62000CC0469_EL
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
I - Εισαγωγή
1. Η παρούσα αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως αφορά το ζήτημα της εκτάσεως της προστασίας της βιομηχανικής ιδιοκτησίας που παρέχεται με τη μορφή των προστατευόμενων ονομασιών προελεύσεως. Το συγκεκριμένο ζήτημα που τίθεται είναι αν η προστατευόμενη ονομασία προελεύσεως «Grana padano» επιτρέπεται να χρησιμοποιείται μόνο σε περίπτωση που το τυρί τρίβεται και συσκευάζεται επίσης στον τόπο παραγωγής. Οι αναιρεσείουσες της κύριας δίκης ζητούν να απαγορευθεί στις αναιρεσίβλητες να εμπορεύονται με την προστατευόμενη ονομασία προελεύσεως «Grana padano» τυρί το οποίο έχει τριφτεί στη Γαλλία.
ΙΙ - Νομικό πλαίσιο
1) Η κοινοτική νομοθεσία
Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2081/92 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουλίου 1992, για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων
2. Με τον κανονισμό 2081/92 θεσπίζεται κοινοτική ρύθμιση για την προστασία ορισμένων γεωργικών προϊόντων και τροφίμων, των οποίων τα χαρακτηριστικά τελούν σε άμεση σχέση με τη γεωγραφική προέλευσή τους.
3. Το άρθρο 2, παράγραφος 2, ορίζει τα εξής:
«Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως:
α) "ονομασία προέλευσης": το όνομα μιας περιοχής, ενός συγκεκριμένου τόπου ή, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μιας χώρας, το οποίο χρησιμοποιείται στην περιγραφή ενός γεωργικού προϊόντος ή ενός τροφίμου:
- που κατάγεται από αυτή την περιοχή, το συγκεκριμένο τόπο ή τη χώρα αυτή και
και
- του οποίου η ποιότητα ή τα χαρακτηριστικά οφείλονται κυρίως ή αποκλειστικά στο γεωγραφικό περιβάλλον, που περιλαμβάνει τους φυσικούς και ανθρώπινους παράγοντες, και του οποίου η παραγωγή, η μεταποίηση και η επεξεργασία λαμβάνουν χώρα στην οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή·
β) "γεωγραφική ένδειξη": το όνομα μιας περιοχής, ενός συγκεκριμένου τόπου ή, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μιας χώρας, το οποίο χρησιμοποιείται στην περιγραφή ενός γεωργικού προϊόντος ή ενός τροφίμου:
- που κατάγεται από την περιοχή αυτή, το συγκεκριμένο τόπο ή τη χώρα αυτή και
και
- του οποίου μια συγκεκριμένη ποιότητα, η φήμη ή άλλο χαρακτηριστικό μπορούν να αποδοθούν στη γεωγραφική αυτή καταγωγή και του οποίου η παραγωγή ή/και η μεταποίηση ή/και η επεξεργασία πραγματοποιούνται στην οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή.»
4. Για να δικαιούται προστατευόμενης ονομασίας προελεύσεως (στο εξής: ΠΟΠ) ή προστατευόμενης γεωγραφικής ενδείξεως (στο εξής: ΠΓΕ ) ένα γεωργικό προϊόν ή ένα τρόφιμο πρέπει, κατά το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92, να ανταποκρίνεται σε προδιαγραφές. Η παράγραφος 2 του ίδιου αυτού άρθρου απαριθμεί τα στοιχεία που πρέπει να περιλαμβάνουν οι προδιαγραφές αυτές: μεταξύ αυτών καταλέγονται η περιγραφή του γεωργικού προϊόντος ή του τροφίμου, η οποία πρέπει να περιλαμβάνει τα βασικά μεταποιηθέντα προϊόντα, η οριοθέτηση της γεωγραφικής περιοχής, η περιγραφή της μεθόδου παραγωγής του γεωργικού προϊόντος ή του τροφίμου και τα στοιχεία που αποδεικνύουν τον δεσμό με το γεωγραφικό περιβάλλον ή με τη γεωγραφική καταγωγή, καθώς και οι τυχόν προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται δυνάμει των κοινοτικών ή/και εθνικών διατάξεων.
5. Ο κανονισμός 2081/92 προβλέπει μια συνήθη και μια - κρίσιμη εν προκειμένω - απλοποιημένη διαδικασία για την καταχώρηση των ΠΟΠ και των ΠΓΕ στο «Μητρώο προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης και προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων», το οποίο τηρεί η Επιτροπή. Οι δύο αυτές διαδικασίες διαφέρουν κυρίως κατά το ότι η απλοποιημένη διαδικασία δεν προβλέπει τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων των κυριότερων στοιχείων της αιτήσεως καθώς και των αναφορών στις εθνικές διατάξεις. Τα άρθρα 5 έως 7 ρυθμίζουν τη συνήθη διαδικασία. Εν συνόψει, το άρθρο 5 προβλέπει ότι η αίτηση υποβάλλεται, σε πρώτο στάδιο, σε εθνική αρχή και εξετάζεται από άποψη περιεχομένου από το κράτος μέλος. Εφόσον το κράτος μέλος κρίνει την αίτηση δικαιολογημένη, τη διαβιβάζει στην Επιτροπή. Κατά το άρθρο 6, η Επιτροπή εξετάζει κατά τους τύπους αν η αίτηση καταχώρησης περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία που προβλέπονται στο άρθρο 4 και, εφόσον κρίνει ότι η ονομασία πληροί τις προϋποθέσεις προστασίας, δημοσιεύει στην Επίσημη Εφημερίδα το όνομα και τη διεύθυνση του αιτούντος, το όνομα του προϊόντος, τα κυριότερα στοιχεία της αίτησης, τις αναφορές στις εθνικές διατάξεις που διέπουν την επεξεργασία, την παραγωγή ή την παρασκευή του και, εν ανάγκη, το σκεπτικό στο οποίο βασίστηκαν τα συμπεράσματά της. Αν δεν της υποβληθεί από κράτος μέλος ή από νομικό ή φυσικό πρόσωπο που θεωρεί ότι βλάπτονται τα έννομα συμφέροντά του ένσταση σύμφωνα με το άρθρο 7, η Επιτροπή καταχωρεί την ονομασία στο «Μητρώο προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης και προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων» και τη δημοσιεύει στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
6. Κατά το άρθρο 8, οι ενδείξεις «ΠΟΠ» και «ΠΓΕ» δεν μπορούν να αναγράφονται παρά μόνον στα γεωργικά προϊόντα και τα τρόφιμα που ανταποκρίνονται στις προϋποθέσεις του κανονισμού.
7. Το άρθρο 13, παράγραφος 1, ορίζει τα εξής:
«Οι καταχωρημένες ονομασίες προέλευσης προστατεύονται από:
α) οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση εμπορική χρήση μιας καταχωρημένης ονομασίας για προϊόντα που δεν καλύπτονται από την καταχώρηση, εφόσον τα προϊόντα αυτά είναι συγκρίσιμα με τα προϊόντα που έχουν καταχωρηθεί με την ονομασία αυτή ή εφόσον η χρήση αυτή αποτελεί εκμετάλλευση της φήμης της προστατευόμενης ονομασίας,
β) κάθε αντιποίηση, απομίμηση ή υπαινιγμό, ακόμη και αν αναφέρεται η πραγματική καταγωγή του προϊόντος ή εάν η προστατευόμενη ονομασία χρησιμοποιείται σε μετάφραση ή συνοδεύεται από εκφράσεις όπως: "είδος", "τύπος", "μέθοδος", "τρόπος", "απομίμηση" ή παρόμοιες,
γ) οποιαδήποτε άλλη ψευδή ή απατηλή ένδειξη τόσο όσον αφορά την προέλευση, την καταγωγή, τη φύση ή τις ουσιαστικές ιδιότητες του προϊόντος, αναγραφόμενη στη συσκευασία ή το περιτύλιγμα, στο διαφημιστικό υλικό ή σε έγγραφα που αφορούν το συγκεκριμένο προϊόν, καθώς και τη χρησιμοποίηση για τη συσκευασία του προϊόντος δοχείου που μπορεί να οδηγήσει σε εσφαλμένη εντύπωση ως προς την καταγωγή του,
δ) οποιαδήποτε άλλη πρακτική ικανή να παραπλανήσει το κοινό όσον αφορά την πραγματική καταγωγή του προϊόντος.
[...]»
8. Το άρθρο 17 ρυθμίζει την απλοποιημένη διαδικασία καταχωρήσεως των ΠΟΠ και των ΠΓΕ. Η διαδικασία αυτή ίσχυε για τις υφιστάμενες εθνικές ονομασίες που προστατεύονταν ήδη πριν από την έναρξη της ισχύος του κανονισμού, όπως ήταν π.χ. η ονομασία «Grana padano». Το άρθρο 17 έχει ως εξής:
«1. Εντός προθεσμίας έξι μηνών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού, τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή ποιες από τις νομίμως προστατευόμενες ονομασίες τους ή, [...], ποιες από τις ονομασίες που έχουν καθιερωθεί με τη χρήση επιθυμούν να καταχωρήσουν δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
2. Η Επιτροπή καταχωρεί, με τη διαδικασία του άρθρου 15, τις ονομασίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 οι οποίες συμφωνούν με τα άρθρα 2 και 4. Το άρθρο 7 δεν εφαρμόζεται. [...]
3. [...]».
9. Η Επιτροπή, αφού εξέτασε κατά τους τύπους τις ονομασίες που της είχαν υποβάλει τα κράτη μέλη σύμφωνα με το προαναφερθέν άρθρο 17 του κανονισμού 2081/92, εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) 1107/96 της 12ης Ιουνίου 1996, σχετικά με την καταχώρηση των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2081/92 . Το παράρτημα του κανονισμού αυτού περιλαμβάνει τον πίνακα των ονομασιών που καταχωρούνται ως ΠΟΠ και ΠΓΕ, μεταξύ των οποίων αναφέρεται και η ΠΟΠ «Grana padano».
2) Η διαδικασία καταχωρίσεως της ονομασίας προελεύσεως «Grana padano» ως ΠΟΠ
10. Από τους ισχυρισμούς της Ιταλικής Κυβερνήσεως προκύπτει ότι η Ιταλία, με την έκδοση του νόμου 125, της 10ης Απριλίου 1954, και του διατάγματος του Προέδρου της Δημοκρατίας 1269, της 30ής Οκτωβρίου 1955, καθόρισε τους κανόνες για τη χρησιμοποίηση των ονομασιών προελεύσεως για τα τυριά που παράγονται στην Ιταλία. Η ρύθμιση αυτή καλύπτει και το «Grana padano», του οποίου η περιοχή παραγωγής οριοθετήθηκε με τις ανωτέρω αναφερθείσες νομικές πράξεις.
11. Με απόφαση της 22ας Σεπτεμβρίου 1981, η ονομασία προελεύσεως «Grana padano» επεκτάθηκε, ώστε να καλύπτει και το τυρί που διατίθεται στο εμπόριο σε τεμάχια.
12. Με απόφαση της Ιταλικής Κυβερνήσεως της 4ης Νοεμβρίου 1991, η ονομασία προελεύσεως «Grana padano» επεκτάθηκε και πάλι, ώστε να καλύπτει πλέον και το τριμμένο τυρί («grattugiato»). Για τη χρήση της ΠΟΠ επιβλήθηκε η προϋπόθεση ότι το τρίψιμο πρέπει να γίνεται σύμφωνα με ορισμένους κανόνες εντός της περιοχής παραγωγής και ότι το τυρί πρέπει να συσκευάζεται αμέσως μετά το τρίψιμο, χωρίς καμία περαιτέρω επεξεργασία και χωρίς προσθήκη συντηρητικών ή άλλων ουσιών, που θα μπορούσαν να αλλοιώσουν τις αρχικές οργανοληπτικές ιδιότητες του τυριού. Η απόφαση αυτή δημοσιεύθηκε στις 8 Απριλίου 1992 .
13. Στις 18 Ιουνίου 1954 ιδρύθηκε το Consorzio per la tutela del formaggio Grana padano (στο εξής: Consorzio). Μέλη του Consorzio είναι οι παραγωγοί του τυριού Grana padano. Το ιταλικό Δημόσιο έχει αναθέσει στο Consorzio της επίβλεψη της τηρήσεως των διατάξεων που διέπουν την παραγωγή του τυριού Grana padano. Σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στις παρατηρήσεις που υπέβαλε η Ravil, το Consorzio μπορεί να χορηγεί «άδειες» για τη χρήση της ΠΟΠ.
14. Όπως αναφέρθηκε ήδη, η ΠΟΠ «Grana padano» καταχωρίστηκε με τον κανονισμό 1107/96, δηλαδή κατ' εφαρμογήν της απλοποιημένης διαδικασίας που προβλέπει το άρθρο 17 του κανονισμού 2081/92, στο «μητρώο προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης και προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων», το οποίο τηρεί η Επιτροπή. Στο μητρώο αυτό καταχωρίστηκε μόνον η ΠΟΠ «Grana padano», όχι όμως η ονομασία «Grana padano grattugiato» (τριμμένο) ή η ονομασία «Grana padano râpé frais» (φρεσκοτριμμένο), την οποία χρησιμοποιεί η Ravil.
3) Διμερής σύμβαση Ιταλίας-Γαλλίας
15. Επιπλέον, θα ήθελα να επισημάνω ότι η Ιταλία και η Γαλλία συνήψαν στις 28 Απριλίου 1964 διμερή σύμβαση, η οποία βασιζόταν στη διεθνή σύμβαση για τη χρησιμοποίηση των ονομασιών προελεύσεως και των λοιπών ονομασιών για τα τυριά, η οποία υπογράφηκε την 1η Ιουνίου 1951 στη Stresa. Βάσει των άρθρων 1 και 3 της συμβάσεως αυτής, η ονομασία προελεύσεως «Grana padano» προστατεύεται στη Γαλλία (βλ. παράρτημα Β της συμβάσεως) και επιτρέπεται να χρησιμοποιείται μόνον εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις τις οποίες καθορίζει η ιταλική νομοθεσία.
ΙΙΙ - Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
16. Την 1η Ιουλίου 1990 το Consorzio χορήγησε στην εδρεύουσα στη Γαλλία εταιρία Ravil «άδεια» εμπορίας στη Γαλλία τριμμένου τυριού «Grana padano» με την ονομασία «Grana padano râpé frais». Έκτοτε η εταιρία αυτή εισάγει από την Ιταλία κεφάλια τυριού «Grana padano», το οποίο τρίβει στη Γαλλία και πωλεί με την ονομασία «Grana padano râpé frais».
17. Η εδρεύουσα στην Ιταλία εταιρία Biraghi παράγει και εμπορεύεται στην Ιταλία τυρί, μεταξύ άλλων δε τυρί «Grana padano». Οι εταιρίες Bellon Import και Biraghi France είναι εγκατεστημένες αμφότερες στη Γαλλία και αποτελούν τους αποκλειστικούς εισαγωγείς προϊόντων της Biraghi στη Γαλλία.
18. Στις 4 Οκτωβρίου 1996 οι εταιρίες Biraghi και Bellon ενήγαγαν ενώπιον του Tribunal de commerce de Marseille την εταιρία Ravil, με αίτημα να υποχρεωθεί η εταιρία αυτή, επ' απειλή χρηματικής ποινής, να παύσει την εμπορία τυριού που τρίβει στη Γαλλία με την ονομασία «Grana padano râpé frais» και να αποζημιώσει τις εταιρίες Biraghi και Bellon για τη ζημία που έχουν υποστεί λόγω της εμπορίας αυτής. Οι ενάγουσες ισχυρίστηκαν ότι η απόφαση της Ιταλικής Κυβερνήσεως της 4ης Νοεμβρίου 1991 επεξέτεινε την ονομασία προελεύσεως «Grana padano», ώστε να καλύπτεται και το τριμμένο τυρί, επιβάλλοντας όμως την προϋπόθεση ότι το τυρί πρέπει να τρίβεται εντός της περιοχής παραγωγής του. Το Tribunal de commerce υποχρέωσε τη Ravil, με απόφαση της 5ης Νοεμβρίου 1997, να καταβάλει αποζημίωση λόγω της εμπορίας του τυριού από το 1992 και της απαγόρευσε, επ' απειλή χρηματικής ποινής, να εμπορεύεται τυρί με την ονομασία «Grana padano râpé frais». Η απόφαση αυτή επικυρώθηκε από το Cour d'appel d'Aix-en-Provence με απόφαση της 5ης Μαρτίου 1998, με το σκεπτικό ότι είχε αποδειχθεί επαρκώς ότι η εμπορία του «Grana padano râpé frais» αποτελούσε πράξη αθέμιτου ανταγωνισμού. Κατά το δικαστήριο αυτό, η Ravil παρέβη την ιταλική ρύθμιση, προκειμένου να προβεί σε οικονομικά συμφερότερες εμπορικές συναλλαγές και να επεκτείνει το μερίδιο αγοράς της σε βάρος των ανταγωνιστών της που τηρούν τις διατάξεις της νομοθεσίας.
19. Κατά της τελευταίας αυτής αποφάσεως η Ravil υπέβαλε αίτηση αναιρέσεως ενώπιον του Cour de cassation. Κατά το Cour de cassation, η ιταλική απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 1991 συνιστά μέτρο αποτελέσματος ισοδύναμου με ποσοτικό περιορισμό των εισαγωγών, υπό την έννοια του άρθρου 29 ΕΚ. Παραπέμποντας στις αποφάσεις του Δικαστηρίου στις υποθέσεις Delhaize και Le Lion και Βέλγιο κατά Ισπανίας (η τελευταία αυτή απόφαση είναι επίσης γνωστή ως «απόφαση Rioja»), το γαλλικό δικαστήριο υπέβαλε στο Δικαστήριο αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως επί του εξής ερωτήματος:
«Έχει το άρθρο 29 ΕΚ [...] την έννοια ότι απαγορεύει την εθνική ρύθμιση που επιφυλάσσει την ονομασία προελεύσεως "Grana padano" στο τυρί που έχει τριφτεί εντός της περιοχής παραγωγής, αν η υποχρέωση αυτή δεν είναι αναγκαία για τη διατήρηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που έχει αποκτήσει το προϊόν;»
20. Θα ήθελα επίσης να επισημάνω ότι από το 1999 η Ravil, κατόπιν συμφωνίας στην οποία κατέληξε με το Consorzio στα τέλη του 1998, εισάγει στη Γαλλία από την Ιταλία το τυρί τριμμένο ήδη.
IV - Παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο
1) Ravil
21. Η Ravil υποστηρίζει ότι η προϋπόθεση περί τριψίματος και συσκευασίας του τυριού εντός της περιοχής παραγωγής δυσχεραίνει την εξαγωγή του τυριού, την οποία επίσης καθιστά δαπανηρότερη. Αποτέλεσμα της ρύθμισης αυτής είναι να αποθαρρύνονται οι δυνητικοί εισαγωγείς από την εισαγωγή και την εμπορία του τυριού σε άλλο κράτος μέλος.
22. Η Ravil υποστηρίζει περαιτέρω ότι η προϋπόθεση τριψίματος και συσκευασίας του τυριού εντός της περιοχής παραγωγής του δεν είναι αναγκαία για την εγγύηση της ποιότητας του προϊόντος που διατίθεται στο εμπόριο με την ΠΟΠ «Grana padano». Το μέτρο αυτό όχι μόνο δυσχεραίνει και καθιστά ακριβότερη την εξαγωγή του «Grana padano», αλλ' επιπλέον παρέχει στις τοπικές επιχειρήσεις ένα ιδιαίτερο πλεονέκτημα. Συγκεκριμένα, τους παρέχει το αποκλειστικό δικαίωμα να τρίβουν και να συσκευάζουν το τυρί. Οι γαλλικές επιχειρήσεις αναγκάζονται είτε να δημιουργούν εντός της περιοχής παραγωγής την αναγκαία υποδομή είτε να προσλαμβάνουν υπεργολάβους. Η Ravil τονίζει επίσης ότι για τα κομμάτια «Grana padano» δεν υπάρχει καμία υποχρέωση συσκευασίας εντός της περιοχής παραγωγής.
23. Κατά τη Ravil, η ρύθμιση που θεσπίστηκε με την ιταλική απόφαση δεν δικαιολογείται από λόγους προστασίας της βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Εξάλλου, ο κανονισμός 1107/96 προστατεύει μόνον την ΠΟΠ «Grana padano» και όχι την ονομασία «Grana padano râpé frais», την οποία χρησιμοποιεί η Ravil. Επιπλέον, οι προδιαγραφές για την ΠΟΠ «Grana padano» δεν περιέχουν καμία διάταξη που να καθορίζει τον τόπο τριψίματος ή συσκευασίας.
2) Bellon και Biraghi France
24. Η Bellon και η Biraghi France υποστηρίζουν ότι δεν πρόκειται για μέτρο ισοδύναμου αποτελέσματος με ποσοτικό περιορισμό των εξαγωγών, διότι η ιταλική απόφαση ισχύει τόσο για το τυρί που πωλείται στην ημεδαπή όσο και για το εξαγόμενο τυρί. Επομένως, δεν πρόκειται για μέτρο που αφορά ειδικά τις εξαγωγές.
25. Οι ανωτέρω υποστηρίζουν ότι η ρύθμιση που περιέχεται στην απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 1991 συμβιβάζεται με το κοινοτικό δίκαιο. Οι ΠΟΠ αποτελούν, σύμφωνα με την απόφαση στην υπόθεση Exportur, μέρος της βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Με τον κανονισμό 2081/92 αντικαταστάθηκε η εθνική προστασία της ΠΟΠ από την κοινοτική προστασία της. Κατά συνέπεια, ο κανονισμός 1107/96, στον οποίο στηρίχθηκε η καταχώριση της ΠΟΠ «Grana padano» στο μητρώο που τηρεί η Επιτροπή, δεν μπορεί να είναι αντίθετη προς το κοινοτικό δίκαιο, και συγκεκριμένα στο άρθρο 29 ΕΚ.
26. Η προϋπόθεση τριψίματος και συσκευασίας του τυριού εντός της περιοχής παραγωγής του ως προϋπόθεση χρησιμοποιήσεως της ΠΟΠ «Grana padano» διασφαλίζει την ποιότητα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του προϊόντος. Εκτός της περιοχής παραγωγής δεν διενεργούνται οι κατάλληλοι έλεγχοι για τη διασφάλιση της ποιότητας του προϊόντος.
27. Κατά τις Bellon και Biraghi France πάντοτε, η ΠΟΠ αποτελεί εγγύηση για το ότι ένα προϊόν προέρχεται από συγκεκριμένη περιοχή και εμφανίζει ορισμένα χαρακτηριστικά. Η ΠΟΠ δίνει στον παραγωγό τη δυνατότητα να εξασφαλίσει ορισμένη πελατεία. Η ΠΟΠ προσδίδει στα εμπορεύματα ορισμένο γόητρο, το οποίο απορρέει από την ποιότητα του προϊόντος.
28. Κατά τις εν λόγω εταιρίες, κατά τη μεταποίηση του τυριού «Grana padano», το τυρί διατρέχει τον κίνδυνο οξειδώσεως, αποξηράνσεως, συρρικνώσεως και ζυμώσεως. Για τον λόγο αυτό είναι αναγκαίες κατά τη μεταποίηση οι ειδικές γνώσεις. Ακόμα και για το τρίψιμο χρειάζονται ειδικές ικανότητες και γνώσεις. Συνεπώς η ρύθμιση είναι αναγκαία για την προστασία της φήμης του προϊόντος.
3) Γαλλική Δημοκρατία
29. Η Γαλλική Κυβέρνηση τονίζει ότι η Ravil χρησιμοποιεί την ονομασία «Grana padano râpé frais», η οποία δεν ταυτίζεται με την ονομασία της ΠΟΠ, δηλαδή την ονομασία «Grana padano». Εντούτοις, με την απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 1991 επιδιώκεται η διεύρυνση της προστασίας της ονομασίας προέλευσης, ώστε να καλύπτεται και το τριμμένο τυρί. Η προστασία αυτή έχει καταστεί όμως τμήμα της ΠΟΠ «Grana padano» λόγω των προδιαγραφών που παραπέμπουν στην εθνική νομοθεσία και επομένως στην εν λόγω απόφαση, οπότε το τριμμένο τυρί «Grana padano» πρέπει, εφόσον πωλείται υπό την ΠΟΠ αυτή, να ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές, στις οποίες περιλαμβάνεται το τρίψιμο εντός της περιοχής παραγωγής.
30. Η Γαλλική Κυβέρνηση υποστηρίζει την άποψη ότι το προδικαστικό ερώτημα δεν έχει υποβληθεί ορθά. Στην προκειμένη διαδικασία το ζήτημα δεν είναι το συμβατό της ιταλικής απόφασης με το άρθρο 29 ΕΚ, αλλά το συμβατό του κανονισμού 1107/96 με το κοινοτικό δίκαιο. Το Cour de cassation πάντως δεν παρέθεσε λόγους για τους οποίους ο κανονισμός αυτός θα μπορούσε να είναι άκυρος. Επομένως, τα πραγματικά περιστατικά στην προκειμένη υπόθεση διαφέρουν από τα περιστατικά στις υποθέσεις Delhaize και Rioja. Η Γαλλική Κυβέρνηση προτείνει επομένως στο Δικαστήριο να διαπιστώσει ότι δεν υπάρχει κανείς λόγος να αποφανθεί επί του ζητήματος του συμβατού της ιταλικής νομοθεσίας με το κοινοτικό δίκαιο.
31. Κατά την προφορική διαδικασία η Γαλλική Κυβέρνηση διατύπωσε συμπληρωματικά τον ισχυρισμό ότι ο κανονισμός 1107/96 είναι σύμφωνος με το κοινοτικό δίκαιο. Το τρίψιμο του τυριού εντός της περιοχής παραγωγής του αποτελεί προϋπόθεση για τη χρήση της ΠΟΠ «Grana padano», για την οποία παρέχεται η προστασία του κανονισμού 2081/92.
4) Ιταλική Δημοκρατία
32. Η Ιταλική Δημοκρατία προτείνει, προκειμένου να δοθεί απάντηση στο υποβληθέν ερώτημα, να γίνει διάκριση μεταξύ του χρόνου πριν από την έναρξη ισχύος του κανονισμού 1107/96 και του χρόνου που επακολούθησε την έναρξη της ισχύος του κανονισμού αυτού. Για τον χρόνο μέχρι την έναρξη ισχύος του κανονισμού 1107/96 η Ιταλική Δημοκρατία παραπέμπει στη διμερή σύμβαση που συνήψαν η Ιταλία και η Γαλλία στις 28 Απριλίου 1964, η οποία βασιζόταν στη διεθνή σύμβαση για τη χρησιμοποίηση των ονομασιών προελεύσεως και των λοιπών ονομασιών για τα τυριά, η οποία υπογράφηκε την 1η Ιουνίου 1951 στη Stresa. Η διμερής αυτή σύμβαση δεν περιέχει διατάξεις για τις μεταβολές των καλυπτόμενων από τη σύμβαση ονομασιών προελεύσεως οι οποίες επέρχονται μετά τη σύναψη της συμβάσεως, πράγμα που σημαίνει ότι η ρύθμιση που περιέχεται στην απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 1991 δεν αποτελεί μέρος της συμβάσεως. Επομένως, η ΠΟΠ «Grana padano» δεν καλύπτει το τριμμένο τυρί, όσον αφορά τους σκοπούς της εν λόγω συμβάσεως. Η Ιταλική Δημοκρατία καταλήγει συνεπώς στο συμπέρασμα ότι οι ενέργειες της Ravil δεν αντιβαίνουν στη σύμβαση του 1964.
33. Μετά την έναρξη της ισχύος του κανονισμού 1107/96 η ΠΟΠ «Grana padano» προστατεύεται στον βαθμό που προσδιορίζεται από τις προδιαγραφές. Οι προδιαγραφές παραπέμπουν στο εθνικό δίκαιο, μέρος του οποίου αποτελεί επίσης η απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 1991. Κατά συνέπεια, η ΠΟΠ καλύπτει πλέον και το τριμμένο «Grana padano».
34. Κατά την Ιταλική Κυβέρνηση, το τρίψιμο του τυριού αποτελεί μέρος της διαδικασίας παραγωγής. Συνεπώς, ακόμα και για το τρίψιμο πρέπει να τηρούνται ορισμένες μέθοδοι παραγωγής, πράγμα που πρέπει να εξακριβώνεται από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα. Στηριζόμενη στην απόφαση Rioja, η Ιταλική Κυβέρνηση τονίζει ότι σκοπός της ΠΟΠ «Grana padano» είναι επίσης η προστασία της ποιότητας. Επισημαίνοντας τον κίνδυνο ταγγίσματος του τυριού «Grana padano» που δεν έχει τριφτεί σωστά και, επομένως, τον κίνδυνο σημαντικής βλάβης, σε περίπτωση εσφαλμένων χειρισμών, της φήμης των προϊόντων που έχουν παραχθεί σύμφωνα με τις διατάξεις που διέπουν την ΠΟΠ και τονίζοντας επίσης το γεγονός ότι εκτός της περιοχής παραγωγής δεν υπάρχει καμία ανάλογη επιτήρηση της ποιότητας, η Ιταλική Κυβέρνηση καταλήγει συνεπώς στο συμπέρασμα ότι για το διάστημα μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού 1107/96, δηλαδή μετά τις 21 Ιουνίου 1996, οι ενέργειες της Ravil αντέβαιναν στις διατάξεις που διέπουν τη χρήση της ΠΟΠ «Grana padano».
4) Βασίλειο της Ισπανίας
35. Η Ισπανική Κυβέρνηση επίσης θεωρεί, παραπέμποντας στην απόφαση Rioja, ότι οι ΠΟΠ ανήκουν στη βιομηχανική ιδιοκτησία, η προστασία της οποίας μπορεί να δικαιολογήσει την επιβολή περιορισμών κατά την εξαγωγή. Το τρίψιμο του τυριού πραγματοποιείται μεν μετά την παραγωγή του, αλλά, αφού το τυρί Grana padano καταναλώνεται σχεδόν αποκλειστικά τριμμένο, το τρίψιμο του τυριού αυτού έχει ιδιαίτερα μεγάλη σημασία. Όπως ακριβώς και στην περίπτωση των κρασιών Rioja, έτσι και στην περίπτωση του Grana padano οι έλεγχοι που διεξάγονται εκτός της περιοχής παραγωγής παρέχουν λιγότερες εγγυήσεις για την ποιότητα του προϊόντος από ό,τι οι έλεγχοι που διεξάγονται εντός της περιοχής παραγωγής υπό την επίβλεψη του Consorzio. Ακόμα και αν το τρίψιμο πραγματοποιείται με τις καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις και σύμφωνα με όλες τις σχετικές διατάξεις, η προϋπόθεση τριψίματος του τυριού εντός της περιοχής παραγωγής του διασφαλίζει οπωσδήποτε σε μεγαλύτερο βαθμό την ποιότητα του προϊόντος. Η προστασία της φήμης του προϊόντος έχει ιδιαίτερα μεγάλη σπουδαιότητα, όταν πρόκειται για προστατευόμενες ονομασίες προελεύσεως.
6) Επιτροπή
36. Η Επιτροπή αναφέρεται επίσης στην απόφαση Rioja και καταλήγει, όσον αφορά την προκειμένη υπόθεση, στο συμπέρασμα ότι η προϋπόθεση περί τριψίματος και συσκευασίας εντός της περιοχής παραγωγής αποτελεί δικαιολογημένο περιορισμό των εξαγωγών.
37. Ο δικαιούχος μιας ΠΟΠ έχει τη δυνατότητα να καθορίσει τους κανόνες υπό τους οποίους επιτρέπεται η χρήση της ΠΟΠ. Η ΠΟΠ εντάσσεται στη βιομηχανική ιδιοκτησία και αποτελεί, σύμφωνα με το άρθρο 30 ΕΚ, δικαιολογητικό λόγο για την επιβολή περιορισμών υπό την έννοια του άρθρου 29 ΕΚ.
38. Η ΠΟΠ παρέχει εγγύηση για την προέλευση ενός προϊόντος από ορισμένη περιοχή. Επιπλέον, εγγυάται ότι το προϊόν εμφανίζει ορισμένα χαρακτηριστικά. Ο περιορισμός των εξαγωγών που προκύπτει από την επιβολή της προϋποθέσεως περί τριψίματος και συσκευασίας εντός της περιοχής παραγωγής είναι δικαιολογημένος, διότι οι αναγκαίοι έλεγχοι της ποιότητας μπορούν να διεξάγονται μόνον εντός της περιοχής παραγωγής. Ο περιορισμός αυτός είναι, κατά την Επιτροπή, αναγκαίος, διότι καθιστά δυνατό τον εντοπισμό της προελεύσεως και αποτελεί εγγύηση για τη φήμη του προϊόντος.
39. Η ΠΟΠ «Grana padano» αποτελεί γνωστή ΠΟΠ, η οποία έχει μεγάλη φήμη. Το προϊόν χαρακτηρίζεται από ορισμένες ιδιότητες και ορισμένη τεχνογνωσία, οι οποίες είναι αναγκαίες για τη διατήρηση της φήμης και των ειδικών χαρακτηριστικών του προϊόντος.
40. Η ΠΟΠ «Grana padano» καλύπτει επίσης το τριμμένο τυρί, διότι το τυρί Grana padano διατίθεται στο εμπόριο κυρίως με τη μορφή αυτή. Το τρίψιμο αποτελεί σημαντική εργασία. Οι συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιείται το τρίψιμο έχουν αποφασιστική σημασία για τη γεύση του πωλούμενου προϊόντος. Ακόμα και για την επιλογή των κεφαλιών τυριού πριν από το τρίψιμο απαιτούνται ειδικές γνώσεις και ικανότητες. Κατά την Επιτροπή, δεν υπάρχουν εκτός της περιοχής παραγωγής έλεγχοι που να διασφαλίζουν την τήρηση των κανόνων αυτών.
V - Η άποψή μου επί της υποθέσεως
1) Αντικείμενο της διαδικασίας εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως
41. Με την αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως τίθεται το ερώτημα του συμβατού της ιταλικής αποφάσεως της 4ης Νοεμβρίου 1991 με το κοινοτικό δίκαιο. Το ερώτημα αυτό είναι εκ πρώτης όψεως υπερβολικά λακωνικό. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την αρχή περί εδαφικότητας, η οποία ισχύει για τα δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας - μεταξύ των οποίων καταλέγονται οι ονομασίες προελεύσεως -, η εφαρμογή της ιταλικής αποφάσεως στη Γαλλία δεν είναι αυτονόητη. Επομένως, ενδείκνυται να διασαφηνιστεί καταρχάς το αντικείμενο της διαδικασίας εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως.
42. Η εφαρμογή της ιταλικής αποφάσεως στη Γαλλία θα μπορούσε να προκύπτει είτε από τη σύμβαση για την προστασία των ονομασιών προελεύσεως που συνήψαν η Ιταλία και η Γαλλία στις 28 Απριλίου 1964 είτε από τον κανονισμό 1107/96.
43. Οι συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ των κρατών μελών μετά την έναρξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚ πρέπει επίσης να είναι συμβατές με το κοινοτικό δίκαιο . Για τον πριν από την 21η Ιουνίου 1996 χρόνο θα μπορούσε συνεπώς να τεθεί το ερώτημα κατά πόσον η σύμβαση που συνήψαν η Γαλλία και η Ιταλία στις 28 Απριλίου 1964 συμβιβάζεται με το κοινοτικό δίκαιο, και συγκεκριμένα με το άρθρο 29 ΕΚ.
44. Η Ιταλική Κυβέρνηση ισχυρίζεται βέβαια ότι οι μεταγενέστερες τροποποιήσεις της εθνικής νομοθεσίας δεν καλύπτονται αυτόματα από τη σύμβαση. Υποστηρίζει δηλαδή την άποψη ότι η απόφαση του 1991, άρα και η επίμαχη εν προκειμένω απαίτηση περί τριψίματος και συσκευασίας του τυριού εντός της περιοχής παραγωγής του, δεν καλύπτεται από τη σύμβαση, διότι δεν υπάρχει καμία μεταγενέστερη πράξη περί ενσωματώσεως της αποφάσεως αυτής στη σύμβαση, πράγμα που σημαίνει ότι η ονομασία προελεύσεως «Grana padano» δεν καλύπτει, στο πλαίσιο της εφαρμογής της συμβάσεως, το τριμμένο τυρί. Ο προσδιορισμός όμως του εφαρμοστέου εθνικού δικαίου, μέρος του οποίου αποτελεί επίσης η σύμβαση του 1964, εναπόκειται στο αιτούν εθνικό δικαστήριο. Στη διάταξη με την οποία υποβλήθηκε το προδικαστικό ερώτημα δεν παρατίθενται στοιχεία σχετικά με την ερμηνεία της συμβάσεως του 1964. Για την περαιτέρω εξέταση του ζητήματος θα γίνει συνεπώς δεκτό ότι το εθνικό δικαστήριο θεώρησε δεδομένο ότι η ιταλική απόφαση έχει εφαρμογή βάσει της συμβάσεως του 1964. Θα ήθελα όμως να επισημάνω ότι το ζήτημα αυτό πρέπει να εξεταστεί και να επιλυθεί από το αιτούν δικαστήριο. Επί του παρόντος το συμπέρασμα συνεπώς είναι ότι με την αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως τίθεται το ερώτημα κατά πόσον η γαλλο-ιταλική σύμβαση συμβιβάζεται με το κοινοτικό δίκαιο, εφόσον η σύμβαση αυτή καθιστά εφαρμοστέα στη Γαλλία τη ρύθμιση της αποφάσεως της 4ης Νοεμβρίου 1991, κατά την οποία το τριμμένο τυρί «Grana padano» μπορεί να διατίθεται στο εμπόριο υπό την ονομασία προελεύσεως αυτή μόνον εφόσον έχει τριφτεί και συσκευαστεί εντός της περιοχής παραγωγής.
45. Από τις 21 Ιουνίου 1996 η ΠΟΠ «Grana padano» προστατεύεται σε ολόκληρη την Κοινότητα βάσει του κανονισμού 1107/96, σε συνδυασμό με τον κανονισμό 2081/92. Επομένως, με το προδικαστικό ερώτημα τίθεται επίσης το ζήτημα του κύρους του κανονισμού 1107/96, καθόσον ο κανονισμός αυτός επιτρέπει τη χρήση της ΠΟΠ «Grana padano» μόνο για το «Grana padano» που έχει τριφτεί και συσκευαστεί εντός της περιοχής παραγωγής του.
46. Εν συνόψει, πρέπει συνεπώς να γίνει δεκτό ότι αντικείμενο της παρούσας προδικαστικής διαδικασίας είναι τόσο η γαλλο-ιταλική σύμβαση του 1964 όσο και ο κανονισμός 1107/96. Η νομιμότητα των δύο αυτών νομικών πράξεων μπορεί πάντως να αμφισβητηθεί μόνον κατά το μέρος κατά το οποίο καθιστούν εφαρμοστέα τη ρύθμιση της ιταλικής αποφάσεως της 4ης Νοεμβρίου 1991. Από την άποψη αυτή, το ζήτημα που τίθεται σε τελική ανάλυση είναι, όπως διατυπώθηκε από το αιτούν δικαστήριο, το ζήτημα αν συμβιβάζεται με το κοινοτικό δίκαιο η ρύθμιση κατά την οποία η ονομασία προελεύσεως «Grana padano» επιτρέπεται να χρησιμοποιείται για το διατιθέμενο στο εμπόριο τριμμένο τυρί Grana padano, μόνον εφόσον το τυρί αυτό έχει τριφτεί και συσκευαστεί εντός της περιοχής παραγωγής του.
2) Νομιμότητα της γαλλο-ιταλικής συμβάσεως του 1964
α) Ύπαρξη μέτρου αποτελέσματος ισοδύναμου με ποσοτικό περιορισμό των εξαγωγών υπό την έννοια του άρθρου 29 ΕΚ
47. Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, το άρθρο 29 ΕΚ απαγορεύει όλα τα εθνικά μέτρα που έχουν ως σκοπό ή ως αποτέλεσμα να περιορίζουν ειδικώς τον ρου των εξαγωγών και να δημιουργούν διαφορά μεταχειρίσεως μεταξύ του εσωτερικού εμπορίου κράτους μέλους και του εξαγωγικού του εμπορίου, διασφαλίζοντας ιδιαίτερο πλεονέκτημα στην εθνική παραγωγή ή στην εσωτερική αγορά του ενδιαφερομένου κράτους .
48. Υπέρ του συμπεράσματα ότι δεν πρόκειται για μέτρο ισοδύναμου αποτελέσματος με ποσοτικό περιορισμό των εξαγωγών συνηγορεί καταρχάς το γεγονός ότι η προϋπόθεση περί τριψίματος και συσκευασίας εντός της περιοχής παραγωγής πλήττει εξίσου τους εγχώριους και τους αλλοδαπούς επιχειρηματίες. Όπως ακριβώς η Ravil δεν μπορεί να τρίβει το τυρί στη Γαλλία και να το εμπορεύεται με την ΠΟΠ «Grana padano», έτσι ακριβώς και μια εγκατεστημένη στη Ρώμη επιχείρηση δεν μπορεί να το τρίβει στη Ρώμη και να το εμπορεύεται με την ΠΟΠ αυτή.
49. Εντούτοις, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η προϋπόθεση τριψίματος και συσκευασίας του τυριού εντός της περιοχής παραγωγής, από την τήρηση της οποίας εξαρτάται η δυνατότητα εμπορίας του υπό την ονομασία προελεύσεως «Grana padano», παρέχει ένα ιδιαίτερο πλεονέκτημα στις επιχειρήσεις που αναπτύσσουν δραστηριότητα εντός της περιοχής παραγωγής, καθόσον μόνο αυτές μπορούν να τρίβουν και να συσκευάζουν το τυρί. Τη δραστηριότητα αυτή μπορούν να ασκούν μόνο οι βιομηχανικές επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες εντός της περιοχής παραγωγής.
50. Επιπλέον, η επίμαχη ρύθμιση ενδέχεται να καθιστά δαπανηρότερη την εξαγωγή του τυριού προς άλλα κράτη μέλη. Συγκεκριμένα, πριν από την εξαγωγή πρέπει να διεξάγεται άλλη μία διαδικασία μεταποιήσεως. Η αύξηση της τιμής αυτή δυσχεραίνει την εξαγωγή του Grana padano. Οι λόγοι αυτοί συνηγορούν υπέρ του χαρακτηρισμού της ιταλικής αποφάσεως ως μέτρου αποτελέσματος ισοδύναμου με ποσοτικό περιορισμό των εξαγωγών.
51. Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, η νομολογία με την οποία ερμηνεύθηκε το άρθρο 29 ΕΚ ανάγει σε κριτήριο το αν το επίμαχο μέτρο περιορίζει ειδικά τις εξαγωγές . Με τις αποφάσεις Delhaize και Rioja, το Δικαστήριο χαρακτήρισε ως ειδικό περιορισμό των εξαγωγών, υπό την έννοια του άρθρου 29 ΕΚ, τα μέτρα που εξαρτούν τη χρήση της ονομασίας προελεύσεως για τους οίνους Rioja από την εμφιάλωση των οίνων στην περιοχή παραγωγής . Με την απόφαση Rioja, το Δικαστήριο στήριξε την εκτίμησή του αυτή στο γεγονός ότι το κρασί επιτρέπεται να μεταφέρεται χύμα εντός της περιοχής παραγωγής, αντίθετα απ' ό,τι συμβαίνει με το εξαγόμενο .
52. Παρόμοια φαίνεται να είναι η κατάσταση στην προκειμένη περίπτωση. Κατά την επίμαχη ιταλική απόφαση, απαιτείται το τρίψιμο και η συσκευασία του τυριού να πραγματοποιούνται εντός της περιοχής παραγωγής. Η προϋπόθεση αυτή τηρείται, εφόσον το τυρί μεταφέρεται εντός της περιοχής παραγωγής από το τυροκομείο σε άλλη επιχείρηση, εντός της οποίας τρίβεται και συσκευάζεται σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες. Κατά συνέπεια, μπορεί και στην προκειμένη περίπτωση να συναχθεί το συμπέρασμα ότι πρόκειται για ειδικό περιορισμό των εξαγωγών.
53. Το συμπέρασμα συνεπώς είναι ότι η ιταλική απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 1991 και αντίστοιχα η σύμβαση του 1964 συνιστούν μέτρα ισοδύναμου αποτελέσματος με ποσοτικό περιορισμό των εξαγωγών, υπό την έννοια του άρθρου 29 ΕΚ, διότι δημιουργούν διαφορετικές προϋποθέσεις για το εσωτερικό εμπόριο ενός κράτους μέλους και για το εξωτερικό του εμπόριο, διασφαλίζοντας ιδιαίτερο πλεονέκτημα στην εθνική παραγωγή.
β) Η προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας ως δικαιολογητικός λόγος για το μέτρο κατά το άρθρο 30 ΕΚ
54. Ανακύπτει συνεπώς το ερώτημα κατά πόσον το προκείμενο μέτρο μπορεί να δικαιολογηθεί από λόγους προστασίας της βιομηχανικής ιδιοκτησίας υπό την έννοια του άρθρου 30 ΕΚ. Οι ονομασίες προελεύσεως ανήκουν στη βιομηχανική και εμπορική ιδιοκτησία, υπό την έννοια του άρθρου 30 ΕΚ . Οι απορρέοντες περιορισμοί του εμπορίου είναι δικαιολογημένοι, εφόσον είναι αναγκαίοι για να διασφαλιστεί η ειδική λειτουργία της ονομασίας προελεύσεως, η οποία συνίσταται στην παροχή της εγγυήσεως ότι το προϊόν που φέρει την ονομασία αυτή προέρχεται από συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή και έχει ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά . Επομένως, η προϋπόθεση περί τριψίματος και συσκευασίας εντός της περιοχής παραγωγής θα ήταν δικαιολογημένη, αν με τον τρόπο αυτό προσδίδονταν στο προερχόμενο από την περιοχή αυτή τυρί ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τα οποία είναι ικανά να το εξατομικεύουν, ή αν το τρίψιμο εντός της περιοχής παραγωγής ήταν αναγκαίο για τη διατήρηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που έχει αποκτήσει το τυρί κατά την παραγωγή του. Εντούτοις, όπως ορθά τονίζει η Επιτροπή, μόνο οι προϋποθέσεις, η τήρηση των οποίων είναι αναγκαία για την προστασία της φήμης της ΠΟΠ, μπορούν να θεωρηθούν ως περιορισμοί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων που ανταποκρίνονται στην αρχή της αναλογικότητας .
i) Ρύθμιση προς προστασία ενός ιδιαίτερου χαρακτηριστικού
55. Πρέπει επομένως να εξετασθεί το ζήτημα κατά πόσον το τρίψιμο και η συσκευασία του τυριού εντός της περιοχής παραγωγής του προσδίδουν στο τυρί ορισμένο χαρακτηριστικό ή συντελούν στη διατήρηση του χαρακτηριστικού αυτού, το οποίο έχει σημασία για την επιλογή από τον καταναλωτή, δηλαδή έχει ουσιώδη σημασία για το εμπόριο.
56. Υπέρ του συμπεράσματος ότι πρόκειται για χαρακτηριστικό που έχει ουσιώδη σημασία για το εμπόριο συνηγορεί καταρχάς το γεγονός ότι για το τρίψιμο του τυριού απαιτούνται, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των Bellon και Biraghi, της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Επιτροπής, ιδιαίτερες γνώσεις. Η επιλογή των κεφαλιών τυριού πριν από το τρίψιμο πραγματοποιείται από πρόσωπα έχοντα ειδικές γνώσεις στον τομέα αυτό. Επιπλέον, κατά το τρίψιμο πρέπει να τηρούνται ορισμένες προϋποθέσεις, ώστε να μην αλλοιώνονται η ποιότητα του τυριού και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, προϋποθέσεις τις οποίες προβλέπει, μεταξύ άλλων, το άρθρο 2 της αποφάσεως της 4ης Νοεμβρίου 1991. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των ανωτέρω, η τεχνογνωσία αυτή υπάρχει μόνο εντός της περιοχής παραγωγής.
57. Υπέρ του συμπεράσματος ότι πρόκειται για χαρακτηριστικό που έχει ουσιώδη σημασία για το εμπόριο συνηγορεί περαιτέρω το επιχείρημα που επίσης προβάλλουν οι Bellon και Biraghi, η Ιταλία, η Ισπανία και η Επιτροπή, δηλαδή ότι οι ποιοτικοί έλεγχοι που διενεργεί το Consorzio ως προς το τρίψιμο και τη συσκευασία πραγματοποιούνται μόνο εντός της περιοχής παραγωγής. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των ανωτέρω, οι έλεγχοι αυτοί αποτελούν το μόνο μέσο για την εγγύηση μιας υψηλής πάντοτε και ενιαίας ποιότητας για το Grana padano που διατίθεται στο εμπόριο.
58. Θα ήθελα πάντως να επισημάνω ότι κανείς από όσους κατέθεσαν παρατηρήσεις στην παρούσα διαδικασία δεν ισχυρίστηκε, προβάλλοντας πειστικά επιχειρήματα, ότι το τρίψιμο του τυριού εντός της περιοχής παραγωγής του αποτελεί διαδικασία που προσδίδει στο τυρί αυτό ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ή διαδικασία που είναι αναγκαία για τη διατήρηση των ειδικών χαρακτηριστικών που έχει προσλάβει το τυρί αυτό κατά την παραγωγή του. Οι ιδιαίτερες γνώσεις που είναι αναγκαίες για την επιλογή των κεφαλιών τυριού πριν από το τρίψιμο και για το τρίψιμό του σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν σχετικά με την ΠΟΠ μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν εκτός της περιοχής παραγωγής. Είναι πιθανότατο ότι οι γνώσεις αυτές αποκτήθηκαν εντός της περιοχής παραγωγής για ιστορικούς λόγους. Εντούτοις, δεν προβλήθηκε κανένα επιχείρημα για να δικαιολογήσει τον ισχυρισμό ότι οι γνώσεις αυτές δεν μπορούν να υπάρξουν εκτός της περιοχής παραγωγής. Όσοι εργάζονται για την παραγωγή και τη μεταποίηση ενός προϊόντος μπορούν - κυρίως κατόπιν επιμορφώσεώς τους εντός της περιοχής παραγωγής - να αποκτήσουν τις αναγκαίες γνώσεις και τις αναγκαίες ικανότητες για την παραγωγή και μεταποίηση του προϊόντος. Ομοίως, όσοι έχουν αποκτήσει τις γνώσεις και τις ικανότητες αυτές μπορούν να μεταναστεύσουν από την περιοχή παραγωγής. Κατά συνέπεια, πρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι οι ανθρώπινες επεμβάσεις στο προϊόν είναι κατ' αρχήν ανεξάρτητες από την περιοχή παραγωγής.
59. Τα ίδια περίπου ισχύουν για την τήρηση των λοιπών εξωτερικών προϋποθέσεων που τίθενται σχετικά με το τρίψιμο, ώστε το τυρί να προστατεύεται από τους κινδύνους οξειδώσεως, αποξηράνσεως, συρρικνώσεως και ζυμώσεως, τους οποίους επισήμαναν οι Bellon και Biraghi. Το ίδιο ισχύει και σε σχέση με την τήρηση των τεχνικών και τεχνολογικών παραμέτρων που μνημονεύονται στο άρθρο 2 της αποφάσεως της 4ης Νοεμβρίου 1991 . Δεν προβλήθηκε κανένα επιχείρημα που να στηρίζει τον ισχυρισμό ότι οι κίνδυνοι αυτοί μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνον εφόσον το προϊόν τρίβεται εντός της περιοχής παραγωγής ή ότι οι τεχνικές και οι τεχνολογικές παράμετροι μπορούν να τηρούνται παρά μόνο εντός της περιοχής παραγωγής. Αν ληφθούν υπόψη οι δυνατότητες που παρέχει σήμερα η τεχνολογία, συνάγεται εύκολα το συμπέρασμα ότι οι προϋποθέσεις αυτές μπορούν να τηρούνται οποτεδήποτε και οπουδήποτε. Επομένως όμως, δεν υπάρχει κανείς λόγος να επιτρέπεται το τρίψιμο μόνο εντός της περιοχής παραγωγής.
60. Αν ληφθούν υπόψη τα ανωτέρω και το γεγονός ότι ούτε από τη διάταξη περί παραπομπής ούτε από τις παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο προκύπτουν αντίθετα στοιχεία, δεν είναι τουλάχιστον προφανές ότι το Grana padano θα έχανε οπωσδήποτε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, τα οποία αποκτά κατά τη διαδικασία της παραγωγής του, αν τριβόταν εκτός της περιοχής παραγωγής του - είναι πάντως αυτονόητο ότι για το τρίψιμο πρέπει να τηρούνται όλες οι λοιπές προϋποθέσεις, ιδίως όσον αφορά την αποκλειστική χρησιμοποίηση Grana padano και την τήρηση των τεχνικών και τεχνολογικών παραμέτρων που απαριθμούνται στο άρθρο 2 της αποφάσεως της 4ης Νοεμβρίου 1991. Ήδη επιτρέπεται η εξαγωγή του τυριού ολόκληρου ή σε τεμάχια και το τρίψιμό του από τον τελικό καταναλωτή, χωρίς το τυρί να χάνει τα χαρακτηριστικά της ποιότητάς του. Συναφώς δεν χρειάζεται να δοθεί απάντηση στο ερώτημα αν την ποιότητα ενός καλού Grana padano μπορεί να εκτιμά ορθά μόνον αυτός που τρίβει μόνος του το τυρί. Δεν με πείθει το επιχείρημα ότι είναι λογικό να επιτρέπεται το τρίψιμο του τυριού από τον τελικό καταναλωτή, αλλά όχι το τρίψιμό του με βιομηχανικές μεθόδους και η συσκευασία του αμέσως μετά το τρίψιμο. Όσον αφορά δε τον κίνδυνο πιθανών ποιοτικών αλλοιώσεων, πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι το εξαγόμενο σε ολόκληρα κομμάτια τυρί ενδέχεται π.χ. να μείνει απούλητο στον έμπορο λιανικής πωλήσεως επί πολύ, οπότε εκτίθεται στον κίνδυνο αποξηράνσεως, απώλειας του αρώματός του ή βλάβης της φήμης του. Σε περίπτωση βιομηχανικού τριψίματος και βιομηχανικής συσκευασίας, μπορούν ενδεχομένως να λαμβάνονται συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση των κινδύνων αυτών.
61. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να διατυπώσω την εξής παρατήρηση. Με την απόφαση Rioja, το Δικαστήριο κατέληξε ότι η εμφιάλωση εντός της περιοχής παραγωγής αποτελεί δικαιολογημένο περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, διότι αποτελεί τον καλύτερο τρόπο εγγυήσεως της ποιότητας του εμφιαλωμένου κρασιού. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η εμφιάλωση εντός της περιοχής παραγωγής αποτελεί ιδιότητα ουσιώδους σημασίας για το εμπόριο, διότι το κρασί αγοράζεται από τον καταναλωτή κυρίως σε φιάλες. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο με το τυρί Grana padano. Ο καταναλωτής αγοράζει το τυρί αυτό είτε τριμμένο είτε σε ολόκληρο κομμάτι. Επομένως, καθίσταται σαφές ότι η σημασία του τριψίματος του τυριού δεν είναι συγκρίσιμη με τη σημασία της εμφιαλώσεως του κρασιού. Άρα, ούτε ο τόπος του τριψίματος επηρεάζει αποφασιστικά την επιλογή του καταναλωτή. Τα ανωτέρω συνηγορούν υπέρ του συμπεράσματος ότι το τρίψιμο εντός της περιοχής παραγωγής δεν αποτελεί χαρακτηριστικό ή ιδιότητα που έχει ουσιώδη σημασία για το εμπόριο.
62. Το προσωρινό συμπέρασμά μου είναι επομένως ότι το τρίψιμο και η συσκευασία του Grana padano εντός της περιοχής παραγωγής του δεν αποτελούν μέτρα για την προστασία των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του τυριού. Πράγματι, δεν αποδείχθηκε ούτε ότι προσδίδουν στο τυρί κανένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό ούτε ότι το τρίψιμο και η συσκευασία εντός της περιοχής παραγωγής είναι αναγκαία για τη διατήρηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που έχει προσλάβει κατά τη διαδικασία της παραγωγής του. Οι ίδιοι οι διάδικοι έχουν προσδώσει λιγότερη σημασία στο στοιχείο αυτό από ό,τι στους ελέγχους και στη φήμη του προϊόντος, η οποία εξαρτάται από τους ελέγχους αυτούς.
ii) Διεξαγωγή των ποιοτικών ελέγχων εντός της περιοχής παραγωγής
63. Αν η ανωτέρω εκτεθείσα άποψη γίνει δεκτή, η εξέταση του ζητήματος της διεξαγωγής των ελέγχων του τριψίματος προς διασφάλιση της ποιότητας του Grana padano είναι, υπό στενή έννοια, περιττή. Αν δηλαδή το τρίψιμο εντός της περιοχής παραγωγής δεν αποτελεί χαρακτηριστικό που έχει ουσιώδη σημασία για το εμπόριο, τότε δεν μπορεί να έχει αποφασιστική σημασία ούτε το γεγονός ότι διεξάγονται έλεγχοι εντός της περιοχής παραγωγής.
64. Για τον λόγο αυτό, το επιχείρημα αυτό θα εξετασθεί κατωτέρω συμπληρωματικά και μόνο. Η εξέταση αυτή είναι αναγκαία μόνο για την περίπτωση κατά την οποία το Δικαστήριο δεν δεχθεί την ανωτέρω ανάλυση. Εξάλλου, η εξέταση του επιχειρήματος αυτού ενδείκνυται για τον λόγο ότι οι διάδικοι που υποστηρίζουν ότι η κρίσιμη προϋπόθεση είναι νόμιμη έχουν στηριχθεί κυρίως στο επιχείρημα αυτό, επικαλούμενοι συναφώς την απόφαση Rioja. Η Bellon και η Biraghi, η Ιταλία, η Ισπανία και η Επιτροπή ισχυρίζονται ότι χρειάζονται ειδικές γνώσεις και πρέπει να τηρούνται οι ιδιαίτερες προϋποθέσεις που προβλέπονται στην απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 1991, προκειμένου το Grana padano να τρίβεται κατά τρόπο ώστε να μη θίγονται κατά το τρίψιμο η ποιότητά του και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του. Κατά την άποψή τους, το στοιχείο αυτό είναι κρίσιμο για να εξακολουθήσει να υπάρχει ο κύκλος καταναλωτών που έχει ήδη σχηματιστεί και για να προστατευθεί η οικονομική αξία της ΠΟΠ «Grana padano». Μόνο οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται συστηματικά εντός της περιοχής παραγωγής από τις αρμόδιες συναφώς υπηρεσίες εγγυώνται την τήρηση των αποφασιστικών εν προκειμένω κριτηρίων. Εκτός της περιοχής παραγωγής δεν διεξάγονται ανάλογοι έλεγχοι. Τέλος, η εξέταση του ζητήματος των ελέγχων είναι επίσης αναγκαία για τον λόγο ότι το τρίψιμο εκτός της περιοχής παραγωγής πρέπει, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις που διέπουν τη χρήση της ΠΟΠ. Ακόμη και σε αυτό το πλαίσιο θα μπορούσε να έχει αποφασιστική σημασία ο τρόπος διασφαλίσεως της τηρήσεως των διατάξεων αυτών. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να επισημάνω εκ προοιμίου ότι το ζήτημα που τίθεται εν προκειμένω αφορά μόνο τους ελέγχους του τριψίματος. Πράγματι, το τυρί που τρίβεται εκτός της περιοχής παραγωγής του υπόκειται μέχρι τον χρόνο του τριψίματός του στους ίδιους ακριβώς ελέγχους όπως και το τυρί που τρίβεται εντός της περιοχής παραγωγής του.
65. Η διενέργεια ελέγχων συμβάλλει στη διατήρηση της ποιότητας και, επομένως, στην προστασία επίσης της φήμης του τριμμένου Grana padano. Συναφώς, θα μπορούσε να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η προϋπόθεση τριψίματος και συσκευασίας του τυριού εντός της περιοχής παραγωγής και υπό τον έλεγχο του Consorzio είναι δικαιολογημένη προς τον σκοπό της προστασίας της βιομηχανικής ιδιοκτησίας.
66. Η ορθότητα του συμπεράσματος αυτού αναιρείται όμως από το γεγονός ότι η δυνατότητα διενέργειας ελέγχων δεν υφίσταται κατ' αρχήν μόνο εντός της περιοχής παραγωγής, αλλά και εκτός της περιοχής αυτής. Το Consorzio θα μπορούσε είτε να αποστέλλει ελεγκτές είτε να εκπαιδεύει εντός της οικείας περιοχής ελεγκτές, στους οποίους να αναθέτει τη διενέργεια του ελέγχου.
67. Με την απόφαση Rioja, το Δικαστήριο αποφάνθηκε βέβαια ότι οι διενεργούμενοι κατά το κοινοτικό δίκαιο έλεγχοι εκτός της περιοχής παραγωγής παρέχουν λιγότερες εγγυήσεις για την ποιότητα και το ανόθευτο του κρασιού από ό,τι οι διενεργούμενοι εντός της περιοχής παραγωγής έλεγχοι. Όπως όμως τόνισα ανωτέρω, το τρίψιμο του τυριού δεν μπορεί να συγκριθεί με την εμφιάλωση των κρασιών. Ο καταναλωτής αγοράζει το Grana padano είτε τριμμένο είτε σε κομμάτια, ενώ αγοράζει το κρασί κατά κανόνα εμφιαλωμένο. Γι' αυτόν τον λόγο και μόνο δεν μπορεί να αποδοθεί η ίδια αξία στους ελέγχους του τριψίματος όπως στον έλεγχο της εμφιαλώσεως.
68. Το πρόβλημα που θέτουν η Bellon και η Biraghi, η Ισπανία και η Επιτροπή, δηλαδή ότι εκτός της περιοχής παραγωγής δεν διεξάγονται ποιοτικοί έλεγχοι ή τουλάχιστον δεν διεξάγονται ισοδύναμοι ποιοτικοί έλεγχοι, εντάσσεται στο γενικότερο πρόβλημα της εφαρμογής των κανόνων εντός αλλοδαπών εννόμων πράξεων. Αν οι κανόνες για τη χρήση της ΠΟΠ προβλέπουν τη διεξαγωγή ανάλογων ελέγχων, οποιοσδήποτε επιχειρηματίας που θα ήθελε να χρησιμοποιεί την ΠΟΠ αυτή θα ήταν υποχρεωμένος επίσης να πραγματοποιεί τους ελέγχους αυτούς, έστω και αν έτριβε το τυρί εκτός της περιοχής παραγωγής. Σε αντίθετη περίπτωση, θα παραβίαζε τις διατάξεις για τη χρήση της ΠΟΠ και δεν θα είχε το δικαίωμα να τη χρησιμοποιεί.
69. Λόγω ακριβώς των αξιώσεων για παράλειψη, τις οποίες παρέχουν τα άρθρα 8 και 13 του κανονισμού 2081/92, είναι δυνατή η διασφάλιση της εφαρμογής σε ολόκληρη την Κοινότητα των κανόνων για τη χρήση της ΠΟΠ «Grana padano», συμπεριλαμβανομένων των κανόνων για την πραγματοποίηση ενδεχομένως ελέγχων.
70. Επομένως, δεν φαίνεται πειστική ούτε η προβαλλόμενη αντίρρηση ότι ο καταναλωτής μπορεί να έχει τη βεβαιότητα ότι αγοράζει Grana padano μόνο εφόσον το τυρί έχει τριφτεί και συσκευαστεί εντός της περιοχής παραγωγής υπό την επίβλεψη του Consorzio. Με τον τρόπο αυτό βέβαια διασφαλίζεται ότι χρησιμοποιούνται μόνο κεφάλια τυριού τα οποία φέρουν την ΠΟΠ «Grana padano». Με την προβολή της αντιρρήσεως αυτής όμως θεωρείται έμμεσα δεδομένο ότι οι επιχειρήσεις που μεταποιούν Grana padano εκτός της περιοχής παραγωγής του χρησιμοποιούν πιθανώς κεφάλια τυριού που δεν επιτρέπεται να διατίθενται στο εμπόριο με την ΠΟΠ αυτή και στη συνέχεια εμπορεύονται εντούτοις το τριμμένο τυρί υπό την ΠΟΠ «Grana padano». Έμμεσα δηλαδή κατηγορούνται ανεπίτρεπτα οι ανταγωνιστές ότι επιδεικνύουν παράνομη συμπεριφορά, για τον λόγο δε αυτό η εν λόγω αντίρρηση πρέπει να απορριφθεί.
71. Κατά συνέπεια, επιβάλλεται τελικά η διαπίστωση ότι η ρύθμιση που προβλέπει η απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 1991 δεν αποσκοπεί στην προστασία ενός χαρακτηριστικού που έχει ουσιώδη σημασία για το εμπόριο. Κατά συνέπεια, ο διαπιστωθείς περιορισμός της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων δεν μπορεί να θεωρηθεί δικαιολογημένος από λόγους προστασίας της βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας κατά το άρθρο 30 ΕΚ. Επομένως, ο περιορισμός αυτός αντιβαίνει στο άρθρο 29 ΕΚ.
iii) Αναλογικότητα
72. Κατά συνέπεια, επικουρικά και μόνο και για την περίπτωση και μόνον κατά την οποία το Δικαστήριο δεν συμφωνήσει με την ανωτέρω παρατεθείσα άποψη, πρέπει να εξεταστεί κατά πόσον η ρύθμιση που περιέχεται στην απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 1991 είναι αναγκαία και απαραίτητη για την προστασία της φήμης της ΠΟΠ «Grana padano».
73. Η προϋπόθεση τριψίματος του Grana padano εντός της περιοχής παραγωγής ενδείκνυται, αν ληφθούν ιδίως υπόψη οι ποιοτικοί έλεγχοι τους οποίους διενεργεί το Consorzio, για την παροχή της εγγυήσεως ότι το τριμμένο τυρί αποτελείται μόνο από Grana padano, προέρχεται από την περιοχή παραγωγής και τρίβεται και συσκευάζεται σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπονται για τη χρήση της ΠΟΠ «Grana padano». Είναι πάντως αμφίβολο κατά πόσον η ρύθμιση αυτή αποτελεί το ηπιότερο μέτρο για την επίτευξη του σκοπού της εντιμότητας των εμπορικών συναλλαγών και της ενημερώσεως των καταναλωτών για την προέλευση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του προϊόντος ή υπάρχουν άλλα μέσα, με τα οποία μπορεί εξίσου να επιτευχθεί ο σκοπός αυτός και τα οποία όμως παρεμποδίζουν λιγότερο την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων.
74. Ένα από αυτά τα μέσα θα ήταν η κατάλληλη σήμανση του προϊόντος. Στην προκειμένη περίπτωση θα μπορούσε να επικολλάται επί του προϊόντος ετικέτα με την ένδειξη «Grana padano, τριμμένο στη Γαλλία (râpé en France)» ή με ανάλογο περιεχόμενο που να μη δημιουργεί διακρίσεις.
75. Στην υπόθεση Rioja το Δικαστήριο δεν ακολούθησε την ανωτέρω λύση. Κατά το Δικαστήριο, η συνύπαρξη δύο διαφορετικών διαδικασιών εμφιαλώσεως εντός και εκτός της περιοχής παραγωγής, με και χωρίς τους συστηματικούς ελέγχους που διενεργεί η κοινοπραξία των παραγωγών, θα μπορούσε να βλάψει τη φήμη που έχει η ονομασία «denominación de origen calificada» μεταξύ των καταναλωτών, οι οποίοι πιστεύουν ότι όλα τα στάδια της παραγωγής ενός φημισμένου οίνου ποιότητας που παράγεται εντός καθορισμένων περιοχών τελούν υπό τον έλεγχο και την ευθύνη της κοινοπραξίας των παραγωγών .
76. Η προκειμένη υπόθεση μπορεί να συγκριθεί με την ανωτέρω σε περιορισμένο μόνο βαθμό. Πρώτον, όπως εξέθεσα ήδη, το τρίψιμο του τυριού δεν τελεί, από την άποψη του καταναλωτή, σε τόσο στενή σχέση προς το προϊόν όσο η εμφιάλωση του κρασιού. Δεύτερον, αντίθετα απ' ό,τι στην υπόθεση Rioja, στην προκειμένη υπόθεση οι διάδικοι δεν ισχυρίστηκαν ότι οι καταναλωτές δεν θα μπορούσαν να κάνουν διάκριση μεταξύ του «Grana padano» που έχει τριφτεί εντός της περιοχής παραγωγής και αυτού που έχει τριφτεί εκτός της περιοχής αυτής ή ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν μάλιστα δύο διαφορετικές αγορές, μία για το τριμμένο εντός της περιοχής παραγωγής «Grana padano» και μία για το ίδιο προϊόν που έχει τριφτεί εκτός της περιοχής παραγωγής.
77. Ούτε άλλωστε είναι προφανές ότι η ενδεχομένως αρνητική αξιολόγηση του «Grana padano» που τρίβεται εκτός της περιοχής παραγωγής θα επηρέαζε κατ' ανάγκη το τριμμένο εντός της περιοχής παραγωγής τυριού. Ειδικότερα, αν προβλεφθεί η ανάλογη σήμανση, ώστε η διάκριση μεταξύ των δύο προϊόντων να είναι σαφής, ο προσεκτικός και ενημερωμένος καταναλωτής, ο οποίος αποτελεί τον τύπο καταναλωτή που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνο στο πλαίσιο του άρθρου 28 ΕΚ, αλλά και στο πλαίσιο του άρθρου 29 ΕΚ, θα μπορούσε επίσης να σχηματίσει χωρίς δυσκολία την πεποίθηση ότι το τριμμένο εντός της περιοχής παραγωγής τυρί διαφέρει από το τυρί που έχει τριφτεί εκτός της περιοχής αυτής. Πρόκειται για δύο διαφορετικές μορφές εμπορίας του τυριού Grana padano. Εφόσον ο καταναλωτής καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το τριμμένο εκτός της περιοχής παραγωγής τυρί δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που έχει για το «Grana padano», μπορεί να αποφασίσει να αγοράζει, αντ' αυτού, Grana padano που έχει τριφτεί εντός της περιοχής παραγωγής. Δεν έχει αποδειχθεί ότι ο καταναλωτής, εφόσον δεν του αρέσει η μία από τις μορφές με τις οποίες εμφανίζεται το προϊόν, θα επιλέξει αμέσως ένα διαφορετικό είδος τυριού.
78. Η ανωτέρω προτεινόμενη λύση της κατάλληλης σημάνσεως του προϊόντος βρίσκει επίσης έρεισμα στον κανονισμό 2081/92. Η πέμπτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού αυτού προβλέπει ρητά ότι οι κανόνες για τις προστατευόμενες ονομασίες προελεύσεως και τις προστατευόμενες γεωγραφικές ενδείξεις αποτελούν απλώς συμπλήρωση των γενικών διατάξεων για τη σήμανση των προϊόντων, και συγκεκριμένα συμπληρώνουν απλώς τους κανόνες που περιέχει η οδηγία 79/112/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Σεπτεμβρίου 1978, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων .
79. Επιπλέον, θα ήθελα να επισημάνω ότι ακόμη και ο κανονισμός 2081/92, σε περίπτωση συγκρούσεως συμφερόντων, επιζητεί τη λύση με τη χρησιμοποίηση της κατάλληλης σημάνσεως. Κατά το άρθρο 12, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού, στις περιπτώσεις στις οποίες η κοινοτική προστατευόμενη ονομασία είναι ομόηχη με μια ονομασία τρίτης χώρας, η ονομασία μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο εφόσον η χώρα καταγωγής του προϊόντος αναγράφεται στην ετικέτα ευκρινώς και προφανώς. Αν όμως γίνεται δεκτό ότι ο καταναλωτής, στις περιπτώσεις αυτές ομόηχων ονομασιών, θα μπορεί να κάνει διάκριση μεταξύ των δύο προϊόντων χάρη στην αναγραφή της χώρας καταγωγής πάνω στην ετικέτα, τότε δεν φαίνεται να υπάρχει κανείς λόγος να μη γίνει δεκτό ότι ο ίδιος καταναλωτής θα μπορεί να κάνει διάκριση μεταξύ των δύο προϊόντων όταν οι τόποι μεταποιήσεως αναγράφονται στην ετικέτα.
80. Το συμπέρασμα είναι συνεπώς ότι υπάρχει ηπιότερο μέσο από τον περιορισμό της χρήσεως της ΠΟΠ «Grana padano» για το Grana padano μόνο που έχει τριφτεί και συσκευαστεί εντός της περιοχής παραγωγής του. Η κατάλληλη σήμανση του προϊόντος μπορεί να εξασφαλίσει εξίσου αποτελεσματική προστασία της ΠΟΠ «Grana padano», της ποιότητας του προϊόντος και της φήμης του μεταξύ των καταναλωτών. Επομένως, η απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 1991 βαίνει πέραν του αναγκαίου μέτρου και είναι συνεπώς δυσανάλογη.
γ) Συμπέρασμα ως προς τη γαλλο-ιταλική σύμβαση
81. Το συμπέρασμα του ανωτέρω τμήματος της αναλύσεως είναι συνεπώς ότι η γαλλο-ιταλική σύμβαση του 1964 είναι ασυμβίβαστη με το κοινοτικό δίκαιο κατά το μέρος κατά το οποίο προβλέπει ότι η χρήση της ΠΟΠ «Grana padano» επιτρέπεται μόνο για το τυρί που τρίβεται εντός της περιοχής παραγωγής του.
3) Νομιμότητα του κανονισμού 1107/96
82. Από την έναρξη της ισχύος του κανονισμού 1107/96 η ΠΟΠ «Grana padano» προστατεύεται σύμφωνα με το κοινοτικό δίκαιο. Όπως προκύπτει από το άρθρο 17, παράγραφος 3, του κανονισμού 2081/92, η κοινοτική αυτή προστασία αντικαθιστά την μέχρι τότε εθνική προστασία . Με τον κανονισμό 1107/96 η ΠΟΠ «Grana padano» καταχωρίστηκε στο μητρώο των προστατευόμενων ονομασιών προελεύσεως και γεωγραφικών ενδείξεων, το οποίο τηρεί η Επιτροπή. Στη συνέχεια πρέπει συνεπώς να εξεταστεί κατά πόσον η ΠΟΠ «Grana padano», η οποία προστατεύεται βάσει του κοινοτικού δικαίου, καλύπτει επίσης το τριμμένο τυρί και κατά πόσον η ρύθμιση αυτή συμβιβάζεται με τον κανονισμό 2081/92 και με το άρθρο 29 ΕΚ ή δικαιολογείται βάσει του άρθρου 30 ΕΚ. Οι κοινοτικές νομικές πράξεις πρέπει και αυτές να συμβιβάζονται με τις διατάξεις για την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων .
α) Πεδίο της προστασίας που παρέχει η ΠΟΠ «Grana padano»
83. Η Ravil ισχυρίζεται ότι η ΠΟΠ «Grana padano» δεν καλύπτει το τριμμένο τυρί. Θα ήθελα εδώ να επισημάνω ότι η αίτηση καταχωρίσεως συνοδεύεται, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού 2081/92, από προδιαγραφές. Κατά την παράγραφο 2, σημείο i, του άρθρου αυτού, οι προδιαγραφές αυτές μπορούν να αναφέρουν τις προϋποθέσεις που πρέπει ενδεχομένως να πληρούνται δυνάμει των κοινοτικών και/ή εθνικών διατάξεων.
84. Οι προδιαγραφές που υποβλήθηκαν μαζί με την αίτηση καταχωρίσεως της ΠΟΠ «Grana padano», αντίγραφο των οποίων προσκόμισε η Επιτροπή όταν της ζητήθηκε από το Δικαστήριο, περιέχουν παραπομπή στην απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 1991 . Από κανένα στοιχείο δεν προκύπτει ότι η παραπομπή αυτή στην εν λόγω απόφαση απαλείφθηκε κατά την καταχώριση της ΠΟΠ «Grana padano» στο τηρούμενο από την Επιτροπή μητρώο. Κατά συνέπεια, η ΠΟΠ «Grana padano» καλύπτει και το τριμμένο τυρί.
β) Συμβατό της ρυθμίσεως με τον κανονισμό 2081/92
85. Κατόπιν των ανωτέρω τίθεται το ερώτημα κατά πόσον η Επιτροπή είχε την εξουσία να καταχωρίσει την ΠΟΠ «Grana padano» με αυτό το πεδίο προστασίας. Πρέπει συνεπώς να εξεταστεί κατά πόσον η καταχώριση της ΠΟΠ αυτής συμβιβάζεται με τον κανονισμό 2081/92.
86. Κατά το άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο α__ του κανονισμού 2081/92, η ονομασία προελεύσεως προορίζεται να χρησιμοποιείται για την περιγραφή ενός γεωργικού προϊόντος ή ενός τροφίμου που κατάγεται από συγκεκριμένη περιοχή, συγκεκριμένο τόπο ή συγκεκριμένη χώρα και του οποίου η ποιότητα ή τα χαρακτηριστικά οφείλονται κυρίως ή αποκλειστικά στο γεωγραφικό περιβάλλον, που περιλαμβάνει τους φυσικούς και τους ανθρώπινους παράγοντες, και του οποίου η παραγωγή, η μεταποίηση και η επεξεργασία έχουν πραγματοποιηθεί στην εν λόγω γεωγραφική περιοχή. Το τρίψιμο και η συσκευασία εντός της περιοχής παραγωγής υπό τον έλεγχο του Consorzio αποτελούν στάδια της μεταποιήσεως. Οι εργασίες αυτές εγγυώνται ότι το τριμμένο τυρί αποτελείται από τυρί που επιτρέπεται να διατίθεται στο εμπόριο με την ΠΟΠ «Grana padano». Ο έλεγχο του Consorzio εγγυάται την τήρηση των διατάξεων που ρυθμίζουν την μεταποίηση του τυριού «Grana padano».
87. Για να εξεταστεί η νομιμότητα μιας καταχωρίσεως, πρέπει να ληφθεί υπόψη η κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, την οποία προβλέπει ο κανονισμός 2081/92. Όπως εξέθεσε το Δικαστήριο με την απόφαση Carl Kühne κ.λπ., η αίτηση καταχωρίσεως υποβάλλεται, σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού 2081/92, από κράτος μέλος. Το κράτος αυτό έχει την υποχρέωση να εξακριβώνει αν η αίτηση αυτή δικαιολογείται ενόψει των προϋποθέσεων που προβλέπει ο κανονισμός αυτός. Το κράτος αυτό διαβιβάζει την αίτηση στην Επιτροπή, μόνο εφόσον καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η αίτηση είναι δικαιολογημένη. Στη συνέχεια η Επιτροπή προβαίνει απλώς σε τυπική εξέταση, σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 1, του κανονισμού 2081/92. Κατά την εξέταση αυτή ελέγχεται αν οι προδιαγραφές περιέχουν τα αναγκαία κατά το άρθρο 4 στοιχεία και αν η ονομασία πληροί, βάσει των προδιαγραφών, τις προϋποθέσεις του άρθρου 2, παράγραφος 2, στοιχείο α, ή β__ του κανονισμού αυτού . Κατά τον έλεγχο αυτό η Επιτροπή εξετάζει απλώς αν η εκτίμηση του αρμόδιου κράτους μέλους δεν είναι προδήλως εσφαλμένη . Τούτο ισχύει τόσο για την κατά τα άρθρα 5 έως 7 συνήθη διαδικασία όσο και για την απλοποιημένη διαδικασία, την οποία προβλέπει το άρθρο 17 του κανονισμού 2081/22 . Το σύστημα αυτό κατανομής των αρμοδιοτήτων εξηγείται από το γεγονός ότι η εξέταση της αιτήσεως καταχωρίσεως απαιτεί, σε μεγάλο βαθμό, εκτεταμένη γνώση των ιδιαίτερων στοιχείων που συνδέονται με το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και των οποίων τη συνδρομή είναι σε θέση να εξακριβώνουν ευχερέστερα οι αρμόδιες αρχές του κράτους αυτού .
88. Το ανωτέρω περιγραφέν σύστημα κατανομής αρμοδιοτήτων έχει συνέπειες και για τον έλεγχο εκ μέρους του κοινοτικού δικαστή των αποφάσεων της Επιτροπής σχετικά με τις καταχωρίσεις. Αντικείμενο του δικαστικού ελέγχου είναι συνεπώς μόνο το ζήτημα αν η Επιτροπή εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις της ως προς τον έλεγχο και αν συντρέχουν οι ανωτέρω αναφερθείσες προϋποθέσεις κατά τα άρθρα 2 και 4 του κανονισμού .
89. Αφού δεν έχουν προσκομιστεί άλλα στοιχεία, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η Επιτροπή εξέτασε την αίτηση που της είχε διαβιβάσει η Ιταλική Κυβέρνηση, κατ' εφαρμογήν της διαδικασίας του άρθρου 17 του κανονισμού 2081/92, μαζί με τις προδιαγραφές. Από τις ανωτέρω διαπιστώσεις δεν προκύπτει - τουλάχιστον προδήλως - ότι οι προδιαγραφές δεν ήσαν πλήρεις ή ότι τα περιλαμβανόμενα στοιχεία, μεταξύ των οποίων η προϋπόθεση περί τριψίματος και συσκευασίας υπό την επίβλεψη του Consorzio εντός της περιοχής παραγωγής, δεν δικαιολογούσαν την καταχώριση ως ΠΟΠ. Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η κατά τον κανονισμό 1107/96 καταχώριση δεν αντιβαίνει στον κανονισμό 2081/92.γ) Συμβατό της ρυθμίσεως με το άρθρο 29 ΕΚ
90. Αφού η ΠΟΠ «Grana padano» καλύπτει επίσης το τριμμένο τυρί, απαγορεύεται κατά το άρθρο 8 του κανονισμού 2081/92 η χρήση της ΠΟΠ «Grana padano» εντός της Κοινότητας για το τριμμένο τυρί το οποίο προέρχεται μεν από τυρί «Grana padano», αλλά δεν έχει τριφτεί και συσκευαστεί εντός της περιοχής παραγωγής. Κατά συνέπεια, πρέπει να εξεταστεί στη συνέχεια το ζήτημα κατά πόσον η ρύθμιση του άρθρου 8 του κανονισμού 2081/92, σε συνδυασμό με τον κανονισμό 1107/96 και τις προδιαγραφές για την ΠΟΠ «Grana padano», συμβιβάζεται με το κοινοτικό δίκαιο, και ιδίως με τα άρθρα 29 ΕΚ και 30 ΕΚ.
91. Από τα ανωτέρω παρατεθέντα συνάγεται ότι η ιταλική απόφαση αποτελεί μέτρο ισοδύναμου αποτελέσματος με ποσοτικό περιορισμό των εξαγωγών, υπό την έννοια του άρθρου 29 ΕΚ. Η απόφαση αυτή δεν δικαιολογείται ως μέτρο προστασίας της εμπορικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας κατά το άρθρο 30 ΕΚ. Εφόσον επομένως ο κανονισμός 1107/96 προσδίδει στη ρύθμιση αυτή κοινοτικό κύρος, αντιβαίνει και αυτός στα άρθρα 29 ΕΚ και 30 ΕΚ.
92. Αντίθετα όμως απ' ό,τι συμβαίνει με την εξέταση του χρονικού διαστήματος πριν από την έναρξη της ισχύος του κανονισμού 1107/96, πρέπει να εξεταστεί στο σημείο αυτό η γενική τάση του νομοθέτη να τονίζει την ποιότητα των προϊόντων, στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής, ώστε να βελτιώνεται η φήμη τους. Τον σκοπό αυτό εξυπηρετεί, μεταξύ άλλων, η χρήση ονομασιών προελεύσεως . Η τάση αυτή επιβεβαιώνεται με τις αιτιολογικές σκέψεις 2 έως 6 του κανονισμού 2081/92. Τη νομική βάση του κανονισμού αυτού αποτελεί ευλόγως το άρθρο 37 ΕΚ, το οποίο ανήκει στο κεφάλαιο «Γεωργία» της Συνθήκης. Συναφώς, ο νομοθέτης δεν επιδιώκει μόνο την προστασία της ποιότητας των γεωργικών προϊόντων, αλλ' επίσης, όπως προκύπτει από τη δεύτερη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού, την εξυπηρέτηση κυρίως αναγκών διαρθρωτικής πολιτικής. Επιδιώκεται να βοηθηθούν οι γεωργικές περιοχές μέσω της βελτιώσεως του γεωργικού εισοδήματος και της παροχής κινήτρων για τη μη εγκατάλειψη της υπαίθρου. Από την άποψη αυτή πρέπει να συμφωνήσουμε με τον ισχυρισμό της Ravil ότι ο περιορισμός που επιβάλλει η απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 1991 παρέχει πλεονεκτήματα στις επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες εντός της περιοχής παραγωγής. Τούτο όμως ανταποκρίνεται πλήρως στη βούληση του νομοθέτη κατά την έκδοση του κανονισμού 2081/92. Οι διαπιστώσεις αυτές θα μπορούσαν να συνηγορούν υπέρ του συμπεράσματος ότι η ρύθμιση της αποφάσεως της 4ης Νοεμβρίου 1991, άρα και του κανονισμού 1107/96, συμβιβάζεται με το κοινοτικό δίκαιο.
93. Ένα πρώτο στοιχείο κατά του συμπεράσματος ότι οι λόγοι διαρθρωτικής πολιτικής μπορούν να δικαιολογούν περιορισμούς της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων αποτελεί το ίδιο το γράμμα του άρθρου 30 ΕΚ. Μεταξύ των δικαιολογητικών λόγων των περιορισμών της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων που απαριθμούνται στο άρθρο αυτό δεν υπάρχει καμία κατηγορία «λόγοι διαρθρωτικής πολιτικής» ή «γεωργική πολιτική». Κατά τη νομολογία όμως, η απαρίθμηση των εξαιρέσεων στο άρθρο 30 ΕΚ είναι περιοριστική .
94. Επιπλέον, το άρθρο 30 ΕΚ, ως εξαίρεση από την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, πρέπει, σύμφωνα με τους γενικούς ερμηνευτικούς κανόνες, να ερμηνεύεται στενά . Το στοιχείο αυτό συνηγορεί επίσης υπέρ του συμπεράσματος ότι τα περιθώρια για να θεωρηθούν δικαιολογημένοι οι ποσοτικοί περιορισμοί των εξαγωγών ή τα μέτρα ισοδύναμου αποτελέσματος είναι πολύ στενά. Όσον αφορά τις ονομασίες προελεύσεως, είναι εκ πρώτης όψεως δικαιολογημένο να θεωρούνται νόμιμοι οι περιορισμοί που οφείλονται σε φυσικές επιδράσεις επί του προϊόντος, διότι συνδέονται στενά με την περιοχή παραγωγής. Αυτό όμως δεν ισχύει για την τεχνογνωσία, η οποία μπορεί κατ' αρχήν να χρησιμοποιείται επίσης εκτός της περιοχής παραγωγής.
95. Επιπλέον, θα ήθελα να επισημάνω ότι η ευρεία ερμηνεία του άρθρου 30 ΕΚ δεν είναι σκόπιμη, κυρίως όσον αφορά την εξέταση των περιορισμών των εξαγωγών, υπό την έννοια του άρθρου 29 ΕΚ. Όπως εξέθεσα ήδη ανωτέρω, οι προϋποθέσεις του άρθρου 29 ΕΚ έχουν συγκεκριμενοποιηθεί νομολογιακά υπό την έννοια ότι το άρθρο αυτό δεν απαγορεύει κάθε περιορισμό των εξαγωγών, αλλά μόνο τα μέτρα τα οποία εμποδίζουν ειδικά την εξαγωγή των εμπορευμάτων. Με τη νομολογία αυτή έχουν τεθεί πολύ στενότερα όρια στο πεδίο εφαρμογής της απαγορεύσεως των περιορισμών των εξαγωγών από ό,τι στο πεδίο εφαρμογής των περιορισμών των εισαγωγών κατά το άρθρο 28 ΕΚ. Σύμφωνα με τη νομολογία Dassonville, το άρθρο 28 ΕΚ απαγορεύει κάθε μέτρο που είναι ικανό να επηρεάσει άμεσα ή έμμεσα, πραγματικά ή δυνητικά, το ενδοκοινοτικό εμπόριο . Αν όμως το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 29 ΕΚ είναι στενότερο από ό,τι του άρθρου 28 ΕΚ, τότε αντενδείκνυται κατά μείζονα λόγο η ευρεία ερμηνεία των εξαιρέσεων που προβλέπει το άρθρο 30 ΕΚ σε σχέση με το άρθρο 29 ΕΚ. Κατά συνέπεια, στο πλαίσιο της ερμηνείας του άρθρου 30 ΕΚ, πρέπει να θεωρούνται δικαιολογημένα μόνο τα μέτρα εκείνα, τα οποία είναι αναγκαία για τη διασφάλιση της προελεύσεως και της ποιότητας του προϊόντος που προστατεύεται με την ΠΟΠ.
96. Τέλος, πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη το ακόλουθο στοιχείο. Στο πλαίσιο της ερμηνείας των διατάξεων περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, το Δικαστήριο επιδιώκει πάντοτε να διασφαλίσει την εφαρμογή της θεμελιώδους αυτής ελευθερίας έναντι των εθνικών μέτρων τα οποία, όπως η επίμαχη εν προκειμένω απόφαση, επιδιώκουν, μεταξύ άλλων, την προστασία της εγχώριας παραγωγής. Οι διαφορές που ανέκυψαν στο πλαίσιο αυτό αφορούσαν πολύ συχνά τρόφιμα, των οποίων οι πρώτες ύλες συνίσταντο κυρίως σε γεωργικά προϊόντα. Τέτοιο γνωστό παράδειγμα είναι η απόφαση για τον γερμανικό κανόνα περί καθαρότητας του ζύθου, ο οποίος ανατρέχει σε αντίστοιχο βαυαρικό κανόνα δικαίου του 1516. Άλλα παραδείγματα αποτελούν οι υποθέσεις για τα ιταλικά ζυμαρικά, για την ελάχιστη περιεκτικότητα του τυριού Edam σε λιπαρές ουσίες και για την εμπορία υπερκατεψυγμένης γιαούρτης . Επί του παρόντος εκκρεμούν δύο υποθέσεις σχετικά με τη σοκολάτα .
97. Είναι πιθανό ότι η νομολογία η σχετική με την ερμηνεία του άρθρου 28 ΕΚ οδήγησε τους παραγωγούς να καταφύγουν σε δικαιώματα προστασίας, δηλαδή να προσπαθήσουν να αντισταθμίσουν, με τη δημιουργία νέων δικαιωμάτων προστασίας, όπως είναι οι προστατευόμενες ονομασίες προελεύσεως και οι προστατευόμενες γεωγραφικές ενδείξεις, την απώλεια της προστασίας που τους παρείχαν οι εθνικές νομοθετικές διατάξεις έναντι των ανταγωνιστών τους. Την τάση αυτή αποδεικνύει σαφέστατα η μπύρα. Αφού το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι είναι ασυμβίβαστος με το άρθρο 28 ΕΚ ο βαυαρικός/γερμανικός κανόνας περί καθαρότητας της μπύρας, σύμφωνα με τον οποίο η χρήση της ονομασίας «ζύθος» ή «μπύρα» επιτρεπόταν μόνο για το προϊόν της ζυμώσεως που είχε ορισμένα συγκεκριμένα συστατικά, επιτρέπεται η εμπορία στη Γερμανία με την ονομασία «μπύρα» ακόμη και των ζύθων που παράγονται σε άλλα κράτη μέλη χωρίς να ανταποκρίνονται στις προϋποθέσεις του κανόνα περί καθαρότητας. Αρχικά οι γερμανικές ζυθοποιίες προσπάθησαν, διαφημίζοντας τα προϊόντα τους π.χ. με την αναγραφή στην ετικέτα της φράσης: «παράγεται σύμφωνα με τον γερμανικό κανόνα περί καθαρότητας», να αντισταθμίσουν την οικονομική ζημία που θα τους προκαλούσε το άνοιγμα της γερμανικής αγοράς στα ανταγωνιστικά προϊόντα από τα άλλα κράτη μέλη. Στη συνέχεια όμως καταχωρίστηκε στο τηρούμενο από την Επιτροπή μητρώο, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 17 του κανονισμού 2081/92, η προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη «Bayerisches Bier» . Αν δηλαδή το Δικαστήριο, στο πλαίσιο της αναγνωρίσεως δικαιωμάτων προστασίας, ενεργεί γενναιόδωρα και αναγνωρίζει ως νόμιμες ορισμένες διατάξεις που αντικειμενικά δεν είναι αναγκαίες για την εγγύηση της προελεύσεως του προϊόντος από ορισμένη περιοχή και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του, δημιουργεί τον κίνδυνο να αναιρέσει, στο πλαίσιο του άρθρου 29 ΕΚ, την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και το άνοιγμα των εθνικών αγορών που επέβαλε στο πλαίσιο της ερμηνείας του άρθρου 28 ΕΚ.
98. Η σχέση μεταξύ των άρθρων 28 ΕΚ, 29 ΕΚ και 30 ΕΚ, η οποία περιγράφηκε με τα τελευταία δύο επιχειρήματα, καθώς και οι συνέπειες της σχετικής με το άρθρο 28 ΕΚ νομολογίας του Δικαστηρίου, το οποίο τάσσεται πάντοτε υπέρ της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, συνηγορούν οπωσδήποτε υπέρ της στενής ερμηνείας των εξαιρέσεων που δικαιολογούνται κατά το άρθρο 30 ΕΚ.
99. Κατά συνέπεια, όσον αφορά τις προδιαγραφές που πρέπει να υποβάλλονται, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού 2081/92, μαζί με την αίτηση καταχωρίσεως, πρέπει να γίνονται δεκτές μόνο οι διατάξεις εκείνες οι οποίες είναι απολύτως αναγκαίες για την εγγύηση της προελεύσεως και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του προϊόντος και όχι οι διατάξεις εκείνες οι οποίες αποσκοπούν αποκλειστικά και μόνο στην παροχή στις τοπικές επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες εντός της περιοχής παραγωγής του αποκλειστικού δικαιώματος να μεταποιούν το προϊόν.
100. Κατά συνέπεια, επιβάλλεται το συμπέρασμα ότι οι σκοποί διαρθρωτικής πολιτικής, τους οποίους επιδιώκει επίσης ο κανονισμός 2081/92 στον τομέα της γεωργικής πολιτικής, δεν είναι ικανοί να δικαιολογήσουν τον διαπιστωθέντα περιορισμό των εξαγωγών κατά το άρθρο 30 ΕΚ.
δ) Συμπέρασμα
101. Η Επιτροπή, βάσει του άρθρου 17 του κανονισμού 2081/92, εξέδωσε τον κανονισμό 1107/96, με τον οποίο καταχωρίστηκε η ΠΟΠ «Grana padano» - μαζί με την προβλεπόμενη από την απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 1991 προϋπόθεση περί τριψίματος και συσκευασίας του τυριού εντός της περιοχής παραγωγής - στο μητρώο προστατευόμενων ονομασιών προελεύσεως και γεωγραφικών ενδείξεων, το οποίο προβλέπει ο κανονισμός 2081/92. Επομένως, με τον κανονισμό 1107/96 προσδίδεται στον διαπιστωθέντα περιορισμό των εξαγωγών κοινοτικό κύρος. Κατά συνέπεια, ο κανονισμός αυτός πρέπει να κηρυχθεί άκυρος, διότι προσκρούει στο άρθρο 29 ΕΚ, καθόσον επιτρέπει τη χρήση της ΠΟΠ «Grana padano» μόνο για το τριμμένο τυρί που έχει τριφτεί και συσκευαστεί εντός της περιοχής παραγωγής.
VI - Πρόταση
102. Κατόπιν των ανωτέρω εκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει ως εξής στο προδικαστικό ερώτημα:
«1) Το άρθρο 29 ΕΚ έχει την έννοια ότι απαγορεύει την εθνική ρύθμιση που επιτρέπει τη χρήση της ονομασίας προελεύσεως "Grana padano" μόνο για το τυρί που έχει τριφτεί και συσκευαστεί εντός της περιοχής παραγωγής.
2) Ο κανονισμός (ΕΚ) 1107/96 της Επιτροπής, της 12ης Ιουνίου 1996, σχετικά με την καταχώρηση των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2081/92 του Συμβουλίου, είναι ανίσχυρος κατά το μέρος κατά το οποίο προβλέπει ότι η προστατευόμενη ονομασία προελεύσεως "Grana padano" επιτρέπεται να χρησιμοποιείται μόνο για το τριμμένο τυρί του οποίου το τρίψιμο και η συσκευασία έχουν πραγματοποιηθεί εντός της περιοχής παραγωγής του.»