WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ
(pierwsza izba)
z dnia 23 kwietnia 2008 r.
Sprawa F-112/05
Neil Bain i in.
przeciwko
Komisji Wspólnot Europejskich
Służba publiczna – Urzędnicy – Wynagrodzenie – Współczynniki korygujące –Przelew części wynagrodzenia poza państwo zatrudnienia – Emerytury – Postępowanie zaoczne – Stosowanie w czasie regulaminu Sądu – Rozliczenie wynagrodzenia – Zarzut niezgodności z prawem
Przedmiot: Skarga wniesiona na podstawie art. 236 WE i 152 EWEA, w której N. Bain i trzej inni urzędnicy Komisji żądają stwierdzenia
nieważności rozliczeń wynagrodzenia odpowiednio za luty, marzec i kwiecień 2005 r., a także wszystkich kolejnych rozliczeń
wynagrodzenia, w których zastosowano do nich rzekomo niezgodne z prawem przepisy: rozporządzenia Rady nr 723/2004 (WE, Euratom)
z dnia 22 marca 2004 r. zmieniającego Regulamin pracowniczy urzędników Wspólnot Europejskich i Warunki zatrudnienia innych
pracowników tych Wspólnot (Dz.U. L 124, s. 1), rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 856/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustalającego
od dnia 1 maja 2004 r. współczynniki korygujące (WK) mające zastosowanie do [przelewów oraz] emerytur i rent urzędników i innych
pracowników Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 161, s. 6), i rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 31/2005 z dnia 20 grudnia 2004 r.
zmieniającego od dnia 1 lipca 2004 r. wynagrodzenia i emerytury urzędników i innych pracowników Wspólnot Europejskich, a także
współczynniki korygujące stosowane w odniesieniu do wynagrodzeń i emerytur (Dz.U. 2005, L 8, s. 1), ponieważ przepisy te po
pierwsze, ograniczają zarówno część wynagrodzenia, jaka może zostać przelana poza państwo zatrudnienia, jak i współczynniki
korygujące znajdujące zastosowanie do tego przelewu, i po drugie, ograniczają współczynniki korygujące znajdujące zastosowanie
do uprawnień emerytalnych nabytych przed dniem 1 maja 2004 r., wprowadzają nowy warunek miejsca zamieszkania celem zastosowania
tych obniżonych współczynników korygujących i znoszą współczynniki korygujące dla uprawnień emerytalnych nabytych od dnia
1 maja 2004 r. Ponadto skarżący żądają, o ile zaistnieje taka potrzeba, stwierdzenia nieważności decyzji organu powołującego
z dnia 29 lipca 2005 r. w sprawie oddalenia zażaleń, jakie złożyli na swoje rozliczenia wynagrodzenia.
Orzeczenie: Skarga zostaje odrzucona jako niedopuszczalna. Każda ze stron pokrywa własne koszty.
Streszczenie
1.      Postępowanie – Termin – Złożenie odpowiedzi na skargę po terminie – Zarzut niedopuszczalności podniesiony prawidłowo i w stosownym
czasie – Dopuszczalność – Niezastosowanie postępowania zaocznego – Uwagi co do istoty przedstawione w dniu rozprawy – Niedopuszczalność
(regulamin Sądu Pierwszej Instancji, art. 48 § 2, art. 122)
2.      Urzędnicy – Skarga – Akt niekorzystny – Pojęcie – Rozliczenie wynagrodzenia
(regulamin pracowniczy, art. 90 ust. 2, art. 91 ust. 1)
3.      Urzędnicy – Skarga – Uprzednie zażalenie w drodze administracyjnej – Termin – Rozpoczęcie biegu terminu
(regulamin pracowniczy, art. 90, 91)
4.      Urzędnicy – Skarga – Zarzut niezgodności z prawem – Charakter incydentalny
(art. 241 WE; rozporządzenia Rady: nr 723/2004, nr 856/2004, nr 31/2005)
5.      Urzędnicy – Skarga – Interes prawny
1.      W sytuacji gdy strona pozwana prawidłowo i w stosownym czasie podnosi zarzut niedopuszczalności, okoliczność, że odpowiedź
na skargę nie została złożona w terminie do tego ustalonym, nie pozwala na zastosowanie postępowania zaocznego przewidzianego
w art. 122 regulaminu Sądu Pierwszej Instancji. Skoro bowiem pozwana podniosła zarzut niedopuszczalności, to nie można uznać,
że nie złożyła odpowiedzi na skargę w przepisanej formie i w przepisanym terminie.
Jednak uwagi co do istoty sprawy przedstawione przez stronę pozwaną w dniu rozprawy nie są dopuszczalne. Wystąpienie strony
pozwanej co do istoty sprawy, w braku złożenia odpowiedzi na skargę w trakcie procedury pisemnej w wyznaczonym terminie, jest
bowiem równoznaczne z podniesieniem nowych zarzutów, czego zakazuje art. 48 § 2 regulaminu Sądu Pierwszej Instancji; przyjęcie
odmiennej wykładni sprowadzałoby się do przyznania, że strona pozwana po tym, jak podniosła zarzut niedopuszczalności w odrębnym
piśmie, nie jest następnie związana terminem, jaki Sąd wyznaczył jej na złożenie odpowiedzi na skargę.
Natomiast interwenient jest w pełni uprawniony do podniesienia argumentów co do istoty sprawy, zarówno w ramach procedury
pisemnej, jak i podczas rozprawy. Co się bowiem tyczy w szczególności skargi opartej na niezgodnych z prawem rozporządzeniach
wydanych przez interwenienta, byłoby sprzeczne z zasadami przestrzegania prawa do obrony i dobrego administrowania wymiarem
sprawiedliwości, gdyby interwenient, którego wnioski dotyczą konkretnie tego samego wyniku co wnioski strony pozwanej w zarzucie
niedopuszczalności, czyli oddalenia skargi, nie mógł, ze względów niezależnych od jego woli i które należy przypisać stronie
pozwanej, przedstawić uwag co do istoty sprawy, między innymi dotyczących obrony zgodności z prawem kwestionowanych rozporządzeń.
(zob. pkt 48, 52–54)
Odesłanie:
Trybunał: sprawa C‑34/04 Komisja przeciwko Niderlandom, 15 lutego 2007 r., Zb.Orz. s. I‑1387, pkt 49
Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑459/93 Siemens przeciwko Komisji, 8 czerwca 1995 r., Rec. s. II‑1675, pkt 21; sprawy połączone
T‑125/96 i T‑152/96 Boehringer przeciwko Radzie i Komisji_1 grudnia 1999 r., Rec. s. II‑3427, pkt 183
2.      Rozliczenie wynagrodzenia, ze względu na swój charakter i przedmiot, nie posiada cech aktu niekorzystnego w rozumieniu art. 90
ust. 2 i art. 91 ust. 1 regulaminu pracowniczego, ponieważ stanowi jedynie wyrażenie w ujęciu finansowym skutków wcześniejszych
decyzji prawnych dotyczących sytuacji urzędnika. Tym samym, o ile rozliczenia wynagrodzenia są wprawdzie powszechnie uważane
za akty niekorzystne w zakresie, w jakim wskazują, że prawa majątkowe urzędnika zostały naruszone, w rzeczywistości prawdziwym
aktem niekorzystnym jest decyzja przyjęta przez organ powołujący o obniżeniu lub niewypłaceniu części wynagrodzenia, jaką
urzędnik dotąd otrzymywał i jaka była wcześniej wskazana na rozliczeniach wynagrodzenia.
Niemniej rozliczenie wynagrodzenia w pełni zachowuje swą wagę dla określenia praw proceduralnych urzędnika, takich jak przewidziane
w regulaminie pracowniczym. W szczególności przekazanie urzędnikowi jego rozliczenia wynagrodzenia spełnia podwójną funkcję:
funkcję informacyjną w odniesieniu do podjętej decyzji i funkcję dotyczącą terminów, w ten sposób, że jej przekazanie rozpoczyna
bieg terminu do odwołania, pod warunkiem że z rozliczenia jasno wynika istnienie i zakres podjętej decyzji.
(zob. pkt 73, 76)
Odesłanie:
Trybunał: sprawa 262/80 Andersen i in. przeciwko Parlamentowi, 19 stycznia 1984 r., Rec. s.195, pkt 4
Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑536/93 Benzler przeciwko Komisji, 27 października 1994 r., RecFP s. I‑A‑245, II‑777, pkt 15
Sąd do spraw Służby Publicznej: sprawa F‑101/05 Grünheid przeciwko Komisji, 28 czerwca 2006 r., Zb.Orz.SP s. I‑A‑1‑55, II‑A‑1‑199,
pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo, pkt 42; sprawy połączone F‑27/06 i F‑75/06 Lofaro przeciwko Komisji, 24 maja 2007 r.,
dotychczas nieopublikowane w Zbiorze, odwołanie w toku przed Sądem Pierwszej Instancji, T‑293/07 P
3.      Jeśli chodzi o sytuacje, w których naruszenie spornego prawa majątkowego przyjmuje kształt braku wypłaty części wynagrodzenia
lub obniżenia jej wysokości, co dokonywane jest co miesiąc i wykazywane we wszystkich kolejnych rozliczeniach wynagrodzenia
po pierwszym rozliczeniu, które ukazywało ten brak wypłaty czy to obniżenie, to otrzymanie przez urzędnika pierwszego rozliczenia
wynagrodzenia wskazującego na wspomniane brak wypłaty czy obniżenie rozpoczyna bieg terminu do złożenia zażalenia.
Jeśli ta sama niezgodność z prawem dotyczy kilku rozliczeń emerytury czy wynagrodzenia sporządzonych za kolejne okresy, zażalenie
początkowe, złożone tylko na pierwsze kwestionowane rozliczenie wynagrodzenia i podnoszące zarzut niezgodności z prawem powinno
zwykle wystarczyć, w przypadku uwzględnienia żądań skargi, którą wniósł w następstwie oddalenia tego zażalenia, dla zaspokojenia
roszczeń finansowych skarżącego również za okresy następujące po zaskarżonym rozliczeniu emerytury czy wynagrodzenia. Takie
podejście tym bardziej należy zastosować, gdy skarżący uściśla, że nie zaskarżył rozliczenia emerytury czy wynagrodzenia jako
takiego, lecz decyzję naruszającą jego prawa, odzwierciedloną w rozpatrywanym rozliczeniu emerytury czy wynagrodzenia poprzez
brak wypłaty lub obniżenie jej wysokości.
(zob. pkt 77, 92)
Odesłanie:
Trybunał: sprawa C‑82/98 P Kögler przeciwko Trybunałowi Sprawiedliwości, 25 maja 2000 r., Rec. s. I‑3855, pkt 49
Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑160/96 Kögler przeciwko Trybunałowi Sprawiedliwości, 20 stycznia 1998 r., RecFP s. I‑A‑15,
II‑35, pkt 39
4.      Artykuł 241 WE stanowi dla osoby nieuprawnionej do wniesienia, na mocy art. 230 WE, skargi bezpośredniej na akt o charakterze
ogólnym, wyraz ogólnej zasady zapewniającej jej prawo do kwestionowania – celem spowodowania stwierdzenia nieważności decyzji
dotyczącej jej bezpośrednio i indywidualnie – ważności aktów o charakterze ogólnym, których konsekwencje ponosi, choć nie
jest uprawniona do żądania stwierdzenia ich nieważności. Jednak art. 241 WE nie ustanawia prawa do wniesienia skargi autonomicznej
i może być powoływany jedynie w sposób incydentalny w ramach dopuszczalnej skargi, a nie stanowić przedmiot skargi.
Tym samym niedopuszczalny jest zarzut niezgodności z prawem podniesiony w ramach niedopuszczalnej skargi.
(zob. pkt 96, 99)
Odesłanie:
Trybunał: sprawa 92/78 Simmenthal przeciwko Komisji, 6 marca 1979 r., Rec. s. 777, pkt 39
Sąd Pierwszej Instancji: sprawy połączone T‑35/05, T‑61/05, T‑107/05, T‑108/05 i T‑139/05 Agne‑Dapper i in. przeciwko Komisji
i in., 29 listopada 2006 r., Zb.Orz.SP s. II‑A‑2‑1497, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo
5.      Urzędnik wciąż czynny zawodowo nie może uzasadnić powstałego i aktualnego interesu w uzyskaniu decyzji w sprawie współczynnika
korygującego, który będzie znajdował zastosowanie do jego przyszłej emerytury, ponieważ z uwagi między innymi na warunek związany
z wyborem państwa zamieszkania, który to warunek może zostać zweryfikowany jedynie w chwili zakończenia przez zainteresowanego
pracy, ustalenie współczynnika korygującego nie może stanowić przedmiotu wcześniejszej decyzji, wpływającej natychmiastowo
i bezpośrednio na sytuację prawną zainteresowanego. Takie rozwiązanie stosuje się również, w przypadku gdy zarzuty nie dotyczą
ustalenia współczynników korygujących, lecz samego systemu tych współczynników.
(zob. pkt 102)
Odesłanie:
Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑6/91 Pfloeschner przeciwko Komisji, 12 lutego 1992 r., Rec. s. II‑141, pkt 27