Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (τρίτο τμήμα) της 4ης Οκτωβρίου 2018 – Ελλάδα κατά Επιτροπής
(Υπόθεση T-272/16)
«ΕΓΤΕ και ΕΓΤΑΑ – Δαπάνες αποκλειόμενες από τη χρηματοδότηση – Δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν από την Ελληνική Δημοκρατία – Kατ’ αποκοπήν δημοσιονομικές διορθώσεις – Εφάπαξ δημοσιονομικές διορθώσεις – Καθεστώς στρεμματικών ενισχύσεων – Έννοια των μόνιμων βοσκότοπων – Προϋποθέσεις για την επιβολή κατ’ αποκοπήν διόρθωσης 25 % – Kατ’ αποκοπήν διόρθωση 10 % – Kατ’ αποκοπήν διόρθωση 5 % – Άρθρο 31, παράγραφος 4, του κανονισμού (ΕΚ) 1290/2005 – Βασικοί έλεγχοι – Επικουρικοί έλεγχοι – Πολυετή μέτρα – Έργα μακράς διάρκειας»
1.      Γεωργία – Χρηματοδότηση από το ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ – Εκκαθάριση των λογαριασμών – Άρνηση καλύψεως δαπανών οι οποίες προκύπτουν από πλημμελή εφαρμογή της νομοθεσίας της Ένωσης – Αμφισβήτηση από το οικείο κράτος μέλος – Βάρος αποδείξεως – Κατανομή μεταξύ της Επιτροπής και του κράτους μέλους
(Κανονισμός 1290/2005 του Συμβουλίου, άρθρο 31)
(βλ. σκέψεις 28, 29, 71, 110)
2.      Γεωργία – Κοινή γεωργική πολιτική – Καθεστώτα άμεσης στήριξης – Κοινοί κανόνες – Καθεστώς ενιαίας ενισχύσεως – Μόνιμοι βοσκότοποι – Έννοια – Εκτάσεις με περιθωριακή παρουσία ξυλωδών φυτών – Εμπίπτουν
(Κανονισμοί του Συμβουλίου 1782/2003 και 73/2009· κανονισμοί της Επιτροπής 796/2004, άρθρο 2, εδ. 1, σημείο 2, και 1120/2009, άρθρο 2, στοιχείο γʹ)
(βλ. σκέψεις 38-40, 49, 56)
3.      Γεωργία – Χρηματοδότηση από το ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ – Εκκαθάριση των λογαριασμών – Κάλυψη δαπανών λόγω εσφαλμένης εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης – Προϋπόθεση – Σφάλμα που καταλογίζεται σε θεσμικό όργανο της Ένωσης
(Κανονισμοί του Συμβουλίου 1782/2003 και 73/2009· κανονισμοί της Επιτροπής 796/2004, άρθρο 2, εδ. 1, σημείο 2, και 1120/2009, άρθρο 2, στοιχείο γʹ)
(βλ. σκέψη 57)
4.      Γεωργία – Χρηματοδότηση από το ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ – Εκκαθάριση των λογαριασμών – Διαδικασία – Αντικείμενο – Δημοσιονομική διόρθωση μη συνιστώσα κύρωση
(βλ. σκέψη 69)
5.      Γεωργία – Χρηματοδότηση από το ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ – Εκκαθάριση των λογαριασμών – Άρνηση καλύψεως δαπανών οι οποίες προκύπτουν από πλημμελή εφαρμογή της νομοθεσίας της Ένωσης – Εκτίμηση των ζημιών που υπέστησαν τα Ταμεία – Παράτυπες δαπάνες που δεν μπορούν να καθορισθούν με επαρκή ακρίβεια – Εκτίμηση στηριζόμενη σε κατ’ αποκοπήν διορθώσεις – Επιτρέπεται – Παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας – Δεν συντρέχει
(Κανονισμός 1290/2005 του Συμβουλίου, άρθρο 31)
(βλ. σκέψεις 70, 72, 105, 111)
6.      Γεωργία – Χρηματοδότηση από το ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ – Χορήγηση ενισχύσεων και πριμοδοτήσεων – Υποχρέωση των κρατών μελών να καθιερώνουν αποτελεσματικό σύστημα διοικητικών και επιτόπιων ελέγχων – Περιεχόμενο – Μη αξιόπιστοι έλεγχοι – Άρνηση καλύψεως δαπανών
(Κανονισμός 1782/2003 του Συμβουλίου, άρθρα 43 και 44· κανονισμοί της Επιτροπής 796/2004, άρθρο 2, εδ. 1, σημείο 2, και 1120/2009, άρθρο 2, στοιχείο γʹ)
(βλ. σκέψεις 79, 82, 92)
7.      Γεωργία – Χρηματοδότηση από το ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ – Διαδικασία εκκαθάρισης των λογαριασμών – Διαδικασία συμβιβασμού – Γνώμη του οργάνου συμβιβασμού – Δεν έχει δεσμευτική ισχύ
(Κανονισμός 885/2006 της Επιτροπής, άρθρο 12, στοιχεία βʹ και γʹ)
(βλ. σκέψη 100)
8.      Πράξεις των οργάνων – Αιτιολογία – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Περιεχόμενο – Απόφαση σχετική με την εκκαθάριση των λογαριασμών για δαπάνες χρηματοδοτούμενες από το ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ – Δημοσιονομικές διορθώσεις – Κράτος στο οποίο απευθύνεται η απόφαση και το οποίο συνεργάστηκε στενά στη διαδικασία κατάρτισης της απόφασης αυτής – Παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως – Δεν συντρέχει
(Άρθρο 296 ΣΛΕΕ· κανονισμός 885/2006 της Επιτροπής, άρθρο 11)
(βλ. σκέψεις 127, 128, 178)
9.      Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχές – Αναλογικότητα – Περιεχόμενο
(Άρθρο 5 § 4 ΣΕΕ)
(βλ. σκέψη 140)
10.    Γεωργία – Κοινή γεωργική πολιτική – Χρηματοδότηση από το ΕΓΤΑΑ – Στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης – Επιλεξιμότητα πράξεων και δαπανών – Κανόνες επιλεξιμότητας θεσπιζόμενοι σε εθνικό επίπεδο – Εξουσία εκτιμήσεως των κρατών μελών – Όρια – Καθορισμός των κριτηρίων επιλογής των επιλέξιμων έργων – Εφαρμογή, από την αρχή που είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση των έργων, κριτηρίων διαφορετικών από εκείνα που καθορίζει η διαχειριστική αρχή του προγράμματος – Δεν επιτρέπεται
(Κανονισμός 1698/2005 του Συμβουλίου, αιτιολογική σκέψη 61 και άρθρα 71 §§ 2 και 3)
(βλ. σκέψεις 153-155, 160, 163, 164)
11.    Γεωργία – Χρηματοδότηση από το ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ – Εκκαθάριση των λογαριασμών – Περιορισμός της αρνήσεως χρηματοδοτήσεως — Προθεσμία είκοσι τεσσάρων μηνών — Έναρξη – Καθορισμός σε περίπτωση ενδιάμεσων και προσωρινών πληρωμών οι οποίες προηγούνται της οριστικής εξόφλησης του υπολοίπου
(Κανονισμός 1290/2005 του Συμβουλίου, άρθρο 31 § 4, στοιχείο γʹ)
(βλ. σκέψεις 183-185, 193)
12.    Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχές – Ασφάλεια δικαίου – Νομοθεσία της Ένωσης – Απαίτηση σαφήνειας και προβλεψιμότητας
(βλ. σκέψη 194)
13.    Γεωργία – Κοινή γεωργική πολιτική – Χρηματοδότηση από το ΕΓΤΑΑ – Στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης – Επιλεξιμότητα πράξεων και δαπανών – Κανόνες επιλεξιμότητας θεσπιζόμενοι σε εθνικό επίπεδο – Υποχρέωση των κρατών μελών να θέτουν σε εφαρμογή καθεστώς κυρώσεων σε περίπτωση παραβάσεως – Περιεχόμενο
(Κανονισμός 1698/2005 του Συμβουλίου, αιτιολογική σκέψη 61 και άρθρα 71 §§ 2 και 3· κανονισμός 817/2004 της Επιτροπής, άρθρο 73)
(βλ. σκέψεις 207-211, 213)
14.    Γεωργία – Χρηματοδότηση από το ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ – Ολοκληρωμένο σύστημα διαχειρίσεως και ελέγχου σχετικά με ορισμένα συστήματα ενισχύσεων – Μειώσεις και αποκλεισμός από τη χρηματοδότηση σε περίπτωση μη τηρήσεως των κανόνων περί πολλαπλής συμμορφώσεως – Υπολογισμός – Δυνατότητα εφαρμογής δύο ρυθμίσεων που προβλέπουν διαφορετικές μεθόδους υπολογισμού – Αρχή της αναδρομικής εφαρμογής της ηπιότερης ποινής – Εφαρμογή των ευνοϊκότερων για τον δικαιούχο διατάξεων
(Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 49 § 1· κανονισμός 2988/95 του Συμβουλίου, άρθρο 2 § 2· κανονισμοί της Επιτροπής 809/2014, άρθρο 63, και 65/2011, άρθρο 30)
(βλ. σκέψεις 224-227, 231)
Αντικείμενο
Προσφυγή δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ με αίτημα τη μερική ακύρωση της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2016/417 της Επιτροπής, της 17ης Μαρτίου 2016, για τον αποκλεισμό από τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορισμένων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) (ΕΕ 2016, L 75, σ. 16).
Διατακτικό
Το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει την Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.