Eagrán sealadach
TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
RIMVYDAS NORKUS
arna tabhairt an 12 Feabhra 2026 (1)
Cás C‑67/25
Staatsanwaltschaft Saarbrücken
Imeachtaí coiriúla
v
R,
N,
K
(iarraidh ar réamhrialú ó Landgericht Saarbrücken (Cúirt Dúiche Saarbrücken, an Ghearmáin))
(Tarchur chun réamhrialú – Comhbheartas eachtrach agus slándála – Bearta sriantacha i bhfianaise ghníomhaíochtaí na Rúise i ndíchobhsú staid na hÚcráine – Rialachán (AE) Uimh. 833/2014 – Airteagal 2f(1) – Toirmeasc ar inneachar a chraoladh ó dhaoine dlítheanacha, eintitis nó comhlachtaí áirithe – An t-inneachar sin a bheith á chraoladh ag daoine nádúrtha ar shuíomh gréasáin a ghineann ioncam i bhfoirm ranníocaíochtaí deonacha amháin)
I.      Réamhrá
1.        Baineann an iarraidh ar réamhrialú seo ó Landgericht Saarbrücken (Cúirt Dúiche Saarbrücken, an Ghearmáin) de bhun Airteagal 267 CFAE le léiriú ar Airteagal 2f(1) de Rialachán (AE) Uimh. 833/2014 ón gComhairle an 31 Iúil 2014, maidir le bearta sriantacha i
bhfianaise ghníomhaíochtaí na Rúise i
ndíchobhsú staid na
hÚcráine(2) arna leasú le Rialachán (AE) 2022/350 ón gComhairle an 1 Márta 2022 (3) (‘Rialachán Uimh. 833/2014’). Cuirtear toirmeasc leis an bhforáil sin ar oibreoirí inneachar ó na daoine dlítheanacha, eintitis nó comhlachtaí a liostaítear in Iarscríbhinn XV a chraoladh nó a chumasú, a éascú nó rannchuidiú le an inneachair sin ar bhealach eile,
inter alia trí mhodhanna amhail cábla, satailít, teilifís trí Phrótacal Idirlín (IP-TV), soláthraithe seirbhíse idirlín, ardáin nó feidhmchláir comhroinnte físeán idirlín.
2.        Rinneadh an iarraidh i gcomhthéacs imeachtaí coiriúla arna dtionscnamh i gcoinne roinnt daoine a bhfuil amhras fúthu go raibh siad ina gcomhlachas coiriúil agus gur scaip siad, trí bhíthin blag poiblí, ábhar éagsúil, lena n‑áirítear físeáin ó chainéal meán atá faoi réir an toirmisc sin. Cé go raibh rochtain ar an suíomh gréasáin saor in aisce,
rinne a oibreoirí tabhartais a lorg, rud a thug méid iomlán os cionn EUR 60,000 dóibh. Sa chomhthéacs sin, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir le raon feidhme an choincheapa ‘oibreoir’ san fhoráil sin agus, go sonrach, an gcumhdaítear léi freisin daoine nádúrtha a oibríonn suíomh gréasáin gan ioncam a fháil uaidh seachas ranníocaíochtaí deonacha.
3.        Is é an dúshlán a bheidh ann raon feidhme an choincheapa ‘oibreoir’ a chinneadh de réir bhrí Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014, i gcomhthéacs ina léirítear an gá atá le héifeachtacht bhearta an Aontais a neartú chun cur i gcoinne na bréagaisnéise (4) agus na bolscaireachta ó fhoinsí Stáit. Is faoin gCúirt a bheidh sé a shoiléiriú an bhféadfaidh feidhm a bheith ag an gcoincheap sin maidir le daoine nádúrtha a oibríonn suíomh gréasáin gan gníomhaíocht eacnamaíoch a dhéanamh ach inneachar toirmiscthe a chraoladh agus, ar an gcaoi sin, teorainneacha fhreagracht na ngníomhaithe ar líne i gcur chun feidhme smachtbhannaí Eorpacha a shainiú. Dá bhrí sin, is é an cuspóir a bheidh ann cur i bhfeidhm comhsheasmhach agus oibríochtúil na mbeart sriantach sa spás digiteach a áirithiú, agus urraim do phrionsabail an smachta reachta agus na deimhneachta dlíthiúla á háirithiú ag an am céanna, chun léiriú róchúng nó dothuartha a bhainfeadh an bonn dá n‑éifeachtacht a sheachaint.
II.    An dlí
A.      Dlí an Aontais Eorpaigh:
1.      Rialachán Uimh. 833/2014,
4.        De réir Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014:
‘Toirmeascfar d’oibreoirí aon inneachar ó na daoine dlítheanacha, eintitis nó comhlachtaí a liostaítear in Iarscríbhinn XV a chraoladh nó craoladh a chumasú, a éascú nó rannchuidiú leis ar bhealach eile, lena n‑áirítear trí tharchur nó trí dháileadh ar aon bhealach amhail cábla, satailít, teilifís trí Phrótacal Idirlín (IP-TV), soláthraithe seirbhíse idirlín, ardáin nó feidhmchláir comhroinnte físeán idirlín, bídís nua nó ann cheana.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil.]
5.        Foráiltear le hAirteagal 8(1) den Rialachán sin:
‘Leagfaidh na Ballstáit síos na rialacha maidir le pionóis, lena n‑áirítear pionóis choiriúla i gcás inarb iomchuí, is infheidhme maidir le sáruithe ar fhorálacha an Rialacháin seo agus déanfaidh siad na bearta uile is gá chun a áirithiú go gcuirfear chun feidhme iad. [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil.]
6.        Foráiltear in Airteagal 12 den Rialachán sin:
‘Toirmeascfar páirt a
ghlacadh, go feasach agus d’aon ghnó, i
ngníomhaíochtaí arb é
is cuspóir nó éifeacht dóibh teacht timpeall ar thoirmisc sa Rialachán seo […].’
[Aistriúchán neamhoifigiúil.]
7.        In Iarscríbhinn XV a ghabhann leis an Rialachán sin, dar teideal ‘Liosta na ndaoine dlítheanacha, na n‑eintiteas nó na gcomhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 2f’, áirítear,
inter alia, an t‑ainm ‘RT – Russia Today Germany’.
2.      Rialachán 2022/350
8.        Luaitear an méid seo a leanas in aithrisí 4 go 10 de Rialachán 2022/350:
‘(4)      Sna conclúidí uaithi an 24 Feabhra
2022, cháin an Chomhairle Eorpach go géar an fogha míleata gan chúis gan údar a thug Cónaidhm na Rúise faoin Úcráin. [...] D’iarr an Chomhairle Eorpach ar an Rúis agus ar na foirmíochtaí armtha a bhfuil tacaíocht na Rúise acu éirí as an bhfeachtas bréagaisnéise atá ar bun acu.
(5)      Sna conclúidí uaithi an 10 Bealtaine 2021, chuir Comhairle [an Aontais Eorpaigh] i dtreis gur gá athléimneacht an Aontais agus na mBallstát a neartú a thuilleadh chomh maith lena gcumas chun cur i gcoinne bagairtí hibrideacha, lena n‑áirítear bréagaisnéis,
agus é á áirithiú go mbainfear úsáid chomhordaithe chomhtháite as uirlisí atá ann cheana agus
as uirlisí nua a d’fhéadfadh a bheith ann chun cur i gcoinne bagairtí hibrideacha ar leibhéal an Aontais agus na mBallstát,
agus freagairtí ionchasacha
i réimse na mbagairtí hibrideacha, lena n‑áirítear, inter alia, freagairtí ar chur isteach eachtrach agus oibríochtaí tionchair,
agus d’fhéadfaí bearta coisctheacha a chumhdach leis na freagairtí sin chomh maith le costais a fhorchur ar ghníomhaithe naimhdeacha stáit agus neamhstáit.
(6)      Thug Cónaidhm na Rúise faoi fheachtas córasach idirnáisiúnta ionramháil na meán agus saobhadh fíricí chun feabhas a
chur ar a
straitéis díchobhsaithe ar a
tíortha comharsanachta agus ar an Aontas agus a
Bhallstáit. Go háirithe,
leis an mbolscaireacht díríodh arís agus arís eile agus go comhsheasmhach ar pháirtithe polaitíochta Eorpacha, go háirithe le linn na
dtréimhsí toghcháin, agus chomh maith leis sin, dírítear, leis an mbolscaireacht, ar an tsochaí shibhialta, ar iarrthóirí tearmainn agus ar mhionlaigh eitneacha na Rúise, ar mhionlaigh inscne, agus ar fheidhmiú na n‑institiúidí daonlathacha san Aontas agus ina Bhallstáit.
(7)      Chun údar agus tacaíocht a thabhairt don fhogha faoin Úcráin, thug Cónaidhm na Rúise faoi ghníomhaíochtaí bolscaireachta leanúnacha comhbheartaithe dírithe ar an tsochaí shibhialta san Aontas agus ar thíortha comharsanachta,
rud a dhéanann fíricí a
shaobhadh agus a
ionramháil go mór.
(8)      Rinneadh na gníomhaíochtaí bolscaireachta sin a
sheoladh trí roinnt eagraíochtaí meán faoi bhuanrialú díreach nó indíreach cheannaireacht Chónaidhm na Rúise. Is bagairt shuntasach, dhíreach iad gníomhaíochtaí den sórt sin ar ord poiblí agus ar shlándáil an Aontais.
(9)      Tá na heagraíochtaí meán sin ríthábhachtach agus tá ról lárnach acu ó thaobh tacaíocht a
thabhairt don fhogha faoin Úcráin agus ó thaobh tacaíocht a thabhairt do
dhíchobhsú na
dtíortha comharsanachta.
(10)      I bhfianaise a thromchúisí atá an staid, agus mar fhreagairt ar ghníomhaíochtaí na Rúise i
ndíchobhsú staid na hÚcráine, is gá, i gcomhréir leis na cearta agus saoirsí bunúsacha a aithnítear sa Chairt um Chearta Bunúsacha, go háirithe an ceart chun tuairimí a nochtadh agus an ceart chun faisnéise, mar a aithnítear in Airteagal 11 di, tuilleadh beart sriantach a thabhairt isteach chun gníomhaíochtaí craoltóireacht[a] na n‑eagraíochtaí meán sin san Aontas nó na gníomhaíochtaí craoltóireachta atá dírithe ar an Aontas a chur ar fionraí go práinneach. Ba cheart na bearta sin a choinneáil go dtí go gcuirfear deireadh leis an bhfogha faoin Úcráin, agus go dtí go n-éireoidh Cónaidhm na Rúise, agus a meáin ghaolmhara, as gníomhaíochtaí bolscaireachta i gcoinne an Aontais agus a Bhallstát a dhéanamh.’
B.      Dlí na Gearmáine
9.        Faoi Airteagal 18(1)(1)(b) den Außenwirtschaftsgesetz (an Dlí maidir le Trádáil Eachtrach) an 6 Meitheamh 2013(5) sa leagan is infheidhme maidir leis na fíorais sna príomhimeachtaí, aon duine a sháraíonn toirmeasc ar chraoltóireacht, ar tharchur, ar chraoladh nó ar sholáthar seirbhísí, a leagtar síos le gníomh dlí de chuid na gComhphobal Eorpach nó an Aontais Eorpaigh atá infheidhme go díreach, a fhoilsítear in Iris Oifigiúil na gComhphobal Eorpach nó in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh agus atá beartaithe chun pionós eacnamaíoch a ghlac an Chomhairle i réimse an chomhbheartais eachtraigh agus slándála a chur chun feidhme, tá sé inphionóis le pianbhreith choimeádta idir trí mhí agus cúig bliana.
10.      I gcomhréir leis an gcéad chás dá bhforáiltear le hAirteagal 18(7)(2) den Dlí sin, tá duine a ghníomhaigh i gcáil ghairmiúil sna cásanna dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal sin le bheith inphionóis le téarma príosúnachta bliana ar a laghad.
III. Na fíorais is cúis leis an díospóid sna príomhimeachtaí, na príomhimeachtaí agus an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
11.      Tháinig na príomhimeachtaí chun cinn i gocmhthéacs imscrúdú coiriúil arna dhéanamh i gcoinne triúr daoine nádúrtha, R, N agus K, a chraol ceithre huaire in 2023, tríd an mblag ‘Live-Ticker’ atá ar fáil go poiblí ar an suíomh gréasáin www.traugott‑ickeroth.com (‘suíomh gréasáin Traugott‑Ickeroth’), físeáin ó chainéal RT Deutschland. Ós rud é go bhfuil craoltaí an chainéil sin faoi réir an toirmisc ar chraoladh a leagtar síos in Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014, is cion inphionóis leis an dlí coiriúil é, faoin dlí náisiúnta is infheidhme, iad a chur ar fáil don phobal.
12.      D’admhaigh R, a fhoilsíonn,
inter alia, leabhair faoin ainm bréige ‘Traugott Ickeroth’, a mhargaítear ar an ardán trádála ar líne Amazon, le linn an imscrúdaithe, go raibh sé freagrach as dearadh eagarthóireachta an tsuímh gréasáin traugott‑Ickeroth.
13.      Bhí saor-rochtain ar an inneachar a foilsíodh ar an suíomh gréasáin sin. Mar sin féin, iarradh ar úsáideoirí tacaíocht airgeadais a chur ar fáil chun an suíomh sin a oibriú trí bhíthin glao ar thabhartais. Idir an 1 Aibreán 2022 agus an 3 Lúnasa 2023, fuair cosantóirí R agus N, dá bhrí sin, ina gcuntais faoi seach, líon mór íocaíochtaí a rinne úsáideoirí a d’fhreagair an glao sin, den chuid is mó i méid idir figiúr amháin agus trí fhigiúr, arb ionann é agus EUR 60_038.65 san iomlán.
14.      Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur go dtagann léiriú Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014 faoi dhlínse eisiach na Cúirte Breithiúnais agus nár rialaigh an Chúirt Bhreithiúnais go fóill ar an bpointe sin. Cuireann sí in iúl freisin nach bhfuil an léiriú ar an gcoincheap ‘oibreoir’, de réir bhrí na forála sin, chomh soiléir sin go n‑eisiatar gach amhras réasúnach.
15.      I ndáil leis sin, tagraíonn an chúirt a rinne an tarchur don doiciméad a d’ullmhaigh seirbhísí an Choimisiúin, dar teideal ‘Consolidated FAQs on the implementation of Council Regulation N
o 833/2014 and Council Regulation N
o 269/2014’ (Ceisteanna Coitianta Comhdhlúite maidir le cur chun feidhme Rialachán Uimh. 833/2014 ón gComhairle agus Rialachán Uimh. 269/2014 ón gComhairle, anseo feasta ‘Treoirlínte an Choimisiúin’), ar dá réir a thagraíonn an coincheap ‘oibreoir’ d’aon duine nádúrtha nó dlítheanach nó d’aon eintiteas arb é a ghníomhaíocht tráchtála nó ghairmiúil inneachar neamhúdaraithe a chraoladh, a chumasú, a éascú nó rannchuidiú leis ar bhealach eile.
16.      Dar leis an gcúirt sin, féadfar bailiú tabhartas príobháideach, arb ionann iad agus tabhartais de réir bhrí an dlí shibhialta, a aicmiú mar ‘ghníomhaíocht ghairmiúil’ freisin, ar choinníoll go ndéantar é, mar a dhéantar sa chás seo, a mhéid a fhaigheann na faighteoirí suimeanna suntasacha uaidh lena gcuirtear ar a gcumas dóibh a gcothú a áirithiú, go páirteach ar a laghad. Tacaítear le léiriú den sórt sin leis an bhfíoras go raibh sé i gceist leis an nglao ar thabhartais acmhainní airgeadais a ghiniúint a bhí beartaithe d’oibriú leanúnach shuíomh gréasáin traugott‑Ickeroth agus, dá bhrí sin, gur foinse ioncaim inbhuanaithe é, ar saintréith de ghníomhaíocht ghairmiúil é.
17.      Mar sin féin, tugann an chúirt sin faoi deara, ar an gcéad dul síos, go raibh an rochtain ar an suíomh gréasáin sin saor, i bprionsabal, is é sin le rá, nach raibh sí faoi réir comaoin airgid a bheith á soláthar ag a húsáideoirí, agus, ar an dara dul síos, nár maoiníodh a hoibriú le hacmhainní atá neamhspleách ar ranníocaíochtaí deonacha ó úsáideoirí, amhail ioncam fógraíochta, atá coitianta, áfach, sa réimse sin. Dá bhrí sin, d’fhéadfaí gníomhaíocht an chosantóra R a aicmiú freisin mar ghníomhaíocht atá go hiomlán príobháideach.
18.      Sna himthosca sin, chinn Landgericht Saarbrücken (Cúirt Dúiche,
Saarbrücken)
bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘An bhfuil Airteagal 2f(1) de Rialachán (AE) Uimh. 833/2014 ón gComhairle an 31 Iúil 2014 le léiriú sa chaoi go n‑áirítear freisin [sa] c[h]oincheap [‘oibreoir’], chun críocha na forála sin, daoine nádúrtha nach bhfaigheann, trí shuíomh gréasáin a oibríonn [siad], ach ioncam uaidh i bhfoirm ranníocaíochtaí deonacha ó thríú páirtithe (síntiúis nó tabhartais)?’
IV.    Nós imeachta os comhair na Cúirte
19.      Fuarthas an t‑ordú tarchuir dar dáta an 20 Nollaig 2024 i gClárlann na Cúirte an 31 Eanáir 2025.
20.      Chuir K agus R ina gcáil mar chosantóirí sna príomhimeachtaí,
Staatsanwaltschaft Saarbrücken (Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí,
Saarbrücken, an Ghearmáin), Rialtais na Fraince, na hEastóine agus na Laitvia agus an Coimisiún Eorpach barúlacha i scríbhinn isteach laistigh den tréimhse a fhorordaítear le hAirteagal 23 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh.
21.      Chinn an Chúirt gan éisteacht a thionól, i gcomhréir le hAirteagal 76(2) dá Rialacha Nós Imeachta.
V.      Anailís
A.      Réamhbharúlacha
22.      Measann an tAontas Eorpach, atá bunaithe ar na luachanna a leagtar amach in Airteagal 2 CAE – go háirithe an tsaoirse, an daonlathas agus an t‑iolrachas – go bhfuil sé ríthábhachtach urraim a thabhairt don tsaoirse chun tuairimí a nochtadh agus faisnéis a fháil. Cumhdaítear an tuairim sin i ndlí an Aontais trí aitheantas a thabhairt, in Airteagal 11 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’), do chosaint na saoirsí sin mar ghné bhunúsach de dhlíchóras an Aontais. Mar sin féin, tá sochaithe oscailte daonlathacha fós leochaileach do chraoladh na bréagaisnéise, go háirithe nuair a úsáidtear d’aon ghnó iad chun uairimí an phobail a ionramháil agus chun tionchar a imirt ar an bpróiseas daonlathach.(6)
23.      Bhí ar an Aontas Eorpach aghaidh a thabhairt ar go leor dúshláin nach bhfacthas a leithéid riamh de bharr chogadh foghach Chónaidhm na Rúise ar an Úcráin trí shárú ar an dlí idirnáisiúnta.(7) Ionas go méadófar costas na ngníomhaíochtaí atá á ndéanamh ag an Rúis siocair go mbaintear d’iomláine chríochach,
ceannasacht agus neamhspleáchas na hÚcráine agus d’fhonn réiteach síochánta na géarchéime a chur chun cinn, (8) ghlac an tAontas Eorpach sraith bearta sriantacha i gcoinne daoine nádúrtha agus dlítheanacha áirithe. (9) Chuir an tAontas Eorpach uirlisí i bhfeidhm chun a acmhainneacht le dul i ngleic le bagairtí hibrideacha a neartú, lena n‑áirítear bréagaisnéis agus feachtais ionramhála faisnéise arna n-eagrú ag Cónaidhm na Rúise.
24.      Is é atá sna huirlisí sin na bearta dá dtagraítear le Rialachán 833/2014
lena gcuirtear ar fionraí gníomhaíochtaí de meáin áirithe a oibríonn ar son Chónaidhm na Rúise agus atá i gceannas, trí bhíthin feachtais bhréagaisnéise, stráitéis díchobhsaithe i
leith an Aontais agus a
Bhallstáit, lena n‑áirítear an cainéal RT Deutschland.(10) Tá údar maith na mbeart sin, iad siúd lena gcuirtear srian ar an gceart chun tuairimí a nochtadh agus faisnéis a fháil, le fáil sa bhagairt dhíreach thromchúiseach ar an ord poiblí agus ar an tslándáil phoiblí san Aontas atá ina ngníomhaíochtaí bolscaireachta. (11) Ceadaítear srianta den chineál sin le hAirteagal 52(1) den Chairt. (12)
25.      Tá an cás seo mar chuid de chomhthéacs níos leithne chomhrac an Aontais Eorpaigh i gcoinne feachtais bhréagaisnéise a bhaineann leis an gcoinbhleacht idir an Rúis agus an Úcráin sa mhéid is go n‑iarrtar ar an gCúirt rialú a thabhairt an gá Airteagal 2f(1) de Rialachán
Uimh. 833/2014 a léiriú sa chaoi go n‑áirítear freisin leis an gcoincheap ‘oibreoir’, chun críocha na forála sin, daoine nádúrtha nach bhfaigheann, trí shuíomh gréasáin a oibríonn siad ach ioncam uaidh i bhfoirm ranníocaíochtaí deonacha ó thríú páirtithe (síntiúis nó tabhartais).
26.      Mar a chuir mé in iúl cheana sa Réamhrá(13) tá éifeachtacht na mbeart sriantach á tástáil, mar aon le bunphrionsabail an smachta reachta, ós rud é gur gá, i bhfianaise an phrionsabail nullum crimen,
nulla poena sine lege certa, an t‑iompar a bhféadfadh pionós coiriúil a bheith mar thoradh air a shainiú go beacht. Ceanglaítear leis an bprionsabal sin, a chumhdaítear in Airteagal 49(1) den Chairt, ar an reachtóir an t‑iompar ar cion é agus na pionóis is infheidhme maidir leis a shainiú ar bhealach atá beacht go leor, chun a áirithiú gur faoin údarás reachtach atá sé gníomhartha inphionóis a chinneadh, gan léiriú na cúirte a eisiamh, áfach, ar choinníoll go leanfaidh an léiriú sin de bheith intuartha agus teoranta go docht leis an téacs dlíthiúil. (14)
27.      Mar a mheabhraigh
an Chúirt, leis an bprionsabal nach mór cionta coiriúla agus pionóis a shainiú le dlí, lena gceanglaítear go mbeidh an dlí coiriúil soiléir agus intuartha, cuirtear cosc ar ionchúiseamh a thionscnamh mar gheall ar iompar nach bhfuil a chineál incháinte soiléir agus aonchiallach go leor ón dlí.(15) Féachann an prionsabal sin freisin le hintuarthacht agus deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú do shaoránaigh, trína chur ar a gcumas, tráth a ngníomhaíonn siad, a bheith ar an eolas faoi na hiarmhairtí coiriúla is dócha a eascraíonn as a n‑iompar. Tá tábhacht ar leith ag baint leis sin i gcomhthéacs amhail comhthéacs an cháis seo, ina gceanglaítear le hAirteagal 8 de Rialachán Uimh. 833/2014 ar na Ballstáit na rialacha a leagan síos maidir le pionóis, lena n‑áirítear, i gcás inarb iomchuí, pionóis choiriúla, atá le cur i bhfeidhm i gcás sárú ar fhorálacha an Rialacháin sin. Féachtar leis an Tuairim seo raon feidhme Airteagal 2f(1) den Rialachán sin a shoiléiriú.
28.      Scrúdóidh mé an cheist sin tar éis dom aghaidh a thabhairt ar na hábhair imní a chuir Staatsanwaltschaft Saarbrücken (Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí,
Saarbrücken) in iúl maidir le hinghlacthacht na hiarrata ar réamhrialú.
B.      Inghlacthacht
29.      Gan pléadáil do-ghlacthachta a ardú go foirmiúil i leith na
ceistea tharchuirtear le haghaidh réamhrialú,
cuireann Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí,
Saarbrücken i gcoinne a riachtanas. Áitíonn sí, ar an gcéad dul síos, go bhféadfadh an cinneadh chun céim na trialach a oscailt os comhair dhlísheomra inniúil na cúirte a rinne an tarchur a bheith fós faoi réir achomharc breithiúnach inmheánach, agus mar thoradh air sin nach bhfuil sé críochnaitheach. Ar an dara dul síos, measann sí nach bhfuil sé riachtanach ceist a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú maidir le léiriú ar an gcoincheap ‘oibreoir’, de réir bhrí Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014, ós rud é go bhfágann na modhanna clasaiceacha léirithe ar dhlí an Aontais gur féidir, dar léi, a bhrí a chinneadh, rud a dhealraíonn, thairis sin, a bheith soiléir.
30.      I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, ar an gcéad dul síos, i gcomhthéacs na n‑imeachtaí réamhrialaithe, nach faoin gCúirt atá sé, i bhfianaise roinnt na bhfeidhmeanna idir an Chúirt agus an chúirt náisiúnta, a chinneadh an ndearnadh an t‑ordú tarchuir i gcomhréir le rialacha an dlí náisiúnta lena rialaítear eagrú na gcúirteanna agus a nós imeachta. Ní mór don Chúirt í féin a theorannú don ordú tarchuir arna dhéanamh ag cúirt nó binse de chuid Ballstáit, fad is nár cuireadh an t‑ordú sin ar ceal i gcomhthéacs aon leigheasanna dlí dá bhforáiltear leis an dlí náisiúnta.(16)
31.      Níl aon rud sa chomhad a cuireadh faoi bhráid na Cúirte a thabharfadh le fios, sa chás seo, gur cuireadh an t‑ordú tarchuir ar ceal.
32.      Ar an dara dul síos, má bhí sé beartaithe ag Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí,
Saarbrücken a áitiú nach féidir iarraidh ar réamhrialú a dhéanamh ach amháin tar éis gach leigheas intíre a bheith ídithe, ní féidir glacadh le hargóint den sórt sin. Bíodh sin mar atá, ní chuirfí srian ar dhlínse na cúirte náisiúnta iarraidh ar réamhrialú a tharchur chuig an gCúirt de bharr na féidearthachta atá ann chun cur i gcoinne cinntí náisiúnta i gcomhréir le rialacha an dlí náisiúnta sa chás ina measann an chúirt náisiúnta go bhfuil ceisteanna léirithe maidir le dlí an Aontais sa díospóid os a comhair agus go bhfuil freagra ar na ceisteanna sin de dhíth orthu.(17) Ag féachaint d’fheidhmiú an chórais chomhair arna leagan síos le hAirteagal 267 CFAE idir an Chúirt agus na cúirteanna náisiúnta, ba chóir, a mhalairt air sin, an dlínse atá ag an gcúirt náisiúnta a aithint lenar féidir léi aon cheist réamhrialaithe a mheasann sí a bhfuil gá le freagra uirthi chun an díospóid os a comhair a réiteach a tharchur chuig an gCúirt ag tráth ar bith den nós imeachta a mheasann an chúirt náisiúnta a bheith iomchuí. (18)
33.      Sa chomhthéacs sin, tá sé tábhachtach a chur in iúl gur faoin gcúirt náisiúnta atá sé an rogha sin a dhéanamh gan beann ar mheasúnú na bpáirtithe i dtaobh an bhfuil sé iomchuí beart den sórt sin a dhéanamh. Dá bhrí sin, ní chuirtear toirmeasc ar bhealach ar bith ar chúirt náisiúnta ceist a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú nach bhfuil,
i dtuairim ceann de na páirtithe sna príomhimeachtaí,
aon amhras réasúnach ann ina leith. Fiú ag glacadh leis nach bhfuil aon deacracht ann maidir le léiriú, ní féidir a dhearbhú, áfach, go bhfuil ceist den sórt sin doghlactha.(19)
34.      Ar an tríú dul síos, ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, i gcás ina mbaineann ceist a tharchuireann cúirt náisiúnta le haghaidh réamhrialú le léiriú dhlí an Aontais, go gceanglaítear ar an gCúirt, i bprionsabal, an cheist sin a fhreagairt. Ní féidir léi diúltú rialú a thabhairt ar cheist den sórt sin ach amháin mura bhfuil baint ar bith ag an léiriú atá á lorg ná ag an measúnú ar bhailíocht forála de dhlí an Aontais le fíorais iarbhír nó cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí, más fadhb de chineál hipitéiseach í nó mura bhfuil an fhaisnéis fhíorasach agus dhlíthiúil is gá ag an gCúirt chun freagra úsáideach a thabhairt ar an gceist a cuireadh uirthi.(20)
35.      Ní hamhlaidh atá sa chás seo, áfach, ós rud é gur mhínigh an chúirt a rinne an tarchur go leordhóthanach ábharthacht na ceiste a tharchuirtear chun measúnú a dhéanamh ar dhliteanas coiriúil na gcosantóirí.
36.      Mar is léir óna hiarraidh ar réamhrialú, cuireann an chúirt a rinne an tarchur éiginnteacht in iúl maidir le cé acu an féidir nó nach féidir na cosantóirí a mheas mar ‘oibreoirí’ de réir bhrí Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014. Ós rud é go nglactar leis i dtreoirlínte an Choimisiúin go bhfuil ‘gníomhaíocht tráchtála nó ghairmiúil’ ann, ní léir, dar leis an gcúirt sin, gur cheart freagra dearfach a thabhairt ar an gceist sin. Ar an gcéad dul síos, tá úsáid an tsuímh gréasáin, i bprionsabal, saor in aisce; ar an taobh eile, maoinítear a oibriú le ranníocaíochtaí deonacha. Cé go measann an chúirt sin go dtagann iompar na gcosantóirí faoi raon feidhme ábhartha na forála sin, cuireann sí an t‑ábhar faoi bhráid na Cúirte chun soiléiriú críochnaitheach a fháil.
37.      Dá bhrí sin, ní mór a mheas, i mo thuairimse, go bhfuil an iarraidh ar réamhrialú inghlactha.
C.      Substaint an cháis
1.      Léiriú ar an gcoincheap ‘oibreoir’ de réir bhrí Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014
38.      Lena ceist aonair, iarrann an chúirt a rinne an tarchur ar an gCúirt raon feidhme an téarma ‘oibreoir’ in Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014 a chinneadh. Ba cheart a thabhairt faoi deara ag an tús nach sainmhínítear an téarma sin sa Rialachán sin ná trí thagairt d’aon sainmhínithe i ndlí na mBallstát. Ar an gcaoi chéanna, níor léiríodh an téarma sin go dtí seo le cásdlí na Cúirte.
39.      De réir cásdlí socair, is léir ón ngá atá le cur i bhfeidhm aonfhoirmeach dhlí an Aontais agus ó phrionsabal an chomhionannais nach mór léiriú uathrialach agus aonfhoirmeach a thabhairt de ghnáth ar fud an Aontais Eorpaigh ar théarmaí forála de dhlí an Aontais nach ndéantar aon tagairt shainráite inti do dhlí na mBallstát chun brí agus raon feidhme na forála sin a chinneadh. Ní mór fiosrú a dhéanamh ar an léiriú sin agus ní hamháin téarmaí na forála sin a chur san áireamh ach a comhthéacs agus na cuspóirí a shaothraítear leis an Rialachán lena mbaineann sí freisin.(21) Sa chuid eile den Tuairim seo, dá bhrí sin, beidh mé ag brath ar na modhanna léirithe a aithnítear i gcásdlí na Cúirte chun léiriú a dhéanamh ar an téarma ‘oibreoir’.
(a)    Léiriú litriúil
40.      Maidir leis an modh litriúil léirithe, ba cheart a mheabhrú nach mór brí agus raon feidhme na dtéarmaí nach bhforáiltear aon sainmhíniú dóibh i ndlí an Aontais a chinneadh trína ngnáthbhrí sa ghnáthchaint a mheas, agus an comhthéacs ina dtarlaíonn siad agus cuspóirí na rialacha ar cuid díobh iad á gcur san áireamh ag an am céanna.(22)
41.      Ciallaíonn an téarma ‘oibreoir’, ina ghnáthbhrí, aon duine nádúrtha nó dlítheanach a oibríonn, a bhainistíonn nó a áirithíonn feidhmiú seirbhíse nó gníomhaíochta ar leith, lena mbaineann rialú feidhmiúil nó idirghabháil ghníomhach áirithe ina chur chun feidhme. Nuair a chuirtear i bhfeidhm é ar réimse na cumarsáide agus an scaipthe ábhair, tagraíonn sé d’aon ghníomhaí a bhfuil baint aige, go díreach nó go hindíreach, le hábhar den sórt sin a chur ar fáil don phobal nó a tharchur chuig an bpobal. Mar a chuir roinnt páirtithe leasmhara in iúl ina mbarúlacha i scríbhinn, tagann an téarma sin faoi réimse atá teicniúil agus feidhmiúil go príomha. Tagann na foinsí a ndeachthas i gcomhairle leo chun críocha na hanailíse seo le chéile i dtreo tuiscint fheidhmiúil seachas tuiscint atá go hiomlán dlíthiúil ar an gcoincheap sin, lena gcuimsítear aon ghníomhaí a dhéanann, trína ghníomhaíocht theicniúil – amhail oibriú trealaimh – nó eagraíochtúil,
craoladh inneachair indéanta go fisiciúil, gan beann ar a stádas, a struchtúr nó cuspóir a ghníomhaíochta.(23)
42.      Ar bhonn an léirithe sin, is cosúil nach bhfuil baint ag an téarma le gníomhaíocht eacnamaíoch, gan trácht ar bhrabús a dhéanamh, ach go dtagraíonn sé d’fheidhmiú feidhme rialaithe, treoraithe nó bainistithe an phróisis scaipthe. Tacaítear leis an léamh sin, i mo thuairimse, trí úsáid a bhaint, in Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014, as an téarma ‘oibreoir’ i gcomhthéacs gníomhaíocht chraolacháin, a úsáidtear gan an cáilitheoir ‘eacnamaíoch’.(24) Tugtar le fios leis an rogha téarmaíochta sin go raibh sé beartaithe ag reachtóir an Aontais raon feidhme níos leithne a thabhairt don choincheap sin ná an raon feidhme atá teoranta do ghníomhaithe a bhfuil aidhm eacnamaíoch á saothrú acu, ionas go gcuimseofar freisin daoine nádúrtha nó eintitis a bhfuil baint fhisiceach acu le craoladh inneachair, gan beann ar chineál tráchtála nó neamhthráchtála a ngníomhaíochta.
43.      Thairis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go gcumhdaítear go sainráite leis an toirmeasc ar chraoladh ardáin agus feidhmchláir comhroinnte físeán ar líne, is é sin le rá, modhanna comhaimseartha scaipthe a úsáideann daoine aonair go minic i gcomhthéacs gníomhaíochtaí nach gá go n‑íoctar astu, lena n‑áirítear gníomhaíochtaí cruthaitheoirí inneachair ar líne, amhail físghrafadóirí nó tionchairí. Deimhnítear leis an síneadh sin, i mo thuairimse, go bhfuil sé ar intinn ag reachtóir an Aontais cur chuige atá feidhmiúil agus neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de a ghlacadh maidir leis an téarma ‘oibreoir’.
44.      Dá bhrí sin, baintear de thátal as léiriú ar bhunbhrí Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014 nach mór a thuiscint go n‑áirítear leis an gcoincheap ‘oibreoir’ freisin duine nádúrtha a scaipeann an t‑ábhar dá dtagraítear san fhoráil sin i gcomhthéacs gníomhaíocht neamhíoctha, amhail oibreoir suímh gréasáin arna mhaoiniú le ranníocaíochtaí deonacha ó thríú páirtithe.
45.      Ní féidir amhras a chaitheamh ar an measúnú sin toisc go ndealraíonn sé go léirítear a mhalairt le treoirlínte an Choimisiúin, dá dtagraíonn an chúirt a rinne an tarchur ina hordú tarchuir.(25) Luaitear sna treoirlínte ‘go bhfuil feidhm ag an toirmeasc maidir le haon duine nádúrtha nó dlítheanach, nó le haon chomhlacht atá ag gabháil do ghníomhaíocht tráchtála nó ghairmiúil’,
(béim curtha leis),
rud a d’fhéadfadh a thabhairt le tuiscint go dtugann siad isteach ceanglas nach bhforáiltear dó le foclaíocht na forála thuasluaite agus a d’fhéadfadh srian míchuí a chur ar raon feidhme ratione personae na forála sin.
46.      Is amhlaidh fós, ar an gcéad dul síos, nach dtagann na treoirlínte sin ón gComhairle, údar Rialachán Uimh. 833/2014 agus an t‑aon údarás amháin atá inniúil chun bearta sriantacha a ghlacadh faoin mbunús dlí dá bhforáiltear in Airteagal 215(2) CFAE(26) agus, ar an dara dul síos, mar is léir óna n‑ábhar féin, nach bhfuil iontu ach ‘doiciméad oibre’ arna tharraingt suas ag seirbhísí an Choimisiúin, arb é is cuspóir dó treoir a thabhairt d’údaráis náisiúnta, d’oibreoirí an Aontais agus do shaoránaigh maidir le cur chun feidhme agus léiriú an Rialacháin sin.
47.      Aithníonn an Coimisiún go sainráite gurb í an Chúirt Bhreithiúnais amháin a bhfuil dlínse aici dlí an Aontais a léiriú.(27) Ar deireadh, ba cheart a thabhairt faoi deara, mar a rinne an Coimisiún ina bharúlacha i scríbhinn, go gcuirtear i dtábhacht leis na treoirlínte sin freisin go leagtar síos toirmeasc leathan agus iomlán leis an rialachán, a mhéid a chuirtear toirmeasc leis ar
chraoladh (lato sensu), agus toirmeasc á chur ag an am céanna ar oibreoirí craoladh a chumasú, a éascú nó rannchuidiú leis ar bhealach eile. (28)
48.      Dá bhrí sin, ní féidir leis na treoirlínte sin ón gCoimisiún raon feidhme normatach na mbeart sriantach dá bhforáiltear le
Rialachán Uimh. 833/2014 a athrú, ná ní féidir leo a bheith cinntitheach chun críocha an léirithe atá i gceist sa chás seo.
(b)    Léiriú comhthéacsúil
49.      Tacaíonn léiriú
comhthéacsúil freisin le léiriú an téarma ‘oibreoir’ a ghlacadh sa chás seo. I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go dtoirmisctear le hAirteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014 cineálacha áirithe iompair ar thaobh na n‑oibreoirí, eadhon craoladh an inneachair lena mbaineann nó craoladh an inneachair sin a chumasú, a éascú nó rannchuidiú leis ar bhealach ar bith, go háirithe trí tharchur nó craoladh trí mhodhanna cumarsáide éagsúla a luaitear go sonrach. Dá bhrí sin, tagraíonn foclaíocht na forála sin do ghníomhaíocht de chineál teicniúil nó eagraíochtúil.
50.      Ar an taobh eile, ní cheanglaítear leis an Airteagal sin go saothrófar cuspóir brabúsach leis an ngníomhaíocht sin ná go gcraolfaidh an t‑oibreoir an t‑ábhar lena mbaineann mar chuid de ghníomhaíocht ghairmiúil i réimse na cumarsáide poiblí. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh sé go gcuimseofaí leis an gcoincheap ‘oibreoir’ freisin daoine nádúrtha a chraolann faisnéis i gcomhthéacs gníomhaíocht fóillíochta nó ar mian leo, ar chúiseanna idéalacha nó creidimh láidir, rannchuidiú le tuairimí an phobail a chruthú.
51.      Ba cheart a thabhairt faoi deara go bhfuil raon feidhme ábhartha na forála sin an‑leathan, a mhéid a chuirtear toirmeasc léi – mar a luadh cheana – ar shraith éagsúil modhanna chun an t‑ábhar lena mbaineann a chraoladh, cibé acu a dhéanann an t‑oibreoir an craoladh sin go díreach nó trí thríú páirtithe. Le leibhéal beachtais a fhoclaíochta, chomh maith le húsáid roinnt briathra atá beartaithe chun cur síos a dhéanamh ar an iompar toirmiscthe, léirítear go bhfuil sé ar intinn ag reachtóir an Aontais cosc a chur ar an inneachar sin a chraoladh nó a chur ar fáil laistigh de chríoch an Aontais Eorpaigh. Dá bhrí sin, ní mór an fhoráil sin a thuiscint mar thoirmeasc ar chur i bhfeidhm ginearálta, de chineál coisctheach atá beartaithe chun aon chineál scaipthe a chosc, cibé acu trí mhodhanna teicniúla nó trí idirghabháil tríú páirtithe.
52.      Dá bhrí sin, bhainfí an bonn dá éifeachtacht dá nglacfaí leis go bhféadfaí a raon feidhme a shrianadh le coinníollacha breise nach bhforáiltear go sainráite dóibh i Rialachán Uimh. 833/2014, amhail an ceanglas go scaipfí an t‑ábhar le haghaidh brabúis nó mar chuid de ghníomhaíocht ghairmiúil. Ní léir ó aon ghné den fhoráil sin gurb ann do ghné eacnamaíoch nó ghairmiúil, ós rud é go mbaineann an toirmeasc a leagtar síos inti go heisiach leis an bhfeidhm chraolacháin, gan beann ar stádas dlíthiúil nó eacnamaíoch an duine lena mbaineann. Dá bhrí sin, ní mór an coincheap ‘oibreoir’ a léiriú ar bhealach feidhmiúil agus neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de, i gcomhréir le cuspóir na forála. Is é sin le rá, braitheann an t‑aicmiú a ghlactar go heisiach ar an bhfeidhm a chomhlíonann an duine lena mbaineann sa phróiseas scaipthe, agus ní mór feidhm aonfhoirmeach a bheith ag an léiriú sin, gan beann ar na modhanna teicniúla a úsáidtear nó ar an modh maoinithe a úsáidtear.
53.      Ina theannta sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhfuil Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014 éagsúil le forálacha eile den Rialachán sin, lena dtagraítear go sainráite, i gcomhthéacs na mbeart sriantach a thugann siad isteach, do ghníomhaíochtaí de chineál eacnamaíoch, nó fiú go díreach do oibreoirí eacnamaíocha. Is amhlaidh atá, go háirithe, le hAirteagal 3r(4) den Rialachán sin(29) ina dtagraítear do thír chlárúcháin na n‑oibreoirí eacnamaíocha lena mbaineann i gcomhthéacs ghlacadh rialacha náisiúnta díchill chuí a bhaineann le cur i bhfeidhm an toirmisc ar thrasloingsiú gáis nádúrtha leachtaithe de thionscnamh na Rúise nó a onnmhairítear ón tír sin. (30) Léiríonn an difríocht sin san fhoclaíocht, i gcás ina raibh sé beartaithe ag reachtóir an Aontais beart sriantach a theorannú do raon feidhme eacnamaíoch ar leith, go ndearna sé amhlaidh go sainráite. Ar an taobh eile, is léir nach amhlaidh atá i gcás Airteagal 2f(1) den Rialachán sin, a léiríonn a raon feidhme ginearálta an rún cur chuige feidhmiúil atá neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de a ghlacadh i leith an téarma ‘oibreoir’, gan beann ar aon chomaoin eacnamaíoch nó ghairmiúil.
54.      Tá an léiriú sin comhsheasmhach le córas agus comhleanúnachas inmheánach dhlí an Aontais. In ionstraimí dlí eile de chuid an Aontais, glacann an reachtóir cur chuige feidhmiúil, seachas cur chuige eacnamaíoch nó institiúideach, chun raon feidhme coincheap comhchosúil a chinneadh. Is amhlaidh atá, go háirithe, i gcás Threoir 2010/13/AE maidir le seirbhísí meán closamhairc(31) a sainmhínítear ‘soláthraí seirbhíse meán’ in Airteagal 1(1)(d) di mar ‘an duine nádúrtha nó dlítheanach ar a bhfuil freagracht eagarthóireachta as ábhar closamhairc na seirbhíse meán closamhairc a roghnú agus a chinneann an bealach ina n‑eagraítear é’. Ní dhéantar aon idirdhealú sa sainmhíniú sin de réir stádas dlíthiúil nó chuspóir eacnamaíoch ghníomhaíocht an duine lena mbaineann, ach tá sé bunaithe go heisiach ar rialú éifeachtach a fheidhmiú ar roghnú agus ar chraoladh inneachair.
55.      Tá údar leis an gcomparáid sin le Treoir 2010/13, ó thaobh córasach de, toisc go bhfuil an cuspóir feidhmiúil céanna ag an dá ionstraim sin, a mhéid atá siad beartaithe chun rialáil a dhéanamh ar na gníomhaithe a fheidhmíonn rialú ar chraoladh inneachair don phobal. Cé go gcinntear le Treoir 2010/13 freagrachtaí eagarthóireachta ‘soláthraithe seirbhíse meán’, sainaithnítear in Airteagal 2f de Rialachán Uimh. 833/2014 na ‘hoibreoirí’ a bhféadfadh a ngníomhaíochtaí craoltóireachta a bheith faoi réir srianta i gcás ina bhfónann siad do chuspóirí bolscaireachta atá contrártha do shlándáil agus d’ord poiblí an Aontais Eorpaigh. I gceachtar cás, ní hé cineál eacnamaíoch na gníomhaíochta an critéar cinntitheach, ach rialú iarbhír an phróisis scaipthe.(32)
56.      Fiú agus an comhthéacs reachtach inar glacadh Rialachán Uimh. 833/2014 á chur san áireamh, is léir, chun a chinneadh an féidir duine a aicmiú mar ‘oibreoir’, nach féidir a chur san áireamh an ndéanann sé gníomhaíocht eacnamaíoch nó ghairmiúil. Mar a chuir Rialtas na hEastóine in iúl, agus an ceart aige, ina bharúlacha i scríbhinn, níl sé i gceist leis an Rialachán sin an margadh inmheánach a rialú, is é sin le rá, an caidreamh idir oibreoirí eacnamaíocha agus tomhaltóirí, rud a d’fhéadfadh údar a thabhairt le toirmeasc a fhorchur ar ghairmithe ábhar a thagann ó chainéil bholscaireachta áirithe a chraoladh. Os a choinne sin, tá Rialachán Uimh. 833/2014 mar chuid de shraith beart sriantach atá bunaithe ar Airteagal 215 CFAE – mar atá leagtha amach agam cheana i mo réamhbharúlacha – lena bhféachtar, ar fhorais an bheartais phoiblí agus na slándála, le scor láithreach de ghníomhaíochtaí craoltóireachta ag eagraíochtaí meán atá faoi rialú buan díreach nó indíreach cheannaireacht Chónaidhm na Rúise a fháil.(33)
(c)    Léiriú teileolaíoch
57.      Mar thoradh air sin, táim chun léiriú a dhéanamh i bhfianaise na gcuspóirí atá á saothrú ag reachtóir an Aontais. Sa chomhthéacs sin, ba cheart a mheabhrú gur tugadh isteach Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014 le Rialachán 2022/350, arna ghlacadh an 1 Márta 2022, mar fhreagairt láithreach ar an bhfogha míleata gan chúis gan údar a sheol Cónaidhm na Rúise i gcoinne na hÚcráine seachtain roimhe sin. Agus an toirmeasc a leagtar síos san fhoráil sin á thabhairt isteach aici, bhí an Chomhairle ag brath ar iarraidh na Comhairle Eorpaí ar an Rúis an 24 Feabhra 2022 deireadh a chur lena feachtas bréagaisnéise, chomh maith lena conclúidí féin an 10 Bealtaine 2021, ar dá réir is gá athléimneacht an Aontais agus na mBallstát a neartú, chomh maith lena gcumas bagairtí hibrideacha a chomhrac, lena n‑áirítear bréagaisnéis, agus freagairtí a d’fhéadfaí a thabhairt i réimse na mbagairtí hibrideacha a neartú, lena n‑áirítear trasnaíocht eachtrach agus oibríochtaí tionchair.
58.      Léiríonn an toirmeasc ginearálta a leagtar síos in Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014 go bhfuil sé ar intinn ag reachtóir an Aontais deireadh a chur le feachtas bréagaisnéise na Rúise trí craoladh inneachair áirithe a eisiamh ó chríoch an Aontais Eorpaigh. Ní hamháin go n‑éilítear leis na meáin atá faoi rialú an Stáit chun an t‑ord poiblí agus an tslándáil phoiblí a chosaint go héifeachtach, áfach, ach éilítear leis na meáin ‘mhalartacha’ freisin, mar a thugtar orthu, a n‑éiríonn a n‑oibreoirí – go comhfhiosach nó go neamh-chomhfhiosach – athsheachadáin an fheachtais bréagaisnéise sin. Is ionann neamhaird a thabhairt ar an ngné sin agus ligean do chraoladh inneachair thoirmiscthe bogadh de réir a chéile chuig na cainéil mhalartacha sin, agus ar an gcaoi sin éalú ar deireadh ó aon chineál rialaithe nó maoirseachta Stáit.(34)
59.      Ba cheart a thabhairt faoi deara freisin go léirítear leis an bhfíoras go dtagraítear in Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014 do sholáthraithe seirbhíse idirlín agus d’ardáin agus d’fheidhmchláir comhroinnte físeán ar líne go bhfuil sé ar intinn ag reachtóir an Aontais tábhacht mhéadaitheach na meán digiteach sa lá atá inniu ann a chur san áireamh agus faisnéis agus nuacht á craoladh. Mar sin féin, tá an baol ann go n‑imreofar tionchar ar úsáideoirí ina dtuairimí gan é a bheith d’acmhainn acu measúnú criticiúil a dhéanamh ar fhírinneacht na faisnéise a chuirtear in iúl dóibh. Is cosúil go bhfuil catagóirí áirithe daoine, amhail déagóirí (35) nó daoine scothaosta, an‑leochaileach ó thaobh cúblála de i ndáil leis sin. Dá bhrí sin, mar gheall ar riosca den sórt sin a bheith ann, ar riosca é nach mór a mhéid iomlán a thomhas, is gá a mheas go dtagann suíomhanna gréasáin amhail an suíomh gréasáin atá i gceist sna príomhimeachtaí faoi raon feidhme na forála sin.
60.      Fiú más rud é, chun críoch aicmithe mar ‘oibreoir’, nach gá aon ghníomhaíocht eacnamaíoch ná giniúint ioncaim, is fiú roinnt barúlacha a thabhairt i gcomhthéacs ghlao ar thabhartais lena bhféadfar suimeanna den sórt sin a ardú. Ós rud é go maoinítear suíomhanna gréasáin áirithe le tabhartais, seachas le gníomhaíocht tráchtála chláraithe, tá údar maith le forairdeall méadaithe maidir lena n‑ionstraimiú féideartha chun críoch bolscaireachta, go háirithe i gcás feachtais bhréagaisnéise státurraithe. Saintréith den mhodh maoinithe sin is ea nach bhfuil creat dlíthiúil ná institiúideach ann atá sainithe go soiléir, ós rud é nach bhfuil oibleagáidí trédhearcachta airgeadais ná sásraí rialaithe ag gabháil leis atá inchomparáide leo siúd a bhfuil oibreoirí gairmiúla meán faoina réir. Fágann an teimhneacht sin go bhfuil sé níos deacra na sreafaí airgeadais a shainaithint agus, dá bhrí sin, na gníomhaithe ar dócha go mbeidh tionchar acu ar an líne eagarthóireachta nó ar an inneachar a chraoltar a shainaithint. Dá bhrí sin, cruthaíonn sé timpeallacht atá fabhrach do chur isteach ó leasanna seachtracha, lena n‑áirítear leasanna tríú Stáit, a d’fhéadfadh idirghabháil dhíreach nó indíreach a dhéanamh i dtáirgeadh nó i gcraoladh inneachair.
61.      Thairis sin, cuireann cur i láthair na n‑ardán sin mar ardáin ‘neamhspleácha’ nó ‘malartacha’ lena n‑inchreidteacht le lucht féachana ar leith, a bhíonn faichilleach go minic ar na meáin thraidisiúnta nó ar institiúidí poiblí. Tugtar áitiú de réir a chéile leis an mbarántúlacht is cosúil atá ag na hardáin sin dá dteachtaireachtaí,
rud a fhágann go bhfuil sé níos deacra fós iad a cheistiú agus insintí atá
cúbláilte go páirteach nó míthreorach á gcur in iúl.(36) Sa chomhthéacs seo, d’fhéadfadh an chúlghairm neamhspleáchais, i bhfad ná a bheith ina slat tomhais neodrachta, a bheith ina huirlis éifeachtach ar son na straitéisí bréagaisnéise.
62.      Sa chomhthéacs seo, ní féidir cineál neamhthráchtála an mhaoinithe a mheas mar eilimint neodrach amháin, ach mar ghné chinntitheach maidir le measúnú an riosca cúblála.(37) Is comhartha leochaileachta é a fhabhraíonn craoladh inneachair a thagann slán ar chuspóirí bolscaireachta eachtracha nuair a fheictear é in easpa maoirseachta agus ar tóir a ‘mhalairt’ rogha dlisteanach eile. Leis an gcumraíocht sin, is féidir, go háirithe, dul timpeall ar na bearta sriantacha a fhorchuirtear ar eagraíochtaí meán atá faoi rialú an Stáit, trí leas a bhaint as cainéil a chuirtear i láthair mar chainéil neamhspleácha ach atá comhtháite go feidhmiúil sa straitéis bhréagaisnéise.
63.      Dá dtabharfaí isteach, trí léiriú a dhéanamh, ceanglas chun cuspóir eacnamaíoch nó fiú brabús a shaothrú, bheadh an baol ann go lagófaí go mór raon feidhme Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014. Mar thoradh ar cheanglas den sórt sin, nach mbaineann leis an bhfoclaíocht ná leis an loighic fheidhmiúil arna glacadh ag reachtóir an Aontais, d’eisiafaí ó raon feidhme an bhirt sciar suntasach de na meáin ar líne, a bhfuil baint ghníomhach acu, cé nach bhfuil cuspóir eacnamaíoch acu, le craoladh an inneachair lena mbaineann. Cruthaíonn sé riosca imchéimniúcháin freisin, a mhéid a d’fhéadfadh oibreoirí áirithe brath ar easpa cuspóra eacnamaíoch chun leanúint de theachtaireachtaí bréagaisnéise a chraoladh. Dá bhrí sin, bhainfeadh léiriú den sórt sin an bonn d’éifeachtacht agus de chuspóir coisctheach na forála, lena bhféachtar le cosc a chur ar chraoladh inneachair bholscaireachta laistigh de chríoch an Aontais Eorpaigh, gan beann ar stádas eacnamaíoch nó modh maoinithe a gcraoltóirí.
64.      In aon chás, bheadh easpa soiléireachta agus intuarthachta ag baint le tástáil atá bunaithe ar shaothrú aidhme eacnamaíche, agus dá bhrí sin bheadh sé deacair réiteach a dhéanamh le ceanglais na deimhneachta dlíthiúla. Sa chleachtas, bheadh sé thar a bheith casta an tairseach airgeadais a chinneadh ar os a cionn a d’fhéadfaí gníomhaíocht chraolacháin a aicmiú mar ghníomhaíocht ‘eacnamaíoch’. Go deimhin, is iomaí cineál cistiúcháin do na meáin ar líne agus is minic a bhíonn siad hibrideach, ós rud é go mbraitheann roinnt ardán go heisiach ar thabhartais phríobháideacha, agus comhcheanglaíonn ardáin eile ioncam fógraíochta, síntiúis,
comhpháirtíochtaí ó am go chéile nó feachtais sluachistiúcháin.(38) Sna himthosca sin, ba ghá go mbeadh an t‑idirdhealú idir gníomhaíocht ‘eacnamaíoch’ agus gníomhaíocht ‘neamheacnamaíoch’ treallach agus go bhféadfaí léiriú a dhéanamh air.
65.      Chuirfeadh éiginnteacht den sórt sin cur i bhfeidhm aonfhoirmeach na forála i mbaol agus d’osclófaí an bealach do dhúshláin rialta, ós rud é go bhféadfadh gach oibreoir brath ar chineál randamach, imeallach nó neamhrialta a acmhainní chun éalú ón toirmeasc. Ní áiritheodh bunú tairsí cainníochtúla nó comhréirí — bunaithe, mar shampla, ar mhéid iomlán na ndeonachán nó ar an gcóimheas idir ioncam agus costais oibriúcháin — deimhneacht dhlíthiúil ach oiread, toisc go n‑athraíonn staideanna eacnamaíocha na n‑oibreoirí de réir a méide, a struchtúir agus a spriocphobail.
66.      Ina theannta sin, dá dtabharfaí isteach critéar den sórt sin, chruthófaí riosca soiléir imchéimniúcháin. D’fhéadfadh oibreoirí ábhartha a samhail chistiúcháin a choigeartú chun fanacht faoi bhun na tairsí roghnaithe nó sásraí cistiúcháin indíreacha a úsáid, lena n‑áirítear trí úsáid a bhaint as tríú páirtithe nó ardáin eachtracha. Bhainfeadh forbairt den sórt sin a shubstaint den bheart agus bhainfeadh sí an bonn dá éifeachtacht choisctheach, trí ligean do chraoladh an inneachair lena mbaineann leanúint ar aghaidh faoi scáth easpa cuspóra eacnamaíoch dhealraitheaigh. Dá bhrí sin, bheadh glacadh critéir den sórt sin atá éiginnte agus so-ionramháilte contrártha do chuspóir na comhsheasmhachta, na trédhearcachta agus na héifeachtachta a shaothraítear le Rialachán Uimh. 833/2014.
67.      Ní mór a mheas go dtagann oibreoirí suíomhanna gréasáin a chraolann inneachar toirmiscthe faoi raon feidhme Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014, lena n‑áirítear i gcás ina maoinítear a ngníomhaíocht go heisiach nó go príomha trí ranníocaíochtaí deonacha. D’fhéadfadh ról cinntitheach a bheith ag cistiú den sórt sin maidir leis na suíomhanna sin a choinneáil ar bun agus maidir lena bhfeidhmiú agus, dá bhrí sin, an bonn a bhaint d’éifeachtacht na mbeart sriantach a glacadh i gcoinne mheáin bholscaireachta na Rúise.
68.       Tá sé tábhachtach freisin cosc a chur ar an riosca go spreagfaí saoránaigh bona fide, trí fheachtais bhréagaisnéise spriocdhírithe, rannchuidiú den sórt sin a dhéanamh, agus ar an gcaoi sin sárú a dhéanamh i ngan fhios dóibh féin ar chóras smachtbhannaí an Aontais agus, dá bhrí sin, sárú a d’fhéadfadh a bheith ann faoin dlí náisiúnta. Ar deireadh, dá ndéanfaí glaonna ar thabhartais phríobháideacha a ionstraimiú d’aon ghnó i gcomhthéacs scéil bholscaireachta atá bunaithe ar sheasamh íospartach, ní hamháin go ndéanfaí na bearta sriantacha arna nglacadh ag an Aontas Eorpach a neodrú go héifeachtach, ach neartófaí rochtain agus inchreidteacht bhréagaisnéis mheáin stáit na Rúise freisin, trí leas a bhaint as tacaíocht na saoránach mar veicteoir tionchair faisnéise.
69.      Cé nach coinníoll é, i mo thuairimse, cuspóir eacnamaíoch a shaothrú chun Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014 a chur i bhfeidhm, measaim go bhféadfar méid na ndeonachán a fhaigheann oibreoir a chur san áireamh mar sin féin agus measúnú sonrach á dhéanamh ar a ghníomhaíocht. D’fhéadfadh méid suntasach – mar atá sa chás seo, inar bailíodh níos mó ná EUR 60,000 le linn bliana – eagraíocht struchtúrtha agus gníomhaíocht rialta chraolacháin a nochtadh, a théann níos faide ná léiriú aonair nó deonach amháin.
70.      D’fhéadfadh leibhéal cistiúcháin den sórt sin spleáchas eacnamaíoch ar an bpobal nó ar rannchuiditheoirí áirithe a léiriú freisin, rud a d’fhéadfadh tionchar a imirt ar an ábhar a chraoltar nó íogaireacht na meán i leith brúnna seachtracha a mhéadú. Gan amhras a chaitheamh ar neodracht an chritéir fheidhmiúil, féadfar an ghné sin a mheas, dá bhrí sin, mar tháscaire comhthéacsúil ábhartha chun measúnú a dhéanamh ar scála na gníomhaíochta a dhéantar agus, de réir mar a bheidh, ar an riosca go ndéanfaí ionramháil ar fhaisnéis nó go rachfaí timpeall ar na bearta sriantacha a fhorchuirtear ar eagraíochtaí meán atá faoi rialú an Stáit.
71.      D’fhéadfadh na tosca dá dtagraítear thuas a bheith ábhartha go háirithe i gcomhthéacs an scrúdaithe ar chur i bhfeidhm féideartha Airteagal 12 de Rialachán Uimh. 833/2014, lena dtoirmisctear aon ghníomhaíocht arb é is cuspóir nó éifeacht di imchéimniú ar na bearta sriantacha arna nglacadh ag an Aontas Eorpach. D’fhéadfadh an easpa trédhearcachta airgeadais, an spleáchas ar fhoinsí sluachistiúcháin nó fiú an t‑éileamh ar neamhspleáchas eagarthóireachta a bheith ina gcomharthaí ábhartha, sa chomhthéacs sin, chun measúnú a dhéanamh an bhfuil an t‑iompar atá i gceist in ann éifeachtaí na mbeart dá bhforáiltear in Airteagal 2f den Rialachán sin a neodrú go hoibiachtúil agus an bhfuil sé mar chuid shuibiachtúil de loighic imchéimniú ar na smachtbhannaí a fhorchuirtear ar na meáin atá ag gníomhú thar ceann Chónaidhm na Rúise.
72.      Ar an taobh eile, is cosúil go bhfuil sé deacair léiriú a ghlacadh, mar a mhol cosantóir R, ar dá réir ba cheart an coincheap ‘oibreoir’, de réir bhrí Airteagal 2f de Rialachán Uimh. 833/2014, a bheith faoi réir fhad, mhéid nó dhéine na gníomhaíochta a dhéantar. Níl aon tagairt do chritéir den sórt sin i dtéacs an rialacháin sin, rud a chuireann cosc ar aon idirdhealú idir daoine nádúrtha agus dlítheanacha a dhéanann gníomhaíocht rialta agus iad siúd a bhfuil a rannpháirtíocht sa chraoladh de chineál ad hoc. Os a choinne sin, ní mór léiriú an choincheapa sin a bheith bunaithe ar chritéar atá go hiomlán feidhmiúil, atá nasctha leis an ról iarbhír a bhí ag an bpróiseas chun an t‑inneachar lena mbaineann a chraoladh nó a chur ar fáil.
73.      Tugann an cuspóir atá á shaothrú ag reachtóir an Aontais údar le cur chuige den sórt sin. Is é is aidhm d’Airteagal 2f de Rialachán Uimh. 833/2014 aon chineál scaipthe ar an ábhar lena mbaineann a chosc agus a thoirmeasc, gan beann ar scála ná ar mhinicíocht na gníomhaíochta a dhéanann an t‑oibreoir. Sa chomhthéacs digiteach atá ann faoi láthair, is féidir le craoladh scoite nó mionscála dul i bhfeidhm ar phobal leathan agus na héifeachtaí céanna a bheith aige agus a bhíonn ag gnáthghníomhaíocht. Dá gcuirfí cur i bhfeidhm an bhirt faoi réir méid áirithe déine, bhainfí a éifeachtacht den toirmeasc agus chruthófaí limistéir saoirse ó phionós a d’fhéadfaí a shaothrú chun na rialacha a imchéimniú.
74.      Ar deireadh, bheadh tabhairt isteach critéir chainníochtúil den sórt sin contrártha do phrionsabal na deimhneachta dlíthiúla, trí éiginnteacht a chruthú maidir le raon feidhme an bhirt agus trína chur i bhfeidhm aonfhoirmeach laistigh den Aontas Eorpach a chur i mbaol. Le cur chuige den sórt sin, bheadh an baol ann freisin go spreagfaí gníomhaíochtaí craoltóireachta a cheilt nó a ilroinnt go saorga, rud a bheadh ar neamhréir leis an gcuspóir coisctheach agus leis an éifeachtacht atá á lorg leis an Rialachán. Is iomchuí, dá bhrí sin, a mheas gur ‘oibreoir’ é aon duine nádúrtha nó dlítheanach a ghlacann páirt, fiú ar bhonn ad hoc, i gcraoladh, tarchur nó cur ar fáil an inneachair atá i gceist, gan beann ar na modhanna teicniúla a úsáidtear agus ar raon feidhme na hidirghabhála. Ní bhaineann sé le hábhar, chun críocha an aicmithe sin, cibé acu a dhíorthaíonn nó nach ndíorthaíonn duine den sórt sin ioncam in aon fhoirm ón rannpháirtíocht sin.
75.      Dá bhrí sin, feictear dom go dtacaíonn léiriú teileolaíoch ar Airteagal 2f de Rialachán Uimh. 833/2014 freisin le léiriú leathan ar an toirmeasc a leagtar síos leis.
D.      Breithnithe breise maidir le raon feidhme reachtach an toirmisc a leagtar síos in Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014
76.      Mar thoradh ar an scrúdú sin, a rinneadh i bhfianaise na foclaíochta(39) an chomhthéacs (40) agus na gcuspóirí (41) a shaothraítear le hAirteagal 2f de Rialachán Uimh. 833/2014, thángthas ar an gconclúid nach mór léiriú leathan a dhéanamh ar an gcoincheap ‘oibreoir’, i réimse na teileachumarsáide. Cumhdaítear leis aon duine nádúrtha nó dlítheanach a áirithíonn bainistiú teicniúil agus oibríochtúil líonraí nó seirbhísí cumarsáide, nó a fheidhmíonn rialú éifeachtach ar a n‑oibriú nó ar a soláthar.
77.      Thairis sin, ní féidir aicmiú mar ‘oibreoir’ faoin bhforáil sin a chur faoi réir cuspóir eacnamaíoch a shaothrú, gníomhaíocht ghairmiúil a shaothrú nó fad na gníomhaíochta sin. Áirítear leis freisin daoine nádúrtha a oibríonn suíomh gréasáin nó a scaipeann ábhar ar líne,
gan beann ar cé acu atá nó nach bhfuil an t‑ioncam a dhíorthaítear teoranta do ranníocaíochtaí deonacha ó thríú páirtithe, amhail tabhartais nó deonacháin.
78.      Is cinnte go dtugtar le fios leis an léiriú leathan ar Airteagal 2f de Rialachán Uimh. 833/2014 a glacadh sa mheasúnú seo cur isteach i gcur i bhfeidhm an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh agus faisnéis a fháil a ráthaítear in Airteagal 11 den Chairt.(42) Dá bhrí sin, cuirtear srian leis an toirmeasc craolta, go pointe áirithe, ar fhéidearthacht na n‑oibreoirí lena mbaineann eolas a chur in iúl don phobal chomh maith le féidearthacht an phobail an t‑eolas sin a fháil. I ndáil leis sin, is gá ábharthacht na n‑agóidí a rinne an bheirt chosantóirí maidir le raon feidhme toirmisc den sórt sin a aithint.
79.      Mar sin féin, ba cheart a mheabhrú, i gcomhréir le hAirteagal 52(1) den Chairt, go bhféadfar cur isteach den sórt sin a cheadú má chomhlíonann sé na coinníollacha a leagtar síos leis an bhforáil sin, eadhon go bhforáiltear dó le dlí, go n‑urramaíonn sé bunbhrí an chirt atá i gceist agus go gcomhlíonann sé cuspóirí leasa ghinearálta arna n‑aithint ag an Aontas, i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta. Sa chás seo, eascraíonn an cur isteach go díreach as Rialachán Uimh. 833/2014, arna ghlacadh ar bhonn Airteagal 215 CFAE chun Cinneadh 2014/512/CBES (43) a chur chun feidhme. Dá bhrí sin, déantar ‘foráil le dlí’ dó de réir bhrí Airteagal 52(1) den Chairt, agus is cuid de chreat normatach soiléir, inrochtana agus intuartha é.(44)
80.      Tá an cuspóir a shaothraítear, i gcomhréir leis an Rialachán sin, dlisteanach agus ar son leas ginearálta, ós rud é go bhfeidhmíonn sé chun ord poiblí agus slándáil an Aontais a chosaint i gcoinne feachtais bhréagaisnéise, a fhéachann chun institiúidí agus Ballstáit an Aontais a dhíchobhsú trí thabhairt ar an eolas.(45) Comhlíontar prionsabal na comhréireachta (46) leis an mbeart atá i gceist, lena gcuirtear toirmeasc, ar bhonn sealadach, ar chraoladh inneachair arna n‑aithint go sonrach a bhaineann leis an mbolscaireacht agus leis an mbréagaisnéis, gan bac a chur ar shaorghluaiseacht eolas nó tuaraimí eile. (47) Ní dhéantar ionsaí leis mar sin de ar ábhar riachtanach an chirt a ráthaítear in Airteagal 11 den Chairt, ach féachann sé amháin chun bac a chur ar ionsaithe tromchúiseacha agus díreacha ar shlándáil agus ord poiblí an Aontais. (48)
81.      Dá bhrí sin, is gá aontú le Rialtas na Fraince go dtagann an léiriú leathan a glacadh sa chás seo faoin gcreat a leagtar síos le dlí an Aontais. Tá an léiriú sin fós comhsheasmhach leis na ceanglais a eascraíonn as Rialachán Uimh. 833/2014 féin agus as prionsabail ghinearálta dhlí an Aontais, go háirithe prionsabail na dlíthiúlachta, na deimhneachta dlíthiúla agus na comhréireachta. Áirithítear leis freisin cothromaíocht iomchuí idir an gá atá le hord poiblí agus slándáil an Aontais a chosaint i bhfianaise feachtais bhréagaisnéise arna n‑eagrú thar ceann Chónaidhm na Rúise, ar thaobh amháin, agus cosaint na saoirse chun tuairimí a nochtadh agus faisnéis a fháil a chumhdaítear in Airteagal 11 den Chairt, ar an taobh eile.
VI.    Conclúid
82.      I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, molaim don Chúirt Bhreithiúnais
an cheist a tharchuir Landgericht Saarbrücken (an Chúirt Réigiúnach,
Saarbrücken, an Ghearmáin) le haghaidh réamhrialú a fhreagairt mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 2f(1) de Rialachán (AE) Uimh. 833/2014 ón gComhairle an 31 Iúil 2014 a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise ghníomhaíochtaí na Rúise i ndíchobhsú staid na hÚcráine arna leasú le Rialachán (AE) 2022/350 ón gComhairle an 1 Márta 2022,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
áirítear freisin leis an gcoincheap ‘oibreoir’, chun críocha na forála sin, daoine nádúrtha a oibríonn suíomh gréasáin. Ní bhaineann sé le hábhar, chun críocha an aicmithe sin, cibé acu a fhaigheann nó nach bhfaigheann na daoine sin ioncam ón saothrú sin i bhfoirm ar bith.
1      Bunteanga: an Fhraincis.
2      IO 2014 L 229, lch. 1.
3      IO 2022 L 65, lch. 1.
4      Is aistriúchán é an téarma ‘bréagaisnéis’ ar an bhfocal Rúiseach ‘дезинормация’ (dezinformatsiya), a cheap seirbhísí faisnéise Sóivéadacha go luath sna 1920idí. Is é Iósaf Stailín Stalin údar an téarma seo, ar thug sé comhfhuaim Fhrancach dó d’aon ghnó chun bunús an Iarthair a thabhairt dó agus ar an gcaoi sin a chreidiúnacht a neartú. D’ainmnigh sé oirbheart bolscaireachta straitéiseach a úsáideann KGB agus gníomhaireachtaí Sóivéadacha eile chun faisnéis bhréagach nó mhíthreorach a chraoladh
agus é mar aidhm leis tabhairt ar thuairimí an phobail. Murab ionann agus bréaga, is minic a mheascann an bhréagaisnéis an fhírinne agus an fhalsaíocht chun mearbhall a chothú, an bonn a bhaint den mhuinín agus céilí comhraic a dhíchobhsú (Barela, S. agus Duberry, J., ‘Understanding Disinformation Operations in the Fwenty-First Century’,
Defending Democracies:
Combating Foreign Election Interference in a Digital Age,
Oxford 2021, lch. 41).
5      BGBI. 2013 I, lch. 1482.
6      Mar a thug an Chúirt Ghinearálta dá haire i mbreithiúnais an 27 Iúil 2022,
RT France v an Chomhairle (T‑125/22, EU:T:2022:483, mír 56),
agus an 26 Márta 2025,
A2B Connect agus páirtithe eile v an Chomhairle (T‑307/22, EU:T:2025:331, mír 53),
tá feachtais bholscaireachta agus bhréagaisnéise de chineál a chaitheann amhras ar bhunchlocha sochaithe daonlathacha agus atá ina gcuid dhílis d’armlann na cogaíochta nua-aimseartha.
7      Féach breithiúnas an 27 Iúil 2022,
RT France v an Chomhairle, (T‑125/22, AE:T:2022:483, míreanna 86 et seq).
8      Féach aithris 2 de Rialachán Uimh. 833/2014. Féach freisin breithiúnas an 28 Márta 2017,
Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236, mír 123).
9      Féach mo Thuairim in Čiekuri-Shishki
(C‑480/24, EU:C:2025:672, míreanna 26 et seq.).
10      Glacadh Rialachán 2022/350, arna ghlacadh ar bhonn Airteagal 215 CFAE, de bhun Chinneadh (CBES) 2022/351 ón gComhairle an 1 Márta 2022 lena leasaítear Cinneadh 2014/512/CBES an 31 Iúil 2014 (IO 2022 L 65, lch. 5), arna ghlacadh ar bhonn Airteagal 29 CAE.
11      Féach aithrisí 8, 10 agus 11 de Rialachán 2022/350.
12      Féach breithiúnais an 27 Iúil 2022,
RT France v an Chomhairle (T‑125/22, EU:T:2022:483, mír 161 et seq.), agus an 26 Márta 2025,
A2B Connect agus páirtithe eile v an Chomhairle (T‑307/22, EU:T:2025:331, mír 140).
13      Féach mír
3 den Tuairim seo.
14      Wabnitz, H.-B.,
Janovsky, T. agus Schmitt, L.,
Handbuch des Wirtschafts- und Steuerstrafrechts,
München 2025, Caibidil 2, mír 288.
15      Féach breithiúnais an 12 Nollaig 1996,
X (C‑74/95 agus C‑129/95, EU:C:1996:491, mír 25), agus an 26 Meitheamh 2025,
Makeleio agus Zougla (C‑555/23 agus C‑556/23, EU:C:2025:484, mír 89).
16      Breithiúnais an 7 Samhain 2024,
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (C‑326/23, EU:C:2024:940, mír 22), agus an 10 Iúil 2025,
Farmacija (C‑715/23, EU:C:2025:548, mír 39).
17      Féach, chuige sin, breithiúnas an 16 Nollaig
2008,
Cartesio (C‑210/06, EU:C:2008:723, mír 93).
18      Féach, chuige sin, breithiúnas an 16 Iúil 2020,
Adusbef agus páirtithe eile (C‑686/18, EU:C:2020:567, mír 30 agus an cásdlí dá dtagraítear).
19      Féach breithiúnais an 24 Feabhra 2022,
Viva Telecom Bulgaria (C‑257/20, EU:C:2022:125, mír 42), agus an 22 Nollaig 2022,
Inspectoratul General pentru Imigrări (Éadáil spéacláirí ag oibrí) (C‑392/21, EU:C:2022:1020, mír 26).
20      Féach breithiúnais an 14 Deireadh Fómhair 2021,
Viesgo Infraestructuras Energéticas (C‑683/19, EU:C:2021:847, mír 23), agus an 14 Bealtaine 2024,
Stachev (C‑15/24 PPU, EU:C:2024:399, mír 82).
21      Féach breithiúnais an 30 Aibreán 2014,
Kásler agus Káslerné Rábai (C‑26/13, EU:C:2014:282, mír 37), agus an 13 Márta 2025,
APS Beta Bulgaria agus Agentsia za kontrol na prosrocheni zadalzhenia (C‑337/23, EU:C:2025:183, mír 49).
22      Féach breithiúnais an 22 Aibreán 2021,
Austrian Airlines (C‑826/19, EU:C:2021:318, mír 22), agus an 16 Feabhra 2023,
Zamestnik izpalnitelen direktor na Darzhaven fond ‘Zemedelie’ (C‑343/21, EU:C:2023:111, mír 35).
23      Sainmhínítear an téarma ‘oibreoir’ i bhfoclóir Larousse mar ‘gnóthas a oibríonn líonra teileachumarsáide’. Sa chiall chéanna, tugann foclóir Duden tuairisc ar an téarma ‘Betreiber’ mar ‘ghnóthas a oibríonn suiteálacha teicniúla, gnóthais eacnamaíocha nó gníomhaíochtaí comhchosúla eile’. Luaitear in Diccionario panhispánico del español jurídico go n‑ainmnítear leis an téarma ‘operador’ ‘duine nádúrtha nó dlítheanach a oibríonn líonraí teileachumarsáide poiblí nó a sholáthraíonn seirbhísí teileachumarsáide atá ar fáil go poiblí’. Ó thaobh Cambridge Dictionary de, sainmhínítear ‘oibreoir’ mar ‘duine arb é a phost meaisín nó feithicil a úsáid agus a rialú’. Ar deireadh, sainmhínítear an téarma ‘operatóre’ i bhfoclóir Treccani mar ‘duine a dhéanann gníomhaíochtaí nó oibríochtaí áirithe, ar an ngnáthbhealach is minice. In aicmiú na ngairmeacha, is iondúil gurb é an duine atá freagrach as cineálacha áirithe innealra, gairis nó suiteálacha a oibriú agus a rialú, amhail an t‑oibreoir raidió, an t‑oibreoir teilifíse nó oibreoir na líonraí teileafóin’.
24      Ba cheart a thabhairt faoi deara go n‑úsáidtear sa leagan Liotuáinise d’Airteagal 2f(1) de Rialachán Uimh. 833/2014 an téarma ‘ūkio subjektas’, a thagraíonn don eintiteas nó don duine atá i mbun na gníomhaíochta eacnamaíche. Mar sin féin, ní thacaíonn leaganacha teanga eile leis an tagairt sin. Ní shonraítear ar chor ar bith sa leagan Polainnise den Rialachán sin cé air a ndírítear an toirmeasc a leagtar síos san fhoráil sin, gan aon chuspóir breise a úsáid: ‘Zakazuje siué nadawania lub umożliwiania,
ułatwiania lub w inny sposób przyczynia siué do nadawania jakichkolwiek treści przez osoby prawne,
podmioty lub organy wymienione w załączniku XV[...]’, rud a thugann le tuiscint toirmeasc ginearálta atá neamhspleách ar a sheolaí.
25      Féach mír
15 den Tuairim seo.
26      Féach breithiúnas an 26 Márta
2025,
A2B Connect agus páirtithe eile v an Chomhairle (T‑307/22, EU:T:2025:331, míreanna 61 agus
62).
27      Thug an tAbhcóide Ginearálta Medina dá haire freisin ina Tuairim in Jemerak (C‑109/23, EU:C:2024:307, mír 69).
28      Féach an freagra ar an séú ceist faoi roinn ‘G. Sector-specific questions – 1. Media’, leathanach 311 de na Treoirlínte.
29      Tugadh an fhoráil sin isteach le Rialachán (AE) 2024/1745 an 24 Meitheamh 2024 lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 833/2014 a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise ghníomhaíochtaí na Rúise i ndíchobhsú staid na hÚcráine (IO
L 2024/1745).
30      Ní mór a thabhairt faoi deara go bhfuil an argóint sin bunaithe ar léiriú litriúil cé go bhfuil sé comhsheasmhach i leaganacha teanga áirithe, nach ndeimhnítear i ngach leagan teanga de dhlí an Aontais.
31      Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 10 Márta 2010 maidir le comhordú forálacha áirithe a leagtar síos le dlí, le rialachán nó le gníomhaíocht riaracháin sna Ballstáit agus a bhaineann le seirbhísí meán closamhairc a sholáthar (Treoir Sheirbhísí na Meán Closamhairc) (IO 2010 L 95, lch. 1).
32      Is fíor go dtagraítear i dTreoir 2010/13, de réir aithris 21 di, do ghníomhaíochtaí de chineál eacnamaíoch de réir bhrí Airteagail 56 agus 57 CFAE. Mar sin féin, tá a shainmhíniú ar ‘soláthraí seirbhíse meán’ bunaithe ar chritéar feidhmiúil – freagracht eagarthóireachta agus rialú éifeachtach ar chraoltóireacht – atá fós ábhartha, de réir analaí, maidir le léiriú an téarma ‘oibreoir’ in Airteagal 2f de Rialachán Uimh. 833/2014.
33      Cuireann Ferreau, F., ‘Das EU-Verbot Russischer Staatsmedien aus der Perspektive des Medienrechts’,
Verfassungsblog (10 Márta 2022), in iúl go bhféadfadh soláthar seirbhísí meán closamhairc a bheith ina ghníomhaíocht eacnamaíoch go deimhin. Mar sin féin, tugann an t‑údar faoi deara, mar is ceart, nach bhfuil sé i gceist leis na bearta atá i gceist – murab ionann agus na smachtbhannaí eacnamaíocha agus airgeadais a glacadh le déanaí – smacht a chur ar an Rúis. Is é an fíorchuspóir atá acu ná ‘a bheith ag breathnú isteach’: is aidhm dóibh díchobhsú an Aontais a chosc trí bhréagaisnéis a chraoladh.
34      Míníonn Spahn, S., ‘Russia’s Narratives and Disinformation in the War on Ukraine’,
Russia’s War of Aggression against Ukraine,
Baden‑Baden 2023, lch. 40, d’ainneoin na smachtbhannaí a forchuireadh ar mheáin bholscaireachta na Rúise, go bhfuil siad fós inrochtana ar an idirlíon. Tá suíomhanna gréasáin éagsúla cruthaithe ag RT Deutschland faoi ainmneacha fearainn nua, inar féidir féachaint ar an gclár teilifíse beo freisin trí Líonra Príobháideach Fíorúil (VPN). Ina theannta sin, tá teacht ar fhíseáin RT ar roinnt ardán ar líne.
35      Garner, I., ‘Putin’s youth and the TikTok war – Creating the militarized self in Russian adolescents’,
The Russian‑Ukrainian Conflict and War Crimes, Caibidil 6, Londain 2024, lch. 99, ina mínítear an tslí ina bhféachann údaráis na Rúise leis an tsochaí a mhíleatú trí dhaoine óga a ullmhú le haghaidh cogaidh, lena n‑áirítear trí na sásraí sóisialaithe a dtugtar tuairisc orthu ina hanailís ar ‘tiktokers’ óga tírghrácha.
36      Boberg, S.,
Quandt, T.,
Schatto-Eckrodt, T. agus Frischlich, L., ‘Populism Pandemic: Facebook Pages of Alternative News Media and the Corona Crisis’,
New Media & Society, Iml. 23,
Uimh. 11, 2021, lch. 2945.
37      Déanann Wright, K.,
Scott, M., agus Bunce, M., scrúdú in ‘Foundation‑funded Journalism,
Philanthrocapitalism and Tainted Donors’,
Journalism Studies, Iml. 20,
Uimh. 5, 2019, lch. 690, ar chistiú na meán neamhbhrabúis ag fondúireachtaí agus tarraingníonn siad aird ar roinnt rioscaí eiticiúla, lena n‑áirítear spleáchas ar mhaoinitheoirí, chomh maith le cóineasú a d’fhéadfadh a bheith ann idir tosaíochtaí eagarthóireachta na meán agus cláir oibre na bhfondúireachtaí.
38      Míníonn Vara-Miguel, A.,
Sánchez-Blanco, C.,
Sádaba Chalezquer, C. agus Negredo, S., in ‘Funding Sustainable Online News: Sources of Revenue in Digital-Native and Traditional Media in Spain’,
Sustainability,
Uimh. 20, 2021, lch. 2, na cineálacha éagsúla cistiúcháin atá ann faoi láthair do na meáin ar líne.
39      Féach míreanna 40 et seq. den Tuairim seo.
40      Féach míreanna 49 et seq. den Tuairim seo.
41      Féach míreanna 57 et seq. den Tuairim seo.
42      Féach breithiúnais an 27 Iúil 2022,
RT France v an Chomhairle (T‑125/22, EU:T:2022:483, mír 143), agus an 26 Márta 2025,
A2B Connect agus páirtithe eile v an Chomhairle (T‑307/22, EU:T:2025:331, mír 111).
43      Cinneadh ón gComhairle an 31 Iúil 2014 a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise ghníomhaíochtaí na Rúise i ndíchobhsú staid na hÚcráine (IO
2014 L 229,
lch.  13).
44      Féach breithiúnais an 27 Iúil 2022,
RT France v an Chomhairle (T‑125/22, EU:T:2022:483, mír 152),
agus an 26 Márta 2025,
A2B Connect agus páirtithe eile v an Chomhairle (T‑307/22, EU:T:2025:331, mír 112).
45      Féach breithiúnais an 27 Iúil 2022,
RT France v an Chomhairle (T‑125/22, EU:T:2022:483, mír 162),
agus an 26 Márta 2025,
A2B Connect agus páirtithe eile v an Chomhairle (T‑307/22, EU:T:2025:331, míreanna 52 agus 53).
46      Féach breithiúnais an 27 Iúil 2022,
RT France v an Chomhairle (T‑125/22, EU:T:2022:483, mír 213), agus an 26 Márta 2025,
A2B Connect agus páirtithe eile v an Chomhairle (T‑307/22, EU:T:2025:331, míreanna 135 agus 140).
47      Féach, chuige sin,
Baade, B., ‘The EU’s ‘Ban’ of RT and Sputnik: A Lawful Measure against Propaganda for War’,
Verfassungsblog (8 Márta 2022), ina gcuirtear in iúl nach bhfuil toirmeasc, faoi Rialachán 2022/350, ar oibriú suíomhanna gréasáin, ar choinníoll nach gcraolann siad an t-inneachar toirmiscthe agus nach gcumasaíonn siad, nach n‑éascaíonn siad ná nach rannchuidíonn siad ar shlí eile lena chraoladh.
48      Féach breithiúnais an 27
Iúil 2022, RT France v an Chomhairle (T-125/22, EU:T:2022:483, mír
159) agus an 26
Márta 2025, A2B Connect agus páirtithe eile v an Chomhairle (T-307/22, EU:T:2025:331, mír
121).