62011CC0373
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
JÄÄSKINEN
ippreżentati fis-6 ta’ Frar 2013 (
1
)
Kawża C‑373/11
Panellinios Sindesmos Viomikhanion Metapiisis Kapnou
vs
Ipourgos Ikonomias kai Ikonomikon
u
Ipourgos Agrotikis Anaptixis kai Trofimon
(Talba għal deċiżjoni preliminari mis-Simvoulio tis Epikrateias (Il-Greċja))
“Regolament (KE) Nru 1782/2003 — Artikolu 69 — Validità — Regolament (KE) Nru 795/2004 — Artikolu 48 — Politika Agrikola Komuni — Pagament addizzjonali għal tipi speċifiċi ta’ biedja u produzzjoni ta’ kwalità — Implementazzjoni mill-Istat Membru — Diskriminazzjoni — Artikoli 2, 32, 33 u 34 KE”
I – Introduzzjoni
1.
F’din il-kawża, is-Simvoulio tis Epikrateias (il-Kunsill tal-Istat tal-Greċja) jixtieq kjarifika dwar il-validità tal-Artikolu 69 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1782/2033, tad-29 ta’ Settembru 2003 (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1782/2003”) (
2
) li jippermetti lill-Istati Membri jistabbilixxu, għal perijodu tranżitorju, ir-rata ta’ konservazzjoni (bejn 0 % u 10 % tal-limitu nazzjonali globali) sabiex jagħmlu pagamenti addizzjonali għal tipi speċifiċi ta’ biedja u produzzjoni ta’ kwalità.
2.
Essenzjalment, id-domanda magħmula mill-qorti nazzjonali tikkonċerna l-limiti safejn il-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea jista’ jiddelega lill-Istati Membri l-implementazzjoni tal-Politika Agrikola Komuni (“PAK”). Fil-każ tas-settur tat-tabakk, l-Istati Membri adottaw approċċi differenti fir-rigward tal-introduzzjoni ta’ skemi ta’ pagament uniku u l-livelli ta’ rati ta’ konservazzjoni għall-pagamenti addizzjonali pprovduti taħt ir-Regolament Nru 1782/2003.
3.
Dan huwa manifestament wieħed mill-aspetti ċentrali tar-riforma tal-PAK li bdiet tieħu l-forma wara l-adozzjoni tal-hekk imsejħa Aġenda 2000 (
3
) fil-laqgħa tal-Kunsill Ewropew f’Berlin fis-26 ta’ Marzu 1999. Fil-fatt, wieħed mill-għanijiet prinċipali ta’ din ir-riforma kien dak li tirrazzjonalizza u tissimplifika d-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Unjoni Ewropea, filwaqt li twassal għal deċentralizzazzjoni ikbar tal-implementazzjoni tal-politika, fejn jitħalla marġni usa lill-Istati Membri u lir-reġjuni tagħhom (
4
).
II – Il-kuntest ġuridiku
A – Id-dritt tal-Unjoni Ewropea
4.
L-Artikolu 64(1) u (2) tar-Regolament Nru 1782/2003 jipprovdi:
“1.   Sa mhux aktar tard mill-1 ta’ Awissu 2004, Stat Membru jista’ jiddeċidi li japplika, fuq livell nazzjonali jew reġjonali, l-iskema ta’ pagament uniku pprovduta fil-Kapitoli 1 sa 4 taħt il-kondizzjonijiet stabbiliti f’din it-Taqsima.
2.   Skond l-għażla magħmula minn kull Stat Membru, il-Kummissjoni, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 144(2), għandha tiffissa limitu għal kull wieħed mill-pagamenti diretti msemmija rispettivament, fl-Artikoli 66, 67, 68 u 69.
Dan il-limitu għandu jkun ugwali għall-komponent ta’ kull tip ta’ pagament dirett fil-limiti nazzjonali msemmija fl-Artikolu 41, multiplikat bil-persentaġġi ta’ tnaqqis applikati mill-Istati Membri skond l-Artikoli 66, 67, 68 u 69.
L-ammont totali tal-limiti ffissati għandu jkun imnaqqas mil-limiti nazzjonali msemmija fl-Artikolu 41 skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 144(2).
[…]”
5.
L-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 jipprvodi li:
“L-Istati Membri jistgħu jżommu sa 10 % tal-komponent tal-limiti nazzjonali msemmija fl-Artikolu 41 li jikkorrispondu ma’ kull settur msemmi fl-Anness VI. […]
F’dan il-każ u fil-limitu ffissat skont l-Artikolu 64(2), l-Istat Membru konċernat, fuq bażi annwali, għandu jagħmel pagament addizzjonali lill-bdiewa fis-settur jew setturi konċernati minn din iż-żamma.
lI-pagament addizzjonali għandu jingħata għal tipi speċifiċi ta’ biedja li huma importanti għall-protezzjoni u t-titjib tal-ambjent jew biex jitjiebu l-kwalità u l-‘marketing’ tal-prodotti agrikoli taħt kondizzjonijiet li għandhom jiġu definiti mill-Kummissjoni skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 144(2).”
6.
Skont ir-Regolament (KE) Nru 795/2004 (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 795/2004”) (
5
), il-Kummissjoni adottat ir-regoli għall-implementazzjoni tal-iskema ta’ pagament uniku pprovduta fir-Regolament Nru 1782/2003.
7.
Skont l-Artikolu 48 tar-Regolament Nru 795/2004:
‘1.   Il-ħ[la]s addizzjonali li hemm provvediment dwaru fl-Artikolu 69 tar-Regolament (KE) Nru 1782/2003 għandu jingħa[t]a, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 37(3) tar-Regolament (KE) Nru 1257/1999 u r-regoli tiegħu ta’ implimentazzjoni, taħt il-kondizzjonijiet li hemm provvedi[me]nt dwarhom fil-paragrafi 2 sa 6 ta’ dan l-Artikolu.
2.   Il-ħlas għandu jsir biss lil bdiewa skont it-tifsira tal-Artikolu 2(a) tar-Regolament (KE) Nru 1782/2003, irrispettivament jekk ikunux applikaw jew le għall-[is]kema ta’ ħlas waħdieni jew ikunu[x] iżommu drittijiet għall-ħlas.
3.   ‘Fis-settur jew setturi konċernati miż-żamma’ għandha tfisser li ħlas jista’ jintalab, fil-prinċipju, mill-bdiewa kollha li jipproduċu, fiż-żmien tat-tagħmil ta’ applikazzjoni għall-ħlas addizzjonali u taħt il-kondizzjonijiet li hemm provvediment dwarhom f’dan l-Artikolu, il-prodotti koperti mis-settur jew setturi msemmija fl-Anness VI li jinsab mar-Regolament (KE) Nru 1782/2003.
4.   Fil-każ li l-ħlas ikopri t-tipi ta’ biedja jew kwalità u miżuri tal-marketing li dwarhom ma tiġi speċifikata ebda produzzjoni speċifika jew il-produzzjoni ma tkunx direttament koperta b’xi settur, il-ħlas jista’ jiġi provdut taħt il-kondizzjoni li ż-żamma ssir fis-setturi kollha msemmija fl-Anness VI li jinsab mar-Regolament (KE) Nru 1782/2003 u l-bdiewa biss li jkunu jagħmlu parti minn xi settur imsemmi f’dak l-Anness għandhom jipparteċipaw f’dik l-iskema.
5.   Fil-każ ta’ applikazzjoni taħt l-Artikolu 69 tar-Regolament (KE) Nru 1782/2003 f’livell reġjonali ż-żamma għandha tiġi kalkolata fuq il-bażi tal-komponent tal-ħlasijiet tas-setturi konċernati fis-settur konċernat.
L-Istati Membru għandhom jiddefinixxu r-reġjun fil-livell territorjali adattat skond kriterji oġġettivi u b’dak il-mod li jiġi żgurat trattament ugwali bejn il-bdiewa u li jiġi evitat tgħawwiġ fis-suq jew fil-kompetizzjoni.
6.   L-Istati membri għandhom jikkomunikaw id-dettalji tal-ħlas li jkollhom il-ħsieb li jagħtu u, b’mod partikolari, l-kondizzjonijiet ta’ eliġibilità u s-setturi konċernati l-aktar tard sal-1 ta’ Awissu tas-sena li tiġi qabel l-ewwel sena ta’ l-applikazzjoni tal-iskema ta’ ħlas waħdieni.
Kull bidla fil-komunikazzjoni msemmija fl-ewwel subparagrafu għandha ssir l-aktar tard sal-1 ta’ Awissu u għandha tgħodd għas-sena ta’ wara. Din għandha tiġi komunikata immedjatament lill-Kummissjoni akkumpanjata bil-kriterji oġġettivi li jiġġustifikaw dawk il-bidliet. Iżda, Stat Membru jista’ ma jimmodifikax is-setturi konċernati jew il-perċentwal ta’ żamma.’
8.
Ir-Regolament Nru 1782/2003 tħassar permezz tar-Regolament (KE) Nru 73/2009 (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 73/2009”) (
6
).
B – Id-dritt nazzjonali
9.
Ir-Regolament Nru 1782/2003 u r-Regolament Nru 795/2004 ġew trasposti fid-dritt nazzjonali permezz ta’ żewġ Deċizjonijiet Konġunti tal-Ministru għall-Affarijiet Ekonomiċi u l-Finanzi u l-Ministru għall-Iżvilupp Rurali u l-Ikel: Deċiżjoni Konġunta Nru 292464 tad-9 ta’ Awwissu 2005 (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Konġunta tal-2005”) (
7
), li tistabbilixxi b’mod ġenerali l-miżuri ta’ implementazzjoni amministrattivi addizzjonali u l-miżuri għall-kalkolu tan-numru u l-valur tad-drittijiet tal-benefiċjarji ta’ pagament uniku, u d-Deċiżjoni Konġunta Nru 49143, tat-8 ta’ Awwissu 2006 (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Konġunta tal-2006”) (
8
) li tistabbilixxi b’mod speċifiku l-miżuri (metodu ta’ pagament, ammonti mħallsa, dokumenti ta’ prova dwar il-pagament) biex isir il-pagament addizzjonali (żamma tal-kwalità) fis-settur tat-tabakk.
10.
L-Artikolu 16 u l-Anness I tad-Deċiżjoni Konġunta tal-2005 stabbilixxiet il-perċentwal għall-pagament (żamma tal-kwalità) għat-tabakk bħala 2 %.
III – Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
11.
F’Novembru 2006, Panellinios Sindesmos Viomikhanion Metapiisis Kapnou (l-Assoċjazzjoni Griega tal-Industriji tal-ipproċessar tat-tabakk) (iktar ’il quddiem l-“Assoċjazzjoni”) talbet l-annullament tad-Deċiżjoni Konġunta tal-2006 quddiem is-Simvoulio tis Epikrateias. Fil-kuntest ta’ dawk il-proċeduri, l-Assoċjazzjoni kkontestat il-legalità tad-Deċiżjoni Konġunta tal-2005. Skont l-Assoċjazzjoni, iż-żewġ Deċiżjonijiet Konġunti huma illegali peress li jikkostitwixxu implementazzjoni tal-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 li, minnha nfisha, hija illegali peress li tikser diversi dispożizzjonijiet tat-Trattati tal-Unjoni Ewropea.
12.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li s-Simvoulio tis Epikrateias, li ma kinitx ċerta dwar il-validità tal-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003, iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003, li permezz tiegħu l-Istati Membri huma awtorizzati jistabbilixxu — fil-limitu ta’ 10 % tal-komponent tal-‘limitu nazzjonali’ previst fl-Artikolu 41 u b’osservanza tal-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 69(3) — rati ta’ konservazzjoni differenti għall-għoti ta’ għajnuna supplementari lill-produtturi, huwa kompatibbli, sa fejn jawtorizza din id-distinzjoni tar-rata ta’ konservazzjoni, mal-Artikoli 2 KE, 32 KE u 34 KE, kif ukoll mal-għanijiet ta’ garanzija ta’ dħul stabbli għall-produtturi u ta’ konservazzjoni taż-żoni rurali?”
13.
L-Assoċjazzjoni, ir-Repubblika Ellenika, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom. Dawn tal-aħħar kienu kollha preżenti waqt is-seduta tal-21 ta’ Novembru 2012.
IV – Analiżi
A – Rimarki preliminari
14.
Ir-Regolament Nru 1782/2003 jistabbilixxi regoli komuni għal skemi diretti ta’ appoġġ fi ħdan il-PAK u ċerti skemi ta’ appoġġ għall-bdiewa, u jemenda diversi regolamenti preċedenti. Huwa kien jikkostitwixxi wieħed mit-testi legali prinċipali għar-riforma fil-PAK, li kien intiż li jtejjeb il-kompetittività fis-settur tal-bdiewa, jippromwovi agrikoltura sostenibbli u orjentata lejn is-suq u jsaħħaħ il-politika tal-iżvilupp rurali (
9
).
15.
Essenzjalment, ir-Regolament Nru 1782/2003 jipprovdi, min-naħa waħda, għal tnaqqis progressiv, sal-2012, tal-ammonti ta’ pagamenti diretti li jingħataw lill-bdiewa (Artikolu 11) u, min-naħa l-oħra, l-introduzzjoni ta’ skema ta’ pagament uniku (Artikoli 33 sa 71).
1. Portata u suġġett ta’ din it-talba għal deċiżjoni preliminari
16.
Huwa importanti li tiġi ċċarata mill-ewwel l-applikazzjoni ratione temporis tad-dispożizzjonijiet tal-Unjoni Ewropea li huma rilevanti f’dan il-każ. Fil-fatt, filwaqt li xi ftit mill-partijiet li ppreżentaw osservazzjonijiet, fl-argumenti tagħhom, jagħmlu riferiment għal xi dispożizzjonijiet tat-Trattati tal-Unjoni Ewropea li huma attwalment fis-seħħ, il-fatti li wasslu għal dawn il-proċeduri seħħew qabel daħal fis-seħħ it-Trattat ta’ Lisbona. Barra minn hekk, kif semmejt diġà, ir-Regolament Nru 1782/2003 tħassar qabel din id-data, anki jekk kompla jkollu effett wara. Fid-dawl ta’ dan, jidhirli li l-kuntest ġuridiku korrett ta’ dan il-każ huwa d-dritt tal-Unjoni Ewropea kif kien fiż-żmien li fih bdiet din il-kawża quddiem il-qorti nazzjonali.
17.
Dan premess, kif ser nispjega fid-dettall iktar ’il quddiem, ma nemminx li t-tibdiliet introdotti mit-Trattat ta’ Lisbona għandhom xi impatt reali fuq l-evalwazzjoni legali ta’ dan il-każ. Id-dispożizzjonijiet tat-Trattati li huma attwalment fis-seħħ huma essenzjalment ekwivalenti għall-qodma, jew inkella sempliċiment ikkodifikaw il-prinċipji legali rikonoxxuti fil-ġurisprudenza jew li tniżżlu b’mod espliċitu fi strumenti legali oħra.
18.
Bl-istess mod, il-fatt li fil-frattemp tħassru r-Regolamenti Nru 1782/2003 u Nru 795/2004 ma għandu ebda effett fuq dan il-każ. Kif qalet il-qorti tar-rinviju fid-digriet tar-rinviju tagħha, u kif ikkonfermat il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet tagħha, l-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 kien għadu effettiv fid-data li fiha bdiet din il-kawża quddiem il-qorti nazzjonali (13 ta’ Novembru 2006) u, b’mod partikolari, il-pagamenti msemmija fih baqgħu sejrin sa Ġunju 2010.
19.
It-tieni nett, nenfasizza li l-partijiet kollha jaqblu li dan ir-rinviju preliminari ma jikkonċernax il-kompatibbiltà mad-dritt tal-Unjoni Ewropea tal-miżuri adottati mill-Gvern Grieg biex jimplementa r-Regolamenti Nru 1782/2003 u Nru 795/2004 u, b’mod partikolari, il-legalità tad-Deċiżjonijiet Konġunti tal-2005 u 2006. Fil-fatt, il-qorti tar-rinviju ma staqsietx lil din il-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni Ewropea iżda dwar il-validità tagħha.
20.
Għaldaqstant, il-punt dwar jekk l-awtoritajiet Griegi applikawx b’mod korrett id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni Ewropea rilevanti ma hijiex kwistjoni li tqum f’dawn il-proċeduri. Għaldaqstant, l-analiżi legali tiegħi ser tiffoka esklużivament fuq il-validità tal-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003.
21.
It-tielet nett, huwa utli li jitfakkar li min-natura tagħha, il-kompetenza tal-Unjoni Ewropea fil-qasam tal-agrikoltura hija kompetenza maqsuma. Fil-fatt, fl-Artikolu l-ġdid 4(2)(b) TFUE, l-agrikoltura tissemma fost l-oqsma ta’ kompetenza maqsuma bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha. Id-duttrina legali ddiskutiet, anki fid-dettall, jekk u safejn it-Trattat ta’ Lisbona biddilx xi ħaġa f’dan ir-rigward (
10
). Madankollu, fil-fehma tiegħi dan ma huwiex proprjament rilevanti peress li anki qabel it-Trattat ta’ Lisbona, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet iddeċidiet konsistentement li, fl-oqsma koperti mill-organizzazzjoni komuni tas-swieq, l-Istati Membri kellhom setgħa leġiżlattiva residwali fir-rigward ta’ sitwazzjonijiet li ma humiex irregolati mir-regoli tal-Unjoni Ewropea, jew meta dawk ir-regoli kienu jagħtuhom espressament is-setgħat ta’ implementazzjoni (
11
).
22.
Il-fatt li l-politika agrikola hija qasam li fih kemm l-Unjoni Ewropea u kif ukoll l-Istati Membri għandhom il-kapaċità li jilleġiżlaw u li jadottaw atti legalment vinkolanti (
12
) ma huwiex irrilevanti f’dan il-każ. Fil-fatt, kif kien jimplika l-ex Artikolu 5 KE (issostitwit, fis-sustanza, mill-Artikolu 5 TUE), l-użu tal-kompetenzi tal-Unjoni Ewropea f’dan il-qasam huwa rregolat mill-prinċipju tas-sussidjarjetà. Għaldaqstant, f’oqsma li ma jaqgħux taħt il-kompetenza esklużiva tagħha, l-Unjoni Ewropea għandha taġixxi biss jekk u safejn l-għanijiet tal-azzjoni proposta ma jistgħux jintlaħqu suffiċjentement mill-Istati Membri, u jistgħu pjuttost jintlaħqu aħjar fuq livell tal-Unjoni Ewropea.
23.
Importanti li jiġi nnutat li d-devoluzzjoni lill-awtoritajiet nazzjonali, jew skont il-każ, lil dawk reġjonali jew lokali, tal-implementazzjoni tar-regoli tal-Unjoni Ewropea hija permessa wkoll f’oqsma ta’ kompetenza esklużiva (
13
). Madankollu, tali devoluzzjoni tista’ tieħu rwol terġa’ iktar prominenti meta sseħħ f’oqsma ta’ kompetenza maqsuma. Fil-fatt, f’dawk l-oqsma, l-għażla li tikkonċerna jekk u fuq xhiex il-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea għandu jiddelega l-implementazzjoni lill-awtoritajiet nazzjonali għandha tkun konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà.
24.
Għaldaqstant, ftit li xejn jista’ jiġi kkontestat li, fil-qasam tal-agrikoltura, l-Istati Membri għad għandhom xi setgħat biex jaġixxu b’mod parallel flimkien mal-Unjoni Ewropea. B’mod partikolari, l-awtoritajiet tal-Istati Membri jistgħu u għandhom jaġixxu, meta hekk mitluba mill-Unjoni Ewropea, sabiex japplikaw jew jimplementaw il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni Ewropea f’dan il-qasam (
14
). Fuq dawn il-kwistjonijiet, nagħmel riferiment ukoll għall-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Trstenjak fil-kawża Horvath, fejn hija uriet li l-adozzjoni ta’ dispożizzjonijiet taħt il-PAK bis-saħħa tad-devoluzzjoni u li jkunu differenti ma hijiex, minnha nfisha, inkompatibbli mal-prinċipji rilevanti tat-Trattati dwar l-Unjoni Ewropea (
15
).
25.
Għaldaqstant, il-kwistjoni tal-validità li tqajmet f’dan il-każ tista’ tikkonċerna biss il-mod li bih l-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 wassal għal tali delega billi ta lill-Istati Membri ċerta diskrezzjoni biex jimplementaw pagamenti addizzjonali fil-qafas tar-riforma tal-PAK.
2. Id-diżakkoppjar tal-għajnuna mill-produzzjoni
26.
Fost affarijiet oħra, fil-qalba ta’ din ir-riforma hemm dak li jissejjaħ id-diżakkoppjar tal-għajnuna diretta lill-bdiewa; ħlief għal xi eċċezzjonijiet, il-pagamenti ma għadhomx marbutin ma’ produzzjoni speċifika. Konsegwentement, il-bdiewa jirċievu pagamenti diretti, li l-ammont tagħhom ma huwiex affettwat minn, pereżempju, it-tip ta’ prodott imkabbar, jew il-kwantità tal-prodotti.
27.
Qiegħed insemmi b’mod espliċitu d-diżakkoppjar peress li fil-fehma tiegħi l-allegati effetti negattivi fuq l-industrija tat-tabakk fil-Greċja, li l-Assoċjazzjoni qiegħda tilmenta minnhom, huma, jekk jeżistu, ir-riżultat mhux tal-miżura li tissemma fl-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003, iżda tal-applikazzjoni tad-diżakkoppjar għat-tabakk.
28.
Is-saħħa tal-argumenti mressqa mill-Assoċjazzjoni biex tikkontesta l-validità tal-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 hija, li l-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea pprovda marġni ta’ diskrezzjoni lill-awtoritajiet nazzjonali li hija wiesgħa wisq. Fil-fehma tagħhom, il-fatt li l-leġiżlatur tal-UE ppermetta lill-awtoritajiet nazzjonali li jiddeċiedu liberament, sal-limitu ta’ 10 %, il-perċentwal tal-limiti nazzjonali li għandhom jinżammu u jiġu użati għall-pagamenti addizzjonali huwa inkompatibbli ma’ ftit mill-prinċipji bażiċi tal-PAK u jwassal għal distorsjonijiet mhux xierqa tal-kompetizzjoni. Ir-raġuni ewlenija għal dan huwa li, minħabba din il-marġni ta’ diskrezzjoni, huwa inevitabbli li diversi Stati Membri jagħżlu perċentwal differenti għal-limitu nazzjonali. B’riżultat ta’ dan, il-produtturi tat-tabakk li jinsabu fi Stati Membri differenti jirċievu ammonti differenti ta’ pagamenti addizzjonali. L-effett ta’ dan huwa, allegatament, li l-Greċja qiegħda tesperjenza tnaqqis qawwi fil-produzzjoni tat-tabakk.
29.
Madankollu, kif ġustament jinnota l-Gvern Grieg fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, dan ir-raġunament jidher li huwa vvizzjat peress li huwa bbażat fuq premessa żbaljata. Indipendentement mit-tifsira tal-kliem “pagamenti addizzjonali”, dawn il-pagamenti ma jiżdiedux fuq l-ammont massimu ta’ pagamenti li jistgħu jsiru bħala pagamenti diretti. Fi kliem sempliċi ħafna, l-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 kien jippermetti lill-Istati Membri li flok iħallsu l-għajnuna kollha li għaliha huma intitolati l-bdiewa bħala pagamenti diretti, iħallsu dak l-ammont parzjalment bħala pagamenti diretti u parzjalment bħala pagamenti addizzjonali. L-idea wara l-Artikolu 69 kienet li l-Istati Membri jkunu jistgħu jiddeċiedu, jekk ikunu jridu, li jnaqqsu ftit il-pagamenti diretti għall-produtturi kollha sa 10 %, u sabiex jużaw ir-riżorsi lliberati b’dan il-mod biex jagħmlu pagament limitat ieħor lill-bdiewa li għandhom ċerti karatteristiċi speċifiċi (
16
).
30.
Madankollu, din id-diviżjoni tal-ammont ta’ għajnuna bejn pagamenti diretti u, possibbilment, pagamenti addizzjonali bl-ebda mod ma taffettwa l-ammont globali pagabbli lill-produtturi, inkwantu l-limiti nazzjonali jibqgħu inoltrati (
17
). Pereżempju, f’termini ekonomiċi, ma tagħmilx differenza lis-settur li jirċievi l-għajnuna jekk, minn ammont ta’ flus partikolari, li jikkorrispondi għal-limitu nazzjonali, 98 % minnu jitqassam bħala pagamenti diretti u 2 % bħala pagamenti addizzjonali, jew 90 % bħala pagamenti diretti u 10 % bħala pagamenti addizzjonali, minkejja l-fatt li din tista’ taffettwa d-distribuzzjoni tal-għajnuna fis-settur.
31.
Dan huwa minnu b’mod partikolari fil-Greċja, peress li l-Gvern Grieg ħa l-pożizzjoni li l-kundizzjonijiet għall-għoti tal-pagamenti addizzjonali kienu sodisfatti mill-produtturi tat-tabakk kollha li jinsabu fit-territorju tiegħu u, bħala tali, dawn il-pagamenti marru għand l-istess produtturi li kienu jirċievu dawn il-flus bħala parti mill-pagamenti diretti kieku l-pagamenti addizzjonali ma kinux jeżistu.
32.
Għaldaqstant, jidhirli li l-argumenti tal-Assoċjazzjoni ma humiex f’lokhom. L-allegati distorsjonijiet tal-kompetizzjoni jew it-tnaqqis fil-produzzjoni tat-tabakk ma jidhrux li huma riżultat tal-miżura kkontestata. Dan kien ikkonfermat, għalkemm indirettament, matul is-seduta mir-rappreżentant tal-Assoċjazzjoni.
33.
Fil-fatt, pjuttost għandi l-impressjoni li qabdu mad-diżakkoppjar tal-għajnuna lill-bdiewa, u dan għal żewġ raġunijiet. L-ewwel nett, l-implementazzjoni parzjali tad-diżakkoppjar li ppermetta l-Artikolu 64 tar-Regolament Nru 1782/2003 twassal għal trattament differenti bejn il-produtturi li jkunu jinsabu fi Stati Membri differenti. It-tieni nett, id-diżakkoppjar jiskoraġġixxi lill-produtturi tat-tabakk milli jkomplu jikkoltivaw dan il-prodott u dan iwassal, min-naħa tiegħu, għal tnaqqis fil-produzzjoni tat-tabakk fil-Greċja, għad-detriment tal-interessi tal-industriji Griegi li jipproċessaw it-tabakk li huma rrappreżentati mill-Assoċjazzjoni.
34.
Madankollu, il-fatt dwar jekk dawn l-allegazzjonijiet humiex korretti jew le huwa irrilevanti għall-każ ineżami peress li d-diżakkoppjar minnu nnifsu, jew l-implementazzjoni parzjali tiegħu skont l-Artikolu 64 tar-Regolament Nru 1782/2003, ma jifformax parti mis-suġġett ta’ dawn il-proċeduri. Barra minn hekk, l-argumenti tal-Assoċjazzjoni fuq dan il-punt jidhru li żvijaw minn dan il-punt. Il-PAK ma għandhiex l-għan li tiggarantixxi li tinżamm intatta produzzjoni ta’ prodott agrikolu partikolari matul is-snin. Fil-fatt, hija s-sitwazzjoni inversa li tista’ tkun minnha kemm għal qabel u kif ukoll għal wara r-riforma tal-PAK (
18
).
35.
Barra minnn hekk, skont il-premessa 28 tal-preambolu tar-Regolament Nru 1782/2003, biex il-bdiewa jitħallew liberi li jagħżlu x’jipproduċu fuq l-art tagħhom, il-pagament uniku ma għandux ikun kondizzjonat mill-produzzjoni ta’ prodott speċifiku.
36.
Issa li ġiet iċċarata l-portata ta’ din it-talba għal deċiżjoni preliminari, ser nipproċedi biex neżamina l-validità tal-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003. F’dan ir-rigward, nosserva li s-Simvoulio tis Epikrateias tistaqsi dwar il-kompatibbiltà ta’ dik id-dispożizzjoni mad-dritt tal-Unjoni Ewropea taħt tliet raġunijiet distinti biss: (i) l-Artikolu 34 KE flimkien mal-Artikolu 2 KE; (ii) l-Artikolu 32 KE, u (iii) l-għanijiet ta’ “garanzija ta’ dħul stabbli għall-produtturi” u ta’ “konservazzjoni taż-żoni rurali”. Fis-sottomissjonijiet tagħha quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, madankollu, l-Assoċjazzjoni żżid ukoll xi raġunijiet oħra insostenn tal-argument tagħha li d-dispożizzjoni inkwistjoni hija invalida.
37.
L-ewwel ser neżamina r-raġunijiet possibbli ta’ invalidità mressqa fid-deċiżjoni tal-qorti tar-rinviju. Imbagħad ser indur fuq l-argumenti l-oħra mressqa mill-Assoċjazzjoni, inkwantu huma marbutin suffiċjentement mat-tħassib li għandha dik il-qorti. Madankollu, ma jidhirlix li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tindirizza, fis-sentenza tagħha, argumenti li tressqu quddiem is-Simvoulio tis Epikrateias u li ġew miċħuda diġà.
B – Ir-raġunijiet possibbli ta’ invalidità
1. L-Artikoli 2 u 34 KE
38.
Essenzjalment, is-Simvoulio tis Epikrateias tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk l-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 huwiex inkompatibbli mal-Artikolu 34 KE (li llum sar l-Artikolu 40 TFUE) moqri flimkien mal-Artikolu 2 KE (li llum sar l-Artikolu 3 TUE), li jistabbilixxu suq komuni għall-prodotti agrikoli (
19
).
39.
Skont l-Assoċjazzjoni, l-applikazzjoni tal-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 twassal għal distorsjonijiet fil-kompetizzjoni bejn il-produtturi tal-istess prodott fi Stati Membri differenti, peress li tpoġġi lill-produtturi, li l-Istat Membru tagħhom jistabbilixxi perċentwal baxx għall-konservazzjoni, fi żvantaġġ meta mqabbla mal-produtturi li jkunu jinsabu fi Stati Membri oħra fejn il-perċentwal ġie stabbilit f’livell ogħla. Barra minn hekk, dan iwassal għal diskriminazzjoni bejn produtturi u konsumaturi li jinsabu fi Stati membri differenti.
40.
Infakkar, mill-ewwel, li l-Artikolu 34(2) KE, li jipprojbixxi kull diskriminazzjoni fil-kuntest tal-PAK, huwa sempliċiment espressjoni speċifika tal-prinċipju ġenerali tat-trattament ugwali li jirrikjedi li sitwazzjonijiet paragunabbli ma jiġux trattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati b’mod ugwali sakemm tali trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat (
20
). B’mod konformi ma’ dan il-prinċipju, il-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea stabbilixxa, fir-Regolament Nru 1782/2003, numru ta’ dispożizzjonijiet intiżi li jipprovdu trattament differenti lil dawk is-sitwazzjonijiet li, minħabba prodott partikolari (
21
) jew żona ġeografika partikolari (
22
), jeżiġu regoli speċifiċi.
41.
Issa, lura għall-argumenti mressqa mill-Assoċjazzjoni, nista’ ngħid mill-ewwel li ma jidhirlix li huma persważivi, u dan minħabba r-raġunijiet li semmejt diġà. L-ammont globali tal-pagamenti lill-bdiewa f’settur f’kull pajjiż jibqa’ essenzjalment l-istess indipendentement minn jekk l-awtoritajiet nazzjonali jiddeċiedux jagħmlu użu mill-possibbiltà offruta mill-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 biex jintroduċu pagamenti addizzjonali u, jekk jagħmlu dan, mil-livell ta’ konservazzjoni li huma jistabbilixxu għal dan il-għan. Hija biss id-distribuzzjoni f’kull pajjiż, għalkemm mhux fis-settur tal-biedja tat-tabakk Grieg, li tista’ toħloq xi differenzi iktar sostanzjali, u dan peress li xi produtturi jistgħu jiksbu biss pagamenti diretti, filwaqt li oħrajn jistgħu jirċievu wkoll pagamenti addizzjonali.
42.
Fi kwalunkwe każ, jiena tal-fehma li l-allegat trattament differenti li jirriżulta mill-applikazzjoni tad-dispożizzjoni kkontestata jkun oġġettivament iġġustifikat u, għaldaqstant, ma jkunx jikkostitwixxi diskriminazzjoni pprojbita mid-dritt tal-Unjoni Ewropea, jew li jwassal għal distorsjoni tal-kompetizzjoni mhux xierqa.
43.
Fir-rigward tal-ewwel aspett, nenfasizza li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonstatat li l-fatt li l-adozzjoni ta’ miżura fil-kuntest tal-organizzazzjoni tas-suq komuni tista’ jkollha implikazzjonijiet differenti għal xi produtturi minħabba l-produzzjoni individwali jew il-kundizzjonijiet lokali tagħhom ma jistax jitqies bħala diskriminazzjoni pprojbita mit-Trattat meta l-kejl huwa bbażat fuq kriterji oġġettivi, li jkunu maħluqa apposta għall-funzjonament globali tal-organizzazzjoni tas-suq komuni (
23
). Bl-istess mod, il-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat li s-sitwazzjoni fi Stati Membri differenti ma hijiex dejjem paragunabbli u, għaldaqstant, dan jista’ jiġġustifika xi diverġenzi fil-leġiżlazzjoni rilevanti fir-rigward ta’ dak l-Istat Membru jew ta’ ċerta produtturi fit-territorju tiegħu (
24
).
44.
Fl-aħħar nett, fis-sentenza Horvath, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja l-ewwel fakkret il-ġurisprudenza stabbilita tagħha (
25
), li tistabbilixxi li l-projbizzjoni kontra d-diskriminazzjoni, li huwa prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni Ewropea, ma tirrigwardax differenzi fit-trattament li jistgħu jirriżultaw, bejn l-Istati Membri, minn diverġenzi li jeżistu bejn il-leġiżlazzjoni tad-diversi Stati Membri, sakemm dik il-leġiżlazzjoni taffettwa b’mod ugwali lill-persuni kollha suġġetti għaliha. Fit-tieni lok, hija siltet il-konsegwenzi minn din il-ġurisprudenza billi kkonkludiet li, meta s-sistema kostituzzjonali ta’ Stat Membru tipprovdi li awtoritajiet reġjonali għandu jkollhom kompetenza leġiżlattiva, l-adozzjoni biss, mill-imsemmija awtoritajiet, ta’ standards differenti fil-kuntest tal-PAK ma tikkostitwixxix diskriminazzjoni kuntrarja għad-dritt tal-Unjoni Ewropea (
26
).
45.
Fiċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ, ma nara ebda raġuni biex wieħed jitbiegħed minn dawn il-prinċipji. B’mod partikolari, jidhirli li r-raġunament tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Horvath, tapplika mutatis mutandis, għall-każ ineżami. Is-sempliċi fatt li fis-sentenza Horvath it-trattament differenti kien ir-riżultat ta’ leġiżlazzjoni adottata b’mod awtonomu minn kull Stat Membru sabiex jimplementaw ir-regoli tal-Unjoni Ewropea, filwaqt li f’dan il-każ huwa l-konsegwenza loġika tal-marġni ta’ diskrezzjoni mħollija espliċitament mil-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea lill-awtoritajiet tal-Istati Membri għall-finijiet ta’ implementazzjoni, ma jitlobx, fil-fehma tiegħi, konklużjoni differenti.
46.
Fir-rigward tat-tieni aspett li jirrigwarda d-distorsjonijiet fil-kompetizzjoni, nosserva li l-Qorti tal-Ġustizzja, skont ġurisprudenza stabbilita, iddeċidiet fis-sentenza Vodafone, li l-“leġiżlatur Komunitarju, fil-kuntest tal-eżerċizzju tal-kompetenzi tiegħu, għandu diskrezzjoni wiesgħa f’qasam li jimplika għażliet, min-naħa tal‑leġiżlatur Komunitarju, ta’ natura kemm politika, kemm ekonomika u kemm soċjali u li fih ikollu jwettaq evalwazzjonijiet kumplessi. [...] Madankollu, anki fil-preżenza ta’ tali setgħa, il-leġiżlatur Komunitarju huwa marbut jibbaża l-għażla tiegħu fuq kriterji oġġettivi. Barra minn hekk, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tar-restrizzjonijiet marbuta mal‑miżuri differenti possibbli, għandu jiġi eżaminat jekk l-għanijiet imfittxija mill-miżura magħżula huma ta’ natura li tiġġustifika l‑konsegwenzi ekonomiċi negattivi, anki kunsiderevoli għal ċerti operaturi” (
27
).
47.
F’dan il-każ, anki jekk kellhom jinħolqu xi konsegwenzi negattivi għal xi produtturi minħabba l-miżura inkwistjoni, ma nara xejn li jindika li l-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea ma bbażax id-deċiżjoni tiegħu li jagħti xi diskrezzjoni lill-Istati Membri għall-implementazzjoni tal-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 fuq raġunijiet solidi u oġġettivi, jew li dawk il-konsegwenzi negattivi ma setgħux ikunu ġġustifikati minn, pereżempju, l-għan li tiġi żgurata tranżizzjoni bla xkiel bejn iż-żewġ sistemi tal-PAK, jew li tingħata għajnuna addattata għall-kundizzjonijiet jew bżonnijiet nazzjonali.
48.
F’dan ir-rigward, nosserva li l-premessi 33 u 34 tal-preambolu tar-Regolament Nru 1782/2003 jispjegaw ir-raġunijiet li għalihom il-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea introduċa xi regoli speċifiċi fuq l-implementazzjoni reġjonali u mhux obbligatorja, b’mod partikolari, l-Artikolu 69 tiegħu. Barra minn hekk, l-Assoċjazzjoni ma ressqitx argumenti li jikkontestaw serjament l-għanijiet imfittxija u l-loġika u l-kriterji li fuqhom ibbaża ruħu l-leġiżlatur meta stabbilixxa dawk ir-regoli.
2. L-Artikolu 32 KE
49.
L-Assoċjazzjoni targumenta wkoll, fis-sustanza, li l-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 ma huwiex konformi mal-Artikolu 32 KE (
28
) (li llum sar l-Artikolu 38 TFUE). Dan għaliex, bil-fatt li l-Istati Membri jitħallew jistabbilixxu liberament, mingħajr kriterji jew rekwiżiti, il-perċentwal għall-konservazzjoni mil-limitu nazzjonali li huma jkollhom disponibbli biex joffru appoġġ lil prodott li, bħat-tabakk mhux maħdum, huwa suġġett għal organizzazzjoni komuni tas-suq, dan iwassal essenzjalment biex tintemm l-organizzazzjoni komuni tas-suq għal dak il-prodott. Fi kliem ieħor, l-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 1782/2003 ikun qiegħed, essenzjalment, “jirrinazzjonalizza” l-politika agrikola, u għaldaqstant jevita l-prinċipji fundamentali li jirregolaw is-suq intern u l-PAK.
50.
Dan l-argument ma huwiex konvinċenti. Fil-fehma tiegħi, huwa inkonċepibbli li d-diskrezzjoni li l-awtoritajiet tal-Istati Membri ngħataw fir-rigward tal-possibbiltà li jagħmlu pagamenti addizzjonali u l-livell ta’ konservazzjoni relattiva, fil-limitu nazzjonali ta’ 10 %, tista’ timmina l-prinċipji fundamentali li jirregolaw il-PAK jew is-suq intern.
51.
Min-naħa l-oħra, l-għoti ta’ ċerta marġni ta’ diskrezzjoni lill-awtoritajiet nazzjonali biex jiddeċiedu fuq il-miżuri li jistgħu jkunu xierqa biex jiżguraw tranżizzjoni bla xkiel f’perijodu delikat għas-swieq agrikoli Ewropej jidhirli li huwa kompletament konformi mal-prinċipju legali li llum jinsab inkorporat fl-Artikolu 39(2) TFUE preżenti. Din id-dispożizzjoni teżiġi li l-leġiżlatur jieħu inkunsiderazzjoni, inter alia, il-“karattru partikolari ta’ l-attivita agrikola, li joħroġ mill-istruttura soċjali agrikola u mid-disparità strutturali u naturali ta’ bejn id-diversi reġjuni agrikoli”. Il-ħtieġa li l-Istati Membri titħallielhom din id-diskrezzjoni hija fil-fatt enfasizzata fil-premessa 33 tal-preambolu tar-Regolament Nru 1782/2003.
52.
Fuq din il-bażi, jidhirli li ma jkunx manifestament żbaljat li wieħed jikkunsidra li l-awtoritajiet nazzjonali huma f’pożizzjoni aħjar li jieħdu deċiżjonijiet li jistgħu jikkonċernaw, pereżempju, ir-rata ta’ konservazzjoni għall-pagamenti addizzjonali, jew l-identifikazzjoni ta’ tipi speċifiċi ta’ biedja li jeħtieġu dawk il-pagamenti fit-territorju tagħhom. Dan ma jammontax għal “rinazzjonalizzazzjoni” tal-PAK, iżda biss delega limitata lill-awtoritajiet nazzjonali tas-setgħat biex jimplementaw ċerti regoli li l-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea kkunsidra xierqa matul it-tranżizzjoni bejn il-PAK il-qadima u l-verżjoni riveduta.
53.
Fis-sistema globali tar-riforma introdotta mir-Regolament Nru 1782/2003, l-Artikolu 69 jista’ jitqies li huwa ta’ importanza sekondarja. Dan jintroduċi sempliċiment il-possibbiltà li l-pagamenti diretti jiġu miżjuda ma’ xi pagamenti addizzjonali limitati. Barra minn hekk, din il-possibbiltà hija suġġetta għal numru ta’ kundizzjonijiet ta’ natura kemm proċedurali kif ukoll sostantiva li huma stabbiliti fl-Artikolu 69 stess u fl-Artikolu 48 tar-Regolament Nru 795/2004.
54.
B’mod partikolari, l-Artikolu 48 tar-Regolament Nru 795/2004 jipprovdi salvagwardji importanti billi jeżiġi li l-Istati Membri jieħdu deċiżjonijiet skont kriterji oġġettivi u jaġixxu “b’dak il-mod li jiġi żgurat trattament ugwali bejn il-bdiewa u li jiġi evitat tgħawwiġ fis-suq jew fil-kompetizzjoni”. Barra minn hekk, din id-dispożizzjoni tagħti s-setgħa lill-Kummissjoni sabiex tissorvelja mill-qrib il-mod kif l-awtoritajiet tal-Istati Membri jagħmlu pagamenti addizzjonali, billi tpoġġi fuqhom numru ta’ obbligi ta’ notifika (
29
).
55.
Is-setgħat eżerċitati mill-Istati Membri skont l-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 huma, għaldaqstant, kemm limitati ex ante u kif ukoll suġġetti għal kontrolli ex post.
56.
Fuq din il-bażi, nikkunsidra li l-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 ma jiksirx l-Artikolu 32 KE.
3. L-għanijiet ta’ “garanzija ta’ dħul stabbli għall-produtturi” u ta’ “konservazzjoni taż-żoni rurali”
57.
Il-qorti nazzjonali tistaqsi wkoll dwar jekk l-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 jiksirx l-għanijiet ta’ “garanzija ta’ dħul stabbli għall-produtturi” u ta’ “konservazzjoni taż-żoni rurali”. Fil-fatt, l-Assoċjazzjoni ssostni li din id-dispożizzjoni inkwistjoni ċċaħħad lill-bdiewa minn dħul stabbli li, min-naħa tiegħu, iwassal għal tnaqqis qawwi fil-koltivazzjoni tat-tabakk u l-abbandun tal-art koltivabbli.
58.
Għal dak li jirrigwarda l-ewwel għan imsemmi mill-qorti nazzjonali, jiena nassumi li dik il-qorti riedet tirreferi għall-għan, stabbilit mill-Artikolu 33(1)(b) KE [li llum sar l-Artikolu 39(1)(b) TFUE] biex “tassigura b’dan il-mod livell ġust ta’ għajxien għall-popolazzjoni agrikola”.
59.
F’dan ir-rigward, nosserva l-ewwel nett li l-kelma “stabbli”, li użat il-qorti tar-rinviju, ma hijiex ekwivalenti għall-kelma “ġust” li tidher fit-test tat-Trattat (
30
). Din it-terminoloġija differenti ma hijiex irrilevanti peress li l-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea ma huwiex obbligat jiggarantixxi li l-livell ta’ għajxien tal-bdiewa jibqa’ intatt matul iż-żmien. Altrimenti l-marġni ta’ diskrezzjoni tal-leġiżlatur biex jintroduċi xi tibdil fil-PAK jiġi limitat konsiderevolment (
31
).
60.
Barra minn hekk, it-Trattati ma jeżiġux li jrid jiġi żgurat livell ġust ta’ għajxien fil-koltivazzjoni assoluta tal-istess prodott. Fi kliem ieħor, mhux bilfors hemm konnessjoni bejn l-istandards ta’ għajxien u l-koltivazzjoni ta’ xi prodott speċifiku.
61.
Għaldaqstant, l-Artikolu 33 KE ma jiggarantixxix li l-produzzjoni ta’ xi prodott agrikolu speċifiku għandha tinżamm intatta sena wara oħra, aħseb u ara s-suq ta’ Stat Membru speċifiku wieħed.
62.
Inċidentalment, nosserva li anki l-għan li jkunu stabbilizzati s-swieq imsemmija fl-Artikolu 33(1)(ċ) KE ma jimplikax li l-produzzjoni trid tkun dejjem stabbli (
32
). Fil-fatt, din id-dispożizzjoni għandha tifsira iktar wiesgħa u ma hijiex limitata għall-kwantitajiet prodotti iżda, b’mod iktar ġenerali, għas-sitwazzjoni ekonomika ta’ prodotti agrikoli (
33
).
63.
Fl-argumenti tagħha, l-Assoċjazzjoni tirreferi għall-allegata protezzjoni legali li t-tabakk igawdi minnha talli jkun elenkat fl-Anness I tat-Trattat KE (li llum sar l-Anness I tat-TFUE) (
34
). Madankollu, il-fatt li t-tabakk jinsab fuq il-lista ta’ prodotti li jidhru fl-Anness I ifisser biss li huwa suġġett għall-PAK. L-Anness I ma jagħti ebda status jew protezzjoni speċjali lill-prodotti msemmija hemmhekk.
64.
Nikkonkludi li ebda wieħed mill-għanijiet imfittxija mill-PAK ma jimplika li l-produzzjoni ta’, jew l-appoġġ lil, prodott partikolari jrid ikun kostanti. Min-naħa l-oħra, ninnota li wieħed mill-għanijiet tar-riforma tal-PAK huwa preċiżament li jippromwovi industrija agrikola iktar orjentata lejn is-suq u iktar kompetittiva. Peress li l-għajnuna lill-bdiewa ma għadhiex marbuta mal-produzzjoni ta’ prodott speċifiku, il-bdiewa huma liberi li jbiddlu l-produzzjoni biex isegwu d-domanda fis-suq u jirrispondu iktar malajr u b’mod iktar effiċjenti għall-bżonnijiet u d-domanda tal-klijenti tal-UE u dawk li ma humiex tal-UE (
35
).
65.
Fuq it-tieni aspett, li jikkonċerna l-konservazzjoni taż-żoni rurali, nosserva li r-Regolament Nru 1782/2003, fit-tielet premessa tagħha, tinkludi l-evitar tal-abbandun ta’ art agrikola fost l-għanijiet imfittxija minnha. Dan l-għan, fil-fehma tiegħi, huwa kompatibbli kompletament ma’ dawk elenkati fl-imsemmi Artikolu 33 KE, u jidher li huwa konsegwenza kważi naturali tal-għan imsemmi li jiġi żgurat standard ġust ta’ għajxien għall-komunità agrikola (
36
).
66.
Madankollu, inħossni obbligat infakkar li l-miżura pprovduta fl-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003, u l-flessibbiltà mogħtija mil-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea lill-awtoritajiet nazzjonali biex jimplementawha fuq livell nazzjonali, ma jidhirx li għandha xi effett fuq l-allegat abbandun tal-art fil-Greċja. Huwa ċar li l-bdiewa tat-tabakk ikkonċernati kienu jirċievu, essenzjalment, l-istess ammonti ta’ flus, kemm bil-pagamenti addizzjonali u mingħajrhom, u indipendentement mir-rata ta’ konservazzjoni magħżula mill-Gvern Grieg.
67.
Argument addizzjonali li tressaq fl-osservazzjonijiet addizzjonali tal-Assoċjazzjoni, iżda li ma ssemmiex fit-talba għad-deċiżjoni preliminari magħmula mis-Simvoulio tis Epikrateias, jikkonċerna wkoll l-Artikolu 33 KE.
68.
L-Assoċjazzjoni ssostni li inkwantu l-Artikolu 69 tar-Regolament 1782/2003 iqanqal tnaqqis sinjifikattiv tal-koltivazzjoni tat-tabakk fil-Greċja, huwa joħloq żbilanċi strutturali fis-suq fuq tul ta’ żmien. Dan jikser il-prinċipju li, fil-qafas tal-PAK, il-leġiżlatur irid jirrikonċilja l-għanijiet kollha stabbiliti fl-Artikolu 33 KE u jista’ jagħti prominenza lil wieħed minnhom b’detriment għal oħrajn fir-rigward ta’ miżuri temporanji biss.
69.
Ser nittratta dan l-argument biex inkun eżawrjenti biss. Preliminarjament, infakkar il-ġurisprudenza stabbilita li tiddikjara li l-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea għandu setgħa diskrezzjonali wiesgħa f’materji li jikkonċernaw il-politika agrikola komuni, li jikkorrispondu għar-responsabbiltajiet politiċi mogħtija lilu mill-Artikoli 40 sa 43 TFUE. Konsegwentement, stħarriġ ġudizzjarju għandu jkun limitat għall-verifika li l-miżura inkwistjoni ma hijiex ivvizzjata minn żball manifest jew minn użu ħażin ta’ poteri u li l-awtorità kkonċernata ma eċċedietx manifestament il-limiti tal-poter ta’ evalwazzjoni tagħha (
37
). Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja għamlitha ċara li ma huwiex meħtieġ li l-għanijiet tal-PAK stabbiliti fl-Artikolu 33 KE jiġu segwiti fl-istess ħin, u bl-istess mod, mill-miżuri adottati fil-qafas tal-PAK (
38
). Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li l-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, huma u jsegwu l-għanijiet tal-PAK, għandhom jiżguraw l-armonizzazzjoni permanenti li ssir meħtieġa minħabba l-kunflitti li jista’ jkun hemm bejn dawn l-għanijiet meħudin individwalment, bil-kundizzjoni, madankollu, li tali armonizzazzjoni ma jkollhiex l-effett li tirrendi impossibbli t-twettiq ta’ għanijiet oħra (
39
).
70.
Lura għall-każ ineżami, fil-fehma tiegħi, ma hemmx bażi għalfejn l-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 jista’ jitqies li jmur kontra xi wieħed mill-għanijiet elenkati fl-Artikolu 33 KE. Lanqas ma hemm xi bażi ta’ tħassib li dawn l-għanijiet ma setgħux jintlaħqu. Barra minn hekk, ma sibt ebda raġuni ta’ tħassib fis-sens li l-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea eċċeda l-limiti tad-diskrezzjoni tiegħu meta bbilanċja dawk l-għanijiet differenti, meta ħa d-deċiżjoni li biha rregola l-pagamenti addizzjonali. Barra minn hekk, l-Artikolu 69 mill-bidu kellu suppost ikun miżura ta’ natura temporanja (
40
), u fil-fatt tħassar meta r-Regolament Nru 1782/2003 ġie kompletament issostitwit mir-Regolament Nru 73/2009.
71.
Fl-aħħar nett, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, l-Assoċjazzjoni ssostni li l-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003 jikser prinċipji ġenerali bażiċi tad-dritt tal-UE, bħalma huwa l-prinċipju ta’ proporzjonalità u l-prinċipju tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
72.
Mill-ġdid, ser nittratta din il-kwistjoni għal raġunjiet ta’ kompletezza biss. Skont ġurisprudenza stabbilita, il-prinċipju ta’ proporzjonalità jeħtieġ li l-atti tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea ma jeċċedux il-limiti ta’ dak li huwa xieraq u neċessarju sabiex jinkisbu l-għanijiet segwiti mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni. Meta jkun hemm possibbiltà ta’ għażla bejn diversi miżuri xierqa, għandha tintgħażel dik li hija l-inqas restrittiva u l-iżvantaġġi li tista’ ġġib magħha għandhom ikunu proporzjonati mal-għanijiet li jkunu jridu jintlaħqu (
41
). Għal dak li jikkonċerna l-istħarriġ ġudizzjarju dwar l-osservanza ta’ dawn il-kundizzjonijiet, fl-oqsma li jikkonċernaw il-PAK, il-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea għandu marġni ta’ diskrezzjoni wiesgħa. Konsegwentement, kif ingħad iktar ’il fuq, il-legalità ta’ miżura adottata f’dan il-qasam tista’ tkun affettwata biss jekk il-miżura hija manifestament mhux xierqa fid-dawl tal-għan li tixtieq tilħaq l-istituzzjoni kompetenti (
42
).
73.
Madankollu, dan ma huwiex il-każ fir-rigward tal-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1782/2003. Kif spjegajt iktar ’il fuq, la r-regolament u lanqas din id-dispożizzjoni partikolari ma tfittex l-għan li tiżgura l-produzzjoni kontinwa tat-tabakk fil-Greċja fil-livell li kien hemm qabel id-dħul fis-seħħ tagħha. Lanqas ma jidher li din id-dispożizzjoni hija manifestament mhux xierqa biex tilħaq jew l-għanijiet ġenerali li t-Trattati jagħtu lill-PAK jew dawk li huma indikati speċifikament mir-regolament stess. Fl-aħħar nett, id-dispożizzjoni inkwistjoni ma tidhirx li għandha xi effett fuq l-abbandun ta’ art agrikola.
74.
Għal dak li jikkonċerna l-prinċipju tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, il-Qorti tal-Ġustizzja ċċarat li n-negozjanti ma humiex iġġustifikati li jkollhom aspettattiva leġittima li sitwazzjoni eżistenti li tista’ tiġi mbiddla mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea fl-eżerċizzju tas-setgħa ta’ diskrezzjoni tagħhom tibqa’ hekk, b’mod partikolari f’qasam bħalma huwa dak tal-organizzazzjoni komuni tas-swieq, li l-għan tiegħu jinvolvi l-aġġustament kostanti biex jirrifletti t-tibdil fiċ-ċirkustanzi ekonomiċi (
43
). Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja nnutat ukoll li l-prinċipju tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi jista’ jiġi invokat kontra dispożizzjonijiet tal-Unjoni Ewropea biss safejn l-Unjoni Ewropea stess tkun preċedentement ħolqot sitwazzjoni li tista’ twassal għall-aspettattiva leġittima (
44
), u tkun tat assigurazzjonijiet preċiżi lill-persuna kkonċernata (
45
).
75.
Fil-każ ineżami, huwa ovvju li ma ngħatat ebda assigurazzjoni ta’ ebda tip mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea lill-operaturi Griegi li jipproċessaw it-tabakk dwar il-kontinwazzjoni tas-sistema preċedenti ta’ għajnuniet lill-produtturi, jew b’mod iktar speċifiku, dwar il-mod li bih kienu ser ikunu rregolati l-pagamenti addizzjonali. Huwa daqstant ċar ukoll li għażla li ssir mil-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea fir-rigward ta’ prodott agrikolu speċifiku, jiġifieri l-qoton, ma timplikax li tkun ser issir l-istess għażla fir-rigward ta’ xi prodott ieħor, inkluż it-tabakk.
V – Konklużjoni
76.
Fid‑dawl tal‑kunsiderazzjonijiet ta’ qabel, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi għad-domanda preliminari ta’ Simvoulio tis Epikrateias kif ġej:
L-analiżi tad-domanda preliminari ma żvelat xejn li jaffettwa l-validità tal-Artikolu 69 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1782/2003, tad-29 ta’ Settembru 2003, li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi diretti ta’ appoġġ fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ appoġġ għall-bdiewa u li jemenda r-Regolamenti (KEE) Nru 2019/93, (KE) Nru 1452/2001, (KE) Nru 1453/2001, (KE) Nru 1454/2001, (KE) Nru 1868/94, (KE) Nru 1251/1999, (KE) Nru 1254/1999, (KE) Nru 1673/2000, (KEE) Nru 2358/71 u (KE) Nru 2529/2001.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	Regolament li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi diretti ta’ appoġġ fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ appoġġ għall-bdiewa u li jemenda r-Regolamenti (KEE) Nru 2019/93, (KE) Nru 1452/2001, (KE) Nru 1453/2001, (KE) Nru 1454/2001, (KE) Nru 1868/94, (KE) Nru 1251/1999, (KE) Nru 1254/1999, (KE) Nru 1673/2000, (KE) Nru 2358/71 u (KE) Nru 2529/2001 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 40, p. 269).
(
3
)	Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, “Aġenda 2000: għal Unjoni iktar b’saħħitha u ikbar”, COM(97)2000, Bulletin of the European Union, Suppl. 5/97 (iktar ’il quddiem “Agenda 2000”). Ara, b’mod partikolari, it-Taqsima III ta’ din il-komunikazzjoni.
(
4
)	Ara Agenda 2000, p. 28.
(
5
)	Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 795/2004, tal-21 ta’ April 2004, li jippreskrivi regoli dettaljati għall-implementazzjoni tal-iskema ta’ ħlas waħdieni li hemm provvediment dwaru fir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1782/2003 li jistabbilixxi regoli komuni għal sistemi ta’ sostenn dirett taħt il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ sostenn għall-bdiewa (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 44, p. 226).
(
6
)	Ir-Regolament tad-19 ta’ Jannar 2009, li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi ta’ appoġġ dirett għal bdiewa fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ appoġġ għal bdiewa, u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 1290/2005, (KE) Nru 247/2006, (KE) Nru 378/2007 u li jirrevoka r-Regolament (KE) Nru 1782/2003 (ĠU L 30, p. 16). Ir-Regolament Nru 795/2004 wkoll ma għadux fis-seħħ u dan peress li tħassar permezz tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1120/2009, tad-29 ta’ Ottubru 2009, li jippreskrivi regoli dettaljati għall-implementazzjoni tal-iskema ta’ pagament uniku li hemm provvediment dwarha fit-Titolu III tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 73/2009 li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi ta’ appoġġ dirett għal bdiewa fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ appoġġ għal bdiewa (ĠU L 316, p. 1).
(
7
)	FEK B 1122.
(
8
)	FEK B 1333.
(
9
)	Ara l-Proposti tal-Kummissjoni Ewropea għal Regolamenti tal-Kunsill – Memorandum ta’ spjegazzjoni – Perspettiva ta’ politika fit-tul għal agrikoltura sostenibbli, COM(2003) 23 finali, p. 1.
(
10
)	Ara, pereżempju, D. Bianchi, La politique agricole commune (PAC) – Toute la PAC, rien d’autre que la PAC, Bruylant, 2006, p. 92-95.
(
11
)	Ara, inter alia, is-sentenza Jongeneel Kaas et (237/82, Ġabra p. 483, punti 13 u 16; is-sentenza De Boer (207/84, Ġabra p. 3203, punti 26‑29); is-sentenza Il‑Kummissjoni vs Il-Ġermanja (48/85, Ġabra p. 2549, punt 12; u s-sentenza Industrias de Deshidratación Agrícola (C-118/02, Ġabra p. I-3073, punt 19).
(
12
)	Illum din hija l-espressjoni kkodifikata fl-Artikolu 2(2) TFUE.
(
13
)	Ara l-Artikolu 2(1) TFUE.
(
14
)	Ara l-Artikolu 291 TFUE preżenti, li jissostitwixxi essenzjalment it-tielet paragrafu tal-Artikolu 202 KE u jikkodifika d-Dikjarazzjoni Nru 43 dwar il-Protokoll dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji ta’ sussidjarjetà u proporzjonalità.
(
15
)	Konklużjonijiet ippreżentati fil-kawża Horvath (C-428/07, Ġabra p. I-6355, punti 90‑94).
(
16
)	L-Artikolu 69, fil-fatt, jitkellem dwar għajnuna għal “tipi speċifiċi ta’ biedja li huma importanti għall-protezzjoni u t-titjib ta’ l-ambjent jew biex jitjiebu l-kwalità u l-‘marketing’ tal-prodotti agrikoli”.
(
17
)	Ara, b’mod partikolari, il-premessa 31 fil-preambolu tar-Regolament Nru 1782/2003.
(
18
)	Pereżempju, fis-sentenza Hauer, il-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat li dispożizzjoni li pprojbixxiet it-tħawwil ta’ dwieli għal perijodu limitat kienet iġġustifikata mill-għanijiet ta’ interess ġenerali li jikkonsisti fit-tnaqqis immedjat tal-eċċessi tal-produzzjoni u fil-preparazzjoni, fuq tul ta’ żmien, ta’ ristrutturazzjoni tal-industrija tal-inbid Ewropea. (ara s-sentenza 44/79, Ġabra p. 3727, punt 17 sa 33. B’mod iktar ġenerali, dwar l-isforzi tal-Komunità Ewropea biex tiġġieled il-produzzjoni żejda ta’ ċerti prodotti agrikoli fis-sebgħinijiet u fit-tmeninijiet, ara Usher, J.: EC Agricultural Law, It-tieni edizzjoni, Oxford University Press, 2001, p. 34 sa 39.
(
19
)	Skont l-Artikolu 2 KE, il-“Komunità għandu jkollha bħala l-kompitu tagħha, dana billi tistabbilixxi suq komuni […] u bl-implimentazzjoni ta’ politika komuni jew ta’ l-attivitajiet […] dak li tippromwovi fil-Komunità kollha l-iżvilupp armonjuż, bilanċjat u sostenibbli ta’ l-attivitajiet ekonomiċi, […] it-titjib tal-livell ta’ l-għixien u tal-kwalità tal-ħajja u l-koeżjoni ekonomika u soċjali u s-solidarjetà bejn l-Istati Membri”. L-Artikolu 34 KE jipprovdi għall-organizzazzjoni komuni ta’ swieq agrikoli li tieħu l-forma ta’ regoli komuni fuq il-kompetizzjoni, il-koordinazzjoni obbligatorja tad-diversi organizzazzjonijiet tas-swieq nazzjonali, jew organizzazzjoni tas-suq Ewropea. L-organizzazzjoni komuni tista’ tinkludi, b’mod partikolari, għajnuniet partikolari għall-produzzjoni u l-marketing ta’ diversi prodotti. L-organizzazzjoni komuni għandha teskludi kull diskriminazzjoni bejn produtturi jew konsumaturi fil-Komunità.
(
20
)	Ara, inter alia, is-sentenza Spanja vs Il-Kunsill (203/86, Ġabra p. 4563, punt 25); EARL de Kerlast (C-15/95, Ġabra p. I-1961, punt 35); u s-sentenza Il-Polonja vs Il-Kunsill (C-273/04, Ġabra p. I-8925, punt 86).
(
21
)	Ara, inter alia, l-Artikolu 66 (Pagamenti għall-prodotti li jinħartu), l-Artikolu 67 (Pagamenti għan-nagħaġ u mogħoż), l-Artikolu 68 (Pagamenti għaċ-ċanga u l-vitella), l-Artikoli 76 sa 78 (Premium għall-prodotti tal-proteini), l-Artikoli 79 sa 82 (Pagament speċifiku għar-ross), l-Artikoli 83 sa 87 (Pagament sezzjonali għall-ġewż), l-Artikoli 88 sa 92 (Għajnuna għall-prodotti ta’ enerġija), l-Artikoli 93 sa 94 (Għajnuna għall-lamtu tal-patata), l-Artikoli 95 sa 97 (Premium għall-prodotti tal-ħalib u pagament addizzjonali).
(
22
)	Pereżempju l-Artikoli 10(5) u 70(1)(b) li jistabbilixxu xi regoli speċjali għall-bdiewa f’dipartimenti Franċiżi ta’ barra ’l pajjiż, fl-Azores u Madejra, fil-Gżejjer Kanari u Eġej, u l-Artikolu 98 fuq l-għajnuna reġjonali speċjali għal prodotti li jinħartu fil-Finlandja u fl-Isvezja Tramuntana tat-62 parallel.
(
23
)	Ara s-sentenza Bozzetti (C-179/84, Ġabra p. I-2301, punt 34).
(
24
)	Ara, pereżempju, is-sentenza Spanja vs Il‑Kunsill (punti 25 sa 30); Kawżi magħquda Wuidart (C-267/88 sa C-285/88, Ġabra p. I-435, punt 30); is-sentenza Irish Farmers Association et (C-22/94, Ġabra p. I-1809, punti 32 sa 37); u s-sentenza Il-Polonja vs Il-Kunsill, punti 86 sa 88.
(
25
)	Ara, f’dan is-sens, il-Kawżi maqgħuda Van Dam et (185/78 sa 204/78, Ġabra p. 2345, punt 10); is-sentenza Perfili (C-177/94, Ġabra p. I-161, punt 17); u s-sentenza Schempp (C-403/03, Ġabra p. I-6421, punt 34).
(
26
)	Punti 47 sa 58.
(
27
)	Sentenza Vodafone et (C-58/08, Ġabra p. I-4999, punti 52 sa 53).
(
28
)	Skont l-Artikolu 32 KE, l-operazzjoni u l-iżvilupp tas-suq komuni għal prodotti agrikoli għandhom ikunu akkumpanjati bl-istabbiliment ta’ politika agrikola komuni, li l-portata tagħha, f’termini ta’ attivitajiet u prodotti hija definita fl-istess dispożizzjoni tat-Trattat.
(
29
)	Għandu jissemma wkoll li l-Artikolu 64(3) tar-Regolament Nru 1782/2003 jeżiġi li l-Kummissjoni, f’terminu speċifiku “għandha tissottometti rapport lill-Kunsill, akkumpanjat, jekk ikun neċessarju, bi proposti xierqa, fuq il-konsegwenzi possibbli ta’ l-implimentazzjoni mill-Istati Membri […] fir-rigward ta’ żviluppi strutturali u tas-suq” ta’, inter alia, l-għażla pprovduta fl-Artikolu 69 tal-istess regolament.
(
30
)	L-istess kelma tintuża wkoll fil-premessa 21 tal-preambolu tar-Regolament Nru 1782/2003.
(
31
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Fedesa (C-331/88, Ġabra p. I-4023, punt 26).
(
32
)	Ara, pereżempju, il-Kawżi magħquda Hansamühle et vs Il-Kunsill (63/72 sa 69/72, Ġabra p. 1229, punt 12); u l-Kawżi magħquda Kampffmeyer Mühlenvereinigung et vs Il-Kummmissjoni u Il-Kunsill (56/74 sa 60/74, Ġabra p. 711, punt 13).
(
33
)	Pereżempju, fis-sentenza Crispoltoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-miżuri li jnaqqsu l-produzzjoni tat-tabakk, f’suq li kien ikkaratterizzat bi produzzjoni żejda, ikollhom l-għan, fil-fatt, li jistabbilizzaw is-suq rilevanti (Kawżi magħquda C-133/93, C-300/93 u C-362/93, Ġabra p. I-4863, punt 33).
(
34
)	L-Artikolu 32(2) u (3), tat-Trattat KE jipprovdi:
“Ħlief fejn hemm disposizzjonijiet kuntrarji fl-Artikoli 33 sa 38, ir-regoli li hemm għall-istabbiliment tas-suq komuni japplikaw għal prodotti agrikoli.
Il-Prodotti suġġetti għad-disposizzjonijiet ta’ l-Artikoli 33 sa 38 huma elenkati fl-Anness I ta’ dan it-Trattat.”
(
35
)	Ara pereżempju, il-premessi 24 u 28 tal-preambolu tar-Regolament Nru 1782/2003.
(
36
)	Ara l-premessa 21 tal-preambolu tar-Regolament Nru 1782/2003.
(
37
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Fedesa, punti 8 u 14; u s-sentenza Jippes (C-189/01, Ġabra p. I-5689, punt 80).
(
38
)	Ara s-sentenza Ir-Renju Unit vs Il-Kummissjoni (C-180/96, Ġabra p. I-2265, punt 133 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
39
)	Ara s-sentenza Hierl (C-311/90, Ġabra p. I-2061, punt 13); is-sentenza Il-Ġermanja vs Il-Kunsill (C-280/93, Ġabra p. I-4973, punt 47); u s-sentenza Petridi (C-324/96, Ġabra p. I-1333, punt 30).
(
40
)	Ara, b’mod partikolari, il-premessi 33 u 34 tar-Regolament Nru 1782/2003 kif ukoll l-Artikolu 64(3) tiegħu.
(
41
)	Ara s-sentenza Crispolton, punt 41; is-sentenza National Farmers’ Union et (C-157/96, Ġabra p. I-2211, punt 60); u s-sentenza Zaninotto (C-375/96, Ġabra p. I-6629, punt 63).
(
42
)	Ara s-sentenza Crispoltoni, punt 42; National Farmers’ Union et, punt 61; u s-sentenza Zaninotto, punt 64.
(
43
)	Sentenza Atlanta vs Il-Komunità Ewropea (C-104/97, Ġabra p. I-6983, punt 52).
(
44
)	Sentenza Kühn (C-177/90, Ġabra p. I-35, punt 14); u s-sentenza Zaninotto, punt 50.
(
45
)	Sentenza EAR vs Karatzoglou (C-213/06 P, Ġabra p. I-6733, punt 33); sentenza Delauche vs Il-Kummissjoni (111/86, Ġabra p. 5345, punt 24); Kögler vs Il-Qorti tal-Ġustizzja (C-82/98 P, Ġabra p. I-3855, punt 33); u s-sentenza Belgium u Forum 187 vs Il-Kummissjoni (Kawżi magħquda C-182/03 u C-217/03, Ġabra p. I-5479, punt 147).