62000CJ0284_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-284/00 και C-288/00,
που έχει ως αντικείμενο αιτήσεις του Bundesverwaltungsgericht (Γερμανία) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 234 ΕΚ, με τις οποίες ζητείται, στο πλαίσιο των διαφορών που εκκρεμούν ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Stratmann GmbH und Co. KG
και
Landrätin des Kreises Wesel (C-284/00)
και μεταξύ
Fleischversorgung Neuss GmbH und Co. KG
και
Landrat des Kreises Neuss (C-288/00),
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς προς την ερμηνεία, αφενός, της οδηγίας 85/73/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιανουαρίου 1985, για τη χρηματοδότηση των υγειονομικών επιθεωρήσεων και ελέγχων των νωπών κρεάτων και των κρεάτων πουλερικών (ΕΕ L 32, σ. 14), και της αποφάσεως 88/408/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουνίου 1988, σχετικά με το ύψος των τελών που πρέπει να εισπράττονται για τις υγειονομικές επιθεωρήσεις και ελέγχους των νωπών κρεάτων σύμφωνα με την οδηγία 85/73 (ΕΕ L 194, σ. 24), καθώς και, αφετέρου, της οδηγίας 85/73, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/118/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1993 (ΕΕ L 340, σ. 15, και διορθωτικό ΕΕ 1994, L 280, σ. 91), σε συνδυασμό με την οδηγία 64/433/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1964, περί υγειονομικών προβλημάτων στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών νωπών κρεάτων (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/001, σ. 129), όπως τροποποιήθηκε τόσο με την οδηγία 89/662/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 1989, σχετικά με τους κτηνιατρικούς ελέγχους που εφαρμόζονται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο με προοπτική την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς (ΕΕ L 395, σ. 13), όσο και με την οδηγία 91/497/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουλίου 1991, για την τροποποίηση και την κωδικοποίηση της οδηγίας 64/433 ώστε να καλύπτεται η παραγωγή και η διάθεση νωπού κρέατος στην αγορά (ΕΕ L 268, σ. 69),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα),
συγκείμενο από την N. Colneric, πρόεδρο τμήματος, και τους R. Schintgen (εισηγητή) και Β. Σκουρή, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: P. Léger
γραμματέας: Μ.-F. Contet, υπάλληλος διοικήσεως,
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
- η εταιρία Stratmann GmbH und Co. KG (C-284/00), εκπροσωπούμενη από τον L. Liebenau, Rechtsanwalt,
- η εταιρία Fleischversorgung Neuss GmbH und Co. KG (C-288/00), εκπροσωπούμενη από τον L. Liebenau, Rechtsanwalt,
- η Landrätin des Kreises Wesel (C-284/00), εκπροσωπούμενη από τον G. Harmeling, Kreisverwaltungsdirektor,
- ο Landrat des Kreises Neuss (C-288/00), εκπροσωπούμενος από τον S. Heithoff, Kreisrechtsdirektor,
- η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (C-284/00 και C-288/00), εκπροσωπούμενη από τους G. Braun και G. Berscheid,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,
αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις της εταιρίας Stratmann GmbH und Co. KG, εκπροσωπούμενης από τον H. Tuengerthal, Rechtsanwalt, της εταιρίας Fleischversorgung Neuss GmbH und Co. KG, εκπροσωπούμενης από τον L. Liebenau, της Landrätin des Kreises Wesel, εκπροσωπούμενης από τον G. Harmeling, του Landrat des Kreises Neuss, εκπροσωπούμενου από τον S. Heithoff, και της Επιτροπής, εκπροσωπούμενης από τους G. Braun και G. Berscheid, κατά τη συνεδρίαση της 17ης Ιανουαρίου 2002,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 21ης Μαρτίου 2002,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με δύο διατάξεις της 27ης Απριλίου 2000, οι οποίες περιήλθαν στο Δικαστήριο, αντιστοίχως, στις 19 και 21 Ιουλίου 2000, το Bundesverwaltungsgericht υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 234 ΕΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα σχετικά με την ερμηνεία, αφενός, της οδηγίας 85/73/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιανουαρίου 1985, για τη χρηματοδότηση των υγειονομικών επιθεωρήσεων και ελέγχων των νωπών κρεάτων και των κρεάτων πουλερικών (ΕΕ L 32, σ. 14), και της αποφάσεως 88/408/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουνίου 1988, σχετικά με το ύψος των τελών που πρέπει να εισπράττονται για τις υγειονομικές επιθεωρήσεις και ελέγχους των νωπών κρεάτων σύμφωνα με την οδηγία 85/73 (ΕΕ L 194, σ. 24), καθώς και, αφετέρου, της οδηγίας 85/73, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/118/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1993 (ΕΕ L 340, σ. 15, και διορθωτικό ΕΕ 1994, L 280, σ. 91), σε συνδυασμό με την οδηγία 64/433/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1964, περί υγειονομικών προβλημάτων στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών νωπών κρεάτων (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/001, σ. 129), όπως τροποποιήθηκε τόσο με την οδηγία 89/662/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 1989, σχετικά με τους κτηνιατρικούς ελέγχους που εφαρμόζονται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο με προοπτική την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς (ΕΕ L 395, σ. 13), όσο και με την οδηγία 91/497/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουλίου 1991, για την τροποποίηση και την κωδικοποίηση της οδηγίας 64/433 ώστε να καλύπτεται η παραγωγή και η διάθεση νωπού κρέατος στην αγορά (ΕΕ L 268, σ. 69).
2 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφορών μεταξύ, αφενός, της εταιρίας Stratmann GmbH und Co. KG (στο εξής: Stratmann) και της Landrätin des Kreises Wesel (στο εξής: Landrätin) και, αφετέρου, της εταιρίας Fleischversorgung Neuss GmbH und Co. KG (στο εξής: Fleischversorgung Neuss) και του Landrat des Kreises Neuss (στο εξής: Landrat), αναφορικά με την είσπραξη των τελών που ζητήθηκαν από τις εταιρίες αυτές λόγω υγειονομικών επιθεωρήσεων και ελέγχων κρεάτων που πραγματοποιήθηκαν για λογαριασμό τους μεταξύ 1991 και 1994 από τις υπηρεσίες των Landkreise Wesel και Neuss.
Το κοινοτικό νομικό πλαίσιο
Οι κανόνες σχετικά με τις υγειονομικές επιθεωρήσεις και ελέγχους των νωπών κρεάτων
Η οδηγία 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 89/662
3 Η οδηγία 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 89/662, αφορά, σύμφωνα με το άρθρο της 1, παράγραφος 1, τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές νωπών κρεάτων που προέρχονται από κατοικίδια ζώα τα οποία ανήκουν μεταξύ άλλων, στα βοοειδή και στα χοιροειδή. Κατά το άρθρο 2 της εν λόγω οδηγίας, ως «νωπά κρέατα» θεωρούνται τα κρέατα τα οποία δεν έχουν υποστεί άλλη επεξεργασία, πλην της επεξεργασίας διά του ψύχους, δυνάμενη να εξασφαλίσει τη συντήρησή τους.
4 Το άρθρο 3, παράγραφος 1, Α, στοιχείο δ__ της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 89/662, προβλέπει τα εξής:
«Κάθε κράτος μέλος μεριμνά ώστε να αποστέλλονται από το έδαφός του προς το έδαφος άλλου κράτους μέλους μόνο νωπά κρέατα τα οποία ανταποκρίνονται στους ακόλουθους όρους:
A. Όσον αφορά τα σφάγια, τα ημιμόρια ή τα ημιμόρια τεμαχισμένα σε τρία το πολύ κύρια κομμάτια ή τεταρτημόρια, αυτά:
[...]
δ) πρέπει, σύμφωνα με το παράρτημα Ι κεφάλαιο VII, να έχουν υποβληθεί σε υγειονομική επιθεώρηση μετά τη σφαγή από επίσημο κτηνίατρο και να μην παρουσιάζουν καμία αλλοίωση, εκτός από τραύματα που προκαλούνται λίγο πριν από τη σφαγή, ελαττώματα διάπλασης ή τοπικές αλλοιώσεις, εφόσον έχει διαπιστωθεί, εν ανάγκη με τις κατάλληλες εργαστηριακές εξετάσεις, ότι δεν καθιστούν το σφάγιο και τα αντίστοιχα παραπροϊόντα ακατάλληλα για την ανθρώπινη κατανάλωση ή επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία».
5 Η εν λόγω υγειονομική επιθεώρηση μετά τη σφαγή πρέπει να περιλαμβάνει, «στην ανάγκη, εργαστηριακές εξετάσεις» [παράρτημα Ι, κεφάλαιο VII, σημείο 39, στοιχείο ε__ της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 89/662]. Επιπλέον, τα νωπά κρέατα χοίρων με γραμμωτούς μυς πρέπει να υπόκεινται σε τριχινοσκόπηση υπό τον έλεγχο και την ευθύνη του επίσημου κτηνιάτρου, σύμφωνα με επιστημονικά αναγνωρισμένες και πρακτικά δοκιμασμένες μεθόδους, και ιδίως με τις μεθόδους που καθορίζονται από κοινοτικές οδηγίες ή από άλλα διεθνή πρότυπα (παράρτημα Ι, κεφάλαιο VII, σημείο 41, Δ, της ίδιας οδηγίας).
6 Σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο α__ της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 89/662, κάθε κράτος μέλος μεριμνά, όσον αφορά τα νωπά κρέατα χοίρων, εκτός από αυτά που έχουν υποβληθεί σε συντήρηση διά του ψύχους σύμφωνα με την οδηγία 77/96/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1976, περί αναζητήσεως τριχινών κατά τις εισαγωγές από τρίτες χώρες νωπών κρεάτων που προέρχονται από χοιροειδή κατοικίδια (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/017, σ. 42), ώστε από το έδαφός του να αποστέλλονται προς το έδαφος άλλων κρατών μελών μόνον τα νωπά κρέατα που υποβλήθηκαν σε τριχινοσκόπηση, σύμφωνα με το παράρτημα Ι, κεφάλαιο VII, σημείο 41, Δ, της οδηγίας 64/433. Ομοίως, κατά το άρθρο 5, στοιχείο στ__ της εν λόγω οδηγίας, κάθε κράτος μέλος μεριμνά ώστε να μην αποστέλλονται από το έδαφός του προς το έδαφος άλλων κρατών μελών τα νωπά κρέατα χοίρων στα οποία έχει διαπιστωθεί η παρουσία τριχινών.
7 Σύμφωνα με τις συνδυασμένες διατάξεων των άρθρων 2, πρώτο εδάφιο, και 6, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 88/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουνίου 1988, για τη θέσπιση κανόνων υγιεινής για τα κρέατα που διοχετεύονται αποκλειστικά στην εθνική αγορά και για τον καθορισμό του ύψους του τέλους που πρέπει να εισπράττεται συμφωνα με την οδηγία 85/73 για τον έλεγχο των εν λόγω κρεάτων (ΕΕ L 194, σ. 28), τα κράτη μέλη θέτουν σε εφαρμογή τις αναγκαίες διατάξεις για να εξασφαλίζουν ότι, το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 1991, όλα τα παραγόμενα στο έδαφός τους νωπά κρέατα, προκειμένου να διατεθούν στην αγορά, θα υπόκεινται επίσης σε υγειονομική επιθεώρηση σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπονται ιδίως στο κεφάλαιο VII του παραρτήματος Ι της οδηγίας 64/433.
Η οδηγία 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/497
8 Σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 1, A, στοιχείο δ__ της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε και κωδικοποιήθηκε με την οδηγία 91/497, κάθε κράτος μεριμνά ώστε «τα σφάγια, τα ημιμόρια, τα ημιμόρια που τεμαχίζονται σε τρία το πολύ κομμάτια ή τα τεταρτημόρια: [...] να έχουν, σύμφωνα με το παράρτημα Ι κεφάλαιο VIII, υποβληθεί σε υγειονομική επιθεώρηση μετά τη σφαγή από επίσημο κτηνίατρο και να μην παρουσιάζουν καμία αλλοίωση, εκτός από τραύματα που επήλθαν λίγο πριν από τη σφαγή, ελαττώματα διάπλασης ή τοπικές αλλοιώσεις, εφόσον έχει διαπιστωθεί, εν ανάγκη με τις κατάλληλες εργαστηριακές εξετάσεις, ότι τα τραύματα, τα ελαττώματα διάπλασης ή οι αλλοιώσεις αυτές δεν καθιστούν το σφάγιο και τα αντίστοιχα παραπροϊόντα ακατάλληλα για την ανθρώπινη κατανάλωση ή επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία».
9 Όπως προέβλεπε επίσης η οδηγία 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 89/662, η εν λόγω υγειονομική επιθεώρηση μετά τη σφαγή πρέπει να περιλαμβάνει, «εν ανάγκη, εργαστηριακές εξετάσεις» [παράρτημα Ι, κεφάλαιο VIII, σημείο 40, στοιχείο ε,]. Επιπλέον, ο επίσημος κτηνίατρος πρέπει να διενεργεί συστηματικά τριχινοσκόπηση του νωπού κρέατος χοίρων με γραμμωτούς μυς [παράρτημα Ι, κεφάλαιο VIII, σημείο 42, Α, αριθ. 3].
10 Το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο α__ ii και iii, της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/497, προβλέπει τα εξής:
«Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να χαρακτηρίζεται ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση από τον επίσημο κτηνίατρο:
α) το κρέας που προέρχεται από ζώα:
[...]
ii) τα οποία παρουσιάζουν οξέα συμπτώματα βρογχοπνευμονίας, πλευρίτιδας, περιτονίτιδας, μητρίτιδας, μαστίτιδας, αρθρίτιδας, περικαρδίτιδας, εντερίτιδας ή μηνιγγοεγκεφαλομυελίτιδας επιβεβαιωμένα από λεπτομερή επιθεώρηση, η οποία συμπληρώνεται, ενδεχομένως, από βακτηριολογική εξέταση και την ανίχνευση καταλοίπων ουσιών με φαρμακολογική δράση.
[...]
iii) τα οποία έπασχαν από τις εξής παρασιτικές ασθένειες: [...] τριχινίαση».
11 Σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο α__ της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/497, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε το νωπό κρέας χοίρων το οποίο δεν έχει υποβληθεί σε δοκιμασία ανίχνευσης των τριχινών σύμφωνα με το παράρτημα Ι της οδηγίας 77/96, να υποβάλλεται σε επεξεργασία διά του ψύχους σύμφωνα με το παράρτημα IV της εν λόγω οδηγίας.
12 Κατά το άρθρο 3, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 91/497, τα κράτη μέλη οφείλουν να θέσουν σε εφαρμογή τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συμμορφωθούν προς τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 1993.
Η οδηγία 77/96
13 Η οδηγία 77/96 θεσπίστηκε βάσει του άρθρου 21 της οδηγίας 72/462/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 1972, περί των υγειονομικών προβλημάτων και των υγειονομικών μέτρων κατά τις εισαγωγές ζώων του βοείου και χοιρείου είδους και νωπών κρεάτων προελεύσεως τρίτων χωρών (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/009, σ. 3), η οποία, κατά την αρχική της διατύπωση, προβλέπει ότι «[σ]υντάσσονται από το Συμβούλιο κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, μία μέθοδος και οι απαραίτητοι τρόποι για την αποκάλυψη των τριχινών στα νωπά κρέατα των ζώων του χοιρείου είδους».
14 Σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας 77/96, τα νωπά κρέατα κατοικιδίων ζώων χοιρείου είδους τα οποία εισάγονται από τρίτες χώρες πρέπει να υποβάλλονται σε εξέταση για τη διαπίστωση της παρουσίας τριχινών σύμφωνα με μία από τις μεθόδους οι οποίες υποδεικνύονται στο παράρτημα Ι. Τα κράτη μέλη πρέπει πάντως να προβλέπουν ότι τα νωπά κρέτα τα οποία προέρχονται από ορισμένες τρίτες χώρες ή από ορισμένες περιοχές των χωρών αυτών δεν υποβάλλονται στην εξέταση αυτή, υπό την προϋπόθεση ότι υφίστανται επεξεργασία διά του ψύχους η οποία διενεργείται σύμφωνα με το παράρτημα IV της οδηγίας 77/96.
Οι κανόνες σχετικά με τη χρηματοδότηση των υγειονομικών επιθεωρήσεων και ελέγχων των νωπών κρεάτων
Η οδηγία 85/73 και η απόφαση 88/408
15 Η οδηγία 85/73 προβλέπει, στο άρθρο 1, παράγραφος 1, πρώτη περίπτωση, ότι τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, από 1ης Ιανουαρίου 1986, να εισπράττεται τέλος κατά τη σφαγή των ζώων που αναφέρονται στην παράγραφο 2, για τα έξοδα που προκύπτουν από επιθεωρήσεις και υγειονομικούς ελέγχους. Κατά το άρθρο 1, παράγραφος 2, της οδηγίας, ως «ζώα» νοούνται, για τους σκοπούς της οδηγίας αυτής, τα κατοικίδια ζώα που ανήκουν στα βοοειδή και στα χοιροειδή.
16 Σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 85/73, το Συμβούλιο εγκρίνει, πριν από την 1η Ιανουαρίου 1986, το ή τα κατ' αποκοπή επίπεδα τελών στα οποία αναφέρεται το άρθρο 1, παράγραφος 1, πρώτη περίπτωση, καθώς και τις λεπτομέρειες και τις αρχές εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας και τις εξαιρετικές περιπτώσεις. Κατά το άρθρο 2, παράγραφος 2, της ίδιας οδηγίας, τα κράτη μέλη εξουσιοδοτούνται να εισπράττουν ποσά μεγαλύτερα από τα επίπεδα που ορίζονται στην παράγραφο 1, υπό την επιφύλαξη ότι το σύνολο των τελών που εισπράττονται από ένα κράτος μέλος είναι κατώτερο ή ίσο προς το κόστος των εξόδων επιθεώρησης.
17 Σύμφωνα με το άρθρο 1, η απόφαση 88/408, η οποία θεσπίστηκε κατ' εφαρμογήν, του άρθρου 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 85/73, καθορίζει τα ποσά των εισπρακτέων από τα κράτη μέλη τελών κατά τις υγειονομικές επιθεωρήσεις και ελέγχους των νωπών κρεάτων, που προβλέπονται ιδίως στην οδηγία 64/433, καθώς και τις λεπτομέρειες και τις αρχές εφαρμογής της οδηγίας 85/73. Στο άρθρο 2, παράγραφος 1, της αποφάσεως 88/408 προβλέπεται ότι τα τέλη αυτά καθορίζονται στα μέσα κατ' αποκοπήν επίπεδα των 2,5 ECU/ζώο για τα νεαρά βοοειδή και του 1,30 ECU/ζώο για τα χοιροειδή.
18 Δυνάμει του άρθρου 2, παράγραφος 2, της αποφάσεως 88/498, τα κράτη μέλη στα οποία το μισθολογικό κόστος, η δομή των εγκαταστάσεων και ο λόγος που υφίσταται μεταξύ κτηνιάτρων και επιθεωρητών αποκλίνουν από τον μέσο κοινοτικό όρο που έχει επιλεγεί για τον υπολογισμό των κατ' αποκοπήν ποσών που καθορίζονται στην παράγραφο 1 μπορούν να παρεκκλίνουν με αυξήσεις ή μειώσεις έως το πραγματικό κόστος της επιθεωρήσεως. Για να κάνουν χρήση των παρεκκλίσεων αυτών, τα κράτη μέλη στηρίζονται στις αρχές που διατυπώνονται στο παράρτημα της αποφάσεως 88/408.
19 Σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 1, της αποφάσεως 88/408, το ποσό στο οποίο αναφέρεται το άρθρο 2 της αποφάσεως αυτής αντικαθιστά κάθε άλλη υγειονομική φορολογική επιβάρυνση ή τέλος που εισπράττεται από τις εθνικές, περιφερειακές, δημοτικές ή κοινοτικές αρχές των κρατών μελών για τις επιθεωρήσεις και τους ελέγχους των νωπών κρεάτων που αναφέρονται στο άρθρο 1 και για την πιστοποίησή τους.
20 Δυνάμει του άρθρου 4 της οδηγίας 88/409, το επίπεδο των τελών στο οποίο αναφέρεται το άρθρο 2 της αποφάσεως 88/408 ισχύει για τα νωπά κρέατα τα οποία παράγονται στο έδαφος κράτους μέλους για να διατεθούν εκεί στο εμπόριο και τα οποία, ως εκ τούτου, οφείλουν επίσης να υποβληθούν σε υγειονομική επιθεώρηση σύμφωνα με τους κανόνες της οδηγίας 64/433.
Η οδηγία 85/73, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/118
21 Σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 1, πρώτη περίπτωση, της οδηγίας 85/73, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/118, τα κράτη μέλη μεριμνούν για την είσπραξη κοινοτικού τέλους έναντι των εξόδων των υγειονομικών επιθεωρήσεων και ελέγχων που προβλέπονται σε διάφορες οδηγίες, μεταξύ των οποίων στην οδηγία 64/433.
22 Το άρθρο 2 της οδηγίας 85/73, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/118, προβλέπει τα εξής:
«Για τη χρηματοδότηση των ελέγχων που διενεργούνται από τις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με τις οδηγίες που αναφέρονται στο άρθρο 1, και μόνο για το σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη φροντίζουν να εισπράττουν:
- από την 1η Ιανουαρίου 1994 και για το κρέας που αναφέρεται στις οδηγίες 64/433/ΕΟΚ [...], τα κοινοτικά τέλη, σύμφωνα με τις λεπτομέρειες που ορίζονται στο παράρτημα,
[...]
[...]
3. Τα κράτη μέλη μπορούν να εισπράττουν ποσό ανώτερο από το επίπεδο των κοινοτικών τελών, υπό την προϋπόθεση ότι το συνολικό τέλος που εισπράττεται από κάθε κράτος μέλος δεν υπερβαίνει το πραγματικό κόστος των εξόδων επιθεώρησης.
4. Τα κοινοτικά τέλη αντικαθιστούν κάθε άλλο υγειονομικό φόρο ή τέλος που εισπράττεται από τις εθνικές, περιφερειακές ή κοινοτικές αρχές των κρατών μελών για τις επιθεωρήσεις και τους ελέγχους που αναφέρονται στο άρθρο 1 και για την πιστοποίησή τους. Ωστόσο, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1995, τα κράτη μέλη μπορούν να εισπράττουν τα έξοδα καταχώρησης των εγκεκριμένων εγκαταστάσεων, σύμφωνα με τις κανονιστικές ρυθμίσεις που αναφέρονται στο παράρτημα Α της οδηγίας 89/662/ΕΟΚ.
[...]»
23 Σύμφωνα με το κεφάλαιο Ι, σημείο 1, του παραρτήματος της οδηγίας 85/73, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/118, τα κράτη μέλη, υπό την επιφύλαξη της εφαρμογής των σημείων 4 και 5, εισπράττουν για τα έξοδα επιθεωρήσεως που συνδέονται με τις διαδικασίες σφαγής κατ' αποκοπήν ποσό 2,5 ECU/ζώο για τα νεαρά βοοειδή και 1,30 ECU/ζώο για τους χοίρους. Δυνάμει του κεφαλαίου Ι, σημείο 4, στοιχεία α, και β__ του ίδιου παραρτήματος, τα κράτη μέλη μπορούν, για να καλύπτουν το υψηλότερο κόστος, να αυξάνουν αντιστοίχως, για μια συγκεκριμένη εγκατάσταση, τα κατ' αποκοπήν ποσά υπό τις εκεί καθοριζόμενες προϋποθέσεις, ή να εισπράττουν ειδικό τέλος που καλύπτει το πραγματικό κόστος.
24 Με το άρθρο 2 της οδηγίας 93/118 καταργήθηκε από την 1 Ιανουαρίου 1994 η απόφαση 88/408.
25 Δυνάμει του άρθρου 3, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 93/118, τα κράτη μέλη όφειλαν να θέσουν σε εφαρμογή τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που ήταν αναγκαίες για τη συμμόρφωσή τους προς την εν λόγω οδηγία το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 1993, όσον αφορά τις απαιτήσεις του παραρτήματος και του άρθρου 5, και το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 1994 όσον αφορά τις λοιπές διατάξεις.
Το εθνικό νομικό πλαίσιο
26 Το άρθρο 24 του Fleischhygienegesetz (νόμου περί της υγιεινής των κρεάτων, στο εξής: FlHG), κατά το κείμενο της 24ης Φεβρουαρίου 1987 (BGBl. Ι, σ. 649), προβλέπει τα εξής:
«(1) Οι διοικητικές πράξεις που εκδίδονται κατ' εφαρμογήν του παρόντος νόμου και των εκτελεστικών του διατάξεων υπόκεινται σε τέλη καλύπτοντα τα έξοδα.
(2) Τα πραγματικά περιστατικά τα οποία γεννούν την υποχρέωση καταβολής των τελών που προβλέπονται στην παράγραφο 1 καθορίζονται από το δίκαιο των Länder (ομοσπόνδων κρατών). Τα τέλη υπολογίζονται σύμφωνα με την οδηγία 85/73 [...]».
27 Με τον Gesetz zur Änderung veterinärrechtlicher, lebensmittelrechtlicher und tierzuchtrechtlicher Vorschriften (νόμο περί τροποποιήσεως των κτηνιατρικών και ζωοτεχνικών διατάξεων και των διατάξεων περί ειδών διατροφής), της 18ης Δεκεμβρίου 1992 (BGBl. Ι, σ. 2022), ο οποίος άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 1993, προστέθηκε στο άρθρο 24, παράγραφος 2, του FlHG η ακόλουθη περίοδος:
«και με τις νομικές πράξεις που θεσπίζονται βάσει της οδηγίας αυτής από τα κοινοτικά όργανα».
28 Ο nordrheinwestfälisches Gesetz über die Kosten der Fleisch- und Geflügelfleischhygiene (νόμος του Land της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας σχετικά με το κόστος της υγιεινής των κρεάτων και των κρεάτων πουλερικών), της 16ης Δεκεμβρίου 1998 (GV. NRW, σ. 775, στο εξής: FlGFlHKostG NW), ο οποίος άρχισε να ισχύει αναδρομικά την 1η Ιανουαρίου 1991 όσον αφορά τους κανονισμούς που πρέπει να θεσπισθούν σχετικά με τις διοικητικές πράξεις οι οποίες εκδίδονται κατ' εφαρμογήν του FlHG, προβλέπει στο άρθρο του 1 ότι οι διοικητικές περιοχές και οι πόλεις που δεν περιλαμβάνονται σε διοικητική περιοχή ρυθμίζουν με κανονισμούς την είσπραξη των τελών που προβλέπονται ιδίως στο άρθρο 24 του FlHG.
29 Ο Verordnung zur Ausführung des nordrheinwestfälischen Gesetzes über die Kosten der Fleisch- und Geflügelfleischhygiene (εκτελεστικός κανονισμός του FlGFlHKostG NW), της 6ης Μαΐου 1999 (GV. NRW, σ. 156), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό της 27ης Σεπτεμβρίου 1999 (GV. NRW, σ. 563), ο οποίος, όσον αφορά τις ασκούσες επιρροή διατάξεις στις υποθέσεις της κύριας δίκης, άρχισε επίσης να ισχύει αναδρομικά την 1η Ιανουαρίου 1991, προσδιορίζει στο άρθρο του 1, παράγραφος 1, τα πραγματικά περιστατικά που γεννούν την υποχρέωση καταβολής τελών για τα οποία η οδηγία 85/73, κατά την ισχύουσα διατύπωσή της, προβλέπει - σύμφωνα με τον συντάκτη του εν λόγω κανονισμού - κοινοτικό τέλος και, στο άρθρο του 1, παράγραφος 2, τα πραγματικά περιστατικά που γεννούν την υποχρέωση καταβολής τελών για τα οποία ουδέν κοινοτικό τέλος προβλέπεται. Μεταξύ των τελευταίων περιλαμβάνονται η τριχινοσκόπηση και οι βακτηριολογικές εξετάσεις.
30 Ο Satzung des Kreises Wesel über die Erhebung von Gebühren und Auslagen für Amtshandlungen nach dem Fleischhygienegesetz (κανονισμός της διοικητικής περιοχής Wesel σχετικά με την είσπραξη τελών και εισφορών για διοικητικές πράξεις εκτελούμενες δυνάμει του FlHG), της 16ης Αυγούστου 1999 (Abl. des Kreises Wesel, αριθ. 21, στο εξής: κανονισμός της διοικητικής περιοχής Wesel), οποίος άρχισε να ισχύει αναδρομικά την 1η Ιανουαρίου 1991 αλλά περιλαμβάνει μεταβατικές διατάξεις για τις προγενέστερες περιόδους, προβλέπει, σύμφωνα με τους προγενέστερους κανονισμούς, παράλληλα με το κατ' αποκοπήν τέλος για τις υγειονομικές επιθεωρήσεις μετά τη σφαγή, ένα ειδικό τέλος για την τριχινοσκόπηση του χοιρείου κρέατος, ύψους διαφορετικού για το έτος 1992 και για τα έτη 1993 και 1994.
31 Ο Satzung des Kreises Neuss über die Erhebung von Gebühren für Amtshandlungen nach dem Fleischhygienerecht (κανονισμός της διοικητικής περιοχής Neuss σχετικά με την είσπραξη τελών για τις διοικητικές πράξεις που εκτελούνται σύμφωνα με το δίκαιο περί της υγιεινής των κρεάτων), της 10ης Ιουνίου 1999 (που δημοσιεύθηκε διά του Τύπου στις 16 Ιουνίου 1999, στο εξής: κανονισμός της διοικητικής περιοχής Neuss), ο οποίος, όσον αφορά τις ασκούσες επιρροή διατάξεις στην υπόθεση C-288/00, άρχισε επίσης να ισχύει αναδρομικά την 1η Ιανουαρίου 1991 και περιλαμβάνει επίσης μεταβατικές διατάξεις για τις προγενέστερες περιόδους, προβλέπει για το έτος 1991, σύμφωνα με τους προγενέστερους κανονισμούς, παράλληλα με το κατ' αποκοπήν τέλος για τις υγειονομικές επιθεωρήσεις μετά τη σφαγή, ένα τέλος για τις βακτηριολογικές εξετάσεις, ύψους 45 DEM ανά ζώο.
Οι διαφορές της κύριας δίκης
Η υπόθεση C-284/00
32 Η Stratmann είναι επιχείρηση η οποία εκμεταλλεύεται σφαγεία. Μεταξύ του 1992 και του 1994, η Landrätin εξέδωσε έναντι της Stratmann, βάσει του κανονισμού της διοικητικής περιοχής Wesel, κατά την τότε ισχύουσα διατύπωσή του, περισσότερες πράξεις περί επιβολής τέλους το οποίο προβλέπεται για τις υγειονομικές επιθεωρήσεις πριν και μετά τη σφαγή οι οποίες διενεργούνται σε βοοειδή, σε αμνοερίφια και σε χοιροειδή, καθώς και για την τριχινοσκόπηση των κρεάτων χοίρου.
33 Η Stratmann άσκησε προσφυγή κατά των διαφόρων αυτών πράξεων περί επιβολής τέλους. Αφού η προσφυγή της έγινε δεκτή, πλήρως και κατόπιν μερικώς, αντιστοίχως από το Verwaltungsgericht Düsseldorf (Γερμανία) και από το Oberverwaltungsgericht für das Land Nordrhein-Westfalen (Γερμανία), η Stratmann άσκησε αναίρεση ενώπιον του Bundesverwaltungsgericht, η οποία αφορούσε πλέον μόνον το ζήτημα αν η Landrätin είχε το δικαίωμα να επιβάλει ειδικό τέλος για την τριχινοσκόπηση των κρεάτων χοίρου.
34 Εκτιμώντας ότι δεν απορρέει κατά τρόπο σαφή από την ισχύουσα κοινοτική ρύθμιση ότι το εκεί προβλεπόμενο κατ' αποκοπήν τέλος, ενδεχομένως προσαυξημένο, καλύπτει επίσης τα έξοδα που προκύπτουν από την τριχινοσκόπηση, το Bundesverwaltungsgericht ανέστειλε τη διαδικασία και υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Το κατ' αποκοπήν τέλος το οποίο οφείλεται για την υγειονομική επιθεώρηση των προοριζόμενων για την εθνική αγορά νωπών κρεάτων σύμφωνα με την οδηγία 64/433/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1964, όπως τροποποιήθηκε
α) με την οδηγία 89/662/ΕΟΚ, της 11ης Δεκεμβρίου 1989, και
β) με την οδηγία 91/497/ΕΟΚ, της 29ης Ιουλίου 1991,
και η οποία είναι εφαρμοστέα δυνάμει της οδηγίας 88/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου, 15 Ιουνίου 1988, καλύπτει επίσης, κατ' εφαρμογήν
α) της οδηγίας 85/73/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιανουαρίου 1985, σε συνδυασμό με την απόφαση 88/408/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουνίου 1988, και
β) της οδηγίας 85/73/ΕΟΚ του Συμβουλίου, όπως τροποποιηθήκε με την οδηγία 93/118/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1993,
τα έξοδα υγειονομικών επιθεωρήσεων του νωπού χοιρείου κρέατος οι οποίες διενεργούνται για την ανίχνευση τριχινών;»
Η υπόθεση C-288/00
35 Τον Ιανουάριο του 1991, τα σφαγεία της διοικητικής περιοχής Neuss προέβησαν στη σφαγή νεαρών μόσχων για λογαριασμό της εταιρίας Fleischversorgung Kreis Neuss. Με απόφαση της 1ης Φεβρουαρίου 1991, ο Landrat ζήτησε από την Fleischversorgung Neuss, κατ' εφαρμογήν του κανονισμού της διοικητικής περιοχής Neuss, πέραν των γενικών τελών για τη διενέργεια των υγειονομικών επιθεωρήσεων πριν και μετά τη σφαγή, την καταβολή τελών ύψους 1 350 DEM για τη διενέργεια 30 βακτηριολογικών εξετάσεων.
36 Δεδομένου ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο απέρριψε το ένδικο βοήθημα που είχε ασκήσει η Fleischversorgung Neuss κατά της αποφάσεως περί επιβολής τελών, η εν λόγω εταιρία άσκησε αναίρεση ενώπιον του Bundesverwaltungsgericht, το οποίο, διερωτώμενο αν ο Landrat είχε το δικαίωμα να επιβάλλει ειδικά τέλη για τέτοιες βακτηριολογικές εξετάσεις, αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Το κατ'αποκοπήν τέλος που οφείλεται για τις υγειονομικές επιθεωρήσεις των προοριζόμενων για την εθνική αγορά νωπών κρεάτων σύμφωνα με την οδηγία 64/433/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1964, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 89/662/ΕΟΚ, της 11ης Δεκεμβρίου 1989, και η οποία είναι εφαρμοστέα δυνάμει της οδηγίας 88/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουνίου 1988, καλύπτει επίσης, κατ' εφαρμογήν της οδηγίας 85/73/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιανουαρίου 1985, σε συνδυασμό με την απόφαση 88/408/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουνίου 1988, τα έξοδα μιας αναγκαίας στην προκειμένη περίπτωση βακτηριολογικής εξετάσεως;»
37 Με διάταξη του ροέδρου του Δικαστηρίου της 21ης Σεπτεμβρίου 2000, αποφασίστηκε η ένωση και συνεκδίκαση των υποθέσεων C-284/00 και C-288/00, προς διευκόλυνση της έγγραφης και της προφορικής διαδικασίας και την έκδοση κοινής αποφάσεως.
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
38 Με τα ερωτήματά του, το εθνικό δικαστήριο ερωτά κατ' ουσίαν αν τα έξοδα για βακτηριολογικές εξετάσεις και τριχινοσκόπηση που διενεργούνται σύμφωνα με την οδηγία 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 89/662 και με την οδηγία 91/497, καλύπτονται από το κοινοτικό τέλος που εισπράττουν τα κράτη μέλη για τις υγειονομικές επιθεωρήσεις και ελέγχους των νωπών κρεάτων κατ' εφαρμογήν, αφενός, της οδηγίας 85/73 και της αποφάσεως 88/408 και, αφετέρου, της οδηγίας 85/73, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/118.
39 Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, σύμφωνα με το άρθρο 1 της οδηγίας 85/73, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, από την 1η Ιανουαρίου 1986, να εισπράττεται τέλος για τα έξοδα των υγειονομικών επιθεωρήσεων και ελέγχων που διενεργούνται κατά τη σφαγή των κατοικιδίων ζώων τα οποία ανήκουν, μεταξύ άλλων, στο βόειο και στο χοίρειο είδος.
40 Το άρθρο 1 της αποφάσεως 88/408, η οποία θεσπίστηκε κατ' εφαρμογήν της οδηγίας 85/73, διευκρινίζει ότι η απόφαση αυτή καθορίζει τα εισπρακτέα από τα κράτη μέλη ποσά του τέλους για τις υγειονομικές επιθεωρήσεις και ελέγχους που προβλέπονται ιδίως στην οδηγία 64/433.
41 Από το άρθρο 1 της οδηγίας 85/73, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/118 και ισχύει από 1ης Ιανουαρίου 1994, προκύπτει επίσης ότι το εν λόγω κοινοτικό τέλος εισπράττεται από τα κράτη μέλη για τα έξοδα των υγειονομικών επιθεωρήσεων και ελέγχων των κρεάτων στις οποίες αναφέρεται ιδίως η οδηγία 64/433.
42 Διαπιστώνεται ότι από το γράμμα της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε τόσο με την οδηγία 89/662 όσο και με την οδηγία 91/497, προκύπτει ότι οι εν λόγω υγειονομικές επιθεωρήσεις και έλεγχοι μπορούν και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πρέπει, να περιλαμβάνουν βακτηριολογικές εξετάσεις καθώς και εξετάσεις για την ανίχνευση τριχινών στο χοίρειο κρέας.
43 Συγκεκριμένα, αφενός, σύμφωνα τόσο με το παράρτημα Ι, κεφάλαιο VII, σημείο 39, στοιχείο ε__ της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 89/662, όσο και με το παράρτημα Ι, κεφάλαιο VIII, σημείο 40, στοιχείο ε__ της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/497, η υγειονομική επιθεώρηση μετά τη σφαγή, την οποία οφείλουν να διενεργούν τα κράτη μέλη αμέσως μετά τη σφαγή των οικείων ζώων, πρέπει να περιλαμβάνει, αν παρίσταται ανάγκη, εργαστηριακές εξετάσεις.
44 Από το άρθρο 3, παράγραφος 1, A, στοιχείο δ__ της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με τις ανωτέρω δύο οδηγίες, προκύπτει ότι τα κράτη μέλη είναι ενδεχομένως υποχρεωμένα να διενεργούν τέτοιες εργαστηριακές εξετάσεις ώστε να διασφαλίζεται ότι τα τραύματα, τα ελαττώματα διαπλάσεως ή οι αλλοιώσεις που παρουσιάζουν ενδεχομένως τα σφάγια των οικείων ζώων δεν καθιστούν τα σφάγια αυτά ή τα αντίστοιχα παραπροϊόντα ακατάλληλα για την ανθρώπινη κατανάλωση ή επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία.
45 Από το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο α__ ii, της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/497, προκύπτει επίσης ότι ενδέχεται να πρέπει να διενεργηθούν βακτηριολογικές εξετάσεις όταν πρόκειται για κρέατα προερχόμενα από ζώα που παρουσίαζαν ορισμένα τραύματα βεβαιωθέντα κατόπιν λεπτομερούς εξετάσεως.
46 Αφετέρου, σύμφωνα τόσο με το παράρτημα Ι, κεφάλαιο VII, σημείο 41, Δ, της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 89/662, όσο και με το παράρτημα Ι, κεφάλαιο VIII, σημείοι 42, A, αριθ. 3, της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/497, κατά την υγειονομική επιθεώρηση μετά τη σφαγή, ο επίσημος κτηνίατρος οφείλει να διενεργεί συστηματικά τριχινοσκόπηση επί των νωπών κρεάτων που προέρχονται από ζώα του χοιρείου είδους με γραμμωτούς μυς.
47 Εξάλλου, από το άρθρο 5, στοιχείο στ__ της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 89/662, προκύπτει ότι τα προερχόμενα από ζώα του χοιρείου είδους νωπά κρέατα στα οποία διαπιστώθηκε η παρουσία τριχινών δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο ενδοκοινοτικών συναλλαγών, από δε το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο α__ iii, της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/497, προκύπτει ότι τα νωπά κρέατα που προέρχονται από ζώα προσβληθέντα από τριχινίαση πρέπει να χαρακτηρίζονται ακατάλληλα για την ανθρώπινη κατανάλωση.
48 Σύμφωνα με τα άρθρα 4, παράγραφος 1, στοιχείο α__ της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 89/662, και 6, παράγραφος 1, στοιχείο α__ της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/497, σε υποχρεωτική τριχινοσκόπηση δεν υπόκεινται μόνον τα χοίρεια νωπά κρέατα τα οποία έχουν υποβληθεί σε επεξεργασία διά του ψύχους σύμφωνα με την οδηγία 77/96.
49 Από τις ανωτέρω διαπιστώσεις προκύπτει ότι τόσο οι βακτηριολογικές εξετάσεις όσο και η τριχινοσκόπηση του χοιρείου κρέατος εντάσσονται στις υγειονομικές επιθεωρήσεις και ελέγχους στις οποίες αναφέρεται η οδηγία 64/433, τα έξοδα των οποίων καλύπτονται από το κοινοτικό τέλος που εισήχθη με την οδηγία 85/73 και την απόφαση 88/408, και κατόπιν με την οδηγία 85/73, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/118.
50 Στα ανωτέρω κείμενα, ουδέν υποδεικνύει ότι το εν λόγω τέλος δεν θεωρείται ότι καλύπτει τα έξοδα που αντιστοιχούν σε τέτοιους ελέγχους ή σε τριχινοσκόπηση για τον λόγο ότι οι εξετάσεις αυτές δεν διενεργούνται σε όλες τις περιπτώσεις, ούτε επομένως ότι τα έξοδα αυτά θα μπορούσαν να καλυφθούν με ειδικό τέλος.
51 Αφενός, από το άρθρο 2, παράγραφος 1, της αποφάσεως 88/408 καθώς και από το κεφάλαιο Ι, σημείο 1, του παραρτήματος της οδηγίας 85/73, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/118, προκύπτει συγκεκριμένα ότι το ποσό του κοινοτικού τέλους καθορίζεται σε ύψος κατ' αποκοπήν για κάθε είδος ζώου.
52 Όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 58 των προτάσεών του, στην ίδια τη φύση ενός κατ' αποκοπήν καθορισθέντος τέλους ανήκει το να υπερβαίνει το τέλος αυτό σε ορισμένες περιπτώσεις το πραγματικό κόστος των μέτρων στη χρηματοδότηση των οποίων αποσκοπεί, και το να είναι σε άλλες περιπτώσεις κατώτερο του κόστους αυτού.
53 Αφετέρου, σύμφωνα με τα άρθρα 5, παράγραφος 1, της αποφάσεως 88/408 και 2, παράγραφος 4, της οδηγίας 85/73, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/118, το κοινοτικό τέλος υποκαθίσται σε κάθε άλλη εθνική, περιφερειακή ή τοπική φορολογική επιβάρυνση ή τέλος, που εισπράττεται από τα κράτη μέλη για τις υγειονομικές επιθεωρήσεις και ελέγχους που διενεργούνται δυνάμει ιδίως της οδηγίας 64/433.
54 Σύμφωνα βέβαια με τα άρθρα 2, παράγραφος 2, της οδηγίας 85/73 και 2, παράγραφος 2, της αποφάσεως 88/408, αφενός, καθώς και με το άρθρο 2, παράγραφος 3, της οδηγίας 85/73, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/118, αφετέρου, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να εισπράττουν ποσό ανώτερο του ύψους των κοινοτικών τελών, υπό την επιφύλαξη ότι το ποσό αυτό δεν υπερβαίνει το πραγματικό κόστος της υγειονομικής επιθεωρήσεως.
55 Ουδεμία ωστόσο από τις διατάξεις αυτές επιτρέπει την είσπραξη ειδικού τέλους, το οποίο θα προστίθετο στο κοινοτικό τέλος για να καλύπτει ορισμένα έξοδα για μέτρα υγειονομικής επιθεωρήσεως και ελέγχου που δεν διενεργούνται σε όλες τις περιπτώσεις.
56 Αντιθέτως, τόσο από το παράρτημα της αποφάσεως 88/408 όσο και από το κεφάλαιο Ι, σημείο 4, στοιχεία α, και β__ του παραρτήματος της οδηγίας 85/73, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/118, προκύπτει ότι κάθε προσαύξηση αποφασιζόμενη από κράτος μέλος πρέπει να αφορά το κατ' αποκοπήν ποσό του ίδου του κοινοτικού τέλους και να λαμβάνει τη μορφή αυξήσεως του τέλους αυτού, και ότι η είσπραξη ειδικού τέλους, ποσού υπερβαίνοντος το ύψος των κοινοτικών τελών, πρέπει να καλύπτει το σύνολο των πράγματι υφισταμέων εξόδων.
57 Τέλος, όπως προκύπτει από την πέμπτη και την έκτη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 85/73 και από την τέταρτη και έκτη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 93/118, η θέσπιση εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με τη χρηματοδότηση των υγειονομικών επιθεωρήσεων και ελέγχων των νωπών κρεάτων αποσκοπεί στην αποτροπή των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού που θα προκαλούσαν πιθανότητα οι υφιστάμενες στον εν λόγω τομέα αποκλίσεις μεταξύ των κρατών μελών.
58 Ο στόχος αυτός όμως θα υπήρχε κίνδυνος να μην επιτευχθεί αν ορισμένα μέτρα υγειονομικών επιθεωρήσεων και ελέγχων που προβλέπονται στην οδηγία 64/433 μπορούσαν να διαφύγουν του κατά τον τρόπο αυτό εναρμονισμένου κοινοτικού συστήματος χρηματοδοτήσεως και να αποτελέσουν αντικείμενο εθνικών ειδικών τελών.
59 Βάσει όλων των ανωτέρων εκτιμήσεων, στα υποβληθέντα ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι τα έξοδα για βακτηριολογικές εξετάσεις και για τριχινοσκόπηση οι οποίες διενεργούνται σύμφωνα με την οδηγία 64/433, όπως τροποποιήθηκε τόσο με την οδηγία 89/662 όσο και με την οδηγία 91/497, καλύπτονται από το κοινοτικό τέλος που εισπράττουν τα κράτη μέλη για τις υγειονομικές επιθεωρήσεις και ελέγχους των νωπών κρεάτων κατ' εφαρμογήν, αφενός, της οδηγίας 85/73 και της αποφάσεως 88/408 καθώς και, αφετέρου, της οδηγίας 85/73, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/118.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
60 Tα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή, η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με διατάξεις της 27ης Απριλίου 2000 το Bundesverwaltungsgericht, αποφαίνεται:
Τα έξοδα για βακτηριολογικές εξετάσεις και για τριχινοσκόπηση οι οποίες διενεργούνται σύμφωνα με την οδηγία 64/433/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1964, περί υγειονομικών προβλημάτων στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών νωπών κρεάτων, όπως τροποποιήθηκε τόσο με την οδηγία 89/662/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 1989, σχετικά με τους κτηνιατρικούς ελέγχους που εφαρμόζονται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο με προοπτική την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς, όσο και με την οδηγία 91/497/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουλίου 1991, για την τροποποίηση και την κωδικοποίηση της οδηγίας 64/433 ώστε να καλύπτεται η παραγωγή και η διάθεση νωπού κρέατος στην αγορά, καλύπτονται από το κοινοτικό τέλος που εισπράττουν τα κράτη μέλη για τις υγειονομικές επιθεωρήσεις και ελέγχους των νωπών κρεάτων κατ' εφαρμογήν, αφενός, της οδηγίας 85/73/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιανουαρίου 1985, για τη χρηματοδότηση των υγειονομικών επιθεωρήσεων και ελέγχων των νωπών κρεάτων και των κρεάτων πουλερικών, και της αποφάσεως 88/408/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουνίου 1988, σχετικά με ύψος των τελών που πρέπει να εισπράττονται για τις υγειονομικές επιθεωρήσεις και ελέγχους των νωπών κρεάτων σύμφωνα με την οδηγία 85/73, καθώς και, αφετέρου, της οδηγίας 85/73, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/118/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1993.