SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA26 ta' Marzu 1987 (*)"Preferenzi ta’ tariffi ġġeneralizzati - Rikors għal annullament - Bażi legali - Obbligu li jiġu motivati l-atti Komunitarji "Fil-kawża C-45/86Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrapreżentata
mill-konsulent legali tagħha Peter Gilsdorf, bħala aġent, b'indirizz
għan-notifika fil-Lussemburgu għand Georges Kremlis, membru tas-Servizz
Ġuridiku tagħha, Bini Jean Monnet, Kirchberg,
rikorrenti_vsIl-Kunsill tal-Komunitajiet Ewropej,
irrapreżentat minn Jean-Louis Dewost, Direttur Ġenerali tas-Servizz
Ġuridiku tiegħu, bħala aġent, assistit minn John Carbery, konsulent
mas-Servizz Ġuridiku tal-Kunsill, bħala koaġent, b'domiċilju
fil-Lussemburgu għand Jörg Käser, Direttur tad-Dipartiment
tal-Kwistjonijiet Ġuridiċi tal-Bank Ewropew ta' l-Investiment, 100,
boulevard Konrad-Adenauer_konvenut_li
għandha bħala suġġett l-annullament tar-Regolament tal-Kunsill (KEE)
Nru 3599/85 tas-17 ta’ Diċembru 1985 li japplika preferenzi ta’ tariffi
ġġeneralizzati għas-sena 1986 għal ċerti prodotti industrijali li
joriġinaw minn pajjiżi li qed jiżviluppaw, u tar-Regolament tal-Kunsill
(KEE) Nru 3600/85 tas-17 ta’ Diċembru 1985, li japplika preferenzi ta’
tariffi ġġeneralizzati għas-sena 1986 għal prodotti ta’ tessuti li
joriġinaw minn pajjiżi li qed jiżviluppaw_IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA_komposta
minn M. Mackenzie Stuart, President, Y. Galmot, C. Kakouris, T. F.
O'Higgins u F. Schockweiler, Presidenti ta' Awla, G. Bosco, T. Koopmans,
U. Everling, K. Bahlmann, R. Joliet u C. Rodríguez Iglesias, Imħallfin_Avukat Ġenerali: M. Lenz_Reġistratur: D. Louterman, Amministraturwara li rat ir-rapport għas-seduta u wara l-proċedura orali tat-2 ta' Diċembru 1986_wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tad-29 ta' Jannar 1987_tagħti l-preżentiSentenza1        B’att
ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-17 ta’ Frar 1986,
il-Kummissjoni ressqet, skond l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 173
tat-Trattat tal-KEE, rikors intiż għall-annullament tar-Regolament
tal-Kunsill Nru 3599/85 tas-17 ta’ Diċembru 1985 li japplika preferenzi
ta’ tariffi ġġeneralizzati għas-sena 1986 għal ċerti prodotti
industrijali li joriġinaw minn pajjiżi li qed jiżviluppaw, u
tar-Regolament tal-Kunsill Nru 3600/85 tas-17 ta’ Diċembru 1985, li
japplika preferenzi ta’ tariffi ġġeneralizzati għas-sena 1986 għal
prodotti ta’ tessuti li joriġinaw minn pajjiżi li qed jiżviluppaw (ĠU L
352, p. 1 u 107). 2        Għal
dak li jikkonċerna l-fatti u l-motivi u l-argumenti tal-partijiet, qed
isir riferiment għar-rapport tas-seduta. Dawn l-elementi tal-proċess
jissemmew hawn taħt biss safejn huma neċessarji għar-raġunament
tal-Qorti tal-Ġustizzja. 3        Rigward
id-dubji mqajma mill-Kunsill dwar l-ammissibbiltà tar-rikors, b'rigward
għall-interess tal-Kummissjoni li taġixxi, huwa biżżejjed li jingħad li
l-Artikolu 173 tat-Trattat jagħmel distinzjoni ċara bejn, minn naħa,
id-dritt ta' l-Istituzzjonijiet Komunitarji u ta' l-Istati Membri li
jressqu rikors u, min-naħa l-oħra, dak tal-persuni fiżiċi jew ġuridiċi,
billi, l-ewwel paragrafu ta' dan l-Artikolu
jagħti lill-Kummissjoni u
lil kull Stat Membru d-dritt li jikkontestaw, permezz ta' rikors għal
annullament, il-legalità ta’ kull regolament tal-Kunsill, mingħajr
l-eżerċizzju ta' dan id-dritt mhuwa suġġett għall-prova ta' l-eżistenza
ta' interess li wieħed jaġixxi.
Għaldaqstant, ir-rikors huwa
ammissibbli. 4        Il-Kummissjoni
tqajjem, sabiex issostni r-rikors tagħha, żewġ motivi li, skond hija,
jiffurmaw ilment wieħed: in-nuqqas ta’ bażi legali preċiża, li, minn
naħa, jikkostitwixxi fih innifsu ksur ta’ l-Artikolu 190 tat-Trattat u
li, fl-istess ħin, jikkostitwixxi f’din il-kawża ksur tat-Trattat in
kwantu dan kellu bħala riżultat l-użu tal-proċedura ta’ teħid ta' vot
unanimu minflok il-proċedura applikabbli skond l-Artikolu 113
tat-Trattat, li huwa, fil-fehma tal-Kummissjoni, l-unika bażi legali
korretta. 5        L-Artikolu
190 tat-Trattat jistipula li " Ir-regolamenti, id-direttivi u
d-deċiżjonijiet tal-Kunsill u tal-Kummissjoni għandhom jindikaw
ir-raġunijiet li jkunu bbażati fuqhom". Mill-ġurisprudenza tal-Qorti
tal-Ġustizzja (b’mod partikolari mis-sentenza tas-7 ta’ Lulju 1981,
Rewe, 158/80, Ġabra
p. 1805) jirriżulta
li, sabiex jiġi sodisfatt dan
l-obbligu li jkunu indikati r-raġunijiet, huwa neċessarju li l-atti
Komunitarji jinkludu dikjarazzjoni ta’ l-elementi ta’ fatt u ta’ dritt
li fuqhom l-Istituzzjoni bbażat ruħha, b’tali mod li l-Qorti
tal-Ġustizzja tista’ teżerċita l-istħarriġ ġudizzjarju tagħha u kemm
l-Istati Membri kif ukoll il-partijiet ikkonċernati jkunu jafu
l-kundizzjonijiet li fihom l-Istituzzjonijiet Komunitarji applikaw
it-Trattat.
6        Jeħtieġ
għalhekk li jiġi vverifikat jekk ir-Regolamenti kkontestati
jissodisfawx dawn
ir-rekwiżiti.7        F’dan
ir-rigward, il-Kunsill sostna li, għalkemm l-indikazzjoni tal-bażi
legali mhijiex preċiża, il-premessi tar-Regolamenti, meħudin flimkien,
jipprovdu informazzjoni alternattiva suffiċjenti dwar l-għanijiet
tal-Kunsill li huma kemm ta' politika kummerċjali kif ukoll ta’ politika
ta’ għajnuna għall-iżvilupp. 8        Madankollu,
dawn l-elementi mhumiex biżżejjed sabiex tiġi identifikata l-bażi
legali li fuqha l-Kunsill aġixxa. Fil-fatt, filwaqt li jirreferu
għat-titjib ta' l-aċċess tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw għas-swieq ta’
pajjiżi li jagħtu preferenzi, il-premessi tar-Regolamenti jillimitaw
ruħhom li jsemmu l-adattamenti tas-sistema Komunitarja tal-preferenzi
ta’ tariffi ġġeneralizzati, li saru neċessarji wara esperjenza ta’
ħmistax-il sena. Barra minn hekk, mill-informazzjoni li pprovda
l-Kunsill stess lill-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżulta li l-kliem "wara li
ġie kkunsidrat it-Trattat" ġie adottat minħabba diverġenzi ta’
opinjonijiet fir-rigward ta’ l-għażla tal-bażi legali adatta. Tali kliem
kellu ġustament bħala għan li jħalli l-bażi legali tar-Regolamenti
fil-vag. 9        Huwa
veru li l-omissjoni tar-referenza għal dispożizzjoni speċifika
tat-Trattat tista’ ma tikkostitwixxix vizzju sostanzjali meta l-bażi
legali ta’ att tista’ tiġi ddeterminata permezz ta’ elementi oħra ta’
l-istess att. Tali referenza espliċita hija madankollu indispensabbli
meta, fin-nuqqas tagħha, il-partijiet ikkonċernati u l-Qorti
tal-Ġustizzja jitħallew fl-inċertezza fir-rigward tal-bażi legali
speċifika. 10      Bħala
risposta għall-mistoqsija tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kunsill indika li
huwa kellu l-intenzjoni jibbaża ruħu fuq l-Artikoli 113 u 235
tat-Trattat meta huwa adotta r-Regolamenti kkontestati. Il-Kunsill
spjega li huwa ma mexiex fuq il-proposta tal-Kummissjoni, li kienet
tindika biss l-Artikolu 113, għaliex huwa kien konvint li permezz
tar-Regolamenti kkontestati huwa ried jilħaq mhux biss għanijiet ta’
politika kummerċjali, iżda wkoll għanijiet sinjifikattivi ta’ politika
ta’ żvilupp. L-implementazzjoni ta’ din il-politika tmur lil hinn
mill-ambitu ta’ l-Artikolu 113 tat-Trattat u teħtieġ li jintuża
l-Artikolu 235. 11      Jeħtieġ
li jiġi rrilevat li, fl-ambitu tas-sistema tal-kompetenzi tal-Komunità,
l-għażla tal-bażi legali ta’ att Komunitarju ma tistax tiddependi biss
fuq il-konvinzjoni ta’ Istituzzjoni fir-rigward ta’ l-għan li jrid
jintlaħaq, iżda għandha tibbaża ruħha fuq elementi oġġettivi li jistgħu
jkunu suġġetti għal stħarriġ ġudizzjarju. 12      F’dan
il-każ, il-kontroversja dwar il-bażi legali korretta ma kinitx ta'
portata purament formali, peress illi l-Artikoli 113 u 235 tat-Trattat
jinkludu regoli differenti rigward il-mod kif il-Kunsill jista’ jasal
għad-deċiżjoni tiegħu u l-għażla tal-bażi legali setgħet għalhekk
ikollha konsegwenzi fuq id-determinazzjoni tal-kontenut tar-Regolamenti
kkontestati. 13      Jirriżulta
mill-kliem stess ta’ l-Artikolu 235 li l-użu ta’ dan l-Artikolu bħala
bażi legali
ta’ att
huwa ġġustifikat biss jekk ebda dispożizzjoni oħra
tat-Trattat ma tagħti lill-Istituzzjonijiet Komunitarji l-kompetenza
neċessarja sabiex jadottaw dan l-att. 14      Jeħtieġ
għalhekk li jiġi vverifikat jekk, f’dan il-każ, il-Kunsill setgħax
jadotta r-Regolamenti kkontestati bis-saħħa biss ta’ l-Artikolu 113
tat-Trattat, kif issostni l-Kummissjoni. 15      Huwa
paċifiku li l-preferenzi ta’ tariffi mogħtija mir-Regolamenti
kkontestati huma "bdil fl-iskali ta’ tariffi" skond l-Artikolu 113.
Il-Kunsill isostni, madankollu, illi l-għanijiet li r-Regolamenti jridu
jilħqu fil-qasam ta’ politika ta’ għajnuna għall-iżvilupp jeċċedu
l-ambitu tal-politika kummerċjali komuni. 16      Jeħtieġ
li jiġi rrilevat, l-ewwel nett, kif il-Qorti tal-Ġustizzja diġà
kkonstatat, li l-kunċett ta’ politika kummerċjali għandu l-istess
kontenut, kemm jekk huwa applikat fl-isfera ta’ azzjoni internazzjonali
ta’ Stat kif ukoll f’dik tal-Komunità (opinjoni 1/75 tal-11 ta’ Novembru
1975, Ġabra p. 1355).17      Il-konnessjoni
bejn kummerċ u żvilupp ġiet affermata progressivament fis-soċjetà
internazzjonali kontemporanja; din ġiet irrikonoxxuta fil-kuntest
tan-Nazzjonijiet Uniti, b’mod partikolari fix-xogħlijiet tal-Konferenza
tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Kummerċ u l-Iżvilupp (UNCTAD), u f’dak
tal-GATT, b’mod partikolari permezz ta’ l-inkorporazzjoni, fil-ftehim
ġenerali, tal-Parti IV intitolata "Kummerċ u Żvilupp".18      Huwa
taħt din il-perspettiva li ġie kkonċepit il-mudell li fuqu bbażat ruħha
s-sistema Komunitarja tal-preferenzi ta’ tariffi ġġeneralizzati,
implementata parzjalment mir-Regolamenti kkontestati. Din is-sistema
hija l-espressjoni ta’ perċezzjoni ġdida tar-relazzjonijiet kummerċjali
internazzjonali li tagħti spazju kbir lil għanijiet ta' żvilupp. 19      Billi jidefinixxi, fl-Artikoli 110 et seq,
il-karatteristiċi u l-istrumenti tal-politika kummerċjali komuni,
it-Trattat ikkunsidra l-iżviluppi possibbli. Huwa għalhekk li l-Artikolu
110 jelenka, fost l-għanijiet tal-politika kummerċjali, dak ta’
kontribuzzjoni "għall-iżvilupp armonjuż tal-kummerċ dinji", liema għan
jippreżupponi li din il-politika tadatta ruħha għat-tibdiliet eventwali
tal-perċezzjonijiet fis-soċjetà internazzjonali. Bl-istess mod,
l-Artikoli 113 sa 116 jipprevedu mhux biss atti ta’ l-Istituzzjonijiet
kif ukoll il-konklużjoni ta’ ftehim ma’ pajjiżi terzi, iżda wkoll
azzjoni komuni "fil-kuntest ta’ l-organizzazzjonijiet internazzjonali
ta' natura ekonomika", liema espressjoni hija vasta biżżejjed sabiex
tinkorpora organizzazzjonijiet internazzjonali, li jistgħu jieħdu ħsieb
ta' problemi kummerċjali fil-perspettiva ta’ politika ta’ żvilupp. 20      Il-Qorti
tal-Ġustizzja diġà rrikonoxxiet li l-konnessjoni mal-problemi ta’
l-iżvilupp ma twassalx ghall-esklużjoni ta' att mill-kamp tal-politika
kummerċjali komuni, kif iddefinit mit-Trattat. Hija kkunsidrat li
politika kummerċjali komuni ma tistax tibqa’ tiġi mħaddna b’mod utli
jekk il-Komunità ma tkunx f’pożizzjoni li jkollha wkoll mezzi ta’
azzjoni li jmorru lil hinn mill-istrumenti intiżi li jkollhom effett
biss fuq l-aspetti tradizzjonali tal-kummerċ barrani. "Politika
kummerċjali" hekk mifhuma tkun iddestinata li ssir gradwalment
insinjifikanti (opinjoni 1/78 ta’ l- 4 ta’ Ottubru 1979, Ġabra p. 2871).21      Minn
dan jirriżulta li r-Regolamenti kkontestati huma atti li jaqgħu taħt
il-kamp tal-politika kummerċjali komuni u li l-Kunsill, peress li kellu
s-setgħa li jadottahom bis-saħħa ta' l-Artikolu 113 tat-Trattat, ma
setgħax jibbaża ruħu fuq l-Artikolu 235.22      Minn
dak li ntqal jirriżulta li r-Regolamenti kkontestati, minn naħa, ma
jissodisfawx ir-rekwiżiti ta’ l-Artikolu 190 tat-Trattat li jingħataw
ir-raġunijiet u, min-naħa l-oħra li dawn ma ġewx adottati fuq il-bażi
legali korretta.
Għaldaqstant, dawn għandhom jiġu annullati.23      Madankollu,
fid-dawl taċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża u ta’ l-eżiġenzi taċ-ċertezza
legali, jeħtieġ li l-effetti tar-Regolamenti annullati jiġu ddikjarati
definittivi skond it-tieni paragrafu ta’ l-Artikolu 174 tat-Trattat. Fuq l-ispejjeż24      Skond
l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha
tbati l-ispejjeż. Peress illi l-Kunsill tilef, hemm lok li huwa jiġi
ordnat ibati l-ispejjeż.Għal dawn il-motivi, IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA_taqta’ u tiddeċiedi li:1)      Ir-Regolament
tal-Kunsill Nru 3599/85 tas-17 ta’ Diċembru 1985 li japplika preferenzi
ta’ tariffi ġġeneralizzati għas-sena 1986 għal ċerti prodotti
industrijali li joriġinaw minn pajjiżi li qed jiżviluppaw, u
r-Regolament tal-Kunsill Nru 3600/85 tas-17 ta’ Diċembru 1985, li
japplika preferenzi ta’ tariffi ġġeneralizzati għas-sena 1986 għal
prodotti ta’ tessuti li joriġinaw minn pajjiżi li qed jiżviluppaw (ĠU L
352 p. 1 u 107),
huma annullati.2)      L-effetti tar-Regolamenti annullati għandhom ikunu kkunsidrati definittivi.3)      Il-Kunsill huwa ordnat ibati l-ispejjeż.Mackenzie StuartGalmotKakourisO'HigginsSchockweilerBoscoKoopmansEverlingBahlmannJoliet        Rodríguez IglesiasMogħtija f'Qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu fis-26 ta' Marzu 1987P. Heim       A. J. Mackenzie StuartReġistratur       President* Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.