62018CC0823
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
PITRUZZELLA
ippreżentati fl-4 ta’ Ġunju 2020 (
1
)
Kawża C‑823/18 P
Il-Kummissjoni Ewropea
vs
GEA Group AG
“Appell – Akkordji – Stabilizzaturi termiċi – Annullament tad-deċiżjoni li temenda l-multa ffissata fid-deċiżjoni inizjali li tikkonstata l-ksur – Applikazzjoni tal-limitu massimu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ għal waħda mill-entitajiet li jikkostitwixxu l-impriża – Impatt fuq ir-responsabbiltà in solidum għall-ħlas tal-multa – Kunċett ta’ impriża – Data tal-eżiġibbiltà tal-multa fil-każ ta’ emenda”
1.
Permezz tal-appell li huwa s-suġġett ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-Kummissjoni Ewropea qiegħda titlob l-annullament tas-sentenza tat-18 ta’ Ottubru 2018, GEA Group vs Il-Kummissjoni (
2
).
I. Il-fatti li wasslu għall-kawża
2.
GEA Group AG (iktar ’il quddiem “GEA”) hija r-riżultat tal-amalgamazzjoni, fl-2005, ta’ Metallgesellschaft AG (iktar ’il quddiem “MG”) u kumpannija oħra. MG kienet il-kumpannija holding li qabel l-2000, direttament jew permezz ta’ sussidjarji, kellha l-kumpanniji Chemson Gesellschaft für Polymer-Additive mbH (iktar ’il quddiem “OCG”) u Polymer-Additive Produktions- und Vertriebs GmbH (iktar ’il quddiem “OCA”). Fis-17 ta’ Mejju 2000, MG ittrasferixxiet lil OGC, li ngħatat l-isem ġdid Aachener Chemische Werke Gesellschaft für glastechnische Produkte und Verfahren mbH (iktar ’il quddiem “ACW”). Wara x-xoljiment tagħha f’Mejju 2000, l-attivitajiet ta’ OCA ttieħdu minn kumpannija msemmija, mit-30 ta’ Awwissu 2000, Chemson Polymer-Additive AG (iktar ’il quddiem “CPA”), li attwalment ma għadhiex tappartjeni lill-grupp li tiegħu GEA kienet il-kumpannija holding.
3.
Permezz ta’ deċiżjoni tal-11 ta’ Novembru 2009 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni tal-2009”), il-Kummissjoni kkonstatat li ċertu numru ta’ impriżi kienu kisru l-Artikolu 81 KE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) billi pparteċipaw f’żewġ settijiet ta’ ftehimiet u ta’ prattiċi miftiehma antikompetittivi li kienu jkopru t-territorju taż-ŻEE u li kienu jikkonċernaw, minn naħa, is-settur tal-istabbilizzaturi tal-landa u, min-naħa l-oħra, is-settur taż-żejt tas-sojja epossidizzat u tal-esteri (iktar ’il quddiem is-“settur ESBO/esteri”) (
3
).
4.
Fl-Artikolu 1(2)(k) tagħha, id-deċiżjoni tal-2009 sabet lil GEA responsabbli għall-ksur imwettaq fis-suq tas-settur ESBO/esteri bejn il-11 ta’ Settembru 1991 u s-17 ta’ Mejju 2000. Il-ksur tagħha ġie kkonstatat għall-perijodu kollu tal-ksur, bħala s-suċċessura ta’ MG, minn naħa, għall-ksur imwettaq bejn il-11 ta’ Settembru 1991 u s-17 ta’ Mejju 2000, minn OCG u, min-naħa l-oħra, għall-ksur imwettaq, bejn it-13 ta’ Marzu 1997 u s-17 ta’ Mejju 2000, minn OCA. ACW ġiet issanzjonata, bħala s-suċċessura ta’ OCG, għall-ksur imwettaq minn din tal-aħħar matul il-perijodu kollu tal-ksur, jiġifieri mill-11 ta’ Settembru 1991 sas-17 ta’ Mejju 2000, u għall-ksur imwettaq minn OCA bejn it-30 ta’ Settembru 1999 u s-17 ta’ Mejju 2000, meta l-kapital ta’ din tal-aħħar kien miżmum 100 % minn OCG (Artikolu 1(2)(m) tad-deċiżjoni tal-2009). Bħala s-suċċessura ta’ OCA, CPA ġiet issanzjonata, minn naħa, għall-ksur imwettaq minn OCA bejn it-13 ta’ Marzu 1997 u s-17 ta’ Mejju 2000 u, min-naħa l-oħra, għall-ksur imwettaq minn OCG bejn it-30 ta’ Settembru 1995 u t-30 ta’ Settembru 1999, meta l-kapital ta’ din tal-aħħar kien miżmum 100 % minn OCA (Artikolu 1(2)(l) tad-deċiżjoni tal-2009).
5.
Skont il-punti 31 u 32 tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009:
“Għall-ksur fis-settur tal-ESBO/esteri […] huma imposti l-multi segwenti:
(31)
GEA, ACW u CPA huma responsabbli in solidum għall-ammont ta’ EUR 1913971;
(32)
GEA u ACW huma responsabbli in solidum għall-ammont ta’ 1432229”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]
6.
GEA kkontestat id-deċiżjoni tal-2009 quddiem il-Qorti Ġenerali. Din tal-aħħar ċaħdet ir-rikors b’sentenza tal-15 ta’ Lulju 2015, GEA Group vs Il‑Kummissjoni (
4
).
7.
Fil-15 ta’ Diċembru 2009, ACW, li fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni tal-2009 ma kinitx għadha sussidjarja ta’ GEA, ġibdet l-attenzjoni tal-Kummissjoni għall-fatt li l-multa li kienet ġiet imposta fuqha permezz tad-deċiżjoni tal-2009 kienet taqbeż il-limitu massimu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ tagħha previst fl-Artikolu 23(2) tar-Regolament 1/2003 (
5
).
8.
Fit-8 ta’ Frar 2010, il-Kummissjoni adottat deċiżjoni li temenda d-deċiżjoni tal-2009 (
6
) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni tal-2010”). Il-Kummissjoni qieset li l-multa li għaliha kienet ikkundannata ACW in solidum flimkien, minn naħa, ma’ GEA u CPA u, min-naħa l-oħra, ma’ GEA, kienet taqbeż il-limitu massimu ta’ 10 % u li, għalhekk, id-deċiżjoni tal-2009 kellha tiġi emendata (ara l-premessa 2 tad-deċiżjoni tal-2010). Il-Kummissjoni speċifikat ukoll li l-ammont tal-multa imposta fuq GEA u fuq CPA ma kienx qiegħed jinbidel iżda li l-ammont tal-multa imposta fuq ACW kellu jitnaqqas u li d-deċiżjoni tal-2010 ma kellha l-ebda impatt fuq id-destinatarji l-oħra tad-deċiżjoni tal-2009. L-Artikolu 1 tad-deċiżjoni tal-2010 emendat it-tieni paragrafu tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009 kif ġej:
“Il-punt 31 tal-Artikolu 2 huwa ssostitwit bit-test segwenti:
‘31
a)
[GEA], [ACW] u [CPA] huma responsabbli [in solidum] għall-ammont ta’ EUR 1086129;
31
b)
[GEA] u [CPA] huma responsabbli [in solidum] għall-ammont ta’ EUR 827842’.
Il-punt 32 tal-Artikolu 2 huwa ssostitwit bit-test segwenti:
‘32)
[GEA] hija responsabbli għall-ammont ta’ EUR 1432229’”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]
9.
Wara rikors ippreżentat minn GEA, b’sentenza tal-15 ta’ Lulju 2015, GEA Group vs Il-Kummissjoni (
7
), il-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni tal-2010 sa fejn kienet tikkonċerna lir-rikorrenti. Il-Qorti Ġenerali qieset li l-Kummissjoni kienet kisret id-drittijiet tad-difiża ta’ GEA meta adottat id-deċiżjoni tal-2010 mingħajr ma tatha l-opportunità tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha.
10.
B’ittra tal-5 ta’ Frar 2016, il-Kummissjoni informat lil GEA bl-intenzjoni tagħha li tadotta deċiżjoni ġdida u stednitha, kif ukoll lill ACW u lil CPA, sabiex tippreżenta l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha. GEA bagħtet l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha lill-Kummissjoni fl-24 ta’ Marzu 2016. B’ittra tat-2 ta’ Mejju 2016 il-Kummissjoni wieġbet għall-osservazzjonijiet tar-rikorrenti.
11.
Fid-29 ta’ Ġunju 2016, il-Kummissjoni adottat deċiżjoni oħra li temenda d-deċiżjoni tal-2009 (
8
) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”). L-Artikolu 1 ta’ din id-deċiżjoni rripproduċa mingħajr emenda l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni tal-2010. L-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kontenzjuża ffissa d-data tal-eżiġibbiltà tal-multi bħala l-10 ta’ Mejju 2010.
II. Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
12.
Fit-8 ta’ Settembru 2016, GEA ppreżentat rikors kontra d-deċiżjoni kontenzjuża. Fl-imsemmi rikors hija talbet lill-Qorti Ġenerali, b’mod prinċipali, tannulla din id-deċiżjoni u, b’mod sussidjarju, tnaqqas l-ammont tal-multa u tiffissa data ġdida, sussegwenti għall-adozzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża, għall-ħlas u għall-iffissar tad-data li minnha jiddekorru l-interessi moratorji.
13.
Insostenn tar-rikors tagħha, GEA invokat ħames motivi. Permezz tal-ewwel motiv, hija sostniet ksur tar-regoli dwar il-preskrizzjoni, permezz tat-tieni wieħed ksur tal-Artikolu 266 TFUE u tad-drittijiet tad-difiża, permezz tat-tielet wieħed ksur tal-Artikolu 23(2) u (3) tar-Regolament Nru 1/2003, permezz tar-raba’ wieħed ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament u permezz tal-ħames wieħed eċċess ta’ poter u nuqqas ta’ motivazzjoni. Il-Kummissjoni eċċepixxiet l-inammissibbiltà tar-rikors minħabba l-assenza ta’ interess ġuridiku ta’ GEA.
14.
Fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali, qabel kollox, ċaħdet l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni. F’dan ir-rigward, hija qieset, minn naħa, li d-deċiżjoni tal-2010, sussegwentement annullata, u d-deċiżjoni kontenzjuża kellhom impatt fuq id-determinazzjoni tar-relazzjonijiet esterni dwar responsabbiltà in solidum bejn GEA, ACW u CPA, b’tali mod li bidlet is-sitwazzjoni legali tagħhom u, min-naħa l-oħra, li r-rikors seta’ jwassal għal tqassim tal-ammont tal-multi imposti fuq GEA b’mod iktar favorevoli għal din tal-aħħar (
9
).
15.
Fuq il-mertu, il-Qorti Ġenerali qieset, fl-ewwel lok, ir-raba’ motiv, indirizzat kontra l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kontenzjuża u bbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, u laqgħat dan il-motiv (
10
). Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali eżaminat l-ewwel ilment tal-ħames motiv, dwar eċċess ta’ poter li skont ir-rikorrenti kien jivvizzja l-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kontenzjuża, li bih il-Kummissjoni ffissat l-10 ta’ Mejju 2010 bħala data tad-dekorrenza tal-eżiġibbiltà tal-multi imposti fuq GEA, ACW u CPA. Il-Qorti Ġenerali qieset li anki dan l-ilment kien fondat u għalhekk annullat id-deċiżjoni fl-intier tagħha u kkundannat lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
III. Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u t-talbiet tal-partijiet
16.
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-27 ta’ Diċembru 2018, il-Kummissjoni ppreżentat l-appell li huwa s-suġġett ta’ dawn il-konklużjonijiet. Il-proċedura bil-miktub kienet is-suġġett ta’ skambju doppju ta’ noti. Il-Qorti tal-Ġustizzja għamlet ukoll numru ta’ mistoqsijiet lill-partijiet għal tweġiba bil-miktub. Il-partijiet wieġbu fit-termini mogħtija. Is-sottomissjonijiet orali tal-partijiet instemgħu fis-seduta li nżammet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fil-5 ta’ Frar 2020.
17.
Fl-appell tagħha, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla s-sentenza appellata u tikkundanna lil GEA għall-ispejjeż kollha tal-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u quddiem il-Qorti Ġenerali. GEA titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell u tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
IV. Analiżi
A.
Fuq l-ammissibbiltà
1. L-argumenti tal-partijiet
18.
GEA tqajjem eċċezzjoni dwar l-inammissibbiltà tal-appell minħabba l-assenza ta’ interess ġuridiku tal-Kummissjoni. Hija tqis li, anki jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tilqa’ l-appell, il-Kummissjoni ma għadx għandha d-dritt titlob il-ħlas tal-multa. Minn naħa, id-deċiżjoni tal-2009 ma tikkostitwixxix bażi legali valida għal dan il-għan sa fejn, f’tali deċiżjoni, kemm il-multa u kemm ir-responsabbiltà in solidum ta’ ACW, CPA u GEA ġew iddeterminati b’mod żbaljat. Min-naħa l-oħra, it-terminu legali ta’ għaxar snin għall-iffissar tal-multa, previst fl-Artikolu 25(5) tar-Regolament Nru 1/2003, skada qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża (
11
).
19.
Il-Kummissjoni tirribatti li l-eċċezzjoni ta’ GEA għandha tiġi miċħuda bħala inammissibbli minħabba li tqajjem kritika dwar l-illegalità tas-sentenza appellata fil-forma ta’ risposta u mhux fil-kuntest ta’ appell awtonomu jew inċidentali, b’mod li jmur kontra dak li jipprevedi l-Artikolu 174 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja. Fuq il-mertu, il-Kummissjoni ssostni li għandha interess ġuridiku fil-konfront tas-sentenza appellata sa fejn din tal-aħħar annullat deċiżjoni li għandha effetti legali għall-impriżi destinatarji u fformulat konklużjonijiet żbaljati dwar ir-responsabbiltà in solidum u dwar is-setgħa tal-Kummissjoni li tiffissa d-data tal-eżiġibbiltà tal-multi.
2. Evalwazzjoni
20.
Skont ġurisprudenza stabbilita, l-eżistenza tal-interess ġuridiku tal-appellant teħtieġ li l-appell ikun jista’, bl-eżitu tiegħu, jikseb vantaġġ għall-parti li tippreżentah (
12
).
21.
GEA ssostni, fl-ewwel lok, li, peress li s-setgħa tal-Kummissjoni li timponi multa kienet preskritta fil-mument li fih ġiet adottata d-deċiżjoni kontenzjuża, il-fatt li eventwalment jintlaqa’ l-appell ma huwa ser jikseb ebda benefiċċju għall-Kummissjoni (
13
). F’dan ir-rigward nosserva li, anki jekk jiġi aċċettat li, kif issostni GEA, id-deċiżjoni kontenzjuża kienet ġiet adottata wara t-terminu ta’ għaxar snin previst fl-Artikolu 25(5) tar-Regolament Nru 1/2003, dan il-fatt ma jippermettix fih innifsu li jiġi konkluż li kien hemm preskrizzjoni. Fil-fatt, skont din id-dispożizzjoni, il-preskrizzjoni fil-qasam tal-impożizzjoni tal-multi tapplika mhux iktar tard mill-iskadenza ta’ terminu ta’ għaxar snin li jiddekorru mill-jum li fih waqaf il-ksur, “mingħajr ma l-Kummissjoni ma tkun imponiet xi multa” f’dan it-terminu. Issa, fil-kawża ineżami, huwa paċifiku li GEA kienet ġiet issanzjonata għall-ksur imwettaq fis-settur ESBO/esteri permezz tad-deċiżjoni tal-2009, adottata fit-terminu ta’ għaxar snin previst fl-Artikolu 25(5) tar-Regolament Nru 1/2003. Il-fatt li l-ammont massimu tas-sanzjoni imposta kien ġie ddeterminat b’mod żbaljat fir-rigward ta’ waħda mill-entitajiet li kienu jikkostitwixxu l-impriża responsabbli għall-ksur, minħabba li kien inqabeż il-limitu massimu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ previst fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, u li, għalhekk, il-Kummissjoni kienet iddeċidiet li temenda d-dispożittiv tal-imsemmija deċiżjoni sabiex tikkoreġi dan l-iżball, ma għandu ebda impatt fuq il-mument li fih ġiet eżerċitata s-setgħa tal-Kummissjoni li timponi sanzjoni għall-finijiet tal-applikazzjoni tat-termini ta’ preskrizzjoni (
14
). Fil-fatt, id-deċiżjoni tal-2010, l-istess bħad-deċiżjoni kontenzjuża, ma emendatx id-deċiżjoni tal-Kummissjoni, kif tinsab fid-deċiżjoni tal-2009 u meħuda konformement mal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, li timponi multa fuq l-impriża kkostitwita minn ACW, CPA u GEA (
15
), u lanqas ma emendaw l-ammont tal-multa imposta fuq GEA, iżda sempliċement naqqsu l-ammont sa fejn ACW setgħet titqies li hija responsabbli, b’tali mod li ddefinixxew mill-ġdid ir-relazzjonijiet ta’ responsabbiltà in solidum u esklużiva bejn it-tliet entitajiet inkwistjoni. B’hekk, peress li d-deċiżjoni kontenzjuża ma tistax titqies li hija deċiżjoni ġdida li tiġi imposta multa, l-argumenti ta’ GEA fis-sens li l-annullament tas-sentenza appellata u għalhekk l-istabbiliment mill-ġdid ta’ tali deċiżjoni ma ser jikseb l-ebda vantaġġ għall-Kummissjoni minħabba li skattat il-preskrizzjoni, sa fejn huma bbażati fuq premessa żbaljata, għandhom jiġu miċħuda.
22.
Fit-tieni lok, GEA ssostni li, peress li s-sentenza appellata “terġa’ tqajjem” fil-konfront tagħha d-dispożittiv tad-deċiżjoni tal-2009, kif emendat, fir-rigward ta’ CPA u ta’ ACW, bid-deċiżjoni tal-2010, u peress li l-Kummissjoni ssostni li d-deċiżjoni tal-2009 tikkostitwixxi, waħedha, il-bażi legali tal-multa imposta fuq GEA, din l-istituzzjoni ma għandha l-ebda interess titlob l-annullament tas-sentenza appellata. Dan l-argument għandu jiġi miċħud ukoll. F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li l-annullament tas-sentenza appellata jirripristina d-deċiżjoni kontenzjuża, li permezz tagħha l-Kummissjoni, filwaqt li emendat id-deċiżjoni tal-2009, minn naħa, iddefinixxiet mill-ġdid ir-responsabbiltà in solidum u esklużiva ta’ GEA fir-rigward tal-multa imposta fuq din il-kumpannija, fuq CPA u fuq ACW, b’konsegwenza tat-tnaqqis tal-multa ta’ din tal-aħħar u tad-deċiżjoni tal-2010, li kienet annullata biss fil-konfront ta’ GEA, u, min-naħa l-oħra, iffissat data ġdida għall-eżiġibbiltà tal-multa ta’ GEA, billi allineata ma’ dik li kienet diġà applikabbli għal CPA u għal ACW bis-saħħa tad-deċiżjoni tal-2010. Issa, irrispettivament minn kwalunkwe kunsiderazzjoni oħra, id-deċiżjoni kontenzjuża għandha, prinċipalment, għanijiet ta’ ċertezza legali u ta’ amministrazzjoni tajba. Għaldaqstant, ma jistax jiġi nnegat li l-Kummissjoni għandha interess ġuridiku fil-konfront tas-sentenza li annullat tali deċiżjoni.
23.
Fl-aħħar nett, mill-proċess jirriżulta li, fit-22 ta’ Lulju 2016, b’eżekuzzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża u b’mod provviżorju, fl-istennija tal-eżitu tar-rikors quddiem il-Qorti Ġenerali kontra tali deċiżjoni, GEA ħallset l-ammonti korrispondenti tal-multa imposta fuqha. Wara l-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża permezz tas-sentenza appellata, GEA talbet lill-Kummissjoni tirrimborsa tali ammonti, rimbors li madankollu ġie rrifjutat. GEA għalhekk ikkontestat id-deċiżjoni li biha l-Kummissjoni ċaħdet it-talba tagħha (
16
), fejn sostniet, minn naħa, li, skont l-Artikolu 266 TFUE, din l-istituzzjoni hija obbligata teżegwixxi s-sentenza appellata, billi tħallas lura l-ammonti mħallsa b’eżekuzzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża, u, min-naħa l-oħra, li, billi rrifjutat ir-rimbors, il-Kummissjoni għadha qiegħda tapplika de facto tali deċiżjoni, minkejja l-annullament tagħha mill-Qorti Ġenerali. Issa, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tannulla s-sentenza appellata, id-deċiżjoni kontenzjuża jerġa’ jkollha effetti legali, b’tali mod li tiġi fix-xejn il-bażi fattwali u legali tar-rikors ta’ GEA. Anki minn dan l-aspett, għalhekk, il-Kummissjoni għandha interess ġuridiku fil-konfront tas-sentenza appellata.
24.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà tal-appell fl-assenza tal-interess ġuridiku tal-Kummissjoni mqajma minn GEA hija infondata u għandha għalhekk tiġi miċħuda.
B.
Fuq il-mertu
25.
Il-Kummissjoni tqajjem żewġ aggravji insostenn tal-appell tagħha. Permezz tal-ewwel aggravju hija ssostni li l-Qorti Ġenerali ma applikatx b’mod korrett il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament u naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni l-ġurisprudenza dwar il-kunċett ta’ impriża, dwar ir-responsabbiltà in solidum u dwar il-konsegwenzi ta’ tnaqqis tal-multa mogħti lil sussidjarja. Permezz tat-tieni aggravju, hija ssostni li l-Qorti Ġenerali kkunsidrat b’mod żbaljat li t-terminu għall-ħlas tal-multa jibda jiddekorri mill-ġdid, fir-rigward tal-entitajiet legali kollha ta’ impriża li jkunu responsabbli in solidum, mid-data tan-notifika ta’ deċiżjoni emendatorja li tnaqqas il-multa għal waħda biss minnhom.
1. Fuq l-ewwel aggravju
a) Is-sentenza appellata
26.
L-ewwel aggravju huwa indirizzat kontra l-punti 106 sa 111 tas-sentenza appellata.
27.
Wara li fakkret, fil-punt 105 tal-imsemmija sentenza, li, skont it-teżi sostnuta minn GEA, il-Kummissjoni kien imissha qasmet b’mod differenti bejn il-persuni responsabbli in solidum, jiġifieri bejn GEA stess, ACW u CPA, it-tnaqqis tal-parti tal-multa li għall-ħlas tagħha kienet inizjalment miżmuma responsabbli ACW, il-Qorti Ġenerali, fil-punt 106, sostniet li “sa fejn l-ugwaljanza fit-trattament għandu jseħħ fid-dawl mhux biss tal-multa imposta in solidum fuq ACW, fuq CPA u fuq [GEA], iżda wkoll tal-multa imposta in solidum fuq ACW u [GEA], għandu jiġi kkunsidrat li, f’dan il-każ, il-Kummissjoni ma ssodisfatx l-obbligi tagħha taħt il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament”. Skont il-Qorti Ġenerali, minn naħa, GEA u CPA kienu f’sitwazzjoni analoga, fis-sens li t-tnejn li huma kienu kumpanniji miżmuma responsabbli in solidum flimkien ma’ ACW għall-ħlas ta’ multa (
17
). Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni “setgħet ċertament tiddetermina b’mod differenti s-sehem tal-multa li għall-ħlas tiegħu ACW u [GEA] kienu responsabbli in solidum, sabiex tillimita s-sehem tal-multa li din tal-aħħar setgħet tkun l-unika waħda responsabbli għall-ħlas tiegħu” (
18
), filwaqt li taqsam it-tnaqqis tal-ammont tal-multa ta’ ACW “b’mod proporzjonali fiż-żewġ relazzjonijiet ta’ solidarjetà inkwistjoni” (
19
). B’hekk, minn naħa, “l-ammont totali tal-multi li ACW setgħet tkun responsabbli għall-ħlas tiegħu fil-konfront tal-Kummissjoni ma kienx ikun iktar minn 10 % tad-dħul mill-bejgħ tagħha u, min-naħa l-oħra, dan it-tnaqqis kien ikun imqassam b’mod ġust bejn il-multa imposta in solidum fuq ACW u fuq [GEA] u l-multa imposta in solidum fuq [GEA], fuq ACW u fuq CPA”. B’hekk, fil-punt 111 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li, billi imputat it-tnaqqis tal-ammont tal-multa favur ACW fir-rigward biss tal-multa imposta in solidum fuq GEA, CPA u ACW, il-Kummissjoni kienet kisret il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, mingħajr ebda ġustifikazzjoni oġġettiva.
b) L-argumenti tal-partijiet
28.
Il-Kummissjoni tikkritika lill-Qorti Ġenerali tali segwiet, fil-punti 106 sa 111 tas-sentenza appellata, raġunament insuffiċjenti u kontradittorju. B’mod partikolari, skont il-Kummissjoni, la jirriżulta b’mod ċar x’inhuwa s-suġġett tat-tqassim bejn iż-żewġ relazzjonijiet ta’ solidarjetà proposta mill-Qorti Ġenerali fil-punt 109 tas-sentenza appellata – jekk huwiex l-ammont li jikkorrispondi għat-tnaqqis tal-multa mogħti lil ACW jew l-ammont korrispondenti tal-multa mnaqqsa – u lanqas ma jirriżulta b’mod ċar kif għandu jitwettaq dan it-tqassim.
29.
Sa fejn is-sentenza appellata takkuża lill-Kummissjoni li ma naqqsitx il-parti tal-multa li taqa’ taħt ir-responsabbiltà esklużiva ta’ GEA, billi llimitat ir-responsabbiltà in solidum ta’ GEA, CPA u ACW għall-parti tal-multa komuni għal dawn l-entitajiet, il-Kummissjoni tosserva li tali tqassim kien ikun imur kontra l-kunċetti ta’ impriża u ta’ responsabbiltà in solidum. Billi adottat raġunament analogu għat-teorija tat-tqassim intern tar-responsabbiltà in solidum, elaborata mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza tat-3 ta’ Marzu 2011, Siemens u VA Tech Transmission & Distribution vs Il-Kummissjoni (
20
) (iktar ’il quddiem is-“sentenza Siemens tal-Qorti Ġenerali”) u miċħuda mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi tal-10 ta’ April 2014, Il-Kummissjoni vs Siemens Österreich et (
21
) (iktar ’il quddiem is-“sentenza Siemens tal-Qorti tal-Ġustizzja”) u tal-10 ta’ April 2014, Areva vs Il-Kummissjoni (
22
) (iktar ’il quddiem is-“sentenza Areva”), il-Qorti Ġenerali qiegħda fil-fatt tirrakkomanda, skont il-Kummissjoni, l-eliminazzjoni tar-relazzjoni esterna ta’ solidarjetà bejn entitajiet li jappartjenu lill-istess impriża fir-rigward ta’ partijiet speċifiċi tal-multa. Il-Kummissjoni tenfasizza li, fid-deċiżjoni tal-2009, hija applikat ir-regola li għandha tiġi applikata fil-każijiet kollha fejn l-entitajiet legali li jappartjenu lill-istess impriża jiġu ssanzjonati b’multi ta’ livell differenti u li tipprovdi li tali entitajiet għandhom jitqiesu li huma kollha responsabbli in solidum sal-livell tal-inqas multa.
30.
Il-Kummissjoni ssostni wkoll li, billi sseparat b’mod artifiċjali żewġ gruppi ta’ entitajiet responsabbli in solidum u billi applikat għal tali entitajiet il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, il-Qorti Ġenerali ttrattat lill-entitajiet li jappartjenu lill-istess unità ekonomika bħala impriżi differenti. Issa, minn naħa, fil-kawżi dwar il-kompetizzjoni, tali prinċipju normalment jiġi applikat biss bejn impriżi distinti, ikkundannati għall-istess ksur fil-kuntest tal-istess deċiżjoni. Min-naħa l-oħra, il-Qorti Ġenerali kisret hija stess dan il-prinċipju billi ttrattat b’mod differenti sitwazzjonijiet komparabbli, sa fejn annullat ir-responsabbiltà in solidum ta’ GEA, CPA u ACW fir-rigward ta’ parti mill-multa imposta.
31.
Barra minn hekk, sa fejn ikkritikat lill-Kummissjoni li ma llimitatx il-parti tal-multa li fir-rigward tagħha GEA setgħet tinżamm responsabbli b’mod individwali, il-Qorti Ġenerali kisret il-prinċipju, ikkonfermat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tas-26 ta’ Novembru 2013, Kendrion vs Il-Kummissjoni (
23
) (iktar ’il quddiem is-“sentenza Kendrion”), fis-sens li tnaqqis tal-multa mogħti lil entità li tappartjeni lil impriża, minħabba ċirkustanzi li japplikaw b’mod individwali għal tali entità, ma għandu l-ebda impatt fuq il-multa jew fuq ir-responsabbiltà tal-entitajiet legali l-oħra li jikkostitwixxu l-impriża.
32.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tispeċifika li l-ammont massimu tal-multa li fir-rigward tal-ħlas tiegħu kienet miżmuma responsabbli in solidum kull waħda mill-kumpanniji ma jikkorrispondix għal perijodu speċifiku ta’ parteċipazzjoni fil-ksur u li d-deċiżjoni kontenzjuża ma emendatx l-imputazzjoni tar-responsabbiltajiet ta’ GEA, CPA u ACW li tirriżulta mid-deċiżjoni tal-2009. Fir-replika, fit-tweġibiet għall-mistoqsijiet bil-miktub magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja u fis-seduta, il-Kummissjoni insistiet b’mod partikolari fuq il-fatt li l-punti 31 u 32 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009 “ma jikkorrispondux għal perijodi speċifiċi ta’ ksur, iżda jiffissaw l-ammonti massimi tal-multa li fir-rigward tagħhom kull waħda mill-entitajiet legali li jikkostitwixxu l-istess impriża setgħet titqies bħala responsabbli in solidum”. It-tqassim tal-multa f’partijiet huwa dovut għall-fatt li CPA kienet ipparteċipat fil-ksur bħala entità ta’ żewġ impriżi diversi, GEA u Chemson. Il-limitu massimu tar-responsabbiltà tagħha bħala sussidjarja ta’ GEA jikkorrispondi għall-multa ffissata fil-punt 31 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009, filwaqt li l-punt 32 tal-istess artikolu jikkorrispondi għall-parti li jifdal tal-multa imposta fuq il-grupp GEA, li fir-rigward tagħha GEA u ACW biss setgħu jinżammu bħala responsabbli. Għaldaqstant, il-multa imposta fl-imsemmija punti 31 u 32 hija multa waħda u għandha bħala destinatarja l-impriża kkostitwita minn GEA u miż-żewġ sussidjarji tagħha, fid-diversi konfigurazzjonijiet li fihom din l-impriża pparteċipat fil-ksur.
33.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni ssostni li, fid-dawl tan-natura definittiva tad-deċiżjoni tal-2010 fil-konfront ta’ ACW u ta’ CPA, din id-deċiżjoni ma tistax temenda r-responsabbiltà in solidum u esklużiva ta’ GEA mingħajr ma tnaqqas l-ammont tal-multa imposta fuq din il-kumpannija. Fi kwalunkwe każ, tali tnaqqis ikun imur kontra s-sentenza Kendrion u jdaħħal inkwistjoni n-natura definittiva tad-deċiżjoni tal-2009, kif ikkonfermata mill-Qorti Ġenerali.
34.
Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni ssostni li l-fatt li jeżistu metodi alternattivi għat-tqassim tar-responsabbiltà in solidum għal dak segwit mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kontenzjuża ma jippermettix, fih innifsu, li jiġi konkluż, kif għamlet il-Qorti Ġenerali, li tali deċiżjoni hija illegali. Skont il-Kummissjoni, is-sentenza appellata ma hijiex motivata b’mod suffiċjenti f’dan ir-rigward.
35.
GEA ssostni li l-allegazzjonijiet tal-Kummissjoni huma bbażati fuq interpretazzjoni żbaljata tas-sentenza appellata. Qabel kollox, għall-kuntrarju ta’ dak li ssostni l-Kummissjoni, il-Qorti Ġenerali ma bbażatx ruħha fuq it-“teorija tat-tqassim intern tar-responsabbiltà in solidum”, iżda sempliċement applikat il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, billi qieset li CPA u GEA kienu f’sitwazzjoni komparabbli, li kienu ġew ittrattati b’mod differenti u li ma kien hemm ebda ġustifikazzjoni għal tali differenza fit-trattament. Il-Qorti Ġenerali għalhekk qieset biss ir-responsabbiltà esterna, jiġifieri l-ammont li fir-rigward tiegħu l-Kummissjoni tista’ tqis li hija responsabbli in solidum jew esklużivament kull waħda mill-entitajiet destinatarji tal-multa.
36.
Barra minn hekk, GEA ssostni li, skont il-konstatazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali, li ma jistgħux jiġu kkontestati fil-kuntest tal-appell, fid-deċiżjoni tal-2009 l-Kummissjoni ma ffissatx multa waħda, iżda żewġ multi distinti għal żewġ gruppi differenti ta’ entitajiet responsabbli flimkien u in solidum u għal żewġ perijodi differenti ta’ ksur. Fil-fatt, kif jindikaw il-punti 61 u 62 tas-sentenza appellata, il-punti 31 u 32 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009 jirreferu rispettivament għall-perijodu bejn it-30 ta’ Settembru 1995 u s-17 ta’ Mejju 2000 u għall-perijodu bejn il-11 ta’ Settembru 1991 u d-29 ta’ Settembru 1995. Tali tqassim huwa r-riżultat tal-fatt li CPA kienet ipparteċipat fil-ksur bejn il-11 ta’ Settembru 1991 u d-29 ta’ Settembru 1995 biss. Il-Kummissjoni madankollu applikat it-tnaqqis tal-multa ta’ ACW daqslikieku kien hemm relazzjoni waħda ta’ solidarjetà bejn din il-kumpannija, CPA u GEA. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma għandhiex raġun meta tqis li, f’tali ċirkustanzi, il-kunċett ta’ impriża jeskludi l-applikazzjoni f’dan il-każ tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament. GEA tfakkar li l-Kummissjoni hija meħtieġa tosserva tali prinċipju, bħala prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, irrikonoxxut fl-Artikoli 20 u 21 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, anki meta teżerċita s-setgħa li timponi multi fis-sens tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003. Għall-kuntrarju ta’ dak li ssostni l-Kummissjoni, dan il-prinċipju ma huwiex applikabbli biss għal impriżi differenti iżda wkoll fir-relazzjonijiet bejn kumpanniji li jagħmlu parti mill-istess impriża (
24
).
37.
Fir-rigward tal-allegazzjoni tal-Kummissjoni dwar allegat ksur tas-sentenza Kendrion min-naħa tal-Qorti Ġenerali, GEA ssostni li tali sentenza ma teskludix li l-applikazzjoni tal-limitu massimu ta’ 10 % għal ex sussidjarja ma tista’ fl-ebda każ taffettwa s-sitwazzjoni tal-kumpannija omm, iżda biss li din tal-aħħar ma tistax tibbenefika mill-istess limitu bħall-ex sussidjarja tagħha. Lanqas eventwali tnaqqis tal-multa ta’ GEA ma jkun imur kontra s-sentenza Kendrion, sa fejn ma jikkostitwixxix applikazzjoni għal GEA tal-limitu massimu ta’ 10 % ta’ ACW, iżda jikkostitwixxi applikazzjoni ta’ tali limitu li hija konformi mal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament.
c) Evalwazzjoni
38.
Għandu jiġi miċħud fl-ewwel lok l-ilment tal-Kummissjoni dwar in-natura insuffiċjenti u kontradittorja tal-motivazzjoni tas-sentenza appellata. Għalkemm huwa minnu li hija qasira, tali motivazzjoni tippermetti li jinftiehem ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali, li jidher li huwa lineari u mingħajr kontradizzjonijiet. Fil-fatt, fil-fehma tiegħi huwa ċar biżżejjed li, fil-punti 106 sa 111 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali tirreferi għal tqassim tat-tnaqqis tal-ammont tal-multa ta’ ACW (
25
)b’mod proporzjonali (
26
) fiż-żewġ relazzjonijiet ta’ solidarjetà identifikati mill-Kummissjoni fil-punti 31 u 32 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009. Dan ifisser, essenzjalment, li, skont il-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni kellha, fl-ewwel lok, tidentifika l-proporzjonijiet eżistenti bejn il-parti tal-multa li għaliha ACW kienet responsabbli in solidum flimkien ma’ CPA u GEA u l-parti li għaliha kienet responsabbli in solidum flimkien ma’ GEA biss u, fit-tieni lok, tqassam it-tnaqqis tal-multa ta’ ACW bejn iż-żewġ relazzjonijiet ta’ solidarjetà b’applikazzjoni tal-istess proporzjon. Fir-rigward tat-tqassim imwettaq fid-deċiżjoni tal-2010 u fid-deċiżjoni kontenzjuża, l-applikazzjoni ta’ tali metodu kien iwassal sabiex: (i) ACW, CPA u GEA kienu jinżammu responsabbli in solidum għal ammont inqas meta mqabbel ma’ dak indikat fil-punt 31(a) tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009, kif emendata bl-imsemmija deċiżjonijiet, (ii) CPA u GEA kienu jinżammu responsabbli in solidum għal ammont ikbar minn dak indikat fil-punt 31(b) tal-istess artikolu u, fl-aħħar nett, (iii) GEA kienet tinżamm responsabbli b’mod esklużiv għal ammont inqas minn dak li jinsab fil-punt 32 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009, kif emendata, sa fejn parti mill-multa ffissata f’dan il-punt kienet taqa’ fir-responsabbiltà in solidum ta’ ACW u GEA. F’għajnejn il-Qorti Ġenerali, l-applikazzjoni ta’ tali metodu ta’ tqassim tat-tnaqqis tal-multa mogħti lil ACW kien iwassal għal determinazzjoni iktar ġusta tar-responsabbiltà in solidum għall-multa mnaqqsa ta’ ACW (punt 110), billi kien jillimita “s-sehem tal-multa li [GEA] setgħet tkun l-unika waħda responsabbli għall-ħlas tiegħu” (punt 108). B’hekk, fil-fehma tiegħi, għalkemm espress b’mod qasir, ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali ma huwiex ikkaratterizzat minn nuqqas ta’ motivazzjoni.
39.
Fit-tieni lok, għandu jiġi miċħud l-ilment imressaq mill-Kummissjoni fis-sens li s-sentenza appellata tikser il-prinċipji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Kendrion (
27
). F’din is-sentenza tal-aħħar, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li, f’sitwazzjoni fejn “żewġ persuni ġuridiċi distinti, bħalma huma kumpannija parent u s-sussidjarja tagħha, ma jkunux għadhom jikkostitwixxu impriża waħda fis-sens tal-Artikolu [101 TFUE] fid-data tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni li timponilhom multa għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, kull waħda minnhom għandha d-dritt li jiġi applikat b’mod individwali fil-konfront tagħha l-limitu massimu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ” u li, f’tali każ, il-kumpannija omm ma tistax tallega li hija intitolata tibbenefika mil-limitu massimu applikabbli għall-ex sussidjarja tagħha (
28
). Issa, kif osservat b’mod korrett GEA, tali sentenza sempliċement teskludi l-applikazzjoni tal-imsemmi livell massimu għall-kumpannija omm. Din tal-aħħar, billi tifforma parti mill-entità ekonomika li kisret l-Artikolu 101 TFUE, għandha fil-fatt titqies li wettqet il-ksur hija stess (
29
), bil-konsegwenza li l-multa li għaliha hija responsabbli in solidum flimkien mas-sussidjarja ma hijiex ikkonċernata mit-tnaqqis applikat għal din il-kumpannija tal-aħħar (
30
) għal raġunijiet li huma esklużivament inerenti għaliha (
31
). Għall-kuntrarju, minn tali sentenza ma jirriżultax li, kif tidher li qiegħda ssostni l-Kummissjoni, f’sitwazzjoni fejn minħabba l-applikazzjoni tal-limitu massimu ta’ 10 % għas-sussidjarja jkun meħtieġ li tiġi ddeterminata mill-ġdid ir-relazzjoni ta’ solidarjetà esterna bejn din tal-aħħar, il-kumpannija omm u l-entitajiet l-oħra li jikkostitwixxu l-impriża, tali determinazzjoni mill-ġdid ma tistax titwettaq fid-dawl tal-interessi tal-partijiet kollha involuti, inkluża l-kumpannija omm. Barra minn hekk, nosserva li, irrispettivament mill-metodu użat mill-Kummissjoni, id-determinazzjoni mill-ġdid tar-relazzjonijiet ta’ responsabbiltà in solidum bejn GEA, CPA u ACW wara t-tnaqqis tal-multa imposta fuq din tal-aħħar kienet ser twassal fi kwalunkwe każ, kemm għal GEA u kemm għal CPA, għal sitwazzjoni iktar sfavorevoli minn dik li tirriżulta mid-deċiżjoni tal-2009. Għaldaqstant, il-kwistjoni li tqum f’din il-kawża ma hijiex jekk tali tnaqqis jistax jagħti vantaġġ lil GEA, iżda jekk it-tqassim tar-responsabbiltà in solidum bejn l-entitajiet inkwistjoni minħabba l-applikazzjoni tal-imsemmi tnaqqis jistax, mingħajr ma jkun hemm ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, jisfavorixxi lil GEA b’mod iktar sostanzjali milli lil CPA. Dan ifisser li qegħdin nitkellmu b’mod ċar dwar kwistjoni li tmur lil hinn mis-sitwazzjoni fattwali kkunsidrata fis-sentenza Kendrion. Fir-rigward tal-affermazzjoni tal-Kummissjoni li, fil-każ li tiġi kkonfermata s-sentenza appellata, hija ser tkun obbligata tnaqqas il-multa ta’ GEA, minħabba li ma tistax tibdel l-arranġament stabbilit fid-deċiżjoni tal-2010, li saret definittiva għal CPA u għal ACW, ser nosserva biss li, indipendentement minn kwalunkwe kunsiderazzjoni oħra, tali tnaqqis ikun il-konsegwenza ta’ ksur min-naħa tal-Kummissjoni tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament li din l-istituzzjoni hija meħtieġa tirrimedja u mhux ir-riżultat tal-estensjoni għal GEA tal-eventwali benefiċċji li jirriżultaw mill-applikazzjoni għal ACW tal-limitu massimu ta’ 10 %. B’hekk, f’dan il-każ ukoll, il-prinċipji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Kendrion ma jiddaħħlux inkwistjoni.
40.
Fl-aħħar lok, għandu jiġi miċħud l-ilment tal-Kummissjoni fis-sens li s-sentenza appellata hija bbażata fuq raġunament analogu għal dak magħmul mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza Siemens. F’din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali sostniet li, peress li “mill-prinċipju ta’ individwalità tal-pieni u tas-sanzjonijiet […] jirriżulta li kull kumpannija għandha tkun tista’ tiddeduċi mid-deċiżjoni li timponi multa fuqha pagabbli in solidum ma’ kumpannija jew iktar, is-sehem li hija ser ikollha tħallas fir-relazzjoni mal-ko-debituri in solidum tagħha, ladarba dan ma jkunx sar mill-Kummissjoni”, din tal-aħħar “ma tistax tiddetermina liberament l-ammonti pagabbli in solidum” iżda “għandha […] tippreċiża l-perijodi li matulhom il-kumpanniji kkonċernati huma (ko)responsabbli għal aġir illegali ta’ impriżi li pparteċipaw fl-akkordju u, fejn xieraq, il-livell ta’ responsabbiltà tal-imsemmija kumpanniji għal dan l-aġir” (
32
). Fuq il-bażi ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet, fil-punti 157 u 158 tal-imsemmija sentenza, li “huwa l-obbligu esklużiv tal-Kummissjoni, fil-kuntest tal-eżerċizzju tal-kompetenza tagħha li timponi multi, skont l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, li tiddetermina s-sehem rispettiv tal-kumpanniji differenti fl-ammonti li huma kkundannati jħallsu in solidum, sa fejn dawn kienu jifformaw parti mill-istess impriża” u li, “fin-nuqqas ta’ indikazzjoni kuntrarja fid-deċiżjoni li permezz tagħha l-Kummissjoni timponi multa pagabbli in solidum fuq diversi kumpanniji minħabba aġir illegali ta’ impriża, din tattribwilhom responsabbiltà indaqs għall-imsemmi aġir […]” (
33
). Fuq appell ippreżentat mill-Kummissjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja annullat is-sentenza Siemens tal-Qorti Ġenerali, filwaqt li sostniet li, għalkemm “mill-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 [jirriżulta] li l-Kummissjoni tista’ tikkundanna għal ħlas ta’ multa in solidum lil diversi kumpanniji, sa fejn huma kienu jagħmlu parti mill-istess impriża, la t-test ta’ din id-dispożizzjoni u lanqas l-għan ta’ mekkaniżmu ta’ responsabbiltà in solidum ma jippermettu li jiġi kkunsidrat li din is-setgħa ta’ sanzjoni tkopri, lil hinn mid-determinazzjoni tar-relazzjoni esterna ta’ responsabbiltà in solidum, [is-setgħa] li jiġi stabbilit is-sehem tal-kodebituri in solidum fil-kuntest tar-relazzjoni interna tagħhom”. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, id-determinazzjoni ta’ tali ishma hija “kwistjoni kontenzjuża li tiġi ttrattata fi stadju ulterjuri, li bħala prinċipju ma tirrappreżentax iktar interess għall-Kummissjoni, sa fejn il-multa kollha tkun ġiet imħallsa lilha minn wieħed jew iktar minn dawn il-kodebituri” (
34
). Għaldaqstant, din id-determinazzjoni għandha ssir mill-“qrati nazzjonali […] fl-osservanza tad-dritt tal-Unjoni” (
35
).
41.
Issa, kif osservat b’mod korrett GEA, is-sentenza appellata tindirizza biss id-determinazzjoni tar-relazzjoni esterna ta’ solidarjetà bejn GEA, CPA u ACW, kwistjoni li mingħajr dubju taqa’ taħt is-setgħa tal-Kummissjoni li timponi sanzjoni (
36
), u tikkonstata li din tal-aħħar eżerċitat din is-setgħa b’mod li ma huwiex konformi mal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament. Għall-kuntrarju, il-Qorti Ġenerali bl-ebda mod ma indirizzat il-kwistjoni tat-tqassim tal-multa imposta fuq l-imsemmija kumpanniji fil-kuntest tar-relazzjonijiet interni tagħhom.
42.
B’dan premess, inqis li, kif issostni b’mod korrett il-Kummissjoni, l-istess kunsiderazzjonijiet li wasslu lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiċħad it-teżi sostnuta mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza Siemens, dwar l-impatt tal-kunċett ta’ impriża fid-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni fuq ir-regoli li jirregolaw l-eżerċizzju tas-setgħa tal-Kummissjoni li timponi sanzjoni, huma rilevanti wkoll fil-kuntest tal-appell ineżami.
43.
Il-kunċett ta’ impriża jintuża fit-Trattati sabiex jiġi identifikat l-awtur ta’ ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni, li għandu jkun is-suġġett ta’ sanzjoni fuq il-bażi tal-Artikoli 101 u 102 TFUE (
37
). Skont ġurisprudenza stabbilita, il-kunċett ta’ impriża jinkludi kwalunkwe operatur li jeżerċita attività ekonomika, irrispettivament mill-istatus legali tiegħu u mill-modalitajiet ta’ finanzjament tiegħu. Dan il-kunċett għandu jinftiehem fis-sens li jkopri unità ekonomika anki meta, minn perspettiva legali, din l-unità tkun ikkostitwita minn diversi persuni fiżiċi jew ġuridiċi (
38
). B’hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, “jekk l-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ sussidjarja jista’ jiġi imputat lill-kumpannija parent tagħha, jista’ jiġi kkunsidrat li dawn il-kumpanniji jagħmlu parti, matul il-perijodu ta’ ksur, mill-istess unità ekonomika u li huma jiffurmaw għalhekk impriża waħda, fis-sens tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni” (
39
). Meta tikser ir-regoli tal-kompetizzjoni, l-imsemmija unità ekonomika hija meħtieġa, skont il-prinċipju ta’ responsabbiltà personali, twieġeb għall-ksur (
40
). Madankollu, id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li timponi sanzjoni ma tistax tiġi indirizzata b’mod ġeneriku lil unità ekonomika iżda, għal raġunijiet ta’ natura purament prattika, għandha tiġi neċessarjament indirizzata lill-persuni ġuridiċi li jikkostitwixxu l-impriża (
41
).
44.
Meta diversi persuni jkunu jistgħu jitqiesu li huma personalment responsabbli għall-parteċipazzjoni fi ksur tal-istess impriża waħda, fis-sens tad-dritt tal-kompetizzjoni – kemm jekk ir-responsabbiltà tagħhom tkun diretta u kemm jekk tkun misluta minn dik ta’ entità sussidjarja –, il-Kummissjoni għandha l-possibbiltà, skont l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, li tikkundannhom in solidum għall-ħlas ta’ multa (
42
). Kif speċifikat il-Qorti tal-Ġustizzja, il-mekkaniżmu tas-solidarjetà jikkostitwixxi strument legali supplimentari għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni intiż li jsaħħaħ l-effettività tal-azzjoni tagħha fil-ġbir tal-multi imposti minħabba ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni, sa fejn tali mekkaniżmu jnaqqas, għall-Kummissjoni bħala kreditriċi tad-debitu li jirrappreżentaw tali multi, ir-riskju ta’ insolvenza. Dan jikkorrobora l-għan dissważiv li huwa mfittex b’mod ġenerali mid-dritt tal-kompetizzjoni (
43
).
45.
Fil-kawża ineżami, fid-deċiżjoni tal-2009, il-Kummissjoni għamlet użu minn tali strument u kkundannat lil GEA, CPA u ACW, bħala entitajiet li jagħmlu parti minn impriża waħda, għall-ħlas in solidum ta’ multa minħabba ksur tal-Artikolu 81 KE (li sar l-Artikolu 101 TFUE), li jirriżulta mill-parteċipazzjoni ta’ tali impriża f’akkordju fis-settur ESBO/esteri. Madankollu, GEA ssostni li, fil-punti 31 u 32 tal-Artikolu 2 tal-imsemmija deċiżjoni, il-Kummissjoni fil-verità ma imponietx multa waħda iżda żewġ multi, li jikkorrispondu għal perijodi ta’ ksur differenti, u b’hekk għamlet distinzjoni bejn żewġ impriżi differenti. Il-Kummissjoni tikkontesta din l-affermazzjoni.
46.
Nibda billi ngħid li d-determinazzjoni tar-relazzjoni li hemm bejn iż-żewġ ammonti indikati fl-imsemmija punti tikkostitwixxi kwistjoni ċentrali għall-finijiet tal-eżami tal-ewwel aggravju li, kif wieħed jistenna, huwa s-suġġett ta’ kontestazzjoni enfatika bejn il-partijiet.
47.
F’dan ir-rigward, ma hemmx dubju li l-punti 31 u 32 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009 jirriflettu, minn tal-inqas b’mod indirett, id-diversi konfigurazzjonijiet li fihom l-impriża miżmuma bħala responsabbli għall-ksur ipparteċipat, matul iż-żmien, fl-akkordju. Fil-fatt, mid-deċiżjoni tal-2009 jirriżulta li CPA kienet tagħmel parti, bħala s-suċċessura ta’ OCA, minn unità ekonomika waħda flimkien ma’ GEA u ma’ ACW matul parti biss mill-perijodu tal-ksur imputat lil tali unità, jiġifieri mit-30 ta’ Settembru 1995 sas-17 ta’ Mejju 2000 (
44
). Dan ifisser li hemm relazzjoni bejn l-ammonti ffissati fil-punti 31 u 32 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009 u l-perijodu li fih CPA kienet tagħmel parti flimkien ma’ GEA u ma’ ACW fl-istess impriża u l-perijodu li fih l-impriża kienet ikkostitwita biss minn dawn iż-żewġ kumpanniji.
48.
Madankollu, din il-konstatazzjoni ma għandhiex twassal sabiex jitqies li l-imsemmija ammonti ma jagħmlux parti minn multa waħda, imposta fuq impriża waħda, fid-diversi konfigurazzjonijiet suċċessivi tagħha.
49.
Fid-determinazzjoni tar-relazzjonijiet ta’ solidarjetà bejn id-diversi entitajiet li jikkostitwixxu l-impriża li kienet responsabbli għal ksur tal-Artikolu 101 TFUE, il-Kummissjoni għandha tieħu inkunsiderazzjoni wkoll, minbarra l-evoluzzjoni fir-relazzjonijiet ta’ kontroll bejn tali entitajiet, il-bidliet li jseħħu fil-kompożizzjoni tal-impriża (
45
). Fil-fatt, din tal-aħħar tista’ tassumi diversi konfigurazzjonijiet matul il-parteċipazzjoni tagħha fi ksur, fid-dawl tad-diversi entitajiet li jsiru jagħmlu parti minnha jew li ma jibqgħux jagħmlu parti minnha. Dawn il-varjazzjonijiet, li huma ta’ natura li jseħħu, b’mod partikolari f’sitwazzjoni fejn, bħalma huwa l-każ hawnhekk, il-ksur jestendi fuq perijodu twil ta’ żmien, la jdaħħlu inkwistjoni n-natura unika tal-impriża bħala suġġett li jista’ jinżamm responsabbli u n-natura illegali tal-aġir tagħha, u lanqas ma jdaħħlu inkwistjoni n-natura unika tal-multa imposta fuqha. Huwa għalhekk f’dan is-sens li għandha tinftiehem id-distinzjoni magħmula mill-Kummissjoni, fil-punti 31 u 32 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009, fid-determinazzjoni tar-responsabbiltà in solidum ta’ GEA, CPA u ACW għall-multa waħda imposta fuq l-unità ekonomika li minnha huma kienu jagħmlu parti matul iż-żmien.
50.
Mill-bqija, l-ammonti ffissati f’dawn il-punti jirriflettu, b’osservanza tal-prinċipju ta’ individwalità tal-pieni u tas-sanzjonijiet, u konformement mal-Artikolu 23(3) tar-Regolament Nru 1/2003, il-gravità u t-tul tal-ksur li bih tkun akkużata individwalment l-impriża inkwistjoni. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja kkjarifikat li l-osservanza ta’ tali prinċipju, l-istess bħall-osservanza tal-prinċipju ta’ ċertezza legali, hija waħda mill-obbligi li għandha l-Kummissjoni fil-kuntest tad-determinazzjoni tar-relazzjoni esterna ta’ solidarjetà, li fuq il-bażi tagħha d-diversi persuni li jikkostitwixxu l-impriża jistgħu jinżammu responsabbli għall-ħlas tal-multa kollha imposta fuq din l-impriża (
46
). Fil-kawża ineżami, meta għamlet distinzjoni bejn l-ammonti li għandhom jiġu imputati in solidum lil GEA, CPA u ACW u lil GEA u ACW, il-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni l-fatt li, għal ċertu perijodu, CPA pparteċipat fil-ksur bħala sussidjarja ta’ kumpannija omm differenti, li flimkien magħha ġiet ikkundannata in solidum għall-ħlas ta’ multa differenti (
47
), u b’hekk evitat li tikser il-prinċipju ta’ individwalità tal-pieni u tas-sanzjonijiet, kif kienet ikkonstatat fil-konfront tagħha l-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Areva (
48
).
51.
Għalhekk, it-teżi ta’ GEA fis-sens li l-punti 31 u 32 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009 jikkorrispondu għall-perijodi ta’ parteċipazzjoni ta’ GEA, CPA u ACW fl-impriża u jidentifikaw żewġ multi differenti għandha tiġi miċħuda. Barra minn hekk, nosserva li din it-teżi ġiet, minn tal-inqas parzjalment, miċħuda mill-Qorti Ġenerali stess, li, konformement ma’ dak li sostniet il-Kummissjoni fl-appell tagħha, affermat, fil-punt 102 tas-sentenza appellata, li “il-multa imposta fuq kull kumpannija li tifforma parti mill-istess impriża, fis-sens tal-Artikolu 101 TFUE, ma tirriflettix il-parteċipazzjoni tal-imsemmija kumpanniji fil-ksur, iżda biss l-ammont massimu li jista’ jiġi, jekk ikun il-każ, mitlub mill-Kummissjoni għall-parteċipazzjoni tal-impriża, fis-sens tal-Artikolu 101 TFUE, fil-ksur”. Mill-banda l-oħra, għall-kuntrarju ta’ dak li ssostni GEA, ma jirriżultax b’mod daqstant ċar jekk il-Qorti Ġenerali qisitx li l-punti 31 u 32 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009 jikkonċernawx żewġ multi differenti u żewġ impriżi differenti. Huwa f’dan is-sens li jidher li għandhom jiġu interpretati l-punti 54 u 55 tas-sentenza appellata. Madankollu, fil-punti tal-motivazzjoni kkontestati mill-Kummissjoni fl-ewwel aggravju tagħha, il-Qorti Ġenerali tagħmel biss distinzjoni bejn diversi relazzjonijiet ta’ solidarjetà.
52.
Fil-fehma tiegħi, il-kunsiderazzjonijiet preċedenti jippermettu li tiġi kkontestata wkoll il-premessa li fuqha huwa bbażat ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali, jiġifieri li r-relazzjonijiet ta’ solidarjetà identifikati fil-punti 31 u 32 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009 jikkorrispondu għat-tul tal-parteċipazzjoni rispettiva ta’ GEA, ACW u CPA fil-ksur u jikkonċernaw ammonti ffissati b’mod proporzjonat ma’ tali parteċipazzjoni. Fil-fatt, kif diġà ntqal, u kif sostniet il-Kummissjoni, dawn il-punti ma jirriflettux il-parteċipazzjoni tal-entitajiet individwali fil-ksur, iżda l-fatt li jappartjenu lill-istess impriża u għalhekk il-kapaċità tagħhom li jinżammu responsabbli in solidum għall-ħlas tal-ammonti indikati.
53.
It-tnaqqis tal-multa ta’ ACW għandu impatt dirett fuq is-solidarjetà esterna ta’ tali entitajiet, fis-sens li l-Kummissjoni ma tistax titlobha tħallas ammont ikbar minn dak li jikkorrispondi għal-limitu massimu ta’ 10 % applikabbli għaliha, iżda ma jibdilx is-solidarjetà esterna tal-kumpanniji l-oħra, li jibqgħu responsabbli fil-konfront tal-Kummissjoni fil-limiti applikabbli individwalment għalihom, kemm b’riferiment għal-limiti massimi rispettivi ta’ 10 % u kemm b’riferiment għall-perijodu li fih għamlu parti mill-istess impriża li wettqet il-ksur. Il-fatt li GEA għandha tagħmel tajjeb waħedha għal parti mill-multa huwa konsegwenza purament awtomatika tat-tnaqqis mogħti lil ACW u tal-fatt li tali entitajiet kienu jikkostitwixxu impriża waħda għat-tul kollu tal-ksur.
54.
Huwa għal din ir-raġuni li, kif fil-fehma tiegħi sostniet b’mod korrett il-Kummissjoni, din tal-aħħar ma kinitx obbligata twettaq tqassim partikolari tat-tnaqqis mogħti lil ACW jew tal-multa mnaqqsa ta’ din tal-aħħar. Kif speċifikat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Siemens, il-kunċett tad-dritt tal-Unjoni ta’ solidarjetà fil-ħlas tal-multa, li huwa sempliċement il-manifestazzjoni ta’ effett ipso jure tal-kunċett ta’ impriża, jikkonċerna biss l-impriża u mhux il-kumpanniji li jikkostitiwxxuha (
49
). F’dan il-kuntest, paragun bejn is-sitwazzjoni ta’ CPA u s-sitwazzjoni ta’ GEA ma huwiex rilevanti peress li dawn il-kumpanniji jagħmlu parti integrali minn unità ekonomika waħda u, bħala tali, ġew issanzjonati fid-deċiżjoni tal-2009 (
50
).
55.
Fuq il-bażi tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti nqis li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi fil-punti 105 sa 111 tas-sentenza appellata sa fejn ikkonstatat li l-Kummissjoni wettqet ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament. Għaldaqstant, l-ewwel aggravju tal-Kummissjoni għandu, fil-fehma tiegħi, jintlaqa’.
2. Fuq it-tieni aggravju
a) Is-sentenza appellata
56.
It-tieni aggravju huwa indirizzat kontra l-punti 119 sa 126 tas-sentenza appellata.
57.
Fil-punti 122 u 123 ta’ din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li, fid-data tad-dħul fis-seħħ tad-deċiżjoni tal-2010 u tan-notifika tagħha, id-dispożizzjonijiet tal-punti 31 u 32 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009, fil-verżjoni inizjali tagħhom, ma kinux għadhom applikabbli minħabba li kienu ġew issostitwiti bid-deċiżjoni tal-2010, u għalhekk ma setgħux iservu ta’ bażi għad-determinazzjoni tad-data li minnha kienu saru eżiġibbli l-multi inkwistjoni. Skont il-Qorti Ġenerali, “[h]ija biss id-data ta’ riċezzjoni tan-notifika tad-Deċiżjoni tal-2010, li kienet issa tikkostitwixxi l-bażi legali tal-obbligu ta’ ħlas ta’ dawn il-multi, li setgħet isservi ta’ bidu tad-dekorrenza għal tali terminu” (
51
). Fil-punt 124 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali osservat li fi kwalunkwe każ din id-deċiżjoni kienet ġiet annullata bis-sentenza tal-15 ta’ Lulju 2015, GEA Group vs Il‑Kummissjoni (
52
) u li, għaldaqstant, ma setgħetx isservi ta’ bażi legali “[la] għall-obbligu li r-rikorrenti għandha li tħallas il-multi inkwistjoni [u lanqas] għad-determinazzjoni tad-data ta’ eżiġibbiltà tagħhom”. Il-Qorti Ġenerali kompliet billi osservat, fil-punt 125 tas-sentenza appellata, li, għalkemm dan l-annullament kellu l-effett li jirripristina l-verżjoni inizjali tal-punti 31 u 32 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni 2009, din il-verżjoni kienet ġiet madankollu reċentement issostitwita bil-verżjoni li tirriżulta mill-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kontenzjuża. Il-Qorti Ġenerali għalhekk ikkonkludiet, fil-punt 126 tas-sentenza appellata, li “l-obbligu ta’ ħlas tal-multi jirriżulta biss mill-Artikolu 1 tad-deċiżjoni [kontenzjuża] u li t-terminu għall-eżiġibbiltà ta’ dawn il-multi seta’ jiġi stabbilit biss mid-data ta’ riċezzjoni tan-notifika ta’ din id-deċiżjoni”.
b) L-argumenti tal-partijiet
58.
Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali żbaljat meta qieset il-punti 31 u 32 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009 bħala l-bażi għad-determinazzjoni tad-data tal-eżiġibbiltà tal-multa. Din id-data kienet fil-fatt iffissata fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009 u għalhekk f’punt differenti tad-dispożittiv ta’ din id-deċiżjoni. Issa, jekk artikolu jew parti minn artikolu tad-dispożittiv ta’ deċiżjoni ma jkunux intmissu minn deċiżjoni emendatorja, dan l-artikolu jew din il-parti jibqgħu jipproduċu effetti legali. Dan ifisser, skont il-Kummissjoni, li l-emenda tad-data tad-dekorrenza tal-multa ta’ GEA fid-deċiżjoni tal-2010 (
53
) u fid-deċiżjoni kontenzjuża hija r-riżultat ta’ għażla diskrezzjonali tagħha u ma tirriżultax awtomatikament mill-emenda tad-dispożizzjonijiet dwar l-ammont tal-multa. Għall-kuntrarju ta’ dak li jirriżulta mis-sentenza appellata, l-emenda ta’ multa ma hijiex ekwivalenti għas-sostituzzjoni tagħha, jiġifieri għall-iffissar ta’ multa ġdida. Fid-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni ddeċidiet li tallinea d-data tal-eżiġibbiltà tal-multa ta’ GEA ma’ dik iffissata għal ACW u CPA b’riżultat tad-deċiżjoni tal-2010, u dan sabiex ma tqegħidx lil GEA f’pożizzjoni inqas favorevoli minn dik tal-imsemmija kumpanniji. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tosserva li l-iżball imwettaq mill-Qorti Ġenerali ser iwassal għat-telf tal-interessi moratorji dovuti mill-entitajiet kollha ta’ impriża fil-każijiet kollha fejn multa tiġi emendata fil-konfront ta’ waħda biss minnhom u barra minn hekk jimplika r-riskju li jiġi llimitat indebitament il-marġni diskrezzjonali tal-Kummissjoni fil-każijiet kollha fejn l-emenda ta’ multa tirriżulta neċessarja.
59.
Skont GEA, il-mument li minnu jibdew jiddekorru l-interessi moratorji ma jistax jiġi ffissat b’mod diskrezzjonali mill-Kummissjoni f’data preċedenti għal dik tan-notifika tad-deċiżjoni li tiddetermina l-multa. Sa fejn, fil-kawża ineżami, kif indikat b’mod korrett fis-sentenza appellata, tali deċiżjoni setgħet tkun biss id-deċiżjoni kontenzjuża, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet b’mod korrett li d-data tal-eżiġibbiltà tal-multa ma setgħetx tkun qabel id-data tan-notifika ta’ tali deċiżjoni. GEA tosserva wkoll li, għall-kuntrarju ta’ dak li ssostni l-Kummissjoni, id-deċiżjoni kontenzjuża ma għamlitx sempliċi emenda tal-punti 31 u 32 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009, iżda ssostitwixxiethom, u li tali sostituzzjoni tikkonċerna d-dispożittiv kollu li jimponi multa. Fl-aħħar nett, GEA tosserva li, fil-każ ta’ emenda ta’ deċiżjoni li tiffissa multa għad-diversi entitajiet tal-istess impriża, it-telf tal-interessi moratorji jikkonċerna biss l-entitajiet milquta minn tali emenda u mhux l-entitajiet l-oħra.
c) Evalwazzjoni
60.
Għalkemm il-prinċipju li titlaq minnu l-Qorti Ġenerali, jiġifieri li d-data tal-eżiġibbiltà ta’ multa, li minnha jkunu eventwalment dovuti interessi moratorji, ma tistax tiġi ffissata f’data li tiġi qabel dik tan-notifika tad-deċiżjoni li tiffissa l-multa, huwa fih innifsu korrett, dan ma jistax jingħad, fil-fehma tiegħi, fir-rigward tal-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju li saret fis-sentenza appellata.
61.
Fil-fatt, għar-raġunijiet esposti fil-punt 21 ta’ dawn il-konklużjonijiet, jiena tal-fehma li, għall-kuntrarju ta’ dak li sostniet il-Qorti Ġenerali fil-punti 123 sa 126 tas-sentenza appellata, hija d-deċiżjoni tal-2009, u mhux id-deċiżjonijiet emendatorji suċċessivi, li tikkostitwixxi l-bażi legali tal-multa imposta fuq GEA, CPA u ACW (
54
).
62.
Barra minn hekk, kif sostniet b’mod korrett il-Kummissjoni, l-emenda tal-punti 31 u 32 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009, l-ewwel bid-deċiżjoni tal-2010 u mbagħad bid-deċiżjoni kontenzjuża, ma implikatx l-emenda awtomatika tal-aħħar paragrafu ta’ dan l-Artikolu 2, li jipprovdi li “[i]l-multi għandhom jitħallsu f’euro fi żmien tliet xhur mid-data tan-notifika ta’ din id-deċiżjoni”. [traduzzjoni mhux uffiċjali] Din l-emenda kienet tikkonċerna biss l-ammonti tal-multa imposta fuq ACW u d-determinazzjoni mill-ġdid tar-relazzjonijiet ta’ solidarjetà esterna bejn GEA, CPA u ACW, iżda ma kinitx tikkonċerna d-data tal-eżiġibbiltà tal-multa kif emendata.
63.
Fl-ittra ta’ notifika tad-deċiżjoni tal-2010 u mbagħad fid-dispożittiv tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni ddeċidiet, għalkemm ma kinitx meħtieġa tagħmel hekk, li tipposponi din id-data, kif tirriżulta mill-aħħar paragrafu tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009, u ffissatha għall-10 ta’ Mejju 2010.
64.
Issa, wieħed jista’ jqajjem il-kwistjoni ta’ jekk tali deċiżjoni tmurx kontra l-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament fil-konfront tal-impriżi l-oħra ssanzjonati għall-istess ksur, li d-data ta’ eżiġibbiltà tagħha, għall-kuntrarju ta’ GEA, CPA u ACW, baqgħet dik iffissata fl-aħħar paragrafu tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009, u jekk, għalhekk, kif issostni l-Kummissjoni, din tal-aħħar għandhiex verament il-libertà li temenda b’mod diskrezzjonali d-data tal-eżiġibbiltà ta’ multa fid-deċiżjoni li biha temenda l-ammont tal-multa bil-għan li jittieħed inkunsiderazzjoni l-limitu massimu ta’ 10 % applikabbli għal waħda mill-persuni ġuridiċi ssanzjonati. Mill-banda l-oħra, għar-raġunijiet diġà esposti, ma nqisx li din id-deċiżjoni tista’ titqies li hija illegali għar-raġunijiet indikati mill-Qorti Ġenerali.
65.
Fuq il-bażi tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jiena għalhekk tal-fehma li anki t-tieni aggravju għandu jintlaqa’.
3. Konklużjonijiet interim
66.
Fil-fehma tiegħi, iż-żewġ aggravji mqajma mill-Kummissjoni huma fondati u għandhom jintlaqgħu. Għaldaqstant, is-sentenza appellata għandha tiġi annullata.
67.
Konformement mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-każ li tilqa’ l-appell, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tannulla d-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali. F’dan il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ taqta’ l-kawża definittivament meta din tkun fi stat li tiġi deċiża jew tista’ tibgħat il-kawża lura quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex tiġi deċiża minn din tal-aħħar. Peress li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet biss dwar ir-raba’ motiv u dwar l-ewwel parti tal-ħames motiv, il-kawża tinsab fi stat li ma jippermettix lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi. Il-kawża għandha għalhekk tintbagħat lura quddiem il-Qorti Ġenerali.
V. Fuq l-ispejjeż
68.
Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura, meta l-appell jiġi miċħud jew meta l-appell jintlaqa’ u l-Qorti tal-Ġustizzja taqta’ l-kawża b’mod definittiv, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tagħti deċiżjoni dwar l-ispejjeż. Peress li l-kawża għandha tintbagħat lura quddiem il-Qorti Ġenerali, id-deċiżjoni dwar l-ispejjeż għandha tiġi rriżervata.
VI. Konklużjoni
69.
Fuq il-bażi tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja:
–
tiddikjara ammissibbli l-appell tal-Kummissjoni;
–
tannulla s-sentenza tat-18 ta’ Ottubru 2018, GEA Group vs Il‑Kummissjoni (T‑640/16, EU:T:2018:700);
–
tibgħat il-kawża lura quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex din tieħu deċiżjoni dwarha;
–
tirriżerva d-deċiżjoni dwar l-ispejjeż.
(
1
)	Lingwa oriġinali: it-Taljan.
(
2
)	T‑640/16, EU:T:2018:700.
(
3
)	Deċiżjoni C(2009) 8682 final dwar proċediment skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-ftehim taż-ŻEE (Każ COMP/38589 – Stabilizzaturi termiċi).
(
4
)	T‑45/10, mhux ippubblikata, EU:T:2015:507.
(
5
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas-16 ta’ Diċembru 2002 fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 [KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205).
(
6
)	Deċiżjoni C(2010) 727 final, li temenda d-deċiżjoni [tal-2009].
(
7
)	T‑189/10, EU:T:2015:504.
(
8
)	Deċiżjoni C(2016) 3920 final, li temenda d-deċiżjoni tal-2009.
(
9
)	Ara l-punti 51 sa 77 tas-sentenza appellata.
(
10
)	Ara l-punti 97 sa 113 tas-sentenza appellata.
(
11
)	Skont il-kalkoli ta’ GEA, it-terminu ta’ preskrizzjoni previst fl-Artikolu 25(5) tar-Regolament Nru 1/2003 beda jiddekorri fit-18 ta’ Mejju 2000, id-data li fiha ntemm il-ksur u, fid-dawl tas-sospensjonijiet minħabba r-rikorsi ppreżentati minn GEA kontra d-deċiżjonijiet tal-2009 u tal-2010, skada fl-10 ta’ Awwissu jew fit-3 ta’ Novembru 2015.
(
12
)	Sentenza tal-24 ta’ Ġunju 2015, Fresh Del Monte Produce vs Il-Kummissjoni u Il-Kummissjoni vs Fresh Del Monte Produce (C‑293/13 P u C‑294/13 P, EU:C:2015:416, punt 46).
(
13
)	Sa fejn l-argumenti ta’ GEA jikkoinċidu ma’ dawk imressqa fil-kuntest tar-raba’ motiv invokat minnha fir-rikors quddiem il-Qorti Ġenerali, nispeċifika li l-verifika tar-raġunament li fuqu huma bbażati dawn l-argumenti – jiġifieri li d-deċiżjoni tal-2009 ma hijiex deċiżjoni valida fis-sens tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 – qiegħda ssir, fil-kuntest ta’ dawn il-konklużjonijiet, għall-finijiet li tingħata tweġiba għall-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà ta’ GEA, u ma tikkostitwixxix eżami tal-legalità tad-deċiżjoni kontenzjuża.
(
14
)	Dan naturalment ma jfissirx li l-applikazzjoni ta’ tali termini ma tistax twassal għal riżultat differenti fil-każ li l-emenda tal-livell tal-multa twassal għal emenda tal-parametri li jkollhom effett fuq l-applikazzjoni tar-regoli tal-preskrizzjoni, pereżempju f’sitwazzjoni fejn, b’deċiżjoni ulterjuri, il-Kummissjoni tiffissa f’data preċedenti t-tmiem tal-perijodu ta’ ksur inkwistjoni għal waħda mill-entitajiet parteċipanti, b’tali mod li tantiċipa d-data li minnha jibda jiddekorri, għal din l-entità, it-terminu ta’ preskrizzjoni; ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2015, Corporación Empresarial de Materiales de Construcción vs Il-Kummissjoni (T‑250/12, EU:T:2015:749, punti 46 sa 48).
(
15
)	Ara, f’dan is-sens, fir-rigward tal-annullament mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-ammont tal-multa ffissata mill-Kummissjoni, is-sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2015, Corporación Empresarial de Materiales de Construcción vs Il-Kummissjoni (T‑250/12, EU:T:2015:749, punt 74). Barra minn hekk, jimmilita f’dan is-sens ukoll l-Artikolu 26(3) tar-Regolament Nru 1/2003, li jipprovdi li deċiżjoni li temenda l-ammont inizjali tal-multa tinterrompi t-terminu ta’ preskrizzjoni fir-rigward tal-eżekuzzjoni tas-sanzjonijiet, u għalhekk ma hijiex rilevanti għall-finijiet tal-preskrizzjoni tas-setgħa ta’ impożizzjoni tal-multa, minn tal-inqas sakemm ma jkunx hemm bidla fil-parametri li fuq il-bażi tagħhom jiddekorru t-termini ta’ preskrizzjoni.
(
16
)	Dan ir-rikors huwa s-suġġett tal-Kawża T‑195/19, li jinsab attwalment pendenti quddiem il-Qorti Ġenerali. Fuq talba tal-Kummissjoni, il-kawża ġiet sospiża mill-President tal-Ħames Awla tal-Qorti Ġenerali fl-istennija tal-eżitu tal-appell li huwa s-suġġett ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
17
)	Ara l-punt 107 tas-sentenza appellata.
(
18
)	Ara l-punt 108 tas-sentenza appellata.
(
19
)	Ara l-punt 109 tas-sentenza appellata.
(
20
)	T‑122/07 sa T‑124/07, EU:T:2011:70.
(
21
)	C‑231/11 P sa C‑233/11 P, EU:C:2014:256.
(
22
)	C‑247/11 P u C‑253/11 P, EU:C:2014:257.
(
23
)	C‑50/12 P, EU:C:2013:771.
(
24
)	F’dan ir-rigward, GEA tiċċita s-sentenza tad-19 ta’ Lulju 2012, Alliance One International u Standard Commercial Tobacco vs Il‑Kummissjoni (C‑628/10 P u C‑14/11 P, EU:C:2012:479, punt 59) u d-digriet tat-18 ta’ Settembru 2014, Sasol et vs Il‑Kummissjoni (T‑541/08 REC, mhux ippubblikat, EU:T:2014:823, punti 181
et seq.).
(
25
)	Minbarra fil-punt 105, il-Qorti Ġenerali tirreferi għal “tnaqqis” tal-multa ta’ ACW fil-punti 109, 110 u 111, filwaqt li fl-ebda parti tal-motivazzjoni ma titkellem dwar tqassim tal-“multa mnaqqsa” ta’ ACW.
(
26
)	Il-Kummissjoni ssostni li hemm kontradizzjoni bejn il-punt 109 tas-sentenza appellata, fejn, fil-verżjoni bil-lingwa tal-kawża, l-Ingliż, il-Qorti Ġenerali tuża l-avverbju “proportionately”, u l-punt 110 fejn, għall-kuntrarju, tuża l-avverbju “equally”. Issa, meta jsir tqabbil mal-verżjoni bil-Franċiż tas-sentenza appellata, li, għalkemm ma hijiex il-verżjoni awtentika hija l-lingwa oriġinali tat-tfassil tas-sentenza, fejn jintuża, fil-punt 110, it-terminu “équitablement” (“b’mod ġust” fil-verżjoni bil-Malti), wieħed jista’ jqis li dan it-terminu ġie tradott b’mod ħażin fil-verżjoni bl-Ingliż. Fi kwalunkwe każ, fid-dawl tat-tifsira ġenerali tal-punt 110 u tal-kuntest tiegħu, l-avverbju inkwistjoni jista’ jitqies biss, fil-fehma tiegħi, li jagħmel riferiment għal “tqassim ġust” u mhux għal “tqassim f’partijiet ugwali”. Għaldaqstant, il-kontradizzjoni allegata mill-Kummissjoni ma teżistix.
(
27
)	Il-kawża li wasslet għal din is-sentenza kienet tikkonċerna appell ippreżentat mill-kumpannija Kendrion, li kienet ġiet ikkundannata in solidum flimkien mas-sussidjarja tagħha għall-ħlas ta’ multa minħabba ksur tal-Artikolu 101 TFUE, kontra s-sentenza li biha l-Qorti Ġenerali kienet, fost l-oħrajn, ċaħdet l-argument ta’ Kendrion fis-sens li l-Kummissjoni kienet kisret il-kunċett ta’ responsabbiltà in solidum meta kkundannata għal multa ogħla minn dik imposta fuq is-sussidjarja tagħha, kif imnaqqsa b’applikazzjoni tal-limitu massimu ta’ 10 % previst fl-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003.
(
28
)	Ara l-punti 55 sa 58 tas-sentenza Kendrion.
(
29
)	Ara l-punt 55 tas-sentenza Kendrion; ara wkoll, inter alia, is-sentenza tas-27 ta’ April 2017, Akzo Nobel et vs Il-Kummissjoni (C‑516/15 P, EU:C:2017:314, punt 56).
(
30
)	Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali applikat b’mod korrett dan il-prinċipju fil-punti 99 sa 101 tas-sentenza appellata.
(
31
)	Hija differenti, madankollu, is-sitwazzjoni tat-tnaqqis li jaffettwa r-responsabbiltà tas-sussidjarja. Fil-fatt, f’dan ir-rigward il-Qorti tal-Ġustizzja kkjarifikat li, fil-każ li r-responsabbiltà tal-kumpannija omm tkun sempliċement derivata mir-responsabbiltà tas-sussidjarja tagħha u fil-każ li ma jkun hemm ebda fattur li jikkaratterizza b’mod individwali l-aġir ikkontestat tal-kumpannija omm, ir-responsabbiltà ta’ din il-kumpannija omm ma tistax tkun ikbar minn dik tas-sussidjarja tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-22 ta’ Jannar 2013, Il-Kummissjoni vs Tomkins, C‑286/11 P, EU:C:2013:29, punti 37, 39, 43 u 49, u tas-17 ta’ Settembru 2015, Total vs Il‑Kummissjoni (C‑597/13 P, EU:C:2015:613, punt 38).
(
32
)	Ara l-punt 153 tas-sentenza Siemens tal-Qorti Ġenerali.
(
33
)	Ara l-punt 158 tas-sentenza Siemens tal-Qorti Ġenerali.
(
34
)	Ara l-punt 60 tas-sentenza Siemens tal-Qorti tal-Ġustizzja; ara wkoll is-sentenza tas-26 ta’ Jannar 2017, Villeroy & Boch vs Il‑Kummissjoni (C‑625/13 P, EU:C:2017:52, punti 151 sa 153).
(
35
)	Ara l-punt 62 tas-sentenza Siemens tal-Qorti tal-Ġustizzja; ara wkoll is-sentenza tas-26 ta’ Jannar 2017, Villeroy & Boch vs Il-Kummissjoni (C‑625/13 P, EU:C:2017:52, punti 151 sa 153).
(
36
)	Ara s-sentenza Siemens tal-Qorti tal-Ġustizzja, punt 68.
(
37
)	Ara l-punt 42 tas-sentenza Siemens tal-Qorti tal-Ġustizzja u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
38
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tad-19 ta’ Lulju 2012, Alliance One International u Standard Commercial Tobacco vs Il‑Kummissjoni (C‑628/10 P u C‑14/11 P, EU:C:2012:479, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata); tas-17 ta’ Settembru 2015, Total vs Il‑Kummissjoni (C‑597/13 P, EU:C:2015:613, punt 33); tas-27 ta’ April 2017, Akzo Nobel et vs Il-Kummissjoni (C‑516/15 P, EU:C:2017:314, punt 48); u s-sentenza Siemens tal-Qorti tal-Ġustizzja, punt 43.
(
39
)	Ara, inter alia, is-sentenza Areva, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
40
)	Ara s-sentenza Siemens tal-Qorti tal-Ġustizzja, punt 44 u, inter alia, is-sentenzi tal-10 ta’ Settembru 2009, Akzo Nobel et vs Il‑Kummissjoni (C‑97/08 P, EU:C:2009:536, punt 56), u tas-27 ta’ April 2017, Akzo Nobel et vs Il‑Kummissjoni (C‑516/15 P, EU:C:2017:314, punt 49).
(
41
)	Ara l-punt 55 tas-sentenza Siemens tal-Qorti tal-Ġustizzja.
(
42
)	Ara l-punti 47 sa 51 tas-sentenza Siemens tal-Qorti tal-Ġustizzja.
(
43
)	Ara l-punt 59 tas-sentenza Siemens tal-Qorti tal-Ġustizzja.
(
44
)	CPA kompliet tipparteċipa fil-ksur wara s-17 ta’ Mejju 2000, u sas-26 ta’ Settembru 2000, iżda fil-kuntest ta’ unità ekonomika differenti flimkien ma’ Chemson GmbH, li flimkien magħha ġiet ikkundannata in solidum għall-ħlas ta’ EUR 137606 (ara l-punt 33 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009).
(
45
)	Infakkar li, fil-punt 51 tas-sentenza Siemens, il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat li d-determinazzjoni, min-naħa tal-Kummissjoni, tal-ammont tal-multa li għandha tiġi imposta in solidum fuq l-entitajiet li jikkostitwixxu l-impriża, “sa fejn hija tapplika, f’dan il-każ, il-kunċett ta’ impriża, li huwa kunċett tad-dritt tal-Unjoni, hija suġġetta għal ċerti restrizzjonijiet li jimponu li jittieħdu debitament inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi tal-impriża kkonċernata, hekk kif kienet ikkostitwita matul il-perijodu meta twettaq il-ksur”. Ara wkoll is-sentenza Areva, punti 129 sa 133.
(
46
)	Ara s-sentenza Areva, punti 126 sa 128.
(
47
)	Il-kumpannija omm inkwistjoni hija Chemson GmbH, li flimkien magħha CPA ġiet ikkundannata in solidum għall-ħlas ta’ EUR 137606; ara l-punt 33 tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni tal-2009.
(
48
)	Ara s-sentenza Areva, punti 129 et seq. Fil-kawża ineżami, il-Kummissjoni fil-fatt aġixxiet preċiżament kif speċifikat fil-punt 133 ta’ din is-sentenza.
(
49
)	Ara l-punt 57 tas-sentenza Siemens tal-Qorti tal-Ġustizzja. Ara, fl-istess sens, is-sentenza tas-17 ta’ Settembru 2015, Total vs Il‑Kummissjoni (C‑597/13 P, EU:C:2015:613, punt 71), fir-rigward tal-applikazzjoni ta’ ċirkustanzi attenwanti.
(
50
)	Tali paragun ikun jagħmel sens biss sa fejn ikun jista’ jingħad li, fid-deċiżjoni tal-2009, il-Kummissjoni imponiet żewġ multi differenti lil żewġ impriżi differenti. Madankollu, kif rajna, din l-ipoteżi għandha, fil-fehma tiegħi, tiġi miċħuda.
(
51
)	Ara l-punt 123 tas-sentenza appellata.
(
52
)	T‑189/10, EU:T:2015:504.
(
53
)	Il-Kummissjoni tispeċifika li kien biss fl-ittra li biha nnotifikat lil ACW, CPA u GEA bid-deċiżjoni tal-2010 li indikat li l-multa kellha titħallas f’terminu ta’ tliet xhur mid-data ta’ din id-deċiżjoni. Għaldaqstant, id-deċiżjoni tal-2010 ma fiha ebda dispożizzjoni speċifika dwar id-data tal-eżiġibbiltà, b’differenza mid-deċiżjoni kontenzjuża.
(
54
)	Dwar il-fatt li l-emenda tal-ammont ta’ multa ma tikkostitwixxix neċessarjament multa legalment distinta jsir riferiment, mutatis mutandis, għas-sentenza tal-14 ta’ Lulju 1995, CB vs Il-Kummissjoni (T‑275/94, EU:T:1995:141, punt 65), iċċitata mill-Kummissjoni fl-appell tagħha.