62019CC0649
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
PRIIT PIKAMÄE
της 30ής Σεπτεμβρίου 2020 (
1
)
Υπόθεση C‑649/19
Spetsializirana prokuratura
Ποινική διαδικασία
κατά
IR
[αίτηση του Spetsializiran nakazatelen sad (ποινικού δικαστηρίου ειδικών αρμοδιοτήτων, Βουλγαρία) για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
«Προδικαστική παραπομπή – Δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις – Δικαίωμα ενημερώσεως στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών – Οδηγία 2012/13/ΕΕ – Άρθρα 3 έως 7 – Έγγραφο δικαιωμάτων κατά τη σύλληψη – Δικαίωμα ενημερώσεως σχετικά με την ποινική κατηγορία – Δικαίωμα προσβάσεως στο υλικό της δικογραφίας – Πρόσωπο που συλλαμβάνεται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως – Ένδικο μέσο το οποίο ασκείται κατά της αποφάσεως περί εκδόσεως ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως – Κύρος της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584/ΔΕΥ – Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Άρθρα 6, 47 και 48»
I. Εισαγωγή
1.
Από το 2010, ο νομοθέτης της Ένωσης έχει εκδώσει ορισμένες οδηγίες με σκοπό τη βελτίωση της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, οι οποίες έχουν κυρίως ως αντικείμενο την ενίσχυση των δικαιωμάτων των ενδιαφερομένων στο πλαίσιο των ποινικών διαδικασιών.
2.
Το πρώτο ερώτημα που υπέβαλε το αιτούν δικαστήριο αφορά το περιεχόμενο, ratione personae, της ως άνω ενισχύσεως, όσον αφορά ειδικότερα την αναγνώριση, υπέρ των προσώπων που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, διαφόρων δικονομικών δικαιωμάτων που προβλέπονται στην οδηγία 2012/13/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2012, σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών (
2
). Συνδέοντας το ευεργέτημα των δικαιωμάτων αυτών με την άσκηση πραγματικής προσφυγής κατά της αποφάσεως εκδόσεως ενός τέτοιου εντάλματος, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς το ίδιο το κύρος της αποφάσεως‑πλαισίου 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών (
3
), υπό το πρίσμα των άρθρων 6 και 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης) σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα.
3.
Συναφώς, η υπό κρίση υπόθεση παρέχει στο Δικαστήριο την ευκαιρία να διευκρινίσει τη σχέση μεταξύ της οδηγίας 2012/13 και της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, καθώς και τις απαιτήσεις προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων που εφαρμόζονται στο σύστημα του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως.
II. Το νομικό πλαίσιο
Α.
Η οδηγία 2012/13
4.
Η αιτιολογική σκέψη 39 της οδηγίας αυτής έχει ως εξής:
«Το δικαίωμα γραπτής ενημέρωσης σχετικά με τα δικαιώματα κατά τη σύλληψη που προβλέπεται από την παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται, τηρουμένων των αναλογιών, έναντι των συλλαμβανομένων εις εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης δυνάμει της απόφασης-πλαίσιο [2002/584]. Ως βοήθημα για τα κράτη μέλη στη σύνταξη του εγγράφου δικαιωμάτων των προσώπων αυτών, παρέχεται το υπόδειγμα του παραρτήματος ΙΙ. Το υπόδειγμα αυτό είναι ενδεικτικό και ενδέχεται να αποτελέσει αντικείμενο αναθεώρησης στο πλαίσιο της έκθεσης της Επιτροπής για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, και μόλις τεθούν σε εφαρμογή όλα τα μέτρα του οδικού χάρτη.»
5.
Το άρθρο 1 της εν λόγω οδηγίας προβλέπει τα εξής:
«Η παρούσα οδηγία ορίζει κανόνες σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης των υπόπτων ή κατηγορουμένων, σχετικά με τα δικαιώματά τους στο πλαίσιο της ποινικής διαδικασίας και τις εναντίον τους κατηγορίες. Ορίζει επίσης κανόνες για το δικαίωμα ενημέρωσης των προσώπων που υπόκεινται στο Ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως σχετικά με τα δικαιώματά τους.»
6.
Το άρθρο 3 της ίδιας οδηγίας προβλέπει τα εξής:
«1.   Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν την άμεση ενημέρωση του υπόπτου ή κατηγορούμενου όσον αφορά τουλάχιστον τα ακόλουθα δικονομικά δικαιώματα, όπως ισχύουν δυνάμει του εθνικού τους δικαίου, προκειμένου να διασφαλίσουν την αποτελεσματική άσκησή τους:
α)
το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο·
β)
τυχόν δικαίωμα παροχής νομικών συμβουλών δωρεάν και τις σχετικές προϋποθέσεις τέτοιας παροχής νομικών συμβουλών·
γ)
το δικαίωμα ενημέρωσης σχετικά με την ποινική κατηγορία σύμφωνα με το άρθρο 6·
δ)
το δικαίωμα διερμηνείας και μετάφρασης·
ε)
το δικαίωμα σιωπής.
2.   Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι η ενημέρωση σύμφωνα με την παράγραφο 1 παρέχεται σε απλή και κατανοητή γλώσσα, προφορικώς ή εγγράφως, λαμβανομένων υπόψη των ειδικών αναγκών των υπόπτων ή κατηγορουμένων που είναι ευάλωτα πρόσωπα.»
7.
Το άρθρο 4 της οδηγίας 2012/13 προβλέπει τα εξής:
«1.   Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν την άμεση παροχή ενός εγγράφου δικαιωμάτων σε όποιον ύποπτο ή κατηγορούμενο συλλαμβάνεται ή κρατείται. Παρέχεται στον συλληφθέντα η δυνατότητα να διαβάσει το έγγραφο δικαιωμάτων και του επιτρέπεται να το διατηρεί στην κατοχή του καθ’ όλη τη διάρκεια της στέρησης της ελευθερίας του.
2.   Εκτός από τις πληροφορίες που ορίζονται στο άρθρο 3, το έγγραφο δικαιωμάτων που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τα ακόλουθα δικαιώματα, ως ισχύουν σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο:
α)
το δικαίωμα πρόσβασης στο υλικό της δικογραφίας·
β)
το δικαίωμα ενημέρωσης των προξενικών αρχών και ενός προσώπου·
γ)
το δικαίωμα πρόσβασης σε επείγουσα ιατρική περίθαλψη και
δ)
τον ανώτατο αριθμό ωρών ή ημερών κατά τις οποίες ο ύποπτος ή κατηγορούμενος δύναται να στερηθεί της ελευθερίας του προτού προσαχθεί ενώπιον μιας δικαστικής αρχής.
3.   Το έγγραφο δικαιωμάτων περιλαμβάνει επίσης βασικές πληροφορίες σχετικά με τις εκ του εθνικού δικαίου δυνατότητες προσβολής του νόμιμου χαρακτήρα της σύλληψης, επανεξέτασης της κράτησης ή υποβολής αίτησης για προσωρινή απόλυση.
4.   Το έγγραφο δικαιωμάτων συντάσσεται σε απλή και κατανοητή γλώσσα. Ενδεικτικό υπόδειγμα του εγγράφου δικαιωμάτων παρατίθεται στο παράρτημα I.
5.   Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο ύποπτος ή κατηγορούμενος να λαμβάνει το έγγραφο δικαιωμάτων συνταχθέν σε γλώσσα που κατανοεί. Όταν το έγγραφο δικαιωμάτων δεν είναι διαθέσιμο στην κατάλληλη γλώσσα, ο ύποπτος ή κατηγορούμενος ενημερώνεται για τα δικαιώματά του προφορικά σε γλώσσα που κατανοεί. Το έγγραφο δικαιωμάτων πρέπει στη συνέχεια να παρέχεται στον εμπλεκόμενο σε γλώσσα που κατανοεί και χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση.»
8.
Το άρθρο 5 της οδηγίας αυτής προβλέπει τα εξής:
«1.   Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν την άμεση παροχή σε όποιον συλλαμβάνεται για τον σκοπό της εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης ενός κατάλληλου εγγράφου δικαιωμάτων με πληροφορίες για τα δικαιώματά του σύμφωνα με το δίκαιο εφαρμογής της απόφασης-πλαισίου [2002/584] στο κράτος μέλος της εκτέλεσης.
2.   Το έγγραφο δικαιωμάτων συντάσσεται σε απλή και κατανοητή γλώσσα. Ενδεικτικό υπόδειγμα του εγγράφου δικαιωμάτων παρατίθεται στο παράρτημα II.»
9.
Κατά το άρθρο 6 της εν λόγω οδηγίας:
«1.   Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο ύποπτος ή κατηγορούμενος να ενημερώνεται για την αξιόποινη πράξη την οποία φέρεται, ή κατηγορείται, ότι διέπραξε. Η ενημέρωση αυτή είναι άμεση και δεόντως λεπτομερής προκειμένου να διασφαλιστούν ο δίκαιος χαρακτήρας της διαδικασίας και η αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων υπεράσπισης του κατηγορουμένου.
2.   Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο ύποπτος ή κατηγορούμενος να ενημερώνεται για τους λόγους της σύλληψης ή κράτησής του, συμπεριλαμβανομένης της αξιόποινης πράξης την οποία φέρεται, ή κατηγορείται, ότι διέπραξε.
3.   Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε το αργότερο με τη διαβίβαση του κατηγορητηρίου στο δικαστήριο να παρέχονται λεπτομερή στοιχεία για την ποινική κατηγορία, συμπεριλαμβανομένης της φύσης και του νομικού χαρακτηρισμού της αξιόποινης πράξης και του είδους της συμμετοχής του κατηγορουμένου.
4.   Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο ύποπτος ή κατηγορούμενος να ενημερώνεται άμεσα για τυχόν αλλαγές στην ενημέρωση η οποία παρέχεται σύμφωνα με το παρόν άρθρο, όταν αυτό απαιτείται προκειμένου να διασφαλιστεί ο δίκαιος χαρακτήρας της διαδικασίας.»
10.
Το άρθρο 7 της ίδιας οδηγίας προβλέπει τα εξής:
«1.   Όταν πρόσωπο συλλαμβάνεται και κρατείται σε οποιοδήποτε στάδιο της ποινικής διαδικασίας, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι χορηγούνται στον ίδιο ή τον συνήγορό του τα έγγραφα σχετικά με τη συγκεκριμένη υπόθεση τα οποία είναι στην κατοχή των αρμόδιων αρχών και τα οποία είναι ουσιώδη για την αποτελεσματική αμφισβήτηση, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, της νομιμότητας της σύλληψης και της κράτησης.
2.   Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι αρμόδιες αρχές χορηγούν πρόσβαση τουλάχιστον στο σύνολο του αποδεικτικού υλικού που κατέχουν υπέρ ή κατά του υπόπτου ή του κατηγορουμένου στο εν λόγω άτομο ή στον συνήγορό του για τη διασφάλιση του δίκαιου χαρακτήρα της διαδικασίας και την προετοιμασία της υπεράσπισής του.
3.   Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1, η πρόσβαση στο υλικό σύμφωνα με την παράγραφο 2 παραχωρείται εγκαίρως ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων υπεράσπισης και το αργότερο έως την υποβολή των στοιχείων της κατηγορίας στην κρίση του δικαστηρίου. Εφόσον νέο αποδεικτικό υλικό περιέλθει στην κατοχή των αρμόδιων αρχών, παραχωρείται πρόσβαση σε αυτό το υλικό εγκαίρως ώστε να εξετασθεί δεόντως.
4.   Κατά παρέκκλιση από τις παραγράφους 2 και 3, εφόσον δεν θίγεται το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη, δεν επιτρέπεται η πρόσβαση σε τμήμα του υλικού αν αυτή ενδέχεται να θέσει σε σοβαρό κίνδυνο τη ζωή ή τα θεμελιώδη δικαιώματα άλλου προσώπου ή τέτοια άρνηση είναι απολύτως απαραίτητη για την προστασία σημαντικού δημοσίου συμφέροντος, όπως στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η πρόσβαση θα μπορούσε να διακυβεύσει τη διεξαγωγή έρευνας, ή να βλάψει σοβαρά την εθνική ασφάλεια του κράτους μέλους στο οποίο διεξάγεται η ποινική διαδικασία. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, σύμφωνα με τις διαδικασίες του εθνικού δικαίου, η απόφαση για την άρνηση πρόσβασης σε τμήμα του υλικού σύμφωνα με την παρούσα παράγραφο να λαμβάνεται από δικαστική αρχή ή τουλάχιστον να υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο.
5.   Η πρόσβαση βάσει του παρόντος άρθρου παρέχεται δωρεάν.»
Β.
Η απόφαση-πλαίσιο 2002/584
11.
Το άρθρο 1 της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου προβλέπει τα εξής:
«1.   Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης είναι δικαστική απόφαση η οποία εκδίδεται από κράτος μέλος προς το σκοπό της σύλληψης και της παράδοσης από άλλο κράτος μέλος προσώπου που καταζητείται για την άσκηση ποινικής δίωξης ή για την εκτέλεση ποινής ή μέτρου στερητικών της ελευθερίας.
2.   Τα κράτη μέλη εκτελούν κάθε ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, βάσει της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης και σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας απόφασης-πλαίσιο.
3.   H παρούσα απόφαση-πλαίσιο δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την τροποποίηση της υποχρέωσης σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των θεμελιωδών νομικών αρχών, όπως διατυπώνονται στο άρθρο 6 [ΣΕΕ].»
12.
Το άρθρο 8 της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου προβλέπει τα εξής:
«1.   Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης περιέχει τα ακόλουθα στοιχεία, τα οποία υποβάλλονται σύμφωνα με το έντυπο που περιλαμβάνεται στο παράρτημα:
α)
ταυτότητα και ιθαγένεια του καταζητούμενου·
β)
όνομα, διεύθυνση, αριθμός τηλεφώνου και φαξ και ηλεκτρονική διεύθυνση της δικαστικής αρχής έκδοσης του εντάλματος·
γ)
ένδειξη ότι υπάρχει εκτελεστή απόφαση, ένταλμα σύλληψης ή οιαδήποτε άλλη εκτελεστή δικαστική απόφαση της αυτής ισχύος που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 1 και 2·
δ)
φύση και νομικός χαρακτηρισμός του αδικήματος, ιδίως όσον αφορά το άρθρο 2·
ε)
περιγραφή των περιστάσεων υπό τις οποίες τελέσθηκε η αξιόποινη πράξη, συμπεριλαμβανομένου του χρόνου, του τόπου της τέλεσης και του βαθμού συμμετοχής του καταζητουμένου στην αξιόποινη πράξη
στ)
την επιβληθείσα ποινή, εάν πρόκειται για τελεσίδικη απόφαση, ή την κλίμακα ποινών που προβλέπεται για την αξιόποινη πράξη από τη νομοθεσία του κράτους μέλους έκδοσης του εντάλματος·
ζ)
στο μέτρο του δυνατού, τις λοιπές συνέπειες της αξιόποινης πράξης.
2.   Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης πρέπει να μεταφράζεται στην επίσημη γλώσσα ή σε μία από τις επίσημες γλώσσες του κράτους εκτέλεσης. Κάθε κράτος μέλος δύναται, κατά το χρόνο της έκδοσης της παρούσας απόφασης-πλαισίου ή μεταγενέστερα, να αναφέρει σε δήλωση που κατατίθεται στη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου ότι θα δέχεται μετάφραση σε μία ή περισσότερες άλλες επίσημες γλώσσες των οργάνων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.»
13.
Το άρθρο 11 της ίδιας αποφάσεως-πλαισίου προβλέπει τα εξής:
«1.   Όταν ένας καταζητούμενος συλλαμβάνεται, η αρμόδια δικαστική αρχή εκτέλεσης τον ενημερώνει, σύμφωνα με το εθνικό της δίκαιο, για την ύπαρξη και το περιεχόμενο του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης καθώς και για τη δυνατότητα που του παρέχεται να συγκατατεθεί στην παράδοσή του στη δικαστική αρχή έκδοσης του εντάλματος.
2.   Ο καταζητούμενος που συλλαμβάνεται προς το σκοπό της εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης έχει το δικαίωμα να προσφύγει στις υπηρεσίες νομικού παραστάτη και διερμηνέα, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο του κράτους μέλους εκτέλεσης.»
14.
Το άρθρο 12 της αποφάσεως-πλαισίου 2002/854 έχει ως εξής:
«Όταν ένα πρόσωπο συλλαμβάνεται βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, η δικαστική αρχή εκτέλεσης αποφασίζει κατά πόσον είναι σκόπιμο να τηρηθεί υπό κράτηση σύμφωνα με το δίκαιο του κράτους μέλους εκτέλεσης. Η προσωρινή απόλυση είναι δυνατή οποτεδήποτε σύμφωνα με το εσωτερικό δίκαιο του κράτους μέλους εκτέλεσης, υπό την προϋπόθεση ότι η αρμόδια αρχή του εν λόγω κράτους μέλους λαμβάνει κάθε μέτρο που κρίνει αναγκαίο ώστε να αποφευχθεί η διαφυγή του καταζητουμένου.»
III. Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
15.
Η Spetsializirana prokuratura (ειδική εισαγγελία, Βουλγαρία) άσκησε ποινική δίωξη κατά του IR, κατηγορούμενου ότι μετείχε σε εγκληματική οργάνωση με σκοπό τη διάπραξη φορολογικών παραβάσεων. Κατά το προκαταρκτικό στάδιο της ποινικής διαδικασίας, η οποία ασκήθηκε σε βάρος του και κατά τη διάρκεια της οποίας προσέφυγε στην υπηρεσία δύο δικηγόρων που επέλεξε ο ίδιος, ο IR ενημερώθηκε για ορισμένα μόνον από τα δικαιώματά του ως κατηγορουμένου.
16.
Κατά την έναρξη, στις 24 Φεβρουαρίου 2017, του δικαστικού σταδίου της κινηθείσας κατά του IR ποινικής διαδικασίας, ο τελευταίος είχε εγκαταλείψει την κατοικία του και δεν κατέστη δυνατόν να εντοπιστεί. Οι δύο δικηγόροι που τον είχαν εκπροσωπήσει κατά το προκαταρκτικό στάδιο της ποινικής διαδικασίας δήλωσαν ότι δεν τον εκπροσωπούν πλέον. Προς τούτο, διορίστηκε αυτεπαγγέλτως νέος δικηγόρος.
17.
Με διάταξη της 10ης Απριλίου 2017, η οποία επικυρώθηκε κατ’ έφεση στις 19 Απριλίου 2017, το αιτούν δικαστήριο επέβαλε στον IR το μέτρο της προσωρινής κρατήσεως, η οποία συνιστά εθνικό ένταλμα συλλήψεως. Ο IR δεν έλαβε μέρος στη διαδικασία και εκπροσωπήθηκε από τον δικηγόρο που διορίστηκε αυτεπαγγέλτως για την υπεράσπισή του.
18.
Στις 25 Μαΐου 2017 εκδόθηκε ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως κατά του IR, ο οποίος εξακολουθούσε να μην έχει βρεθεί. Ο δικηγόρος που είχε διοριστεί αυτεπαγγέλτως για να τον εκπροσωπήσει αντικαταστάθηκε από νέο δικηγόρο, ο οποίος επίσης διορίστηκε αυτεπαγγέλτως.
19.
Από την ανάγνωση των αποφάσεων OG και PI (εισαγγελίες του Lübeck και του Zwickau) (
4
) και PF (γενικός εισαγγελέας της Λιθουανίας) (
5
), καθώς και των προτάσεων του γενικού εισαγγελέα Y. Bot στην υπόθεση Gavanozov (
6
), το αιτούν δικαστήριο αποφάσισε να ακυρώσει το εν λόγω ένταλμα συλλήψεως, εκτιμώντας ότι δεν είναι βέβαιο ως προς το αν το τελευταίο συνάδει με το δίκαιο της Ένωσης, καθόσον δεν εγγυάται στον IR δικαίωμα πραγματικής προσφυγής, υπό την έννοια ότι ο τελευταίος δεν θα μπορέσει να ζητήσει, αμέσως μετά τη σύλληψή του στο κράτος μέλος εκτελέσεως, την ακύρωση του εθνικού εντάλματος συλλήψεως και του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως.
20.
Το εν λόγω δικαστήριο υπογραμμίζει ότι, προκειμένου να μπορέσει να εκδώσει νέο ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως κατά του IR σύμφωνο με το δίκαιο της Ένωσης, χρειάζεται διευκρινίσεις σχετικά με το περιεχόμενο του εν λόγω εντάλματος ή τη δυνατότητα να επισυνάψει έγγραφα στο εν λόγω ένταλμα, ώστε να διασφαλιστεί ο σεβασμός των δικαιωμάτων που παρέχει η οδηγία 2012/13.
21.
Πρώτον, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι, από τη διατύπωση της ως άνω οδηγίας, δεν είναι σαφές αν ορισμένες διατάξεις, όπως το άρθρο 4, παράγραφος 3, το άρθρο 6, παράγραφος 2, και το άρθρο 7, παράγραφος 1, της εν λόγω οδηγίας, μπορούν να εφαρμοστούν σε πρόσωπο το οποίο συλλαμβάνεται στο έδαφος άλλου κράτους μέλους δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως. Πρέπει να εξεταστεί αν το πρόσωπο αυτό μπορεί να επικαλεστεί δικαιώματα που προβλέπονται στις διατάξεις αυτές, πέραν εκείνων που ρητώς προβλέπονται στο άρθρο 5 και στο παράρτημα II της οδηγίας 2012/13.
22.
Δεύτερον, στην περίπτωση που κριθεί ότι ο συλληφθείς στο κράτος μέλος εκτελέσεως δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως πρέπει να απολαύει όλων των δικαιωμάτων που θα είχε αν είχε συλληφθεί στο έδαφος του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος, το αιτούν δικαστήριο ερωτά αν το άρθρο 8 της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 έχει την έννοια ότι το περιεχόμενο του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως μπορεί να τροποποιηθεί προκειμένου να ενσωματωθούν σε αυτό τα δικαιώματα που προβλέπονται στις προαναφερθείσες διατάξεις της οδηγίας 2012/13.
23.
Τρίτον, αν κριθεί ότι οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο έντυπο της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 δεν μπορούν να συμπληρωθούν, το αιτούν δικαστήριο ερωτά ποια είναι τα άλλα μέσα εξασφαλίσεως πραγματικής και αποτελεσματικής ασκήσεως των δικαιωμάτων που διαθέτει ο IR δυνάμει της οδηγίας 2012/13, αμέσως μετά τη σύλληψή του σε άλλο κράτος μέλος δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως. Τούτο θα μπορούσε να οδηγήσει το αιτούν δικαστήριο, το οποίο εξέδωσε το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, να αποστείλει στο εν λόγω πρόσωπο, αφότου πληροφορηθεί τη σύλληψή του, το έγγραφο δικαιωμάτων σε περίπτωση συλλήψεως, αντίγραφο του εθνικού εντάλματος συλλήψεως και των συναφών αποδεικτικών στοιχείων, καθώς και τα στοιχεία επικοινωνίας του εκπροσώπου του και, εφόσον το εν λόγω πρόσωπο το ζητήσει, αντίγραφο των λοιπών εγγράφων της υποθέσεως τα οποία το αφορούν.
24.
Τέταρτον, σε περίπτωση ελλείψεως δεσμευτικής νομικής λύσεως διασφαλίζουσας στον συλληφθέντα την άσκηση των δικαιωμάτων που έχει δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφος 3, του άρθρου 6, παράγραφος 2, και του άρθρου 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2012/13, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς το κύρος της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 υπό το πρίσμα του αναγκαίου σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, για τον οποίο γίνεται λόγος στην αιτιολογική σκέψη 12 και στο άρθρο 1, παράγραφος 3, της εν λόγω αποφάσεως‑πλαισίου, και ειδικότερα των δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στα άρθρα 6 και 47 του Χάρτη.
25.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Spetsializiran nakazatelen sad (ποινικό δικαστήριο ειδικών αρμοδιοτήτων, Βουλγαρία) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα εξής προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Αναγνωρίζονται στον κατηγορούμενο ο οποίος συνελήφθη δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης τα δικαιώματα του κατηγορουμένου που προβλέπονται στο άρθρο 4 (ιδίως το δικαίωμα του άρθρου 4, παράγραφος 3), στο άρθρο 6, παράγραφος 2, και στο άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας [2012/13];
2)
Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως: έχει το άρθρο 8 της απόφασης-πλαισίου [2002/584] την έννοια ότι επιτρέπει τροποποίηση του περιεχομένου του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης όσον αφορά το έντυπο που παρατίθεται στο παράρτημα, ιδίως την προσθήκη νέου κειμένου σχετικά με τα δικαιώματα του εκζητουμένου έναντι των δικαστικών αρχών του κράτους μέλους έκδοσης όσον αφορά προσφυγή κατά του εθνικού εντάλματος σύλληψης και του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης;
3)
Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο δεύτερο ερώτημα: συνάδει με την αιτιολογική σκέψη 12 και τις διατάξεις του άρθρου 1, παράγραφος 3, της απόφασης-πλαισίου [2002/584], του άρθρου 4, του άρθρου 6, παράγραφος 2, και του άρθρου 7, παράγραφος 1, της οδηγίας [2012/13] και των άρθρων 6 και 47 του Χάρτη η έκδοση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης με ακριβή τήρηση του εντύπου, όπως αυτό παρατίθεται στο παράρτημα (ήτοι χωρίς ενημέρωση του εκζητουμένου σχετικά με τα δικαιώματά του έναντι της δικαστικής αρχής έκδοσης), όταν η δικαστική αρχή έκδοσης αμέσως μόλις πληροφορείται τη σύλληψη του εκζητουμένου τον ενημερώνει για τα δικαιώματα που έχει και του αποστέλλει τα σχετικά έγγραφα;
4)
Είναι ισχυρή η απόφαση-πλαίσιο [2002/584] στην περίπτωση που δεν υφίστανται άλλα νομικά μέσα για την εγγύηση των δικαιωμάτων των οποίων απολαύει ο συλληφθείς δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης κατά το άρθρο 4 (ιδίως κατά το άρθρο 4, παράγραφος 3), το άρθρο 6, παράγραφος 2, και το άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας [2012/13];»
IV. Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου
26.
Γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν η Τσεχική, η Γερμανική, η Ουγγρική και η Αυστριακή Κυβέρνηση, καθώς και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντός της προθεσμίας που είχε ταχθεί σύμφωνα με το άρθρο 23 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
V. Ανάλυση
27.
Το αιτούν δικαστήριο υπέβαλε στο Δικαστήριο τέσσερα ερωτήματα, τα οποία αλληλεπικαλύπτονται εν μέρει και, κατά τη γνώμη μου, μπορούν να ομαδοποιηθούν σε δύο ερωτήματα.
28.
Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 4, παράγραφος 3, το άρθρο 6, παράγραφος 2, και το άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2012/13 έχουν την έννοια ότι τα προβλεπόμενα στις εν λόγω διατάξεις δικαιώματα έχουν εφαρμογή στα πρόσωπα που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως. Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς τη δυνατότητα τροποποιήσεως του περιεχομένου του εντύπου του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως ενιαίου τύπου, όπως το εν λόγω περιεχόμενο καθορίζεται στο άρθρο 8 της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, και τούτο συμπεριλαμβανομένων των εν λόγω δικαιωμάτων, ή, ελλείψει τέτοιας δυνατότητας, ως προς τη δυνατότητα αποστολής στο συλληφθέν πρόσωπο εγγράφων που το πληροφορούν για τα δικαιώματά του δυνάμει των προαναφερθεισών διατάξεων της οδηγίας 2012/13.
29.
Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, από το Δικαστήριο να διευκρινίσει αν η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 είναι συμβατή με τις απαιτήσεις που απορρέουν από το δικαίωμα ελευθερίας που προβλέπεται στο άρθρο 6 του Χάρτη και από το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και δίκαιης δίκης που κατοχυρώνεται στο άρθρο 47 του Χάρτη, καθόσον η εν λόγω απόφαση‑πλαίσιο δεν εγγυάται στο πρόσωπο που συλλαμβάνεται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως και κρατείται στο κράτος μέλος εκτελέσεως το δικαίωμα ενημερώσεως που προβλέπεται στα προαναφερθέντα άρθρα της οδηγίας 2012/13, προς τον σκοπό της αποτελεσματικής ασκήσεως, αμέσως μετά τη σύλληψή του στο κράτος μέλος εκτελέσεως, προσφυγής ενώπιον της δικαστικής αρχής εκδόσεως του εντάλματος για την ακύρωση του εθνικού εντάλματος συλλήψεως και του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως.
Α.
Επί του παραδεκτού
30.
Η Γερμανική Κυβέρνηση εξέφρασε αμφιβολίες ως προς το παραδεκτό των υποβληθέντων ερωτημάτων, τα οποία μοιάζουν με αίτηση παροχής νομικής γνωμοδοτήσεως μη σχετιζόμενη με εκκρεμή διαφορά, πράγμα το οποίο είναι αντίθετο προς το πνεύμα και τον σκοπό της προδικαστικής παραπομπής δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ.
31.
Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, στο πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ του τελευταίου και των εθνικών δικαστηρίων την οποία έχει θεσμοθετήσει το άρθρο 267 ΣΛΕΕ, μόνο στο εθνικό δικαστήριο, το οποίο έχει επιληφθεί της διαφοράς και φέρει την ευθύνη της μέλλουσας να εκδοθεί δικαστικής αποφάσεως, εναπόκειται να εκτιμήσει, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιομορφίες της υποθέσεως, τόσο την αναγκαιότητα προδικαστικής αποφάσεως για την έκδοση της δικής του αποφάσεως όσο και τη λυσιτέλεια των ερωτημάτων που υποβάλλει στο Δικαστήριο. Συνεπώς, όταν τα υποβληθέντα ερωτήματα αφορούν την ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης, το Δικαστήριο οφείλει, κατ’ αρχήν, να αποφανθεί. Ως εκ τούτου, τα σχετικά με την ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης ερωτήματα τα οποία υπέβαλε το εθνικό δικαστήριο, εντός του πραγματικού και κανονιστικού πλαισίου το οποίο αυτό προσδιορίζει με δική του ευθύνη και την ακρίβεια του οποίου δεν οφείλει να ελέγξει το Δικαστήριο, καλύπτονται από τεκμήριο λυσιτέλειας. Το Δικαστήριο μπορεί να απορρίψει αίτηση εθνικού δικαστηρίου για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως μόνον όταν είναι πρόδηλο ότι η ζητούμενη ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης ουδεμία σχέση έχει με το υποστατό ή με το αντικείμενο της διαφοράς της κύριας δίκης, όταν το πρόβλημα είναι υποθετικής φύσεως ή ακόμη όταν το Δικαστήριο δεν έχει στη διάθεσή του πραγματικά και νομικά στοιχεία που του είναι αναγκαία για να δώσει χρήσιμη απάντηση στα υποβληθέντα ερωτήματα (
7
).
32.
Εν προκειμένω, από τη δικογραφία που υποβλήθηκε στο Δικαστήριο δεν προκύπτει προδήλως ότι η περίπτωση στην υπό κρίση υπόθεση αντιστοιχεί σε κάποια από αυτές τις περιπτώσεις. Συγκεκριμένα, τώρα, ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου εκκρεμεί ερήμην ποινική διαδικασία που αφορά τον IR, στο πλαίσιο της οποίας το εν λόγω δικαστήριο είχε επιβάλει στον IR το μέτρο της προσωρινής κρατήσεως, δικαστική πράξη η οποία συνιστά εθνικό ένταλμα συλλήψεως, και στη συνέχεια είχε εκδώσει, στις 27 Μαΐου 2017, ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως. Πάντως, η υπό εξέταση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως εντάσσεται στο πλαίσιο της τελευταίας αυτής διαδικασίας. Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι απευθύνεται στο Δικαστήριο προκειμένου να εκδώσει, αναλόγως των απαντήσεων που θα δοθούν στα υποβληθέντα ερωτήματα, νέο ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως κατά του IR, δεδομένου ότι το αρχικώς εκδοθέν ένταλμα συλλήψεως ακυρώθηκε λόγω των αμφιβολιών του εν λόγω δικαστηρίου ως προς τη συμβατότητά του με το δίκαιο της Ένωσης. Συνεπώς, δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι τα υποβληθέντα ερωτήματα ουδεμία σχέση έχουν με το υποστατό ή με το αντικείμενο της διαδικασίας η οποία εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου ούτε ότι το πρόβλημα είναι υποθετικής φύσεως (
8
).
33.
Επιπλέον, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η έκδοση ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως έχει ως συνέπεια την πιθανή σύλληψη του εκζητουμένου και, ως εκ τούτου, θίγει την ατομική του ελευθερία. Πάντως, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, όσον αφορά διαδικασία σχετική με ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, η διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων αποτελεί, κατά κύριο λόγο, ευθύνη του κράτους μέλους εκδόσεως. Ως εκ τούτου, για τη διασφάλιση του σεβασμού των ανωτέρω δικαιωμάτων –που ενδέχεται να οδηγήσει δικαστική αρχή να λάβει απόφαση ανακλήσεως του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως που έχει εκδώσει– κρίνεται σκόπιμο η αρχή αυτή να έχει την ευχέρεια να υποβάλει στο Δικαστήριο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως προκειμένου να καθορίσει τις προϋποθέσεις συμβατότητας με το δίκαιο της Ένωσης της εκδόσεως νέου ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, όσον αφορά, ειδικότερα, τον σεβασμό των δικονομικών δικαιωμάτων του ενδιαφερομένου και, επομένως, τη δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, του άρθρου 6, παράγραφος 2, και του άρθρου 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2012/13 στα πρόσωπα που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως (
9
).
34.
Επομένως, η υποβληθείσα αίτηση προδικαστικής αποφάσεως είναι, κατά τη γνώμη μου, παραδεκτή.
Β.
Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος
35.
Προκαταρκτικώς, θεωρώ αναγκαίο να επισημάνω, έστω και ως επισήμανση ενός αυτονόητου, ότι η οδηγία 2012/13 έχει εφαρμογή στα πρόσωπα που υπόκεινται σε ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, το δε ερώτημα που υπέβαλε το αιτούν δικαστήριο συνίσταται στο εύρος της εν λόγω εφαρμογής και, ειδικότερα, στην αναγνώριση υπέρ αυτών των προσώπων των δικαιωμάτων που προβλέπονται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, στο άρθρο 6, παράγραφος 2, και στο άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2012/13.
36.
Κατά πάγια νομολογία, για την ερμηνεία διατάξεως του δικαίου της Ένωσης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όχι μόνο το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο αυτή εντάσσεται και οι σκοποί που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αυτή αποτελεί μέρος (
10
).
1. Επί της συστηματικής και γραμματικής ερμηνείας του άρθρου 4, παράγραφος 3, του άρθρου 6, παράγραφος 2, και του άρθρου 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2012/13
37.
Η ανάλυση της όλης οικονομίας της οδηγίας 2012/13 είναι, κατά τη γνώμη μου, ουσιώδης για τον καθορισμό του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, του άρθρου 6, παράγραφος 2, και του άρθρου 7, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής και για την επίλυση του ζητήματος της αναγνωρίσεως των προβλεπόμενων στις εν λόγω διατάξεις δικαιωμάτων υπέρ των προσώπων που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως.
38.
Επιβάλλεται, συναφώς, η διαπίστωση ότι μόνο στην αιτιολογική σκέψη 39 της οδηγίας 2012/13 γίνεται μνεία στο προοίμιο, για πρώτη και μόνη φορά, της καταστάσεως των προαναφερθέντων προσώπων, δεδομένου ότι όλες οι προηγούμενες αιτιολογικές σκέψεις αφορούν την έκθεση των ελάχιστων εφαρμοστέων κανόνων όσον αφορά την ενημέρωση των «υπόπτων ή κατηγορουμένων» στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών. Η διατύπωση της αιτιολογικής σκέψεως 39 επιβεβαιώνει τη διάκριση μεταξύ των καταστάσεων στην οποία έχει προβεί ο νομοθέτης της Ένωσης, καθόσον αναφέρει ότι το δικαίωμα γραπτής ενημερώσεως σχετικά με τα δικαιώματα κατά τη σύλληψη θα πρέπει να εφαρμόζεται, «τηρουμένων των αναλογιών», στα πρόσωπα που συλλαμβάνονται σε εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως. Η εν λόγω έκφραση, η οποία μπορεί να μεταφραστεί με τη φράση «κατόπιν της πραγματοποιήσεως των αναγκαίων τροποποιήσεων», χρησιμοποιείται συνήθως στο πλαίσιο συγκρίσεως μεταξύ καταστάσεων που παρουσιάζονται μόνον ως παρόμοιες.
39.
Το άρθρο 1 της οδηγίας 2012/13 είναι ακόμη σαφέστερο, καθόσον ορίζει σε δύο διαφορετικές περιόδους τον διττό σκοπό της, ήτοι τον καθορισμό κανόνων σχετικά με το δικαίωμα ενημερώσεως δύο κατηγοριών ατόμων, των υπόπτων και των κατηγορουμένων στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών, αφενός, και των προσώπων που υπόκεινται στο ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, αφετέρου. Η ορολογία που χρησιμοποιείται κατ’ αυτόν τον τρόπο επαναλαμβάνεται με ακρίβεια στα άρθρα 2 έως 8 που ακολουθούν και μόνον το άρθρο 5 της οδηγίας αυτής αναφέρεται ρητώς στην ως άνω δεύτερη κατηγορία, αποκλειομένων συνεπώς των διατάξεων τις οποίες αφορά η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως. Το άρθρο 2 της οδηγίας 2012/13 αναφέρεται στη δυνατότητα εφαρμογής ratione materiae της εν λόγω οδηγίας μόνον υπό το πρίσμα του προσδιορισμού της έννοιας της ποινικής διαδικασίας, δίνοντάς της, εν προκειμένω, ευρεία έννοια, από τις πρώτες υπόνοιες μέχρι την αμετάκλητη απόφαση περί ενοχής του ενδιαφερομένου. Ο ορισμός αυτός αποδεικνύει επίσης την ιδιαιτερότητα και, κατά κάποιον τρόπο, τον παρεπόμενο χαρακτήρα των διατάξεων του άρθρου 5 της οδηγίας 2012/13 σχετικά με τα πρόσωπα που υπόκεινται στο ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως.
40.
Όσον αφορά ειδικότερα το περιεχόμενο των δικαιωμάτων που προβλέπονται στα άρθρα 4, 6 και 7 της οδηγίας 2012/13, πρέπει να γίνει συνδυασμένη ερμηνεία των εν λόγω διατάξεων, η οποία να περιλαμβάνει και το άρθρο 3 της οδηγίας αυτής, λαμβανομένων υπόψη των ρητών παραπομπών που γίνονται στη μία ή στην άλλη από τις εν λόγω διατάξεις.
41.
Το άρθρο 4 της οδηγίας 2012/13 επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να παρέχουν στους ύποπτους και στους κατηγορούμενους, οι οποίοι συλλαμβάνονται ή κρατούνται, έγγραφο που περιέχει πληροφορίες σχετικά, αφενός, με τα δικονομικά δικαιώματα που προβλέπονται στο άρθρο 3 της οδηγίας αυτής, μεταξύ των οποίων και το δικαίωμα ενημέρωσης σχετικά με την ποινική κατηγορία που προβλέπεται στο άρθρο 6 της ίδιας οδηγίας, και, αφετέρου, σχετικά με τέσσερα πρόσθετα δικαιώματα που μνημονεύονται στο άρθρο 4, παράγραφος 2, της εν λόγω οδηγίας, μεταξύ των οποίων και το δικαίωμα προσβάσεως στο υλικό της δικογραφίας, το οποίο περιγράφεται λεπτομερώς στο άρθρο 7 της ίδιας οδηγίας. Επιπλέον, το άρθρο 4, παράγραφος 3, της οδηγίας 2012/13 προβλέπει ότι το εν λόγω έγγραφο δικαιωμάτων περιλαμβάνει επίσης βασικές πληροφορίες σχετικά με τις κατά το εθνικό δίκαιο δυνατότητες προσβολής του νόμιμου χαρακτήρα της συλλήψεως, επανεξετάσεως της κρατήσεως ή υποβολής αιτήσεως για προσωρινή απόλυση.
42.
Όπως διευκρινίζεται στην αιτιολογική σκέψη 22 της οδηγίας 2012/13 και όπως προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 4, της ίδιας οδηγίας, ενδεικτικό υπόδειγμα παρατίθεται στο παράρτημα Ι της εν λόγω οδηγίας, ως βοήθημα για τα κράτη μέλη στη σύνταξη του εγγράφου δικαιωμάτων, το οποίο περιλαμβάνει οκτώ ενότητες που καλύπτουν: A. τη συνδρομή δικηγόρου/δικαίωμα παροχής νομικών συμβουλών· Β. την ενημέρωση σχετικά με την ποινική κατηγορία· Γ. τη διερμηνεία και τη μετάφραση· Δ. το δικαίωμα σιωπής· Ε. την πρόσβαση στα έγγραφα· ΣΤ. το δικαίωμα ενημερώσεως τρίτου για τη σύλληψη ή κράτηση/το δικαίωμα ενημερώσεως του προξενείου ή της πρεσβείας της χώρας του προσώπου το οποίο αφορά το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως· Ζ. την επείγουσα ιατρική περίθαλψη· Η. την περίοδο στερήσεως ελευθερίας. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι οι ενότητες B, E και H αντιστοιχούν στα δικαιώματα που προβλέπονται, αντιστοίχως, στο άρθρο 6 παράγραφος 2, στο άρθρο 7, παράγραφος 1, και στο άρθρο 4, παράγραφος 3, της οδηγίας 2012/13.
43.
Το άρθρο 5 της οδηγίας 2012/13, σε συνδυασμό με την αιτιολογική σκέψη 39 της εν λόγω οδηγίας, ορίζει ότι τα πρόσωπα που συλλαμβάνονται για την εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως πρέπει επίσης να λαμβάνουν «κατάλληλο» έγγραφο δικαιωμάτων και παραπέμπει στο ενδεικτικό υπόδειγμα του παραρτήματος II της οδηγίας αυτής, το περιεχόμενο του οποίου διαφέρει από το περιεχόμενο του παραρτήματος I. Συγκεκριμένα, το ενδεικτικό υπόδειγμα του παραρτήματος II δεν περιλαμβάνει ενότητες σχετικά με τα δικαιώματα που προβλέπονται στο άρθρο 6, παράγραφος 2, στο άρθρο 7, παράγραφος 1, και στο άρθρο 4, παράγραφος 3, της οδηγίας 2012/13, τα οποία συνεπώς δεν έχουν εφαρμογή στα πρόσωπα που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως (
11
).
44.
Όπως ορθώς επισημαίνει η Τσεχική Κυβέρνηση με τις παρατηρήσεις της, ουδεμία διάταξη της οδηγίας 2012/13 προβλέπει ούτε αφήνει να νοηθεί ότι τα πρόσωπα που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως πρέπει να λαμβάνουν έγγραφο στο οποίο συγκεντρώνονται οι πληροφορίες που περιέχονται στα δύο ενδεικτικά υποδείγματα που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα I και II της εν λόγω οδηγίας. Αντιθέτως, από την αιτιολογική σκέψη 39 της οδηγίας 2012/13 προκύπτει σαφέστατα ότι το υπόδειγμα του εγγράφου δικαιωμάτων «για τα πρόσωπα αυτά» αποτελείται αποκλειστικά από το παράρτημα II της εν λόγω οδηγίας. Επομένως, από το γράμμα των άρθρων 4 και 5 της οδηγίας 2012/13, σε συνδυασμό με τις αιτιολογικές σκέψεις 22 και 39 της οδηγίας αυτής, προκύπτει ότι τα υποδείγματα εγγράφου δικαιωμάτων που περιλαμβάνονται στα δύο αυτά παραρτήματα αποκλείουν το ένα το άλλο (
12
).
45.
Το συμπέρασμα ότι το άρθρο 4, παράγραφος 3, το άρθρο 6, παράγραφος 2, και το άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2012/13 δεν έχουν εφαρμογή στην περίπτωση των προσώπων που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως ενισχύεται και από δύο άλλα στοιχεία.
46.
Θεωρώ σκόπιμο, πρώτον, να εστιάσω στο περιεχόμενο των εννοιών «σύλληψη» ή «κράτηση» υπόπτων και κατηγορουμένων, όπως οι εν λόγω έννοιες χρησιμοποιούνται στα άρθρα 4, 6 και 7 της οδηγίας 2012/13. Συναφώς, η αιτιολογική σκέψη 21 της οδηγίας 2012/13 διευκρινίζει ότι, «στην παρούσα οδηγία, αναφορές σε υπόπτους ή κατηγορουμένους που έχουν συλληφθεί ή κρατούνται θα πρέπει να θεωρούνται ότι αφορούν όλες τις περιπτώσεις στις οποίες ένας ύποπτος ή κατηγορούμενος στερείται κατά τη διάρκεια μιας ποινικής διαδικασίας της ελευθερίας του κατά την έννοια του άρθρου 5 παράγραφος 1 στοιχείο γ, της [Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, η οποία υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950 (στο εξής: ΕΣΔΑ)], όπως ερμηνεύεται στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου».
47.
Η τελευταία αυτή διάταξη αφορά την περίπτωση κατά την οποία πρόσωπο «συνελήφθη και κρατείται όπως οδηγηθή ενώπιον της αρμοδίας δικαστικής αρχής εις την περίπτωσιν ευλόγου υπονοίας ότι διέπραξεν αδίκημα, ή υπάρχουν λογικά δεδομένα προς παραδοχήν της ανάγκης όπως ούτος εμποδισθή από του να διαπράξη αδίκημα ή δραπετεύση μετά την διάπραξιν τούτου». Πάντως, η εν λόγω περίπτωση διαφέρει από εκείνη του άρθρου 5, παράγραφος 1, στοιχείο στʹ, της ΕΣΔΑ, ήτοι τη νομότυπη σύλληψη ή κράτηση προσώπου προκειμένου να εμποδιστεί να εισέλθει παρανόμως στην επικράτεια, ή εναντίον του οποίου εκκρεμεί «διαδικασία απελάσεως ή εκδόσεως», περίπτωση η οποία αντιστοιχεί στον μηχανισμό του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως που θεσπίστηκε με την απόφαση-πλαίσιο 2002/584.
48.
Δεύτερον, από τα άρθρα 3 και 4 της οδηγίας 2012/13 προκύπτει ότι αναγνωρίζονται υπέρ των υπόπτων και των κατηγορουμένων διάφορα δικαιώματα, μεταξύ των οποίων τα δικαιώματα ενημερώσεως σχετικά με την ποινική κατηγορία και προσβάσεως στο υλικό της δικογραφίας που διευκρινίζονται, αντιστοίχως, στα άρθρα 6 και 7 της οδηγίας αυτής, «όπως εφαρμόζονται στο εθνικό δίκαιο» του οικείου κράτους μέλους. Πάντως, η ρητή αυτή αναφορά στο «εθνικό δίκαιο» δεν είναι συμβατή με τη συνεκτίμηση της καταστάσεως των προσώπων που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, δεδομένου ότι η συνεκτίμηση αυτή παραπέμπει κατ’ ανάγκη στο δίκαιο του κράτους μέλους εκδόσεως ή εκτελέσεως, πράγμα το οποίο επιβεβαιώνεται από το γράμμα του άρθρου 5 της εν λόγω οδηγίας.
2. Επί της τελολογικής ερμηνείας
49.
Προκαταρκτικώς, επισημαίνω ότι, λαμβανομένης υπόψη της φύσεως του υποβληθέντος προδικαστικού ερωτήματος, η τελολογική ερμηνεία συνεπάγεται συνδυασμένη εξέταση των σκοπών της οδηγίας 2012/13 και της αποφάσεως‑πλαισίου 2002/584.
50.
Προκειμένου να γίνει αντιληπτή η βούληση του νομοθέτη της Ένωσης και, συνακόλουθα, οι σκοποί των πράξεων αυτών, πρέπει να ληφθεί υπόψη η δυναμική της δημιουργίας, σε επίπεδο Ένωσης, ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, ειδικότερα στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις.
51.
Συναφώς, πρέπει να παρατηρηθεί ότι η απόφαση-πλαίσιο 2002/584, όπως προκύπτει από την αιτιολογική της σκέψη 6, αποτελεί την πρώτη περίπτωση συγκεκριμένης εφαρμογής στον τομέα του ποινικού δικαίου της αρχής της αμοιβαίας αναγνωρίσεως των δικαστικών αποφάσεων, η οποία καθιερώνεται με το άρθρο 82, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, το οποίο αντικατέστησε το άρθρο 31 ΣΕΕ με βάση το οποίο εκδόθηκε η εν λόγω απόφαση-πλαίσιο. Έκτοτε, εκδόθηκαν προοδευτικά νομικές πράξεις αφορώσες τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις, πράξεις των οποίων η συντονισμένη εφαρμογή έχει ως στόχο να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των κρατών μελών προς τις αντίστοιχες εθνικές έννομες τάξεις, με σκοπό τη διασφάλιση της αναγνωρίσεως και της εκτελέσεως των ποινικών αποφάσεων εντός της Ένωσης προκειμένου να αποφευχθεί η ατιμωρησία των δραστών αξιόποινων πράξεων (
13
).
52.
Η οδηγία 2012/13 περιλαμβάνεται, όπως αναφέρουν οι αιτιολογικές της σκέψεις 11, 12 και 14, σε αυτό το σύνολο νομικών πράξεων που συγκεκριμενοποιούν τον οδικό χάρτη, τον οποίο καθόρισε το Συμβούλιο το 2009, με σκοπό την ενίσχυση των δικαιωμάτων των προσώπων στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών, και τον οποίο χαιρέτισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ανακηρύσσοντάς τον αναπόσπαστο τμήμα του Προγράμματος της Στοκχόλμης (
14
). Από την εν λόγω χρονολογική σειρά προκύπτει σαφώς ότι ο νομοθέτης της Ένωσης επιδίωξε να ενισχύσει τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις βαίνοντας πέραν του ήδη υφιστάμενου μηχανισμού του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, προκειμένου να συμπεριλάβει την ποινική διαδικασία σε όλο της το εύρος. Όπως αναφέρεται στο ψήφισμα του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 2009, για τον εν λόγω οδικό χάρτη, «οι ποινικές διαδικασίες, για τους σκοπούς του παρόντος ψηφίσματος, περιλαμβάνουν το προδικαστικό και το δικαστικό στάδιο».
53.
Μεταξύ των ως άνω νομικών πράξεων περιλαμβάνονται επίσης:
–
η οδηγία 2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Οκτωβρίου 2010, σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση κατά την ποινική διαδικασία (
15
)·
–
η οδηγία 2013/48/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2013, σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας και διαδικασίας εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, καθώς και σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης τρίτου προσώπου σε περίπτωση στέρησης της ελευθερίας του και με το δικαίωμα επικοινωνίας με τρίτα πρόσωπα και με προξενικές αρχές κατά τη διάρκεια της στέρησης της ελευθερίας (
16
)·
–
η οδηγία (ΕΕ) 2016/800 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2016, σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις για τα παιδιά που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών (
17
)·
–
η οδηγία (ΕΕ) 2016/1919 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Οκτωβρίου 2016, σχετικά με τη δικαστική αρωγή για υπόπτους και κατηγορουμένους στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών και για καταζητουμένους σε διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης (
18
).
54.
Όλοι οι ως άνω κανόνες του παράγωγου δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της οδηγίας 2012/13, αποσκοπούν στην ενίσχυση των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων ή κατηγορουμένων στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών, αλλά έχουν επίσης ως κοινό σημείο ότι περιέχουν ειδικές διατάξεις σχετικά με την κατάσταση των προσώπων που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, καθιστώντας ορισμένα από τα εν λόγω δικαιώματα εφαρμοστέα, κατά τρόπο κατάλληλο, στα πρόσωπα αυτά. Η ερμηνεία των διατάξεων τις οποίες αφορά η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως είναι, κατά τη γνώμη μου, άρρηκτα συνδεδεμένη με αυτό το ιδιαίτερο κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο χαρακτηρίζεται από νομοθετική τεχνική που χρησιμοποιεί νομικές πράξεις με διττό σκοπό και στο οποίο το βασικό κείμενο, ήτοι η απόφαση-πλαίσιο 2002/584, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση-πλαίσιο 2009/299/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2009 (
19
), δεν αρκεί πλέον από μόνο του για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων των προσώπων που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως.
55.
Όσον αφορά ακριβώς την οδηγία 2012/13, επισημαίνω ότι από το τελικό κείμενο έχουν απαλειφθεί διάφορες διατυπώσεις που χρησιμοποιήθηκαν στην πρόταση οδηγίας της Επιτροπής, της 20ής Ιουλίου 2010 (
20
), οι οποίες μπορεί να φαίνονται σχετικά διφορούμενες όσον αφορά το περιεχόμενο των προβλεπόμενων εκεί δικαιωμάτων.
56.
Συγκεκριμένα, η αιτιολογική σκέψη 25 ανέφερε ότι «τα δικαιώματα που προβλέπονται από την παρούσα οδηγία» πρέπει να εφαρμόζονται, τηρουμένων των αναλογιών, επίσης στις διαδικασίες εκτελέσεως του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, διατύπωση γενικού χαρακτήρα αντικατασταθείσα από τη μνεία, στην αιτιολογική σκέψη 39 της οδηγίας 2012/13, μόνο του δικαιώματος γραπτής ενημερώσεως σχετικά με τα δικαιώματα κατά τη σύλληψη, με ρητή παραπομπή στο υπόδειγμα του εγγράφου δικαιωμάτων του παραρτήματος II.
57.
Το άρθρο 2 της προτάσεως οδηγίας, σχετικά με το πεδίο εφαρμογής, περιείχε ήδη, στην παράγραφο 1, πανομοιότυπο ορισμό ratione temporis, ήτοι από τις πρώτες υπόνοιες μέχρι την αμετάκλητη απόφαση περί ενοχής. Η παράγραφος 2 είχε ως εξής: «Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται και στις διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης». Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το άρθρο 2 της οδηγίας 2012/13 δεν μνημονεύει καν τις εν λόγω διαδικασίες.
58.
Αντιθέτως, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η πρόταση οδηγίας περιείχε, στην αιτιολογική έκθεση σχετικά με το άρθρο 5, τη ρητή μνεία ότι «[γ]ια τα πρόσωπα για τα οποία εκδίδεται ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης ισχύουν διαφορετικά δικαιώματα», πράγμα το οποίο μεταφράζεται σε διατύπωση της εν λόγω διατάξεως κοντινή με το ισχύον τελικό κείμενο.
59.
Επομένως, η οδηγία 2012/13 αποσκοπεί, αφενός και κυρίως, στην οριοθέτηση, μέσω της θεσπίσεως κοινών ελάχιστων κανόνων, του δικαιώματος ενημερώσεως των υπόπτων και των κατηγορουμένων στις εθνικές ποινικές διαδικασίες, προκειμένου να ενισχυθεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών στα αντίστοιχα συστήματά τους απονομής ποινικής δικαιοσύνης (
21
). Όπως αναφέρουν οι αιτιολογικές σκέψεις 19, 22, 27 και 28 της οδηγίας 2012/13, καθώς και τα άρθρα της 3, 4, 6 και 7, σκοπός των άρθρων αυτών είναι ακριβώς να διασφαλίσουν την αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων υπερασπίσεως καθώς και τον δίκαιο χαρακτήρα της εν λόγω διαδικασίας (
22
), δεδομένου ότι τα δικαιώματα αυτά ασκούνται σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο του οικείου κράτους μέλους.
60.
Αφετέρου, σκοπεύει, κατά παρεπόμενο τρόπο, στη διευκρίνιση του τρόπου κατά τον οποίο το δικαίωμα ενημερώσεως εφαρμόζεται υπέρ των προσώπων που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, δεδομένου ότι το άρθρο 5 της οδηγίας 2012/13 και το παράρτημα II της ίδιας οδηγίας συμπληρώνουν κατ’ αυτόν τον τρόπο την απόφαση-πλαίσιο 2002/584.
61.
Μολονότι οι δύο αυτοί σκοποί έχουν αδιαμφισβήτητη συνάφεια ή μπορούν να περιγραφούν ως παράλληλοι, δεδομένου ότι η έκδοση του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως ανάγεται κατ’ ανάγκη σε μια εθνική ποινική διαδικασία, οι εν λόγω σκοποί δεν ταυτίζονται. Η σύλληψη του εκζητουμένου συνεπάγεται αυτομάτως την εφαρμογή ιδιαίτερης διαδικασίας, η οποία έχει τον χαρακτήρα lex specialis, λόγω της διασυνοριακής διαστάσεώς της.
62.
Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 επιδιώκει, μέσω της καθιερώσεως ενός νέου, απλουστευμένου και πιο αποτελεσματικού συστήματος παραδόσεως των καταδικασθέντων ή των υπόπτων για παραβάσεις της ποινικής νομοθεσίας, τη διευκόλυνση και την επιτάχυνση της δικαστικής συνεργασίας, συμβάλλοντας στην επίτευξη του στόχου που έχει θέσει η Ένωση, να καταστεί η ίδια ένας χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης βάσει του υψηλού βαθμού εμπιστοσύνης που πρέπει να υφίσταται μεταξύ των κρατών μελών. Το σύστημα του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως καθιστά δυνατή την αποφυγή, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 5 της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου, της πολυπλοκότητας και των καθυστερήσεων που είναι στοιχεία εγγενή στις διαδικασίες εκδόσεως που ίσχυαν πριν από την έκδοση της αποφάσεως αυτής. Κατά το άρθρο 1, παράγραφος 1, της ως άνω αποφάσεως‑πλαισίου, ο μηχανισμός του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως αποβλέπει στην παροχή της δυνατότητας συλλήψεως και παραδόσεως του εκζητουμένου ώστε, λαμβανομένου υπόψη του επιδιωκόμενου με την εν λόγω απόφαση-πλαίσιο σκοπού, να μην παραμείνει ατιμώρητη η διαπραχθείσα αξιόποινη πράξη και το πρόσωπο αυτό να διωχθεί ή να εκτίσει τη στερητική της ελευθερίας ποινή που του επιβλήθηκε (
23
).
63.
Το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η απόφαση της αρχής εκτελέσεως απλώς καθιστά δυνατή την παράδοση του ενδιαφερομένου, η δε ποινική διαδικασία ασκήσεως διώξεως ή επιβολής ποινής ή άλλου στερητικού της ελευθερίας μέτρου ασφαλείας, ή ακόμη και η επί της ουσίας ποινική διαδικασία, βρίσκονται εκτός του πεδίου εφαρμογής της αποφάσεως-πλαισίου (
24
).
64.
Ο καθορισμός των δικονομικών δικαιωμάτων του προσώπου που συλλαμβάνεται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τη βούληση του νομοθέτη της Ένωσης η οποία εκφράστηκε επ’ ευκαιρία της δημιουργίας του εν λόγω εντάλματος. Το τελευταίο σχεδιάστηκε ως δικαστικός μηχανισμός ταχείας και αποτελεσματικής παραδόσεως των εκζητουμένων μεταξύ κρατών μελών, προς αντικατάσταση ενός δυσκίνητου συστήματος εκδόσεως το οποίο υπέκειτο στην εκτίμηση της πολιτικής εξουσίας και δεν μπορούσε να λάβει υπόψη το σύνολο της ποινικής δικονομικής καταστάσεως του ενδιαφερομένου. Επομένως, όπως ορθώς υπογραμμίζει η Τσεχική Κυβέρνηση, τα δικαιώματα ενός προσώπου στο πλαίσιο διαδικασίας ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως επικεντρώνονται, όπως είναι λογικό, στην παράδοση σε άλλο κράτος μέλος και δεν καλύπτουν όλο το φάσμα των δικαιωμάτων που έχει ένα πρόσωπο στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας δυνάμει του εθνικού δικαίου (
25
).
65.
Στο πλαίσιο αυτό, φρονώ ότι κάθε ερμηνεία της οδηγίας 2012/13 που καταλήγει σε ευρεία εφαρμογή της ratione personae (
26
) και σε έντονη αλληλοδιείσδυση των δύο επίμαχων κανόνων του παραγώγου δικαίου δεν συνάδει με το σκοπίμως περιορισμένο αντικείμενο και τον σκοπό επιταχύνσεως της δικαστικής συνεργασίας που έχει η απόφαση-πλαίσιο 2002/584, της οποίας το άρθρο 17, παράγραφος 1, προβλέπει ρητώς ότι το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως πρέπει να αντιμετωπίζεται και να εκτελείται επειγόντως (
27
). Επομένως, πρέπει να αποφευχθεί, σύμφωνα με τη βούληση που έχει ήδη εκφράσει το Δικαστήριο, η αποδυνάμωση του αποτελέσματος των ευρωπαϊκών ενταλμάτων συλλήψεως από παρελκυστικές πρακτικές με σκοπό την παρακώλυση της εκτελέσεως των εν λόγω ενταλμάτων (
28
).
66.
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω εκτιμήσεων, στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 4, παράγραφος 3, το άρθρο 6, παράγραφος 2, και το άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2012/13 έχουν την έννοια ότι τα δικαιώματα που προβλέπονται στις εν λόγω διατάξεις δεν έχουν εφαρμογή στα πρόσωπα που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως (
29
). Υπό τις συνθήκες αυτές, παρέλκει η εξέταση της δυνατότητας, για την οποία κάνει λόγο το αιτούν δικαστήριο, τροποποιήσεως του περιεχομένου του εντύπου του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως ενιαίου τύπου, όπως τούτο καθορίζεται στο άρθρο 8 της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, συμπεριλαμβανομένων των εν λόγω δικαιωμάτων, ή, ελλείψει τέτοιας δυνατότητας, της αποστολής στον συλληφθέντα εγγράφων τα οποία τον πληροφορούν για τα δικαιώματά του δυνάμει των προαναφερθεισών διατάξεων της οδηγίας 2012/13.
67.
Ως προς το παρατεθέν από το αιτούν δικαστήριο επιχείρημα ότι η στέρηση των δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στις προαναφερθείσες διατάξεις της οδηγίας 2012/13 από τα πρόσωπα που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως συνεπάγεται παράβαση της υποχρεώσεως σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως η τελευταία προβλέπεται στην αιτιολογική σκέψη 12 και στο άρθρο 1, παράγραφος 3, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, και, ειδικότερα, παράβαση των απαιτήσεων που απορρέουν από τα άρθρα 6 και 47 του Χάρτη, επιβάλλεται η υπογράμμιση ότι το επιχείρημα αυτό οδηγεί στην πραγματικότητα στο ζήτημα αν η απόφαση‑πλαίσιο 2002/584 είναι συμβατή με τα θεμελιώδη δικαιώματα τα οποία προστατεύει η έννομη τάξη της Ένωσης, πράγμα το οποίο αποτελεί αντικείμενο του δεύτερου από τα υποβληθέντα ερωτήματα (
30
).
Γ.
Επί του δευτέρου προδικαστικού ερωτήματος
68.
Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ερωτά το Δικαστήριο αν η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 είναι ισχυρή υπό το πρίσμα των άρθρων 6 και 47 του Χάρτη, καθόσον δεν διασφαλίζονται στα πρόσωπα που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως τα δικαιώματα που προβλέπονται στις διατάξεις της οδηγίας 2012/13 τις οποίες αφορά η απόφαση περί παραπομπής, πράγμα το οποίο καθιστά αδύνατη ή υπερβολικά δυσχερή την αμφισβήτηση των εθνικών και των ευρωπαϊκών ενταλμάτων συλλήψεως από τα εν λόγω πρόσωπα, μολονότι τα πρόσωπα αυτά τίθενται υπό κράτηση στο κράτος μέλος εκτελέσεως βάσει του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως.
69.
Πρέπει να υπομνησθεί, καταρχάς, ότι, κατά το άρθρο 6, παράγραφος 1, ΣΕΕ, η Ένωση αναγνωρίζει τα δικαιώματα, τις ελευθερίες και τις αρχές που εξαγγέλλει ο Χάρτης, ο οποίος έχει το ίδιο νομικό κύρος με τις Συνθήκες (
31
).
70.
Υπογραμμίζεται, πρώτον, ότι ο μηχανισμός του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως που θεσπίστηκε με την απόφαση-πλαίσιο 2002/584, η οποία δεν ρυθμίζει τη δυνατότητα ασκήσεως ενδίκου μέσου κατά της αποφάσεως περί εκδόσεως του εν λόγω εντάλματος, στηρίζεται σε τεκμήριο σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στον Χάρτη, αναπόσπαστο μέρος των οποίων αποτελούν το δικαίωμα ελευθερίας που προβλέπεται στο άρθρο 6 του Χάρτη, καθώς και ο σεβασμός των δικαιωμάτων υπερασπίσεως που απορρέουν από το δικαίωμα δίκαιης δίκης, το οποίο κατοχυρώνεται στα άρθρα 47 και 48 του Χάρτη.
71.
Συγκεκριμένα, η αρχή της αμοιβαίας αναγνωρίσεως στην οποία στηρίζεται το σύστημα του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως έχει ως έρεισμα την αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών ως προς το ότι οι αντίστοιχες εθνικές έννομες τάξεις τους μπορούν να παρέχουν ισοδύναμη και αποτελεσματική προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, που αναγνωρίζονται στην Ένωση, ιδίως δε των δικαιωμάτων που περιλαμβάνονται στον Χάρτη. Η αρχή της αμοιβαίας εμπιστοσύνης επιβάλλει, ιδίως όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, σε κάθε ένα από τα κράτη μέλη να δέχεται, πλην εξαιρετικών περιστάσεων, ότι όλα τα άλλα κράτη μέλη τηρούν το δίκαιο της Ένωσης και, ειδικότερα, ότι σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα που είναι αναγνωρισμένα από το δίκαιο αυτό (
32
).
72.
Ειδικότερα, η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 βασίζεται στην αρχή κατά την οποία οι σχετικές με το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως αποφάσεις περιβάλλονται όλες τις εγγυήσεις που προσιδιάζουν σε τέτοιου είδους αποφάσεις, ιδίως δε τις εγγυήσεις εκείνες οι οποίες απορρέουν από τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις θεμελιώδεις νομικές αρχές για τις οποίες γίνεται λόγος στο άρθρο 1, παράγραφος 3, της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου, πράγμα το οποίο συνεπάγεται ότι κάθε διαδικασία παραδόσεως μεταξύ κρατών μελών προβλεπόμενη από την απόφαση-πλαίσιο 2002/584 διεξάγεται υπό δικαστικό έλεγχο. Επομένως, οι διατάξεις της αποφάσεως-πλαισίου προβλέπουν ήδη μια διαδικασία σύμφωνη με τις επιταγές του άρθρου 47 του Χάρτη, ανεξαρτήτως των λεπτομερειών εφαρμογής της αποφάσεως-πλαισίου τις οποίες επιλέγουν τα κράτη μέλη (
33
).
73.
Το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, όσον αφορά διαδικασία ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, η διασφάλιση του σεβασμού των δικαιωμάτων του εκζητουμένου αποτελεί, κατά κύριο λόγο, ευθύνη του κράτους μέλους εκδόσεως του εντάλματος, ως προς το οποίο πρέπει να τεκμαίρεται ότι τηρεί το δίκαιο της Ένωσης και, ειδικότερα, ότι σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα που είναι αναγνωρισμένα από το δίκαιο αυτό (
34
). Συναφώς, το σύστημα του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως περιλαμβάνει σε δύο επίπεδα προστασία των δικονομικών και των θεμελιωδών δικαιωμάτων των οποίων πρέπει να απολαύει ο εκζητούμενος, καθόσον, στη δικαστική προστασία που προβλέπεται στο πρώτο επίπεδο, κατά την έκδοση εθνικής αποφάσεως όπως το εθνικό ένταλμα συλλήψεως, προστίθεται η προστασία που εξασφαλίζεται στο δεύτερο επίπεδο, κατά την έκδοση του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, η οποία, εν ανάγκη, μπορεί να λάβει χώρα σε σύντομο χρονικό διάστημα, μετά την έκδοση της εν λόγω εθνικής δικαστικής αποφάσεως (
35
).
74.
Επομένως, όσον αφορά μέτρο το οποίο, όπως η έκδοση ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, δύναται να θίξει το δικαίωμα ελευθερίας του ενδιαφερομένου προσώπου, η ως άνω προστασία συνεπάγεται ότι, τουλάχιστον σε ένα από τα δύο επίπεδα της εν λόγω προστασίας, πρέπει να εκδίδεται απόφαση που να ικανοποιεί τις απαιτήσεις οι οποίες είναι συμφυείς με την αποτελεσματική δικαστική προστασία. Ειδικότερα, το δεύτερο επίπεδο προστασίας των δικαιωμάτων του ενδιαφερομένου προσώπου προϋποθέτει ότι η δικαστική αρχή εκδόσεως του εντάλματος ελέγχει αν έχουν τηρηθεί οι αναγκαίες για την έκδοσή του προϋποθέσεις και εξετάζει με αντικειμενικότητα, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ενοχοποιητικά και τα απαλλακτικά στοιχεία, και χωρίς να είναι εκτεθειμένη στον κίνδυνο να υπόκειται σε εξωτερικές οδηγίες, ιδίως εκ μέρους της εκτελεστικής εξουσίας, αν η έκδοση του εν λόγω εντάλματος είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας (
36
).
75.
Επομένως, στα κράτη μέλη εναπόκειται να μεριμνούν ώστε οι έννομες τάξεις τους να διασφαλίζουν αποτελεσματικά το επίπεδο δικαστικής προστασίας που απαιτεί η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 μέσω δικονομικών κανόνων τους οποίους θέτουν σε εφαρμογή και οι οποίοι μπορεί να διαφέρουν από το ένα σύστημα στο άλλο, υπό την προϋπόθεση όμως ότι δεν ματαιώνεται ο σκοπός αυτής της αποφάσεως-πλαισίου ούτε η τήρηση των απαιτήσεων που απορρέουν από αυτήν. Συναφώς, οι συμφυείς με την αποτελεσματική δικαστική προστασία απαιτήσεις δύνανται να έχουν ως αποτέλεσμα την πρόβλεψη αυτοτελούς ενδίκου βοηθήματος κατά της αποφάσεως περί εκδόσεως ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, την οποία έλαβε άλλη δικαστική αρχή, μη αποτελούσα δικαστήριο (
37
). Υπό το πρίσμα της διατυπώσεως της αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως, είναι ενδιαφέρον να επισημανθεί ότι εθνικό σύστημα το οποίο προβλέπει ένδικο μέσο κατά της αποφάσεως περί εκδόσεως ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως προς τον σκοπό της ασκήσεως ποινικής διώξεως δυνάμενης να ασκηθεί μετά την παράδοση του εκζητουμένου ανταποκρίνεται στην απαίτηση αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας (
38
).
76.
Πρέπει ακόμη να υπογραμμιστεί ότι, μολονότι, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 1, παράγραφος 2, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εκτελούν κάθε ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως βάσει της αρχής της αμοιβαίας αναγνωρίσεως και σύμφωνα με τις διατάξεις της ιδίας αυτής αποφάσεως-πλαισίου, εντούτοις η αναγνώριση αυτή δεν συνεπάγεται απόλυτη υποχρέωση εκτελέσεως του εκδοθέντος εντάλματος συλλήψεως (
39
). Πριν αποφασίσει να παραδώσει τον εκζητούμενο στο πλαίσιο της ασκήσεως ποινικής διώξεως, η δικαστική αρχή εκτελέσεως οφείλει να ασκήσει ορισμένο έλεγχο επί του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως και να βεβαιωθεί για τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων του, όπως ρητώς υπενθυμίζεται στο άρθρο 1, παράγραφος 3, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584. Η εν λόγω αρχή δεν μπορεί να ανέχεται προσβολή των δικαιωμάτων αυτών και, στην περίπτωση αυτή, έχει τη δυνατότητα να αρνηθεί την εκτέλεση του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως (
40
).
77.
Τέλος, επισημαίνω ότι η νομολογία του Δικαστηρίου που υπομνήσθηκε στις παρούσες προτάσεις ορθώς χαρακτηρίστηκε ως κίνηση «διαδικασιοποίησης» της αρχής της αμοιβαίας εμπιστοσύνης στο πλαίσιο της εφαρμογής του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, σκοπός της οποίας είναι η αντιστάθμιση του σχεδόν αυτόματου χαρακτήρα του με δικονομικές απαιτήσεις διασφαλίζουσες τα δικαιώματα των ενδιαφερομένων (
41
).
78.
Δεύτερον, πρέπει να παρατηρηθεί ότι η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 προβλέπει ορισμένα δικονομικά δικαιώματα υπέρ του προσώπου που συλλαμβάνεται βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως στο κράτος μέλος εκτελέσεως και, ιδίως, δικαίωμα ενημερώσεως. Κατά το άρθρο 11 της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, η αρμόδια δικαστική αρχή εκτελέσεως οφείλει να ενημερώσει το εν λόγω πρόσωπο, από της συλλήψεώς του, για την ύπαρξη και το περιεχόμενο του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, για τη δυνατότητα που του παρέχεται να συγκατατεθεί ή να αντιταχθεί στην παράδοσή του στη δικαστική αρχή εκδόσεως, καθώς και για το δικαίωμά του να επικουρείται από νομικό παραστάτη και διερμηνέα. Τα εν λόγω δικαιώματα, πέραν του δικαιώματος ακροάσεως όταν το εν λόγω πρόσωπο δεν συγκατατίθεται στην παράδοσή του σύμφωνα με το άρθρο 14 της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου, αντιστοιχούν στα δικαιώματα που διατυπώνονται στο έγγραφο δικαιωμάτων που πρέπει να κοινοποιηθεί ταχέως στο πρόσωπο που συλλαμβάνεται για την εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, όπως προβλέπει το άρθρο 5 της οδηγίας 2012/13.
79.
Στο πλαίσιο της κοινοποιήσεως του περιεχομένου του εντάλματος συλλήψεως, το εν λόγω πρόσωπο θα λάβει τις απαιτούμενες πληροφορίες στο έντυπο του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως ενιαίου τύπου, το οποίο έχει προσαρτηθεί στην απόφαση-πλαίσιο 2002/584 και το οποίο οφείλουν να συμπληρώνουν οι δικαστικές αρχές εκδόσεως, τούτο δε με σκοπό την απλοποίηση και την επιτάχυνση της διαδικασίας παραδόσεως τηρουμένων των προθεσμιών που προβλέπονται στο άρθρο 17 της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584. Κατά το άρθρο 8 της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου, τα ως άνω πληροφοριακά στοιχεία αφορούν, προφανώς, τη μνεία ότι υπάρχει εκτελεστή απόφαση, ένταλμα συλλήψεως ή οποιαδήποτε άλλη εκτελεστή δικαστική απόφαση της αυτής ισχύος που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 1 και 2 της εν λόγω αποφάσεως‑πλαισίου, αλλά και τη φύση και τον νομικό χαρακτηρισμό της αξιόποινης πράξεως, περιγραφή των περιστάσεων υπό τις οποίες τελέσθηκε η αξιόποινη πράξη, συμπεριλαμβανομένων του χρόνου, του τόπου τελέσεως και του βαθμού συμμετοχής του εκζητουμένου στην αξιόποινη πράξη (
42
). Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι τα δύο τελευταία πληροφοριακά στοιχεία είναι παρόμοια με εκείνα που προβλέπονται στο άρθρο 6 της οδηγίας 2012/13.
80.
Επομένως, δυνάμει του άρθρου 11 της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 και του άρθρου 5 της οδηγίας 2012/13, το πρόσωπο που συλλαμβάνεται για την εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως τυγχάνει ακριβούς, κατάλληλης και κατανοητής πληροφορήσεως σχετικά με τα δικαιώματά του, η οποία παρέχεται σε πρώιμο στάδιο της διαδικασίας παραδόσεως, ώστε να παράσχει στο εν λόγω πρόσωπο τη δυνατότητα αποτελεσματικής ασκήσεώς τους στο ειδικό πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας.
81.
Τα ως άνω δικαιώματα διευκρινίστηκαν και συμπληρώθηκαν με διατάξεις της οδηγίας 2010/64, της οδηγίας 2013/48 και της οδηγίας 2016/1919. Συναφώς, το Δικαστήριο έχει υπογραμμίσει ότι η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 εντάσσεται σε ένα συνολικό σύστημα εγγυήσεων σχετικά με την αποτελεσματική δικαστική προστασία προβλεπόμενων από άλλα νομοθετήματα της Ένωσης, τα οποία έχουν εκδοθεί στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις και τα οποία συμβάλλουν στη διευκόλυνση της ασκήσεως των δικαιωμάτων του εκζητουμένου βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, πριν ακόμη αυτός παραδοθεί στο κράτος μέλος εκδόσεως του εντάλματος. Ειδικότερα, το άρθρο 10 της οδηγίας 2013/48 επιβάλλει στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους εκτελέσεως να ενημερώσει, χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, μετά τη στέρηση της ελευθερίας, τους εκζητούμενους ότι έχουν το δικαίωμα να διορίσουν δικηγόρο στο κράτος μέλος εκδόσεως του εντάλματος (
43
). Εντούτοις, πρέπει να διευκρινιστεί, αφενός, ότι ο ρόλος του δικηγόρου αυτού είναι να βοηθά τον δικηγόρο στο κράτος μέλος εκτελέσεως με την παροχή πληροφοριών και συμβουλών στον εν λόγω δικηγόρο, ώστε τα εν λόγω πρόσωπα να ασκήσουν αποτελεσματικά τα δικαιώματά τους, «δυνάμει της απόφασης-πλαισίου 2002/584/ΔΕΥ» και, αφετέρου, ότι το προαναφερθέν δικαίωμα ασκείται χωρίς να θίγονται οι προθεσμίες της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 ή η υποχρέωση της δικαστικής αρχής εκτελέσεως να αποφασίσει, εντός των εν λόγω προθεσμιών και των όρων που τίθενται από την εν λόγω απόφαση-πλαίσιο, αν το πρόσωπο πρέπει να παραδοθεί.
82.
Όσον αφορά, τρίτον, την κατάσταση του εκζητουμένου ως κρατουμένου, την οποία το αιτούν δικαστήριο συνδέει με το ζήτημα της ασκήσεως ενδίκου μέσου κατά του εθνικού εντάλματος συλλήψεως και του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 12 της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, στη δικαστική αρχή εκτελέσεως εναπόκειται να αποφασίσει, μετά τη σύλληψη του εκζητουμένου, αν αυτός πρέπει να παραμείνει υπό κράτηση ή να αφεθεί ελεύθερος εν αναμονή της αποφάσεως περί της εκτελέσεως του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως. Επομένως, η κράτηση δεν απαιτείται κατ’ ανάγκην και η προσωρινή απόλυση είναι δυνατή οποτεδήποτε σύμφωνα με το εσωτερικό δίκαιο του κράτους μέλους εκτελέσεως.
83.
Οι ως άνω παρατηρήσεις συνδυάζονται με το γεγονός ότι ο Ευρωπαίος νομοθέτης, αφενός, διασφάλισε τον σεβασμό του δικαιώματος ακροάσεως στο κράτος μέλος εκτελέσεως, όπως προκύπτει, μεταξύ άλλων, από τα άρθρα 14 και 18 της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, πράγμα το οποίο παρέχει στον ενδιαφερόμενο τη δυνατότητα να αμφισβητήσει αποτελεσματικά τη συνέχιση της κρατήσεώς του, και, αφετέρου, πλαισίωσε, από χρονικής απόψεως, με σαφήνεια την έκδοση των σχετικών με το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως αποφάσεων, προκειμένου να επιτευχθεί ο σκοπός επιταχύνσεως της δικαστικής συνεργασίας.
84.
Όπως προαναφέρθηκε, όσον αφορά την έκδοση της αποφάσεως για την εκτέλεση του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, το άρθρο 17, παράγραφος 1, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 προβλέπει ότι για την εξέταση και εκτέλεση του εντάλματος αυτού πρέπει να ακολουθείται διαδικασία επείγοντος. Οι παράγραφοι 2 και 3 του άρθρου αυτού καθορίζουν συγκεκριμένες προθεσμίες τις οποίες τα κράτη μέλη οφείλουν να τηρούν, αντιστοίχως, 10 ή 60 ημερών για την έκδοση οριστικής αποφάσεως για την εκτέλεση του εν λόγω εντάλματος, αναλόγως του αν ο εκζητούμενος συγκατατίθεται ή όχι στην παράδοσή του, ενώ στην παράγραφο 4 προβλέπεται παράταση τριάντα ημερών. Επομένως, ο χρονικός χαρακτήρας του μηχανισμού του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην έκφραση της βουλήσεως του εν λόγω προσώπου.
85.
Ενώ έχει επισημάνει ότι οι προθεσμίες που καθορίζονται στο άρθρο 17 της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 επαρκούν κατ’ αρχήν, λαμβανομένου υπόψη, μεταξύ άλλων, του ουσιώδους ρόλου της αμοιβαίας αναγνωρίσεως στο θεσπισθέν από την απόφαση-πλαίσιο σύστημα, ώστε η δικαστική αρχή εκτελέσεως να προβεί σε ελέγχους πριν από την εκτέλεση του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως και να εκδώσει την απόφαση για την εκτέλεση του εντάλματος αυτού, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η εν λόγω αρχή εξακολουθεί να υποχρεούται να εκδώσει την εν λόγω απόφαση μετά την πάροδο των ως άνω προθεσμιών και ότι, στην περίπτωση αυτή, το άρθρο 12 της αποφάσεως-πλαισίου, σε συνδυασμό με το άρθρο 17 της ίδιας αποφάσεως-πλαισίου, δεν αντιτίθεται, κατ’ αρχήν, στην εκ μέρους της δικαστικής αρχής εκτελέσεως συνέχιση της κρατήσεως του εκζητουμένου, σύμφωνα με το δίκαιο του κράτους μέλους εκτελέσεως, ακόμη και αν η συνολική διάρκεια της περιόδου κρατήσεως του προσώπου αυτού υπερβαίνει τις προθεσμίες αυτές (
44
).
86.
Θεωρώ, συναφώς, σημαντικό ότι, προβαίνοντας σε σύμφωνη με το άρθρο 6 του Χάρτη ερμηνεία των οικείων διατάξεων, οι επεξηγήσεις του οποίου παραπέμπουν στο άρθρο 5 της ΕΣΔΑ και, εν προκειμένω, στο άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο στʹ, της ΕΣΔΑ, περί των διαδικασιών εκδόσεως, το Δικαστήριο σαφώς μετρίασε τη λύση αυτή διευκρινίζοντας ότι, καθόσον η έκδοση ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως δεν δικαιολογεί, αφ’ εαυτής, κράτηση του εκζητουμένου για περίοδο της οποίας η συνολική διάρκεια υπερβαίνει τον χρόνο που απαιτείται για την εκτέλεση του εντάλματος αυτού, η δικαστική αρχή εκτελέσεως μπορεί να αποφασίσει τη συνέχιση της κρατήσεως του προσώπου αυτού μόνον εφόσον η διαδικασία εκτελέσεως του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως διεξήχθη με επαρκή επιμέλεια και, συνεπώς, η διάρκεια της κρατήσεως δεν είναι υπερβολική. Προκειμένου να διασφαλισθεί ότι έτσι έχουν τα πράγματα, η εν λόγω αρχή πρέπει να ελέγξει συγκεκριμένα την επίμαχη κατάσταση, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα κρίσιμα στοιχεία για να εκτιμήσει τη δικαιολογία της διάρκειας της διαδικασίας (
45
).
87.
Φρονώ ότι πρέπει ακόμη να υπομνησθούν δύο διατάξεις της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 όσον αφορά την κατάσταση του προσώπου που συλλαμβάνεται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως ως κρατουμένου, για την οποία κάνει λόγο το αιτούν δικαστήριο προς στήριξη των αμφιβολιών του ως προς το κύρος της εν λόγω πράξεως σε περίπτωση μη εφαρμογής των διαφόρων δικαιωμάτων ενημερώσεως κατά την οδηγία 2012/13 τα οποία αφορά η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως.
88.
Αφενός, το άρθρο 23, παράγραφος 5, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 προβλέπει ότι, μετά την πάροδο των προθεσμιών για την παράδοση του εκζητουμένου κατόπιν της εκδόσεως της αποφάσεως για την εκτέλεση του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, το πρόσωπο αυτό απολύεται αν εξακολουθεί να κρατείται.
89.
Αφετέρου, το άρθρο 26, παράγραφος 1, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 προβλέπει ότι το κράτος μέλος εκδόσεως του εντάλματος αφαιρεί από τη συνολική διάρκεια στερήσεως της ελευθερίας στο εν λόγω κράτος μέλος την τυχόν περίοδο κρατήσεως που απορρέει από την εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως διασφαλίζοντας, με τον τρόπο αυτόν, ότι κάθε περίοδος κρατήσεως, ακόμη και η απορρέουσα από τυχόν συνέχιση της κρατήσεως μετά την πάροδο των προβλεπομένων στο άρθρο 17 της αποφάσεως-πλαισίου προθεσμιών, θα ληφθεί υπόψη σε περίπτωση εκτελέσεως στερητικής της ελευθερίας ποινής στο κράτος μέλος εκδόσεως του εντάλματος (
46
).
90.
Στο πλαίσιο αυτό, φρονώ ότι το συμπέρασμα περί μη δυνατότητας εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, του άρθρου 6, παράγραφος 2, και του άρθρου 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2012/13 στα πρόσωπα που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως δεν είναι ικανό να στοιχειοθετήσει, υπό το πρίσμα ενδεχόμενης ασκήσεως ενδίκου μέσου κατά της αποφάσεως περί εκδόσεως του εθνικού και του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, καθώς και της καταστάσεως των εν λόγω προσώπων κατά τη διάρκεια της διαδικασίας παραδόσεως, οποιαδήποτε παραγνώριση από την απόφαση-πλαίσιο 2002/584 των απαιτήσεων που απορρέουν από τα άρθρα 6, 47 και 48 του Χάρτη.
91.
Κατά τη γνώμη μου, η απόφαση-πλαίσιο 2002/584, όπως διευκρινίστηκε και συμπληρώθηκε, μεταξύ άλλων, με το άρθρο 5 της οδηγίας 2012/13 και ερμηνεύθηκε από το Δικαστήριο, εγγυάται τα δικαιώματα των ενδιαφερομένων, σύμφωνα με τις προαναφερθείσες απαιτήσεις, διασφαλίζοντας παράλληλα την αποτελεσματικότητα του μηχανισμού παραδόσεως των εν λόγω προσώπων και, ως εκ τούτου, την αποτελεσματικότητα του συστήματος δικαστικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, ένα από τα ουσιώδη στοιχεία του οποίου είναι το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως.
92.
Κατόπιν όλων των προεκτεθέντων, πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι από την εξέταση των υποβληθέντων ερωτημάτων δεν προέκυψε κανένα στοιχείο ικανό να θίξει το κύρος της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584.
VI. Πρόταση
93.
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στο Spetsializiran nakazatelen sad (ποινικό δικαστήριο ειδικών αρμοδιοτήτων, Βουλγαρία) ως εξής:
–
Το άρθρο 4, παράγραφος 3, το άρθρο 6, παράγραφος 2, και το άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2012/13/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2012, σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών, έχουν την έννοια ότι τα δικαιώματα που προβλέπονται στις εν λόγω διατάξεις δεν έχουν εφαρμογή στα πρόσωπα που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως.
–
Από την εξέταση των υποβληθέντων ερωτημάτων δεν προέκυψε κανένα στοιχείο ικανό να θίξει το κύρος της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών.
(
1
)	Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.
(
2
)	ΕΕ 2012, L 142, σ. 1.
(
3
)	ΕΕ 2002, L 190, σ. 1.
(
4
)	Βλ. απόφαση της 27ης Μαΐου 2019, OG και PI (Εισαγγελίες του Lübeck και του Zwickau) (C‑508/18 και C‑82/19 PPU, EU:C:2019:456).
(
5
)	Βλ. απόφαση της 27ης Μαΐου 2019, PF (Γενικός εισαγγελέας Λιθουανίας) (C‑509/18, EU:C:2019:457).
(
6
)	Βλ. προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Y. Bot στην υπόθεση Gavanozov (C‑324/17, EU:C:2019:312).
(
7
)	Βλ., ιδίως, απόφαση της 12ης Οκτωβρίου 2017, Sleutjes (C‑278/16, EU:C:2017:757, σκέψεις 21 και 22 καθώς και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
8
)	Πρβλ. απόφαση της 25ης Ιουλίου 2018, AY (Ένταλμα συλλήψεως – Μάρτυρας) (C‑268/17, EU:C:2018:602, σκέψεις 26 και 27).
(
9
)	Πρβλ. απόφαση της 25ης Ιουλίου 2018, AY (Ένταλμα συλλήψεως – Μάρτυρας) (C‑268/17, EU:C:2018:602, σκέψεις 28 και 29).
(
10
)	Βλ. απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2014, Ben Alaya (C‑491/13, EU:C:2014:2187, σκέψη 22 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
11
)	Το παράρτημα ΙI περιλαμβάνει πέντε ενότητες οι οποίες αφορούν: A. την ενημέρωση για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης· Β. τη συνδρομή δικηγόρου· Γ. τη διερμηνεία και τη μετάφραση· Δ. τη δυνατότητα συναινέσεως· Ε. την ακρόαση. Οι εν λόγω ενότητες αντιστοιχούν στα δικαιώματα του εκζητουμένου τα οποία κατοχυρώνονται απευθείας στην απόφαση-πλαίσιο 2002/584, όπως θα δούμε πιο κάτω.
(
12
)	Διευκρινίζω, εντούτοις, ότι ο εκζητούμενος, αφότου παραδοθεί στη δικαστική αρχή εκδόσεως του εντάλματος, θα αποκτήσει την ιδιότητα του «κατηγορουμένου» κατά την έννοια της οδηγίας 2012/13 και, επομένως, θα απολαύει όλων των δικαιωμάτων που συνδέονται με την εν λόγω ιδιότητα.
(
13
)	Βλ. απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2019, Parquet général du Grand-Duché de Luxembourg και Openbaar Ministerie (Eισαγγελείς της Λυών και της Tours) (C‑566/19 PPU και C‑626/19 PPU, EU:C:2019:1077, σκέψη 43).
(
14
)	Ψήφισμα του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 2009, για έναν οδικό χάρτη για την ενίσχυση των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων ή κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες (ΕΕ 2009, C 295, σ. 1) και «Το Πρόγραμμα της Στοκχόλμης – Μια ανοικτή και ασφαλής Ευρώπη που εξυπηρετεί και προστατεύει τους πολίτες», σημείο 2.4 (ΕΕ 2010, C 115, σ. 1).
(
15
)	ΕΕ 2010, L 280, σ. 1.
(
16
)	ΕΕ 2013, L 294, σ. 1.
(
17
)	ΕΕ 2016, L 132, σ. 1.
(
18
)	ΕΕ 2016, L 297, σ. 1.
(
19
)	ΕΕ 2009, L 81, σ. 24.
(
20
)	COM(2010) 392 τελικό.
(
21
)	Πρβλ. αποφάσεις της 13ης Ιουνίου 2019, Moro (C‑646/17, EU:C:2019:489, σκέψη 34), και της 19ης Σεπτεμβρίου 2019, Rayonna prokuratura Lom (C‑467/18, EU:C:2019:765, σκέψη 36). Με την πρώτη αυτή απόφαση, το Δικαστήριο διευκρίνισε επίσης, στη σκέψη 36, ότι η οδηγία 2012/13 συμβάλλει στην ελάχιστη εναρμόνιση των ποινικών διαδικασιών εντός της Ένωσης και η εφαρμογή, σε κράτος μέλος, των κανόνων που προβλέπει η οδηγία αυτή δεν εξαρτάται από την ύπαρξη διασυνοριακής καταστάσεως στο πλαίσιο διαφοράς που ανέκυψε στο εν λόγω κράτος μέλος.
(
22
)	Πρβλ. απόφαση της 5ης Ιουνίου 2018, Kolev κ.λπ. (C‑612/15, EU:C:2018:392, σκέψη 89).
(
23
)	Βλ. αποφάσεις της 6ης Δεκεμβρίου 2018, IK (Εκτέλεση παρεπόμενης ποινής) (C‑551/18 PPU, EU:C:2018:991, σκέψεις 36 έως 39), και της 30ής Μαΐου 2013, F (C‑168/13 PPU, EU:C:2013:358, σκέψη 57).
(
24
)	Πρβλ. αποφάσεις της 6ης Δεκεμβρίου 2018, IK (Εκτέλεση παρεπόμενης ποινής) (C‑551/18 PPU, EU:C:2018:991, σκέψη 56), και της 25ης Ιουλίου 2018, Minister for Justice and Equality (Πλημμέλειες του δικαστικού συστήματος) (C‑216/18 PPU, EU:C:2018:586, σκέψη 57).
(
25
)	Η άποψη που διατυπώνεται στην απόφαση περί παραπομπής, κατά την οποία η δικονομική κατάσταση των προσώπων που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως ευθυγραμμίζεται με την κατάσταση των υπόπτων ή κατηγορουμένων τους οποίους αφορά η οδηγία 2012/13, ισοδυναμεί, κατά την άποψή μου, με άρνηση της ιδιαιτερότητας της διασυνοριακής διαδικασίας παραδόσεως του εκζητουμένου μεταξύ κρατών μελών.
(
26
)	Η εφαρμογή του άρθρου 4, παράγραφος 3, του άρθρου 6, παράγραφος 2, και του άρθρου 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2012/13 στην περίπτωση των προσώπων που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως στερείται, εν πάση περιπτώσει, νοήματος όταν το εν λόγω ένταλμα εκδόθηκε για την εκτέλεση στερητικής της ελευθερίας ποινής.
(
27
)	Ειδικότερα, εγείρεται το ζήτημα των συνεπειών της αναγνωρίσεως, υπέρ των προσώπων που συλλαμβάνονται δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, του δικαιώματος προσβάσεως στη δικογραφία, όπως το εν λόγω δικαίωμα προβλέπεται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2012/13 και διευκρινίζεται στην αιτιολογική σκέψη 30 της ίδιας οδηγίας, υπό τη μορφή της παροχής στον ενδιαφερόμενο και στον συνήγορό του εγγράφων και, ενδεχομένως, φωτογραφιών, μαγνητοσκοπήσεων και ηχογραφήσεων, τα οποία είναι απαραίτητα για την αποτελεσματική αμφισβήτηση, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, της νομιμότητας της συλλήψεως ή της κρατήσεως του υπόπτου. Η εν λόγω κοινοποίηση των στοιχείων της δικογραφίας θα παράσχει στον ενδιαφερόμενο και στον συνήγορό του τη δυνατότητα να υποβάλουν αιτήματα σχετικά με τα προσκομισθέντα αποδεικτικά στοιχεία ή να ζητήσουν συμπληρωματική έρευνα, πράγμα το οποίο αναμφισβήτητα θα επηρεάσει τη διεξαγωγή της διαδικασίας παραδόσεως.
(
28
)	Απόφαση της 16ης Ιουλίου 2015, Lanigan (C‑237/15 PPU, EU:C:2015:474, σκέψη 41).
(
29
)	Επισημαίνω ότι την εν λόγω άποψη συμμερίζονται η Επιτροπή και όλες οι κυβερνήσεις οι οποίες κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας.
(
30
)	Πρβλ. απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2013, Melloni (C‑399/11, EU:C:2013:107, σκέψη 45).
(
31
)	Βλ. απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2013, Melloni (C‑399/11, EU:C:2013:107, σκέψη 48).
(
32
)	Πρβλ. απόφαση της 5ης Απριλίου 2016, Aranyosi και Căldăraru (C‑404/15 και C‑659/15 PPU, EU:C:2016:198, σκέψεις 77 και 78).
(
33
)	Πρβλ. αποφάσεις της 25ης Ιουλίου 2018, Minister for Justice and Equality (Πλημμέλειες του δικαστικού συστήματος) (C‑216/18 PPU, EU:C:2018:586, σκέψη 56), και της 30ής Μαΐου 2013, F (C‑168/13 PPU, EU:C:2013:358, σκέψεις 46 και 47).
(
34
)	Βλ. απόφαση της 23ης Ιανουαρίου 2018, Piotrowski (C‑367/16, EU:C:2018:27, σκέψη 50).
(
35
)	Βλ. απόφαση της 27ης Μαΐου 2019, OG και PI (Eισαγγελίες του Lübeck και του Zwickau) (C‑508/18 και C‑82/19 PPU, EU:C:2019:456, σκέψη 67 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
36
)	Βλ. απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2019, Parquet général du Grand-Duché de Luxembourg και Openbaar Ministerie (Eισαγγελείς της Λυών και της Tours) (C‑566/19 PPU και C‑626/19 PPU, EU:C:2019:1077, σκέψεις 60 και 61).
(
37
)	Πρβλ. απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2019, Parquet général du Grand-Duché de Luxembourg και Openbaar Ministerie (Eισαγγελείς της Λυών και της Tours) (C‑566/19 PPU και C‑626/19 PPU, EU:C:2019:1077, σκέψεις 64 έως 66).
(
38
)	Βλ. αποφάσεις της 30ής Μαΐου 2013, F (C‑168/13 PPU, EU:C:2013:358, σκέψη 50)· της 6ης Δεκεμβρίου 2018, IK (Εκτέλεση παρεπόμενης ποινής) (C‑551/18 PPU, EU:C:2018:991, σκέψη 67), και της 12ης Δεκεμβρίου 2019, Parquet général du Grand-Duché de Luxembourg και Openbaar Ministerie (Εισαγγελείς της Λυών και της Tours) (C‑566/19 PPU και C‑626/19 PPU, EU:C:2019:1077, σκέψεις 70 και 71).
(
39
)	Πρβλ. απόφαση της 11ης Μαρτίου 2020, SF (Ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως – Εγγύηση μεταγωγής στο κράτος μέλος εκτελέσεως) (C‑314/18, EU:C:2020:191, σκέψεις 39 και 40).
(
40
)	Πρβλ. αποφάσεις της 29ης Ιανουαρίου 2013, Radu (C‑396/11, EU:C:2013:39, σκέψη 41), και της 10ης Αυγούστου 2017, Zdziaszek (C‑271/17 PPU, EU:C:2017:629, σκέψεις 103 και 104). Ως παραδείγματα, είναι δυνατόν να αναφερθούν ο εκ μέρους της δικαστικής αρχής εκτελέσεως έλεγχος του κινδύνου απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχειρίσεως λόγω των συνθηκών κρατήσεως στο κράτος εκδόσεως του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως [απόφαση της 5ης Απριλίου 2016, Aranyosi και Căldăraru (C‑404/15 και C‑659/15 PPU, EU:C:2016:198)], της ιδιότητας του οργάνου που εξέδωσε το ένταλμα συλλήψεως ως δικαστικής αρχής [απόφαση της 10ης Νοεμβρίου 2016, Kovalkovas (C‑477/16 PPU, EU:C:2016:861)], της υπάρξεως εθνικού εντάλματος συλλήψεως [απόφαση της 1ης Ιουνίου 2016, Bob-Dogi (C‑241/15, EU:C:2016:385)], της τηρήσεως της αρχής ne bis in idem [απόφαση της 16ης Νοεμβρίου 2010, Mantello (C‑261/09, EU:C:2010:683)], του γεγονότος ότι οι προϋποθέσεις για την έκδοση του εν λόγω εντάλματος, και ιδίως η αναλογικότητά του, υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο στο εν λόγω κράτος μέλος [απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2019, Openbaar Ministerie (Εισαγγελία Σουηδίας) (C‑625/19 PPU, EU:C:2019:1078)].
(
41
)	Rizcallah, C., «La notion d’autorité judiciaire d’émission dans le cadre du mandat d’arrêt européen et la “procéduralisation” du principe de confiance mutuelle», L’Observateur de Bruxelles, αριθ. 119, σ. 36.
(
42
)	Πρβλ. απόφαση της 23ης Ιανουαρίου 2018, Piotrowski (C‑367/16, EU:C:2018:27, σκέψεις 58 και 59).
(
43
)	Βλ. απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2019, Parquet général du Grand-Duché de Luxembourg και Openbaar Ministerie (Εισαγγελείς της Λυών και της Tours) (C‑566/19 PPU και C‑626/19 PPU, EU:C:2019:1077, σκέψεις 72 και 73).
(
44
)	Πρβλ. απόφαση της 16ης Ιουλίου 2015, Lanigan (C‑237/15 PPU, EU:C:2015:474, σκέψεις 42, 52, 60 και 62).
(
45
)	Πρβλ. απόφαση της 16ης Ιουλίου 2015, Lanigan (C‑237/15 PPU, EU:C:2015:474, σκέψεις 53 έως 59).
(
46
)	Βλ. απόφαση της 16ης Ιουλίου 2015, Lanigan (C‑237/15 PPU, EU:C:2015:474, σκέψη 51).