62016CJ0174
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It‑Tieni Awla)
7 ta’ Settembru 2017 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika soċjali – Direttiva 2010/18/UE – Ftehim qafas irrevedut dwar il-leave parentali –Klawżola 5(1) u (2) – Ritorn minn leave parentali – Dritt ta’ ritorn għall-istess impjieg jew impjieg ekwivalenti jew simili – Żamma kif inhuma tad-drittijiet miksuba jew fil-proċess li jinkisbu – Uffiċjal ta’ Land promoss bħala uffiċjal bi prova għal pożizzjoni ta’ tmexxija – Leġiżlazzjoni ta’ dan il-Land li tipprevedi t-tmiem tal-perijodu ta’ prova ipso iure u mingħajr possibbiltà ta’ estensjoni fl-iskadenza ta’ perijodu ta’ sentejn, anki f’każ ta’ assenza li tirriżulta minn leave parentali – Inkompatibbiltà – Konsegwenzi”
Fil-Kawża C‑174/16,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Verwaltungsgericht Berlin (qorti amministrattiva ta’ Berlin, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tat-2 ta’ Lulju 2015, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl-24 ta’ Marzu 2016, fil-proċedura
H.
vs
Land Berlin,
IL‑QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It‑Tieni Awla),
komposta minn M. Ilešič, President tal-Awla, A. Prechal (Relatur), A. Rosas, C. Toader u E. Jarašiūnas, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Mengozzi,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal H., minnha nnifisha,
–
għal-Land Berlin, minn M. Theis, E.-N. Voigt u K.-P. Nießner kif ukoll minn A. Hollmann, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn C. Valero u M. Kellerbauer, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas-26 ta’ April 2017,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-klawżola 5(1) u (2) tal-ftehim qafas irrevedut dwar il-leave parentali, konkluż fit-18 ta’ Ġunju 2009 (iktar ’il quddiem il-“ftehim qafas irrevedut”), li jinsab fl-anness tad-Direttiva tal-Kunsill 2010/18/UE, tat-8 ta’ Marzu 2010, li timplimenta l-Ftehim Qafas rivedut dwar il-leave tal-ġenituri konkluż minn BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP u ETUC u li jħassar id-Direttiva 96/34 (ĠU 2010, L 68, p. 13), kif ukoll tal-Artikolu 14(1)(a) u (ċ) u tal-Artikoli 15 u 16 tad-Direttiva 2006/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-5 ta’ Lulju 2006, dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ opportunitajiet indaqs u ta’ trattament ugwali tal-irġiel u n-nisa fi kwistjonijiet ta’ impjiegi u xogħol (ĠU 2006, L 204, p. 23).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn H. u l-Land Berlin (land ta’ Berlin, il‑Ġermanja) rigward deċiżjoni ta’ dan tal-aħħar, indirizzata lil H. matul il-leave parentali tagħha u li informatha li, billi ma kinitx, minħabba l-assenza tagħha marbuta ma’ dan il-leave, wettqet b’suċċess il-perijodu ta’ prova ta’ sentejn fil-pożizzjoni ta’ tmexxija li hija kienet ġiet assenjata għaliha qabel dan il-leave, l-istatus tagħha bħala uffiċjal bi prova kien intemm u konsegwentement, hija kienet ġiet integrata mill-ġdid fil-pożizzjoni preċedenti tagħha, ta’ livell inferjuri.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 2010/18 u l-ftehim qafas irrevedut
3
Id-Direttiva 2010/18 ħassret, b’effett mit-8 ta’ Marzu 2012, id-Direttiva tal-Kunsill 96/34/KE, tat-3 ta’ Ġunju 1996, dwar il-ftehim qafas fuq il-leave tal-ġenituri konkluż mill-UKIIE, ĊEIP u ta’ KETU (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 2, p. 285), konkluż fl-14 ta’ Diċembru 1995 (iktar ’il quddiem il-“ftehim qafas tal-1995”).
4
Skont il-premessi 8 u 11 tad-Direttiva 2010/18:
“(8)
Billi l-għanijiet tad-Direttiva, jiġifieri t-titjib tar-rikonċiljazzjoni tal-ħajja tax-xogħol, dik privata u dik tal-familja għall-ġenituri li jaħdmu u l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa fir-rigward tal-opportunitajiet fis-suq tax-xogħol u t-trattament fuq ix-xogħol madwar l-Unjoni, ma jistgħux jinkisbu biżżejjed mill-Istati Membri u jistgħu għalhekk jinkisbu aħjar fuq livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri, skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. […]
[…]
(11)
Il-klawsola 1(1) tal-Ftehim Qafas rivedut, skont il-prinċipji ġenerali tal-liġi tal-Unjoni fil-qasam tal-politika soċjali, tistipula li l-Ftehim jistabbilixxi rekwiżiti minimi.”
5
L‑Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa għall-konformità ma’ din id-Direttiva jew għandhom jiżguraw li l-imsieħba soċjali jkunu introduċew il-miżuri meħtieġa permezz ta’ ftehim sa mhux aktar tard mit-8 ta’ Marzu 2012. […]”
6
Il-preambolu tal-ftehim qafas irrevedut jistabbilixxi b’mod partikolari dan li ġej:
“Dan il-Ftehim Qafas […] jirrevedi [l-ftehim qafas tal-1995] li jistipula r-rekwiżiti minimi dwar il-leave tal-ġenituri, bħala mezz importanti ta’ rikonċiljazzjoni tar-responsabbiltajiet professjonali u dawk tal-familja u li jippromwovi opportunitajiet indaqs u trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa.
[…]
I. Konsiderazzjonijiet ġenerali
[…]
3.
Wara li kkunsidraw il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea tas-7 ta’ Diċembru 2000 u l-Artikoli 23 u 33 tagħha dwar l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa u r-rikonċiljazzjoni tal-ħajja professjonali, privata u tal-familja;
[…]
22.
Billi l-arranġamenti tal-leave tal-ġenituri huma maħsuba biex jappoġġjaw ġenituri li jaħdmu matul perijodu speċifiku ta’ żmien, bil-għan li jżommu u jippromwovu l-parteċipazzjoni kontinwa tagħhom fis-suq tax-xogħol […]
[…]”
7
Il-klawżola 1(1) u (2) tal-ftehim qafas irrevedut tipprovdi:
“1.
Dan il-ftehim jistabbilixxi rekwiżiti minimi mfassla biex jiffaċilitaw ir-rikonċiljazzjoni tar-responsabbiltajiet tal-ġenituri u dawk professjonali għall-ġenituri li jaħdmu, b’konsiderazzjoni għaż-żieda fid-diversità ta’ strutturi familjari filwaqt li jiġu rrispettati l-liġi, il-ftehim kollettiv u/jew il-prattika nazzjonali.
2.
Dan il-ftehim japplika għall-ħaddiema kollha, irġiel u nisa, li għandhom kuntratt ta’ mpjieg jew relazzjoni ta’ xogħol kif definit mil-liġi, ftehim kollettiv u/jew prattika fis-seħħ f’kull Stat Membru.”
8
Skont il-klawżola 2 ta’ dan il-ftehim qafas:
“1.
Dan il-ftehim jagħti lill-ħaddiema rġiel u dawk nisa d-dritt individwali għal leave tal-ġenituri għar-raġuni ta’ twelid jew adozzjoni ta’ wild biex ikunu jistgħu jieħdu ħsieb il-wild sal-età li tista’ tkun ta’ tmien snin li għandha tiġi definita mill-Istati Membri u/jew l-imsieħba soċjali.
2.
Il-leave għandu jingħata għal perijodu ta’ mill-anqas erba’ xhur […]”
9
Il-klawżola 3(1) ta’ dan il-ftehim qafas tipprovdi:
“Il-kondizzjonijiet tal-aċċess u r-regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-leave tal-ġenituri għandhom ikunu definiti mil-liġi u/jew bi ftehim kollettiv fl-Istati Membri, sakemm ir-rekwiżiti minimi ta’ dan il-ftehim ikunu mħarsa. L-Istati Membri u/jew l-imsieħba soċjali jistgħu, b’mod partikolari:
a)
jiddeċiedu jekk il-leave tal-ġenituri jingħatax fuq bażi full-time jew part-time, b’mod frammentat jew b’sistema ta’ kreditu ta’ ħin, b’konsiderazzjoni għall-bżonn kemm ta’ min iħaddem kif ukoll tal-ħaddiema;
b)
jissoġġettaw il-kwalifikazzjoni għal-leave tal-ġenituri għal perijodu ta’ xogħol u/jew ta’ servizz fix-xogħol li ma jistax ikun ta’ aktar minn sena; […]
c)
jiddefinixxu ċ-ċirkostanzi li fihom min iħaddem, wara konsultazzjoni skont il-liġi, ftehim kollettiv u/jew prattika nazzjonali, huwa permess jipposponi l-għoti tal-leave tal-ġenituri għal raġunijiet ġustifikabbli relatati mal-operat tal-organizzazzjoni […]
d)
minbarra (c), jawtorizzaw arranġamenti specjali biex jissodisfaw ir-rekwiżiti operattivi u organizzattivi ta’ impriżi żgħar.”
10
Intitolat “Drittijiet tal-impjieg u non-diskriminazzjoni”, il-klawżola 5 tal-istess ftehim qafas titispula:
“1.
Fl-aħħar tal-leave tal-ġenituri, il-ħaddiema għandu jkollhom id-dritt jirritornaw għall-istess impjieg jew, jekk dan mhuwiex possibbli, għal impjieg ekwivalenti jew simili konsistenti mal-kuntratt tal-impjieg jew mar-relazzjoni tax-xogħol tagħhom.
2.
Id-drittijiet miksuba jew fil-proċess li jkunu miksuba mill-ħaddiem fid-data li fiha jibda l-leave tal-ġenituri għandhom jinżammu kif inhuma sa meta jintemm il-leave tal-ġenituri. Fit-tmiem tal-leave tal-ġenituri, dawn id-drittijiet, inkluż kull tibdil ikkawżat mil-liġi, minn ftehim kollettiv u/jew mill-prattika nazzjonali, għandhom japplikaw.
3.
L-Istati Membri u/jew l-imsieħba soċjali għandhom jiddefinixxu l-istatus tal-kuntratt tal-impjieg jew tar-relazzjoni tax-xogħol għall-perijodu tal-leave tal-ġenituri.
[…]”
Id‑Direttiva 2006/54
11
L-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 2006/54 jipprovdi:
“M’għandu jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni diretta jew indiretta minħabba s-sess fis-settur pubbliku jew f’dak privat, inklużi l-korpi pubbliċi, b’relazzjoni għal:
a)
kondizzjonijiet għal aċċess għall-impjiegi […] inkluż promozzjoni;
[…]
ċ)
Impjieg u l-kondizzjonijiet tax-xogħol […]
[…]”
12
L-Artikolu 15 tal-istess direttiva jipprevedi:
“Mara li qiegħda bil-leave tal-maternità għandu jkollha d-dritt, wara li jintemm il-perjodu tal-leave tal-maternità tagħha, li terġa’ lura għall-impjieg tagħha jew għal kariga ekwivalenti b’termini u b’kondizzjonijiet li m’humiex inqas favorevoli […]”
13
L‑Artikolu 16 ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għad-dritt ta’ l-Istati Membri li jirrikonoxxu drittijiet distinti għal-lîf tal-paternità u/jew ta’ l-adozzjoni. Dawk l-Istati Membri li jirrikonoxxu drittijiet bħal dawn għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji […] jiżguraw li, fit-tmiem ta’ lîf bħal dan, [il-ħaddiema rġiel u nisa] jkollhom id-dritt li jerġgħu lura għall-impjiegi tagħhom jew għal karigi ekwivalenti b’termini u kondizzjonijiet li m’humiex inqas favorevoli għalihom […]”
Id-dritt Ġermaniż
14
L-istatus tal-uffiċjal bi prova li nħatar għal pożizzjoni ta’ tmexxija huwa rregolat, fir-rigward tal-Land ta’ Berlin, mill-Artikolu 97 tal-Landesbeamtengesetz (liġi tal-Land dwar l-uffiċjali, iktar ’il quddiem l-“LBG”), tad-19 ta’ Marzu 2009.
15
L‑Artikolu 97(1) tal-LBG jipprevedi, b’mod partikolari, li l-perijodu ta’ prova mwettaq għal tali pożizzjoni għandu tul ta’ sentejn li ma jistax jiġi estiż.
16
Skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 97(2) tal-LBG:
“Mill-jum tal-ħatra, id-drittijiet u obbligi relatati mal-pożizzjoni li tkun ġiet mogħtija lill-uffiċjal fl-aħħar lok inkwantu uffiċjal permanenti […] huma sospiżi għat-tul tal-perijodu ta’ prova […]”
17
Skont l-Artikolu 97(4) tal-LBG, kif emendata bid-Dienstrechtsneuordnungsgesetz (liġi dwar ir-riforma u modernizzazzjoni tad-dritt federali tas-servizz pubbliku) tat-22 ta’ Ġunju 2011:
“L-uffiċjal bi prova li jkun wettaq il-perijodu ta’ prova tiegħu b’suċċess jinħatar […] L-uffiċjal li ma jinħatarx fi tmiem il-perijodu ta’ prova jitlef kull dritt għar-remunerazzjoni relatata mal-pożizzjoni li ma tiġix assenjata. L-uffiċjal ma jkunx kiseb iktar drittijiet. Matul perijodu ta’ sena, l-uffiċjal ma jistax jiġi aċċettat għal perijodu ta’ prova fl-istess pożizzjoni. Meta l-uffiċjal ma jkunx wettaq b’suċċess il-perijodu ta’ prova tiegħu għall-ewwel darba sempliċement minħabba l-fatt li huwa ma setax jeżerċita l-funzjonijiet ta’ din il-pożizzjoni ta’ tmexxija matul perijodu estiż, is-superjur ġerarkiku jista’ jawtorizza l-eċċezzjonijiet għas-seba’ sentenza.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
18
H. daħlet fis-servizz tal-Land ta’ Berlin matul is-sena 1999 u tibbenefika mill-istatus bħala uffiċjal permanenti fl-amministrazzjoni tiegħu. Mit-23 ta’ Settembru 2008, hija kienet tokkupa pożizzjoni bħala konsulent li taqa’ taħt il-klassi salarjali A 16. Fi tmiem ta’ proċedura ta’ selezzjoni, fl-20 ta’ Settembru 2011, H. ġiet promossa skont l-Artikolu 97(1) tal-LBG, bħala uffiċjal bi prova fl-iskala ta’ konsulent li taqa’ taħt il-klassi salarjali superjuri B 2. Konsegwentement, hija ġiet assenjata, fit-18 ta’ Ottubru 2011, għal pożizzjoni, dak iż-żmien vakanti, li taqa’ taħt din l-aħħar klassi salarjali u kienet tinkludi dmirijiet ta’ tmexxija.
19
Madankollu H. ma bdietx il-funzjonijiet tagħha f’din il-pożizzjoni ġdida. Fil-fatt, hija sabet ruħha f’sitwazzjoni ta’ leave tal-mard, minħabba raġunijiet marbuta mat-tqala tagħha, mill-25 ta’ Lulju 2011 sad-19 ta’ Jannar 2012, sussegwentement, fil-leave tal-maternità mill-20 ta’ Jannar sas-27 ta’ April 2012. Fi tmiem dan il-leave tal-maternità, H. kienet f’leave sad-29 ta’ Mejju 2012, qabel ma ngħatat leave parentali, li beda fit-30 ta’ Mejju 2012 u ġie estiż diversi drabi sabiex intemm fl-20 ta’ Frar 2015.
20
Fil-frattemp, il-pożizzjoni li H. kienet ġiet assenjata lilha inkwantu uffiċjal bi prova kienet is-suġġett ta’ kompetizzjoni ġdida matul it-tieni parti tas-sena 2012, qabel ma ġiet fdata lil uffiċjal ieħor.
21
Fl-4 ta’ Settembru 2014, il-Landesverwaltungsamt Berlin (uffiċċju tal-amministrazzjoni tal-Land ta’ Berlin, il-Ġermanja), informa lil H. li hija ma kinitx wettqet b’suċċess il-perijodu ta’ prova ta’ sentejn fil-pożizzjoni msemmija iktar ’il fuq, billi naqset milli effettivament tokkupaha, u li l-istatus tagħha bħala uffiċjal bi prova kien, minħabba dan il-fatt, intemm fit-19 ta’ Settembru 2013, konformement mal-Artikolu 97(4) tal-LBG. Dan l-uffiċċju informa wkoll lill-persuna kkonċernata li hija kienet ser tiġi integrata mill-ġdid fil-pożizzjoni preċedenti tagħha bħala konsulent ta’ klassi salarjali A 16.
22
Billi l-ilment imressaq minn H. kien ġie miċħud minn dan l-uffiċċju b’deċiżjoni tal-10 ta’ Novembru 2014, il-persuna kkonċernata ppreżentat rikors quddiem il-Verwaltungsgericht Berlin (qorti amministrattiva ta’ Berlin, il-Ġermanja) intiż sabiex jinkiseb l-annullament ta’ din id-deċiżjoni u sabiex jiġi deċiż li hija kellha żżomm l-istatus tagħha bħala uffiċjal fi perijodu ta’ prova ta’ promozzjoni għal pożizzjoni ta’ tmexxija ta’ klassi salarjali B 2, lil hinn mid-19 ta’ Settembru 2013. Insostenn ta’ dan ir-rikors, H. b’mod partikolari ssostni li d-deċiżjoni kkontestata tikser id-Direttivi 2006/54 u 2010/18.
23
Fir-rigward tad-Direttiva 2010/18 u tal-ftehim qafas irrevedut, il-Verwaltungsgericht Berlin (qorti amministrattiva ta’ Berlin) tistaqsi, b’mod partikolari, jekk l-Artikolu 97 tal-LBG huwiex kompatibbli mal-klawżola 5(1) ta’ dan il-ftehim qafas, sa fejn, fl-iskadenza tal-leave parentali tagħha, H. ma setgħetx tirritorna għall-istess impjieg li kellha qabel dan il-leave jew għal pożizzjoni ekwivalenti, iżda ġiet assenjata mill-ġdid f’pożizzjoni statutorjament iktar baxxa. Din il-qorti tistaqsi wkoll dwar il-kompatibbiltà ta’ dan l-Artikolu 97 mal-klawżola 5(2) ta’ dan il-ftehim qafas, li tipprevedi ż-żamma ta’ drittijiet miksuba jew fil-proċess li jinkisbu, minħabba l-fatt li din l-assenjazzjoni mill-ġdid għandha bħala konsegwenza tnaqqis fis-salarju. Skont din il-qorti, ma jistax madankollu jiġi eskluż li, hekk kif isostni l-Land ta’ Berlin, ir-regoli stabbiliti fl-Artikolu 97 tal-LBG jistgħu jikkostitwixxu liġi, fis-sens tat-tieni sentenza tal-klawżola 5(2) ta’ dan l-istess ftehim qafas, li minnha jistgħu jirriżultaw legalment, fi tmiem tal-leave parentali, modifiki tad-drittijiet tal-ħaddiem.
24
Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tindika li, anki jekk jiġi preżuppost li l-Artikolu 97 tal-LBG jikser il-ftehim qafas irrevedut u/jew id-Direttiva 2006/54, ikun impossibbli li dan l-Artikolu 97 jiġi interpretat b’mod li tiġi żgurata l-konformità ma’ dawn ir-regoli tad-dritt tal-Unjoni, b’mod li, f’dan il-każ, din ir-regola nazzjonali għandha titħalla mhux applikata.
25
F’dan ir-rigward, din il-qorti tikkunsidra li s-soluzzjoni l-iktar idonea tikkonsisti li tiġi imposta estensjoni tal-perijodu ta’ prova minħabba t-tul li għadu ma ddekorriex għall-bidu tal-leave parentali, kemm fuq il-pożizzjoni inizjali, kemm, meta, f’dan il-każ, din il-pożizzjoni fil-frattemp ġiet mogħtija mill-ġdid lil uffiċjal ieħor, fuq pożizzjoni ta’ tmexxija paragunabbli. Madankollu, hija tistaqsi wkoll liema tkun is-soluzzjoni li għandha tiġi adottata fl-ipoteżi fejn ebda pożizzjoni paragunabbli ma tkun disponibbli. Fl-aħħar nett, sa fejn id-dritt nazzjonali jeħtieġ, f’każ ta’ għoti ta’ pożizzjoni ġdida, is-seħħ ta’ proċedura ta’ selezzjoni ġdida, bir-riskju, f’dan il-każ, li kandidat li ma jkunx l-uffiċjal li jirritorna mil-leave partenali għandu jiġi magħżul, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk id-dritt tal-Unjoni jimponix rinunzja għal tali proċedura.
26
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Verwaltungsgericht Berlin (qorti amministrattiva ta’ Berlin) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
Id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva [2010/18] kif ukoll id-dispożizzjonijiet tal-[ftehim qafas irrevedut] għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu regoli ta’ dritt nazzjonali li jipprovdu li l-perijodu ta’ prova, li matulu pożizzjoni li tinvolvi funzjoni ta’ tmexxija fis-servizz pubbliku tkun ġiet assenjata lil persuna bi prova, jintemm permezz tal-liġi u bl-eskużjoni ta’ possibbiltà ta’ estensjoni anki jekk l-uffiċjal kien u għadu fuq leave parentali għall-parti l-kbira ta’ dak il-perijodu ta’ prova?
2)
Id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva [2006/54], b’mod partikolari l-Artikolu 14(1)(a) jew (ċ), l-Artikolu 15 jew l-Artikolu 16 tagħha, għandhom jiġu interpretati fis-sens li regoli ta’ dritt nazzjonali bil-kontenut kif deskritt fid-domanda 1, jinkludu diskriminazzjoni indiretta bbażata fuq is-sess meta numru ferm ogħla ta’ nisa milli rġiel huma kkonċernati jew potenzjalment jistgħu jkunu kkonċernati minnhom?
3)
F’każ ta’ risposta affermattiva għad-domanda 1 jew għad-domanda 2, l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ‘il fuq tad-dritt tal-Unjoni tipprekludi tali regoli tad-dritt nazzjonali anki meta huma ġġustifikati mill-għan li tkun tista’ ssir evalwazzjoni, matul il-perijodu ta’ prova, ta’ pożizzjoni permanenti li tinvolvi funzjoni ta’ tmexxija fil-każ biss li d-dmirijiet effettivament jitwettqu b’mod kontinwu għal perijodu twil ta’ żmien [estiż]?
4)
F’każ ta’ risposta affermattiva wkoll għad-domanda 3, l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni tawtorizza effett legali differenti mill-kontinwazzjoni tal-perijodu ta’ prova immedjatament wara tmiem tal-leave parentali – għat-tul tal-perijodu ta’ prova li jkun għadu ma ntemmx fil-bidu ta’ dan il-leave – għall-istess pożizzjoni ta’ servizz jew waħda paragunabbli, anki meta din il-pożizzjoni jew pożizzjoni stabbilita korrispondenti ma tkunx iktar disponibbli?
5)
L-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni timponi, f’każ simili, sabiex timtela pożizzjoni ta’ servizz jew pożizzjoni oħra b’funzjoni ta’ tmexxija li ma sseħx proċedura ġdida ta’ reklutaġġ permezz tal-inklużjoni ta’ kandidati oħra skont dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda u l-ewwel parti tat-tielet domanda
27
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi, jekk il-klawżola 5(1) u (2) tal-ftehim qafas irrevedut għandhiex tiġi interpretata fis-sens li hija tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tissuġġetta l-promozzjoni definittiva għal pożizzjoni ta’ tmexxija tas-servizz pubbliku għall-kundizzjoni li l-kandidat magħżul iwettaq b’suċċess perijodu ta’ prova preliminari ta’ sentejn f’din il-pożizzjoni u li skont din il-kundizzjoni, f’sitwazzjoni fejn tali kandidat isib ruħu, fil-parti l-kbira ta’ dan il-perijodu ta’ prova, f’leave parentali, u jkun għadu dejjem qed juża dan il-leave, dan il-perijodu ta’ prova jintemm legalment fi tmiem dan il-perijodu ta’ sentejn, mingħajr ma estenzjoni tiegħu tkun possibbli, billi l-persuna kkonċernata hija, konsegwentement, integrata mill-ġdid, mar-ritorn tagħha mil-leave parentali, fil-funzjoni, ta’ livell inferjuri, kemm fil-grad statutorju kif ukoll fil-qasam ta’ remunerazzjoni, li hija kienet tokkupa qabel l-ammissjoni tagħha għal dan il-perijodu ta’ prova. F’każ ta’ risposta affermattiva għal din l-ewwel domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, permezz tal-ewwel parti tat-tielet domanda tagħha, jekk din il-klawżola 5(1) u (2) għandhiex tiġi interpretata fis-sens li tali leġiżlazzjoni nazzjonali tista’ madankollu tkun iġġustifikata mill-għan li għandu jintlaħaq mill-istess perijodu ta’ prova, li jikkonsisti li tkun tista’ ssir l-evalwazzjoni tal-kompetenza sabiex timtela l-pożizzjoni ta’ tmexxija permanenti u jeħtieġ, konsegwentement, li dan il-perijodu ta’ prova jinfirex fuq perijodu estiż.
Kunsiderazzjonijiet preliminari
28
Għandu l-ewwel nett jiġi ppreċiżat li, billi H. kienet assenti minħabba l-leave parentali tagħha matul il-parti kbira tal-perijodu ta’ prova meħtieġ għall-kisba tal-pożizzjoni ta’ tmexxija kkonċernata, u kienet għadha tinsab f’leave parentali fil-mument meta l-uffiċċju tal-amministrazzjoni tal-Land ta’ Berlin informaha li hija kienet ser tiġi integrata mill-ġdid fil-pożizzjoni preċedenti tagħha, huwa unikament fid-dawl tad-Direttiva 2010/18 u tal-ftehim qafas irrevedut li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandha tiġi eżaminata.
29
Hekk kif jirriżulta mill-ewwel paragrafu tal-preambolu tal-ftehim qafas irrevedut, dan il-ftehim qafas jikkostitwixxi impenn tal-imsieħba soċjali, irrappreżentati mill-organizzazzjonijiet interprofessjonali ġenerali, li jistabbilixxu, permezz ta’ rekwiżiti minimi dwar il-leave parentali, miżuri intiżi li jippermettu rikonċiljazzjoni tar-responsabbiltajiet professjonali u dawk tal-familja u li jippromwovu l-ugwaljanza tal-possibbiltajiet u ta’ trattament bejn l-irġiel u n-nisa.
30
Il-premessa 8 tad-Direttiva 2010/18 li timplementa l-imsemmi ftehim qafas irrevedut, tenfasizza, bl-istess mod, li l-għanijiet li għandhom jintlaħqu minn din id-direttiva jikkonsistu fit-titjib tar-rikonċiljazzjoni tal-ħajja tax-xogħol, dik privata u dik tal-familja għall-ġenituri li jaħdmu u l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa fir-rigward tal-opportunitajiet fis-suq tax-xogħol u t-trattament fuq ix-xogħol madwar l-Unjoni.
31
Għandu jitfakkar, barra minn hekk, li l-prinċipju ta’ ugwaljanza bejn nisa u rġiel, b’mod partikolari fil-qasam ta’ impjieg, ta’ xogħol u ta’ remunerazzjoni, minn naħa, u d-dritt għal leave parentali għall-finijiet li jiġu rrikonċiljati l-ħajja tal-familja u professjonali, min-naħa l-oħra, huma rispettivament stabbiliti fl-Artikoli 23 u 33(2) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), dispożizzjonijiet li jirreferi għalihom il-punt 3 tal-kunsiderazzjonijiet ġenerali tal-ftehim qafas irrevedut.
32
Fil-fatt, id-dritt għal-leave parentali ġie inkluż, fl-Artikolu 33(2) tal-Karta, fost id-drittijiet soċjali fundamentali miġbura mill-ġdid fi ħdan it-Titolu IV tagħha, taħt it-titolu “Solidarjetà”. Din id-dispożizzjoni tipprovdi li, sabiex wieħed jirrikonċilja l-ħajja tal-familja u l-ħajja professjonali, kull persuna għandha d-dritt, b’mod partikolari, għal leave parentali wara t-twelid jew l-adozzjoni ta’ tifel jew tifla.
33
Minbarra dan, l-għanijiet għalhekk li għandhom jintlaħqu mill-ftehim qafas irrevedut huma marbuta mat-titjib tal-kundizzjonijiet tal-ħajja u tax-xogħol u mal-eżistenza ta’ protezzjoni soċjali adegwata tal-ħaddiema, li, kif jirriżulta mill-Artikolu 151 TFUE, jidhru fl-iskala tal-għanijiet li għandhom jintlaħqu mill-politika soċjali tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, f’dak li jikkonċerna l-ftehim qafas tal-1995, is-sentenza tat-22 ta’ Ottubru 2009, Meerts, C‑116/08, EU:C:2009:645, punt 37).
34
Fl-aħħar nett, hemm lok li jitfakkar li l-ftehim qafas irrevedut, bħal fil-każ tal-ftehim qafas tal-1995, huwa intiż sabiex japplika wkoll għall-ħaddiema li għandhom, bħar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, l-istatus ta’ uffiċjal. Fil-fatt, il-klawżola 1(2) tal-ftehim qafas irrevedut hija intiża, ġeneralment, għall-“ħaddiema kollha […] li għandhom kuntratt ta’ mpjieg jew relazzjoni ta’ xogħol kif definit mil-liġi, ftehim kollettiv u/jew prattika fis-seħħ f’kull Stat Membru” u l-klawżola 2(1) ta’ dan l-istess ftehim qafas tirreferi għal “il-ħaddiema”, mingħajr ma tagħmel distinzjoni skont il-kwalità pubblika jew privata tal-persuna li timpjega li magħha huma marbuta, li għalhekk huma inklużi l-ħaddiema kollha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-16 ta’ Settembru 2010, Chatzi, C‑149/10, EU:C:2010:534, punti 28 sa 30).
Fuq il-klawżola 5 tal-ftehim qafas irrevedut
35
Għandu jiġi rrilevat, l-ewwel nett, li l-punti 1 sa 3 tal-klawżola 5 tal-ftehim qafas irrevedut huma fformulati f’termini kważi identiċi għal dawk tal-punti 5 sa 7 tal-klawżola 2 tal-ftehim qafas tal-1995, b’mod li l-interpretazzjoni pprovduta mill-Qorti tal-Ġustizzja f’dak li jikkonċerna dawn l-aħħar dispożizzjonijiet tapplika wkoll għal tal-ewwel (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-16 ta’ Ġunju 2016, Rodríguez Sánchez, C‑351/14, EU:C:2016:447, punt 47).
36
Huwa fil-perspettiva li tippermetti lill-ġenituri l-ġodda li jinterrompu l-attività professjonali tagħhom sabiex jiddedikaw ruħhom għar-responsabbiltajiet tal-familja tagħhom li l-ftehim qafas irrevedut jagħtihom l-assigurazzjoni, li tinsab fil-klawżola 5(1) ta’ dan il-ftehim qafas, li huma ser jirritornaw għall-istess impijeg tagħhom jew, f’każ ta’ impossibbiltà, impjieg ekwivalenti jew simili konsistenti mal-kuntratt tal-impjieg jew mar-relazzjoni tax-xogħol tagħhom, fi tmiem tal-leave parentali. Għalhekk din id-dispożizzjoni tiggarantixxi, fit-tmiem dan il-leave, ir-ritorn għall-istess impjieg bl-istess kundizzjonijiet li kienu jeżistu fil-mument meta ttieħed dan il-leave (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-13 ta’ Frar 2014, TSN u YTN, C‑512/11 u C‑513/11, EU:C:2014:73, punt 39 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
37
L-ewwel sentenza tal-klawżola 5(2) tal-ftehim qafas irrevedut, fl-istess perspettiva, għandha bħala għan li tevita t-telf jew it-tnaqqis tad-drittijiet li jirriżultaw mir-relazzjoni ta’ xogħol, miksuba jew fil-proċess li jinkisbu, li l-ħaddiem jista’ jirreferi għalihom meta jibda l-leave parentali tiegħu, u li tiggarantixxi li, fit-tmiem dan il-leave, huwa jerġa’ jsib ruħu, fir-rigward ta’ dawn id-drittijiet, fl-istess sitwazzjoni li kien fiha fid-data tal-bidu tal-leave (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-16 ta’ Lulju 2009, Gómez-Limón Sánchez-Camacho, C‑537/07, EU:C:2009:462, punt 39, u tat-22 ta’ Ottubru 2009, Meerts, C‑116/08, EU:C:2009:645, punt 39 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
38
Ċertament, din id-dispożizzjoni ma tirregolax id-drittijiet u l-obbligi li jirriżultaw mir-relazzjoni ta’ impjieg matul it-tul tal-leave parentali, li huma ddefiniti, skont il-klawżola 5(3) tal-ftehim qafas irrevedut, mill-Istati Membru u/jew mill-imsieħba soċjali. Madankollu, hekk kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, tali riferiment għal-leġiżlazzjoni nazzjonali u għall-ftehimiet kollettivi jsir bla ħsara għar-rekwiżiti minimi stabbiliti mill-ftehim qafas irrevedut u b’mod partikolari għal dawk ippreċiżati fil-klawżola 5(1) u (2) ta’ dan il-ftehim qafas (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-16 ta’ Lulju 2009, Gómez-Limón Sánchez-Camacho, C‑537/07, EU:C:2009:462, punt 46, u tat-22 ta’ Ottubru 2009, Meerts, C‑116/08, EU:C:2009:645, punt 45).
39
Fir-rigward tal-argument żviluppat mil-Land ta’ Berlin, għandu jiġi ppreċiżat, fl-ewwel lok, li, kuntrarjament għal dak sostnut minnu, id-dritt li jirritorna għall-impjieg okkupat u ż-żamma tad-drittijiet miskuba jew fil-proċess li jinkisbu hekk iggarantiti mill-klawżola 5(1) u (2) tal-ftehim qafas irrevedut għandhom jibbenefikaw lill-ħaddiem anki meta l-leave parentali meħud skont dispożizzjonijiet nazzjonali applikabbli jaqbeż il-perijodu minimu ta’ erba’ xhur imsemmi fil-klawżola 2(2) tal-ftehim qafas irrevedut.
40
Fil-fatt, minbarra ċ-ċirkustanza, irrilevata mill-Avukat Ġenerali fil-punt 20 tal-konklużjonijiet tiegħu, li din is-soluzzjoni hija diġà dedotta, b’mod impliċitu, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-20 ta’ Ġunju 2013, Riežniece, C‑7/12, EU:C:2013:410, punti 12, 17, 32, 50 u 51), l-argument kuntrarju, difiż mil-Land ta’ Berlin, ma jsib ebda bażi fit-test tal-ftehim qafas irrevedut, fejn il-klawżola 5 tirreferi, rispettivament fil-punti 1 u 2 tagħha, għad-dritt ta’ ritorn għall-istess impjieg “(f)l-aħħar tal-leave tal-ġenituri” u għad-dritt għaż-żamma kif inhuma tad-drittijiet miksuba jew fil-proċess li jinkisbu “sa meta jintemm il-leave tal-ġenituri”.
41
Minbarra dan, li l-ħaddiem ikkonċernat jiġi miċħud mill-garanzija li jirritorna għall-impijeg preċedentement okkupat u li jkompli jibbenefika minn tali drittijet miksuba jew fil-proċess li jinkisbu, meta l-leave parentali jaqbeż tul minimu ta’ erba’ xhur, ikollu bħala effett li jiddisswadi dan il-ħaddiem milli jieħu d-deċiżjoni li juża d-dritt tiegħu għal tali leave, li jwassal, b’dan il-mod, li l-effettività ta’ dan id-dritt u l-effett utli tad-Direttiva 2010/18 kif ukoll tal-ftehim qafas irrevedut jiġu ppreġudikati (sentenza tat-13 ta’ Frar 2014, TSN u YTN, C‑512/11 u C‑513/11, EU:C:2014:73, punt 51) u billi għalhekk jitfixkel l-għan ta’ rikonċiljazzjoni tar-responsabbiltajiet professjonali u tal-familja li għandhom jintlaħqu mill-ftehim qafas irrevedut (sentenza tas-27 ta’ Frar 2014, Lyreco Belgium, C‑588/12, EU:C:2014:99, punt 40).
42
Fit-tieni lok, l-argument tal-Land ta’ Berlin li, billi naqset milli effettivament tokkupa l-pożizzjoni ta’ membru tal-persunal bi prova inkwistjoni fil-kawża priċipali, H. ma tiħux mill-klawżola 5(1) u (2) tal-ftehim qafas irrevedut drittijiet li tirritorna lejn dan l-impjieg fit-tmiem tal-leave parentali tagħha u li tkompli tibbenefika mid-drittijiet miksuba jew fil-proċess li jinkisbu, b’mod partikolari marbuta ma’ din il-pożizzjoni, fid-data tal-bidu ta’ dan il-leave, ma jistax jiġi aċċettat.
43
Il-kunċetti ta’ “impijeg” u ta’ “drittijiet miksuba jew fil-proċess li jkunu miksuba” li jinsabu f’din il-klawżola 5(1) u (2) għandhom, fl-assenza ta’ riferiment speċifiku għad-dritt tal-Istati Membri sabiex jiġi stabbilit is-sens u l-portata tagħhom, normalment jiġu interpretati b’mod awtonomu u uniformi fl-Unjoni kollha, liema interpretazzjoni għandha titfittex billi jittieħed inkunsiderazzjoni l-kuntest ta’ dawn id-dispożizzjonijiet u tal-għan li għandu jintlaħaq mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Ottubru 2009, Meerts, C‑116/08, EU:C:2009:645, punt 41).
44
Issa, fir-rigward tal-għanijiet li għandhom jintlaħqu mill-ftehim qafas irrevedut u mid-Direttiva 2010/18, kif imfakkra fil-punti 29 u 30 ta’ din is-sentenza u għaċ-ċirkustanza li l-ewwel sentenza tal-klawżola 5(1) u (2) tal-ftehim qafas irrevedut, minn naħa, tesprimi prinċipju ta’ dritt soċjali tal-Unjoni li għandu importanza partikolari u, min-naħa l-oħra, tikkonkretizza d-dritt għal-leave parentali iggarantit, barra minn hekk, bħala dritt fundamentali fl-Artikolu 33(2) tal-Karta, din id-dispożizzjoni ma tistax tiġi interpretata b’mod restrittiv (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-22 ta’ Ottubru 2009, Meerts, C‑116/08, EU:C:2009:645, punt 42, u tas-27 ta’ Frar 2014, Lyreco Belgium, C‑588/12, EU:C:2014:99, punt 36).
45
Huwa wkoll suffiċjenti, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-klawżola 5(1) u (2) tal-ftehim qafas irrevedut, li, fid-data li fiha H. ħadet il-leave parentali tagħha, hija kienet, wara proċedura ta’ selezzjoni u ta’ promozzjoni tagħha, diġà ġiet assenjata bħala uffiċjal bi prova fil-pożizzjoni kkonċernata, u għalhekk tibbenefika wkoll mir-remunerazzjoni korrispondenti mal-klassi salarjali superjuri li din il-pożizzjoni taqa’ taħtha. Iċ-ċirkustanza li, fil-mument meta seħħet din l-assenjazzjoni, il-persuna kkonċernata kienet tinsab fil-leave tal-mard minħabba raġunijiet marbuta mat-tqala, tibqa’, min-naħa, mingħajr ebda effett fuq il-fatt li din il-pożizzjoni ġdida kienet, sa minn dan il-mument, saret tagħha, b’tali mod li hemm lok li jiġi kkunsidrat li, meta, sussegwentement, il-persuna kkonċernata ħadet il-leave parentali tagħha, hija kienet diġà tokkupa din il-pożizzjoni u kienet tibbenefika minn drittijiet miskuba jew fil-proċess li jinkisbu eventwalment marbuta magħha.
46
Li tiġi adottata l-interpretazzjoni speċifikata minn qabel mil-Land ta’ Berlin iwassal, minbarra dan, li l-ħaddiema kkonċernati jiġu dissważi milli jieħdu leave parentali u li jitfixklu l-għanijiet li għandhom jintlaħqu minn dan il-ftehim.
47
Fit-tielet lok, għandu l-ewwel nett jitqies il-punt jekk, sa fejn hija ma tipprevedi ebda estensjoni tal-perijodu ta’ prova meta l-uffiċjal bi prova li jokkupa pożizzjoni ta’ tmexxija jsib ruħu f’sitwazzjoni ta’ leave parentali, leġiżlazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali tikser il-klawżola 5(1) u (2) tal-ftehim qafas irrevedut.
48
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tad-drittijiet mogħtija lill-ħaddiem li jkun qed jieħu leave parentali fil-klawżola 5(1) tal-ftehim qafas irrevedut, jiġifieri li jirritorna, fi tmiem ta’ dan il-leave, għall-istess impjieg jew, jekk dan jirriżulta impossibbli, xogħol ekwivalenti jew simili, konsistenti mal-kuntratt tiegħu jew mar-relazzjoni ta’ xogħol tiegħu, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-Artikolu 97 tal-LBG, minn naħa, għandu bħala konsegwenza awtomatika li jeskludi li uffiċjal li jsib ruħu f’sitwazzjoni tar-rikorrenti fil-kawża prinċpali jista’, fit-tmiem tal-leave parentali tiegħu, jirritorna lejn il-pożizzjoni ta’ uffiċjal bi prova li kien jokkupa qabel ma ħa dan il-leave. Fil-fatt, il-persuna kkonċernata kienet sabet ruħha f’leave parentali matul it-tul awtorizzat tal-perijodu ta’ prova u ma kinitx, minħabba dan il-fatt, eżerċitat il-funzjonijiet marbuta ma’ din il-pożizzjoni u lanqas ma setgħet, għalhekk, tipproduċi l-prova tal-kompetenza tagħha sabiex tinħatar definittivament għal din il-pożizzjoni, huwa paċifiku li, mar-ritorn tagħha mil-leave, hija ma setgħetx tirritorna lejn dan l-impjieg.
49
Min-naħa l-oħra, din il-leġizlazzjoni nazzjonali, hekk kif jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinvju, għandha wkoll bħala konsegwenza awtomatika li teskludi li l-persuna kkonċernata tista’, fit-tmiem tal-leave parentali tagħha, tiġi offruta pożizzjoni ta’ uffiċjal bi prova ekwivalenti jew simili għal dik li hija kienet tokkupa qabel dan il-leave, peress li l-perijodu ta’ sentejn li matulu hija kienet awtorizzata twettaq perijodu ta’ prova sabiex turi l-kompetenza tagħha sabiex tokkupa pożizzjoni ta’ tmexxija kien għalhekk iddekorra u ma setax jiġi estiż.
50
Isegwi li l-klawżola 5(1) tal-ftehim qafas irrevedut ma tipprekludix leġiżlazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
51
Fir-rigward, it-tieni nett, tal-ewwel sentenza tal-klawżola 5(2) tal-ftehim qafas irrevedut, li tipprevedi ż-żamma kif inhuma tad-“drittijiet miksuba jew fil-proċess li jkunu miksuba”, għandu jitfakkar li dan il-kunċett ikopri d-drittijiet u l-vantaġġi kollha, fi flus jew in natura, li jirriżultaw direttament jew indirettament mir-relazzjoni ta’ xogħol, li l-ħaddiem jista’ jitlobhom fir-rigward tal-persuna li timpjega fid-data tal-bidu tal-leave parentali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Ottubru 2009, C‑116/08, EU:C:2009:645, punt 43).
52
Fost tali drittijiet u vantaġġi hemm dawk li jirriżultaw minn dispożizzjonijiet li jistabbilixxu l-kundizzjonijiet ta’ aċċes f’livell superjuri tal-ġerarkija professjonali, billi dawn, fil-fatt, jirriżultaw mir-relazzjoni ta’ xogħol (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-18 ta’ Novembru 2004, Sass, C‑284/02, EU:C:2004:722, punt 31). F’dan il-każ dan huwa d-dritt, irregolat fl-Artikolu 97 tal-LBG, għal uffiċjal li jikseb eventwali promozzjoni definittiva għal funzjoni ta’ tmexxija billi jwettaq, matul l-eżekuzzjoni tar-relazzjoni ta’ xogħol fid-dipartiment tal-Land ta’ Berlin u fit-tmiem ta’ proċedura ta’ selezzjoni preliminari, perijodu ta’ prova ta’ ċertu tul.
53
Issa, għandu jiġi kkonstatat, f’dan ir-rigward, li, bħala konsegwenza tal-fatt li H. ħadet leave parentali, l-Artikolu 97 tal-LBG, f’dan il-każ, kellu bħala effett li jċaħħad lill-persuna kkonċernata minn kull possibbiltà li turi l-kompetenza tagħha sabiex teżerċita l-funzjoni ta’ tmexxija li hija kienet taspira għaliha u li tkun, jekk kien ikun il-każ, definittivament promossa għal din il-funzjoni fit-tmiem tal-perijodu ta’ prova li għalih hija kienet intgħażlet qabel dan il-leave.
54
Isegwi li l-ewwel sentenza tal-klawżola 5(2) tal-ftehim qafas irrevedut tipprekludi wkoll leġiżlazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Billi hija ta’ natura li tiddisswadi ħaddiem li jinsab fis-sitwazzjoni ta’ H. milli jieħu d-deċiżjoni li juża d-dritt għal leave parentali tiegħu, din il-leġiżlazzjoni twassal, minbarra dan, għal ksur tal-effettività ta’ dan id-dritt kif iggarantit mill-ftehim qafas irrevedut.
55
Fir-rigward tal-argument invokat mill-qorti tar-rinviju, li d-dispożizzjoniijet tal-Artikolu 97(1) u tat-tieni sentenza tal-Artikolu 97(2) tal-LBG jistgħu jikkostitwixxu dispożizzjonijiet tal-“liġi nazzjonali” fis-sens tat-tieni sentenza tal-klawżola 5(2) tal-ftehim qafas irrevedut, li minnhom jistgħu legalment jirriżultaw, fit-tmiem tal-leave parentali, tibdil tad-drittijiet tal-ħaddiem bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandu l-ewwel nett jiġi rrilevat li differenzi jeżistu bejn il-verżjonijiet lingwistiċi differenti ta’ din id-dispożizzjoni. Fil-fatt, filwaqt li ċerti verżjonijiet lingwistiċi, bħal, b’mod partikolari, dik fil-lingwa Ġermaniża, jipprovdu li d-drittijiet miksuba jew fil-proċess li jinkisbu, inkluż it-tibdil li jirriżulta fost oħrajn mil-leġiżlazzjoni nazzjonali, japplikaw fit-tmiem tal-leave parentali, il-verżjoni fil-lingwa Franċiża tipprevedi, min-naħa tagħha, li huma applikabbli, fit-tmiem tal-leave parentali, id-drittijiet imsemmija fl-ewwel sentenza tal-klawżola 5(2) ta’ dan il-ftehim qafas, bħat-tibdil miġjub, fost oħrajn, “fil-liġi nazzjonali”.
56
F’dan ir-rigward, hemm lok li jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-każ ta’ diverġenza bejn il-verżjonijiet lingwistiċi ta’ test tal-Unjoni, id-dispożizzjoni inkwistjoni għandha tiġi interpretata skont l-istruttura ġenerali u l-iskop tal-leġiżlazzjoni li tagħmel parti minnha (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-4 ta’ Settembru 2014, Vnuk, C‑162/13, EU:C:2014:2146, punt 46, u tas-26 ta’ April 2017, Popescu, C‑632/15, EU:C:2017:303, punt 35).
57
F’dan il-każ, fid-dawl tal-għanijiet li għandhom jintlaħqu mill-ftehim qafas irrevedut, kif imfakkra fil-punti 29 u 30 ta’ din is-sentenza, kif ukoll fid-dawl tal-importanza tal-protezzjoni mogħtija lill-ħaddiema skont il-klawżola 5(1) u (2) tal-ftehim qafas irrevedut, enfasizzata fil-punt 44 ta’ din l-istess sentenza, it-tieni sentenza tal-klawżola 5(2) ta’ dan il-ftehim qafas irrevedut ma tistax tiġi interpretata b’mod li tippreġudika l-effett utli tal-protezzjoni mogħtija lill-ħaddiema skont l-ewwel sentenza tal-klawżola 5(2) ta’ dan il-ftehim qafas. Issa, dan ikun il-każ kieku kellu jiġi ammess, f’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li huwa possibbli li tiġi ġġustifikata, skont it-tieni sentenza tal-klawżola 5(2) tal-ftehim qafas irrevedut, l-estinzjoni ta’ dritt miksub jew fil-proċess li jinkiseb ta’ ħaddiem, minħabba l-fatt li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tipprevedi li tali dritt jintemm legalment fit-tmiem ta’ terminu li ma jistax jiġi estiż, li jkompli jiddekorri matul l-assenza tal-ħaddiem ikkonċernat dovuta għal-leave parentali tiegħu.
58
Fir-raba’ u fl-aħħar lok, għandha tiġi eżaminata l-mistoqsija tal-qorti tar-rinviju dwar il-kwistjoni jekk il-ksur għad-drittijiet iggarantiti fil-klawżola 5(1) u (2) tal-ftehim qafas irrevedut, li jirriżulta għalhekk mill-applikazzjoni tal-Artikolu 97 tal-LBG jistax, skont il-każ, ikun iġġustifikat mill-għan tal-perijodu ta’ prova inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li huwa intiż sabiex jippermetti evalwazzjoni tal-kompetenza sabiex tokkupa l-pożizzjoni ta’ tmexxija permanenti, kompetenza li tista’ tiġi stabbilita biss f’każ ta’ eżerċizzju effettiv tar-responsabbiltajiet relatati ma’ din il-pożizzjoni matul perijodu estiż.
59
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, bħal ma sostna l-Avukat Ġenerali fil-punt 30 tal-konklużjonijiet tiegħu, li l-ftehim qafas irrevedut ma jinkludi ebda dispożizzjoni li tawtorizza derogi għad-drittijiet hekk iggarantiti. Fi kwalunkwe każ, il-ksur magħmul lilhom, f’dan il-każ, ma jidher bl-ebda mod neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan hekk imfittex. Fil-fatt, għan bħal dak espost mill-qorti tar-rinvju jista’ jinżamm permezz ta’ ċerti arranġamenti intiżi sabiex jippermettu li, hekk kif tirrikjedi l-ewwel sentenza tal-klawżola 5(2) tal-ftehim qafas irrevedut, il-proċess ta’ promozzjoni professjonali fis-seħħ jinżamm bis-sħiħ u l-perijodu ta’ prova mwettaq, matul it-tul meħtieġ, fit-tmiem tal-leave parentali, kemm fil-pożizzjoni okkupata fil-mument meta ttieħed dan il-leave, kemm, f’każ li dan jirriżulta impossibbli, f’pożizzjoni ekwivalenti jew simili, hekk kif teħtieġ il-klawżola 5(1) tal-ftehim qafas irrevedut.
60
Lanqas ma jista’ jiġi aċċettat l-argument tal-Land ta’ Berlin li l-fatt, għall-persuna li timpjega, li jkollha tiggarantixxi r-ritorn tal-ħaddiem fl-impjieg preċedentement okkupat matul perijodu li jista’ jilħaq it-tul massimu tal-leave parentali awtorizzat, jiġifieri, fil-Ġermanja, tliet snin, billi tkun, skont il-każ, imġiegħla tħalli din il-pożizzjoni vakanti matul tali perijodu, huwa ta’ natura li jhedded il-funzjonament tajjeb tad-dipartimenti ta’ dan il-Land, jew, fis-settur privat, l-eżistenza stess tal-impriża.
61
Konformement mal-klawżola 3(1) tal-Fehim qafas irrevedut, huma l-Istati Membri li għandhom jistabbilixxu l-modalitajiet ta’ applikazzjoni tal-leave parentali u, b’mod partikolari, jiddeterminaw it-tul awtorizzat tiegħu, u dan fl-osservanza ta’ rekwiżiti minimi stabbiliti minn dan il-ftehim qafas. Issa, hekk kif jirriżulta mit-termini stess ta’ din il-klawżola 3(1), il-bżonnijiet tal-persuni li jimpjegaw, u b’mod partikolari dawk marbuta mal-funzjonament u mal-organizzazzjoni tal-impriżi, b’mod partikolari impriżi żgħar, jidhru, bħal fil-każ tal-bżonnijiet tal-ħaddiema, fost il-kriterji li fir-rigward tagħhom l-Istati Membru u/jew l-imsieħba soċjali, skont il-każ, huma msejħa sabiex jiddefinixxu l-kundizzjonijiet ta’ aċċess għal-leave parentali u l-modalitajiet ta’ applikazzjoni ta’ dan tal-aħħar.
62
Ma jistax għalhekk jiġi aċċettat li, ladarba stabbilit, skont din id-dispożizzjoni, it-tul awtorizzat tal-leave, il-ħaddiema li kienu għażlu leave parentali li jkopri l-perijodu hekk awtorizzat jistgħu, f’isem dawn l-isess bżonnijiet, isibu ruħhom imċaħda minn rekwiżiti minimi ggarantiti mill-ftehim qafas irrevedut, bħal, b’mod partikolari, dawk stabbiliti fil-kawżola 5(1) u (2) ta’ dan tal-aħħar.
63
Fir-rigward tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, l-ewwel domanda u l-ewwel parti tat-tielet domanda għandhom jiġu risposti li l-klawżola 5(1) u (2) tal-ftehim qafas irrevedut għandha tiġi interpretata fis-sens li hija tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tissuġġetta l-promozzjoni definittiva għal pożizzjoni ta’ tmexxija tas-servizz pubbliku għall-kundizzjoni li l-kandidat magħżul iwettaq b’suċċess perijodu ta’ prova preliminari ta’ sentejn f’din il-pożizzjoni u, skont din il-kundizzjoni, f’sitwazzjoni fejn tali kandidat isib ruħu, matul il-parti l-kbira ta’ dan il-perijodu ta’ prova, f’leave parentali, u jkun għadu dejjem jinsab fih, dan il-perijodu ta’ prova jintemm legalment fit-tmiem ta’ dan il-perijodu ta’ sentejn, mingħajr ma estensjoni tiegħu tkun possibbli, fejn il-persuna kkonċernata, konsegwentement, tiġi integrata mill-ġdid, mar-ritorn tagħha mil-leave parentali, fil-funzjoni, ta’ livell inferjuri kemm fil-grad statutorju kif ukoll fil-qasam ta’ remunerazzjoni, li hija kienet tokkupa qabel l-ammissjoni tagħha għal dan il-perijodu ta’ prova. Il-ksur hekk magħmul fir-rigward ta’ din il-klawżola ma jistax jiġi ġġustifikat mill-għan li għandu jintlaħaq mill-istess perijodu ta’ prova, li jikkonsisti li tkun tista’ ssir l-evalwazzjoni tal-kompetenza li tiġi okkupata l-pożizzjoni ta’ tmexxija permanenti.
Fuq it-tieni domanda u fuq it-tieni parti tat-tielet domanda
64
Fir-rigward tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda u għall-ewwel parti tat-tielet domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tieni domanda u għat-tieni parti tat-tielet domanda.
Fuq ir-raba’ u l-ħames domandi
65
Permezz tar-raba’ u tal-ħames domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi liema konsegwenzi li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni huma marbuta, f’ċirkustanzi bħal dawk tal-kawża prinċipali, mal-inkompatibbiltà ta’ leġiżlazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali mal-klawżola 5(1) u (2) tal-ftehim qafas irrevedut.
66
Preliminarjament, għandu jitfakkar li hija ġurisprudenza stabbilita li, meta japplikaw il-dritt intern, il-qrati nazzjonali huma marbuta li jinterpretawh, sa fejn huwa possibbli, fid-dawl tat-test u tal-iskop tad-direttiva inkwistjoni, sabiex jintlaħaq ir-riżultat previst minnha u, b’hekk, jikkonformaw ruħhom mat-tielet paragrafu tal-Artikolu 288 TFUE (ara b’mod partikolari, is-sentenza tal-24 ta’ Jannar 2012, Dominguez, C‑282/10, EU:C:2012:33, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata). Dan huwa wkoll il-każ fir-rigward ta’ ftehimiet li, bħall-ftehim qafas irrevedut, ġew implementati minn direttiva tal-Kunsill, li għalhekk jagħmlu parti integrali minnha (ara, b’analoġija, is-sentenza tas-16 ta’ Settembru 2010, Chatzi, C‑149/10, EU:C:2010:534, punti 43 u 44).
67
F’dan il-każ, madankollu l-qorti tar-rinviju tenfasizza espressament, fit-talba għal deċiżjoni preliminari tagħha, li tali interpretazzjoni konformi ma hijiex possibbli f’dak li jikkonċerna l-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
68
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jitfakkar ukoll li, hekk kif jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita, fil-każijiet kollha fejn dispożizzjonijiet ta’ direttiva jidhru bħala li huma, mill-perspettiva tal-kontenut tagħhom, inkondizzjonali u suffiċjentement preċiżi, l-individwi għandhom dritt jinvokawhom kontra l-Istat Membru, b’mod partikolari fil-kwalita ta’ dan bħala persuna li timpjega. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li din il-ġurisprudenza setgħet tiġi trasposta għall-ftehimiet li, bħall-ftehimiet qafas dwar il-leave parentali, inħolqu minn djalogu mwettaq bejn imsieba soċjali fil-livell tal-Unjoni u li ġew implementati, konformement mal-bażi legali rispettiv tagħhom, minn direttiva tal-Kunsill, li jagħmlu parti integrali minnha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ April 2010, Zentralbetriebsrat der Landeskrankenhäuser Tirols, C‑486/08, EU:C:2010:215, punti 22 u 23).
69
Issa, l-ewwel sentenza tal-klawżola 5(1) u (2) tal-ftehim qafas irrevedut tistabbilixxi, b’mod ġenerali u f’termi inekwivoċi, id-drittijiet tal-ħaddiem li jirritorna għall-istess impjieg, jew, f’każ li dan jirriżulta impossibbli, f’pożizzjoni ekwivalenti jew simili, u li jżomm id-drittijiet miksuba u dawk fil-proċess li jkunu miksuba fil-bidu tal-leave parentali tiegħu, fit-tmiem ta’ dan il-leave. Għalhekk, tali dispożizzjonijiet għandhom kontenut inkondizzjonali u suffiċjentement preċiż sabiex ikunu jistgħu jiġu invokati minn parti f’kawża u jiġu applikati mill-qorti (ara, b’analoġija, is-sentenza tas-16 ta’ Lulju 2009, Gómez-Limón Sánchez-Camacho, C‑537/07, EU:C:2009:462, punt 36).
70
Minn dan jirriżulta, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal‑Ġustizzja, li, fin-nuqqas li jkunu jistgħu jinterpretaw u japplikaw il-leġiżlazzjoni nazzjonali konformement mar‑rekwiżiti tad-dritt tal-Unjoni, il-qrati nazzjonali u l-korpi amministrattivi għandhom l-obbligu li japplikaw id-dritt tal-Unjoni b’mod sħiħ u li jipproteġu d-drittijiet li dan jagħti lill-individwi, billi ma japplikawx jekk ikun hemm bżonn kwalunkwe dispożizzjoni kunfliġġenti tad-dritt intern (sentenza tal-25 ta’ Novembru 2010, Fuß, C‑429/09, EU:C:2010:717, punt 40 u l-ġurisprudenza ċċitata).
71
Konsegwentement, hija l-qorti tar-rinviju li b’mod partikolari għandha tivverifika jekk, f’ċirkustanzi bħal dawk tal-kawża prinċipali, il-Land ta’ Berlin kienx, fil-kwalità tiegħu bħala persuna li timpjega, fil-verità fl-impossibbiltà li jiggarantixxi lil H. li hija tista’ tirritorna għall-istess impjieg fit-tmiem tal-leave parentali tagħha u, fl-affermattiv, li jiżgura ruħu li lilha jingħata, hekk kif teħtieġ il-klawżola 5(1) tal-ftehim qafas irrevedut, impjieg ekwivalenti jew simili u konsistenti mal-kuntratt tal-impjieg jew mar-relazzjoni tax-xogħol tagħha, sabiex matulu hija tkun tista’ twettaq perijodu ta’ prova f’kundizzjonijiet li barra minn hekk ikunu konformi mar-rekwiżiti li jirriżultaw mill-klawżola 5(2) ta’ dan il-ftehim qafas (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-20 ta’ Ġunju 2013, Riežniece, C‑7/12, EU:C:2013:410, punt 51).
72
F’dak li jikkonċerna ċ-ċirkustanza li l-pożizzjoni ta’ tmexxija li għaliha H. kienet ġiet assenjata inkwantu uffiċjal bi prova fit-18 ta’ Ottubru 2011 kienet, wara li hija ħadet il-leave parentali tagħha fit-30 ta’ Mejju 2012, mogħtija mill-ġdid, b’mod definittiv, lil uffiċjal ieħor, fi tmiem ta’ proċess ta’ selezzjoni mibdi matul it-tieni parti tas-sena 2012, hemm lok li jiġi rrilevat li l-Land ta’ Berlin ma spjegax quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja kif kien oġġettivament impossibbli għalih li jagħmel mezz li H. tkun tista’ tirritorna lejn il-pożizzjoni tagħha bħala uffiċjal bi prova fil-pożizzjoni ta’ tmexxija kkonċernata, fit-tmiem tal-leave tagħha. B’mod partikolari dan il-Land ma esponiex ir-raġunijiet oġġettivi li minħabba fihom kien impossibbli għalih kemm li jżomm din il-pożizzjoni provviżorjament vakanti kemm, jekk neċessarju, li jaħtar għaliha tranżitorjament uffiċjal ieħor, sar-ritorn ta’ H.
73
Għalkemm il-Qorti tal-Ġustizzja ċertament diġà rrikonoxxiet li, għall-finijiet ta’ ġestjoni razzjonali tal-istabbiliment tagħha, persuna li timpjega hija libera li torganizza mill-ġdid id-dipartimenti tagħha, hija madankollu ppreċiżat ukoll li dan iseħħ bil-kundizzjoni li hija tosserva d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni applikabbli (ara, b’analoġija, rigward il-ftehim qafas tal-1995, is-sentenza tal-20 ta’ Ġunju 2013, Riežniece, C‑7/12, EU:C:2013:410, punt 36).
74
F’dan il-kuntest, hija għalhekk il-persuna li timpjega li għandha l-oneru li tistabbilixxi quddiem il-qorti tar-rinviju li minħabba raġunijiet oġġettivi, kien impossibbli għaliha li tagħmel mezz li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali tkun tista’ tirritorna, fit-tmiem tal-leave parentali tagħha, lejn il-pożzzjoni ta’ tmexxija li hija kienet ġiet assenjata għaliha inkwantu uffiċjal bi prova qabel ma ħadet dan il-leave.
75
Jekk jiġi preżuppost li l-qorti tar-rinviju tikkonkludi li dan huwa impossibbli f’dan il-każ, xorta jibqa’ l-fatt, għalhekk, u fi kwalunwke każ, li l-impjieg li l-Land ta’ Berlin ta mill-ġdid lil H. fil-perspettiva tar-ritorn għax-xogħol tagħha fit-tmiem tal-leave parentali ma jistax jitqies bħala “ekwivalenti jew simili” għall-pożizzjoni ta’ tmexxija li l-persuna kkonċernata kienet tokkupa meta hija ħadet dan il-leave, fis-sens tal-klawżola 5(1) tal-ftehim qafas irrevedut, peress li huwa paċifiku li l-persuna kkonċernata kienet ġiet assenjata mill-ġdid fil-pożizzjoni li hija kienet tokkupa qabel il-promozzjoni tagħha għal din il-pożizzjoni ta’ tmexxija, jiġifieri pożizzjoni ta’ livell inferjuri kemm fil-grad statutorju kif ukoll fil-qasam ta’ remunerazzjoni.
76
L-osservanza ta’ din il-klawżola 5(1) kienet teħtieġ, fil-fatt, li l-Land ta’ Berlin jassenja lil H., fil-kwalità tagħha bħala uffiċjal bi prova, għal pożizzjoni ta’ tmexxija kkaratterizzata, tal-inqas, minn grad statutorju, livell ta’ remunerazzjoni u dmirijiet ta’ tmexxija li jikkorrispondu ma’ dawk relatati mal-pożizzjoni li għaliha hija kienet inizjalment ġiet magħżula.
77
Minbarra dan, il-qorti tar-rinviju ser ikollha tiżgura ruħha li t-twettiq tal-perijodu ta’ prova fil-pożizzjoni ta’ tmexxija inizjalment okkupata, jew, f’każ ta’ impossibbiltà oġġettivament stabbilita, f’pożizzjoni ekwivalenti jew simili, iseħħ, fir-rigward tat-tul ta’ dan il-perijodu ta’ prova, fl-osservanza tar-rekwiżiti li jirriżultaw mill-klawżola 5(2) tal-ftehim qafas irrevedut.
78
Tali osservanza timplika li, fit-tmiem tal-leave parentali tagħha, H. iżżomm il-possibbiltà li twettaq il-perijodu ta’ prova tagħha f’waħda jew oħra minn dawn il-pożizzjonijiet b’tali mod li hija tibbenefika minn perijodu ta’ prova effettiv ta’ tul totali identiku għal dak li hija kienet tibbenefika minnu kieku hija ma ħaditx leave parentali. Il-persuna kkonċernata għandha, fil-fatt, tkompli tibbenefika, fit-tmiem tal-leave parentali tagħha, mill-istess possibbiltajiet li turi l-kompetenza tagħha sabiex teżerċita l-funzjoni ta’ tmexxija okkupata, u, għaldaqstant, mill-istess perspettiva ta’ ħatra definittiva eventwali għal din il-funzjoni fit-tmiem ta’ dan il-perijodu ta’ prova.
79
Fl-aħħar nett, u fir-rigward tar-rekwiżit eventwali li jikkonsisti li l-għoti lir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, fil-kwalità tagħha bħala uffiċjal bi prova, ta’ pożizzjoni ta’ tmexxija simili jew ekwivalenti, jiġi suġġett għall-kundizzjoni li qabel isseħħ proċedura ta’ selezzjoni ġdida, għandu jiġi kkonstatat li dan ikun ta’ natura li jċaħħad mis-sustanza tiegħu d-dritt li jibbenefika minnu ħaddiem, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li jkun ħa leave parentali, li jiġi ttrasferit f’impjieg simili jew ekwivalenti, f’kundizzjonijiet previsti fil-klawżola 5(1) tal-ftehim qafas irrevedut, sabiex fih iwettaq perijodu ta’ prova f’kundizzjonijiet li jkunu, barra minn hekk, konformi mar-rekwiziti li jirriżultaw mit-tieni sentenza tal-klawżola 5(2) ta’ dan il-ftehim qafas (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-20 ta’ Ġunju 2013, Riežniece, C‑7/12, EU:C:2013:410, punt 54).
80
Fil-fatt, irrispettivament miċ-ċirkustanza li l-persuna kkonċernata diġà pparteċipat f’tali proċedura ta’ selezzjoni li wasslet għall-ħatra tagħha bħala uffiċjal bi prova u tal-assenjazzjoni tagħha fil-pożizzjoni ta’ tmexxija okkupata fil-mument meta hija ħadet il-leave parentali tagħha, tali proċedura ta’ selezzjoni għandha bħala konsegwenza li għaldaqstant iddewwem il-ħatra tal-persuna kkonċernata għal din il-pożizzjoni ġdida u, konsegwentement, il-possibbiltà għaliha li turi l-kapaċitajiet tagħha sabiex tiġi maħtura definittivament għal din il-pożizzjoni. Minbarra dan u iktar fondamentalment ukoll, din għandha bħala effett li tagħti tali ħatra natura imprevedibbli, peress li din tkun għalhekk tiddependi mir-riżultati ta’ din il-proċedura ta’ selezzjoni.
81
Rekwiżit bħal dak imsemmi fil-punt 79 ta’ din is-sentenza għalhekk ma jistax jiġi aċċettat u konsegwentement hija l-qorti tar-rinviju li għandha tħallih mhux applikat, konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 70 ta’ din is-sentenza.
82
Fir-rigward tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-raba’ u l-ħames domandi għandhom jiġu risposti li hija l-qorti tar-rinviju, skont il-bżonn billi tiċħad il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li għandha tivverifika, hekk kif teħtieġ il-klawżola 5(1) tal-ftehim qafas irrevedut, jekk, f’ċirkustanzi bħal dawk tal-kawża prinċipali, il-Land ikkonċernat kienx, fil-kwalità tiegħu bħala persuna li timpjega, fl-impossibbiltà oġġettiva li jippermetti lill-persuna kkonċernata li tirritorna għall-istess impjieg fit-tmiem tal-leave parentali tagħha u, fl-affermattiv, li jiżgura li lilha jingħata impjieg ekwivalenti jew simili u konsistenti mal-kuntratt tagħha jew mar-relazzjoni tax-xogħol tagħha mingħajr ma dan l-għoti ta’ pożizzjoni jista’ jkun suġġett li qabel isseħħ proċedura ta’ selezzjoni ġdida. Hija wkoll din il-qorti li għandha tiżgura li l-persuna kkonċernata tkun tista’, fit-tmiem ta’ dan il-leave parentali, twettaq, fl-impijeg li tirritorna lejh jew mill-ġdid mogħti lilha, perijodu ta’ prova f’kundizzjonijiet li jkunu konformi mar-rekwiziti li jirriżultaw mill-klawżola 5(2) tal-ftehim qafas irrevedut.
Fuq l-ispejjeż
83
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il‑Qorti tal-Ġustizzja (It‑Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Il-klawżola 5(1) u (2) tal-ftehim qafas irrevedut dwar il-leave parentali li jinsab fl-anness tad-Direttiva tal-Kunsill 2010/18/UE, tat-8 ta’ Marzu 2010, li timplimenta l-Ftehim Qafas rivedut dwar il-leave tal-ġenituri konkluż minn BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP u ETUC u li jħassar id-Direttiva 96/34, għandha tiġi interpretata fis-sens li hija tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tissuġġetta l-promozzjoni definittiva għal pożizzjoni ta’ tmexxija tas-servizz pubbliku għall-kundizzjoni li l-kandidat magħżul iwettaq b’suċċess perijodu ta’ prova preliminari ta’ sentejn f’din il-pożizzjoni u, skont din il-kundizzjoni, f’sitwazzjoni fejn tali kandidat isib ruħu, matul il-parti l-kbira ta’ dan il-perijodu ta’ prova, f’leave parentali, u jkun għadu dejjem jinsab fih, dan il-perijodu ta’ prova jintemm legalment fit-tmiem ta’ dan il-perijodu ta’ sentejn, mingħajr ma estensjoni tiegħu tkun possibbli, fejn il-persuna kkonċernata, konsegwentement, tiġi integrata mill-ġdid, mar-ritorn tagħha mil-leave parentali, fil-funzjoni, ta’ livell inferjuri kemm fil-grad statutorju kif ukoll fil-qasam ta’ remunerazzjoni, li hija kienet tokkupa qabel l-ammissjoni tagħha għal dan il-perijodu ta’ prova. Il-ksur hekk magħmul fir-rigward ta’ din il-klawżola ma jistax jiġi ġġustifikat mill-għan li għandu jintlaħaq mill-istess perijodu ta’ prova, li jikkonsisti li tkun tista’ ssir l-evalwazzjoni tal-kompetenza li tiġi okkupata l-pożizzjoni ta’ tmexxija permanenti.
2)
Hija l-qorti tar-rinviju, skont il-bżonn billi tiċħad il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li għandha tivverifika, hekk kif teħtieġ il-klawżola 5(1) tal-ftehim qafas irrevedut dwar il-leave parentali li jinsab fl-anness tad-Direttiva 2010/18, jekk, f’ċirkustanzi bħal dawk tal-kawża prinċipali, il-Land ikkonċernat kienx, fil-kwalità tiegħu bħala persuna li timpjega, fl-impossibbiltà oġġettiva li jippermetti lill-persuna kkonċernata li tirritorna għall-istess impjieg fit-tmiem tal-leave parentali tagħha u, fl-affermattiv, li jiżgura li lilha jingħata impjieg ekwivalenti jew simili u konsistenti mal-kuntratt tagħha jew mar-relazzjoni tax-xogħol tagħha mingħajr ma dan l-għoti ta’ pożizzjoni jista’ jkun suġġett li qabel isseħħ proċedura ta’ selezzjoni ġdida. Hija wkoll din il-qorti li għandha tiżgura li l-persuna kkonċernata tkun tista’, fit-tmiem ta’ dan il-leave parentali, twettaq, fl-impijeg li tirritorna lejh jew mill-ġdid mogħti lilha, perijodu ta’ prova f’kundizzjonijiet li jkunu konformi mar-rekwiziti li jirriżultaw mill-klawżola 5(2) ta’ dan il-ftehim qafas irrevedut.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.