Eagrán sealadach
TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
MACIEJ SZPUNAR
arna tabhairt an 4 Meán Fómhair 2025 (1)
Cás C‑312/24 [Darashev] (i)
CL (anaithnidiúchán)
v
Prokuratura na Republika Bulgaria
(Iarraidh ar réamhrialú ó Sofiyski rayonen sad (Cúirt Dúiche Shóifia, an Bhulgáir))
(Tarchur chun réamhrialú – Daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil in ábhair choiriúla – Treoir (AE) 2016/680 – Próiseáil sonraí arna mbailiú le linn imscrúdú cóiriúil lena luaitear póilín mar bheith faoi dhrochamhras – Coinneáil sonraí sa chomhad pearsanta – Rialachán (AE) 2016/679 – Dleathacht na próiseála – Próiseáil riachtanach chun oibleagáid dhlíthiúil a bhfuil an rialaitheoir faoina réir a urramú – Cuspóir leasa phoiblí – Próiseáil sonraí pearsanta maidir le ciontuithe coiriúla agus cionta – An ceart go ndéanfaí léirscriosadh (‘An ceart go ndéanfaí ligean i ndearmad’) – Cóir chomhionann maidir leis an bhfostaíocht agus leis an obair – Treoir
2000/78/CE)
I.      Réamhrá
1.        Amhail gach fostóir, próiseálann údaráis phoiblí sonraí pearsanta a ngníomhairí. Ag an am céanna, d’fhéadfadh comhlíonadh na ndualgas a gcuirtear de chúram orthu a fhágáil go mbailíonn siad sonraí áirithe óna bhfoireann i gcomhthéacsanna eile freisin seachas bainistiú foirne agus, sa chás sin, tagann ceisteanna maidir le bunús agus cuspóirí na próiseála sonraí chun cinn.
2.        Is mar gheall air sin go bhfuil amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir le dleathacht próiseála sonraí i gcomhthéacs a leithéid a choinníonn údarás poiblí, i gcomhad pearsanta gníomhaire, faisnéis maidir le himscrúdú coiriúil ina raibh sé ina ábhar do bhearta imscrúdaithe mar dhuine faoi dhrochamhras. Sa chás seo, bhailigh an t‑údarás poiblí céanna sin na sonraí lena mbaineann i gcáil an údaráis i gceannas ar an imscrúdú agus coinnítear iad sa chomhad pearsanta cé gur tréigeadh an t‑imscrúdú coiriúil, gan gur cúisíodh an gníomhaire lena mbaineann.
3.        Luíonn an cheist lárnach a thagann chun cinn sa chás seo ag crosbhealach Rialachán (AE) 2016/679 (2) (‘RGCS’) agus Treoir (AE) 2016/680 (3) agus tá sí dírithe ar bhunús agus coinníollacha an chirt go ndéanfaí léirscriosadh ar shonraí atá á gcoinneáil in imthosca den sórt sin a shoiléiriú.
II.    An dlí lena mbaineann
A.      Dlí an Aontais
1.      Treoir 2000/78/CE
4.        De réir Airteagal 1 di, tá sé mar chuspóir le Treoir
2000/78/CE (4) ‘creat ginearálta a bhunú chun an t‑idirdhealú atá bunaithe ar an gcreideamh nó ar chreidiúintí, ar mhíchumas, ar aois nó ar ghnéaschlaonadh a chomhrac, maidir leis an bhfosaíocht agus leis an obair, d’fhonn prionsabal na córa comhionainne a chur chun feidhme sna Ballstáit’.
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5.        De réir Airteagal 2(1) den Treoir sin, ‘ciallaíonn “prionsabal na córa comhionainne” easnamh gach idirdhealaithe dhírigh nó indírigh, bunaithe ar cheann amháin de na forais dá dtagraítear in Airteagal 1’ den Treoir sin.
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
2.      RGCS
6.        Foráiltear mar seo a leanas in aithrisí 19, 39 agus 41 de RGCS:
‘(19)      [...] I gcás na próiseála a dhéanann na húdaráis inniúla sin ar shonraí pearsanta [de réir bhrí Threoir
2016/680] chun críocha a thagann faoi raon feidhme an Rialacháin seo, [b]a cheart na Ballstáit a bheith in ann forálacha níos sonraí a choimeád nó a thabhairt isteach chun cur i bhfeidhm na rialacha a bhaineann leis an Rialachán seo a chur in oiriúint. Féadfar ceanglais níos cruinne agus níos sonraí a chinneadh le forálacha den sórt sin don phróiseáil a dhéanann na húdaráis inniúla sin ar shonraí pearsanta chun na gcríoch eile sin, agus struchtúr bunreachtúil, eagraíochtúil agus riaracháin an Bhallstáit faoi leith á chur san áireamh. [...]
[...]
(39)      [...] Ba cheart na sonraí pearsanta a bheith leordhóthanach, ábhartha agus teoranta don mhéid is gá chun na gcríoch a ndéantar iad a phróiseáil ina leith. Éilítear leis seo, go háirithe, go ndéantar a áirithiú go bhfuil an tréimhse a stóráiltear na sonraí pearsanta lena linn teoranta go dtí íosmhéid dhocht. [...] Chun a áirithiú nach gcoinnítear na sonraí pearsanta níos faide ná mar is gá, ba cheart don rialaitheoir teorainneacha ama a shocrú don léirscriosadh nó chun athbhreithniú tréimhsiúil a dhéanamh. [...]
[...]
(41)      Aon áit a dhéanann an Rialachán seo tagairt do bhunús dlí nó do bheart reachtach, ní gá go mbeadh gníomh reachtach arna ghlacadh ag parlaimint ag teastáil, gan dochar do cheanglais de bhun ord bunreachtúil an Bhallstáit lena mbaineann. Mar sin féin, ba cheart bunús dlí den sórt sin nó beart reachtach den sórt sin a bheith soiléir cruinn agus ba cheart a chur chun feidhme a bheith intuartha do na daoine sin a bheadh faoina réir, i gcomhréir le cásdlí [na Cúirte] agus cásdlí na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine [ECtHR].’
7.        Foráiltear in Airteagal 2(1) de RGCS, dar teideal ‘Raon feidhme ábhartha’, go bhfuil feidhm ag an Rialachán sin ‘maidir le sonraí pearsanta a phróiseáil go hiomlán nó go páirteach trí mhodhanna uathoibrithe, agus maidir le sonraí pearsanta, ar cuid de chóras comhdúcháin iad nó atá beartaithe a bheith ina gcuid de chóras comhdúcháin, a phróiseáil trí mhodhanna eile seachas modhanna uathoibrithe’, agus, i mír 2(d) de, nach bhfuil feidhm aige maidir le sonraí pearsanta a phróiseáil ‘má dhéanann údaráis inniúla an phróiseáil ar mhaithe le cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó ar mhaithe le pionóis choiriúla a fhorghníomhú, lena n‑áirítear coimirciú a dhéanamh in aghaidh bagairtí don tslándáil phoiblí agus cosc a dhéanamh ar na bagairtí sin’.
8.        Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 4 de RGCS, dar teideal ‘Sainmhínithe’:
‘Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
1)      ciallaíonn “sonraí pearsanta” aon fhaisnéis a bhaineann le duine nádúrtha sainaitheanta nó in‑sainaitheanta [...]; is é is duine nádúrtha in‑sainaitheanta ann duine is féidir a shainaithint, go díreach nó go hindíreach, go háirithe trí thagairt a dhéanamh d’aitheantóir amhail ainm, uimhir aitheantais [...];
2)      ciallaíonn “próiseáil” aon oibríocht nó aon sraith d’oibríochtaí a dhéantar ar shonraí pearsanta nó ar shraitheanna de shonraí pearsanta, trí mhodhanna uathoibrithe nó trí mhodhanna eile, amhail bailiú, taifeadadh, eagrú, struchtúrú, stóráil, oiriúnú nó athrú, aisghabháil, ceadú, úsáid [...];
[...]
6)      ciallaíonn “córas comhdúcháin” aon sraith struchtúraithe de shonraí pearsanta a bhfuil rochtain orthu de réir critéir shonracha, is cuma má tá an sraith sin lárnaithe, díláraithe nó scaipthe ar bhonn feidhmeach nó geografach;
7)      ciallaíonn “rialaitheoir” an duine nádúrtha nó dlítheanach, an t‑údarás poiblí, an ghníomhaireacht nó an comhlacht eile a chinneann, ina aonar nó i gcomhpháirt, críocha agus modhanna na próiseála; [...]’
9.        Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 6 de RGCS, dar teideal ‘Dleathacht na próiseála’:
‘1.      Ní bheidh an phróiseáil dleathach ach amháin má tá feidhm, agus a mhéid atá feidhm, le ceann díobh seo a leanas ar a laghad:
[...]
(c)      is gá an phróiseáil a dhéanamh chun oibleagáid dhlíthiúil a bhfuil an rialaitheoir faoina réir a chomhlíonadh;
[...]
3.      Déanfar an bunús don phróiseáil dá dtagraítear i bpointe
(c) agus i bpointe
(e) de mhír 1 a leagan síos leis méid seo a leanas:
[...]
(b)      dlí Ballstáit a bhfuil an rialaitheoir faoina réir.
Cinnfear críoch na próiseála sa bhunús dlí sin [...]. Féadfaidh forálacha sonracha a bheith sa bhunús dlí sin chun cur i bhfeidhm rialacha an Rialacháin seo a oiriúnú [...] Comhlíonfaidh dlí an Aontais nó dlí Ballstáit cuspóir a bhaineann le leas an phobail agus beidh sé i gcomhréir leis an aidhm dhleathach atá á saothrú. [...]’
10.      Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 9 de RGCS:
‘1.      Toirmeascfar próiseáil a dhéanamh ar shonraí pearsanta lena léirítear tionscnamh ciníoch nó eitneach, tuairimí polaitiúla, creideamh reiligiúnach nó fealsúnach, nó ballraíocht i gceardchumann, agus toirmeascfar próiseáil ar shonraí géiniteacha, ar shonraí bithmhéadracha chun duine nádúrtha a shainaithint go huathúil, ar shonraí a bhaineann leis an tsláinte nó ar shonraí a bhaineann le saol gnéis agus le gnéaschlaonadh duine nádúrtha.
2.      Ní bheidh feidhm ag mír 1 i gcás go mbeidh feidhm ag ceann amháin díobh seo leanas:
[...]’
11.      Faoi Airteagal 10 de RGCS:
‘Ní dhéanfar sonraí pearsanta a bhaineann le ciontuithe coiriúla agus coireanna nó le bearta slándála gaolmhara bunaithe ar Airteagal 6(1) a phróiseáil ach amháin faoi rialú údaráis oifigiúil nó nuair atá an phróiseáil sin údaraithe le dlí an Aontais nó le dlí Ballstáit lena bhforáiltear do choimircí iomchuí do chearta agus saoirsí ábhar sonraí. [...]’
12.      Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 17 de RGCS, dar teideal ‘An ceart go ndéanfaí léirscriosadh (“an ceart go ndéanfaí ligean i ndearmad”)’:
‘1.      Beidh sé de cheart ag an ábhar sonraí go léirscriosfaidh an rialaitheoir sonraí pearsanta a bhaineann leis nó léi gan mhoill mhíchuí agus beidh sé d’oibleagáid ar an rialaitheoir sonraí pearsanta a léirscriosadh gan mhoill mhíchuí i gcás go mbeidh feidhm ag ceann de na forais seo a leanas:
(a)      níl na sonraí riachtanach a thuilleadh i ndáil leis na críocha ar chucu a bailíodh iad nó a próiseáladh iad;
[...]
(d)      rinneadh próiseáil mhídhleathach ar na sonraí pearsanta;
[...]
3.      Ní bheidh feidhm ag mír 1 ná ag mír 2 a mhéid go bhfuil an phróiseáil sin riachtanach sna cásanna seo a leanas:
[...]
(b)      chun go gcomhlíonfar oibleagáid dhlíthiúil lena n‑éilítear próiseáil le dlí an Aontais nó le dlí Ballstáit a bhfuil an rialaitheoir faoina réir [...];
[...]’
3.      Treoir 2016/680
13.      Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 1(1) de Threoir
2016/680:
‘Bunaítear leis an Treoir seo rialacha i ndáil le cosaint daoine nádúrtha i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta ag údaráis inniúla chun cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú, lena n‑áirítear coimirciú a dhéanamh in aghaidh bagairtí don tslándáil phoiblí agus cosc a dhéanamh ar na bagairtí sin.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
14.      Sainmhínítear le hAirteagal 3 de Treoir sin na coincheapa ‘sonraí pearsanta’ agus ‘próiseáil’ i dtéarmaí atá comhionann le téarmaí RGCS.
15.      De réir Airteagal 3, pointe 7 den Treoir sin, ciallaíonn ‘údarás inniúil’, i measc rudaí eile, gan údarás poiblí atá inniúil i leith coireanna coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath agus a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú, lena n‑áirítear coimirciú a dhéanamh in aghaidh bagairtí don tslándáil phoiblí agus cosc a dhéanamh ar na bagairtí sin.
16.      Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 9(1) den Treoir chéanna, dar teideal ‘Coinníollacha sonracha is infheidhme i leith na próiseála’:
‘Ní féidir na sonraí pearsanta arna mbailiú ag na húdaráis inniúla chun na gcríoch arna leagan amach in Airteagal 1(1) a phróiseáil chun críoch seachas iad siúd arna leagan amach in Airteagal 1(1), seachas má údaraítear próiseáil den sórt sin le dlí an Aontais nó le dlí Ballstáit. Nuair a phróiseáiltear sonraí pearsanta chun críoch eile, beidh feidhm ag [RGCS], seachas má dhéantar an phróiseáil i gcomhthéacs gníomhaíocht nach dtagann faoi raon feidhme dhlí an Aontais.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
17.      Foráiltear le hAirteagal 16(2) de Threoir
2016/680, go háirithe, do na cásanna ina ndeonóidh na Ballstáit an ceart don ábhar sonraí go ndéanfaidh an rialaitheoir léirscriosadh ar shonraí pearsanta a bhaineann leis.
B.      Dlí na Bulgáire
1.      ZMVR
18.      Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 29(1) agus (2) de Zakon za Ministerstvo na vatreshnite raboti (an Dlí maidir leis an Aireacht um Ghnóthaí Baile), (5) sa leagan is infheidhme i leith na díospóide sna príomhimeachtaí (‘ZMVR’):
‘(1)      Is é an tAire um Ghnóthaí Baile an rialaitheoir, a fhéadfaidh próiseáil sonraí pearsanta a chur de chúram ar oifigigh a ainmníonn sé.
(2)      Socrófar na modhanna próiseála sonraí pearsanta le ciorclán ón Aire um Ghnóthaí Baile’.
19.      Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 147 de ZMVR:
‘(1)      Bunófar comhad pearsanta agus coinneofar ar bun é i leith gach gníomhaire de chuid na hAireachta um Ghnóthaí Baile.
(2)      Socrófar na modhanna bunaithe, bainistíochta agus stóráilte comhad pearsanta agus na modhanna chun iad a úsáid le ciorclán ón Aire um Ghnóthaí Baile.’
2.      An ciorclán maidir le comhaid phearsanta
20.      Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 3 de Chiorclán Uimh. 8121z-532, an 9 Meán Fómhair 2014, maidir le scríobh, coinneáil, stóráil agus úsáid chomhaid phearsanta ghníomhairí na hAireachta um Ghnóthaí Baile, arna eisiúint ag an Aire um Ghnóthaí Baile (6) (‘an ciorclán maidir le comhaid phearsanta’):
‘Cruthaíonn agus stórálann aonad “acmhainní daonna” na struchtúr lena mbaineann na comhaid phearsanta, arna n‑uimhriú in ord ardaitheach, ar a gcuirtear síos i gcuntas agus arna stóráil i saoráidí (comhadlann) a chomhfhreagraíonn le ceanglais choinneála an ábhair ina bhfuil faisnéis rúnda.’
21.      De réir an dara fomhír d’Airteagal 5 den Chiorclán sin, déanfar an phróiseáil ar an bhfaisnéis arna stóráil sna comhaid phearsanta ar mhaith le, i measc nithe eile, tosú, athrú agus deireadh a chur leis an gcaidreamh oibre nó seirbhíse gníomhairí.
22.      Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 6 den Chiorclán sin:
‘(1)      Sna comhaid phearsanta bailítear agus stóráiltear doiciméid atá aicmithe i dtrí roinn ina bhfuil sonraí agus faisnéis maidir le scrúdú, ainmniú, tabhairt i gcrích conarthaí oibre, athrú dualgas agus foirceannadh dualgas gníomhairí.
[...]
(4)      Sa tríú roinn beidh doiciméid a bhaineann le hathrú dualgas (cinntí, gníomhartha i leith dul i mbun dualgas agus foirceannadh dualgas, doiciméid a bhaineann le nósanna imeachta araíonachta [...])’.
III. An díospóid sna príomhimeachtaí, na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú agus an nós imeachta os comhair na Cúirte
23.      Is údarás riaracháin é an Ministerstvo na vatreshnite raboti (an Aireacht um Ghnóthaí Baile) (‘an Aireacht’) atá freagrach as an ord poiblí a chaomhnú agus atá comhdhéanta de roinnt stiúrthóireachtaí ginearálta (‘SG’); tá SG ‘Slándáil baile’ freagrach as bearta imscrúdaithe a fhorfheidhmiú atá dírithe ar ghníomhairí na hAireachta le haghaigh gach cineál coire. Idir 2012 agus 2023, bhí dualgais éagsúla ag an iarratasóir sna príomhimeachtaí mar phóilín laistigh de SG ‘Póilíní slándála’ agus SG ‘Póilíní náisiúnta’.
24.      Ar an 1 Márta 2016, tionscnaíodh nós imeachta imscrúdaithe in aghaidh duine anaithnid mar gheall ar choir gadaíochta. Ar an 17 Bealtaine 2016, le linn chruinniú ar a bhfreastail sé le póilíní na seirbhíse inar chomhlíon sé a dhualgais, gabhadh an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí, os comhair a chomhghleacaithe, agus ceanglaíodh air a shuaitheantas, a arm agus a chárta seirbhíse a thabhairt ar ais. I ndiaidh 24 uair an chloig faoi choinneáil, scaoileadh saor é. Ina dhiaidh sin, níor cúisíodh é agus níor cuireadh an choir ina leith ach bhí sé ina ábhar do roinnt bearta imscrúdaithe.
25.      Le linn na bliana 2016, cuireadh an nós imeachta in aghaidh an iarratasóra sna príomhimeachtaí ar fionraí, ós rud é nach
bhféadfadh déantóir na coire a aithint. Glacadh cinneadh an nós imeachta a thréigean ina dhiaidh sin.
26.      Lean an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí de bheith ag comhlíonadh a dhualgas mar phóilín agus ghlac sé páirt i gcomórtas i leith ardú céime chun dualgais eile a chomhlíonadh san Aireacht.
27.      Ina dhiaidh sin, thionscain an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí caingean os comhair Sofiyski rayonen sad (Cúirt Dúiche Shóifia, an Bhulgáir), arb í an chúirt a rinne an tarchur, i gcoinne Prokuratura na Republika Bulgaria (Ionchúisitheoir Phoblacht na Bulgáire, ‘an tIonchúisitheoir’). Iarrann sé go ngearrfar íoc cúitimh ar an Ionchúisitheoir mar chúiteamh ar an damáiste neamhábhartha arna dhéanamh leis na bearta arna nglacadh ina choinne mar chuid den imscrúdú coiriúil agus le hiarmhairtí an nós imeachta sin, go háirithe an fíoras nár tugadh ardú céime dó ná nár bogadh é chun dualgais eile a chomhlíonadh ar an bhforas go raibh sé faoi dhrochamhras sa nós imeachta sin. Thairis sin, iarrann sé go léirscriosfaí a ainm ón mbunachar sonraí a choinníonn an Aireacht agus ina liostaítear é mar dhuine faoi dhrochamhras.
28.      Cuireann an chúirt a rinne an tarchur in iúl go bhfuil an Aireacht ina fostóir ar gach duine a chomhlíonann a dhualgais inti. Coinníonn gach SG faisnéis maidir lena ghníomhairí ina gcomhad pearsanta. Coinnítear an fhaisnéis a fhaightear mar chuid d’imscrúdú arna dhéanamh ag SG ‘Slándáil baile’ ann freisin. Sna príomhimeachtaí, tugadh faoi deara go gcoinníonn an tAire, ina cháil mar fhostóir, faisnéis a bhaineann leis an bhfíoras go raibh an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí faoi dhrochamhras agus gur gabhadh é mar chuid den imscrúdú atá faoi cheist. Tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur, áfach, maidir le comhoiriúnacht na coinneála sin sa chomhad pearsanta le RGCS agus Treoir
2016/680 agus maidir le comhoiriúnacht an diúltaithe líomhainte ardú céime a thabhairt le Treoir
2000/78.
29.      Ba sa chomhthéacs sin a chinn Sofiyski rayonen sad (Cúirt Dúiche Shóifia, an Bhulgáir) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna le haghaidh réamhrialú seo a leanas a chur ar an gCúirt:
‘An bhfuil Airteagal 2(1) de RGCS le léiriú sa chaoi go n‑áirítear le próiseáil sonraí gníomhaíochtaí aonaid aonair a gcuireann cuid de na [SGanna] feidhmeanna an fhostóra chun feidhme, cé nach bhfuil ach stiúrthóireacht amháin eile a bhfuil cáilíocht údaráis imscrúdaithe aici sna himeachtaí coiriúla a thionscnaítear i gcoinne fostaithe stiúrthóireachtaí eile? Más freagra dearfach a thabharfar:
1)      An bhfuil an nath “próiseáil sonraí pearsanta” in Airteagal 4(2) de RGCS le léiriú sa chaoi gur gníomhaíocht í a bhaineann le faisnéis a bhaineann leis an bhfostaí a chur i gcomhad pearsanta an fhostaí agus a fuair an fostóir trína stiúrthóireacht ag gníomhú ina cháil mar údarás imscrúdaithe?
2)      An bhfuil an nath “córas comhdúcháin” in Airteagal 4(6) de RGCS le léiriú sa chaoi go bhfuil sé comhdhéanta de chomhad pearsanta an fhostaí nó an oibrí atá ag feidhmiú a fheidhmeanna i roinn amháin den fhostóir, fad is a bhailigh roinn eile den fhostóir ag gníomhú mar údarás imscrúdaithe an fhaisnéis?
3)      An bhfuil Airteagal 9(2)(b) de RGCS le léiriú sa chaoi gur féidir le haonad fostóra sonraí a bhailiú agus a choinneáil a bhaineann le hamhras maidir le fostaí faoi leith, nó go raibh sé cúisithe i leith cion coiriúil in imeachtaí coiriúla nó gur cuireadh ar a thriail é maidir leis an gcéanna, cé gur bhailigh aonad eile de chuid an fhostóra a bhfuil stádas mar údarás imscrúdaithe aige an fhaisnéis sin?
4)      An bhfuil “an ceart go ndéanfaí ligean i ndearmad” faoi Airteagal 17(1)(a) de RGCS le léiriú sa chaoi go gcaithfidh an fostóir na sonraí go léir a scriosadh ó chomhad pearsanta an fhostaí a bhailigh sé agus a choinnigh sé trí cheann dá stiúrthóireachtaí eile, ag a bhfuil stádas údaráis atá freagrach as an imscrúdú i gcoinne a fhostaí, sa chás go mbaineann na sonraí sin leis an bhfíric:
–        go bhfuil amhras ann faoin bhfostaí, nó go bhfuil sé cúisithe i leith cion coiriúil in imeachtaí coiriúla atá ar feitheamh nó gur cuireadh ar a thriail é maidir leis an gcéanna, nó
–        go raibh amhras ann faoin bhfostaí, nó go raibh sé cúisithe i leith cion coiriúil in imeachtaí coiriúla a bhí ar feitheamh nó tréigthe nó gur cuireadh ar a thriail é maidir leis an gcéanna?
5)      An bhfuil sonraí pearsanta a ndearnadh “próiseáil mhídhleathach” orthu faoi Airteagal 17(1)(d) de RGCS le léiriú sa chaoi gurb éard atá iontu sonraí atá faighte, bailithe agus coinnithe ag an bhfostóir trí cheann dá aonaid a bhfuil feidhmeanna imscrúdaithe aige in imeachtaí coiriúla arna dtionscnamh in aghaidh fostaithe ina aonaid eagraíochtúla eile an fhostóra, áit a bhfuil na sonraí sin á gcoinneáil sa chomhad pearsanta agus a bhaineann leis an bhfíric:
–        go bhfuil amhras ann faoin bhfostaí, nó go raibh sé cúisithe i leith cion coiriúil in imeachtaí coiriúla atá ar feitheamh nó gur cuireadh ar a thriail é maidir leis an gcéanna, nó
–        go raibh amhras ann faoin bhfostaí, nó go raibh sé cúisithe i leith cion coiriúil in imeachtaí coiriúla a bhí ar feitheamh nó tréigthe nó gur cuireadh ar a thriail é maidir leis an gcéanna?
6)      An bhfuil “sonraí pearsanta” faoi Airteagal 3(1) de [Threoir
2016/680], arna léamh i gcomhair le hAirteagal 52 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh [“an Chairt”], le léiriú sa chaoi gurb ionann iad agus sonraí atá faighte, bailithe agus coinnithe ag an bhfostóir trína aonad a bhfuil feidhmeanna aige mar údarás imscrúdaithe sna himeachtaí coiriúla a tionscnaíodh i gcoinne fostaí atá i mbun a dhualgais i gceann dá aonaid eile?
7)      An bhfuil “próiseáil” faoi Airteagal 3(2) de [Threoir
2016/680]arna léamh i gcomhair le hAirteagal 52 den [Chairt], le léiriú sa chaoi gur ghníomhaíocht choinnithe í ag an bhfostóir i gcomhad pearsanta sonraí an fhostaí a bhailigh agus a choinnigh sé trína aonad atá freagrach as an imscrúdú in imeachtaí coiriúla arna dtionscnamh i gcoinne an fhostaí sin a chomhlíonann a dhualgais i gceann dá aonaid eile?
8)      An bhfuil Airteagal 9(1) de [Threoir
2016/680], arna léamh i gcomhair le hAirteagal 52 den [Chairt], le léiriú sa chaoi go n‑údaraítear leis d’fhostóir faisnéis a bhailiú agus a choinneáil a bhaineann le fostaí a bhfuil amhras faoi, atá á ionchúiseamh nó atá cúisithe, cé gur bhailigh an fostóir an fhaisnéis sin trí cheann dá aonaid eagraíochtúla eile a bhfuil stádas údaráis imscrúdaithe aige sna himeachtaí coiriúla a tionscnaíodh i gcoinne an fhostaí sin?
9)      An bhfuil Airteagal 16(2) de [Threoir
2016/680], arna léamh i gcomhair le hAirteagal 52 den [Chairt], le léiriú sa chaoi nach mór don fhostóir aon sonraí a scriosadh ó chomhad pearsanta an fhostaí atá bailithe aige agus atá coinnithe aige trí cheann dá aonaid eagraíochtúla eile a bhfuil stádas údaráis aige atá freagrach as an imscrúdú sna himeachtaí coiriúla a thionscnaítear i gcoinne an fhostaí sin, sa chás go mbaineann na sonraí sin leis an bhfíric:
–        go bhfuil amhras faoin bhfostaí, nó go bhfuil sé cúisithe i leith cion coiriúil in imeachtaí coiriúla atá ar feitheamh nó gur cuireadh ar a thriail é maidir leis an gcéanna, nó
–        go raibh amhras ann faoin bhfostaí, nó go raibh sé cúisithe i leith cion coiriúil in imeachtaí coiriúla a bhí ar feitheamh nó tréigthe nó gur cuireadh ar a thriail é maidir leis an gcéanna?
10)      An bhfuil Airteagal 1 de [Threoir
2000/78] le léiriú sa chaoi nach n‑údaraítear leis don fhostóir, a ndéanann a aonad eagraíochtúil bearta imscrúdaithe i gcoinne fostaí de chuid aonad eile, diúltú d’ardú céime an fhostaí sin ar an gcúis sin amháin:
–        go bhfuil amhras ann faoi fhostaí, nó go bhfuil sé cúisithe i leith cion coiriúil in imeachtaí coiriúla atá ar feitheamh nó gur cuireadh ar a thriail é maidir leis an gcéanna, nó
–         go raibh amhras ann faoi fhostaí, nó go raibh sé cúisithe i leith nó cion coiriúil in imeachtaí coiriúla atá ar feitheamh nó tréigthe nó gur cuireadh ar a thriail é maidir leis an gcéanna?’
30.      Chuir Rialtais na Bulgáire agus na hUngáire chomh maith leis an gCoimisiún Eorpach barúlacha i scríbhinn isteach. Ghlac Rialtas na Bulgáire agus an Coimisiún páirt san éisteacht a reáchtáladh ar an 21 Bealtaine 2025.
IV.    Anailís
A.      Inghlacthacht na gceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
31.      Maíonn Rialtas na Bulgáire go bhfuil na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú do-ghlactha go follasach ina n‑iomláine trí na forais seo a leanas a agairt.
32.      Sa chéad áit, maíonn an Rialtas sin nach bhfuil an iarraidh ar chúiteamh an damáiste ach dírithe i gcoinne an Ionchúisitheora, atá mar chuid den bhreithiúnacht, cé gurb í an Aireacht amháin, atá mar chuid den fheidhmeannas agus a bhí mar fhostóir an iarratasóra sna príomhimeachtaí, a bhfuil an fhaisnéis atá ina chomhad pearsanta aici. Ní fhéadfadh an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí dá bhrí sin a iarraidh ar an Ionchúisitheoir a sonraí a léirscriosadh, ná freagracht a chur air as an bhfíoras go bhfuil an fhaisnéis sin ag an Aireacht nó an tIonchúisitheoir a cháineadh as bac a chur lena dhul chun cinn gairme.
33.      Sa dara háit, maíonn an Rialtas sin, chun freagracht an Ionchúisitheora a chur i ngníomh, nach mór don chúirt a rinne an tarchur a chinneadh, i gcomhréir leis an reachtaíocht náisiúnta maidir le freagracht Stáit, cé acu a sáraíodh cearta an iarratasóra sna príomhimeachtaí mar dhuine faoi dhrochamhras agus cé acu a cuireadh coir ina leith go héagórach. Maítear, áfach, nach bhfuil infheidhmeacht fhorálacha RGCS ná infheidhmeacht na reachtaíochta náisiúnta lena dtrasuitear Treoracha
2016/680 agus 2000/78 ina hábhar den chás sna príomhimeachtaí. Maítear dá bhrí sin nach mbeadh léiriú na ngníomhartha sin de dhlí an Aontais riachtanach chun an díospóid sna príomhimeachtaí a chinneadh.
34.      Ní aontaím leis an mbarúil sin.
35.      Tugaim chun cuimhne go mbaineann toimhde ábharthachta leis na ceisteanna a tharchuireann an chúirt náisiúnta le haghaidh réamhrialú sa chomhthéacs dlí agus fíorasach a shainíonn sí féin, agus nach bhfuil sé faoin gCúirt dá bhrí sin a mbeachtas a fhíorú. (7)
36.      Sa chás seo, measaim nach bhféadfaí amhras a chaitheamh ar an toimhde sin. Is léir ón ordú tarchuir go mbaineann an díospóid sna príomhimeachtaí leis an damáiste neamhábhartha a líomhnaítear gur fhulaing an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí, go háirithe, mar gheall ar an diúltú d’ardú céime ar an bhforas go raibh sé faoi dhrochamhras. Thairis sin, iarrann an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí go ndéanfar léirscriosadh ar na sonraí arna gcoinneáil ag an Aireacht maidir lena cháil mar dhuine faoi dhrochamhras san imscrúdú seo. Tá na hiarrataí sin mar bhunús le ceisteanna na cúirte a rinne an tarchur maidir leis an léiriú ar Threoir
2000/78 agus ar RGCS agus ar Threoir
2016/680. (8)
37.      Is fíor é nach míníonn an chúirt a rinne an tarchur an féidir na bearta arna nglacadh ag an Aireacht i ndiaidh an imscrúdaithe choiriúil a chur i leith an Ionchúisitheora i gcomhthéacs iarraidh den sórt sin ar chúiteamh. Ní chuireann sí in iúl, de réir an chásdlí náisiúnta, ach go bhfuil iarraidh ar chúiteamh dírithe i gcoinne an Ionchúisitheora nuair a bhaineann sí le himscrúdú coiriúil. Ní bhaineann an cheist maidir le gníomhartha a líomhnaítear a bheith dochrach a chur i leith na hAireachta ach leis an dlí náisiúnta, áfach. Is fíor sin freisin i leith na ceiste maidir le dlisteanú éighníomhach i gcomhthéacs iarraidh ar chúiteamh bunaithe ar fhreagracht Stáit i leith imscrúdú coiriúil. Baineann na hargóintí sin de chuid Rialtas na Bulgáire dá bhrí sin le léiriú agus cur i bhfeidhm an dlí náisiúnta. Ní mór a thabhairt chun cuimhne, áfach, nach bhfuil sé faoin gCúirt rialú a thabhairt maidir le léiriú forálacha náisiúnta ná cinneadh cé acu atá léiriú nó cur i bhfeidhm na bhforálacha sin ag an gcúirt náisiúnta ceart, ós rud é go dtagann léiriú den sórt sin faoi inniúlacht eisiach na cúirte sin. (9)
38.      Mar thoradh air sin, ní mholaim go measfar go bhfuil na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú do-ghlactha ina n‑iomláine.
39.      Mar mhalairt air sin, tugaim faoi deara go mbaineann an tríú go cúigiú agus an t‑ochtú go deichiú ceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú, go páirteach, le cásanna hipitéiseacha nach bhfreagraíonn le fíorais na díospóide mar a leagtar amach iad san ordú tarchuir, eadhon rannpháirtíocht duine faoi dhrochamhras, a cúisíodh nó ar cuireadh ar a thriail é i nós imeachta atá ar feitheamh, ar fionraí nó arna thréigean. Is léir ón ordú tarchur, áfach, gur tréigeadh an t‑imscrúdú coiriúil agus gur tharla na comórtais inar ghlac an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí páirt i ndiaidh an chinnidh tréigthe sin. Thairis sin, is fíor é nach raibh sé ach faoi dhrochamhras.
40.      Is iomchuí dá bhrí sin an tríú go cúigiú agus an t‑ochtú go deichiú ceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú a mheas mar bheith do-ghlactha a mhéid atá siad hipitéiseach, sa chaoi go ndíríonn siad ar chásanna seachas cás an iarratasóra sna príomhimeachtaí.
B.      An tsubstaint
1.      Réamhbharúlacha maidir le raon feidhme na gceisteanna le haghaidh réamhrialú
41.      Chuir an chúirt a rinne an tarchur 11 cheist san iomlán, atá dírithe ar RGCS (an réamhcheist agus an chéad go cúigiú ceist), Treoir
2016/680 (an séú go naoú ceist) agus Treoir
2000/78 (an deichiú ceist).
42.      Is léir ón iarraidh ar réamhrialú seo go bhfiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur cad é an gníomh dlíthiúil – RGCS nó Treoir
2016/680 – ar bhonn a leithéid a bhféadfaidh gníomhaire, in imthosca amhail imthosca an cháis seo, léirscriosadh sonraí a chomhaid phearsanta a iarraidh lena sainaithnítear é mar dhuine faoi dhrochamhras i gcomhthéacs imscrúdú coiriúil arna thréigean.
43.      Sa chéad áit, ar mhaithe le soiléireacht, is iomchuí an bonn fíorasach atá ina ábhar do na ceisteanna a bhaineann le RGCS agus Treoir
2016/680 a shonrú. Tugaim faoi deara go dtagraíonn formhór na gceisteanna sin (10) go sainráite do na sonraí arna gcoinneáil i gcomhad pearsanta an ghníomhaire, ach go dtagraíonn roinnt acu, (11) ar bhealach níos ginearálta, do shonraí gníomhaire a chomhlíonann a dhualgais in aonad an fhostóra a bheith coinnithe ag an bhfostóir, i gcás gur bhailigh an t‑aonad atá i gceannas ar an imscrúdú na sonraí.
44.      I bhfianaise fhorais uile an ordaithe tarchuir, tá coinneáil sonraí an ghníomhaire ina chomhad pearsanta ina ábhar do na ceisteanna sin go léir. Cé go luann an iarraidh ar réamhrialú freisin, ar bhealach ad hoc, coinneáil sonraí i ‘gcartlanna’ nó i ‘mbunachair sonraí’ na hAireachta, ní fhorbraítear an méid sin ina dhiaidh sin agus, ina aon chás, ní luaitear arís iad sna ceisteanna.
45.      Dá bhrí sin, ní bhainfidh m’anailís ach le coinneáil sonraí sa chomhad pearsanta.
46.      Sa dara háit, d’fhonn treoracha úsáideacha a thabhairt ionas go bhféadfaidh an chúirt a rinne an tarchur rialú a thabhairt ar an iarraidh go ndéanfaí léirscriosadh, measaim gur gá roinnt ceisteanna a chur i bhfocail eile i gcomhar lena chéile. (12) Ar na cúiseanna a leagfaidh mé amach ina dhiaidh seo, déanfaidh mé anailís ar na ceisteanna agus iad á ngrúpáil mar seo a leanas:
–        an réamhcheist agus an chéad, dara agus séú go hochtú ceist, a dhíríonn, go bunúsach, ar raon feidhme RGCS a chinneadh;
–        an tríú go cúigiú ceist, a bhaineann, go bunúsach, leis na coinníollacha i leith dhleathacht na próiseála i gcomhthéacs dul i muinín an chirt go ndéanfaí léirscriosadh de bhun RGCS;
–        an naoú ceist, a bhaineann leis an gceart go ndéanfaí léirscriosadh de bhun Threoir
2016/680;
–        an deichiú ceist a bhaineann le Treoir
2000/78.
2.      An réamhcheist agus an chéad, dara agus séú go hochtú ceist
(a)    Na ceisteanna a chur i bhfocail eile
47.      Lena réamhcheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gcaithfear Airteagal 2(1) de RGCS a léiriú sa chaoi go bhfuil feidhm ag an Rialachán sin i leith próiseáil sonraí ag údarás poiblí a gcomhlíonann páirt dá aonaid eagraíochtúla dualgais fostóra, cé nach raibh ach aonad amháin eile ina údarás a bhí i gceannas ar an imscrúdú sa nós imeachta coiriúil arna thionscnamh i gcoinne gníomhairí aonad eile.
48.      I gcás freagra dearfach, fiafraíonn an chúirt sin, go bunúsach, lena céad agus dara ceist, cé acu a chaithfear Airteagal 4, pointí 2 agus 6 de RGCS a léiriú sa chaoi gurb ionann coinneáil sonraí pearsanta, i gcomhad pearsanta gníomhaire de chuid údaráis phoiblí, a fuair an t‑údaras poiblí sin trí idirghabháil a aonaid a fheidhmíonn i gcáil an údaráis atá i gceannas ar an imscrúdú, agus ‘próiseáil sonraí pearsanta’ atá i ‘gcóras comhdúcháin’.
49.      Más rud é, leis an gcéad agus dara ceist, go bhfiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur go foirmiúil ar an gCúirt maidir leis an léiriú atá le déanamh ar an dá choincheap sin, táim den tuairim nach é sin fíorábhar na gceisteanna sin. Agus tagairt á déanamh don ról dúbailte faoina bpróiseálann údarás poiblí, amhail an Aireacht, sonraí a ghníomhairí (an bailiú i gcáil údarás atá i gceannas ar an imscrúdú agus an choinneáil i gcáil fostóra), ní mór na ceisteanna sin a thuiscint mar bhoinn réasúnaíochta atá dírithe ar raon feidhme RGCS a chinneadh. Dar liom, deimhnítear an léiriú sin leis an bhfíoras nach n‑ardaíonn an chúirt a rinne an tarchur aon amhras nithiúil maidir le léiriú na gcoincheap i bhforais na gceisteanna sin.
50.      Maidir leis an ochtú ceist, dar liom, tá sí ar aon dul leis an réasúnaíocht sin agus díríonn sí, go bunúsach, ar a fháil amach cé acu a chaithfear Airteagal 9(1) de Threoir
2016/680 (13) a léiriú sa chaoi go n‑údaraítear leis d’údarás poiblí faisnéis a bhaineann le cáil ceann dá ghníomhairí mar dhuine faoi dhrochamhras i gcomhthéacs imscrúdú coiriúil a choinneáil, cé gur bhailigh an t‑údarás sin an fhaisnéis sin trí idirghabháil ceann dá aonaid eagraíochtúla agus é ag gníomhú i gcáil an údaráis atá i gceannas ar an imscrúdú.
51.      Is léir ó fhoclaíocht an ochtú ceist, chomh maith le forais na hiarrata ar réamhrialú, go bhfuil amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur, go sonrach, maidir le cur in iúl raon feidhme RGCS agus Threoir
2016/680, i gcás inar bhailigh aonad eagraíochtúil den fhostóir na sonraí a choinnítear sa chomhad pearsanta le linn chomhlíonadh a dhualgas mar ‘údarás inniúil’, de réir bhrí Airteagal 3, pointe 7 den Treoir sin. Mar a mhíneoidh mé thíos, bunaítear le hAirteagal 9 den Treoir sin go beacht an ceangail idir an Treoir sin agus RGCS i gcás próiseáil roimh ré ar shonraí arna mbailiú ag na húdaráis inniúla.
52.      Baineann an séú agus an seachtú ceist, go bunúsach, le fáil amach cé acu atá coinneáil sonraí pearsanta, i gcomhad pearsanta gníomhaire de chuid údaráis phoiblí, a fuair an t‑údaras sin trí idirghabháil a aonaid eagraíochtúil a ghníomhaíonn i gcáil an údaráis atá i gceannas ar an imscrúdú, ‘próiseáil sonraí pearsanta’, de réir bhrí Airteagal 3, pointí 1 agus 2 de Threoir
2016/680.
53.      Measaim nach n‑ardaíonn an dá cheist sin, amhail an chéad agus dara ceist, i ndáiríre, aon cheist maidir le léiriú na gcoincheap ‘próiseáil’ agus ‘sonraí pearsanta’, agus nach bhfuil siad tábhachtach ach amháin d’fhonn cinneadh cén gníomh de dhlí an Aontais – RGCS nó Treoir
2016/680 – a bhfuil feidhm aige. In aon chás, tugtar sainmhíniú ar na coincheapa sin i dtéarmaí atá comhionann leo siúd i Treoir
2016/680, (14) sa chaoi nach ionann iad ach gné idirdhealaitheach.
54.      Ar na cúiseanna sin, molaim go measfar, lena réamhcheist agus an chéad, dara agus séú go hochtú ceist in éineacht a chéile, go bhfiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gcaithfear Airteagal 2(1) de RGCS agus Airteagal 9(1) de Threoir
2016/680 a léiriú sa chaoi go bhfuil feidhm ag an Rialachán sin i leith coinneáil sonraí pearsanta, ag údarás poiblí, i gcomhad pearsanta ceann dá ghníomhairí a bhaineann lena cháil mar dhuine faoi dhrochamhras i gcomhthéacs imscrúdú coiriúil, i gcás inar bhailigh aonad eagraíochtúil de chuid an údaráis phoiblí sin na sonraí sin mar chuid de chomhlíonadh a dhualgas mar údarás inniúil, de réir bhrí na Treorach sin.
(b)    Anailís
55.      Sa chéad áit, tugaim faoi deara go sainíonn Airteagal 2(1) de RGCS raon feidhme ábhartha an Rialacháin sin ar bhealach leathan, sa chaoi go n‑áirítear ‘sonraí pearsanta a phróiseáil go hiomlán nó go páirteach trí mhodhanna uathoibrithe, agus [...] sonraí pearsanta, ar cuid de chóras comhdúcháin iad nó atá beartaithe a bheith ina gcuid de chóras comhdúcháin, a phróiseáil trí mhodhanna eile seachas modhanna uathoibrithe’. (15)
56.      Is cosúil nach gconspóidtear, sa díospóid sna príomhimeachtaí, gurb ionann an fhaisnéis a bhaineann le cáil mar dhuine faoi dhrochamhras a choinnítear i gcomhad pearsanta an iarratasóra sna príomhimeachtaí agus sonraí pearsanta, de réir bhrí Airteagal 4, pointe 1 de RGCS.
57.      Thairis sin, is cinnte gurb ionann taifeadadh agus stóráil sonraí gníomhairí ina gcomhad pearsanta agus ‘próiseáil’, mar a shainítear in Airteagal 4, pointe 2 de RGCS, agus ní cosúil go bhfuil aon amhras ann gurb í an Aireacht an rialaitheoir, de réir bhrí Airteagal 4, pointe 7 den Rialachán sin. (16)
58.      Maidir leis an gcoincheap ‘córas códúcháin’, sonraím nach bhfuil an coincheap sin ábhartha ach in éagmais próiseáil arna déanamh, ar a laghad go páirteach, ar bhealach uathoibrithe. (17) Sainíonn Airteagal 4, pointe 6 de RGCS an téarma ‘córas códúcháin’ mar ‘aon sraith struchtúraithe de shonraí pearsanta a bhfuil rochtain orthu de réir critéir shonracha [...]’. Ní fhorchuirtear na modheolaíochtaí sonracha ar dá réir nach mór córas códúcháin a struchtúrú nó a fhoirm, agus ní shonraítear ach oiread nach mór do na sonraí a bheith i mbunachair sonraí leictreonacha nó i gcomhaid nó cláir fhisiceacha. (18) Mar sin, tagann comhad pearsanta lena mbailítear sonraí gníomhairí nó fostaithe ar bhealach struchtúrtha faoin gcoincheap ‘córas códúcháin’. Faoi réir fíoruithe ón gcúirt a rinne an tarchur, is cosúil gurb amhlaidh an cás sa chás seo. (19)
59.      Sa dara háit, foráiltear le hAirteagal 2(2)(d) de RGCS nach bhfuil feidhm ag an Rialachán sin i leith próiseáil sonraí pearsanta arna déanamh ag na húdaráis inniúla d’fhonn, go háirithe, cionta coiriúla a chosc, a bhrath agus a imscrúdú. Mar is léir ó aithris 19 den Rialachán sin agus ó Airteagal 1(1) de Threoir
2016/680, rialaítear próiseáil den sórt sin leis an Treoir sin mar lex specialis. (20)
60.      Sa tríú háit, foráiltear le RGCS chomh maith le Treoir
2016/680 do phrionsabal an ‘teorannaithe de réir cuspóra’, (21) ar dá réir nach mór na sonraí pearsanta a bhailiú ar mhaithe le cuspóirí arna gcinneadh, atá sainráite agus dlisteanach, agus nach bpróiseálfar iad ar bhealach nach bhfuil i gcomhréir leis na cuspóirí sin. Níl feidhm ag an bprionsabal sin áfach ar bhealach absalóideach. (22) Foráiltear le hAirteagal 9(1) den Treoir sin gur féidir sonraí a phróiseáil chun críoch seachas iad siúd arna leagan amach in Airteagal 1(1) di, ar chucu a bailíodh na sonraí sin, agus go mbeidh feidhm ag RGCS i leith na próiseála sin, (23) ar choinníoll go ‘[n‑]údaraítear próiseáil den sórt sin le dlí an Aontais nó dlí Ballstáit’. Ciallaíonn an eisceacht sin go simplí nach mór dleathacht críocha eile a mheas i bhfianaise RGCS. (24)
61.      Sa chás seo, níl amhras ann gur bhailigh agus gur phróiseáil an Aireacht, trí idirghabháil a stiúrthóireachta atá i gceannas ar bhearta imscrúdaithe i gcoinne a gníomhairí, sonraí an iarratasóra sna príomhimeachtaí chun na gcríoch a leagtar amach in Airteagal 1(1) de Threoir
2016/680, i gcáil an údaráis inniúil de réir bhrí Airteagal 3(7) den Treoir sin.
62.      Maidir le stóráil na sonraí sin i gcomhad pearsanta an iarratasóra, ní thugann an chúirt a rinne an tarchur aon chomhartha maidir leis na cuspóirí a shaothraítear. De réir na míniúchán arna dtabhairt ag Rialtas na Bulgáire, (25) áfach, faoi réir fíoruithe atá le déanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur, líomhnaítear nach ndéantar an stóráil sa chomhad pearsanta chun na gcríoch arna leagan amach in Airteagal 1(1) de Threoir
2016/680. Sna himthosca sin, measaim, amhail na rannpháirtithe uile sa nós imeachta a chuir barúlacha i scríbhinn isteach, go bhfuil feidhm ag RGCS i leith próiseáil, sa chomhad pearsanta, ar shonraí amhail iad siúd atá faoi cheist sna príomhimeachtaí.
63.      Molaim dá bhrí don Chúirt an réamhcheist agus an chéad, dara agus séú go hochtú ceist a fhreagairt sa chaoi nach mór Airteagal 2(1) de RGCS agus Airteagal 9(1) de Threoir
2016/680 a léiriú sa chaoi go bhfuil feidhm ag an Rialachán sin i leith coinneáil sonraí pearsanta, ag údarás poiblí, i gcomhad pearsanta ceann dá ghníomhairí a bhaineann lena cháil mar dhuine faoi dhrochamhras i gcomhthéacs imscrúdú coiriúil, i gcás inar bhailigh aonad eagraíochtúil de chuid an údaráis phoiblí na sonraí sin mar chuid de chomhlíonadh a dhualgas mar údarás inniúil, de réir bhrí na Treorach sin, ar choinníoll go saothraíonn an choinneáil críocha seachas iad siúd a leagtar amach in Airteagal 1(1) di.
3.      An tríú go cúigiú ceist
(a)    Na ceisteanna a chur i bhfocail eile
64.      Lena tríú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gcaithfear Airteagal 9(2)(b) de RGCS a léiriú sa chaoi go bhféadfaidh aonad eagraíochtúil údaráis phoiblí sonraí a bhaineann leis an bhfíoras go raibh ceann dá ghníomhairí faoi dhrochamhras i gcomhthéacs nós imeachta coiriúil a bhailiú agus a choinneáil, cé gur bhailigh aonad eagraíochtúil eile de chuid an údaráis sin a bhí mar údarás i gceannas ar an imscrúdú an fhaisnéis sin.
65.      Tá an ceathrú ceist dírithe ar a fháil amach cé acu a chaithfear Airteagal 17(1)(a) de RGCS a léiriú sa chaoi nach mór d’údarás poiblí, ina cháil mar fhostóir, gach sonra de chuid comhaid phearsanta gníomhaire a bhaineann lena cháil mar dhuine faoi dhrochamhras i gcomhthéacs imscrúdú coiriúil arna thréigean a scriosadh, i gcás inar bhailigh aonad den údarás sin ar an t‑údarás atá i gceannas ar an imscrúdú a bhaineann leis an ngníomhaire sin é na sonraí sin.
66.      Thairis sin, tá an cúigiú ceist dírithe ar a fháil amach, go bunúsach, cé acu a chaithfear Airteagal 17(1)(d) den Rialachán sin a léiriú sa chaoi go ndearnadh ‘próiseáil mhídhleathach’ ar shonraí den sórt sin.
67.      Maidir leis an bhforáil lena mbaineann an tríú ceist, is iomchuí a thabhairt chun cuimhne, go rialaítear le hAirteagal 9 de RGCS, mar a eascraíonn as mír 1 de, próiseáil catagóirí speisialta áirithe sonraí. Ní chuireann aon ní san ordú tarchuir in iúl, sa chás seo, go bhfreagraíonn na sonraí a d’eascair as an imscrúdú coiriúil a stóráiltear sa chomhad pearsanta le haon cheann de na catagóirí sin. Dá bhrí sin, ní fhéadfadh Airteagal 9(2)(b) den Rialachán sin a bheith ina bhunús le haghaidh stóráil na sonraí atá faoi cheist sa chás seo. Mar a mhíneoidh mé thíos, ní mór bunús na dleathachta a lorg i bhforálacha eile an Rialacháin sin, nach luaitear sna ceisteanna arna gcur ag an gcúirt a rinne an tarchur. (26)
68.      Sonraítear i bhforálacha Airteagal 17(1)(a) agus (d) de RGCS, atá ina n‑ábhar don cheathrú agus cúigiú ceist, na forais le sonraí a léirscriosadh nach bhfuil ‘riachtanach a thuilleadh i ndáil leis na críocha ar chucu a bailíodh iad nó a próiseáladh iad’ [fomhír
(a)] nó go ndearnadh ‘próiseáil mhídhleathach’ orthu [fomhír
(d)].
69.      Is léir ón dá cheist sin a léamh i gcomhar le forais na hiarrata ar réamhrialú go bhfiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, leo sin, níos bunúsaí, mar bhonn chun rialú a thabhairt ar an iarraidh go ndéanfaí léirscriosadh, cé acu atá stóráil na sonraí atá faoi cheist sa chomhad pearsanta dleathach.
70.      Cé nach dtugann an chúirt a rinne an tarchur aon chomhartha maidir le foras dleathachta ábhartha sa chás seo ná maidir leis an gcreat dlíthiúil náisiúnta is infheidhme, thagair an Coimisiún agus Rialtas na Bulgáire, ina mbarúlacha i scríbhinn, d’Airteagal 6(1)(c) de RGCS.
71.      De réir na forála sin, tá próiséail dleathach nuair is gá an phróiseáil a dhéanamh chun oibleagáid dhlíthiúil a bhfuil an rialaitheoir faoina réir a chomhlíonadh. Sonraítear in Airteagal 6(3) de RGCS, i measc nithe eile, go gcomhlíonfaidh dlí an Bhallstáit a bhfuil an rialaitheoir faoina réir agus lena sainítear bunús na próiseála cuspóir a bhaineann le leas an phobail a bheidh i gcomhréir leis an aidhm dhleathach atá á saothrú. Léirítear an foras céanna dleathachta in Airteagal 17(3)(b) den Rialachán sin, lena gcuirtear an ceart go ndéanfaí léirscriosadh dá bhforáiltear in Airteagal 17(1) de as an áireamh, nuair is gá próiseáil na sonraí chun oibleagáid dhlíthiúil den sórt sin a chomhlíonadh. (27)
72.      Chuige sin, shonraigh Rialtas na Bulgáire go ndéantar próiseáil sonraí pearsanta ar mhaithe le bunú, coinneáil, stóráil agus úsáid chomhaid phearsanta ghníomhairí na hAireachta ar bhonn an Chiorcláin maidir le comhaid phearsanta arna eisiúint ag an Aire um Ghnóthaí Baile ar bhonn Airteagal 147(2) de ZMVR. Foráiltear leis an gCiorclán sin go stórálfar, i measc eile, gach sonra ar mhaithe le ‘athrú dualgas’ gníomhairí, amhail iad siúd a bhaineann le nósanna imeachta araíonachta. (28) Maidir leis sin, chuir an Rialtas sin in iúl, de réir na bhforálacha is infheidhme i leith dhliteanas araíonachta ghníomhairí na hAireachta, maidir le gach teagmhas a bhaineann le cion coiriúil laistigh den Aireacht, go gcuirtear cóip den tuarascáil maidir le toradh an imscrúdaithe agus maidir leis an gceist an gcaithfear dliteanas araíonachta a chur ar an ngníomhaire sa chomhad pearsanta. Dar leis an Rialtas sin, leanfadh sé uaidh sin go bhfuil údar le stóráil na sonraí sin sa chomhad pearsanta le dualgais shonracha na bpóilíní, atá beartaithe chun an t‑ord poiblí a chaomhnú.
73.      Is ar bhonn na mbonn sin arna mbaint ó na barúlacha arna gcur isteach chun na Cúirte (29) go molaim an tríú go cúigiú ceist a chur i bhfocail eile sa chaoi go lorgaítear leo a chinneadh cé acu a chaithfear Airteagal 17(3) de RGCS, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 6(1)(c) agus Airteagal 6(3) de, a léiriú sa chaoi nach bhféadfadh coinneáil sonraí pearsanta a bhaineann le himscrúdú coiriúil ina raibh póilín ina ábhar do bhearta imscrúdaithe mar dhuine faoi dhrochamhras agus arna thréigean, i gcomhad pearsanta an phóilín sin, a mheas mar bheith dleathach d’fhonn oibleagáid a bhfuil an t‑údarás poiblí, arb é a fhostaí, faoina réir a chomhlíonadh, ar bhonn an dlí náisiúnta mar rialaitheoir na próiseála mar gheall ar fhoras chineál na misean nach mór don phóilín sin a bhaint amach, agus mar gheall ar an bhforas sin amháin.
(b)    Anailís
74.      Is cosúil go leanann sé as na míniúcháin arna dtabhairt ag Rialtas na Bulgáire go n‑eascraíonn bunús dlí stóráil na sonraí atá faoi cheist ó roinnt forálacha atá i ‘gciorclán’ arna eisiúint ag an Aire um Ghnóthaí Baile ar bhonn ZMVR a léamh i gcomhar lena chéile, lena bhforáiltear do tharmligean sainráite na cumhachta rialaithí don Aire sin.
75.      Chuige sin, tagann an cheist chun cinn láithreach bonn an féidir bunús na próiseála, de réir bhrí Airteagal 6(3) de RGCS, a bheith sainithe le gníomh rialaitheach arna ghlacadh ag údarás poiblí Ballstáit ar bhonn cumasú dlíthiúil dá bhforáiltear i ngníomh reachtach náisiúnta.
76.      Dearbhaítear in aithris 41 de RGCS, ina céad abairt, aon áit a dhéanann an Rialachán sin tagairt do bhunús dlí nó do bheart reachtach, nach gá go mbeadh gníomh reachtach arna ghlacadh ag parlaimint ag teastáil, gan dochar do cheanglais de bhun ord bunreachtúil an Bhallstáit lena mbaineann. Is léir uaidh sin nach raibh fonn ar reachtas an Aontais a chur as an áireamh go ndéanfaí sainmhíniú ar oibleagáid dhlíthiúil a bhaineann le próiseáil sa dlí náisiúnta le bunús dlí seachas le dlí ó thaobh na brí foirmiúla de, i gcomhréir leis an dlí bunreachtúil náisiúnta.
77.      Thairis sin, is iomchuí a chur in iúl, de réir aithris 19 de RGCS, go bhfuil ar na Ballstáit corrlach lánroghnach áirithe a bheith acu maidir leis an bpróiseáil sonraí a dhéanann, amhail sa chás seo, údarás inniúil, de réir bhrí Threoir
2016/680, ach chun críoch a eascraíonn as RGCS. Mar sin, ba cheart go mbeadh na Ballstáit in ann forálacha níos sonraí a choinneáil ar bun nó a thabhairt isteach d’fhonn cur i bhfeidhm RGCS a oiriúnú, maidir le próiseáil sonraí den sórt sin, ‘agus struchtúr bunreachtúil, eagraíochtúil agus riaracháin an Bhallstáit faoi leith á chur san áireamh’.
78.      Ní chuirtear i gcoinne bunús dlí na próiseála a shainiú i ngníomh rialaitheach arna ghlacadh i gcomhréir leis an dlí bunreachtúil náisiúnta le RGCS. Ní fhéadfaí an corrlach lánroghnach sin a léiriú, áfach, mar cheadú na clásail oscailte mar a ghlaoitear orthu a úsáid ar bhealach treallach, amhail clásal Airteagal 6(3) de RGCS, lena gceadaítear oibleagáid dhlíthiúil a thabhairt isteach sa dlí náisiúnta mar fhoras le dleathacht phróiseáil na sonraí. (30) Mar sin, mar a dhearbhaítear sa dara habairt d’aithris
41 den Rialachán sin – lena luaitear an cásdlí a bhaineann le hAirteagal 52(1) den Chairt, (31) i bhfianaise a leithéid nach mór Airteagal 6(3) den Rialachán sin a léiriú (32) – ba cheart do bhunús dlí na próiseála a bheith soiléir cruinn agus ba cheart a chur chun feidhme a bheith intuartha do na daoine sin a bheidh faoina réir.
79.      Sa chás seo, is léir ó chomhad an cháis go n‑eisítear ciorcláin na hAireachta mar ghníomhartha rialaitheacha ar bhonn an chumasaithe dhlíthiúil dá bhforáiltear le ZMVR agus go bhfoilsítear freisin iad sa Darzhaven vestnik (iris oifigiúil). Ní hionann iad dá bhrí sin agus ciorcláin atá go hiomlán inmheánach, nach bhféadfaí a aicmiú, go follasach, mar ‘dhlí’ sa chiall ábhartha. (33)
80.      Cruthaíonn na forálacha dá dtagair Rialtas na Bulgáire, áfach, i mo thuairim, ceisteanna maidir le hintuarthacht phróiseáil na sonraí a eascraíonn as imscrúdú coiriúil. Go sonrach, tá amhras orm maidir le hintuarthacht chuspóirí na próiseála, nach mór a shainiú, i gcomhréir le hAirteagal 6(3) de RGCS, le bunús dlí na próiseála.
81.      De réir an mhéid arna chur in iúl ag Rialtas na Bulgáire, i measc na gcuspóirí sin, ar cosúil a leagtar amach iad ar bhealach uileghabhálach in Airteagal 5(2) den Chiorclán maidir le comhaid phearsanta, tá an cuspóir a bhaineann le ‘hathrú dualgas’, lena bhfreagraíonn stóráil na sonraí atá faoi cheist. De réir Airteagal 6(4) den Chiorclán sin, b’ionann na sonraí a stóráiltear chuige sin, i measc nithe eile, agus na ‘doiciméid a bhaineann le nósanna imeachta araíonachta’.
82.      Maidir le hábhar na sonraí atá faoi cheist, áfach, is cosúil go dtuigtear an cuspóir sin sa chaoi go gcuirtear san áireamh, ar bhealach an‑leathan agus in ainneoin a fhoclaíochta, fiú stóráil sonraí maidir le heaspa nósanna imeachta araíonachta i ndiaidh an imscrúdaithe, mar a bheadh sa chás seo, agus nach mbaineann dá bhrí sin le haon athrú dualgas de chuid an ghníomhaire lena mbaineann.
83.      Faoi réir gach forála eile a mheasann an chúirt a rinne an tarchur mar bheith ábhartha, ní cosúil dom go gcomhlíonann cur i bhfeidhm an‑leathan na bhforálacha lena mbaineann de chuid an Chiorcláin maidir le comhaid phearsanta na ceanglais arna leagan amach i mír
78 den Tuairim seo.
84.      Mura n‑aontaíonn an Chúirt liom maidir leis an mbreithniú i leith easpa intuarthacht an bhunúis dlí, measaim gur cosúil nach bhfreagraíonn an bunús dlí sin ar bonn é le haghaidh stóráil na sonraí in aon chás do chuspóir maidir le leas an phobail de réir bhrí Airteagal 6(3) de RGCS.
85.      Maidir leis sin, mhaígh Rialtas na Bulgáire ag an éisteacht, in éagmais nós imeachta araíonachta arna thionscnamh i ndiaidh imscrúdú, nach n‑úsáidfí na sonraí a bhaineann leis an imscrúdú sin ina dhiaidh sin maidir le bainistiú ghairm an ghníomhaire. Bheadh sé ar mhaithe le leas an phobail mar sin féin sonraí den sórt sin a stóráil, ós rud é go mbaineann siad le daoine atá i gceannas ar ghníomhaíochtaí sonracha atá beartaithe chun an t‑ord poiblí a áirithiú agus chun an pobal a chosaint.
86.      Cinnte, admhaítear go ginearálta go gceanglaítear le haghaidh dualgais phóilín urramú rialacha iompair de leibhéal níos airde i gcomparáid le gníomhairí nó fostaithe eile. Mar sin féin, is fíor é, sa chás seo, gur tréigeadh an t‑imscrúdú in éagmais fianaise agus nár tionscnaíodh aon nós imeachta um dhliteanas araíonachta i gcoinne an ghníomhaire lena mbaineann. Dá bhrí sin, ní fheicim conas go bhféadfadh cineál na ndualgas chun an t‑ord poiblí a chosaint atá ar an ngníomhaire sin údar a thabhairt le stóráil na sonraí atá faoi cheist ina chomhad pearsanta.
87.      Thairis sin, shonraigh Rialtas na Bulgáire ag an éisteacht go bhfuil stóráil sonraí a eascraíonn as an imscrúdú coiriúil nasctha le stóráil sonraí a bhaineann le freagracht araíonachta gníomhairí, a mhéid a bhféadfadh toradh an imscrúdaithe choiriúil a bheith cinntitheach maidir le cé acu a cheart dliteanas araíonachta den sórt sin a chur i ngníomh. Mar sin, chuirfeadh comhad pearsanta an iarratasóra sna príomhimeachtaí in iúl gur cuireadh clabhsúr leis an imscrúdú coiriúil dá raibh sé ina ábhar mar dhuine faoi dhrochamhras in éagmais fianaise ina choinne, sa chaoi nár osclaíodh aon nós imeachta araíonachta. Measaim, áfach, gurb í sin réasúnaíocht chiorclach lena gcuirtear stóráil sonraí i gcosúlacht le cuspóir leasa ghinearálta. Agus an loighic chéanna á leanúint, thabharfaí údar le gach stóráil sonraí léi féin, lena bhfágfaí go mbeadh an ceanglas i leith cuspóir leasa phoiblí iomarcach.
88.      Thairis sin, agus an argóint sin á leanúint chun deireadh a loighce, thabharfaí le tuiscint le stóráil sonraí áirithe d’fhonn easpa cúisithe, ionchúisimh nó pionóis araíonachta a léiriú – cé go bhféadfaí é sin a léiriú freisin gan aon fhaisnéis a bhaineann leis an imscrúdú coiriúil nó an dliteanas araíonachta a chur san áireamh sa chomhad pearsanta – nach bhféadfaí, gan stóráil den sórt sin, easpa imeachtaí roimhe sin a chruthú.
89.      Leis sin, ba bheag nach mbeadh toimhde ciontachta ann, de shárú ar phrionsabal thoimhde na neamhchiontachta, a chumhdaítear in Airteagal 48(1) den Chairt, a fhreagraíonn (34) le hAirteagal 6(2) de ECHR. (35) Cuirim chun suntais, de réir chásdlí ECtHR, nach stopann an prionsabal sin le clabhsúr an nós imeachta coiriúil, ach go bhfuil sé mar aidhm leis bac a chur le caitheamh le daoine aonair arna n‑éigiontú nó ar tréigeadh na himeachtaí ina leith i nósanna imeachta ina dhiaidh sin ag údaráis phoiblí amhail is go raibh siad ciontach i ndáiríre as an gcion arna chur in leith. (36) Claonann an léiriú sin dá bhrí sin i bhfábhar athbhunú, i gcás thréigean an imscrúdaithe, an statu
quo
ante sa chomhad pearsanta.
90.      Go neamhspleách ar an mbreithniú deireanach sin, measaim nach bhfuil na gnéithe atá ag an gCúirt leordhóthanach chun bunú go gcomhlíonfar na ceanglais dá bhforáiltear in Airteagal 6(1)(c) agus in Airteagal 6(3) de RGCS. A mhéid nach bhfuil feidhm ag aon cheann de na forais dleathachta eile dá dtagraítear in Airteagal 6(1) den Rialachán sin sa chás seo, a bhfuil ar an gcúirt a rinne an tarchur a fhíorú, (37) d’fhéadfaí a mheas nach bhfuil stóráil na sonraí sin dleathach agus go bhfuil an ceart ag an ngníomhaire dá bhrí sin go léirscriosfaí iad, de bhun Airteagal 17(1)(d) den Rialachán sin.
91.      Sna himthosca sin, agus in éagmais comharthaí eile maidir leis an gcuspóir dlisteanach a shaothraítear, ní féidir comhréireacht fhad stórála na sonraí sna comhaid phearsanta a mheas, a leanfadh ar aghaidh, de réir na faisnéise arna soláthar ag Rialtas na Bulgáire ag an éisteacht, go dtí go raibh 100 bliain d’aois ar an ngníomhaire. Ní fhéadfaí údar a thabhairt le cur i bhfeidhm na teorann ama sin, áfach, gan idirdhealú a dhéanamh, i leith gach sonra a bhaineann leis an imscrúdú coiriúil,
gan beann ar a toradh agus ar fhorchur pionós araíonachta, ach oiread, le tagairt lom do dhualgais na bpóilíní. (38)
92.      Mar chonclúid, molaim an tríú go cúigiú ceist a fhreagairt sa chaoi nach mór Airteagal 17(3) de RGCS, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 6(1)(c) agus Airteagal 6(3) de, a léiriú sa chaoi nach bhféadfadh coinneáil sonraí pearsanta a bhaineann le himscrúdú coiriúil arna thréigean ina raibh póilín ina ábhar do bhearta imscrúdaithe mar dhuine faoi dhrochamhras, i gcomhad pearsanta an phóilín sin, a mheas mar bheith dleathach d’fhonn oibleagáid a bhfuil an t‑údarás poiblí, arb é a fhostaí, faoina réir a chomhlíonadh, ar bhonn an dlí náisiúnta mar rialaitheoir na próiseála mar gheall ar fhoras chineál na misean nach mór don phóilín sin a bhaint amach, agus mar gheall ar an bhforas sin amháin.
(c)    Machnamh ina dhiaidh sin
93.      Tá fonn orm aghaidh a thabhairt go gonta ar Airteagal 10 RGCS, ina leith nár chuir an chúirt a rinne an tarchur ceist, ach ina leith ar ghlac Rialtas na Bulgáire seasamh ag an éisteacht mar fhreagairt ar cheist arna cur ag an gCúirt.
94.      Bunaíonn an fhoráil sin coinníollacha sonracha is infheidhme i leith próiseáil sonraí ‘a bhaineann le ciontuithe coiriúla agus le coireanna’. Foráiltear léi, go háirithe, nach féidir próiséail sonraí den sórt sin atá bunaithe ar Airteagal 6(1) de RGCS a dhéanamh ach amháin faoi rialú údaráis oifigiúil, nó nuair atá an phróiseáil sin údaraithe le dlí an Aontais nó le dlí Ballstáit lena bhforáiltear do choimircí iomchuí do chearta agus saoirsí ábhar sonraí. Mar is léir ó fhoclaíocht na forála sin, níl feidhm aici i leith próiséail a fhreagraíonn do cheann de na forais dleathachta dá bhforáiltear in Airteagal 6(1) de RGCS. Mar sin níor cheart don chúirt a rinne an tarchur Airteagal 10 den Rialachán sin a chur san áireamh ach amháin má thagann sí ar an gconclúid go bhfuil stóráil na sonraí atá faoi cheist dleathach.
95.      San am céanna, fiú dá mba rud é gurbh amhlaidh an chás, measaim, in imthosca an cháis seo, go gcomhlíonfaí in aon chás na ceanglais ina dhiaidh sin dá bhforáiltear le hAirteagal 10 de RGCS.
96.      Ón tús, tugaim chun cuimhne, de réir an chásdlí, go bhfuil feidhm ag Airteagal 10 de RGCS i leith sonraí a bhaineann le coireanna coiriúla go neamhspleách ar an bhfíoras gur bunaíodh nó nár bunaíodh an choir ar tionscnaíodh imeachtaí in aghaidh an duine ina leith le linn an nós imeachta coiriúil. (39)
97.      Sa chás seo, is fíor é nár tionscnaíodh imeachtaí in aghaidh an iarratasóra sna príomhimeachtaí agus nár cúisíodh é, ach léiríonn na sonraí atá ina chomhad pearsanta go raibh sé ina ábhar do bhearta imscrúdaithe mar dhuine faoi dhrochamhras. Thairis sin, measaim gurb ionann sonraí den sórt sin agus sonraí ‘a bhaineann’ le coireanna coiriúla. (40) Claonann an cuspóir a shaothraítear le hAirteagal 10 de RGCS (41) i bhfábhar an fhoráil sin a chur i bhfeidhm i leith sonraí pearsanta lena léirítear gur fhág drochamhras an Choimisiúin i leith cion coiriúil go ndearnadh bearta imscrúdaithe, arna nglacadh ag an údarás inniúil i gcoinne an duine lena mbaineann. (42) Fiú mura eascair ciontú as an imscrúdú, féadfaidh an fíoras go bhfuil sonraí den sórt sin sa chomhad pearsanta iarmhairtí diúltacha a bheith aige i leith an mhéid a tharlaíonn ina dhiaidh sin.
98.      I gcás inar údarás poiblí an rialaitheoir, áfach, déantar an phróiseáil sonraí pearsanta, in aon chás ‘faoi rialú údaráis oifigiúil’. (43) Sa chás seo, próiseáladh sonraí an iarratasóra sna príomhimeachtaí go heisiach laistigh d’aonaid na hAireachta mar rialaitheoir. Mar sin, níl gá a scrúdú cé acu a fhoráiltear leis an dlí naisiúnta, de réir bhrí Airteagal 10 de RGCS, do ráthaíochtaí iomchuí le haghaidh cearta agus saoirsí na ndaoine lena mbaineann.
4.      An naoú ceist
99.      Lena naoú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 16(2) de Threoir
2016/680 le léiriú sa chaoi nach mór d’údarás poiblí,
ina cháil mar fhostóir,
gach sonra arna bhailiú agus arna stóráil trí idirghabháil a aonaid eagraíochtúil a bhfuil an cháil chéanna aige d’údarás atá i gceannas ar an imscrúdú a léirscriosadh ó chomhad pearsanta an ghníomhaire i gcás go mbaineann na sonraí sin leis an bhfíoras go raibh an gníomhaire faoi dhrochamhras i gcomhthéacs imscrúdú coiriúil arna thréigean.
100. A mhéid a leanann ón anailís roimhe seo go bhfuil feidhm ag RGCS i leith stóráil sonraí amhail iad siúd atá faoi cheist sa chás sna príomhimeachtaí agus go gcuirtear cur i bhfeidhm Threoir
2016/680 as an áireamh, ní gá an naoú ceist a fhreagairt.
5.      An deichiú ceist
101. Lena deichiú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 1 de Threoir
2000/78 le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis an Treoir ar údarás poiblí, a ndéanann ceann dá aonad eagraíochtúil bearta imscrúdaithe i gcoinne gníomhaire aonaid eile, ina cháil mar fhostóir,
diúltú d’ardú céime a thabhairt dó ar an bhforas go raibh sé faoi dhrochamhras i gcomhthéacs imscrúdú coiriúil arna thréigean, agus ar an bhforas sin amháin.
102. Ar dtús, maidir leis na boinn fhíorasacha ar a luíonn an cheist sin, chuir Rialtas na Bulgáire in iúl le linn na héisteachta, mar fhreagairt ar na ceisteanna arna gcur ag an gCúirt, le linn na tréimhse i ndiaidh an imscrúdaithe choiriúil, gur tugadh ardú céime don iarratasóir sna príomhimeachtaí, mar mhalairt ar an méid a mhaíonn sé, chun dualgais shinsearacha a chur i gcrích. Ní féidir an toimhde ábharthachta as a mbaineann na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú leas, áfach, a aisiompú leis an imthoisc lom go gconspóideann ceann de na páirtithe sna príomhimeachtaí fíorais áirithe nach bhfuil sé faoin gCúirt a mbeachtas a fhíorú agus ar a mbraitheann sainiú chuspóir na díospóide. (44)
103. Ina dhiaidh sin, tugaim chun cuimhne go leagtar amach i dTreoir
2000/78 ar bhealach uileghabhálach, in Airteagal 1 di, na forais idirdhealaithe a choisctear léi, eadhon reiligiún nó creideamh, míchumas, aois nó gnéaschlaonadh. (45) Ní thagann an imthoisc go rabhthas faoi dhrochamhras i gcomhthéacs imscrúdú coiriúil arna thréigean faoi aon cheann de na forais sin. Ní thagann an diúltú d’ardú céime gairme bunaithe ar an imthoisc amháin sin faoi raon feidhme na Treorach sin dá bhrí sin.
104. Sna himthosca sin, baintear an ábharthacht go hiomlán ón imthoisc gur bhailigh aonad eagraíochtúil an fhostóra atá éagsúil ón aonad inar oibrigh an gníomhaire na sonraí a bhaineann lena cháil mar dhuine faoi dhrochamhras.
105. Níl feidhm ag Treoir
2000/78 ach oiread i leith an diúltaithe d’ardú céime mar gheall ar a cháil mar dhuine faoi dhrochamhras mar phóilín. Mar sin, is léir ó chásdlí na Cúirte nach dtagann idirdhealú atá bunaithe ar an gcaidreamh oibre mar atá, go háirithe ar bhallraíocht i gcatagóir shochghairmiúil nó ar an áit oibre, faoi raon feidhme na Treorach sin. (46)
106. Dá bhrí sin, molaim an deichiú ceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú a fhreagairt sa chaoi nach mór Airteagal 1 de Threoir
2000/78 a léiriú sa chaoi nach bhfuil feidhm ag an Treoir sin i leith an diúltaithe d’ardú céime gairme gníomhaire ar an bhforas go raibh an gníomhaire sin faoi dhrochamhras i gcomhthéacs imscrúdú coiriúil arna thréigean, agus ar an bhforas sin amháin.
V.      Conclúid
107. I bhfianaise na mbreithnithe thuas, molaim don Chúirt na ceisteanna arna dtarchur le haghaidh réamhrialú ag Sofiyski rayonen sad (Cúirt Dúiche Shóifia, an Bhulgáir) a fhreagairt mar seo a leanas:
1)      Maidir le hAirteagal 2(1) de Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n‑aisghairtear Treoir
95/46/CE, agus Airteagal 9(1) de Threoir (AE) 2016/680 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 i ndáil le cosaint daoine nádúrtha maidir le próiseáil sonraí pearsanta ag údaráis inniúla chun cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú, agus saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n–aisghairtear Cinneadh Réime
2008/977/CGB ón gComhairle,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
tá feidhm ag an Rialachán sin i leith coinneáil sonraí pearsanta, ag údarás poiblí, i gcomhad pearsanta ceann dá ghníomhairí a bhaineann lena cháil mar dhuine faoi dhrochamhras i gcomhthéacs imscrúdú coiriúil, i gcás inar bhailigh aonad eagraíochtúil de chuid an údaráis phoiblí na sonraí sin mar chuid de chomhlíonadh a dhualgas mar údarás inniúil, de réir bhrí na Treorach sin, ar choinníoll go saothraíonn an choinneáil críocha seachas iad siúd a leagtar amach in Airteagal 1(1) di.
2)      Maidir le hAirteagal 17(3) de RGCS, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 6(1)(c) agus Airteagal 6(3) de,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní fhéadfadh coinneáil sonraí pearsanta a bhaineann le himscrúdú coiriúil arna thréigean ina raibh póilín ina ábhar do bhearta imscrúdaithe mar dhuine faoi dhrochamhras, i gcomhad pearsanta an phóilín sin, a mheas mar bheith dleathach d’fhonn oibleagáid a bhfuil an t‑údarás poiblí, arb é a fhostaí, faoina réir a chomhlíonadh, ar bhonn an dlí náisiúnta mar rialaitheoir na próiseála mar gheall ar fhoras chineál na misean nach mór don phóilín sin a bhaint amach, agus mar gheall ar an bhforas sin amháin.
3) Maidir le hAirteagal 1 de Threoir
2000/78/CE ón gComhairle an 27 Samhain 2000 lena mbunaítear creat ginearálta ar son na córa comhionainne maidir leis an bhfostaíocht agus leis an obair,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
níl feidhm ag an Treoir sin i leith an diúltaithe d’ardú céime gairme gníomhaire ar an bhforas go raibh an gníomhaire sin faoi dhrochamhras i gcomhthéacs imscrúdú coiriúil arna thréigean, agus ar an bhforas sin amháin.
1      Bunteanga: an Fhraincis.
i      Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.
2      Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n‑aisghairtear Treoir
95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO 2016 L 119, lch. 1).
3      Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 i ndáil le cosaint daoine nádúrtha maidir le próiseáil sonraí pearsanta ag údaráis inniúla chun cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú, agus saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n‑aisghairtear Cinneadh Réime
2008/977/CGB ón gComhairle (IO 2016 L 119, lch. 89).
4      Treoir ón gComhairle an 27 Samhain 2000 lena mbunaítear creat ginearálta ar son na córa comhionainne maidir leis an bhfostaíocht agus leis an obair (IO 2000 L 303, lch. 16).
5      DV Uimh. 53, an 27 Meitheamh 2014.
6      DV Uimh. 78, an 19 Meán Fómhair 2014, arna leasú agus arna chríochnú le DV Uimh. 27, an 14 Aibreán 2015, arna leasú agus arna chríochnú le DV Uimh. 53, an 25 Meitheamh 2021.
7      Féach, chuige sin, breithiúnas an 8 Bealtaine 2025,
Stadt Wuppertal (C‑130/24, EU:C:2025:340, mír 42).
8      Cé gur reáchtáladh an t‑imscrúdú coiriúil in 2016, eadhon roimh theacht i bhfeidhm RGCS agus Threoir
2016/680, iarrann an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí go ndéanfar léirscriosadh ar a shonraí a choinníonn an Aireacht, sa lá atá inniu ann go fóill. Sna himthosca sin, níl amhras orm faoin bhfíoras go bhfuil feidhm ag RGCS agus Treoir
2016/680 ratione
temporis i leith na díospóide sna príomhimeachtaí.
9      Féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Deireadh Fómhair 2024, Bezirkshauptmannschaft Landeck (Iarracht rochtain a fháil ar shonraí pearsanta stóráilte ar fhón póca) (C‑548/21, EU:C:2024:830, mír 53).
10      An chéad, dara, ceathrú, cúigiú, seachtú agus naoú ceist.
11      An tríú, séú agus ochtú ceist.
12      Maidir le ceisteanna a chur i bhfocail eile, féach breithiúnas an 3 Meitheamh 2025,
Kinsa (C‑460/23, EU:C:2025:392, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear).
13      Rialaíonn Airteagal 52 den Chairt, ar a bhfuil an cheist sin dírithe freisin, na teorainneacha le cearta bunúsacha agus níl sé, dar liom, ábhartha i gcomhthéacs theorannú raon feidhme RGCS agus Threoir
2016/680.
14      Ba cheart go mbeadh feidhm ag an léiriú ar na coincheapa sin arna dhéanamh i gcomhthéacs RGCS freisin de réir analaí i leith na Treorach sin; féach, maidir leis an gcoincheap ‘próiseáil’, breithiúnas an 4 Deireadh Fómhair 2024,
Bezirkshauptmannschaft Landeck (Iarracht rochtain a fháil ar shonraí pearsanta arna stóráil ar fhón póca) (C‑548/21, EU:C:2024:830, mír 71).
15      Féach, chuige sin, breithiúnas an 8 Nollaig 2022,
Inspektor v Inspektorata kam Visshia sadeben savet (Cuspóirí próiseála ar shonraí pearsanta – Imscrúdú coiriúil) (C‑180/21, EU:C:2022:967, mír 37).
16      Féach Airteagal 29(1) de ZMVR. Maidir le hainmniú an rialaitheora leis an dlí náisiúnta, féach breithiúnas an 11 Eanáir 2024,
Stát na Beilge (Sonraí arna bpróiseáil ag iris oifigiúil) (C‑231/22, EU:C:2024:7, míreanna 29 agus 30).
17      Féach Airteagal 2(1) de RGCS.
18      Féach, chuige sin, breithiúnas an 7 Márta 2024,
Endemol Shine Finland (C‑740/22, EU:C:2024:216, míreanna 37 agus 38).
19      De réir na faisnéise arna cur isteach ag Rialtas na Bulgáire, de bhun Airteagal 147(1) de ZMVR agus Airteagail 3 agus 6 den Chiorclán maidir le comhaid phearsanta, uimhrítear iad in ord ardaitheach agus stóráiltear iad i gcomhlanna sonracha, agus stóráiltear agus roinntear na sonraí pearsanta iontu i ranna réamhbheartaithe.
20      Féach, chuige sin, breithiúnas an 8 Nollaig 2022,
Inspektor v Inspektorata kam Visshia sadeben savet (Cuspóirí próiseála ar shonraí pearsanta – Imscrúdú coiriúil) (C‑180/21, EU:C:2022:967, mír 74).
21      Airteagal 5(1)(b) de RGCS agus Airteagal 4(1)(b) de Threoir
2016/680.
22      Féach, chuige sin, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Campos Sánchez-Bordona sa chás Inspektor v Inspektorata kam Visshia sadeben savet (Cuspóirí próiseála ar shonraí pearsanta – Imscrúdú coiriúil) (C‑180/21, EU:C:2022:406, míreanna 37, 38, 70 agus 71).
23      Seachas más gníomhaíocht í nach dtagann faoi raon feidhme dhlí an Aontais, is é sin le rá go bhfuil sé mar aidhm léi an tslándáil náisiúnta a chaomhnú nó go bhféadfaí í a aicmiú sa chatagóir chéanna, is cosúil nach amhlaidh an cás sa chás seo; féach breithiúnas an 22 Meitheamh 2021,
Latvijas Republikas Saeima (Pointí pionóis) (C‑439/19, EU:C:2021:504, míreanna 66 go 68).
24      Féach, chuige sin, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Campos Sánchez-Bordona sa chás Lietuvos Respublikos generalinė prokuratūra (C‑162/22, EU:C:2023:266, míreanna 83 agus 84).
25      Féach, go beacht, mír 72 den Tuairim seo.
26      Níl an imthoisc sin ina bac don Chúirt na forálacha sin a chur san áireamh agus na ceisteanna a chur i bhfocail eile; féach breithiúnas an 13 Márta 2025,
Alsen (C‑137/23, EU:C:2025:179, mír 46 agus an cásdlí dá dtagraítear).
27       Féach, chuige sin, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Medina sa chás Agentsia po vpisvaniyata
(C‑200/23, EU:C:2024:445, míreanna 62 agus 63).
28      Airteagal 5(2) agus Airteagal 6(4) den Chiorclán maidir le comhaid phearsanta.
29      Maidir le comharthaí den sórt sin a chur san áireamh, féach breithiúnas an 13 Iúil 2023,
Ferrovienord (C‑363/21 agus C‑364/21, EU:C:2023:563, mír 58 agus an cásdlí dá dtagraítear).
30      Féach, chuige sin, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Pikamäe sa chás SCHUFA Holding agus páirtithe eile (Scoring) (C‑634/21, EU:C:2023:220, mír 69).
31      Féach, i measc cinn eile, breithiúnas an 24 Feabhra 2022,
Valsts ieņēmumu dienests (Próiseáil sonraí pearsanta chun críoch cánach) (C‑175/20, EU:C:2022:124, míreanna 54 go 56).
32      Féach, chuige sin, breithiúnas an 1 Lúnasa 2022,
Vyriausioj tarnybinės etikos komisija (C‑184/20, EU:C:2022:601, míreanna 69 agus 70).
33      Féach, maidir le cineál dlí de réir bhrí ECHR, ECtHR, 25 Márta 1983,
Silver agus páirtithe eile v an Ríocht Aontaithe, CE:ECHR:1983:0325JUD000594772, §
26 agus §
86 go 88.
34      Féach, go háirithe, breithiúnas an 2 Feabhra 2021,
Consob (C‑481/19, EU:C:2021:84, mír 37).
35      An Coinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, arna shíniú sa Róimh an 4 Samhain 1950.
36      Chun léargas a fháil ar an gcásdlí sin, féach ECtHR, Mórdhlísheomra, 11 Meitheamh 2024,
Nealon agus Hallam v an Ríocht Aontaithe, CE:ECHR:2024:0611JUD003248319, §
102 go 109 agus §
122 go 125, agus, go sonrach, maidir leis an tseirbhís phoiblí, ECtHR, 16 Feabhra 2017,
Yildiz v an Tuirc, CE:ECHR:2017:0124DEC006518210, §
30 go 34. Sa chás sin, líomhain póilín gur fhág nós imeachta diúltach rangaithe go raibh toimhde ann go raibh sé ciontach as cion coiriúil, cé gur éigiontaíodh é. Tháinig ECtHR ar an gconclúid, áfach, nach raibh Airteagal 6(2) de ECHR infheidhme, ós rud é nár léirigh an t‑iarratasóir gur chruthaigh an chaoi ar caitheadh leis nasc idir an nós imeachta coiriúil agus an nós imeachta riaracháin ina dhiaidh sin.
37      Rinne an Coimisiún tagairt, ina bharúlacha i scríbhinn, d’Airteagal 6(1)(d) de RGCS, a dhíríonn ar an méid is gá chun misean leasa phoiblí a fhorfheidhmiú nó a thagann ó fheidhmiú an údaráis phoiblí atá ag an rialaitheoir. Más é atá i gceist leis go héifeachtach foras dleathachta a bhféadfadh feidhm a bheith aige i leith údarás poiblí, tá sé faoi réir cheanglais Airteagal 6(3) den Rialachán sin freisin. Mar sin, thiocfadh an cheist maidir le cuspóir leasa phoiblí a bheith ann chun cinn in aon chás.
38      Tugaim chun cuimhne, de bhun phrionsabal íoslaghdaithe na sonraí, a chumhdaítear in Airteagal 5(1)(c) de RGCS, nach mór do na sonraí a bheith leormhaith, ábhartha agus teoranta don mhéid is gá maidir leis na críocha dá ndéantar iad a phróiseáil. De réir aithris 39 de RGCS, ceanglaítear leis an bprionsabal sin go ndéantar a áirithiú go bhfuil an tréimhse a stóráiltear na sonraí pearsanta lena linn teoranta go dtí íosmhéid docht.
39      Breithiúnas an 24 Meán Fómhair 2019,
GC agus páirtithe eile (Díthagairt a dhéanamh do shonraí íogaire) (C‑136/17, EU:C:2019:773, mír 72).
40      Mhínigh Rialtas na Bulgáire nach ionann cáil mar dhuine faoi dhrochamhras agus stádas dlí áirithe faoi dhlí na Bulgáire. Dúirt an Chúirt cheana féin, áfach, nach mór an coincheap ‘cion’ a léiriú ar bhealach neamhspleách agus aonfhoirmeach [breithiúnas an 22 Meitheamh 2021,
Latvijas Republikas Saeima (Pointí pionóis) (C‑439/19, EU:C:2021:504, míreanna 80 go 85)], agus ba cheart go mbeadh feidhm aige sin, dar liom, i leith gach gné de raon feidhme Airteagal 10 de RGCS.
41      Eadhon, d’fhonn cosaint mhéadaithe a áirithiú maidir le próiseáil a bhféadfadh, mar gheall ar íogaireacht shonrach sonraí, a bheith ina cur isteach go háirithe tromchúiseach ar shaol príobháideach nó gairmeach an ábhair sonraí; féach breithiúnas an 22 Meitheamh 2021,
Latvijas Republikas Saeima (Pointí pionóis) (C‑439/19, EU:C:2021:504, míreanna 74 agus 75).
42      Aontaíonn Bäcker, M.,
‘Art.
10’,
BeckOK Datenschutzrecht, 51ú eagrán, Wolff, H.A., Brink, S., agus von Ungern‑Sternberg, A., C.H. Beck, 2024, mír 3 leis sin; féach freisin Georgieva, L.,
‘Article
10’,
The EU General Data Protection Regulation (GDPR). A Commentary, Kuner, C., Bygrave, L.A., agus Docksey, C., OUP, 2020, lch. 389.
43      Féach, chuige sin, breithiúnas an 22 Meitheamh 2021,
Latvijas Republikas Saeima (Pointí pionóis) (C‑439/19, EU:C:2021:504, mír 101).
44      Breithiúnas an 5 Nollaig 2006,
Cipolla agus páirtithe eile (C‑94/04 agus C‑202/04, EU:C:2006:758, mír 26).
45      Féach, chuige sin, breithiúnais an 17 Iúil 2008,
Coleman (C‑303/06, EU:C:2008:415, míreanna 38 agus 46); an 7 Iúil 2011,
Agafiţei agus páirtithe eile (C‑310/10, EU:C:2011:467, mír 34), agus an 20 Deireadh Fómhair 2022,
Curtea de Apel Alba Iulia agus páirtithe eile (C‑301/21, EU:C:2022:811, míreanna 64 agus 69 agus an cásdlí dá dtagraítear).
46      Breithiúnais an 7
Iúil 2011, Agafiţei agus páirtithe eile (C-310/10, EU:C:2011:467, míreanna
31 go 33), agus an 9
Márta 2017, Milkova (C-406/15, EU:C:2017:198, mír
44).