61999TJ0193_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση T-193/99,
Wm. Wrigley Jr. Company, με έδρα το Σικάγο, Illinois (Ηνωμένες ολιτείες της Αμερικής), εκπροσωπούμενη από τον Μ. Kinkeldey, δικηγόρο Μονάχου, Maximilianstraße 58, Μόναχο (Γερμανία),
προσφεύγουσα,
κατά
Γραφείου εναρμονίσεως στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς (σήματα, σχέδια και υποδείγματα) (ΓΕΕΑ), εκπροσωπούμενου από τις V. Melgar, προϊσταμένη του νομικού τμήματος, και S. Laitinen, μέλος του ίδιου τμήματος, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον C. Gómez de la Cruz, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας της Επιτροπής, Centre Wagner, Kirchberg,
καθού,
που έχει ως αντικείμενο την εκδίκαση της προσφυγής που ασκήθηκε κατά της αποφάσεως του πρώτου τμήματος προσφυγών του Γραφείου εναρμονίσεως στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς (σήματα, σχέδια και υποδείγματα) της 16ης Ιουνίου 1999 (υπόθεση R 216/1998-1), σχετικά με την καταχώριση του λεξήματος DOUBLEMINT ως κοινοτικού σήματος,
ΤΟ ΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (δεύτερο τμήμα),
συγκείμενο από τους J. Pirrung, ρόεδρο, A. Potocki και A. W. H. Meij, δικαστές,
γραμματέας: B. Pastor, κύρια υπάλληλος διοικήσεως,
έχοντας υπόψη το εισαγωγικό της δίκης έγγραφο που κατατέθηκε στη Γραμματεία του ρωτοδικείου την 1η Σεπτεμβρίου 1999,
έχοντας υπόψη το υπόμνημα απαντήσεως που κατατέθηκε στη Γραμματεία του ρωτοδικείου στις 6 Δεκεμβρίου 1999,
κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 14ης Σεπτεμβρίου 2000,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
Ιστορικό της διαφοράς
1 Στις 29 Μαρτίου 1996, η προσφεύγουσα υπέβαλε στο Γραφείο εναρμονίσεως στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς (σήματα, σχέδια και υποδείγματα) (στο εξής: Γραφείο) αίτηση καταχωρίσεως κοινοτικού λεκτικού σήματος βάσει του κανονισμού (ΕΚ) 40/94 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1993, για το κοινοτικό σήμα (ΕΕ 1944, L 11, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε.
2 Το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση είναι το λέξημα DOUBLEMINT.
3 Τα προϊόντα για τα οποία ζητήθηκε η καταχώριση εμπίπτουν ιδίως στις κατηγορίες 3, 5 και 30 του διακανονισμού της Νίκαιας, της 15ης Ιουνίου 1957, σχετικά με τη διεθνή ταξινόμηση προϊόντων και υπηρεσιών όσον αφορά την καταχώριση σημάτων, όπως αναθεωρήθηκε και τροποποιήθηκε, και πιο συγκεκριμένα στις κατηγορίες:
«προϊόντα κοσμητικά· οδοντοσμητικά, περιλαμβανομένων των τσικλών κοσμητικής χρήσεως» (κατηγορία 3),
«προϊόντα φαρμακευτικά, κτηνιατρικά και υγειονολογικά, περιλαμβανομένων των τσικλών για ιατρική χρήση και των τσικλών με θεραπευτικά πρόσθετα» (κατηγορία 5),
«καφές, τσάι, κακάο, ζάχαρη, ρύζι, ταπιόκα, σάγο (αλεύρι κολλαρίσματος), υποκατάστατα καφέ· άλευρα και παρασκευάσματα από δημητριακά, άρτος, μπισκότα, γλυκά και είδη ζαχαροπλαστικής, καραμέλα, παγωτά· μέλι, σιρόπι μελάσας, μαγιά, μπέικιν πάουντερ· αλάτι, μουστάρδα, πιπέρι· ξύδι, σάλτσες (καρυκεύματα)· μπαχαρικά· πάγος· είδη ζαχαροπλαστικής και τσίκλες χωρίς θεραπευτικά πρόσθετα, είδη ζαχαροπλαστικής περιλαμβανομένων των τσικλών· τσίκλες που περιέχουν ζάχαρη, συνηθισμένες τσίκλες· μη θεραπευτικά είδη ζαχαροπλαστικής· σοκολάτα, ζαχαρωτά, καραμέλες» (κατηγορία 30).
4 Με απόφαση της 13ης Οκτωβρίου 1998, ο εξεταστής απέρριψε βάσει του άρθρου 38 του κανονισμού 40/94 την αίτηση με την αιτιολογία ότι το λέξημα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση είναι αμιγώς περιγραφικό, οπότε εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ__ του κανονισμού 40/94.
5 Στις 8 Δεκεμβρίου 1998 η προσφεύγουσα άσκησε ενώπιον του Γραφείου προσφυγή, βάσει του άρθρου 59 του κανονισμού 40/94, κατά της αποφάσεως του εξεταστή. Υποστήριξε ότι το λέξημα, λαμβανόμενο ως σύνολο, πρέπει να θεωρηθεί ως δημιουργία νέας λέξεως. Ο καταναλωτής δεν αντιλαμβάνεται κάθε μία από τις λέξεις «double» και «mint» ως μονοσήμαντη, αλλά πρέπει να προβεί σε πλείστες διανοητικές ενέργειες για να φθάσει στην κατανόησή τους.
6 Η προσφυγή απορρίφθηκε με απόφαση της 16ης Ιουνίου 1999 (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση). Στην ουσία, το τμήμα προσφυγών θεώρησε ότι το επίμαχο λέξημα, ένας συνδυασμός δύο αγγλικών λέξεων χωρίς την προσθήκη φανταχτερού ή φανταστικού στοιχείου, περιγράφει ορισμένα χαρακτηριστικά των σχετικών προϊόντων. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να καταχωριστεί ως κοινοτικό σήμα.
Αιτήματα των διαδίκων
7 Η προσφεύγουσα ζητεί από το ρωτοδικείο:
- να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση·
- να καταδικάσει το Γραφείο στα δικαστικά έξοδα.
8 Το Γραφείο ζητεί από το ρωτοδικείο:
- να απορρίψει την προσφυγή·
- να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.
9 Κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, το Γραφείο ισχυρίστηκε, χωρίς να αντικρουστεί στο σημείο αυτό από την προσφεύγουσα, ότι κατά τις έρευνές του κάθε ένα από τα προϊόντα που αφορά η αίτηση καταχωρίσεως, τα οποία απαριθμούνται στη σκέψη 3 της παρούσας αποφάσεως, μπορεί να περιέχει μέντα. Η προσφεύγουσα ανέφερε ότι τώρα οι εμπορικές της δραστηριότητες επικεντρώνονται στις τσίκλες. Ωστόσο, η αίτησή της καταχωρίσεως αφορά όλα τα προϊόντα που προπαρατέθηκαν στη σκέψη 3· συγκεκριμένα, δεν αποκλείεται οι δραστηριότητές της να στραφούν σε διαφορετικά προϊόντα από τις τσίκλες.
Σκεπτικό
10 ρος στήριξη της προσφυγής της η προσφεύγουσα διατυπώνει ένα και μόνο λόγο ακυρώσεως, με τον οποίο προβάλλει παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ__ του κανονισμού 40/94.
Επιχειρήματα των διαδίκων
11 Η προσφεύγουσα θεωρεί ότι το λέξημα DOUBLEMINT δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της σχετικής διατάξεως. Η διάταξη αυτή καταλαμβάνει μόνον τα σήματα που συντίθενται «αποκλειστικά» από ενδείξεις περιγραφικού χαρακτήρα. Εφόσον μια διανοητική προσπάθεια, έστω και ελάχιστη, είναι αναγκαία για την πλήρη κατανόηση μιας πιθανής σημασίας του σήματος, το σήμα αυτό έχει υποδηλωτικό χαρακτήρα. άντως, η έκφραση DOUBLEMINT ενέχει εφευρηματικά στοιχεία.
12 Κατά την προσφεύγουσα, κακώς το τμήμα προσφυγών υπογράμμισε ότι DOUBLEMINT σημαίνει «μέντα δύο φορές πάνω από το συνηθισμένο»· συγκεκριμένα, ο καταναλωτής δεν μπορεί να ξέρει ποια είναι η «συνηθισμένη ποσότητα μέντας» στα σχετικά προϊόντα, καθόσον ουδείς ορισμός υφίσταται συναφώς. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει γεύση που να είναι «δύο φορές ισχυρότερη από το συνηθισμένο». Επομένως, ο όρος DOUBLEMINT δεν περιγράφει ένα δεκτικό ορισμού χαρακτηριστικό των σχετικών προϊόντων, αλλά δίνει μια πολύ αλλόκοτη και συγκεχυμένη εντύπωση σχετικά με την ποιότητα των προϊόντων αυτών. Τέτοια σήματα είναι τα καλύτερα διότι εντυπώνονται στους καταναλωτές.
13 Εν πάση περιπτώσει, το λέξημα DOUBLEMINT πρέπει να αξιολογηθεί στο σύνολό του. ρόκειται για μια ελάχιστα συνηθισμένη και για μια φανταχτερή έκφραση. Επί πλέον, το γεγονός ότι η λέξη DOUBLEMINT δεν περιέχεται σε κανένα λεξικό αποτελεί σημαντική ένδειξη υπέρ του εφευρηματικού και φανταχτερού χαρακτήρα της.
14 Το Γραφείο υπογραμμίζει ότι, ως εκ της φύσεώς τους, οι περιγραφικές ενδείξεις υπό την έννοια της σχετικής διατάξεως δεν μπορούν να επιτελέσουν τη λειτουργία σήματος. Όταν πρόκειται για νεολογισμούς, που αυτοί καθαυτοί δεν περιέχονται στα λεξικά, η πρακτική του Γραφείου συνίσταται στο να λαμβάνει υπόψη το αν οι νεολογισμοί αυτοί είναι κατανοητοί από το μέσο άτομο. Στην περίπτωση των λεκτικών σημάτων που συντίθενται από πλείονες όρους, το Γραφείο πρέπει σε κάθε συγκεκριμένη υπόθεση να στηρίζεται στο αν υπάρχει κανονική και αυτόματη κατανόηση από το μέσο άτομο.
15 Όσο για την παρούσα υπόθεση, το Γραφείο υπενθυμίζει ότι η σύνθετη έκφραση DOUBLEMINT συνίσταται από δύο κοινούς όρους της αγγλικής γλώσσας. Ο καταναλωτής που βλέπει την έκφραση αυτή σε πακέτο με τσίκλες ή σε διαφήμιση για τσίκλες έχει την εντύπωση ότι το προϊόν περιέχει μεγάλη ποσότητα μέντας ή ότι του έχει προστεθεί γεύση μέντας. Εφόσον το μήνυμα περιορίζεται στην περιγραφή άμεσων χαρακτηριστικών, το λέξημα δεν είναι καταχωρίσιμο.
16 Το Γραφείο προσθέτει ότι το γεγονός ότι ο όρος DOUBLEMINT έχει δύο σημασίες - δηλαδή «μέντα δύο φορές πάνω από το συνηθισμένο» και «γεύση δύο ειδών μέντας» - δεν προσδίδει στο επίμαχο λέξημα υποδηλωτικό χαρακτήρα, καθόσον κάθε μία από τις δύο σημασίες είναι αμιγώς περιγραφική.
Εκτίμηση του ρωτοδικείου
17 Κατά το άρθρο 4 του κανονισμού 40/94, το καθοριστικό στοιχείο προκειμένου ένα δεκτικό γραφικής παραστάσεως σημείο να μπορεί να αποτελέσει κοινοτικό σήμα συνίσταται στη δυνατότητά του διακρίσεως των προϊόντων μιας επιχειρήσεως από αυτά μιας άλλης.
18 Εξ αυτού προκύπτει ιδίως ότι οι απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου που παρατίθενται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 40/94 μπορούν να εκτιμηθούν μόνο σε σχέση με τα προϊόντα για τα οποία ζητείται η καταχώριση του σημείου (βλ. την απόφαση του ρωτοδικείου της 8ης Ιουλίου 1999, Τ-163/98, Procter & Gamble κατά ΓΕΕΑ, BABY-DRY, Συλλογή 1999, σ. ΙΙ-2383, σκέψεις 20 και 21).
19 Κατά το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ__ του κανονισμού 40/94 - τη μόνη διάταξη που ασκεί επιρροή εν προκειμένω -, δεν γίνονται δεκτά για καταχώριση «τα σήματα που αποτελούνται αποκλειστικά από σημεία ή ενδείξεις που μπορούν να χρησιμεύσουν στις συναλλαγές για τη δήλωση του είδους, της ποιότητας, της ποσότητας, του προορισμού, της αξίας, της γεωγραφικής προέλευσης ή του χρόνου παραγωγής του προϊόντος (...) ή άλλων χαρακτηριστικών [του προϊόντος] αυτ[ού]».
20 Έτσι, η θέληση του νομοθέτη ήταν - τηρουμένου του άρθρου 7, παράγραφος 3, του κανονισμού 40/94 - να τεκμαίρονται τα σημεία αυτά, λόγω της αμιγώς περιγραφικής φύσεώς τους, ακατάλληλα προς διάκριση των προϊόντων μιας επιχειρήσεως από αυτά μιας άλλης. Αντιθέτως, τα σημεία ή οι ενδείξεις των οποίων το σημαινόμενο έχει κάτι παραπάνω από αποκλειστικώς περιγραφικό χαρακτήρα μπορούν να καταχωριστούν ως κοινοτικά σήματα.
21 Εν προκειμένω, πρέπει να υπομνηστεί ότι, στην προσβαλλόμενη απόφαση, το τμήμα προσφυγών διαπιστώνει ότι το λέξημα DOUBLEMINT είναι συνδυασμός δύο αγγλικών λέξεων, δηλαδή της λέξεως «double» - που σημαίνει «αποτελούμενος από δύο μέλη, πράγματα, στρώματα, σύνολα» και «μεγέθους, αξίας, εντάσεως τουλάχιστον δύο φορές πάνω από το συνηθισμένο» - και της λέξεως «mint» - που σημαίνει, μεταξύ άλλων, «όλα τα διάφορα αρωματικά φυτά του γένους Mentha των οποίων τα άνθη είναι χρώματος λιλά και στα οποία περιλαμβάνονται η πράσινη μέντα, η καυστική μέντα και άλλα μαγειρικά χόρτα» και «καραμέλα ή σοκολάτα αρωματισμένη με απόσταγμα τέτοιου φυτού, και ειδικότερα καυστικής μέντας». Κατά το τμήμα προσφυγών, το λέξημα αυτό δείχνει αμέσως στους δυνητικούς καταναλωτές ότι τα σχετικά προϊόντα περιέχουν «μέντα δύο φορές πάνω από το συνηθισμένο» ή ότι έχουν «γεύση δύο ειδών μέντας».
22 Το τμήμα προσφυγών δεν αποδίδει καμία σημασία στο δισήμαντο τόσο της λέξεως «double» όσο και της λέξεως «mint», με την αιτιολογία ότι ο καταναλωτής, όταν έρχεται αντιμέτωπος με το επίμαχο λέξημα, θεωρεί, κατά το τμήμα προσφυγών, ότι το σχετικό προϊόν έχει «μεγάλη ποσότητα μέντας» ή «γεύση μέντας». Συνάγει ότι το επίμαχο λέξημα είναι αμιγώς περιγραφικό, οπότε δεν μπορεί να καταχωριστεί ως κοινοτικό σήμα.
23 Κακώς το τμήμα προσφυγών θεώρησε το λέξημα DOUBLEMINT αμιγώς περιγραφικό.
24 ρώτ' απ' όλα, χρησιμοποιούμενο ως εγκωμιαστικός όρος για τον χαρακτηρισμό συγκεκριμένου προϊόντος, το επίθετο «double» έχει ασυνήθιστο χαρακτήρα σε σχέση με πιο άμεσους και τετριμμένους εγκωμιαστικούς όρους όπως «much», «strong», «extra», «best» ή «finest» (πολύ, δυνατό, εξαιρετικό, το καλύτερο ή το πιο εκλεκτό), και πολύ περισσότερο όταν, όπως εν προκειμένω, το επίθετο αυτό δεν κάνει κανένα συγκριτικό υπαινιγμό στην «απλή» κατάσταση του ίδιου προϊόντος ή ανταγωνιστικού προϊόντος.
25 Στη συνέχεια, το ίδιο το τμήμα προσφυγών διαπίστωσε ότι ο όρος «double», συνδυαζόμενος ειδικά με τη λέξη «mint», έχει για τον δυνητικό καταναλωτή δύο χωριστές σημασίες: «μέντα δύο φορές πάνω από το συνηθισμένο» ή «γεύση δύο ειδών μέντας».
26 Όμως, βάσει της διαπιστώσεως αυτής, απλώς και μόνον από το λέξημα DOUBLEMINT δεν είναι δυνατόν να συναχθεί αν το σχετικό προϊόν έχει δύο φορές παραπάνω μέντα, παραδείγματος χάριν καυστική μέντα, ή αν έχει γεύση δύο διαφορετικών ειδών μέντας, παραδείγματος χάριν καυστικής μέντας και πράσινης μέντας.
27 Τέλος, όσον αφορά μόνον την περίπτωση του συνδυασμού δύο ειδών μέντας, είναι επί πλέον δυνατόν η γεύση πράσινης μέντας ή η γεύση άλλου μαγειρικού χόρτου να είναι πολύ πιο έντονη από τη γεύση καυστικής μέντας, οπότε ο καταναλωτής πρέπει να αναμένει ότι ένα προϊόν που περιέχει δύο είδη μέντας έχει γεύση πολύ απομακρυσμένη από αυτήν ενός προϊόντος που περιέχει το μοναδικό είδος καυστικής μέντας σε διπλή ποσότητα.
28 άντοτε όσον αφορά τον συνδυασμό δύο ειδών μέντας, πρέπει, τέλος, να υπομνηστεί ότι η λέξη «mint» είναι ένας κοινόχρηστος όρος ο οποίος περιλαμβάνει, κατά τις διαπιστώσεις του τμήματος προσφυγών, την πράσινη μέντα, την καυστική μέντα και άλλα μαγειρικά χόρτα. Κατά συνέπεια, υφίστανται πλείστες δυνατότητες συνδυασμού δύο ειδών μέντας, και μάλιστα σε εντάσεις γεύσεως που ποικίλλουν για κάθε συνδυασμό.
29 Επομένως, οι πολλές σημασίες που έχει το σύνθετο λέξημα DOUBLEMINT - του οποίου κάθε συνιστώσα είναι μια κοινή λέξη της αγγλικής γλώσσας - γίνονται ευκολότατα αντιληπτές, έστω και με συνειρμούς ή υπαινιγμούς, από τον μέσο αγγλόφωνο καταναλωτή και, έτσι, αφαιρούν από το σημείο αυτό κάθε περιγραφική λειτουργία υπό την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ__ του κανονισμού 40/94, ενώ για έναν καταναλωτή που δεν κατέχει επαρκώς την αγγλική γλώσσα το επίμαχο λέξημα θα είναι ως εκ της φύσεώς του αόριστο και φανταχτερό.
30 Απ' όλες τις πιο πάνω σκέψεις προκύπτει ότι το λέξημα DOUBLEMINT, το οποίο συνδέεται με τα προϊόντα που αφορά η αίτηση καταχωρίσεως, έχει πολυσήμαντο και υποδηλωτικό νόημα το οποίο επιδέχεται διάφορες ερμηνείες. Κατά συνέπεια, η πολλαπλότητα των δυνατών σημασιολογικών συνδυασμών αποκλείει το να αντιλαμβάνεται ο καταναλωτής μια συγκεκριμένη σημασία. Επομένως, το επίμαχο λέξημα δεν παρέχει στο κοινό στο οποίο απευθύνεται τη δυνατότητα να αποκαλύπτει αμέσως και χωρίς άλλη σκέψη την περιγραφή ενός χαρακτηριστικού των σχετικών προϊόντων.
31 Συνεπώς, το λέξημα αυτό δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως αμιγώς περιγραφικό.
32 Επομένως, η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
33 Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα.
34 Εν προκειμένω, το Γραφείο ηττήθηκε. Κατά συνέπεια, λαμβανομένου υπόψη του αιτήματος της προσφεύγουσας, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (δεύτερο τμήμα)
αποφασίζει:
1) Ακυρώνει την απόφαση του πρώτου τμήματος προσφυγών του Γραφείου εναρμονίσεως στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς (σήματα, σχέδια και υποδείγματα) της 16ης Ιουνίου 1999 (υπόθεση R 216/1998-1).
2) Καταδικάζει το καθού στα δικαστικά έξοδα.