Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)
21 ta’ Mejju 2026 (*)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Miżuri restrittivi meħuda fid-dawl tal-aggressjoni militari kontra l-Ukraina – Regolament (UE) Nru 269/2014 – Artikolu 2(1) – Iffriżar ta’ fondi u ta’ riżorsi ekonomiċi – Kostituzzjoni ta’
trust – Benefiċjarju tat-trust inkluż fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014 – Iffriżar ta’ fondi u ta’ riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lit-trust – Kunċetti ta’
‘appartenenza’ u ta’
‘kontroll’”
Fil-Kawżi magħquda C‑428/24 u C‑476/24,
li għandhom bħala suġġett talbiet għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mit-Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali ta’
Lazio, l-Italja), permezz ta’ deċiżjonijiet tas‑7 ta’ Mejju 2024 u tat‑8 ta’ Mejju 2024, li waslu fil-Qorti tal-Ġustizzja rispettivament fit‑13 ta’ Ġunju 2024 u fil‑5 ta’ Lulju 2024, fil-proċeduri
FZ AR SpA
vs
Ministero dell’Economia e delle Finanze, Dipartimento del Tesoro, Comitato di Sicurezza Finanziaria,
Comando Generale della Guardia di Finanza, Nucleo Speciale di Polizia Valutaria,
Agenzia del Demanio,
fil-preżenza ta’:
PN SpA,
FZ GO AG (C‑428/24),
u
SX Ltd
vs
Ministero dell’Economia e delle Finanze,
Comando Generale della Guardia di Finanza,
Agenzia del Demanio,
fil-preżenza ta’:
SY Ltd (C‑476/24),
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn F. Biltgen, President tal-Awla, T. von Danwitz, Viċi President tal-Qorti tal-Ġustizzja, li qiegħed jaġixxi bħala Imħallef tal-Ewwel Awla, I. Ziemele (Relatriċi), A. Kumin u S. Gervasoni, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Campos Sánchez-Bordona,
Reġistratur: C. Di Bella, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal‑10 ta’ Settembru 2025,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għal FZ AR SpA, minn G. Cambareri, avukat, u D. Bogaert, T. Bontinck, M. Brésart, S. Napolitano u F. Patuelli, avukati,
–        għal FZ GO AG, minn N. Montag, avukata, u A. O’Neill, barrister,
–        għal SX Ltd, minn F. Centonze u A. Saccucci, avukati,
–        għal SY Ltd, minn P. Busco, avukat,
–        għall-Gvern Taljan, minn S. Fiorentino, bħala aġent, assistit minn G. Palatiello u L. Paolucci, avvocati dello Stato, u P. Cardinale, procuratore dello Stato,
–        għall-Gvern Belġjan, minn L. Jans, C. Pochet u M. Van Regemorter, bħala aġenti,
–        għall-Gvern Finlandiż, minn M. Pere, bħala aġent,
–        għall-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, minn M. Di Gaetano, B. Driessen u P. Mahnič, bħala aġenti,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn M. Carpus-Carcea u L. Puccio, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(1) tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 269/2014 tas‑17 ta’ Marzu 2014 dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jdgħajfu jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina (ĠU 2014, L 78, p. 6, rettifika fil-ĠU 2014, L 294, p. 64), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/330 tal‑25 ta’ Frar 2022 (ĠU 2022, L 51, p. 1) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 269/2014”).
2        Dawn it-talbiet tressqu fil-kuntest ta’ żewġ tilwimiet bejn, rispettivament, fil-Kawża C‑428/24, minn naħa, FZ AR SpA u min-naħa l-oħra l-Ministero dell’Economia e delle Finanze, Dipartimento del Tesoro, Comitato di Sicurezza Finanziaria (il-Ministeru għall-Ekonomija u għall-Finanzi, id-Dipartiment tat-Teżor, il-Kumitat tas-Sigurtà Finanzjarja, l-Italja), il-Comando Generale della Guardia di Finanza, Nucleo Speciale di Polizia Valutaria (il-Kmand Ġenerali tal-Pulizija Doganali u Finanzjarja, Unità Speċjali tal-Pulizija Monetarja, l-Italja) u l-Agenzia del Demanio (il-Kontrollur tal-Proprjetà tal-Istat, l-Italja), kif ukoll, fil-Kawża C‑476/24, minn naħa, SX Ltd u min-naħa l-oħra l-Ministero dell’
Economia e delle Finanze (il-Ministeru għall-Ekonomija u għall-Finanzi), il-Comando Generale della Guardia di Finanza (il-Kmand Ġenerali tal-Pulizija Doganali u Finanzjarja) u l-Agenzia del Demanio (il-Kontrollur tal-Proprjetà tal-Istat) dwar l-iffriżar tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi ta’ FZ AR u tar-riżorsa ekonomika ta’ SX ikkostitwita minn bastiment.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt internazzjonali
3        L-Artikolu 2 tal-Konvenzjoni dwar il-Liġi Applikabbli għat-Trusts u r-Rikonoxximent tagħhom, konkluża f’Den Haag fl‑1 ta’ Lulju 1985 (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Den Haag”), iffirmata u rratifikata mir-Repubblika Taljana, jipprovdi:
“Għall-finijiet ta’ din il-konvenzjoni, it-terminu ‘trust’ jirreferi għar-relazzjonijiet ġuridiċi maħluqa - kemm jekk permezz ta’ att inter vivos jew causa mortis - minn persuna, is-settlor, billi jqiegħed assi taħt il-kontroll ta’
fiduċjarju fl-interess ta’ benefiċjarju jew għal skop speċifiku.
It-trust ikollha l-karatteristiċi li ġejjin:
a)      l-assi tat-trust jikkostitwixxu fond separat u ma jiffurmawx parti mill-patrimonju tal-fiduċjarju;
b)      it-titolu tal-assi tat-trust jiġi stabbilit f’isem il-fiduċjarju jew persuna oħra f’isem il-fiduċjarju;
c)      il-fiduċjarju għandu s-setgħa u l-obbligu, li għandu jinżamm responsabbli għalihom, li jamministra, jimmaniġġja jew jiddisponi mill-assi skont il-kundizzjonijiet tat-trust u l-obbligi speċifiċi imposti mil-liġi fuq il-fiduċjarju.
Il-fatt li s-settlor iżomm ċerti prerogattivi jew li l-fiduċjarju jkollu ċerti drittijiet bħala benefiċjarju ma huwiex neċessarjament inkompatibbli mal-eżistenza ta’
trust.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
4        Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 6 ta’ din il-konvenzjoni:
“It-trust huwa rregolat mil-liġi magħżula mis-settlor. L-għażla għandha tkun espressa jew tirriżulta mid-dispożizzjonijiet tal-istrument li bih jinħoloq it-trust jew tingħata prova tal-eżistenza tiegħu, interpretati, meta jkun meħtieġ, fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
5        L-Artikolu 11 tal-konvenzjoni msemmija jipprovdi:
“Kwalunkwe trust maħluq skont il-liġi msemmija fil-kapitolu preċedenti għandu jiġi rrikonoxxut bħala tali.
Dan ir-rikonoxximent għandu jimplika, mill-inqas, li l-assi tat-trust ikunu distinti mill-assi personali tal-fiduċjarju u li dan ikun jista’ jaġixxi bħala rikorrent jew konvenut u jkun jista’ jidher bħala fiduċjarju quddiem nutar jew kwalunkwe persuna li teżerċita funzjoni pubblika.
Sakemm il-liġi applikabbli għat-trust tkun teħtieġ jew tistabbilixxi hekk, dan ir-rikonoxximent għandu jinvolvi b’mod partikolari:
a)      li l-kredituri personali tal-fiduċjarju ma jkunux jistgħux jirrikorru għal miżuri ta’ sigurtà kontra l-assi tat-trust;
b)      li l-assi tat-trust ma għandhomx jiffurmaw parti mill-patrimonju tal-fiduċjarju f’każ ta’ insolvenza jew falliment ta’ dan tal-aħħar;
c)      li l-assi tat-trust ma għandhomx jiffurmaw parti mir-reġim patrimonjali taż-żwieġ jew mis-suċċessjoni tal-fiduċjarju;
d)      li l-assi tat-trust jistgħu jiġu mitluba jekk il-fiduċjarju, bi ksur tal-obbligi li jirriżultaw mit-trust, ikun ħallat l-assi tat-trust mal-assi personali tiegħu stess jew ikun ipproċeda għad-disponiment tagħhom.
Madankollu, id-drittijiet u l-obbligi tal-parti terza li żżomm l-assi tat-trust ikomplu jiġu rregolati mil-liġi ddeterminata mir-regoli tal-kunflitt tal-forum.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Deċiżjoni 2014/145/PESK
6        Il-premessi 1, 4 u 5 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2014/145/PESK tas‑17 ta’ Marzu 2014 dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jipperikolaw jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukrajna (ĠU 2014, L 78, p. 16), jipprovdu:
“(1)      Fis‑6 ta’ Marzu 2014, il-Kapijiet ta’ Stat jew ta’ Gvern tal-Istati Membri tal-Unjoni [Ewropea] kkundannaw bil-qawwa l-ksur mhux provokat tas-sovranità u l-integrità territorjali tal-Ukraina mill-Federazzjoni Russa u appellaw lill-Federazzjoni Russa biex tirtira immedjatament il-forzi armati tagħha lejn iż-żoni ta’
stazzjonament permanenti tagħhom, f’konformità mal-ftehimiet rilevanti. [...] Il-Kapijiet ta’ Stat jew ta’ Gvern qiesu li d-deċiżjoni mill-Kunsill Suprem tar-Repubblika Awtonoma tal-Krimea li jsir referendum dwar l-istatus futur tat-territorju tmur kontra l-Kostituzzjoni tal-Ukraina u hija għalhekk illegali.
[...]
(4)      Fiċ-ċirkostanzi attwali, għandhom jiġu imposti restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar u ffriżar tal-assi kontra persuni responsabbli għal azzjonijiet li jipperikolaw jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina, inkluż azzjonijiet dwar l-istatus futur ta’ kwalunkwe parti mit-territorju li jmorru kontra l-Kostituzzjoni tal-Ukraina, u persuni, entitajiet jew korpi assoċjati magħhom.
(5)      Hija meħtieġa azzjoni ulterjuri mill-Unjoni sabiex jiġu implimentati ċerti miżuri, ”
Id-Deċiżjoni (PESK) 2022/397 u d-Deċiżjoni (PESK) 2022/883
7        B’reazzjoni għall-aggressjoni kontra l-Ukraina mill-Federazzjoni Russa fl‑24 ta’ Frar 2022 u fid-dawl tal-gravità tas-sitwazzjoni, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea emenda l-Anness tad-Deċiżjoni 2014/145, dwar il-lista ta’ persuni, entitajiet u korpi msemmija fl-Artikoli 1 u 2 ta’ din id-deċiżjoni, permezz, b’mod partikolari, tad-Deċiżjoni (PESK) 2022/397 tad‑9 ta’ Marzu 2022 (ĠU 2022, L 80, p. 31, rettifika fil-ĠU 2022, L 117, p. 118 u fil-ĠU 2022, L 156, p. 160) u d-Deċiżjoni (PESK) 2022/883 tat‑3 ta’ Ġunju 2022 (ĠU 2022, L 153, p. 92).
Ir-Regolament Nru 269/2014
8        Il-premessi 4 sa 6 tar-Regolament Nru 269/2014 jipprovdu:
“(4)      Fil‑17 ta’ Marzu 2014 ta’ Marzu 2014, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni 2014/145/PESK li tipprovdi għal restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar u għall-iffriżar ta’ fondi u riżorsi ekonomiċi ta’ ċerti persuni responsabbli għall-azzjonijiet li jdgħajfu jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina, inklużi azzjonijiet dwar l-istatus futur ta’ kwalunkwe parti tat-territorju li jmorru kontra l-Kostituzzjoni Ukraina u persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi assoċjati magħhom. Dawk il-persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet u korpi huma elenkati fl-Anness ta’ dik id-Deċiżjoni.
(5)      Uħud minn dawk il-miżuri jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-Trattat u, għalhekk, b’mod partikolari bil-ħsieb li tiġi żgurata l-applikazzjoni uniformi tagħhom fl-Istati Membri kollha, hija meħtieġa azzjoni regolatorja fil-livell tal-Unjoni sabiex jiġu implimentati.
(6)      Dan ir-Regolament jirrispetta d-drittijiet fundamentali u josserva l-prinċipji rikonoxxuti b’mod partikolari mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u b’mod partikolari d-dritt għal rimedju effettiv u għal smigħ ġust u d-dritt għall-protezzjoni tad-data personali. Dan ir-Regolament jiġi applikat skont dawk id-drittijiet u prinċipji.”
9        L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[...]
(d)      ‘riżorsi ekonomiċi’ tfisser assi ta’ kwalunkwe tip, kemm dawk tanġibbli kif ukoll dawk intanġibbli, mobbli jew immobbli, li mhumiex fondi iżda jistgħu jintużaw biex jinkisbu fondi, oġġetti jew servizzi;
(e)      ‘iffriżar ta’ riżorsi ekonomiċi’ tfisser il-prevenzjoni tal-użu ta’ riżorsi ekonomiċi għall-akkwist ta’ fondi, oġġetti jew servizzi bi kwalunkwe mod, inklużi, iżda mhux biss, il-bejgħ, il-kiri jew l-ipotekar tagħhom
(f)      ‘l-iffriżar ta’ fondi’ tfisser il-prevenzjoni ta’ kull moviment, trasferiment, alterazzjoni, użu ta’, aċċess għal, jew negozju b’fondi li b’kull mod jirriżulta fi xi bidla fil-volum, fl-ammont, fil-post, fid-dritt tal-proprjetà, fil-pussess, fil-karattru, fid-destinazzjoni tagħhom jew kull bidla oħra li tippermetti li l-fondi jintużaw, inkluż l-immaniġġar ta’ portafolji;
(g)      ‘fondi’ tfisser assi finanzjarji u benefiċċji ta’ kull xorta, li jinkludu, iżda mhux limitati għal:
(i)      flus kontanti, ċekkijiet, pretensjoniet ta’ flus, kambjali, ordnijiet ta’ flus u strumenti oħra ta’ ħlas;
(ii)      depożiti ma’ istituzzjonijiet finanzjarji jew entitajiet oħra, bilanċi fuq kontijiet, dejn u obbligi ta’ dejn;
(iii)      titoli u strumenti ta’ dejn innegozjati pubblikament u privatament, inklużi l-istokks u l-ishma, iċ-ċertifikati li jirrappreżentaw titoli, bonds, noti, warrants, obbligazzjonijiet u kuntratti tad-derivattivi;
(iv)      imgħax, dividends jew introjtu ieħor minn assi jew valur li jakkumula minnhom jew iġġenerat minnhom;
(v)      kreditu, dritt ta’
tpaċija, garanziji, garanziji tal-eżekuzzjoni jew impenji finanzjarji oħra;
(vi)      ittri ta’ kreditu, poloz ta’
kargu, poloz ta’ bejgħ; kif ukoll
(vii)      dokumenti li jagħtu prova ta’ interess f’fondi jew f’riżorsi finanzjarji;
[...]”
10      L-Artikolu 2 tal-imsemmi regolament jipprovdi:
“1.      Il-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kollha li jappartjenu, li huma l-proprjetà, li huma fil-pussess jew taħt il-kontroll ta’ kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika, entità jew korp, jew persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi assoċjati magħhom, kif elenkati fl-Anness I, għandhom jiġu ffriżati.
2.      Ebda fond jew riżorsa ekonomika ma għandha titqiegħed għad-dispożizzjoni, direttament jew indirettament, għall-benefiċċju ta’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi, jew persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi assoċjati magħhom, kif elenkati fl-Anness I.”
11      L-Artikolu 3(1) tal-istess regolament jipprevedi:
“Anness I għandu jinkludi:
(a)      persuni fiżiċi responsabbli għall-appoġġ jew għall-implimentazzjoni b’mod attiv ta’ azzjonijiet jew politiki li jdgħajfu jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukrajna, jew l-istabbiltà jew is-sigurtà fl-Ukrajna, jew li jostakolaw il-ħidma tal-organizzazzjonijiet internazzjonali fl-Ukrajna;
[...]
(d)      persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi li jappoġġaw b’mod attiv, materjalment jew finanzjarjament, jew li jibbenefikaw minn dawk ir-Russi li jieħdu d-deċiżjonijiet responsabbli għall-annessjoni tal-Krimea jew għad-destabbilizzazzjoni tal-Ukrajna;
(e)      persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi li jwettqu tranżazzjonijiet mal-gruppi separatisti fir-reġjun ta’
Donbass tal-Ukrajna;
(f)      persuni fiżiċi jew ġuridiċi li jappoġġaw attivament, materjalment jew finanzjarjament, jew li jieħdu benefiċċju mill-Gvern tal-Federazzjoni Russa li huwa responsabbli għall-annessjoni tal-Krimea u d-destabilizzazzjoni tal-Ukrajna; jew
(g)      negozjanti jew persuni ġuridiċi, entitajiet jew korpi ewlenin involuti f’setturi ekonomiċi li jipprovdu sors sostanzjali ta’ dħul lill-Gvern tal-Federazzjoni Russa, li huwa responsabbli għall-annessjoni tal-Krimea u d-destabbilizzazzjoni tal-Ukrajna,
u persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi assoċjati magħhom.”
12      Skont l-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 269/2014:
“Il-parteċipazzjoni b’mod konxju u bi ħsieb, f’attivitajiet li għandhom l-għan jew l-effett li jevitaw il-miżuri msemmija fl-Artikolu 2 għandha tkun ipprojbita.”
Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2022/396
13      Fid‑9 ta’ Marzu 2022, il-Kunsill adotta r-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2022/396 tad‑9 ta’ Marzu 2022 li jimplimenta r-Regolament (UE) Nru 269/2014 dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jdgħajfu jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukrajna (ĠU 2022, L 80, p. 1, rettifika fil-ĠU 2022, L 117, p. 117 u fil-ĠU 2022, L 154, p. 76), li permezz tiegħu żdiedu 146 membru tal-Kunsill tal-Federazzjoni Russa li rratifikaw id-deċiżjonijiet tal-Gvern dwar it-“Trattat ta’ Ħbiberija, Kooperazzjoni u Assistenza Reċiproka bejn il-Federazzjoni Russa u r-Repubblika Popolari ta’
Donetsk u bejn il-Federazzjoni Russa u r-Repubblika Popolari ta’
Luhansk” fil-lista ta’ persuni fiżiċi u ġuridiċi, entitajiet u korpi suġġetti għal miżuri restrittivi, li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014, kif ukoll erbatax-il persuna li jipprovdu sostenn lill-Gvern tal-Federazzjoni Russa jew li jiksbu benefiċċju minn dan il-gvern jew li jipprovdulu sors sostanzjali ta’ dħul, jew li huma assoċjati ma’ persuni u entitajiet inklużi f’din il-lista.
14      Il-premessi 3 u 4 ta’ dan ir-regolament ta’ implimentazzjoni jipprovdu:
“(3)      Fl‑24 ta’ Frar 2022, il-President tal-Federazzjoni Russa ħabbar operazzjoni militari fl-Ukrajna u l-forzi armati Russi bdew attakk kontra l-Ukrajna. Dak l-attakk huwa ksur sfaċċat tal-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukrajna.
(4)      Fil-konklużjonijiet tiegħu tal‑24 ta’ Frar 2022, il-Kunsill Ewropew ikkundanna bl-aktar mod qawwi possibbli l-aggressjoni militari mhux provokata u mhux ġustifikata tal-Federazzjoni Russa kontra l-Ukrajna. Bl-azzjonijiet militari illegali tagħha, ir-Russja qed tikser b’mod serju d-dritt internazzjonali u l-prinċipji tal-Karta tan-NU, u qed iddgħajjef is-sigurtà u l-istabbiltà Ewropea u globali. Il-Kunsill Ewropew qabel dwar aktar miżuri restrittivi li ser jimponu konsegwenzi massivi u severi fuq ir-Russja għall-azzjonijiet tagħha, f’koordinazzjoni mill-qrib mas-sħab u l-alleati tagħna. ”
Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2022/878
15      Fid-dawl tal-gravità tas-sitwazzjoni fir-rigward tal-atroċitajiet imwettqa mill-forzi armati tal-Federazzjoni Russa f’diversi bliet Ukreni, il-Kunsill adotta r-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2022/878 tat‑3 ta’ Ġunju 2022 li jimplimenta r-Regolament (UE) Nru 269/2014 dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jdgħajfu jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukrajna (ĠU 2022, L 153, p. 15), li permezz tiegħu huwa żied 65 persuna u 18-il entità mal-lista ta’ persuni fiżiċi u ġuridiċi, entitajiet u korpi suġġetti għal miżuri restrittivi li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014.
16      Il-premessi 2 u 3 ta’ dan ir-regolament ta’ implimentazzjoni jipprovdu:
“(2)      L-Unjoni tibqa’ soda fl-appoġġ tagħha għas-sovranità u l-integrità territorjali tal-Ukrajna u tkompli tikkundanna l-azzjonijiet u l-politiki li jipperikolaw l-integrità territorjali tal-Ukrajna.
(3)      L-Unjoni tikkundanna bl-aktar mod qawwi possibbli l-atroċitajiet irrapurtati li twettqu mill-Forzi Armati tal-Federazzjoni Russa f’Bucha u fi bliet Ukreni oħra. L-Unjoni tappoġġa l-miżuri kollha biex tiġi żgurata r-responsabbiltà għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem u l-ksur tal-liġi umanitarja internazzjonali fl-Ukrajna mill-Forzi Armati tal-Federazzjoni Russia.”
Id-Direttiva 2015/849
17      Id-Direttiva (UE) 2015/849 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Mejju 2015 dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu, li temenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u li tħassar id-Direttiva 2005/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva tal-Kummissjoni 2006/70/KE (ĠU 2015, L 141, p. 73, rettifika fil-ĠU L, 2024/90601), kif emendata bid-Direttiva (UE) 2018/843 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑30 ta’ Mejju 2018 (ĠU 2018, L 156, p. 43) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 2015/849”), tipprovdi, fil-premessa 14 tagħha:
“Il-ħtieġa għal informazzjoni preċiża u aġġornata dwar is-sid benefiċjarju hija fattur importanti fil-lokalizzazzjoni ta’ kriminali li inkella jkunu jistgħu jaħbu l-identità tagħhom wara struttura korporattiva. [...]”
18      L-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[...]
(6)      ‘sid benefiċjarju’ tfisser kwalunkwe persuna jew persuni fiżiċi li huma s-sid jew li għandhom l-kontroll finali tal-klijent jew il-persuna jew persuni fiżiċi li f’isimhom tkun qed titwettaq transazzjoni jew attività u tinkludi:
[...]
(b)      fil-każ ta’
trusts:
(i)      is-settlor,
(ii)      il-fiduċjarju/i,
(iii)      il-protettur, jekk ikun hemm;
(iv)      il-benefiċjarji, jew fejn l-individwi li jibbenefikaw mill-arranġament jew l-entità ġuridika jkunu għad iridu jiġu ddeterminati, il-klassi ta’ persuni li fl-interess ewlieni tagħhom huwa stabbilit jew operat l-arranġament jew l-entità ġuridika;
(v)      kwalunkwe persuna fiżika oħra li teżerċita kontroll finali fuq it-trust permezz ta’
sjieda diretta jew indiretta jew permezz ta’ mezzi oħra;
[...]”
L-aħjar prattiki
19      Il-Kunsill stabbilixxa dokument dwar l-aħjar prattiki li għandhom jiġu stabbiliti bejn l-Istati Membri differenti dwar l-implimentazzjoni ta’ miżuri restrittivi, li ġie aġġornat b’mod partikolari fl‑4 ta’ Mejju 2018 (dokument 8519/18), fis‑27 ta’ Ġunju 2022 (dokument 10572/22) u fit‑3 ta’ Lulju 2024 (dokument 11623/24).
20      Id-Dokument tal-Kunsill 11623/24, intitolat “L-aħjar prattiki tal-[Unjoni Ewropea] fir-rigward tal-implimentazzjoni effettiva ta’ miżuri restrittivi”, fil-verżjoni tiegħu tat‑3 ta’ Lulju 2024 (iktar ’il quddiem l-“aħjar prattiki”), jipprevedi, fil-punt 3 tiegħu, li l-aħjar prattiki għandhom jitqiesu bħala rakkomandazzjonijiet mhux eżawrjenti ta’ natura ġenerali, intiżi għall-implimentazzjoni effettiva ta’ miżuri restrittivi konformement mad-dritt tal-Unjoni fis-seħħ u mal-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli. Dawn ma jorbtux legalment u ma għandhomx jinftiehmu bħala dispożizzjonijiet li jirrakkomandaw azzjoni li tkun inkompatibbli mal-liġijiet fis-seħħ tal-Unjoni jew mal-leġiżlazzjonijiet nazzjonali applikabbli, inklużi dawk dwar il-protezzjoni tad-data.
21      It-Taqsima B tal-Aħjar Prattiki tinkludi Parti III, intitolata “Kamp ta’ applikazzjoni tal-miżuri finanzjarji restrittivi”, tinkludi fiha l-punti 34 u 35, li huma fformulati kif ġej:
“34.      L-iffriżar jikkonċerna l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kollha li jappartjenu lill-persuni u lill-entitajiet indikati jew li huma fil-pussess tagħhom, kif ukoll dawk li huma miżmuma jew ikkontrollati minn dawn il-persuni u entitajiet. It-termini ‘żamma jew kontroll’
jenħtieġ li jiġu interpretati bħala li jkopri s-sitwazzjonijiet kollha li fihom persuna jew entità indikata li ma jkollhiex titolu ta’ proprjetà tista’ tiddisponi legalment minn fondi jew minn riżorsi ekonomiċi li hija ma jkollhiex jew tittrasferihom, mingħajr il-kunsens minn qabel tal-proprjetarju legali. [...]
35.      Fil-prinċipju, l-iffriżar ma għandux jaffettwa l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi li ma jkunux għand il-persuni u l-entitajiet deżinjati, li ma humiex proprjetà tagħhom u li ma humiex miżmuma jew ikkontrollati minnhom. [...] Bl-istess mod, il-fondi u r-riżorsi ekonomiċi ta’ entità mhux indikata, li għandha personalità ġuridika distinta minn dik ta’ persuna jew ta’ entità indikata, ma humiex ikkonċernati, sakemm ma jkunux ikkontrollati jew miżmuma mill-persuna jew mill-entità indikata. Madankollu, il-fondi u r-riżorsi ekonomiċi li jappartjenu b’mod konġunt lil persuna jew lil entità indikata u lil persuna jew entità mhux indikata huma fil-prattika kkonċernati fl-intier tagħhom.”
22      L-imsemmija Taqsima B tinkludi wkoll Parti VIII, li tinkludi, b’mod partikolari, il-punti 62 sa 67 tal-aħjar prattiki, li jipprovdu:
“Ġustifikazzjoni
62.      Fondi u riżorsi ekonomiċi li jappartjenu lil persuni fiżiċi jew ġuridiċi elenkati, kif ukoll fondi u riżorsi ekonomiċi li fil-pussess tagħhom, miżmuma jew ikkontrollati minnhom, għandhom jiġu ffriżati. Skont il-kundizzjonijiet stipulati fil-paragrafu 35, dan jinkludi l-assi fil-pussess tal-entitajiet mhux elenkati fil-lista, li huma proprjetà jew li taħt il-kontroll ta’ persuni jew ta’ entitajiet elenkati fil-lista.
Proprjetà
63.      Il-kriterju li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex jiġi ddeterminat jekk persuna ġuridika jew entità hijiex il-proprjetarja ta’ persuna jew ta’ entità oħra huwa l-fatt li jkollha 50 % jew iktar tad-drittijiet ta’ proprjetà ta’ entità jew li jkollha sehem maġġoritarju fi ħdanha [...] Jekk dan il-kriterju jiġi ssodisfatt, il-persuna ġuridika jew l-entità kkonċernata għandha titqies li hija l-proprjetà ta’ persuna jew ta’ entità oħra.
Fid-determinazzjoni tal-proprjetà, jeħtieġ li tittieħed inkunsiderazzjoni wkoll il-proprjetà aggregata tal-entità. Pereżempju, jekk persuna indikata jkollha l-proprjetà ta’ 30 % tal-entità u persuna indikata oħra jkollha l-pussess ta’ 25 % tagħha, jeħtieġ li l-entità, fil-prinċipju, titqies bħala proprjetà ta’ persuni indikati.
Kontroll
64.      Il-kriterji li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fid-determinazzjoni jekk persuna ġuridika jew entità hijiex ikkontrollata minn persuna jew minn entità oħra, weħidha jew abbażi ta’ ftehim konkluż ma’ azzjonist ieħor jew ma’ parti terza oħra, jistgħu jinkludu b’mod partikolari s-segwenti:
(a)      li wieħed ikollu d-dritt jew li jeżerċita l-poter li jaħtar jew li jneħħi l-maġġoranza tal-membri tal-korpi amministrattivi, ta’ tmexxija jew ta’ sorveljanza tal-persuna ġuridika jew tal-entità kkonċernata;
(b)      li wieħed ikun ħatar esklużivament bħala riżultat tal-eżerċizzju tad-drittijiet tal-vot tiegħu, il-maġġoranza tal-membri tal-korpi amministrattivi, ta’ tmexxija jew ta’ sorveljanza ta’ persuna ġuridika jew ta’ entità li eżerċitaw il-kariga tagħhom matul is-sena finanzjarja preżenti u dik ta’ qabel;
(c)      li wieħed jikkontrolla waħdu, abbażi ta’ ftehim konkluż ma’ azzjonisti oħra jew ma’ membri ta’ persuna ġuridika jew ta’ entità, il-maġġoranza tad-drittijiet tal-vot tal-azzjonisti jew tal-membri fi ħdan din il-persuna ġuridika jew din l-entità;
(d)      li wieħed ikollu d-dritt li jeżerċita influwenza dominanti fuq persuna ġuridika jew fuq entità, abbażi ta’ ftehim konkluż ma’ dik il-persuna ġuridika jew entità, jew abbażi ta’ dispożizzjoni stabbilita fl-istatut tagħha, fejn il-liġi applikabbli tippermetti li tali ftehim jew dispożizzjoni tapplika għal dik il-persuna ġuridika jew għal dik l-entità;
(e)      li wieħed ikollu, de facto, is-setgħa li jagħmel użu mid-dritt li jeżerċita influwenza dominanti msemmi fil-punt (d) iktar ’il fuq mingħajr ma jkun id-detentur ta’ dan id-dritt [pereżempju permezz ta’ kumpannija fittizja];
(f)      li wieħed ikollu d-dritt li juża l-assi kollha jew parti mill-assi ta’ persuna ġuridika jew ta’ entità;
(g)      li wieħed ikollu l-ġestjoni tal-attivitajiet ta’ persuna ġuridika jew ta’ entità fuq bażi unifikata, permezz tal-pubblikazzjoni ta’ kontijiet konsolidati;
(h)      li wieħed jaqsam b’mod konġunt u in solidum l-obbligi finanzjarji ta’ persuna ġuridika jew ta’ entità, jew li jagħti garanzija għalihom.
65.      Jekk kwalunkwe wieħed minn dawn il-kriterji jiġi ssodisfat, il-persuna ġuridika jew l-entità għandha titqies li hija kkontrollata minn persuna jew minn entità oħra, sakemm ma jkunx jista’ jiġi stabbilit mod ieħor fuq bażi ta’ każ b’każ.
66.      L-issodisfar tal-kriterji ta’ proprjetà u ta’ kontroll imsemmija iktar ’il fuq jista’ jiġi kkontestat fuq bażi ta’ każ b’każ.
67.      L-eżempji li ġejjin jiddeskrivu ċirkustanzi li jistgħu jagħtu lok għal preżunzjoni li persuna jew entità indikata għandha kontroll fuq entità mhux indikata. Dawn l-eżempji ma humiex eżawrjenti u jipprovdu biss gwida indikattiva:
[...]
(e)      L-użu ta’
trusts, ta’ kumpaniji fittizji u ta’ kumpaniji b’responsabbiltà limitata
–        Entità tifforma parti minn struttura korporattiva kumplessa mingħajr bżonn, li potenzjalment tassoċja entitajiet bħal kumpaniji fittizji, kumpaniji b’responsabbiltà limitata u/jew trusts marbuta ma’ persuna indikata. Xi wħud minn dawn l-entitajiet ġew stabbiliti jew biddlu l-identità tagħhom ftit qabel jew wara (jekk permess mir-Regolamenti rilevanti tal-Kunsill) l-adozzjoni tas-sistema ta’ sanzjonijiet jew l-indikazzjoni tal-persuna, u/jew ma jeżerċitaw ebda attività kummerċjali kredibbli.
–        Trust waħda jew iktar jintużaw bħala destinatarji tal-assi ta’ entità li għandha l-pussess jew il-kontroll ta’ persuna indikata. Il-ġestjoni tat-trusts tinvolvi lil professjonisti fil-ġurisdizzjoni li fiha ġew inkorporati t-trusts.”
Id-dritt Taljan
23      Fl-ordinament ġuridiku Taljan, il-possibbiltà li jintuża l-istrument tat-trust hija prevista mil-legge n. 364 – Ratifica ed esecuzione della convenzione sulla legge applicabile ai trusts e sul loro riconoscimento, adottata a L’Aja il 1o
luglio 1985 (il-Liġi Nru 364 li tirratifika u timplimenta l-Konvenzjoni dwar il-Liġi Applikabbli għat-Trusts u r-Rikonoxximent tagħha, konkluża f’Den Haag fl‑1 ta’ Lulju 1985), tas‑16 ta’ Ottubru 1989 (GURI Nru 261, tat‑8 ta’ Novembru 1989, suppliment ordinarju Nru 84).
24      Skont l-Artikolu 3(6) tad-decreto legislativo n. 109 – Misure per prevenire, contrastare e reprimere il finanziamento del terrorismo e l’attività dei Paesi che minacciano la pace e la sicurezza internazionale, in attuazione della direttiva 2005/60/CE (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 109 tat‑22 ta’ Ġunju 2007 dwar Miżuri għall-Prevenzjoni, il-Ġlieda kontra u s-Soppressjoni tal-Finanzjament tat-Terroriżmu u tal-Attività tal-Pajjiżi li Jheddu l-Paċi u s-Sigurtà Internazzjonali, fl-implimentazzjoni tad-Direttiva 2005/60/KE) (GURI Nru 172, tas‑26 ta’ Lulju 2007), kif emendat bid-decreto legislativo n. 90 – Attuazione della direttiva (UE) 2015/849 relativa alla prevenzione dell’uso del sistema finanziario a scopo di riciclaggio dei proventi di attività criminose e di finanziamento del terrorismo e recante modifica delle direttive 2005/60/CE e 2006/70/CE e attuazione del regolamento (UE) n. 2015/847 riguardante i dati informativi che accompagnano i trasferimenti di fondi e che abroga il regolamento (CE) n. 1781/2006 (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 90, li jittrasponi d-Direttiva (UE) 2015/849 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Mejju 2015 dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu, li temenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u li tħassar id-Direttiva 2005/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva tal-Kummissjoni 2006/70/KE u li jimplimenta r-Regolament (UE) 2015/847 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Mejju 2015 dwar l-informazzjoni li takkumpanja t-trasferimenti ta’ fondi u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1781/2006), tal‑25 ta’ Mejju 2017 (GURI Nru 140, tad‑19 ta’ Ġunju 2017, suppliment ordinarju Nru 28, (iktar ’il quddiem id-“Digriet Leġiżlattiv Nru 109/2007”), il-Comitato di Sicurezza Finanziaria (il-Kumitat tas-Sigurtà Finanzjarja, l-Italja) għandu jadotta l-miżuri ta’
ffriżar deċiżi mill-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti (ONU), mill-Unjoni Ewropea u mill-Ministeru għall-Ekonomija u għall-Finanzi abbażi tal-leġiżlazzjoni fis-seħħ.
25      L-Artikolu 5 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 109/2007 jipprevedi li l-fondi ffriżati la jistgħu jiġu ttrasferiti, la ċeduti u lanqas użati bi kwalunkwe mod u li huwa pprojbit li fondi jew riżorsi ekonomiċi jitqiegħdu, direttament jew indirettament, għad-dispożizzjoni ta’ persuni jew ta’ entitajiet indikati jew li jużawhom għall-benefiċċju tagħhom.
It-tilwima fil-kawża prinċipali, id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
Il-kawża prinċipali fil-Kawża C‑428/24
26      FZ AR hija kumpannija Taljana li tifforma parti mill-grupp multinazzjonali FZ u li topera fis-settur tal-produzzjoni, tal-importazzjoni, tal-esportazzjoni u tal-kummerċ bl-ingrossa ta’ prodotti fertilizzanti u ta’ kontra l-parassiti, ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti kif ukoll ta’ strumenti u ta’ tagħmir għall-produzzjoni u għall-kummerċ tal-imsemmija prodotti.
27      FZ AR hija 100 % proprjetà ta’ FZ GO AG, kumpannija Svizzera, li 90 % tal-ishma tagħha jappartjenu lill-NC Ltd, kumpannija Ċiprijotta, u 99.38 % tal-ishma ta’ NC jappartjenu lil kumpannija Ċiprijotta oħra msejħa TR, miżmuma sa 75.10 % minn WX Ltd, kumpannija Ċiprijotta. Din l-aħħar kumpannija hija 100 % proprjetà ta’ PX Limited, kumpannija li tipprovdi servizzi professjonali ta’ ġestjoni ta’
trusts skont il-liġi Ċiprijotta.
28      It-trust, irrevokabbli u diskrezzjonali, imsejħa “XT” (iktar
’il quddiem it-“trust XT”), li nħolqot fl‑24 ta’ Settembru 2015, hija rregolata mil-Liġi ta’ Bermuda. Il-fiduċjarja tat-trust XT hija WX li hija inkarigata mill-ġestjoni tal-assi u tar-riżorsi ekonomiċi kkontribwiti lil din it-trust kif ukoll mis-superviżjoni finanzjarja ta’ FZ GO u, konsegwentement, ta’ FZ AR.
29      Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li WX tamministra u tikkontrolla d-drittijiet tal-vot marbuta mal-ishma ta’ kontroll li hija għandha f’“katina” ta’ kumpanniji, li tinkludi lil FZ GO u lil FZ AR, mhux f’isimha stess, iżda f’isem u għan-nom tat-trust XT. Konsegwentement, ir-riżorsi ttrasferiti lil din it-trust jinkludu wkoll l-ishma ta’ kontroll ta’ FZ GO u ta’ FZ AR.
30      Dejjem skont id-deċiżjoni tar-rinviju, ZU, li kien il-benefiċjarju inizjali tat-trust XT, ġie ssostitwit minn TU, il-mara ta’ ZU, fit‑8 ta’ Marzu 2022.
31      Fid‑9 ta Marzu 2022, permezz tad-Deċiżjoni 2022/397 u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni 2022/396, il-Kunsill inkluda lil ZU fil-lista ta’ persuni, entitajiet u korpi suġġetti għal miżuri restrittivi, li tinsab fl-Anness I tad-Deċiżjoni 2014/145 u fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014.
32      Fit‑3 ta’ Ġunju 2022, permezz tad-Deċiżjoni 2022/883 u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni 2022/878, il-Kunsill inkluda lil TU fil-lista ta’ persuni, entitajiet u korpi suġġetti għal miżuri restrittivi, li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014.
33      Permezz ta’ deċiżjoni nnotifikata fit‑28 ta’ Settembru 2022, il-Kumitat tas-Sigurtà Finanzjarja ordna, skont l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 269/2014 u tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 109/2007, l-iffriżar tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi ta’ FZ AR, minħabba li FZ AR kienet ikkontrollata, permezz ta’ strutturi ta’ kumpanniji Svizzeri u Ċiprijotti, mit-trust XT, ikkostitwita skont il-Liġi ta’ Bermuda, u li, peress li ssostitwiet lil ZU, li rrinunzja għall-kwalità ta’ benefiċjarju fit‑8 ta’ Marzu 2022, TU kienet, mid‑9 ta’ Marzu 2022, is-sid benefiċjarju tat-trust XT. L-assi u r-relazzjonijiet ġuridiċi ta’ FZ AR kienu għalhekk, fir-realtà, indirettament attribwibbli lil TU.
34      Fit‑28 ta’ Ottubru 2022, FZ AR ippreżentat rikors quddiem it-Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali ta’
Lazio, l-Italja), li hija l-qorti tar-rinviju, intiż għall-annullament ta’ din id-deċiżjoni, billi sostniet li, minkejja li TU hija benefiċjarja tat-trust XT, li tinsab fil-quċċata tal-katina ta’ kontroll ta’ FZ GO li għandha, min-naħa tagħha, 100 % tal-kapital ta’ FZ AR, li l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi tagħha kienu s-suġġett ta’
ffriżar, hija ma għandhiex il-kontroll, lanqas indirett, tagħhom.
35      FZ AR tirrileva, minn naħa, li, fil-kuntest ta’
trust diskrezzjonali (non-exhaustive discretionary trust), fis-sens tal-Liġi ta’ Bermuda, il-benefiċjarju ta’ din it-trust la għandu l-proprjetà tal-assi tat-trust u lanqas id-dritt li jibbenefika mill-assi tagħha, iżda għandu biss xewqa li l-fiduċjarju jeżerċita s-setgħa diskrezzjonali tiegħu favur tiegħu.
36      Min-naħa l-oħra, skont il-klawżola ta’ salvagwardja (compliance clause) (iktar ’il quddiem il-“klawżola ta’ salvagwardja”), inkluża fl-att kostituttiv tat-trust, tat‑30 ta’ Mejju 2022, il-fiduċjarju qatt ma jista’ jiddistribwixxi ebda vantaġġ ekonomiku mill-patrimonju tat-trust, li jinkludi l-patrimonju ta’ FZ AR, lil kwalunkwe persuna jew entità, inkluż il-benefiċjarju, jekk tali distribuzzjoni tikkostitwixxi ksur tal-miżuri ta’
ffriżar tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi adottati skont id-dritt tal-Unjoni. L-amministraturi tal-fiduċjarju kif ukoll il-protettur tat-trust XT
impenjaw ruħhom li josservaw is-sanzjonijiet deċiżi mill-awtoritajiet Ewropej, nazzjonali jew tan-Nazzjonijiet Uniti u li ma jirċevux istruzzjonijiet mingħand TU, li la tista’ ttemm it-trust XT qabel l-iskadenza tagħha, prevista fl‑2106, u lanqas ma tista’ tuża l-fondi tagħha.
37      L-amministrazzjonijiet konvenuti fil-kawża prinċipali enfasizzaw li l-fatt li d-dritt tal-Bermuda u l-Artikolu 13 tal-att kostituttiv tat-trust XT jipprojbixxu kull distribuzzjoni ta’ vantaġġi lill-benefiċjarju ma jeskludix totalment il-possibbiltà li l-persuna inkluża fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014 tuża r-riżorsi milquta mid-deċiżjoni ta’
ffriżar tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi msemmija fil-punt 33 ta’ din is-sentenza, peress li t-trust hija att ġuridiku bbażata fuq ir-rieda tal-partijiet, li jistgħu jemendaw jew ineħħu klawżoli kuntrattwali li jinsabu fl-att kostituttiv tat-trust, itemmu u jirrikostitwixxuha f’pajjiż ieħor billi jissuġġettawha għal leġiżlazzjoni oħra.
38      Il-qorti tar-rinviju tosserva, minn naħa, li TU, li hija l-benefiċjarja tat-trust XT, u li hija, essenzjalment, proprjetarja ta’ FZ AR, ma għandha ebda setgħa ta’ ġestjoni jew ta’ kontroll tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lil din it-trust.
39      Min-naħa l-oħra, it-trust XT hija kkostitwita skont il-mudell abitwali ta’ kostituzzjoni ta’
trust, jiġifieri li l-fiduċjarju, li huwa nominalment id-detentur tal-assi ttrasferiti lit-trust mis-settlor, jamministrahom u jiġġestihom abbażi tal-att kostituttiv tat-trust, konformement mal-liġi li tirregola t-trust, u li, skont il-klawżola ta’ salvagwardja, il-fiduċjarju ma jistax jittrasferixxi lill-benefiċjarju tat-trust ir-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lilha, f’dan il-każ lil TU, sakemm din il-persuna tkun inkluża fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014.
Il-kawża prinċipali fil-Kawża C‑476/24
40      Mid-deċiżjoni tar-rinviju kif ukoll mir-risposta tal-qorti tar-rinviju għat-talba għal kjarifiki li saritilha mill-Qorti tal-Ġustizzja, ippreżentata fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fit‑2 ta’ Lulju 2025, jirriżulta li t-trust, irrevokabbli u diskrezzjonali, imsejħa “N Trust” inħolqot fit‑28 ta’ Frar 2022 u ssuċċediet it-trust imsejħa “S Trust”, li l-benefiċjarju tagħha kien ZU. L-unika
benefiċjarja ta’
N Trust hija TU. Fost ir-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti minn S Trust lil N Trust hemm l-ishma kollha ta’ SX kif ukoll l-opra tal-baħar “Sailing [...] A” (iktar ’il quddiem l-“opra tal-baħar”), li SX hija l-unika proprjetarja tagħha.
41      Il-fiduċjarja ta’
N Trust hija SY Ltd, kumpannija li għandha, f’din il-kwalità, il-kapital kollu tal-kumpannija SX.
42      Kif imsemmi fil-punt 31 ta’ din is-sentenza, fid‑9 ta’ Marzu 2022, permezz tad-Deċiżjoni 2022/397 u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni 2022/396, il-Kunsill inkluda lil ZU fil-lista tal-persuni, tal-entitajiet u tal-korpi suġġetti għal miżuri restrittivi, li tinsab fl-Anness tad-Deċiżjoni 2014/145 u fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014.
43      Permezz ta’ deċiżjoni tal‑11 ta’ Marzu 2022, il-Kumitat tas-Sigurtà Finanzjarja, wara li kkonstata b’mod partikolari, abbażi ta’ provi dokumentarji tax-xahar ta’ Jannar 2022, li l-opra tal-baħar, b’valur stmat ta’ madwar EUR 530 miljun, irriżulta li kienet proprjetà ta’ SX, ordna l-iffriżar tar-riżorsa ekonomika kkostitwita mill-opra tal-baħar, sa fejn, fir-realtà, kienet, b’mod indirett, marbuta u attribwibbli lil ZU, li huwa inkluż fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014, u li huwa s-sid benefiċjarju tal-kumpannija SX.
44      Fid‑9 ta’ Mejju 2022, SX adixxa lill-qorti tar-rinviju b’rikors intiż, b’mod partikolari, għall-annullament ta’ din id-deċiżjoni, billi sostna li opra tal-baħar ma tistax ikun is-suġġett ta’
ffriżar, peress li ma tikkostitwixxix sors ta’ dħul u/jew ta’ profitti u għalhekk ma hijiex riżorsa ekonomika, iżda oġġett intiż esklużivament għall-użu jew għall-konsum personali. Barra minn hekk, l-imsemmija deċiżjoni tippreġudika d-dritt għall-proprjetà ta’ SX, protett mill-Artikolu 17 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl‑4 ta’ Novembru 1950, peress li l-imsemmija kumpannija ma hijiex inkluża fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014.
45      Kif imsemmi fil-punt 32 ta’ din is-sentenza, permezz tad-Deċiżjoni 2022/883 u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 2022/878, il-Kunsill inkluda lil TU, il-mara ta’ ZU, fil-lista tal-persuni, tal-entitajiet u tal-korpi suġġetti għal miżuri restrittivi, li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014.
46      F’dan ir-rigward, SX issostni quddiem il-qorti tar-rinviju, filwaqt li tammetti li TU hija l-benefiċjarja ta’
N Trust li tikkontrolla lil din il-kumpannija, li hija proprjetarja tal-opra tal-baħar, li la TU u lanqas ebda persuna oħra inkluża fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014 ma għandha influwenza fuq il-kumpanniji SY jew SX jew ma żżomm il-kontroll, dirett jew indirett, tagħhom, ma għandha l-proprjetà jew il-pussess, dirett jew indirett, tal-assi ttrasferiti lil N trust, fosthom l-opra tal-baħar, jew ma għandha d-dritt li tiddisponi minn dawn l-assi.
47      Skont il-liġi li tirregola lil N trust u l-att kostituttiv tagħha, il-fiduċjarju ma jistax iqassam lill-benefiċjarju ta’ din it-trust l-iċken vantaġġ ekonomiku li jirriżulta mit-trust. Fil-fatt, dan il-benefiċjarju ma għandux l-iċken setgħa ta’ ġestjoni jew ta’ kontroll tat-trust u ma għandux id-dritt li jeżiġi la li jikseb distribuzzjonijiet ta’ benefiċċji jew ta’ pagamenti min-naħa tal-fiduċjarju, la li jagħti struzzjonijiet lilu fir-rigward tal-ġestjoni tal-assi, la li jillimita jew li jissuġġetta għal kundizzjonijiet in-natura diskrezzjonali ta’ din il-ġestjoni, u lanqas li jtemm it-trust qabel it-tmiem previst tagħha fl‑2106 jew li japproprja qabel din id-data l-assi tat-trust.
48      Barra minn hekk, il-korpi amministrattivi kollha ta’ SX u tal-fiduċjarju impenjaw ruħhom li jieħdu miżuri sabiex jiggarantixxu, essenzjalment, li persuna inkluża fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014 ma tkun tista’ teżerċita ebda influwenza jew ebda kontroll fuq l-assi tat-trust jew tiddisponi jew tibbenefika, direttament jew indirettament, mill-fondi jew mir-riżorsi ekonomiċi tagħha, u li l-aċċess u l-użu tal-opra tal-baħar ikunu pprojbiti għal ZU u għal TU sakemm jibqgħu inklużi fil-lista li tinsab f’dan l-Anness I.
49      L-amministrazzjonijiet konvenuti fil-kawża prinċipali sostnew b’mod partikolari li, minkejja l-fatt li, skont id-dritt applikabbli għat-trust, kull distribuzzjoni ta’ vantaġġi favur il-benefiċjarju hija pprojbita jew magħmula impossibbli permezz ta’ klawżola inkluża fl-att kostituttiv tagħha, dan ma jeskludix li r-riżorsa ekonomika ffriżata tista’ tintuża mill-persuna indikata mill-miżura ta’
ffriżar tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi, peress li t-trust hija att ġuridiku bbażat fuq ir-rieda tal-partijiet.
50      Il-qorti tar-rinviju tindika li, f’dan il-każ, il-persuna inkluża fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014 hija l-benefiċjarja ta’
N Trust, li hija essenzjalment il-proprjetarja tal-kumpannija SX, li, skont il-liġi li tirregola t-trust u l-att kostituttiv ta’ din it-trust, ma għandha ebda setgħa ta’ użu, ta’ distribuzzjoni, ta’ ġestjoni u/jew ta’ kontroll tar-riżorsi ekonomiċi pprovduti fl-imsemmija trust.
Id-domandi preliminari
51      Fiż-żewġ Kawżi magħquda C‑428/24 u C‑476/24, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punti 26 sa 50 ta’ din is-sentenza, jekk l-assi, ir-riżorsi ekonomiċi u r-relazzjonijiet ġuridiċi li huma s-suġġett tat-trasferiment lit-trust jistgħux jitqiesu li “jappartjenu” lill-benefiċjarju tat-trust inkluż fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014, minkejja li la huwa utent u lanqas amministratur tagħhom, jew, tal-inqas, bħala “kkontrollati” minn dan il-benefiċjarju għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-miżuri ta’
ffriżar tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi previsti fl-Artikolu 2(1) tal-imsemmi regolament.
52      F’dan ir-rigward, hija tindika li huwa possibbli li jitqies li t-trasferiment ta’ assi lit-trust ma jimplikax trasferiment reali tal-proprjetà ta’ dawn l-assi, iżda huwa sempliċi tranżazzjoni formali, imwettqa mingħajr ħlas, sabiex jikkostitwixxu patrimonju distint minn dak tas-settlor, iżda wkoll minn dak tal-fiduċjarju. Konsegwentement, tali beni ma jmurx lil hinn b’mod permanenti mill-patrimonju tas-settlor u jkompli jappartjeni lilu, fis-sens tal-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 269/2014, tal-inqas sat-trasferiment definittiv tiegħu lill-benefiċjarji, li jipprekludi l-applikazzjoni tal-miżuri ta’
ffriżar inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
53      Madankollu, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk, matul il-ħajja tat-trust, minħabba l-karatteristiċi partikolari tagħha, huwiex possibbli li jitqies li l-assi ttrasferiti lit-trust “jappartjenu” sa ċertu punt lill-benefiċjarju, tal-inqas fl-istess ħin mal-fiduċjarju u mas-settlor tagħha jew, jekk ikun il-każ esklużivament, li jippermetti li jiġu adottati fir-rigward tal-benefiċjarju miżuri ta’
ffriżar ta’ fondi u ta’ riżorsi ekonomiċi bħal dawk previsti fl-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 269/2014, anki fil-preżenza tal-klawżola ta’ salvagwardja fl-att kostituttiv tat-trust li jipprojbixxi kull trasferiment tal-assi lill-benefiċjarju sakemm dan ikun inkluż fil-lista li tinsab fl-Anness I ta’ dan ir-regolament.
54      F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tqis li l-kunċett ta’ “appartenenza”, fis-sens tal-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 269/2014, jista’ jkopri mhux biss il-proprjetà sħiħa u esklużiva tal-oġġett, iżda wkoll sitwazzjonijiet “atipiċi” jew “ibridi”, jiġifieri sitwazzjonijiet li fihom persuna tista’ tiddisponi mill-oġġett ikkonċernat jew tikkontrollah bi kwalunkwe mod. Dan huwa l-każ ta’ benefiċjarju tat-trust li, mingħajr ma jkollu direttament l-assi ttrasferiti lilu jew jiddisponi minnhom jew ikun il-proprjetarju formali tagħhom, skont il-projbizzjoni espressa f’dan is-sens prevista fl-att kostituttiv tat-trust, ikun oġġettivament f’pożizzjoni li jeżerċita influwenza sostanzjali fuq dawn l-assi, peress li jkun id-destinatarju finali tagħhom u l-protezzjoni tal-interess tiegħu tiggwida lil-fiduċjarju fil-ġestjoni tat-trust.
55      Tali interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “appartenenza”, fis-sens tal-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 269/2014, hija konformi mal-għan imfittex minn dan l-Artikolu 2 u tieħu inkunsiderazzjoni l-fatt li trust, tal-inqas sakemm l-assi ttrasferiti fiha jiġu definittivament attribwiti lil terzi, tikkostitwixxi mekkaniżmu, li jintuża faċilment, biex jiġu evitati l-miżuri ta’
ffriżar ta’ fondi u ta’ riżorsi ekonomiċi previsti mid-dritt tal-Unjoni. Barra minn hekk, din hija kkorroborata mill-punt 6(b)(iv) tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2015/849.
56      Fl-aħħar nett, mill-obbligu tal-fiduċjarju li jiġġestixxi l-assi u r-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lit-trust fl-interess esklużiv tal-benefiċjarju jista’ jiġi dedott li dan tal-aħħar jeżerċita influwenza determinanti (ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tal‑4 ta’ Marzu 2020, Marine Harvest vs Il‑Kummissjoni, C‑10/18 P, EU:C:2020:149, punt 49) fuq dawn l-assi u dawn ir-riżorsi, u jinsab f’pożizzjoni ta’ “kontroll” fuqhom, indipendentement mill-eżistenza ta’ elementi konkreti li juru l-eżerċizzju ta’ tali influwenza.
57      F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali ta’
Lazio) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin, ifformulati b’mod identiku fiż-żewġ Kawżi magħquda C‑428/24 u C‑476/24:
“1)      L-Artikolu 2(1) tar-[Regolament Nru 269/2014] jipprekludi interpretazzjoni li tgħid li, fil-preżenza ta’ assi jew ta’ riżorsi mogħtija fi trust diskrezzjonali (li l-benefiċjarju tiegħu huwa elenkat fl-Anness I tal-imsemmi regolament), l-imsemmija assi u/jew riżorsi għandhom fi kwalunkwe każ jitqiesu bħala li ‘jappartjenu’ lill-benefiċjarju tat-trust, minkejja li l-liġi nazzjonali applikabbli għat-trust (jew anki klawżola ta’ salvagwardja kuntrattwali inkluża fl-att ta’ kostituzzjoni tat-trust) tipprojbixxi espressament lill-benefiċjarju milli jwettaq kwalunkwe att ta’ tgawdija u ta’
disponiment tal-assi jew tar-riżorsi mogħtija għat-trust għat-tul tal-perijodu kollu li fih ikun inkluż fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014, jew fi kwalunkwe każ għall-perijodu kollu li fih it-tgawdija jew id-disponiment tal-imsemmija assi jew riżorsi jikkostitwixxu ksur tad-dritt tal-Unjoni?
2)      F’każ ta’ risposta affermattiva għall-ewwel domanda, l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 269/2014 jipprekludi interpretazzjoni li tgħid li, fil-preżenza ta’ assi jew ta’ riżorsi mogħtija fi trust diskrezzjonali (li l-benefiċjarju tiegħu huwa elenkat fil-lista li tinsab fl-Anness I tal-imsemmi regolament), għandhom madankollu jitqiesu bħala “kkontrollati” mill-benefiċjarju tat-trust, minkejja li l-liġi nazzjonali applikabbli għat-trust (jew anki klawżola ta’ salvagwardja kuntrattwali inkluża fl-att ta’ kostituzzjoni tat-trust) tipprojbixxi espressament lill-benefiċjarju milli jwettaq kwalunkwe att ta’ tgawdija u ta’
disponiment tal-assi jew tar-riżorsi mogħtija għat-trust għat-tul tal-perijodu kollu li fih ikun inkluż fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014, jew fi kwalunkwe każ għall-perijodu kollu li fih it-tgawdija jew id-disponiment tal-imsemmija assi jew riżorsi jikkostitwixxu ksur tad-dritt tal-Unjoni?”
Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
58      Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tad‑29 ta’ Awwissu 2024, il-Kawżi C‑428/24 u C‑476/24 ingħaqdu flimkien għall-finijiet tal-fażijiet bil-miktub u orali tal-proċedura u kif ukoll tas-sentenza.
59      Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, il-Gvern Taljan sostna li, skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 275 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni biex tinterpreta r-Regolament Nru 269/2014, adottat abbażi tad-dispożizzjonijiet dwar il-politika estera u ta’ sigurtà tal-Unjoni, b’mod partikolari, l-Artikolu 215 TFUE u d-dispożizzjonijiet previsti fil-Kapitolu 2 tat-Titolu V tat-Trattat UE.
60      Mistoqsi mill-Qorti tal-Ġustizzja dwar iż-żamma tal-eċċezzjoni ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni fid-dawl, b’mod partikolari, tas-sentenza tal‑10 ta’ Settembru 2024, Neves 77 Solutions (C‑351/22, EU:C:2024:723, punti 39 u 40), dan il-gvern irtira espressament l-imsemmija eċċezzjoni waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
Fuq l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari fil-Kawża C‑476/24
61      Mingħajr ma jqajjem formalment eċċezzjoni ta’
inammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari, SX issostni li, fid-data tad-deċiżjoni ta’
ffriżar tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jiġifieri fil‑11 ta’ Marzu 2022, TU kienet għadha ma ġietx inkluża fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014. Issa, id-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju fil-Kawża C‑476/24 jirrigwardaw is-sitwazzjoni tal-benefiċjarja ta’
trust li, f’dan il-każ, hija preċiżament TU.
62      F’dan ir-rigward, huwa importanti li jitfakkar li, fil-kuntest tal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali, li hija adita bil-kawża prinċipali u li għandha tassumi r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġudizzjarja eventwali, li għandha tevalwa, fid-dawl tal-karatteristiċi partikolari ta’ kull kawża, kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti s-sentenza tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Għaldaqstant, kemm-il darba d-domandi magħmula jkunu jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, marbuta li tiddeċiedi. Minn dan isegwi li d-domandi li jirrigwardaw id-dritt tal-Unjoni jgawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Għalhekk, iċ-ċaħda, mill-Qorti tal-Ġustizzja, ta’ talba mressqa minn qorti nazzjonali hija possibbli biss jekk jirriżulta b’mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma jkollha ebda relazzjoni mar-realtà jew mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali, fejn il-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex il-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (sentenza tal‑24 ta’ Ġunju 2025, GR REAL, C‑351/23, EU:C:2025:474, punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata).
63      F’dan il-każ, mit-talba għal deċiżjoni preliminari kif ukoll mir-risposta tal-qorti tar-rinviju għat-talba għal kjarifiki li saritilha mill-Qorti tal-Ġustizzja, ippreżentata fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fit‑2 ta’ Lulju 2025, jirriżulta li S Trust, li l-benefiċjarju tagħha kien ZU, saret, fit‑28 ta’ Frar 2022, N Trust, li l-benefiċjarja tagħha hija TU. Fost ir-riżorsi ttrasferiti minn S Trust lil N Trust kien hemm l-ishma kollha tal-kumpannija SX kif ukoll, minħabba f’hekk, l-opra tal-baħar, li SX hija l-unika proprjetarja tagħha.
64      Fir-risposta tagħha għall-imsemmija talba għal kjarifiki, il-qorti tar-rinviju tindika li l-fatt li d-deċiżjoni ta’
ffriżar tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li kienet tikkonċerna lil ZU, benefiċjarju ta’
S Trust, ġiet adottata fl‑11 ta’ Marzu 2022 abbażi ta’ provi dokumentarji li jmorru lura għax-xahar ta’ Jannar 2022, ma jikkostitwixxix nuqqas ta’ investigazzjoni u ma ġiex ikkontestat minn SX. Barra minn hekk, il-fatt li S Trust saret N Trust, flimkien ma’ bidla fil-benefiċjarju, deher matul il-proċedura quddiem il-qorti tar-rinviju, mingħajr ma SX ikkontestat il-legalità tal-imsemmija deċiżjoni fuq din il-bażi.
65      Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa jekk iċ-ċirkustanzi esposti fil-punti 63 u 64 ta’ din is-sentenza jistax ikollhom effett fuq il-legalità tad-deċiżjoni ta’
ffriżar tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali jew taż-żamma tagħha. Madankollu, fid-dawl tal-ispjegazzjonijiet ipprovduti mill-qorti tar-rinviju, ma jidhirx b’mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma għandha ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali jew li l-problema hija ta’ natura ipotetika. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji biex tirrispondi b’mod utli għad-domandi magħmula lilha.
66      Minn dan isegwi li t-talba għal deċiżjoni preliminari fil-Kawża C‑476/24 hija ammissibbli.
Fuq id-domandi preliminari
Osservazzjonijiet preliminari
67      Permezz tad-domandi tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 269/2014 għandux jiġi interpretat fis-sens li miżura ta’
ffriżar tista’ tiġi adottata fir-rigward ta’ fondi u ta’ riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lil trust li l-benefiċjarju tagħha huwa inkluż fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014.
68      F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, mid-deċiżjoni tar-rinviju fil-Kawża C‑428/24 jirriżulta li r-riżorsi ttrasferiti lit-trust XT jinkludu l-ishma ta’ kontroll ta’ FZ AR, li l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi tagħha ġew iffriżati.
69      Fir-rigward tal-Kawża C‑476/24, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li fost ir-riżorsi ttrasferiti minn S Trust lil N Trust hemm l-ishma tal-kumpannija SX, li hija l-proprjetarja tal-opra tal-baħar li kienet is-suġġett tal-iffriżar tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
70      Mit-talbiet għal deċiżjoni preliminari f’dawn iż-żewġ kawżi u, b’mod partikolari, mill-formulazzjoni tad-domandi preliminari mill-qorti tar-rinviju jirriżulta li din hija bbażata fuq il-premessa li tgħid li, minn naħa, ir-riżorsi ekonomiċi tal-kumpannija FZ AR u, min-naħa l-oħra, l-opra tal-baħar, li tappartjeni lil kumpanniji li l-ishma tagħhom ġew, direttament jew indirettament, ittrasferiti lit-trusts inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jikkostitwixxu huma wkoll riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lil dawn it-trusts.
71      Fit-tieni lok, għandu jitfakkar li r-Repubblika Taljana rratifikat il-Konvenzjoni ta’ Den Haag.
72      Skont l-Artikolu 2 ta’ din il-konvenzjoni, it-terminu “trust” jirreferi għar-relazzjonijiet ġuridiċi maħluqa minn persuna, is-settlor – permezz ta’ att inter vivos jew causa mortis – meta l-proprjetà tkun tqiegħdet taħt il-kontroll ta’
fiduċjarju fl-interess ta’ benefiċjarju jew għal għan speċifiku.
73      Barra minn hekk, minn dan l-Artikolu 2 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag jirriżulta li t-trust għandha bħala karatteristiċi li l-assi tat-trust jikkostitwixxu patrimonju distint u ma jifformawx parti mill-patrimonju tal-fiduċjarju, li t-titolu relattiv għall-assi tat-trust huwa stabbilit f’isem il-fiduċjarju jew ta’ persuna oħra għan-nom tal-fiduċjarju, u li l-fiduċjarju għandu s-setgħa u huwa inkarigat bl-obbligu, li għandu jagħti rendikont tiegħu, li jamministra, li jiġġestixxi jew li jiddisponi mill-assi skont it-termini tat-trust u r-regoli partikolari imposti mil-liġi fuq il-fiduċjarju. L-imsemmi Artikolu 2 jipprovdi wkoll li l-fatt li s-settlor iżomm ċerti prerogattivi jew li l-fiduċjarju għandu ċerti drittijiet bħala benefiċjarju ma jipprekludix neċessarjament l-eżistenza ta’
trust.
74      Il-qorti tar-rinviju tindika, f’dan ir-rigward, li t-trusts diskrezzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali ġew ikkostitwiti konformement mal-iskema abitwali, li tipprovdi li t-titolu relatat mal-assi ttrasferiti lit-trust mill-kostitwent huwa stabbilit f’isem il-fiduċjarju, li jamministrahom u jiġġestihom konformement mal-att kostituttiv tat-trust, li għandu josserva l-liġi li tirregola t-trust.
75      Din il-qorti tippreċiża li l-fiduċjarju jamministra l-assi tat-trust fl-interess esklużiv tal-benefiċjarju, li r-rieda tiegħu hija determinanti fir-rigward tas-sistema applikabbli għall-oġġetti ttrasferiti lit-trust mingħajr madankollu ma jkollu s-setgħa ta’ użu, ta’ distribuzzjoni, ta’ ġestjoni jew ta’ kontroll tar-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lit-trust. Barra minn hekk, id-dritt applikabbli għat-trust u l-att kostituttiv tat-trust jipprojbixxu lill-benefiċjarju milli jwettaq kull att ta’ tgawdija u ta’ dispożizzjoni tal-assi jew tar-riżorsi ttrasferiti lit-trust għat-tul kollu tal-inklużjoni ta’ din il-persuna fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014 jew, fi kwalunkwe każ, għall-perijodu kollu li matulu t-tgawdija jew id-dispożizzjoni ta’ dawn il-beni jew riżorsi jikkostitwixxu ksur tad-dritt tal-Unjoni.
76      Huwa b’teħid inkunsiderazzjoni dawn il-konstatazzjonijiet fattwali, li ma huwiex il-kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tivverifika l-eżattezza tagħhom fil-kuntest tal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑16 ta’ Marzu 1978, Oehlschläger, 104/77, EU:C:1978:69, punt 4, u tad‑19 ta’ Ġunju 2025, Bulgarian posts, C‑785/23, EU:C:2025:462, punt 40), li għandha tingħata risposta għad-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju.
77      Fit-tielet lok, kif ġie rrilevat fil-punti 31, 40 u 43 ta’ din is-sentenza, l-awtoritajiet Taljani qiesu li l-persuna inkluża fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014 kienet is-“sid benefiċjarju”, rispettivament, fil-Kawża C‑428/24, tat-trust XT, li kienet tikkontrolla lil FZ AR li l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi tagħha kienu s-suġġett ta’ miżuri ta’
ffriżar ta’ fondi u ta’ riżorsi ekonomiċi, u, fil-Kawża C‑476/24, SX, inizjalment mogħtija lil S Trust, u sussegwentement lil N Trust, li hija l-proprjetarja tal-opra tal-baħar.
78      F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li għalkemm il-kunċett ta’ “sid benefiċjarju” ma jidhirx fid-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 269/2014, dan jinsab, b’mod partikolari, fid-Direttiva 2015/849.
79      Din id-direttiva tipprovdi, fil-punt 6(b) tal-Artikolu 3 tagħha, li, għall-finijiet tagħha, is-“sid benefiċjarju” huwa ddefinit bħala l-persuna jew il-persuni fiżiċi li finalment, jippossjedu jew jikkontrollaw il-klijent u/jew il-persuna jew il-persuni fiżiċi li f’isimhom tkun qed titwettaq tranżazzjoni jew attività u tinkludi mill-inqas, fil-każ ta’
trusts, is-settlor/s, il-fiduċjarju/i, il-protettur/i, il-benefiċjarji jew, fejn l-individwi li jibbenefikaw mill-arranġament jew mill-entità ġuridika jkunu għad iridu jiġu ddeterminati, il-klassi ta’ persuni li fl-interess ewlieni tagħhom huwa stabbilit jew operat l-arranġament jew l-entità ġuridika, kif ukoll kull persuna fiżika oħra li teżerċita kontroll finali fuq it-trust permezz ta’ proprjetà diretta jew indiretta jew b’mezzi oħra.
80      Tali definizzjoni, li tammetti li persuni involuti fit-trust, minbarra l-fiduċjarju, bħas-settlor, il-benefiċjarji jew il-protettur jistgħu jippossjedu jew jikkontrollaw l-assi ttrasferiti lit-trust, hija, ċertament, stabbilita għall-finijiet tal-applikazzjoni tad-Direttiva 2015/849, iżda madankollu tirrifletti r-rikonoxximent mil-leġiżlatur tal-Unjoni tal-karatteristika essenzjali tat-trust, jiġifieri s-separazzjoni bejn il-proprjetà legali u l-proprjetà effettiva tal-assi tat-trust.
81      Issa, tali separazzjoni tipproduċi effetti li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss fil-qasam tal-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew tal-finanzjament tat-terroriżmu, iżda wkoll fil-qasam tal-miżuri restrittivi meħuda abbażi tar-Regolament Nru 269/2014.
Fuq il-mertu
82      Permezz tad-domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 269/2014 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lil trust, li l-benefiċjarju tagħha huwa inkluż fil-lista li tinsab fl-Anness I ta’ dan ir-regolament, għandhomx jitqiesu li “jappartjenu” lil dan il-benefiċjarju jew bħala “kkontrollati” minnu, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, minkejja li d-dritt applikabbli għat-trust u l-klawżoli tal-att kostituttiv tat-trust jipprojbixxu lill-benefiċjarju msemmi milli jwettaq kull att ta’ tgawdija u ta’ dispożizzjoni ta’ dawn il-fondi u ta’ dawn ir-riżorsi ekonomiċi għat-tul kollu tal-inklużjoni tiegħu f’din il-lista jew, fi kwalunkwe każ, għall-perijodu kollu li matulu t-tgawdija jew id-dispożizzjoni tagħhom tikkostitwixxi ksur tad-dritt tal-Unjoni.
83      F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 269/2014 jipprovdi li għandhom jiġu ffriżati l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kollha li jappartjenu lill-persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew organi, jew lill-persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi assoċjati magħhom, elenkati fl-Anness I ta’ dan ir-regolament, kif ukoll il-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kollha li huma proprjetà, jinżammu jew huma kkontrollati minn dawn il-persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi.
84      Għalkemm il-kunċetti ta’ “riżorsi ekonomiċi”, ta’ “ffriżar ta’ riżorsi ekonomiċi”, ta’ “ffriżar ta’ fondi” u ta’ “fondi” huma ddefiniti rispettivament fil-punti (d) sa (g) tal-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 269/2014, dan ir-regolament ma jinkludix definizzjoni tal-kunċetti użati fl-Artikolu 2(1) tiegħu, li jirrigwardaw ir-rabta bejn il-persuna inkluża fil-lista li tinsab fl-Anness I tal-imsemmi regolament u l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi li għandhom jiġu ffriżati, u lanqas ma jirreferi għad-drittijiet nazzjonali sabiex tiġi ddeterminata l-portata tagħhom.
85      Skont ġurisprudenza stabbilita, kemm mir-rekwiżiti tal-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni, kif ukoll mill-prinċipju ta’ ugwaljanza, jirriżulta li dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li ma tkun tagħmel ebda riferiment espliċitu għad-dritt tal-Istati Membri sabiex jiġi ddeterminat is-sens u l-portata tiegħu, għandha normalment tingħata, fl-Unjoni kollha, interpretazzjoni awtonoma u uniformi li għandha tieħu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem ta’ din id-dispożizzjoni, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għan li l-leġiżlazzjoni li tagħmel parti minnha tfittex li tilħaq (sentenzi tat‑18 ta’ Jannar 1984, Ekro, 327/82, EU:C:1984:11, punt 11, u tal‑11 ta’ Settembru 2025, Banco Santander (Riżoluzzjoni bankarja Banco Popular III), C‑687/23, EU:C:2025:687, punt 46 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
86      Fir-rigward tal-formulazzjoni tal-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 269/2014, għandu jiġi kkonstatat li l-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni tippreżenta diverġenzi fil-verżjonijiet lingwistiċi differenti tagħha. Il-verżjonijiet lingwistiċi differenti tad-dispożizzjoni msemmija jirrigwardaw, għal uħud minnhom, bħal dawk bil-lingwa Ġermaniża, Ingliża, Franċiża, Taljana, Latvjana u Rumena (“Eigentum, Besitz, gehalten oder kontrolliert werden”; “belonging to, owned, held or controlled”; “appartenenti a, posseduti, detenuti o controllati”; “īpašumā, valdījumā, turējumā vai pārziņā” u “aparțin, se află în proprietatea ori posesia sau sunt controlate”), erba’ tipi ta’ relazzjonijiet bejn il-persuna, l-entità jew l-organu inkluż fil-lista li tinsab fl-Anness I ta’ dan ir-regolament u l-beni kif ukoll ir-riżorsi ekonomiċi kkonċernati, filwaqt li l-verżjoni bil-lingwa Spanjola tal-istess dispożizzjoni tipprevedi biss tliet tipi ta’ relazzjonijiet bejniethom (“propiedad, tenencia o control”).
87      Barra minn hekk, mill-paragun tal-verżjonijiet lingwistiċi li jirrigwardaw erba’ tipi ta’ rapporti jirriżulta li kull kunċett użat f’waħda minn dawn il-verżjonijiet ma jikkorrispondix neċessarjament għal kunċett ekwivalenti f’oħra minn dawn il-verżjonijiet. Għalhekk, għalkemm il-verżjonijiet bil-lingwa Ġermaniża, Ingliża, Franċiża, Taljana u Latvjana jirreferu għall-kunċetti ta’ “proprjetà”, ta’ “pussess”, ta’ “detenzjoni” u ta’ “kontroll” (“Eigentum, Besitz, gehalten oder kontrolliert werden”, “belonging to, owned, held or controlled”, “appartenenti a, posseduti, detenuti o controllati” u “īpašumā, valdījumā, turējumā vai pārziņā”), il-verżjoni Rumena tuża l-kliem “aparțin, se află în proprietatea ori posesia sau sunt controlate” li jidher li jeskludi l-kunċett ta’ “detenzjoni”.
88      Mill-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li n-neċessità ta’ interpretazzjoni uniformi tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni teskludi li, fil-każ ta’ dubju, it-test ta’ dispożizzjoni jitqies b’mod iżolat u teżiġi għall-kuntrarju li jiġi interpretat u applikat fid-dawl tal-verżjonijiet stabbiliti fil-lingwi uffiċjali l-oħra (sentenzi tal‑5 ta’ Diċembru 1967, van der Vecht, 19/67, EU:C:1967:49, p. 456, u tad‑9 ta’ Ottubru 2025, On Air Media Professionals u Different Media, C‑416/24 u C‑417/24, EU:C:2025:765, punt 37 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
89      Madankollu, hija wkoll ġurisprudenza stabbilita li l-verżjonijiet lingwistiċi kollha ta’ test tad-dritt tal-Unjoni għandhom, bħala prinċipju, jingħataw l-istess valur (sentenzi tat‑2 ta’ April 1998, EMU Tabac et, C‑296/95, EU:C:1998:152, punt 36, kif ukoll tad‑9 ta’ Ottubru 2025, On Air Media Professionals u Different Media, C‑416/24 u C‑417/24, EU:C:2025:765, punt 38 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
90      Fil-każ ta’ diverġenza bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi ta’ test tal-Unjoni, id-dispożizzjoni inkwistjoni għandha tiġi interpretata skont l-istruttura ġenerali u l-għan tal-leġiżlazzjoni li tifforma parti minnha (sentenzi tas‑27 ta’ Ottubru 1977, Bouchereau, 30/77, EU:C:1977:172, punt 14, u tad‑9 ta’ Ottubru 2025, On Air Media Professionals u Different Media, C‑416/24 u C‑417/24, EU:C:2025:765, punt 39 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
91      Madankollu, mill-formulazzjoni tal-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 269/2014 fil-verżjonijiet lingwistiċi differenti tiegħu jista’ jiġi dedott li din id-dispożizzjoni tkopri varjetà ta’ relazzjonijiet ġuridiċi bejn il-persuna jew l-entità inkluża fil-lista li tinsab fl-Anness I ta’ dan ir-regolament u l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi inkwistjoni, li jvarjaw mir-relazzjoni ġuridika l-iktar wiesgħa, li hija dik tal-proprjetà, għas-sitwazzjonijiet li fihom il-persuna jew l-entità tista’ teżerċita setgħa de facto fuq l-imsemmija fondi u riżorsi, u dan b’mod dirett jew indirett (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Settembru 2019, HTTS vs Il-Kunsill, C‑123/18 P, EU:C:2019:694, punt 69) jew tikseb profitt minnhom.
92      L-imsemmija dispożizzjoni tkopri għalhekk is-sitwazzjonijiet kollha ta’ liġi u ta’ fatt li fihom persuna għandha setgħa li tippermettilha tuża l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kkonċernati, li tikseb profitt minnhom, li tiddisponi minnhom jew li jkollha influwenza fuqhom.
93      Issa, sabiex jiġi ggarantit l-effett utli tal-istess dispożizzjoni, il-kunċett ta’ “appartenenza” għandu jiġi interpretat fis-sens li jkopri mhux biss is-sitwazzjonijiet li fihom tali setgħa fuq il-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kkonċernati tista’ tiġi kkonfermata legalment, iżda wkoll is-sitwazzjonijiet li fihom persuna jew entità fil-fatt ikollha din is-setgħa, minkejja l-fatt li, legalment, id-detentur tal-imsemmija setgħa huwa persuna jew entità oħra.
94      Bl-istess mod, il-kunċett ta’ “kontroll” jinkludi s-sitwazzjonijiet kollha li fihom persuna fiżika jew ġuridika tkun f’pożizzjoni li tinfluwenza l-għażliet ta’ persuna oħra, u dan anki fl-assenza ta’ kull rabta ġuridika, ta’ proprjetà u ta’
holding fil-kapital bejn waħda u l-oħra minn dawn il-persuni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Settembru 2019, HTTS vs Il-Kunsill, C‑123/18 P, EU:C:2019:694, punti 71 u 75).
95      Minn dan isegwi li, f’sitwazzjoni li tinvolvi trust li l-benefiċjarju tagħha huwa inkluż fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014, il-fatt li t-titolu dwar il-fondi u r-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lil din it-trust huwa stabbilit f’isem il-fiduċjarju jew f’isem persuna jew entità li tappartjeni lilu jew li huwa jikkontrolla direttament jew indirettament, u li l-benefiċjarju ma jistax jeżiġi mill-fiduċjarju, konformement mad-dritt applikabbli għat-trust imsemmija, li jeżerċita s-setgħa diskrezzjonali tiegħu favur tiegħu, ma jipprekludix li l-imsemmija fondi u l-imsemmija riżorsi jitqiesu li jappartjenu lil dan il-benefiċjarju jew li huma kkontrollati minnu, meta l-imsemmi benefiċjarju jkollu setgħa li tippermettilu juża l-istess fondi u riżorsi, li jikseb profitt minnhom, li jiddisponi minnhom jew li jkollu influwenza fuqhom jew fuq l-għażliet magħmula mill-fiduċjarju fir-rigward tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti fl-istess trust.
96      Tali interpretazzjoni tal-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 269/2014 hija kkorroborata kemm mill-kuntest li fih taqa’ din id-dispożizzjoni kif ukoll mill-għanijiet imfittxija minn dan ir-regolament.
97      Fir-rigward tal-kuntest, għandu jiġi rrilevat, l-ewwel nett, li l-Artikolu 1(e) u (f) tar-Regolament Nru 269/2014 jiddefinixxi b’mod wiesa’ l-kunċetti, rispettivament, ta’ “ffriżar ta’ riżorsi ekonomiċi” u ta’ “ffriżar ta’ fondi” (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑11 ta’ Novembru 2021, Bank Sepah, C‑340/20, EU:C:2021:903, punt 45).
98      Fil-fatt, l-Artikolu 1(f) tar-Regolament Nru 269/2014 jiddefinixxi l-kunċett ta’ “ffriżar ta’ fondi” bħala “il-prevenzjoni ta’ kull moviment, trasferiment, alterazzjoni, użu ta’, aċċess għal, jew negozju b’fondi li b’kull mod jirriżulta fi xi bidla fil-volum, fl-ammont, fil-post, fid-dritt tal-proprjetà, fil-pussess, fil-karattru, fid-destinazzjoni tagħhom jew kull bidla oħra li tippermetti li l-fondi jintużaw, inkluż l-immaniġġar ta’ portafolji”.
99      Minn din id-definizzjoni jsegwi li l-iffriżar ta’ fondi huwa intiż biex jillimita kemm jista’ jkun l-operazzjonijiet li jistgħu jitwettqu fuq fondi ffriżati, kif jixhdu n-numru kbir ta’ sitwazzjonijiet imsemmija u l-użu tat-terminu “kull”. Fir-rigward tal-mezzi biex jintlaħaq l-għan li dawn l-operazzjonijiet jiġu limitati, dawn huma wkoll iddefiniti b’mod estensiv mil-leġiżlatur tal-Unjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑11 ta’ Novembru 2021, Bank Sepah, C‑340/20, EU:C:2021:903, punt 43).
100    Il-kunsiderazzjonijiet preċedenti japplikaw ukoll f’dak li jikkonċerna l-kunċett ta’ “ffriżar ta’ riżorsi ekonomiċi”. Fil-fatt, dan il-kunċett huwa ddefinit, fl-Artikolu 1(e) tar-Regolament Nru 269/2014, bħala “il-prevenzjoni tal-użu ta’ riżorsi ekonomiċi għall-akkwist ta’ fondi, oġġetti jew servizzi bi kwalunkwe mod, inklużi, iżda mhux biss, il-bejgħ, il-kiri jew l-ipotekar tagħhom” (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑11 ta’ Novembru 2021, Bank Sepah, C‑340/20, EU:C:2021:903, punt 44).
101    Tali definizzjoni tal-kunċetti ta’ “ffriżar ta’ riżorsi ekonomiċi” u ta’ “ffriżar ta’ fondi” tkun nieqsa minn effett utli jekk ir-rabtiet bejn, minn naħa, il-persuni u l-entitajiet u, min-naħa l-oħra, il-fondi u r-riżorsi ekonomiċi, suġġetti għall-iffriżar, jiġu interpretati b’mod li jeskludi s-sitwazzjonijiet li, fil-fatt, jikkorrispondu għal sitwazzjonijiet ta’ appartenenza jew ta’ kontroll, iżda li, fuq livell formali, ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala tali.
102    It-tieni nett, l-Artikolu 2(2) tar-Regolament Nru 269/2014 jipprovdi li l-ebda fond jew riżorsa ekonomika ma għandhom jitqiegħdu għad-dispożizzjoni, direttament jew indirettament, jew għall-beneficċju ta’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi, jew persuni fiżiċi jew ġuridiċi assoċjati magħhom, elenkati fl-Anness I ta’ dan ir-regolament.
103    Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-opportunità biex tikkonstata li din il-projbizzjoni ta’ tqegħid għad-dispożizzjoni hija fformulata, hija wkoll, b’mod partikolarment wiesa’, kif juri l-użu tal-kliem “direttament jew indirettament”, u li tiddeċiedi li din tinkludi, konsegwentement, kull att li t-twettiq tiegħu huwa neċessarju, skont id-dritt nazzjonali applikabbli, biex jippermetti lill-persuna inkluża fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014 tikseb effettivament is-setgħa li tiddisponi kompletament mill-fondi jew mir-riżorsi ekonomiċi kkonċernati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Jannar 2019, SH, C‑168/17, EU:C:2019:36, punt 51 u l-ġurisprudenza ċċitata).
104    It-tielet nett, skont l-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 269/2014, il-parteċipazzjoni, konxjament u volontarjament, f’attivitajiet li għandhom l-għan jew l-effett li jevitaw il-miżuri stabbiliti fl-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament hija pprojbita.
105    L-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 269/2014 jirrigwarda l-attivitajiet li għandhom bħala għan jew bħala riżultat li jeskludu lill-awtur tagħhom mill-applikazzjoni tal-miżuri stabbiliti fl-Artikolu 2(1) ta’ dan ir-regolament u li ma jistgħux jitqiesu bħala atti ta’ tqegħid għad-dispożizzjoni pprojbiti mill-Artikolu 2(2) tal-imsemmi regolament (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Afrasiabi et, C‑72/11, EU:C:2011:874, punti 60 u 61).
106    L-Artikolu 2(2) u l-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 269/2014 jikkostitwixxu, flimkien mal-Artikolu 2(1) tiegħu, sistema koerenti ta’ dispożizzjonijiet li jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti minn dan ir-regolament.
107    Għaldaqstant, l-Artikolu 2(1) tal-imsemmi regolament għandu jiġi interpretat b’mod li ma jpoġġix indiskussjoni l-effett utli tal-Artikolu 2(2) u tal-Artikolu 9 tal-istess regolament.
108    F’dan ir-rigward, kif tfakkar fil-punt 80 ta’ din is-sentenza, il-ħolqien ta’
trust jippermetti li tiġi sseparata l-proprjetà legali u l-proprjetà effettiva mill-assi ttrasferiti lit-trust.
109    Peress li din is-separazzjoni kif ukoll karatteristiċi oħra tat-trust, jiġifieri n-natura privata ta’ dan il-mekkaniżmu, il-faċilità u l-flessibbiltà tal-kostituzzjoni u tal-emenda tiegħu, jistgħu jwasslu għan-nuqqas ta’ trasparenza u għall-kumplessità strutturali ta’ tali mekkaniżmu, jippermettu l-użu tagħha mhux biss għal għanijiet leġittimi, iżda wkoll sabiex tinħeba r-rabta li l-benefiċjarju jżomm mal-fondi u mar-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lit-trust.
110    Interpretazzjoni tal-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 269/2014 fis-sens li l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kkonċernati jitqiesu li jappartjenu lill-benefiċjarju tat-trust jew li huma kkontrollati minnu, meta dan il-benefiċjarju jkollu setgħa li tippermettilu juża l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi, li jikseb profitt minnhom, li jiddisponi minnhom jew li jkollu influwenza fuqhom jew fuq l-għażliet magħmula mill-fiduċjarju fir-rigward ta’ dawn il-fondi u riżorsi ekonomiċi, tippermetti li jiġi evitat li t-trust tintuża bl-għan li jiġu evitati l-miżuri stabbiliti f’din id-dispożizzjoni, u għalhekk għandha titqies li hija konformi mal-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 269/2014.
111    Fir-rigward tal-għanijiet ta’ dan ir-regolament, għandu jitfakkar, minn naħa, li dan ġie adottat wara l-ksur, fl‑2014, mill-Federazzjoni Russa tas-sovranità u tal-integrità territorjali tal-Ukraina, u li minn dak iż-żmien ġie emendat diversi drabi b’reazzjoni għall-aggressjoni militari mill-Federazzjoni Russa kontra l-Ukraina, fl‑24 ta’ Frar 2022.
112    Min-naħa l-oħra, ir-Regolamenti ta’ Implimentazzjoni 2022/336 u 2022/878 li jirrigwardaw, b’mod partikolari, l-inklużjoni, rispettivament, ta’ ZU u ta’ TU fil-lista msemmija fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014 ġew adottati wara din l-aggressjoni militari. Kif tfakkar fil-premessa 4 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni 2022/396, permezz tal-azzjonijiet militari illegali tagħha, il-Federazzjoni Russa tikser b’mod flagranti d-dritt internazzjonali u l-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, u tippreġudika s-sigurtà u l-istabbiltà Ewropea u dinjija. Barra minn hekk, kif tfakkar fil-premessa 3 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni 2022/878, l-adozzjoni tiegħu, li tirrigwarda l-inklużjoni ta’ TU fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014, seħħet bħala konsegwenza tal-atroċitajiet li, skont l-informazzjoni disponibbli, twettqu mill-forzi armati tal-Federazzjoni Russa f’Bucha u fi bliet Ukreni oħra, bi ksur tad-drittijiet tal-bniedem u tad-dritt umanitarju internazzjonali.
113    L-importanza tal-għanijiet imfittxija mir-Regolament Nru 269/2014, jiġifieri l-protezzjoni tal-integrità territorjali, tas-sovranità u tal-indipendenza tal-Ukraina kif ukoll il-waqfien tal-ksur, mill-Federazzjoni Russa, tad-dritt internazzjonali u tal-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, li jaqgħu taħt l-għan iktar wiesa’ taż-żamma tal-paċi u tas-sigurtà internazzjonali, konformement mal-għanijiet tal-azzjoni esterna tal-Unjoni stabbiliti fl-Artikolu 21 TUE, ma hijiex biss ta’ natura li tiġġustifika konsegwenzi negattivi, anki kunsiderevoli, għal ċerti operaturi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft, C‑72/15, EU:C:2017:236, punt 150), iżda jitlob ukoll li dan ir-regolament jiġi interpretat b’mod li tiġi ggarantita l-effettività tal-miżuri restrittivi stabbiliti minnu u li jiġi evitat li l-effett ta’ dawn il-miżuri jiġi nnewtralizzat jew li l-miżuri msemmija jiġu evitati.
114    Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 269/2014 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lil trust jistgħu jitqiesu li jappartjenu lill-benefiċjarju ta’ din it-trust jew li huma kkontrollati minnu, li jiġġustifika, konsegwentement, li meta l-benefiċjarju tal-imsemmija trust ikun inkluż fil-lista li tinsab fl-Anness I ta’ dan ir-regolament, miżura ta’
ffriżar tista’, jekk ikun il-każ, tiġi adottata fir-rigward ta’ dawn il-fondi u ta’ dawn ir-riżorsi ekonomiċi.
115    F’dan il-każ, il-qorti tar-rinviju tindika li l-benefiċjarju ma għandux setgħa ta’ użu, ta’ distribuzzjoni, ta’ ġestjoni jew ta’ kontroll tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lit-trusts inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
116    Għalkemm ma hijiex il-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-proċedura bbażata fuq l-Artikolu 267 TFUE, li għandha tpoġġi indiskussjoni tali evalwazzjoni tal-qorti tar-rinviju, għandu madankollu jiġi ppreċiżat, sabiex tingħata risposta utli għal din tal-aħħar, li sabiex jiġi ddeterminat jekk, fis-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, il-benefiċjarju tat-trusts inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandux is-setgħa li tippermettilu juża l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lil dawn it-trusts, li jikseb profitt minnhom, li jiddisponi minnhom jew li jkollu influwenza fuqhom jew fuq l-għażliet magħmula mill-fiduċjarju fir-rigward ta’ dawn il-fondi u ta’ dawn ir-riżorsi ekonomiċi, il-qorti tar-rinviju ma tistax tirreferi biss għad-dritt applikabbli għat-trust, iżda għandha tieħu inkunsiderazzjoni wkoll iċ-ċirkustanzi fattwali rilevanti.
117    F’dan ir-rigward, mid-deċiżjonijiet tar-rinviju jirriżulta li t-trusts inkwistjoni fil-kawża prinċipali huma trusts diskrezzjonali, ikkostitwiti u rregolati skont id-dritt ta’ Bermuda. Ġie sostnut quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li, fil-kuntest ta’ tali trusts, il-benefiċjarji ma jkollhom l-ebda dritt ta’ proprjetà fuq l-assi tat-trust sakemm il-fiduċjarju ma jiddeċidix li jeżerċita d-diskrezzjoni tiegħu favur tagħhom u li dawn il-benefiċjarji ma jkunux jistgħu jinfluwenzaw lill-fiduċjarju u lanqas jippretendu assi mit-trust jew ħlasijiet mill-fondi ttrasferiti lit-trust. Il-fiduċjarju jiġġestixxi t-trust b’mod indipendenti u fl-aħjar interess tal-benefiċjarji, attwali jew futuri, u jiddeċiedi b’mod diskrezzjonali dwar il-prinċipju, iż-żmien u l-ammont tad-distribuzzjoni tal-benefiċċji lill-benefiċjarju.
118    Issa, anki jekk, qabel dan it-tqassim, il-benefiċjarju ma jkollu formalment ebda drittijiet fuq il-fondi u fuq ir-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lit-trust, il-fatt li dawn huma ġestiti fl-interess biss ta’ dan il-benefiċjarju jikkostitwixxi indizju li dawn jistgħu jappartjenu lill-benefiċjarju jew jiġu kkontrollati minnu.
119    Fil-fatt, il-benefiċjarju jista’ jeżerċita influwenza fuq il-fondi u fuq ir-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lit-trust jew fuq l-għażliet magħmula mill-fiduċjarju fir-rigward tagħhom, kif ukoll jista’ juża dawn il-fondi u dawn ir-riżorsi ekonomiċi, jikseb profitt minnhom jew jiddisponi minnhom, madankollu mingħajr ma din l-influwenza jew din il-possibbiltà jiġu fformalizzati f’atti legali, u dan għandu jittieħed inkunsiderazzjoni wkoll mill-qorti tar-rinviju.
120    F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju għandha b’mod partikolari tieħu inkunsiderazzjoni r-relazzjonijiet bejn il-benefiċjarju, minn naħa, u l-persuni l-oħra involuti fit-trust, bħall-fiduċjarju, is-settlor jew il-protettur, min-naħa l-oħra. Effettivament, il-fatt li r-rwol tal-fiduċjarju jew tal-protettur huwa okkupat minn persuni ta’ fiduċja tal-benefiċjarju, marbuta miegħu b’rabtiet professjonali jew personali, li jistgħu jsegwu l-istruzzjonijiet jew is-suġġerimenti tiegħu fir-rigward tal-amministrazzjoni tat-trust u tal-assi tagħha, jista’ jkun indikattiv tal-influwenza tal-benefiċjarju fuq il-fondi u fuq ir-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lit-trust jew fuq l-għażliet magħmula mill-fiduċjarju fir-rigward tagħhom, kif ukoll tas-setgħa li juża l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi pprovduti lit-trust, li jibbenefika minnhom jew li jiddisponi minnhom.
121    Barra minn hekk, l-allokazzjoni tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi kkontribwiti lit-trust għal attivitajiet li tagħhom il-benefiċjarju jew persuni jew entitajiet proprjetà tiegħu, ikkontrollati minnu jew marbuta miegħu, huma l-uniċi destinatarji jew id-destinatarji prinċipali jew benefiċjarji tista’ tikkostitwixxi indizju tal-influwenza tal-benefiċjarju fuq it-trust u fuq il-fondi u fuq ir-riżorsi kkontribwiti lilu, kif ukoll tas-setgħa tal-benefiċjarju li jikseb profitt minnhom jew li jiddisponi minnhom.
122    F’dan ir-rigward, jekk il-qorti tar-rinviju tikkonstata li l-benefiċjarju ma huwiex l-utent tal-assi u tar-relazzjonijiet ġuridiċi ttrasferiti lit-trust, ikun għad irid jiġi vverifikat jekk il-kumpanniji ttrasferiti lit-trust jipprovdux assi jew servizzi lill-entitajiet li huma miżmuma esklużivament jew fil-parti l-kbira mill-benefiċjarju jew ikkontrollati minnu.
123    Min-naħa l-oħra, il-fatt, irrilevat mill-qorti tar-rinviju, li d-dispożizzjonijiet tad-dritt applikabbli għat-trust u l-klawżoli tal-att kostituttiv tat-trust jipprojbixxu lil dan il-benefiċjarju milli jwettaq kull att ta’ tgawdija u ta’ dispożizzjoni tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lit-trust għall-perijodu kollu tal-inklużjoni tal-benefiċjarju fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014 jew, fi kwalunkwe każ, għall-perijodu kollu li matulu t-tgawdija jew id-dispożizzjoni tagħhom tikkostitwixxi ksur tad-dritt tal-Unjoni, ma jistax ikun determinanti.
124    Fil-fatt, minn naħa, il-projbizzjoni li jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-persuni inklużi f’din il-lista, direttament jew indirettament, fondi u riżorsi ekonomiċi hija prevista fl-Artikolu 2(2) tar-Regolament Nru 269/2014.
125    Issa, għalkemm, kif jirriżulta mill-punti 106 u 107 ta’ din is-sentenza, l-Artikolu 2(2) u l-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 269/2014 jikkostitwixxu, flimkien mal-Artikolu 2(1) tiegħu, sistema koerenti ta’ dispożizzjonijiet li jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti minn dan ir-regolament li għandu jiġi interpretat b’mod li ma jpoġġix indiskussjoni l-effett utli ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, kull waħda minnhom madankollu għandha kamp ta’ applikazzjoni proprju. Id-determinazzjoni tar-rabtiet bejn il-persuna inkluża fl-imsemmija lista u l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lil trust li din il-persuna hija benefiċjarja tagħha, tikkostitwixxi kwistjoni distinta mill-projbizzjoni tat-tqegħid għad-dispożizzjoni, prevista fl-Artikolu 2(2) tal-imsemmi regolament (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑12 ta’ Marzu 2026, EM System, C‑84/24, EU:C:2026:181, punt 98).
126    Min-naħa l-oħra, peress li l-att kostituttiv tat-trust kif ukoll l-emendi tiegħu ma humiex suġġetti għall-obbligu ta’
pubbliċità, il-verżjonijiet fis-seħħ ta’ dan l-att kostituttiv u tal-emendi tiegħu jistgħu ma jkunux disponibbli u jistgħu, fi kwalunkwe każ, jiġu emendati. L-impenji unilaterali adottati skont dan l-att kostituttiv jistgħu ukoll jiġu rrevokati.
127    Fl-aħħar nett, għandu jiġi rrilevat li l-użu ta’ strutturi kumplessi mingħajr bżonn kif ukoll ta’
trusts marbuta ma’ persuna inkluża fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014 jista’ fih innifsu jikkostitwixxi indizju tal-kontroll ta’ tali persuna fuq entità mhux inkluża f’din il-lista. Barra minn hekk, tali konstatazzjoni hija riflessa fl-aħjar prattiki, b’mod partikolari fil-punti 63, 64 u 67 tagħhom.
128    Fil-fatt, għandu jiġi ppreċiżat li influwenza tal-benefiċjarju fuq il-fondi u fuq ir-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lit-trust tista’ tiġi kkonstatata, mill-qorti tar-rinviju, jekk il-benefiċjarju jkollu, direttament jew indirettament, il-maġġoranza tal-kapital jew tad-drittijiet tal-vot tal-fiduċjarju jew id-dritt li jaħtar jew li jeskludi l-maġġoranza tal-membri tal-korp amministrattiv, maniġerjali jew superviżorju tal-fiduċjarju jew inkella d-dritt li jeżerċita influwenza determinanti fuq il-fiduċjarju bis-saħħa b’mod partikolari ta’ ftehim milħuq bejniethom, inkluż permezz ta’ kumpanniji fittizji.
129    Għalhekk, jikkostitwixxu indizji tal-kontroll ta’ persuni inklużi fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014 fuq entitajiet mhux inklużi f’din il-lista, il-fatt li xi wħud minn dawn l-entitajiet inħolqu jew bidlu l-identità tagħhom ftit qabel l-adozzjoni tas-sistema ta’ sanzjonijiet jew l-indikazzjoni tal-persuna, u/jew ma jeżerċitaw ebda attività kummerċjali kredibbli, il-fatt li trust waħda jew iktar jintużaw bħala destinatarji tal-assi ta’ entità li għandha jew li tikkontrolla lil persuna indikata kif ukoll il-fatt li l-ġestjoni tat-trusts tinvolvi lil professjonisti tal-ġurisdizzjoni li fiha ġew ikkostitwiti t-trusts.
130    Barra minn hekk, fis-sitwazzjonijiet fejn, bħas-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, kumpanniji jiġu ttrasferiti lit-trust, influwenza tal-benefiċjarju tat-trust fuq dawn tista’ tiġi kkonstatata, b’mod partikolari, meta l-fiduċjarju ma jkunx l-amministratur ta’ dawn il-kumpanniji, iżda biss id-detentur tal-kapital tagħhom. F’tali ipoteżi, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika s-setgħat tal-amministraturi tal-kumpanniji msemmija kif ukoll ir-relazzjonijiet bejn dawn l-amministraturi u l-benefiċjarju tat-trust.
131    Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, ir-risposta għad-domandi magħmula għandha tkun li l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 269/2014 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lil trust, li l-benefiċjarju tagħha huwa inkluż fil-lista li tinsab fl-Anness I ta’ dan ir-regolament, għandhom jitqiesu li “jappartjenu” lil dan il-benefiċjarju jew bħala “kkontrollati” minnu, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, minkejja li d-dritt applikabbli għat-trust u l-klawżoli tal-att kostituttiv tat-trust jipprojbixxu lill-imsemmi benefiċjarju milli jwettaq kull att ta’ tgawdija u ta’ dispożizzjoni ta’ dawn il-fondi u ta’ dawn ir-riżorsi ekonomiċi għat-tul kollu tal-inklużjoni tiegħu f’din il-lista jew, fi kwalunkwe każ, għall-perijodu kollu li matulu t-tgawdija jew id-dispożizzjoni tagħhom tikkostitwixxi ksur tad-dritt tal-Unjoni, sa fejn l-istess benefiċjarju jista’ juża l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lit-trust, jikseb profitt minnhom, jiddisponi minnhom jew ikollu influwenza fuqhom jew fuq l-għażliet magħmula mill-fiduċjarju fir-rigward ta’ dawn il-fondi u ta’ dawn ir-riżorsi ekonomiċi.
Fuq l-ispejjeż
132    Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 2(1) tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 269/2014 tas‑17 ta’ Marzu 2014 dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jdgħajfu jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/330 tal‑25 ta’ Frar 2022,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
il-fondi u r-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lil trust, li l-benefiċjarju tagħha huwa inkluż fil-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014, kif emendat, għandhom jitqiesu li “jappartjenu” lil dan il-benefiċjarju jew bħala “kkontrollati” minnu, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, minkejja li d-dritt applikabbli għat-trust u l-klawżoli tal-att kostituttiv tat-trust jipprojbixxu lill-imsemmi benefiċjarju milli jwettaq kull att ta’ tgawdija u ta’ dispożizzjoni ta’ dawn il-fondi u ta’ dawn ir-riżorsi ekonomiċi għat-tul kollu tal-inklużjoni tiegħu f’din il-lista jew, fi kwalunkwe każ, għall-perijodu kollu li matulu t-tgawdija jew id-dispożizzjoni tagħhom tikkostitwixxi ksur tad-dritt tal-Unjoni, sa fejn l-istess benefiċjarju jista’ juża l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi ttrasferiti lit-trust, jikseb profitt minnhom, jiddisponi minnhom jew ikollu influwenza fuqhom jew fuq l-għażliet magħmula mill-fiduċjarju fir-rigward ta’ dawn il-fondi u ta’ dawn ir-riżorsi ekonomiċi.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: it-Taljan.