Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an tOchtú Dlísheomra)
26 Márta 2026 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Cosaint tomhaltóirí – Treoir 98/6/CE – Praghsanna táirgí a léiriú – Airteagal 2(a) – An coincheap ‘praghas díola’ – Díolacháin ar líne – Costais láimhseála ar ráta comhréidh i gcás ordú iomlán ar luach níos lú ná íosmhéid – Eisiamh na gcostas sin ó phraghas díola an táirge lena mbaineann)
I gCás C‑62/25,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ó Bundesgerichtshof (Cúirt Bhreithiúnais na Cónaidhme, an Ghearmáin), trí bhreith an 23 Eanáir 2025, a fuarthas ag an gCúirt an 29 Eanáir 2025, sna himeachtaí
Bundesverband der Verbraucherzentralen und Verbraucherverbände – Verbraucherzentrale Bundesverband e.V.
v
JZ,
tugann AN CHÚIRT (an tOchtú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: O. Spineanu-Matei, Uachtarán Dlísheomra, N. Piçarra (Rapóirtéir) agus N. Fenger, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: N. Emiliou,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha a cuireadh isteach thar ceann iad seo a leanas:
–        Bundesverband der Verbraucherzentralen und Verbraucherverbände – Verbraucherzentrale Bundesverband e.V., ag P. Wassermann,
Rechtsanwalt,
–        Rialtas na Gearmáine, ag J. Möller agus P. Wagner, i gcáil Gníomhairí,
–        an Coimisiún Eorpach, ag P. Kienapfel agus B.-R. Killmann, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 2(a) de Threoir 98/6/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 1998 maidir le cosaint tomhaltóirí ó thaobh praghsanna táirgí a thairgtear do thomhaltóirí a chur in iúl (IO 1998 L 80, lch. 27).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir an Bundesverband der Verbraucherzentralen und Verbraucherverbände – Verbraucherzentrale Bundesverband e.V. Verbraucherzentrale Bundesverband e.V. (Aontas Cónaidhme na nEagraíochtaí agus na gComhlachas Tomhaltóirí, an Ghearmáin) (‘BV’) agus JZ, oibreoir siopa ar líne, maidir leis an oibleagáid a d’fhéadfadh a bheith ann táillí láimhseála ar ráta comhréidh iníoctha i gcás ina bhfuil luach ordaithe níos lú ná íosmhéid a chur san áireamh i bpraghas díola na n‑earraí a chuirtear ar fáil ar a shuíomh gréasáin.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
3        Leagtar amach an méid seo a leanas le hAithrisí 2, 6 agus 12 de Threoir 98/6:
‘(2)      [...] nach mór ardleibhéal cosanta a ráthú do thomhaltóirí; [...] ba cheart don Chomhphobal [Eorpach] cuidiú chuige sin trí ghníomhaíocht shonrach lena dtacaítear leis an mbeartas arna shaothrú ag na Ballstáit agus lena gcomhlánaítear an beartas sin maidir le faisnéis bheacht, thrédhearcach neamh-dhébhríoch do thomhaltóirí i leith phraghsanna na dtáirgí a thairgtear dóibh;
[...]
(6)      [...] go gcuirtear go mór le faisnéis tomhaltóirí a fheabhsú de bharr na hoibleagáide maidir leis an bpraghas díola agus an praghas aonaid a chur in iúl, toisc gurb é sin an bealach is éasca lena chur ar a gcumas do thomhaltóirí praghas na dtáirgí a mheasúnú agus a chur i gcomparáid ar an gcaoi is fearr agus, dá bhrí sin, roghanna eolacha a dhéanamh ar bhonn comparáidí simplí;
[...]
(12)      [...] gur féidir le rialacha ar leibhéal an Chomhphobail faisnéis aonchineálach thrédhearcach a rachaidh chun sochair do gach tomhaltóir a áirithiú i gcomhthéacs an mhargaidh inmheánaigh [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4        Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 1 den Treoir sin:
‘Is é is aidhm don Treoir seo ceanglas a leagan síos an praghas díola agus an praghas de réir aonad tomhais na dtáirgí arna dtairiscint ag trádálaithe do thomhaltóirí a chur in iúl d’fhonn faisnéis do thomhaltóirí a fheabhsú agus chun gur féidir praghsanna a chur i gcomparáid.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5        Foráiltear le hAirteagal 2 den Treoir sin:
‘Chun críocha na Treorach seo, ciallaíonn:
(a) “praghas díola”: an praghas deiridh le haghaidh aonad táirge ar leith nó cainníocht an táirge, is é sin le rá lena n‑áirítear [cáin bhreisluacha (CBL)] agus gach cáin choimhdeach;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6        De réir Airteagal 4(1) den Treoir chéanna:
‘Ní mór an praghas díola agus an praghas aonaid a bheith gan débhrí, inaitheanta go héasca agus inléite. [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Gearmáine
7        Foráiltear le hAirteagal 2(3) den Preisangabenverordnung (Rialachán maidir le praghsanna a chur in iúl), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘PAngV’):
‘Chun críocha an Rialacháin seo beidh feidhm ag na sainmhínithe a leanas:
[...]
3.      “praghas iomlán”: an praghas, lena n‑áirítear cáin láimhdeachais agus gnéithe eile den phraghas, nach mór a íoc ar tháirge nó ar sheirbhís.’
8        Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 3(1) de PAngV:
‘Ní mór d’aon duine, mar thrádálaí, a chuireann earraí nó seirbhísí ar fáil do thomhaltóirí nó, mar sholáthróir earraí nó seirbhísí, a fhógraíonn iad do thomhaltóirí trí phraghas na n‑earraí nó na seirbhísí sin a chur in iúl, praghas iomlán na n‑earraí nó na seirbhísí sin a chur in iúl.’
9        De réir Airteagal 6(1) agus (2) de PAngV:
‘(1)      Ní mór d’aon duine a thairgeann earraí nó seirbhísí do thomhaltóirí, mar thrádálaí, d’fhonn cianchonradh a thabhairt i gcrích, mar aon leis an bhfaisnéis a cheanglaítear faoi Airteagal 3(1) agus (2) agus Airteagal 4(1) agus (2), an méid seo a leanas a léiriú:
1.      áirítear [CBL] agus gnéithe eile den phraghas sna praghsanna a ghearrtar ar na hearraí nó ar na seirbhísí, agus
2.      má tá costais iompair, seachadta nó seolta nó costais bhreise eile dlite.
(2)      Má tá costais iompair, seachadta nó seolta nó costais bhreise eile dlite, ní mór méid na gcostas sin a lua sa mhéid is gur féidir iad a ríomh go réasúnta roimh ré.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
10      Margaíonn JZ earraí inchaite, oiriúintí agus páirteanna breise le haghaidh folúsghlantóirí tríd an suíomh gréasáin
www.staubsaugerservice.de. An 1 Meitheamh 2022, chuir sé málaí folúsghlantóra ar fáil ar an suíomh gréasáin sin ar phraghas EUR 14.90, lena n‑áirítear na focail ‘seachadadh saor in aisce 24 uair an chloig ar fud na Gearmáine’ agus ‘costais iompair saor in aisce’ i gceanntásc an leathanaigh gréasáin.
11      Ar thaobh na láimhe deise den léiriú ar an bpraghas bhí réiltín ann. Tríd an gcúrsóir a bhogadh thar an réiltín, tháinig an teachtaireacht seo a leanas anuas: ‘CBL, móide costais bhreise san áireamh’. Níor tháinig aon athrú ar léiriú an phraghais féin. Trí chliceáil ar an réiltín, treoraíodh an custaiméir chuig foleathanach den suíomh gréasáin ina raibh an fhaisnéis seo a leanas:
‘Táillí coimhdeacha’
[...]
Ag brath ar luach na n‑earraí, féadfar táille láimhseála neamh-inaisíoctha idir EUR 3.95 (ó EUR 11) agus EUR 9 (faoi bhun EUR 11) a ghearradh. I gcás inarb ionann luach na n‑earraí agus EUR 29 nó níos mó, ní bhíonn an táille láimhseála/an formhuirear sin iníoctha de ghnáth.’
12      Tar éis an táirge roghnaithe a chur lena chiseán,
thug an custaiméir faoi deara, nuair a bhreathnaigh sé ar ábhar an chiseáin sin, bhí an léiriú ar phraghas EUR 14.90 le feiceáil agus méid EUR 3.95, dar teideal ‘Formhuirear/laghdú le haghaidh orduithe de chainníocht bheag (neamh-infheidhme do cheannacháin EUR 29 nó níos mó)’.
13      Agus é den tuairim go raibh léiriú an phraghais sin míchothrom, thug BV caingean os comhair Landgericht Hannover (an Chúirt Réigiúnach,
Hannover, an Ghearmáin), ag iarraidh,
inter alia, go n‑ordófaí do JZ scor d’earraí a thairiscint ar an idirlíon lena léirítear praghsanna nach raibh na taillí láimhseála ar ráta comhréidh san áireamh. Sheas an chúirt sin leis an gcaingean.
14      Ar achomharc ó JZ, dhíbh Oberlandesgericht Celle (Ard-Chúirt Réigiúnach,
Celle, an Ghearmáin) do chaingean BV inar cinneadh nach mór na táillí láimhseála ar ráta comhréidh, arna ngearradh ach amháin má tá luach iomlán an ordaithe, lena n‑áirítear an táirge lena mbaineann agus aon táirge eile,
níos lú ná méid áirithe, a léiriú leo féin, ós rud é nach comhpháirt de phraghas iomlán an táirge lena mbaineann iad.
15      Rinne BV achomharc ar phointe dlí i gcoinne an chinnidh sin os comhair an Bundesgerichtshof (Cúirt Bhreithiúnais na Cónaidhme, an Ghearmáin), arb í an chúirt a rinne an tarchur í. De réir na cúirte sin, níl an freagra ar an gceist an gá táillí láimhseála ar ráta comhréidh, nach bhfuil díolúine ag an gcustaiméir ina leith ach amháin má sháraíonn luach a ordaithe méid áirithe, a áireamh i bpraghas díola aonaid táirge dá bhforáiltear in Airteagal 2(a) de Threoir 98/6, go soiléir ó fhoclaíocht na forála sin, lena sainmhínítear an praghas díola mar an ‘praghas deiridh le haghaidh aonad táirge’, ach freisin le haghaidh ‘cainníocht áirithe den táirge’.
16      Agus cásdlí na Cúirte á mheabhrú aici ar dá réir nach mór gnéithe dosheachanta agus intuartha an phraghais a chur san áireamh i bpraghas díola táirge, a cheanglaítear ar an tomhaltóir a íoc agus arb ionann iad agus an chomaoin airgid chun an táirge sin a fháil, fiafraíonn an chúirt sin, go sonrach, an bhfuil na costais láimhseála ar ráta comhréidh atá i gceist dosheachanta agus intuartha don tomhaltóir. Tá sé de nós ag an gcúirt a rinne an tarchur teacht ar an gconclúid nár cheart na costais sin a chur san áireamh sa phraghas díola de réir bhrí Airteagal 2(a) de Threoir 98/6. Dar léi, is é an bealach is fearr chun nach gcuirfear an tomhaltóir ar míthreoir, ar an gcéad dul síos, an praghas díola a léiriú, gan an táille láimhseála ar ráta comhréidh a chur san áireamh, agus, ar an dara dul síos, rabhadh a thabhairt don tomhaltóir go bhfuil na táillí sin iníoctha faoi bhun tairseach ordaithe áirithe trína méid a léiriú.
17      Sa chomhthéacs sin, chinn an Bundesgerichtshof (an Chúirt Chónaidhme Bhreithiúnais) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘An bhfuil táille láimhseála ar ráta comhréidh nach bhfuil infheidhme ach amháin má sháraíonn luach iomlán an ordaithe íosmhéid le cur san áireamh sa phraghas díola a bheidh le sonrú le haghaidh aonad táirge de réir bhrí Airteagal 2(a) de Threoir [98/6]’
Breithniú ar an gceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
18      Lena ceist aonair, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 2(a) de Threoir 98/6 a léiriú sa chaoi nach mór costais láimhseála ar ráta comhréidh a chur san áireamh sa choincheap ‘praghas díola’, ar costais iad, ar an gcéad dul síos, a athraíonn de réir mhéid iomlán an ordaithe arna dhéanamh ag ceannaitheoir an táirge lena mbaineann agus aon táirge eile, agus, ar an dara dul síos, nach bhfuil iníoctha ach amháin má tá luach iomlán an ordaithe sin níos lú ná íosmhéid.
19      Sainmhínítear an praghas díola, i gcomhréir le hAirteagal 2(a) de Threoir 98/6, mar an praghas deiridh ar aonad den táirge nó ar chainníocht áirithe den táirge, is é sin le rá, CBL agus gach cáin choimhdeach san áireamh.
20      Mar phraghas deiridh, ní mór go n‑áireofaí sa phraghas díola na gnéithe dosheachanta agus intuartha den phraghas, atá faoi cheangal ar an tomhaltóir a íoc agus arb ionann iad agus an chomaoin airgid chun an táirge lena mbaineann a fháil (féach, chuige sin, breithiúnas an 29 Meitheamh 2023,
Verband Sozialer Wettbewerb (Coimeádáin ar a ngearrtar éarlais) (C‑543/21, EU:C:2023:527, mír 19 agus an cásdlí dá dtagraítear).
21      Is léir ón iarraidh ar réamhrialú, ar an gcéad dul síos, nach gcuirtear táillí láimhseála ar ráta comhréidh i bhfeidhm ach amháin i gcás ina bhfuil luach iomlán na dtáirgí arna gceannach níos lú ná íosluach. Ar an dara dul síos, nuair a bhíonn na costais sin ar ráta comhréidh iníoctha, athraíonn méid na gcostas de réir luach iomlán na dtáirgí a cheannaítear.
22      Cé go n‑áirítear na táillí láimhseála ar ráta comhréidh sa chomaoin airgid a bhaineann leis an táirge lena mbaineann a fháil, ní féidir a mheas, áfach, go bhfuil siad ‘faoi cheangal’ ag an tomhaltóir a íoc. Is féidir leis an tomhaltóir íoc na gcostas sin a sheachaint trí roinnt táirgí, a d’fhéadfadh a bheith éagsúil, a cheannach chun an t‑íosluach is gá a bhaint amach. Mar sin féin, is faoin gcúirt náisiúnta atá sé a fháil amach an bhfuil an fhéidearthacht sin táillí láimhseála ar ráta comhréidh a sheachaint fíor, ag féachaint go háirithe do mhéid an íosluacha sin.
23      Dá bhrí sin, dá n‑áireofaí na costais sin sa ‘phraghas díola’, de réir bhrí Airteagal 2(a) de Threoir 98/6, d’fhéadfaí an bonn a bhaint de chineál críochnaitheach an phraghais sin, de réir bhrí an chásdlí dá dtagraítear i mír 20 den bhreithiúnas seo. Dá bhrí sin, níor cheart iad a chur san áireamh sa choincheap ‘praghas díola’ sin.
24      Tacaítear leis an léiriú sin leis na cuspóirí a shaothraítear le Treoir 98/6 a leagtar amach in Airteagal 1, arna léamh i bhfianaise aithris 6 den Treoir sin, eadhon faisnéis do thomhaltóirí a fheabhsú agus comparáid idir praghsanna díola táirgí a thairgeann trádálaithe do thomhaltóirí a éascú chun a chur ar a gcumas roghanna eolasacha a dhéanamh. I ndáil leis sin, soiléirítear le haithris 12 den Treoir sin go bhfuil sé de chuspóir ag an Treoir sin faisnéis aonfhoirmeach agus thrédhearcach chun leasa iomlán na dtomhaltóirí sa mhargadh inmheánach.
25      Ina theannta sin, i gcomhréir le hAirteagal 4(1) den Treoir sin, arna léamh i bhfianaise aithris 2, ní mór praghas díola na dtáirgí a chuirtear ar fáil do thomhaltóirí a bheith gan athbhrí, inaitheanta go héasca agus inléite go soiléir, ionas go mbeidh faisnéis ag tomhaltóirí atá beacht, trédhearcach agus gan débhrí.
26      Sa chás seo, ar an gcéad dul síos, níl ach ceannacháin áirithe den táirge lena mbaineann faoi réir táille láimhseála ar ráta comhréidh, eadhon i gcás ina bhfuil méid iomlán an ordaithe níos lú ná íosmhéid. Ar an dara dul síos, féadfar táillí éagsúla láimhseála ar ráta comhréidh a chur i bhfeidhm ag brath ar mhéid iomlán an cheannacháin. Sna himthosca sin, dá n‑áireofaí méid na gcostas sin i bpraghas díola an táirge, de réir bhrí Airteagal 2(a) de Threoir 98/6, chuirfí tomhaltóirí i mbaol comparáidí míchruinne a dhéanamh (féach, de réir analaí, breithiúnas an 29 Meitheamh 2023,
Verband Sozialer Wettbewerb (Coimeádáin ar a ngearrtar éarlais),
C‑543/21, EU:C:2023:527, mír 26).
27      Os a choinne sin, mar a chuireann an chúirt a rinne an tarchur in iúl i gceart, cuireann méid aon táillí láimhseála ar ráta comhréidh a d’fhéadfadh a bheith infheidhme in iúl leo féin agus sa bhreis ar phraghas díola an táirge lena mbaineann, ar chumas tomhaltóirí measúnú agus comparáid a dhéanamh ar phraghsanna táirge den sórt sin agus roghanna eolasacha a dhéanamh ar bhonn comparáidí simplí, i gcomhréir leis na cuspóirí a shaothraítear le Treoir 98/6, dá dtagraítear i mír 24 den bhreithiúnas seo, agus leis an gceanglas maidir le trédhearcacht agus easpa débhríochta sna praghsanna sin, a leagtar amach in aithris 2 den Treoir sin. (féach, de réir analaí, breithiúnas an 29 Meitheamh 2023,
Verband Sozialer Wettbewerb(Coimeádáin ar a ngearrtar éarlais),
C‑543/21, EU:C:2023:527, mír 27).
28      Sa chomhthéacs sin, is féidir le gnáth-thomhaltóir atá réasúnta eolach agus réasúnta géarchúiseach agus cáiréiseach praghas an táirge agus méid aon chostas ar ráta comhréidh a shuimiú chun an méid iomlán a cheanglaítear air a íoc ar dháta an cheannaigh a chinneadh (féach, de réir analaí, breithiúnas an 29 Meitheamh 2023,
Verband Sozialer Wettbewerb(Coimeádáin ar a ngearrtar éarlais),
C‑543/21, EU:C:2023:527, mír 28).
29      I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an gceist a tharchuirtear ná nach mór Airteagal 2(a) de Threoir 98/6 a léiriú sa chaoi nach gá táillí láimhseála ar ráta comhréidh a chur san áireamh sa choincheap ‘praghas díola’, ar an gcéad dul síos, a athraíonn de réir mhéid iomlán an ordaithe arna dhéanamh ag an gceannaitheoir don táirge lena mbaineann agus, i gcás inarb iomchuí, táirgí eile agus, ar an dara dul síos,
nach bhfuil iníoctha ach amháin má tá luach iomlán an ordaithe sin níos lú ná íosmhéid arna bhunú ag an díoltóir,
sa mhéid is go léirítear na costais sin go soiléir agus nach bhfuil an méid sin socraithe ar bhealach a fhágann go bhfuil íocaíocht na gcostas sin dosheachanta sa chleachtas.
Costais
30      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na príomhpháirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte náisiúnta, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an tOchtú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 2(a) de Threoir 98/6/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 1998 maidir le cosaint tomhaltóirí ó thaobh praghsanna táirgí a thairgtear do thomhaltóirí a chur in iúl,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní gá táillí láimhseála ar ráta comhréidh a chur san áireamh sa choincheap ‘praghas díola’, ar an gcéad dul síos, a athraíonn, de réir mhéid iomlán an ordaithe arna dhéanamh ag an gceannaitheoir don táirge lena mbaineann agus, i gcás inarb iomchuí, táirgí eile agus, ar an dara dul síos, nach bhfuil iníoctha ach amháin má tá luach iomlán an ordaithe sin níos lú ná íosmhéid arna bhunú ag an díoltóir, sa mhéid is go léirítear na costais sin go soiléir agus nach bhfuil an méid sin socraithe ar bhealach a fhágann go bhfuil íocaíocht na gcostas sin dosheachanta sa chleachtas.
[Sínithe]
*      Teanga an cháis: an Ghearmáinis.