Προσωρινό κείμενο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δέκατο τμήμα)
της 5ης Μαρτίου 2026 (*)
« Προδικαστική παραπομπή – Πολιτική ασύλου – Οδηγία 2013/32/ΕΚ – Άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ – Διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας – Δυνατότητα παράτασης της εξάμηνης προθεσμίας για την έκδοση απόφασης σε περίπτωση μεγάλου αριθμού αιτήσεων διεθνούς προστασίας που υποβάλλονται ταυτόχρονα – Διαδοχικές αποφάσεις παράτασης – Προϋποθέσεις και όρια – Άρθρο 4, παράγραφος 1 – Υποχρέωση των κρατών μελών να μεριμνούν ώστε η αρμόδια για τη λήψη αποφάσεων αρχή να διαθέτει τα κατάλληλα μέσα για την εκτέλεση των καθηκόντων της »
Στην υπόθεση C‑489/24 [Safita] (i),
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Raad van State (Συμβούλιο της Επικρατείας, Κάτω Χώρες) με απόφαση της 10ης Ιουλίου 2024, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 11 Ιουλίου 2024, στο πλαίσιο της δίκης
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid
κατά
X,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δέκατο τμήμα),
συγκείμενο από τους J. Passer (εισηγητή), πρόεδρο τμήματος, E. Regan και Δ. Γρατσία, δικαστές,
γενική εισαγγελέας: L. Medina
γραμματέας: A. Lamote, διοικητική υπάλληλος,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 9ης Ιουλίου 2025,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–        ο X, εκπροσωπούμενος από την V. M. Oliana, advocate, και την S. Rafi, εμπειρογνώμονα,
–        η Ολλανδική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τις M. K. Bulterman και A. Hanje,
–        η Ουγγρική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την Zs. Biró-Tóth και τον M. Z. Fehér,
–        η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τις A. Azema, A. Baeckelmans, F. Blanc και M. Debieuvre,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1        Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, σε συνδυασμό με το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/32/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας (ΕΕ 2013, L 180, σ. 60).
2        Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ του Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Υφυπουργού Δικαιοσύνης και Ασφάλειας, Κάτω Χώρες) και του X, Σύρου υπηκόου, σχετικά με τη μη λήψη από την ως άνω αρχή,
εντός της εκ του νόμου προβλεπόμενης εξάμηνης προθεσμίας,
αποφάσεως επί της αιτήσεως του ενδιαφερομένου για να του χορηγηθεί άδεια προσωρινής διαμονής λόγω ασύλου.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
3        Οι αιτιολογικές σκέψεις 3 και 18 της οδηγίας 2013/32 έχουν ως εξής:
«(3)      Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατά την έκτακτη σύνοδο στο Τάμπερε στις 15 και 16 Οκτωβρίου 1999, συμφώνησε να καταβληθεί προσπάθεια για τη θέσπιση κοινού ευρωπαϊκού συστήματος για το άσυλο, με βάση την πλήρη και συνολική εφαρμογή της [σύμβασης περί του καθεστώτος των προσφύγων, η οποία υπεγράφη στη Γενεύη στις 28] Ιουλίου 1951 [Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)], όπως τροποποιήθηκε με το πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης της 31ης Ιανουαρίου 1967 (“σύμβαση της Γενεύης”), επιβεβαιώνοντας έτσι την αρχή της μη επαναπροώθησης και διασφαλίζοντας ότι κανείς δεν αποστέλλεται πίσω σε μέρος όπου θα υφίστατο διώξεις.
[...]
(18)      Είναι προς το συμφέρον τόσο των κρατών μελών όσο και των αιτούντων διεθνή προστασία να λαμβάνεται απόφαση επί των αιτήσεων το συντομότερο δυνατό, με την επιφύλαξη της διεξαγωγής κατάλληλης και πλήρους εξέτασης.»
4        Το άρθρο 4 της οδηγίας αυτής, το οποίο επιγράφεται «Υπεύθυνες αρχές», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Για όλες τις διαδικασίες, τα κράτη μέλη ορίζουν αποφαινόμενη αρχή υπεύθυνη για τη δέουσα εξέταση των αιτήσεων βάσει της παρούσας οδηγίας. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να παρέχονται στην εν λόγω αρχή τα κατάλληλα μέσα, συμπεριλαμβανομένου επαρκούς και ικανού προσωπικού, για την άσκηση των καθηκόντων της σύμφωνα με την παρούσα οδηγία.»
5        Το άρθρο 31 της οδηγίας, το οποίο επιγράφεται «Διαδικασία εξέτασης», προβλέπει τα εξής:
«1.      Τα κράτη μέλη εξετάζουν τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας στο πλαίσιο διαδικασίας εξέτασης σύμφωνα με τις βασικές αρχές και εγγυήσεις του κεφαλαίου ΙΙ.
2.      Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η διαδικασία εξέτασης ολοκληρώνεται το ταχύτερο δυνατό με την επιφύλαξη κατάλληλης και πλήρους εξέτασης.
3.      Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η διαδικασία εξέτασης ολοκληρώνεται εντός έξι μηνών από την κατάθεση της αίτησης.
Όταν αίτηση υπόκειται στη διαδικασία του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 604/2013 [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα (ΕΕ 2013, L 180, σ. 31)], η προθεσμία των έξι μηνών αρχίζει από τη στιγμή κατά την οποία ορίζεται ένα κράτος μέλος ως υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης, σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό, ο αιτών βρίσκεται στο έδαφος του κράτους μέλους και τον έχει αναλάβει η αρμόδια αρχή.
Τα κράτη μέλη δύνανται να παρατείνουν την προθεσμία των έξι μηνών που ορίζεται στην παρούσα παράγραφο για χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο από εννέα επιπλέον μήνες, σε περιπτώσεις στις οποίες:
[...]
β)      μεγάλος αριθμός υπηκόων τρίτων χωρών ή ανιθαγενών αιτούνται ταυτόχρονα διεθνή προστασία, γεγονός που καθιστά στην πράξη πολύ δύσκολη την ολοκλήρωση της διαδικασίας εντός της προθεσμίας των έξι μηνών·
[...]
Κατ’ εξαίρεση, τα κράτη μέλη, σε δεόντως αιτιολογημένες περιστάσεις, υπερβαίνουν τις προθεσμίες της παρούσας παραγράφου κατά τρεις μήνες το πολύ, εφόσον είναι απαραίτητο για την κατάλληλη και πλήρη εξέταση της αίτησης διεθνούς προστασίας.
[...]
5.      Εν πάση περιπτώσει, τα κράτη μέλη ολοκληρώνουν τη διαδικασία εξέτασης το αργότερο εντός 21 μηνών μετά την κατάθεση της αίτησης.
6.      Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι, όταν δεν μπορεί να ληφθεί απόφαση εντός εξαμήνου, ο ενδιαφερόμενος αιτών:
α)      ενημερώνεται σχετικά με την καθυστέρηση· και
β)      λαμβάνει, κατόπιν αιτήσεως, πληροφορίες σχετικά με τους λόγους της καθυστέρησης και τον χρόνο κατά τον οποίο αναμένεται η απόφαση επί της αιτήσεώς του.
[...]»
Το ολλανδικό δίκαιο
Ο νόμος του 2000 περί αλλοδαπών
6        Το άρθρο 42 του Wet tot algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet 2000) [νόμου περί γενικής αναθεωρήσεως του νόμου περί αλλοδαπών (νόμου του 2000 περί αλλοδαπών)], της 23ης Νοεμβρίου 2000 (Stb. 2000, αριθ. 495),
προβλέπει τα εξής:
«1.      Η απόφαση επί της αίτησης για τη χορήγηση
προσωρινής άδειας διαμονής που μνημονεύεται στο άρθρο 28 ή της άδειας διαμονής απεριόριστης διάρκειας που μνημονεύεται στο άρθρο 33 εκδίδεται εντός έξι μηνών από την υποβολή της αίτησης.
[...]
4.      Η μνημονευόμενη στην παράγραφο 1 προθεσμία δύναται να παραταθεί για χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο από εννέα επιπλέον μήνες, σε περίπτωση κατά την οποία:
[...]
b.      η ταυτόχρονη υποβολή αιτήσεων από μεγάλο αριθμό αλλοδαπών καθιστά πολύ δύσκολη στην πράξη την ολοκλήρωση της διαδικασίας εντός της προθεσμίας των έξι μηνών· [...]
[...]».
Η WBV 2022/22
7        Ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης και Ασφάλειας εξέδωσε στις 21 Σεπτεμβρίου 2022 την Besluit houdende wijziging van de Vreemdelingencirculaire 2000 (απόφαση για την τροποποίηση της εγκυκλίου του 2000 περί αλλοδαπών, στο εξής: WBV 2022/22), η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 27 Σεπτεμβρίου 2022.
8        Η WBV 2022/22 τροποποίησε την Vreemdelingencirculaire 2000 (εγκύκλιο του 2000 περί αλλοδαπών), παρατείνοντας, μεταξύ άλλων, την προβλεπόμενη στον νόμο του 2000 περί
αλλοδαπών προθεσμία εξέτασης των αιτήσεων ασύλου. Η εγκύκλιος αυτή είχε πλέον ως εξής:
«[...]
2.13      Η απόφαση
Η προθεσμία για την έκδοση απόφασης
Η [Immigratie- en Naturalisatiedienst (υπηρεσία μεταναστεύσεως και πολιτογραφήσεων, Κάτω Χώρες, στο εξής: IND)] αποφαίνεται επί της αιτήσεως εντός έξι μηνών από την υποβολή της αιτήσεως για τη χορήγηση ή για την παράταση της ισχύος άδειας προσωρινής διαμονής λόγω ασύλου. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί βάσει του
άρθρου 42 του [νόμου του 2000 περί αλλοδαπών].
Από την έναρξη ισχύος της WBV 2022/22, η IND κάνει χρήση της προβλεπόμενης στο άρθρο 42, παράγραφος 4, στοιχείο b, του [νόμου του 2000 περί αλλοδαπών] δυνατότητας παρατάσεως της προθεσμίας των εννέα μηνών σε υποθέσεις ασύλου. Αυτό σημαίνει ότι η IND παρατείνει κατά εννέα μήνες την εκ του νόμου προβλεπόμενη προθεσμία για την έκδοση απόφασης επί όλων των αιτήσεων για τη χορήγηση άδειας προσωρινής διαμονής λόγω ασύλου, εάν η
εκ του νόμου προβλεπόμενη προθεσμία για την έκδοση απόφασης επί ορισμένης αιτήσεως δεν έχει ακόμη λήξει κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της WBV 2022/22. Η παράταση της προθεσμίας για την έκδοση απόφασης ισχύει για τις αιτήσεις που υποβάλλονται έως την 1η Ιανουαρίου 2023.
[...]»
Η WBV 2023/3
9        Ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης και Ασφάλειας εξέδωσε στις 26 Ιανουαρίου 2023 την Besluit houdende wijziging van de Vreemdelingencirculaire 2000 (απόφαση περί τροποποιήσεως της εγκυκλίου του 2000 περί αλλοδαπών, στο εξής: WBV 2023/3), με την οποία τροποποιήθηκε εκ νέου η εγκύκλιος του 2000 περί αλλοδαπών ως εξής:
«[...]
2.13      Έκδοση της απόφασης
Η IND λαμβάνει απόφαση σχετικά με την αίτηση εντός έξι μηνών από την υποβολή της αίτησης για τη χορήγηση ή για την παράταση της ισχύος άδειας προσωρινής διαμονής λόγω ασύλου. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί σύμφωνα με το άρθρο 42 του [νόμου του 2000 περί αλλοδαπών].
[...]
Μετά τη δημοσίευση της WBV 2023/3, η εννεάμηνη παράταση της προθεσμίας για την έκδοση αποφάσεως ισχύει και για τις αιτήσεις ασύλου που υποβάλλονται μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2023 και της 1ης Ιανουαρίου 2024.
[...]»
Η WBV 2023/26
10      Ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης και Ασφάλειας εξέδωσε στις 27 Δεκεμβρίου 2023 την Besluit houdende wijziging van de Vreemdelingencirculaire 2000 (απόφαση περί τροποποιήσεως της εγκυκλίου του 2000 περί αλλοδαπών, στο εξής: WBV 2023/26), με την οποία τροποποιήθηκε εκ νέου η εγκύκλιος του 2000 περί αλλοδαπών ως εξής:
«[...]
2.13      Έκδοση της απόφασης
Η [IND] λαμβάνει απόφαση σχετικά με την αίτηση εντός έξι μηνών από την υποβολή της αίτησης για τη χορήγηση ή για την παράταση της ισχύος άδειας προσωρινής διαμονής λόγω ασύλου. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί σύμφωνα με το άρθρο 42 του [νόμου του 2000 περί αλλοδαπών].
[...]
Μετά τη δημοσίευση της WBV 2023/26, η εννεάμηνη παράταση της προθεσμίας για την έκδοση αποφάσεως ισχύει και για τις αιτήσεις ασύλου που υποβάλλονται μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2024 και της 1ης Ιανουαρίου 2025.
[...]»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
11      Στις 17 Φεβρουαρίου 2023 ο X υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας στις Κάτω Χώρες.
12      Στις 23 Αυγούστου 2023 ο X απηύθυνε έγγραφο οχλήσεως στον Υφυπουργό Δικαιοσύνης και Ασφάλειας, διότι δεν είχε ληφθεί απόφαση εντός της εξάμηνης προθεσμίας που προέβλεπε το άρθρο 42, παράγραφος 1, του νόμου του 2000 περί αλλοδαπών.
13      Δεδομένου ότι ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης και Ασφάλειας δεν αντέδρασε στην όχληση αυτή εντός δύο εβδομάδων από την αποστολή της, ο X άσκησε προσφυγή ενώπιον του rechtbank Den Haag (πρωτοδικείου Χάγης, Κάτω Χώρες).
14      Με απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2023, το δικαστήριο αυτό έκρινε απαράδεκτη την προσφυγή, κατά το μέρος που αφορούσε τη μη εμπρόθεσμη έκδοση αποφάσεως, κρίνοντας ότι η εξάμηνη προθεσμία για την έκδοση αποφάσεως επί της αιτήσεως του προσφεύγοντος είχε παραταθεί νομοτύπως κατά εννέα μήνες μετά την έκδοση της WBV 2023/3. Εντούτοις, το εν λόγω δικαστήριο έκρινε ότι η διάρκεια της παράτασης περιοριζόταν σε εννέα μήνες μετά την έναρξη ισχύος της WBV 2022/22. Εκ τούτου
προέκυπτε ότι η WBV 2023/3 και η προβλεπόμενη σ’ αυτήν παράταση της προθεσμίας δεν είχαν εφαρμογή στις αιτήσεις ασύλου που υποβλήθηκαν μετά τις 26 Ιουνίου 2023.
15      Ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης και Ασφάλειας άσκησε έφεση κατά της ως άνω αποφάσεως ενώπιον του Raad van State (Συμβουλίου της Επικρατείας, Κάτω Χώρες), το οποίο αποτελεί το αιτούν δικαστήριο. Ο X άσκησε αντέφεση κατά της εν λόγω αποφάσεως.
16      Ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης και Ασφάλειας υποστηρίζει ότι το rechtbank Den Haag (πρωτοδικείο Χάγης) έκρινε
εσφαλμένως, πρώτον, ότι η WBV 2023/3 αντέβαινε στο άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/32 όσον αφορά τις αιτήσεις ασύλου που υποβλήθηκαν μετά τις 26 Ιουνίου 2023, ήτοι εννέα μήνες μετά την έναρξη ισχύος της WBV 2022/22 και, δεύτερον, ότι οι διαδοχικές παρατάσεις έπρεπε να περιοριστούν χρονικά, λαμβανομένου υπόψη του άρθρου 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/32. Ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης και Ασφάλειας θεωρεί ότι μπορεί να κάνει χρήση της δυνατότητας παράτασης της προθεσμίας για την έκδοση απόφασης κατά εννέα μήνες, ακόμη και αν έχει προηγουμένως εκδώσει απόφαση με το ίδιο περιεχόμενο, για όσο χρονικό διάστημα η εισροή αιτούντων άσυλο είναι τόσο μεγάλη ώστε η παράταση να καθίσταται αναγκαία για τη δέουσα και πλήρη εξέταση των αιτήσεων ασύλου. Επικαλείται αύξηση του αριθμού των αιτήσεων ασύλου κατά τη διάρκεια του 2023 σε σχέση με το 2022 και ισχυρίζεται ότι εξακολουθούν να υφίστανται καθυστερήσεις στην εξέταση των αιτήσεων ασύλου, παρά τα ληφθέντα μέτρα για τη μείωση του χρόνου διεκπεραίωσης των αιτήσεων αυτών και παρά την αύξηση του αριθμού των εκδιδόμενων αποφάσεων.
17      Προς στήριξη της αντεφέσεώς του, ο X υποστηρίζει ότι κακώς το rechtbank Den Haag (πρωτοδικείο Χάγης) έκρινε ότι το άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/32 μπορούσε να εφαρμοστεί στην περίπτωση που ισχυρίζεται ότι αντιμετωπίζει ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης και Ασφάλειας. Συγκεκριμένα, η σταδιακή αύξηση του αριθμού των αιτήσεων ασύλου δεν εμπίπτει, κατά την άποψη του Χ, στο πεδίο εφαρμογής της διατάξεως αυτής. Επομένως, η παράταση της προθεσμίας για την έκδοση αποφάσεως βάσει τόσο της WBV 2022/22 όσο και της WBV 2023/3 είναι παράνομη.
18      Το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως την οποία είχε υποβάλει προηγουμένως στο Δικαστήριο, επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 8ης Μαΐου 2025, Zimir (C‑662/23, EU:C:2025:326), αφορά μεν την ερμηνεία των ίδιων διατάξεων του δικαίου της Ένωσης, πλην όμως είναι αναγκαίο να υποβληθούν στο Δικαστήριο πρόσθετα ερωτήματα προκειμένου να διευκρινιστεί αν επιτρέπεται ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης και Ασφάλειας να παρατείνει εκ νέου, μέσω της WBV 2023/3, την προθεσμία για την έκδοση αποφάσεως επί των αιτήσεων ασύλου.
19      Πιο συγκεκριμένα, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν, και σε περίπτωση καταφατικής απάντησης υπό ποιες προϋποθέσεις, ένα κράτος μέλος μπορεί να κάνει χρήση, επανειλημμένως και αλληλοδιαδόχως, της δυνατότητας που προβλέπεται στο άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/32, να παρατείνει την προθεσμία για την έκδοση απόφασης κατόπιν εξέτασης των αιτήσεων ασύλου, λαμβανομένης ιδίως υπόψη της προβλεπόμενης στο άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής υποχρέωσής του να μεριμνά ώστε η αρχή που είναι επιφορτισμένη με την εξέταση των αιτήσεων ασύλου να διαθέτει τα κατάλληλα μέσα, συμπεριλαμβανομένου επαρκούς και ικανού προσωπικού, για την εκτέλεση των καθηκόντων της. Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει συναφώς ότι οι περιστάσεις που οδήγησαν στην παράταση της προθεσμίας για την έκδοση αποφάσεως βάσει της WBV 2022/22 και της WBV 2023/3 δεν θα μεταβληθούν κατά πάσα πιθανότητα στο εγγύς μέλλον και διευκρινίζει ότι ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης και Ασφάλειας έλαβε εν τω μεταξύ τρίτη απόφαση παρατάσεως εκδίδοντας την εγκύκλιο WBV 2023/26.
20      Υπό τις συνθήκες αυτές, το Raad van State (Συμβούλιο της Επικρατείας) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)      Δύναται η αποφαινόμενη αρχή να εφαρμόζει περισσότερες φορές αλληλοδιαδόχως το άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, της οδηγίας [2013/32];
2)      Σε περίπτωση που η απάντηση στο πρώτο ερώτημα είναι καταφατική:
α)      Υπό ποιες προϋποθέσεις επιτρέπεται η αποφαινόμενη αρχή να εφαρμόσει περισσότερες φορές αλληλοδιαδόχως το άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, της οδηγίας [2013/32] και υπάρχει περιορισμός ως προς τη συνολική διάρκεια του χρονικού διαστήματος για το οποίο επιτρέπεται η επανειλημμένη και διαδοχική εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης από την αποφαινόμενη αρχή;
β)      Σε ποια έκταση δύναται ή οφείλει το δικαστήριο, στο πλαίσιο της επίλυσης του ζητήματος κατά πόσον η αποφαινόμενη αρχή επιτρεπόταν να παρατείνει την προθεσμία έκδοσης αποφάσεως έπειτα από προηγούμενη απόφαση παράτασης, να λάβει υπόψη, αφενός, την αύξηση του αριθμού των αιτήσεων ασύλου, σε σχέση και με τη χρονική περίοδο που προηγήθηκε της προηγούμενης απόφασης παράτασης, και, αφετέρου, τις ενδεχόμενες προσπάθειες της αποφαινόμενης αρχής για τη βελτίωση της αποδοτικότητάς της ως προς την άρση των καθυστερήσεων στην έκδοση αποφάσεων, προκειμένου –υπό το πρίσμα του άρθρου 4, παράγραφος 1, της οδηγίας [2013/32]– να εξασφαλιστεί η δέουσα και πλήρης εξέταση των αιτήσεων ασύλου;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
21      Με τα δύο προδικαστικά ερωτήματα, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, σε συνδυασμό με το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/32, έχει την έννοια ότι ένα κράτος μέλος μπορεί και, σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως, υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να αποφασίζει επανειλημμένως και αλληλοδιαδόχως να παρατείνει, κατ’ ανώτατο όριο, κατά εννέα μήνες την προθεσμία που ισχύει για τη διαδικασία εξετάσεως των αιτήσεων διεθνούς προστασίας των οποίων έχει επιληφθεί.
22      Το άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/32 προβλέπει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να παρατείνουν την προθεσμία εξέτασης των αιτήσεων διεθνούς προστασίας κατά εννέα μήνες,
κατ’ ανώτατο όριο, όταν, λόγω του μεγάλου αριθμού υπηκόων τρίτων χωρών ή ανιθαγενών που υποβάλλουν ταυτόχρονα αίτηση διεθνούς προστασίας, είναι πολύ δύσκολο στην πράξη να περατωθούν οι διαδικασίες εξέτασης εντός της εξάμηνης προθεσμίας του άρθρου 31, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας αυτής.
23      Επομένως, η δυνατότητα των κρατών μελών να παρατείνουν την προθεσμία των έξι μηνών για την εξέταση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας, βάσει της ως άνω διατάξεως, εξαρτάται από τη συνδρομή τριών προϋποθέσεων οι οποίες συνδέονται στενά μεταξύ τους και οι οποίες πρέπει να πληρούνται σωρευτικώς, ήτοι, πρώτον, οι αιτήσεις διεθνούς προστασίας πρέπει να υποβάλλονται «ταυτόχρονα», δεύτερον, πρέπει να υποβάλλονται από «μεγάλο αριθμό» υπηκόων τρίτων χωρών ή ανιθαγενών και, τρίτον, το γεγονός αυτό πρέπει να «καθιστά στην πράξη πολύ δύσκολη [για τις αρχές του κράτους μέλους] την ολοκλήρωση της διαδικασίας εντός της προθεσμίας των έξι μηνών». Οι προϋποθέσεις αυτές, οι οποίες είναι αλληλένδετες, πρέπει να ερμηνεύονται από κοινού (απόφαση της 8ης Μαΐου 2025, Zimir, C‑662/23, EU:C:2025:326, σκέψη 33).
24      Το Δικαστήριο έχει επανειλημμένως κρίνει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/32, η προθεσμία των έξι μηνών για την εξέταση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας που προβλέπεται από το άρθρο 31, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας αυτής μπορεί να παραταθεί κατά εννέα μήνες από ένα κράτος μέλος σε περίπτωση σημαντικής αυξήσεως, εντός σύντομου χρονικού διαστήματος, του αριθμού των αιτήσεων αυτών σε σύγκριση με τη συνήθη και προβλέψιμη τάση εντός του οικείου κράτους μέλους, όχι όμως και στην περίπτωση η οποία χαρακτηρίζεται από σταδιακή αύξηση του αριθμού των αιτήσεων διεθνούς προστασίας επί μακρό χρονικό διάστημα (πρβλ. απόφαση της 8ης Μαΐου 2025, Zimir, C‑662/23, EU:C:2025:326, σκέψη 49).
25      Όσον αφορά το ζήτημα αν και υπό ποιες προϋποθέσεις το άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/32 επιτρέπει σε κράτος μέλος να αποφασίζει, επανειλημμένως και αλληλοδιαδόχως, να παρατείνει την προθεσμία της διαδικασίας εξέτασης, υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, για την ερμηνεία διάταξης του δικαίου της Ένωσης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται και οι σκοποί που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος (βλ. αποφάσεις της 17ης Νοεμβρίου 1983, Merck, 292/82, EU:C:1983:335, σκέψη 12, και της 11ης Δεκεμβρίου 2025, GKV-Spitzenverband, C‑743/23, EU:C:2025:954, σκέψη 41).
26      Συναφώς, διαπιστώνεται ότι το γράμμα του άρθρου 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/32 δεν καθιστά, αυτό καθεαυτό, δυνατό να καθοριστεί αν ένα κράτος μέλος μπορεί να αποφασίζει, επανειλημμένως και αλληλοδιαδόχως, να παρατείνει την προθεσμία που ισχύει για τη διαδικασία εξέτασης, εφόσον πληρούνται οι τρεις προϋποθέσεις που απαριθμούνται στη σκέψη 23 της παρούσας αποφάσεως.
27      Όσον αφορά το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η διάταξη αυτή, επισημαίνεται ότι, δυνάμει του άρθρου 31, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32, τα κράτη μέλη πρέπει να μεριμνούν ώστε η διαδικασία εξέτασης να ολοκληρώνεται το ταχύτερο δυνατό, με την επιφύλαξη κατάλληλης και πλήρους εξέτασης. Επιπλέον, από το άρθρο 31, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας αυτής προκύπτει ότι τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η διαδικασία εξέτασης ολοκληρώνεται εντός έξι μηνών από την υποβολή της αίτησης. Εξάλλου, το άρθρο 31, παράγραφος 3, τέταρτο εδάφιο, της εν λόγω οδηγίας διευκρινίζει ότι, κατ’ εξαίρεση, τα κράτη μέλη μπορούν, σε δεόντως αιτιολογημένες περιστάσεις, να υπερβαίνουν τις προβλεπόμενες προθεσμίες κατά τρεις μήνες το πολύ, εφόσον τούτο είναι απαραίτητο για την κατάλληλη και πλήρη εξέταση της αίτησης διεθνούς προστασίας. Εν πάση περιπτώσει, από το άρθρο 31, παράγραφος 5, της οδηγίας 2013/32 προκύπτει ότι τα κράτη μέλη ολοκληρώνουν τη διαδικασία εξέτασης το αργότερο εντός 21 μηνών από την κατάθεση της αίτησης.
28      Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/32, κατά το οποίο τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η αρχή που ορίζουν, για τη δέουσα εξέταση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας, να διαθέτει τα κατάλληλα μέσα, συμπεριλαμβανομένου επαρκούς και ικανού προσωπικού, για την άσκηση των καθηκόντων της σύμφωνα με την εν λόγω οδηγία (πρβλ. απόφαση της 8ης Μαΐου 2025, Zimir, C‑662/23, EU:C:2025:326, σκέψη 40).
29      Όσον αφορά τον σκοπό που επιδιώκει η οδηγία 2013/32, από τις αιτιολογικές της σκέψεις 3 και 18 προκύπτει ότι η οδηγία αυτή αποσκοπεί στην καθιέρωση κοινού ευρωπαϊκού συστήματος για το άσυλο, στο πλαίσιο του οποίου πρέπει να λαμβάνεται απόφαση επί των αιτήσεων διεθνούς προστασίας το συντομότερο δυνατόν μετά τη διενέργεια κατάλληλης και πλήρους εξέτασής τους, με την επιφύλαξη της δυνατότητας παράτασης, σύμφωνα με το άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας αυτής, της εξάμηνης προθεσμίας που προβλέπεται στο πρώτο εδάφιο του εν λόγω άρθρου 31, παράγραφος 3, για να αντιμετωπισθούν ειδικές καταστάσεις που δικαιολογούν μεγαλύτερη προθεσμία εξέτασης, προκειμένου να διασφαλισθεί η κατάλληλη και πλήρης εξέταση των αιτήσεων (πρβλ. απόφαση της 8ης Μαΐου 2025, Zimir, C‑662/23, EU:C:2025:326, σκέψεις 43 και 44).
30      Επομένως, τόσο από το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται το άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/32 όσο και από τον σκοπό που επιδιώκει η οδηγία αυτή προκύπτει ότι από κανένα στοιχείο δεν μπορεί να αποκλειστεί a priori η δυνατότητα κράτους μέλους να αποφασίζει, επανειλημμένως και αλληλοδιαδόχως, να παρατείνει την προθεσμία της διαδικασίας εξέτασης των αιτήσεων διεθνούς προστασίας των οποίων έχει επιληφθεί, εφόσον πληρούνται οι τρεις προϋποθέσεις που απαριθμούνται στη σκέψη 23 της παρούσας αποφάσεως και εφόσον η διαδικασία εξέτασης συγκεκριμένης αίτησης διεθνούς προστασίας ολοκληρώνεται εντός μέγιστης προθεσμίας 21 μηνών από την κατάθεση της αίτησης.
31      Εντούτοις, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη
24 της παρούσας αποφάσεως, μια ερμηνεία του άρθρου 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/32 που θα επέτρεπε σε κράτος μέλος να παρατείνει την προθεσμία αυτή, σε περίπτωση σταδιακής αυξήσεως του αριθμού των αιτήσεων διεθνούς προστασίας επί μακρό χρονικό διάστημα, θα υπονόμευε τον σκοπό που επιδιώκει η οδηγία.
32      Επιπλέον, εάν ο αριθμός των αιτήσεων διεθνούς προστασίας εξακολουθεί να είναι διαρκώς υψηλός επί μακρόν, το οικείο κράτος μέλος υποχρεούται να παράσχει στην αποφαινόμενη αρχή κατάλληλα και επαρκή μέσα που θα της παρέχουν τη δυνατότητα να εξετάζει τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας τηρώντας την οδηγία 2013/32, σύμφωνα με την υποχρέωση που υπέχει από το άρθρο 4,
παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής (πρβλ. απόφαση της 8ης Μαΐου 2025, Zimir, C‑662/23, EU:C:2025:326, σκέψη 55).
33      Επομένως, μολονότι ένα κράτος μέλος μπορεί να αποφασίζει, επανειλημμένως και αλληλοδιαδόχως, να παρατείνει την προθεσμία που ισχύει για τη διαδικασία εξέτασης των αιτήσεων διεθνούς προστασίας των οποίων έχει επιληφθεί, εντούτοις η διάρκεια των διαδοχικών αυτών παρατάσεων δεν μπορεί να υπερβαίνει συνολικά τον χρόνο που απαιτείται για να συμμορφωθεί το εν λόγω κράτος μέλος με την υποχρέωση που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/32 και να θέσει στη διάθεση της αποφαινόμενης αρχής περισσότερα μέσα, ώστε η εν λόγω αρχή να είναι εκ νέου σε θέση να εξετάσει τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας εντός της εξάμηνης προθεσμίας που προβλέπεται στο άρθρο 31, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας αυτής. Ο εν λόγω αναγκαίος χρόνος πρέπει να εκτιμάται με γνώμονα το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την πρόσληψη και κατάρτιση προσωπικού ικανού για την κατάλληλη και πλήρη εξέταση των υποβληθεισών αιτήσεων διεθνούς προστασίας (πρβλ. απόφαση της 8ης Μαΐου 2025, Zimir, C‑662/23, EU:C:2025:326, σκέψη 48).
34      Επομένως, αφού παρατείνει για πρώτη φορά την προθεσμία που ισχύει για τη διαδικασία εξέτασης βάσει του άρθρου 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/32, το οικείο κράτος μέλος θα μπορεί να κάνει χρήση της ίδιας δυνατότητας για να παρατείνει εκ νέου την προθεσμία αυτή, προκειμένου, μεταξύ άλλων, να ληφθεί υπόψη η έστω και μη σημαντική αύξηση του αριθμού των αιτήσεων ασύλου σε σχέση με την περίοδο που κάλυπτε η προηγούμενη απόφαση παράτασης, μόνον εάν το εν λόγω κράτος μπορεί να αποδείξει, αιτιολογώντας δεόντως τη σχετική απόφασή του με συγκεκριμένα στοιχεία, ότι, παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε για να αντιμετωπίσει την ταυτόχρονη εισροή αιτήσεων διεθνούς προστασίας, δεν διέθετε επαρκή χρόνο για να παράσχει στην αποφαινόμενη αρχή κατάλληλα και επαρκή μέσα, ιδίως με την πρόσληψη και κατάρτιση ικανού προσωπικού, που να της παρέχουν τη δυνατότητα να εξετάζει καταλλήλως και πλήρως τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας εντός της προθεσμίας των έξι μηνών που προβλέπεται στο άρθρο 31, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, της εν λόγω οδηγίας.
35      Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 31, παράγραφος 6, της οδηγίας 2013/32, οι ενδιαφερόμενοι αιτούντες διεθνή προστασία πρέπει, αφενός, να ενημερώνονται από την αποφαινόμενη αρχή ότι το κράτος μέλος που την έχει ορίσει αποφάσισε να παρατείνει την προθεσμία για τη διαδικασία εξέτασης της αίτησής τους και, αφετέρου, να λαμβάνουν, κατόπιν αιτήματος, όλες τις πληροφορίες σχετικά με τους λόγους της παράτασης και την προθεσμία εντός της οποίας αναμένεται απόφαση επί της αιτήσεώς τους.
36      Κατόπιν των προεκτεθέντων, στα υποβληθέντα προδικαστικά ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, σε συνδυασμό με το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/32, έχει την έννοια ότι κράτος μέλος μπορεί να αποφασίζει, επανειλημμένως και αλληλοδιαδόχως, να παρατείνει την προθεσμία που ισχύει για τη διαδικασία εξέτασης των αιτήσεων διεθνούς προστασίας των οποίων έχει επιληφθεί, εφόσον είναι σε θέση να αποδείξει, αφενός, ότι, παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε για να αντιμετωπίσει την ταυτόχρονη εισροή αιτήσεων διεθνούς προστασίας, δεν διέθετε επαρκή χρόνο για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του να παράσχει στην αποφαινόμενη αρχή κατάλληλα και επαρκή μέσα που να της παρέχουν τη δυνατότητα
να εξετάσει καταλλήλως και πλήρως τις
εν λόγω αιτήσεις και, αφετέρου, ότι η συνολική διάρκεια των διαδοχικών παρατάσεων δεν υπερβαίνει ούτε τον χρόνο που είναι αναγκαίος για την τήρηση της υποχρέωσης αυτής ούτε τη μέγιστη προθεσμία των 21 μηνών από την κατάθεση συγκεκριμένης αίτησης διεθνούς προστασίας.
Επί των δικαστικών εξόδων
37      Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δέκατο τμήμα) αποφαίνεται:
Το άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, στοιχείο βʹ, σε συνδυασμό με το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/32/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας,
έχει την έννοια ότι:
κράτος μέλος μπορεί να αποφασίζει, επανειλημμένως και αλληλοδιαδόχως, να παρατείνει την προθεσμία που ισχύει για τη διαδικασία εξέτασης των αιτήσεων διεθνούς προστασίας των οποίων έχει επιληφθεί, εφόσον είναι σε θέση να αποδείξει, αφενός, ότι, παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε για να αντιμετωπίσει την ταυτόχρονη εισροή αιτήσεων διεθνούς προστασίας, δεν διέθετε επαρκή χρόνο για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του να παράσχει στην αποφαινόμενη αρχή κατάλληλα και επαρκή μέσα που να της παρέχουν τη δυνατότητα να εξετάσει καταλλήλως και πλήρως τις εν λόγω αιτήσεις και, αφετέρου, ότι η συνολική διάρκεια των διαδοχικών παρατάσεων δεν υπερβαίνει ούτε τον χρόνο που είναι αναγκαίος για την τήρηση της υποχρέωσης αυτής ούτε τη μέγιστη προθεσμία των 21 μηνών από την κατάθεση συγκεκριμένης αίτησης διεθνούς προστασίας.
(υπογραφές)
*      Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.
i      Η ονομασία που έχει δοθεί στην παρούσα υπόθεση είναι πλασματική. Δεν αντιστοιχεί στο πραγματικό όνομα κανενός διαδίκου.