62024TO0615_RES
Kawża T‑615/24
Asociación de ciudadanos contra la corrupción y para la defensa del estado de derecho
vs
L-Ombudsman Ewropew
Digriet tal-Qorti Ġenerali (It-Tieni Awla) tas‑17 ta’ Ġunju 2025
“Rikors għal annullament – Deċiżjoni tal-Ombudsman li ma jiftaħx investigazzjoni wara lment – Att li ma jistax jiġi kkontestat – Nuqqas manifest ta’ ġurisdizzjoni parzjali – Inammissibbiltà manifesta parzjali”
Rikors għal annullament – Atti li jistgħu jiġu kkontestati – Kunċett – Atti li jipproduċu effetti legali vinkolanti – Deċiżjoni tal-Ombudsman Ewropew li jagħlaq l-eżami ta’ lment jew li ma jiftaħx investigazzjoni – Esklużjoni
(Artikoli 228 TFUE u 263 TFUE; Regolament tal-Parlament Ewropew 2021/1163, Artikoli 2 sa 4)
(ara l-punti 9 sa 11)
Rikors għal nuqqas li tittieħed azzjoni – Persuni fiżiċi jew ġuridiċi – Ommissjonijiet li jistgħu jiġu kkontestati – Deċiżjoni tal-Ombudsman Ewropew li ma jiftaħx investigazzjoni wara lment jew li ma jagħmilx rakkomandazzjonijiet – Esklużjoni
(it-tielet paragrafu tal-Artikolu 265 TFUE)
(ara l-punt 14)
Sunt
Il-Qorti Ġenerali, adita b’rikors għal annullament, li hija ċaħdet parzjalment minħabba nuqqas manifest ta’ ġurisdizzjoni u parzjalment għax kien manifestament inammissibbli, tat deċiżjoni, għall-ewwel darba mill-adozzjoni tal-Istatut il-ġdid tal-Ombudsman Ewropew fl‑2021 (
1
), fuq il-punt dwar jekk id-deċiżjonijiet tal-Ombudsman li ma jiftaħx investigazzjoni wara lment ikunux jistgħu jkunu s-suġġett ta’ rikors għal annullament.
Fi żmien il-fatti tal-kawża, ir-rikorrenti, l-Asociación de ciudadanos contra la corrupción y para la defensa del estado de derecho, kienet assoċjazzjoni rregolata mid-dritt Spanjol li l-għan tagħha kien il-ġlieda kontra l-korruzzjoni u d-difiża tal-istat tad-dritt.
Fit‑28 ta’ Awwissu 2024, hija ppreżentat lill-Ombudsman ilment dirett kontra l-Kummissjoni Ewropea. L-Ombudsman, permezz ta’ ittra tat‑18 ta’ Settembru 2024, infoma lir-rikorrenti li ma kienx hemm elementi suffiċjenti sabiex tinfetaħ investigazzjoni u li l-ilment kien ser jingħalaq. Wara li ntalab mir-rikorrenti, l-Ombudsman, permezz ta’ messaġġ elettroniku tas‑27 ta’ Settembru 2024 u permezz ta’ ittra tat‑3 ta’ Ottubru 2024, fakkar it-tweġibiet preċedenti tiegħu u pprovda tweġiba għat-talba tar-rikorrenti intiża li jniedi investigazzjoni fuq inizjattiva tiegħu stess.
L-assoċjazzjoni ppreżentat rikors għal annullament kontra d-deċiżjoni li kienet tinsab fl-imsemmija ittra tal-Ombudsman tat‑3 ta’ Ottubru 2024.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Il-Qorti Ġenerali ċaħdet din it-talba għal annullament bħala manifestament inammissibbli sa fejn id-deċiżjoni kkontestata ma kinitx tikkostitwixxi att li seta’ jiġi kkontestat fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE.
F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali osservat li mill-Artikolu 228 TFUE u mill-Artikoli 2 sa 4 tar-Regolament 2021/1163 jirriżulta li l-Ombudsman għandu jinvestiga l-ilmenti li huwa jirċievi dwar każijiet ta’ amministrazzjoni ħażina fl-attivitajiet tal-istituzzjonijiet, tal-korpi jew tal-organi tal-Unjoni Ewropea u għandu jwettaq l-investigazzjonijiet li huwa jqis iġġustifikati (
2
). B’mod iktar speċifiku, huwa għandu jiċħad l-ilmenti li ma jaqgħux taħt il-mandat tiegħu jew li ma josservawx ċerti rekwiżiti proċedurali (
3
); meta jikkonstata li lment ikun manifestament infondat, huwa għandu jagħlaq il-fajl u jinforma lil-lanjant (
4
) u, meta jqis li dan ikun iġġustifikat, huwa jista’ jiddeċiedi li jiftaħ investigazzjoni (
5
). F’dan il-kuntest, huwa għandu jinforma kemm jista’ jkun malajr lil-lanjant bis-segwitu mogħti lill-ilment u jista’ jipproponi lil-lanjant u lill-istituzzjoni, lill-korp jew lill-organu kkonċernati soluzzjoni intiża li jissolva l-każ ta’ amministrazzjoni ħażina msemmija fl-ilment u, jekk din is-soluzzjoni tiġi aċċettata minnhom, huwa jista’ jagħlaq il-fajl (
6
). Meta jikkonstata każ ta’ amministrazzjoni ħażina fi tmiem investigazzjoni, l-Ombudsman għandu jinforma lill-istituzzjoni, lill-korp jew lill-organu kkonċernati bil-konklużjonijiet tal-investigazzjoni u, jekk ikun il-każ, jifformula rakkomandazzjonijiet (
7
). Wara din l-aħħar komunikazzjoni, l-istituzzjoni, il-korp jew l-organu kkonċernati għandhom terminu ta’ tliet xhur sabiex jibagħtu lill-Ombudsman opinjoni ddettaljata (
8
), li warajha l-Ombudsman jista’ jagħlaq l-investigazzjoni u jibgħat lill-istituzzjoni, lill-korp jew lill-organu kkonċernati, kif ukoll f’ċerti każijiet lill-Parlament Ewropew, rapport li fih huwa jista’ jifformula rakkomandazzjonijiet. Fl-aħħar nett, l-Ombudsman għandu jinforma lil-lanjant bir-riżultat tal-investigazzjoni, bl-opinjoni rċevuta u bir-rakkomandazzjonijiet possibbilment magħmula fir-rapport (
9
).
Għaldaqstant, mill-imsemmija dispożizzjonijiet jirriżulta li l-Ombudsman huwa marbut li jinforma fl-iqsar żmien lil-lanjant bis-segwitu mogħti lill-ilment tiegħu u li, meta jiskopri każ ta’ amministrazzjoni ħażina, wara li jkun ressaq il-każ quddiem l-istituzzjoni, il-korp jew l-organu kkonċernati, huwa sempliċement għandu jinforma lil-lanjant bir-riżultat tal-investigazzjoni u tal-opinjoni mogħtija mill-istituzzjoni, mill-korp jew mill-organu kkonċernati kif ukoll bir-rakkomandazzjonijiet possibbli tiegħu.
B’mod partikolari, wara l-eżami ta’ lment, l-Ombudsman ma għandu jkollu l-ebda setgħa li jieħu miżuri vinkolanti u r-rapport li għandu jintbagħat lill-istituzzjoni, lill-korp jew lill-organu kkonċernati fil-każ ta’ amministrazzjoni ħażina ma jipproduċi l-ebda effett legali fir-rigward ta’ terzi, fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE, u lanqas ma jorbot lill-istituzzjoni, lill-korp jew lill-organu kkonċernati, li huma liberi li jieħdu deċiżjoni, fil-kuntest tal-eżerċizzju tas-setgħat mogħtija lilhom mid-dritt tal-Unjoni, dwar l-azzjoni li jkollha tittieħed.
Il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li d-deċiżjoni motivata tal-Ombudsman li għalqet l-eżami ta’ lment billi ma tittiħidx azzjoni fir-rigward ta’ dan tal-aħħar, inkluż fl-assenza ta’ ftuħ ta’ investigazzjoni, ma kinitx tikkostitwixxi att li seta’ jiġi kkontestat permezz ta’ rikors għal annullament, sa fejn tali deċiżjoni ma pproduċietx effetti legali fil-konfront ta’ terzi, fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE.
Barra minn hekk, għall-istess raġunijiet, il-Qorti Ġenerali osservat li, anki jekk jitqies li r-rikors kien intiż li jiġi kkonstatat, fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas li tittieħed azzjoni bbażat fuq l-Artikolu 265 TFUE, li l-Ombudsman kien naqas milli jiftaħ investigazzjoni, jew li jindirizza rapport kif ukoll rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni, li tali atti ma setgħux ikunu s-suġġett ta’ rikors għal nuqqas li tittieħed azzjoni skont it-tielet paragrafu tal-Artikolu 265 TFUE. Fil-fatt, ir-rikors għal nuqqas li tittieħed azzjoni kien intiż li jissanzjona l-assenza ta’ adozzjoni ta’ att legalment vinkolanti. Issa, l-Ombudsman ma ħax miżuri vinkolanti fir-rigward la tal-lanjant, u lanqas tal-istituzzjoni, tal-korp jew tal-organu kkonċernati.
(
1
)	Regolament (UE, Euratom) 2021/1163 tal-Parlament Ewropew tal‑24 ta’ Ġunju 2021 li jistabbilixxi r-regolamenti u l-kundizzjonijiet ġenerali li jirregolaw it-twettiq tad-dmirijiet tal-Ombudsman (Statut tal-Ombudsman Ewropew) u li jħassar id-Deċiżjoni 94/262/KEFA, KE, Euratom (ĠU 2021, L 253, p. 1).
(
2
)	L-ewwel u t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 228(1) TFUE.
(
3
)	Artikolu 2(4) tal-Istatut tal-Ombudsman.
(
4
)	Artikolu 2(5) tal-imsemmi statut.
(
5
)	Artikoli 2(7) u Artikolu 3(1) tal-imsemmi statut.
(
6
)	Artikolu 2(10) tal-imsemmi statut.
(
7
)	Artikolu 4(1) tal-imsemmi statut.
(
8
)	Artikolu 4(2) tal-imsemmi statut.
(
9
)	Artikolu 4(3) tal-imsemmi statut.