62022TO0460_INF
Διάταξη του Γενικού Δικαστηρίου (πέμπτο τμήμα)της 18ης Οκτωβρίου 2023 – Somniare κ.λπ. κατά Επιτροπής(Ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας)
(Υποθέσεις T‑460/22, T‑461/22, T‑464/22, T‑550/22, T‑551/22 και T‑553/22) (
1
)
«Κρατικές ενισχύσεις – Ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας – Καθεστώς ενισχύσεων που έθεσε σε εφαρμογή η Πορτογαλία – Απόφαση με την οποία διαπιστώθηκε ότι το καθεστώς δεν συμβιβάζεται με τις αποφάσεις C(2007) 3037 final και C(2013) 4043 final, κρίθηκε ότι το καθεστώς αυτό είναι ασύμβατο με την εσωτερική αγορά και διατάχθηκε η επιστροφή των ενισχύσεων που καταβλήθηκαν κατ’ εφαρμογήν του – Υποχρέωση αιτιολόγησης – Έννοια της “υφιστάμενης ενίσχυσης” κατά το άρθρο 1, στοιχείο βʹ, σημείο ii, του κανονισμού (ΕΕ) 2015/1589 – Εύλογη προθεσμία – Ανάκτηση – Δικαιολογημένη εμπιστοσύνη – Ασφάλεια δικαίου – Δικαίωμα σε δίκαιη δίκη – Προσφυγές προδήλως στερούμενες νομικού ερείσματος»
1.
Πράξεις των οργάνων – Αιτιολόγηση – Υποχρέωση – Περιεχόμενο – Απόφαση της Επιτροπής στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων – Απόφαση με την οποία διαπιστώνεται ότι ένα καθεστώς ενισχύσεων εφαρμόστηκε κατά παράβαση των προϋποθέσεων που καθορίστηκαν με την απόφαση έγκρισης – Απόφαση που περιέχει τα αναγκαία στοιχεία που επιτρέπουν στον αποδέκτη της να γνωρίζει τους λόγους που δικαιολογούν την έκδοσή της – Επαρκής αιτιολογία
(Άρθρα 108 §§ 2 και 3 και 296, εδ. 2, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 29-49)
2.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Υφιστάμενες ενισχύσεις και νέες ενισχύσεις – Μέτρο συνεπαγόμενο τροποποίηση καθεστώτος υφιστάμενων ενισχύσεων – Εφαρμογή του καθεστώτος κατά παράβαση των προϋποθέσεων που καθορίστηκαν με την απόφαση έγκρισης της Επιτροπής – Τροποποίηση η οποία επηρεάζει την ουσία του καθεστώτος – Χαρακτηρισμός ως νέας ενίσχυσης
(Άρθρο 108 § 3 ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, άρθρο 1, στοιχείο γʹ· ανακοίνωση 2006/C 54/08 της Επιτροπής, σημεία 6 και 76)
(βλ. σκέψεις 53, 54, 65-84, 87-99)
3.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Διοικητική διαδικασία – Υποχρεώσεις της Επιτροπής – Τήρηση εύλογης προθεσμίας – Απόφαση εκδοθείσα στο πλαίσιο άσκησης εποπτείας επί προηγουμένως εγκριθέντος καθεστώτος ενισχύσεων λόγω υπερβολικής διάρκειας της διαδικασίας – Προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας των οικείων επιχειρήσεων – Δυνατότητα επικλήσεως της προσβολής αυτής εκ μέρους των επιχειρήσεων που έλαβαν τις ενισχύσεις στο πλαίσιο προσφυγής ακυρώσεως – Δεν υφίσταται – Δικαιούχοι επιχειρήσεις που μπορούν να ασκήσουν αγωγή αποζημιώσεως – Δυνατότητα επίκλησης των διατάξεων της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου – Δεν υφίσταται
(Άρθρο 108 § 2 ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 41, εδ. 2)
(βλ. σκέψεις 107-111)
4.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Επίσημη διαδικασία έρευνας – Υποχρέωση να συνοδεύεται η απόφαση κίνησης της διαδικασίας από διαταγή αναστολής του εν λόγω μέτρου – Δεν υφίσταται
(Άρθρο 4 § 3 ΣΕΕ· άρθρο 108 § 2 ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, άρθρο 13 § 2)
(βλ. σκέψεις 113, 114, 132)
5.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Ανάκτηση παράνομης ενίσχυσης – Ενίσχυση χορηγηθείσα κατά παράβαση των διαδικαστικών κανόνων του άρθρου 108 ΣΛΕΕ – Ενδεχόμενο δημιουργίας δικαιολογημένης εμπιστοσύνης στους αποδέκτες – Δεν υφίσταται πλην εξαιρετικών περιστάσεων – Διαβεβαιώσεις εκ μέρους των εθνικών αρχών οι οποίες δεν απορρέουν από τη συμπεριφορά της Επιτροπής – Απουσία δικαιολογημένης εμπιστοσύνης
(Άρθρο 108 §§ 2 και 3 ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, άρθρο 16)
(βλ. σκέψεις 123-142)
6.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Ανάκτηση παράνομης και μη συμβατής ενίσχυσης – Παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου – Δεν υφίσταται
(Άρθρο 107 ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, άρθρο 16 § 1)
(βλ. σκέψεις 146-166)
7.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Ανάκτηση παράνομης ενίσχυσης – Εφαρμογή του εθνικού δικαίου – Εσωτερικά μέτρα ανάκτησης ενίσχυσης η οποία κρίθηκε παράνομη – Αποκλειστική αρμοδιότητα των εθνικών δικαστηρίων – Εθνικά δικαστήρια δυνάμενα να ζητήσουν από το Δικαστήριο την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως – Παραβίαση της αρχής της δικαστικής προστασίας – Δεν υφίσταται
(Άρθρα 263 και 267 ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47)
(βλ. σκέψεις 169-172)
Διατακτικό
Το Γενικό Δικαστήριο διατάσσει:
1)
Συνεκδικάζει τις υποθέσεις T‑460/22, T‑461/22, T‑464/22, T‑550/22, T‑551/22 και T‑553/22 προς έκδοση κοινής διάταξης.
2)
Απορρίπτει τις προσφυγές ως προδήλως στερούμενες νομικού ερείσματος.
3)
Καταδικάζει τις Somniare, Unipessoal, Lda, Stratsirius, Unipessoal, Lda, Horizon Industry Solutions SA, Sapateia SA, Augustea Oceanbulk Maritime Malta ltd. και Thorn Investments LTD στα δικαστικά έξοδα.
(
1
)	ΕΕ C 368 της 26.9.2022.