62021TJ0306_RES
Kawża T‑306/21
Falke KGaA
vs
Il-Kummissjoni Ewropea
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (It-Tieni Awla Estiża) tal-21 ta’ Diċembru 2022
“Għajnuna mill-Istat – Skema qafas intiża li tagħti appoġġ għall-ispejjeż fissi mhux koperti fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 fil-Ġermanja – Deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet – Qafas temporanju tal-għajnuna mill-Istat – Eżami individwali tal-iskema ta’ għajnuna nnotifikata – Miżura intiża li tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija ta’ Stat Membru – Proporzjonalità”
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Projbizzjoni – Derogi – Għajnuna li tista’ titqies li hija kompatibbli mas-suq intern – Għajnuna intiża li tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija ta’ Stat Membru – Osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità – Skema ta’ għajnuna intiża li tagħti appoġġ lill-impriżi għall-ispejjeż fissi tagħhom mhux koperti fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 – Natura xierqa, neċessarja u mhux sproporzjonata tal-kriterji ta’ eliġibbiltà għall-iskema ta’ għajnuna
(Artikolu 107(3)(b) TFUE)
(ara l-punti 24, 42, 43, 50-75)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Projbizzjoni – Derogi – Għajnuna li tista’ titqies li hija kompatibbli mas-suq intern – Għajnuna intiża li tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija ta’ Stat Membru – Osservanza tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament – Skema ta’ għajnuna intiża li tagħti appoġġ lill-impriżi għall-ispejjeż fissi tagħhom mhux koperti fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 – Skema ta’ għajnuna li timplika differenza fit-trattament bejn ċerti impriżi – Ġustifikazzjoni – Natura xierqa, neċessarja u mhux sproporzjonata tal-kriterji ta’ eliġibbiltà għall-iskema ta’ għajnuna
(Artikolu 107(3)(b) TFUE)
(ara l-punti 24, 44‑75)
Eċċezzjoni ta’ illegalità – Natura inċidentali – Formulazzjoni impliċita iżda ċara fir-rikors – Ammissibbiltà
(Artikolu 277 TFUE)
(ara l-punti 30-33)
Atti tal-istituzzjonijiet – Preżunzjoni ta’ legalità – Kamp ta' applikazzjoni – Regoli ta’ kondotta adottati mill-Kummissjoni għall-finijiet tal-limitazzjoni tal-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tagħha – Esklużjoni
(Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2020/C 91 I/01)
(ara l-punti 34-38)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Eżami mill-Kummissjoni – Komunikazzjonijiet adottati mill-Kummissjoni – Qafas temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 – Natura ġuridika – Regoli ta’ kondotta indikattivi li jimplikaw awtolimitazzjoni tas-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni – Obbligu tal-Kummissjoni li twettaq eżami individwali tal-għajnuna kkonċernata fir-rigward tal-qafas temporanju – Portata
(Artikolu 107(3)(b) TFUE; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2020/C 91 I/01)
(ara l-punti 36, 37, 78-86)
Sunt
Il-Qorti Ġenerali tiċħad ir-rikorsi tal-impriżi Breuninger u Falke kontra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tapprova l-għajnuna mill-Ġermanja lill-impriżi li, fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID‑19, ġarrbu telf tad-dħul mill-bejgħ tagħhom ta’ mill-inqas 30 %.
Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni la tikser il-prinċipju ta’ proporzjonalità u lanqas ma tikser dak ta’ ugwaljanza fit-trattament
Fis‑17 ta’ Novembru 2020, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kkomunikat lill-Kummissjoni Ewropea skema ta’ għajnuna intiża li tagħti appoġġ lill-impriżi għall-ispejjeż fissi mhux koperti tagħhom fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID‑19 fuq it-territorju tagħha. B’applikazzjoni ta’ din l-iskema, setgħet tingħata għajnuna li tammonta sa EUR 3 miljun lill-impriżi li kienu ġarrbu telf tad-dħul mil-bejgħ tagħhom ta’ mill-inqas 30 % matul il-perijodu ta’ referenza.
Billi rreferiet għall-Komunikazzjoni tagħha dwar il-qafas temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul it-tifqigħa preżenti tal-COVID‑19 (
1
), il-Kummissjoni ddikjarat l-iskema kkomunikata kompatibbli mas-suq intern b’applikazzjoni tal-Artikolu 107(3)(b) TFUE (
2
). Bis-saħħa ta’ din id-dispożizzjoni, l-għajnuna intiża li tirrimedja disturb gravi tal-ekonomija ta’ Stat Membru setgħet, taħt ċerti kundizzjonijiet, titqies li kienet kompatibbli mas-suq intern.
Fit-2 ta’ Frar 2021, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kkomunikat lill-Kummissjoni emenda fl-iskema ta’ għajnuna tagħha, li kienet tikkonsisti fiż-żieda fil-limitu tal-għajnuna għal EUR 10000000 għal kull impriża u fl-estensjoni tagħha sal‑31 ta’ Diċembru 2021. Din l-emenda, li kienet tirrifletti diversi emendi mressqa mill-Kummissjoni għall-Qafas Temporanju, ġiet approvata minnha fit-12 ta’ Frar 2021 (
3
).
Il-kumpanniji Ġermaniżi E. Breuninger GmbH & Co. u Falke KGaA ippreżentaw rikorsi intiżi għall-annullament tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni, kif emendata, li kienet tiddikjara l-iskema ta’ għajnuna Ġermaniża kompatibbli mas-suq intern (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”). Filwaqt li tiċħad dawn ir-rikorsi, il-Qorti Ġenerali tispjega, b’mod partikolari, il-portata tal-istħarriġ ta’ proporzjonalità tad-deċiżjonijiet adottati mill-Kummissjoni taħt l-Artikolu 107(3)(b) TFUE.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fl-ewwel lok, il-Qorti Ġenerali twettaq l-analiżi tal-legalità tad-deċiżjoni kkontestata fid-dawl tal-Artikolu 107(3)(b) TFUE.
F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti sostnew li l-Kumissjoni kienet marret kontra l-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ ugwaljanza fit-trattament billi approvat il-kriterju ta’ eliġibbiltà previst mill-iskema ta’ għajnuna Ġermaniża. Konformement mal-imsemmi kriterju, l-aċċess għall-iskema ta’ għajnuna kien irriżervat għall-impriżi li ġarrbu tnaqqis fid-dħul mill-bejgħ tagħhom ta’ mill-inqas 30 % matul il-perijodu ta’ referenza meta mqabbel mal-istess perijodu fl‑2019.
Preliminarjament, il-Qorti Ġenerali tiċħad l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mressqa mill-Kummissjoni, ibbażata fuq il-fatt li d-deċiżjoni kkontestata wettqet applikazzjoni korretta tal-kriterju ta’ eliġibbiltà ddikjarat fil-punt 87 tal-Qafas Temporanju, li l-validità tiegħu ma ġiex ikkontestat mir-rikorrenti. Fuq dan il-punt, huwa minnu li mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-osservanza tal-preżunzjoni ta’ legalità tal-atti ġuridiċi tal-Unjoni tista’ tipprekludi l-possibbiltà li tiġi eżaminata l-fondatezza ta’ deċiżjoni li tikkostitwixxi s-sempliċi applikazzjoni ta’ att definittiv ta’ portata ġenerali li jipproduċi effetti legali vinkolanti fir-rigward tat-terzi meta l-validità ta’ dan l-att ta’ portata ġenerali ma jkunx ġie kkontestat. Madankollu, dan ma jkunx il-każ meta, bħal f’din is-sitwazzjoni, il-Kummissjoni tapplika regoli ta’ kondotta li hija tkun adottat bil-għan li tillimita l-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tagħha stess fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-Artikolu 107(3) TFUE u li ma jipproduċux, fihom infushom, effetti legali vinkolanti.
Fir-rigward tal-konformità mal-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-kriterju ta’ eliġibbiltà previst mill-iskema ta’ għajnuna Ġermaniża u approvata mid-deċiżjoni kkontestata, il-Qorti Ġenerali tfakkar li l-osservanza tal-imsemmi prinċipju min-naħa ta’ miżura tinkludi tliet komponenti. L-ewwel komponenti tirrigwarda n-natura xierqa tagħha, jiġifieri l-kapaċità tagħha li tikseb l-għan leġittimu li għandu jintlaħaq. It-tieni komponenti tirrigwarda n-neċessità tagħha u timplika li l-imsemmi għan leġittimu jista’ jintlaħaq biss permezz ta’ mezzi inqas vinkolanti iżda daqstant xierqa. Fl-aħħar nett, it-tielet komponenti tirrigwarda n-natura proporzjonata tagħha, jiġifieri l-assenza ta’ inkonvenjenti sproporzjonati meta mqabbel mal-għanijiet imfittxija.
Fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, il-Qorti Ġenerali tosserva, barra minn hekk, li ċ-ċirkustanza li l-kriterju ta’ eliġibbiltà għall-iskema ta’ għajnuna Ġermaniża, li hija bbażata fuq it-telf tad-dħul mill-bejgħ evalwat fir-rigward tal-impriżi kkonċernati, twassal għal differenza fit-trattament bejn l-impriżi skont jekk l-attivitajiet kollha tagħhom jiġu affettwati mill-pandemija tal-COVID-19 jew jekk jiġu affettwati biss parti minnhom ma timplikax fiha nnifisha, l-illegalità ta’ din l-iskema. Min-naħa l-oħra, għandu jiġi vverifikat jekk din id-differenza fit-trattament hijiex iġġustifikata fir-rigward tal-Artikolu 107(3)(b) TFUE, li jfisser li l-kriterju msemmi għandu jkun xieraq, neċessarju u proporzjonat sabiex jiġi rrimedjat disturb gravi tal-ekonomija tal-Istat Membru kkonċernat. B’hekk, l-ilment ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament jissovrapponi, essenzjalment, l-ilmenti bbażati fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità fid-diversi komponenti tiegħu.
Wara li tagħmel dawn il-preċiżazzjonijiet, il-Qorti Ġenerali tiċħad l-ilmenti differenti li jikkontestaw in-natura xierqa, neċessarja u proporzjonata tal-kriterju ta’ eliġibbiltà għall-iskema ta’ għajnuna approvata mid-deċiżjoni kkontestata.
F’dan il-kuntest, il-Qorti Ġenerali tenfasizza b’mod partikolari li, għalkemm ir-rikorrenti jistgħu jikkontestaw in-natura neċessarja tal-imsemmi kriterju ta’ eliġibbiltà, li jsib l-oriġini tiegħu fil-Qafas Temporanju, billi jipproponu kriterju alternattiv li ġie applikat mill-Kummissjoni f’deċiżjonijiet oħra, ikun biss fil-każ li dan il-kriterju alternattiv juri b’mod manifest l-assenza ta’ neċessità tal-kriterju ta’ eliġibbiltà kkontestat li tali lment ikun jista’ jintlaqa’. Barra minn hekk, il-proposta tar-rikorrenti li, bħala kriterju ta’ eliġibbiltà alternattiv, jittieħed inkunsiderazzjoni t-telf magħmul fl-oqsma ta’ attivitajiet milquta mill-pandemija tal-COVID‑19, mingħajr ma tittieħed inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni tal-impriża kkonċernata fil-globalità tagħha, ikollha effetti baġitarji kunsiderevoli għall-Ġermanja meta mqabbla mal-effetti li jirriżultaw mill-kriterju ta’ eliġibbiltà kkunsidrat mill-Kummissjoni. B’hekk għandu jiġi kkonstatat li l-kriterju alternattiv propost mir-rikorrenti ma jikkostitwixxix miżura “daqstant xierqa” ta’ natura li turi li l-kriterju ta’ eliġibbiltà kkunsidrat mill-Kummissjoni ma kienx ta’ natura neċessarja.
Fir-rigward tal-effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni li, skont ir-rikorrenti il-kriterju ta’ eliġibbiltà għall-iskema ta’ għajnuna approvata jikkawża fir-rigward tal-impriżi li wħud biss mill-attivitajiet tagħhom ġew affettwati mill-pandemija tal-COVID‑19 u li, konsegwentement, kellhom jiddedikaw uħud mir-riżorsi tagħhom minn attivitajiet mhux affettwati mill-pandemija għall-finanzjament tal-attivitajiet affettwati, il-Qorti Ġenerali tikkonstata li dan il-kriterju, fi kwalunkwe ipoteżi, ma kkawżax effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni li huma ta’ natura manifestament sproporzjonata meta mqabbel mal-għan, li l-iskema ta’ għajnuna Ġermaniża għandha l-intenzjoni li tilħaq, li tiġi żgurata l-vijabbiltà tal-impriżi affettwati mill-pandemija tal-COVID‑19.
Barra minn hekk, kuntrarjament għal dak li jsostnu r-rikorrenti, lanqas ma jista’ jiġi kkunsidrat li l-Kummissjoni marret kontra l-obbligu tagħha ta’ eżami individwali tal-iskema ta’ għajnuna kkomunikata. F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti baqgħu ma pprovawx l-eżistenza ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali speċifiċi għall-iskema ta’ għajnuna approvata li kienu jiġġustifikaw li l-Kummissjoni ma tapplikax, fid-deċiżjoni kkontestata, il-kriterju ta’ eliġibbiltà ddikjarat mill-Qafas Temporanju.
Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali tiċħad ukoll il-motiv tar-rikorrenti bbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 108(2) TFUE. Essenzjalment, dawn kienu jsostnu li, billi vvalidat l-iskema ta’ għajnuna kkomunikata mingħajr ma fetħet il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-Kummissjoni kisret id-drittijiet proċedurali li r-rikorrenti jisiltu minn din id-dispożizzjoni.
Fuq dan il-punt, il-Qorti Ġenerali tosserva li dan il-motiv, fir-realtà, huwa ta’ natura sussidjarja, fir-rigward tal-każ fejn il-Qorti Ġenerali ma eżaminatx l-ilmenti relatati mal-fondatezza tal-evalwazzjoni tal-iskema ta’ għajnuna kkomunikata. Issa, sa fejn dawn l-ilmenti ġew eżaminati, dan il-motiv jiġi mċaħħad mill-iskop indikat tiegħu. Barra minn hekk, sa fejn dan il-motiv isemmi b’mod konċiż l-argumenti mqajma fil-kuntest tal-ilmenti dwar il-fondatezza tal-evalwazzjoni tal-għajnuna, dan huwa nieqes minn kontenut awtonomu.
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, il-Qorti Ġenerali tiċħad ir-rikorsi tar-rikorrenti.
(
1
)	Komunikazzjoni mill-Kummissjoni Qafas Temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul it-tifqigħa preżenti tal-COVID-19 (ĠU 2020, C 91 I, p. 1, iktar ’il quddiem il-“Qafas Temporanju”), li ġiet emendata, l-ewwel darba, fit-3 ta’ April 2020 (ĠU 2020, C 112 I, p. 1), it-tieni darba, fit‑8 ta’ Mejju 2020 (ĠU 2020, C 164, p. 3), it-tielet darba, fid-29 ta’ Ġunju 2020 (ĠU 2020, C 218, p. 3), ir-raba’ darba, fit‑13 ta’ Ottubru 2020 (ĠU 2020, C 340 I, p. 1), u l-ħames darba, fit‑28 ta’ Jannar 2021 (ĠU 2021, C 34, p. 6).
(
2
)	Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2020) 8318 final tal-20 ta’ Novembru 2020 dwar l-għajnuna mill-Istat SA.59289 (2020/N) - Il-Ġermanja COVID-19 - Appoġġ favur spejjeż fissi mhux koperti (ĠU 2022, C 124, p. 1).
(
3
)	Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2021) 1066 final tat‑12 ta’ Frar 2021 dwar l-għajnuna mill-Istat SA.61744 (2021/N) - Komunikazzjoni kollettiva ta’ emenda li tadatta l-iskemi ta’ għajnuna awtorizzati bis-saħħa tal-Qafas Temporanju, b’mod partikolari wara l-ħames emenda tal-Qafas Temporanju (ĠU 2021, C 77, p. 18).