62007CC0161
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
POIARES MADURO
ippreżentati fit-18 ta’ Settembru 2008 (
1
)
Kawża C-161/07
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej
vs
Ir-Repubblika tal-Awstrija
“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu — Artikolu 43 KE — Leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi l-kundizzjonijiet għar-reġistrazzjoni ta’ soċjetajiet jew kumpanniji fuq talba ta’ ċittadini tal-Istati Membri l-ġodda — Proċedura ta’ ċertifikazzjoni tal-istatus ta’ ħaddiema li jaħdmu għal rashom”
1.
Il-kawża preżenti tirrigwarda derogi mill-prinċipju tal-moviment liberu tal-ħaddiema, awtorizzati waqt il-perijodu tranżitorju fir-rigward tal-Istati Membri ġodda li ssieħbu fl-Unjoni Ewropea fl-2004 (l-Istati Membri ‘ġodda’) u sa fejn dawn jistgħu jaffettwaw il-libertà ta’ stabbiliment li fil-konfront tagħha l-ebda deroga ma hija awtorizzata.
2.
Billi ħadet vantaġġ ta’ dan il-perijodu tranżitorju, l-Awstrija kompliet tissuġġetta kważi lill-ħaddiema kollha minn Stati Membri “ġodda” għall-istess leġiżlazzjoni bħal ħaddiema minn pajjiżi terzi. Sabiex din il-leġiżlazzjoni ma tinġiebx fix-xejn, membri f’soċjetajiet u f’kumpanniji b’responsabbiltà limitata b’ishma ta’ inqas minn 25 % (“membri minoritarji”), huma preżunti li huma ħaddiema. Sakemm iressqu provi kontra din il-preżunzjoni, ma jistgħux jeżerċitaw l-attività tagħhom jew jirreġistraw is-soċjetà jew il-kumpanniji tagħhom fl-Awstrija.
3.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li, billi applikat din il-leġiżlazzjoni lil membri mill-Istati Membri “ġodda”, l-Awstrija ostakolat il-libertà ta’ stabbiliment. Għaldaqstant titqajjem il-kwistjoni li tirrigwarda sa liema punt jistgħu jaslu l-Istati Membri sabiex jipproteġu d-derogi awtorizzati tagħhom mill-moviment liberu tal-ħaddiema.
I — Il-kuntest fattwali u legali
4.
Kif huwa magħruf sew, fl-1 ta’ Mejju 2004, seħħet l-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, tal-Estonja, ta’ Ċipru, tal-Latvja, tal-Litwanja, tal-Ungerija, ta’ Malta, tal-Polonja, tas-Slovenja u tas-Slovakkja fl-Unjoni Ewropea.
5.
L-Artikolu 24 tal-Att ta’ Adeżjoni jawtorizza miżuri ta’ tranżizzjoni f’diversi annessi, inklużi derogi mill-moviment liberu tal-ħaddiema: għal perijodu ta’ ħames snin wara d-data ta’ adeżjoni, l-Istati Membri “iktar anzjani” huma awtorizzati li jibqgħu japplikaw miżuri nazzjonali li jirregolaw l-aċċess għas-suq tax-xogħol tagħhom tal-ħaddiema minn Stati Membri “ġodda” (
2
). Ħafna Stati Membri “iktar anzjani”, inkluża l-Awstrija, ħadu vantaġġ minn dan il-perijodu tranżitorju (
3
).
6.
L-Ausländerbeschäftigungsgesetz (Liġi Awstrijaka dwar l-impjieg tal-barranin, l-‘AuslBG’) tirregola l-aċċess għas-suq tax-xogħol Awstrijak (
4
). Din hija intiża għal ħaddiema minn pajjiżi terzi, u bħala prinċipju ma tapplikax għal ħaddiema Komunitarji. Madankollu, dispożizzjoni tranżitorja trendiha applikabbli għal ħaddiema minn Stati Membri ‘ġodda’, bl-eċċezzjoni ta’ Ċipru u Malta (
5
).
7.
L-AuslBG tiddefinixxi l-“impjieg” sabiex tiddetermina min jikkostitwixxi ħaddiem u għaldaqstant jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħha. Hija tibda billi tiddikjara, f’termini ġenerali ħafna, li l-impjieg huwa attività “f’relazzjoni ta’ xogħol” jew “f’relazzjoni ta’ kważi-impjegat” (
6
). Hija tispeċifika wkoll li meta jiġu evalwati dawn ir-relazzjonijiet, “huwa importanti li wieħed iħares lejn il-kontenut ekonomiku veru u mhux l-apparenza ġenerali tal-fatti” (
7
).
8.
Madankollu, l-impjieg huwa preżunt f’sitwazzjoni partikolari: membri f’soċjetà u membri minoritarji f’kumpannija b’responsabbiltà limitata huma kkunsidrati bħala ħaddiema jekk iwettqu attivitajiet għas-soċjetà jew għall-kumpannija tagħhom. Il-paragrafu 2(4) tal-AuslBG jiddikjara:
“[…] jeżisti impjieg [kif iddefinit iktar ’il fuq] meta:
1.
membru ta’ soċjetà, bl-għan li jotjeni l-obbjettiv tas-soċjetà, jew
2.
membru f’kumpannija b’responsabbiltà limitata li jkollu sehem ta’ inqas minn 25 %
iwettaq, għal din is-soċjetà jew kumpannija, attivitajiet li ġeneralment jitwettqu f’relazzjoni ta’ xogħol.”
9.
Skont l-Awstrija, l-għan ta’ din il-preżunzjoni hija l-ġlieda kontra r-riskju li l-AuslBG tinġieb fix-xejn minħabba l-ħolqien ta’ soċjetajiet jew kumpanniji. Pereżempju, l-Awstrija tallega li “ħafna kumpanniji b’responsabbiltà limitata nħolqu b’numru kbir ta’ membri li fir-realtà jaġixxu bħala impjegati meta jwettqu l-attivitajiet tagħhom, peress li fir-rigward ta’ dawn l-attivitajiet qegħdin taħt l-awtorità ta’ membru wieħed — bħala regola ġenerali Awstrijak — li jibbenifika minn influwenza dominanti permezz ta l-istatut ta’ assoċjazzjoni tal-kumpannija.”
10.
Sabiex jikkontesta tali preżunzjoni ta’ impjieg, il-membru għandu jitlob lill-uffiċċju reġjonali tal-Arbeitsmarktservice (“servizz tas-suq tax-xogħol”) biex jiddetermina li huwa “iwettaq personalment”“influwenza sinjifikattiva” fuq l-immaniġġjar tas-soċjetà jew tal-kumpannija, bl-oneru tal-prova fuq il-membru (
8
).
11.
Jekk is-servizz tas-suq tax-xogħol ma jasalx għal deċiżjoni fi tliet xhur, il-membru jista’ ikompli l-attività tiegħu (
9
). Huwa preżunt li l-membru jista’ jagħmel dan ukoll meta t-talba tintlaqa’ qabel.
12.
Għall-kuntrarju, rifjut iċaħħad lill-membru milli jwettaq l-attività tiegħu sakemm jingħata aċċess fis-suq tax-xogħol Awstrijak bħala impjegat, taħt il-kundizzjonijiet ġenerali tal-AuslBG. Fil-fatt, rifjut anki wara li t-terminu jiskadi jobbliga lill-membru biex itemm l-attività tiegħu fi żmien ġimgħa (
10
).
13.
Huwa allegat mill-Kummissjoni, mingħajr ma dan ġie kkontestat mill-Awstrija, li l-preżunżjoni ta’ impjieg tikkomplika iktar ir-reġistrazzjoni ta’ soċjetajiet u ta’ kumpanniji taħt il-liġi Awstrijaka.
14.
Meta ċittadin ta’ Stat Membru “ġdid” japplika biex jirreġistra soċjetà jew kumpannija, l-awtoritajiet Awstrijaċi jitolbu jew id-determinazzjoni deskritta iktar ’il fuq mis-servizz tas-suq tax-xogħol jew ċertifikat ta’ eżenzjoni. Sabiex jikkwalifika għal dan tal-aħħar, ċittadin irid ikun wettaq xogħol awtorizzat fl-Awstrija għal mill-inqas ħames snin fl-aħħar tmien snin u jkun stabbilit legalment — kundizzjonijiet li rarament huma sodisfatti (
11
).
15.
Madankollu, mis-seduta rriżulta li l-awtoritajiet Awstrijaċi responsabbli għar-reġistrazzjoni għandhom ċertu marġni ta’ diskrezzjoni meta japplikaw l-AuslBG. Jidher li mhux dejjem jitolbu d-dokumenti msemmija iktar ’il fuq iżda jikkonċentraw fuq ċerti setturi, b’mod partikolari s-settur tal-kostruzzjoni. Minħabba dan, in-numru ta’ determinazzjonijiet ta’ status ta’ ħaddiema li jaħdmu rashom mis-servizz tas-suq tax-xogħol jidher li huwa baxx (
12
).
II — Il-proċedura prekontenzjuża
16.
B’ittra tas-16 ta’ Marzu 2005, il-Kummissjoni informat lill-Awstrija li kkunsidrat li l-klassifikazzjoni ta’ membri ta’ soċjetajiet u membri minoritarji f’kumpanniji b’responsabbiltà limitata bħala impjegati, skont l-AuslBG, kienet twassal għal restrizzjoni tal-libertà ta’ stabbiliment taħt l-Artikolu 43 KE. Hija stiednet lill-Awstrija sabiex tressaq l-osservazzjonijiet tagħha f’terminu ta’ xahrejn.
17.
Fid-19 ta’ Mejju 2005, l-Awstrija rrispondiet billi nnegat tali restrizzjoni tal-libertà ta’ stabbiliment. Il-klassifikazzjoni bħala impjegati kienet intiża sabiex l-AuslBG ma tinġiebx fix-xejn, u kienet miżura nazzjonali permessa taħt id-deroga tranżitorja mill-moviment liberu tal-ħaddiema. Għaldaqstant, kienet ġustifikata u proporzjonata.
18.
Fl-4 ta’ Lulju 2006, il-Kummissjoni ħarġet opinjoni motivata li ċaħdet il-ġustifikazzjoni mressqa mill-Awstrija. Tat terminu ta’ xahrejn lill-Awstrija sabiex tieħu l-miżuri neċessarji sabiex tneħħi r-restrizzjoni illegali fuq il-libertà ta’ stabbiliment.
19.
Fir-risposta tagħha tas-7 ta’ Settembru 2007, l-Awstrija żammet il-pożizzjoni tagħha li r-restrizzjoni rrigwardat il-moviment liberu tal-ħaddiema u kienet iġġustifikata mill-bżonn li jiġi protett il-funzjonament korrett tas-suq tax-xogħol.
20.
Għaldaqstant, il-Kummissjoni ressqet ir-rikors preżenti taħt l-Artikolu 226 KE. Il-Litwanja talbet permess biex tintervjeni insostenn tal-Kummissjoni.
21.
B’hekk, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex “tiddikjara li, billi obbligat, għar-reġistrazzjoni tal-kumpanniji […] fuq talba ta’ ċittadini tal-Istati Membri l-ġodda tal-UE barra Malta u Ċipru, determinazzjoni tal-istatus tagħhom ta’ ħaddiema li jaħdmu rashom mis-servizz tas-suq tax-xogħol jew il-produzzjoni ta’ ċertifikat ta’ eżenzjoni, li f’konnessjoni miegħu, sabiex jiġi ddeterminat l-istatus ta’ ħaddiema li jaħdmu rashom […] proċedura ta’ determinazzjoni għandha titwettaq li matulha […] l-attività tal-ħaddiem li jaħdem rasu ma tistax tiġi eżerċitata, ir-Repubblika tal-Awstrija kisret l-Artikolu 43 KE. ”
III — Evalwazzjoni
22.
Diversi aspetti tas-sistema Awstrijaka huma kapaċi jqajmu kwistjonijiet ta’ liġi Komunitarja: (a) hija intiża għal ċittadini minn Stati Membri l-“ġodda”; (b) tipprojbixxihom milli jirreġistraw is-soċjetajiet u l-kumpanniji tagħhom (ċ) tipprojbixxihom milli jeżerċitaw attività; (d) bħala konsegwenza tal-klassifikazzjoni tagħhom bħala impjegati (e) li hija preżunta, u sabiex tingħeleb teħtieġ proċedura ta’ determinazzjoni mis-servizz tas-suq tax-xogħol. Dawn jammontaw għal restrizzjonijiet fuq id-dritt ta’ stabbiliment, li barra minn hekk huma imposti biss fuq uħud miċ-ċittadini Komunitarji.
23.
Minkejja n-natura diskriminatorja tagħhom, dawn ir-restrizzjonijiet jistgħu jkunu ġġustifikati bħala neċessarji biex jiggarantixxu l-effettività tar-restrizzjonijiet fuq il-moviment liberu tal-ħaddiema minn Stati Membri “ġodda” li huma permessi matul perijodu tranżitorju. Għaldaqstant, il-kwistjoni hija kif għandha tiġi ddefinita d-delimitazzjoni bejn ir-restrizzjonijiet fuq il-moviment liberu tal-ħaddiema, li f’dan il-każ għandhom jiġu aċċettati, u l-libertà ta’ stabbiliment ggarantita mit-Trattat, li għandha tiġi mħarsa.
24.
Il-Kummissjoni għamlet enfażi fuq ir-rekwiżiti meħtieġa mill-awtoritajiet Awstrijaċi minn ċittadini ta’ Stati Membri “ġodda” sabiex jirreġistraw soċjetà jew kumpannija. Huwa minnu li dawn ir-rekwiżiti joħolqu restrizzjoni fuq il-libertà ta’ stabbiliment (
13
). Madankollu huma wkoll marbuta strettament ma’ restrizzjoni oħra, b’mod partikolari l-projbizzjoni fuq membri milli jeżerċitaw attività.
25.
Taħt il-liġi Awstrijaka, membri ta’ soċjetajiet u membri minoritarji f’kumpanniji b’responsabbiltà limitata minn Stati Membri “ġodda” huma pprojbiti milli jeżerċitaw l-attività tagħhom sakemm is-servizz tas-suq tax-xogħol Awstrijak jiddetermina li mhumiex f’relazzjoni ta’ xogħol jew jotjenu ċertifikat ta’ eżenzjoni. Indipendentement mir-rekwiżiti ta’ reġistrazzjoni, din il-projbizzjoni tirrestrinġi l-libertà ta’ stabbiliment tal-membri (
14
).
26.
Wara dawn il-miżuri ta’ restrizzjoni hemm il-preżunzjoni, taħt il-liġi Awstrijaka, li tali membri għandhom jiġu kklassifikati bħala ħaddiema. Din il-klassifikazzjoni hija r-raġuni għalfejn ma jistgħux jeżerċitaw l-attività tagħhom u jirreġistraw is-soċjetajiet u l-kumpanniji tagħhom u r-raġuni għalfejn sabiex jagħmlu dan iridu juru lis-servizz tas-suq tax-xogħol li huma “iwettqu personalment”“influwenza sinjifikattiva” fuq l-immaniġġjar tas-soċjetà jew kumpannija. Il-preżunzjoni ta’ impjieg u l-kundizzjonijiet li taħthom tista' tingħeleb huma l-bażi tar-restrizzjonijiet fuq id-dritt ta’ stabbiliment.
27.
L-Awstrija targumenta li dawk ir-restrizzjonijiet huma neċessarji sabiex jiġi kkontrollat l-aċċess għas-suq tax-xogħol tagħha. L-Att ta’ Adeżjoni jippermetti lill-Awstrija sabiex iżomm miżuri nazzjonali li jirregolaw tali aċċess għal perijodu tranżitorju. Dan iqajjem l-ewwel domanda, li ser niddiskutiha fit-taqsima (A) li ġejja: il-projbizzjoni għal membri minn Stati Membri ‘ġodda’ milli jeżerċitaw attività sakemm jegħlbu preżunzjoni ta’ impjieg, li twaqqafhom milli jirreġistraw is-soċjetà jew il-kumpanniji tagħhom, tista’ tiġi ġġustifikata?
28.
Madankollu din id-domanda tirriżulta minn sitwazzjoni insolita. Il-benefiċjarji tal-libertà ta’ stabbiliment taħt it-Trattat jistgħu jiġu kklassifikati bħala ħaddiema taħt il-liġi Awstrijaka. Dan neċessarjament iwassal għat-tieni domanda, li ser nindirizza fit-taqsima (B): din il-klassifikazzjoni bħala ħaddiema hija legali taħt il-liġi Komunitarja?
29.
Tali domanda, li tirrigwarda l-linja ta’ diviżjoni bejn il-moviment liberu tal-ħaddiema u l-libertà ta’ stabbiliment, għandha sinjifikat li jmur lil hinn mill-kuntest tal-Att ta’ Adeżjoni u l-miżuri tranżitorji tiegħu.
A — Dwar jekk il-projbizzjoni ta’ membri minn Stati Membri “ġodda” milli jsegwu attività sakemm jegħlbu preżunzjoni ta’ impjieg, li tipprevjenihom milli jirreġistraw l-isħubija u l-kumpanniji tagħhom tista’ tiġi ġġustifikata
30.
Taħt is-sistema Awstrijaka, membri minn Stati Membri “ġodda” ma jistgħux liberament iwettqu attività jew jirreġistraw is-soċjetajiet jew il-kumpanniji tagħhom. Sabiex jagħmlu dan, u fid-dawl tal-kundizzjonijiet iebsa sabiex jotjenu ċertifikat ta’ eżenzjoni li jippermettilhom jagħmlu dan, ikollhom juru lis-servizz tas-suq tax-xogħol li mhumiex qegħdin f’relazzjoni ta’ xogħol. Tali sistema hija diskriminatorja b’mod ovvju u għaldaqstant tista’ tiġi ġġustifikata biss permezz ta’ dispożizzjoni tat-Trattat.
31.
Il-Kummissjoni targumenta li, peress li l-miżuri jirrestinġu l-libertà ta’ stabbiliment, id-dispożizzjoni rilevanti tat-Trattat hija l-Artikolu 46 KE u l-ebda mill-ġustifikazzjonijiet stabbiliti f’din id-dispożizzjoni ma japplikaw. L-Awstrija ssostni li l-miżuri jistgħu jiġu ġġustifikati mid-deroga mill-moviment liberu tal-ħaddiema fl-Att ta’ Adeżjoni.
32.
L-Att ta’ Adeżjoni jippermetti lill-Istati Membri “iktar anzjani” bħall-Awstrija jżommu fis-seħħ miżuri nazzjonali li jirregolaw l-aċċess għas-suq tax-xogħol tagħhom minn ħaddiema minn Stati Membri “ġodda”. Din id-deroga hija ovvjament eċċezzjoni, u għandha tiġi interpretata ristrettivament. Ma tistax tintuża sabiex jiġi rregolat l-aċċess għal attività ekonomika oħra barra s-suq tax-xogħol; madankollu, fejn huwa kkonċernat is-suq tax-xogħol, għandha tiġi interpretata effettivament.
33.
Madankollu, għandu jiġi mfakkar li tali deroga tipprojbixxi lil ċittadini minn Stati Membri “ġodda” milli jgawdu libertà fundamentali u għaldaqstant milli jgawdu l-istatus fit-totalità tiegħu ta’ ċittadini Komunitarji. Għandha tingħata attenzjoni partikolari li d-deroga ma testendix għal libertajiet fundamentali l-oħra. Kwalunkwe użu ta’ derogi permessi fir-rigward ta’ ċittadini minn Stati Membri “ġodda” sabiex jiġu ġġustifikati restrizzjonijiet oħra — b’mod partikolari tal-libertajiet fundamentali — li mhumiex imposti fuq ċittadini Komunitarji oħra għandhom jiġu ttrattati b’dubbji kbar.
34.
Jekk membri minn Stati Membri “ġodda” qed iwettqu l-attività tagħhom fuq is-suq tax-xogħol Awstrijak bħala impjegati u f’kompetizzjoni ma’ impjegati oħra, l-Awstrija għandha dritt li joħroġ mit-Trattat, taħt l-Att ta’ Adeżjoni, li tipprojbixxi dik l-attività.
35.
Dan iwassal għall-preżunzjoni li l-klassifikazzjoni tagħhom bħala ħaddiema mil-liġi Awstrijaka hija korretta u legali taħt il-liġi Komunitarja, kwistjoni li ser nitratta fit-taqsima (B). Kif ser nispjega hemm, jekk membri minn Stati Membri “ġodda” huma fil-fatt ħaddiema, dawn ma jistgħux jibbenifikaw mil-libertà ta’ stabbiliment fir-rigward tal-eżerċizzju tal-attività tagħhom. Huwa evidenti, li f’tali sitwazzjoni, ma tinħoloqx il-kwistjoni li tiġi ġġustifikata l-projbizzjoni ta’ dik l-attività — peress li l-libertà ta’ stabbiliment ma tapplikax.
36.
Min-naħa l-oħra, jekk membri minn Stati Membri “ġodda” mhumiex impjegati, u l-klassifikazzjoni tal-Awstrija mhijiex korretta, il-libertà ta’ stabbiliment tapplika. Ġustifikazzjoni tkun neċessarja sabiex il-membri jiġu pprojbiti milli jwettqu l-attività tagħhom, iżda l-Awstrija ma tkunx tista’ tkompli tinvoka l-leġiżlazzjoni tas-suq tax-xogħol tagħha, kif permess taħt l-Att ta’ Adeżjoni, peress li l-membri mhumiex impjegati (
15
).
37.
Filwaqt li membri għandhom isegwu attività jew bħala impjegati jew taħt il-libertà ta’ stabbiliment, l-istess mhuwiex minnu fir-rigward tar-reġistrazzjoni tal-kumpanniji jew impriżi tagħhom. Bħala pass biex iwaqqfu impriża fi Stat Membru ieħor, ir-reġistrazzjoni hija dejjem koperta mil-libertà ta’ stabbiliment (
16
).
38.
Għaldaqstant, il-prevenzjoni ta’ soċjetà jew kumpannija milli tiġi rreġistrata tammonta għal restrizzjoni tal-libertà ta’ stabbiliment u għandha tiġi ġġustifikata. Madankollu, tali prevenzjoni hija wkoll ir-riżultat tal-preżunzjoni taħt il-liġi Awstrijaka li l-membru li qiegħed jirreġistra huwa ħaddiem. Dan jista’ jiġi ġġustifikat bid-deroga mill-moviment liberu tal-ħaddiema li tinsab fl-Att ta’ Adeżjoni?
39.
Peress li jippermetti lill-Awstrija tkompli tirregola l-aċċess għas-suq tax-xogħol tagħha, l-Att ta’ Adeżjoni għandu wkoll jippermettilha tadotta l-mekkaniżmi neċessarji sabiex issaħħaħ din il-leġiżlazzjoni. Jekk membri minn Stati Membri “ġodda” huma fil-fatt ħaddiema, il-projbizzjoni imposta fuqhom milli jirreġistraw is-soċjetajiet u l-kumpanniji tagħhom iċċaħħadhom mill-mezzi legali sabiex jeżerċitaw attività. Madankollu, dan il-mekkaniżmu ta’ infurzar jaġixxi b’mod mhux proporzjonat, mhux adegwat u anke b’mod arbitrarju.
40.
Il-projbizzjoni ta’ reġistrazzjoni mhijiex proporzjonata peress li tostakola l-ħolqien ta’ entità legali, indipendentement minn kwalunkwe affermazzjoni fondata li din hija intiża sabiex tiġi evitata l-liġi Awstrijaka. Din sempliċiment tassumi li kwalunkwe soċjetà jew kumpannija b’membri minn Stati Membri “ġodda” huma implikati f’tali skema. Barra minn hekk, jidher li huwa possibbli għall-awtoritajiet Awstrijaċi li jevalwaw a posteriori jekk xi ħadd huwiex qiegħed jeżerċita attività partikolari bħala ħaddiem (
17
). Fil-fatt, tali evalwazzjoni tkun iktar faċli, u titwettaq b’mod iktar eżatt, ladarba l-attività tkun qed isseħħ.
41.
Din il-miżura wkoll mhijiex adattata, peress li l-istatus ta’ membru jista’ jinbidel ladarba r-reġistrazzjoni ppermettiet lill-membru biex jibda l-attività (
18
). L-awtoritajiet Awstrijaċi jidhru li japplikaw il-leġiżlazzjoni kif jidhrilhom billi jirriżervawha għal setturi bħal dik tal-kostruzzjoni — probabbilment minħabba raġjunijiet politiċi u ekonomiċi li, madankollu ma jissodisfaw l-ebda standards ta’ ċertezza legali, trasparenza u prevedibbiltà (
19
).
42.
Fil-qosor, il-prevenzjoni għal membri milli jirreġistraw is-soċjetajiet jew il-kumpanniji tagħhom fuq il-bażi li huma preżunti ħaddiema, dejjem ser tikkostitwixxi restrizzjoni mhux ġustifikata tal-libertà ta’ stabbiliment. Min-naħa l-oħra, il-projbizzjoni imposta fuq il-membri milli jsegwu attività tista’ jew taqa’ barra l-libertà ta’ stabbiliment jew tammonta għal restrizzjoni mhux ġustifikata ta’ dik il-libertà, skont jekk il-membri humiex korrettament ikklassifikati bħala impjegata jew le. Għaldaqstant ser nerġa' niddiskuti din il-kwistjoni.
B — Dwar jekk il-klassifikazzjoni ta’ membri minn Stati Membri “ġodda” bħala ħaddiema hijiex legali
43.
Fil-kawża preżenti, membri minn Stat Membru “ġdid” huma pprojbiti milli jeżerċitaw l-attività tagħhom minħabba l-klassifikazzjoni tagħhom bħala “ħaddiema”. Dan jirriżulta jew f’deroga permessa fuq il-moviment liberu tal-ħaddiema jew fuq restrizzjoni mhux ġustifikata tal-libertà ta’ stabbiliment.
44.
F’tali sitwazzjoni, id-domanda dwar min jikkostitwixxi ħaddiem ma tibqax kwistjoni ta’ liġi Awstrijaka u għandha tkun suġġetta għal eżami Komunitarju. Tista’ tingħata risposta biss b’riferenza għad-definizzjoni Komunitarja ta’ ħaddiem, kif żviluppata mill-Qorti tal-Ġustizzja mill-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet fuq il-moviment liberu tal-ħaddiema.
45.
Peress li qed niddiskutu l-linja ta’ diviżjoni bejn il-moviment liberu tal-ħaddiema u l-libertà ta’ stabbiliment, tali evalwazzjoni speċifikament tinkludi riferenza għall-kunċett ta’ subordinazzjoni. Ċittadini Komunitarji li jixtiequ jwettqu attivitajiet fi Stat Membru ieħor jistgħu jagħmlu dan bħala ħaddiema, li jibbenifikaw mill-moviment liberu tal-ħaddiema jew f’kapaċità ta’ ħaddiema li jaħdmu rashom taħt il-libertà ta’ stabbiliment (
20
). Sabiex ikunu jaħdmu għal rashom iridu jaħdmu barra relazzjoni ta’ subordinazzjoni u jkollhom responsabbiltà għall-attività (
21
). Min-naħa l-oħra, jekk jaħdmu f’relazzjoni ta’ subordinazzjoni huma kkunsidrati bħala ħaddiema (
22
).
46.
Din id-distinzjoni għandha tiġi ppreżervata taħt il-liġi nazzjonali, meta tiġi applikata restrizzjoni permessa fuq il-moviment liberu tal-ħaddiema. Jekk id-definizzjoni applikabbli ta’ ħaddiem tidher li hija wiesgħa wisq u tinkludi benefiċċjarji tal-libertà ta’ stabbiliment, din tkun tinvolvi restrizzjoni mhux iġġustifikata. Għaldaqstant, il-kwistjoni li tinqajjem hija sa fejn il-liġi Awstrijaka tippreżerva din id-distinzjoni.
47.
Il-klassifikazzjoni bħala ħaddiema taħt il-liġi Awtrijaka għall-għanijiet tal-kawża preżenti ma tiddependix fuq kriterji ta’ subordinazzjoni. Meta ċittadini minn Stati Membri “ġodda” huma membri ta’ soċjetà, jew membri minoritarji f’kumpannija b’responsabbiltà limitata, huma preżunti li huma ħaddiema jekk iwettqu attivitajiet għas-sħubija jew għall-kumpannija li huma “tipikament imwettqa f’relazzjoni ta’ xogħol”.
48.
L-iskop ta’ dan il-kriterju fil-liġi Awstrijaka huwa prattikament bla limitu. Attività li tista’ titwettaq fil-kors ta’ impjieg tista’, bħala prinċipju titwettaq indipendentement ukoll. Għaldaqstant, il-kriterju jidher li jirreferi għall-kuntest soċjali fl-Awstrija u t-tradizzjoni ta’ attivitajiet imwettqa f’relazzjoni ta’ xogħol jew indipendententement. Mhuwiex sorprendenti li l-awtoritajiet Awstrijaki, meta jiġu msejħa sabiex japplikaw din id-dispożizzjoni, jidhru li jgawdu setgħa diskrezzjonali wiesgħa ħafna.
49.
Għaldaqstant, membri minn Stati Membri “ġodda” li jeżerċitaw attività tipikament imwettqa fl-Awstrija minn persuni impjegati huma kklassifikati bħala ħaddiema taħt il-liġi Awstrijaka, indipendentement mill-fatt li dawn jagħmlu dan f’relazzjoni ta’ subordinazzjoni jew le. Din il-klassifikazzjoni ċertament ser tinkludi membri li jerżerċitaw l-attività tagħhom barra minn relazzjoni ta’ subordinazzjoni u li għaldaqstant għandhom jibbenefikaw mil-libertà ta’ stabbiliment.
50.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, fl-opinjoni tiegħi din il-klassifikazzjoni, f’dan il-kuntest, ta’ persuni bħala ħaddiema taħt il-liġi Awstrijaka tirriżulta f’restrizzjoni mhux iġġustifikata tal-libertà ta’ stabbiliment.
51.
Il-fatt li membri minn Stati Membri “ġodda” jistgħu jitolbu lis-servizz tas-suq tax-xogħol biex jiċċertifika li mhumiex f’relazzjoni ta’ xogħol ma jfisser xejn. Fl-ewwel lok, il-preżunzjoni li huma ħaddiema hija fiha nnfisha restrizzjoni mhux iġġustifikata fuq il-libertà ta’ stabbiliment, li għaliha mhumiex suġġetti ċ-ċittadini Komunitarji l-oħra. Fit-tieni lok, il-kriterji sabiex tingħata dik iċ-ċertifikazzjoni u tingħeleb il-preżunzjoni huma wkoll mhux konnessi mas-subordinazzjoni u ma jistgħux jiggarantixxu li l-benefiċċjarji tal-libertà ta’ stabbiliment ma jinqabdux taħthom.
52.
Il-liġi Awstrijaka titlob li l-membri juru li “iwettqu personalment”“influwenza sinjifikattiva” fuq l-immaniġġjar ta’ soċjetà jew kumpannija. Membru li jeżerċita l-attività tiegħu barra minn relazzjoni ta’ subordinazzjoni jista’ madankollu, ma jkollux interess fl-immaniġġjar u jiddelega x-xogħol ta’ mmaniġġjar lil persuni oħra filwaqt li jżomm il-piż tar-responsabbiltà tal-attività. Għall-kuntrarju, li indivdwu jkun f’relazzjoni ta’ subordinazzjoni ma jfissirx li ma jkollux influwenza fuq l-immaniġġjar (
23
).
IV — Konklużjoni
53.
Bħala konklużjoni, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara li, billi tippreżumi li l-membri ta’ soċjetà jew ta’ kumpanniji b’responsabbiltà limitata b’ishma ta’ inqas minn 25 %, minn Stati Membri li ngħaqdu mal-Unjoni Ewropea fl-1 ta’ Mejju 2004, bl-eċċezzjoni ta’ Malta u ta’ Ċipru, qegħdin f’relazzjoni ta’ xogħol, u billi tipprojbihom milli jsegwu attività, kif ukoll billi twaqqafhom milli jirreġistraw is-soċjetajiet u l-kumpanniji tagħhom, sakemm jegħlbu din il-preżunzjoni, l-Awstrija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 43 KE.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	L-Artikolu 24 tal-Att li jirrigwarda l-kondizzjonijiet tal-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika tal-Estonja, ir-Repubblika ta’ Ċipru, ir-Repubblika tal-Latvja, ir-Repubblika tal-Litwanja, ir-Repubblika tal-Ungerija, ir-Repubblika ta’ Malta, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika tas-Slovenja u r-Repubblika Slovakka u l-aġġustamenti għat-Trattati li fuqhom hija stabbilita l-Unjoni Ewropea (ĠU L 236, p. 33, l-‘Att ta’ Adeżjoni’), li jirriferi għall-punt 2 fl-Annessi V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII u XIV tal-Att ta’ Adeżjoni (wieħed għal kull Stat Membru ‘ġdid’).
(
3
)	Barra l-Awstrija, dawn l-Istati Membri għadhom ma fetħux kompletament is-suq tax-xogħol tagħhom: il-Belġju, id-Danimarka, Franza u l-Ġermanja.
(
4
)	BGBl. Nru 218/1975, l-aħħar emendat bil-BGBl. I Nru 101/2005.
(
5
)	Paragrafu 1(2)(l) u (m) tal-Aus1BG. Stati Membri “Ġodda” minn issa ’l quddiem għandha tinftiehem li ma tinkludix lil Ċipru u lil Malta.
(
6
)	Paragrafu 2(2)(a) u (b) tal-AuslBG.
(
7
)	Paragrafu 2(4) tal-AuslBG.
(
8
)	Idem.
(
9
)	Idem.
(
10
)	Idem.
(
11
)	Paragrafu 15 tal-AuslBG
(
12
)	Waqt is-seduta, l-Awstrija ddikjarat li 150 deċiżjonijiet pożittivi twettqu f’sena waħda. Dan f’paragun mal-100000 awtorizzazzjonijiet ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol Awstrijak taħt l-AuslBG. In-numru ta’ deċiżjonijiet negattivi u n-numru ta’ membri li ma bdewx proċedura ta’ determinazzjoni wara li ġew ikkunsidrati bħala ħaddiema ma ngħatax.
(
13
)	Ara s-sentenza tad-9 ta’ Marzu 1999, Centros, C-212/97, Ġabra p. I-1459, punt 19.
(
14
)	Ara s-sentenza tat-30 ta’ Novembru 1995, Gebhard, C-55/94, Ġabra p. I-4165, punt 23 (“[i]d-dritt ta’ stabbiliment […] jippermetti li tinbeda kull tip ta’ attività li titwettaq minn min jaħdem għal rasu u li tiġi segwita fuq it-territorju ta’ kwalunkwe Stat Membru”).
(
15
)	Ma nistax nara kif l-ebda ġustifikazzjoni oħra ma tista’ tiġi invokata. L-Awstrija affermat ukoll li qiegħda tipproteġi ċittadini ta’ Stati Membri “ġodda” milli jgawdu s-sistema iktar vantaġġjuża tal-liġi dwar ix-xogħol nazzjonali bħala konsegwenza talli pprovaw ikollhom aċċess għas-suq tax-xogħol tagħha permezz tal-ħolqien ta’ soċjetajiet u kumpanniji. Anke jekk il-projbizzjoni tagħhom milli jsegwu attività tikkostitwixxi protezzjoni adegwata, li huwa dubbjuż, mhuwiex ċar għalfejn hija imposta biss fuq ċittadini ta’ Stati Membri oħra, jew — sabiex titqiegħed taħt perspettiva iktar pożittiva — il-bżonn li jirċievu protezzjoni żejda (Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Léger tat-23 ta’ Frar 2006 fil-kawża Il-Kummissjoni vs L-Awstrija C-168/04, Ġabra p. I-9041, punt 62, dwar il-bżonn li tiġi applikata l-protezzjoni tal-ħaddiema b’mod ġenerali). Barra minn hekk, dan l-argument ukoll jipproċedu mill-preżunzjoni li huma fil-fatt impjegati.
(
16
)	Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 13.
(
17
)	Sentenza tal-2007, Il-Kummissjoni vs L-Italja, C-465/05, Ġabra p. I-11091, punt 76
(
18
)	Pereżempju, membri b’ishma ta’ iktar minn 25 % f’kumpanniji b’responsabbiltà limitata li mhumiex klassifikati bħala ħaddiema, jistgħu konsegwentement ibiegħu parti mill-ishma tagħhom.
(
19
)	Ara s-sentenza tal-14 ta’ Marzu 2006, Il-Kummissjoni vs Franza, C-177/04, Ġabra p. I-2461, punt 70 u s-sentenza tal-10 ta’ April 2008, Ing. Aigner, C-393/06, Ġabra p. I-2339, punt 54.
(
20
)	Kif imsemmi iktar ’il fuq, jekk jixtiequ jistabilixxu impriża, dejjem jibbenifikaw mil-libertà ta’ stabbiliment, iżda peress li r-restrizzjoni fuq ir-reġistrazzjoni ta’ soċjetajiet u kumpanniji mhijiex ġustifikata m’hemmx bżonn li tiġi analizzata dik is-sitwazzjoni hawnhekk.
(
21
)	Ara s-sentenza tal-20 ta’ Novembru 2001, Jany et, C-268/99, Ġabra p. I-8615, punti 34, 70 u 71, u s-sentenza tat-8 ta’ Ġunju 1999, Meeusen, C-337/97, Ġabra p. I-3289, punt 15.
(
22
)	Ara s-sentenza tas-27 ta’ Ġunju 1996, Asscher, C-107/94, Ġabra p. I-3089, punt 25 u s-sentenza tat-3 ta’ Lulju 1986, Lawrie-Blum, 66/85, Ġabra p. 2121, punt 17.
(
23
)	Pereżempju, f’xi Stati Membri hemm it-tradizzjoni li jitqiegħdu rappreżentanti tal-ħaddiema fl-immaniġġjar.