WYROK SĄDU (dziewiąta izba)
z dnia 8 września 2016 r.(*)
Znak towarowy Unii Europejskiej – Zgłoszenie graficznego unijnego znaku towarowego 69 – Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji – Charakter opisowy – Artykuł 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 207/2009
W sprawie T‑360/15
Dr Vita sp. z o.o., z siedzibą w Olsztynie (Polska), reprezentowana przez D. Rzążewską, radcę prawnego,
strona skarżąca,
przeciwko
Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), reprezentowanemu przez D. Walicką, działającą w charakterze pełnomocnika,
strona pozwana,
mającej za przedmiot skargę na decyzję Piątej Izby Odwoławczej EUIPO z dnia 1 kwietnia 2015 r. (sprawa R 2513/2014‑5), dotyczącą rejestracji oznaczenia graficznego 69 jako unijnego znaku towarowego,
SĄD (dziewiąta izba),
w składzie: G. Berardis, prezes, O. Czúcz (sprawozdawca) i A. Popescu, sędziowie,
sekretarz: E. Coulon,
po zapoznaniu się ze skargą złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 1 lipca 2015 r.,
po zapoznaniu się z odpowiedzią na skargę złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 9 października 2015 r.,
uwzględniwszy, że w terminie trzech tygodni od dnia powiadomienia stron o zakończeniu pisemnego etapu postępowania nie wpłynął żaden wniosek o wyznaczenie rozprawy, i postanowiwszy zatem w zastosowaniu art. 106 § 3 regulaminu postępowania przed Sądem orzec w przedmiocie skargi bez przeprowadzenia ustnego etapu postępowania,
wydaje następujący
Wyrok
1        W dniu 15 kwietnia 2014 r. skarżąca, Dr Vita sp. z o.o., dokonała w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) zgłoszenia unijnego znaku towarowego na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2009, L 78, s. 1).
2        Znak towarowy, o którego rejestrację wystąpiono, jest przedstawiony przez następujące oznaczenie graficzne:
3        Towary, dla których wystąpiono o rejestrację, należą do klasy 10 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., zrewidowanego i zmienionego, i odpowiadają następującemu opisowi: „prezerwatywy”.
4        Decyzją z dnia 30 lipca 2014 r. ekspert odrzucił zgłoszenie znaku towarowego, stwierdzając, że w stosunku do tego znaku znajdują zastosowanie podstawy odmowy rejestracji określone w art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia nr 207/2009.
5        W dniu 25 września 2014 r. skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji do EUIPO na podstawie art. 58–64 rozporządzenia nr 207/2009.
6        Decyzją z dnia 1 kwietnia 2015 r. (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”) Piąta Izba Odwoławcza EUIPO oddaliła odwołanie, potwierdzając istnienie bezwzględnych podstaw odmowy rejestracji. Stwierdziła ona, z jednej strony, że zgłoszony znak towarowy ma charakter opisowy w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 207/2009, z uwagi, zasadniczo, na to, że oznaczenie „69” może służyć do oznaczania ilości lub rozmiaru towarów objętych zgłoszeniem. Z drugiej strony stwierdziła, że zgłoszony znak towarowy jest pozbawiony charakteru odróżniającego, ponieważ, pomimo iż unijny znak towarowy może składać się, między innymi, z cyfr, w zależności od charakteru towaru, oznaczenie liczbowe może nie być postrzegane jako wskazówka pochodzenia handlowego, lecz jako odniesienie do pewnych właściwości towaru, takich jak, w niniejszym przypadku, rozmiar towaru lub jego ilość zawarta w paczce.
Żądania stron
7        Skarżąca wnosi do Sądu o:
–        stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
–        obciążenie EUIPO kosztami postępowania.
8        EUIPO wnosi do Sądu o:
–        oddalenie skargi;
–        obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
Co do prawa
9        Na poparcie swej skargi skarżąca podnosi zasadniczo dwa zarzuty dotyczące odpowiednio, pierwszy, naruszenia art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009, a drugi, naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia.
10      Należy najpierw zbadać zarzut drugi.
W przedmiocie zarzutu drugiego dotyczącego naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 207/2009
11      Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 207/2009 nie są rejestrowane „znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek mogących służyć w obrocie do oznaczania rodzaju, jakości, ilości, przeznaczenia, wartości, pochodzenia geograficznego lub czasu produkcji towaru lub świadczenia usługi, lub innych właściwości towarów lub usług”. Ponadto art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 stanowi, że „[u]stęp 1 stosuje się bez względu na fakt, że podstawy odmowy rejestracji istnieją tylko w części Unii”.
12      Zgodnie z orzecznictwem art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 207/2009 uniemożliwia zastrzeżenie oznaczeń lub wskazówek, o których w nim mowa, dla jednego przedsiębiorstwa z uwagi na dokonanie ich rejestracji jako znaków towarowych. Przepis ten zmierza zatem do osiągnięcia leżącego w interesie ogółu celu, jakim jest zapewnienie, by wszyscy mogli swobodnie używać tego rodzaju oznaczenia lub wskazówki [zob. wyroki: z dnia 23 października 2003 r., OHIM/Wrigley, C‑191/01 P, EU:C:2003:579, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 7 listopada 2014 r., Kaatsu Japan/OHIM (KAATSU), T‑567/12, niepublikowany, EU:T:2014:937, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo].
13      Ponadto oznaczenia lub wskazówki mogące służyć w obrocie do oznaczania właściwości towaru lub usługi, dla których występuje się o rejestrację, uznaje się zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 207/2009 za nienadające się do wypełniania podstawowej funkcji znaku towarowego, która polega na wskazywaniu pochodzenia handlowego towaru lub usługi, aby umożliwić w ten sposób konsumentowi nabywającemu towar lub usługę oznaczone danym znakiem towarowym dokonanie przy późniejszym zakupie takiego samego wyboru – jeśli doświadczenie okazało się pozytywne, lub dokonanie odmiennego wyboru – jeśli było ono negatywne (wyroki: z dnia 23 października 2003 r., OHIM/Wrigley, C‑191/01 P, EU:C:2003:579, pkt 30; z dnia 7 listopada 2014 r., KAATSU, T‑567/12, niepublikowany, EU:T:2014:937, pkt 28).
14      Wynika z tego, że oznaczenie podlega zakazowi ustanowionemu w przepisie art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 207/2009, jeżeli ma wystarczająco bezpośredni i konkretny związek z rozpatrywanymi towarami lub usługami pozwalający danemu kręgowi odbiorców na natychmiastowe i bez dalszego namysłu postrzeganie go jako opisu rozpatrywanych towarów i usług lub jednej z ich właściwości (zob. wyrok z dnia 7 listopada 2014 r., KAATSU, T‑567/12, niepublikowany, EU:T:2014:937, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo).
15      Należy także przypomnieć, że ocenę opisowego charakteru oznaczenia można przeprowadzić wyłącznie, po pierwsze, przy uwzględnieniu sposobu jego postrzegania przez dany krąg odbiorców, a po drugie, poprzez odniesienie do dotyczących go towarów lub usług [wyroki: z dnia 27 lutego 2002 r., Eurocool Logistik/OHIM (EUROCOOL), T‑34/00, EU:T:2002:41, pkt 38; z dnia 7 listopada 2014 r., KAATSU, T‑567/12, niepublikowany, EU:T:2014:937, pkt 30].
16      W niniejszej sprawie wchodzącymi w grę towarami są prezerwatywy.
17      Co się tyczy kręgu odbiorców, to jak wskazano w pkt 10 i 11 zaskarżonej decyzji, chodzi tu o przeciętnych konsumentów Unii Europejskiej stosunkowo dobrze poinformowanych, uważnych i rozsądnych oraz wykazujących przeciętny poziom uwagi, przy czym rozpatrywanymi towarami są produkty jednorazowego użytku, ogólnodostępne i o niewygórowanej cenie, których zakupowi nie towarzyszy zazwyczaj długie analizowanie, porównywanie ofert i długotrwały namysł. Ustalenie to, którego nie podważa skarżąca i które nie stoi w sprzeczności z żadnym dowodem w sprawie, należy potwierdzić.
18      W pkt 12 i nast. zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza stwierdziła, że liczba „69” może oznaczać rozmiar (szerokość 69 mm) prezerwatyw bądź liczbę prezerwatyw zawartych w paczce, przytaczając dla zilustrowania kilka linków do stron internetowych. Wywiodła ona z tego w pkt 15–17 zaskarżonej decyzji, że niezależnie od faktu, iż element „69” może również odnosić się do pozycji seksualnej, ma on bezpośredni i rzeczywisty związek z rozpatrywanymi towarami pozwalający właściwemu kręgowi odbiorców na natychmiastowe i bez dalszego namysłu postrzeganie go jako opisu tych towarów.
19      Skarżąca kwestionuje tę analizę. W pierwszej kolejności nie istnieje, jej zdaniem, bezpośredni i konkretny związek między zgłoszonym znakiem towarowym a towarami zgłoszenia lub jedną z ich podstawowych właściwości. W dodatku tego rodzaju związek istnieje tylko z jedną konkretną właściwością (rozmiarem lub liczbą możliwych sztuk), co nie dostarcza jednak żadnej informacji co do rodzaju rozpatrywanego towaru lub nie wywołuje żadnego skojarzenia z tym rodzajem towaru. Przy braku elementów uzupełniających liczba nie ma charakteru opisowego, bowiem w przeciwnym razie wykluczałoby to jakąkolwiek możliwość rejestracji cyfr jako znaków towarowych, gdyż elementy te byłyby niezbędne dla wszystkich typów towarów. Ponadto niezależnie od faktu, że nie jest możliwe ustalenie, czy przykłady, na których opiera się Izba Odwoławcza, były już opublikowane w momencie dokonywania zgłoszenia rozpatrywanego znaku towarowego, analizie dokonanej przez Izbę zaprzecza jej praktyka decyzyjna i istnienie innych unijnych znaków towarowych, których podstawę stanowi cyfra, w tym w odniesieniu do klasy 10. W drugiej kolejności fakt powołania się przez Izbę Odwoławczą na parę przykładów interpretacji elementu „69” w tym kontekście dowodzi braku bezpośredniego i konkretnego związku, który powinien dotyczyć tylko jednej z podstawowych właściwości. W trzeciej kolejności Izba Odwoławcza ograniczyła się do wzięcia pod uwagę elementu słownego zgłoszonego znaku towarowego bez uwzględnienia jego aspektów graficznych.
20      W tym względzie należy przede wszystkim uściślić, że jak podkreślono w pkt 12 zaskarżonej decyzji, zgłoszony znak towarowy jest utworzony przez liczbę „69” na szarym niejednolitym tle. Jak zaznaczono w pkt 2 zaskarżonej decyzji, ekspert podkreślił, że elementy graficzne znaku towarowego są na tyle proste, że nie są w stanie odwrócić uwagi użytkownika od istotnego przekazu elementu słownego, ponieważ kolorowa czcionka oraz tło są powszechnie stosowane na opakowaniach towarów. Izba Odwoławcza nie powtórzyła wyraźnie tych informacji przy okazji swojej analizy charakteru opisowego zgłoszonego znaku towarowego w pkt 7–17 zaskarżonej decyzji. Z analizy tej – odczytywanej w połączeniu z pkt 26 tej decyzji dotyczącym braku charakteru odróżniającego zgłoszonego znaku towarowego, w którym Izba podniosła brak przekazu semantycznego elementów graficznych i ich charakter czysto dekoracyjny – wynika jednak, że Izba Odwoławcza potraktowała jako swój wniosek eksperta w tej kwestii.
21      Ponadto należy stwierdzić, że Izba Odwoławcza słusznie skoncentrowała się w swojej analizie na słownym elemencie zgłoszonego znaku towarowego. Pomimo że elementy graficzne zgłoszonego znaku towarowego są do pewnego stopnia stylizowane, a mianowicie przedstawiają cyfry z zaokrągloną czcionką i wyrazistą obwódką mogące sprawiać wrażenie trójwymiarowości, uwydatnionej poprzez tło w kształcie kuli, a także błyszczące wewnątrz niej punkty, to jednak element słowny „69” wysuwa się na plan pierwszy i przyciąga uwagę konsumenta. Argument skarżącej, że Izba Odwoławcza ograniczyła się do wzięcia pod uwagę elementu słownego zgłoszonego znaku towarowego bez uwzględnienia jego aspektów graficznych, nie może być więc zaakceptowany i należy go oddalić.
22      Następnie należy zbadać, czy słowny element „69” sprawia, że zgłoszony znak towarowy posiada wystarczająco bezpośredni i konkretny związek z rozpatrywanymi towarami pozwalający danemu kręgowi odbiorców na natychmiastowe i bez dalszego namysłu postrzeganie go jako opisu tych towarów lub jednej z ich właściwości.
23      W tym względzie należy podkreślić, że skarżąca nie kwestionuje, iż liczba „69” może odnosić się do rozmiaru prezerwatyw, a mianowicie do możliwej ich szerokości. Potwierdzają to ponadto linki do stron internetowych wspomniane przez Izbę Odwoławczą w pkt 13 zaskarżonej decyzji, przytoczone już także przez eksperta. Chodzi tu po pierwsze o link do sklepu internetowego z prezerwatywami określonej marki, gdzie istnieje możliwość nabycia „Prezerwatywy MY.SIZE 69 mm” i po drugie link do notatki informacyjnej o prezerwatywach zawierającej tabelę, w której figuruje rozmiar 69 mm szerokości, oraz objaśnienia o ważności wyboru dobrego rozmiaru i sposobie dokonania takiego wyboru.
24      Jeżeli chodzi o argument skarżącej, że zgłoszony znak towarowy zawierający cyfry „69” nie dostarcza jednak żadnej informacji w odniesieniu do rodzaju rozpatrywanego towaru oraz że liczba jako taka nie posiada charakteru opisowego, chyba że wykluczy się wszelką możliwość rejestracji cyfr jako znaków towarowych, to należy przypomnieć, że fakt, iż te cyfry mogą przywoływać szerokość prezerwatyw, która jest właściwością tych towarów, wystarczy do tego, aby dojść do wniosku, że istnieje wystarczająco bezpośredni i konkretny związek między zgłoszonym znakiem towarowym a prezerwatywami pozwalający danemu kręgowi odbiorców na natychmiastowe i bez dalszego namysłu postrzeganie ich jako opisu jednej z właściwości tych towarów w rozumieniu orzecznictwa przywołanego powyżej w pkt 14.
25      Argument skarżącej, za pomocą którego podnosi ona zasadniczo, opierając się zwłaszcza na wyroku z dnia 14 czerwca 2007 r., Europig/OHIM (EUROPIG) (T‑207/06, EU:T:2007:179, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo), że bezpośredni i konkretny związek powinien istnieć w stosunku do jednej podstawowej właściwości towarów objętych zgłoszeniem, nie podważa tej analizy.
26      Dokonany bowiem przez legislatora wybór słowa „właściwość” w art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 207/2009 podkreśla fakt, iż oznaczeniami, do których odnosi się ten przepis, są tylko te, które służą do określania z łatwością rozpoznawanej przez zainteresowane kręgi cechy towarów lub usług, dla których wystąpiono o rejestrację [zob. podobnie wyroki: z dnia 10 marca 2011 r., Agencja Wydawnicza Technopol/OHIM, C‑51/10 P, EU:C:2011:139, pkt 50; z dnia 10 lipca 2014 r., BSH/OHIM, C‑126/13 P, niepublikowany, EU:C:2014:2065, pkt 21].
27      W niniejszej sprawie przykłady przytoczone w zaskarżonej decyzji, przywołane w pkt 23 powyżej, pozwalają na stwierdzenie, że szerokość prezerwatywy jest cechą tego typu towaru, która jest z łatwością rozpoznawana przez zainteresowanych nabywców, a wręcz chodzi tu o podstawową właściwość tego towaru.
28      Ponadto argument, że nie jest możliwe ustalenie, czy linki do stron internetowych przywołane w zaskarżonej decyzji odnoszą się do przykładów istniejących w momencie dokonywania zgłoszenia znaku towarowego, nie może być również zaakceptowany, gdyż, jak słusznie przypomina to EUIPO, do odmowy dokonania przez ten urząd rejestracji danego oznaczenia na podstawie art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 207/2009 nie jest konieczne, by w chwili zgłoszenia oznaczenie to faktycznie było używane do celów opisowych – wystarczy, by mogło być ono używane w ten sposób (wyrok z dnia 10 marca 2011 r., Agencja Wydawnicza Technopol/OHIM, C‑51/10 P, EU:C:2011:139, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo).
29      W dodatku, co się tyczy argumentu, że odwołanie się przez Izbę Odwoławczą do wielu interpretacji cyfr „69” w tym kontekście, a zwłaszcza do tej odnoszącej się do pozycji seksualnej, świadczyłoby o braku bezpośredniego i konkretnego związku, gdyż związek ten może dotyczyć tylko jednej podstawowej właściwości, to należy przypomnieć, że biorąc pod uwagę ‑ leżący u podstaw tego przepisu interes ogólny, przywołany w pkt 12 powyżej, polegający na zapewnieniu, by oznaczenia stanowiące opis jednej lub wielu właściwości towarów, dla których wystąpiono o rejestrację w charakterze znaku towarowego, mogły być swobodnie używane przez wszystkie podmioty gospodarcze oferujące takie towary lub usługi ‑ wystarczy, aby jedno ze znaczeń oznaczenia mogło określać właściwość rozpatrywanych towarów, by można było przeciwstawić mu podstawę odmowy rejestracji z art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 207/2009. Z tych samych względów nie jest przy tym konieczne badanie, jak to również stwierdziła Izba Odwoławcza, czy cyfry „69” mogą także określać ilość prezerwatyw zawartych w paczce.
30      Wreszcie, jeżeli chodzi o wcześniejsze decyzje Izby Odwoławczej dotyczące badania charakteru opisowego znaków towarowych zawierających cyfry powołane przez skarżącą lub przykłady istnienia innych unijnych znaków towarowych zawierających cyfry dla towarów z klasy 10, do których skarżąca się również odnosi, to należy przypomnieć, że orzecznictwo potwierdza, że o ile z uwagi na zasady równego traktowania i dobrej administracji EUIPO musi brać pod uwagę wydane już decyzje i ze szczególną uwagą rozważyć, czy w danym przypadku rozstrzygnięcie winno brzmieć podobnie, o tyle stosowanie tych zasad musi jednak pozostawać w zgodzie z przestrzeganiem zasady legalności (zob. podobnie wyrok z dnia 10 marca 2011 r., Agencja Wydawnicza Technopol/OHIM, C‑51/10 P, EU:C:2011:139, pkt 73–75).
31      Z powyższej analizy wynika, że oddalając odwołanie wniesione przez skarżącą od odmowy rejestracji zgłoszonego znaku towarowego i uznając, że znak ten opisywał towary objęte zgłoszeniem, Izba Odwoławcza prawidłowo zastosowała kryteria zawarte w art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 207/2009.
32      Wynika z tego, że zarzut drugi podlega oddaleniu.
W przedmiocie zarzutu pierwszego dotyczącego naruszenia art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009
33      Należy przypomnieć, że, jak wyraźnie wynika z brzmienia art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 207/2009, wystarczy, aby jedna z wymienionych w tym przepisie bezwzględnych podstaw odmowy rejestracji znalazła zastosowanie, aby rozpatrywane oznaczenie nie mogło zostać zarejestrowane jako unijny znak towarowy [zob. podobnie wyroki: z dnia 19 września 2002 r., DKV/OHIM, C‑104/00 P, EU:C:2002:506, pkt 29; z dnia 27 lutego 2015 r., Universal Utility International/OHIM (Greenworld), T‑106/14, niepublikowany, EU:T:2015:123, pkt 40].
34      Zważywszy, że w kontekście badania zarzutu drugiego w niniejszej sprawie zostało stwierdzone, iż zgłoszony znak towarowy opisywał rozpatrywane towary w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 207/2009, nie jest konieczne badanie zasadności zarzutu pierwszego, dotyczącego jego domniemanego charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b), ponieważ zarzut ten jest nieistotny dla sprawy.
35      W każdym razie, jeśli chodzi o zarzucane naruszenie art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009, to należy przypomnieć, że nakładanie się na siebie bezwzględnych podstaw odmowy rejestracji oznacza, w szczególności, że oznaczenie opisujące właściwości rozpatrywanych towarów jest, z tego tylko względu, z zastrzeżeniem stosowania art. 7 ust. 3, pozbawione w stosunku do nich charakteru odróżniającego, co nie wyklucza ponadto innych przyczyn, które mogą uzasadniać ten brak charakteru odróżniającego (zob. podobnie wyrok z dnia 10 marca 2011 r., Agencja Wydawnicza Technopol/OHIM, C‑51/10 P, EU:C:2011:139, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo).
36      Z całości powyższych rozważań wynika, że skargę należy oddalić.
W przedmiocie kosztów
37      Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
38      Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy zgodnie z żądaniem EUIPO, obciążyć ją kosztami postępowania.
Z powyższych względów
SĄD (dziewiąta izba)
orzeka, co następuje:
1)      Skarga zostaje oddalona.
2)      Dr Vita sp. z o.o. zostaje obciążona kosztami postępowania.
Berardis
Czúcz
Popescu
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 8 września 2016 r.
Podpisy
* Język postępowania: polski.