Voorlopige editie
CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL
M. SZPUNAR
van 22 mei 2025 (1)
Zaak C‑789/23 [Tatrauskė] (i)
I. J.
tegen
Registrų centras
[verzoek van de Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (hoogste bestuursrechter, Litouwen) om een prejudiciële beslissing]
„ Prejudiciële verwijzing – Burgerschap van de Unie – Recht om vrij op het grondgebied van de lidstaten
te reizen en te verblijven – Voorwaarden voor inschrijving in het nationale register van in een andere lidstaat gesloten huwelijkse voorwaarden – Vereiste om in die voorwaarden het persoonlijke identificatienummer te vermelden van ten minste één van de personen die partij zijn bij die voorwaarden ”
I.      Inleiding
1.        De Litouwse wetgever heeft bepaald dat in een vreemde staat gesloten huwelijkse voorwaarden in het huwelijksgoederenregister
kunnen worden ingeschreven indien die voorwaarden het door het Litouwse bevolkingsregister verstrekte persoonlijke identificatienummer (hierna: „Litouws persoonlijk identificatienummer”) van ten minste één van de echtgenoten bevatten. Het is evenwel niet mogelijk om dit nummer op te nemen in het uittreksel van een in Italië opgestelde huwelijksakte waarmee de keuze van de echtgenoten voor uitsluiting van gemeenschap van goederen wordt bevestigd. Is het in die situatie verenigbaar met het Unierecht om te weigeren om de informatie over het door in Italië gehuwde burgers van de Europese Unie gekozen huwelijksvermogensstelsel in te schrijven in het in Litouwen gehouden huwelijksgoederenregister, wanneer een van hen een Litouws persoonlijk identificatienummer heeft, op de enkele grond dat dat nummer niet is vermeld in het document dat als grondslag voor die inschrijving dient?
2.        Deze vraag is in de onderhavige zaak voorgelegd aan de verwijzende rechter. Dit biedt het Hof dus de gelegenheid om zijn rechtspraak te ontwikkelen over de aan het burgerschap van de Unie verbonden rechten op het gebied van de erkenning van bepaalde in een lidstaat opgestelde akten bij de inschrijving ervan in de nationale openbare registers van een andere lidstaat.
II.    Litouws recht
3.        Artikel 3.101 van de Lietuvos Respublikos civilinis kodeksas (burgerlijk wetboek van de Republiek Litouwen; hierna: „burgerlijk wetboek”) heeft als opschrift „Huwelijkse voorwaarden” en bepaalt:
„De huwelijkse voorwaarden
zijn een door de echtgenoten gesloten overeenkomst tot vaststelling van hun vermogensrechtelijke rechten en verplichtingen tijdens het huwelijk, alsmede in geval van echtscheiding of scheiding van tafel en bed.”
4.        Artikel 3.103 van het burgerlijk wetboek heeft als opschrift „Vorm van de huwelijkse voorwaarden” en bepaalt:
„1.      De huwelijkse voorwaarden worden bij notariële akte gesloten.
2.      De huwelijkse voorwaarden en de wijzigingen ervan worden ingeschreven in het huwelijksgoederenregister. [...]
3.      De huwelijkse voorwaarden en de wijzigingen ervan kunnen slechts aan derden worden tegengeworpen indien de voorwaarden en de wijzigingen ervan in het huwelijksgoederenregister zijn ingeschreven. Deze regel is niet van toepassing indien derden ten tijde van de sluiting van een rechtshandeling op de hoogte waren van de huwelijkse voorwaarden of van de wijzigingen ervan.”
5.        De organisatie en de werking van het in artikel 3.103, lid 2, van het burgerlijk wetboek bedoelde huwelijksgoederenregister worden geregeld door de Vedybų sutarčių registro nuostatai (voorschriften
voor het bijhouden van het huwelijksgoederenregister), vastgesteld bij Lietuvos Respublikos Vyriausybės 2002 m. rugpjūčio 13 d. nutarimas Nr. 1284 „Dėl Vedybų sutarčių registro nuostatų patvirtinimo” (besluit nr. 1284 van de regering van de Republiek Litouwen van 13 augustus 2002 „tot vaststelling van de
voorschriften voor het huwelijksgoederenregister”). De op het hoofdgeding toepasselijke versie van de
voorschriften voor het huwelijksgoederenregister is die van 10 september 2015, zoals gewijzigd bij besluit nr. 773 van de regering van de Republiek Litouwen van 8 juli 2020 (hierna: „voorschriften voor het register”).
6.        De punten 2 en 8 van de
voorschriften voor het register bepalen respectievelijk dat „[h]et doel van het register bestaat in de registratie van de in punt 13 van de voorschriften voor het register bedoelde gebeurtenissen en akten” en dat „[h]et register wordt bijgehouden door de VĮ Registrų centras [(centrum voor registers)]”.
7.        In punt 13 van deze
voorschriften staat te lezen:
„In het register worden geregistreerd:
13.1.      de huwelijkse voorwaarden,
[...]
13.3      de in het [burgerlijk wetboek] bedoelde feiten betreffende de verdeling van de goederen.”
8.        Punt 67 van deze
voorschriften bepaalt:
„Indien in het buitenland huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden zijn aangegaan, kunnen die in het register worden ingeschreven indien zij het [Litouwse persoonlijke identificatienummer] bevatten van ten minste één van de personen die de voorwaarden
zijn aangegaan.”
9.        In punt 68 van die
voorschriften staat te lezen:
„Indien echtgenoten of samenwonenden in het buitenland gewaarmerkte huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden, of in het buitenland gewaarmerkte wijzigingen van dergelijke
voorwaarden, of gegevens betreffende de beëindiging van dergelijke
voorwaarden in het register willen laten inschrijven, kan een van de echtgenoten of samenwonenden deze gegevens persoonlijk of via een gemachtigde, per post of langs elektronische weg aan het register verstrekken op de wijze die is vastgesteld door de instantie die het register bijhoudt.”
10.      Bij besluit nr. 1263 van 14 december 2022(2) zijn
de voorschriften voor het register met ingang van 1 januari 2023 gewijzigd, waardoor in het buitenland gesloten huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden vanaf die datum ook kunnen worden ingeschreven indien zij niet het Litouwse persoonlijke identificatienummer van ten minste één van de betrokken partijen bij die
voorwaarden bevatten.
III. Hoofdgeding, prejudiciële vraag en procedure bij het Hof
11.      Verzoekster in het hoofdgeding, I. J., is Unieburger en is ingeschreven in het Litouwse bevolkingsregister.(3)
12.      In 2006 zijn verzoekster in het hoofdgeding en C. B., een Italiaans staatsburger, in Italië in het huwelijk getreden. Het huwelijk is ingeschreven in het huwelijksregister van een Italiaanse gemeente. Het uittreksel uit de huwelijksakte bevat een aantekening waaruit blijkt dat in de huwelijksakte is vermeld dat de echtgenoten hebben gekozen voor uitsluiting van gemeenschap van goederen.
13.      Het betrokken huwelijk is ingeschreven bij de burgerlijke stand in Litouwen.
14.      Op 15 februari 2022 heeft verzoekster in het hoofdgeding het centrum voor registers verzocht om inschrijving in het huwelijksgoederenregister van een rechtsfeit met betrekking tot haar huwelijksvermogensstelsel (te weten de verdeling van goederen tussen de echtgenoten; hierna: „verdeling van de goederen”).
15.      Bij besluit van 9 maart 2022 heeft het centrum voor registers dit verzoek afgewezen op grond van met name de punten 13, 67 en 68 van de voorschriften voor het register. Het heeft aangegeven dat het door verzoekster in het hoofdgeding overgelegde uittreksel uit de huwelijksakte als huwelijkse voorwaarden in het huwelijksgoederenregister zou kunnen worden ingeschreven indien zij een door een notaris of een andere bevoegde Italiaanse overheidsfunctionaris gewaarmerkte aanvulling (bijlage) op de huwelijksakte verstrekte waarop het Litouwse persoonlijke identificatienummer van ten minste één van de echtgenoten vermeld was. Voorts heeft dit centrum verklaard dat natuurlijke personen geen gegevensverstrekkers zijn voor de inschrijving in het register van de verdeling van goederen, en dat de verdeling van goederen derhalve niet in het register kon worden ingeschreven.
16.      Verzoekster in het hoofdgeding heeft een kopie van een e-mail bij het procesdossier gevoegd, waaruit blijkt dat zij bij het betrokken bureau van de burgerlijke stand in Italië heeft verzocht om afgifte van een kopie van de huwelijksakte waarin haar Litouwse persoonlijke identificatienummer was vermeld zoals dat op haar identiteitskaart stond, maar dat dit bureau haar verzoek had afgewezen op grond dat dit nummer niet kon worden opgenomen in het uittreksel uit de huwelijksakte, aangezien het ging om een gegeven dat dit bureau niet kon bevestigen. Verzoekster in het hoofdgeding heeft tevens een door een Italiaanse notaris opgestelde verklaring overgelegd, waarin deze erop heeft gewezen dat krachtens artikel 162, tweede alinea, van de Codice civile (Italiaans burgerlijk wetboek) ook door middel van een verklaring in de huwelijksakte kan worden gekozen voor uitsluiting van gemeenschap van goederen.
17.      Verzoekster in het hoofdgeding heeft bij de Vilniaus apygardos administracinis teismas (bestuursrechter in eerste aanleg Vilnius, Litouwen) beroep tegen het besluit van 9 maart 2022 ingesteld. Bij vonnis van 29 juni 2022 heeft deze rechter het beroep ongegrond verklaard. In de motivering van zijn beslissing heeft hij aangegeven dat niet was voldaan aan de voorwaarden voor inschrijving in het huwelijksgoederenregister van in het buitenland aangegane voorwaarden, zoals genoemd in punt 67 van de voorschriften voor het register, en in het bijzonder dat de huwelijkse voorwaarden niet het Litouwse persoonlijke identificatienummer van ten minste één van de partijen bij die
voorwaarden bevatten.
18.      Verzoekster in het hoofdgeding heeft tegen dit vonnis hoger beroep ingesteld bij de Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (hoogste bestuursrechter, Litouwen), de verwijzende rechter.
19.      Deze rechter, die uitspraak doet in uitgebreide formatie, is van oordeel dat verzoekster in het hoofdgeding in feite niet de verdeling van de goederen maar haar huwelijkse voorwaarden in het huwelijksgoederenregister wil laten inschrijven(4) en dat haar situatie wordt beheerst door punt 68 van het statuut van het register, waarin is bepaald dat een van de echtgenoten kan verzoeken om inschrijving in het huwelijksgoederenregister van in het buitenland gewaarmerkte huwelijkse voorwaarden. Hij merkt tevens op dat overeenkomstig punt 67 van dit statuut voor de inschrijving van in het buitenland gesloten huwelijkse voorwaarden evenwel de voorwaarde gold dat die voorwaarden het Litouwse persoonlijke identificatienummer bevatten van ten minste één van de personen die partij waren bij die voorwaarden.
20.      In dit verband merkt de verwijzende rechter op dat naar Italiaans recht het door de echtgenoten gekozen huwelijksvermogensstelsel in de huwelijksakte kan worden vermeld. Het uittreksel uit de huwelijksakte van verzoekster in het hoofdgeding, dat in Italië is opgesteld, vermeldt echter geen persoonlijke identificatienummers van de echtgenoten. Het ontbreken van deze nummers vormde weliswaar geen beletsel voor de inschrijving van het huwelijk bij de burgerlijke stand in Litouwen, maar de vermelding ervan was wel vereist om de door de echtgenoten gesloten huwelijkse voorwaarden in te schrijven in het huwelijksgoederenregister.
21.      De verwijzende rechter vraagt zich dus af of de in
de voorschriften voor het register ingevoerde regeling kan worden geacht een beperking van het vrije verkeer van Unieburgers in de zin van artikel 21 VWEU
te kunnen inhouden.
22.      In deze omstandigheden heeft de Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vraag:
„Moet artikel 21, lid 1, VWEU aldus worden uitgelegd dat het in de weg staat aan een nationale wettelijke regeling op grond waarvan in een andere lidstaat van de [Unie]
aangegane huwelijkse voorwaarden niet in het huwelijksgoederenregister
kunnen worden ingeschreven indien die
voorwaarden niet het [Litouwse persoonlijke identificatienummer] van ten minste één van de partijen daarbij bevatten, wanneer in omstandigheden zoals die van de onderhavige zaak de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de huwelijkse voorwaarden
zijn vastgelegd weigeren om een uittreksel van die
voorwaarden, aangevuld met de relevante persoonlijke identificatiegegevens, te verstrekken?”
23.      De Litouwse regering en de Europese Commissie hebben schriftelijke opmerkingen ingediend. Er is geen terechtzitting gehouden.
IV.    Analyse
A.      Ontvankelijkheid
24.      De Litouwse regering betoogt dat het verzoek om een prejudiciële beslissing niet-ontvankelijk is. Zij voert aan dat de sinds 1 januari 2023 geldende regeling niet bepaalt dat in het buitenland gesloten huwelijkse voorwaarden enkel in het huwelijksgoederenregister
kunnen worden ingeschreven indien zij het Litouwse persoonlijke identificatienummer bevatten van ten minste één van de personen die partij zijn bij die
voorwaarden. Bijgevolg is de prejudiciële vraag irrelevant, zodat het Hof zich er niet meer over hoeft uit te spreken.
25.      In antwoord op een verzoek om inlichtingen van het Hof heeft de verwijzende rechter erop gewezen dat de rechter in de regel de rechtmatigheid en de gegrondheid van een besluit van de overheid toetst aan de feitelijke en juridische situatie op de datum van vaststelling ervan. Bijgevolg heeft de wijziging van de betrokken regeling in omstandigheden als die van het hoofdgeding op zichzelf geen invloed op het onderzoek van deze zaak. De verwijzende rechter heeft tevens aangegeven dat verzoekster in het hoofdgeding haar hoger beroep niet had ingetrokken en dat zij, volgens de informatie waarover hij beschikte, na 1 januari 2023 geen nieuw verzoek tot inschrijving had ingediend. Bijgevolg is de verwijzende rechter nog steeds gehouden om dit hoger beroep te onderzoeken en, aangezien dit hoger beroep met name strekt tot nietigverklaring van het besluit van 9 maart 2022, zich uit te spreken over de rechtmatigheid en de gegrondheid van dit bestuurlijke besluit.
26.      In dit verband moet in herinnering worden gebracht dat het uitsluitend een zaak is van de nationale rechter aan wie het hoofdgeding is voorgelegd om de noodzaak van een prejudiciële beslissing en de relevantie van de vragen die hij aan het Hof voorlegt, te beoordelen, waarbij voor deze vragen een vermoeden van relevantie geldt. Het Hof is derhalve in beginsel verplicht daarop te antwoorden wanneer de gestelde vraag betrekking heeft op de uitlegging of de geldigheid van een regel van Unierecht, tenzij de gevraagde uitlegging kennelijk geen verband houdt met een reëel geschil of met het voorwerp van dat geding, het vraagstuk van hypothetische aard is of het Hof niet beschikt over de feitelijke en juridische gegevens die noodzakelijk zijn om een zinvol antwoord te geven op die vraag.(5)
27.      Gelet op de door de verwijzende rechter verstrekte inlichtingen is de vraag over de uitlegging van artikel 21, lid 1, VWEU in casu relevant voor het bij hem aanhangige geding en is een antwoord van het Hof noodzakelijk voor de beslechting van het hoofdgeding in overeenstemming met het Unierecht.
28.      In deze omstandigheden ben ik van mening dat de prejudiciële vraag ontvankelijk is.
B.      Ten gronde
29.      Met zijn prejudiciële vraag wenst de verwijzende rechter in essentie te vernemen of artikel 21, lid 1, VWEU zich verzet tegen een regeling van een lidstaat op grond waarvan in een andere lidstaat gesloten huwelijkse voorwaarden niet in het in eerstgenoemde lidstaat gehouden huwelijksgoederenregister
kunnen worden ingeschreven op de enkele grond dat deze voorwaarden niet het door het nationale bevolkingsregister van de eerste lidstaat toegekende persoonlijke identificatienummer bevatten van ten minste één van de personen die partij zijn bij die
voorwaarden, wanneer de bevoegde autoriteiten van de staat waar de huwelijkse voorwaarden zijn aangegaan, weigeren om een uittreksel van die voorwaarden met daarin het betrokken nummer af te geven.
30.      Om deze vraag te beantwoorden, moet in de eerste plaats worden onderzocht of de situatie van verzoekster in het hoofdgeding binnen de materiële werkingssfeer van het Unierecht valt en, in het bijzonder, onder de regels voor de uitoefening van het recht van Unieburgers om vrij te reizen. Indien dat het geval is, moet in de tweede plaats worden onderzocht of de toepassing van de betrokken nationale regeling een beperking van het vrije verkeer van Unieburgers vormt, en zo ja of die beperking gerechtvaardigd is.
1.      Werkingssfeer van het Unierecht
31.      De prejudiciële vraag in de onderhavige zaak speelt zich af tegen de achtergrond van de regeling van een lidstaat, te weten de Republiek Litouwen, inzake het houden van een huwelijksgoederenregister.
32.      In dit verband moet worden opgemerkt dat bij de huidige stand van het Unierecht de invoering van huwelijksgoederenregisters en de regels betreffende de werking daarvan tot de bevoegdheid van de lidstaten behoren. Hoewel kwesties betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht alsook de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van huwelijksvermogensstelsels binnen de Unie worden geregeld door verordening (EU) 2016/1103(6), is deze verordening niet van toepassing op het hoofdgeding, aangezien de Republiek Litouwen niet deelneemt aan de nauwere samenwerking waaraan deze verordening uitvoering geeft. Bovendien bevat deze verordening geen bepalingen die rechtstreeks betrekking hebben op het bijhouden van huwelijksgoederenregisters. Hieruit volgt met name dat de Litouwse rechterlijke instanties, om te bepalen welk recht van toepassing is op het huwelijksvermogensstelsel en wat de voorwaarden en gevolgen van de inschrijving van huwelijkse voorwaarden in die registers zijn, de collisieregels van Litouws recht blijven toepassen, waarvan de inhoud door de verwijzende rechter niet is weergegeven.(7)
33.      Niettemin staat vast dat ook indien de regeling van een rechtsgebied onder de bevoegdheid van de lidstaten valt, de lidstaten bij de uitoefening van deze bevoegdheid het Unierecht in acht dienen te nemen en in het bijzonder de bepalingen van het VWEU betreffende de vrijheid van elke Unieburger om op het grondgebied van de lidstaten te reizen en te verblijven.(8)
34.      In dit verband wil ik er in de eerste plaats aan herinneren dat het Hof herhaaldelijk heeft opgemerkt dat de hoedanigheid van Unieburger de primaire hoedanigheid van de onderdanen van de lidstaten dient te zijn(9) en dat een onderdaan van een lidstaat die in zijn hoedanigheid van Unieburger heeft gebruikgemaakt van zijn vrijheid om naar een andere lidstaat dan zijn lidstaat van oorsprong te reizen en daar te verblijven, zich kan beroepen op de aan die hoedanigheid verbonden rechten, met name op die waarin artikel 21, lid 1, VWEU voorziet, in voorkomend geval ook ten opzichte van zijn lidstaat van herkomst(10).
35.      Wat de aan de hoedanigheid van Unieburger verbonden bijzondere rechten betreft, breng ik, in de tweede plaats, tevens in herinnering dat vaststaat dat een nationale regeling die bepaalde eigen onderdanen benadeelt op de enkele grond dat zij hun recht hebben uitgeoefend om vrij in een andere lidstaat te reizen en aldaar te verblijven, een beperking vormt van de vrijheden die elke Unieburger krachtens artikel 21, lid 1, VWEU geniet.(11)
36.      In casu is aan verzoekster in het hoofdgeding, die Unieburger is, nadat zij gebruik had gemaakt van haar recht om vrij in een andere lidstaat te reizen en te verblijven, de inschrijving in het Litouwse huwelijksgoederenregister van de door haar in Italië gesloten huwelijkse voorwaarden geweigerd op grond dat die
voorwaarden niet het Litouwse persoonlijke identificatienummer van ten minste één van de echtgenoten bevatten. Niets wijst erop dat deze vermelding in de huwelijkse voorwaarden naar Litouws recht een voorwaarde is voor het bestaan of de geldigheid van die
voorwaarden.
37.      Bovendien blijkt uit het verzoek om een prejudiciële beslissing dat verzoekster in het hoofdgeding, indien zij haar huwelijkse voorwaarden in Litouwen was aangegaan, in geen geval verplicht zou zijn geweest om deze bij het centrum voor registers neer te leggen met het oog op inschrijving ervan in het betrokken register. In Litouwen wordt deze inschrijving namelijk verricht op verzoek van de notaris die de notariële akte heeft opgemaakt en die tot taak heeft de personen die partij zijn bij de voorwaarden correct te identificeren en de door de voorschriften voor het register vereiste gegevens mee te delen.(12)
38.      Gelet op deze omstandigheden moet worden vastgesteld, ten eerste, dat niet wordt betwist dat verzoekster in het hoofdgeding er belang bij heeft dat informatie over haar huwelijksvermogensstelsel wordt ingeschreven in het Litouwse huwelijksgoederenregister en, ten tweede, dat de weigering om deze informatie in te schrijven een rechtstreeks gevolg was van de toepassing van een bepaling van nationaal recht die enkel van toepassing is op in het buitenland aangegane huwelijkse voorwaarden. Deze weigering hield dus verband met de uitoefening door verzoekster in het hoofdgeding van haar recht om in een andere lidstaat te reizen en te verblijven.
39.      Derhalve ben ik van mening dat de situatie van verzoekster in het hoofdgeding binnen de werkingssfeer van artikel 21, lid 1, VWEU valt.
2.      Beperking van de vrijheid van verkeer van Unieburgers
a)      Huwelijksgoederenregisters
40.      Het Hof is niet eerder in de gelegenheid gesteld om artikel 21, lid 1, VWEU uit te leggen in het licht van de bepalingen van nationaal recht inzake het bijhouden van huwelijksgoederenregisters.
41.      Het heeft daarentegen wel reeds de gelegenheid gehad om deze bepaling uit te leggen in het licht van bepalingen van nationaal recht inzake de inschrijving in nationale registers van verschillende gegevens betreffende de identiteit van personen en hun hoedanigheid. Het Hof heeft zich met name uitgesproken over de inschrijving van iemands achternaam(13) of genderidentiteit(14) in akten van de burgerlijke stand in een situatie waarin er verschillen bestonden tussen de inschrijvingen van die gegevens in de registers die in verschillende lidstaten worden gehouden.
42.      Wat betreft achternamen heeft het Hof met name geoordeeld dat de weigering door de autoriteiten van een lidstaat om de naam van een Unieburger te erkennen en in de registers van de burgerlijke stand in te schrijven zoals hij is vastgelegd in een andere lidstaat, een belemmering kan vormen voor de uitoefening van het in artikel 21 VWEU vastgelegde recht om vrij op het grondgebied van de lidstaten te reizen en te verblijven, wegens de verwarring en ongemakken die het gevolg kunnen zijn van het feit dat een en dezelfde persoon wordt aangeduid met twee verschillende namen, aangezien voor tal van handelingen in het dagelijkse leven, zowel in het beroeps‑ als in het privéleven, het bewijs moet worden geleverd van de eigen identiteit.(15) Hetzelfde geldt voor de weigering door de autoriteiten van een lidstaat om de door een onderdaan van die lidstaat rechtmatig in een andere lidstaat verkregen genderidentiteit te wijzigen en te erkennen.(16)
43.      Daarmee rijst de vraag of de zojuist in herinnering gebrachte rechtspraak van het Hof(17) op de onderhavige zaak kan worden toegepast. Om deze vraag te beantwoorden, moet worden onderzocht of huwelijksgoederenregisters vergelijkbaar zijn met de registers van de burgerlijke stand of met de bevolkingsregisters.
44.      Om te beginnen merk ik op dat op het gebied van huwelijksvermogensstelsels de in de rechtsstelsels van de lidstaten gekozen juridische oplossingen aanzienlijk uiteenlopen. Hoewel de nationale rechtsstelsels gelijkenissen vertonen, verschillen de daarbij ingevoerde specifieke mechanismen namelijk aanzienlijk.(18)
45.      Terwijl het beginsel dat echtgenoten een ander huwelijksvermogensstelsel dan het wettelijke stelsel kunnen kiezen, door alle lidstaten lijkt te worden erkend, kunnen de oplossingen voor de openbaarheid van huwelijkse voorwaarden die deze keuze weerspiegelen, dus uiteenlopen. In dit verband voorzien sommige rechtsorden in de inschrijving van de huwelijkse voorwaarden in een speciaal openbaar register dat daartoe is ingesteld, terwijl andere daar niet in voorzien.(19) Bovendien staan sommige rechtsorden van de eerstgenoemde categorie de inschrijving van in het buitenland gesloten huwelijkse voorwaarden toe(20), terwijl andere niet in die mogelijkheid voorzien(21).
46.      De instelling van een openbaar huwelijksgoederenregister is onlosmakelijk verbonden met de regels van nationaal recht betreffende de vaststelling van de eigenaar van een tijdens het huwelijk verworven goed en de aansprakelijkheid van de echtgenoten voor de verplichtingen die tijdens het huwelijk zijn ontstaan. In de regel kan een rechtsorde weliswaar voorzien in de mogelijkheid voor echtgenoten om van een wettelijke regeling af te wijken door het sluiten van huwelijkse voorwaarden, maar bepaalt zij ook dat deze
voorwaarden slechts aan derden kunnen worden tegengeworpen indien zij daarvan kennis hebben gekregen. Een huwelijksgoederenregister is een instrument waarmee deze voorwaarden openbaar kunnen worden gemaakt en dat in belangrijke mate bijdraagt tot de bescherming van de vermogensrechtelijke belangen van de echtgenoten en, meer in het algemeen, tot de rechtszekerheid. In beginsel heeft de inschrijving van huwelijkse voorwaarden in een dergelijk register namelijk tot gevolg dat deze
voorwaarden aan derden kunnen worden tegengeworpen, ongeacht of zij al dan niet daadwerkelijk kennis hebben van de sluiting ervan.
47.      Dit is het geval in het Litouwse recht. Zoals artikel 3.103, lid 3, van het burgerlijk wetboek bepaalt, kunnen huwelijkse voorwaarden en de wijzigingen ervan slechts aan derden worden tegengeworpen indien die
voorwaarden en de wijzigingen ervan in het huwelijksgoederenregister zijn ingeschreven, tenzij die derden er op het moment van het sluiten van een rechtshandeling van op de hoogte waren. Niets in artikel 3.103 van het burgerlijk wetboek wijst erop dat de mogelijkheid om huwelijkse voorwaarden in het betrokken register in te schrijven afhankelijk is van de plaats waar die
voorwaarden zijn
aangegaan of van andere omstandigheden die een aanknoping kunnen vormen die bepaalt welk recht op het huwelijksvermogensstelsel van toepassing is.
48.      Hieruit volgt dat de inschrijving van huwelijkse voorwaarden in het betrokken register naar Litouws recht met name tot gevolg heeft dat deze
voorwaarden aan derden kunnen worden tegengeworpen. Deze inschrijving kan dus gevolgen hebben voor de rechtspositie van de echtgenoten ten opzichte van derden.
49.      Niettemin moet worden opgemerkt dat het belang van de inschrijving van huwelijkse voorwaarden in het betrokken register niet vergelijkbaar is met dat van de inschrijving van de naam of het geslacht van een persoon in het nationale register van de burgerlijke stand. De gevolgen van deze inschrijvingen zijn van verschillende aard.
50.      Om te beginnen vormen huwelijksgoederenregisters niet de bron van informatie over de burgerlijke staat van personen, zodat het feit dat huwelijkse voorwaarden niet in het betrokken register zijn ingeschreven, geen risico op verwarring met betrekking tot de gegevens betreffende de burgerlijke staat van een persoon oplevert. Wanneer huwelijkse voorwaarden niet in het register zijn ingeschreven, wordt de wettelijke regeling geacht van toepassing te zijn op de vermogensrechtelijke betrekkingen tussen de echtgenoten. Voorts bestaat een dergelijk register niet in alle rechtsorden van de Unie die voorzien in de mogelijkheid voor echtgenoten om huwelijkse voorwaarden aan te gaan. Bovendien hangt de geldigheid van huwelijkse voorwaarden in de regel niet af van de inschrijving ervan in het huwelijksgoederenregister. Ten slotte is de inschrijving van huwelijkse voorwaarden in dat register, althans naar Litouws recht, niet de enige manier om de tegenwerpbaarheid van die
voorwaarden aan derden te verzekeren. Indien bij het sluiten van een rechtshandeling met een persoon de ander wordt geïnformeerd over het bestaan van huwelijkse voorwaarden, heeft dit namelijk dezelfde werking, zij het enkel tussen de partijen.
51.      Uit deze verschillen blijkt dat de rechtspraak over de inschrijving in de nationale registers van de burgerlijke stand van de naam of het geslacht van een persoon die gebruik heeft gemaakt van zijn recht van vrij verkeer, niet kan worden toegepast op de inschrijving van huwelijkse voorwaarden in huwelijksgoederenregister.
52.      Dit betekent evenwel niet dat de weigering om in een andere lidstaat gesloten huwelijkse voorwaarden in het huwelijksgoederenregister in te schrijven, geen beperking vormt van de in artikel 21, lid 1, VWEU verankerde vrijheid om in een andere lidstaat te reizen en te verblijven.
b)      Invloed van de regels inzake de inschrijving in het huwelijksgoederenregister op het recht van vrij verkeer van Unieburgers
53.      Ik breng in herinnering dat volgens vaste rechtspraak een nationale regeling die bepaalde eigen staatsburgers benadeelt, louter omdat zij hun recht om in een andere lidstaat vrij te reizen en te verblijven hebben uitgeoefend, een beperking vormt van de vrijheden die elke Unieburger krachtens artikel 21, lid 1, VWEU geniet.(22) Het Hof heeft tevens geoordeeld dat de door het Verdrag toegekende rechten op het gebied van vrij verkeer en verblijf hun volle werking niet kunnen ontplooien indien een onderdaan van een lidstaat ervan kan worden weerhouden deze rechten uit te oefenen door belemmeringen die bij zijn verblijf in de lidstaat van ontvangst worden opgeworpen door een regeling van zijn lidstaat van oorsprong die hem benadeelt omdat hij deze rechten heeft uitgeoefend.(23)
54.      Zoals ik heb opgemerkt(24) heeft de inschrijving van huwelijkse voorwaarden in het huwelijksgoederenregister naar Litouws recht een concreet rechtsgevolg doordat zij de echtgenoten in staat stelt te verzekeren dat deze
voorwaarden kunnen worden tegengeworpen aan derden, ongeacht of zij al dan niet op de hoogte zijn van het aangaan ervan. Het feit dat deze inschrijving wordt geweigerd, heeft dus gevolgen voor de rechtspositie van de echtgenoten naar Litouws recht, aangezien hun daardoor de mogelijkheid wordt ontnomen om gebruik te maken van een maatregel van nationaal recht die de bescherming van hun vermogensbelangen mogelijk maakt en die meer in het algemeen gunstig is voor hen uit het oogpunt van de rechtszekerheid. Particulieren hebben er dus belang bij dat hun huwelijkse voorwaarden in het betrokken register worden ingeschreven.
55.      Het is juist dat de lidstaten bij de huidige stand van het Unierecht niet verplicht zijn om huwelijksgoederenregisters in te stellen. Wanneer een dergelijk register evenwel in een lidstaat bestaat en de toepasselijke regelgeving voorziet in het recht om in een andere lidstaat aangegane huwelijkse voorwaarden daarin in te schrijven(25), moeten de eisen voor de inschrijving van deze
voorwaarden zodanig worden opgesteld dat de naleving van de bepalingen van het VWEU en met name artikel 21, lid 1, wordt gewaarborgd. Anders zouden personen die binnen de personele werkingssfeer van de betrokken nationale regeling vallen, zoals met name de onderdanen van die lidstaat, ervan kunnen worden weerhouden de rechten uit te oefenen die zij aan het Verdrag ontlenen op het gebied van vrij verkeer en verblijf, uit vrees om de uit een dergelijke inschrijving voortvloeiende voordelen te verliezen.
56.      Hieruit volgt dat de regels voor de inschrijving in het betrokken register van in een andere lidstaat gesloten huwelijkse voorwaarden van invloed kunnen zijn op de uitoefening van het recht van vrij verkeer van Unieburgers.
c)      Voorwaarde van vermelding van het persoonlijke identificatienummer
57.      In de op het hoofdgeding toepasselijke versie verzette het Litouwse recht zich niet tegen de inschrijving van in het buitenland aangegane huwelijkse voorwaarden in het huwelijksgoederenregister, maar stelde het deze inschrijving afhankelijk van de voorwaarde dat dergelijke
voorwaarden het Litouwse persoonlijke identificatienummer van ten minste één van de echtgenoten bevatten (hierna: „betrokken eis”).
58.      De betrokken eis gold formeel niet voor in Litouwen gesloten huwelijkse voorwaarden. Dit is te wijten aan het feit dat deze voorwaarden overeenkomstig nationaal recht bij notariële akte worden gesloten, hetgeen impliceert dat de verificatie en zeer waarschijnlijk ook de vermelding van het persoonlijke identificatienummer in die voorwaarden worden verzorgd door de notaris, die overigens is belast met de inschrijving ervan in het huwelijksgoederenregister en met het verstrekken van de daartoe vereiste gegevens. In deze context lijkt het vereiste dat dit nummer in in het buitenland gesloten huwelijkse voorwaarden moet worden vermeld met het oog op inschrijving ervan in het huwelijksgoederenregister, op het eerste gezicht niet te leiden tot discriminatie van personen die in het buitenland huwelijkse voorwaarden
aangaan ten opzichte van degenen die dat in Litouwen doen.
59.      Wanneer een akte in een andere lidstaat wordt opgesteld en dus wordt beheerst door het recht van die lidstaat, kan het evenwel moeilijk blijken te zijn om te voldoen aan een in de wettelijke regeling van de eigen lidstaat gesteld vereiste betreffende de vorm van die akte indien het recht van die andere lidstaat niet in dat vereiste voorziet. Het kan namelijk ingewikkeld of zelfs onmogelijk blijken voor particulieren om van een autoriteit van een andere lidstaat te verlangen dat zij in een authentieke akte die overeenkomstig de in die andere lidstaat geldende regeling is opgesteld, gegevens opneemt indien de regeling van die andere lidstaat niet in de opname van die gegevens voorziet.
60.      Dat is in casu het geval. Ten eerste zijn in het hoofdgeding aan de orde zijnde huwelijkse voorwaarden, waarin de echtgenoten hebben gekozen voor uitsluiting van gemeenschap van goederen, gesloten op basis van een eenvoudige, in de huwelijksakte geregistreerde verklaring. Die
voorwaarden hebben dus niet de vorm van een notariële akte, zodat de vermelding van een persoonlijk identificatienummer van de echtgenoten niet mogelijk was. Ten tweede zou het centrum voor registers de uitsluiting van gemeenschap van goederen op basis van een uittreksel uit een in Italië opgestelde huwelijksakte alleen kunnen inschrijven indien bij de huwelijksakte een door een notaris of een andere bevoegde Italiaanse ambtenaar gewaarmerkte bijlage met het persoonlijke identificatienummer werd opgesteld. Een dergelijke bijlage was naar Italiaans recht evenwel niet mogelijk.
61.      Bijgevolg kon aan de betrokken eis, hoewel deze overeenkwam met een eis voor in Litouwen gesloten huwelijkse voorwaarden, mogelijk niet worden voldaan door personen met een Litouws persoonlijk identificatienummer die in een andere lidstaat huwelijkse voorwaarden
waren aangegaan, ongeacht de wil van de echtgenoten en de stappen die zij hadden ondernomen. Hoewel de Litouwse wetgever personen met een Litouws persoonlijk identificatienummer de mogelijkheid bood om in het buitenland gesloten huwelijkse voorwaarden in het huwelijksgoederenregister in te schrijven, had hij deze inschrijving dus afhankelijk gesteld van een eis die objectief onmogelijk kon worden vervuld en die personen die hun recht van vrij verkeer hadden uitgeoefend, kon beletten hun huwelijkse voorwaarden in het betrokken register in te schrijven.
62.      Aangezien de betrokken eis in de weg kon staan aan de inschrijving van in een andere lidstaat gesloten huwelijkse voorwaarden in het Litouwse huwelijksgoederenregister
op verzoek van een Unieburger met een Litouws persoonlijk identificatienummer die naar Litouws recht het recht had om die
voorwaarden te laten inschrijven, ben ik van mening dat deze eis een beperking vormde van het in
artikel 21, lid 1, VWEU gewaarborgde vrije verkeer van Unieburgers.
3.      Rechtvaardiging van de beperking van het vrije verkeer van Unieburgers
63.      Vast staat dat een belemmering van het vrije verkeer van Unieburgers die, zoals in het hoofdgeding, geen verband houdt met de nationaliteit van de betrokken personen, kan worden gerechtvaardigd indien zij gebaseerd is op objectieve overwegingen van algemeen belang en evenredig is aan het door het nationale recht rechtmatig nagestreefde doel.(26) Blijkens de rechtspraak van het Hof is een maatregel evenredig wanneer hij geschikt is om het nagestreefde doel te verwezenlijken en niet verder gaat dan nodig is om dat doel te bereiken.(27)
a)      Vaststelling van een objectieve overweging van algemeen belang
64.      Wat de rechtvaardiging van de betrokken eis betreft, zet de Litouwse regering uiteen dat deze tot doel had de juiste identificatie te waarborgen van personen die huwelijkse voorwaarden
waren aangegaan, alsmede de juistheid en waarheidsgetrouwheid van de gegevens in het huwelijksgoederenregister, die rechtskracht hebben zolang zij niet in rechte zijn betwist. Wat de in Litouwen aangegane huwelijkse voorwaarden betreft, kon dit doel worden bereikt doordat deze voorwaarden worden opgesteld door een notaris, die tot taak heeft om met behulp van specifieke software de vereiste gegevens aan het huwelijksgoederenregister te verstrekken. De verstrekking van gegevens over in het buitenland aangegane huwelijkse voorwaarden die niet door een Litouwse rechter of notaris in het systeem zijn opgenomen, was daarentegen onderworpen aan de betrokken eis ter verzekering van de controle van de juistheid, de waarheidsgetrouwheid en de relevantie van die gegevens, aangezien zij niet door een notaris of een rechter konden worden gecontroleerd of gewaarborgd.
65.      Ik ben niet onverschillig voor de door de Litouwse regering aangevoerde rechtvaardiging. Ongeacht de functie van de verschillende openbare registers die op nationaal niveau bestaan, is het voornaamste doel ervan namelijk om bij te dragen tot de rechtszekerheid. Om dit doel te bereiken, is het van essentieel belang dat de geregistreerde gegevens correct zijn.
66.      De doelstelling om de juistheid, de waarheidsgetrouwheid en de relevantie van de gegevens in een openbaar register te verzekeren en bij te dragen tot het waarborgen van de rechtszekerheid, kan mijns inziens dus een doelstelling van algemeen belang vormen die het bestaan van de betrokken eis rechtvaardigt.
b)      Evenredigheid
67.      In dit geval moet worden onderzocht of de betrokken eis evenredig was aan het rechtmatig nagestreefde doel.
1)      Geschiktheid
68.      Ik ben van mening dat de betrokken eis geschikt was om het nagestreefde doel te bereiken.
69.      Anders dan het geval is bij in Litouwen gesloten huwelijkse voorwaarden, werd het persoonlijke identificatienummer van de personen die in het buitenland huwelijkse voorwaarden hadden gesloten, namelijk niet door de notaris aan het huwelijksgoederenregister meegedeeld. Dit nummer moest worden geregistreerd door een ambtenaar van het centrum voor registers. Door dit nummer in de in het buitenland aangegane huwelijkse voorwaarden te vermelden, kon het ook in het register worden opgenomen.
70.      Als wordt aangenomen dat de ambtenaren van het centrum voor registers toegang hadden tot het nationale bevolkingsregister, dan stelde het persoonlijke identificatienummer hen ook in staat om de juistheid en de waarheidsgetrouwheid van andere in de huwelijkse voorwaarden vermelde persoonsgegevens van de betrokkene te controleren door de gegevens in dat register te vergelijken met die in de huwelijkse voorwaarden.
71.      Hieruit volgt dat de vermelding van het persoonlijke identificatienummer het voor het centrum voor registers mogelijk maakte om de juistheid en volledigheid van de gegevens in het huwelijksgoederenregister
te verzekeren.
72.      De geschiktheid van de betrokken eis voor de verwezenlijking van het nagestreefde doel lijkt dan ook niet ter discussie te kunnen worden gesteld.
2)      Noodzakelijkheid
73.      Dit ligt anders wat betreft de noodzaak van de betrokken eis.
74.      Ongeacht de voordelen die aan het gebruik van de persoonlijke identificatienummers verbonden zijn, is het namelijk duidelijk dat een dergelijk nummer niet het enige gegeven is aan de hand waarvan de persoon die zijn huwelijkse voorwaarden in het betrokken register wenst te laten inschrijven, correct kan worden geïdentificeerd. Gegevens zoals voornaam, achternaam, geboortedatum en ‑plaats, eventueel aangevuld met het nummer van de documenten die bij het sluiten van de huwelijkse voorwaarden worden gebruikt, volstaan vaak om verwarring over personen uit te sluiten. In casu was de betrokken eis dus niet noodzakelijk om na te gaan of een van de echtgenoten over het Litouwse persoonlijke identificatienummer beschikte en om die persoon correct te identificeren.
75.      Bovendien had de Litouwse wetgever de persoon die een verzoek tot inschrijving van zijn huwelijkse voorwaarden indiende de mogelijkheid kunnen bieden om zijn persoonlijke identificatienummer te vermelden in een afzonderlijke akte, zoals een inschrijvingsformulier, vergezeld van een kopie van zijn identiteitsbewijs. De vergelijking van de identificatiegegevens van de betrokken persoon in de huwelijkse voorwaarden en op de kopie van het identiteitsbewijs zou hebben volstaan om met zekerheid vast te stellen welk persoonlijk identificatienummer in het betrokken register moest worden ingeschreven. Indien de ambtenaren van het centrum voor registers toegang hadden tot het nationale bevolkingsregister, kon dit gemakkelijk worden geverifieerd.
76.      Deze overwegingen worden ondersteund door de inschrijving van de huwelijksakte van verzoekster in het hoofdgeding bij de Litouwse burgerlijke stand. Uit de verwijzingsbeslissing blijkt namelijk dat deze inschrijving is verricht op basis van hetzelfde document als het document dat is overgelegd ter ondersteuning van het verzoek om inschrijving van de huwelijkse voorwaarden in het huwelijksgoederenregister. Indien de vermelding van dit nummer naar nationaal recht niet noodzakelijk was voor de inschrijving van de huwelijksakte in het register van de burgerlijke stand, valt moeilijk in te zien waarom dit wel het geval zou zijn voor de inschrijving van huwelijkse voorwaarden in het huwelijksgoederenregister.
77.      Doorslaggevend is mijns inziens het feit dat de toepassing van de betrokken eis de mogelijkheid van personen met een Litouws persoonlijk identificatienummer om hun huwelijkse voorwaarden in het huwelijksgoederenregister te laten inschrijven, heeft beperkt, terwijl uit punt 67 van de voorschriften voor het register blijkt dat is bepaald dat personen met dit nummer het recht hadden om hun huwelijkse voorwaarden te laten inschrijven. Het feit dat de inschrijving van in het buitenland gesloten huwelijkse voorwaarden in het huwelijksgoederenregister niet afhankelijk is gesteld van de voorwaarde dat een van de echtgenoten over een Litouws persoonlijk identificatienummer beschikte, maar van de voorwaarde dat dit nummer in de overeenkomst was vermeld, heeft namelijk niet alleen tot gevolg gehad dat de werkingssfeer van de betrokken regeling ratione personae is beperkt tot personen die dat nummer hadden, maar ook dat een voorwaarde werd gesteld met betrekking tot de inhoud van de door een buitenlandse autoriteit opgestelde akte. Aangezien het objectief onmogelijk was om ervoor te zorgen dat de buitenlandse autoriteiten rekening zouden houden met deze eis, was de inschrijving van in het buitenland gesloten huwelijkse voorwaarden in het betrokken register dus onzeker en hing zij af van de goede wil van deze autoriteiten of van de vormvereisten van het recht van de plaats waar het contract werd gesloten.
78.      Aangezien de betrokken eis tot gevolg heeft gehad dat de toegang van personen met een Litouws persoonlijk identificatienummer tot het huwelijksgoederenregister werd beperkt, moet worden vastgesteld dat hij verder is gegaan dan noodzakelijk was om het nagestreefde doel te bereiken.
3)      Conclusie met betrekking tot de evenredigheid
79.      Gelet op het voorgaande ben ik van mening dat een nationale regeling zoals die welke in het hoofdgeding aan de orde is en die de betrokken eis stelt, niet noodzakelijk is om het nagestreefde doel te bereiken en bijgevolg niet evenredig is, zodat de uit de toepassing van die voorwaarde voortvloeiende beperking van het vrije verkeer van Unieburgers niet gerechtvaardigd is.
V.      Conclusie
80.      Gelet op een en ander geef ik het Hof in overweging om de prejudiciële vraag van de Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas te beantwoorden als volgt:
„Artikel 21, lid 1, VWEU
moet aldus worden uitgelegd dat
het zich verzet tegen een regeling van een lidstaat op grond waarvan huwelijkse voorwaarden die in een andere lidstaat zijn
aangegaan door een burger van de Europese Unie die zijn recht van vrij verkeer en verblijf in die andere lidstaat heeft uitgeoefend niet in het in eerstgenoemde lidstaat bijgehouden huwelijksgoederenregister kunnen worden ingeschreven op de enkele grond dat deze
voorwaarden niet het door het nationale bevolkingsregister van die lidstaat toegekende persoonlijke identificatienummer bevatten van ten minste één van de personen die partij zijn bij die
voorwaarden, hoewel een van die personen wel over dat nummer beschikt.”
1      Oorspronkelijke taal: Frans.
i      Dit is een fictieve naam, die niet overeenkomt met de werkelijke naam van enige partij in de procedure.
2      2022 m. gruodžio 14 d. nutarimas Nr. 1263 „Dėl Lietuvos Respublikos Vyriausybės 2002 m. rugpjūčio 13 d. nutarimo Nr. 1284 ‚Dėl Vedybų sutarčių registro reorganizavimo ir Vedybų sutarčių registro nuostatų patvirtinimo’ pakeitimo” (besluit nr. 1263 van de regering van de Republiek Litouwen van 14 december 2022 „tot wijziging van besluit nr. 1284 van de regering van de Republiek Litouwen van 13 augustus 2002 ‚houdende vaststelling van de voorschriften voor het huwelijksgoederenregister’”).
3      Gelet op alle omstandigheden van de onderhavige zaak is het zeer waarschijnlijk dat verzoekster in het hoofdgeding Litouws staatsburger is. De verwijzende rechter heeft dit echter niet uitdrukkelijk vermeld. Deze rechter heeft enkel vastgesteld dat verzoekster in het hoofdgeding een Unieburger is die haar recht van vrij verkeer heeft uitgeoefend (punt 25 van het verzoek om een prejudiciële beslissing). Uit de verwijzingsbeslissing blijkt echter dat verzoekster in het hoofdgeding beschikt over een Litouws persoonlijk identificatienummer en over een identiteitskaart met dat nummer (zodat kan worden vastgesteld dat het om een Litouwse identiteitskaart gaat).
4      In dit verband merk ik op dat de inschrijving van de verdeling van goederen in de zin van punt 13.3 van de voorschriften voor het register (dat betrekking lijkt te hebben op overeenkomsten of beslissingen over de verdeling van goederen die in de gemeenschap van goederen van de echtgenoten worden ingebracht) in casu moeilijk denkbaar is. De echtgenoten hebben namelijk ten eerste gekozen voor uitsluiting van gemeenschap van goederen, welke keuze bij het sluiten van het huwelijk is gemaakt. In die omstandigheden konden door de echtgenoten verkregen goederen niet in de gemeenschap worden gebracht en vervolgens worden verdeeld. Ten tweede wordt in het verzoek om een prejudiciële beslissing geen melding gemaakt van de sluiting van een overeenkomst tot verdeling van het vermogen of van een rechterlijke beslissing tot verdeling van het vermogen of van een concreet goed dat eventueel wordt gedeeld.
5      Arrest van 26 september 2024, Energotehnica (C‑792/22, EU:C:2024:788, punt 37 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
6      Verordening van de Raad van 24 juni 2016 tot uitvoering van de nauwere samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van huwelijksvermogensstelsels (PB 2016, L 183, blz. 1).
7      Het is dus mogelijk dat artikel 3.103 van het burgerlijk wetboek, dat voorziet in de inschrijving van huwelijkse voorwaarden in het huwelijksgoederenregister en de gevolgen van deze inschrijving specificeert, slechts van toepassing is indien is vastgesteld dat het Litouwse recht het recht is dat van toepassing is op het huwelijksvermogensstelsel. Bij de indiening van het verzoek om inschrijving van een huwelijkscontract in het huwelijksgoederenregister kan evenwel niet bij voorbaat worden uitgesloten dat deze bepaling van het burgerlijk wetboek, als wet die van toepassing is op het huwelijksvermogensstelsel, van toepassing is. Evenmin lijkt te kunnen worden uitgesloten dat de in punt 67 van de voorschriften voor het register gestelde voorwaarde van inschrijving met betrekking tot het Litouwse persoonlijke identificatienummer van toepassing is op alle in het buitenland gesloten huwelijkse voorwaarden waarvan om inschrijving wordt verzocht, ongeacht het recht dat op het huwelijksvermogensstelsel van toepassing is.
8      Zie in die zin arrest van 8 juni 2017, Freitag (C‑541/15, EU:C:2017:432, punt 33 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
9      Arresten van 20 september 2001, Grzelczyk (C‑184/99, EU:C:2001:458, punt 31), en 4 oktober 2024, Mirin (C‑4/23, EU:C:2024:845, punt 51 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
10      Arrest van 14 december 2021, Stolichna obshtina, rayon „Pancharevo” (C‑490/20, EU:C:2021:1008, punt 42 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
11      Arrest van 22 februari 2024, Direcţia pentru Evidenţa Persoanelor şi Administrarea Bazelor de Date (C‑491/21, EU:C:2024:143, punt 41 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
12      Hoewel het verzoek om een prejudiciële beslissing dit niet specificeert, ga ik ervan uit dat dit persoonlijke identificatienummer, voor zover partijen daarover beschikken, ook wordt vermeld in de door een Litouwse notaris opgestelde notariële akte.
13      Zie met name arresten van 22 december 2010, Sayn-Wittgenstein (C‑208/09, EU:C:2010:806, dictum); 12 mei 2011, Runevič-Vardyn en Wardyn (C‑391/09, EU:C:2011:291, dictum); 2 juni 2016, Bogendorff von Wolffersdorff (C‑438/14, EU:C:2016:401, dictum), en 8 juni 2017, Freitag (C‑541/15, EU:C:2017:432, dictum).
14      Arrest van 4 oktober 2024, Mirin (C‑4/23, EU:C:2024:845, dictum).
15      Zie met name arrest van 8 juni 2017, Freitag (C‑541/15, EU:C:2017:432, punten 36‑39 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
16      Zie in die zin arrest van 4 oktober 2024, Mirin (C‑4/23, EU:C:2024:845, punten 55‑57 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
17      Zie punt 42 van deze conclusie.
18      Zie in dit verband met name Consortium ASSER-UCL, „Étude sur les régimes matrimoniaux des couples mariés et sur le patrimoine des couples non mariés dans le droit international privé et le droit interne des États membres de l’Union européenne”, blz. 22 en 23. In deze studie van 2003, die op verzoek van de Commissie is uitgevoerd, wordt een overzicht gegeven van de nationale rechtsstelsels in de Europese Unie van 15 lidstaten. Zie ook de informatie op de website van de Raad van de notariaten van de Europese Unie „Couples in Europe. The law for couples in 22 EU countries”, https://www.coupleseurope.eu/nl/ (hierna: „website ‚Couples in Europe’”).
19      Volgens de informatie die beschikbaar is op de website „Couples in Europe” bestaan dergelijke registers niet in met name Frankrijk, Oostenrijk, Polen en Slowakije.
20      Volgens de informatie op de website „Couples in Europe” lijkt het met name in Duitsland, Estland, Letland en Nederland mogelijk te zijn om in het buitenland gesloten huwelijkse voorwaarden in te schrijven in het nationale speciale register.
21      Volgens de informatie op de website „Couples in Europe” lijkt het met name in Tsjechië, Hongarije en Malta niet mogelijk te zijn om in het buitenland gesloten huwelijkse voorwaarden in te schrijven in het nationale speciale register.
22      Zie met name arresten van 11 juli 2002, D’Hoop (C‑224/98, EU:C:2002:432, punt 31); 24 oktober 2013, Thiele Meneses (C‑220/12, EU:C:2013:683, punt 22), en 26 mei 2016, Kohll en Kohll-Schlesser (C‑300/15, EU:C:2016:361, punt 42).
23      Zie arresten van 29 april 2004, Pusa (C‑224/02, EU:C:2004:273, punt 19); 26 oktober 2006, Tas-Hagen en Tas (C‑192/05, EU:C:2006:676, punt 30); 22 mei 2008, Nerkowska (C‑499/06, EU:C:2008:300, punt 32), en 14 oktober 2010, Van Delft e.a. (C‑345/09, EU:C:2010:610, punt 97).
24      Zie punt 48 van deze conclusie.
25      Ik benadruk dat ik niet vooruitloop op de vraag of er voor een lidstaat een algemene verplichting bestaat om in een andere lidstaat aangegane huwelijkse voorwaarden in te schrijven, en dus evenmin op de vraag of het Litouwse recht moet voorzien in de mogelijkheid voor personen zonder Litouws persoonlijk identificatienummer om in het buitenland gesloten huwelijkse voorwaarden in het huwelijksgoederenregister in te schrijven. Wat de onderhavige zaak betreft, zijn deze vragen hypothetisch, aangezien het Litouwse recht voorziet in de mogelijkheid om in het buitenland gesloten huwelijkse voorwaarden in te schrijven in het huwelijksgoederenregister en verzoekster in het hoofdgeding over een Litouws persoonlijk identificatienummer beschikt.
26      Arrest van 5 juni 2018, Coman e.a. (C‑673/16, EU:C:2018:385, punt 41 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
27      Arresten van 18 juli 2006, De Cuyper (C‑406/04, EU:C:2006:491, punt 42); 26 oktober 2006, Tas-Hagen en Tas (C‑192/05, EU:C:2006:676, punt 35), en 5 juni 2018, Coman e.a. (C‑673/16, EU:C:2018:385, punt 41).