62021TJ0131_INF
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (πέμπτο τμήμα) της 21ης Ιουνίου 2023 –Região Autónoma da Madeira κατά Επιτροπής
(Υπόθεση T‑131/21) (
1
)
«Κρατικές ενισχύσεις – Καθεστώς ενισχύσεων το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή από την Πορτογαλία – Ελεύθερη ζώνη Μαδέρας – Απόφαση με την οποία διαπιστώνεται ότι το καθεστώς δεν συμβιβάζεται με τις αποφάσεις C(2007) 3037 final και C(2013) 4043 final, κρίνεται ότι αυτό είναι ασύμβατο προς την εσωτερική αγορά και διατάσσεται η ανάκτηση των ενισχύσεων που καταβλήθηκαν κατ’ εφαρμογήν του – Προσφυγή ακυρώσεως – Ενεργητική νομιμοποίηση – Παραδεκτό – Έννοια του όρου “κρατική ενίσχυση” – Υφιστάμενη ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 1, στοιχείο βʹ, σημείο ii), του κανονισμού (ΕΕ) 2015/1589 – Ανάκτηση – Δικαιολογημένη εμπιστοσύνη – Ασφάλεια δικαίου – Αρχή της χρηστής διοίκησης – Απόλυτη αδυναμία εκτέλεσης – Παραγραφή – Άρθρο 17 του κανονισμού 2015/1589»
1.
Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά – Απόφαση της Επιτροπής με την οποία διαπιστώνεται ότι μια ενίσχυση είναι ασύμβατη προς την εσωτερική αγορά – Προσφυγή της περιφερειακής ή τοπικής αρχής που είναι υπεύθυνη για τη χορήγηση της ενίσχυσης – Παραδεκτό – Προϋποθέσεις
(Άρθρο 263, εδ. 4., ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 24-32)
2.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Έννοια – Επιλεκτικός χαρακτήρας του μέτρου – Μέτρο το οποίο παρέχει φορολογικό πλεονέκτημα – Πλαίσιο αναφοράς για τη διαπίστωση της ύπαρξης πλεονεκτήματος – Μέτρο το οποίο εισάγει διαφοροποιήσεις μεταξύ επιχειρηματιών που βρίσκονται σε συγκρίσιμη πραγματική και νομική κατάσταση από απόψεως του σκοπού τον οποίο επιδιώκει το κοινό φορολογικό σύστημα – Φορολογική απαλλαγή που δεν ισχύει για πράξεις παρόμοιες με εκείνες από τις οποίες εξαρτάται η χορήγησή της – Μέτρο το οποίο μπορεί να χαρακτηριστεί επιλεκτικό
(Άρθρο 107 § 1 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 39-48)
3.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Υφιστάμενες ενισχύσεις και νέες ενισχύσεις – Μέτρο με το οποίο τροποποιείται καθεστώς υφισταμένων ενισχύσεων – Εφαρμογή του καθεστώτος κατά παράβαση των όρων που τέθηκαν με την εγκριτική απόφαση της Επιτροπής – Τροποποίηση η οποία επηρεάζει την ουσία του καθεστώτος – Χαρακτηρισμός της ως νέας ενίσχυσης
(Άρθρο 108 § 3 ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, άρθρο 1, στοιχείο γʹ· κανονισμός 794/2004 της Επιτροπής, άρθρο 4 § 1, στοιχείο γʹ)
(βλ. σκέψεις 75-79, 82-86, 89-94, 100-110, 112-133)
4.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Ανάκτηση παράνομης και ασύμβατης ενίσχυσης – Ενίσχυση που χορηγήθηκε κατά παράβαση των διαδικαστικών κανόνων του άρθρου 108 ΣΛΕΕ – Ενδεχόμενη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των αποδεκτών – Δεν υφίσταται εκτός εάν συντρέχουν έκτακτες περιστάσεις
(Άρθρο 108 § 3 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 144-151)
5.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Ανάκτηση παράνομης και ασύμβατης ενίσχυσης – Παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου – Δεν υφίσταται
(Άρθρο 107 ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, άρθρο 16 § 1)
(βλ. σκέψεις 152-162)
6.
Προσφυγή ακυρώσεως – Λόγοι – Απόλυτη αδυναμία εκτέλεσης αποφάσεως της Επιτροπής με την οποία διαπιστώνεται η ασυμβατότητα καθεστώτος ενίσχυσης και διατάσσεται η ανάκτησή της – Λόγος προβαλλόμενος από την περιφερειακή ή τοπική αρχή που είναι υπεύθυνη για την ανάκτηση – Παραδεκτό
(Άρθρο 263 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 169, 170)
7.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Ανάκτηση παράνομης και ασύμβατης ενίσχυσης – Απόλυτη αδυναμία εκτέλεσης – Αιτιολογία – Νομικές, πολιτικές ή πρακτικές δυσκολίες οφειλόμενες στις εθνικές αρχές – Δεν συνιστούν δικαιολογητική βάση
(Άρθρο 4 § 3 ΣΕΕ· άρθρο 108 § 2 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 172-182)
8.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Ανάκτηση παράνομης και ασύμβατης ενίσχυσης – Επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση – Παραβίαση των αρχών της αναλογικότητας και της ίσης μεταχείρισης – Δεν υφίσταται
(Άρθρα 107 και 108 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 186, 187)
9.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Ανάκτηση παράνομης και ασύμβατης ενίσχυσης – Υποχρέωση – Αποδέκτες που είναι προβληματικές επιχειρήσεις ή έχουν κηρυχθεί σε πτώχευση – Γεγονός που δεν ασκεί επιρροή
(Άρθρο 108 § 2 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 188)
10.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Ανάκτηση παράνομης και ασύμβατης ενίσχυσης – Δεκαετής παραγραφή του άρθρου 17 του κανονισμού 2015/1589 – Έναρξη της παραγραφής – Ημερομηνία χορήγησης της ενίσχυσης στον αποδέκτη – Διακοπή της παραγραφής λόγω αιτήσεως παροχής πληροφοριών την οποία απηύθυνε η Επιτροπή στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος
(Άρθρο 108 § 2 ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, άρθρο 17)
(βλ. σκέψεις 193-197)
11.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Ανάκτηση παράνομης και ασύμβατης ενίσχυσης – Καθεστώς ενισχύσεων – Λήξη της παραγραφής όσον αφορά συγκεκριμένο αποδέκτη – Ακύρωση της αποφάσεως της Επιτροπής με την οποία διαπιστώνεται ότι το καθεστώς ενίσχυσης είναι ασύμβατο προς την εσωτερική αγορά και διατάσσεται η ανάκτησή της – Αποκλείεται
(Άρθρο 108 § 2 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 198)
Διατακτικό
Το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει τη Região Autónoma da Madeira στα δικαστικά έξοδα.
(
1
)	ΕΕ C 206 της 31.5.2021.