Wydanie tymczasowe
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 23 kwietnia 2026 r.(*)
Odesłanie prejudycjalne – Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony – Przekazanie osoby do Zjednoczonego Królestwa w celu przeprowadzenia postępowania karnego – Artykuł 524 ust. 2 – Artykuł 604
lit. c) – Rzeczywiste ryzyko dla ochrony praw podstawowych – Artykuł 625 – Zasada specjalności – Artykuł 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – Prawo do skutecznego środka prawnego
W sprawie C‑528/24 [Boothnesse](i)
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez
Supreme Court (sąd najwyższy, Irlandia) postanowieniem z dnia 31 lipca 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 31 lipca 2024 r., w postępowaniu dotyczącym wykonania nakazów aresztowania wydanych przeciwko:
LQ,
NT,
RM,
przy udziale:
Minister for Justice and Equality,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie:
C. Lycourgos (sprawozdawca), prezes izby, O. Spineanu-Matei, S. Rodin, N. Piçarra i N. Fenger, sędziowie,
rzecznik generalny:
L. Medina,
sekretarz:
C. Strömholm, administratorka,
uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 11 września 2025 r.,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–        w imieniu LQ – M. Lynn, SC, J. Mulrean, BL, N. Eustace i P. Hannon, solicitors,
–        w imieniu NT i RM – M. Lynam, SC, R. Prendergast, BL, i J. Boyle, solicitor,
–        w imieniu Minister for Justice and Equality oraz Irlandi – M. Browne, Chief State Solicitor, S. Finnegan, A. Joyce i A. Shanley, w charakterze pełnomocników, których wspierali
S. Clarke, SC, i L. Dockery, BL,
–        w imieniu Komisji Europejskiej – S. Grünheid, H. Leupold, F. Ronkes Agerbeek i J. Vondung, w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzeczniczki generalnej na posiedzeniu w dniu
4 grudnia 2025 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 625 Umowy o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony (Dz.U. 2021, L 149, s. 10, zwanej dalej „umową o handlu i współpracy”), w świetle art. 47–50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”).
2        Wniosek ten został przedłożony w ramach wykonywania w Irlandii czterech nakazów aresztowania wydanych przez organy sądowe Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej przeciwko LQ, NT i RM w celu przeprowadzenia postępowania karnego.
Ramy prawne
Prawo Unii
3        Motyw 23
umowy o handlu i współpracy ma następujące brzmienie:
„[Mając na uwadze], że współpraca między Zjednoczonym Królestwem a Unią
[Europejską] w zakresie zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania lub ścigania czynów zabronionych oraz wykonywania sankcji karnych, w tym ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom, umożliwi wzmocnienie bezpieczeństwa Zjednoczonego Królestwa i Unii”.
4        Artykuł 1
umowy o handlu i współpracy przewiduje:
„W niniejszej umowie ustanowiono podstawę dla szeroko zakrojonych stosunków między stronami w obszarze dobrobytu i dobrego sąsiedztwa charakteryzującego się bliskimi i pokojowymi stosunkami opartymi na współpracy, z poszanowaniem autonomii i suwerenności stron”.
5        Artykuł 524
umowy o handlu i współpracy stanowi:
„1.      Współpraca przewidziana w niniejszej części opiera się na
długotrwałym poszanowaniu przez Strony i państwa członkowskie demokracji i praworządności,
ochronie praw podstawowych i wolności osób fizycznych, w tym na
zasadach określonych w Powszechnej deklaracji praw człowieka i w [europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej »EKPC«)], oraz skutecznego włączenia do
prawa krajowego praw i wolności określonych w tej konwencji.
2.      Żadne z postanowień niniejszej części nie zmienia obowiązku poszanowania praw podstawowych i zasad prawnych odzwierciedlonych w szczególności w [EKPC]
oraz, w przypadku Unii i jej państw członkowskich, w [Karcie]”.
6        Artykuł 596
umowy o handlu i współpracy ma następujące brzmienie:
„Celem niniejszego tytułu jest zapewnienie, aby system ekstradycji między państwami członkowskimi, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem, z drugiej strony, był oparty na mechanizmie przekazywania osób na podstawie nakazu aresztowania zgodnie z warunkami określonymi w niniejszym tytule”.
7        Artykuły 600 i 601 umowy o handlu i współpracy wymieniają, odpowiednio, podstawy obligatoryjnej odmowy wykonania nakazu aresztowania i inne podstawy odmowy wykonania takiego nakazu.
8        Artykuł 604
lit. c) umowy o handlu i współpracy stanowi:
„Wykonanie nakazu aresztowania przez organ sądowy wykonujący nakaz może podlegać następującym gwarancjom:
[…]
c)      jeżeli istnieją istotne podstawy, by sądzić, że występuje rzeczywiste ryzyko dla ochrony praw podstawowych osoby, której dotyczy nakaz, organ sądowy wykonujący nakaz, zanim podejmie decyzję o wykonaniu nakazu aresztowania, może w stosownych przypadkach wymagać dodatkowych gwarancji dotyczących traktowania osoby, której dotyczy nakaz, po jej przekazaniu”.
9        Artykuł 606 ust. 1 umowy o handlu i współpracy wymienia informacje, jakie powinien zawierać nakaz aresztowania wydany na podstawie tej umowy.
10      Zgodnie z art. 611 ust. 1 umowy o handlu i współpracy:
„Jeśli aresztowana osoba wskaże, że zgadza się na przekazanie, zgodę tę oraz, w stosownych przypadkach, jednoznaczne zrzeczenie się prawa do skorzystania z zasady specjalności, o której mowa w art. 625 ust. 2 [zwanej dalej
»zasadą specjalności«], musi wyrazić przed organem sądowym wykonującym nakaz, zgodnie z prawem krajowym państwa wykonującego nakaz”.
11      Artykuł 625
umowy o handlu i współpracy stanowi:
„1.      Zarówno Zjednoczone Królestwo, jak i Unia, działająca w imieniu któregokolwiek z jej państw członkowskich, mogą powiadomić Specjalny Komitet ds. Współpracy Organów Ścigania i Wymiaru Sprawiedliwości o tym, że w stosunkach z innymi państwami, do których zastosowanie ma taka sama procedura powiadamiania, zgoda na ściganie, skazanie lub pozbawienie wolności osoby w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego w związku z przestępstwem popełnionym przed przekazaniem danej osoby innym niż to, z powodu którego osoba ta została przekazana, jest domniemana, chyba że w szczególnym przypadku organ sądowy wykonujący nakaz postanowi inaczej w swojej decyzji w sprawie przekazania osoby.
2.      Z wyjątkiem przypadków, o których mowa w ust. 1 i 3, osoba przekazana nie może być ścigana, skazana ani w inny sposób pozbawiona wolności za przestępstwo popełnione przed jej przekazaniem, inne niż to, za które została przekazana.
3.      Ustęp 2 niniejszego artykułu nie ma zastosowania w następujących przypadkach:
[…]
e)      osoba wyraziła zgodę na
przekazanie, w stosownych przypadkach w tym samym czasie, gdy zrzekła się prawa do
skorzystania z zasady specjalności, zgodnie z art. 611;
[…]
g)      organ sądowy wykonujący nakaz, który przekazał osobę, wyraża zgodę zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.
4.      Wniosek o wyrażenie zgody składa się do
organu sądowego wykonującego nakaz, wraz z informacjami, o których mowa w art. 606 ust. 1, oraz tłumaczeniem, o którym mowa w art. 606 ust. 2. Zgody udziela się, w przypadku gdy przestępstwo, w związku z którym o zgodę wystąpiono, spełnia warunki do przekazania zgodnie z postanowieniami niniejszego tytułu. Zgody odmawia się w przypadkach, o których mowa w art. 600, a ponadto można jej odmówić wyłącznie w przypadkach, o których mowa w art. 601 lub art. 602 ust. 2 i art. 603 ust. 2. Decyzja podejmowana jest nie później niż w terminie 30 dni po otrzymaniu wniosku. W sytuacjach określonych w art. 604 państwo wydające nakaz musi udzielić przewidzianych w nim gwarancji”.
Prawo irlandzkie
12      W Irlandii wykonanie nakazów aresztowania wydanych na podstawie umowy o handlu i współpracy jest uregulowane w European Arrest Warrant Act 2003 (ustawie z 2003 r. o europejskim nakazie aresztowania).
13      Artykuł 22 tej ustawy stanowi:
„1.      W niniejszym artykule, o ile kontekst nie wymaga inaczej, »przestępstwo« oznacza, w odniesieniu do osoby, której dotyczy odpowiedni nakaz aresztowania, przestępstwo (inne niż przestępstwo określone w odpowiednim nakazie aresztowania, w związku z którym wydano postanowienie o przekazaniu osoby na podstawie niniejszej ustawy) w rozumieniu prawa państwa wydającego nakaz popełnione przed przekazaniem osoby, przy czym pojęcie to nie obejmuje przestępstwa, na które w całości składają się działania lub zaniechania, z których w całości lub w części składa się przestępstwo wskazane w europejskim nakazie aresztowania.
2.      Z zastrzeżeniem przepisów niniejszego artykułu High Court [wysoki trybunał, Irlandia] odmawia przekazania danej osoby na podstawie niniejszej ustawy, jeżeli uzna, że:
a)      prawo państwa wydającego nakaz nie stanowi, że osoba przekazywana do niego na podstawie odpowiedniego nakazu aresztowania nie może być objęta postępowaniem, skazana lub aresztowana w celu wykonania kary lub środka zabezpieczającego bądź objęta innego rodzaju ograniczeniem wolności osobistej w związku z przestępstwem; oraz
b)      osoba będzie objęta postępowaniem, skazana lub aresztowana w celu wykonania kary lub środka zabezpieczającego lub jej wolność osobista będzie ograniczona w inny sposób w związku z przestępstwem”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
14      Przeciwko LQ, NT i RM toczy się w Zjednoczonym Królestwie postępowanie karne o oszustwa, których owe osoby miały się dopuścić jako współwłaściciele i członkowie zarządu spółki.
15      W marcu 2021 r. Reading Crown Court (sąd koronny w Reading, Zjednoczone Królestwo) zastosował środki w postaci zabezpieczenia majątku tej spółki, a także majątków LQ, NT i RM. W dniu 5 sierpnia 2021 r. ten sam sąd orzekł, że LQ, NT i RM nie przestrzegali tych środków, i wymierzył każdemu z nich
karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności za naruszenie powagi sądu.
16      W dniu 6 grudnia 2022 r. organ sądowy urzędujący w Portsmouth Magistrates Court (sądzie pokoju w Portsmouth, Zjednoczone Królestwo) wydał na podstawie umowy o handlu i współpracy trzy nakazy aresztowania zmierzające do przekazania LQ, NT i RM w celu przeprowadzenia wobec nich postępowania karnego w związku z przestępstwami oszustwa. Rzeczony organ sądowy uściślił w tych nakazach aresztowania, że stwierdzenie Reading Crown Court (sądu koronnego w Reading), zgodnie z którym LQ, NT i RM naruszyli postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym i tym samym dopuścili się naruszenia powagi sądu, nie jest wyrokiem skazującym, ponieważ zgodnie z prawem Zjednoczonego Królestwa naruszenie środków w postaci zabezpieczenia majątkowego nie jest przestępstwem w rozumieniu prawa karnego. Tym samym, według tego samego organu sądowego, wspomniane nakazy aresztowania należy postrzegać jako wydane wyłącznie w celu przeprowadzenia postępowania karnego.
17      LQ, NT i RM zostali zatrzymani i przekazani do dyspozycji High Court (wysokiego trybunału, Irlandia). Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2024 r. High Court (wysoki trybunał, Irlandia) oddalił sprzeciw LQ, NT i RM oparty na ryzyku naruszenia zasady specjalności i postanowieniami z tego samego dnia zarządził ich przekazanie do Zjednoczonego Królestwa.
18      W dniu 5 czerwca 2024 r. LQ, NT i RM uzyskali zgodę na wniesienie odwołania do Supreme Court (sądu najwyższego, Irlandia), który jest sądem odsyłającym.
19      LQ, NT i RM podnoszą przed tym sądem, że należy odmówić ich przekazania do Zjednoczonego Królestwa. Podnoszą oni w tym względzie, że takie przekazanie narażałoby ich na konieczność odbycia przez każdego z nich kary sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo, które nie jest przedmiotem wydanych wobec nich nakazów aresztowania, w związku z czym przekazanie to wiązałoby się z naruszeniem zasady specjalności ustanowionej w art. 22 ust. 2 ustawy z 2003 r. o europejskim nakazie aresztowania i w art. 625 umowy o handlu i współpracy.
20      LQ, NT i RM utrzymują zatem, że pojęcie „przestępstwa” zawarte w tym art. 625 powinno być przedmiotem autonomicznej wykładni opartej w szczególności na orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącym pojęcia „oskarżenia w sprawie karnej”. Natomiast organy irlandzkie uważają, podobnie jak High Court (wysoki trybunał), że pojęcie „przestępstwa” w rozumieniu wspomnianego art. 625 obejmuje wyłącznie czyny zabronione, które zgodnie z prawem państwa wydającego nakaz są uważane za mające charakter karny.
21      Sąd odsyłający zastanawia się, czy art. 625 ust. 2 umowy o handlu i współpracy zabrania przekazania LQ, NT i RM do Zjednoczonego Królestwa ze względu na ryzyko pozbawienia ich wolności za przestępstwo popełnione przed tym przekazaniem inne niż to, które stanowiło podstawę przekazania. W tym względzie sąd ten zastanawia się w szczególności nad kryteriami, jakie należy zastosować w celu zdefiniowania „przestępstwa” w rozumieniu tego przepisu.
22      Sąd ten wyjaśnia ponadto, że w ramach postępowań dotyczących środków w postaci zabezpieczenia majątku LQ, NT i RM korzystali ze wszystkich praw procesowych zapisanych w art. 6 i 13 EKPC.
23      W tych okolicznościach Supreme Court (sąd najwyższy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)      Czy postanowienia tytułu VII [umowy o handlu i współpracy] dotyczące »przekazania« mają zastosowanie wyłącznie do ścigania karnego lub kar pozbawienia wolności/środków zabezpieczających wymierzonych lub zastosowanych w związku z czynami zabronionymi w rozumieniu prawa karnego?
2)      Czy w art. 625 ust. 2 umowy o handlu i współpracy, który przewiduje, że z wyjątkiem przypadków objętych art. 625 ust. 1 i 3 »osoba przekazana nie może być ścigana, skazana ani w inny sposób pozbawiona wolności za przestępstwo popełnione przed jej przekazaniem, inne niż to, za które została przekazana«, pojęcie »przestępstwa« (i) oznacza czyn zabroniony w rozumieniu prawa karnego państwa wydającego nakaz, (ii) oznacza czyn zabroniony w rozumieniu prawa karnego państwa wykonującego nakaz, czy też (iii) ma autonomiczne znaczenie w prawie Unii?
3)      Jeżeli pojęcie »przestępstwa« zawarte w art. 625 ust. 2 [umowy o handlu i współpracy] ma tego rodzaju autonomiczne znaczenie, jakie są kryteria pozwalające na ustalenie, co stanowi takie »przestępstwo«?
4)      Czy w tym kontekście znaczenie mają art. 47[–]50 [Karty], które odnoszą się do »skutecznego środka prawnego/dostępu do bezstronnego sądu« (art. 47), »oskarżonego« (art. 48), »czynu zabronionego pod groźbą kary« (art. 49) oraz »postępowania karnego za czyn zabroniony pod groźbą kary« (art. 50), lub art. 6 i 13 [EKPC], które odnoszą się do »każdego oskarżenia w sprawie karnej« i »skutecznego środka odwoławczego«?
5)      Czy art. 625 ust. 2 [umowy o handlu i współpracy] stoi na przeszkodzie przekazaniu, w sytuacji gdy dana osoba została skazana na karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności za naruszenie powagi sądu, ale o przekazanie nie zwrócono się w celu wykonania tej sankcji, ponieważ prawo państwa wydającego nakaz kwalifikuje naruszenie powagi sądu w tym przypadku jako mające charakter cywilnoprawny i nie uznaje go za czyn zabroniony w rozumieniu prawa karnego ani za sprawę karną?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
24      Poprzez swoje pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 625 umowy o handlu i współpracy należy interpretować w ten sposób, że okoliczność, iż osobie, której dotyczy nakaz aresztowania wydany na podstawie tej umowy w celu przeprowadzenia postępowania karnego o przestępstwo w rozumieniu prawa karnego, wymierzono w państwie wydającym nakaz
karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności za inne naruszenie, które jest uważane w prawie tego państwa za mające charakter cywilny i które w związku z tym nie jest objęte tym nakazem aresztowania, nakazuje wykonującemu nakaz organowi sądowemu odmowę wykonania wspomnianego nakazu aresztowania lub na taką odmowę zezwala.
25      Na wstępie należy podkreślić, że z orzecznictwa Trybunału wynika, iż wykonujący nakaz organ sądowy jest co do zasady zobowiązany do wykonania nakazu aresztowania wydanego przez Zjednoczone Królestwo na podstawie umowy o handlu i współpracy i może odmówić wykonania takiego nakazu aresztowania wyłącznie na podstawach wynikających z tej umowy (zob. podobnie wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., Alchaster, C‑202/24, EU:C:2024:649, pkt 46, 48).
26      W celu ustalenia, czy art. 625 umowy o handlu i współpracy ustanawia taką podstawę, należy, zgodnie z wymogami art. 31 Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów z dnia 23 maja 1969 r. (Recueil des traités des Nations unies, vol. 1155, s. 331), które odzwierciedlają zasady międzynarodowego prawa zwyczajowego, interpretować ten art. 625 w dobrej wierze, zgodnie ze zwykłym znaczeniem, jakie należy przypisywać użytym w nim wyrazom w ich kontekście, oraz w świetle jego przedmiotu i celu, z uwzględnieniem wszelkich odpowiednich norm prawa międzynarodowego mających zastosowanie w stosunkach między stronami umowy o handlu i współpracy (zob. analogicznie wyroki: z dnia 25 lutego 2010 r., Brita, C‑386/08, EU:C:2010:91, pkt 42,
43; a także z dnia 21 stycznia 2025, Conti 11. Container Schiffahrt II, C‑188/23, EU:C:2025:26, pkt 47).
27      Co się tyczy w pierwszej kolejności brzmienia art. 625 umowy o handlu i współpracy, należy stwierdzić, że w żaden sposób nie wynika z niego, że wykonujący nakaz organ sądowy ma obowiązek lub możliwość odmowy wykonania nakazu aresztowania, jeżeli dysponuje informacjami wykazującymi, że w przypadku przekazania zasada specjalności nie będzie przestrzegana przez organy wydającego nakaz państwa członkowskiego.
28      Podobnie z brzmienia tego art. 625 nie wynika, że wykonujący nakaz organ sądowy powinien przed podjęciem decyzji w sprawie przekazania osoby, której dotyczy nakaz, sprawdzić, czy organy państwa wydającego nakaz są zobowiązane do przestrzegania zasady specjalności lub czy organy te rzeczywiście stosują się w praktyce do tej zasady.
29      Po pierwsze, art. 625 ust. 1 umowy o handlu i współpracy przewiduje jedynie możliwość dokonania przez stronę tej umowy powiadomienia, w wyniku którego domniemywa się jej zgodę na odstępstwo od zasady specjalności. Co więcej, postanowienie to odnosi się do sytuacji, w której do przekazania już doszło, ponieważ wyraźnie odsyła do przestępstwa „innego niż to, z powodu którego” osoba ta „została przekazana”.
30      W związku z tym, o ile ów art. 625 ust. 1 przewiduje możliwość zajęcia przez wykonujący nakaz organ sądowy stanowiska w przedmiocie zasady specjalności w „decyzji w sprawie przekazania”, o tyle celem takiego stanowiska nie jest odmowa przekazania w celu zapobieżenia naruszeniu tej zasady, lecz zdecydowanie, że wspomniana zasada będzie miała zastosowanie w drodze wyjątku w danej sprawie, poprzez odejście od uprzedniej decyzji państwa wykonującego o wyrażeniu zgody w sposób ogólny na odstępstwo od tej zasady.
31      Po drugie, art. 625 ust. 2 i 3 umowy o handlu i współpracy zawiera normy skierowane nie do wykonującego nakaz organu sądowego, lecz do organów państwa wydającego nakaz. Z jednej strony, ów art. 625 ust. 2 wyraźnie odnosi się do przypadku „osoby[, która] została przekazana”. Z drugiej strony, normy te dotyczą wyłącznie środków karnych, które mogą lub nie mogą zostać zastosowane wobec osoby, której dotyczy nakaz, po jej przekazaniu.
32      Wykonujący nakaz organ sądowy został wskazany w art. 625 ust. 3 lit. e) i g) umowy o handlu i współpracy jedynie w sposób incydentalny, ponieważ organ ten mógłby uzyskać zrzeczenie się przez osobę, której dotyczy nakaz, dobrodziejstwa zasady specjalności zgodnie z art. 611 ust. 1 tej umowy, lub ponieważ wspomniany organ mógłby, po przekazaniu tej osoby, sam wyrazić zgodę na odstąpienie od tej zasady na podstawie art. 625 ust. 4 wspomnianej umowy.
33      Po trzecie, o ile art. 625 ust. 4 umowy o handlu i współpracy ustanawia normy mające zasadniczo zastosowanie do wykonującego nakaz organu sądowego, o tyle normy te odnoszą się wyłącznie do warunków, na jakich organ ten powinien wyrazić zgodę na to, by osoba, która została wcześniej przekazana, mogła być ścigana, skazana lub pozbawiona wolności za przestępstwo popełnione przed jej przekazaniem inne niż to, które stanowiło podstawę przekazania, jak przewiduje art. 625 ust. 3 lit. g) umowy o handlu i współpracy.
34      W tym względzie należy przede wszystkim podkreślić, że ów art. 625 ust. 3 lit. g) wyraźnie przewiduje, iż zgodę tę wyraża „organ sądowy wykonujący nakaz, który przekazał osobę”.
35      Następnie z art. 625 ust. 4 zdanie pierwsze umowy o handlu i współpracy wynika, że wniosek o wyrażenie zgody złożony do wykonującego nakaz organu sądowego jest co do zasady odrębny od nakazu aresztowania, w związku z czym nie jest on objęty procedurą przekazania. Zdanie to precyzuje, że wniosek ten obowiązkowo składa się „wraz z informacjami, o których mowa w art. 606 ust. 1 [umowy o handlu i współpracy]”, to znaczy z informacjami, które powinien zawierać nakaz aresztowania, wymóg ten byłby bowiem pozbawiony sensu, gdyby wniosek taki był składany w ramach nakazu aresztowania.
36      Wreszcie Trybunał wyjaśnił w kontekście decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi (Dz.U. 2002, L 190, s. 1), że taka zgoda jest konieczna dopiero od momentu, w którym postępowanie karne prowadzone w państwie wydającym nakaz w odniesieniu do przestępstwa innego niż to, które stanowiło podstawę przekazania, prowadzi do zastosowania środka polegającego na ograniczeniu wolności (zob. podobnie wyrok z dnia 1 grudnia 2008 r., Leymann i Pustovarov, C‑388/08 PPU, EU:C:2008:669, pkt 73, 74).
37      Z okoliczności, o których mowa w pkt 34–36 niniejszego wyroku, wynika, że zgoda, o której mowa w art. 625 ust. 3 lit. g)
i  ust. 4 umowy o handlu i współpracy, jest co do zasady wymagana po przekazaniu osoby, której dotyczy wniosek, co stanowi wskazówkę, że przestrzeganie zasady specjalności nie powinno być badane przez wykonujący nakaz organ sądowy przed przekazaniem, a zatem nie może stanowić podstawy odmowy przekazania.
38      Co się tyczy w drugiej kolejności kontekstu art. 625 umowy o handlu i współpracy, należy zauważyć, że art. 600 i 601 tej umowy, które wymieniają przypadki, w jakich należy lub można odmówić wykonania nakazu aresztowania wydanego na podstawie tej umowy (wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., Alchaster, C‑202/24, EU:C:2024:649, pkt 44), nie przewidują podstaw odmowy wykonania nakazu aresztowania opartych na naruszeniu przez organy wydającego nakaz państwa członkowskiego zasady specjalności ani, bardziej ogólnie, na naruszeniu przez te organy postanowień tej umowy. Wspomniane art. 600 i 601 nie zawierają ponadto żadnego odniesienia ani odesłania do art. 625 umowy o handlu i współpracy.
39      Jeżeli chodzi, w trzeciej kolejności, o cele umowy o handlu i współpracy, należy przypomnieć, że art. 1 tej umowy stanowi, że w tej umowie ustanowiono podstawę dla szeroko zakrojonych stosunków między Unią a Zjednoczonym Królestwem w obszarze dobrobytu i dobrego sąsiedztwa charakteryzującego się bliskimi i pokojowymi stosunkami opartymi na współpracy, z poszanowaniem autonomii i suwerenności stron.
40      W tym celu umowa o handlu i współpracy zmierza w szczególności, jak wynika z jej motywu 23, do wzmocnienia bezpieczeństwa Unii i Zjednoczonego Królestwa poprzez umożliwienie współpracy w zakresie zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych oraz wykonywania sankcji karnych, w tym ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom (wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., Alchaster, C‑202/24, EU:C:2024:649, pkt 40).
41      W ramach tej współpracy tytuł VII części trzeciej umowy o handlu i współpracy ma na celu, zgodnie z art. 596 tej umowy, zapewnienie, aby system ekstradycji między państwami członkowskimi, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem, z drugiej strony, był oparty na mechanizmie przekazywania osób na podstawie nakazu aresztowania zgodnie z warunkami określonymi w tym tytule (wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., Alchaster, C‑202/24, EU:C:2024:649, pkt 43).
42      Tymczasem skuteczność tego mechanizmu przekazywania zostałaby osłabiona, gdyby wykonujący nakaz organ sądowy musiał przed wydaniem orzeczenia w przedmiocie wykonania nakazu aresztowania wydanego na podstawie umowy o handlu i współpracy sprawdzić, generalnie, czy postanowienia tej umowy dotyczące tego mechanizmu są w praktyce w pełni przestrzegane w państwie wydającym nakaz.
43      Z całości powyższych rozważań wynika, że art. 625 umowy o handlu i współpracy nie można interpretować w ten sposób, że ustanawia on podstawę odmowy wykonania nakazu aresztowania wydanego na podstawie tej umowy.
44      Artykuł 524 ust. 2 umowy o handlu i współpracy precyzuje jednak, że żadne z postanowień części trzeciej tej umowy nie zmienia obowiązku poszanowania praw podstawowych i zasad prawnych odzwierciedlonych w szczególności w EKPC, a w przypadku Unii i jej państw członkowskich – w Karcie.
45      Obowiązek przestrzegania Karty, przypomniany w tym art. 524 ust. 2, ciąży na państwach członkowskich, gdy podejmują one decyzję o przekazaniu osoby do Zjednoczonego Królestwa, ponieważ decyzja o takim przekazaniu stanowi stosowanie prawa Unii w rozumieniu art. 51 ust. 1 Karty. Wykonujące nakaz organy sądowe państw członkowskich są zatem zobowiązane do zagwarantowania przy wydawaniu tej decyzji poszanowania praw podstawowych przyznanych w Karcie osobie, której dotyczy nakaz aresztowania wydany na podstawie umowy o handlu i współpracy, przy czym okoliczność, że Karta nie stosuje się do Zjednoczonego Królestwa, jest w tym względzie pozbawiona znaczenia (wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., Alchaster, C‑202/24, EU:C:2024:649, pkt 49).
46      W szczególności, zgodnie z art. 524 ust. 2 i art. 604 lit. c) umowy o handlu i współpracy, wykonujący nakaz organ sądowy, który ma wydać orzeczenie w przedmiocie nakazu aresztowania wydanego na podstawie umowy o handlu i współpracy, nie może nakazać przekazania osoby, której dotyczy nakaz, jeżeli w wyniku konkretnego i dokładnego zbadania sytuacji tej osoby uzna, że istnieją istotne podstawy, by sądzić, iż w przypadku przekazania tej osoby do Zjednoczonego Królestwa wystąpiłoby rzeczywiste ryzyko dla ochrony jej praw podstawowych (zob. podobnie wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., Alchaster, C‑202/24, EU:C:2024:649, pkt 78).
47      W związku z tym, w sytuacji gdy osoba, której dotyczy nakaz aresztowania wydany na podstawie umowy o handlu i współpracy, powołuje się przed tym wykonującym nakaz organem sądowym na istnienie – w wypadku przekazania tej osoby Zjednoczonemu Królestwu – ryzyka naruszenia jednego lub kilku jej praw podstawowych, wspomniany wykonujący nakaz organ sądowy nie może, nie naruszając przy tym obowiązku poszanowania praw podstawowych ustanowionego w art. 524 ust. 2 tej umowy, nakazać tego przekazania bez konkretnego ustalenia, w wyniku odpowiedniego badania, czy istnieją istotne podstawy, by sądzić, że wspomniana osoba jest narażona na rzeczywiste ryzyko takiego naruszenia (zob. podobnie wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., Alchaster, C‑202/24, EU:C:2024:649, pkt 79).
48      W tym względzie należy zauważyć, że zasada specjalności nie jest wymieniona w Karcie i że nie można uznać, iż wynika ona bezpośrednio z jednego z praw zagwarantowanych przez Kartę lub przez zasadę ogólną prawa Unii.
49      Ponadto z umowy o handlu i współpracy nie wynika, że jej autorzy zamierzali nadać wymogowi przestrzegania zasady specjalności wartość równoważną wartości prawa podstawowego, w szczególności do celów stosowania art. 524 ust. 2 i art. 604 lit. c) tej umowy.
50      Z art. 625 wspomnianej umowy wynika bowiem, że jej autorzy przewidzieli, iż wykonujące nakaz państwo członkowskie może przed przekazaniem, a co do zasady powinno po przekazaniu, wyrazić zgodę na odstąpienie od zasady specjalności, bez konieczności uzasadnienia takiego odstępstwa lub wymagania zgody osoby, której dotyczy nakaz, na takie odstępstwo.
51      I tak, z jednej strony, art. 625 ust. 1 umowy o handlu i współpracy przewiduje, jak przypomniano w pkt 29 niniejszego wyroku, że Zjednoczone Królestwo i Unia, działająca w imieniu któregokolwiek z jej państw członkowskich, mogą powiadomić Specjalny Komitet ds. Współpracy Organów Ścigania i Wymiaru Sprawiedliwości o tym, że w stosunkach między państwami, do których zastosowanie ma taka sama procedura powiadamiania, zgoda na ściganie, skazanie lub pozbawienie wolności osoby w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego w związku z przestępstwem popełnionym przed przekazaniem danej osoby innym niż to, z powodu którego osoba ta została przekazana, jest domniemana, chyba że w szczególnym przypadku organ sądowy wykonujący nakaz postanowi inaczej w swojej decyzji w sprawie przekazania osoby.
52      Skorzystanie z takiej możliwości pozwala zatem w praktyce Zjednoczonemu Królestwu lub każdemu z państw członkowskich na wyłączenie w sposób ogólny z dobrodziejstwa zasady specjalności osób przekazywanych przez nie na podstawie umowy o handlu i współpracy.
53      Z drugiej strony, z art. 625 ust. 4 umowy o handlu i współpracy wynika, że wykonujący nakaz organ sądowy jest zobowiązany, po przekazaniu osoby, której dotyczy nakaz, do wyrażenia zgody na odstąpienie od zasady specjalności w sytuacjach, w których byłby on zobowiązany do dokonania tego przekazania w przypadku wydania nakazu aresztowania dotyczącego danego przestępstwa.
54      Z powyższego wynika, że wymóg przestrzegania zasady specjalności nie stanowi prawa podstawowego i że ewentualne istnienie ryzyka naruszenia tej zasady nie jest samo w sobie wystarczające, aby uzasadnić zastosowanie art. 524 ust. 2 i art. 604 lit. c) umowy o handlu i współpracy.
55      Niemniej jednak istnienie takiego ryzyka może mieć znaczenie, obok innych elementów, dla oceny istnienia rzeczywistego ryzyka dla ochrony praw podstawowych w rozumieniu tego ostatniego przepisu.
56      I tak, w pierwszej kolejności, art. 524 ust. 2 i art. 604 lit. c) umowy o handlu i współpracy nakazują odmowę wykonania nakazu aresztowania wydanego na podstawie tej umowy, w sytuacji gdy możliwe do przewidzenia naruszenie zasady specjalności sprowadzałoby w konsekwencji rzeczywiste ryzyko późniejszego naruszenia praw podstawowych osoby, której dotyczy nakaz, na przykład gdy kara, która zostanie zastosowana z naruszeniem tej zasady, została wymierzona tej osobie z naruszeniem jej prawa do obrony i prawa do skutecznej ochrony sądowej.
57      Jednakże sąd odsyłający nie wskazał na żadne ryzyko tego rodzaju, a wręcz przeciwnie, wyraźnie wyjaśnił, że postępowania, które doprowadziły do wymierzenia osobom, których dotyczy nakaz, kar za naruszenie powagi sądu, zostały przeprowadzone z pełnym poszanowaniem ich praw podstawowych, w związku z czym do Trybunału nie należy badanie w niniejszej sprawie takiej hipotezy zastosowania art. 524 ust. 2 i art. 604 lit. c) umowy o handlu i współpracy.
58      W drugiej kolejności należy podkreślić, że wśród praw podstawowych, których rzeczywiste ryzyko naruszenia wiąże się, na podstawie art. 524 ust. 2 i art. 604 lit. c) umowy o handlu i współpracy, z odmową wykonania nakazu aresztowania wydanego na podstawie tej umowy, znajduje się prawo zapisane w art. 47 ust. 1 Karty, który przewiduje, że każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem (zob. analogicznie wyrok z dnia 31 stycznia 2023 r., Puig Gordi i in., C‑158/21, EU:C:2023:57, pkt 97).
59      Tymczasem, chociaż wymóg przestrzegania zasady specjalności nie stanowi prawa podstawowego, nie zmienia to faktu, że zasada ta ustanawia, w granicach swojego zakresu stosowania, gwarancję proceduralną oferowaną osobie, której dotyczy nakaz, z której osoba ta powinna mieć możliwość rzeczywistego skorzystania, chyba że się jej zrzekła na warunkach przewidzianych w art. 611 umowy o handlu i współpracy, lub państwo wykonujące nakaz wyraziło zgodę na odstąpienie od tej zasady. Artykuł 625 tej umowy ustanawia zatem „prawa[o] […] zagwarantowane przez prawo Unii” w rozumieniu art. 47 ust. 1 Karty.
60      Wynika z tego, że doszłoby do naruszenia art. 47 ust. 1 Karty, gdyby osoba, której dotyczy nakaz, nie dysponowała w państwie wydającym nakaz żadnym środkiem prawnym umożliwiającym jej ochronę tego prawa poprzez powołanie się, po jej przekazaniu, na podnoszone naruszenie zasady specjalności w celu uniemożliwienia jej ścigania, skazania lub pozbawienia wolności w sytuacji, w której art. 625 umowy o handlu i współpracy wyklucza takie ściganie, skazanie lub pozbawienie wolności.
61      Ponadto w ramach logiki właściwej mechanizmowi przekazywania ustanowionemu przez umowę o handlu i współpracy brak właściwości wykonującego nakaz organu sądowego do samodzielnego stosowania zasady specjalności stanowi właśnie konsekwencję spoczywającego na sądach wydającego nakaz państwa członkowskiego obowiązku zapewnienia przestrzegania tej zasady.
62      Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie z informacji dostarczonych przez Irlandię na rozprawie wynika, iż osoba przekazana do Zjednoczonego Królestwa dysponuje przed sądami tego państwa skutecznymi środkami prawnymi umożliwiającymi jej powołanie się na podnoszone naruszenie zasady specjalności i uzyskanie zbadania przez sąd zasadności podniesionego w tym względzie zarzutu.
63      Istnienie takich środków prawnych, które w razie potrzeby sąd odsyłający będzie miał obowiązek zweryfikować, jest wystarczające, aby wykluczyć istnienie rzeczywistego ryzyka naruszenia art. 47 ust. 1 Karty w przypadku przekazania, a tym samym wykluczyć stosowanie art. 524 ust. 2 i art. 604 lit. c) umowy o handlu i współpracy.
64      W razie wątpliwości w tym względzie wykonujący nakaz organ sądowy może w każdym razie odmówić uwzględnienia nakazu aresztowania wydanego na podstawie umowy o handlu i współpracy dopiero po zwróceniu się, po pierwsze, do wydającego nakaz organu sądowego o informacje dotyczące środków prawnych dostępnych w Zjednoczonym Królestwie, a po drugie, o udzielenie dodatkowych gwarancji (zob. analogicznie wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., Alchaster, C‑202/24, EU:C:2024:649, pkt 89–91).
65      W konsekwencji na przedłożone pytania należy udzielić następującej odpowiedzi: art. 625 umowy o handlu i współpracy należy interpretować w ten sposób, że
okoliczność, iż osobie, której dotyczy nakaz aresztowania wydany na podstawie tej umowy w celu przeprowadzenia postępowania karnego o przestępstwo w rozumieniu prawa karnego, wymierzono w państwie wydającym nakaz
karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności za inne naruszenie, które jest uważane w prawie tego państwa za mające charakter cywilny i które w związku z tym nie jest objęte tym nakazem aresztowania, nie zezwala sama w sobie wykonującemu nakaz organowi sądowemu na odmowę wykonania owego nakazu aresztowania.
W przedmiocie kosztów
66      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 625 Umowy o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony
należy interpretować w ten sposób, że:
okoliczność, iż osobie, której dotyczy nakaz aresztowania wydany na podstawie tej umowy w celu przeprowadzenia postępowania karnego o przestępstwo w rozumieniu prawa karnego, wymierzono w państwie wydającym nakaz karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności za inne naruszenie, które jest uważane w prawie tego państwa za mające charakter cywilny i które w związku z tym nie jest objęte tym nakazem aresztowania, nie zezwala sama w sobie wykonującemu nakaz organowi sądowemu na odmowę wykonania owego nakazu aresztowania.
Podpisy
*      Język postępowania: angielski.
i      Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa.
Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.