62016CC0376
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
PAOLO MENGOZZI
της 28ης Σεπτεμβρίου 2017 (
1
)
Υπόθεση C‑376/16 P
Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO)
κατά
European Dynamics Luxembourg SA,
European Dynamics Belgium SA,
Ευρωπαϊκή Δυναμική – Προηγμένα Συστήματα Τηλεπικοινωνιών Πληροφορικής και Τηλεματικής AE
«Αίτηση αναιρέσεως – Δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών – Ανάπτυξη λογισμικού και υπηρεσίες συντηρήσεως – Απόφαση περί κατατάξεως της προσφοράς της προσφεύγουσας στην τέταρτη θέση στο πλαίσιο συμβάσεως διαδοχικής αναθέσεως – Υποχρέωση αιτιολογίας»
1.
Με την αίτηση αναιρέσεως το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) ζητεί να αναιρεθεί η απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 27ης Απριλίου 2016, European Dynamics Luxembourg κ.λπ. κατά EUIPO (
2
), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή που άσκησαν οι European Dynamics Luxembourg SA, European Dynamics Belgium SA και Ευρωπαϊκή Δυναμική – Προηγμένα Συστήματα Τηλεπικοινωνιών Πληροφορικής και Τηλεματικής AE (στο εξής, από κοινού: European Dynamics κ.λπ.) και, αφενός, ακύρωσε την απόφαση του EUIPO περί απορρίψεως της προσφοράς που υπέβαλε η European Dynamics Luxembourg στο πλαίσιο διαδικασίας διαγωνισμού δημοσιευθείσας από το EUIPO και, αφετέρου, υποχρέωσε το EUIPO να ανορθώσει τη ζημία που υπέστη η European Dynamics Luxembourg λόγω απώλειας ευκαιρίας να συναφθεί με αυτή η σύμβαση.
2.
Η παρούσα υπόθεση παρέχει στο Δικαστήριο τη δυνατότητα να αποσαφηνίσει περαιτέρω, υπό το πρίσμα της προηγούμενης νομολογίας του, τις απαιτήσεις που πρέπει να τηρούν οι αναθέτουσες αρχές ως προς την αιτιολόγηση των αποφάσεων με τις οποίες απορρίπτουν προσφορές που υποβάλλονται στο πλαίσιο διαγωνισμών.
I. Το νομικό πλαίσιο
3.
Κατά τον χρόνο των κρίσιμων περιστατικών της παρούσας υποθέσεως, η σύναψη δημοσίων συμβάσεων υπηρεσιών του EUIPO διεπόταν από τις διατάξεις του μέρους Ι, τίτλος V, του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (
3
), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) 1995/2006 του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2006 (
4
) (στο εξής: δημοσιονομικός κανονισμός), καθώς και από τις διατάξεις του μέρους Ι, τίτλος V, του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) 2342/2002 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) 1605/2002 (
5
).
4.
Το άρθρο 100, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού ορίζει τα εξής:
«Η αναθέτουσα αρχή γνωστοποιεί σε κάθε απορριφθέντα υποψήφιο ή προσφέροντα τους λόγους απόρριψης της υποψηφιότητας ή της προσφοράς του και σε κάθε προσφέροντα, του οποίου η προσφορά κρίθηκε παραδεκτή και ο οποίος υποβάλλει εγγράφως αίτηση προς τούτο, τα σχετικά χαρακτηριστικά και πλεονεκτήματα της επιλεγείσας προσφοράς καθώς και το όνομα του αναδόχου.
Ωστόσο, η γνωστοποίηση ορισμένων στοιχείων δύναται να παραλειφθεί στις περιπτώσεις που θα εμπόδιζε την εφαρμογή των νόμων, θα ήταν αντίθετη προς το δημόσιο συμφέρον, θα έθιγε τα θεμιτά εμπορικά συμφέροντα δημόσιων ή ιδιωτικών επιχειρήσεων ή θα παρέβλαπτε το θεμιτό ανταγωνισμό μεταξύ των εν λόγω επιχειρήσεων.»
5.
Το άρθρο 149, παράγραφος 2, του κανονισμού 2342/2002, όπως έχει τροποποιηθεί από τον κανονισμό 478/2007, ορίζει τα εξής:
«Η αναθέτουσα αρχή γνωστοποιεί, εντός το πολύ δεκαπέντε ημερολογιακών ημερών από την παραλαβή σχετικής γραπτής αίτησης, τις πληροφορίες που προβλέπονται στο άρθρο 100, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού.»
II. Το ιστορικό της διαφοράς
6.
Το ιστορικό της διαφοράς εκτίθεται λεπτομερώς στις σκέψεις 1 έως 20 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, στις οποίες και παραπέμπω. Για τις ανάγκες της παρούσας διαδικασίας θα υπενθυμίσω, απλώς, ότι το 2011 το EUIPO δημοσίευσε πρόσκληση υποβολής προσφορών για τη σύναψη συμβάσεως που αφορούσε την παροχή υπηρεσιών πληροφορικής.
7.
Κατά την προκήρυξη του διαγωνισμού, η σύμβαση αυτή, η οποία θα ανετίθετο στην πλέον συμφέρουσα από οικονομικής απόψεως προσφορά, αφορούσε τη σύναψη συμβάσεων-πλαισίων μέγιστης διάρκειας επτά ετών, με τρεις διαφορετικούς παρόχους υπηρεσιών πληροφορικής. Οι συμβάσεις-πλαίσια θα συνάπτονταν χωριστά, κατά την αποκαλούμενη διαδικασία «προτεραιότητας», η οποία έχει την έννοια ότι αν ο προσφέρων που έχει καταταγεί στην πρώτη θέση δεν μπορεί να παράσχει τις απαιτούμενες υπηρεσίες, το EUIPO θα απευθυνθεί στον προσφέροντα που κατατάχθηκε στη δεύτερη θέση κ.ο.κ.
8.
Με έγγραφο της 11ης Αυγούστου 2011, το EUIPO πληροφόρησε τους European Dynamics κ.λπ. σχετικά με το αποτέλεσμα της διαδικασίας υποβολής προσφορών και τους ενημέρωσε ότι η προσφορά τους δεν είχε γίνει δεκτή (στο εξής: απόφαση απορρίψεως της προσφοράς). Στο έγγραφο αυτό περιλαμβανόταν επίσης συγκριτικός πίνακας με αριθμό των βαθμών που είχε λάβει η προσφορά των European Dynamics κ.λπ. και αυτών που είχαν λάβει οι προσφορές των τριών προσφερόντων οι οποίοι συγκέντρωσαν την υψηλότερη βαθμολογία.
9.
Με έγγραφο της 26ης Αυγούστου 2011, το EUIPO διαβίβασε στους European Dynamics κ.λπ. απόσπασμα της εκθέσεως αξιολογήσεως, στο οποίο περιλαμβανόταν η ποιοτική αξιολόγηση της προσφοράς τους σύμφωνα με τρία κριτήρια –ήτοι την ποιότητα των υπηρεσιών συντηρήσεως λογισμικού, τον εμπορικό τομέα και την ποιότητα της εξυπηρετήσεως πελατών– και τους ανακοίνωσε τα ονόματα των αναδόχων που είχαν καταλάβει τις τρεις πρώτες θέσεις, καθώς και δύο πίνακες, ήτοι, αφενός, έναν «πίνακα συγκριτικής αξιολογήσεως των τεχνικών προσφορών», με τη βαθμολογία που έλαβαν οι εν λόγω ανάδοχοι και οι European Dynamics κ.λπ. για τις τεχνικές τους προσφορές και με τον αριθμό των βαθμών που δόθηκαν για κάθε ένα από τα τρία μνημονευθέντα ανωτέρω ποιοτικά κριτήρια, και, αφετέρου, έναν «πίνακα συγκριτικής αξιολογήσεως των προσφορών με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα οικονομικά προσφορά», με τον αριθμό των βαθμών που έλαβαν οι τρεις ανάδοχοι και οι European Dynamics κ.λπ. για τα ποιοτικά κριτήρια και για τη χρηματοοικονομική αξιολόγηση, καθώς με τη συνολική βαθμολογία (
6
).
10.
Με έγγραφο της 15ης Σεπτεμβρίου 2011 που απηύθυνε προς τους European Dynamics κ.λπ., το EUIPO, αναφέρθηκε στην αιτιολογία που υπήρχε στα έγγραφα που μνημονεύθηκαν στα δύο προηγούμενα σημεία, την οποία έκρινε επαρκή, παρέσχε ωστόσο και συμπληρωματικές λεπτομέρειες ως προς τα χρηματοοικονομικά κριτήρια και διαβίβασε έναν συμπληρωματικό συγκριτικό πίνακα. Ο πίνακας αυτός έδειχνε τους βαθμούς που έλαβαν οι τρεις ανάδοχοι και οι European Dynamics βάσει των δύο κριτηρίων που χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοοικονομική αξιολόγηση, καθώς και τη συνολική βαθμολογία οικονομικής προσφοράς, αυτό δε κατόπιν προσαρμογής με την εφαρμογή συντελεστή (
7
).
III. Η προσφυγή-αγωγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση
11.
Στις 21 Οκτωβρίου 2011, οι European Dynamics κ.λπ. άσκησαν προσφυγή‑αγωγή [στο εξής: προσφυγή] ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, με την οποία ζητούσαν, αφενός, να ακυρωθεί η απόφαση απορρίψεως της προσφοράς τους και όλες οι λοιπές συναφείς πράξεις του EUIPO, και, αφετέρου, να υποχρεωθεί το EUIPO να αποζημιώσει τη ζημία ύψους 6750000 ευρώ που υπέστησαν λόγω απώλειας ευκαιρίας. Προς στήριξη της προσφυγής τους οι European Dynamics κ.λπ. προέβαλαν τρεις λόγους (
8
), εκ των οποίων ο πρώτος αντλείται από παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως, ο δεύτερος από πλείονες περιπτώσεις πλάνης εκτιμήσεως και ο τρίτος από παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως.
12.
Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε καταρχάς τον τρίτο λόγο, με τον οποίο είχε προβληθεί παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως. Αφού απέρριψε τα δύο πρώτα σκέλη αυτού του λόγου, το Γενικό Δικαστήριο δέχθηκε το τρίτο. Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι το EUIPO παρέβη προδήλως το καθήκον επιμέλειας κατά την εξέταση, έναντι ενός εκ των προσφερόντων, της συνδρομής λόγου αποκλεισμού (
9
).
13.
Το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε, εν συνεχεία, τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως, με τον οποίο είχαν προβληθεί πλείονες περιπτώσεις πλάνης εκτιμήσεως. Το Γενικό Δικαστήριο έκανε εν μέρει δεκτό τον λόγο αυτόν και εν μέρει τον απέρριψε. Υπογράμμισε συναφώς ότι, στο μέτρο που το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε, στο πλαίσιο αυτό, ότι υφίσταται πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως ή ανεπαρκής αιτιολογία που θίγουν το κύρος της αξιολογήσεως της προσφοράς των European Dynamics κ.λπ., οι εν λόγω πλημμέλειες αρκούν, αφεαυτές, για την ακύρωση της αποφάσεως απορρίψεως της προσφοράς.
14.
Στη συνέχεια, όσον αφορά τον πρώτο λόγο ακυρώσεως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η απόφαση απορρίψεως της προσφοράς ενείχε πλείονες πλημμέλειες αιτιολογίας βάσει του άρθρου 100, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού, σε συνδυασμό με το άρθρο 296, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, και ότι έπρεπε πρέπει να ακυρωθεί και για τον λόγο αυτόν.
15.
Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο δέχθηκε το αίτημα αποζημιώσεως των European Dynamics κ.λπ., στο μέτρο που αφορούσε την αποζημίωση λόγω απώλειας ευκαιρίας. Όσον αφορά, όμως, το ύψος της αποζημιώσεως, το Γενικό Δικαστήριο κάλεσε τους διαδίκους, με την επιφύλαξη μεταγενέστερης αποφάσεώς του, να έλθουν σε συμφωνία ως προς το ποσό αυτό και να του γνωστοποιήσουν, εντός προθεσμίας τριών μηνών από την ημερομηνία δημοσιεύσεως της αποφάσεως, το καταβλητέο ποσό, που θα έχει καθορισθεί με κοινή συμφωνία ή, ελλείψει αυτής, να του γνωστοποιήσουν, εντός της ίδιας προθεσμίας, τα αιτήματά τους, συνοδευόμενα από συγκεκριμένα αριθμητικά στοιχεία.
IV. Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και τα αιτήματα των διαδίκων
16.
Το EUIPO με την αίτηση αναιρέσεως ζητεί από το Δικαστήριο:
–
να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση στο σύνολό της και να απορρίψει το αίτημα ακυρώσεως της αποφάσεως απορρίψεως της προσφοράς, καθώς και το αίτημα αποζημιώσεως των European Dynamics κ.λπ.,
–
επικουρικώς, να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση στο σύνολό της και να αναπέμψει την υπόθεση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, και
–
όλως επικουρικώς, να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση στο μέτρο που με αυτή το EUIPO υποχρεώθηκε να καταβάλει αποζημίωση στους European Dynamics κ.λπ. για απώλεια της ευκαιρίας να τους ανατεθεί η σύμβαση-πλαίσιο, και να αναπέμψει την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο, και
–
να καταδικάσει τους European Dynamics κ.λπ. στα δικαστικά έξοδα τόσο της πρωτοβάθμιας όσο και της κατ’ αναίρεση διαδικασίας.
17.
Οι European Dynamics κ.λπ. ζητούν από το Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως ως αβάσιμη και
–
να καταδικάσει το EUIPO στο σύνολο των δικαστικών εξόδων της διαδικασίας.
V. Ανάλυση
18.
Προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως το EUIPO προβάλλει τέσσερις λόγους. Με τον πρώτο λόγο, το EUIPO υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ultra petita ή υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία και την εφαρμογή των αρχών της ισότητας ευκαιριών και της επιμέλειας και, εν πάση περιπτώσει, παραμόρφωσε τα πραγματικά περιστατικά. Με τον δεύτερο λόγο του, το EUIPO προβάλλει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία και την εφαρμογή του κριτηρίου για την πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως. Με τον τρίτο του λόγο, το EUIPO προβάλλει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την εφαρμογή του άρθρου 100, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού, σε συνδυασμό με το άρθρο 296, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ. Με τον τέταρτο λόγο, το EUIPO υποστηρίζει ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση πάσχει πλάνη περί το δίκαιο και εσφαλμένη αιτιολογία, όσον αφορά την αποζημίωση λόγω απώλειας ευκαιρίας.
19.
Κατόπιν αιτήματος του Δικαστηρίου, οι παρούσες προτάσεις θα περιοριστούν στην ανάλυση του τρίτου λόγου αναιρέσεως του EUIPO, με τον οποίο προβάλλεται παράβαση του άρθρου 100, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού, σε συνδυασμό με το άρθρο 296, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ. Ο λόγος αυτός αφορά, πράγματι, ένα νομικό ζήτημα που είναι σαφώς σημαντικό, ήτοι την έκταση της υποχρεώσεως που έχει μια αναθέτουσα αρχή να αιτιολογεί μια απόφαση απορρίψεως προσφοράς, ειδικότερα, από την άποψη του συσχετισμού μεταξύ, αφενός, των συγκεκριμένων αρνητικών εκτιμήσεων που εκφράζονται στην έκθεση αξιολογήσεως, και, αφετέρου, της αφαιρέσεως αρχικών βαθμών από την αναθέτουσα αρχή.
Α.
Σύνοψη των κρίσιμων σημείων της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως
20.
Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως το EUIPO αμφισβητεί την ανάλυση του Γενικού Δικαστηρίου στις σκέψεις 238 έως 259 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, καθώς και το συμπέρασμά του ότι η απόφαση απορρίψεως της προσφοράς ήταν πολλαπλώς ανεπαρκώς αιτιολογημένη κατά το άρθρο 100, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού, σε συνδυασμό με το άρθρο 296, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
21.
Όσον αφορά τον λόγο που προβάλλουν οι European Dynamics κ.λπ. σχετικά με παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογίας, το Γενικό Δικαστήριο με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση υπενθύμισε, καταρχάς, ότι, κατά τη νομολογία που αφορά την υποχρέωση αιτιολογίας στην περίπτωση των διαδικασιών προσκλήσεως υποβολής προσφορών, η αναθέτουσα αρχή διαθέτει, καταρχήν, ευρεία εξουσία εκτιμήσεως ως προς την επιλογή των κατά ιεράρχηση κριτηρίων αναθέσεως και των βαθμών που πρέπει να δοθούν στα διάφορα κριτήρια και υποκριτήρια, και δεν οφείλει να παράσχει στον αποκλειόμενο προσφέροντα επισταμένη συνοπτική έκθεση του τρόπου με τον οποίο ελήφθη υπόψη κάθε λεπτομέρεια της προσφοράς του κατά την αξιολόγησή της (
10
).
22.
Το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, εντούτοις, ότι από τη νομολογία προκύπτει επίσης ότι, στην περίπτωση κατά την οποία η αναθέτουσα αρχή προέβη σε μια τέτοια επιλογή, ο δικαστής της Ένωσης πρέπει να έχει τη δυνατότητα να ελέγξει, βάσει της συγγραφής υποχρεώσεων και της αιτιολογίας της αποφάσεως περί αναθέσεως, το σχετικό βάρος που τα διάφορα τεχνικά κριτήρια και υποκριτήρια αναθέσεως έχουν στην αξιολόγηση, δηλαδή στον υπολογισμό της συνολικής βαθμολογίας, καθώς και τον κατώτατο και τον ανώτατο αριθμό βαθμών για κάθε ένα από τα κριτήρια ή υποκριτήρια (
11
).
23.
Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, εξάλλου, ότι, όταν η αναθέτουσα αρχή έχει προβεί σε ειδικές εκτιμήσεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο η επίμαχη προσφορά ανταποκρίνεται ή όχι σε διάφορα κριτήρια και υποκριτήρια, οι οποίες είναι προδήλως κρίσιμες για τη συνολική βαθμολόγηση της προσφοράς, η υποχρέωση αιτιολογήσεως καταλαμβάνει κατ’ ανάγκη και τον τρόπο με τον οποίο οι αρνητικές ιδίως εκτιμήσεις οδήγησαν στην αφαίρεση βαθμών (
12
).
24.
Το Γενικό Δικαστήριο παρατήρησε στη συνέχεια ότι η τήρηση μιας τέτοιας απαιτήσεως είναι κατά μείζονα λόγο αναγκαία σε μια περίπτωση όπως αυτή της υπό κρίση υποθέσεως, στην οποία τυχόν αφαίρεση αρχικών βαθμών για ορισμένα κριτήρια ή υποκριτήρια έχει ως αυτόματη συνέπεια, βάσει του τύπου υπολογισμού που εφάρμοσε η αναθέτουσα αρχή, την αύξηση του αριθμού των προσαρμοσμένων βαθμών που δίδονται στις προσφορές των αναδόχων για την τεχνική τους ποιότητα. Σε μια τέτοια κατάσταση, οι European Dynamics κ.λπ. είχαν, συνεπώς, συμφέρον να γνωρίζουν τους βαθμούς που αφαιρέθηκαν για κάθε ένα από τα υποκριτήρια για τα οποία η έκθεση αξιολογήσεως περιλαμβάνει αρνητική εκτίμηση, ώστε να μπορούν να προβάλουν ότι, λόγω της πρόδηλης πλάνης της εκτιμήσεως αυτής, η εν λόγω αφαίρεση βαθμών –που συνεπάγεται αντίστοιχη αύξηση των βαθμών των άλλων προσφερόντων– δεν ήταν δικαιολογημένη (
13
).
25.
Το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε στη συνέχεια, αφενός, ότι, για την αξιολόγηση των προσφορών βάσει των τριών ποιοτικών κριτηρίων, η επιτροπή αξιολογήσεως εφάρμοσε έναν μαθηματικό τύπο ή, τουλάχιστον, κατένειμε κλάσματα βαθμών ανά υποκριτήριο ή υποσημείο και, αφετέρου, ότι το EUIPO δεν ανακοίνωσε στους European Dynamics κ.λπ. τον τρόπο υπολογισμού και της λεπτομερούς κατανομής των βαθμών που δόθηκαν σε συνάρτηση με τα διάφορα κριτήρια ή υποσημεία. Συγκεκριμένα, κατά το EUIPO, οι European Dynamics κ.λπ. δεν δικαιούνταν να έχουν γνώση αυτών των στοιχείων και η ανακοίνωση της οριστικής συνολικής βαθμολογίας για κάθε ένα από τα τρία τεχνικά ή ποιοτικά κριτήρια θα ήταν επαρκής (
14
).
26.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι, τόσο οι European Dynamics κ.λπ. όσο και το Γενικό Δικαστήριο, ήταν αδύνατο να συναγάγουν τον υπολογισμό ή την ακριβή κατανομή των βαθμών που αφαιρέθηκαν για κάθε υποκριτήριο, ή και υποσημείο, και ότι, επομένως, δεν ήταν επίσης δυνατόν να κριθεί αν και σε ποιο βαθμό η αφαίρεση αυτή αντιστοιχούσε πράγματι στις αρνητικές εκτιμήσεις που εκφράζονται στην έκθεση αξιολογήσεως και, επομένως, αν αυτή ήταν ή όχι δικαιολογημένη ή, έστω, εύλογη (
15
).
27.
Επ’ αυτής της βάσεως, το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η απόφαση απορρίψεως της προσφοράς έχει ανεπαρκή αιτιολογία όσον αφορά τον συσχετισμό μεταξύ των ειδικών αρνητικών εκτιμήσεων που εκφράζονται στην έκθεση αξιολογήσεως, αφενός, και της αφαιρέσεως αρχικών βαθμών από την αναθέτουσα αρχή, αφετέρου (
16
).
Β.
Επιχειρηματολογία των διαδίκων
28.
Το EUIPO υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι το EUIPO δεν αιτιολόγησε επαρκώς την απόφασή του, στο μέτρο που δεν εξέθεσε ποιο αρνητικό σχόλιο επέφερε ποια αφαίρεση βαθμών για κάθε ειδικό υποκριτήριο η υποσημείο. Κατά το EUIPO, ούτε το άρθρο 100, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού ούτε η νομολογία του Δικαστηρίου επιβάλλουν μια τέτοια υποχρέωση.
29.
Αφενός, το άρθρο 100, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού δεν προβλέπει καμία νομική υποχρέωση παροχής λεπτομερούς επισκοπήσεως όλων των κριτικών που ελήφθησαν υπόψη στην αξιολόγηση της προσφοράς ενός αποκλεισθέντος προσφέροντος. Κατά μείζονα λόγο, η ίδια διάταξη δεν περιέχει καμία υποχρέωση να συνοδεύεται κάθε κριτική με αφαίρεση βαθμών και να παρατίθεται σαφής εξήγηση ως προς το αριθμό των βαθμών που πράγματι αφαιρέθηκαν βάσει της συγκεκριμένης κριτικής. Η εν λόγω διάταξη προβλέπει μόνο την υποχρέωση να ανακοινώνονται στον προσφέροντα που δεν έγινε δεκτός οι λόγοι απορρίψεως της προσφοράς του (προσφοράς για την οποία εν προκειμένω δεν ίσχυε η καλύτερη σχέση ποιότητας-τιμής κατόπιν εφαρμογής του τύπου κατανομής), τα χαρακτηριστικά και τα σχετικά πλεονεκτήματα της επιλεγείσας προσφοράς. Επιπλέον, εν προκειμένω, δεδομένου ότι οι European Dynamics κ.λπ. είχαν λάβει την καλύτερη τεχνική βαθμολογία για κάθε κριτήριο αναθέσεως, δεν υπήρχε καμία πληροφορία που έπρεπε να ανακοινωθεί ως προς τα πλεονεκτήματα της επιλεγείσας προσφοράς.
30.
Αφετέρου, η νομολογία του Δικαστηρίου επιβεβαιώνει, κατά το EUIPO, ότι δεν μπορεί να αναμένεται από την αναθέτουσα αρχή να παρέχει στον προσφέροντα που δεν έγινε δεκτός λεπτομερής ανάλυση του τρόπου με τον οποίο η προσφορά του ελήφθη υπόψη στην αξιολόγηση. Το EUIPO αναφέρεται ειδικά στην απόφαση του Δικαστηρίου της 4ης Οκτωβρίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής (
17
). Κατά το EUIPO, κατ’ αναλογίαν, δεν μπορεί να αναμένεται από την αναθέτουσα αρχή να διευκρινίζει για κάθε ειδικό σχόλιο αν αυτό είχε ως αποτέλεσμα αφαίρεση βαθμών (και τον αριθμό των βαθμών που αφαιρέθηκαν) ή πρόσθεση βαθμών (και τον αριθμό των βαθμών που προστέθηκαν). Επιπλέον, ζητώντας από τη συμβαλλόμενη αρχή να διευκρινίσει σαφώς τον ακριβή συσχετισμό μεταξύ των αρνητικών σχολίων και των βαθμών που δόθηκαν για κάθε υποσημείο και αγνοώντας τη γενικότερη αλληλουχία της αξιολογήσεως των κριτηρίων κατανομής στο σύνολό της, το Γενικό Δικαστήριο απομακρύνθηκε από την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου και εφάρμοσε ένα πολύ πιο αυστηρό κριτήριο, όσον αφορά την υποχρέωση αιτιολογίας, σε σχέση αυτό που επιβάλλεται σύμφωνα με το άρθρο 100, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού.
31.
Οι European Dynamics κ.λπ. υπερασπίζονται την προσέγγιση που επέλεξε το Γενικό Δικαστήριο. Εκτιμούν ότι η κοινοποίηση της κατανομής των βαθμών της αξιολογήσεως ήταν αναγκαία. Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο δεν ήταν σε θέση να ασκήσει τον δικαστικό του έλεγχο χωρίς να διαθέτει πληροφορίες σχετικές με τους βαθμούς που δόθηκαν στα ειδικά ποιοτικά κριτήρια, υποκριτήρια και υποσημεία. Συνεπώς, το Γενικό Δικαστήριο, απαιτώντας την παρουσίαση της κατανομής των βαθμών, ουδόλως εφάρμοσε αυστηρότερο κριτήριο σε σχέση με το επιβαλλόμενο από τις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού και τα διδάγματα που απορρέουν από τη νομολογία.
Γ.
Εκτίμηση
32.
Το ζήτημα που τίθεται στο πλαίσιο του τρίτου αναιρετικού λόγου του EUIPO είναι, κατ’ ουσίαν, αν το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε ότι η απόφαση απορρίψεως της προσφοράς δεν πληρούσε τις απαιτήσεις αιτιολογήσεως που απορρέουν από το άρθρο 100, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού και το άρθρο 296, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, όπως ερμηνεύονται από τη νομολογία, ή αντιθέτως το Γενικό Δικαστήριο εφάρμοσε ένα υπερβολικά αυστηρό κριτήριο σε σχέση με τις εν λόγω διατάξεις και τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου.
33.
Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η απόφαση απορρίψεως της προσφοράς δεν ήταν επαρκώς αιτιολογημένη, διότι, με βάση την αιτιολογία που παρέθεσε το EUIPO στα διάφορα έγγραφα που απέστειλε προς τους European Dynamics κ.λπ., ούτε αυτοί ούτε το ίδιο το Γενικό Δικαστήριο ήταν σε θέση να συναγάγουν τον ακριβή υπολογισμό ή την κατανομή των βαθμών που αφαιρέθηκαν για κάθε υποκριτήριο ή και υποσημείο, κατά τα κριτήρια αναθέσεως, οπότε δεν ήταν δυνατό να κατανοήσουν τον συσχετισμό μεταξύ των αρνητικών εκτιμήσεων που αφορούσαν πολλά από αυτά τα υποκριτήρια και των αφαιρέσεων της σχετικής με αυτά αρχικής βαθμολογίας στις οποίες προέβη το EUIPO. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, το Γενικό Δικαστήριο εκτίμησε ότι δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει αν και σε ποιο βαθμό οι αφαιρέσεις αυτές αντιστοιχούσαν στις εν λόγω εκτιμήσεις ούτε να ελέγξει τη νομιμότητα των αφαιρέσεων και, κατά συνέπεια, της συνολικής βαθμολογίας.
34.
Όσον αφορά την υποχρέωση αιτιολογήσεως την οποία υπέχουν οι αναθέτουσες αρχές, πρέπει, καταρχάς, να υπενθυμισθεί ότι, κατά το άρθρο 100, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του δημοσιονομικού κανονισμού, η αναθέτουσα αρχή ανακοινώνει σε κάθε υποψήφιο ή αποκλεισθέντα προσφέροντα τους λόγους της απορρίψεως της υποψηφιότητάς του ή της προσφοράς του και, σε κάθε προσφέροντα του οποίου η προσφορά κρίθηκε παραδεκτή και ο οποίος υποβάλλει εγγράφως αίτηση προς τούτο, τα σχετικά χαρακτηριστικά και πλεονεκτήματα της επιλεγείσας προσφοράς καθώς και το όνομα του αναδόχου.
35.
Ωστόσο, από πάγια νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι δεν μπορεί να απαιτηθεί από την αναθέτουσα αρχή να διαβιβάσει σε διαγωνιζόμενο του οποίου η προσφορά δεν επελέγη, αφενός, πέραν των λόγων απορρίψεως της προσφοράς, επισταμένη συνοπτική έκθεση του τρόπου κατά τον οποίο κάθε επιμέρους στοιχείο της προσφοράς του συνεκτιμήθηκε κατά την αξιολόγησή της και, αφετέρου, στο πλαίσιο της ανακοινώσεως των χαρακτηριστικών και των σχετικών πλεονεκτημάτων της επιλεγείσας προσφοράς, ενδελεχή συγκριτική εξέταση της επιλεγείσας προσφοράς και της προσφοράς του μη επιλεγέντος διαγωνιζομένου (
18
).
36.
Ομοίως, όταν ο διαγωνιζόμενος του οποίου η προσφορά δεν επελέγη υποβάλλει σχετικό γραπτό αίτημα, η αναθέτουσα αρχή δεν υποχρεούται να του παράσχει πλήρες αντίγραφο της εκθέσεως αξιολογήσεως (
19
).
37.
Επιπλέον, υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, η απαιτούμενη από το άρθρο 296, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ αιτιολογία πρέπει να εκτιμάται σε συνάρτηση με τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περιπτώσεως, ιδίως δε το περιεχόμενο της πράξεως και το είδος των προβαλλόμενων λόγων (
20
).
38.
Εν προκειμένω, από τις σκέψεις 12 έως 18 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, οι οποίες συνοψίζονται στα σημεία 8 έως 10 των παρουσών προτάσεων, προκύπτει ότι το EUIPO παρέσχε την αιτιολόγηση της αποφάσεως απορρίψεως της προσφοράς, που προσεβλήθη ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, με τρία έγγραφα, αυτό της 11ης Αυγούστου 2011, αυτό της 26ης Αυγούστου 2011 και αυτό της 15ης Σεπτεμβρίου 2011.
39.
Δεν αμφισβητείται ότι με τα έγγραφα αυτά το EUIPO ανακοίνωσε στους European Dynamics κ.λπ. ένα απόσπασμα της εκθέσεως αξιολογήσεως που περιέχει την ποιοτική αξιολόγηση της προσφοράς τους, τα ονόματα των τριών αναδόχων, καθώς και τρεις πίνακες που παρέθεταν τη βαθμολογία που είχαν λάβει οι τρεις αυτοί ανάδοχοι και οι European Dynamics κ.λπ. και, ειδικότερα, έναν πίνακα συγκριτικής αξιολογήσεως των τεχνικών προσφορών, έναν πίνακα συγκριτικής αξιολογήσεως των προσφορών με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα οικονομικά προσφορά και έναν συγκριτικό πίνακα που αφορούσε τα χρηματοοικονομικά κριτήρια. Οι πίνακες αυτοί έδιναν στους European Dynamics κ.λπ. μια συνολική εικόνα, αφενός, των βαθμών που είχε λάβει η προσφορά τους και των βαθμών που είχαν λάβει οι επιλεγέντες ανάδοχοι σε σχέση τόσο με τα ποιοτικά όσο και με τα χρηματοοικονομικά κριτήρια, καθώς και αφετέρου, του τρόπου με τον οποίον επηρέασαν την οριστική συνολική βαθμολογία.
40.
Εντούτοις, όπως προκύπτει από τη σκέψη 252 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε –χωρίς αυτό να αμφισβητηθεί από το EUIPO– ότι η επιτροπή αξιολογήσεως εφάρμοσε μαθηματικό τύπο ή κατένειμε κλάσματα βαθμών ανά υποκριτήριο ή υποσημείο και ότι στην έκθεση αξιολογήσεως είχε διατυπώσει συναφώς συγκεκριμένες αρνητικές εκτιμήσεις, οι οποίες είχαν ως συνέπεια συγκεκριμένες αφαιρέσεις βαθμών.
41.
Διαπιστώνεται, όμως, ότι το EUIPO δεν ανακοίνωσε τον αριθμό των βαθμών που έλαβαν, συγκριτικά, οι European Dynamics κ.λπ. και οι επιλεγέντες προσφέροντες, κατανεμημένων κάθε φορά ανά υποκριτήρια, ούτε επεξήγησε τον συγκεκριμένο τρόπο υπολογισμού που χρησιμοποίησε η επιτροπή αξιολογήσεως για να καθορίσει το ειδικό βάρος κάθε υποκριτηρίου στη συνολική αξιολόγηση.
42.
Υπ’ αυτές τις περιστάσεις, ούτε οι European Dynamics κ.λπ. ούτε το Γενικό Δικαστήριο ήταν δυνατόν να αντιληφθούν ποιο ήταν το αντίστοιχο βάρος που είχαν αυτά τα υποκριτήρια στην αξιολόγηση, δηλαδή στον καθορισμό της συνολικής βαθμολογίας και να καταλάβουν ποιος ήταν ο συσχετισμός μεταξύ των αρνητικών ειδικών σχολίων και των αφαιρέσεων βαθμών, που είχαν επίπτωση στη γενική βαθμολογία.
43.
Μολονότι πράγματι, κατά την νομολογία, η υποχρέωση αιτιολογήσεως πρέπει να εκτιμάται λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων της περιπτώσεως και δεν μπορεί να απαιτείται να προσδιορίζονται στην αιτιολογία όλα τα πραγματικά και νομικά στοιχεία, καθόσον το ζήτημα αν η αιτιολογία μιας πράξεως ανταποκρίνεται στις επιταγές του άρθρου 296 ΣΛΕΕ πρέπει να εξετάζεται με γνώμονα όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται, καθώς και το σύνολο των νομικών κανόνων που διέπουν τον σχετικό τομέα, εντούτοις από την απαιτούμενη από το άρθρο 296 ΣΛΕΕ αιτιολογία πρέπει να προκύπτει κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο η συλλογιστική του θεσμικού οργάνου που εκδίδει την πράξη, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα, στους ενδιαφερομένους να γνωρίζουν τους λόγους που δικαιολογούν τη λήψη του μέτρου και στο αρμόδιο δικαστήριο να ασκήσει τον έλεγχό του (
21
).
44.
Επομένως, απόφαση που δεν επιτρέπει στον προσφέροντα να κατανοήσει τους λόγους απορρίψεως της προσφοράς του, καθώς και να εντοπίσει τα χαρακτηριστικά και τα σχετικά πλεονεκτήματα των επιλεγέντων προσφερόντων, και η οποία δεν παρέχει στον δικαστή της Ένωσης τη δυνατότητα να ελέγξει τη νομιμότητα της εκτιμήσεως που περιέχεται σε αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις αιτιολογίας του άρθρου 100, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του δημοσιονομικού κανονισμού, σε συνδυασμό με το άρθρο 296, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
45.
Υπ’ αυτές τις συνθήκες, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη κρίνοντας ότι η απόφαση απορρίψεως της προσφοράς δεν είναι επαρκώς αιτιολογημένη.
46.
Το συμπέρασμα αυτό δεν αναιρείται από τα επιχειρήματα που ανέπτυξε το EUIPO.
47.
Ειδικότερα, όσον αφορά, πρώτον, την επίκληση από το EUIPO της αποφάσεως του Δικαστηρίου της 4ης Οκτωβρίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής (
22
), αρκεί η επισήμανση ότι στην υπόθεση εκείνη, σε αντίθεση με αυτό που συμβαίνει εν προκειμένω, αφενός, τα αποσπάσματα των εκθέσεων αξιολογήσεως που ανακοινώθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέτρεπαν να συναχθεί ο αριθμός των βαθμών που δόθηκαν, συγκριτικά, στην προσφεύγουσα και στον επιλεγέντα προσφέροντα, κατανεμημένων κάθε φορά σε υποκριτήρια, καθώς και η βαρύτητα κάθε υποκριτηρίου στη συνολική αξιολόγηση και, αφετέρου, τα σχόλια της επιτροπής αξιολογήσεως που ανακοινώθηκαν επεξηγούσαν, για κάθε κριτήριο αναθέσεως, βάσει ποιων υποκριτηρίων η Επιτροπή είχε θεωρήσει την προσφορά του επιλεγέντος προσφέροντος ή αυτή της προσφεύγουσας ως την καλύτερη (
23
).
48.
Όσον αφορά, δεύτερον, το επιχείρημα που αντλείται από το ότι, αφού οι European Dynamics κ.λπ. έλαβαν εν προκειμένω την καλύτερη τεχνική βαθμολογία για κάθε κριτήριο αναθέσεως, δεν είχαν κανένα συμφέρον να λάβουν πληροφορίες για τα πλεονεκτήματα που αφορούσαν τις επιλεγείσες προσφορές, αρκεί η επισήμανση ότι το EUIPO δεν αμφισβητεί τη συλλογιστική του Γενικού Δικαστηρίου στη σκέψη 253 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, κατά την οποία οι European Dynamics κ.λπ. είχαν συμφέρον να πληροφορηθούν σε ποιο μέτρο οι αρνητικές εκτιμήσεις που διατύπωσε η αναθέτουσα αρχή οδήγησαν στο να τους αφαιρεθούν βαθμοί (
24
).
49.
Υπό το πρίσμα όλων αυτών των σκέψεων, εκτιμώ ότι ο τρίτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως του EUIPO πρέπει να απορριφθεί.
VI. Πρόταση
50.
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, και ανεξαρτήτως της βασιμότητας των λοιπών λόγων αναιρέσεως, προτείνω στο Δικαστήριο να απορρίψει τον τρίτο λόγο ως αβάσιμο. Ως προς τα δικαστικά έξοδα, το Δικαστήριο να επιφυλαχθεί.
(
1
)	Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.
(
2
)	T‑556/11 (στο εξής αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, EU:T:2016:248).
(
3
)	ΕΕ 2002, L 248, σ. 1.
(
4
)	ΕΕ 2006, L 390, σ. 1. Ο κανονισμός 1605/2002 έχει καταργηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2013 με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) 1605/2002 (ΕΕ 2012, L 298, σ. 1).
(
5
)	ΕΕ 2002, L 357, σ. 1. Ο κανονισμός αυτός τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) 478/2007 της Επιτροπής, της 23ης Απριλίου 2007 (ΕΕ 2007, L 111, σ. 13).
(
6
)	Οι δύο πίνακες παρατίθενται στη σκέψη 14 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
(
7
)	Βλ. σκέψη 18 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
(
8
)	Μετά την απάντηση του EUIPO στα μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας και διεξαγωγής αποδείξεων που διέταξε το Γενικό Δικαστήριο, οι European Dynamics κ.λπ. προέβαλαν έναν νέο λόγο ακυρώσεως, ο οποίος στηριζόταν στο ότι το EUIPO παρέβη τη συγγραφή υποχρεώσεων αποδεχόμενο την οικονομική προσφορά της Informática El Corte Ingles SA – Altia Consultores SA Temporary Association (IECI), παρότι στην προσφορά αυτή περιλαμβανόταν και παραλλαγή της και γινόταν αναφορά σε εύρος τιμών. Ο λόγος αυτός απορρίφθηκε από το Γενικό Δικαστήριο με τις σκέψεις 230 επ. της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
(
9
)	Σκέψεις 61 έως 78 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
(
10
)	Βλ. σκέψεις 244 και 250 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
(
11
)	Βλ. σκέψη 250 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
(
12
)	Βλ. σκέψη 250 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
(
13
)	Βλ. σκέψη 251 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
(
14
)	Βλ. σκέψη 252 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
(
15
)	Βλ. σκέψη 252 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
(
16
)	Βλ. σκέψη 254 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
(
17
)	C‑629/11 P (μη δημοσιευθείσα, EU:C:2012:617).
(
18
)	Απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής (C‑629/11 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2012:617, σκέψη 21 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
(
19
)	Απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής (C‑629/11 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2012:617, σκέψη 22 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
(
20
)	Απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής (C‑629/11 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2012:617, σκέψη 23 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
(
21
)	Βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 2ας Απριλίου 1998, Επιτροπή κατά Sytraval και Brink’s France (C‑367/95 P, EU:C:1998:154, σκέψη 63), και της 10ης Μαρτίου 2016, HeidelbergCement κατά Επιτροπής (C‑247/14 P, EU:C:2016:149, σκέψη 16).
(
22
)	C‑629/11 P (μη δημοσιευθείσα, EU:C:2012:617).
(
23
)	Βλ., ειδικώς, σκέψεις 26 και 28 της εν λόγω αποφάσεως, καθώς και σκέψη 45 της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου της 20ής Σεπτεμβρίου 2011, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής (T‑298/09, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2011:496), αναιρεσιβληθείσα ενώπιον του Δικαστηρίου στο πλαίσιο της εν λόγω υποθέσεως (τη σκέψη αυτή επανέλαβε η σκέψη 11 της αποφάσεως αυτής του Δικαστηρίου).
(
24
)	Συναφώς, βλ. επίσης σκέψεις 227 και, ιδίως, 228 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.