Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Tríú Dlísheomra)
30 Aibreán 2026
(*)
(Tarchur chun réamhrialú – Iomaíocht – Airteagal 101 CFAE – Cairtéil – Treoir 2014/104/AE – Airteagal 3(2) – An ceart chun cúiteamh
iomlán a fháil as dochar
a rinne cairtéal – Íocaíochtaí úis – Airteagal 22(2) – Cur i bhfeidhm na bhforálacha naisiúnta maidir le trasuíomh
ó thaobh ama de – An dáta óna mbeidh ús dlite a chinneadh – Tráth a rinneadh an dochar i gcás earraí a fháil ar phraghsanna
níos airde)
I gCás C‑191/25,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ón Oberster Gerichtshof (an Chúirt Uachtarach, an Ostair), trí bhreith an 27 Feabhra 2025, a fuarthas ag an gCúirt an 10 Márta 2025, sna himeachtaí
Wenzel Logistics GmbH
v
Mercedes-Benz Group AG,
idiragraithe:
MAN Truck & Bus SE,
MAN Truck & Bus Deutschland GmbH,
tugann AN CHÚIRT (an Tríú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: C. Lycourgos (Rapóirtéir), Uachtarán Dlísheomra, O. Spineanu-Matei, S. Rodin, N. Piçarra agus N. Fenger, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J. Kokott,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        Wenzel Logistics GmbH, ag M. Pilz,
Rechtsanwalt,
–        Mercedes-Benz Group AG, ag J. Bottyanfy, C. Von Köckritz, H. Weiß agus H. Wollmann,
Rechtsanwälte,
–        MAN Truck & Bus SE agus MAN Truck & Bus Deutschland GmbH, ag F. Neumayr agus M. Schifferl,
Rechtsanwälte,
–        an Coimisiún Eorpach, ag B. Ernst agus A. Keidel, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 3(2) agus Airteagal 22(2) de Threoir 2014/104/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Samhain 2014 maidir le rialacha áirithe lena rialaítear caingne i leith damáistí faoin dlí náisiúnta maidir le sáruithe ar fhorálacha dhlí iomaíochta na mBallstát agus an Aontais Eorpaigh (IO 2014 L 349, lch. 1).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir Wenzel Logistics GmbH agus Mercedes-Benz Group AG maidir le cúiteamh as dochar a eascraíonn as sárú ar Airteagal 101(1) CFAE.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
3        Foráiltear le hAirteagal 101(1) CFAE mar a leanas:
‘Toirmisctear na cleachtais seo a leanas mar chleachtais nach luíonn leis an margadh inmheánach: gach comhaontú idir gnóthais, gach cinneadh ag comhlachais ghnóthas agus gach cleachtas comhbheartaithe a d'fhéadfadh dul i gcion ar an trádáil idir Ballstáit agus arb é a gcuspóir nó a n‑éifeacht iomaíocht sa mhargadh inmheánach a chosc, a shrianadh nó a shaobhadh, agus go háirithe iad siúd trína ndéantar:
(a)      praghsanna ceannaithe nó díolta nó aon choinníollacha eile trádála a shocrú, go díreach nó go hindíreach;
[...]’
4        Foráiltear le haithris 12 de Threoir 2014/104 mar a leanas:
‘Athdhearbhaítear leis an Treoir seo an acquis communautaire maidir leis an gceart chun cúiteamh a fháil as dochar
mar gheall ar sháruithe ar dhlí iomaíochta an Aontais, go háirithe maidir le seasamh agus sainmhíniú an damáiste, mar a luaitear i gcásdlí [Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh], agus ní thagann sé sin roimh aon fhorbairt eile air sin. Duine ar bith ar bhain dochar dó mar gheall ar shárú den sórt sin, is féidir leis cúiteamh a éileamh as damáiste iarbhír (damnum emergens),
agus as caillteanas brabúis (lucrum cessans), móide ús, is cuma cé acu atá nó nach bhfuil na catagóirí sin bunaithe ar leithligh nó i gcomhcheangal le chéile sa dlí náisiúnta. Is cuid riachtanach den chúiteamh é ús a íoc chun an damáiste a rinneadh a shlánú trí imeacht ama a chur san áireamh agus ba cheart é a bheith dlite ón tráth a rinneadh an dochar go dtí go n‑íocfar an cúiteamh, gan dochar do cháilíocht an úis sin mar ús cúiteach nó ús mainneachtana faoin dlí náisiúnta agus gan dochar do cé acu an gcuirtear nó nach gcuirtear imeacht ama san áireamh mar chatagóir ar leithligh (ús) nó mar dhlúthchuid de dhamáiste iarbhír nó de chaillteanas brabúis. Is faoi na Ballstáit atá sé na rialacha atá le cur i bhfeidhm chun na críche sin a leagan síos.'
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5        Foráiltear le hAirteagal 3 den Treoir sin, dar teideal ‘An ceart chun cúiteamh iomlán a fháil’, mar a leanas:
‘1.      Áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfaidh aon duine nádúrtha nó dlítheanach ar bhain dochar dó mar gheall ar shárú ar dhlí na hiomaíochta cúiteamh iomlán a éileamh agus a fháil as an dochar sin.
2.      Is ionann cúiteamh iomlán as dochar agus duine ar bhain dochar den sórt sin dó a chur sa staid chéanna ina mbeadh sé mura ndearnadh an sárú ar dhlí na hiomaíochta. Dá bhrí sin, cumhdófar an ceart chun cúiteamh a fháil as damáiste iarbhír agus as caillteanas brabúis, móide ús a íoc.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6        Foráiltear leis an gcéad fhomhír d’Airteagal 21(1) den Treoir sin, dar teideal ‘Trasuí’, mar a leanas:
‘Déanfaidh na Ballstáit na forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin is gá chun an Treoir seo a chomhlíonadh a thabhairt i bhfeidhm faoin 27 Nollaig 2016. [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7        Foráiltear le hAirteagal 22 den Treoir sin, dar teideal ‘Cur i bhfeidhm ó thaobh ama de’, mar seo a leanas:
‘1.      Féachfaidh na Ballstáit chuige nach mbeidh feidhm go cúlghabhálach ag na forálacha náisiúnta arna nglacadh de bhun Airteagal 21 d’fhonn forálacha substaintiúla na Treorach seo a chomhlíonadh.
2.      Féachfaidh na Ballstáit chuige nach mbeidh feidhm ag aon fhoráil náisiúnta a ghlacfar de bhun Airteagal 21, seachas iad siúd dá bhforáiltear i mír 1, maidir le caingne i leith
damáistí a cuireadh faoi bhráid cúirt náisiúnta roimh an 26 Nollaig 2014.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8        Faoi Airteagal 23 de Threoir 2014/104, tháinig an Treoir sin i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a foilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, eadhon an 26 Nollaig 2014.
Dlí na hOstaire
9        Foráiltear le hAirteagal 1000(1) de Allgemeines bürgerliches Gesetzbuch (an Cód Sibhialta Ginearálta), sa leagan is infheidhme maidir leis an gcás sna príomhimeachtaí (‘ABGB’) mar a leanas:
‘Gan dochar d’fhoráil dhlíthiúil eile, beidh feidhm ag ráta 4 % in aghaidh na bliana maidir le hús a shocraítear gan an méid nó an t‑ús a eascraíonn as an dlí a shonrú.’
10      De réir Airteagal 1333 de ABGB:
‘1.      Déantar an dochar a rinne an féichiúnaí dá chreidiúnaí mar gheall ar íocaíocht dhéanach éilimh airgeadaíochta a chúiteamh le hús reachtúil (Airteagal 1000(1)).
2.      Sa bhreis ar ús reachtúil, féadfaidh an creidiúnaí aisíocaíocht as dochar eile a rinneadh dó mar gheall ar locht an fhéichiúnaí a lorg freisin, go háirithe na costais riachtanacha a bhaineann le forfheidhmiú nó bailiú seachbhreithiúnach, ar choinníoll go bhfuil siad comhréireach leis an éileamh atá á shaothrú.’
11      Foráiltear le hAirteagal 37a(1) de Bundesgesetz gegen Kartelle und andere Wettbewerbsbeschränkungen (Kartellgesetz 2005) (an Dlí maidir le cairtéil a chomhrac agus srianta eile ar an iomaíocht (an Dlí maidir le cairtéil 2005)) (BGBl.
I, 61/2005, ‘KartG’), sa leagan a foilsíodh in BGBl.
I, 13/2013 mar a leanas:
‘Aon duine a sháraíonn [dlí na hiomaíochta] ar bhealach ciontach, beidh air an dochar a eascraíonn as sin a chúiteamh. Má cheannaítear earra nó seirbhís ar phraghas níos airde, ní eiseofar an ceart chun cúiteamh a fháil ar an bhforas amháin gur athdhíoladh an t‑earra nó an tseirbhís. Agus cinneadh á dhéanamh maidir le méid an dochair [...], féadfar, go háirithe, an buntáiste don ghnóthas a d’eascair as an sárú a chur san áireamh. Ní mór don ghnóthas ús a íoc ar an éileamh ar chúiteamh ón tráth a rinneadh an dochar de bhun chur i bhfeidhm Airteagal 1333 de ABGB de réir analaí.’
12      I gcomhréir le hAirteagal 86 de KartG, sa leagan a foilsíodh in BGBl.
I, 13/2013, tá feidhm ag Airteagal 37a maidir le sáruithe ar dhlí na hiomaíochta a rinneadh tar éis an 28 Feabhra 2013.
13      Chun trasuí Threoir 2014/104 ina dhlíchóras a áirithiú, leasaigh reachtas na hOstaire KartG in 2017. Foráiltear le hAirteagal 37c(1) de KartG, sa leagan a foilsíodh in BGBl.
I, 56/2017, mar a leanas:
‘Aon duine a sháraíonn dlí na hiomaíochta ar bhealach ciontach, beidh air an dochar a eascraíonn as sin a chúiteamh.’
14      Foráiltear le hAirteagal 37d de KartG, sa leagan a foilsíodh in BGB1.
I, 56/2017, mar a leanas:
‘1.      Cumhdófar caillteanas brabúis leis an gcúiteamh as dochar freisin.
2.      Ní mór don duine atá faoi dhliteanas ús a íoc ar an éileamh ar chúiteamh ón tráth a rinneadh an dochar de bhun chur i bhfeidhm Airteagal 1333 de ABGB de réir analaí.’
15      I gcomhréir le hAirteagal 86 de KartG, sa leagan a foilsíodh in BGBl.
I, 56/2017, tháinig na forálacha dá dtagraítear sa dá phointe roimhe seo i bhfeidhm an 27 Nollaig 2016 agus baineann siad le dochar a rinneadh tar éis an 26 Nollaig 2016 a chúiteamh, ach tagann dochar a rinneadh roimh an 27 Nollaig 2016 faoi fhorálacha KartG,
sa leagan a foilsíodh BGBl.
I, 13/2013, agus dá bhrí sin,
Airteagal 37a den Dlí sin go háirithe, i gcomhréir leis na rialacha mionsonraithe dá dtagraítear i míreanna 11 agus 12 den bhreithiúnas seo.
16      Foráiltear le hAirteagal 37a de KartG, sa leagan a foilsíodh in BGB1.
I, 176/2021 mar a leanas:
‘1.      Rialaítear leis na forálacha a leagtar síos sa Chaibidil seo dliteanas sibhialta agus feidhmiú an chirt chun cúiteamh a fháil as
dochar a rinneadh mar thoradh ar shárú ar dhlí na hiomaíochta.
2.      Tá siad beartaithe chun Treoir [2014/104] a thrasuí.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
17      An 19 Iúil 2016, ghlac an Coimisiún Eorpach le Cinneadh C(2016)
4673 final maidir le himeacht faoi Airteagal 101
[CFAE] agus Airteagal 53 de Chomhaontú LEE (Cás AT.39824 – Trucailí). Foilsíodh achoimre ar an gcinneadh sin in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh an 6 Aibreán 2017 (IO 2017 C 108, lch. 6).
18      De réir an chinnidh sin, ghlac 15
mhonaróir trucailí, eadhon MAN SE, MAN Truck & Bus Deutschland GmbH, MAN Truck & Bus AG, Daimler AG, Fiat Chrysler Automobiles NV, CNH Industrial NV, Iveco SpA, Iveco Magirus AG, AB Volvo (publ), Volvo Lastvagnar AB, Renault Trucks SAS, Volvo Group Trucks Central Europe GmbH, PACCAR Inc., DAF Trucks Deutschland GmbH agus DAF Trucks NV, páirt i gcairtéal a thoirmisctear, go háirithe, le hAirteagal 101 CFAE, arb ionann é agus socruithe claonpháirteacha maidir le praghsanna a shocrú agus méadú ar ollphraghsanna trucailí sa Limistéar Eorpach Eacnamaíoch agus maidir le huainiú agus cur ar aghaidh na gcostas a bhaineann le teicneolaíochtaí astaíochtaí a thabhairt isteach maidir leis na trucailí sin a fhorchuirtear leis na caighdeáin atá i bhfeidhm (‘an cairtéal atá i gceist’). Maidir le MAN SE, MAN Truck & Bus Deutschland GmbH
agus MAN Truck & Bus AG, rinneadh an sárú sin idir an 17 Eanáir 1997 agus an 20 Meán Fómhair 2010 agus, maidir leis an 12
chuideachta rannpháirteacha eile, idir an 17 Eanáir 1997 agus an 18 Eanáir 2011.
19      Is cuideachta iompair é Wenzel Logistics atá lonnaithe san Ostair a cheannaigh, le linn na dtréimhsí sin den chairtéal atá i gceist, trucailí ó dháileoirí roinnt rannpháirtithe den chairtéal sin,
inter alia, trucailí den bhranda Mercedes-Benz atá faoi úinéireacht Daimler AG, Mercedes-Benz Group anois.
20      An 13 Eanáir 2021, thug Wenzel Logistics caingean i leith damáistí os comhair Landesgericht für Zivilrechtssachen Graz (an Chúirt Shibhialta Réigiúnach, Graz, an Ostair), lena n‑iarrtar ordú go n‑íocfadh Mercedes-Benz Group suim EUR 848 357,92 leis mar chúiteamh as an dochar a líomhnaítear a bhain dó mar thoradh ar an gcairtéal atá i gceist. D’fhreagair an tsuim sin, dar leis, don difríocht idir praghsanna ceannaigh na dtrucailí a d’íoc Wenzel Logistics go hiarbhír agus na praghsanna a d’íocfadh sé in éagmais an chairtéil atá i gceist, móide ús reachtúil agus costais.
21      Maidir leis an ús, bhí Wenzel Logistics den tuairim go raibh sé iníoctha, faoi Airteagal 37d de KartG, ón dáta a rinneadh an dochar.
22      Mhaígh Mercedes-Benz Group, le tacaíocht ó MAN Truck & Bus SE agus MAN Truck & Bus Deutschland GmbH, na hidiragraithe sna príomhimeachtaí, nach raibh aon tionchar ag an gcairtéal atá i gceist ar na bunphraghsanna a gearradh ar Wenzel Logistics agus, in aon chás, gur chuir Wenzel Logistics na praghsanna sin ar aghaidh chuig a chustaiméirí. D’áitigh sé freisin nár rialaíodh an ceart chun cúiteamh a fháil as dochar a eascraíonn as cairtéil le KartG i ndlí na hOstaire go dtí an 1 Márta 2013. Ós rud é gur tháinig an ceart chun cúiteamh a fháil as an dochar a rinne an cairtéal atá i gceist chun cinn roimh an dáta sin, ba cheart, ar bhonn ABGB, ús a íoc ón dáta a tháinig sé chun bheith iníoctha. Ba cheart an dáta sin a chinneadh ní i ndáil leis an tráth a rinneadh dochar ach leis an tráth a tugadh fógra faoin
gcaingean a thionscain
Wenzel Logistics.
23      Le breithiúnas an 2 Aibreán 2024, chinn Landesgericht für Zivilrechtssachen Graz (an Chúirt Shibhialta Réigiúnach, Graz), ar bhonn saineolas, go raibh Mercedes-Benz Group faoi dhliteanas suim EUR 172 857,42 a íoc le Wenzel Logistics, lena n‑áirítear ús ar ráta reachtúil 4 % in aghaidh na bliana. I gcomhréir le hAirteagal 1333 de ABGB, arna léamh i gcomhar le forálacha eile de dhlí sibhialta na hOstaire, chinn an chúirt sin go raibh an t‑ús sin iníoctha ón dáta a tháinig an ceart chun cúiteamh a fháil chun cinn i dtéarmaí cainníochtúla trí fhógra foirmiúil nó i gcomhthéacs caingne, is é sin le rá, sa chás seo, ón 21 Eanáir 2021, arb é an dáta ar tugadh fógra faoin gcaingean i leith damáistí do Mercedes-Benz Group.
24      Díbheadh an t‑achomharc a rinne Wenzel Logistics i gcoinne an bhreithiúnais sin le breithiúnas an 10 Deireadh Fómhair 2024 ón Oberlandesgericht Graz (an Chúirt Uachtarach Réigiúnach, Graz, an Ostair).
25      Sa bhreithiúnas sin, meabhraíonn an chúirt achomhairc go ndearnadh Airteagal 3(2) de Threoir 2014/104, maidir leis an gceart chun cúiteamh iomlán a fháil, le hús, as dochar a rinneadh mar thoradh ar shárú ar dhlí na hiomaíochta, a thrasuí i ndlíchóras na hOstaire le hAirteagal 37d de KartG, sa leagan a foilsíodh in BGBl.
I, 56/2017, a bhfuil feidhm aige, i gcomhréir le hAirteagal 86 den Dlí sin, maidir le dochar a rinneadh tar éis an 26 Nollaig 2016 amháin. Dá bhrí sin, níl an fhoráil sin, amhail Airteagal 37a de KartG, a tháinig i bhfeidhm an 1 Márta 2013, infheidhme,
ratione temporis, maidir leis an gcaingean i leith damáistí arna tionscnamh ag Wenzel Logistics. Dá bhrí sin, bhí an chúirt chéadchéime ag brath i gceart ar rialacha ginearálta dhlí sibhialta na hOstaire, gan na rialacha sonracha atá in KartG a chur san áireamh.
26      Rinne Wenzel Logistics achomharc ar phointe dlí i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair an Oberster Gerichtshof (an Chúirt Uachtarach, an Ostair), arb í an chúirt a rinne an tarchur í.
27      Tugann an chúirt a rinne an tarchur faoi deara, de réir chásdlí na Cúirte Breithiúnais, go n‑eascraíonn an ceart chun cúiteamh iomlán a fháil, le hús,
i leith an dochair a rinne cairtéal go díreach as
Airteagal 101(1) CFAE agus ó phrionsabal na héifeachtachta. Ina theannta sin, shonraigh an Chúirt Bhreithiúnais go léirítear le hAirteagal 3(1) agus (2) de Threoir 2014/104 an cásdlí sin a bhaineann le hAirteagal 101(1) CFAE, agus mar thoradh air sin gur cheart feidhm a bheith ag na bearta náisiúnta lena gcuirtear Airteagal 3(1) agus (2) chun feidhme, i gcomhréir le hAirteagal 22(2) den Treoir sin, le héifeacht láithreach maidir le haon chaingean i leith damáistí a thagann faoi raon feidhme na Treorach sin.
28      I bhfianaise an chásdlí sin, ní féidir, de réir na cúirte a rinne an tarchur, a eisiamh nach mór Airteagal 37d de KartG, sa leagan a foilsíodh in BGBl.
56/2017 a bheith i bhfeidhm maidir leis an gcás sna príomhimeachtaí. Mar sin féin, ní fhéadfaí é sin a dhéanamh ach amháin dá dtabharfaí neamhaird ar Airteagal 86 de KartG sa mhéid a fhoráiltear leis nach mbaineann Airteagal 37d ach le cúiteamh as dochar a rinneadh tar éis an 26 Nollaig 2016. Is mian leis an gcúirt sin a fhiafraí den Chúirt Bhreithiúnais an bhfuil Airteagal 3(2) de Threoir 2014/104, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 22(2) di, le tuiscint sa chaoi go bhfuil feidhm ag foráil náisiúnta amhail Airteagal 37d de KartG maidir le caingean i leith damáistí amhail an chaingean a thionscain Wenzel Logistics.
29      Ina theannta sin, is mian leis an gcúirt sin a bheith ar an eolas faoi na critéir atá le cur san áireamh chun an dáta a rinneadh an dochar a chinneadh, i bhfianaise Airteagal 3(2) de Threoir 2014/104, arb é an dáta sin, de réir aithris 12 den Treoir sin, an dáta óna bhfuil ús le híoc. Fiafraíonn sí, i gcomhthéacs caingean i leith damáistí amhail an chaingean a thionscain Wenzel Logistics, a bhaineann leis an dochar a rinne cairtéal arb ionann é agus earraí a dhíol ar phraghsanna
níos airde, an gá ús a ríomh ó dháta íocaíochta na n‑earraí sin ar phraghas níos airde nó ó dháta eile, amhail an dáta a tháinig praghas ceannaigh na n‑earraí sin chun bheith dlite nó an dáta ar tugadh an conradh díolacháin i gcrích.
30      Sa chomhthéacs sin, chinn an Oberster Gerichtshof (an Chúirt Uachtarach) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)      An bhfuil Airteagal 3(2) de [Threoir 2014/104, arna léamh i gcomhar le hAirteagal] 22(2) de, le léiriú sa chaoi go bhfuil feidhm ag Airteagal 3(2), a bhaineann le híoc úis as dochar a rinne cairtéal, maidir le caingne le haghaidh damáistí a thionscnaítear os comhair cúirt náisiúnta tar éis an 26 Nollaig 2014?
Sa chás go bhfuil freagra diúltach ar an gceist seo: cén dáta eile ba cheart a úsáid chun Airteagal 3(2) de [Threoir 2014/104] a chur i bhfeidhm?
(2)      An bhfuil Airteagal 3(2) de Threoir [2014/104] le léiriú sa chaoi gurb é an dáta ar a ndearnadh an dochar a rinne cairtéal agus óna bhfuil ús iníoctha ar an dochar a rinne cairtéal an dáta ar íoc an páirtí dá ndearnadh dochar an praghas níos airde a eascraíonn as socrú praghsanna toirmiscthe?
Sa chás go bhfuil freagra diúltach ar an gceist seo: cén dáta eile ba cheart a úsáid chun a chinneadh cathain a tharla an dochar?’
Na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
Inghlacthacht
31      Dar le Mercedes-Benz Group, le tacaíocht ó MAN Truck & Bus SE agus MAN Truck & Bus Deutschland GmbH, tá na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú, a bhaineann leis an léiriú ar Threoir 2014/104, neamhábhartha go follasach maidir le réiteach na díospóide sna príomhimeachtaí, ós rud é nach dtagann an chaingean a thionscain Wenzel Logistics i leith damáistí faoi raon feidhme ama na Treorach sin. Is ionann Airteagal 3(2) den Treoir sin agus ‘foráil shubstaintiúil’, de réir bhrí Airteagal 22(1) den Treoir sin. Dá bhrí sin, i bhfianaise an toirmisc ar chur i bhfeidhm cúlghabhálach a leagtar síos in Airteagal 22(1), ní féidir feidhm a bheith ag na forálacha náisiúnta lena gcuirtear Airteagal 3(2) de Threoir 2014/104 chun feidhme maidir leis an gcaingean i leith damáistí arna tabhairt ag Wenzel Logistics, a bhaineann le dochar a rinneadh roimh theacht i bhfeidhm Threoir 2014/104.
32      I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, i gcomhthéacs nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 267 CFAE, gur faoin gcúirt náisiúnta ar tugadh an díospóid os a comhair atá sé, agus nach mór freagracht a ghlacadh as an gcinneadh breithiúnach ina dhiaidh sin, i bhfianaise imthosca sonracha an cháis, an gá atá le réamhrialú ionas go mbeidh sí in ann a breithiúnas a thabhairt agus ábharthacht na gceisteanna a chuirfidh sí faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais araon a chinneadh. Tá toimhde ábharthachta ag ceisteanna maidir le léiriú dhlí an Aontais arna dtarchur ag cúirt náisiúnta sa chomhthéacs fíorasach agus reachtach a bhfuil an chúirt sin freagrach as a shainmhíniú, agus nach faoin gCúirt atá sé a chruinneas a chinneadh. Ní féidir leis an gCúirt Bhreithiúnais diúltú rialú a thabhairt maidir leis an iarraidh ar réamhrialú ach amháin má dhealraíonn sé go follasach nach bhfuil baint ar bith ag an léiriú arna iarraidh ar dhlí an Aontais le fíorais iarbhír nó cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí, gur fadhb de chineál hipitéiseach í nó nach bhfuil an fhaisnéis fhíorasach agus dhlíthiúil is gá ag an gCúirt chun freagra úsáideach a thabhairt ar na ceisteanna a cuireadh uirthi (breithiúnais an 7 Meán Fómhair 1999,
Beck agus Bergdorf,
C‑355/97, EU:C:1999:391, mír 22, agus an 12 Feabhra 2026,
Valora effekten Handel,
C‑864/24, EU:C:2026:94, mír 28).
33      Sa chás seo, mar is léir ón bhfaisnéis arna cur ar fáil ag an gcúirt a rinne an tarchur a bhaineann lena céad cheist, tá amhras uirthi an bhfuil Airteagal 37d de KartG, foráil de dhlí na hOstaire lena gcuirtear Airteagal 3(2) de Threoir 2014/104 chun feidhme, faoi réir an toirmisc ar chur i bhfeidhm cúlghabhálach a leagtar síos in Airteagal 22(1) den Treoir sin.
34      Níl an cheist sin hipitéiseach nó gan bhaint
go follasach le fíricí iarbhír nó le cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí. Tá comhthuiscint ann go n‑éilíonn Wenzel Logistics go bhfuil feidhm ag Airteagal 37d de KartG maidir lena chaingean i leith damáistí in ionad rialacha ginearálta dhlí sibhialta na hOstaire, a cuireadh i bhfeidhm maidir leis an gcaingean sin ag Landesgericht für Zivilrechtssachen Graz (an Chúirt Shibhialta Réigiúnach, Graz) agus ag an Oberlandesgericht Graz (an Chúirt Uachtarach Réigiúnach, Graz). Dá gcuirfí Airteagal 37d i bhfeidhm, dhéanfaí an t‑ús a ríomh ón dáta a rinneadh an dochar, ach, dá gcuirfí rialacha ginearálta dhlí sibhialta na hOstaire i bhfeidhm, ní bheadh an t‑ús iníoctha, de réir na faisnéise atá san ordú tarchuir, ach amháin ón dáta ar tugadh fógra faoin gcaingean do Mercedes-Benz Group. Dá bhrí sin, tá forálacha Threoir 2014/104 dá dtagraítear sa chéad cheist ábhartha chun a chinneadh an bhfuil Airteagal 37d de KartG infheidhme maidir leis an gcás sna príomhimeachtaí agus tá na gnéithe fíorasacha agus dlíthiúla is gá ag an gCúirt Bhreithiúnais chun an cheist sin a fhreagairt.
35      Dá bhrí sin, tá an chéad cheist le haghaidh réamhrialú inghlactha.
36      Tá an dara ceist bunaithe ar an mbonn, a ndéanfar a cruinneas a fhíorú i gcomhthéacs an scrúdaithe ar an gcéad cheist, go bhfuil sé beartaithe go mbeidh feidhm ag foráil náisiúnta lena gcuirtear chun feidhme Airteagal 3(2) de Threoir 2014/104, amhail Airteagal 37d de KartG, maidir le caingean i leith damáistí a bhaineann le dochar a rinneadh roimh theacht i bhfeidhm na Treorach sin. Dá gcruthófaí go bhfuil an bonn sin cruinn, bheadh gá freagra a thabhairt ar an dara ceist, a bhaineann leis na tátail a eascraíonn as Airteagal 3(2) den Treoir sin chun an tráth a rinneadh an dochar a shainaithint, chun ús a ríomh.
37      Dá bhrí sin, ós rud é nach bhfuil an dara ceist hipitéiseach nó gan bhaint go follasach le fíricí iarbhír nó le cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí, agus ós rud é go bhfuil na gnéithe fíorasacha agus dlíthiúla is gá ag an gCúirt Bhreithiúnais chun freagra úsáideach a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur, tá an cheist sin inghlactha freisin. Thairis sin, baineann argóint Mercedes-Benz Group, le tacaíocht ó MAN Truck & Bus SE agus MAN Truck & Bus Deutschland GmbH, nach bhfuil aon riail cheangailteach i dTreoir 2014/104, contrártha leis an méid a chuireann an chúirt a rinne an tarchur in iúl agus an cheist sin á cur aici, a thagraíonn don dáta a rinneadh an dochar, le substaint an cháis.
Substaint
An chéad cheist
38      Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 3(2) agus Airteagal 22(2) de Threoir 2014/104 le léiriú sa chaoi nach mór feidhm a bheith ag foráil náisiúnta lena gcuirtear chun feidhme an ceart chun cúiteamh iomlán a fháil as an dochar a rinneadh mar gheall ar shárú ar dhlí na hiomaíochta, lena bhforáiltear nach mór an t‑ús is iníoctha i leith an chúitimh iomláin sin a ríomh ón dáta a rinneadh an dochar sin, le héifeacht láithreach maidir le gach caingean dlí lena n‑iarrtar cúiteamh den sórt sin agus a thionscnaítear ón 26 Nollaig 2014, an dáta a tháinig an Treoir sin i bhfeidhm.
39      Maidir le cur i bhfeidhm na bhforálacha náisiúnta lena gcuirtear Treoir 2014/104 chun feidhme ó thaobh ama de, ní mór idirdhealú a dhéanamh bunaithe ar cé acu a chódaítear nó nach gcódaítear cásdlí na Cúirte Breithiúnais a bhaineann le hAirteagal 101 CFAE leis an riail a chuirtear chun feidhme leis an bhforáil náisiúnta atá i gceist, agus sa chás sin ní mór feidhm a bheith ag an bhforáil náisiúnta sin le héifeacht láithreach, nó a eascraíonn as an Treoir sin amháin, rud a éilíonn infheidhmeacht na forála náisiúnta sin ó thaobh ama de a scrúdú i bhfianaise Airteagal 22 den Treoir sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 16 Feabhra 2023,
Tráficos Manuel Ferrer,
C‑312/21, EU:C:2023:99, mír 33).
40      Maidir leis an riail, a leagtar amach in Airteagal 3(2) de Threoir 2014/104, ar dá réir nach mór cúiteamh as dochar iarbhír, cúiteamh as caillteanas brabúis agus íocaíocht úis a bheith i gcúiteamh iomlán as dochar mar gheall ar shárú ar dhlí na hiomaíochta, chinn an Chúirt Bhreithiúnais cheana féin go gcódaítear leis an riail sin, mar is léir ó aithris 12 den Treoir sin, an cásdlí a bhaineann le hAirteagal 101(1) CFAE a eascraíonn,
inter alia, as breithiúnas an 13 Iúil 2006,
Manfredi agus páirtithe eile (C‑295/04 go C‑298/04, EU:C:2006:461, mír 95), agus mar thoradh air sin nach mór feidhm a bheith ag na bearta náisiúnta lena dtrasuítear
Airteagal 3(2) le héifeacht láithreach maidir le gach caingean i leith damáistí a thagann faoi raon feidhme na Treorach sin, mar a dheimhnítear le hAirteagal 22(2) di (féach, chuige sin, breithiúnas an 16 Feabhra 2023,
Tráficos Manuel Ferrer,
C‑312/21, EU:C:2023:99, míreanna 34 agus 35).
41      Cé gur shoiléirigh sí, dá bhrí sin, nach mór feidhm a bheith ag forálacha an dlí náisiúnta lena gcuirtear Airteagal 3(2) de Threoir 2014/4 chun feidhme le héifeacht láithreach maidir le caingne i leith damáistí lena n‑iarrtar cúiteamh as an dochar a rinneadh mar gheall ar shárú ar dhlí na hiomaíochta, chuir an Chúirt Bhreithiúnais in iúl freisin, i mír 35 de bhreithiúnas an 16 Feabhra 2023,
Tráficos Manuel Ferrer (C‑312/21, EU:C:2023:99), go mbaineann an infheidhmeacht láithreach sin le caingne a thagann faoi raon feidhme na Treorach sin i gcomhréir le hAirteagal 22(2) di.
42      Mar is léir ón bhforáil dheireanach sin, eisítear caingne a tionscnaíodh roimh an 26 Nollaig 2014, arb é dáta theacht i bhfeidhm Threoir 2014/104, ó raon feidhme na Treorach sin agus ní mór do na Ballstáit a áirithiú nach mbeidh feidhm ag na forálacha náisiúnta atá beartaithe chun an Treoir sin a thrasuí ina ndlíchórais náisiúnta faoi seach maidir leis na caingne sin.
43      I ndáil leis sin, shonraigh an Chúirt Bhreithiúnais, i gcás ina dtiocfaidh foráil náisiúnta dá dtagraítear in Airteagal 22(2) de Threoir 2014/104 i bhfeidhm ar dháta idir an 26 Nollaig 2014 agus an 27 Nollaig 2016, arb é dáta dhul in éag na tréimhse chun an Treoir sin a thrasuí, gur féidir leis an mBallstát atá i gceist a mheas go n‑eisítear gach caingean i leith damáistí a tugadh roimh dháta theacht i bhfeidhm na forála náisiúnta sin, nó fiú roimh an 27 Nollaig 2016, ó raon feidhme na Treorach sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 28 Márta 2019,
Cogeco Communications,
C‑637/17, EU:C:2019:263, míreanna 28 agus 29).
44      Sa chás seo, is léir ón ordú tarchuir gur thionscain Wenzel Logistics a chaingean i leith damáistí,
lena n‑iarrtar cúiteamh as an dochar a rinne an cairtéal atá i gceist, an 13 Eanáir 2021. Is léir freisin go bhfuil sé beartaithe le hAirteagal 37a de KartG, lena bhforáiltear,
inter alia, go n‑íocfar ús ón dáta a rinneadh an dochar,
Airteagal 3(2) de Threoir 2014/104 a chur chun feidhme i ndlíchóras na hOstaire. Sna himthosca sin, i gcás nach faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé a chruinneas a fhíorú, ní mór feidhm a bheith ag Airteagal 37a de KartG maidir leis an gcás atá i gceist sna príomhimeachtaí.
45      I ndáil leis sin, ní mór a scrúdú an ionann Airteagal 3(2) de Threoir 2014/104 agus ‘foráil shubstainteach’ de réir bhrí Airteagal 22(1) den Treoir sin. Mar is léir ó mhíreanna 33 agus 35 de bhreithiúnas an 16 Feabhra 2023,
Tráficos Manuel Ferrer (C‑312/21, EU:C:2023:99), ar meabhraíodh a ábhar i míreanna 39 go 42 den bhreithiúnas seo, ní féidir le cur i bhfeidhm na bhforálacha náisiúnta ó thaobh ama de lena gcuirtear chun feidhme Airteagal 3(2) de Threoir 2014/104, gan an bonn a bhaint d’éifeachtúlacht Airteagal 101(1) CFAE, a ndéantar a léiriú a chódú in Airteagal 3(2), a bheith faoi réir na dteorainneacha a fhorchuirtear le hAirteagal 22 den Treoir sin, cé is moite den teorainn, a eascraíonn as mír 2 den Airteagal sin, nach féidir feidhm a bheith ag na forálacha náisiúnta lena gcuirtear an Treoir sin chun feidhme, in aon chás, maidir le caingne a thionscnaítear roimh a teacht i bhfeidhm.
46      Dá bhrí sin, ní mór a mheas go mbaintear an bonn d’éifeachtúlacht Airteagal 101(1) CFAE le foráil náisiúnta amhail Airteagal 86 de KartG, lena dteorannaítear infheidhmeacht Airteagal 37d den Dlí sin maidir le caingne chun cúiteamh a fháil as
dochar a rinneadh tar éis an 26 Nollaig 2016 agus as a n‑eascraíonn, i gcás caingean amhail an chaingean a thionscain Wenzel Logistics lena n‑iarrtar cúiteamh as dochar a rinneadh roimh an 27 Nollaig 2016, íocaíochtaí úis ní ón dáta a rinneadh an dochar sin ach ón dáta a tugadh fógra faoin gcaingean.
47      Ní mór a thabhairt faoi deara, i ndáil leis sin, tráth a glacadh Treoir 2014/104, gur chinn an Chúirt Bhreithiúnais cheana féin, i míreanna 95 agus 97 de bhreithiúnas an 13 Iúil 2006,
Manfredi agus páirtithe eile, (C‑295/04 go C‑298/04, EU:C:2006:461), go bunúsach, nach féidir le cúiteamh iomlán as an dochar a rinneadh mar gheall ar shárú ar dhlí na hiomaíochta, gan an cúiteamh sin a dhéanamh neamhéifeachtach, neamhaird a thabhairt ar ghnéithe, amhail imeacht ama, a d’fhéadfadh, go deimhin, luach an chúitimh sin a laghdú. I ndáil leis sin, i mír 97 den bhreithiúnas sin, thagair an Chúirt Bhreithiúnais, de réir analaí, dá cásdlí níos luaithe as ar eascair breithiúnas an 2 Lúnasa 1993,
Marshall,
C‑271/91, EU:C:1993:335, mír 31). Mar is léir ó aithris 12 de Threoir 2014/104, tá an Treoir sin beartaithe,
inter alia, chun an cásdlí sin ón gCúirt a chódú, ar dá réir a thugtar le tuiscint le cúiteamh iomlán as an dochar a rinneadh mar gheall ar shárú ar dhlí na hiomaíochta go n‑íocfar ús ón dáta a rinneadh an dochar sin.
48      I bhfianaise an chásdlí sin agus na
haithrise sin i dTreoir 2014/104, atá ábhartha chun Airteagal 3(2) den Treoir sin a léiriú, ní ráthaítear éifeachtacht iomlán Airteagal 101(1) CFAE le foráil náisiúnta amhail Airteagal 86 de KartG, a mbeadh ríomh úis nach gcuirtear an t‑imeacht ama idir an tráth a rinneadh an dochar agus an tráth a éilíonn an duine díobhálaithe a cheart chun cúiteamh a fháil san áireamh mar thoradh ar a cur i bhfeidhm, i leith dochar a rinneadh roimh an 27 Nollaig 2016. Is amhlaidh níos mó é seo toisc go n‑éilítear le gnéithe sonracha na gcásanna a thagann faoi raon feidhme dhlí na hiomaíochta, i bprionsabal, anailís fhíorasach agus eacnamaíoch chasta a dhéanamh (féach, chuige sin, breithiúnas an 20 Aibreán 2023,
Repsol Comercial de Productos Petrolíferos,
C‑25/21, EU:C:2023:298, mír 60 agus an cásdlí dá dtagraítear). De ghnáth, bíonn sé d’éifeacht ag na gnéithe sonracha sin go dtéann tréimhse fhada ama in éag idir an tráth a rinneadh an dochar a rinne
cairtéal agus cinneadh ón údarás iomaíochta inniúil go raibh an cairtéal sin ann. Dá bhrí sin, níor bhunaigh an Coimisiún go dtí an 19 Iúil 2016
go raibh an cairtéal atá i gceist sna príomhimeachtaí ann, maidir le rannpháirtíocht Daimler, ar a dtugtar Mercedes-Benz Group anois, idir an 17 Eanáir 1997 agus an 18 Eanáir2011.
49      Ós rud é nach mór a mheas go mbaintear
an bonn d’éifeachtúlacht Airteagal 101(1) CFAE le foráil náisiúnta amhail Airteagal 86 de KartG, ní mór a mheabhrú go bhfuil éifeachtaí díreacha ag an bhforáil sin de dhlí príomha an Aontais ar an gcaidreamh idir daoine aonair agus go gcruthaítear cearta do dhaoine aonair léi nach mór do na cúirteanna náisiúnta a chosaint (breithiúnais an 30 Eanáir 1974,
BRT agus Société belge des auteurs, compositeurs et éditeurs, 127/73, EU:C:1974:6, mír 16, agus an 4 Meán Fómhair 2025,
Nissan Iberia,
C‑21/24, EU:C:2025:659, mír 50).
50      Ina theannta sin, ní mór a mheabhrú go gceanglaítear ar an gcúirt náisiúnta léiriú a dhéanamh ar an dlí náisiúnta, a mhéid is féidir, i bhfianaise fhoclaíocht agus chuspóir Airteagal 101(1) CFAE, agus corpas iomlán an dlí náisiúnta á chur san áireamh agus na modhanna léirithe a aithnítear léi á gcur i bhfeidhm, chun éifeachtacht iomlán na forála sin de dhlí príomha an Aontais a áirithiú agus chun toradh a bhaint amach atá comhsheasmhach leis an gcuspóir atá á shaothrú léi. I gcás ina measann an chúirt náisiúnta nach féidir léi léiriú seasmhach a ghlacadh, mar gheall ar theorannacha áirithe a eascraíonn, mar shampla, as an toirmeasc ar léiriú atá contrártha don dlí náisiúnta a ghlacadh, is faoin gcúirt sin atá sé neamhaird a thabhairt ar an bhforáil náisiúnta lena mbaineann agus Airteagal 101(1) CFAE a chur i bhfeidhm go díreach maidir leis an díospóid os a comhair (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021,
Sumal,
C‑882/19, EU:C:2021:800, míreanna 71 go 73).
51      I bhfianaise na gcúiseanna go léir roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist ná go bhfuil Airteagal 3(2) agus Airteagal 22(2) de Threoir 2014/104, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 101(1) CFAE, le léiriú sa chaoi nach mór feidhm a bheith ag foráil náisiúnta lena gcuirtear chun feidhme an ceart chun cúiteamh iomlán a fháil as an dochar a rinneadh mar gheall ar shárú ar dhlí na hiomaíochta agus lena bhforáiltear nach mór an t‑ús is iníoctha i leith an chúitimh iomláin sin a ríomh ón dáta - a d’fhéadfadh, de réir mar a bheidh, a bheith roimh theacht i bhfeidhm na Treorach sin - a rinneadh an dochar sin, le héifeacht láithreach maidir le gach caingean dlí lena n‑iarrtar cúiteamh den sórt sin agus a tionscnaíodh tar éis theacht i bhfeidhm na forála náisiúnta sin nó, i gcás ina raibh an teacht i bhfeidhm sin i ndiaidh dhul in éag na tréimhse chun an Treoir sin a thrasuí, maidir le gach caingean den sórt sin i leith damáistí a tionscnaíodh tar éis dhul in éag na tréimhse sin.
An dara ceist
52      Lena dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 3(2) de Threoir 2014/104 le léiriú sa chaoi, chun cúiteamh iomlán a fháil as an dochar a rinne cairtéal arb ionann é agus socruithe claonpháirteacha a thabhairt i gcrích as a n‑eascraíonn díol earraí ar phraghsanna
níos airde, gurb é an dáta a d’íoc an duine díobhálaithe na praghsanna sin an dáta a rinneadh an dochar sin óna bhfuil ús iníoctha.
53      Mar a leagtar amach i míreanna 40 agus 47 den bhreithiúnas seo, rinne reachtóir an Aontais, in Airteagal 3(2) de Threoir 2014/104, cásdlí na Cúirte Breithiúnais roimhe seo a chódú ar dá réir a thugtar le tuiscint leis an gceart chun cúiteamh iomlán a fháil as dochar a rinneadh mar gheall ar shárú ar dhlí na hiomaíochta,
inter alia, go bhfuil ús le híoc ón dáta a rinneadh an dochar sin.
54      Léirítear an oibleagáid sin sa sainmhíniú féin ar an gcoincheap ‘cúiteamh iomlán’ atá in Airteagal 3(2) den Treoir sin, ar dá réir gurb ionann cúiteamh den sórt sin ‘agus duine ar bhain dochar den sórt sin dó a chur sa staid chéanna ina mbeadh sé mura ndearnadh an sárú ar dhlí na
hiomaíochta’.
55      Cruthaítear staid leis an dochar a rinneadh atá éagsúil go bunúsach leis an staid ina mbeadh an duine lena mbaineann in éagmais an tsáraithe atá i gceist, agus mar thoradh air sin nach mór comhpháirteanna uile an chúitimh, lena n‑áirítear ús atá beartaithe chun imeacht ama a chúiteamh, a bheith bunaithe ar an dáta a rinneadh an dochar.
56      Staon reachtóir an Aontais, áfach, ó shoiléiriú a thabhairt maidir leis na critéir ina bhfianaise nach mór an ghné fhíorasach atá ina saintréith den dochar a rinneadh a shainaithint. Ós rud é nár comhchuibhíodh an modh sonrach sin chun an ceart chun cúiteamh iomlán a fháil as dochar mar gheall ar shárú ar dhlí na hiomaíochta a chur chun feidhme, tá corrlach lánroghnach ag na Ballstáit i ndáil leis sin.
57      Leis an tsaoirse sin, fágtar go hiomlán an oibleagáid atá ar gach ceann de na Ballstáit ar a bhfuil sí dírithe gach beart is gá a dhéanamh chun a áirithiú go mbeidh an treoir lena mbaineann go hiomlán éifeachtach, i gcomhréir leis an gcuspóir a shaothraítear léi (féach, chuige sin, breithiúnais an 10 Aibreán 1984,
von Colson agus Kamann, 14/83, EU:C:1984:153, agus an 1 Lúnasa 2025,
Alace agus Canpelli,
C‑758/24 agus C‑759/24, EU:C:2025:591, mír 62).
58      Leis an oibleagáid ‘cúiteamh iomlán’ as dochar a áirithiú, de réir bhrí Airteagal 3(2) de Threoir 2014/104, a eascraíonn as Airteagal 101(1) CFAE, ceanglaítear ar aon údarás de chuid Ballstáit brath ar chritéir lena bhféadfar an fíoras atá ina shaintréith den chuid is mó den tráth a thosaigh an duine díobhálaithe ag fulaingt an dochair
a rinneadh mar gheall ar an sárú ar dhlí na hiomaíochta a shainaithint. Má léiríonn roinnt fíoras atá ina saintréith den dochar a rinneadh, chomh hábhartha céanna, ní mór na fíorais sin a tharla sa chéad áit a shainaithint mar thúsphointe chun ús a ríomh.
59      Ina theannta sin, i gcás ina bhfuil an dochar comhdhéanta de chodanna ar leith, ní mór a áirithiú go ndéanfar an measúnú, ar bhonn na faisnéise a chuirtear ar fáil sa mhír roimhe seo, a bhaineann leis an tráth a rinneadh an dochar sin, ar leithligh do gach cuid den dochar sin.
60      Sa chás seo, ós rud é, ar thaobh amháin, gur léir ón ordú tarchuir go n‑eascraíonn an dochar arna líomhain ag Wenzel Logistics as trucailí a cheannach ar phraghsanna
níos airde mar gheall ar an gcairtéal atá i gceist, agus, ar an taobh eile, mar is léir ó Airteagal 3(2) de Threoir 2014/104, a leanann as Airteagal 101(1) CFAE, a bhfuil, mar a mheabhraítear i mír 49 den bhreithiúnas seo,
éifeacht dhíreach aige idir daoine aonair, go gcumhdaítear leis an damáiste dá dtagraítear sa Treoir sin ní hamháin damáiste iarbhír ach caillteanas brabúis freisin, is cosúil, faoi réir na bhfíoruithe atá le déanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur i bhfianaise na ngnéithe ábhartha uile, go bhféadfadh sé gurb ionann an tráth nach raibh cistí ar fáil d’fhonn na praghsanna sin a íoc agus an tráth a rinneadh an dochar.
61      I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an dara ceist ná go bhfuil Airteagal 3(2) de Threoir 2014/104, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 101(1) CFAE, le léiriú sa chaoi, chun cúiteamh iomlán a fháil as an dochar a rinne cairtéal arb ionann é agus socruithe claonpháirteacha a thabhairt i gcrích as a n‑eascraíonn díol earraí ar phraghsanna níos airde, gurb é an dáta a rinneadh an dochar sin óna bhfuil ús iníoctha an dáta a tharla an fíoras
atá ina shaintréith den chuid is mó den tráth a thosaigh an duine díobhálaithe ag fulaingt dochar iarbhír nó caillteanas brabúis mar thoradh ar an gcairtéal sin.
Costais
62      Os rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Tríú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.      Maidir le hAirteagal 3(2) agus Airteagal 22(2) de Threoir 2014/104/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Samhain 2014 maidir le rialacha áirithe lena rialaítear caingne i leith damáistí faoin dlí náisiúnta maidir le sáruithe ar fhorálacha dhlí iomaíochta na mBallstát agus an Aontais Eorpaigh, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 101(1) CFAE,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní mór feidhm a bheith ag foráil náisiúnta lena gcuirtear chun feidhme an ceart chun cúiteamh iomlán a fháil as an dochar a rinneadh mar gheall ar shárú ar dhlí na hiomaíochta agus lena bhforáiltear nach mór an t‑ús is iníoctha i leith an chúitimh iomláin sin a ríomh ón dáta - a d’fhéadfadh, de réir mar a bheidh, a bheith roimh theacht i bhfeidhm na Treorach sin - a rinneadh an dochar sin, le héifeacht láithreach maidir le gach caingean dlí lena n‑iarrtar cúiteamh den sórt sin agus a tionscnaíodh tar éis theacht i bhfeidhm na forála náisiúnta sin nó, i gcás ina raibh an teacht i bhfeidhm sin i ndiaidh dhul in éag na tréimhse chun an Treoir sin a thrasuí, maidir le gach caingean den sórt sin i leith damáistí a tionscnaíodh tar éis dhul in éag na tréimhse sin.
2.      Maidir le hAirteagal 3(2) de Threoir 2014/104, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 101(1) CFAE,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
chun cúiteamh iomlán a fháil as an dochar a rinne cairtéal arb ionann é agus socruithe claonpháirteacha a thabhairt i gcrích as a n‑eascraíonn díol earraí ar phraghsanna níos airde, is é an dáta a rinneadh an dochar sin óna bhfuil ús iníoctha an dáta a tharla an fíoras atá ina shaintréith den chuid is mó den tráth a thosaigh an duine díobhálaithe ag fulaingt dochar iarbhír nó caillteanas brabúis mar thoradh ar an gcairtéal sin.
Sínithe
*      Teanga an cháis: an Ghearmáinis.