62021CC0083
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
SZPUNAR
ippreżentati fis‑7 ta’ Lulju 2022 (
1
)
Kawża C‑83/21
Airbnb Ireland UC,
Airbnb Payments UK Ltd
vs
Agenzia delle Entrate,
fil-preżenza ta’:
Presidenza del Consiglio dei Ministri,
Ministero dell’Economia e delle Finanze,
Federazione delle Associazioni Italiane Alberghi e Turismo - Federalberghi,
Renting Services Group Srl,
Codacons - Coordinamento delle Associazioni e dei Comitati di tutela dell’ambiente e dei diritti degli utenti e dei consumatori
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Consiglio di Stato (Il-Kunsill tal-Istat, L-Italja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni – Kummerċ elettroniku – Portal telematiku ta’ intermedjazzjoni ta’ proprjetà immobbli – Direttiva 2000/31/KE – Artikolu 1(5)(a) – Direttiva 2006/123/KE – Servizzi fis-suq intern – Artikolu 2(3) – Esklużjoni tal-“qasam tat-tassazzjoni” minn dawn id-direttivi – Direttiva (UE) 2015/1535 – Proċedura ta’ informazzjoni fil-qasam ta’ regolamenti tekniċi u regoli dwar is-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni – Artikolu 1(1)(e) u (f) – Kunċetti ta’ ‘regola dwar is-servizzi’ u ta’ ‘regolament tekniku’ – Kiri ta’ proprjetà immobbli għal skopijiet residenzjali għal perjodu massimu ta’ 30 jum – Obbligu impost fuq fornituri ta’ servizzi ta’ intermedjazzjoni ta’ proprjetà immobbli, inkluż permezz ta’ portal telematiku, li jibagħtu d-data tal-kuntratti tal-kiri lill-awtoritajiet tat-taxxa u li jnaqqsu t-taxxa f’ras il-għajn fuq il-ħlasijiet magħmula – Obbligu li jinħatar rappreżentant fiskali għal fornituri ta’ servizzi li ma għandhomx stabbiliment permanenti fl-Italja – Artikolu 56 TFUE – Libertà li jiġu pprovduti servizzi – Natura restrittiva – Ġustifikazzjoni – L-effikaċja tal-kontrolli fiskali u l-ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa – Proporzjonalità – It-tielet paragrafu tal-Artikolu 267 TFUE”
Introduzzjoni
1.
Il-pjattaformi online huma fornituri ta’ servizzi msejħa “tas-soċjetà tal-informazzjoni”, jiġifieri, b’mod iktar sempliċi, servizzi permezz tal-internet, li jippermettu mhux biss lil professjonisti, iżda wkoll lil individwi li ma jeżerċitawx attività ekonomika, li jipproponu servizzi ta’ diversi naturi lil konsumaturi, billi jqiegħdu lil xulxin f’relazzjoni bejniethom.
2.
L-iżvilupp ta’ dawn il-pjattaformi ta lil diversi individwi l-possibbiltà, minn naħa, li jipprovdu servizzi barra minn attività ekonomika ta’ daqs sħiħ u, min-naħa l-oħra, li jibbenefikaw minn dawn is-servizzi bi prezzijiet ta’ spiss ħafna iktar vantaġġużi minn dawk ipprattikati mill-professjonisti. Għalhekk, l-imsemmija pjattaformi kkontribwixxew, jekk mhux għall-ħolqien ta’ swieq li sa dak iż-żmien kienu ineżistenti, tal-inqas għal żvilupp esponenzjali ta’ ċerti swieq ta’ servizzi, minħabba ż-żieda kemm tal-offerta kif ukoll tad-domanda. Fl-istess ħin, huma kkontribwixxew għall-aggravazzjoni ta’ diversi problemi, kemm soċjali kif ukoll politiċi, amministrattivi u ġuridiċi, marbuta mal-iżvilupp massiv ta’ dawn is-servizzi.
3.
Għalhekk tqum il-kwistjoni dwar sa fejn il-pjattaformi online għandhom jikkontribwixxu wkoll sabiex isolvu l-problemi marbuta mal-funzjonament tagħhom. It-tfittxija ta’ dawn is-soluzzjonijiet għandha, ovvjament, issir b’osservanza tal-liġi, u b’mod partikolari tad-dritt tal-Unjoni. Dak li fil-fatt jikkaratterizza s-servizzi pprovduti bl-internet, huwa l-karattru faċilment transkonfinali tagħhom — fuq l-internet, is-sitwazzjoni ġeografika tal-fornitur u tad-destinatarju tas-servizz hija irrilevanti. L-ispeċifiċità tal-pjattaformi online tinsab fil-fatt li s-servizzi tagħhom, li huma pprovduti bl-internet u jistgħu għalhekk, bħala prinċipju, ikunu transkonfinali, huma marbuta b’mod qawwi mas-servizzi pprovduti sussegwentement mill-utenti tagħhom, peress li dawn is-servizzi huma l-iktar ta’ spiss “reali” u peress li għandhom post fiżiku preċiż. Dawn il-pjattaformi għalhekk biddlu fil-qofol tagħha n-natura tas-servizzi transkonfinali, mhux biss billi ppermettew li jiġu pprovduti u użati massivament, iżda wkoll billi tawhom natura mħallta, fis-sens li dawn is-servizzi huma marbuta b’mod qawwi ma’ provvisti sussegwenti li ma għandhomx din il-kwalità.
4.
Din il-bidla vera fil-paradigma teħtieġ li jinħasbu mill-ġdid ċerti prinċipji tad-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari dak tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi, sabiex jiġu indirizzati l-isfidi l-ġodda maħluqa mill-funzjonament tal-pjattaformi online. Din il-kawża tagħti lill-Qorti tal-Ġustizzja l-opportunità li tiddeċiedi dwar il-miżuri li l-Istati Membri jistgħu jadottaw b’risposta għal waħda minn dawn l-isfidi, jiġifieri dik tat-trattament fiskali tas-servizzi pprovduti permezz tal-pjattaformi online.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
5.
L-Artikolu 1(1) u (5)(a) tad-Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑8 ta’ Ġunju 2000 dwar ċerti aspetti legali tas-servizzi minn soċjetà ta’ l-informazzjoni, partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern (Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku) (
2
), jipprovdi:
“1.   Din id-Direttiva tfittex li tikkontribwixxi għal funzjonament sewwa tas-suq intern billi tassigura l-moviment liberu bejn l-Istati Membri ta’ servizz minn soċjetà ta’ l-informazzjoni.
[…]
5.   Din id-Direttiva m’għandhiex tapplika fil-:
a)
qasam tat-tassazzjoni;
[…]”
6.
L-Artikolu 1(1) u l-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 2006/123/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2006 dwar is-servizzi fis-suq intern (
3
), jipprovdu:
“Artikolu 1
1.   Din id-Direttiva tistabbilixxi dispożizzjonijiet ġenerali li jħaffu l-eżerċizzju tal-libertà ta’ stabbiliment għall-fornituri tas-servizzi u l-moviment liberu tas-servizzi, filwaqt li tinżamm kwalità għolja tas-servizzi.
[…]
Artikolu 2
[…]
3.   Din id-Direttiva m’għandhiex tapplika għall-qasam tat-tassazzjoni”.
7.
L-Artikolu 1(1)(b) u (e) sa (g) tad-Direttiva (UE) 2015/1535 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑9 ta’ Settembru 2015 li tistabbilixxi proċedura għall-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam tar-regolamenti tekniċi u tar-regoli dwar is-servizzi tas-Soċjetà tal-Informatika [tal-informazzjoni] (
4
) jipprovdi:
“Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
b)
‘servizz’, tfisser kull servizz tas-Soċjetà tal-Informatika [tal-informazzjoni], jiġifieri kull servizz normalment ipprovdut għal rimunerazzjoni, mill-bogħod, b’mezzi elettroniċi u fuq it-talba individwali ta’ riċevitur ta’ servizzi.
[…]
e)
‘regola dwar is-servizzi’ tfisser ħtieġa ta’ natura ġenerali li għandha x’taqsam mal-bidu u l-eżerċizzju ta’ attivitajiet ta’ servizzi fit-tifsira tal-punt (b), b’mod partikolari id-dispożizzjonijiet li għandhom x’jaqsmu mal-fornitur tas-servizz, is-servizzi u r-riċevitur tas-servizzi, għajr kull regola li mhijiex speċifikament immirata lejn is-servizzi definiti f’dak il-punt.
Għall-għanijiet ta’ din id-definizzjoni:
i)
regola għandha tiġi kkunsidrata li tkun speċifikament immirata lejn is-servizzi tas-Soċjetà tal-Informatika fejn, filwaqt li tqis id-dikjarazzjoni tar-raġunijiet tagħha u tal-parti operattiva tagħha, il-mira speċifika u l-għan tad-dispożizzjonijiet kollha jew ta’ xi wħud minnhom individwali tagħha huma dawk li jirregolaw dawn is-servizzi b’mod espliċitu u mmirat,
ii)
regola m’għandhiex tiġi kkunsidrata li tkun speċifikament immirata lejn is-servizzi tas-Soċjetà tal-Informatika jekk din taffettwa dawn is-servizzi biss b’mod impliċitu jew aċċidentali;
f)
‘regolament tekniku’ tfisser speċifikazzjonijiet tekniċi u ħtiġiet oħra jew regoli dwar servizzi, inklużi d-dispożizzjonijiet amministrattivi relevanti, li l-osservanza tagħhom hija obbligatorja, de jure jew de facto, fil-każ tat-tqegħid fis-suq, il-forniment ta’ servizz, l-istabbiliment ta’ operatur tas-servizz jew l-użu fi Stat Membru jew f’parti l-kbira minnu, kif ukoll il-liġijiet, ir-regolamenti jew id-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri, għajr dawk ipprovduti fl-Artikolu 7, li jipprojbixxu l-fabbrikazzjoni, l-importazzjoni, it-tqegħid fis-suq jew l-użu ta’ prodott, jew li jipprojbixxu l-forniment jew l-użu ta’ servizz, jew l-istabbiliment ta’ fornitur tas-servizz;
Ir-regolamenti tekniċi de facto għandhom jinkludu:
[…]
iii)
speċifikazzjonijiet tekniċi jew ħtiġiet oħra jew regoli dwar servizzi li huma marbutin ma’ miżuri fiskali jew finanzjarji li jaffettwaw il-konsum ta’ prodotti jew ta’ servizzi billi jinkoraġġixxu l-konformità ma’ dawn l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi jew il-ħtiġiet l-oħra jew ir-regoli dwar servizzi; speċifikazzjonijiet tekniċi jew ħtiġiet oħra jew regoli dwar servizzi marbutin mas-sistemi nazzjonali tas-sigurtà soċjali mhumiex inklużi
[…]
(g)
‘abbozz ta’ regolament tekniku’ tfisser it-test ta’ speċifikazzjoni teknika jew ħtieġa oħra jew ta’ regola dwar is-servizzi, inklużi d-dispożizzjonijiet amministrattivi, ifformulat bil-għan li jsir liġi bħala regolament tekniku, bit-test ikun fi stadju ta’ tħejjija fejn ikun għad jistgħu isiru emendi sostanzjali”.
8.
Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 5(1) ta’ din id-direttiva:
“Soġġetti għall-Artikolu 7, l-Istati Membri għandhom jikkomunikaw fil-pront lill-Kummissjoni [Ewropea] kull abbozz ta’ regolament tekniku, għajr fejn dan sempliċiment jittrasponi t-test ta’ standard internazzjonali jew Ewropew, f’liema każ l-informazzjoni li jkollha x’taqsam mal-istandard relevanti tkun biżżejjed; għandhom ukoll iħallu lill-Kummissjoni tagħmel dikjarazzjoni dwar ir-raġunijiet li jagħmlu meħtieġa l-leġislazzjoni ta’ dan ir-regolament tekniku, fejn dawk ir-raġunijiet ma jkunux diġà ġew magħmula ċari fl-abbozz”.
Id-dritt Taljan
9.
L-Artikolu 4 tad-decreto-legge n. 50 convertito con modificazioni dalla L. 21 giugno 2017, n. 96 – Disposizioni urgenti in materia finanziaria, iniziative a favore degli enti territoriali, ulteriori interventi per le zone colpite da eventi sismici e misure per lo sviluppo (id-Digriet-Liġi Nru 50, ikkonvertit b’emendi permezz tal-Liġi Nru 96, tal‑21 ta’ Ġunju 2017, li tistabbilixxi dispożizzjonijiet urġenti fil-qasam finanzjarju, inizjattivi favur entitajiet territorjali, interventi addizzjonali favur iż-żoni milquta minn terremoti u miżuri ta’ żvilupp), tal‑24 ta’ April 2017 (
5
), kif emendata (iktar ’il quddiem id-“Digriet-Liġi Nru 50”), jistabbilixxi s-sistema fiskali għal kirjiet ta’ proprjetà immobbli għal żmien qasir barra attività kummerċjali (iktar ’il quddiem is-“sistema fiskali kontenzjuża”).
10.
Is-sistema fiskali kontenzjuża tapplika għall-kuntratti ta’ kiri ta’ proprjetajiet immobbli residenzjali minn persuni fiżiċi barra minn attività kummerċjali, ta’ tul massimu ta’ 30 jum, kemm jekk jiġu konklużi direttament mal-kerrejja jew permezz ta’ persuni li jeżerċitaw l-attività ta’ intermedjazzjoni ta’ proprjetà immobbli “jew ta’ persuni li jamministraw portali telematiċi” (Artikolu 4(1) tad-Digriet-Liġi Nru 50).
11.
Mill‑1 ta’ Ġunju 2017, id-dħul li jirriżulta minn tali kuntratti ta’ kiri huwa suġġett, b’mod fakultattiv, għal taxxa skedata permezz ta’ taxxa f’ras il-għajn bir-rata ta’ 21 %, minflok it-taxxa fuq id-dħul standard (Artikolu 4(2) tad-Digriet Liġi Nru 50).
12.
Il-persuni li jeżerċitaw attivitajiet ta’ intermedjazzjoni ta’ proprjetà immobbli marbutin mal-kiri msemmi iktar ’il fuq, “kif ukoll dawk li jamministraw portali telematiċi”, għandhom l-obbligu li jittrażmettu d-data dwar il-kuntratti ta’ kiri konklużi permezz tagħhom qabel it‑30 ta’ Ġunju tas-sena ta’ wara dik li għaliha tirreferi din id-data. In-nuqqas ta’ komunikazzjoni tal-imsemmija data kif ukoll il-komunikazzjoni inkompleta jew mhux eżatta tagħha huma suġġetti għal sanzjonijiet pekunjarji (Artikolu 4(4) tad-Digriet-Liġi Nru 50).
13.
Il-persuni residenti fit-territorju Taljan li jeżerċitaw attivitajiet ta’ intermedjazzjoni ta’ proprjetà immobbli, “kif ukoll dawk li jamministraw portali telematiċi”, meta jiġbru l-kirjiet jew il-korrispettivi relatati mal-kuntratti ta’ kiri msemmija iktar ’il fuq, jew meta huma jintervjenu fil-kuntest tal-ħlas ta’ dawn il-kirjiet u ta’ dawn il-korrispettivi, għandhom iħallsu, bħala kolletturi tat-taxxa, żamma ta’ 21 % fuq l-ammont tal-kirjiet u tal-korrispettivi waqt il-ħlas lill-benefiċjarju u jipproċedu għall-ħlas tagħha lill-awtoritajiet fiskali. Fil-każ fejn ma tkunx magħżula l-applikazzjoni tal-iskema ta’ taxxa skedata permezz ta’ tnaqqis f’ras il-għajn, iż-żamma titqies bħala ħlas akkont (Artikolu 4(5) tad-Digriet-Liġi Nru 50).
14.
Il-persuni mhux residenti li jeżerċitaw l-istess attivitajiet li għandhom stabbiliment permanenti fl-Italja, jissodisfaw l-obbligi li jirriżultaw mis-sistema fiskali kontenzjuża permezz tal-istabbiliment permanenti tagħhom. Il-persuni mhux residenti kkunsidrati li ma għandhomx stabbiliment permanenti fl-Italja għandhom l-obbligu li jaħtru rappreżentant fiskali bħala persuna responsabbli mit-tassazzjoni. Fin-nuqqas ta’ ħatra ta’ rappreżentant fiskali, il-persuni residenti fit-territorju Taljan li jappartjenu għall-istess grupp bħall-persuni msemmija iktar ’il fuq huma responsabbli in solidum ma’ dawn tal-aħħar għall-implimentazzjoni u għall-ħlas taż-żamma tat-taxxa fuq l-ammont tal-kirjiet u tal-korrispettivi relatati mal-kuntratti ta’ kiri (Artikolu 4(5) bis tad-Digriet-Liġi Nru 50).
15.
Id-dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni tal-Artikolu 4(4), (5) u (5) bis tad-Digriet-Liġi Nru 50 kellhom jiġu stabbiliti permezz ta’ deċiżjoni tad-direttur tal-amministrazzjoni fiskali.
Il-fatti, il-proċedura u d-domandi preliminari
16.
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, Airbnb Ireland UC u Airbnb Payments UK Ltd (iktar ’il quddiem, flimkien, “Airbnb”), jappartjenu għall-grupp dinji Airbnb li jamministra l-portal ta’ intermedjazzjoni ta’ proprjetà immobbli bl-istess isem fuq l-internet. Dan il-portal jippermetti li jitqiegħdu f’kuntatt, minn naħa, sidien il-kera li għandhom postijiet ta’ akkomodazzjoni u, min-naħa l-oħra, persuni li jfittxu dan it-tip ta’ akkomodazzjoni, billi jirċievu mingħand il-klijent il-ħlas relatat mat-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-akkomodazzjoni qabel il-bidu tal-kiri u billi dan il-ħlas jiġi ttrasferit lil sid il-kera wara li l-kirja tkun bdiet, jekk ma jkunx hemm kontestazzjoni min-naħa tal-kerrej (
6
).
17.
Airbnb ippreżentat rikors quddiem it-Tribunale amministrativo del Lazio (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali ta’ Lazio, l-Italja) intiż għall-annullament, minn naħa, tad-Deċiżjoni Nru 132395 tad-Direttur tal-Amministrazzjoni Fiskali, tat‑12 ta’ Lulju 2017, li timplimenta s-sistema fiskali kontenzjuża, u, min-naħa l-oħra, taċ-ċirkulari interpretattiva Nru 24 tal-Amministrazzjoni Fiskali, tat‑12 ta’ Ottubru 2017, dwar is-sistema fiskali kontenzjuża.
18.
Insostenn tar-rikors tagħha, Airbnb sostniet li s-sistema fiskali kontenzjuża kienet introduċiet, fid-dritt Taljan, “regolament tekniku” jew “regola dwar is-servizzi” u li din kellha għalhekk tiġi nnotifikata minn qabel lill-Kummissjoni, b’applikazzjoni tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2015/1535. Airbnb sostniet ukoll li l-obbligi previsti minn din is-sistema fil-qasam tat-trażmissjoni ta’ informazzjoni u ta’ tassazzjoni kienu jiksru l-prinċipju tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi. Barra minn hekk, Airbnb argumentat li l-obbligu li jinħatar rappreżentant fiskali, għal kull persuna li topera portal telematiku ta’ intermedjazzjoni ta’ proprjetà immobbli li ma huwiex residenti jew stabbilit fl-Italja, kien jikkostitwixxi restrizzjoni sproporzjonata għal-libertajiet fundamentali bħalma hija l-libertà li jiġu pprovduti servizzi.
19.
Permezz ta’ sentenza tat‑18 ta’ Frar 2019, il-qorti tal-ewwel istanza ċaħdet ir-rikors. Airbnb appellat minn din is-sentenza quddiem il-qorti tar-rinviju.
20.
Permezz ta’ deċiżjoni tal‑11 ta’ Lulju 2019, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑30 ta’ Settembru 2019, il-qorti tar-rinviju ressqet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja talba għal deċiżjoni preliminari dwar diversi dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni. Permezz ta’ digriet tat‑30 ta’ Ġunju 2020, Airbnb Ireland u Airbnb Payments UK (C‑723/19, mhux ippubblikat, EU:C:2020:509), il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat din it-talba manifestament inammissibbli, fin-nuqqas ta’ indikazzjonijiet li jippermettulha tagħti risposta utli għad-domandi magħmula, filwaqt li ppreċiżat li l-qorti tar-rinviju kienet f’pożizzjoni li tressaq quddiemha talba għal deċiżjoni preliminari ġdida.
21.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja) iddeċieda li jissospendi l-proċeduri quddiemu u li jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Kif għandhom jiġu interpretati l-kliem ‘regolament tekniku’ tas-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni u ‘regola dwar is-servizzi’ tas-soċjetà tal-informazzjoni li jinsabu fid-[Direttiva 2015/1535] u, b’mod partikolari, dan il-kliem għandu jiġi interpretat fis-sens li jkopru wkoll miżuri ta’ natura fiskali li ma humiex immirati direttament biex jirregolaw is-servizz speċifiku tas-soċjetà tal-informazzjoni, iżda li huma ta’ natura li jirregolaw l-eżerċizzju konkret tal-attività fit-territorju tal-Istat Membru, b’mod partikolari billi jiġi impost fuq il-fornituri kollha ta’ servizzi ta’ intermedjazzjoni ta’ proprjetà immobbli responsabbli, inklużi, għalhekk, dawk li ma humiex stabbiliti f’dan l-Istat u li jipprovdu s-servizzi tagħhom online, obbligi li għandhom il-funzjoni li jikkontribwixxu għall-ġbir effettiv ta’ taxxi dovuti minn sidien il-kera, bħal:
a)
il-ġbir u l-komunikazzjoni sussegwenti lill-awtoritajiet tat-taxxa tal-Istat Membru ta’ informazzjoni rrelatata ma’ kuntratti ta’ kiri għal żmien qasir konklużi bħala riżultat tal-attività tal-intermedjarju;
b)
iż-żamma tas-sehem dovut lill-awtoritajiet tat-taxxa tas-somom imħallsa mill-kerrejja lis-sidien tal-kera u l-ħlas sussegwenti ta’ dawn is-somom lit-Teżor Pubbliku?
2)
a)
Il-prinċipju tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi stabbilit fl-Artikolu 56 TFUE u, jekk jitqiesu applikabbli fil-qasam inkwistjoni, il-prinċipji simili li jirriżultaw mid-[Direttivi 2000/31 u 2006/123] jipprekludi miżura nazzjonali li tipprevedi, impożizzjoni fuq intermedjarji tal-propjetà immobbli attivi fl-Italja – inklużi, konsegwentement, operaturi mhux stabbiliti li jipprovdu s-servizzi tagħhom online – obbligi li tinġabar informazzjoni rrelatata ma’ kuntratti ta’ kiri għal żmien qasir konklużi permezz tagħhom u komunikazzjoni sussegwenti ta’ din l-informazzjoni lill-amministrazzjoni tat-taxxa, għall-finijiet tal-ġbir tat-taxxi diretti dovuti mill-utenti tas-servizz?
b)
Il-prinċipju tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi stabbilit fl-Artikolu 56 TFUE u, jekk jitqiesu applikabbli fil-qasam inkwistjoni, il-prinċipji simili li jirriżultaw mid-[Direttivi 2000/31 u 2006/123] jipprekludu miżura nazzjonali li tipprevedi, impożizzjoni fuq intermedjarji tal-propjetà immobbli attivi fl-Italja – inklużi, konsegwentement, operaturi mhux stabbiliti li jipprovdu s-servizzi tagħhom online – li jseħħu matul il-fażi tal-ħlas irrelatata ma’ kuntratti ta’ kiri għal żmien qasir konklużi permezz tagħhom, l-obbligu ta’ ġbir, għall-fini ta’ rkuprar tat-taxxi diretti dovuti mill-utenti tas-servizz, ta’ taxxa minn ras il-għajn minn dawn il-ħlasijiet u ħlas wara lit-Teżor Pubbliku?
c)
F’każ ta’ risposta fl-affermattiv għad-domandi preċedenti, l-applikazzjoni tal-prinċipju tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi stabbilit fl-Artikolu 56 TFUE u, jekk jitqiesu applikabbli fil-qasam inkwistjoni, il-prinċipji simili li jirriżultaw mid-[Direttivi 2000/31 u 2006/123] tista’ madankollu tiġi ristretta, skont id-dritt tal-Unjoni, b’miżuri nazzjonali bħal dawk deskritti hawn fuq, taħt (a) u (b), minħabba l-ineffettività, fil-każ kunrarju, tal-impożizzjoni fiskali rrelatata ma’ taxxi diretti dovuti minn utenti tas-servizz?
d)
l-applikazzjoni tal-prinċipju tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi stabbilit fl-Artikolu 56 TFUE u, jekk jitqiesu applikabbli fil-qasam inkwistjoni, il-prinċipji simili li jirriżultaw mid-[Direttivi 2000/31 u 2006/123] tista’ madankollu tiġi ristretta, skont id-dritt tal-Unjoni, b’miżura nazzjonali li timponi fuq intermedjarji tal-propjetà immobbli mhux stabbiliti fl-Italja, l-obbligu li jaħtru rappreżentant fiskali meħtieġ biex jeżegwixxi, f’isem u għall-intermedjarju mhux stabbilit, il-miżuri nazzjonali deskritti hawn fuq, taħt (b), fid-dawl tal-ineffettività, fil-każ kuntrarju, tal-impożizzjoni fiskali rrelatata ma’ taxxi diretti dovuti mill-utenti tas-servizz?
3)
It-tielet paragrafu tal-Artikolu 267 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta jkun hemm kwistjoni ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni (primarju jew sekondarju) imqajma minn waħda mill-partijiet u assoċjata mal-indikazzjoni preċiża tat-test tad-domandi, il-qorti madankollu tirriżerva d-dritt li tipproċedi bil-formulazzjoni awtonoma ta’ dawn id-domandi, billi tindika b’mod diskrezzjonali, skont l-għarfien u t-twemmin tiegħu, id-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt tal-Unjoni, id-dispożizzjonijiet nazzjonali li huma potenzjalment kuntrarji għal dawn u l-kliem eżatt tad-domandi, sakemm jibqgħu fil-kuntest tas-suġġett tal-kawża, jew hija obbligata tirriproduċi d-domandi kif ifformulati mill-parti li titlob ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari?”
22.
It-talba għal deċiżjoni preliminari waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fid‑9 ta’ Frar 2021. Osservazzjonijiet bil-miktub ġew ippreżentati minn Airbnb, mill-Federazione delle Associazioni Italiane Alberghi e Turismo – Federalberghi (il-Federazzjoni tal-Assoċjazzjonijiet Taljani tal-Lukandi u tat-Turiżmu, iktar ’il quddiem il-“Federalberghi”), il-Gvernijiet tal-Italja, tal-Belġjan, tar-Repubblika Ċeka, ta’ Spanja, ta’ Franza, tal-Pajjiżi l-Baxxi, tal-Awstrija u tal-Polonja, kif ukoll mill-Kummissjoni. Airbnb, il-Federalberghi, il-Gvern Taljan, Spanjol u Franċiż, kif ukoll il-Kummissjoni, kienu rrappreżentati fis-seduta li nżammet fit‑28 ta’ April 2022.
Analiżi
Fuq l-ewwel domanda preliminari
23.
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 1(1)(f) tad-Direttiva 2015/1535 għandux jiġi interpretat fis-sens li tikkostitwixxi “regolament tekniku”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi fuq l-intermedjarji tal-kiri ta’ proprjetà immobbli għal żmien qasir, inklużi dawk li jeżerċitaw l-attività tagħhom online, l-obbligu ta’ ġbir u ta’ komunikazzjoni lill-awtoritajiet fiskali tad-data dwar il-kuntratti ta’ kiri konklużi wara l-attività tal-intermedjarju, kif ukoll, meta dawn l-intermedjarji jintervjenu fil-ħlas tal-kera, l-obbligu ta’ żamma tat-taxxa dovuta fuq is-somom imħallsa mill-kerrejja lil sidien il-kera u l-ħlas ta’ din it-taxxa lit-Teżor pubbliku.
Fuq l-applikabbiltà tad-Direttiva 2015/1535 għad-dispożizzjonijiet fiskali
24.
Il-partijiet u l-partijiet ikkonċernati preżenti waqt is-seduta ġew mistoqsija mill-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-applikabbiltà tad-Direttiva 2015/1535 għal miżuri bħal dawk tas-sistema fiskali kontenzjuża fid-dawl tal-fatt li l-Artikolu 114 TFUE, li l-paragrafu 1 tiegħu jikkostitwixxi l-bażi legali ta’ din id-direttiva, jeskludi, fil-paragrafu 2 tiegħu, l-applikazzjoni ta’ dan il-paragrafu 1 “għad-dispożizzjonijiet fiskali”.
25.
Qabelxejn għandi nindika li naqbel mal-opinjoni espressa, b’mod partikolari, mill-Gvern Franċiż, li l-Artikolu 114(2) TFUE ma jipprekludix, bħala prinċipju, l-applikabbiltà tad-Direttiva 2015/1535 għall-miżuri fiskali. Fil-fatt, din id-dispożizzjoni għandha tiġi interpretata bħala li tirreferi għal armonizzazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet li wieħed jista’ jikklassifika bħala “armonizzazzjoni pożittiva”. Miżuri ta’ din in-natura jittieħdu, f’dak li jikkonċerna t-taxxi u t-taxxi indiretti, abbażi tal-Artikolu 113 TFUE.
26.
Min-naħa l-oħra, id-Direttiva 2015/1535 ma twettaqx tali armonizzazzjoni pożittiva. Din id-direttiva sempliċement tistabbilixxi regoli sabiex tipprevjeni l-adozzjoni, mill-Istati Membri, ta’ miżuri li jmorru kontra l-funzjonament tajjeb tas-suq intern. Dawn ir-regoli jikkonsistu f’obbligu proċedurali ta’ notifika ta’ ċerti dispożizzjonijiet fl-istadju ta’ abbozz, għall-finijiet tal-kontroll preventiv tagħhom mill-perspettiva tal-konformità tagħhom mar-regoli tas-suq intern. Issa, tali kontroll bl-ebda mod ma huwa ekwivalenti għal armonizzazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, kif prevista fl-Artikolu 114(1) TFUE. Għalkemm id-Direttiva 2015/1535 twettaq armonizzazzjoni, hija tikkonċerna r-regoli proċedurali għall-adozzjoni tad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolamentari jew amministrattivi tal-Istati Membri.
27.
Konsegwentement, l-Artikolu 114(2) TFUE ma jeskludix, fl-opinjoni tiegħi, l-applikabbiltà tad-Direttiva 2015/1535 għad-dispożizzjonijiet fiskali bħal dawk inkwistjoni f’din il-kawża.
Fuq il-klassifikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tas-sistema fiskali kontenzjuża bħala “regoli dwar is-servizzi”
28.
Jikkostitwixxi “regolament tekniku”, fis-sens tal-Artikolu 1(1)(f) tad-Direttiva 2015/1535, b’mod partikolari, “regola dwar is-servizzi”, kif iddefinita fl-Artikolu 1(1)(e) ta’ din id-direttiva.
29.
Infakkar li, skont din id-definizzjoni, “regola dwar is-servizzi” hija rekwiżit ta’ natura ġenerali dwar l-aċċess għall-attivitajiet ta’ servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni u għall-eżerċizzju tagħhom, b’mod partikolari d-dispożizzjonijiet dwar il-fornitur ta’ servizzi, is-servizzi u d-destinatarju tas-servizzi, bl-esklużjoni tar-regoli li ma jirrigwardawx speċifikament tali servizzi.
30.
Huwa stabbilit li servizzi bħal dawk ipprovduti minn Airbnb jikkostitwixxu servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni, fis-sens tad-Direttiva 2015/1535 (
7
). Għadu jrid jiġi ddeterminat jekk id-diversi obbligi li għandhom l-intermedjarji tal-kiri ta’ proprjetà immobbli għal żmien qasir skont is-sistema fiskali kontenzjuża jissodisfawx il-kriterji l-oħra stabbiliti fid-definizzjoni ta’ “regola dwar is-servizzi”.
31.
Il-punt dwar jekk dawn l-obbligi jikkonċernawx is-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni “b’mod espliċitu u mmirat” jew biss “b’mod impliċitu jew aċċidentali”, fis-sens tat-tieni subparagrafu tad-definizzjoni li tinsab fl-Artikolu 1(1)(e) tad-Direttiva 2015/1535, huwa s-suġġett ta’ dibattitu bejn il-partijiet.
32.
Minn naħa, il-Federalberghi ssostni li s-sistema fiskali kontenzjuża kull ma tagħmel huwa li testendi għall-kiri ta’ proprjetà immobbli għal żmien qasir is-sistema fiskali eżistenti li tapplika għal kirjiet għal żmien twil. Fil-fehma tagħha, din is-sistema ma għandhiex l-għan li tirregola s-servizzi ta’ intermedjazzjoni bħala tali, iżda li tintaxxa b’mod effettiv il-kiri ta’ proprjetà immobbli, billi tevita l-evażjoni fiskali f’dan is-settur. Barra minn hekk, hija ssostni li d-diversi obbligi imposti fuq l-intermedjarji mill-imsemmija sistema huma fformulati b’mod teknoloġiku newtrali, fis-sens li huma imposti kemm fuq l-intermedjarji li joperaw online kif ukoll fuq dawk li jeżerċitaw permezz ta’ mezzi oħra. Issa, skont din il-parti, il-preżenza ta’ operaturi mhux online fis-suq tal-kiri għal żmien qasir ma hijiex biss teoretika.
33.
Min-naħa l-oħra, Airbnb issostni li, fir-realtà, is-sistema fiskali kontenzjuża ġiet maħsuba speċifikament sabiex tindirizza l-kiri ta’ proprjetà immobbli konkluż permezz tal-pjattaformi online bħal dik amministrata minn Airbnb. Jiena sensittiv għal dan l-argument. Fil-fatt, mill-informazzjoni li tinsab fil-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta b’mod ċar li s-sistema fiskali kontenzjuża ġiet adottata sabiex ittaffi l-evażjoni fiskali tal-massa fis-settur tal-kiri ta’ proprjetà immobbli għal żmien qasir konkluż bejn individwi. Issa, huwa magħruf li huwa grazzi għal dawn il-pjattaformi online, bħal dik amministrata minn Airbnb, u, għalhekk, bis-saħħa tas-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni li dan is-settur għadda minn żvilupp daqstant importanti. Jekk jeżistu intermedjarji li joperaw b’mezzi oħra f’dan is-settur, l-ishma tas-suq tagħhom x’aktarx huma, fil-fehma tiegħi, minimi.
34.
Is-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali għalhekk ma tikkonċernax sempliċi applikazzjoni għal servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni tar-regoli li kienu diġà jeżistu, applikabbli għal fornituri li ma joperawx online (
8
), iżda l-istabbiliment ta’ regoli li l-għan tagħhom huwa li jsolvu problemi li dehru speċifikament fl-ambjent tal-internet u li għalhekk huma indirizzati speċifikament lill-fornituri ta’ servizzi online (
9
).
35.
Għalhekk, fil-fehma tiegħi jista’ jiġi kkunsidrat li l-obbligi imposti fuq l-intermedjarji skont is-sistema fiskali kontenzjuża jirrigwardaw speċifikament is-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni, mingħajr ma l-formulazzjoni teknoloġikament newtrali tad-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni, waħedha, ma tkun tista’ tibdel din l-evalwazzjoni (
10
).
36.
Madankollu, din l-analiżi tieħu inkunsiderazzjoni biss aspett wieħed tal-problema, jiġifieri s-sempliċi użu speċifiku tal-fornituri ta’ servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni. Ċertament, tali approċċ jista’ jkun suffiċjenti fis-sitwazzjoni li tikkonċerna regoli li l-għan tagħhom huwa li jirregolaw il-kundizzjonijiet stess tal-aċċess u tal-eżerċizzju ta’ attività online (
11
) jew li tiġi pprojbita tali attività (
12
). Min-naħa l-oħra, f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tirrigwarda dispożizzjonijiet li għandhom għan differenti, id-definizzjoni kumplessa ħafna ta’ “regola dwar is-servizzi” teżiġi, fl-opinjoni tiegħi, interpretazzjoni iktar sfumata, sabiex jiġi ddeterminat b’mod ġust jekk dawn id-dispożizzjonijiet jaqgħux taħt l-obbligu ta’ notifika u tas-sanzjoni li jakkumpanjaw dan l-obbligu fil-każ ta’ ksur eventwali tiegħu, jiġifieri l-fatt li d-dispożizzjonijiet li kellhom jiġu nnotifikati ma japplikawx għall-individwi (
13
).
37.
Tali interpretazzjoni iktar sfumata teħtieġ li jiġi ddeterminat jekk id-dispożizzjoni li fir-rigward tagħha huwa sostnut li tikkostitwixxi regolament tekniku għandhiex l-għan speċifiku li tirregola l-aċċess jew l-eżerċizzju ta’ servizz tas-soċjetà tal-informazzjoni. Fil-fatt, il-qari flimkien tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1)(e) u tal-punt (i) tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(1)(e) tad-Direttiva 2015/1535 iwassalni sabiex nikkonkludi li l-formulazzjoni ta’ din it-tieni dispożizzjoni, li skontha “regola għandha tiġi kkunsidrata li tkun speċifikament immirata lejn is-servizzi tas-Soċjetà tal-Informatika [tal-informazzjoni] fejn (...) il-mira speċifika u l-għan (...) tagħha huma dawk li jirregolaw dawn is-servizzi b’mod espliċitu u mmirati”, għandha tinftiehem bħala li teżiġi li regola dwar tali servizzi jkollha l-mira u l-għan speċifiku li tirregola b’mod espliċitu u mmirat l-aċċess u l-eżerċizzju ta’ dawn is-servizzi, jiġifieri l-oqsma indikati f’din l-ewwel dispożizzjoni.
38.
Fir-rigward tad-diversi obbligi imposti fuq l-intermedjarji skont is-sistema fiskali kontenzjuża, jiena naqbel mal-opinjoni ta’ ċerti persuni kkonċernati li ppreżentaw osservazzjonijiet f’din il-kawża, b’mod partikolari l-Gvern Pollakk, li skontu l-iskop u l-għanijiet speċifiċi ta’ dawn l-obbligi ma huwiex li jiġi rregolat l-aċċess jew l-eżerċizzju tas-servizzi ta’ intermedjazzjoni ta’ proprjetà immobbli bl-internet.
39.
L-ewwel nett, fir-rigward tal-obbligu ta’ ġbir u ta’ provvista ta’ informazzjoni, għandu jiġi kkonstatat, fil-fehma tiegħi, li dan bl-ebda mod ma huwa intiż sabiex jirregola l-aċċess jew l-eżerċizzju tas-servizz ta’ intermedjazzjoni fil-kiri ta’ proprjetà immobbli għal żmien qasir. Fil-fatt, il-provvista ta’ informazzjoni lill-amministrazzjoni fiskali ma għandhiex l-għan li tirregola, u lanqas li tivverifika, l-attività tal-intermedjarju, iżda biss li tirregola dik tal-klijenti sidien il-kera tagħha. Dan l-obbligu jikkonċerna għalhekk l-attività tal-intermedjarju biss “b’mod inċidentali”, fis-sens tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1)(e) u tat-tieni subparagrafu tal-punt (ii) tal-Artikolu 1(1)(e) tad-Direttiva 2015/1535. Għalkemm l-imsemmi obbligu huwa l-konsegwenza diretta tal-eżerċizzju tas-servizz ta’ intermedjazzjoni fir-rigward tal-proprjetajiet immobbli li jinsabu fl-Italja u mikrija minn persuni fiżiċi, huwa madankollu ma jikkundizzjonax, kuntrarjament għal dak li ssostni Airbnb, il-possibbiltà li tiġi eżerċitata din l-attività (
14
) u la jiddetermina l-mod u lanqas il-kundizzjonijiet tal-eżerċizzju tagħha. L-istess obbligu jirriżulta ex post minħabba l-eżerċizzju tal-attività u ma jikkonċernax ir-relazzjonijiet tal-intermedjarju mal-klijenti tiegħu iżda biss dawk mal-amministrazzjoni fiskali (
15
).
40.
It-tieni nett, fir-rigward tal-obbligu ta’ żamma tat-taxxa, dan għandu, evidentement, rabta iktar diretta mal-eżerċizzju tas-servizz ta’ intermedjazzjoni, sa fejn dan is-servizz jinkludi l-intermedjazzjoni fil-ħlas tal-kera. Fil-fatt, fl-issodisfar ta’ dan l-obbligu, l-intermedjarju ma jittrasferixxix lil sid il-kera t-totalità tal-kera rċevuta (
16
), iżda biss is-somma li jifdal wara ż-żamma tat-taxxa.
41.
Madankollu, l-għan tal-obbligu ta’ żamma tat-taxxa, bħal dak tal-obbligu ta’ informazzjoni, ma huwiex li jirregola s-servizz ta’ intermedjazzjoni, iżda li tiġi ntaxxata l-attività ta’ kiri ta’ proprjetà immobbli sottostanti. Iż-żamma tat-taxxa mill-intermedjarju li sseħħ fil-kuntest tal-ħlas tikkostitwixxi biss strument li jippermetti li jintlaħaq dan l-għan. Dan l-obbligu, bħall-obbligu ta’ ġbir u ta’ provvista ta’ informazzjoni, għalhekk jikkonċerna s-servizz ta’ intermedjazzjoni biss b’mod inċidentali. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, kif jenfasizza ġustament il-Gvern Franċiż, li t-teknika ta’ taxxa f’ras il-għajn hija ġeneralment użata f’oqsma differenti mingħajr rabta mas-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni, bħar-relazzjonijiet ta’ xogħol jew it-tassazzjoni tad-dħul mill-kapital. Għaldaqstant, dan l-istrument bl-ebda mod ma huwa speċifiku għas-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni.
42.
L-argument li jgħid li l-intermedjarju kkonċernat jiġi mġiegħel jadotta proċeduri tekniċi u organizzattivi sabiex jikkonforma ruħu mal-obbligi li jirriżultaw mis-sistema fiskali kontenzjuża, magħmul minn Airbnb, ma jistax ibiddel l-evalwazzjoni tiegħi dwar l-obbligi inkwistjoni mill-perspettiva tad-Direttiva 2015/1535. L-adozzjoni ta’ tali proċeduri tikkostitwixxi, fil-fatt, miżuri interni għall-fornitur li jikkonċernaw ir-relazzjonijiet tiegħu mal-amministrazzjoni tal-Istat Membru li fih jinsab il-post fejn jinsabu s-servizzi sottostanti għas-servizz ta’ intermedjazzjoni tiegħu. Madankollu, tali miżuri ma jaffettwawx l-eżerċizzju tas-servizz rispettiv tiegħu. Is-sitwazzjoni tkun differenti biss jekk l-obbligi inċidentali imposti fuq fornitur tas-servizzi jġegħluh jibdel il-modalitajiet tal-eżerċizzju ta’ dan is-servizz, bħall-fatt li jitlob informazzjoni addizzjonali mingħand il-klijenti tiegħu.
43.
Fl-aħħar, it-tielet nett, fir-rigward tal-obbligu li jinħatar rappreżentant fiskali, dan ma jissemmiex mill-qorti tar-rinviju fl-ewwel domanda preliminari tagħha. Madankollu, sabiex inkun eżawrjenti, nindika li, skont l-analiżi tiegħi dwar l-Artikolu 1(1)(e) tad-Direttiva 2015/1535, dan l-obbligu jaqa’ barra mill-kuntest tad-definizzjoni tar-“regola dwar is-servizzi” sa fejn dan ma huwiex intiż sabiex jirregola l-aċċess jew l-eżerċizzju ta’ servizz tas-soċjetà tal-informazzjoni, iżda jikkostitwixxi biss konsegwenza amministrattiva tal-eżerċizzju ta’ tali servizz, marbut mill-qrib mal-obbligu ta’ żamma tat-taxxa.
Fuq ir-regolamenti tekniċi de facto marbuta ma’ miżuri fiskali
44.
Waqt is-seduta ġiet diskussa wkoll il-kwistjoni dwar jekk l-obbligi li jirriżultaw, għall-intermedjarji, mis-sistema fiskali kontenzjuża għandhomx jiġu kklassifikati bħala “regolamenti tekniċi de facto”, fis-sens tal-punt (iii) tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(1)(f) tad-Direttiva 2015/1535, bħala regoli dwar is-servizzi marbuta ma’ miżuri fiskali.
45.
Madankollu, kif sostna l-Gvern Franċiż, tali regolamenti jakkumpanjaw miżuri fiskali li għandhom l-għan li jinfluwenzaw il-konsum ta’ ċerti prodotti jew servizzi, bħall-prodotti inqas dannużi għall-ambjent jew iktar ekonomiċi fl-enerġija. Issa, dan ma huwiex l-għan tas-sistema fiskali kontenzjuża. Fil-fatt, l-għan tagħha huwa biss, kif jesponi b’mod konvinċenti l-Gvern Taljan, li jiġi ffaċilitat l-irkupru ta’ taxxi u li tiġi miġġielda l-evażjoni fiskali. L-obbligi inkwistjoni huma għalhekk miżuri fiskali fis-sens proprju u ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala “regolamenti tekniċi de facto” (
17
).
Proposta ta’ risposta għall-ewwel domanda preliminari
46.
Għaldaqstant, nipproponi li r-risposta għall-ewwel domanda preliminari għandha tkun li l-Artikolu 1(1)(f) tad-Direttiva 2015/1535, moqri flimkien mal-Artikolu 1(1)(e) tagħha, għandu jiġi interpretat fis-sens li, leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi fuq l-intermedjarji ta’ kiri ta’ proprjetà immobbli għal żmien qasir, inklużi dawk li jeżerċitaw l-attività tagħhom online, l-obbligu ta’ ġbir u ta’ komunikazzjoni lill-awtoritajiet fiskali tad-data dwar il-kuntratti ta’ kiri konklużi wara l-attività tal-intermedjarju, kif ukoll, meta dawn l-intermedjarji jintervjenu fil-ħlas tal-kera, l-obbligu ta’ żamma tat-taxxa dovuta fuq is-somom imħallsa mill-kerrejja lil sidien il-kera u l-ħlas ta’ din it-taxxa lit-Teżor pubbliku, ma tikkostitwixxix “regolament tekniku”, fis-sens ta’ din l-ewwel dispożizzjoni.
Fuq it-tieni domanda preliminari
47.
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk id-Direttivi 2000/31 u 2006/123, kif ukoll l-Artikolu 56 TFUE, għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi fuq l-intermedjarji ta’ kiri ta’ proprjetà immobbli għal żmien qasir, inklużi dawk li jeżerċitaw l-attività tagħhom online:
a)
l-obbligu ta’ ġbir u ta’ komunikazzjoni lill-awtoritajiet fiskali tad-data dwar il-kuntratti ta’ kiri konklużi wara l-attività tal-intermedjarju;
b)
meta dawn l-intermedjarji jintervjenu fil-ħlas tal-kera, l-obbligu ta’ żamma tat-taxxa dovuta fuq is-somom imħallsa mill-kerrejja lil sidien il-kera u l-ħlas ta’ din it-taxxa lit-Teżor pubbliku, u
ċ)
l-obbligu li jinħatar rappreżentant fiskali, jekk l-intermedjarju inkwistjoni ma jkollux stabbiliment permanenti fl-Italja.
Fuq l-obbligu ta’ informazzjoni
48.
Fir-rigward tal-obbligu ta’ ġbir u ta’ komunikazzjoni ta’ informazzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fis-sentenza tagħha Airbnb Ireland (
18
), li l-leġiżlazzjoni Belġjana, li timponi obbligi analogi għal dawk inkwistjoni f’dan il-każ, kienet eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2000/31 sa fejn dan kien jaqa’ taħt il-“qasam tat-tassazzjoni”, fis-sens tal-Artikolu 1(5)(a) ta’ din id-direttiva.
49.
L-istess konklużjoni tapplika, fil-fehma tiegħi, f’dak li jirrigwarda l-kunċett ta’ “qasam tat-tassazzjoni”, fis-sens tal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 2006/123, b’tali mod li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni f’dan il-każ għandha wkoll tiġi eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva.
50.
Barra minn hekk, id-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sentenza Airbnb Ireland (
19
), li l-Artikolu 56 TFUE ma jipprekludix il-leġiżlazzjoni Belġjana tista’ tiġi trasposta direttament għal dan il-każ.
Fuq l-obbligu ta’ żamma tat-taxxa
51.
Il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat, fis-sentenza Airbnb Ireland (
20
), li l-obbligu ta’ informazzjoni impost fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ intermedjazzjoni fil-kiri ta’ proprjetà immobbli għal żmien qasir huwa eskluż mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2000/31 minħabba li jaqa’ taħt il-qasam tat-tassazzjoni, peress li d-destinatarju ta’ din l-informazzjoni huwa l-amministrazzjoni fiskali, peress li l-obbligu jagħmel parti minn leġiżlazzjoni fiskali u peress li l-informazzjoni li tagħha dan l-obbligu jimponi t-trażmissjoni ma tistax tiġi sseparata, fir-rigward tas-sustanza tagħha, minn din il-leġiżlazzjoni, peress li sservi sabiex jiġu identifikati l-persuna effettivament responsabbli għall-ħlas tat-taxxa, il-bażi għal dan tal-aħħar u, konsegwentement, l-ammont tagħha.
52.
L-istess japplika a fortiori għall-obbligu ta’ żamma tat-taxxa, li għandu natura fiskali. Għalhekk ma hemm l-ebda dubju li dan l-obbligu jaqa’, l-istess bħall-obbligu ta’ informazzjoni, taħt il-“qasam tat-tassazzjoni”, fis-sens tal-Artikolu 1(5)(a) tad-Direttiva 2000/31, kif ukoll taħt il-“qasam tat-tassazzjoni”, fis-sens tal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 2006/123.
53.
Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li l-obbligu ta’ żamma tat-taxxa huwa eskluż mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttivi 2000/31 u 2006/123.
54.
Sussegwentement, fir-rigward tal-Artikolu 56 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset, fis-sentenza Airbnb Ireland, li din id-dispożizzjoni ma tipprekludix l-obbligu ta’ ġbir u ta’ trażmissjoni ta’ informazzjoni minn intermedjarju ta’ proprjetà immobbli, għar-raġuni, b’mod partikolari, li, skont il-ġurisprudenza tagħha, ma humiex imsemmija fl-Artikolu 56 TFUE miżuri li l-uniku effett tagħhom huwa li joħolqu spejjeż addizzjonali għall-provvista inkwistjoni u li jaffettwaw bl-istess mod il-provvista ta’ servizzi bejn l-Istati Membri u dawk interni fi Stat Membru (
21
).
55.
Madankollu, Airbnb tikkontesta indirettament, fl-osservazzjonijiet tagħha, din il-konklużjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja billi targumenta li l-ġurisprudenza li fuqha din hija bbażata tikkonċerna t-taxxi u t-taxxi imposti fuq l-attivitajiet proprji tal-fornituri transkonfinali u li l-ispejjeż addizzjonali msemmija f’din il-ġurisprudenza kienu kkawżati direttament minn din it-tassazzjoni. Issa, skont Airbnb, l-obbligi imposti fuqha skont is-sistema fiskali kontenzjuża ma jirriżultawx mill-intaxxar tal-attività proprja tagħha, iżda minn dik tal-attività tal-klijenti tagħha li huma sidien il-kera. Airbnb issostni li, konsegwentement, il-ġurisprudenza li fuqha huwa bbażat il-punt 46 tas-sentenza Airbnb Ireland ma hijiex applikabbli f’dan il-każ.
56.
Dan l-argument ma huwiex infondat, fi kwalunkwe każ f’dak li jirrigwarda l-obbligu ta’ żamma tat-taxxa. Fil-fatt, dan l-obbligu jikkostitwixxi piż ħafna iktar sinjifikattiv minn sempliċi obbligu ta’ informazzjoni, anki jekk biss minħabba r-responsabbiltà finanzjarja li huwa joħloq mhux biss lejn l-Istat ta’ tassazzjoni, iżda wkoll fil-konfront tal-klijenti. Għalhekk jidhirli li huwa neċessarju li tiġi analizzata l-konformità tiegħu mal-Artikolu 56 TFUE.
57.
Infakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, l-Artikolu 56 TFUE jipprekludi l-applikazzjoni ta’ miżuri nazzjonali li jipprojbixxu, jostakolaw jew irendu inqas attraenti l-eżerċizzju tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi (
22
).
58.
Airbnb issostni, fl-ewwel lok, li s-sistema fiskali kontenzjuża, u b’mod partikolari l-obbligu ta’ żamma tat-taxxa, tikkostitwixxi diskriminazzjoni indiretta tal-fornituri transkonfinali, minħabba li l-“kważi totalità” tal-pjattaformi ta’ intermedjazzjoni ta’ proprjetà immobbli preżenti fis-suq Taljan, u “b’mod iktar partikolari dawk li jamministraw ukoll il-ħlasijiet”, huma stabbiliti fi Stati Membri oħra. Fil-fehma tiegħi, hemm lok li dan l-argument jinftiehem fis-sens li, skont Airbnb, il-leġiżlatur Taljan, billi impona l-obbligu ta’ żamma tat-taxxa biss fuq l-intermedjarji li jintervjenu fil-ħlas tal-kera, iddiskrimina lill-pjattaformi mhux residenti, li jintervjenu normalment fil-ħlasijiet, meta mqabbla mal-intermedjarji residenti, li ħafna drabi ma jagħmlux dan.
59.
L-eżattezza tal-premessa fattwali li fuqha huwa bbażat dan l-argument tista’ tiġi vverifikata biss mill-qorti tar-rinviju. Minkejja dan, mill-perspettiva tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi, l-argument ta’ Airbnb ma jidhirlix li huwa fondat.
60.
L-ewwel nett, f’dak li jirrigwarda l-impożizzjoni tal-obbligu ta’ żamma tat-taxxa biss fuq l-intermedjarji li jintervjenu fil-ħlas tal-kera, huwa evidentement diffiċli li dan l-obbligu jiġi impost fuq l-intermedjarji li ma jipproponux tali servizz addizzjonali. Madankollu, l-iktar element importanti, fil-fehma tiegħi, huwa l-fatt li l-għażla tal-intermedjarju li jipprovdi dan is-servizz ma hijiex aċċidentali iżda, għall-kuntrarju, tindirizza tħassib analogu għal dak li wasslu sabiex il-leġiżlatur Taljan jadotta s-sistema fiskali kontenzjuża.
61.
Fil-fatt, għandu jiġi kkonstatat, kif tammetti barra minn hekk Airbnb fl-osservazzjonijiet tagħha, li, fir-rigward ta’ kuntratti ta’ kiri għal żmien qasir, il-livell ta’ riskju huwa ħafna iktar għoli fis-sitwazzjoni fejn dawn il-kuntratti jiġu konklużi bejn persuni fiżiċi milli f’dik fejn sid il-kera huwa professjonist u l-kerrej, konsumatur. Fil-fatt, f’din l-ewwel sitwazzjoni, fir-rigward, minn naħa, tal-kerrej, dan ma huwiex dejjem f’pożizzjoni li jiżgura ruħu minn qabel mill-kwalità reali, jew mill-eżistenza, ta’ proprjetà immobbli li ma hijiex proprjetà ta’ professjonist turistiku u ma jibbenefikax mill-protezzjoni mogħtija lill-konsumaturi; min-naħa l-oħra, fir-rigward ta’ sid il-kera mhux professjonist, ħafna drabi dan ma għandux l-istess kapaċità bħal professjonist li jiżgura l-ħlas effettiv tal-kera mill-kerrej. B’hekk, l-intermedjarju, billi jiggarantixxi li l-kerrej ikun jista’ jaċċedi għall-postijiet biss bil-kundizzjoni li jkun ħallas il-kera u li sid il-kera jirċievi l-flus tiegħu biss wara li l-kerrej ikun ħa pussess tal-proprjetà billi jkun ikkonstata li din tissodisfa l-kundizzjonijiet tal-kuntratt, mhux biss jiffaċilita l-proċedura ta’ ħlas, iżda joħloq il-kundizzjonijiet ta’ sigurtà neċessarji għall-iżvilupp tas-settur tal-kiri ta’ proprjetà immobbli għal żmien qasir minn persuni mhux professjonisti bħala suq tal-massa.
62.
Issa, l-awtorità pubblika li tixtieq tintaxxa din l-attività ta’ kiri hija affaċċjata b’diffikultajiet simili. L-attività ta’ numru kbir ta’ persuni fiżiċi li ma humiex suġġetti għad-diversi obbligi imposti fuq il-professjonisti hija, min-natura tagħha, diffiċli li tiġi kkontrollata fiskalment. Għalhekk huwa perfettament koerenti li jiġi impost l-obbligu ta’ żamma tat-taxxa fuq l-intermedjarji li jintervjenu fil-ħlas tal-kera, għall-istess raġunijiet bħal dawk li għalihom dawn jipproponu tali servizz.
63.
It-tieni nett, il-fatt li l-maġġoranza tal-intermedjarji li jintervjenu fil-ħlas tal-kirjiet huma stabbiliti fi Stati Membri oħra għajr dak fejn tinsab il-proprjetà mikrija huwa dovut għall-fatt li l-provvista ta’ servizzi online ma teħtieġx li tiġi stabbilita f’post partikolari, kif ukoll għall-konċentrazzjoni tal-attività f’numru limitat ta’ entitajiet ekonomiċi speċifika għall-ekonomija tal-pjattaformi online (
23
). Għall-kuntrarju, in-natura ta’ dawn is-servizzi, b’mod partikolari is-servizz marbut mal-intervent fil-ħlas, bl-ebda mod ma tippredestinahom sabiex jiġu pprovduti minn fornituri mhux residenti pjuttost milli minn residenti. Il-ġurisprudenza ċċitata minn Airbnb (
24
), dwar l-għalliema tal-lingwi barranin, jiġifieri grupp li min-natura tiegħu jista’ jinkludi proporzjon kbir ta’ barranin, ma tistax għalhekk tiġi trasposta għal dan il-każ.
64.
Fit-tieni lok, Airbnb issostni li l-leġiżlatur Taljan, billi impona l-istess obbligu ta’ żamma tat-taxxa fuq ir-residenti u fuq dawk mhux residenti, iddiskrimina lil dawn tal-aħħar li, sa fejn ma humiex suġġetti għall-kompetenza fiskali tal-Italja, jinsabu f’sitwazzjoni differenti minn dik tar-residenti.
65.
Fil-fehma tiegħi, dan l-argument huwa wkoll infondat. Is-sistema fiskali kontenzjuża ma tikkonċernax l-intaxxar tas-servizzi ta’ Airbnb, iżda dik tal-attivitajiet ta’ kiri ta’ proprjetajiet immobbli li jinsabu fit-territorju Taljan, sottostanti ta’ dawn is-servizzi. Konsegwentement, din is-sistema taqa’, mingħajr ebda dubju, taħt il-kompetenza fiskali tal-Gvern Taljan. Issa, is-servizzi pprovduti minn intermedjarji bħal Airbnb huma indissoċjabbli minn dawn l-attivitajiet ta’ kiri, minħabba li huma nieqsa minn valur ekonomiku indipendenti. Għalhekk, fil-fehma tiegħi, teżisti rabta mill-qrib biżżejjed sabiex dan l-Istat Membru jkun jista’ jimponi fuq l-intermedjarji obbligi fil-kuntest tal-intaxxar tal-kuntratti ta’ kiri ta’ proprjetà immobbli li jinsabu fit-territorju tiegħu, mingħajr ma jagħmel distinzjoni f’dak li jirrigwarda l-post ta’ stabbiliment ta’ dawn l-intermedjarji (
25
). Għaldaqstant, minn din il-perspettiva, il-persuni mhux residenti ma jinsabux f’sitwazzjoni differenti minn dik tal-persuni residenti.
66.
Minn dan nikkonkludi li l-obbligu ta’ żamma tat-taxxa impost fuq l-intermedjarji fil-kuntest tas-sistema fiskali kontenzjuża ma jimplikax diskriminazzjoni fil-konfront ta’ operaturi mhux residenti. Min-naħa l-oħra, jidhirli li dan l-obbligu jista’ jiġi kkunsidrat bħala ostakolu għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi minħabba li huwa miżura li tista’ tirrendi inqas attraenti l-eżerċizzju ta’ din il-libertà.
67.
Fil-fatt, tali obbligu jimponi fuq l-operaturi kkonċernati li jkollhom rwol ġdid, peress li huma mhux biss ser ikunu intermedjarji bejn sidien il-kera u l-kerrejja, iżda wkoll bejn sidien il-kera u l-awtoritajiet fiskali, li jimplika responsabbiltà finanzjarja ikbar, minn naħa, lejn l-awtoritajiet fiskali għall-ħlas eżatt tat-taxxa dovuta u, min-naħa l-oħra, lejn sidien il-kera, li għandhom id-dritt li jikkunsidraw li huma meħlusa mill-obbligi fiskali tagħhom minħabba l-fatt taż-żamma mwettqa mill-intermedjarji. Għalhekk, l-eżerċizzju tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi, b’mod partikolari dawk li jirrigwardaw l-intermedjazzjoni fil-ħlas tal-kirjiet, huwa akkumpanjat minn riskju addizzjonali li ma jeżistix fl-assenza tal-obbligu ta’ żamma tat-taxxa (
26
).
68.
Madankollu, inqis, kuntrarjament għal dak li ssostni Airbnb, li dan l-ostakolu huwa kompletament iġġustifikat. F’dan ir-rigward, il-Gvern Taljan jinvoka n-neċessità li jiġi żgurat il-ġbir effettiv tat-taxxa fuq id-dħul mill-kiri ta’ proprjetà immobbli għal żmien qasir u li tiġi miġġielda l-evażjoni fiskali f’dan is-settur. Għandu jiġi rrilevat li, skont ġurisprudenza stabbilita, tali għan jikkostitwixxi raġuni ta’ interess ġenerali li tista’ tiġġustifika ostakolu għal libertà tas-suq intern (
27
).
69.
Iż-żamma tat-taxxa (jew akkont tat-taxxa) f’ras il-għajn hija teknika fiskali użata b’mod universali, li mhux biss tippermetti li jiġi ggarantit l-irkupru effettiv tat-taxxa, iżda wkoll tikkostitwixxi miżura ta’ simplifikazzjoni u ta’ ċertezza legali ikbar għall-kontribwenti. Barra minn hekk, għall-operatur li, fi kwalunkwe każ, jinsab fil-pussess tal-fondi li jikkostitwixxu l-bażi tat-taxxa, bħalma huwa l-każ ta’ intermedjarju ta’ proprjetà immobbli li jintervjeni fil-ħlas tal-kera, l-obbligu li jittrasferixxi parti minn dan il-flus lill-awtoritajiet fiskali ma jippreżentax piż sproporzjonat.
70.
Kif fakkru diversi partijiet kkonċernati li ppreżentaw osservazzjonijiet f’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet it-teknika ta’ żamma tat-taxxa bħala li tiġġustifika ostakolu għal-libertà tas-suq intern (
28
). Għalkemm huwa minnu, kif tenfasizza Airbnb, li l-imsemmija deċiżjoni kienet tirrigwarda sitwazzjonijiet fejn kontribwenti mhux residenti rċevew dħul minn sors intern (
29
), ma nara l-ebda raġuni għalfejn ma tistax tiġi applikata f’sitwazzjonijiet bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Id-diffikultà tal-irkupru tat-taxxa ma hijiex dovuta biss għall-post ta’ stabbiliment jew ta’ residenza tal-kontribwent, iżda wkoll għal diversi fatturi oħra, fejn wieħed mill-iktar fatturi importanti huwa l-pluralità ta’ kontribwenti li jirċievu kull wieħed dħul relattivament baxx. Jidhirli li huwa pjuttost evidenti li l-ġbir ta’ somma ta’ taxxi mingħand numru kbir ta’ kontribwenti żgħar jirrikjedi ħafna iktar sforzi u riżorsi mill-irkupru tal-istess somma mingħand kontribwenti kbir wieħed. Huwa għalhekk perfettament leġittimu li tintuża t-teknika tat-taxxa f’ras il-għajn, fis-sitwazzjoni fejn intermedjarju wieħed jirċievi u jħallas lura d-dħul suġġett għat-tassazzjoni inkwistjoni lil diversi kontribwenti, anki jekk dan jippreżenta piż amministrattiv addizzjonali għal dan l-intermedjarju. Huwa wkoll evidenti li tali miżura tippermetti ġlieda effettiva kontra l-evażjoni fiskali, billi timponi fuq operatur li ma huwiex personalment interessat li jevadi t-taxxa r-responsabbiltà tal-ħlas ta’ din it-taxxa lill-amministrazzjoni fiskali.
71.
Għalhekk, dan l-obbligu ta’ żamma ma jidhirlix li huwa sproporzjonat fid-dawl tal-għan leġittimu ta’ rkupru effikaċi tat-taxxa u tal-ġlieda kontra l-evażjoni fiskali. B’mod partikolari, is-soluzzjoni sostnuta minn Airbnb, li tikkonsisti fi ftehimiet volontarji bejn l-intermedjarji u l-awtoritajiet fiskali fid-dawl tat-trażmissjoni ta’ informazzjoni, jidhirli li hija manifestament inqas effettiva, minħabba, ġustament, in-natura volontarja tagħha. Wara kollox, it-tassazzjoni ma tistax tkun ibbażata fuq il-volontarjat.
72.
Fir-rigward tal-argument ta’ Airbnb li l-obbligi imposti fuq l-intermedjarji fil-kuntest tas-sistema fiskali kontenzjuża, b’mod partikolari l-obbligu ta’ żamma tat-taxxa, għandhom natura inkonsistenti, għandu jiġi osservat li l-għażla li saret dwar il-persuni u t-tipi ta’ kuntratti ta’ kiri kkonċernati minn dawn l-obbligi jirriżultaw mill-kamp ta’ applikazzjoni tas-sistema fiskali kontenzjuża u jaqgħu biss taħt il-kompetenza tal-Istat Membru kkonċernat (
30
). Barra minn hekk, il-fatt li jiġu introdotti regoli speċifiċi għall-kirjiet għal żmien qasir, li l-funzjoni ekonomika tagħhom hija differenti minn dik tal-kirjiet għal żmien twil, kif ukoll għal persuni fiżiċi li ma jaġixxux f’kapaċità professjonali, li s-sistema fiskali tagħhom hija naturalment differenti minn dik ta’ persuni ġuridiċi u ta’ professjonisti, bl-ebda mod ma jidhirli li huwa inkonsistenti.
73.
Fl-aħħar nett, il-fatt li intermedjarju bħal Airbnb jista’ teoretikament jiġi suġġett għal obbligi li jixbhu għal dawk inkwistjoni f’din il-kawża, iżda li jippreżenta differenzi fir-rigward ta’ ċerti dettalji, f’diversi Stati Membri li fihom joffri s-servizzi tiegħu jirriżulta mill-fatt li dawn is-servizzi, minkejja li jikkostitwixxu servizzi online pprovduti mill-bogħod, huma marbuta mas-servizzi ta’ kiri ta’ proprjetà immobbli sottostanti, li l-kundizzjonijiet tal-provvista u, b’mod partikolari, ta’ tassazzjoni tagħhom ma humiex armonizzati fil-livell tal-Unjoni. Madankollu, dan ma jistax iqiegħed fid-dubju l-konstatazzjoni tiegħi dwar in-natura ġġustifikata tal-miżuri li l-Istati Membri jistgħu jieħdu, fil-kuntest tal-kompetenzi tagħhom, sabiex jirregolaw dawn is-servizzi ta’ kiri ta’ proprjetà immobbli.
74.
B’mod definittiv, inqis li l-Artikolu 56 TFUE ma jipprekludix obbligu ta’ żamma tat-taxxa bħal dak previst mis-sistema fiskali kontenzjuża.
Fuq l-obbligu li jinħatar rappreżentant fiskali
75.
Bħala tfakkira, intermedjarju suġġett għall-obbligu ta’ żamma tat-taxxa li ma huwiex residenti fl-Italja huwa obbligat, skont is-sistema fiskali kontenzjuża, jaħtar rappreżentant fiskali għall-finijiet tal-osservanza ta’ dan l-obbligu. Mill-kjarifiki pprovduti mill-Gvern Taljan waqt is-seduta jirriżulta li, minkejja li dan ma huwiex espressament previst mit-testi, dan ir-rappreżentant għandu, loġikament, ikun residenti Taljan, u, fin-nuqqas ta’ dan, il-ħatra tiegħu titlef l-utilità kollha tagħha.
76.
Bħala miżura ta’ natura fiskali per eċċellenza, marbuta mal-obbligu ta’ taxxa f’ras il-għajn, l-obbligu li jinħatar rappreżentant fiskali jaqa’ evidentement, bħaż-żewġ obbligi l-oħra imposti fuq l-intermedjarji skont is-sistema fiskali kontenzjuża, taħt il-“qasam tat-tassazzjoni”, fis-sens tal-Artikolu 1(5)(a) tad-Direttiva 2000/31, kif ukoll tal-“qasam tat-tassazzjoni”, fis-sens tal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 2006/123, b’tali mod li dan l-obbligu huwa eskluż mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn iż-żewġ direttivi.
77.
Madankollu, għad irid jiġi vverifikat jekk l-obbligu li jinħatar rappreżentant fiskali huwiex konformi mal-Artikolu 56 TFUE.
78.
F’dan ir-rigward, Airbnb issostni, qabel kollox, li tali obbligu, li japplika biss għar-residenti barranin, huwa direttament diskriminatorju lejn il-fornituri ta’ Stati Membri oħra u, konsegwentement, imur kontra l-Artikolu 56 TFUE.
79.
Ma ninsabx konvint b’dan l-argument. Mill-perspettiva fiskali, il-persuni mhux residenti ma jinsabux dejjem fl-istess sitwazzjoni tal-persuni residenti, u dan jista’ jiġġustifika differenza fit-trattament, mingħajr ma din id-differenza tagħti lok għal diskriminazzjoni (
31
).
80.
Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Spanja (
32
), li obbligu li jinħatar rappreżentant fiskali impost mil-leġiżlazzjoni Spanjola fuq il-fornituri ta’ servizzi transkonfinali għall-finijiet, preċiżament, tat-trażmissjoni ta’ informazzjoni u taż-żamma tat-taxxa jikkostitwixxi restrizzjoni sproporzjonata għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi u għalhekk imur kontra l-Artikolu 56 TFUE.
81.
Jiena tal-fehma li, kuntrarjament għal dak li jidher li jissuġġerixxi l-Gvern Taljan, il-konstatazzjoni fformulata mill-Qorti tal-Ġustizzja f’dik is-sentenza ma tikkostitwixxix evalwazzjoni “f’każ wieħed”, iżda hija tabilħaqq ir-riżultat tal-applikazzjoni tal-prinċipji li jirregolaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 56 TFUE għall-obbligu li jinħatar rappreżentant fiskali impost fuq il-fornituri ta’ servizzi stabbiliti fi Stati Membri oħra. Fil-fatt, l-imsemmija sentenza kienet diġà bbażata fuq ġurisprudenza preċedenti (
33
). Issa, id-differenzi li jeżistu bejn il-liġijiet inkwistjoni f’dawn iż-żewġ kawżi ma ġewx deċiżi bħala determinanti mill-Qorti tal-Ġustizzja (
34
). Barra minn hekk, ir-raġunijiet invokati mill-Gvern Taljan sabiex jiġġustifika l-obbligu li jinħatar rappreżentant fiskali huma sostanzjalment identiċi għal dawk ippreżentati mill-Gvern Spanjol fil-kawża li tat lok għall-imsemmija sentenza, jiġifieri l-ħtieġa ta’ kontroll fiskali effikaċi kif ukoll il-ġlieda kontra l-frodi fiskali (
35
).
82.
Minn dan jirriżulta li l-obbligu li jinħatar rappreżentant fiskali huwa kuntrarju għall-Artikolu 56 TFUE.
Ir-risposta għat-tieni domanda preliminari
83.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet li għadni kif esponejt, nipproponi li r-risposta għat-tieni domanda preliminari tkun li l-Artikolu 1(5)(a) tad-Direttiva 2000/31, kif ukoll l-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 2006/123, għandhom jiġu interpretati fis-sens li leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi fuq l-intermedjarji ta’ kiri ta’ proprjetà immobbli għal żmien qasir, inklużi dawk li jeżerċitaw l-attività tagħhom online, obbligi ta’ ġbir u ta’ trażmissjoni ta’ informazzjoni, ta’ żamma tat-taxxa u li jinħatar rappreżentant fiskali, kif previsti mis-sistema fiskali kontenzjuża, hija eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn id-direttivi u li l-Artikolu 56 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix dawn l-ewwel żewġ obbligi, iżda jipprekludi t-tielet.
Fuq it-tielet domanda preliminari
84.
Permezz tat-tielet domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 267 TFUE għandux jiġi interpretat fis-sens li, fil-preżenza ta’ kwistjoni ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mqajma minn waħda mill-partijiet, il-qorti li d-deċiżjonijiet tagħha ma humiex suġġetti għal rimedju ġudizzjarju taħt id-dritt nazzjonali żżomm il-fakultà li tipproċedi għall-formulazzjoni awtonoma tad-domandi preliminari li għandha tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja jew hija obbligata li tirriproduċi d-domandi kif ifformulati mill-parti li titlob ir-rinviju.
85.
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tindika li, f’din il-kawża, il-partijiet talbu li jissottomettu lill-Qorti tal-Ġustizzja domandi preċiżi dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni u li, fil-fehma tagħha, in-nuqqas ta’ osservanza ta’ din it-talba jista’ jwassal sabiex tiġi rrikonoxxuta r-responsabbiltà tal-Istat u, konsegwentement, fl-ordinament ġuridiku Taljan, dik tal-qorti bħala persuna fiżika.
86.
Madankollu, minn ġurisprudenza stabbilita sew tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, jekk qorti nazzjonali li d-deċiżjonijiet tagħha ma humiex suġġetti għal rimedju ġudizzjarju taħt id-dritt nazzjonali taħt id-dritt nazzjonali bħala prinċipju għandha l-obbligu li tagħmel rinviju għal deċiżjoni preliminari meta hija tikkonstata li tqum kwistjoni ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni quddiemha, hija biss il-qorti nazzjonali li hija responsabbli għad-determinazzjoni u għall-formulazzjoni tad-domandi li għandhom isiru lill-Qorti tal-Ġustizzja u l-partijiet fil-kawża prinċipali ma jistgħux jiddeterminaw il-kontenut tagħha (
36
). Fil-fatt, is-sistema stabbilita mill-Artikolu 267 TFUE ma tikkostitwixxix rimedju miftuħ għall-partijiet f’kawża pendenti quddiem qorti nazzjonali. Għalhekk, ma huwiex biżżejjed li parti ssostni li t-tilwima tqajjem kwistjoni ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni sabiex il-qorti kkonċernata jkollha tikkunsidra li tkun tqajmet tali kwistjoni fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE (
37
). L-istess għandu jgħodd f’dak li jirrigwarda l-kontenut tad-domandi.
87.
Barra minn hekk, meta tagħmel rinviju għal deċiżjoni preliminari, il-qorti nazzjonali għandha tosserva r-rekwiżiti li jirrigwardaw il-kontenut ta’ talba għal deċiżjoni preliminari, li jinsabu fl-Artikolu 94 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja (
38
), rekwiżiti li l-partijiet ma humiex obbligati josservaw meta jifformulaw il-proposti tagħhom għal domandi preliminari. Ir-responsabbiltà li jiġu osservati dawn ir-rekwiżiti taqa’ għalhekk biss fuq il-qorti nazzjonali, taħt piena taċ-ċaħda ta’ din it-talba jew ta’ ċerti domandi bħala inammissibbli.
88.
Għalhekk nipproponi li r-risposta għat-tielet domanda preliminari għandha tkun li l-Artikolu 267 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-preżenza ta’ kwistjoni ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mqajma minn waħda mill-partijiet, il-qorti nazzjonali li d-deċiżjonijiet tagħha ma humiex suġġetti għal rimedju ġudizzjarju taħt id-dritt nazzjonali żżomm il-fakultà li tipproċedi bil-formulazzjoni awtonoma tad-domandi preliminari.
Konklużjoni
89.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti r-risposta li ġejja għad-domandi preliminari magħmula mill-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja):
1)
L-Artikolu 1(1)(f) tad-Direttiva (UE) 2015/1535 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑9 ta’ Settembru 2015 li tistabbilixxi proċedura għall-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam tar-regolamenti tekniċi u tar-regoli dwar is-servizzi tas-Soċjetà tal-Informatika [tal-informazzjoni], moqri flimkien mal-Artikolu 1(1)(e) ta’ din id-direttiva, għandu jiġi interpretat fis-sens li, leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi fuq l-intermedjarji ta’ kiri ta’ proprjetà immobbli għal żmien qasir, inklużi dawk li jeżerċitaw l-attività tagħhom online, l-obbligu ta’ ġbir u ta’ kommunikazzjoni lill-awtoritajiet fiskali ta’ data dwar il-kuntratti ta’ kiri konklużi wara l-attività tal-intermedjarju, kif ukoll, fil-każ ta’ intermedjarji li jintervjenu fil-ħlas tal-kera, l-obbligu ta’ żamma tat-taxxa dovuta fuq is-somom imħallsa mill-kerrejja lil sidien il-kera u l-ħlas ta’ din it-taxxa lit-Teżor Pubbliku, ma tikkostitwixxix “regolament tekniku”, fis-sens ta’ din l-ewwel dispożizzjoni.
2)
L-Artikolu 1(5)(a) tad-Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑8 ta’ Ġunju 2000 dwar ċerti aspetti legali tas-servizzi minn soċjetà ta’ l-informazzjoni, partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern (Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku), kif ukoll l-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 2006/123/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2006 dwar is-servizzi fis-suq intern, għandhom jiġu interpretati fis-sens li leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi fuq l-intermedjarji ta’ kiri ta’ proprjetà immobbli għal żmien qasir, inklużi dawk li jeżerċitaw l-attività tagħhom online
a)
l-obbligu ta’ ġbir u ta’ komunikazzjoni lill-awtoritajiet fiskali tad-data dwar il-kuntratti ta’ kiri konklużi wara l-attività tal-intermedjarju;
b)
fil-każ ta’ intermedjarji li jintervjenu fil-ħlas tal-kera, l-obbligu ta’ żamma tat-taxxa dovuta fuq l-ammonti mħallsa mill-kerrejja lil sidien il-kera u l-ħlas ta’ din it-taxxa lit-Teżor pubbliku, u
ċ)
l-obbligu li jinħatar rappreżentant fiskali, jekk l-intermedjarju inkwistjoni ma jkollux stabbiliment permanenti fl-Italja,
hija eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn id-direttivi.
L-Artikolu 56 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi l-obbligi msemmija fil-punti (a) u (b) u li tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi l-obbligu msemmi fil-punt (ċ).
3)
L-Artikolu 267 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-preżenza ta’ kwistjoni ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mqajma minn waħda mill-partijiet, il-qorti nazzjonali li d-deċiżjonijiet tagħha ma humiex suġġetti għal rimedju ġudizzjarju taħt id-dritt nazzjonali żżomm il-fakultà li tagħmel il-formulazzjoni awtonoma tad-domandi preliminari.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 25, p. 399.
(
3
)	ĠU 2006, L 376, p. 36.
(
4
)	ĠU 2015, L 241, p. 1.
(
5
)	GURI Nru 144, tat‑23 ta’ Ġunju 2017.
(
6
)	B’mod iktar preċiż, hija Airbnb Ireland li tiġġestixxi l-portal tal-internet fit-territorju tal-Unjoni, filwaqt li Airbnb Payments UK, fiż-żmien tal-fatti fil-kawża prinċipali, kienet tiġġestixxi l-ħlasijiet.
(
7
)	Sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2019, Airbnb Ireland (C‑390/18, EU:C:2019:1112, punt 1 tad-dispożittiv).
(
8
)	Ara s-sentenza tat‑3 ta’ Diċembru 2020, Star Taxi App (C‑62/19, EU:C:2020:980, punti 64 sa 66).
(
9
)	Ara s-sentenza tat‑12 ta’ Settembru 2019, VG Media (C‑299/17, EU:C:2019:716, punt 36).
(
10
)	Ara s-sentenza tat‑12 ta’ Settembru 2019, VG Media (C‑299/17, EU:C:2019:716, punt 37).
(
11
)	Bħal dik inkwistjoni fil-kawża li tat lok għas-sentenza tat‑3 ta’ Diċembru 2020, Star Taxi App (C‑62/19, EU:C:2020:980).
(
12
)	Bħal dik inkwistjoni fil-kawża li tat lok għas-sentenza tat‑12 ta’ Settembru 2019, VG Media (C‑299/17, EU:C:2019:716).
(
13
)	Din is-sanzjoni toriġina mill-ġurisprudenza. Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat‑30 ta’ April 1996, CIA Security International (C‑194/94, EU:C:1996:172, punt 2 tad-dispożittiv).
(
14
)	Għalkemm dan l-obbligu huwa akkumpanjat minn sanzjonijiet, madankollu dawn ma jirriżultawx fi projbizzjoni tal-eżerċizzju tal-attività ta’ intermedjazzjoni, iżda f’sempliċi sanzjonijiet pekunjarji.
(
15
)	Sakemm il-fatt li sidien il-kera jkunu jistgħu jeżerċitaw l-attività ta’ kiri mingħajr l-għarfien tal-amministrazzjoni fiskali ma jitqiesx bħala element importanti tas-servizz ta’ intermedjazzjoni inkwistjoni. Madankollu, dan iwassal għall-preżunzjoni tal-eżistenza ta’ frodi.
(
16
)	Tnaqqis magħmul fuq il-kera tiegħu.
(
17
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ Ġunju 2015, Berlington Hungary et (C‑98/14
EU:C:2015:386, punti 96 u 97).
(
18
)	Sentenza tas-27 ta’ April 2022 (C‑674/20, iktar ’il quddiem is-“sentenza Airbnb Ireland, EU:C:2022:303, punt 1 tad-dispożittiv).
(
19
)	Punt 2 tad-dispożittiv ta’ dik is-sentenza.
(
20
)	Ara l-punti 32 sa 34 ta’ dik is-sentenza.
(
21
)	Punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
22
)	Ara, reċentement, is-sentenza tat‑3 ta’ Marzu 2020, Google Ireland (C‑482/18, EU:C:2020:141, punt 26).
(
23
)	Ara, f’dan ir-rigward, A. Perrot, “L’économie digitale et ses enjeux: le point de vue de l’économiste”, AJ Contrats d’affaires, Concurrence Distribution, no 2, Dalloz Revues, Frar 2016, p. 74.
(
24
)	Sentenza tas‑26 ta’ Ġunju 2001, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑212/99, EU:C:2001:357).
(
25
)	Ara, fir-rigward tal-portata tal-kompetenza fiskali tal-Istati Membri, il-konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali Kokott fil-kawża Google Ireland (C‑482/18, EU:C:2019:728, punti 42 sa 47).
(
26
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑26 ta’ Frar 2019, N Luxembourg 1 et (C‑115/16, C‑118/16, C‑119/16 u C‑299/16, EU:C:2019:134, punt 159).
(
27
)	Ara, reċentement, is-sentenza tas‑26 ta’ Frar 2019, N Luxembourg 1 et (C‑115/16, C‑118/16, C‑119/16 u C‑299/16, EU:C:2019:134, punt 160).
(
28
)	Sentenza tas‑26 ta’ Frar 2019, N Luxembourg 1 et (C‑115/16, C‑118/16, C‑119/16 u C‑299/16, EU:C:2019:134, punt 160 l-ġurisprudenza ċċitata).
(
29
)	Ara, madankollu, is-sentenza tal‑11 ta’ Diċembru 2014, Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑678/11, EU:C:2014:2434, punt 47), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat, minkejja li fil-forma ta’ obiter dictum, tali obbligu impost fuq il-fornituri tas-servizzi transkonfinali.
(
30
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Marzu 2021, Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (C‑562/19 P, EU:C:2021:201, punt 38).
(
31
)	Ara, fir-rigward tas-sitwazzjoni tal-kontribwenti residenti u mhux residenti, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑14 ta’ Diċembru 2006, Denkavit Internationaal u Denkavit France (C‑170/05, EU:C:2006:783, punti 23 sa 25). Fl-opinjoni tiegħi, l-istess loġika tista’ tapplika fir-rigward tal-persuni li, mingħajr ma jkunu kontribwenti, huma madankollu responsabbli mill-ħlas ta’ taxxa lit-Teżor.
(
32
)	Sentenza tal‑11 ta’ Diċembru 2014 (C‑678/11, EU:C:2014:2434, b’mod partikolari l-punti 57 sa 59 u 61).
(
33
)	Jiġifieri s-sentenza tal‑5 ta’ Lulju 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑522/04, EU:C:2007:405).
(
34
)	Ara s-sentenza tal‑11 ta’ Diċembru 2014, Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑678/11, EU:C:2014:2434, b’mod partikolari l-punti 54 u 55).
(
35
)	Ara s-sentenza tal‑11 ta’ Diċembru 2014, Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑678/11, EU:C:2014:2434, b’mod partikolari l-punt 44).
(
36
)	Il-partijiet għandhom min-naħa l-oħra d-dritt ta’ aċċess għal qorti li għandha ġurisdizzjoni sabiex tagħmel talba għal deċiżjoni preliminari.
(
37
)	Ara, għal tfakkira reċenti ta’ din il-ġurisprudenza, is-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2021, Consorzio Italian Management u Catania Multiservizi (C‑561/19, EU:C:2021:799, punti 53 sa 58).
(
38
)	Sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2021, Consorzio Italian Management u Catania Multiservizi (C‑561/19, EU:C:2021:799, punti 68 u 69).