Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Cúigiú Dlísheomra)
21 Bealtaine 2026 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Comhar breithiúnach in ábhair choiriúla – Cinneadh Réime 2002/584/CGB – Barántas gabhála Eorpach – Nós imeachta um thabhairt suas idir Ballstáit – Forais roghnacha le neamh-fhorghníomhú – Airteagal 4(6) – Forghníomhú na pianbhreithe mar atá i gcomhréir lena dhlí intíre a ghlacadh air féin ag an mBallstát forghníomhaitheach – Cinneadh Réime 2008/909/CGB – Aitheantas frithpháirteach breithiúnas in ábhair choiriúla lena bhforchuirtear pianbhreitheanna coimeádta nó bearta coimeádta – Forais le neamh-aitheantas agus neamh-fhorghníomhú – Airteagal 9(1)(i) – Duine lena mbaineann nár láithrigh go pearsanta sa triail inar ciontaíodh é – Eolas a thabhairt faoi dháta na héisteachta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach sin – Tarscaoileadh deonach agus aonchiallach an chirt chun bheith i láthair go pearsanta ag an triail sin ag an duine lena mbaineann – Measúnú údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh – Oibleagáid maidir le léiriú comhsheasmhach a dhéanamh)
I gCás C‑95/24 [Khuzdar] (i),
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ó Corte d’appello di Napoli (Cúirt Achomhairc Napoli, an Iodáil), trí bhreith an 6 Feabhra 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 6 Feabhra 2024, sna himeachtaí maidir le forghníomhú an bharántais gabhála Eorpaigh arna eisiúint i gcoinne
ATAU,
idiragraí:
Procura generale presso la Corte d’appello di Napoli,
tugann AN CHÚIRT (an Cúigiú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: L. Arastey Sahún, Uachtarán Dlísheomra, E. Regan (Rapóirtéir), D. Gratsias, B. Smulders agus N. Fenger, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J. Richard de la Tour,
Cláraitheoir: C. Di Bella, Riarthóir,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn agus tar éis éisteacht an 15 Bealtaine 2025,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        ATAU, ag L. Migliaccio, A. Scardamaglio agus C. Sgariglia,
avvocati,
–        Rialtas na hIodáile, ag S. Fiorentino agus G. Palmieri, i gcáil Gníomhairí, le cúnamh ó S. Faraci agus A. Trimboli,
avvocati dello Stato,
–        Rialtas na Rómáine, ag E. Gane, L. Ghiță agus A. Wellman, i gcáil Gníomhairí,
–        an Coimisiún Eorpach, ag H. Leupold, F. Tomat agus J. Vondung, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 18 Meán Fómhair 2025,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú seo le léiriú ar Airteagal 4(6) de Chinneadh Réime 2002/584/CGB ón gComhairle an 13 Meitheamh 2002 maidir leis an mbarántas gabhála Eorpach agus na nósanna imeachta um thabhairt suas idir na Ballstáit (IO 2002 L 190, lch. 1), arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299/CGB ón gComhairle an 26 Feabhra 2009 (IO 2009 L 81, lch. 24) (‘Cinneadh Réime 2002/584’) agus Airteagal 9(1)(i) agus Airteagal 25 de Chinneadh Réime 2008/909/CGB ón gComhairle an 27 Samhain 2008 maidir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh a chur i bhfeidhm ar bhreithiúnais in ábhair choiriúla lena bhforchuirtear pianbhreitheanna coimeádta nó bearta a bhaineann le cailleadh saoirse chun iad a fhorfheidhmiú san Aontas Eorpach (IO 2008 L 327, lch. 27), arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299 (‘Cinneadh Réime 2008/909’).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí maidir le forghníomhú barántais gabhála Eorpaigh arna eisiúint ag cúirt de chuid na Slóvaice i gcoinne duine ar a bhfuil cónaí san Iodáil ar mhaithe le pianbhreith choimeádta a fhorghníomhú a tugadh ar chlabhsúr na trialach nár láithrigh sé aici go pearsanta.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Cinneadh Réime 2002/584
3        Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 4 de Chinneadh Réime 2002/584, dar teideal ‘Forais le neamh-fhorghníomhú roghnach an bharántais gabhála Eorpaigh’:
‘Féadfaidh an t‑údarás breithiúnach forghníomhaitheach diúltú an barántas gabhála Eorpach a fhorghníomhú:
[...]
(6)      más chun pianbhreith choimeádta nó ordú coinneála a fhorghníomhú a eisíodh an barántas gabhála Eorpach, i gcás go bhfuil an duine iarrtha ag fanacht sa Bhallstát forghníomhaitheach nó gur náisiúnach de nó cónaitheoir ann é agus go ngabhann an Stát sin air féin an phianbhreith nó an t‑ordú coinneála a fhorghníomhú i gcomhréir lena dhlí náisiúnta;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4        Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 4a(1) den Chinneadh Réime sin, ar Airteagal é dar teideal ‘Cinntí arna ndéanamh ar chlabhsúr trialach i gcás nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta ag an triail’:
‘Féadfaidh an t‑údarás breithiúnach forghníomhaitheach diúltú freisin d’fhorghníomhú barántais gabhála Eorpaigh arna eisiúint chun pianbhreith choimeádta nó ordú coinneála a fhorghníomhú mura raibh an duine i láthair go pearsanta ag an triail a raibh an cinneadh mar thoradh uirthi, mura sonraítear sa bharántas gabhála Eorpach, i gcomhréir le ceanglais bhreise nós imeachta a shainítear i ndlí náisiúnta an Bhallstáit eisiúna:
(a)      in am trátha,
(i)      go bhfuair duine toghairm go pearsanta agus tríd sin gur cuireadh ar an eolas é nó í faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach a raibh an cinneadh mar thoradh uirthi, nó gurb amhlaidh go bhfuair siad faisnéis oifigiúil ar mhodh eile faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach ar mhodh a chinntigh gan amhras go raibh sé nó sí ar an eolas faoin triail sceidealta;
agus
(ii)      gur cuireadh é ar an eolas go bhféadfar cinneadh a thabhairt i gcás neamh-láithriú;
nó
(b)      agus é nó í feasach ar an triail sceidealta, d’áirithigh an duine dlíodóir a cheap an duine lena mbaineann nó a cheap an Stát, chun chosaint a thabhairt dó nó di ag an triail, agus is amhlaidh a thug an dlíodóir sin cosaint dó nó di ag an triail;
nó
(c)      tar éis an cinneadh a sheirbheáil ar an duine agus i ndiaidh an duine a chur ar an eolas go sainráite go raibh ceart atrialach nó achomhairc aige, a bhfuil cead ag an duine a bheith páirteach inti nó ann agus ina gceadaítear tuillteanais an cháis, lena n‑áirítear fianaise nua, a athscrúdú, agus go bhféadfaí an cinneadh bunaidh a chur droim ar ais mar thoradh uirthi nó air:
(i)      gur léirigh sé go sainráite nach ndearna an duine an cinneadh a chonspóid;
nó
(ii)      nár iarr sé atriail ná achomharc laistigh den tréimhse ama is infheidhme;
nó
(d)      nach bhfuair sé seirbheáil an chinnidh go pearsanta ach:
(i)      go seirbheálfar é go pearsanta air gan mhoill tar éis an tabhairt suas agus go gcuirfear é ar an eolas go sainráite go bhfuil ceart atrialach nó achomhairc aige, a bhfuil cead ag an duine a bheith páirteach inti nó ann agus ina gceadaítear tuillteanais an cháis, lena n‑áirítear fianaise nua, a athscrúdú, agus go bhféadfaí an cinneadh bunaidh a chur droim ar ais mar thoradh uirthi nó air; agus
agus
(ii)      go gcuirfear é ar an eolas faoin gcreat ama ar laistigh de nach mór dó nó di atriail nó achomharc den sórt sin a iarraidh, mar a luaitear sa bharántas gabhála Eorpach lena mbaineann.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Cinneadh Réime 2008/909
5        Foráiltear le hAirteagal 9 de Chinneadh Réime 2008/909, dar teideal ‘Forais le haghaidh neamhaitheantais agus neamh-fhorghníomhú’, i mír 1 de:
‘Féadfaidh údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh diúltú aitheantas a thabhairt don bhreithiúnas agus diúltú an phianbhreith a fhorghníomhú, más rud é:
[...]
(i)      de réir an deimhnithe dá bhforáiltear in Airteagal 4, nach raibh an duine i láthair go pearsanta ag an triail a raibh an cinneadh mar thoradh uirthi, mura sonraítear sa deimhniú, i gcomhréir le ceanglais bhreise nós imeachta a shainítear i ndlí náisiúnta an Stáit eisiúna:
(i)      in am trátha,
–        go bhfuair duine toghairm go pearsanta agus tríd sin gur cuireadh ar an eolas é nó í faoin dáta agus faoin láthair
arna socrú le haghaidh na trialach a raibh an cinneadh mar thoradh uirthi, nó gurb amhlaidh go bhfuair siad faisnéis oifigiúil ar mhodh eile faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach a chinntigh gan amhras go raibh sé nó sí ar an eolas faoin triail sceidealta; agus
agus
–        gur cuireadh é ar an eolas go bhféadfar cinneadh a thabhairt i gcás neamh-láithriú;
nó
(ii)      agus é nó í feasach ar an triail sceidealta,
d’áirithigh an duine dlíodóir a cheap an duine lena mbaineann nó a cheap an Stát, chun chosaint a thabhairt dó nó di ag an triail, agus is amhlaidh a thug an dlíodóir sin cosaint dó nó di ag an triail;
nó
(iii)      tar éis an cinneadh a sheirbheáil ar an duine agus i ndiaidh an duine a chur ar an eolas go sainráite go raibh ceart atrialach nó achomhairc aige, a bhfuil cead ag an duine a bheith páirteach inti nó ann agus ina gceadaítear tuillteanais an cháis, lena n‑áirítear fianaise nua, a athscrúdú, agus go bhféadfaí an cinneadh bunaidh a chur droim ar ais mar thoradh uirthi nó air:
–        gur léirigh sé go sainráite nach ndearna an duine an cinneadh a chonspóid,
nó
–        nár iarr sé atriail nó achomharc laistigh den tréimhse ama is infheidhme;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6        Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 25 den Chinneadh Réime sin:
‘Gan dochar do Chinneadh Réime [2002/584], beidh feidhm mutatis mutandis ag forálacha an Chinnidh Réime seo, a mhéid atá siad i gcomhréir le forálacha an Chinnidh Réime sin, le pianbhreitheanna a fhorghníomhú i gcás ina ngabhann Ballstát air féin an phianbhreith a fhorghníomhú de bhun Airteagal 4(6) den Chinneadh Réime sin nó i gcás ina bhfuil an coinníoll forchurtha aige go bhfillfear an duine go dtí an Ballstát lena mbaineann chun an phianbhreith a chur isteach ann, de bhun Airteagal 5(3), den Chinneadh Réime sin, chun saoirse ó phionós a sheachaint i gcás an duine lena mbaineann.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Cinneadh Réime 2009/299
7        De réir aithrisí 1, 4, 6, 8 agus 15 de Chinneadh Réime 2009/299:
‘(1)      Áiritear ceart an chúisí chun láithriú go pearsanta ag an triail sa cheart chun triail chóir a fháil, dá bhforáiltear in Airteagal 6
[den Choinbhinsiún Eorpach] chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint[, arna shíniú sa Róimh an 4 Samhain 1950], mar a léirigh an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine. Dhearbhaigh an gCúirt chomh maith nár cheart daingean ab ea ceart an chúisí chun láithriú go pearsanta ag an triail agus, in imthosca áirithe, gur féidir an cúisí an ceart sin a tharscaoileadh, dá lántoil féin, go sainráite nó go intuigthe, ach go haonchiallach.
[...]
(4)      Dá bhrí sin, is gá foráil a dhéanamh d’fhorais shonracha agus choiteanna le neamhaitheantas cinntí a rinneadh ar chlabhsúr trialach nár láithrigh an duine lena mbaineann aici go pearsanta. Féachtar tríd an gCinneadh Réime seo leis an sainmhíniú a shoiléiriú ar na comhfhorais lena gcuirtear ar chumas an údaráis fhorghníomhaithigh an cinneadh sin a fhorghníomhú ainneoin an duine lena mbaineann a bheith as láthair ag an triail, fad a thugtar lánurraim dá cheart cosanta. Ní fhéachtar tríd an gCinneadh Réime seo leis na gnéithe fhoirmiúla agus na nósanna imeachta a rialáil, ina n‑áirítear na ceanglais nós imeachta, a úsáidtear leis na torthaí a bhaint amach dá dtagraítear sa Chinneadh Réime seo, a thagann faoi dhlíthe náisiúnta na mBallstát.
[...]
(6)      Le forálacha an Chinnidh Réime seo lena leasaítear Cinntí
Réime eile, leagtar síos na coinníollacha faoina bhfuil cosc ar dhiúltú do chinneadh a aithint agus a fhorghníomhú, ar cinneadh é a rinneadh ar chlabhsúr trialach nár láithrigh an duine lena mbaineann aici go pearsanta. Is coinníollacha roghnacha iad; i gcás go gcomhlíontar ceann de na coinníollacha, áiritheoidh an t‑údarás eisiúna, tríd an
gcuid chomhfhreagrach den bharántas gabhála Eorpach nó den deimhniú is ábhartha atá sna Cinntí Réime eile a chomhlánú, go bhfuil nó go mbeidh na ceanglais comhlíonta, mar is gá gur leor é sin ar mhaithe leis an gcinneadh a fhorghníomhú de bhun phrionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh.
[...]
(8)      Áirithítear ceart an chúisí chun triail chóir a fháil [leis an
gCoinbhinsiún Eorpach] chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, arna léiriú ag an gCúirt Eorpach um Chearta an Duine. Áirítear sa cheart sin ceart an duine lena mbaineann chun láithriú go pearsanta ag an triail. Ar mhaithe leis an gceart sin a fheidhmiú, ní mór an duine lena mbaineann a bheith ar an eolas faoin triail sceidealta. De réir an Chinnidh Réime seo, ní mór do gach Ballstát a chinntiú, i gcomhréir lena dhlí náisiúnta, go raibh an duine lena mbaineann ar an eolas faoin triail, ar chuntar go gcomhlíontar na ceanglais arna leagan síos sa chomhaontú seo le déanamh amhlaidh. I gcomhréir le cásdlí na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine, maidir le cinneadh an leor faoi mar a sholáthraítear an fhaisnéis chun an duine lena mbaineann a chur ar an eolas faoin triail, d’fhéadfaí aird ar leith a thabhairt, i gcás gurb iomchuí, ar an gcúram a léirigh an duine lena mbaineann maidir leis an bhfaisnéis arna cur chuige dó a fháil.
[...]
(15)      Is forais roghnacha iad na forais le diúltú. Rialaítear
an lamháltas atá ag na Ballstáit chun na forais sin a thrasuí sa dlí náisiúnta go háirithe tríd an gceart chun triail chóir a fháil, fad a chuirfear san áireamh cuspóir foriomlán an Chinnidh Réime seo, arb é atá ann ná cur le cearta nós imeachta na ndaoine agus comhar breithiúnach a éascú in ábhair choiriúla.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8        Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 1 den Chinneadh Réime sin, dar teideal ‘Cuspóirí agus raon feidhme’:
‘1.      Is iad na cuspóirí don Chinneadh Réime seo cur le cearta nós imeachta daoine atá faoi réir imeachtaí coiriúla, an comhar breithiúnach in ábhair choiriúla a éascú agus go háirithe aitheantas frithpháirteach na gcinntí breithiúnacha idir Ballstáit a fheabhsú.
2.      Níl sé d’éifeacht ag an gCinneadh Réime seo athrú a chur leis na oibleagáidí urraim a thabhairt do na cearta bunúsacha agus do na bunphrionsabail dlí arna gcumhdach in Airteagal 6 de Chonradh [AE],
lena n‑áirítear an ceart cosanta atá ag daoine atá faoi réir imeachtaí coiriúla, ná an ceart chun iad a fhorfheidhmiú os comhair údaráis bhreithiúnacha na mBallstát.
3.      Bunaítear leis an gCinneadh Réime seo rialacha comhchoiteanna maidir le cinntí breithiúnacha arna n‑eisiúint ag Ballstát eile (an Ballstát eisiúna) a aithint agus/nó a fhorghníomhú i mBallstát amháin (an Ballstát forghníomhaitheach) ar chlabhsúr trialach nár láithrigh an duine lena mbaineann inti go pearsanta, i gcomhréir le forálacha Airteagal 5(1) de [Chinneadh Réime 2002/584], [...] d’Airteagal 9(1)(i) de [Chinneadh Réime 2008/909] [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9        Trí Airteagal 2(1) de Chinneadh Réime 2009/299, ar Airteagal é dar teideal ‘Leasuithe ar [Chinneadh Réime [2002/584]’, cuirtear Airteagal 4a le Cinneadh Réime 2002/584. Trí Airteagal 5 de [Chinneadh Réime 2009/299], ar Airteagal é dar teideal ‘Leasuithe ar [Chinneadh Réime 2008/909]’, cuirtear Airteagal 9(1)(i) le Cinneadh Réime 2008/909.
Treoir (AE) 2016/343
10      Is iad seo a leanas focail aithris 36 de Threoir (AE) 2016/343 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Márta 2016 maidir le gnéithe áirithe de thoimhde na neamhchiontachta agus den cheart chun bheith i láthair le linn na trialach in imeachtaí coiriúla (IO 2016 L 65, lch. 1):
‘In imthosca áirithe, ba cheart go bhféadfaí cinneadh maidir le ciontacht nó neamhchiontacht duine atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe a thabhairt fiú mura bhfuil an duine lena mbaineann i láthair ag an triail. D’fhéadfadh sé sin a bheith amhlaidh i gcás go gcuirfí an duine atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe ar an eolas faoin triail agus na hiarmhairtí a bhaineann le neamhláithriú in am trátha, agus nach dtagann sé in ainneoin sin. Ba cheart a thuiscint gurb é atá i gceist leis an duine atá faoi dhrochamhras nó an duine atá cúisithe a chur ar an eolas faoin triail go ndéantar é a thoghairm go pearsanta nó, ar bhealaí eile, eolas a thabhairt go hoifigiúil dó maidir le dáta agus láthair sceidealta na trialach ionas go gcuirfí ar a chumas a bheith ar an eolas faoin triail. Ba cheart a thuiscint gurb é atá i gceist leis an duine atá faoi dhrochamhras nó an duine atá cúisithe a chur ar an eolas faoi na hiarmhairtí a bhaineann le neamhláithriú, go háirithe, agus an duine sin a chur ar an eolas go bhféadfaí cinneadh a dhéanamh mura dtiocfadh sé i láthair ag an triail.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
11      Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 8(2) den Treoir sin, ar Airteagal é dar teideal ‘An ceart chun bheith i láthair ag an triail’:
‘Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh ionas go bhféadfar triail a reáchtáil, ar triail í ar féidir cinneadh maidir le ciontacht nó neamhchiontacht an duine atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe a bheith mar thoradh uirthi, agus é as láthair, ar choinníoll:
(a)       gur cuireadh an duine atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe ar an eolas faoin triail agus faoi na hiarmhairtí a bhaineann le neamhláithriú in am trátha; nó
(b)       go bhfuil an duine atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe, tar éis dó a bheith curtha ar an eolas faoin triail, á ionadú ag dlíodóir áirithithe, arna cheapadh ag an duine atá faoi dhrochamhras nó an duine atá cúisithe nó ag an Stát.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na hIodáile
Dlí Uimh. 69 lena leagtar síos forálacha chun an dlí náisiúnta a chur i gcomhréir le Cinneadh Réime 2002/584
12      Foráiltear le hAirteagal 6(1a)(b) de legge n. 69 – Disposizioni per conformare il diritto interno alla decisione quadro 2002/584/GAI del Consiglio, del 13 giugno 2002,
relativa al mandato d’arresto europeo e alle procedure di consegna tra Stati membri (Dlí Uimh. 69 lena leagtar síos forálacha chun an dlí náisiúnta a chur i gcomhréir le Cinneadh Réime 2002/584/CGB ón gComhairle an 13 Meitheamh 2002 maidir leis an mbarántas gabhála Eorpach agus na nósanna imeachta um thabhairt suas idir na Ballstáit) an 22 Aibreán 2005 (GURI Uimh. 98 an 29 Aibreán 2005), sa leagan is infheidhme maidir leis na fíorais sna príomhimeachtaí, ‘[i] gcás inar eisíodh é chun pianbhreith choimeádta nó beart coinneála nó beart arna fhorchur ar chlabhsúr imeachtaí in absentia a fhorghníomhú, ní mór ceann amháin ar a laghad de na coinníollacha seo a leanas a shonrú sa bharántas gabhála Eorpach chomh maith: [...]
(b)      d’ionadaigh dlíodóir, arna ainmniú ag an duine lena mbaineann nó ag an Stát, an duine lena mbaineann sna himeachtaí ina choinne.’
13      De réir Airteagal 18a(2) de Dhlí Uimh. 69 sin, sa leagan is infheidhme maidir le fíorais na bpríomhimeachtaí, ‘[i] gcás inar eisíodh an barántas gabhála Eorpach chun pianbhreith choimeádta nó ordú coinneála a fhorghníomhú lena mbaintear a shaoirse phearsanta de dhuine, féadfaidh an corte d’appello [an Chúirt Achomhairc, an Iodáil] diúltú an náisiúnach Iodálach nó an duine a chónaigh nó a bhí ag fanacht go dleathach agus go héifeachtach ar chríoch na hIodáile go leanúnach ar feadh níos mó ná 5
bliana
a thabhairt suas, [...] ar choinníoll go n‑ordaíonn sí go bhforghníomhófar an phianbhreith nó an t‑ordú coinneála sin san Iodáil i gcomhréir lena dlí náisiúnta’.
Foraithne Reachtach Uimh. 161 lena leagtar síos forálacha chun an dlí náisiúnta a chur i gcomhréir le Cinneadh Réime 2008/909
14      Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 13 de decreto legislativo n. 161 – Disposizioni per conformare il diritto interno alla decisione quadro 2008/909/GAI relativa all’applicazione del principio del reciproco riconoscimento alle sentenze penali che irrogano pene detentive o misure privative della libertà personale,
ai fini della loro esecuzione nell’Unione Europea (Foraithne Reachtach Uimh. 161 lena leagtar síos forálacha chun an dlí náisiúnta a chur i gcomhréir le Cinneadh Réime 2008/909/CGB maidir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh a chur i bhfeidhm ar bhreithiúnais in ábhair choiriúla lena bhforchuirtear pianbhreitheanna coimeádta nó bearta coinneála chun iad a fhorfheidhmiú san Aontas Eorpach) an 7 Meán Fómhair 2010 (GURI Uimh. 230 an 1 Deireadh Fómhair 2010), sa leagan is infheidhme maidir le fíorais na bpríomhimeachtaí:
‘Diúltóidh an Corte d’appello (an Chúirt Achomhairc) breithiúnas a aithint in ábhair choiriúla sna cásanna seo a leanas:
(i)      inar láithrigh an duine lena mbaineann sa triail ba bhun leis na gcinneadh atá le forghníomhú, mura sonraítear sa deimhniú:
1)      gur
cuireadh toghairm ar an duine in am trátha agus gur cuireadh ar an eolas é faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach, nó gurb amhlaidh gur cuireadh ar an eolas é go hoifigiúil trí bhealaí eile ar leor iad lena shuí go haonchiallach gur cuireadh é sin ar eolas dó agus go bhféadfaí cinneadh a dhéanamh mura láithreodh sé sa triail; nó
2)      chomh maith leis sin, agus é feasach ar an dáta atá beartaithe don triail, d’áirithigh sé dlíodóir, arna cheapadh ag an duine lena mbaineann nó ag an Stát, arb amhlaidh a chosain sé é nó í le linn na trialach; nó
3)      agus, tar éis an cinneadh a sheirbheáil air nó uirthi agus i ndiaidh eolas a thabhairt go sainráite don duine faoina cheart nó faoina ceart chun atriail nó achomharc a dhéanamh, ina bhfuil sé de cheart ag an duine a bheith rannpháirteach chun athbhreithniú a fháil ar thuillteanais an chúisimh, agus an fhianaise nua á cur san áireamh,
chuir sé in iúl go sainráite nár chuir sé nó sí in aghaidh an chinnidh nó nár iarr sé nó sí atriail nó achomharc laistigh den teorainn ama a leagadh síos chun na críche sin.
[...]’
15      Foráiltear le hAirteagal 24 sin d’Fhoraithne Reachtach Uimh. 161, sa leagan is infheidhme maidir le fíorais na bpríomhimeachtaí, i gcás go ndiúltaíonn an
Corte d’appello (an Chúirt Achomhairc) an tabhairt suas arna hiarraidh trí bharántas gabhála Eorpach bunaithe ar phianbhreith choiriúil agus ina n‑ordaítear go bhforghníomhófar an phianbhreith arna hordú ar chríoch na hIodáile, nach mór di, chun críocha a forghníomhaithe san Iodáil, aitheantas a thabhairt, ag an am céanna, don phianbhreith choiriúil eachtrach atá mar bhonn leis an mbarántas gabhála Eorpach, i gcás go gcomhlíontar na coinníollacha ina leith sin.
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
16      An 5 Deireadh Fómhair 2015, d’eisigh Okresný súd Dunajská Streda (Cúirt Dúiche Dunajská Streda, an tSlóvaic) barántas gabhála Eorpach chun pianbhreith phríosúnachta 5 bliana arna forchur ar ATAU le breithiúnas an 23 Lúnasa 2010 a fhorghníomhú, a bhí le forghníomhú ina hiomláine.
17      An 19 Meitheamh 2023, gabhadh ATAU san Iodáil,
agus is é sin an fáth go bhfuil ar Corte d’appello di Napoli (Cúirt Achomhairc Napoli, an Iodáil), arb í an chúirt a rinne an tarchur, scrúdú a dhéanamh ar an iarraidh ar thabhairt suas an duine lena mbaineann a rinne údaráis inniúla na Slóvaice trí bhíthin an bharántais gabhála Eorpaigh sin.
18      Le linn na n‑imeachtaí faoi bhreith na cúirte a rinne an tarchur, agus a chónaí éifeachtach agus dleathach san Iodáil le 5 bliana anuas cruthaithe aige, d’iarr ATAU ar an gcúirt sin diúltú dá thabhairt suas agus, tríd an mbreithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith phríosúnachta 5 bliana sa tSlóvaic a aithint, a ordú go bhforghníomhófaí san Iodáil an phianbhreith arna gearradh air.
19      D’iarr an chúirt a rinne an tarchur ar údaráis na Slóvaice an deimhniú a tarchuireadh roimhe sin a fhorlíonadh trí na ráthaíochtaí nós imeachta a bhí ag ATAU a shonrú chun measúnú a dhéanamh ar an iarraidh sin.
20      I litir dar dáta an 2 Samhain 2023, d’fhreagair Okresný súd Dunajská Streda (Cúirt Dúiche Dunajská Streda) nár ghlac ATAU páirt go pearsanta sna himeachtaí as ar eascair an breithiúnas lenar ciontaíodh é. Mar sin féin, thug dlíodóir cúnamh dó agus rinne sé ionadaíocht air le linn na n‑imeachtaí sin. Thairis sin, níor cuireadh é ar an eolas riamh faoi dháta agus láthair a thrialach, cé go raibh sé ar eolas faoin triail ag dul ar aghaidh ina choinne. Gabhadh é agus cuireadh faoi choinneáil réamhthrialach é sa tSlóvaic an 28 Meán Fómhair 2009 mar gheall ar an gcion céanna, ansin, an 15 Nollaig 2009, scaoileadh saor é agus cuireadh i gcampa dídeanaithe ar chríoch na Slóvaice é. Ansin, theith sé gan filleadh agus gan ionad cónaithe a roghnú le haghaidh na dtoghairmeacha a chuirfí air,
ionas nárbh fhéidir le Okresný súd Dunajská Streda (Cúirt Dúiche Dunajská Streda) teacht suas leis agus toghairm a sheirbheáil air láithriú ag an éisteacht lena mbaineann.
21      Mar sin, níor láithrigh ATAU go pearsanta ag an éisteacht sin. Ba i láthair a dhlíodóra a rinne ionadaíocht agus cosaint air, áfach, a reáchtáladh an triail sin inar tugadh pianbhreith phríosúnachta 5 bliana.
22      Mar sin, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur nach mór di dheimhniú di féin go bhfuil na coinníollacha á gcomhlíonadh chun diúltú ATAU a thabhairt suas agus, i gcomhréir lena iarratas, a ordú go bhforghníomhófaí san Iodáil an phianbhreith arna gearradh air.
23      Tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire, de réir na reachtaíochta náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí, i gcás go ndiúltaíonn an t‑údarás breithiúnach forghníomhaitheach barántas gabhála Eorpach a fhorghníomhú a eisíodh chun críocha pianbhreith a fhorghníomhú agus go
n‑ordaíonn sé go bhforghníomhófaí an phianbhreith sin san Iodáil, nach mór di an breithiúnas a aithint lena n‑ordaítear an phianbhreith sin ar mhaithe leis an bhforghníomhú sin.
24      I dtaca leis sin, de réir fhorálacha dhlí na hIodáile chun Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 a thrasuí, ní mór diúltú an breithiúnas a aithint a tugadh ar chlabhsúr trialach nár láithrigh an duine lena mbaineann aici go pearsanta, ach amháin sna trí chás ar leith ina raibh ráthaíochtaí nós imeachta ag an duine sin lena mbaineann. Maidir leis na trí chás ar leith sin, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur nach bhfuil na coinníollacha dá bhforáiltear san fhoráil sin comhlíonta sa chás seo maidir le feidhm a bheith acu, mar a leagtar síos iad sa reachtaíocht náisiúnta i gceist sna príomhimeachtaí. Go deimhin, cé go raibh an duine lena mbaineann feasach ar an triail a bhí ag dul ar aghaidh, de réir an ordaithe tarchuir, ar an gcéad dul síos, níor cuireadh an duine sin lena mbaineann ar an eolas faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh a thrialach ná go ndéanfaí cinneadh i gcás neamhláithriú, ar an dara dul síos, cé gur áirithigh an duine sin lena mbaineann dlíodóir
agus gurb amhlaidh go ndearna sé cosaint air le linn na trialach, ní raibh sé ar an eolas faoin dáta arna shocrú le haghaidh na trialach sin agus, ar an tríú dul síos, ní bhfuair an duine céanna lena mbaineann faisnéis le meas gur ghlac sé, agus iomlán an scéil aige, leis an bpianbhreith arna gearradh ar chlabhsúr na trialach céanna, ar triail í nár láithrigh sé go pearsanta inti.
25      Dá bhrí sin, tá an chúirt a rinne an tarchur den tuairim, dá gcinnfeadh sí diultú ATAU a thabhairt suas,
nach bhféadfadh sí a ordú go bhforghníomhófaí an phianbhreith arna tabhairt ina choinne san Iodáil, ós rud é nach gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar síos leis an reachtaíocht náisiúnta i gceist sna príomhimeachtaí chun an breithiúnas lena mbaineann a aithint.
26      Maidir leis na ráthaíochtaí nós imeachta a bhaineann le barántas gabhála Eorpach a fhorghníomhú, i gcomhréir le forálacha dhlí na hIodáile chun Airteagal 4a(1) de Chinneadh Réime 2002/584 a thrasuí, sonraíonn an chúirt sin, i gcomhréir leis na coinníollacha arna leagan síos leis an reachtaíocht náisiúnta maidir le tabhairt suas an duine lena mbaineann, i gcás nár láithrigh an duine sin go pearsanta, go gceadaítear an tabhairt suas sin má cuireadh an duine sin ar an eolas go raibh triail ag dul ar aghaidh ina choinne agus go raibh cúnamh aige ó dhlíodóir.
27      Mar sin, ar choinníoll go bhfuair an duine lena mbaineann cúnamh ó dhlíodóir, is féidir a thabhairt suas a údarú de bhun an bharántais gabhála Eorpaigh a bhfuil sé faoina réir, ar an gcoinníoll amháin gur cuireadh an duine sin ar an eolas go raibh triail ag dul ar aghaidh ina choinne, gan an tabhairt suas sin a bheith faoi réir an choinníll níos déine, is infheidhme maidir le haithint an bhreithiúnais a tugadh chun an phianbhreith a fhorghníomhú ar chríoch na hIodáile, gur cuireadh an duine sin lena mbaineann ar an eolas faoin dáta arna shocrú le haghaidh na trialach sin.
28      Mar sin, cuireann an chúirt a rinne an tarchur i dtreis, cé go bhforáiltear leis an reachtaíocht náisiúnta i gceist sna príomhimeachtaí do ráthaíocht nós imeachta atá níos déine ó thaobh an breithiúnas lena bhforchuirtear an phianbhreith a aithint i gcomparáid leis an ráthaíocht nós imeachta dá bhforáiltear sa reachtaíocht sin chun an barántas gabhála Eorpach a fhorghníomhú a bhfuil an duine iarrtha faoina réir, d’fhéadfadh droch-iarmhairt a bheith ag an difríocht sin le haghaidh an duine sin, ós féidir an duine sin a thabhairt suas
don Bhallstát eisiúna ar mhaithe leis an bpianbhreith sin a fhorghníomhú,
ach nach féidir leis a phianbhreith a chur isteach i mBallstát a chónaithe.
29      Dá bhrí sin, tá an chúirt a rinne an tarchur in amhras faoi chomhréireacht na reachtaíochta náisiúnta i gceist sna príomhimeachtaí le dlí an Aontais, go háirithe le hAirteagal 4(6) de Chinneadh Réime 2002/584 agus le hAirteagal 9(1)(i) agus Airteagal 25 de Chinneadh Réime 2008/909.
30      Thairis sin, cuireann an chúirt sin i dtreis, cé nach bhforáiltear le hAirteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 ach don chumhacht diúltú breithiúnas a aithint a tugadh i gcás,
inter alia, nár cuireadh an duine lena mbaineann nár láithrigh go pearsanta sa triail inar ciontaíodh é ar an eolas faoin dáta arna shocrú don triail, foráiltear, a mhalairt sin, trí fhorálacha dhlí na hIodáile chun an fhoráil sin a thrasuí, d’oibleagáid diúltú an breithiúnas sin a aithint in imthosca mar sin.
31      Is difríocht bhuntábhachtach í an difríocht sin sa chás seo. Go deimhin,
toirmeasctar leis an reachtaíocht náisiúnta i gceist sna príomhimeachtaí ar an gcúirt sin an breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith a tugadh i gcoinne ATAU a aithint cé, dá mbeadh cumhacht ag an gcúirt chéanna ina leith,
go bhféadfadh sí, tríd an gcumhacht sin a fheidhmiú, an breithiúnas sin a aithint agus diúltú an duine lena mbaineann a thabhairt suas, agus forghníomhú na pianbhreithe a ordú ina choinne san Iodáil mar sin.
32      Sna himthosca sin, chinn Corte d’appello di Napoli (Cúirt Achomhairc,
Napoli) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)       [An gcaithfear Airteagal 4(6) de Chinneadh Réime 2002/584 agus Airteagal 9(1)(i) agus Airteagal 25 de Chinneadh Réime 2008/909 a léiriú sa chaoi a chiallaíonn]
go bhfuil an chumhacht lánroghnach agus nach bhfuil an dualgas ag cúirt an Stáit fhorghníomhaithigh,
nuair a iarrtar uirthi breithiúnas coiriúil infhorghníomhaithe iasachta a aithint,
diúltú aitheantas a thabhairt don bhreithiúnas nuair is dealraitheach nár thug an triail as ar tháinig an breithiúnas sin aon ráthaíochtaí nós imeachta don chosantóir dá bhforáiltear in
Airteagal 9(1) (i) de [Chinneadh Réime 2008/909]?
(2)       [An gcaithfear Airteagal 4(6) de Chinneadh Réime 2002/584 agus Airteagal 9(1) i) agus Airteagal 25 de Chinneadh Réime 2008/909] a léiriú sa chaoi go bhfuil an chumhacht ag cúirt an Stáit fhorghníomhaithigh, ar iarradh uirthi tabhairt suas a ordú ar bhonn barántas gabhála Eorpach arna eisiúint chun críche breithiúnas a fhorghníomhú, nuair a chomhlíontar na coinníollacha chun a ordú don duine faoi phianbhreith a thabhairt suas don Stát fhorghníomhaithigh agus na coinníollacha faoina ndiúltófar don duine faoi phianbhreith a thabhairt suas trí ordú a dhéanamh go comhuaineach an phianbhreith a fhorghníomhú ar chríoch an Stáit fhorghníomhaithigh, diúltú do thabhairt suas, an breithiúnas a aithint agus a fhorghníomhú a ordú ar a críoch fiú murar thug an triail a d’eascair an breithiúnas aitheanta aon ráthaíochtaí nós imeachta don chosantóir dá bhforáiltear in Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909/CGB ón gComhairle an 27 Samhain 2008?’
Inghlacthacht na hiarrata ar réamhrialú
33      Áitíonn Rialtas na hIodáile go bhfuil an iarraidh ar réamhrialú do-ghlactha ar an bhforas gur iarraidh hipitéiseach amháin í. Go deimhin, trína iarraidh go n‑aithneofaí san Iodáil pianbhreith
phríosúnachta 5 bliana arna forchur sa tSlóvaic, líomhnaíonn sé gur léir gur ghlac ATAU leis an bpianbhreith choiriúil arna forchur air ar chlabhsúr na trialach nár láithrigh sé go pearsanta aici,
ionas nach mór don chúirt a rinne an tarchur, i gcomhréir le foráil dhlí na hIodáile chun Airteagal 9(1)(i)(iii) de Chinneadh Réime 2008/909 a thrasuí, an breithiúnas inar fógraíodh an phianbhreith sin a aithint ar mhaithe lena fhorghníomhú san Iodáil.
34      I dtaca leis sin, ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, i gcomhthéacs an chomhair idir an Chúirt agus na cúirteanna náisiúnta dá bhforáiltear in Airteagal 267 CFAE, gur faoin gcúirt náisiúnta amháin ar tugadh an díospóid os a comhair, agus nach mór freagracht a ghlacadh as an gcinneadh breithiúnach ina dhiaidh sin, atá sé a chinneadh, i bhfianaise imthosca sonracha an cháis, an gá atá le réamhrialú chun go mbeidh sí in ann breithiúnas a thabhairt agus ábharthacht na gceisteanna a chuireann sí faoi bhráid na Cúirte araon. Dá bhrí sin, nuair a bhaineann na ceisteanna a chuirtear le léiriú dhlí an Aontais, tá an Chúirt faoi cheangal, i bprionsabal, rialú a thabhairt (breithiúnas an 12 Deireadh Fómhair 2023,
INTER CONSULTING,
C‑726/21, EU:C:2023:764, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear).
35      Glactar le ceisteanna a bhaineann le léiriú dhlí an Aontais a ardaíonn an chúirt náisiúnta laistigh den chreat rialála agus fíorasach a shainmhíníonn sí faoina freagracht féin, agus nach bhfuil sé de chúram ar an gCúirt a gcruinneas a fhíorú, a bheith ábhartha. Ní fhéadfaidh an Chúirt diúltú rialú a thabhairt ar iarraidh arna déanamh ag cúirt náisiúnta ach amháin má dhealraíonn sé go follasach nach bhfuil baint ar bith ag an léiriú atá á lorg ar dhlí an Aontais le fíricí iarbhír nó le cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí, más fadhb de chineál hipitéiseach í, nó mura bhfuil an fhaisnéis fhíorasach agus dhlíthiúil is gá ag an gCúirt chun freagra úsáideach a thabhairt ar na ceisteanna a cuireadh uirthi (breithiúnas an 12 Deireadh Fómhair 2023,
INTER CONSULTING,
C‑726/21, EU:C:2023:764, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear).
36      Dá bhrí sin, maidir le roinnt na dlínse idir Cúirteanna an Aontais Eorpaigh agus na cúirteanna náisiúnta, ní mór don Chúirt, agus measúnú á dhéanamh ar inghlacthacht iarrata ar réamhrialú, comhthéacs fíorasach agus dlíthiúil na gceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú a chur san áireamh, mar a shainítear iad san ordú tarchuir (féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Deireadh Fómhair 2023,
INTER CONSULTING,
C‑726/21, EU:C:2023:764, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear).
37      Sa chás seo, shonraigh an chúirt a rinne an tarchur go soiléir, san ordú tarchuir, nach measann sí go bhfuil na coinníollacha comhlíonta i gcás ATAU maidir le feidhm a bheith ag foráil dhlí na hIodáile chun Airteagal 9(1)(i)(iii) de Chinneadh Réime 2008/909 a thrasuí. Dá bhrí sin, i gcomhréir leis an gcásdlí arna lua sa mhír roimhe seo den bhreithiúnais seo, gan beann ar na cáintí arna ndéanamh ag Rialtas na hIodáile maidir leis an measúnú fíorasach sin ag an gcúirt sin, ní mór an scrúdú ar na ceisteanna a tharchuirtear a dhéanamh dá bhun.
38      Ina theannta sin, sholáthair an chúirt a rinne an tarchur don Chúirt na fíricí agus pointí dlí le freagra fónta a bheith intugtha aici ar na ceisteanna arna gcur uirthi agus leag sí amach na cúiseanna leis an tuairim gur gá sa nós imeachta ar feitheamh os a comhair léiriú a dhéanamh ar na forálacha dá dtagraítear sna ceisteanna sin. Mar sin, ní cosúil nach bhfuil baint ag na ceisteanna sin leis na fíorais nó leis an gcuspóir do na príomhimeachtaí ná gur fadhb hipitéiseach atá i gceist leo.
39      Dá réir sin, tá an iarraidh ar réamhrialú inghlactha.
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
An dara ceist
40      Leis an dara ceist dá cuid, nach mór a scrúdú ar an gcéad dul síos, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 4(6) de Chinneadh Réime 2002/584 agus Airteagal 9(1)(i) agus Airteagal 25 de Chinneadh Réime 2008/909 le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc ar reachtaíocht náisiúnta ar dá réir, i gcás pianbhreith arna tabhairt cé nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta ag an triail inar ciontaíodh é, má tá na coinníollacha comhlíonta, i gcomhréir le forálacha na reachtaíochta sin lena dtrasuitear Cinneadh 2002/584, le diúltú an duine lena mbaineann a thabhairt suas ar thaobh amháin agus le forghníomhú na pianbhreithe sin a ordú i gcríoch an Bhallstáit fhorghníomhaithigh ar an taobh eile, nach féidir le cúirt de chuid an Bhallstáit fhorghníomhaithigh forghníomhú na pianbhreithe sin a ordú ar an bhforas nach bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir leis an bpianbhreith a aithint, de réir fhorálacha na reachtaíochta sin lena dtrasuitear Cinneadh Réime 2008/909.
41      Sa chéad áit, ní mór a thabhairt faoi deara, de réir Airteagal 4(6) de Chinneadh Réime 2002/584, go bhféadfaidh údarás breithiúnach an Bhallstáit fhorghníomhaithigh diúltú d’fhorghníomhú barántais gabhála Eorpaigh arna eisiúint chun pianbhreith choimeádta a fhorghníomhú i gcás, mar atá sa chás seo, ina bhfuil cónaí ar an duine iarrtha sa Bhallstát forghníomhaitheach agus ina ngabhann an Stát sin air féin an phianbhreith sin a fhorghníomhú i gcomhréir lena dhlí náisiúnta.
42      Maidir le Cinneadh Réime 2008/909, foráiltear le hAirteagal 25 de, gan dochar do Chinneadh Réime 2002/584, go mbeidh feidhm mutatis mutandis ag forálacha Chinneadh Réime 2008/909 sa mhéid go bhfuil siad i gcomhréir le forálacha Chinneadh Réime 2002/584, go háirithe maidir le pianbhreitheanna a fhorghníomhú i gcás ina ngabhann Ballstát air féin an phianbhreith a fhorghníomhú i gcomhréir le hAirteagal 4(6) den Chinneadh Réime sin.
43      I dtaca leis sin, foráiltear trí Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 d’fhoras le neamhaitheantas agus neamh-fhorghníomhú pianbhreithe i gcás nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta ag an triail inar ciontaíodh é, de réir na dtrí chás ar leith arna lua i bpointí
(i), (ii) agus (iii) de, ar dá réir nach féidir diúltú a leithéid de phianbhreith a aithint agus a fhorghníomhú.
44      Sa chás seo, is éideimhin leis an gcúirt a rinne an tarchur an chaoi le haghaidh le tabhairt, i gcás nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta ag an triail inar ciontaíodh é, ar éagsúlacht fhorálacha dhlí na hIodáile trína dtrasuitear Airteagal 4a(1) de Chinneadh Réime 2002/584 maidir leis na coinníollacha faoinar foras é le barántas gabhála Eorpach an duine sin lena mbaineann gan a fhorghníomhú, le forálacha dhlí na hIodáile chun Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 a thrasuí, a bhaineann leis na coinníollacha faoinar foras é le neamhaitheantas agus neamh-fhorghníomhú pianbhreithe ar dá deasca a ciontaíodh an duine sin lena mbaineann.
45      I dtaca leis sin, ní mór, áfach, a thabhairt faoi deara gur comhchosúil, nó fiú, comhionann foclaíocht
Airteagal 4a(1)(a) go (c) de Chinneadh Réime 2002/584 agus Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909, a cuireadh leis an dá Chinneadh Réime i gceist tríd an aon ghníomh Aontais amháin, is é sin Cinneadh Réime 2009/299, go sonrach, trí Airteagal 2(1) agus Airteagal 5(1) de Chinneadh Réime 2009/299 faoi seach, agus gur comhchosúil na cuspóirí dóibh a bhaineann,
inter alia, le ceart an duine lena mbaineann chun láithriú go pearsanta ag a thriail agus le hurraim a thabhairt do chearta cosanta an duine sin lena mbaineann i gcás nár láithrigh sé go pearsanta ag an triail inar ciontaíodh é, mar a fhágann,
inter alia, aithrisí 1, 4, 6 agus 8 de Chinneadh Réime 2009/299. Dá réir sin, is infheidhme an cásdlí a bhaineann le hAirteagal 4a(1) maidir le hAirteagal 9(1)(i) ó thaobh na gcoincheap a bhaineann leis an dá fhoráil sin araon (féach, chuige seo, breithiúnas an lae inniu,
Hölderman,
C‑447/24, míreanna 50 agus 51).
46      Mar sin, ní héagsúil na coinníollacha maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith gurb amhlaidh nach féidir gur foras le neamhaitheantas barántais gabhála Eorpaigh, ar eisíodh ar mhaithe le pianbhreith a fhorghníomhú, de réir Airteagal 4a(1)(a) go (c) de Chinneadh Réime 2002/584, é nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta sa triail inar ciontaíodh é
leis na coinníollacha maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith gurb amhlaidh nach féidir gurb ionann sin agus foras leis an mbreith lenar ciontaíodh é neamhaitheantas agus neamh-fhorghníomhú, i gcomhréir le hAirteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909.
47      Dá bhrí sin, ní féidir reachtaíocht náisiúnta a bheith i gcomhréir leis na forálacha sin de dhlí an Aontais lena gcuirtear coinníollacha éagsúla lena leithéid de chásanna ar leith, faoi réir cé acu de réir na bhforálacha náisiúnta lena dtrasuitear Airteagal 4a(1)(a) go (c) nó na bhforálacha náisiúnta lena dtrasuitear Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 a mheasúnaítear na cásanna sin ar leith.
48      Dá measfadh an chúirt a rinne an tarchur gurb amhlaidh an cás le forálacha dhlí na hIodáile atá i gceist sna príomhimeachtaí, ba cheart a thabhairt chun cuimhne nach mór prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais a léiriú sa chaoi nach gceanglaítear ar chúirt náisiúnta foráil den dlí náisiúnta atá ar neamhréir le forálacha an Chinnidh Réime sin a fhágáil gan feidhm, ós rud é nach bhfuil éifeacht dhíreach ag na forálacha sin. Mar sin féin, ceanglaítear ar údaráis na mBallstát, lena n‑áirítear na cúirteanna, a ndlí náisiúnta a léiriú, a mhéid is féidir, i gcomhréir le dlí an Aontais lena gcuirtear ar a gcumas toradh atá comhoiriúnach leis an gcuspóir atá á shaothrú leis na Cinntí Réime sin a áirithiú (féach, de réir análaí, breithiúnas an 21 Nollaig 2023,
Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Ciontú
in absentia),
C‑398/22, EU:C:2023:1031, mír 47 agus an cásdlí dá dtagraítear).
49      Go deimhin, cé nach féidir éifeacht dhíreach a bheith ag na Cinntí Réime, cuireann a ngné cheangailteach mar sin féin oibleagáid ar údaráis náisiúnta na mBallstát an dlí náisiúnta a léiriú i gcomhréir le dlí an Aontais amhail ó dháta dhul in éag na tréimhse chun na Cinntí Réime sin a thrasuí. Agus an dlí náisiúnta á chur i bhfeidhm, ceanglaítear ar na húdaráis sin, dá bhrí sin, é a léiriú, a mhéid is féidir, i bhfianaise théacs agus chuspóir an Chinnidh Réime lena mbaineann chun an toradh atá á lorg leis an gcinneadh sin a bhaint amach, agus cé nach féidir léiriú contra legem a dhéanamh ar an dlí náisiúnta. Dá bhrí sin, ceanglaítear le prionsabal an léirithe i gcomhréir le dlí an Aontais go gcuirfear corpas iomlán an dlí náisiúnta san áireamh agus go gcuirfear na modhanna léiritheacha a aithnítear leis an dlí sin i bhfeidhm, chun éifeachtacht iomlán an Chinnidh Réime sin a ráthú agus chun teacht ar thoradh atá comhsheasmhach leis an gcuspóir atá á shaothrú aige (breithiúnas an 21 Nollaig 2023,
Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Ciontú
in absentia),
C‑398/22, EU:C:2023:1031, mír 48 agus an cásdlí dá dtagraítear).
50      Mar sin, beidh ar an gcúirt a rinne an tarchur, ag féachaint dá dlí náisiúnta ar fad agus ag cur i bhfeidhm na modhanna léirithe arna n‑aithint ann, léiriú a dhéanamh ar an reachtaíocht náisiúnta i gceist sna príomhimeachtaí, a oiread sin agus is féidir, i bhfianaise théacs agus chuspóir Chinntí Réime 2002/584 agus 2008/909, sa chaoi go bhforáiltear do an coinníollacha céanna maidir le cur i bhfeidhm le forálacha dhlí na hIodáile lena dtrasuitear Airteagal 4a(1)(a) go (c) de Chinneadh Réime 2002/584 agus na forálacha lena dtrasuitear Airteagal 9(1)(i)(i) go (iii) de Chinneadh Réime 2008/909.
51      Sa dara háit, ní mór a thabhairt faoi deara, mar is léir ón bhfaisnéis san iarraidh ar réamhrialú, chun críocha phianbhreith ATAU a aithint agus a fhorghníomhú, go mbaineann ceisteanna na cúirte a rinne an tarchur go sonrach leis an gcás ar leith arna lua in Airteagal 4a(1)(b) de Chinneadh Réime 2002/584 agus in Airteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909.
52      Go deimhin, i gcomhréir leis an reachtaíocht náisiúnta chun an chéad cheann de na forálacha sin a thrasuí, ar chuntar go raibh dlíodóir áirithithe ag an duine sin lena mbaineann arb amhlaidh a chosain sé é le linn na trialach sin, agus ó cuireadh an duine lena mbaineann ar an eolas faoin triail ag dul ar aghaidh ina choinne, níl bunús ann, de thoisc nár láithrigh sé go pearsanta ina thriail, le diúltú an barántas gabhála Eorpach ina leith a fhorghníomhú.
53      In imthosca comhchosúla, ach, le bheith níos cruinne faoi, nach raibh an duine lena mbaineann ar an eolas faoin dáta arna shocrú le haghaidh a thrialach, cuirtear cosc tríd an reachtaíocht náisiúnta chun an dara ceann de na forálacha sin a thrasuí ar inaitheantacht an bhreithiúnais lenar forchuireadh an phianbhreith ar an duine sin lena mbaineann,
ionas nach féidir diúltú an barántas gabhála agus an phianbhreith arna gearradh a fhorghníomhú san Iodáil, mar a fhoráiltear dó in Airteagal 4(6) de Chinneadh Réime 2002/584.
54      Dá bhrí sin, i bhfianaise éiginnteacht na cúirte a rinne an tarchur faoin gcaoi le measúnú a dhéanamh ar na coinníollacha maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna lua i bpointe (ii) d’Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909, ní mór na cásanna a shonrú, inarb amhlaidh, i gcás nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta sa triail inar ciontaíodh é,
go bhféadfaidís teacht faoi phointe (ii) den fhoráil sin, a d’fhéadfadh, mar a leagtar amach i mír 45 den bhreithiúnas seo, teacht faoi Airteagal 4a(1)(b) de Chinneadh Réime 2002/584 chomh maith.
55      De réir Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909, d’fhéadfadh údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh diúltú breithiúnas a aithint agus pianbhreith a fhorghníomhú i gcás, de réir an deimhnithe dá bhforáiltear in Airteagal 4 den Chinneadh Réime sin, nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta ag an triail a raibh an breithiúnas sin mar thoradh uirthi, ach amháin i gcás go sonraítear sa deimhniú sin gurb amhlaidh ceann de na cásanna ar leith arna lua i bpointí (i), (ii) nó (iii) d’Airteagal 9(1)(i) sin don duine lena mbaineann, i gcomhréir leis na ceanglais eile nós imeachta arna sainiú i reachtaíocht náisiúnta an Bhallstáit eisiúna.
56      Dá bhrí sin, ní mór d’údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh, i bprionsabal,
breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith a aithint agus a fhorghníomhú, ainneoin go raibh an duine lena mbaineann as láthair ón triail
a raibh an breithiúnas sin mar thoradh uirthi, i gcás go bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag ceann de na cásanna ar leith arna lua i bpointí (i), (ii) nó (iii) d’Airteagal 9(1)(i) den Chinneadh Réime sin (féach, de réir análaí, breithiúnas an 24 Bealtaine 2016,
Dworzecki,
C‑108/16 PPU, EU:C:2016:346, mír 35).
57      Go deimhin, i ngach ceann de na cásanna ar leith arna lua sna pointí sin, ní bhaintear tríd an mbreithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith a aithint agus a fhorghníomhú de chearta cosanta an duine lena mbaineann ná den cheart chun triail chóir a fháil, mar a chumhdaítear in Airteagal 47 agus Airteagal 48(2) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’) (féach, de réir análaí, breithiúnas an 23 Márta 2023, an tAire Dlí agus Cirt (Deireadh le fionraí),
C‑514/21 agus C‑515/21, EU:C:2023:235, mír 73 agus an cásdlí dá dtagraítear), ós amhlaidh go meastar an ceart chun bheith i láthair ag an triail a bheith tarscaoilte ag an duine lena mbaineann go deonach agus go haonchiallach sna cásanna sin ar leith (féach, de réir análaí, breithiúnas an 26 Feabhra 2013,
Melloni,
C‑399/11, EU:C:2013:107, mír 52).
58      Go sonrach, ó thaobh Airteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909 de,
tá sé d’oibleagáid ar údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith a aithint agus a fhorghníomhú, ainneoin nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta sa triail a raibh an breithiúnas sin mar thoradh uirthi, i gcás gur áirithigh an duine sin lena mbaineann, de réir an cheanglais is bonn leis an bhforáil sin, agus é ar an eolas faoin triail sceidealta,
dlíodóir arna cheapadh ag an duine lena mbaineann sin nó ag an Stát lena chosaint sa triail sin agus gurb amhlaidh gur chosain an dlíodóir sin an duine lena mbaineann sin le linn na trialach sin.
59      Sa chomhthéacs sin, ní mór, ar dtús, raon feidhme an cheanglais is bonn le
pointe (ii) d’Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh 2008/909 a shocrú maidir leis an duine lena mbaineann a bheith ar an eolas faoin an triail sceidealta, mar is ionann é, mura ndéantar tagairt do dhlí náisiúnta na mBallstát, agus coincheap neamhspleách dhlí an Aontais, nach mór a léiriú go haonfhoirmeach i gcríoch an Aontais (féach, de réir análaí, breithiúnas an 24 Bealtaine 2016,
Dworzecki,
C‑108/16 PPU, EU:C:2016:346, míreanna 28 go 31), ansin, ina dhiaidh sin, an chaoi a shonrú le measúnú a dhéanamh.
60      I ndáil leis sin,
ar an gcéad dul síos, maidir le raon feidhme an cheanglais sin,
ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, agus foráil de dhlí an Aontais á léiriú, gur gá breithniú a dhéanamh ní hamháin ar a foclaíocht ach freisin ar an gcomhthéacs ina bhfuil sí agus ar na cuspóirí a shaothraítear leis na rialacha a bhfuil sí mar chuid díobh (breithiúnais an 17 Samhain 1983,
Merck, 292/82, EU:C:1983:335, mír 12, agus an 4 Meán Fómhair 2025,
Casa Judeţeană de Asigurări de Sănătate Mureș agus páirtithe eile,
C‑246/23, EU:C:2025:651, mír 31).
61      Maidir le foclaíocht
Airteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909, ní mór a thabhairt faoi deara nach féidir a chinneadh go haonchiallach de réir fhoclaíocht na forála sin,
sna leaganacha teanga éagsúla di, an gceanglaítear de réir na forála sin, ar mhaithe lena cur i bhfeidhm, go raibh an duine lena mbaineann ar an eolas faoi dháta na héisteachta sceidealta le haghaidh na trialach inar ciontaíodh é.
62      Go sonrach, bíodh a leithéid de cheanglas sa leagan Iodáilise d’Airteagal 9(1)(i)(ii) den Chinneadh Réime sin go sainráite, ní cheanglaítear le leaganacha áirithe, ar nós na leaganacha Béarla agus Fraincise, ach ‘[a bheith] ar an eolas faoin triail sceidealta’, fad a cheanglaítear le leaganacha eile, ar nós na leaganacha Gearmáinise agus Ungáirise, ‘[a bheith] ar an eolas faoin éisteacht arna socrú’ nó, ar nós na leaganacha Seicise, Polainnise agus Sualainnise, ‘[a bheith] ar an eolas faoin éisteacht sceidealta’.
63      Cé gur deimhin go bhféadfaí a thabhairt le fios ó na nathanna éagsúla sin nach mór, mar a fhoráiltear go sainráite dó sa leagan Iodáilise den fhoráil sin, an duine lena mbaineann a bheith ar an eolas faoi dháta na héisteachta arna socrú le haghaidh na trialach inar ciontaíodh é,
de réir cásdlí comhsheasmhach,
ní fhéadfadh na focail arna n‑úsáid i leaganacha teanga d’fhoráil de dhlí an Aontais a bheith ar an aon bhunús amháin le léiriú ar an bhforáil sin ná tús áite a thabhairt dóibh ar leaganacha teanga eile, mar sin féin. Is deimhin go bhfuil forálacha dhlí an Aontais le léiriú agus le cur i bhfeidhm go haonfhoirmeach, i bhfianaise na leaganacha arna ndréachtú i dteangacha uile an Aontais. Dá réir sin, de réir cásdlí socair, i gcás go bhfuil éagsúlacht idir roinnt leaganacha teanga de théacs dhlí an Aontais, ní mór an fhoráil atá i gceist a léiriú de réir scéim ghinearálta agus chuspóir na reachtaíochta a bhfuil sí ina cuid di (féach, chuige sin, breithiúnas an 23 Deireadh Fómhair 2025,
Naturvårdsverket (Cóireáil dramhaíola i ndiaidh aisghlacadh),
C‑221/24 agus C‑222/24, EU:C:2025:818, mír 45 agus an cásdlí dá dtagraítear).
64      I dtaca leis sin, ó thaobh chomhthéacs phointe (ii) d’Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909, ní mór a thabhairt faoi deara go gceanglaítear le hAirteagal 9(1)(i)(i) gur toghaireadh an duine lena mbaineann go pearsanta agus gur cuireadh sé ar an eolas mar sin ‘faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach’ ba bhun leis an gcinneadh nó gurb amhlaidh gur cuireadh é ar an eolas go hoifigiúil ar bhealaí eile ‘faoin dáta agus láthair arna socrú le haghaidh na trialach sin’,
ionas gur léiríodh go haonchiallach ‘go raibh sé nó sí
ar an eolas faoin triail sceidealta’ (féach breithiúnas an lae inniu,
Hölderman,
C‑447/24, mír 72).
65      Mar sin, ní mór a thabhairt faoi deara go bhfágann foclaíocht
féin Airteagal 9(1)(i)(i) den Chinneadh Réime sin go gceanglaítear de réir an natha ‘ar an eolas faoin triail sceidealta’ atá ann nach mór eolas faoi dháta na héisteachta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach inar ciontaíodh é a bheith tugtha don duine lena mbaineann (féach breithiúnas an lae inniu,
Hölderman,
C‑447/24, mír 73).
66      De réir léiriú comhthéacsúil, is cosúil gurb intuigthe é ón méid sin gur féidir, ar chúiseanna comhsheasmhachta, an raon feidhme céanna a bheith ag an gceanglas comhfhreagrach,
is bonn le
bpointe (ii) d’Airteagal 9(1)(i) sin,
ionas nach mór léiriú a dhéanamh ar na bhforáil sin sa chaoi go gceanglaítear leis nach mór an duine lena mbaineann a chur ar an eolas faoi dháta na héisteachta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach inar ciontaíodh é (féach breithiúnas an lae inniu,
Hölderman,
C‑447/24, mír 74).
67      Comhthacaítear leis an léiriú sin trí fhorálacha Threoir 2016/343, go háirithe Airteagal 8(2) di,
atá ábhartha go comhthéacsúil chun Airteagal 9(1)(i) den Chinneadh Réime sin a léiriú de bharr an cheangail fheidhmiúil idir an dá fhoráil sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 16 Eanáir 2025,
VB II (Faisnéis ar an gceart chun atrialach),
C‑400/23, EU:C:2025:14, mír 48).
68      I dtaca leis sin, ní mór a thabhairt chun cuimhne, i gcomhréir le hAirteagal 8(2) de Threoir 2016/343, lena leagtar síos na híosrialacha maidir le gnéithe áirithe d’imeachtaí coiriúla, ina n‑áirítear an ‘ceart chun bheith i láthair ag an triail’,
go bhféadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh ionas go bhféadfar triail a reáchtáil ar féidir cinneadh maidir le ciontacht nó neamhchiontacht an duine atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe a bheith mar thoradh uirthi,
agus é as láthair, ar chuntar, de réir Airteagal 8(2)(a) sin, gur cuireadh an duine sin atá faoi dhrochamhras sin nó atá cúisithe ar an eolas, in am trátha,
faoin triail agus faoi na hiarmhairtí a bhaineann le neamhláithriú, nó, i gcomhréir le hAirteagal 8(2)(b), go bhfuil an duine sin atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe, a cuireadh ar an eolas faoin triail, á ionadú ag dlíodóir áirithithe, arna cheapadh ag an duine céanna atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe nó ag an Stát.
69      Rialaigh an Chúirt go gcuirtear tábhacht ar leith in Airteagal 8(2) de Threoir 2016/343 ar an duine lena mbaineann a chur ar an eolas, sa chaoi go gcuirtear de choinníoll go sainráite le haon triail a reáchtáil in absentia gur cuireadh an duine sin ar an eolas faoin triail sin. Ag brath,
inter alia,
ar aithris 36 den Treoir sin, shonraigh an Chúirt go gceanglaítear de réir an choinníll, arna leagan amach in Airteagal 8(2)(a) agus (b) sin, ar dá réir nach mór an duine lena mbaineann a chur ar an eolas faoin triail, go gcuirfí é ar an eolas faoi dháta na héisteachta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach, ar mhaithe lena chur ar an eolas faoin triail (féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Meán Fómhair 2022,
HN (Triail ar chúisí arna dhíbirt ón gcríoch),
C‑420/20, EU:C:2022:679, míreanna 51 agus 52).
70      Comhthacaítear trí léiriú teileolaíoch ar phointe (ii) d’Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh 2008/909 leis an léiriú ar dá réir a cheanglaítear tríd an gceanglas is bonn le
hAirteagal 9(1)(i)(ii) sin nár cuireadh an duine lena mbaineann ar an eolas faoi dháta na héisteachta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach inar ciontaíodh é chomh maith.
71      Go deimhin, mar is follasach ó Airteagal 1 de Chinneadh Réime 2009/299, arna léamh i bhfianaise aithrisí 1 agus 15 de, féachtar trí Airteagal 9(1)(i) sin, trí shainiú na bhforas coitinne le breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith a fhorghníomhú ainneoin an duine lena mbaineann a bheith as láthair ag a thriail a shonrú, lena cheart chun láithriú go pearsanta ag an triail choiriúil ina choinne a chosaint, mar atá ina dhlúthchuid dá chearta cosanta agus,
ar bhonn níos ginearálta, a bhfuil príomhthábhacht leis agus urraim á tabhairt don cheart chun triail choiriúil chóir a fháil, mar a chumhdaítear sa dara agus tríú mír d’Airteagal 47 agus in Airteagal 48 den Chairt,
agus aitheantas frithpháirteach cinntí breithiúnacha idir Ballstáit á fheabhsú (féach, de réir análaí, breithiúnas an 23 Márta 2023, an tAire Dlí agus Cirt (Deireadh le fionraí),
C‑514/21 agus C‑515/21, EU:C:2023:235, míreanna 50 agus 60 agus an cásdlí dá dtagraítear).
72      Cuirtear chun cinn baint amach na gcuspóirí sin leis an léiriú ar Airteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909 ar dá réir nach mór an duine lena mbaineann a bheith ar an eolas faoi dháta na héisteachta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh a thrialach, ós féidir leis an duine sin lena mbaineann a láithriú go pearsanta más mian leis go dtí gurb amhlaidh go bhfuil an triail ann, nó, i gcás gurb iomchuí, a chinntiú gur tharscaoil an duine sin lena mbaineann láithriú go pearsanta sa triail sin go deonach agus go haonchiallach.
73      Ar an dara dul síos, maidir leis an gcaoi le measúnú a dhéanamh ar na coinníollacha maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna lua i bpointí (i), (ii) nó (iii) d’Airteagal 9(1)(i) den Chinneadh Réime sin, ar dá réir, mar a thugtar chun cuimhne i mír 57 den bhreithiúnas seo, nach mór a mheas gur tharscaoil an duine lena mbaineann go deonach agus go haonchiallach a bheith i láthair ag a thriail go pearsanta, ní mór d’údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh measúnú a dhéanamh, agus scrúdú á dhéanamh aici an bhfuil na coinníollacha sin comhlíonta, an bhfuil urraim á tabhairt do chearta cosanta an duine sin lena mbaineann, ag féachaint mar is iomchuí d’imthosca uile an cháis faoina breith, ina n‑áirítear,
inter alia, iompar an duine sin lena mbaineann.
74      Le bheith níos cruinne faoi, ó thaobh Airteagal 9(1)(i)(ii) den Chinneadh Réime sin agus, i dtosach báire, an cheanglais is bonn leis an bhforáil sin, maidir le heolas a thabhairt faoin triail sceidealta, ní féidir gur toradh éigeantach é ar an bhfíoras nár cuireadh an duine lena mbaineann ar an eolas faoin méid sin, mar is amhlaidh an cás sna príomhimeachtaí, nach bhfuil an coinníoll sin comhlíonta.
75      Mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 47 dá Thuairim, is gá, chun cinneadh a dhéanamh an bhfuil an coinníoll sin comhlíonta, aird ar leith a thabhairt, ar an gcéad dul síos, ar an dícheall a léirigh na húdaráis phoiblí maidir leis an duine a ciontaíodh in absentia
a chur ar an eolas faoin triail agus, ar an dara dul síos, ar an dícheall a léirigh an duine sin agus an fhaisnéis a bhaineann leis sin á fáil aige (féach, de réir análaí, breithiúnas an 20 Bealtaine 2025,
Kachev,
C‑135/25 PPU, EU:C:2025:366, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear).
76      Mar sin, de réir chásdlí na Cúirte, i gcás gur léir ó fhianaise shoiléir agus oibiachtúil go bhfuil an duine lena mbaineann, bíodh sé curtha ar an eolas go hoifigiúil gur cúisíodh é i gcion coiriúil a dhéanamh agus a fhios aige mar sin go gcuirfí é á thriail, a dheimhniú de bhun tola fáil oifigiúil faisnéise ar dháta agus láthair na trialach sin a sheachaint, d’fhéadfaí a mheas go bhfuil an coinníoll sin á chomhlíonadh ag an duine sin (féach, de réir análaí, breithiúnais an 19 Bealtaine 2022,
Spetsializirana prokuratura (Triail ar chúisí ar teitheadh),
C‑569/20, EU:C:2022:401, mír 48, agus an 20 Bealtaine 2025,
Kachev,
C‑135/25 PPU, EU:C:2025:366, mír 35).
77      Sa chás seo, is léir,
inter alia, ón bhfaisnéis arna soláthar ag an gcúirt a rinne an tarchur go raibh ATAU ar an eolas faoin triail a bhí ar siúl ina choinne, ach gur theith sé gan filleadh go dtí an tSlóvaic agus gan ionad cónaithe a roghnú le haghaidh na dtoghairmeacha a chuirfí air. Is faoin gcúirt a rinne an tarchur a bheidh sé a chinneadh an bhfuil na himthosca mar sin ina bhfianaise shoiléir agus oibiachtúil ónar féidir a chinneadh nach mór a mheas go bhfuil an coinníoll céanna á chomhlíonadh ag an duine lena mbaineann.
78      Chuige sin, ní mór a thabhairt faoi deara gur chinn an Chúirt gur féidir a chinneadh gurb ann d’fhianaise dá leithéid, mar shampla, i gcás gur chuir an duine lena mbaineann seoladh mícheart in iúl do na húdaráis inniúla náisiúnta de bhun tola nó nach bhfuil teacht a thuilleadh air ag an seoladh arna chur in iúl dóibh aige (féach, de réir análaí,
breithiúnas an 19 Bealtaine 2022,
Spetsializirana prokuratura (Triail ar chúisí ar teitheadh),
C‑569/20, EU:C:2022:401, mír 49). Ní dosmaoinimh é, ag féachaint d’imthosca uile an cháis os comhair údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh, go bhféadfaí a leithéid de chinneadh a dhéanamh toisc gur staon an duine lena mbaineann go deonach ó sheoladh den sórt sin a chur in iúl.
79      Thairis sin, ní dosmaoinimh é ach oiread gur chomhlíon an duine lena mbaineann an coinníoll maidir le bheith ar an eolas faoin triail dá bhforáiltear in Airteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909 i gcás, i ndiaidh dó seoladh oifig a dhlíodóra a shonrú le haghaidh na dtoghairmeacha a chuirfí air, gur sheachain an duine sin lena mbaineann aon teagmháil leis an dlíodóir sin de bhun tola.
80      Dá ainneoin sin, ní mór don chúirt a rinne an tarchur a chur san áireamh nach féidir é sin i gcás ina ndearna na húdaráis inniúla náisiúnta iarrachtaí réasúnta ar theacht suas leis an duine lena mbaineann agus é a chur ar an eolas faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh a thrialach (féach, de réir análaí, breithiúnas an 20 Bealtaine 2025,
Kachev,
C‑135/25 PPU, EU:C:2025:366, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).
81      Ó thaobh an choinníll maidir le dlíodóir a áirithiú, arna cheapadh ag an duine lena mbaineann nó ag an Stát, lena chosaint ag an triail agus gurb amhlaidh go raibh sé á chosaint ag an gcomhairleoir sin le linn a thrialach, ní mór a shonrú go gceanglaítear ar mhaithe le ‘háirithiú’ a bheith ann de réir bhrí Airteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909 gur chuir an duine lena mbaineann de chúram é féin ar dhlíodóir, i gcás gurb iomchuí dlíodóir arna cheapadh ag an Stát, ionadaíocht a dhéanamh air le linn na trialach sin in absentia
(féach, de réir análaí, breithiúnas an 20 Bealtaine 2025,
Kachev,
C‑135/25 PPU, EU:C:2025:366, mír 41 agus an cásdlí dá dtagraítear).
82      Mar sin, rialaigh an Chúirt nach leor an t‑aon imthoisc amháin go ndearna dlíodóir arna cheapadh ag an Stát ionadaíocht thar ceann an duine a ciontaíodh in absentia le linn an nós imeachta breithiúnach ina iomláine agus an duine sin as láthair chun an dara coinníoll a leagtar amach san fhoráil sin a chomhlíonadh. Léiríonn ionadaíocht dlíodóra nár tharscaoil an duine a bhí á thriail agus é as láthair go deonach agus go haonchiallach a cheart a bheith i láthair ag an triail ach amháin más rud é gur fhág an duine sin d’aon ghnó faoin dlíodóir sin é a chosaint os comhair chúirt na trialach, rud a thugann le tuiscint gur cheap sé go sonrach é chun ionadaíocht a dhéanamh air, nuair a bhí sé as láthair, ag an triail (féach, de réir análaí, breithiúnas an 20 Bealtaine 2025,
Kachev,
C‑135/25 PPU, EU:C:2025:366, míreanna 59 agus 61).
83      Ós rud é go dtugann an chúirt a rinne an tarchur le fios gur thug dlíodóir cúnamh agus go ndearna sé ionadaíocht dó le linn na n‑imeachtaí agus gurbh i láthair a dhlíodóra a d’ionadaigh agus a chosain sé a reáchtáladh an triail inar ciontaíodh é, beidh ar an gcúirt sin a chinneadh, i bhfianaise na mbreithnithe arna leagan amach i míreanna 81 agus 82 den bhreithiúnas seo, de réir na gcúinsí sin, go bhfuil an coinníoll arna leagan síos in Airteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909 comhlíonta, ar dá réir gur áirithigh an duine lena mbaineann dlíodóir, arna cheapadh ag an duine sin lena mbaineann nó ag an Stát, lena chosaint ag an triail agus gurb amhlaidh gur chosain an comhairleoir sin é le linn na trialach.
84      I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, an freagra atá le tabhairt ar an dara ceist ná go bhfuil Airteagal 4(6) de Chinneadh Réime 2002/584 agus Airteagal 9(1)(i) agus Airteagal 25 de Chinneadh Réime 2008/909 le léiriú mar seo a leanas:
–        cuirtear cosc ar reachtaíocht náisiúnta ar dá réir, i gcás pianbhreith arna tabhairt cé nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta sa triail inar ciontaíodh é, má tá na coinníollacha comhlíonta, i gcomhréir le forálacha na reachtaíochta sin lena dtrasuitear Cinneadh 2002/584, le diúltú an duine lena mbaineann a thabhairt suas ar thaobh amháin agus le forghníomhú na pianbhreithe sin a ordú i gcríoch an Ballstáit fhorghníomhaithigh ar an taobh eile, nach féidir leis an gcúirt de chuid an Bhallstáit fhorghníomhaithigh forghníomhú na pianbhreithe sin a ordú ar an bhforas nach bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir leis an bpianbhreith a aithint, de réir fhorálacha na reachtaíochta sin lena dtrasuitear Cinneadh Réime 2008/909;
–        comhlíontar an ceanglas maidir le bheith ar an eolas faoin triail sceidealta is bonn le
pointe (ii) d’Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 i gcás, i bhfianaise na n‑imthosca ábhartha ar fad arna gcur san áireamh go hiomchuí, go háirithe, iompar an duine chéanna lena mbaineann, go bhfhéadfaí a mheas gur cuireadh é ar an eolas faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach inar ciontaíodh é.
An chéad cheist
85      Leis an gcéad cheist dá cuid, nach mór a scrúdú ar an dara dul síos, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 4(6) de Chinneadh Réime 2002/584 agus Airteagal 9(1)(i) agus Airteagal 25 de Chinneadh Réime 2008/909 le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc ar reachtaíocht náisiúnta ar dá réir, i gcás pianbhreith arna tabhairt nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta sa triail inar ciontaíodh é agus na coinníollacha gan bheith comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith, arna lua in Airteagal 9(1)(i) sin, go háirithe an cás ar leith arna leagan amach i bpointe (ii) den fhoráil sin, nach bhfuil sé de chumhacht ag na Ballstáit fhorghníomhaitheacha an breithiúnas sin lena bhforchuirtear an phianbhreith a aithint.
86      I dtaca leis sin, ní mór a thabhairt faoi deara nach bhfuil feidhm ag an gceist sin maidir leis an gcás sna príomhimeachtaí ach dá mbeadh sé le cinneadh ag an gcúirt a rinne an tarchur, i bhfianaise an fhreagra ar an dara ceist, nach bhfuil na coinníollacha maidir le feidhm a bheith ag an gcás ar leith arna lua i bpointe (ii) d’Airteagal 9(1)(i) den Chinneadh Réime sin comhlíonta sna príomhimeachtaí.
87      De réir fhoclaíocht féin Airteagal 9(1)(i), go háirithe an sonrú go ‘[bh]féadfaidh’ údarás breithiúnach diúltú aitheantas a thabhairt don bhreithiúnas agus diúltú an phianbhreith a fhorghníomhú, go bhfuil sé de chumhacht ag údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh diúltú an breithiúnas lena bhforchuirtear an phianbhreith a aithint agus a fhorghníomhú i gcás nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta sa triail a raibh an breithiúnas sin mar thoradh uirthi, ach amháin i gcás go sonraítear sa deimhniú dá bhforáiltear in Airteagal 4 den Chinneadh Réime sin go bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna leagan amach i bpointí (i), (ii) agus (iii) d’Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 (féach, de réir análaí, breithiúnas an 21 Nollaig 2023,
Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Ciontú
in absentia),
C‑396/22, EU:C:2023:1029, míreanna 38 agus 39 agus an cásdlí dá dtagraítear).
88      Cuirtear teorainn trí Airteagal 9(1)(i) sin leis an bhféidearthacht diúltú breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith a aithint agus a fhorghníomhú trí na coinníollacha a leagan amach go soiléir agus go haonfhoirmeach ar dá réir nach féidir diúltú a leithéid de bhreithiúnas a aithint agus a fhorghníomhú ar chlabhsúr trialach nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta aici (féach, de réir análaí, breithiúnas an 23 Márta 2023, an tAire Dlí agus Cirt (Deireadh le fionraí),
C‑514/21 agus C‑515/21, EU:C:2023:235, mír 49 agus an cásdlí dá dtagraítear).
89      Dá bhrí sin, mar atá de réir mhír 56 den bhreithiúnas seo, bíonn breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith le haithint agus le forghníomhú ag údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh, ainneoin an duine lena mbaineann a bheith as láthair ón triail
a raibh an cinneadh lena mbaineann mar thoradh uirthi, i gcás go bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag ceann de na cásanna ar leith arna lua i bpointí (i)(ii) nó (iii) d’Airteagal 9(1)(i) sin faoi seach.
90      Bíodh sin sonraithe, ag féachaint dó go bhforáiltear le hAirteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/908 d’fhoras roghnach le neamhaitheantas agus neamh-fhorghníomhú breithiúnais lena bhforchuirtear pianbhreith, d’fhéadfadh údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh, ach go háirithe, i ndiaidh dó a chinneadh nach bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith dá bhforáiltear i bpointí (i), (ii) nó (iii) den fhoráil sin ó thaobh chás an duine atá faoina leithéid de bhreithiúnas, na himthosca ar fad a chur san áireamh a bhfuil sainbhaint acu le gach cás ar dá réir arb inchinntithe aige nach sáraítear cearta cosanta an duine sin agus an breithiúnas sin á aithint agus á fhorghníomhú (féach, de réir análaí, breithiúnas an 23 Márta 2023, an tAire Dlí agus Cirt (Deireadh le fionraí),
C‑514/21 agus C‑515/21, EU:C:2023:235, mír 76 agus an cásdlí dá dtagraítear).
91      In imthosca mar sin, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta le fios i mír 68 dá Thuairim, d’fhéadfaí iompar an duine lena mbaineann a chur san áireamh chomh maith, go háirithe gur fhéach sé le héalú ó sheirbheáil na faisnéise arna seoladh chuige nó aon teagmháil lena dhlíodóirí a sheachaint (féach, de réir análaí, breithiúnas an 23 Márta 2023, an tAire Dlí agus Cirt (Deireadh le fionraí),
C‑514/21 agus C‑515/21, EU:C:2023:235, mír 78 agus an cásdlí dá dtagraítear), gan beann ar ábharthacht a leithéide d’iompar do mheasúnú a dhéanamh, mar atá de réir mhíreanna 74 go 80 den bhreithiúnas seo,
an gcomhlíontar na coinníollacha maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna lua i bpointí
(i) go (iii) den Airteagal 9(1)(i) sin.
92      A dhála sin, cé nach gcomhlíontar na coinníollacha arna leagan amach in Airteagal 9(1)(i)(iii) de Chinneadh Réime 2008/909 de thoisc, inti féin, gur iarr an duine lena mbaineann, mar is amhlaidh an cás anseo, go bhforghníomhófaí an phianbhreith sa Bhallstát ina bhfuil cónaí agus mórchuid a chúraimí air,
tá sé de chead ag údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh a leithéid d’iarratas agus, i gcás gurb iomchuí, an mhian gan aon cheart chun atrialach a agairt a chur san áireamh, ar mhaithe le cinneadh an sáraítear a chearta cosanta de thoradh an fhorghníomhaithe sin, ar dá réir nach gá an foras dá bhforáiltear in Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 le neamh-aitheantas agus neamh-fhorghníomhú a chur i bhfeidhm, ainneoin nach bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith dá dtagraítear i bpointí (i) go (iii) d’Airteagal 9(1)(i) sin (féach, chuige seo, breithiúnas an lae inniu,
Hölderman,
C‑447/24, míreanna 101 go 103).
93      Cé go bhforáiltear le hAirteagal 9(1)(i) den Chinneadh Réime sin do chumhacht, is léir ón ordú tarchuir go gceanglaítear leis an reachtaíocht náisiúnta chun an Cinneadh Réime sin a thrasuí ar údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh diúltú breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith arna thabhairt sa Bhallstát eisiúna a aithint agus a fhorghníomhú i gcás nach bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna lua i bpointí (i) go (iii) d’Airteagal 9(1)(i) den Chinneadh Réime sin. Dá bhrí sin, níl aon lánrogha ag an údarás sin leis an reachtaíocht sin chun a fháil amach, ar bhonn imthosca an cháis, an féidir a mheas, mar sin féin, gur urramaíodh cearta cosanta an duine lena mbaineann agus, dá bhrí sin, chun cinneadh a dhéanamh an breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith atá i gceist a aithint agus a fhorghníomhú.
94      Sna himthosca sin, ní mór a mheas go bhfuil an reachtaíocht náisiúnta sin contrártha d’Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909.
95      Dá bhrí sin, i bhfianaise na mbreithnithe arna leagan amach i míreanna 48 agus 49 den bhreithiúnas seo, dá gcinnfeadh an chúirt a rinne an tarchur nach bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna lua in Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909, go háirithe mír (ii) den fhoráil sin, bheadh ar an gcúirt sin, ag féachaint dá dlí náisiúnta ar fad agus ag cur i bhfeidhm na modhanna léirithe arna n‑aithint ann, léiriú a dhéanamh ar an reachtaíocht náisiúnta i gceist sna príomhimeachtaí, a oiread sin agus is féidir, i bhfianaise théacs agus chuspóir an Chinnidh Réime sin, sa chaoi bhféadfadh sí a mheas, de bhun imthosca uile an cháis, an féidir a mheas mar sin féin go bhfuil urraim tugtha do chearta cosanta an duine lena mbaineann, sa chaoi nach mór an phianbhreith lena mbaineann a aithint agus a fhorghníomhú.
96      I bhfianaise na mbreithnithe roimhe seo, an freagra atá le tabhairt ar an gcéad cheist ná go bhfuil Airteagal 4(6) de Chinneadh Réime 2002/584 agus Airteagal 9(1)(i) agus Airteagal 25 de Chinneadh Réime 2008/909 le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc ar reachtaíocht náisiúnta ar dá réir, i gcás breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith arna tabhairt cé nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta ag an triail inar ciontaíodh é agus na coinníollacha gan bheith comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith dá dtagraítear in Airteagal 9(1)(i) sin, go háirithe an cás ar leith arna leagan amach in Airteagal 9(1)(i)(ii), nach bhfuil sé de chumhacht ag na mBallstát forghníomhaitheach an breithiúnas lena bhforchuirtear an phianbhreith sin a aithint.
Costais
97      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Cúigiú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.      Maidir le hAirteagal 4(6) de Chinneadh Réime 2002/584/CGB ón gComhairle an 13 Meitheamh 2002 maidir leis an mbarántas gabhála Eorpach agus na nósanna imeachta um thabhairt suas idir na Ballstáit, arna leasú ag Cinneadh Réime 2009/299/CGB an 26 Feabhra 2009, agus Airteagal 9(1)(i) agus Airteagal 25 de Chinneadh Réime 2008/909/CGB ón gComhairle an 27 Samhain 2008 maidir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh a chur i bhfeidhm ar bhreithiúnais in ábhair choiriúla lena bhforchuirtear pianbhreitheanna coimeádta nó bearta a bhaineann le cailleadh saoirse chun iad a fhorghníomhú san Aontas Eorpach, arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
–        cuirtear cosc ar reachtaíocht náisiúnta ar dá réir, i gcás pianbhreith arna tabhairt cé nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta ag an triail inar ciontaíodh é, má tá na coinníollacha comhlíonta, i gcomhréir le forálacha na reachtaíochta sin lena dtrasuitear Cinneadh 2002/584, le diúltú an duine lena mbaineann a thabhairt suas ar thaobh amháin agus le forghníomhú na pianbhreithe sin a ordú i gcríoch an Bhallstáit fhorghníomhaithigh ar an taobh eile, nach féidir leis an gcúirt de chuid an Bhallstáit fhorghníomhaithigh forghníomhú na pianbhreithe sin a ordú ar an bhforas nach bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir leis an bpianbhreith a aithint, de réir fhorálacha na reachtaíochta sin lena dtrasuitear Cinneadh Réime 2008/909;
–        comhlíontar an ceanglas maidir le bheith ar an eolas faoin triail sceidealta is bonn le pointe (ii) d’Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/299 i gcás, i bhfianaise na n‑imthosca ábhartha ar fad arna gcur san áireamh go hiomchuí, go háirithe, iompar an duine chéanna lena mbaineann, go bhféadfaí a mheas gur cuireadh é ar an eolas faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach inar ciontaíodh é.
2.      Maidir le hAirteagal 4(6) de Chinneadh Réime 2002/584, arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299, agus Airteagal 9(1)(i) agus Airteagal 25 de Chinneadh Réime 2008/909, arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cuirtear cosc ar reachtaíocht náisiúnta ar dá réir, i gcás breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith arna tabhairt cé nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta ag an triail inar ciontaíodh é agus na coinníollacha gan bheith comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith dá dtagraítear in Airteagal 9(1)(i) sin, go háirithe an cás ar leith arna leagan amach in Airteagal 9(1)(i)(ii), nach bhfuil dé de chumhacht ag na Ballstáit fhorghníomhaitheacha an breithiúnas lena bhforchuirtear an phianbhreith sin a aithint.
[Sínithe]
*      Teanga an cháis: an Iodáilis.
ii       Is ainm bréige é ainm an cháis seo.
Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.