62018CJ0394_RES
Kawża C-394/18
I.G.I. Srl
vs
Maria Grazia Cicenia et
(talba għal deċiżjoni preliminari imressqa mill-Corte d’appello di Napoli)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) tat-30 ta’ Jannar 2020
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Direttiva 82/891/KEE – Artikoli 12 u 19 – Diviżjonijiet ta’ kumpanniji privati b’responsabbiltà limitata – Protezzjoni tal-interessi tal-kredituri tal-kumpannija diviża – Annullament tad-diviżjoni – Actio Pauliana”
Libertà ta’ stabbiliment – Kumpanniji – Sistema ta’ diviżjoni ta’ kumpanniji pubbliċi b’responsabbiltà limitata – Direttiva 82/891 – Diviżjoni permezz tal-formazzjoni ta’ kumpanniji ġodda – Strumenti ta’ protezzjoni tal-interessi ta’ kredituri tal-kumpannija diviża – Actio Pauliana ppreżentata mill-kredituri li ma użawx l-istrumenti ta’ protezzjoni pprovduti – Ammissibbiltà
(Direttiva tal-Kunsill 82/891, kif emendata bid-Direttiva 2007/63, Artikolu 12, 21 u 22)
(ara l-punti 66-70, 73-75, dispożittiv 1)
Libertà ta’ stabbiliment – Kumpanniji – Sistema ta’ diviżjoni ta’ kumpanniji pubbliċi b’responsabbiltà limitata – Direttiva 82/891 – Diviżjoni permezz tal-formazzjoni ta’ kumpanniji ġodda – Sistema ta’ annullamenti tad-diviżjoni – Annullament – Kunċett – Actio Pauliana – Esklużjoni
(Direttiva tal-Kunsill 82/891, kif emendata bid-Direttiva 2007/63, premessa 11 u Artikoli 19, 21 u 22)
(ara l-punti 78, 80, 82-88, dispożittiv 2)
Sunt
Fis-sentenza I.G.I. (C-394/18), li ngħatat fit-30 ta’ Jannar 2020, il-Qorti tal-Ġustizzja interpretat, għall-ewwel darba, l-Artikoli 12 u 19 tas-Sitt Direttiva 82/891 (
1
). Hija ddeċidiet li dawn l-artikoli ma jipprekludux lill-kredituri ta’ kumpannija diviża, li d-drittijiet tagħhom jippreċedu lil din id-diviżjoni u li ma jkunux użaw strumenti ta’ protezzjoni tal-kredituri previsti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali b’applikazzjoni tal-Artikolu 12 ta’ din id-direttiva, milli jippreżentaw actio pauliana wara li tkun saret l-imsemmija diviżjoni sabiex jiġi ddikjarat li din id-diviżjoni ma tipproduċix effetti fil-konfront tagħhom.
Il-kawża prinċipali hija bejn kredituri ta’ kumpannija diviża u l-kumpannija ikkostitwita ġdida li ġiet ittrasferita lilha parti mill-patrimonju ta’ l-ewwel imsemmija kumpannija. Ġaladarba qiesu li d-diviżjoni kienet wasslet sabiex il-kumpannija diviża titlef parti kbira mill-patrimonju tagħha, dawn il-kredituri ippreżentaw actio pauliana sabiex jiġi ddikjarat li l-att ta’ diviżjoni ma għandu l-ebda effett fil-konfront tagħhom u sabiex jippreżentaw azzjonijiet eżekutorji u kawtelatorji fuq il-beni ttrasferiti. Madankollu, huma ma pprevalixxewx ruħhom mill-possibbiltà li jopponu din id-diviżjoni, liema possibbiltà hija prevista mid-dritt nazzjonali fil-kuntest tat-traspożizzjoni tas-Sitt Direttiva.
Billi l-actio pauliana teżisti b’mod parallel mal-istrumenti ta’ protezzjoni tal-kredituri previsti mid-dritt tal-Unjoni, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, fl-ewwel lok, dwar ir-relazzjoni bejn tali azzjoni u l-Artikolu 12 tas-Sitt Direttiva. Skont dan l-artikolu, l-Istati Membri għandhom jipprovdu għal sistema ta’ protezzjoni adegwata tal-interessi tal-kredituri tal-kumpannija diviża. Għal dan l-għan, dawn għandhom tal-inqas jipprevedu li dawn il-kredituri jkollhom id-dritt li jiksbu garanziji adegwati meta s-sitwazzjoni finanzjarja tal-kumpanniji involuti fid-diviżjoni tirrendi neċessarja din il-protezzjoni. Fil-każ odjern, billi l-actio pauliana ma hijiex waħda mill-istrumenti ta’ protezzjoni prevista mil-leġiżlazzjoni nazzjonali b’applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu 12, id-domanda li tqum hija dik dwar jekk il-kredituri fil-kawża prinċipali kellhomx id-dritt li jippreżentaw tali azzjoni. Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju għandha dubju dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 19 tas-Sitt Direttiva, li jipprovdi għas-sistema ta’ annullamenti tad-diviżjoni. B’mod partikolari hija tistaqsi jekk il-kundizzjonijiet stretti li jirregolaw l-invokazzjoni tal-annullament tad-diviżjoni japplikawx ukoll għal actio pauliana li ma tippreġudikax il-validità ta’ din id-diviżjoni, iżda tippremetti biss li din id-diviżjoni tiġi ddikjarata mhux invokabbli fil-konfront tal-kredituri li jkunu ppreżentaw din l-azzjoni.
Fir-rigward tal-istrumenti ta’ protezzjoni previsti għall-kredituri tal-kumpannija diviża, il-Qorti tal-Ġistizzja enfasizzat li l-Artikolu 12 tas-Sitt Direttiva jipprovdi għal sistema minima ta’ protezzjoni tal-interessi ta’ dawn il-kredituri, għad-djun li jinħolqu qabel il-pubblikazzjoni tal-abbozz tad-diviżjoni u li għadhom ma skadewx fil-mument ta’ din il-pubblikazzjoni. Għaldaqstant, l-Istati Membri jistgħu jipprovdu strumenti ta’ protezzjoni addizzjonali. Barra minn hekk, ma jirriżultax mill-Artikolu 12 li l-assenza ta’ użu minn wieħed mill-istrument ta’ protezzjoni previsti minn dan l-artikolu, tipprekludi lill-kredituri milli jużaw strumenti oħra ta’ protezzjoni minbarra dawk elenkati fl-imsemmi artikolu. B’hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet, fid-dawl tal-għan tas-Sitt Direttiva li tipproteġi l-kredituri mill-preġudizzju li jista’ jirriżulta mit-twettiq tad-diviżjoni, li l-Artikolu 12 ta’ din id-direttiva ma jeskludix il-possibbiltà, tal-kredituri ta’ kumpannija diviża, milli jintroduċu actio pauliana.
Madankollu l-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat li l-effetti ta’ tali ma għandhomx ikunu kuntrarji għall-għan ta’ din id-dispożizzjoni. F’dan ir-rigward, hija rrilevat li l-Artikolu 12 ma jirrikjedix li l-protezzjoni tal-kredituri tal-kumpanniji kkostitwiti ġodda għandha tkun ekwivalenti għal dik tal-kredituri tal-kumpannija diviża. Għaldaqstant, l-armonizzazzjoni minima, imwettqa mis-Sitt Direttiva, tal-protezzjoni tal-interessi tal-kredituri tal-kumpanniji li jipparteċipaw fid-diviżjoni, ma tipprekludix, fil-kuntest ta’ diviżjoni permezz tal-formazzjoni ta’ kumpannija ġdida, li tingħata prijorità lill-protezzjoni tal-interessi tal-kredituri tal-kumpannija diviża.
Fir-rigward tas-sistema ta’ annullamenti tad-diviżjoni prevista fl-Artikolu 19 tas-Sitt Direttiva, il-Qorti tal-Ġustizzja interpretat il-kunċett ta’ “annullament”, li ma huwiex iddefinit minn din id-direttiva, billi ħadet inkunsiderazzjoni l-kuntest li fih jintuża dan il-kunċett u l-għanijiet segwiti mid-direttiva. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, dan il-kunċett jagħmel riferiment għal azzjonijiet li jipprevedu l-annullament ta’ att, li jwasslu sabiex dan jisparixxi u jipproduċu effetti fil-konfront ta’ kull persuna. Issa, l-actio pauliana ippreżentata mill-kredituri fil-kawża prinċipali tippermetti biss li ma jibqgħux invokabbli fil-konfront tagħhom, id-deċiżjoni u, b’mod partikolari, it-trasferiment ta’ ċerti beni previsti fl-att ta’ diviżjoni. Din ma tinċidix fuq il-validità ta’ din id-diviżjoni, ma twassalx sabiex id-diviżjoni tisparixxi u ma għandhiex effetti fil-konfront ta’ kull persuna. Għaldaqstant, hija ma taqax taħt il-kunċett ta’ “annullament” previst fl-Artikolu 19 tas-Sitt Direttiva. Minn dan isegwi li s-sistema ta’ anullamenti tad-diviżjoni prevista fl-Artikolu 19 ta’ din id-direttiva ma tipprekludix il-preżentata ta’ tali actio pauliana wara li tkun twettqet diviżjoni.
(
1
)	Is-Sitt Direttiva tal-Kunsill 82/891/KEE tas-17 ta’ Diċembru 1982 ibbażata fuq l-Artikolu 54(3)(ġ) tat-Trattat dwar id-diviżjoni ta’ kumpanniji b’responsabbilta pubblika limitata (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 50), kif emendata bid-Direttiva 2007/63/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-13 ta’ Novembru 2007 (ĠU 2007, L 300, p. 47).