62024CJ0076_RES
Υπόθεση C‑76/24
Tradeinn Retail Services S.L.
κατά
PH
(αίτηση του Bundesgerichtshof για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)
Απόφαση του Δικαστηρίου (τρίτο τμήμα) της 1ης Αυγούστου 2025
«Προδικαστική παραπομπή – Διανοητική ιδιοκτησία – Σήματα – Οδηγία (ΕΕ) 2015/2436 – Προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί σημάτων – Άρθρο 10, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ – Δικαιώματα που παρέχει το σήμα – Δικαίωμα να απαγορεύεται σε τρίτον η προσφορά ή εμπορία των προϊόντων ή η κατοχή τους προς εμπορία με τη χρήση του σημείου – Ηλεκτρονικό εμπόριο – Προϊόντα που προσφέρονται προς πώληση από κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο στο οποίο έχει καταχωριστεί το σήμα – Έννοια του όρου “κατοχή”»
Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ερμηνεία – Μέθοδοι – Γραμματική, συστηματική και τελολογική ερμηνεία
(βλ. σκέψη 25)
Προσέγγιση των νομοθεσιών – Σήματα – Οδηγία 2015/2436 – Δικαιώματα που παρέχει το σήμα – Προϊόντα φέροντα σήμα το οποίο προστατεύεται σε κράτος μέλος – Προϊόντα που προσφέρονται προς πώληση από τρίτον μέσω διαδικτυακής διαφήμισης από κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο στο οποίο έχει καταχωριστεί το σήμα – Δικαίωμα του δικαιούχου του σήματος να απαγορεύσει στον τρίτον να προσφέρει τα προϊόντα στους καταναλωτές του κράτους μέλους καταχώρισης, να τα εμπορεύεται ή να τα κατέχει προς εμπορία
(Οδηγία 2015/2436 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 10 §§ 2 και 3, στοιχείο βʹ)
(βλ. σκέψεις 27-37, 39, διατακτ.1)
Προσέγγιση των νομοθεσιών – Σήματα – Οδηγία 2015/2436 – Δικαιώματα που παρέχει το σήμα – Έννοια του όρου «κατοχή» – Τρίτος ο οποίος έχει έμμεσο, πλην όμως πραγματικό, έλεγχο των οικείων προϊόντων – Εμπίπτει
(Οδηγία 2015/2436 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 10 §§ 2 και 3, στοιχείο βʹ)
(βλ. σκέψεις 44-47, διατακτ. 2)
Σύνοψη
Με την απόφασή του, το Δικαστήριο διευκρινίζει τις περιπτώσεις στις οποίες ο δικαιούχος σήματος μπορεί να απαγορεύσει σε τρίτον να χρησιμοποιεί ορισμένο σημείο (
1
) και ερμηνεύει την οδηγία 2015/2436 (
2
).
Ο PH είναι δικαιούχος δύο γερμανικών σημάτων, τα οποία έχουν καταχωριστεί, μεταξύ άλλων, για εξαρτήματα κατάδυσης.
Η Tradeinn Retail Services S. L. (στο εξής: TRS), με έδρα στην Ισπανία, προσέφερε προς πώληση, μέσω διαδικτύου, εξαρτήματα κατάδυσης υπό σημεία ταυτόσημα με τα σήματα αυτά.
Ο PH άσκησε αγωγή κατά της TRS ενώπιον του Landgericht Nürnberg-Fürth (πρωτοδικείου Νυρεμβέργης-Fürth, Γερμανία) με αίτημα, μεταξύ άλλων, να απαγορευθεί η χρήση αυτή. Το ανωτέρω δικαστήριο αποφάσισε να διατάξει την TRS να παύσει να προσφέρει προς πώληση ή να διαφημίζει εξαρτήματα κατάδυσης που έφεραν σημεία ταυτόσημα με τα εν λόγω σήματα.
Κατόπιν έφεσης του PH, το Oberlandesgericht Nürnberg (εφετείο Νυρεμβέργης, Γερμανία) επέκτεινε την απαγόρευση αυτή στη διανομή και στην κατοχή των εν λόγω προϊόντων.
Η TRS άσκησε αναίρεση ενώπιον του Bundesgerichtshof (Ανώτατου Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου, Γερμανία), το οποίο, έχοντας αμφιβολίες ως προς την ερμηνεία του άρθρου 10, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2015/2436, ζήτησε από το Δικαστήριο διευκρινίσεις σχετικά με την έκταση των δικαιωμάτων δικαιούχου σήματος που προστατεύεται σε κράτος μέλος καθώς και σχετικά με την έννοια του όρου «κατοχή» στο άρθρο αυτό.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Καταρχάς, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι το γράμμα του άρθρου 10, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2015/2436 δεν περιέχει ρητή ένδειξη ως προς τη δυνατότητα του δικαιούχου σήματος καταχωρισμένου σε κράτος μέλος να απαγορεύσει σε τρίτον να κατέχει, στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, προϊόντα υπό το εν λόγω σημείο.
Στη συνέχεια, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι η προστασία που χορηγείται με την καταχώριση εθνικού σήματος περιορίζεται, κατ’ αρχήν, στο έδαφος του κράτους μέλους καταχώρισης, οπότε, κατά γενικό κανόνα, ο δικαιούχος του δεν μπορεί να επικαλεστεί την προστασία αυτή εκτός του κράτους μέλους αυτού. Επιπλέον, ο σκοπός του αποκλειστικού δικαιώματος που παρέχει η καταχώριση σήματος (
3
) επιτρέπει στον δικαιούχο του οικείου σήματος να προστατεύει τα ειδικά συμφέροντά του ως δικαιούχος του σήματος, ήτοι να διασφαλίζει ότι το σήμα μπορεί να επιτελεί τις λειτουργίες του. Ως εκ τούτου, το εν λόγω δικαίωμα πρέπει να ασκείται μόνον στις περιπτώσεις στις οποίες η χρήση του σημείου από τρίτον θίγει ή μπορεί να θίξει τις λειτουργίες του σήματος. Μεταξύ των λειτουργιών αυτών περιλαμβάνονται όχι μόνον η βασική λειτουργία του σήματος, η οποία συνίσταται στο να εγγυάται στους καταναλωτές την προέλευση του προϊόντος ή της υπηρεσίας, αλλά και οι λοιπές λειτουργίες του, όπως η λειτουργία του ως εχεγγύου ποιότητας του προϊόντος ή της υπηρεσίας, ή η επικοινωνιακή, η επενδυτική και η διαφημιστική του λειτουργία.
Επομένως, ο σκοπός αυτός και η γεωγραφική έκταση της προστασίας που παρέχει το σήμα έχουν διάφορες συνέπειες για την ερμηνεία του άρθρου 10, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2015/2436. Πρώτον, ο δικαιούχος εθνικού σήματος δικαιούται να απαγορεύει σε τρίτον να διαθέτει στην αγορά του κράτους μέλους καταχώρισης προϊόντα υπό σημείο του οποίου η χρήση προσβάλλει το σήμα, με τη διευκρίνιση πάντως ότι δεν θεωρείται ότι έχουν διατεθεί τέτοια προϊόντα στην αγορά, εάν αυτά τελούν υπό τελωνειακό καθεστώς αναστολής, όπως αυτό της εξωτερικής διαμετακόμισης, και δεν έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία.
Δεύτερον, ο δικαιούχος εθνικού σήματος μπορεί να απαγορεύει σε τρίτον να προσφέρει στο έδαφος του κράτους μέλους καταχώρισης προϊόντα υπό το σημείο αυτό. Επομένως, ο δικαιούχος μπορεί να αντιταχθεί σε μια τέτοια προσφορά, ακόμη και όταν πρόκειται για προϊόντα που έχουν τεθεί υπό το τελωνειακό καθεστώς της εξωτερικής διαμετακόμισης, εφόσον αυτή συνεπάγεται κατ’ ανάγκην τη θέση των προϊόντων σε ελεύθερη κυκλοφορία. Επιπλέον, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι ο δικαιούχος σήματος μπορεί να απαγορεύει σε τρίτον να προσφέρει, ιδίως μέσω διαδικτυακής διαφήμισης, προϊόντα υπό το εν λόγω σημείο, ακόμη και όταν ο τρίτος, ο διακομιστής του ιστοτόπου που χρησιμοποιεί ή τα προϊόντα αυτά βρίσκονται εκτός του κράτους μέλους καταχώρισης, εφόσον η προσφορά ή η διαφήμιση απευθύνεται σε καταναλωτές ευρισκόμενους στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους. Σε αντίθετη περίπτωση, οι επιχειρηματίες που χρησιμοποιούν το ηλεκτρονικό εμπόριο και προσφέρουν σε καταναλωτές στο έδαφος αυτό προϊόντα που βρίσκονται εκτός του εν λόγω εδάφους θα απαλλάσσονταν από κάθε υποχρέωση σεβασμού των δικαιωμάτων που παρέχει το σήμα, πράγμα που θα υπονόμευε την πρακτική αποτελεσματικότητα της προστασίας την οποία εγγυάται η οδηγία 2015/2436. Εντούτοις, η απλή δυνατότητα πρόσβασης σε διαδικτυακό τόπο εντός του καλυπτόμενου από το σήμα εδάφους δεν αρκεί για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι οι αναρτώμενες στον εν λόγω ιστότοπο προσφορές προς πώληση έχουν ως αποδέκτες καταναλωτές ευρισκόμενους στο έδαφος αυτό. Εναπόκειται στα εθνικά δικαστήρια να εκτιμούν κατά περίπτωση εάν υφίστανται κατάλληλες ενδείξεις ώστε να συνάγεται ότι προσφορά προς πώληση αναρτώμενη σε ιστότοπο ή σε πλατφόρμα διαδικτυακών πωλήσεων προσβάσιμη στο έδαφος αυτό έχει ως αποδέκτες καταναλωτές ευρισκόμενους εκεί.
Τρίτον, το άρθρο 10, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2015/2436 επιτρέπει στον δικαιούχο σήματος να απαγορεύει σε τρίτον όχι μόνον την προσφορά και την εμπορία προϊόντων υπό σημείο του οποίου η χρήση προσβάλλει το σήμα, αλλά και την «κατοχή τους προς εμπορία». Επομένως, η διάταξη αυτή αφορά την κατοχή τέτοιων προϊόντων από τρίτον μόνον εάν αυτή αποτελεί προϋπόθεση για την προσφορά ή την εμπορία την οποία ο δικαιούχος σήματος δικαιούται να απαγορεύει.
Ο δικαιούχος σήματος μπορεί να απαγορεύει σε τρίτον να προσφέρει, ιδίως μέσω διαδικτυακής διαφήμισης, προϊόντα υπό το σημείο αυτό, παρά το γεγονός ότι ο τρίτος, ο διακομιστής του ιστοτόπου που χρησιμοποιεί ή τα προϊόντα αυτά βρίσκονται εκτός του κράτους μέλους καταχώρισης, εφόσον η προσφορά απευθύνεται σε καταναλωτές ευρισκόμενους στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο δικαιούχος δύναται επίσης να απαγορεύει στον τρίτον να κατέχει τα προϊόντα εκτός του εδάφους αυτού, εφόσον η κατοχή τους αποτελεί προπαρασκευαστικό στάδιο μιας τέτοιας προσφοράς ή της εκτέλεσής της, κατά τρόπο ώστε να μπορεί να θεωρηθεί ότι έγινε προς τον σκοπό αυτό.
Τέλος, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι ο όρος «κατοχή» που χρησιμοποιείται στο άρθρο 10, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2015/2436 καλύπτει όχι μόνον τις περιπτώσεις στις οποίες ο τρίτος έχει τον άμεσο και πραγματικό έλεγχο των οικείων προϊόντων, αλλά και εκείνες στις οποίες έχει έμμεσο, πλην όμως πραγματικό, έλεγχο των προϊόντων αυτών, καθόσον δύναται να ασκήσει έλεγχο ή επιρροή επί του προσώπου που έχει τον άμεσο και πραγματικό έλεγχο των προϊόντων. Εάν η διάταξη αυτή εφαρμοζόταν μόνον σε τρίτον ο οποίος έχει άμεσα τον πραγματικό έλεγχο των οικείων προϊόντων, ο δικαιούχος του σήματος δεν θα μπορούσε να στραφεί κατά οικονομικού φορέα ο οποίος, χωρίς τη συγκατάθεση του δικαιούχου, τα παραδίδει, με σκοπό την προσφορά ή την εμπορία των προϊόντων αυτών, σε πάροχο υπηρεσιών, προκειμένου αυτός να παράσχει, για τους σκοπούς αυτούς, υπηρεσίες όπως η φύλαξη ή η μεταφορά των προϊόντων. Μια τέτοια ερμηνεία θα ήταν ασύμβατη με τον σκοπό της οδηγίας 2015/2436 και θα στερούσε από την προστασία που αυτή διασφαλίζει μέρος της πρακτικής αποτελεσματικότητάς της.
(
1
)	Οι περιπτώσεις αυτές προβλέπονται στο άρθρο 10, παράγραφος 2, της οδηγίας 2015/2436.
(
2
)	Οδηγία (ΕE) 2015/2436 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2015, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί σημάτων (ΕΕ 2015, L 336, σ. 1).
(
3
)	Το αποκλειστικό αυτό δικαίωμα παρέχεται δυνάμει του άρθρου 10, παράγραφος 1, της οδηγίας 2015/2436.