62010CJ0078_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C‑78/10,
με αντικείμενο αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως βάσει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Cour d’appel de Rouen (Γαλλία) με απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2010, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 10 Φεβρουαρίου 2010, στο πλαίσιο της δίκης
Marc Berel, ενεργών ως εντολοδόχος της εταιρίας Port Angot Développement,
Emmanuel Hess, ενεργών ως σύνδικος της πτωχεύσεως της εταιρίας Port Angot Développement,
Rijn Schelde Mondia France SA,
Receveur principal des douanes de Rouen Port,
Administration des douanes – Havre port,
Société Port Angot Développement, που υποκαταστάθηκε στα δικαιώματα της Manutention de Produits Chimiques et Miniers Maprochim SAS,
Asia PulP & Paper France EURL,
κατά
Administration des douanes de Rouen,
Receveur principal des douanes du Havre,
Administration des douanes du Havre,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
συγκείμενο από τους J.-C. Bonichot, πρόεδρο τμήματος, K. Schiemann, L. Bay Larsen, C. Toader και A. Prechal (εισηγήτρια), δικαστές,
γενική εισαγγελέας: V. Trstenjak
γραμματέας: C. Strömholm, υπάλληλος διοικήσεως,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 11ης Νοεμβρίου 2010,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
– ο M. Berel, ως εντολοδόχος της εταιρίας Port Angot Développement, εκπροσωπούμενος από τον E. Taÿ Pamart, avocat,
– η Asia PulP & Paper France EURL, εκπροσωπούμενη από τους F. Citron και S. Le Roy, avocats,
– η Γαλλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τους G. de Bergues και B. Cabouat,
– η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τους L. Bouyon και B.-R. Killmann,
αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις της κατά τη συνεδρίαση της 16ης Δεκεμβρίου 2010,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1. Η αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία των άρθρων 213, 233 και 239 του κανονισμού (EΟK) 2913/92 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 1992, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (ΕΕ L 302, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (EK) 82/97 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1996 (ΕΕ 1997, L 17, σ. 1, στο εξής: τελωνειακός κώδικας).
2. Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ M. Berel, ενεργούντος ως εντολοδόχου της εταιρίας Port Angot Développement, που υποκαταστάθηκε στα δικαιώματα των εταιριών Manutention de Produits Chimiques et Miniers Maprochim SAS (στο εξής: Maprochim), Rijn Schelde Mondia France SA (στο εξής: Mondia France) και Asia PulP & Paper France EURL (στο εξής: Asia P & P) προς την Administration des douanes de Rouen (τελωνειακή αρχή της Rouen), τον Receveur principal des douanes du Havre (κεντρικό ταμείο εισπράξεως οφειλών προς το Δημόσιο) και την Administration des douanes du Havre (τελωνειακή αρχή της Χάβρης) (στο εξής: τελωνειακές αρχές) σχετικά με την είσπραξη δασμών οφειλομένων από τις συνοφειλέτριες εις ολόκληρον εταιρίες Maprochim, Asia P & P και Mondia France, όπου οι εν λόγω δασμοί διαγράφηκαν μερικώς έναντι της τελευταίας αυτής εταιρίας.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
3. Το άρθρο 4 του τελωνειακού κώδικα προβλέπει τα εξής:
«Κατά την έννοια του παρόντος κώδικα, νοούνται ως:
[…]
9) Τελωνειακή οφειλή: η υποχρέωση προσώπου να καταβάλει τους εισαγωγικούς δασμούς (τελωνειακή οφειλή κατά την εισαγωγή) […] που επιβάλλονται σε συγκεκριμένα εμπορεύματα σύμφωνα με τις ισχύουσες κοινοτικές διατάξεις.
[…]
12) Οφειλέτης: κάθε πρόσωπο που υποχρεούται να καταβάλει το ποσό τελωνειακής οφειλής.
[…]»
4. Το άρθρο 5 του τελωνειακού κώδικα ορίζει τα ακόλουθα:
«1. […] κάθε πρόσωπο μπορεί να ορίζει αντιπρόσωπό του ενώπιον των τελωνειακών αρχών για τη διεκπεραίωση των πράξεων και των διατυπώσεων που προβλέπονται από την τελωνειακή νομοθεσία.
2. Η αντιπροσώπευση μπορεί να είναι:
– άμεση, οπότε ο αντιπρόσωπος ενεργεί στο όνομα και για λογαριασμό τρίτου,
ή
– έμμεση, οπότε ο αντιπρόσωπος ενεργεί στο όνομά του, αλλά για λογαριασμό τρίτου.
[…]
4. Ο αντιπρόσωπος πρέπει να δηλώσει ότι ενεργεί για λογαριασμό του προσώπου που αντιπροσωπεύει, να διευκρινίσει αν πρόκειται για άμεση ή έμμεση αντιπροσώπευση, καθώς και να έχει πληρεξουσιότητα.
Το πρόσωπο που δεν δηλώνει ότι ενεργεί εξ ονόματος ή για λογαριασμό άλλου προσώπου ή που δηλώνει ότι ενεργεί εξ ονόματος ή για λογαριασμό άλλου προσώπου χωρίς να έχει πληρεξουσιότητα θεωρείται ότι ενεργεί εξ ιδίου ονόματος και για ίδιο λογαριασμό.
[...]»
5. Κατά το άρθρο 202 του τελωνειακού κώδικα:
«1. Τελωνειακή οφειλή κατά την εισαγωγή γεννάται:
α) από την παράτυπη εισαγωγή στο τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας εμπορεύματος υποκείμενου σε εισαγωγικούς δασμούς.
[…]
Κατά την έννοια του παρόντος άρθρου, θεωρείται ως “παράτυπη εισαγωγή” κάθε εισαγωγή κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 38 έως 41 και του άρθρου 177, δεύτερη περίπτωση.
2. Τελωνειακή οφειλή γεννάται τη στιγμή της παράτυπης εισαγωγής.
3. Οφειλέτες είναι:
– το πρόσωπο που ενήργησε την παράτυπη εισαγωγή,
– τα πρόσωπα τα οποία συνήργησαν σ’ αυτήν, ενώ γνώριζαν ή όφειλαν εύλογα να γνωρίζουν ότι ήταν παράτυπη, καθώς και
– τα πρόσωπα που απέκτησαν ή κατείχαν το εν λόγω εμπόρευμα και γνώριζαν ή λογικά όφειλαν να γνωρίζουν, τη στιγμή της απόκτησης ή παραλαβής του, ότι επρόκειτο για εμπόρευμα που έχει εισαχθεί αντικανονικά.»
6. Το άρθρο 203 του τελωνειακού κώδικα έχει ως ακολούθως:
«1. Τελωνειακή οφειλή κατά την εισαγωγή γεννάται:
– από την υπεξαίρεση [απομάκρυνση] υποκείμενου σε εισαγωγικούς δασμούς εμπορεύματος από την τελωνειακή επιτήρηση.
2. Η τελωνειακή οφειλή γεννάται τη στιγμή κατά την οποία το εμπόρευμα διαφεύγει από την τελωνειακή επιτήρηση.
3. Οφειλέτες είναι:
– το πρόσωπο που υπεξήρεσε το εμπόρευμα από την τελωνειακή επιτήρηση,
– τα πρόσωπα που συνήργησαν στην υπεξαίρεση [απομάκρυνση], ενώ γνώριζαν ή λογικά όφειλαν να γνωρίζουν ότι επρόκειτο για υπεξαίρεση [απομάκρυνση] του εμπορεύματος από την τελωνειακή επιτήρηση,
– τα πρόσωπα που απέκτησαν ή κατείχαν το εν λόγω εμπόρευμα, και που γνώριζαν ή λογικά όφειλαν να γνωρίζουν, τη στιγμή της απόκτησης ή παραλαβής του εμπορεύματος, ότι επρόκειτο για εμπόρευμα που είχε υπεξαιρεθεί [απομακρυνθεί] από την τελωνειακή επιτήρηση,
καθώς και,
– ενδεχομένως, το πρόσωπο το οποίο είναι υπεύθυνο για την εκτέλεση των υποχρεώσεων που προκύπτουν από την παραμονή του εμπορεύματος σε προσωρινή εναπόθεση ή από τη χρησιμοποίηση του τελωνειακού καθεστώτος υπό το οποίο έχει τεθεί.»
7. Το άρθρο 213 του τελωνειακού κώδικα ορίζει τα εξής:
«Σε περίπτωση περισσοτέρων οφειλετών για την αυτή τελωνειακή οφειλή, υπέχουν όλοι αλληλέγγυα υποχρέωση για την πληρωμή της εν λόγω οφειλής.»
8. Το άρθρο 233 του εν λόγω κώδικα ορίζει τα ακόλουθα:
«[…] η απόσβεση της τελωνειακής οφειλής επέρχεται:
α) με την καταβολή του ποσού των δασμών·
β) με τη διαγραφή του ποσού των δασμών·
[…]».
9. Το άρθρο 236 του τελωνειακού κώδικα προβλέπει τα εξής:
«1. Η επιστροφή ή η διαγραφή εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών πραγματοποιείται εφόσον αποδεικνύεται ότι κατά τη στιγμή της πληρωμής τους το ποσό τους δεν οφειλόταν νομίμως ή ότι το ποσό βεβαιώθηκε κατά παράβαση του άρθρου 220, παράγραφος 2.
Η διαγραφή εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών πραγματοποιείται εφόσον αποδεικνύεται ότι κατά τη στιγμή της βεβαίωσης τους το ποσό τους δεν οφειλόταν νομίμως ή ότι το ποσό βεβαιώθηκε κατά παράβαση του άρθρου 220, παράγραφος 2.
Δεν χορηγείται επιστροφή ή διαγραφή δασμών, όταν τα γεγονότα που οδήγησαν στην πληρωμή ή τη βεβαίωση ποσού το οποίο δεν οφειλόταν νομίμως προκύπτουν από δόλιο τέχνασμα του ενδιαφερομένου.
2. Η επιστροφή ή η διαγραφή εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών παραχωρείται κατόπιν υποβολής αιτήσεως στο αρμόδιο τελωνείο πριν από την εκπνοή προθεσμίας τριών ετών από την ημερομηνία της γνωστοποίησης των εν λόγω δασμών στον οφειλέτη.
Η προθεσμία αυτή παρατείνεται αν ο ενδιαφερόμενος αποδείξει ότι δεν κατέθεσε την αίτησή του μέσα στην προθεσμία αυτή λόγω τυχαίου γεγονότος ή ανωτέρας βίας.
Οι τελωνειακές αρχές προβαίνουν αυτεπαγγέλτως στην επιστροφή ή τη διαγραφή δασμών όταν οι ίδιες διαπιστώνουν, μέσα στην προθεσμία αυτή, την ύπαρξη μιας από τις καταστάσεις που περιγράφονται στην παράγραφο 1, πρώτο και δεύτερο εδάφιο.»
10. Κατά το άρθρο 239 του ίδιου κώδικα:
«1. Η επιστροφή ή η διαγραφή εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών είναι δυνατή σε περιπτώσεις διαφορετικές από εκείνες που αναφέρονται στα άρθρο 236, 237 και 238, οι οποίες:
– καθορίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής,
– προκύπτουν από περιστάσεις που δεν συνεπάγονται ούτε δόλο ούτε πρόδηλη αμέλεια εκ μέρους του ενδιαφερόμενου. Οι καταστάσεις στις οποίες μπορεί να εφαρμοστεί η διάταξη αυτή, καθώς και οι λεπτομέρειες της διαδικασίας που πρέπει να ακολουθείται καθορίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής. Η επιστροφή ή διαγραφή είναι δυνατόν να υπόκειται σε ειδικούς όρους.
2. Η επιστροφή ή η διαγραφή δασμών για τους λόγους που αναφέρονται στην παράγραφο 1, παραχωρείται κατόπιν υποβολής αιτήσεως στο αρμόδιο τελωνείο πριν από την εκπνοή προθεσμίας δώδεκα μηνών από την ημερομηνία γνωστοποίησης του χρέους των εν λόγω δασμών στον οφειλέτη.
[…]»
11. Το άρθρο 878, παράγραφος 1, του κανονισμού (EΟK) 2454/93 της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 1993, για τον καθορισμό ορισμένων διατάξεων εφαρμογής του κανονισμού 2913/92 (ΕΕ L 253, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (EK) 1677/98 της Επιτροπής, της 29ης Ιουλίου 1998 (ΕΕ L 212, σ. 18, στο εξής: κανονισμός εφαρμογής), προβλέπει τα εξής:
«Η αίτηση επιστροφής ή διαγραφής των εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών, που στη συνέχεια ονομάζεται “αίτηση επιστροφής ή διαγραφής”, υποβάλλεται από το πρόσωπο που κατέβαλε τους δασμούς αυτούς ή υποχρεούται να τους καταβάλει, ή από τα πρόσωπα που το έχουν διαδεχθεί στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του.
Η αίτηση επιστροφής ή διαγραφής μπορεί επίσης να υποβληθεί από τον αντιπρόσωπο του ή των προσώπων που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο.»
12. Το άρθρο 899 του κανονισμού εφαρμογής ορίζει τα ακόλουθα:
«Με την επιφύλαξη της κατά περίπτωση εκτίμησης άλλων καταστάσεων, στο πλαίσιο της διαδικασίας που προβλέπεται στα άρθρα 905 έως 909, και όταν η τελωνειακή αρχή απόφασης, στην οποία υποβάλλεται η αίτηση επιστροφής ή διαγραφής που αναφέρεται στο άρθρο 239, παράγραφος 2, του κώδικα διαπιστώνει:
– ότι οι λόγοι που προβάλλονται για την υποστήριξη της αίτησης αυτής αντιστοιχούν σε μία από τις περιπτώσεις που περιγράφονται στα άρθρα 900 έως 903 και δεν συνεπάγονται προφανή αμέλεια ή δόλο εκ μέρους του ενδιαφερομένου, εγκρίνει την επιστροφή ή τη διαγραφή του ποσού των σχετικών εισαγωγικών δασμών.
Με τον όρο “ενδιαφερόμενος” νοείται το ή τα πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 878, παράγραφος 1, καθώς και, ενδεχομένως, κάθε άλλο πρόσωπο που έχει παρέμβει κατά τη διεκπεραίωση των τελωνειακών διατυπώσεων που συνδέονται με τα συγκεκριμένα εμπορεύματα ή που έχει δώσει τις απαραίτητες οδηγίες για τη διεκπεραίωση των ανωτέρω διατυπώσεων·
– ότι οι λόγοι που προβάλλονται για την υποστήριξη της αίτησης αυτής αντιστοιχούν σε μια από τις περιπτώσεις που περιγράφονται στο άρθρο 904, δεν εγκρίνει την επιστροφή ή τη διαγραφή του ποσού των σχετικών εισαγωγικών δασμών.»
13. Το άρθρο 900, παράγραφος 1, στοιχείο ξ΄, του κανονισμού εφαρμογής ορίζει τα εξής:
«Η επιστροφή ή διαγραφή εισαγωγικών δασμών εγκρίνεται όταν:
[…]
ξ) η τελωνειακή οφειλή γεννάται με άλλο τρόπο από αυτούς που αναφέρονται στο άρθρο 201 του τελωνειακού κώδικα και εφόσον ο ενδιαφερόμενος μπορεί να προσκομίσει πιστοποιητικό καταγωγής […] ή κάθε άλλο κατάλληλο έγγραφο με το οποίο πιστοποιείται ότι τα εισαγόμενα εμπορεύματα θα μπορούσαν, αν είχαν διασαφιστεί για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία, να έχουν τύχει κοινοτικής μεταχείρισης ή δασμολογικής προτιμησιακής μεταχείρισης, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι άλλοι όροι του άρθρου 890.»
Το εθνικό δίκαιο
14. Το άρθρο 1208 του code civil (γαλλικού αστικού κώδικα) ορίζει τα ακόλουθα:
«Εάν ο δανειστής στραφεί κατά ενός εκ των εις ολόκληρον ευθυνόμενων συνοφειλετών, ο οφειλέτης αυτός μπορεί να προβάλει όλες τις ενστάσεις που απορρέουν από τη φύση της ενοχής και όλες τις προσωπικές του ενστάσεις καθώς και όλες τις ενστάσεις που είναι κοινές για όλους τους συνοφειλέτες.
Δεν μπορεί να αντιτάξει τις αμιγώς προσωπικές ενστάσεις άλλων συνοφειλετών.»
15. Κατά το άρθρο 1285 του code civil:
«Η άφεση χρέους ή ανάλογη συμβατική απαλλαγή υπέρ ενός των συνοφειλετών εις ολόκληρον απαλλάσσει όλους τους άλλους οφειλέτες, εκτός αν ο δανειστής ρητώς επιφυλάχθηκε των δικαιωμάτων του έναντι των τελευταίων.
Στην τελευταία αυτή περίπτωση, αυτός δεν μπορεί πλέον να ζητήσει την καταβολή των οφειλομένων παρά μόνον αφαιρουμένου του μέρους της οφειλής εκείνου υπέρ του οποίου προέβη σε άφεση χρέους.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
16. Η Mondia France είναι εταιρία που ειδικεύεται στις εισαγωγές και εξαγωγές προϊόντων δασοκομίας, ειδικότερα χάρτου και ξυλοπολτού, καθώς και στην αποθήκευση και τη λιανική πώληση των εμπορευμάτων αυτών. Προς τούτο, διαθέτει άδεια λειτουργίας τελωνειακών αποθηκών και χώρων προσωρινής εναποθέσεως (λεγόμενων «MADT») στις πόλεις Rouen και Χάβρη.
17. Η εταιρία Asia P & P, που είναι πελάτης της Mondia France, ανέθεσε στην τελευταία τις εργασίες που συνδέονται με τη μεταφορά, την εναποθήκευση και τον εκτελωνισμό των εμπορευμάτων που διαθέτει στην αγορά εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κυρίως χάρτου προελεύσεως Ινδονησίας.
18. Η Mondia France είχε αναθέσει στη Maprochim, εταιρία εκτελωνισμού, να προβαίνει για λογαριασμό της σε εργασίες εκτελωνισμού των εμπορευμάτων αυτών.
19. Τον Απρίλιο του 2000 οι τελωνειακές αρχές διεξήγαγαν έρευνα σχετικά με τις πράξεις εισαγωγής και εξαγωγής των εμπορευμάτων αυτών, που είχαν πραγματοποιηθεί το 1998 και το 1999 τόσο στη Χάβρη όσο και στη Rouen.
20. Από την έρευνα αυτή διαπιστώθηκε ότι ένα μέρος των αποθηκευμένων στις εγκαταστάσεις της Mondia France εμπορευμάτων είχε παραδοθεί στην Asia P & P χωρίς τις αναγκαίες διατυπώσεις εκτελωνισμού. Όσον αφορά τα εμπορεύματα αυτά, οι ως άνω αρχές έκριναν ότι διαπράχθηκε η παράβαση της εισαγωγής χωρίς διασάφηση.
21. Όσον αφορά ένα άλλο μέρος των εμπορευμάτων, διαπιστώθηκε ότι είχαν παραδοθεί χωρίς διατυπώσεις εκτελωνισμού, καθόσον αυτές πραγματοποιήθηκαν μόνο μετά την ημερομηνία εξόδου των εμπορευμάτων αυτών από τους εγκεκριμένους αποθηκευτικούς χώρους της Mondia France. Για τα εμπορεύματα αυτά οι τελωνειακές αρχές έκριναν ότι διαπράχθηκε η παράβαση της απομακρύνσεως των εμπορευμάτων από την τελωνειακή επιτήρηση.
22. Τότε οι τελωνειακές αρχές γνωστοποίησαν στις εταιρίες Mondia France, Asia P & P και Maprochim τις παραβάσεις που αυτές είχαν διαπράξει και ζήτησαν την καταβολή των δασμών και των φόρων οι οποίοι αντιστοιχούσαν στην παράδοση των εμπορευμάτων αυτών και οι οποίοι αποτελούνταν από δασμολογικές και λοιπές επιβαρύνσεις. Στη συνέχεια, εξέδωσαν πράξη εισπράξεως σε βάρος των ως άνω τριών εταιριών, ιδίως προς είσπραξη οφειλομένων δασμών.
23. Μετά την εκ μέρους των τελωνειακών αρχών απόρριψη των ενστάσεών τους κατά της εν λόγω πράξεως, οι τρεις αυτές εταιρίες προσέφυγαν ενώπιον των αρμοδίων δικαστηρίων της Χάβρης και της Rouen ζητώντας την ακύρωση τόσο της πράξεως εισπράξεως όσο και των αποφάσεων με τις οποίες απορρίφθηκαν οι ως άνω ενστάσεις. Το επιληφθέν της υποθέσεως Tribunal d’instance du Havre παρέπεμψε την υπόθεση στο Tribunal d’instance de Rouen λόγω συναφείας.
24. Στις 31 Οκτωβρίου 2000, η Mondia France υπέβαλε επιπροσθέτως στη Γενική Διεύθυνση Τελωνείων αίτημα διαγραφής δασμών, δυνάμει των άρθρων 239 του τελωνειακού κώδικα και 900, παράγραφος 1, στοιχείο ξ΄, του κανονισμού εφαρμογής, επικαλούμενη την έλλειψη δολίων ενεργειών ή πρόδηλης αμελείας και ζητώντας a posteriori την προνομιακή δασμολογική μεταχείριση που προβλέπεται για χαρτί προελεύσεως Ινδονησίας.
25. Αρχικώς, το αίτημα αυτό απορρίφθηκε, καθόσον η Γενική Διεύθυνση Τελωνείων είχε λάβει προηγουμένως τη γνώμη της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων η οποία της γνωστοποίησε, με έγγραφο της 7ης Οκτωβρίου 2004, ότι έπρεπε να ληφθεί υπόψη το ενδεχόμενο υπάρξεως πρόδηλης αμελείας εκ μέρους της Mondia France. Προσφυγή κατά του εγγράφου αυτού απορρίφθηκε ως προδήλως απαράδεκτη με διάταξη του Πρωτοδικείου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 25ης Ιανουαρίου 2007, T-55/05, Rijn Schelde Mondia France κατά Επιτροπής.
26. Εντούτοις, στη συνέχεια, οι τελωνειακές αρχές, λαμβανομένων υπόψη νέων στοιχείων που περιήλθαν σε γνώση τους, παρέσχαν μερική διαγραφή στη Mondia France με έγγραφα της 6ης Φεβρουαρίου και της 3ης Μαρτίου 2006.
27. Με απόφαση της 11ης Απριλίου 2008 το αρμόδιο Tribunal d’instance de Rouen, λαμβάνοντας υπόψη την εν λόγω διαγραφή, απέρριψε τις αιτήσεις ακυρώσεως των Mondia France, Asia P & P και Maprochim όσον αφορά τις πράξεις εισπράξεως των σχετικών δασμών.
28. Όσον αφορά τη διαγραφή δασμών που ζητούσαν οι Asia P & P και Maprochim, το εν λόγω δικαστήριο δέχθηκε ότι από το άρθρο 1208 του αστικού κώδικα προέκυπτε ότι, δεδομένου ότι κάθε εις ολόκληρον ευθυνόμενος συνοφειλέτης πρέπει να λογίζεται ως αναγκαίος εκπρόσωπος των συνοφειλετών του, το δεδικασμένο έναντι ενός εξ αυτών δεσμεύει και τους υπολοίπους, τούτο δε ακόμα και όταν εκείνοι δεν μετείχαν στη δίκη.
29. Το ως άνω δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Mondia France, υποβάλλοντας αίτημα διαγραφής δασμών, έπρεπε να θεωρηθεί ότι ενήργησε όχι μόνον για δικό της λογαριασμό, αλλά επίσης ως εκπρόσωπος του εις ολόκληρον ευθυνόμενου συνοφειλέτη, ήτοι της Asia P & P.
30. Κατά συνέπεια, το Tribunal d’instance de Rouen μείωσε το ποσό της τελωνειακής οφειλής της Asia P & P κατά το ποσό των μερικώς διαγραφέντων δασμών βάσει της παραχωρηθείσας στη Mondia France διαγραφής, ώστε το ποσό της σχετικής οφειλής να είναι το ίδιο με εκείνο της τελευταίας αυτής εταιρίας. Έτσι, η οφειλή της Asia P & P, που ήταν 980 058,65 ευρώ, μειώθηκε σε 224 390,73 ευρώ.
31. Όσον αφορά τη Maprochim, το Tribunal d’instance de Rouen έκρινε ότι την εταιρία αυτή βάρυνε τελωνειακή οφειλή ύψους 49 284 ευρώ κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 203, παράγραφος 3, του τελωνειακού κώδικα επειδή αυτή συνήργησε στην απομάκρυνση του εμπορεύματος από την τελωνειακή επιτήρηση γνωρίζοντας ή οφείλοντας ευλόγως να γνωρίζει ότι επρόκειτο για μια τέτοια απομάκρυνση.
32. Το δικαστήριο αυτό δέχθηκε ακόμη ότι η Maprochim δεν εδικαιούτο διαγραφή δασμών δυνάμει του άρθρου 236 του εν λόγω κώδικα, διότι η διάταξη αυτή δεν έχει εφαρμογή όταν πρόκειται για τελωνειακή οφειλή που γεννάται όχι λόγω της θέσεως των εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία, αλλά λόγω απομακρύνσεώς τους από την τελωνειακή επιτήρηση.
33. Οι Mondia France, Asia P & P και Maprochim, καθώς και οι τελωνειακές αρχές, άσκησαν έφεση κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του Cour d’appel de Rouen.
34. Το αιτούν δικαστήριο εκτιμά, καταρχάς, ότι, καθόσον οι κοινοποιηθείσες στην Asia P & P πράξεις εισπράξεως ήταν νομότυπες, η εταιρία αυτή δεν μπορούσε πλέον να υποβάλει αίτημα διαγραφής τελωνειακής οφειλής ενώπον του δικαστηρίου αυτού, λόγω λήξεως της προθεσμίας δώδεκα μηνών την οποία προβλέπει το άρθρο 239, παράγραφος 2, του τελωνειακού κώδικα.
35. Στη συνέχεια, το αιτούν δικαστήριο απέρριψε το επιχείρημα της Asia P & P ότι η εν λόγω εταιρία έπρεπε να επωφεληθεί της διαγραφής που είχε παραχωρηθεί στη Mondia France, καθόσον αυτή διέθετε εξουσία γενικής αντιπροσωπεύσεως και, επομένως, υπέβαλε το αίτημα διαγραφής και για λογαριασμό της Asia P & P. Συναφώς, το ως άνω δικαστήριο έκρινε ότι οι προϋποθέσεις που προβλέπει το άρθρο 5, παράγραφος 4, του τελωνειακού κώδικα είναι γενικής ισχύος και ότι εν προκειμένω δεν πληρούται καμία από αυτές.
36. Τέλος, όσον αφορά πάντοτε την Asia P & P, το αι τούν δικαστήριο έκρινε ακόμη ότι η υπέρ της Mondia France απόφαση περί διαγραφής δασμών αποτελούσε προσωπική ένσταση της τελευταίας, υπό την έννοια του άρθρου 1208 του αστικού κώδικα, την οποία η Asia P & P δεν μπορούσε να επικαλεστεί καθαυτή, όπως επίσης δεν μπορούσε να την επικαλεστεί διότι αυτή δεν είναι κοινή για όλους τους άλλους συνοφειλέτες εις ολόκληρον.
37. Το δικαστήριο αυτό διερωτάται ωστόσο αν τα άρθρα 213, 233 και 239 του τελωνειακού κώδικα εμποδίζουν την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αντιπροσωπεύσεως των συνοφειλετών εις ολόκληρον που απορρέει, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, από τα άρθρα 1200 επ. του αστικού κώδικα, παρέχοντας με τον τρόπο αυτόν τη δυνατότητα στην Asia P & P, που είχε αναθέσει εντολή στη Mondia France να προβεί στον σχετικό εκτελωνισμό, να επωφεληθεί από τη διαγραφή η οποία είχε χορηγηθεί στην τελευταία αυτή εταιρία δυνάμει του άρθρου 239 του εν λόγω κώδικα και του άρθρου 900, παράγραφος 1, στοιχείο ξ΄, του κανονισμού εφαρμογής.
38. Το ίδιο ζήτημα απασχολεί το ως άνω δικαστήριο όσον αφορά την εταιρία Port Angot Développement, η οποία υποκαταστάθηκε στα δικαιώματα της Maprochim και τελεί υπό πτώχευση, καθόσον η εταιρία αυτή ζήτησε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου να επωφεληθεί από τη χορηγηθείσα υπέρ της Mondia France διαγραφή, την οποία το Tribunal d’instance de Rouen δέχθηκε και υπέρ της Asia P & P δυνάμει της ίδιας αρχής της αμοιβαίας αντιπροσωπεύσεως των συνοφειλετών εις ολόκληρον.
39. Υπό τις συνθήκες αυτές, το Cour d’appel de Rouen αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Απαγορεύουν τα άρθρα 213, 233 και 239 του […] τελωνειακού κώδικα στον αλληλεγγύως και εις ολόκληρον ευθυνόμενο συνοφειλέτη τελωνειακής οφειλής που δεν επωφελήθηκε από απόφαση διαγραφής της εν λόγω οφειλής να αντιτάξει στη διοικητική αρχή που είναι επιφορτισμένη με την είσπραξη της οφειλής την απόφαση διαγραφής βάσει του άρθρου 239 του [τελωνειακού κώδικα] την οποία έχει κοινοποιήσει η εν λόγω αρχή σε άλλο συνοφειλέτη, προκειμένου να απαλλαγεί της υποχρεώσεως καταβολής της τελωνειακής οφειλής;»
Επί του προδικαστικού ερωτήματος
40. Με το ερώτημά του το αιτούν δικαστήριο ερωτά κατ’ ουσίαν αν τα άρθρα 213, 233 και 239 του τελωνειακού κώδικα έχουν την έννοια ότι, στο πλαίσιο υποχρεώσεως αλληλεγγύης όσον αφορά τελωνειακή οφειλή υπό την έννοια του εν λόγω άρθρου 213 όπως αυτή της κύριας δίκης, αυτά εμποδίζουν την εφαρμογή αρχής του εθνικού δικαίου από την οποία προκύπτει ότι κάθε συνοφειλέτης μπορεί να επικαλείται τη χορηγούμενη σε οποιονδήποτε από τους συνοφειλέτες μερική διαγραφή δασμών δυνάμει του εν λόγω άρθρου 239, έτσι ώστε η απόσβεση της οφειλής την οποία προβλέπει το άρθρο 233, πρώτο εδάφιο, στοιχείο β΄, του ίδιου κώδικα να αφορά την οφειλή καθαυτή και να απαλλάσσει, επομένως, το σύνολο των συνοφειλετών εις ολόκληρον από την υποχρέωση εξοφλήσεώς της μέχρι του ποσού της χορηγηθείσας διαγραφής.
41. Συναφώς, πρέπει να σημειωθεί ότι, αντιθέτως προς τα άρθρα 3, δεύτερο εδάφιο, και 4, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1031/88 του Συμβουλίου, της 18ης Απριλίου 1988, για τον καθορισμό των προσώπων που υποχρεούνται στην καταβολή τελωνειακής οφειλής (ΕΕ L 102, σ. 5), το οποίο επιβάλλει, σε περίπτωση πολλών οφειλετών για την ίδια τελωνειακή οφειλή, «αλληλέγγυα υποχρέωση […], σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν στα κράτη μέλη», το άρθρο 213 του τελωνειακού κώδικα, που αντικατέστησε τις εν λόγω διατάξεις, δεν περιλαμβάνει πλέον παραπομπή στο εθνικό δίκαιο.
42. Το εν λόγω άρθρο 213 περιορίζεται στην υπογράμμιση της αρχής της αλληλεγγύης σε περίπτωση περισσοτέρων του ενός οφειλετών για την ίδια τελωνειακή οφειλή. Συγκεκριμένα, δεν προβλέπει κανέναν πιο συγκεκριμένο κανόνα περί εφαρμογής στην πράξη της αλληλεγγύης αυτής, ιδίως όσον αφορά την ενδεχόμενη επίπτωση διαγραφής υπέρ ενός των συνοφειλετών επί των υποχρεώσεων των λοιπών οφειλετών.
43. Ακόμη, ένας τέτοιος κανόνας δεν προβλέπεται ούτε από άλλες διατάξεις του τελωνειακού κώδικα, αλλ’ ούτε και από τον κανονισμό εφαρμογής.
44. Έτσι, καίτοι το άρθρο 233, πρώτο εδάφιο, στοιχείο β΄, του τελωνειακού κώδικα προβλέπει την απόσβεση της τελωνειακής οφειλής σε περίπτωση διαγραφής δασμών, η διάταξη αυτή όμως δεν διευκρινίζει αν η εν λόγω απόσβεση, σε περίπτωση πλειόνων οφειλετών, αφορά μόνον τον αιτούντα τη διαγραφή ή αν αυτή επεκτείνεται επίσης και κατ’ ανάγκη στους λοιπούς συνοφειλέτες.
45. Ωστόσο, ερμηνεία της διατάξεως αυτής περιορίζουσα την απόσβεση της τελωνειακής οφειλής μόνο στον υποβαλόντα το αίτημα διαγραφής δικαιολογείται λαμβανομένου υπόψη ενός συνόλου σοβαρών στοιχείων.
46. Πρώτον, η διαγραφή δασμών, καθόσον συνιστά, κατά το άρθρο 233, πρώτο εδάφιο, στοιχείο β΄, του τελωνειακού κώδικα, λόγο αποσβέσεως της τελωνειακής οφειλής, πρέπει να ερμηνεύεται στενά. Πράγματι, το άρθρο αυτό αποσκοπεί στην ικανοποίηση της ανάγκης προστασίας των ιδίων πόρων της Ένωσης (βλ. επ’ αυτού, μεταξύ άλλων, απόφαση της 29ης Απριλίου 2010, C-230/08, Dansk Transport og Logistik, Συλλογή 2010, σ. I‑3799, σκέψη 51 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
47. Δεύτερον, από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει επίσης ότι τα κράτη μέλη διατηρούν τη δυνατότητα λήψεως μέτρων ικανών να συντελέσουν ουσιαστικά στην επίτευξη των σκοπών της κοινοτικής τελωνειακής νομοθεσίας, ιδίως στην αποτελεσματική είσπραξη της τελωνειακής οφειλής, και μπορούν με τον τρόπο αυτόν να θεσπίζουν ενδεχομένως κανόνες που να διασαφηνίζουν τις προϋποθέσεις εφαρμογής των διατάξεων που προβλέπει η εν λόγω ρύθμιση, με βάση τους σκοπούς αυτούς και σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 23ης Σεπτεμβρίου 2004, C-414/02, Spedition Ulustrans, Συλλογή 2004, σ. I-8633, σκέψη 38 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
48. Πρέπει να προστεθεί ότι το άρθρο 213 του τελωνειακού κώδικα επιδιώκει ακριβώς την επίτευξη του σκοπού της αποτελεσματικής εισπράξεως της τελωνειακής οφειλής και, επομένως, την εξασφάλιση της προστασίας των ιδίων πόρων της Ένωσης. Πράγματι, ο μηχανισμός αλληλεγγύης αποτελεί συμπληρωματικό νομικό μέσο στη διάθεση των εθνικών αρχών προς ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των ενεργειών τους στον τομέα της εισπράξεως της τελωνειακής οφειλής.
49. Όμως, στο πλαίσιο υποχρεώσεως αλληλεγγύης σε σχέση με μια τελωνειακή οφειλή υπό την έννοια του άρθρου 213 του τελωνειακού κώδικα, η εφαρμογή αρχής του εθνικού δικαίου όπως αυτής της αμοιβαίας αντιπροσωπεύσεως των συνοφειλετών εις ολόκληρον περί της οποίας κάνει λόγο το αιτούν δικαστήριο, από την οποία προκύπτει ότι η διαγραφή δασμών που παραχωρείται δυνάμει του άρθρου 239 του εν λόγω κώδικα σε έναν από τους συνοφειλέτες μπορεί να προβληθεί από όλους τους άλλους συνοφειλέτες έναντι της αρμόδιας αρχής προκειμένου αυτοί να απαλλαγούν από την οφειλή, έτσι ώστε η απόσβεσή της, όπως η προβλεπόμενη στο άρθρο 233, πρώτο εδάφιο, στοιχείο β΄, του ίδιου κώδικα, να αφορά κατ’ ανάγκη την οφειλή στο σύνολό της, δεν συμβάλλει στην επίτευξη του ως άνω σκοπού, ο οποίος είναι κεφαλαιώδους σημασίας στο πλαίσιο της κανονιστικής ρυθμίσεως περί τελωνείων.
50. Τρίτον, επίσης δεν προκύπτει ότι η εφαρμογή της αρχής αυτής του εθνικού δικαίου και οι ριζικές συνέπειες που έχει για την τελωνειακή οφειλή δικαιολογούνται όσον αφορά τα χαρακτηριστικά μιας αποφάσεως περί διαγραφής δασμών στηριζόμενης στο άρθρο 239 του τελωνειακού κώδικα όπως αυτή της κύριας δίκης.
51. Εν προκειμένω, η υποχρέωση αλληλεγγύης που έχουν οι τρεις συνοφειλέτριες ως προς τελωνειακή οφειλή εταιρίες δεν προκύπτει από το ίδιο γενεσιουργό γεγονός. Πράγματι, ορισμένες από αυτές υποχρεούνται στην εξόφληση της ως άνω οφειλής επειδή το γενεσιουργό της τελωνειακής οφειλής γεγονός συνδέεται με τις ίδιες αυτές εταιρίες· συγκεκριμένα, το εν λόγω γεγονός είναι είτε η παράτυπη εισαγωγή εμπορεύματος στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης υπό την έννοια του άρθρου 202 του τελωνειακού κώδικα, είτε η απομάκρυνση εμπορεύματος από την τελωνειακή επιτήρηση υπό την έννοια του άρθρου 203 του ίδιου κώδικα. Η υποχρέωση αλληλεγγύης που έχουν οι λοιπές εταιρίες απορρέει είτε από τη συμμετοχή τους σε μια τέτοια εισαγωγή ή απομάκρυνση, είτε από το γεγονός ότι απέκτησαν ή κατείχαν το εν λόγω εμπόρευμα.
52. Σε μια τέτοια κατάσταση, η εξέταση της εκ μέρους του ενδιαφερομένου ελλείψεως δόλου και πρόδηλης αμελείας, προϋπόθεση από την οποία το άρθρο 239 του τελωνειακού κώδικα εξαρτά τη χορήγηση διαγραφής εισαγωγικών δασμών, πρέπει να πραγματοποιείται λαμβανομένων υπόψη των συγκεκριμένων περιστάσεων σε σχέση με το γενεσιουργό γεγονός της τελωνειακής οφειλής όσον αφορά καθέναν από τους συνοφειλέτες, καθώς και με την προσωπική επαγγελματική πείρα και την επιμέλεια κάθε συνοφειλέτη σε συνάρτηση με τα πραγματικά περιστατικά που του προσάπτονται και που στηρίζουν την υποχρέωσή του αλληλεγγύης.
53. Συνάγεται επίσης ότι, σε καταστάσεις όπως αυτή της κύριας δίκης, τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την εξέταση της προσωπικής καταστάσεως κάθε συνοφειλέτη καταρχήν δεν μπορούν επεκτείνονται έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη όσον αφορά και άλλους συνοφειλέτες.
54. Εξάλλου, αντιθέτως προς υποστηρίζει η Asia P & P, μια τέτοια επέκταση δεν μπορεί να δικαιολογείται ούτε λόγω του ότι η Mondia France, που ήταν η εταιρία εκείνη η οποία είχε υποβάλει το αίτημα διαγραφής δασμών, υπέβαλε το αίτημα αυτό ως γενικός για τελωνειακές υποθέσεις εντολοδόχος της Asia P & P, που είναι άλλος συνοφειλέτης της τελωνειακής οφειλής.
55. Πράγματι, όπως σημείωσε το αιτούν δικαστήριο, μια τέτοια αντιπροσώπευση στον τομέα της διαγραφής δασμών εξαρτάται από την τήρηση των προϋποθέσεων που προβλέπει το άρθρο 5, παράγραφος 4, του τελωνειακού κώδικα. Επιπλέον, αρκεί η διαπίστωση ότι το αιτούν δικαστήριο, μόνο αρμόδιο για να εφαρμόσει το δίκαιο της Ένωσης στα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως της κύριας δίκης, έκρινε ότι δεν πληρούται καμία από τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις όσον αφορά το αίτημα διαγραφής δασμών που υπέβαλε η Mondia France.
56. Όσον αφορά τη Maprochim, είναι σαφές ότι η εταιρία αυτή, που ενήργησε ως αντιπρόσωπος της εταιρίας Mondia France υπό την έννοια του άρθρου 5 του τελωνειακού κώδικα προς διεκπεραίωση για λογαριασμό της των διατυπώσεων εκτελωνισμού των εμπορευμάτων, δεν μπορεί να ισχυρίζεται ότι εκπροσωπήθηκε από την τελευταία εταιρία όταν αυτή ζήτησε τη διαγραφή δασμών.
57. Περαιτέρω, η Maprochim δεν μπορεί να επικαλείται ούτε τη διαπιστωθείσα έλλειψη πρόδηλης αμελείας της Mondia France, που είναι ο επιχειρηματίας τον οποίο αυτή εκπροσωπούσε.
58. Συναφώς, το Δικαστήριο έχει επισημάνει ότι ο επιχειρηματίας ο οποίος προσφεύγει σε εκτελωνιστή, στο πλαίσιο είτε άμεσης είτε έμμεσης αντιπροσωπεύσεως, είναι εν πάση περιπτώσει ο οφειλέτης της τελωνειακής οφειλής έναντι των τελωνειακών αρχών και δεν μπορεί να απαλλαγεί από την ευθύνη του επικαλούμενος σφάλματα που διέπραξε ο εκτελωνιστής αυτός (βλ. απόφαση της 20ής Νοεμβρίου 2008, C-38/07 P, Heuschen & Schrouff Oriëntal Foods Trading κατά Επιτροπής, Συλλογή 2008, σ. I-8599, σκέψη 52).
59. Ομοίως, το Δικαστήριο έχει δεχθεί ότι τα στοιχεία που αφορούν την ενδεχόμενη αμέλεια εκτελωνιστή, περιλαμβανομένου του επιπέδου της επαγγελματικής πείρας του, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση της αμέλειας του εκπροσωπούμενου εισαγωγέα, καθόσον δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι οι επιχειρηματίες που προσφεύγουν στις υπηρεσίες εκτελωνιστή μπορούν να απαλλάσσονται από την εκ των υστέρων υποχρέωση καταβολής τελωνειακών δασμών επικαλούμενοι την απειρία του στον τομέα των τελωνειακών διατυπώσεων (βλ., επ’ αυτού, απόφαση Heuschen & Schrouff Oriëntal Foods Trading κατά Επιτροπής, προαναφερθείσα, σκέψεις 53 και 54).
60. Πάντως, ουδόλως συνάγεται ότι, αντιστρόφως, εκτελωνιστής, στις υπηρεσίες του οποίου κανονικά προσφεύγουν οι ενδιαφερόμενοι λόγω της επαγγελματικής του πείρας όσον αφορά τις τελωνειακές διατυπώσεις, πρέπει να μπορεί να επικαλείται την απειρία στον τομέα αυτό του επιχειρηματία τον οποίο εκπροσωπεί.
61. Εξ αυτών πρέπει να συναχθεί ότι από τον μηχανισμό του άρθρου 239 του τελωνειακού κώδικα προκύπτει ότι μόνον ο υποβαλών αίτημα διαγραφής μπορεί να επικαλείται απόφαση περί διαγραφής δασμών στηριζόμενη στην ως άνω διάταξη, όπως αυτή της κύριας δίκης.
62. Το ως άνω συμπέρασμα επιρρωννύεται εξάλλου από την αρχή κατά την οποία η επιστροφή ή η διαγραφή εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών, που μπορεί να παρασχεθεί μόνον υπό ορισμένες προϋποθέσεις και σε ειδικώς προβλεπόμενες περιπτώσεις, συνιστά εξαίρεση από το κανονικό σύστημα εισαγωγών και εξαγωγών και, κατά συνέπεια, οι προβλέπουσες μια τέτοια επιστροφή ή διαγραφή διατάξεις πρέπει να ερμηνεύονται στενά. (βλ., ιδίως, απόφαση της 11ης Νοεμβρίου 1999, C-48/98, Söhl & Söhlke, Συλλογή 1999, σ. I-7877, σκέψη 52).
63. Τέλος, σε καταστάσεις όπως αυτή της κύριας δίκης, αν υπήρχε δυνατότητα εφαρμογής της αρχής του εθνικού δικαίου που προβλέπει την αμοιβαία αντιπροσώπευση των συνοφειλετών εις ολόκληρον, τούτο θα είχε ως αποτέλεσμα ότι, σε όλες τις περιπτώσεις, δεν θα μπορούσε να ζητηθεί η εξόφληση της τελωνειακής οφειλής, ενώ θα υφίστατο κίνδυνος οι άλλοι συνοφειλέτες πέραν του υποβαλόντος αίτημα διαγραφής να μην πληρούν την προϋπόθεση περί ελλείψεως δόλου και πρόδηλης αμελείας, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις συγκεκριμένες περιστάσεις που συνδέονται με το γενεσιουργό γεγονός της υποχρεώσεώς τους αλληλεγγύης σχετικά με την τελωνειακή οφειλή όσο και τη δική τους επαγγελματική πείρα και επιμέλεια.
64. Μια τέτοια συνέπεια θα ήταν αντίθετη προς την αρχή της αναλογικότητας και, επομένως, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 47 της παρούσας αποφάσεως, θα υπερέβαινε τα όρια της διακριτικής ευχέρειας των κρατών μελών προς προσδιορισμό των προϋποθέσεων εφαρμογής των διατάξεων που προβλέπει η τελωνειακή ρύθμιση.
65. Συνεπώς, σε μια κατάσταση όπου υφίσταται υποχρέωση αλληλεγγύης όσον αφορά τελωνειακή οφειλή, όπως αυτή της κύριας δίκης, η απόσβεση της οφειλής αυτής σε περίπτωση διαγραφής δασμών περί της οποίας γίνεται λόγος στο άρθρο 233, πρώτο εδάφιο, στοιχείο β΄, του τελωνειακού κώδικα αφορά μόνον τον υποβαλόντα αίτημα διαγραφής δασμών και δεν επε κτείνεται έτσι ώστε να καλύπτει τους λοιπούς συνοφειλέτες.
66. Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, στο υποβληθέν ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι τα άρθρα 213, 233 και 239 του τελωνειακού κώδικα έχουν την έννοια ότι, στο πλαίσιο μιας υποχρεώσεως αλληλεγγύης όσον αφορά τελωνειακή οφειλή υπό την έννοια του ως άνω άρθρου 213 όπως αυτή της κύριας δίκης, εμποδίζουν την εφαρμογή αρχής του εθνικού δικαίου από την οποία προκύπτει ότι η μερική διαγραφή δασμών που χορηγείται δυνάμει του εν λόγω άρθρου 239 σε έναν από τους συνοφειλέτες μπορεί να προβάλλεται από όλους τους άλλους συνοφειλέτες, έτσι ώστε η απόσβεση της οφειλής την οποία προβλέπει το άρθρο 233, πρώτο εδάφιο, στοιχείο β΄, του ίδιου κώδικα να αφορά την οφειλή καθαυτή και να απαλλάσσει, επομένως, το σύνολο των συνοφειλετών εις ολόκληρον από την σχετική υποχρέωση πληρωμής μέχρι του ποσού της παραχωρηθείσας διαγραφής.
Επί των δικαστικών εξόδων
67. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφαίνεται:
Τα άρθρα 213, 233 και 239 κανονισμού (EΟK) 2913/92 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 1992, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (EK) 82/97 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1996, έχουν την έννοια ότι, στο πλαίσιο μιας υποχρεώσεως αλληλεγγύης όσον αφορά τελωνειακή οφειλή υπό την έννοια του ως άνω άρθρου 213 όπως αυτή της κύριας δίκης, εμποδίζουν την εφαρμογή αρχής του εθνικού δικαίου από την οποία προκύπτει ότι η μερική διαγραφή δασμών που χορηγείται δυνάμει του εν λόγω άρθρου 239 σε έναν από τους συνοφειλέτες μπορεί να προβάλλεται από όλους τους άλλους συνοφειλέτες, έτσι ώστε η απόσβεση της οφειλής την οποία προβλέπει το άρθρο 233, πρώτο εδάφιο, στοιχείο β΄, του ίδιου κώδικα να αφορά την οφειλή καθαυτή και να απαλλάσσει, επομένως, το σύνολο των συνοφειλετών εις ολόκληρον από την σχετική υποχρέωση πληρωμής μέχρι του ποσού της παραχωρηθείσας διαγραφής.