62020CJ0217
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
9 ta’ Diċembru 2021 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Direttiva 2003/88/KE – Organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol – Protezzjoni tas-saħħa u tas-sigurtà tal-ħaddiema – Artikolu 7(1) – Dritt għal-leave annwali mħallas – Livell ta’ remunerazzjoni – Remunerazzjoni mnaqqsa minħabba inkapaċità għax-xogħol”
Fil-Kawża C‑217/20,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mir-Rechtbank Overijssel (il-Qorti Distrettwali ta’ Overijssel, il-Pajjiżi l-Baxxi), permezz ta’ deċiżjoni tal‑20 ta’ Mejju 2020, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑25 ta’ Mejju 2020, fil-proċedura
XXXX
vs
Staatssecretaris van Financiën,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn A. Arabadjiev, President tal-Ewwel Awla, li qiegħed jaġixxi bħala President tat-Tieni Awla, I. Ziemele (Relatriċi), T. von Danwitz, P. G. Xuereb u A. Kumin, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: G. Hogan,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għall-Gvern Olandiż, minn M. A. M. de Ree, K. Bulterman u J. M. Hoogveld, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn H. van Vliet u C. Valero, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat‑8 ta’ Lulju 2021,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑4 ta’ Novembru 2003 li tikkonċerna ċerti aspetti tal-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 381).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn ir-rikorrent fil-kawża prinċipali u l-iStaatssecretaris van Financiën (is-Segretarju tal-Istat għall-Finanzi, il-Pajjiżi l-Baxxi) dwar l-ammont tar-remunerazzjoni li għalih ir-rikorrent għandu dritt għal leave annwali mħallas.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3
Il-premessi 2 u 4 sa 6 tad-Direttiva 2003/88 jipprovdu:
“(2)
L-Artikolu 137 [KE] jipprovdi li l-Komunità għandha tappoġġja u tikkumplementa l-attivitajiet ta’ l-Istati Membri bil-għan li ttejjeb l-ambjent tax-xogħol u tipproteġi s-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema. […]
[…]
(4)
It-titjib tas-sigurtà, l-iġene u s-saħħa tal-ħaddiema fil-post tax-xogħol huwa għan li m’għandux ikun subordinat sempliċement għal raġunijiet ekonomiċi.
(5)
Il-ħaddiema kollha għandhom ikollhom perjodi adekwati ta’ serħan. […]
(6)
Akkont għandu jittieħed tal-prinċipji ta’ l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) fir-rigward ta’ l-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol, inklużi dawk relatati max-xogħol ta’ bil-lejl.”
4
L-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva, intitolat “Għan u skop”, jipprevedi:
“1.   Din id-Direttiva tistabbilixxi ħtiġiet minimi tas-siġurtà u s-saħħa għall-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol.
2.   Din id-Diretiva tapplika għal:
(a)
il-perjodi minimi ta’ […] leave annwali […]
[…]”
5
L-Artikolu 7 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Leave annwali”, jipprovdi:
“1.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa ħalli jassiguraw li kull ħaddiem ikun intitolat għal-leave annwali bil-ħlas ta’ mill-anqas erba’ ġimgħat b’konformità mal-kondizzjonijiet għall-intitolament għal, u l-għoti ta’, leave bħal dan stabbilit bil-leġislazzjoni nazzjonali u/jew bil-prattika.
2.   Il-perjodu minimu ta’ leave annwali bil-ħlas ma jistax ikun mibdul b’pagament ta’ benefiċċji bħala kumpens, apparti minn meta r-relazzjoni ta’ l-impieg tkun ġiet itterminata.”
Id-dritt Olandiż
6
Skont l-Artikolu 22(1) tal-Algemeen Rijksambtenarenreglement (ir-Regolament Ġenerali tas-Servizz Pubbliku), fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-kawża prinċipali, (iktar ’il quddiem l-“ARAR”) l-uffiċjal għandu dritt għal leave kull sena biż-żamma tar-remunerazzjoni sħiħa tiegħu.
7
L-Artikolu 37 tal-ARAR jipprevedi:
“1.   Fil-każ ta’ inkapaċità għax-xogħol minħabba mard, l-uffiċjal għandu dritt għaż-żamma tar-remunerazzjoni kollha tiegħu għal perijodu ta’ 52 ġimgħa. Jekk, fi tmiem dan il-perijodu, is-sitwazzjoni ta’ inkapaċità għax-xogħol tippersisti, huwa jirċievi 70 % tal-ammont tar-remunerazzjoni tiegħu.
[…]
5.   B’deroga mill-ewwel subparagrafu, l-uffiċjal huwa intitolat, wara t-tmiem tal-perijodu ta’ 52 ġimgħa msemmi fl-ewwel subparagrafu, għall-kontinwazzjoni tal-ħlas tar-remunerazzjoni kollha tiegħu għan-numru ta’ sigħat li ħadem jew li kien jaħdem li kieku xogħol xieraq kien ġie offrut lilu.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
8
Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali huwa impjegat mill-Belastingdienst (l-Awtorità Fiskali, il-Pajjiżi l-Baxxi). Mill‑24 ta’ Novembru 2015, huwa tqiegħed f’inkapaċità parzjali għax-xogħol fit-tul minħabba mard u jibbenefika minn miżura ta’ ta’ reintegrazzjoni.
9
Skont l-Artikolu 37(1) tal-ARAR, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali rċieva r-remunerazzjoni sħiħa tiegħu għall-ewwel sena ta’ inkapaċità għax-xogħol, jiġifieri sal‑24 ta’ Novembru 2016, u mbagħad 70 % tal-ammont tagħha minn din id-data. Madankollu, skont dan l-Artikolu 37(5), huwa żamm ir-remunerazzjoni sħiħa tiegħu għas-sigħat li matulhom huwa tqies li kien kapaċi jaħdem.
10
Matul il-leave annwali li r-rikorrent fil-kawża prinċipali ħa mill‑25 ta’ Lulju sas‑17 ta’ Awwissu 2017, huwa ngħata allowance ta’ ammont ekwivalenti għal dak tar-remunerazzjoni li kien irċieva mill‑24 ta’ Novembru 2016, jiġifieri 70 % tar-remunerazzjoni tiegħu għas-sigħat li matulhom huwa kien f’inkapaċità għax-xogħol u 100 % ta’ din ir-remunerazzjoni għas-sigħat li matulhom huwa kien meqjus bħala kapaċi jaħdem.
11
Permezz ta’ lment imressaq quddiem is-Segretarju tal-Istat għall-Finanzi, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali kkontesta l-ammont ta’ din ir-remunerazzjoni, billi allega li, matul dan il-leave, huwa kellu jirċievi r-remunerazzjoni sħiħa tiegħu. Peress li s-Segretarju tal-Istat għall-Finanzi ċaħad dan l-ilment permezz ta’ deċiżjoni tat‑13 ta’ Ottubru 2017, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali ppreżenta appell minn din id-deċiżjoni quddiem ir-Rechtbank Overijssel (il-Qorti Distrettwali ta’ Overijssel, il-Pajjiżi l-Baxxi), il-qorti tar-rinviju.
12
Din tal-aħħar tirrileva li, bis-saħħa tal-Artikolu 22(1) tal-ARAR, l-uffiċjal għandu dritt għal leave mħallas kull sena biż-żamma tar-“remunerazzjoni sħiħa” tiegħu. Hija tqis li dan il-kunċett ta’ “remunerazzjoni sħiħa” huwa relatat mar-remunerazzjoni dovuta matul il-perijodu ta’ xogħol preċedenti għal dak li matulu jintalab il-leave annwali (iktar ’il quddiem il-“perijodu ta’ referenza”), jiġifieri, fil-kawża prinċipali, mar-remunerazzjoni msemmija fil-punt 10 ta’ din is-sentenza. Konsegwentement, il-pożizzjoni tas-Segretarju tal-Istat għall-Finanzi hija konformi mal-leġiżlazzjoni nazzjonali.
13
Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tirrileva li għalkemm id-Direttiva 2003/88 tiggarantixxi d-dritt li wieħed jibbenefika minn leave annwali mħallas ta’ mill-inqas erba’ ġimgħat, inkluż fil-każ ta’ inkapaċità totali għax-xogħol, hija ma tinkludi l-ebda indikazzjoni fir-rigward tal-ammont tar-remunerazzjoni li għandha titħallas matul dan il-leave annwali.
14
Din il-qorti tfakkar li, fis-sentenzi tagħha tas‑16 ta’ Marzu 2006, Robinson-Steele et (C‑131/04 u C‑257/04, EU:C:2006:177), kif ukoll tal‑20 ta’ Jannar 2009, Schultz-Hoff et (C‑350/06 u C‑520/06, EU:C:2009:18), il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li, matul il-leave annwali tiegħu, ħaddiem għandu jirċievi r-remunerazzjoni “normali” tiegħu. F’dan ir-rigward, l-imsemmija qorti tindika li l-ammont tar-remunerazzjoni li rċieva r-rikorrent fil-kawża prinċipali matul il-leave annwali tiegħu huwa l-istess bħal dak li huwa rċieva matul il-perijodu ta’ referenza.
15
Madankollu, il-qorti tar-rinviju tindika wkoll li l-Qorti tal-Ġustizzja, fil-punt 25 tas-sentenza tal‑20 ta’ Jannar 2009, Schultz-Hoff et (C‑350/06 u C‑520/06, EU:C:2009:18), ippreċiżat li l-iskop tad-dritt għal-leave annwali mħallas huwa differenti minn dak tad-dritt għal-leave tal-mard.
16
Fid-dawl ta’ din il-kunsiderazzjoni, hija tistaqsi jekk il-fatt li jittieħed inkunsiderazzjoni, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ammont tar-remunerazzjoni dovuta matul perijodu ta’ leave annwali mħallas, tat-tnaqqis fir-remunerazzjoni wara sitwazzjoni ta’ inkapaċità għax-xogħol jaffettwax id-dritt għal-leave annwali mħallas tal-ħaddiem ikkonċernat.
17
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-Rechtbank Overijssel (il-Qorti Distrettwali ta’ Overijssel) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 7(1) tad-[Direttiva 2003/88] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-ħaddiem li jeżerċita d-dritt tiegħu għal-leave annwali ma jitlifx, minħabba f’hekk, ir-remunerazzjoni tiegħu jew parti minnha? Jew inkella din id-dispożizzjoni għandha tiġi interpretata fis-sens li l-ħaddiem iżomm ir-remunerazzjoni tiegħu meta huwa jeżerċita d-dritt tiegħu għal-leave annwali, indipendentement mir-raġuni li għaliha huwa ma jaħdimx matul il-leave tiegħu?
2)
L-Artikolu 7(1) tad-[Direttiva 2003/88] għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi dispożizzjonijiet jew prattiki nazzjonali skont liema ħaddiem li jkun f’inkapaċità għax-xogħol minħabba mard u li jieħu l-leave annwali tiegħu jżomm ir-remunerazzjoni tiegħu fil-livell li huwa kellu qabel ma ħa l-leave annwali tiegħu, anki jekk, minħabba l-perijodu twil tal-inkapaċità għax-xogħol tiegħu, din ir-remunerazzjoni tkun inqas minn dik li tikkorrispondi għal kapaċità sħiħa għax-xogħol?
3)
Id-dritt ta’ kull ħaddiem għal-leave annwali mħallas taħt l-Artikolu 7 tad-[Direttiva 2003/88] u l-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa jipprekludi t-tnaqqis tar-remunerazzjoni waqt leave meħud matul inkapaċità għax-xogħol?”
Fuq id-domandi preliminari
18
Permezz tad-domandi preliminari tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2003/88 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi dispożizzjonijiet u prattiki nazzjonali li bis-saħħa tagħhom, meta ħaddiem f’sitwazzjoni ta’ inkapaċità għax-xogħol minħabba mard jeżerċita d-dritt tiegħu għal-leave annwali mħallas, it-tnaqqis, wara l-inkapaċità għax-xogħol, tal-ammont tar-remunerazzjoni li huwa rċieva matul il-perijodu ta’ referenza, jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex jiġi ddeterminat l-ammont ta’ remunerazzjoni li ser jitħallas għal-leave annwali mħallas tiegħu.
19
Fl-ewwel lok, għandu jitfakkar li, kif jirriżulta mill-formulazzjoni nnifisha tal-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2003/88, din id-dispożizzjoni tistabbilixxi favur kull ħaddiem dritt għal-leave annwali mħallas ta’ mill-inqas erba’ ġimgħat. Dan id-dritt għandu jitqies li huwa prinċipju tad-dritt soċjali tal-Unjoni li għandu importanza partikolari u li għandu jiġi implimentat mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti biss fil-limiti stipulati espressament mid-Direttiva 2003/88 stess (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Varhoven kasatsionen sad na Republika Bulgaria u Iccrea Banca SpA, C‑762/18 u C‑37/19, EU:C:2020:504, punt 53 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
20
Fit-tieni lok, peress li d-dritt għal-leave annwali mħallas huwa stabbilit mill-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2003/88, għandu jiġi rrilevat li d-dispożizzjonijiet tagħha huma intiżi, kif jirriżulta mill-premessa 4 tagħha, għat-titjib tas-sigurtà, tal-iġjene u tas-saħħa tal-ħaddiema fuq ix-xogħol.
21
Barra minn hekk, il-premessa 5 ta’ din id-direttiva tippreċiża li “[i]l-ħaddiema kollha għandhom ikollhom perjodi adekwati ta’ serħan”.
22
Konsegwentement, l-Artikolu 1 tal-imsemmija direttiva jipprevedi li din tal-aħħar tistabbilixxi rekwiżiti minimi ta’ sigurtà u ta’ saħħa fil-qasam tal-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol u li hija tapplika, b’mod partikolari, għall-perijodi minimi ta’ leave annwali.
23
Fid-dawl ta’ dawn l-għanijiet, huwa stabbilit li d-dritt għal leave annwali, stabbilit fl-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88, għandu skop doppju, jiġifieri li jippermetti li l-ħaddiem jistrieħ mit-twettiq tal-kompiti li huwa obbligat li jwettaq skont il-kuntratt ta’ xogħol tiegħu, minn naħa, u li jgawdi perijodu ta’ rilassament u rikreazzjoni, min-naħa l-oħra (sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Varhoven kasatsionen sad na Republika Bulgaria u Iccrea Banca SpA, C‑762/18 u C‑37/19, EU:C:2020:504, punt 57 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
24
Fil-fatt, il-ħaddiem għandu normalment ikun jista’ jibbenefika minn mistrieħ effettiv, sabiex jippreżerva s-sigurtà tiegħu u s-saħħa tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑20 ta’ Jannar 2009, Schultz-Hoff et, C‑350/06 u C‑520/06, EU:C:2009:18, punt 23).
25
Barra minn hekk, l-iskop tad-dritt għal-leave annwali mħallas stabbilit fl-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2003/88, li jiddistingwi dan il-leave minn tipi oħra ta’ leave li għandhom skopijiet differenti, bħad-dritt għal-leave tal-mard li huwa intiż li jippermetti lill-ħaddiem li jirkupra minn marda (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑30 ta’ Ġunju 2016, Sobczyszyn, C‑178/15, EU:C:2016:502, punt 25), huwa bbażat fuq il-premessa li l-ħaddiem effettivament ħadem matul il-perijodu ta’ referenza. Fil-fatt, l-għan ta’ din id-direttiva, li jikkonsisti fil-fatt li l-ħaddiem ikun jista’ jkollu perijodu ta’ mistrieħ, ta’ serħan u ta’ rikreazzjoni sabiex jippreżerva s-sigurtà tiegħu u s-saħħa tiegħu jippreżumi li dan il-ħaddiem ikun preċedentement eżerċita attività li tiġġustifika li jingħatalu l-benefiċċju ta’ tali perijodu. Minn dan jirriżulta li d-drittijiet għal-leave annwali mħallas għandhom bħala prinċipju jiġu ddeterminati skont perijodi ta’ xogħol effettiv imwettqa skont il-kuntratt ta’ xogħol (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Varhoven kasatsionen sad na Republika Bulgaria u Iccrea Banca SpA, C‑762/18 u C‑37/19, EU:C:2020:504, punt 58 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
26
Fit-tielet lok, f’dan il-kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-espressjoni “leave annwali mħallas”, li tinsab fl-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2003/88, tfisser li, tul il-“leave annwali”, fis-sens ta’ din id-direttiva, ir-remunerazzjoni għandha tibqa’ titħallas u li, fi kliem ieħor, il-ħaddiem għandu jirċievi r-remunerazzjoni normali għal dan il-perijodu ta’ mistrieħ (sentenza tat‑13 ta’ Diċembru 2018, Hein, C‑385/17, EU:C:2018:1018, punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata).
27
Fil-fatt, il-ħaddiem għandu jitqiegħed, meta jeżerċita d-dritt tiegħu għal-leave annwali mħallas, f’sitwazzjoni li hija, fir-rigward tas-salarju, komparabbli mal-perijodi ta’ xogħol (sentenza tat‑13 ta’ Diċembru 2018, Hein, C‑385/17, EU:C:2018:1018, punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata).
28
Għaldaqstant, għalkemm l-istruttura tar-remunerazzjoni normali tal-ħaddiem taqa’, bħala tali, taħt id-dispożizzjonijiet u l-prattiki rregolati mid-dritt tal-Istati Membri, din ma jistax ikollha effett fuq id-dritt tal-ħaddiem li jgawdi, matul il-perijodu tiegħu ta’ mistrieħ u ta’ serħan, minn kundizzjonijiet ekonomiċi komparabbli ma’ dawk li jikkonċernaw it-twettiq tax-xogħol tiegħu (sentenza tat‑13 ta’ Diċembru 2018, Hein, C‑385/17, EU:C:2018:1018, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).
29
Barra minn hekk, f’ċerti sitwazzjonijiet speċifiċi li fihom il-ħaddiem ma jkunx kapaċi jwettaq il-funzjonijiet tiegħu, l-Istat Membru ma jistax jissuġġetta d-dritt għal-leave annwali mħallas għall-obbligu li l-ħaddiem ikun effettivament ħadem (sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Varhoven kasatsionen sad na Republika Bulgaria u Iccrea Banca SpA, C‑762/18 u C‑37/19, EU:C:2020:504, punt 59 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
30
Dan japplika, b’mod partikolari, f’dak li jirrigwarda l-ħaddiema li huma fuq leave tal-mard matul il-perijodu ta’ referenza. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, fid-dawl tad-dritt għal-leave annwali mħallas, dawn il-ħaddiema huma assimilati ma’ dawk li effettivament ħadmu matul dan il-perijodu (sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Varhoven kasatsionen sad na Republika Bulgaria u Iccrea Banca SpA, C‑762/18 u C‑37/19, EU:C:2020:504, punt 60 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
31
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-inkapaċità għax-xogħol minħabba mard hija, bħala prinċipju, imprevedibbli u indipendenti mir-rieda tal-ħaddiem. Dan huwa essenzjalment dak li jirriżulta wkoll mill-Konvenzjoni Nru 132 tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol tal‑24 ta’ Ġunju 1970 dwar il-leave annwali mħallas, kif irriveduta, li l-prinċipji tagħha għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, bis-saħħa tal-premessa 6 tad-Direttiva 2003/88, għall-finijiet tal-interpretazzjoni tagħha. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-Artikolu 5(4) ta’ din il-konvenzjoni, l-assenzi dovuti għal marda għandhom jitqiesu li huma assenzi mix-xogħol “għal raġunijiet indipendenti mir-rieda tal-persuna impjegata kkonċernata”, li għandhom “jingħaddu fil-perijodu ta’ servizz” (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2018, Dicu, C‑12/17, EU:C:2018:799, punt 32).
32
Minn dan isegwi li d-dritt ta’ ħaddiem għal-leave annwali mħallas minimu, iggarantit mid-dritt tal-Unjoni, ma jistax jiġi ristrett minħabba li l-ħaddiem ma setax iwettaq l-obbligu ta’ xogħol tiegħu minħabba mard matul il-perijodu ta’ referenza (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Varhoven kasatsionen sad na Republika Bulgaria u Iccrea Banca SpA, C‑762/18 u C‑37/19, EU:C:2020:504, punt 63 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
33
Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-kisba tar-remunerazzjoni normali matul il-perijodu ta’ leave annwali mħallas hija intiża sabiex tippermetti lill-ħaddiem jieħu effettivament il-ġranet ta’ leave li għalihom huwa għandu dritt. Issa, meta r-remunerazzjoni mħallsa abbażi tad-dritt għal-leave annwali mħallas previst fl-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2003/88 tkun inqas mir-remunerazzjoni normali li l-ħaddiem jirċievi matul il-perijodi ta’ xogħol effettiv, hemm riskju li tali ħaddiem ikun inkoraġġit li ma jiħux il-leave annwali mħallas tiegħu (sentenza tat‑13 ta’ Diċembru 2018, Hein, C‑385/17, EU:C:2018:1018, punt 44).
34
F’dan il-każ, huwa stabbilit li, bis-saħħa tad-dispożizzjonijiet u tal-prattiki nazzjonali applikabbli għall-kawża prinċipali, l-ammont tar-remunerazzjoni mħallsa lir-rikorrent fil-kawża prinċipali matul il-leave annwali mħallas tiegħu huwa l-istess bħal dak li huwa rċieva matul il-perijodu ta’ referenza. Il-Gvern Olandiż ikkonkluda, fl-osservazzjonijiet bil-miktub li huwa ssottometta lill-Qorti tal-Ġustizzja, li r-rikorrent fil-kawża prinċipali kien b’hekk tqiegħed, matul il-perijodu tal-leave annwali, f’sitwazzjoni ekonomika komparabbli ma’ dik li kien fiha matul il-perijodu ta’ referenza.
35
Ċertament, ma huwiex ikkontestat li, matul il-perijodu ta’ leave annwali, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali bbenefika minn kundizzjonijiet ekonomiċi komparabbli ma’ dawk li huma applikabbli matul il-perijodi ta’ xogħol tiegħu, fis-sens tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 27 ta’ din is-sentenza.
36
Madankollu, għandu jiġi kkonstatat, fl-ewwel lok, li leġiżlazzjoni jew prassi nazzjonali li permezz tagħha l-ammont tar-remunerazzjoni li jirċievi ħaddiem matul il-leave annwali mħallas tiegħu jkun l-istess bħal dak li huwa tħallas matul il-perijodu ta’ referenza, mingħajr ma jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li l-ammont ta’ din ir-remunerazzjoni tnaqqas minħabba sitwazzjoni ta’ inkapaċità għax-xogħol minħabba mard, iwasslu, essenzjalment, sabiex id-dritt għal-leave annwali mħallas mogħti mid-Direttiva 2003/88 jiġi ssuġġettat għall-obbligu li dan il-ħaddiem ikun ħadem full-time matul dan il-perijodu.
37
Fit-tieni lok, kif enfasizza l-Avukat Ġenerali fil-punt 31 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-fatt li ħaddiem li jeżerċita d-dritt tiegħu għal-leave annwali mħallas jirċievi remunerazzjoni ikbar jew imnaqqsa skont jekk huwiex f’sitwazzjoni ta’ inkapaċità għax-xogħol meta jeżerċita dan id-dritt jagħmel il-valur tal-imsemmi dritt dipendenti fuq id-data li fiha dan jiġi eżerċitat.
38
Fit-tielet lok, għalkemm, kif jirrileva l-Gvern Olandiż, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali, matul il-leave annwali mħallas tiegħu, irċieva remunerazzjoni li l-ammont tagħha jikkorrispondi għal dak li tħallas matul il-perijodu ta’ referenza, xorta jibqa’ l-fatt li din ir-remunerazzjoni hija inqas minn dik li kien jirċievi kieku ma kienx f’sitwazzjoni ta’ inkapaċità għax-xogħol minħabba mard matul dan il-perijodu.
39
Issa, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 25 u 30 ta’ din is-sentenza, peress li l-inkapaċità għax-xogħol minħabba mard hija, bħala prinċipju, imprevedibbli u indipendenti mir-rieda tal-ħaddiem ikkonċernat, hemm lok, fir-rigward tad-dritt għal-leave annwali mħallas, li jitqies li l-ħaddiema li waqfu mix-xogħol minħabba leave tal-mard matul il-perijodu ta’ referenza huma assimilati ma’ dawk li effettivament ħadmu matul dan il-perijodu. Għaldaqstant, id-drittijiet għal-leave annwali mħallas għandhom, f’każ bħal dan, bħala prinċipju jiġu ddeterminati skont perijodi ta’ xogħol fil-fatt imwettqa skont il-kuntratt ta’ xogħol, mingħajr ma jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li l-ammont ta’ din ir-remunerazzjoni tnaqqas minħabba sitwazzjoni ta’ inkapaċità għax-xogħol minħabba mard.
40
Barra minn hekk, fid-dawl tal-iskop tal-leave annwali mħallas, kif imfakkar fil-punt 25 ta’ din is-sentenza, il-fatt li l-kawża tal-inkapaċità għax-xogħol tkompli matul il-perijodu tal-imsemmi leave annwali mħallas tal-ħaddiem ma jistax ikollu effett fuq id-dritt ta’ dan tal-aħħar li jirċievi remunerazzjoni mingħajr tnaqqis matul dan il-leave.
41
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għad-domandi magħmula hija li l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2003/88 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi dispożizzjonijiet u prattiki nazzjonali li bis-saħħa tagħhom, meta ħaddiem f’sitwazzjoni ta’ inkapaċità għax-xogħol minħabba mard jeżerċita d-dritt tiegħu għal-leave annwali mħallas, it-tnaqqis, wara l-inkapaċità għax-xogħol, tal-ammont tar-remunerazzjoni li huwa rċieva matul il-perijodu ta’ referenza, jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex jiġi ddeterminat l-ammont ta’ remunerazzjoni li ser jitħallas għal-leave annwali mħallas tiegħu.
Fuq l-ispejjeż
42
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2003/88/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑4 ta’ Novembru 2003 li tikkonċerna ċerti aspetti tal-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi dispożizzjonijiet u prattiki nazzjonali li bis-saħħa tagħhom, meta ħaddiem f’sitwazzjoni ta’ inkapaċità għax-xogħol minħabba mard jeżerċita d-dritt tiegħu għal-leave annwali mħallas, it-tnaqqis, wara l-inkapaċità għax-xogħol, tal-ammont tar-remunerazzjoni li huwa rċieva matul il-perijodu ta’ xogħol preċedenti għal dak li matulu l-leave annwali mħallas intalab, jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex jiġi ddeterminat l-ammont ta’ remunerazzjoni li ser jitħallas għal-leave annwali mħallas tiegħu.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.