WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (trzecia izba)
z dnia 14 lutego 2007 r.
Sprawa T‑435/04
Manuel Simões Dos Santos
przeciwko
Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory, OHIM)
Służba publiczna – Urzędnicy i pracownicy OHIM – Ocena i awans – Anulowanie i ponowne obliczenie kapitału punktów za osiągnięcia – System przejściowy – Skarga o stwierdzenie nieważności – Zarzut niezgodności z prawem – Niedziałanie prawa wstecz – Zasady zgodności z prawem i bezpieczeństwa prawnego – Podstawa prawna – Uzasadnione oczekiwania – Równość traktowania
Przedmiot: Skarga mająca za przedmiot wniosek o stwierdzenie nieważności, po pierwsze, decyzji OHIM z dnia 7 lipca 2004 r. oddalającej
zażalenie skarżącego z dnia 11 marca 2004 r., oraz po drugie, decyzji OHIM z dnia 15 grudnia 2003 r. ustalającej łączny kapitał
punktów za osiągnięcia przyznanych skarżącemu w postępowaniu w sprawie awansu za 2003 r., a także opinii wspólnego komitetu
ds. ocen z dnia 12 grudnia 2003 r.
Orzeczenie: Stwierdza się nieważność decyzji OHIM z dnia 15 grudnia 2003 r. o ostatecznym przyznaniu skarżącemu punktów za osiągnięcia
w ramach postępowania w sprawie awansu za 2003 r. oraz decyzji OHIM z dnia 7 lipca 2004 r. oddalającej zażalenie skarżącego
z dnia 11 marca 2004 r. w części, w jakiej podtrzymują stwierdzenie, poczynione wcześniej w decyzji PERS-PROM-39-03rev1 z dnia
30 marca 2004 r. w sprawie awansu, usunięcia salda punktów skarżącego za osiągnięcia. W pozostałej części skarga zostaje oddalona.
OHIM zostaje obciążony kosztami postępowania.
Streszczenie
1.      Urzędnicy – Awans – Przyjęcie nowego systemu awansowania
(regulamin pracowniczy urzędników, art. 45)
2.      Urzędnicy – Awans – Przyjęcie nowego systemu awansowania
(regulamin pracowniczy urzędników, art. 45)
3.      Urzędnicy – Zasady – Zasady zgodności z prawem i bezpieczeństwa prawnego
(regulamin pracowniczy urzędników, art. 90, 91)
4.      Urzędnicy – Awans – Przyjęcie nowego systemu awansowania
(regulamin pracowniczy urzędników, art. 45, 90, 91)
1.      Prawo nie działa wstecz w przypadku, gdy zmiany regulacji mają zastosowanie do przyszłych skutków sytuacji powstałych w okresie
obowiązywania wcześniejszej regulacji, jako że nie można tak rozszerzyć zakresu obowiązywania zasady ochrony oczekiwań, by
w sposób ogólny uniemożliwiało to takie zastosowanie. W związku z tym nie jest stosowana ze skutkiem wstecznym przyjęta przez
instytucję regulacja wewnętrzna dotycząca wdrożenia nowego systemu ocen i awansowania, jeśli wskutek zastosowania nowego sposobu
obliczania punktów awansu regulacja ta prowadzi do nieuwzględnienia – od rozpoczęcia pierwszego postępowania w sprawie awansu
po jej wejściu w życie – poprzedniej sumy punktów za osiągnięcia urzędnika uznanej w oparciu o wcześniejszą regulację. Wraz
z wejściem w życie nowego systemu administracja ma bowiem obowiązek powiązania wcześniejszych okoliczności faktycznych, które
doprowadziły do uznania sumy punktów za osiągnięcia w ramach poprzednich postępowań w sprawie awansu w czasie obowiązywania
wcześniejszych – w międzyczasie uchylonych – systemów, ze skutkami prawnymi przewidzianymi w nowych przepisach.
Ponadto nie stanowi również stosowania nowej regulacji ze skutkiem wstecznym okoliczność, iż obliczanie określonych punktów
za awans odbywa się w odniesieniu do stażu pracy urzędnika w grupie, w której był zaszeregowany w dniu lub począwszy od dnia
poprzedzającego wejście w życie tej regulacji, ponieważ dzień ten wyznacza jedynie punkt odniesienia dla stosowania nowej
regulacji do przyszłej sytuacji danego urzędnika. Taka regulacja ogranicza się do regulowania dalszego przebiegu kariery danego
urzędnika, przy czym uwzględnia się jednocześnie zgodnie z prawem wcześniejsze okresy zatrudnienia i okoliczności faktyczne.
(zob. pkt 95, 100, 101, 103, 104)
Odesłanie:
Trybunał: sprawa C‑60/98 Butterfly Music, 29 czerwca 1999 r., Rec. str. I‑3939, pkt 24, 25 i przytoczone tam orzecznictwo
2.      Ze względu na szeroki zakres uznania, jaki przysługuje instytucjom przy realizacji, stosownie do ich własnych potrzeb organizacyjnych
i zarządzania personelem, celów art. 45 regulaminu pracowniczego, nie są one zobowiązane do ustanawiania szczególnego systemu
oceny i awansu. Każda bowiem zmiana obowiązującej metody oceny i awansowania urzędników ma na celu, w założeniu, zaradzenie
pewnym niedogodnościom wynikającym ze stosowania danych zasad. Rozpoczęcie w określonym dniu oceny osiągnięć urzędników na
nowych podstawach jest zatem typowe dla takiego procesu reform, którego potrzebę administracja może oceniać z dużym zakresem
swobody. Całościowe uwzględnienie w ten sam sposób punktów za osiągnięcia przyznanych urzędnikom pod rządami starego systemu
nie może być wymagane od administracji w ramach systemu nowego, ponieważ prowadziłoby to w sposób niemalże nieunikniony do
pozbawienia reformy sposobu awansowania całego praktycznego znaczenia, a także dlatego że nie istnieje prawo pracowników do
utrzymania obowiązującej regulacji.
W związku z tym art. 45 regulaminu pracowniczego pozostawia instytucjom w ramach prowadzonej przez nie polityki zarządzania
personelem szeroki zakres uznania w zakresie wdrażania i modyfikowania systemu oceny i awansowania za pomocą wydania przepisów
o charakterze generalnym. Urzędnik nie może zatem co do zasady powołać się na uzasadnione oczekiwania przy wydawaniu względem
niego określonych przepisów gwarantujących zachowanie korzyści wynikających z wcześniej uchylonej regulacji, bo prowadziłoby
to do niewłaściwego ograniczenia tych uprawnień dyskrecjonalnych. Zatem powołanie się na zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań
w stosunku do takiego przepisu o charakterze generalnym może zostać uwzględnione wyłącznie w wyjątkowych przypadkach i w bardzo
szczególnych okolicznościach. O ile sąd wspólnotowy może dokonać kontroli tego, czy właściwa instytucja w ramach korzystania
z szerokiego uznania w pełni przestrzega granic tego uznania, o tyle zakres tej kontroli jest wąski i ogranicza się do tego,
czy podjęte środki mają charakter oczywiście nieodpowiedni i czy z tego względu ocena dokonana przez instytucję jest oczywiście
błędna.
(zob. pkt 132, 133)
Odesłanie:
Trybunał: sprawa C‑280/93 Niemcy przeciwko Radzie, 5 października 1994 r., Rec. str. I‑4973, pkt 90
Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑30/02 Leonhardt przeciwko Parlamentowi, 11 lutego 2003 r., RecFP str. I‑A‑41, II‑265, pkt 55
i przytoczone tam orzecznictwo; sprawa T‑158/03 Industrias Químicas del Vallés przeciwko Komisji, 28 czerwca 2005 r., Zb.Orz.
str. II‑2425, pkt 95
3.      Każda niekorzystna dla urzędnika norma o charakterze indywidualnym wymaga – zgodnie z wymogami wynikającymi z zasady zgodności
z prawem i zasady pewności prawa – istnienia wyraźnej, precyzyjnej i jednoznacznej podstawy prawnej. Administracji przysługuje
bowiem względem urzędników i pracowników szeroki zakres swobodnego uznania w sprawach pracowniczych, które jedynie w ograniczony
sposób jest równoważone ciążącym na administracji obowiązkiem staranności. Dlatego tym bardziej wydaje się istotne, aby każdy
akt o charakterze indywidualnym wydany w ramach wykonywania tych uprawnień dyskrecjonalnych, który wywołuje niekorzystne dla
urzędnika skutki i wpływa na jego osobistą sytuację prawną, był w tym celu przynajmniej oparty na wyraźnej, wystarczająco
jasnej i precyzyjnej podstawie prawnej. Ponadto wyłącznie bezwarunkowe poszanowanie zasady wymogu wyraźnej podstawy prawnej
wynikającej z zasady zgodności z prawem i zasady pewności prawa, którym podlega zarządzanie personelem przez każdą instytucję
wspólnotową, zapewnia w stopniu podstawowym przewidywalność i przejrzystość zakresu aktów o charakterze indywidualnym przyjętych
względem urzędnika w ramach korzystania z tych szerokich uprawnień dyskrecjonalnych.
(zob. pkt 143)
Odesłanie:
Trybunał: sprawa C‑298/93 P Klinke przeciwko Trybunałowi Sprawiedliwości, 29 czerwca 1994 r., Rec. str. I‑3009, pkt 38
Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑214/00 X przeciwko Komisji, 27 czerwca 2001 r., RecFP str. I‑A‑143, II‑663, pkt 28–34
4.      Wewnętrzna regulacja przyjęta przez instytucję odnośnie do wprowadzenia nowego systemu oceny i awansowania, której ogólne
i przejściowe przepisy nie odnoszą się do punktów za osiągnięcia przyznanych w poprzednim uchylonym systemie, nie stanowi
wystarczającej podstawy prawnej dla usunięcia sumy punktów za osiągnięcia nabytych przez urzędnika w oparciu o wcześniejszą
regulację. Usunięcie bowiem tej sumy, nawet w sposób dorozumiany, stanowi niekorzystny dla tego urzędnika akt o charakterze
indywidualnym, który zgodnie z wymogami wynikającymi z zasad zgodności z prawem i pewności prawa, wymaga istnienia wyraźnej,
precyzyjnej i jednoznacznej podstawy prawnej. Postanowienie nowej regulacji nakazujące ogólnie uchylenie i zastąpienie poprzedniego
systemu awansowania i oceny nowym systemem również nie stanowi w tym względzie tego rodzaju wyraźnej i precyzyjnej podstawy
prawnej.
(zob. pkt 144)