61963C0084
Conclusies van de Advocaat-Generaal
M. LAGRANGE
3 juni 1964
Vertaald uit het Frans
Mijnheer de President, mijne heren Rechters,
In deze; zaak, dr. J. A. G. baron de Vos van Steenwijk tegen Commissie van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, vordert verzoeker:
1.
vernietiging van de beschikking waarbij de Commissie zijn contract heeft opgezegd, nadat de integratiecommissie ex artikel 102 van hét Statuut een negatief advies over zijn vaste aanstelling had uitgebracht;
2.
toekenning van een schadevergoeding, welke verzoeker niet aarzelt te begroten op Lfr 5.000.000_—.
De conclusies zijn in feite veel uitvoeriger, doch kunnen worden herleid tot de beide vorderingen, die wij zojuist hebben vermeld en waarvan de eerste het karakter draagt van een beroep tot nietigverklaring ex artikel 91 van het Statuut, en de tweede (niet, zoals verzoeker schijnt te menen, ook de eerste) van een beroep „in volle omvang”.
Wij zullen onze uiteenzettingen zoveel mogelijk beperken, daar enerzijds Uw Hof zowel door het schriftelijk deel van de procedure en de gedingstukken als door het getuigenverhoor volledig van de feiten op de hoogte is gesteld en anderzijds de rechtsvragen reeds grotendeels een oplossing hebben gevonden in Uw vroegere jurisprudentie, met name in het arrest Leroy.
I
Vordering tot nietigverklaring
Wij volgen de indeling van het zittingsrapport van de Rechter-rapporteur.
Eerste grief: Onregelmatigheid van de integratieprocedure. In dit verband beroept verzoeker zich op:
1.
gebreken welke de proeftijd, waaronder begrepen de verlenging van deze proeftijd, aankleven;
2.
gebreken welke de integratieprocedure zelf aankleven.
a)
Proeftijd. — Verzoeker verklaart, dat de proeftijd op 15 november 1961 ten einde liep. Op 16 februari 1962 werd een „stagerapport” opgesteld, dat als geheel tamelijk gunstig was en naar aanleiding waarvan de Directeur van het Centrum besloot, de proeftijd met zes maanden te verlengen tot 15 mei 1962. Op die datum had een tweede rapport moeten worden opgesteld. Dit geschiedde evenwel eerst in november 1962 in de vorm van een „beoordelingsrapport inzake de bekwaamheid”, dat veel minder gunstig was dan de eerste nota, doch waarop de integratiecommissie in feite haar advies heeft gebaseerd.
Verzoeker stelt, dat de proeftijd voor de inwerkingtreding van het Statuut niet kon worden verlengd, daar artikel 34 van het Statuut nog niet van toepassing was. Aangenomen evenwel dat het wèl van toepassing was, is het artikel geschonden, daar het tweede stagerapport eerst van november 1962 dateert, terwijl de proeftijd reeds op 15 mei van dat jaar was verstreken. Verzoeker is door deze onregelmatigheden ernstig benadeeld, daar de commissie slechts kennis had behoren te dragen van het eerste rapport, doch in plaats daarvan haar oordeel heeft gebaseerd op het tweede.
Het is ons niet duidelijk, in welk opzicht deze beweerde gebreken van de proeftijd de geldigheid van de integratieprocedure zouden kunnen beïnvloeden. Uw Hof heeft in het arrest De Bruyn van 1 maart 1962 (zaak 25-60) overwogen, dat er een zekere tegenstrijdigheid bestaat tussen de proeftijd en een contract van onbeperkte duur, dat wederzijds kan worden opgezegd met inachtneming van een termijn van een maand, zoals met de zgn. contracten „van Brussel” het geval is. De proeftijd is niettemin ingeburgerd en in het arrest De Bruyn heeft Uw Hof er bij de beoordeling van de rechtsverhouding tussen partijen dan ook rekening mee gehouden. Doch dit geschiedde, omdat verzoekster in dat geval aan het eind van de proeftijd was ontslagen, zogenaamd omdat zij niet had voldaan (in feite was de beschikking niet gemotiveerd): er bestond dus een rechtstreeks verband tussen de proeftijd en het ontslag.
In casu is een dergelijk verband evenwel niet aanwezig: ambtenaren op proeftijd hebben, evenals alle andere ambtenaren, een „aanspraak” op een vaste aanstelling ex artikel 102. Het is voldoende, dat zij sedert tenminste zes maanden in dienst zijn. Voor beide groepen geldt, dat de in artikel 102 bedoelde commissie uitspraak moet doen op grond van een beoordelingsrapport inzake de bekwaamheid van betrokkene, het zgn. integratierapport, dat in ieder geval moet worden opgesteld wanneer de „integratieprocedure” haar beslag krijgt. Dit is dan ook geschied. De commissie zou zich integendeel aan een ernstig verzuim hebben schuldig gemaakt, indien zij zich tevreden had gesteld met een „stagerapport”, dat langer dan een jaar te voren op grond van een arbeidscontract was opgesteld, op een tijdstip waarop het Statuut zelfs nog niet bekend was gemaakt.
b)
Onregelmatigheid van de integratieprocedure zelf. — In dit verband worden twee grieven voorgedragen:
1.
Het advies van de integratiecommissie is verzoeker niet in zijn geheel ter hand gesteld voordat het besluit werd genomen waarbij hem zijn vaste aanstelling werd geweigerd, en is evenmin in zijn persoonsdossier opgenomen.
Het spreekt vanzelf, dat het advies van de commissie, dat de integratieprocedure afsluit en dat het tot aanstelling bevoegde gezag zelf bindt, betrokkene niet behoeft te worden medegedeeld voordat dit orgaan zijn beschikking geeft. Voorts is het advies verzoeker bij de beschikking medegedeeld. Verweerster merkt terecht op, dat hij hierdoor in staat is gesteld, de beschikking in rechte te bestrijden.
2.
De procedure heeft geen contradictoir karakter gedragen, daar verzoeker niet samen met zijn chefs, die hem hebben beoordeeld, is gehoord.
Hier kunnen wij slechts verwijzen naar onze opmerkingen over dit onderwerp in de zaak Leroy (Jur. IX, blz. 445 e.v.). Het is niet zo, dat de betrokkene er recht op heeft, samen met zijn chefs te worden gehoord: naar onze mening „moet men er zich van overtuigen — maar dit is dan ook voldoende — dat de commissie alvorens een negatieve beschikking te geven, het gehele dossier heeft bestudeerd en zich zo nodig alle aanvullende gegevens voor de beoordeling heeft verschaft op grond waarvan zij tot een duidelijke mening kan komen, hetzij door zich te wenden tot de hoofden van de dienst en de betrokkene zelf, hetzij op enige andere wijze welke haar nuttig voorkomt”.
Dit laatste is in casu inderdaad het geval geweest. Verzoeker heeft kennis genomen van zijn dossier en van het integratierapport; hij is in de gelegenheid gesteld, opmerkingen over dit rapport in te dienen en heeft ruimschoots van dit recht gebruik gemaakt. Wij merken trouwens op, dat hij niet stelt, met welke chefs hij had dienen te worden gehoord, noch over welke onderwerpen bij deze gelegenheid had behoren te worden gesproken.
Tweede grief: Verzoeker zou zowel in het integratierapport als door de integratiecommissie verkeerd zijn beoordeeld. In dit verband beroept verzoeker zich op schending van het Verdrag en détournement de pouvoir.
a)
Schending van het Verdrag: Uit het oogpunt van „schending van het Verdrag” bespreekt verzoeker zijn verhouding tot de administratie van de Commissie van Euratom, in het bijzonder tot de autoriteiten te Ispra, en bestrijdt hij in wezen de inhoud van het negatieve advies van de integratiecommissie.
Boven merkten wij reeds op, dat wij ons hier bevinden op het gebied van het beroep tot nietigverklaring. De bevoegdheid, die artikel 12 de integratiecommissie toekent, strekt tot het geven van een waarde-oordeel omtrent de gedragingen van betrokkene bij de uitoefening van zijn taak, zulks ter beoordeling van de vraag of hij geschikt is, als vast ambtenaar de bij zijn rangindeling behorende werkzaamheden te. verrichten. Bij een dergelijke bevoegdheid dient de rechter (behoudens de aan de motivering te stellen formele eisen, welk punt hier niet aan de orde is) zich te beperken tot een onderzoek naar de juistheid der feiten, die aan de beoordeling van de commissie ten grondslag liggen, of tot de vraag of de voor de genomen beschikking aangevoerde gronden deze kunnen dragen.
1.
Er zou slechts dan grond zijn voor een onderzoek naar de juistheid der feiten, indien de weigering van de vaste aanstelling uitsluitend of voornamelijk berustte op een of meer bepaalde feiten, die dan zouden kunnen worden getoetst. Doch dit is niet het geval, daar het advies van de commissie was gebaseerd op een beoordeling van het gedrag van verzoeker in het algemeen.
2.
Ten aanzien van de vraag of de gronden de beschikking kunnen dragen, zou men zich in de eerste plaats het geval kunnen voorstellen — zoals in de zaak 18-63, Schmitz-Wollast (arrest van 19 maart 1964), ook al laat het arrest zich hierover niet uitdrukkelijk uit — dat de weigering van de vaste aanstelling in feite een gecamoufleerde tuchtmaatregel is, welke met verwaarlozing van de voorgeschreven formaliteiten tot stand is gekomen. Doch dit is niet het geval: het „gebrek aan achting voor de meest essentiële regels van discipline — zich in het bijzonder uitend door veelvuldige en niet-gemotiveerde afwezigheid”, waarvan in het advies van de integratiecommissie sprake is, vormt slechts een van de gegevens waarop haar beoordeling van het gedrag van verzoeker berust. Het betreft hier geen gecamoufleerde tuchtmaatregel. De juistheid van de feiten, namelijk van de „veelvuldige en niet-gemotiveerde afwezigheid” wordt door verzoeker niet in ernst betwist.
In de tweede plaats zou men zich het geval kunnen voorstellen, zoals in de zaak Mirossevich, dat betrokkene niet in staat was gesteld, „een proeve van zijn bekwaamheden te geven”. De argumenten van verzoeker hebben voornamelijk hierop betrekking.
Het spreekt vanzelf, dat bij de beoordeling als hier bedoeld met de aard van de betrokken functie rekening dient te worden gehouden. In dit opzicht bestaat er geen enkele overeenkomst tussen de zaak Mirossevich en het onderhavige geval, dat nog meer van de zaak Mirossevich verschilt dan het geval Leroy. Verzoeker had de opdracht, onder het rechtstreekse gezag van de Directeur van het Centrum en zonder duidelijke taakomschrijving, mede te werken aan de algemene reorganisatie van de dienst. Deze moeilijke taak had verzoeker zelf geambieerd, althans vrijwillig op zich gencmen. Tussen partijen staat vast, dat deze functie op een mislukking is uitgelopen. Het is niet waarschijnlijk, dat alleen verzoeker voor deze mislukking verantwoordelijk is, doch dit is een kwestie, waarmede Uw Hof zich niet behoeft in te laten. Het is voldoende dat verzoeker althans enkele maanden lang met verschillende werkzaamheden was belast, die hem in staat stelden het bewijs van zijn bekwaamheid te leveren, en zelfs dat hem in dit verband een nieuwe kans werd geboden bij de komst van F. P. Mercereau. Niets wettigt de stelling, dat hij niet in de gelegenheid is gesteld, „een proeve van zijn bekwaamheden te geven”.
Hoewel het Hof, het zij nogmaals gezegd, zijn oordeel niet voor dat van de integratiecommissie in de plaats kan stellen, is het niettemin opvallend, dat van de ongelijke hoedanigheden die het integratierapport verzoeker toekent, zijn vermogen tot initiatief nog het minst gunstig is beoordeeld, terwijl deze eigenschap uiteraard voor de uitoefening van de aan verzoeker opgedragen werkzaamheden essentieel was.
b)
Détournement de pouvoir: Na wat wij hierboven hebben gesteld behoeft het middel détournement de pouvoir geen verdere bespreking. Niets wettigt de veronderstelling, dat het advies van de commissie niet op objectieve overwegingen berustte en dat daarin met name de vijandige houding, die verzoeker vanaf een zeker tijdstip van de zijde van de Directeur van het Centrum zou hebben ondervonden, een rol heeft gespeeld.
II
Vordering tot schadevergoeding
Voor zover deze vordering berust op „dienstfout” is zij niet voor toewijzing vatbaar, daar de bestreden beschikking niet is vernietigd en evenmin „overbodige kritiek” ten aanzien van verzoeker bevat: vgl. Uw arrest Leroy, Jur. IX, blz. 437.
Voor zover de vordering berust op de stelling dat de opzegtermijn niet ruim genoeg was, kan zij evenmin worden toegewezen: verzoeker heeft krachtens zijn contract een vergoeding van een maand salaris genoten, alsmede de vergoeding van twee maanden van artikel 34 van het Statuut, waarnaar in artikel 102 wordt verwezen. De dwingende bepalingen van het Statuut hieromtrent verzetten zich tegen een casuïstische waardering door de rechter.
Wij concluderen tot verwerping van het beroep en tot veroordeling van verzoeker in de kosten, behoudens de door de Commissie van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie gemaakte kosten, welke ingevolge artikel 70 van het Reglement voor de procesvoering te haren laste blijven.