62020TJ0678_RES
(Kawża T-678/20)
Solar Electric Holding et
vs
Il-Kummissjoni Ewropea
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (It-Tmien Awla) tal‑10 ta’ Novembru 2021
“Għajnuna mill-istat – Suq tal-elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, inkluża l-enerġija fotovoltajka – Obbligu mil-liġi Franċiża ta’ xiri tal-elettriku bi prezz ogħla mill-prezz tas-suq – Ċaħda ta’ lment – Artikolu 12(1) u Artikolu 24(2) tar-Regolament (UE) 2015/1589 – Kamp ta’ applikazzjoni”
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Eżami tal-ilmenti – Obbligi tal-Kummissjoni – Ilment imressaq minn benefiċjarji ta’ miżuri ta’ għajnuna mhux innotifikata sabiex tinkiseb deċiżjoni li jitqajmux oġġezzjonijiet – Obbligu tal-Kummissjoni li teżamina l-ilment – Assenza
(Regolament tal-Kunsill Nru 2015/1589, Artikoli 1(h), 12(1) u 24(2))
(ara l-punti 22-39, 43)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Kompetenzi rispettivi tal-Kummissjoni u tal-qrati nazzjonali – Rwol tal-qrati nazzjonali – Salvagwardja tad-drittijiet ta’ individwi fil-każ ta’ ksur tal-obbligu ta’ notifika minn qabel – Obbligu tal-qrati nazzjonali li jisiltu l-konsegwenzi kollha ta’ dan il-ksur konformement mad-dritt nazzjonali – Portata
(Artikoli 107 u 108 TFUE)
(ara l-punti 30, 31)
Għajnuna mogħtija mill-Istati – Eżami mill-Kummissjoni – Miżuri ta’ għajnuna mhux innotifikati – Obbligu tal-Kummissjoni li twettaq evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq intern – Kundizzjoni – Ilment imressaq minn parti interessata u bbażat fuq ksur tad-dispożizzjonijiet fil-qasam tal-għajununa mill-Istat
(Regolament tal-Kunsill Nru 2015/1589, Artikoli 1(h), 12(1) u 24(2))
(ara l-punti 49-54)
Sunt
Sabiex tinkoraġġixxi l-iżvilupp ta’ enerġiji rinnovabbli fit-territorju tagħha, Franza introduċiet, fl-2000, l-obbligu legali għal Électricité de France (EDF) u ċerti distributuri tal-elettriku oħra li jikkonkludu, fuq talba tal-produtturi kkonċernati, kuntratti għax-xiri tal-elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli (iktar ’il quddiem l-“elettriku ekoloġiku”). Dawn il-kuntratti ġew konklużi għal perijodu ta’ 20 sena u kienu jipprevedu x-xiri tal-elettriku ekoloġiku bil-prezz iffissat mid-digriet tariffarju Ministerjali fis-seħħ fil-jum tat-talba kompleta, mill-produttur, ta’ konnessjoni man-network pubbliku.
F’dan il-kuntest, il-grupp Solar Electric, ingaġġat fl-iżvilupp, fil-kostruzzjoni u fl-operat ta’ installazzjonijiet fotovoltajċi fil-Gujana u f’Martinique, ikkonkluda kuntratti għax-xiri tal-elettriku ekoloġiku minn EDF bil-prezzijiet iffissati rispettivament bid-digrieti tariffarji tal‑10 ta’ Lulju 2006, tat‑12 ta’ Jannar 2010 u tal‑31 ta’ Awwissu 2010.
Sal-aħħar tal-2015, l-ispejjeż sostnuti mid-distributuri tal-elettriku minħabba l-obbligu ta’ xiri ta’ elettriku ekoloġiku kienu s-suġġett ta’ mekkaniżmu ta’ kumpens sħiħ iffinanzjat minn kontribuzzjoni imposta fuq il-konsumaturi tal-elettriku. Mill-2016, dawn l-ispejjeż ġew ikkumpensati minn kont ta’ allokazzjoni speċjali ffinanzjat minn taxxi fuq il-konsum ta’ prodotti tal-enerġija.
Fl-2019, il-Cour de cassation (Il-Qorti tal-Kassazzjoni, Franza) iddeċidiet li d-digrieti tariffarji tal‑10 ta’ Lulju 2006 u tat‑12 ta’ Jannar 2010, li jimplimentaw mekkaniżmu ta’ obbligu ta’ xiri ta’ elettriku ekoloġiku bi prezz ogħla minn dak tas-suq, kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat illegali peress li ma kinux ġew innotifikati lill-Kummissjoni Ewropea.
Wara li rċeviet konferma mill-Kummissjoni li l-miżuri bbażati fuq id-digrieti tariffarji inkwistjoni ma kinux ġew innotifikati lilha, Solar Electric ippreżentat ilment dwar l-iskemi ta’ għajnuna li jirriżultaw mill-imsemmija digrieti tariffarji u stiednet lill-Kummissjoni tiddeċiedi espressament dwar il-kompatibbiltà tagħhom mas-suq intern.
Dan l-ilment tressaq skont l-Artikolu 24(2) tar-Regolament li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 TFUE (
1
), li abbażi tiegħu kull parti interessata tista’ tressaq ilment sabiex tinforma lill-Kummissjoni dwar kull għajnuna allegatament illegali jew dwar kull applikazzjoni allegatament abbużiva ta’ għajnuna.
Permezz ta’ ittra tat‑3 ta’ Settembru 2020, il-Kummissjoni ċaħdet l-ilment minħabba li s-suġġett tiegħu ma kienx jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 24(2) tar-Regolament li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 TFUE.
Billi tikkonferma din il-konklużjoni, il-Qorti Ġenerali tiċħad ir-rikors għal annullament ippreżentat minn Solar Electric kontra din id-deċiżjoni.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Il-Qorti Ġenerali tosserva, qabelxejn, li l-ilment imressaq minn Solar Electric kien intiż sabiex tinkiseb min-naħa tal-Kummissjoni deċiżjoni li ma tqajjimx oġġezzjonijiet dwar il-kompatibbiltà mas-suq intern tal-miżuri implimentati mill-awtoritajiet Franċiżi u bbażati fuq id-digrieti tariffarji tal‑10 ta’ Lulju 2006, tat‑12 ta’ Jannar 2010 u tal‑31 ta’ Awwissu 2010.
Għalhekk, ir-rikors tagħha jqajjem il-kwistjoni dwar jekk l-Artikolu 24(2) tar-Regolament li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 TFUE jagħtix lill-benefiċjarju ta’ għajnuna ġdida mħallsa illegalment dritt suġġettiv li jressaq ilment quddiem il-Kummissjoni bil-għan li jikseb min-naħa tagħha deċiżjoni li tiddikjara l-għajnuna mhux innotifikata mill-Istat Membru kkonċernat kompatibbli mas-suq intern.
Għalkemm interpretazzjoni litterali tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 TFUE hija intiża li tistabbilixxi li l-benefiċjarji ta’ għajnuna mħallsa illegalment jistgħu jressqu lment quddiem il-Kummissjoni skont l-Artikolu 24(2) tal-imsemmi regolament, tali konklużjoni għandha madankollu tiġi miċħuda għal raġunijiet marbuta mal-istruttura tal-kontroll mill-Istat kif ukoll mal-iskema tal-mekkaniżmu tal-ilmenti.
Fir-rigward, minn naħa, tal-istruttura tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat, il-Qorti Ġenerali tfakkar li l-obbligu ta’ notifika jikkostitwixxi wieħed mill-elementi fundamentali tas-sistema ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat stabbilita mit-Trattat FUE, li tistabbilixxi kontroll preventiv fuq il-proġetti ta’ għajnuna ġdida stabbilit mill-Artikolu 108(3) TFUE. F’dan il-kuntest, mill-istruttura stess tal-Artikolu 108(3) TFUE jirriżulta li l-obbligu ta’ notifika tal-proġetti ta’ għajnuna lill-Kummissjoni jaqa’ fuq l-Istati Membri. Li jiġi aċċettat li l-benefiċjarju ta’ għajnuna mogħtija illegalment jista’ jressaq ilment quddiem il-Kummissjoni sabiex tiġi kkonstatata l-kompatibbiltà ta’ din l-għajnuna mas-suq intern ma jkollux effett ieħor ħlief li jippermetti lil dan il-benefiċjarju li jissostitwixxi ruħu għall-Istat Membru kkonċernat, li huwa l-uniku wieħed kompetenti sabiex jinnotifika miżura ta’ għajnuna lill-Kummissjoni.
Barra minn hekk, tali possibbiltà rrikonoxxuta lill-benefiċjarju ta’ għajnuna mħallsa illegalment li jressaq ilment quddiem il-Kummissjoni tqajjem dubju dwar in-natura fundamentali u imperattiva tal-obbligu ta’ notifika tal-miżuri ta’ għajnuna u tal-projbizzjoni tal-implimentazzjoni tagħhom skont l-Artikolu 108(3) TFUE kif ukoll tas-sanzjoni ta’ prinċipju li hija assoċjata man-nuqqas tal-Istat Membru li jissodisfa dan l-obbligu ta’ notifika minn qabel, jiġifieri r-rimbors tagħha.
Barra minn hekk, il-benefiċjarji ta’ għajnuna illegali jistgħu jadixxu lill-qrati nazzjonali tagħhom sabiex jiġi ssanzjonat ir-rifjut espliċitu jew impliċitu tal-Istat li jagħti l-għajnuna li jikkonforma ruħu mal-obbligu ta’ notifika tiegħu. Għaldaqstant, ma hemmx lok li jiġi rrikonoxxut fil-konfront tagħhom id-dritt li jagħtu bidu, permezz ta’ lment indirizzat lill-Kummissjoni, għall-eżami tal-kompatibbiltà tal-għajnuna bil-għan li tiġi awtorizzata.
Fir-rigward, min-naħa l-oħra, tal-istruttura tal-mekkaniżmu tal-ilmenti stabbilit mir-Regolament li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 TFUE, il-Qorti Ġenerali tirrileva li dan il-mekkaniżmu kien maħsub sabiex jidentifika l-għajnuna inkompatibbli mas-suq intern. Minn dan isegwi li l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 24(2) tal-imsemmi regolament huwa limitat għal ilmenti intiżi kontra għajnuna illegali li l-lanjanti jqisu bħala inkompatibbli mas-suq intern. Kuntrarjament, il-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmi Artikolu 24(2) ma jkoprix l-ilmenti li bihom il-lanjanti jsostnu li għajnuna hija kompatibbli mas-suq intern u għandu, għal din ir-raġuni, jiġi awtorizzat mill-Kummissjoni.
Konsegwentement, il-benefiċjarji ta’ għajnuna illegali ma jistgħux jibbażaw ruħhom fuq l-Artikolu 24(2) tar-Regolament li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 TFUE sabiex iressqu lment dwar għajnuna illegali li jibbenefikaw minnha direttament jew indirettament, u dan bil-għan li l-Kummissjoni tadotta deċiżjoni li tikkonstata l-kompatibbiltà ta’ din l-għajnuna mas-suq intern.
Fl-aħħar, il-Qorti Ġenerali tiċħad ukoll l-argument ta’ Solar Electric li jgħid li n-nuqqas ta’ teħid ta’ pożizzjoni mill-Kummissjoni fuq l-ilment tagħha joħloq lakuna ġuridika li l-Artikoli 107 sa 109 TFUE kif ukoll ir-Regolament 2015/1589 għandhom l-intenzjoni li jevitaw, filwaqt li tfakkar li d-dritt tal-Unjoni ma jimponix obbligu fuq il-Kummissjoni li twettaq evalwazzjoni tal-kompatibbiltà ta’ għajnuna mhux innotifikata malli hija tiġi informata b’ilment imressaq minn benefiċjarju bħal Solar Electric.
(
1
)	Regolament tal-Kunsill (UE) 2015/1589 tat‑13 ta’ Lulju 2015 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (ĠU 2015, L 248, p. 9) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 TFUE”).