Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)
21 ta’ Mejju 2026 (*)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Sigurtà soċjali – Regolament (KE) Nru 883/2004 – Koordinazzjoni tas-sistemi ta’ sigurtà soċjali – Pensjonijiet tal-irtirar – Artikolu 51(1) – Perjodi ta’ assigurazzjoni mwettqa f’attività speċifika bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha jew f’ħidma suġġetta għal skema speċjali – Kunċett ta’ ‘skema speċjali’ – Regoli għall-aggregazzjoni tal-perijodi ta’ assigurazzjoni – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tagħti trattament iktar favorevoli lill-ħaddiema li jaqgħu taħt ċerti kategoriji ta’ impjiegi – Artikoli 45 u 48 TFUE – Moviment liberu tal-ħaddiema”
Fil-Kawża C‑717/24,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa min-Najvyšší správny súd Slovenskej republiky (il-Qorti Amministrattiva Suprema tar-Repubblika Slovakka), permezz ta’ deċiżjoni tal‑15 ta’ Awwissu 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑21 ta’ Ottubru 2024, fil-proċedura
BD
vs
Sociálna poisťovňa, ústredie,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn F. Biltgen, President tal-Awla, I. Ziemele, A. Kumin, S. Gervasoni (Relatur) u M. Bošnjak, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: D. Spielmann,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għall-Gvern Taljan, minn S. Fiorentino, bħala aġent, assistit minn P. Garofoli, avvocato dello Stato,
–        għall-Gvern Pollakk, minn B. Majczyna u D. Lutostańska, bħala aġenti,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn B.‑R. Killmann u A. Tokár, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat‑18 ta’ Diċembru 2025,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 51(1) tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑29 ta’ April 2004 dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol 5, p. 72) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 883/2004”).
2        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn B. D. u s-Sociálna poisťovňa, ústredie (il-Fond ta’ Assigurazzjoni Soċjali, Awtorità Ċentrali, is-Slovakkja) dwar ir-rifjut minn dan tal-aħħar tat-talba ta’ B. D. intiża għall-għoti ta’ pensjoni tal-irtirar sa mill-età ta’ 55 sena abbażi tal-attività li huwa eżerċita bħala minatur taħt l-art.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Ir-Regolament Nru 1408/71
3        L-Artikolu 45(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71 dwar il-pubblikazzjoni [applikazzjoni] ta’ l-iskemi tas-sigurtà soċjali għall-persuni impjegati, għall-persuni li jaħdmu għal rashom u l-membri tal-familji tagħhom li jiċċaqilqu fi ħdan il-Komunità, fil-verżjoni tiegħu emendata u aġġornata bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 118/97 tat‑2 ta’ Diċembru 1996 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 3), (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1408/71”), kien jipprovdi:
“Fejn il-leġislazzjoni ta’ Stat Membru tikkondizzjona l-għoti ta’ ċerti benefiċċji fuq li l-perjodi ta’ assigurazzjoni kienu twettqu biss f’okkupazzjoni li hija suġġetta għal skema speċjali għall-persuni impjegati jew, fejn xieraq, f’impieg speċifiku, il-perjodi mwettqa taħt il-leġislazzjoni ta’ Stati Membri oħra tittieħed inkonsiderazzjoni għall-għoti ta’ dawn il-benefiċċji biss jekk imwettqa taħt skema korrispondenti jew, jekk dan mhux hekk, fl-istess okkupazzjoni jew, fejn xieraq, fl-istess impjieg. Jekk, wara li jittieħdu inkonsiderazzjoni l-perjodi hekk imwettqa, il-persuna kkonċernata ma tissodisfax il-kondizzjonijiet għar-riċeviment ta' dawn il-benefiċċji, dawn il-perjodi jittieħdu inkonsiderazzjoni għall-għoti tal-benefiċċji taħt l-iskema ġenerali jew, jekk dan ma jseħħx, taħt l-iskema applikabbli għall-ħaddiema manwali jew klerikali, kif ikun il-każ, suġġetti għall-kondizzjoni li l-persuna kienet affiljata f’waħda jew iktar minn dawn l-iskemi.”
Ir-Regolament Nru 883/2004
4        Il-premessi 1, 4 u 13 tar-Regolament Nru 883/2004 jipprovdu:
“(1)      Ir-regoli għall-kordinazzjoni tas-sistemi nazzjonali tas-sigurtà soċjali jaqgħu taħt il-qafas tal-moviment liberu ta' persuni u għandhom jikkontribwixxu għat-titjib tal-livell ta’ għajxien tagħhom u tal-kondizzjonijiet ta’ l-impjieg.
[...]
(4)      Huwa neċessarju li l-karatteristiċi speċjali ta’ leġislazzjoni nazzjonali dwar is-sigurtà soċjali jkunu rispettati u li tkun ippreparata biss sistema ta’ kordinazzjoni.
[...]
(13)      Ir-regoli ta’ kordinazzjoni għandhom jiggarantixxu li l-persuni li jiċċaqalqu fil-Komunità, dawk li jiddependu minnhom u s-superstiti tagħhom, iżommu d-drittijiet u l-vantaġġi miksuba u li qegħdin fil-proċess li jinkisbu.”
5        Skont l-Artikolu 5 ta’ dan ir-regolament, bit-titolu “Trattament ugwali ta’ benefiċċji, dħul, fatti u każijiet”:
“Sakemm dan ir-Regolament ma jgħidx mod ieħor, u fid-dawl tad-disposizzjonijiet speċjali ta' implimentazzjoni stabbiliti, għandu japplika dan li ġej:
(a)      meta, taħt il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru kompetenti, ir-riċeviment ta’ benefiċċji tas-sigurtà soċjali u ta’ dħul ieħor joħloq ċerti effetti legali, id-disposizzjonijiet rilevanti ta’ dik il-leġislazzjoni għandhom japplikaw ukoll għar-riċeviment ta’ benefiċċji ekwivalenti miksuba taħt il-leġislazzjoni ta’ Stat Membru ieħor u għal dħul miksub fi Stat Membru ieħor;
(b)      meta, taħt il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru kompetenti, jkunu attribwiti ċerti effetti legali meta jseħħu ċerti fatti jew każijiet, dak l-Istat Membru għandu jqis fatti u każijiet simili li jseħħu fi kwalunkwe Stat Membru bħallikieku seħħew fit-territorju tiegħu.”
6        L-Artikolu 6 tal-imsemmi regolament, bi-titolu “Għadd flimkien ta’ perjodi” huwa fformulat kif ġej:
“Sakemm dan ir-Regolament ma jgħidx mod ieħor, l-istituzzjoni kompetenti ta’ Stat Membru li l-leġislazzjoni tiegħu tagħmel:
– il-kisba, iż-żamma, id-dewmien jew l-irkupru tad-dritt għal benefiċċji,
[…]
kondizzjonali fuq l-ikkompletar ta’ perjodi ta’ assigurazzjoni, impjieg, impjieg għal rashom jew residenza, għandha, sa fejn ikun hemm bżonn, tqis perjodi ta’ assigurazzjoni, impjieg, impjieg għal rashom jew residenza magħmula taħt il-leġislazzjoni ta’ xi Stat Membru ieħor bħallikieku kienu perjodi magħmula taħt il-leġislazzjoni applikabbli.”
7        L-Artikolu 51 tal-istess regolament, bit-titolu “Disposizzjonijiet speċjali fuq l-għadd flimkien ta’ perjodi”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Meta l-leġislazzjoni ta’ Stat Membru tagħmel l-għoti ta’ ċerti benefiċċji kondizzjonali fuq il-perjodi ta’ assigurazzjoni magħmula biss f’attività speċifika bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha jew f’xi ħidma li hija suġġetta għal skema speċjali għal persuni impjegati jew għal persuni li jaħdmlu għal rashom, l-istituzzjoni kompetenti ta’ dak l-Istat Membru għandha tqis il-perjodi magħmula taħt il-leġislazzjoni ta’ Stati Membri oħra biss jekk dawn il-perjodi kienu magħmula taħt skema korrispondenti jew, jekk dan ma jkunx il-każ, fl-istess ħidma, jew fejn jixraq, fl-istess attività bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha.
Jekk, wara li kienu ikkunsidrati l-perjodi magħmulin b’dan il-mod, il-persuna konċernata ma tissodisfax il-kondizzjonijiet biex tirċievi il-benefiċċji ta’ skema speċjali, dawn il-perjodi għandhom jitqiesu għall-għanijiet ta’ l-għoti tal-benefiċċji ta’ l-iskema ġenerali jew, jekk dan ma jkunx il-każ, ta’ l-iskema applikabbli għal ħaddiema li jaħdmu b’idejhom jew għal ħaddiema klerikali, skond il-każ. Dan iżda bil-kondizzjoni li l-persuna konċernata kienet miktuba f'waħda jew l-oħra minn dawn l-iskemi.”
8        L-Artikolu 87 tar-Regolament Nru 883/2004, bit-titolu “Disposizzjonijiet transitorji”, jipprovdi, fil-paragrafu 2 tiegħu:
“Kull perjodu ta’ assigurazzjoni u, fejn jixraq, kull perjodu ta’ impjieg, impjieg għal rashom jew residenza magħmula taħt il-leġislazzjoni ta’ Stat Membru qabel il-jum ta’ l-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament fl-Istat Membru konċernat għandhom jitqiesu għad-determinazzjoni tad-drittijiet miksuba taħt dan ir-Regolament.”
Id-dritt Ċekoslovakk
9        L-Artikolu 1 taz-taż-zákon č. 100/1988 Zb. o sociálnom zabezpečení
(il-Liġi Nru 100/1988 dwar is-Sigurtà Soċjali), tas‑16 ta’ Ġunju 1988, bit-titolu “Prinċipji bażiċi”, kien jipprevedi, fil-verżjoni tiegħu applikabbli bejn l‑1 ta’ Ottubru 1988 u l‑31 ta’ Mejju 1992:
“[…]
2)      Id-dritt għas-sigurtà soċjali skont din il-liġi huwa ggarantit liċ-ċittadini kollha. Il-benefiċċji u s-servizzi tas-sigurtà soċjali għandhom ikunu żgurati mill-Istat.
[...]
4)      L-ammont tal-benefiċċji tal-irtirar għandu jiddependi essenzjalment fuq il-mertu tax-xogħol, jiġifieri t-tul tal-perijodu ta’ impjieg […] u l-kategorija ta’ impjieg.”
10      L-Artikolu 14 tal-Liġi Nru 100/1988, fil-verżjoni tiegħu applikabbli bejn l‑1 ta’ Ottubru 1988 u l‑31 ta’ Mejju 1992, kien jipprovdi:
“1)      Għall-finijiet tal-assigurazzjoni għall-pensjoni, l-impjiegi għandhom ikunu kklassifikati fi tliet kategoriji, skont it-tip ta’ xogħol imwettaq.
2)      Taħt il-kategorija I għandhom jaqgħu l-impjiegi li fil-kuntest tagħhom jitwettaq xogħol primarjament perikoluż b’mod kontinwu matul ix-xahar kalendarju u li fil-kuntest tagħhom il-ħaddiema jsofru problemi ta’ saħħa frekwenti u permanenti minħabba fatturi fiżiċi u kimiċi noċivi, jiġifieri
a)      l-impjiegi fis-settur tal-minjieri b’post tax-xogħol permanenti taħt l-art f’minjieri fil-fond,
b)      ix-xogħlijiet l-oħra fil-minjieri mwettqa taħt l-art f’minjieri fil-fond, [...]
[...]
4)      Taħt il-kategorija III għandhom jaqgħu l-impjiegi li ma humiex ikklassifikati fil-kategorija I jew II.”
11      L-Artikolu 21 tal-Liġi Nru 100/1988, fil-verżjoni tiegħu applikabbli bejn l‑1 ta’ Ottubru 1988 u l‑31 ta’ Mejju 1992, bit-titolu “Kundizzjonijiet li jagħtu dritt għall-pensjoni tal-irtirar”, kien jipprovdi fil-paragrafu 1 tiegħu:
“1) Ċittadin ikollu dritt għal pensjoni tal-irtirar jekk huwa kien impjegat għal mill-inqas [25] sena u jkun laħaq l-età ta’ mill-inqas
a)      55 sena, bil-kundizzjoni li jkun ħadem għal mill-inqas ħmistax il sena f’impjieg imsemmi fl-Artikolu 14(2)(a) […],
c)      55 sena, bil-kundizzjoni li jkun ħadem għal mill-inqas għoxrin sena f’impjieg imsemmi fl-Artikolu 14(2)(b) sa (h),
d)      58 sena, bil-kundizzjoni li jkun ħadem għal mill-inqas għoxrin sena f’impjieg imsemmi fl-Artikolu 14(2)(i) sa (l), jew
e)      60 sena.”
12      Il-Liġi Nru 100/1988 ġiet emendata biż-zákon č. 235/1992 Zb. o zrušení pracovných kategórií (il-Liġi Nru 235/1992 dwar it-Tneħħija tal-Kategoriji ta’ Impjieg), tat‑28 ta’ April 1992, li daħlet fis-seħħ fl‑1 ta’ Ġunju 1992.
13      L-Artikolu 14(1) tal-Liġi Nru 100/1988, fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mil-Liġi Nru 235/1992, kien jipprovdi:
“Għall-finijiet tal-assigurazzjoni għall-pensjoni, sal‑31 ta’ Diċembru 1992, l-impjiegi għandhom jiġu kklassifikati fi tliet kategoriji, skont it-tip ta’ xogħol imwettaq. L-impjiegi tal-kategoriji I u II għandhom jiġu inklużi fil-listi settorjali tal-impjiegi li jaqgħu taħt il-kategoriji I u II ppubblikati qabel l‑1 ta’ Ġunju 1992; il-kategorija III għandha tinkludi l-impjiegi li ma jaqgħux taħt il-kategorija I jew II.”
14      L-Artikolu 15 tal-Liġi Nru 100/1988, fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mil-Liġi Nru 235/1992, kien jipprevedi:
“L-impjiegi eżerċitati wara l‑31 ta’ Diċembru 1992 għandhom ikunu kkunsidrati, għall-finijiet tal-assigurazzjoni għall-pensjoni, bħala impjiegi li jaqgħu taħt il-kategorija III.”
15      Skont l-Artikolu 175 tal-Liġi Nru 100/1988, fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mil-Liġi Nru 235/1992:
“Id-drittijiet li jkunu jirriżultaw mill-klassifikazzjoni ta’ impjieg taħt il-kategoriji I u II jew ta’ servizz taħt il-kategoriji I u II għandhom jingħataw sal‑31 ta’ Diċembru 2016.”
Id‑dritt Slovakk
16      Il-Liġi Nru 100/1988 tħassret permezz taż- zákon č. 461/2003 Z. z. o sociálnom poistení (il-Liġi Nru 461/2003 dwar l-Assigurazzjoni Soċjali), tat‑30 ta’ Ottubru 2003, li, fil-verżjoni tagħha applikabbli għat-tilwima fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi Nru 461/2003”), tipprovdi, fl-Artikolu 1 tagħha, bit-titolu “Suġġett u kamp ta’ applikazzjoni tal-liġi”:
“1)       Din il-liġi tiddefinixxi l-assigurazzjoni soċjali [u] tirregola l-kamp ta’ applikazzjoni tagħha [...].
[...]
3)      Din il-liġi ma għandiex tapplika għall-membri tal-forzi tal-pulizija, tas-Servizz tal-Intelliġenza Slovakk, tal-Uffiċċju tas-Sigurtà Nazzjonali, tal-persunal penitenzjarju u tas-sigurtà tal-qrati, tal-korpi tat-tifi tan-nar u tas-salvataġġ, tas-servizz ta’ salvataġġ fil-muntanji, għall-membri armati tal-amministrazzjoni finanzjarja [...], għas-suldati professjonali tal-forzi armati, għall-forzi speċjali [...], li s-sigurtà soċjali tagħhom tkun irregolata minn leġiżlazzjoni speċjali [...]”.
17      L-Artikolu 65 tal-Liġi Nru 461/2003, bit-titolu “Kundizzjonijiet għall-eliġibbiltà għall-pensjoni tal-irtirar” huwa fformulat kif ġej:
“1)      Il-persuna assigurata tista’ titlob pensjoni tal-irtirar jekk hija tkun ikkontribwixxiet għall-irtirar tagħha għal perijodu ta’ mill-inqas  15‑il sena u tkun laħqet l-età tal-irtirar.
2)      L-età tal-irtirar tal-persuna assigurata għandha tiġi ddeterminata skont l-Anness 3a, bla ħsara għall-Artikolu 274 ta’ din il-liġi […]”.
18      Skont l-Artikolu 112 tal-Liġi Nru 461/2003, bit-titolu “Emendi tad-dritt għall-benefiċċji, tad-dritt għall-ħlas tal-benefiċċji u tal-ammont tal-benefiċċji”:
“1)       Il-benefiċċju għandu jingħata [...] mid-data li fiha huwa [...] dovut, [...] mhux iktar minn tliet snin qabel id-data li fiha jkun ġie mitlub [...], meta jkun jidher a posteriori li dan il-benefiċċju [...]
d)      ingħatat f’data sussegwenti għal dik li fiha kien dovut.”
19      L-Artikolu 274 ta’ din il-liġi jipprovdi:
“1)       Id-drittijiet li jkunu jirriżultaw mill-klassifikazzjoni tal-impjiegi taħt il-kategoriji I u II huma drittijiet kweżiti.
[...]”.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
20      Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali ħadem mill‑1 ta’ Lulju 1976 sal‑31 ta’ Awwissu 1995 bħala minatur f’minjiera taħt l-art li tinsab f’Karviná, fit-territorju ta’ dik li llum hija r-Repubblika Ċeka. Sussegwentement, huwa kellu diversi impjiegi oħra fir-Repubblika Ċeka u mbagħad fis-Slovakkja.
21      Skont il-leġiżlazzjoni tar-Repubblika Federattiva Ċekoslovakka, l-impjiegi kienu kklassifikati fi tliet kategoriji, skont il-livell ta’ riskju u ta’ perikolu tagħhom. F’din is-sistema, l-impjieg ta’ minatur kien jaqa’ taħt il-kategorija I, li kienet tagħti dritt għall-benefiċċju ta’ pensjoni tal-irtirar sa mill-età ta’ 55 sena, sakemm il-persuna kkonċernata tkun ħadmet għal 25 sena, li minnhom ħmistax-il sena kienu taħt l-art f’minjiera fil-fond.
22      Matul is-sena 1992, ir-Repubblika Federattiva Ċekoslovakka adottat leġiżlazzjoni ġdida li kienet tipprevedi t-tneħħija tal-kategoriji differenti ta’ impjiegi mill‑31 ta’ Diċembru 1992, fejn l-impjiegi kollha kienu intiżi li jaqgħu taħt ir-regoli applikabbli għall-kategorija III b’effett minn din id-data. Id-drittijiet li jirriżultaw mill-eżerċizzju ta’ impjieg li jaqa’ taħt il-kategoriji I jew II sal‑31 ta’ Diċembru 1992 kienu, min-naħa tagħhom, inżammu sal‑31 ta’ Diċembru 2016.
23      Fil‑31 ta’ Diċembru 1992, ir-Repubblika Federattiva Ċekoslovakka ma baqgħetx teżisti u żewġ Stati indipendenti ssuċċedewha. Fir-Repubblika Ċeka, il-kategoriji differenti ta’ impjiegi tneħħew f’din id-data. Għall-kuntrarju, fis-Slovakkja, din it-tneħħija ta’ kategoriji, ġiet posposta għall‑31 ta’ Diċembru 1999.
24      Fl‑2013, wara li kiseb mingħand l-awtoritajiet tas-sigurtà soċjali fir-Repubblika Ċeka l-benefiċċju ta’ pensjoni tal-irtirar skont il-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat Membru, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali, li dak iż-żmien kellu 55 sena, ressaq fis-Slovakkja talba intiża għal-likwidazzjoni tal-pensjoni tal-irtirar tiegħu. Madankollu, din it-talba ġiet miċħuda mill-konvenut fil-kawża prinċipali minħabba li huwa ma kienx laħaq l-età meħtieġa sabiex jibbenefika minn tali pensjoni.
25      Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali finalment ingħata d-dritt għall-benefiċċju ta’ pensjoni tal-irtirar mit‑2 ta’ Ottubru 2020, data li fiha huwa kien laħaq l-età ta’ 62 sena u 8 xhur. Il-konvenut fil-kawża prinċipali madankollu żamm il-pożizzjoni tiegħu li r-rikorrent fil-kawża prinċipali ma kienx intitolat għall-benefiċċju tal-pensjoni tal-irtirar disponibbli taħt kundizzjonijiet iktar favorevoli għall-persuni li jkunu eżerċitaw attività ta’ minatur taħt l-art matul perijodu ta’ ħmistax‑il sena. F’dan ir-rigward, huwa qies li, peress li r-rikorrent fil-kawża prinċipali kien eżerċita tali attività fit-territorju ta’ dik li llum hija r-Repubblika Ċeka, huwa kien intitolat għall-benefiċċju tal-pensjoni tal-irtirar b’effett mill-età ta’ 55 sena biss jekk huwa juri li eżerċita għal 15‑il sena impjieg li jaqa’ taħt il-kategorija I skont il-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat Membru. Issa, skont il-konvenut fil-kawża prinċipali, fil‑31 ta’ Diċembru 1992, data li fiha tneħħew il-kategoriji ta’ impjieg fir-Repubblika Ċeka, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali kien eżerċita l-attività ta’ minatur taħt l-art biss għal ftit iktar minn erbatax‑il sena.
26      F’dan ir-rigward inbdew proċeduri li fil-kuntest tagħhom ir-rikorrent fil-kawża prinċipali sostna li, sabiex jiġi stabbilit jekk il-kundizzjoni relatata mal-eżerċizzju ta’ attività matul perijodu ta’ 15‑il sena kinitx issodisfatta, il-konvenut fil-kawża prinċipali kien meħtieġ jieħu inkunsiderazzjoni, bħala perijodu ta’ attività f’impjieg li jaqa’ taħt il-kategorija I, il-perijodu ta’ bejn l‑1 ta’ Jannar 1993 u l‑31 ta’ Awwissu 1995, li matulu huwa kien kompla jeżerċita attività ta’ minatur taħt l-art fir-Repubblika Ċeka, u dan anki jekk il-kategoriji ta’ impjiegi kienu tneħħew f’dan l-Istat Membru b’effett mill‑31 ta’ Diċembru 1992.
27      Adita b’appell ippreżentat mir-rikorrent fil-kawża prinċipali, in-Najvyšší správny súd Slovenskej republiky (il-Qorti Amministrattiva Suprema tar-Repubblika Slovakka), li hija l-qorti tar-rinviju, tistaqsi dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 51(1) tar-Regolament Nru 883/2004, relatat mal-aggregazzjoni tal-perijodi għall-finijiet tal-kalkolu tal-pensjoni tal-irtirar fil-każ fejn l-Istat Membru kompetenti għall-għoti tal-benefiċċju tal-irtirar ikun stabbilixxa skema speċjali ta’ sigurtà soċjali jew meta dan l-Istat Membru, mingħajr ma jkun stabbilixxa tali skema speċjali, japplika regoli speċifiċi għal ċerti attivitajiet.
28      Dik il-qorti għandha dubji minħabba, b’mod partikolari, id-diverġenzi fil-formulazzjoni li jeżistu bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi ta’ din id-dispożizzjoni. Għaldaqstant, żewġ interpretazzjonijiet letterali ta’ din id-dispożizzjoni huma possibbli. Skont l-ewwel interpretazzjoni, li tirriżulta b’mod partikolari mill-verżjonijiet bil-lingwa Slovakka, Ingliża, Franċiża u dik Pollakka tal-imsemmija dispożizzjoni, din tapplika mhux biss fil-każ fejn il-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru kompetenti għall-għoti tal-benefiċċju tal-irtirar tistabbilixxi skema speċjali ta’ sigurtà soċjali, iżda wkoll, b’mod iktar wiesa’, fil-każ, li jikkorrispondi għall-istat tad-dritt fis-Slovakkja, fejn din il-leġiżlazzjoni torbot ċerti vantaġġi partikolari mal-eżerċizzju ta’ attività partikolari. It-tieni interpretazzjoni, li tikkorrispondi għall-verżjonijiet bil-lingwa Ċeka u dik Ġermaniża ta’ din id-dispożizzjoni, tikkonsisti, għall-kuntrarju, fil-kunsiderazzjoni li din tapplika biss meta skema speċjali distinta mill-iskema ġenerali tkun teżisti fl-Istat Membru kompetenti għall-għoti tal-benefiċċju tal-irtirar.
29      Hija tenfasizza, billi tirreferi għall-premessi 1 u 13 tar-Regolament Nru 883/2004, li kieku kellha tiġi adottata din it-tieni interpretazzjoni, minn dan ikun jista’ jirriżulta ostakolu għall-moviment liberu tal-ħaddiema, sa fejn id-drittijiet u l-vantaġġi miksuba minn dawn tal-aħħar, jew fil-proċess li jinkisbu, ma jkunux iggarantiti. Fil-fatt, ħaddiem li jeżerċita attività speċifika fi Stat Membru u li jibbenefika, skont il-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat, minn vantaġġi partikolari marbuta ma’ din l-attività fil-kuntest tal-iskema ġenerali, mingħajr madankollu ma jaqa’ taħt skema distinta, jista’ jiġi dissważ milli jeżerċita l-imsemmija attività fi Stat Membru ieħor peress li l-perijodi ta’ assigurazzjoni mwettqa fl-eżerċizzju ta’ tali attività ma jittiħdux inkunsiderazzjoni b’mod daqstant favorevoli f’dan l-Istat Membru l-ieħor.
30      Anki jekk jitqies li l-Artikolu 51(1) tar-Regolament Nru 883/2004 għandu jiġi interpretat fis-sens li japplika biss fil-preżenza ta’ skema speċjali ta’ sigurtà soċjali distinta mill-iskema ġenerali, dan ir-regolament ma jippermettix li jiġu ddeterminati, b’mod ċar, il-karatteristiċi li jippermettu li tiġi identifikata tali skema. Minn dan tirriżulta inċertezza dwar jekk regoli applikabbli fil-qasam tal-pensjonijiet tal-irtirar għal ċerti attivitajiet speċifiċi, bħal dawk previsti mil-leġiżlazzjoni Slovakka, jistgħux jiġu kklassifikati bħala “skema speċjali”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
31      F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tirrileva li, f’dan il-każ, il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni ma stabbilixxietx skema distinta applikabbli biss għall-minaturi taħt l-art iżda, għall-kuntrarju, stabbilixxiet skema ta’ sigurtà soċjali applikabbli għall-ħaddiema kollha. Madankollu, dik il-qorti tippreċiża li, indipendentement minn din l-iskema unika, l-impjiegi ta’ minaturi taħt l-art kif ukoll l-impjiegi l-oħra li jaqgħu taħt il-kategorija I jibbenefikaw minn tnaqqis fl-età tal-irtirar.
32      Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li n-Najvyšší súd Slovenskej republiky (il-Qorti Amministrattiva Suprema tar-Repubblika Slovakka) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiema u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“[1)]      L-Artikolu 51(1) tar-Regolament [Nru 883/2004] għandu jiġi interpretat fis-sens li japplika għal pensjoni ta’ xjuħija, li d-deċiżjoni fir-rigward tagħha kienet ġiet adottata mill-istituzzjoni kompetenti ta’ Stat Membru[...]
[…]bil-kundizzjoni biss li tiġi stabbilita ‘skema speċjali għal persuni impjegati jew għal persuni li jaħdmlu għal rashom’ skont il-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat Membru[?]
1a. u, jekk ikun il-każ, x’jikkaratterizza tali ‘skema speċjali’ (pereżempju, il-fatt li hija amministrata minn istituzzjoni separata, hija ffinanzjata separatament, jew hija maħsuba biss għal grupp partikolari ta’ persuni impjegati jew li jaħdmu għal rashom)[?],
jew
2)      fejn il-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat Membru ma tipprevedix tali ‘skema speċjali’, iżda sempliċement tippermetti grupp partikolari ta’ persuni li jkunu temmew perijodi ta’ assigurazzjoni biss fil-kuntest ta’ attività speċifika (pereżempju, minaturi li jaħdmu f’minjieri fondi) li jakkwista d-dritt, abbażi ta’ tali perijodi, għal pensjoni ta’ xjuħija taħt kundizzjonijiet iktar vantaġġużi minn persuni oħra li jwettqu attività differenti bħall-impjegati jew persuni li jaħdmu għal rashom?”
Fuq id-domandi preliminari
33      Permezz tad-domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 51(1) tar-Regolament Nru 883/2004 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-mekkaniżmu speċifiku ta’ aggregazzjoni tal-perijodi li huwa jipprevedi japplika kemm meta l-Istat Membru kompetenti għall-għoti tal-benefiċċju tal-irtirar ikun stabbilixxa skema speċjali ta’ sigurtà soċjali formalment distinta mill-iskema ġenerali, speċifika għal ċerti ħidmiet jew attivitajiet, kif ukoll meta dan l-Istat Membru, mingħajr ma jkun stabbilixxa tali skema speċjali, jirriżerva ċerti vantaġġi fil-kuntest tal-għoti ta’ tali benefiċċju għal kategorija speċifika ta’ persuni li jkunu wettqu perijodi ta’ assigurazzjoni fl-eżerċizzju ta’ ħidma jew ta’ attività speċifika. Fl-affermattiv, il-qorti tar-rinviju tistaqsi liema huma l-elementi li jippermettu li tiġi kkaratterizzata l-eżistenza ta’ tali skema speċjali, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
34      Preliminarjament, fir-rigward tal-applikabbiltà għat-tilwima fil-kawża prinċipali tar-Regolament Nru 883/2004, għandu jitfakkar li l-Artikolu 87(2) ta’ dan ir-regolament jipprovdi li, għall-finijiet tad-determinazzjoni tad-drittijiet għal benefiċċju, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni kull perijodu ta’ assigurazzjoni, ta’ impjieg, ta’ attività bħala persuna li taħdem għal rasha jew ta’ residenza mwettaq qabel id-data ta’ applikazzjoni tal-imsemmi regolament fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru. Konsegwentement, il-fatt li l-perijodi ta’ kontribuzzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali jippreċedu d-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 883/2004 kif ukoll l-adeżjoni mal-Unjoni Ewropea tal-Istati Membri kkonċernati, f’dan il-każ ir-Repubblika Slovakka u r-Repubblika Ċeka, ma jipprekludix l-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament għal sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenzi tat‑18 ta’ April 2022, Duchon, C‑290/00, EU:C:2002:234, punti 32 sa 34, kif ukoll tat‑22 ta’ Jannar 2015, Balazs, C‑401/13, EU:C:2015:26, punti 31 u 32).
35      Fir-rigward tar-risposta li għandha tingħata għad-domandi magħmula, għandu jiġi rrilevat li l-formulazzjoni tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 51(1) tar-Regolament Nru 883/2004 fil-verżjoni tiegħu bil-lingwa Franċiża, li tirreferi għal “la condition que les périodes d’assurance aient été accomplies uniquement dans une activité salariée ou non salariée spécifique ou dans une occupation soumise à un régime spécial” (“kondizzjonali fuq il-perjodi ta’ assigurazzjoni magħmula biss f’attività speċifika bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha jew f’xi ħidma li hija suġġetta għal skema speċjali”)
tagħti x’jinftiehem, minħabba l-użu tas-singular fl-espressjoni “soumise à un régime spécial” (“suġġetta għal skema speċjali”), li r-regola ta’ aggregazzjoni li huwa jistabbilixxi tapplika jew meta tkun involuta ħidma li taqa’, fl-Istat Membru kompetenti, taħt skema speċjali ta’ sigurtà soċjali, jew meta l-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat Membru tissuġġetta l-għoti ta’ ċerti benefiċċji għat-twettiq ta’ perijodi ta’ assigurazzjoni f’attività speċifika bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha, mingħajr ma din l-attività taqa’ neċessarjament taħt skema speċjali. Din il-formulazzjoni tikkorrispondi b’mod partikolari għall-verżjoni Slovakka, Ingliża, Taljana, Latvjana, Pollakka u dik Slovena ta’ din id-dispożizzjoni.
36      Għall-kuntrarju, il-formulazzjoni ta’ verżjonijiet lingwistiċi oħra tal-imsemmija dispożizzjoni, b’mod partikolari dawk fil-lingwa Spanjola (“sujetas a un régimen especial”), Ġermaniża (“für die ein Sondersystem [...] gilt”) u dik Griega (“για τα οποία ισχύει ειδικό σύστημα που εφαρμόζεται”), tidher li jindika, minħabba l-użu tal-plural, li l-applikazzjoni tal-istess dispożizzjoni tippreżupponi, fil-każijiet kollha, li l-attivitajiet u l-ħidmiet inkwistjoni jaqgħu, fl-Istat Membru kompetenti, taħt skema speċjali.
37      Skont ġurisprudenza stabbilita, il-formulazzjoni użata f’waħda mill-verżjonijiet lingwistiċi ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma tistax isservi bħala bażi unika għall-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni jew tingħata prijorità fil-konfront tal-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra. Tali approċċ ikun inkompatibbli mar-rekwiżit ta’ applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni. Fil-każ ta’ diverġenza bejn il-verżjonijiet lingwistiċi, id-dispożizzjoni inkwistjoni għandha tiġi interpretata skont l-istruttura ġenerali u l-iskop tal-leġiżlazzjoni li hija tifforma parti minnha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑27 ta’ Marzu 1990, Cricket St Thomas, C‑372/88, EU:C:1990:140, punti 18 u 19, kif ukoll tal‑20 ta’ Novembru 2025, Lolach, C‑327/24, EU:C:2025:901, punt 29).
38      Fid-dawl tad-diverġenzi li jeżistu bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 51(1) tar-Regolament Nru 883/2004, kif imsemmija fil-punti 35 u 36 ta’ din is-sentenza, hemm lok, għall-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, konformement mal-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, li ssir analiżi tal-kuntest u tal-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li minnha hija tagħmel parti (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑17 ta’ Novembru 1983, Merck, 292/82, EU:C:1983:335, punt 12, u tal‑25 ta’ Frar 2025, BSH Hausgeräte (C‑339/22, EU:C:2025:108, punt 27).
39      Fir-rigward tal-istruttura ġenerali tal-leġiżlazzjoni li taħtha taqa’ din id-dispożizzjoni, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 6 ta’ dan ir-regolament, li jagħmel parti mit-Titolu I tiegħu, bit-titolu “Disposizzjonijiet ġenerali”, jistabbilixxi regola ġenerali ta’ aggregazzjoni tal-perijodi. Skont din ir-regola u bla ħsara għal dispożizzjoni kuntrarja, l-istituzzjoni kompetenti ta’ Stat Membru li l-leġiżlazzjoni tiegħu tissuġġetta l-kisba ta’ drittijiet għal benefiċċji għat-twettiq ta’ perijodi ta’ assigurazzjoni, ta’ impjieg, ta’ attività bħala persuna li taħdem għal rasha jew ta’ residenza għandha tieħu inkunsiderazzjoni perijodi ekwivalenti mwettqa taħt il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru ieħor daqslikieku huma kienu twettqu taħt il-leġiżlazzjoni li hija tapplika.
40      Din ir-regola ġenerali ta’ aggregazzjoni tal-perijodi hija kkonkretizzata u kkompletata, fil-qasam tal-pensjonijiet tal-irtirar, fl-Artikolu 51 tar-Regolament Nru 883/2004, li l-paragrafu 1 tiegħu jiggarantixxi, b’mod iktar speċifiku, li l-persuni li jkunu eżerċitaw attività li tagħtihom dritt għal vantaġġi speċifiċi fil-qasam tal-pensjoni tal-irtirar ma jitilfux l-eliġibbiltà għal dawn il-vantaġġi għas-sempliċi raġuni li huma jkunu għamlu użu mil-libertà ta’ moviment tagħhom billi ttrasferew din l-attività lejn Stat Membru ieħor.
41      Din id-dispożizzjoni tikkorrispondi għall-Artikolu 45(2) tar-Regolament Nru 1408/71, li r-Regolament Nru 883/2004 ħassar u ssostitwixxa sabiex jimmodernizzah u jissemplifikah, filwaqt li żamm l-istess għan (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Marzu 2018, Klein Schiphorst (C‑551/16, EU:C:2018:200, punt 31).
42      Issa, l-Artikolu 45(2) tar-Regolament Nru 1408/71 ma kienx jissuġġetta l-mekkaniżmu ta’ aggregazzjoni tal-perijodi li huwa kien jipprevedi għall-eżistenza, fl-Istat Membru kompetenti, ta’ skema speċjali ta’ sigurtà soċjali formalment distinta mill-iskema ġenerali. Fil-fatt, din id-dispożizzjoni kienet tipprevedi li, meta l-għoti ta’ ċerti benefiċċji kien suġġett, mil-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat Membru, għall-kundizzjoni li l-perijodi ta’ assigurazzjoni jkunu twettqu f’okkupazzjoni suġġetta għal skema speċjali jew, jekk ikun il-każ, f’impjieg speċifiku, il-perjodi mwettqa taħt il-leġiżlazzjoni ta’ Stati Membri oħra kellhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, għall-għoti ta’ dawn il-benefiċċji, jekk huma kienu twettqu taħt skema korrispondenti jew, fin-nuqqas ta’ dan, fl-istess okkupazzjoni jew, jekk ikun il-każ, fl-istess impjieg.
43      Peress li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma kellux l-intenzjoni jadotta, bl-adozzjoni tal-Artikolu 51(1) tar-Regolament Nru 883/2004, metodu ta’ aggregazzjoni iktar restrittiv, hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 54 tal-konklużjonijiet tiegħu, għandu jitqies li din id-dispożizzjoni hija intiża li tapplika kull darba li jkunu previsti regoli ta’ likwidazzjoni ta’ pensjoni tal-irtirar speċifiċi għal ċerti ħidmiet jew għal ċerti attivitajiet fl-Istat Membru kompetenti għall-għoti tal-benefiċċju, inkluż fl-assenza ta’ skema speċjali ta’ sigurtà soċjali formalment distinta mill-iskema ġenerali.
44      Tali interpretazzjoni ma tistax tiġi kkontestata mill-fatt li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 51(1) ta’ dan ir-regolament jirreferi għas-sitwazzjoni li fiha, wara li jkunu ttieħdu inkunsiderazzjoni l-perijodi hekk imwettqa fi Stat Membru ieħor, il-persuna kkonċernata ma tissodisfax il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tibbenefika minn dan il-benefiċċju “ta’ skema speċjali”, peress li din id-dispożizzjoni tipprevedi wkoll li dawn il-perijodi jistgħu, fin-nuqqas ta’ dan, jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-għoti ta’ benefiċċji li jaqgħu taħt skemi oħra.
45      Fir-rigward, barra minn hekk, tal-għan imfittex mill-imsemmi regolament, għandu jitfakkar li dan huwa intiż, hekk kif jirriżulta mill-premessa 4 tiegħu, mhux li jistabbilixxi skema komuni ta’ sigurtà soċjali iżda biss li jiżgura l-koordinazzjoni tal-iskemi ta’ sigurtà soċjali tal-Istati Membri, filwaqt li jħalli lil dawn tal-aħħar il-kompetenza li jorganizzaw is-sistemi rispettivi tagħhom, bil-kundizzjoni li jeżerċitaw din il-kompetenza fl-osservanza tad-dritt tal-Unjoni, u b’mod partikolari tal-libertà rrikonoxxuta lil kull ċittadin tal-Unjoni li jiċċaqlaq u li jirrisjedi fit-territorju tal-Istati Membri (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenzi tal‑21 ta’ Frar 2013, Salgado Gonzalez, C‑282/11, EU:C:2013:86, punti 35 sa 37, u tas‑7 ta’ Diċembru 2017, Zaniewicz‑Dybeck, C‑189/16, EU:C:2017:946, punti 38 sa 40).
46      F’dan ir-rigward, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, għalkemm id-dritt tal-Unjoni ma jimponix li l-eżerċizzju, minn ħaddiem, tal-libertà ta’ moviment tiegħu jkun newtrali f’termini ta’ sigurtà soċjali, l-osservanza tal-Artikoli 45 u 48 TFUE timplika madankollu li l-ħaddiema ta’ Stati Membri oħra ma jkunux żvantaġġati meta mqabbla ma’ dawk li jeżerċitaw jew li jkunu eżerċitaw it-totalità tal-attività tagħhom fl-Istat Membru kkonċernat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ Marzu 2019, Vester, C‑134/18, EU:C:2019:212, punti 32 u 33).
47      F’din il-perspettiva, ftit jimporta jekk l-Istat Membru kompetenti għall-għoti tal-benefiċċju tal-irtirar stabbilixxiex skema speċjali ta’ sigurtà soċjali formalment distinta mill-iskema ġenerali, jew jekk huwa għażilx li jadotta numru ta’ regoli speċifiċi għal ċerti attivitajiet jew ħidmiet fi ħdan l-iskema ġenerali. Fil-fatt, tali differenzi jikkostitwixxu biss ir-riflessjoni
ta’ għażliet organizzattivi u ta’ finanzjament tas-sistemi ta’ sigurtà soċjali, li jistgħu jvarjaw b’mod kunsiderevoli minn Stat Membru għal ieħor.
48      Barra minn hekk, interpretazzjoni tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 51(1) tar-Regolament Nru 883/2004 fis-sens li din id-dispożizzjoni tapplika biss għall-ħidmiet u għall-attivitajiet li jaqgħu taħt skema speċjali ta’ sigurtà soċjali neċessarjament distinta mill-iskema ġenerali fl-Istat Membru kompetenti għall-għoti tal-benefiċċju tal-irtirar tkun tmur kontra l-għan ta’ moviment liberu tal-ħaddiema, peress li din tkun twassal sabiex tpoġġi fi żvantaġġ lill-ħaddiema li eżerċitaw il-libertà ta’ moviment tagħhom fl-eżerċizzju ta’ ħidma jew ta’ attività li tagħti dritt, f’dan l-Istat Membru, għal pensjoni tal-irtirar b’kundizzjonijiet iktar favorevoli minn dawk applikabbli għall-ħaddiema l-oħra, meta mqabbla ma’ dawk li eżerċitaw l-istess attività esklużivament f’dan l-aħħar Stat Membru.
49      Minn dan isegwi li l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 51(1) tar-Regolament Nru 883/2004 għandu jiġi interpretat fis-sens li japplika fil-każijiet kollha fejn il-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru kompetenti għall-għoti tal-benefiċċju tal-irtirar tipprevedi regoli fil-qasam tal-pensjonijiet tal-irtirar speċifiċi għal ċerti ħidmiet jew għal ċerti attivitajiet, inkluż meta dawn ir-regoli ma jikkostitwixxux jew ma jaqgħux taħt skema speċjali ta’ sigurtà soċjali formalment distinta mill-iskema ġenerali.
50      Għandu jiġi ppreċiżat ukoll li, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni Ewropea, it-twettiq ta’ perijodi ta’ kontribuzzjonijiet fi Stat Membru ieħor fil-kuntest tal-eżerċizzju ta’ ħidma jew ta’ attività speċifika ma jistax jittieħed inkunsiderazzjoni abbażi tal-Artikolu 5(b) ta’ dan ir-regolament, li jipprovdi li, meta, skont il-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru kompetenti, jiġu attribwiti effetti legali meta jseħħu ċerti fatti jew avvenimenti, dan l-Istat Membru għandu jieħu inkunsiderazzjoni fatti jew avvenimenti simili li jkunu seħħew fi kwalunkwe Stat Membru daqslikieku dawn ikunu seħħew fit-territorju tiegħu stess. Fil-fatt, mill-formulazzjoni tagħha jirriżulta li din id-dispożizzjoni tikkonċerna t-teħid inkunsiderazzjoni, fl-Istat Membru kompetenti, tal-okkorrenza ta’ fatti jew ta’ avvenimenti speċifiċi li jkunu seħħew fi Stat Membru ieħor, bħal twelid, mewt jew inċident, u ma tirregolax l-aggregazzjoni tal-perijodi ta’ kontribuzzjonijiet imwettqa fi Stat Membru ieħor.
51      F’dan il-każ, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li l-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar jekk il-perijodi mwettqa mir-rikorrent fil-kawża prinċipali bħala minatur taħt l-art fir-Repubblika Ċeka bejn l‑1 ta’ Jannar 1993 u l‑31 ta’ Awwissu 1995 għandhomx jittieħdu inkunsiderazzjoni fir-Repubblika Slovakka, skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 51(1) tar-Regolament Nru 883/2004, sabiex jiġi evalwat jekk il-kundizzjoni relatata mat-twettiq ta’ ħmistax‑il sena ta’ kontribuzzjonijiet bħala minatur taħt l-art, li jagħti dritt għall-benefiċċju ta’ ċerti vantaġġi fil-qasam tal-pensjonijiet tal-irtirar f’dan l-Istat Membru, hijiex issodisfatta. F’dan ir-rigward, fid-dawl tal-elementi li jinsabu fid-deċiżjoni tar-rinviju, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li l-leġiżlazzjoni Slovakka kienet tipprevedi, għall-perijodu kkonċernat, regoli fil-qasam tal-pensjonijiet tal-irtirar speċifiċi għall-attività ta’ minatur taħt l-artu, min-naħa l-oħra, li l-perijodi mwettqa mir-rikorrent fil-kawża prinċipali fir-Repubblika Ċeka kienu twettqu f’din l-attività, b’tali mod li jidher, bla ħsara għall-verifiki li għandha twettaq il-qorti tar-rinviju, li dawn il-perijodi għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni.
52      Fid-dawl tal-motivi kollha preċedenti, ir-risposta għad-domandi magħmula għandha tkun li l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 51(1) tar-Regolament Nru 883/2004 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-mekkaniżmu speċifiku ta’ aggregazzjoni tal-perijodi li huwa jipprevedi japplika kemm meta l-Istat Membru kompetenti għall-għoti tal-benefiċċju tal-irtirar ikun stabbilixxa skema speċjali ta’ sigurtà soċjali formalment distinta mill-iskema ġenerali, speċifika għal ċerti ħidmiet jew attivitajiet, kif ukoll meta dan l-Istat Membru, mingħajr ma jkun stabbilixxa tali skema speċjali, jirriżerva ċerti vantaġġi fil-kuntest tal-għoti ta’ tali benefiċċju għal kategorija speċifika ta’ persuni li jkunu wettqu perijodi ta’ assigurazzjoni fl-eżerċizzju ta’ ħidma jew ta’ attività speċifika.
Fuq l-ispejjeż
53      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 51(1) tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑29 ta’ April 2004 dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
il-mekkaniżmu speċifiku ta’ aggregazzjoni tal-perijodi li huwa jipprevedi japplika kemm meta l-Istat Membru kompetenti għall-għoti tal-benefiċċju tal-irtirar ikun stabbilixxa skema speċjali ta’ sigurtà soċjali formalment distinta mill-iskema ġenerali, speċifika għal ċerti ħidmiet jew attivitajiet, kif ukoll meta dan l-Istat Membru, mingħajr ma jkun stabbilixxa tali skema speċjali, jirriżerva ċerti vantaġġi fil-kuntest tal-għoti ta’ tali benefiċċju għal kategorija speċifika ta’ persuni li jkunu wettqu perijodi ta’ assigurazzjoni fl-eżerċizzju ta’ ħidma jew ta’ attività speċifika.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: is-Slovakk.