62007CJ0241
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
4 ta’ Ġunju 2009 (
*1
)
“FAEGG — Regolament (KE) Nru 1257/1999 — Sostenn Komunitarju għall-iżvilupp rurali — Sostenn għall-metodi ta’ produzzjoni agroambjentali”
Fil-Kawża C-241/07,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 234 KE, imressqa mir-Riigikohus (l-Estonja), permezz ta’ deċiżjoni tal-14 ta’ Mejju 2007, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil-, fil-proċedura
JK Otsa Talu OÜ
vs
Põllumajanduse Registrite ja Informatsiooni Amet (PRIA),
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn C. W. A. Timmermans, President tal-Awla, K. Schiemann, J. Makarczyk (Relatur), L. Bay Larsen u C. Toader, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Mazák,
Reġistratur: C. Strömholm, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-10 ta’ April 2008,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
—
għal JK Otsa Talu OÜ, minn K. Sild, advokaat,
—
għall-Gvern Estonjan, minn L. Uibo, bħala aġent,
—
għall-Gvern Grieg, minn S. Charitaki u V. Kontolaimos, bħala aġenti,
—
għall-Gvern Pollakk, minn T. Nowakowski, bħala aġent,
—
għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn E. Randvere, J. Schieferer u Z. Malůšková, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali fis-seduta tat-23 ta’ Ottubru 2008,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/1999, tas-17 ta’ Mejju 1999, dwar is-sostenn għal żvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Gwida u Garanzija (FAEGG) u jemenda u jħassar ċerti regolamenti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 25, p. 39) kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2223/2004, tat- (ĠU L 379, p. 1, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1257/1999”).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn JK Otsa Talu OÜ (iktar ’il quddiem “Otsa Talu”), suċċessur legali ta’ Agrofarm AS (iktar ’il quddiem “Agrofarm”) u Põllumajanduse Registrite ja Informatsiooni Amet (PRIA) (Uffiċċju tal-Informazzjoni u r-Reġistru tal-Agrikoltura, iktar ’il quddiem il-“PRIA”) dwar rifjut li jingħata sostenn għal produzzjoni li tiffavorixxi l-ambjent mill-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Gwida u Garanzija (FAEGG).
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
3
Ir-Regolament Nru 1257/1999 jistabbilixxi l-qafas tas-sostenn Komunitarju għal żvilupp rurali sostenibbli.
4
Fi kliem id-disgħa u għoxrin premessa tar-Regolament Nru 1257/1999, għandu jingħata rwol prominenti lill-istrumenti agroambjentali sabiex isostnu l-iżvilupp sostenibbli f’żoni rurali u jwieġbu għat-talba dejjem tiżdied mis-soċjetà għal servizzi ambjentali.
5
Skont il-wieħed u tletin premessa ta’ dan ir-regolament, huwa importanti li l-iskema ta’ għajnuna agroambjentali tibqa’ sabiex tinkoraġġixxi bdiewa li jeżerċitaw funzjoni ġenwina għas-servizz tas-soċjetà kollha bl-introduzzjoni jew iż-żamma ta’ prattiċi tal-biedja li jkunu kompatibbli mal-ħtiġiet dejjem jiżdiedu għall-ħarsien u t-titjib tal-ambjent, tar-riżorsi naturali, kif ukoll mal-ħtiġiet għaż-żamma tal-pajsaġġ u l-kampanja.
6
L-Artikolu 22 tal-imsemmi regolament huwa redatt kif ġej:
“Sostenn għal metodi ta’ produzzjoni agrikola iddisinjat għal ħarsien ta’ l-ambjent u għal manteniment tal-kampanja (ambjent agrikolu) għandu jikkontribwixxi għat-twettieq ta’ l-oġġettivi tal-politika tal-Komunità rigward l-agrikoltura u l-ambjent.
Dan is-sostenn għandu jippromwovi:
(a)
mezzi ta’ l-użu ta’ l-art agrikola li jkunu kumpatibbli mal-ħarsien u t-titjib ta’ l-ambjent, il-pajsaġġ u l-aspetti tiegħu, riżorsi naturali, ħamrija u diversità ġenetika,
(b)
tixrid li jkun favorevoli għall-ambjent ta’ biedja u amministrazzjoni ta’ sistemi ta’ mergħa ta’ intensità baxxa,
(ċ)
il-konservazzjoni ta’ ambjenti ta’ biedja ta’ valur għoli naturali li jkunu mhedda,
(d)
iż-żamma tal-pajsaġġ u l-aspetti storiċi ta’ l-art agrikola,
(e)
l-użu ta’ pjanar ambjentali fil-prattika tal-biedja,
[(f)
it-titjib tal-benesseri ta’ l-annimali.]”
7
L-Artikolu 23 tar-Regolament Nru 1257/1999 huwa redatt kif ġej:
“1.   Sostenn għandu jingħata lill-bdiewa li jimpenjaw irwieħhom li jagħmlu agrikoltura ambjentali għal mill-anqas ħames snin. Fejn meħtieġ, perjodu itwal għandu jkun iddeterminat mit-tipi partikolari ta’ l-impenn bil-għan ta’ l-effetti tagħhom fuq l-ambjent.
2.   Impenji agrikoli ambjentali għandhom jinvolvu aktar milli l-applikazzjoni tal-prattika tas-soltu ta’ biedja tajba[, inkluża l-prattika tajba fil-qasam tat-trobbija ta’ l-annimali].
Għandhom jipprovdu għal servizzi li m’humiex ipprovduti b’xi miżuri oħra ta’ sostenn, bħal ma hu sostenn għas-suq u allokazzjonijiet kumpensatorji.”
8
Fi kliem l-Artikolu 24(1) ta’ dan ir-regolament:
“Sostenn f’dak li għandu x’jaqsam ma’ impenn agrikolu ambjentali [jew li jikkonċerna l-benesseri tal-annimali] għandu jingħata kull sena u jkun ikkalkulat fuq il-bażi ta’:
(a)
dħul mitluf,
(b)
spejjeż addizzjonali li jirriżultaw mill-impenn mogħti, u
(ċ)
il-ħtieġa li jkunu ipprovduti inċentivi.
[L-ispejjeż marbuta ma’ l-investiment ma għandhomx ikunu kkunsidrati fil-kalkulazzjoni tal-livell ta’ sostenn annwali]. L-ispiża ta’ xogħlijiet kapitali li ma jkunux remunerattivi u li jkunu meħtieġa għat-twettieq ta’ l-impenji jistgħu wkoll ikunu kkunsidrati fil-kalkulazzjoni tal-livell ta’ sostenn annwali.
[…]”
9
L-Artikolu 37(1) u (4) tal-imsemmi regolament jipprovdi:
“1.   Sostenn għal żvilupp rurali għandu jingħata biss għal miżuri li jkunu konformi mal-liġi tal-Komunità.
[…]
4.   Stati Membri jistgħu jeżiġu iżjed jew aktar kondizzjonijiet restrittivi għall-għoti ta’ sostenn mill-Komunità għal żvilupp rurali basta li dawk il-kondizzjonijiet ikunu konsistenti ma’ l-oġġettivi u mal-ħtiġiet ipprovduti f’dan ir-Regolament.”
10
Fi kliem l-Artikolu 39 tal-istess regolament:
“1.   Stati Membri għandhom jieħdu dawk il-passi kollha meħtieġa ħalli jassiguraw il-kompatibbiltà u l-konsistenza ta’ miżuri ta’ sostenn għal żvilupp rurali bis-saħħa tad-dispożizzjonijiet meħtieġa f’dan il-Kapitolu.
2.   Pjanijiet għal żvilupp rurali mibgħuta mill-Istati Membri għandhom jinkludu studju dwar il-kompatibbiltà u l-konsistenza tal-miżuri ta’ sostenn maħsuba u ta’ indikazzjoni tal-miżuri meħuda sabiex tkun assigurata l-kompatibbiltà u l-konsistenza.
3.   Miżuri ta’ sostenn għandhom, fejn meħtieġ, ikunu sussegwentament riveduti ħalli jassiguraw il-kompatibbiltà u l-konsistenza.”
11
L-Artikolu 41 tar-Regolament Nru 1257/1999 jipprovdi:
“1.   Pjanijiet għal żvilupp rurali għandhom jitħejjew fil-livell ġeografiku li jkun meqjus li jkun l-aktar xieraq. Dawn għandhom ikunu mħejjija mill-awtoritajiet kompetenti mill-Istat Membru u għandhom ikunu sottomessi mill-Istat Membru lill-Kummissjoni wara li l-awtoritajiet kompetenti u l-organizzazzjonijiet fil-livell territorjali xieraq ikunu ġew ikkonsultati.
2.   Miżuri ta’ sostenn għal żvilupp rurali li sejrin ikunu adottati f’żona waħda għandhom ikunu integrati, kull meta jkun possibbli, fi pjan wieħed. Kull meta diversi pjanijiet jenħtieġ li jkunu stabbiliti, ir-relazzjoni bejn miżuri ppreżentati f’dawk il-pjanijiet għandha tkun indikata u l-kompatibbiltà u l-konsistenza tagħhom tkun assigurata.”
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
12
Il-liġi dwar l-implementazzjoni tal-politika agrikola komuni tal-Unjoni Ewropea (Euroopa Liidu ühise põllumajanduspoliitika rakendamise seadus), adottata fl-24 ta’ Marzu 2004 u li daħlet fis-seħħ fl- (RT I 2004, 24, 163), tirregola l-kwistjonijiet li jirrigwardaw il-proċedura tal-għoti ta’ sostenn għall-iżvilupp rurali relatat mal-politika agrikola komuni.
13
Fi kliem l-Artikolu 42 ta’ din il-liġi:
“1.   Is-sostenn għall-iżvilupp rurali relatat mal-politika agrikola komuni […] jingħata skont id-dispożizzjonijiet tal-programm ‘Pjan ta’ Żvilupp Rurali għall-Estonja għas-snin 2004 sa 2006’ (‘Eesti maaelu arengukava 2004-2006’) […] (iktar ’il quddiem il-‘Pjan ta’ Żvilupp’). Huma l-awtoritajiet previsti minn dan il-programm li jorganizzaw l-għoti tal-għajnuna u li jivverifikaw ir-regolarità tal-applikazzjonijiet ppreżentati għall-ksib tas-sostenn.
2.   Il-Ministru tal-Agrikoltura jrid jistabbilixxi liema tip ta’ sostenn għall-iżvilupp rurali għandu jingħata u liema tip ta’ attivitajiet għandhom jiġu sostnuti f’kull sena finanzjarja u jrid jiddetermina l-allokazzjoni tar-riżorsi li jkunu disponibbli għal sostenn għal żvilupp rurali.
3.   Ma jkun hemm ebda dritt li wieħed japplika u li jirċievi sostenn għal żvilupp rurali jekk ma jkunx sar provvediment għall-għoti ta’ dak is-sostenn jew għas-sostenn ta’ dik l-attività fis-sena finanzjarja inkwistjoni abbażi tal-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu.”
14
L-Artikolu 43 tal-imsemmija liġi, dwar il-kundizzjonijiet għall-ksib tas-sostenn għall-iżvilupp rurali, huwa redatt kif ġej:
“1.   Persuna tkun intitolata tapplika għas-sostenn għall-iżvilupp rurali jekk tissodisfa l-kundizzjonijiet stipulati f’din il-liġi u fil-programm imsemmi fl-Artikolu 42(1) ta’ din il-liġi.
2.   Il-Ministru tal-Agrikoltura jista’ jistabbilixxi modalitajiet għall-ksib tas-sostenn għall-iżvilupp rurali fir-rigward tal-applikant u tal-attività ppjanata, kif ukoll il-lista ta’ żoni fejn is-sostenn għall-iżvilupp rurali għandu jingħata. Dawn il-modalitajiet jistgħu jiġu adottati separatament għal kull tip ta’ sostenn.”
15
Fi kliem l-Artikolu 44(2), tal-istess liġi, bl-isem “Applikazzjoni għal sostenn għall-iżvilupp rurali u l-proċedura tal-applikazzjoni”:
“Il-Ministru tal-Agrikoltura għandu jistabbilixxi l-modalitajiet li jikkonċernaw l-applikazzjoni għal sostenn għall-iżvilupp rurali u l-proċedura tal-applikazzjoni, il-forma tal-applikazzjoni, ir-raġunijiet għal tnaqqis tas-sostenn u r-rati separati għal kull tip ta’ sostenn, kif ukoll ir-raġunijiet għal rifjut ta’ applikazzjoni. Il-modalitajiet tal-applikazzjoni għal sostenn u tal-proċedura tal-applikazzjoni jistgħu jiġu stabbiliti separatament għal kull tip ta’ sostenn.”
16
Il-modalitajiet li jikkonċernaw il-ksib tas-sostenn tal-iżvilupp rurali huma rregolati bir-Regolament Nru 51 tal-Ministeru tal-Agrikoltura, tal-20 ta’ April 2004 (RT I 2004, 51, 879), li daħal fis-seħħ fl-.
17
L-Artikolu 3(1) ta’ dan ir-regolament bl-isem “Kundizzjonijiet għall-ksib tas-sostenn”, huwa redatt kif ġej:
“Is-sostenn […] jista’ jiġi mitlub minn persuna fiżika, persuna legali, assoċjazzjoni jew xi grupp ieħor ta’ persuni mingħajr l-istatus ta’ persuna legali, li teżerċita attività agrikola, […], li topera fiż-żoni previsti fil-punt 9.2 tal-Kapitolu 9 tal-Pjan ta’ Żvilupp u li tissodisfa l-kundizzjonijiet stipulati fil-punt 9.2 tal-Kapitolu 9 tal-Pjan ta’ Żvilupp, u li:
(1)
tuża artijiet li jkunu ta’ daqs ta’ mill-inqas ettaru, li jkunu rreġistrati fir-reġistru tal-għajnuna agrikola u tal-porzjonijiet ta’ art agrikola, liema artijiet ikunu suġġetti għal produzzjoni agrikola, għal serħan sħiħ mix-xogħol ta’ raba’, għall-produzzjoni tal-għalf jew għall-mergħa […] jew ma jkunux, temporanjament, qed jintużaw għal xogħol ta’ biedja;
(2)
tissodisfa l-kundizzjonijiet ambjentali ġenerali fil-qasam agrikolu, previsti fit-tabella 39 tal-Kapitolu 9 tal-Pjan ta’ Żvilupp fil-proġett kollu;
(3)
tidħol f’impenn li tissodisfa l-kundizzjonijiet previsti fil-punti 1 u 2 u l-kundizzjonijiet għall-ksib tas-sostenn agroambjentali għal ħames snin mid-data stabbilita sabiex wieħed japplika għal sostenn.”
18
Fil-21 ta’ April 2005, l-imsemmi regolament ġie emendat bir-Regolament Nru 43 tal-Ministru tal-Agrikoltura, li ġie fis-seħħ fl- (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 51 emendat”).
19
Fi kliem l-Artikolu 82(7) tar-Regolament Nru 51 emendat:
“Fl-2005 persuna tista’ tapplika għal sostenn ta’ attività produttiva li tiffavorixxi l-ambjent kemm-il darba fl-2004 tkun ittieħdet deċiżjoni li tagħti lill-applikant sostenn għall-attività produttiva li tiffavorixxi l-ambjent u l-applikant ikun assuma l-impenn speċifikat fil-Paragrafu 3(1)(3)”.
20
Skont il-Kapitolu 9.2, punt (1), tal-Pjan ta’ Żvilupp, kien previst li jingħata sostenn għall-produzzjoni li tiffavorixxi l-ambjent.
21
Fi kliem il-punt 12.6.2. tal-Pjan ta’ Żvilupp, bl-isem “Sostenn agroambjentali”:
“L-applikazzjonijiet li jiġu ppreżentati għandhom jiġu eżaminati u deċiżi skont il-kriterji tal-għoti ta’ sostenn u skont ir-riżorsi finanzjarji allokati għall-miżura inkwistjoni fis-sena relattiva. Jekk ikun meħtieġ, l-applikazzjonijiet jiġu kklassifikati fl-ordni tal-mertu tagħhom.
Jekk ma jkunx hemm biżżejjed riżorsi finanzjarji sabiex jiġu sodisfatti l-applikazzjonijiet li jissodisfaw il-kundizzjonijiet, il-Ministru tal-Agrikoltura jista’ jistabbilixxi proċedura għat-tnaqqis tas-sostenn agroambjentali li permezz tagħha ikun hemm tnaqqis proporzjonali tas-sostenn għall-applikanti kollha li jissodisfaw il-kundizzjonijiet ta’ ħlas agroambjentali, tnaqqis tal-ammont tas-sostenn skont id-daqs tal-art agrikola koperta bl-applikazzjoni jew tnaqqis tal-għajnuna skont l-attivitajiet li għandhom jiġu sostnuti jew fuq il-bażi ta’ xi kriterju ieħor.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
22
Fis-26 ta’ Mejju 2005, Agrofarm ippreżentat quddiem il-PRIA applikazzjoni għal ħlasijiet taż-żona u għal sostenn għal produzzjoni li tiffavorixxi l-ambjent. Filwaqt li fl-2004 Agrofarm kienet diġà għamlet it-tħejjijiet meħtieġa, hija kienet lesta tassumi l-impenn li tagħmel produzzjoni ta’ dan it-tip, bil-għan li tikseb sostenn li jiffavorixxi l-iżvilupp rurali.
23
Bid-Deċiżjoni Nru 1-3134/74, tad-19 ta’ Diċembru 2005, id-direttur ġenerali tal-PRIA ċaħad l-applikazzjoni ta’ Agrofarm minħabba li l-imsemmi sostenn ma setax jingħata għal porzjonijiet ta’ art agrikola li fir-rigward tagħhom ma kienx hemm impenn validu għal produzzjoni li tiffavorixxi l-ambjent.
24
Fl-1 ta’ Frar 2006, Agrofarm ippreżentat proċeduri legali quddiem it-Tartu halduskohus (Qorti Amministrattiva ta’ Tartu) fejn sostniet, b’mod partikolari, li bl-adozzjoni tar-Regolament Nru 51 emendat, il-Ministru tal-Agrikoltura kiser il-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ trattament ugwali. B’sentenza tat-, it-Tartu halduskohus ċaħdet ir-rikors peress li kkunsidrat, prinċipalment, li r-Regolament Nru 51 emendat ma setax jippreġudika d-drittijiet tar-rikorrenti.
25
Bħala suċċessur legali ta’ Agrofarm, Otsa Talu appellat minn din is-sentenza quddiem it-Tartu ringkonnakohus (Qorti tal-Appell ta’ Tartu). Filwaqt li fakkret li r-Regolament Nru 1257/1999 kien jipprekludi l-introduzzjoni ta’ regoli inugwali fir-rigward tal-applikanti għal għajnuna agroambjentali, Otsa Talu rrilevat li, minħabba l-adozzjoni tardiva tar-Regolament Nru 51 emendat, li saret xahar qabel l-iskadenza tat-terminu għall-preżentata ta’ applikazzjonijiet għal għajnuna għas-sena 2005, inkisru l-prinċipji tal-aspettattivi leġittimi u tal-istat tad-dritt. It-Tartu ringkonnakohus ċaħdet l-appell b’sentenza tas-7 ta’ Settembru 2006, meta kkonstatat, essenzjalment, li r-Regolament Nru 51 emendat ma kienx imur kontra d-dritt Komunitarju.
26
Għalhekk Otsa Talu ppreżentat appell fuq punt ta’ liġi quddiem il-qorti tar-rinviju. Ir-rikorrenti sostniet li r-Regolament Nru 51 emendat kien inkompatibbli mad-dritt Komunitarju, b’mod partikolari, mal-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1257/1999, li jipprovdi li l-għajnuna mogħtija bħala korrispettiv għal impenji agroambjentali għandha tingħata kull sena. Barra minn hekk, skont Otsa Talu, ir-Regolament Nru 51 emendat imur ukoll kontra l-punt 12.6.2. tal-Pjan ta’ Żvilupp, li jipprovdi li, fil-każ ta’ nuqqas ta’ riżorsi finanzjarji, l-ammont totali ta’ għajnuna agroambjentali li għandu jingħata lill-applikanti kollha li jissodisfaw il-kundizzjonijiet applikabbli għandu jiġi mnaqqas proporzjonalment.
27
Min-naħa tiegħu, il-PRIA sostna quddiem il-qorti tar-rinviju li, fir-rigward tal-interpretazzjoni tan-natura tas-sostenn għall-iżvilupp rurali inkwistjoni, l-imsemmi sostenn ma jikkostitwixxix għajnuna soċjali li għandha tiġi mqassma fuq bażi ġenerali, iżda għajnuna li l-kundizzjonijiet tal-ksib tagħha joriġinaw mill-ħtiġijiet u l-prijoritajiet tal-politika agrikola tal-Istat.
28
Skont il-qorti tar-rinviju, il-kwistjoni fil-kawża prinċipali hija dik dwar jekk huwiex legali li, matul il-perijodu ta’ sostenn, jiġu mibdula l-kundizzjonijiet tal-għoti ta’ għajnuna agroambjentali b’tali mod li tiġi ristretta l-kategorija ta’ applikanti eliġibbli. Hija tinnota li l-leġiżlazzjoni Komunitarja applikabbli m’għandhiex dispożizzjonijiet dettaljati dwar l-għoti tal-imsemmija għajnuna.
29
Il-qorti tar-rinviju tikkunsidra li huwa konformi mal-għan tas-sostenn għall-iżvilupp rurali, kif previst mir-Regolament Nru 1257/1999, li kull sena jingħata sostenn lill-applikanti ġodda li huma lesti li jassumu impenn għal produzzjoni li tiffavorixxi l-ambjent. Dan l-approċċ huwa konformi mal-prinċipju ta’ trattament ugwali kif ukoll mal-għan li tiġi żgurata protezzjoni aħjar tal-ambjent. Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju ssostni li l-frażi “kull sena”, li tidher fl-Artikolu 24(1) ta’ dan ir-regolament, għandha tiġi interpretata fis-sens li huwa possibbli li wieħed jaderixxi kull sena għall-iskema ta’ sostenn għall-iżvilupp rurali.
30
Għalhekk, il-qorti tar-rinviju għandha dubju dwar jekk il-kundizzjoni, li l-applikant ikun diġà bbenefika minn deċiżjoni ta’ għoti ta’ sostenn għall-iżvilupp rurali matul is-sena finanzjarja ta’ qabel sabiex ikun jista’ jistenna li jieħu tali sostenn għas-sena finanzjarja ta’ wara, hijiex konformi mar-Regolament Nru 1257/1999.
31
Barra minn hekk, hija tirrileva li, skont il-Pjan ta’ Żvilupp, fil-każ ta’ nuqqas ta’ mezzi finanzjarji, ġiet prevista l-adozzjoni ta’ proċedura ta’ tnaqqis proporzjonali għall-applikanti kollha li jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-għoti tas-sostenn għall-iżvilupp rurali.
32
Skont il-qorti tar-rinviju, il-limitazzjoni tal-kategorija ta’ benefiċjarji ma tikkostitwixxix soluzzjoni proporzjonali sabiex jiġu riżolti d-diffikultajiet li jirriżultaw minħabba l-insuffiċjenza tar-riżorsi finanzjarji u, minflok dan, kellu jiġi mnaqqas proporzjonalment is-sostenn għall-iżvilupp rurali mogħti lill-applikanti kollha li inizjalment issodisfaw il-kundizzjonijiet għat-tgawdija ta’ dan is-sostenn, kif kien previst fil-Pjan ta’ Żvilupp.
33
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-Riigikohus iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1
Huwa konformi mal-għan tas-sostenn agroambjentali fis-sens tal-Artikoli 22 sa 24 tar-Regolament […] Nru 1257/1999 […]:
(a)
li jkompli jingħata sostenn kontinwu biss lil dawk l-applikanti li, fil-kuntest ta’ dan il-programm, diġà bbenefikaw minn deċiżjoni ta’ għoti ta’ sostenn agroambjentali matul is-sena finanzjarja preċedenti u daħlu f’impenn agroambjentali,
jew
(b)
li, f’kull sena finanzjarja, jingħata sostenn ukoll lill-applikanti l-ġodda li jkunu lesti li jassumu impenn fis-sens ta’ produzzjoni li tiffavorixxi l-ambjent u li għaldaqstant, jorganizzaw il-produzzjoni tagħhom sabiex tikkonforma mal-kundizzjonijiet meħtieġa?
2
Jekk ir-risposta għall-ewwel domanda tkun fis-sens tal-alternattiva (b) u jekk fil-kuntest tal-programm, joħroġ ċar li ma jkunx hemm fondi disponibbli biżżejjed għall-għoti tal-ewwel sostenn, l-Artikoli 24(1), 37(4) u 39 tar-Regolament […] Nru 1257/1999, ikkunsidrati flimkien, jippermettu lil Stat Membru sabiex:
(a)
jemenda l-leġiżlazzjoni u l-kundizzjonijiet dwar l-applikazzjoni għal u l-għoti tas-sostenn agroambjentali u sabiex jistabbilixxi li l-għajnuna tista’ tintalab biss mill-applikanti li, fis-sena finanzjarja preċedenti, ibbenefikaw minn deċiżjoni ta’ għoti ta’ sostenn u, għaldaqstant, ikunu marbuta b’impenn ta’ produzzjoni li tiffavorixxi l-ambjent,
jew li
(b)
jnaqqas proporzjonalment is-sostenn mogħti lill-applikanti kollha li jissodisfaw il-kundizzjonijiet għal sostenn agroambjentali?”
Fuq id-domandi preliminari
34
Permezz taż-żewġ domandi tagħha, li għandhom jiġu ttrattati flimkien, il-qorti tar-rinviju qed tistaqsi, essenzjalment, jekk id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1257/1999, moqrija flimkien mal-Artikoli 37(4) u 39 ta’ dan ir-regolament, jipprekludux lil Stat Membru milli jibdel, minħabba l-insuffiċjenza ta’ mezzi finanzjarji, il-kundizzjonijiet tal-għoti tas-sostenn għall-iżvilupp rurali b’mod li jillimita l-kategorija tal-applikanti eliġibbli għall-bdiewa li jkunu diġà bbenefikaw minn deċiżjoni tal-għoti ta’ sostenn bħal dan matul is-sena finanzjarja ta’ qabel.
35
F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li, fil-kuntest tal-għanijiet tar-Regolament Nru 1257/1999 f’dak li jikkonċerna l-miżuri agroambjentali, jirriżulta mid-disgħa u għoxrin u mill-wieħed u tletin premessa tal-imsemmi regolament li l-istrumenti agroambjentali għandhom jikkontribwixxu għall-iżvilupp sostenibbli taż-żoni rurali u li l-iskema ta’ għajnuna agroambjentali għandha tfittex li tinkoraġġixxi lill-bdiewa sabiex jeżerċitaw funzjoni ġenwina għas-servizz tas-soċjetà kollha bl-introduzzjoni jew iż-żamma ta’ prattiċi tal-biedja kompatibbli mal-ħtiġijiet dejjem jiżdiedu tal-ħarsien tal-ambjent.
36
Il-kundizzjonijiet ġenerali tal-għoti tas-sostenn għall-metodi ta’ produzzjoni agrikola intiżi, b’mod partikolari, għall-protezzjoni tal-kampanja huma ddefiniti fl-Artikoli 22 sa 24 tar-Regolament Nru 1257/1999, li minnhom jirriżulta li l-miżuri agroambjentali huma kkarattizzati mill-impenn għal ħames snin li l-bdiewa kkonċernati jassumu sabiex jipprattikaw biedja li tirrispetta l-ambjent. Bħala korrispettiv għall-impenji agroambjentali, l-għajnuna tingħata kull sena mill-Istati skont it-telf ta’ dħul sostnut jew l-ispejjeż addizzjonali li jirriżultaw.
37
Sabiex tiġi ggarantita t-trasparenza tal-miżuri previsti, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu, b’mod konformi mal-Artikolu 41 tar-Regolament Nru 1257/1999, il-pjanijiet ta’ żvilupp rurali, filwaqt li jinkludu, b’mod partikolari, id-deskrizzjoni tal-miżuri ta’ sostenn għall-iżvilupp rurali, bħall-miżuri agroambjentali, kif ukoll tabella finanzjarja ġenerali indikattiva li tiġbor ir-riżorsi nazzjonali u Komunitarji. Dawn il-programmi għandhom jiġu sottomessi lill-Kummissjoni li għandha tevalwahom skont il-koerenza tagħhom mal-imsemmi regolament, mingħajr madankollu, tali approvazzjoni, ma tikkonferixxilhom in-natura ta’ att tad-dritt Komunitarju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-19 ta’ Settembru 2002, Huber, C-336/00, Ġabra p. I-7699, punti 39 u 40).
38
Fid-dawl tal-għan tar-Regolament Nru 1257/1999 li jippromwovi l-iżvilupp agroambjentali u rurali inġenerali, l-Istati Membri għandhom jagħmlu l-aħjar li jistgħu sabiex jamministraw b’mod xieraq ir-riżorsi finanzjarji tagħhom b’mod li kull applikant eliġibbli fis-sens tal-istess regolament ikun jista’ jibbenefika mis-sostenn għall-iżvilupp rurali.
39
Madankollu, għandu jiġi osservat li, fi kliem l-Artikoli 37(4) u 39(3) tar-Regolament Nru 1257/1999, l-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu kundizzjonijiet addizzjonali jew iktar restrittivi fil-qasam tal-għoti tas-sostenn Komunitarju għall-iżvilupp rurali, sakemm dawn ikunu koerenti mal-għanijiet u l-ħtiġijiet iffissati fl-imsemmi regolamenti u li, fejn meħtieġ, il-miżuri ta’ sostenn ikunu jistgħu jiġu riveduti iktar tard mill-Istati Membri bil-għan li jiżguraw il-kompatibbiltà u l-koerenza.
40
B’dan il-mod, l-ipprogrammar tal-iskema ta’ għajnuna agroambjentali tista’ tiżviluppa, filwaqt li l-adattament tal-imsemmija skema għandu jsir b’mod li josserva l-għanijiet tar-Regolament Nru 1257/1999.
41
Fil-kawża prinċipali, skont ir-rapport tal-kumitat ta’ sorveljar stabbilit skont l-Artikolu 48(3) tar-Regolament Nru 1257/1999, l-applikazzjonijiet għal għajnuna għall-iżvilupp rurali tas-sena 2004 kienu d-doppju ta’ dawk previsti mill-Pjan ta’ Żvilupp.
42
Fid-dawl tan-numru ta’ applikazzjonijiet sodisfatti fl-2004, irriżulta li l-mezzi previsti għall-finanzjament tas-sostenn għal produzzjoni li tiffavorixxi l-ambjent ma kinux suffiċjenti sabiex jiġu aċċettati applikazzjonijiet ġodda fl-2005 u fl-2006.
43
Ċertament, il-Pjan ta’ Żvilupp stabbilit mill-Ministru tal-Agrikoltura Estonjan ippreveda, fil-punt 12.6.2 tiegħu, tweġiba għas-sitwazzjoni ta’ insuffiċjenza finanzjarja taħt forma ta’ tnaqqis proporzjonali tal-imsemmi sostenn għall-applikanti kollha li kienu jissodisfaw il-kundizzjonijiet sabiex jibbenefikaw minn dan is-sostenn.
44
Madankollu, tnaqqis bħal dan kien jikkostitwixxi biss fakultà, kif jirriżulta wkoll espressament mill-imsemmi pjan.
45
Barra minn hekk, kif essenzjalment sostna l-Gvern Estonjan fis-seduta, kieku l-imsemmi Stat iddeċieda li jnaqqas proporzjonalment l-ammont tas-sostenn għall-iżvilupp rurali kemm lill-benefiċjarji ta’ dan is-sostenn tas-sena 2004 kif ukoll lill-applikanti ġodda għall-imsemmi sostenn tas-sena 2005, kien ikun impossibbli li jingħata kumpens għall-ispejjeż addizzjonali u t-telf ta’ dħul ta’ dawn tal-ewwel.
46
Minbarra dan, mingħajr ħsara għall-kompatibbiltà u l-koerenza mal-għanijiet tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1257/1999 kif ukoll għall-osservanza tal-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju, li l-Istati Membri għandhom josservaw meta jimplementaw leġiżlazzjoni Komunitarja (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-14 ta’ Settembru 2006, Elmeka, C-181/04 sa C-183/04, Ġabra p. I-8167, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata), bħall-prinċipji ta’ trattament ugwali, ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ proporzjonalità, l-awtoritajiet nazzjonali kellhom il-possibbiltà jirrikorru għal miżura oħra minflok dik prevista fil-Pjan ta’ Żvilupp.
47
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li s-sistema tal-għoti tas-sostenn għall-iżvilupp rurali kif prevista mir-Regolament Nru 51 emendat għandha l-għan li ssostni lill-bdiewa li jkunu assumew impenji agroambjentali, billi tikkontribwixxi sabiex is-sostenn jibqa’ jingħata matul il-perijodu kollu pprogrammat.
48
Fl-isfont marbut mal-insuffiċjenza ta’ mezzi finanzjarji kkonstatata matul is-sena 2005 fl-Estonja, l-għażla tal-leġiżlatur nazzjonali li jipprevedi l-limitazzjoni tal-kategorija ta’ bdiewa li jistgħu jibbenefikaw mis-sostenn għall-iżvilupp rurali għall-bdiewa li, matul is-sena finanzjarja ta’ qabel, kienu diġà assumew impenji agroambjentali, taqa’ fil-marġni ta’ diskrezzjoni li l-Istati Membri għandhom skont ir-Regolament Nru 1257/1999.
49
Barra minn hekk, f’dak li jikkonċerna l-prinċipju ta’ trattament ugwali, għandu jiġi rrilevat li bidwi li jippreżenta applikazzjoni għal sostenn għall-iżvilupp rurali għall-ewwel darba ma jkunx fl-istess sitwazzjoni ta’ bidwi li, skont deċiżjoni preċedenti ta’ għoti ta’ sostenn, huwa marbut josserva ċertu numru ta’ obbligi fil-kuntest tal-impenn tiegħu li jipprattika biedja li tirrispetta l-ambjent, impenn li, kif jirriżulta mill-Artikoli 23 u 24 tar-Regolament Nru 1257/1999, imur lil hinn minn sempliċi applikazzjoni ta’ prattiċi agrikoli abitwali tajba u li jista’ jiġġenera spejjeż addizzjonali kif ukoll telf ta’ dħul effettiv li l-Istat huwa marbut jikkumpensa.
50
Minbarra dan, il-prinċipju ta’ trattament ugwali, li jirrikjedi li sitwazzjonijiet komparabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati b’mod ugwali, sakemm tali trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat, ma jipprekludix Stat Membru milli jadotta miżura bħar-Regolament Nru 51 emendat (sentenza tas-6 ta’ Diċembru 2005, ABNA et, C-453/03, C-11/04, C-12/04 u C-194/04, Ġabra p. I-10423, punt 63).
51
F’dak li jikkonċerna l-prinċipju tal-aspettattivi leġittimi, li l-Istati Membri għandhom jirrispettaw meta jimplementaw leġiżlazzjoni Komunitarja (ara l-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 46 ta’ din is-sentenza), għandu jiġi mfakkar li, fil-qasam tal-politika agrikola komuni, l-operaturi ekonomiċi mhumiex iġġustifikati li jkollhom aspettattivi leġittimi għaż-żamma ta’ sitwazzjoni eżistenti li tista’ tiġi mibdula fl-ambitu tas-setgħa diskrezzjonali tal-awtoritajiet kompetenti (ara, f’dan is-sens, fil-qasam tal-organizzazzjoni komuni tas-swieq, is-sentenza tas-7 ta’ Settembru 2006, Spanja vs Il-Kunsill, C-310/04, Ġabra p. I-7285, punt 81).
52
Minbarra dan, Otsa Talu ma setgħetx b’mod leġittimu tistenna li l-iskema ta’ għajnuna agroambjentali tibqa’ ma tinbidilx matul il-perijodu kollu applikabbli.
53
Fl-aħħar nett, għandu jiġi rrilevat li l-prinċipju ta’ proporzjonalità ma jipprekludix miżura bħar-Regolament Nru 51 emendat. Fil-fatt, ir-Repubblika tal-Estonja, wara li pproċediet għal evalwazzjoni globali tal-konsegwenzi marbuta mal-insuffiċjenza finanzjarja kkonstatata fl-2005, setgħet tieħu miżura bħal din inkwistjoni fil-kawża prinċipali sabiex tilħaq l-għan imfittex mil-leġiżlazzjoni Komunitarja, jiġifieri l-għan li jkun hemm żvilupp rurali li jirrispetta l-ambjent, mingħajr ma jinqabżu l-limiti ta’ dak li huwa meħtieġ sabiex dan l-għan jintlaħaq.
54
Fid-dawl ta’ dan kollu premess, għad-domandi magħmula għandha tingħata risposta fis-sens li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1257/1999, moqrija flimkien mal-Artikoli 37(4) u 39 ta’ dan ir-regolament, ma jipprekludux Stat Membru milli jillimita, minħabba li ma jkunx hemm biżżejjed mezzi finanzjarji, il-kategorija ta’ benefiċjarji tas-sostenn għall-iżvilupp rurali għall-bdiewa li jkunu diġà bbenefikaw minn deċiżjoni tal-għoti ta’ sostenn bħal dan matul is-sena finanzjarja ta’ qabel.
Fuq l-ispejjeż
55
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 24(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/1999, tas-17 ta’ Mejju 1999, dwar is-sostenn għal żvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Gwida u Garanzija (FAEGG) u jemenda u jħassar ċerti Regolamenti, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2223/2004, tat-, moqrija flimkien mal-Artikoli 37(4) u 39 tal-imsemmi regolament, ma jipprekludux Stat Membru milli jillimita, minħabba li ma jkunx hemm biżżejjed mezzi finanzjarji, il-kategorija ta’ benefiċjarji tas-sostenn għall-iżvilupp rurali għall-bdiewa li jkunu diġà bbenefikaw minn deċiżjoni tal-għoti ta’ sostenn bħal dan matul is-sena finanzjarja ta’ qabel.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Estonjan.