62010CJ0137_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-Kawża C‑137/10,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Conseil d’État (il-Belġju), permezz ta’ deċiżjoni tal-4 ta’ Marzu 2010, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil-15 ta’ Marzu 2010, fil-proċedura
Il-Komunitajiet Ewropej
vs
Région de Bruxelles-Capitale,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn K. Lenaerts, President tal-Awla, E. Juhász (Relatur), G. Arestis, J. Malenovský u T. von Danwitz, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Cruz Villalón,
Reġistratur: R. Şereş, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-10 ta’ Novembru 2010,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– għall-Gvern Belġjan, minn T. Materne, bħala aġent, assistit minn J.‑P. Lagasse u F. Van de Gejuchte, avukati,
– għall-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, minn A. Vitro u M. Balta, bħala aġenti,
– għall-Kummissjoni Ewropea, minn I. Martínez del Peral u J.-P. Keppenne, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat-13 ta’ Jannar 2011,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Motivi tas-sentenza
1. It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 207(2) KE u 282 KE.
2. Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn il-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentati mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, u r-Région de Bruxelles Capitale (il-Belġju) dwar il-legalità, taħt ir-regoli tal-Unjoni, tat-tariffi tal-ippjanar tal-belt imposti minn dan tal-aħħar fuq il-Kunsill, u dwar il-kundizzjonijiet u t-termini li taħthom istituzzjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minbarra l-Kummissjoni Ewropea, għandha tkun irrappreżentata f’kawża quddiem qorti ta’ Stat Membru.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3. Peress li l-fatti fil-kawża prinċipali seħħew qabel l-1 Diċembru 2009, id-data tad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, id-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt primarju tal-Unjoni huma dawk fis-seħħ qabel din id-data.
4. L-Artikolu 207(2) u (3)KE jipprovdi:
“2. Il-Kunsill jiġi assistit minn Segretarjat Ġenerali, taħt ir-reponsabbiltà ta’ Segretarju Ġenerali, Rapreżentant Għoli għall-politika barranija u ta’ sigurtà komuni, li jkun assistit minn Deputat Segretarju Ġenerali li jkun responsabbli mit-tmexxija tas-Segretarjat Ġenerali. Is-Segretarju Ġenerali u l-Viċi Segretarju Ġenerali jinħatru mill-Kunsill li jaġixxi b’mod unanimu.
Il-Kunsill għandu jiddeċiedi dwar l-organizzazzjoni tas-Segretarjat Ġenerali.
3. Il-Kunsill għandu jadotta r-regoli tiegħu tal-proċedura.
[...]”
5. Skont l-Artikolu 281 KE:
“Il-Komunitàn għandha personlità ġuridika.”
6. L-Artikolu 282 KE huwa fformulat kif ġej:
“F’kull wieħed mill-Istati Membri, il-Komunità għandha tippossjedi l-kapaċità ġuridika l-aktar wiesa’ mogħtija lil persuni ġuridiċi bil-liġijiet nazzjonali; b’mod partikolari, hija tkun tista’ tikseb jew tiddisponi minn proprjetà mobbli u immobbli u tkun parti fi proċeduri legali. Għal dan il-għan, l-Unjoni għandha tkun rappreżentata mill-Kummissjoni.”
7. L-Artikolu 185 KEFA għandu kontenut identiku għal dak tal-Artikolu 282 KE.
8. L-Artikolu 47 TUE jipprovdi li:
“L-Unjoni għandha jkollha personalità ġuridika.”
9. L-Artikolu 335 TFUE, li jikkorrispondi għall-Artikolu 282 KE, minn issa ’il quddiem jipprovdi kif ġej:
“F’kull wieħed mill-Istati Membri, il-Komunità għandha tippossjedi l-kapaċità ġuridika l-aktar wiesa’ mogħtija lil persuni ġuridiċi bil-liġijiet nazzjonali; b’mod partikolari, hija tkun tista’ tikseb jew tiddisponi minn proprjetà mobbli u immobbli u tkun parti fi proċeduri legali. Għal dan il-għan, l-Unjoni għandha tkun rappreżentata mill-Kummissjoni. Madankollu, l-Unjoni għandha tkun rappreżentata minn kull waħda mill-istituzzjonijiet, bis-saħħa ta’ l-awtonomija amministrattiva tagħhom, fi kwistjonijiet li għandhom x'jaqsmu mal-operat rispettiv tagħhom.”
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
10. Permezz ta’ digrieti tat-12 ta’ Ġunju u tat-18 ta’ Diċembru 2003, il-gvern tar-Région de Bruxelles-Capitale, għall-ħruġ ta’ kwalunkwe permess għall-bini, ipprovda l-ħlas ta’ tariffi tal-ippjanar tal-belt, iddestinati mill-imsemmi Région għal servizzi pubbliċi u, b’mod iktar partikolari, għall-bini, għat-trasformazzjoni u għar-restawr ta’ akkomodazzjoni soċjali.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
11. Sabiex jistgħu jintlaqgħu d-delegazzjonijiet tal-Istati l-Membri l-ġodda, il-Kummissjoni ppreżentat quddiem il-Gvern tar-Région de Bruxelles‑Capitale, fl-20 ta’ Novembru 2002, applikazzjoni għal permess għall-bini sabiex isiru xogħlijiet fil-bini prinċipali tagħha, imsejjaħ “Justus Lipsius”. Il-permess għall-bini mitlub ingħata permezz ta’ atti tat-12 u tat-22 ta’ Diċembru 2003. Fl-istess atti, kien madankollu msemmi li l-Kunsill għandu jħallas fi żmien tnax-il xahar mill-għoti tal-permess għall-bini, is-somma ta’ EUR 1 109 750 bħala tariffi tal-ippjanar tal-belt.
12. Meta jiġi kkunsidrat li tali tariffi jikkostitwixxu taxxa li l-Komunitajiet Ewropej kienu eżentati minnhom abbażi tal-Artikolu 3 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Komunitajiet Ewropej, anness mat-Trattat li jistabbilixxi Kunsill Wieħed u Kummissjoni Waħda tal-Komunitajiet Ewropej, iffirmat fit-8 April 1965, sussegwentement, skont it-Trattat ta’ Amsterdam, mat-Trattat KE, il-Kunsill ippreżenta, fit-23 ta’ Jannar 2004, quddiem il-Bord tal-Ippjanar tal-Belt (Collège d’urbanisme) tar-Région de Bruxelles‑Capitale, appell kontra l-impożizzjoni tal-ħlas tat-tariffi inkwistjoni. Fin-nuqqas ta’ risposta tal-imsemmi bord fit-terminu legali, il-Kunsill ippreżenta, fl-10 ta’ Novembru 2004, appell quddiem il-gvern tar-Région de Bruxelles Capitale, sabiex jikseb ir-riforma, rigward dawn it-tariffi, tal-permess għall-bini.
13. Permezz ta’ digriet tal-14 ta’ Lulju 2005, il-Gvern tar-Région de Bruxelles Capitale ċaħad l-appell bħala inammissibbli minħabba li l-allegata skadenza tat-terminu tal-appell. Il-Kunsill, li jirrappreżenta l-Komunitajiet Ewropej, ippreżentat kontra dan id-digriet rikors għal annullament quddiem il-Conseil d’État. Il-gvern tar-Région de Bruxelles Capitale, konvenut, eċċepixxa l-inammissibbiltà tar-rikors peress li l-Kunsill ma kienx debitament irrappreżentat.
14. Il-qorti tar-rinviju tirrileva li, skont l-Artikoli 282 KE u 185 KEEA, il-Kummissjoni effettivament awtorizzat lill-Kunsill, permezz ta’ dokument tat-23 ta’ Settembru 2005, sabiex jippreżenta tali rikors għal annullament. Madankollu, il-qorti tar-rinviju osservat li, fil-mandat tagħha, il-Kummissjoni ħatret persuna speċifika sabiex tibda proċeduri legali, jiġifieri “Jean-Claude Piris [Direttur Ġenerali tas-Servizz Legali tal-Kummissjoni], jew lil kwalunkwe persuna oħra li dan jaħtar, sabiex jippreżenta rikors għal annullament quddiem il-Conseil d’État Belġjan tad-Digriet tal-Gvern tar-Région de Bruxelles-Capitale tal-14 ta’ Lulju 2005”. Madankollu, osservat il-qorti tar-rinviju, ir-rikors promotorju jindika li huwa ġie ppreżentat mill-“Komunitajiet Ewropej, ippreżentati mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea permezz tad-Deputat Segretarju Ġenerali tagħha, Pierre de Boissieu.”. Issa, minn dan ir-rikors jirriżulta li dan ir-rikors kien ippreżentat minn persuna differenti minn dik li nħatret b’isimha mill-Kummissjoni, tant li ma jidhirx li J.C. Piris min-naħa tiegħu kien ħatar lil P. de Boissieu sabiex jippreżenta r-rikors.
15. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Conseil d’État Belġjan, peress li kkunsidra li l-portata tal-Artikoli 207 u 282 KE tista’ tagħti lok għal diskussjoni, “b’mod partikolari fir-rigward tal-ġurisdizzjoni tal-Conseil d’État sabiex jiżgura li l-korp kompetenti tal-persuna ġuridika rikorrenti jkun ħa d-deċiżjoni li jaġixxi skont ir-regoli ta’ rappreżentazzjoni rrelatati miegħu”, iddeċieda li jissospendi l-proċeduri u li jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi li ġejjin:
“1) L-Artikolu 282 [KE], b’mod partikolari l-kliem ‘[g]ħal dan il-għan, il-Komunità għandha tkun rappreżentata mill-Kummissjoni’, li jinsabu fit-tieni sentenza ta’ dan l-artikolu, għandha jiġu interpretati fis-sens li istituzzjoni hija validament awtorizzata li tirrappreżenta lill-Komunità bis-saħħa tas-sempliċi fatt li jeżisti mandat li bih il-Kummissjoni ddelegat lil dik l-istituzzjoni s-setgħat ta’ rappreżentazzjoni legali tal-Komunità, irrispettivament mill-fatt jekk il-mandat jaħtarx jew le, b’mod partikolari, [b’isimha] persuna fiżika awtorizzata li tirrappreżenta l-istituzzjoni ddelegata?
2) Jekk le, tista’, qorti nazzjonali bħall-Conseil d’Etat, tivverifika l-ammissibbiltà ta’ rikors ta’ istituzzjoni Ewropea debitament awtorizzata biex taġixxi mill-Kummissjoni, fis-sens tat-tieni sentenza tal-Artikolu 282 [KE] billi teżamina jekk din l-istituzzjoni hijiex rappreżentata mill-persuna fiżika adegwata li hija awtorizzata li tippreżenta rikors quddiem il-qorti nazzjonali?
3) Sussudjarjament, u f’każ ta’ risposta affermattiva għad-domanda preċedenti, l-ewwel sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 207(2) [KE] u b’mod partikolari l-kliem ‘assistit minn Deputat Segretarju Ġenerali li jkun responsabbli mit-tmexxija tas-Segretarjat Ġenerali’, għandhom jiġu interpretati fis-sens li d-Deputat Segretarju Ġenerali jista’ jirrappreżenta l-Kunsill għall-finijiet ta’ preżentata ta’ rikors quddiem il-qrati nazzjonali?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
16. Permezz ta’ din id-domanda l-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-mandat li bih il-Kummissjoni ddelegat is-setgħa tagħha lil istituzzjoni Komunitarja oħra, ibbażat fuq l-Artikolu 282 KE, li tirrappreżenta lill-Komunitajiet quddiem qorti nazzjonali f’kawża dwar din l-istituzzjoni, ingħatax validament irrispettivament mill-fatt jekk dan il-mandat jaħtarx jew le b’isimha, persuna fiżika awtorizzata li tirrappreżenta l-istituzzjoni delegatarja.
17. Għandu jiġi enfasizzat, qabel kollox, li l-fatti li taw lok għal din id-domanda jirrelataw ma’ dispożizzjonijiet tat-Trattat KE li ma għadhomx fis-seħħ. Barra minn hekk, l-unika domanda li tqajmet mill-qorti tar-rinviju tirrigwarda l-ammissibbiltà tar-rikors ippreżentat mill-Komunitajiet Ewropej. B’hekk, minkejja l-formulazzjoni ġenerali u astratta tad-domandi preliminari, l-eżami ta’ dawn id-domandi u r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja jistgħu jkunu limitati għal dak li huwa neċessarju sabiex il-qorti tar-rinviju tista’ ssolvi din id-domanda.
18. Sussegwentement, għandu jiġi rrilevat li, skont is-sistema stabbilita mit-trattati, kif jirriżulta mill-Artikoli 281 KE u 184 KEEA, huma biss il-Komunitajiet, u mhux l-istituzzjonijiet tagħhom, li għandhom il-personalità ġuridika bħala persuni ġuridiċi ta’ dritt pubbliku. Dan huwa validu wkoll fil-preżent, skont l-Artikolu 47 TUE, fir-rigward tal-Unjoni. Skont l-Artikoli 282 KE u 185 KEFA, il-Komunitajiet jipposjedu l-kapaċità ġuridika l-usa’ possibbli mogħtija lill-persuni ġuridiċi bil-liġijiet nazzjonali, b’mod partikolari huma jistgħu jakkwistaa jew jittrasferixxu proprjetà immobbli u mobli u jkunu parti fi proċeduri legali u, għal dan il-għan, huma kienu rrappreżentati mill-Kummissjoni.
19. Il-Kummissjoni setgħet tiddelega din is-setgħa permezz ta’ mandat mogħti lill-istituzzjonijiet l-oħra għall-każijiet li jinvolvu l-operat rispettiv tagħhom.
20. Fl-ordinament ġuridiku Komunitarju, huwa barra minn hekk fl-interess ta’ amministrazzjoni tajba li l-Komunitajiet jkunu attwalment irrappreżentati, għall-atti ta’ akkwist jew ta’ trasferiment ta’ proprjetà kif ukoll fi proċeduri legali mressqa quddiem il-qrati nazzjonali, mill-istituzzjoni kkonċernata permezz tal-att jew tal-proċeduri inkwistjoni. Fil-fatt, din l-istituzzjoni, fil-kuntest tal-awtonomija amministrattiva u operattiva tagħha, kienet f’qagħda aħjar sabiex tevalwa u tiddefendi l-interessi tal-Komunitajiet f’dawn il-kawżi.
21. Fir-rigward tal-estensjoni tal-imsemmi mandat, min-natura tas-setgħa ta’ rappreżentanza u tas-setgħa tagħha ta’ delega jirriżulta li l-Kummissjoni setgħet tagħti mandat lil istituzzjoni oħra kemm bi, kif ukoll mingħajr il-ħatra ta’ persuna fiżika għall-finijiet ta’ din ir-rappreżentanza. F’tali każijiet, kemm l-istituzzjoni awtorizzata kif ukoll il-persuna fiżika, jekk hija kienet inħatret, jistgħu jagħtu mandat lil avukat sabiex jirrappreżenta lill-Komunitajiet.
22. Għandu jiġi enfasizzat li l-prattika ta’ tali delega ġiet ikkonfermata u stabbilita fl-Artikolu 335 TFUE. Għaldaqstant, minn issa ’l quddiem, skont dan l-artikolu, kull waħda mill-istituzzjonijiet, skont l-awtonomija amministrattiva tagħha, tista’ tirrappreżenta lill-Unjoni għall-kwistjonijiet marbuta mal-operat tagħha.
23. Fil-kawża prinċipali, jidher li l-persuna fiżika maħtura b’isimha fil-mandat kienet il-ġurista, jiġifieri l-kap tas-servizz legali tal-Kunsill li, min-naħa tiegħu, ta mandat lil avukat sabiex jirrappreżenta lill-istituzzjoni fil-kawża quddiem il-qorti nazzjonali adita, sa fejn il-preżenza ta’ avukat kienet rikjesta taħt ir-regoli ta’ proċedura tal-Istat Membru kkonċernat.
24. Konsegwentement, fil-każ fejn hemm katina suċċessiva ta’ delegi, l-ewwel waħda mogħtija mill-Kummissjoni lill-Kunsill bil-ħatra ta’ persuna fiżika tal-istituzzjoni awtorizzata u t-tieni waħda mogħtija minn din il-persuna lil avukat sabiex jirrappreżenta lill-imsemmija istituzzjoni quddiem qorti nazzjonali, id-delega kienet ingħatat validament mill-Kummissjoni u l-istituzzjoni awtorizzata kienet regolarment irrappreżentata.
25. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, għandha tingħata risposta għall-ewwel domanda li l-mandat li bih il-Kummissjoni ddelegat lil xi istituzzjoni Komunitarja oħra s-setgħa tagħha, ibbażata fuq l-Artikolu 282 KE, li tirrappreżenta l-Komunitajiet quddiem qorti nazzjonali, f’kawża li tikkonċerna din l-istituzzjoni, kien ingħata b’mod validu irrispettivament mill-fatt jekk dan il-mandat jaħtar jew le b’isimha persuna fiżika awtorizzata li tirrappreżenta l-istituzzjoni ddelegata. F’tali każijiet, kemm din l-istituzzjoni kif ukoll il-persuna fiżika, jekk hija kienet inħatret, jistgħu jagħtu mandat lil avukat sabiex jirrappreżenta lill-Komunitajiet.
Fuq it-tieni u t-tielet domandi
26. Fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tieni u għat-tielet domandi magħmula.
Fuq l-ispejjeż
27. Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
Il-mandat li bih il-Kummissjoni Ewropea ddelegat lil xi istituzzjoni Komunitarja oħra s-setgħa tagħha, ibbażata fuq l-Artikolu 282 KE, li tirrappreżenta l-Komunitajiet Ewropej quddiem qorti nazzjonali, f’kawża li tikkonċerna din l-istituzzjoni, kien ingħata b’mod validu irrispettivament mill-fatt jekk dan il-mandat jaħtarx jew le b’isimha persuna fiżika awtorizzata li tirrappreżenta l-istituzzjoni ddelegata. F’tali każijiet, kemm din l-istituzzjoni kif ukoll il-persuna fiżika, jekk hija kienet inħatret, jistgħu jagħtu mandat lil avukat sabiex jirrappreżenta lill-Komunitajiet Ewropej.