62004C0170(01)
KONKLUŻJONIJIET TA' L-AVUKAT ĠENERALI
MENGOZZI
ippreżentati fit-30 ta' Novembru 2006 (
1
)
I — Introduzzjoni
1.
B'digriet ta' rinviju tat-30 ta' Marzu 2004, il-Hogsta domstolen (Qorti Suprema Żve-diża) indirizzat lill-Qorti tal-Ġustizzja erba' domandi preliminari dwar l-interpretazzjoni ta' l-Artikoli 28 KE, 30 KE u 31 KE.
2.
Essenzjalment, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk dispożizzjonijiet bħal dawk tal-liġi (1738:1994), tas-16 ta' Diċembru 1994, dwar l-alkoħol (alkohollagen, iktar 'il quddiem il-“liġi dwar l-alkoħol”) li jipprojbixxu, taħt il-kundizzjonijiet deskritti fid-digriet tar-rinviju, l-importazzjoni privata ta' xorb alkoħoliku minn individwi meta l-bejgħ blimnut fl-Iżvezja huwa suġġett għal monopolju, għandhomx jiġu eżaminati fid-dawl ta' l-Artikolu 31 KE, dwar il-ġestjoni ta' monopolji nazzjonali ta' natura kummerċjali, jew ta' l-Artikolu 28 KE, li jipprojbixxi kull restrizzjoni kwantitattiva fuq l-importazzjoni jew miżura ta' effett ekwivalenti (l-ewwel domanda) u jekk, skond il-każ, dawn id-dispożizzjonijiet humiex inkompatibbli ma xi wieħed minn dawn l-Artikoli (it-tieni, it-tielet u r-raba' domandi).
3.
Din it-talba għal deċiżjoni preliminari ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' kawża bejn ħdax-il ċittadin Żvediż, fosthom K. Rosengren, kontra r-Riksàklagaren (il-prokuratur Irjali) dwar il-konfiska ta' kaxxi ta' nbid impurtati b'korrispondenza, parzjalment mis-sit internet ta' distributur Daniż u parzjalment direttament mingħand produttur Spanjol, b'applikazzjoni żbaljata tal-liġi dwar l-alko-ħol.
4.
Il-każ inizjalment ġie assenjat lit-tielet awla tal-Qorti tal-Ġustizzja fejn saret seduta fit-30 ta' Novembru 2005.
5.
Fis-seduta tat-30 ta' Marzu 2006, l-Avukat Ġenerali Tizzano, li qabel kien ġie assenjat lil din il-kawża, ippreżenta l-konklużjonijiet tiegħu.
6.
Fl-imsemmija konklużjonijiet, u b'riposta għall-ewwel domanda li saret mill-qorti tar-rinviju, l-avukat ġenerali ppropona, fuq bażi prinċipali, li jiġu evalwati d-dispożizzjonijiet tal-kapitolu 4 tal-liġi dwar l-alkoħol, dwar il-projbizzjoni ta' importazzjoni privata ta' xorb alkoħoliku minn individwi, fid-dawl ta' l-Artikolu 31 KE (
2
). In sostenn ta' din il-konklużjoni, u b'riferiment għall-motivi tassentenza Franzen dwar il-monopolju Żvediż fuq il-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol (
3
), l-avukat ġenerali qies li d-dispożizzjonijiet tal-kapitolu 4 tal-liġi dwar l-alkoħol m'humiex separabbli mill-funzjonament tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alkolħol (Systembolaget Aktiebolag, iktar 'il quddiem is-“Sys-tembolaget”), peress li dawn huma marbuta intrinsikament ma l-eżerċizzju tal-funzjoni speċifika assenjata mil-liġi dwar l-alkoħol għal dan il-monopolju, funzjoni li tikkonsisti mhux biss fil-bejgħ tax-xorb alkoħoliku fissuq Żvediż, iżda wkoll fil-ħolqien ta' mezz ta' aċċess, waħdieni u kkontrollat, għax-xiri ta' dan ix-xorb (
4
).
7.
Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk il-projbizzjoni ta' l-importazzjoni privata ta' xorb alkoħoliku minn individwi, prevista fil-kapitolu 4 tal-liġi dwar l-alkoħol, hijiex kompatibbli ma' l-Artikolu 31 KE — kwistjoni li tqajmet fit-tieni domanda li saret mill-qorti tar-rinviju — l-Avukat Ġenerali Tizzano kien tal-fehma li dan m'huwiex il-każ.
8.
F'dan ir-rigward, wara li eżamina ssistema sħiħa stabbilita mil-liġi dwar l-alkoħol, l-Avukat Ġenerali Tizzano sostna li din ta' l-aħħar tagħti diskrezzjoni lis-Systembolaget, bis-saħħa tad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 6 tal-Kapitolu 5 tal-liġi dwar l-alkoħol, fil-verżjoni tagħhom applikabbli filmument meta seħħu l-fatti fil-kawża prinċi-pali, li topponi għal “raġunijiet gravi” lordnijiet speċifiċi u t-talbiet għal importazzjoni tal-klijenti ta' xorb alkoħoliku li ma kinux disponibbli fir-rigward tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut, mingħajr madankollu ma kienet eskluża l-possibbiltà li d-diskrezzjoni mogħtija lis-Systembolaget tintuża b'mod diskriminatorju għad-detriment ta' xorb alkoħoliku minn Stati Membri oħra.
9.
F'dawn iċ-ċirkustanzi, jekk din id-diskrezzjoni kellha tiġi eżerċitata b'mod diskriminatorju, u kemm-il darba r-Renju ta' l-Iżvezja ma kienx stabbilixxa rekwiżit oġġettiv li jiġġustifika l-iżvantaġġ għall-prodotti ta' Stati Membri oħra li setgħu jaqgħu taħt l-applikazzjoni konġunta tad-dispożizzjonijiet tal-kapitolu 4 u ta' l-Artikolu 5 tal-kapitolu 5 tal-liġi dwar l-alkoħol, l-Avukat Ġenerali Tizzano ppropona l-konklużjoni li l-projbizzjoni kontra l-individwi li jimportaw privatament xorb alkoħoliku fl-Iżvezja kienet inkompatibbli ma' l-Artikolu 31 KE (
5
).
10.
Fid-dawl ta' l-importanza tal-kwistjoni li jsir magħruf jekk il-karatteristiċi tad-dispożizzjonijiet tal-kapitolu 4 tal-liġi dwar l-alkoħol jippermettux li jiġi kkunsidrat jekk dawn humiex separabbli minn dawk ta' l-istess liġi li jiffissaw ir-regoli dwar il-funzjonament tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol u jekk dawn għandhomx jiġu eżaminati fid-dawl ta' l-Artikolu 28 KE jew l-Artikolu 31 KE, it-Tielet Awla tal-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fis-27 ta' April 2006, skond l-Artikolu 44(3) u (4) tar-Regoli tal-Proċedura, li dan il-każ jintbagħat lura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, li assenjatu mill-ġdid lill-Awla Manja.
11.
Fl-14 ta' Ġunju 2006, l-Awla Manja ordnat il-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali u ffissat id-data għas-smigħ tat-trattazzjoni orali għad-19 ta' Settembru 2006.
12.
Hija stiednet ukoll lill-partijiet fil-kawża prinċipali u lill-partijiet interessati li, skond l-Artikolu 23 ta' l-Istatut, kienu ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub jew osservazzjonijiet orali fis-seduta tat-30 ta' Novembru 2005, biex jiffokaw it-trattazzjoni tagħhom fuq il-kwistjoni li jsir magħruf jekk il-karatteristiċi ta' dispożizzjonijiet bħal dawk tal-kapitolu 4 tal-liġi dwar l-alkoħol, li jipprojbixxu l-importazzjoni ta' l-alkoħol fl-Iżvezja minn individwi, jippermettux li jitqies li dawn id-dispożizzjonijiet huma separabbli minn dawk ta' l-istess liġi li jiffissaw ir-regoli dwar il-funzjonament tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol.
13.
L-iffokar tat-trattazzjoni mixtieq mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-każ preżenti tirrifletti direttament il-kriterju li hija kienet stabbilixxiet fis-sentenza Franzen hawn fuq imsemmija.
14.
Fil-fatt, skond il-punti 35 u 36 tal-motivi ta' din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet iddeċiediet li kien “hemm lok li jiġu eżaminati r-regoli dwar l-eżistenza u l-funzjonament tal-monopolju fid-dawl tad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu [31 KE], spe-ċifikament applikabbli għall-eżerċizzju, minn monopolju nazzjonali ta' natura kummerċ-jali, tad-drittijiet ta' esklużività” (
6
), waqt li “l-effett, fuq il-kummerċ intrakomunitarju, ta' dispożizzjonijiet oħrajn tal-leġiżlazzjoni nazzjonali, li huma separabbli mill-funzjonament tal-monopolju minkejja li dawn ikollhom effett fuq dawn ta' l-aħħar, għandu jiġi eżaminat fid-dawl ta' l-Artikolu [28 KE]” (
7
). [Traduzzjoni mhux uffiċjali]
15.
Skond id-digriet ta' l-14 ta' Ġunju 2006, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, ir-Renju ta' l-Iżvezja, ir-Repubblika tal-Finlandja, ir-Renju tan-Norveġja, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej u l-Awtorità ta' Sorveljanza ta' l-EFTA nstemgħu matul is-seduta tad-19 ta' Settembru 2006.
16.
Essenzjalment, it-tliet gvernijiet intervenjenti jsostnu li r-regoli in kwistjoni fil-kawża prinċipali m'humiex separabbli mill-eżistenza u l-funzjonament tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol u b'hekk għandhom jiġu analizzati, skond il-kriterju adottat fis-sentenza Franzen, fid-dawl ta' l-Artikolu 31 KE.
17.
Huma b'hekk jaqblu mal-pożizzjoni adottata mill-Avukat Ġenerali Tizzano fil-konklużjonijiet tiegħu hawn fuq imsemmija fir-risposta għall-ewwel domanda li saret mill-qorti tar-rinviju.
18.
Billi jibbażaw ruħhom ukoll fuq issentenza Franzen, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, il-Kummissjoni u l-Awtorità ta' Sorveljanza ta' l-EFTA jadottaw pożizzjoni dijametrikament opposta għal dik tal-gvernijiet intervenjenti.
19.
Huma jsostnu li, għalkemm ir-regoli in kwistjoni għandhom effett fuq il-monopolju tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol, dawn madankollu huma separabbli mill-eżistenza u l-funzjonament tiegħu u għandhom, għal-daqstant, jiġu eżaminati fid-dawl ta' l-Artikoli 28 u 30 KE. Essenzjalment, il-pożizzjoni tagħhom hija bbażata fuq il-premessa li huma biss ir-regoli speċifikament applikabbli għall-eżerċizzju, minn monopolju nazzjonali ta' natura kummerċjali, tad-drittijiet tiegħu ta' esklużività, li m'humiex separabbli minn dan il-monopolju. Fil-każ preżenti, dawn il-partijiet huma tal-fehma li dan m'huwiex il-każ. L-Awtorità ta' Sorveljanza ta' l-EFTA tgħid ukoll, minn naħa waħda, li l-Artikolu 31 KE għandu jiġi interpretat b'mod strett u, min-naħa l-oħra, li l-funzjoni speċifika tie-għu ta' monopolju ma tistax tiġi sseparata mid-drittijiet esklużivi tiegħu.
20.
Fil-kuntest tal-konklużjonijiet preżenti, ser niffoka prinċipalment l-attenzjoni tiegħi fuq ċerti punti żviluppati mill-partijiet li għamlu intervent fis-seduta tad-19 ta' Settembru 2006 b'risposta għall-ewwel domanda li saret mill-qorti tar-rinviju.
21.
Kif ser jiġi ppreċiżat fl-analiżi segwenti ta din id-domanda, l-evalwazzjoni tiegħi hija qrib dik sottomessa, fuq bażi prinċipali, mill-Avukat Ġenerali Tizzano fil-konklużjonijiet tiegħu hawn fuq imsemmija.
22.
Madankollu, fil-fehma tiegħi huwa neċessarju li jiġu fformulati xi osservazzjonijiet fir-rigward tar-risposta għat-tieni domanda li saret mill-qorti tar-rinviju, sa fejn il-pożizzjoni tiegħi hija differentati f'ċerti aspetti mill-argumenti ppreżentati fil-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali Tizzano.
23.
Meta wieħed iqis ir-risposta li jiena nipproponi li għandha tingħata għall-ewwel żewġ domandi mqajma mill-qorti tar-rinviju, m'hemmx lok, fil-fehma tiegħi, li jiġu eża-minati t-tielet u r-raba' domandi dwar linterpretazzjoni ta' l-Artikoli 28 u 30 KE li tqajmu fuq bażi sussidjarja mill-qorti nazzjonali.
II — Analiżi ġuridika
A — Fuq l-ewwel domanda preliminari
24.
Permezz ta' l-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk “Il-projbizzjoni fuq l-importazzjoni fuq imsemmija [fid-deċiżjoni ta' rinviju] tistax titqies li tagħmel parti mis-sistema tal-funzjonament tal-monopolju u tal-bejgħ bl-imnut u, għal din ir-raġuni, hijiex prekluża mill-Artikolu 28 KE, u l-istess projbizzjoni tistax tiġi evalwata biss fid-dawl ta' l-Artikolu 31 KE”.
1. Fuq l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 31 KE
25.
Fl-osservazzjonijiet orali tagħha, l-Awtorità ta' Sorveljanza ta' l-EFTA sostniet li l-Artikolu 31 KE, bħala lex specialis li tidderoga mid-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 28 KE għandu, fuq din il-bażi, jiġi interpretat b'mod restrittiv. B'riferiment għall-punt 35 tal-motivi tas-sentenza Franzen hawn fuq imsemmija, hija ddeduċiet, bis-sostenn tal-Kummissjoni u tar-rikorrenti fil-kawża prin-ċipali, li l-Artikolu 31 KE huwa applikabbli biss għad-dispożizzjonijiet nazzjonali speċi-fikament applikabbli għall-eżerċizzju tad-drittijiet ta' esklużività minn monopolju ta' natura kummerċjali. Fil-fatt, skond l-Awtorità ta' Sorveljanza ta' l-EFTA, il-funzjoni speċifika ta' monopolju m'hijiex separabbli mill-firxa tad-drittijiet esklużivi tiegħu.
26.
Fil-fehma tiegħi din il-pożizzjoni tirri-żulta minn qari parzjali tal-ġurisprudenza.
27.
Fl-ewwel lok, għalkemm l-Artikolu KE jista' jiġi ddefinit bħala lex specialis (
8
) li tirregola l-monopolji nazzjonali ta' natura kummerċjali' din il-kwalifikazzjoni ma twassalx għall-konsegwenza li din id-dispożiz-zjoni għandha tiġi interpretata b'mod restrittiv.
28.
Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja f'diversi okkażjonijiet fakkret li l-Artikolu 31 KE għandu l-għan li jiżgura l-protezzjoni tarregola fundamentali tal-moviment liberu tal-merkanzija fis-suq komuni kollu, fil-każ fejn, f'xi Stat Membru, prodott partikolari jkun suġġett għal monopolju ta' natura kummerċjali (
9
). Iżda hija ppreċiżat ukoll li l-Artikolu 31 KE għandu l-iskop li jirrikonċilja l-possib-biltà, għall-Istati Membri, li jżommu ċerti monopolji ta' natura kummerċjali bħala strumenti sabiex jintlaħqu għanijiet ta' interess pubbliku, ma l-eżiġenzi ta' l-istabbiliment u tal-funzjonament tas-suq komuni (
10
). B'hekk din m'hijiex dispożizzjoni li tidderoga mill-prinċipju tal-moviment liberu tal-merkanzija, bil-kontra, per eżempju, ta' l-Artikolu 30 KE, li għalih japplika b'mod kostanti l-prinċipju ta' interpretazzjoni restrittiva tad-dispożizzjoni tiegħu.
29.
Għaldaqstant, anki jekk nassumu li l-Artikolu 31 KE għandu, minħabba l-iskop tiegħu, kamp ta' applikazzjoni limitat, ma nemminx illi d-dispożizzjonijiet tiegħu għandhom jingħataw interpretazzjoni stretta.
30.
Barra minn hekk, nemmen li ma jistax jiġi aċċettat l-argument ta' l-Awtorità ta' Sorveljanza ta' l-EFTA, tal-Kummissjoni u tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, fuq il-bażi tal-punt 35 tal-motivi tas-sentenza Franzen, li huma biss ir-regoli relatati ma' l-eżistenza u l-funzjonament tal-monopolju li huma speċifikament applikabbli għall-eżerċizzju minn din ta' l-aħħar tad-drittijiet ta' esklu-żività tiegħu li jaqgħu taħt l-Artikolu 31 KE.
31.
Kif issottometta l-Avukat Ġenerali Tizzano fil-punt 38 tal-konklużjonijiet tiegħu, jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li din ta' l-aħħar tenfasizza l-attivitajiet li huma “konnessi intrinsikament ma' l-eżerċizzju tal-funzjoni speċifika” assenjata lill-monopolju in kwistjoni (
11
). Ebda waħda mill-partijiet li għamlu intervent quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fil-każ pre-żenti ma kkontestat din il-ġurisprudenza.
32.
Għaldaqstant għandu jingħad li l-ġuris-prudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, inkluża dik iċċitata fil-punti 35 u 36 tal-motivi tas-sentenza Franzen, hija kemmxejn ambigwa fir-rigward tal-portata eżatta tal-kunċett ta' “funzjoni speċifika” ta' monopolju. Fil-fehma tiegħi, hija għal din ir-raġuni li l-Awtorità ta' Sorveljanza ta' l-EFTA tissuġġerixxi wkoll li l-funzjoni speċifika ta' monopolju ma tistax tiġi sseparata mill-firxa tad-drittijiet esklużivi tiegħu.
33.
Minn eżami ta' ċerti sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, din l-interpretazzjoni tidher li hija a priori konvinċenti. Barra minn hekk, fil-punt 7 tal-motivi tas-sentenza Cassis de Dijon (
12
), li għalih hemm riferiment fil-punt 35 tal-motivi tas-sentenza Franzen, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat li l-Artikolu 31 KE “m'huwiex rilevanti fid-dawl tad-dispożiz-zjonijiet nazzjonali li ma jirrigwardawx l-eżerċizzju, minn monopolju, tal-funzjoni speċifika tiegħu — jiġifieri d-dritt ta' esklu-żività [...]”.
34.
Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja dde-ċidiet ukoll li l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 31 KE “m'hijiex limitata għall-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet li huma s-suġġett dirett ta' monopolju, iżda testendi għal kull azzjoni marbuta ma' l-eżistenza tiegħu u li għandha effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri ta' prodotti speċifiċi [...]” (
13
).
35.
Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat fid-dawl ta' l-Artikolu 31 KE monopolju ta' natura kummerċjali li l-funzjoni speċifika tiegħu kienet l-obbligu għall-produtturi nazzjonali ta' ċertu xorb alkoħoliku li jżommu l-produzzjoni ta' dan l-alkoħol fil-limiti ta' kwoti annwali ffissati mill-awtoritajiet pubbliċi u li jikkunsinnaw il-produzzjoni tagħhom biss lill-monopolju, flimkien ma' l-obblgu li dan il-monopolju jixtri l-imsemmija prodotti bi prezzijiet fissi b'mod obbligatorju (
14
). Il-Qorti tal-Ġustizzja evalwat ukoll fil-perspettiva ta' l-Artikolu 31 regoli nazzjonali li jmorru lil hinn stricto sensu mill-eżerċizzju tad-dritt esklużiv ta' xiri ta' l-alkoħol attribwit lill-imsemmi monopolju. Kif argumenta l-Avukat Ġenerali Tizzano fil-punti 41 u 42 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-Qorti tal-Ġustizzja adottat pożiz-zjoni simili fis-sentenza Franzén.
36.
L-argument li jeskludi l-assimilazzjoni tal-funzjoni speċifika ta' monopolju mill-portata taddrittijiet esklużivi tiegħu, filfehma tiegħi huwa korrett. Minn naħa waħda, jaqa' fil-kompetenza ta' l-Istati Membri li jiddefinixxu l-funzjoni speċifika assenjata lil monopolju, bla ħsara għall-istħarriġ effettwat mill-Qorti tal-Ġustizzja, waqt li ddrittijiet esklużivi tiegħu jikkonsistu biss, fir-realtà, fl-għażla tal-mezzi biex titwettaq il-funzjoni assenjata lilu. Min-naħa l-oħra, jekk il-funzjoni speċifika ta' monopolju hija limitata, b'mod definittiv, għall-portata tad-drittijiet esklużivi tiegħu, dan ir-raġunament iwassal għal tawtoloġija assurda, li tikkonsisti fil-konklużjoni li l-funzjoni speċifika ta' monopolju hija l-monopolju nnifsu! B'hekk m'huwiex mifhum għalfejn, għal aktar minn tletin sena, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja insistiet fuq il-kunċett ta' “funzjoni speċifika” u mhux sempliċement fuq dak ta “dritt(ijiet) esklużiv(i)”.
37.
Għaldaqstant, nikkunsidra li r-regoli suġġetti għall-Artikolu 31 KE jinkludu d-dispożizzjonijiet kollha marbuta ma' l-eżis-tenza u l-funzjonament tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol, minħabba rrabta intrinsika ma' l-eżerċizzju tal-funzjoni speċifika assenjata lil dan il-monopolju, inklużi dawk li ma jikkorrispondux stricto sensu mal-portata tad-dritt ta' esklużività mogħtija lil dan il-monopolju.
38.
B'hekk, għandu jiġi eżaminat jekk ilprojbizzjoni ta' l-importazzjoni privata ta' xorb alkoħoliku minn individwi tissodisfax ilkriterju msemmi fil-punt preċedenti ta' dawn il-konklużjonijiet, jiġifieri jekk, għalkemm ma tikkorrispondix stricto sensu mal-portata tad-dritt esklużiv mogħti lis-Systembolaget, din hijiex intrinsikament marbuta ma' l-eżerċizzju tal-funzjoni speċifika tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol. Jekk dan huwa l-każ, din il-projbizzjoni hija marbuta ma l-eżistenza u l-funzjonament ta' l-imsemmi monopolju u b'hekk taqa fil-kamp ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 31 KE.
2. Fuq l-applikabbiltà ta' l-Artikolu 31 KE għas-sitwazzjoni in kwistjoni fil-kawża prin-ċipali
39.
Il-kapitolu 4 tal-liġi dwar l-alkoħol jirregola l-importazzjoni privata ta' xorb alkoħoliku. Dan jispeċifika l-każijiet fejn din l-importazzjoni hija permessa, b'mod partikolari dik effettwata minn vjaġġatur ta' aktar minn għoxrin sena residenti fl-Iżvezja għall-konsum privat. Minbarra l-każijiet limitati li huma permessi, l-importazzjonijiet privati ta' xorb alkoħoliku minn individwi huma pprojbiti. Din il-projbizzjoni testendi wkoll għall-ordnijiet minn barra li jsiru minn konsumatur Żvediż, mingħajr ma jsiefer lejn Stat Membru ieħor. Madankollu, fir-rigward tax-xorb alkoħoliku li ma jaqax taħt l-għażla tas-Systembolaget, l-Artikolu 5 tal-Kapitolu 5 tal-liġi dwar l-alkoħol jeħtieġ li, fuq talba ta' individwu, din l-impriża tagħmel l-ordni mitluba, ħlief jekk ikun hemm raġunijiet gravi biex dan ma jsirx.
40.
Il-partijiet li għamlu intervent fis-seduta tad-19 ta' Settembru 2006 ttrattaw dwar ilportata tar-regoli in kwistjoni.
41.
Il-Kummissjoni hija tal-fehma li d-dis-pożizzjonijiet tal-kapitolu 4 tal-liġi dwar l-alkoħol, li hija tikkwalifika bħala projbizzjoni ta importazzjoni minn individwi, jirrigwardaw stadju preliminari għall-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol (li jsir taħt is-sistema ta' esklużività) u b'hekk ma jaqgħux fil-kamp ta applikazzjoni ta' l-Artikolu 31 KE.
42.
L-Awtorità ta' Sorveljanza ta' l-EFTA ssostni li r-regolamentazzjoni in kwistjoni m'hijiex intiża li tipprojbixxi l-importazzjoni privata ta' alkoħol minn individwi, iżda li tirregola t-trasport tax-xorb alkoħoliku impurtat minn individwu, li jista' jittrasportah biss jekk hu stess ikollu miegħu dan ixxorb. Skond l-Awtorità ta' Sorveljanza ta' l-EFTA, peress li dawn ir-regoli huma separabbli mill-eżistenza u l-funzjonament tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol, dawn ma jaqgħux fil-kamp ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 31 KE. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali essenzjalment jidhru li qed isostnu pożizzjoni simili. Barra minn hekk, l-Awtorità ta' Sorveljanza ta' l-EFTA tibbaża largument tagħha fuq is-sentenza HOB-vin tal-Qortita l-EFTA (
15
).
43.
Min-naħa l-oħra, il-Gvern Żvediż, sostnut miż-żewġ gvernijiet intervenjenti l-oħrajn, jallega li l-projbizzjoni ta' l-importazzjonijiet privati ta' xorb alkoħoliku minn individwi tikkostitwixxi biss aspett tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jirregolaw ix-xiri remot ta' alkoħol, li jaqgħu fil-kuntest tas-sistema monopolistika tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol.
44.
Fl-ewwel lok, jidhirli li huwa ferm ċar li r-regoli in kwistjoni ma jikkostitwixxux regolamentazzjoni tat-trasport tax-xorb alkoħoliku.
45.
Għandu jiġi mfakkar li l-legalità tal-monopolju Żvediż tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol ma ġietx ikkontestata mill-partijiet li għamlu intervent fis-seduta. Din ġiet ikkonfermata mis-sentenza Franzen hawn fuq imsemmija. Fil-fatt, kif sostna l-Gvern Żve-diż, il-bejgħ ta' xorb alkoħoliku fl-Iżvezja, mingħajr konsum fuq il-post, huwa organizzat permezz tan-netwerk ta' distribuzzjoni tas-Systembolaget. Is-Systembolaget b'hekk hija l-unika intermedjara li tipprovdi xorb alkoħoliku lill-individwi fl-Iżvezja (
16
). Dan ifisser ukoll li individwu li jkun jixtieq jordna xorb alkoħoliku fl-Iżvezja bilfors irid jagħmel talba lis-Systembolaget. Jekk ix-xorb ikun disponibbli fl-għażla tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut, l-individwu jista' jakkwistah direttament minn postijiet ta' bejgħ ta' Systembolaget jew, jekk ikun il-każ, jista' jagħmel ordni remota (
17
). Jekk ix-xorb ma jkunx disponibbli fl-għażla tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut, tapplika r-regola ta' l-Artikolu 5 tal-Kapitolu 5 tal-liġi dwar l-alkoħol, li diġà ġiet meqjusa li hija marbuta mal-funzjonament tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol fis-sentenza Franzen (
18
).
46.
Il-projbizzjoni ta' importazzjoni privata ta' xorb alkoħoliku minn individwi, kif previst mill-ewwel domanda li saret millqorti tar-rinviju, b'hekk għandha tiġi eżami-nata f'dan il-kuntest. Din m'hijiex intiża li tirregola stadju preliminari għall-kummerċ bl-imnut, kif tallega l-Kummissjoni, iżda biex tiżgura li l-individwi, permezz ta' ordnijiet remoti diretti mingħand produtturi ta' l-Istati Membri l-oħra, ma jdurux mas-sistema ta distribuzzjoni tax-xorb alkoħoliku magħ-żul mill-Iżvezja u li ġiet irrikonoxxuta kompatibbli ma' l-Artikolu 31 KE fis-sentenza Franzen.
47.
Huwa f'dan is-sens li, kif diġà spjega ġustament l-Avukat Ġenerali Tizzano fil-konklużjonijiet tiegħu hawn fuq imsemmija, l-importazzjoni ta' xorb alkoħoliku hija speċifikament marbuta mal-funzjoni speċi-fika assenjata lis-Systembolaget mil-liġi nazzjonali, funzjoni li tikkonsisti fil-ħolqien ta' mezz ta' aċċess, waħdieni u kkontrollat, għax-xiri ta' dan ix-xorb (
19
). Fil-fatt, ir-regola li l-ordnijiet għal xorb alkoħoliku għandhom jgħaddu mis-Systembolaget (Artikolu 5 tal-Kapitolu 5 tal-liġi dwar l-alkoħol) u dik dwar il-projbizzjoni ta' l-importazzjonijiet privati (kapitolu 4 tal-liġi dwar l-alkoħol) jikkomplementaw lil xulxin u huma marbutin ma' xulxin: it-tnejn huma fil-fatt maħsuba sabiex jidderieġu d-domanda ta' xorb alkoħoliku tal-konsumaturi Żvediżi fis-sistema esklużiva tal-bejgħ bl-imnut ikkontrollata mis-Systembolaget (
20
).
48.
Huwa minnu li wieħed jista joġġezzjona, kif tagħmel l-Awtorità ta' Sorveljanza ta' l-EFTA, li l-leġiżlazzjoni Żvediża ma tipprojbixxix espressament lill-individwi li jibagħtu direttament ordnijiet remoti lil produttur jew distributur, Żvediż jew barrani, skond kif jagħżlu huma, permezz ta' l-Internet.
49.
Madankollu jidhirli li din il-projbizzjoni espressa tkun superfluwa. Fil-fatt, peress li luniku mod ta' bejgħ previst mil-liġi dwar l-alkoħol huwa x-xiri ta' xorb alkoħoliku minn intermedjarju tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut, li, min-naħa l-oħra, jaqa' taħt il-funzjoni speċifika assenjata lil dan il-monopolju u japplika indipendentement mill-oriġini tal-prodotti, m'hemmx bżonn li jiġi pprojbit espressament ix-xiri remot ta' alko-ħol minn individwi mingħand fornituri oħrajn.
50.
Għaldaqstant, l-oġġezzjoni tal-Kummissjoni li s-Systembolaget m'hijiex responsabbli għat-trasport ta' xorb alkoħoliku ordnat u mixtri direttament minn individwu mingħand produttur stabbilit fi Stat Membru ieħor m'hijiex rilevanti.
51.
Fil-fatt, huwa preċiżament minħabba l-fatt li l-funzjoni speċifika ta' monopolju tal-bejgħ bl-imnut hija li tiddistribwixxi x-xiri ta' xorb alkoħoliku permezz ta' kanal wieħed u kkontrollat u li, min-naħa l-oħra, l-impriża Systembolaget ċertament m'hijiex impriża tat-trasport tal-merkanzija, li din ma tistax tittrasporta xorb alkoħoliku għal individwu li ma jkunx irrikorra għaliha, kontra l-funzjoni speċifika assenjata lilha mil-leġiżlatur nazzjonali.
52.
Barra minn hekk, fir-rigward ta' l-argument, li huwa ta' natura aktar ġenerali, li l-Awtorità ta' Sorveljanza tibbaża fuq issentenza HOB-vin tal-Qorti tal-Ġustizzja ta' l-EFTA hawn fuq iċċitata, dwar il-funzjonament tal-monopolju Iżlandiż tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol (ÀTVR), dan għandu, filfehma tiegħi, jiġi miċħud.
53.
Skond l-Awtorità ta' Sorveljanza ta' l-EFTA, jirriżulta mis-sentenza hawn fuq imsemmija li dispożizzjoni nazzjonali hija inseparabbli mill-funzjonament tal-monopolju biss jekk din tkun tirrigwarda direttament dan il-monopolju. Min-naħa l-oħra, id-dispożizzjonijiet relatati ma' l-attività ta' l-operaturi u l-individwi, f'sens aktar wiesa', huma separabbli mill-funzjonament ta' dan il-monopolju u għandhom jiġu eżaminati fid-dawl ta' l-Artikolu 28 KE.
54.
Irrid infakkar li, fil-kawża HOB-vin hawn fuq iċċitata, il-Qorti ta' l-EFTA, fuq talba ta' qorti Iżlandiża, ġiet mistoqsija dwar il-kwistjoni jekk dawn iż-żewġ kundizzjonijiet kummerċjali — imposti mill-monopolju Iżlandiż tal-bejgħ bl-imnut ta' alkoħol b'mezzi deċiżjonali u kuntrattwali, li jridu jiġu sodisfatti mill-pallets tal-fornituri tie-għu (
21
) - kellhomx jiġu eżaminati fid-dawl ta' l-Artikolu 11 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (iktar 'il quddiem il-“Ftehim ŻEE”), li huwa mitkub b'mod kważi għal kollox identiku għall-Artikolu 28 KE, jew fid-dawl ta' l-Artikolu 16 tal-Ftehim ŻEE, li huwa mitkub b'mod kważi għal kollox identiku għall-Artikolu 31 KE.
55.
Fuq il-bażi tad-distinzjoni li saret fil-punti 35 u 36 tas-sentenza Franzen hawn fuq imsemmija, il-Qorti ta' l-EFTA ddeċidiet li, fil-każ preżenti, il-fattur determinati sabiex jiġi stabbilit jekk il-kundizzjonijiet kummerċ-jali in kwistoni kinux inseparabbli mill-funzjonament tal-monopolju Iżlandiż jinsab fil-fatt li dawn japplikaw biss għal ÀTVR, bl-esklużjoni ta' impriżi oħrajn li, għall-attivi-tajiet kummerċjali tagħhom, kienu wkoll jiġġestixxu mħażen. Il-kundizzjonijiet in kwistjoni, in kwantu dawn jirregolaw esklu-żivament ir-relazzjonijiet kuntrattwali ta' ÀTVR, b'hekk ġew meqjusa bħala inseparabbli mill-funzjonament tal-monopolju u eżaminati fid-dawl ta' l-Artikolu 16 tal-Ftehim ŻEE (
22
).
56.
Jiena tal-fehma li m'huwiex prudenti li jittieħdu konklużjonijiet ġenerali mid-distinzjoni li għamlet il-Qorti ta' l-EFTA fissentenza hawn fuq imsemmija. Fil-fatt, din il-qorti rrimarkat b'mod prudenti li l-linja ta' demarkazzjoni indikata hawn fuq tapplika “fil-każ preżenti”. Fi kliem ieħor, waqt li huwa minnu li kundizzjonijiet regolamentarji jew, a fortiori, kundizzjonijiet kummerċjali imposti mill-monopolju nnifsu, bħal fil-każ li tiegħu ħadet konjizzjoni l-Qorti ta' l-EFTA, li japplikaw unikament għall-monopolju, jist-għu jitqiesu bħala inseparabbli mill-funzjonament tiegħu, ir-regoli nazzjonali li jikkon-ċernaw operaturi jew individwi oħrajn m'hu-miex neċessarjament separabbli mill-funzjonament ta' dan il-monopolju. Għaldaqstant għandu jiġi osservat li fil-kawżi ċċitati fil-punt 35 ta' dawn il-konklużjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat regoli nazzjonali fid-dawl ta' l-Artikolu 31 KE, minkejja li dawn ir-regoli ma kinux indirizzati direttament lill— monopolju in kwistjoni. B'mod definittiv, kif jiena diġà ppreċiżajt, kollox jiddependi, fil-fehma tiegħi, fuq il-funzjoni speċifika assenjata mil-liġi nazzjonali lill-monopolju in kwistjoni.
57.
Fl-aħħar nett, skond ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, il-Kummissjoni u l-Awto-rità ta' Sorveljanza ta' l-EFTA, iċ-ċirkustanza li l-monopolju Finlandiż tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol jeżerċita l-funzjonijiet tiegħu indipendentement minn projbizzjoni simili għal dik in kwistjoni fil-kawża preżenti turi li din il-projbizzjoni hija separabbli mill-funzjonament tal-monopolju.
58.
L-Avukat Ġenerali Tizzano diġà ċaħad dan l-argument billi argumenta ġustament li l-punt ewlenin m'huwiex jekk, b'mod assolut, il-monopolju setax jiffunzjona mingħajr il-projbizzjoni in kwistjoni, iżda li jiġi evalwat jekk il-projbizzjoni prevista hijiex marbuta jew le intrinsikament ma' l-eżekuzzjoni tal-funzjoni speċifika li l-leġiżlatur iddeċieda li jassenja lill-monopolju (
23
).
59.
Biex jiġi żviluppat ftit dan is-suġġeri-ment, mingħajr ma jkun suġġett għal distorsjoni, jidhirli li l-kriterju adottat fis-sentenza Franzen, jiġifieri tan-natura separabbli tad-dispożizzjonijiet nazzjonali firrigward ta' l-eżistenza jew il-funzjonament tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut, għandu jwassal lill-Qorti tal-Ġustizzja biex teżamina jekk il-projbizzjoni in kwistjoni kellhiex ratio indipendenti mill-eżistenza u l-funzjonament tal-monopolju Żvediż tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol.
60.
Fil-fatt, jekk jingħad li r-regola hija “separabbli” mill-eżistenza u l-funzjonament tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alko-ħol, fil-fehma tiegħi dan ikun ifisser li din ir-regola għandha raison d'etre fiha nnifisha u tista' teżisti, kemm-il darba tkun kompatibbli mad-dritt Komunitarju, indipendentement mill-eżistenza u l-funzjonament ta' limsemmi monopolju (
24
). Iżda l-projbizzjoni in kwistjoni m'għandha ebda raison d etre mingħajr l-eżistenza u l-funzjonament ta' dan il-monopolju, peress li, kif diġà indikajt aktar 'il fuq, din hija intrinsikament marbuta ma' l-eżerċizzju tal-funzjoni speċifika tal-monopolju Żvediż tal-bejgħ bl-imnut assenjat mid-dritt nazzjonali.
61.
Minħabba dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, jiena nipproponi li l-Qorti tal-Ġustiz-zja tirrispondi għall-ewwel domanda preliminari fis-sens li l-projbizzjoni ta' l-importazzjoni privata ta' alkoħol, imsemmija fid-deċiżjoni ta' rinviju, għandha tiġi evalwata filkuntest ta' l-Artikolu 31 KE.
B — Fuq it-tieni domanda preliminari
62.
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-projbizzjoni ta' l-importazzjoni privata ta' xorb alkoħoliku minn individwi hijiex kompatibbli mal-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 31 KE.
63.
Għandu jiġi mfakkar li l-Artikolu 31(1) KE jistabbilixxi li l-Istati Membri għandhom jintroduċu fir-rigward ta' monopolji nazzjonali ta' natura kummerċjali, dawk l-adattamenti li jassiguraw l-esklużjoni ta' kull diskriminazzjoni bejn iċ-ċittadini ta' l-Istati Membri dwar il-kundizzjonijiet ta' provvista jew tqegħid fuq is-suq ta' prodotti. F'dak li jirrigwarda l-monopolji ta' bejgħ, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “mhumiex ammessi monopolji li huma mmexxija b'mod li l-kummerċ tal-merkanzija li toriġina minn Stati Membri oħra ma jkunx żvantaġġat, fid-dritt jew fil-fatt, meta mqabbel ma' dak tal-merkanzija nazzjonali” (
25
). Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat li, sabiex jiġi vverifikat jekk monopolju ta' bejgħ huwiex organizzat b'mod li jeskludi kull diskriminazzjoni fis-sens ta' l-Artikolu 31(1) KE, għandu jiġi eżaminat jekk dan il-monopolju jistax joħloq żvantaġġ fir-rigward tal-prodotti minn Stati Membri oħra jew jekk, fil-prattika, jiżvantaġġax dawn il-prodotti (
26
).
64.
Fir-rigward tal-kawża prinċipali, naqbel għal kollox mal-pożizzjoni ta' l-Avukat Ġenerali Tizzano meta huwa indika li, filkuntest tal-liġi dwar l-alkoħol, il-projbizzjoni ta l-importazzjoni privata ta' alkoħol ma tiżvantaġġax, minnha nnifisha, il-prodotti mill-Stati Membri oħrajn, iżda li, għall-kuntrarju, dawn jitpoġġew eżattament fuq listess livell bħall-prodotti nazzjonali. Fil-fatt, minn naħa waħda, l-individwi ma jistgħux jixtru ż-żewġ tipi ta' prodotti biss mill-ħwienet u postijiet ta' bejgħ ta' Systembolaget u, min-naħa l-oħra, jekk ix-xorb alkoħo-liku ma jkunx jinsab fl-għażla ta' Systembolaget, iż-żewġ tipi ta' prodotti għandhom jiġu ordnati minn intermedjarju ta' din il-kumpannija, skond l-Artikolu 5 tal-Kapitolu 5 tal-liġi dwar l-alkoħol (
27
).
65.
Madankollu, bil-kontra ta' dak li jsostni l-Avukat Ġenerali Tizzano, jidhirli li din levalwazzjoni hija biżżejjed biex tingħata risposta utli lill-qorti tar-rinviju fir-rigward taċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali.
66.
Fil-fatt, wieħed m'għandux jinsa li rrikorrenti fil-kawża prinċipali effettwaw direttament ordnijiet mingħand distributur u produttur barranin, mingħajr lanqas ma ppruvaw jistaqsu lis-Systembolaget biex tip-proċedi, kontra l-proċeduri previsti fil-kapitolu 5(5) tal-liġi dwar l-alkoħol.
67.
Huwa għalhekk li l-qorti tar-rinviju staqsiet dwar il-kompatibbiltà ma' l-Artikolu 31(1) KE tal-projbizzjoni ta' l-importazzjoni privata flimkien mal-prinċipju nnifsu ta' lobbligu li l-ordni tintbagħat għand is-Systembolaget biex jinkiseb xorb alkoħoliku li ma jinsabx fl-għażla tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut
68.
Min-naħa l-oħra, il-qorti nazzjonali ma staqsietx lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kompatibbiltà tal-projbizzjoni in kwistjoni ma' l-Artikolu 31(1) KE fis-sitwazzjoni ipotetika fejn ir-rikorrenti jkunu bagħtu l-ordnijiet tagħhom lis-Systembolaget, u jekk ikunu sussegwentement irċevew rifjut min-għand din ta' l-aħħar biex jipproċedu għal “raġunijiet gravi”, skond l-Artikolu 5 tal-Kapitolu 5, in fine, tal-liġi dwar l-alkoħol, fil-verżjoni applikabbli fil-mument meta seħħu l-fatti fil-kawża prinċipali (
28
).
69.
Għaldaqstant, huwa paċifiku li s-Systembolaget qatt ma użat il-possibbiltà ta' rifjut għal “raġunijiet gravi”, skond l-Artikolu 5 tal-Kapitolu 5, in fine, tal-liġi dwar l-alkoħol.
70.
Isegwi, fil-fehma tiegħi, li projbizzjoni ta l-importazzjoni privata ta' xorb alkoħoliku minn individwi, bħal dik prevista fil-liġi dwar l-alkoħol, ma tmurx, fil-prinċipju, kontra l-Artikolu 31 KE.
71.
Minkejja dak li ntqal hawn fuq, kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tikkunsidra li hija għandha tieħu konjizzjoni tal-kwistjoni dwar jekk il-projbizzjoni in kwistjoni hijiex kompatibbli ma' l-Artikolu 31(1) KE, għalkemm din il-projbizzjoni tista' tiġi applikata simultanjament mar-rifjut għal “raġunijiet gravi” min-naħa tas-Systembolaget li teżegwixxi ordnijiet ta' individwi ta' xorb alkoħoliku mhux disponibbli fl-għażla tal-monopolju tal-bejgħ bl-imnut, skond l-Artikolu 5 tal-Kapitolu 5, in fine, tal-liġi dwar l-alkoħol, għandha tingħata din ir-risposta: projbizzjoni bħal dik prevista fid-deċiżjoni ta' rinviju hija kompatibbli ma' l-Artikolu 31(1) KE, kemmil darba din ma tittrattax b'mod diskriminatorju, fil-fatt u fid-dritt, il-prodotti minn Stati Membri oħrajn. Jaqa taħt il-kompetenza tal-qorti tar-rinviju li tiwerifika jekk dan kienx il-każ fil-kawża prinċipali.
III — Konklużjonijiet
72.
Għar-raġunijiet indikati hawn fuq, jiena nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi lill-Hogsta domstolen (l-Iżvezja) b'dan il-mod:
“1.
Projbizzjoni ta' l-importazzjoni privata ta' xorb alkoħoliku minn individwi, kif previst mil-liġi dwar l-alkoħol [alkoħollag (1738:1994)], tas-16 ta' Diċembru 1994, għandha titqies, fi ħdan is-sistema speċifika stabbilita minn din il-liġi, li hija regola intrinsikament marbuta ma l-eżistenza u l-funzjonament ta' monopolju tal-bejgħ bl-imnut ta' dawn il-prodotti. Bħala tali, din għandha tiġi eżaminata fid-dawl ta' l-Artikolu 31 KE.
2.
Fil-kuntest ta' sistema speċifika bħal dik stabbilita mil-liġi dwar l-alkoħol, il-projbizzjoni ta' l-importazzjoni privata ta' xorb alkoħoliku minn individwi hija, fil-prinċipju, kompatibbli ma' l-Artikolu 31(1) KE.
Madankollu, safejn hija applikabbli flimkien mal-possibbiltà għall-monopolju tal-bejgħ bl-imnut ta' l-alkoħol li jopponi għal ‘raġunijiet gravi’ l-ordni minn individwi ta' xorb alkoħoliku mhux disponibbli fl-għażla ta' l-imsemmi monopolju, din il-projbizzjoni tista tkun kompatibbli ma' l-Artikolu 31(1) KE biss jekk ma twassalx għal trattament diskriminatorju, fid-dritt u fil-fatt, kontra l-prodotti minn Stati Membri oħra. Taqa' fil-kompetenza tal-qorti tar-rinviju li tivverifika jekk dan huwiex il-każ fil-kawża prinċipali”.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	Konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali Tizzano hawn fuq iċċitati (punt 43).
(
3
)	Sentenza tat-23 ta' Ottubru 1997 (C-189/95, Ġabra p. I-5909).
(
4
)	Punti 41 sa 43 tal-konklużjonijiet hawn fuq iċċitati.
(
5
)	Ibid (punti 58 sa 61).
(
6
)	Punt 35.
(
7
)	Punt 36.
(
8
)	Ara, f'dan is-sens, is-sentenzi tas-17 ta' Frar 1976, Miritz (91/75, Ġabra p. 217, punt 5) u ta' l-20 ta' Frar 1979, magħrufa bħala “Cassis de Dijon” (120/78, Ġabra p. 649, punt 7).
(
9
)	Ara, b'mod partikolari, is-sentenzi ta' l-14 ta' Diċembru 1995, Banchero (C-387/93, Ġabra p. I-4663, punt 27) u Franzen, hawn fuq iċċitata, punt 37.
(
10
)	Sentenza Franzen, hawn fuq iċċitata, punt 39 u s-sentenza tal-31 ta' Mejju 2005, Hanner (C-438/02, Ġabra I-4551, punt 35).
(
11
)	Ara, f'dan ir-rigward is-sentenza tat-13 ta' Marzu 1979, Peureux (86/78, Ġabra p. 897, punt 35), li għaliha hemm riferiment fil-punt 36 tal-motivi tas-sentenza Franzen indikata, u s-sentenza tad-29 ta' April 1982, Pabst & Richarz (17/81, Ġabra p. 1131, punt 23): “ir-regoli stabbiliti fl-Artikolu [31 KE] jirrigwardaw biss [...] l-attivitajiet intrinsikament marbuta ma' l-eżerċizzju tal-funzjoni speċifika tal-monopolju in kwistjoni, iżda m'humiex rilevanti fid-dawl tad-dispożizzjonijiet nazzjonali mhux relatati ma' l-eżerċizzju ta' din il-funzjoni speċifika”. [Traduzzjoni mhux uffiċjali]
(
12
)	Sentenza “Cassis de Dijon”, hawn fuq iċċitata.
(
13
)	Sentenzi tas-16 ta' Diċembru 1970, Cinzano (13/70, Ġabra p. 1089, punt 5) u Miritz, hawn fuq iċċitata, (punt 8).
(
14
)	Sentenza tat-13 ta' Marzu 1979, Peureux (119/78, Ġabra p. 975, punt 29).
(
15
)	Sentenza tas-17 ta' Jannar 2006, E-4/05, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra tal-Qorti ta' l-EFTA. Verżjoni tas-sentenza tinsab fis-sit internet http://eftacourt.lu/
(
16
)	Il-fatt li, minbarra n-netwerk tagħha ta' postijiet ta' bejgħ, is-Systembolaget tiddelega, f'ċerti lokalitajiet inqas ippopolati jew imbegħdin miċ-ċentru, id-distribuzzjoni konkreta tax-xorb alkoħoliku lil uffiċċji tal-posta jew persuni oħra, huwa irrilevanti. Fil-każijiet kollha in kwistjoni, is-Systembolaget tibqa' l-fornitriċi unika ta' xorb alkoħoliku għall-konsumaturi Żvediżi.
(
17
)	Għandu jiġi osservat, barra minn hekk li, kif ġie ppreċiżatmill-Gvern Żvediż, is-Systembolaget ma tbigħx xorb alkoħo-liku fuq l-Internet.
(
18
)	Konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali Tizzano hawn fuqiċċitati, punt 41.
(
19
)	Ibid, (punti 42).
(
20
)	Ibid, (punti 45).
(
21
)	Fil-fatt, jirriżulta mill-punt 4 tal-motivi tas-sentenza HOB-vin hawn fuq iċċitata li ÀTVR kienet adottat, minn naħa waħda, regolament (“regola”) ta' tip ġenerali, fir-rigward taxxiri u l-bejgħ ta' xorb alkoħoliku li bih ġew speċifikati l-kundizzjonijiet li jridu jissodisfaw il-palettes li kienu, min-naħa l-oħra, riprodotti wkoll fil-kuntratti li din l-impriża kkonkludiet mal-fornituri ta' palettes tagħha.
(
22
)	Sentenza HOB-vin, hawn fuq iċċitata (punti 24 sa 26).
(
23
)	Konklużjonijiet hawn fuq iċċitati (punt 47).
(
24
)	Għandu jiġi osservat li din tidher, essenzjalment, li kienet ukoll il-pożizzjoni tal-Kummissjoni quddiem il-Qorti ta' l-EFTA fil-kawża HOB-vin hawn fuq iċċitata, fejn hija indikat, fil-punt 23 tal-motivi tas-sentenza, li “(...) the agent for the Commission suggested a test whereby a given measure should be deemed to fall under the ambit of Article 16 EEA in cases where it would not exist without the monopoly”.
(
25
)	Sentenza Franzen, hawn fuq iċċitata, punt 40, u s-sentenza Hanner, hawn fuq iċċitata, (punt 36).
(
26
)	Ara, f dan is-sens, is-sentenza Hanner, hawn fuq iċċitata, (punti 37 u 38).
(
27
)	Ara, f'dan is-sens, il-konklużjonijiet hawn fuq iċċitati (punt 55).
(
28
)	Għandu jiġi mfakkar li, wara l-1 ta' Jannar 2005, il-leġiżlatur Żvediż temm il-possibbiltà għas-Systembolaget li tirrifjuta għal “raġunijiet gravi” l-ordnijiet ta' xorb alkoħoliku indirizzati lilha minn individwi, skond l-Artikolu 5 tal-Kapitolu 5 tal-liġi dwar l-alkoħol.