62021CJ0778_RES
Cásanna Uamtha C-778/21 P agus C-798/21 P
an Coimisiún EorpachagusComhairle an Aontais Eorpaigh
v
Front populaire pour la libération de la Saguia el-Hamra et du Rio de oro(Front Polisario)
Breithiúnas na Cúirte (an Mór-Dhlísheomra) an 4 Deireadh Fómhair 2024
(Achomharc – Gníomhaíocht sheachtrach – Comhaontuithe idirnáisiúnta – An Comhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Ríocht Mharacó – Cinneadh maidir le tabhairt i gcrích an chomhaontaithe sin agus an Prótacal Cur Chun Feidhme a ghabhann leis – Líomhaintí a bhaineann le sáruithe ar an dlí idirnáisiúnta de thoradh infheidhmeacht an chomhaontaithe sin maidir le huiscí cóngaracha an tSahára Thiar – Caingean le haghaidh neamhniú – Inghlacthacht – Inniúlacht a bheith ina pháirtí in imeachtaí dlíthiúla – Locus standi – Coinníoll nach mór don iarratasóir, i gcásanna áirithe, a bheith bainteach go díreach agus go leithleach leis an mbeart atá i gceist – Prionsabal i dtaca le héifeacht choibhneasta na gConarthaí – Phrionsabal an fhéinchinntiúcháin – Críocha neamh-uathrialaitheacha – Airteagal 73 de Chairt na Náisiún Aontaithe – Cumhacht lánroghnach Chomhairle an Aontais Eorpaigh – An Dlí idirnáisiúnta gnách – Prionsabail ghinearálta dhlí an Aontais – Toiliú mhuintir chríocha neamh-fhéinrialaitheach leis an gceart chun féinchinneadh mar thríú páirtí i gcomhaontú idirnáisiúnta
Caingean le haghaidh neamhniú – Daoine nádúrtha nó dlítheanacha – Bearta a bhaineann leo go díreach agus go leithleach – Cúram díreach – Cúram aonair – Critéir – An Comhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Maracó – Cinneadh 2019/441 – Ábhar iarbhír an chomhaontaithe idirnáisiúnta agus a éifeachtaí dlíthiúla ar thríú críoch a chur san áireamh – Dúshaothrú acmhainní nádúrtha críche neamh-fhéinrialaithe – Feidhmiú an chirt féinchinntiúcháin – Cúram díreach mhuintir an tSahára Thiar – Coinníollacha
(An ceathrú mír d’Airteagal 263 CFAE; Cinneadh 2019/441)
(féach míreanna 112-121, 128, 136, 137)
Caingean le haghaidh neamhniú – Daoine nádúrtha nó dlítheanacha – Bearta a bhaineann go díreach leo – Cúram díreach – Rialachán ón gComhairle maidir le leithdháileadh deiseanna iascaireachta faoin gComhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Ríocht Mharacó agus faoin bPrótacal Cur Chun Feidhme a ghabhann leis – Gníomh nach mbaineann ach leis an gcaidreamh idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit – Cur chun feidhme atá go hiomlán uathoibríoch
(An ceathrú mír d’Airteagal 263 CFAE; Rialachán 2019/440 ón gComhairle)
(féach míreanna 123-125)
Caingean le haghaidh neamhniú – Dlínse na Cúirte – Bearta arna nglacadh ag na hinstitiúidí – Scrúdú ar chomhoiriúnacht comhaontaithe idirnáisiúnta arna thabhairt i gcrích ag an Aontas Eorpach leis na Conarthaí – Inghlacthacht – Gníomh lena dtugtar fógra don pháirtí eile maidir le formheas an chomhaontaithe idirnáisiúnta – Easpa dlínse
(Airteagal 19(3)(b) CAE; An chéad mhír, faoi (b), d’Airteagal 267 CFAE; Cinneadh 2019/441)
(féach míreanna 126, 127)
Comhaontuithe idirnáisiúnta – Comhaontuithe an Aontais Eorpaigh – Comhaontuithe arna rialú ag an dlí idirnáisiúnta – Cur i bhfeidhm Choinbhinsiún Vín maidir le Dlí na gConarthaí – Conarthaí agus tríú Stáit – Caibidlíocht agus tabhairt i gcrích – Prionsabal an tsaorthoilithe – Pobal de chríoch neamh-fhéinrialach agus daonra na críche sin – Coincheap ‘daonra’ – Gnáthóga críche – Cuimsiú – Coincheap ‘pobal’ – Aontacht pholaitiúil agus stádas mar shealbhóir an chirt féinchinntiúcháin – Cuimsiú
(Airteagal 21(2) CAE)
(féach mír 158)
Comhaontuithe idirnáisiúnta – Comhaontuithe an Aontais Eorpaigh – Comhaontuithe arna rialú ag an dlí idirnáisiúnta – Cur i bhfeidhm Choinbhinsiún Vín maidir le Dlí na gConarthaí – Conarthaí agus tríú Stáit – Caibidlíocht agus tabhairt i gcrích – Prionsabal an tsaorthoilithe – Pobal de chríoch neamh-fhéinrialach agus daonra na críche sin – Oibleagáid toiliú an phobail sin a fháil – Comhairliúcháin leis na pobail lena mbaineann – Sárú ar an oibleagáid
(Airteagal 21(2) CAE)
(féach mír 159)
Comhaontuithe idirnáisiúnta – Comhaontuithe an Aontais Eorpaigh – Comhaontuithe arna rialú ag an dlí idirnáisiúnta – Cur i bhfeidhm Choinbhinsiún Vín maidir le Dlí na gConarthaí – Conarthaí agus tríú Stáit – Caibidlíocht agus tabhairt i gcrích – Prionsabail – Conarthaí nár cheart dochar a dhéanamh do thríú páirtithe nó nach rachadh chun tairbhe dóibh – Raon feidhme
(Airteagal 21(1) CAE)
(féach míreanna 160, 161)
Comhaontuithe idirnáisiúnta – Comhaontuithe an Aontais Eorpaigh – Cinneadh ón gComhairle maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Ríocht Mharacó – Comhaontuithe arna rialú ag an dlí idirnáisiúnta – Cur i bhfeidhm Choinbhinsiún Vín maidir le Dlí na gConarthaí – Conarthaí agus tríú Stáit – Caibidlíocht agus tabhairt i gcrích – Prionsabal an tsaorthoilithe – Pobal de chríoch neamh-fhéinrialach agus daonra na críche sin – Comhairliúchán leis an bpobal – Oibleagáid toiliú an phobail sin a fháil – Sárú – Éifeachtaí ar bhailíocht thabhairt i gcrích an chomhaontaithe – Corrlach lánroghnach na Comhairle a bheith ann – Easpa tionchair
(Airteagail 3(5) agus 21(1) CAE; An Comhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Maracó; Cinneadh 2019/441, aithrisí 11 agus 12)
(féach míreanna 162-165, 173)
Comhaontuithe idirnáisiúnta – Comhaontuithe an Aontais Eorpaigh – Léiriú – Dlínse chúirteanna an Aontais – Coinníollacha – Comhaontuithe arna rialú ag an dlí idirnáisiúnta – Cur i bhfeidhm Choinbhinsiún Vín maidir le Dlí na gConarthaí – Conarthaí agus tríú Stáit – Prionsabal an tsaorthoilithe – Ceanglais agus éifeachtaí dlí i gcomhthéacs fheidhmiú a chirt féinchinntiúcháin ag pobal – Críoch neamhuathrialach – Ceanglas maidir le toiliú sainráite – Earráid dlí
(An Comhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Maracó; Cinneadh 2019/441)
(féach míreanna 170, 172, 174-177, 185)
Comhaontuithe idirnáisiúnta – Comhaontuithe an Aontais Eorpaigh – Léiriú – Dlínse chúirteanna an Aontais – Coinníollacha – Comhaontuithe arna rialú ag an dlí idirnáisiúnta – Cur i bhfeidhm Choinbhinsiún Vín maidir le Dlí na gConarthaí – Conarthaí agus tríú Stáit – Prionsabal an tsaorthoilithe – Ceanglais agus éifeachtaí dlí i gcomhthéacs fheidhmiú a chirt féinchinntiúcháin ag pobal – Críoch neamhuathrialach – Glacadh intuigthe – Coinníollacha – Buntáiste cinntitheach, nithiúil agus substaintiúil a eascraíonn as saothrú acmhainní nádúrtha na críche sin – Coinníoll nár comhlíonadh – Easpa toilithe
(Airteagal 21(1) CFAE; An Comhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Maracó; Cinneadh 2019/441)
(féach míreanna 180-184, 186-189, 191, 192, 194)
Caingean le haghaidh neamhniú – Dlínse chúirteanna an Aontais – Bearta arna nglacadh ag na hinstitiúidí – Iarraidh ar scrúdú a dhéanamh ar chomhoiriúnacht comhaontaithe idirnáisiúnta arna thabhairt i gcrích ag an Aontas Eorpach leis an dlí idirnáisiúnta – Inghlacthacht
(Airteagal 21(1) CFAE; Comhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Maracó; Cinneadh 2019/441)
(féach míreanna 204-208)
Achomharc – Achomharc a mheastar a bheith gan bhunús – Breithiúnas faoi achomharc lena gcuirtear an cinneadh atá faoi chonspóid ar neamhní agus, ag an am céanna, lena gcoinnítear a éifeachtaí go dtí go dtugtar breithiúnas na Cúirte Breithiúnais – Iarratas ar éifeachtaí an chinnidh atá faoi chonspóid a choimeád ar bun – Ní gá breithniú a dhéanamh
(Airteagal 264(2) CFAE; An Comhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Maracó agus an Prótacal Cur Chun Feidhme; Cinneadh 2019/441)
(féach míreanna 215-218)
Résumé
Diúltaíonn an Chúirt Bhreithiúnais, ina suí di mar Mhór-Dhlísheomra, trí dhá bhreithiúnas lena n-uamtar, do ceann amháin acu, Cásanna C-778/21 P agus C-798/21 P, agus don cheann eile, Cásanna C-779/21 P agus C-799/21 P, leis na hachomhairc arna dtabhairt ag an gCoimisiún Eorpach agus ag Comhairle an Aontais Eorpaigh i gcoinne dhá bhreithiúnas ón gCúirt Ghinearálta a chuir na cinntí ón gComhairle lena bhformheastar tabhairt i gcrích comhaontuithe idir an tAontas Eorpach agus Ríocht Mharacó ar neamhní tar éis na gcaingne le haghaidh neamhniú arna dtaisceadh ag Front populaire pour la Libération de la Saguia el-Hamra agus du Rio de Oro (Front Polisario) i gcoinne na gcinntí sin.
Le Cinneadh 2019/217, (
1
) d'fhormheas an Chomhairle comhaontú a thabhairt i gcrích idir an tAontas Eorpach agus Ríocht Mharacó maidir le leasuithe ar phrótacail áirithe a ghabhann leis an gComhaontú Eora-Mheánmhara lena mbunaítear comhlachas idir na Comhphobail Eorpacha agus a mBallstáit, de pháirt, agus Ríocht Mharacó, den pháirt eile. (
2
) D’fhormheas an Chomhairle freisin, le Cinneadh 2019/441, (
3
) tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta Iascaigh idir an tAontas Eorpach agus Ríocht Mharacó agus an Prótacal Cur Chun Feidhme a ghabhann leis, chomh maith leis an malartú litreacha a ghabhann leis an gcomhaontú agus, le Rialachán 2019/440, cionroinnt na ndeiseanna iascaireachta faoin gComhaontú sin agus faoin bPrótacal Cur Chun Feidhme a ghabhann leis. (
4
) Lean an dá chinneadh sin breithiúnas an 21 Nollaig 2016, an Chomhairle v Front Polisario (C-104/16 P, EU:C:2016:973), inar shonraigh an Chúirt Bhreithiúnais, inter alia, nach gcumhdaítear leis an gComhaontú Comhlachais Eora-Mheánmhara ach críoch Ríocht Mharacó agus ní críoch, neamh-fhéinrialaitheach, an tSahára Thiar, agus breithiúnas an 27 Feabhra 2018, Western Sahara Campaign UK (C-266/16, EU:C:2018:118), inar lean an Chúirt Bhreithiúnais réasúnaíocht atá mórán mar an gcéanna maidir le comhaontuithe iascaigh le Ríocht Mharacó maidir leis na huiscí atá in aice leis an Sahára Thiar.
Leasaíodh leis an gComhaontú a formheasadh le Cinneadh 2019/217 na Prótacail a ghabhann leis an gComhaontú Comhlachais Eora-Mheánmhara maidir leis na socruithe is infheidhme maidir le táirgí talmhaíochta, éisc agus táirgí iascaigh de thionscnamh Mharacó a allmhairiú isteach san Aontas Eorpach, agus sainmhíniú an choincheapa ‘táirgí tionscnaimh’, lena gcuimsítear táirgí de thionscnamh an tSahára Thiar a onnmhairítear faoi rialú údaráis chustaim Mharacó, leas na bhfabhar taraife a dheonaítear do tháirgí de thionscnamh Mharacó a onnmhairítear chuig an Aontas. Leasaíodh an comhaontú iascaigh idir an Comhphobal Eorpach agus Maracó (
5
) trí na huiscí atá in aice le críoch an tSahára Thiar a áireamh faoi raon feidhme an chomhaontaithe sin.
Le hiarratais a taisceadh in 2019 i gcoinne na ngníomhartha sin i dtrí chás Front Polisario v an Chomhairle (T-279/19, T-344/19 agus T-356/19), d’iarr Polisario Front go ndéanfaí na cinntí agus an Rialachán atá faoi chonspóid a chur ar neamhní.
Chuir an Chúirt Bhreithiúnais, in Front Polisario v an Chomhairle (T-279/19), (
6
) ar thaobh amháin, agus i gCásanna Uamtha as ar eascair breithiúnas Front Polisario v an Chomhairle (T-344/19 agus T-356/19), (
7
) ar an taobh eile, na cinntí agus an Rialachán atá faoi chonspóid ar neamhní, ar an bhforas nár comhlíonadh an ceanglas a bhaineann le toiliú mhuintir an tSahára Thiar. Níor chuir an Chomhairle san áireamh go leordhóthanach an fhaisnéis ábhartha go léir a bhaineann leis an staid sa Sahára Thiar agus mheas sí go mícheart go raibh corrlach lánroghnach aici maidir leis an gceanglas a chomhlíonadh nach mór do mhuintir na críche sin toiliú le cur i bhfeidhm na gcomhaontuithe atá i gceist sa chríoch sin, mar thríú páirtí sna comhaontuithe atá i gceist de réir bhrí phrionsabal éifeacht choibhneasta na gconarthaí i ndáil le prionsabal an fhéinchinntiúcháin.
Rinne an Chomhairle agus an Coimisiún araon achomharc os comhair na Cúirte Breithiúnais i gcoinne na mbreithiúnas sin.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Inghlacthacht na gcaingne le haghaidh neamhniú arna dtabhairt ag Fronta Polisario os comhair na Cúirte Ginearálta
A. A. Locus standi Front Polisario
Sa chéad áit, meabhraíonn an Chúirt Bhreithiúnais go bhféadfaidh aon duine nádúrtha nó dlítheanach, faoi choinníollacha áirithe, imeachtaí a thionscnamh in aghaidh gnímh a díríodh chuig an duine sin nó gnímh is dá chúram go díreach agus go leithleach, agus in aghaidh gnímh rialúcháin is dá chúram go díreach agus nach bhfuil bearta cur chun feidhme ag gabháil leis. Mar sin féin, tá aitheantas tugtha ag an gCúirt cheana féin do locus standi os comhair Chúirteanna an Aontais Eorpaigh d’eintitis beag beann ar a gcorprú mar dhuine dlítheanach faoin dlí náisiúnta.
Gluaiseacht shaortha fhéinfhógartha is ea Front Polisario a cruthaíodh chun troid ar son neamhspleáchas chríoch neamh-fhéinrialaithe an tSahára Thiar ó Ríocht Mharacó agus chun Stát ceannasach Sahrawi a chruthú. A mhéid a fhéachann an ghluaiseacht sin go sonrach, ar bhonn fheidhmiú cheart féinchinntiúcháin mhuintir an tSahára Thiar, le dlíchóras Stáit a bhunú don chríoch sin, ní féidir a cheangal, chun aitheantas a thabhairt dá cumas a bheith ina pháirtí in imeachtaí dlíthiúla os comhair Chúirteanna an Aontais Eorpaigh, go mbeadh sí comhdhéanta mar dhuine dlítheanach i gcomhréir le dlíchóras náisiúnta ar leith. Ina theannta sin, tá Front Polisario ar cheann de na hidirghabhálaithe dlisteanacha sa phróiseas chun todhchaí an tSahára Thiar a chinneadh faoi choimirce Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe, a bhfuil a cinntí ina gceangal ar na Ballstáit uile agus ar institiúidí an Aontais. Leanann sé as sin go bhfuil seasamh dlíthiúil leordhóthanach ag Front Polisario, a bhfuil caidrimh dhlíthiúla dhéthaobhacha aige freisin ar an leibhéal idirnáisiúnta, chun caingean dlí a thionscnamh os comhair Chúirteanna an Aontais Eorpaigh. (
8
) Dá bhrí sin, measann an Chúirt Bhreithiúnais go raibh an Chúirt Ghinearálta i dteideal, gan earráid dlí a dhéanamh, a chinneadh go raibh locus standi ag Front Polisario os comhair Chúirteanna an Aontais Eorpaigh, de réir bhrí an cheathrú mír d’Airteagal 263 CFAE.
B. Locus standi Front Polisario
Sa dara háit, scrúdaíonn an Chúirt Bhreithiúnais locus standi Front Polisario. Maidir leis an gceist an bhfuil baint dhíreach ag Front Polisario leis na cinntí agus leis an Rialachán atá faoi chonspóid, meabhraíonn an Chúirt Bhreithiúnais, ar an gcéad dul síos, an dá choinníoll nach mór a chomhlíonadh go carnach chun na críche sin, eadhon, ar dtús, go ndéanann an beart atá faoi chonspóid difear díreach do staid dhlíthiúil an duine lena mbaineann agus, ar anuas air sin, nach bhfágann sé aon lánrogha do na seolaithe a bhfuil sé de chúram orthu é a chur chun feidhme.
Sonraíonn sí, i ndáil leis sin, trína caingne le haghaidh neamhniú os comhair na Cúirte Ginearálta, gur fhéach Front Polisario le ceart féinchinntiúcháin mhuintir an tSahára Thiar a chosaint (
9
) agus, dá bhrí sin, i bhfianaise éifeachtaí na ngníomhartha atá faoi chonspóid agus, dá bhrí sin, na gcomhaontuithe atá i gceist maidir le staid dhlíthiúil an phobail sin, gur gá scrúdú a dhéanamh an bhfuil baint dhíreach ag Front Polisario leis na bearta atá faoi chonspóid.
Meabhraíonn sé, cé nach n-aithnítear go hoifigiúil é mar ionadaí aonair mhuintir an tSahára Thiar, gur idirghabhálaí pribhléideach é Front Polisario, i gcomhréir le rúin na gcomhlachtaí is airde de chuid na Náisiún Aontaithe, chun stádas an tSahára Thiar amach anseo a chinneadh. Is féidir a bhaint de thátal as na himthosca áirithe sin go bhféadfaidh Front Polisario agóid a dhéanamh os comhair Chúirteanna an Aontais Eorpaigh i gcoinne dlíthiúlacht gnímh de chuid an Aontais a bhfuil tionchar díreach aige ar staid dhlíthiúil an phobail sin. I ndáil leis sin, comhlíonann na gníomhartha atá faoi chonspóid agus, dá réir sin, na comhaontuithe atá i gceist, trína dtionchar ar cheart mhuintir an tSahára Thiar chun féinchinntiúcháin, an coinníoll dlíthiúil nach mór baint dhíreach a bheith ag duine nádúrtha nó dlítheanach leis an gcinneadh is ábhar dá chaingean. I bhfianaise Airteagal 73 de Chairt na Náisiún Aontaithe agus phrionsabal na cosanta breithiúnaí éifeachtaí, ní mór measúnú a dhéanamh ar an gcoinníoll sin, sa chás seo, trí thagairt a dhéanamh do staid dhlíthiúil mhuintir an tSahára Thiar, a ndéanann Front Polisario ionadaíocht air chun críocha na gcásanna seo.
Is gníomh cinntitheach i ndlíchóras inmheánach an Aontais Eorpaigh é, thairis sin, an cinneadh maidir le comhaontú idirnáisiúnta a thabhairt i gcrích, lena gcuirtear in iúl rún an Aontais Eorpaigh a bheith faoi cheangal ag an gcomhaontú sin. Meabhraíonn an Chúirt Bhreithiúnais, nach bhfuil aon dlínse aici comhaontú idirnáisiúnta a chur ar neamhní, gur gníomh inchonspóide é an cinneadh sin. Ar an taobh eile, contrártha d’aighneachtaí roinnt páirtithe, is beart cur chun feidhme é fógra faoi fhormheas comhaontaithe den sórt sin a thabhairt don pháirtí conarthach eile nach mór, i bprionsabal, a mheas mar ghníomh nach féidir agóid a dhéanamh ina choinne.
Tagann an Chúirt Bhreithiúnais ar an gconclúid uaidh sin go raibh baint dhíreach ag Front Polisario leis na cinntí atá i gceist agus nach ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid sa dlí ina leith sin.
A mhéid a bhaineann le himní aonair Front Polisario, deimhníonn an Chúirt Bhreithiúnais freisin an cur chuige a ghlac an Chúirt Ghinearálta, ar dá réir, i bhfianaise na n-imthosca as ar eascair an chonclúid go raibh baint dhíreach ag Front Polisario leo, nár mhór a mheas go raibh baint aonair aige leis na cinntí atá faoi chonspóid. Sonraíonn sí, i ndáil leis sin, go mbaineann muintir an tSahára Thiar, arna ionadú ag Front Polisario, go leithleach leis an gcinneadh atá faoi chonspóid a mhéid a dhéantar críoch an tSahára Thiar a áireamh go sainráite i raon feidhme na gcomhaontuithe atá i gceist, a chuireann ceangal ar an Aontas Eorpach de bhua na gcinntí atá i gceist, staid dhlíthiúil na ndaoine sin a athrú mar gheall ar a stádas mar shealbhóirí an chirt féinchinntiúcháin i ndáil leis an gcríoch sin, ós rud é go n-idirdhealaíonn an stádas sin iad ó gach duine nó eintiteas eile, lena n-áirítear ó aon duine nó eintiteas eile a rialaítear leis an dlí idirnáisiúnta.
Toiliú mhuintir an tSahára Thiar leis na comhaontuithe atá i gceist agus raon feidhme an athbhreithnithe bhreithiúnaigh arna dhéanamh ag an gCúirt Ghinearálta
De réir na gcinntí atá faoi chonspóid, d’fhormheas an tAontas Eorpach na comhaontuithe atá i gceist tar éis don Choimisiún, i gcomhar leis an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí, ‘gach beart réasúnach agus féideartha a dhéanamh [...] chun na pobail lena mbaineann a rannpháirtiú ar bhealach iomchuí d’fhonn a áirithiú go dtoileoidh siad leis na comhaontuithe’. (
10
) Mar sin féin, tugann an Chúirt Bhreithiúnais dá haire, i ndáil leis sin, nach bhfuil formhór dhaonra reatha an tSahára Thiar mar chuid de na daoine a bhfuil an ceart féinchinntiúcháin acu, eadhon muintir an tSahára Thiar, atá easáitithe den chuid is mó. Cuireann sé leis sin go bhfuil difríocht idir an coincheap ‘daonra’ de chríoch neamh-fhéinrialaitheach agus an coincheap ‘daoine’ den chríoch sin. Tagraíonn an dara ceann d’aonad polaitiúil ag a bhfuil an ceart chun féinchinntiúcháin, ach tagraíonn an coincheap ‘daonra’ d’áitritheoirí críche.
Cuireann an Chúirt Bhreithiúnais in iúl ansin, de réir phrionsabal ginearálta an dlí idirnáisiúnta maidir le héifeacht choibhneasta conarthaí, nár cheart do chonarthaí dochar a dhéanamh do thríú páirtithe ná dul chun tairbhe dóibh. Féadfaidh cur chun feidhme comhaontaithe difear a dhéanamh do thríú páirtí ina leith sin má áirítear críoch a bhfuil an tríú páirtí sin ceannasach ina leith nó a bhfuil ceart féinchinntiúcháin aige laistigh de raon feidhme an chomhaontaithe sin. Ní mór, dá bhrí sin, toiliú phobal an tSahára Thiar a fháil chun comhaontú idirnáisiúnta idir an tAontas Eorpach agus Ríocht Mharacó a chur chun feidhme ar chríoch an tSahára Thiar. (
11
) Ós rud é nach mór do ghníomhaíocht an Aontais Eorpaigh ar an leibhéal idirnáisiúnta, inter alia, rannchuidiú leis an dlí idirnáisiúnta a urramú go docht agus le prionsabail Chairt na Náisiún Aontaithe, (
12
) a urramú, cuireann an Chúirt Bhreithiúnais i dtábhacht go bhféadfadh easpa toilithe phobal an tSahára Thiar leis na comhaontuithe sin, a leathnaíonn a gcur chun feidhme chuig críoch an tSahára Thiar nó chuig na huiscí máguaird, difear a dhéanamh do bhailíocht ghníomhartha an Aontais a bhaineann leis na comhaontuithe sin a thabhairt i gcrích.
An gá atá le toiliú phobal an tSahára Thiar agus le sainaithint Front Polisario mar an t-eintiteas atá freagrach as é a chur in iúl
Tugann an Chúirt Bhreithiúnais dá haire, ar an gcéad dul síos, go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí nuair a chinn sí go ndearna na comhaontuithe atá i gceist, trí chumhachtaí áirithe a dheonú d’údaráis Mharacó dá bhforáiltear i gcríoch an tSahára Thiar, oibleagáid a fhorchur ar phobal an tSahára Thiar. (
13
) Cé go dtugann cur chun feidhme na gcomhaontuithe atá i gceist le tuiscint go bhfuil éifeachtaí dlíthiúla ag gníomhartha údaráis Mharacó a dhéantar i gcríoch an tSahára Thiar lena n-athraítear staid dhlíthiúil mhuintir na críche sin, ní fhágann sé sin, áfach, gur féidir a mheas go gcruthaíonn na comhaontuithe sin oibleagáidí dlíthiúla ar an bpobal sin, mar ábhar dlí idirnáisiúnta. I ndáil leis sin, ní thugtar le tuiscint leis na comhaontuithe atá i gceist go n-aithníonn an tAontas Eorpach ceannasacht líomhnaithe Mharacó ar an Sahára Thiar. Ar an gcaoi chéanna, ní fhaigheann muintir an tSahára Thiar, mar shampla, údaruithe iascaireachta, ná gníomhartha riaracháin eile, arna dtarraingt suas ag údaráis Mharacó i gcomhthéacs chur chun feidhme an chomhaontaithe comhpháirtíochta iascaigh inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Ríocht Mharacó, a bhfuil sé de cheangal orthu iad a aithint, ná ní fhaigheann siad na bearta arna ndéanamh ag údaráis an Aontais agus na mBallstát ina leith. Measann an Chúirt Bhreithiúnais, dá bhrí sin, go raibh an Chúirt Ghinearálta ag brath ar thoimhde mhícheart nuair a chinn sí nach mór léiriú thoiliú mhuintir an tSahára Thiar leis an gcomhaontú atá i gceist a bheith sainráite.
Tugann an Chúirt Bhreithiúnais dá haire, áfach, nach leagtar síos leis an dlí idirnáisiúnta gnách aon fhoirm ar leith chun toiliú tríú páirtí le comhaontú a léiriú lena dtugtar ceart dó, (
14
) agus nach gcuirtear bac leis ar an toiliú sin a dheonú go hintuigthe in imthosca áirithe. Dá bhrí sin, féadfar a thoimhdiú go dtoilíonn pobal críche neamh-fhéinrialaithí le comhaontú idirnáisiúnta a bhfuil stádas tríú páirtí aige ina leith agus a bhforáiltear dá chur i bhfeidhm sa chríoch lena mbaineann a cheart féinchinntiúcháin ar choinníoll go gcomhlíontar dhá choinníoll. Ar an gcéad dul síos, níor cheart oibleagáid a chur ar an phobal sin leis an gcomhaontú atá i gceist. Ar an dara dul síos, ní mór dó a fhoráil, go háirithe, go bhfaighidh an pobal lena mbaineann féin buntáiste beacht, nithiúil, substaintiúil agus infhíoraithe a eascraíonn as saothrú acmhainní nádúrtha na críche sin, agus atá comhréireach le méid an tsaothraithe sin. Ní mór foráil a dhéanamh sa chomhaontú atá i gceist freisin maidir le sásra athbhreithnithe rialta chun a fhíorú gurb ann don bhuntáiste a thugtar don phobal lena mbaineann. Is gá na coinníollacha sin a chomhlíonadh chun a áirithiú go bhfuil comhaontú den sórt sin ag luí leis an bprionsabal, a eascraíonn as Airteagal 73 de Chairt na Náisiún Aontaithe agus a chumhdaítear sa dlí idirnáisiúnta gnách, maidir le tosaíocht leasanna phobail na gcríoch neamh-fhéinrialaitheach.
Comhlíontar an dá choinníoll sin agus ní mór talamh slán a dhéanamh de thoiliú an phobail lena mbaineann. Dá bhrí sin, ós rud é go gcuireann gluaiseacht a chuireann í féin in iúl mar ionadaí dlisteanach an phobail sin bac ar an gcomhaontú sin, ní leor ann féin amhras a chaitheamh ar an toiliú sin a bheith ann. Mar sin féin, féadfar an toimhde sin a fhrisnéis a mhéid a shuíonn ionadaithe dlisteanacha an phobail sin nach gcomhlíonann an córas buntáiste a thugtar don phobal sin leis an gcomhaontú atá i gceist, nó fiú leis an sásra athbhreithnithe rialta nach mór é a cheangal leis, na coinníollacha sin.
Sa chás seo, measann an Chúirt Bhreithiúnais nach gcruthaíonn na comhaontuithe atá i gceist, cé go n-athraíonn siad staid dhlíthiúil phobal tSahára Thiar faoi dhlí an Aontais i bhfianaise a gcirt féinchinntiúcháin, oibleagáidí dlíthiúla ar an bpobal sin, mar ábhar dlí idirnáisiúnta. Dá bhrí sin, comhlíontar an chéad cheann den dá choinníoll.
Maidir leis an dara coinníoll, cinneann an Chúirt Bhreithiúnais gur léir go bhfuil buntáiste i bhfabhar phobal an tSahára Thiar, a chomhlíonann na saintréithe thuasluaite, in easnamh sna comhaontuithe atá i gceist. Sonraíonn sí freisin, dá rachadh comhaontú chun tairbhe do phobal an tSahára Thiar amach anseo i gcomhréir leis na ceanglais sin, nach mbeadh an fhéidearthacht go rachadh an comhaontú sin chun tairbhe d’áitritheoirí na críche sin i gcoitinne in ann cosc a chur ar chinneadh toilithe líomhnaithe ón bpobal sin.
Infheidhmeacht an dlí idirnáisiúnta
Meabhraíonn an Chúirt Bhreithiúnais go gceanglaítear ar an Aontas Eorpach a chumhachtaí a fheidhmiú i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta agus, dá bhrí sin, go bhfuil dlínse aige, i gcomhthéacs caingean le haghaidh neamhniú, measúnú a dhéanamh ar chomhoiriúnacht comhaontaithe idirnáisiúnta arna thabhairt i gcrích ag an Aontas Eorpach le rialacha an dlí idirnáisiúnta. I gcomhréir leis na Conarthaí, tá na rialacha sin ceangailteach ar an Aontas Eorpach, agus féadfaidh athbhreithniú ag an gCúirt ar bhailíocht an ghnímh lenar thug an tAontas comhaontú idirnáisiúnta den sórt sin i gcrích baint a bheith aige le dlíthiúlacht an ghnímh sin i bhfianaise ábhar iarbhír an chomhaontaithe idirnáisiúnta atá i gceist. (
15
) Dá bhrí sin, bhí an Chúirt Ghinearálta i dteideal a mheas go bhféadfaí prionsabal an fhéinchinntiúcháin agus prionsabal éifeacht choibhneasta na gconarthaí a agairt i gcomhthéacs an athbhreithnithe ar bhailíocht na gcinntí atá faoi chonspóid.
Conclúid
Ós rud é nár sheas an Chúirt Bhreithiúnais le haon cheann de na forais achomhairc a chuir an Chomhairle agus an Coimisiún chun cinn, déanann an Chúirt Bhreithiúnais iad a dhíbhe ina n-iomláine.
Éifeachtaí na gcinntí atá faoi chonspóid a choimeád i gcás ina ndiúltaítear do na hachomhairc arna dtíolacadh ag an gComhairle agus ag an gCoimisiún
I gCásanna Uamtha C-778/21 P agus C-798/21 P, choinnigh an breithiúnas atá faoi achomharc éifeachtaí an chinnidh atá faoi chonspóid go dtí gur tugadh an breithiúnas seo. Ós rud é go ndeachaigh an Prótacal Cur Chun Feidhme an chomhaontaithe atá i gceist in éag an 17 Iúil 2023 agus nach n-údaraítear leis an gcomhaontú iascaigh féin do shoithí an Aontais rochtain a bheith acu ar an ‘gcrios iascaireachta’ lena mbaineann, measann an Chúirt Bhreithiúnais nach bhfuil aon chuspóir ag iarrataí coimhdeacha an Choimisiúin agus na Comhairle éifeachtaí an chinnidh atá i gceist a choinneáil ar bun.
I gCásanna Uamtha C-779/21 P agus C-799/21 P, tháinig an comhaontú a tugadh i gcrích leis an gcinneadh atá faoi chonspóid i bhfeidhm an 19 Iúil 2019. Ós rud é go bhféadfadh iarmhairtí tromchúiseacha diúltacha a bheith ag neamhniú an chinnidh sin, gan a éifeachtaí a choinneáil ar bun ar feadh tréimhse theoranta, ar ghníomhaíocht sheachtrach an Aontais agus amhras a chaitheamh ar dheimhneacht dhlíthiúil na ngealltanas idirnáisiúnta lenar thoiligh sé agus atá ceangailteach ar na hinstitiúidí agus ar na Ballstáit, cinneann an Chúirt Bhreithiúnais a héifeachtaí a choinneáil ar feadh tréimhse 12 mhí ó dháta tugtha an bhreithiúnais.
(
1
)	Cinneadh (AE) 2019/217 ón gComhairle an 28 Eanáir 2019 maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe i bhfoirm Malartú Litreacha idir an tAontas Eorpach agus Ríocht Mharacó maidir le leasú a dhéanamh ar Phrótacail 1 agus 4 den Chomhaontú Eora-Mheánmhara lena mbunaítear comhlachas idir na Comhphobail Eorpacha agus a mBallstáit, de pháirt, agus Ríocht Mharacó, den pháirt eile (IO 2019 L 34, lch. 1).
(
2
)	An Comhaontú Eora-Mheánmhara lena mbunaítear comhlachas idir na Comhphobail Eorpacha agus a mBallstáit, de pháirt, agus Ríocht Mharacó, den pháirt eile, arna shíniú sa Bhruiséil an 26 Feabhra 1996 (IO 2000 L 70, lch. 2).
(
3
)	Cinneadh (AE) 2019/441 ón gComhairle an 4 Márta 2019 maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe Comhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Ríocht Mharacó, an Prótacal Cur Chun Feidhme a ghabhann leis agus an Malartú Litreacha a ghabhann leis an gComhaontú (IO 2019 L 77, lch. 4).
(
4
)	Rialachán (AE) 2019/440 ón gComhairle an 29 Samhain 2018 maidir le deiseanna iascaireachta a chionroinnt faoin gComhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe idir an tAontas Eorpach agus Ríocht Mharacó agus faoin bPrótacal Cur Chun Feidhme a ghabhann leis (IO 2019 L 77, lch. 1‘an Rialachán atá faoi chonspóid’).
(
5
)	An Comhaontú Comhpháirtíochta Iascaigh idir an Comhphobal Eorpach agus Ríocht Mharacó (IO 2006 L 141, lch. 4).
(
6
)	Breithiúnas an 29 Meán Fómhair 2021, Front Polisario v Comhairle an Aontais Eorpaigh (T-279/19, EU:T:2021:639).
(
7
)	Breithiúnas an 29 Meán Fómhair 2021, Front Polisario v an Chomhairle, (T-344/19 agus T-356/19, EU:T:2021:640).
(
8
)	I ndáil leis sin, cuireann an Chúirt Bhreithiúnais in iúl go mbaineann an cheist an bhféadfadh an t-eintiteas sin ionadaíocht dhlisteanach a dhéanamh ar leasanna mhuintir an tSahára Thiar lena sheasamh chun imeachtaí a thionscnamh i gcomhthéacs caingean le haghaidh neamhniú maidir leis an gcinneadh atá faoi chonspóid, agus ní lena locus standi os comhair Chúirteanna an Aontais Eorpaigh.
(
9
)	Féach breithiúnas an 21 Nollaig 2016, an Chomhairle v Front Polisario (C-104/16 P, EU:C:2016:973, míreanna 88, 91 agus 105).
(
10
)	Aithris 10 de Chinneadh 2019/217 agus aithris 11 de Chinneadh 2019/441.
(
11
)	Féach breithiúnas an 21 Nollaig 2016, an Chomhairle v Front Polisario (C-104/16 P, EU:C:2016:973, mír 106).
(
12
)	Airteagal 3(5) agus Airteagal 21(1) CAE.
(
13
)	Breithiúnais an 29 Meán Fómhair 2021, Front Polisario v an Chomhairle, (T-279/19, EU:T:2021:639, míreanna 322 agus 323), agus an 29 Meán Fómhair 2021, Front Polisario v an Chomhairle, (T-344/19 agus T-356/19, EU:T:2021:640, mír 318).
(
14
)	Féach breithiúnas na Buanchúirte Breithiúnais Idirnáisiúnta an 7 Meitheamh 1932, i gCás ‘Zones Franches de la Haute-Savoie et du Pays de Gex’ (Recueil CPJI 1927, Sraith A/B, Uimh. 46, lch. 148).
(
15
)	Breithiúnas an 27 Feabhra 2018, Western Sahara Campaign UK (C-266/16, EU:C:2018:118, míreanna 47-51).