62019CJ0012
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τέταρτο τμήμα)
της 17ης Σεπτεμβρίου 2020 (
*1
)
«Αίτηση αναιρέσεως – Θεσμικό δίκαιο – Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου – Πρωτόκολλο περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Άρθρο 8 – Βουλευτική ασυλία – Δραστηριότητα μη συνδεόμενη με τα κοινοβουλευτικά καθήκοντα – Δημοσίευση στον λογαριασμό Twitter του βουλευτή – Άρθρο 9 – Βουλευτικό ακαταδίωκτο – Περιεχόμενο – Απόφαση άρσης της βουλευτικής ασυλίας»
Στην υπόθεση C‑12/19 P,
με αντικείμενο αίτηση αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 56 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ασκήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2019,
Mylène Troszczynski, κάτοικος Noyon (Γαλλία), εκπροσωπούμενη από τον F. Wagner, avocat,
αναιρεσείουσα,
όπου ο έτερος διάδικος είναι το:
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εκπροσωπούμενο από τον S. Alonso de León και την C. Burgos,
καθού‑εναγόμενο πρωτοδίκως,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
συγκείμενο από τους Μ. Βηλαρά, πρόεδρο τμήματος, S. Rodin, D. Šváby, K. Jürimäe και N. Piçarra (εισηγητή), δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: P. Pikamäe
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 2ας Απριλίου 2020,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Με την αίτηση αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα ζητεί την αναίρεση της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της 8ης Νοεμβρίου 2018, Troszczynski κατά Κοινοβουλίου (T‑550/17, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2018:754, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση), με την οποία απορρίφθηκε η προσφυγή‑αγωγή της με αίτημα την ακύρωση της απόφασης της 14ης Ιουνίου 2017, με την οποία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ήρε τη βουλευτική ασυλία της (στο εξής: επίδικη απόφαση).
Το νομικό πλαίσιο
2
Το άρθρο 8 του πρωτοκόλλου αριθ. 7 περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο προσαρτάται στις Συνθήκες ΕΕ και ΛΕΕ (ΕΕ 2016, C 202, σ. 266, στο εξής: πρωτόκολλο), προβλέπει τα εξής:
«Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν υπόκεινται σε έρευνα, κράτηση ή δίωξη για γνώμη ή ψήφο δοθείσα κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.»
3
Το άρθρο 9 του πρωτοκόλλου ορίζει τα εξής:
«Κατά τη διάρκεια των συνόδων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τα μέλη του απολαύουν:
α)
εντός της επικρατείας των κρατών τους, των ασυλιών που αναγνωρίζονται στα μέλη του Κοινοβουλίου της χώρας τους,
β)
εντός της επικρατείας άλλων κρατών μελών της εξαιρέσεως από κάθε μέτρο κρατήσεως και κάθε δικαστική δίωξη.
Η ασυλία τους καλύπτει επίσης όταν μεταβαίνουν στον τόπο συνεδριάσεως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή όταν επιστρέφουν από αυτόν.
Επίκληση της ασυλίας δεν δύναται να γίνει στην περίπτωση αυτοφώρου εγκλήματος και ούτε δύναται να εμποδίσει την άσκηση του δικαιώματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να άρει την ασυλία ενός από τα μέλη του.»
4
Το άρθρο 5 του Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (8η κοινοβουλευτική περίοδος – Ιανουάριος 2017), το οποίο επιγράφεται «Προνόμια και ασυλίες», προβλέπει στην παράγραφο 2, δεύτερη περίοδος, τα εξής:
«Η βουλευτική ασυλία δεν αποτελεί προσωπικό προνόμιο των βουλευτών, αλλά εγγύηση της ανεξαρτησίας του Κοινοβουλίου στο σύνολό του και των βουλευτών του.»
Το ιστορικό της διαφοράς
5
Το ιστορικό της διαφοράς, το οποίο παρατίθεται στις σκέψεις 1 έως 10 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, μπορεί, για τις ανάγκες τις παρούσας διαδικασίας, να συνοψιστεί ως εξής.
6
Η προσφεύγουσα εξελέγη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά τις εκλογές για την 8η κοινοβουλευτική περίοδο, οι οποίες διεξήχθησαν από τις 22 έως τις 25 Μαΐου 2014.
7
Στις 23 Σεπτεμβρίου 2015 δημοσιεύθηκε στον λογαριασμό της αναιρεσείουσας στο κοινωνικό δίκτυο Twitter φωτογραφία στην οποία εμφανιζόταν ομάδα γυναικών με ένδυμα που έκρυβε ολόκληρο το πρόσωπό τους εκτός από τα μάτια, οι οποίες φαίνονταν να αναμένουν ενώπιον ταμείου οικογενειακών επιδομάτων (CAF). Η φωτογραφία συνοδευόταν από το εξής σχόλιο: «CAF στο Rosny-sous-Bois στις 9.12.14. Υποτίθεται ότι ο νόμος απαγορεύει το πέπλο που καλύπτει εξ ολοκλήρου το πρόσωπο…» (στο εξής: επίμαχο tweet).
8
Μετά από μήνυση την οποία υπέβαλε στις 27 Νοεμβρίου 2015 ο γενικός διευθυντής του CAF de Seine-Saint-Denis (Γαλλία) για δυσφήμηση εις βάρος δημόσιας αρχής, ο procureur de la République de Bobigny (εισαγγελέας Bobigny, Γαλλία) διέταξε, στις 19 Ιανουαρίου 2016, προκαταρκτική εξέταση για την κατηγορία της «πρόκλησης μίσους ή βίας εις βάρος προσώπου ή ομάδας προσώπων λόγω της καταγωγής τους ή της συμμετοχής ή της μη συμμετοχής τους σε συγκεκριμένη εθνοτική, εθνική, φυλετική ή θρησκευτική ομάδα», καθώς και για την κατηγορία της δυσφήμησης.
9
Η αναιρεσείουσα κλήθηκε να παρουσιαστεί ενώπιον ανακριτή το πρώτον στις 20 Σεπτεμβρίου 2016. Αρνήθηκε να συμμορφωθεί προς την κλήση αυτή, επικαλούμενη τη βουλευτική της ασυλία.
10
Με δικόγραφο της 23ης Σεπτεμβρίου 2016, ο ανακριτής του tribunal de grande instance de Bobigny (πρωτοδικείου Bobigny, Γαλλία) υπέβαλε αίτηση προς το Κοινοβούλιο για την άρση της εν λόγω ασυλίας.
11
Την 1η Δεκεμβρίου 2016, ο Γάλλος Υπουργός Δικαιοσύνης διαβίβασε την αίτηση αυτή στον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου.
12
Στις 11 Απριλίου 2017 διεξήχθη ακρόαση της αναιρεσείουσας ενώπιον της επιτροπής νομικών θεμάτων.
13
Στις 14 Ιουνίου 2017, το Κοινοβούλιο εξέδωσε την επίδικη απόφαση.
14
Με διάταξη της 26ης Απριλίου 2018, ο αρμόδιος για την ανάκριση αντιπρόεδρος του tribunal de grande instance de Bobigny (πρωτοδικείου Bobigny) παρέπεμψε την αναιρεσείουσα ενώπιον του tribunal correctionnel (πλημμελειοδικείου, Γαλλία).
Η διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση
15
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 12 Αυγούστου 2017, η αναιρεσείουσα άσκησε προσφυγή-αγωγή με αίτημα την ακύρωση της επίδικης απόφασης και την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης την οποία ισχυρίστηκε ότι υπέστη εξαιτίας της απόφασης αυτής.
16
Προς στήριξη των αιτημάτων της, η αναιρεσείουσα προέβαλε τέσσερις λόγους ακυρώσεως: ο πρώτος αφορούσε παράβαση του άρθρου 8 του πρωτοκόλλου, ο δεύτερος παράβαση του άρθρου 9 του πρωτοκόλλου, ο τρίτος παράβαση της υποχρέωσης αιτιολόγησης και παραβίαση των αρχών της ίσης μεταχείρισης και της χρηστής διοίκησης και ο τέταρτος προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας και ένσταση έλλειψης νομιμότητας του άρθρου 9, παράγραφος 9, και του άρθρου 150, παράγραφος 2, του Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
17
Το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε από κοινού τον πρώτο και τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως, υπενθυμίζοντας καταρχάς, στη σκέψη 34 της αναιρεσιβαλλομένης απόφασης, ότι αν το Κοινοβούλιο, στο οποίο υποβλήθηκε αίτηση άρσης της βουλευτικής ασυλίας, καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα πραγματικά περιστατικά στα οποία στηρίζεται η εν λόγω αίτηση δεν καλύπτονται από το άρθρο 8 του πρωτοκόλλου, οφείλει να εξακριβώσει αν ο ενδιαφερόμενος βουλευτής απολαύει της προβλεπόμενης από το άρθρο 9 του πρωτοκόλλου ασυλίας για τα περιστατικά αυτά και, αν ισχύει κάτι τέτοιο, να αποφασίσει αν πρέπει να άρει την ασυλία.
18
Στη συνέχεια, για τους σκοπούς της ανάλυσής του, το Γενικό Δικαστήριο διαίρεσε την επιχειρηματολογία που ανέπτυξε η αναιρεσείουσα προς στήριξη αυτών των δύο λόγων ακυρώσεως σε πέντε σκέλη: σύμφωνα με το πρώτο σκέλος, στο επίμαχο tweet είχε εφαρμογή το άρθρο 26 του γαλλικού Συντάγματος· σύμφωνα με το δεύτερο, το εν λόγω tweet αποτελούσε γνώμη δοθείσα κατά την άσκηση των κοινοβουλευτικών καθηκόντων της αναιρεσείουσας, κατά την έννοια του άρθρου 8 του πρωτοκόλλου· σύμφωνα με το τρίτο σκέλος, το Κοινοβούλιο είχε υποπέσει σε προσβολή του θεμελιώδους δικαιώματος ελεύθερης έκφρασης, καθόσον ήρε παρανόμως τη βουλευτική ασυλία της αναιρεσείουσας· σύμφωνα με το τέταρτο, η αναιρεσείουσα δεν ήταν ο συντάκτης του επίμαχου tweet· και σύμφωνα με το πέμπτο σκέλος, η επίδικη απόφαση έθιγε την ανεξαρτησία της αναιρεσείουσας, καθώς και την ανεξαρτησία του Κοινοβουλίου.
19
Το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε το πρώτο σκέλος ως προβαλλόμενο αλυσιτελώς. Διαπίστωσε, στη σκέψη 41 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι ο λόγος για τον οποίον το Κοινοβούλιο έκρινε ότι το άρθρο 26 του γαλλικού Συντάγματος δεν μπορούσε να τύχει εφαρμογής υπέρ της νυν αναιρεσείουσας δεν ήταν το γεγονός ότι η επίμαχη δήλωση έγινε μέσω Twitter, αλλά το γεγονός ότι το επίμαχο tweet δεν μπορούσε να χαρακτηριστεί ως γνώμη ή ψήφος δοθείσα κατά την άσκηση των κοινοβουλευτικών καθηκόντων της αναιρεσείουσας, κατά την έννοια του άρθρου 8 του πρωτοκόλλου.
20
Το δεύτερο σκέλος απορρίφθηκε ως αβάσιμο. Το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε κατ’ ουσίαν, στη σκέψη 53 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι το επίμαχο tweet είχε ως αντικείμενο την έκφραση δυσαρέσκειας για τη μη τήρηση γαλλικού νόμου ο οποίος απαγορεύει την απόκρυψη του προσώπου σε δημόσιους χώρους, σε σχέση με συγκεκριμένο περιστατικό το οποίο υποτίθεται ότι διεξήχθη ενώπιον οργανισμού επιφορτισμένου με αποστολή παροχής δημόσιας υπηρεσίας στο γαλλικό έδαφος, και δεν μπορούσε να εξομοιωθεί με γενικότερη τοποθέτηση επί θεμάτων της τρέχουσας επικαιρότητας ή επί θεμάτων τα οποία χειρίζεται το Κοινοβούλιο. Το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε εξ αυτού, στη σκέψη 54 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι δεν υπήρχε άμεσος και πρόδηλος σύνδεσμος μεταξύ του επίμαχου tweet και των κοινοβουλευτικών καθηκόντων της αναιρεσείουσας και ότι, ως εκ τούτου, το Κοινοβούλιο δεν υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως όταν έκρινε ότι οι κατηγορίες εις βάρος της αναιρεσείουσας δεν αφορούσαν απόψεις ή ψήφους δοθείσες κατά την άσκηση των κοινοβουλευτικών καθηκόντων της, κατά την έννοια του άρθρου 8 του πρωτοκόλλου.
21
Το τρίτο σκέλος απορρίφθηκε επίσης ως αβάσιμο. Το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε μεν, στη σκέψη 58 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι το άρθρο 8 του πρωτοκόλλου συνδέεται στενά με την προστασία της ελευθερίας της έκφρασης, ωστόσο έκρινε, στη σκέψη 59 της απόφασης αυτής, ότι τα προσαπτόμενα στην αναιρεσείουσα πραγματικά περιστατικά δεν ενέπιπταν στο εν λόγω άρθρο και, κατά συνέπεια, ότι το Κοινοβούλιο δεν έθιξε την ελευθερία αυτή.
22
Το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε το τέταρτο σκέλος ως αλυσιτελές. Επισήμανε, στις σκέψεις 61 και 62 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, αφενός, ότι το ζήτημα αν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις άρσης της ασυλίας κατά τον χρόνο υποβολής της σχετικής αίτησης είναι διακριτό από το ζήτημα αν έχουν αποδειχθεί τα προσαπτόμενα στον ενδιαφερόμενο βουλευτή πραγματικά περιστατικά και, αφετέρου, ότι το Κοινοβούλιο δεν είναι αρμόδιο να κρίνει αν τα εν λόγω πραγματικά περιστατικά ήταν καταλογιστέα στην αναιρεσείουσα.
23
Τέλος, το πέμπτο σκέλος απορρίφθηκε ως αβάσιμο. Στις σκέψεις 66 και 67 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι, εφόσον το άρθρο 9 του πρωτοκόλλου επιτρέπει στο Κοινοβούλιο να άρει την ασυλία της οποίας απολαύουν οι βουλευτές, δεν μπορεί να προσαφθεί στο εν λόγω θεσμικό όργανο ότι έκρινε σκόπιμο, αφού έλαβε υπόψη τις περιστάσεις της υπόθεσης και κατόπιν της αίτησης που διαβίβασε ο Γάλλος Υπουργός Δικαιοσύνης, να άρει την ασυλία της αναιρεσείουσας, προκειμένου να παράσχει στις γαλλικές δικαστικές αρχές τη δυνατότητα να συνεχίσουν την έρευνα που είχαν διατάξει.
24
Όσον αφορά τον τρίτο λόγο ακυρώσεως, με το πρώτο σκέλος του οποίου προβαλλόταν παράβαση της υποχρέωσης αιτιολόγησης και παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης, ενώ με το δεύτερο προβαλλόταν παραβίαση της αρχής της χρηστής διοίκησης, το Γενικό Δικαστήριο τον απέρριψε στο σύνολό του με τη σκέψη 102 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης.
25
Όσον αφορά το πρώτο σκέλος του λόγου αυτού, με το οποίο η αναιρεσείουσα υποστήριξε ότι το Κοινοβούλιο της επιφύλαξε διαφορετική μεταχείριση σε σχέση με τους βουλευτές που βρίσκονταν σε παρόμοιες καταστάσεις, την οποία δεν δικαιολόγησε αρκούντως, το Γενικό Δικαστήριο διευκρίνισε εκ προοιμίου, στη σκέψη 76 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι το έγγραφο της αρμόδιας για νομικά θέματα και για την εσωτερική αγορά επιτροπής του Κοινοβουλίου, της 6ης Ιουνίου 2003, με τίτλο «Ανακοίνωση προς τα μέλη αριθ. 11/2003» και αντικείμενο την «[ά]ρση ασυλίας σύμφωνα με το άρθρο [9] του πρωτοκόλλου περί των προνομίων και ασυλιών. Αρχές που έχουν καθιερωθεί βάσει των υποθέσεων που αφορούν την έκφραση γνώμης» (στο εξής: ανακοίνωση 11/2003), την οποία επικαλείται η προσφεύγουσα προς στήριξη του πρώτου αυτού σκέλους, δεν αποτελεί πράξη του Κοινοβουλίου, κατά την έννοια του άρθρου 288 ΣΛΕΕ, και δεν έχει δεσμευτικό αποτέλεσμα. Στη συνέχεια, στις σκέψεις 80 και 81 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, αφενός, ότι, δεδομένου ότι η νυν αναιρεσείουσα δεν είχε προσδιορίσει τις πράξεις ή τις δηλώσεις που προσάπτονταν στους βουλευτές οι οποίοι επωφελήθηκαν, κατά την ίδια, από την εφαρμογή της εν λόγω ανακοίνωσης ούτε τις περιστάσεις υπό τις οποίες έλαβαν χώρα τα επίμαχα πραγματικά περιστατικά, δεν απέδειξε ότι η κατάσταση των βουλευτών αυτών μπορούσε να συγκριθεί με τη δική της. Αφετέρου, δεδομένου ότι δεν υφίστατο στην προκειμένη περίπτωση άμεσος σύνδεσμος μεταξύ του επίμαχου tweet και των κοινοβουλευτικών καθηκόντων της, η νυν αναιρεσείουσα δεν απέδειξε ότι το Κοινοβούλιο είχε παρεκκλίνει από την αρχή που διατυπώνεται στην εν λόγω ανακοίνωση, σύμφωνα με την οποία η ασυλία δεν αίρεται αν οι πράξεις για τις οποίες κατηγορείται ο βουλευτής εμπίπτουν στο πλαίσιο της πολιτικής δραστηριότητάς του ή συνδέονται άμεσα με αυτήν.
26
Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος του ίδιου λόγου ακυρώσεως, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, στις σκέψεις 88 και 99 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η προσφεύγουσα δεν προσκόμισε κανένα συγκεκριμένο στοιχείο, πέραν της διαφορετικής πολιτικής ιδεολογίας, ικανό να αποδείξει ότι η Γαλλική Κυβέρνηση, και ιδίως ο Υπουργός Δικαιοσύνης, αποδύθηκε σε δίωξη του Front national, του οποίου η αναιρεσείουσα είναι μία από τις αντιπροσώπους, ή ότι η προκαταρκτική εξέταση διατάχθηκε μόνον ή έστω εν μέρει λόγω της συμμετοχή της στο κόμμα αυτό. Το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε επίσης, στη σκέψη 94 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι από κανένα στοιχείο δεν μπορούσε να συναχθεί ότι η αίτηση άρσης της βουλευτικής ασυλίας της αναιρεσείουσας υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαδικασίας που διεξήχθη παρατύπως, ιδίως όσον αφορά τις προθεσμίες. Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στη σκέψη 96 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι κανένα από τα στοιχεία που επικαλέστηκε η αναιρεσείουσα στο πλαίσιο αυτό, ήτοι ότι το επίμαχο tweet είχε συνταχθεί από τον βοηθό της, τον οποίον υποχρέωσε να το διαγράψει μόλις το πληροφορήθηκε, και ότι, σε περίπτωση καταδίκης, κινδύνευε να της επιβληθεί ως παρεπόμενη ποινή η στέρηση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι, καθώς και έκπτωση από το αξίωμα του ευρωβουλευτή και από όλα αιρετά αξιώματά της, δεν ενέπιπτε στις περιστάσεις τις οποίες όφειλε να λάβει υπόψη το Κοινοβούλιο προκειμένου να κρίνει αν πληρούνταν εν προκειμένω οι προϋποθέσεις άρσης της κοινοβουλευτικής ασυλίας, βάσει του άρθρου 9 του πρωτοκόλλου.
27
Ως εκ περισσού, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε, στη σκέψη 101 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η διάταξη περί παραπομπής ενώπιον του πλημμελειοδικείου, η οποία μνημονεύθηκε στη σκέψη 14 της παρούσας απόφασης, ήταν μεταγενέστερη της επίδικης απόφασης και απέβλεπε στην αντίκρουση της επιχειρηματολογίας της αναιρεσείουσας σχετικά με την ύπαρξη fumus persecutionis εκ μέρους των γαλλικών δικαστικών αρχών. Το Γενικό Δικαστήριο υπογράμμισε στο πλαίσιο αυτό ότι, σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, το γεγονός, μεταξύ άλλων, ότι η αναιρεσείουσα δεν ήταν ο συντάκτης του επίμαχου tweet δεν εμποδίζει τη δίωξή της βάσει του γαλλικού νόμου της 29ης Ιουλίου 1881, περί της ελευθερίας του Τύπου (JORF της 30ης Ιουλίου 1881, σ. 4201), όπως αυτός ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών (στο εξής: νόμος της 29ης Ιουλίου 1881).
Αιτήματα των διαδίκων
28
Η αναιρεσείουσα ζητεί από το Δικαστήριο:
–
να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση·
–
να ακυρώσει την επίδικη απόφαση·
–
να αποφανθεί κατά νόμον επί του ποσού που πρέπει να της επιδικαστεί ως δικαστικά έξοδα και
–
να καταδικάσει το Κοινοβούλιο στα δικαστικά έξοδα.
29
Το Κοινοβούλιο ζητεί την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως και ζητεί από το Δικαστήριο να καταδικάσει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα.
Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
30
Προς στήριξη της αιτήσεώς της αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προβάλλει δύο λόγους, οι οποίοι συναπαρτίζουν ενιαίο τμήμα με τίτλο «Παραβίαση του δικαίου της Ένωσης από το Γενικό Δικαστήριο – πλάνη περί το δίκαιο και εσφαλμένος χαρακτηρισμός της νομικής φύσης των πραγματικών περιστατικών – πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως». Ειδικότερα, η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι υπέπεσε σε «διττή πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως» κατά την εξέταση του δεύτερου και κατά την εξέταση του τρίτου λόγου ακυρώσεως που προβλήθηκαν πρωτοδίκως, πλάνη η οποία είχε «συνέπειες όσον αφορά τον χαρακτηρισμό, από το Γενικό Δικαστήριο, τόσο των σχολίων για τα οποία είχε ασκηθεί δίωξη όσο και του πλαισίου τους» και είχε ως αποτέλεσμα να μην εφαρμοστούν υπέρ της αναιρεσείουσας οι διατάξεις των άρθρων 8 και 9 του πρωτοκόλλου.
Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
31
Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα παραπέμπει στις σκέψεις 47 και 52 έως 54 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι δεν θεώρησε το επίδικο tweet ως γνώμη δοθείσα κατά την άσκηση των κοινοβουλευτικών καθηκόντων της. Προς στήριξη του λόγου αυτού, η προσφεύγουσα προβάλλει τρία επιχειρήματα.
32
Ισχυρίζεται, πρώτον, ότι το Γενικό Δικαστήριο εσφαλμένως διαπίστωσε ότι το γεγονός που σχολιάζεται στο επίμαχο tweet, λόγω της γαλλικής τοποθεσίας στην οποία έλαβε χώρα, δεν συγκαταλέγεται στα θέματα του ενδιαφέροντος ενός ευρωβουλευτή, ενώ κάθε βουλευτής είναι εκλεγμένος από τη χώρα του, αντιπροσωπεύει τους εκλογείς του και οφείλει να διατηρεί κατά τη διάρκεια της θητείας του έναν αναγκαίο σύνδεσμο μαζί τους, μεταξύ άλλων και με αναφορές στα γεγονότα που τους ενδιαφέρουν ή τους αφορούν.
33
Η αναιρεσείουσα υποστηρίζει, δεύτερον, ότι το Γενικό Δικαστήριο κακώς έκρινε ότι μια γνώμη συνιστά κατ’ ανάγκην γενική θέση, αποκλείοντας οποιαδήποτε αναφορά σε συγκεκριμένο γεγονός. Κατά την ίδια, η διαπίστωση αυτή είναι αντίθετη τόσο προς την ανακοίνωση αριθ. 11/2003, και ιδίως προς τη διαλαμβανόμενη σε αυτήν αρχή υπ’ αριθ. 2, όσο και προς τον γαλλικό νόμο της 29ης Ιουλίου 1881, κατ’ εφαρμογήν του οποίου το επίμαχο tweet θεωρείται γνώμη. Τέλος, η προσφεύγουσα επικαλείται την απόφαση της 8ης Οκτωβρίου 2009, Brunet-Lecomte και Tanant κατά Γαλλίας (CE:ECHR:2009:1008JUD001266206), με την οποία το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έκρινε ότι μια υβριστική ή δυσφημιστική έκφραση μπορεί να καταστεί στοιχείο του πολιτικού διαλόγου και να τύχει προστασίας βάσει του θεμελιώδους δικαιώματος της ελευθερίας έκφρασης, εφόσον ο διάλογος αφορά ζήτημα γενικού συμφέροντος.
34
Κατά την αναιρεσείουσα, τρίτον, το Γενικό Δικαστήριο κακώς έκρινε ότι η επισήμανση από έναν βουλευτή μιας συμπεριφοράς αντίθετης προς τη γαλλική νομοθεσία δεν αποτελεί ζήτημα της τρέχουσας επικαιρότητας. Συναφώς, η προσφεύγουσα υποστηρίζει, αφενός, ότι η χρήση πέπλου που καλύπτει εξ ολοκλήρου το πρόσωπο σε δημόσιο χώρο, ως εξωτερική εκδήλωση πίστης στο Ισλάμ, αποτελεί «ζήτημα γενικού συμφέροντος που αφορά τη δημόσια ζωή καθώς και τα δικαιώματα των γυναικών». Αφετέρου, το Γενικό Δικαστήριο όφειλε να εφαρμόσει τη νομολογία που διαμορφώθηκε με την απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2011, Patriciello (C‑163/10, EU:C:2011:543), σύμφωνα με την οποία, προκειμένου να απορριφθεί η αίτηση άρσης της βουλευτικής ασυλίας βουλευτή, πρέπει να εξεταστεί αν ο βουλευτής ενήργησε χάριν του γενικού συμφέροντος των εκλογέων του στο πλαίσιο της πολιτικής του δραστηριότητας.
35
Το Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι τα τρία αυτά επιχειρήματα στηρίζονται σε εσφαλμένη ερμηνεία της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και ότι, ως εκ τούτου, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
36
Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προσάπτει κατ’ ουσίαν στο Γενικό Δικαστήριο ότι παρέβη το άρθρο 8 του πρωτοκόλλου όταν έκρινε ότι το επίμαχο tweet δεν αποτελούσε γνώμη δοθείσα κατά την άσκηση των κοινοβουλευτικών καθηκόντων της, κατά την έννοια της διάταξης αυτής.
37
Υπενθυμίζεται συναφώς ότι, πρώτον, το άρθρο 8 του πρωτοκόλλου αποτελεί ειδική διάταξη, η οποία αποσκοπεί στην προστασία της ελευθερίας της έκφρασης και της ανεξαρτησίας των ευρωβουλευτών και, επομένως, αποτελεί κώλυμα για οποιαδήποτε ένδικη διαδικασία που θα μπορούσε να κινηθεί εξαιτίας γνώμης εκφρασθείσας ή ψήφου δοθείσας από τους ευρωβουλευτές αυτούς κατά την άσκηση των βουλευτικών τους καθηκόντων (πρβλ. απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2011, Patriciello, C‑163/10, EU:C:2011:543, σκέψη 26 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
38
Δεύτερον, το άρθρο 8 του πρωτοκόλλου, λαμβανομένου υπόψη του σκοπού και του γράμματός του, το οποίο αναφέρεται ρητώς στις γνώμες και τις ψήφους των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προορίζεται κατά βάση να έχει εφαρμογή σε δηλώσεις των βουλευτών αυτών οι οποίες γίνονται εντός των χώρων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Εντούτοις, δεν αποκλείεται δήλωση στην οποία προέβη ευρωβουλευτής εκτός των χώρων αυτών να συνιστά γνώμη εκφρασθείσα κατά την άσκηση των κοινοβουλευτικών του καθηκόντων, εφόσον η ύπαρξη τέτοιας γνώμης δεν εξαρτάται από τον τόπο στον οποίον έγινε η δήλωση, αλλ’ αντιθέτως από τη φύση της και το περιεχόμενό της. Η έννοια της «γνώμης», κατά τη διάταξη αυτή, πρέπει να ερμηνεύεται διασταλτικά και να καλύπτει κάθε άποψη ή δήλωση η οποία αντιστοιχεί, με βάση το περιεχόμενό της, στην έκφραση υποκειμενικών εκτιμήσεων (πρβλ. απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2011, Patriciello, C‑163/10, EU:C:2011:543, σκέψεις 29, 30 και 32).
39
Τρίτον, εφόσον η προβλεπόμενη από το άρθρο 8 του πρωτοκόλλου ασυλία ενδέχεται να περιαγάγει τις δικαστικές αρχές και τα εθνικά δικαιοδοτικά όργανα σε οριστική αδυναμία να ασκήσουν τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους για την κίνηση ποινικής διώξεως και την επιβολή ποινών για τα τελεσθέντα εγκλήματα και, περαιτέρω, να αφαιρέσει εντελώς το δικαίωμα δικαστικής προστασίας από τα πρόσωπα που εθίγησαν από τις δηλώσεις αυτές, συμπεριλαμβανομένου, κατά περίπτωση, του δικαιώματος να ζητήσουν ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων αποζημίωση για την προκληθείσα ζημία, ο σύνδεσμος μεταξύ της εκφρασθείσας από τον βουλευτή γνώμης και των βουλευτικών καθηκόντων πρέπει να είναι άμεσος και πρόδηλος (πρβλ. απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2011, Patriciello, C‑163/10, EU:C:2011:543, σκέψεις 33 έως 35).
40
Τέταρτον, σε αντίθεση με το προβλεπόμενο στο άρθρο 9, πρώτο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του πρωτοκόλλου ακαταδίωκτο του βουλευτή, το οποίο ρυθμίζεται κατά το εθνικό δίκαιο, η έκταση της προβλεπόμενης στο άρθρο 8 του πρωτοκόλλου ασυλίας πρέπει, ελλείψει παραπομπής στα εθνικά δίκαια, να καθορίζεται αποκλειστικώς με βάση το δίκαιο της Ένωσης (πρβλ. απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2011, Patriciello, C‑163/10, EU:C:2011:543, σκέψη 25).
41
Στην προκειμένη περίπτωση, όσον αφορά το πρώτο επιχείρημα που προβάλλεται προς στήριξη του πρώτου λόγου αναιρέσεως, διαπιστώνεται ότι, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στα σημεία 61 έως 63 των προτάσεών του, σε αντίθεση με όσα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα, το Γενικό Δικαστήριο δεν έκρινε ότι το εικαζόμενο περιστατικό που σχολιάστηκε με το επίμαχο tweet, δεν συγκαταλεγόταν στα θέματα ενδιαφέροντος ενός ευρωβουλευτή λόγω του ότι συνέβη στη Γαλλία. Δεν απέκλεισε επίσης το ενδεχόμενο περιστατικά που μπορούν να συνδεθούν με προβληματισμούς σχετικούς με τον ισλαμισμό και την προσβολή των δικαιωμάτων των γυναικών να αποτελούν ζητήματα γενικού συμφέροντος. Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε κατ’ ουσίαν, στη σκέψη 53 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι το επίμαχο tweet εξέφραζε μάλλον τη βούληση να δοθεί έμφαση σε συμπεριφορά αντίθετη προς το γαλλικό δίκαιο παρά τη μέριμνα για την προάσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών και, συνεπώς, δεν μπορούσε να εξομοιωθεί με γενικότερη θέση επί θεμάτων τρέχουσας επικαιρότητας ή επί θεμάτων τα οποία χειρίζεται το Κοινοβούλιο.
42
Επομένως, το πρώτο επιχείρημα που προβάλλεται προς στήριξη του πρώτου λόγου αναιρέσεως στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και πρέπει να απορριφθεί.
43
Όσον αφορά το δεύτερο επιχείρημα που προβάλλεται προς στήριξη του πρώτου λόγου αναιρέσεως, διαπιστώνεται, πρώτον, ότι, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στα σημεία 64 και 65 των προτάσεών του, το Γενικό Δικαστήριο, με τη σκέψη 46 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, δεν έκρινε ότι γνώμη, κατά την έννοια του άρθρου 8 του πρωτοκόλλου, μπορεί να αποτελεί μόνον η γενικού χαρακτήρα τοποθέτηση, με συνέπεια να αποκλείονται οι αναφορές σε συγκεκριμένο περιστατικό. Αντιθέτως, το Γενικό Δικαστήριο, επικαλούμενο τη νομολογία του Δικαστηρίου σχετικά με την έννοια της «γνώμης», υπενθύμισε ότι η έννοια αυτή πρέπει να ερμηνεύεται ευρέως, ως καλύπτουσα τις αναφορές ή τις δηλώσεις οι οποίες, λόγω του περιεχομένου τους, αντιστοιχούν σε ισχυρισμούς που συνιστούν υποκειμενικές εκτιμήσεις. Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο δεν περιόρισε αδικαιολόγητα την έννοια αυτή, αλλά διαπίστωσε απλώς, κατά το πέρας της ανάλυσής του, την έλλειψη άμεσου και πρόδηλου συνδέσμου μεταξύ του επίμαχου tweet και των κοινοβουλευτικών καθηκόντων της αναιρεσείουσας.
44
Δεύτερον, η ανακοίνωση αριθ. 11/2003 την οποία επικαλείται η προσφεύγουσα, με την επιφύλαξη του νομικώς μη δεσμευτικού χαρακτήρα της, περιορίζεται να διευκρινίσει, με την αρχή υπ’ αριθ. 2, ότι θεωρούνται εκφράσεις απόψεων που εμπίπτουν στην πολιτική δραστηριότητα του βουλευτή, με αποτέλεσμα να μην αίρεται η ασυλία, οι εκδηλώσεις στις οποίες προβαίνει ο βουλευτής ακόμη και από το προοριζόμενα για το κοινό θεωρεία εθνικού Κοινοβουλίου, κατά τις δημόσιες συνεδριάσεις, σε πολιτικές δημοσιεύσεις, στον Τύπο, σε βιβλίο, στην τηλεόραση, με την υπογραφή φυλλαδίου πολιτικού χαρακτήρα, ακόμη και εντός δικαστηρίου, χωρίς ωστόσο να αποφαίνεται επί των προϋποθέσεων που απαιτούνται ώστε οι απόψεις αυτές να εμπίπτουν συγκεκριμένα στο άρθρο 8 του πρωτοκόλλου, ως γνώμες ή ψήφοι δοθείσες από τους βουλευτές κατά την άσκηση των κοινοβουλευτικών τους καθηκόντων. Επομένως, κανένα από τα στοιχεία της ανακοίνωσης αυτής δεν μπορεί να προβληθεί προς αναίρεση του συμπεράσματος του Γενικού Δικαστηρίου ότι το επίμαχο tweet δεν ενέπιπτε στην άσκηση των κοινοβουλευτικών καθηκόντων της αναιρεσείουσας, κατά την έννοια του άρθρου 8 του πρωτοκόλλου, όπως αυτό ερμηνεύθηκε, μεταξύ άλλων, με την απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2011, Patriciello (C‑163/10, EU:C:2011:543, σκέψεις 32 έως 35).
45
Τρίτον, όπως υπενθυμίζεται στη σκέψη 40 της παρούσας απόφασης, η έκταση της προβλεπόμενης στο άρθρο 8 του πρωτοκόλλου ασυλίας πρέπει να καθορίζεται αποκλειστικώς βάσει του δικαίου της Ένωσης και, ως εκ τούτου, το επιχείρημα της αναιρεσείουσας που στηρίζεται στον νόμο της 29ης Ιουλίου 1881 δεν ασκεί επιρροή στην υπόθεση και πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελές.
46
Τέταρτον, είναι επίσης άνευ σημασίας για την υπόθεση η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου της 8ης Οκτωβρίου 2009, Brunet-Lecomte και Tanant κατά Γαλλίας (CE:ECHR:2009:1008JUD001266206), την οποία επικαλείται η προσφεύγουσα στο πλαίσιο αυτό. Αρκεί η διαπίστωση ότι η απόφαση αυτή δεν αφορά το αν μια δήλωση αποτελεί γνώμη δοθείσα από βουλευτή κατά την άσκηση των καθηκόντων του, αλλά αφορά, όπως επισημαίνει και η ίδια η αναιρεσείουσα, τη δυνατότητα να θεωρηθεί ότι μια δυσφημιστική δήλωση προστατεύεται βάσει του θεμελιώδους δικαιώματος της ελευθερίας της έκφρασης.
47
Όσον αφορά το τρίτο επιχείρημα που προβάλλεται προς στήριξη του πρώτου λόγου αναιρέσεως, επισημαίνεται ότι, σε αντίθεση με όσα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα, το Γενικό Δικαστήριο δεν διαπίστωσε ότι η επισήμανση από βουλευτή μιας συμπεριφοράς αντίθετης προς εθνικό νόμο δεν αποτελεί θέμα της τρέχουσας επικαιρότητας. Πράγματι, στη σκέψη 53 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο περιορίστηκε στη διαπίστωση ότι το επίμαχο tweet εξέφραζε μάλλον τη βούληση να δοθεί έμφαση σε συμπεριφορά αντίθετη προς γαλλικό νόμο παρά τη μέριμνα για την προάσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών και ότι, ως εκ τούτου, το γεγονός ότι η αναιρεσείουσα είναι αναπληρωματικό μέλος της επιτροπής δικαιωμάτων της γυναίκας και ισότητας των φύλων στο Κοινοβούλιο δεν αρκεί ώστε να συνδέσει το επίμαχο tweet με τα κοινοβουλευτικά της καθήκοντα.
48
Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίον προβάλλεται παράβαση του άρθρου 8 του πρωτοκόλλου εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
Επί του δεύτερου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρήματα των διαδίκων
49
Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα, παραπέμποντας στις σκέψεις 61, 62, 96, 100 και 101 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, προσάπτει κατ’ ουσίαν στο Γενικό Δικαστήριο ότι επικύρωσε την επίδικη απόφαση κρίνοντας εσφαλμένως ότι συνέτρεχαν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις για την άρση της βουλευτικής ασυλίας της. Προς στήριξη του λόγου αυτού, η προσφεύγουσα προβάλλει τρία επιχειρήματα.
50
Πρώτον, ισχυρίζεται ότι το Γενικό Δικαστήριο κακώς διαπίστωσε ότι δεν απόκειται στο Κοινοβούλιο να εξακριβώσει αν αποδείχθηκαν τα πραγματικά περιστατικά που προσάπτονται στον βουλευτή του οποίου ζητείται η άρση της βουλευτικής ασυλίας, ενώ το Κοινοβούλιο εξέτασε και αναγνώρισε τα εν λόγω πραγματικά περιστατικά.
51
Δεύτερον, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν συνήγαγε τις προσήκουσες έννομες συνέπειες από το άρθρο 42 του νόμου της 29ης Ιουλίου 1881, το οποίο, καθόσον θεσπίζει «διαδοχική ευθύνη», παρέχει στις αρμόδιες εθνικές αρχές τη δυνατότητα να ασκήσουν δίωξη κατά του πραγματικού συντάκτη του επίμαχου tweet, εν προκειμένω του βοηθού της αναιρεσείουσας.
52
Τρίτον, κατά την ίδια, το Γενικό Δικαστήριο, στη σκέψη 101 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, συνήγαγε από τη διάταξη περί παραπομπής ενώπιον του πλημμελειοδικείου, μνεία της οποίας έγινε στη σκέψη 14 της παρούσας απόφασης, την αντίθετη έννομη συνέπεια από εκείνη που θα έπρεπε να συναγάγει, δεδομένου ότι η αναιρεσείουσα δεν ήταν η συντάκτρια του επίμαχου tweet και το απέσυρε αμέσως μόλις πληροφορήθηκε την ύπαρξή του, πράγμα που αποδεικνύει ότι δεν είχε την πρόθεση να διαπράξει αδίκημα. Εξάλλου, το γεγονός ότι η αναιρεσείουσα ήταν η μόνη που παραπέμφθηκε ενώπιον του tribunal correctionnel (πλημμελειοδικείου), ενώ το αξιόποινο της πράξης του πραγματικού συντάκτη του επίμαχου tweet παραγράφηκε, καταδεικνύει το «μένος ενός δικαστικού λειτουργού» εναντίον της και μαρτυρεί «πρόθεση πρόκλησης βλάβης σε βάρος της σε πολιτικό επίπεδο, συμπεριφορά χαρακτηριστική fumus persecutionis».
53
Το Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως προβάλλεται απαραδέκτως, καθόσον τα τρία επιχειρήματα που προβάλλονται προς στήριξή του δεν πληρούν ούτε τις απαιτήσεις που απορρέουν από το άρθρο 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από το άρθρο 168, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, και από το άρθρο 169 του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, ή από τη νομολογία του Δικαστηρίου σχετικά με τον προσδιορισμό των σφαλμάτων του Γενικού Δικαστηρίου που μπορούν να προβληθούν προς στήριξη μιας αιτήσεως αναιρέσεως, ούτε τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες τα σφάλματα κατά την εκτίμηση των αποδεικτικών στοιχείων μπορούν να υποβληθούν στον αναιρετικό έλεγχο του Δικαστηρίου. Το Κοινοβούλιο στηρίζεται ιδίως στις διατάξεις της 27ης Ιουνίου 2013, Concal κατά Επιτροπής (C‑570/12 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2013:440, σκέψη 13), και της 16ης Σεπτεμβρίου 2010, Dominio de la Vega κατά ΓΕΕΑ (C‑459/09 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2010:533, σκέψη 44).
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
54
Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προσάπτει κατ’ ουσίαν στο Γενικό Δικαστήριο ότι, επικυρώνοντας την επίδικη απόφαση, παρέβη το άρθρο 9 του πρωτοκόλλου.
55
Επισημαίνεται καταρχάς ότι η επιχειρηματολογία που προβάλλεται προς στήριξη του δεύτερου λόγου αναιρέσεως προσδιορίζει αρκούντως τα σφάλματα που προσάπτει η αναιρεσείουσα στο Γενικό Δικαστήριο και ότι, ως εκ τούτου, σε αντίθεση με όσα υποστηρίζει το Κοινοβούλιο, ο λόγος αυτός δεν πρέπει να απορριφθεί εκ προοιμίου ως απαράδεκτος.
56
Όσον αφορά την εξέταση του λόγου αυτού επί της ουσίας, υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 9, πρώτο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του πρωτοκόλλου προβλέπει μεν ότι, κατά τη διάρκεια των συνόδων του Κοινοβουλίου, τα μέλη του απολαύουν, εντός της επικράτειας των κρατών τους, των ασυλιών που αναγνωρίζονται στα μέλη του Κοινοβουλίου της χώρας τους, πλην όμως το ίδιο αυτό άρθρο διευκρινίζει με το τρίτο εδάφιό του ότι το Κοινοβούλιο μπορεί να αποφασίσει την άρση της ασυλίας ενός από τα μέλη του.
57
Όσον αφορά το πρώτο επιχείρημα που προβάλλεται προς στήριξη του δεύτερου λόγου αναιρέσεως, επισημαίνεται ότι το Γενικό Δικαστήριο ορθώς διαπίστωσε, στις σκέψεις 61, 62 και 96 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι το ζήτημα αν πληρούνται, βάσει του άρθρου 9 του πρωτοκόλλου, οι προϋποθέσεις για την άρση της βουλευτικής ασυλίας κατά τον χρόνο υποβολής της σχετικής αίτησης, είναι διακριτό από το ζήτημα αν έχουν αποδειχθεί τα προσαπτόμενα στον ενδιαφερόμενο βουλευτή πραγματικά περιστατικά, το οποίο εμπίπτει στην αρμοδιότητα των αρχών του κράτους μέλους.
58
Καίτοι είναι αληθές ότι, όπως διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 100 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Κοινοβούλιο αναγνώρισε με την επίδικη απόφαση ότι η προσφεύγουσα δεν ήταν η συντάκτρια του επίμαχου tweet και ότι το διέγραψε μόλις πληροφορήθηκε την ύπαρξή του, η διαπίστωση αυτή είχε ως μόνο σκοπό να εκθέσει τα πραγματικά περιστατικά που περιήλθαν σε γνώση του προς στήριξη της αίτησης για την άρση της βουλευτικής ασυλίας της αναιρεσείουσας και ουδόλως μπορεί να εξομοιωθεί με εκτίμηση της ευθύνης της προσφεύγουσας για την ενδεχόμενη χρήση του λογαριασμού της στο Twitter από τον βοηθό της, η οποία θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει το Κοινοβούλιο στην απόρριψη της αίτησης άρσης της κοινοβουλευτικής της ασυλίας, βάσει του άρθρου 9 του πρωτοκόλλου. Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, όταν έκρινε ότι το γεγονός αυτό δεν ασκεί επιρροή στη νομιμότητα της επίδικης απόφασης.
59
Όσον αφορά το δεύτερο επιχείρημα που προβάλλεται προς στήριξη του δεύτερου λόγου αναιρέσεως, με το οποίο η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι δεν συνήγαγε τις προσήκουσες έννομες συνέπειες από το άρθρο 42 του νόμου της 29 Ιουλίου 1881, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ούτε το Κοινοβούλιο, κατά την έκδοση της επίδικης απόφασης, ούτε το Γενικό Δικαστήριο, κατά την εξέταση της νομιμότητάς της, ήταν αρμόδιο να εφαρμόσει τον νόμο της 29ης Ιουλίου 1881. Επομένως, το επιχείρημα αυτό προβάλλεται αλυσιτελώς.
60
Όσον αφορά το τρίτο επιχείρημα, αρκεί η διαπίστωση ότι αφορά τη σκέψη 101 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, στην οποία, όπως επισήμανε και το ίδιο το Γενικό Δικαστήριο, διατυπώνεται επάλληλο στοιχείο του σκεπτικού σε σχέση με τις σκέψεις 99 και 100 της απόφασης αυτής. Όμως, αφενός, η αναιρεσείουσα δεν αμφισβητεί τη σκέψη 99 της εν λόγω απόφασης και, αφετέρου, η σκέψη 100 της απόφασης αυτής, όπως προκύπτει από τη σκέψη 58 της παρούσας απόφασης, δεν ενέχει καμιά πλάνη περί το δίκαιο. Υπό τις περιστάσεις αυτές, το εν λόγω επιχείρημα πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελές (πρβλ. απόφαση της 30ής Μαΐου 2018, Azoulay κ.λπ. κατά Κοινοβουλίου, C‑390/17 P, EU:C:2018:347, σκέψη 29).
61
Ως εκ τούτου, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως εν μέρει αβάσιμος και εν μέρει αλυσιτελής.
62
Από όλα τα ανωτέρω προκύπτει ότι η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.
Επί των δικαστικών εξόδων
63
Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, που εφαρμόζεται στην αναιρετική δίκη δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι το Κοινοβούλιο ζήτησε να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα και αυτή ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα έξοδα της κατ’ αναίρεση δίκης.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
2)
Καταδικάζει τη Mylène Troszczynski στα δικαστικά έξοδα.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.