62024CJ0365
WYROK TRYBUNAŁU (ósma izba)
z dnia 10 lipca 2025 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Znaki towarowe – Dyrektywa (UE) 2015/2436 – Swobodny przepływ towarów – Artykuły 34 i 36 TFUE – Nazwa handlowa – Nazwa przedsiębiorstwa – Ustawodawstwo krajowe przyznające właścicielowi nazwy przedsiębiorstwa wyłączne prawo
W sprawie C‑365/24
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Svea hovrätt, Patent- och marknadsöverdomstolen (sąd apelacyjny z siedzibą w Sztokholmie działający jako sąd apelacyjny ds. własności przemysłowej i ds. gospodarczych, Szwecja) postanowieniem z dnia 16 maja 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 20 maja 2024 r.,
Purefun Group AB
przeciwko
Doggy AB,
TRYBUNAŁ (ósma izba),
w składzie: S. Rodin, prezes izby, O. Spineanu-Matei (sprawozdawczyni) i N. Fenger, sędziowie,
rzecznik generalny: D. Spielmann,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Purefun Group AB – O. Lagergren, jur. kand – D. Tornberg oraz M. Zeitlin, advokater,
–
w imieniu Doggy AB – P. Hedberg oraz J. Sånglöf, advokater,
–
w imieniu rządu szwedzkiego – C. Meyer-Seitz, w charakterze pełnomocnika,
–
w imieniu rządu polskiego – B. Majczyna oraz D. Lutostańska, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – P. Němečková oraz I. Söderlund, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 1 oraz art. 5 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2436 z dnia 16 grudnia 2015 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz.U. 2015, L 336, s. 1) oraz art. 34 i 36 TFUE.
2
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy spółkami Purefun Group AB a Doggy AB w przedmiocie naruszenia praw własności intelektualnej.
Ramy prawne
Prawo Unii
Traktat FUE
3
Artykuł 34 TFUE stanowi:
„Ograniczenia ilościowe w przywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym są zakazane między państwami członkowskimi”.
4
Zgodnie z art. 36 TFUE:
„Postanowienia artykułów 34 i 35 nie stanowią przeszkody w stosowaniu zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych lub tranzytowych, uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierząt lub ochrony roślin, ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej, bądź ochrony własności przemysłowej i handlowej. Zakazy te i ograniczenia nie powinny jednak stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ograniczeń w handlu między państwami członkowskimi”.
Dyrektywa 2015/2436
5
Motyw 41 dyrektywy 2015/2436 ma następujące brzmienie:
„Państwa członkowskie związane są [Konwencją paryską o ochronie własności przemysłowej, podpisaną w Paryżu w dniu 20 marca 1883 r., zrewidowaną ostatnio w Sztokholmie w dniu 14 lipca 1967 r. i zmienioną w dniu 28 września 1979 r. (Recueil des traités des Nations unies, vol. 828, nr 11851, s. 305)] (zwaną dalej »konwencją paryską«) i [Porozumieniem w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej zawartym w załączniku 1C do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), zatwierdzonego decyzją Rady 94/800/WE z dnia 22 grudnia 1994 r. dotyczącą zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji, porozumień będących wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej (1986–1994) (Dz.U. 1994, L 336, s. 1, zwanym dalej »porozumieniem TRIPS«)]. Niezbędne jest, aby niniejsza dyrektywa była w pełni zgodna z postanowieniami tej konwencji i tego porozumienia. Niniejsza dyrektywa nie powinna mieć wpływu na zobowiązania państw członkowskich wynikające z tej konwencji i tego porozumienia. Tam, gdzie jest to właściwe, zastosowanie powinien mieć art. 351 akapit drugi [TFUE]”.
6
Artykuł 1 tej dyrektywy, zatytułowany „Zakres stosowania”, stanowi:
„Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do każdego znaku towarowego dla towarów lub usług, który jest indywidualnym znakiem towarowym, znakiem gwarancyjnym lub certyfikującym lub znakiem wspólnym zarejestrowanym lub zgłoszonym w państwie członkowskim lub w Urzędzie Własności Intelektualnej Państw Beneluksu lub którego rejestracja międzynarodowa ma skutek w państwie członkowskim”.
7
Artykuł 5 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Względne podstawy odmowy rejestracji lub unieważnienia”, przewiduje w ust. 4:
„Państwo członkowskie może postanowić, że znaku towarowego nie rejestruje się, a w przypadku gdy został już zarejestrowany, podlega on unieważnieniu, jeżeli i w zakresie, w jakim:
a)
prawa do niezarejestrowanego znaku towarowego lub innego oznaczenia używanego w obrocie handlowym zostały nabyte przed datą zgłoszenia późniejszego znaku towarowego lub datą pierwszeństwa zastrzeżoną w zgłoszeniu późniejszego znaku towarowego oraz jeżeli niezarejestrowany znak towarowy lub inne oznaczenie przyznaje właścicielowi prawo do zakazania używania późniejszego znaku towarowego;
b)
używanie znaku towarowego może być zabronione w związku z istnieniem wcześniejszego prawa innego niż prawa, o których mowa w ust. 2 i w lit. a) niniejszego ustępu, a w szczególności:
(i)
prawa do nazwiska lub nazwy;
(ii)
prawa do osobistego wizerunku;
(iii)
prawa autorskiego;
(iv)
prawa własności przemysłowej;
c)
zachodzi możliwość wprowadzenia w błąd w związku z wcześniejszym znakiem towarowym chronionym w innym kraju, pod warunkiem że w dacie zgłoszenia zgłaszający działał w złej wierze”.
8
Zgodnie z art. 10 tej dyrektywy, zatytułowanym „Prawa wynikające ze znaku towarowego”:
„1.   Rejestracja znaku towarowego skutkuje przyznaniem właścicielowi praw wyłącznych do tego znaku.
2.   Bez uszczerbku dla praw właściciela nabytych przed datą zgłoszenia lub datą pierwszeństwa zarejestrowanego znaku towarowego właściciel tego zarejestrowanego znaku towarowego jest uprawniony do zakazania wszelkim osobom trzecim, które nie posiadają jego zgody, używania w obrocie handlowym oznaczenia w odniesieniu do towarów lub usług, w przypadku gdy:
a)
oznaczenie jest identyczne ze znakiem towarowym i jest używane w odniesieniu do towarów lub usług, które są identyczne z tymi, dla których znak towarowy został zarejestrowany;
b)
oznaczenie jest identyczne ze znakiem towarowym lub do niego podobne oraz jest używane w odniesieniu do towarów lub usług, które są identyczne lub podobne do towarów lub usług, dla których znak towarowy został zarejestrowany, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje prawdopodobieństwo skojarzenia oznaczenia ze znakiem towarowym;
c)
oznaczenie jest identyczne ze znakiem towarowym lub do niego podobne niezależnie od tego, czy jest ono używane w odniesieniu do towarów lub usług, które są identyczne, podobne lub niepodobne do tych, dla których zarejestrowano znak towarowy, w przypadku gdy cieszy się on renomą w danym państwie członkowskim i używanie tego oznaczenia bez uzasadnionej przyczyny przynosi nienależną korzyść lub jest szkodliwe dla odróżniającego charakteru lub renomy znaku towarowego.
3.   Na podstawie ust. 2 mogą być zakazane w szczególności następujące działania:
a)
umieszczanie oznaczenia na towarach lub ich opakowaniach;
b)
oferowanie towarów, wprowadzanie ich do obrotu lub ich magazynowanie w tych celach pod takim oznaczeniem, lub oferowanie lub świadczenie usług pod tym oznaczeniem;
c)
przywóz lub wywóz towarów pod takim oznaczeniem;
d)
używanie oznaczenia jako nazwy handlowej lub nazwy przedsiębiorstwa, lub jako części tych nazw;
e)
używanie oznaczenia w dokumentach handlowych i w reklamie;
f)
używanie oznaczenia w reklamie porównawczej w sposób sprzeczny z [dyrektywą 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącą reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz.U. 2006, L 376, s. 21)].
[…]”.
9
Artykuł 16 dyrektywy 2015/2436, zatytułowany „Używanie znaków towarowych”, stanowi w ust. 1:
„Jeżeli w okresie pięciu lat od daty zakończenia procedury rejestracji znak towarowy nie był rzeczywiście używany przez właściciela w danym państwie członkowskim w odniesieniu do towarów lub usług, dla których jest zarejestrowany, lub jeżeli takie używanie było zawieszone przez nieprzerwany okres pięciu lat, znak towarowy podlega ograniczeniom i sankcjom przewidzianym w art. 17, art. 19 ust. 1, art. 44 ust. 1 i 2 oraz art. 46 ust. 3 i 4, chyba że istnieją uzasadnione powody jego nieużywania”.
Prawo szwedzkie
Ustawa o znakach towarowych
10
Varumärkeslagen (2010:1877) [ustawa o znakach towarowych (2010:1877), zwana dalej „ustawą o znakach towarowych”] została zmieniona w celu transpozycji dyrektywy 2015/2436 do szwedzkiego porządku prawnego. Zgodnie z § 8 rozdziału 1 ustawy o znakach towarowych właściciel nazwy przedsiębiorstwa lub innego oznaczenia handlowego dysponuje wyłącznymi prawami do tego oznaczenia jako oznaczenia handlowego.
11
Paragraf 10 rozdziału 1 ustawy o znakach towarowych stanowi, że wyłączne prawo do oznaczenia handlowego na podstawie § 8 rozdziału 1 tej ustawy oznacza, że żadna inna osoba poza właścicielem danego oznaczenia nie może bez jego zgody w toku prowadzenia działalności handlowej używać w odniesieniu do towarów i usług żadnego oznaczenia, które byłoby identyczne z danym oznaczeniem handlowym lub podobne do niego oraz byłoby używane w odniesieniu do towarów lub usług tego samego lub podobnego rodzaju, w szczególności jeżeli istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd, w tym ryzyko, że używanie takiego oznaczenia może wywołać wrażenie istnienia powiązania między użytkownikiem oznaczenia a właścicielem oznaczenia handlowego.
12
Paragraf 3 rozdziału 8 ustawy o znakach towarowych głosi, że sąd może na wniosek właściciela oznaczenia handlowego nakazać osobie dopuszczającej się naruszenia praw do znaku towarowego zaprzestanie naruszenia pod groźbą grzywny.
Ustawa o nazwach przedsiębiorstw
13
Paragraf 1 rozdziału 1 lag (2018:1653) om företagsnamn [ustawy o nazwach przedsiębiorstw (2018:1653), zwanej dalej „ustawą o nazwach przedsiębiorstw”] definiuje nazwę przedsiębiorstwa jako nazwę, pod którą przedsiębiorstwo prowadzi działalność, przy czym „nazwa handlowa” oznacza ogólne pojęcie obejmujące nazwę przedsiębiorstwa oraz dodatkowe nazwy handlowe.
14
Paragraf 2 rozdziału 1 ustawy o nazwach przedsiębiorstw przewiduje, że przedsiębiorstwo handlowe nabywa wyłączne prawa do nazwy przedsiębiorstwa poprzez jej rejestrację lub w drodze jej używania. Paragraf 3 rozdziału 1 tej ustawy stanowi, że właściciel znaku towarowego lub innego oznaczenia handlowego dysponuje wyłącznymi prawami do tego oznaczenia jako nazwy handlowej.
15
Zgodnie z § 1 rozdziału 2 ustawy o nazwach przedsiębiorstw nazwę przedsiębiorstwa można zarejestrować wyłącznie wówczas, gdy pozwala ona na odróżnienie działalności jej właściciela od działalności innych przedsiębiorstw. W przepisie tym uściślono, że przy ocenie, czy nazwa przedsiębiorstwa ma odróżniający charakter, bierze się pod uwagę czas i zakres korzystania z nazwy przedsiębiorstwa. Ponadto wspomniany przepis stanowi, że jeżeli nazwa przedsiębiorstwa składa się wyłącznie z ogólnego oznaczenia charakteru działalności lub produktu bądź usługi oferowanych w ramach tej działalności lub jeżeli nazwa przedsiębiorstwa składa się wyłącznie z powszechnie stosowanej nazwy miejsca lub podobnych, to nie można uznać, że nazwa przedsiębiorstwa ma sama w sobie odróżniający charakter. W ocenie nie bierze się pod uwagę, czy nazwa przedsiębiorstwa zawiera oznaczenia takie jak „spółka akcyjna”, „spółka jawna” lub „spółdzielnia produkcyjna” czy też odpowiednie skróty takich oznaczeń.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
16
Spółka prawa szwedzkiego Doggy jest producentem między innymi karmy dla psów. Przedmiotem jej działalności jest wytwarzanie żywności i innych produktów dla zwierząt oraz obrót takimi produktami, a także prowadzenie działalności powiązanej. Jest ona właścicielem nazwy przedsiębiorstwa „Doggy AB” i słownego znaku towarowego DOGGY, zarejestrowanego w Szwecji w klasie 31 w odniesieniu do żywności dla zwierząt w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami.
17
Purefun Group AB (zwana dalej „Purefun”) jest spółką prawa szwedzkiego, której działalność obejmuje sprzedaż detaliczną żywności dla psów, w tym karmy oraz przysmaków. Sprzedaje ona swoje produkty na swojej stronie internetowej pod nazwą domeny „doggie.se” i używa oznaczenia „DOGGIE” przy wykonywaniu swojej działalności.
18
W listopadzie 2021 r. Doggy pozwała Purefun w celu uzyskania, po pierwsze, nakazu zakazującego Purefun używania oznaczenia „DOGGIE”, a po drugie, zapłaty 150 000 koron szwedzkich (SEK) (około 13000 EUR) tytułem odszkodowania. Doggy podniosła, że Purefun używała tego oznaczenia, jak również znaku towarowego i nazwy przedsiębiorstwa, której Doggy jest właścicielką bez jej zgody.
19
Sąd pierwszej instancji uwzględnił żądania Doggy na tej podstawie, że istniało prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w odniesieniu, po pierwsze, do znaku towarowego oraz nazwy przedsiębiorstwa tej spółki, a po drugie, do oznaczenia „DOGGIE” używanego przez Purefun.
20
Purefun wniosła apelację od tego orzeczenia do Svea hovrätt, Patent- och marknadsöverdomstolen (sądu apelacyjnego z siedzibą w Sztokholmie działającego jako sąd apelacyjny ds. własności przemysłowej i ds. gospodarczych, Szwecja), który jest sądem odsyłającym.
21
Sąd ten wskazuje, że w Szwecji, po pierwsze, ustawa o nazwach przedsiębiorstw przewiduje, iż z uwagi na posiadanie nazwy przedsiębiorstwa to ostatnie ma wyłączne prawo do owej nazwy, pod warunkiem że oznaczenie, które stanowi wspomnianą nazwę, umożliwia odróżnienie działalności jego właściciela od działalności innych przedsiębiorstw. Zakres tego prawa jest porównywalny z zakresem wyłącznego prawa jego właściciela wynikającego ze znaku towarowego. Po drugie, na mocy ustawy o znakach towarowych właściciel znaku towarowego lub innego oznaczenia handlowego, które jest używane jako nazwa przedsiębiorstwa, posiada również wyłączne prawo do owej nazwy. Tak więc właściciel nazwy przedsiębiorstwa korzysta na podstawie tych przepisów krajowych z „ochrony krzyżowej”, która umożliwia mu zakazanie wszelkim osobom trzecim używania w odniesieniu do towarów i usług jakiegokolwiek oznaczenia, które byłoby identyczne z ową nazwą przedsiębiorstwa lub podobne do niej oraz byłoby używane w odniesieniu do towarów lub usług tego samego lub podobnego rodzaju, w szczególności jeżeli istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd, w tym ryzyko, że używanie takiego oznaczenia może wywołać wrażenie istnienia powiązania między użytkownikiem oznaczenia a właścicielem wspomnianej nazwy przedsiębiorstwa.
22
Sąd odsyłający zastanawia się nad zgodnością tej ochrony wynikającej z przepisów ustawy o znakach towarowych i ustawy o nazwach przedsiębiorstw z dyrektywą 2015/2436 oraz, bardziej ogólnie, z zasadą swobodnego przepływu towarów. Uważa on w istocie, że o ile ta „ochrona krzyżowa” zapewnia właścicielowi nazwy przedsiębiorstwa ochronę analogiczną do ochrony znaku towarowego, o tyle nie podlega ona wymogom tak rygorystycznym, jak te mające zastosowanie w tej dziedzinie. Sąd odsyłający wskazuje w tym względzie na dwie różnice.
23
Po pierwsze, chociaż brak rzeczywistego używania znaku towarowego w odniesieniu do towarów lub usług, dla których został on zarejestrowany, może prowadzić do wygaśnięcia wyłącznego prawa jego właściciela, to prawo szwedzkie nie przewiduje żadnego równoważnego przepisu w odniesieniu do nazwy przedsiębiorstwa.
24
Po drugie, w celu ustalenia, czy dane oznaczenie jest używane w odniesieniu do towarów lub usług identycznych z towarami lub usługami, dla których znak towarowy został zarejestrowany, należy odwołać się do systemu klasyfikacji ustanowionego w porozumieniu nicejskim, podczas gdy w dziedzinie nazwy przedsiębiorstwa ocena prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd jest dokonywana w odniesieniu do działalności, której dotyczy przedmiot działalności przedsiębiorstwa, który to mógłby zostać określony w sposób szeroki.
25
W świetle tych różnic sąd odsyłający uważa, że możliwe jest, iż ochrona przyznana nazwom przedsiębiorstw przez prawo szwedzkie będzie szersza niż ochrona przewidziana w dyrektywie 2015/2436 w odniesieniu do znaków towarowych, co mogłoby mieć wpływ na swobodny przepływ towarów oraz na swobodę świadczenia usług. Uważa on bowiem, że ochrona ta mogłaby tworzyć przeszkody w transgranicznej sprzedaży towarów lub usług.
26
W tych okolicznościach Svea hovrätt Patent- och marknadsöverdomstolen (sąd apelacyjny z siedzibą w Sztokholmie działający jako sąd apelacyjny ds. własności przemysłowej i gospodarczych) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy w świetle traktatu [FUE] oraz przewidzianej w prawie Unii podstawowej zasady swobodnego przepływu towarów i usług, zgodne z przepisami dyrektywy [2015/2436], w szczególności z jej art. 1 i art. 5 ust. 4, jest stosowanie w prawie krajowym systemu, w ramach którego wcześniejsze prawo do nazwy przedsiębiorstwa może stanowić podstawę do zakazania używania późniejszego oznaczenia handlowego w całej dziedzinie działalności, w odniesieniu do której zarejestrowano tę nazwę przedsiębiorstwa, bez wymogu używania nazwy przedsiębiorstwa do odróżniania towarów lub usług?
2)
Jeżeli odpowiedź na pytanie pierwsze jest przecząca, czy zgodne z dyrektywą [2015/2436] i z prawem Unii w ujęciu ogólnym jest to, aby nazwa przedsiębiorstwa, która jest używana per se jako oznaczenie do odróżniania określonych rodzajów towarów lub usług w dziedzinie działalności, w odniesieniu do której zarejestrowano tę nazwę przedsiębiorstwa, stanowiła podstawę do zakazania używania późniejszego oznaczenia handlowego w związku z rodzajami towarów lub usług innymi niż te, dla których oznaczenia używana jest nazwa przedsiębiorstwa?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
27
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. Mając to na uwadze, Trybunał powinien w razie potrzeby przeformułować przedłożone mu pytania (wyroki: z dnia 17 lipca 1997 r., Krüger, C‑334/95, EU:C:1997:378, pkt 22, 23; a także z dnia 29 kwietnia 2025 r., Prezydent Miasta Mielca, C‑453/23, EU:C:2025:285, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo).
28
W niniejszej sprawie z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że sąd odsyłający zastanawia się, czy ustanowione w prawie szwedzkim przesłanki ochrony nazwy przedsiębiorstwa w zakresie, w jakim są one mniej rygorystyczne niż te mające zastosowanie w dziedzinie znaków towarowych, są zgodne z dyrektywą 2015/2436 oraz zasadami swobodnego przepływu towarów i swobodnego świadczenia usług.
29
W tym względzie z informacji przekazanych przez sąd odsyłający wynika, po pierwsze, że używanie przez Purefun oznaczenia, którego właściciel zarejestrowanej nazwy przedsiębiorstwa, a mianowicie przedsiębiorstwo Doggy, zamierza zakazać, dotyczy w szczególności sprzedaży żywności dla psów, w tym karmy oraz przysmaków, a po drugie, że przedmiot działalności tego przedsiębiorstwa obejmuje sprzedaż żywności i innych produktów dla zwierząt oraz działalności powiązanej. Z informacji tych wynika, że używanie oznaczenia, któremu sprzeciwia się właściciel zarejestrowanej nazwy przedsiębiorstwa, nie dotyczy innych rodzajów towarów lub usług niż te, dla których nazwa ta została zarejestrowana.
30
W konsekwencji należy stwierdzić, że poprzez swoje dwa pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy dyrektywę 2015/2436 oraz art. 34 i 36 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie systemowi krajowemu, na mocy którego wyłączne prawo wynikające z nazwy przedsiębiorstwa umożliwia jego właścicielowi zakazanie osobie trzeciej używania identycznego lub podobnego oznaczenia jako nazwy handlowej lub nazwy domeny dla towarów lub usług, które są identyczne z towarami lub usługami w ramach działalności, w odniesieniu do której zarejestrowano tę nazwę przedsiębiorstwa, lub podobne do nich, nawet jeśli system ten nie przewiduje, że nieużywanie tej nazwy przedsiębiorstwa może skutkować wygaśnięciem owego wyłącznego prawa, ani nie wymaga, dla celów rejestracji wspomnianej nazwy przedsiębiorstwa, opisania towarów lub usług wchodzących w zakres działalności jego właściciela.
31
W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie należy przypomnieć, że dyrektywa 2015/2436 ma na celu zbliżenie ustawodawstw krajowych odnoszących się do znaków towarowych, ale nie przepisów dotyczących nazw handlowych, do której to kategorii może należeć nazwa przedsiębiorstwa. Wobec braku harmonizacji na szczeblu Unii Europejskiej ochrona nazwy handlowej podlega prawu krajowemu.
32
Nazwa handlowa jako prawo własności intelektualnej nie jest jednak obca prawu Unii. Tak więc niektóre postanowienia konwencji paryskiej, która została zawarta przez wszystkie państwa członkowskie, ale nie przez Unię, są włączone do porozumienia TRIPS, które zostało zawarte przez Unię, w związku z czym postanowienia te wywołują w porządku prawnym Unii te same skutki co skutki wywoływane przez porozumienie TRIPS (zob. podobnie wyrok z dnia 27 lutego 2024 r., EUIPO/The KaiKai Company Jaeger Wichmann, C‑382/21 P, EU:C:2024:172, pkt 59–62).
33
Wśród postanowień włączonych w ten sposób do porozumienia TRIPS znajduje się art. 8, który stanowi, że „nazwa handlowa będzie chroniona we wszystkich państwach [Unii] bez obowiązku zgłoszenia lub rejestracji niezależnie od tego, czy stanowi ona, czy nie stanowi części znaku towarowego”.
34
Elementy te znajdują odzwierciedlenie w dyrektywie 2015/2436, w której motywie 41 podkreślono, że „niezbędne” jest, aby była ona „w pełni zgodna” z postanowieniami tej konwencji i porozumienia TRIPS. I tak, wśród praw wynikających ze znaku towarowego art. 10 ust. 3 lit. d) tej dyrektywy pozwala właścicielowi znaku towarowego na używanie jego wyłącznego prawa w celu zakazania „używania oznaczenia jako nazwy handlowej lub nazwy przedsiębiorstwa, lub jako części tych nazw”. Przepis ten jest bowiem wyrazem zasady pierwszeństwa wcześniejszej podstawy prawnej wyłączności, która stanowi jedną z podstawowych zasad prawa znaków towarowych, jak również – bardziej ogólnie – prawa własności przemysłowej (zob. podobnie wyrok z dnia 2 czerwca 2022 r., Classic Coach Company, C‑112/21, EU:C:2022:428, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo).
35
Zasada ta reguluje również pewne konflikty między wcześniejszą nazwą handlową a późniejszym znakiem towarowym. Z art. 5 ust. 4 lit. a) dyrektywy 2015/2436 wynika zatem, że „[k]ażde państwo członkowskie może postanowić, że znak towarowy nie podlega rejestracji, a w przypadku jego rejestracji należy uznać jego nieważność […], w przypadku gdy i w zakresie, w jakim prawa do oznaczenia używanego w obrocie handlowym zostały nabyte […], a oznaczenie to przyznaje właścicielowi prawo zakazania używania późniejszego znaku towarowego”.
36
W okolicznościach sprawy w postępowaniu głównym konflikt między oznaczeniem „Doggy”, używanym w ramach wcześniejszej nazwy przedsiębiorstwa, a oznaczeniem „DOGGIE”, używanym jako nazwa handlowa lub nazwa domeny, nie wiąże się z żadnym znakiem towarowym. Jeśli chodzi zaś o rozwiązanie konfliktu między dwiema nazwami handlowymi, dyrektywa 2015/2436, w zakresie, w jakim ma na celu jedynie zbliżenie ustawodawstw krajowych odnoszących się do znaków towarowych, nie ma znaczenia dla rozwiązania tego konfliktu. Zgodność przepisów krajowych regulujących tego rodzaju konflikty należy zatem oceniać nie w świetle tej dyrektywy, lecz w świetle prawa pierwotnego.
37
W tym względzie sąd odsyłający ma wątpliwości co do zgodności szwedzkiego systemu ochrony nazw przedsiębiorstw wynikającego z przepisów ustawy o znakach towarowych i ustawy o nazwach przedsiębiorstw z zasadami swobodnego przepływu towarów i swobodnego świadczenia usług.
38
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez ten sąd system ten ma zastosowanie do nazw wszystkich przedsiębiorstw szwedzkich, niezależnie od towarów lub usług wchodzących w zakres ich działalności.
39
Z informacji dostarczonych przez ten sąd wynika również, że spór w postępowaniu głównym dotyczy prawa właściciela nazwy przedsiębiorstwa, którego działalność polega na produkcji i sprzedaży niektórych rodzajów żywności i produktów dla zwierząt, do zakazania innej spółce sprzedaży takich towarów pod identyczną nazwą handlową lub do niej podobną. Ponieważ spór ten wiąże się w przeważający sposób ze swobodnym przepływem towarów, i wobec braku informacji ze strony sądu odsyłającego w przedmiocie swobodnego przepływu usług, nie ma potrzeby badania w sposób autonomiczny zgodności tego systemu z art. 56 TFUE.
40
Swobodny przepływ towarów między państwami członkowskimi jest podstawową zasadą traktatu FUE, wyrażoną w art. 34 TFUE, który zakazuje państwom członkowskim przyjmowania między nimi ograniczeń ilościowych w przywozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem postanowienie to dotyczy wszelkich przepisów krajowych mogących bezpośrednio lub pośrednio, rzeczywiście lub potencjalnie utrudniać handel w Unii (zob. podobnie wyroki: z dnia 11 lipca 1974 r., Dassonville, 8/74, EU:C:1974:82, pkt 5; z dnia29 lipca 2024 r., BP France, C‑624/22, EU:C:2024:640, pkt 61). Jednakże uregulowania lub praktyki krajowe, które stanowią środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych, mogą być uzasadnione jednym ze względów interesu ogólnego wymienionych w art. 36 TFUE, wśród których znajduje się ochrona własności przemysłowej i handlowej.
41
W braku harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich dotyczących nazwy handlowej nałożony na przedsiębiorstwo zakaz używania w jednym państwie członkowskim tych samych nazw handlowych, których używa ono w innych państwach członkowskich, może oczywiście stanowić ograniczenie swobodnego przepływu towarów sprzeczne z art. 34 TFUE. Takie ograniczenie jest jednak uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego związanymi z ochroną własności przemysłowej i handlowej, a mianowicie ochroną nazw handlowych przed prawdopodobieństwem wprowadzenia w błąd (zob. podobnie wyrok z dnia 11 maja 1999 r., Pfeiffer, C‑255/97, EU:C:1999:240, pkt 26–29).
42
Konieczne jest jeszcze, aby takie ograniczenie nie wykraczało poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tego celu.
43
Nie odnosząc się wyraźnie do zasady proporcjonalności, sąd odsyłający uważa w istocie, że poprzez zaoferowanie właścicielowi nazwy przedsiębiorstwa ustanowionego zgodnie z prawem szwedzkim poziomu ochrony porównywalnego z poziomem ochrony znaku towarowego, bez wymogu spełnienia warunków równoważnych warunkom przewidzianym w dyrektywie 2015/2436 w odniesieniu do rzeczywistego używania znaku towarowego i opisu towarów lub usług, dla których został on zarejestrowany, system rozpatrywany w postępowaniu głównym działa na niekorzyść właścicieli nazw handlowych z innych państw członkowskich.
44
Tymczasem, jak przypomniano w pkt 31 niniejszego wyroku, dyrektywa 2015/2436 nie ma na celu zbliżenia ustawodawstw dotyczących nazwy handlowej. W braku takiej harmonizacji i z uwagi na odmienne funkcje znaku towarowego i nazwy handlowej art. 34 i 36 TFUE nie mogą być interpretowane w ten sposób, że przewidują one, iż ochrona nazwy handlowej podlega tym samym wymogom co wymogi mające zastosowanie w dziedzinie znaków towarowych.
45
Z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, wynika, że w ustawie o znakach towarowych brak rzeczywistego używania nazwy przedsiębiorstwa nie podlega ograniczeniom lub sankcjom identycznym z przewidzianymi w art. 16 dyrektywy 2015/2436. Ponadto z uwag przedstawionych Trybunałowi przez rząd szwedzki i Komisję Europejską wynika, że na podstawie ustawy o nazwach przedsiębiorstw nieużywanie nazwy przedsiębiorstwa może pod pewnymi warunkami prowadzić do wygaśnięcia prawa wyłącznego wynikającego z owej nazwy przedsiębiorstwa, czego zbadanie należy do sądu odsyłającego.
46
Co się tyczy przywołanego przez sąd odsyłający ryzyka objęcia nazw przedsiębiorstw ochroną przed prawdopodobieństwem wprowadzenia w błąd, która byłaby szersza niż ochrona mająca zastosowanie do znaków towarowych ze względu na większą możliwość określenia działalności należącej do przedmiotu działalności przedsiębiorstwa niż przy określaniu klas towarów lub usług, dla których znak towarowy został zarejestrowany zgodnie z dyrektywą 2015/2436, należy w pierwszej kolejności podkreślić, że celem przedmiotu działalności przedsiębiorstwa nie jest dokładne lub wyczerpujące opisanie wszystkich towarów lub usług mogących wchodzić w zakres działalności tego przedsiębiorstwa. Natomiast w przypadku znaku towarowego doprecyzowanie to jest wymagane w celu dokonania oceny ewentualnych podstaw unieważnienia, bezwzględnych lub względnych, oraz wprowadzenia w życie wyłącznego prawa wynikającego z tego znaku towarowego, które pozwala właścicielowi zmonopolizować oznaczenie zarejestrowane jako znak towarowy w odniesieniu do określonych towarów lub usług.
47
W drugiej kolejności z wyjaśnień przedstawionych przez sąd odsyłający wynika, że o ile w prawie szwedzkim wyłączne prawo właściciela zarejestrowanej nazwy przedsiębiorstwa jest ważne w dziedzinach działalności, których dotyczy jego przedmiot działalności, o tyle prawo to nakłada na tego właściciela obowiązek opisania w sposób wystarczająco precyzyjny rodzaju usług wchodzących w zakres przedmiotu jego działalności, tak aby osoby trzecie mogły zostać skutecznie powiadomione o owej działalności.
48
W tych okolicznościach należy stwierdzić, z zastrzeżeniem ustaleń, których powinien dokonać sąd odsyłający, że nie wydaje się, by system będący przedmiotem postępowania głównego, przyznający wyłączne prawo właścicielowi danej nazwy przedsiębiorstwa, wykraczał poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia celu leżącego w interesie ogólnym związanego z ochroną własności przemysłowej i handlowej.
49
W świetle całości powyższych rozważań na zadane pytania trzeba odpowiedzieć, iż dyrektywę 2015/2436 oraz art. 34 i 36 TFUE należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie systemowi krajowemu, który przewiduje, po pierwsze, że wyłączne prawo wynikające z nazwy przedsiębiorstwa umożliwia właścicielowi owej nazwy przedsiębiorstwa zakazanie osobie trzeciej używania identycznego lub podobnego oznaczenia jako nazwy handlowej lub nazwy domeny dla towarów lub usług, które są identyczne z towarami lub usługami w ramach działalności, w odniesieniu do której zarejestrowano tę nazwę przedsiębiorstwa, lub podobne do nich, a po drugie, że nieużywanie tej nazwy przedsiębiorstwa może, pod pewnymi warunkami, prowadzić do wygaśnięcia owego wyłącznego prawa oraz że właściciel ten zobowiązany jest opisać w sposób wystarczająco precyzyjny rodzaj usług wchodzących w zakres przedmiotu jego działalności, tak aby osoby trzecie mogły zostać skutecznie powiadomione o owej działalności.
W przedmiocie kosztów
50
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:
Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2436 z dnia 16 grudnia 2015 r. mającą na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych oraz art. 34 i 36 TFUE
należy interpretować w ten sposób, że:
nie stoją one na przeszkodzie systemowi krajowemu, który przewiduje, po pierwsze, że wyłączne prawo wynikające z nazwy przedsiębiorstwa umożliwia właścicielowi owej nazwy przedsiębiorstwa zakazanie osobie trzeciej używania identycznego lub podobnego oznaczenia jako nazwy handlowej lub nazwy domeny dla towarów lub usług, które są identyczne z towarami lub usługami w ramach działalności, w odniesieniu do której zarejestrowano tę nazwę przedsiębiorstwa, lub podobne do nich, a po drugie, że nieużywanie tej nazwy przedsiębiorstwa może, pod pewnymi warunkami, prowadzić do wygaśnięcia owego wyłącznego prawa oraz że właściciel ten zobowiązany jest wskazać w sposób wystarczająco precyzyjny rodzaj usług wchodzących w zakres przedmiotu jego działalności, tak aby osoby trzecie mogły zostać skutecznie powiadomione o owej działalności.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: szwedzki.