61971J0093
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ
της 17ης Μαΐου 1972 (
*1
)
Στην υπόθεση 93/71,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Pretore του Lonato προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου, μεταξύ,
Orsolina Leonesio, γεωργού στη Monica (επαρχία Brescia, Ιταλία),
και
Υπουργείου Γεωργίας και Δασών της Ιταλικής Δημοκρατίας,
η έκδοση προδικαστικής απόφασης ως προς την ερμηνεία
—
των άρθρων 1 έως 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1975/69 του Συμβουλίου, της 6η Οκτωβρίου 1969, περί θεσπίσεως συστήματος πριμοδοτήσεων, συγκεκριμένι για τη σφαγή αγελάδων (GU L 252, σελ. 1),
—
των άρθρων 1 έως 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2195/69 της Επιτροπής, της 4ης Νοεμβρίου 1969, περί των λεπτομερειών εφαρμογής του συστήματος αυτού (GU L 278, σ. 6),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
συγκείμενο από τους R. Lecourt, πρόεδρο, J. Mertens de Wilmars και Η. Kutscher (εισηγητή), προέδρους τμήματος, Α. Μ. Donner, Α. Trabucchi, R. Monaco και P. Pescatore, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Κ. Roemer
γραμματέας: Α. Van Houtte
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
(το μέρος που περιέχει τα περιστατικά παραλείπεται)
Σκεπτικό
1
1)
Με Διάταξη της 3ης Νοεμβρίου 1971, που περιήλθε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 17 Νοεμβρίου 1971, ο Pretore του Lonato υπέβαλε στο Δικαστήριο δύο ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του Κανονισμού (ΕΟΚ) 1975/69 του Συμβουλίου, της 6ης Οκτωβρίου 1969, και του Κανονισμού (ΕΟΚ) 2195/69 της Επιτροπής, της 4ης Νοεμβρίου 1969, που αφορούν ιδίως τη χορήγηση πριμοδοτήσεων στους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων που προβαίνουν στη σφαγή των γαλακτοπαραγωγικών τους αγελάδων.
2
Με το πρώτο ερώτημα, ζητείται από το Δικαστήριο να κρίνει αν «οι διατάξεις του Κανονισμού 1975/69 και του Κανονισμού 2195/69 ισχύουν άμεσα στην ιταλική έννομη τάξη και σε περίπτωση καταφατικής απάντησης, αν έχουν γεννήσει για τους ιδιώτες προσωπικά δικαιώματα που πρέπει να προασπίζουν τα εθνικά δικαστήρια».
Το δεύτερο ερώτημα αφορά στην ουσία το αν, όταν έχουν τηρηθεί οι προϋποθέσεις του άρθρου 5, παράγραφοι 1 και 2 και των άρθρων 6 και 9 του κανονισμού 2195/69, οι Κανονισμοί αυτοί, στο μέτρο που αφορούν την πριμοδότηση για τη σφαγή, παρέχουν στον ενδιαφερόμενο κάτοχο γεωργικής εκμετάλλευσης έναντι του κράτους μέλους στο οποίο υπάγεται δικαίωμα για την καταβολή αυτής της πριμοδότησης, δικαίωμα που ο εθνικός δικαστής οφείλει άμεσα να προασπίσει και που το κράτος αυτό δεν μπορεί να υποβάλει σε πρόσθετους όρους, ιδίως σχετικά με την προθεσμία πληρωμής που προκύπτει από το άρθρο 10 του Κανονισμού 2195/69.
3
Τα ερωτήματα αυτά υποβλήθηκαν ενόψει του ότι η αιτούσα της κύριας δίκης, θεωρώντας ότι συγκέντρωνε όλες τις προϋποθέσεις, στις οποίες οι προαναφερθέντες κανονισμοί υποβάλλουν τη χορήγηση πριμοδότησης για τη σφαγή γαλακτοπαραγωγικών αγελάδων, υπέβαλε στον Pretore του Lonato αίτηση έκδοσης διαταγής πληρωμής, ώστε να υποχρεωθεί το ιταλικό Υπουργείο Γεωργίας και Δασών να της καταβάλει αυτήν την πριμοδότηση. Εξάλλου, όπως προκύπτει από τη δικογραφία, οι εθνικές αρχές, μολονότι χορήγησαν «προσωρινή έγκριση» για την πριμοδότηση, ανέβαλαν την καταβολή της με την αιτιολογία ότι η πριμοδότηση αυτή εξαρτιόταν από την προηγούμενη έκδοση, από την Ιταλική Βουλή, νομοθετικών διατάξεων που να παρέχουν τις απαραίτητες πιστώσεις.
4
Τα δύο ερωτήματα είναι στενά συνδεδεμένα και επομένως πρέπει να δοθεί ενιαία απάντηση.
5
2)
Σύμφωνα με το άρθρο 189, παράγραφος 2 της Συνθήκης, ο κανονισμός «έχει γενική ισχύ» και «ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος».
Επομένως, λόγω της ίδιας της φύσης του και της λειτουργίας του στο σύστημα των πηγών του κοινοτικού δικαίου παράγει άμεσα αποτελέσματα και είναι υπό την ιδιότητα αυτή, κανός να παρέχει στους ιδιώτες δικαιώματα, που τα εθνικά δικαστήρια έχουν υποχρέωση να προστατεύουν.
6
Όταν πρόκειται για απαιτήσεις κατά του κράτους, αυτές γεννώνται μόλις πληρωθούν οι προϋποθέσεις που προβλέπει ο κανονισμός, χωρίς να είναι δυνατόν να εξαρτηθεί η άσκησή τους, στο εθνικό επίπεδο, από διατάξεις εφαρμογής άλλες από αυτές που τυχόν απαιτεί ο ίδιος ο κανονισμός.
Υπό το φως αυτών των σκέψεων πρέπει να δοθεί απάντηση στα υποβληθέντα ερωτήματα.
7
3)
Από τα άρθρα 1 έως 4 και 12 του κανονισμού 1975/69 και υπό τα άρθρα 3, 7, 9 και 10 του κανονισμού 2195/69 προκύπτουν οι προϋποθέσεις που πρέπει να συγκεντρώνει ο κάτοχος γεωργικής εκμετάλλευσης για να έχει αξίωση να του καταβληθεί η πριμοδότηση, ο οφειλέτης της αξίωσης αυτής και η προθεσμία μέσα στην οποία πρέπει να γίνει η καταβολή.
8
Σύμφωνα με το άρθρο 1 του κανονισμού 1975/69 «στους κατόχους γεωργικής εκμετάλλευσης που διαθέτουν δύο τουλάχιστον γαλακτοπαραγωγικές αγελάδες μπορεί, κατόπιν αιτήσεώς τους και υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται πιο πάνω να χορηγηθεί πριμοδότηση σφαγής» που καθορίστηκε σε 200 λογιστικές μονάδες για τη σφαγή κάθε γαλακτοπαραγωγικής αγελάδας, βάσει του άρθρου 3, παράγραφος 1 του ίδιου κανονισμού.
9
Σύμφωνα με το άρθρο 2 αυτού του κανονισμού, «η χορήγηση της πριμοδότησης εξαρτάται ιδίως από την έγγραφη ανάληψη από τον πριμοδοτούμενο της υποχρέωσης α) να εγκαταλείψει εντελώς την παραγωγή γάλακτος και β) να προχωρήσει, μέσα σε περίοδο που έπρεπε να καθοριστεί και το αργότερο στις 30 Απριλίου 1970, στη σφαγή όλων των γαλακτοπαραγωγικών αγελάδων της εκμετάλλευσής του».
10
Το άρθρο 4, παράγραφος 1 του ίδιου κανονισμού ορίζει ότι «η πριμοδότηση καταβάλλεται στους κατόχους γεωργικής εκμετάλλευσης που διαθέτουν δύο έως πέντε γαλακτοπαραγωγικές αγελάδες όταν ο αιτών προσκομίσει την απόδειξη ότι εξεπλήρωσε την υποχρέωση που αναφέρεται στο άρθρο 2, υπό στοιχείο β».
11
Από το άρθρο 12 του προαναφερθέντος κανονισμού, που ορίζει ότι «το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, τμήμα προσανατολισμού, αποδίδει στα κράτη μέλη το 50 % των πριμοδοτήσεων» για τις οποίες πρόκειται, προκύπτει ότι τα κράτη μέλη είναι οφειλέτες των πριμοδοτήσεων αυτών έναντι των κατόχων γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
12
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του κανονισμού 2195/69, «η αίτηση χορήγησης της πριμοδότησης κατατίθεται κατά τη διάρκεια της περιόδου από 1ης μέχρι 20ής Δεκεμβρίου 1969 στην αρμόδια αρχή που ορίζει κάθε κράτος μέλος» και πρέπει να περιλαμβάνει ορισμένα στοιχεία και δηλώσεις.
13
Το άρθρο 7 του κανονισμού αυτού ορίζει ότι «η περίοδος σφαγής που αναφέρεται στο άρθρο 2, υπό στοιχείο β, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1975/69 εκτείνεται από 9ης Φεβρουαρίου μέχρι 30 Απριλίου 1970».
14
Το άρθρο 9 του ίδιου κανονισμού καθορίζει τον τρόπο, με τον οποίο ο κάτοχος γεωργικής εκμετάλλευσης πρέπει να προσκομίσει την απόδειξη που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 1 του κανονισμού 1975/69.
15
Σύμφωνα με το άρθρο 10 του κανονισμού 2195/69, «η καταβολή της πριμοδότησης που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 1, … του κανονισμού 1975/69 χωρεί εντός προθεσμίας δύο μηνών, που αρχίζει από την ημέρα προσαγωγής της απόδειξης για τη σφαγή, σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού αυτού».
16
Από το άρθρο 5, παράγραφος 1 του κανονισμού 2195/69 προκύπτει ότι η χορήγηση της πριμοδότησης εξαρτιόταν εκτός των άλλων από τη διαπίστωση της Επιτροπής «ότι μπορεί να δοθεί συνέχεια στις υποβληθείσες αιτήσεις», διαπίστωση που έγινε για όλες τις αιτήσεις που υποβλήθηκαν βάσει του άρθρου 3 του κανονισμού αυτού, με το άρθρο 1, στοιχείο α του κανονισμού 140/70.
17
Ακολούθως, σύμφωνα με το άρθρο 10 του κανονισμού 1975/69, η Επιτροπή μπορούσε να επιτρέψει στα κράτη μέλη να «θέσουν πρόσθετους όρους» για τη χορήγηση της εν λόγω πριμοδότησης και το άρθρο 19 του κανονισμού 2195/69 αναφέρει τέτοιους όρους, παραγγέλλοντας στα κράτη μέλη να γνωστοποιήσουν στην Επιτροπή τις διατάξεις που ενδεχομένως θα θέσπιζαν σε εφαρμογή του άρθρου αυτού.
Είναι πάντως δεδομένο ότι η Ιταλία δεν έκανε χρήση αυτών των δυνατοτήτων. Άλλωστε, είναι επίσης δεδομένο ότι η Ιταλική Δημοκρατία έλαβε τα τεχνικά μέτρα που προβλέπονται στα άρθρα 4, 5 παράγραφος 2, 6, 8 και 11 του κανονισμού 2195/69.
18
4)
Από το σύνολο των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι, από τη στιγμή που είχαν πληρωθεί όλες οι προϋποθέσεις που προβλέπουν οι κανονισμοί 1975/69 και 2195/69, οι κανονισμοί αυτοί παρείχαν στους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων δικαίωμα επί της καταβολής από το κράτος μέλος στο οποίο υπάγονται, της πριμοδότησης για τη σφαγή, δικαίωμα που πρέπει να προασπίζουν τα εθνικά δικαστήρια και που μπορούσε ν' ασκηθεί, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, μόλις έληγε η περίοδος των δύο μηνών από την προσαγωγή της απόδειξης για τη σφαγή που προβλέπει το άρθρο 10 του κανονισμού 2195/69.
19
Από τη στιγμή αυτή οι προαναφερθέντες κανονισμοί παρέχουν στον κάτοχο γεωργικής εκμετάλλευσης το δικαίωμα ν' απαιτήσει καταβολή της πριμοδότησης, χωρίς να μπορεί το οικείο κράτος μέλος ν' αντλήσει επιχείρημα από τη νομοθεσία ή τη διοικητική πρακτική του, για ν' αντιταχθεί στην καταβολή αυτή.
Η διαπίστωση αυτή ενισχύεται από την έβδομη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 2195/69 που υπογραμμίζει την ανάγκη «να εξασφαλιστεί ότι οι πριμοδοτήσεις θα καταβληθούν σ' όλα τα κράτη μέλη εντός της αυτής προθεσμίας».
20
Η Ιταλική Κυβέρνηση ισχυρίζεται εντούτοις ότι οι εν λόγω κανονισμοί δεν έχουν θεμελιώσει δικαίωμα επί της καταβολής της πριμοδότησης όσο ο εθνικός νομοθέτης δεν έχει ψηφίσει τις αναγκαίες γι' αυτό πιστώσεις.
21
Σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 1 της Συνθήκης, «τα κράτη μέλη λαμβάνουν κάθε γενικό ή ειδικό μέτρο κατάλληλο να εξασφαλίσει την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την παρούσα συνθήκη ή προκύπτουν από πράξεις των οργάνων της Κοινότητος».
Αν γινόταν δεκτή η αντίρρηση της Ιταλικής Δημοκρατίας, θα οδηγούσε στο να βρεθούν οι κάτοχοι γεωργικών εκμεταλλεύσεων του κράτους αυτού σε δυσμενέστερη θέση από τους ομολόγους τους των άλλων κρατών μελών, κατά παράβαση του θεμελιώδους κανόνα που επιβάλλει την ομοιόμορφη εφαρμογή των κανονισμών στο σύνολο της Κοινότητας.
Άλλωστε, οι κανονισμοί 1975/69 και 2195/69 απαριθμώντας εξαντλητικά τις προϋποθέσεις από τις οποίες εξαρτάται η γένεση των επίμαχων προσωπικών δικαιωμάτων, δεν αναφέρονται σε θέματα προϋπολογισμού.
22
Οι κοινοτικοί κανονισμοί, για να επιβάλλονται με την ίδια ισχύ στους πολίτες όλων των κρατών μελών, εντάσσονται στο νομικό σύστημα που ισχύει στην εθνική επικράτεια, το οποίο πρέπει να τους αφήνει να αναπτύσσουν το άμεσο αποτέλεσμα που ορίζει το άρθρο 189, έτσι ώστε να μπορούν οι ιδιώτες να τους επικαλούνται, χωρίς να είναι δυνατόν να τους αντιταχθούν διατάξεις ή πρακτικές εσωτερικής τάξεως.
23
Οι διατάξεις του προϋπολογισμού ενός κράτους μέλους δεν μπορούν επομένως να εμποδίσουν την άμεση εφαρμογή μιας κοινοτικής διάταξης, και συνεπώς το απαιτητό των δικαιωμάτων που μια τέτοια διάταξη παρέχει στους ιδιώτες.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
έχοντας υπόψη τα διαδικαστικά έγγραφα,
αφού άκουσε την έκθεση του εισηγητή δικαστή, τις προφορικές παρατηρήσεις της Leonesio, της κυβέρνησης της Ιταλικής Δημοκρατίας και της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, καθώς και τις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα,
έχοντας υπόψη τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος και ιδίως τα άρθρα 5, 177 και 189, τον κανονισμό 1975/69 του Συμβουλίου, της 6ης Οκτωβρίου 1969 (GU L 252, σ. 1), τον κανονισμό 2195/69 της Επιτροπής, της 4ης Νοεμβρίου 1969 (GU L 278, σελ. 6), το πρωτόκολλο περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος, και ιδίως το άρθρο 20, καθώς και τον κανονισμό διαδικασίας του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με Διάταξη της 3ης Νοεμβρίου 1971, ο Pretore του Lonato, αποφαίνεται:
1)
Ο κοινοτικός κανονισμός παράγει άμεσα αποτελέσματα και είναι, υπό την ιδιότητα αυτή, ικανός να παρέχει στους ιδιώτες δικαιώματα που τα εθνικά δικαστήρια έχουν υποχρέωση να προστατεύουν.
Οι απαιτήσεις κατά του κράτους, που θεμελιώνει ένας τέτοιος κανονισμός, γεννώνται μόλις πληρωθούν οι προϋποθέσεις που προβλέπει ο κανονισμός, χωρίς να είναι δυνατό να εξαρτηθεί η άσκησή τους στο εθνικό επίπεδο, από διατάξεις εφαρμογής, άλλες από αυτές που τυχόν απαιτεί ο ίδιος ο κανονισμός.
2)
Από τη στιγμή που είχαν πληρωθεί όλες οι προϋποθέσεις που προβλέπουν οι κανονισμοί 1975/69 και 2195/69, οι κανονισμοί αυτοί παρείχαν στους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων δικαίωμα επί της καταβολής, από το κράτος μέλος στο οποίο υπάγονται, της πριμοδότησης για τη σφαγή, δικαίωμα που πρέπει να προασπίζουν τα εθνικά δικαστήρια και που μπορούσε να ασκηθεί σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, μόλις έληγε η περίοδος των δύο μηνών από την προσαγωγή της απόδειξης για τη σφαγή, που προβλέπει το άρθρο 10 του κανονισμού 2195/69.
Από τη στιγμή αυτή οι προαναφερθέντες κανονισμοί παρέχουν στον κάτοχο γεωργικής εκμετάλλευσης το δικαίωμα ν' απαιτήσει την καταβολή της πριμοδότησης χωρίς να μπορεί το οικείο κράτος μέλος ν' αντλήσει από οποιοδήποτε στοιχείο της νομοθεσίας ή της διοικητικής πρακτικής τους επιχειρήματα για ν' αντιταχθεί στην καταβολή αυτή.
Lecourt
Mertens de Wilmars
Kutscher
Donner
Trabucchi
Monaco
Pescatore
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 17 Μαΐου 1972.
Ο Γραμματέας
Α. van Houtte
Ο Πρόεδρος
R. Lecourt
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.