62021CO0260(01)
ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ένατο τμήμα)
της 15ης Νοεμβρίου 2022 (
*1
)
«Προδικαστική παραπομπή – Άρθρο 53, παράγραφος 2, καθώς και άρθρα 94 και 99 του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου – Διαδικασίες αφερεγγυότητας – Αμοιβαίοι συμψηφισμοί με πιστωτικό ίδρυμα που τελεί σε πτώχευση – Αναδρομική τροποποίηση των όρων εκτέλεσης των αμοιβαίων συμψηφισμών – Εθνική νομοθεσία κηρυχθείσα αντισυνταγματική – Αμιγώς εσωτερική κατάσταση – Προδήλως απαράδεκτο»
Στην υπόθεση C‑260/21,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Okrazhen sad Vidin (περιφερειακό δικαστήριο Vidin, Βουλγαρία) με απόφαση της 21ης Απριλίου 2021, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 23 Απριλίου 2021, στο πλαίσιο της δίκης
Corporate Commercial Bank, υπό εκκαθάριση
κατά
Elit Petrol AD,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (ένατο τμήμα),
συγκείμενο από τους L. S. Rossi, πρόεδρο τμήματος, J.‑C. Bonichot (εισηγητή) και S. Rodin, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: M. Campos Sánchez-Bordona
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–
η Corporate Commercial Bank, υπό εκκαθάριση, εκπροσωπούμενη από τον A. N. Donov, την K. H. Marinova, καθώς και τον V. Matev, advokat,
–
η Elit Petrol AD, εκπροσωπούμενη από τους A. Kolarov και G. Stoychev, advokati,
–
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τους M. Mataija, G. von Rintelen και I. Zaloguin,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να αποφανθεί με αιτιολογημένη διάταξη σύμφωνα με το άρθρο 53, παράγραφος 2, και το άρθρο 99 του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου,
εκδίδει την ακόλουθη
Διάταξη
1
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 2 ΣΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 19, παράγραφος 1, ΣΕΕ και το άρθρο 47, παράγραφοι 1 και 2, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης), του άρθρου 4, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, και των άρθρων 26, 27, 63, 114 και 115 ΣΛΕΕ καθώς και της αρχής της ασφάλειας δικαίου.
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της Corporate Commercial Bank, υπό εκκαθάριση (στο εξής: KTB), και της Elit Petrol AD σχετικά με την καταβολή, μέσω συμψηφισμού, οφειλών της τελευταίας προς την KTB.
Το νομικό πλαίσιο
3
Το άρθρο 59 του zakon za bankovata nesastoyatelnost (νόμου περί πτώχευσης των τραπεζών, DV αριθ. 92, της 27ης Σεπτεμβρίου 2002, στο εξής: ZBN), το οποίο προβλέπει τον τρόπο συμψηφισμού των οφειλών και των απαιτήσεων μιας τράπεζας σε περίπτωση πτώχευσης, τροποποιήθηκε με τον zakon za izmenenie i dopalnenie na zakona za bankovata nesastoyatelnost (νόμο για την τροποποίηση και τη συμπλήρωση του νόμου περί πτώχευσης των τραπεζών, DV αριθ. 98, της 28ης Νοεμβρίου 2014).
4
Οι παράγραφοι 5, 7 και 8 των μεταβατικών και τελικών διατάξεων του zakon za izmenenie i dopalnenie na zakona za bankovata nesastoyatelnost (νόμου για την τροποποίηση και τη συμπλήρωση του νόμου περί πτώχευσης των τραπεζών, DV αριθ. 22, της 13ης Μαρτίου 2018, στο εξής: ZIDZBN), προβλέπουν τα εξής:
«5. (1) Η εξάλειψη ασφαλειών συσταθεισών υπέρ της [KTB], υπό πτώχευση, από οφειλέτες ή τρίτους, η οποία πραγματοποιήθηκε από τους δημοσιονομικούς ελεγκτές καθώς και τους προσωρινούς και μόνιμους συνδίκους πτωχεύσεως της τράπεζας μεταξύ της ημερομηνίας κατά την οποία αυτή τέθηκε υπό ειδικό έλεγχο και της ημερομηνίας κίνησης της διαδικασίας ρευστοποίησης των στοιχείων του ενεργητικού της τράπεζας, είναι άκυρη. Οι συσταθείσες ασφάλειες θεωρούνται έγκυρες και διατηρούν τη σειρά τους.
[…]
7. Ο παρών νόμος εφαρμόζεται επίσης στις διαδικασίες πτώχευσης που κινήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του.
8. Οι παράγραφοι 5, 6 και 7 του άρθρου 59 εφαρμόζονται από τις 20 Ιουνίου 2014.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
5
Η KTB, ενάγουσα της κύριας δίκης, είναι βουλγαρικό τραπεζικό ίδρυμα ως προς το οποίο έχει κινηθεί διαδικασία πτώχευσης βάσει του ZBN.
6
Η Elit Petrol, εναγομένη της κύριας δίκης, είναι βουλγαρική επιχείρηση ως προς την οποία έχει κινηθεί διαδικασία πτώχευσης, κατ’ εφαρμογήν των κανόνων του Targovski zakon (βουλγαρικού εμπορικού κώδικα), ενώπιον του Okrazhen sad Vidin (περιφερειακού δικαστηρίου Vidin, Βουλγαρία).
7
Τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο του 2014, η Elit Petrol συμψήφισε μέρος των οφειλών που είχε έναντι της KTB, βάσει δύο συμβάσεων δανείου, σύμφωνα με τις διατάξεις του ZBN που ίσχυαν κατά την περίοδο εκείνη (στο εξής: επίδικοι συμψηφισμοί).
8
Τον Νοέμβριο του 2014, ο Βούλγαρος νομοθέτης τροποποίησε τις προβλεπόμενες από τον ZBN προϋποθέσεις για την αναγνώριση του κύρους τέτοιων πράξεων.
9
Τον Μάρτιο του 2018, με τις μεταβατικές και τελικές διατάξεις του ZIDZBN, ο Βούλγαρος νομοθέτης προσέδωσε αναδρομική ισχύ στις τροποποιήσεις αυτές.
10
Στις 8 Ιουνίου 2018, οι σύνδικοι της KTB ανήγγειλαν τις υφιστάμενες απαιτήσεις κατά της Elit Petrol βάσει των δύο συμβάσεων δανείου τις οποίες είχε συνάψει η τελευταία με την εν λόγω τράπεζα.
11
Στο πλαίσιο της διαδικασίας πτώχευσης της Elit Petrol, οι σύνδικοι της KTB επικαλέστηκαν τις μεταβατικές και τελικές διατάξεις του ZIDZBN για να υποστηρίξουν ότι οι απαιτήσεις αυτές, οι οποίες είχαν αποτελέσει αντικείμενο των επίδικων συμψηφισμών, «επανήλθαν» δυνάμει των εν λόγω διατάξεων.
12
Ο σύνδικος της Elit Petrol εκτιμά, αντιθέτως, ότι οι ως άνω απαιτήσεις εξοφλήθηκαν οριστικά μέσω των επίδικων συμψηφισμών και ότι η ρύθμιση την οποία επικαλείται η KTB προς στήριξη του αιτήματός της αντιβαίνει στο δίκαιο της Ένωσης.
13
Το αιτούν δικαστήριο εκφράζει αμφιβολίες ως προς τη συμβατότητα της ρύθμισης αυτής με το δίκαιο της Ένωσης.
14
Στο πλαίσιο αυτό, το Okrazhen sad Vidin (περιφερειακό δικαστήριο Vidin) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Έχει το άρθρο 63 ΣΛΕΕ, το οποίο ρυθμίζει την ελεύθερη κίνηση κεφαλαίων και πληρωμών, την έννοια ότι καλύπτει τη δήλωση περί συμψηφισμού στο πλαίσιο σχέσεως με τραπεζικό ίδρυμα όταν εμπορική εταιρία η οποία είναι οφειλέτρια της τράπεζας εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της μέσω συμψηφισμού αμοιβαίων, ορισμένων ως προς το ύψος τους, εκκαθαρισμένων και ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων κατά της ίδιας τράπεζας;
2)
Έχει το άρθρο 63 ΣΛΕΕ την έννοια ότι η τροποποίηση των προϋποθέσεων του κύρους ήδη νομοτύπως πραγματοποιηθέντων συμψηφισμών στο πλαίσιο σχέσεως μεταξύ εμπορικής εταιρίας και τραπεζικού ιδρύματος, με την οποία κηρύσσονται άκυροι οι πραγματοποιηθέντες συμψηφισμοί λόγω νέων προϋποθέσεων με αναδρομική ισχύ επί των ήδη πραγματοποιηθέντων συμψηφισμών, συνιστά περιορισμό κατά την έννοια του άρθρου 63, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, εάν έχει ως αποτέλεσμα να περιορίζει τη δυνατότητα της εν λόγω εταιρίας να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της έναντι άλλων εταιριών, επί του κεφαλαίου των οποίων κατέχουν μετοχές ή μερίδια πρόσωπα από άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή των οποίων κατέχουν ομόλογα τα πρόσωπα αυτά;
3)
Έχει το άρθρο 63 ΣΛΕΕ την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση με την οποία οι προϋποθέσεις του κύρους ήδη νομοτύπως πραγματοποιηθέντων συμψηφισμών στο πλαίσιο σχέσεως μεταξύ εμπορικής εταιρίας και τραπεζικού ιδρύματος τροποποιούνται με αναδρομική ισχύ και με την οποία κηρύσσονται άκυροι οι πραγματοποιηθέντες συμψηφισμοί βάσει νέων προϋποθέσεων που εφαρμόζονται αναδρομικά επί των ήδη πραγματοποιηθέντων συμψηφισμών;
4)
Έχουν το άρθρο 4, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, και τα άρθρα 26, 27, 114 και 115 ΣΛΕΕ, τα οποία διέπουν την εσωτερική αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την έννοια ότι, και σε περιπτώσεις κατά τις οποίες οι έννομες σχέσεις υφίστανται μόνον μεταξύ υποκειμένων δικαίου της ίδιας ιθαγένειας και, ως εκ τούτου, μπορούν να χαρακτηριστούν ως εθνικές έννομες σχέσεις χωρίς άμεσο διασυνοριακό σύνδεσμο με την εσωτερική αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν αντιτίθενται σε εθνική ρύθμιση με την οποία, σε ένα κράτος μέλος, τροποποιούνται με αναδρομική ισχύ οι προϋποθέσεις του κύρους ήδη νομοτύπως πραγματοποιηθέντων συμψηφισμών στο πλαίσιο σχέσεως μεταξύ εμπορικής εταιρίας και τραπεζικού ιδρύματος, καθόσον κηρύσσονται άκυροι οι πραγματοποιηθέντες συμψηφισμοί βάσει νέων προϋποθέσεων που εφαρμόζονται αναδρομικά επί των ήδη πραγματοποιηθέντων συμψηφισμών;
5)
Έχουν το άρθρο 2 [ΣΕΕ] σε συνδυασμό με το άρθρο 19, παράγραφος 1, ΣΕΕ και το άρθρο 47, παράγραφοι 1 και 2, του Χάρτη την έννοια ότι δεν αντιτίθενται στη θέσπιση εθνικής ρυθμίσεως η οποία τροποποιεί τις προϋποθέσεις έγκυρης δηλώσεως περί συμψηφισμού στο πλαίσιο σχέσεως με τραπεζικό ίδρυμα, προσδίδοντας ρητώς αναδρομική ισχύ στις νέες προϋποθέσεις και κηρύσσοντας άκυρους τους συμψηφισμούς που πραγματοποιήθηκαν νομοτύπως σε προγενέστερο χρόνο, ενώ στο οικείο κράτος μέλος έχει κινηθεί διαδικασία πτωχεύσεως του τραπεζικού ιδρύματος και εκκρεμούν δικαστικές διαδικασίες με τις οποίες επιδιώκεται να κηρυχθούν άκυροι οι πραγματοποιηθέντες έναντι της τράπεζας συμψηφισμοί επί των οποίων, κατά τον χρόνο πραγματοποιήσεώς τους, εφαρμόζονταν άλλες νομικές προϋποθέσεις;
6)
Έχει η αρχή της ασφάλειας δικαίου, ως γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης, την έννοια ότι δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία τροποποιεί τις προϋποθέσεις έγκυρης δηλώσεως περί συμψηφισμού στο πλαίσιο σχέσεως με τραπεζικό ίδρυμα, προσδίδοντας ρητώς αναδρομική ισχύ στις νέες προϋποθέσεις και κηρύσσοντας άκυρους τους συμψηφισμούς που πραγματοποιήθηκαν νομοτύπως σε προγενέστερο χρόνο, ενώ στο οικείο κράτος μέλος έχει κινηθεί διαδικασία πτωχεύσεως του τραπεζικού ιδρύματος και εκκρεμούν δικαστικές διαδικασίες με τις οποίες επιδιώκεται να κηρυχθούν άκυροι οι πραγματοποιηθέντες έναντι της τράπεζας συμψηφισμοί επί των οποίων, κατά τον χρόνο πραγματοποιήσεώς τους, εφαρμόζονταν άλλες νομικές προϋποθέσεις;»
Επί του παραδεκτού της αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως
15
Με τα προδικαστικά ερωτήματα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί, αφενός, αν η ρύθμιση κράτους μέλους περί συμψηφισμού, βάσει της οποίας μια επιχείρηση εξοφλεί τις οφειλές της προς τραπεζικό ίδρυμα συμψηφίζοντας την οφειλή της προς το ίδρυμα με τις απαιτήσεις που έχει έναντι αυτού, εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 63 ΣΛΕΕ και, αφετέρου, αν το άρθρο 63 ΣΛΕΕ, το άρθρο 2 ΣΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 19, παράγραφος 1, ΣΕΕ και το άρθρο 47, παράγραφοι 1 και 2, του Χάρτη, το άρθρο 4, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, και τα άρθρα 26, 27, 114 και 115 ΣΛΕΕ καθώς και η αρχή της ασφάλειας δικαίου αντιτίθενται στην αναδρομική τροποποίηση των προϋποθέσεων διενέργειας μιας τέτοιας πράξης συμψηφισμού.
16
Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, στο πλαίσιο της καθιερούμενης με το άρθρο 267 ΣΛΕΕ συνεργασίας μεταξύ του Δικαστηρίου και των εθνικών δικαστηρίων, εναπόκειται αποκλειστικά στο εθνικό δικαστήριο το οποίο έχει επιληφθεί της διαφοράς και φέρει την ευθύνη της δικαστικής απόφασης που θα εκδοθεί να εκτιμήσει, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της υπόθεσης, τόσο την αναγκαιότητα προδικαστικής αποφάσεως για την έκδοση της δικής του απόφασης όσο και το λυσιτελές των ερωτημάτων που υποβάλλει στο Δικαστήριο. Επομένως, εφόσον τα υποβαλλόμενα ερωτήματα αφορούν την ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης, το Δικαστήριο υποχρεούται, κατ’ αρχήν, να αποφανθεί (βλ., μεταξύ άλλων, διάταξη της 26ης Μαρτίου 2021, Fedasil, C‑92/21, EU:C:2021:258, σκέψη 47 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
17
Συνεπώς, για τα ερωτήματα που αφορούν το δίκαιο της Ένωσης συντρέχει τεκμήριο λυσιτέλειας. Το Δικαστήριο μπορεί να αρνηθεί να αποφανθεί επί προδικαστικού ερωτήματος που έχει υποβάλει εθνικό δικαστήριο μόνον όταν είναι πρόδηλο ότι η ζητούμενη ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης ουδεμία σχέση έχει με το υποστατό ή με το αντικείμενο της διαφοράς της κύριας δίκης, όταν το πρόβλημα είναι υποθετικής φύσης ή, ακόμη, όταν το Δικαστήριο δεν διαθέτει τα πραγματικά ή νομικά στοιχεία που είναι αναγκαία προκειμένου να δώσει χρήσιμη απάντηση στα ερωτήματα που του έχουν υποβληθεί (βλ., μεταξύ άλλων, διάταξη της 26ης Μαρτίου 2021, Fedasil, C‑92/21, EU:C:2021:258, σκέψη 48 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
18
Εν προκειμένω, από την ενώπιον του Δικαστηρίου δικογραφία προκύπτει ότι οι διατάξεις του βουλγαρικού δικαίου που έχουν εφαρμογή στη διαφορά της κύριας δίκης, ήτοι οι παράγραφοι 5 έως 8 των μεταβατικών και τελικών διατάξεων του ZIDZBN, κηρύχθηκαν αντισυνταγματικές, τουλάχιστον εν μέρει, με απόφαση του Konstitutsionen sad (Συνταγματικού Δικαστηρίου, Βουλγαρία) της 27ης Μαΐου 2021.
19
Με την απάντησή του στην αίτηση παροχής διευκρινίσεων που του απηύθυνε το Δικαστήριο κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 101 του Κανονισμού Διαδικασίας του, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι τα ερωτήματά του παραμένουν εντούτοις λυσιτελή για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης, ιδίως διότι η απόφαση που μνημονεύεται στην προηγούμενη σκέψη παράγει αποτελέσματα μόνο για το μέλλον.
20
Υπό τις συνθήκες αυτές, βάσει των στοιχείων που έχει στη διάθεσή του, το Δικαστήριο δεν μπορεί να κρίνει την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως ως προδήλως απαράδεκτη λόγω έλλειψης λυσιτέλειας.
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
21
Δυνάμει του άρθρου 53, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, όταν μια αίτηση είναι προδήλως απαράδεκτη, το Δικαστήριο, αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, μπορεί οποτεδήποτε να αποφανθεί με αιτιολογημένη διάταξη, χωρίς να συνεχίσει τη διαδικασία.
22
Εξάλλου, κατά το άρθρο 99 του Κανονισμού αυτού, όταν ερώτημα που υποβάλλεται με αίτηση προδικαστικής αποφάσεως είναι ταυτόσημο με ερώτημα επί του οποίου το Δικαστήριο έχει ήδη αποφανθεί, όταν η απάντηση σε τέτοιο ερώτημα μπορεί να συναχθεί σαφώς από τη νομολογία ή όταν δεν υπάρχει καμία εύλογη αμφιβολία ως προς την απάντηση που προσήκει στο υποβληθέν με αίτηση προδικαστικής αποφάσεως ερώτημα, το Δικαστήριο, κατόπιν προτάσεως του εισηγητή δικαστή και αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, μπορεί οποτεδήποτε να αποφανθεί με αιτιολογημένη διάταξη.
23
Οι ως άνω διατάξεις του Κανονισμού Διαδικασίας πρέπει να εφαρμοστούν στην υπό κρίση υπόθεση.
Επί του πρώτου, του δεύτερου και του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος
24
Ως προς το πρώτο, το δεύτερο και το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, τα οποία αφορούν το άρθρο 63 ΣΛΕΕ, υπενθυμίζεται ότι οι διατάξεις της Συνθήκης ΛΕΕ περί ελεύθερης κυκλοφορίας των κεφαλαίων δεν έχουν εφαρμογή σε περιπτώσεις κατά τις οποίες όλα τα σχετικά στοιχεία περιορίζονται στο εσωτερικό ενός μόνον κράτους μέλους (πρβλ. απόφαση της 15ης Νοεμβρίου 2016, Ullens de Schooten, C‑268/15, EU:C:2016:874, σκέψη 47 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Επομένως, εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο, προτού εφαρμόσει το άρθρο 63 ΣΛΕΕ, να εξακριβώσει αν υφίσταται, στην υπόθεση της οποίας έχει επιληφθεί, κατάσταση διασυνοριακού χαρακτήρα η οποία να συνεπάγεται την άσκηση της ελευθερίας κυκλοφορίας κεφαλαίων μεταξύ των κρατών μελών ή μεταξύ αυτών και τρίτων χωρών (πρβλ. απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2020, Romenergo και Aris Capital, C‑339/19, EU:C:2020:709, σκέψη 27 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
25
Εν προκειμένω, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι όλα τα στοιχεία της διαφοράς της κύριας δίκης περιορίζονται στο εσωτερικό του οικείου κράτους μέλους.
26
Πράγματι, η KTB και η Elit Petrol είναι εγκατεστημένες στη Βουλγαρία και οι επίδικοι συμψηφισμοί αφορούν οφειλές και απαιτήσεις που είχαν απευθείας η μία έναντι της άλλης, το δε γεγονός και μόνον ότι τα στοιχεία του ενεργητικού τους αποτελούνται, κατά τα λοιπά, από τίτλους εταιριών εγκατεστημένων σε άλλα κράτη μέλη δεν είναι ικανό να μεταβάλει την εκτίμηση αυτή.
27
Όσον αφορά τα επιχειρήματα της Elit Petrol κατά τα οποία η αναδρομική τροποποίηση, διά της νομοθετικής οδού, των αποτελεσμάτων των επίδικων συμψηφισμών συνεπάγεται την επαναφορά των οφειλών της, όπερ έχει επίπτωση στις οικονομικές σχέσεις της –καθώς και σε αυτές της μητρικής της εταιρίας– με πιστωτές οι οποίοι είναι εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη μέλη ή σε τρίτες χώρες ή των οποίων το κεφάλαιο κατέχουν πρόσωπα που κατοικούν ή εδρεύουν σε άλλα κράτη μέλη, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι μια τέτοια επίπτωση, ακόμη και αν αποδεικνυόταν, θα ήταν υπερβολικά αβέβαιη και υπερβολικά έμμεση για να συνδεθεί με την ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων που καθιερώνεται στο άρθρο 63 ΣΛΕΕ.
28
Επιπλέον, μολονότι είναι αληθές ότι, στις περιπτώσεις που απαριθμούνται στις σκέψεις 50 έως 53 της απόφασης της 15ης Νοεμβρίου 2016, Ullens de Schooten (C‑268/15, EU:C:2016:874), το Δικαστήριο έκρινε παραδεκτές αιτήσεις προδικαστικής αποφάσεως για την ερμηνεία των διατάξεων της Συνθήκης ΛΕΕ σχετικά με τις θεμελιώδεις ελευθερίες, παρότι όλα τα στοιχεία των διαφορών των κύριων δικών περιορίζονταν στο εσωτερικό ενός μόνον κράτους μέλους, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το αιτούν δικαστήριο δεν παρέσχε καμία ένδειξη στο Δικαστήριο βάσει της οποίας το τελευταίο να μπορεί να κρίνει ότι τα προδικαστικά ερωτήματα σχετικά με την ερμηνεία του άρθρου 63 ΣΛΕΕ εμπίπτουν σε μια από τις περιπτώσεις αυτές.
29
Επομένως, το πρώτο, το δεύτερο και το τρίτο προδικαστικό ερώτημα είναι προδήλως απαράδεκτα.
Επί του τέταρτου προδικαστικού ερωτήματος
30
Ως προς το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα, το οποίο αφορά το άρθρο 4, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, και τα άρθρα 26, 27, 114 και 115 ΣΛΕΕ, υπενθυμίζεται ότι το εθνικό δικαστήριο οφείλει να εξειδικεύει, στην απόφαση περί παραπομπής, το πραγματικό και νομικό πλαίσιο της διαφοράς της κύριας δίκης και να παρέχει τις αναγκαίες διευκρινίσεις σχετικά με τους λόγους για τους οποίους επέλεξε τις διατάξεις του δικαίου της Ένωσης των οποίων ζητεί την ερμηνεία, καθώς και σχετικά με τη σχέση που, κατά το εν λόγω δικαστήριο, υφίσταται μεταξύ των διατάξεων αυτών και της εθνικής νομοθεσίας που έχει εφαρμογή επί της διαφοράς της οποίας έχει επιληφθεί [πρβλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 4ης Ιουνίου 2020, C.F. (Φορολογικός έλεγχος), C‑430/19, EU:C:2020:429, σκέψη 23 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
31
Οι απαιτήσεις αυτές σχετικά με το περιεχόμενο της απόφασης περί παραπομπής μνημονεύονται ρητώς στο άρθρο 94 του Κανονισμού Διαδικασίας, το οποίο οφείλει να γνωρίζει και να τηρεί σχολαστικώς το αιτούν δικαστήριο στο πλαίσιο της συνεργασίας που καθιερώνει το άρθρο 267 ΣΛΕΕ (πρβλ. διάταξη της 3ης Ιουλίου 2014, Talasca, C‑19/14, EU:C:2014:2049, σκέψη 21). Επιπλέον, οι εν λόγω απαιτήσεις υπενθυμίζονται στα σημεία 13, 15 και 16 των συστάσεων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τα εθνικά δικαστήρια, σχετικά με την υποβολή προδικαστικών ερωτημάτων (ΕΕ 2019, C 380, σ. 1).
32
Εν προκειμένω, είναι πρόδηλο ότι η απόφαση περί παραπομπής δεν πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 94, στοιχείο γʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας.
33
Πράγματι, η απόφαση αυτή δεν περιλαμβάνει έκθεση των λόγων που οδήγησαν το εθνικό δικαστήριο να υποβάλει ερώτημα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 4, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, και των άρθρων 26, 27, 114 και 115 ΣΛΕΕ ούτε εκθέτει τη σχέση που, κατά τη γνώμη του, υφίσταται μεταξύ των διατάξεων αυτών και της εφαρμοστέας στη διαφορά της κύριας δίκης εθνικής ρύθμισης, οπότε το Δικαστήριο δεν μπορεί να εκτιμήσει σε ποιο βαθμό η απάντηση στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα είναι αναγκαία για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης.
34
Κατά συνέπεια, το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα είναι προδήλως απαράδεκτο.
Επί του πέμπτου προδικαστικού ερωτήματος
35
Ως προς το πέμπτο προδικαστικό ερώτημα, το οποίο αφορά την ερμηνεία του άρθρου 2 ΣΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 19, παράγραφος 1, ΣΕΕ και το άρθρο 47, παράγραφοι 1 και 2, του Χάρτη, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ειδικότερα ότι η αναδρομική τροποποίηση που απορρέει από τις μεταβατικές και τελικές διατάξεις του ZIDZBN θα προδίκαζε την έκβαση πλειόνων εκκρεμών διαφορών, πράγμα το οποίο θα παραβίαζε ιδίως τη συνταγματική αρχή της διάκρισης των εξουσιών που κατοχυρώνεται στο βουλγαρικό Σύνταγμα και, ως εκ τούτου, θα έθιγε την ανεξαρτησία των επιλαμβανόμενων τέτοιων διαφορών εθνικών δικαστηρίων έναντι της νομοθετικής εξουσίας.
36
Υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 19, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, ΣΕΕ επιβάλλει σε όλα τα κράτη μέλη την υποχρέωση να προβλέπουν τα ένδικα βοηθήματα και μέσα που είναι αναγκαία για να διασφαλίζεται, στους τομείς που διέπονται από το δίκαιο της Ένωσης, αποτελεσματική δικαστική προστασία [πρβλ. απόφαση της 22ας Φεβρουαρίου 2022, RS (Αποτέλεσμα των αποφάσεων συνταγματικού δικαστηρίου), C‑430/21, EU:C:2022:99, σκέψη 37 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία]. Η διάταξη αυτή αφορά «τους τομείς που διέπονται από το δίκαιο της Ένωσης», ανεξαρτήτως της περίπτωσης κατά την οποία τα κράτη μέλη θέτουν σε εφαρμογή το δίκαιο αυτό, κατά την έννοια του άρθρου 51, παράγραφος 1, του Χάρτη (απόφαση της 20ής Απριλίου 2021, Repubblika, C‑896/19, EU:C:2021:311, σκέψη 36 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
37
Επομένως, κάθε κράτος μέλος οφείλει, βάσει του άρθρου 19, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, ΣΕΕ, να διασφαλίζει ότι τα όργανα τα οποία ενδέχεται να κληθούν να αποφανθούν, ως «δικαστήρια» κατά την έννοια του δικαίου της Ένωσης, επί ζητημάτων που αφορούν την εφαρμογή ή την ερμηνεία του δικαίου αυτού και τα οποία, ως εκ τούτου, εντάσσονται στο εθνικό σύστημα ενδίκων βοηθημάτων και μέσων στους τομείς που διέπονται από το δίκαιο της Ένωσης πληρούν τις απαιτήσεις περί αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται, ιδίως, η ανεξαρτησία [πρβλ. απόφαση της 22ας Φεβρουαρίου 2022, RS (Αποτέλεσμα των αποφάσεων συνταγματικού δικαστηρίου), C‑430/21, EU:C:2022:99, σκέψεις 40 και 81].
38
Συναφώς, η απαίτηση περί ανεξαρτησίας των δικαστηρίων των κρατών μελών, η οποία απορρέει από το άρθρο 19, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, ΣΕΕ και η οποία πρέπει ιδίως να διασφαλίζεται έναντι της νομοθετικής και της εκτελεστικής εξουσίας, σύμφωνα με την αρχή της διάκρισης των εξουσιών που χαρακτηρίζει τη λειτουργία ενός κράτους δικαίου, περιλαμβάνει δύο πτυχές [πρβλ. απόφαση της 22ας Φεβρουαρίου 2022, RS (Αποτέλεσμα των αποφάσεων συνταγματικού δικαστηρίου), C‑430/21, EU:C:2022:99, σκέψεις 41 και 42 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
39
Η πρώτη, εξωτερική, πτυχή προϋποθέτει ότι το οικείο όργανο ασκεί τα καθήκοντά του με πλήρη αυτονομία, χωρίς να τελεί σε οποιαδήποτε ιεραρχική σχέση ή σχέση υπαγωγής προς οποιονδήποτε και χωρίς να λαμβάνει εντολές ή οδηγίες οποιασδήποτε προέλευσης και ότι, ως εκ τούτου, προστατεύεται από εξωτερικές παρεμβάσεις ή πιέσεις οι οποίες θα μπορούσαν να θίξουν την ανεξάρτητη κρίση των μελών του και να επηρεάσουν τις αποφάσεις τους [αποφάσεις της 24ης Ιουνίου 2019, Επιτροπή κατά Πολωνίας (Ανεξαρτησία του Ανωτάτου Δικαστηρίου), C‑619/18, EU:C:2019:531, σκέψη 72, και της 22ας Φεβρουαρίου 2022, RS (Αποτέλεσμα των αποφάσεων συνταγματικού δικαστηρίου), C‑430/21, EU:C:2022:99, σκέψη 41].
40
Η δεύτερη πτυχή, εσωτερικής φύσης, αντιστοιχεί στην έννοια της αμεροληψίας και αποσκοπεί στην τήρηση ίσων αποστάσεων ως προς τους διαδίκους και τα συμφέροντα εκάστου εξ αυτών σε σχέση με το αντικείμενο της διαφοράς. Η πτυχή αυτή επιτάσσει την τήρηση αντικειμενικότητας και την απουσία κάθε συμφέροντος ως προς την επίλυση της διαφοράς πέραν της αυστηρής εφαρμογής των κανόνων δικαίου [αποφάσεις της 24ης Ιουνίου 2019, Επιτροπή κατά Πολωνίας (Ανεξαρτησία του Ανωτάτου Δικαστηρίου), C‑619/18, EU:C:2019:531, σκέψη 73, και της 22ας Φεβρουαρίου 2022, RS (Αποτέλεσμα των αποφάσεων συνταγματικού δικαστηρίου), C‑430/21, EU:C:2022:99, σκέψη 41].
41
Εν προκειμένω, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η εκ μέρους κράτους μέλους θέσπιση γενικών διατάξεων αστικού ή εμπορικού δικαίου σχετικά με το καθεστώς περί συμψηφισμού στο πλαίσιο πτώχευσης μιας τράπεζας, ακόμη και αν οι εν λόγω διατάξεις έχουν αναδρομική ισχύ, δεν είναι ικανή, αφ’ εαυτής, να θίξει τις απαιτήσεις που εκτίθενται στις σκέψεις 39 και 40 της παρούσας διάταξης, υπό την επιφύλαξη του ζητήματος αν οι ως άνω διατάξεις είναι σύμφωνες με το εθνικό δίκαιο, όπερ εναπόκειται αποκλειστικά στα εθνικά δικαστήρια να εκτιμήσουν.
42
Κατά συνέπεια, στο πέμπτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 19, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, ΣΕΕ έχει την έννοια ότι δεν αντιτίθεται στη θέσπιση από κράτος μέλος γενικών κανόνων σχετικών με τον συμψηφισμό στο πλαίσιο πτώχευσης μιας τράπεζας, ακόμη και αν αυτοί έχουν αναδρομική ισχύ.
Επί του έκτου προδικαστικού ερωτήματος
43
Τέλος, ως προς το έκτο προδικαστικό ερώτημα, το οποίο αφορά την αρχή της ασφάλειας δικαίου, υπενθυμίζεται ότι, όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν μέτρα με τα οποία θέτουν σε εφαρμογή το δίκαιο της Ένωσης, υποχρεούνται να τηρούν τις γενικές αρχές του δικαίου αυτού, στις οποίες περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, η αρχή της ασφάλειας δικαίου [πρβλ. απόφαση της 15ης Απριλίου 2021, Federazione nazionale delle imprese elettrotecniche ed elettroniche (Anie) κ.λπ., C‑798/18 και C‑799/18, EU:C:2021:280, σκέψη 29 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
44
Όπως, όμως, επισημαίνεται στη σκέψη 25 της παρούσας διάταξης, η διαφορά της κύριας δίκης αφορά κατάσταση της οποίας όλα τα στοιχεία περιορίζονται στο εσωτερικό ενός μόνον κράτους μέλους. Επιπλέον, η απόφαση περί παραπομπής δεν περιέχει στοιχεία από τα οποία να μπορεί να συναχθεί ότι η διαφορά αυτή αφορά εθνική ρύθμιση η οποία θέτει σε εφαρμογή το δίκαιο της Ένωσης.
45
Επομένως, το έκτο προδικαστικό ερώτημα είναι προδήλως απαράδεκτο.
Επί των δικαστικών εξόδων
46
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (ένατο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Το άρθρο 19, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, ΣΕΕ έχει την έννοια ότι δεν αντιτίθεται στη θέσπιση από κράτος μέλος γενικών κανόνων σχετικών με τον συμψηφισμό στο πλαίσιο πτώχευσης μιας τράπεζας, ακόμη και αν αυτοί έχουν αναδρομική ισχύ.
2)
Το πρώτο, το δεύτερο, το τρίτο, το τέταρτο και το έκτο προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το Okrazhen sad Vidin (περιφερειακό δικαστήριο Vidin, Βουλγαρία) είναι προδήλως απαράδεκτα.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η βουλγαρική.