62015TO0207
POSTANOWIENIE PREZESA SĄDU
z dnia 16 lipca 2015 r. (
*1
)
„Postępowanie w przedmiocie środka tymczasowego — Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa — Środki ograniczające podjęte wobec Iranu w celu zapobiegania rozprzestrzenianiu broni jądrowej — Zamrożenie środków finansowych — Wniosek o zawieszenie wykonania — Fumus boni iuris — Wyważenie interesów — Brak pilnego charakteru”
W sprawie T‑207/15 R
National Iranian Tanker Company, z siedzibą w Teheranie (Iran), reprezentowana przez T. de la Mare’a, QC, M. Lester, J. Pobjoya, barristers, R. Chandrasekerę, S. Ashleya oraz C. Murphy, solicitors,
strona skarżąca,
przeciwko
Radzie Unii Europejskiej, reprezentowanej przez N. Rouam oraz M. Bishopa, działających w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
mającej za przedmiot wniosek o zawieszenie wykonania decyzji Rady (WPZiB) 2015/236 z dnia 12 lutego 2015 r. zmieniającej decyzję 2010/413/WPZiB w sprawie środków ograniczających wobec Iranu (Dz.U. L 39, s. 18) oraz rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2015/230 z dnia 12 lutego 2015 r. dotyczącego wykonania rozporządzenia (UE) nr 267/2012 w sprawie środków ograniczających wobec Iranu (Dz.U. L 39, s. 3) w zakresie, w jakim te akty dotyczą skarżącej,
PREZES SĄDU
wydaje następujące
Postanowienie (
1
)
Okoliczności powstania sporu
1
Niniejsza sprawa mieści się w kontekście środków ograniczających wprowadzonych w celu wywarcia nacisku na Islamską Republikę Iranu, aby doprowadzić do zakończenia przez nią działań grożących rozprzestrzenianiem broni jądrowej oraz działań związanych z rozwojem systemów przenoszenia broni jądrowej.
[…]
7
Skarżąca, National Iranian Tanker Company, irańska spółka specjalizująca się w transporcie ropy naftowej i gazu ziemnego oraz operator jednej z największych na świecie flot zbiornikowców, w kilku pismach zwróciła się do Unii, aby wyrazić zaniepokojenie wpływem, jaki środki ograniczające podjęte wobec Islamskiej Republiki Iranu będą miały na jej flotę. W tym kontekście skarżąca zaprzeczyła, jakoby miała jakiekolwiek związki z irańskim programem jądrowym i wyjaśniła, że w 2000 r. została sprywatyzowana.
8
Mimo to w dniu 15 października 2012 r. Rada postanowiła o umieszczeniu nazwy skarżącej w wykazie osób i podmiotów objętych środkami ograniczającymi.
9
Rada uczyniła to, po pierwsze, w drodze decyzji 2012/635/WPZiB z dnia 15 października 2012 r. dotyczącej zmiany decyzji 2010/413/WPZiB w sprawie środków ograniczających wobec Iranu (Dz.U. L 282, s. 58). W motywie 16 decyzji 2012/635 wyjaśniono, że zakres podmiotowy środków ograniczających należało w szczególności rozszerzyć o irańskie podmioty państwowe działające w sektorze ropy naftowej i gazu, ponieważ są one istotnym źródłem dochodów rządu irańskiego. W rezultacie mocą art. 1 pkt 8 lit. a) decyzji 2012/635 art. 20 ust. 1 lit. c) decyzji 2010/413 został zmieniony w ten sposób, że środkami ograniczającymi zostały objęte „inne osoby niewymienione w załączniku I, udzielające wsparcia rządowi Iranu, oraz osoby i podmioty do nich należące lub przez nie kontrolowane lub osoby i podmioty z nimi powiązane, zgodnie z wykazem w załączniku II”. Mocą art. 2 decyzji 2012/635 nazwa skarżącej została umieszczona w załączniku II do decyzji 2010/413, zawierającym wykaz nazwisk i nazw „[o]sób i podmiotów zaangażowanych w działania na rzecz broni jądrowej lub pocisków balistycznych oraz osób i podmiotów popierających rząd Iranu”.
10
Po drugie, Rada przyjęła rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 945/2012 z dnia 15 października 2012 r. dotyczące wykonania rozporządzenia nr 267/2012 (Dz.U. L 282, s. 16). Mocą art. 1 rozporządzenia nr 945/2012 nazwa skarżącej została umieszczona w załączniku IX do rozporządzenia nr 267/2012, zawierającym wykaz nazwisk i nazw „[o]sób i podmiotów zaangażowanych w działania na rzecz broni jądrowej lub pocisków balistycznych oraz osób i podmiotów popierających rząd Iranu”.
11
Uzasadnienie decyzji o umieszczeniu nazwy skarżącej w omawianych wykazach było w obu przypadkach identyczne – „Skutecznie kontrolowana przez rząd Iranu. Udziela finansowego wsparcia rządowi Iranu poprzez akcjonariuszy utrzymujących związki z rządem”.
12
Decyzja 2012/635 oraz rozporządzenie nr 945/2012 zostały doręczone skarżącej pismem z dnia 16 października 2012 r.
13
W dniu 27 grudnia 2012 r. skarżąca wniosła do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności obu tych aktów w zakresie, w jakim jej dotyczyły.
14
W wyroku z dnia 3 lipca 2014 r., National Iranian Tanker Company/Rada (T‑565/12, Zb.Orz., EU:T:2014:608, zwanym dalej „wyrokiem NITC”) Sąd uwzględnił zarzut skarżącej dotyczący popełnienia przez Radę oczywistego błędu w ocenie polegającego na umieszczeniu nazwy skarżącej we wskazanych wyżej wykazach. W konsekwencji, orzekając zgodnie z żądaniem skargi, stwierdził nieważność decyzji 2012/635 i rozporządzenia nr 945/2012 w zakresie, w jakim oba te akty dotyczyły skarżącej.
15
Co się tyczy skutków ww. w pkt 14 wyroku NITC (EU:T:2014:608) w ujęciu czasowym, Sąd orzekł, że stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów ze skutkiem natychmiastowym pozwoliłoby skarżącej na przeniesienie całości lub części jej aktywów poza terytorium Unii, pozbawiając tym samym Radę możliwości skutecznego usunięcia uchybień stwierdzonych w tym wyroku, co niosłoby ze sobą ryzyko poważnego i nieodwracalnego naruszenia skuteczności wszystkich środków w postaci zamrożenia funduszy, jakie Rada mogłaby w przyszłości zastosować wobec skarżącej. Zdaniem Sądu nie można bowiem z góry założyć, że nazwa skarżącej nie zostanie ponownie umieszczona w wykazie, gdyż w ramach weryfikacji sytuacji skarżącej Rada może ponownie ją w nim umieścić w oparciu o podstawy, które będą w pełni zgodne z wymogami prawa.
16
W rezultacie w ww. w pkt 14 wyroku NITC (EU:T:2014:608) Sąd postanowił utrzymać wobec skarżącej skutki decyzji 2012/635 i rozporządzenia nr 945/2012 w mocy aż do upływu terminu na wniesienie odwołania, określonego w art. 56 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, bądź – jeśli w terminie tym zostałoby wniesione odwołanie – do daty jego oddalenia.
17
Rada nie wniosła odwołania od ww. w pkt 14 wyroku NITC (EU:T:2014:608).
18
Natomiast po uprzednim poinformowaniu skarżącej, pismem z dnia 23 października 2014 r., o zamiarze ponownego umieszczenia jej nazwy we wskazanych wyżej wykazach oraz po wymianie korespondencji ze skarżącą Rada przyjęła, w dniu 12 lutego 2015 r., decyzję (WPZiB) 2015/236 zmieniającą decyzję 2010/413 (Dz.U. L 39, s. 18) oraz rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 2015/230 dotyczące wykonania rozporządzenia (UE) nr 267/2012 w sprawie środków ograniczających wobec Iranu (Dz.U. L 39, s. 3), na mocy których nazwa skarżącej została ponownie umieszczona w wykazach osób i podmiotów objętych środkami ograniczającymi (zwane dalej „zaskarżonymi aktami”).
19
Uzasadnienie ponownego umieszczenia nazwy skarżącej w omawianych wykazach było w obu przypadkach identyczne:
„[Skarżąca] zapewnia wsparcie finansowe rządowi Iranu poprzez swoich akcjonariuszy Iranian State Retirement Fund (irański państwowy fundusz emerytalny), Iranian Social Security Organization (irańska organizacja ubezpieczeń społecznych) oraz Oil Industry Employees Retirement and Savings Fund (fundusz emerytalny i oszczędnościowy pracowników sektora ropy naftowej), które są podmiotami państwowymi. Ponadto [skarżąca] jest jednym z największych na świecie operatorów zbiornikowców do przewozu ropy naftowej i jednym z głównych przewoźników irańskiej ropy naftowej. W związku z tym [skarżąca] udziela rządowi irańskiemu wsparcia logistycznego, transportując irańską ropę”.
20
Pismem z dnia 16 lutego 2015 r. Rada doręczyła skarżącej odpis zaskarżonych aktów.
Przebieg postępowania i żądania stron
21
Pismem, które wpłynęło do sekretariatu Sądu w dniu 24 kwietnia 2015 r., skarżąca wniosła skargę zmierzającą do stwierdzenia nieważności zaskarżonych aktów w zakresie, w jakim jej dotyczą, oraz, tytułem żądania ewentualnego, uznanie, że art. 20 ust. 1 lit. c) decyzji 2010/413, ze zmianami, oraz art. 23 ust. 2 lit. d) rozporządzenia nr 267/2012, ze zmianami, nie mają wobec niej zastosowania z uwagi na ich niezgodność z prawem, który to zarzut został sformułowany na podstawie art. 277 TFUE. Na poparcie skargi skarżąca podnosi w istocie, że nakładając na nią sankcje w oparciu o te same zarzuty, które zostały zakwestionowane przez Sąd w ww. w pkt 14 wyroku NITC (EU:T:2014:608) Rada pozbawiła ją prawa do skutecznego środka prawnego w rozumieniu art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz jednocześnie naruszyła zasady powagi rzeczy osądzonej i pewności prawa. Dodatkowo Rada popełniła oczywiste błędy w ocenie, a także naruszyła prawo skarżącej do obrony oraz jej prawo własności, należące do kategorii praw podstawowych.
22
W odrębnym piśmie złożonym w sekretariacie Sądu w tym samym dniu skarżąca wystąpiła z niniejszym wnioskiem o zastosowanie środka tymczasowego, w którym wniosła do prezesa Sądu o:
—
wstrzymanie wykonania zaskarżonych aktów w zakresie, w jakim jej dotyczą, do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd skargi głównej;
—
obciążenie Rady kosztami postępowania.
[…]
Co do prawa
[…]
W przedmiocie przesłanki fumus boni iuris
[…]
39
W tym względzie należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, na które powołuje się Rada, jeżeli nieważność aktu instytucji Unii została stwierdzona ze względu na uchybienia formalne lub materialne, to instytucja ta ma prawo ponownie wydać identyczny akt, dochowując starań, aby tym razem nie zawierał on identycznych uchybień materialnych (zob. podobnie wyroki: z dnia 23 października 2008 r., People’s Mojahedin Organization of Iran/Rada, T‑256/07, Zb.Orz., EU:T:2008:461, pkt 65, 75 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 13 grudnia 2012 r., Grecja/Komisja, T‑588/10, EU:T:2012:688, pkt 476, 478).
40
Dodatkowo w rozpatrywanej sprawie, po przypomnieniu, że Rada wystarczająco nie udowodniła powodów, którymi kierowała się, postanawiając umieścić nazwę skarżącej we wskazanych wyżej wykazach, Sąd, w pkt 77 ww. w pkt 14 wyroku NITC (EU:T:2014:608), wskazał, że Rada może ponownie umieścić ją w wykazie, tym razem opierając się na uzasadnieniu w pełni spełniającym wymogi prawa.
41
Z tego stwierdzenia Sądu Rada wywodzi w istocie, że w rozpatrywanym przypadku miała prawo oprzeć się na dokumentach pochodzących sprzed pierwotnego umieszczenia nazwy skarżącej w wykazach, mimo że nie powołała się na nie w celu uzasadnienia swojej pierwotnej decyzji w tym względzie, i powołać się na owe „wcześniejsze” dokumenty w celu uzasadnienia nowych powodów, które według niej przemawiają za umieszczeniem nazwy skarżącej w tych wykazach, takich jak udzielanie rządowi irańskiemu „wsparcia logistycznego”, tym bardziej że jej działania były podyktowane krytyką sformułowaną pod jej adresem w ww. w pkt 14 wyroku NITC (EU:T:2014:608) oraz że przedstawiła także nowe dowody świadczące o faktycznym udzielaniu przez skarżącą „wsparcia logistycznego”.
42
Skarżąca twierdzi z kolei, że w rozpatrywanym przypadku doszło do naruszenia jej prawa do skutecznego środka prawnego, gdyż Rada nie miała prawa powoływać się na powody, jakimi się kierowała, podejmując decyzję o umieszczeniu jej nazwy w wykazie, na które mogła powołać się już w październiku 2012 r., gdy po raz pierwszy zdecydowała się na taki krok, ani też na dowody, którymi już wtedy dysponowała, tym bardziej że zarzuty, na których oparła zaskarżone akty, są w istocie identyczne z zarzutami powołanymi za pierwszym razem, które to zarzuty zostały zakwestionowane przez Sąd w ww. w pkt 14 wyroku NITC (EU:T:2014:608).
43
W ocenie sędziego orzekającego w przedmiocie środka tymczasowego dyskusja stron wskazuje na istnienie sporu prawnego co do zakresu art. 47 Karty praw podstawowych oraz art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., które gwarantują prawo do skutecznego środka prawnego, czyli skutecznej ochrony sądowej „zarówno w wymiarze praktycznym, jak i prawnym” (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie Ramadhi i in. przeciwko Albanii, § 48). Należy zatem ustalić, czy w świetle prawa do skutecznego środka prawnego Rada może powoływać się na orzecznictwo przytoczone w pkt 39 i 40 powyżej, aby usunąć niezgodność z prawem, która doprowadziła do stwierdzenia nieważności środka ograniczającego, poprzez przyjęcie, w okolicznościach faktycznych, których istota nie uległa zmianie, nowego środka, mającego w praktyce ten sam skutek.
44
Delikatność tej kwestii wynika między innymi z tego, że Rada przyjmuje środki ograniczające w formie rozporządzenia, które podlega ochronie na gruncie art. 60 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości w tym znaczeniu, że stwierdzenie nieważności tego rodzaju rozporządzeń staje się skuteczne dopiero po upływie terminu do wniesienia odwołania, bądź jeśli w terminie tym wniesiono odwołanie – do daty jego oddalenia przez Trybunał (zob. pkt 55–57 poniżej). Wynika stąd, że gdyby Rada miała prawo postępować w sposób opisany w pkt 43, mogłaby – mimo unieważniania kolejnych rozporządzeń nakładających środki ograniczające na to samo przedsiębiorstwo ze względu na niezgodność z prawem powodów, jakie podano w celu uzasadnienia decyzji o umieszczeniu jego nazwy w wykazie, lub ze względu na brak wystarczających dowodów – doprowadzić, poprzez systematyczne wnoszenie kolejnych środków odwoławczych, do trwałego utrzymania w mocy tych środków, nawet mimo zasadniczej zmiany kontekstu faktycznego, w którym przyjęto te środki i w którym stwierdzono ich nieważność.
45
Należy wobec tego zastanowić się, czy zapewnienie przestrzegania prawa do skutecznego środka prawnego, należącego do kategorii praw podstawowych, nie wymaga wprowadzenia swoistej prekluzji dowodowej w kontekście kolejnych postępowań sądowych wszczynanych przez dane przedsiębiorstwo, która nakładałaby na Radę obowiązek zawarcia w ramach pierwszej dokumentacji dotyczącej nałożenia środków ograniczających wszystkich powodów przemawiających za umieszczeniem nazwy tego przedsiębiorstwa w wykazie oraz wszystkich dowodów zebranych na jego niekorzyść, które mogła z łatwością pozyskać w chwili tworzenia tej dokumentacji, skutkiem czego w razie zakwestionowania przez Sąd tych powodów i dowodów nie mogłaby się na nie powoływać dla uzasadnienia ponownego umieszczenia tego przedsiębiorstwa w omawianym wykazie. W rezultacie ponowne umieszczenie w wykazie byłoby możliwe tylko w razie pojawienia się nowych istotnych okoliczności faktycznych i dowodów, a podejmując decyzję o ponownym umieszczeniu w wykazie, Rada nie mogłaby się posłużyć materiałami, na które wprawdzie jeszcze się nie powołała, ale którymi dysponowała już w chwili podejmowania pierwotnej decyzji o umieszczeniu nazwy danego przedsiębiorstwa w wykazie.
46
Wydaje się, że rozpatrywany przypadek doskonale ilustruje potrzebę wprowadzenia takiej prekluzji: w okresie od października 2012 r. – czyli daty pierwszego umieszczenia jej nazwy w wykazie – do chwili przyjęcia zaskarżonych aktów skarżąca cały czas prowadziła działalność gospodarczą polegającą na transporcie irańskiej ropy naftowej. Można więc zasadnie twierdzić, że świadczyła usługę logistyczną na rzecz klientów, którzy zlecili jej ten transport. Tymczasem z dokumentacji nie wynika, że Rada nie mogła uzasadnić swojej pierwotnej decyzji o umieszczeniu nazwy skarżącej w wykazie „udzielaniem wsparcia logistycznego”. Podobnie rzecz ma się w przypadku struktury akcjonariatu skarżącej, który – jak się wydaje – w latach 2012–2015 nie uległ zmianie. Rada, która szczegółowo opisała jego strukturę w postępowaniu, które zakończyło się wydaniem ww. w pkt 14 wyroku NITC (EU:T:2014:608, pkt 51), nie podniosła, że w chwili podejmowania decyzji o umieszczeniu nazwy skarżącej w wykazie w październiku 2012 r. nie mogła powołać się na uzasadnienie dotyczące „udzielania wsparcia finansowego” ze względu na strukturę tego akcjonariatu. Co się tyczy dowodów, które zostały przedstawione dla uzasadnienia zaskarżonych aktów, w swoich uwagach (przypis 28) Rada odniosła się tylko do pięciu dokumentów. Tymczasem cztery z nich pochodzą sprzed października 2012 r., a jedyny późniejszy (z lutego 2014 r.) nie wydaje się wnosić żadnych nowych istotnych elementów, gdyż mowa w nim jedynie o tym, że skarżąca zajmuje się transportem irańskiej ropy naftowej oraz że jej działalność odgrywa dla irańskiej gospodarki duże znaczenie, czego nikt nie kwestionuje.
47
Należy dodać, że rozstrzygnięcie, jakie zapadło w ww. w pkt 14 wyroku NITC (EU:T:2014:608), którym stwierdzono nieważność pierwotnego umieszczenia nazwy skarżącej w wykazie, objęte jest powagą rzeczy osądzonej. Prawdą jest, że powagą rzeczy osądzonej objęte są jedynie te okoliczności faktyczne i prawne, które rzeczywiście lub siłą rzeczy zostały rozstrzygnięte w rozpatrywanym orzeczeniu sądowym, skutkiem czego na powagę rzeczy osądzonej można powoływać się tylko wówczas, gdy skarga, w przedmiocie której orzeczenie to zostało wydane, dotyczy tych samych stron, ma ten sam przedmiot i opiera się na tej samej podstawie (zob. podobnie wyrok z dnia 25 lutego 2015 r., Walton/Komisja, T‑261/14 P, Zb.Orz.SP, EU:T:2015:110, pkt 35, 36 i przytoczone tam orzecznictwo). Skarżąca nie może więc powoływać się na powagę rzeczy osądzonej wyroku NITC w odniesieniu do zaskarżonych aktów, w ścisłym znaczeniu tego pojęcia, gdyż akty te dotyczą innego okresu działalności gospodarczej skarżącej niż okres, którego dotyczyły akty unieważnione tym wyrokiem. Nie można jednak zapominać, że działalność skarżącej, polegająca na transporcie irańskiej ropy naftowej, pozostała w istocie niezmieniona, zaś różne okresy tej działalności, do jakich odnosi się Rada, wynikają z faktu ponownego umieszczenia jej nazwy w wykazie, którego Rada dokonała, opierając się zasadniczo na tej samej podstawie faktycznej. Można więc twierdzić, że w rozpatrywanym przypadku możliwość powołania się na zasadę powagi rzeczy osądzonej została wyłączona wyłącznie wskutek działań Rady polegających na sztucznym utrzymaniu w mocy środków ograniczających zastosowanych wobec skarżącej poprzez powołanie się na dowody, które Rada powinna była podnieść na etapie pierwotnego umieszczania nazwy skarżącej w tym wykazie. Taka praktyka, nawet jeżeli trudno uznać ją za godzącą w zasadę powagi rzeczy osądzonej, może w każdym razie prowadzić do naruszenia prawa skarżącej do skutecznego środka prawnego.
48
Wynika stąd, że w kontekście prawa do skutecznego środka prawnego orzecznictwo przytoczone w pkt 39 i 40 powyżej należałoby poddać wykładni zwężającej zaproponowanej w pkt 45 powyżej.
49
Przeciwko możliwości przyjęcia takiej wykładni zwężającej można jednakże podnosić, że zakres prawa do skutecznego środka prawnego, które przysługuje przedsiębiorstwu objętemu środkami ograniczającymi, nie powinien ograniczać się do skargi o stwierdzenie nieważności połączonej z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu, skoro przedsiębiorstwo to może powoływać się na bezprawność zastosowanych wobec niego środków w ramach skargi o odszkodowanie zmierzającej do wyrównania przez Radę szkód poniesionych wskutek owej niezgodności z prawem. Otóż w innym kontekście, a mianowicie sporów na tle zamówień publicznych, sądy Unii uznawały, że prawo wykluczonego oferenta do skutecznego środka prawnego było przestrzegane, mimo że nie był on w stanie skutecznie sprzeciwić się utracie rozpatrywanego zamówienia poprzez wniesienie skargi o stwierdzenie nieważności wraz z wnioskiem o zastosowanie środka tymczasowego, skoro miał on możliwość dochodzenia odszkodowania w drodze skargi odszkodowawczej [zob. podobnie postanowienie z dnia 23 kwietnia 2015 r., Komisja/Vanbreda Risk & Benefits, C‑35/15 P(R), Zb.Orz., EU:C:2015:275, pkt 34, 35, 38]. Zdaniem sędziego orzekającego w przedmiocie środków tymczasowych to sąd orzekający co do istoty sprawy powinien w danym wypadku rozważyć, czy zachodzą przesłanki, aby wykluczyć możliwość rozszerzenia tego orzecznictwa na spory dotyczące środków tymczasowych.
50
W świetle wszystkich przytoczonych powyżej okoliczności należy stwierdzić, że w rozpatrywanym przypadku istnieje poważny problem prawny, którego rozwiązanie nie jest oczywiste i wymaga tym samym dogłębnej oceny, która powinna stanowić przedmiot postępowania co do istoty sprawy, skutkiem czego na pierwszy rzut oka skarga nie wydaje się pozbawiona solidnych podstaw (zob. podobnie postanowienie Komisja/Pilkington Group, EU:C:2013:558, pkt 67 i przytoczone tam orzecznictwo).
W przedmiocie wyważenia wchodzących w grę interesów
[…]
52
W odniesieniu do sporów dotyczących środków ograniczających wielokrotnie stwierdzano, że wstrzymanie wykonania zaskarżonych aktów mogłoby utrudnić zapewnienie ich pełnej skuteczności w razie oddalenia skargi w postępowaniu głównym, a w rezultacie uczynić odwrócenie sytuacji niemożliwym. Takie wstrzymanie wykonania pozwoliłoby bowiem podmiotowi objętemu środkami ograniczającymi na natychmiastowe wycofanie funduszy z banków, które mają obowiązek zapewnić ich zamrożenie, i opróżnienie jego kont bankowych przed wydaniem orzeczenia rozstrzygającego sprawę co do istoty. W związku z tym istniałoby ryzyko obejścia celu środków ograniczających zastosowanych wobec takiego podmiotu, jakim jest wywarcie nacisku na Islamską Republikę Iranu, aby ta zakończyła działania związane z energią jądrową, nawet przy uwzględnieniu, że środki tymczasowe, o których zastosowanie wnosi się do sędziego orzekającego w ich przedmiocie, nie mogą z góry osłabiać konsekwencji późniejszego orzeczenia w postępowaniu [zob. podobnie postanowienia: z dnia 14 czerwca 2012 r., Qualitest FZE/Rada, C‑644/11 P(R), EU:C:2012:354, pkt 73–77; Iranian Offshore Engineering & Construction/Rada, EU:T:2013:118, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo].
53
W rozpatrywanym przypadku należy stwierdzić, że niewniesienie przez Radę odwołania od ww. w pkt 14 wyroku NITC (EU:T:2014:608) spowodowało, że skarżąca mogła w pełni skorzystać ze skutków unieważnienia tym wyrokiem środków ograniczających, które zostały na nią nałożone w dniu 15 października 2012 r. (zob. pkt 9, 10 powyżej), dzięki czemu, wskutek odblokowania jej kont bankowych, w okresie od połowy września 2014 r. do połowy lutego 2015 r. mogła swobodnie dysponować swoimi aktywami. W świetle tej okoliczności Rada nie ma podstaw, aby twierdzić, że zachodzi ryzyko obejścia celu środków ograniczających.
54
Niemniej jednak stwierdzenie to pozostaje prawdziwe tylko w odniesieniu do wcześniejszych środków ograniczających, które Rada przyjęła w dniu 15 października 2012 r. Z kolei jeśli chodzi o nowe środki ograniczające nałożone na skarżącą na mocy zaskarżonych aktów, nie można z góry wykluczyć, że sąd orzekający co do istoty sprawy, jeśli nie zgodzi się z koniecznością przyjęcia wykładni zwężającej, o której mowa w pkt 48 powyżej, oddali jej skargę o stwierdzenie nieważności. W takim wypadku ponownie należałoby uwzględnić cel tych środków i przeciwdziałać możliwości natychmiastowego wypłacenia przez skarżącą środków finansowych, jakie zgromadziła ona na swoich kontach bankowych w ciągu pięciu miesięcy, w trakcie których nie była objęta środkami ograniczającymi.
55
W każdym razie w myśl utrwalonego orzecznictwa rozporządzenia, na mocy których zastosowano środki ograniczające, takie jak rozporządzenie nr 2015/230 (zob. pkt 18 powyżej), są zarówno aktami o charakterze ogólnym, jako że zabraniają adresatom określonym w sposób generalny i abstrakcyjny udostępniania środków finansowych osobom i podmiotom wymienionym w wykazach zawartych w załącznikach do tych aktów, jak też szeregiem decyzji indywidualnych mających zastosowanie wobec takich osób i podmiotów (zob. podobnie wyroki: z dnia 3 września 2008 r., Kadi i Al Barakaat International Foundation/Rada i Komisja, C‑402/05 P i C‑415/05 P, Zb.Orz., EU:C:2008:461, pkt 241–243; z dnia 16 listopada 2011 r., Bank Melli Iran/Rada, C‑548/09 P, Zb.Orz., EU:C:2011:735, pkt 45; z dnia 23 kwietnia 2013 r., Gbagbo i in./Rada, od C‑478/11 P do C‑482/11 P, Zb.Orz., EU:C:2013:258, pkt 56). Adresatem zakazu udostępniania tych środków jest bowiem każdy, kto może rzeczywiście znajdować się w ich posiadaniu (zob. podobnie wyrok z dnia 22 stycznia 2015 r., Bank Tejarat/Rada, T‑176/12, EU:T:2015:43, pkt 68). To, że dany akt musi zostać podany do wiadomości każdej osoby lub podmiotu, których środki finansowe zostały zamrożone, w niczym nie zmienia jego ogólnego zastosowania wobec wszystkich osób i podmiotów, które mogą znaleźć się w posiadaniu takich środków (zob. opinie rzecznik generalnej E. Sharpston w sprawie Rada/Bank Mellat, C‑176/13 P, Zb.Orz., EU:C:2015:130 i w sprawie Rada/Bank Saderat Iran, C‑200/13 P, Zb.Orz., EU:C:2015:134, pkt 177).
56
Tymczasem, jak już wskazano w pkt 44 powyżej odnośnie do skutków czasowych unieważnienia rozporządzenia, na mocy którego zastosowano środki ograniczające, art. 60 akapit drugi statutu Trybunału stanowi, że orzeczenia Sądu o nieważności takiego aktu stają się skuteczne dopiero po upływie terminu do wniesienia odwołania, bądź jeśli w terminie tym wniesiono odwołanie – do daty jego oddalenia przez Trybunał. Owa możliwość utrzymania w mocy takich środków, która jest uzasadniona koniecznością umożliwienia Radzie usunięcia stwierdzonej niezgodności z prawem poprzez przyjęcie nowych środków, była systematycznie rozciągana na decyzje dotyczące zastosowania środków ograniczających na podstawie art. 264 akapit drugi TFUE, który upoważnia Sąd do wskazania, jakie skutki aktu, o którego nieważności orzekł, powinny być uważane za ostateczne, co motywowane jest przeświadczeniem, że określenie różnych dat obowiązywania w przypadku stwierdzenia nieważności rozporządzenia nakładającego określony środek ograniczający oraz decyzji nakładającej środek identyczny mogłoby doprowadzić do poważnego naruszenia zasady pewności prawa (zob. podobnie ww. w pkt 51 postanowienie Iranian Offshore Engineering & Construction/Rada, EU:T:2013:118, pkt 37, 38 i przytoczone tam orzecznictwo).
57
W rezultacie, jeżeli Sąd, orzekając w postępowaniu głównym, stwierdzi nieważność rozporządzenia nr 2015/230 ze skutkiem zawieszającym określonym w art. 60 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości, stwierdzi też nieważność decyzji 2015/236 (zob. pkt 18 powyżej), najprawdopodobniej zrównując moment, od kiedy owo stwierdzenie nieważności będzie miało moc, na podstawie art. 264 akapit drugi TFUE, z chwilą unieważnienia rozporządzenia nr 2015/230. W każdym razie nawet gdyby skutki czasowe stwierdzenia nieważności decyzji 2015/236 nie zostały zrównane ze skutkami czasowymi stwierdzenia nieważności rozporządzenia nr 2015/230, nie zmienia to faktu, że środki ograniczające zastosowane wobec skarżącej na podstawie tego rozporządzenia i tak pozostałyby w mocy, na podstawie art. 60 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości, nawet po dacie ogłoszenia orzeczenia o stwierdzeniu nieważności, tak więc wyrok ten w żadnym wypadku nie spowodowałby natychmiastowego wykreślenia nazwy skarżącej z wykazów.
58
Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem postępowanie w przedmiocie środków tymczasowych ma charakter ściśle akcesoryjny względem postępowania głównego, z którym jest związane, i jego jedynym celem jest zagwarantowanie pełnej skuteczności przyszłego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (zob. postanowienia: z dnia 16 listopada 2012 r., Akzo Nobel i in./Komisja, T‑345/12 R, Zb.Orz., EU:T:2012:605, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 16 czerwca 2015 r., Alcogroup i Alcodis/Komisja, T‑274/15 R, EU:T:2015:389, pkt 20 i przytoczone tam orzecznictwo), przy czym wszystkie środki tymczasowe zarządzone przez sędziego orzekającego w ich przedmiocie przestają automatycznie wywoływać skutki, na podstawie art. 158 § 3 regulaminu postępowania, z chwilą ogłoszenia wyroku kończącego postępowanie w sprawie. Należy wobec tego uznać, że interes skarżącej w uzyskaniu tymczasowego odblokowania jej funduszy wiąże się z przyznaniem korzyści, na którą nie mogłaby ona liczyć nawet w przypadku wydania orzeczenia o nieważności. Taki wyrok zacząłby bowiem wywierać oczekiwane przez skarżącą skutki praktyczne – a mianowicie wykreślenie jej nazwy z wykazu podmiotów, których środki finansowe podlegają zamrożeniu – dopiero we wskazanym momencie po ogłoszeniu tego wyroku, podczas gdy z chwilą tego ogłoszenia sędzia orzekający w przedmiocie środków tymczasowych w pierwszej instancji utraciłby wszelką właściwość ratione temporis, a tak czy inaczej nazwa skarżącej mogłaby zostać utrzymana we wspomnianym wykazie dzięki nowemu środkowi ograniczającemu, który w terminie określonym w art. 60 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości zastąpiłby środki, których nieważność stwierdzono. W tych okolicznościach sędzia orzekający w przedmiocie środków tymczasowych nie może udzielić ochrony interesowi skarżącej w uzyskaniu w drodze środka tymczasowego prowizorycznego odblokowania jej funduszy (zob. podobnie ww. w pkt 51 postanowienie Iranian Offshore Engineering & Construction/Rada, EU:T:2013:118, pkt 40).
59
Wynika stąd, że wynik wyważenia poszczególnych wchodzących w grę interesów nie wypada pomyślnie dla skarżącej.
W przedmiocie pilnego charakteru
[…]
63
W rozpatrywanym przypadku z góry należy stwierdzić, że jak wynika z wyjaśnień skarżącej w piśmie z dnia 4 czerwca 2015 r., szkoda, jakiej się obawia, ma charakter finansowy. Jednakże, chociaż skarżąca przedstawiła w tym piśmie dane liczbowe dotyczące prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających prawdziwość tych danych.
[…]
66
Jeśli chodzi o nieodwracalność szkody, z utrwalonego orzecznictwa wynika, że szkoda o charakterze finansowym jedynie w wyjątkowych okolicznościach może być postrzegana jako nieodwracalna lub jako dająca się naprawić z trudnością, jako że co do zasady może zostać następnie wyrównana w drodze odszkodowania. W takim przypadku zastosowanie żądanych środków tymczasowych jest uzasadnione tylko wtedy, gdy wydaje się, że brak tych środków przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie co do istoty sprawy mógłby zagrozić stabilności finansowej strony, która o nie wnosi, lub istotnie i bezpowrotnie zmienić jej udział w rynku, zwłaszcza z uwagi na rozmiar jej działalności (zob. podobnie ww. w pkt 51 postanowienie Iranian Offshore Engineering & Construction/Rada, EU:T:2013:118, pkt 20 i przytoczone tam orzecznictwo).
67
W rozpatrywanej sprawie powyżej stwierdzono już, że wskutek zastosowanych wobec niej środków ograniczających skarżąca całkowicie straciła udział w unijnym rynku transportu morskiego. Niemniej jednak taki właśnie rezultat był jednym z celów tych środków, co świadczy o tym, że środki te odnoszą swój skutek. Z tej perspektywy stratę tę można by w kontekście postępowania w przedmiocie środka tymczasowego uznać za istotną tylko w razie wykazania, że jest ona nieodwracalna. Tymczasem skarżąca w ogóle nie wypowiedziała się w tym względzie. W szczególności nie wskazała na istnienie przeszkód o charakterze strukturalnym lub prawnym, które nie pozwolą jej na odzyskanie istotnej części utraconego udziału w rynku. Nie można zatem uznać, że poniesiona przez nią z tego tytułu szkoda jest nieodwracalna [zob. podobnie postanowienie z dnia 24 marca 2009 r., Cheminova i in./Komisja, C‑60/08 P(R), EU:C:2009:181, pkt 64].
68
Należy dodać, że skarżąca nie powołuje się na zagrożenie swojej stabilności finansowej. Wprost przeciwnie, w piśmie z dnia 4 czerwca 2015 r. stwierdza, że prowadzona przez nią obecnie działalność obejmuje transport irańskiej ropy naftowej do Chin, Indii, Korei Południowej, Tajwanu i Turcji oraz że jej całkowity obrót za rok 2013 wyniósł ok. 895 mln USD, przy czym zgodnie z jej szacunkami obrót, jaki osiągnie w bieżącym roku, będzie podobny.
69
Skarżąca podnosi też, że byłoby jej trudno z góry wykazać szkodę, która bezpośrednio wiąże się z zaskarżonymi aktami, gdyż technicznie trudno jest rozdzielić szkody spowodowane wcześniejszymi aktami oraz szerzej zakrojonym systemem sankcji międzynarodowych i szkodę spowodowaną zaskarżonymi aktami. Zdaniem skarżącej wymagałoby to sporządzenia szeregu szczegółowych opinii technicznych, których nie można wykonać z wyprzedzeniem na podstawie danych szacunkowych. Wymóg dostarczenia dowodów na tym etapie stanowi niemożliwą do pokonania przeszkodę w uzyskaniu środków tymczasowych. W rezultacie, skoro szkody, jaką poniosła skarżąca wskutek zastosowania zaskarżonych aktów, nie można prawidłowo określić liczbowo, przynajmniej w części szkoda ta jest nieodwracalna. Z tego względu możliwość dochodzenia odszkodowania nie daje skarżącej skutecznej ochrony sądowej w rozumieniu art. 47 karty praw podstawowych.
70
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem szkoda o charakterze finansowym może zostać uznana za poważną i nieodwracalną, jeżeli szkoda, nawet w razie jej wystąpienia, nie może być określona liczbowo [ww. w pkt 30 postanowienie Komisja/Pilkington Group, EU:C:2013:558, pkt 52; postanowienie EDF/Komisja, EU:C:2013:157, pkt 60 i przytoczone tam orzecznictwo].
71
Oczywiście niepewność związana z naprawą szkody o charakterze finansowym w ramach ewentualnej skargi o odszkodowanie nie może zostać uznana sama w sobie za okoliczność, jaka może świadczyć o nieodwracalnym charakterze takiej szkody. W rzeczywistości bowiem na etapie postępowania w przedmiocie środków tymczasowych możliwość uzyskania późniejszego wyrównania szkody o charakterze finansowym w ramach ewentualnej skargi o odszkodowanie, która może zostać wniesiona w następstwie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, jest siłą rzeczy niepewna. Tymczasem postępowanie w sprawie środków tymczasowych nie ma na celu zastąpienia takiej skargi o odszkodowanie w celu usunięcia tej wątpliwości, ponieważ jej celem jest zagwarantowanie pełnej skuteczności ostatecznego orzeczenia, jakie ma zapaść w postępowaniu co do istoty sprawy, z którym związany jest środek tymczasowy, to znaczy w niniejszej sprawie w postępowaniu w sprawie skargi o stwierdzenie nieważności [zob. podobnie ww. w pkt 30 postanowienie Komisja/Pilkington Group, EU:C:2013:558, pkt 53; postanowienie z dnia 14 grudnia 2011 r., Alcoa Trasformazioni/Komisja, C‑446/10 P(R), EU:C:2011:829, pkt 55–57].
72
Z kolei inaczej jest, jeżeli z oceny dokonanej przez sędziego orzekającego w przedmiocie środków tymczasowych wyraźnie wynika, że podnoszona szkoda, z uwagi na jej charakter oraz stopień prawdopodobieństwa jej wystąpienia, w razie jej wystąpienia nie będzie mogła być prawidłowo zidentyfikowana i wyrażona liczbowo, oraz że w praktyce skarga o odszkodowanie nie pozwoliłaby na jej naprawienie (ww. w pkt 30 postanowienie Komisja/Pilkington Group, EU:C:2013:558, pkt 54).
73
W rozpatrywanym przypadku nie wydaje się, aby w razie stwierdzenia nieważności zaskarżonych aktów skarżąca nie mogła uzyskać wyrównania szkody o charakterze finansowym, spowodowanej przez te akty, poprzez wniesienie przeciwko Radzie skargi o odszkodowanie na podstawie art. 268 TFUE i 340 TFUE, z uwagi na to, że już sama możliwość wniesienia takiej skargi wystarczająco świadczy o możliwości naprawienia danej szkody finansowej [zob. podobnie postanowienie z dnia 14 grudnia 2001 r., Komisja/Euroalliages i in., C‑404/01 P(R), Rec, EU:C:2001:710, pkt 70–75].
74
Sędzia orzekający w przedmiocie środków tymczasowych nie dostrzega bowiem powodów, dla których skarżąca nie mogła prawidłowo wyliczyć wysokości szkody finansowej poniesionej ze względu na zaskarżone akty, poprzez obliczenie dochodów uzyskanych z działalności na terenie Unii w roku referencyjnym sprzed nałożenia pierwszych środków ograniczających i porównanie tych dochodów z dochodami, jakie uzyskiwała po wydaniu zaskarżonych aktów, przy czym jeżeli już w latach poprzedzających przyjęcie tych środków dochody te wynosiły zero, szkoda, jaką wskutek tego poniosła, wynikałaby z utrzymania tej sytuacji, w związku z czym mogłaby zostać ustalona na podstawie średniej z roku referencyjnego.
75
W tym kontekście warto przypomnieć, że skarżąca sama podała odpowiednie dane liczbowe w piśmie z dnia 4 czerwca 2015 r. W piśmie tym skarżąca podała kwotę dochodów brutto, jakie w latach 2009–2013 uzyskała z działalności prowadzonej na terenie Unii, czyli z transakcji z największymi spółkami naftowymi w Unii oraz unijnymi przedsiębiorstwami handlowymi. Z danych tych wynika, że jej dochody sukcesywnie spadały z 500 mln USD (2009) do 160 mln USD (2010), 100 mln USD (2011), 40 mln USD (2012) aż do 0 USD (2013).
76
W razie wniesienia przez skarżącą ewentualnej skargi odszkodowawczej Sąd byłby uprawniony do szacunkowego (abstrakcyjnego) ustalenia wielkości szkody, jaką poniosła skarżąca, opierając się na prawdopodobnym – w normalnym obrocie spraw – rozwoju jej udziału w rynku i dochodów, gdyby Rada nie dopuściła się zarzucanych jej naruszeń (zob. podobnie postanowienie z dnia 5 czerwca 2013 r., Rubinum/Komisja, T‑201/13 R, EU:T:2013:296, pkt 50). Otóż w kontekście ustalania wysokości szkody Sąd może dokonać niezależnej oceny okoliczności faktycznych, dysponując uznaniem co do wyboru metody ustalania wysokości odszkodowania (zob. podobnie wyrok z dnia 21 lutego 2008 r., Komisja/Girardot, C‑348/06 P, Zb.Orz., EU:C:2008:107, pkt 72, 74, 76). W rozpatrywanym przypadku Sąd mógłby nawet zadowolić się szacunkami dokonanymi na podstawie uśrednionych danych statystycznych, pod warunkiem że skarżąca byłaby w stanie wykazać dane, na jakich szacunki te się opierają (zob. podobnie wyrok z dnia 28 kwietnia 2010 r., BST/Komisja, T‑452/05, Zb.Orz., EU:T:2010:167, pkt 168 i przytoczone tam orzecznictwo).
77
W każdym razie wydaje się, że z orzecznictwa prezesa Trybunału można wyciągnąć wniosek, iż przedsiębiorstwo, wobec którego zastosowano środki ograniczające, może skutecznie twierdzić, że poniosło nieodwracalną szkodę finansową tylko wówczas, gdy może wskazać na istnienie stosownych przepisów prawa Unii dotyczących zamrażania funduszy lub zasobów gospodarczych, które uprawniają właściwe organy władzy krajowej do zezwolenia w drodze odstępstwa na odblokowanie niektórych zamrożonych środków, które powinny co do zasady pozwolić na pokrycie podstawowych wydatków i potrzeb lub na wywiązanie się z zobowiązań umownych zaciągniętych, zanim rzeczone zamrożenie stało się skuteczne [postanowienie z dnia 11 marca 2013 r., North Drilling/Rada, T‑552/12 R, EU:T:2013:120, pkt 21; zob. także podobnie ww. w pkt 52 postanowienie Qualitest FZE/Rada, EU:C:2012:354, pkt 41, 42, 44; postanowienie z dnia 25 października 2012 r., Hassan/Rada, C‑168/12 P(R), EU:C:2012:674, pkt 39].
78
Przepisy pozwalające na stosowanie odstępstw zapewniają bowiem równowagę między z jednej strony celem środków ograniczających, którym jest zmniejszenie ryzyka rozprzestrzeniania broni jądrowej w Iranie, oraz z drugiej strony koniecznością zapewnienia przetrwania przedsiębiorstw, których nazwy zostały umieszczone w wykazach. W rezultacie wynik, jakim zakończy się postępowanie w przedmiocie wniosku o zawieszenie wykonania środków ograniczających, zależy od zastosowania w konkretnym przypadku owych odstępstw zezwalających na odblokowanie części zamrożonych środków (zob. podobnie ww. w pkt 52 postanowienie Qualitest FZE/Rada, EU:C:2012:354, pkt 45, 66).
79
W rozpatrywanym przypadku chodzi o art. 20 ust. 3–4a, 6 i 7 decyzji 2010/413, ze zmianami, oraz o art. 24–28b rozporządzenia nr 267/2012, ze zmianami, które to przepisy przewidują pewną liczbę odstępstw pozwalających na odblokowanie środków skarżącej w konkretnych okolicznościach. Tymczasem skarżąca ograniczyła się do zakwestionowania znaczenia możliwości zastosowania tych odstępstw w niniejszym wypadku, nie wypowiadając się w kwestii ww. orzecznictwa prezesa Trybunału. W szczególności nie wskazała, czy zwróciła się do właściwych organów krajowych z wnioskami o zezwolenie na wykorzystanie zamrożonych środków lub czy spotkała się z trudnościami lub odmową udzielenia takiego zezwolenia.
80
W rezultacie przesłanka dotycząca pilnego charakteru nie została spełniona.
81
Z ogółu powyższych rozważań wynika, że wniosek w przedmiocie środka tymczasowego należy oddalić.
Z powyższych względów
PREZES SĄDU
postanawia, co następuje:
1)
Wniosek w przedmiocie środka tymczasowego zostaje oddalony.
2)
Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Sporządzono w Luksemburgu w dniu 16 lipca 2015 r.
Sekretarz
E. Coulon
Prezes
M. Jaeger
(
*1
)	Język postępowania: angielski.
(
1
)	Poniżej zostały odtworzone jedynie te punkty postanowienia, których publikację Sąd uznał za wskazaną.