BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an tOchtú Dlísheomra)
5 Nollaig 2024 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Aontas custaim – Fiach custaim a thabhú agus a aisghabháil – Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 – Aisghabháil dleachtanna frithdhumpála maidir le hallmhairí ón tSín – Ús a bhailiú ar riaráistí faoi Rialachán Uimh. 952/2013 – Rialachán náisiúnta lena bhforáiltear do phionós ar íocaíocht dhéanach a ghearradh chomh maith le hús ar riaráistí)
I gCás C‑506/23,
IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ó Curtea de Apel Bucureşti (Cúirt Achomhairc Bhúcairist, an Rómáin), trí bhreith an 16 Nollaig 2022, a fuarthas ag an gCúirt an 8 Lúnasa 2023, sna himeachtaí
Network One Distribution SRL
v
Agenţia Naţională de Administrare Fiscală – Direcţia Generală Regională a Finanţelor Publice Bucureşti,
Agenţia Naţională de Administrare Fiscală – Direcţia Generală de Administrare a Marilor Contribuabili,
Autoritatea Vamală Română – Direcţia Regională Vamală Bucureşti,
Ministerul Finanţelor – Direcţia Generală de Soluţionare a Contestaţiilor,
tugann AN CHÚIRT (an tOchtú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: N. Jääskinen (Rapóirtéir), Uachtarán an Naoú Dlísheomra, ag feidhmiú mar Uachtarán an Ochtú Dlísheomra, D. Gratsias agus M. Gavalec, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: T. Ćapeta,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha a cuireadh isteach thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        Rialtas na Rómáine, ag E. Gane, R. I. Haţieganu agus A. Wellman, i gcáil Gníomhairí,
–        an Coimisiún Eorpach, ag F. Moro, M. Salyková agus E. A. Stamate, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 114 de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Deireadh Fómhair 2013 lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais (IO 2013 L 269, lch. 1; ‘an Cód Custaim’).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir Network One Distribution SRL (‘Network One’), cuideachta trádála atá faoi réir cáin bhreisluacha (CBL) sa Rómáin, agus an Agenția Națională de Administrare Fiscală – Direcția Generală Regională a Finanțelor Publice București (an Ghníomhaireacht Náisiúnta um Riarachán Fioscach – Ard‑Stiúrthóireacht Réigiúnach um Airgeadas Poiblí, an Bhúcairist, an Rómáin) agus an Agenția Națională de Administrare Fiscală – Direcția Generală de Administrare a Marilor Contribuabili (an Ghníomhaireacht Náisiúnta um Riarachán Fioscach – Ard‑Stiúrthóireacht um Riaracháin na gCáiníocóirí Móra, an Rómáin), agus an Autoritatea Vamală Română – Direcția Regională Vamală București (Údarás Custam na Rómáine – Ard‑Stiúrthóireacht um Chustaim, an Bhúcairist, an Rómáin), agus an Ministerul Finanțelor – Direcția Generală de Soluționare a Contestațiilor (an Aireacht Airgeadais – Ard‑Stiúrthóireacht um Réiteach Gearán, an Rómáin) maidir le hús ar riaráistí chomh maith le pionóis ar íocaíocht dhéanach a ghearradh ar Network One, ar an bhforas nár íoc sé dleacht frithdhumpála laistigh de thréimhse forordaithe.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 2988/95
3        Áirítear in Airteagal 4 de Theideal II de Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 2988/95 ón gComhairle an 18 Nollaig 1995 maidir le leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint (IO 1995 L 312, lch. 1), dar teideal ‘Bearta agus smachtbhannaí riaracháin’, an méid seo a leanas:
‘1.      Mar riail ghinearálta, is é a bheidh mar thoradh ar aon neamhrialtacht ná buntáiste a fuarthas go míchuí a tharraingt siar:
—      trí oibleagáid chun na méideanna atá dlite a fhorchúiteamh nó na méideanna arna mbailiú go míchuí a aisíoc,
[...]
2.      Maidir le cur i bhfeidhm na mbeart dá dtagraítear i mír 1, beidh siad teoranta le tarraingt siar an bhuntáiste a fuarthas móide ús ar féidir iad a chinneadh ar bhonn ráta comhréidh.
[...]
4.      Ní mheasfar na bearta á gcur chun feidhme de bhun an Airteagail sin a bheith ina smachtbhannaí.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4        Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 5 den Rialachán sin:
‘1.      D’fhéadfadh neamhrialtachtaí toiliúla nó neamhrialtachtaí arna dhéanamh ag faillí a bheith ina gcúis leis na smachtbhannaí riaracháin a leanas:
[...]
(b)      íocaíocht de bhreis ar na méideanna a fuarthas nó a seachnaíodh go míchuí, chomh maith le hús más infheidhme; cinnfear an tsuim bhreise sin i gcomhréir le céatadán a bheidh le socrú sna rialacha sonracha agus ní fhéadfaidh an méid breise sin a bheith níos mó ná an leibhéal is gá chun a áirithiú go mbeidh éifeacht dhíspreagthach aige.
[...]
(g)      pionóis eile de chineál eacnamaíoch amháin, atá coibhéiseach ó thaobh nádúr agus raon feidhme de, dá bhforáiltear leis na rialacha earnála arna nglacadh ag [Comhairle an Aontais Eorpaigh] le haghaidh riachtanais a bhaineann go sonrach leis an earnáil atá i gceist agus i gcomhréir le hinniúlachtaí cur chun feidhme arna dtabhairt ag an gComhairle don Choimisiún [Eorpach].
2.      Gan dochar d’fhorálacha rialacha earnála atá ann tráth theacht i bhfeidhm an Rialacháin sin, ní fhéadfaidh neamhrialtachtaí eile a bheith ina gcúis ach leis na pionóis nach ionann iad agus smachtbhanna coiriúil dá bhforáiltear i mír 1, ar choinníoll go bhfuil smachtbhanna den sórt sin fíor‑riachtanach chun an Rialachán a chur i bhfeidhm i gceart.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Rialachán (AE) Uimh. 502/2013
5        Foráiltear le hAirteagal 1(1) agus (4) de Rialachán (AE) Uimh. 502/2013 ón gComhairle an 29 Bealtaine 2013 lena leasaítear Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 990/2011 lena bhforchuirtear dleacht frithdhumpála chinntitheach ar allmhairí rothar de thionscnamh Dhaon‑Phoblacht na Síne tar éis athbhreithniú eatramhach de bhun Airteagal 11(3) de Rialachán (CE) Uimh. 1225/2009 (IO 2013 L 153, lch. 17):
‘1.      Déantar dleacht frithdhumpála chinntitheach a fhorchur ar allmhairí rothair dhá roth agus allmhairí rothar eile (lena n‑áirítear trírothaigh seachadta earraí, ach gan aonrothaigh a áireamh) nach bhfuil innealta, ar rothair iad a thagann faoi chóid NC 8712 00 30 agus ex 8712 00 70 (cóid TARIC 8712 00 70 91 agus 8712 00 70 99), ar de thionscnamh Dhaon‑Phoblacht na Síne iad.
[...]
4.      Mura sonraítear a mhalairt, tá na forálacha atá i bhfeidhm maidir le dleachtanna custaim infheidhme.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
An Cód Custaim
6        Foráiltear in Airteagal 42(1) agus (2) den Chód Custaim, dar teideal ‘Cur i bhfeidhm pionós’:
‘1.      Déanfaidh gach Ballstát foráil do phionóis mar gheall ar mhainneachtain an reachtaíocht chustaim a chomhlíonadh. Beidh na pionóis sin éifeachtúil, comhréireach agus athchomhairleach.
2.      I gcás ina gcuirfear pionóis riaracháin i bhfeidhm, is i bhfoirm amháin díobh seo a leanas, inter alia, a bheidh siad, nó sa dá fhoirm:
(a)      muirear airgid a ghearrfaidh na húdaráis chustaim, lena n‑áirítear, i gcás inarb iomchuí, socraíocht a chuirfear i bhfeidhm in áit agus in ionad pionós [coiriúil];
(b)      cúlghairm, fionraí nó leasú aon údaraithe a bheidh i seilbh an duine lena mbaineann.’
7        Foráiltear in Airteagal 114(1) agus (2) den Chód Custaim, dar teideal ‘Ús ar riaráistí’:
‘1.      Déanfar ús a mhuirearú ar mhéid na dleachta ar allmhairí nó ar onnmhairí ón dáta a rachaidh an tréimhse fhorordaithe in éag go dtí an dáta a ndéanfar an íocaíocht.
I gcás Ballstáit a bhfuil an euro mar airgeadra aige, beidh an ráta creidmheasa úis comhionann leis an ráta úis arna fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, sraith C, ar ráta úis é a chuir an Banc Ceannais Eorpach i bhfeidhm ar na príomhoibríochtaí athairgeadaithe ar an gcéad lá den mhí ina raibh an dáta dlite, méadaithe faoi dhá phointe céatadáin amháin.
I gcás Ballstát nach bhfuil an euro mar airgeadra aige, beidh an ráta úis ar riaráistí comhionann leis an ráta arna chur i bhfeidhm ar an gcéad lá den mhí a bheidh i gceist ag an mBanc Ceannais Náisiúnta i gcás a phríomhghníomhaíochtaí athairgeadaithe, méadaithe faoi dhá phointe céatadáin, nó, maidir le Ballstát nach bhfuil fáil ar ráta an Bhainc Ceannais Náisiúnta ina chás, an ráta is coibhéisí arna chur i bhfeidhm ar an gcéad lá den mhí i gceist ar mhargadh airgid an Bhallstáit, méadaithe faoi dhá phointe céatadáin.
2.      I gcás ina dtabhaítear an fiachas custaim ar bhonn Airteagail 79 nó 82, nó i gcás ina bhfuil an fógra faoin bhfiachas custaim mar thoradh ar rialú iarscaoilte, déanfar ús a mhuirearú de bhreis ar mhéid na dleachta ar allmhairí nó ar onnmhairí, ón dáta a dtabhófar an fiach custaim go dtí an dáta a dtabharfar an fógra faoi.
Leagfar síos an ráta úis ar riaráistí i gcomhréir le mír 1.’
Dlí na Rómáine
8        Foráiltear in Airteagal 1 den legea nr. 207/2015 privind Codul de procedură fiscală (Dlí Uimh. 207/2015 maidir leis an gCód um Nós Imeachta Cánach) an 20 Iúil 2015 (Monitorul Oficial al României, Cuid I, Uimh. 547 an 23 Iúil 2015) (‘an Cód um Nós Imeachta Cánach’), i míreanna 20 agus 33 de:
‘20.      Ús – dliteanas cánach coimhdeach lena léirítear coibhéis an damáiste a rinneadh do shealbhóir príomhéilimh toisc nár íoc an féichiúnaí na príomhdhliteanais cánach faoi dhul in éag na tréimhse.
[...]
33.      Pionóis ar íocaíocht dhéanach – dliteanas cánach coimhdeach lena léirítear smachtbhannaí mar gheall ar neamhíocaíocht na bpríomhdhliteanas cánach ag an bhféichiúnaí faoi dhul in éag na tréimhse.’
9        Foráiltear le hAirteagal 173(1) den Chód sin:
‘Beidh ús ar riaráistí agus pionóis ar íocaíocht dhéanach dlite tar éis an dáta dlite d’íocaíocht an phríomhfhéich cánach ag an bhféichiúnaí.’
10      Sonraítear an méid seo a leanas in Airteagal 174(1) agus (5) den Chód sin:
‘1.      Déantar ús a ríomh le haghaidh gach lae moille, ag tosnú ón lá díreach tar éis an dáta dlite agus suas go dtí an dáta a n‑íocfar an méid atá dlite, an dáta sin san áireamh.
[...]
5.      Beidh an ráta úis cothrom le 0.02 % le haghaidh gach lae moille.’
11      Foráiltear in Airteagal 176 den Chód sin, i míreanna 1 go 3:
‘1.      Déantar pionóis ar íocaíocht dhéanach a ríomh le haghaidh gach lae moille, ag tosnú ón lá díreach tar éis an dáta dlite agus suas go dtí an dáta a n‑íocfar an méid atá dlite, an dáta sin san áireamh. Beidh feidhm, mutatis mutandis, ag Airteagal 174(2) go (4) agus ag Airteagal 175.
2.      Beidh an ráta na bpionós ar íocaíochta déanacha cothrom le 0.01 % le haghaidh gach lae moille.
3.      Ní scaoilfear le pionós ar íocaíocht dhéanach ón oibleagáid maidir le hús a íoc.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
12      Idir an 18 Márta 2016 agus an 28 Meán Fómhair 2017, d’allmhairigh Network One rothair thraidisiúnta, rothair leictreacha agus páirteanna spártha isteach sa Rómáin, agus rinne sé dearbhuithe éagsúla ina leith lena scaoileadh i saorchúrsaíocht chuig údaráis chustaim na Rómáine le linn na tréimhse ón 30 Márta 2016 go dtí an 28 Meán Fómhair 2017. Tugadh le fios sna dearbhuithe sin gurb í an Téalainn tír thionscnaimh na n‑earraí allmhairithe.
13      Tar éis seiceáil chustaim ar fhíorthionscnamh na n‑earraí sin a rinneadh an 30 Iúil 2018, tháinig an Direcția Generală Regională a Finanțelor Publice București – Direcția Regională Vamală București (an Ard‑Stiúrthóireacht Réigiúnach um Airgeadais Poiblí, Búcairist – Stiúrthóireacht Custaim Réigiúnach, Búcairist) ar an gconclúid gur de thionscnamh na Síne na hearraí sin seachas de thionscnamh na Téalainne.
14      An 25 Meán Fómhair 2019, ghlac an t‑údarás sin tuarascáil chigireachta agus cinneadh chun an cás a thabhairt chun rialtachta (‘an cinneadh maidir le tabhairt chun rialtachta’), inar léir gur forchuireadh dleacht frithdhumpála ar Network One faoi Rialachán Uimh. 502/2013 ar mhéid 1 739 090 lei na Rómáine (RON) (thart ar EUR 366 896). Ina theannta sin, chinn an t‑údarás sin go raibh Network One faoi dhliteanas fiach cánach coimhdeach a íoc arb é atá ann, ar thaobh amháin, ús ar riaráistí a bhaineann leis an dleacht frithdhumpála sa mhéid RON 183 209 (thart ar EUR 38 652), faoi Airteagal 114 den Chód Custaim, agus, ar an taobh eile, pionóis ar íocaíocht dhéanach arb ionann iad agus RON 158 312 (thart ar EUR 33 399), faoi Airteagal 176 den Chód um Nós Imeachta Cánach.
15      An 7 Deireadh Fómhair 2019, d’íoc Network One na méideanna a chomhfhreagraíonn don dleacht frithdhumpála dá bhforáiltear i Rialachán Uimh. 502/2013 agus do na pionóis.
16      Ina dhiaidh sin, thaisc an chuideachta sin agóid i gcoinne na tuarascála cigireachta sin agus an cinneadh maidir le tabhairt chun rialtachta, ar diúltaíodh dó le cinneadh riaracháin an 25 Meitheamh 2020 ón Direcția Generală de Administrare a Marilor Contribuabili – Serviciul soluționare contesttații (an Ard‑Stiúrthóireacht um Riaracháin na gCáiníocóirí Móra – an Stiúrthóireacht um Réiteach Gearán, an Rómáin).
17      An 7 Nollaig 2020, thug Network One caingean os comhair Tribunalul București (Cúirt Réigiúnach Bhúcairist, an Rómáin) i gcoinne an chinnidh sin agus i gcoinne an chinnidh maidir le tabhairt chun rialtachta. I ndáil leis sin, mhaígh an chuideachta sin, inter alia, go ndearnadh ús agus pionóis a chumasc ag ráta aonair le hAirteagal 114 den Chód Custaim agus chuir sí i gcoinne chur i bhfeidhm breise na bpionós dá bhforáiltear sa Chód um Nós Imeachta Cánach, ós rud é, dar léi, go raibh na pionóis sin nasctha leis an bpríomhfhiach cánach céanna. I ndáil leis sin, mhaígh Network One gur sháraigh an cleachtas sin Airteagal 114 den Chód Custaim, sa mhéid gur tháinig méadú gan údar ar na pionóis a forchuireadh mar thoradh air. Rinneadh an t‑achomharc sin a dhíbhe le breithiúnas an 6 Aibreán 2021.
18      Thug Network One caingean i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair Curtea de Apel București (Cúirt Achomhairc Bhúcairist, an Rómáin), arb í an chúirt a rinne an tarchur í.
19      Fiafraíonn an chúirt sin an gceadaítear le hAirteagal 114 den Chód Custaim d’údarás custaim náisiúnta a cheangal ar fhéichiúnaí nár íoc fiach custaim laistigh den tréimhse fhorordaithe pionóis ar íocaíocht dhéanach a íoc, sa bhreis ar ús ar riaráistí, faoin dlí náisiúnta.
20      I ndáil leis sin, tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire, sa chéad áit, go gceadaítear leis an gCód um Nós Imeachta Cánach, a bhfuil feidhm aige sa bhreis ar an gCód Custaim, ús ar riaráistí agus pionóis ar íocaíocht dhéanach a fhorchur ar an gcáiníocóir nár íoc fiachas cánach laistigh den tréimhse fhorordaithe, a bhfuil cuspóirí éagsúla acu faoi seach. Cé go n‑áirithítear leis an ús sin cúiteamh as an damáiste a rinne féichiúnaí nár íoc an fiachas cánach faoin dáta dlite do bhuiséad an Stáit, is ionann na pionóis sin, ar an taobh eile, agus pionós arna fhorchur ar an bhféichiúnaí sin. Leis na cuspóirí ar leithligh sin, mar atá sa chás seo, is féidir ús mainneachtana a fhorchur go carnach agus pionós a ghearradh as pionós ar íocaíocht dhéanach.
21      Sa dara háit, meabhraíonn an chúirt sin, i gcomhréir le cásdlí na Cúirte, i gcás nach bhforáiltear le reachtaíocht an Aontais do phionóis shonracha i leith sárú ar a fhorálacha nó ina dtagraítear, ar an bpointe sin, d’fhorálacha náisiúnta, go gceanglaítear ar na Ballstáit gach beart iomchuí a dhéanamh chun raon feidhme agus éifeachtacht dhlí an Aontais a áirithiú.
22      Cé nach bhforáiltear le Rialachán Uimh. 502/2013 d’aon phionós i gcás ina sáraítear a fhorálacha, foráiltear leis, in Airteagal 1(4), go bhfuil feidhm, i bprionsabal, ag na forálacha maidir le dleachtanna custaim, lena gceadófaí, sa chás seo, Airteagal 114 den Chód Custaim a chur i bhfeidhm. Thairis sin, is go beacht faoin Airteagal sin a d’fhorchuir na húdaráis chustaim ‘pionóis ar íocaíocht dhéanach’ sa bhreis ar an dleacht frithdhumpála ón dáta a tabhaíodh an fiach custaim go dtí an dáta a tugadh fógra faoin bhfiach sin.
23      Sa tríú háit, measann an chúirt a rinne an tarchur nach ndíbrítear a hamhras maidir leis an bhféidearthacht ús mainneachtana agus pionóis a fhorchur go carnach, faoi Airteagal 114 den Chód Custaim, i gcás nach n‑íoctar fiach custaim laistigh den tréimhse fhorordaithe, le cásdlí na Cúirte Breithiúnais maidir le Rialachán (CEE) Uimh. 2913/92 ón gComhairle an 12 Deireadh Fómhair 1992 lena mbunaítear Cód Custaim an Chomhphobail (IO 1992 L 302, lch. 1), a aisghaireadh agus ar cuireadh an Cód Custaim ina ionad.
24      Sna himthosca sin, chinn Curtea de Apel București (Cúirt Achomhairc Bhúcairist) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais i gcomhair réamhrialú:
‘An gcaithfear dlí an Aontais agus, go háirithe, Airteagal 114 den [Chód Custaim] a léiriú mar chosc ar chleachtas riaracháin lena bhforchuirtear, in imthosca amhail iad siúd sna príomhimeachtaí, méid na dleachta frithdhumpála ar cháiníocóir, sa bhreis ar [phionós ar íocaíocht dhéanach] dá bhforáiltear in Airteagal 114 den [Chód], [pionós ar íocaíocht dhéanach] mar a fhoráiltear ar leithligh sa dlí náisiúnta (Codul de procedură fiscal (Cód an Nós Imeachta Cánach, an Rómáin))?’
An cheist a tharchuirtear
25      Lena ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 114 den Chód Custaim le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar chleachtas riaracháin náisiúnta lena bhféadfar pionós ar íocaíocht dhéanach, mar a fhoráiltear le reachtaíocht náisiúnta, a fhorchur chomh maith le hús ar riaráistí dá bhforáiltear leis an Airteagal sin.
26      Sa chéad áit, tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara go ndéanann an chúirt a rinne an tarchur tagairt, i bhfoclaíocht a ceiste, ar ‘phionós ar íocaíocht dhéanach’ dá bhforáiltear le hAirteagal 114 den Chód Custaim agus ní dhéanann sí tagairt ar ‘ús riaráistí’. Cé go luaitear sa leagan Rómáinise den Airteagal sin an téarma ‘pionós ar íocaíocht dhéanach’ (‘penalitățile de întârziere’) arís is arís eile, áfach, is léir go sainráite ó theideal an Airteagail sin (‘Dobânda la arierate’) gurb é atá i gceist leis an mbeart a bhforáiltear leis an Airteagal sin ná ‘ús ar riaráistí’ a fháil agus níl cur i bhfeidhm pionóis i gceist.
27      I ndáil leis sin, de réir cásdlí socair, ní féidir leis an bhfoclaíocht a úsáidtear i leaganacha teanga áirithe d’fhoráil de dhlí an Aontais a bheith mar bhunús amháin do léiriú na forála sin nó ní fhéadfar tús áite a thabhairt di ar na leaganacha teanga eile. Go deimhin, cuirtear cosc leis an ngá atá le cur i bhfeidhm aonfhoirmeach agus, dá bhrí sin, léiriú aonfhoirmeach ar ghníomh de chuid an Aontais ar cheann de leaganacha an téacs a mheas ina n‑aonar, ach ceanglaítear leis an bhforáil atá i gceist a léiriú trí thagairt a dhéanamh do chuspóir agus do scéim ghinearálta na rialacha a bhfuil sé mar chuid dóibh, i bhfianaise, go háirithe, na leaganacha a tarraingíodh suas sna teangacha go léir (breithiúnas an 21 Márta 2024, CBR (Hemianopsia), C‑703/22, EU:C:2024:261, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear).
28      Ar thaobh amháin, maidir leis an scéim ghinearálta agus críocha an Chóid Custaim, ba cheart a thabhairt faoi deara nach bhfuil sé mar aidhm leis an gCód sin foráil a dhéanamh maidir le smachtbhanna nó pionós i gcás sárú ar an reachtaíocht chustaim. Is léir ó Airteagal 42(1) den Chód sin gur faoi na Ballstáit atá sé pionóis den sórt sin a fhorchur.
29      Ar an taobh eile agus in aon chás, i leaganacha teanga éagsúlacha, déantar tagairt le hAirteagal 114 den Chód Custaim don choincheap ‘ús ar riaráistí’, seachas don choincheap ‘pionós ar íocaíocht dhéanach’ amhail, go háirithe, sna leaganacha teanga Spáinnise (‘Intereses de demora’), Gearmáinise (‘Verzugszinsen’), Béarla (‘Interest on arrears’), Fraincise (‘Intérêts de retard’), Iodáilise (‘Interesse di mora’), Ollainnise (‘Vertragingsrente’), Polainnise (‘Odsetki za zwłokę’), Portaingéilise (‘Juros de mora’), Fionlainnise (‘Viivästyskorko’) nó Sualainnise (‘Dröjsmålsränta’) den Airteagal sin.
30      I bhfianaise an mhéid sin, ní féidir a thuiscint ón tagairt don téarma ‘pionós ar íocaíocht dhéanach’ sa leagan Rómáinise d’Airteagal 114 den Chód Custaim gurb éard atá i gceist leis an mbeart dá bhforáiltear san Airteagal sin ná cur i bhfeidhm pionóis ar íocaíocht dhéanach, seachas ús ar riaráistí a bhailiú.
31      Sa dara háit, ba cheart a mheabhrú gur mheas an Chúirt, maidir le hAirteagal 232(1) de Rialachán Uimh. 2913/92, lena leagtar síos Cód Custaim an Chomhphobail a aisghaireadh agus a cuireadh ina ionad an Cód Custaim, go bhfuil sé ‘mar chuspóir d’ús ar riaráistí [...] dul i ngleic le hiarmhairtí a eascraíonn as moill ar am chun íocaíocht a dhéanamh faoin sprioc a leagtar amach agus, chun stop a chur leis an duine a bhfuil an fiach custaim air buntáiste éagórach a bhaint as an bhfíric go bhfanfaidh na méideanna atá dlite mar fhiach custaim ar fáil dó tar éis an sprioc a socraíodh chun é a réiteach’ [Aistriúchán neamhoifigiúil] (breithiúnas an 31 Márta 2011, Aurubis Balgaria, C‑546/09, EU:C:2011:199, mír 29).
32      Tá sé mar chuspóir d’ús ar riaráistí dul i ngleic le hiarmhairtí a bhaineann le dul thar theorainn ama le haghaidh íocaíochtaí agus a bheith mar chúiteamh as na buntáistí a bhaineann an t‑oibreoir eacnamaíoch go míchuí ón moill ar fhiachas cánach a íoc, agus gan pionós a ghearradh ar mhoill den sórt sin.
33      Thairis sin, mar a tugadh faoi deara i mír 28 den bhreithiúnas seo, foráiltear le hAirteagal 42(1) den Chód Custaim, go bunúsach, gur faoi na Ballstáit atá sé pionóis a fhorchur ar mhainneachtain an reachtaíocht chustaim a chomhlíonadh agus nach mór an pionós a fhorchuirtear a bheith éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach. Sonraítear le mír 2 den Airteagal sin freisin gur féidir leis na smachtbhannaí sin ach go háirithe, amhail sa chás seo, a bheith i bhfoirm muirear airgid a ghearrfaidh na húdaráis chustaim.
34      I ndáil leis sin, mheabhraigh an Chúirt chomh maith, in éagmais reachtaíocht an Aontais a chomhchuibhiú i réimse na bpionós is infheidhme i gcás neamhchomhlíonadh na gcoinníollacha a leagtar síos le rialacha a bhunaítear leis an reachtaíocht chustaim, beidh dlínse ag na Ballstáit na pionóis a mheasann siad a bheith oiriúnach a roghnú. Ceanglaítear orthu áfach a ndlínse a fheidhmiú i gcomhréir le dlí an Aontais agus prionsabail ghinearálta an dlí sin agus, dá thoradh air sin, i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta (breithiúnas an 4 Márta 2020, Schenker, C‑655/18, EU:C:2020:157, mír 42 agus an cásdlí dá dtagraítear).
35      Go háirithe, shonraigh an Chúirt nach gá do na bearta riaracháin ná na bearta forfheidhmiúcháin a cheadaítear faoi dhlí náisiúnta dul thar a bhfuil riachtanach chun cuspóirí na reachtaíochta sin a bhaint amach agus, thairis sin, ní cheart dóibh a bheith díréireach leis na cuspóirí sin (breithiúnas an 4 Márta 2020, Schenker, C‑655/18, EU:C:2020:157, mír 43 agus an cásdlí dá dtagraítear).
36      Ag an am céanna, leagtar amach in Airteagal 4 de Rialachán Uimh. 2988/95, go bunúsach, gurb é a bheidh mar thoradh ar aon neamhrialtacht, mar riail ghinearálta, ná buntáiste a fuarthas go míchuí a tharraingt siar agus gur féidir an tarraingt siar sin a mhéadú le hús ar féidir a chinneadh ar bhonn ráta comhréidh. Soiléirítear leis nach measfar na bearta a shonraítear a bheith ina bpionóis. Os a choinne sin, sonraítear in Airteagal 5 den Rialachán sin go bhféadfadh neamhrialtachtaí toiliúla nó neamhrialtachtaí arna ndéanamh ag faillí a bheith ina gcúis leis na pionóis riaracháin, eadhon go háirithe, íocaíocht de bhreis ar mhéid a fuarthas nó a éalaíodh go míchuí, chomh maith le hús más infheidhme.
37      Sa chás seo, is léir ón ordú tarchuir gurb ionann na pionóis ar íocaíocht dhéanach dá dtagraítear in Airteagal 176 den Chód um Nós Imeachta Cánach agus pionós airgid a fhorchuirtear ar an bhféichiúnaí nach bhfuil dliteanas cánach íoctha aige roimh an sprioc.
38      Mar sin, i bhfianaise an mhéid sin go léir, ba cheart a mheas nach bhfuil pionóis den sórt sin dá bhforáiltear leis an dlí náisiúnta, i bprionsabal, ar neamhréir le dlí an Aontais, faoi réir fíoruithe a dhéanfaidh an chúirt a rinne an tarchur maidir le comhréireacht an phionóis sin.
39      I bhfianaise na mbreithnithe sin go léir, is é an freagra ar an gceist nach mór Airteagal 114 den Chód Custaim a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leis ar chleachtas riaracháin náisiúnta lena bhféadfar pionós ar íocaíocht dhéanach, mar a fhoráiltear le reachtaíocht náisiúnta, a fhorchur chomh maith le hús ar riaráistí dá bhforáiltear leis an Airteagal sin.
Costais
40      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an tOchtú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 114 de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Deireadh Fómhair 2013 lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leis ar chleachtas riaracháin náisiúnta lena bhféadfar pionós ar íocaíocht dhéanach, mar a fhoráiltear le reachtaíocht náisiúnta, a fhorchur chomh maith le hús ar riaráistí dá bhforáiltear leis an Airteagal sin.
[Sínithe]
*      Teanga an cháis: an Rómáinis.