62022TJ0034_RES
(Zaak T‑34/22)
(gedeeltelijke publicatie)
Consorziu di i Salamaghji Corsi - Consortium des Charcutiers Corses e.a.
tegen
Europese Commissie
Arrest van het Gerecht (Tweede kamer – uitgebreid) van 12 juli 2023
„Beschermde geografische aanduiding – Beschermde oorsprongsbenaming – Aanvragen tot registratie van de namen ‚Jambon sec de l’Île de Beauté’, ‚Lonzo de l’Île de Beauté’ en ‚Coppa de l’Île de Beauté’ als beschermde geografische aanduidingen – Oudere beschermde oorsprongsbenamingen ‚Jambon sec de Corse – Prisuttu’, ‚Lonzo de Corse – Lonzu’ en ‚Coppa de Corse – Coppa di Corsica’ – Voorwaarden voor registratie van namen – Voorstelling – Artikel 7, lid 1, onder a), en artikel 13, lid 1, onder b), van verordening (EU) nr. 1151/2012 – Omvang van het toezicht door de Commissie op de registratieaanvragen – Artikel 50, lid 1, en artikel 52, lid 1, van verordening nr. 1151/2012 – Beoordelingsfout”
Landbouw – Eenvormige wettelijke regelingen – Bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen – Verordening nr. 1151/2012 – Verdeling van de bevoegdheden over de lidstaten en de Commissie
(Verordening nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad)
(zie punten 21, 71, 75)
Landbouw – Eenvormige wettelijke regelingen – Bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen – Verordening nr. 1151/2012 – Registratieprocedure – Verplichting voor de Commissie om te onderzoeken of is voldaan aan de registratievoorwaarden – Omvang – Bescherming van reeds geregistreerde benamingen
[Verordening nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad, overweging 58 en art. 7, lid 1, a), art. 13, lid 1, a) en b), art. 50, lid 1, en art. 52, lid 1]
(zie punten 22‑24, 41‑44)
Landbouw – Eenvormige wettelijke regelingen – Bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen – Verordening nr. 1151/2012 – Bescherming van geregistreerde benamingen – Besluit waarbij de Commissie de aangevraagde naam registreert of de registratieaanvraag afwijst – Rechtsgrondslag
[Verordening nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad, art. 7, lid 1, a), en art. 13, lid 1, b)]
(zie punten 29‑40)
Landbouw – Eenvormige wettelijke regelingen – Bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen – Verordening nr. 1151/2012 – Registratieprocedure – Verplichting voor de Commissie om te onderzoeken of is voldaan aan de registratievoorwaarden – Beoordelingsmarge – Beslissing van een nationale rechterlijke instantie die in kracht van gewijsde is gegaan – Geen invloed
(Verordening nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad, overweging 58 en art. 50 en 52)
(zie punten 54, 58‑64, 73)
Landbouw – Eenvormige wettelijke regelingen – Bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen – Verordening nr. 1151/2012 – Bescherming van geregistreerde benamingen – Misbruik, nabootsing of voorstelling van een beschermde naam – Voorstelling van een beschermde naam – Begrip – Criteria
[(Verordeningen van het Europees Parlement en de Raad nr. 1151/2012, art. 13, lid 1, b), en nr. 1308/2013, art. 103, lid 2, b)]
(zie punt 77)
Samenvatting
Aanvragen tot registratie van een naam als BGA: de Commissie is niet gebonden aan de voorafgaande beoordeling van de nationale autoriteiten
Zij beschikt over een autonome beoordelingsmarge om na te gaan of een dergelijke aanvraag voldoet aan de in het Unierecht gestelde voorwaarden voor registratie
De namen „Jambon sec de Corse”/„Jambon sec de Corse – Prisuttu”, „Lonzo de Corse”/„Lonzo de Corse – Lonzu” en „Coppa de Corse”/„Coppa de Corse – Coppa di Corsica” zijn in 2014 als beschermde oorsprongsbenamingen (BOB) geregistreerd. (
1
)
In 2015 heeft Cunsorziu di i Salamaghji Corsi – Consortium des Charcutiers Corses (hierna: „Consortium”) krachtens verordening nr. 1151/2012 (
2
) de Franse nationale autoriteiten verzocht om de namen „Jambon sec de l’Île de Beauté”, „Lonzo de l’Île de Beauté” en „Coppa de l’Île de Beauté” als beschermde geografische aanduidingen (BGA) te registreren.
In 2018 hebben deze autoriteiten besluiten tot goedkeuring van de bijbehorende productdossiers vastgesteld teneinde deze dossiers ter goedkeuring naar de Europese Commissie te verzenden.
Het syndicaat dat houder was van de productdossiers van de BOB’s „Jambon sec de Corse – Prisuttu”, „Lonzo de Corse – Lonzu” en „Coppa de Corse – Coppa di Corsica” heeft bij de Conseil d’État (hoogste bestuursrechter, Frankrijk) nietigverklaring van deze besluiten gevorderd. Het betoogde dat „Île de Beauté” leek op of deed denken aan „Corsica” en dus aanleiding gaf tot verwarring met de namen die reeds eerder als BOB waren geregistreerd. De Conseil d’État heeft deze vordering afgewezen, met name op grond van de overweging dat door het gebruik van verschillende termen en het verschil in bescherming die wordt geboden door een BOB enerzijds en een BGA anderzijds, dit gevaar van verwarring kon worden uitgesloten.
Bij uitvoeringsbesluit 2021/1879 (
3
) heeft de Commissie de registratie van de namen „Jambon sec de l’Île de Beauté”, „Lonzo de l’Île de Beauté” en „Coppa de l’Île de Beauté” als BGA echter geweigerd. Zij heeft onder meer geoordeeld dat algemeen bekend is dat de naam „Île de Beauté” een gebruikelijke perifrase is die in de ogen van de Franse consument eenduidig verwijst naar Corsica. Het gebruik van de voorgestelde namen zou dus een inbreuk vormen op de bescherming die op grond van artikel 13, lid 1, onder b), van verordening (EU) nr. 1151/2012 (
4
) is verleend aan de betrokken BOB’s. De aanvragen voldoen daardoor niet aan de voorwaarden voor registratie die zijn vervat in artikel 7, lid 1, onder a), van verordening (EU) nr. 1151/2012 (
5
).
Het beroep dat door het Consortium en een aantal van zijn leden tegen dit besluit is ingesteld, wordt door het Gerecht verworpen.
Zowel het Hof als het Gerecht is reeds in de gelegenheid geweest om zich uit te spreken over de omvang van het toezicht door de Commissie op registratieaanvragen. In deze zaak dient het Gerecht zich echter voor het eerst uit te spreken over de vraag of een naam voor registratie in aanmerking komt. Deze vraag rijst temeer wanneer nationale autoriteiten en nationale rechterlijke instanties tot de bevinding zijn gekomen dat de gemiddeld geïnformeerde, omzichtige en oplettende consument bij het zien van de aangevraagde BGA’s als referentiebeeld niet direct de producten voor ogen zou krijgen waarvoor de reeds geregistreerde BOB’s gelden. Daarnaast spreekt het Gerecht zich voor het eerst uit over de mogelijkheid voor de Commissie om de aanvraag tot registratie van een naam te weigeren op grond van artikel 7, lid 1, onder a), en artikel 13, lid 1, onder b), van verordening nr. 1151/2012, gelezen in onderlinge samenhang.
Beoordeling door het Gerecht
Het middel dat de Commissie haar bevoegdheden heeft overschreden en het beginsel van het gezag van gewijsde heeft geschonden, wordt door het Gerecht afgewezen.
Ten eerste stelt het Gerecht met betrekking tot de bevoegdheid van de Commissie vast dat artikel 7, lid 1, onder a), juncto artikel 13, lid 1, onder b), van verordening nr. 1151/2012 een geldige rechtsgrondslag kan vormen om de registratie van een naam te weigeren. Artikel 7, lid 1, onder a), heeft weliswaar specifiek betrekking op het „productdossier” van de naam waarvoor bescherming is aangevraagd, maar ook een mogelijke voorstelling als bedoeld in artikel 13 speelt een rol bij de vraag of een naam voor registratie in aanmerking komt op grond van deze bepaling. De Commissie moet namelijk overeenkomstig artikel 50, lid 1, van verordening nr. 1151/2012, gelezen in het licht van overweging 58 ervan, na een grondig onderzoek beoordelen of het bij de registratieaanvraag gevoegde productdossier alle door die verordening vereiste elementen bevat en of die elementen niet kennelijk onjuist zijn.
Dit productdossier, waarvan de uitwerking een noodzakelijke stap in de registratieprocedure is, moet met name de te beschermen naam bevatten zoals deze „in de handel of in het dagelijkse taalgebruik” wordt gebruikt. Hieruit volgt dat de Commissie moet nagaan of dit gebruik geen inbreuk maakt op de in artikel 13, lid 1, onder b), van verordening nr. 1151/2012 genoemde bescherming tegen elke voorstelling. Indien de registratie van een BGA zou worden aanvaard terwijl deze BGA doet denken aan een reeds geregistreerde BOB, zou de door artikel 13, lid 1, onder b), geboden bescherming immers haar nuttig effect verliezen. Zodra deze naam als BGA is geregistreerd, zou de eerder als BOB geregistreerde naam namelijk niet meer de door die bepaling geboden bescherming genieten.
Van de Commissie kan daarom niet worden verlangd dat zij de registratie van een naam aanvaardt indien zij van mening is dat het gebruik van die naam in de handel onrechtmatig is.
Ten tweede verduidelijkt het Gerecht de omvang van het onderzoek dat de Commissie moet verrichten teneinde uit te maken of namen voldoen aan de voorwaarden van verordening nr. 1151/2012.
De Commissie moet de aanvragen grondig en op gepaste wijze onderzoeken (
6
) om te garanderen dat deze geen kennelijke fouten bevatten en dat er rekening is gehouden met het Unierecht en met de belangen van de belanghebbenden buiten de lidstaat van de aanvraag.
Ten derde beschikt de Commissie over een beoordelingsmarge die verschilt naargelang het gaat om de eerste stap in de procedure voor de registratie van een naam, te weten de stap waarin het dossier van de registratieaanvraag wordt samengesteld, waarna de nationale autoriteiten dat dossier eventueel doorsturen aan de Commissie, dan wel om de tweede stap in deze procedure, te weten de stap waarin zij de registratieaanvragen zelf onderzoekt.
Uit de rechtspraak (
7
) volgt dat Commissie met betrekking tot de eerste van deze twee stappen slechts een „beperkte of in het geheel geen” beoordelingsmarge heeft, terwijl zij over een autonome beoordelingsmarge beschikt voor zover het gaat om het besluit om een naam al dan niet als BOB of BGA te registreren, rekening houdend met de in artikel 7, lid 1, onder a), juncto artikel 13, lid 1, onder b), van verordening nr. 1151/2012 gestelde voorwaarden voor registratie.
Wat de vermeende schending van het beginsel van het gezag van gewijsde betreft, voegt het Gerecht hieraan toe dat een in kracht van gewijsde gegane beslissing van een nationale rechter waarbij is vastgesteld dat er voor een gemiddeld geïnformeerde, omzichtige en oplettende consument geen gevaar bestaat dat de BGA’s waarvoor registratie is aangevraagd doen denken aan de geregistreerde BOB’s, niet kan worden ingeroepen om de autonome beoordeling van de Commissie of is voldaan aan deze voorwaarden voor registratie opnieuw ter discussie te stellen.
(
1
)	Bij respectievelijk uitvoeringsverordening (EU) nr. 581/2014 van de Commissie van 28 mei 2014 houdende inschrijving van een benaming in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen [Jambon sec de Corse/Jambon sec de Corse – Prisuttu (BOB)] (PB 2014, L 160, blz. 23), uitvoeringsverordening (EU) nr. 580/2014 van de Commissie van 28 mei 2014 houdende inschrijving van een benaming in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen [Lonzo de Corse/Lonzo de Corse – Lonzu (BOB)] (PB 2014, L 160, blz. 21) en uitvoeringsverordening (EU) nr. 582/2014 van de Commissie van 28 mei 2014 houdende inschrijving van een benaming in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen [Coppa de Corse/Coppa de Corse – Coppa di Corsica (BOB)] (PB 2014, L 160, blz. 25).
(
2
)	Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen (PB 2012, L 343, blz. 1).
(
3
)	Uitvoeringsbesluit (EU) 2021/1879 van de Commissie van 26 oktober 2021 tot afwijzing van drie aanvragen tot bescherming van een naam als geografische aanduiding overeenkomstig artikel 52, lid 1, van verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad [„Jambon sec de l’Île de Beauté” (BGA), „Lonzo de l’Île de Beauté” (BGA), „Coppa de l’Île de Beauté” (BGA)] (PB 2021, L 383. blz. 1).
(
4
)	Artikel 13 van verordening nr. 1151/2012, dat betrekking heeft op „[b]escherming”, bepaalt in lid 1, onder b), dat „[g]eregistreerde benamingen zijn beschermd tegen: [...] b) elk misbruik, elke nabootsing of voorstelling, zelfs indien de werkelijke oorsprong van de producten of diensten is aangegeven, of indien de beschermde naam is vertaald, of vergezeld gaat van uitdrukkingen zoals „soort”, „type”, „methode”, „op de wijze van”, „imitatie” en dergelijke, ook wanneer deze producten als ingrediënt worden gebruikt [...]”.
(
5
)	Artikel 7, lid 1, onder a), van verordening nr. 1151/2012, met als opschrift „Productdossier”, bepaalt: „1. Een beschermde oorsprongsbenaming of een beschermde geografische aanduiding beantwoordt aan een productdossier dat in elk geval de volgende elementen bevat: a) de als oorsprongsbenaming of als geografische aanduiding te beschermen naam zoals deze wordt gebruikt in de handel of in het dagelijkse taalgebruik [...].”
(
6
)	Overeenkomstig overweging 58 en artikel 50, lid 1, van verordening nr. 1151/2012.
(
7
)	Arresten van 29 januari 2020, GAEC Jeanningros (C‑785/18, EU:C:2020:46), en 23 april 2018, CRM/Commissie (T‑43/15, niet gepubliceerd, EU:T:2018:208).