62017CJ0076
WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba)
z dnia 1 marca 2018 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Opłaty o skutku równoważnym do ceł – Artykuł 30 TFUE – Podatek wewnętrzny – Artykuł 110 TFUE – Opłata stosowana do wywożonych produktów ropopochodnych – Brak przerzucenia opłaty na konsumenta – Ciężar opłaty ponoszony przez podatnika – Zwrot kwot zapłaconych przez podatnika
W sprawie C‑76/17
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Înalta Curte de Casaţie şi Justiţie (wysoki trybunał kasacyjny i sprawiedliwości, Rumunia) postanowieniem z dnia 17 listopada 2016 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 13 lutego 2017 r., w postępowaniu:
SC Petrotel-Lukoil SA,
Maria Magdalena Georgescu
przeciwko
Ministerul Economiei,
Ministerul Energiei,
Ministerul Finanţelor Publice,
TRYBUNAŁ (czwarta izba),
w składzie: T. von Danwitz, prezes izby, C. Vajda, E. Juhász, K. Jürimäe i C. Lycourgos (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: M. Szpunar,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi przedstawione:
–
w imieniu SC Petrotel-Lukoil SA przez C. Vasilego, M. Strîmbei oraz A. Barbu, adwokatów,
–
w imieniu rządu rumuńskiego przez R.H. Radu, L. Liţu oraz R. Mangu, działających w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej przez F. Clotuche-Duvieusart oraz L. Radu Bouyon, działające w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 30 TFUE.
2
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy SC Petrotel-Lukoil SA (zwaną dalej „Lukoilem”) i Marią Magdaleną Georgescu a Ministerul Economiei (ministerstwem gospodarki, Rumunia), Ministerul Energiei (ministerstwem energii, Rumunia) oraz Ministerul Finanţelor Publice (ministerstwem finansów publicznych, Rumunia) w przedmiocie odmówienia przez ministerstwo gospodarki zwrotu ryczałtowych kwot wpłaconych przez Lukoil na specjalny fundusz produktów ropopochodnych, ustanowiony w celu pokrycia długów dawnej Compania Română de Petrol (rumuńskiej kompanii naftowej, zwanej dalej „CRP”).
Ramy prawne
3
Ordonanţa de urgenţă a Guvernului nr. 249/2000 privind constituirea şi utilizarea Fondului special pentru produse petroliere (dekret z mocą ustawy nr 294/2000 dotyczący utworzenia i użytkowania specjalnego funduszu dla produktów ropopochodnych, Monitorul Oficial al României, cz. I, nr 647 z dnia 12 grudnia 2000 r.), zmieniony Legea nr. 142/2006 pentru aprobarea Ordonanţei Guvernului nr. 53/2005 privind reglementarea unor măsuri financiare în domeniul bugetar şi al contabilităţii publice (ustawą nr 142/2006 zatwierdzającą dekret z mocą ustawy nr 53/2005 w sprawie środków finansowych w sektorze budżetowym i rachunkowości sektora publicznego) (zwany dalej „OUG nr 249/2000”), ustanowił specjalny fundusz dla produktów ropopochodnych w celu zwolnienia dawnej CRP ze wszystkich zobowiązań pieniężnych.
4
Artykuł 1 OUG nr 249/2000 ma następujące brzmienie:
„Ustanawia się specjalny fundusz dla produktów ropopochodnych poprzez zawarcie w cenie produktów ropopochodnych dostarczanych na rynki krajowy i zagraniczne, benzyny i oleju napędowego, uzyskanych od producentów lub pochodzących z przetworzenia ryczałtowej kwoty w [lejach rumuńskich (RON)] stanowiącej równoważność kwoty [0,01 dolara amerykańskiego (USD) za litr], przy zastosowaniu kursu wymiany z ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego dostawę”.
5
Zgodnie z art. 2 OUG nr 249/2000:
„Specjalny fundusz dla produktów ropopochodnych, utworzony zgodnie z art. 1, jest zarządzany przez Ministerul Industriei şi Comerţului [(ministerstwo przemysłu i handlu, Rumunia)] i zostanie wykorzystany do zaspokojenia wszystkich zobowiązań pieniężnych dawnej [CRP]”.
6
Artykuł 5 OUG nr 249/2000 stanowi:
„Obowiązek obliczania i wpłaty kwot wynikających z zastosowania art. 1 spoczywa na producentach i rafineriach będących osobami prawnymi z siedzibą w Rumunii, niezależnie od ich formy organizacyjnej, rodzaju kapitału i przeznaczenia produktów, jeżeli odpowiada ono kategorii użytkowania i rodzajom użytkowników danego produktu”.
7
Artykuł 7 OUG nr 249/2000 przewiduje:
„Ryczałtowa kwota zawarta w cenie produktów ropopochodnych, o których mowa w art. 1 niniejszego rozporządzenia, stanowi obciążenie podlegające odliczeniu pod względem podatkowym”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
8
Lukoil zwrócił się do ministerstwa gospodarki o zwrot kwot wpłaconych przez niego tytułem wywozu produktów ropopochodnych, na podstawie OUG nr 249/2000, w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 marca 2010 r.
9
Pismem z dnia 24 maja 2010 r. ministerstwo gospodarki odmówiło zwrotu kwot żądanych przez Lukoil.
10
Lukoil wniósł zatem skargę do Curtea de Apel București (sądu apelacyjnego w Bukareszcie, Rumunia). Spółka ta podniosła w istocie, że rzeczone kwoty były nienależne od momentu przystąpienia Rumunii do Unii Europejskiej w dniu 1 stycznia 2007 r., ponieważ ich uiszczenie było sprzeczne z art. 30 TFUE, jako że stanowiły opłatę o charakterze fiskalnym nałożoną jednostronnie przez państwo członkowskie i pobraną od towarów, które przekraczały granicę.
11
Wyrokiem z dnia 12 października 2011 r. Curtea de Apel București (sąd apelacyjny w Bukareszcie) oddalił skargę Lukoil. Sąd ten orzekł w szczególności, że kwota 0,01 USD/litr zawarta w cenie produktów ropopochodnych została obliczona dla produktów dostarczanych zarówno w Rumunii, jak i poza terytorium tego państwa członkowskiego, a zatem, skoro nie była należna z tytułu przekroczenia granicy przez towar, sporna opłata nie stanowi ani cła wywozowego, ani opłaty o skutku równoważnym, lecz podatek wewnętrzny. Dodał on, że nawet przy założeniu, iż opłata ustanowiona przez OUG nr 249/2000 stanowi cło zakazane przez art. 30 TFUE, wniesione przez Lukoil żądanie zwrotu tej opłaty jest bezpodstawne w świetle zakazu bezpodstawnego wzbogacenia, takiego jak zastosowany przez Trybunał w wyroku z dnia 14 stycznia 1997 r., Comateb i in. (od C‑192/95 do C‑218/95, EU:C:1997:12). Zdaniem Curtea de Apel București (sądu apelacyjnego w Bukareszcie) sporna kwota była bowiem zawarta, na podstawie art. 1 OUG nr 249/2000, w cenie benzyny i oleju napędowego dostarczonych poza terytorium Rumunii, a tym samym obciążała nie podmiot dostarczający produkty ropopochodne, lecz nabywcę.
12
Lukoil wniósł kasację od wyroku z dnia 12 października 2011 r. do Înalta Curte de Casație și Justiție a României (wysokiego trybunału kasacyjnego i sprawiedliwości, Rumunia). Ów sąd uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę Curtea de Apel București (sądowi apelacyjnemu w Bukareszcie). Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2016 r. ten ostatni sąd oddalił skargę Lukoil.
13
W wyroku tym Curtea de Apel București (sąd apelacyjny w Bukareszcie) na podstawie opinii biegłego rewidenta uznał, że mimo iż Lukoil obliczył i uiścił sporną opłatę państwu, to nie włączył ryczałtowej kwoty 0,01 USD/litr do ceny sprzedaży produktów ropopochodnych, które sprzedał w okresie między 1 stycznia 2007 r. a 31 marca 2010 r., lecz naliczył taką kwotę od środków własnych. Mimo tego stwierdzenia sąd orzekł jednak, że Lukoil nie wykazał, iż poprzez uiszczenie omawianej opłaty poniósł szkodę. Lukoil z własnej inicjatywy zastosował bowiem sposób płatności, który ani nie może zostać przypisany pozwanemu organowi, ani nie jest oparty na przepisach OUG nr 249/2000. Sąd ten uznał więc, że Lukoil nie był uprawniony do żądanego zwrotu, ponieważ sporna opłata została uiszczona nie w oparciu o przepis nieodwołalnie uznany za niezgodny z prawem ze względu na sprzeczność z prawem Unii, lecz w oparciu o mechanizm, jaki zastosował sam Lukoil, a który nie był przewidziany w przepisach krajowych.
14
Lukoil wniósł kasację od wyroku z dnia 25 stycznia 2016 r. do Înalta Curte de Casație și Justiție a României (wysokiego trybunału kasacyjnego i sprawiedliwości). Sąd ów twierdzi, że sporna opłata stanowi opłatę o skutku równoważnym względem ceł, ponieważ ma charakter pieniężny, jest jednostronnie nakładana przez właściwy organ państwa członkowskiego i jest stosowana do towarów z tego powodu, że przekraczają one granicę. Wskazuje on, że Lukoil zażądał zwrotu opłat, jakie uiścił ze środków własnych w okresie między 1 stycznia 2007 r. a 31 marca 2010 r. W kontekście art. 30 TFUE Trybunał nigdy nie wypowiadał się w kwestii, czy w sytuacji gdy podatnik faktycznie poniósł ciężar opłaty o skutku równoważnym względem ceł, może on domagać się zwrotu zapłaconych kwot, nawet jeśli mechanizm uiszczania tej opłaty został ustanowiony w przepisach krajowych w ten sposób, że owa opłata jest przerzucana na konsumenta.
15
W tych okolicznościach Înalta Curte de Casație și Justiție (wysoki trybunał kasacyjny i sprawiedliwości) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy postanowienia art. 30 TFUE sprzeciwiają się wykładni, że w przypadku kiedy podatnik faktycznie poniósł opłatę o skutku równoważnym, może on żądać zwrotu wpłaconych takim tytułem kwot, nawet jeżeli mechanizm uiszczenia tej opłaty został ustanowiony w przepisach prawa krajowego w taki sposób, że jest ona przerzucana na konsumenta europejskiego?
2)
Czy zwrot kwot pobranych tytułem opłaty o skutku równoważnym, w przypadku kiedy kwoty te zostały faktycznie poniesione przez podatnika (ale nie przeniesione na konsumenta), jest zgodny z przepisami prawa Unii?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
16
Poprzez swe dwa pytania, które należy przeanalizować łącznie, sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy prawo Unii, w szczególności art. 30 TFUE, należy interpretować w ten sposób, że podatnik, który faktycznie poniósł ciężar niezgodnej z tym artykułem opłaty o skutku równoważnym względem cła, powinien mieć możliwość uzyskania zwrotu kwot, jakie zapłacił z tego tytułu, nawet w sytuacji gdy mechanizm uiszczenia opłaty został ustanowiony w przepisach krajowych w ten sposób, że owa opłata jest przerzucana na konsumenta.
Uwagi wstępne
17
Okoliczność, iż sąd krajowy wskazał formalnie w pytaniu prejudycjalnym na określone przepisy prawa Unii, nie stoi na przeszkodzie temu, by Trybunał przekazał temu sądowi wszelkie wskazówki dotyczące wykładni, które mogą być pomocne w rozstrzygnięciu rozpatrywanej przez niego sprawy, niezależnie od tego, czy sąd krajowy powołał się na nie w treści pytań. W tym względzie do Trybunału należy wyprowadzenie z całości informacji przedstawionych przez sąd krajowy, a w szczególności z uzasadnienia postanowienia odsyłającego, elementów prawa Unii, które wymagają wykładni w świetle przedmiotu sporu (zob. w szczególności wyroki: z dnia 27 października 2009 r., ČEZ, C‑115/08, EU:C:2009:660, pkt 81; z dnia 29 września 2016 r., Essent Belgium, C‑492/14, EU:C:2016:732, pkt 43).
18
W niniejszej sprawie sąd odsyłający wskazuje, że opłata przewidziana w OUG nr 249/2000 stanowi opłatę o skutku równoważnym w rozumieniu art. 30 TFUE. Jednakże z postanowienia odsyłającego wynika, że w odpowiedzi na wysunięte przez Lukoil żądanie zwrotu ministerstwo gospodarki twierdziło, iż owa opłata nie stanowiła ani cła, ani opłaty o skutku równoważnym, lecz podatek wewnętrzny, a Curtea de Apel București (sąd apelacyjny w Bukareszcie), orzekający co do istoty w postępowaniu głównym, w wyroku z dnia 12 października 2011 r. potwierdził ów wniosek.
19
W uwagach na piśmie rząd rumuński i Komisja Europejska również są zdania, że opłata przewidziana przez OUG nr 249/2000 stanowi podatek wewnętrzny w rozumieniu art. 110 TFUE.
20
W świetle tych zastrzeżeń przed udzieleniem odpowiedzi na pytania zadane przez sąd odsyłający należy przekazać temu sądowi wszelkie wskazówki dotyczące wykładni, które mogą być pomocne w prawnej kwalifikacji omawianej opłaty w świetle prawa Unii.
21
Opłatę o skutku równoważnym względem cła stanowi każde, choćby nieznaczne, jednostronnie ustanowione obciążenie pieniężne, niezależnie od jego nazwy lub sposobu stosowania, nakładane na towary w związku z przekroczeniem przez nie granicy, nawet wtedy, gdy nie stanowi ono cła sensu stricto. Natomiast obciążenia pieniężne wynikające z ogólnego systemu podatków wewnętrznych, obejmujących systematycznie grupy towarów według jednakowych, obiektywnych kryteriów i niezależnie od ich pochodzenia lub przeznaczenia, należą do zakresu zastosowania art. 110 TFUE, który zakazuje dyskryminujących podatków wewnętrznych (zob. podobnie wyroki: z dnia 15 czerwca 2006 r., Air Liquide Industries Belgium, C‑393/04 i C‑41/05, EU:C:2006:403, pkt 51, 55, 56; z dnia 17 lipca 2008 r., Essent Netwerk Noord i in., C‑206/06, EU:C:2008:413, pkt 40, 41).
22
Opłata nałożona według jednakowych kryteriów na produkty krajowe sprzedawane na rynku krajowym i na produkty wywożone może jednakże być zakazana przez traktat FUE, jeżeli przeznaczeniem dochodu z tej opłaty jest finansowanie działalności, z której korzystają tylko produkty krajowe sprzedawane na rynku krajowym.
23
W takim wypadku może to bowiem skutkować dyskryminacją względem produktów wywożonych, w zakresie, w jakim obciążenie fiskalne produktów sprzedawanych na rynku krajowym jest neutralizowane przez korzyści związane z takim finansowaniem, podczas gdy obciążenie fiskalne produktów wywożonych stanowi obciążenie netto (zob. podobnie wyroki: z dnia 23 kwietnia 2002 r., Nygård, C‑234/99, EU:C:2002:244, pkt 22; z dnia 8 czerwca 2006 r., Koornstra, C‑517/04, EU:C:2006:375, pkt 18).
24
W tym względzie jeśli korzyści wynikające z przeznaczenia dochodów pochodzących z opłaty należącej do ogólnego systemu danin wewnętrznych i nakładanej w sposób systematyczny na krajowe produkty sprzedawane na rynku krajowym oraz na produkty wywożone całkowicie kompensują obciążenie produktów krajowych sprzedawanych na rynku krajowym z chwilą ich wprowadzenia do obrotu, opłata ta stanowi opłatę o skutku równoważnym do ceł, sprzeczną z art. 28 i 30 TFUE. Natomiast jeżeli korzyści wynikające z przeznaczenia wpływów z opłaty na rzecz produktów krajowych, które są sprzedawane na rynku krajowym, jedynie częściowo kompensują ich obciążenie, opłata ta stanowi naruszenie zakazu dyskryminacji przewidzianego w art. 110 TFUE. W tym wypadku opłata nakładana na krajowe produkty, które są wywożone, choć jest co do zasady zgodna z prawem, musi zostać zakazana w zakresie, w jakim kompensuje ten ciężar, i zostać proporcjonalnie obniżona (zob. podobnie wyrok z dnia 8 czerwca 2006 r., Koornstra, C‑517/04, EU:C:2006:375, pkt 19, 20 i przytoczone tam orzecznictwo).
25
Użyteczne i skuteczne zastosowanie kryterium kompensacji zakłada dokonanie w okresie referencyjnym weryfikacji finansowej równoważności całkowitej kwoty nałożonej tytułem rozpatrywanej opłaty na krajowe produkty sprzedawane na rynku krajowym i korzyści przyznanych wyłącznie im. Do sądu krajowego należy zatem upewnienie się, że produkty krajowe sprzedawane na rynku krajowym de facto nie uzyskują korzyści wyłącznych lub proporcjonalnie większych niż uzyskiwane przez wywożone produkty krajowe, które to korzyści mogą całkowicie lub częściowo kompensować obciążenie, jakie stanowi ta opłata (zob. podobnie wyrok z dnia 8 czerwca 2006 r., Koornstra, C‑517/04, EU:C:2006:375, pkt 21, 22 i przytoczone tam orzecznictwo).
26
W niniejszym przypadku z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że OUG nr 249/2000 ustanowił specjalny fundusz dla produktów ropopochodnych, utworzony w celu pokrycia długów dawnej CRP i finansowany poprzez wkład wszystkich producentów i rafinerii produktów ropopochodnych (benzyny i oleju napędowego) z siedzibą w Rumunii. Zgodnie z art. 1 OUG nr 249/2000 podatnicy ci są zobowiązani do włączenia do ceny produktów dostarczanych przez nich zarówno na rynek krajowy, jak i poza terytorium Rumunii, ryczałtowej kwoty 0,01 USD za każdy litr sprzedanego produktu ropopochodnego. Zgodnie z art. 5 OUG nr 249/2000 obowiązek obliczania i odprowadzania wynikających z tego kwot spoczywa na będących osobami prawnymi z siedzibą w Rumunii producentach i rafineriach, niezależnie od przeznaczenia ich produktów.
27
Nawet jeśli opłata przewidziana w art. 1 OUG nr 249/2000 jak najbardziej stanowi obciążenie pieniężne nakładane jednostronnie obejmujące towary, to jednak w świetle informacji przedstawionych w poprzednim punkcie nie wydaje się należna z tytułu przekraczania granicy. Opłata ta stosuje się bowiem w ten sam sposób, według tej samej stawki i na tym samym etapie zarówno do produktów ropopochodnych dostarczanych na rynek rumuński, jak i do produktów dostarczanych do innego państwa członkowskiego. Przewidziane w rzeczonym art. 1 zdarzenie powodujące powstanie obowiązku zapłaty wydaje się zatem powstawać z tytułu sprzedaży produktów ropopochodnych, niezależnie od tego, czy miała ona miejsce na terytorium Rumunii, czy w innym państwie członkowskim. Owa opłata miałaby więc zastosowanie niezależnie od faktu, czy dane produkty ropopochodne przekraczają granicę rumuńską.
28
W tych okolicznościach rzeczona opłata może stanowić niedyskryminacyjny podatek wewnętrzny, zgodny z prawem Unii.
29
Jednakże sąd odsyłający powinien jeszcze zbadać, czy przeznaczenie dochodu z tej samej opłaty nie uprzywilejowuje krajowych produktów ropopochodnych sprzedawanych na rynku krajowym, ponieważ jego postanowienie nie zawiera żadnej wzmianki w tym przedmiocie. Okoliczność, że opłata przewidziana w art. 1 OUG nr 249/2000 służy spłacie długów dawnej CRP, sama w sobie nie pozwala bowiem na ostateczne odrzucenie hipotezy, zgodnie z którą dochód z tej opłaty w istocie byłby przeznaczony na zasilenie działalności korzystnej wyłącznie lub częściowo dla produktów krajowych sprzedawanych na rynku krajowym, na niekorzyść produktów krajowych wywożonych do państw członkowskich innych niż Rumunia.
30
Jeżeli z tej analizy wyniknie, że dochód z opłaty przewidzianej w art. 1 OUG nr 249/2000 nie uprzywilejowuje produktów krajowych sprzedawanych na rynku krajowym, owa opłata mogłaby stanowić zgodny z prawem podatek wewnętrzny. Gdyby okazało się, że opłata ta uprzywilejowuje je częściowo lub do pełnej rekompensaty obciążenia, mogłoby chodzić z jednej strony o dyskryminujący podatek wewnętrzny sprzeczny z art. 110 TFUE albo, z drugiej strony, o opłatę o skutku równoważnym cłu sprzeczną z art. 30 TFUE. Do sądu odsyłającego należy zatem dokonanie niezbędnych analiz w celu określenia charakteru opłaty przewidzianej w art. 1 OUG nr 249/2000 i jej zgodności z prawem Unii.
31
Po udzieleniu niniejszych wyjaśnień, na wypadek, gdyby chodziło o opłatę o skutku równoważnym sprzeczną z art. 30 TFUE, należy odpowiedzieć na pytanie o prawo do zwrotu, tak jak zostało ono przeformułowane w pkt 16 niniejszego wyroku.
W przedmiocie prawa do zwrotu
32
Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że prawo uzyskania zwrotu podatków pobranych w państwie członkowskim z naruszeniem prawa Unii jest konsekwencją i dopełnieniem praw przyznanych podmiotom prawa przez przepisy prawa Unii, zgodnie z interpretacją Trybunału. Państwo członkowskie jest zatem co do zasady zobowiązane do zwrotu podatków pobranych z naruszeniem prawa Unii, według krajowych zasad postępowania, zgodnie z zasadami równoważności i skuteczności (zob. podobnie w szczególności wyroki: z dnia 9 listopada 1983 r., San Giorgio, 199/82, EU:C:1983:318, pkt 12; z dnia 14 stycznia 1997 r., Comateb i in., od C‑192/95 do C‑218/95, EU:C:1997:12, pkt 20; z dnia 12 grudnia 2013 r., Test Claimants in the Franked Investment Income Group Litigation, C‑362/12, EU:C:2013:834, pkt 30).
33
Jednakże, w drodze wyjątku od zasady nakazującej zwrot podatków niezgodnych z prawem Unii, możliwe jest odmówienie zwrotu nienależnie pobranego podatku, jeżeli zwrot ten powodowałby bezpodstawne wzbogacenie osób mających do niego prawo. Ochrona zagwarantowanych praw, którą zapewnia w tej dziedzinie porządek prawny Unii, nie oznacza zatem konieczności dokonania zwrotu podatków, ceł i opłat pobranych z naruszeniem prawa Unii, jeżeli zostanie wykazane, że osoba zobowiązana do zapłaty tych należności przerzuciła je w rzeczywistości na inne podmioty (wyroki: z dnia 9 listopada 1983 r., San Giorgio, 199/82, EU:C:1983:318, pkt 13; z dnia 14 stycznia 1997 r., Comateb i in., od C‑192/95 do C‑218/95, EU:C:1997:12, pkt 21; a także z dnia 6 września 2011 r., Lady & Kid i in., C‑398/09, EU:C:2011:540, pkt 18).
34
W takiej bowiem sytuacji ciężar nienależnie pobranego podatku poniósł nie podmiot gospodarczy, lecz nabywca, na którego ciężar ten został przerzucony. Z tego względu zwrot kwoty podatku wcześniej uiszczonego przez nabywcę na rzecz podmiotu gospodarczego byłby dla niego równoważny z uzyskaniem podwójnej korzyści, która mogłaby zostać zakwalifikowana jako bezpodstawne wzbogacenie, a równocześnie nie doprowadziłoby to do usunięcia skutków bezprawności podatku z punktu widzenia nabywcy (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 stycznia 1997 r., Comateb i in., od C‑192/95 do C‑218/95, EU:C:1997:12, pkt 22; a także z dnia 6 września 2011 r., Lady & Kid i in., C‑398/09, EU:C:2011:540, pkt 19).
35
Ponieważ taka odmowa zwrotu podatku pobieranego przy sprzedaży towarów jest ograniczeniem prawa podmiotowego wynikającego z porządku prawnego Unii, powinna być ona przedmiotem zawężającej wykładni. Bezpośrednie przerzucenie nienależnego podatku na nabywcę stanowi zatem jedyny wyjątek w zakresie prawa do zwrotu podatków pobranych z naruszeniem prawa Unii (wyrok z dnia 6 września 2011 r., Lady & Kid i in., C‑398/09, EU:C:2011:540, pkt 20).
36
W niniejszym przypadku jest bezsporne, że wbrew temu, co przewiduje art. 1 OUG nr 249/2000, Lukoil nie przerzucił opłaty przewidzianej w tym artykule na konsumenta sprzedanych przez siebie produktów ropopochodnych. Sąd odsyłający zastanawia się nad kwestią, czy w sytuacji, w której mechanizm uiszczania tej opłaty został przewidziany w przepisach krajowych w ten sposób, że owa opłata jest przerzucana na konsumenta, Lukoil mimo to może mieć prawo do zwrotu zapłaconych przez siebie kwot.
37
W tym względzie należy stwierdzić, że w zakresie, w jakim Lukoil poniósł ciężar kwoty opłaty przewidzianej w art. 1 OUG nr 249/2000, zwrot tej kwoty nie spowodowałby żadnego bezpodstawnego wzbogacenia tej spółki. W tych okolicznościach, ponieważ w niniejszej sprawie brak jest jedynego zaakceptowanego przez Trybunał wyjątku od zasady zwrotu opłat niezgodnych z prawem Unii, Lukoil ma prawo do zwrotu uiszczonej przez siebie opłaty, jeśli została ona zakwalifikowana jako opłata o skutku równoważnym do cła. Ewentualne naruszenie wynikającego z przepisów krajowych obowiązku przerzucenia opłaty spornej w postępowaniu głównym na ostateczną cenę danego produktu nie ma w tym względzie znaczenia. Nie można bowiem odmówić prawa do zwrotu tej opłaty, które wywodzi się z prawa Unii, na podstawie wynikającej z prawa krajowego.
38
Ponadto należy wyjaśnić, że Lukoil miałby również prawo do zwrotu – choćby częściowego – opłaty, jaką uiścił na podstawie art. 1 OUG nr 249/2000, w wypadku gdyby sąd odsyłający stwierdził, w świetle orzecznictwa Trybunału i argumentów zawartych w pkt 21–25 niniejszego wyroku, że przewidziana w tym artykule opłata stanowi podatek wewnętrzny sprzeczny z art. 110 TFUE. W tym wypadku prawo do zwrotu dotyczyłoby różnicy między ciężarem opłaty poniesionym przez produkty sprzedane na rynku Unii a ciężarem opłaty poniesionym przez produkty sprzedane na rynku krajowym, przy czym to ostatnie obciążenie odpowiednio uwzględnia wyłączne korzyści, jakie przysługiwały owym produktom.
39
W świetle powyższych rozważań na zadane pytania należy odpowiedzieć, iż prawo Unii, w szczególności art. 30 TFUE, należy interpretować w ten sposób, że podatnik, który faktycznie poniósł ciężar niezgodnej z tym artykułem opłaty o skutku równoważnym, powinien mieć możliwość uzyskania zwrotu kwot, jakie zapłacił z tego tytułu, nawet w sytuacji, gdy mechanizm uiszczenia opłaty został ustanowiony w przepisach krajowych w ten sposób, że owa opłata jest przerzucana na konsumenta.
W przedmiocie kosztów
40
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:
Prawo Unii, w szczególności art. 30 TFUE, należy interpretować w ten sposób, że podatnik, który faktycznie poniósł ciężar niezgodnej z tym artykułem opłaty o skutku równoważnym, powinien mieć możliwość uzyskania zwrotu kwot, jakie zapłacił z tego tytułu, nawet w sytuacji, gdy mechanizm uiszczenia opłaty został ustanowiony w przepisach krajowych w ten sposób, że owa opłata jest przerzucana na konsumenta.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: rumuński.