61973CJ0121_NL
Partijen
Onderwerp
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Visa
Dictum
Partijen
IN DE ZAAK 121-73
BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN HET VERWALTUNGSGERICHT TE FRANKFURT/MAIN, IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN
MARKMANN KG, TE KIEL, SCHOENBERGERSTRASSE 32/34,
EN
BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, VERTEGENWOORDIGD DOOR HET BUNDESAMT FUER GEWERBLICHE WIRTSCHAFT, 6 FRANKFURT/MAIN, BOCKENHEIMER LANDSTRASSE 38,
EN
LAND SLEESWIJK-HOLSTEIN, VERTEGENWOORDIGD DOOR DE MINISTER FUER LANDWIRTSCHAFT UND FORSTEN, 23 KIEL 1,
INTERVENIENTE
Onderwerp
OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING INZAKE DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 93, LID 3, VAN HET VERDRAG,
Overwegingen van het arrest
1 OVERWEGENDE DAT HET VERWALTUNGSGERICHT TE FRANKFURT/MAIN BIJ BESCHIKKING VAN 19 MAART 1973, INGEKOMEN TER GRIFFIE OP
12 APRIL 1973, HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 VAN HET VERDRAG EEN AANTAL VRAGEN HEEFT GESTELD INZAKE DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 93, LID 3, VAN HET VERDRAG TOT OPRICHTING VAN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP;
DAT DEZE VRAGEN BETREKKING HEBBEN OP DE MODALITEITEN VAN DE
PREVENTIEVE CONTROLE OP DOOR DE STAAT GENOMEN STEUNMAATREGELEN, EN WEL MET NAME OP DE GEVOLGEN DIE INTREDEN WANNEER HET STANDPUNT VAN DE COMMISSIE NOPENS TE HARER KENNIS GEBRACHTE ONTWERPEN - OF EEN DOOR DE COMMISSIE
IN TE LEIDEN PROCEDURE TOT VASTSTELLING VAN DE ONVERENIGBAARHEID DIER MAATREGELEN MET DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT -, UITBLIJFT OF ACHTERWEGE BLIJFT;
2 OVERWEGENDE DAT ARTIKEL 93 DE INLEIDING REGELT VAN DE PROCEDURE WELKE HET DE COMMISSIE MOGELIJK MAAKT OP HET SPOOR TE KOMEN VAN DOOR DE STAAT GENOMEN STEUNMAATREGELEN DIE VOLGENS ARTIKEL 92 VAN HET VERDRAG MET DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT ONVERENIGBAAR ZIJN EN ER VOOR TE ZORGEN DAT ZIJ WORDEN ONGEDAAN GEMAAKT OF NIET TOT UITVOERING KOMEN;
DAT IN LID 1 - BETREFFENDE BESTAANDE STEUNMAATREGELEN - AAN DE COMMISSIE DE BEVOEGDHEID WORDT VERLEEND OM NA HET IN
LID 2 OMSCHREVEN CONTRADICTOIRE ONDERZOEK DE BETROKKEN LID-STAAT TE VERPLICHTEN DIE MAATREGELEN BINNEN DE DOOR HAAR VAST TE STELLEN TERMIJN OP TE HEFFEN OF TE WIJZIGEN;
DAT IN LID 3 VAN DIT ARTIKEL PREVENTIEVE CONTROLE OP VOORGENOMEN NIEUWE STEUNMAATREGELEN C.Q . PROJECTEN TOT WIJZIGING VAN BESTAANDE STEUNMAATREGELEN WORDT INGEVOERD EN
BEPAALD DAT "DE COMMISSIE ...... VAN ELK VOORNEMEN TOT INVOERING OF WIJZIGING VAN STEUNMAATREGELEN TIJDIG OP DE HOOGTE ?WORDT? GEBRACHT, OM HAAR OPMERKINGEN TE KUNNEN MAKEN ". "INDIEN ZIJ MEENT DAT ZULK EEN VOORNEMEN VOLGENS ARTIKEL 92 ONVERENIGBAAR IS MET DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT
VANGT ZIJ ONVERWIJLD DE IN HET VORIGE LID BEDOELDE PROCEDURE AAN . DE BETROKKEN LID-STAAT KAN DE VOORGENOMEN MAATREGELEN NIET TOT UITVOERING BRENGEN, VOORDAT DIE PROCEDURE TOT EEN EINDBESLISSING HEEFT GELEID";
3 OVERWEGENDE DAT DE AUTEURS VAN HET VERDRAG MET HUN BEPALING DAT DE COMMISSIE VAN VOORGENOMEN NIEUWE STEUNMAATREGELEN OF VAN PROJECTEN TOT WIJZIGING VAN BESTAANDE STEUNMAATREGELEN "TIJDIG" OP DE HOOGTE MOET WORDEN GEBRACHT "OM HAAR OPMERKINGEN TE KUNNEN MAKEN", DE BEDOELING HEBBEN GEHAD DEZE INSTELLING VOLDOENDE TIJD VOOR BERAAD EN ONDERZOEK TE LATEN OM ZICH EEN AANVANKELIJK OORDEEL TE VORMEN OVER DE VRAAG OF DE TE HARER KENNIS GEBRACHTE ONTWERPEN GEHEEL OF GEDEELTELIJK MET HET VERDRAG IN OVEREENSTEMMING ZIJN;
DAT DE COMMISSIE PAS NADAT ZIJ IN DE GELEGENHEID IS GESTELD
ZICH ZODANIG OORDEEL TE VORMEN, GEHOUDEN IS OM, HET ONTWERP MET DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT ONVERENIGBAAR ACHTENDE, ONVERWIJLD DE IN ARTIKEL 93, LID 2, OMSCHREVEN PROCEDURE OP TEGENSPRAAK IN TE LEIDEN - MET AANMANING VAN DE LID-STAAT TOT HET MAKEN VAN ZIJN OPMERKINGEN -;
4 OVERWEGENDE DAT DE HIERBIJ BETROKKEN LID-STAAT VOLGENS DE
LAATSTE VOLZIN VAN ARTIKEL 93 DE VOORGENOMEN MAATREGELEN NIET TOT UITVOERING KAN BRENGEN VOORDAT DIE PROCEDURE TOT EEN EINDBESLISSING HEEFT GELEID;
DAT DE DOELSTELLING VAN ARTIKEL 93, LID 3, NAMELIJK DE INWERKINGTREDING VAN MET HET VERDRAG STRIJDIGE STEUNMAATREGELEN TE VOORKOMEN, MEDEBRENGT DAT DIT VERBOD REEDS TIJDENS DE GEHELE DUUR DER INLEIDENDE FASE WERKT;
DAT OFSCHOON DE COMMISSIE IN DIE FASE OVER EEN REDELIJKE TERMIJN BEHOORT TE KUNNEN BESCHIKKEN, ZIJ NOCHTANS MET VOORTVARENDHEID MOET TE WERK GAAN EN REKENING DIENT TE HOUDEN MET HET BELANG DAT DE LID-STATEN ER BIJ HEBBEN SPOEDIG TE WETEN WAAR ZIJ AAN TOE ZIJN OP GEBIEDEN WAAR INGRIJPEN DRINGEND NOODZAKELIJK KAN ZIJN IN VERBAND MET HET
EFFECT DAT DEZE LID-STATEN VAN DE VOORGENOMEN STIMULERENDE
MAATREGELEN VERWACHTEN;
DAT DE LID-STATEN ZOLANG ZODANIGE TERMIJN NIET BIJ VERORDENING IS VASTGESTELD, DEZE INLEIDENDE FASE WELKE DE COMMISSIE TER VERVULLING VAN HAAR TAAK BEHOEFT NIET EENZIJDIG KUNNEN BEEINDIGEN;
DAT DE COMMISSIE ECHTER NIET KAN WORDEN GEACHT MET DE NODIGE VOORTVARENDHEID OP TE TREDEN WANNEER ZIJ NALAAT BINNEN EEN REDELIJKE TERMIJN HAAR STANDPUNT TE BEPALEN;
DAT MEN ZICH TEN DEZE DIENT TE LATEN LEIDEN DOOR DE ARTIKELEN 173 EN 175 VAN HET VERDRAG WAARIN VOOR VERGELIJKBARE SITUATIES EEN TERMIJN VAN TWEE MAANDEN IS VOORZIEN;
DAT DE BETROKKEN LID-STAAT HET PROJECT WELISWAAR NA DEZE TERMIJN TOT UITVOERING KAN BRENGEN, DOCH DAT HET DAN EEN EIS VAN RECHTSZEKERHEID IS DAT DE COMMISSIE DAARVAN TEVOREN
IN KENNIS WORDT GESTELD;
5 OVERWEGENDE ANDERZIJDS DAT HET WELISWAAR IN HET BELANG VA N EEN GOEDE ADMINISTRATIE AANBEVELING VERDIENT DAT DE COMMISSIE, BIJALDIEN ZIJ ALS UITKOMST VAN HAAR INLEIDEND ONDERZOEK DE STEUNMAATREGEL MET HET VERDRAG IN OVEREENSTEMMING MOCHT BEVINDEN, DAARVAN MEDEDELING DOET AAN
DE BETROKKEN STAAT, DOCH DAT ZIJ DAARTOE GEEN BESCHIKKING IN DE ZIN VAN ARTIKEL 189 VAN HET VERDRAG BEHOEFT TE NEMEN,
AANGEZIEN ARTIKEL 93 ZODANIGE BESLISSING ALLEEN AAN HET EINDE VAN DE CONTRADICTOIRE PROCEDURE VOORSCHRIJFT;
DAT WAAR DE COMMISSIE HEEFT GEMEEND BINNEN VORENBEDOELDE REDELIJKE TERMIJN NIET TOT INLEIDING VAN DE CONTRADICTOIRE PROCEDURE VAN ONDERZOEK TE MOETEN OVERGAAN, DAARUIT NIET MAG WORDEN AFGELEID DAT DE STEUNMAATREGEL MET HET VERDRAG VERENIGBAAR IS;
DAT DE COMMISSIE IMMERS VOLGENS ARTIKEL 93, LID 1, TE ZAMEN
MET DE LID-STATEN DE IN DIE STATEN BESTAANDE STEUNREGELINGEN AAN EEN VOORTDUREND ONDERZOEK ONDERWERPT;
DAT EEN STEUNMAATREGEL WAARAAN, BIJ STILZWIJGEN VAN DE COMMISSIE, NA DE VOOR HAAR EERSTE ONDERZOEK NODIGE TERMIJN UITVOERING IS GEGEVEN, VERVOLGENS ALS BESTAANDE STEUNMAATREGEL ONDER DE LEDEN 1 EN 2 VAN ARTIKEL 93 KOMT TE VALLEN;
6 OVERWEGENDE DAT DERHALVE OP DE GESTELDE VRAGEN ALLEREERST
DIENT TE WORDEN GEANTWOORD DAT ARTIKEL 93, LID 3, VAN HET VERDRAG IN DIE ZIN MOET WORDEN UITGELEGD DAT DE COMMISSIE, WANNEER ZIJ AAN HET EINDE VAN DE INLEIDENDE FASE TOT DE SLOTSOM KOMT DAT ER GEEN TERMEN AANWEZIG ZIJN TOT INLEIDING
VAN DE CONTRADICTOIRE PROCEDURE, NIET GEHOUDEN IS EEN BESCHIKKING IN DE ZIN VAN ARTIKEL 189 VAST TE STELLEN;
DAT DEZE ZELFDE BEPALING VOORTS MEDEBRENGT DAT WANNEER DE COMMISSIE, DOOR EEN LID-STAAT OP DE HOOGTE GEBRACHT VAN EEN
VOORNEMEN TOT INVOERING OF WIJZIGING VAN EEN STEUNMAATREGEL, NALAAT DE CONTRADICTOIRE PROCEDURE TE OPENEN EN ER VOLDOENDE TIJD VOOR EEN EERSTE ONDERZOEK VAN HET ONTWERP IS VERSTREKEN, BEDOELDE STAAT DE VOORGENOMEN STEUNMAATREGEL TOT UITVOERING KAN BRENGEN MITS HIJ DE COMMISSIE DAARVAN TEVOREN OP DE HOOGTE BRENGT - WAARNA DEZE
STEUNMAATREGEL ONDER DE REGELING VOOR BESTAANDE STEUNMAATREGELEN KOMT TE VALLEN -;
DAT DEZE BEANTWOORDING VAN DE ONDER A, B EN C GESTELDE VRAGEN MEDEBRENGT DAT VRAAG D ZONDER VOORWERP IS GERAAKT;
7 OVERWEGENDE DAT IN DE LAATSTE PLAATS WORDT GEVRAAGD OF DE
TERM "LID-STAAT" IN ARTIKEL 93, LID 3, VAN HET VERDRAG ALDUS MOET WORDEN VERSTAAN DAT PARTICULIEREN ZICH RECHTSTREEKS OP DEZE BEPALING MOGEN BEROEPEN DAN WEL DE NATIONALE RECHTER NIET VERPLICHT IS AMBTSHALVE UIT TE GAAN VAN DE NIETIGHEID VAN EEN WET WAARBIJ EEN STEUNMAATREGEL ONDANKS HET UITVOERINGSVERBOD VAN ARTIKEL 93, LID 3, WORDT INGEVOERD;
8 OVERWEGENDE DAT HET UITVOERINGSVERBOD VAN ARTIKEL 93, LID 3, LAATSTE VOLZIN, ZOALS REEDS IN HET ARREST VAN 15 JULI 1964 ( ZAAK 6-64, JURISPRUDENTIE 1964, BLZ . 1141 ) WERD VASTGESTELD, RECHTSTREEKS WERKT EN VOOR DE BURGERS RECHTEN SCHEPT DIE DOOR DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIES MOETEN
WORDEN GEHANDHAAFD;
DAT DE RECHTSTREEKSE TOEPASSELIJKHEID VAN DIT VERBOD VOOR DE GEHELE VERBODSDUUR GELDT;
DAT DE RECHTSTREEKSE WERKING VAN HET VERBOD ZICH DAN OOK UITSTREKT TOT IEDERE STEUNMAATREGEL DIE ZONDER KENNISGEVING
TOT UITVOERING IS GEBRACHT EN WANNEER ZODANIGE KENNISGEVING WEL HEEFT PLAATSGEHAD, IN STAND BLIJFT TIJDENS
DE INLEIDENDE FASE, EN WEL - INDIEN DE COMMISSIE DE CONTRADICTOIRE PROCEDURE INLEIDT - TOT AAN DE EINDBESLISSING;
9 OVERWEGENDE TEN AANZIEN VAN HET TWEEDE GEDEELTE VAN DEZE VRAAG DAT DE RECHTSTREEKSE WERKING VAN HET HIERBEDOELDE VERBOD DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIES WELISWAAR VERPLICHT HET TOE TE PASSEN - ZONDER DAT DAARTEGEN EEN BEROEP OP ENIGERLEI NATIONALE RECHTSREGEL OPENSTAAT -, DOCH
DAT VOLGENS DE NATIONALE RECHTSORDE VAN IEDERE LID-STAAT MOET WORDEN BEPAALD LANGS WELKE WEG DIT RESULTAAT RECHTENS DIENT TE WORDEN BEREIKT;
Beslissing inzake de kosten
TEN AANZIEN VAN DE KOSTEN
10 OVERWEGENDE DAT DE KOSTEN, DOOR DE REGERINGEN VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND EN HET VERENIGD KONINKRIJK EN DE COMMISSIE DER EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN AAN HET HOF GEMAAKT NIET VOOR VERGOEDING
IN AANMERKING KOMEN EN DAT DE PROCEDURE TEN AANZIEN VAN PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING ALS EEN VOOR DE NATIONALE RECHTER GEREZEN INCIDENT IS TE BESCHOUWEN, ZODAT DEZE LAATSTE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN;
Visa
GEZIEN DE STUKKEN;
GEHOORD HET RAPPORT VAN DE RECHTER-RAPPORTEUR;
GEHOORD DE MONDELINGE OPMERKINGEN VAN VERZOEKSTER IN HET HOOFDGEDING, DE REGERING VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, DE REGERING VAN HET VERENIGD KONINKRIJK EN DE COMMISSIE;
GEHOORD DE CONCLUSIE VAN DE ADVOCAAT-GENERAAL;
GELET OP HET VERDRAG TOT OPRICHTING VAN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP, MET NAME DE ARTIKELEN 92, 93, 173,
175 EN 177;
GELET OP HET PROTOCOL BETREFFENDE HET STATUUT VAN HET HOF VAN JUSTITIE VAN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP, MET NAME ARTIKEL 20;
GELET OP HET REGLEMENT VOOR DE PROCESVOERING VAN HET HOF VAN JUSTITIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN;
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE,
UITSPRAAK DOENDE OP DE VRAGEN DOOR HET VERWALTUNGSGERICHT TE FRANKFURT/MAIN BIJ BESCHIKKING VAN 19 MAART 1973 GESTELD, VERKLAART VOOR RECHT :
1 . ARTIKEL 93, LID 3, DERDE VOLZIN VAN HET VERDRAG MOET IN DIE ZIN WORDEN UITGELEGD DAT DE COMMISSIE, WANNEER ZIJ AAN HET EINDE VAN HET INLEIDEND ONDERZOEK NAAR EEN TE HARER KENNIS GEBRACHTE STEUNMAATREGEL TOT DE SLOTSOM KOMT DAT ER GEEN TERMEN AANWEZIG ZIJN OM DE CONTRADICTOIRE PROCEDURE IN
TE LEIDEN, NIET GEHOUDEN IS EEN BESCHIKKING IN DE ZIN VAN ARTIKEL 189 TE NEMEN .
2 . WANNEER DE COMMISSIE, NA DOOR EEN LID-STAAT OP DE HOOGTE
TE ZIJN GEBRACHT VAN EEN VOORNEMEN TOT INVOERING OF WIJZIGING VAN EEN STEUNMAATREGEL, NALAAT DE CONTRADICTOIRE PROCEDURE VAN ARTIKEL 93, LID 2, IN TE LEIDEN - DOOR DE BETROKKEN LID-STAAT IN DE GELEGENHEID TE STELLEN HAAR OPMERKINGEN TE MAKEN - EN ER VOLDOENDE TIJD VOOR EEN EERSTE
ONDERZOEK VAN HET ONTWERP IS VERSTREKEN, KAN DIE STAAT DE VOORGENOMEN STEUNMAATREGEL TOT UITVOERING BRENGEN MITS HIJ DE COMMISSIE DAARVAN TEVOREN OP DE HOOGTE HEEFT GEBRACHT, WAARNA DEZE STEUNMAATREGEL ONDER DE REGELING VOOR BESTAANDE
STEUNMAATREGELEN KOMT TE VALLEN .
3 . DE RECHTSTREEKSE WERKING VAN HET AAN DE BETROKKEN LID-STAAT OPGELEGDE VERBOD DE VOORGENOMEN STEUNMAATREGELEN TOT UITVOERING TE BRENGEN, GELDT VOOR IEDERE
STEUNMAATREGEL DIE ZONDER KENNISGEVING TOT UITVOERING IS GEBRACHT; WANNEER ZODANIGE KENNISGEVING WEL HEEFT PLAATSGEHAD, BLIJFT ZIJ IN STAND TIJDENS DE INLEIDENDE FASE
EN WEL, INDIEN DE COMMISSIE DE CONTRADICTOIRE PROCEDURE INLEIDT, TOT AAN DE EINDBESLISSING; GEDURENDE DIT GEHELE TIJDVAK KUNNEN PARTICULIEREN ER RECHTEN AAN ONTLENEN WELKE DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIES HEBBEN TE HANDHAVEN .
4 . DE RECHTSTREEKSE WERKING VAN DE LAATSTE VOLZIN VAN ARTIKEL 93 VERPLICHT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIES WELISWAAR HET TOE TE PASSEN ZONDER DAT DAARTEGEN EEN BEROEP
OP ENIGERLEI NATIONALE RECHTSREGEL OPENSTAAT; EVENWEL MOET
VOLGENS DE NATIONALE RECHTSORDE VAN IEDERE LID-STAAT WORDEN BEPAALD LANGS WELKE WEG DIT RESULTAAT RECHTENS DIENT
TE WORDEN BEREIKT .