62022CJ0737_RES
Kawża C‑737/22
Staten og Kommunernes Indkøbsservice A/S
vs
BibMedia A/S
(talba għal deċiżjoni preliminari_imressqa mill-Østre Landsret)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) tat‑13 ta’ Ġunju 2024
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Għoti ta’ kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, għal provvisti u għal servizzi – Direttiva 2014/24/UE – Artikolu 18 – Prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ trasparenza – Artikolu 46 – Qsim ta’ kuntratt f’lottijiet – Possibbiltà mogħtija lill-offerent li jkun ippreżenta t-tieni offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament li jingħata lott bil-kundizzjonijiet tal-offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament”
Domandi preliminari – Ammissibbiltà – Limiti – Domandi manifestament irrilevanti u domandi ipotetiċi magħmula f’kuntest li jeskludi risposta utli – Assenza
(Artikolu 267 TFUE)
(ara l-punti 25 u 28)
Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Proċeduri ta’ għoti ta’ kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, għal provvisti u għal servizzi – Direttiva 2014/24 – Għoti ta’ kuntratti – Prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament tal-offerenti u ta’ trasparenza – Projbizzjoni ta’ negozjati bejn l-awtorità kontraenti u offerent – Portata – Kundizzjonijiet għall-għoti ta’ kuntratt maqsum f’lottijiet skont il-kriterju tal-iktar prezz baxx – Lott b’valur iżgħar mill-iktar lott importanti – Għoti lill-offerent li jkun ippreżenta t-tieni offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament – Kundizzjoni – Allinjament tal-prezz tal-eżekuzzjoni tal-lott b’valur iżgħar ma’ dak tal-offerent li jkun ippreżenta l-offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament – Ammissibbiltà
(Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2014/24, Artikoli 18(1), 27 u 46)
(ara l-punti 33 sa 39 u 41, u d-dispożittiv)
Sunt
Adita b’talba għal deċiżjoni preliminari mill-Østre Landsret (il-Qorti tal-Appell tar-Reġjun tal-Lvant, id-Danimarka), il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat, fil-kuntest ta’ proċedura ta’ għoti ta’ kuntratt pubbliku maqsum f’lottijiet, il-portata tal-prinċipji ta’ trasparenza u ta’ ugwaljanza fit-trattament, kif ukoll dik tal-projbizzjoni ta’ negozjati li tirriżulta minnhom.
Staten og Kommunernes Indkøbsservice A/S (iktar ’il quddiem “SKI”), li hija korp ċentrali għall-akkwisti u li hija l-proprjetà tal-Istat Daniż u tal-Kommunernes Landsforening (il-Federazzjoni tal-Muniċipalitajiet tar-Renju tad-Danimarka), kienet nediet proċedura ta’ sejħa għal offerti bl-għan li jiġi konkluż ftehim qafas dwar il-provvista b’mod partikolari ta’ materjal tal-librerija. L-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt ta’ din is-sejħa għal offerti kienu jistabbilixxu li l-kuntratti dwar il-kotba u l-mużika Daniżi kellhom jinqassmu ġeografikament f’żewġ lottijiet (il-Punent u l-Lvant). Dawn l-ispeċifikazzjonijiet kienu jindikaw ukoll li l-lott 2 (il-Punent) kellu jingħata lill-offerent li jkun ippreżenta l-offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament, filwaqt li l-lott 1 (il-Lvant) kellu jingħata lill-offerent li jkun ippreżenta t-tieni offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament, bil-kundizzjoni li dan l-offerent jaċċetta li jeżegwixxi dan il-lott bil-prezz tal-offerent li jkun ippreżenta l-offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament. Fl-iskadenza tat-terminu għas-sottomissjoni tal-offerti u skont il-modalitajiet iċċitati iktar ’il fuq iddefiniti fl-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt (
1
), SKI attribwixxiet lil BibMedia l-lott 2 (il-Punent) u pproponiet li tattribwixxi lil AVM il-lott 1 (il-Lvant), bil-kundizzjoni li din tal-aħħar taċċetta li tikkunsinna l-provvisti u li tipprovdi s-servizzi previsti f’dan il-lott bil-prezz li BibMedia kienet ipproponiet u li kienet ġiet informata bih.
Wara appell ippreżentat minn AVM quddiem il-Klagenævnet for Udbud (il-Bord tal-Appell fil-Qasam tal-Kuntratti Pubbliċi, id-Danimarka), dan tal-aħħar qies li SKI kienet kisret il-liġi Daniża dwar il-kuntratti pubbliċi minħabba li l-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt kienu jmorru kontra l-projbizzjoni ta’ negozjati, li tirriżulta mill-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ trasparenza. SKI ppreżentat rikors ġudizzjarju kontra din id-deċiżjoni quddiem ir-Retten i Glostrup (il-Qorti Muniċipali ta’ Glostrup, id-Danimarka), li bagħtet il-kawża quddiem l-Østre Landsret (il-Qorti tal-Appell tar-Reġjun tal-Lvant, id-Danimarka), il-qorti tar-rinviju.
F’dan il-kuntest, il-Qorti tal-Appell tar-Reġjun tal-Lvant staqsiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, essenzjalment, jekk l-Artikolu 18(1) tad-Direttiva 2014/24 (
2
) kellux jiġi interpretat fis-sens li l-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ trasparenza stabbiliti f’din id-dispożizzjoni jipprekludu li, fil-kuntest ta’ proċedura ta’ għoti ta’ kuntratt pubbliku maqsum f’lottijiet, l-offerent li jkun ippreżenta t-tieni offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament jingħata, konformement mal-modalitajiet iddefiniti fid-dokumenti tal-kuntratt, lott bil-kundizzjoni li jaċċetta li jikkunsinna l-provvisti u li jipprovdi s-servizzi relatati ma’ dan il-lott bl-istess prezz bħal dak propost mill-offerent li jkun ippreżenta l-offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament u li, konsegwentement, ikun ingħata lott ieħor, iktar importanti, ta’ dan il-kuntratt.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Wara li fakkret li l-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ trasparenza jipprekludu kull negozjati bejn l-awtorità kontraenti u offerent fil-kuntest ta’ proċedura ta’ għoti ta’ kuntratt pubbliku, li jimplika li, bħala prinċipju, offerta ma tistax tiġi emendata wara li tiġi ppreżentata, la fuq inizjattiva tal-awtorità kontraenti u lanqas tal-offerent, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li modalità ta’ għoti ta’ kuntratt pubbliku bħal dik esposta fl-ispeċifikazzjonijiet tas-sejħa għal offerti inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma kienet tinkludi ebda element ta’ negozjati.
F’dan ir-rigward, hija rrilevat li tali modalità ta’ għoti ta’ kuntratt pubbliku kienet tiggarantixxi, għall-għoti tal-lottijiet kollha tal-kuntratt, l-osservanza tal-kriterju tal-prezz l-iktar baxx mingħajr il-possibbiltà għall-awtorità kontraenti li tidderoga minn dan il-kriterju jew li tistieden lil offerent jemenda l-offerta tiegħu, peress li din l-awtorità kontraenti kellha tibbaża ruħha fuq il-prezzijiet proposti qabel l-iskadenza tat-terminu għall-preżentazzjoni tal-offerti u kellha tosserva, matul din il-proċedura kollha, l-ordni ta’ klassifikazzjoni li tirriżulta minn dawn l-offerti tal-prezz.
F’tali proċedura ta’ għoti, kienu fil-fatt il-prezzijiet proposti qabel l-iskadenza tat-terminu għall-preżentazzjoni tal-offerti li kellhom jiddeterminaw direttament u definittivament il-klassifikazzjoni tal-offerenti. F’din il-klassifikazzjoni, l-offerent li kien offra l-iktar prezz baxx kien jokkupa l-ewwel post u l-prezz tiegħu kien dak li bih il-kuntratt kellu jiġi konkluż kollu kemm hu.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-possibbiltà, mogħtija mill-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt lill-offerent li jkun ippreżenta t-tieni offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament, li jingħata lott tal-kuntratt kienet toħroġ biss, kif jirriżulta espressament mid-dokumenti tal-kuntratt, mill-fatt li dan l-offerent kien jokkupa t-tieni post fil-klassifikazzjoni abbażi tal-prezzijiet proposti fl-offerti.
Il-kwistjoni ta’ jekk din il-possibbiltà tintużax jew le kienet tiddependi mid-deċiżjoni tal-imsemmi offerent li jaċċetta jew le li jeżegwixxi l-lott inkwistjoni bil-prezz tal-offerent li kien ippreżenta l-offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament. Din il-kundizzjoni kienet tagħmel parti mill-modalitajiet tal-proċedura ta’ għoti fformulati fl-ispeċifikazzjonijiet tas-sejħa għal offerti. Fil-każ li l-offerent li kien ippreżenta t-tieni offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament ma kienx jaċċetta li jallinja ruħu ma’ dan il-prezz, kellu jkun l-offerent li jokkupa t-tielet post fil-klassifikazzjoni li tirriżulta mill-prezzijiet proposti fl-offerti li jieħu pożizzjoni fuq dan il-punt, u l-istess għall-bqija tal-offerenti fl-ordni ta’ klassifikazzjoni tal-offerti sakemm ebda wieħed mill-offerenti ma jaċċetta li jallinja ruħu mal-prezz tal-offerta ppreżentata mill-offerent li jkun ippreżenta l-offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament. Jekk l-offerenti kollha kklassifikati fit-tieni sal-aħħar post jirrifjutaw li jeżegwixxu dan il-lott b’dan il-prezz, l-offerent li kien ippreżenta l-offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament kellu jingħata l-lottijiet kollha tal-kuntratt.
B’hekk, l-ebda waħda mid-deċiżjonijiet li setgħu jittieħdu mill-offerenti kklassifikati fit-tieni sal-aħħar post ma kienet timplika bidla tal-offerti li kienu ppreżentaw qabel l-iskadenza tat-terminu previst għal dan l-għan jew negozjati mal-awtorità kontraenti. Fil-fatt, l-ebda offerent ma kellu l-possibbiltà li jibdel, permezz ta’ bidla fl-offerta tiegħu jew permezz ta’ kwalunkwe negozjati, il-pożizzjoni tiegħu fil-klassifikazzjoni jew il-prezz li għalih kellu jiġi konkluż il-kuntratt relatat ma’ kwalunkwe lott tal-kuntratt.
Minn dan il-Qorti tal-Ġustizzja ddeduċiet li modalità ta’ għoti bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali kienet taqa’, mingħajr ksur tal-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ trasparenza, taħt il-każ previst fid-Direttiva 2014/24, jiġifieri dak li fih awtorità kontraenti tiddeċiedi li tagħti kuntratt fil-forma ta’ lottijiet distinti, filwaqt li tippreċiża fid-dokumenti tal-kuntratt jekk ikunx permess li tiġi sottomessa offerta għal lott wieħed, għal diversi lottijiet jew għal-lottijiet kollha u filwaqt li tindika liema kriterji oġġettivi u nondiskriminatorji ikunu ser jiġu applikati sabiex jiġi ddeterminat l-għoti tal-lottijiet.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ trasparenza stabbiliti fid-Direttiva 2014/24 ma jipprekludux li, fil-kuntest ta’ proċedura ta’ għoti ta’ kuntratt pubbliku maqsum f’lottijiet, l-offerent li jkun ippreżenta t-tieni offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament jingħata, konformement mal-modalitajiet iddefiniti fid-dokumenti tal-kuntratt, lott bil-kundizzjoni li jaċċetta li jikkunsinna l-provvisti u li jipprovdi s-servizzi relatati ma’ dan il-lott bl-istess prezz bħal dak propost mill-offerent li jkun ippreżenta l-offerta l-iktar vantaġġuża ekonomikament u li, konsegwentement, jingħata lott ieħor, iktar importanti, ta’ dan il-kuntratt.
(
1
)	Il-punt 3.1.1 tal-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt.
(
2
)	Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas 26 ta’ Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE (ĠU 2014, L 94, p. 65, rettifika fil-ĠU 2015, L 275, p. 68 u fil-ĠU L, 2023/90063).