62023CJ0228_RES
Cás C-228/23
Association AFAÏA
v
Institut national de l’origine et de la qualité (INAO)
(iarraidh ar réamhrialú ón Conseil d’État, an Fhrainc)
Breithiúnas na Cúirte (an Chéad Dlísheomra) an 4 Deireadh Fómhair 2024
(Tarchur chun réamhrialú – Talmhaíocht – Táirgeadh orgánach agus lipéadú táirgí orgánacha – Rialachán (AE) 2018/848 – Táirgí agus substaintí áirithe a úsáid i dtáirgeadh orgánach agus liosta na dtáirgí agus na substaintí sin – Maolú – Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/1165 – Iarscríbhinn II – Na coincheapa ‘feirm mhonarchan’ agus ‘feirm gan talamh’ – Muinín tomhaltóirí – Leas ainmhithe – Urraim don chomhshaol agus don aeráid – Critéir)
Talmhaíocht – Comhbheartas Talmhaíochta – Táirgeadh orgánach agus lipéadú táirgí orgánacha – Rialachán 2018/848 – Táirgí agus substaintí a úsáidtear i dtáirgeadh orgánach a údarú – Leasacháin, oiriúntóirí ithreach agus cothaithigh – Toirmeasc ar úsáid aoileach ‘de thionscnamh na feirmeoireachta monarchan’ – Raon feidhme – Feirm mhonarchan – Coincheap – Feirm gan talamh – Coincheap
[Airteagail 12 agus 24(1)(b) agus Iarscríbhinn II, Cuid 1 de Rialachán 2018/848 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, ; Iarscríbhinn II de Rialachán 2021/1165 ón gCoimisiún]
(féach míreanna 35, 45, 46, 48, 49, 53, 54, 56-59, 61, 66, 67, 70 agus mír 1 den chuid oibríochtúil)
Talmhaíocht – Comhbheartas Talmhaíochta – Táirgeadh orgánach agus lipéadú táirgí orgánacha – Rialachán 2018/848 – Táirgí agus substaintí a úsáidtear i dtáirgeadh orgánach a údarú – Leasacháin, oiriúntóirí ithreach agus cothaithigh – Toirmeasc ar úsáid aoileach ‘de thionscnamh na feirmeoireachta monarchan’ – Reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear cosc ar aoileach ó bheostoic saothraithe i gcaighin agus ó fheirmeacha i gcóras lataithe nó eangaí a sháraíonn tairseacha áirithe maidir le líon na n-ainmhithe a úsáid – Inghlacthacht – Coinníollacha
Iarscríbhinn II de Rialachán 2021/1165 ón gCoimisiún, ; Airteagal 4 agus Iarscríbhinn I, mír 17 de Threoir 2011/92 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, ]
(féach míreanna 73, 74, 79-81, agus mír 2 den chuid oibríochtúil)
Résumé
I ndiaidh iarraidh ar réamhrialú ón Conseil d’État (an Chomhairle Stáit, an Fhrainc), soiléiríonn an Chúirt Bhreithiúnais raon feidhme an toirmisc ar leasacháin, oiriúntóirí ithreach, cothaithigh ó fheirmeacha monarchan, dá bhforáiltear le hIarscríbhinn II de Rialachán Cur Chun Feidhme 2021/1165 (
1
), arna ghlacadh chun Rialachán 2018/848 a chur chun feidhme (
2
).
Maidir le leasú ithreach atá tiomnaithe don táirgeadh orgánach, ceadaítear leis na rialacháin sin, de mhaolú air sin agus a mhéid is gá amháin, táirgí agus substaintí áirithe a úsáid i dtáirgeadh orgánach ar choinníoll nach dtagann na táirgí agus na substaintí sin ó ‘fheirmeacha monarchan’ (
3
).
In 2020, rinne an Institut national de l’origine et de la qualité (INAO), údarás riaracháin poiblí de chuid na Fraince, a Threoirleabhar ar reachtaíocht an Aontais maidir le táirgeadh orgánach a leasú d’fhonn, inter alia, an toirmeasc ar úsáid leasachán agus oiriúntóirí ithreach de thionscnamh ainmhíoch ‘más de thionscnamh na feirmeoireachta monarchan é’ ar thalamh orgánach. Rinne an t-údarás sin an toirmeasc sin a léiriú ar bhonn leathan sa chaoi go n-eisiatar óna raon feidhme aoileach ó fheirmeacha i gcóras lataithe nó eangaí agus ó bheostoic saothraithe i gcaighin a sháraíonn tairseacha áiríthe maidir le líon na n-áiteanna do na hainmhithe lena mbaineann.
Os comhair na cúirte a rinne an tarchur, d’iarr Association AFAÏA, comhlachas gairmiúil um leasanna táirgeoirí leasachán orgánach a chosaint, go ndéanfaí cinneadh INAO lenar diúltaíodh dá iarratas go leasófaí an Treoirleabhar a chur ar neamhní. Dar leis, tá dlúthbhaint ag an gcritéar lena leagtar síos an toirmeasc le húsáid na talún, sa mhéid nach féidir an coincheap ‘feirmeacha monarchan’ a bheith comhfhreagrach leis an gcoincheap ‘feirmeacha gan talamh’ agus gabháltais táirgthe beostoic a cheapadh gan bhainistiú talaimh talmhaíochta.
I bhfianaise na ceiste sin maidir le tionscnamh na leasachán is féidir a úsáid san fheirmeoireacht orgánach, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur faoin gcoincheap ‘feirm mhonarchan’agus iarrann sí cad é raon feidhme an mhaolaithe dá bhforáiltear in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme 2021/1165.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Ar an gcéad dul síos, maidir leis an gcoibhéis idir na coincheapa ‘feirmeacha monarchan’ agus ‘feirmeacha gan talamh’, aithníonn an Chúirt, i gcás ina ndéanann siad araon tagairt do mheicniú na bpróiseas agus don olltáirgeadh, áfach, nach bhfuil an chiall chéanna leo.
Mar sin, de réir na gnáthchéille leis, tagraíonn an téarma ‘monarchan’ nó ‘’[a m]baintear úsáid astú i ndiantáirgeadh’ do chineál feirmeoireachta mórscála, a bhfuil sé de chuspóir aici an leas is fearr is féidir a bhaint as an ngníomhaíocht sin, go háirithe trí dhlús na n-ainmhithe ar an ngabháltas a mhéadú nó trí bhogadh níos mó nó níos lú ón timpeallacht máguaird trí shrianú. Is iondúil go mbíonn infheistíocht shuntasach, úsáid bianna treisithe agus úsáid choisctheach antaibheathach ag teastáil le haghaidh feirmeoireachta monarchan. D’fhéadfadh truailliú suntasach comhshaoil a bheith mar thoradh air sin. Thairis sin, ní go hiondúil a bhíonn an chosaint shonrach leasa ainmhithe ar cheann dá thosaíochtaí.
De réir na gnáthchéille leis sa teanga choiteann, is ionann feirm ‘gan talamh’, go deimhin, agus modh feirmeoireachta ‘monarchan’ nó ‘diantáirgeadh’ nach dtagann an soláthar beatha do na hainmhithe, go bunúsach nó go hiomlán, ón ngabháltas talmhaíochta ina bhfuil an fheirm suite.
Leanann sé ón méid sin go bhfuil an coincheap ‘feirm mhonarchan’ i bhfad níos nó ná an coincheap ‘feirm gan talamh’, agus, mar thoradh air sin, ní mór a mheas gur coincheapa éagsúla iad na coincheapa sin.
Maidir leis an gcoincheap ábhartha chun léiriú a dhéanamh ar Iarscríbhinn II de Rialachán 2021/1165 agus, mar sin, léiriú a dhéanamh ar méid an toirmisc atá i gceist, cinneann an chúirt go gcumhdaítear leis an toirmeasc gach feirm ‘mhonarchan’ agus ní hamháin na feirmeacha ‘gan talamh’.
Trí aghaidh a thabhairt ar scéím ghinearálta na hiarscríbhinne sin, meabhraíonn sí, ar an gcéad dul síos, gur cheart léiriú an-docht a dhéanamh ar an údarú eisceachtúil dá bhforáiltear ann, rud a chiallaíonn nach mór na teorainneacha a leagtar síos, eadhon, go háirithe, an toirmeasc ar úsáid ullmhóidí ‘de thionscnamh na feirmeoireachta monarchan’, a léiriú go leathan, os a choinne sin.
Mar thoradh ar léiriú ar dá réir nach bhfreagraíonn an coincheap ‘feirm mhonarchan’ ach don choincheap ‘feirm gan talamh’, údaraítear aoileach ó gach feirm ‘mhonarchan’ seachas na feirmeacha ‘gan talamh’ sin chun críocha úsáide san fheirmeoireacht orgánach. Dá bhrí sin, is léiriú leathan é an léiriú sin ar raon feidhme an mhaolaithe sin, contrártha don phrionsabal a leagtar síos.
Ar an dara dul síos, maidir leis an argóint go bhfuil cúiseanna an toirmisc sna príomhimeachtaí nasctha le húsáid talún amháin, soiléiríonn an chúirt, mar sin féin, i gcomhréir leis an gcur chuige iomlánach atá ina saintréith den fheirmeoireacht orgánach, nach mór go mbeadh táirgeadh beostoic bunaithe ar thalamh. Mar sin féin, ní chiallaíonn sé sin ach nach bhfuil an modh feirmeoireachta ‘gan talamh’ comhoiriúnach le prionsabail na feirmeoireachta orgánaí agus, dá bhrí sin, go bhfuil toirmeasc simplí air sa chomhthéacs sin.
Ina theannta sin, tá an talmhaíocht orgánach ag brath ar chur i bhfeidhm chleachtais feirmeoireachta a chuireann le córais imdhíonachta na n-ainmhithe, lena n áirítear aclaíocht rialta agus rochtain ar limistéir faoin aer Thairis sin, cuirtear cosc leis an Rialachán sin ar orgánaigh ghéinmhodhnaithe a chur i mbeatha ainmhithe agus cuirtear srian suntasach le húsáid táirgí cosanta plandaí.
Ní fhéadfaí a rá, mar sin, gur saintréith de thalmhaíocht orgánach is ea modh bainistithe na talún agus, dá thoradh sin, go bhfuil cúiseanna an toirmisc sna príomhimeachtaí nasctha le húsáid talún amháin Córas foriomlán bainistíochta feirme agus táirgthe bia is ea an bealach talmhaíochta sin, faoina gcuimsítear dea-chleachtais maidir leis an gcomhshaoil agus le gníomhú ar son na haeráide, ardleibhéal bithéagsúlachta, caomhnú acmhainní nádúrtha agus cur i bhfeidhm ardchaighdeán leasa ainmhithe agus ardchaighdeán táirgthe chomh maith, i gcomhréir leis an éileamh atá ag líon méadaitheach tomhaltóirí ar tháirgí a tháirgtear ina n-úsáidtear substaintí agus próisis nádúrtha. Tá sé nasctha, go háirithe, le modhanna dea-táirgthe agus, go háírithe, le coinníollacha tithíochta na n ainmhithe, ó thaobh saoirse gluaiseachta agus rochtain ar limistéir lasmuigh agus ó thaobh dlús stocála de araon.
I bhfianaise na gceanglas sin, ní féidir glacadh leis go n-údaraítear aoileach ó fheirmeacha ‘monarchan’ nó ‘diana’ mar aoileach ón bhfeirmeoireacht orgánach.
Cuirtear treise leis an léiriú sin le cuspóirí Rialachán 2018/848, amhail an comhshaol, leas ainmhithe agus muinín tomhaltóirí a chosaint. Mar sin, is léir go mbeadh maolú lena gceadófaí táirgí ó fheirmeacha monarchan nó ó dhiantáirgeadh a úsáid go forleathan contrártha leis na cuspóirí sin agus bheadh sé contrártha do cheanglais na comhsheasmhachta agus na bprionsabal eiticiúil agus comhshaoil atá mar bhunchloch ag an bhfeirmeoireacht orgánach.
Mar sin, déantar ionchais dhlisteanacha na dtomhaltóirí, ar dá réir a fuarthas táirgí ar a bhfuil lógó orgánach an Aontais i gcomhréir leis na caighdeáin is airde, go háirithe maidir le hurraim don chomhshaol agus do leas ainmhithe, a ráthú má bhíonn na leasacháin de thionscnamh foinsí orgánacha nó, i gcás nach leor iad sin agus sa chás sin amháin, mura bhaintear úsáid as aoileach neamhorgánacha ach amháin mura mbíonn siad de thionscnamh na feirmeoireachta monarchan i gcás ar bith.
Ar an dara dul síos, meabhraíonn an chúirt, mar atá dlí an Aontais faoi láthair, nach ndéantar fós na critéir ar ghá iad a chur san áireamh d’fhonn a chinneadh cibé ar cheart feirm a aicmiú mar fheirm ‘mhonarchan’ de réir bhrí Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán 2021/1165, a chur faoi réir bearta ginearálta comhchuibhithe. Soiléiríonn sí, mar sin féin, nach gcuirtear bac le dlí an Aontais ar reachtaíocht náisiúnta ar dá réir a bhfuil úsáid leasachán agus oiriúntóirí ithreach de bhunadh ainmhíoch toirmiscthe ‘más de thionscnamh na feirmeoireachta monarchan é’ aoileach ó fheirmeacha i gcóras lataithe nó eangaí freisin agus a sháraíonn na tairseacha a leagtar síos in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir MTC (
4
) chomh maith le ‘beostoic saothraithe i gcaighin a sháraíonn na tairseacha céanna. Ag an am céanna, chun críocha an aicmithe sin, ní mór brath ar chorpas fianaise a bhaineann, ar a laghad, le leas ainmhithe a chaomhnú, urraim don bhithéagsúlacht agus cosaint an chomhshaoil agus na haeráide.
(
1
)	Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/1165 ón gCoimisiún an 15 Iúil 2021 lena n-údaraítear táirgí agus substaintí áirithe lena n-úsáid i dtáirgeadh orgánach agus lena mbunaítear a liostaí (IO 2021, L 253, lch. 13 agus an ceartúchán a ghabhann le IO 2022, L 115, lch. 230).
(
2
)	Rialachán (AE) 2018/848 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2018 maidir le táirgeadh orgánach agus lipéadú táirgí orgánacha agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 834/2007 ón gComhairle (IO 2018 L 150, lch. 1).
(
3
)	I gcomhréir le mír 1.9.1 de Chuid I de Rialachán 2018/848 i gcás nach bhféadfadh riachtanais chothaithe plandaí a chumhdach le cleachtais bainistithe ithreach agus aoileach ó tháirgeadh orgánach, ní úsáidtear ach leasacháin agus oiriúntóirí ithreach arna n-údarú i dtáirgeadh orgánach i gcomhréir le hAirteagal 24 de Rialachán 2018/848, agus ní úsaidfear iad ach a mhéid is gá. Cumhdaítear na leasacháin, oiriúntóirí ithreach agus cothaithigh arna n-údarú ag an gCoimisiún de bhun Airteagal 24 le hIarscríbhinn II de Rialachán Cur Chun Feidhme 2021/1165, ina luaitear sa tríú fomhír go bhfuil toirmeasc ar ‘tháirgí de thionscnamh na feirmeoireachta monarchan’ amhail aoileach, múirín agus tuartha ainmhithe leachtacha.
(
4
)	Treoir 2011/92/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Nollaig 2011 maidir le measúnú a dhéanamh ar éifeachtaí tionscadal áirithe poiblí agus príobháideach ar an gcomhshaol (IO 2012 L 26, lch. 1), arna leasú le Treoir 2014/52/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014 (IO 2014, L 124, lch. 1).