62023CJ0627
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Ceathrú Dlísheomra)
9 Eanáir 2025 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Treoir 2003/71/CE – Réamheolaire atá le foilsiú nuair a thairgtear urrúis don phobal nó nuair a ligtear isteach iad chun a dtrádála – Airteagal 2(1)(a) – Coincheap ‘urrúis inaistrithe’ – Airteagal 3 – Oibleagáid réamheolaire a fhoilsiú – Luachanna atá soshannta ar mhargaí caipitil – Scaireanna i gcuideachta sealbhaíochta nach féidir ach le húdaráis riaracháin chríochacha áirithe de chuid Ballstáit a shealbhú – Aistriú scaireanna lena gceanglaítear údarú ó bhord stiúrthóirí na cuideachta sealbhaíochta)
I gCás C‑627/23,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ón Cour de cassation (an Chúirt Achomhairc, an Bheilg), trí bhreith an 29 Meán Fómhair 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 13 Deireadh Fómhair 2023, sna himeachtaí idir
Commune de Schaerbeek,
Commune de Linkebeek
v
Holding Communal SA,
tugann AN CHÚIRT (an Ceathrú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: C. Lycourgos, Uachtarán an Tríú Dlísheomra, ag feidhmiú mar Uachtarán an Cheathrú Dlísheomra, S. Rodin (Rapóirtéir) agus O. Spineanu‑Matei, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J. Richard de la Tour,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
Communes de Schaerbeek agus de Linkebeek, ag M. Grégoire, avocate,
–
Holding Communal SA, ag P. A. Foriers, avocat,
–
an Coimisiún Eorpach, ag C. Auvret agus P. A. Messina, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 5 Meán Fómhair 2024,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagal 2(1)(a) de Threoir 2003/71/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Samhain 2003 maidir leis an réamheolaire atá le foilsiú nuair a thairgtear urrúis don phobal nó nuair a ligtear isteach iad chun a dtrádála agus lena leasaítear Treoir 2001/34/CE (IO 2003 L 345, lch. 64), arna leasú le Treoir 2008/11/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Márta 2008 (IO 2008 L 76, lch. 37) (‘an Treoir maidir le Réamheolairí’).
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir bardais Schaerbeek agus Linkebeek (an Bheilg) agus Holding Communal SA maidir le dlíthiúlacht shuibscríobh na mbardas sin chun caipiteal Holding Communal a mhéadú, ós rud é nár foilsíodh réamheolaire roimh an suibscríobh sin.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais
An Treoir maidir le Réamheolairí
3
Aisghaireadh an Treoir maidir le Réamheolairí, le héifeacht ón 21 Iúil 2019, le Rialachán (AE) 2017/1129 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Meitheamh 2017 maidir leis an réamheolaire atá le foilsiú nuair a thairgtear urrúis don phobal nó nuair a ligtear isteach iad chun a dtrádála ar mhargadh rialáilte (IO 2017 L 168, lch. 12). Mar sin féin, i bhfianaise dháta fhíorais na díospóide sna príomhimeachtaí, tá feidhm fós ag forálacha na Treorach sin maidir leis an díospóid sin. [Aistriúchán neamhoifigiúil]
4
Luaitear an méid seo a leanas in aithrisí 10, 12 agus 16 den Treoir sin:
‘(10)
Is é is aidhm don Treoir seo agus dá bearta cur chun feidhme cosaint infheisteoirí agus éifeachtúlacht an mhargaidh a áirithiú, i gcomhréir le hardchaighdeáin rialála arna nglacadh sna fóraim idirnáisiúnta ábhartha.
[...]
(12)
Chun cosaint infheisteoirí a áirithiú, ba cheart gach urrús cothromais agus gach urrús neamhchothromais a thairgtear don phobal nó a ligtear isteach chun a dtrádála ar mhargaí rialáilte, mar a shainmhínítear i dTreoir 93/22/CEE ón gComhairle an 10 Bealtaine 1993 maidir le seirbhísí infheistíochta i réimse na n‑urrús [(IO 1993 L 141, lch. 27)], a chumhdach freisin, ní hamháin urrúis a ligtear isteach ar liostú oifigiúil stocmhalartáin. Níl an sainmhíniú leathan ar urrúis sa Treoir seo, lena n‑áirítear barántais, barántais chumhdaithe agus admhálacha taisclainne, bailí ach amháin chun críocha na Treorach seo agus, dá bhrí sin, ní dhéanann sé difear ar bhealach ar bith do na sainmhínithe éagsúla ar ionstraimí airgeadais a úsáidtear sa reachtaíocht náisiúnta chun críocha eile, lena n‑áirítear críocha cánach. [...]
[...]
(16)
Ceann de chuspóirí na Treorach seo is ea infheisteoirí a chosaint. Is iomchuí, dá bhrí sin, na ceanglais éagsúla maidir le cosaint na gcatagóirí éagsúla infheisteoirí agus a leibhéal saineolais a chur san áireamh. Níl nochtadh a chuirtear ar fáil sa réamheolaire ina cheangal i gcás tairiscintí atá teoranta d’infheisteoirí cáilithe. Os a choinne sin, i gcás aon athdhíola leis an bpobal nó aon trádála poiblí trí urrúis a ligean isteach chun a dtrádála ar mhargadh rialáilte, ceanglaítear réamheolaire a fhoilsiú.’
5
Foráiltear le hAirteagal 1(2)(b) agus (d) den Treoir sin:
‘Níl feidhm ag an Treoir seo maidir le:
[...]
(b)
urrúis inaistrithe seachas urrúis chothromais arna n‑eisiúint ag Ballstát nó ag ceann de na húdaráis réigiúnacha nó áitiúla i mBallstát, ag eagraíochtaí idirnáisiúnta poiblí a bhfuil Ballstát amháin nó níos mó ina gcomhaltaí díobh, ag an mBanc Ceannais Eorpach nó ag bainc cheannais na mBallstát;
[...]
6
(d) urrúis arna ráthú go neamhchoinníollach agus go neamh‑inchúlghairthe ag Ballstát nó ag ceann d’údaráis réigiúnacha nó áitiúla Ballstáit.‘Foráiltear le hAirteagal 2(1)(a), (b), (d), (e) agus (f) den Treoir maidir le Réamheolairí:
‘Chun críocha na Treorach seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
(a)
ciallaíonn “urrúis” urrúis inaistrithe mar atá sainmhínithe in Airteagal 1(4) de Threoir 93/22/CEE, amach ó ionstraimí margaidh airgid mar atá sainmhínithe in Airteagal 1(5) den [Treoir sin] ag a bhfuil aibíocht níos lú ná 12 mhí. I gcás na n‑ionstraimí sin. féadfaidh feidhm a bheith ag an reachtaíocht náisiúnta;
(b)
ciallaíonn “urrúis chothromais”: scaireanna agus urrúis inaistrithe eile atá coibhéiseach le scaireanna i gcuideachtaí, agus aon chineál eile urrús inaistrithe lena dtugtar an ceart aon cheann de na hurrúis réamhráite a fháil de thoradh a gcomhshóite nó de thoradh na cearta a thugtar leo a fheidhmiú, ar choinníoll gurb é eisitheoir na scaireanna foluiteacha nó eintiteas atá i ngrúpa an eisitheora sin a dhéanann na hurrúis den dara saghas sin a eisiúint;
[...]
(d)
ciallaíonn “tairiscint urrús don phobal”: teachtaireacht a thugtar do dhaoine in aon fhormáid nó ar aon mhodh, ar leor an méid faisnéise a thugtar ann faoi théarmaí na tairisceana agus faoi na hurrúis atá le tairiscint le go bhféadfaidh infheisteoir a chinneadh na hurrúis sin a cheannach nó a shuibscríobh. Tá feidhm ag an sainmhíniú seo, freisin, maidir le hurrúis a thairgtear trí idirghabhálaithe airgeadais;
(e)
ciallaíonn “infheisteoirí cáilithe”:
(i)
daoine dlítheanacha atá údaraithe nó rialáilte mar oibreoirí margaidh airgeadais [...]
(ii)
rialtais náisiúnta agus réigiúnacha, [...]
(iii)
eintitis dhlíthiúla eile nach gcomhlíonann dhá cheann de na trí chritéar a leagtar amach i mír (f);
(iv)
daoine nádúrtha áirithe: [...]
(v)
Fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) áirithe: faoi réir aitheantas frithpháirteach, féadfaidh Ballstát FBManna a údarú a bhfuil a n‑oifig chláraithe acu sa Bhallstát sin agus a d’iarr go sainráite go measfaí iad a bheith ina n‑infheisteoirí cáilithe;
(f)
ciallaíonn ‘fiontair bheaga agus mheánmhéide’ (“FBManna”): cuideachtaí a chomhlíonann, de réir a gcuid cuntas deiridh bliantúil nó comhdhlúite, péire ar a laghad de na trí chritéar seo a leanas: gur lú ná 250 an líon daoine fostaithe acu ar an meán le linn na bliana airgeadais, nach mó ná EUR 43000000 iomlán a gcláir chomhardaithe agus nach mó ná EUR 50000000 a nglanláimhdeachas bliantúil’.
7
Faoi Airteagal 3(1) agus (2) den Treoir maidir le Réamheolairí:
‘1.   Ní cheadóidh na Ballstáit aon tairiscint urrús a dhéanamh don phobal laistigh dá gcríoch gan réamheolaire a fhoilsiú roimh ré.
2.   Ní bheidh feidhm ag an oibleagáid réamheolaire a fhoilsiú maidir leis na cineálacha tairisceana seo a leanas:
(a)
urrúis nach dtairgtear ach d’infheisteoirí cáilithe amháin; agus/nó
(b)
urrúis a thairgtear do níos lú ná 100 duine nádúrtha nó dlítheanach, nach infheisteoirí cáilithe iad, in aghaidh an Bhallstáit; agus/nó
(c)
urrúis a thairgtear d’infheisteoirí a fhaigheann urrúis ar fiú EUR 50000 ar a laghad an chomaoin iomlán ina leith in aghaidh an infheisteora, maidir le gach tairiscint ar leith; agus/nó
(d)
urrúis a thairgtear arb é EUR 50000 ar a laghad a n‑ainmníocht in aghaidh an aonaid; agus/nó
(e)
tairiscint urrús ar lú ná EUR 100000 an chomaoin iomlán ina leith. Déanfar an teorainn sin a ríomh thar thréimhse 12 mhí.
[...]’
8
Foráiltear in Airteagal 4(1)(d) den Treoir sin:
‘Ní bheidh feidhm ag an oibleagáid réamheolaire a fhoilsiú maidir le tairiscintí don phobal de na catagóirí urrús seo a leanas:
[...]
(d)
scaireanna a thairgtear, a leithdháiltear nó atá le leithdháileadh saor in aisce do scairshealbhóirí atá ann cheana, agus díbhinní a íoctar i bhfoirm scaireanna den aicme chéanna leo siúd lena dtugtar teidlíocht ar dhíbhinní den sórt sin, ar choinníoll go gcuirtear doiciméad ar fáil dóibh siúd lena mbaineann ina bhfuil faisnéis maidir le líon agus cineál na scaireanna agus maidir leis na cúiseanna atá leis an tairiscint agus mionsonraí na tairisceana sin’.
Treoir MiFID I
9
Rinneadh Treoir 2004/39/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Aibreán 2004 maidir le margaí in ionstraimí airgeadais lena leasaítear Treoir 85/611/CEE agus Treoir 93/6/CEE ón gComhairle agus Treoir 2000/12/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n‑aisghairtear Treoir 93/22/CEE ón gComhairle (IO 2004 L 145, lch. 1) (‘Treoir MiFID I’), arna leasú le Treoir 2006/31/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Aibreán 2006 (IO 2006 L 114, lch. 60), a aisghairm, le héifeacht ón 3 Eanáir 2018, le Treoir 2014/65/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Bealtaine 2014 maidir le margaí in ionstraimí airgeadais agus lena leasaítear Treoir 2002/92/CE agus Treoir 2011/61/AE (IO 2014 L 173, lch. 349), arna leasú le Treoir (AE) 2016/1034 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Meitheamh 2016 (IO 2016 L 175, lch. 8). Mar sin féin, i bhfianaise dháta fhíorais na díospóide sna príomhimeachtaí, tá feidhm fós ag forálacha MiFID I maidir leis an díospóid sin.
10
Luaitear an méid seo a leanas in aithrisí 2 agus 44 den Treoir sin:
‘(2)
Le blianta beaga anuas tá níos mó infheisteoirí tar éis éirí gníomhach sna margaí airgeadais agus tairgtear sraith seirbhísí agus ionstraimí níos casta fós dóibh. Tugann an fhorbairt sin údar maith le leathnú ar chreat dlíthiúil an Chomhphobail, ar cheart dó na gníomhaíochtaí go léir a thairgtear d’infheisteoirí a chumhdach. Chuige sin, is gá foráil a dhéanamh maidir leis an méid comhchuibhithe is gá chun ardleibhéal cosanta a thabhairt d’infheisteoirí agus chun ligean do ghnólachtaí infheistíochta seirbhísí a sholáthar ar fud an Chomhphobail, ós rud é gur Margadh Aonair é, ar bhonn mhaoirseacht an Bhallstáit baile. Dá réir sin, ba cheart Treoir nua a chur in ionad Threoir 93/22/CEE.
[...]
(44)
Agus dhá chuspóir ann, eadhon infheisteoirí a chosaint agus feidhmiú cuí na margaí urrús a áirithiú, is iomchuí trédhearcacht idirbheart a áirithiú agus go mbeidh feidhm ag na rialacha a leagtar síos chun na críche sin maidir le gnólachtaí infheistíochta agus iad ag oibriú sna margaí sin. [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
11
Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 4(1)(18) de Threoir MiFID I:
‘Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[...]
18)
ciallaíonn “urrúis inaistrithe”: catagóirí urrús atá soshannta ar an margadh caipitil (cé is moite d’ionstraimí íocaíochta), amhail:
(a)
scaireanna i gcuideachtaí agus in urrúis eile atá coibhéiseach le scaireanna i gcuideachtaí, i gcomhpháirtíochtaí nó in eintitis eile, agus admhálacha taisclainne i leith scaireanna;
[...]’
12
Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 40(1) den Treoir sin:
‘Ceanglóidh na Ballstáit ar mhargaí rialáilte rialacha soiléire agus trédhearcacha a bhunú maidir le hionstraimí airgeadais a ligean isteach chun a dtrádála.
Áiritheofar leis na rialacha sin go bhféadfar aon ionstraimí airgeadais a ligtear isteach chun a dtrádála ar mhargadh rialáilte a thrádáil ar shlí atá cóir, ordúil agus éifeachtúil agus, i gcás urrús inaistrithe, go mbeidh siad soshannta go neamhshrianta.’
13
Foráiltear le hAirteagal 69 den Treoir sin:
‘Aisghairtear Treoir 93/22/CEE ón 1 Samhain 2007. Déanfar tagairtí do Threoir 93/22/CEE a fhorléiriú mar thagairtí don Treoir seo. Déanfar tagairtí do théarmaí a shainmhínítear i dTreoir 93/22/CEE, nó d’Airteagail díobh, a fhorléiriú mar thagairtí don téarma coibhéiseach a shainmhínítear sa Treoir seo nó san Airteagal comhfhreagrach den Treoir seo.’
Dlí na Beilge
14
Dlí an 16 Meitheamh 2006 maidir le tairiscintí poiblí ar ionstraimí infheistíochta agus ionstraimí infheistíochta a ligean isteach chun a dtrádála ar mhargaí rialáilte (Moniteur belge an 21 Meitheamh 2006, lch. 31352) arna thrasuí i ndlí na Beilge, inter alia, an Treoir maidir le Réamheolairí. Faoi Airteagal 5(1)(1) den Dlí sin, chun críocha a chur i bhfeidhm, ciallaíonn ‘urrúis inaistrithe’‘gach catagóir d’ionstraimí infheistíochta is soshannta ar an margadh caipitil (cé is moite d’ionstraimí íocaíochta), amhail [...] scaireanna i gcuideachtaí agus ionstraimí infheistíochta eile atá coibhéiseach le scaireanna i gcuideachtaí, i gcomhpháirtíochtaí nó in eintitis eile, lena n‑áirítear ionstraimí infheistíochta arna n‑eisiúint ag gnóthais le haghaidh comhinfheistíochta, cibé acu i bhfoirm chonarthach nó i bhfoirm iontaobhais, a léiríonn cearta na rannpháirtithe i sócmhainní na ngnóthas sin, chomh maith le scairdheimhnithe’.
An díospóid sna príomhimeachtaí agus an cheist a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú
15
Bunaíodh Holding Communal ar dtús an 24 Samhain 1860, faoin ainm ‘Crédit communal de Belgique’, chun infheistíochtaí ó údaráis áitiúla sa Bheilg a mhaoiniú. Is iad bardais agus cúigí na Beilge a scairshealbhóirí, lena n‑áirítear, go háirithe, bardais Schaerbeek agus Linkebeek.
16
In 1996, rinne Crédit communal de Belgique cónascadh le Crédit local de France, as ar eascair Grúpa Dexia. Sa bhliain 1998, athraíodh Crédit communal de Belgique go cuideachta sealbhaíochta agus ghlac sé a ainm reatha, Holding Communal. Go háirithe, tá scairsheilbh shuntasach ag an dara ceann in Dexia SA.
17
I gcomhthéacs na géarchéime airgeadais in 2008, ghlac Holding Communal páirt sa mhéadú caipitil de EUR 500 milliún sa chuideachta sin. D’fhonn bheith in ann an síntiús sin a íoc agus tar éis dó iasacht a dhiúltú i samhradh na bliana 2009, chinn Bord Stiúrthóirí Holding Communal glaoch ar na scairshealbhóirí trí mhéadú ar chaipiteal a mholadh dóibh, inter alia, trí ranníocaíochtaí in airgead tirim as a n‑eascraíonn eisiúint scaireanna ‘A dtugtar tosaíocht charnach dóibh’.
18
I mí Mheán Fómhair 2009, eagraíodh cruinniú faisnéise inar cuireadh faisnéis in iúl do na scairshealbhóirí. Rinneadh an tráthchlár don oibríocht um méadú caipitil a oiriúnú freisin chun an próiseas cinnteoireachta a bhaineann go sonrach leis na bardais agus na cúigí a chur san áireamh.
19
An 30 Meán Fómhair 2009, ag cruinniú ginearálta Holding Communal, d’fhormheas scairshealbhóirí na cuideachta sin an méadú caipitil sin. Maidir leis an méadú caipitil sin, chinn na scairshealbhóirí sin go dtarlódh an suibscríbhinn in dhá bhabhta. Liostáil bardas Schaerbeek leis ar mhéid EUR 8161 689.60 sa chéad bhabhta agus EUR 1359 011.84 sa dara babhta. Liostáil bardas Linkebeek le EUR 53 575.68 le haghaidh gach ceann den dá bhabhta.
20
An 7 Nollaig 2011, chinn cruinniú ginearálta urghnách Holding Communal an chuideachta sin a dhíscaoileadh agus a leachtú. Ós rud é nach bhféadfaí aon iarmhéid leachtaithe a dháileadh, chaill na scairshealbhóirí a suibscríbhinní go léir eadhon na suibscríbhinní sin ar chomhaontaigh siad leo roimh an méadú caipitil agus na suibscríofa an 30 Meán Fómhair 2009 a bhí íoctha.
21
Thug bardais Schaerbeek agus Linkebeek caingean i gcoinne Holding Communal os comhair an tribunal de commerce francophone de Bruxelles (Cúirt Tráchtála ina labhraítear an Fhrainics, an Bhruiséil, an Bheilg) ag iarraidh go ndéanfaí a suibscríbhinní don mhéadú caipitil atá i gceist a chur ar neamhní, mar gheall ar shárú ar Dhlí an 16 Meitheamh 2006. D’áitigh na bardais sin, sular iarr na scairshealbhóirí suibscríobh don mhéadú caipitil sin, gur cheart réamheolaire a bheith foilsithe i gcomhréir leis an dlí sin.
22
Chinn an chúirt sin, amhail an Treoir maidir le Réamheolairí, nár rialaigh an dlí sin tairiscint na n‑urrús ach amháin a mhéid a bhí na hurrúis sin soshannta ar an margadh caipitil, rud nárbh amhlaidh maidir le scaireanna an Chomhphobail a shealbhú.
23
Sheas an cour d’appel de Bruxelles (an Chúirt Achomhairc, an Bhruiséil, an Bheilg) leis an gcinneadh sin le breithiúnas an 12 Aibreán 2022. Chinn an chúirt sin, go háirithe, go raibh na scaireanna a eisíodh mar mhalairt ar ranníocaíochtaí airgid comhdhéanta d’urrúis inaistrithe nach raibh soshannta ar an margadh caipitil, ós rud é nach bhféadfadh ach údaráis bhardasacha agus chúigeacha iad a shealbhú agus go raibh a ndiúscairt faoi réir údarú an bhoird stiúrthóirí.
24
Rinne bardais Schaerbeek agus Linkebeek achomharc ar phointe dlí i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair an Cour de cassation (an Chúirt Achomhairc, an Bheilg), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, ag maíomh go n‑áirítear, gan srian, ‘scaireanna cuideachta’ ar na hurrúis nach mór a dtairiscint do dhaoine a bheith mar thoradh ar réamheolaire a fhoilsiú roimh ré, fiú má tá nó nach bhfuil aistriú na scaireanna sin faoi réir srianta, amhail an gá atá le húdarú ón mbord stiúrthóirí, nó má bhaineann nó nach mbaineann na daoine lena mbaineann, le catagóir shonrach, amhail údaráis bhardasacha nó chúigeacha.
25
Tugann an chúirt sin dá haire, i ndáil leis sin, go mbraitheann toradh an achomhairc sin ar léiriú an choincheapa ‘urrúis inaistrithe’ dá dtagraítear in Airteagal 2(1)(a) den Treoir maidir le Réamheolairí.
26
Sna himthosca sin, chinn an Cour de cassation (an Chúirt Achomhairc) na himeachtaí a chur ar fionraí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘An gcaithfear Airteagal 2(1) (a) den [Treoir maidir le Réamheolairí], a thagraíonn féin d’Airteagal 4(1)(18) de Threoir [MiFID I], a léiriú sa chaoi go n‑áirítear i gcoincheap na slándála inaistrithe atá soshannta ar mhargadh an chaipitil scaireanna i gcuideachta shealbhaíochta nach bhféadfaidh ach na cúigí agus na bardais a shealbhú agus a bhfuil a diúscairt faoi réir údarú ón mbord stiúrthóirí?’
An cheist a tharchuirtear
27
Lena ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gcaithfear Airteagal 2(1)(a) den Treoir maidir le Réamheolairí a léiriú sa chaoi go dtagann scaireanna i gcuideachta nach féidir ach a bheith i seilbh cúigí agus bardais Bhallstáit agus a bhfuil a diúscairt faoi réir údarú ó bhord stiúrthóirí na cuideachta sin faoin gcoincheap ‘urrúis inaistrithe’ de réir bhrí na Treorach sin.
28
Ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, chun foráil de dhlí an Aontais a léiriú, gur gá machnamh a dhéanamh ní hamháin ar a foclaíocht ach ar an gcomhthéacs ina bhfuil sí agus ar na cuspóirí a shaothraítear leis na rialacha a bhfuil sí mar chuid díobh (breithiúnas an 29 Feabhra 2024, Eesti Vabariik (Põllumajanduse Registrite ja Informatsiooni Amet), C‑437/22, EU:C:2024:176, mír 48 agus an cásdlí dá dtagraítear).
29
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, ar an gcéad dul síos, de réir fhoclaíocht Airteagal 2(1)(a) den Treoir maidir le Réamheolairí, go gcumhdaítear leis an gcoincheap ‘urrúis inaistrithe’ de réir bhrí na Treorach sin, ‘urrúis inaistrithe mar a shainmhínítear iad in Airteagal 1(4) de Threoir 93/22/CEE, cé is moite d’ionstraimí margaidh airgid [...] a bhfuil aibíocht níos lú ná 12 mhí acu’.
30
Cé gur aisghaireadh Treoir 93/22 le Treoir MiFID I, foráiltear leis an Treoir sin, in Airteagal 69 di, go ndéanfar ‘tagairtí do théarmaí a shainmhínítear i dTreoir 93/22/CEE, nó d’airteagail den Treoir sin, a fhorléiriú mar thagairtí don téarma coibhéiseach a shainmhínítear i dTreoir [MiFID I] nó san Airteagal comhfhreagrach di’.
31
Faoi Airteagal 4(1)(18) de Threoir MiFID I, cumhdaítear leis an gcoincheap ‘urrúis inaistrithe’‘catagóirí na n‑urrús atá soshannta ar an margadh caipitil (cé is moite d’ionstraimí íocaíochta)’, amhail ‘scaireanna i gcuideachtaí agus urrúis eile atá coibhéiseach le scaireanna i gcuideachtaí, i gcomhpháirtíochtaí nó in eintitis eile agus deimhnithe arb ionann iad agus scaireanna’, dá dtagraítear i bpointe (a) den fhoráil sin.
32
Dá bhrí sin, i gcomhréir le hAirteagal 2(1)(a) den Treoir maidir le Réamheolairí, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 4(1)(18) de Threoir MiFID I, ciallaíonn an coincheap ‘urrúis inaistrithe’, de réir bhrí na Treorach maidir le Réamheolairí, ‘urrúis atá soshannta ar an margadh caipitil’. I ndáil leis sin, ní thugtar aon soiléiriú san fhoráil sin maidir le brí na dtéarmaí ‘urrúis shoshannta’ agus ‘margadh caipitil’, ach amháin nach dtagann ionstraimí íocaíochta faoi réim na forála sin. Is fíor go bhfuil samplaí in Airteagal 4(1)(18) de Threoir MiFID I d’urrúis a thagann faoin gcoincheap sin, lena n‑áirítear scaireanna i gcuideachtaí, gan aon srianta sonracha a lua, áfach, maidir le saintréithe na ndaoine a bhfuil na hurrúis sin ina seilbh acu ná aon teorainneacha ar a ndiúscairt.
33
Dá bhrí sin, ní mór na focail ‘urrúis atá soshannta ar an margadh caipitil’, de réir bhrí Airteagal 4(1)(18) de Threoir MiFID I, agus, dá bhrí sin, an coincheap ‘urrúis inaistrithe’, de réir bhrí na Treorach Réamheolaire, a léiriú go leathan, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 59 dá Thuairim, sa chaoi go gcumhdaítear urrúis amhail scaireanna i gcuideachtaí leis an gcoincheap sin, ar choinníoll nach bhfuil aistriú na n‑urrús sin faoi réir srianta a d’fhágfadh go mbeadh a n‑inaistritheacht ar an margadh caipitil, eadhon idir tairgeoirí urrús den sórt sin agus infheisteoirí ionchasacha, dodhéanta nó thar a bheith deacair.
34
Ar an dara dul síos, tacaíonn comhthéacs an choincheapa ‘urrúis inaistrithe’ leis an léiriú sin, de réir bhrí na Treorach maidir le Réamheolairí.
35
I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú go gceanglaítear le hAirteagal 40(1) de MiFID I ar mhargaí rialáilte rialacha soiléire agus trédhearcacha a bhunú maidir le hionstraimí airgeadais a ligean isteach chun a dtrádála, lena n‑áirithítear gur dócha go ndéanfar aon ionstraim airgeadais a ligtear isteach chun a trádála ar mhargadh rialáilte a thrádáil ar bhealach cóir, ordúil agus éifeachtúil agus, i gcás urrúis inaistrithe, go ndéanfar í a thrádáil gan bhac. Thairis sin, sainmhínítear in Airteagal 2(1)(d) den Treoir maidir le Réamheolairí an coincheap ‘tairiscint urrús don phobal’ mar ‘cumarsáid atá dírithe ar aon fhoirm agus ar aon mhodh ar dhaoine a sholáthraíonn faisnéis leordhóthanach maidir le téarmaí na tairisceana agus na n‑urrús atá le tairiscint, ionas go mbeidh infheisteoir in ann cinneadh a dhéanamh na hurrúis sin a cheannach nó a shuibscríobh’.
36
Dá bhrí sin, leanann sé ó na forálacha sin ní hamháin go bhféadfar urrúis inaistrithe a thrádáil go neamhshrianta ar mhargaí rialáilte, ach go bhféadfar iad a thairiscint freisin faoi choinníollacha a chuireann ar chumas infheisteora cinneadh a dhéanamh iad a cheannach nó suibscríobh dóibh. Dá bhrí sin, ní hí an intrádálacht neamhshrianta ar an margadh caipitil atá mar shaintréith bhunriachtanach na n‑urrús, ach an fhéidearthacht urrúis den sórt sin a thrádáil idir tairgeoirí urrús agus infheisteoirí ionchasacha, cé nár cheart an intrádálacht sin a bheith chomh srianta sin go mbeadh sé dodhéanta nó thar a bheith deacair déanamh amhlaidh.
37
Tagann léiriú leathan ar an gcoincheap ‘urrúis inaistrithe’ sna brollaigh a ghabhann le MiFID I agus leis an Treoir maidir le Réamheolairí freisin. Ar an gcéad dul síos, is léir ó aithris 2 de Threoir MiFID I nach mór na gníomhaíochtaí go léir a thairgtear d’infheisteoirí a chumhdach leis an Treoir sin. Ar an dara dul síos, de réir aithris 12 den Treoir maidir le Réamheolairí, glactar leis an Treoir maidir le Réamheolairí, chun cosaint infheisteoirí a áirithiú, sainmhíniú leathan ar an gcoincheap ‘urrúis inaistrithe’ agus cumhdaítear léi gach urrús cothromais agus urrús neamhchothromais a thairgtear don phobal nó a ligtear isteach chun a dtrádála ar mhargaí rialáilte.
38
Ar an tríú dul síos, tá an léiriú a glacadh i mír 33 den bhreithiúnas seo comhsheasmhach leis na cuspóirí a shaothraítear le Treoir MiFID I agus leis an Treoir maidir le Réamheolairí, arb é atá iontu, de réir aithris 44 den chéad Treoir sin agus aithris 10 den dara Treoir sin, infheisteoirí a chosaint agus feidhmiú cuí na margaí a áirithiú (maidir leis an Treoir maidir le Réamheolairí, féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Meitheamh 2021, Bankia, C‑910/19, EU:C:2021:433, mír 30 agus an cásdlí dá dtagraítear). Leis an léiriú ar dá réir a chumhdaítear leis an gcoincheap ‘urrúis inaistrithe’, de réir bhrí na dtreoracha sin, inter alia, scaireanna cuideachta ar choinníoll nach bhfuil siad faoi réir srianta a fhágann go bhfuil sé dodhéanta nó thar a bheith deacair caibidlíocht a dhéanamh idir tairgeoirí urrús agus infheisteoirí ionchasacha, ceadaítear na sásraí dá bhforáiltear sna treoracha sin, a rannchuidíonn leis an dá chuspóir thuasluaite a bhaint amach ar mhórscála sna margaí caipitil inar dócha go mbeidh infheisteoirí gníomhach, a chur i bhfeidhm.
39
Sa chás seo, is léir ón ordú tarchuir nach féidir ach le cúigí agus bardais an Bhallstáit lena mbaineann na scaireanna sa chuideachta atá i gceist sna príomhimeachtaí a shealbhú agus go bhfuil a n‑aistriú faoi réir fhormheas bhord stiúrthóirí na cuideachta sin. Faoi réir fíorú ag an gcúirt a rinne an tarchur, is cosúil nach bhfuil na scaireanna sin faoi réir srianta a fhágann go bhfuil sé dodhéanta nó thar a bheith deacair caibidlíocht a dhéanamh idir tairgeoirí urrús agus infheisteoirí, ós rud é nach gcuireann na srianta sin cosc ar na scaireanna sin a thrádáil le líon suntasach infheisteoirí ionchasacha, in ainneoin go bhféadfadh sé nach mbeadh aistriú na scaireanna lena mbaineann mar thoradh ar an tairiscint, rud a d’fhéadfadh teacht chun cinn freisin i gcás tairiscintí a bhaineann le hurrúis chuideachta nach bhfuil a diúscairt faoi réir údarú óna bord stiúrthóirí.
40
Leis an mbreithniú sin, is féidir, thairis sin, idirdhealú a dhéanamh idir an staid atá i gceist sna príomhimeachtaí agus an staid atá i gceist sa chás as ar eascair breithiúnas an 17 Meán Fómhair 2014, Almer Beheer agus Daedalus Holding (C‑441/12, EU:C:2014:2226, míreanna 35 agus 36). Bhain an cás sin le díolacháin urrús a bhí, ós rud é go ndearna siad idirghabháil i gcomhthéacs imeachtaí forfheidhmithe, i bhfad ó ghnáthstaideanna trádála na n‑urrús sin, ós rud é nach raibh sé i gceist leo a bheith rannpháirteach i ngníomhaíocht eacnamaíoch ar mhargadh na n‑urrús sin, ach nár chomhlíon siad ach cearta creidiúnaí a bhí ag lorg forfheidhmiú.
41
I bhfianaise na faisnéise san iarraidh ar réamhrialú, ar dá réir a bhaineann an díospóid sna príomhimeachtaí go bunúsach leis an gceist an bhfuil iarraidh ar shuibscríobh le scaireanna i gcuideachta nach bhféadfadh ach cúigí agus bardais Bhallstáit a bheith ina seilbh acu agus a bhfuil a diúscairt faoi réir údarú bhord stiúrthóirí na cuideachta sin faoi réir na hoibleagáide maidir le réamheolaire a fhoilsiú roimh ré dá bhforáiltear in Airteagal 3(1) den Treoir maidir le Réamheolairí, is gá freisin, chun freagra a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur atá lánúsáideach chun an díospóid sin a réiteach, a chinneadh an tairiscint ‘don phobal’ de réir bhrí Airteagal 3(1) den Treoir sin é iarraidh ar shuibscríobh le scaireanna den sórt sin.
42
Faoi Airteagal 3(1) den Treoir maidir le Réamheolairí, ‘Ní údaróidh na Ballstáit aon tairiscint urrús don phobal laistigh dá gcríocha gan réamheolaire a fhoilsiú roimh ré’. Mar sin féin, de réir mhír 2 den Airteagal sin, níl feidhm ag an oibleagáid sin maidir le catagóirí áirithe tairiscintí urrús, lena n‑áirítear an oibleagáid, a luaitear i bpointe (a) den mhír sin, a chumhdaíonn aon tairiscint urrús ‘atá dírithe ar infheisteoirí cáilithe amháin’.
43
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, ar an gcéad dul síos, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 37 dá Thuairim, go bhfuil foclaíocht leathan ag an sainmhíniú ar an gcoincheap ‘tairiscint urrús don phobal’, a leagtar amach a théarmaí i mír 35 den bhreithiúnas seo, gan aon srian maidir leis na daoine lena mbaineann tairiscint den sórt sin nó na rialacha mionsonraithe maidir le cineálacha cur in iúl na tairisceana sin.
44
Ar an dara dul síos, cé nach bhfuil feidhm, faoi Airteagal 4(1)(d) den Treoir maidir le Réamheolaire, ag an oibleagáid réamheolaire a fhoilsiú maidir le tairiscintí don phobal ar scaireanna a thairgtear, a leithdháiltear nó atá le leithdháileadh saor in aisce ar scairshealbhóirí atá ann cheana, ní dhéantar foráil maidir le heisceacht den sórt sin i gcás ina ndírítear tairiscint chun suibscríobh le scaireanna i gcuideachta, ar chomaoin, ar scairshealbhóirí na cuideachta sin amháin.
45
Ar an tríú dul síos, ba cheart a thabhairt faoi deara go luaitear go sainráite in aithris 16 den Treoir maidir le Réamheolairí go ndéantar idirdhealú sa Treoir sin idir riachtanais chosanta na gcatagóirí éagsúla infheisteoirí, go háirithe de réir a leibhéil inniúlachta agus, dá bhrí sin, nach leagtar síos léi oibleagáid réamheolaire a fhoilsiú i gcás tairiscint theoranta d’infheisteoirí cáilithe, de réir bhrí na Treorach sin.
46
Foráiltear le hAirteagal 3(2)(a) den Treoir maidir le Réamheolairí, arna léamh i bhfianaise aithris 16, do mhaolú den sórt sin i gcás infheisteoirí den sórt sin, lena n‑áirítear, de réir Airteagal 2(1)(e)(ii) den Treoir sin, rialtais náisiúnta agus réigiúnacha, ach ní údaráis áitiúla.
47
Dá bhrí sin, bardais, ar údaráis áitiúla iad, le hAirteagal 2(1)(e) (ii) den Treoir maidir le Réamheolairí.
48
Ós rud é nach dtagann na bardais, faoi réir fíorú ag an gcúirt a rinne an tarchur, faoi chatagóir eile ‘infheisteoirí cáilithe’ dá dtagraítear in Airteagal 2(1)(e) den Treoir maidir le Réamheolairí, ní féidir a mheas go ndírítear tairiscint urrús amhail an tairiscint atá i gceist sna príomhimeachtaí, atá dírithe ar bhardais agus ar chúigí Ballstáit araon, ‘ar infheisteoirí cáilithe amháin’ de réir bhrí Airteagal 3(2)(a) den Treoir sin. Sna himthosca sin, ní bhaineann sé le hábhar cé acu a fhéadfaidh nó nach bhféadfaidh cúigí na Beilge a bheith ina ‘rialtais réigiúnacha’ de réir bhrí Airteagal 2(1)(e)(ii) den Treoir maidir le Réamheolairí.
49
Dá bhrí sin, is léir, faoi réir na n‑eisceachtaí dá dtagraítear in Airteagal 3(2)(b) go (e) den Treoir maidir le Réamheolairí agus in Airteagal 4 di, nach luaitear, san ordú tarchuir, mar a bheartaítear a chur i bhfeidhm sa chás seo, i gcás amhail an cás atá i gceist sna príomhimeachtaí, go bhfuil ‘tairiscint urrús don phobal’, de réir bhrí Airteagal 3(1) den Treoir sin, faoi réir na hoibleagáide réamheolaire a fhoilsiú roimh ré, ar choinníoll nach bhfágann téarmaí na tairisceana go bhfuil soshanntacht na n‑urrús atá i gceist ar an margadh caipitil idir tairgeoirí agus infheisteoirí féideartha dodhéanta nó thar a bheith deacair.
50
I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar an gceist a tharchuirtear ná nach mór Airteagal 2(1) (a) den Treoir maidir le Réamheolairí a léiriú sa chaoi go dtagann scaireanna i gcuideachta nach féidir ach a bheith i seilbh cúigí agus bardais Bhallstáit agus a bhfuil a ndiúscairt faoi réir údarú ó bhord stiúrthóirí na cuideachta sin faoin gcoincheap ‘urrúis inaistrithe’ de réir bhrí na Treorach sin, dá réir sin, go bhfuil iarraidh ar shuibscríobh scaireanna den sórt sin faoi réir na hoibleagáide réamheolaire a fhoilsiú roimh ré, a leagtar síos in Airteagal 3(1) den Treoir sin, ar choinníoll nach bhfágann téarmaí na tairisceana go bhfuil soshanntacht na scaireanna sin ar an margadh caipitil idir tairgeoirí agus infheisteoirí ionchasacha dodhéanta nó thar a bheith deacair agus nach bhfuil feidhm ag aon cheann de na heisceachtaí a leagtar amach in Airteagal 3(2) agus in Airteagal 4 den Treoir sin.
Costais
51
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Ceathrú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 2(1)(a) de Threoir 2003/71/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Samhain 2003 maidir leis an réamheolaire a bheidh le foilsiú nuair a thairgfear urrúis don phobal nó nuair a ligfear isteach iad chun a dtrádála agus lena leasaítear Treoir 2001/34/CE, arna leasú le Treoir 2008/11/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Márta 2008,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
tagann scaireanna i gcuideachta nach bhféadfaidh ach cúigí agus bardais Bhallstáit iad a shealbhú agus a bhfuil a ndiúscairt faoi réir údarú bhord stiúrthóirí na cuideachta sin faoin gcoincheap ‘urrúis inaistrithe’, de réir bhrí Threoir 2003/71, arna leasú le Treoir 2008/11, agus é mar thoradh air sin go bhfuil cuireadh chun suibscríobh leis na scaireanna sin faoi réir na hoibleagáide réamheolaire a fhoilsiú roimh ré, a leagtar síos in Airteagal 3(1) de Threoir 2003/71, arna leasú le Treoir 2008/11, ar choinníoll nach bhfágann téarmaí na tairisceana go bhfuil soshanntacht na scaireanna sin ar an margadh caipitil idir tairgeoirí agus infheisteoirí ionchasacha dodhéanta nó thar a bheith deacair agus nach bhfuil feidhm ag aon cheann de na heisceachtaí a leagtar amach in Airteagal 3(2) agus in Airteagal 4 de Threoir 2003/71, arna leasú le Treoir 2008/11.
Sínithe
(
*1
)	Teanga an cháis: an Fhraincis.