61984C0227
ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΫ ΕΙΣΑΓΓΕΛΈΑ
SIR GORDON SLYNN
της 4ης Ιουλίου 1985 (
*1
)
Κύριε πρόεδρε,
Κύριοι δικαστές,
Το Finanzgericht ( Φορολογικό Εφετείο ) του Μονάχου υπέβαλε στις 20 Αυγούστου 1984 αίτηση, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιόν του μεταξύ Texas Instruments Deutschland GmbH ( « Texas Instruments » ) και Hauptzollamt ( Κεντρικού Τελωνείου ) του κέντρου της πόλεως του Μονάχου. Στο πλαίσιο της διαφοράς αυτής η εταιρία Texas Instruments αμφισβητεί απόφαση περί επιβολής δασμού σε ηλεκτρονικές μνήμες που έχουν τη δυνατότητα προγραμματισμού και διαγραφής με υπεριώδεις ακτίνες ( Eproms ) τις οποίες είχε εισαγάγει από τη Σιγκαπούρη τον Ιανουάριο του 1980.
Οι εξωτερικές διαστάσεις των εισαχθέντων Eproms ήταν 15,1 x 30,4 χιλιοστόμετρα. Το τελωνείο τα κατέταξε στην κλάση 85.21 Δ II του κοινού δασμολογίου. Η επιβολή δασμού ύψους 17 0/0 συνεπήγετο επιβάρυνση 49290,94 γερμανικών μάρκων.
Σύμφωνα με το άρθρο 28 της Συνθήκης ΕΟΚ,
« κάθε αυτόνομη τροποποίηση ή αναστολή των δασμών του κοινού δασμολογίου αποφασίζεται από το Συμβούλιο ομοφώνως... Οι τροποποιήσεις ή αναστολές αυτές δύνανται να παραταθούν, με τους αυτούς όρους, μόνο για μία δεύτερη περίοδο έξι μηνών ».
Το Συμβούλιο έχει τη δυνατότητα να αποφασίζει τροποποιήσεις ή αναστολές χωρίς προηγούμενη πρόταση της Επιτροπής.
Στις 11 Δεκεμβρίου 1979 το Συμβούλιο θέσπισε, κατ' εφαρμογή του άρθρου 28, τον κανονισμό 2841/79 (OJ 1979, L 322, σ. 4), σύμφωνα με το άρθρο 1 του οποίου αναστέλλονταν ολικώς από 1 Ιανουαρίου μέχρι 30 Ιουνίου 1980 οι αυτόνομοι δασμοί του κοινού δασμολογίου επί των εμπορευμάτων που υπάγονταν στην κλάση 85.21 Δ II του ICA, τα οποία περιγράφονταν ως εξής: « ηλεκτρονικές μνήμες υπό μορφή ολοκληρωμένων μονολιθικών κυκλωμάτων, που έχουν τη δυνατότητα προγραμματισμού και διαγραφής με υπεριώδεις ακτίνες (Eproms), η χωρητικότητα των οποίων είναι 32 Κ bit ή 64 Κ bit και αναγράφεται στο πλαίσιο, οι διαστάσεις του οποίου δεν υπερβαίνουν τα 14,2 x 33,3 χιλιοστόμετρα και το οποίο στην άνω επιφάνεια φέρει οθόνη από χαλαζία και 12 ακροδέκτες σε κάθε κατά μήκος πλευρά ».
Τα εμπορεύματα που εισήγαγε η Texas Instruments δεν υπήχθησαν στην εν λόγω ευεργετική διάταξη περί αναστολής, για το μοναδικό όπως φαίνεται λόγο ότι οι εξωτερικές τους διαστάσεις υπερέβαιναν τα 14,2 x 33,3 χιλιοστόμετρα, εφόσον η μικρή πλευρά ήταν 15,1 χιλιοστόμετρα. Η Texas Instruments αμφισβητεί κατ' ουσία το γεγονός ότι οι εξωτερικές διαστάσεις έχουν σχέση με τις τεχνικές ιδιότητες ή χρήσεις του εμπορεύματος. Οι διαστάσεις που επελέγησαν ήταν τελείως αυθαίρετες και δεν συντρέχει αντικειμενικός λόγος για οιαδήποτε διάκριση μεταξύ συσκευών οι εξωτερικές διαστάσεις των οποίων δεν υπερβαίνουν τα 14,2 x 33,3 χιλιοστόμετρα και συσκευών που έχουν διαστάσεις 15,1 x 30,4 χιλιοστόμετρα. Την αιτίαση της αυτή η εταιρία στήριξε στο γεγονός ότι πέντε μόλις μήνες αργότερα, στις 6 Μαΐου 1980, το Συμβούλιο θέσπισε τον κανονισμό 1136/80 (OJ 1980, L 116, σ. 49), ο οποίος αναφέρει πρώτα την κατά τον προγενέστερο κανονισμό αναστολή, στη συνέχεια δε ότι « κατέστη αναγκαία η τροποποίηση της περιγραφής των εν λόγω εμπορευμάτων ». Το άρθρο 2 κατάργησε τον κανονισμό 2841/79, ενώ το άρθρο 1 προέβλεπε για το διάστημα από 7 Μαΐου 1980 μέχρι 30 Ιουνίου 1980 (για το υπόλοιπο δηλαδή από το χρονικό διάστημα που καλυπτόταν από τον προγενέστερο κανονισμό) την αναστολή των αυτόνομων δασμών του κοινού δασμολογίου για τα εμπίπτοντα στην κλάση 85.21 Δ II του κοινού δασμολογίου εμπορεύματα, η περιγραφή των οποίων ήταν πανομοιότυπη με εκείνη που περιείχε ο προγενέστερος κανονισμός, εκτός από τις εξωτερικές διαστάσεις που δεν έπρεπε να υπερβαίνουν τα 15,6 x 33,3 χιλιοστόμετρα, καθώς και από τη φράση « 12 ακροδέκτες σε κάθε κατά μήκος πλευρά » που παραλείφθηκε.
Ο κανονισμός 2916/80, της 11ης Νοεμβρίου 1980 ( ΕΕ ειδ. έκδ. 02/010, σ. 143 ), που τέθηκε σε ισχύ στις 13 Νοεμβρίου 1980, επέφερε νέα τροποποίηση στις διαστάσεις, προβλέποντας τη φορά αυτή 15,6 x 36 χιλιοστόμετρα, αυξάνοντας δηλαδή τη μεγάλη πλευρά. Ο κανονισμός 3498/80 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1980 (ΕΕ ειδ. έκδ. 02/012, σ. 143 ), προέβλεπε νέα αναστολή· ήταν διατυπωμένος με διαφορετικό τρόπο, αύξησε όμως τις ανώτατες επιτρεπόμενες διαστάσεις του πλαισίου σε 17 x 39 χιλιοστόμετρα. Τη φορά αυτή ο κανονισμός θεσπίστηκε σύμφωνα με σχέδιο που είχε ετοιμάσει η Επιτροπή.
Το Φορολογικό Εφετείο του Μονάχου δεν είχε αντίρρηση να θεωρήσει ότι ο προγενέστερος κανονισμός, περιορίζοντας την αναστολή σε πλαίσια που δεν υπερέβαιναν τα 14,2 χ 33,3 χιλιοστόμετρα παραβίαζε την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως, διατηρούσε όμως επιφυλάξεις ως προς το αν ήταν δυνατή η εξάλειψη του εν λόγω περιορισμού από τον κανονισμό, δεδομένου ότι, αν ολόκληρος ο κανονισμός κηρυσσόταν παράνομος, θα έπαυε και η αναστολή ακόμη και για εκείνα τα εμπορεύματα που συγκέντρωναν τις προϋποθέσεις του και σε καμία περίπτωση η Texas Instruments δεν θα αποκόμιζε όφελος.
Κατόπιν αυτού, το εν λόγω δικαστήριο υπέβαλε τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
« 1)
Παραβιάζει ο κανονισμός 2841/79 του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 1979, τη γενική αρχή της ισότητας με το να εξαρτά τη δασμολογική ατέλεια των ηλεκτρονικών μνημών που έχουν τη δυνατότητα προγραμματισμού και διαγραφής με υπεριώδεις ακτίνες (των λεγόμενων Eproms), μνημών που περιγράφονται στον εν λόγω κανονισμό, από το αν το πλαίσιο έχει διαστάσεις όχι μεγαλύτερες από 14,2 x 33,3 χιλιοστόμετρα;
Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα:
2)
Ποιες είναι οι έννομες συνέπειες της παραβίασης αυτής; »
Το Συμβούλιο και η Επιτροπή δεν επιχείρησαν καθόλου να διακρίνουν από τεχνική άποψη, ούτε για δασμολογικούς σκοπούς ούτε για οποιοδήποτε άλλο σκοπό, μεταξύ των πλαισίων η μικρή πλευρά των οποίων είναι 14,2 χιλιοστόμετρα και των πλαισίων η μικρή πλευρά των οποίων είναι 15,1 χιλιοστόμετρα. Αλλ' ούτε δόθηκε οιαδήποτε εξήγηση σχετικά με τους λόγους που επέβαλαν την απάλειψη του σημείου που απαιτούσε την ύπαρξη δώδεκα ακροδεκτών σε καθεμιά από τις μεγάλες πλευρές.
Εκείνο που υποστηρίζεται εδώ είναι καταρχάς ότι δεν υφίσταται διάκριση μεταξύ εισαγωγέων, αλλά μόνο διάκριση μεταξύ εμπορευμάτων, την οποία το Συμβούλιο δικαιούται να θεσπίσει. Το Συμβούλιο υπογραμμίζει ότι η ακρίβεια έχει μεγάλη σημασία, όταν προσδιορίζονται οι δασμολογικές κλάσεις και ειδικότερα όταν χορηγούνται αναστολές, ιδίως για ηλεκτρονικά εξαρτήματα, η σμίκρυνση των διαστάσεων των οποίων προσλαμβάνει συνεχώς μεγαλύτερη σημασία. Επιπλέον, είναι πιθανό να συντρέχουν διαφορετικοί λόγοι σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα για διαφορετικά προϊόντα, εναπόκειται δε στο Συμβούλιο, προτάσει ή μη της Επιτροπής, να εκτιμήσει τους οικονομικούς ή άλλους λόγους που δικαιολογούν την αναγνώριση εξαιρέσεων και να καθορίσει επακριβώς τα οικεία εμπορεύματα.
Όταν δεν πρόκειται για πρόταση της Επιτροπής, αλλά για αίτηση κράτους μέλους, η Συνθήκη παρέχει στο Συμβούλιο την εξουσία να χορηγήσει την αναστολή, εφόσον αποφασίσει ομόφωνα. Απαντώντας σε ερωτήσεις του Δικαστηρίου, το Συμβούλιο ανέφερε ότι η αίτηση για χορήγηση αναστολής που οδήγησε στον κανονισμό 2841/79 προήλθε από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, ύστερα από την υποβολή σχετικού αιτήματος εκ μέρους μιας γερμανικής επαγγελματικής ενώσεως με την επωνυμία Verein Deutscher Maschinenbau-Anstalten ( VDMA ). Για να υποστηρίξει το αίτημα της, η τελευταία υποστήριξε ότι, ανεξάρτητα από τη χωρητικότητά τους, όλα τα Eproms έχουν τις ίδιες εξωτερικές διαστάσεις. Οι διαστάσεις αυτές ( που δεν υπερέβαιναν τα 14,2 x 33,3 χιλιοστόμετρα) ανταποκρίνονταν στο πρότυπο DIN 41866, καθώς και — σύμφωνα με την άποψη της VDMA — σε ένα πρότυπο της IEC ( International Electrotechnical Commission). H ομοσπονδιακή κυβέρνηση συμβουλεύτηκε περαιτέρω την Zentralverband der Elektrotechnischen Industrie, την αρμόδια επαγγελματική ένωση των κατασκευαστών, ειδικότερα δε τη Fachverband Elektronik, δηλαδή τον κλάδο τον ειδικευμένο στα ηλεκτρονικά, η οποία δεν προέβαλε αντιρρήσεις, παρόλον ότι οι σχετικές διαβουλεύσεις δεν αφορούσαν λεπτομέρειες όπως οι διαστάσεις του πλαισίου. Υποστηρίζεται ότι προφανώς δεν υπήρχε λόγος να ανακινηθεί το ζήτημα αυτό ύστερα από την έκθεση της VDMA και ενόψει του γεγονότος ότι οι επιλεγείσες διαστάσεις του πλαισίου ανταποκρίνονταν στα πρότυπα DIN και IEC. Είναι πιθανό να υφίστανται ειδικά ή μη τυποποιημένα πρότυπα που να μην ανταποκρίνονται στη δοθείσα περιγραφή, αλλά καμία σχετική αίτηση δεν είχε ληφθεί, ώστε να συμπεριληφθούν και αυτά στις ευεργετικές διατάξεις περί αναστολής. Εξάλλου, ο κανονισμός 1136/80 θεσπίστηκε ύστερα από αίτηση της Γαλλικής Δημοκρατίας και όχι της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, τη φορά αυτή προφανώς επειδή διαπιστώθηκε ότι στη Γαλλία εισάγονταν πλαίσια διαφορετικού μεγέθους.
Όταν θεσπίστηκε ο δεύτερος κανονισμός, δεν του προσδόθηκε αναδρομική ισχύς, εν μέρει επειδή αυτό θα ήταν αντίθετο προς την πολιτική του Συμβουλίου που εκτίθεται στο σημείο II, περίπτωση α), του ψηφίσματός του της 27ης Ιουνίου 1974 ( OJ 1974, C 79, σ. 1 ), όπου οριζόταν ότι, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις, οι δασμολογικές διατάξεις δεν θα είχαν αναδρομική ισχύ, εν μέρει δε επειδή αυτό θα σήμαινε παραβίαση της αρχής της ασφάλειας του δικαίου.
Κατ' εμέ, η Texas Instruments δεν απέδειξε στην προκειμένη περίπτωση ότι υπήρξε δυσμενής διάκριση εις βάρος κάποιου συγκεκριμένου εμπόρου ή εμπόρων, αλλ' ούτε προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι συντρέχει οιαδήποτε δυσμενής διάκριση λόγω εθνικότητας.
Γεγονός παραμένει ότι τα πλαίσια των 14,2 χιλιοστομέτρων δεν υπόκεινται σε δασμό: αντίθετα, τα πλαίσια των 15,1 ή ακόμη και των 14,3 χιλιοστομέτρων υπόκεινται σε δασμό ύψους 17 ο/ο.
Από τις εξηγήσεις που δόθηκαν στο Δικαστήριο φαίνεται ότι το Συμβούλιο δεν προέβη σε χωριστή εκτίμηση των απαιτούμενων διαστάσεων, μολονότι ελέχθη στο Δικαστήριο ότι συνηθίζεται οι αιτήσεις αναστολής να ανατίθενται σε επιτροπή εμπειρογνωμόνων. Υπάρχει κάποιο αυθαίρετο σημείο τομής για την απαλλαγή από την καταβολή δασμού, που απορρέει άμεσα από την αίτηση που υποβλήθηκε στο Συμβούλιο. Από αυτό συνεπάγεται μήπως ότι η εν λόγω άνιση μεταχείριση που επιφυλάσσεται στις δύο αυτές διαστάσεις των πλαισίων είναι για το λόγο αυτό παράνομη;
Εκ πρώτης όψεως φαίνεται δύσκολο να δικαιολογηθεί η διάκριση στην προκειμένη περίπτωση και είναι λυπηρό το ότι τα σχετικά όρια είναι δυνατό να χαραχτούν κατά τέτοιο τρόπο, ώστε η αναστολή να μην ισχύει για εμπορεύματα τα οποία μοιάζουν σε μεγάλο βαθμό, και χωρίς να έχει προηγηθεί οιαδήποτε έρευνα ως προς τα αποτελέσματα που συνεπάγεται για τα άλλα αυτά εμπορεύματα το επιβαλλόμενο όριο.
Συμφωνώ απόλυτα ότι ο καθορισμός των δασμολογικών κλάσεων και των δασμών και η χορήγηση αναστολής είναι θέματα της αρμοδιότητας των οικείων αρχών και ότι ενδεχομένως απαιτείται η χάραξη ορίων, η εκτίμηση των οποίων δεν είναι πάντοτε εύκολη για τους μη ειδικούς. Αλλά και στην περίπτωση αυτή δεν νομίζω ότι συνιστά επαρκή απάντηση, όπως φαίνεται να διατείνεται η Επιτροπή, ότι η διαφορά μεγέθους μπορεί να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα. Κατ' εμέ, όταν πρόκειται για σαφή περίπτωση, το Δικαστήριο δικαιούται να αποφανθεί ότι η γενόμενη διάκριση είναι τόσο παράξενη, ώστε, αν δεν μπορεί να δικαιολογηθεί, είναι παράνομη. Αλλ' ούτε το επιχείρημα που φαίνεται να υποστηρίζει το Συμβούλιο, σύμφωνα με το οποίο το τελευταίο απλώς αποδέχτηκε αίτηση κράτους μέλους, είναι αμάχητο. Ακόμη και η αίτηση αυτή ενδέχεται να απαιτεί έρευνα και αιτιολόγηση.
Πάντως, στην παρούσα υπόθεση είναι σαφές ότι ζητήθηκε η γνώμη μιας επαγγελματικής ένωσης, ενώ μια άλλη, που ενημερώθηκε σχετικά, δεν προέβαλε αντιρρήσεις. Η εξήγηση που δόθηκε σχετικά με τη θέσπιση των συγκεκριμένων ανώτατων διαστάσεων ήταν ότι η επιλογή αυτή ανταποκρινόταν στα πρότυπα DIN και IEC, ενώ πλαίσια με μεγαλύτερες διαστάσεις δεν ενέπιπταν στα πρότυπα αυτά. Κατά συνέπεια, τα πρότυπα αυτά προφανώς συνιστούν την κατηγορία των τυποποιημένων Eproms τα οποία χρειαζόταν να υποστηριχτούν με την αναστολή του δασμού. Το Συμβούλιο, που ασχολείται με μεγάλο αριθμό δασμολογικών κλάσεων και πολλές εκατοντάδες αιτήσεις για χορήγηση αναστολής, συχνά για πολύ περίπλοκα από τεχνική άποψη θέματα, δεν είχε ενημερωθεί, όπως φαίνεται, ως προς το ότι υφίστανται και άλλες διαστάσεις που δικαιολογούν ενδεχομένως ίση μεταχείριση. Είναι βέβαιο ότι καμία αίτηση δεν υποβλήθηκε για τα μεγέθη που εισήγε η Texas Instruments. Το Συμβούλιο προέβη, όταν του ζητήθηκε, στην αναγκαία τροποποίηση, που κατά τα φαινόμενα περιοριζόταν στις τυποποιημένες διαστάσεις.
Κατά συνέπεια, αν και φρονώ ότι πράγματι το αποτέλεσμα είναι λυπηρό και ότι πρόκειται για περίπτωση που θα έπρεπε να θεωρηθεί ότι συνιστά εξαίρεση, ώστε να δικαιολογεί την αναδρομική λήψη μέτρων, δεν νομίζω ότι είμαι σε θέση να υποστηρίξω ότι η εν λόγω αναστολή ήταν παράνομη έναντι των συγκεκριμένων διαστάσεων λόγω παραβιάσεως της αρχής περί ίσης μεταχειρίσεως.
Δεδομένου ότι, κατά την άποψη μου, στο πρώτο ερώτημα που υπέβαλε το Φορολογικό Δικαστήριο πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ο κανονισμός δεν παραβιάζει τη γενική αρχή περί ίσης μεταχειρίσεως, παρέλκει οιαδήποτε απάντηση επί του δευτέρου ερωτήματος. Αν κατέληγα στην άποψη ότι ο κανονισμός 2481/79 ήταν άκυρος λόγω παραβιάσεως της αρχής περί ίσης μεταχειρίσεως, νομίζω ότι θα ήταν αναγκαίο να κηρυχθεί άκυρος όλος ο κανονισμός. Δεν νομίζω ότι είναι δυνατό να υποστηριχτεί ότι ο κανονισμός είναι άκυρος επειδή δεν αφορούσε τις διαστάσεις των Eproms που εισήγε η Texas Instruments. Ούτε είναι δυνατό το Δικαστήριο να κρίνει ότι όλα τα Eproms θα έπρεπε να συμπεριληφθούν. Δεν εναπόκειται στο Δικαστήριο να καθορίσει τα ακριβή όρια που θα έπρεπε να χαραχτούν για την αναστολή. Αυτό εναπόκειται στο Συμβούλιο, ανεξάρτητα από προηγούμενη πρόταση ή μη της Επιτροπής. Αν ο κανονισμός είναι άκυρος, εναπόκειται στο Συμβούλιο να επανορθώσει την ακυρότητα, θεσπίζοντας κανονισμό συνεπή προς την αρχή της ισότητας (σκέψεις 11 μέχρι 13 στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις 117/76 και 16/77, Ruckdeschel κατά Hauptzollamt Hamburg-St. Annen, [1977] ECR σ. 1753, στις σσ. 1771 και 1772 ). Εν πάση περιπτώσει, στην παρούσα υπόθεση θεωρώ ότι το Δικαστήριο δεν διαθέτει επαρκή στοιχεία, ώστε να αποφασίσει ποια είναι τα ενδεδειγμένα ειδικά χαρακτηριστικά του υπό κρίση περίπλοκου εμπορεύματος.
Θεωρώ, επομένως, ότι στα υποβληθέντα ερωτήματα πρέπει να δοθούν οι ακόλουθες απαντήσεις:
Από την εξέταση της υπόθεσης δεν προέκυψε ότι ο κανονισμός ( ΕΟΚ) 2841/79 του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 1979, παραβιάζει τη γενική αρχή περί ίσης μεταχειρίσεως, επειδή εξαρτά τη δασμολογική εξαίρεση που χορηγείται σε ηλεκτρονικές προγραμματιζόμενες μνήμες ( Eproms ), που επιδέχονται διαγραφή με υπεριώδεις ακντίνες, όπως περιγράφονται στον κανονισμό αυτό, από τις εξωτερικές διαστάσεις τους που δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα 14,2 x 33,3 χιλιοστόμετρα.
Στο εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων της προσφεύγουσας στην κύρια δίκη. Η Επιτροπή και το Συμβούλιο φέρουν τα δικά τους έξοδα.
(
*1
)	Μετάφραση από τα αγγλικά.