62018CJ0390_RES
Affaire C‑390/18
Proċeduri kriminali
kontra
X
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Imħallef inkwirenti tat-tribunal de grande instance de Paris (il-Qorti Reġjonali ta’ Pariġi, Franza))
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) tad-19 ta’ Diċembru 2019
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Direttiva 2000/31/KE – Servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni – Direttiva 2006/123/KE – Servizzi – Tqegħid f’kuntatt bejn ospitanti, professjonisti jew individwi privati, li jkollhom akkomodazzjoni għall-kiri ma’ persuni li jfittxu dan it-tip ta’ akkomodazzjoni – Klassifikazzjoni – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tissuġġetta għal ċerti restrizzjonijiet l-eżerċizzju tal-professjoni ta’ aġent immobiljari – Direttiva 2000/31/KE – It-tieni inċiż tal-Artikolu 3(4)(b) – Obbligu li jiġu kkomunikati miżuri li jirrestrinġu l-libertà li jiġu pprovduti servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni – Nuqqas ta’ komunikazzjoni – Infurzabbiltà – Proċeduri kriminali b’kostituzzjoni ta’ parti ċivili”
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Kummerċ elettroniku – Direttiva 2000/31 – Kamp ta’ applikazzjoni – Servizz tas-soċjetà tal-informazzjoni – Kunċett – Servizz ta’ intermedjazzjoni, bħal Airbnb, li jippermetti t-tqegħid f’kuntatt ta’ opsitanti, professjonisti jew individwi privati, li jkollhom akkomodazzjoni għall-kiri ma’ persuni li jfittxu dan it-tip ta’ akkomodazzjoni – Inklużjoni – Servizz ta’ intermedjazzjoni dissoċjabbli mis-servizz ta’ provvista ta’ akkomodazzjoni
(Direttivi tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2000/31, Artikolu 2(a), 2006/123 u 2015/1535, Artikolu 1(1)(b))
(ara l-punti 50, 52 sa 64, 66, 68, 69, u d-dispożittiv 1)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Kummerċ elettroniku – Direttiva 2000/31 – Provvista ta’ servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni – Obbligu tal-Istati Membri li jikkomunikaw il-miżuri li jirrestrinġu l-libertà li jiġu pprovduti servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni – Ksur tal-obbligu – Konsegwenza – Nuqqas ta’ infurzabbiltà fir-rigward tal-individwi tar-regola mhux ikkomunikata
(Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2000/31, it-tieni inċiż tal-Artikolu 3(4)(b))
(ara l-punti 87, 90 sa 92, 94, 96 sa 98, 100, u d-dispożittiv 2)
Sunt
Franza ma tistax teżiġi minn Airbnb li jkollha liċenzja professjonali ta’ aġent immobiljari peress li ma kkomunikatx dan ir-rekwiżit lill-Kummissjoni konformement mad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku
Permezz tas-sentenza tagħha tad-19 ta’ Diċembru 2019, Airbnb Ireland (C‑390/18), l-Awla Manja tal-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, minn naħa, li servizz ta’ intermedjazzjoni li għandu l-għan li jqiegħed f’kuntatt, permezz ta’ pjattaforma elettronika u bi ħlas, kerrejja potenzjali ma’ sidien il-kera professjonisti jew mhux professjonisti li jipproponu servizzi ta’ akkomodazzjoni għal żmien qasir, filwaqt li jipprovdu wkoll ċertu numru ta’ provvisti anċillari għal dan is-servizz ta’ intermedjazzjoni, għandu jiġi kklassifikat bħala “servizz tas-soċjetà tal-informazzjoni” li jaqa’ taħt id-Direttiva 2000/31 dwar il-Kummerċ Elettroniku (
1
). Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li individwu jista’ jopponi li, fil-kuntest ta’ proċeduri kriminali b’kostituzzjoni ta’ parti ċivili, jiġu applikati fil-konfront tiegħu miżuri ta’ Stat Membru li jirrestrinġu l-libertà li jiġi pprovdut tali servizz, li huwa jipprovdi minn Stat Membru ieħor, meta l-imsemmija miżuri ma jkunux ġew ikkomunikati konformement mat-tieni inċiż tal-Artikolu 3(4)(b) tal-istess direttiva.
It-tilwima fil-kawża prinċipali tidħol fil-kuntest ta’ proċeduri kriminali mibdija fi Franza, wara lment b’kostituzzjoni ta’ parti ċivili ppreżentat kontra Airbnb Ireland mill-Association pour un hébergement et un tourisme professionnels. Airbnb Ireland hija kumpannija Irlandiża li tamministra pjattaforma elettronika li, permezz tal-ħlas ta’ kummissjoni, tippermetti t-tqegħid f’kuntatt, b’mod partikolari fi Franza, ta’ sidien il-kera professjonisti kif ukoll individwi li jipproponu provvisti ta’ akkomodazzjoni għal żmien qasir u persuni li jkunu qegħdin ifittxu dan it-tip ta’ akkomodazzjoni. Barra minn hekk, Airbnb Ireland tipproponi lill-imsemmija kerrejja provvisti anċillari, bħal struttura li tiddefinixxi l-kontenut tal-offerta tagħhom, assigurazzjoni għar-responsabbiltà ċivili, għodda li tagħti stima tal-prezz tal-kirja tagħhom jew anki servizzi ta’ ħlas relatati ma’ dawn il-provvisti.
L-assoċjazzjoni li ressqet l-ilment kontra Airbnb Ireland kienet qegħda ssostni li din il-kumpannija mhux sempliċement tqiegħed f’kuntatt żewġ partijiet bis-saħħa tal-pjattaforma bl-istess isem, iżda teżerċita attività ta’ aġent immobiljari mingħajr liċenzja professjonali, u għaldaqstant kienet qegħda tikser il-liġi msejħa Hoguet, li tapplika fi Franza għall-attivitajiet tal-professjonisti immobiljari. Min-naħa tagħha, Airbnb Ireland kienet qegħda ssostni li, fi kwalunkwe każ, id-Direttiva 2000/31 tipprekludi din il-leġiżlazzjoni.
Mistoqsija, fl-ewwel lok, dwar il-klassifikazzjoni tas-servizz ta’ intermedjazzjoni pprovdut minn Airbnb Ireland, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret, billi rreferiet għas-sentenza Asociación Profesional Elite Taxi (
2
), li jekk servizz ta’ intermedjazzjoni jissodisfa l-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 1(1)(b) tad-Direttiva 2015/1535 (
3
), li għalih jirreferi l-Artikolu 2(a) tad-Direttiva 2000/31, bħala prinċipju huwa jikkostitwixxi “servizz tas-soċjetà tal-informazzjoni”, distint mis-servizz sussegwenti li miegħu huwa jkun relatat. Madankollu, dan ma japplikax jekk jidher li dan is-servizz ta’ intermedjazzjoni jagħmel parti integrali minn servizz globali li l-element prinċipali tiegħu ikun servizz li jaqa’ taħt klassifikazzjoni legali oħra.
Fil-każ ineżami, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li servizz ta’ intermedjazzjoni bħal dak ipprovdut minn Airbnb Ireland jissodisfa dawn il-kundizzjonijiet mingħajr ma n-natura tar-rabtiet li jeżistu bejn is-servizz ta’ intermedjazzjoni u l-provvista ta’ akkomodazzjoni tiġġustifika li tiġi injorata l-klassifikazzjoni ta’ “servizz tas-soċjetà tal-informazzjoni” tal-imsemmi servizz ta’ intermedjazzjoni u, għaldaqstant, l-applikazzjoni tad-Direttiva 2000/31 għalih.
Sabiex tenfasizza n-natura dissoċjabbli li għandu dan is-servizz ta’ intermedjazzjoni fil-konfront tal-provvisti ta’ akkomodazzjoni li magħhom huwa relatat, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat, fl-ewwel lok, li dan is-servizz ma huwiex intiż biss għat-twettiq immedjat ta’ tali provvisti, iżda essenzjalment jikkonsisti fl-għoti ta’ strument ta’ preżentazzjoni u ta’ tfittxija tal-postijiet għall-kera, li jiffaċilita l-konklużjoni ta’ kuntratti futuri ta’ lokazzjoni. Għaldaqstant, dan it-tip ta’ servizz ma jistax jitqies li jikkostitwixxi sempliċi servizz anċillari għal servizz globali ta’ akkomodazzjoni. Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li servizz ta’ intermedjazzjoni bħal dak ipprovdut minn Airbnb Ireland bl-ebda mod ma huwa indispensabbli għat-twettiq tal-provvista ta’ akkomodazzjoni, peress li l-kerrejja u sidien il-kera għandhom diversi għażliet oħra għal dan il-għan, li wħud minnhom ilhom jeżistu għal żmien twil. Fit-tielet lok, fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li ebda informazzjoni mill-proċess ma kienet tindika li Airbnb tiffissa jew tillimita l-ammont tal-kera mitlub minn sidien il-kera li jużaw din il-pjattaforma.
Il-Qorti tal-Ġustizzja kkjarifikat ukoll li l-provvisti l-oħra proposti minn Airbnb Ireland ma jippermettux li tixxejjen din il-konstatazzjoni, peress li dawn id-diversi provvisti huma sempliċement anċillari għas-servizz ta’ intermedjazzjoni pprovdut minn din il-kumpannija. Barra minn hekk, hija indikat li, b’differenza mis-servizzi ta’ intermedjazzjoni inkwistjoni fis-sentenzi Asociación Profesional Elite Taxi u Uber France (
4
), la dan is-servizz ta’ intermedjazzjoni u lanqas il-provvisti anċillari proposti minn Airbnb Ireland ma jippermettu li tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ influwenza deċiżiva eżerċitata minn din il-kumpannija fuq is-servizzi ta’ akkomodazzjoni li magħhom hija relatata l-attività tagħha, għal dak li jirrigwarda kemm id-determinazzjoni tal-prezzijiet tal-kera mitluba kif ukoll l-għażla ta’ sidien il-kera jew tal-postijiet proposti għall-kera fil-pjattaforma tagħha.
Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat jekk Airbnb Ireland tistax topponi, fil-kawża prinċipali, li tiġi applikata għaliha liġi li tirrestrinġi l-libertà li jiġu pprovduti s-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni pprovduti minn operatur minn Stat Membru ieħor, bħal-Liġi Hoguet, minħabba li din il-liġi ma kinitx ġiet ikkomunikata minn Franza, konformement mat-tieni inċiż tal-Artikolu 3(4)(b) tad-Direttiva 2000/31. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li l-fatt li l-imsemmija liġi hija preċedenti għad-dħul fis-seħħ tad-Direttiva 2000/31 ma jistax jirriżulta fil-ħelsien tar-Repubblika Franċiża mill-obbligu tagħha ta’ komunikazzjoni. Imbagħad, billi inspirat ruħha mir-raġunament tas-sentenza CIA Security International (
5
), hija qieset li l-imsemmi obbligu, li jikkostitwixxi rekwiżit proċedurali ta’ natura sostantiva, għandu jingħata effett dirett. Minn dan hija ddeduċiet li l-inosservanza, minn Stat Membru, tal-obbligu tiegħu li jikkomunika tali miżura tista’ tiġi invokata minn individwu fil-kuntest mhux biss ta’ proċeduri kriminali mmexxija kontrih iżda wkoll fil-kuntest ta’ talba għal kumpens imressqa minn individwu ieħor li jkun intervjena bħala parti ċivili.
(
1
)	Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta’ Ġunju 2000 dwar ċerti aspetti legali tas-servizzi minn soċjetà ta’ l-informazzjoni, partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern (Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 25, p. 399).
(
2
)	Sentenza tal-20 ta’ Diċembru 2017, Asociación Profesional Elite Taxi (C‑434/15, EU:C:2017:981), punt 40.
(
3
)	Direttiva (UE) 2015/1535 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta’ Settembru 2015 li tistabbilixxi proċedura għall-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam tar-regolamenti tekniċi u tar-regoli dwar is-servizzi tas-Soċjetà tal-Informatika [Informazzjoni] (ĠU 2015, L 241, p. 1)
(
4
)	Sentenza tal-10 ta’ April 2018, Uber France (C‑320/16, EU:C:2018:221).
(
5
)	Sentenza tat-30 ta’ April 1996, CIA Security International (C‑194/94, EU:C:1996:172).