62022CJ0225_RES
Cás C-204/22
‘R’ S.A.
v
AW ‘T’ sp. z o.o.,
(iarraidh ar réamhrialú ón Sąd Apelacyjny w Krakowie)
Breithiúnas na Cúirte (an Ceathrú Dlísheomra) an 4 Meán Fómhair 2025
(Tarchur chun réamhrialú – An smacht reachta – Neamhspleáchas breithiúna – An dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE – Cosaint bhreithiúnach éifeachtach sna réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais – Reachtaíocht náisiúnta agus cásdlí lena dtoirmisctear ar chúirteanna náisiúnta amhras a chaitheamh ar dhlisteanacht na gcúirteanna agus na gcomhlachtaí bunreachtúla nó ar dhlíthiúlacht cheapachán a mbreithiúna a chinneadh nó a mheasúnú – Fíorú, ag cúirt níos ísle, ar chomhlíonadh na gceanglas maidir le binse neamhspleách neamhchlaonta a ráthú ag cúirt níos airde, arna bhunú roimhe sin le dlí – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí) de chuid an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach, an Pholainn) – Comhlacht nach binse neamhspleách agus neamhchlaonta é, arna bhunú roimh ré le dlí – Tosaíocht dhlí an Aontais Eorpaigh – An fhéidearthacht cinneadh breithiúnach a chur ar neamhní)
Na Ballstáit – Oibleagáidí – Leigheasanna a bheidh leordhóthanach chun cosaint dlí éifeachtach a áirithiú – Urraim do phrionsabal an neamhspleáchais bhreithiúnaigh – Ceart chun binse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimhe sin le dlí – Tosaíocht agus éifeacht dhíreach dhlí an Aontais – Reachtaíocht náisiúnta agus cásdlí bunreachtúil lena gceanglaítear ar bhreitheamh náisiúnta cinneadh arna thabhairt ag painéal breithiúna de chúirt níos airde a chomhlíonadh – Foirmiú breithiúnas lena n-áirítear breithiúna nach gcomhlíonann na ceanglais maidir le neamhspleáchas, neamhchlaontacht agus bunú roimh ré le dlí – Reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear cosc ar an gcúirt náisiúnta sin dlíthiúlacht chomhdhéanamh na cúirte sin a fhíorú – Do-ghlacthacht
(Airteagal 19 (1), fomhír 2d CAE; Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagal 47)
(féach míreanna 44, 47, 53, 55-58,62, 63 agus an chuid oibríochtúil 1)
Na Ballstáit – Oibleagáidí – Leigheasanna a bheidh leordhóthanach chun cosaint dlí éifeachtach a áirithiú – Urraim do phrionsabal an neamhspleáchais bhreithiúnaigh – Ceart chun binse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí – Oibleagáidí na gcúirteanna náisiúnta – Cinneadh ó chomhlacht breithiúnach céime deiridh nach gcomhlíonann na ceanglais maidir le neamhspleáchas, neamhchlaontacht agus bunú roimh ré le dlí – Tarchur an cháis chuig cúirt níos ísle le haghaidh athbhreithniú – Oibleagáid an cinneadh sin a mheas mar chinneadh ar neamhní – Coinníoll
(Airteagal 19 (1), fomhír 2d CAE; Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagal 47)
(féach míreanna 66-70, an chuid oibríochtúil 2)
Résumé
Agus tarchur chun réamhrialú ón Sąd Apelacyjny w Krakowie (Cúirt Achomhairc Kraków, an Pholainn) á héisteacht aici, rialaigh an Chúirt ar éifeachtaí cinnidh arna thabhairt ag comhlacht breithiúnach nach bhfuil stádas binse neamhspleách neamhchlaon aige arna bhunú roimh ré le dlí, de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE.
I mí Dheireadh Fómhair 2021, d’iarr an Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (an Dlísheomra um Achomharc Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, an Pholainn) den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach, an Pholainn) breithiúnas 2006, a raibh feidhm res judicata aige, a chur ar neamhní agus chuir sé an cás lena mbaineann ar aghaidh chuig an gcúirt a rinne an tarchur lena athbhreithniú.
Sa chomhthéacs sin, measann an chúirt a rinne an tarchur, mar gheall ar na neamhrialtachtaí lena gcuirtear ó bhail an nós imeachta chun breithiúna den Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí a cheapadh, nach binse arna bhunú le dlí chun críocha dhlí an Aontais í an fhoirmíocht breithiúna sin. Dá bhrí sin, ní gá scrúdú a dhéanamh ar éifeachtaí cinntí comhlachta den sórt sin.
Mar sin féin, tugann an chúirt a rinne an tarchur faoi deara go gcuireann cinntí an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil, an Pholainn) agus forálacha náisiúnta (
1
) cosc uirthi measúnú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht cheapachán breithiúna agus, ar an gcaoi sin, a fhíorú an féidir an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí a aicmiú mar bhinse neamhspleách, neamhchlaonta agus arna bhunú roimh ré le dlí. Maidir le comhoiriúnacht an chásdlí bhunreachtúil agus na reachtaíochta náisiúnta sin leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’), iarrann an chúirt a rinne an tarchur ar an gCúirt an bhféadfadh sí iad a fhágáil gan feidhm agus a mheas go bhfuil cinneadh Dheireadh Fómhair 2021 ar neamhní.
Measúnú na Cúirte
Ar an gcéad dul síos, maidir leis an toirmeasc ar scrúdú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht ceapacháin breithiúna d’fhoirmíocht breithiúna den Chúirt Uachtarach, measann an Chúirt go gcuireann an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt, agus prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais cosc ar reachtaíocht Ballstáit agus ar chásdlí bunreachtúil lena gceanglaítear ar chúirt náisiúnta cinneadh arna thabhairt ag cúirt níos airde a chomhlíonadh i gcás ina gcinneann an breitheamh náisiúnta sin, ar bhonn cinneadh ón gCúirt, nach gcomhlíonann breitheamh amháin nó níos mó ar comhaltaí iad d’fhoirmíocht na mbreithiúna na ceanglais maidir le neamhspleáchas, neamhchlaontacht agus bunú roimh ré le dlí, agus lena gcuirtear cosc uirthi a fhíorú an bhfuil comhdhéanamh na painéil breithiúna sin dleathach.
Sa chás seo, tugann an Chúirt dá haire go n-eascraíonn cinneadh 2021 lena n-ordaítear an t-athbhreithniú ó chomhlacht céime deiridh ar dhiúltaigh an Chúirt a stádas mar chúirt nó binse sa bhreithiúnas in Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige), (
2
) ós rud é nach gcomhlíonann an comhlacht sin na coinníollacha neamhspleáchais, neamhchlaontachta agus réamhbhunaithe le dlí, de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE. I gcomhréir le prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais agus leis na héifeachtaí a ghabhann le cinneadh den sórt sin ón gCúirt, ní féidir le cúirt nó binse neamhaird a dhéanamh den fhíoras sin. Dá bhrí sin, is faoin gcúirt a rinne an tarchur a bheidh sé, ar deireadh, a fháil amach ar ceapadh na breithiúna a bhí mar chuid d’fhoirmíocht bhreithiúna an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí a thug breithiúnas 2021 faoi na coinníollacha céanna leis na breithiúna a bhí mar shaintréith de cheapachán triúr breithiúna den chomhlacht a rinne an tarchur sa chás as ar eascair an breithiúnas in Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige).
I ndáil leis sin, áfach, is léir ón gcomhad os comhair na Cúirte gur ceapadh an cúigear Breithiúna, in éineacht le beirt ghiúróirí, atá comhdhéanta d’fhoirmíocht an Dlísheomra sin sa chás sna príomhimeachtaí, ar an lá céanna agus faoi na coinníollacha céanna leis na breithiúna a rinne an tarchur sa chás as ar eascair an breithiúnas sin. Is leor, laistigh den chomhlacht lena mbaineann, breitheamh aonair arna cheapadh sna himthosca céanna leis na himthosca atá i gceist sa chás sin a bheith i láthair chun a stádas mar bhinse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimh ré le dlí a bhaint den chomhlacht sin.
Ina theannta sin, maidir le forálacha agus cinntí náisiúnta na Cúirte Bunreachtúla lena gcuirtear cosc ar an gcúirt a rinne an tarchur a fhíorú an gcomhlíonann comhlacht eile ceanglais dhlí an Aontais a bhaineann le ráthaíocht binse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimhe sin le dlí, chinn an Chúirt cheana féin nach bhfuil na forálacha sin ag luí le dlí an Aontais (
3
). Ní mór teacht ar an gconclúid chéanna maidir le cinntí na Cúirte Bunreachtúla, a bhfuil raon feidhme acu atá cosúil le raon feidhme na bhforálacha sin.
Ar an dara dul síos, maidir le héifeachtaí cinnidh ó chomhlacht a dhéanann neamhaird ar cheanglais neamhspleáchais, neamhchlaontachta agus bunú roimh ré le dlí, measann an Chúirt, i gcás ina gcinntear, ar bhonn cinneadh ón gCúirt, nach gcomhlíonann comhlacht breithiúnach na céime deiridh na ceanglais sin, nach mór a mheas go bhfuil cinneadh a thagann ó chomhlacht den sórt sin, lena ndéantar an cás lena mbaineann a tharchur chuig cúirt níos ísle le haghaidh athbhreithniú, ar neamhní, i gcás ina bhfuil iarmhairt den sórt sin fíor-riachtanach, i bhfianaise na staide nós imeachta atá i gceist, chun tosaíocht dhlí an Aontais a ráthú.
I ndáil leis sin, ní féidir brath ar aon bhreithniú atá bunaithe ar phrionsabal na deimhneachta dlíthiúla nó atá nasctha le fórsa res judicata líomhnaithe chun cosc a chur ar chúirt cinneadh den sórt sin a chur ar neamhní. Is léir ó na doiciméid atá os comhair na Cúirte go bhfuil iarmhairt den sórt sin riachtanach sa chás sna príomhimeachtaí, ós rud é, cé gur breithiúnas críochnaitheach é breithiúnas Dheireadh Fómhair 2021, gur tarchuireadh an cás sin ar ais chuig an gcúirt a rinne an tarchur. Dá bhrí sin, sna himthosca sin, ní mór don chúirt a rinne an tarchur a mheas go bhfuil an breithiúnas sin ar neamhní.
(
1
)	Faoi Airteagal 42 (2) den ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych (an Dlí maidir le hEagrú na nGnáthchúirteanna) an 27 Iúil 2001 (Dz. U.Uimh. 98, mír 1070), arna leasú leis an ustawa o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dlí lena leasaítear an Dlí maidir le hEagrú na nGnáthchúirteanna, an Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach agus dlíthe áirithe eile) an 20 Nollaig 2019 (Dz. U de 2020, mír 190), ‘ní fhéadfaidh cúirt a rialaítear leis an ngnáthdhlí nó le haon chomhlacht eile údaráis dlíthiúlacht ceapacháin breithimh a aimsiú nó a mheasúnú...’. Ina theannta sin, fágann Airteagal 107(1) den Dlí sin gur cion araíonachta é do bhreitheamh amhras a chaitheamh, inter alia, ar bhailíocht ceapacháin breithimh eile nó ar shainordú comhlachta bhunreachtúil de chuid Phoblacht na Polainne.
(
2
)	Breithiúnas an 21 Nollaig 2023, Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a fhanacht i seilbh a oifige) (C-718/21, EU:C:2023:1015).
(
3
)	Breithiúnas an 5 Meitheamh 2023, an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna) (C-204/21, EU:C:2023:442).