62021CJ0115
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla)
22 ta’ Diċembru 2022 (
*1
)
“Appell – Dritt istituzzjonali – Membri tal-Parlament Ewropew – Telf tal-kundizzjoni ta’ eliġibbiltà wara kundanna kriminali – Tħabbir ta’ siġġu vakanti ta’ Membru tal Parlament Ewropew – Talba sabiex tiġi adottata b’urġenza inizjattiva sabiex tiġi kkonfermata l-immunità ta’ membru tal-Parlament Ewropew – Rikors għal annullament – Inammissibbiltà”
Fil-Kawża C‑115/21 P,
li għandha bħala suġġett appell skont l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, imressaq fil‑25 ta’ Frar 2021,
Oriol Junqueras i Vies, residenti f’Sant Joan de Vilatorrada (Spanja), irrappreżentat minn M. Marsal i Ferret u A. Van den Eynde Adroer, abogados,
appellant,
il-parti l-oħra fil-kawża li hija:
Il-Parlament Ewropew, irrappreżentat minn N. Görlitz u J.-C. Puffer, bħala aġenti,
konvenut fl-ewwel istanza,
sostnut minn:
Ir-Renju ta’ Spanja, irrappreżentat minn S. Centeno Huerta, bħala aġent,
intervenjent fl-appell,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla),
komposta minn C. Lycourgos, President tal-Awla, L. S. Rossi, J.–C. Bonichot (Relatur), S. Rodin u O. Spineanu–Matei, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Szpunar,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas‑16 ta’ Ġunju 2022,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
Permezz tal-appell tiegħu, Oriol Junqueras i Vies jitlob l-annullament tad-digriet tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tal‑15 ta’ Diċembru 2020, Junqueras i Vies vs Il‑Parlament (T‑24/20, iktar ’il quddiem id-“digriet appellat”, EU:T:2020:601), li permezz tiegħu hija ċaħdet bħala inammissibbli r-rikors tiegħu intiż għall-annullament, minn naħa, tad-dikjarazzjoni li tħabbar li huwa vakanti s-siġġu tiegħu ta’ Membru tal-Parlament Ewropew, magħmula mill-President tal-Parlament Ewropew f’seduta plenarja fit‑13 ta’ Jannar 2020 (iktar ’il quddiem id-“dikjarazzjoni tat‑13 ta’ Jannar 2020”), u, min-naħa l-oħra, li tiġi miċħuda, u, min-naħa l-oħra, tal-allegata ċaħda minn dan tal-aħħar, tat-talba sabiex tiġi ttrattata bħala “kwestjoni ta’ urġenza” il-konferma tal-immunità tiegħu, imressqa fl‑20 ta’ Diċembru 2019 minn Riba i Giner, Membru tal-Parlament Ewropew, abbażi tal-Artikolu 8 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Parlament (iktar ’il quddiem iċ-“ċaħda tat-talba tal‑20 ta’ Diċembru 2019”).
Il‑kuntest ġuridiku
Il‑Protokoll dwar il‑Privileġġi u l‑Immunitajiet
2
Il-Kapitolu III tal-Protokoll (Nru 7) dwar il Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea, anness mat-Trattati UE u FUE (iktar ’il quddiem il-“Protokoll dwar il Privileġġi u l-Immunitajiet”), li jirrigwarda “ Membri tal-Parlament Ewropew”, fih b’mod partikolari l-Artikolu 9 ta’ dan il-protokoll, li jipprovdi:
“Waqt is-sessjonijiet tal-Parlament […], il-membri tiegħu, għandhom igawdu:
a)
fit-territorju ta’ l-Istat tagħhom stess, l-immunitajiet mogħtija lil membri tal-parlament tagħhom;
b)
fit-territorju ta’ kull Stat Membru ieħor, l-immunità minn kull tip ta’ detenzjoni u minn proċeduri legali.
L-immunità bl-istess mod tkun tgħodd għall-Membri waqt li jkunu qed jivvjaġġaw lejn u mill-post fejn jiltaqa’ l-Parlament […].
L-immunità ma tistax tintalab meta membru jinqabad fil-fatt ta’ reat u ma tipprekludix lill-Parlament […] milli jeżerċita d-dritt tiegħu li jirrinunzja għall-immunità ta’ xi wieħed mill-membri tiegħu. […]”
L‑Att Elettorali
3
L-Artikolu 6(2) tal-Att li jikkonċerna l-elezzjoni tar-rappreżentanti għall-Parlament Ewropew b’vot dirett universali, anness mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 76/787/KEFA, KEE, Euratom tal‑20 ta’ Settembru 1976 (ĠU 1976, L 278, p. 1, iktar ’il quddiem l-“Att Elettorali fil-verżjoni inizjali tiegħu”, kif emendat bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2002/772/KE, Euratom, tal‑25 ta’ Ġunju 2002 u tat‑23 ta’ Settembru 2002 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 4, p. 137, iktar ’il quddiem l-“Att Elettorali”), jipprevedi:
“Il-Membri tal-Parlament […] jibbenefikaw minn privileġġi u immunitajiet li huma applikabbli għalihom bis-saħħa tal-[Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet].” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
4
L-Artikolu 7 tal-Att Elettorali jipprovdi:
“1.   Il-kariga ta’ Membru tal-Parlament […] hija inkompatibbli ma’ dik ta’:
–
membru tal-Gvern ta’ Stat Membru,
–
membru tal-Kummissjoni [Ewropea],
–
Imħallef, Avukat Ġenerali jew Reġistratur tal-Qorti tal-Ġustizzja jew tal-Qorti Ġenerali
–
membru tal-Bord tad-Diretturi tal-Bank Ċentrali Ewropew,
–
membru tal-Qorti tal-Awdituri, [Ewropea],
–
[M]edjatur [Ewropew],
–
membru tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali, [Ewropew],
–
membru tal-Kumitat tar-Reġjuni,
–
membru ta’ kumitati jew korpi maħluqa skont jew b’applikazzjoni tat-Trattati li jistabbilixxu l-Komunità Ekonomika Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika bil-għan li jamministra fondi Komunitarji jew li jaqdi kompitu permanenti u dirett ta’ ġestjoni amministrattiva,
–
membru tal-Kunsill ta’ Amministrazzjoni, tal-Bord tad-Diretturi jew impjegat tal-Bank Ewropew ta’ Investiment,
–
uffiċjal jew membru tal-persunal impjegat mill-istituzzjonijiet [tal-Unjoni Ewropea] jew tal-korpi jew organi marbuta magħhom jew tal-Bank Ċentrali Ewropew.
2.   Mill-elezzjonijiet tal-Parlament […] fl‑2004, il-kariga ta’ Membru tal-Parlament […] hija inkompattibli ma’ dik ta’ membru ta’ parlament nazzjonali.
[…]
3.   Barra minn hekk, kull Stat Membru jista’ jestendi l-inkompatibbiltajiet applikabbli fuq livell nazzjonali, taħt il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 8. […]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
5
Skont l-Artikolu 8 ta’ dan l-att:
“Suġġett għad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-att, il-proċedura elettorali għandha tkun irregolata f’kull Stat Membru fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet nazzjonali tiegħu.
Dawn id-dispożizzjonijiet nazzjonali, li jistgħu, jekk xieraq, jieħdu inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni speċifika fl-Istati Membri, ma għandhomx jaffettwaw in-natura proporzjonali tas-sistema tal-votazzjoni.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
6
L-Artikolu 12 tal-imsemmi att huwa fformulat kif ġej:
“Il-Parlament […] għandu jivverifika l-kredenzjali tal-membri tal-Parlament […]. Għal dan il-għan għandu jieħu nota tar-riżultati pproklamati uffiċjalment mill-Istati Membri u għandu jiddeċiedi fuq il-kontestazzjonijiet li jistgħu possibbilment jitqajmu fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-att, bl-eċċezzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li huwa jirreferi għalihom.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
7
Skont l-Artikolu 13 tal-istess att:
“1.   Siġġu jsir vakanti meta l-mandat ta’ membru tal-Parlament […] jispiċċa bħala riżultat ta’ riżenja, mewt jew tneħħija ta’ dak il-mandat.
2.   Suġġett għad-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ dan l-att, kull Stat Membru għandu jistabbilixxi l-proċeduri xierqa għall-mili ta’ kwalunkwe siġġu li jispiċċa vojt matul it-terminu ta’ ħames snin tal-uffiċċju li hemm referenza għalih f’Artikolu 3 għall-kumplament ta’ dak il-perijodu.
3.   Meta l-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru tipprovdi espressament għar-revoka tal-mandat ta’ membru tal-Parlament […], il-mandat tiegħu għandu jiskadi skont id-dispożizzjonijiet ta’ dik il-leġiżlazzjoni. L-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għandhom jinformaw lill-Parlament […] b’dan.
4.   Meta siġġu jsir vakanti minħabba riżenja jew mewt, il-President tal-Parlament […] għandu jinforma b’dan lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru kkonċernat mingħajr dewmien.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Ir‑Regoli tal‑Proċedura
8
Taħt it-titolu “Verifika ta’ kredenzjali”, l-Artikolu 3 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Parlament (iktar ’il quddiem ir-“Regoli tal-Proċedura”) jipprovdi:
“1.   Wara l-elezzjonijiet ġenerali għall-Parlament […], il-President għandu jistieden lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri sabiex jgħaddu lill-Parlament mingħajr dewmien l-ismijiet tal-Membri eletti sabiex il-Membri kollha jkunu jistgħu jieħdu s-siġġijiet tagħhom fil-Parlament b’effett mill-ftuħ tal-ewwel seduta wara l-elezzjonijiet.
[…]
3.   Abbażi ta’ rapport magħmul mill-kumitat responsabbli, il-Parlament għandu jivverifika l-kredenzjali mingħajr dewmien u jiddeċiedi dwar il-validità tal-mandat ta’ kull wieħed mill-Membri tiegħu li jkunu għadhom kemm ġew eletti kif ukoll dwar kwalunkwe kontestazzjoni skont id-dispożizzjonijiet tal-Att [Elettorali], għajr dawk li, skont dak l-Att, jaqgħu esklużivament taħt id-dispożizzjonijiet nazzjonali li għalihom jirreferi dak l-Att.
[…]
6.   Il-kumitat responsabbli għandu jiżgura li kull informazzjoni li tista’ taffettwa l-eliġibbiltà ta’ xi Membru jew l-eliġibbiltà jew l-ordni tas-sostituti tintbagħat minnufih lill-Parlament mill-awtoritajiet tal-Istati Membri jew tal-Unjoni, b’indikazzjoni, fil-każ ta’ ħatra, tad-data tad-dħul fi-seħħ.
Jekk l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jagħtu bidu għal proċedura li tista’ twassal għall-iskwalifika ta’ Membru milli jieħu l-mandat, il-President [tal-Parlament] għandu jitlobhom biex iżommuh infurmat regolarment dwar l-istadju li fih tkun waslet il-proċedura. Huwa għandu jirreferi l-kwistjoni lill-kumitat responsabbli. Fuq proposta ta’ dak il-kumitat, il-Parlament jista’ jieħu pożizzjoni dwar il-kwistjoni.
[…]”
9
Skont l-Artikolu 4(2), (4) u (7) tar-Regoli tal-Proċedura intitolat “Tul tal-mandat tal-Membri”:
“2.   […] Jekk il-kumitat responsabbli jqis li r-riżenja hija f’konformita’ mal-Att [Elettorali] għandha tiġi ddikjarata l-eżistenza ta’ post vakanti b’effett mid-data indikata mill-Membru li jkun qed jirriżenja id-dokument uffiċjali, u l-President għandu jgħarraf lill-Parlament dwar dan.
Jekk il-kumitat responsabbli jqis li r-riżenja ma tkunx konformi mal-Att [Elettorali] huwa għandu jipproponi lill-Parlament li ma jiddikjarax l-eżistenza ta’ post vakanti.
[…]
4. Fejn jew l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jew tal-Unjoni jew il-Membru kkonċernat jgħarrfu lill-President b’xi ħatra jew elezzjoni għal kariga li tkun inkompatibbli mal-kariga ta’ Membru tal-Parlament […], fis-sens tal-Artikolu 7(1) jew (2) tal-[Att Elettorali], il-President għandu jinforma lill-Parlament b’dan, u l-Parlament għandu jiddikjara li jeżisti post vakanti mid-data tal-inkompatibbiltà.
Jekk l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jinnotifikaw lill-President bit-tmiem tal-mandat ta’ Membru tal-Parlament […] bħala riżultat jew ta’ inkompatibbiltà addizzjonali stabbilita bil-liġi ta’ dak l-Istat Membru skont l-Artikolu 7(3) tal-Att [Elettorali] jew tal-irtirar tal-mandat tal-Membru skont l-Artikolu 13(3) ta’ dak l-att, il-President għandu jgħarraf lill-Parlament li l-mandat ta’ dak il-Membru spiċċa fid-data kkomunikata mill-awtoritajiet kompetenti ta’ Istat Membru. Fejn l-ebda tali data ma tiġi kkomunikata, id-data ta’ tmiem il-mandat għandha tkun id-data tan-notifika minn dak l-Istat Membru.
[…]
7.   Il-Parlament jista’ jiddikjara li l-mandat li qed jiġi eżaminat huwa invalidu jew jista’ jirrifjuta li jistabbilixxi l-eżistenza ta’ post vakanti jekk l-aċċettazzjoni jew it-tmiem tal-mandat ikunu jidhru li huma bbażati fuq ineżattezzi materjali jew fuq vizzju tal-kunsens.”
10
L-Artikolu 5 tar-Regoli tal-Proċedura, intitolat “Privileġġi u immunitajiet”, jipprevedi:
“1.   Il-Membri jgawdu l-privileġġi u l-immunitajiet stabbiliti fil-[Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet].”
2.   Fl-eżerċizzju tas-setgħat tiegħu rigward il-privileġġi u immunitajiet, il-Parlament għandu jaġixxi biex iħares l-integrità tiegħu bħala assemblea leġiżlattiva demokratika u jiżgura l-indipendenza tal-Membri tiegħu fil-qadi ta’ dmirijiethom. L-immunità parlamentari mhix privileġġ personali ta’ Membru imma garanzija tal-indipendenza tal-Parlament kollu kemm hu u tal-Membri tiegħu.
[…]”
11
L-Artikolu 7 tar-Regoli tal-Proċedura, intitolat “Ħarsien tal-privileġġi u l-immunità”, jipprovdi:
“1.   Fil-każijiet fejn jiġi allegat li seħħ jew li jkun se jseħħ ksur tal-privileġġi u l-immunitajiet ta’ Membru jew ex Membru mill-awtoritajiet ta’ Stat Membru, tista’ ssir talba għal deċiżjoni tal-Parlament dwar jekk seħħx ksur jew hux probabbli li se jseħħ ksur ta’ dawk il-privileġġi u immunitajiet skont it-termini tal-Artikolu 9(1).
2.   B’mod partikolari, tali talba għall-ħarsien tal-privileġġi u l-immunitajiet tista’ ssir jekk jitqies li ċ-ċirkostanzi jkunu jikkostitwixxu restrizzjoni amministrattiva jew ta’ xorta oħra fuq il-moviment liberu ta’ Membri li jivvjaġġaw lejn jew mill-post tal-laqgħa tal-Parlament jew restrizzjoni amministrattiva jew ta’ xorta oħra fuq l-opinjoni espressa jew vot mixħut fit-twettiq ta’ dmirijiethom, jew jekk iċ-ċirkostanzi jaqgħu fl-ambitu tal-Artikolu 9 tal-[Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet].
[…]
5.   F’każijiet fejn tkun ittieħdet deċiżjoni li l-privileġġi u l-immunitajiet ta’ Membru ma jitħarsux, il-Membru eċċezzjonalment jista’ jagħmel talba għal eżami mill-ġdid tad-deċiżjoni, billi jippreżenta evidenza ġdida skont l-Artikolu 9(1). It-talba għal eżami mill-ġdid m’għandhiex ammissibbli jekk ikunu nbdew proċedimenti kontra d-deċiżjoni skont l-Artikolu 263 tat-[TFUE], jew jekk il-President [tal-Parlament] iqis li l-evidenza l-ġdida preżentata ma tkunx suffiċjentement sostanzjali li titlob għal eżami mill-ġdid.”
12
L-Artikolu 8 tar-Regoli tal-Proċedura, intitolat “Azzjoni urġenti mill-President għall-asserzjoni tal-immunità”, huwa fformulat kif ġej:
“1.   Bħala kwestjoni ta’ urġenza, meta jkun hemm ċirkostanzi li fihom jiġi arrestat Membru jew il-libertà tiegħu jew tagħha tal-moviment tkun tnaqqset f’dak li jkun jidher bħala ksur tal-privileġġi u l-immunitajiet tal-Membru, il-President, wara li jikkonsulta mal-president [tal-Parlament] u mar-rapporteur tal-kumitat responsabbli, jista’ jieħu inizjattiva għall-asserzjoni tal-privileġġi u l-immunitajiet tal-Membru kkonċernat. Il-President [tal-Parlament] għandu jinnotifika lill-kumitat b’dik l-inizjattiva u jgħarraf lill-Parlament.
[…]”
13
L-Artikolu 9 tar-Regoli tal-Proċedura, intitolat “Proċeduri dwar l-immunità”, jipprovdi:
“1.   Kwalunkwe talba indirizzata lill-President [tal-Parlament] minn awtorità kompetenti ta’ Stat Membru għat-tneħħija tal-immunità ta’ xi Membru, jew minn Membru jew xi ex Membru għal ħarsien tal-privileġġi u l-immunitajiet, għandha titħabbar fil-Parlament u tiġi riferuta lill-kumitat responsabbli.
2.   Bil-qbil tal-Membru jew tal-ex Membru kkonċernat, it-talba tista’ ssir minn Membru ieħor, li għandu jitħalla jirrappreżenta lill-Membru jew lill-ex Membru kkonċernat fl-istadji kollha tal-proċedura.
[…]
3.   Il-kumitat għandu jeżamina mingħajr dewmien, imma billi titqies il-komplessità relattiva tagħhom, it-talbiet għat-tneħħija tal-immunità jew it-talbiet għall-ħarsien tal-privileġġi u tal-immunitajiet.
4.   Il-kumitat għandu jagħmel proposta għal deċiżjoni motivata li tirrakkomanda l-adozzjoni jew iċ-ċaħda tat-talba għat-tneħħija tal-immunità jew għall-ħarsien tal-privileġġi u l-immunitajiet. L-emendi m’għandhomx ikunu ammissibbli. Jekk proposta tiġi miċħuda, id-deċiżjoni kuntrarja għandha titqies li tkun ġiet adottata.
5.   Il-kumitat jista’ jitlob lill-awtorità kkonċernata għal informazzjoni jew spjegazzjoni li l-kumitat iqis li hija meħtieġa sabiex ikun jista’ jifforma opinjoni dwar għandhiex l-immunità ttneħħa jew titħares.
6.   Il-Membru kkonċernat għandu jingħata l-opportunità li jinstema’ u jista’ jippreżenta kwalunkwe dokument jew evidenza oħra bil-miktub li jħoss li huma rilevanti.
[…]
Il-President tal-Kumitat jistieden lill-Membru għal seduta, filwaqt li jindikalu d-data u l-ħin tiegħu. Il-membru kkonċernat jista’ jirrinunzja għad-dritt tiegħu li jinstema’.
[…]
7.   Jekk it-talba tfittex li tneħħi jew li tħares l-immunità għal aktar minn raġuni waħda, kull waħda minn dawn ir-raġunijiet tista’ tkun suġġetta għal deċiżjoni separata. Ir-rapport tal-kumitat jista’, bħala eċċezzjoni, jipproponi li t-tneħħija jew il-ħarsien tal-immunità tapplika biss għal proċeduri ta’ prosekuzzjoni u li, sakemm tingħata sentenza definittiva, il-Membru għandu jkun immuni minn kull forma ta’ detenzjoni jew rimandar jew minn kull miżura oħra li ma tħallihx iwettaq id-dmirijiet marbuta mal-mandat tiegħu.
8.   Il-kumitat jista’ jagħti parir motivat dwar il-kompetenza tal-awtorità in kwistjoni u dwar l-ammissibbiltà tat-talba, iżda fl-ebda ċirkustanza m’għandu jippronunzja ruħu dwar il-ħtija jew l-innoċenza tal-Membru, u lanqas m’għandu jippronunzja ruħu dwar jekk l-opinjonijiet u l-atti attribwiti lill-Membru jiġġustifikawx jew le l-prosekuzzjoni tiegħu, anke jekk, waqt li jkun qed jeżamina t-talba, il-kumitat jikseb tagħrif dettaljat tal-fatti tal-każ.
9.   Il-proposta għal deċiżjoni tal-kumitat għandha titqiegħed fuq l-aġenda tal-ewwel seduta wara l-jum li fih ikun imqiegħed fuq il-Mejda. L-ebda emenda għal tali proposta ma tista’ tiġi mqiegħda fuq il-Mejda.
[…]
Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 173 [tar-Regoli tal-Proċedura], il-Membru li tiegħu l-privileġġi u l-immunitajiet ikunu qed jiġu eżaminati, m’għandux jieħu sehem fid-dibattitu.
Il-proposta jew proposti għal deċiżjoni li jinsabu fir-rapport għandu jittieħed vot fuqhom fl-ewwel ħin tal-votazzjonijiet wara d-dibattitu.
Wara li l-Parlament ikun eżamina l-każ, għandu jittieħed votazzjoni separata fuq kull waħda millproposti li jinsabu fir-rapport. Jekk proposta tiġi miċħuda, jitqies li tkun ġiet adottata d-deċiżjoni kuntrarja.
10.   Il-President [tal-Parlament] għandu jikkomunika minnufih id-deċiżjoni tal-Parlament lill-Membru kkonċernat u lill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru kkonċernat, b’talba li l-President jinżamm infurmat dwar żviluppi u sentenzi ġudizzjarji mogħtija fil-proċedimenti rilevanti. Meta l-President jirċievi l-informazzjoni għandu jgħaddiha lill-Parlament bil-mod li huwa jaħseb li jkun xieraq, u jekk ikun meħtieġ wara li jkun ikkonsulta l-kumitat responsabbli.
11.   Il-kumitat għandu jittratta dawn l-affarijiet u juża d-dokumenti li jkun irċieva bl-akbar kunfidenzjalità. Il-kumitat għandu dejjem jeżamina t-talbiet relatati mal-proċeduri dwar l-immunità bil-magħluq.
12.   Il-Parlament għandu jeżamina biss talbiet biex titneħħa l-immunità ta’ xi Membru li jkunu ġew trażmessi lilu mill-awtoritajiet ġudizzjarji jew mir-Rappreżentanzi Permanenti tal-Istati Membri.
[…]
14.   Kull talba għal informazzjoni dwar il-firxa tal-privileġġi u l-immunitajiet tal-Membri magħmula minn awtorità kompetenti għandha tiġi eżaminata skont ir-regoli t’hawn fuq.”
Il‑fatti li wasslu għall‑kawża
14
Il-fatti li wasslu għall-kawża huma esposti fil-punti 15 sa 31 tad-digriet appellat u jistgħu jiġu deskritti fil-qosor kif ġej.
15
O. Junqueras Vies, kien il-Viċi President tal-Gobierno autonómico de Cataluña (il-Gvern Awtonomu ta’ Cataluña, Spanja) meta ġiet adottata l-Ley 19/2017 del Parlamento de Cataluña, reguladora del referéndum de autodeterminación (il-Liġi 19/2017 tal-Parlament ta’ Cataluña li Tirregola r-Referendum tal-Awtodeterminazzjoni) tas‑6 ta’ Settembru 2017 (DOGC Nru 7449A tas‑6 ta’ Settembru 2017, p. 1), u l-Ley 20/2017 del Parlamento de Cataluña de transitoriedad jurídica y fundacional de la República (il-Liġi 20/2017 tal-Parlament ta’ Cataluña li Tirrigwarda t-Tranżizzjoni Ġuridika u li Tikkostitwixxi r-Repubblika) tat‑8 ta’ Settembru 2017 (DOGC Nru 7451A tat‑8 ta’ Settembru 2017, p. 1), kif ukoll meta, fl‑1 ta’ Ottubru 2017, sar ir-referendum ta’ awtodeterminazzjoni previst mill-ewwel waħda minn dawn iż-żewġ liġijiet, li d-dispożizzjonijiet tagħha kienu, fil-frattemp, ġew sospiżi b’deċiżjoni tat-Tribunal Constitucional (il-Qorti Kostituzzjonali, Spanja).
16
Wara l-adozzjoni tal-imsemmija liġijiet u ż-żamma tal-imsemmi referendum, il-Ministerio fiscal (l-Uffiċċju tal-Prosekutur, Spanja), l-Abogado del Estado (l-Avukat tal-Istat, Spanja) u l-Partido político VOX (il-Partit Politiku VOX) bdew proċedura kriminali kontra numru ta’ persuni, fosthom O. Junqueras Vies, billi qiesu li dawn kienu ħadu sehem fi proċess ta’ seċessjoni u wettqu r-reati kriminali ta’ “ribelljoni” jew ta’ “sedizzjoni”, ta’ “diżobbidjenza” u ta’ “miżapproprjazzjoni ta’ fondi”.
17
O. Junqueras i Vies tqiegħed taħt detenzjoni provviżorja matul il-fażi istruttorja ta’ din il-proċedura kriminali, skont deċiżjoni adottata fit‑2 ta’ Novembru 2017 abbażi tal-Artikolu 503 tal-Ley de Enjuiciamiento Criminal (il-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali, Spanja).
18
Matul il-fażi ta’ prosekuzzjoni tal-imsemmija proċedura kriminali, l-appellant ippreżenta ruħu bħala kandidat għall-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew li saru fis‑26 ta’ Mejju 2019 u huwa ġie elett Membru tal-Parlament Ewropew, hekk kif jirriżulta mid-deċiżjoni tal-Junta Electoral Central ((il-Kummissjoni Elettorali Ċentrali, Spanja) tat‑13 ta’ Ġunju 2019 dwar il-“Proklamazzjoni tal-Membri Eletti tal-Parlament Ewropew fl-Elezzjonijiet li saru fis-26 ta’ Mejju 2019” (BOE Nru 142 tal‑14 ta’ Ġunju 2019, p. 62477), adottata konformement mal-Artikolu 224(1) tal-Ley orgánica 5/1985, de Régimen Electoral General (il-Liġi Organika 5/1985, li Tirrigwarda s-Sistema Elettorali Ġenerali), tad‑19 ta’ Ġunju 1985 (BOE Nru 147, tal‑20 ta’ Ġunju 1985, p. 19110, iktar ’il quddiem il-“Liġi Elettorali Spanjola”). F’din id-deċiżjoni, il-Kummissjoni Elettorali Ċentrali barra minn hekk ipproċediet, għall-għoti lill-persuni eletti, inkluż l-appellant, tas-siġġijiet li għandu r-Renju ta’ Spanja fil-Parlament.
19
Permezz ta’ digriet tal‑14 ta’ Ġunju 2019, it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema, Spanja) ċaħdet it-talba tal-appellant intiża sabiex jingħata awtorizzazzjoni straordinarja ta’ ħruġ mill-ħabs, taħt sorveljanza tal-pulizija, sabiex tippermettilu jippreżenta ruħu quddiem il-Kummissjoni Elettorali Ċentrali sabiex jieħu l-ġurament jew iwiegħed li josserva l-Kostituzzjoni Spanjola kif rikjest mill-Artikolu 224(2) tal-Liġi Elettorali Spanjola.
20
Fl‑20 ta’ Ġunju 2019, il-Kummissjoni Elettorali Ċentrali kkonstatat li l-appellant ma kienx ħa dan il-ġurament jew ta din il-wegħda u, konformement mal-Artikolu 224(2) tal-Liġi Elettorali Spanjola, iddikjarat vakanti s-siġġu mogħti lill-appellant fil-Parlament Ewropew kif ukoll is-sospensjoni tal-prerogattivi kollha li seta’ kellu dritt għalihom minħabba l-funzjonijiet tiegħu.
21
L-appellant ippreżenta, quddiem it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) rikors kontra d-digriet imsemmi fil-punt 19 ta’ din is-sentenza, billi huwa pprevalixxa ruħu mill-immunitajiet previsti fl-Artikolu 9 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet.
22
Fl‑1 ta’ Lulju 2019, it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja domandi preliminari fil-kuntest tal-kawża li wasslet għas-sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2019, Junqueras Vies (C‑502/19, EU:C:2019:1115).
23
Fit‑2 ta’ Lulju 2019, il-President tal-Parlament fetaħ, fl-assenza ta’ O. Junqueras i Vies, l-ewwel sessjoni tal-leġiżlatura wara l-elezzjonijiet tal-Parlament organizzati fis‑26 ta’ Mejju 2019.
24
Fl‑4 ta’ Lulju 2019, Riba i Giner, membru tal-Parlament Ewropew, talbet, f’isem O. Junqueras i Vies, lill-President tal-Parlament jieħu miżuri urġenti, abbażi tal-Artikolu 8 tar-Regoli tal-Proċedura, sabiex tiġi kkonfermata l-immunità tal-appellant.
25
Fit‑22 ta’ Awwissu 2019, il-President tal-Parlament ċaħad din it-talba.
26
Permezz ta’ sentenza tal‑14 ta’ Ottubru 2019, it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) ikkundannat lil O. Junqueras i Vies, minn naħa, għal tlettax‑il sena ta’ ċaħda tal-libertà, min-naħa l-oħra, għal piena ta’ tlettax‑il sena ta’ inkapaċità assoluta li twassal għat-telf definittiv tal-karigi u tal-funzjonijiet pubbliċi kollha tiegħu, inklużi elettorali, kif ukoll l-impossibbiltà li jikseb jew li jeżerċita oħrajn ġodda.
27
Permezz tas-sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2019, Junqueras Vies (C‑502/19, EU:C:2019:1115), il-Qorti tal-Ġustizzja rrispondiet għad-domandi preliminari msemmija fil-punt 22 ta’ din is-sentenza. Hija ddeċidiet li persuna li kienet ġiet uffiċjalment ipproklamata eletta fil-Parlament Ewropew meta hija kienet is-suġġett ta’ miżura ta’ tpoġġija taħt detenzjoni provviżorja fil-kuntest ta’ proċedura għal reati kriminali serji, iżda li ma kinitx ġiet awtorizzata tikkonforma ruħha ma’ ċerti rekwiżiti previsti mid-dritt intern wara tali proklamazzjoni kif ukoll li tmur il-Parlament Ewropew, sabiex tieħu sehem fl-ewwel sessjoni tiegħu, kellha titqies li tgawdi minn immunità bis-saħħa ta’ tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 9 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet. Il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat li din l-immunità timplika t-tneħħija tal-miżura ta’ tpoġġija taħt detenzjoni provviżorja sabiex il-persuna kkonċernata tkun tista’ tmur il-Parlament u hemmhekk tissodisfa l-formalitajiet meħtieġa mid-dritt tal-Unjoni. Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat li, jekk il-qorti nazzjonali kompetenti kienet tqis li din il-miżura kellha tinżamm wara l-kisba, mill-persuna kkonċernata, tal-kwalità ta’ membru tal-Parlament Ewropew, hija għandha titlob malajr kemm jista’ jkun lill-Parlament li jneħħi l-imsemmija immunità, abbażi tat-tielet paragrafu tal-Artikolu 9 tal-istess protokoll.
28
Fl‑20 ta’ Diċembru 2019, Riba i Giner, Membru tal-Parlament Ewropew, f’isem l-appellant, ressqet talba ġdida lill-President tal-Parlament sabiex jieħu miżuri urġenti, abbażi tal-Artikolu 8 tar-Regoli ta’ Proċedura, sabiex tiġi kkonfermata l-immunità tar-rikorrent (iktar ’il quddiem it-“talba tal‑20 ta’ Diċembru 2019”).
29
Permezz ta’ deċiżjoni tat‑3 ta’ Jannar 2020, il-Kummissjoni Elettorali Ċentrali ddikjarat l-ineliġibbiltà tal-appellant minħabba l-kundanna tiegħu għal piena li ċċaħħad il-libertà permezz tas-sentenza tal‑14 ta’ Ottubru 2019 imsemmija fil-punt 26 ta’ din is-sentenza. L-appellant ippreżenta rikors kontra din id-deċiżjoni quddiem it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema), fejn talab is-sospensjoni tal-eżekuzzjoni tiegħu.
30
Permezz ta’ digriet tad‑9 ta’ Jannar 2020, it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) iddeċidiet dwar l-effetti tas-sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2019, Junqueras Vies (C‑502/19, EU:C:2019:1115), fir-rigward tal-proċedura kriminali li tikkonċerna lill-appellant. Hija qieset, essenzjalment, li ma kienx hemm lok li tiġi indirizzata lill-Parlament talba għat-tneħħija tal-immunità Parlamentari tal-appellant minħabba, b’mod partikolari, li, meta l-appellant kien ġie pproklamat elett, il-proċeduri kriminali li jikkonċernah kienu ntemmu u d-deliberazzjoni kienet bdiet. Skont it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) sa fejn l-appellant kien kiseb il-kwalità ta’ Membru tal-Parlament Ewropew fil-mument li fih il-proċeduri kriminali kienu diġà jinsabu fil-fażi ta’ sentenza, huwa ma setax jinvoka immunità sabiex jostakola t-tkomplija ta’ dawn il-proċeduri. Fid-dispożittiv tad-digriet tagħha, it-Tribunal Supremo qieset, b’mod partikolari, li ma kienx hemm lok li tawtorizza ċ-ċaqliq tal-appellant għas-sede tal-Parlament, li tawtorizza l-ħelsien tiegħu, li tiddikjara n-nullità tas-sentenza tal‑14 ta’ Ottubru 2019, u lanqas li tibgħat it-talba ta’ tneħħija tal-immunità lill-Parlament. Hija ddeċidiet ukoll li tikkomunika id-digriet tagħha lill-Kummissjoni Elettorali Ċentrali u lill-Parlament. Fl-istess jum, dik il-qorti, barra minn hekk, iddeċidiet li teżamina t-talba għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni tat‑3 ta’ Jannar 2020 tal-Kummissjoni Elettorali Ċentrali skont il-proċedura ordinarja u ċaħdet it-talbiet għal miżuri ta’ urġenza estrema ppreżentati mill-appellant.
31
Fl‑10 u fit‑13 ta’ Jannar 2020, D. Riba i Giner issupplimentat it-talba tal‑20 ta’ Diċembru 2019, ippreżentata f’isem O. Junqueras i Vies, billi talbet, b’mod partikolari, lill-President tal-Parlament sabiex ma jiddikjarax bħala vakanti s-siġġu tiegħu filwaqt li pproduċiet dokumenti addizzjonali.
32
Permezz tad-dikjarazzjoni tat‑13 ta’ Jannar 2020, il-President tal-Parlament iddikjara, fis-seduta plenarja, li din l-istituzzjoni kienet ser tieħu nota, l-ewwel, wara s-sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2019, Junqueras Vies (C‑502/19, EU:C:2019:1115), tal-elezzjoni tal-appellant fil-Parlament b’effett mit‑2 ta’ Lulju 2019 u, it-tieni, wara d-deċiżjoni tat‑3 ta’ Jannar 2020 tal-Kummissjoni Elettorali Ċentrali u tad-digriet tat-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) tad‑9 ta’ Jannar 2020, huwa ħabbar il-pożizzjoni vakanti tas-siġġu tal-appellant sa mit‑3 ta’ Jannar 2020.
Il‑proċedura quddiem il‑Qorti Ġenerali u d‑digriet appellat
33
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fis‑17 ta’ Jannar 2020, O. Junqueras i Vies talab l-annullament, minn naħa, tad-dikjarazzjoni tat‑13 ta’ Jannar 2020 u, min-naħa l-oħra, taċ-ċaħda tat-talba tal‑20 ta’ Diċembru 2019.
34
Permezz ta’ att separat tal-istess jum, flimkien ma’ dan l-appell, l-appellant ressaq talba għal miżuri provviżorji abbażi tal-Artikoli 278 u 279 TFUE sabiex tiġi sospiża l-eżekuzzjoni tad-dikjarazzjoni tat‑13 ta’ Jannar 2020 u ċ-ċaħda tat-talba tal‑20 ta’ Diċembru 2019, u sabiex jitlob lill-President tal-Parlament jieħu l-miżuri kollha neċessarji sabiex jipproteġi u jagħmel effettivi l-privileġġi u l-immunitajiet tiegħu u sabiex jipproteġi d-drittijiet fundamentali tiegħu li jeżerċita b’mod sħiħ il-funzjonijiet tiegħu ta’ membru tal-Parlament, u sabiex jitlob lir-Renju ta’ Spanja jilliberah b’mod immedjat sabiex ikun jista’ jeżerċita l-funzjonijiet tiegħu ta’ membru tal-Parlament.
35
Permezz ta’ digriet tat‑3 ta’ Marzu 2020, Junqueras i Vies vs Il‑Parlament (T‑24/20 R, mhux ippubblikat, EU:T:2020:78), il-Viċi President tal-Qorti Ġenerali ċaħad din it-talba għal miżuri provviżorji minħabba li l-kundizzjoni ta’ fumus boni juris ma kinitx issodisfatta.
36
Permezz ta’ digriet tat‑8 ta’ Ottubru 2020, Junqueras i Vies vs Il-Parlament (C‑201/20 P(R)), mhux ippubblikat, EU:C:2020:818), il-Viċi Presidenta tal-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet l-appell ippreżentat mill-appellent kontra dan id-digriet tat‑3 ta’ Marzu 2020.
37
Fil‑15 ta’ Diċembru 2020, il-Qorti Ġenerali adottat id-digriet appellat, li permezz tiegħu, filwaqt li laqgħet l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà mqajma bħala difiża mill-Parlament, hija ċaħdet it-talbiet ta’ O. Junqueras i Vies intiżi għall-annullament tad-dikjarazzjoni tat‑13 ta’ Jannar 2020 u taċ-ċaħda tat-talba tal‑20 ta’ Diċembru 2019 bħala li kienu diretti kontra atti li ma jistgħux ikunu s-suġġett ta’ rikors għal annullament abbażi tal-Artikolu 263 TFUE.
38
B’mod iktar preċiż, fir-rigward tat-talbiet intiżi għall-annullament tad-dikjarazzjoni tat‑13 ta’ Jannar 2020, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li dawn kienu diretti kontra att purament informattiv mingħajr effett legali fuq is-sitwazzjoni ta’ O. Junqueras i Vies, peress li kulma għamlet din id-dikjarazzjoni kienet li tieħu nota, skont l-Artikolu 13(3) tal-Att Elettorali, tar-revoka tal-mandat tal-persuna kkonċernata li seħħet biss abbażi tad-dritt nazzjonali, wara l-kundanna kriminali tiegħu.
39
Fir-rigward tat-talbiet intiżi għall-annullament taċ-ċaħda tat-talba tal‑20 ta’ Diċembru 2019, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li dawn kienu diretti, fl-assenza ta’ deċiżjoni espliċita ta’ ċaħda, kontra att ineżistenti. Sussidjarjament u fi kwalunkwe każ, il-Qorti Ġenerali qieset li, peress li l-possibbiltà li tittieħed inizjattiva ta’ urġenza sabiex tiġi kkonfermata l-immunità ta’ Membru tal-Parlament Ewropew, miftuħa permezz tal-Artikolu 8 tar-Regoli tal-Proċedura, kienet taqa’ taħt setgħa diskrezzjonali tal-President tal-Parlament, li teskludi d-dritt li dan tal-aħħar jintalab jieħu tali inizjattiva, iċ-ċaħda ta’ tali talba ma setgħetx titqies bħala att li jista’ jiġi kkontestat, fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE.
Il‑proċedura quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja u t‑talbiet tal‑partijiet
40
Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tad‑9 ta’ Ġunju 2021, ir-Renju ta’ Spanja ġie ammess sabiex jintervjeni insostenn tat-talbiet tal-Parlament.
41
Permezz ta’ digriet tat‑28 ta’ Settembru 2021, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja ċaħad it-talba għal intervent ta’ Carles Puigdemont i Casamajó u Antoni Comín i Oliveres insostenn tat-talbiet ta’ O. Junqueras i Vies.
42
Permezz tal-appell tiegħu, O. Junqueras i Vies jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla d-digriet appellat;
–
tikkonstata l-ammissibbiltà tar-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali;
–
tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex din tal-aħħar tiddeċiedi dwar il-motivi li fuqhom għadha ma ddeċidietx, u
–
tikkundanna lill-Parlament għall-ispejjeż tal-proċedura relatati mal-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà fil-Kawża T‑24/20 u mal-proċedura tal-appell.
43
Il-Parlament jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tiċħad l-appell kollu kemm hu bħala infondat u
–
tikkundanna lill-appellant għall-ispejjeż relatati mal-proċedura ta’ appell.
Fuq l‑appell
44
O. Junqueras i Vies iqajjem erba’ aggravji insostenn tal-appell tiegħu. Permezz tal-ewwel sat-tielet aggravju tiegħu, huwa jikkontesta r-raġunijiet għalfejn il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li t-talbiet tiegħu għall-annullament tad-dikjarazzjoni tat‑13 ta’ Jannar 2020 kienu inammissibbli. Permezz tar-raba’ aggravju tiegħu, huwa jikkontesta r-raġunijiet għalfejn il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li t-talbiet tiegħu għall-annullament taċ-ċaħda tat-talba tal‑20 ta’ Diċembru 2019 kienu inammissibbli.
Fuq l‑ammissibbiltà
L‑argumenti tal‑partijiet
45
Il-Parlament isostni b’mod prinċipali li l-ewwel, it-tielet u r-raba’ aggravju tal-appell huma inammissibli minħabba li ma jissodisfawx ir-rekwiżiti stabbiliti mill-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 256(1) TFUE, mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, kif ukoll mill-Artikolu 168(1)(d) u l-Artikolu 169(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, peress li ma jindikawx b’mod suffiċjentement ċar il-punti tal-motivi kkontestati tad-digriet appellat u l-argumenti legali li fuqhom hija bbażata t-talba tiegħu. Il-Parlament isostni li l-ewwel aggravju tal-appell huwa inammissibbli wkoll sa fejn ma huwiex intiż li jikkontesta l-interpretazzjoni tal-Artikolu 13(3) tal-Att Elettorali adottata mill-Qorti Ġenerali, iżda li jikkontesta l-qari tagħha tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni Elettorali Ċentrali tat‑3 ta’ Jannar 2020, li taqa’ taħt l-evalwazzjoni tal-fatti jew tal-interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali u ma jaqax taħt l-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tal-appell.
46
L-appellant jikkontesta dawn l-argumenti.
L‑ewalwazzjoni tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
47
Għalkemm huwa minnu li s-sottomissjonijiet bil-miktub ippreżentati minn O. Junqueras i Vies insostenn tal-ewwel, it-tielet u r-raba’ aggravju tal-appell jidhru xi kultant konfużi, madankollu għandu jiġi kkonstatat li l-appell jindika l-punti tal-motivi kkritikati tad-digriet appellat, b’mod suffiċjentement preċiż sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tkun tista’ tiddeċiedi, l-argumenti legali li permezz tagħhom l-appellant jixtieq jikkontesta dawn il-punti.
48
Barra minn hekk, f’dak li jirrigwarda l-ewwel aggravju tal-appell, għandu jiġi kkonstatat li, permezz tal-argument tiegħu, l-appellant ma jikkontestax l-evalwazzjoni tal-fatti jew l-interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali, iżda l-interpretazzjoni tal-Att Elettorali adottata mill-Qorti Ġenerali.
49
Minn dan isegwi li, kuntrarjament għal dak li jsostni l-Parlament, l-ewwel, it-tielet u r-raba’ aggravju tal-appell huma ammissibbli.
Fuq l‑ewwel sat‑tielet aggravju
L‑argumenti tal‑partijiet
50
L-ewwel sat-tielet aggravji, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, huma, kif indikat fil-punt 44 ta’ din is-sentenza, diretti kontra l-motivi tad-digriet appellat li permezz tagħhom il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li t-talbiet ta’ O. Junqueras i Vies intiżi għall-annullament tad-dikjarazzjoni tat‑13 ta’ Jannar 2020 kienu inammissibbli.
51
B’mod iktar preċiż, permezz tal-ewwel aggravju tiegħu, l-appellant jikkritika lill-Qorti Ġenerali peress li ddeċidiet li s-sitwazzjoni tiegħu kellha tiġi analizzata bħala inkompatibbiltà jew revoka tal-mandat, fis-sens tal-Artikolu 7(3) u tal-Artikolu 13(3) tal-Att Elettorali, filwaqt li kellha tiġi analizzata bħala inkompatibbiltà ex post, li ma taqa’ taħt l-ebda waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet. Permezz tat-tieni aggravju tiegħu, l-appellant isostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi fir-rigward tal-Artikolu 4(7) tar-Regoli tal-Proċedura, li jipprevedi l-każijiet li fihom il-Parlament jista’ jirrifjuta li jikkonstata s-siġġu vakanti ta’ wieħed mill-membri tiegħu. Fl-aħħar nett, permezz tat-tielet aggravju tiegħu, O. Junqueras i Vies isostni li, kuntrarjament għal dak li ddeċidiet il-Qorti Ġenerali, la mill-Artikoli 8 u 12 tal-Att Elettorali u lanqas mill-Artikolu 3(3) tar-Regoli tal-Proċedura ma jirriżulta li l-Parlament ma jistax jikkontesta d-deċiżjoni ta’ Stat Membru bħal dik inkwistjoni f’din il-kawża.
52
Il-Parlament u r-Renju ta’ Spanja jqisu li dawn l-aggravji għandhom jiġu miċħuda.
L‑ewalwazzjoni tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
53
Għandu jiġi rrilevat li, skont l-Artikolu 7(1) u (2) tal-Att Elettorali, il-kwalità ta’ membru tal-Parlament hija inkompatibbli mal-qadi tad-dmirijiet elenkati f’din id-dispożizzjoni. L-Artikolu 7(3) ta’ dan l-att jippermetti lill-Istati Membri jipprevedu inkompatibbiltajiet addizzjonali billi jestendu l-inkompatibbiltajiet applikabbli fuq il-livell nazzjonali.
54
Min-naħa tiegħu, l-Artikolu 13 tal-Att Elettorali jirregola l-każijiet li fihom siġġu ta’ membru tal-Parlament isir vakanti minħabba r-riżenja, il-mewt jew ir-revoka tal-mandat tad-detentur tiegħu. Skont il-paragrafu 3 tal-istess artikolu, meta r-revoka tal-mandat tkun espressament prevista mil-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, il-mandat jiskadi bis-saħħa ta’ din il-leġiżlazzjoni u l-Parlament jiġi informat b’dan mill-awtoritajiet nazzjonali.
55
Mit-tieni paragrafu tal-Artikolu 4(4) tar-Regoli tal-Proċedura jirriżulta li, meta l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jikkomunikaw lill-President bit-tmiem tal-mandat ta’ membru tal-Parlament Ewropew bħala riżultat jew ta’ inkompatibbiltà addizzjonali abbażi tal-Artikolu 7(3) tal-Att Elettorali, jew tar-revoka tal-mandat tiegħu, abbażi tal-Artikolu 13(3) tal-Att Elettorali, il-President tal-Parlament għandu jinforma lill-Parlament bil-fatt li l-mandat tal-persuna kkonċernata jkun intemm fid-data kkomunikata mill-awtoritajiet nazzjonali.
56
Fir-rigward, qabelxejn, tal-bażi legali tad-dikjarazzjoni tat‑13 ta’ Jannar 2020, mill-punti 57 sa 67 tad-digriet appellat jirriżulta li l-Qorti Ġenerali qieset li l-mandat ta’ Membru tal-Parlament Ewropew ta’ O. Junqueras i Vies kien intemm minħabba r-revoka tal-mandat tiegħu kif tirriżulta mill-applikazzjoni tad-dritt nazzjonali, skont l-ipoteżi prevista fl-Artikolu 13(3) tal-Att Elettorali. Għalkemm, fil-punti 57 u 58 ta’ dan id-digriet, il-Qorti Ġenerali semmiet ukoll l-Artikolu 7(3) tal-Att Elettorali, dan huwa biss minħabba l-fatt li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 4(4) tar-Regoli tal-Proċedura jagħti lok għall-istess konsegwenzi fil-każ tal-eżistenza ta’ inkompatibbiltà addizzjonali li taqa’ taħt din id-dispożizzjoni u ta’ revoka tal-mandat li taqa’ taħt l-Artikolu 13(3) ta’ dan l-att.
57
B’dan il-mod, kuntrarjament għal dak li jsostni l-appellant, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball fir-rigward tal-bażi legali tad-dikjarazzjoni tat‑13 ta’ Jannar 2020. Fil-fatt, indipendentement mit-terminoloġija użata mid-dritt nazzjonali, l-iskadenza tal-mandat ta’ Membru tal-Parlament Ewropew, abbażi ta’ dan id-dritt, minħabba kundanna kriminali, tikkostitwixxi effettivament każ ta’ revoka ta’ mandat, fis-sens tal-Artikolu 13(3) tal-Att Elettorali (ara, f’dan is-sens, fir-rigward tal-Att Elettorali fil-verżjoni inizjali tiegħu, is-sentenza tas‑7 ta’ Lulju 2005, Le Pen vs Il‑Parlament, C‑208/03 P, EU:C:2005:429, punt 49) u mhux inkompatibbiltà, fis-sens tal-Artikolu 7 ta’ dan l-att, sakemm ma tirriżultax min-nuqqas ta’ ossservanza tal-projbizzjoni ta’ okkupazzjoni ta’ ċerti funzjonijiet.
58
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali ma tistax tiġi kkritikata li kisret id-dritt tal-appellant għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva jew id-dritt tiegħu għal rimedju effettiv u li ċaħdet il-mandat tiegħu b’mod arbitrarju billi ddeċidiet li d-dikjarazzjoni tat‑13 ta’ Jannar 2020 kienet ibbażata fuq l-Artikolu 13(3) tal-Att Elettorali.
59
Fir-rigward sussegwentement tal-marġni ta’ diskrezzjoni li għandu l-Parlament fir-rigward tal-konsegwenzi li għandhom jinsiltu minn revoka ta’ mandat li toriġina mid-dritt nazzjonali, għandu qabel kollox jitfakkar li, skont l-Artikolu 5(1) u (2) u l-Artikolu 13(2) TUE, il-Parlament għandu jaġixxi fil-limiti tal-kompetenzi mogħtija lilu mit-Trattati.
60
Għandu jiġi ppreċiżat ukoll li, fl-assenza ta’ adozzjoni ta’ proċedura elettorali uniformi, il-proċedura dwar l-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament tibqa’ rregolata, f’kull Stat Membru, mid-dispożizzjonijiet nazzjonali, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-Att Elettorali, skont l-Artikolu 8 ta’ dan l-att.
61
Mill-kliem stess tal-Artikolu 13(3) tal-Att Elettorali u mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 4(4) tar-Regoli tal-Proċedura jirrużalta li, meta s-siġġu vakanti tal-membru tal-Parlament jirriżulta mir-revoka tal-mandat tiegħu espressament prevista mid-dritt nazzjonali, il-mandat jiskadi biss abbażi ta’ dan id-dritt, filwaqt li l-Parlament huwa sempliċement informat mill-awtoritajiet nazzjonali bit-telf mill-persuna kkonċernata tal-kwalità tagħha ta’ Membru tal-Parlament Ewropew.
62
F’dan il-każ, jirriżulta mil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-Artikolu 12(2) tal-Att Elettorali fil-verżjoni inizjali tiegħu, iżda li tista’ tiġi trasposta għall-Artikolu 13(3) tal-Att Elettorali fil-verżjoni inizjali tiegħu applikabbli għat-tilwima, li l-Parlament ma jgawdi minn ebda marġni ta’ diskrezzjoni sabiex jiddikjara siġġu vakanti abbażi tad-dritt nazzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑30 ta’ April 2009, L-Italja u Donnici vs Il‑Parlament, C‑393/07 u C‑9/08, EU:C:2009:275, punt 56), peress li r-rwol tiegħu jikkonsisti biss f’li jieħu nota mis-siġġu vakanti diġà kkonstatat mill-awtoritajiet nazzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Lulju 2005, Le Pen vs Il‑Parlament, C‑208/03 P, EU:C:2005:429, punt 50).
63
Fil-fatt, huma l-qrati nazzjonali li huma kompetenti, jekk ikun il-każ wara rinviju għal deċiżjoni lill-Qorti tal-Ġustizzja abbażi tal-Artikolu 267 TFUE, jew lill-Qorti tal-Ġustizzja, adita b’rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fuq il-bażi tal-Artikolu 258 TFUE, li għandhom jistħarrġu l-konformità mad-dritt tal-Unjoni mal-proċedura prevista mid-dritt nazzjonali li twassal għar-revoka tal-mandat tal-Membru tal-Parlament (ara, f’dan is-sens, id-digriet tal-Viċi President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat‑8 ta’ Ottubru 2020, Junqueras i Vies vs Il‑Parlament, C‑201/20 P(R), mhux ippubblikat, EU:C:2020:818, punt 66).
64
Il-fatt li, b’differenza mill-Att Elettorali fil-verżjoni inizjali tiegħu, l-Artikolu 13(3) tal-Att Elettorali fil-verżjoni tiegħu applikabbli għat-tilwima ma jużax il-kliem “jieħu nota” ma jistax jikkontesta l-analiżi preċedenti, peress li mill-formulazzjoni stess ta’ din id-dispożizzjoni kif ukoll mill-analiżi tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 4(4) tar-Regoli tal-Proċedura jirriżulta li, fil-każ ta’ revoka tal-mandat espressament prevista mid-dritt nazzjonali, il-Parlament huwa biss informat, mill-awtoritajiet nazzjonali, bl-iskadenza tal-mandat b’applikazzjoni tad-dritt nazzjonali.
65
Għall-kuntrarju, il-Parlament għandu rwol iktar attiv meta l-iskadenza tal-mandat tirriżulta mir-riżenja jew mill-mewt ta’ wieħed mill-membri tiegħu, f’liema każijiet, skont l-Artikolu 13(4) tal-Att Elettorali, hija din l-istituzzjoni li għandha tikkonstata hija stess is-siġġu vakanti u li tinforma lill-awtoritajiet nazzjonali dwar dan ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Lulju 2005, Le Pen vs Il‑Parlament, C‑208/03 P, EU:C:2005:429, punt 50).
66
F’dan il-kuntest, il-possibbiltà tal-Parlament li jirrifjuta li jikkonstata s-siġġu vakanti ta’ wieħed mill-membri tiegħu fil-każ ta’ ineżattezza materjali jew ta’ difett tal-kunsens, prevista fl-Artikolu 4(7) tar-Regoli tal-Proċedura, fi kwalunkwe każ ma tistax tiġi eżerċitata fil-każijiet fejn il-Parlament ma jkollux fl-ewwel lok is-setgħa li jikkonstata tali siġġu vakanti. Issa, kif ġie indikat fil-punt 62 ta’ din is-sentenza, il-Parlament ma għandux tali setgħa meta s-siġġu vakanti jirriżulta minn revoka ta’ mandat taħt l-Artikolu 13(3) tal-Att Elettorali.
67
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li r-Regoli tal-Proċedura huma att ta’ organizzazzjoni interna li ma jistgħux, mingħajr ma tinkiser il-ġerarkija tar-regoli, jagħti lill-Parlament kompetenzi li ma humiex irrikonoxxuti lilu minn att leġiżlattiv, f’dan il-każ mill-Att Elettorali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑30 ta’ April 2009, L‑Italja u Donnici vs Il‑Parlament, C‑393/07 u C‑9/08, EU:C:2009:275, punti 47 u 48).
68
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, huwa, fi kwalunkwe każ, mingħajr ebda żball ta’ liġi li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet li din l-istituzzjoni ma setgħetx tuża l-possibbiltà prevista fl-Artikolu 4(7) tar-Regoli tal-Proċedura sabiex tirrifjuta li tikkonstata s-siġġu vakanti ta’ O. Junqueras i Vies.
69
Din l-analiżi hija, kif iddeċidiet il-Qorti Ġenerali fil-punt 60 tad-digriet appellat, sostnuta mill-formulazzjoni tal-Artikoli 8 u 12 tal-Att Elettorali kif ukoll tal-Artikolu 3(3) tar-Regoli tal-Proċedura, li jfakkru li l-proċedura elettorali tibqa’ rregolata mid-dritt nazzjonali u li jispeċifikaw li l-Parlament għandu biss is-setgħa li jiddeċiedi fuq il-kontestazzjonijiet dwar l-applikazzjoni tal-Att Elettorali, bl-esklużjoni ta’ dawk dwar l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali.
70
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li l-kliem “proċedura elettorali”, li jinsabu fl-Artikolu 8(1) tal-Att Elettorali, ma jindikawx biss ir-regoli tal-vot u ta’ għoti tal-mandati iżda wkoll, kuntrarjament għal dak li jsostni l-appellant, ir-regoli ta’ eliġibbiltà tal-Membri tal-Parlament. Minn dan isegwi li l-ineliġibbiltà li wasslet għar-revoka ta’ mandat ta’ O. Junqueras i Vies b’applikazzjoni tal-Liġi Elettorali Spanjola taqa’, kif iddeċiediet il-Qorti Ġenerali, taħt il-“proċedura elettorali” irregolata mid-dritt nazzjonali, fis-sens tal-Artikolu 8(1) tal-Att Elettorali, li ma huwiex il-Parlament li għandu jistħarreġ l-osservanza tiegħu.
71
Fl-aħħar nett, l-eċċezzjoni ta’ illegalità invokata sussidjarjament mill-appellant fil-konfront tal-Artikolu 13(3) tal-Att Elettorali u tal-Artikolu 4(7) tar-Regoli tal-Proċedura għandha, min-naħa tagħha, tiġi miċħuda bħala inamissibbli, peress li ġiet invokata għall-ewwel darba fil-kuntest tal-appell (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Marzu 2020, Marine Harvest vs Il‑Kummissjoni, C‑10/18 P, EU:C:2020:149, punti 124 sa 126).
72
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li, peress li d-dikjarazzjoni tat‑13 ta’ Jannar 2020 hija ta’ natura purament informattiva u għalhekk ma tipproduċix effetti legali vinkolanti ta’ natura li jaffettwaw l-interessi tal-appellant, bit-tibdil b’mod sinjifikattiv tas-sitwazzjoni legali tiegħu, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi meta ddeċidiet li t-talbiet ta’ O. Junqueras i Vies intiżi għall-annullament ta’ din id-dikjarazzjoni kienu diretti kontra att li ma jistax ikun is-suġġett ta’ rikors għal annullament abbażi tal-Artikolu 263 TFUE.
73
Minn dan isegwi li l-ewwel sat-tielet aggravju tal-appell għandhom jiġu miċħuda.
Fuq ir‑raba’ aggravju
L‑argumenti tal‑partijiet
74
Permezz tar-raba’ aggravju tiegħu, O. Junqueras i Vies jikkontesta l-motivi li permezz tagħhom il-Qorti Ġenerali ċaħdet bħala inammissibbli t-talbiet tiegħu intiżi għall-annullament taċ-ċaħda tat-talba tal‑20 ta’ Diċembru 2019. Huwa jilmenta li l-Qorti Ġenerali vvizzjat id-digriet appellat bi żball ta’ liġi meta ddeċidiet li inizjattiva tal-President tal-Parlament meħuda abbażi tal-Artikolu 8 tar-Regoli tal-Proċedura ma kinitx ta’ natura vinkolanti għall-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri u ma kienet tipproduċi ebda effett fuq is-sitwazzjoni legali tal-Membru tal-Parlament Ewropew ikkonċernat.
75
Il-Parlament u r-Renju ta’ Spanja jqisu li dan l-aggravju għandu jiġi miċħud.
L‑ewalwazzjoni tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
76
Mill-punti 103 sa 106 tad-digriet appellat jirriżulta li, sabiex it-talbiet għall-annullament taċ-ċaħda tat-talba tal‑20 ta’ Diċembru 2019 jiġu miċħuda bħala inammissibbli, il-Qorti Ġenerali bbażat ruħha prinċipalment fuq il-fatt li, fin-nuqqas ta’ risposta espressa mill-President tal-Parlament għal din it-talba u fl-assenza ta’ dispożizzjonijiet jew ta’ ċirkustanzi speċifiċi li jippermettu li tiġi kkaratterizzata t-tnissil ta’ deċiżjoni impliċita ta’ ċaħda, dawn it-talbiet kienu diretti kontra att ineżistenti. Huwa biss għall-finijiet ta’ kompletezza li l-Qorti Ġenerali ppreċiżat, fil-punti 107 sa 137 tad-digriet appellat, li, anki jekk jiġi preżunt li d-dikjarazzjoni tat‑13 ta’ Jannar 2020 tiżvela l-eżistenza ta’ deċiżjoni impliċita ta’ ċaħda tat-talba tal‑20 ta’ Diċembru 2019, it-talbiet tal-appellant intiżi għall-annullament ta’ din id-deċiżjoni għandhom xorta waħda jiġu miċħuda bħala inammissibbli, għaliex indirizzati kontra att li ma jistax ikun is-suġġett ta’ rikors għal annullament. Fil-fatt, skont il-Qorti Ġenerali, b’differenza minn tweġiba mogħtija għal talba għad-difiża tal-privileġġi u immunitajiet imressqa abbażi tal-Artikolu 9 tar-Regoli tal-Proċedura, it-teħid ta’ inizjattiva sabiex jiġu kkonfermati l-privileġġi u l-immunitajiet ta’ Membru Parlamentari Ewropew abbażi tal-Artikolu 8(1) ta’ dawn ir-regoli jirriżulta minn setgħa diskrezzjonali tal-President tal-Parlament u, għaldaqstant, ma għandu ebda natura vinkolanti għall-awtoritajiet nazzjonali kompetenti u lanqas ma għandu ebda effett ġuridiku fuq is-sitwazzjoni tal-Membru tal-Parlament ikkonċernat.
77
Fir-rigward tar-raġunijiet adottati prinċipalment mill-Qorti Ġenerali, l-appellant sempliċement isemmi l-kronoloġija tal-fatti preċedenti għat-talba tal‑20 ta’ Diċembru 2019, mingħajr ma jispjega kif din il-kronoloġija għandha twassal sabiex jiġi kkunsidrat li s-silenzju tal-President tal-Parlament dwar din it-talba wassal għal deċiżjoni impliċita ta’ ċaħda. Tali argument għandu, f’dawn iċ-ċirkustanzi, jitqies bħala inammissibbli. Huwa ma jippermettix li tiġi kkontestata l-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali li r-rikors ippreżentat mill-appellant għall-annullament taċ-ċaħda tat-talba tal‑20 ta’ Diċembru 2019 kien dirett kontra att ineżistenti.
78
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-argument żviluppat għall-kumplament minn O. Junqueras i Vies insostenn tar-raba’ aggravju, li huwa dirett kontra l-motivi kkunsidrati sussidjarjament mill-Qorti Ġenerali fil-punti 107 sa 137 tad-digriet appellat, għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv.
79
Minn dan isegwi li r-raba’ aggravju tal-appell għandu jiġi miċħud u li l-appell għandu jiġi miċħud.
Fuq l‑ispejjeż
80
Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-appell ma jkunx fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż.
81
Skont l-Artikolu 138(1) ta’ dawn ir-Regoli, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 184(1) tagħhom, il-parti li titlef għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż jekk dawn ikunu ntalbu.
82
Peress li l-appellant tilef l-aggravji tiegħu u l-Parlament talab li dan jiġi kkundannat għall-ispejjeż, hemm lok li huwa jiġi kkundannat għall-ispejjeż rispettivi tiegħu, kif ukoll għal dawk sostnuti mill-Parlament.
83
Konformement mal-Artikolu 140(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, applikabbli għall-proċedura tal-appell skont l-Artikolu 184(1) ta’ dawn l-istess regoli, l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet li jintervjenu fit-tilwima għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom. Konsegwentement, ir-Renju ta’ Spanja, intervenjent fil-kuntest ta’ dan l-appell, għandu jbati l-ispejjeż tiegħu.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-appell huwa miċħud.
2)
Oriol Junqueras i Vies għandu jbati, minbarra l-ispejjeż tiegħu, dawk sostnuti mill-Parlament Ewropew.
3)
Ir-Renju ta’ Spanja għandu jbati l-ispejjeż rispettivi tiegħu.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.