62017TJ0202_RES
Zaak T‑202/17
Ana Calhau Correia de Paiva
tegen
Europese Commissie
Arrest van het Gerecht (Eerste kamer) van 9 juni 2021
„Regeling van het taalgebruik – Vergelijkend onderzoek EPSO/AD/293/14 voor de aanwerving van administrateurs op de gebieden van mededingingsrecht, ondernemingsfinanciering, financiële economie, industriële economie en macro-economie (AD 7) – Niet-plaatsing op de reservelijst – Exceptie van onwettigheid – Beperking van de keuze van de tweede taal van het vergelijkend onderzoek tot het Duits, het Engels en het Frans – Verordening nr. 1 – Artikel 1 quinquies, lid 1, van het Statuut – Discriminatie op grond van taal – Rechtvaardiging – Dienstbelang”
Beroepen van ambtenaren – Exceptie van onwettigheid – Handelingen ten aanzien waarvan een exceptie van onwettigheid kan worden opgeworpen – Aankondiging van vergelijkend onderzoek – Betwisting van de beperking van de keuze van de tweede taal – Verband tussen het besluit tot uitsluiting van een verzoeker en de in de aankondiging van vergelijkend onderzoek vastgestelde taalregeling – Ontvankelijkheid
(Ambtenarenstatuut, bijlage III, art. 1)
(zie punten 52‑60)
Ambtenaren – Vergelijkend onderzoek – Verloop van een algemeen vergelijkend onderzoek – Talen voor deelneming aan de proeven – Beperking van de keuze van de tweede taal – Discriminatie op grond van taal – Rechtvaardiging op basis van het belang van de dienst – Eerbiediging van het evenredigheidsbeginsel
(Ambtenarenstatuut, art. 1 quinquies, leden 1 en 6)
(zie punten 69‑74)
Ambtenaren – Vergelijkend onderzoek – Verloop van een algemeen vergelijkend onderzoek – Talen voor deelneming aan de proeven – Beperking van de keuze van de tweede taal – Rechterlijke toetsing – Omvang
(Ambtenarenstatuut, art. 1 quinquies, lid 1)
(zie punten 83‑86)
Ambtenaren – Vergelijkend onderzoek – Verloop van een algemeen vergelijkend onderzoek – Talen voor deelneming aan de proeven – Beperking van de keuze van de tweede taal – Discriminatie op grond van taal – Rechtvaardiging op basis van het belang van de dienst – Noodzaak om mensen aan te werven die onmiddellijk operationeel zijn – Geen rechtvaardiging van een dergelijke noodzaak in de functiebeschrijving – Ontoelaatbaarheid
(Ambtenarenstatuut, art. 1 quinquies, lid 1; verordening van de Raad nr. 1, art. 1)
(zie punten 89‑100, 106‑108, 113‑116, 120‑124)
Beroepen van ambtenaren – Arrest houdende nietigverklaring – Gevolgen – Nietigverklaring van aankondigingen van algemene vergelijkende onderzoeken – Verzoening van de belangen van de door de onregelmatigheid benadeelde kandidaten en die van de andere kandidaten – Beoordelingscriteria – Tijd die is verstreken sinds de publicatie van de reservelijst – Geen betwisting van de uitslag van het vergelijkend onderzoek
(Art. 266 VWEU)
(zie punten 131‑138)
Samenvatting
Op 23 oktober 2014 heeft het Europees Bureau voor personeelsselectie (EPSO) de aankondiging van algemeen vergelijkend onderzoek EPSO/AD/293/14 gepubliceerd. Dit vergelijkend onderzoek beoogde een reservelijst op te stellen met het oog op de aanwerving van administrateurs bij de Europese Commissie.
Volgens de aankondiging van het algemeen vergelijkend onderzoek was een grondige kennis van een van de officiële talen van de Europese Unie (hoofdtaal) vereist en een behoorlijke kennis van het Duits, het Engels of het Frans (tweede taal), waarbij was aangegeven dat de selectie van de tweede talen had plaatsgevonden in overeenstemming met het belang van de dienst en eveneens gerechtvaardigd werd door de aard van de proeven.
Verzoekster, Ana Calhau Correia de Paiva, van Portugese nationaliteit, heeft zich ingeschreven voor het vergelijkend onderzoek. Zij heeft het Portugees, haar moedertaal, als hoofdtaal gekozen en het Frans als tweede taal. Verzoekster is uitgenodigd voor het assessment.
Later is verzoekster in kennis gesteld van het besluit van de jury om haar naam niet op te nemen op de reservelijst omdat zij niet behoorde tot de kandidaten die de hoogste totaalscore voor het assessment hadden behaald. Na een door verzoekster gevraagd heronderzoek heeft de jury haar oorspronkelijk besluit bevestigd. Daarop heeft verzoekster bij EPSO een klacht ingediend, die is afgewezen.
Na de afwijzing van haar klacht heeft verzoekster een beroep tot nietigverklaring bij het Gerecht ingesteld dat in wezen strekte tot nietigverklaring van het besluit van de jury van het vergelijkend onderzoek houdende bevestiging van het oorspronkelijke jurybesluit om haar niet op te nemen op de reservelijst van geslaagde kandidaten.
In het kader van haar beroep heeft verzoekster een exceptie van onwettigheid opgeworpen ten aanzien van de bepalingen van de aankondiging van vergelijkend onderzoek betreffende de taalregeling, met name de beperking van de keuze van de tweede taal tot het Duits, het Engels en het Frans. Deze tweede taal werd met name gebruikt voor de beoordeling van de algemene en specifieke vaardigheden van de kandidaten tijdens het assessment.
Het Gerecht verklaart het bestreden besluit nietig en gaat nader in op de ontvankelijkheid van de exceptie van onwettigheid.
Beoordeling door het Gerecht
Allereerst herinnert het Gerecht eraan dat rechtsgeldig een exceptie van onwettigheid kan worden opgeworpen tegen de bepalingen van een handeling van algemene strekking die de grondslag vormen voor individuele besluiten of die rechtstreeks juridisch verband houden met dergelijke besluiten.
In dit verband kan een deelnemer aan een vergelijkend onderzoek in het kader van een aanwervingsprocedure, dat wil zeggen een ingewikkeld administratief proces dat een aantal opeenvolgende besluiten omvat, in een beroep tegen een latere handeling de onregelmatigheid inroepen van eerdere handelingen die in nauw verband daarmee staan, en zich meer bepaald beroepen op de onwettigheid van de aankondiging van vergelijkend onderzoek op grond waarvan de handeling in kwestie is vastgesteld.
Het feit dat een verzoekende partij niet tijdig tegen de aankondiging van vergelijkend onderzoek is opgekomen, belet haar niet zich te beroepen op onregelmatigheden die zich in de loop van het vergelijkend onderzoek hebben voorgedaan, ook al zijn die onregelmatigheden terug te voeren op de tekst van de aankondiging van vergelijkend onderzoek.
Wanneer het middel inzake de onregelmatigheid van de aankondiging van vergelijkend onderzoek, waartegen niet tijdig is opgekomen, de motivering van het bestreden individuele besluit betreft, moet het beroep volgens de rechtspraak ontvankelijk worden verklaard. Een deelnemer aan een vergelijkend onderzoek kan namelijk niet het recht worden ontzegd om het jegens hem genomen individuele besluit dat met toepassing van de voorwaarden van de aankondiging van dat vergelijkend onderzoek is vastgesteld, op alle punten aan te vechten, daaronder begrepen de punten die in die aankondiging zijn omschreven. Enkel door dat toepassingsbesluit wordt immers zijn rechtspositie geïndividualiseerd en verkrijgt hij zekerheid over de vraag hoe en in hoeverre zijn persoonlijke belangen zijn aangetast.
Vervolgens benadrukt het Gerecht dat de beperking van de keuze van de tweede taal van het vergelijkend onderzoek tot de drie betrokken talen van invloed is op het vermogen van de kandidaten om zich mondeling of schriftelijk uit te drukken. Deze beperking is ook bepalend voor het soort toetsenbord dat de kandidaten voor de casestudy kunnen gebruiken, aangezien EPSO in de praktijk aan de kandidaten slechts toetsenborden ter beschikking stelt in de taal waarin de proeven moeten worden afgelegd. Deze omstandigheid is van invloed op de uitvoering en dus mogelijk op het resultaat van een proef waarbij met behulp van een toetsenbord binnen beperkte tijd een tekst van een bepaalde lengte moet worden geschreven.
Ten slotte verwerpt het Gerecht het door de Commissie aangevoerde argument dat er slechts sprake kan zijn van een nauw verband tussen het besluit tot uitsluiting van verzoekster en de bepalingen van de aankondiging van vergelijkend onderzoek betreffende de taalregeling, indien de resultaten van de proef ter beoordeling van de algemene vaardigheden van de kandidaten negatief of rampzalig blijken te zijn. Volgens het Gerecht komt een dergelijk argument erop neer dat zonder rechtvaardiging een striktere toepassing van de voorwaarde van het bestaan van een nauw verband wordt voorgestaan wanneer de gestelde onwettigheid verband houdt met de taalregeling van het vergelijkend onderzoek.