61992TO0024(01)_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Διατακτικό
Διάδικοι
Στις υποθέσεις Τ-24/92 R,
Langnese-Iglo GmbH, εταιρία γερμανικού δικαίου, εδρεύουσα στο Αμβούργο (Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας), εκπροσωπούμενη από τους Martin Heidenhain, Bernhard M. Maassen και Horst Satzky, δικηγόρους Φρανκφούρτης επί του Μάιν, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον δικηγόρο Jean Hoss, 15, Cote d' Eich,
και Τ-28/92 R,
Schoeller Lebensmittel GmbH & Co. Kg, εταιρία γερμανικού δικαίου, εδρεύουσα στη Νυρεμβέργη (Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας), εκπροσωπούμενη από τον Ulrich Scholz, δικηγόρο Νιρεμβέργης, και τον Rainer Bechtold, δικηγόρο Στουτγάρδης, με αντίκλητους στο Λουξεμβούργο τους δικηγόρους Loesch & Wolter, 8, rue Zithe,
αιτούσες,
κατά
Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπουμένης από τους Bernd Langeheine και Berend J. Drijber, μέλη της Νομικής Υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Roberto Hayder, εκπρόσωπο της Νομικής Υπηρεσίας, Centre Wagner, Kirchberg,
καθής,
υποστηριζομένης από τη
Mars GmbH, εταιρία γερμανικού δικαίου, εδρεύουσα στο Viersen (Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας), εκπροσωπουμένη από τον Jochim Sedemund, δικηγόρο Κολωνίας, και από τους John Pheasant και Simon Polito, solicitors, του δικηγορικού γραφείου Lovell, White & Durrant των Βρυξελλών, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο το δικηγορικό γραφείο Dupong & associes, 14 A, rue des Bains,
παρεμβαίνουσα,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση αναστολής εκτελέσεως της αποφάσεως της Επιτροπής της 25ης Μαρτίου 1992, σχετικής με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 85 της Συνθήκης ΕΟΚ (IV/34.072 - Mars κατά Langnese και Schoeller - Προσωρινά μέτρα),
ο Πρόεδρος του Πρωτοδικείου
εκδίδει την ακόλουθη
Διάταξη
Σκεπτικό της απόφασης
Πραγματικά περιστατικά
1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 6 Απριλίου 1992, η Langnese-Iglo GmbH (στο εξής: Langnese) άσκησε, δυνάμει του άρθρου 173, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή ακυρώσεως της αποφάσεως της Επιτροπής της 25ης Μαρτίου 1992, σχετικής με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 85 της Συνθήκης ΕΟΚ (IV/34.072 - Mars κατά Langnese και Schoeller - Προσωρινά μέτρα).
2 Με χωριστό δικόγραφο που πρωτοκολλήθηκε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου την ίδια ημέρα, η Langnese υπέβαλε επίσης αίτηση λήψεως ασφαλιστικών μέτρων, δυνάμει των άρθρων 185 της Συνθήκης ΕΟΚ και 104 του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, με αντικείμενο την αναστολή εκτελέσεως της επίδικης αποφάσεως μέχρις ότου το Πρωτοδικείο αποφανθεί επί της ουσίας της προσφυγής.
3 Με δικόγραφο που κατάθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 13 Απριλίου 1992, η Schoeller Lebensmittel GmbH & Co. KG (στο εξής: Schoeller) άσκησε, δυνάμει του άρθρου 173, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή ακυρώσεως της προαναφερθείσας αποφάσεως της Επιτροπής.
4 Με χωριστό δικόγραφο που πρωτοκολλήθηκε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου την ίδια ημέρα, η Schoeller υπέβαλε επίσης, δυνάμει των άρθρων 185 της Συνθήκης ΕΟΚ και 104 του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, αίτηση λήψεως ασφαλιστικών μέτρων με αντικείμενο την αναστολή εκτελέσεως της επίδικης αποφάσεως μέχρις ότου το Πρωτοδικείο αποφανθεί επί της ουσίας της προσφυγής.
5 Με δικόγραφα που πρωτοκολλήθηκαν στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου, αντιστοίχως στις 16 και τις 21 Απριλίου 1992, η Mars GmbH (στο εξής: Mars) υπέβαλε αίτηση παρεμβάσεως στις υποθέσεις Τ-24/92 R και Τ-28/92 R προς υποστήριξη των αιτημάτων της Επιτροπής. Με έγγραφο της 27ης Απριλίου 1992, η Γραμματεία του Πρωτοδικείου πληροφόρησε την εταιρία Mars ότι θα της επιτραπεί να αναπτύξει προφορικώς τους ισχυρισμούς της κατά τη συνεδρίαση επί των ασφαλιστικών μέτρων.
6 Η Επιτροπή υπέβαλε τις γραπτές τις παρατηρήσεις επί των αιτήσεων λήψεως ασφαλιστικών μέτρων που υπέβαλαν οι Langnese και Schoeller, αντιστοίχως στις 23 και 27 Απριλίου 1992. Το Πρωτοδικείο άκουσε τις προφορικές επεξηγήσεις των διαδίκων στις 6 Μαΐου 1992.
7 Με Διάταξη της 8ης Μαΐου 1992, ο Πρόεδρος του Πρωτοδικείου:
- επέτρεψε στη Mars να παρέμβει στις υποθέσεις Τ-24/92 R και Τ-28/92 R προς υποστήριξη των αιτημάτων της καθής
- δέχθηκε, στο στάδιο της διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων, την αίτηση της Langnese περί εμπιστευτικής μεταχειρίσεως ορισμένων πληροφοριακών στοιχείων περιεχομένων στην αίτησή της περί λήψεως ασφαλιστικών μέτρων (σημεία 103, 105, 107, 109, 210 και 221), καθώς και των παρατηρήσεων της Επιτροπής επί της εν λόγω αιτήσεως (σ. 3, σημείο 1, και σ. 5, σημείο 3)
- κάλεσε τη Langnese να κοινοποιήσει στο Πρωτοδικείο, μέχρι τις 15 Μαΐου 1992, το συνολικό αριθμό των σημείων πωλήσεως των "ατομικών μερίδων" της στη Γερμανία (1991) και τις πωληθείσες ποσότητες (σε λίτρα), καθώς και τον αριθμό - και την κατ' είδος κατανομή (υπεραγορές, σταθμοί εξυπηρετήσεως αυτοκινήτων, περίπτερα, κ.λπ.) - των σημείων πωλήσεως των "ατομικών μερίδων" της στη Γερμανία (1991), των υπαγομένων σε συμβάσεις αποκλειστικότητας και πωληθείσες ποσότητες (σε λίτρα)
- κάλεσε τη Schoeller να κοινοποιήσει στο Πρωτοδικείο, μέχρι τις 15 Μαΐου 1992, τα στοιχεία που αναφέρονται στον πίνακα ο οποίος αποτελεί το παράρτημα 11 της αιτήσεώς της για το έτος 1991, καθώς και τον αριθμό - και την κατ' είδος κατανομή (υπεραγορές, σταθμοί εξυπηρετήσεως αυτοκινήτων, περίπτερα, κ.λπ.) - των σημείων πωλήσεως των "ατομικών μερίδων" της στη Γερμανία (1991), των υπαγομένων σε συμβάσεις αποκλειστικότητας και πωληθείσες ποσότητες (σε λίτρα)
- κάλεσε την παρεμβαίνουσα Mars να κοινοποιήσει στο Πρωτοδικείο, μέχρι τις 15 Μαΐου 1992, τον συνολικό αριθμό των σημείων πωλήσεως των "ατομικών μερίδων" της στη Γερμανία πριν από την έκδοση της αποφάσεως της Επιτροπής (στοιχεία 1991) και πωληθείσες ποσότητες (σε λίτρα), τον αριθμό των νέων σημείων πωλήσεως που εγκαταστάσθηκαν μετά την έκδοση της επίδικης αποφάσεως, καθώς και την κατ' είδος κατανομή των σημείων πωλήσεως (υπεραγορές, σταθμοί εξυπηρετήσεως αυτοκινήτων, περίπτερα, κ.λπ.)
- διέταξε την αναστολή εκτελέσεως της αποφάσεως της Επιτροπής, της 25ης Μαρτίου 1992, σχετικής με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 85 της Συνθήκης ΕΟΚ (IV/34.072 - Mars κατά Langnese και Schoeller - Προσωρινά μέτρα) μέχρι της ημερομηνίας δημοσιεύσεως της Διατάξεως που θα περατώσει τις διαδικασίες ασφαλιστικών μέτρων.
8 Με επιστολές που πρωτοκολλήθηκαν στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 15 Μαΐου 1992, οι Langnese, Schoeller και Mars απάντησαν στα ερωτήματα που τους τέθηκαν με τη Διάταξη του Προέδρου του Πρωτοδικείου της 8ης Μαΐου 1992.
9 Πριν εξεταστεί το βάσιμο των υποβληθεισών στο Πρωτοδικείο αιτήσεων λήψεως ασφαλιστικών μέτρων, υπενθυμίζεται το αντικείμενο των υπό κρίση υποθέσεων και, ειδικότερα, τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά που προκάλεσαν τις διαφορές, των οποίων έχει επιληφθεί το Πρωτοδικείο, όπως αυτά προκύπτουν από τα κατατεθέντα υπομνήματα των διαδίκων και τις προφορικές επεξηγήσεις που δόθηκαν κατά τη συνεδρίαση της 6ης Μαΐου 1992.
10 Στις 18 Σεπτεμβρίου 1991, η Mars κατέθεσε καταγγελία ενώπιον της Επιτροπής κατά της Langnese και της Schoeller, για παράβαση των άρθρων 85 και 86 της Συνθήκης ΕΟΚ και ζήτησε τη λήψη προσωρινών μέτρων για να
προληφθεί η σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία που θα προέκυπτε, κατ' αυτήν, από το γεγονός ότι η πώληση των παγωτών της εμποδίζεται σε μεγάλο βαθμό στη Γερμανία από την εφαρμογή συμφωνιών αντιθέτων προς τους κανόνες ανταγωνισμού, τις οποίες η Langnese και η Schoeller συνήψαν με μεγάλο αριθμό λιανοπωλητών.
11 Η Επιτροπή, με την απόφασή της της 25ης Μαρτίου 1992, απαγόρευσε, υπό μορφή προσωρινού μέτρου, στη Langnese και τη Schoeller να ασκούν τα συμβατικά τους δικαιώματα, τα απορρέοντα από συμφωνίες συναφθείσες από τις εν λόγω εταιρίες ή υπέρ αυτών, στο μέτρο που οι λιανοπωλητές αναλαμβάνουν την υποχρέωση να αγοράζουν, προσφέρουν προς πώληση και/ή πωλούν αποκλειστικά τα παγωτά των εν λόγω παραγωγών, "Mars", "Snickers", "Milky Way" και "Bounty", όταν αυτά τα παγωτά προσφέρονται στον τελικό καταναλωτή σε ατομικές μερίδες. Η Επιτροπή ανακάλεσε, εξάλλου, τη δυνατότητα εφαρμογής του κανονισμού της (ΕΟΚ) 1984/83, της 22ας Ιουνίου 1983, για την εφαρμογή του άρθρου 85, παράγραφος 3, της Συνθήκης σε κατηγορίες συμβάσεων αποκλειστικών πωλήσεων (ΕΕ L 173, σ. 5, στο εξής: κανονισμός 1984/83), στις συναφθείσες από τη Langnese συμφωνίες αποκλειστικότητας, στον αναγκαίο για την εφαρμογή της προαναφερθείσας απαγορεύσεως βαθμό. Εξάλλου, η Επιτροπή διέταξε τη Langnese και τη Schoeller να ενημερώσουν, εντός προθεσμίας δέκα ημερών από της επιδόσεως της αποφάσεως, όλους τους λιανοπωλητές με τους οποίους είχαν συνάψει συμφωνίες αποκλειστικότητας, για τις επιβληθείσες με την απόφαση υποχρεώσεις και αποφάσισε να επιβάλει στη Langnese και τη Schoeller χρηματική ποινή χιλίων ECU για κάθε ημέρα καθυστερήσεως της εκπληρώσεως των απορρεουσών από την απόφαση υποχρεώσεων.
Νομικό πλαίσιο
12 Δυνάμει των συνδυασμένων διατάξεων των άρθρων 185 και 186 της Συνθήκης ΕΟΚ και του άρθρου 4 της αποφάσεως του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1988, περί ιδρύσεως Πρωτοδικείου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το Πρωτοδικείο δύναται, αν κρίνει ότι επιβάλλεται από τις περιστάσεις, να διατάξει την αναστολή εκτελέσεως της προσβαλλομένης πράξεως ή να διατάξει τα αναγκαία προσωρινά μέτρα.
13 Το άρθρο 104, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου προβλέπει ότι οι αιτήσεις περί λήψεως προσωρινών μέτρων των άρθρων 185 και 186 της Συνθήκης ΕΟΚ πρέπει να προσδιορίζουν τα περιστατικά από τα οποία προκύπτει το επείγον της υποθέσεως, καθώς και τους πραγματικούς και νομικούς ισχυρισμούς που δικαιολογούν, εκ πρώτης όψεως, τη λήψη του προσωρινού μέτρου το οποίο ζητείται. Τα αιτούμενα μέτρα πρέπει να είναι προσωρινού χαρακτήρα υπό την έννοια ότι δεν πρέπει να προδικάζουν την απόφαση επί της ουσίας.
14 Η Επιτροπή, στις αιτιολογικές σκέψεις της αποφάσεώς της, θεωρεί ότι οι εξεταζόμενες συμφωνίες, στις οποίες μετέχουν η Langnese και η Schoeller, συνιστούν εκ πρώτης όψεως παράβαση του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης ΕΟΚ και ότι δεν μπορεί να υπάρξει εξαίρεση βάσει του άρθρου 85, παράγραφος 3, απλώς διότι το σωρευτικό αποτέλεσμα των εν λόγω συμφωνιών αποκλείει κάθε ανταγωνισμό για ουσιώδες μέρος των εν λόγω προϊόντων. Κατά την απόφαση, χωρίς την άμεση παρέμβαση της Επιτροπής, είναι αδύνατο να προληφθεί η σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία που προκύπτει για τη Mars από τα παρεμβαλλόμενα εμπόδια, κατά παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού της Συνθήκης ΕΟΚ, στην εμπορία των παγωτών της σε ατομικές μερίδες. Λόγω του εποχιακού χαρακτήρα της αγοράς παγωτών σε ατομικές μερίδες, μόνον η άμεση λήψη μέτρων από την Επιτροπή για το άνοιγμα της αγοράς θα μπορούσε να επιτρέψει στη Mars και τους
διανομείς της να προβούν στις αναγκαίες επενδύσεις για τη διατήρηση της αλυσίδας των παγωτών και θα αποφεύγετο η απώλεια του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος της Mars που έχει αποκτήσει, κατά την Επιτροπή, στην αγορά χάρη στη νέα αντίληψη εμπορίας παγωτών.
Επιχειρήματα των διαδίκων
15 Οι αιτούσες Langnese και Schoeller ισχυρίζονται ότι οι αιτήσεις των περί αναστολής εκτελέσεως της επίδικης αποφάσεως είναι επείγουσες και δικαιολογούνται με πραγματικούς και νομικούς ισχυρισμούς. Τα προβαλλόμενα από τους διαδίκους επιχειρήματα συνοψίζονται ως εξής.
16 'Οσον αφορά το επείγον της υποθέσεως, η Langnese επικαλείται τον μη ανατρέψιμο χαρακτήρα των αποτελεσμάτων που η άμεση εκτέλεση της αποφάσεως απαραιτήτως θα προκαλέσει και τη σοβαρή ζημία που θα προέκυπτε γι' αυτήν από μια τέτοια εκτέλεση, αφενός, και την έλλειψη ζημίας για τη Mars σε περίπτωση αναστολής εκτελέσεως της επίδικης αποφάσεως, αφετέρου. Κατά τη Langnese, η πρόσβαση της Mars στα σημεία πωλήσεών της κατά την περίοδο εμπορίας 1992 θα εμπόδιζε τη μελλοντική ανασύσταση των δεσμών αποκλειστικότητας, στο μέτρο που όχι μόνο οι εκμεταλλευόμενοι τα εν λόγω σημεία πωλήσεων δεν θα συμφωνούν πλέον να παραιτηθούν στο μέλλον της διανομής των προϊόντων Mars, αλλά και στο μέτρο που οι καταναλωτικές συνήθειες των πελατών δεν μεταβάλλονται ταχέως. Η Langnese τονίζει, εξάλλου, ότι η απώλεια της αποκλειστικότητας των σημείων της πωλήσεως συνεπάγεται επίσης, βραχυπρόθεσμα, την απώλεια της αποκλειστικότητας της χρήσεως των καταψυκτών που θέτει στη διάθεση ορισμένων διανομέων της, την οποία δεν απαγορεύει η απόφαση. Πράγματι, οι εκμεταλλευόμενοι τα σημεία πωλήσεων θα τοποθετούν τόσο τα προϊόντα της αιτούσας όσο και αυτά της Mars στους καταψύκτες που θέτει στη διάθεσή τους η αιτούσα. Συναφώς, η Langnese
τονίζει ότι, σε διάστημα τριών ημερών μετά την έκδοση της επίδικης αποφάσεως (από τις 31 Μαρτίου μέχρι τις 2 Απριλίου 1992), ο αριθμός των καταψυκτών της στους οποίους τοποθετήθηκαν προϊόντα Mars ανήλθε από 27 σε 846. Από το σύνολο των εν λόγω στοιχείων προκύπτει κίνδυνος μη ανατρέψιμης καταστροφής όλου του συστήματος διανομής της αιτούσας και, κατά συνέπεια, σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία, η οποία δικαιολογεί την αναστολή εκτελέσεως της επίδικης αποφάσεως (Διατάξεις του Προέδρου του Δικαστηρίου της 31ης Μαρτίου 1982, 43/82 R, VBVB κατά Επιτροπής, Συλλογή 1982, σ. 1241 και της 13ης Ιουνίου 1989, 56/89, Publishers Association κατά Επιτροπής, Συλλογή 1989, σ. 1693).
17 Η Langnese αμφισβητεί, εξάλλου, την ύπαρξη σημαντικών εμποδίων παρακωλυόντων την πρόσβαση της Mars στην αγορά παγωτών και ικανών να προκαλέσουν οποιαδήποτε ζημία πλην αμελητέας ζημίας. Παρατηρεί, συναφώς, ότι η Mars, δύο έτη μετά την είσοδό της στην αγορά πωλεί ήδη τα προϊόντα της σε περίπου 45 000 σημεία πωλήσεων και διαθέτει σημαντικά μερίδια της αγοράς σε διαφόρους τομείς, πράγμα που της επέτρεψε να διπλασιάσει, το 1991, τον κύκλο εργασιών της του 1990. Η αιτούσα θεωρεί ότι εάν, εν αντιθέσει προς το εμπόριο ειδών διατροφής - στο οποίο οι καταψύκτες ανήκουν στις εμπορικές επιχειρήσεις -, η Mars δεν μπόρεσε να εισχωρήσει ταχύτερα στην αγορά παγωτών στον τομέα του παραδοσιακού εξειδικευμένου εμπορίου, ο λόγος συνίσταται στο ότι, αντιθέτως προς την αιτούσα, δεν θέλησε ποτέ να προβεί στις αναγκαίες επενδύσεις για την εγκατάταση καταψυκτών προς εναποθήκευση των προϊόντων της.
18 Η Langnese θεωρεί, τέλος, ότι η προσβαλλομένη απόφαση πάσχει από πρόδηλη έλλειψη νομιμότητας κατά το ότι τα θεσπισθέντα από την Επιτροπή προσωρινά μέτρα δεν συμβιβάζονται με τις αρχές που έχει καθιερώσει η πάγια νομολογία του Δικαστηρίου και του Πρωτοδικείου. Τονίζει, συναφώς,
ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι υπήρχαν "εκ πρώτης όψεως" επαρκή στοιχεία επιτρέποντα να υποτεθεί η ύπαρξη παραβάσεως του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης ΕΟΚ. Αντιθέτως, οι συναφθείσες από την αιτούσα συμβάσεις αποκλειστικότητας συμβιβάζονται "εκ πρώτης όψεως" με το άρθρο 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης ΕΟΚ ή τουλάχιστον εξαιρούνται βάσει του προαναφερθέντος κανονισμού 1984/83, του οποίου η υπέρ αυτής δυνατότητα εφαρμογής δεν μπορεί να ανακληθεί. Η Επιτροπή ρητώς, άλλωστε, αναγνώρισε ότι οι επίδικες συμβάσεις αποκλειστικότητας συμβιβάζονται με τους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού σε διοικητικό έγγραφο κατατάξεως που απέστειλε στη Schoeller στις 20 Σεπτεμβρίου 1985. Η Mars, κατ' αυτήν, δεν εκτίθεται σε κανένα κίνδυνο σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας, ικανής να δικαιολογήσει τη λήψη προσωρινών μέτρων.
19 Η Schoeller θεωρεί ότι οι ρήτρες αποκλειστικότητας που έχουν περιληφθεί στις συμβάσεις παραδόσεως που συνήψε εμπίπτουν στο πεδίο της κατά κατηγορία εξαιρέσεως που προβλέπει ο κανονισμός 1984/83 και ότι, εν πάση περιπτώσει, η Επιτροπή δεσμεύεται από την εκτίμησή της που περιέχεται στο διοικητικό της έγγραφο κατατάξεως της 20ής Σεπτεμβρίου 1985, καθόσον οι περιστάσεις δεν μεταβλήθηκαν αρκετά έκτοτε και ο διαπιστωθείς τότε βαθμός εξαρτήσεως δεν μεταβλήθηκε αισθητά. Η αιτούσα ισχυρίζεται, εξάλλου, ότι τα προσωρινά μέτρα που έλαβε η Επιτροπή δεν θεσπίστηκαν ενώπιον αποδεδειγμένου επείγοντος, καθόσον η Mars δεν θα υποστεί σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία εάν θα πρέπει επίσης να τηρήσει κατά την περίοδο εμπορίας 1992 τις συναφθείσες από την αιτούσα συμβάσεις αποκλειστικότητας στον τομέα των παγωτών. Κατ' αυτήν, η Mars απολαύει ήδη επαρκούς προσβάσεως στην αγορά στον τομέα του λιανικού εμπορίου ειδών διατροφής, της πωλήσεως κατ' οίκον, καθώς και του
παραδοσιακού εμπορίου και υπερέβη τη Schoeller, τόσο από την άποψη σημείων διαθέσεως όσο και κύκλου εργασιών, ήδη από το δεύτερο έτος της εισόδου στην αγορά παγωτών σε ατομικές μερίδες.
20 Κατά τη Schoeller, η εκτέλεση της επίδικης αποφάσεως θα της προκαλέσει σημαντική ζημία, καταστρέφοντας, ιδίως, το σύστημα διανομής που οργάνωσε από ετών. Δεδομένου ότι τα περισσότερα σημεία πωλήσεων των προϊόντων της, μικρών διαστάσεων και πραγματοποιούντα μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών κατώτερο των 3 300 γερμανικών μάρκων (DM), δεν είναι σε θέση να αποκτήσουν τους δικούς τους καταψύκτες, να φροντίζουν για την τεχνική τους συντήρηση, να τους επισκευάζουν και να υφίστανται τις ζημίες, οι παραγωγοί βιομηχανικών παγωτών δεν μπορούν να εκμεταλλευθούν την αγορά παρά μόνον εάν θέσουν στη διάθεση των εν λόγω σημείων πωλήσεων καταψύκτες και φροντίζουν οι ίδιοι για τη συντήρησή τους. Στην περίπτωση όμως που οι εκμεταλλευόμενοι τα εν λόγω σημεία πωλήσεων θα ήσαν ελεύθεροι να αγοράζουν τα εμπορεύματά τους σήμερα από τον ένα πωλητή και την επομένη από άλλον, η διάθεση καταψυκτών θα έπαυε να είναι αποδοτική, εφόσον η διασπορά των αγορών μεταξύ περισσοτέρων προμηθευτών θα προκαλούσε την πτώση του κύκλου εργασιών κάτω από το όριο πέραν του οποίου δεν θα παρουσίαζε οικονομικό ενδιαφέρον για τη Schoeller να συνεχίζει να προμηθεύει ένα σημείο πωλήσεων και να το εφοδιάζει με καταψύκτη. Εξάλλου, στην περίπτωση που τα σημεία πωλήσεων, τα οποία συνδέονται με τη Schoeller με συμβάσεις αποκλειστικότητας, θα έπρεπε στο εξής να μπορούν να πωλούν και τα προϊόντα της Mars, θα καθίστατο πρακτικώς αδύνατο να παροτρυνθούν να τηρήσουν την απορρέουσα από τη σύμβαση αποκλειστικότητας υποχρέωσή τους σε περίπτωση ακυρώσεως της επίδικης αποφάσεως.
21 Η Schoeller θεωρεί επίσης ότι η στάθμιση των αντικρουομένων συμφερόντων δικαιολογεί την αναστολή της εκτελέσεως των αποφασισθέντων από την Επιτροπή προσωρινών μέτρων, εφόσον τα διέταξε βάσει ανεπαρκώς αποδειχθέντων πραγματικών περιστατικών στο πλαίσιο μη ακόμη
περατωθείσας έρευνας και δεν αποδεικνύονται η αναγκαιότητα και το επείγον τέτοιων μέτρων. Η αιτούσα, επικαλουμένη συναφώς τη Διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 29ης Σεπτεμβρίου 1982, 228/82, Ford κατά Επιτροπής (Συλλογή 1982, σ. 3091), ισχυρίζεται ότι το δημόσιο συμφέρον, που συνηγορεί υπέρ της εκτελέσεως αποφάσεως όπως η ληφθείσα στην προκειμένη περίπτωση, υπολείπεται του συμφέροντος που συνδέεται με την εκτέλεση αποφάσεως λαμβανομένης από την Επιτροπή κατά το πέρας διαδικασίας "επί της ουσίας", μετά το πέρας της έρευνας.
22 Η Επιτροπή, στις γραπτές της παρατηρήσεις, θεωρεί ότι οι υποβληθείσες από τις αιτούσες αιτήσεις δεν επιτρέπουν το συμπέρασμα ότι συντρέχουν περιστάσεις αποδεικνύουσες το επείγον ούτε πραγματικοί και νομικοί ισχυρισμοί δικαιολογούντες εκ πρώτης όψεως τα αιτούμενα προσωρινά μέτρα. Η Επιτροπή τονίζει, ιδιαίτερα, το περιορισμένο αποτέλεσμα της επίδικης αποφάσεως, καθόσον αυτή αφορά μόνο τις ρήτρες μη ανταγωνισμού, τις περιεχόμενες στις συμφωνίες που συνδέουν τα σημεία πωλήσεων με τις αιτούσες - και αυτό μόνον έναντι τεσσάρων ειδών παγωτών της Mars - ενώ η προσβαλλομένη απόφαση δεν αφορά όλες τις άλλες συμβατικές ρήτρες, ιδίως την αποκλειστικότητα προμηθείας μέσω των εγκεκριμένων δικτύων διανομής και την αφορώσα τους καταψύκτες αποκλειστικότητα.
23 Η Επιτροπή αμφισβητεί τα επιχειρήματα που οι αιτούσες αντλούν από τα εμπορικά αποτελέσματα της Mars όσον αφορά την πρόσβασή της στην αγορά, στον βαθμό που οι εν λόγω αριθμοί στηρίζονται είτε σε πωλήσεις πραγματοποιηθείσες εκτός της αγοράς των προϊόντων για τα οποία πρόκειται, είτε σε πωλήσεις στον τομέα της εν λόγω αγοράς που δεν καλύπτεται από τις αποκλειστικότητες που αφορούν τα σημεία πωλήσεων ή τους καταψύκτες. Η Επιτροπή θεωρεί ότι ούτε τα ερειδόμενα στο
διοικητικό έγγραφο κατατάξεως της 20ής Σεπτεμβρίου 1985 επιχειρήματα των αιτουσών μπορούν να γίνουν δεκτά, στο μέτρο που, εφόσον ρητές αποφάσεις μπορούν να ανακληθούν ενόψει νέων πραγματικών στοιχείων, αυτό πρέπει να συμβαίνει επίσης, κατά μείζονα λόγο, στην περίπτωση των διοικητικών εγγράφων κατατάξεως. Στην προκειμένη περίπτωση η Επιτροπή, ακριβώς διότι έλαβε γνώση ορισμένων στοιχείων που τείνουν να αποδείξουν επιδείνωση των περιορισμών του ανταγωνισμού, αποφάσισε να συνεχίσει τη διαδικασία και ενημέρωσε περί αυτού τις επιχειρήσεις τον Νοέμβριο 1991.
24 'Οσον αφορά την ύπαρξη κινδύνου σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι ούτε τα αφορώντα την πτώση του κύκλου εργασιών επιχειρήματα ούτε τα αναφερόμενα στην αδυναμία τηρήσεως της αποκλειστικότητας μετά την ενδεχομένη ακύρωση της επίδικης αποφάσεως είναι βάσιμα. Η Επιτροπή θεωρεί, επίσης, ότι η στάθμιση των αντικρουομένων συμφερόντων συνηγορεί κατά της αιτηθείσας από τις αιτούσες αναστολής εκτελέσεως, δεδομένου ότι η διάρκεια των διαταχθέντων από αυτή προσωρινών μέτρων είναι περιορισμένη, τα δε μέτρα αυτά αφορούν μόνο τέσσερα προϊόντα της εταιρίας Mars.
25 Η παρεμβαίνουσα Mars, κατά την ανάπτυξη των προφορικών της παρατηρήσεων, αμφισβήτησε την ύπαρξη οποιασδήποτε οικονομικής ανάγκης δικαιολογούσας τη χρησιμοποίηση από τις αιτούσες στη Γερμανία σημείων αποκλειστικής πωλήσεως και ισχυρίστηκε, συναφώς, ότι η Langnese διαθέτει σημαντικά μερίδια αγοράς σε άλλα κράτη μέλη χωρίς να χρησιμοποιεί συμφωνίες αποκλειστικότητας. Η Mars θεωρεί, επίσης, ότι, ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι τα ληφθέντα από την Επιτροπή προσωρινά μέτρα καθιστούν δυσχερέστερη στο μέλλον τη σύναψη συμβάσεων αποκλειστικότητας, οι λιανοπωλητές θα εξαρτώνται πάντοτε από τις αιτούσες, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι τα δικά της είδη
παγωγού καλύπτουν μικρό μόνο μέρος της μεγάλης ποικιλίας προϊόντων που η Langnese και η Schoeller προσφέρουν για πώληση.
Εκτίμηση του δικαστή ασφαλιστικών μέτρων
26 Παρατηρείται, προκαταρκτικά, ότι τα ληφθέντα από την Επιτροπή προσωρινά μέτρα με την από 25 Μαρτίου 1992 απόφασή της αποσκοπούν στο να επιτρέψουν την πρόσβαση της Mars στα σημεία αποκλειστικής πωλήσεως των αιτουσών στον τομέα των παγωτών, σε ατομικές μερίδες, κατά την περίοδο εμπορίας 1992. Η παρούσα απόφαση - της οποίας η ισχύς λήγει το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 1993, εκτός εάν η Επιτροπή παρατείνει ρητώς την εφαρμογή της - θα παραγάγει το σύνολο των αποτελεσμάτων της κατά τη διάρκεια αυτού του έτους και ειδικότερα, λαμβανομένου υπόψη του εποχικού χαρακτήρα της αγοράς παγωτών σε ατομικές μερίδες, κατά την περίοδο Μαΐου-Σεπτεμβρίου. Από αυτό προκύπτει ότι, τόσο η αναστολή εκτελέσεως της αποφάσεως, μέχρι της εκδόσεως της αποφάσεως του Πρωτοδικείου που θα περατώσει τη διαδικασία της κύριας δίκης, όσο και η απόρριψη των αιτήσεων αναστολής, θα καταστήσουν, στην πράξη, την τελική απόφαση του Πρωτοδικείου άνευ αποτελέσματος, στο μέτρο που αυτή δεν θα καταστεί δυνατόν προφανώς να εκδοθεί, μετά την κανονική διεξαγωγή της διαδικασίας, παρά σε χρονικό σημείο κατά το οποίο η απόφαση της Επιτροπής θα έχει ήδη παραγάγει τα αποτελέσματά της ή δεν θα τα έχει παραγάγει, ανάλογα με το αν το διατάσσον τα ασφαλιστικά μέτρα δικαστήριο θα έχει απορρίψει ή θα έχει δεχθεί την αιτούμενη από τους αιτούσες αναστολή εκτελέσεως.
27 Παρατηρείται, επίσης, ότι οι διάδικοι διαφωνούν βασικά ως προς τον καθορισμό της αγοράς για την οποία πρόκειται και ως προς τους πραγματικούς όρους προσβάσεως στην εν λόγω αγορά. Η εξέταση τέτοιων στοιχείων, των οποίων η πρωταρχική σημασία στο πλαίσιο της υπό κρίση
διαφοράς προβλήθηκε ιδιαζόντως λόγω των διαφορών μεταξύ των προσκομισθέντων από τους διαδίκους στοιχείων κατόπιν των τεθέντων από τον Πρόεδρο του Πρωτοδικείου, με τη Διάταξη της 8ης Μαΐου 1992, ερωτημάτων, δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί σε βάθος στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων. Υπ' αυτές τις συνθήκες, το διατάσσον ασφαλιστικά μέτρα δικαστήριο δεν μπορεί να θεωρήσει ότι οι προβληθέντες από τις αιτούσες λόγοι είναι, εκ πρώτης όψεως, εντελώς αβάσιμοι και να καταλήξει στην απόρριψη των αιτήσεων αναστολής εκτελέσεως της επίδικης αποφάσεως (βλ. ιδίως τη Διάταξη του Προέδρου του Πρωτοδικείου της 21ης Νοεμβρίου 1990, Τ-39/90, SEP κατά Επιτροπής, Συλλογή 1990, σ. ΙΙ-649).
28 Ενώπιον μιας τέτοιας πραγματικής και νομικής καταστάσεως, εναπόκειται στο διατάσσον ασφαλιστικά μέτρα δικαστήριο να σταθμίσει, αφενός, το συμφέρον της ορθής απονομής της δικαιοσύνης (βλ. ιδίως τη Διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 16ης Φεβρουαρίου 1987, 45/87 R, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας, Συλλογή 1987, σ. 783) και, αφετέρου, τα συμφέροντα των διαδίκων, συμπεριλαμβανομένου του συμφέροντος που έχει η Επιτροπή να θέσει αμέσως τέρμα στην παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού της Συνθήκης, την οποία θεωρεί ότι διαπίστωσε (προαναφερθείσα Διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 13ης Ιουνίου 1989, Publishers Association), ώστε να αποφευχθεί, συγχρόνως, η δημιουργία μη δυναμένης να αναστραφεί καταστάσεως και η επέλευση σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας ενός των διαδίκων.
29 Στην προκειμένη περίπτωση, παρατηρείται ότι μια πρώτη εξέταση των ισχυρισμών και επιχειρημάτων που ανέπτυξαν οι διάδικοι, καθώς και των σε αριθμούς εκφραζομένων στοιχείων που προσκόμισαν, δείχνει ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η ύπαρξη, στον τομέα των παγωτών σε ατομικές μερίδες, κινδύνου σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας, τόσο για τις αιτούσες, σε περίπτωση άμεσης εφαρμογής της επίδικης αποφάσεως, όσο
και για την παρεμβαίνουσα Mars, σε περίπτωση αναστολής εκτελέσεως της αποφάσεως της Επιτροπής. Πράγματι, η άμεση εκτέλεση της επίδικης αποφάσεως είναι ικανή να θίξει σοβαρά τα συστήματα διανομής που έχουν οργανώσει οι αιτούσες, προκαλώντας έτσι εξελίξεις στην οικεία αγορά ώστε υπάρχουν σοβαροί λόγοι να πιστεύεται ότι θα είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να ανατραπούν στο μέλλον (προαναφερθείσα Διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 13ης Ιουνίου 1989, Publishers Association, σκέψη 33). Παράλληλα, όμως, η αναστολή εκτελέσεως της αποφάσεως της Επιτροπής μπορεί να συμβάλει στην παγίωση της τωρινής διαρθρώσεως της αγοράς, επιτρέποντας έτσι στις αιτούσες να καταστήσουν ολοένα και δυσχερέστερη για τη Mars την εκμετάλλευση του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος που μπορεί να της παράσχει η μεταφορά της φήμης των σοκολατούχων προϊόντων της στον τομέα των παγωτών.
30 Πρέπει, κατά συνέπεια, να αναζητηθεί στην προκειμένη περίπτωση μεταβατική λύση επιτρέπουσα να αποφευχθεί όπως η αγορά εξελιχθεί κατά τρόπο μη ανατρέψιμο, διαφυλάττοντας το συμφέρον της Επιτροπής να θέσει αμέσως τέρμα στις παραβάσεις των κανόνων ανταγωνισμού της Συνθήκης που διαπίστωσε και τα ουσιώδη συμφέροντα των διαδίκων, μέχρις ότου το Πρωτοδικείο μπορέσει να αποφανθεί οριστικά επί των υπό κρίση υποθέσεων.
31 Μια τέτοια μεταβατική λύση συνίσταται στην εξάλειψη, προσωρινώς, ορισμένων φραγμών στην πρόσβαση της Mars στον τομέα των παγωτών σε ατομικές μερίδες, χωρίς γι' αυτό να αμφισβητηθούν αισθητά τα συστήματα αποκλειστικής διανομής που έχουν οργανώσει οι αιτούσες από πολλών ετών. Η εν λόγω πρόσβαση πρέπει να περιοριστεί ανάλογα με τους στόχους των οποίων την επίτευξη επιδιώκει - δηλαδή, να αποφευχθεί ο κίνδυνος σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας τόσο για τη Mars όσο και για τις
αιτούσες - και να προσδιοριστεί σαφώς, ώστε τα σημεία αποκλειστικής πωλήσεως με τα οποία η Mars θα μπορούσε να διαπραγματευθεί την πώληση των τεσσάρων ειδών παγωτού της να μπορούν να εντοπισθούν ευχερώς.
32 Τα σημεία πωλήσεων που κείνται εντός των σταθμών εξυπηρετήσεως αυτοκινήτων, λόγω του περιορισμένου αριθμού τους και της ευχέρειας εντοπίσεώς τους και λαμβανομένων υπόψη, εξάλλου, των σημαντικών ποσοτήτων παγωτών σε ατομικές μερίδες που πωλούνται σ' αυτά, φαίνεται ότι μπορούν να ανταποκριθούν στις προαναφερθείσες προϋποθέσεις. Κατά τις δοθείσες από τους διαδίκους πληροφορίες, τα σημεία πωλήσεων που συνδέονται με συμβάσεις αποκλειστικότητας με τις αιτούσες σ' αυτόν τον τομέα, παρόλον ότι αποτελούν σημαντικό τμήμα της αγοράς παγωτών σε ατομικές μερίδες, δεν αντιπροσωπεύουν, έχοντας υπόψη τις ποσότητες που πωλούνται σ' αυτά και τον κύκλο εργασιών των αιτουσών, μερίδιο της αγοράς του οποίου το άνοιγμα θα ήταν ικανό να θέσει σε κίνδυνο τα συστήματα διανομής που οι αιτούσες έχουν οργανώσει στο γερμανικό έδαφος. Τονίζεται, επίσης, ότι η αναστολή εφαρμογής των συμβάσεων αποκλειστικότητας στον τομέα των σταθμών εξυπηρετήσεως αυτοκινήτων θα περιοριστεί στην παροχή δυνατότητας στη Mars να διαπραγματευθεί με τα εν λόγω σημεία πωλήσεων τους όρους διανομής των τεσσάρων ειδών παγωτού της ουδόλως, επομένως, σημαίνει ότι αυτά τα σημεία πωλήσεων έχουν την υποχρέωση να δεχθούν την πώληση των εν λόγω προϊόντων, αλλά απλώς ότι, σε ενδεχόμενη περίπτωση, έχουν την άδεια να το πράξουν. Ούτε αυτό συνεπάγεται, κατά οιονδήποτε τρόπο, ότι η Mars δικαιούται να έχει πρόσβαση στους καταψύκτες που οι αιτούσες έχουν θέσει στη διάθεση των εν λόγω σημείων πωλήσεων. Η αναστολή εφαρμογής των συμφωνιών αποκλειστικότητας δεν συνεπάγεται, επομένως, ότι οι αιτούσες θα απολέσουν οριστικά τα εν λόγω σημεία πωλήσεων σε όφελος της Mars και δεν μπορεί, κατά συνέπεια, να προκαλέσει σημαντικές ζημίες
των αιτουσών, από την άποψη της ποσότητας των πωλουμένων σε ατομικές μερίδες παγωτών και κύκλου εργασιών.
33 Για τη Mars, η δυνατότητα προσβάσεως στα σημεία αποκλειστικής πωλήσεως των αιτουσών εντός των σταθμών εξυπηρετήσεως αυτοκινήτων αντιπροσωπεύει, στην πράξη, τη δυνατότητα να αυξήσει αισθητά τον αριθμό των δικών της σημείων πωλήσεων παγωτών σε ατομικές μερίδες στο σύνολο του γερμανικού εδάφους, επιτρέποντάς της μ' αυτόν τον τρόπο να συνεχίσει τη διείσδυσή της στην αγορά και αποφεύγοντας έτσι μια οποιαδήποτε σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία της, μέχρις ότου το Πρωτοδικείο αποφανθεί επί των προσφυγών της κύριας δίκης.
34 Από τις προηγηθείσες σκέψεις προκύπτει ότι πρέπει να διαταχθεί όπως περιορισθεί στους σταθμούς εξυπηρετήσεως αυτοκινήτων η επιβληθείσα στη Langnese-Iglo GmbH και τη Schoeller GmbH & Co. KG απαγόρευση να επικαλούνται τις ρήτρες αποκλειστικότητας των σημείων πωλήσεων που περιέχονται σε συναφθείσες από αυτές συμφωνίες, ή υπέρ αυτών, έναντι των παγωτών "Mars", "Snickers", "Milky Way" και "Bounty", όταν αυτά προσφέρονται στον τελικό καταναλωτή σε ατομικές μερίδες.
35 Πρέπει, επίσης, να υποχρεωθεί η Επιτροπή να ελέγξει την εκτέλεση της παρούσας Διατάξεως και να διαβιβάζει στο Πρωτοδικείο, από την 1η Ιουλίου 1992 και εφεξής και επί μηνιαίας βάσεως, ιδίως τα πληροφοριακά στοιχεία που θα της κοινοποιεί η Mars ως προς τα σημεία πωλήσεων που κείνται εντός των σταθμών εξυπηρετήσεως αυτοκινήτων, τα οποία συνδέονται με συμβάσεις αποκλειστικότητας με τις αιτούσες και με τα οποία η Mars θα συνάψει συμβάσεις πωλήσεως για τα είδη των παγωτών της που αναφέρονται στο άρθρο 1 της επίδικης αποφάσεως.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ,
κρίνοντας επί προσωρινών μέτρων,
διατάσσει:
1) Αναστέλλεται η εκτέλεση της αποφάσεως της Επιτροπής της 25ης Μαρτίου 1992, σχετικής με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 85 της Συνθήκης ΕΟΚ (IV/34.072 - Mars κατά Langnese και Schoeller - Προσωρινά μέτρα), εκτός όσον αφορά τα σημεία πωλήσεων που κείνται εντός των σταθμών εξυπηρετήσεως αυτοκινήτων που συνδέονται με συμβάσεις αποκλειστικότητας με τις αιτούσες.
2) Η Επιτροπή θα ελέγχει την εκτέλεση της παρούσας Διατάξεως και θα διαβιβάζει στο Πρωτοδικείο, από την 1η Ιουλίου 1992 και εφεξής και επί μηνιαίας βάσεως, ιδίως τα πληροφοριακά στοιχεία που θα της κοινοποιεί η Mars ως προς τα σημεία πωλήσεων που κείνται εντός των σταθμών εξυπηρετήσεως αυτοκινήτων, τα οποία συνδέονται με συμβάσεις αποκλειστικότητας με τις αιτούσες και με τα οποία η Mars θα συνάψει συμβάσεις πωλήσεως για τα είδη των παγωτών της που αναφέρονται στο άρθρο 1 της επίδικης αποφάσεως.
3) Η παρούσα Διάταξη θα παράγει τα αποτελέσματά της μέχρις ότου εκδοθεί από την Επιτροπή απόφαση περαιώνουσα την κινηθείσα διοικητική διαδικασία ή μέχρις εκδόσεως της αποφάσεως του Πρωτοδικείου επί των προσφυγών της κύριας δίκης.
4) Επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα.
Λουξεμβούργο, 16 Ιουνίου 1992.