62017CJ0625
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)
22 ta’ Novembru 2018 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Artikoli 56 u 63 TFUE – Libertà li jiġu pprovduti servizzi u moviment liberu tal-kapital – Stabbilimenti ta’ kreditu – Taxxa ta’ stabbiltà u kontribuzzjoni speċjali għal din it-taxxa ddeterminati abbażi tat-total tal-karta tal-bilanċ mhux ikkonsolidata tal-stabbilimenti ta’ kreditu stabbiliti fl-Awstrija – Inklużjoni tat-tranżazzjonijiet bankarji ta’ natura transkonfinali – Esklużjoni tat-tranżazzjonijiet tas-sussidjarji fi Stat Membru ieħor – Differenza fit-trattament – Restrizzjoni – Ġustifikazzjoni”
Fil-Kawża C-625/17,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Verwaltungsgerichtshof (il-Qorti Amministrattiva, l-Awstrija), permezz ta’ deċiżjoni tat-18 ta’ Ottubru 2017, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-3 ta’ Novembru 2017, fil-proċedura
Vorarlberger Landes- und Hypothekenbank AG
vs
Finanzamt Feldkirch,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn R. Silva de Lapuerta, Viċi President, li qed jaġixxi bħala President tal-Ewwel Awla, J.-C. Bonichot (Relatur), A. Arabadjiev, E. Regan u C.G. Fernlund, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Mengozzi,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal Vorarlberger Landes- und Hypothekenbank AG, minn C. Nauer, Rechtsanwalt,
–
għall-Gvern Awstrijak, minn G. Hesse, bħala aġent,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn R. Lyal kif ukoll minn N. Gossement u C. Tritz, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 56 u 63 TFUE.
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Vorarlberger Landes- und Hypothekenbank AG (iktar ’il quddiem “Hypothekenbank”) u l-Finanzamt Feldkirch (iċ-Ċentru tat-Taxxa ta’ Feldkirch, L-Awstrija) dwar deċiżjonijiet ta’ dan tal-aħħar tal-20 ta’ Jannar 2015 li jistabbilixxu l-ammont tat-taxxa ta’ stabbiltà u tal-kontribuzzjoni speċjali għat-taxxa ta’ stabbiltà li kellhom jitħallsu minnha inkonnessjoni mas-sena 2014.
Il-kuntest ġuridiku
3
L-Artikolu 1 tas-Stabilitätsabgabegesetz (il-Liġi dwar it-Taxxa ta’ Stabbiltà, iktar ’il quddiem is-“StabAbgG”), introdott bil-Budgetbegleitgesetz 2011 (il-Liġi ta’ Akkumpagnjament tal-Baġit tal-2011), tat-30 ta’ Diċembru 2010 (BGBl. I, 111/2010), jipprovdi:
“L-attività tal-istabbilimenti ta’ kreditu hija suġġetta għat-taxxa ta’ stabbiltà. It-terminu “stabbilimenti ta’ kreditu” fis-sens ta’ din il-liġi federali jirreferi għall-istabbilimenti li għandhom liċenzja skont il-Bankwesengesetz (liġi dwar is-sistema bankarja), BGBl. 532/1993, kif ukoll għall-fergħat ta’ stabbilimenti ta’ kreditu barranin li, skont il-liġi dwar is-sistema bankarja, huma awtorizzati jipproponu servizzi permezz ta’ fergħa stabbilta fl-Awstrija. […]”
4
L-Artikolu 2 tas-StabAbgG, fil-verżjoni preċedenti għal-Liġi Federali BGBl. I, 184/2013, jipprovdi:
“(1)   Il-bażi tat-taxxa ta’ stabbiltà hija ffurmata mit-total tal-karta tal-bilanċ mhux ikkonsolidata medja (paragrafu 2) tal-istabbiliment ta’ kreditu, wara t-tnaqqis tal-ammonti msemmija fil-paragrafu 2. Għas-snin kalendarji 2011, 2012 u 2013, jeħtieġ li jittieħed bħala bażi t-total tal-karta tal-bilanċ mhux ikkonsolidata medja tas-sena kontabbli li tagħlaq matul is-sena 2010. Sa mis-sena kalendarja sussegwenti, jeħtieġ li jittieħed bħala bażi t-total tal-karta tal-bilanċ mhux ikkonsolidata medja tas-sena kontabbli li tagħlaq matul is-sena ta’ qabel is-sena kalendarja li abbażi tagħha għandha titħallas it-taxxa ta’ stabbiltà.
[…]
(6)   Fir-rigward tal-istabbilimenti ta’ kreditu msemmija fl-Artikolu 1, stabbiliti fi Stat Membru ieħor […] u li jeżerċitaw attività fl-Awstrija permezz ta’ fergħa, jeħtieġ li jiġi kkalkulat, skont il-paragrafi 1sa 5, total tal-karta tal-bilanċ fittizzju tal-volum tat-tranżazzjonijiet attribwibbli lil din il-fergħa, b’tali mod li t-total tal-karta tal-bilanċ fittizju jkun jifforma l-bażi tat-taxxa.”
5
L-Artikolu 3 tas-StabAbgG, fil-verżjoni tagħha qabel il-Liġi Federali BGBl. I, 13/2014, huwa redatt kif ġej:
“It-taxxa ta’ stabbiltà għandha tammonta fir-rigward taċ-ċifri tal-bażi tat-taxxa msemmija fl-Artikolu 2,
1.
ta’ bejn EUR 1 u 20 biljun, għal 0.055 %
2.
superjuri għal EUR 20 biljun, għal 0.085 %.”
6
L-Artikolu 3 tas-StabAbgG, kif emendat bil-Liġi Federali BGBl. I, 13/2014, jipprovdi:
“It-taxxa ta’ stabbiltà tammonta għaċ-ċifri tal-bażi tat-taxxa msemmija fl-Artikolu 2,
1.
ta’ bejn EUR 1 u 20 biljun, għal 0.09 %
2.
superjuri għal EUR 20 biljun, għal 0.11 %.”
7
Skont l-Artikolu 7a(1) tas-StabAbgG, il-kontribuzzjoni speċjali għat-taxxa ta’ stabbiltà għandha tiġi kkalkulata fil-forma ta’ perċentwal tal-ammonti li għandhom jitħallsu bħala taxxa ta’ stabbiltà.
8
Skont l-Artikolu 7b(2) tas-StabAbgG, l-ammont tat-taxxa ta’ stabbiltà għas-sena 2014 jirriżulta mill-applikazzjoni magħquda tad-dispożizzjonijiet iċċitati, fis-seħħ qabel u wara l-emendi introdotti bil-Liġijiet Federali BGBl. I, 184/2013 u BGBl. I, 13/2014.
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
9
Hypothekenbank huwa stabbiliment ta’ kreditu stabbilit fl-Awstrija li jipprovdi servizzi bankarji lil klijenti residenti f’dan l-Istat Membru kif ukoll fi Stati Membri oħrajn. It-total tal-karta tal-bilanċ ta’ Hypothekenbank tirriżulta, għal parti mhux negliġibbli, jiġifieri kważi kwart minnha inkonnessjoni mas-sena 2014, minn tranżazzjonijiet bankarji mwettqa mat-tieni grupp ta’ klijenti.
10
Permezz ta’ żewġ deċiżjonijiet tal-20 ta’ Jannar 2015, iċ-ċentru tat-taxxa ta’ Feldkirch stabbilixxa, b’applikazzjoni tas-StabAbgG, l-ammont tat-taxxa ta’ stabbiltà u tal-kontribuzzjoni speċjali għat-taxxa ta’ stabbiltà dovut minn Hypothekenbank inkonnessjoni mas-sena 2014. Ir-rikors kontra dawn id-deċiżjonijiet ġie miċħud mill-Bundesfinanzgericht (il-Qorti Federali tal-Finanzi, l-Awstrija) permezz ta’ sentrenza tal-1 ta’ April 2016.
11
Insostenn tal-appell tagħha quddiem il-Verwaltungsgerichtshof (il-Qorti Amministrattiva, l-Awstrija), Hypothekenbank issostni li hija ma kienet obbligata tħallas xejn bħala taxxa ta’ stabbiltà u bħala kontribuzzjoni speċjali peress li dawn it-taxxi jmorru kontra, minn naħa, ir-regoli fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat u, min-naħa l-oħra, il-libertà li jiġu pprovduti servizzi u l-moviment liberu tal-kapital. B’mod partikolari, dan l-istabbiliment ta’ kreditu jsostni li l-Artikolu 2 tas-StabAbgG jagħti lok għal diskriminazzjoni sa fejn jipprovdi għal trattament differenti għal tranżazzjonijiet simili. Filwaqt li t-tranżazzjonijiet bankarji mwettaq minn stabbiliment ta’ kreditu stabbilit fl-Awstrija, mhux permezz ta’ fergħa fi Stat Membru ieħor, ma’ ċittadini ta’ Stati Membri oħra jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex tiġi ddeterminata l-bażi tat-taxxi kontenzjużi, l-istess tranżazzjonijiet imwettqa permezz ta’ sussidjarji stabbiliti fi Stat Membru ieħor ma jittiħdux hekk inkunsiderazzjoni.
12
B’hekk, grupp ta’ kumpanniji jiġi intaxxat b’mod iktar favorevoli minn impriża li ma tifformax parti minn grupp. Fil-fatt, fil-każ ta’ grupp, il-kriterju ta’ nuqqas ta’ konsolidazzjoni għandu l-effett awtomatiku li jeskludi l-karti tal-bilanċ tas-sussidjarji stabbiliti fi Stat Membru li ma huwiex l-Awstrija mill-bażi tat-taxxi inkwistjoni. Dan ikun differenti għal kumpannija iżolata li tipprovdi, hija stess jew permezz ta’ fergħa, servizzi fi Stati Membri li ma humiex l-Awstrija, peress li dawn is-servizzi jiġu inklużi awtomatikament fil-karta tal-bilanċ ta’ din il-kumpannija u fil-bażi tat-taxxa ta’ stabbiltà li għandha tħallas. Din is-sitwazzjoni tikkostitwixxi diskriminazzjoni, fatt li jirriżulta mis-sentenza tal-5 ta’ Frar 2014, Hervis Sport- és Divatkereskedelmi (C-385/12, EU:C:2014:47). Din id-diskriminazzjoni tista’ tiddisturba l-provvista ta’ servizzi bankarji fi Stati Membri li ma humiex l-Awstrija. Dan seta’ jiġi evitat kieku l-bażi tat-taxxa ta’ stabbiltà u tal-kontribuzzjoni speċjali għal din it-taxxa ġiet iddeterminata skont it-total tal-karta tal-bilanċ ikkonsolidata, billi tiġi permessa l-imputazzjoni tat-taxxi eventwali tal-istess natura li jkollhom jitħallsu minn sussidjarja fi Stat Membru ieħor.
13
Il-Verwaltungsgerichtshof (il-Qorti Amministrattiva) qieset li ma huwiex ċert li jirriżulta mis-sentenza tal-5 ta’ Frar 2014, Hervis Sport- és Divatkereskedelmi (C‑385/12, EU:C:2014:47), mogħtija fil-qasam tal-libertà ta’ stabbiliment, kif ukoll mis-sentenzi tat-2 ta’ Ġunju 2005, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C-174/04, EU:C:2005:350), tat-12 ta’ Diċembru 2006, Test Claimants in the FII Group Litigation (C-446/04, EU:C:2006:774), u tal-24 ta’ Mejju 2007, Holböck (C‑157/05, EU:C:2007:297), marbuta moviment liberu tal-kapital, li l-iStabAbgG ma hijiex konformi mad-dritt tal-Unjoni Ewropea.
14
Barra minn hekk, fir-rigward tal-applikazzjoni tar-regoli fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, il-qorti tar-rinviju tfakkar li jirriżulta, b’mod partikolari, mis-sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2015, Finanzamt Linz (C-66/14, EU:C:2015:661, punt 21), li l-persuna responsabbli għal ħlas ta’ taxxa ma tistax teċepixxi li miżura fiskali li jibbenefikaw minnha impriżi oħra tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat sabiex tevadi l-ħlas ta’ din it-taxxa. Għaldaqstant, hija tqis li ma humiex neċessarji domandi preliminari dwar dan is-suġġett.
15
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Verwaltungsgerichtshof (il-Qorti Amministrattiva) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja s-segwenti domanda preliminari:
“Leġiżlazzjoni li tipprevedi taxxa fuq it-total tal-karta tal-bilanċ ta’ stabbilimenti ta’ kreditu, minħabba l-fatt li l-obbligu li titħallas it-taxxa huwa impost fuq it-total tal-karta tal-bilanċ mhux ikkonsolidata (mhux inkluż fil-kontijiet annwali kkonsolidati tal-grupp), tmur kontra l-libertà li jiġu pprovduti servizzi prevista fl-Artikoli 56 et seq. TFUE u/jew il-libertà ta’ moviment tal-kapital u tal-pagamenti prevista fl-Artikolu 63 TFUE, meta stabbiliment ta’ kreditu stabbilit fl-Awstrija jkollu jħallas it-taxxa fir-rigward ta’ tranżazzjonijiet bankarji mwettqa ma’ klijenti mill-bqija tal-Unjoni Ewropea, filwaqt li dan ma huwiex il-każ ta’ stabbiliment ta’ kreditu stabbilit fl-Awstrija li jwettaq dawn it-tranżazzjonijiet inkwantu kumpannija omm ta’ grupp ta’ stabbilimenti ta’ kreditu permezz ta’ stabbiliment ta’ kreditu li huwa membru tal-grupp li huwa stabbilit fi Stat ieħor tal-Unjoni Ewropea u li l-karta tal-bilanċ tiegħu għandha, minħabba l-appartenenza tiegħu għall-grupp, tiġi kkonsolidata mal-karta tal-bilanċ tal-istabbiliment ta’ kreditu li għandu l-kwalità ta’ kumpannija omm?”
Fuq id-domanda preliminari
Osservazzjonijiet preliminari
16
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li t-taxxa ta’ stabbiltà u l-kontribuzzjoni speċjali għal din it-taxxa, li l-legalità tagħha hija kkontestata fil-kawża prinċipali, jolqtu lill-istabbilimenti ta’ kreditu stabbiliti fl-Awstrija kif ukoll il-fergħat ta’ stabbilimenti ta’ kreditu barranin stabbiliti f’dan l-Istat Membru. Il-bażi ta’ dawn it-taxxi hija ddeterminata skont it-“total tal-karta tal-bilanċ mhux ikkonsolidata medja” tal-istabbilimenti ta’ kreditu stabbiliti fl-Awstrija u, fil-każ ta’ fergħat ta’ kumpanniji barranin, abbażi ta’ karta tal-bilanċ fittizja. It-termini “mhux ikkonsolidata” ifissru li t-taxxa ta’ stabbiltà u l-kontribuzzjoni speċjali għal din it-taxxa jiġu ddeterminati skont it-total tal-karta tal-bilanċ ta’ kull persuna legali kkunsidrata individwalment u mhux skont il-karta tal-bilanċ ikkonsolidata ta’ grupp ta’ kumpanniji.
17
Kif irrilevat il-qorti tar-rinviju, it-tranżazzjonijiet bankarji huma riflessi fit-total tal-karta tal-bilanċ tal-istabbilimenti ta’ kreditu. Minn dan jirriżulta li l-ammont li għandu jitħallas għat-taxxi inkwistjoni fil-kawża prinċipali jvarja skont it-tranżazzjonijiet bankarji tal-istabbilimenti ta’ kreditu stabbiliti fl-Awstrija li huma jwettqu direttament jew fil-fergħat tagħhom. It-tranżazzjonijiet bankarji tas-sussidjarji ta’ tali stabbilimenti Awstrijaċi, stabbiliti fi Stati Membri oħra, ma għandhomx jittieħdu inkunsiderazzjoni għad-determinazzjoni tal-bażi ta’ dawn it-taxxi.
18
Barra minn hekk, il-kawża prinċipali ma tirrigwardax il-possibbiltà tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, Hypothekenbank, li toffri servizzi sabiex tgħin stabbiliment stabbli fi Stat Membru li ma huwiex l-Awstrija jew li jistabbilixxi ruħu fih. Kif ikkonfermat hija stess fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, hija tipprovdi servizzi lill-klijenti tagħha li huma residenti fi Stati Membri oħra mingħajr ma tirrikorri għal stabbilimenti stabbli stabbiliti f’dawn tal-aħħar.
19
Għaldaqstant, permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 56 u 63 TFUE għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, sa fejn din tobbliga lill-istabbilimenti ta’ kreditu stabbiliti fl-Awstrija li, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jipprovdu servizzi lill-klijenti tagħhom li jirrisjedu fi Stati Membri oħrajn mingħajr ma jirrikorru għal stabbilimenti stabbli stabbiliti f’dawn tal-aħħar, li jħallsu taxxa ddeterminata skont it-“total tal-karta tal-bilanċ mhux ikkonsolidata medja”, li tinkludi t-tranżazzjonijiet bankarji mwettqa minn dawn l-istabbilimenti direttament ma’ ċittadini ta’ Stati Membri oħrajn, filwaqt li teskludi l-istess tranżazzjonijiet imwettqa minn sussidjarji ta’ stabbilimenti ta’ kreditu stabbiliti fl-Awstrija meta dawn is-sussidjarji jkunu stabbiliti fi Stati Membri oħrajn.
Dwar il-libertà applikabbli
20
Peress li d-domanda preliminari saret kemm fid-dawl tal-Artikolu 56 TFUE kif ukoll tal-Artikolu 63 TFUE, preliminarjament jeħtieġ li jiġi ddeterminat jekk u, fejn applikabbli, sa liema punt leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali taffettwax l-eżerċizzju tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi u l-moviment liberu tal-kapital (sentenza tal-21 ta’ Ġunju 2018, Fidelity Funds et, C‑480/16, EU:C:2018:480, punt 32).
21
Fil-kawża odjerna, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, sa fejn is-servizzi bankarji jiġu pprovduti lil residenti ta’ Stati Membri li ma humiex l-Awstrija, l-istabbilimenti ta’ kreditu stabbiliti fl-Awstrija ibatu, fir-rigward tat-taxxa ta’ stabbiltà u tal-kontribuzzjoni speċjali għal din it-taxxa, minn trattament differenti li jvarja skont jekk dawn jipprovdux tali servizzi permezz jew le ta’ sussidjarji stabbiliti fi Stati Membri oħrajn.
22
Quddiem il-Verwaltungsgerichtshof (il-Qorti Amministrattiva), Hypothekenbank, issostni li dan it-trattament differenti huwa diskriminatorju u jista’ jostakola, minn naħa, il-provvista ta’ servizzi bankarji fi Stati Membri li ma humiex l-Awstrija u, min-naħa l-oħra, il-moviment liberu tal-kapital.
23
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li tranżazzjonijiet bankarji, bħall-għoti ta’ krediti fuq bażi professjonali, bħala prinipju, jirrigwardaw kemm mal-libertà li jiġu pprovduti servizzi fis-sens tal-Artikoli 56 TFUE et seq. kif ukoll mal-moviment liberu tal-kapital fis-sens tal-Artikoli 63 TFUE et seq. (sentenza tat-3 ta’ Ottubru 2006, Fidium Finanz, C-452/04, EU:C:2006:631, punt 43).
24
Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, meta miżura nazzjonali tkun tirrigwarda kemm il-libertà li jiġu pprovduti servizzi kif ukoll il-moviment liberu tal-kapital, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha teżamina l-miżura inkwistjoni, bħala prinċipju, biss fid-dawl ta’ waħda minn dawn iż-żewġ libertajiet jekk jirriżulta li, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, waħda minn dawn hija kompletament sekondarja meta mqabbla mal-oħra u li tista’ tiġi assoċjata magħha (sentenza tas-26 ta’ Mejju 2016, NN (L) International, C-48/15, EU:C:2016:356, punt 39).
25
Jidher li, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, l-aspett tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi jipprevali fuq dak tal-moviment liberu tal-kapital. Fil-fatt, permezz tal-argument tagħha, li ngħata sinteżi tiegħu mill-qorti tar-rinviju, Hypothekenbank tipprova ssostni li t-teħid inkunsiderazzjoni, għall-finijiet tad-determinazzjoni tat-taxxa ta’ stabbiltà u tal-kontribuzzjoni speċjali għal din it-taxxa, ta’ tranżazzjonijiet bankarji li hija twettaq mhux permezz ta’ intermedjarju ma’ klijenti fi Stati Membri li ma humiex l-Awstrija iżid l-ispiża ta’ dawn it-tranżazzjonijiet u b’hekk jirrendi l-attività transkonfinali inqas attraenti. Tali ċirkustanza tikkonċerna b’mod prevalenti l-libertà li jiġu pprovduti servizzi, filwaqt li l-effetti fuq il-moviment liberu tal-kapital huma biss konsegwenza inevitabbli ta’ dan.
26
Konsegwentement, jeħtieġ li tiġi eżaminata d-domanda magħmula fir-rigward mhux tal-Artikoli 63 TFUE et seq., marbuta mal-moviment liberu tal-kapital, iżda tal-Artikoli 56 TFUE et seq., marbuta mal-libertà li jiġu pprovduti servizzi.
Fuq l-eżistenza ta’ restrizzjoni għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi
27
Jeħtieġ li jiġi rrilevat li, indipendentement mill-punt dwar jekk it-taxxa ta’ stabbiltà u l-kontribuzzjoni speċjali għal din it-taxxa jikkostitwixxux taxxa diretta jew indiretta, dawn ma ġewx suġġetti għal armonizzazzjoni fi ħdan l-Unjoni u għaldaqstant jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Istati Membri li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja għandhom jeżeriċtaw din il-kompetenza b’rispett tad-dritt tal-Unjoni (sentenza tal-1 ta’ Diċembru 2011, Il-Kummissjoni vs L-Ungerija, C-253/09, EU:C:2011:795, punt 42).
28
L-Artikolu 56 TFUE jipprekludi l-applikazzjoni ta’ kwalunkwe leġiżlazzjoni nazzjonali li jkollha bħala effett li tirrendi l-provvista ta’ servizzi bejn Stati Membri iktar diffiċli mill-provvista ta’ servizzi purament interna fi Stat Membru. Fil-fatt, konformement mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-Artikolu 56 TFUE jirrikjedi t-tneħħija ta’ kull restrizzjoni għal-libertà li jiġu provduti s-servizzi imposta minħabba li l-fornitur ikun stabbilit fi Stat Membru differenti minn dak li fih jingħata s-servizz (sentenza tal-25 ta’ Lulju 2018, TTL, C‑553/16, EU:C:2018:604, punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata).
29
Dawk il-miżuri nazzjonali li jipprojbixxu, ifixklu jew li jirrendu inqas attraenti l-eżerċizzju ta’ din il-libertà jikkostitwixxu restrizzjonijiet għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi (ara s-sentenza tal-25 ta’ Lulju 2018, TTL, C‑553/16, EU:C:2018:604, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
30
Id-dritt għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi mogħti mill-Artikolu 56 TFUE liċ-ċittadini tal-Istati Membri jinkludi l-libertà “passiva” li jiġu pprovduti servizzi, jiġifieri l-libertà tad-destinatarji ta’ servizzi li jżuru Stat Membru ieħor sabiex jibbenefikaw minn servizz, mingħajr ma jkunu ostakolati minn restrizzjonijiet (sentenza tad-9 ta’ Marzu 2017, Piringer, C-342/15, EU:C:2017:196, punt 35).
31
F’dan ir-rigward, hemm lok li jiġi rrilevat li t-taxxa ta’ stabbiltà u l-kontribuzzjoni speċjali għal din it-taxxa ma jistabbilixxu l-ebda distinzjoni la skont l-oriġini tal-klijenti u lanqas skont il-post tal-provvista. Fil-fatt, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-bażi ta’ dawn it-taxxi skont it-total tal-karta tal-bilanċ mhux ikkonsolidata medja tal-istabbilimenti ta’ kreditu stabbiliti fl-Awstrija, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni t-tranżazzjonijiet bankarji kollha mwettqa minn tali stabbiliment, mhux permezz ta’ intermedjarju, fl-Awstrija jew fi Stat Membru ieħor.
32
Barra minn hekk, il-fatt waħdu li dawn it-taxxi jistgħu jżidu l-ispiża tat-tranżazzjonijiet bankarji ma jistax jikkostitwixxi ostaklu għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi. Kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, ma humiex imsemmija fl-Artikolu 56 TFUE miżuri li l-effett waħdieni tagħhom huwa li joħolqu spejjeż addizzjonali għall-provvista inkwistjoni u li jaffettwaw bl-istess mod il-provvista ta’ servizzi bejn Stati Membri u dik fi ħdan Stat Membru (sentenzi tat-8 ta’ Settembru 2005, Mobistar u Belgacom Mobile, C-544/03 u C-545/03, EU:C:2005:518, punt 31, kif ukoll tal-11 ta’ Ġunju 2015, Berlington Hungary et, C-98/14, EU:C:2015:386, punt 36).
33
Fir-rigward tal-allegazzjoni li kienet teżisti diskriminazzjoni kontra stabbilimenti bankarji stabbiliti fl-Awstrija li jwettqu tranżazzjonijiet bankarji fi Stat Membru ieħor mhux permezz ta’ intermedjarju meta mqabbla ma’ dawk li joffru dan is-servizz bl-għajnuna ta’ sussidjarji indipendenti stabbiliti f’dan tal-aħħar, jeħtieġ li jiġi rrilevat li dawn l-aħħar imsemmija stabbilimenti għażlu li jeżerċitaw il-libertà ta’ stabbiliment li huma kkonferit lilhom mill-Artikoli 49 u 54 TFUE, filwaqt li dawk tal-ewwel huma stabbiliti biss fl-Awstrija u jipprovdu servizzi li huma ta’ natura transkonfinali li jaqgħu taħt il-libertà li jiġu pprovduti servizzi, iggarantita mill-Artikolu 56 TFUE.
34
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li hemm lok li ssir distinzjoni bejn il-kampijiet ta’ applikazzjoni rispettivi tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi u tal-libertà ta’ stabbiliment. Għal dan l-għan, għandu jiġi ddeterminat jekk l-operatur ekonomiku huwiex stabbilit jew le fl-Istat Membru li fih huwa joffri s-servizz inkwistjoni. Meta dan ikun stabbilit fl-Istat Membru li fih huwa joffri dan is-servizz, huwa jidħol fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-libertà ta’ stabbiliment, kif iddefinit fl-Artikolu 49 KE. Meta, min-naħa l-oħra, l-operatur ekonomiku ma jkunx stabbilit fl-Istat Membru destinatarju, huwa jkun fornitur transkonfinali li jaqa’ taħt il-prinċipju ta’ libertà li jiġu pprovduti servizzi (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-11 ta’ Diċembru 2003, Schnitzer, C-215/01, EU:C:2003:662, punti 28 u 29, kif ukoll tal-10 ta’ Mejju 2012, Duomo Gpa et, C‑357/10 sa C-359/10, EU:C:2012:283, punt 30).
35
Fil-fatt, il-kunċett ta’ stabbiliment, skont id-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE dwar il-libertà ta’ stabbiliment, jimplika l-eżerċizzju effettiv ta’ attività ekonomika permezz ta’ installazzjoni stabbli fl-Istat Membru ospitanti għal żmien indeterminat. Konsegwentement hija tippresupponi l-installazzjoni reali tal-kumpannija kkonċernata fl-Istat Membru ospitanti u l-eżerċizzju ta’ attività ekonomika effettiva fih (sentenza tat-12 ta’ Settembru 2006, Cadbury Schweppes u Cadbury Schweppes Overseas, C‑196/04, EU:C:2006:544, punt 54).
36
Għall-kuntrarju, f’każ li l-fornitur ta’ servizz jispostja ruħu lejn Stat Membru ieħor la ma jkunx dak li fih huwa stabbilit, id-dispożizzjonijiet tal-kapitolu tat-Trattat marbuta mas-servizzi, u, b’mod partikolari, it-tielet paragrafu tal-Artikolu 57 TFUE, jipprovdu li dan il-fornitur ikun qiegħed jeżerċita hemmhekk l-attività tiegħu fuq bażi temporanja (sentenzi tat-30 ta’ Novembru 1995, Gebhard, C-55/94, EU:C:1995:411, punt 26, u tal-11 ta’ Diċembru 2003, Schnitzer, C‑215/01, EU:C:2003:662, punt 27).
37
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Istati Membri jistgħu jieħdu inkunsiderazzjoni dawn id-diverġenzi u, għaldasqstant, li jittrattaw b’mod differenti, għall-finijiet tat-taxxa, l-attivitajiet ta’ persuni u impriżi li jaqgħu, rispettivament, taħt il-libertà ta’ stabbiliment jew il-libertà li jiġu pprovduti servizzi u jimplikaw, bħala regola ġenerali, konsegwenzi legali u ekonomiċi differenti.
38
Minn dan isegwi li leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma tistax tostakola jew tirrendi inqas attraenti l-eżerċizzju tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi.
39
Fir-rigward tad-dubjiu espressi mill-qorti tar-rinviju fir-rigward tar-rilevanza tas-sentenza tal-5 ta’ Frar 2014, Hervis Sport- és Divatkereskedelmi (C-385/12, EU:C:2014:47), invokata quddiemha mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, jeħtieġ jitfakkar li, fil-punti 37 sa 41 ta’ din is-sentenza kif ukoll fil-punt 23 tas-sentenza tas-26 ta’ April 2018, ANGED (C-234/16 u C-235/16, EU:C:2018:281), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li taxxa obbligatorja li tipprevedi kriterju ta’ differenzazzjoni apparentement oġġettiv iżda li jisfavorixxi fil-parti l-kbira tal-każijiet, fid-dawl tal-karatteristiċi tiegħu, lill-kumpanniji li jkollhom l-uffiċċju rreġistrat tagħhom fi Stati Membri oħra u li jinsabu f’sitwazzjoni paragunabbli ma’ dawk li jkollhom l-uffiċċju rreġistrat tagħhom fl-Istat Membru tat-taxxa, tikkostitwixxi diskriminazzjoni indiretta bbażata fuq il-post tal-uffiċċju rreġistrat tal-kumpanniji pprojbita mill-Artikoli 49 u 54 TFUE.
40
Madankollu, kif jirriżulta mill-punti 18 u 26 tas-sentenza odjerna, fil-kawża prinċipali, Hypothekenbank ma tistax tinvoka ksur tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE marbuta mal-libertà ta’ stabbiliment.
41
Barra minn hekk, fil-kuntest tal-proċedura prevista fl-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti tar-rinviju li għandha tiddefinixxi l-kuntest fattwali tad-domandi li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja (sentenza tal-10 ta’ Lulju 2018, Jehovan todistajat, C-25/17, EU:C:2018:551, punt 28).
42
Ċertament, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha ppreżentati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, Hypothekenbank issostni li, fil-prattika, l-istabbilimenti ta’ kreditu reġjonali stabbiliti fl-Awstrija qrib il-fruntieri ta’ dan l-Istat Membru jipprovdu iktar spiss servizzi ta’ natura transkonfinali mill-istabbilimenti ta’ kreditu reġjonali l-oħra stabbiliti f’dan l-istess Stat Membru, b’tali mod li t-taxxa ta’ stabbiltà u l-kontribuzzjoni speċjali għal din it-taxxa kienu jaffettwaw b’mod prevalenti l-ewwel imsemmija stabbilimenti. Din is-sitwazzjoni tikkostitwixxi diskriminazzjoni paragunabbli għal dik inkwistjoni fis-sentenza tal-5 ta’ Frar 2014, Hervis Sport- és Divatkereskedelmi (C-385/12, EU:C:2014:47). Madankollu, il-ftit data pprovduta minn Hypothekenbank fis-settur bankarju fl-Awstrija ma tippermettix li tiġi vverifikata l-fondatezza tal-allegazzjonijiet tagħha. Fi kwalunkwe każ, dawn l-elementi fattwali ma ġewx ippreżenatati mill-qorti tar-rinviju.
43
Għaldaqstant, peress li ma huwiex stabbilit li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tista’ toħloq sitwazzjoni paragunabbli ma’ dik inkwistjoni fil-kawża li tat lok għas-sentenza ta-l5 ta’ Frar 2014, Hervis Sport- és Divatkereskedelmi (C‑385/12, EU:C:2014:47), ma hemmx lok li tiġi eżaminata l-applikabbiltà, b’analoġija fil-qasam tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi, tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 39 tas-sentenza odjerna.
44
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, jeħtieġ li tingħata risposta għad-domanda magħmula li l-Artikolu 56 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, sa fejn din tobbliga lill-istabbilimenti ta’ kreditu stabbiliti fl-Awstrija li, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jipprovdu servizzi lill-klijenti tagħhom li jirrisjedu fi Stati Membri oħrajn mingħajr ma jirrikorru għal stabbilimenti stabbli stabbiliti f’dawn tal-aħħar, li jħallsu taxxa ddeterminata skont it-“total tal-karta tal-bilanċ mhux ikkonsolidata medja”, li tinkludi t-tranżazzjonijiet bankarji mwettqa minn dawn l-istabbilimenti direttament ma’ ċittadini ta’ Stati Membri oħrajn, filwaqt li teskludi l-istess tranżazzjonijiet imwettqa minn sussidjarji ta’ stabbilimenti ta’ kreditu stabbiliti fl-Awstrija meta dawn is-sussidjarji jkunu stabbiliti fi Stati Membri oħrajn.
Fuq l-ispejjeż
45
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 56 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, sa fejn din tobbliga lill-istabbilimenti ta’ kreditu stabbiliti fl-Awstrija li, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jipprovdu servizzi lill-klijenti tagħhom li jirrisjedu fi Stati Membri oħrajn mingħajr ma jirrikorru għal stabbilimenti stabbli stabbiliti f’dawn tal-aħħar, li jħallsu taxxa ddeterminata skont it-“total tal-karta tal-bilanċ mhux ikkonsolidata medja”, li tinkludi t-tranżazzjonijiet bankarji mwettqa minn dawn l-istabbilimenti direttament ma’ ċittadini ta’ Stati Membri oħrajn, filwaqt li teskludi l-istess tranżazzjonijiet imwettqa minn sussidjarji ta’ stabbilimenti ta’ kreditu stabbiliti fl-Awstrija meta dawn is-sussidjarji jkunu stabbiliti fi Stati Membri oħrajn.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.