62025TJ0296
WYROK SĄDU (piąta izba rozpoznająca sprawy w składzie pięciu sędziów)
z dnia 25 marca 2026 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Unia celna – Unijny kodeks celny – Procedury przywozu i wywozu – Przywóz towaru z Kanady – Metoda ustalania wartości celnej – Cena zadeklarowana przy wywozie towaru przekazana przez organy kanadyjskie w ramach międzynarodowej umowy o współpracy celnej – Pojęcie „danych dostępnych na obszarze celnym Unii” – Odpowiednie środki – Artykuł 74 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 – Metoda rezydualna lub metoda tzw. ostatniej szansy – Artykuł 144 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2015/2447
W sprawie T‑296/25
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Varhoven administrativen sad (najwyższy sąd administracyjny, Bułgaria) postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2025 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 16 kwietnia 2025 r., w postępowaniu:
Direktor na TD Mitnitsa Burgas
przeciwko
Lidikar OOD,
SĄD (piąta izba rozpoznająca sprawy w składzie pięciu sędziów),
w składzie: M. Sampol Pucurull, prezes, T. Pynnä, J. Laitenberger (sprawozdawca), M. Stancu i W. Valasidis, sędziowie,
rzecznik generalny: J. Martín y Pérez de Nanclares,
sekretarz: V. Di Bucci,
uwzględniając przekazanie Sądowi przez Trybunał wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w dniu 13 maja 2025 r. na podstawie art. 50b akapit trzeci statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
zważywszy na dziedzinę, o której mowa w art. 50b akapit pierwszy lit. c) statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, oraz niewystępowanie niezależnej kwestii dotyczącej wykładni w rozumieniu art. 50b akapit drugi tego statutu,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Direktor na TD Mitnitsa Burgas – L. Dimitrov, R. Dimitrova Todorova oraz P. Kalchev, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Lidikar – R. Vasileva, advokat,
–
w imieniu rządu bułgarskiego – T. Mitova oraz R. Stoyanov, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu rządu czeskiego – M. Smolek, A. Edelmannová oraz J. Vláčil, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – D. Drambozova oraz F. Moro, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 74 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U. 2013, L 269, s. 1, zwanego dalej „unijnym kodeksem celnym”).
2
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Lidikar OOD, spółką handlową prawa bułgarskiego, a Direktor na TD Mitnitsa Burgas (dyrektorem terytorialnej dyrekcji celnej w Burgas, Bułgaria) w przedmiocie decyzji, na mocy której bułgarski organ celny ustalił wartość celną pojazdu przywiezionego z Kanady przez Lidikar na podstawie ceny zadeklarowanej przy wywozie, która została przekazana przez kanadyjskie organy celne bułgarskiej administracji celnej w ramach międzynarodowej umowy w dziedzinie współpracy celnej.
Ramy prawne
Prawo międzynarodowe
GATT 1994
3
Artykuł VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (zwanego dalej „GATT 1994”) ma następujące brzmienie:
„1. Umawiające się strony uznają ważność ogólnych zasad zawartych w poniższych ustępach niniejszego artykułu w odniesieniu do ustalania wartości celnej i zobowiązują się do ich stosowania w odniesieniu do wszystkich produktów podlegających należnościom celnym lub innym opłatom lub ograniczeniom przywozowym i wywozowym opartym na wartości lub w jakikolwiek sposób związanym z wartością. Ponadto za każdym razem, gdy inna umawiająca się strona wystąpi z takim wnioskiem, będą one badać, w świetle tych zasad, stosowanie wszelkich przepisów ustawowych lub wykonawczych dotyczących wartości celnej. UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY mogą zwrócić się do pozostałych umawiających się stron o przekazanie im sprawozdań na temat działań podjętych zgodnie z postanowieniami niniejszego artykułu.
2.
a)
Wartość celna przywożonych towarów powinna opierać się na rzeczywistej wartości przywożonego towaru, dla którego ma zastosowanie cło, lub na rzeczywistej wartości towaru podobnego i nie powinna opierać się na wartości produktów pochodzenia krajowego ani na arbitralnych lub fikcyjnych wartościach.
b)
»Wartość rzeczywistą« powinna stanowić cena, po której, w czasie i miejscu określonym w prawie kraju przywozu, przywożone towary lub towary podobne są sprzedawane lub oferowane do sprzedaży w zwykłym obrocie handlowym w warunkach pełnej konkurencji. W zakresie, w jakim cena tych towarów lub towarów podobnych zależy od ilości, której dotyczy dana transakcja, cena, którą należy wziąć pod uwagę, powinna odnosić się, zgodnie z wyborem dokonanym jednorazowo przez kraj przywozu, albo (i) do porównywalnych ilości, albo (ii) do ilości ustalonych w sposób co najmniej równie korzystny dla importera, jak gdyby przyjęto największą ilość tych towarów, która faktycznie była przedmiotem transakcji handlowych między krajem wywozu a krajem przywozu.
c)
W przypadku gdy ustalenie wartości rzeczywistej zgodnie z lit. b) niniejszego ustępu nie jest możliwe, wartość celna powinna być oparta na możliwie najbliższej weryfikowalnej wartości równoważnej wartości rzeczywistej.
[…]”.
Porozumienie w sprawie ustalania wartości celnej
4
Artykuł 7 Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII GATT 1994 (Dz.U. 1994, L 336, s. 119, zwanego dalej „porozumieniem w sprawie ustalania wartości celnej”) ma następujące brzmienie:
„1.   Jeśli wartość celna towarów przywożonych nie może być ustalana zgodnie z postanowieniami artykułów od 1 do 6, wartość taka będzie ustalana w inny rozsądny sposób zgodny z zasadami i ogólnymi postanowieniami niniejszego Porozumienia i artykułu VII GATT 1994 i na podstawie danych dostępnych w kraju przywozu.
2.   Zgodnie z postanowieniami niniejszego artykułu wartość celna nie może być ustalona na podstawie:
[…]
b)
systemu polegającego na przyjmowaniu dla celów celnych wyższej z dwóch alternatywnych wartości;
[…]
e)
ceny, po której towary są eksportowane do kraju innego niż kraj przywozu;
[…]
g)
arbitralnych lub fikcyjnych wartości.
[…]”.
Umowa Kanada–UE o współpracy celnej
5
Artykuł 1 Umowy między Wspólnotą Europejską a Kanadą o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych (Dz.U. 1998, L 7, s. 38; zwanej dalej „umową Kanada–UE o współpracy celnej”) ma następujące brzmienie:
„Do celów niniejszej umowy,
[…]
4)
»informacja« oznacza jakiekolwiek dane, dokumenty, raporty lub ich uwierzytelnione odpisy albo poświadczone kopie oraz inne materiały, włączając dane poddane przetworzeniu lub analizie w celu dostarczenia wskazówek dotyczących naruszenia ustawodawstwa celnego;
[…]”.
6
Artykuł 7 umowy Kanada–UE o współpracy celnej stanowi:
„1.   Władze celne pomagają sobie wzajemnie, na wniosek lub z własnej inicjatywy, poprzez dostarczanie odpowiednich informacji pomocnych dla zapewnienia właściwego stosowania ustawodawstwa celnego oraz zapobiegania, wykrywania i zwalczania wszelkich naruszeń ustawodawstwa celnego.
[…]”.
7
Artykuł 11 ust. 1 umowy Kanada–UE o współpracy celnej ma następujące brzmienie:
„Władza, do której kierowany jest wniosek, przekazuje odpowiednie informacje władzy wnioskującej w formie dokumentów, poświadczonych kopii dokumentów, raportów lub ich elektronicznych wersji. Wszelkie informacje istotne dla interpretacji lub użycia przekazanych informacji są dostarczane w tym samym czasie”.
8
Artykuł 16 ust. 3 umowy Kanada–UE o współpracy celnej stanowi:
„Ustęp 2 nie utrudnia użycia informacji w jakimkolwiek postępowaniu sądowym lub administracyjnym wszczętym po jej uzyskaniu w sprawie niestosowania się do ustawodawstwa celnego […]”.
CETA Kanada–UE
9
Artykuł 6.1 kompleksowej umowy gospodarczo‑handlowej (CETA) między Kanadą z jednej strony a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony (Dz.U. 2017, L 11, s. 23; zwanej dalej „CETA Kanada–UE”), zatytułowany „Cele i zasady”, stanowi, co następuje:
„[…]
2.   Strony, w miarę możliwości, współpracują ze sobą i wymieniają informacje, w tym informacje dotyczące najlepszych praktyk, w celu promowania stosowania środków ułatwiających handel określonych w niniejszej Umowie i przestrzegania tych środków.
[…]”.
10
Artykuł 6.13 CETA Kanada–UE, zatytułowany „Współpraca”, stanowi:
„[…]
3.   Strony współpracują ze sobą zgodnie z [umową Kanada–UE o współpracy celnej] sporządzoną w Ottawie w dniu 4 grudnia 1997 r. […].
4.   Strony udzielają sobie wzajemnej pomocy w sprawach celnych, zgodnie z [umową Kanada–UE o współpracy celnej], w tym w sprawach związanych z podejrzeniem naruszenia przepisów celnych Strony, jak określono w tej umowie, oraz w celu wdrożenia postanowień niniejszej Umowy”.
Prawo Unii
Unijny kodeks celny
11
Artykuł 70 unijnego kodeksu celnego ma następujące brzmienie:
„1.   Zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana.
2.   Cena faktycznie zapłacona lub należna to całkowita płatność, która została lub ma zostać dokonana przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego stronie trzeciej na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności, które zostały lub mają zostać dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów.
[…]”.
12
Zgodnie z art. 74 unijnego kodeksu celnego:
„1.   Jeżeli wartość celna towarów nie może zostać ustalona na podstawie art. 70, ustala się ją, stosując kolejno procedury z ust. 2 lit. a) –d), aż do pierwszej litery, na podstawie której możliwe będzie ustalenie wartości celnej towarów.
Na wniosek zgłaszającego kolejność stosowania ust. 2 lit. c) i d) zostaje zmieniona.
2.   Zgodnie z ust. 1 wartością celną jest:
a)
wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Unii i wywożonych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;
b)
wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Unii i wywożonych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;
c)
wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne lub podobne sprzedawane są na obszarze celnym Unii w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającymi; lub
d)
wartość kalkulowana, która jest sumą:
(i)
kosztów lub wartości materiałów i wytworzenia lub innych procesów zastosowanych przy produkcji przywożonych towarów;
(ii)
kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Unii;
(iii)
kosztu lub wartości elementów, o których mowa w art. 71 ust. 1 lit. e).
3.   Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie ust. 1, ustala się ją na podstawie danych dostępnych na obszarze celnym Unii, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych ze wszystkimi następującymi zasadami i przepisami ogólnymi:
a)
porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu;
b)
artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu;
c)
niniejszym rozdziałem”.
Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/2447
13
Artykuł 140 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz.U. 2015, L 343, s. 558), zatytułowany „Odrzucenie zadeklarowanych wartości transakcyjnych”, przewiduje:
„1.   W przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 [unijnego kodeksu celnego], mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji.
2.   Jeśli ich wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 [rzeczonego] kodeksu.
14
Artykuł 144 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447, zatytułowany „Metoda tzw. ostatniej szansy”, ma następujące brzmienie:
„1.   Przy ustalaniu wartości celnej zgodnie z art. 74 ust. 3 [unijnego kodeksu celnego] dopuszczalna jest rozsądna elastyczność w stosowaniu metod określonych w art. 70 i art. 74 ust. 2 kodeksu. Ustalona w ten sposób wartość powinna opierać się w możliwie największym stopniu na wcześniej ustalonych wartościach celnych.
2.   Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona zgodnie z ust. 1, stosuje się inne odpowiednie metody. W takim przypadku wartości celnej nie ustala się na podstawie którejkolwiek z następujących wartości lub metod:
[…]
b)
systemu polegającego na przyjęciu na potrzeby ustalenia wartości celnej wyższej z dwóch alternatywnych wartości;
[…]
e)
cen w wywozie do kraju trzeciego;
[…]
g)
arbitralnych lub fikcyjnych wartości”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
15
W dniu 18 stycznia 2021 r. Lidikar, działając jako przedstawiciel pośredni importera, złożyła w urzędzie celnym portu w Burgas zgłoszenie celne do dopuszczenia do obrotu pojazdu silnikowego, który uległ wypadkowi drogowemu. W zgłoszeniu tym wartość celna przywożonego pojazdu została ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 unijnego kodeksu celnego na podstawie jego wartości transakcyjnej, czyli ceny wynoszącej 3310 dolarów kanadyjskich (CAD) (około 2100 EUR).
16
Bułgarskie organy celne przeprowadziły kontrolę odnośnego zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów na podstawie informacji dostarczonych przez kanadyjską administrację celną w ramach umowy Kanada–UE o współpracy celnej w odniesieniu do pojazdów zgłoszonych do wywozu z Kanady do Unii Europejskiej. W szczególności wiadomością elektroniczną z dnia 16 grudnia 2022 r. kanadyjska administracja celna przekazała bułgarskim organom celnym plik zawierający szczegółowy wykaz pojazdów, wraz z pojazdem będącym przedmiotem niniejszej sprawy, wskazujący zadeklarowaną wartość przy ich wywozie z Kanady. Po przeanalizowaniu dostarczonych danych bułgarskie organy celne stwierdziły, że cena 3310 CAD towaru zgłoszonego w Bułgarii nie odpowiada cenie 15889 CAD (około 10100 EUR) podanej przez kanadyjską administrację celną za przedmiotowy pojazd i wskazanej w odpowiednim zgłoszeniu wywozowym.
17
W tych okolicznościach bułgarskie organy celne zwróciły się do Lidikar o przedstawienie dowodów w celu potwierdzenia ceny zadeklarowanej w ramach odprawy celnej. Przedstawiono fakturę z dnia 18 listopada 2020 r., wykaz opakowań, konosament spedytorski oraz fakturę z dnia 13 stycznia 2021 r. Pomimo tych dokumentów bułgarskie organy celne uznały, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do wartości celnej odnośnego towaru ustalonej zgodnie z art. 70 ust. 1 unijnego kodeksu celnego. Lidikar przedstawiła wyjaśnienia na piśmie, stwierdzające, że nie zachowała ani akt handlowych dotyczących danej transakcji, ani oferty, cenników czy też dokumentów dotyczących płatności, ani innej korespondencji poprzedzającej rzeczoną transakcję.
18
Po sprawdzeniu dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego bułgarskie organy celne uznały, że nie ma dowodu na prawidłowość zadeklarowanej ceny zgodnie z fakturą z dnia 18 listopada 2020 r. Stwierdziły one ponadto, że z dostarczonego wyciągu z rachunku bankowego nie wynika jasno, że zapłata ceny była ostateczna. W związku z tym uznały one, że ze względu na uzasadnione wątpliwości i brak dowodów dotyczących zadeklarowanej ceny należy odrzucić wartość celną zadeklarowaną na podstawie art. 70 ust. 1 unijnego kodeksu celnego, ustaloną na podstawie faktury z dnia 18 listopada 2020 r.
19
Ponadto bułgarskie organy celne stwierdziły, że przesłanki wymagane do zastosowania zastępczych metod ustalania wartości odnośnego towaru na podstawie art. 74 ust. 2 lit. a)–d) unijnego kodeksu celnego nie zostały spełnione, ponieważ chodzi o pojazd, który uległ wypadkowi, którego szczególny stan techniczny był trudny do porównania ze stanem innych pojazdów tej samej marki i tego samego modelu przywożonych do Bułgarii. Bułgarskie organy celne ustaliły jednak wartość celną zgodnie z art. 74 ust. 3 unijnego kodeksu celnego w oparciu o elektroniczne wersje dokumentów przekazanych przez kanadyjskie organy celne na podstawie umowy Kanada–UE o współpracy celnej.
20
W związku z tym bułgarski organ celny ustalił wartość celną odnośnego pojazdu na kwotę 19830,43 lewów bułgarskich (BGN) (około 9500 EUR), a także łączną kwotę należności celnych przywozowych i podatku od wartości dodanej (VAT) do pobrania na kwotę 5023 BGN (około 2150 EUR).
21
Decyzja bułgarskiej administracji celnej została poddana kontroli sądowej w pierwszej instancji przez Administrativen sad Burgas (sąd administracyjny w Burgas, Bułgaria), który stwierdził jej nieważność ze względu na niezgodność z prawem. Sąd ten uznał, że w niniejszej sprawie bułgarskie organy celne nie dopełniły ciążącego na nich obowiązku uzasadnienia istnienia „uzasadnionych wątpliwości” w rozumieniu art. 140 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447 oraz że odpowiedź udzielona przez kanadyjskie organy celne nie stanowiła urzędowego dokumentu dowodowego wiążącego sąd.
22
Direktor na TD Mitnitsa Burgas (dyrektor dyrekcji terytorialnej urzędu celnego w Burgas, Bułgaria) wniósł od wyroku wydanego przez Administrativen sad Burgas (sąd administracyjny w Burgas), skargę kasacyjną do Varhoven administrativen sad (najwyższego sądu administracyjnego, Bułgaria), który jest sądem odsyłającym, podnosząc błędny charakter ustaleń tego sądu i opowiadając się za zastosowaniem metody odpowiednich środków na podstawie art. 74 ust. 3 unijnego kodeksu celnego. Podniósł on, że odpowiedź udzielona przez kanadyjskie organy celne stanowiła dokument urzędowy dotyczący kontroli przeprowadzonej w ramach współpracy międzynarodowej między Kanadą a Unią oraz że przedmiotowa wartość celna została ustalona z uwzględnieniem ceny wskazanej w wersjach elektronicznych dokumentów przekazanych przez kanadyjskie organy celne.
23
W tych okolicznościach Varhoven administrativen sad (najwyższy sąd administracyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy dopuszczalna jest wykładnia art. 74 ust. 3 [unijnego kodeksu celnego], zgodnie z którą wartość towarów zgłoszonych przy ich wywozie z państwa trzeciego można uznać za »dane dostępne na obszarze celnym Unii«?
2)
Czy dopuszczalna jest wykładnia art. 74 ust. 3 [unijnego kodeksu celnego], zgodnie z którą ustalenie wartości celnej towaru na podstawie wartości zgłoszonej przy wywozie tego towaru z państwa trzeciego może stanowić odpowiedni środek ustalania wartości celnej w rozumieniu art. 74 ust. 3 tego [kodeksu]?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
24
Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 74 ust. 3 unijnego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że cenę zadeklarowaną do celu wywozu towaru na obszar celny Unii, która została przekazana przez organy celne państwa wywozu organom celnym państwa członkowskiego w ramach międzynarodowej umowy w dziedzinie współpracy celnej, można do celów ustalenia wartości celnej tego towaru uznać za dane dostępne na obszarze celnym Unii w rozumieniu tego przepisu.
25
Na wstępie należy przypomnieć, że metoda rezydualna (lub metoda tzw. ostatniej szansy) przewidziana w art. 74 ust. 3 unijnego kodeksu celnego stanowi środek ostateczny służący zareagowaniu na konieczność ustalenia wartości celnej danego towaru, w przypadku gdy zgłaszający nie przedstawił wystarczająco dokładnych lub wiarygodnych informacji pozwalających na określenie tej wartości na podstawie metody głównej przewidzianej w art. 70 ust. 1 tego kodeksu lub metod zastępczych przewidzianych w art. 74 ust. 2 tego samego kodeksu (zob. podobnie wyroki: z dnia 9 czerwca 2022 r., Baltic Master, C‑599/20, EU:C:2022:457, pkt 54; z dnia 29 stycznia 2026 r., Keladis I i Keladis II, C‑72/24 i C‑73/24, EU:C:2026:51, pkt 75).
26
Biorąc pod uwagę cel art. 74 ust. 3 unijnego kodeksu celnego i jego brzmienie, pojęcie „danych dostępnych na obszarze celnym Unii” należy zatem interpretować w sposób szeroki jako odnoszące się do faktycznej dostępności danych, w tym znaczeniu, że organy celne Unii mogą nimi dysponować w celu ustalenia wartości celnej towaru.
27
Wynika z tego, po pierwsze, że pojęcie „danych dostępnych na terytorium Unii” nie może być ograniczone do danych zgromadzonych w Unii. W związku z tym okoliczność, że dane pochodzą z państwa trzeciego, nie wyklucza, że mogą one stanowić „dane dostępne na obszarze celnym Unii”.
28
Jest tak w szczególności w przypadku danych dotyczących ceny towaru zgłoszonej przy wywozie, które to dane zostały przekazane przez organy celne państwa wywozu na podstawie umowy międzynarodowej regulującej współpracę w sprawach celnych między Unią a tym państwem trzecim, takich jak umowa Kanada–UE o współpracy celnej i CETA Kanada–UE, które przewidują wzajemną pomoc w sprawach celnych.
29
Po drugie, wynika z tego, że uznanie za „dane dostępne na obszarze celnym Unii”, wbrew temu, co twierdzi Lidikar w uwagach w przedmiocie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, nie może zależeć ani od dostępności dla podmiotów dokonujących zgłoszeń celnych bazy danych państwa trzeciego, z której pochodzą dane przekazane organom celnym Unii, ani od istnienia wniosku tych organów dotyczącego konkretnie przekazania tych danych w chwili, gdy dane te zostały im udostępnione.
30
W tych okolicznościach odpowiedź na pytanie pierwsze powinna brzmieć tak, że art. 74 ust. 3 unijnego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że cenę zadeklarowaną do celu wywozu towaru na obszar celny Unii, która została przekazana przez organy celne państwa wywozu organom celnym państwa członkowskiego w ramach międzynarodowej umowy w dziedzinie współpracy celnej, można do celów ustalenia wartości celnej tego towaru uznać za dane dostępne na obszarze celnym Unii w rozumieniu tego przepisu.
W przedmiocie pytania drugiego
31
Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 74 ust. 3 unijnego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że wykorzystanie ceny zadeklarowanej przy wywozie towaru na obszar celny Unii, która została przekazana przez organy celne państwa wywozu organom celnym państwa członkowskiego w ramach międzynarodowej umowy w dziedzinie współpracy celnej, może do celów ustalenia wartości celnej tego towaru stanowić odpowiedni środek w rozumieniu tego przepisu.
32
Na wstępie należy zauważyć, że art. 74 ust. 3 unijnego kodeksu celnego należy interpretować w związku z art. 144 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447, który przewiduje, że przy ustalaniu wartości celnej na podstawie art. 74 ust. 3 rzeczonego kodeksu dopuszczalna jest „rozsądna elastyczność” w stosowaniu metod określonych w art. 70 i art. 74 ust. 2 unijnego kodeksu celnego (zob. podobnie wyrok z dnia 29 stycznia 2026 r., Keladis I i Keladis II, C‑72/24 i C‑73/24, EU:C:2026:51, pkt 104). Należy zatem uznać, że organy dysponują zakresem uznania przy stosowaniu metody rezydualnej (tzw. metody ostatniej szansy), którą należy wdrożyć zgodnie z zasadami i przepisami wymienionymi w art. 74 ust. 3 rzeczonego kodeksu. Artykuł 74 ust. 3 unijnego kodeksu celnego stanowi bowiem, że wartość celna jest ustalana z zastosowaniem odpowiednich środków, które muszą być zgodne, po pierwsze, z porozumieniem w sprawie ustalania wartości celnej, po drugie, z art. VII GATT 1994, i po trzecie, z rozdziałem 3 tytułu II rzeczonego kodeksu, dotyczącym wartości celnej towarów.
33
W tym względzie należy zauważyć, że art. 7 ust. 2 lit. e) porozumienia w sprawie ustalania wartości celnej zakazuje ustalania wartości celnej na podstawie ceny, po której towary są eksportowane do kraju innego niż kraj przywozu. Przepis ten został powtórzony w prawie Unii w art. 144 ust. 2 lit. e) rozporządzenia wykonawczego 2015/2447, który stanowi, że „wartości celnej nie ustala się na podstawie […] cen w wywozie do kraju trzeciego”. Zatem wbrew temu, co twierdzi Lidikar w uwagach do wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, ani porozumienie w sprawie ustalania wartości celnej, ani prawo Unii nie wykluczają, aby organy celne państwa członkowskiego Unii ustaliły wartość celną towaru przy zastosowaniu metody rezydualnej (tzw. metody ostatniej szansy) na podstawie ceny zadeklarowanej w państwie trzecim w celu wywozu tego towaru na obszar celny Unii.
34
Wynika z tego, że wykorzystanie ceny zadeklarowanej w państwie trzecim przy wywozie towaru do Unii może stanowić odpowiedni środek do celów ustalenia wartości celnej tego towaru na podstawie art. 74 ust. 3 unijnego kodeksu celnego.
35
W tym względzie należy przede wszystkim przypomnieć, że w kontekście art. 31 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. 1992, L 302, s. 1), poprzedzającego art. 74 ust. 3 unijnego kodeksu celnego, Trybunał orzekł, że odniesienie do ceny ustalonej dla tego samego towaru w ramach sprzedaży, która nastąpiła przed sprzedażą, dla której dokonano zgłoszenia celnego, może stanowić odpowiedni środek w rozumieniu tego przepisu (zob. podobnie wyrok z dnia 28 lutego 2008 r., Carboni e derivati, C‑263/06, EU:C:2008:128, pkt 61). Wynika z tego, że orzecznictwo Trybunału nie wyklucza co do zasady wykorzystania do celów ustalenia wartości celnej na podstawie metody rezydualnej (lub metody tzw. ostatniej szansy) ceny ustalonej wcześniej za ten sam towar.
36
Ponadto wykorzystanie ceny zadeklarowanej w państwie trzecim przy wywozie tego samego towaru co towar będący przedmiotem ustalenia wartości celnej na podstawie art. 74 ust. 3 unijnego kodeksu celnego nie stoi w sprzeczności, w przypadku takim jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, z zakazem ustanowionym w art. 7 ust. 2 lit. b) porozumienia w sprawie ustalania wartości celnej. O ile bowiem postanowienie to, powtórzone w prawie Unii w art. 144 ust. 2 lit. b) rozporządzenia wykonawczego 2015/2447, zakazuje ustalania wartości celnej na podstawie „systemu polegającego na przyjmowaniu dla celów celnych wyższej z dwóch alternatywnych wartości”, o tyle nie zakazuje ono w żaden sposób wykorzystania ceny zadeklarowanej przy wywozie tego samego towaru, jeżeli chodzi o jedyną wartość dostępną dla organów celnych, w szczególności w świetle występujących uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości wartości pierwotnie zadeklarowanej na podstawie art. 70 unijnego kodeksu celnego.
37
Wreszcie należy również zauważyć, że w zakresie, w jakim cena zadeklarowana przy wywozie, przekazana w ramach międzynarodowej umowy w dziedzinie współpracy celnej, odpowiada co do zasady rzeczywistej wartości towaru, wykorzystanie tej ceny nie stoi również w sprzeczności z zakazem ustalania wartości celnej na podstawie arbitralnych lub fikcyjnych wartości, zawartym w art. 7 ust. 2 lit. g) porozumienia w sprawie ustalania wartości celnej oraz w art. 144 ust. 2 lit. g) rozporządzenia wykonawczego 2015/2447, czego potwierdzenie należy do sądu odsyłającego.
38
W świetle powyższego odpowiedź na pytanie drugie powinna brzmieć tak, iż art. 74 ust. 3 unijnego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że wykorzystanie ceny zadeklarowanej przy wywozie towaru na obszar celny Unii, która została przekazana przez organy celne państwa wywozu organom celnym państwa członkowskiego w ramach międzynarodowej umowy w dziedzinie współpracy celnej, może do celów ustalenia wartości celnej tego towaru stanowić odpowiedni środek w rozumieniu tego przepisu.
W przedmiocie kosztów
39
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Sądowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów
SĄD (piąta izba rozpoznająca sprawy w składzie pięciu sędziów)
orzeka, co następuje:
1)
Artykuł 74 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny
należy interpretować w ten sposób, że:
cenę zadeklarowaną do celu wywozu towaru na obszar celny Unii Europejskiej, która została przekazana przez organy celne państwa wywozu organom celnym państwa członkowskiego w ramach międzynarodowej umowy w dziedzinie współpracy celnej, można do celów ustalenia wartości celnej tego towaru uznać za dane dostępne na obszarze celnym Unii w rozumieniu tego przepisu.
2)
Artykuł 74 ust. 3 rozporządzenia nr 952/2013
należy interpretować w ten sposób, że:
wykorzystanie ceny zadeklarowanej przy wywozie towaru na obszar celny Unii, która została przekazana przez organy celne państwa wywozu organom celnym państwa członkowskiego w ramach międzynarodowej umowy w dziedzinie współpracy celnej, może do celów ustalenia wartości celnej tego towaru stanowić odpowiedni środek w rozumieniu tego przepisu.
Sampol Pucurull
Pynnä
Laitenberger
Stancu
Valasidis
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 25 marca 2026 r.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: bułgarski.