62017CJ0622_RES
Zaak C‑622/17
Baltic Media Alliance Ltd.
tegen
Lietuvos radijo ir televizijos komisija
(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Vilniaus apygardos administracinis teismas)
Arrest van het Hof (Tweede kamer) van 4 juli 2019
„Prejudiciële verwijzing – Vrij verrichten van diensten – Richtlijn 2010/13/EU – Audiovisuele mediadiensten – Televisieomroep – Artikel 3, leden 1 en 2 – Vrijheid van ontvangst en doorgifte – Aanzetten tot haat op grond van nationaliteit – Door de lidstaat van ontvangst genomen maatregelen – Tijdelijke verplichting voor de aanbieders van mediadiensten en andere personen die via internet zenders of televisie-uitzendingen aanbieden om een bepaalde televisiezender op het grondgebied van die lidstaat uitsluitend aan te bieden of door te geven als onderdeel van betaalpakketten”
Prejudiciële vragen – Ontvankelijkheid – Grenzen – Kennelijk irrelevante vragen en hypothetische vragen gesteld in een context waarin een nuttig antwoord is uitgesloten
(Art. 267 VWEU)
(zie punten 24‑27, 31)
Vrij verrichten van diensten – Televisieomroepactiviteiten – Richtlijn 2010/13 – Werkingssfeer – Aanbieders van mediadiensten die onder de bevoegdheid van een lidstaat vallen – Begrip – Criteria – Redactionele verantwoordelijkheid – Vaststelling – Beoordeling door de nationale rechterlijke instantie
[Richtlijn 2010/13 van het Europees Parlement en de Raad, overweging 35, art. 1, lid 1, c) en d), art. 2, lid 2, a), en art. 2, lid 3, a) tot en met c)]
(zie punten 37‑41, 43, 45‑48, 52)
Vrij verrichten van diensten – Televisieomroepactiviteiten – Richtlijn 2010/13 – Verbod om de doorgifte van audiovisuele mediadiensten uit andere lidstaten te belemmeren – Werkingssfeer – Maatregel van openbare orde waarbij de verplichting wordt opgelegd om een televisiezender uit een andere lidstaat tijdelijk uitsluitend als onderdeel van betaalpakketten te verspreiden of door te geven – Daarvan uitgesloten
[Richtlijn 2010/13 van het Europees Parlement en de Raad, art. 3, leden 1 en 2; richtlijn 89/552 van de Raad, art. 2 bis, leden 1 en 2)
(zie punten 70‑77, 84 en dictum)
Samenvatting
Een lidstaat kan om redenen van openbare orde, zoals de bestrijding van het aanzetten tot haat, de verplichting opleggen om een televisiezender uit een andere lidstaat tijdelijk uitsluitend als onderdeel van betaalpakketten te verspreiden of door te geven.
In zijn arrest van 4 juli 2019, Baltic Media Alliance (C‑622/17), heeft het Hof geoordeeld dat een maatregel waarbij om redenen van openbare orde de verplichting wordt opgelegd om een televisiezender uit een andere lidstaat tijdelijk uitsluitend als onderdeel van betaalpakketten te verspreiden of door te geven, niet onder artikel 3 van richtlijn 2010/13 (
1
) valt. Die bepaling verplicht de lidstaten om de vrijheid van ontvangst te waarborgen en de doorgifte op hun grondgebied van televisie-uitzendingen uit andere lidstaten niet te belemmeren om redenen die binnen de door deze richtlijn gecoördineerde gebieden vallen, waaronder maatregelen tegen het aanzetten tot haat.
NTV Mir Lithuania is een voor het Litouwse publiek bestemde zender waarvan de meeste programma’s in het Russisch worden uitgezonden. De Litouwse commissie voor radio en televisie had een besluit genomen waarbij aan aanbieders van mediadiensten de verplichting werd opgelegd om die zender op Litouws grondgebied gedurende twaalf maanden uitsluitend als onderdeel van betaalpakketten te verspreiden of door te geven. Dat besluit was vastgesteld omdat een van de programma’s van die zender valse informatie bevatte die aanzette tot vijandelijkheid en haat op grond van nationaliteit jegens de Baltische staten. Baltic Media Alliance, een in het Verenigd Koninkrijk geregistreerde vennootschap met een Britse vergunning voor het aanbieden van NTV Mir Lithuania, stelde dat dit besluit in strijd met richtlijn 2010/13 was genomen, omdat het de doorgifte van een televisiezender uit een andere lidstaat belemmerde.
Wat betreft het in artikel 3 van richtlijn 2010/13 neergelegde verbod om de doorgifte te belemmeren, heeft het Hof allereerst onder verwijzing naar de context, de doelstellingen en de ontstaansgeschiedenis van die richtlijn overwogen dat de term „belemmeren” in de context van die richtlijn een specifieke betekenis heeft, die restrictiever is dan het in artikel 56 VWEU genoemde begrip „beperking”. Die term omvat niet iedere beperking door de lidstaat van ontvangst van de vrijheid van ontvangst en doorgifte. Zo staat richtlijn 2010/13 in beginsel niet in de weg aan de toepassing van een nationale regeling die een algemeen belang op het oog heeft, maar de uitzendingen niet onderwerpt aan een tweede controle naast die welke de lidstaat van uitzending dient te verrichten.
Vervolgens heeft het Hof zijn eerdere rechtspraak (
2
) verduidelijkt en geoordeeld dat een nationale maatregel die algemeen de openbare orde op het oog heeft en die regels bevat omtrent de voorwaarden voor de verspreiding van een televisiezender onder de consumenten van de lidstaat van ontvangst, geen belemmering in de zin van artikel 3 van richtlijn 2010/13 vormt, aangezien dergelijke voorwaarden de eigenlijke doorgifte van die zender niet belemmeren. Een dergelijke maatregel onderwerpt de uitzending immers niet aan een tweede controle.
Op grond daarvan is het Hof tot de slotsom gekomen dat een maatregel zoals die welke in het hoofdgeding aan de orde is niet onder artikel 3 van richtlijn 2010/13 valt. Ten eerste heeft het bestreden besluit immers een algemeen belang op het oog, aangezien het is vastgesteld ter bestrijding van de verspreiding van informatie die de Litouwse Staat in een kwaad daglicht stelt, en strekt het ertoe de Litouwse informatieruimte te beschermen en het algemeen belang om correct te worden geïnformeerd te waarborgen en veilig te stellen. Ten tweede verhindert het besluit niet de eigenlijke doorgifte op Litouws grondgebied van televisie-uitzendingen uit een andere lidstaat, omdat de betrokken televisiezender nog steeds legaal op dat grondgebied kan worden uitgezonden en de Litouwse consumenten de zender nog steeds kunnen bekijken, mits zij kiezen voor een betaalpakket.
(
1
)	Richtlijn 2010/13/EU van het Europees Parlement en de Raad van 10 maart 2010 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (richtlijn audiovisuele mediadiensten) (PB 2010, L 95, blz. 1).
(
2
)	Arrest van 22 september 2011, Mesopotamia Broadcast en Roj TV, C‑244/10 en C‑245/10, EU:C:2011:607.