Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla)
19 ta’ Marzu 2026 (*)
“Rinviju preliminari – Trasport ferrovjarju – Direttiva 2012/34/KE – Infrastruttura ferrovjarja – Indipendenza fil-ġestjoni – Artikolu 4(2) – Indipendenza tal-ġestjonarji tal-infrastruttura – L-imposti tal-infrastruttura u tas-servizzi – Artikolu 29(1) – Stabbiliment u ġbir tal-imposti – Sistema ta’
tarifikazzjoni tal-imposti għall-użu tal-infrastruttura ferrovjarja Ġermaniża – Trasport ferrovjarju ta’ vjaġġaturi fuq distanza qasira – Kalkolu tal-ammont tal-imposti – Multiplikazzjoni tal-ammont tal-imposti medji miġbura matul perijodu ta’ referenza b’rata ta’ żieda annwali fissa prevista mil-liġi”
Fil-Kawża C‑770/24,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Verwaltungsgericht Köln (il-Qorti Amministrattiva ta’
Köln, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tas‑6 ta’ Novembru 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis‑7 ta’ Novembru 2024, fil-proċedura
DB InfraGO AG,
DB RegioNetz Infrastruktur GmbH
vs
Bundesrepublik Deutschland,
fil-preżenza ta’:
DB Fernverkehr AG,
DB Cargo AG,
Land Berlin,
Bayerische Eisenbahngesellschaft mbH,
Zweckverband Nahverkehr Westfalen-Lippe,
Land Brandenburg,
Land Baden-Württemberg,
Land Sachsen-Anhalt,
BBL Logistik GmbH,
boxXpress.de GmbH,
DeltaRail GmbH,
Eisenbahngesellschaft Potsdam mbH,
Havelländische Eisenbahn AG,
HSL Logistik GmbH,
Hupac Intermodal SA,
ITL Eisenbahngesellschaft mbH,
Lineas NV,
METRANS Rail (Deutschland) GmbH,
Rheincargo GmbH & Co. KG,
SBB Cargo Deutschland GmbH,
TX Logistik AG,
Verkehrsbetriebe Peine-Salzgitter GmbH,
FlixTrain GmbH,
Zweckverband go.Rheinland,
RDC Autozug Sylt GmbH,
BTE BahnTouristikExpress GmbH,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla),
komposta minn I. Jarukaitis, President tal-Awla, M. Condinanzi, N. Jääskinen, R. Frendo u A. Kornezov (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Campos Sánchez-Bordona,
Reġistratur: F. Cathagne, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal‑4 ta’ Diċembru 2025,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għal DB RegioNetz Infrastruktur GmbH u DB InfraGO AG, minn R. Etzold, bħala aġent, assistit minn H. R. J. Krüger, Rechtsanwalt,
–        għall-Bundesrepublik Deutschland, minn U. Geers, C. Mögelin u V. Schmidt, bħala aġenti,
–        għal DB Fernverkehr AG u DB Cargo AG, minn C. Leitzke,
–        għal Bayerische Eisenbahngesellschaft mbH, minn L. Kohlberg u T. Stockmann, Rechtsanwälte,
–        għal BBL Logistik GmbH, boxXpress.de GmbH, DeltaRail GmbH, Eisenbahngesellschaft Potsdam mbH, Havelländische Eisenbahn AG, HSL Logistik GmbH, Hupac Intermodal SA, ITL Eisenbahngesellschaft mbH, Lineas NV, METRANS Rail (Deutschland) GmbH, Rheincargo GmbH & Co. KG, SBB Cargo Deutschland GmbH, TX Logistik AG, Verkehrsbetriebe Peine-Salzgitter GmbH, minn J. Bethge, M. Dästner u D. Stachurski, Rechtsanwälte,
–        għal FlixTrain GmbH, minn C. Maurer u D. Scholz, Rechtsanwälte,
–        għar-Renju tan-Norveġja, minn H. Schulstad, bħala aġent, assistit minn L. Tvedt, advokat,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn M. Noll-Ehlers u K. Walkerová, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(2) u tal-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 2012/34/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑21 ta’ Novembru 2012 li tistabbilixxi żona ferrovjarja unika Ewropea (ĠU 2012, L 343, p. 32, rettifika fil-ĠU 2015, L 67, p. 32 u fil-ĠU 2015, L 196, p. 67), kif emendata bid-Direttiva (UE) 2016/2370 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑14 ta’ Diċembru 2016 (ĠU 2016, L 352, p. 1) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 2012/34”).
2        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn DB InfraGO AG u DB RegioNetz Infrastruktur GmbH minn naħa, u l-Bundesrepublik Deutschland (ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja) min-naħa l-oħra, irrappreżentata mill-Bundesnetzagentur (l-Aġenzija Federali tan-Networks, il-Ġermanja), dwar id-determinazzjoni, permezz ta’ deċiżjoni ta’ din l-aġenzija, tal-ammont tal-imposti applikabbli għall-użu tal-infrastruttura ferrovjarja ġestita mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3        Il-premessi 5, 43 u 66 tad-Direttiva 2012/34 jipprovdu:
“(5)      Sabiex it-trasport tal-ferrovija jkun effiċjenti u kompetittiv ma’ mezzi oħra ta’ trasport, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-impriżi ferrovjarji jkollhom l-istatus ta’ operaturi indipendenti li jaħdmu b’kull manjiera kummerċjali u jadattaw ruħhom għall-bżonnijiet tas-suq.
[...]
(43)      Fil-qafas stabbilit mill-Istati Membri, il-piżijiet u l-iskemi tal-allokazzjoni tal-kapaċità għandhom jinkoraġġixxu lill-maniġers tal-infrastruttura ferrovjarja biex itejbu kemm jistgħu l-użu tal-infrastruttura tagħhom.
[...]
(66)      Investiment fl-infrastruttura ferrovjarja huwa meħtieġ u l-iskemi għat-tqegħid tal-piżijiet fuq l-infrastruttura għandhom jipprovdu inċentivi għall-maniġers tal-infrastruttura biex iwettqu investimenti ekonomikament attraenti.”
4        Skont l-Artikolu 3(2f) ta’ din id-direttiva:
“Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[...]
‘funzjonijiet essenzjali’ tal-immaniġġjar tal-infrastruttura tfisser it-teħid ta’ deċiżjonijiet li jikkonċernaw l-allokazzjoni tal-mogħdijiet tal-ferrovija, inkluż kemm id-definizzjoni kif ukoll il-valutazzjoni tad-disponibbiltà u l-allokazzjoni ta’ mogħdijiet tal-ferrovija individwali, u t-teħid ta’ deċiżjonijiet rigward it-tariffi għall-użu tal-infrastruttura, inkluż id-determinazzjoni u l-ġbir tat-tariffi, f’konformità mal-qafas tat-tariffi u l-qafas tal-allokazzjoni tal-kapaċità stabbiliti mill-Istati Membri skont l-Artikoli 29 u 39;”
5        L-Artikolu 4 tad-direttiva msemmija, intitolat “Indipendenza tal-impriżi ferrovjarji u tal-maniġers tal-infrastruttura”, fil-paragrafu (2) tiegħu jipprovdi:
“Waqt li jirrispetta l-qafas u r-regoli speċifiċi dwar it-tqegħid ta’ piżijiet u dwar l-allokazzjoni stabbiliti mill-Istati Membri, il-maniġer tal-infrastruttura għandu jkun responsabbli għall-immaniġġjar, l-amministrazzjoni u l-kontroll intern tiegħu stess.”
6        L-Artikolu 7a tad-Direttiva 2012/34, intitolat “Indipendenza tal-funzjonijiet essenzjali”, jipprovdi, fil-paragrafi (1) u (2a) tiegħu:
“1.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-maniġer tal-infrastruttura jkollu indipendenza organizzattiva u deċiżjonali fi ħdan il-limiti stipulati fl-Artikolu 4(2), u l-Artikoli 29 u 39, fir-rigward tal-funzjonijiet essenzjali.
(2)      Għall-applikazzjoni tal-paragrafu 1, l-Istati Membri għandhom jiżguraw b’mod partikolari li:
(a)      impriża ferrovjarja jew kwalunkwe entità ġuridika oħra ma teżerċitax influwenza deċiżiva fuq l-maniġer tal-infrastruttura fir-rigward tal-funzjonijiet essenzjali, mingħajr preġudizzju għar-rwol tal-Istati Membri fir-rigward tad-determinazzjoni tal-qafas tat-tariffi u l-qafas tal-allokazzjoni tal-kapaċità u regoli speċifiċi għat-tariffi f’konformità mal-Artikoli 29 u 39;”
7        L-Artikolu 8 ta’ din id-direttiva, intitolat “Finanzjament tal-maniġer tal-infrastruttura”, jipprovdi fil-paragrafi (2) u (4) tiegħu:
“2.      Waqt li jikkunsidraw kif imiss l-Artikoli 93, 107 u 108 tat-TFUE, l-Istati Membri jistgħu jipprovdu lill-maniġer tal-infrastruttura wkoll b’finanzjament konsistenti mal-funzjonijiet tiegħu kif imsemmi fil-punt (2) tal-Artikolu 3, mad-daqs tal-infrastruttura u mar-rekwiżiti finanzjarji, b’mod partikolari sabiex ikopru investimenti ġodda. L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li jiffinanzjaw dawn l-investimenti permezz ta’ mezzi oħra minbarra l-finanzjament dirett tal-Istat. Fi kwalunkwe każ, l-Istati Membri għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti msemmija fil-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikolu.
[...]
(4)      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, f’kundizzjonijiet normali tal-kummerċ u f’perjodu raġonevoli ta’ żmien li m’għandux jaqbeż perjodu ta’ ħames snin, il-kont tal-qligħ u t-telf ta’ maniġer tal-infrastruttura għandhom għall-inqas jibbilanċjaw dħul mill-piżijiet tal-infrastruttura, iż-żejjed minn attivitajiet kummerċjali oħrajn, dħul minn sorsi privati li ma jistax jitħallas lura u l-fondi mill-Istat, fuq naħa waħda, inkluzi ħlasijiet bil-quddiem mill-Istat, meta jkun xieraq, u infiq infrastrutturali, min-naħa l-oħra.”
8        Fil-Kapitolu IV tal-imsemmija direttiva, intitolat “Id-debitar ta’ imposti għall-użu tal-infrastruttura ferrovjarja u tal-allokazzjoni tal-kapaċità tal-infrastruttura ferrovjarja”, fit-Taqsima 2, intitolata “L-imposti tal-infrastruttura u tas-servizzi” u li tinkludi l-Artikoli 29 sa 37 tagħha, dan l-Artikolu 29, intitolat “Stabbiliment, determinazzjoni u ġbir ta’ imposti”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu qafas tal-imposti waqt li jirrispettaw l-indipendenza tal-immaniġġjar stipulata fl-Artikolu 4.
Mingħajr preġudizzju għal dik il-kundizzjoni, l-Istati Membri għandhom ukoll jistabbilixxu regoli speċifiċi dwar l-imposti jew jiddelegaw dawn is-setgħat lill-maniġers tal-infrastruttura.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li d-dikjarazzjoni tan-netwerk tkun tinkludi l-qafas tal-imposti u r-regoli għat-tqegħid tal-imposti jew tindika sit elettroniku fejn jiġu ppubblikati l-qafas tal-imposti u r-regoli għat-tqegħid tal-imposti
Il-maniġer tal-infrastruttura għandu jiddetermina u jiġbor il-piżijiet għall-użu tal-infrastruttura skont il-qafas ta’ tqegħid tal-imposti u r-regoli tat-tqegħid tal-imposti stabbiliti.”
9        L-Artikolu 30 tal-istess direttiva, intitolat “Spiża tal-infrastruttura u tal-kontabbiltà”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Il-maniġers tal-infrastruttura għandhom, b’kunsiderazzjoni xierqa għas-sikurezza u għall-manutenzjoni u t-titjib tal-kwalità tas-servizz tal-infrastruttura, jingħataw inċentivi biex inaqqsu l-ispejjeż tal-forniment tal-infrastruttura u l-livell tal-imposti tal-aċċess.”
10      L-Artikolu 31 tad-Direttiva 2012/34, intitolat “Il-Prinċipji tat-tqegħid tal-imposti”, jipprovdi, fil-paragrafu 3 tiegħu:
“Mingħajr preġudizzju għall-paragrafi 4 jew 5 ta’ dan l-Artikolu jew għall-Artikolu 32, l-imposti għall-pakkett ta’ aċċess minimu u għal aċċess għal infrastrutturi li jgħaqqdu l-faċilitajiet ta’ servizz għandhom jiġu stabbiliti abbażi tal-ispiża direttament imġarrba minħabba t-tħaddim tas-servizz ferrovjarju.”
11      L-Artikolu 32 ta’ din id-direttiva, intitolat “Eċċezzjonijiet għall-prinċipji tat-tqegħid tal-imposti”, jipprovdi, fil-paragrafi 1 u 3 tiegħu:
“1.      Sabiex ikun hemm irkupru sħiħ tal-ispejjeż magħmula mill-maniġer tal-infrastruttura, Stat Membru jista’, jekk is-suq jiflaħ għalihom, jimponi mark-ups fuq bażi ta’ prinċipji effiċjenti, trasparenti u nondiskriminatorji, waqt li jiggarantixxi l-aħjar kompetittività ta’ taqsimiet tas-suq ferrovjarju. Is-sistema tat-tqegħid tal-imposti għandha tirrispetta ż-żidiet fil-produttività miksuba mill-impriżi ferrovjarji.
Iżda l-livell tal-imposti ma għandux jeskludi l-użu tal-infrastruttura minn taqsimiet tas-suq li jistgħu jħallsu għall-inqas l-ispejjeż imġarrba direttament b’riżultat tat-tħaddim tas-servizz ferrovjarju, u rata ta’
redditu li jiflaħ għaliha s-suq.
Qabel ma japprovaw l-impożizzjoni ta’ tali mark-ups, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-maniġers tal-infrastruttura jivvalutaw ir-rilevanza tagħhom għal taqsimiet speċifiċi tas-suq, filwaqt li jqisu mill-inqas il-pari elenkati fil-punt 1 tal-Anness VI u jżommu dawk rilevanti. Il-lista ta’ taqsimiet tas-suq definita mill-maniġers tal-infrastruttura għandu jkun fiha mill-inqas dawn it-tliet taqsimiet li ġejjin: is-servizzi ta’ trasport tal-merkanzija, is-servizzi tal-passiġġieri fil-qafas ta’ kuntratt tas-servizz pubbliku u servizzi oħra għall-passiġġieri.
Il-maniġers tal-infrastruttura jistgħu jiddistingwu wkoll it-taqsimiet tas-suq skont il-prodott bażiku jew il-passiġġieri li jkunu qed jiġu trasportati.
[...]
3.      Għall-proġetti speċifiċi futuri ta’ investiment jew proġetti speċifiċi ta’ investiment li tlestew wara l‑1988, il-maniġer tal-infrastruttura jista’ jiffissa jew ikompli jiffissa imposti ogħla abbażi tal-ispejjeż fit-tul ta’ dawn il-proġetti jekk dawn iżidu l-effiċjenza jew il-kosteffettività jew it-tnejn u ma jistgħux jew ma setgħux isiru mod ieħor. [...]”
12      L-Artikolu 33 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Skonti”, jipprovdi, fil-paragrafu 3 tiegħu:
“Il-maniġers tal-infrastruttura jistgħu jintroduċu skemi disponibbli għall-utenti kollha tal-infrastruttura, għal flussi speċifikati tat-traffiku, li jagħtu skonti limitati fil-ħin biex jinkoraġġixxu l-iżvilupp ta’ servizzi ġodda ferrovjarji, jew skonti li jinkoraġġixxu l-użu ta’ linji konsiderevolment mhux użati biżżejjed.”
Id-dritt Ġermaniż
13      L-Artikolu 36 tal-Eisenbahnregulierungsgesetz (il-Liġi dwar ir-Regolamentazzjoni tal-Ferrovija), tad‑29 ta’ Awwissu 2016 (BGBl. 2016 I, p. 2082), kif emendata bl-Artikolu 2 tal-Gesetz zur Weiterentwicklung des Eisenbahnregulierungsrechts (il-Liġi dwar l-iżvilupp tal-leġiżlazzjoni ferrovjarja), tad‑9 ta’ Ġunju 2021 (BGBl. 2021 I, p. 1737) (iktar ’il quddiem l-“ERegG”), intitolat “Struttura tal-imposti”, jipprevedi, fil-paragrafu 2 tiegħu:
“Maniġer tal-infrastruttura ferrovjarja għandu jeżamina sa liema punt il-mark-ups jistgħu japplikaw għal servizzi ta’ trasport jew għal partijiet speċifiċi tas-suq. Sabiex jagħmel dan, huwa għandu jeżamina l-pari ta’ servizzi jew ta’ segmenti tas-suq [...] u għandu jagħżel dawk li huma rilevanti, iżda tal-inqas
1.      is-servizzi ta’ trasport ta’ merkanzija;
2.      is-servizzi ta’ trasport ferrovjarju tal-passiġġieri fuq distanzi qosra u servizzi oħra ta’ trasport ta’ passiġġieri fil-kuntest ta’ kuntratt għal servizz pubbliku, u
3.      is-servizzi ta’ trasport ferrovjarju tal-passiġġieri fuq distanzi twal.
It-tariffi applikati ma għandhomx jeskludu l-użu tal-linji ferrovjarji minn servizzi ta’ trasport jew minn segmenti tas-suq li jistgħu jiġġeneraw mill-inqas l-ispejjeż direttament marbuta mal-operat ferrovjarju u qligħ li s-suq jista’ jsostni. Il-mark-ups għandhom jintgħażlu b’mod li s-servizzi tat-trasport tal-merkanzija u tal-passiġġieri jkopru l-ispejjeż kollha sostnuti mill-maniġer tal-infrastruttura ferrovjarja.”
14      L-Artikolu 37 tal-ERegG, intitolat “Struttura ta’ imposti għall-installazzjonijiet ferrovjarji u għall-istazzjonijiet tal-passiġġieri għas-servizzi ta’ trasport ta’ passiġġieri fil-kuntest ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku; rapport tal-kopertura tal-ispejjeż”, jipprovdi, fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu:
“(1)      Jekk, għall-perijodu ta’ validità tal-iskeda tas-servizz ikkonċernata, il-Länder ikollhom fondi tal-Istat Federali għat-trasport pubbliku tal-passiġġieri fuq distanzi qosra, b’mod partikolari għat-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri fuq distanzi qosra (fond ta’
reġjonalizzazzjoni), l-impriżi tal-infrastruttura ferrovjarja tal-Istat Federali għandhom jiffissaw, għas-servizzi ta’ trasport, [...] l-ammont tal-imposti għall-użu tal-installazzjonijiet ferrovjarji għal kull Land u għall-użu tal-istazzjonijiet tal-passiġġieri skont iż-żona ta’ awtorità organizzatriċi.
(2)      L-ammont tal-imposti msemmija fil-paragrafu 1 għandu jiġi kkalkolat, għal kull Land jew, fil-każ tat-tariffi għall-użu tal-istazzjonijiet tal-passiġġieri, għal kull żona ta’ awtorità organizzattiva, b’mod li jikkorrispondi għal dak tal-imposti medji tat-traffiku inkwistjoni għall-installazzjonijiet ferrovjarji tal-Land ikkonċernat matul il-perijodu ta’ validità tal-iskeda ta’ servizz 2020/2021 u għall-istazzjonijiet tal-passiġġieri fiż-żona ta’ awtorità organizzatriċi korrispondenti matul is-sena kalendarja 2021. Sa fejn l-ammont totali tal-fondi ta’
reġjonalizzazzjoni dovuti lil-Länder evolva bejn is-sena 2021 u s-sena li matulha għandha effettivament titħallas it-tariffa, l-ammont tal-ħlasijiet imsemmija fil-paragrafu 1 għandu jiġi aġġustat b’applikazzjoni tar-rata ta’ emenda annwali stabbilita fl-Artikolu 5(3) tal-[Gesetz zur Regionalisierung des öffentlichen Personennahverkehrs (Regionalisierungsgesetz) – RegG) (il-Liġi dwar ir-reġjonalizzazzjoni tat-trasport pubbliku tal-passiġġieri fuq distanza qasira), tas‑27 ta’ Diċembru 1993 (BGBl. 1993 I, p. 2378, 2395). ”
15      L-Artikolu 45 tal-ERegG, intitolat “Approvazzjoni tal-imposti u prinċipji ta’
tarifikazzjoni”, jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“L-imposti ta’ maniġer tal-infrastruttura ferrovjarja għall-provvista tas-sensiela ta’ servizzi ta’ aċċess minimu, inklużi l-prinċipji ta’
tarifikazzjoni msemmija fil-punt 2 tal-Anness 3, għandhom jiġu approvati mill-awtorità regolatorja. L-awtorizzazzjoni għandha tingħata sa fejn id-determinazzjoni tal-imposti tikkonforma mar-rekwiżiti tal-Artikoli 24 sa 40 u tal-Artikolu 46, u sa fejn il-prinċipji ta’
tarifikazzjoni jikkonformaw mar-rekwiżiti tal-punt 2 tal-Anness 3. Jekk id-determinazzjoni tal-imposti ma tikkonformax mar-rekwiżiti tal-Artikoli 24 sa 40 u tal-Artikolu 46, l-awtorità regolatorja tista’ taġġusta l-kalkolu tal-imposti sa fejn ikun meħtieġ u tapprova l-imposti li jirriżultaw.”
16      L-Artikolu 5 tal-Liġi dwar ir-reġjonalizzazzjoni tat-trasport pubbliku tal-passiġġieri fuq distanza qasira, kif emendata bl-Artikolu 1
tan-Neuntes Gesetz zur Änderung des Regionalisierungsgesetzes (id-Disa’ liġi li temenda l-Liġi dwar ir-Reġjonalizzazzjoni), tal‑20 ta’ April 2023 (BGBl. 2023 I, Nr. 107) (iktar ’il quddiem ir-“RegG”), intitolat “Finanzjament u tqassim”, jipprovdi, fil-paragrafi 1 sa 3 u 10 tiegħu:
“(1)      Il-Länder għandhom dritt kull sena, għat-traffiku pubbliku ta’ vjaġġaturi fuq distanza qasira, għal ammont provenjenti mid-dħul fiskali tal-Istat Federali skont id-dispożizzjonijiet li ġejjin. L-Istat Federali jikkontribwixxi għalhekk għall-finanzjament ta’ din il-missjoni tal-Länder. Fil-kuntest tal-awtonomija baġitarja tagħhom, il-Länder għandhom jagħmlu kull sena kontribuzzjonijiet xierqa għall-finanzjament tat-trasport pubbliku tal-passiġġieri fuq distanzi qosra.
(2)      Għas-sena 2016, l-ammont huwa ffissat għal EUR 8 biljun.
(3)      Mis-sena 2017 u sas-sena 2022 inkluża, l-ammont imsemmi fil-paragrafu 2 jiżdied b’1.8 % fis-sena. Mis-sena 2023 u sas-sena 2031 inkluża, l-ammont imsemmi fil-paragrafu 2 jiżdied bi 3 % fis-sena.
[...]
(10)      Id-dinamika taż-żieda fl-imposti tal-infrastruttura, b’mod partikolari l-imposti tal-istazzjonijiet u tal-linji tal-ferrovija fit-trasport ferrovjarju lokali tal-passiġġieri tal-impriżi tal-infrastruttura ferrovjarja tal-Istat Federali, għandha tkun limitata skont il-liġi regolatorja tal-linji tal-ferrovija. B’deroga mill-Artikolu 37(2) tal-ERegG, l-imposti għall-użu tal-faċilitajiet ferrovjarji u tal-istazzjonijiet tal-passiġġieri għandhom jiżdiedu b’1.8 % bejn is-sena 2023 u s-sena 2025.”
It-tilwima fil-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
17      DB InfraGO, waħda mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, hija persuna ġuridika rregolata mid-dritt privat ikkostitwita fil-forma ta’ kumpannija pubblika b’responsabbiltà limitata. Hija sussidjarja 100 % ta’
Deutsche Bahn AG, grupp ta’ mobbiltà u ta’ trasport li jappartjeni lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja. DB RegioNetz Infrastruktur, ir-rikorrenti l-oħra fil-kawża prinċipali, hija persuna ġuridika rregolata mid-dritt privat ikkostitwita fil-forma ta’ kumpannija b’responsabbiltà limitata. Hija sussidjarja 100 % ta’ DB InfraGO. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jiġġestixxu, flimkien, bħala ġestjonarji tal-infrastruttura ferrovjarja, il-parti l-kbira tan-netwerk ferrovjarju fit-territorju Ġermaniż.
18      Għall-użu tal-infrastruttura ferrovjarja tagħhom, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali għandhom iħallsu lill-impriżi ferrovjarji li għandhom aċċess għan-netwerks tagħhom imposti għall-użu li għandhom jiġu approvati minn qabel mill-Aġenzija Federali tan-Networks, skont l-Artikolu 45(1) tal-ERegG.
19      Permezz ta’ deċiżjoni tat‑22 ta’ Marzu 2024, l-Aġenzija Federali tan-Networks awtorizzat lir-rikorrenti fil-kawża prinċipali biex japplikaw l-imposti msemmija fl-Anness 1 ta’ din id-deċiżjoni għall-provvista tal-pakkett ta’ aċċess minimu għall-perijodu tal-iskeda ta’ servizz 2024/2025 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali”).
20      Permezz tad-deċiżjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, l-Aġenzija Federali tan-Networks, qabel kollox, approvat il-proposta tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali li s-settur tas-servizzi ta’ trasport ferrovjarju tal-passiġġieri fuq distanzi qosra (iktar ’il quddiem is-“settur tas-SPNV”) u tas-servizzi l-oħra ta’ trasport tal-passiġġieri fil-kuntest ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku jinqasam f’żewġ segmenti għal kull Land, jiġifieri wieħed għat-traffiku bit-tagħbija u wieħed għat-traffiku mingħajr tagħbija, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ammont tat-tariffi applikabbli għal kull segment.
21      Sussegwentement, l-Aġenzija Federali tan-Networks qieset li l-ammont tal-imposti għas-settur tas-SPNV, kif mitlub prinċipalment mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, ma setax jiġi approvat, peress li, skont l-Artikolu 37(2) tal-ERegG, dan l-ammont kellu jiġi kkalkolat għal kull wieħed miż-żewġ segmenti ta’ kull Land b’mod li jikkorrispondi għat-tariffi medji tat-trasport ikkonċernati, għal kull Land, għall-perijodu ta’ validità tal-iskeda ta’ servizz 2020/2021, flimkien mar-rata ta’ żieda annwali fissa ta’ 1.8 %, prevista fl-Artikolu 5(3) u (10) tar-RegG. Konsegwentement, l-Aġenzija Federali tan-Networks ikkalkolat mill-ġdid l-ammont tal-imposti għal kull wieħed minn dawn iż-żewġ segmenti tas-settur tas-SPNV skont id-dispożizzjonijiet ta’ dawn id-dispożizzjonijiet nazzjonali, u dan irriżulta fl-awtorizzazzjoni ta’ tariffi iktar baxxi minn dawk mitluba prinċipalment mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali.
22      Finalment, l-Aġenzija Federali tan-Networks iddeċidiet li żżid l-ammont tal-imposti applikabbli fis-settur tas-servizzi ta’ trasport ferrovjarju tal-passiġġieri fuq distanzi twal (iktar ’il quddiem is-“settur tas-SPFV”) u fis-settur tas-servizzi tat-trasport ferrovjarju tal-merkanzija (iktar ’il quddiem is-“settur SGV”) meta mqabbel ma’ dak mitlub prinċipalment mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, sabiex jiġi ssodisfatt l-obbligu, previst mid-dritt Ġermaniż, li jgħid li l-imposti għandhom ikopru l-ispejjeż kollha sostnuti mill-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja.
23      Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ppreżentaw rikors kontra d-deċiżjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali quddiem il-Verwaltungsgericht Köln (il-Qorti Amministrattiva ta’
Köln, il-Ġermanja), li hija l-qorti tar-rinviju.
24      Il-qorti tar-rinviju tirrileva li d-deċiżjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tipprevedi żieda, meta mqabbla mas-sena preċedenti, ta’ 0.6 % tal-imposti għas-settur SPNV kif ukoll ta’ 17.7 % għas-settur SPFV u ta’ 16.2 % għas-settur SGV. Fil-fehma tagħha, tali diverġenza hija spjegata mill-fatt li s-settur SPNV huwa ffinanzjat minn fondi pubbliċi ta’
reġjonalizzazzjoni u li d-determinazzjoni tal-ammont tal-imposti applikabbli f’dan l-aħħar settur tieħu inkunsiderazzjoni d-disponibbiltà ta’ dawn il-fondi, filwaqt li s-settur SPFV u s-settur SGV huma ffinanzjati mill-utenti.
25      Għas-settur SPNV, l-ammont tal-imposti applikabbli għandu jiġi kkalkolat, skont l-Artikolu 37(2) tal-ERegG u l-Artikolu 5(3) u (10) tar-RegG (iktar ’il quddiem il-“leġiżlazzjoni Ġermaniża dwar l-imposti”), billi ssir il-multiplikazzjoni ta’ żewġ valuri, iddeterminati u imposti mil-liġi fuq il-ġestjonarji tal-infrastruttura ferrovjarja, jiġifieri l-imposta medja applikabbli matul il-perijodu ta’ referenza 2020/2021 fil-Land ikkonċernat u rata ta’ żieda annwali fissa ta’ 1.8 %.
26      Issa, peress li l-leġiżlatur Ġermaniż, fl-istess ħin, impona fuq dawn il-ġestjonarji obbligu li jgħid li l-imposti għandhom ikopru l-ispejjeż totali li huma jsostnu, iż-żidiet reali tal-ispejjeż fis-settur SPNV, ta’ 6 % għas-sena 2025 u għalhekk nettament ogħla minn din ir-rata ta’ żieda annwali fissa ta’ 1.8 %, jistgħu jiġu kkumpensati biss b’żieda tal-ammont tal-imposti applikabbli mqassma bejn is-setturi SPFV u SGV, b’tali mod li minn dan jirriżulta piż sproporzjonat għal dawn l-aħħar setturi. Fil-fatt, l-imsemmija ġestjonarji għandhom ikopru l-ispejjeż kollha tagħhom permezz ta’ żidiet fl-imposti, marbuta mal-operat tat-tren, li huma jiġbru.
27      Il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-leġiżlazzjoni Ġermaniża dwar l-imposti tippreġudikax l-indipendenza tal-ġestjoni tal-ġestjonarji tal-infrastruttura ferrovjarja, kif prevista fl-Artikolu 29(1) u fl-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 2012/34.
28      Hija tqis li mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-Istati Membri ma jistgħux jindaħlu fuq l-indipendenza tal-ġestjoni tal-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja, li teżiġi li dan tal-aħħar iżomm tal-inqas ċertu marġni ta’ manuvra għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont tal-imposti għall-użu, b’mod partikolari permezz tat-teħid ta’ deċiżjonijiet dwar l-għażla u l-evalwazzjoni tal-fatturi jew tal-parametri li abbażi tagħhom jitwettaq dan il-kalkolu.
29      Or, la législation allemande sur les redevances imposerait l’application d’une formule mathématique pour le calcul du montant des redevances applicables dans le secteur du SPNV, laquelle ne laisserait au gestionnaire d’infrastructure ferroviaire aucune marge de manœuvre pour prendre des décisions relatives au montant de ces redevances. Din il-leġiżlazzjoni ċċaħħad għalhekk lil dan il-ġestjonarju mill-possibbiltà li jieħu inkunsiderazzjoni, għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont tal-imsemmija imposti, żieda ogħla fl-ispejjeż tiegħu, jew, għall-kuntrarju, li jgħaddi tnaqqis fl-ispejjeż. Barra minn hekk, hija tobbligah jikkumpensa d-defiċits li jirriżultaw mill-ammont insuffiċjenti tal-istess tariffi permezz ta’ żieda tal-ammonti tal-imposti applikabbli fis-setturi SPFV u SGV, minkejja li dan jista’ jmur kontra l-interess tal-imsemmi ġestjonarju.
30      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Verwaltungsgericht Köln (il-Qorti Amministrattiva ta’
Köln ) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-Artikolu 4(2) u l-Artikolu 29(1) tad-[Direttiva 2012/34], għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu dispożizzjonijiet nazzjonali li jeżiġu lill-ġestjonarju tal-infrastruttura, [fis-settur SPNV], jikkalkola t-tariffi [imposti] suġġetti għal awtorizzazzjoni billi jimmultiplika t-tariffi [l-imposti] medji tat-trasport ikkonċernat f’sena ta’ riferiment stabbilita legalment b’rata ta’
dinamizzazzjoni annwali prevista mil-liġi?”
Fuq id-domanda preliminari
31      Permezz tad-domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 4(2) u l-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 2012/34 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi fuq il-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja l-obbligu li jikkalkola l-ammont tal-imposti applikabbli fis-settur SPNV permezz ta’ formula matematika li tikkonsisti fil-multiplikazzjoni tal-ammont tal-imposti medji miġbura matul perijodu ta’ referenza ddeterminat b’rata ta’ żieda annwali fissa prevista mil-liġi.
32      L-ewwel nett, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva jistabbilixxi l-prinċipju ta’ indipendenza, b’mod partikolari, tal-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja. Skont l-Artikolu 2 ta’ dan l-artikolu, “[w]aqt li jirrispetta l-qafas u r-regoli speċifiċi dwar it-tqegħid ta’ piżijiet u dwar l-allokazzjoni stabbiliti mill-Istati Membri, il-maniġer tal-infrastruttura għandu jkun responsabbli għall-immaniġġjar, l-amministrazzjoni u l-kontroll intern tiegħu stess”.
33      Il-portata ta’ dan il-prinċipju ta’ indipendenza tal-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja hija ppreċiżata fl-Artikolu 7a(1) tal-imsemmija direttiva, li jipprevedi li dan għandu indipendenza organizzattiva u deċiżjonali, fil-limiti ddefiniti fl-Artikolu 4(2) u fl-Artikoli 29 u 39 tal-istess direttiva, fir-rigward tal-“funzjonijiet essenzjali”. B’mod partikolari, skont il-paragrafu (2)(a) ta’ dan l-Artikolu 7a, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li impriża ferrovjarja jew kwalunkwe entità ġuridika oħra ma teżerċitax influwenza deċiżiva fuq il-ġestjonarju tal-infrastruttura fir-rigward tal-“funzjonijiet essenzjali”, u dan mingħajr preġudizzju għar-rwol tal-Istati Membri fir-rigward tad-determinazzjoni tal-qafas tat-tariffi u tal-qafas tal-allokazzjoni tal-kapaċità u tar-regoli speċifiċi għat-tariffi f’konformità mal-Artikoli 29 u 39;
34      Il-kunċett ta’ “funzjonijiet essenzjali tal-ġestjoni tal-infrastruttura” jkopri b’mod partikolari, kif jirriżulta mill-punt 2f tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2012/34, it-teħid ta’ deċiżjoni dwar l-impożizzjoni ta’ tariffi fuq l-infrastruttura ferrovjarja, inkluż id-determinazzjoni tal-ammont tal-imposti u l-ġbir tagħhom, konformement mal-qafas ta’ impożizzjoni ta’ tariffi stabbilit mill-Istati Membri b’applikazzjoni, b’mod partikolari, tal-Artikolu 29 ta’ din id-direttiva.
35      It-tieni nett, mill-ewwel u mir-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 29(1) tal-imsemmija direttiva jirriżulta, minn naħa, li l-Istati Membri huma obbligati josservaw l-indipendenza tal-ġestjoni prevista fl-Artikolu 4 tagħha meta jistabbilixxu qafas għall-impożizzjoni ta’ tariffi u, min-naħa l-oħra, li l-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja jiddetermina l-ammont tal-imposta applikabbli għall-użu ta’ din l-infrastruttura u jiġborha konformement mal-qafas ta’
tarifikazzjoni u mar-regoli ta’
tarifikazzjoni stabbiliti.
36      L-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 2012/34 jistabbilixxi għalhekk tqassim tal-kompetenzi bejn l-Istati Membri u l-ġestjonarju tal-infrastruttura fir-rigward tas-sistemi ta’ impożizzjoni ta’ tariffi (sentenza tat‑22 ta’ Mejju 2025, ÖBB-Infrastruktur u WESTbahn Management, C‑538/23, EU:C:2025:367, punt 35 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
37      Fil-fatt, minn naħa, huma l-Istati Membri li għandhom jistabbilixxu qafas għall-impożizzjoni ta’ tariffi, billi jieħdu inkunsiderazzjoni l-prinċipji ta’ impożizzjoni ta’ tariffi previsti fl-Artikolu 31 tad-Direttiva 2012/34 u, b’mod partikolari, il-prinċipju li jgħid li l-imposti miġbura għall-provvisti minimi kollha u għall-aċċess għall-infrastruttura li tgħaqqad l-installazzjonijiet ta’ servizz huma ugwali għall-ispiża direttament imputabbli għall-operat tas-servizz ferrovjarju.
38      Bħala eċċezzjoni għal dawn il-prinċipji, l-Istati Membri jistgħu wkoll, skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 32(1) ta’ din id-direttiva, sabiex jipproċedu bl-irkupru totali tal-ispejjeż inkorsi mill-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja u jekk is-suq jiflaħ għalihom, jimponu mark-ups fuq il-bażi ta’ prinċipji effikaċi, trasparenti u nondiskriminatorji, filwaqt li jiggarantixxu l-aħjar kompetittività tas-segmenti tas-suq ferrovjarju. Madankollu, kif ippreċiżat il-Qorti tal-Ġustizzja, id-determinazzjoni ta’ tali żidiet ma tidderogax mir-regola ta’ tqassim tal-kompetenzi stabbilita fl-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 2012/34 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Mejju 2025, ÖBB-Infrastruktur u WESTbahn Management, C‑538/23, EU:C:2025:367, punt 36).
39      Min-naħa l-oħra, id-determinazzjoni tal-ammont tal-imposti u l-irkupru tagħhom jaqgħu, bħala prinċipju, fuq il-ġestjonarju tal-infrastruttura, li għandu josserva l-qafas ta’ impożizzjoni ta’ tariffi u r-regoli ta’ impożizzjoni ta’ tariffi stabbiliti mill-Istat Membru kkonċernat.
40      Minn dan jirriżulta li s-sistema ta’ impożizzjoni ta’ tariffi stabbilita mid-Direttiva 2012/34 hija bbażata fuq il-prinċipju li jgħid li huma l-Istati Membri li għandhom jistabbilixxu qafas għall-impożizzjoni ta’ tariffi li jirrigwarda, b’mod partikolari, ir-regoli ġenerali ta’ impożizzjoni ta’ tariffi u li huwa l-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja li għandu jimplimenta dan il-qafas billi jiddetermina l-ammont tal-imposti għall-użu ta’ din l-infrastruttura u tal-installazzjonijiet ta’ servizz u billi jiġbor dawn l-imposti kif ukoll eventwali żidiet għal dawn l-imposti (sentenza tat‑22 ta’ Mejju 2025, ÖBB-Infrastruktur u WESTbahn Management, C‑538/23, EU:C:2025:367, punt 41).
41      F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li s-sistema stabbilita mid-Direttiva 2012/34 hija intiża biex tiżgura l-indipendenza tal-ġestjoni tal-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja. Issa, sabiex tali indipendenza tiġi ggarantita, huwa neċessarju li dan il-ġestjonarju jgawdi, fil-kuntest tal-impożizzjoni ta’ tariffi kif iddefinit mill-Istati Membri, minn marġni ta’ manuvra għad-determinazzjoni tal-ammont tal-imposti b’mod li jkun jista’ jagħmel użu minnhom bħala strument ta’ ġestjoni (sentenzi tat‑28 ta’ Frar 2013, Il-Kummissjoni vs Spanja, C‑483/10, EU:C:2013:114, punt 49, u tat‑22 ta’ Mejju 2025, ÖBB-Infrastruktur u WESTbahn Management, C‑538/23, EU:C:2025:367, punt 48 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
42      Din l-indipendenza tal-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja fid-determinazzjoni tal-ammont tal-imposti ġiet irrikonoxxuta mill-Qorti tal-Ġustizzja b’mod partikolari fir-relazzjonijiet ta’ dan il-ġestjonarju mal-Istat Membru kkonċernat u għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-bilanċi li l-leġiżlatur tal-Unjoni ried jistabbilixxi, b’mod partikolari fl-eżerċizzju mill-imsemmi ġestjonarju tal-funzjonijiet essenzjali tiegħu msemmija fl-Artikolu 7a(1) tad-Direttiva 2012/34 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑9 ta’ Settembru 2021, LatRailNet u Latvijas dzelzceļš, C‑144/20, EU:C:2021:717, punti 42 u 43 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
43      B’mod iktar partikolari, il-Qorti tal-Ġustizzja kellha l-okkażjoni biex tippreċiża li ma hijiex konformi mar-rekwiżit tal-indipendenza ta’ ġestjoni tal-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja leġiżlazzjoni nazzjonali li tillimita l-eżerċizzju tal-kompetenzi tiegħu għad-determinazzjoni tal-ammont tat-tariffi konkreti f’kull każ partikolari, billi tapplika formula stabbilita minn qabel permezz ta’ digriet ministerjali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Frar 2013, Il-Kummissjoni vs Spanja, C‑483/10, EU:C:2013:114, punt 50).
44      Fil-fatt, li kieku r-rwol tagħhom kellu jkun limitat biex jikkalkola l-ammont tal-imposta f’kull każ konkret, billi japplikaw formula ffissata minn qabel permezz ta’ digriet ministerjali u għalhekk mingħajr ma jkollhom ċertu marġni ta’ manuvra fl-iffissar tal-ammont tal-imposti, qabel kollox, il-ġestjonarji tal-infrastruttura ferrovjarja ma jkunux f’pożizzjoni li jimmassimizzaw, b’mod partikolari permezz tas-sistemi ta’ impożizzjoni ta’ tariffi, l-użu ta’ din l-infrastruttura fil-kuntest iddefinit mill-Istati Membri, kif tipprevedi l-premessa 43 tad-Direttiva 2012/34 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Frar 2013, Il-Kummissjoni vs Spanja, C‑483/10, EU:C:2013:114, punt 44).
45      Sussegwentement, dawn il-ġestjonarji ma humiex inċentivati mis-sistemi ta’ impożizzjoni ta’ tariffi sabiex jinvestu fl-infrastruttura ferrovjarja, kif tipprevedi l-premessa 66 tad-Direttiva 2012/34, u lanqas biex inaqqsu l-ispejjeż ta’ provvista ta’ din l-infrastruttura u l-livell tat-tariffi ta’ aċċess, konformement mal-Artikolu 30(1) ta’ din id-direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Frar 2013, Il-Kummissjoni vs Spanja, C‑483/10, EU:C:2013:114, punti 45 u 46).
46      Fl-aħħar nett, l-imsemmija ġestjonarji ma jistgħux jiffissaw jew iżommu imposti ogħla bbażati fuq l-ispiża fit-tul ta’ ċerti proġetti ta’ investiment, kif previst fl-Artikolu 32(3) tad-Direttiva 2012/34, u lanqas ma jistgħu jistabbilixxu sistemi ta’ tnaqqis fuq l-imposti miġbura mingħand l-operaturi, kif jippermetti l-Artikolu 33(3) ta’ din id-direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Frar 2013, Il-Kummissjoni vs Spanja, C‑483/10, EU:C:2013:114, punt 46).
47      Dawn il-kunsiderazzjonijiet jistgħu jiġu trasposti għal leġiżlazzjoni nazzjonali bħal-leġiżlazzjoni Ġermaniża dwar l-imposti, inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Fil-fatt, kif ikkonstatat il-qorti tar-rinviju u kif ikkonfermat waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, b’mod partikolari, l-Aġenzija Federali tan-Networks, din il-leġiżlazzjoni timponi fuq il-ġestjonarji tal-infrastruttura ferrovjarja, essenzjalment, li jiddeterminaw, f’kull Land, l-ammont tal-imposti applikabbli f’kull wieħed miż-żewġ segmenti tas-settur SPNV permezz ta’ formula matematika li fuqha huma ma għandhom ebda kontroll, peress li din il-formula matematika tikkonsisti fil-multiplikazzjoni tal-ammont tal-imposti medji ta’ perijodu ta’ referenza ddeterminat mill-imsemmija leġiżlazzjoni, jiġifieri l-perijodu ta’ validità tal-iskeda ta’ servizz 2020/2021, b’rata ta’ żieda annwali fissa, stabbilita, hija wkoll, mill-istess leġiżlazzjoni, jiġifieri rata ta’ 1.8 %.
48      F’dawn iċ-ċirkustanzi, jidher li r-rwol tal-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja huwa limitat għall-applikazzjoni tal-imsemmija formula matematika, mingħajr ma għandu ebda marġni ta’ manuvra f’dan ir-rigward.
49      Din il-konklużjoni ma hijiex ikkontestata mill-argument invokat quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja mill-Aġenzija Federali tan-Networks u mill-Bayerische Eisenbahngesellschaft mbH, li jgħid li, fl-ewwel lok, il-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja xorta għandu ċertu marġni ta’ manuvra, sa fejn jista’, qabel kollox, joħloq subsegmenti tas-suq addizzjonali f’kull wieħed miż-żewġ segmenti tas-settur SPNV ta’ kull Land, sussegwentement, jinfluwenza l-valur tal-imposti medji tal-perijodu ta’ referenza 2020/2021, li jinsabu fil-formula matematika li sservi ta’ bażi għall-kalkolu tal-ammont tal-imposti għall-perijodu 2024/2025, u, fl-aħħar nett, jiddetermina, b’iktar flessibbiltà, l-ammont tal-imposti applikabbli fis-setturi SPFV u SGV.
50      F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, fir-rigward tal-possibbiltà għall-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja li joħloq subsegmenti tas-suq addizzjonali f’kull wieħed miż-żewġ segmenti tas-settur SPNV ta’ kull Land, mis-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja rriżulta li din il-formula matematika hija għalhekk applikabbli f’kull wieħed minn dawn is-sottosegmenti eventwali addizzjonali. Minn dan isegwi li tali possibbiltà ma hijiex ta’ natura li tiżgura lil dan il-ġestjonarju ċertu marġni ta’ manuvra għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ammont tal-imposti applikabbli fis-settur SPNV.
51      It-tieni nett, fir-rigward tal-argument li jgħid li l-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja seta’ jinfluwenza l-ammont tal-imposti medji tal-perijodu ta’ referenza 2020/2021, li jikkostitwixxi wieħed miż-żewġ valuri tal-imsemmija formula matematika, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li dan il-fatt, anki jekk jitqies li huwa stabbilit, bl-ebda mod ma jippermetti li jitqies li dan l-amministratur kellu xi marġni ta’ manuvra għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ammont tal-imposti applikabbli għall-iskeda tas-servizz 2024/2025, iktar u iktar peress li l-imsemmi ġestjonarju ma setax ikun jaf, fiż-żmien tad-determinazzjoni tal-ammont tal-imposti applikabbli matul il-perijodu 2020/2021, li dawn kienu ser jittieħdu inkunsiderazzjoni għad-determinazzjoni tal-ammont tat-tariffi għall-perijodu 2024/2025.
52      It-tielet nett, fir-rigward tal-argument tal-Aġenzija Federali tan-Networks u tal-Bayerische Eisenbahngesellschaft, ibbażat fuq allegata marġni ta’ manuvra “wiesa’” li għandu l-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja għad-determinazzjoni tal-ammont tal-imposti applikabbli fis-setturi SPFV u SGV, li “jikkumpensa” n-nuqqas ta’ marġni ta’ manuvra fil-kuntest tad-determinazzjoni tal-ammont tat-tariffi applikabbli fis-settur tas-SPNV, għandu jiġi rrilevat li tali “kumpens”, anki jekk jitqies li dan jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni, ma huwiex biżżejjed sabiex tiġi ggarantita l-indipendenza tal-ġestjoni ta’ dan il-ġestjonarju.
53      Fil-fatt, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, f’dan il-każ, is-settur SPNV jirrappreżenta iktar minn 50 % tal-volum totali tal-imposti mħallsa lir-rikorrenti fil-kawża prinċipali u li, anki fis-setturi SPFV u SGV, il-marġni ta’ manuvra ta’ dawn il-ġestjonarji tal-infrastruttura ferrovjarja jidher limitat mill-obbligu impost mil-leġiżlazzjoni nazzjonali li bis-saħħa tiegħu dan il-volum totali tat-tariffi għandu jkopri l-ispejjeż totali li huma jsostnu. Għalhekk, meta t-tariffi applikabbli fis-settur SPNV ma jkoprux, bħal f’dan il-każ, l-ispejjeż totali sostnuti mill-imsemmija ġestjonarji f’dan is-settur, dawn tal-aħħar għandhom l-obbligu li jgħaddu d-defiċit ikkonstatat fuq it-tariffi applikabbli fis-setturi SPFV u SGV, kif tosserva l-qorti tar-rinviju, li għandu bħala konsegwenza li jnaqqas kunsiderevolment il-marġni ta’ manuvra li għandhom l-imsemmija ġestjonarji fil-qasam tad-determinazzjoni tal-ammont tat-tariffi applikabbli f’dawn is-setturi tal-aħħar.
54      Barra minn hekk, waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, DB Fernverkehr AG et DB Cargo AG ainsi que BBL Logistik GmbH, boxXpress.de GmbH, DeltaRail GmbH, Eisenbahngesellschaft Potsdam mbH, Havelländische Eisenbahn AG, HSL Logistik GmbH, Hupac Intermodal SA, ITL Eisenbahngesellschaft mbH, Lineas NV, METRANS Rail (Deutschland) GmbH, Rheincargo GmbH & Co. KG, SBB Cargo Deutschland GmbH, TX Logistik AG u
Verkehrsbetriebe Peine-Salzgitter GmbH, ippreċiżaw li l-ammonti tal-imposti applikabbli fis-setturi SPFV u SGV kienu, minħabba f’hekk, tant żdiedu li l-livelli tagħhom ma kinux iktar konċiljabbli mal-għan li t-trasport bil-ferrovija jsir effikaċi u kompetittiv meta mqabbel mal-mezzi ta’ trasport l-oħra, stabbilit b’mod partikolari fil-premessa 5 tad-Direttiva 2012/34.
55      Fit-tieni lok, kuntrarjament għal dak li jallegaw l-Aġenzija Federali tan-Networks u l-Bayerische Eisenbahngesellschaft, il-fatt li l-attività ta’ trasport fis-settur SPNV hija ffinanzjata, prinċipalment jew saħansitra esklużivament, permezz ta’ fondi pubbliċi ma jippermettix li jiġi ġġustifikat li l-amministratur tal-infrastruttura ferrovjarja jiġi mċaħħad, f’dan is-settur, minn kull marġni ta’ manuvra għad-determinazzjoni tal-ammont tal-imposti għall-użu tal-infrastrutturi.
56      Ċertament, mill-Artikolu 8(2) u (4) ta’ din id-direttiva jirriżulta li l-Istati Membri għandhom diversi possibbiltajiet, fosthom it-tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ fondi pubbliċi, sabiex jiżguraw l-ekwilibriju finanzjarju tal-ġestjonarji tal-infrastruttura ferrovjarja fir-rigward tal-funzjonijiet tagħhom, tad-dimensjoni tal-infrastrutturi tagħhom u tal-bżonnijiet finanzjarji tagħhom għall-manutenzjoni, it-tiġdid u l-iżvilupp ta’ dawn l-infrastrutturi, inklużi l-investimenti ġodda. Il-fondi pubbliċi jistgħu għalhekk jikkontribwixxu għall-finanzjament ta’ dawn il-ġestjonarji, b’mod partikolari jekk l-imposti u dħul ieħor ma jkunux biżżejjed biex jiżguraw l-ekwilibriju finanzjarju tagħhom.
57      Toutefois, aucune disposition de la directive 2012/34 ne prévoit qu’il pourrait être dérogé au principe d’indépendance du gestionnaire de l’infrastructure ferroviaire, consacré à l’article 4, paragraphe 2, et à l’article 29, paragraphe 1, de la directive 2012/34, au motif que le secteur concerné bénéficierait d’un financement par des fonds publics.
58      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 4(2) u l-Artikolu 29(1) tad-Direttiva 2012/34 għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi fuq il-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja l-obbligu li jikkalkola l-ammont tal-imposti applikabbli fis-settur SPNV permezz ta’ formula matematika li tikkonsisti fil-multiplikazzjoni tal-ammont tal-imposti medji miġbura matul perijodu ta’ referenza ddeterminat b’rata ta’ żieda annwali fissa prevista mil-liġi.
Fuq il-limitazzjoni tal-effetti ratione temporis ta’ din is-sentenza
59      L-Aġenzija Federali tan-Netwerks, li tirrappreżenta lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, u r-rikorrenti fil-kawża prinċipali, waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, jitolbu lil din tal-aħħar tillimita l-effetti ratione temporis ta’ din is-sentenza biss għall-kuntratti ta’ użu tal-mogħdijiet tal-ferrovija li ser jiġu konklużi fil-futur.
60      F’dan ir-rigward, huma jirrilevaw li l-Artikolu 37(2) tal-ERegG jirregola l-awtorizzazzjonijiet kollha ta’ tariffi applikabbli fis-settur tas-SPNV sa mis-sena 2016. It-tariffi approvati minn dak iż-żmien, li l-ammont totali tagħhom, is-setturi kollha flimkien, huwa ta’ kważi EUR 7 biljun fis-sena, servew bħala bażi għall-kuntratti konklużi bejn ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali u l-impriżi ferrovjarji. Issa, minn naħa, l-awtorizzazzjonijiet ta’
tarifikazzjoni mogħtija ma ġewx ikkontestati fid-dawl tad-dritt tal-Unjoni fil-passat u dawn il-kuntratti ġew konklużi in bona fide. Min-naħa l-oħra, kalkolu ġdid tal-awtorizzazzjonijiet ta’
tarifikazzjoni li għadhom ma humiex definittivi jirriskja li jwassal għal interruzzjonijiet sistemiċi li jaffettwaw ukoll, lil hinn mis-settur SPNV, dawk tas-SPFV u tas-SGV u, għaldaqstant, li joħolqu riskju ta’ riperkussjonijiet ekonomiċi serji. Konsegwentement, il-kundizzjonijiet biex jiġu limitati l-effetti ratione temporis ta’ din is-sentenza huma sodisfatti.
61      F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja tar-regoli tad-dritt tal-Unjoni, fl-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni mogħtija lilha mill-Artikolu 267 TFUE, tikkjarifika u tippreċiża t-tifsira u l-portata ta’ dawn ir-regoli, kif għandhom jew kif kellhom jinftiehmu u jiġu applikati mill-mument tad-dħul fis-seħħ tagħhom. Huwa biss eċċezzjonalment li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’, bl-applikazzjoni ta’ prinċipju ġenerali ta’ ċertezza legali inerenti għas-sistema legali tal-Unjoni, tillimita lill-kull persuna kkonċernata l-possibbiltà li tinvoka dispożizzjoni li hija tkun interpretat sabiex tikkontesta relazzjonijiet legali stabbiliti in bona fide. Sabiex tali limitazzjoni tkun tista’ tiġi deċiża, huwa neċessarju li jiġu ssodisfatti żewġ kriterji essenzjali, jiġifieri l-bona fide tal-persuni kkonċernati u r-riskju ta’ diffikultajiet serji, peress li dawn il-kriterji huma kumulattivi (sentenza tat‑22 ta’ Ġunju 2021, Latvijas Republikas Saeima (Punti ta’ penalità), C‑439/19, EU:C:2021:504, punti 132 u 136 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
62      Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikorriet għal din is-soluzzjoni biss f’ċirkustanzi ferm speċifiċi, b’mod partikolari fejn kien hemm riskju ta’ riperkussjonijiet ekonomiċi serji dovuti, b’mod partikolari, għan-numru kbir ta’ relazzjonijiet ġuridiċi kkostitwiti in bona fide abbażi tal-leġiżlazzjoni meqjusa bħala validament fis-seħħ u fejn kien jidher li l-individwi u l-awtoritajiet nazzjonali kienu ġew imħeġġa jadottaw aġir mhux konformi mad-dritt tal-Unjoni minħabba inċertezza oġġettiva u sinjifikattiva fir-rigward tal-portata tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, inċertezza li eventwalment ikkontribwixxa għaliha l-aġir innifsu adottat minn Stati Membri oħra jew mill-Kummissjoni (sentenza tas‑26 ta’ Ottubru 2021, PL Holdings, C‑109/20, EU:C:2021:875, punt 60).
63      Fir-rigward b’mod iktar partikolari tal-kriterju dwar l-eżistenza ta’ riskju ta’ diffikultajiet serji, għandu jitfakkar li huwa l-Istat Membru li jitlob limitazzjoni tal-effetti ratione temporis ta’ sentenza mogħtija b’mod preliminari li għandu jipproduċi, quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, ċifri li jistabbilixxu r-riskju ta’ tali riperkussjonijiet (sentenza tal‑20 ta’ Diċembru 2017, Erzeugerorganisation Tiefkühlgemüse, C‑516/16, EU:C:2017:1011, punt 91 u l-ġurisprudenza ċċitata).
64      F’dan il-każ, għalkemm iċ-ċirkustanzi miġbura fil-qosor fil-punt 60 ta’ din is-sentenza jindikaw, ċertament, l-eżistenza ta’ riskju ta’ riperkussjonijiet ekonomiċi dovuti b’mod partikolari għan-numru kbir ta’ relazzjonijiet ġuridiċi li jistgħu jiġu affettwati, direttament jew indirettament, mill-konsegwenzi li jirriżultaw minn din is-sentenza, jidher madankollu li dan ir-riskju għandu jiġi kkwalifikat b’mod sinjifikattiv.
65      Fil-fatt, hija ġurisprudenza stabbilita li, konformement mal-prinċipju ta’ ċertezza legali, id-dritt tal-Unjoni ma jeżiġix li awtorità amministrattiva tkun, bħala prinċipju, obbligata tirrevedi deċiżjoni amministrattiva li tkun kisbet natura definittiva mal-iskadenza ta’ termini raġonevoli għall-preżentata ta’ rikors jew permezz tal-eżawriment tar-rimedji ġudizzjarji u li l-effettività sħiħa tad-dritt tal-Unjoni u l-protezzjoni effettiva tad-drittijiet li l-individwi jisiltu minnu jistgħu, jekk ikun il-każ, jiġu żgurati mill-prinċipju tar-responsabbiltà tal-Istat għad-danni kkawżati lill-individwi minħabba ksur tad-dritt tal-Unjoni imputabbli lilu (sentenza tat‑18 ta’ Novembru 2021, État belge (Taħriġ ta’ piloti), C‑413/20, EU:C:2021:938, punti 57 u 60).
66      Issa, f’dan il-każ, l-Aġenzija Federali tan-Networks u r-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma jsostnux li din l-aġenzija hija obbligata tikkunsidra mill-ġdid l-awtorizzazzjoni tal-imposti approvati permezz ta’ deċiżjonijiet li saru definittivi, b’tali mod li ma huwiex stabbilit li din is-sentenza tista’ taffettwa l-kuntratti kollha konklużi bejn dawn ir-rikorrenti u l-impriżi ferrovjarji sa mis-sena 2016. Fil-fatt, l-Aġenzija Federali tan-Netwerks u l-imsemmija rikorrenti indikaw waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li kienu biss id-deċiżjonijiet amministrattivi li japprovaw l-imposti għall-iskedi ta’ servizz 2023/2024 u 2024/2025 li kienu suġġetti għal tilwima u li, fir-rigward tal-kawża dwar l-iskeda ta’ servizz 2023/2024, il-kwistjoni tal-kompatibbiltà mad-Direttiva 2012/34 tal-leġiżlazzjoni Ġermaniża dwar it-tariffi ma kinitx tqajmet.
67      Barra minn hekk, l-Aġenzija Federali tan-Networks ippreċiżat, waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, li l-implimentazzjoni ta’ din is-sentenza twassal, essenzjalment, għal allokazzjoni mill-ġdid, permezz tat-tnaqqis ta’ ċerti imposti u taż-żieda ta’ imposti oħra, ta’ madwar EUR 800 sa EUR 850 miljun għall-iskeda ta’ servizz 2024/2025, li jfisser li r-riperkussjonijiet ekonomiċi mistennija huma, fir-realtà, ħafna iktar limitati minn dawk invokati inizjalment minn din l-aġenzija u mfakkra fil-punt 60 ta’ din is-sentenza.
68      Fi kwalunkwe każ, is-sempliċi invokazzjoni fis-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tad-data f’ċifri ċċitati fil-punt preċedenti hija insuffiċjenti biex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ riskju ta’ riperkussjonijiet serji, fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 62 u 63 ta’ din is-sentenza.
69      F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jitwies li t-tieni kriterju msemmi fil-punt 61 ta’ din is-sentenza ma huwiex issodisfatt, b’tali mod li ma huwiex neċessarju li jiġi vverifikat jekk il-kriterju relatat mal-bona fide tal-persuni kkonċernati huwiex issodisfatt.
70      Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet jirriżulta li ma hemmx lok li l-effetti ta’ din is-sentenza jiġu limitati ratione temporis.
Fuq l-ispejjeż
71      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 4(2), kif ukoll l-Artikoli 29(1) tad-Direttiva 2012/34/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑21 ta’ Novembru 2012 li tistabbilixxi żona ferrovjarja unika Ewropea, kif emendata bid-Direttiva (UE) 2016/2370 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑14 ta’ Diċembru 2016,
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi fuq il-ġestjonarju tal-infrastruttura ferrovjarja l-obbligu li jikkalkola l-ammont tal-imposti applikabbli fis-settur tas-servizzi ta’ trasport ferrovjarju tal-passiġġieri fuq distanzi qosra permezz ta’ formula matematika li tikkonsisti fil-multiplikazzjoni tal-ammont tat-tariffi medji miġbura matul perijodu ta’ referenza ddeterminat b’rata ta’ żieda annwali fissa prevista mil-liġi.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.