62024CJ0121
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Séú Dlísheomra)
11 Nollaig 2025 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Córas comhchoiteann cánach breisluacha (CBL) – Treoir 2006/112/CE – Airteagal 205 – Dliteanas comhpháirteach agus leithleach – Dócmhainneacht an phríomhfhéichiúnaí – Oibleagáid leanúnach CBL a íoc – Dliteanas comhpháirteach agus leithleach tríú páirtí tar éis an príomhfhéichiúnaí a bhaint den gclár tráchtála – Prionsabal na deimhneachta dlíthiúla – Prionsabal na comhréireachta)
I gCás C‑121/24,
IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ó Administrativen sad Veliko Tarnovo (an Chúirt Riaracháin, Veliko Tarnovo, an Bhulgáir), trí bhreith an 7 Feabhra 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 14 Feabhra 2024, sna himeachtaí
‘Vaniz’ EOOD
v
Direktor na Direktsia ‘Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika’ – Veliko Tarnovo,
tugann AN CHÚIRT (an Séú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas I. Ziemele, Uachtarán Dlísheomra, A. Kumin agus S. Gervasoni (Rapóirtéir), Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J. Kokott,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha a cuireadh isteach thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
‘Vaniz’ EOOD, ag H. Kostadinov, advokat,
–
Direktor na Direktsia ‘Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika’ – Veliko Tarnovo, ag B. M. Nikolov,
–
Rialtas na Bulgáire, ag S. Ruseva agus T. Tsingileva, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas na Spáinne, ag P. Pérez Zapico, i gcáil Gníomhaire,
–
an Coimisiún Eorpach, ag M. Herold agus M. Ilkova, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 4 Meán Fómhair 2025,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 205 de Threoir 2006/112/CE ón gComhairle an 28 Samhain 2006 maidir leis an gcomhchóras cánach breisluacha (IO 2006 L 347, lch. 1, ‘an Treoir maidir le CBL’), agus le léiriú ar phrionsabail na comhréireachta agus na deimhneachta dlíthiúla.
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir ‘Vaniz’ EOOD, cuideachta faoi dhliteanas teoranta faoi dhlí na Bulgáire, agus Direktor na Direktsia ‘Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika’ - Veliko Tarnovo (Stiúrthóir na Stiúrthóireachta um Achomharc agus um Chleachtas Cánach agus Slándála Sóisialta, Veliko Tarnovo, an Bhulgáir) (‘an riarachán cánach’) maidir le dliteanas comhpháirteach agus leithleach Vaniz as íocaíocht cháin bhreisluacha (CBL).
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
3
Luaitear an méid seo a leanas in aithris 44 den Treoir maidir le CBL:
‘Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann foráil a dhéanamh go mbeidh duine seachas an duine atá faoi dhliteanas i leith CBL a íoc freagracht i gcomhpháirt agus go leithleach an cháin a íoc.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4
Foráiltear le hAirteagal 193 den Treoir sin:
‘Beidh CBL iníoctha ag aon duine inchánach a dhéanann soláthar inchánach earraí nó seirbhísí, ach amháin i gcás ina bhfuil sé iníoctha ag duine eile sna cásanna dá dtagraítear in Airteagail 194 go 199b agus in Airteagal 202.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5
Foráiltear le hAirteagal 205 den Treoir sin:
‘Sna cásanna dá dtagraítear in Airteagail 193 go 200 agus in Airteagail 202, 203 agus 204, féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh go mbeidh duine seachas an duine atá faoi dhliteanas i leith CBL a íoc faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach i leith CBL a íoc.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6
Foráiltear le hAirteagal 207 den Treoir sin:
‘Glacfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh daoine a mheastar, i gcomhréir le hAirteagail 194 go 197 agus le hAirteagail 199 agus 204, a bheith faoi dhliteanas i leith CBL a íoc in ionad duine inchánach nach bhfuil bunaithe ina gcríocha faoi seach, na hoibleagáidí íocaíochta dá bhforáiltear sa roinn seo.
Glacfaidh na Ballstáit na bearta is gá freisin chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh na daoine a mheastar, i gcomhréir le hAirteagal 205, a bheith faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach i leith CBL a íoc.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Bulgáire
An DOPK
7
Faoi Airteagal 21(1) den Danachno osiguritelen protsesualen kodeks (Cód Nós Imeachta Cánach agus Árachais Shóisialta) (DV Uimh. 105 an 29 Nollaig 2005), sa leagan is infheidhme ón 1 Eanáir 2006 (‘DOPK’):
‘Sna cásanna dá dtagraítear in Airteagail 16, 18 agus 19, bunófar dliteanas tríú páirtithe le fógra measúnaithe cánach leasaitheach.’
8
Foráiltear le hAirteagal 112(1) den Chód sin:
‘Tionscnófar an nós imeachta coigeartaithe cánach trí chinneadh a eisiúint lena n‑ordaítear iniúchadh cánach.’
9
Foráiltear le hAirteagal 168 den Chód sin:
‘Baintear an fiachas poiblí:
[...]
6. tar éis dháileadh na gcistí ó réadú sócmhainní duine dhlítheanaigh a dearbhaíodh a bheith dócmhainneach, mura bhfuil daoine eile faoi dhliteanas i leith an fhiachais arna rialú ag an dlí poiblí;
7. i gcás duine dlítheanach a bhaint tar éis imeachtaí foirceanta, ach amháin má tá tríú páirtithe faoi dhliteanas i leith an fhiachais arna rialú ag an dlí poiblí;
[...]’
An ZDDS
10
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 177 den Zakon za danak varhu dobavenata stoynost (an Dlí maidir le Cáin Bhreisluacha) (DV Uimh. 63 an 4 Lúnasa 2006), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘ZDDS’):
‘(1)   Beidh duine cláraithe, faighteoir soláthair inchánach, faoi dhliteanas i leith cánach neamhíoctha atá dlite ó dhuine cláraithe eile i gcás inar fheidhmigh sé an ceart chun cáin ionchuir a asbhaint atá bainteach go díreach nó go hindíreach leis an gcáin atá dlite ach nár íocadh.
(2)   Tabhófar dliteannas faoi mhír 1 i gcás ina raibh a fhios ag an duine cláraithe, nó inar cheart go raibh a fhios aige, nach n‑íocfaí an cháin, agus gur chruthaigh an t‑údarás maoirseachta é sin i gcomhréir le hAirteagail 117 go 120 de [DOPK].
(3)   Meastar, chun críocha mhír 2, go mba cheart go raibh a fhios ag an duine má chomhlíontar an dá choinníoll seo a leanas go carnach:
1. nár íoc aon soláthróir réamhtheachtach an cháin a bhí dlite, de réir bhrí mhír 1, do thréimhse chánach áirithe i leith soláthar inchánach na n‑earraí nó na seirbhísí céanna, faoin bhfoirm chéanna, mhodhnaithe nó athraithe;
2. gur idirbheart incháinithe bréige é, go dtéann sé timpeall ar an dlí, nó go ndéantar é ar phraghas atá an‑difriúil ó phraghas an mhargaidh.
(4)   Níl an dliteannas faoi mhír 1 nasctha le buntáiste sonrach a fháil toisc nár íocadh an cháin atá dlite.
(5)   Sna himthosca dá bhforáiltear i míreanna 2 agus 3, beidh soláthróir réamhtheachtach an duine inchánach a bhfuil an cháin neamhíoctha faoi dhliteanas freisin.
(6)   Sna cásanna dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2, forfheidhmeofar dliteanas i gcoinne an duine inchánach arb é faighteoir díreach an tsoláthair é nár íocadh an cháin atá dlite ina leith, agus, i gcás ina dteipeann ar an aisghabháil, féadfar dliteanas a fhorfheidhmiú i gcoinne aon fhaighteoir iartheachtach sa slabhra soláthair.
(7)   Beidh feidhm mutatis mutandis ag mír 6 freisin maidir le soláthróirí réamhtheachtacha.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
11
I mí Iúil, mí Lúnasa agus mí Mheán Fómhair 2017, cheannaigh Vaniz, arb é a ghnó iompar earraí de bhóthar, leoraithe agus feithiclí iompair fruilithe ón soláthróir ‘Stars International’ EOOD, a d’eisigh 35 shonrasc le haghaidh na n‑idirbheart éagsúil sin. D’fheidhmigh Vaniz, mar fhaighteoir na soláthairtí atá i gceist sna príomhimeachtaí, a cheart CBL a asbhaint ina thuairisceáin CBL. Mar sin féin, níor íocadh an CBL a dhearbhaigh Stars International leis an Státchiste, mar a fuair na húdaráis chánach amach le linn an iniúchta cánach.
12
Thairis sin, an 19 Iúil 2019, tionscnaíodh imeachtaí dócmhainneachta i leith Stars International. Le breithiúnas an 4 Lúnasa 2020, cuireadh clabhsúr leis na himeachtaí sin agus ordaíodh go mbainfí Stars International den chlár tráchtála.
13
An 17 Eanáir 2022, thionscain na húdaráis chánach nós imeachta iniúchta cánach i leith Vaniz chun dliteanas CBL i gcomhpháirt agus go leithleach Vaniz a shuí arna dhearú ag Stars International i leith na 35 shonrasc dá dtagraítear thuas, ach nár íoc an chuideachta sin leis an Státchiste. Le linn an nós imeachta sin, bhí an t‑údarás cánach den tuairim go raibh a fhios ag Vaniz nó gur cheart go raibh a fhios aige nach n‑íocfaí CBL sin.
14
Ós rud é go raibh Vaniz faoi dhliteanas an CBL sin a íoc i gcomhpháirt agus go leithleach, d’eisigh an t‑údarás cánach fógra coigeartaithe cánach i leith Vaniz de mhéid 217277,82 leva na Bulgáire (BGN) (thart ar EUR 111092), mar aon le hús mainneachtana de mhéid BGN 114 365.21 (thart ar EUR 58474).
15
Chuir Vaniz i gcoinne an fhógra cánach sin os comhair Administrativen sad Veliko Tarnovo (an Chúirt Riaracháin, Veliko Tarnovo, an Bhulgáir), arb í an chúirt a rinne an tarchur í. Áitíonn sé gur baineadh Stars International, príomhfhéichiúnaí an fhéich CBL atá i gceist sna príomhimeachtaí, den chlár tráchtála agus gur scoir sé de bheith ann mar dhuine dlítheanach ón 4 Lúnasa 2020, is é sin le rá, sular tionscnaíodh, an 17 Eanáir 2022, an nós imeachta chun dliteanas comhpháirteach agus leithleach a bhunú i leith íocaíocht an fhéich sin, agus, tar éis duine dlítheanach a dhíscaoileadh, go mbaintear oibleagáidí an duine dhlítheanaigh sin, agus mar thoradh air sin nach féidir imeachtaí lena bhféachtar le dliteanas comhpháirteach agus leithleach tríú páirtí i leith na n‑oibleagáidí sin a thionscnamh a thuilleadh.
16
Mar mhalairt air sin, measann na húdaráis chánach, faoin reachtaíocht náisiúnta, nach mbaintear an fiach CBL ar bhás nó ar dhíscaoileadh an fhéichiúnaí i gcás ina bhfuil tríú páirtithe faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach i leith an fhéich sin.
17
Meabhraíonn an chúirt a rinne an tarchur gur chinn an Chúirt, ina breithiúnas an 20 Bealtaine 2021, ALTI (C‑4/20, EU:C:2021:397), go bhféadfaidh na Ballstáit, faoin dliteanas comhpháirteach agus leithleach dá bhforáiltear in Airteagal 205 den Treoir maidir le CBL, na gnéithe go léir a bhaineann leis an gcáin sin a fhorchur ar an duine atá faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach nach n‑íocann an duine atá faoi dhliteanas an cháin sin, i gcás ina suitear, agus a cheart féin á fheidhmiú aige chun í a asbhaint, go raibh a fhios ag an duine sin nó gur cheart go raibh a fhios aige nach n‑íocfadh an duine sin an cháin sin.
18
Measann an chúirt sin, áfach, gur gá teorainneacha ama dliteanais chomhpháirtigh agus leithligh a chinneadh agus, go háirithe, a shonrú a mhéid is féidir dliteanas den sórt sin a shuíomh. De réir na cúirte sin, is gá a chur san áireamh, sa chás seo, nach fiach cánach atá dlite don duine inchánach é an méid atá i gceist, ach dliteanas i leith fiacha duine eile agus go bhfaigheann an duine óna n‑éilítear íocaíocht na bhfiach sin amach nach mór dó dliteanas den sórt sin a ghlacadh tráth nach ann don duine atá faoi dhliteanas i leith CBL a íoc a thuilleadh sa dlí. Is é sin an fáth go bhfiafraíonn an chúirt sin an gcomhlíonann cur i bhfeidhm dhliteanas comhpháirteach agus leithleach Vaniz ag na húdaráis chánach forálacha Airteagal 205 den Treoir maidir le CBL, arna léamh i bhfianaise phrionsabail dhlí an Aontais.
19
Sna himthosca sin, chinn an Administrativen sad Veliko Tarnovo (Cúirt Riaracháin Veliko Tarnovo) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)
An gceadaítear le forálacha aithris 44 agus Airteagal 205 den Treoir [CBL] agus, dá réir sin, le prionsabail na trédhearcachta agus na comhréireachta dliteanais, tionscnamh imeachtaí lena bhféachtar le stádas dliteanas CBL i gcomhpháirt agus go leithleach a shuí mar aon le méid an dliteanais chomhpháirtigh agus leithligh tar éis don phríomhfhéichiúnaí scor de bheith ann mar eintiteas dlíthiúil?
(2)
An gcoisctear leo, tar éis an féichiúnaí a bhaint [den chlár tráchtála] gan comharba i dteideal na gceart agus na n‑oibleagáidí, éileamh cláraithe a bheith ann i gcoinne an duine sin, a bhfuil tríú páirtí faoi dhliteanas ina leith ina dhiaidh sin?
(3)
An bhfreagraíonn cleachtas riaracháin na n‑údarás cánach náisiúnta ar a dtugtar tuairisc ar an gcaoi sin do chur chun feidhme phrionsabal na deimhneachta dlíthiúla?’
Na ceisteanna le haghaidh réamhrialú
Inghlacthacht
20
De réir an údaráis chánach, níl na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú do-ghlactha.
21
Ar an gcéad dul síos, áitíonn sé, murab ionann agus an méid a luann an chúirt a rinne an tarchur sa chéad cheist, gur tionscnaíodh an nós imeachta iniúchta cánach chun dliteanas comhpháirteach agus leithleach Vaniz a shuí faoi Airteagal 177 de ZDDS d’fhiacha CBL Stars International cheana féin ar dháta dhíscaoilte na cuideachta sin. Dá bhrí sin, ní chomhfhreagraíonn an chéad cheist do staid fhíorasach na príomhimeachtaí agus, dá bhrí sin, is ceist hipitéiseach amháin í.
22
Ar an dara dul síos, níl aon rialacha ábhartha de dhlí an Aontais ann lena bhféadfaí an dara ceist a fhreagairt.
23
I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, go mbunaítear le hAirteagal 267 CFAE nós imeachta le haghaidh comhar díreach idir an Chúirt Bhreithiúnais agus cúirteanna agus binsí na mBallstát. Sna himeachtaí sin, atá bunaithe ar dheighilt shoiléir feidhmeanna idir na cúirteanna náisiúnta agus an Chúirt Bhreithiúnais, tagann aon mheasúnú ar fhíorais an cháis faoi dhlínse na cúirte náisiúnta, ar fúithi atá sé a chinneadh, i bhfianaise imthosca sonracha an cháis, an gá atá le réamhrialú chun go mbeidh sí in ann breithiúnas a thabhairt agus ábharthacht na gceisteanna a chuireann sí faoi bhráid na Cúirte araon, cé nach bhfuil sé de chumhacht ag an gCúirt ach rialú a thabhairt ar léiriú nó ar bhailíocht fhoráil an Aontais ar bhonn na bhfíoras a chuireann an chúirt náisiúnta faoina bráid (féach, chuige sin, breithiúnais an 16 Márta 1978, Oehlschläger, 104/77, EU:C:1978:69 mír 4, agus an 4 Deireadh Fómhair 2024, Schrems (Sonraí a chur in iúl don phobal i gcoitinne), C‑446/21, EU:C:2024:834, mír 42 agus an cásdlí dá dtagraítear).
24
Dá bhrí sin, is é an freagra ar an gcéad cheist nach mór na fíorais ar a bhfuil sí bunaithe a chur san áireamh, mar atá leagtha amach ag an gcúirt a rinne an tarchur, ar faoin gcúirt sin atá sé a gcruinneas a dheimhniú.
25
Thairis sin, baineann an measúnú dá dtagraítear i mír 22 den bhreithiúnas seo le substaint na gceisteanna a tharchuirtear agus ní foras do-ghlacthachta é.
26
Dá bhrí sin, ní mór diúltú do na saincheisteanna do-ghlacthachta a d’ardaigh an t‑údarás cánach.
Substaint an cháis
27
Lena ceisteanna, ar cheart iad a scrúdú le chéile, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 205 den Treoir maidir le CBL, arna léamh i bhfianaise phrionsabail na comhréireachta agus na deimhneachta dlíthiúla, a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhféadfar dliteanas an duine atá faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach i leith CBL a íoc, de réir bhrí an Airteagail sin, a lorg tar éis scor an duine atá faoi dhliteanas an cháin sin a íoc de bheith ann mar dhuine dlítheanach, i gcás ina suitear, agus a cheart féin á fheidhmiú aige chun í a asbhaint, go raibh a fhios ag an duine sin nó gur cheart go raibh a fhios aige nach n‑íocfadh an duine sin an cháin.
28
Mar réamhphointe, ba cheart a thabhairt faoi deara go gceadaítear le hAirteagal 205 den Treoir maidir le CBL do na Ballstáit bearta a ghlacadh, d’fhonn CBL a bhailiú go héifeachtach, ar dá mbun a chuirtear duine seachas an duine atá faoi dhliteanas an cháin sin a íoc de ghnáth faoi Airteagail 193 go 200 agus 202 go 204 den Treoir sin faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach maidir leis an gcáin sin a íoc (breithiúnas an 20 Bealtaine 2021, ALTI, C‑4/20, EU:C:2021:397, mír 29).
29
Ní shonraítear in Airteagal 205 den Treoir maidir le CBL, áfach, na daoine a fhéadfaidh na Ballstáit a ainmniú mar fhéichiúnaithe comhpháirteacha agus leithleacha ná na cásanna inar féidir ainmniú den sórt sin a dhéanamh, is faoi na Ballstáit atá sé na coinníollacha agus na socruithe a chinneadh faoina dtabhófar an dliteanas comhpháirteach agus leithleach dá bhforáiltear san Airteagal sin (breithiúnas an 20 Bealtaine 2021, ALTI, C‑4/20, EU:C:2021:397, mír 31).
30
Ní mór do na Ballstáit, i bhfeidhmiú a gcumhachtaí, cloí le prionsabail ghinearálta an dlí ar cuid de dhlíchóras an Aontais iad, lena n‑áirítear, inter alia, prionsabail na deimhneachta dlíthiúla agus na comhréireachta (breithiúnas an 20 Bealtaine 2021, ALTI, C‑4/20, EU:C:2021:397, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear).
31
Sa bhreithiúnas sin, chinn an Chúirt nach gcuirtear cosc le hAirteagal 205 den Treoir maidir le CBL, arna léamh i bhfianaise phrionsabal na comhréireachta, ar reachtaíocht náisiúnta ar dá réir nach mór don duine atá faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach, de réir bhrí an Airteagail sin, de bhreis ar an CBL nár íoc an duine atá faoi dhliteanas an cháin sin, an t‑ús mainneachtana ar an méid sin a íoc, atá dlite ón duine atá faoi dhliteanas an cháin sin a íoc, i gcás ina suitear, agus a cheart féin á fheidhmiú aige chun í a asbhaint, go raibh a fhios aige nó gur cheart go raibh a fhios aige nach n‑íocfadh an duine atá faoi dhliteanas an cháin sin (breithiúnas an 20 Bealtaine 2021, ALTI, C‑4/20, EU:C:2021:397, mír 45 agus an chuid oibríochtúil). Sa bhreithiúnas sin, chinn an Chúirt gur chosúil go raibh reachtaíocht den sórt sin i gcomhréir le prionsabal na deimhneachta dlíthiúla (breithiúnas an 20 Bealtaine 2021, ALTI, C‑4/20, EU:C:2021:397, mír 43).
32
Chun a chinneadh, ar an gcéad dul síos, an gcuirtear cosc le hAirteagal 205 den Treoir maidir le CBL ar reachtaíocht náisiúnta amhail an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí, is gá foclaíocht, comhthéacs agus cuspóirí na reachtaíochta ar cuid di í a chur san áireamh (féach, de réir analaí, breithiúnas an 25 Aibreán 2024, Finanzamt X (Baint agus diúscairt earra saor ó tháille), C‑207/23, EU:C:2024:352, mír 31 agus an cásdlí dá dtagraítear).
33
Is léir ó fhoclaíocht Airteagal 205 den Treoir maidir le CBL go mbunaítear leis oibleagáid chomhpháirteach agus leithleach ar dhuine seachas an duine atá faoi dhliteanas i leith CBL a íoc. Leanann sé ó chineál an dliteanais chomhpháirtigh agus leithligh go bhfuil gach féichiúnaí faoi dhliteanas i leith mhéid iomlán an fhéich agus go bhfuil sé de shaoirse ag an gcreidiúnaí, i bprionsabal, íocaíocht an fhéich sin a éileamh ó cheann amháin nó ó roinnt féichiúnaithe ar a rogha (breithiúnas an 22 Samhain 2017, Aebtri, C‑224/16, EU:C:2017:880, mír 80 agus an cásdlí dá dtagraítear). Leanann sé nach mbaintear an oibleagáid atá ar an bhfheiciúnaí atá faoi dhliteanas comhpháirteach agus leithleach le himeacht duine de na féichiúnaithe atá faoi dhliteanas comhpháirteach agus leithleach.
34
Dá bhrí sin, ní dhéanann imeacht an duine atá faoi dhliteanas i leith CBL a íoc mar dhuine dlítheanach difear, ann féin, don fhéidearthacht atá ag an údarás cánach, arb é creidiúnaí an dliteanais chomhpháirtigh agus leithligh é, dliteanas an tríú páirtí atá faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach an fiach CBL a íoc a lorg.
35
Deimhnítear an léiriú sin le comhthéacs Airteagal 205 den Treoir maidir le CBL agus leis an gcuspóir a shaothraítear léi. Is léir ó Airteagail 193 go 205 den Treoir sin go bhfuil Airteagal 205 mar chuid de shraith forálacha lena bhféachtar leis an duine atá faoi dhliteanas i leith CBL a íoc a shainaithint i bhfianaise cásanna éagsúla, ós rud é gurb é cuspóir na bhforálacha sin a áirithiú go bhfuil an státchiste poiblí ag bailiú CBL go héifeachtach ón duine is iomchuí i bhfianaise na staide atá beartaithe (féach, chuige sin, breithiúnas an 20 Bealtaine 2021, ALTI, C‑4/20, EU:C:2021:397, mír 28). Tá sé i gcomhréir leis an gcuspóir sin foráil a dhéanamh maidir le dliteanas comhpháirteach agus leithleach tríú páirtí CBL a íoc, inter alia, i gcás ina bhfuil an duine atá faoi dhliteanas i leith na cánach a íoc dócmhainneach nó inar scoir sé de bheith ann agus, dá bhrí sin, nach bhfuil sé in ann í a íoc nó nach bhfuil sé in ann í a íoc a thuilleadh.
36
Sa dara háit, maidir le prionsabal na comhréireachta go sonrach, chinn an Chúirt, i gcomhréir leis an bprionsabal sin, nach mór do na Ballstáit úsáid a bhaint as modhanna a dhéanann an dochar is lú is féidir do na cuspóirí agus do na prionsabail a leagtar síos le reachtaíocht ábhartha an Aontais, cé go gcuireann siad ar a gcumas na cuspóirí a shaothraítear lena ndlíthe náisiúnta a bhaint amach go héifeachtach. Dá bhrí sin, cé go bhfuil sé dlisteanach go bhféachfadh na bearta arna nglacadh ag na Ballstáit le cearta an státchiste phoiblí a chaomhnú ar an mbealach is éifeachtaí is féidir, níor cheart dóibh dul níos faide ná mar is gá chun na críche sin (breithiúnas an 20 Bealtaine 2021, ALTI, C‑4/20, EU:C:2021:397, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear).
37
Maidir leis an ngá atá le dliteanas tríú páirtí a shuíomh tar éis don duine atá faoi dhliteanas i leith CBL a íoc scor de bheith ann, ba cheart a mheabhrú gur chinn an Chúirt, i gcás mí-úsáid CBL amhail an mhí-úsáid a bheartaítear leis an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí, nach mór don státchiste poiblí a bheith in ann an cháin atá dlite agus na gnéithe gaolmhara go léir a aisghabháil, chun go mbeidh sí éifeachtach, ó gach ceann de na comhpháirtithe conarthacha a bhí rannpháirteach sa mhí-úsáid sin (breithiúnas an 20 Bealtaine 2021, ALTI, C‑4/20, EU:C:2021:397, mír 44). Tá an fhéidearthacht sin níos riachtanaí fós i gcás ina bhfuil an duine atá faoi dhliteanas i leith na cánach a íoc dócmhainneach nó nach ann dó a thuilleadh mar dhuine dlítheanach.
38
Maidir leis an gceist an dtéann an fhéidearthacht sin thar a bhfuil riachtanach chun dliteanas comhpháirteach agus leithleach tríú páirtithe dá bhforáiltear in Airteagal 205 den Treoir maidir le CBL a chur chun i bhfeidhm, ba cheart a thabhairt faoi deara, dá gceadófaí do na húdaráis chánach féachaint le dliteanas tríú páirtithe a bhí rannpháirteach i mí-úsáid CBL a shuí i gcás inarb ann don duine atá faoi dhliteanas i leith CBL a íoc agus sa chás sin amháin, go gcuirfeadh teorannú den sórt sin isteach ar an bhféidearthacht an dliteanas sin a chur i bhfeidhm. I gcás den sórt sin, i gcás ina gcinneann na húdaráis chánach nach féidir leo íocaíocht CBL a fháil a thuilleadh ón duine atá faoi dhliteanas i leith na cánach a íoc, toisc nach ann don duine sin a thuilleadh mar ábhar dlítheanach, ní fhéadfadh siad leigheasanna a lorg i gcoinne na dtríú páirtithe sin a thuilleadh. Ina theannta sin, féadfaidh duine atá faoi dhliteanas i leith na cánach a íoc de mheon mímhacánta socrú a dhéanamh maidir lena mheasúnú, go háirithe chun cosc a chur ar dhliteanas tríú páirtithe a chuir leis an mí-úsáid ba chúis leis an bhfiach CBL. Dá bhrí sin, ní théann an fhéidearthacht dliteanas tríú páirtí a lorg as CBL a íoc tar éis don duine atá faoi dhliteanas i leith na cánach a íoc scor de bheith ann thar a bhfuil riachtanach chun éifeachtacht Airteagal 205 den Treoir maidir le CBL a áirithiú.
39
Sa tríú háit, ceanglaítear le prionsabal na deimhneachta dlíthiúla, ar an gcéad dul síos, sna réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais, nach mór rialacha dlíthiúla na mBallstát a bheith i bhfoclaíocht go haonchiallach chun tuiscint shoiléir bheacht a thabhairt do na daoine lena mbaineann ar a gcearta agus ar a n‑oibleagáidí agus chun cur ar chumas na gcúirteanna náisiúnta a áirithiú go gcomhlíonfar na cearta agus na hoibleagáidí sin (breithiúnas an 9 Iúil 2015, Salomie agus Oltean, C‑183/14, EU:C:2015:454, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear).
40
Sa chás seo, is léir ón ordú tarchuir, faoi Airteagal 177(1) de ZDDS, nach mór do dhuine cláraithe a ndéantar soláthar inchánach leis a bheith faoi dhliteanas i leith na cánach atá dlite agus nach n‑íocann duine eile i gcás inar fheidhmigh an duine sin an ceart CBL ar ionchur a bhaineann go díreach nó go hindíreach leis an CBL atá dlite agus nár íocadh a asbhaint. Luaitear in Airteagal 177(2) de ZDDS go dtionscnaítear dliteanas faoi Airteagal 177(1) i gcás ina raibh a fhios ag an duine cláraithe nó gur cheart go raibh a fhios aige, nach n‑íocfaí CBL agus gur chruthaigh an t‑údarás maoirseachta é sin. Is léir freisin ón gcinneadh sin go bhforáiltear go sainráite le hAirteagal 168(7) de DOPK, ‘i gcás ina mbainfear an duine dlítheanach tar éis a dhíscaoilte trí nós imeachta leachtaithe’, gur féidir leis an údarás cánach, i gcás inarb iomchuí, dliteanas tríú páirtithe a lorg le haghaidh fiach cánach a íoc.
41
Sna himthosca sin, dealraíonn sé go gcuireann an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí ar chumas faighteora soláthair earraí nó seirbhísí fios a bheith acu, más rud é, tráth a rinneadh an t‑idirbheart sin, go raibh a fhios aige nó gur cheart go raibh a fhios aige nach n‑íocfaí an cháin agus, dá bhfeidhmeodh sé a cheart asbhainte, go bhféadfaí é a chur faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach an cháin sin a íoc agus nach ndíolmhaítear é ó dhliteanas mar gheall ar imeacht an duine atá faoi dhliteanas i leith na cánach sin a íoc mar dhuine dlítheanach.
42
Ós rud é, de réir na faisnéise a chuir an chúirt a rinne an tarchur ar fáil, go bhforáiltear go soiléir don fhéidearthacht sin leis an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí, is cosúil go gcomhlíonann an reachtaíocht sin na ceanglais a leagtar amach i mír 39 den bhreithiúnas seo.
43
Ar an dara dul síos, ceanglaítear le prionsabal na deimhneachta dlíthiúla nach féidir agóid a dhéanamh ar feadh tréimhse éiginnte i gcoinne staid duine atá faoi dhliteanas, maidir lena chearta agus a oibleagáidí i leith na n‑údarás cánach nó custaim (breithiúnas an 10 Nollaig 2015, Veloserviss, C‑427/14, EU:C:2015:803, mír 31 agus an cásdlí dá dtagraítear).
44
Is cásdlí socair é go gcomhlíonann tréimhsí teorann an fheidhm sin go ginearálta (breithiúnas an 5 Márta 2019, Eesti Pagar, C‑349/17, EU:C:2019:172, mír 112 agus an cásdlí dá dtagraítear). In éagmais na bhforálacha is infheidhme de dhlí an Aontais, is faoi na Ballstáit atá sé na rialacha agus na tréimhsí teorann a chinneadh maidir le héileamh cánach i leith CBL (féach, chuige sin, breithiúnas an 13 Iúil 2023, Napfény-Toll, C‑615/21, EU:C:2023:573, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear).
45
Mar sin féin, cé go dtagann bunú agus cur i bhfeidhm na rialacha sin faoi inniúlacht na mBallstát, ní mór do na Ballstáit an inniúlacht sin a fheidhmiú ar bhealach atá comhsheasmhach le dlí an Aontais, lena gceanglaítear teorainneacha ama réasúnta a leagan síos lena gcosnaítear an duine inchánach agus an t‑údarás lena mbaineann araon (breithiúnas an 13 Iúil 2023, Napfény-Toll, C‑615/21, EU:C:2023:573, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear).
46
Sa chás seo, ós rud é, ar an gcéad dul síos, nach bhfuil réasúntacht na tréimhse teorann d’fhiacha poiblí a leagtar síos leis an dlí náisiúnta faoi dhíospóid agus, ar an dara dul síos, gur chuir na húdaráis chánach in iúl don chuideachta chomhpháirteach agus leithleach atá faoi dhliteanas i leith an fhéich CBL a íoc laistigh den tréimhse sin go raibh sé ar intinn acu athbhreithniú a dhéanamh ar a staid chánach, ní cosúil gur sáraíodh an ceanglas maidir le prionsabal na deimhneachta dlíthiúla nach féidir agóid a dhéanamh i gcoinne staid an duine sin ar feadh tréimhse éiginnte, agus is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé é sin a fhíorú.
47
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar na ceisteanna a tharchuirtear ná nach mór Airteagal 205 den Treoir maidir le CBL, arna léamh i bhfianaise phrionsabail na comhréireachta agus na deimhneachta dlíthiúla, a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhféadfar dliteanas an duine atá faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach i leith CBL a íoc, de réir bhrí Airteagal 205, a lorg tar éis scoir an duine atá faoi dhliteanas i leith an CBL sin a íoc de bheith ann mar dhuine dlítheanach, i gcás ina suitear, agus a cheart féin á fheidhmiú aige chun í a asbhaint, go raibh a fhios ag an duine sin nó gur cheart go raibh a fhios aige nach n‑íocfadh an duine faoi dhliteanas an cháin sin.
Costais
48
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Séú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Ní mór Airteagal 205 de Threoir 2006/112/CE ón gComhairle an 28 Samhain 2006 maidir leis an gcomhchóras cánach breisluacha, arna léamh i bhfianaise phrionsabail na comhréireachta agus na deimhneachta dlíthiúla, a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhféadfar dliteanas duine atá faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach i leith cáin bhreisluacha a íoc, de réir bhrí an Airteagail sin, a lorg tar éis scoir an duine atá faoi dhliteanas i leith na cánach sin a íoc de bheith ann mar dhuine dlítheanach, i gcás ina suitear, agus a cheart féin á fheidhmiú aige chun í a asbhaint, go raibh a fhios ag an duine sin nó gur cheart go raibh a fhios aige nach n‑íocfadh an duine faoi dhliteanas an cháin sin.
[Sínithe]
(
*1
)	Teanga an cháis: an Bhulgáiris.