62019TO0715_RES
Sprawa T‑715/19
Lukáš Wagenknecht
przeciwko
Radzie Europejskiej
Postanowienie Sądu (ósma izba) z dnia 17 lipca 2020 r.
Skarga na bezczynność – Ochrona interesów finansowych Unii – Zwalczanie nadużyć finansowych – Posiedzenie Rady Europejskiej – Wieloletnie ramy finansowe – Rozporządzenie finansowe –Sytuacja konfliktu interesów, w jakiej miał się znajdować przedstawiciel Republiki Czeskiej uczestniczący w posiedzeniu Rady Europejskiej – Niepodjęcie działań zarzucane Radzie Europejskiej – Artykuł 130 regulaminu postępowania – Interes prawny – Legitymacja procesowa – Zajęcie stanowiska przez Radę Europejską – Położenie kresu bezczynności – Niedopuszczalność – Artykuł 15 ust. 2 TUE – Skarga prawnie oczywiście bezzasadna
Skarga na bezczynność – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Odmowa wykluczenia przez Radę Europejską premiera państwa członkowskiego z posiedzeń tej instytucji – Skarga wniesiona przez członka senatu zainteresowanego państwa członkowskiego – Brak bezpośredniego i indywidualnego oddziaływania – Niedopuszczalność
(art. 265 akapit trzeci TFUE)
(zob. pkt 25–27)
Skarga na bezczynność – Zajęcie stanowiska w rozumieniu art. 265 akapit drugi TFUE przed wniesieniem skargi – Pojęcie – Odmowa działania zgodnie z wezwaniem do jego podjęcia – Włączenie
(art. 265 akapit drugi TFUE)
(zob. pkt 29–32)
Skarga na bezczynność – Obowiązek działania spoczywający na Radzie Europejskiej – Obowiązek wykluczenia premiera państwa członkowskiego z posiedzeń tej instytucji ze względu na sytuację konfliktu interesów, w jakiej miał się on znajdować – Brak
(art. 15 ust. 2 TUE, art. 265 akapit trzeci TFUE)
(zob. pkt 34–37)
Streszczenie
W postanowieniu z dnia 17 lipca 2020 r., Wagenknecht/Rada Europejska (T‑715/19), Sąd odrzucił jako niedopuszczalną, a w każdym wypadku jako oczywiście bezzasadną, skargę na bezczynność złożoną przez członka senatu Republiki Czeskiej zmierzającą do stwierdzenia, że Rada Europejska bezprawnie zaniechała wykluczenia premiera tego państwa członkowskiego ze swoich posiedzeń w związku z sytuacją konfliktu interesów, w jakiej ma się on znajdować.
W rozpatrywanym wypadku Lukáš Wagenknecht (zwany dalej „skarżącym”), członek senatu Republiki Czeskiej zwrócił się w dniu 5 czerwca 2019 r. do Rady Europejskiej z wnioskiem o wykluczenie premiera tego państwa członkowskiego, Andreja Babiša, z posiedzeń Rady Europejskiej poświęconych negocjacjom w sprawie perspektyw finansowych (
1
). Lukáš Wagenknecht uzasadnił swój wniosek sytuacją konfliktu interesów, w jakiej miał znajdować się Andrej Babiš, wynikającą z posiadania przez niego i jego rodzinę udziałów w przedsiębiorstwach należących do grupy Agrofert, działającej między innymi w branży rolno-spożywczej, które otrzymywały dotacje pochodzące z budżetu Unii Europejskiej.
W dniu 24 czerwca 2019 Rada Europejska odpowiedziała skarżącemu na wezwanie do działania, wyjaśniając że traktat UE (
2
) w sposób wiążący ustala skład Rady Europejskiej, w związku z czym Rada Europejska nie ma kompetencji do decydowania, kto powinien reprezentować dane państwo członkowskie w tej instytucji, ani też kto, w relacji między głową państwa a szefem rządu, powinien być zapraszany na poszczególne posiedzenia Rady Europejskiej. W tych okolicznościach Rada Europejska nie mogła wykluczyć premiera Republiki Czeskiej z wnioskowanych posiedzeń. Pismem z dnia 2 lipca 2019 r. skarżący zwrócił się do Rady Europejskiej o udzielenie wyjaśnień w związku z tą odpowiedzią. Jego pismo pozostało bez odpowiedzi. Skarżący wniósł wobec tego skargę, na podstawie art. 265 TFUE, o stwierdzenie bezczynności Rady Europejskiej ze względu na to, że owa instytucja bezprawnie nie podjęła działań w odpowiedzi na wezwanie do działania.
W pierwszej kolejności Sąd przypomniał, iż aby skarga na bezczynność mogła zostać uznana za dopuszczalną (
3
), skarżący musi wykazać albo, że byłby adresatem aktu, którego zaskarżona instytucja miała względem niego nie przyjąć, albo że ów akt dotyczyłby go bezpośrednio i indywidualnie w sposób analogiczny do adresata takiego aktu. Skarżący musi też wykazać interes prawny, którego istnienie oznacza, że rezultatem skargi powinno być zapewnienie mu osobistej korzyści. W rozpatrywanym wypadku Sąd uznał, że aktem, o przyjęcie którego skarżący zwrócił się do Rady Europejskiej, nie byłby akt skierowany przez Radę Europejską do niego, lecz decyzja, której adresatem byłby czeski premier. Sąd podkreślił ponadto, że mimo posiadania przez skarżącego statusu członka senatu Republiki Czeskiej, który uprawnia go do działania w interesie ogólnym, musi on jednak wykazać istnienie osobistego, rzeczywistego i aktualnego interesu w stwierdzeniu bezczynności, którą zarzuca Radzie Europejskiej. Tymczasem skarżący nie wykazał takiego interesu, wobec czego przesłanka dotycząca bezpośredniego i indywidualnego oddziaływania środków, o przyjęcie których zwrócił się do Rady Europejskiej, w każdym wypadku nie została spełniona.
W drugiej kolejności Sąd przypomniał, że art. 265 TFUE dotyczy bezczynności z racji zaniechania działania lub zajęcia stanowiska, a nie wydania aktu innego niż ten, którego przyjęcie zainteresowani uznali za pożądane lub niezbędne. Sąd orzekł w związku z tym, że skarga na bezczynność wniesiona przez skarżącego była niedopuszczalna z uwagi na to, że Rada Europejska jednoznacznie wyjaśniła skarżącemu powody, dla których nie mogła ona podjąć wnioskowanego przez niego działania. Takie zajęcie stanowiska kładzie wobec tego kres bezczynności, a jednocześnie stanowi akt zaskarżalny skargą o stwierdzenie nieważności (
4
). Skarżący nie wniósł jednak takiej skargi. Sąd wyjaśnił jednocześnie, że pisma skarżącego z dnia 2 lipca 2019 r. nie można uznać za nowe wezwanie do działania, wobec którego Rada Europejska nie podjęła następnie działań.
W trzeciej kolejności Sąd dodał, że w każdym wypadku przedmiotowa skarga jest oczywiście bezzasadna. Stwierdził, że zapraszając głowy państw lub szefów rządów państw członkowskich na swoje posiedzenia Rada Europejska nie ma żadnej możliwości manewru (
5
). To bowiem państwa członkowskie odpowiadają za przyjęcie przepisów krajowych, w tym rangi konstytucyjnej, pozwalających na ustalenie, czy na posiedzeniach Rady Europejskiej państwa członkowskie winny być reprezentowane przez głowy państw, czy też szefów rządów, oraz, w stosownym wypadku, określenie przyczyn uniemożliwiających reprezentowanie przez nich swoich państw członkowskich. Wniosek ten znajduje potwierdzenie w okoliczności, że Unia ma obowiązek respektować tożsamość narodową państw członkowskich, nierozerwalnie związaną z ich podstawowymi strukturami politycznymi i konstytucyjnymi (
6
). W konsekwencji Sąd stwierdził, że jest oczywiste, iż odmawiając uwzględnienia wezwania do działania, i niezależnie od tego, czy przedstawiciel Republiki Czeskiej w tej instytucji znajduje się w sytuacji konfliktu interesów, Rada Europejska nie naruszyła art. 265 akapit trzeci TFUE.
W czwartej i ostatniej kolejności, odnosząc się do twierdzeń dotyczących sytuacji konfliktu interesów, w jakiej miał się znajdować czeski premier, Sąd przypomniał, że prawidłowość płatności dokonywanych przez Unię w ramach funduszy wypłacanych w państwach członkowskich w jej imieniu i na jej rachunek jest objęta uregulowaniami Unii mającymi zastosowanie do tych funduszy.
(
1
)	Przedmiotowe negocjacje w sprawie perspektyw finansowych dotyczyły wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027.
(
2
)	Zgodnie z art. 15 ust. 2 TUE.
(
3
)	Instytucja skargi na bezczynność została przewidziana w art. 265 TFUE, który stanowi w akapicie trzecim: „Każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść sprawę do Trybunału na warunkach określonych w poprzednich akapitach tego samego przepisu, stawiając jednej z instytucji lub jednemu z organów, lub jednej z jednostek organizacyjnych Unii zarzut, iż zaniechały one wydania skierowanego do niej aktu innego niż zalecenie lub opinia”.
(
4
)	Na podstawie art. 263 TFUE.
(
5
)	Zgodnie z art. 15 ust. 2 TUE.
(
6
)	Stosownie do art. 4 ust. 2 TUE.