-istatus ta’ refuġjat mingħajr ma jkollha setgħa diskrezzjonali f’dan ir-rigward.
F’dan ir-rigward, għalkemm l-istess awtorità ma hijiex obbligata tirrikonoxxi l-istatus ta’ refuġjat lil dan l-applikant għas-sempliċi raġuni li dan l-istatus kien preċedentement ingħata lil dan tal-aħħar permezz ta’ deċiżjoni ta’ Stat Membru ieħor, hija għandha madankollu tieħu inkunsiderazzjoni b’mod sħiħ din id-deċiżjoni u l-elementi li jissostanzjawha. Fil-fatt, is-Sistema Ewropea Komuni tal-Ażil, li tinkludi kriterji komuni għall-identifikazzjoni ta’ persuni ġenwinament fil-bżonn ta’ protezzjoni internazzjonali, hija bbażata fuq il-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka (
3
), li jgħid li għandu jiġi preżunt, ħlief f’ċirkustanzi eċċezzjonali, li t-trattament mogħti lill-applikanti għal protezzjoni internazzjonali f’kull Stat Membru jkun konformi mar-rekwiżiti tad-dritt tal-Unjoni, inklużi dawk tal-Karta, tal-Konvenzjoni dwar l-Istatus tar-Refuġjati (
4
), kif ukoll tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (
5
).
Barra minn hekk, fid-dawl tal-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali (
6
) u sabiex tiġi żgurata, sa fejn huwa possibbli, il-koerenza tad-deċiżjonijiet meħuda, mill-awtoritajiet kompetenti ta’ żewġ Stati Membri, dwar il-bżonn ta’ protezzjoni internazzjonali tal-istess ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna mingħajr Stat, għandu jitqies li l-awtorità kompetenti tal-Istat Membru mitlub jagħti deċiżjoni dwar l-applikazzjoni l-ġdida għandha tibda, fl-iqsar żmien possibbli, skambju ta’ informazzjoni mal-awtorità kompetenti tal-Istat Membru li preċedentement ikun ta l-istatus ta’ refuġjat lill-istess applikant. F’dan ir-rigward, hija l-ewwel waħda minn dawn l-awtoritajiet li għandha tinforma lit-tieni waħda bit-talba l-ġdida, li tibagħtilha l-opinjoni tagħha dwar din it-talba ġdida u li titlob min-naħa tagħha t-trażmissjoni, fi żmien raġonevoli, tal-informazzjoni fil-pussess tagħha li tkun wasslet għall-għoti ta’ dan l-istatus. Dan l-iskambju ta’ informazzjoni huwa intiż li jqiegħed lill-awtorità tal-Istat Membru adit bl-imsemmija talba ġdida f’pożizzjoni li tipproċedi b’informazzjoni sħiħa bil-verifiki li hija jkollha tagħmel fil-kuntest tal-proċedura ta’ protezzjoni internazzjonali.
(
1
)	Direttiva 2013/32/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali (ĠU 2013, L 180, p. 60). L-Artikolu 33(2)(a) ta’ din id-direttiva jipprevedi li l-Istati Membri jistgħu jikkunsidraw applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali bħala inammissibbli b’mod partikolari meta protezzjoni internazzjonali tkun ingħatat minn Stat Membru ieħor.
(
2
)	Ara l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2011/95/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Diċembru 2011 dwar standards għall-kwalifika ta’ ċittadini nazzjonali ta’ pajjiżi terzi jew persuni mingħajr stat bħala benefiċjarji ta’ protezzjoni internazzjonali, għal stat uniformi għar-refuġjati jew għal persuni eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja, u għall-kontenut tal-protezzjoni mogħtija (ĠU 2011, L 337, p. 9) u l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2013/32.
(
3
)	Ara l-premessa 12 tad-Direttiva 2011/95.
(
4
)	Konvenzjoni dwar l-Istatus tar-Refuġjati, iffirmata f’Genève fit-28 ta’ Lulju 1951.
(
5
)	Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950.
(
6
)	Skont il-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali, stipulat fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(3) TUE, l-Unjoni u l-Istati Membri għandhom jirrispettaw u jgħinu lil xulxin reċiprokament fit-twettiq tal-kompiti li joħorġu mit-Trattati. Dan il-prinċipju jsib espressjoni konkreta fl-Artikolu 36 tad-Direttiva 2011/95 u fl-Artikolu 49 tad-Direttiva 2013/32.