61981CJ0021_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στήν υπόθεση 21/81, πού έχει ως αντικείμενο αίτηση τού Rechtbank van eerste aanleg τής Bruges πρός τό Δικαστήριο, κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ, μέ τήν οποία ζητείται, στό πλαίσιο τής διαφοράς πού εκκρεμεί ενώπιον τού αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ
καί
1 . DANIEL BOUT,
2.BVI BOUT EN ZONEN, μέ εδρα τό Kortgene, Κάτω Χώρες,
Αντικείμενο της υπόθεσης
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως πρός τήν ερμηνεία τού κανονισμού 2527/80 τού Συμβουλίου, τής 30ής Σεπτεμβρίου 1980, περί ορισμένων τεχνικών μέτρων διατηρήσεως τών αλιευτικών πόρων ( JO L 258, σ . 1 ) καί ως πρός τό άν συμβιβάζονται μέ τό κοινοτικό δίκαιο ορισμένα μέτρα πού ελήφθησαν μέ τό βελγικό βασιλικό διάταγμα τής 23ης Απριλίου 1979, περί λήψεως μέτρων γιά τήν πρόληψη τής εξαντλήσεως τών αποθεμάτων ιχθύων, οστρακοδέρμων καί μαλακίων εντός τής ζώνης αλιείας τού Βελγίου, οπως ετροποποιήθη μέ τό βασιλικό διάταγμα τής 20ής Δεκεμβρίου 1979, περί λήψεως παρομοίων προσωρινών μέτρων στήν Βόρειο Θάλασσα,
Σκεπτικό της απόφασης
1 Μέ απόφαση τής 19ης Ιανουαρίου 1981, η οποία περιήλθε στό Δικαστήριο στίς 5 Φεβρουαρίου 1981, τό Rechtbank van eerste aanleg ( πρωτοδικείο ) τής Bruges υπέβαλε, δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα, ως πρός τήν ερμηνεία, σέ σχέση μέ τά βελγικά μέτρα περί αλιείας, τού άρθρου 102 τής πράξεως τής 22ας Ιανουαρίου 1972 περί τών ορων προσχωρήσεως καί τών προσαρμογών τών συνθηκών, καθώς καί τού κανονισμού 2527/80 τής 30ής Σεπτεμβρίου 1980, ο οποίος προβλέπει ορισμένα τεχνικά μέτρα διατηρήσεως τών αλιευτικών πόρων ( PB L 258, σ . 1 ).
2 Τά ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στό πλαίσιο ποινικής διαδικασίας κινηθείσης κατά τού Daniel Bout, κυβερνήτου τού ολλανδικού αλιευτικού σκάφους «Christina», γιά παράβαση, μεταξύ άλλων, τού βελγικού βασιλικού διατάγματος τής 23ης Απριλίου 1979, περί λήψεως μέτρων γιά τήν προστασία τών αποθεμάτων ιχθύων, οστρακοδέρμων καί μαλακίων εντός τής αλιευτικής ζώνης τού Βελγίου ( Belgisch Staatsblad [Βελγική Εφημερίδα Κυβερνήσεως] τής 15ης Μα ΐου 1979, σ . 5791 ), οπως ετροποποιήθη μέ τό βασιλικό διάταγμα τής 20ής Δεκεμβρίου 1979, περί λήψεως παρομοίων προσωρινών μέτρων εν σχέσει πρός τήν Βόρειο Θάλασσα ( Belgisch Staatsblad τής 29ης Φεβρουαρίου 1980, σ . 2566 ). Τό πρώτο από τά διατάγματα αυτά, τής 23ης Απριλίου 1979, απηγόρευσε, μεταξύ άλλων, τήν αλιεία γλωσσών καί ψησσιδίων ή τριγλοειδών ιχθύων εντός τών βελγικών χωρικών υδάτων μέ πλοία χωρητικότητος μεγαλυτέρας τών 50 τόννων ολικής χωρητικότητος, καθώς καί τήν χρήση δικτύων διπλού νήματος, τό μέγεθος τών ματιών ( βροχίδων ) τών οποίων ειναι μικρότερο από 75 χιλιοστά . Τό δεύτερο διάταγμα, τής 20ής Δεκεμβρίου 1979, ηύξησε τό κατώτατο ελάχιστο μέγεθος τών ματιών από 75 σέ 80 χιλιοστά .
3 Τήν 7η Μα ΐου 1980, τό αλιευτικό πλοίο «Christina», ολικής χωρητικότητος 67 τόννων αλίευε γλώσσες καί ψησσίδια ή τριγλοειδείς ιχθύς εντός τών βελγικών χωρικών υδάτων, χρησιμοποιώντας δίκτυα διπλού νήματος, έχοντα μέγεθος ματιών μεγαλύτερο τών 75 χιλιοστών, αλλά μικρότερο τών 80 χιλιοστών .
4 Κατά τήν διάρκεια τής ποινικής διαδικασίας, ο κατηγορούμενος ισχυρίσθη οτι ο προαναφερθείς κανονισμός τού Συμβουλίου 2527/80, τής 30ής Σεπτεμβρίου 1980, ο οποίος ετέθη σέ ισχύ τήν 1η Οκτωβρίου 1980, περιείχε ευνοϊκότερες γι’ αυτόν διατάξεις, καθ’ οσον ηύξησε τό οριο τής χωρητικότητος σέ 70 τόννους ολικής χωρητικότητος καί καθώρισε τό ελάχιστο μέγεθος τών ματιών τών δικτύων διπλού νήματος σέ 75 χιλιοστά . Τό Rechtbank θεωρήσαν οτι τού ηταν αναγκαία μία απόφαση τού Δικαστηρίου, όχι μόνο γιά νά αποφανθεί επί τού ισχυρισμού αυτού, αλλά επίσης, καί κυρίως, γιά νά κρίνει άν συνεβιβάζοντο τά προαναφερθέντα βελγικά μέτρα μέ τό κοινοτικό δίκαιο, υπέβαλε στό Δικαστήριο τά κάτωθι ερωτήματα :
«1 . Κατά τόν χρόνο τών περιστατικών πού έχουν τεθεί υπό τήν κρίση τού παρόντος δικαστηρίου, τά Κράτη μέλη ειχαν ακόμη τήν εξουσία νά θεσπίζουν διατάξεις περί περιορισμού τής αλιείας, οπως εκείνες πού περιέχονται στό βασιλικό διάταγμα τής 23ης Απριλίου 1979 περί μέτρων προστασίας, τών αποθεμάτων ιχθύων, οστρακοδέρμων καί μαλακίων εντός τής αλιευτικής ζώνης τού Βελγίου [Belgisch Staatsblad ( Βελγική Εφημερίδα τής Κυβερνήσεως ) τής 15ης Μα ΐου 1979] καί ειχαν τό δικαίωμα νά επιβλέπουν τήν τήρηση τών μέτρων αυτών εντός τής ζώνης τής δικαιοδοσίας τους, λαμβανομένων υπ’ όψη τών άρθρων 30, 34, 38 εως 47 τής συνθήκης ΕΟΚ, τής
25ης Μαρτίου 1957, τού άρθρου 102 τής πράξεως προσχωρήσεως καί τών κανονισμών ( ΕΟΚ ) 100/76 καί 101/76 περί κοινής οργανώσεως αγοράς στόν τομέα τών προϊόντων αλιείας καί περί θεσπίσεως κοινής διαρθρωτικής πολιτικής στόν τομέα τής αλιείας αντιστοίχως ( ΕΕ ειδ . έκδ . τόμος 04/001, σσ . 43 καί 61 αντιστοίχως );
2.Δύναται νά αναγνωρισθεί αναδρομική ισχύς στόν κανονισμό 2527/80 τού Συμβουλίου, ο οποίος προβλέπει ορισμένα τεχνικά μέτρα διατηρήσεως τού αλιευτικού πλούτου ή σέ ενδεχομένους μεταγενέστερους κανονισμούς πού ρυθμίζουν τά ίδια θέματα;»
Επί τού πρώτου ερωτήματος
5 Μέ τό πρώτο ερώτημα ερωτάται άν, μετά τήν 31η Δεκεμβρίου 1978, τά Κράτη μέλη εξακολούθησαν νά έχουν εξουσία θεσπίσεως μέτρων διατηρήσεως στόν τομέα τής αλιείας, οπως εκείνα πού περιέχονται στά δύο εν λόγω βελγικά βασιλικά διατάγματα .
6 Όπως έχει ήδη δεχθεί τό Δικαστήριο μέ τήν απόφασή του τής 5ης Μα ΐου 1981, στήν υπόθεση 804/79, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου ( Συλλογή 1980, σ . 1045 ), μετά τήν λήξη, κατά τήν 1η Ιανουαρίου 1979, τής προβλεπομένης από τό άρθρο 102 τής πράξεως προσχωρήσεως μεταβατικής περιόδου, η εξουσία λήψεως μέτρων διατηρήσεως τών θαλασσίων πόρων, στό πλαίσιο τής κοινής πολιτικής αλιείας, ανήκει πλήρως καί οριστικώς στήν Κοινότητα, έτσι ωστε τά Κράτη μέλη, από τής ανωτέρω ημερομηνίας, στερούνται εξουσίας στόν τομέα αυτόν καί εφ’ εξής δύνανται νά ενεργούν μόνο ως διαχειριστές τού κοινού συμφέροντος, ελλείψει καταλλήλου ενεργείας εκ μέρους τού Συμβουλίου .
7 Επομένως, τό Δικαστήριο εδέχθη οτι, εν όψει μιάς καταστάσεως πού χαρακτηρίζεται από τήν αδράνεια τού Συμβουλίου καί από τήν κατ’ αρχήν διατήρηση τών ισχυόντων μέτρων διατηρήσεως, τά Κράτη μέλη έχουν τήν υποχρέωση νά διαβουλεύονται λεπτομερώς μέ τήν Επιτροπή καί νά επιζητούν καλόπιστα τήν έγκρισή της, αλλά καί τό καθήκον νά μή θεσπίζουν εθνικά μέτρα διατηρήσεως παρά τίς αντιρρήσεις, επιφυλάξεις ή ορους πού θά ηδύνατο νά διατυπώσει η Επιτροπή .
8 Όσον αφορά τό βελγικό βασιλικό διάταγμα τής 23ης Απριλίου 1979, από τήν ανακοίνωση τής Επιτροπής πού εδημοσιεύθη στήν Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων τής 4ης Ιουνίου 1980 αριθ . C 133 σελίς 2 προκύπτει οτι τό διάταγμα αυτό ειχε κοινοποιηθεί στήν Επιτροπή στίς 12 Ιανουαρίου καί στίς 6 Απριλίου 1979 καί οτι έτυχε τής εγκρίσεώς της στίς 12 Ιουλίου 1979 . Άρα τό εν λόγω διάταγμα εθεσπίσθη σύμφωνα μέ τίς υποχρεώσεις πού υπέχουν τά Κράτη μέλη, οπως αυτές πού περιεγράφησαν ανωτέρω .
9 Αντίθετα, οπως προκύπτει από τίς πληροφορίες πού παρέσχε η Επιτροπή, τό βασιλικό διάταγμα τής 20ής Δεκεμβρίου 1979 δέν απετέλεσε αντικείμενο διαβουλεύσεως . Εθνικό μέτρο πού λαμβάνεται υπό τίς συνθήκες αυτές δέν ειναι σύμφωνο πρός τίς προαναφερθείσες υποχρεώσεις .
10 Τό εθνικό δικαστήριο ερωτά επίσης άν τά Κράτη μέλη ειχαν τό δικαίωμα νά επιβλέπουν τήν τήρηση τών μέτρων αυτών εντός τής ζώνης τής δικαιοδοσίας τους .
11 Επί τού θέματος αυτού, τό Δικαστήριο έχει δεχθεί, τελευταίως στήν απόφαση τής 16ης Δεκεμβρίου 1981 ( Tymen, 269/80, πού δέν έχει ακόμη δημοσιευθεί στήν Συλλογή τής Νομολογίας ), οτι μιά ποινική καταδίκη πού απαγγέλλεται δυνάμει εθνικής νομοθετικής πράξεως, η οποία έχει κριθεί ως αντίθετη πρός τό κοινοτικό δίκαιο, ειναι επίσης ασυμβίβαστη πρός τό δίκαιο αυτό . Αντιθέτως, στό Κράτος μέλος εναπόκειται νά επιβλέπει, εντός τής ζώνης τής δικαιοδοσίας του, τήν τήρηση τών κανόνων πού έχει θεσπίσει τό ίδιο σύμφωνα μέ τίς κοινοτικές του υποχρεώσεις .
12 Επομένως, στό πρώτο ερώτημα, προσήκει η απάντηση οτι μετά τήν λήξη τής προβλεπομένης στό άρθρο 102 τής πράξεως προσχωρήσεως περιόδου, τά Κράτη μέλη δέν έχουν τήν εξουσία νά λαμβάνουν, χωρίς προηγουμένη κατάλληλη διαβούλευση μέ τήν Επιτροπή ή παρά τίς αντιρρήσεις, επιφυλάξεις ή ορους πού διατυπώνει η Επιτροπή, μέτρα διατηρήσεως στόν τομέα τής αλιείας, οπως εκείνα πού περιέχονται στά βελγικά βασιλικά διατάγματα τής 23ης Απριλίου καί 20ής Δεκεμβρίου 1979, περί λήψεως μέτρων γιά τήν προστασία τών αποθεμάτων ιχθύων, οστρακοδέρμων καί μαλακίων, καί οτι τό Κράτος μέλος δέν έχει τό δικαίωμα νά επιβλέπει τήν τήρησή τους, εντός τής ζώνης τής δικαιοδοσίας του, άν τά μέτρα δέν έχουν ληφθεί σύμφωνα μέ τίς προαναφερθείσες υποχρεώσεις του .
Επί τού δευτέρου ερωτήματος
13 Τό δεύτερο ερώτημα θέτει τό ζήτημα άν ο προαναφερθείς κανονισμός 2527/80 πρέπει νά θεωρηθεί οτι έχει αναδρομική ισχύ . Πρέπει νά σημειωθεί σχετικώς οτι, σύμφωνα μέ παγία νομολογία τού Δικαστηρίου, η οποία προσφάτως επεβεβαιώθη μέ τήν απόφαση τής 12ης Νοεμβρίου 1981 ( Salumi κλπ . 212 εως 217/80, πού δέν έχει ακόμα δημοσιευθεί στήν Συλλογή τής Νομολογίας ) οι ουσιαστικοί κανόνες τού κοινοτικού δικαίου, προκειμένου νά διασφαλισθεί η τήρηση τών αρχών τής ασφαλείας τού δικαίου καί τής δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, πρέπει νά ερμηνευθούν ως έχοντες εφαρμογή επί καταστάσεων πού έχουν ήδη διαμορφωθεί πρό τής ενάρξεως τής ισχύος τους, μόνο εφ’ οσον προκύπτει σαφώς από τήν διατύπωσή τους, τούς σκοπούς ή τήν οικονομία τους οτι πρέπει νά τούς αναγνωρισθεί αναδρομική ισχύς .
14 Σύμφωνα μέ τό άρθρο 22 τού προαναφερθέντος κανονισμού 2527/80, η ισχύς του άρχισε τήν 1η Οκτωβρίου 1980 . Κανένα στοιχείο τού εν λόγω κανονισμού, ούτε τών μεταγενεστέρων κανονισμών πού παρέτειναν τήν ισχύ του, δέν επιτρέπει νά συναχθεί τό συμπέρασμα οτι αποβλέπει στήν ρύθμιση καταστάσεων προϋφισταμένων τής εν λόγω ημερομηνίας .
15 Επομένως, στό δεύτερο ερώτημα προσήκει η απάντηση οτι ούτε ο κανονισμός 2527/80 τού Συμβουλίου, τής 30ής Σεπτεμβρίου 1980, περί λήψεως ορισμένων τεχνικών μέτρων διατηρήσεως τών αλιευτικών πόρων ούτε οι μεταγενέστεροι κανονισμοί πού παρέτειναν τήν ισχύ του έχουν αναδρομική ισχύ .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί τών δικαστικών εξόδων
16 Τά έξοδα στά οποία υπεβλήθησαν η βελγική κυβέρνηση καί η Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στό Δικαστήριο δέν αποδίδονται . Δεδομένου οτι η παρούσα διαδικασία έχει ως πρός τούς διαδίκους τής κυρίας δίκης τόν χαρακτήρα παρεμπίπτοντος, πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται νά αποφανθεί επί τών δικαστικών εξόδων .
Διατακτικό
Διά ταύτα
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
κρίνοντας επί τών ερωτημάτων πού τού υπέβαλε τό Rechtbank van eerste aanleg τής Bruges, μέ τήν απόφαση τής 19ης Ιανουαρίου 1981, αποφαίνεται :
1 ) Μετά τήν λήξη τής προβλεπομένης στό άρθρο 102 τής πράξεως προσχωρήσεως περιόδου, τά Κράτη μέλη δέν έχουν τήν εξουσία νά λαμβάνουν, χωρίς προηγουμένη κατάλληλη διαβούλευση μέ τήν Επιτροπή ή παρά τίς αντιρρήσεις, επιφυλάξεις ή ορους πού διατυπώνει η Επιτροπή, μέτρα διατηρήσεως στόν τομέα τής αλιείας, οπως εκείνα πού περιέχονται στά βελγικά βασιλικά διατάγματα τής 23ης Απριλίου καί 20ής Δεκεμβρίου 1979, περί λήψεως μέτρων γιά τήν προστασία τών αποθεμάτων ιχθύων, οστρακοδέρμων καί μαλακίων· ούτε τό Κράτος μέλος έχει τό δικαίωμα νά επιβλέπει τήρησή τους, εντός τής ζώνης τής δικαιοδοσίας του, άν τά μέτρα δέν έχουν ληφθεί σύμφωνα μέ τίς προαναφερθείσες υποχρεώσεις του .
2)Ούτε ο κανονισμός τού Συμβουλίου 2527/80, τής 30ής Σεπτεμβρίου 1980, περί λήψεως ορισμένων τεχνικών μέτρων διατηρήσεως τών αλιευτικών πόρων ούτε οι μεταγενέστεροι κανονισμοί πού παρέτειναν τήν ισχύ του έχουν αναδρομική ισχύ .