62023CJ0517_RES
Kawża C‑517/23
Apothekerkammer Nordrhein
vs
DocMorris NV
(talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mill-Bundesgerichtshof)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) tas‑27 ta’ Frar 2025
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem – Direttiva 2001/83/KE – Artikolu 86(1) – Kunċett ta’ ‘reklamar ta’ prodotti mediċinali’ – Artikolu 87(3) – Reklamar ta’ prodotti mediċinali suġġetti għal preskrizzjoni medika – Reklamar għall-firxa kollha ta’ prodotti mediċinali ta’ spiżerija – Vawċers li jikkorrispondu għal ċertu ammont ta’ flus jew għal perċentwali ta’ skontijiet għax-xiri sussegwenti ta’ prodotti oħra – Skontijiet fil-prezzijiet u fil-pagamenti b’effett immedjat – Moviment liberu tal-merkanzija – Artikolu 34 TFUE – Libertà li jiġu pprovduti servizzi – Kummerċ elettroniku – Direttiva 2000/31/KE – Artikolu 3(2) u (4)(a) – Restrizzjoni – Ġustifikazzjoni – Protezzjoni tal-konsumaturi”
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem – Direttiva 2001/83 – Reklamar – Kunċett – Kampanji ta’ reklamar magħmula għax-xiri ta’ prodotti mediċinali suġġetti għal preskrizzjoni medika – Skontijiet fil-prezzijiet u fil-pagamenti b’effett immedjat – Esklużjoni – Vawċers li jikkorrispondu għal ċertu ammont ta’ flus jew għal perċentwali ta’ skontijiet għax-xiri sussegwenti ta’ prodotti mediċinali mhux suġġetti għal preskrizzjoni medika – Inklużjoni
(Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2001/83, kif emendata bid-Direttiva 2011/62, premessi 2 u 50, u Artikolu 86(1))
(ara l-punti 32 sa 37, 39 sa 46, 48 sa 50, u 81, u d-dispożittiv 1)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Kummerċ elettroniku – Direttiva 2000/31 – Provvista ta’ servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni – Servizz ta’ bejgħ online ta’ prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem, suġġetti jew le għal preskrizzjoni medika obbligatorja, intiż għal Stat Membru li ma jkunx l-Istat Membru ta’ stabbiliment tal-fornitur ta’ dan is-servizz – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprojbixxi kampanja ta’ reklamar fir-rigward tal-klijenti ta’ spiżerija stabbilita fi Stat Membru ieħor u li tikkonsisti fi premju monetarju ta’ ammont indeterminat – Restrizzjoni tal-moviment liberu tal-merkanzija – Restrizzjoni tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni – Ammissibbiltà – Ġustifikazzjoni – Protezzjoni tal-konsumaturi – Osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità
(Artikolu 34 TFUE; Direttivi tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2000/31, Artikoli 2(h) u 3(4)(a), u 2001/83, kif emendata bid-Direttiva 2011/62, Artikolu 85c(1))
(ara l-punti 55, 57 sa 60, 62 sa 68, 70 sa 77, 80 u 81, u d-dispożittiv 1)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem – Direttiva 2001/83 – Reklamar – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprojbixxi kampanji ta’ reklamar magħmula għax-xiri ta’ prodotti mediċinali indeterminati suġġetti għal preskrizzjoni medika –Vawċers li jikkorrispondu għal ċertu ammont ta’ flus jew għal perċentwali ta’ skontijiet għax-xiri sussegwenti ta’ prodotti mediċinali mhux suġġetti għal preskrizzjoni medika – Ammissibbiltà
(Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2001/83, kif emendata bid-Direttiva 2011/62, premessi 2 u 45, u Artikoli 87(3) u 88(2))
(ara l-punti 83, 85 sa 94, u d-dispożittiv 2)
Sunt
Adita b’talba għal deċiżjoni preliminari mill-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja), il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat il-portata tal-kunċett ta’ “reklamar ta’ prodotti mediċinali”, fis-sens tad-Direttiva 2001/83 (
1
), fil-kuntest tal-kampanji ta’ reklamar imwettqa minn spiżerija waqt ix-xiri mill-klijenti tagħha ta’ prodotti mediċinali suġġetti għal preskrizzjoni medika.
Fi żmien il-fatti tal-kawża, DocMorris NV kienet spiżerija Olandiża ta’ bejgħ bil-korrispondenza li kienet tikkunsinna prodotti mediċinali suġġetti jew le għal preskrizzjoni medika lil klijenti fil-Ġermanja. Mill‑2012, hija wettqet diversi kampanji ta’ reklamar għax-xiri ta’ prodotti mediċinali suġġetti għal preskrizzjoni medika li kienu jagħmlu parti mill-firxa sħiħa ta’ prodotti tagħha.
Peress li qieset li dawn il-kampanji ta’ reklamar kienu jiksru s-sistema ta’ prezzijiet imposti applikabbli għall-prodotti mediċinali suġġetti għal preskrizzjoni medika, l-Apothekerkammer Nordrhein (il-Kamra tal-Ispiżjara ta’ Nordrhein, il-Ġermanja) kisbet, matul l‑2013 sa 2015, miżuri provviżorji ta’ waqfien ta’ dawn il-kampanji ta’ reklamar. Dawn tal-aħħar kellhom, essenzjalment, il-forma ta’ skontijiet fil-prezzijiet u ta’ pagamenti jew ta’ vawċers għax-xiri sussegwenti ta’ prodotti mediċinali li ma kinux suġġetti għal preskrizzjoni medika jew prodotti oħra tas-saħħa u tal-kura.
Wara l-annullament, f’Marzu 2017, ta’ kważi dawn il-miżuri provviżorji kollha, DocMorris ressqet talba għad-danni kontra l-Kamra tal-Ispiżjara ta’ Nordrhein, għar-raġuni li dawn il-miżuri, li fil-kuntest tagħhom kienu ġew imposti fuqha multi għoljin, ma kinux iġġustifikati. Wara ċ-ċaħda tagħha mill-qorti tal-ewwel istanza, din it-talba ntlaqgħet fl-appell.
Adita b’rikors għal reviżjoni ppreżentat kontra din is-sentenza mill-Kamra tal-Ispiżjara ta’ Nordrhein, il-qorti tar-rinviju staqsiet jekk il-kampanji ta’ reklamar, li kienu jirrigwardaw ix-xiri ta’ prodotti mediċinali suġġetti għal preskrizzjoni medika, li kienu jagħmlu parti mill-firxa kollha ta’ prodotti ta’ spiżerija, kinux jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “reklamar ta’ prodotti mediċinali”, fis-sens tal-Artikolu 86(1) tad-Direttiva 2001/83 jew jekk, għall-kuntrarju, kinux intiżi biss sabiex jinfluwenzaw l-għażla tal-ispiżerija li mingħandha klijent jixtri tali prodotti mediċinali, għażla din li ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva. Hija staqsiet ukoll dwar jekk din l-istess direttiva kinitx tipprekludi interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar ir-reklamar relatat mal-prodotti mediċinali (
2
), li kienet tipprevedi li kampanji ta’ reklamar għax-xiri ta’ prodotti mediċinali suġġetti għal preskrizzjoni medika, li jkollhom il-forma ta’ skontijiet fil-prezzijiet u ta’ pagamenti ta’ ammont eżatt u b’effett immedjat, kienu awtorizzati, filwaqt li dawk li jagħtu lok għal premju ta’ bejn EUR 2.50 u EUR 20 għal preskrizzjoni medika jew li jkollhom il-forma ta’ vawċers għax-xiri sussegwenti ta’ prodotti oħra kienu pprojbiti.
Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
Fl-ewwel lok, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat il-kunċett ta’ “reklamar ta’ prodotti mediċinali”, fis-sens tal-Artikolu 86(1) tad-Direttiva 2001/83, fil-kuntest tal-kampanji ta’ reklamar għax-xiri ta’ prodotti mediċinali suġġetti għal preskrizzjoni medika.
F’dan ir-rigward, hija enfasizzat qabelxejn li huwa l-iskop tal-messaġġ li jiddetermina jekk kampanja ta’ reklamar taqax jew le taħt dan il-kunċett. Għalhekk taqa’ taħt l-imsemmi kunċett ta’ kampanja ta’ reklamar intiża sabiex tippromwovi l-preskrizzjoni, il-provvista, il-bejgħ jew il-konsum ta’ prodotti mediċinali. Għall-kuntrarju, dan ma jkunx il-każ meta kampanja tkun intiża li tinfluwenza mhux l-għażla tal-klijent għal prodott mediċinali partikolari, iżda dik, magħmula fi stadju sussegwenti, tal-ispiżerija li mingħandha dan il-klijent jixtri dan il-prodott mediċinali.
F’dan il-każ, sabiex jiġi ddeterminat jekk kampanja ta’ reklamar magħmula għax-xiri ta’ prodotti mediċinali suġġetti għal preskrizzjoni medika li joriġinaw mill-firxa sħiħa ta’ prodotti ta’ spiżerija taqax taħt il-kunċett ta’ “reklamar ta’ prodotti mediċinali”, għandha ssir distinzjoni bejn il-kampanji ta’ reklamar skont jekk il-messaġġ tagħhom ikunx limitat għall-prodotti mediċinali suġġetti għal preskrizzjoni medika jew jekk jirrigwardax ukoll prodotti mediċinali li ma humiex suġġetti għal tali preskrizzjoni.
Fir-rigward, minn naħa, tal-kampanji ta’ reklamar li jkollhom il-forma ta’ skontijiet fil-prezzijiet u ta’ pagamenti ta’ ammont eżatt u b’effett immedjat, u l-forma li tagħti lok għal premju ta’ bejn EUR 2.50 u EUR 20 għal kull preskrizzjoni medika (li għandha wkoll titqies li tagħti lok għal pagament), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li l-messaġġ ta’ dawn il-kampanji jirrigwarda prodotti mediċinali mhux speċifiċi suġġetti għal tali preskrizzjoni, mingħajr ma jsemmi tipi oħra ta’ prodotti mediċinali.
B’hekk, peress li d-deċiżjoni li jiġu preskritti tali prodotti mediċinali taqa’ taħt ir-responsabbiltà unika tat-tabib, li huwa obbligat jeżerċita dawn il-kompiti b’oġġettività sħiħa (
3
), dan il-messaġġ ma jippromwovix il-preskrizzjoni jew il-konsum ta’ prodotti mediċinali mhux speċifiċi suġġetti għal preskrizzjoni medika. F’dak li jirrigwarda l-pazjent, meta jirċievi preskrizzjoni medika, l-unika għażla li jifdal li jagħmel, fir-rigward tal-prodott mediċinali suġġett għal preskrizzjoni, hija dik tal-ispiżerija li mingħandha huwa ser jixtri dan il-prodott mediċinali. Għaldaqstant, kampanji ta’ reklamar li jkollhom il-forma ta’ skontijiet fil-prezzijiet u ta’ pagamenti ta’ ammont eżatt u b’effett immedjat u l-forma li tagħti lok għal premju ta’ ċertu ammont għal kull preskrizzjoni medika ma jaqgħux taħt il-kunċett ta’ “reklamar ta’ prodotti mediċinali”, fis-sens tal-Artikolu 86(1) tad-Direttiva 2001/83, sa fejn dawn jikkonċernaw l-għażla tal-ispiżerija li mingħandha pazjent jixtri prodott mediċinali suġġett għal preskrizzjoni medika.
Fir-rigward, min-naħa l-oħra, tal-kampanji ta’ reklamar li jkollhom il-forma ta’ vawċers għax-xiri sussegwenti ta’ prodotti mediċinali mhux suġġetti għal preskrizzjoni medika jew ta’ prodotti oħra tas-saħħa u tal-kura, il-Qorti tal-Ġustizzja nnotat li dawn il-kampanji jinkoraġġixxu x-xiri ta’ tali prodotti mediċinali. Fl-assenza ta’ obbligu li jirrikorri għal tabib li jippreskrivi preskrizzjoni medika, id-destinatarju tal-vawċers, attirat mill-vantaġġ ekonomiku li joffru, jista’ jużahom sabiex jikseb prodotti mediċinali li ma humiex suġġetti għal preskrizzjoni medika bi prezz imnaqqas. Konsegwentement, billi jippromwovu l-konsum ta’ tali prodotti mediċinali, dawn il-kampanji ta’ reklamar jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “reklamar ta’ prodotti mediċinali”, fis-sens tal-Artikolu 86(1) tad-Direttiva 2001/83.
Fit-tieni lok, sa fejn kampanja ta’ reklamar li tagħti lok għal premju ta’ bejn EUR 2.50 u EUR 20, mingħajr ma jkun possibbli li jkun magħruf l-ammont eżatt ta’ dan il-premju, ma taqax taħt il-kunċett ta’ “reklamar ta’ prodotti mediċinali” u kienet ipprojbita mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali (
4
), il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat il-kompatibbiltà ta’ din il-leġiżlazzjoni ma’ dispożizzjonijiet oħra tad-dritt tal-Unjoni. B’mod iktar partikolari, sa fejn mill-proċess li kellha l-Qorti tal-Ġustizzja ma kienx jirriżulta b’mod ċar jekk tali kampanja ta’ reklamar kinitx issir biss permezz ta’ mezzi fiżiċi jew jekk, min-naħa l-oħra, kinitx issir kemm permezz tas-sit internet tal-ispiżerija kif ukoll permezz ta’ tali mezzi, il-Qorti tal-Ġustizzja analizzat il-kompatibbiltà tal-imsemmija leġiżlazzjoni nazzjonali, minn naħa, mal-Artikolu 34 TFUE u, min-naħa l-oħra, mad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-Direttiva 2000/31 (
5
)
Dwar il-kompatibbiltà tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali mal-Artikolu 34 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li tali leġiżlazzjoni kellha titqies li kienet tirregola modalità ta’ bejgħ li setgħet tevita l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni tat-Trattat FUE jekk kienet tissodisfa l-kundizzjoni doppja li tapplika għall-operaturi kkonċernati kollha li jeżerċitaw l-attività tagħhom fit-territorju nazzjonali u li taffettwa bl-istess mod, fid-dritt u fil-fatt, il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti nazzjonali u dik tal-prodotti li joriġinaw minn Stati Membri oħra (
6
).
Fir-rigward tal-ewwel waħda minn dawn il-kundizzjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali kienet tapplika mingħajr distinzjoni għall-ispiżeriji kollha li jbigħu prodotti mediċinali fit-territorju Ġermaniż, kemm jekk stabbiliti f’dan it-territorju jew f’dak ta’ Stat Membru ieħor. Fir-rigward tat-tieni kundizzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja osservat li l-kompetizzjoni permezz tal-prezzijiet tista’ tirrappreżenta parametru kompetittiv iktar importanti għall-ispiżeriji tal-bejgħ bil-korrispondenza milli għall-ispiżeriji tradizzjonali u li kampanja ta’ reklamar li tagħti lok għal premju ta’ bejn EUR 2.50 u EUR 20 għal kull preskrizzjoni medika hija intiża sabiex tistabbilixxi kompetizzjoni permezz tal-prezzijiet mal-ispiżeriji tradizzjonali. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li l-imsemmija leġiżlazzjoni nazzjonali li kienet tipprojbixxi tali kampanja ta’ reklamar kienet tolqot iktar lill-ispiżeriji stabbiliti fi Stat Membru li ma huwiex ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, fatt li seta’ jkun ta’ natura li jostakola l-aċċess għas-suq tal-prodotti li joriġinaw minn Stati Membri oħra milli dawk li joriġinaw mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, b’tali mod li tali projbizzjoni kienet tikkostitwixxi miżura li kellha effett ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva.
Dwar il-kompatibbiltà tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali mad-Direttiva 2001/83, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li, skont din id-direttiva (
7
), l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-prodotti mediċinali jiġu offruti għall-bejgħ mill-bogħod lill-pubbliku permezz ta’ servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni. Madankollu, dan l-obbligu huwa bla ħsara għal-leġiżlazzjonijiet nazzjonali li jipprojbixxu l-offerta ta’ bejgħ mill-bogħod lill-pubbliku ta’ prodotti mediċinali suġġetti għal preskrizzjoni medika permezz ta’ dawn is-servizzi. B’hekk, meta l-Istat Membru ta’ destinazzjoni jawtorizza tali offerta, li kien jidher li kien il-każ f’din il-kawża, dan l-Istat Membru ma jistax, fir-rigward ta’ dawn is-servizzi, jirrestrinġi l-libertà li jiġu pprovduti servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni li joriġinaw minn Stat Membru ieħor (
8
). F’dan il-każ, il-projbizzjoni ta’ kampanja ta’ reklamar, bħal dik imposta mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, kienet ta’ natura li tirrestrinġi l-possibbiltà għal spiżerija, stabbilita fi Stat Membru ieħor, li tagħmel lilha nnifisha magħrufa mal-klijentela potenzjali tagħha f’dan l-ewwel Stat Membru u kellha, għaldaqstant, titqies li kienet timplika restrizzjoni għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni.
Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-projbizzjoni tal-kampanja ta’ reklamar prevista mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali kienet taqa’, bla ħsara għall-verifika mill-qorti tar-rinviju, taħt il-protezzjoni tal-konsumaturi, li tikkostitwixxi raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali li tista’ tiġġustifika ostakolu għall-moviment liberu tal-merkanzija. Fil-fatt, minn naħa, fir-rigward tal-għan tal-protezzjoni tal-konsumaturi, din il-leġiżlazzjoni kienet tippermetti li jiġi evitat ir-riskju ta’ sopravalutazzjoni tal-ammont tal-premju inkwistjoni, li seta’ jkun importanti għall-konsumaturi li jixtru prodotti mediċinali bi prezz għoli jew li, peress li jbatu minn marda kronika, ikollhom jixtruhom b’mod regolari. Min-naħa l-oħra, din il-leġiżlazzjoni ma kinitx tmur lil hinn minn dak li kien neċessarju sabiex jiġi protett dan l-għan, sa fejn kienet tipprojbixxi l-kampanja ta’ reklamar inkwistjoni, li tistabbilixxi firxa ta’ livelli ta’ premju, mingħajr ma konsumatur medju, normalment informat u raġonevolment attent u avżat, ikun jista’ jkun jaf il-metodu ta’ kalkolu ta’ dan il-premju jew jikkalkola l-ammont eżatt tiegħu.
Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li l-Artikolu 34 TFUE u l-Artikolu 3(4)(a) tad-Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku (
9
) ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li, sabiex tipproteġi lill-konsumaturi, tipprojbixxi kampanja ta’ reklamar li permezz tagħha l-klijenti ta’ spiżerija li tbigħ bil-korrispondenza jiġu offruti premju ta’ bejn EUR 2.50 u EUR 20 għal kull preskrizzjoni medika, mingħajr ma jkun possibbli li jkun magħruf l-ammont eżatt ta’ din il-premju.
Fit-tielet lok, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 87(3) tad-Direttiva 2001/83 ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprojbixxi kampanji ta’ reklamar magħmula għax-xiri ta’ prodotti mediċinali indeterminati suġġetti għal preskrizzjoni medika, li jkollhom il-forma ta’ vawċers li jikkorrispondu għal ċerta somma flus jew għal perċentwali ta’ skontijiet għax-xiri sussegwenti ta’ prodotti oħra, bħalma huma prodotti mediċinali li ma humiex suġġetti għal tali preskrizzjoni.
Fil-fatt, dawn il-kampanji ta’ reklamar, għalkemm magħmula għax-xiri ta’ prodotti mediċinali suġġetti għal preskrizzjoni medika, jippromwovu biss il-konsum ta’ prodotti mediċinali li ma jkunux suġġetti għal tali preskrizzjoni. Issa, anki jekk ir-reklamar għal dawn il-prodotti mediċinali tal-aħħar ikun awtorizzat (
10
), l-Istati Membri għandhom jipprojbixxu, sabiex jipprevjenu li jseħħu riskji għas-saħħa pubblika, l-inklużjoni, fir-reklamar lill-pubbliku għal dawn il-prodotti mediċinali, ta’ elementi li huma ta’ natura li jiffavorixxu l-użu irrazzjonali tagħhom.
F’dan il-każ, bl-użu tal-vawċers inkwistjoni, il-konsumatur seta’ jikseb, bi prezz imnaqqas, prodotti li joriġinaw mill-firxa kollha ta’ prodotti tal-ispiżerija kkonċernata u seta’ jagħżel, pereżempju, bejn ix-xiri ta’ prodotti mediċinali li ma jkunux suġġetti għal preskrizzjoni medika u x-xiri ta’ prodotti oħra ta’ konsum, bħalma huma prodotti tas-saħħa u tal-kura. L-assimilazzjoni tal-prodotti mediċinali li ma jkunux suġġetti għal preskrizzjoni medika ma’ prodotti oħra ta’ konsum offruti minn spiżerija, permezz tal-kampanji ta’ reklamar inkwistjoni, setgħet twassal għal użu irrazzjonali u eċċessiv ta’ dawn il-prodotti mediċinali sa fejn, minn naħa, kienet taħbi n-natura partikolari ħafna ta’ dawn il-prodotti mediċinali, li l-effetti terapewtiċi tagħhom jiddistingwuhom sostanzjalment minn merkanzija oħra u, min-naħa l-oħra, kienet tiżvija lill-konsumatur mill-evalwazzjoni oġġettiva tan-neċessità li l-imsemmija prodotti mediċinali jittieħdu. Konsegwentement, projbizzjoni bħal dik prevista mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tissodisfa l-għan essenzjali ta’ salvagwardja tas-saħħa pubblika, sa fejn tipprekludi t-tixrid ta’ elementi ta’ reklamar li jinkoraġġixxu l-użu irrazzjonali u eċċessiv ta’ prodotti mediċinali li ma humiex suġġetti għal preskrizzjoni medika.
(
1
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑6 ta’ Novembru 2001 dwar il-kodiċi tal-Komunità li għandu x’jaqsam ma’ prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kap. 13, Vol. 27, p. 69), kif emendata bid-Direttiva 2011/62/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑8 ta’ Ġunju 2011 (ĠU 2011, L 174, p. 74, rettifika fil-ĠU 2018, L 29, p. 50).
(
2
)	L-ewwel sentenza tal-Artikolu 7(1) tal-Gesetz über die Werbung auf dem Gebiete des Heilwesens (Heilmittelwerbegesetz) (il-Liġi dwar ir-Reklamar ta’ Prodotti Mediċinali) (iktar ’il quddiem il-“leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali”).
(
3
)	Skont il-premessa 50 tad-Direttiva 2001/83,
(
4
)	L-ewwel sentenza tal-Artikolu 7(1) tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
(
5
)	Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑8 ta’ Ġunju 2000 dwar ċerti aspetti legali tas-servizzi minn soċjetà ta' l-informazzjoni, partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern (Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 25, p. 399).
(
6
)	Sentenza tal‑15 ta’ Lulju 2021, DocMorris (C‑190/20, EU:C:2021:609, punt 38).
(
7
)	B’mod iktar partikolari, l-Artikolu 85c(1) tad-Direttiva 2001/83.
(
8
)	Artikolu 3(2) tad-Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku.
(
9
)	Skont l-Artikolu 3(4)(a) tad-Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku, l-Istati Membri jistgħu, taħt ċerti kundizzjonijiet, jirrestrinġu l-libertà li jiġu pprovduti ċerti servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni minn Stat Membru ieħor.
(
10
)	Artikolu 88(2) tad-Direttiva 2001/83.