62015CJ0467
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla)
25 ta’ Ottubru 2017 (
*1
)
[Test rettifikat permezz ta’ digriet tal-21 ta’ Novembru 2017]
“Appell – Għajnuna mill-Istat – Għajnuna mogħtija mir-Repubblika Taljana lill-produtturi tal-ħalib – Skema ta’ għajnuna marbuta mar-rimbors tat-taxxa fuq il-ħalib – Deċiżjoni kundizzjonata – Deċiżjoni meħuda mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea abbażi tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 108(2) TFUE – Regolament (KE) Nru 659/1999 – Artikolu 1(b) u (ċ) – Għajnuna eżistenti – Għajnuna ġdida – Kunċetti – Tibdil ta’ għajnuna eżistenti bi ksur ta’ kundizzjoni li tiżgura l-kompatibbiltà tal-għajnuna mas-suq intern”
Fil-Kawża C‑467/15 P,
li għandha bħala suġġett appell skont l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, imressaq fit-3 ta’ Settembru 2015,
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn V. Di Bucci u P. Němečková, bħala aġenti,
appellanti,
il-parti l-oħra fil-kawża li hija:
Ir-Repubblika Taljana, irrappreżentata minn G. Palmieri, bħala aġent, assistita minn S. Fiorentino u P. Grasso, avvocati dello Stato,
rikorrenti fl-ewwel istanza,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla),
komposta minn T. von Danwitz, President tal-Awla, C. Vajda (Relatur), E. Juhász, K. Jürimäe u C. Lycourgos, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Wathelet,
Reġistratur: V. Giacobbo‑Peyronnel, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-10 ta’ Novembru 2016,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat-18 ta’ Jannar 2017,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
Bl-appell tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tal-24 ta’ Ġunju 2015, L-Italja vs Il-Kummissjoni (T‑527/13, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”, EU:T:2015:429), li permezz tagħha din, minn naħa, parzjalment annullat id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2013/665/UE, tas-17 ta’ Lulju 2013, dwar l-għajnuna tal-Istat SA.33726 (11/C) [eks SA.33726 (11/NN)] – mogħtija mill-Italja (differiment tal-ħlas tal-imposti fuq il-ħalib fl-Italja) (ĠU 2013, L 309, p. 40, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”), u, min-naħa l-oħra, ċaħdet il-kumplament tar-rikors.
Il-kuntest ġuridiku
Ir-Regolament (KE) Nru 659/1999
2
L-Artikolu 1(b)(ii) tar-Regolament (KE) tal-Kunsill Nru 659/1999, tat-22 ta’ Marzu 1999, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu [108 TFUE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 339), jiddefinixxi l-“għajnuna eżistenti” bħala “għajnuna awtorizzata, li tfisser, skemi ta’ għajnuna u għajnuna individwali li kienu awtorizzati mill-Kummissjoni jew mill-Kunsill”.
3
Skont l-Artikolu 1(ċ) ta’ dan ir-regolament, l-“għajnuna ġdida” għandha tinftiehem bħala “kull għajnuna, jiġifieri, skemi ta’ għajnuna u għajnuna individwali, li m’hijiex għajnuna eżistenti, li jinkludu tibdil lill-għajnuna eżistenti”.
Ir-Regolament (KE) Nru 794/2004
4
L-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) tal-Kummissjoni Nru 794/2004, tal-21 ta’ April 2004, li jimplimenta r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 4, p. 3, u r-rettifika ĠU 2004, L 286, p. 3):
“Għall-għanijiet ta’ l-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament [Nru 659/1999], alterazzjoni għal għajnuna eżistenti tfisser xi bidla, minbarra modifikazzjonijiet ta’ natura purament formali jew amministrattiva li ma jistux jeffettwaw l-evalwazzjoni tal-kompatibilità tal-miżura ta’ l-għajnuna mas-suq komuni. Iżda żieda fl-estimi oriġinali ta’ skema eżistenti ta’ għajnuna sa 20 % m’għandhiex titqies bħala alterazzjoni għall-għajnuna eżistenti.”
Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni kontenzjuża
5
Fil-punti 1 sa 8 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ġabret fil-qosor il-fatti li wasslu għall-kawża b’dan il-mod:
“1
Sabiex il-produtturi tal-ħalib Taljani jkunu jistgħu jħallsu t-taxxa addizzjonali ta’ EUR 1386475000 dovuta lill-Unjoni Ewropea minħabba li nqabżet il-kwota tal-ħalib tar-Repubblika Taljana matul is-snin 1995/1996 sa 2001/2002, dan l-Istat Membru talab lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea sabiex jawtorizza l-istabbiliment ta’ skema ta’ għajnuna mill-Istat b’applikazzjoni tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 88(2) KE.
2
Permezz tad-Deċiżjoni 2003/530/KE, tas-16 ta’ Lulju 2003, dwar il-kompatibbiltà mas-suq komuni ta’ għajnuna li r-Repubblika Taljana tixtieq tagħti lill-produtturi tal-ħalib tagħha (ĠU L 184, p. 15, iktar 'il quddiem id-‘Deċiżjoni tal-Kunsill’), il-Kunsill awtorizza lil dan l-Istat Membru sabiex ‘jissostitwixxi ruħu flok dawn il-produtturi għall-ħlas [lill-Unjoni] tal-ammont dovut minn dawn tal-aħħar lill-[Unjoni] bħala taxxa addizzjonali fuq il-ħalib u l-prodotti magħmulin mill-ħalib għas-snin 1995/1996 sa 2001/2002’ (Artikolu 1 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill). Huwa wkoll awtorizzaha sabiex ‘[tippermetti lill-persuni kkonċernati] jħallsu lura d-dejn tagħhom [fir-rigward tar-Repubblika Taljana] permezz ta’ proroga ta’ ħlas mingħajr interessi, fuq numru ta’ snin’ (Artikolu 1 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill).
3
Din id-dikjarazzjoni ta’ kompatibbiltà kienet suġġetta għal żewġ kundizzjonijiet. Fl-ewwel lok, il-Kunsill impona fuq l-awtoritajiet Taljani sabiex jiddikjaraw l-ammont li jikkorrispondi għat-taxxa addizzjonali dovuta mill-produtturi tal-ħalib lil-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Gwida u Garanzija (FAEGG), minn naħa, u li jnaqqsu l-ammont tad-dejn tagħhom fir-rigward tal-Unjoni u l-interessi marbuta mill-ispejjeż iffinanzjati mill-FAEGG, min-naħa l-oħra (Artikolu 2 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill). Fit-tieni lok, huwa talab li l-produtturi tal-ħalib jirrimborsaw kompletament id-dejn tagħhom fir-rigward tar-Repubblika Taljana permezz ta’ ħlas b’rati kostanti, minn naħa, u matul perijodu li ma jaqbiżx l-erbatax-il sena mill-1 ta’ Jannar 2004, min-naħa l-oħra (Artikolu 1 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill).
4
F’dan il-kuntest, l-awtoritajiet Taljani adottaw id-decreto-legge Nru 49, riforma della normativa in tema di applicazione del prelievo supplementare nel settore del latte e dei prodotti lattiero-caseari (Digriet ta’ Liġi Nru 49, li jemenda l-leġiżlazzjoni dwar l-applikazzjoni tat-taxxa addizzjonali fis-settur tal-ħalib u tal-prodotti magħmulin mill-ħalib), tat-28 ta’ Marzu 2003 (GURI Nru 75, tal-31 ta’ Marzu 2003, p. 4), kif ukoll id-decreto ministeriale del 30 luglio 2003, disposizioni per il versamento del prelievo supplementare, dovuto e non versato per i periodi dal 1995/1996 al 2001/2002 di cui all’art. 10, comma 34, della legge n. 119/2003 (Digriet Ministerjali tat-30 ta’ Lulju 2003 dwar dispożizzjoni għall-ħlas tat-taxxa addizzjonali, dovut iżda mhux imħallas għall-perijodu 1995/1996 sa 2001/2002 imsemmija fil-paragrafu 34 tal-Artikolu 10 tal-Liġi Nru 119/2003) (GURI Nru 183, tat-8 ta’ Awwissu 2003, p. 33). Id-dispożizzjonijiet meħuda flimkien ta’ dawn iż-żewġ leġiżlazzjonijiet ipprevedew, essenzjalment, li l-ammont tat-taxxa addizzjonali mħallsa mir-Repubblika Taljana ser titħallsilha lura kompletament mill-produtturi tal-ħalib, mingħajr interessi, permezz ta’ ħlas bin-nifs annwali tal-istess ammont fuq perijodu li ma jaqbiżx l-erbatax-il sena (iktar 'il quddiem is-‘skema ta’ pjan ta’ ħlas bin-nifs’).
5
Wara li dawn id-dispożizzjonijiet ġew emendati diversi drabi, […] l-awtoritajiet Taljani adottaw [legge n. 10, Conversione in legge, con modificazioni, del decreto-legge 29 dicembre 2010, n. 225, recante proroga di termini previsti da disposizioni legislative e di interventi urgenti in materia tributaria e di sostegno alle imprese e alle famiglie] (Liġi Nru 10, dwar il-Bidla f’Liġi, flimkien ma’ emendi, tad-Digriet‑Liġi Nru 225, tad-29 ta’ Diċembru 2010, dwar proroga tat-terminu previst mid-dispożizzjonijiet leġiżlattivi u ta’ interventi urġenti dwar il-qasam tat-taxxi u ta’ sostenn għall-impriżi u għall-familji), tas-26 ta’ Frar 2011 (GURI Nru 47, tas-26 ta’ Frar 2011, suppliment ordinarju Nru 53), li daħlet fis-seħħ l-għada, is-27 ta’ Frar 2011. Din b’mod partikolari introduċiet il-paragrafu 12(k) fl-Artikolu 1 tad-Digriet-Liġi Nru 225, li kien jipprovdi li, ‘peress li s-settur tal-ħalib kien qed iħabbat wiċċu ma’ kriżi gravi, it-termini ġew posposti għat-30 ta’ Ġunju 2011 għall-ħlas tal-ammonti li kienu jiskadu fil-31 ta’ Diċembru 2010 imsemmija fil-pjanijiet ta’ ħlas bin-nifs previsti mid-digriet-liġi Nru 49’ u mil-leġiżlazzjonijiet sussegwenti (iktar 'il quddiem il-‘proroga tal-ħlas’).
6
L-awtoritajiet Taljani informaw lill-Kummissjoni […] li s-‘sussidju ekwivalenti’ ta’ din il-miżura kien ġie allokat mill-għajnuna de minimis prevista għal dan l-Istat Membru permezz tal-Anness tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1535/2007, tal-20 ta’ Diċembru 2007, dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli [107 TFUE] u [108 TFUE] għall-għajnuniet de minimis fis-settur tal-produzzjoni tal-prodotti agrikoli (ĠU [2007,] L 337, p. 35). […]
7
Permezz tad-Deċiżjoni C (2011) 10055 finali, tal-11 ta’ Jannar 2012, dwar l-għajnuna mill-Istat SA.33726 (11/C) [ex SA.33726 (11/NN)] – Proroga tal-ħlas tat-taxxa fuq il-ħalib fl-Italja, li sunt tagħha ġie ppubblikat f’il-Ġurnal Uffiċjal tal-Unjoni Ewropea tal-10 ta’ Frar 2012 (ĠU C 37, p. 30), il-Kummissjoni bdiet il-proċedura prevista fl-Artikolu 108(2) TFUE. Fl-ewwel lok, hija sostanzjalment indikat li kellha dubji dwar il-klassifikazzjoni ta’ proroga tal-ħlas fid-dawl tal-Artikolu 107 TFUE, kif ukoll dwar l-kompatibbiltà ta’ din il-miżura mas-suq intern. Fit-tieni lok, hija ddikjarat li din il-proroga tal-ħlas kienet tinvolvi ksur ta’ waħda mill-kundizzjonijiet previsti mid-deċiżjoni tal-Kunsill, li dan il-ksur kien ibiddel l-iskema kollha ta’ pjan ta’ ħlas bin-nifs stabbilita mill-awtoritajiet Taljani f’għajnuna ġdida, sa fejn din kienet tirrigwarda lill-produtturi tal-ħalib li bbenefikaw mill-proroga tal-ħlas, u li l-kompatibbiltà ta’ din l-għajnuna l-ġdida mas-suq intern lanqas ma kienet stabbilita.
8
Permezz tad-deċiżjoni [kontenzjuża], il-Kummissjoni kkunsidrat, wara l-iskambju li sar mal-awtoritajiet Taljani matul il-proċedura amministrattiva, li kull waħda miż-żewġ miżuri inkwistjoni, jiġifieri, il-proroga tal-ħlas, minn naħa, u l-iskema ta’ pjan ta’ ħlas bin-nifs, min-naħa l-oħra, kienu jikkostitwixxu għajnuna ġdida, illegali u inkompatibbli mas-suq intern (Artikolu 1 tad-deċiżjoni [kontenzjuża]). Hija, konsegwentement, ordnat lir-Repubblika Taljana sabiex tipproċedi għall-irkupru immedjat u effettiv tas-somom mogħtija lill-produtturi tal-ħalib li bbenefikaw mill-proroga tal-ħlas, flimkien mal-interessi (Artikoli 2 u 3 tad-deċiżjoni [kontenzjuża]).”
Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
6
B’att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-30 ta’ Settembru 2013, ir-Repubblika Taljana ppreżentat rikors intiż, prinċipalment, għall-annullament totali tad-deċiżjoni kontenzjuża. Sussidjarjament, hija talbet l-annullament parzjali ta’ din id-deċiżjoni, inkwantu, permezz ta’ din tal-aħħar, il-Kummissjoni tordnaha tirkupra l-għajnuna individwali mogħtija, taħt l-iskema ta’ għajnuna awtorizzata minn qabel bid-deċiżjoni tal-Kunsill, lill-produtturi tal-ħalib Taljani li bbenefikaw minn proroga tal-ħlas.
7
Insostenn tar-rikors tagħha, ir-Repubblika Taljana qajmet żewġ motivi, ibbażati, l-ewwel wieħed, fuq ksur tal-Artikolu 3(7) tar-Regolament Nru 1535/2007 u, it-tieni wieħed, fuq ksur tal-Artikolu 3(2) ta’ dan ir-regolament, tal-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament Nru 659/1999, tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 794/2004 u fuq motivazzjoni insuffiċjenti.
8
Il-Qorti Ġenerali laqgħet it-tieni motiv tar-Repubblika Taljana u annullat l-Artikolu 1(2) tad-deċiżjoni kontenzjuża, kif ukoll l-Artikoli 2 sa 4 tagħha sa fejn dawn l-artikoli msemmija l-aħħar kienu jirrigwardaw, minn naħa, l-iskema ta’ għajnuna prevista mill-imsemmi Artikolu 1(2) tad-deċiżjoni kontenzjuża u, min-naħa l-oħra, l-għajnuna individwali mogħtija b’applikazzjoni ta’ din, u ċaħdet il-kumplament tar-rikors.
It-talbiet tal-partijiet fl-appell
9
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla s-sentenza appellata;
–
tiċħad ir-rikors ippreżentat fl-ewwel istanza, u
–
tikkundanna lir-Repubblika Taljana għall-ispejjeż taż-żewġ istanzi.
10
Ir-Repubblika Taljana titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tiċħad l-appell, u
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
Fuq l-appell
11
Insostenn tal-appell tagħha, il-Kummissjoni tqajjem tliet aggravji. L-ewwel aggravju huwa bbażat fuq ksur tal-projbizzjoni għall-Qorti Ġenerali li tqajjem ex officio motiv ibbażat fuq il-legalità interna tad-deċiżjoni kontenzjuża. It-tieni aggravju jirrigwarda l-ksur tal-Artikolu 108 TFUE u tal-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 659/1999 f’dak li jirrigwarda l-kunċetti ta’ “għajnuna ġdida” u ta’ “għajnuna eżistenti”. Fl-aħħar nett, bit-tielet aggravju tagħha, il-Kummissjoni tinvoka l-ksur tal-Artikolu 108 TFUE kif ukoll tal-Artikoli 4, 6, 7, 14 u 16 tar-Regolament Nru 659/1999, f’dak li jirrigwarda l-proċeduri applikabbli għall-għajnuna ġdida u għall-għajnuna applikata b’mod ħażin.
Fuq l-ewwel aggravju, ibbażat fuq il-projbizzjoni li jitqajjem ex officio motiv ibbażat fuq il-legalità tad-deċiżjoni kontenzjuża fir-rigward tal-mertu
L-argumenti tal-partijiet
12
Bl-ewwel aggravju tagħha, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet ultra petita u kisret il-prinċipju li qorti għandha tiddeċiedi fuq il-kwistjonijiet imressqa quddiemha, l-Artikolu 21 tal-Protokoll għall-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea kif ukoll l-Artikolu 44(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, billi qajmet ex officio motiv ibbażat fuq il-legalità sostantiva tad-deċiżjoni kontenzjuża. Hija tqis, fil-fatt, li, fil-punti 39 sa 44 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali, billi speċifikat il-portata tat-tieni motiv imqajjem quddiemha, wettqet klassifikazzjoni mill-ġdid tiegħu. B’dan il-mod, hija eżaminat ex officio l-kwistjoni dwar jekk l-iskema ta’ pjan ta’ ħlas bin-nifs kellhiex tiġi kklassifikata bħala għajnuna eżistenti u mhux bħala għajnuna ġdida minħabba n-natura allegatament mhux sostanzjali tat-tibdil magħmul fiha mill-awtoritajiet Taljani, li wassalha sabiex tannulla parzjalment id-deċiżjoni kontenzjuża. Issa, fir-rikors promotur, din il-kwistjoni tqajmet minn dan l-Istat Membru biss f’dak li jirrigwarda l-allegat ksur tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 794/2004.
13
Ir-Repubblika Taljana ssostni li dan l-aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
14
Mir-regoli applikabbli għall-proċedura quddiem il-qrati tal-Unjoni, b’mod partikolari mill-Artikolu 21 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, applikabbli għall-Qorti Ġenerali bis-saħħa tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 53 ta’ dan l-istatut, u mill-Artikolu 44(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, fil-verżjoni tagħhom applikabbli fid-data tal-preżentata tar-rikors promotur jirriżulta li t-tilwima hija, fil-prinċipju, iddeterminata u limitata mill-partijiet u li l-qorti tal-Unjoni ma tistax tiddeċiedi ultra petita (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-10 ta’ Diċembru 2013, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda et, C‑272/12 P, EU:C:2013:812, punt 27).
15
Minkejja li ċerti motivi jistgħu, u saħansitra għandhom, jiġu osservati ex officio, bħalma huwa nuqqas ta’ motivazzjoni jew motivazzjoni insuffiċjenti tad-deċiżjoni inkwistjoni, li jaqa’ taħt ir-rekwiżiti formali essenzjali, motiv ibbażat fuq il-legalità sostantiva tal-imsemmija deċiżjoni, li jaqa’ taħt il-ksur tat-trattati jew ta’ kwalunkwe dispożizzjoni oħra marbuta mal-applikazzjoni tagħhom, fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE, jista’, min-naħa l-oħra, jiġi eżaminat mill-qorti tal-Unjoni biss jekk jiġi invokat mir-rikorrent (sentenza tal-10 ta’ Diċembru 2013, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda et, C‑272/12 P, EU:C:2013:812, punt 28 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
16
F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li mill-formulazzjoni nnifisha tat-tieni motiv imqajjem mir-Repubblika Taljana quddiem il-Qorti Ġenerali jirriżulta li dan jirrigwarda l-ksur tal-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament Nru 659/1999, li jiddefinixxi l-kunċett ta’ “għajnuna ġdida”. Minbarra dan, l-ilment rigward il-ksur ta’ din id-dispożizzjoni huwa fformulat b’mod distint minn dik li jirrigwarda l-ksur tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru°794/2004 u l-motivazzjoni insuffiċjenti.
17
Barra minn hekk, fil-punti 54 sa 56 tar-rikors promotur, ir-Repubblika Taljana sostniet li t-tħassir tal-għajnuna li tirriżulta mill-proroga tal-ħlas huwa ekwivalenti, minnu nnifsu, għall-konsegwenza prevista mit-Trattat FUE fil-każ ta’ konstatazzjoni tal-illegalità ta’ din l-għajnuna, u, għaldaqstant, ma għandux iwassal ukoll għat-tħassir tal-għajnuna mogħtija legalment preċedentement, taħt l-iskema ta’ pjan ta’ ħlas bin-nifs. Fil-punt 56 tar-rikors tagħha, hija affermat, f’dan ir-rigward, li “ma jeżistux elementi li jistgħu jistabbilixxu li l-benefiċjarji tal-għajnuna eżistenti li kienu bbenefikaw mill-miżura kkontestata jkunu obbligati li jirritornaw mhux biss l-ammont li jikkorrispondi għall-miżura kkontestata, iżda wkoll dak li rċevew bħala l-għajnuna eżistenti (u għaldaqstant, fuq il-bażi tad-deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni, l-interessi mhux imħallsa fl-ewwel pjan ta’ ħlas bin-nifs)”.
18
Minbarra dan, fil-punt 57 ta’ dan ir-rikors, ir-Repubblika Taljana qieset li “ma jistax lanqas jitqies li l-estensjoni tad-deċiżjoni tal-irkupru anki għall-għajnuna eżistenti tista’ legalment tirriżulta mill-eżistenza ta’ emenda sostanzjali ta’ din l-għajnuna, li tkun ta’ natura li ż-żewġ miżuri jitqiesu bħala għajnuna ġdida u unika, mhux notifikata lill-Kummissjoni u għalhekk illegali”. Tali konstatazzjoni hija, fil-fehma tagħha, “ir-riżultat manifest ta’ żnaturament tal-kunċett ta’ ‘tibdil lill-għajnuna eżistenti’, rilevanti għall-applikazzjoni tal-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament Nru 659/1999”, kif jirriżulta mill-ewwel sentenza tal-punt 58 tal-imsemmi rikors.
19
Għaldaqstant, bil-kontra ta’ dak li tallega l-Kummissjoni, ir-Repubblika Taljana sostniet fir-rikors tagħha fl-ewwel istanza li l-Kummissjoni kisret l-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament Nru 659/1999, billi, fid-deċiżjoni kontenzjuża, ikklassifikat il-pjan ta’ ħlas bin-nifs bħala għajnuna ġdida u illegali u billi ordnat, b’mod żbaljat, lil dan l-Istat Membru jirkupra din l-għajnuna.
20
Barra minn hekk, kif l-Avukat Ġenerali osserva fil-punt 38 tal-konklużjonijiet tiegħu, mill-punti 22 u 32 sa 36 tar-risposta ppreżentata mill-Kummissjoni quddiem il-Qorti Ġenerali, jirriżulta li din kienet fehmet sew dan l-ilment li hija ġabret fil-qasir u rrifjutat f’din ir-risposta.
21
Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali, bil-kontra ta’ dak li tallega l-Kummissjoni, ma qajmitx ex officio motiv ibbażat fuq il-legalità tad-deċiżjoni kontenzjuża fir-rigward tal-mertu meta ddeċidiet fuq it-tieni motiv tar-rikors ippreżentat quddiemha.
22
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq it-tieni aggravju, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 108 TFUE u fuq ksur tal-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 659/1999, fir-rigward tal-kunċetti ta’ “għajnuna ġdida” u ta’ “għajnuna eżistenti”
23
It-tieni aggravju huwa magħmul, essenzjalment, minn żewġ partijiet. L-ewwel parti ta’ dan l-aggravju tirrigwarda l-fatt li l-Qorti Ġenerali kklassifikat, b’mod żbaljat, l-għajnuna implementata bi ksur tal-kundizzjonijiet ta’ awtorizzazzjoni bħala għajnuna eżistenti u mhux bħala għajnuna ġdida. Bit-tieni parti tal-imsemmi aggravju, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali, billi ddikjarat ruħha b’dan il-mod, ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-ekwilibriju istituzzjonali bejn il-Kunsill u l-Kummissjoni.
24
L-eżami għandu jinbeda bl-ewwel parti tal-imsemmi aggravju.
L-argumenti tal-partijiet
25
Bl-ewwel parti tat-tieni aggravju tagħha, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta interpretat il-kunċetti ta’ “għajnuna ġdida” u ta’ “għajnuna eżistenti”. Hija tikkontesta, essenzjalment, l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali, li tinsab fil-punti 74 sa 91 tas-sentenza appellata, fis-sens li l-iskema ta’ pjan ta’ ħlas bin-nifs, li tikkostitwixxi skema ta’ għajnuna eżistenti li bbenefikat minn awtorizzazzjoni kundizzjonata min-naħa tal-Kunsill u li ġiet mibdula sussegwentement bi ksur tal-kundizzjonijiet ta’ awtorizzazzjoni ta’ din l-iskema, għandha titqies bħala skema ta’ għajnuna eżistenti u mhux bħala skema ta’ għajnuna ġdida, minħabba li l-Kummissjoni ma pprovatx li dan it-tibdil jaffettwa s-sustanza nnifisha tal-miżura diġà eżistenti.
26
Ir-Repubblika Taljana ssostni li l-Qorti Ġenerali talbet ġustament li l-Kummissjoni, għall-finijiet ta’ klassifikazzjoni mill-ġdid tal-għajnuna eżistenti bħala għajnuna ġdida, iġġib il-prova li l-ksur tal-kundizzjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-iskema ta’ għajnuna eżistenti jikkostitwixxi tibdil sostanzjali tal-imsemmija skema, li għandha, skont dan l-Istat Membru, tiġi evalwata fid-dawl tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 794/2004. Fil-fatt, mill-ġurisprudenza jirriżulta li huwa biss fl-ipoteżi li t-tibdil li jsir f’għajnuna eżistenti ma jkunx diviżibbli b’mod ċar mill-iskema ta’ għajnuna inizjali, u fejn dan it-tibdil jaffettwa barra minn hekk is-sustanza nnifisha ta’ din l-iskema inizjali, li din tal-aħħar tinsab ruħha mibdula fi skema ta’ għajnuna ġdida (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-9 ta’ Ottubru 1984, Heineken Brouwerijen, 91/83 u 127/83, EU:C:1984:307, punti 21 u 22, kif ukoll is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta’ April 2002, Government of Gibraltar vs Il-Kummissjoni, T‑195/01 u T‑207/01, EU:T:2002:111). Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-imsemmija kriterji tal-ġurisprudenza japplikaw ukoll meta t-tibdil jikkonsisti fi ksur tal-kundizzjonijiet ta’ awtorizzazzjoni ta’ skema ta’ għajnuna eżistenti (sentenza tat-13 ta’ Ġunju 2013, HGA et vs Il-Kummissjoni, C‑630/11 P sa C‑633/11 P, EU:C:2013:387, punti 91, 94 kif ukoll 95).
27
F’dan ir-rigward, ir-Repubblika Taljana ssostni li jekk għajnuna eżistenti tista’, wara tibdiliet, tiġi kklassifikata mill-ġdid bħala għajnuna ġdida meta dawn it-tibdiliet ma jkunux affettwaw is-sustanza nnifisha tal-għajnuna eżistenti, dan iwassal sabiex tiġi ttrasformata n-natura tal-proċedura ta’ stħarriġ tal-għajnuna tal-Istat, li tieħu għaldaqstant il-karatteristiċi ta’ sanzjoni.
28
Ir-Repubblika Taljana żżid li, f’kull każ, il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tirrikorri għal rimedji proċedurali oħra fil-kuntest tal-istħarriġ tal-għajnuna mill-Istat.
29
Għalhekk, jekk it-tibdil magħmul f’għajnuna eżistenti jikkostitwixxi huwa nnifsu għajnuna ġdida u, għaldaqstant, illegali, il-Kummissjoni tista’ tadotta deċiżjoni li tipprojbixxi l-implementazzjoni tal-miżura li tistabbilixxi din l-għajnuna ġdida, jew, fil-każ fejn din il-miżura tkun diġà ġiet implementata, tordna l-irkupru tal-għajnuna l-ġdida, u tistabbilixxi mill-ġdid b’dan il-mod il-kundizzjonijiet li bihom kienet ġiet awtorizzata l-għajnuna eżistenti. Din is-soluzzjoni hija dik li ġiet adottata fis-sentenza appellata.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
30
Permezz tal-ewwel parti ta’ dan l-aggravju, il-Kummissjoni tikkontesta, essenzjalment, l-interpretazzjoni tal-kunċetti ta’ “għajnuna ġdida” u ta’ “għajnuna eżistenti”, fis-sens tal-Artikolu 1(b) u (ċ) tar-Regolament Nru 659/1999, li fuqha huwa bbażat ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali li jinsab fil-punti 74 sa 91 tas-sentenza appellata.
31
Għandu, b’mod preliminari, jiġi osservat li l-Qorti Ġenerali semmiet, fil-punti 69 sa 76 ta’ din is-sentenza, fost id-diversi rimedji proċedurali li l-Kummissjoni setgħat tirrikorri għalihom meta Stat Membru ma jkunx ikkonforma ruħu ma’ deċiżjoni li tkun iddikjarat għajnuna jew skema ta’ għajnuna kompatibbli mas-suq intern suġġett għal ċerti kundizzjonijiet, dik tal-proċedura dwar l-għajnuna illegali, prevista fil-Kapitolu III tar-Regolament Nru 659/1999.
32
Il-Qorti Ġenerali osservat f’dan ir-rigward, fil-punti 69 u 70 tal-imsemmija sentenza, li, “peress li l-ksur allegatament imwettaq mir-Repubblika Taljana kien jikkonsisti fl-għoti ta’ miżura li tista’ tiġi kklassifikata bħala għajnuna ġdida, il-Kummissjoni kellha d-dritt tuża [din i]l-proċedura […], sabiex teżamina din il-miżura, kif hija ddeċidiet li tagħmel fil-każ ineżami”, iżda “hija kellha tosserva, f’dan il-kuntest, il-kundizzjonijiet sostantivi li kienu jippermettulha tikklassifika bħala għajnuna jew skema ta’ għajnuna ġdida u illegali mhux biss il-proroga tal-ħlas meħuda weħidha, iżda wkoll l-iskema kollha ta’ pjan ta’ ħlas bin-nifs diġà eżistenti”.
33
Il-Qorti Ġenerali ikkunsidrat, fil-punt 76 tal-istess sentenza, “li l-possibbiltà, għall-Kummissjoni, li tikklassifika bħala għajnuna ġdida, u fejn xieraq, bħala illegali, mhux biss it-tibdil ta’ għajnuna eżistenti, iżda wkoll l-għajnuna eżistenti kollha li hija s-suġġett ta’ dan it-tibdil, hija suġġetta, fir-rigward tal-mertu, għall-kundizzjoni li din l-istituzzjoni tistabbilixxi li l-imsemmi tibdil jaffettwa s-sustanza stess tal-miżura diġà eżistenti”. Hija żiedet li, “fil-każ li l-Istat Membru kkonċernat isostni, matul il-proċedura amministrattiva, jew li din il-bidla tista’ kjarament tinfired mill-miżura diġà eżistenti, jew li hija ta’ natura purament formali jew amministrattiva u ma hijiex ta’ natura li tinfluwenza l-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà ta’ din il-miżura [mas]-suq intern, il-Kummissjoni għandha tiġġustifika r-raġunijiet li minħabba fihom [l-argumenti ta’ dan l-Istat Membru] ma jidhrux fl-opinjoni tagħha li huma fondati”.
34
Fil-punti 78 sa 80 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li l-Kummissjoni ma kinitx uriet fid-deċiżjoni kontenzjuża li l-proroga tal-ħlas kienet taffettwa s-sustanza nnifisha tal-iskema ta’ pjan ta’ ħlas bin-nifs, kwistjoni li hija qieset bħala irrilevanti.
35
Għalhekk il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, fil-punti 81 u 82 ta’ din is-sentenza, li l-Kummissjoni mhux biss “interpretat ħażin il-kunċett ta’ ‘għajnuna ġdida’ meta kklassifikat mill-ġdid skema ta’ għajnuna eżistenti bħala għajnuna ġdida illegali mingħajr ma osservat il-kundizzjonijiet sostantivi stabbiliti mir-Regolament Nru 659/1999”, iżda hija ordnat ukoll, b’mod żbaljat, l-irkupru tal-għajnuna mogħtija taħt l-iskema ta’ għajnuna eżistenti. B’dan il-mod, hija ċaħdet, fil-punti 83 sa 91 tal-imsemmija sentenza, l-argumenti invokati mill-Kummissjoni intiżi sabiex juru li n-nuqqas ta’ osservanza, mill-awtoritajiet Taljani, ta’ waħda mill-kundizzjonijiet li jinsabu fid-dikjarazzjoni ta’ kompatibbiltà maħruġa mill-Kunsill kien iwassal, essenzjalment, għall-klassifikazzjoni mill-ġdid tal-iskema ta’ għajnuna eżistenti bħala għajnuna ġdida u illegali.
36
Għalhekk, għandu jiġi vverifikat jekk, kif issostni l-Kummissjoni, dan ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali huwiex ivvizzjat bi żball ta’ liġi.
37
Skont id-deċiżjoni tal-Kunsill, ir-Repubblika Taljana ġiet awtorizzata matul is-sena 2003, kif jirriżulta mill-Artikolu 1 ta’ din, tissostitwixxi l-produtturi tal-ħalib tagħha sabiex tħallas lill-Unjoni l-ammont dovut minn dawn tal-aħħar abbażi tat-taxxa addizzjonali fuq il-ħalib u l-prodotti mill-ħalib għas-snin 1995/1996 sa 2001/2002, u sabiex tippermetti lill-imsemmija produtturi jħallsu lura d-dejn tagħhom fir-rigward tar-Repubblika Taljana permezz ta’ proroga ta’ ħlas mingħajr interessi, fuq numru ta’ snin. L-iskema ta’ għajnuna awtorizzata permezz tal-imsemmija deċiżjoni kienet tikkonsisti għalhekk, essenzjalment, fl-għoti lill-produtturi tal-ħalib Taljani ta’ self mingħajr interessi, li r-rimbors tiegħu kien imqassam fuq diversi snin.
38
Mill-Artikolu 1 tad-deċiżjoni tal-Kunsill jirriżulta li dan tal-aħħar qies, “b’mod eċċezzjonali”, l-iskema ta’ pjan ta’ ħlas bħala kompatibbli mas-suq intern u ssuġġetta din il-kompatibbiltà għall-kundizzjoni li, minn naħa, “ir-rimbors isir f’ammonti sħaħ, f’pagamenti parzjali ndaqs kull sena” u, min-naħa l-oħra, “il-perjodu tar-rimbors, li jibda mill-1 ta’ Jannar 2004 ma jaqbiżx l-erbatax-il sena” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
39
Il-premessa 8 ta’ din id-deċiżjoni, dwar waħda mir-raġunijiet li fuqhom hija bbażata l-imsemmija deċiżjoni, tesponi li l-Kunsill qies li, “[b]iex tkun evitata l-impożizzjoni ta’ piżijiet finanzjarji kbar fuq il-produtturi tal-ħalib individwali Taljani kkonċernati, li probabbilment jiġu kkawżati bl-irkupru sħiħ immedjat tal-ammonti dovuti kollha [lill-Komunità abbażi tat-taxxa addizzjonali fuq il-ħalib u l-prodotti mill-ħalib minħabba l-qbiż minn dawn il-produtturi tal-kwantitajiet ta’ referenza matul is-snin 1995/1996 sa 2001/2002] u, b’hekk, sabiex jitnaqqsu t-tensjonijiet soċjali eżistenti”, “ċirkustanzi eċċezzjonali […] [kienu] jiġġustifikaw li titqies l-għajnuna li r-Repubblika Taljana [kien] beħsiebha tagħti lil dawn il-produtturi tal-ħalib fil-forma ta’ ħlas bil-quddiem u pagament iddifferit bħala kompatibbli mas-suq [intern], b’deroga mill-Artikolu [107 TFUE], jekk jiġu ssodisfatti l-kundizzjonijiet stabbiliti f’din id-Deċiżjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
40
B’dan il-mod, mit-termini tal-Artikolu 1 tad-deċiżjoni tal-Kunsill, moqri fid-dawl tal-premessa 8 ta’ din, jirriżulta li l-Kunsill issuġġetta b’mod espliċitu l-għoti ta’ din l-għajnuna eċċezzjonali għall-osservanza, mill-produtturi tal-ħalib, ta’ żewġ kundizzjonijiet, jiġifieri, minn naħa, l-obbligu li dawn tal-aħħar jirrimborsaw, permezz ta’ ħlasijiet kull sena ta’ ammont ugwali, l-għajnuna mogħtija kollha u, min-naħa l-oħra, li l-perijodu ta’ rimbors jitwettaq fil-limiti ta’ pjan ta’ ħlas bin-nifs li jibda fl-1 ta’ Jannar 2004 u li ma għandux jaqbeż l-erbatax-il sena.
41
Għalhekk, mill-imsemmija deċiżjoni jirriżulta li, skont il-Kunsill, il-kompatibbiltà tal-imsemmija skema mas-suq intern u, fl-aħħar mill-aħħar, l-awtorizzazzjoni ta’ din huma suġġetti għall-osservanza tal-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 1 tal-istess deċiżjoni.
42
Madankollu, permezz tal-legge n. 10, Conversione in legge, con modificazioni, del decreto-legge 29 dicembre 2010, n. 225, recante proroga di termini previsti da disposizioni legislative e di interventi urgenti in materia tributaria e di sostegno alle imprese e alle famiglie (Liġi Nru 10, dwar il-Bidla f’Liġi, flimkien ma’ emendi, tad-Digriet-Liġi Nru 225, tad-29 ta’ Diċembru 2010, dwar proroga tat-terminu previst mid-dispożizzjonijiet leġiżlattivi u ta’ interventi urġenti dwar il-qasam tat-taxxi u ta’ sostenn għall-impriżi u għall-familji), tas-26 ta’ Frar 2011 (GURI Nru 47, tas-26 ta’ Frar 2011, suppliment ordinarju Nru 53), li daħlet fis-seħħ fis-27 ta’ Frar 2011, ir-Repubblika Taljana pposponiet, għat-30 ta’ Ġunju 2011, il-pagament tal-ħlas bin-nifs annwali ta’ rimbors li kien jiskadi fil-31 ta’ Diċembru 2010.
43
Din il-proroga tal-ħlas tikser il-kundizzjoni stabbilita fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni tal-Kunsill, li tgħid li s-self mingħajr interessi mogħti mir-Repubblika Taljana għandu jiġi rrimborsat taħt il-forma ta’ ħlasijiet kull sena ta’ ammont ugwali, kundizzjoni li l-osservanza tagħha tqieset, mill-Kunsill, li tiżgura l-kompatibbiltà tal-għajnuna mas-suq intern.
44
Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li l-emenda leġiżlattiva esposta fil-punt 42 ta’ din is-sentenza kellha bħala effett li tittrasforma l-iskema ta’ għajnuna awtorizzata permezz tad-deċiżjoni tal-Kunsill f’għajnuna ġdida u illegali.
45
Din il-konstatazzjoni tirriżulta mill-eżami tal-formulazzjoni, tal-kuntest u tal-għan tal-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament Nru 659/1999.
46
B’dan il-mod, tikkostitwixxi “għajnuna ġdida” fis-sens ta’ dan l-Artikolu 1(ċ), “kull għajnuna, jiġifieri, skemi ta’ għajnuna u għajnuna individwali, li m’hijiex għajnuna eżistenti, li jinkludu tibdil lill-għajnuna eżistenti”. Din id-dispożizzjoni, peress li hija stabbilta f’termini wiesgħa, tista’ tkopri mhux biss it-tibdil innifsu, iżda wkoll l-għajnuna kkonċernata minn dan it-tibdil.
47
Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 1(b)(ii) tal-imsemmi regolament, “għajnuna eżistenti” tinftiehem, b’mod partikolari, bħala “għajnuna awtorizzata, li tfisser, skemi ta’ għajnuna u għajnuna individwali li kienu awtorizzati mill-Kummissjoni jew mill-Kunsill”. B’dan il-mod, għajnuna li kienet is-suġġett ta’ deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni li, wara tibdil li jikser kundizzjoni prevista minn din id-deċiżjoni sabiex tiġi żgurata l-kompatibbiltà ta’ din l-għajnuna mas-suq intern, ma tibqax koperta mid-deċiżjoni li tkun awtorizzatha, tista’ tikkostitwixxi għajnuna ġdida.
48
Issa, il-proroga tal-ħlas ma tikkostitwixxix tibdil ta’ natura purament formali jew amministrattiva u lanqas ma tista’ tiġi kklassifikata bħala żieda tal-baġit inizjali ta’ skema ta’ għajnuna fis-sens tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 794/2004. Fil-fatt, din il-miżura ttieħdet bi ksur ta’ kundizzjoni ta’ awtorizzazzjoni li tirregola r-rimbors tal-għajnuna awtorizzata mill-Kunsill b’mod eċċezzjonali, bis-saħħa tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 108(2) TFUE, kundizzjoni li tqieset mill-Kunsill li tiżgura l-kompatibbiltà tal-iskema ta’ għajnuna inkwistjoni mas-suq intern. B’dan il-mod, bil-kontra ta’ dak li ssostni r-Repubblika Taljana, il-Kummissjoni ġustament ikkonkludiet li teżisti għajnuna ġdida, billi bbażat ruħha biss fuq il-ksur tal-imsemmija kundizzjoni.
49
Għandu jingħad ukoll li interpretazzjoni suffiċjentement wiesgħa tal-kunċett ta’ “għajnuna ġdida” fis-sens tal-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament Nru 659/1999, li tippermetti li jiġi kopert mhux biss it-tibdil magħmul mill-Istat Membru kkonċernat fi skema ta’ għajnuna eżistenti, bi ksur tal-kundizzjonijiet ta’ awtorizzazzjoni ta’ din, iżda wkoll l-integralità tal-iskema ta’ għajnuna kif mibdula, hija dik li tippermetti li tiġi żgurata l-effettività tas-sistema ta’ stħarriġ tal-għajnuna tal-Istat fl-Unjoni, billi tinkoraġġixxi l-osservanza tal-Istat Membru kkonċernat tal-kundizzjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-iskema ta’ għajnuna. Għalhekk, fil-każ ta’ tibdil minn Stat Membru ta’ skema ta’ għajnuna eżistenti bi ksur ta’ kundizzjoni ta’ awtorizzazzjoni ta’ din, dan l-Istat Membru ma jkollu l-ebda garanzija li l-iskema ta’ għajnuna awtorizzata ma tiġix affettwata mill-imsemmi tibdil, u li l-vantaġġi mogħtija abbażi ta’ din għaldaqstant jinżammu.
50
Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja invokata mir-Repubblika Taljana insostenn tal-argumenti tagħha esposti fil-punt 26 ta’ din is-sentenza ma hijiex rilevanti f’dan il-każ.
51
Minn naħa, mill-punt 21 tas-sentenza tad-9 ta’ Ottubru 1984, Heineken Brouwerijen (91/83 u 127/83, EU:C:1984:307), jirriżulta li, jekk proġett inizjalment innotifikat ikun sadanittant sostna tibdil li bih il-Kummissjoni ma ġietx informata, il-projbizzjoni ta’ implementazzjoni li tinsab fl-Artikolu 108(3) TFUE tapplika għall-proġett mibdul b’dan il-mod fit-totalità tiegħu. Dan ma jgħoddx biss jekk dan it-tibdil kien jikkostitwixxi fir-realtà miżura ta’ għajnuna distinta li għandha tkun is-suġġett ta’ evalwazzjoni u li ma tkunx tista’ tinfluwenza l-evalwazzjoni li l-Kummissjoni tkun diġà wettqet rigward il-proġett ta’ għajnuna inizjali, f’liema każ din il-projbizzjoni tapplika biss għall-miżura stabbilita permezz tal-imsemmi tibdil. Issa, fid-dawl tal-konstatazzjoni magħmula fil-punt 43 ta’ din is-sentenza, din is-sitwazzjoni msemmija l-aħħar ma tikkonċernax it-tibdil inkwistjoni, sa fejn din taffettwa kundizzjoni li kienet takkumpanja d-dikjarazzjoni ta’ kompatibbiltà tal-proġett ta’ għajnuna inizjali.
52
Min-naħa l-oħra, fil-punti 89 sa 95 tas-sentenza tat-13 ta’ Ġunju 2013, HGA et vs Il-Kummissjoni (C‑630/11 P sa C‑633/11 P, EU:C:2013:387), il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat il-kwistjoni dwar jekk it-tibdil magħmul fi skema ta’ għajnuna inizjali bi ksur tal-kundizzjonijiet ta’ awtorizzazzjoni tal-imsemmija skema ta’ għajnuna kienx jikkostitwixxi tibdil ta’ għajnuna eżistenti, fis-sens tal-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament Nru 659/1999, li għaldaqstant jagħti lok għal għajnuna ġdida u illegali. Min-naħa l-oħra, hija ma eżaminatx l-effetti ta’ dan it-tibdil fuq l-iskema ta’ għajnuna inizjali.
53
Il-Qorti Ġenerali, fil-punt 76 tas-sentenza appellata, irrikjediet li l-Kummissjoni tistabbilixxi li t-tibdil magħmula fl-għajnuna eżistenti jaffettwa s-sustanza nnifisha tal-miżura diġà eżistenti, sabiex jiġi kklassifikat bħala għajnuna ġdida, u jekk ikun il-każ, illegali, mhux biss l-imsemmi tibdil, iżda wkoll l-integralità tal-għajnuna eżistenti fir-rigward ta’ liema sar it-tibdil.
54
B’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali fehmet b’mod żbaljat il-kunċett ta’ “għajnuna ġdida” fis-sens tal-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament Nru 659/1999, u, għaldaqstant, wettqet żball ta’ liġi. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-punti 46 sa 52 ta’ din is-sentenza u kif osserva, essenzjalment, l-Avukat Ġenerali fil-punt 76 tal-konklużjonijiet tiegħu, għajnuna eżistenti li ġiet mibdula bi ksur tal-kundizzjonijiet ta’ kompatibbiltà imposti mill-Kummissjoni jew mill-Kunsill ma tistax tibqa’ titqies bħala awtorizzata u titlef minħabba f’hekk, fl-integralità tagħha, il-kwalità tagħha ta’ għajnuna eżistenti.
55
Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali, billi qieset fil-punti 81 u 82 tas-sentenza appellata, wara li eżaminat il-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża fil-punti 77 sa 80 ta’ din is-sentenza, li “il-Kummissjoni mhux biss [kienet] interpretat ħażin il-kunċett ta’ ‘għajnuna ġdida’ meta kklassifikat mill-ġdid skema ta’ għajnuna eżistenti bħala għajnuna ġdida illegali mingħajr ma osservat il-kundizzjonijiet sostantivi stabbiliti mir-Regolament Nru 659/1999 u mill-ġurisprudenza fir-rigward ta’ dan is-suġġett”, iżda “[kienet] wkoll, u konsegwentement, żbaljat meta ordnat li jiġu rkuprati, mingħand il-produtturi tal-ħalib li bbenefikaw mill-proroga tal-ħlas, […] l-għajnuna individwali mogħtija […], bis-saħħa tal-imsemmija skema ta’ għajnuna eżistenti”, wettqet żball ġdid ta’ liġi.
56
Fid-dawl ta’ dak li ntqal hawn fuq, għandu jintlaqa’ t-tieni aggravju u għandhom jiġu annullati l-punti 1 u 2 tad-dispożittiv tas-sentenza appellata, mingħajr ma hemm bżonn li jiġu eżaminati la t-tieni parti tat-tieni aggravju u lanqas it-tielet aggravju.
57
Fid-dawl tal-annullament parzjali tas-sentenza appellata, id-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali fuq l-ispejjeż u għaldaqstant, il-punt 4 tad-dispożittiv tas-sentenza appellata, għandhom ukoll jiġu annullati.
Fuq ir-rikors quddiem il-Qorti Ġenerali
58
Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, din, fil-każ ta’ annullament tad-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali, tista’ tiddeċiedi b’mod definittiv it-tilwima, meta din tkun fi stat li tiġi deċiża. Dan huwa l-każ hawnhekk.
59
Fil-fatt, mill-punti 30 sa 52 ta’ din is-sentenza jirriżulta li l-ilmenti tar-Repubblika Taljana fil-kuntest tat-tieni motiv tar-rikors tagħha quddiem il-Qorti Ġenerali rigward il-mertu tad-deċiżjoni kontenzjuża għandhom jiġu miċħuda bħala infondati. Peress li l-ewwel motiv kif ukoll l-ilmenti l-oħra mqajma fil-kuntest tat-tieni motiv ġew miċħuda mill-Qorti Ġenerali, ir-rikors għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.
Fuq l-ispejjeż
60
Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-appell ikun fondat u l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi hija nnifisha b’mod definittiv it-tilwima, hija għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż.
61
Skont l-Artikolu 138(1) tal-istess regoli, applikabbli għall-proċedura ta’ appell bis-saħħa tal-Artikolu 184(1) ta’ dawn, kull parti li titlef għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż jekk dawn ikunu ġew mitluba.
62
Peress li l-Kummissjoni talbet li r-Repubblika Taljana tiġi kkundannata għall-ispejjeż u peress li din tal-aħħar tilfet, hemm lok li hija tiġi kkundannata tbati, minbarra l-ispejjeż tagħha, dawk sostnuti mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-proċedura ta’ appell. Barra minn hekk, peress li r-rikors tar-Repubblika Taljana quddiem il-Qorti Ġenerali ġie miċħud kollu kemm hu, hemm lok li hija tiġi kkundannata tbati, minbarra l-ispejjeż tagħha, dawk sostnuti mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-proċedura fl-ewwel istanza.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Il-punti 1, 2 u 4 tad-dispożittiv tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tal-24 ta’ Ġunju 2015, L-Italja vs Il‑Kummissjoni (T‑527/13, EU:T:2015:429), huma annullati.
2)
[Kif rettifikat permezz ta’ digriet tal-21 ta’ Novembru 2017] Ir-rikors ippreżentat mir-Repubblika Taljana quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea fil-Kawża T‑527/13 huwa miċħud
3)
Ir-Repubblika Taljana għandha tbati, minbarra l-ispejjeż tagħha, dawk tal-Kummissjoni Ewropea sostnuti kemm fil-kuntest tal-proċedura fl-ewwel istanza kif ukoll fil-kuntest tal-proċedura ta’ appell.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: it-Taljan.