62024CJ0063
ARREST VAN HET HOF (Derde kamer)
30 april 2025 (
*1
)
„Prejudiciële verwijzing – Asielbeleid – Vluchtelingenstatus of subsidiairebeschermingsstatus – Richtlijn 2011/95/EU – Artikel 12, lid 2, onder b) – Artikel 18 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie – Uitsluiting van de vluchtelingenstatus – Oorzaken – Plegen van een ernstig niet-politiek misdrijf buiten het land van toevlucht alvorens als vluchteling te worden toegelaten – Gevolgen van het feit dat de straf is uitgezeten”
In zaak C‑63/24 [Galte] (
i
),
betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door de Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (hoogste bestuursrechter, Litouwen) bij beslissing van 24 januari 2024, ingekomen bij het Hof op 26 januari 2024, in de procedure
K. L.
tegen
Migracijos departamentas prie Lietuvos Respublikos vidaus reikalų ministerijos,
wijst
HET HOF (Derde kamer),
samengesteld als volgt: C. Lycourgos (rapporteur), kamerpresident, S. Rodin, N. Piçarra, O. Spineanu-Matei en N. Fenger, rechters,
advocaat-generaal: L. Medina,
griffier: A. Calot Escobar,
gezien de stukken,
gelet op de opmerkingen van:
–
de Litouwse regering, vertegenwoordigd door V. Kazlauskaitė-Švenčionienė en E. Kurelaitytė als gemachtigden,
–
de Belgische regering, vertegenwoordigd door M. Jacobs en M. Van Regemorter als gemachtigden,
–
de Duitse regering, vertegenwoordigd door J. Möller en R. Kanitz als gemachtigden,
–
de Franse regering, vertegenwoordigd door R. Bénard en O. Duprat-Mazaré als gemachtigden,
–
de Nederlandse regering, vertegenwoordigd door M. K. Bulterman en A. Hanje als gemachtigden,
–
de Europese Commissie, vertegenwoordigd door F. Blanc, M. Debieuvre en J. Jokubauskaitė als gemachtigden,
gelet op de beslissing, de advocaat-generaal gehoord, om de zaak zonder conclusie te berechten,
het navolgende
Arrest
1
Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 12, lid 2, onder b), van richtlijn 2011/95/EU van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2011 inzake normen voor de erkenning van onderdanen van derde landen of staatlozen als personen die internationale bescherming genieten, voor een uniforme status voor vluchtelingen of voor personen die in aanmerking komen voor subsidiaire bescherming, en voor de inhoud van de verleende bescherming (PB 2011, L 337, blz. 9), gelezen in samenhang met artikel 18 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna: „Handvest”).
2
Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen K. L. en de Migracijos departamentas prie Lietuvos Respublikos vidaus reikalų ministerijos (migratiedienst van het ministerie van Binnenlandse Zaken van de Republiek Litouwen; hierna: „migratiedienst”) betreffende de weigering van laatstgenoemde om K. L. de vluchtelingenstatus te verlenen.
Toepasselijke bepalingen
Internationaal recht
3
Het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen, ondertekend te Genève op 28 juli 1951 [United Nations Treaty Series, deel 189, blz. 150, nr. 2545 (1954)], is in werking getreden op 22 april 1954. Het is aangevuld en gewijzigd bij het Protocol betreffende de status van vluchtelingen, gesloten te New York op 31 januari 1967, dat op zijn beurt in werking is getreden op 4 oktober 1967 (hierna: „Verdrag van Genève”).
4
Artikel 1, afdeling F, van het Verdrag van Genève luidt als volgt:
„De bepalingen van dit Verdrag zijn niet van toepassing op een persoon ten aanzien van wie er ernstige redenen zijn om te veronderstellen dat:
[…]
b) hij een ernstig niet-politiek misdrijf heeft begaan buiten het land van toevlucht, voordat hij tot dit land als vluchteling is toegelaten;
[…]”
5
Artikel 33 van dit verdrag bepaalt:
„1.   Geen der Verdragsluitende Staten zal, op welke wijze ook, een vluchteling uitzetten of terugleiden naar de grenzen van een grondgebied waar zijn leven of vrijheid bedreigd zou worden op grond van zijn ras, godsdienst, nationaliteit, het behoren tot een bepaalde sociale groep of zijn politieke overtuiging.
2.   Op de voordelen van deze bepaling kan evenwel geen aanspraak worden gemaakt door een vluchteling ten aanzien van wie er ernstige redenen bestaan hem te beschouwen als een gevaar voor de veiligheid van het land waar hij zich bevindt, of die, bij gewijsde veroordeeld wegens een bijzonder ernstig misdrijf, een gevaar oplevert voor de gemeenschap van dat land.”
Unierecht
6
In overweging 4 van richtlijn 2011/95 staat te lezen:
„Het Verdrag van Genève […] [vormt] de hoeksteen van het internationale rechtsstelsel ter bescherming van vluchtelingen.”
7
Artikel 12, lid 2, van deze richtlijn luidt:
„Een onderdaan van een derde land of staatloze wordt uitgesloten van de vluchtelingenstatus wanneer er ernstige redenen zijn om aan te nemen dat:
[…]
b) hij buiten het land van toevlucht een ernstig, niet-politiek misdrijf heeft begaan voordat hij tot dit land als vluchteling is toegelaten, dat wil zeggen de afgifte van een verblijfstitel op grond van de toekenning van de vluchtelingenstatus; bijzonder wrede handelingen kunnen, zelfs indien zij met een beweerd politiek oogmerk zijn uitgevoerd, als ernstige, niet-politieke misdrijven aangemerkt worden;
[…]”
8
Artikel 21, lid 1, van deze richtlijn luidt:
„De lidstaten eerbiedigen het beginsel van non-refoulement met inachtneming van hun internationale verplichtingen.”
Litouws recht
9
Artikel 86, lid 1, van de Lietuvos Respublikos įstatymas dėl užsieniečių teisinės padėties Nr. IX-2206 (wet nr. IX-2206 van de Republiek Litouwen betreffende de rechtspositie van vreemdelingen) van 29 april 2004 (Žin., 2004, nr. 73‑2539) luidt in de op het hoofdgeding toepasselijke versie:
„De vluchtelingenstatus wordt toegekend aan een asielzoeker die zich, uit gegronde vrees voor vervolging om redenen van ras, godsdienst, nationaliteit, het behoren tot een bepaalde sociale groep of politieke overtuiging, buiten de staat bevindt waarvan hij de nationaliteit bezit en die de bescherming van die staat niet kan inroepen of niet durft in te roepen, of die niet de nationaliteit van een vreemde staat bezit en zich buiten de staat bevindt waar hij zijn gewone verblijfplaats heeft en daarheen om de hierboven uiteengezette redenen niet kan terugkeren of niet durft terug te keren, mits hij niet onder de in artikel 88, leden 1 en 2, van deze wet vastgestelde uitsluitingsgronden valt.”
10
In artikel 88, lid 2, punt 3, van deze wet staat het volgende te lezen:
„Aan een asielzoeker die voldoet aan de criteria van artikel 86, lid 1, van deze wet […] wordt de vluchtelingenstatus niet toegekend indien er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat hij vóór zijn binnenkomst in Litouwen een ernstig, niet-politiek misdrijf heeft begaan (bijzonder wrede handelingen kunnen, zelfs indien zij met een beweerd politiek oogmerk zijn uitgevoerd, als ernstige, niet-politieke misdrijven worden aangemerkt) of schuldig is bevonden aan handelingen die in strijd zijn met de doelstellingen en beginselen van de Verenigde Naties, of heeft aangezet tot of anderszins heeft deelgenomen aan dergelijke misdrijven of handelingen.”
Hoofdgeding en prejudiciële vraag
11
Op 17 februari 2022 heeft K. L., een onderdaan van een derde land, na illegaal de grens tussen Belarus en Litouwen te zijn overgestoken, in Litouwen een aanvraag tot het verkrijgen van asiel en van een tijdelijke verblijfsvergunning ingediend. Hij heeft verklaard dat hij drie keer ten onrechte was veroordeeld door de autoriteiten van zijn land van herkomst, en dat de werkelijke reden voor deze veroordelingen was dat hij actief was in de oppositie. Volgens K. L. was hij uit zijn land van herkomst gevlucht omdat de rechtshandhavingsambtenaren in dat land met het verhoren van andere personen waren begonnen, wat hij had geïnterpreteerd als een poging om nog maar eens een strafzaak tegen hem voor te bereiden wegens het verspreiden van politieke informatie en het organiseren van bijeenkomsten.
12
De migratiedienst was van mening dat K. L. in Litouwen aanspraak maakte op vluchtelingenstatus, en meer bepaald omdat de openbare kritiek van de betrokkene op de autoriteiten van zijn land van herkomst een mogelijke reden voor vervolging vormde. Volgens die dienst zou K. L. in dat land zeer waarschijnlijk worden aangehouden en strafrechtelijk worden vervolgd wegens zijn publicaties op sociale media.
13
Gelet op de strafrechtelijke procedures die in het verleden tegen K. L. waren gevoerd en op de omvang van de opgelegde sancties, heeft die dienst zich evenwel op het standpunt gesteld dat K.L. daden had gepleegd die moesten worden aangemerkt als „ernstige niet-politieke misdrijven” in de zin van artikel 88, lid 2, punt 3, van wet nr. IX-2206 van de Republiek Litouwen betreffende de rechtspositie van vreemdelingen, in de op het hoofdgeding toepasselijke versie ervan.
14
Bijgevolg heeft de migratiedienst bij besluit van 16 januari 2023 het verzoek van K. L. om internationale bescherming afgewezen. Wel heeft hij hem een tijdelijke verblijfsvergunning verleend op grond dat hij niet mocht worden teruggestuurd naar zijn land van herkomst, waar hij kon worden vervolgd wegens zijn politieke overtuiging.
15
Bij vonnis van 30 maart 2023 heeft de Vilniaus apygardos administracinis teismas (bestuursrechter in eerste aanleg, Vilnius, Litouwen) het beroep van K. L. tegen dat besluit verworpen. K. L. heeft tegen dit vonnis hoger beroep ingesteld bij de Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (hoogste bestuursrechter, Litouwen), de verwijzende rechter.
16
K. L. betoogt bij die rechterlijke instantie dat hij reeds een straf heeft uitgezeten voor het misdrijf waarvoor de migratiedienst hem heeft uitgesloten van de vluchtelingenstatus. Hij baseert zich op publicaties van de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR) en stelt dat de grond om te worden uitgesloten van de vluchtelingenstatus, als bedoeld in artikel 12, lid 2, onder b), van richtlijn 2011/95, niet langer van toepassing is.
17
De migratiedienst, die van mening was dat noch uit richtlijn 2011/95, noch uit de Litouwse wetgeving een duidelijke definitie van het begrip „ernstig niet-politiek misdrijf” blijkt, heeft zich volgens K.L. gebaseerd op het document van het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken (EASO) van oktober 2021 getiteld „Praktijkgids van het EASO over de uitsluiting wegens ernstige (niet-politieke) misdrijven” om een van de door hem gepleegde strafbare feiten te kwalificeren als „ernstig niet-politiek misdrijf”, en op blz. 35 van het document van het EASO van januari 2017 getiteld „Praktijkgids: uitsluiting” om tot de slotsom te komen dat wanneer de persoon die om internationale bescherming verzoekt zijn straf heeft uitgezeten, de bevoegde autoriteit een beoordelingsbevoegdheid heeft wat de toepassing van artikel 12, lid 2, onder b), van richtlijn 2011/95 betreft.
18
Volgens de verwijzende rechter zijn de gevolgen van een dergelijke omstandigheid tot op heden nog steeds niet uitdrukkelijk vastgesteld, noch in de arresten van het Hof van 9 november 2010, B en D (C‑57/09 en C‑101/09, EU:C:2010:661), en 13 september 2018, Ahmed (C‑369/17, EU:C:2018:713), waarin de draagwijdte van artikel 12, lid 2, onder b), van richtlijn 2011/95 is verduidelijkt, noch in de documenten van het EASO. In het document van januari 2016, „Uitsluiting: artikelen 12 en 17 van [richtlijn 2011/95]”, wordt geen standpunt ingenomen, en het document van oktober 2021, „Praktijkgids van het EASO over de uitsluiting wegens ernstige (niet-politieke) misdrijven”, bevat geen exhaustieve lijst van criteria om van een ernstig misdrijf te spreken.
19
Voorts is de verwijzende rechter weliswaar van oordeel dat het feit dat een straf is uitgezeten, naar zijn aard geen verband houdt met de ernst van de daad van de persoon die om internationale bescherming verzoekt of met diens individuele aansprakelijkheid daarvoor, maar hij vraagt zich niettemin af wat het gevolg van die omstandigheid is voor de toepasselijkheid van artikel 12, lid 2, onder b), van richtlijn 2011/95, gelet op punt 157 van document HCR/1P/4/FRE/REV.4 van de UNUNHCR van februari 2019, getiteld „Handboek over procedures en criteria voor het bepalen van de vluchtelingenstatus en richtsnoeren inzake internationale bescherming uit hoofde van het Verdrag van 1951 en het Protocol van 1967 betreffende de status van vluchtelingen”, en op blz. 35 van het document van het EASO van januari 2017, getiteld „Praktijkgids: uitsluiting”, waaruit volgens hem blijkt dat het feit dat de persoon die om internationale bescherming verzoekt zijn straf reeds heeft uitgezeten of gratie of amnestie heeft verkregen, relevant kan zijn voor de toepassing van die bepaling.
20
Ook herinnert de verwijzende rechter eraan dat volgens artikel 18 van het Handvest het recht op asiel gegarandeerd is met inachtneming van de voorschriften van het Verdrag van Genève en overeenkomstig het VEU en het VWEU, en dat het Hof in punt 50 van het arrest van 2 mei 2018, K. en H. F. (Verblijfsrecht en vermeende oorlogsmisdrijven) (C‑331/16 en C‑366/16, EU:C:2018:296), heeft geoordeeld dat de in artikel 1, afdeling F, van het Verdrag van Genève en in artikel 12, lid 2, van richtlijn 2011/95 genoemde gronden voor uitsluiting van de vluchtelingenstatus zijn ingevoerd om personen die de aan die status verbonden bescherming onwaardig worden bevonden, uit te sluiten.
21
Een verplichting om bij de toepassing van artikel 12, lid 2, onder b), van deze richtlijn rekening te houden met het feit dat een opgelegde straf is uitgezeten of dat gratie of amnestie is verleend, kan volgens de verwijzende rechter indruisen tegen die doelstelling. Daardoor zou immers de afweging van de ernst van het misdrijf of van de individuele aansprakelijkheid van de asielzoeker op de achtergrond kunnen komen te staan.
22
Niettemin moeten uitsluitingsgronden, als uitzonderingen of beperkingen op de toepassing van humanitaire normen, volgens die rechter bijzonder voorzichtig worden uitgelegd. In dit verband blijkt uit punt 18 van document EC/47/SC/CRP.29 van het uitvoerend comité van het UNHCR van 30 mei 1997, getiteld „Nota over de uitsluitingsbepalingen”, dat een afweging moet worden gemaakt tussen het begane misdrijf en de ernst van de vervolgingen waaraan de betrokkene in zijn land van herkomst waarschijnlijk zou worden blootgesteld. De verwijzende rechter is van oordeel dat aan dit vereiste wordt voldaan wanneer, zoals in casu, het beginsel van non-refoulement ten aanzien van de asielzoeker wordt gegarandeerd zelfs indien hem geen asiel wordt verleend.
23
In die omstandigheden heeft de Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vraag:
„Moet artikel 12, lid 2, onder b), van [richtlijn 2011/95], gelezen in samenhang met artikel 18 van het [Handvest], aldus worden uitgelegd dat bij de beoordeling of de daden van een persoon die voor het overige voldoet aan de criteria voor toekenning van de vluchtelingenstatus, vallen onder de in artikel 12, lid 2, onder b), van [richtlijn 2011/95] vastgestelde grond voor uitsluiting van de vluchtelingenstatus, rekening moet worden gehouden met het feit dat de betrokkene zijn straf reeds heeft uitgezeten, gratie of amnestie heeft verkregen of enige andere soortgelijke omstandigheid?”
Beantwoording van de prejudiciële vraag
24
Vooraf moet worden opgemerkt dat uit het verzoek om een prejudiciële beslissing blijkt dat de in het hoofdgeding aan de orde zijnde persoon die om internationale bescherming verzoekt, betoogt dat hij de hem opgelegde straf voor het misdrijf waarvoor de migratiedienst hem de vluchtelingenstatus heeft geweigerd, heeft uitgezeten. Gelet op de door de verwijzende rechter verstrekte informatie werd hem geen gratie of amnestie verleend.
25
In die omstandigheden is een antwoord van het Hof dus niet noodzakelijk voor de beslechting van het hoofdgeding.
26
Met zijn vraag wenst de verwijzende rechter derhalve te vernemen of artikel 12, lid 2, onder b), van richtlijn 2011/95, gelezen in het licht van artikel 18 van het Handvest, aldus moet worden uitgelegd dat bij het onderzoek van de vraag of de daden van een persoon die om internationale bescherming verzoekt en die voor het overige voldoet aan de criteria voor toekenning van de vluchtelingenstatus, vallen onder de in artikel 12, lid 2, onder b), van die richtlijn vastgestelde grond voor uitsluiting van de vluchtelingenstatus, de autoriteiten en in voorkomend geval de bevoegde rechterlijke instanties van de betrokken lidstaat rekening moeten houden met het feit dat die persoon de straf die hem is opgelegd wegens zijn daden, heeft uitgezeten.
27
Er zij aan herinnerd dat artikel 12, lid 2, onder b), van richtlijn 2011/95 bepaalt dat een onderdaan van een derde land of staatloze wordt uitgesloten van de vluchtelingenstatus wanneer er ernstige redenen zijn om aan te nemen dat hij buiten het land van toevlucht een ernstig, niet-politiek misdrijf heeft begaan voordat hij tot dit land als vluchteling is toegelaten.
28
Volgens vaste rechtspraak moeten overeenkomstig de vereisten van zowel de eenvormige toepassing van het Unierecht als het gelijkheidsbeginsel, de bewoordingen van een Unierechtelijke bepaling die, zoals dit artikel 12, lid 2, onder b), voor de betekenis en de draagwijdte ervan niet uitdrukkelijk naar het recht van de lidstaten verwijst, normaliter in de gehele Unie autonoom en uniform worden uitgelegd [zie in die zin arrest van 6 juli 2023, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Bijzonder ernstig misdrijf), C‑402/22, EU:C:2023:543, punt 23 en aldaar aangehaalde rechtspraak].
29
Aangezien de bewoordingen „ernstig misdrijf” noch in dat artikel 12, lid 2, onder b), noch in enige andere bepaling van richtlijn 2011/95 worden gedefinieerd, moeten zij worden uitgelegd in overeenstemming met de in de omgangstaal gebruikelijke betekenis ervan, met inachtneming van de context waarin zij worden gebruikt en van de doelstellingen die worden nagestreefd door de regeling waarvan zij deel uitmaken [zie in die zin arrest van 6 juli 2023, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Bijzonder ernstig misdrijf), C‑402/22, EU:C:2023:543, punt 24 en aldaar aangehaalde rechtspraak].
30
In de eerste plaats is volgens de bewoordingen van artikel 12, lid 2, onder b), de daarin genoemde uitsluitingsgrond erop gericht om daden uit het verleden te bestraffen (zie in die zin arrest van 9 november 2010, B en D, C‑57/09 en C‑101/09, EU:C:2010:661, punt 103).
31
Wat de gebruikelijke betekenis van de gehanteerde termen betreft, moet worden opgemerkt dat het begrip „misdrijf” weliswaar slaat op feitelijke omstandigheden uit het verleden, namelijk het moment waarop dit misdrijf werd gepleegd, maar dat het begrip „ernstig” daarentegen een beoordelingselement toevoegt dat in de loop van de tijd kan evolueren. Het is dus niet uitgesloten dat de ernst van een misdrijf anders wordt beoordeeld op het moment dat het verzoek om internationale bescherming wordt onderzocht dan op het moment dat het misdrijf werd gepleegd.
32
Wat in de tweede plaats de contextuele uitlegging betreft, moet worden opgemerkt dat volgens artikel 18 van het Handvest het recht op asiel gegarandeerd is met inachtneming van onder meer de voorschriften van het Verdrag van Genève.
33
Zoals met name in overweging 4 van richtlijn 2011/95 staat te lezen, vormt het Verdrag van Genève de hoeksteen van het internationale rechtsstelsel ter bescherming van vluchtelingen. Hieruit volgt dat de bepalingen van richtlijn 2011/95 niet alleen in het licht van de algemene opzet van deze richtlijn, maar eveneens met inachtneming van het Verdrag van Genève moeten worden uitgelegd [zie in die zin arrest van 29 februari 2024, Bundesamt für Fremdenwesen und Asyl (Latere godsdienstige bekering), C‑222/22, EU:C:2024:192, punt 27 en aldaar aangehaalde rechtspraak].
34
Tegen deze achtergrond zijn de documenten van de UNHCR bijzonder relevant, gelet op de rol die hem bij het Verdrag van Genève is toebedeeld [arrest van 16 januari 2024, Intervyuirasht organ na DAB pri MS (Vrouwen die het slachtoffer zijn van huiselijk geweld), C‑621/21, EU:C:2024:47, punt 38 en aldaar aangehaalde rechtspraak].
35
In punt 157 van document HCR/1P/4/FRE/REV.4 van de UNHCR van februari 2019, getiteld „Handboek over procedures en criteria voor het bepalen van de vluchtelingenstatus en richtsnoeren inzake internationale bescherming uit hoofde van het Verdrag van 1951 en het Protocol van 1967 betreffende de status van vluchtelingen”, staat met betrekking tot artikel 1, afdeling F, onder b), van dat verdrag – waarvan de bewoordingen overeenkomen met die van artikel 12, lid 2, onder b), van richtlijn 2011/95 – te lezen dat „[h]et feit dat een persoon die veroordeeld is voor een ernstig, niet-politiek misdrijf, zijn straf reeds heeft uitgezeten of gratie of amnestie heeft verkregen, […] eveneens in aanmerking [moet] worden genomen”.
36
In de derde plaats is het doel van de in richtlijn 2011/95 geformuleerde uitsluitingsgronden om de geloofwaardigheid van het door deze richtlijn met inachtneming van het Verdrag van Genève ingevoerde beschermingsstelsel te handhaven (zie in die zin arrest van 9 november 2010, B en D, C‑57/09 en C‑101/09, EU:C:2010:661, punt 115).
37
In dit verband moet in de eerste plaats worden opgemerkt dat artikel 12, lid 2, onder b), van deze richtlijn een tweeledig doel nastreeft, namelijk personen die de aan de vluchtelingenstatus verbonden bescherming onwaardig worden bevonden, uitsluiten, en voorkomen dat personen die ernstige misdrijven hebben begaan, dankzij de toekenning van die status aan strafrechtelijke aansprakelijkheid kunnen ontsnappen [zie in die zin arrest van 2 mei 2018, K. en H. F. (Verblijfsrecht en vermeende oorlogsmisdrijven), C‑331/16 en C‑366/16, EU:C:2018:296, punt 50 en aldaar aangehaalde rechtspraak].
38
Rekening houden met de omstandigheid dat de persoon die om internationale bescherming verzoekt, de straf die hem is opgelegd wegens zijn daden, heeft uitgezeten, is niet in strijd met dit tweeledige doel. Ten eerste kan uitsluiting van de vluchtelingenstatus van een persoon die de hem wegens het betrokken misdrijf opgelegde straf reeds heeft uitgezeten, immers niet worden gerechtvaardigd door het doel te willen voorkomen dat hij aan zijn strafrechtelijke aansprakelijkheid voor dat misdrijf kan ontsnappen. Wat ten tweede het doel betreft om personen die de aan de vluchtelingenstatus verbonden bescherming onwaardig worden bevonden, uit te sluiten, mag het feit dat iemand op een bepaald moment in zijn leven ernstige feiten pleegt, er niet noodzakelijkerwijs toe leiden dat die persoon voor altijd onwaardig wordt bevonden voor internationale bescherming, zonder dat met name rekening wordt gehouden met zijn eventuele rehabilitatie.
39
In de tweede plaats houdt de uitsluiting van de vluchtelingenstatus op de in artikel 12, lid 2, onder b), genoemde grond verband met de ernst van de gestelde daden, die van dien aard dient te zijn dat de betrokken persoon niet legitiem aanspraak kan maken op de bescherming die aan de vluchtelingenstatus is verbonden (zie in die zin arrest van 9 november 2010, B en D, C‑57/09 en C‑101/09, EU:C:2010:661, punt 108).
40
Het is vaste rechtspraak dat de bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaat pas gebruik kan maken van de in artikel 12, lid 2, onder b), van die richtlijn vastgestelde uitsluitingsgrond indien zij eerst voor elke individuele persoon de haar ter kennis gebrachte specifieke feiten heeft onderzocht om uit te maken of er ernstige redenen zijn om aan te nemen dat de daden van de betrokkene, die voor het overige voldoet aan de criteria om de gevraagde status te krijgen, onder deze uitsluitingsgrond vallen, waarbij de beoordeling van de ernst van het desbetreffende misdrijf een volledig onderzoek vereist naar alle omstandigheden van het specifieke geval [zie in die zin arrest van 6 juli 2023, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Bijzonder ernstig misdrijf), C‑402/22, EU:C:2023:543, punt 30 en aldaar aangehaalde rechtspraak].
41
Bijgevolg kan een beslissing waarbij een persoon van de vluchtelingenstatus wordt uitgesloten, niet automatisch worden genomen (zie in die zin arresten van 9 november 2010, B en D, C‑57/09 en C‑101/09, EU:C:2010:661, punten 91 en 93, en 13 september 2018, Ahmed, C‑369/17, EU:C:2018:713, punt 49).
42
In dit verband zij erop gewezen dat de omstandigheid dat het Hof heeft geoordeeld dat de uitsluiting van de vluchtelingenstatus, wat de toepassing van artikel 12, lid 2, onder b), betreft, niet afhankelijk is gesteld van het feit dat de betrokkene een actueel gevaar vormt voor de lidstaat van ontvangst [zie in die zin arrest van 2 mei 2018, K. en H. F. (Verblijfsrecht en vermeende oorlogsmisdrijven), C‑331/16 en C‑366/16, EU:C:2018:296, punt 50 en aldaar aangehaalde rechtspraak] noch van een evenredigheidstoetsing die impliceert dat de ernst van de daden nogmaals wordt beoordeeld (zie in die zin arrest van 9 november 2010, B en D, C‑57/09 en C‑101/09, EU:C:2010:661, punt 109) niet wegneemt dat bij de vraag of de betrokkene onder de uitsluitingsgrond valt, rekening kan worden gehouden met het feit dat hij zijn straf heeft uitgezeten.
43
Uit deze overwegingen volgt dat het feit dat de persoon die om internationale bescherming verzoekt zijn straf heeft uitgezeten, een element vormt waarmee de bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaat noodzakelijkerwijs rekening moet houden bij het onderzoek van alle omstandigheden van het individuele geval.
44
Niettemin zij erop gewezen dat, zoals de Litouwse, de Franse en de Nederlandse regering alsook de Europese Commissie in hun schriftelijke opmerkingen in wezen hebben opgemerkt, deze omstandigheid op zich geenszins in de weg staat aan de toepassing van artikel 12, lid 2, onder b), van richtlijn 2011/95.
45
Het feit dat de persoon die om internationale bescherming verzoekt zijn straf heeft uitgezeten, is immers slechts een van de omstandigheden waarmee rekening moet worden gehouden om te bepalen of hij moet worden geacht onder de in die bepaling opgenomen uitsluitingsgrond te vallen. Om de ernst van het misdrijf in kwestie te beoordelen zal de bevoegde autoriteit onder meer de aard van de betrokken daad moeten onderzoeken, de op het misdrijf gestelde straf en de opgelegde straf, de tijd die is verstreken sinds het strafbare feit, het gedrag van de betrokkene gedurende die periode en het berouw dat hij in voorkomend geval heeft getoond.
46
Bovendien zij eraan herinnerd dat wanneer een persoon op grond van artikel 12, lid 2, van richtlijn 2011/95 van de vluchtelingenstatus wordt uitgesloten, daarmee geen standpunt wordt ingenomen over de daarvan onderscheiden vraag of deze persoon kan worden verwijderd naar zijn land van herkomst (zie naar analogie arrest van 9 november 2010, B en D, C‑57/09 en C‑101/09, EU:C:2010:661, punt 110).
47
Gelet op een en ander dient op de prejudiciële vraag te worden geantwoord dat artikel 12, lid 2, onder b), van richtlijn 2011/95, gelezen in het licht van artikel 18 van het Handvest, aldus moet worden uitgelegd dat bij het onderzoek van de vraag of de daden van een persoon die om internationale bescherming verzoekt en die voor het overige voldoet aan de criteria voor toekenning van de vluchtelingenstatus, vallen onder de in artikel 12, lid 2, onder b), van die richtlijn vastgestelde grond voor uitsluiting van de vluchtelingenstatus, de autoriteiten en in voorkomend geval de bevoegde rechterlijke instanties van de betrokken lidstaat rekening moeten houden met het feit dat die persoon de straf die hem is opgelegd wegens zijn daden, heeft uitgezeten, doch zonder dat deze omstandigheid op zichzelf verhindert dat die persoon krachtens die bepaling van de vluchtelingenstatus wordt uitgesloten.
Kosten
48
Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
Het Hof (Derde kamer) verklaart voor recht:
Artikel 12, lid 2, onder b), van richtlijn 2011/95/EU van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2011 inzake normen voor de erkenning van onderdanen van derde landen of staatlozen als personen die internationale bescherming genieten, voor een uniforme status voor vluchtelingen of voor personen die in aanmerking komen voor subsidiaire bescherming, en voor de inhoud van de verleende bescherming, gelezen in het licht van artikel 18 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,
moet aldus worden uitgelegd dat
bij het onderzoek van de vraag of de daden van een persoon die om internationale bescherming verzoekt en die voor het overige voldoet aan de criteria voor toekenning van de vluchtelingenstatus, vallen onder de in artikel 12, lid 2, onder b), van die richtlijn vastgestelde grond voor uitsluiting van de vluchtelingenstatus, de autoriteiten en in voorkomend geval de bevoegde rechterlijke instanties van de betrokken lidstaat rekening moeten houden met het feit dat die persoon de straf die hem is opgelegd wegens zijn daden, heeft uitgezeten, doch zonder dat deze omstandigheid op zichzelf verhindert dat die persoon krachtens die bepaling van de vluchtelingenstatus wordt uitgesloten.
ondertekeningen
(
*1
)	Procestaal: Litouws.
(
i
)	De naam van de onderhavige zaak is een fictieve naam, die niet overeenkomt met de werkelijke naam van enige partij in de procedure.