62018TO0762_RES
Υπόθεση T‑762/18 R
Σοφία Αθανασιάδου και Κωνσταντίνος Σουλαντίκας
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Διάταξη του Προέδρου του Γενικού Δικαστηρίουτης 10ης Σεπτεμβρίου 2019
«Ασφαλιστικά μέτρα – Δημοσιονομικές διατάξεις (προϋπολογισμός, δημοσιονομικό πλαίσιο, ίδιοι πόροι, καταπολέμηση της απάτης) – Αναγκαστική εκτέλεση – Αίτηση αναστολής – Παραδεκτό – Έλλειψη επείγοντος»
Ασφαλιστικά μέτρα – Αναστολή εκτέλεσης – Προϋποθέσεις παραδεκτού – Αίτηση αναστολής της αναγκαστικής εκτέλεσης απόφασης που επιβάλλει χρηματική υποχρέωση – Μη άσκηση προσφυγής – Δεν ασκεί επιρροή
(Άρθρα 256 § 1, 278 και 299 ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47· Κανονισμός Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, άρθρο 156 § 1)
(βλ. σκέψεις 31-36)
Σύνοψη
Με τη διάταξη Αθανασιάδου και Σουλαντίκας κατά Επιτροπής (T-762/18 R), της 10ης Σεπτεμβρίου 2019, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου απέρριψε, στο πλαίσιο αίτησης ασφαλιστικών μέτρων, την ένσταση απαραδέκτου που αφορούσε τη μη άσκηση προσφυγής ακυρώσεως.
Η Σ. Αθανασιάδου και ο Κ. Σουλαντίκας, κάτοικοι Ελλάδας, συνέστησαν την αστική εταιρία ECOSE. Η εταιρία αυτή υπέγραψε με τον Εκτελεστικό Οργανισμό Εκπαίδευσης, Οπτικοακουστικών Θεμάτων και Πολιτισμού συμφωνία επιχορήγησης για την υλοποίηση του έργου με τίτλο «Ηλικιωμένοι σε δράση». Κατόπιν έκθεσης ελέγχου με την οποία προτεινόταν η ανάκτηση ποσού 59696,98 ευρώ, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση σχετικά με την ανάκτηση από την ECOSE του ποσού αυτού, πλέον των οφειλόμενων τόκων (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση). Σύμφωνα με τις διατάξεις του ελληνικού κώδικα πολιτικής δικονομίας, η Επιτροπή επέδωσε με δικαστικό επιμελητή την προσβαλλόμενη απόφαση και την επιταγή προς πληρωμή. Στις 30 Οκτωβρίου 2018, οι αιτούντες άσκησαν ανακοπή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (Ελλάδα). Στις 31 Δεκεμβρίου 2018, οι ίδιοι αυτοί αιτούντες άσκησαν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου αίτηση δυνάμει του άρθρου 299 ΣΛΕΕ (
1
), με αίτημα την αναστολή της αναγκαστικής εκτέλεσης της προσβαλλόμενης απόφασης. Με τις παρατηρήσεις της, η Επιτροπή ζήτησε να απορριφθεί ως απαράδεκτη η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων με την αιτιολογία ότι δεν είχε ασκηθεί προσφυγή ακυρώσεως κατά της προσβαλλόμενης απόφασης, κατά παράβαση των άρθρων 161 και 156 (
2
) του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου.
Πρώτον, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου υπενθύμισε ότι είναι ο μόνος αρμόδιος να διατάξει την αναστολή της αναγκαστικής εκτέλεσης της προσβαλλόμενης απόφασης, η δε αρμοδιότητα των οικείων εθνικών δικαστηρίων περιορίζεται στον έλεγχο της κανονικότητας των εκτελεστικών μέτρων (
3
).
Δεύτερον, επισήμανε ότι το άρθρο 156 του Κανονισμού Διαδικασίας προβλέπει διαφορετικά δικονομικά καθεστώτα ανάλογα με τη νομική βάση επί της οποίας στηρίζεται η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων. Ως εκ τούτου, η απαίτηση που προβλέπεται στο άρθρο 156, παράγραφος 1, του εν λόγω Κανονισμού Διαδικασίας, η οποία εξαρτά το παραδεκτό της αίτησης αναστολής της πράξης θεσμικού οργάνου από την προηγούμενη ή ταυτόχρονη άσκηση προσφυγής κατά της ως άνω πράξης, περιορίζεται ρητώς στις αιτήσεις που ασκούνται βάσει των άρθρων 278 ΣΛΕΕ και 157 ΣΕΚΑΕ. Κατά συνέπεια, η υποχρέωση αυτή δεν ισχύει κατ’ ανάγκην εν προκειμένω.
Τρίτον, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου διαπίστωσε ότι η τήρηση μιας τέτοιας υποχρέωσης θα στερούσε από τους αιτούντες το δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας. Πράγματι, υπό τις περιστάσεις της υπό κρίση υπόθεσης, προκειμένου τα εθνικά δικαστήρια να διαθέτουν τον αναγκαίο χρόνο για την άσκηση της αρμοδιότητάς τους σχετικά με τον έλεγχο της κανονικότητας των εκτελεστικών μέτρων, δυνάμει του άρθρου 299, παράγραφος 4, ΣΛΕΕ, πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα να ζητηθεί από τον δικαστή της Ένωσης, τον μόνο αρμόδιο προς τούτο, να αποφανθεί, ενδεχομένως, επί της αναστολής της αναγκαστικής εκτέλεσης.
Στην περίπτωση αυτή, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου υπογράμμισε ότι, συνακολούθως, οι ισχυρισμοί που προβάλλονται στο πλαίσιο της απόδειξης της ύπαρξης fumus boni juris πρέπει να συνίστανται σε ισχυρισμούς που συνδέονται με την αρμοδιότητα του εθνικού δικαστηρίου και παρίστανται, εκ πρώτης όψεως, βάσιμοι. Πράγματι, ισχυρισμοί που αφορούν τη νομιμότητα της απόφασης είναι αλυσιτελείς, εκτός αν προβάλλονται στο πλαίσιο αίτησης βάσει του άρθρου 278 ΣΛΕΕ που συνοδεύει την προσφυγή που ασκήθηκε βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, στο μέτρο που η νομιμότητα μιας απόφασης που αποτελεί εκτελεστό τίτλο μπορεί να αμφισβητηθεί μόνον ενώπιον του ακυρωτικού δικαστή, βάσει της ως άνω διάταξης.
Συναφώς, χωρίς να είναι αναγκαίο στο παρόν στάδιο να εκτιμηθεί η κατά τα φαινόμενα βασιμότητά τους, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου επισήμανε ότι, εν προκειμένω, ορισμένοι από τους ισχυρισμούς που προβάλλουν οι αιτούντες προς στήριξη της συνδρομής της προϋπόθεσης του fumus boni juris αφορούν ακριβώς τη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης στην Ελλάδα και την κανονικότητα των εκτελεστικών μέτρων και, επομένως, συνδέονται όντως με την αρμοδιότητα του εθνικού δικαστηρίου. Επομένως, η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων αποσκοπεί στο να παράσχει στο εθνικό δικαστήριο τη δυνατότητα να ασκήσει τις αρμοδιότητές του, τις οποίες αντλεί από το άρθρο 299 ΣΛΕΕ.
Κατά συνέπεια, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου έκρινε ότι η ένσταση απαραδέκτου που αφορά τη μη άσκηση προσφυγής έπρεπε να απορριφθεί. Τέλος, κρίθηκε ότι η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων πρέπει να απορριφθεί λόγω έλλειψης επείγοντος.
(
1
)	Δυνάμει του άρθρου 299 ΣΛΕΕ, οι αποφάσεις της Επιτροπής που επιβάλλουν χρηματική υποχρέωση εις βάρος προσώπων, εκτός των κρατών, είναι τίτλοι εκτελεστοί. Η αναγκαστική εκτέλεση διέπεται από τις διατάξεις πολιτικής δικονομίας που ισχύει στο κράτος, στην επικράτεια οποίου γίνεται. Ο εκτελεστήριος τύπος περιάπτεται, μετά έλεγχο της γνησιότητας μόνον του τίτλου, από την εθνική αρχή που ορίζει η κυβέρνηση του κράτους μέλους για τον σκοπό αυτόν και την οποία γνωστοποιεί στην Επιτροπή και στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο ενδιαφερόμενος, κατόπιν αιτήσεως του οποίου ετηρήθησαν οι διατυπώσεις αυτές, δύναται να επισπεύσει την αναγκαστική εκτέλεση κατά το εσωτερικό δίκαιο, απευθυνόμενος απευθείας στην αρμόδια αρχή. Η αναγκαστική εκτέλεση αναστέλλεται μόνο με απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο έλεγχος όμως της κανονικότητας των εκτελεστικών μέτρων ανήκει στην αρμοδιότητα των εθνικών δικαστηρίων.
(
2
)	Το άρθρο 156, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου ορίζει ότι αίτηση αναστολής εκτελέσεως της πράξεως οργάνου, σύμφωνα με τα άρθρα 278 ΣΛΕΕ και 157 ΣΕΚΑΕ, είναι παραδεκτή μόνον αν ο αιτών προσέβαλε την πράξη αυτή με προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου.
(
3
)	Σύμφωνα με το άρθρο 299 ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 256, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, το άρθρο 39, παράγραφος 1, και το άρθρο 53 παράγραφος 1, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.