62007CJ0459
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
2 ta’ April 2009 (
*1
)
“Kodiċi Doganali tal-Komunità — Artikolu 202 u punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 — Tnissil tad-dejn doganali — Introduzzjoni illegali ta’ merkanzija — Qbid bil-konfiska — Estinzjoni tad-dejn doganali — Mument li fih għandu jseħħ il-qbid”
Fil-Kawża C-459/07,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-Unabhängiger Finanzsenat, Außenstelle Graz (l-Awstrija), permezz ta’ deċiżjoni tal-20 ta’ Settembru 2007, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fid-9 ta’ Ottubru 2007, fil-kawża
Veli Elshani
vs
Hauptzollamt Linz,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn A. Rosas, President tal-Awla, J. Klučka, U. Lõhmus (Relatur), P. Lindh u A. Arabadjiev, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Mengozzi,
Reġistratur: B. Fülöp, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-24 ta’ Settembru 2008,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
—
għall-Gvern Awstrijak, minn C. Pesendorfer, bħala aġent,
—
għall-Gvern Daniż, minn B. Weis Fogh, bħala aġent,
—
għall-Gvern Pollakk, minn M. Dowgielewicz, bħala aġent,
—
għall-Gvern Finlandiż, minn J. Heliskoski, bħala aġent,
—
għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn S. Schønberg u M. Šimerdová, bħala aġenti, assistiti minn M. Núñez-Müller, Rechtsanwalt,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-4 ta’ Novembru 2008,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 202 u tal-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat-12 ta’ Ottubru 1992 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307), kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 2700/2000 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2000 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 10, p. 239, iktar ’il quddiem “il-Kodiċi Doganali”).
2
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn M. Elshani u l-Hauptzollamt Linz (Uffiċċju Prinċipali tad-Dwana ta’ Linz, iktar ’il quddiem “il-Hauptzollamt”) dwar meta jitnissel u jiġi estint dejn doganali.
Il-kuntest ġuridiku
3
L-Artikolu 4 tal-Kodiċi Doganali jipprovdi:
“Għall-iskopijiet ta’ dan il-Kodiċi, huma applikabbli definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
(19)
‘Preżentazzjoni ta’ merkanzija lid-dwana’ tfisser in-notifika lill-awtoritajiet doganali, bil-mod stipulat, tal-wasla ta’ merkanzija fl-uffiċċju doganali jew f’kull post ieħor indikat jew approvat mill-awtoritajiet doganali.
[…]”
4
Skont l-Artikolu 38 tal-Kodiċi Doganali:
“1.   Merkanzija mdaħħla fit-territorju doganali tal-Komunità għandha titwassal mill-persuna li ddaħħalha fil-Komunità mingħajr dewmien, mir-rotta speċifikata mill-awtoritajiet doganali u skond l-istruzzjonijiet tagħhom, jekk ikun hemm:
(a)
fl-uffiċċju doganali nominat mill-awtoritajiet doganali jew f’xi post ieħor nominat jew approvat minn dawk l-awtoritajiet;
[…]
2.   Kull persuna li tassumi r-responsabbilità għall-ġarr tal-merkanzija wara li tkun ddaħħlet fit-territorju doganali tal-Komunità, fost oħrajn bħala riżultat ta’ trasbord, għandha tidħol responsabbli għall-konformità ma’ l-obbligazzjoni stipulata fil-paragrafu 1.
[…]”
5
L-Artikolu 40 tal-Kodiċi Doganali jipprovdi:
“Merkanzija li, skond l-Artikolu 38(1)(a), tasal fl-uffiċċju doganali jew post ieħor nominat jew approvat mill-awtoritajiet doganali għandha tkun preżentata lid-dwana mill-persuna li daħħlet il-merkanzija fit-territorju doganali tal-Komunità jew, jekk ikun xieraq, mill-persuna li tassumi responsabbilità għall-ġarr tal-merkanzija wara dak id-dħul.”
6
L-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali jaqra kif ġej:
“1.   Dejn doganali fuq l-importazzjoni għandu jiġi inkors permezz ta’:
(a)
l-introduzzjoni kontra l-liġi fit-territorju doganali tal-Komunità ta’ merkanziji soġġetti għal dazji fuq l-importazzjoni,
[…]
Għall-iskop ta’ dan l-Artikolu, introduzzjoni kontra l-liġi tfisser kull introduzzjoni li tmur kontra d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 38 sa 41 u t-tieni inċiż ta’ l-Artikolu 177.
2.   Id-dejn doganali għandu jiġi inkors fil-mument meta l-merkanziji jiġu introdotti kontra l-liġi.
3.   Id-debituri għandhom ikunu:
—
il-persuna li tkun introduċiet dawk l-merkanziji kontra l-liġi,
—
[…]”
7
L-Artikolu 203 tal-Kodiċi Doganali jipprovdi:
“1.   Dejn doganali fuq l-importazzjoni għandu jiġi inkors permezz:
—
tat-tneħħija kontra l-liġi mis-sorveljanza doganali ta’ merkanziji soġġetti għal dazji fuq l-importazzjoni.
2.   Id-dejn doganali għandu jiġi inkors fil-mument meta l-merkanziji jitneħħew minn taħt is-sorveljanza doganali.
[…]”
8
Skont l-Artikolu 233 tal-Kodiċi Doganali:
“Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet fis-seħħ li jirrigwardaw il-preskrizzjoni ta’ dazju doganali u nuqqas ta’ rkupru ta’ dak id-dejn fil-każ tal-falliment legalment stabbilit tad-debitur, dejn doganali għandu jingħalaq [jiġi estint]:
(a)
bil-ħlas ta’ l-ammont ta’ dazju;
(b)
bir-remissjoni ta’ l-ammont ta’ dazju;
(ċ)
fejn, fir-rigward ta’ merkanziji dikjarati għal proċedura doganali li tinvolvi l-obbligazzjoni għall-ħlas ta’ dazji:
—
id-dikjarazzjoni doganali tiġi invalidata […];
—
il-merkanziji, qabel il-ħelsien tagħhom, jew jinqabdu u fl-istess ħin jew sussegwentement jiġu konfiskati, meqruda fuq l-istruzzjonijiet ta’ l-awtoritajiet doganali, meqruda jew abbandunati skond l-Artikolu 182, meqruda jew mitlufa għal kollox b’riżultat tan-natura reali tagħhom jew ta’ ċirkostanzi imprevedibbli jew forza maġġuri;
(d)
fejn merkanziji li fir-rigward tagħhom ġie inkors dejn doganali skond l-Artikolu 202 jinqabdu ma’ l-introduzzjoni kontra l-ligi tagħhom u jiġu fl-istess waqt jew sussegwentement konfiskati.
Fil-każ ta’ qbid u konfiska, d-dejn doganali għandu xorta waħda għall-iskopijiet tal-liġi kriminali applikabbli għal offiżi doganali, jitqies li ma ġiex magħluq [estint] fejn, taħt il-liġi kriminali ta’ Stat Membru, dazji doganali jipprovdu l-bażi biex jiġu stabbiliti pieni jew l-eżistenza ta’ dejn ta’ dwana tkun raġuni sabiex jittieħdu proċeduri kriminali.”
9
F’dak li jirrigwarda l-introduzzjoni ta’ merkanzija fil-Komunità, l-Artikolu 163 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93 tat-2 ta’ Lulju 1993 li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament Nru 2913/92 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 6, p. 3), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2787/2000 tal-15 ta’ Diċembru 2000 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 11, p. 3), jipprovdi:
“1.   Għall-iskopijiet ta’ l-Artikolu 32(1)(e) u l-Artikolu 33(a) tal-Kodiċi [Doganali], il-post tad-dħul fit-territorju doganali tal-Komunità għandu jkun:
[…]
(ċ)
għal merkanzija mwassla bil-ferrovija, bil-passaġġi fuq l-ilma interni, jew bit-triq, il-post fejn jinsab l-ewwel uffiċju doganali;
[…]”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
10
Joħroġ mill-proċess mibgħut lill-Qorti tal-Ġustizzja li l-Pulizija tal-Land ta’ Oberösterreich interċettaw xi telefonati marbuta mat-traffikar ta’ sigaretti fir-reġjun ta’ Eferding. Is-suspett waqa’ fuq V. Elshani u ħuh, issuspettati li daħħlu sigaretti tal-kuntrabandu mill-Kosovo lejn l-Awstrija abbord ta’ pulman tat-turisti.
11
Permezz ta’ dawn l-interċettazzjonijiet telefoniċi, V. Elshani twaqqaf viċin il-belt ta’ Wels (l-Awstrija) abbord wieħed minn dawn il-pulman, li, fil-kuritur ċentrali tiegħu, instabu moħbija 150 kartuna sigaretti. Il-pulman ma kienx għadu wasal Eferding, il-post tad-destinazzjoni tiegħu. Is-sigaretti ġew maqbuda mill-awtoritajiet doganali Awstrijaċi, u wara, ikkonfiskati u meqruda taħt sorveljanza uffiċjali.
12
Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali għandu jwieġeb għad-dejn doganali li tnissel fil-perijodu bejn id-19 u l-21 ta’ Mejju 2001. Id-data preċiża għandha tiġi stabbilita skont meta dawn il-kraten, li segwew itinerarju partikolari li beda mill-Kosovo, għadda mill-Albanija u wasal għal Brindisi (l-Italja), u wara għall-Awstrija, iddaħħlu kontra l-liġi fit-territorju doganali tal-Komunità.
13
B’deċiżjoni tat-13 ta’ Novembru 2002, il-Hauptzollamt talab lir-rikorrent fil-kawża prinċipali jħallas dazji fuq l-importazzjoni fir-rigward tal-imsemmija kraten, fl-ammont ta’ EUR 961.46.
14
Huwa ressaq oġġezzjoni għal din id-deċiżjoni fit-13 ta’ Diċembru 2002. B’deċiżjoni tas-7 ta’ Lulju 2003, il-Hauptzollamt ċaħad din l-oġġezzjoni bħala infondata.
15
V. Elshani appella minn din id-deċiżjoni quddiem l-Unabhängiger Finanzsenat, Außenstelle Graz (Bord fiskali indipendenti, Sezzjoni ta’ Graz), li ddeċieda li jissospendi l-proċeduri u jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1)
Fid-dawl tal-fatt li l-ipoteżi ta’ estinzjoni [tad-dejn doganali] prevista fil-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 [tal-] Kodiċi Doganali […] ma tirreferix għall-mument li fih id-dejn doganali jkun ġie inkors, iżda għal perijodu sussegwenti għal dak meta d-dejn doganali jkun ġie inkors, billi din tippreżupponi li dejn doganali jkun ‘ġie inkors’ fil-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali, il-kliem ‘ma’ l-introduzzjoni kontra l-ligi’ fis-sens tal-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 tal-Kodiċi Doganali għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
—
l-introduzzjoni, fit-territorju doganali tal-Komunità, ta’ merkanzija li għaliha dejn doganali jkun ġie inkors skont l-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali, tintemm mal-introduzzjoni tagħha fl-uffiċċju tad-dwana […] jew f’kull post ieħor stabbilit mill-awtoritajiet doganali, iżda mhux iktar tard minn meta din il-merkanzija titlaq mill-post fejn jinsab l-uffiċċju [tad-dwana] jew minn dak il-post stabbilit, għax b’hekk il-merkanzija tkun daħlet fit-territorju doganali, b’mod illi l-qbid u l-konfiska tal-merkanzija wara dan il-mument ma jkollhomx bħala effett l-estinzjoni tad-dejn doganali,
jew fis-sens li:
—
l-introduzzjoni, fit-territorju doganali tal-Komunità, ta’ merkanzija li għaliha dejn doganali jkun ġie inkors skont l-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali, tkompli, minn perspettiva ekonomika, sakemm idum it-trasport tagħha, bħala proċess wieħed marbut mal-introduzzjoni tal-merkanzija fit-territorju doganali, li jkompli sakemm il-merkanzija ma tkunx għadha laħqet l-ewwel destinazzjoni tagħha u waqfet hemm, b’mod illi l-qbid u l-konfiska tal-merkanzija jkollhom bħala effett, sa dak il-mument, l-estinzjoni tad-dejn doganali?
2)
Fil-każ ta’ aġir kontra l-liġi fis-sens tal-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali, li jiġi skopert mal-introduzzjoni tal-merkanzija, id-dejn doganali għandu jiġi estint. Min-naħa l-oħra, il-qbid ta’ merkanzija li jseħħ mat-tneħħija mis-sorveljanza doganali fuq din il-merkanzija, peress li huwa aġir kontra l-liġi fis-sens tal-Artikolu 203 tal-Kodiċi Doganali, m’għandux bħala effett l-estinzjoni immedjata tad-dejn doganali. Il-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 tal-Kodiċi Doganali għandu jiġi interpretat fis-sens li din l-estinzjoni tad-dejn doganali, li hija espressament limitata għall-każijiet li fih id-dejn doganali jiġi inkors skont l-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali, madankollu tissodisfa l-obbligu ta’ trattament ugwali fir-rigward ta’ aġir kontra l-liġi?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
16
B’din id-domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 202 u l-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 tal-Kodiċi Doganali għandhomx jiġu interpretati fis-sens li l-qbid ta’ merkanzija introdotta illegalment fit-territorju doganali tal-Komunità iġib miegħu l-estinzjoni tad-dejn doganali biss jekk huwa jseħħ qabel ma l-merkanzija titlaq mill-uffiċċju doganali jew jekk huwa jġib miegħu tali estinzjoni wkoll meta jseħħ sussegwentement, waqt it-trasport tal-merkanzija, imma qabel ma tkun waslet fl-ewwel destinazzjoni tagħha.
17
Il-Gvern Awstrijak isostni li t-termini “ma’ l-introduzzjoni kontra l-liġi” li jinsabu fil-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 tal-Kodiċi Doganali jikkostitwixxu kunċett awtonomu li jinkludi perijodu ta’ żmien li ma għandux jiġi konfuż mal-mument tal-introduzzjoni fit-territorju doganali per se, liema mument jintlaħaq bil-fatt innifsu li tinqasam il-fruntiera.
18
Skont il-Gvern Awstrijak u l-Gvern Finlandiż, l-introduzzjoni ta’ merkanzija li għaliha dejn doganali jkun tnissel skont l-Artikolu 202 tal-imsemmi kodiċi, tkompli, minn perspettiva ekonomika, sakemm idum it-trasport tagħha, bħala proċess wieħed, sakemm il-merkanzija tilħaq l-ewwel destinazzjoni tagħha, b’mod li l-qbid u l-konfiska tal-merkanzija jkollhom bħala effett, sa dak il-mument, l-estinzjoni tad-dejn doganali. Din l-interpretazzjoni tikkonforma mal-funzjoni ekonomika tad-dazji doganali u mal-għan tagħhom, li jimplikaw li d-dejn doganali jiġi estint meta l-merkanzija introdotta illegalment tkun ġiet maqbuda u kkonfiskata qabel tkun daħlet fiċ-ċirkwit ekonomiku.
19
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-introduzzjoni ta’ merkanzija fit-territroju doganali tal-Komunità, kif irregolata b’mod partikolari bl-Artikoli 37 sa 57 tal-Kodici Doganali, li huma dispożizzjonijiet li japplikaw għall-merkanzija introdotta f’dan it-territorju sakemm tkun assenjata trattament jew użu approvat mid-dwana, tintemm, fil-każ tal-introduzzjoni bit-triq, bis-sempliċi qsim tal-fruntiera tal-merkanzija u li dan il-kunċett ma jikkoinċidix mal-kunċett ta’ “introduzzjoni kontra l-liġi” fis-sens tal-Artikolu 202 ta’ dan il-kodiċi.
20
Fil-fatt, joħroġ mill-Artikolu 202(1) tal-Kodiċi Doganali li “introduzzjoni kontra l-liġi” tfisser, b’mod partikolari, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, kull introduzzjoni li tmur kontra d-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 38 sa 41 tal-imsemmi kodiċi.
21
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li importazzjoni ta’ merkanzija tikkostitwixxi introduzzjoni illegali meta ma tosservax l-istadji segwenti previsti fil-Kodiċi Doganali. Fl-ewwel lok, skont l-Artikolu 38(1) ta’ dan il-kodiċi, il-merkanzija introdotta fit-territorju doganali tal-Komunità għandha titwassal mingħajr dewmien fl-uffiċċju doganali nominat jew f’żona ħielsa. Fit-tieni lok, skont l-Artikolu 40 tal-imsemmi kodiċi, meta merkanzija tasal fl-uffiċċju doganali, hija għandha tiġi ppreżentata hemmhekk. Il-preżentazzjoni ta’ merkanzija lid-dwana tal-merkanziji hija ddefinita fl-Artikolu 4(19) tal-istess kodiċi bħala n-notifika lill-awtoritajiet doganali, bil-mod stipulat, tal-wasla ta’ merkanzija f’dan l-uffiċċju jew f’kull post ieħor indikat jew approvat (sentenza tat-3 ta’ Marzu 2005, Papismedov et, C-195/03, Ġabra p. I-1667, punt 26).
22
Jirriżulta mill-kliem stess tal-Artikoli 38 sa 41 tal-Kodiċi Doganali li, sabiex merkanzija tista’ tiġi kkunsidrata ġiet introdotta b’mod leġittimu fit-territorju doganali tal-Komunità, hija għandha, mal-wasla tagħha, tittieħed f’uffiċċju doganali jew f’żona ħielsa u tiġi ppreżentata lid-dwana. Dan l-aħħar obbligu, li jaqa’ fuq il-persuna responsabbli għad-dħul tal-merkanzija jew fuq il-persuna li tassumi responsabbiltà għat-trasport, għandu l-għan li jiżgura li l-awtoritajiet doganali jkunu informati mhux biss bil-fatt li tkun waslet il-merkanzija, imma wkoll b’kull informazzjoni rilevanti fir-rigward tat-tip tal-oġġett jew prodott ikkonċernat kif ukoll bil-kwantità ta’ din il-merkanzija. Fil-fatt, hija din l-informazzjoni li tippermetti l-identifikazzjoni korretta tal-merkanzija għall-finijiet tal-klassifikazzjoni tat-tariffi fir-rigward tagħha u, jekk ikun il-każ, tal-kalkolu tad-dazju fuq l-importazzjoni (sentenza Papismedov et, iċċitata iktar ’il fuq, punt 27).
23
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li joħroġ ċar mill-kliem u mill-istruttura tal-Artikoli 4(19), 38(1) u 40 tal-Kodiċi Doganali li kull merkanzija introdotta fit-territorju doganali tal-Komunità għandha tiġi ppreżentata lid-dwana. Il-fatt li ċerta merkanzija tiġi moħbija f’kompartimenti sigrieti tal-vettura li fiha tkun qed tiġi ttrasportata ma għandux l-effett li l-merkanzija tinħeles minn dan l-obbligu (sentenza tal-4 ta’ Marzu 2004, Viluckas u Jonusas, C-238/02 u C-246/02, Ġabra p. I-2141, punt 22).
24
Għandu jingħad ukoll li, kif joħroġ mill-Artikolu 163(1)(ċ) tar-Regolament Nru 2454/93, kif emendat bir-Regolament Nru 2787/2000, għall-finijiet li jiġi ddeterminat il-valur doganali tal-merkanzija importata, “il-post tad-dħul fit-territorju doganali tal-Komunità”, għandu jkun, għal merkanzija mwassla bit-triq, il-post fejn jinsab l-ewwel uffiċċju doganali.
25
Minn dan isegwi, kif issostni ġustament il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, li l-introduzzjoni illegali ta’ merkanzija titwettaq kompletament hekk kif hija tgħaddi l-ewwel uffiċċju doganali li jinsab ġewwa t-territorju doganali tal-Komunità mingħajr ma tkun ġiet ippreżentata hemmhekk.
26
Għalhekk għandu jiġi kkunsidrat li l-merkanzija li, wara li tkun qasmet il-fruntiera terrestri esterna tal-Komunità, tkun tinsab ġewwa l-imsemmi territorju lil hinn mill-ewwel uffiċċju doganali mingħajr ma tkun twasslet hemmhekk u mingħajr ma tkun ġiet ippreżentata lid-dwana, tkun saret is-suġġett ta’ “introduzzjoni kontra l-liġi” f’dan it-territorju fis-sens tal-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali, bir-riżultat li l-awtoritajiet doganali ma rċevewx notifika tal-introduzzjoni ta’ din il-merkanzija mingħand il-persuni responsabbli għat-twettiq ta’ dan l-obbligu.
27
Joħroġ, barra minn hekk, mill-kliem tal-Artikolu 202(2) u (3) tal-Kodiċi Doganali li operazzjoni ta’ importazzjoni ta’ merkanzija fit-territorju doganali tal-Komunità li titwettaq fiċ-ċirkustanzi deskritti fil-paragrafu preċedenti twassal biex jitnissel dejn doganali li għalih hija responsabbli, b’mod partikolari, il-persuna li wettqet tali importazzjoni fl-istess mument tal-introduzzjoni illegali, jiġifieri l-mument meta jkun paċifiku li l-formalitajiet previsti, b’mod partikolari, fl-Artikoli 38 sa 41 tal-imsemmi kodiċi ma jkunux ġew segwiti. Għalhekk, l-introduzzjoni illegali u l-mument meta jitnissel id-dejn iseħħu fl-istess waqt.
28
Issa billi l-qbid tal-merkanzija mal-introduzzjoni illegali tagħhom u l-konfiska tagħhom, fl-istess waqt jew sussegwentement, iwasslu, skont il-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 tal-Kodiċi Doganali, għall-estinzjoni tad-dejn doganali, tqum il-kwistjoni dwar il-mument li fih għandu jseħħ l-imsemmi qbid sabiex ikollu effetti liberatorji għad-debitur.
29
Għandu jiġi kkonstatat li l-għan tal-estinzjoni tad-dejn doganali prevista fil-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 tal-Kodiċi Doganali huwa li tiġi evitata l-impożizzjoni ta’ dazju fil-każ fejn il-merkanzija, minkejja li tkun ġiet introdotta illegalment fit-territorju Komunitarju, ma setgħetx titqiegħed fis-suq u għaldaqstant ma kkostitwixxietx theddida, f’termini ta’ kompetizzjoni, għall-merkanzija Komunitarja.
30
Fil-kuntest tal-Kodiċi Doganali, il-qbid bil-konfiska tal-merkanzija mal-introduzzjoni illegali tagħhom, previst fil-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 ta’ dan il-kodiċi, jikkostitwixxi, bħal fil-każijiet previsti fil-punti (a) sa (ċ) tal-ewwel paragrafu tal-imsemmi Artikolu 233, jiġifieri l-ħlas tal-ammont ta’ dazju, ir-remissjoni tal-ammont ta’ dazju, l-invalidazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali kif ukoll, qabel il-ħelsien tagħhom, il-qbid bil-konfiska, il-qerda, l-abbandun, jew it-telf għalkollox tal-merkanzija ddikjarata, raġuni għall-estinzjoni tad-dejn doganali li għandha tiġi interpretata b’mod strett.
31
Din l-analiżi hija kkonfermata mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li ddeċidiet, fis-sentenza tal-14 ta’ Novembru 2002, SPKR (C-112/01, Ġabra p. I-10655, punt 31), li l-Artikolu 233 tal-Kodiċi Doganali jwieġeb għall-bżonn li jiġu protetti r-riżorsi proprji tal-Komunità, għan li ma jistax jiġi ppreġudikat bil-ħolqien ta’ raġunijiet ġodda ġħall-estinzjoni tad-dejn doganali. Dan il-bżonn jikseb iktar importanza fir-rigward tal-mument li fih għandu jseħħ il-qbid tal-merkanzija li jista’ jġib miegħu l-estinzjoni tad-dejn doganali relatat ma’ din tal-aħħar.
32
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-preżenza fit-territorju doganali tal-Komunità ta’ merkanzija introdotta illegalment iġġib magħha, fiha nfisha, riskju għoli ferm li din il-merkanzija tispiċċa biex tiġi integrata fiċ-ċirkwit ekonomiku tal-Istati Membri u li, ladarba tkun għaddiet miż-żona li fiha jinsab l-ewwel uffiċċju doganali ġewwa l-imsemmi territorju, ikun hemm inqas probabbiltà li hija tiġi skoperta b’mod fortuwitu mill-awtoritajiet doganali fil-kuntest ta’ kontrolli għall-għarrieda.
33
Huwa, fil-fatt, fl-uffiċċji doganali, imqiegħda strateġikament fil-punti ta’ dħul tul il-fruntieri esterni, li l-awtoritajiet huma fl-aħjar pożizzjoni sabiex jeżerċitaw livell ta’ kontroll għoli fuq il-merkanzija li tidħol fit-territorju doganali tal-Komunità, sabiex jevitaw kemm il-kompetizzjoni żleali fil-konfront tal-produtturi Komunitarji kif ukoll it-telf ta’ dħul fiskali li jinvolvu l-importazzjonijiet frawdolenti.
34
Minn dan isegwi li l-qbid ta’ merkanzija introdotta fit-territorju doganali tal-Komunità bi ksur tal-formalitajiet previsti fl-Artikoli 38 sa 41 tal-Kodiċi Doganali, li jseħħ lil hinn mill-ewwel uffiċċju doganali li jinsab ġewwa dan it-territorju u li jseħħ prattikament b’kumbinazzjoni, ma jistax iġib miegħu l-estinzjoni tad-dejn doganali fis-sens tal-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 tal-Kodiċi Doganali.
35
Il-Gvern Finlandiż isostni li din l-interpretazzjoni tal-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 tal-Kodiċi Doganali tikser il-prinċipju ta’ trattament ugwali, inkwantu l-persuni li jkunu introduċew merkanzija illegali fis-sens tal-Artikoli 202 tal-Kodiċi Doganali jinsabu f’sitwazzjoni differenti skont jekk l-aġir tagħhom jiġix skopert fl-uffiċċju doganali tal-fruntiera jew lil hinn minnu.
36
Skont ġurisprudenza stabbilita, diskriminazzjoni tikkonsisti fl-applikazzjoni ta’ regoli differenti għal sitwazzjonijiet paragunabbli jew fl-applikazzjoni tal-istess regola għal sitwazzjonijiet differenti (ara s-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2008, Truck Center, C-282/07, Ġabra p. I-10767, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).
37
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li d-differenza fit-trattament stabbilita fil-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 tal-Kodiċi Doganali fir-rigward tal-estinzjoni tad-dejn doganali, skont jekk il-qbid tal-merkanzija li tkun ġiet introdotta illegalment iseħħx fl-istess waqt ta’ din l-introduzzjoni jew sussegwentement, tikkonċerna żewġ sitwazzjonijiet li, kif joħroġ mill-punti 32 u 33 ta’ din is-sentenza, mhumiex oġġettivament paragunabbli f’dak li jirrigwarda r-riskju li tinvolvi l-preżenza tal-imsemmija merkanzija fit-territorju tal-Komunità għall-interessi ta’ din tal-aħħar.
38
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għall-ewwel domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 202 u l-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 tal-Kodiċi Doganali għandhom jiġu interpretati fis-sens li, sabiex iġib miegħu l-estinzjoni tad-dejn doganali, il-qbid ta’ merkanzija introdotta illegalment fit-territorju doganali tal-Komunità għandu jseħħu qabel ma l-imsemmija merkanzija tgħaddi l-ewwel uffiċċju doganali li jinsab ġewwa dan it-territorju.
Fuq it-tieni domanda
39
Bit-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk, bil-fatt li jillimita l-estinzjoni tad-dejn doganali għall-ipoteżi tal-qbid tal-merkanzija mal-introduzzjoni illegali tagħha, bl-esklużjoni ta’ qbid imwettaq f’każijiet oħra ta’ aġir illegali, bħat-tneħħija ta’ merkanzija minn taħt is-sorveljanza doganali prevista fl-Artikolu 203 tal-Kodiċi Doganali, il-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 tal-imsemmi kodiċi jmurx kontra l-prinċipju ta’ trattament ugwali.
40
Għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, hija l-qorti nazzjonali biss, li quddiemha titressaq il-kawża u li għandha tassumi r-responsabbiltà għad-deċiżjoni ġudizzjarja sussegwenti, li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja (ara s-sentenza tal-15 ta’ Ġunju 2006, Acereda Herrera, C-466/04, Ġabra p. I-5341, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata).
41
Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li ma setgħetx tiddeċiedi fuq domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali meta jidher b’mod ċar li l-interpretazzjoni jew l-evalwazzjoni tal-validità ta’ regola Komunitarja, mitulba mill-qorti nazzjonali, ma għandha ebda konnessjoni mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema hija ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex quddiemha l-elementi ta’ fatt jew ta’ dritt neċessarji sabiex tagħti risposta utli għad-domandi magħmula lilha (ara s-sentenza Acereda Herrera, iċċitata iktar ’il fuq, punt 48).
42
Fil-fatt, il-ġustifikazzjoni ta’ domanda preliminari mhijiex il-formulazzjoni ta’ opinjonijiet konsultattivi fuq domandi ġenerali jew ipotetiċi, iżda hija l-ħtieġa inerenti għas-soluzzjoni effettiva ta’ kawża (ara s-sentenzi tat-12 ta’ Marzu 1998, Djabali, C-314/96, Ġabra p. I-1149, punt 19, u Acereda Herrera, iċċitata iktar ’il fuq, punt 49).
43
F’din il-kawża, kif jirriżulta mill-kliem stess tat-tieni domanda u mill-motivi esposti mill-qorti tar-rinviju sabiex issostniha, din id-domanda hija intiża sabiex tissuġġetta għall-evalwazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja l-validità tal-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 tal-Kodiċi Doganali, għaliex il-fatt li din id-dispożizzjoni ma tipprovdix ukoll għall-estinzjoni tad-dejn doganali fl-ipoteżi prevista fl-Artikolu 203 tal-Kodiċi Doganali, jiġifieri, meta merkanzija titneħħa minn taħt is-sorveljanza doganali, jista’ jikser il-prinċipju ta’ trattament ugwali.
44
Issa joħroġ mid-deċiżjoni tar-rinviju kif ukoll mill-osservazzjonijiet ippreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja li t-tneħħija ta’ merkanzija minn taħt is-sorveljanza doganali, prevista fl-Artikolu 203 tal-Kodiċi Doganali bħala fatt li joħloq dejn doganali, mhijiex inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
45
Għalhekk għandu jiġi kkonstatat li, kif sostnew il-Gvern Awstrijak u l-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet tagħhom, din id-domanda manifestament mhijiex relatata mas-suġġett tal-kawża prinċipali, li jirrigwarda dejn doganali li tnissel, skont l-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali, b’riżultat ta’ introduzzjoni illegali ta’ merkanzija fit-territorju doganali tal-Komunità.
46
Għalhekk ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tieni domanda.
Fuq l-ispejjeż
47
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikolu 202 u l-punt (d) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 233 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità, kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 2700/2000 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Novembru 2000, għandhom jiġu interpretati fis-sens li, sabiex iġib miegħu l-estinzjoni tad-dejn doganali, il-qbid ta’ merkanzija introdotta illegalment fit-territorju doganali tal-Komunità Ewropea għandu jseħħ qabel ma l-imsemmija merkanzija tgħaddi l-ewwel uffiċċju doganali li jinsab ġewwa dan it-territorju.
2)
Ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tieni domanda.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.