TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
RANTOS
arna tabhairt an 3 Aibreán 2025 (1)
Cás C‑92/23
An Coimisiún Eorpach
v
an Ungáir
(Mainneachtain Stáit ina chuid oibleagáidí a chomhlíonadh – Cumarsáid leictreonach – Speictream raidió – Treoracha 2002/20/CE, 2002/21/CE, 2022/77/CE agus (AE) 2018/1972 – Cearta úsáide aonair – Reachtaíocht agus cinntí riaracháin náisiúnta lena gcuirtear cosc ar stáisiún raidió tráchtála ar an bhféidearthacht seirbhísí meán a scaipeadh ar radaimhinicíocht – Prionsabail na comhréireachta, na trédhearcachta, an neamh-idirdhealaithe agus an dea-riaracháin – An Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – Airteagal 11(2) – Saoirse agus iolrachas na meán a chinntiú)
I.      Réamhrá
1.        Lena chaingean maidir le mainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh, iarrann an Coimisiún Eorpach ar an gCúirt a dhearbhú gur sháraigh an Ungáir a hoibleagáidí faoi roinnt forálacha de dhlí an Aontais Eorpaigh a bhaineann leis an gcreat rialála le haghaidh meáin agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí (‘creat rialála an Aontais le haghaidh cumarsáid leictreonach’), prionsabal na comhréireachta, prionsabal an neamh-idirdhealaithe, an chomhair dhílis agus an dea-riaracháin chomh maith le hAirteagal 11 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’).
2.        Go bunúsach, áitíonn an Coimisiún gur chuir an Médiatanács (Comhairle na Meán, an Ungáir), de bhun na reachtaíochta náisiúnta maidir leis na meáin agus de shárú ar chreat rialála an Aontais le haghaidh cumarsáid leictreonach, bac ar stáisiún raidió na hUngáire ar a dtugtar ‘Klubrádió’ de sheirbhísí meán a sholáthar trí radaimhinicíocht a úsáid, lena ndiúltaítear den cheart seirbhísí a sholáthar a athnuachan, gan an nós imeachta tairisceana le haghaidh leithdháileadh an chirt sin san áireamh agus toirmeasc a chur air na seirbhísí sin a sholáthar ar bhonn sealadach, a mbainfeadh, ar deireadh, bonn de shaoirseacht agus d’iolrachas na meán san Ungáir.
3.        Ardaítear sa chás seo, mar réamhbharúil, ceist ar infheidhmeacht dhlí an Aontais Eorpaigh i gcás atá, ar thaobh amháin, creat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach (2) agus, ar an taobh eile, reachtaíocht náisiúnta maidir leis na meáin (3) ag forluí lena chéile agus, go sonrach, a mhéid is atá na cinntí riaracháin a ghlac an t‑údarás náisiúnta atá freagrach as na meáin – a bhaineann go príomha le húdarú na gníomhaíochta craolacháin phoiblí agus go hindíreach an ceart radaimhinicíocht a úsáid – faoi réir rialacha an Aontais maidir le leithdháileadh speictrim raidió. Ar an mbonn sin, tá an cás seo dírithe ar chur i bhfeidhm phrionsabail na comhréireachta agus an neamh-idirdhealaithe i ndáil le sannadh agus athnuachan an chirt radaimhinicíochtaí a úsáid.
II.    An dlí lena mbaineann
A.      Dlí an Aontais Eorpaigh
1.      An Treoir maidir le ‘hÚdarú’
4.        Foráiltear le hAirteagal 5 den Treoir maidir le ‘hÚdarú’ dar teideal ‘Ceart Úsáide do Radaimhinicíochtaí nó d’uimhreacha’, i míreanna (2) agus (3) de:
‘2.      I gcás inar gá cearta úsáide aonair do speictream raidió a dheonú, déanfaidh na Ballstáit na cearta sin a dheonú, arna iarraidh sin, d’aon ghnóthas le haghaidh soláthar líonraí nó seirbhísí cumarsáide leictreonaí faoin údarú ginearálta dá dtagraítear in Airteagal 3, faoi réir Airteagail 6 agus 7, faoi réir phointe (c) d’Airteagal 11(1), agus faoi réir na Treorach seo, agus faoi réir aon rialacha eile lena n‑áirithítear úsáid éifeachtúil na n‑acmhainní sin i gcomhréir leis an [‘an Chreat‑Treoir’].
Gan dochar do na critéir agus do na himeachtaí sainiúla arna nglacadh ag na Ballstáit chun ceart úsáide aonair do radaimhinicíochtaí a dheonú do sholáthraithe seirbhísí ábhair craoltóireachta raidió nó dáileacháin teilifíse d’fhonn cuspóirí leasa ghinearálta a shaothrú i gcomhréir le reachtaíocht an Chomhphobail, deonófar na cearta úsáide radaimhinicíochtaí agus uimhrithe trí imeachtaí oscailte, oibiachtúla, trédhearcacha, neamh-idirdhealaitheacha agus comhréireacha, agus, i gcás na radaimhinicíochtaí, i gcomhréir le forálacha Airteagal 9 den [‘Chreat‑Treoir’]. Féadfaidh eisceacht a bheith ann do cheanglas na nósanna imeachta oscailte i gcásanna inar gá cearta úsáide do speictream raidió a dheonú do sholáthraithe seirbhísí ábhair craoltóireachta raidió nó teilifíse chun cuspóir leasa ghinearálta a bhaint amach mar a shainíonn na Ballstáit i gcomhréir le dlí an Aontais.
[...]
3.      Déanfar cinntí maidir le cearta úsáide a ghlacadh, a chur in iúl agus a chur ar fail go poiblí a luaithe is féidir tar éis don údarás rialála náisiúnta an t‑iarratas iomlán a fháil [...] laistigh de 6 seachtaine i gcás radaimhinicíochtaí a leithdháileadh le gur féidir le seirbhísí cumarsáide leictreonaí iad a úsáid laistigh den phlean minicíochta náisiúnta. [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5.        Foráiltear le hAirteagal 7 den ‘Treoir maidir le hÚdarú’ dar teideal ‘Nós imeachta maidir le teorainn a chur le líon na gceart úsáide do radaimhinicíocht atá le deonú’, i míreanna 3 agus 4 de:
‘3.      I gcás inar gá teorainn a chur le deonú ceart úsáide do radaimhinicíochtaí, deonóidh na Ballstáit na cearta sin ar bhonn critéir roghnúcháin oibiachtúla, thrédhearcacha, neamh-idirdhealaitheacha agus chomhréireacha. In aon chritéir roghnúcháin den sórt sin, ní mór aird iomchuí a thabhairt ar bhaint amach chuspóirí Airteagal 8 [den ‘Chreat‑Treoir’] agus ar cheanglais Airteagal 9 den Treoir sin.
4.      I gcás ina mbeidh nósanna imeachta roghnúcháin iomaíocha nó inchomparáide le húsáid, féadfaidh na Ballstáit síneadh chomh fada is gá a chur leis an uastréimhse 6 seachtaine dá dtagraítear in Airteagal 5(3) chun a áirithiú go mbeidh na nósanna imeachta sin cothrom, réasúnta, oscailte agus trédhearcach do na páirtithe leasmhara ar fad, ach go ceann tréimhse nach faide ná 8 mí.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6.        Foráiltear le hAirteagal 10 den ‘Treoir maidir le hÚdarú’ dar teideal ‘Coinníollacha an údaraithe ghinearálta nó na gceart úsáide agus na n‑oibleagáidí sainiúla a bheith á gcomhlíonadh’, i mír 3 de:
‘3.      Beidh an chumhacht ag an údarás inniúil a cheangal go gcuirfear stop leis an sárú dá dtagraítear i mír 2 láithreach nó laistigh de theorainn ama réasúnta agus déanfaidh an t‑údarás ábhartha sin bearta iomchuí agus comhréireacha a mbeidh sé mar aidhm leo comhlíonadh a áirithiú.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
2.      An ‘Chreat‑Treoir’
7.        Soiléirítear in Airteagal 2 den ‘Chreat‑Treoir’ dar teideal ‘Sainmhínithe’ an méid seo a leanas:
‘Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[...]
(c)      ciallaíonn “seirbhís cumarsáide leictreonaí” seirbhís a sholáthraítear de ghnáth i gcomhair luach saothair, a bhaineann go hiomlán nó go príomha le hiompar comharthaí ar líonraí cumarsáide leictreonaí, lena n‑áirítear seirbhísí teileachumarsáide agus seirbhísí tarchurtha i líonraí a úsáidtear le haghaidh craolacháin, ach lena n‑eisiatar seirbhísí a sholáthraíonn ábhar a tharchuirtear trí úsáid a bhaint as líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí, nó seirbhísí a bhfuil smacht eagarthóireachta acu ar an ábhar sin; ní áirítear leis sin seirbhísí na sochaí faisnéise, mar a shainítear in Airteagal 1 de Threoir 98/34/CE [(4)], nach mbaineann go hiomlán ná go príomha le hiompar comharthaí ar líonraí cumarsáide leictreonaí;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8.        Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 8 den ‘Chreat‑Treoir’, dar teideal ‘Cuspóirí beartais agus prionsabail rialála’:
‘1.      Áiritheoidh na Ballstáit, agus na cúraimí rialála a shonraítear sa Treoir seo agus sna Treoracha Sonracha á gcur i gcrích acu, go ndéanfaidh na húdaráis rialála náisiúnta gach beart réasúnta atá dírithe ar na cuspóirí a leagtar amach i míreanna 2, 3 agus 4 a bhaint amach. Beidh bearta den sórt sin i gcomhréir leis na cuspóirí sin.
[...]
Féadfaidh údaráis rialála náisiúnta rannchuidiú, laistigh dá n‑inniúlachtaí féin, lena áirithiú go gcuirfear chun feidhme beartais atá dírithe ar éagsúlacht chultúrtha agus teanga a chur chun cinn, chomh maith le hiolrachas na meán.
2.      Cuirfidh na húdaráis rialála náisiúnta an iomaíocht chun cinn i ndáil le soláthar líonraí cumarsáide leictreonaí, seirbhísí cumarsáide leictreonaí agus saoráidí agus seirbhísí gaolmhara, tríd an méid seo a leanas a dhéanamh, inter alia:
(a)      lena n‑áirithítear go mbaineann na húsáideoirí, lena n‑áirítear úsáideoirí deiridh atá faoi mhíchumas, daoine scothaosta agus úsáideoirí a bhfuil riachtanais shóisialta speisialta acu, an tairbhe is mó i dtéarmaí rogha, praghais agus cáilíochta;
(b)      lena n‑áirithítear nach ndéantar iomaíocht a shaobhadh agus nach gcuirtear bac ar earnáil cumarsáide leictreonaí, lena n‑áirítear chun ábhar a tharchur;
[...]
(d)      úsáid agus bainistíocht éifeachtúil na radaimhinicíochta agus na n‑acmhainní uimhrithe a chur chun cinn.
[...]
5.      Déanfaidh na húdaráis rialála náisiúnta prionsabail rialála oibiachtúla, thrédhearcacha, neamh-idirdhealaitheacha agus comhréireacha, agus a gcuspóirí beartais á saothrú acu dá dtagraítear i míreanna 2, 3 agus 4, a chur i bhfeidhm, i measc cuspóirí eile:
(a)      intuarthacht rialála a chur chun cinn trína áirithiú go mbíonn cur chuige rialála comhréireach ann i gcaitheamh tréimhsí iomchuí athbhreithniúcháin;
(b)      a áirithiú nach mbeidh aon idirdhealú á dhéanamh sa bhealach ina gcaitear le gnóthais a sholáthraíonn líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí, in imthosca cosúla;
(c)      iomaíocht chun leasa na dtomhaltóirí a chaomhnú agus iomaíocht atá bunaithe ar bhonneagar, i gcás inarb iomchuí, a chur chun cinn;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9.        Léitear Airteagal 9(1) den Treoir sin, dar teideal ‘Bainistíocht radaimhinicíochtaí le haghaidh seirbhísí cumarsáide leictreonaí’, mar a leanas:
‘Agus lánaird á tabhairt acu gur chun leas an phobail iad na radaimhinicíochta, a bhfuil luach sóisialta, cultúrtha agus eacnamaíoch aige, áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar radaimhinicíochtaí a bhainistiú go héifeachtach do sheirbhísí cumarsáide leictreonaí ina gcríocha i gcomhréir le hAirteagail 8 agus 8a. Maidir leis an leithdháileadh speictrim raidió a úsáidtear do sheirbhísí agus líonraí cumarsáide leictreonaí agus chun údaruithe ginearálta nó cearta úsáide aonair don speictream raidió sin a eisiúint d’údaráis inniúla, áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar é a bhunú ar chritéir oibiachtúla, neamh-idirdhealaitheacha, chomhréireacha agus thrédhearcacha
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
3.      An Treoir maidir le ‘hIomaíocht’
10.      Leagtar amach in Airteagal 4 den Treoir maidir le ‘hIomaíocht’, dar teideal ‘Ceart chun Minicíochtaí a Úsáid’:
‘Gan dochar do na critéir agus do na nósanna imeachta sonracha arna nglacadh ag na Ballstáit chun cearta úsáide maidir le radaimhinicíochtaí a dheonú ar sholáthraithe seirbhísí inneachair craoltóireachta raidió nó teilifíse d’fhonn cuspóirí leasa ghinearálta a shaothrú i gcomhréir le dlí an Chomhphobail:
[...]
2.      ní mór leithdháileadh radaimhinicíochtaí do sheirbhísí cumarsáide leictreonaí a bheith bunaithe ar chritéir oibiachtúla, thrédhearcacha, neamh-idirdhealaitheacha agus chomhréireacha.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
B.      Dlí na hUngáire
11.      Foráiltear le hAirteagal 22(8) den Dlí maidir leis na meáin, sa leagan is infheidhme i leith fhorais an cháis:
‘Tá sé de cheangal ar sholáthraithe seirbhíse meán sonraí míosúla a sholáthar do Chomhairle na Meán chun faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh na gcuótaí craolacháin. [...]’.(5)
12.      Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 48(5) agus (7) den Treoir sin:
‘5.      Beidh an ceart chun seirbhísí meán líneach analógach a sholáthar ag baint úsáid as acmhainní teoranta Stáit bailí ar feadh uastréimhse 10 mbliana i leith craolacháin [...]; ar dhul in éag dó, féadfar é a athnuachan uair amháin gan glao ar thairiscintí, ar thionscnamh an tsoláthraí seirbhíse meán, ar feadh uastréimhse 7 mbliana, ar an tuiscint go rachaidh conarthaí chun seirbhísí meán closamhairc a sholáthar in éag ar an dáta dá bhforáiltear in Airteagal 38(1) de Dhlí Uimh. LXXIV de 2007 maidir le Rialacha Craolacháin agus Digitithe [...]. Ní mór fógra a thabhairt do Chomhairle na Meán maidir leis an tionscnamh athnuachana 14 mhí roimh an dáta éaga. I gcás nach gcomhlíontar an sprioc-am sin, ní dheonófar aon athnuachan. I bhfeidhmiú ceart maoine thar ceann an Stáit, cuirfidh Comhairle na Meán an soláthraí seirbhíse meán ar an eolas faoi athnuachan an chirt atá i gceist, nó faoin bhfíoras nach bhfuil sé i gceist aici é a athnuachan, ar a luaithe 6 mhí agus tráth nach déanaí ná 4 mhí roimh dhul in éag na gceart. Ní bheidh an soláthraí seirbhíse meán i dteideal athnuachan a dhéanamh ar an gceart seirbhísí meán a sholáthar, agus ní bheidh aon oibleagáid ar Chomhairle na Meán conradh a thabhairt i gcrích i gceist leis an tionscnamh maidir leis an athnuachan sin.
[...]
7.      Ní féidir an ceart a athnuachan:
(a)      más rud é, le cinneadh críochnaitheach ó Chomhairle na Meán, go bhfuarthas an soláthraí seirbhíse meán ciontach i sáruithe leanúnacha nó tromchúiseacha ar an gconradh nó ar fhorálacha an Achta um Shaoirse an Phreasa nó an Dlí seo, nó
(b)      más rud é, tráth a thugtar isteach an tionscnamh nó tráth a dhéantar athbhreithniú air, go bhfuil an soláthraí seirbhíse meán faoi réir táille gan íoc as seirbhísí meán.
[...]’
13.      Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 55(1) den Dlí maidir leis na meáin:
‘Féadfaidh aon ghnóthas páirt a ghlacadh sa nós imeachta tairisceana:
[...]
(c)      nach raibh faoi réir na nithe seo a leanas le linn na 5 bliana roimh fhoilsiú an chuiridh chun tairisceana:
(ca)      gan aon chinneadh riaracháin críochnaitheach a bheith déanta ina bhfuarthas sárú tromchúiseach a raibh neamhchomhlíonadh an chonartha riaracháin mar thoradh air, nó
(cb)      gan Comhairle na Meán d’fhoirceannadh a chonartha riaracháin,
[...]’
14.      Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 65(1) agus (11) den Dlí sin:
‘1.      Arna iarraidh sin, féadfaidh Comhairle na Meán, ag féachaint do bhreithnithe beartais margaidh agus meán, conradh riaracháin sealadach a thabhairt i gcrích ar feadh uastréimhse 180 lá chun an fhéidearthacht a oibriú seirbhísí meán a sholáthar:
[...]
(c)      a léiríonn an tÚdarás ina leith gur féidir seirbhísí meán a sholáthar gan cur isteach ar dhaoine eile agus gan caighdeáin idirnáisiúnta a shárú.
[...]
11.      Má théann an ceart chun seirbhísí meán raidió líneacha a sholáthar in éag tar éis do Chomhairle na Meán é a athnuachan uair amháin, agus má tá an nós imeachta tairisceana maidir leis an bhféidearthacht seirbhísí meán a sholáthar seolta cheana féin, féadfaidh Comhairle na Meán, fiú roinnt uaireanta, conradh riaracháin sealadach a thabhairt i gcrích leis an soláthraí seirbhíse meán a raibh an ceart aige roimhe sin, arna iarraidh sin don soláthraí seirbhíse meán, ar feadh uastréimhse 60 lá. Ar bhonn na míre seo, ní fhéadfar conradh riaracháin sealadach a thabhairt i gcrích ach go dtí go dtabharfar an nós imeachta tairisceana i gcrích nó, má bhí an t‑ordú lena bhfoirceanntar an nós imeachta tairisceana ina ábhar achomhairc riaracháin, go dtí go mbeidh an cás diúscartha go críochnaitheach. Tiocfaidh deireadh leis an gconradh riaracháin sealadach an dáta a thabharfar an conradh riaracháin i gcrích leis an iarrthóir a n‑éireoidh leis.’
15.      Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 187(5) den Dlí sin:
‘Chun críocha mhíreanna (1) go (4), measfar sárú a bheith athdhéanta i gcás ina n‑atáirgeann an sáraitheoir, laistigh de 365 lá, an t‑iompar neamhdhleathach céanna – a thagann faoin mbunús dlí céanna, faoin bhforáil dlí chéanna agus faoin réimse céanna – agus a fuarthas le cinneadh riaracháin críochnaitheach, cé is moite de mhionsáruithe’. (6)
III. Cúlra na díospóide agus an nós imeachta réamhdhlíthíochta
16.      Is raidió tráchtála Ungárach é Klubrádió a chraol a chraoltaí (7) ó 1999 ar aghaidh, ar an minicíocht analógach 95.3 MHz i mBúdaipeist (an Ungáir). Tar éis iliomad deacrachtaí riaracháin agus breithiúnacha, (8) an 13 Feabhra 2014, chuir Comhairle na Meán agus Klubrádió deireadh lena gconradh craolacháin don mhinicíocht 95.3 MHz agus rinne siad conradh nua chun minicíocht 92.9 MHz a úsáid i limistéar craoltóireachta Bhúdaipeist (‘an mhinicíocht atá i gceist’) don tréimhse ón 14 Feabhra 2014 go dtí an 14 Feabhra 2021, in‑athnuaite ar feadh tréimhse 5 bliana (‘an conradh chun an mhinicíocht atá i gceist a úsáid’).(9)
17.      Le Cinneadh Uimh. 830/2020 an 8 Meán Fómhair 2020 (‘an cinneadh diúltaithe’), (10) dhiúltaigh Comhairle na Meán an conradh sin a athnuachan (11) ar an bhforas, le linn na tréimhse ón 26 Meán Fómhair 2016 go dtí an 31 Bealtaine 2017, gur mhainnigh Klubrádió roinnt uaireanta an oibleagáid a chomhlíonadh faisnéis mhíosúil a sholáthar maidir le cuótaí craolacháin a leagtar síos in Airteagal 22(8) den Dlí maidir leis na Meáin (‘an oibleagáid sonraí cuóta craolacháin a tharchur’).(12)
18.      An 4 Samhain 2020, d’fhoilsigh Comhairle na Meán glao nua ar thairiscintí chun seirbhísí meán a sholáthar maidir leis an minicíocht atá i gceist (‘an glao ar thairiscintí atá i gceist’), ar chuir Klubrádió agus dhá sholáthraí seirbhíse meán eile iarratais isteach ina leith, ar measadh go raibh gach ceann acu neamhbhailí. De réir Chinneadh Uimh. 180/2021 an 10 Márta 2021 (‘an cinneadh neamhbhailíochta’ (13)), dearbhaíodh iarratas Klubrádió a bheith neamhbhailí ar thrí fhoras: ar an gcéad dul síos, eisiúint achoimreach saincheiste eile a thuairiscítear sa sceideal clársceidealaithe a bheith ann, saincheist nár luadh sa tairiscint; ina dhiaidh sin, beidh difríocht 5 nóiméad sa léiriú ar fhad na heisiúna, mar a léirítear in dhá phointe éagsúla san fhoirm atá i gceangal leis an gcuireadh chun tairisceana, agus, ar deireadh, cothromas diúltach a bheith i gcuntais Klubrádió le linn na 5 bliana roimh chur isteach a iarratais.
19.      An 30 Márta 2021, thug Comhairle na Meán conarthaí riaracháin sealadacha i gcrích le ceann de na soláthraithe seirbhíse meán a ghlac páirt sa ghlao nár éirigh leis ar thairiscintí, chun leas a bhaint as an minicíocht i gceist don tréimhse ón 3 Bealtaine go dtí an 29 Deireadh Fómhair 2021.
20.      Bhí an Coimisiún den tuairim gur sárú ar oibleagáidí na hUngáire faoi roinnt forálacha de chreat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach é an t‑iompar a ghlac údaráis na hUngáire agus an creat dlíthiúil náisiúnta ábhartha agus thionscain Airteagal 11 den Chairt imeachtaí um shárú i gcoinne na hUngáire agus, tar éis a bheith cinnte de na hargóintí a chuir Rialtas na hUngáire chun cinn, ag gach céim den nós imeachta um shárú, (14) thionscain sé an chaingean seo mar gheall ar mhainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh.
IV.    Nós imeachta os comhair na Cúirte Breithiúnais agus na horduithe atá á lorg ag na páirtithe
21.      Le hiarratas an 17 Feabhra 2023, iarrann an Coimisiún ar an gCúirt Bhreithiúnais, le tacaíocht ó Ríocht na Beilge, Ríocht na Danmhairge agus Ríocht na hÍsiltíre:
–      a dhearbhú gur sháraigh an Ungáir a hoibleagáidí i gcomhréir le hAirteagail 8 agus 9 den ‘Chreat‑Treoir’, le hAirteagail 5, 7 agus 10 den Treoir maidir le ‘hÚdarú’, le hAirteagal 4(2) den Treoir maidir le ‘hIomaíocht’, le prionsabail ghinearálta na comhréireachta, an neamh-idirdhealaithe agus an dea-riaracháin, le hAirteagal 11 den Chairt agus le hAirteagal 45 den Chód Eorpach um Chumarsáid Leictreonach (‘CCLE’) (15):
–        tar éis ghlacadh an chinnidh diúltaithe ag Comhairle na Meán agus ghlacadh Airteagal 48(7) den Dlí maidir leis na Meáin ag an reachtas náisiúnta, chomh maith leis an dodhéantacht a eascraíonn as sin do Klubrádió leanúint dá ghníomhaíocht chraoltóireachta;
–        tar éis éagmais cinnidh, laistigh de thréimhse 6 seachtaine, ar an iarratas ar athnuachan an chirt minicíocht arna húsáid ag Klubrádió agus in éagmais nós imeachta a eagrú chun an mhinicíocht sin a leithdháileadh in am chun cinneadh a dhéanamh sula rachaidh ceart úsáide Klubrádió in éag;
–        tar éis a thug Comhairle na Meán, sa ghlao ar thairiscintí agus i gcinneadh neamhbhailíochta, coinníollacha díréireacha i gceangal le leithdháileadh na gceart chun an mhinicíocht atá i gceist a úsáid, nár leag sí amach roimh ré na critéir chun na cearta sin a dhámhachtain agus nach ndearna sí foráil d’aon discréid maidir le measúnú a dhéanamh ar thromchúis agus ábharthacht na n‑earráidí sna comhaid a cuireadh isteach a bhféadfadh dícháiliú na n‑iarrthóirí a bheith mar thoradh orthu, agus go ndearna sí neamhaird ar mhiontábhacht na sáruithe a rinne Klubrádió;
–        tar éis Airteagal 65(1) den Dlí maidir leis na Meáin a ghlacadh;
–        –a ordú don Ungáir na costais a íoc.
22.      Iarrann an Coimisiún ar an gCúirt Bhreithiúnais:
–        an chaingean a dhíbhe toisc í a bheith do-ghlactha nó, in aon chás, gan bhunús;
–        a ordú don Choimisiún na costais a íoc.
V.      Measúnú
23.      Baineann na gearáin a rinne an Coimisiún, ar an gcéad dul síos, le neamhréireacht an chinnidh diúltaithe agus na reachtaíochta náisiúnta foluí le creat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach; ar an dara dul síos, le neamhréireacht an chinnidh neamhbhailíochta (in éineacht leis an gcinneadh diúltaithe, ‘na cinntí atá faoi chonspóid’) leis an gcreat rialála sin; ar an tríú dul síos, neamhréireacht na reachtaíochta náisiúnta leis an gcreat rialála sin a bhaineann le conradh sealadach a thabhairt i gcrích chun radaimhinicíochtaí a úsáid, agus, ar an gceathrú dul síos, sárú ar Airteagal 11 den Chairt.
24.      Sula ndéanfar an anailís ar na gearáin sin, ba cheart, mar réamhphointe, aghaidh a thabhairt ar na hargóintí a d’ardaigh Rialtas na hUngáire a bhaineann, ar an gcéad dul síos, le neamhinfheidhmeacht chreat rialála an Aontais Eorpaigh maidir le cumarsáid leictreonach (agus, dá réir sin, an Chairt) ar reachtaíocht agus ar chinntí a bhaineann le seirbhísí meán agus, ar an dara dul síos, le do-ghlacthacht na n‑imeachtaí um shárú a mhéid a bhaineann siad le cinntí aonair Chomhairle na Meán.
A.      Infheidhmeacht dhlí an Aontais
1.      Infheidhmeacht chreat rialála an Aontais Eorpaigh maidir le cumarsáid leictreonach
25.      Áitíonn Rialtas na hUngáire nach bhfuil feidhm ag creat rialála an Aontais Eorpaigh maidir le cumarsáid leictreonach ar cinntí agus ar an nglao ar thairiscintí atá i gceist (‘na bearta atá i gceist’), a bhaineann le soláthar seirbhísí meán raidió agus ní leis an gceart chun radaimhinicíochtaí a úsáid. Rialaítear leithdháileadh radaimhinicíochtaí a bhaineann leis an gceart chun seirbhísí na meán a sholáthar leis na rialacha maidir le cumarsáid leictreonach, ach rialaítear an ceart chun seirbhísí meán a sholáthar, os a choinne sin, le Dlí maidir leis na Meáin amháin.(16) I gcomhréir leis an dara fomhír d’Airteagal 5(2) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’, is eisceacht raon feidhme an chreat rialála iad na himeachtaí údarú faoi rialachán na meán. Ina theannta sin, de bharr easpa forfheidhmithe cheart an Aontais, ní bheadh feidhm ag an gCairt ach oiread.
26.      Tacaíonn an Coimisiún leis go bhfuil an creat rialála sin infheidhme ós rud é go bhfuil sé mar chuspóir na mbeart atá i gceist ní hamháin soláthar na seirbhísí meán ach úsáid as radaimhinicíochtaí a chinneadh freisin, a mhéid a áirítear leis an gceart seirbhísí meán a sholáthar an ceart radaimhinicíochtaí a úsáid.
27.      Maidir leis sin, ba cheart, ar an gcéad dul síos, raon feidhme chreat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach a shonrú chun measúnú a dhéanamh ar raon na mbeart atá faoi chonspóid agus, ar deireadh, iarmhairtí na hanailíse sin a bhaint maidir le cur i bhfeidhm an chreat rialála sin ar na beartanna sin.
28.      Ar an gcéad dul síos, a mhéid is ábhartha i gcomhthéacs na díospóide reatha, meabhraím go leagtar síos i gcreat rialála an Aontais le haghaidh cumarsáid leictreonach rialacha mionsonraithe agus comhchuibhithe a bhaineann le cearta radaimhinicíochtaí a leithdháileadh agus suitear, go bunúsach, nach mór na cearta a dheonú trí imeachtaí oscailte, oibiachtúla, trédhearcacha, neamh-idirdhealaitheacha agus comhréireacha, gan dochar do na critéir agus do na himeachtaí sainiúla arna nglacadh ag na Ballstáit chun cearta a úsáide aonair do radaimhinicíochtaí a dheonú do sholáthraithe seirbhísí ábhair craoltóireachta raidió nó teilifíse d’fhonn cuspóirí leasa ghinearálta a shaothrú i gcomhréir le dlí an Aontais.(17) Thairis sin, suitear leis an gcreat rialála sin idirdhealú idir, ar thaobh amháin, rialachán maidir le seirbhísí miondíola tarchurtha comharthaí ar líonraí cumarsáide leictreonaí agus, ar an taobh eile, rialachán maidir le seirbhísí a sholáthraíonn inneachar a tharchuirtear ag úsáid líonraí agus na seirbhísí sin nó a bhfuil smacht eagarthóireachta acu air. (18)
29.      Ar deireadh, feictear dom go mbaineann na cinntí atá faoi chonspóid leis na himeachtaí maidir le húsáid minicíochta atá i gceist agus beidh na cinntí sin bunaithe ar rialachán náisiúnta (sa chás seo, an Dlí maidir leis na Meáin) a bhaineann, i measc nithe eile, le soláthar ábhar raidió trí radaimhinicíocht.
30.      Maidir leis sin, cuireann rialtas na hUngáire i dtreis an idirdhealú idir, ar thaobh amháin, ceart na seirbhísí meán a sholáthar, atá faoi réir bearta atá i gceist, arna nglacadh ag Comhairle na Meán, agus, ar an taobh eile, ceart radaimhinicíochtaí a úsáid, atá faoi réir nós imeachta riaracháin agus cinneadh éagsúil, a bhaineann le hinniúlacht NMHH.
31.      Mar sin féin, dealraíonn sé dom nach mbaineann na bearta atá faoi chonspóid go heisiach leis na rialacha maidir le soláthar na seirbhísí meán, ach, i gcomhréir leis an Dlí maidir leis na Meáin, (19) déantar difear freisin do leithdháileadh an chirt speictream raidió a úsáid.(20) Is é sin le rá, is iad na bearta sin lena gcuirtear chun feidhme forálacha chreat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach dá dtagraítear i mír 28 den Tuairim seo. (21)
32.      Ar deireadh, i bhfianaise a bhfuil thuasluaite, measaim go bhfuil feidhm ag creat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach ar na mbeart atá i gceist.
33.      Cé gur fíor, mar a mheabhraítear i mír 28 den Tuairim seo, go ndéanann an creat rialála sin idirdhealú soiléir idir na ‘seirbhísí cumarsáide leictreonaí’ agus ‘na seirbhísí a sholáthraíonn ábhar’, (seirbhísí na meán), measaim go bhfuil feidhm ag an gcreat rialála ar na bearta, amhail na bearta atá i gceist sna príomhimeachtaí, a chuireann an t‑údarás náisiúnta atá freagrach as seirbhísí na meán, sa chás seo Comhairle na Meán, critéir maidir le soláthar na seirbhísí sin san áireamh, sa chás sin na critéir maidir le hábhar na gclár, agus an ceart na seirbhísí meán a sholáthar a leithdháileadh, i gcás ina n‑áirítear leis an gceart sin an ceart radaimhinicíocht a úsáid.(22) Ina theannta sin, tá feidhm ag an gcreat rialála sin ar na himeachtaí uile trína ndeonaíonn na Ballstáit cearta úsáide le haghaidh radaimhinicíochtaí, (23) gan beann ar cé acu is soláthraithe seirbhíse meán nó soláthraithe seirbhísí cumarsáide leictreonaí iad na húsáideoirí féin a chraolann ábhar arna tháirgeadh ag tríú páirtithe (24) agus gan idirdhealú maidir le cineál na gcoinníollacha arna bhforchur. (25) Dá éagmais sin, bheadh sé indéanta do na Ballstáit dul timpeall ar na rialacha den chreat rialála céanna a bhaineann le deonú na radamhinicíochtaí sin agus, dá réir sin, na rialacha sin a chur i mbaol. (26)
34.      Maidir leis sin, ba cheart fáil réidh le hargóint Rialtas na hUngáire freisin go gcumhdaítear na bearta atá faoi chonspóid leis an eisceacht dá bhforáiltear sa dara habairt den dara fomhír d’Airteagal 5(2) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’. Go deimhin, mar a sonraíodh sa nós imeachta reachtach maidir le glacadh na Treorach sin, ní luaitear san fhoráil sin ach, i gcás ina leithdháiltear radaimhinicíochtaí ar sholáthraithe ábhair raidió nó teilifíse, go bhféadfadh tosaíocht a bheith ag na cuspóirí leasa ghinearálta a aithnítear le dlí an Aontais ar an ngá atá le himeachtaí oscailte, neamh-idirdhealaitheacha agus trédhearcacha a chur i bhfeidhm.(27) Mar sin, ní dhealraíonn aon eilimint ón gcomhad atá ag an gCúirt. (28)
35.      Mar chonclúid, measaim go bhfuil feidhm ag creat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach ar an gcás seo. Maítear freisin, i gcás ina bhfuil dlí an Aontais infheidhme, tá Airteagal 11 den Chairt infheidhme freisin de bhua Airteagal 51(1) den Chairt.
2.      Infheidhmeacht ratione temporis CCLE
36.      I measc fhorálacha an Aontais a sháraigh an Ungáir, measann an Coimisiún dá mbeadh an cinneadh diúltaithe (a glacadh an 8 Meán Fómhair 2020) agus an glao ar thairiscintí (a foilsíodh an 4 Samhain 2020) faoi réir na ‘Creat‑Treorach’ agus na Treorach maidir le hÚdarú’, go mbeadh an cinneadh neamhbhailíochta (a glacadh an 10 Márta 2021), ar an taobh eile, faoi réir CCLE, a rinne an dá threoir sin a aisghairm agus a ionadú le héifeacht ón 20 Nollaig 2020. Cuireann Rialtas na hUngáire i gcoinne infheidhmeacht CCLE ar an gcinneadh cúlghairme, ar an bhforas gur foilsíodh an cuireadh chun tairisceana a spreag an nós imeachta as ar eascair an cinneadh sin roimh theacht i bhfeidhm CCLE agus, dá bhrí sin, go bhfuil an nós imeachta ar fad, lena n‑áirítear an cinneadh neamhbhailíochta, faoi rialú ag na rialacha a bhí i bhfeidhm tráth a tionscnaíodh é.
37.      Aontaím leis an léiriú a mhol Rialtas na hUngáire, nach ndearna an Coimisiún agóid ina choinne ina fhreagra, agus é á chur in iúl agam go bhfuil na hoibleagáidí a fhorchuirtear le hAirteagal 45(1) de CCLE, a líomhnaíonn an Coimisiún a shárú, coibhéiseach leis na hoibleagáidí a cheanglaítear le hAirteagal 9(1) den ‘Chreat‑Treoir’, ós rud é go leagtar síos leis an dá fhoráil sin, inter alia, an oibleagáid atá ar na Ballstáit a áirithiú go bhfuil leithdháileadh speictrim raidió chun críoch seirbhísí cumarsáide leictreonaí bunaithe ar chritéir thrédhearcacha agus chomhréireacha. (29)
38.      Leanann sé as sin, i mo thuairimse, nach mbaineann CCLE leis an measúnú ar an gcaingean seo mar gheall ar mhainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh.
B.      Inghlacthacht na caingne mar gheall ar mhainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh
39.      Áitíonn Rialtas na hUngáire go bhfuil an chaingean mar gheall ar mhainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh do-ghlactha ar an bhforas go mbaineann sí le dhá chinneadh riaracháin aonair, a deimhníodh, thairis sin, le cinntí breithiúnacha a bhfuil feidhm res judicata acu, seachas le cleachtas riaracháin. (30) Áitíonn an Coimisiún, ar an taobh eile, de réir chásdlí socair na Cúirte, go bhféadfaidh sé imeachtaí um shárú a thionscnamh ní hamháin maidir le cleachtas riaracháin, ach freisin i gcásanna aonair ina gcuirtear dlí an Aontais i bhfeidhm go mícheart.
40.      I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, de réir chásdlí na Cúirte, go bhfuil an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 258 CFAE bunaithe ar chinneadh oibiachtúil gur mhainnigh Ballstát a oibleagáidí faoi Chonradh FAE nó faoi ghníomh reachtaíochta tánaistí a chomhlíonadh agus, i gcomhthéacs nós imeachta den sórt sin, go bhfuil lánrogha ag an gCoimisiún, maidir lena iomchuí atá sé nós imeachta den sórt sin a thionscnamh, nach féidir leis an gCúirt athbhreithniú breithiúnach a fheidhmiú ina leith.(31) Is léir ón gcásdlí sin freisin go bhfuil an chaingean mar gheall ar mhainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh de chineál oibiachtúil agus, dá bhrí sin, go meastar gurb ann don mhainneachtain oibleagáidí atá ar na Ballstáit faoi dhlí an Aontais a chomhlíonadh, beag beann ar scála nó ar mhinicíocht na gcásanna a ndéantar gearán ina leith. (32) Tá sé ráite ag an gCúirt Bhreithiúnais go bhféadfaidh an Coimisiún a iarraidh uirthi a chinneadh gur mainníodh oibleagáidí a chomhlíonadh arb é atá i gceist leo, i gcás ar leith, an toradh atá á lorg le treoir a bhaint amach. (33)
41.      Dá bhrí sin, fiú má bhaineann cleachtas an Choimisiúin i gcaingne mar gheall ar mhainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh go ginearálta le cásanna ina bhfuil raon feidhme sách leathan ag cinntí, níl aon rud ann chun cosc a chur ar chinntí aonair, a bhfuil na leigheasanna uile faoin dlí náisiúnta ídithe ina leith, a bheith faoi réir caingne mar gheall ar mhainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh ag an gCoimisiún, ós rud é nach gcuireann Airteagail 258 agus 259 CFAE teorainn le hathbhreithniú na Cúirte d’fhorálacha ginearálta arna nglacadh ag na Ballstáit amháin.(34)
C.      An chéad gearán maidir leis an gcinneadh diúltaithe
42.      Lena chéad ghearán, cuireann an Coimisiún ceithre argóint ar aghaidh a bhaineann le neamhréireacht an chinnidh diúltaithe agus, ar bhonn fo-ordaithe, leis an Dlí maidir leis na Meáin le creat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach. Baineann na hargóintí sin, ar an gcéad dul síos, le comhréireacht an chinnidh diúltaithe’ ar an dara dul síos, le comhréireacht Airteagal 48(7) den Dlí maidir leis na Meáin (b’argóintí malartacha iad an chéad agus an dara hargóint); ar an tríú dul síos, le cineál idirdhealaitheach an chinnidh diúltaithe agus, ar an gceathrú dul síos, le fad iomarcach an nós imeachta riaracháin.
1.      Comhréireacht an chinnidh diúltaithe
43.      Lena chéad argóint, áitíonn an Coimisiún gur sháraigh Comhairle na Meán, trí chinneadh diúltaithe, forálacha ábhartha de chreat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach – agus, go sonrach, prionsabal na comhréireachta –, (35) ar an bhforas go bhfuil diúltú an chirt chun seirbhísí meán a sholáthar a athnuachan bunaithe amháin ar an bhforas, sa bhliain 2017, gur sháraigh Klubrádió a oibleagáid sonraí míosúla a bhaineann le cuótaí idirleata a bhailiú dhá uair, sáruithe nár cháiligh Comhairle na Meán mar sháruithe tromchúiseacha.(36) Déanann an Coimisiún, i ndáil leis sin, tagairt do phrionsabal comhréireachta na smachtbhannaí, lena gcuirtear san áireamh, inter alia, cineál agus tromchúis an sáraithe. (37) Cuireann sé in iúl freisin nach gceadaítear le ceart na mBallstát coinníollacha chun an ceart seirbhísí meán a sholáthar a athnuachan a leagan síos dóibh oibleagáidí a eascraíonn ó Airteagal 7 den Treoir maidir le ‘hÚdarú’ agus ó phrionsabal na comhréireachta a sheachaint. (38)
44.      Dar le Rialtas na hUngáire, ní bhaineann na prionsabail dá dtagraíonn an Coimisiún le hábhar ós rud é nach ‘smachtbhanna’ é diúltú údaraithe chun seirbhísí meán a sholáthar a athnuachan.(39) Sa chás seo, níor tarraingíodh siar an ceart chun seirbhísí meán a sholáthar, nach ceart suibiachtúil é, ó Klubrádió, ach tháinig deireadh leis go nádúrtha ag deireadh na tréimhse, dá bhrí sin mar gheall ar a chineál an‑dlíthiúil. Dá bhrí sin, bheadh sé de cheart ag na Ballstáit na coinníollacha a leagan síos chun athnuachan a dhéanamh ar an gceart seirbhísí meán a sholáthar. (40)
45.      Maidir leis sin, ní mór scrúdú a dhéanamh ag an tús an bhfuil feidhm ag prionsabal na comhréireachta i gcomhthéacs an cháis seo agus, más amhlaidh atá, an ndearnadh sárú ar an bprionsabal sin.
46.      Maidir le cur i bhfeidhm phrionsabal na comhréireachta, sa chéad áit, ba cheart a thabhairt faoi deara, de bhun Airteagal 9(1) den ‘Chreat‑Treoir’, de bhun an dara fomhír d’Airteagal 5(2) agus Airteagal 7(3) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’ agus Airteagal 4(2) den Treoir maidir le ‘hIomaíocht’, ní mór cearta radaimhinicíochtaí a úsáid a leithdháileadh go comhréireach ar bhonn na gcritéar oibiachtúil, trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach agus comhréireach, a thugtar le tuiscint ag an gcoinníoll sin go bhfuil na critéir sin oiriúnach chun na cuspóirí atá á saothrú a bhaint amach agus ní rachaidh siad thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach. De réir chásdlí na Cúirte Breithiúnais, ní mór na critéir sin a chomhlíonadh ní hamháin i leithdháileadh tosaigh na radaimhinicíochtaí, ach freisin i leithdháileadh, in athnuachan nó in aistriú na radaimhinicíochtaí uile ina dhiaidh sin i gcomhthéacs aistriú digiteach.(41)
47.      Dá réir sin, gan beann ar aicmiú an diúltaithe athnuachana mar ‘smachtbhanna’, nach bhfuil beartaithe, thairis sin, ag aon cheann de na páirtithe sna himeachtaí, (42) is léir nach mór an athnuachan sin a dheonú ar bhonn critéir oibiachtúla, thrédhearcacha, neamh-idirdhealaitheacha agus chomhréireacha, agus go bhfuil feidhm ag na prionsabail sin freisin maidir le hathnuachan a dhiúltú.
48.      Is fíor, mar a áitíonn Rialtas na hUngáire, nach gníomh de chuid na n‑údarás inniúil nó, a fortiori, iarmhairt phionóis is cúis le scor d’úsáid radaimhinicíochtaí sa chás seo, ach go n‑eascraíonn sé as dul in éag an chirt chun radaimhinicíochtaí a úsáid, a bhfuil a thréimhse leagtha síos sa chonradh maidir le húsáid na minicíochta atá i gceist. Is fíor freisin gur cosúil nach ceart suibiachtúil ná ceart chun maoine í an fhéidearthacht na seirbhísí meán a sholáthar, lena gceadaítear radaimhinicíochtaí a úsáid. D’fhéadfadh sé, faoi mar a thuigfí, nach bhforáiltear d’athnuachan sa dlí náisiúnta nuair a rachaidh an ceart chun radaimhinicíochtaí a úsáid in éag nó go bhforáiltear leis an reachtaíocht sin, ó phointe áirithe ama, do rialacha nó do choinníollacha éagsúla.
49.      Sa chás seo, áfach, is reachtaíocht náisiúnta í lena gceadaítear athnuachan den sórt sin, faoi réir coinníollacha áirithe a chomhlíonadh. Dá bhrí sin, a mhéid a fhoráiltear don athnuachan sin, ní mór do na coinníollacha don athnuachan sin na prionsabail arna mbunú le forálacha ábhartha chreat rialála an Aontais Eorpaigh don chumarsáid leictreonach, (43) lena n‑áirítear prionsabal na comhréireachta, ar a bhfuil an Coimisiún ag brath sa chás seo, a chomhlíonadh.
50.      Ós rud é go bhfuil feidhm ag prionsabal na comhréireachta, ba cheart a fhíorú, sa dara háit, ar sáraíodh an prionsabal sin.
51.      I ndáil leis sin, tugaim faoi deara gur sárú ar an gcoinníoll a leagtar amach in Airteagal 48(7)(a) den Dlí maidir leis na Meáin, lenar ceanglaíodh nach ndéanfaí aon sárú tromchúiseach nó athshárú ar an Dlí maidir le Saoirse an Phreasa, ar an Dlí maidir leis na Meáin ná ar na coinníollacha a leagtar amach sa chonradh sin, ba chúis le heisiamh athnuachan an chonartha chun an mhinicíocht atá i gceist a úsáid.(44) Tugaim faoi deara freisin, i gcomhréir le hAirteagal 187(5) den Dlí maidir leis na Meáin, go n‑eisiatar mionsáruithe ón gcoincheap ‘athshárú’.
52.      Cé nach bhfuil an toirmeasc ar athnuachan conartha maidir le húsáid radaimhinicíochta tar éis sáruithe leantacha, dá bhforáiltear leis an Dlí maidir leis na Meáin, in innibh, ann féin, na prionsabail dá dtagraítear i mír 46 den Tuairim seo a shárú, tá amhras áirithe ann faoi chur i bhfeidhm an toirmisc sin ag Comhairle na Meán tar éis sáruithe a bhaineann leis an oibleagáid sonraí a bhaineann le cuótaí craolacháin a tharchur. Go deimhin, cé go bhfuil oibleagáid den sórt sin tábhachtach chun comhlíonadh na gcoinníollacha maidir le cearta tarchurtha a dheonú a fhíorú, is cosúil nach bhfuil sárú na hoibleagáide sin, in imthosca an cháis seo, chomh tromchúiseach sin go ngabhann an toirmeasc atá i gceist leis. Mar a thugann an Coimisiún le fios, bhí an smachtbhanna teoranta mar gheall ar oibleagáid sonraí a tharchur, a chomhlíon Klubrádió le linn an nós imeachta, gan a chinneadh, ar bhonn na sonraí sin, gur sáraíodh an oibleagáid a bhaineann le cuótaí craolacháin.(45)
53.      Mar chonclúid, táim den tuairim gur sháraigh Comhairle na Meán, trí chinneadh diúltaithe, prionsabal na comhréireachta.
2.      Comhréireacht Airteagal 48(7) den Dlí maidir leis na Meáin
54.      Lena dhara hargóint, measann an Coimisiún go sáraíonn Airteagal 48(7) den Dlí maidir leis na Meáin amháin forálacha ábhartha chreat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach, (46) a mhéid a eisiatar, go huathoibríoch leis an bhforáil sin athnuachan an chirt chun radaimhinicíochtaí a úsáid agus in aon chás, a eisiamh ar an bhforas gur mhainnigh an soláthraí seirbhísí meán arís agus arís eile a oibleagáid a chomhlíonadh maidir le faisnéis a sholáthar i ndáil le cuótaí craolacháin a chomhlíonadh, (47) gan aon rogha a fhágáil ag Comhairle na Meán maidir le measúnú a dhéanamh ar chomhréireacht agus cinntí á nglacadh aici (amhail athnuachan an chirt radaimhinicíochtaí a úsáid) a thagann faoi Airteagail 7 agus 10 den Treoir maidir le ‘hÚdarú’, rud a fhágann nach féidir le Comhairle na Meán measúnú a dhéanamh ar chineál diomaibhseach an tsáraithe agus ar chomhréireacht iarmhairtí dlíthiúla an tsáraithe sin.(48)
55.      Cuireann Rialtas na hUngáire in iúl go leagtar síos leis an reachtaíocht náisiúnta na coinníollacha faoina n‑eisiatar athnuachan an chirt chun radaimhinicíochtaí a úsáid, ar bhonn rialacha oibiachtúla lena n‑eisiatar aon lánrogha maidir lena gcur chun feidhme agus nach gcuirtear cosc ar athnuachan den sórt sin ach amháin i gcás na sáruithe is tromchúisí (tromchúis an tsáraithe a mheasúnú i gcomhthéacs an nós imeachta pionóis agus tráth nach déanaí ná tráth na hathnuachana) nó sáruithe leantacha (nach n‑áirítear mionsáruithe leo) agus prionsabal na comhréireachta á chur san áireamh.(49)
56.      Ba mhaith liom a chur in iúl, mar réamhphointe, go gceanglaítear leis na forálacha ar a bhfuil an Coimisiún ag brath go leithdháilfear cearta úsáide do radaimhnicíochtaí ar bhonn critéir oibiachtúla, thrédhearcacha, neamh-idirdhealaitheacha agus chomhréireacha.(50)
57.      Sa chás sin, de réir bhrí Airteagal 48(7)(a) den Dlí maidir leis na Meáin, ní féidir an ceart seirbhísí meán a sholáthar a athnuachan i gcás, trí chinneadh cinntitheach ó Chomhairle na Meán, go bhfuil an soláthraí seirbhísí meán faoi dhliteanas, go háirithe, as sáruithe tromchúiseacha nó sáruithe a dhéantar arís agus arís eile ar an Dlí sin, gan mionsáruithe a chur san áireamh, i gcomhréir le hAirteagal 187(5) den Dlí sin, i gcomhthéacs an mheasúnaithe ar chineál leanúnach na sáruithe.
58.      Maidir leis sin, ní fheictear dom gur féidir teacht ar an gconclúid, mar a áitíonn an Coimisiún, go n‑eisiatar, go huathoibríoch le hAirteagal 48(7) den Dlí sin, agus i ngach cás, athnuachan an chirt chun radaimhinicíochtaí a úsáid, ar an bhforas gur chuir an soláthraí seirbhísí meán moill arís agus arís eile ar chomhlíonadh a oibleagáide maidir le sonraí a bhaineann le cuótaí craolacháin a tharchur. Go deimhin, le cur i bhfeidhm na forála sin i gcomhar le hAirteagal 187(5) den Dlí maidir leis na Meáin, cuirtear ar chumas Chomhairle na Meán measúnú a dhéanamh ar iarraidh ar athnuachan an chirt chun seirbhísí meán a sholáthar i bhfianaise na sáruithe a rinne an t‑iarratasóir, trína cheangal uirthi, agus measúnú á dhéanamh aici an ndéantar na sáruithe sin arís agus arís eile, gan mionsáruithe a chur san áireamh.(51)
59.      Dá réir sin, leagtar síos leis an Dlí maidir leis na Meáin coinníollacha oibiachtúla chun athnuachan an chirt chun seirbhísí meán a sholáthar a eisiamh, agus ag an am céanna an measúnú ar cé acu atá nó nach bhfuil sárú íosta agus scrúdú á dhéanamh ar cé acu a dhéantar nó nach ndéantar na sáruithe arís agus arís eile a fhágáil faoin údarás inniúil náisiúnta.(52)
60.      Sna himthosca sin, ní dóigh liom, trí thoirmeasc a chur ar athnuachan i ndiaidh sáruithe leantacha amháin, go sáraítear le hAirteagal 48(7) den Dlí maidir leis na Meáin na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 9 den ‘Chreat‑Treoir’, in Airteagail 5, 7 agus 10 den Treoir maidir le ‘hÚdarú’ agus in Airteagal 4 den Treoir maidir le ‘hIomaíocht’. Dá bhrí sin, molaim go ndiúltófaí don dara hargóint a chuir an Coimisiún chun cinn.
3.      Cineál idirdhealaitheach an chinnidh diúltaithe
61.      Lena thríú hargóint, áitíonn an Coimisiún go sáraíonn an t‑uathoibriú dá bhforáiltear in Airteagal 48(7) den Dlí maidir leis na Meáin prionsabal na córa comhionainne freisin, rud a d’fhéadfadh, go deimhin, an iarmhairt dhlíthiúil chéanna a bheith ann i leith sáruithe a bhfuil tábhachta an‑difriúil ag baint leo, mar a léiríodh leis an bhfíoras nach ndearna Comhairle na Meán athnuachan ar cheart Klubrádió seirbhísí meán a sholáthar, cé go ndearna sí amhlaidh i gcás stáisiúin raidió eile, eadhon Inforádió, Rádió Smile agus KARCAG, in ainneoin na sáruithe tromchúiseacha a rinne siad arís agus arís eile ar an Dlí maidir leis na Meáin.
62.      I ndáil leis sin, áitíonn Rialtas na hUngáire nach ndearnadh aon athshárú i gcás Inforádió (53) ná sna himeachtaí a luaigh an Coimisiún, i gcás imeachtaí atá bunaithe ar fhíorais éagsúla agus a tharla i gcomhthéacs dlíthiúil atá éagsúil leis an gcomhthéacs a bhaineann le Klubrádió.(54)
63.      Mar réamhphointe, tugaim chun cuimhne gur léir ó chásdlí socair na Cúirte maidir leis an dualgas cruthúnais in imeachtaí mar gheall ar mhainneachtain oibleagáidí faoi Airteagal 258 CFAE a chomhlíonadh gur faoin gCoimisiún atá sé a shuíomh gurb ann don mhainneachtain líomhnaithe oibleagáidí a chomhlíonadh. Is faoin institiúid sin atá sé an fhaisnéis is gá a chur ar fáil don Chúirt chun a shuíomh gurb ann don mhainneachtain sin, gan bheith in ann brath ar thoimhde ar bith.(55) Ba cheart a fháil amach, dá bhrí sin, ar chomhlíon an Coimisiún a dhualgas cruthúnais, i bhfianaise na faisnéise a chuir Rialtas na hUngáire ar fáil le linn na n‑imeachtaí.
64.      Maidir leis sin, braitheann an Coimisiún ar na sonraí a leagtar amach i dtábla, arna chur ar fáil ag an Ungáir le linn an nós imeachta réamhdhlíthíochta agus atá i gceangal leis an iarratas, maidir leis na forais atá leis na cinntí diúltaithe arna n‑eisiúint ag Comhairle na Meán, ar léir uathu nár dhiúltaigh Comhairle na Meán riamh, seachas i gcás Klubrádió, athnuachan a dhéanamh ar cheart chun seirbhísí meán a sholáthar go heisiach ar an bhforas nár chomhlíon an soláthraí a oibleagáid sonraí a bhaineann le cuótaí craolacháin a tharchur.(56) Thairis sin, ós rud é nach bhfuil faisnéis sa tábla sin maidir le cinntí chun an ceart chun seirbhísí meán a sholáthar a athnuachan, ní féidir a chur as an áireamh go bhféadfadh an t‑údarás sin, san am a chuaigh thart, athnuachan den sórt sin a dhéanamh i gcásanna ina ndearna na soláthraithe sáruithe atá inchomparáide leis na sáruithe a rinne Klubrádió, nó níos tromchúisí fós. (57)
65.      Gan beann ar aon sárú a d’fhéadfadh Rialtas na hUngáire a dhéanamh ar a dhualgas maidir le comhar dílis, rud nár agair an Coimisiún sa deireadh é, (58) ní fheictear dom gur leor an fhianaise a chuir an Coimisiún ar fáil chun tacú le hidirdhealú a bheith á chur chun feidhme ag údaráis na hUngáire i gcoinne Klubrádió.(59) Dá bhrí sin, molaim go ndiúltófaí don tríú hargóint a d’ardaigh an Coimisiún.
4.      Glacadh tráthúil an chinnidh diúltaithe
66.      Lena cheathrú argóint, áitíonn an Coimisiún gur glacadh an cinneadh diúltaithe tar éis nós imeachta 10 mí, cé go bhforáiltear le hAirteagal 5(3) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’ do thréimhse 6 seachtaine a mhéid a bhaineann le cinntí lena ndeonaítear cearta úsáide le haghaidh radaimhinicíochtaí agus gur dlúthchuid den nós imeachta sannta radaimhinicíochtaí é an ceart a dheonú chun seirbhísí meán a sholáthar.
67.      Freagraíonn Rialtas na hUngáire nach é an nós imeachta chun údaruithe a athnuachan dá bhforáiltear leis an Dlí maidir leis na Meáin an nós imeachta chun radaimhinicíochtaí a shannadh dá dtagraítear in Airteagal 5(3) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’ agus nach leagtar síos leis an reachtaíocht náisiúnta cur chun feidhme ná le haon fhoráil eile de dhlí an Aontais teorainn ama chun an ceart chun seirbhísí meán a sholáthar a athnuachan.
68.      I mo thuairim, tá dlúthbhaint ag an argóint sin leis an gceist maidir le cur i bhfeidhm chreat rialála an Aontais do chumarsáid leictreonach maidir leis an gcinneadh diúltaithe. A mhéid a mheastar go ndéanann an cinneadh sin difear freisin do cheart úsáide radaimhinicíochtaí do sholáthraithe ábhar raidió, cé go bhfuil sé bunaithe ar reachtaíocht náisiúnta maidir leis an gceart seirbhísí meán a sholáthar, feictear dom go bhfuil sé réasúnta a mheas nach mór do na cinntí sin na critéir agus na prionsabail a leagtar amach sa chreat rialála sin a chomhlíonadh, lena n‑áirítear na forálacha maidir le teorainneacha ama chun cinntí a ghlacadh. Thairis sin, mar a luaitear i mír 31 den Tuairim seo, is iad na bearta atá i gceist a rialaíonn leithdháileadh acmhainní teoranta amhail speictream raidió, i gcomhréir le forálacha ábhartha an chreata rialála sin.
69.      Ós rud é gur ghlac Comhairle na Meán an cinneadh diúltaithe laistigh de thréimhse níos faide ná an tréimhse a leagtar síos in Airteagal 5(3) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’, dá bhrí sin, ní mór teacht ar an gconclúid gur sháraigh an Ungáir an fhoráil dheireanach sin.
D.      An dara gearán a bhaineann leis an gcinneadh neamhbhailíochta
70.      Lena dhara ghearán, maíonn an Coimisiún, ag deireadh an ghlao ar thairiscintí atá i gceist, gur diúltaíodh d’iarratas Klubrádió toisc é a bheith neamhbhailí go substainteach ar bhonn trí fhoras (dhá cheann a bhaineann le hearráidí in eangach chlársceidealaithe Klubrádió agus é sin a bhaineann le cistí dílse diúltacha a bheith i gcuntais an raidió sin) bunaithe ar chritéir dhíréireacha, nár socraíodh roimh ré agus nach bhfágtar aon lánrogha don údarás inniúil náisiúnta. Cáineann sí údaráis na hUngáire freisin as fad iomarcach an nós imeachta.
1.      Na forais neamhbhailíochta a bhaineann leis an eangach chlársceidealaithe
71.      Baineann an chéad dá fhoras neamhbhailíochta le dhá neamhrialtacht i sceideal clársceidealaithe seachtainiúil Klubrádió: ar an gcéad dul síos, níor chomhlánaigh sé an fhoirm don chraoladh, a craoladh ag an deireadh seachtaine, ‘Reggeli Gyors ismétlés’, arbh ionann é agus rogha sleachta ó chraoltaí ‘Reggeli Gyors’ le linn na seachtaine; ar an dara dul síos, chuir sé san áireamh, sa sceideal sin, clár dar teideal ‘Kovátsmгhely’ a mhair 45 nóiméad, cé gur léirigh an bhileog a bhaineann leis an gclár sin fad 50 nóiméad.
72.      Measann an Coimisiún gur earráidí simplí riaracháin iad neamhrialtachtaí den sórt sin, a bhféadfar a cheartú go héasca i gcomhréir leis an Dlí maidir leis na Meáin, ach, dar le Rialtas na hUngáire, cé go ndéantar idirdhealú leis an Dlí sin idir locht foirme lena ndéantar tairiscint neamhbhailí agus a lochtanna eile nach gcruthaítear an t‑idirbheart sin leo, agus ní fhéadfaí na lochtanna sin a cheartú, toisc go ndéantar leasú substainteach den tairiscint arna mholadh ag Klubrádió leo agus leis sin sárú ar phrionsabal comhionannais airm na n‑iarrthóirí eile.(60)
73.      I ndáil leis sin, is comhthuiscint idir na páirtithe go raibh an tairiscint a mhol Klubrádió curtha ó bhail mar gheall ar mhíchruinneas den sórt sin san eangach sceidealaithe. Is léir dom freisin, áfach, go bhfuil na míchruinnis sin chomh diomaibhseach sin go ndealraíonn sé a bheith díréireach iad a bheith ina bhforas le neamhniú na tairisceana. Ar an gcéad dul síos, mar a áitíonn an Coimisiún, níor léir ón gcuireadh chun tairisceana gur saincheist ar leith í saincheist amhail ‘Reggeli Gyors ismétled’, nach raibh inti ach sleachta ó chraoladh eile, a raibh tuairisc aonair ag teastáil ina leith.(61) Ar an dara dul síos, is léir nach bhféadfadh difríocht 5 nóiméad idir dhá thásc maidir le fad an chraolta ‘Kovátsmгhely’ i dtairiscint Klubrádió a bheith ach ina earráid chléireachais nach bhféadfadh difear a dhéanamh i ndáiríre do shubstaint na tairisceana sin.
74.      Dá réir sin, dealraíonn sé nach ndéanann na míchruinnis dá dtagraítear difear do shubstaint na tairisceana agus dealraíonn sé go bhfuil siad oiriúnach lena gceartú tar éis iarraidh ar shoiléiriú ó Chomhairle na Meán, gan é sin a bheith in ann an bonn a bhaint de phrionsabal an chomhionannais arm leis na hiarrthóirí eile.
2.      An foras le neamhniú maidir le cistí dílse
75.      Baineann an tríú foras neamhbhailíochta leis an bhfíoras go raibh cothromas Klubrádió diúltach sna blianta sular cuireadh isteach a chur i bhfeidhm, as ar eascair, de réir Chomhairle na Meán, neamhdhóthanacht phlean gnó Klubrádió.
76.      Maidir leis sin, áitíonn an Coimisiún nach raibh an chonclúid sin bunaithe ar shárú ar na coinníollacha a bhaineann le hinmharthanacht airgeadais a leagtar síos sa ghlao ar thairiscintí, ar chomhlíon Klubrádió iad, (62) ach ar an bhforas nach raibh an tairiscint leordhóthanach chun an cuspóir a bhaint amach maidir le rannchuidiú le margadh craolacháin cobhsaí a chruthú.(63) Thairis sin, gan beann ar an bhfíoras gur tháinig meath ar staid airgeadais Klubrádió mar gheall nach raibh conarthaí riaracháin tugtha i gcrích ag Comhairle na Meán léi a bhí neamhdhleathach agus a raibh ina n‑ábhar caingne le haghaidh damáistí agus leasuithe, is léir ó chuntais bhliantúla Klubrádió do 2020 agus 2021 (agus ó dhearbhuithe tarscaoilte comhfhreagracha éileamh a príomhchreidiúnaí) go raibh feabhas tagtha ar staid airgeadais an raidió sin. Thairis sin, níor ghlac Comhairle na Meán leis an bhféidearthacht go bhféadfadh Klubrádió a chostais oibriúcháin a chumhdach le hurraíocht, mar a rinne sí roimhe seo, rud a mheasann an Coimisiún a bheith ina mhodh dlisteanach atá ag éirí níos coitianta chun na meáin a mhaoiniú. (64)
77.      Cuireann Rialtas na hUngáire in iúl go raibh láimhdeachas Klubrádió ag laghdú le blianta fada roimh an gcuireadh chun tairisceana agus, tráth na meastóireachta ar an tairiscint, nár chomhlíon sé fiú na bunchoinníollacha le haghaidh oibriú dlíthiúil, i gcomhréir le Cód Sibhialta na hUngáire. Thairis sin, ní raibh na dearbhuithe maidir le tarscaoileadh an fhiachais dá dtagraíonn an Coimisiún leordhóthanach, a mhéid a bhí siad coinníollach, agus léiríodh cistí dílse diúltacha fós sna cuntais bhliantúla le haghaidh 2020 (ní raibh siad sin le haghaidh 2021, áfach, ábhartha, agus bhí an dara ceann i ndiaidh na meastóireachta ar an tairiscint).
78.      Mar réamhbharúil, tá sé tábhachtach, i mo thuairimse, a chur in iúl nach bhfuil an tríú foras neamhbhailíochta bunaithe ar shárú ar na coinníollacha a bhaineann le hinmharthanacht airgeadais na n‑iarrthóirí sa ghlao ar thairiscintí, dá dtagraítear i bpointe 1.8.2 den ghlao sin ar thairiscintí, ach ar shárú na gcoinníollacha a leagtar síos i bpointe 1.11.9.2(c) den ghlao sin ar thairiscintí, (65) ar dá réir atá iarratas ar neamhní go substainteach más rud é, mar gheall ar a easpa fondúireachta, go bhfuil an tairiscint ‘neamhoiriúnach chun na cuspóirí a bhaint amach’ a shainítear sa Dlí maidir leis na Meáin nó sa ghlao céanna ar thairiscintí. Ba é an cuspóir a bhí i gceist, mar a shonraítear i bpointe 1.2 den ghlao ar thairiscintí, ‘rannchuidiú le margadh craolacháin cobhsaí agus intuartha a chruthú ó thaobh a fheidhmithe’.
79.      Maidir leis sin, sa chéad áit, measaim, cé gur gné é an ráiteas cothromais atá, de réir sainmhínithe, nasctha go príomha le hinmharthanacht airgeadais an ghnóthais tairisceana, nach raibh sé i measc na gcritéar maidir le hinmharthanacht airgeadais dá dtagraítear sa ghlao ar thairiscintí agus nár chuir Comhairle na Meán ina choinne i gcomhthéacs scrúdú na gcritéar sin. Bhí sé, ar an lámh eile, dá dtagraítear i gcomhthéacs go hiomlán difriúil, is é sin le rá, i bhfianaise an chuspóra a chruthú margadh craolacháin cobhsaí agus intuartha. Ar an gcúis sin, measaim nach raibh sé intuartha an critéar sin a úsáid sa chomhthéacs thuasluaite, rud a d’fhéadfadh a bheith ina shárú ar oibleagáid na trédhearcachta, mar a d’áitigh an Coimisiún.
80.      Sa dara háit, tá amhras ann freisin, i mo thuairimse, go bhféadfadh cothromas diúltach Klubrádió, nach raibh fadhbanna leis, dar liom, go dtí sin, agus nach raibh sé in ann difear a dhéanamh d’inmharthanacht airgeadais Klubrádió, an bonn a bhaint de chruthú nó d’fheidhmiú an mhargaidh craolacháin ina iomláine mar sin féin.
81.      Sa tríú háit agus ar deireadh, ní dóigh liom go bhfuil sé réasúnach aon ábharthacht a chur as an áireamh, agus meastóireacht á déanamh ar thairiscint Klubrádió, maidir le húsáid urraitheoirí nó rannpháirtithe seachtracha, ar bealach rialta é, mar a thugann an Coimisiún faoi deara, chun na meáin a mhaoiniú.
82.      Dá réir sin, measaim nach toisc é cothromas diúltach a bheith i gcuntais Klubrádió ar cheart, in imthosca an cháis seo, diúltú do thairiscint Klubrádió a bheith mar thoradh air.
3.      Glacadh tráthúil an chinnidh neamhbhailíochta
83.      Áitíonn an Coimisiún, i bhfianaise na moille ar ghlacadh an chinnidh diúltaithe (atá faoi réir an cheathrú hargóint sa chéad ghearán faoin ngníomhaíocht), nár thug Comhairle na Meán dóthain ama chun an glao ar thairiscintí a dhúnadh roimh dháta éaga an chonartha chun an mhinicíocht atá i gceist a úsáid agus nach raibh ach 2 mhí aici chun meastóireacht a dhéanamh ar na tairiscintí agus chun conradh riaracháin nua a thabhairt i gcrích, rud a d’fhágfadh go sárófaí Airteagal 8(2)(d) agus Airteagal (4)(e) agus Airteagal 9(1) den ‘Chreat‑Treoir’ agus prionsabal an dea-riaracháin.
84.      Áirithíonn Rialtas na hUngáire nach raibh feidhm ag an tréimhse 6 seachtaine a bhaineann leis an nós imeachta chun radaimhinicíochtaí a shannadh maidir leis an nós imeachta tairisceana agus, in aon chás, gur comhlíonadh í sa chás seo a mhéid a cheadaítear le hAirteagal 7(4) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’ an tréimhse sin a shíneadh go 8 mí i gcás nósanna imeachta roghnúcháin iomaíocha, amhail an cuireadh chun tairisceana sa chás seo.(66)
85.      I ndail leis sin, i bhfianaise na féidearthachta, dá bhforáiltear in Airteagal 7(4) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’, síneadh a chur leis an tréimhse dá dtagraítear in Airteagal 5(3) den Treoir sin, feictear dom nach bhfuil an gearán atá i gceist beacht go leor, (67) ós rud é nár chuir an Coimisiún aon fhianaise nithiúil ar fáil chun tacú leis an gconclúid nár chuir an tréimhse inar tharla an nós imeachta tairisceana ar chumas Klubrádió tairiscint leordhóthanach a chur isteach ná ar chumas Chomhairle na Meán meastóireacht iomchuí a dhéanamh ar na tairiscintí.
86.      Measaim, dá bhrí sin, gur mhainnigh an Coimisiún a dhualgas cruthúnais a urscaoileadh, i gcomhréir le cásdlí na Cúirte a leagtar amach i mír 63 den Tuairim seo.
87.      Mar chonclúid, molaim go seasfaí leis an dara gearán ón gCoimisiún a mhéid a mhaíonn sé, trí dhiúltú d’iarratas Klubrádió ag deireadh an ghlao ar thairiscintí atá i gceist toisc é a bheith neamhbhailí go substainteach, ar bhonn critéir dhíréireacha, gur sháraigh an Ungáir Airteagal 5(2) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’.
E.      An tríú gearán maidir le diúltú conradh riaracháin sealadach a dhéanamh
88.      Lena thríú ghearán, measann an Coimisiún go n‑eascraíonn cóir neamh-chomhionann as an Dlí maidir leis na Meáin sa mhéid is, ar an gcéad dul síos, nach gceadaítear leis, i gcomhréir le hAirteagal 65(11) de, conradh riaracháin sealadach a thabhairt i gcrích chun seirbhísí meán a sholáthar i gcás sáruithe beaga leantacha ar a fhorálacha, ach, ar an dara dul síos, go n‑údaraítear leis, faoi Airteagal 55(1)(c) de, minicíocht a dhámhachtain trí ghlao ar thairiscintí gan sáruithe ar a fhorálacha a bhreithniú, agus ar an gcaoi sin caitheamh go míchothrom le dhá chás inchomparáide.(68)
89.      Dar le Rialtas na hUngáire, ní féidir na coinníollacha a bhaineann leis an gceart sealadach seirbhísí meán a sholáthar a chur i gcomparáid leo siúd a fhorchuirtear ar iarrthóirí i gcomhthéacs glao ar thairiscintí (69) agus, in aon chás, nach bhfuil na coinníollacha maidir leis an gconradh riaracháin sealadach sin a thabhairt i gcrích níos déine ná na coinníollacha a bhaineann le rannpháirtíocht i nglao nua ar thairiscintí, ós rud é go gcuireann mionsáruithe ach sáruithe a dhéantar arís agus arís eile bac ar an athnuachan maidir leis an gceart seirbhísí meán a sholáthar.
90.      Mar réamhbharúil, meabhraím, i gcomhréir le hAirteagal 65(11) den Dlí maidir leis na Meáin, ar dhul in éag don cheart chun seirbhísí meán raidió a sholáthar agus le linn an nós imeachta tairisceana chun an ceart sin a dheonú, go bhféadfaidh Comhairle na Meán ceart a dheonú chun seirbhísí meán a sholáthar ar bhonn sealadach, trí chonradh riaracháin sealadach, (70) más rud é go ndearnadh an ceart chun seirbhísí meán raidió a sholáthar a athnuachan uair amháin cheana féin, ar choinníoll nár aimsigh Comhairle na Meán sárú tromchúiseach nó leanúnach ag an soláthraí seirbhíse meán. Os a choinne sin, ní leagtar síos le hAirteagal 55(1)(c) den Dlí sin na coinníollacha sin maidir leis an gceart a dhámhachtain chun na seirbhísí céanna a sholáthar i gcomhthéacs glao ar thairiscintí.
91.      Tá an argóint atá i gceist bunaithe ar an mbonn go bhfuil deonú cirt chun seirbhísí meán a sholáthar ar bhonn sealadach inchomparáide le deonú na seirbhísí sin trí bhíthin glao nua ar thairiscintí agus, dá bhrí sin, go sárófaí prionsabal na córa comhionainne dá bhforchuirfí coinníollacha níos déine maidir le ceart den sórt sin a dheonú ar bhonn sealadach.
92.      Is cosúil go bhfuil an t‑alt seo míchruinn domsa. Go deimhin, cé go bhfuil gnéithe coiteanna ag baint leis an dá chás a luaitear (i.e. an conradh sealadach agus dámhachtain glao ar thairiscintí), lena n‑áirítear an fhéidearthacht leanúint de sheirbhísí meán a sholáthar, tá saintréithe tábhachtacha ag baint leis na cásanna sin.
93.      Ar an gcéad dul síos, is staid shealadach é conradh sealadach a thabhairt i gcrích a bhfuil údar cuí leis ar chúiseanna praiticiúla, is é sin an ceanglas maidir le húsáid neamhbhriste radaimhinicíochtaí a áirithiú. D’fhéadfadh an staid idirthréimhseach agus éigeandála sin, i mo thuairimse, údar a thabhairt le coinníollacha an‑docht a fhorchur. Go deimhin, ós rud é nach féidir nós imeachta a thionscnamh chun meastóireacht dhomhain a dhéanamh ar staid an ghnóthais atá i gceist, amhail staid an ghlao ar thairiscintí, níl sé míréasúnta a cheangal nach raibh iompar an ghnóthais sin curtha ó bhail mar gheall ar aon neamhrialtacht shubstaintiúil.(71)
94.      Ar an dara dul síos, chun glao ar thairiscintí a dhámhachtain, ní mór anailís dhomhain a dhéanamh ar staid na cuideachta tairisceana ar bhonn go leor critéar a bhaineann go háirithe lena scileanna, lena hinmharthanacht airgeadais, etc. Tugann an fíoras sin údar, i mo thuairimse, le critéir a fhorchur atá éagsúil ó na critéir a chuirtear i bhfeidhm i gcomhthéacs conradh sealadach a thabhairt i gcrích. Go deimhin, le linn glao ar thairiscintí, tá deis ag Comhairle na Meán measúnú níos mionsonraithe a dhéanamh ar staid na dtairgeoirí agus ar cé acu a d’fhéadfadh nó nach bhféadfadh sáruithe a rinneadh roimhe seo cosc a chur ar na tairgeoirí sin páirt éifeachtach a ghlacadh sa ghlao ar thairiscintí, agus a mhéid a d’fhéadfadh siad cosc a chur orthu.
95.      In aon chás, measaim, i bhfianaise na ndifríochtaí suntasacha idir an dá chás sin, go gcoinníonn na Ballstáit corrlach lánroghnach leathan maidir leis na coinníollacha atá le forchur i ndáil leis sin.
96.      Mar sin, molaim gur cheart diúltú don tríú hargóint ón gCoimisiún.
F.      An ceathrú gearán maidir le sárú Airteagal 11 den Chairt
97.      Leis an gceathrú gearán uaidh, tá an Coimisiún den tuairim gur chuir na bearta agus an reachtaíocht atá faoi chonspóid cosc ar Klubrádió a chláir a chraoladh ar radaimhinicíochtaí, arb ionann é agus an cur isteach is tromchúisí ar shaoirse na meán agus a d’fhéadfadh a bheith comhionann le scor ghníomhaíochtaí na meán ag na húdaráis náisiúnta.(72) Cé nach ionann an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh agus saoirse na meán agus cearta iomlána, (73) ar an gcéad dul síos, níl gá leis na teorainneacha a fhorchuirtear sa chás seo maidir leis na cuspóirí atá á saothrú (74) agus, ar an dara dul síos, níl na teorainneacha sin comhréireach, ós rud é gur féidir na cuspóirí thuasluaite a bhaint amach ar bhealach nach bhfuil chomh cunórach céanna, amhail iarrataí ar shoiléiriú agus cúlghairm fhéideartha an chinnidh speictream a dheonú i gcás ina ndearnadh an gnóthas a fhoirceannadh nó ina ndearnadh féimheach de.
98.      De réir Rialtas na hUngáire, ní bhaineann an cás seo ach le ceist maidir le rialáil na meán, nach bhfuil faoi réir comhchuibhiú faoi dhlí an Aontais agus, dá bhrí sin, nach bhfuil faoi réir fhorálacha na Cairte, i gcomhréir le hAirteagal 51(1) di. Thairis sin, ní gá go dtabharfaí sárú ar an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh le tuiscint díreach toisc nach ndeonaítear an ceart d’oibreoir a sheirbhís meán a chur ar fáil ar ardán craolacháin ar leith.
99.      Ba cheart a mheabhrú, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) den Chairt, nach mór saoirse na meán agus a n‑iolrachas a urramú. Is léir ó chásdlí leanúnach na Cúirte go bhfuil an fhoráil sin ar cheann de na bunúis riachtanacha atá ag sochaí dhaonlathach iolraíoch, agus cuid de na luachanna ar a bhfuil an tAontas bunaithe, de réir Airteagal 2 CAE, agus ní mór an cur isteach ar chearta agus saoirsí a ráthaítear leis an bhforáil sin, mar sin, sa chomhthéacs sin, a bheith teoranta do na cásanna a bhfuil fíorghá leo.(75)
100. A mhéid a shuitear, sna míreanna roimhe seo den Tuairim seo, go bhfuil feidhm ag creat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach agus go bhfuil bunús maith le cuid de na gearáin a d’ardaigh an Coimisiún, is gá a mheas an ndéanann na sáruithe a fuarthas dochar do shaoirse agus d’iolrachas na meán san Ungáir, agus a mhéid a dhéanann siad dochar dóibh, ós rud é go ndéanann an t‑iompar a ndéanann an Coimisiún gearán ina leith difear do chearta gnóthais ar leith.
101. Is cosúil go bhfuil an Coimisiún, a bhfuil an dualgas cruthúnais air i gcomhréir le cásdlí na Cúirte a luaitear i mír 63 den Tuairim seo, ag brath ar an bhfíoras gur stáisiún raidió neamhspleách é Klubrádió atá cáinteach ar an Rialtas. Mar sin féin, níl an chaingean bunaithe ar anailís shonrach ar an ngaol idir gníomhaíocht Klubrádió agus staid níos ginearálta na meán san Ungáir, ní dhearna an Coimisiún ach timpeallacht naimhdeach ach go háirithe maidir le hiolrachas na meán sa Bhallstát sin a mheabhrú, mar gheall ar chur isteach láidir ó Rialtas na hUngáire i réimsí na meán, mar a d’aithin roinnt comhlachtaí laistigh den Aontas agus de Chomhairle na hEorpa.(76)
102. Maidir leis sin, is fíor gur cáineadh go leor an rialachán maidir leis na meáin san Ungáir – agus, inter alia, an Dlí maidir leis na Meáin – le blianta beaga anuas go háirithe ó roinnt institiúidí agus eagraíochtaí idirnáisiúnta, agus na srianta a forchuireadh ar shaoirse agus ar iolrachas sna meáin á gcur san áireamh. Thairis sin, agus gach seans ann, i gcás ina ndéanfar saoirse agus iolrachas na meán a thástáil, is dócha go ndéanfaidh eisiamh soláthraí seirbhíse meán atá aireach ar shaol polaitiúil na tíre agus atá thar a bheith criticiúil maidir leis an gcumhacht pholaitiúil difear breise don staid sin.
103. Mar sin féin, cé nach féidir leis an scrúdú ar na bearta atá i gceist neamhaird a thabhairt ar na coinníollacha agus ar an gcomhthéacs ar leith inar glacadh iad (77) agus, dá bhrí sin, nach féidir a chur as an áireamh go ndearna na bearta sin difear do shaoirse agus d’iolrachas na meán, feictear dom, in imthosca an cháis seo, nár thug an Coimisiún fianaise ar aird go raibh éifeacht den sórt sin ann agus, dá bhrí sin, nár chomhlíon sé a dhualgas cruthúnais. Go deimhin, seachas tuairisc ghinearálta ar staid mhargadh mheáin na hUngáire, níor thug sí aon fhianaise ar aird chun iarmhairtí na mbeart sin atá i gceist ar an staid sin a léiriú.(78)
104. An méid sin ráite, i gcás ina dtugann an Chúirt dá haire, áfach, go bhfuil sé d’éifeacht ag na sáruithe sainaitheanta saoirse agus iolrachas na meán san Ungáir a theorannú, ba cheart a fhíorú, i bhfianaise Airteagal 52 den Chairt, an bhfuil an teorainn sin i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, eadhon más gá leis do chuspóirí leasa choitinn a shaothraítear agus nach dtéann siad thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.
105. Maidir leis sin, cé gur cuspóirí leasa ghinearálta arna n‑aithint ag an Aontas, i bprionsabal, iad cuspóirí na reachtaíochta náisiúnta, eadhon an fhéiniúlacht náisiúnta agus chultúrtha a neartú agus an iomaíocht i margadh na meán agus an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh a áirithiú, tá amhras orm, áfach, an bhfuil gá leis na teorainneacha a fhorchuirtear leis na cinntí atá i gceist agus an bhfuil siad comhréireach ina leith sin. Go deimhin, na heasnaimh a líomhnaítear i gcoinne Klubrádió sa chás seo, a chuir cosc ar Klubrádió leanúint dá ghníomhaíocht, is mionsáruithe nó míchruinnis de chineál foirmiúil iad nó cásanna nár cheart, (79) dá réir sin, go mbeadh sé dodhéanta do Klubrádió leanúint de ghníomhaíocht chraoltóireachta.(80)
VI.    Costais
106. Faoi Airteagal 138(1) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, ordófar don pháirtí caillteach na costais a íoc má tá iarraidh ina leith sin sna pléadálacha. Ós rud é go molaim go seasfaidh an Chúirt Bhreithiúnais leis an ordú a iarrtar ag an gCoimisiún, agus ós rud é go ndearna an Coimisiún iarratas costais ar an Ungáir, ní mór a ordú don Ungáir na costais a íoc.
VII. Conclúid
107. I bhfianaise na mbarúlacha roimhe seo, molaim don Chúirt Bhreithiúnais:
–        a dhearbhú gur sháraigh an Ungáir a hoibleagáidí de bhun Airteagal 8(1) agus Airteagal 9(1) de Threoir 2002/21/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Márta 2002 a bhaineann le creat rialála i gcomhair líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí (‘an Chreat‑Treoir’), arna leasú le Treoir 2009/140/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2009; de bhun Airteagal 5(2) agus (3) agus de bhun Airteagal 7(3) de Threoir 2002/20/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Márta 2002 maidir le húdarú líonraí agus cumarsáide leictreonaí (an Treoir maidir le ‘hÚdarú’), arna leasú ag Treoir 2009/140; de bhun Airteagal 4(2) de Threoir 2002/77/CE ón gCoimisiún an 16 Meán Fómhair 2002 maidir le hiomaíocht sna margaí do líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí (an Treoir maidir le ‘hIomaíocht’) agus prionsabal na comhréireachta, toisc gur ghlac Comhairle na Meán i gcoinne Klubrádió, a cinneadh diúltaithe agus neamhbhailíochta Uimh. 180/2021 an 10 Márta 2021, agus toisc nár ghlac sé cinneadh laistigh den tréimhse 6 seachtaine dá bhforáiltear in Airteagal 5(3) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’, maidir le hiarraidh Klubrádió ar athnuachan an chonartha le haghaidh úsáid mhinicíocht 92.9 Mhz i limistéar craoltóireachta Bhúdaipeist;
–        an chuid eile den chaingean a dhíbhe;
–        a ordú don Ungáir na costais a íoc.
1      Bunteanga: an Fhraincis.
2      Tá an creat rialála sin comhdhéanta, go háirithe, de Threoir 2002/21/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Márta 2002 maidir le creat rialála i gcomhair líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí (‘an Chreat‑Treoir’) (IO 2002 L 108, lch. 33) arna leasú ag Treoir 2009/140/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2009 (IO 2009 L 337, lch. 37) (‘an Chreat‑Treoir’); de Threoir 2002/20/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Márta 2002 maidir le húdarú líonraí agus cumarsáide leictreonaí (‘an Treoir maidir le hÚdarú’) (IO 2002 L 108, lch. 21) arna leasú ag Treoir 2009/140 (‘an Treoir maidir le hÚdarú’); agus de Threoir 2002/77/CE ón gCoimisiún an 16 Meán Fómhair 2002 maidir le hiomaíocht sna margaí do líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí (IO 2002 L 249, lch. 21, ‘an Treoir maidir le hIomaíocht’)
3      A médiaszolgáltatásokról és a tömegkommunikációról szóló 2010. évi CLXXXV. Törvény (Dlí Uimh. CLXXXV 2010 maidir le seirbhísí meán agus le mórmheáin chumarsáide, ‘an Dlí maidir leis na Meáin’), Magyar Közlöny 2010. évi 202. száma.
4      Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Meitheamh 1998 lena leagtar síos nós imeachta maidir le soláthar faisnéise i réimse na gcaighdeán agus na rialachán teicniúil (IO 1998 L 204, lch. 37) arna leasú le Treoir 98/48/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Iúil 1998 (IO 1998 L 217, lch. 18). Ón 6 Deireadh Fómhair 2015 i leith, cuireadh Treoir (AE) 2015/1535 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Meán Fómhair 2015 in ionad na Treorach seo lena leagtar síos nós imeachta chun faisnéis a sholáthar i réimse na rialachán teicniúil agus na rialacha maidir le seirbhísí na Sochaí Faisnéise (IO 2015 L 241, lch. 1).
5      Ní mór a thabhairt faoi deara gur leasaíodh an fhoráil sin mar a leanas: ‘Gach mí, tráth nach déanaí ná an lá deireanach den mhí tar éis na míosa atá i gceist, beidh soláthraithe seirbhíse meán líneacha, agus tráth nach déanaí ná an 31 Eanáir den bhliain tar éis na bliana tagartha, freagrach as sonraí a sholáthar do Chomhairle na Meán chun faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh na gcuótaí craolacháin. [...]’
6      Nuair a bhí Cinntí Uimh. 354/2017 agus 1224/2017 á nglacadh, rinneadh foráil don fhoráil chéanna in Airteagal 187(4) den Dlí maidir leis na Meáin.
7      Craoltaí a bhí iontu seo den chuid is mó a dhéileálann le hábhair a bhaineann le saol poiblí na tíre agus ní craoltaí ceoil cosúil le mórchuid na raidiónna tráchtála.
8      In 2010, ó tharla nár sheol Országos Rádió és Televízió Testület (an Coiste Náisiúnta um Raidió agus Teilifís, an Ungáir; ‘ORTT’) an glao ar thairiscintí maidir le húsáid na radaimhinicíochta a d’oibrigh sé go fóill, chuir Klubrádió iarratas isteach ar úsáid na radaimhinicíochta atá i gceist, ach ní bhfuair sé tabhairt i gcrích an chonartha sin ach amháin trí imeachtaí breithiúnacha (bhí Klubrádió roghnaithe ag ORTT sa ghlao ar thairiscintí, ach níor shínigh sé an conradh craolacháin). Ina dhiaidh sin, sheol Comhairle na Meán, a tháinig i gcomharbacht ar ORTT mar rialtóir na meán idir an dá linn, glao ar thairiscintí maidir le minicíocht 95.3 MHz agus, an 13 Márta 2013, bhronn sí an conradh ar Klubrádió, arís eile tar éis agóid dhlíthiúil (roghnaigh Comhairle na Meán iarrthóir seachas Klubrádió ar dtús agus ansin, tar éis neamhniú breithiúnach an chinnidh sin, dhearbhaigh sí nár éirigh leis an nglao ar thairiscintí, go raibh na hiarratais uile neamhbhailí), agus thug sí conradh craolacháin i gcrích leis an raidió sin le héifeacht ón 3 Bealtaine 2013 (roimh an dáta sin, bhí Klubrádió in ann a chraoltaí a chraoladh ar feadh tréimhse áirithe ar an minicíocht raidió atá i gceist ar bhonn ceadúnais shealadacha 60 lá).
9      Eascraíonn an cás seo as diúltú an chonartha sin a athnuachan agus as eisiamh Klubrádió ón nós imeachta glao ar thairiscintí nua a seoladh tar éis an diúltaithe sin. Ar an taobh eile, mar a thuairiscigh an Coimisiún, bhí na fíorais a tuairiscíodh go dtí seo, a tharla sa tréimhse idir 2010 agus 2014, ina gcúis le caingean le haghaidh damáistí a thionscain Klubrádió i gcoinne Chomhairle na Meán inar aithníodh, ar an gcéad dul síos, an damáiste ábhartha a bhain don stáisiún raidió sin toisc go raibh air táillí a íoc as minicíocht 95.3 MHz a úsáid, cé gur cheart úsáid na minicíochta raidió atá i gceist a bheith saor in aisce, agus, ar an dara dul síos, an damáiste neamhábhartha a tharla toisc go ndearna Comhairle na Meán dochar dá cháil trí ráitis óna hionadaithe meán.
10      Rinne Klubrádió agóid i gcoinne an chinnidh sin agus deimhníodh é le breithiúnas an Fővárosi Törvényszék (Ard-Chúirt Bhúdaipeist, an Ungáir) an 9 Feabhra 2021, ar seasadh leis ar achomharc le breithiúnas ón Kúria (an Chúirt Uachtarach, an Ungáir) an 17 Meitheamh 2021. Le breithiúnas an 8 Feabhra 2022, dhiúltaigh an Alkotmánybíróság (an Chúirt Bhunreachtúil, an Ungáir) freisin do phléadáil mhíbhunreachtúlachta a d’ardaigh Klubrádió ina leith sin.
11      Chuir Klubrádió an t‑iarratas ar athnuachan isteach an 8 Samhain 2019 de bhun Airteagal 48(5) den Dlí maidir leis na Meáin.
12      Suíodh na sáruithe sin le dhá chinneadh a glacadh in 2017 (eadhon Cinntí Uimh. 354/2017 agus Uimh. 1224/2017), nach ndearna Klubrádió agóid ina gcoinne, lenar chuir Comhairle na Meán, agus é á chur san áireamh gur chomhlíon Klubrádió an oibleagáid sonraí a bhaineann le cuótaí craolacháin a tharchur sular glacadh na cinntí sin, a forchuireadh uirthi dhá fhíneáil arb ionann iad, faoi seach, agus forints na hUngáire (HUF) 30 000 (thart ar EUR 75) agus HUF 36 000 (thart ar EUR 90). De réir Chomhairle na Meán, tharla an sárú faoi dhó laistigh de 365 lá, ionas gurbh ionann é agus ‘athshárú’ de réir bhrí Airteagal 187(5) den Dlí maidir leis na Meáin agus, dá bhrí sin, de bhun Airteagal 48(7) den Dlí sin, nárbh fhéidir athnuachan a dhéanamh ar cheart Klubrádió seirbhísí meán a sholáthar.
13      Diúltaíodh do chaingean i gcoinne an chinnidh sin an 6 Bealtaine 2021 le breithiúnas ón Fővárosi Törvényszék (Ard-Chúirt Bhúdaipeist), ar seasadh leis ar achomharc an 28 Meán Fómhair 2021 le breithiúnas ón Kúria (an Chúirt Uachtarach).
14      Chuir an Coimisiún litir fógra fhoirmiúil chuig Rialtas na hUngáire an 9 Meitheamh 2021 agus tuairim réasúnaithe an 21 Nollaig 2021, ar a fhreagair an Rialtas sin le litreacha, faoi seach, an 9 Lúnasa 2021 agus an 2 Feabhra 2022.
15       Treoir (AE) 2018/1972 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 lena mbunaítear Cód Eorpach um Chumarsáid Leictreonach (IO 2018 L 321, lch. 36).
16      Go deimhin, braitheann údarú soláthair seirbhísí meán ar inniúlacht údarás rialála na meán, eadhon Comhairle na Meán, agus braitheann údarú maidir le húsáid radaimhinicíochta ar inniúlacht údarás rialála um chumarsáid leictreonach, eadhon an Nemzeti Média- és Hírközlési Hatóság Hivatala (an tÚdarás Náisiúnta um Chumarsáid Leictreonaí, an Ungáir, ‘NMHH’). Fiú dá mbeadh sé de cheart ag an iarrthóir ar éirigh leis sa ghlao ar thairiscintí chun seirbhísí meán a sholáthar iarratas a dhéanamh ar cheadúnas raidió a dheonú, ní bheadh eisiúint an cheadúnais sin uathoibríoch ach faoi réir coinníollacha teicniúla.
17      Féach an dara fomhír d’Airteagal 5(2) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’. Féach freisin, Airteagal 9(1) den ‘Chreat‑Treoir’, Airteagal 7(3) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’ agus Airteagal 4(2) den Treoir maidir le ‘hIomaíocht’, lena bhforáiltear freisin go ndéanfar cearta úsáide radaimhinicíochtaí a leithdháileadh ar bhonn na gcritéar oibiachtúil, trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach agus comhréireach.
18      Féach, inter alia, aithris 5 agus Airteagal 2(c) den ‘Chreat‑Treoir’. Dá réir sin, chinn an Chúirt go ndéantar idirdhealú soiléir leis an gcreat rialála sin idir léiriúcháin meán, a bhaineann le freagracht eagarthóireachta, agus soláthar ábhair, eisiach ó fhreagracht eagarthóireachta, agus tíolacadh na n-ábhar, gan an fhreagracht eagarthóireachta uile a áireamh, ós rud é go gcumhdaítear na hábhair agus tarchur na n-ábhar sin le rialacha ar leith lena saothraítear cuspóirí a bhaineann go sonrach leo (féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Meán Fómhair 2020, Vivendi, C‑719/18, EU:C:2020:627, mír 66 agus an cásdlí dá dtagraítear).
19      Go sonrach, is é Airteagal 48 den Dlí maidir leis na Meáin lena rialaítear leithdháileadh sheirbhísí na meán ‘ag baint úsáid as acmhainní teoranta faoi úinéireacht an Stáit’, trí chonradh riaracháin arna dheonú i gcomhthéacs glao ar thairiscintí arna bhainistiú ag Comhairle na Meán de réir bhrí mhír 1 den fhoráil sin, a d’fhéadfaí a athnuachan gan glao ar thairiscintí i gcomhréir le míreanna 5 agus 7 den fhoráil sin.
20      Sa chomhthéacs sin, tá cinneadh NMHH an ceadúnas craolacháin dá dtagraítear ag Rialtas na hUngáire a dheonú teoranta do dheonú an cheadúnais raidió, tar éis na coinníollacha teicniúla ábhartha a fhíorú.
21      Murab ionann agus an seasamh a thacaíonn Rialtas na hUngáire, tá feidhm ag an gcreat rialála ní ar an bhfíorais go mbaineann soláthar ábhar meán (atá faoi réir na mbeart atá i gceist) le haistriú comharthaí, ach amháin ar an bhfíoras gurb iad na bearta atá faoi chonspóid na bearta náisiúnta amháin ina leithdháiltear an speictream, i gcomhréir leis na forálacha dá dtagraítear i mír 28 den Tuairim seo. Thairis sin, i mbreithiúnas an 31 Eanáir 2008, Centro Europa 7 (C‑380/05, EU:C:2008:59, míreanna 85 agus 86), chinn an Chúirt, i réimse na n‑astaíochtaí craolta, go gceanglaítear leis an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar, mar a chumhdaítear in Airteagal 49 CE [Airteagal 56 CFAE anois] agus mar a chuirtear chun feidhme sa réimse sin le creat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach, ní hamháin údaruithe astaíochtaí a dheonú, ach freisin radaimhinicíochtaí craolacháin a dheonú, agus nach féidir le hoibreoir na cearta a dhíorthaíonn sé ó dhlí an Aontais a fheidhmiú go héifeachtach i réimse rochtana ar an margadh craolacháin teilifíse in éagmais radaimhinicíochtaí craolacháin.
22      Thairis sin, shoiléirigh an Chúirt, i gcomhréir le hAirteagal 1(3) den ‘Chreat‑Treoir’, feidhmíonn na Ballstáit a n‑inniúlacht a bhaineann le rialáil na meán ‘i gcomhréir le dlí an Aontais’ (féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Meán Fómhair 2020, Vivendi, C‑719/18, EU:C:2020:627, mír 47).
23      Go deimhin, ba cheart a thabhairt faoi deara, chomh maith le bheith teoranta ó thaobh acmhainní de, gur earra poiblí iad radaimhinicíochtaí a bhfuil luach tábhachtach sóisialta, cultúrtha agus eacnamaíoch ag baint leo (féach, inter alia, chuige sin, Airteagal 9(1) den ‘Chreat‑Treoir’). Bheadh sé neamhréireach forálacha ábhartha chreat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach a chur i bhfeidhm ach amháin i gcás ina mbaineann siad go heisiach nó go príomha leis na hacmhainní.
24      Maidir leis sin, shoiléirigh an Chúirt go bhfuil feidhm ag creat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach ar sholáthróirí seirbhísí cumarsáide leictreonaí nuair atá siad ina soláthróirí seirbhísí meán ag an am céanna (féach breithiúnais an 31 Eanáir 2008, Centro Europa 7, C‑380/05, EU:C:2008:59, agus an 26 Iúil 2017, Persidera, C‑112/16, EU:C:2017:597).
25      Mar shampla, coinníollacha a ghabhann le clársceidealú agus mar sin ábhar na gcraoltaí.
26      Dá bhrí sin, de réir chásdlí socair na Cúirte, ní cheart cumhacht lánroghnach na mBallstát i gcur i bhfeidhm Treorach a úsáid leis na Ballstáit ar bhealach a bhainfeadh an bonn d’éifeachtacht nó de chuspóir na Treorach sin nó a sháraíonn prionsabal na comhréireachta (féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Meán Fómhair 2024, Sagrario, C‑63/23, EU:C:2024:739, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear).
27      Féach, chuige sin, Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa i gcomhréir leis an dara fomhír d’Airteagal 251(2) CE an 18 Meán Fómhair 2001 a bhaineann le Comhsheasamh na Comhairle maidir le glacadh Treorach ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le húdarú líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí (SEC/2001/1411 final – COD 2000/0188).
28      Ní mór an argóint atá bunaithe ar an ‘eisceacht’ dá dtagraítear in Airteagal 1(3) den ‘Chreat‑Treoir’ a chur san áireamh freisin, ar dá réir, go bunúsach, nach ndéanann forálacha chreat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach difear do bhearta arna ndéanamh ar an leibhéal náisiúnta chun cuspóirí leasa ghinearálta a shaothrú, go háirithe maidir le rialáil ábhar agus beartas closamhairc. Go deimhin, mar a sainaithníodh i dtuarascáil ó Pharlaimint na hEorpa an 7 Feabhra 2001 ar an togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le creat rialála i gcomhair líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí [COM(2000) 393 – C5-0428/2000 – 2000/0184(COD)], a tugadh isteach an fhoráil sin, lena ‘leagtar béim ar an idirdhealú idir an ábhar closamhairc agus bonneagair tharchurtha’. Agus an méid sin sainithe, is amhlaidh fós, mar is léir ó na breithnithe a leagtar síos i míreanna 28 go 33 den Tuairim seo, go bhfuil an creat rialála sin fós infheidhme maidir le gach nós imeachta trína ndeonaíonn na Ballstáit cearta úsáide maidir le radaimhinicíochtaí.
29      Dá bhrí sin, níl aon éifeacht phraiticiúil ag an bhfreagra ar an gceist sin ar fhiúntais an tríú gearán, go háirithe ós rud é go mbraitheann an Coimisiún, ina phléadálacha, ar Airteagal 45 de CCLE i gcomhar le forálacha comhfhreagracha chreat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach (bítear ag brath ar an bhforáil sin, áfach, ina haonar i gcomhthéacs an tríú gearán, a mholaim, in aon chás, diúltú dó).
30      Ní bhaineann an argóint sin ach le gearáin an Choimisiúin maidir leis na bearta atá faoi chonspóid agus ní i ndáil leo siúd a bhaineann leis an Dlí maidir leis na Meáin.
31      Féach breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2020, an Coimisiún v an Ungáir (Ardoideachas) (C‑66/18, EU:C:2020:792, mír 56 agus an cásdlí dá dtagraítear).
32      Féach breithiúnas an 28 Eanáir 2020, an Coimisiún v an Iodáil (an Treoir maidir le híocaíocht dhéanach a chomhrac) (C‑122/18, EU:C:2020:41, mír 64 agus an cásdlí dá dtagraítear).
33      Féach, inter alia, breithiúnas an 14 Aibreán 2005, an Coimisiún v an Spáinn (C‑157/03, EU:C:2005:225, míreanna 42 go 46 agus an cásdlí dá dtagraítear); agus Tuairim ón Abhcóide Ginearálta Stix-Hackl i gCás an Coimisiún v an Ghearmáin (C‑441/02, EU:C:2005:337, míreanna 59 go 63 agus an cásdlí dá dtagraítear). Is i gcás ina bhfuil cleachtas riaracháin ina ábhar caingne mar gheall ar mhainneachtain in oibleagáidí a chomhlíonadh, agus sa chás sin amháin, nach mór dó, de réir chásdlí na Cúirte, a bheith ar leibhéal áirithe comhsheasmhachta agus ginearáltachta (féach breithiúnas an 17 Nollaig 2020, an Coimisiún v an Ungáir (Glacadh le hiarratasóirí ar chosaint idirnáisiúnta), C‑808/18, EU:C:2020:1029, mír 111 agus an cásdlí dá dtagraítear). Féach freisin, sa litríocht dhlíthiúil, Lenaerts, K., Gutman, K., agus Nowak, J. T., EU Procedural Law, Oxford, 2023, lch. 180.
34      Is fíor, go háirithe, maidir le gearán a bhaineann le cur chun feidhme forála den dlí náisiúnta, gur chinn an Chúirt Bhreithiúnais gur gá fianaise de chineál ar leith a thabhairt ar aird mar chruthúnas ar mhainneachtain ag Ballstát a oibleagáidí a chomhlíonadh i gcomparáid leis an bhfianaise a chuirtear san áireamh de ghnáth i gcaingean mar gheall ar mhainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh a bhaineann le hábhar forála náisiúnta amháin agus, sna himthosca sin, nach féidir mainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh a shuíomh ach amháin trí fhianaise atá doiciméadaithe go leordhóthanach agus mionsonraithe ar an gcleachtas a líomhnaítear i gcoinne an riaracháin náisiúnta nó na gcúirteanna náisiúnta agus atá inchurtha i leith an Bhallstáit lena mbaineann (féach breithiúnas an 17 Nollaig 2020, an Coimisiún v an Ungáir (Glacadh le hiarratasóirí ar chosaint idirnáisiúnta), C‑808/18, EU:C:2020:1029, mír 113 agus an cásdlí dá dtagraítear). Leagadh síos an prionsabal sin maidir le ‘cleachtas’, ach tá sé níos ábhartha fós, mar atá sa chás seo, nuair a bhíonn cinntí aonair i gceist.
35      Agraíonn an Coimisiún, chuige sin, Airteagal 9(1) den ‘Chreat‑Treoir’, an dara fomhír d’Airteagal 5(2) agus Airteagal 7(3) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’, agus Airteagal 4 den Treoir maidir le ‘hIomaíocht’.
36      De réir Airteagal 48(7) den Dlí maidir leis na Meáin, ní féidir an ceart na radaimhinicíochtaí a úsáid a athnuachan má fuarthas, go háirithe, go raibh an soláthróir seirbhísí meán ciontach i sraith sáruithe nó sáruithe tromchúiseacha an chonartha nó fhorálacha an Dlí sin.
37      Soiléiríonn an Coimisiún, ar an gcéad dul síos, go bhfuil prionsabal na comhréireachta ceangailteach ar na Ballstáit ní hamháin i gcás smachtbhannaí, ach i gcás bearta a gcuireann srian lena saoirsí arna n-áirithiú le dlí an Aontais freisin (féach breithiúnas an 31 Bealtaine 2018, Zheng, C‑190/17, EU:C:2018:357, mír 41 agus an cásdlí dá dtagraítear); ina dhiaidh sin, sa chás seo, i gcomhréir le hAirteagal 48(7) den Dlí maidir leis na Meáin, go raibh diúltú an chirt chun seirbhísí meán a sholáthar a athnuachan bunaithe go deimhin ar sháruithe a rinneadh roimhe seo agus, ar deireadh, go bhfuil an pionós dá bhforáiltear in Airteagal 10(5) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’ agus an diúltú athnuachana inchomparáide i réimse iarmhairtí dlíthiúla de.
38      Ní leor do Klubrádió, thairis sin, a chlár a chraoladh ar an idirlíon chun caillteanas radaimhinicíochtaí a chúiteamh.
39      Ina theannta sin, ní thagann nós imeachta athnuachana chun bheith ina nós imeachta smachtbhanna díreach toisc, i measc na gcásanna ina n‑eisiatar athnuachan, go bhforáiltear leis an dlí don chás ina ndearna an soláthraí seirbhísí meán sárú tromchúiseach nó athshárú roimhe sin.
40      Níor bhain aon díobháil do Klubrádió thairis sin mar gheall ar neamh-athnuachan – iarmhairtí an neamh-athnuachana sin a bheith intuartha ar bhonn na sáruithe a rinneadh agus ar bhonn dhul in éag an chonartha le haghaidh úsáid na radaimhinicíochta atá i gceist – agus d’fhéadfadh sé a sheirbhísí a sholáthar fós trí chórais tarchurtha eile, lena n‑áirítear an t‑idirlíon.
41      Féach, chuige sin, breithiúnas an 26 Iúil 2017, Persidera (C‑112/16, EU:C:2017:597, míreanna 39 agus 40 agus an cásdlí dá dtagraítear).
42      Cé go dtagraíonn an Coimisiún ina chur i bhfeidhm, roinnt uaireanta, do chásdlí na Cúirte maidir le smachtbhanna, dealraíonn sé nach bhfuil sé ar intinn aige smachtbhanna a chur ar an gcás seo, ach, ina ionad sin, a mheas go bhfuil na prionsabail a leagtar amach sa chásdlí sin infheidhme maidir leis an gcás sin freisin, ós rud é go bhfuil diúltú an chirt chun seirbhísí meán a sholáthar a athnuachan inchomparáide le smachtbhanna (sa chás seo, scor an chirt sin) i réimse iarmhairtí dlíthiúla de.
43      Féach mír 46 den Tuairim seo.
44      Sa chás seo, cuireadh Klubrádió faoi dhliteanas as sáruithe leantacha ar an oibleagáid sonraí a tharchur a bhaineann le cuótaí craolacháin a fhorchuirtear le hAirteagal 22(8) den Dlí sin.
45      Ina theannta sin, bhí na fíneálacha a forchuireadh ar Klubrádió sách beag, rud a d’fhéadfadh a bheith ina léiriú freisin a chomhthacaíonn le tábhacht theoranta na sáruithe a aimsíodh. Is cosúil, dá bhrí sin, nár chuir Comhairle na Meán san áireamh cineál diomaibhseach na sáruithe sin agus measúnú á dhéanamh aici ar sháruithe leantacha a cuireadh i leith Klubrádió.
46      Go háirithe, Airteagal 9 den ‘Chreat‑Treoir’, Airteagail 5, 7 agus 10 den Treoir maidir le ‘hÚdarú’, Airteagal 4 den Treoir maidir le ‘hIomaíocht’ agus prionsabal na comhréireachta.
47      Ní bheadh sárú den sórt sin ina chás tromchúiseach agus neamhnáireach lena dtabharfaí údar le diúltú athnuachan a dhéanamh ar an gceart chun minicíochtaí raidió a úsáid.
48      Tá an argóint seo mar mhalairt ar an gcéad cheann. Go deimhin, sháraigh Comhairle na Meán a corrlach lánroghnach agus níor urramaigh sí prionsabal na comhréireachta (an chéad argóint), ná níor thug an Dlí maidir leis na Meáin aon discréid di agus, dá bhrí sin, sáraíonn sí ann féin prionsabal na comhréireachta (an dara hargóint).
49      Thairis sin, sna himthosca sin, dá ndéanfaí athnuachan ar cheart Klubrádió seirbhísí meán a sholáthar, bheadh idirdhealú ann maidir lena iomaitheoirí.
50      Tagraím, go sonrach, d’Airteagal 9 den ‘Chreat‑Treoir’, d’Airteagail 5 agus 7 den Treoir maidir le ‘hÚdarú’ agus d’Airteagal 4 den Treoir maidir le ‘hIomaíocht’. Ar an taobh eile, ní bhaineann Airteagal 10 den Treoir maidir le ‘hÚdarú’ ach le smachtbhannaí arna bhforchur ag an údarás inniúil náisiúnta.
51      Mar sin féin, i gcás ina ndealraíonn sé go bhfuil foclaíocht Airteagal 187(5) den Dlí maidir leis na Meáin soiléir ina leith sin, nuair a fhoráiltear leis go measfar go ndearnadh cion athuair i gcás ina n‑atáirgeann an ciontóir, laistigh de thréimhse 365 lá, an t‑iompar neamhdhleathach céanna a chinneadh le cinneadh riaracháin críochnaitheach, ‘cé is moite de mhionchionta’, is deacair tuiscint a fháil ar an seasamh a chuir Rialtas na hUngáire chun cinn ag an éisteacht gur léir ón bhforáil sin, má dhéantar mionchionta arís, nach mór caitheamh le suim na mionsáruithe sin mar shárú tromchúiseach, rud a shéanann an Coimisiún freisin.
52      Go deimhin, is léir ón gcáschomhad agus, go háirithe, ón bplé a rinneadh ag an éisteacht, nach leagtar síos leis an Dlí maidir leis na Meáin critéir bheachta chun measúnú a dhéanamh ar chineál íosta an tsáraithe, rud is dócha a chuirtear de chúram ar Chomhairle na Meán i gcomhthéacs an mheasúnaithe ar iarraidh ar athnuachan an chirt chun seirbhísí meán a sholáthar.
53      Níor sháraigh Inforádió foráil den Dlí maidir leis na Meáin ach foráil den Dlí maidir le Saoirse an Phreasa, sárú nach raibh, tráth an chinnidh, ina fhoras fós le neamh-athnuachan.
54      I gcásanna Rádió Smile agus KARCAG, go háirithe, bhí na radaimhinicíochtaí céanna á n‑oibriú ag soláthraithe éagsúla.
55      Féach breithiúnas an 29 Iúil 2024, an Coimisiún v an Ungáir (Ardoideachas) (C‑768/22, EU:C:2024:643, mír 79 agus an cásdlí dá dtagraítear). Is fíor gur thagair an Coimisiún, ina bharúlacha i scríbhinn, d’easpa comhair ó údaráis na hUngáire, rud a d’fhéadfadh a bheith ina shárú ar a oibleagáid faoi phrionsabal an chomhair dhílis a chumhdaítear in Airteagal 4(3) CAE. Mar sin féin, níl tuilleadh forbartha déanta ag an gCoimisiún ar an ngearán féideartha sin, nach bhfuil, thairis sin, le feiceáil san ordú atá á lorg ina iarratas.
56      Is léir ón tábla sin gur suíodh i bhformhór na gcinntí diúltaithe gurb ann do shárú a bhaineann le haicmiú astaíochtaí san aoisghrúpa iomchuí nó le diall ón sceideal a comhaontaíodh sa chonradh, ar sárú níos tromchúisí é, dar leis an gCoimisiún, ná mainneachtain Klubrádió an oibleagáid sonraí a bhaineann le cuótaí craolacháin a tharchur a chomhlíonadh.
57      D’fhéadfadh sé sin a bheith amhlaidh i gcás Inforádió, ar iarr an Coimisiún ar an Ungáir, le linn an nós imeachta réamhdhlíthíochta, faisnéis mhionsonraithe a sholáthar di ina leith sin, iarraidh nár freagraíodh fós.
58      Féach fonóta 55 den Tuairim seo.
59      Ina theannta sin, feictear dom nach bhfuil gearán an Choimisiúin beacht, sa mhéid is go luann an Coimisiún, agus an gearán sin á scrúdú aige, go sáraíonn an córas uathoibríoch dá bhforáiltear in Airteagal 48(7) den Dlí maidir leis na Meáin dlí an Aontais, cé go dtugann sé faoi deara, san ordú atá á lorg aige, go bhfuil diúltú an chirt chun seirbhísí meán a sholáthar a athnuachan i gcás Klubrádió (in éineacht le hathnuachan cirt soláthraithe eile) contrártha do phrionsabal an neamh-idirdhealaithe.
60      Dá gceartófaí fad cláir, thiocfadh athrú ar na gealltanais agus ar na ráitis riachtanacha a rinneadh sa tairiscint (go háirithe tréimhse agus fad an chláir), rud a shárófaí prionsabal na hiomaíochta córa.
61      Mheas Comhairle na Meán gur craoladh nua é an clár seo toisc nár tháinig sé faoin sainmhíniú ar ‘athchraoladh’. De réir na sainmhínithe a leagtar amach sa ghlao ar thairiscintí, is éard atá i gceist le ‘craoladh’ sraith fuaimeanna, íomhánna gluaisteacha, bíodh fuaim nó íomhánna socra iontu nó ná bíodh, lena gcruthaítear aonad neamhspleách, beag beann ar a fhad, de sceideal nó de thairiscint ríomhchlárúcháin arna tarraingt suas ag soláthraí seirbhísí meán, ach ciallaíonn ‘athchraoladh’ ábhar fuaime taifeadta a craoladh roimhe sin i gcraoladh a athchraoladh, rud is féidir a dhéanamh gan tuilleadh idirghabhála teicniúla.
62      Le pointe 1.8.2 den ghlao ar thairiscintí, a bhaineann le hinmharthanacht airgeadais na n‑iarrthóirí, forchuireadh, inter alia, roinnt coinníollacha maidir le heaspa fiach dlite (custaim, slándáil shóisialta, cáin, chuig Comhairle na Meán), oibleagáidí íocaíochta áirithe gan íoc, imeachtaí féimheachta, imeachtaí foirceanta nó imeachtaí chun an chuideachta a dhíscaoileadh.
63      I gcomhréir le pointe 1.11.9.2(c) den ghlao ar thairiscintí, bhí an t‑iarratas ar neamhní go substainteach más rud é, mar gheall ar easpa fondúireachta, go raibh an tairiscint mí-oiriúnach chun na cuspóirí a leagtar amach sa Dlí maidir leis na Meáin nó sa ghlao ar thairiscintí a bhaint amach. I measc na gcuspóirí sin, luadh i bpointe 1.2 den ghlao ar thairiscintí go rannchuideofaí le margadh craolacháin cobhsaí agus intuartha a chruthú ó thaobh a fheidhmithe de.
64      Ina theannta sin, dhámh Comhairle na Meán conradh, i gcomhthéacs glao eile ar thairiscintí, d’iarrthóir a d’oibrigh roimhe sin le cothromas diúltach, rud a shéanann Rialtas na hUngáire.
65      Féach fonótaí 62 agus 63 den Tuairim seo.
66      Feictear dom go mbraitheann Rialtas na hUngáire ar thuiscint earráideach ar ghearán an Choimisiúin, agus é á léiriú amhail is go mbaineann sé le dul thar an tréimhse 6 seachtaine a leagtar síos in Airteagal 5(3) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’.
67      San ordú atá á lorg aige, iarrann an Coimisiún ar an gCúirt Bhreithiúnais a dhearbhú gur mhainnigh an Ungáir a hoibleagáidí a chomhlíonadh faoi Airteagail 8 agus 9 den ‘Chreat‑Treoir’, faoi Airteagal 5(3) den Treoir maidir le ‘hÚdarú’ agus faoi phrionsabal an dea-riaracháin, ‘mar gheall ar mhainneachtain nós imeachta a eagrú chun an radaimhinicíocht a d’úsáid Klubrádió roimhe sin a leithdháileadh in am trátha chun go bhféadfar cinneadh a dhéanamh sula rachaidh cearta úsáide Klubrádió in éag’.
68      De réir an Choimisiún, bheadh deonú cirt úsáide shealadaigh comhsheasmhach leis an oibleagáid maidir le bainistiú éifeachtúil speictrim raidió a áirithiú a leagtar síos in Airteagal 45(1) de CCLE, leis an gceanglas maidir le hintuarthacht agus comhsheasmhacht maidir le leathnú agus leasú na gceart úsáide do speictream raidió a leagtar síos in Airteagal 45(2)(c) de CCLE, agus leis an gceanglas maidir le sábháilteacht, comhsheasmhacht agus intuarthacht rialála a leagtar síos in Airteagal 45(2)(g) de CCLE.
69      Cuireann Rialtas na hUngáire in iúl freisin nár chuir Klubrádió isteach ar údarú sealadach. Soiléiríonn an Coimisiún, áfach – beag beann ar an bhfíric go raibh Klubrádió ar an eolas nár chomhlíon sé na coinníollacha sin – go gcáineann sé an Ungáir as neamhchomhlíonadh Dlí maidir leis na Meáin maidir leis an ngné sin agus ní hamháin as an gcinneadh a bhaineann le Klubrádió.
70      Tiocfaidh deireadh leis an gceart sealadach sin, ar feadh uastréimhse 60 lá, i gcás ar bith, an dáta a thabharfar an conradh riaracháin i gcrích leis an iarrthóir a n‑éireoidh leis tar éis an chuiridh chun tairisceana.
71      Tosaím ón mbonn, mar a dhearbhaigh Rialtas na hUngáire ina bharúlacha i scríbhinn, go bhfuil an measúnú ar na coinníollacha athnuachana faoi réir Airteagal 187(5) den Dlí maidir leis na Meáin, ar dá réir nach gcuirtear mionchionta san áireamh agus cinneadh á dhéanamh an bhfuil sáruithe leanúnacha ann.
72      De réir an Choimisiúin, ní hionann an fhéidearthacht atá ag Klubrádió a chraoltaí a chraoladh ar an idirlíon agus rogha mhalartach choibhéiseach ar chraoladh ar mhinicíochtaí raidió laistigh de mhargadh na meán san Ungáir.
73      I bhfianaise Airteagal 52(1) den Chairt, ní mór foráil a dhéanamh sa Chairt seo ar na cearta sin agus ní mór inneachar sár-riachtanach na gceart agus na saoirsí sin a urramú agus féadfar iad a athrú faoi réir phrionsabal na comhréireachta, má tá gá leo agus má fhreagraíonn siad iarbhír do chuspóirí leasa ghinearálta arna n‑aithint ag an Aontas nó don riachtanas cearta agus saoirsí daoine eile a chosaint.
74      De réir an Choimisiún, maidir leis an gcinneadh diúltaithe, ní raibh an cuspóir féiniúlacht náisiúnta agus chultúrtha a chaomhnú trí chuótaí craolacháin a úsáid faoi bhagairt ag an sárú a líomhnaítear i gcoinne Klubrádió, nach raibh baint aige le mainneachtain na cuótaí craolacháin a chomhlíonadh, ach le sárú ar an oibleagáid sonraí a bhaineann le cuótaí craolacháin a tharchur amháin; maidir leis an gcinneadh neamhbhailithe, níor caitheadh amhras ar an gcuspóir maidir le hiomaíocht chóir a áirithiú le míchruinnis fhoirmiúla nach raibh mórán tábhachta ag baint leo agus ní raibh an cuspóir maidir le láithreacht chobhsaí ar mhargadh na meán a áirithiú faoi bhagairt ag cothromas diúltach a bheith ann i gcuntais Klubrádió, ós rud é go bhféadfaí inmharthanacht airgeadais Klubrádió a ráthú le socruithe maoiniúcháin eile.
75      Féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Deireadh Fómhair 2024, Real Madrid Club de Fútbol (C‑633/22, EU:C:2024:843, mír 49 agus an cásdlí dá dtagraítear). Thairis sin, i gcomhréir le hAirteagal 52(3) den Chairt, go bhfuil an bhrí agus an raon feidhme céanna ag na cearta atá sa Chairt agus atá ag na cearta comhfhreagracha a ráthaítear sa Choinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, a síníodh sa Róimh an 4 Samhain 1950 (‘ECHR’), i gcás nach gcuireann bac ar dhlí an Aontais cosaint níos fairsinge a dheonú. I bhfianaise léiriú Airteagal 11 den Chairt, ní mór don Chúirt na cearta comhfhreagracha a ráthaítear in Airteagal 10 de ECHR, arna léiriú ag an gCúirt Eorpach um Chearta an Duine, a chur san áireamh mar thairseach íosta chosanta. I ndail leis sin, is léir ó chásdlí leanúnach na Cúirte sin go n‑éilítear léiriú docht ar na heisceachtaí a bhfuil an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh faoina réir agus nach bhfágann Airteagal 10(2) de ECHR mórán saoirse chun srianta a chur ar an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh i réimse na cainte polaitiúla agus ábhar leasa ghinearálta (féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Deireadh Fómhair 2024, Real Madrid Club de Fútbol, C‑633/22, EU:C:2024:843, míreanna 51 go 53 agus an cásdlí dá dtagraítear).
76      Tagraíonn an Coimisiún, le tacaíocht ó na hidiragartha, inter alia, don tuairim ó Choimisinéir Chomhairle na hEorpa um Chearta an Duine maidir le Dlí Mheáin na hUngáire 2011; Foilseachán 2019 ón bhFaireachlann Eorpach Chlosamhairc ‘The independence of media regulatory authorities in Europe’, Tuarascáil 2021 ón gCoimisiún maidir leis an Smacht Reachta; ‘Memorandum on freedom of expression and media freedom in Hungary’ ó Choimisinéir Chomhairle na hEorpa um Chearta an Duine, Tuarascáil 2022 ó Rapóirtéir Speisialta na Náisiún Aontaithe maidir leis an gceart chun saoirse tuairimíochta agus chun tuairimí a nochtadh a chur chun cinn agus a chosaint; ‘Media Pluralism Monitor’ 2023, ón Lárionad um Shaoirse agus Iolrachas na Meán; agus tuarascálacha ó Mérték Media Monitor. Baineann an cáineadh sin, inter alia, leis an easpa iolrachta i gcomhdhéanamh Chomhairle na Meán, a ndéanann an páirtí tromlaigh i bParlaimint na hUngáire cinntí ina leith, go bunúsach.
77      Féach, chuige sin, breithiúnas an 5 Meitheamh 2023, an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna) (C‑204/21, EU:C:2023:442, mír 139).
78      Go háirithe, tagraím do shonraí de chineál fíorasach nó staidrimh ónar léir tábhacht Klubrádió, ar raidió é, ina theannta sin, a chraolann i limistéar amháin (cé go bhfuil sé tábhachtach), limistéar Bhúdaipeist, i dtírdhreach na meán san Ungáir, agus na raidiónna nó na meáin go léir san Ungáir á gcur san áireamh.
79      Sa chás seo, tagraím, ar an gcéad dul síos, do shárú na hoibleagáide sonraí míosúla a bhaineann leis na cuótaí craolacháin a tharchur, a bhí ina n‑ábhar don chinneadh diúltaithe, agus, ar an dara dul síos, do na míchruinnis a bhaineann leis an gclársceideal, a bhí ina n‑ábhar don chinneadh neamhnithe.
80      Molaim i ndáil leis sin, do ghlanfhiúchas diúltach a bheith ann i gcuntais Klubráidió, a bhí faoi réir chinneadh na cúlghairme, mar is léir ó mhír 81 den Tuairim seo, a d’fhéadfaí a fhritháireamh go héasca trí shluachistiú a úsáid.