62023CJ0543_RES
Cás C-543/23 [Gnattai] (
i
)
AR
v
Ministero dell’Istruzione e del Merito
(iarraidh ar réamhrialú ó Tribunale di Padova)
Breithiúnas na Cúirte (an Ceathrú Dlísheomra) an 4 Meán Fómhair 2025
(Tarchur chun réamhrialú – Beartas sóisialta – Creat-chomhaontú maidir le hobair ar théarma seasta arna thabhairt i gcrích ag ETUC, UNICE agus CEEP – Clásal 4 – Múinteoirí a bhfuil taithí ghairmiúil faighte acu i scoileanna áirithe nach mbaineann a bhfeidhmiú agus a n-eagrúchán leis an Stáit – Earcaíocht ar théarma buan i scoileanna Stáit – Cinneadh fad seirbhíse chun tuarastail a chinneadh – Reachtaíocht náisiúnta nach ndéantar foráil léi maidir le tréimhsí seirbhíse a cuireadh i gcrích i bhforais oideachais áirithe nach ábhar don Stát iad a oibriú agus a eagrú a chur san áireamh – Difríocht sa chóir bunaithe ar chritéar seachas cineál cinnte nó neamhchinnte an chaidrimh fostaíochta – Airteagail 20 agus 21 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – Infheidhmeacht – Easpa cur chun feidhme dhlí an Aontais)
Na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú – Inghlacthacht – Ceisteanna ar infheidhmeacht dhlí an Aontais – Ceisteanna a bhaineann le substaint an cháis – Ceisteanna inghlactha
(Airteagal 267 CFAE)
(féach mír 27)
Na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú – Inghlacthacht – An gá mionsonraí leordhóthanacha a chur ar fáil don Chúirt maidir leis an gcomhthéacs fíorasach agus leis an nascfhachtóir idir na príomhimeachtaí agus forálacha dhlí an Aontais dá dtagraítear sna ceisteanna arna dtarchur – Raon – Iarraidh a chuireann dóthain fianaise ar chomhthéacs fíorasach agus rialúcháin – Féidearthacht na Cúirte freagra úsáideach a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur – Inghlacthacht
(Airteagal 267 CFAE; an Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagail 20 agus 21; Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, Airteagal 94(c))
(féach míreanna 28-31)
Beartas sóisialta – Creat-chomhaontú maidir le hobair ar théarma seasta arna thabhairt i gcrích ag ETUC, UNICE agus CEEP – Treoir 1999/70 – Raon feidhme – Difríochtaí sa chóir idir oibrithe ar théarma seasta agus oibrithe ar feadh tréimhse éiginnte atá i gcás inchomparáide – Cuimsiú
(Treoir 1999/70 ón gComhairle, Iarscríbhinn, Clásal 4)
(féach míreanna 34-35)
Beartas sóisialta – Creat-chomhaontú maidir le hobair ar théarma seasta arna thabhairt i gcrích ag ETUC, UNICE agus CEEP – Treoir 1999/70 – Toirmeasc ar idirdhealú d’oibrithe ar théarma seasta – Oibrí a fostaíodh ar théarma seasta a earcaíodh mar oibrí ar théarma éiginnte – Tréimhsí fostaíochta a cuireadh i gcrích i scoil nach bhfuil a hoibriú ná a heagrú ag an Stát – Mainneachtain na tréimhsí sin a chur san áireamh chun fad seirbhíse agus tuarastail a chinneadh ina n-earcaítear múinteoirí ar feadh tréimhse éiginnte i scoil Stáit – Incháilitheacht
(Treoir 1999/70 ón gComhairle, Iarscríbhinn, Clásal 4(1))
(féach míreanna 36-46, 49, 50 agus an chuid oibríochtúil)
Na ceisteanna a tharchuirtear – Dlínse na Cúirte Breithiúnais – Teorainneacha – Iarraidh ar léiriú ar an gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – Reachtaíocht náisiúnta nach beart chur chun feidhme dhlí an Aontais í – Easpa dlínse na Cúirte Breithiúnais
(Airteagal 267 CFAE; an Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagal 51(1))
(féach míreanna 56-64)
Résumé
Ar iarraidh ar réamhrialú ó Tribunale di Padova (an Chúirt Dúiche, Padova, an Iodáil), maidir le hearcaíocht ar théarma buan i scoileanna Stáit, rialaíonn an Chúirt Breithiúnas, maidir le Clásal 4(1) den Chreat‑chomhaontú maidir le hobair ar théarma seasta dá dtagraítear in Iarscríbhinn 1999/70/CE ón gComhairle (
1
), ar an mainneachtain, le reachtaíocht náisiúnta, fad seirbhíse na múinteoirí a bhfuil taithí ghairmiúil faighte acu i scoileanna nach mbaineann a bhfeidhmiú agus a n-eagrúchán leis an Stát, ach a gcaitear leo mar scoileanna Stáit, a chur san áireamh.
D’oibrigh AR, múinteoir atá cáilithe chun Iodáilis, stair agus tíreolaíocht a mhúineadh, i scoil ‘státchreidiúnaithe,’ de réir bhrí reachtaíocht na hIodáile (
2
), le linn na tréimhse ó 2002 go 2007, ar bhonn cúig chonradh fostaíochta ar théarma seasta. An 1 Meán Fómhair 2008, d’earcaigh an Ministero dell’Istruzione e del Merito (an Aireacht Oideachais agus Fiúntais, an Iodáil) (‘an Aireacht Oideachais’) AR le bheith ag obair ar feadh tréimhse éiginnte chun cleachtadhmar mhúinteoir i scoil Stáit. Le linn na hearcaíochta sin, d’aicmigh an aireacht sin an múinteoir sin sa bhanda tuarastail a chomhfhreagraíonn do ‘bhlianta nialasacha seirbhíse’, ar an bhforais nár ceadaíodh le hAirteagal 485 d’Fhoraithne Reachtach Uimh. 297/1994, (
3
) chun críocha fad seirbhíse AR a ríomh, na blianta oibre a raibh caite aige i seirbhís na scoile státchreidiúnaithe sin a chur san áireamh.
Thug AR caingean os comhair Cúirt Dúiche Cúige Padova ag iarraidh go gcuirfeadh an Aireacht Oideachais san áireamh fad na seirbhíse a fuair sé de bhua a chuid oibre sa scoil státchreidiúnaithe, ag áitiú gur sárú ar Chlásal 4 den Chreat-chomhaontú agus ar Airteagail 20 agus 21 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’) é Airteagal 485 d’Fhoraithne Reachtach Uimh. 297/1994.
Sa chomhthéacs sin, chuir an chúirt a rinne an tarchur ceist faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais. Fiafraíonn sí, go háirithe, an bhfuil sé i gcomhoiriúnacht le Clásal 4 den Chreat‑chomhaontú nár cuireadh san áireamh, chun tuarastail an mhúinteora sin a chinneadh, taithí ghairmiúil a fuarthas roimhe sin i scoileanna státchreidiúnaithe.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Mar réamhphointe, meabhraíonn an Chúirt Breithiúnas gur léiriú ar leith de phrionsabal na córa chomhionainne é prionsabal an neamh-idirdhealaithe a leagtar amach i mír 21(1) den Chairt, ar prionsabal ginearálta de dhlí an Aontais Eorpaigh é agus a chumhdaítear in Airteagal 20 den Chairt. Maidir leis na difríochtaí sa chóir idir oibrithe ar théarma seasta agus oibrithe ar feadh tréimhse éiginnte atá i gcás inchomparáide, cuireadh na prionsabail sin i bhfeidhm go nithiúil le Treoir 1999/70 agus go háirithe le Clásal 4 den Chreat‑chomhaontú a leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Treoir sin.
A mhéid a bhaineann le hinfheidhmeacht an Chreat-Chomhaontaithe maidir le múinteoirí i gcás AR, tá feidhm ag an gCreat-chomhaontú sin maidir le gach oibrí a sholáthraíonn seirbhísí íoctha i gcomhthéacs caidreamh fostaíochta ar théarma seasta idir iad féin agus a bhfostóir. Ní hamhlaidh nach féidir le páirtí leasmhara brath, i gcúinsí áirithe, ar phrionsabal an neamh-idirdhealaithe a leagtar síos i gClásal 4 den Chreat‑chomhaontú toisc go bhfuil stádas oibrí ar feadh tréimhse éiginnte aige. I gcás a mhaígh AR go raibh sé faoi réir difríocht sa chóireáil maidir le tréimhsí teagaisc a cuireadh i gcrích mar oibrí ar théarma seasta a chur san áireamh, tá feidhm ag an gCreat-chomhaontú, i bprionsabal, maidir le múinteoir i gcás an iarratasóra.
Meabhraíonn an Chúirt Breithiúnas go gcuirtear cosc le Clásal 4(1) den Chreat‑chomhaontú, a mhéid a bhaineann le coinníollacha fostaíochta, ar chóir nach bhfuil chomh fabhrach céanna d’oibrithe ar théarma seasta i gcomparáid le hoibrithe ar feadh tréimhse éiginnte ar an bhforas amháin go bhfuil siad ag obair ar théarma seasta, ach amháin i gcás ina dtugtar údar trí chúiseanna oibiachtúla leis an gcóir éagsúil sin. Leagtar síos le mír 4 den Chlásal sin an toirmeasc céanna maidir leis na critéir le haghaidh tréimhsí seirbhíse a bhaineann le coinníollacha speisialta fostaíochta.
Cé go gcumhdaítear rialacha a bhaineann le tréimhsí seirbhíse atá le cur isteach chun iad a aicmiú i mbanda tuarastail, amhail iad siúd dá bhforáiltear in Airteagal 485 d’Fhoraithne Reachtach Uimh. 297/1994, leis an gcoincheap ‘coinníollacha fostaíochta’ de réir bhrí Chlásal 4(1) den Chreat‑chomhaontú, cuireadh prionsabal an neamh-idirdhealaithe i bhfeidhm go nithiúil le Clásal 4 den Chreat‑chomhaontú amháin maidir le difríochtaí sa chóir idir oibrithe ar théarma seasta agus buanoibrithe atá i gcás inchomparáide. Tá sé beartaithe leis an gclásal sin prionsabal an neamh-idirdhealaithe a chur i bhfeidhm maidir le hoibrithe ar théarma seasta chun cosc a chur ar fhostóir caidreamh fostaíochta den chineál sin a úsáid chun cearta a thugtar do bhuanoibrithe a bhaint de na hoibrithe sin. Dá bhrí sin, ní bhaineann an difríocht sa chóir atá bunaithe ar chritéar seachas an téarma seasta nó tréimhse éiginnte maidir leis an obair leis an toirmeasc a leagtar síos i gClásal 4 den Chreat‑chomhaontú.
Sa chás seo, measann an Chúirt Breithiúnas go bhfuil an difríocht sa chóir a eascraíonn as Airteagal 485 d’Fhoraithne Reachtach Uimh. 297/1994 bunaithe ar cé acu atá nó nach bhfuil fad an chaidrimh fostaíochta ar chineál na scoile ag a bhfuair na hoibrithe lena mbaineann an taithí ghairmiúil.
Sna himthosca sin, fiú ag glacadh leis go bhféadfaí a mheas go bhfuil múinteoirí a bhí fostaithe ar bhonn téarma seasta i scoileanna státchreidiúnaithe (
4
) sular earcaigh an Aireacht Oideachais iad ar feadh tréimhse éiginnte, agus múinteoirí atá fostaithe ar feadh tréimhse éiginnte i scoileanna Stáit ag obair sa scoil chéanna, de réir bhrí Chlásal 3(2) den Chreat-chomhaontú, agus go bhfuil an dá ghrúpa oibrithe sin i gcásanna inchomparáide, ní thagann difríocht sa chóid amhail an chóir a eascraíonn as Airteagal 485 den Fhoraithne Reachtach sin faoin toirmeasc a leagtar síos i gClásal 4 den Chreat-chomhaontú sin.
Cinneann an Chúirt Bhreithiúnas, mar thoradh air sin, nach gcuirtear cosc le Clásal 4 den Chreat‑chomhaontú ar reachtaíocht náisiúnta nach bhforáiltear léi, d’fhonn fad seirbhíse agus luach saothair múinteoirí a chinneadh nuair a earcaítear iad ar feadh tréimhse éiginnte i scoil Stáit, tréimhsí seirbhíse a chuir na múinteoirí sin i gcrích roimhe sin i gcomhthéacs fostaíochta ar théarma seasta nó fostaíocht ar feadh tréimhse éiginnte i scoileanna nach mbaineann a bhfeidhmiú agus a n-eagrúchán leis an Stát ach a gcaitear leo, a chur san áireamh, faoin reachtaíocht sin, mar scoileanna Stáit, cé go bhforáiltear leis an reachtaíocht sin go gcuirfear san áireamh tréimhsí seirbhíse arna gcur i gcrích ag múinteoirí atá fostaithe i scoileanna Stáit, go háirithe ar feadh tréimhse éiginnte, chun a bhfad seirbhíse agus a luach saothair a chinneadh.
Maidir leis an gceist an gcuirtear cosc le reachtaíocht náisiúnta a phrionsabail na córa comhionainne agus an neamh-idirdhealaithe, a leagtar síos le hAirteagail 20 agus 21 den Chairt, cinneann an Chúirt Breithiúnas nach bhfuil feidhm ag an gCairt ar an reachtaíocht náisiúnta sin, a mhéid nach gcuireann sí feidhm ar dhlí an Aontais, de réir bhrí Airteagal 51(1) den Chairt. Measann an Chúirt Breithiúnais, a mhéid nach bhfuil Airteagal 485 d’Fhoraithne Reachtach Uimh. 297/1994 bunaithe ar an bhfíoras go bhfuil fad an chaidrimh fostaíochta do na hoibrithe lena mbaineann cinnte nó éiginnte, nach bhfuil aon nasc díreach idir cur i bhfeidhm Airteagal 485 agus an toirmeasc ar idirdhealú a leagtar síos i gClásal 4 den Chreat‑chomhaontú. Thairis sin, níl baint ag Airteagal 485 le haon fhoráil eile de dhlí an Aontais. Dá bhrí sin, níl dlínse ag an gCúirt freagra a thabhairt ar an gceist sin.
(
i
)	Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.
(
1
)	An Creat‑Comhaontú maidir le hobair ar théarma seasta, arna thabhairt i gcrích an 18 Márta 1999 (‘an Chreat‑Comhaontú’), atá san Iarscríbhinn a ghabhann le Treoir 1999/70/CE ón gComhairle an 28 Meitheamh 1999 maidir leis an gCreat-chomhaontú maidir le hobair ar théarma seasta arna thabhairt i gcrích ag ETUC, UNICE agus CEEP, a chur i bhfeidhm (IO 1999 L 175, lch. 43).
(
2
)	Airteagal 1(2) den legge n. 62 - Norme per la parità scolastica e disposizioni sul diritto allo studio e all’istruzione (Dlí Uimh. 62 lena leagtar síos rialacha maidir le comhionannas scoile agus forálacha maidir leis an gceart chun staidéir agus oideachais) an 10 Márta 2000 (GURI Uimh. 67 an 21 Márta 2000).
(
3
)	Decreto legislativo nó 297 - Approvazione del testo unico delle disposizioni legislative vigenti in materia di istruzione, relative alle scuole di ogni ordine e grado (Foraithne Reachtach Uimh. 297, lena leagtar síos forálacha reachtacha is infheidhme maidir leis na dlíthe maidir leis an múinteoireacht agus scoileanna ar gach cineál agus ar gach leibhéal) an 16 Aibreán 1994 (GURI Uimh. 115 an 19 Bealtaine 1994, gnáthfhorlíonadh Uimh. 79, ‘Foraithne Reachtach Uimh. 297/1994’).
(
4
)	De réir Airteagal 1(2) de Dhlí Uimh. 62/2000.