62022TJ0237_INF
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (πρώτο τμήμα)της 7ης Φεβρουαρίου 2024 – Usmanov κατά Συμβουλίου
(Υπόθεση T‑237/22) (
1
)
«Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας – Περιοριστικά μέτρα όσον αφορά δράσεις που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας – Δέσμευση κεφαλαίων – Κατάλογος των προσώπων, οντοτήτων και φορέων επί των οποίων εφαρμόζεται η δέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων – Περιορισμοί όσον αφορά την πρόσβαση στο έδαφος των κρατών μελών – Κατάλογος των προσώπων, οντοτήτων και φορέων εις βάρος των οποίων ισχύουν περιορισμοί όσον αφορά την πρόσβαση στο έδαφος των κρατών μελών – Καταχώριση και διατήρηση του ονόματος του προσφεύγοντος στους καταλόγους– Έννοια της “στήριξης δράσεων ή πολιτικών που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας” – Άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της απόφασης 2014/145/ΚΕΠΠΑ – Άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού (ΕE) 269/2014 – Αρμοδιότητα του Γενικού Δικαστηρίου – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Πλάνη εκτιμήσεως – Δικαιώματα άμυνας – Δικαίωμα της ιδιοκτησίας και επιχειρηματική ελευθερία – Ελευθερία κυκλοφορίας»
1.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Απόφαση δεσμεύσεως κεφαλαίων – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας – Περιεχόμενο – Διάταξη γενικής ισχύος – Δεν περιλαμβάνεται
[Άρθρο 275, εδ. 2, ΣΛΕΕ· απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2022/329 του Συμβουλίου]
(βλ. σκέψεις 26-30, 34)
2.
Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά – Κανονισμοί του Συμβουλίου που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας και προβλέπουν περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Πράξη που δεν αφορά άμεσα και ατομικά τον προσφεύγοντα – Απαράδεκτο
(Άρθρο 263, εδ. 4, ΣΛΕΕ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014 και 2022/330, άρθρο 3 § 1, στοιχεία αʹ και δʹ)
(βλ. σκέψεις 48-54)
3.
Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχές – Δικαιώματα άμυνας – Δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας – Περιοριστικά μέτρα – Υποχρέωση γνωστοποιήσεως των επιμέρους και ειδικών λόγων που δικαιολογούν τις ληφθείσες αποφάσεις – Δικαίωμα ακροάσεως πριν από τη λήψη τέτοιων μέτρων – Περιορισμοί – Προϋποθέσεις
(Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 41 § 2, στοιχείο αʹ)
(βλ. σκέψεις 61-65)
4.
Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχές – Δικαιώματα άμυνας – Δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Ουκρανίας – Υποχρέωση γνωστοποιήσεως των επιμέρους και ειδικών λόγων που δικαιολογούν τις ληφθείσες αποφάσεις – Περιεχόμενο – Κοινοποίηση στον ενδιαφερόμενο μέσω δημοσιεύσεως στην Επίσημη Εφημερίδα – Επιτρέπεται – Προϋποθέσεις – Αδυναμία του Συμβουλίου να προβεί σε κοινοποίηση
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/337 και (ΚΕΠΠΑ) 2023/572, άρθρο 3 § 2· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/336 και 2023/571]
(βλ. σκέψεις 68-73, 78)
5.
Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχές – Δικαιώματα άμυνας – Δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Δικαίωμα προηγούμενης επίσημης ακρόασης – Δεν υφίσταται – Προσβολή του δικαιώματος ακροάσεως – Δεν υφίσταται
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/337 και (ΚΕΠΠΑ) 2023/572· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/336 και 2023/571]
(βλ. σκέψη 76)
6.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Δέσμευση κεφαλαίων εξεχόντων επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται σε οικονομικούς τομείς που παρέχουν σημαντική πηγή εσόδων στην Κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και προσώπων που συνδέονται με αυτούς – Δικαιώματα άμυνας – Μεταγενέστερη απόφαση που διατηρεί το όνομα του προσφεύγοντος στον κατάλογο των προσώπων τα οποία αφορούν τα μέτρα αυτά – Έλλειψη νέας αιτιολογίας – Απουσία νέων επιβαρυντικών στοιχείων – Γνωστοποίηση των επιβαρυντικών στοιχείων – Δεν υφίσταται – Προσβολή του δικαιώματος ακροάσεως – Δεν υφίσταται
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/337 και (ΚΕΠΠΑ) 2023/572· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/336 και 2023/571]
(βλ. σκέψεις 83-91)
7.
Πράξεις των οργάνων – Αιτιολόγηση – Υποχρέωση – Περιεχόμενο – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Φυσικά πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για δράσεις ή πολιτικές που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας ή που στηρίζουν ή εφαρμόζουν τέτοιες δράσεις ή πολιτικές – Υποχρέωση να εκτίθενται στην αιτιολογία τα ειδικά και συγκεκριμένα στοιχεία που δικαιολογούν το εν λόγω μέτρο – Απόφαση εντασσόμενη σε πλαίσιο που είναι γνωστό στον ενδιαφερόμενο και του παρέχει τη δυνατότητα να αντιληφθεί τη σημασία του μέτρου που ελήφθη σε βάρος του – Επιτρεπτό συνοπτικής αιτιολογίας
[Άρθρο 296, εδ. 2, ΣΛΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/337 και (ΚΕΠΠΑ) 2023/572· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/336 και 2023/571]
(βλ. σκέψεις 96-100, 105)
8.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Έκταση του ελέγχου – Καταχώριση του ονόματος του προσφεύγοντος στον κατάλογο του παραρτήματος της προσβαλλόμενης απόφασης λόγω του ότι στηρίζει ή εφαρμόζει δράσεις ή πολιτικές που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας – Έγγραφα στη διάθεση του κοινού – Παραδεκτό
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/337 και (ΚΕΠΠΑ) 2023/572· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/336 και 2023/571]
(βλ. σκέψεις 117, 118, 127-129)
9.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Έκταση του ελέγχου – Απόδειξη του βασίμου του μέτρου – Υποχρέωση της αρμόδιας αρχής της Ένωσης να αποδείξει, σε περίπτωση αμφισβητήσεως, το βάσιμο των λόγων που ελήφθησαν υπόψη κατά των οικείων προσώπων ή οντοτήτων – Εσφαλμένη εκτίμηση – Δεν υφίσταται
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/337 και (ΚΕΠΠΑ) 2023/572· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/336 και 2023/571]
(βλ. σκέψεις 131-133,141, 152, 155)
10.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Έκταση του ελέγχου – Απόδειξη του βασίμου του μέτρου – Υποχρέωση της αρμόδιας αρχής της Ένωσης να αποδείξει, σε περίπτωση αμφισβητήσεως, το βάσιμο των λόγων που ελήφθησαν υπόψη κατά των οικείων προσώπων ή οντοτήτων – Εύρος του περιθωρίου εκτιμήσεως της εν λόγω αρμόδιας αρχής – Επιρροή την οποία ασκούν αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίστηκαν στο πλαίσιο προηγούμενης καταχώρισης ελλείψει τροποποίησης της αιτιολογίας, μεταβολής στην κατάσταση του προσφεύγοντος ή αλλαγής της συγκυρίας στην Ουκρανία – Μεταβολή στην κατάσταση του προσφεύγοντος – Δεν υφίσταται
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/337 και (ΚΕΠΠΑ) 2023/572· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/336 και 2023/571]
(βλ. σκέψεις 156-158, 163-165, 167-170)
11.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Δέσμευση κεφαλαίων ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Περιορισμός του δικαιώματος ιδιοκτησίας και της επιχειρηματικής ελευθερίας – Παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας – Δεν υφίσταται
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρα 16 και 17· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/337 και (ΚΕΠΠΑ) 2023/572· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/336 και 2023/571]
(βλ. σκέψεις 180-192)
12.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Δέσμευση κεφαλαίων ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας – Αρχή της αναλογικότητας – Πρόσφορος χαρακτήρας των περιοριστικών μέτρων – Περιοριστικά μέτρα που επιδιώκουν θεμιτό σκοπό της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας
[Άρθρο 21 ΣΛΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/337 και (ΚΕΠΠΑ) 2023/572· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/336 και 2023/571]
(βλ. σκέψεις 202-205)
Διατακτικό
Το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει τον Alisher Usmanov στα δικαστικά έξοδα, περιλαμβανομένων των εξόδων της διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων.
(
1
)	EE C 257 της 4.7.2022.