62016CC0551
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
MENGOZZI
ippreżentati fid-29 ta’ Novembru 2017 (
1
)
Kawża C‑551/16
J. Klein Schiphorst
vs
Raad van bestuur van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen
[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mis‑Centrale Raad van Beroep (qorti tal-appell fil-qasam tas-sigurtà soċjali u tas-servizz pubbliku, il-Pajjiżi l-Baxxi)]
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Ftehim KE‑Svizzera fuq il‑moviment liberu tal-persuni – Moviment liberu tal-ħaddiema – Regolament (KE) Nru 883/2004 – Artikoli 7, 63 u 64 – Ħaddiema migranti – Benefiċċji tal-qgħad – Persuna li qed tfittex impjieg li tmur fi Stat Membru ieħor – Żamma tad-dritt għall-benefiċċji tal-qgħad – Tul – Għażla”
I. Introduzzjoni
1.
Bħala regola, Stat Membru jista’ jirrifjuta li jagħti lil wieħed miċ‑ċittadini tiegħu, li qed ifittex impjieg, estensjoni tal-perijodu ta’ esportazzjoni tal-benefiċċji tal-qgħad lil hinn minn tliet xhur?
2.
Dan huwa l-għan tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari magħmul mis‑Centrale Raad van Beroep (qorti tal-appell fil-qasam tas-sigurtà soċjali u tas-servizz pubbliku, il-Pajjiżi l-Baxxi) u li essenzjalment jirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 64(1)(ċ) tar-Regolament Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali (
2
).
II. Il-fatti li wasslu għall-kawża prinċipali, il-proċedura fil-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
3.
Dan ir-rinviju ġie ppreżentat fil-kuntest ta’ kawża bejn J. Klein Schiphorst, ċittadin Olandiż, u r-Raad van bestuur van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (kunsill ta’ amministrazzjoni tal-istitut tal-immaniġjar tal-assigurazzjonijiet għal ħaddiema impjegati, il-Pajjiżi l-Baxxi, iktar ’il quddiem l‑“Uwv”), fir-rigward ta’ rifjut minn dan tal-aħħar tat‑talba ta’ J. Klein Schiphorst għall-estensjoni tal-perijodu ta’ tliet xhur, previst fl-Artikolu 64(1)(ċ) tar-Regolament Nru 883/2004, li matulu jinżamm id-dritt għall-benefiċċji tal-qgħad, benefiċċji li kienu tħallsu lilu mill-Uwv, mill-1 ta’ Settembru sat-30 ta’ Novembru 2012, fil-kuntest tat-tfittxija ta’ impjieg tiegħu fit-territorju tal-Konfederazzjoni Svizzera, li tagħha s-sieħba tiegħu hija ċittadina.
4.
Kif tirrileva l-qorti tar-rinviju, ma hemmx dubju li J. Klein Schiphorst kellu dritt li jibqa’ jitħallas il-benefiċċji tal-qgħad tiegħu waqt li kien qed ifittex impjieg fl-Isvizzera matul tliet xhur, bejn l-1 ta’ Settembru u t‑30 ta’ Novembru 2012.
5.
Fil-fatt, fl-ewwel lok l-Artikolu 64(1) tar-Regolament Nru 883/2004 jipprevedi li l-persuna li ma għandha l-ebda impjieg, li tissodisfa l-kundizzjonijiet meħtieġa mil-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru kompetenti biex tkun intitolata għall-benefiċċji u li tmur fi Stat Membru ieħor sabiex tfittex impjieg hemmhekk, tibqa’ intitolata għall-benefiċċji tal-qgħad inkwistjoni taħt il-kundizzjonijiet u l-limiti li jelenka dan l‑istess artikolu. Fost dawn il-kundizzjonijiet u limiti jinsabu dawk, imsemmija fil-punt (ċ) tal-imsemmi paragrafu, li l-persuna għandha tibqa’ intitolata għal benefiċċji “għal perjodu ta’ tlett xhur mill-jum li fih ma baqgħetx disponibbli għas-servizzi ta’ impjieg ta’ l-Istat Membru minn fejn telqet, u dan bil-kondizzjoni li l-perjodu totali li matulu ingħataw benefiċċji ma jaqbiżx it-tul totali tal-perjodu li matulu din il-persuna hija intitolata għal benefiċċji taħt il-leġislazzjoni ta’ dak l-Istat Membru” (
3
).
6.
Fit-tieni lok, huwa stabbilit li, skont il-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u l-konfederazzjoni Żvizzera, min-naħa l-oħra, dwar il-moviment liberu tal-persuni, iffirmat fil-Lussemburgu fil-21 ta’ Ġunju 1999 (
4
) (iktar ’il quddiem il-“Ftehim KE‑Svizzera”), u skont l-Anness II tal-imsemmi ftehim, kif emendat bid-Deċiżjoni Nru 1/2012 tal-Kumitat konġunt stabbilit mill-Ftehim KE‑Svizzera, tal-31 ta’ Marzu 2012, li tissostitwixxi l-Anness II tal‑imsemmi ftehim dwar il-koordinazzjoni tas-sistemi ta’ siġurtà soċjali (
5
), ir-Regolament Nru 883/2004 japplika għar-relazzjonijiet bejn l‑Istati Membri u l-Konfederazzjoni Svizzera sa mill-1 ta’ April 2012, peress li dan tal-aħħar, kien assimilat ma’ dawk tal-ewwel, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-imsemmi regolament.
7.
Min-naħa l-oħra, il-kawża prinċipali u d-domandi tal-qorti tar‑rinviju jirrigwardaw essenzjalment l-interpretazzjoni tal-aħħar parti tal-Artikolu 64(1)(ċ) tar-Regolament Nru 883/2004, li tippreċiża li “s‑servizzi jew l-istituzzjonijiet kompetenti jistgħu jtawwlu l-perjodu ta’ tlett xhur għal massimu ta’ sitt xhur”.
8.
F’dan ir-rigward, mill-elementi tal-proċess jirriżulta li t-talba għal estensjoni tal-perijodu ta’ esportazzjoni, ippreżentata minn J. Klein Schiphorst, kienet miċħuda mill-Uwv għar-raġuni li din l‑amministrazzjoni għandha l-prinċipju li tirrifjuta tali estensjoni, b’applikazzjoni ta’ struzzjonijiet partikolari, f’Jannar tal-2011, mill‑ministru Olandiż għall-affarijiet soċjali u għall-impjieg, ħlief jekk dan ir‑rifjut, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ, iwassal għal riżultat irraġonevoli. Skont l-Uwv, din id-deroga ma tistax tingħata fil-każ ta’ J. Klein Schiphorst, għaliex, minkejja l-inizjattivi ta’ dan tal-aħħar sabiex isib impjieg fl-Isvizzera, ma jeżistux prospettivi konkreti ta’ impjieg f’dan l-Istat u lanqas ċirkustanzi oħra li jwasslu sabiex jipprekludu l‑bżonn li J. Klein Schiphorst jirritorna lura fil-Pajjiżi l-Baxxi fl-iskadenza tal-perijodu ta’ tliet xhur.
9.
Peress li r-rikors ta’ J. Klein Schiphorst kontra d-deċiżjoni tal-Uwv kien miċħud ukoll fl-ewwel istanza għar-raġuni li din l-amministrazzjoni kienet spjegat b’mod suffiċjenti r-raġunijiet li għalihom hija ma użatx l‑għażla mogħtija mill-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali appella quddiem il-qorti tar-rinviju.
10.
Din tal-aħħar għandha dubji dwar il-konformità fir-rigward tad‑dritt tal-Unjoni tad-deċiżjoni tal-Uwv.
11.
F’dan ir-rigward, filwaqt li tirrikonoxxi li skont l-Artikolu 63 tar‑Regolament Nru 883/2004, l-Istati Membri huma liberi li jissuġġettaw il-benefiċċji tal-qgħad għal klawżola ta’ residenza, il-qorti tar-rinviju tfakkar li din id-dispożizzjoni tipprovdi wkoll li l-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament, li jinkludi l-projbizzjoni tal-klawżoli ta’ residenza, japplika fil-każijiet previsti fl-Artikoli 64 u 65 ta’ dan ir-regolament u fil-limiti hemm stabbiliti. B’hekk, ladarba l-fakultà tal‑estensjoni bi tliet xhur tal-perijodu tal-esportazzjoni tal-benefiċċji tal‑qgħad hija prevista fl-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004, skont il-qorti tar-rinviju, l-applikazzjoni tal-imsemmi Artikolu 7 għandha effett fuq l-interpretazzjoni u l-implementazzjoni ta’ din il-fakultà. Il‑qorti tar-rinviju tistaqsi wkoll jekk l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-moviment liberu tal-persuni u tal-ħaddiema jistax ikollha ukoll effett fuq l-interpretazzjoni tal-fakultà prevista fl‑Artikolu 64(1)(ċ) in fine ta’ dan ir-regolament.
12.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li s-Centrale Raad van Beroep (qorti tal-appell fil-qasam tas-sigurtà soċjali u tas-servizz pubbliku) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“(1)
Il-possibbiltà mogħtija mill-Artikolu 64(1)[(ċ) in fine], tar‑Regolament Nru 883/2004 tista’ tiġi eżerċitata, fid-dawl tal-Artikoli 63 u 7 tar-Regolament Nru 883/2004, tal-għan u tal-iskop [ta’ dan] ir-regolament kif ukoll tal-moviment liberu tal-persuni u tal‑ħaddiema, billi bħala prinċipju tiġi rrifjutata kull talba għall-estensjoni tat-tul tal-esportazzjoni ta’ benefiċċji tal-qgħad, sakemm il-Uwv […] ma jqisx li ċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ, pereżempju l-eżistenza ta’ prospettivi konkreti u perċettibbli ta’ impjieg, ma jippermettulux li raġonevolment jirrifjuta li jestendi t-tul tal-esportazzjoni?
Fil-każ ta’ risposta negattiva għal din id-domanda:
(2)
Kif għandhom l‑Istati Membri jeżerċitaw il-possibbiltà mogħtija mill-Artikolu 64(1)(ċ) [in fine] tar-Regolament Nru 883/2004?”
13.
Dawn id-domandi kienu s-suġġett ta’ osservazzjonijiet bil-miktub min-naħa tal-Uwv, tal-Gvern Olandiż, dak Ċek, Daniż, Pollakk, Svediż u Norveġiż kif ukoll tal-Kummissjoni Ewropea. Dawn il-partijiet għamlu s-sottomissjonijiet orali tagħhom fis-seduta tal-20 ta’ Settembru 2017, bl-eċċezzjoni tal-Gvern Ċek u dak Pollakk li ma kinux irrappreżentati.
III. Analiżi
14.
Kif jenfasizzaw il-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-Artikolu 64(1)(ċ) tar‑Regolament Nru 883/2004 jagħti lill-ħaddiema qiegħda ta’ Stat Membru, sabiex ifittxu impjieg fi Stat Membru ieħor, id-dritt li jibqgħu intitolati għall-benefiċċji tal-qgħad tagħhom għal perijodu ta’ tliet xhur, perijodu li, skont l-aħħar parti ta’ dan l-artikolu, “is-servizzi jew l‑istituzzjonijiet kompetenti jistgħu jtawwlu[h] […] għal massimu ta’ sitt xhur”.
15.
Din il-fakultà ta’ estensjoni tal-perijodu ta’ esportazzjoni tal‑benefiċċji tal-qgħad lil hinn minn tliet xhur għall-benefiċċju ta’ individwu hija indirizzata lill-Istati Membri b’tali mod li dawn jistgħu, permezz ta’ din, anki ma jużawhix u għalhekk jipprekludu kull possibbiltà li l‑amministrazzjoni fiskali tagħti tali estensjoni, kif isostnu l-Gvern Olandiż, dak Daniż, Svediż u Norveġiż jew tapplika biss għall-awtoritajiet amministrattivi kompetenti li f’kull każ għandu jkollhom il-possibbiltà li jeżaminaw kull każ individwali, kif jallegaw il-Gvern Ċek u Pollakk, kif ukoll il‑Kummissjoni?
16.
Fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, huwa previst li ma tingħatax risposta diretta għall-alternattiva esposta fil-punt preċedenti. Fil-fatt, mill-atti tal-proċess u mill-ispjegazzjonijiet tal-Gvern Olandiż jirriżulta li, waqt li għall-ewwel ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, skont l-istruzzjonijiet tal‑ministru għall-affarijiet soċjali tax-xahar ta’ Jannar 2011, irrifjutaw li jeżerċitaw il-fakultà mogħtija mill-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004, sussegwentement, dan l-Istat Membru filwaqt li żamm il‑prinċipju li t-talbiet għal estensjoni jiġu ġeneralment irrifjutati, “kien obbligat” – skont it-termini użati mir-rappreżentant tal-Gvern Olandiż fis-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja – wara sentenza tal-qorti ta’ Amsterdam tat-2 ta’ Ottubru 2011, jagħti lil-Uwv l-obbligu li jeżamina t‑talbiet individwali ta’ estensjoni, filwaqt li jinsisti li d-deċiżjonijiet ta’ rifjut ta’ estensjoni jkunu mmotivati.
17.
Għalhekk, fl-aħħar mill-aħħar, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, eżerċita l‑fakultà prevista fl-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004, skont il-formulazzjoni “le, sakemm”, sabiex nuża l‑espressjoni użata mill-Kummissjoni u għalhekk wieħed jista’ jitlaq minn din il-premessa sabiex tingħata risposta għall-ewwel domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju.
18.
Madankollu jidhirli li huwa essenzjali li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi b’mod ċar il-kwistjoni ta’ prinċipju stabbilita fil-punt 15 ta’ dawn il-konklużjonijiet, dwar il-portata tal-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar‑Regolament Nru 883/2004, kif talbuha l-partijiet li intervjenew quddiemha. Fi kwalunkwe każ, jiena nikkunsidra li taqa’ taħt il-funzjoni tal-Avukat Ġenerali li jirrispondi għal din id-domanda, billi jipprovdi lill‑Qorti tal-Ġustizzja kjarifika, għalkemm mhux eżawrjenti, dwar il‑problema tal-fakultajiet mogħtija lill-awtoritajiet nazzjonali mid‑dispożizzjonijiet tad-dritt derivat tal-Unjoni.
19.
Fid-dawl ta’ dan, minkejja li l-Qorti tal-Ġustizzja sal-lum ma kellhiex l-opportunità li tinterpreta l-Artikolu 64 tar-Regolament Nru 883/2004, madankollu hija waslet sabiex tiċċara l-portata tal‑Artikolu 69 tar-Regolament (KEE) Nru 1408/71, tal-14 ta’ Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-siġurtà soċjali għall-persuni impjegati u l-familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità (
6
).
20.
Din il-ġurisprudenza tinkludi kunsiderazzjonijiet utli għas‑soluzzjoni ta’ din il-kawża, għalkemm fl-opinjoni tiegħi mhux deċiżivi, għaliex il-parti kkontestata (“is-servizzi jew l-istituzzjonijiet kompetenti jistgħu jtawwlu l-perjodu ta’ tlett xhur għal massimu ta’ sitt xhur”) hija novità tar-Regolament Nru 883/2004. Il-ġurisprudenza żviluppata fir-rigward tar-Regolament Nru 1408/71 tikkostitwixxi għalhekk punt ta’ tluq eċċellenti iżda jkun inutli, fil-fehma tiegħi, li nipprovaw niddeduċu minnha, kif tipprova tagħmel il-Kummissjoni fl‑osservazzjonijiet tagħha, risposta inekwivoka għall-ewwel domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju.
21.
Qabelxejn huwa evidenti li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-Artikolu 69(1)(ċ) tar-Regolament Nru 1408/71 hija rilevanti b’mod sħiħ fir-rigward tal-perijodu ta’ tliet xhur previst fl‑Artikolu 64(1)(ċ) ab initio tar-Regolament Nru 883/2004.
22.
Huwa għalhekk li jista’ jiġi perfettament iddikjarat li dan l-artikolu jagħti lill-ħaddiem li qed ifittex impjieg il-fakultà li jevita fl-imsemmi perijodu, sabiex ifittex xogħol fi Stat Membru ieħor, mill-obbligu impost minn diversi leġiżlazzjonijiet nazzjonali, li jitqiegħed għad-dispożizzjoni tas-servizzi ta’ impjieg tal-Istat kompetenti, mingħajr madankollu ma jitlef id-dritt għall-benefiċċji tal-qgħad fir-rigward ta’ dan l-Istat (
7
).
23.
Din hija “faċilità” mogħtija lill-ħaddiem li qed ifittex impjieg, bil‑għan li tiffavorixxi l-moviment liberu tal-persuni, li tagħti l-vantaġġ, meta mqabbel ma’ dak li jibqa’ fl-Istat kompetenti, li matul perijodu ta’ tliet xhur dan il-ħaddiem ikun liberu mill-obbligu li jkun għad‑dispożizzjoni tas-servizzi ta’ impjieg ta’ dan l-Istat u li jkun suġġett għall-kontroll hemm organizzat, minkejja li għandu jirreġistra mas‑servizzi ta’ impjieg tal-Istat li jmur fih (
8
).
24.
Il-limitazzjoni ta’ din il-faċilità għal tul ta’ tliet xhur tfisser li, fl‑iskadenza ta’ dan il-perijodu, il-ħaddiem li ma jkunx sab impjieg fl‑Istat li mar fih għandu, bħala regola, jirritorna fit-territorju tal-Istat kompetenti, sabiex ikun jista’, skont il-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat, ikompli jibbenefika mill-ħlas tal-benefiċċju tal-qgħad, u fin-nuqqas huwa jitlef kull dritt għal dan il-benefiċċju (
9
).
25.
Fi kliem ieħor, fl-iskadenza tal-perijodu ta’ tliet xhur, l-Istat kompetenti huwa, mill-ġdid, awtorizzat jissuġġetta l-ħlas tal-benefiċċji tal-qgħad għal kundizzjoni ta’ residenza fit-territorju tiegħu.
26.
Il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li billi jissuġġetta l-faċilità mogħtija fl-Artikolu 69(1)(ċ) tar-Regolament Nru 1408/71 għal kundizzjonijiet u limiti, il-leġiżlatur Komunitarju ma jmurx kontra r‑regoli dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema fil-Komunità (
10
).
27.
Hija aċċettat ukoll li, lil hinn mis-sitwazzjonijiet irregolati mid‑dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1408/71, fosthom mill‑Artikolu 69 tiegħu, l-obbligu ta’ residenza fl-Istat Membru fejn tinsab l-istituzzjoni responsabbli għall-għoti ta’ benefiċċji, iġġustifikat fid-dritt nazzjonali mill-bżonn ta’ kontroll tal-osservanza tal‑kundizzjonijiet legali għall-għoti ta’ indennizz lill-persuni qiegħda, hija kompatibbli mal-libertà ta’ moviment u ta’ residenza taċ-ċittadini tal‑Unjoni Ewropea (
11
). Kif irrileva l-Gvern Norveġiż fl-osservazzjonijiet bil‑miktub tiegħu, dan huwa spjegat b’mod partikolari mill-bżonn partikolari tal-Istati li jikkontrollaw il-kundizzjonjiet tal-ħlas tal‑benefiċċji tal-qgħad, kontroll li “huwa ta’ natura speċifika li tiġġustifika t-twaqqif ta’ mekkaniżmi iktar restrittivi minn dawk imposti fir-rigward tal-kontroll li jikkonċerna benefiċċji oħrajn” (
12
).
28.
Dawn il-prinċipji jibqgħu rilevanti fir-rigward tar-Regolament Nru 883/2004.
29.
Fil-fatt, minn naħa, u kif diġà indikajt, l-Artikolu 64(1)(ċ) tar‑Regolament Nru 883/2004 jiżgura d-dritt li tibqa’ intitolata għal benefiċċji matul perijodu ta’ tliet xhur sa mid-data li fiha l-persuna qiegħda ma tibqax għad-dispożizzjoni tas-servizzi ta’ impjieg tal-Istat Membru, filwaqt li l-Artikolu 64(2) ta’ dan ir-regolament jipprevedi, bħala regola, li l-persuna qiegħda “ma tibqax intitolata għal benefiċċji taħt il‑leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru kompetenti jekk ma tmurx lura lejn dak l-Istat fil-jum jew qabel il-jum li fih jispiċċa l-perjodu msemmi”.
30.
Min-naħa l-oħra, kif aċċettaw il-partijiet kollha fis-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, l-Artikolu 64 tar-Regolament Nru 883/2004 huwa lex specialis fid-dawl tal-Artikolu 7 ta’ dan ir‑regolament, li jipprovdi r-“rinunzja ta’ regoli dwar ir-residenza”, iżda biss “fil-każijiet imsemmija fl-[Artikolu] 64 […] u fil-limiti stabbiliti f’dawn l-Artikoli”, skont l-Artikolu 63 tal-imsemmi regolament.
31.
Huwa għalhekk li ħaddiem mingħajr impjieg li jissodisfa l‑kundizzjonijiet kollha elenkati fl-Artikolu 64 tar-Regolament Nru 883/2004 għandu jkun intitolat għal esportazzjoni tal-benefiċċji tal‑qgħad tiegħu għal tul ta’ tliet xhur, b’applikazzjoni tal-paragrafu 1(ċ) ta’ dan l-artikolu, mingħajr ma, skont l-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament, il-benefiċċji mħallsa matul dan il-perijodu jistgħu “ikunu suġġetti għal xi riduzzjoni, bidla, sospensjoni, waqfa jew sekwestru minħabba l-fatt li l-benefiċjarju jew il-membri tal-familja tiegħu jew tagħha jkollhom ir-residenza tagħhom fi Stat Membru ieħor u mhux fl‑Istat Membru fejn tinstab l-istituzzjoni responsabbli għall-għoti ta’ benefiċċji”.
32.
Min-naħa l-oħra, l-applikazzjoni tal-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament ma tistax isservi sabiex tmur lil hinn mill-kundizzjonijiet u limiti stabbiliti mill-Artikolu 64 tar-Regolament Nru 883/2004 nnisfu, b’mod partikolari dawk dwar it-tul tal-esportazzjoni tal-benefiċċji. L‑Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament lanqas ma jista’ jibdel il‑fakultà mogħtija mill-Artikolu 64 ta’ dan ir-regolament f’obbligu.
33.
Għalhekk ma hemmx dubju li persuna li qed tfittex impjieg ma tistax tippretendi li tikseb dritt għall-esportazzjoni tal-benefiċċji tal‑qgħad tagħha għal tul ta’ iktar minn tliet xhur sa massimu ta’ sitt xhur.
34.
Din il-konstatazzjoni tirriżulta diġà mill-formulazzjoni tal‑Artikolu 64(1)(ċ) in fine, tar-Regolament Nru 883/2004, li jippreċiża li l-perijodu ta’ tliet xhur “jista’ [ikun estiż] […] għal massimu ta’ sitt xhur” (
13
). Dan huwa kkorroborat ukoll mix-xogħol preparatorju (
14
) li wassal għall-adozzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, li juri li l-abbozz inizjali tal-Kummissjoni li kien intiż sabiex jagħmel obbligatorju l-perijodu ta’ esportazzjoni ta’ sitt xhur ma kienx milqugħ mill-Kunsill (b’mod unanimu), u fl-aħħar l-Istati Membri qablu fuq formulazzjoni ta’ kompromess riflessa fit-test attwali tal-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar‑Regolament Nru 883/2004 (
15
).
35.
Madankollu din id-dikjarazzjoni ma tagħtix risposta għall‑kwistjoni dwar jekk, fir-rigward tal-estensjoni tal-perijodu ta’ esportazzjoni tal-benefiċċji tal-qgħad lil hinn minn tliet xhur – li fir‑rigward tagħha l-partijiet ikkonċernati kollha jaqblu li tikkostitwixxi fakultà – l-imsemmija fakultà tindirizzax biss is-servizz ta’ impjieg tal‑Istat kompetenti b’tali mod li dawn is-servizzi għandhom dejjem jibqgħu f’pożizzjoni li jużaw din il-possibbiltà f’kull każ individwali jew jekk, għall-kuntrarju, l-Istati Membri għandhomx l-għażla li jirrinunzjaw li jeżerċitaw din il-fakultà.
36.
Din il-kwistjoni ma kinitx deċiża mill-Qorti tal-Ġustizzja fil‑ġurisprudenza tagħha għas-sempliċi raġuni li s-sistema fakultattiva prevista fl-Artikolu 64(1)(ċ) in fine, tar-Regolament Nru 883/2004 ma kinitx teżisti taħt ir-Regolament Nru 1408/71.
37.
Kif osservat b’mod partikolari l-Kummissjoni, huwa minnu li skont il-formulazzjoni tiegħu l-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004 jagħti din il-fakultà ta’ estensjoni tal-ħlas tal-benefiċċji tal‑qgħad għal iktar minn tliet xhur iżda mhux lill-Istat (Membru) kompetenti, iżda lis-“servizzi jew [lill-]istituzzjonijiet kompetenti”.
38.
Il-Kummissjoni kif ukoll il-Gvern Ċek u dak Pollakk waslu għal konsegwenza li l-Istati Membri għandhom l-obbligu li jastjenu milli jintervjenu fuq il-marġni ta’ diskrezzjoni mogħti lis-servizzi jew lill-istituzzjonijiet kompetenti sabiex jeżaminaw il-possibbiltà li jestendu l‑perijodu ta’ esportazzjoni għal iktar minn tliet xhur f’kull każ individwali.
39.
Dan l-argument ma jikkonvinċinix.
40.
L-ewwel nett, kieku dak kien il-każ, il-leġiżlatur tal-Unjoni kien jagħti l-kunsens tiegħu għar-rinunzja, bħala regola, tal-klawżoli ta’ residenza għal perijodu ta’ iktar minn tliet xhur sa massimu ta’ sitt xhur.
41.
Madankollu, tali deċiżjoni ta’ prinċipju, b’mod partikolari minħabba konsegwenzi amministrattivi, li jirrigwardaw b’mod partikolari d-diffikultajiet li jiġi żgurat kontroll estiż, barra mill-pajjiż, tal-attivitajiet ta’ tfittxija ta’ impjieg tal-persuni kkonċernati, u finanzjarji sinjifikattivi għall‑Istati Membri li jħallsu l-benefiċċji tal-qgħad skont id-dritt nazzjonali tagħhom, għandha tirriżulta, fil-fehma tiegħi, mingħajr ambigwità mid-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 883/2004. F’dan ir‑rigward, kif għamel il-Gvern Svediż, għandu jiġi rrilevat li l‑Artikolu 64(1)(d) ta’ dan ir-regolament jippreċiża li l‑benefiċċji għandhom jingħataw mill-istituzzjoni kompetenti “skond il‑leġislazzjoni applikata minnha u bl-ispejjeż għaliha stess”. Fil-kuntest tal-fakultà prevista fl-Artikolu 64(1)(ċ) in fine ta’ dan ir-regolament, l-istituzzjoni kompetenti ma tistax għalhekk titlaq mill‑kundizzjonijiet legali li jirrigwardaw il-ħlas tal-benefiċċji tal-qgħad. Dawn il-kundizzjonijiet jinkludu neċessarjament dawk, stabbiliti, jekk ikun il-każ, mil-leġiżlazzjoni u/jew regolament nazzjonali, dwar id-dritt għall-amministrazzjoni nazzjonali li tagħti dawn il-benefiċċji għal perijodu li jaqbeż it-tliet xhur lill-persuna li qed tfittex impjieg li marret fi Stat ieħor relatat permezz tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 883/2004.
42.
It-tieni nett, jekk huwa minnu li l-Artikolu 1(q)(i) tar‑Regolament Nru 883/2004 jiddefinixxi l-“istituzzjoni kompetenti” bħala l-“istituzzjoni li l-persuna konċernat jkun assigurat magħha meta ssir l-applikazzjoni għal benefiċċju”, il-formulazzjoni tal‑Artikolu 64(1)(ċ) in fine ta’ dan ir-regolament jirreferi wkoll għas-“servizzi kompetenti”, espressjoni mhux iddefinita f’dan l-att u li, minħabba n-natura ġenerali tagħha, tista’ tfisser b’mod validu kull tip ta’ awtorità jew korp responsabbli mis-sigurtà soċjali jew responsabbli mill‑implementazzjoni tal-leġiżlazzjoni rilevanti, skont l-ordinament ġuridiku ta’ kull Stat Membru.
43.
Il-formulazzjoni tal-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004 ma tippermettix għalhekk li jiġi ddikjarat li l-leġiżlatur tal‑Unjoni ried jipprekludi lill-Istati Membri milli jillimitaw l‑esportazzjoni tal-benefiċċji tal-qgħad għal perijodu ta’ tliet xhur, filwaqt li jobbligahom jastjenu milli jipprojbixxu, jillimitaw jew jissorveljaw il-fakultà tal-amministrazzjoni tagħhom li testendi dan il‑perijodu sa massimu ta’ sitt xhur.
44.
It-tielet nett, il-konstatazzjoni li għamilt ma hijiex affettwata bl‑argument addizzjonali tal-Kummissjoni, ibbażat, b’analoġija, fuq il‑ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-interpretazzjoni tal‑Artikolu 69(2) tar-Regolament Nru 1408/71 u li, skont il‑Kummissjoni, tagħti x’jifhem li s-servizzi ta’ impjieg kompetenti għandhom dejjem jivverifikaw iċ-ċirkustanzi partikolari ta’ kull każ.
45.
F’dan ir-rigward, hemm lok li jitfakkar li l-Artikolu 69(2) tar‑Regolament Nru 1408/71 jipprevedi t-telf ta’ kull dritt għall-benefiċċji tal-qgħad skont il-leġiżlazzjoni tal-Istat kompetenti jekk il-persuna kkonċernata ma tirritornax f’dan l-Istat fl-iskadenza tal-perijodu ta’ tliet xhur. Fit-tieni sentenza tagħha, din id-dispożizzjoni tnaqqas il‑konsegwenza tat-telf irrimedjabbli tal-benefiċċji f’każ ta’ ritorn tardiv, billi tawtorizza lis-servizzi jew l-istituzzjonijiet kompetenti “f’każijiet eċċezzjonali” jestendu t-terminu bi tliet xhur.
46.
Kif enfasizzat il-Kummissjoni, huwa minnu li l-Qorti tal‑Ġustizzja aċċettat li t-tieni sentenza tal-Artikolu 69(2) tar‑Regolament Nru 1408/71 jippermetti li tiġi ssodisfatta l-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, li fil-kuntest tiegħu s-servizzi u l‑istituzzjonijiet kompetenti għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni, f’kull każ partikolari, b’kemm inqabeż it-terminu ta’ tliet xhur, ir-raġuni tar‑ritorn tardiv tal-persuna kkonċernata fl-Istat kompetenti u l-gravità tal-konsegwenzi legali li jirriżultaw minn tali ritorn tardiv (
16
).
47.
Il-Kummissjoni donnha tiddeduċi li, billi aċċetta li s-servizzi ta’ impjieg tal-Istat kompetenti jistgħu b’hekk jillimitaw il-konsegwenzi legali tat-telf tad-dritt għall-benefiċċji f’każ eċċezzjonali meta l-persuna kkonċernata ma tirritornax f’dan l-Istat fl-iskadenza tal-perijodu ta’ tliet xhur, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà aċċettat, tal-inqas b’mod impliċitu, fir‑rigward tar-Regolament Nru 1408/71, li dawn l-istess servizzi jistgħu jagħtu estensjoni tad-dritt għall-benefiċċji lil hinn mill-perijodu ta’ tliet xhur. Jidhirli li mingħajr ma nikser il-loġika tar-raġunament tal‑Kummissjoni, dan iwassal sabiex il-fakultà prevista fl‑Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004 fl-aħħar mill‑aħħar tikkonferma l-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal‑Ġustizzja tal-Artikolu 69(2) tar-Regolament Nru 1408/71.
48.
Madankollu, nirrileva li fl-osservazzjonijiet tagħha, il‑Kummissjoni taħbi l-fatt li l-Artikolu 69(2) tar-Regolament Nru 1408/71 ma kienx issostitwit mill-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar‑Regolament Nru 883/2004 iżda mill-Artikolu 64(2) ta’ dan l-istess regolament.
49.
Fil-fatt, din l-aħħar dispożizzjoni tistabbilixxi li l-persuna kkonċernata titlef kull dritt għall-benefiċċju jekk ma tirritornax fl‑iskadenza jew qabel l-iskadenza tal-perijodu li matulu hija għandha dritt għall-benefiċċji skont l-Artikolu 64(1)(ċ) tar-Regolament Nru 883/2004, ħlief f’każijiet eċċezzjonali li fihom is-servizzi jew istituzzjonijiet kompetenti jistgħu jawtorizzaw il-persuna kkonċernata tirritorna f’data ulterjuri mingħajr ma titlef id-dritt tagħha.
50.
F’dan ir-rigward, huwa komprensibbli u loġiku li, sabiex tiġi evalwata l-eżistenza ta’ “każ eċċezzjonali” (bħal mard jew aċċident) (
17
), li jawtorizza d-deroga mill-konsegwenza legali tat-telf tad-dritt tal‑benefiċċji jekk il-persuna kkonċernata ma tirritornax fl-Istat kompetenti fl-iskadenza tal-perijodu previst fl-Artikolu 64(1)(ċ) tar‑Regolament Nru 883/2004, l-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi individwali ta’ kull “persuna kkonċernata”, kif iddikjarat il-Qorti tal-Ġustizzja fil‑ġurisprudenza tagħha.
51.
Għandu jiġi aċċettat li din il-ġurisprudenza tibqa’ rilevanti, b’analoġija, fir-rigward tal-Artikolu 64(2) tar-Regolament Nru 883/2004.
52.
Din il-konstatazzjoni tfisser li l-marġni ta’ diskrezzjoni mogħti lis‑servizzi u lill-istituzzjonijiet kompetenti mill-Artikolu 64(2) tar‑Regolament Nru 883/2004 sabiex jivverifikaw l-eżistenza ta’ “każ eċċezzjonali” jiġi eżerċitat fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-perijodu li matulu l-persuna kkonċernata għandha dritt għall-benefiċċji, jiġifieri jew matul il-perijodu ta’ tliet xhur, jew jekk ikun il-każ, jekk l-Istat Membru eżerċita l-fakultà prevista fl-Artikolu 64(1)(ċ) in fine ta’ dan ir-regolament, matul il-perijodu ulterjuri fil-każ fejn il-persuna li qed tfittex impjieg tibbenefika minn estensjoni tal-perijodu ta’ tliet xhur.
53.
Konsegwentement, din is-sitwazzjoni li fiha huwa permess li s‑servizzi ta’ impjieg kompetenti jillimitaw, f’każijiet eċċezzjonali, il‑konsegwenzi legali tat-telf tad-dritt għall-benefiċċji fin-nuqqas ta’ ritorn tal-persuna kkonċernata fl-iskadenza tal-perijodu obbligatorju ta’ tliet xhur (jew fakultattiv ta’ sitt xhur) ma tistax tkun imposta fuq dik li tirrigwarda jekk, fi Stat Membru, ħaddiem jistax jibbenefika, bħala
prinċipju, minn estensjoni tal-perijodu ta’ esportazzjoni ta’ tliet xhur sa massimu ta’ sitt xhur.
54.
Jekk, kif issostni l-Kummissjoni, l-Istati Membri għandhom l‑obbligu li jagħtu lill-amministrazzjonijiet rispettivi tagħhom il-funzjoni li jevalwaw f’kull każ il-possibbiltà li jestendu l-perijodu ta’ tliet xhur sa massimu ta’ sitt xhur, il-“każ eċċezzjonali” stabbilit fl-Artikolu 64(2) tar‑Regolament Nru 883/2004 jitlef kull effett utli (
18
). Fil-fatt, b’hekk ikun biżżejjed li kull persuna li qed tfittex impjieg li ma tistax tirritorna qabel l-iskadenza tal-perijodu ta’ tliet xhur fl-Istat Membru kompetenti, mhux tinvoka “każ eċċezzjonali”, iżda sempliċement titlob l-estensjoni tal-perijodu ta’ tliet xhur sa massimu ta’ sitt xhur skont l‑Artikolu 64(1)(ċ) in fine ta’ dan ir-regolament.
55.
Il-fatt li l-leġiżlatur tal-Unjoni ddeċieda li jżomm il-possibbiltà li jiġi invokat “każ eċċezzjonali”, sabiex inaqqas mill-applikazzjoni brutali ħafna tal-konsegwenzi legali ta’ ritorn fit-territorju tal-Istat Membru kompetenti wara l-iskadenza tal-perijodu ta’ tliet xhur, jikkonferma li huwa neċessarjament aċċettat li l-perijodu ta’ esportazzjoni tal‑benefiċċji tal-qgħad setgħa jkun limitat għal tliet xhur, skont l-għażla li dan il-leġiżlatur stess għamel li jeħles mill-obbligu, li jirriżulta mill‑missjoni mogħtija lilu permezz tal-Artikolu 48 TFUE, li jistabbilixxi sistema li tippermetti lill-ħaddiema jegħlbu l-ostakoli li jistgħu jirriżultaw għalihom mir-regoli nazzjonali stabbiliti fil-qasam tas-sigurtà soċjali (
19
).
56.
Konsegwentement, fid-dawl tal-kuntest u tal-istruttura tad‑dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 883/2004 dwar il-persuni li qed ifittxu impjieg li jmorru fi Stat Membru ieħor, l-Artikolu 64(1)(ċ) in fine ta’ dan ir-regolament jawtorizza lill-Istati Membri li ma jeżerċitawx il-fakultà li huwa jistabbilixxi, u konsegwentement, ma jestendux il‑perijodu ta’ esportazzjoni tal-benefiċċji tal-qgħad lil hinn mill-perijodu ta’ tliet xhur (
20
).
57.
Tali konklużjoni ma tmurx kontra, fil-fehma tiegħi, l-għan tal‑Artikolu 64 tar-Regolament Nru 883/2004 li jiffavorixxi l-mobbiltà tal-persuni li qed ifittxu impjieg (
21
). Fil-fatt, minn naħa, dawn tal-aħħar jibbenefikaw diġà mill-esportazzjoni tal-benefiċċji tal-qgħad għal perijodu ta’ tliet xhur. Min-naħa l-oħra, huma bl-ebda mod ma jistgħu jipprevalixxu ruħhom minn dritt li jiksbu l-estensjoni tal-perijodu ta’ tliet xhur, anki jekk l-awtoritajiet ta’ Stat Membru jkunu eżerċitaw il-fakultà mogħtija mill-Artikolu 64(1)(ċ) in fine ta’ dan ir-regolament, fid-dawl tas-silenzju ta’ dan tal-aħħar dwar il-kundizzjonijiet u l-kriterji li jirregolaw l-eżerċizzju ta’ din il-marġni ta’ diskrezzjoni li din id‑dispożizzjoni tagħti lil dawn l-awtoritajiet. Ser niġi lura għal dan il‑punt iktar ’il quddiem (
22
).
58.
Ir-raba’ nett, fuq il-livell ta’ prinċipji, id-dibattitu bejn il-partijiet ikkonċernati dwar id-destinatarji tal-fakultà prevista fl-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004 ma huwiex fil-fehma tiegħi, ’il bogħod minn dak deċiż mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tal‑interpretazzjoni tal-Artikolu 4(6) tad-Deċiżjoni Kwadru [Qafas] tal‑Kunsill 2002/584/ĠAI, tat-13 ta’ Ġunju 2002, dwar il-mandat ta’ arrest Ewropew u l-proċeduri ta’ konsenja bejn l-Istati Membri (
23
).
59.
Dan l-Artikolu 4 intitolat “Raġunijiet għall-għażla tan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew”, jagħti l-possibbiltà lill-“awtorità ġudizzjarja li teżegwixxi” li tirrifjuta l-eżekuzzjoni ta’ tali mandat jekk, skont il-punt 6 ta’ dan l-artikolu, huwa maħruġ għall-finijiet ta’ eżekuzzjoni ta’ piena li tneħħi l-libertà, fejn il-persuna rikjesta qed toqgħod fi, jew hi ċittadina jew residenta tal-Istat Membru li jeżegwixxi u dak l-Istat jintrabat li jeżegwixxi huwa stess din il-piena.
60.
Għalhekk il-kwistjoni mqajma hija dwar jekk l-implementazzjoni fid-dritt nazzjonali tar-raġuni ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni prevista fl‑Artikolu 4(6) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 tħallietx fid-diskrezzjoni tal-Istati Membri, jew għall-kuntrarju jekk, għandhiex natura obbligatorja, f’liema każ “l-awtorità ġudizzjarja li teżegwixxi”, espressament imsemmija minn dan l-artikolu, għandu dejjem ikollha fid-dritt nazzjonali l-possibbiltà li tipprekludi l-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew fil‑kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 4(6) ta’ din id-deċiżjoni qafas, bil‑għan li żżid l-opportunitajiet ta’ reintegrazzjoni soċjali tal-persuna mfittxija wara t-tmiem tal-piena li għaliha din tal-aħħar tkun ġiet ikkundannata.
61.
Fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża Wolzenburg (C‑123/08, EU:C:2009:183, punti 102 sa 107), l-Avukat Ġenerali Bot kien ippropona lill-Qorti tal-Ġustizzja li ssegwi din it-tieni interpretazzjoni, iktar leali għall-formulazzjoni tal-Artikolu 4(6) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584.
62.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet mod ieħor fis-sentenzi tagħha tal‑5 ta’ Settembru 2012, Lopes Da Silva Jorge (C‑42/11, EU:C:2012:517, punti 35 u 50) kif ukoll tad-29 ta’ Ġunju 2017, Popławski (C‑579/15, EU:C:2017:503, punt 21). Fil-fatt hija aċċettat li minkejja l‑Artikolu 4(6) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 li huwa indirizzat lill‑awtorità ġudizzjarja li teżegwixxi, l-Istati Membri għandhom l-għażla libera jimplementawx jew le fid-dritt nazzjonali r-raġuni ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni fakultattiva stabbilita f’dan l-artikolu.
63.
Fi kliem ieħor, l-Istati Membri ma humiex obbligati jeżerċitaw il‑fakulta stabbilita fl-Artikolu 4(6) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584.
64.
L-istess japplika fir-rigward tal-fakultà mogħtija mill‑Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004.
65.
Ċertament, in-natura tal-att inkwistjoni f’din il-kawża, jiġifieri regolament, hija differenti, bħala prinċipju, minn dik ta’ deċiżjoni qafas.
66.
Fil-fatt, għall-kuntrarju tad-deċiżjonijiet qafas adottati abbażi tal‑Artikolu li kien 34(2)(b) UE li ma għandhomx effett dirett (
24
), regolament huwa, skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 288 TFUE, obbligatorju fl-elementi tiegħu kollha u direttament applikabbli fl-Istati Membri kollha, li jfisser li d-dispożizzjonijiet tiegħu ma jeħtiġux, bħala prinċipju, l-adozzjoni ta’ miżuri ta’ implementazzjoni mill-Istati Membri (
25
).
67.
Xorta jibqa’ l-fatt li minn naħa, irrispettivament min-natura tal-att inkwistjoni, fakultà tibqa’ fakultà, bil-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat li Stat Membru li jagħżel li ma jeżerċitax tali fakultà, offruta minn regolament tal-Kunsill, ma jmurx kontra l-Artikolu 288 TFUE (
26
). Min-naħa l-oħra, kif ġie kkonstatat regolarment mill-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżulta li d‑dispożizzjonijiet ta’ regolament, minkejja n-natura tiegħu, jistgħu jħallu lill-Istati Membri l-funzjoni li jadottaw huma stess il-miżuri leġiżlattivi, regolatorji, amministrattivi u/jew finanzjarji neċessarji sabiex l-imsemmija dispożizzjonijiet ikunu jistgħu jiġu implementati effettivament (
27
).
68.
L-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004 jikkorrispondi, fil-fehma tiegħi, għal dawn iż-żewġ eżempji.
69.
Fil-fatt, fl-ewwel lok, kif indikajt, l-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004 ma jimponix fuq l-Istati Membri li jiżguraw li t-terminu obbligatorju ta’ tliet xhur ta’ esportazzjoni tal-benefiċċji tal-qgħad ikun jista’ jiġi estiż għal massimu ta’ sitt xhur.
70.
Fit-tieni lok, jekk Stat Membru jagħżel li jeżerċita l-fakultà mogħtija mill-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004, għandu jiġi rrilevat li din id-dispożizzjoni ma tindika ebda kriterju li abbażi tiegħu l-amministrazzjoni nazzjonali kompetenti tista’ testendi sa massimu ta’ sitt xhur il-perijodu ta’ esportazzjoni tal-benefiċċji tal-qgħad. Għalhekk sabiex ikunu pjenament funzjonali u sabiex ikunu żgurati b’mod konkominanti ċ-ċertezza legali u l-ugwaljanza fit-trattament tal‑applikanti, dan l-artikolu jeħtieġ l-adozzjoni ta’ miżuri nazzjonali li jippreċiżaw il-kundizzjonijiet li fihom l-estensjoni tal-perijodu ta’ tliet xhur tingħata jew le jew li jirregolaw il-marġni ta’ diskrezzjoni mħalli lill-amministrazzjoni nazzjonali kompetenti mill-Artikolu 64(1)(ċ) in fine ta’ dan ir-regolament.
71.
Din il-konstatazzjoni tippermetti li jiġi dedott li Stat Membru li bħar-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, eżerċita din il-fakultà jista’ madankollu jiddeċiedi li jirrifjuta, bħala prinċipju, kull talba għal estensjoni tal-perijodu ta’ tliet xhur, ħlief jekk, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ inkwistjoni, tali soluzzjoni twassal għal riżultat irraġonevoli, jiġifieri, fl‑aħħar mill-aħħar, sproporzjonat?
72.
Risposta affermattiva hija diġà perċepibbli abbażi tal-prinċipju “qui potest majus potest et minus”.
73.
Il-Kummissjoni tissuġġerixxi madankollu li tingħata risposta negattiva għal mistoqsija magħmula fil-punt 71 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Hija ssostni li f’kull każ l-awtorità nazzjonali kompetenti għandha tkun tista’ teżerċita l-marġni ta’ diskrezzjoni tagħha mhux skont il-formula “le, ħlief jekk”, iżda “iva, safejn”.
74.
Jiena ma naqbilx ma’ din il-perspettiva.
75.
Fil-fatt, minn naħa, u kif diġà għidt, minbarra li l‑Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004 ma jipprovdix il-kriterji li fid-dawl tagħhom l-awtorità nazzjonali kompetenti għandha teżamina talba għal estensjoni tal-perijodu ta’ tliet xhur, kif huwa lanqas ma jindika l-modalitajiet li bihom il-marġni ta’ diskrezzjoni hekk mogħti lil din l-amministrazzjoni, għandu jiġi eżerċitat, kif essenzjalment jammetti, il-Gvern Pollakk.
76.
Min-naħa l-oħra, minkejja li huwa minnu li fl-eżerċizzju tal‑marġni ta’ diskrezzjoni tagħha, l-amministrazzjoni nazzjonali kompetenti għandha tosserva wkoll id-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari l-prinċipji ta’ non-diskriminazzjoni u ta’ proporzjonalità, dan l-obbligu ma jfissirx li tali marġni ta’ diskrezzjoni għandu jkun eżerċitat skont modalità partikolari waħda stabbilita tat-tip “iva, safejn”, kif tallega l‑Kummissjoni.
77.
Fi kliem ieħor, l-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004, moqri fid-dawl tal-prinċipji ta’ non-diskriminazzjoni u ta’ proporzjonalità, ma jipprekludix li b’mod partikolari, Stat Membru jistabbilixxi kriterji ġenerali, oġġettivi u non-diskriminatorji li jirregolaw l-eżerċizzju tal-marġni ta’ diskrezzjoni tal-amministrazzjoni tiegħu fl‑istabbiliment taċ-ċirkustanzi jew tal-każijiet li fihom din tal-aħħar tista’ tasal, b’mod eċċezzjonali, sabiex tilqa’ li persuna li qed tfittex impjieg fi Stat Membru ieħor testendi l-esportazzjoni tal-benefiċċji tal‑qgħad sa massimu ta’ sitt xhur.
78.
B’hekk, fl-opinjoni tiegħi Stat Membru jibqa’ fil-limiti awtorizzati mid-dritt tal-Unjoni jekk jadotta miżuri li jipprovdu għall‑estensjoni tal-perijodu ta’ esportazzjoni tal-benefiċċji tal-qgħad sa massimu ta’ sitt xhur b’din għandha tingħata biss jekk ċerti kundizzjonijiet jiġu ssodisfatti, bħal dawk imsemmija mill-qorti tar-rinviju, jiġifieri li l‑persuna kkonċernata tinsab fi proċess li jista’ jwassal b’mod konkret għal impjieg li jeħtieġ l-estensjoni ta’ residenza fl-Istat Membru kkonċernat jew li l-persuna li qed tfittex impjieg tipprovdi dikjarazzjoni ta’ intenzjoni min-naħa ta’ persuna li timpjega fl-imsemmi Stat Membru li toffrilha prospettiv reali ta’ reklutaġġ. Tali miżuri nazzjonali jistgħu jsaħħu wkoll iċ-ċertezza legali tal-persuni kkonċernati, billi jippermettulhom ikunu jafu minn qabel il-kundizzjonijiet u/jew il-kriterji li abbażi tagħhom l-amministrazzjoni nazzjonali teżerċita s-setgħa ta’ evalwazzjoni tagħha, kif ukoll, jekk ikun il-każ, tiffaċilita l-istħarriġ ġudizzjarju tad-deċiżjonijiet meħuda minn din tal-aħħar.
79.
Mill-bqija, għall-kuntrarju ta’ dak allegat mill-Kummissjoni, mill‑formulazzjoni tal-ewwel domanda preliminari kif ukoll mill‑osservazzjonijiet tal-Uwv jirriżulta li din l-amministrazzjoni ma rrinunzjatx għal verifika dwar jekk iċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ inkwistjoni jiġġustifikawx l-għoti lir-rikorrent fil-kawża prinċipali estensjoni tal-perijodu ta’ esportazzjoni tal-benefiċċji tal-qgħad lil hinn mit-tliet xhur diġà mogħtija lil dan tal-aħħar skont ir-Regolament Nru 883/2004.
80.
Inżid li l-fatt li l-kundizzjonijiet u/jew il-kriterji li jirregolaw l‑għoti ta’ estensjoni tal-perijodu ta’ esportazzjoni tal-benefiċċji tal‑qgħad jistgħu jvarjaw bejn l-Istati Membri li marru għal fakultà prevista fl-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004, jirriżulta preċiżament mill-marġni ta’ diskrezzjoni mogħtija lil dawn tal‑aħħar mil-leġiżlatur tal-Unjoni waqt l-adozzjoni ta’ dan ir‑regolament.
81.
Dawn id-differenzi bejn is-sistemi u l-miżuri tal-Istati Membri li jimplementaw il-fakultà prevista fl-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar‑Regolament Nru 883/2004 kienu assunti mil-leġiżlatur tal-Unjoni (
28
). Ma jistgħux ikunu kkunsidrati bħala restrizzjonijiet għal moviment liberu tal-ħaddiema ladarba dawn jirriżultaw min-nuqqas ta’ armonizzazzjoni tal-kundizzjonijiet u tal-modalitajiet li abbażi tagħhom l‑amministrazzjonijiet tal-Istati Membri jistgħu jestendu l-perijodu ta’ esportazzjoni tal-benefiċċji tal-qgħad sa massimu ta’ sitt xhur (
29
). Din il‑konstatazzjoni testendi għad-dispożizzjonijiet dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema tal-Ftehim KE‑Svizzera li ma għandhomx portata iktar estensiva minn dawk tat-Trattat FUE.
82.
Ma hijiex il-Qorti tal-Ġustizzja, iżda l-leġiżlatur tal-Unjoni li għandu jnaqqas, jew itemm dawn id-differenzi, jekk dan tal-aħħar iqis li huwa neċessarju.
83.
Għalhekk jiena nipproponi li r-risposta għall-ewwel domanda preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju għandha tkun li fid‑dawl tal-moviment liberu tal-ħaddiema u tal-prinċipji ta’ non‑diskriminazzjoni u ta’ proporzjonalità, id-dispożizzjonijiet tar‑Regolament Nru 883/2004 ma jipprekludux li Stat Membru jeżerċita l-fakultà prevista fl-Artikolu 64(1)(ċ) in fine ta’ dan ir-regolament, billi jirrifjuta bħala prinċipju kull talba għall-estensjoni tat-tul tal-esportazzjoni tal-benefiċċji tal-qgħad lil hinn minn tliet xhur sa massimu ta’ sitt xhur, sa fejn l-awtorità kompetenti ta’ dan l-Istat Membru tħoss li ċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ, b’mod partikolari l-eżistenza ta’ prospettiva konkreta u perċepibbli ta’ impjieg, ma jippermettulhiex b’mod raġonevoli li tirrifjuta l-estensjoni tat-tul tal-esportazzjoni ta’ dawn il-benefiċċji.
84.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għat-tieni domanda preliminari – li tirrigwarda l-modalitajiet li abbażi tagħhom l-Istati Membri għandhom jeżerċitaw il-fakultà mogħtija mill-Artikolu 64(1)(ċ) in fine tar-Regolament Nru 883/2004 – issir superfluwa. Barra minn hekk din saret biss f’każ li l-ewwel domanda preliminari tingħata risposta negattiva, ipoteżi li, għar-raġunijiet esposti preċedentement, jiena nipproponi li tiġi miċħuda.
IV. Konklużjoni
85.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi lill‑Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għat-talba għal deċiżjoni preliminari magħmula mis-Centrale Raad van Beroep (qorti tal-appell fil-qasam tas-sigurtà soċjali u tas-servizz pubbliku, il-Pajjiżi l‑Baxxi):
Fid-dawl tal-moviment liberu tal-ħaddiema u tal-prinċipji ta’ non‑diskriminazzjoni u ta’ proporzjonalità, id-dispożizzjonijiet tar‑Regolament (KE) Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal‑Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali, ma jipprekludux li Stat Membru jeżerċita l-fakultà prevista fl-Artikolu 64(1)(ċ) in fine ta’ dan ir-regolament, billi jirrifjuta bħala prinċipju kull talba għall-estensjoni tat-tul tal-esportazzjoni tal‑benefiċċji tal-qgħad lil hinn minn tliet xhur sa massimu ta’ sitt xhur, sa fejn l-awtorità kompetenti ta’ dan l-Istat Membru tħoss li ċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ, b’mod partikolari l-eżistenza ta’ prospettiva konkreta u perċepibbli ta’ impjieg, ma jippermettulhiex b’mod raġonevoli li tirrifjuta l-estensjoni tat-tul tal-esportazzjoni ta’ dawn il-benefiċċji.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 5, p. 72.
(
3
)	Korsiv miżjud minni.
(
4
)	ĠU 2009, L 353, p. 71.
(
5
)	ĠU 2012, L 103, p. 51.
(
6
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 35.
(
7
)	Ara f’dan is-sens, is-sentenzi tad-19 ta’ Ġunju 1980, Testa et (41/79, 121/79 u 796/79, EU:C:1980:163, punt 4) kif ukoll tal-21 ta’ Frar 2002, Rydergård (C‑215/00, EU:C:2002:111, punt 17).
(
8
)	Ara f’dan is-sens, is-sentenza tad-19 ta’ Ġunju 1980, Testa et (41/79, 121/79 u 796/79, EU:C:1980:163, punti 5 u 13).
(
9
)	Ara s-sentenza tad-19 ta’ Ġunju 1980, Testa et (41/79, 121/79 u 796/79, EU:C:1980:163, punt 8).
(
10
)	Ara f’dan is-sens, is-sentenza tad-19 ta’ Ġunju 1980, Testa et (41/79, 121/79 u 796/79, EU:C:1980:163, punti 14 sa 16).
(
11
)	Ara f’dan is-sens, is-sentenza tat-18 ta’ Lulju 2006, De Cuyper (C‑406/04, EU:C:2006:491, punti 38 u 47).
(
12
)	Sentenza tat-18 ta’ Lulju 2006, De Cuyper (C‑406/04, EU:C:2006:491, punt 45).
(
13
)	Korsiv miżjud minni.
(
14
)	Il-Qorti tal-Ġustizzja minn issa tieħu regolarment inkunsiderazzjoni x-xogħol preparatorju bħala sors ta’ interpretazzjoni tal-atti tal-Unjoni; ara b’mod partikolari, fir-rigward tar-Regolament Nru 883/2004, is-sentenza tal-11 ta’ April 2013, Jeltes et (C‑443/11, EU:C:2013:224, punti 33 u 34) kif ukoll iktar reċenti f’kuntesti normattivi oħra, is-sentenzi tat-18 ta’ Ottubru 2016, Nikiforidis (C‑135/15, EU:C:2016:774, punt 45) u tas‑26 ta’ Lulju 2017, Mengesteab (C‑670/16, EU:C:2017:587, punti 89 u 90).
(
15
)	Ara f’dan ir-rigward, l-Artikolu 50(1)(d) tal-abbozz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) dwar il-koordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali, tal-21 ta’ Diċembru 1998 [COM (1998) 779 finali, p. 45] u l-punt 3.3.9. tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill‑Parlament Ewropew skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 251(2) tat-Trattat KE dwar il-pożizzjoni komuni meħuda mill-Kunsill fid-dawl tal-adozzjoni ta’ regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-koordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali [COM(2004) 44 finali, p. 9] rispettivament. Ara wkoll dwar ir-rifjut tal-Istati Membri li jestendu, b’mod obbligatorju, il-perijodu ta’ esportazzjoni tal‑benefiċċji għal sitt xhur, Cornelissen, R., “The New EU Coordination System for Workers Who Become Unemployed”, European Journal of Social Security, Nru 3, 2007, p. 204. Ara wkoll, dwar id-diverġenzi attwali bejn l-Istati Membri, l‑espożizzjoni tal-motivi tal-abbozz, ippreżentat mill-Kummissjoni fit-13 ta’ Diċembru 2016, tar-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 883/2004 dwar il-koordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali u r-Regolament (KE) Nru 987/2009 li jistabbilixxi l-proċedura għall‑implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 [COM (2016) 815 finali, p. 7].
(
16
)	Ara f’dan is-sens, is-sentenza tad-19 ta’ Ġunju 1980, Testa et (41/79, 121/79 u 796/79, EU:C:1980:163, punti 21 u 22). Ara wkoll is-sentenza tal-20 ta’ Marzu 1979, Coccioli (139/78, EU:C:1979:75, punti 8 u 9).
(
17
)	Fis-sentenzi tal-20 ta’ Marzu 1979, Coccioli (139/78, EU:C:1979:75) kif ukoll tad-19 ta’ Ġunju 1980, Testa et (41/79, 121/79 u 796/79, EU:C:1980:163), il-Qorti tal‑Ġustizzja kellha quddiemha sitwazzjonijiet fejn il-persuni qiegħda kkonċernati kienu mardu qabel ir-ritorn tagħhom fit-territorju tal-Istat Membru li jħallashom il‑benefiċċji.
(
18
)	Infakkar li, skont il-ġurisprudenza, meta dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni tkun miftuħa għal diversi interpretazzjonijiet, għandha tingħata preferenza lill‑interpretazzjoni li tiżgura li d-dispożizzjoni żżomm l-effettività tagħha: ara b’mod partikolari, is-sentenzi tat-18 ta’ Diċembru 2008, Afton Chemical (C‑517/07, EU:C:2008:751, punt 43) u tal-10 ta’ Settembru 2014, Holger Forstmann Transporte (C‑152/13, EU:C:2014:2184, punt 26).
(
19
)	Ara b’analoġija, is-sentenza tal-11 ta’ April 2013, Jeltes et (C‑443/11, EU:C:2013:224, punt 40).
(
20
)	Mingħajr ma dan ikun determinant, jiena nżid li s-servizzi tal-Kummissjoni kienu wkoll tal-istess opinjoni fid-dokument tax-xogħol dwar l-evalwazzjoni tal-impatt tal‑abbozz, ippreżentat mill-Kummissjoni fit-13 ta’ Diċembru 2016, tar-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 883/2004 u r-Regolament (KE) Nru 987/2009 li jistabbilixxi l-proċeduri għall-implementazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 [COM (2016) 815 finali]; ara Commission Staff Working Document, Impact Assessment, Initiative to Partially Revise Regulation No. 883/2004 and its Implementing Regulation (EC) No. 987/2004 [SWD (2015) 460 final], Part 1/6, p. 69 fejn huwa stabbilit: “Under the current rules Member States have a discretion to determine whether they export unemployment benefits only for the minimum period of three months or the maximum period of six months.” Attwalment, skont dan id-dokument u jekk wieħed jeskludi r-Renju tal-Pajjiż l-Baxxi, ħdax-il Stat Membru jirrifjuta tali estensjoni.
(
21
)	Ara b’analoġija mal-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 1408/71, is-sentenza tas-6 ta’ Novembru 2003, Il‑Kummissjoni vs Il‑Pajjiżi l-Baxxi (C‑311/01, EU:C:2003:598, punt 39 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
22
)	Ara l-punti 70 sa 82 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
23
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 34, rettifika fil-ĠU 2009, L 17, p. 45.
(
24
)	Ara b’mod partikolari, fir-rigward tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, is-sentenzi tal-5 ta’ Settembru 2012, Lopes Da Silva Jorge (C‑42/11, EU:C:2012:517, punt 53) u tad-29 ta’ Ġunju 2017, Popławski (C‑579/15, EU:C:2017:503, punt 28).
(
25
)	Ara f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza tal-15 ta’ Marzu 2017, Al Chodor (C‑528/15, EU:C:2017:213, punt 27 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
26
)	Ara s-sentenza tas-17 ta’ Diċembru 2015, Imtech Marine Belgium (C‑300/14, EU:C:2015:825, punti 27 sa 31).
(
27
)	Ara f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-5 ta’ Mejju 2015, Spanja vs Il‑Kunsill (C‑147/13, EU:C:2015:299, punt 94); tad-9 ta’ Frar 2017, S. (C‑283/16, EU:C:2017:104, punt 48), u tal-15 ta’ Marzu 2017, Al Chodor (C‑528/15, EU:C:2017:213, punt 27).
(
28
)	Għal kull fini utli, mid-dokument tax-xogħol tas-servizzi tal-Kummissjoni (p. 69), iċċitat fin‑nota ta’ qiegħ il-paġna 20 ta’ dawn il-konklużjonijiet, jirriżulta li l-kriterji li jirregolaw l‑estensjoni tal-perijodu ta’ tliet xhur sa massimu ta’ sitt xhur ivarjaw sostanzjalment bejn il-ħmistax-il Stat Membru li jagħti l-possibbiltà ta’ tali estensjoni.
(
29
)	Ara b’analoġija, is-sentenza tal-11 ta’ April 2013, Jeltes et (C‑443/11, EU:C:2013:224, punt 45).