62023TJ1117_INF
Wyrok Sądu (pierwsza izba) z dnia 3 września 2025 r. –Usmanov/Rada
(sprawa T‑1117/23)
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi – Zamrożenie środków finansowych – Wykaz osób, podmiotów i organów, do których ma zastosowanie zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych – Pozostawienie nazwiska skarżącego w wykazie – Pojęcie „przedsiębiorcy prowadzącego działalność w sektorach gospodarczych zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej” – Artykuł 2 ust. 1 lit. g) decyzji 2014/145/WPZiB – Artykuł 3 ust. 1 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 269/2014 – Prawo do skutecznej ochrony sądowej – Obowiązek uzasadnienia – Błąd w ocenie – Proporcjonalność – Prawo własności – Prawo do życia prywatnego – Zarzut niezgodności z prawem
1.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Kryteria przyjmowania środków ograniczających – Wiodący przedsiębiorcy działający w Rosji oraz członkowie ich najbliższej rodziny lub inne osoby fizyczne, którzy lub które uzyskują od nich korzyści – Pojęcie wiodących przedsiębiorców
[decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2023/1094, 2023/1767, 2024/2456, art. 2 ust. 1 lit. g); rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 3 ust. 1 lit. g); 2023/1089; 2023/1765; 2024/2455]
(zob. pkt 52, 53, 105, 109, 110, 132–136)
2.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Kryteria przyjmowania środków ograniczających – Wiodący przedsiębiorcy działający w Rosji oraz członkowie ich najbliższej rodziny lub inne osoby fizyczne, którzy lub które uzyskują od nich korzyści – Poszanowanie zasady proporcjonalności
[art. 21 TUE, decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzją (WPZiB) 2023/1094, art. 2 ust. 1 lit. g); rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 3 ust. 1 lit. g); 2023/1089]
(zob. pkt 61–68)
3.
Unia Europejska – Sądowa kontrola zgodności z prawem aktów instytucji – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zakres kontroli – Umieszczenie skarżącego w wykazie załączonym do zaskarżonej decyzji ze względu na jego status osoby wspierającej, materialnie lub finansowo, rosyjskich decydentów lub uzyskującej od nich korzyści – Umieszczenie skarżącego w załączonym do zaskarżonej wykazie z uwagi na jego status osoby odpowiedzialnej lub realizującej działania lub polityki podważające integralność terytorialną, suwerenność lub niezależność Ukrainy bądź im zagrażające – Umieszczenie skarżącego w wykazie załączonym do zaskarżonej decyzji ze względu na jego status wiodącego przedsiębiorcy działającego w Rosji lub przedsiębiorcy prowadzącego działalność w sektorach gospodarczych zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej – Dokumenty publicznie dostępne – Wartość dowodowa – Zasada swobodnej oceny dowodów
[decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2023/1767, 2024/847, 2024/2456; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2023/1765; 2024/849; 2024/2455]
(zob. pkt 77–81)
4.
Unia Europejska – Sądowa kontrola zgodności z prawem aktów instytucji – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zakres kontroli – Dowód zasadności środka – Ciążący na właściwym organie Unii obowiązek wykazania – w razie zakwestionowania – zasadności powodów wysuniętych przeciwko zainteresowanym osobom lub podmiotom – Umieszczenie w wykazach w oparciu o łańcuch precyzyjnych, konkretnych i spójnych poszlak – Błąd w ocenie – Brak
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 47; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2023/1767, 2024/847, 2024/2456; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2023/1765; 2024/849; 2024/2455]
(zob. pkt 92–94, 111, 112, 137, 138)
5.
Unia Europejska – Sądowa kontrola zgodności z prawem aktów instytucji – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zakres kontroli – Dowód zasadności środka – Ciążący na właściwym organie Unii obowiązek wykazania – w razie zakwestionowania – zasadności powodów wysuniętych przeciwko zainteresowanym osobom lub podmiotom – Zakres uznania, jakim dysponuje ten właściwy organ – Znaczenie dowodów przedstawionych w odniesieniu do poprzedniego umieszczenia w wykazie w przypadku braku zmiany powodów, zmiany sytuacji skarżącego lub zmiany kontekstu w Ukrainie – Zmiana sytuacji skarżącego – Brak
[decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2023/1767, 2024/847, 2024/2456; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2023/1765; 2024/849; 2024/2455]
(zob. pkt 95, 96, 115–123)
6.
Akty instytucji – Uzasadnienie – Obowiązek – Zakres – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Osoby, podmioty lub organy, które wspierają, materialnie lub finansowo, rosyjskich decydentów lub uzyskują od nich korzyści – Osoby odpowiedzialne, wspierające lub realizujące działania lub polityki podważające integralność terytorialną, suwerenność lub niezależność Ukrainy bądź im zagrażające oraz osoby, podmioty lub organy z nimi powiązane – Prominentni przedsiębiorcy działający w Syrii – Przedsiębiorcy prowadzący działalność w sektorach gospodarczych zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej – Obowiązek określenia w uzasadnieniu specyficznych i konkretnych okoliczności uzasadniających ten środek – Decyzja wpisująca się w kontekst znany zainteresowanemu umożliwiająca mu zrozumienie zakresu podjętego wobec niego środka – Dopuszczalność zwięzłego uzasadnienia
[art. 29 TUE; art. 215, art. 296 akapit drugi TFUE; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzją (WPZiB) 2024/1767, załącznik; rozporządzenia Rady: nr 269/2014, załącznik I; 2013/1765]
(zob. pkt 143–148)
7.
Prawo Unii Europejskiej – Zasady – Prawo do obrony – Prawo do skutecznej ochrony sądowej – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Obowiązek podania do wiadomości indywidualnych i szczególnych powodów uzasadniających wydane decyzje – Obowiązek umożliwienia zainteresowanemu skutecznego przedstawienia swojego stanowiska w odniesieniu do podnoszonych wobec niego powodów umieszczenia w wykazie – Zakres – Naruszenie obowiązku dokonania przeglądu – Brak
[art. 4 ust. 3 TUE; Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41 ust. 2 lit. a); decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2024/847, 2024/2456; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2024/849; 2024/2455]
(zob. pkt 160–164, 172–181)
8.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Ukrainie – Decyzja o zamrożeniu środków finansowych – Prawo do obrony – Przekazanie dowodów obciążających – Kolejna decyzja, na podstawie której pozostawiono nazwisko lub nazwę skarżącego w wykazie osób objętych tymi środkami – Decyzja przyjęta przez Radę po analizie przeprowadzonej przez wewnętrzne grupy robocze – Naruszenie obowiązku dokonania przeglądu – Brak – Naruszenie istotnych wymogów proceduralnych w ramach procedury przeglądu – Brak
[art. 29 TUE; art. 215 ust. 2 TFUE; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzją (WPZiB) 2024/2456; rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 14 ust. 3; 2024/2455]
(zob. pkt 184–189)
9.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Kryteria przyjmowania środków ograniczających – Wiodący przedsiębiorcy działający w Rosji lub wiodący przedsiębiorcy prowadzący działalność w sektorach gospodarczych zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej – Zasada niedyskryminacji – Zakres stosowania ratione materiae – Podmiot lub organ z państwa trzeciego – Wyłączenie – Naruszenie zasady niedyskryminacji – Brak
[art. 6 ust. 1 TUE; art. 18 akapit pierwszy TFUE; Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 21, 52 ust. 7; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2023/1767, 2024/847, 2024/2456; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2023/1765; 2024/849; 2024/2455]
(zob. pkt 195–201)
10.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zakaz wjazdu i przejazdu oraz zamrożenie środków finansowych niektórych osób i podmiotów w związku z sytuacją w Ukrainie – Ograniczenie prawa własności – Dopuszczalność – Przesłanki – Ograniczenie przewidziane ustawą – Poszanowanie istoty podnoszonego prawa – Realizacja celu leżącego w interesie ogólnym uznanego za taki przez Unię – Poszanowanie zasady proporcjonalności – Spełnienie przesłanek
[art. 21 ust. 2 TFUE; Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 17; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/329, 2023/1767, 2023/847, 2024/2456, art. 2 ust. 3, 4; rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 4–6; 2023/1765; 2023/849; 2024/2455]
(zob. pkt 206–218)
Sentencja
1)
Skarga zostaje oddalona.
2)
Alisher Usmanov zostaje obciążony kosztami postępowania.