61982CJ0076_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στήν υπόθεση 76/82,
πού έχει ως αντικείμενο αίτηση πού υπέβαλε στό Δικαστήριο, κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ, τό Tribunal du travail τού Charleroi μέ τήν οποία ζητείται, στό πλαίσιο διαφοράς πού εκκρεμεί ενώπιον τού αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
SALVATORE MALFITANO, Licata ( Ιταλία ),
καί
INSTITUT NATIONAL D’ASSURANCE MALADIE-INVALIDITE ( INAMI ), Βρυξέλλες,
Αντικείμενο της υπόθεσης
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως πρός τήν ερμηνεία τού άρθρου 48, παράγραφος 1, τού κανονισμού 1408/71,
Σκεπτικό της απόφασης
1 Μέ απόφαση τής 8ης Φεβρουαρίου 1982, πού περιήλθε στό Δικαστήριο τήν 23η Φεβρουαρίου 1982, τό Tribunal du travail τού Charleroi υπέβαλε, δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως πρός τήν ερμηνεία τού άρθρου 48, παράγραφος 1, τού κανονισμού 1408/71 .
2 Τό ερώτημα αυτό ανέκυψε στό πλαίσιο δίκης μεταξύ ενός ιταλού υπηκόου, ήδη κατοίκου Ιταλίας, καί τού ΙΝΑΜΙ, αρμοδίου βελγικού φορέως ασφαλίσεως κατά ασθενείας, αναπηρίας . Ο προσφεύγων τής κυρίας δίκης, ο οποίος εκρίθη ανάπηρος καί εισπράττει παροχές δυνάμει τού ιταλικού συστήματος, ζητεί τήν αναλογούσα σύνταξη αναπηρίας κατά τό βελγικό σύστημα . Η αίτηση αυτή απερρίφθη, επειδή η συνολική διάρκεια τών περιόδων υπαγωγής στήν βελγική ασφάλιση κατά ασθενείας, αναπηρίας τού Malfitano ηταν μικρότερη τού έτους, περίοδο τήν οποία καθορίζει τό άρθρο 48, παράγραφος 1, τού προαναφερομένου κανονισμού .
3 Ο Malfitano αμφισβήτησε τήν άρνηση χορηγήσεως τής αιτηθείσης συντάξεως ενώπιον τού Tribunal du travail τού Charleroi . Μέ τήν πρώτη του απόφαση, τό παραπέμπον δικαστήριο έκρινε οτι τό προαναφερόμενο άρθρο 1 έθετε δύο σωρευτικές προϋποθέσεις γενέσεως τού δικαιώματος : ενα έτος ασφαλίσεως ή κατοικίας, καί τήν συμπλήρωση μιάς περιόδου αναμονής πού επέβαλε η εφαρμοστέα νομοθεσία . Τό Δικαστήριο διερωτήθη ως πρός τήν έννοια τής προϋποθέσεως τής κατοικίας κατά τό βελγικό σύστημα καί διέταξε τήν ανασυζήτηση τής υποθέσεως, γιά νά επιτραπεί στό INAMI νά υποβάλει παρατηρήσεις επί τού σημείου αυτού .
4 Τό δικαστήριο εν συνεχεία απεφάσισε νά αναβάλει τήν έκδοση οριστικής αποφάσεως καί νά υποβάλει τό ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα :
«Δεδομένου οτι η βελγική νομοθεσία περί υποχρεωτικής ασφαλίσεως κατά τής ασθενείας καί τής αναπηρίας δέν ορίζει τήν κατοικία ως επαρκή προϋπόθεση χορηγήσεως τών παροχών ούτε τής κτήσεως τής ιδιότητος τού δικαιούχου, τό άρθρο 48, παράγραφος 1, σημαίνει οτι, άν μία περίοδος ασφαλίσεως ή κατοικίας επί τού βελγικού εδάφους υπολείπεται τού έτους, τό δικαίωμα ομως παροχών γεννάται μέ τήν συμπλήρωση τής επιβαλλομένης περιόδου αναμονής, υποχρεούται ο αρμόδιος φορεύς νά χορηγήσει παροχές βάσει τής περιόδου αυτής;»
5 Τό ερώτημα αυτό πρέπει νά εξετασθεί κατά τά δύο του σκέλη . Πρώτον, το παραπέμπον δικαστήριο ερωτά κατά πόσον η έννοια τής περιόδου κατοικίας ειναι καθοριστική γιά τήν απόφαση πού πρέπει νά εκδώσει .
6 Εις απάντηση αυτού τού σκέλους τού ερωτήματος, θά πρέπει νά υπομνησθεί οτι η έννοια τής «περιόδου κατοικίας» εισήχθη στόν κανονισμό 1408/71 κατά τόν χρόνο προσχωρήσεως στίς Ευρωπαϊκές Κοινότητες ορισμένων κρατών μελών, στά οποία τό σύστημα ασφαλίσεως κατά τής αναπηρίας εξαρτά τήν χορήγηση καί τό υψος τών παροχών από τήν συμπλήρωση περιόδων κατοικίας . Η έννοια αυτή εφαρμόζεται μόνο στά συστήματα οπου η συμπλήρωση τών περιόδων αυτών αποτελεί προϋπόθεση χορηγήσεως παροχών ή επιτρέπει τήν κτήση τής ιδιότητος τού δικαιούχου . Ειναι βέβαιο οτι κατά τό βελγικό δίκαιο η κατοικία δέν αποτελεί προϋπόθεση γενέσεως τού δικαιώματος παροχών ούτε κτήσεως τής ιδιότητος τού δικαιούχου . Κατά τό μέτρο πού η περίοδος κατοικίας δέν δύναται
νά πληροί τήν προϋπόθεση αυτή στήν βελγική νομοθεσία, δέν πρέπει, επομένως, νά λαμβάνεται υπ’ όψη γιά τήν εφαρμογή τού άρθρου 48, παράγραφος 1 .
7 Τό δεύτερο σκέλος τού ερωτήματος αναφέρεται στήν ερμηνεία πού πρέπει νά δοθεί στήν αναφερθείσα παράγραφο, στήν περίπτωση εργαζομένου ο οποίος, οπως εν προκειμένω, δέν συνεπλήρωσε τήν περίοδο ασφαλίσεως ή κατοικίας ενός έτους, αλλά πάντως συνεπλήρωσε τήν περίοδο αναμονής, πού επιβάλλει τό εθνικό δίκαιο γιά τήν γένεση τού δικαιώματος παροχών .
8 Τό άρθρο 48, παράγραφος 1, ορίζει οτι ο αρμόδιος φορεύς κράτους μέλους δέν υποχρεούται νά καταβάλλει παροχές αναπηρίας στόν διακινούμενο εργαζόμενο οταν πληρούνται δύο προϋποθέσεις, ήτοι η συνολική διάρκεια τών περιόδων ασφαλίσεως, πού συνεπληρώθησαν δυνάμει τής νομοθεσίας ενός κράτους μέλους, νά μή φθάνει τό έτος καί, λαμβανομένων υπ’ όψη μόνο τών εν λόγω περιόδων, νά μή αποκτάται κανένα δικαίωμα παροχών δυνάμει τών διατάξεων τής νομοθεσίας αυτής .
9 Ειναι βέβαιο οτι η συνολική διάρκεια τών περιόδων ασφαλίσεως πού ο Malfitano συνεπλήρωσε δυνάμει τής βελγικής νομοθεσίας δέν φθάνει τό έτος . Εναπόκειται, επομένως, στό παραπέμπον δικαστήριο νά εξακριβώσει άν ο Malfitano απέκτησε δικαίωμα παροχών δυνάμει τών διατάξεων τής βελγικής νομοθεσίας, οπότε ο αρμόδιος φορεύς θά υποχρεούται νά καταβάλλει παροχές υπολογιζόμενες σύμφωνα μέ τόν κανονισμό .
10 Επ’ αυτού, τό INAMI υπεστήριξε τήν άποψη σύμφωνα μέ τήν οποία τό ερώτημα άν ο εργαζόμενος απέκτησε δικαίωμα παροχών δυνάμει τής βελγικής νομοθεσίας πρέπει νά εξετασθεί κατά τήν στιγμή τής επελεύσεως τού κινδύνου . Ο εργαζόμενος θά πρέπει, ιδίως κατά τούς προηγουμένους τής επελεύσεως τού κινδύνου εξι μήνες, νά έχει συμπληρώσει περίοδο ασφαλίσεως, κατά τήν διάρκεια τής οποίας δύναται νά δικαιολογήσει τουλάχιστον 120 ημέρες εργασίας ή εξομοιούμενες καί νά μή έχει απολέσει τήν ιδιότητα τού υποχρεωτικώς ασφαλισμένου, κατά τήν έννοια τής βελγικής νομοθεσίας, από μηνός καί πλέον μέχρι τής ημερομηνίας εμφανίσεως τής ανικανότητος . Ο Malfitano συνεκέντρωνε τίς προϋποθέσεις αυτές σέ μία δεδομένη στιγμή, αλλά έπαυσε νά τίς συγκεντρώνει πρίν ακόμη εγκαταλείψει τό Βέλγιο, λόγω μιάς περιόδου κατά τήν διάρκεια τής οποίας δέν ηταν ασφαλισμένος .
11 Δέν απόκειται στό Δικαστήριο νά ερμηνεύσει τήν εθνική νομοθεσία ούτε νά τήν εφαρμόσει στήν προκειμένη περίπτωση . Προκειμένου νά δοθεί ικανοποιητική απάντηση στό εθνικό δικαστήριο, τό οποίο πρέπει νά κρίνει άν ο Malfitano απέκτησε ή όχι δικαίωμα παροχών αναπηρίας υπό τήν έννοια τού κανονισμού, πρέπει νά παρατηρηθεί οτι η άποψη, τήν οποία υπεστήριξε τό INAMI, δέν ειναι σύμφωνη μέ τό πνεύμα τού κανονισμού 1408/71 πού σκοπεί νά θέσει σέ εφαρμογή τό άρθρο 51 τής συνθήκης, θεσπίζοντας ενα σύστημα, τό οποίο επιτρέπει νά εξασφαλίζεται στόν διακινούμενο εργαζόμενο η λήψη υπ’ όψη κάθε περιόδου πού συνεπληρώθη δυνάμει τών διαφόρων εθνικών νομοθεσιών γιά τήν γένεση καί τήν διατήρηση τού δικαιώματος παροχών, καθώς καί γιά τόν υπολογισμό τών παροχών αυτών .
12 Τό σύστημα τού αναλογικού επιμερισμού τού κανονισμού 1408/71 αποβλέπει στό νά αποφεύγεται η απώλεια τών δικαιωμάτων τού διακινουμένου εργαζομένου πού θά ηδύνατο νά επέλθει, οταν ασκεί τό δικαίωμά του τής ελεύθερης διακινήσεως εντός τής Κοινότητος, λόγω τών διαφορών πού υπάρχουν μεταξύ τών διαφόρων συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως τών κρατών μελών .
13 Άν ο διακινούμενος εργαζόμενος συνεπλήρωσε τήν ελαχίστη περίοδο ασφαλίσεως γιά τήν γένεση τού δικαιώματος, δέν θά ηταν σύμφωνο μέ τούς σκοπούς τού άρθρου 51 τής συνθήκης νά δύναται μία εθνική διοικητική αρχή νά αντιτάξει στόν εργαζόμενο τό γεγονός οτι δέν ηταν πλέον ασφαλισμένος, δυνάμει τής εθνικής νομοθεσίας τού εν λόγω κράτους μέλους, οταν ήσκησε τά δικαιώματά του ελεύθερης κυκλοφορίας εντός τής κοινής αγοράς .
14 Επομένως, η έννοια τού δικαιώματος παροχών πού αναφέρει η παράγραφος 1 τού άρθρου 48 πρέπει νά ερμηνευθεί ως περιλαμβάνουσα τά δικαιώματα εργαζομένου στό πλαίσιο ενός συστήματος ασφαλίσεως, στό οποίο οι υποχρεώσεις τού ασφαλιστικού φορέως υλοποιούνται μόνον μέ τήν επέλευση ενός τυχαίου γεγονότος . Εφ’ οσον τό δικαίωμα αυτό εκτήθη υπό τίς προϋποθέσεις πού προβλέπει τό εθνικό δίκαιο, ο εργαζόμενος δύναται, κατ’ εφαρμογή τού κανονισμού 1408/71, νά εξακολουθήσει νά απολαύει τού υπολογισμού τών περιόδων ασφαλίσεως πού συνεπλήρωσε υπό τό σύστημα αυτό, ακόμη κι άν η εθνική νομοθεσία δέν τού παρέχει πλέον δικαιώματα υπό τήν ιδιότητα αυτή, κατά τήν επέλευση τού κινδύνου .
15 Επομένως, προκειμένου νά διαπιστωθεί άν ενας εργαζόμενος απέκτησε δικαίωμα παροχών δυνάμει τής βελγικής νομοθεσίας κατά τήν έννοια τού κανονισμού 1408/71, τό παραπέμπον δικαστήριο πρέπει νά εξετάσει άν ο εργαζόμενος συνεπλήρωσε τήν περίοδο αναμονής, τήν οποία επιβάλλει η εν λόγω νομοθεσία .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί τών δικαστικών εξόδων
16 Τά έξοδα στά οποία υπεβλήθη η Επιτροπή, η οποία υπέβαλε παρατηρήσεις στό Δικαστήριο, δέν αποδίδονται . Δεδομένου οτι η παρούσα διαδικασία έχει ως πρός τούς διαδίκους τής κυρίας δίκης τόν χαρακτήρα παρεμπίπτοντος, πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται νά αποφανθεί επί τών δικαστικών εξόδων .
Διατακτικό
Διά ταύτα
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( τρίτο τμήμα )
κρίνοντας επί τού ερωτήματος πού τού υπέβαλε τό Tribunal du travail τού Charleroi μέ απόφαση τής 8ης Φεβρουαρίου 1982, αποφαίνεται :
1 ) Γιά τήν εφαρμογή τού άρθρου 48, παράγραφος 1, τού κανονισμού 1408/71, η διάρκεια κατοικίας εντός κράτους μέλους λαμβάνεται υπ’ όψη μόνον οταν η νομοθεσία τού κράτους αυτού εξαρτά τό δικαίωμα παροχών αναπηρίας από τήν συμπλήρωση περιόδων κατοικίας .
2)Τό άρθρο 48, παράγραφος 1, τού κανονισμού 1408/71 πρέπει νά ερμηνευθεί υπό τήν έννοια οτι, ακόμη κι άν ο εργαζόμενος δέν συνεπλήρωσε περίοδο ασφαλίσεως ενός έτους, ο αρμόδιος φορεύς τού κράτους μέλους υποχρεούται νά χορηγήσει παροχές αναπηρίας, άν ο εργαζόμενος συνεπλήρωσε τήν ελαχίστη περίοδο αναμονής, πού προβλέπει γιά τήν γένεση τού δικαιώματος τό εθνικό δίκαιο .
3)Άν ο εργαζόμενος συνεπλήρωσε τήν ελαχίστη περίοδο αναμονής, ο αρμόδιος φορεύς δέν δύναται νά τού αντιτάξει διάταξη τού εθνικού δικαίου, η οποία εξαρτά τό δικαίωμα παροχών από τήν ασφάλιση τού εργαζομένου στό κράτος αυτό κατά τόν χρόνο επελεύσεως τού κινδύνου .