62023CJ0529
WYROK TRYBUNAŁU (piąta izba)
z dnia 3 lipca 2025 r. (
*1
)
Odwołanie – Prawo instytucjonalne – Parlament Europejski – Przepisy dotyczące zwrotu kosztów i diet posłów do Parlamentu – Dodatek na zatrudnienie asystentów parlamentarnych – Odzyskanie nienależnie wypłaconych kwot – Artykuły 41 ust. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – Prawo do bycia wysłuchanym – Prawo dostępu do akt – Rozporządzenie (UE) 2018/1725 – Ochrona osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii Europejskiej i ze swobodnym przepływem tych danych – Artykuł 9 – Przekazywanie danych osobowych odbiorcom mającym siedzibę w Unii innym niż te instytucje i organy – Artykuł 26 regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej
W sprawie C‑529/23 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 17 sierpnia 2023 r.,
Parlament Europejski, który reprezentowali M. Ecker, N. Görlitz, J.‑C. Puffer i S. Toliušis, w charakterze pełnomocników,
strona skarżąca,
w której drugą stroną postępowania jest:
TC, którego reprezentował D. Aukštuolytė‑Kapp, advokatė,
strona skarżąca w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (piąta izba),
w składzie: M.L. Arastey Sahún, prezes izby, D. Gratsias (sprawozdawca), E. Regan, J. Passer i B. Smulders, sędziowie,
rzecznik generalny: L. Medina,
sekretarz: M. Aleksejev, kierownik wydziału,
uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 28 listopada 2024 r.,
po zapoznaniu się z opinią rzeczniczki generalnej na posiedzeniu w dniu 30 stycznia 2025 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1
W swoim odwołaniu Parlament Europejski wnosi o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 7 czerwca 2023 r., TC/Parlament (T‑309/21, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2023:315), w którym Sąd uwzględnił częściowo skargę TC i stwierdził nieważność decyzji sekretarza generalnego Parlamentu Europejskiego z dnia 16 marca 2021 r. ustalającej wierzytelność wobec TC w odniesieniu do kwoty nienależnie wypłaconej z tytułu kosztów zatrudnienia asystentów parlamentarnych i nakazującej odzyskanie tej kwoty (zwanej dalej „sporną decyzją”) oraz noty obciążeniowej nr 7010000523 z dnia 31 marca 2021 r. (zwanej dalej „notą obciążeniową”) w zakresie, w jakim nakazują one odzyskanie od TC wynagrodzeń, wydatków socjalnych i kosztów podróży związanych z zatrudnieniem jego akredytowanego asystenta parlamentarnego A w okresie od dnia 22 maja 2015 r. do dnia 31 marca 2016 r. w kwocie 50754,54 EUR.
Ramy prawne
Akt dotyczący wyborów
2
Akt dotyczący wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich, dołączony do decyzji Rady 76/787/EWWiS, EWG, Euratom (Dz.U. 1976, L 278, s. 1), zmieniony decyzją Rady 2002/772/WE, Euratom z dnia 25 czerwca 2002 r. i z dnia 23 września 2002 r. (Dz.U. 2002, L 283, s. 1) (zwany dalej „aktem dotyczącym wyborów”), stanowi w art. 6 ust. 1:
„Członkowie Parlamentu Europejskiego głosują indywidualnie i osobiście. Nie są związani poleceniami ani wskazówkami”.
Statut posła
3
Decyzja Parlamentu Europejskiego 2005/684/WE, Euratom z dnia 28 września 2005 r. w sprawie przyjęcia statutu posła do Parlamentu Europejskiego (Dz.U. 2005, L 262, s. 1; zwana dalej „statutem posła”) stanowi w art. 2 ust. 1:
„Posłowie są wolni i niezależni”.
4
Z godnie z art. 4 statutu posła „dokumenty i zapisy elektroniczne, które poseł otrzymał, sporządził lub wysłał, nie są traktowane na równi z dokumentami Parlamentu, chyba że zostały złożone zgodnie z regulaminem”.
5
Artykuł 21 statutu posła brzmi:
„1.   Posłowie mają prawo do pomocy osobistych współpracowników, których sami sobie dobierają.
2.   Parlament ponosi faktyczne koszty ich zatrudnienia.
3.   Parlament określa warunki korzystania z tego prawa”.
Przepisy wykonawcze
6
Na podstawie art. 33 ust. 1 i 2 decyzji Prezydium Parlamentu Europejskiego z dnia 19 maja i 9 lipca 2008 r. ustanawiającej przepisy wykonawcze do Statutu posła do Parlamentu Europejskiego (Dz.U. 2009, C 159, s. 1, zwane dalej „przepisami wykonawczymi”) stanowi:
„1.   Posłowie mają prawo do pomocy osobistych współpracowników, których dobierają według swojego uznania. Parlament pokrywa rzeczywiście poniesione koszty wynikające całkowicie i wyłącznie z zatrudnienia jednego lub kilku asystentów lub korzystania z ich usług zgodnie z niniejszymi przepisami wykonawczymi i na zasadach określonych przez Prezydium.
2.   Pokrywane są wyłącznie koszty odpowiadające niezbędnej pomocy bezpośrednio związanej z wykonywaniem mandatu poselskiego. Kwoty te nie mogą w żadnym wypadku pokrywać kosztów związanych ze sferą prywatną posła”.
7
Artykuł 68 przepisów wykonawczych ma następujące brzmienie:
„1.   Wszelkie kwoty wypłacone na podstawie niniejszych przepisów wykonawczych nienależnie podlegają zwrotowi. Sekretarz Generalny wydaje polecenie w celu odzyskania powyższych kwot od posła.
2.   Wszelkie decyzje dotyczące odzyskania płatności są podejmowane z troską o skuteczne wykonywanie mandatu poselskiego oraz o prawidłowe funkcjonowanie Parlamentu, po wcześniejszym wysłuchaniu posła przez Sekretarza Generalnego.
3.   Niniejszy artykuł stosuje się również do byłych posłów i osób trzecich”.
Rozporządzenie (UE) 2016/679
8
Motyw 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólnego rozporządzenia o ochronie danych) (Dz.U. 2016, L 119, s. 1) wskazuje:
„Przetwarzanie danych osobowych należy zorganizować w taki sposób, aby służyło ludzkości. Prawo do ochrony danych osobowych nie jest prawem bezwzględnym; należy je postrzegać w kontekście jego funkcji społecznej i wyważyć względem innych praw podstawowych w myśl zasady proporcjonalności […]”.
9
Artykuł 6 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi:
„Przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy – i w takim zakresie, w jakim – spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków:
[…]
f)
przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem.
Akapit pierwszy lit. f) nie ma zastosowania do przetwarzania, którego dokonują organy publiczne w ramach realizacji swoich zadań”.
Rozporządzenie (UE) 2018/1725
10
Motywy 5 i 22 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i decyzji nr 1247/2002/WE (Dz.U. 2018, L 295, s. 39) mają następujące brzmienie:
„(5)
Z myślą o spójnym podejściu do ochrony danych osobowych w całej Unii oraz swobodnego przepływu danych osobowych na terytorium Unii należy w miarę możliwości dostosować przepisy o ochronie danych dotyczące instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii z przepisami o ochronie danych przyjętymi w odniesieniu do sektora publicznego w państwach członkowskich. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej […], w każdym przypadku, w którym przepisy niniejszego rozporządzenia opierają się na tych samych założeniach co przepisy rozporządzenia (UE) 679/679, przepisy obu aktów należy interpretować tak samo, w szczególności ze względu na fakt, że systematyka niniejszego rozporządzenia powinna być uznawana za tożsamą z systematyką rozporządzenia [2016/679].
[…]
(22)
Aby przetwarzanie danych osobowych było zgodne z prawem, musi być ono podyktowane koniecznością wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym przez instytucje i organy Unii lub w ramach sprawowania przez nie władzy publicznej, koniecznością poszanowania obowiązku prawnego, któremu podlega administrator, lub inną uzasadnioną podstawą na mocy niniejszego rozporządzenia, w tym zgodą osoby, której dane dotyczą, lub koniecznością poszanowania umowy, której stroną jest osoba, której dane dotyczą, lub w celu podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy […]”.
11
Artykuł 4 owego rozporządzenia, zatytułowany „Zasady dotyczące przetwarzania danych osobowych”, stanowi w ust. 1:
„Dane osobowe muszą być:
[…]
c)
adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane (»minimalizacja danych«);
[…]
e)
przechowywane w formie umożliwiającej identyfikację osoby, której dane dotyczą, przez okres nie dłuższy, niż jest to niezbędne do celów, w których dane te są przetwarzane; dane osobowe można przechowywać przez okres dłuższy, o ile będą one przetwarzane wyłącznie do celów archiwalnych w interesie publicznym, do celów badań naukowych lub historycznych lub do celów statystycznych na mocy art. 13, z zastrzeżeniem, że wdrożone zostaną odpowiednie środki techniczne i organizacyjne wymagane na mocy niniejszego rozporządzenia w celu ochrony praw i wolności osób, których dane dotyczą (»ograniczenie przechowywania«);
[…]”.
12
Artykuł 9 omawianego rozporządzenia, zatytułowany „Przekazywanie danych osobowych odbiorcom mającym siedzibę w Unii, innym niż instytucje i organy Unii”, brzmi:
„1.   Bez uszczerbku dla art. 4–6 i 10 dane osobowe przekazuje się odbiorcom mającym siedzibę w Unii innym niż instytucje i organy Unii, wyłącznie jeżeli odbiorca stwierdzi, że:
a)
dane są niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej odbiorcy;
b)
przekazanie danych jest niezbędne w określonym celu w interesie publicznym, zaś administrator, w przypadku gdy istnieje jakikolwiek powód, by uznać, że uzasadniony interes osoby, której dane dotyczą, może zostać zagrożony, ustali po wyraźnym dokonaniu oceny różnych przeciwstawnych interesów, że przekazanie danych osobowych w tym określonym celu jest proporcjonalne.
2.   Jeżeli administrator zainicjuje przekazanie danych zgodnie z niniejszym artykułem, wykazuje on, że przekazanie danych osobowych jest niezbędne i proporcjonalne do celów przekazania, stosując kryteria ustanowione w ust. 1 lit. a) lub b).
3.   Instytucje i organy Unii muszą godzić prawo do ochrony danych osobowych z prawem dostępu do dokumentów, zgodnie z prawem Unii”.
Regulamin pracowniczy
13
Artykuł 26 regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”), w wersji znajdującej zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowi:
„Akta osobowe urzędnika zawierają:
a)
wszelkie dokumenty dotyczące jego stosunku pracy oraz wszelkie oceny jego kwalifikacji, wydajności i zachowania;
b)
wszelkie uwagi urzędnika dotyczące powyższych dokumentów.
Dokumenty są rejestrowane, numerowane oraz włączane do akt według numerów porządkowych; dokumenty określone w lit. a) mogą być wykorzystane lub użyte przez instytucję przeciwko urzędnikowi tylko w przypadku, gdy zostały mu one przedstawione przed ich włączeniem do akt.
Przedstawienie każdego dokumentu jest dokumentowane podpisem urzędnika lub, jeśli nie jest to możliwe, poprzez wysłanie listu poleconego na ostatni adres wskazany przez urzędnika.
Akta osobowe urzędnika nie zawierają odniesienia do jego działalności i poglądów politycznych, związkowych, filozoficznych lub religijnych ani do jego pochodzenia rasowego lub etnicznego czy orientacji seksualnej.
Jednakże poprzedni akapit nie zabrania dodawania do akt aktów administracyjnych oraz dokumentów znanych urzędnikowi, które są konieczne dla potrzeb zastosowania niniejszego Regulaminu pracowniczego.
Dla każdego urzędnika prowadzi się tylko jedne akta osobowe.
Urzędnik jest uprawniony, nawet po zakończeniu służby, do zapoznania się ze wszystkim dokumentami, które znajdują się w jego aktach osobowych, oraz umieszczenia [uzyskania] ich kopii.
Akta osobowe mają charakter poufny i mogą być przeglądane tylko w pomieszczeniach biurowych administracji lub na zabezpieczonym nośniku elektronicznym. W przypadku wszczęcia postępowania sądowego dotyczącego urzędnika przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej akta mogą być przekazane Trybunałowi”.
WZIP
14
Artykuł 1 Warunków zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej (zwanych dalej „WZIP”), w wersji znajdującej zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowi:
„Warunki zatrudnienia odnoszą się do pracowników zatrudnionych przez Unię na podstawie umowy. Do pracowników tych zalicza się:
[…]
–
akredytowanych asystentów parlamentarnych
[…]”.
15
Artykuł 5a WZIP stanowi:
„Do celów niniejszych warunków zatrudnienia przez »akredytowanego asystenta parlamentarnego« rozumie się osobę wybraną – zgodnie z zasadą swobody wyboru, o której mowa w art. 21 [statutu posła] – przez jednego lub kilku posłów i zatrudnioną na podstawie bezpośredniej umowy z Parlamentem Europejskim, aby świadczyć w pomieszczeniach Parlamentu Europejskiego w jednym z jego trzech miejsc pracy bezpośrednią pomoc posłowi lub posłom w pełnieniu przez nich funkcji posłów do Parlamentu Europejskiego, pod ich kierownictwem i zwierzchnictwem oraz w stosunku opierającym się na zasadzie wzajemnego zaufania”.
16
Z art. 127 zdanie pierwsze WZIP wynika, że art. 11–26a regulaminu pracowniczego stosuje się przez analogię do akredytowanych asystentów parlamentarnych.
Okoliczności powstania sporu
17
Okoliczności powstania sporu zostały przedstawione w pkt 2–26 zaskarżonego wyroku i mogą zostać streszczone w sposób opisany poniżej.
18
W dniu 22 maja 2015 r. Parlament, na podstawie art. 5a WZIP, zawarł z A umowę o pracę w charakterze akredytowanego asystenta parlamentarnego w pełnym wymiarze czasu pracy w Brukseli (Belgia) w celu udzielania wsparcia TC, posłowi do Parlamentu do końca siódmej kadencji parlamentarnej.
19
W dniu 25 lutego 2016 r. TC zwrócił się do organu Parlamentu upoważnionego do zawierania umów o pracę (zwanego dalej „OUZU”) o rozwiązanie tej umowy z różnych powodów związanych z utratą zaufania, w tym nieobecności bez ważnego powodu oraz nieprzestrzegania zasad dotyczących zezwoleń na wykonywanie działalności dodatkowej.
20
Po zakończonym niepowodzeniem postępowaniu pojednawczym OUZU w dniu 24 czerwca 2016 r. poinformował A o swojej decyzji o rozwiązaniu owej umowy z powodu utraty zaufania ze względu na to, że nie przestrzegał on zasad dotyczących zezwoleń na wykonywanie działalności dodatkowej.
21
W dniu 14 kwietnia 2017 r. A wniósł do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 24 czerwca 2016 r.
22
Wyrokiem z dnia 7 marca 2019 r., L/Parlament (T‑59/17, zwanym dalej „wyrokiem L/Parlament, EU:T:2019:140) Sąd stwierdził nieważność owej decyzji. W wyroku tym Sąd orzekł, że z informacji zawartych w aktach sprawy wynikało, iż TC miał wiedzę na temat pracy świadczonej przez A dodatkowo poza instytucją, a ponadto była to jego bezpośrednia inicjatywa. Wobec tego Sąd przyjął, że podany przez OUZU powód dla uzasadnienia decyzji o rozwiązaniu umowy, a mianowicie utrata zaufania, nie wydaje się wiarygodny. Zdaniem Sądu OUZU popełnił zatem oczywisty błąd w ocenie, gdy uwzględnił wniosek o rozwiązanie umowy z A sformułowany na tej podstawie przez TC. A nie był stroną postępowania w sprawie, w której zapadł omawiany wyrok.
23
Pismem z dnia 8 czerwca 2020 r., sporządzonym w języku angielskim i wysłanym do TC pocztą elektroniczną w dniu 30 lipca 2020 r., sekretarz generalny Parlamentu poinformował TC o wszczęciu postępowania w sprawie odzyskania nienależnie wypłaconych kwot na podstawie art. 68 przepisów wykonawczych na łączną kwotę 78838,21 EUR dotyczącą świadczenia pracy asystenta parlamentarnego przez A na rzecz TC. Sekretarz Generalny Parlamentu wezwał TC do przedstawienia w terminie dwóch miesięcy uwag i dowodów mających na celu podważenie wstępnych wniosków Parlamentu w przedmiocie działalności dodatkowej, którą A wykonywał za jego wiedzą i pod jego kierownictwem w okresie od dnia 22 maja 2015 r. do dnia 22 listopada 2016 r., oraz mających na celu wykazanie, że w tym okresie A rzeczywiście wykonywał obowiązki akredytowanego asystenta parlamentarnego.
24
Z pkt 13 zaskarżonego wyroku wynika, że wiadomością elektroniczną z dnia 4 sierpnia 2020 r. TC zwrócił się do Parlamentu o przekazanie mu:
–
akt osobowych A w Parlamencie (wszystkich dokumentów związanych z jego zatrudnieniem i pracą), w tym informacji odnoszących się do liczby przypadków, w których zwrócono się do Parlamentu o ochronę A, oraz danych dotyczących obecności A (danych zawartych w jego karcie dostępu do Parlamentu);
–
kopii korespondencji, którą wymienił z przedstawicielami Parlamentu w sprawie pracy A;
–
kompletnych akt sprawy, w której zapadł wyrok L/Parlament.
25
W dniu 4 września 2020 r. sekretarz generalny Parlamentu przekazał TC pismo, sporządzone w języku litewskim i opatrzone datą 3 września 2020 r., o zasadniczo identycznej treści co pismo z dnia 8 czerwca 2020 r., o którym mowa w pkt 21 niniejszego wyroku. W załączniku do pisma z dnia 3 września 2023 r. znajdowała się kopia wyroku L/Parlament oraz zestawienie kwot wypłaconych A przez Parlament.
26
W dniu 22 września 2020 r. TC przypomniał Parlamentowi o żądaniu, o którym mowa w pkt 23 niniejszego wyroku, a także zażądał od niego protokołu z postępowania pojednawczego między nim a A w języku litewskim oraz kopii „wszystkich wiadomości elektronicznych z lat 2015, 2016 i 2019”.
27
Wiadomością elektroniczną z dnia 29 października 2020 r. TC skierował do Parlamentu swoje wstępne uwagi i szereg dokumentów, zwracając się jednocześnie o zezwolenie mu na późniejsze przekazanie dodatkowych informacji i dowodów.
28
Wiadomością elektroniczną z dnia 20 listopada 2020 r. TC ponownie zwrócił się do Parlamentu o przekazanie informacji, których zażądał w wiadomościach elektronicznych z dnia 4 sierpnia i 22 września 2020 r., w szczególności danych dotyczących dostępu A do Parlamentu oraz kopii wiadomości elektronicznych z lat 2015, 2016 i 2019.
29
Wiadomością elektroniczną z dnia 24 listopada 2020 r. TC przekazał Parlamentowi uwagi i dowody uzupełniające w stosunku do tych, które skierował do niego w dniu 29 października 2020 r.
30
Wiadomością elektroniczną z dnia 27 listopada 2020 r. dyrektor generalny ds. finansów Parlamentu (zwany dalej „dyrektorem generalnym ds. finansów”) poinformował TC, że termin, który został mu wyznaczony na przedstawienie uwag i dowodów w ramach procedury odzyskiwania należności uregulowanej w art. 68 przepisów wykonawczych, upłynął w dniu 4 listopada 2020 r., ale że jeśli chce on zapoznać się z informacjami dotyczącymi A, to może zwrócić się do dwóch osób, których adresy poczty elektronicznej ów dyrektor generalny ds. finansów podał, przy czym wnioski te nie mogą mieć wpływu na to postępowanie.
31
Pismem wysłanym do Parlamentu w dniu 1 grudnia 2020 r. TC zakwestionował treść tej wiadomości elektronicznej z dnia 27 listopada 2020 r. Ponadto skierował on swoje wnioski o dokumenty do osób wymienionych we wspomnianej wiadomości elektronicznej.
32
Pismem z dnia 8 stycznia 2021 r. (zwanym dalej „pismem z dnia 8 stycznia 2021 r.”) dyrektor generalny ds. finansów przekazał TC protokół, o którym mowa w pkt 26 niniejszego wyroku, lecz odmówił udzielenia mu dostępu do pozostałych żądanych dokumentów. Ponadto przyznał TC termin 15 dni na przedstawienie dodatkowych uwag, a TC przedstawił te uwagi w dniu 21 stycznia 2021 r.
33
W spornej decyzji sekretarz generalny Parlamentu uznał, że kwota 78838,21 EUR została nienależnie pokryta przez tę instytucję w ramach zatrudnienia A w okresie od dnia 22 maja 2015 r. do dnia 22 listopada 2016 r. i że powinna ona zostać odzyskana od TC na podstawie art. 68 ust. 1 przepisów wykonawczych. Wobec tego w dniu 31 marca 2021 r. dyrektor generalny ds. finansów, działając jako delegowany urzędnik zatwierdzający, wystawił notę obciążeniową, nakazując odzyskanie od TC kwoty 78838,21 EUR i wzywając go do zapłaty tej kwoty najpóźniej do dnia 30 maja 2021 r. W dniu 31 marca 2021 r. dyrektor generalny ds. finansów przekazał TC sporną decyzję i notę obciążeniową.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
34
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 24 maja 2021 r. TC wniósł skargę o stwierdzenie nieważności spornej decyzji i noty obciążeniowej. W uzasadnieniu tej skargi podniósł pięć zarzutów.
35
W pierwszej kolejności z pkt 27 i 28 zaskarżonego wyroku wynika, że w następstwie kontroli przeprowadzonej w sprawie, w której zapadł ten wyrok, Parlament stwierdził, że w marcu 2016 r. postanowił zawiesić wypłatę wynagrodzeń i kosztów podróży A od dnia 1 kwietnia 2016 r. W konsekwencji w dniu 8 listopada 2022 r. sekretarz generalny Parlamentu dokonał częściowego cofnięcia ex tunc spornej decyzji w zakresie, w jakim dotyczyła ona łącznej kwoty 28083,67 EUR. W dniu 15 listopada 2022 r. wystawiono notę kredytową na taką samą kwotę.
36
Z pkt 32 i 36–42 uzasadnienia i pkt 1 sentencji zaskarżonego wyroku wynika również, że w tych okolicznościach, na wniosek Parlamentu i po wysłuchaniu TC w przedmiocie jego uwag, Sąd stwierdził, iż skarga stała się bezprzedmiotowa i że nie ma potrzeby orzekania w przedmiocie zgodności z prawem spornej decyzji i noty obciążeniowej w zakresie, w jakim dotyczyły one wynagrodzeń, wydatków socjalnych i kosztów podróży związanych z zatrudnieniem A w okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 22 listopada 2016 r. w odniesieniu do tej kwoty 28083,67 EUR.
37
W drugiej kolejności, po przypomnieniu w pkt 45–53 zaskarżonego wyroku zasad dotyczących pokrycia kosztów zatrudnienia asystentów parlamentarnych i odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych z tego tytułu, a także związanego z nimi orzecznictwa, Sąd zbadał w pkt 54–66 tego wyroku zarzut pierwszy skargi, dotyczący naruszenia zasady dochowania rozsądnego terminu, i oddalił go jako bezzasadny.
38
W trzeciej i ostatniej kolejności Sąd zbadał zarzut drugi skargi, dotyczący naruszenia prawa do bycia wysłuchanym, prawa dostępu do akt sprawy i obowiązku uzasadnienia, przewidzianych w art. 41 ust. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”). W tym kontekście Sąd zbadał również niektóre argumenty, streszczone w pkt 70 i 71 zaskarżonego wyroku, które TC przedstawił w ramach zarzutu pierwszego swojej skargi.
39
W pkt 74–79 zaskarżonego wyroku Sąd zbadał argument Parlamentu, streszczony w pkt 73 tegoż wyroku, zgodnie z którym TC nie mógł podważyć odpowiedzi udzielonej mu przez dyrektora generalnego ds. finansów w piśmie z dnia 8 stycznia 2021 r., ponieważ upłynął dwumiesięczny termin przewidziany w art. 263 akapit szósty TFUE na wniesienie skargi na decyzję zawartą w tym piśmie.
40
Jak wynika z pkt 78–80 zaskarżonego wyroku, Sąd uznał, że pismo to zawierało odpowiedź Parlamentu na wniosek TC o przedstawienie dokumentów, które jego zdaniem były niezbędne do wykazania, że A rzeczywiście wykonywał obowiązki akredytowanego asystenta parlamentarnego w okresie od dnia 22 maja 2015 r. do dnia 22 listopada 2016 r. Sąd uznał również, że odpowiedź ta wpisuje się w ramy procedury odzyskiwania nienależnie wypłaconych kwot. Sąd przyjął zatem, że w ramach skargi na sporną decyzję i na notę obciążeniową TC mógł powołać się na nieprawidłowości, które jego zdaniem miały wpływ na to pismo, w związku z czym argumentacja TC odnosząca się do tego pisma była dopuszczalna.
41
W ramach badania co do istoty zarzutu drugiego skargi i niektórych argumentów przedstawionych w ramach zarzutu pierwszego Sąd stwierdził w pkt 87 zaskarżonego wyroku, że w wiadomościach elektronicznych z dnia 4 sierpnia, 22 września i 20 listopada 2020 r. TC zwrócił się do Parlamentu o przekazanie mu szeregu dokumentów, a mianowicie:
–
protokołu z postępowania pojednawczego między nim a A w języku litewskim;
–
kopii „wszystkich wiadomości elektronicznych z lat 2015, 2016 i 2019”;
–
kopii korespondencji, którą wymienił z przedstawicielami Parlamentu w sprawie pracy A;
–
kompletnych akt sprawy, w której zapadł wyrok L/Parlament;
–
akt osobowych A w Parlamencie („wszystkich dokumentów związanych z jego zatrudnieniem i pracą”), w tym informacji odnoszących się do liczby przypadków, w których zwrócono się do Parlamentu o ochronę A, oraz danych dotyczących obecności A zawartych w jego karcie dostępu do Parlamentu.
42
W pkt 88 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że Parlament przekazał TC ten protokół oraz dokumenty dotyczące rozwiązania umowy z A. Natomiast zdaniem Sądu Parlament pismem z dnia 8 stycznia 2021 r. odmówił przekazania TC pozostałych dokumentów wymienionych w poprzednim punkcie niniejszego wyroku.
43
W pkt 90 zaskarżonego wyroku Sąd zauważył, że w sytuacji gdy poseł zostaje wezwany do przedstawienia Parlamentowi dowodu, iż akredytowany asystent parlamentarny pracował dla niego w związku z jego mandatem parlamentarnym, ów poseł może, na podstawie prawa do bycia wysłuchanym, zażądać od instytucji, organów czy agencji Unii przekazania informacji, którymi one dysponują, a które wydają się istotne. Zdaniem Sądu Parlament, który otrzymuje taki wniosek, nie może odmówić udzielenia żądanych danych bez naruszenia prawa do bycia wysłuchanym, chyba że na poparcie tej odmowy powoła się na podstawy, które można uznać za uzasadnione w świetle, po pierwsze, okoliczności sprawy, a po drugie, obowiązujących przepisów.
44
W konsekwencji, jak wynika z pkt 91 zaskarżonego wyroku, Sąd stwierdził, że należy zbadać, czy powody, na które powołał się Parlament w piśmie z dnia 8 stycznia 2021 r., aby nie przekazać TC żądanych przez niego danych, były uzasadnione.
45
Po pierwsze, Sąd zbadał podstawy, na które powołał się Parlament w celu oddalenia wniosku TC dotyczącego przekazania „wszystkich wiadomości elektronicznych z lat 2015, 2016 i 2019” oraz korespondencji wymienionej przez niego z właściwymi służbami Parlamentu dotyczącej pracy A.
46
W pkt 92 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że Parlament oddalił ten wniosek ze względu na to, iż zgodnie z jego polityką przechowywanie wiadomości elektronicznych było ograniczone do 90 dni, a wyjątkowo do jednego roku. Parlament dodał, że wiadomości elektroniczne, które zostały wysłane po 2019 r., mogą zostać mu przekazane, ale nie są one istotne, ponieważ nie odnoszą się do okresu, w którym A miał pracować dla TC.
47
W tym względzie w pkt 95 zaskarżonego wyroku Sąd zauważył, że od początku 2016 r. Parlament wiedział o sytuacji konfliktowej między TC a A w odniesieniu do tego, czy A wykonywał swoją działalność z poszanowaniem przepisów regulujących zatrudnienie asystentów parlamentarnych. W konsekwencji według Sądu od tej chwili Parlament powinien był zapewnić przechowywanie wiadomości elektronicznych mogących wykazać dokładny charakter działalności A w trakcie postępowania w sprawie rozwiązania stosunku pracy, a gdyby postępowanie to prowadziło do innych postępowań sądowych lub administracyjnych, takich jak postępowanie w sprawie odzyskania należności – tak długo, jak te inne postępowania pozostawałyby w toku.
48
W pkt 100 i 101 zaskarżonego wyroku Sąd oddalił argument Parlamentu, zgodnie z którym do parlamentarzystów należy przechowywanie wiadomości elektronicznych poprzez tworzenie akt osobowych umożliwiających ich archiwizację przez czas nieokreślony, w sposób, w jaki Parlament wezwał do tego parlamentarzystów w trzech komunikatach, które skierował do nich w dniach 14 czerwca 2014 r., 13 października 2014 r. i 30 marca 2015 r. Sąd orzekł, że możliwość przeprowadzenia osobistej archiwizacji nie może skutkować zwolnieniem Parlamentu z obowiązku zapewnienia przechowywania wszelkich istotnych wiadomości elektronicznych i przekazywania przechowywanych w ten sposób wiadomości elektronicznych, jeżeli na podstawie prawa do bycia wysłuchanym do Parlamentu zwraca się w tym celu zainteresowany poseł, wobec którego toczy się postępowanie w sprawie odzyskania w związku z nieprawidłowym wykorzystaniem kosztów zatrudnienia asystentów parlamentarnych.
49
Sąd dodał, po pierwsze, w pkt 102 zaskarżonego wyroku, że Parlamentowi nie udało się wykazać, iż komunikaty te zostały podane do wiadomości TC. W szczególności, jeśli chodzi o komunikat z dnia 14 czerwca 2014 r., Sąd zauważył, że był on skierowany do „nowych członków”, do których nie należał TC, ponieważ był on posłem do Parlamentu przed tą datą.
50
Po drugie, w pkt 103 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że Parlament nie wskazał żadnego powodu pozwalającego uzasadnić odmowę przekazania TC korespondencji, którą wymienił on z właściwymi służbami Parlamentu.
51
Rozważania te skłoniły Sąd do stwierdzenia w pkt 104 zaskarżonego wyroku, że powody wskazane przez Parlament w celu oddalenia wniosku TC dotyczącego przekazania „wszystkich wiadomości elektronicznych z lat 2015, 2016 i 2019” oraz korespondencji wymienionej między nim a właściwymi służbami Parlamentu dotyczącej pracy A nie były zasadne.
52
Po drugie, w pkt 105–124 zaskarżonego wyroku Sąd przeanalizował podstawy, na które powołał się Parlament w celu oddalenia wniosku TC dotyczącego przekazania akt osobowych A, w tym wszystkich dokumentów związanych z jego zatrudnieniem i pracą oraz informacji dotyczących liczby przypadków, w których zwrócono się do Parlamentu o ochronę dla A, a także danych dotyczących jego obecności, które można było uzyskać z jego karty dostępu do Parlamentu.
53
W pkt 105 zaskarżonego wyroku Sąd zauważył, że Parlament uzasadnił odmowę przekazania tych akt, dokumentów, informacji i danych, podnosząc, że ich przekazanie było sprzeczne, po pierwsze, z rozporządzeniem 2018/1725, a po drugie, z art. 26 regulaminu pracowniczego. Poza tym w pkt 106 owego wyroku Sąd ustalił, że dyrektor generalny ds. finansów poinformował TC, że interwencje pracowników ochrony Parlamentu nie były przedmiotem oficjalnej rejestracji i że dane dotyczące korzystania z kart dostępu do Parlamentu były przechowywane przez okres maksymalnie czterech miesięcy.
54
Przede wszystkim w pkt 107–118 zaskarżonego wyroku Sąd zbadał powód dotyczący rozporządzenia 2018/1725. W tym względzie wskazał on w pkt 110 i 111 tego wyroku, że ze względu na to, iż dane żądane przez TC powinny służyć jego obronie w ramach procedury odzyskiwania należności, nie można uznać, że dane te wchodzą w zakres art. 9 ust. 1 lit. a) lub b) tego rozporządzenia. Niemniej Sąd stwierdził w pkt 113 omawianego wyroku, że „[w] świetle znaczenia przyznanego prawu do bycia wysłuchanym w porządku prawnym Unii okoliczność, że takie informacje mogą znajdować się w »aktach osobowych« [A], nie może jako taka stać na przeszkodzie temu, by informacje te zostały podane do wiadomości skarżącego w celu umożliwienia mu sformułowania uwag, jak wymaga tego orzecznictwo, w sposób użyteczny i skuteczny w ramach wykonywania tego prawa”.
55
W pkt 114–116 tego samego wyroku Sąd dodał, że prawo do ochrony danych osobowych nie jest prawem bezwzględnym, lecz powinno być rozpatrywane w świetle jego funkcji społecznej i wyważane z tego tytułu z innymi prawami podstawowymi w ramach podejścia przyznającego każdemu z wchodzących w grę praw miejsce, jakie przysługuje mu w świetle okoliczności danej sprawy w porządku prawnym Unii, zgodnie z zasadą proporcjonalności. Według Sądu konieczność zapewnienia takiego wyważenia została podkreślona przez prawodawcę Unii w motywie 4 rozporządzenia 2016/679, z którym rozporządzenie 2018/1725 jest „tożsame” w odniesieniu do ochrony danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii, jak wskazuje motyw 5 rozporządzenia 2018/1725.
56
Sąd wywiódł z tego w pkt 117 zaskarżonego wyroku, że nie można przyjąć, iż Parlament może wezwać TC do użytecznego i skutecznego ustosunkowania się do informacji zawartych, w stosownym wypadku, w aktach A bez udzielenia mu dostępu do tych informacji, po wyważeniu z jednej strony interesu A w tym, by dotyczące go dane nie zostały przekazane osobom trzecim, a z drugiej strony interesu TC w przedstawieniu uwag w użyteczny i skuteczny sposób w ramach wszczętej przeciwko niemu procedury odzyskiwania należności. Sąd stwierdził jednak w pkt 118 tego wyroku, że w wypadku TC Parlament nie podjął takiego działania.
57
Następnie, w odniesieniu do powodu odnoszącego się do art. 26 regulaminu pracowniczego, Sąd zauważył w pkt 121 zaskarżonego wyroku, że w zakresie niezbędnym do skorzystania przez TC z przysługującego mu prawa do bycia wysłuchanym na poufność dokumentów znajdujących się w aktach A nie można się powoływać wobec TC, który był zresztą autorem niektórych odnośnych dokumentów jako przełożony A. Sąd dodał, że Parlament, gdy oparł się na art. 26 regulaminu pracowniczego, niesłusznie nie uwzględnił interesu TC w uzyskaniu dostępu do niektórych dokumentów z akt osobowych A w celu użytecznego przedstawienia uwag w ramach wszczętej przeciwko niemu procedury odzyskiwania należności.
58
Wreszcie, co się tyczy powodu dotyczącego danych dotyczących korzystania przez A z karty dostępu do Parlamentu, Sąd wskazał w pkt 123 zaskarżonego wyroku, że z powodów podobnych do tych przedstawionych w pkt 100 i 101 tego wyroku, streszczonych w pkt 48 niniejszego wyroku, Parlament powinien był podjąć niezbędne środki w celu zapewnienia, aby dane te były przechowywane przez okres dłuższy niż cztery miesiące, ponieważ rozwiązanie umowy z A doprowadziło do wszczęcia postępowania sądowego, a wobec posła, dla którego Parlament zatrudnił A, wszczęto postępowanie w sprawie odzyskania kosztów zatrudnienia asystentów parlamentarnych.
59
W rezultacie w pkt 124 zaskarżonego wyroku Sąd potwierdził, że nie można było uznać za zasadne podstaw, na które powołał się Parlament w celu oddalenia wniosku TC dotyczącego „akt osobowych [A] (wszystkich dokumentów związanych z jego zatrudnieniem i pracą)”, w tym informacji dotyczących liczby przypadków, w których zwrócono się do Parlamentu o ochronę dla A, oraz danych dotyczących jego obecności, które można było uzyskać z jego karty dostępu do Parlamentu.
60
Po trzecie, Sąd zbadał w pkt 126–128 zaskarżonego wyroku powody, na które powołał się Parlament w celu oddalenia wniosku TC o przekazanie akt sprawy, w której zapadł wyrok L/Parlament. W tym względzie Sąd stwierdził w pkt 125 zaskarżonego wyroku, że wniosek ten został oddalony przez Parlament ze względu na to, że przekazanie takie jest sprzeczne z art. 9 rozporządzenia 2018/1725 i że w ramach postępowania przed Sądem A uzyskał gwarancję anonimowości.
61
Co się tyczy podstawy dotyczącej art. 9 rozporządzenia 2018/1725, Sąd odesłał do pkt 112–118 zaskarżonego wyroku, streszczonych w pkt 54–56 niniejszego wyroku. Ponadto Sąd wskazał, że anonimowość, taka jak przyznana A w sprawie, w której zapadł wyrok L/Parlament, ma na celu pominięcie nazwiska jednej ze stron sporu lub nazwiska innych osób wymienionych w ramach danego postępowania lub też innych danych w publicznie dostępnych dokumentach związanych ze sprawą i nie dotyczy poufności dowodów znajdujących się w aktach tego postępowania poza nim w ramach stosunków między stronami a osobami trzecimi. Sąd wywiódł z tego w pkt 129 zaskarżonego wyroku, że orzeczenie Sądu dotyczące anonimowości w postępowaniu zakończonym wyrokiem L/Parlament nie zakazywało Parlamentowi przekazania TC dokumentów wymienionych w toku tego ostatniego postępowania, które mogły mieć znaczenie dla skorzystania przez TC prawa do bycia wysłuchanym.
62
Podsumowując, Sąd wskazał w pkt 130 i 131 zaskarżonego wyroku, że powody, na które powołał się Parlament w piśmie z dnia 8 stycznia 2021 r., były bezzasadne lub niewystarczające oraz że w braku prawidłowego uzasadnienia przez Parlament odmowy przekazania TC dokumentów, które mogły mu umożliwić skorzystanie w sposób użyteczny i skuteczny z przysługującego mu prawa do bycia wysłuchanym, zagwarantowanego w art. 41 ust. 2 lit. a) Karty, w ramach wszczętego przeciwko niemu postępowania w sprawie odzyskania kwot wypłaconych z tytułu kosztów zatrudnienia asystentów parlamentarnych, nie można było wykluczyć, że został on pozbawiony szansy na lepsze zorganizowanie swojej obrony. Sąd uwzględnił zatem zarzut drugi w zakresie, w jakim dotyczył on naruszenia prawa do bycia wysłuchanym, i bez zbadania pozostałych zarzutów i argumentów podniesionych przez TC stwierdził nieważność spornej decyzji i noty obciążeniowej w zakresie, w jakim dotyczyły one wynagrodzeń, wydatków socjalnych i kosztów podróży związanych z zatrudnieniem A w okresie od dnia 22 maja 2015 r. do dnia 31 marca 2016 r.
Żądania stron w postępowaniu odwoławczym
63
Parlament wnosi do Trybunału o:
–
uchylenie zaskarżonego wyroku;
–
wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie sporu, który toczył się przed Sądem, poprzez uwzględnienie żądań wysuniętych przez niego w pierwszej instancji;
–
obciążenie TC kosztami postępowania zarówno w postępowaniu w pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym.
64
TC wnosi do Trybunału o oddalenie odwołania i obciążenie Parlamentu kosztami postępowania.
W przedmiocie odwołania
65
W uzasadnieniu odwołania Parlament podnosi pięć zarzutów. Zarzut pierwszy dotyczy niezrozumienia przedmiotu sporu w pierwszej instancji i przygotowawczego charakteru pisma z dnia 8 stycznia 2021 r., naruszenia prawa do bycia wysłuchanym, a także naruszenia orzecznictwa dotyczącego skutków nieprawidłowości proceduralnych. Zarzut drugi, podzielony na trzy części, dotyczy rozważań Sądu dotyczących wiadomości elektronicznych TC z lat 2015, 2016 i 2019, a także korespondencji między nim a służbami Parlamentu, które to rozważania doprowadziły do stwierdzenia naruszenia prawa do bycia wysłuchanym. Zarzut trzeci, podzielony na cztery części, dotyczy rozważań Sądu dotyczących akt osobowych A, danych dotyczących używania jego karty dostępu do Parlamentu oraz informacji dotyczących liczby przypadków, w których zwrócono się w związku z nim o interwencję służb bezpieczeństwa. Zarzut czwarty dotyczy rozważań Sądu w odniesieniu do akt sprawy, w której zapadł wyrok L/Parlament, prowadzących do stwierdzenia naruszenia prawa do bycia wysłuchanym. Zarzut piąty dotyczy poczynionego przez Sąd ustalenia, że TC mógł żądać, wyłącznie na podstawie prawa do bycia wysłuchanym, przekazania przez Parlament wszelkich informacji umożliwiających mu przedstawienie uwag.
66
W pierwszej kolejności należy zbadać łącznie część pierwszą zarzutu drugiego oraz zarzuty trzeci i piąty.
W przedmiocie części pierwszej zarzutu drugiego oraz zarzutów trzeciego i piątego
Argumentacja stron
67
W części pierwszej zarzutu drugiego Parlament kwestionuje uzasadnienie przedstawione w pkt 2, 92–104, 130 i 131 zaskarżonego wyroku, w których Sąd orzekł, że naruszył on prawo TC do bycia wysłuchanym, ponieważ nie zachował swoich wiadomości elektronicznych z lat 2015 i 2016. Zdaniem Parlamentu Sąd oparł się na zbyt szerokiej koncepcji prawa do bycia wysłuchanym i naruszył zasadę swobodnego mandatu posłów wynikającą z art. 6 ust. 1 aktu dotyczącego wyborów i art. 2 statutu posła, która to zasada stoi na przeszkodzie wszelkiej ingerencji lub wejściu służb Parlamentu w chronioną sferę posłów. Ponadto Sąd nie uwzględnił zasady minimalizacji danych ustanowionej w art. 4 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 2018/1725.
68
Parlament dodaje, że Sąd naruszył prawo, gdy orzekł w pkt 95 zaskarżonego wyroku, że skoro Parlament dowiedział się na początku 2016 r. o istnieniu sytuacji konfliktowej między TC a A, to powinien był zachować wiadomości elektroniczne mogące wykazać dokładny charakter działalności A. Parlament kwestionuje również stwierdzenie Sądu, zgodnie z którym komunikat z dnia 14 czerwca 2014 r., o którym mowa w pkt 98 i 102 zaskarżonego wyroku, był skierowany do „nowych” posłów, do których nie należał TC.
69
W zarzucie trzecim Parlament kwestionuje pkt 105–124, 130 i 131 zaskarżonego wyroku. W części pierwszej tego zarzutu podnosi on, że uzasadnienie dotyczące art. 9 rozporządzenia 2018/1725, przedstawione w pkt 107–118 tego wyroku, jest niespójne. Sąd miał stwierdzić z jednej strony, że art. 9 ust. 1 rozporządzenia 2018/1725 stoi na przeszkodzie przekazaniu TC danych A, a z drugiej strony – że Parlament mógł przekazać te dane TC. Parlament postawiono zatem w sytuacji, w której nie jest w stanie zastosować się do zaskarżonego wyroku, jak tego wymaga art. 266 TFUE.
70
W części drugiej zarzutu trzeciego Parlament kwestionuje uzasadnienie przedstawione w pkt 119–122, 124, 130 i 131 zaskarżonego wyroku w odniesieniu do odmowy przekazania TC przez Parlament akt osobowych A. Podnosi on, że art. 26 akapit ostatni zdanie pierwsze regulaminu pracowniczego stoi na przeszkodzie wszelkiemu przekazaniu danych zawartych w aktach osobowych A, ponieważ z aktami tymi można zapoznać się wyłącznie w biurach administracji lub na zabezpieczonym nośniku informatycznym. W każdym razie wspomniane akta sprawy nie mogły zawierać dokumentów pozwalających wykazać rzeczywisty charakter pracy wykonywanej przez A i związek istniejący między tą pracą a wykonywaniem mandatu przez TC.
71
W części trzeciej zarzutu trzeciego Parlament kwestionuje uzasadnienie przedstawione w pkt 123, 124, 130 i 131 zaskarżonego wyroku, w których Sąd uznał, że prawo do bycia wysłuchanym zobowiązuje Parlament do przyjęcia środków niezbędnych do zachowywania danych dotyczących używania karty dostępu do Parlamentu przez A. Parlament zarzuca Sądowi, że oparł się na nadmiernie szerokiej koncepcji prawa do bycia wysłuchanym i naruszył art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia 2018/1725.
72
W części czwartej zarzutu trzeciego Parlament kwestionuje powody przedstawione w pkt 124, 130 i 131 zaskarżonego wyroku dla uzasadnienia wniosku Sądu, zgodnie z którym Parlament naruszył prawo TC do bycia wysłuchanym poprzez niedostarczenie mu informacji dotyczących liczby przypadków, w których zwrócono się o ochronę Parlamentu dla A. Parlament zarzuca Sądowi nieuwzględnienie faktu, że – jak wyjaśniono w piśmie z dnia 8 stycznia 2021 r. – takie informacje nie zostały zarejestrowane przez Dyrekcję Generalną ds. Bezpieczeństwa i Ochrony Parlamentu. W każdym wypadku takie informacje nie były istotne.
73
W zarzucie piątym Parlament podnosi, że pkt 90 i 91 zaskarżonego wyroku są obarczone naruszeniem prawa w zakresie, w jakim Sąd uznał, iż TC mógł – wyłącznie na podstawie prawa do bycia wysłuchanym na podstawie art. 41 ust. 2 lit. a) Karty – zażądać przekazania informacji, które wydają się istotne dla ustalenia prawidłowości wykorzystania danych kosztów zatrudnienia asystentów parlamentarnych.
74
Zdaniem Parlamentu to stwierdzenie Sądu tworzy nowe prawo dostępu do informacji znajdujących się w posiadaniu Parlamentu, wykraczające poza prawo dostępu do akt przewidziane w art. 41 ust. 2 lit. b) Karty. W tym względzie Sąd nie przedstawił powodów uzasadniających przyznanie takiego prawa, które nie znajduje żadnej podstawy w art. 41 ust. 2 lit. a) Karty. Ponadto prowadziłoby to do zaprzeczenia ogólnej systematyce tego art. 41 ust. 2, który ustanawia w lit. b) jasno określoną i kompletną drogę umożliwiającą zainteresowanej osobie dostęp do wszystkich informacji zawartych w aktach sprawy, które jej dotyczą.
75
TC odpowiada na część pierwszą zarzutu drugiego, dotyczącą dostępu do wiadomości elektronicznych z lat 2015 i 2016, że z pkt 94–102 zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd wziął pod uwagę wyjątkowe okoliczności niniejszej sprawy, charakteryzujące się tym, że od początku 2016 r. Parlament wiedział o sytuacji konfliktowej między TC a A oraz o nieprzestrzeganiu przez A zasad regulujących jego działalność. Zdaniem TC to właśnie ta sytuacja konfliktowa uzasadniała wszczęcie wobec niego procedury odzyskiwania należności. TC zarzuca Parlamentowi, że nie poinformował go o zamiarze usunięcia wiadomości elektronicznych, które zawierały dowód na wykonywanie pracy przez A. TC uważa ponadto, że argumenty Parlamentu dotyczące art. 6 ust. 1 aktu dotyczącego wyborów i art. 2 statutu posła są nowe, ponieważ nie zostały podniesione przed Sądem. W każdym razie argumentów tych nie można uznać za „ingerencję”, ponieważ, po pierwsze, samego przechowywania wiadomości elektronicznych posła przez Parlament, zarządzający swym własnym systemem korespondencji elektronicznej, nie można uznać za „ingerencję”, a po drugie, Parlament przechowuje wiadomości elektroniczne posłów przez 90 dni.
76
Co się tyczy argumentów Parlamentu opartych na rozporządzeniu 2018/1725, TC podnosi, że Parlament nie przedstawił szczegółów dotyczących sposobu, w jaki przetwarza dane osobowe, ani nie wyjaśnił, w jaki sposób dłuższe okresy przechowywania wiadomości elektronicznych mogłyby być niezgodne z systemem ustanowionym tym rozporządzeniem. Ponadto przewidziana w art. 4 ust. 1 lit. c) wspomnianego rozporządzenia zasada minimalizacji danych dotyczy ilości przetwarzanych danych, a nie okresu ich przechowywania.
77
Ponadto, pomimo odpowiedniego wezwania Sądu, Parlament nie włączył do akt sprawy w pierwszej instancji żadnego dowodu wykazującego, że TC zapoznał się z komunikatami dotyczącymi polityki przechowywania wiadomości elektronicznych, które zresztą były zredagowane w językach, którymi TC nie władał. W związku z tym kwestia, czy w 2014 r. należało go uznać za „nowego” posła, jest pozbawiona znaczenia.
78
W odpowiedzi na część pierwszą zarzutu trzeciego TC podnosi, że Sąd wyraźnie wskazał w pkt 115 i 116 zaskarżonego wyroku, iż Parlament był zobowiązany do przestrzegania rozporządzeń 2016/679 i 2018/1725 oraz do przetwarzania danych osobowych w sposób umożliwiający mu skorzystanie z prawa do bycia wysłuchanym. Co się tyczy części od drugiej do czwartej tego zarzutu, TC podnosi, że wszystkie żądane przez niego informacje, których dostarczenia Parlament odmówił, mogły służyć bezpośrednio lub pośrednio do udowodnienia pracy wykonywanej przez A.
79
W odpowiedzi na zarzut piąty TC podnosi, że Parlament nie zakwestionował ani w piśmie z dnia 8 stycznia 2021 r., ani w toku postępowania przed Sądem przysługującego mu prawa do uzyskania informacji i że ograniczył się do powołania się na art. 9 rozporządzenia 2018/1725. Zdaniem TC wynika z tego, że w ramach tego zarzutu Parlament podnosi nowe argumenty, co do których Sąd nie miał okazji się wypowiedzieć.
80
W każdym razie TC uważa, że nie należy dokonywać rozróżnienia między „prawem do informacji” a „prawem do bycia wysłuchanym”. Prawa te są w istocie jedynie elementami składowymi ogólnego prawa do dobrej administracji, ustanowionego w art. 41 Karty. Tymczasem Parlament uznaje, że nie jest związany żadnym obowiązkiem w ramach procedury odzyskiwania kosztów zatrudnienia asystentów parlamentarnych. Niszczy on istotne dowody znajdujące się w jego posiadaniu, a następnie zwraca się do posłów o przedstawienie tych samych dowodów ze względu na to, że ciężar dowodu spoczywa na nich.
81
TC podkreśla ponadto, że z orzecznictwa Sądu wynika, iż dostęp do akt administracyjnych nie może być uzależniony od wniosku zainteresowanej osoby. Uważa on, że w niniejszej sprawie Parlament znacznie ograniczył jego prawo dostępu do akt i do skutecznego przedstawienia uwag. Skuteczne skorzystanie z prawa do bycia wysłuchanym oznacza możliwość przedstawienia uwag popartych dowodami na temat dowodów, z których przynajmniej niektóre znajdują się w posiadaniu Parlamentu. Zdaniem TC ten ostatni nie może ograniczyć się do wezwania go do przedstawienia uwag, przestrzegając tym samym w sposób czysto formalny jego prawa do bycia wysłuchanym, bez umożliwienia mu skutecznego skorzystania z tego prawa.
Ocena Trybunału
82
Na wstępie, w zakresie, w jakim TC twierdzi, że Parlament podnosi, po pierwsze, w ramach części pierwszej zarzutu drugiego, a po drugie, w ramach zarzutu piątego, nowe argumenty, które nie zostały podniesione przed Sądem, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wnoszący odwołanie może w odwołaniu podnieść przed Trybunałem zarzuty, których źródłem był sam zaskarżony wyrok i których przedmiotem jest krytyka zasadności tego wyroku pod względem prawnym (wyrok z dnia 6 września 2018 r., Republika Czeska/Komisja, C‑4/17 P, EU:C:2018:678, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo).
83
Tymczasem w części pierwszej zarzutu drugiego Parlament kwestionuje motywy przedstawione w zaskarżonym wyroku w celu uzasadnienia stwierdzenia zawartego w pkt 131 tego wyroku, zgodnie z którym Parlament nie uzasadnił prawidłowo swojej odmowy przekazania TC w szczególności wiadomości elektronicznych z lat 2015 i 2016.
84
Ponadto w zarzucie piątym Parlament kwestionuje w istocie zasadność uzasadnienia przedstawionego w pkt 90 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym jeżeli poseł, który ma uzasadnić pracę wykonaną przez swojego asystenta parlamentarnego, zwraca się do Parlamentu o przekazanie mu znajdujących się w jego posiadaniu informacji, które wydają się istotne, Parlament nie może odrzucić tego wniosku bez naruszenia prawa danego posła do bycia wysłuchanym, chyba że na poparcie tej odmowy powoła się na powody, które można uznać za uzasadnione w świetle, po pierwsze, okoliczności sprawy, a po drugie, mających zastosowanie przepisów.
85
W obu przypadkach chodzi o zarzuty i argumenty wynikające z samego zaskarżonego wyroku, które zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 82 niniejszego wyroku są dopuszczalne.
86
Co do istoty, w pierwszej kolejności, jeśli chodzi o uzasadnienie przedstawione w pkt 90 zaskarżonego wyroku, zakwestionowane przez Parlament w ramach zarzutu piątego, należy przypomnieć, że poszanowanie prawa do obrony ustanowione w art. 41 ust. 2 Karty stanowi prawo podstawowe stanowiące integralną część porządku prawnego Unii. Prawo to obejmuje w szczególności prawo danej osoby do bycia wysłuchanym, zanim zostaną podjęte indywidualne działania mogące negatywnie wpłynąć na jej sytuację, oraz prawo dostępu do akt sprawy, przy poszanowaniu uzasadnionych interesów poufności (zob. podobnie wyrok z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P, EU:C:2013:518, pkt 98, 99).
87
W szczególności z orzecznictwa Trybunału wynika, że prawo do bycia wysłuchanym, zapisane w art. 41 ust. 2 lit. a) Karty, musi być przestrzegane w każdym postępowaniu, które może zakończyć się wydaniem aktu niekorzystnego, i gwarantuje każdej osobie możliwość użytecznego i skutecznego przedstawienia swojego stanowiska w trakcie postępowania administracyjnego przed wydaniem jakiejkolwiek decyzji, która mogłaby negatywnie wpłynąć na jej interesy (zob. podobnie wyrok z dnia 18 czerwca 2020 r., Komisja/RQ, C‑831/18 P, EU:C:2020:481, pkt 67 i przytoczone tam orzecznictwo).
88
Co się tyczy prawa dostępu do akt, ustanowionego w art. 41 ust. 2 lit. b) Karty, wymaga ono umożliwienia zainteresowanemu zbadania wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach dochodzenia, które mogą mieć znaczenie dla jego obrony. Dokumenty te obejmują zarówno dokumenty obciążające, jak i odciążające, z zastrzeżeniem tajemnicy handlowej innych przedsiębiorstw, dokumentów wewnętrznych danej instytucji oraz innych poufnych informacji (zob. podobnie wyrok z dnia 25 października 2011 r., Solvay/Komisja, C‑110/10 P, EU:C:2011:687, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo).
89
Z art. 41 ust. 2 Karty i z orzecznictwa przytoczonego w pkt 86–88 niniejszego wyroku wynika zatem, że przed przedstawieniem uwag w ramach wykonywania ustanowionego w tym art. 41 ust. 2 lit. a) prawa do bycia wysłuchanym zainteresowany może, w ramach wykonywania prawa przyznanego mu we wspomnianym art. 41 ust. 2 lit. b), żądać i uzyskać, przy poszanowaniu uzasadnionych interesów poufności oraz tajemnicy zawodowej i handlowej, dostęp do wszystkich informacji zawartych w aktach sprawy utworzonych przez dany organ administracji.
90
Natomiast prawo do bycia wysłuchanym należy odróżnić od prawa do żądania i uzyskania dostępu do każdego dokumentu, który mimo że nie znajduje się w tych aktach, znajduje się w posiadaniu danej instytucji i jest uważany przez zainteresowanego za dokument, który może mieć znaczenie dla jego obrony. Z tego powodu art. 41 ust. 2 lit. b) Karty przewiduje szczególne prawo gwarantujące zainteresowanemu dostęp do akt jego sprawy.
91
Szczególne cechy sytuacji posła, który został wezwany do usprawiedliwienia kosztów zatrudnienia asystentów parlamentarnych poniesionych w odniesieniu do niego przez Parlament, nie mogą uzasadniać odmiennej wykładni jego prawa do obrony ustanowionego w art. 41 Karty.
92
Jak przypomniał Sąd w pkt 89 zaskarżonego wyroku, z art. 33 ust. 1 i 2 przepisów wykonawczych wynika, że do posłów, którzy wnoszą o pokrycie przez Parlament kosztów wsparcia ze strony osobistych współpracowników, należy wykazanie, że koszty te rzeczywiście zostały poniesione i odpowiadają niezbędnej pomocy bezpośrednio związanej z wykonywaniem mandatu (wyrok z dnia 4 lipca 2024 r., SN/Parlament, C‑430/23 P, EU:C:2024:576, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo).
93
Nie można jednak wykluczyć, że dowody niezbędne do dostarczenia tego dowodu znajdują się nie w posiadaniu zainteresowanego posła, lecz Parlamentu. W takim przypadku możliwe jest, że poseł ten nie będzie mógł uzyskać takich informacji wyłącznie na podstawie prawa do uzyskania, na podstawie art. 41 ust. 2 lit. b) Karty, dostępu do dotyczących go akt znajdujących się w posiadaniu Parlamentu.
94
Jak bowiem wskazała w istocie rzeczniczka generalna w pkt 67 opinii, o ile do zainteresowanego posła należy przedstawienie tego dowodu, o tyle akta utworzone przez Parlament będą obejmowały, przynajmniej na początku, jedynie dowody leżące u podstaw wniosku skierowanego do tego posła, w szczególności zestawienie kosztów zatrudnienia asystentów parlamentarnych poniesionych przez Parlament w odniesieniu do niego.
95
Niemniej jednak każdy poseł zna pracę, jaką wykonuje jego asystent parlamentarny, a zatem jest w stanie ją opisać, nawet jeśli nie dysponuje wszystkimi dowodami koniecznymi do poparcia swoich twierdzeń.
96
W związku z tym, jak zauważyła również rzeczniczka generalna w pkt 69 opinii, poseł, od którego zażądano uzasadnienia poniesionych w odniesieniu do niego kosztów zatrudnienia asystentów parlamentarnych i który nie posiada wszystkich niezbędnych w tym celu dowodów, a znajdują się one w posiadaniu Parlamentu, może w pierwszej kolejności ograniczyć się do przedstawienia – w uwagach przedłożonych Parlamentowi w odpowiedzi na to żądanie – pracy wykonanej przez jego asystenta, przedstawiając dowody, którymi dysponuje, i odsyłając do dowodów, które mogą znajdować się w posiadaniu Parlamentu.
97
Otóż należy podkreślić, podobnie jak uczyniła to rzeczniczka generalna w pkt 70 opinii, że takie odesłanie powinno wskazywać z wystarczającą dokładnością zarówno rozpatrywane dowody, jak i okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistego charakteru pracy danego asystenta, a także związku istniejącego między tą pracą a mandatem posła, które te dowody mogą wykazać. Tego rodzaju wskazówki warunkują bowiem możliwość zidentyfikowania przez Parlament dokumentów i ich zbadania w celu sprawdzenia, czy rzeczywiście dostarczają one żądanego od tego posła dowodu.
98
Jeżeli Parlament, po zbadaniu rozpatrywanych dowodów, uzna, że nie wykazują one rzeczywistego charakteru pracy wykonywanej przez asystenta parlamentarnego danego posła lub związku istniejącego między tą pracą a wykonywaniem mandatu przez tego posła, będzie musiał, w celu zapewnienia pełnego poszanowania prawa tego posła do obrony, włączyć do akt sprawy te dowody, udzielić wspomnianemu posłowi dostępu do tych akt, przy poszanowaniu w szczególności wymogów poufności, oraz umożliwić mu uzupełnienie uwag, jeżeli ten sobie tego życzy.
99
W związku z tym, w świetle rozważań przedstawionych w pkt 86–98 niniejszego wyroku, należy stwierdzić, że pkt 90 zaskarżonego wyroku narusza prawo w zakresie, w jakim Sąd orzekł w nim, iż – z wyjątkiem powołania się na powody, które można uznać za uzasadnione w świetle okoliczności sprawy i mających zastosowanie przepisów – w sytuacji gdy poseł wezwany do wykazania rzeczywistego charakteru pracy swojego asystenta parlamentarnego oraz związku między tą pracą a wykonywaniem przez siebie mandatu zażąda od Parlamentu przekazania mu wszystkich znajdujących się w posiadaniu Parlamentu informacji, które „mogą mieć znaczenie”, Parlament powinien to uczynić, a wniosek, z którym zwrócił się ów poseł, nie musi przedstawiać w sposób wystarczająco precyzyjny, zgodnie z warunkami określonymi w pkt 96 i 97 niniejszego wyroku, ani dowodów, które mogą znajdować się w posiadaniu Parlamentu, ani okoliczności faktycznych dotyczących rzeczywistego charakteru pracy tego asystenta oraz związku między tą pracą a mandatem posła, które te dowody mogłyby wykazać, aby Parlament mógł je określić do celów ich weryfikacji.
100
Z powyższego wynika, że zarzut piąty należy uwzględnić.
101
W drugiej kolejności, co się tyczy części pierwszej zarzutu drugiego oraz części trzeciej i czwartej zarzutu trzeciego, w których Parlament kwestionuje uzasadnienie zaskarżonego wyroku dotyczące naruszenia prawa TC do obrony ze względu na to, że jego wiadomości elektroniczne z lat 2015 i 2016, dane dotyczące używania karty dostępu do Parlamentu A oraz informacje dotyczące liczby przypadków, w których zwrócono się o ochronę Parlamentu wobec A, nie zostały mu przekazane, należy zauważyć, że nie można wymagać od instytucji, aby włączyła do akt dotyczących wszczętego postępowania administracyjnego nieistniejące środki dowodowe lub środki dowodowe, które w dniu wszczęcia tego postępowania już nie istnieją.
102
Stwierdzenie to nie oznacza, że brak zarejestrowania określonych informacji lub zachowania określonych dowodów nie może mieć wpływu na wynik danego postępowania. Jednakże kwestia ta nie dotyczy prawa dostępu do akt, ustanowionego w art. 41 ust. 2 lit. b) Karty. Ma ona znaczenie dla oceny dostępnych dowodów oraz faktycznej zasadności aktu wydanego przez daną instytucję po zakończeniu danego postępowania.
103
W szczególności w sytuacji gdy – tak jak w niniejszej sprawie – do adresata decyzji, w niniejszym przypadku do posła lub byłego posła do Parlamentu, należy wykazanie prawdziwości pewnych okoliczności, w przeciwnym razie dana instytucja, w niniejszym przypadku Parlament, ma prawo wydać decyzję idącą w określonym kierunku, można uznać, że ten adresat decyzji wywiązał się ze spoczywającego na nim ciężaru dowodu, mimo że przedstawione przez niego dowody wydają się prima facie niewystarczające, jeśli okaże się, że instytucja ta niesłusznie nie zachowała niektórych innych dokumentów, które mogłyby dostarczyć bardziej kompletnych dowodów.
104
Natomiast można uznać, że wspomniany adresat decyzji administracyjnej nie wywiązał się z tego obowiązku, jeżeli dowody, które przedstawił, są niewystarczające i nie przedstawił on dowodów, które powinien był przechowywać i przedstawiać na żądanie.
105
W niniejszej sprawie z pkt 85, 86, 92 i 96 zaskarżonego wyroku wynika, że w dniu 8 czerwca 2020 r., czyli w dniu wszczęcia postępowania w sprawie odzyskania należności od TC, jego wiadomości elektroniczne z lat 2015 i 2016 zostały już usunięte z systemu Parlamentu zgodnie z polityką przechowywania wiadomości elektronicznych tej instytucji, według której wiadomości elektroniczne są co do zasady usuwane po 90 dniach lub, wyjątkowo, po roku.
106
Ponadto z pkt 106 zaskarżonego wyroku wynika, że dane dotyczące używania kart wstępu do Parlamentu były przechowywane maksymalnie przez cztery miesiące, a interwencje pracowników ochrony Parlamentu nie były przedmiotem urzędowej rejestracji.
107
W pkt 130 i 131 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł, że powody, na które powołał się Parlament w piśmie z dnia 8 stycznia 2021 r. w celu uzasadnienia nieprzekazania TC w szczególności wiadomości elektronicznych z lat 2015 i 2016, danych dotyczących korzystania z karty dostępu do Parlamentu A oraz informacji dotyczących liczby przypadków, w których zwrócono się o ochronę Parlamentu wobec A, były bezzasadne lub niewystarczające oraz że w konsekwencji nie można było wykluczyć, że TC został pozbawiony szansy na lepsze zorganizowanie swojej obrony poprzez użyteczne i skuteczne skorzystanie z przysługującego mu prawa do bycia wysłuchanym, zagwarantowanego w art. 41 ust. 2 lit. a) Karty.
108
Tymczasem, po pierwsze, z rozważań przedstawionych w pkt 101–104 niniejszego wyroku wynika, że Sąd naruszył prawo, gdy orzekł, iż w celu ochrony prawa TC do obrony Parlament powinien udzielić TC dostępu do dowodów, które nigdy nie istniały lub już nie istniały w dniu, w którym Parlament wszczął postępowanie prowadzące do wydania spornej decyzji i zakładał akta tego postępowania.
109
Po drugie, bez konieczności ustalania, czy przechowywanie przez Parlament wiadomości elektronicznych posłów przez czas nieokreślony lub dłuższy niż 90 dni przewidzianych w polityce przechowywania wiadomości elektronicznych Parlamentu obowiązującej w chwili zaistnienia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy mogłoby, jak podnosi Parlament, naruszać wolność i niezależność posłów, wystarczy zauważyć, podobnie jak uczynił to Sąd w pkt 93 zaskarżonego wyroku, że nic nie stało na przeszkodzie, aby Parlament przewidział automatyczne usunięcie, po upływie tego okresu, wiadomości elektronicznych niearchiwizowanych przez samych posłów i innych użytkowników systemu poczty elektronicznej Parlamentu.
110
Tymczasem Sąd naruszył prawo, gdy orzekł w pkt 95 zaskarżonego wyroku, że ponieważ od początku 2016 r. Parlament wiedział o „sytuacji konfliktowej między [TC a A] co do okoliczności, czy [A] świadczył pracę na rzecz [TC] z poszanowaniem przepisów regulujących zatrudnienie asystentów parlamentarnych”, na Parlamencie spoczywał obowiązek zapewnienia„przechowywania wiadomości elektronicznych mogących wykazać prawdziwy charakter działalności [A] w trakcie postępowania w sprawie rozwiązywania umowy o pracę oraz, jeżeli prowadziło to do wszczęcia innych postępowań sądowych lub administracyjnych, takich jak procedura odzyskiwania należności, tak długo, jak długo te inne postępowania były w toku”.
111
Z pkt 86, 92 i 96–98 zaskarżonego wyroku wynika bowiem, że Parlament zobowiązał się do przestrzegania polityki przechowywania wiadomości elektronicznych, zgodnie z którą co do zasady po upływie 90‑dniowego okresu przechowywania wiadomości elektroniczne będą automatycznie usuwane, chyba że zainteresowani sami je zarchiwizowali. Posiadana przez Parlament wiedza o „sytuacji konfliktowej” między posłem a jego asystentem parlamentarnym nie może uzasadniać odstąpienia przez Parlament od tego zobowiązania.
112
Jest tak tym bardziej, że aby móc zachować wiadomości elektroniczne mogące mieć znaczenie dla sytuacji konfliktowej między TC a A, Parlament musiał by dokonać sortowania wiadomości elektronicznych, co stanowiłoby poważną i nieuzasadnioną ingerencję w prywatne sfery tego posła i tego asystenta parlamentarnego. W tym względzie należy ponadto zauważyć, podobnie jak uczyniła to rzeczniczka generalna w pkt 87 opinii, że zgodnie z art. 4 statutu posła wiadomości elektroniczne wysłane przez posła lub przez niego otrzymane nie stanowią dokumentów Parlamentu, a zatem należą do samego posła.
113
Ponadto, aby orzec w przedmiocie postępowań ewentualnie wynikłych z tej sytuacji konfliktowej, w żaden sposób nie było konieczne, aby Parlament zachował, zapobiegawczo i z własnej inicjatywy, wiadomości elektroniczne wymienione między TC a A. Parlament mógł oprzeć się w tym względzie na oświadczeniach zainteresowanych i na przedstawionych przez nich dowodach, w tym, w stosownym przypadku, na wiadomościach elektronicznych, które jeden lub drugi z nich przechowywał i przedstawił.
114
W tym kontekście należy przypomnieć, jak wskazano w pkt 92 niniejszego wyroku, że ciężar dowodu kosztów zatrudniania osobistych współpracowników spoczywa na posłach.
115
Po trzecie, ze względów analogicznych do tych, które zostały przedstawione w pkt 112–114 niniejszego wyroku, należy stwierdzić, że wbrew temu, co zasadniczo przyjął Sąd, Parlament nie był również zobowiązany do przechowywania danych dotyczących korzystania przez A z karty dostępu do Parlamentu po ich zwykłym okresie przechowywania ani do prowadzenia rejestru interwencji swoich pracowników ochrony, o które zwrócono się wobec A.
116
Z rozważań przedstawionych w pkt 101–115 niniejszego wyroku wynika, że należy również uwzględnić część pierwszą zarzutu drugiego oraz części trzecią i czwartą zarzutu trzeciego.
117
W trzeciej kolejności, co się tyczy powodów przedstawionych w pkt 109–118 zaskarżonego wyroku, dotyczących powołania się przez Parlament w piśmie z dnia 8 stycznia 2021 r. na rozporządzenie 2018/1725, które to powody Parlament kwestionuje w części pierwszej zarzutu trzeciego, Sąd słusznie zauważył w pkt 110 tego wyroku, że danych żądanych przez TC nie można uznać za „niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej odbiorcy” w rozumieniu art. 9 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia.
118
Natomiast, jak zauważyła rzeczniczka generalna w pkt 97 i 98 opinii, dalsze prowadzenie procedury odzyskiwania kosztów zatrudnienia asystentów parlamentarnych nienależnie poniesionych przez Parlament wobec posła, z poszanowaniem prawa tego posła do obrony, należy uznać za odpowiadające „określonemu celowi [leżącemu] w interesie publicznym” w rozumieniu art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 2018/1725.
119
W związku z tym jeśli dane osobowe znajdują się w aktach danego postępowania w przedmiocie odzyskiwania należności, to rozporządzenie to nie stoi na przeszkodzie temu, by w celu wypełnienia ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 41 ust. 2 lit. b) Karty Parlament udzielił zainteresowanemu posłowi dostępu do tych danych, z poszanowaniem warunków, od których art. 9 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia uzależnia taki dostęp, przy czym należy przypomnieć, że zgodnie z tym art. 41 ust. 2 lit. b) dostęp do akt należy przyznać z poszanowaniem w szczególności „uprawnionych interesów poufności”.
120
Wynika stąd, że podnoszona przez Parlament niespójność uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika z naruszenia prawa w zakresie, w jakim Sąd błędnie orzekł w pkt 111 tego wyroku, że przekazanie takich danych nie odpowiadało „określonemu celowi [leżącemu] w interesie publicznym” w rozumieniu art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 2018/1725.
121
Niemniej jednak, mimo że w pkt 110 i 111 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł, iż art. 9 ust. 1 rozporządzenia 2018/1725 nie może uzasadniać przekazania danych osobowych posłowi, od którego zażądano uzasadnienia poniesionych wobec niego kosztów zatrudnienia asystentów parlamentarnych, stwierdził on w pkt 117 tego wyroku, że w niniejszej sprawie Parlament był zobowiązany do udzielenia TC dostępu do danych osobowych zawartych w aktach A „po dokonaniu wyważenia z jednej strony interesu tego [asystenta parlamentarnego] w tym, by dotyczące go dane nie zostały przekazane osobom trzecim, a z drugiej interesu [TC] w przedstawieniu uwag w użyteczny i skuteczny sposób w ramach wszczętego przeciwko niemu postępowania w przedmiocie odzyskiwania należności”.
122
W ten sposób Sąd ostatecznie przyznał, że Parlament był zobowiązany do udzielenia TC dostępu do danych osobowych wspomnianego asystenta parlamentarnego, z poszanowaniem warunków, które są zasadniczo takie same jak warunki przewidziane w art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 2018/1725.
123
W konsekwencji część pierwsza zarzutu trzeciego nie może w żadnym razie prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku i należy ją oddalić jako nieistotną dla sprawy.
124
Wreszcie w czwartej kolejności, co się tyczy akt osobowych A, jak podnosi Parlament w ramach części drugiej zarzutu trzeciego, z art. 26 akapit ostatni regulaminu pracowniczego, mającego zastosowanie do akredytowanych asystentów parlamentarnych na podstawie art. 127 zdanie pierwsze WZIP, wynika, że z aktami osobowymi takiego asystenta można zapoznać się wyłącznie w biurach Parlamentu lub na zabezpieczonym nośniku informatycznym i mogą one zostać przekazane wyłącznie Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej, gdy wniesiona zostanie skarga dotycząca danego asystenta.
125
W niniejszej sprawie z pkt 87 tiret ostatnie zaskarżonego wyroku wynika, że TC zwrócił się do Parlamentu nie o możliwość wglądu do akt osobowych A w pomieszczeniach Parlamentu lub na zabezpieczonym nośniku informatycznym, lecz o ich przekazanie. Tymczasem takie przekazanie byłoby sprzeczne z art. 26 regulaminu pracowniczego.
126
Wynika z tego, że Sąd naruszył prawo, gdy orzekł w pkt 121 i 122 zaskarżonego wyroku, że Parlament nie mógł skutecznie powoływać się na art. 26 regulaminu pracowniczego w celu oddalenia wniosku TC ze względu na to, że nie można było powołać się wobec TC na poufność dokumentów znajdujących się w tych aktach w zakresie niezbędnym do wykonywania przez niego prawa do bycia wysłuchanym, przy czym TC jest zresztą autorem niektórych dokumentów znajdujących się we wspomnianych aktach jako przełożony A.
127
W konsekwencji należy również uwzględnić część drugą zarzutu trzeciego.
128
Z całości powyższych rozważań wynika, że należy uwzględnić odwołanie i uchylić pkt 2 i 3 sentencji zaskarżonego wyroku.
129
W tych okolicznościach nie ma potrzeby badania zarzutów pierwszego i czwartego ani części drugiej i trzeciej zarzutu drugiego, ponieważ zmierzają one do zakwestionowania fragmentu uzasadnienia zaskarżonego wyroku opierającego się na założeniu, co do którego zostało wykazane podczas badania zarzutu piątego, że jest obarczony naruszeniem prawa.
130
Natomiast nie można przyjąć, by pkt 1 tej sentencji, w którym Sąd orzekł, że skarga o stwierdzenie nieważności stała się bezprzedmiotowa i że nie ma potrzeby orzekania w przedmiocie zgodności z prawem spornej decyzji i noty obciążeniowej w zakresie, w jakim dotyczyły one wynagrodzeń, wydatków socjalnych i kosztów podróży związanych z zatrudnieniem A w okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 22 listopada 2016 r. na kwotę 28083,67 EUR, był objęty odwołaniem, ponieważ Parlament nie przegrał w zakresie swoich żądań w odniesieniu do tej części zaskarżonego wyroku.
W przedmiocie skargi wniesionej do Sądu
131
Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przypadku uchylenia orzeczenia Sądu Trybunał może wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala, lub skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd.
132
W niniejszej sprawie stan postępowania pozwala na wydanie orzeczenia w odniesieniu do pierwszego i drugiego zarzutu skargi.
133
Zarzut pierwszy dotyczy formalnie naruszenia zasady dochowania rozsądnego terminu przewidzianej w art. 41 ust. 1 Karty. Argumenty podniesione przez TC na poparcie tego zarzutu zostały streszczone w pkt 54 i 55 zaskarżonego wyroku i zostały oddalone przez Sąd z powodów przedstawionych w pkt 57–66 tego wyroku, których nie należy podważać, ponieważ TC nie wniósł odwołania wzajemnego dotyczącego tej części wspomnianego wyroku (zob. podobnie wyrok z dnia 23 listopada 2021 r., Rada/Hamas, C‑833/19 P, EU:C:2021:950, pkt 81 i przytoczone tam orzecznictwo).
134
Jednakże w ramach tego zarzutu TC przedstawił również argumenty dotyczące zawartej w piśmie z dnia 8 stycznia 2021 r. odmowy przekazania mu przez Parlament żądanych informacji. Argumenty te, streszczone w pkt 70 i 71 zaskarżonego wyroku, zostały zbadane przez Sąd łącznie z zarzutem drugim skargi, dotyczącym naruszenia prawa do bycia wysłuchanym, prawa dostępu do akt sprawy i obowiązku uzasadnienia, przewidzianych w art. 41 ust. 2 Karty, który Sąd uwzględnił. Ponieważ zaskarżony wyrok został uchylony, należy zbadać łącznie wspomniane argumenty i zarzut drugi.
135
TC twierdzi, że Parlament naruszył jego prawo do bycia wysłuchanym i prawo dostępu do akt sprawy, zapisane w art. 41 ust. 2 Karty, ponieważ odniósł się w spornej decyzji do wniosków zawartych w wyroku L/Parlament, nie przekazując mu dowodów, w szczególności notatki A z dnia 9 maja 2016 r., które wspierały te wnioski. Ponadto TC uważa, że ze względu na politykę Parlamentu dotyczącą przechowywania wiadomości elektronicznych, którą uważa za nie do pogodzenia z motywem 22 rozporządzenia 2018/1725 i o której, jak twierdzi, nie wiedział, został pozbawiony możliwości przedstawienia dowodów przeciwko zarzutom Parlamentu. Ponadto zarzuca on tej instytucji, że niesłusznie powołała się na art. 9 tego rozporządzenia, aby odmówić mu dostępu do żądanych przez niego dowodów.
136
Tymczasem z uzasadnienia przedstawionego w pkt 86–116 i 124–126 niniejszego wyroku wynika, że nie można przyjąć, by zawarta w piśmie z dnia 8 stycznia 2021 r. odmowa przekazania TC przez Parlament informacji, o które TC się zwrócił, stanowiła naruszenie jego prawa do obrony, a w szczególności prawa do bycia wysłuchanym.
137
Po pierwsze, we wnioskach z dnia 4 sierpnia 2020 r. i z dnia 22 września 2020 r., o których mowa, odpowiednio, w pkt 24 i 26 niniejszego wyroku, TC poprzestał na zwróceniu się o przekazanie szeregu informacji wymienionych w sposób ogólny, bez wskazania faktów, które mają zostać udowodnione, ani dowodów, które mogłyby wykazać te okoliczności faktyczne. W szczególności TC nie wskazał, jaką pracę wykonywał A, jaki był związek między tą pracą a wykonywaniem przez niego mandatu parlamentarnego i w jaki sposób żądane dokumenty, które znajdują się w posiadaniu Parlamentu, mogłyby stanowić dowód na tę pracę i ten związek.
138
Po drugie, niektóre z żądanych informacji, a mianowicie wiadomości elektroniczne TC z lat 2015 i 2016, dane dotyczące korzystania przez A z karty dostępu do Parlamentu, a także informacje dotyczące liczby przypadków, w których zwrócono się o ochronę do Parlamentu wobec A, nigdy nie istniały, a w każdym razie nie istniały w dniu wszczęcia rozpatrywanego postępowania, a tym samym gdy TC złożył swój wniosek.
139
Po trzecie, przekazanie TC akt osobowych A było zakazane zgodnie z art. 26 regulaminu pracowniczego.
140
Co się tyczy argumentu TC dotyczącego rzekomego powołania się przez Parlament w spornej decyzji na wnioski zawarte w wyroku L/Parlament, wystarczy przypomnieć, że – jak wynika z pkt 25 niniejszego wyroku – Parlament przekazał TC kopię wyroku L/Parlament, w związku z czym nie można mu zarzucać, że w spornej decyzji uwzględnił informacje, do których TC nie miał dostępu.
141
W konsekwencji należy oddalić zarzuty pierwszy i drugi skargi wniesionej do Sądu.
142
W pozostałym zakresie stan postępowania nie pozwala na wydanie orzeczenia, ponieważ zarzuty od trzeciego do piątego podniesione przez TC na poparcie jego skargi nie zostały rozpoznane przez Sąd.
143
W konsekwencji należy przekazać sprawę Sądowi w celu rozpoznania przez niego tych zarzutów.
W przedmiocie kosztów
144
Jako że sprawa zostaje przekazana do ponownego rozpoznania przez Sąd, rozstrzygnięcie o kosztach niniejszego postępowania odwoławczego nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:
1)
Punkty 2 i 3 sentencji wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 7 czerwca 2023 r., TC/Parlament (T‑309/21, EU:T:2023:315) zostają uchylone.
2)
Zarzuty pierwszy i drugi skargi wniesionej do Sądu Unii Europejskiej zostają oddalone.
3)
Sprawa zostaje przekazana do ponownego rozpoznania przez Sąd Unii Europejskiej w celu wydania orzeczenia w przedmiocie zarzutów skargi od trzeciego do piątego.
4)
Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: litewski.