62018CJ0261_RES
Sprawa C‑261/18
Komisja Europejska
przeciwko
Irlandii
Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 12 listopada 2019 r.
Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Wyrok Trybunału stwierdzający uchybienie – Niewykonanie – Dyrektywa 85/337/EWG – Zezwolenie na budowę i budowa parku wiatrowego – Przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko naturalne – Brak uprzedniej oceny oddziaływania na środowisko – Obowiązek legalizacji – Artykuł 260 ust. 2 TFUE – Żądanie nałożenia okresowej kary pieniężnej i ryczałtu
Środowisko naturalne – Ocena skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia na środowisko naturalne – Dyrektywa 85/337 – Spoczywający na właściwych organach obowiązek przeprowadzenia oceny przed wydaniem zezwolenia – Zaniechanie przeprowadzenia oceny – Spoczywający na władzach obowiązek zaradzenia temu – Zakres – Ocena przeprowadzona tytułem legalizacji po wybudowaniu i oddaniu do użytku danej instalacji – Dopuszczalność – Warunki
(art. 4 ust. 3 TUE; dyrektywa Rady 85/337, zmieniona dyrektywą 97/11, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1, 2)
(zob. pkt 72–78)
Środowisko naturalne – Ocena skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia na środowisko naturalne – Dyrektywa 85/337 – Spoczywający na właściwych organach obowiązek przeprowadzenia oceny przed wydaniem zezwolenia – Zaniechanie przeprowadzenia oceny – Spoczywający na władzach obowiązek zaradzenia temu – Zakres – Brak późniejszej oceny – Naruszenie
(dyrektywa Rady 85/337, zmieniona dyrektywą 97/11, art. 2 ust. 1, art. 4)
(zob. pkt 79–84)
Państwa członkowskie – Obowiązki – Wykonanie dyrektyw – Uchybienie – Względy uzasadniające wynikające z wewnętrznego porządku prawnego – Niedopuszczalność
(art. 258 TFUE)
(zob. pkt 89–91)
Państwa członkowskie – Obowiązki – Uchybienie – Uzasadnienie – Zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań – Powoływanie się przez państwo członkowskie na tę zasadę w celu przeciwstawienia się stwierdzeniu uchybienia – Niedopuszczalność
(art. 258 TFUE)
(zob. pkt 92, 93)
Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Wyrok Trybunału stwierdzający uchybienie – Uchybienie obowiązkowi wykonania wyroku – Kary pieniężne – Ryczałt – Określenie kwoty – Kryteria – Waga i czas trwania naruszenia – Niewykonanie wyroku dotyczącego oceny oddziaływania na środowisko
(art. 260 ust. 2 TFUE; dyrektywa Rady 85/337, zmieniona dyrektywą 97/11)
(zob. pkt 115–123)
Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Wyrok Trybunału stwierdzający uchybienie – Uchybienie obowiązkowi wykonania wyroku – Kary pieniężne – Ryczałt – Określenie kwoty – Kryteria – Zdolność płatnicza – Data oceny
(art. 260 ust. 2 TFUE)
(zob. pkt 124)
Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Wyrok Trybunału stwierdzający uchybienie – Uchybienie obowiązkowi wykonania wyroku – Kary pieniężne – Okresowa kara pieniężna – Ustalenie formy i kwoty – Swobodna ocena przysługująca Trybunałowi – Kryteria
(art. 260 ust. 2 TFUE)
(zob. pkt 131–135)
Streszczenie
Od Irlandii zasądza się kary pieniężne za niewykonanie wcześniejszego wyroku Trybunału wymagającego w szczególności przeprowadzenia oceny oddziaływania parku wiatrowego na środowisko
W wyroku Komisja/Irlandia (Park wiatrowy w Derrybrien) (C‑261/18), ogłoszonym w dniu 12 listopada 2019 r., Trybunał w składzie wielkiej izby zasądził od Irlandii kary pieniężne za niepodjęcie konkretnych działań w następstwie wyroku z dnia 3 lipca 2008 r., Komisja/Irlandia (
1
), jako że Trybunał stwierdził w nim naruszenie przez Irlandię dyrektywy 85/337 (
2
) wynikające z budowy parku wiatrowego w Derrybrien (Irlandia) bez przeprowadzenia uprzedniej oceny oddziaływania na środowisko.
W następstwie ogłoszenia wyroku z 2008 r. Irlandia ustanowiła procedurę legalizacji, w ramach której zamierzała umożliwić operatorowi parku wiatrowego w Derrybrien spełnienie wymogów dyrektywy 85/337. Niemniej jednak ze względu na to, że operator parku wiatrowego nie poddał się wspomnianemu postępowaniu oraz że nie zostało ono wszczęte przez władze irlandzkie z urzędu, Komisja wniosła do Trybunału drugą skargę o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.
Trybunał zbadał najpierw obowiązki ciążące na państwach członkowskich, w przypadku gdy na przedsięwzięcie udzielono zezwolenia z naruszeniem obowiązku przeprowadzenia uprzedniej oceny oddziaływania na środowisko przewidzianego w dyrektywie 85/337. Trybunał przypomniał, że zgodnie z zasadą lojalnej współpracy państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia wszelkich środków, które są niezbędne, by konwalidować zaniechanie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W szczególności są one zobowiązane do przeprowadzenia oceny oddziaływania tytułem legalizacji, i to również po oddaniu instalacji do użytku. Taka ocena musi uwzględniać nie tylko skutki danej instalacji w przyszłości, ale również skutki dla środowiska, które wystąpiły od czasu wybudowania tej instalacji. Może ona prowadzić do zmiany lub cofnięcia zezwoleń udzielonych z naruszeniem obowiązku przeprowadzenia uprzedniej oceny.
Tymczasem Irlandia, pomimo reformy ustawodawczej wprowadzającej procedurę legalizacji, nie przeprowadziła nowej oceny oddziaływania parku wiatrowego na środowisko, naruszając tym samym moc wiążącą wyroku z 2008 r.
Następnie Trybunał oddalił różne argumenty, które Irlandia przedstawiła na swoje usprawiedliwienie. Po pierwsze, Irlandia nie może powoływać się na przepisy krajowe ograniczające możliwości wszczęcia postępowania legalizacyjnego, które wprowadzono w celu zapewnienia wykonania wyroku z 2008 r. W tym kontekście Trybunał przypomniał, że władze krajowe są zobowiązane do konwalidacji zaniechania przeprowadzenia oceny oddziaływania oraz że zobowiązania wynikające z dyrektywy 85/337 wiążą również operatora parku wiatrowego, ponieważ jest on podmiotem kontrolowanym przez Irlandię. Po drugie, mimo że zezwolenia na budowę parku wiatrowego w Derrybrien stały się ostateczne, Irlandia nie może powoływać się na pewność prawa i uzasadnione oczekiwania po stronie operatora parku wiatrowego w odniesieniu do praw nabytych w celu uniknięcia konsekwencji wynikających z obiektywnego ustalenia nieprzestrzegania dyrektywy 85/337. W tym względzie Trybunał podkreślił, że przedsięwzięć, w odniesieniu do których wydano zezwolenie niepodlegające już bezpośredniemu zaskarżeniu, nie można uznać po prostu za dozwolone przez prawo w kontekście obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Mając na uwadze wagę i czas trwania uchybienia, jako że od wydania wyroku z 2008 r. upłynęło ponad jedenaście lat i nie podjęto środków niezbędnych w celu zastosowania się do tego wyroku, a także uwzględniając zdolność płatniczą Irlandii, Trybunał zasądził od tego państwa członkowskiego zapłatę na rzecz Komisji Europejskiej ryczałtu w wysokości 5000000 EUR oraz okresowej kary pieniężnej w wysokości 15000 EUR dziennie, licząc od dnia ogłoszenia tego wyroku do dnia wykonania wyroku z 2008 r.
(
1
)	Wyrok z dnia 3 lipca 2008 r., Komisja/Irlandia (C‑215/06, EU:C:2008:380).
(
2
)	Dyrektywa Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz.U. 1985, L 175, s. 40).