Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Ceathrú Dlísheomra)
16 Bealtaine
2024 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012 – Dlínse bhreithiúnach agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála – Ordú le haghaidh nós imeachta íocaíochta – Coincheap ‘sainchónaí’ – Náisiúnach de Bhallstát a bhfuil a sheoladh buan sa Bhallstát sin agus a sheoladh reatha i mBallstát eile – Ní féidir an seoladh buan sin a athrú ná a thréigean)
I gCás C‑222/23,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ó Sofiyski rayonen sad (Cúirt Dúiche Shóifia, an Bhulgáir), trí bhreith an 7 Aibreán
2023, a fuarthas ag an gCúirt an 7 Aibreán
2023, sna himeachtaí
‘Toplofikatsia Sofia’ EAD
tugann AN CHÚIRT (an Ceathrú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: C. Lycourgos, Uachtarán Dlísheomra, O. Spineanu-Matei (Rapóirtéir), J.-C Bonichot, S. Rodin agus L.S. Rossi, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J. Richard de la Tour,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        an Coimisiún Eorpach, ag S. Noë agus I. Zaloguin, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar an gcéad mhír d’Airteagal 18 CFAE agus Airteagal 21 de, ar an dara mír d’Airteagal 47 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’), ar Airteagal 4(1). Airteagal 5(1) agus Airteagal 62(1) de Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
12 Nollaig
2012 maidir le dlínse agus le haithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus tráchtála (IO 2012 L 351, lch. 1), agus ar Airteagal 7 agus Airteagal 22(1) agus (2) de Rialachán (AE)
2020/1784 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
25 Samhain
2020 maidir le doiciméid bhreithiúnacha agus sheachbhreithiúnacha a sheirbheáil sna Ballstáit in ábhair shibhialta nó in ábhair thráchtála (doiciméid a sheirbheáil) (IO 2020 L 405,
lch.  40).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí lena lorgaítear an eisiúint d’ordú íocaíochta, arna Dtionscnamh ag ‘Toplofikatsia Sofia’ EAD, soláthraí fuinnimh theirmigh, i gcoinne V.Z.A., custaiméir féichiúnaí, le haghaidh suim airgid a fhreagraíonn do luach an téimh a soláthraíodh d’árasán an chustaiméara sin i Sóifia (an Bhulgáir).
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Rialachán Uimh. 1215/2012
3        Sonraíodh in aithrisí 13 agus
15 de Rialachán Uimh. 1215/2012:
‘(13)      Ní foláir go mbeadh nasc idir imeachtaí a bhfuil feidhm ag an Rialachán seo maidir leo agus críoch na mBallstát. Dá réir sin, ba cheart, i bprionsabal, go mbeadh feidhm ag comhrialacha maidir le dlínse sa chás go bhfuil sainchónaí ar an gcosantóir i mBallstát.
…
(15)      Ba cheart na rialacha maidir le dlínse a bheith an‑intuartha agus bunaithe ar an bprionsabal gur gnách gur ar shainchónaí an chosantóra a shuitear an dlínse. Ba cheart go mbeadh dlínse le fáil i gcónaí ar an bhforas sin cé is moite de dhornán cásanna arna sainiú go soiléir ina dtugann ábhar na díospóide nó neamhspleáchas na bpáirtithe údar le critéar éagsúil nasctha. Ní mór sainchónaí duine dhlítheanaigh a shainiú go neamhspleách sa chaoi is go mbeidh na comhrialacha níos trédhearcaí agus go seachnófar coinbhleachtaí dlínse.’
4        De réir Airteagal 4 den Rialachán sin:
‘1.      Faoi réir an Rialacháin seo, déanfar an dlí a agairt ar dhaoine a bhfuil sainchónaí orthu i mBallstát, is cuma cén náisiúntacht atá acu, i gcúirteanna an Bhallstáit sin.
2.      Daoine nach náisiúnaigh den Bhallstát ina bhfuil sainchónaí orthu iad, beidh siad faoi rialú ag na rialacha dlínse is infheidhme maidir le náisiúnaigh an Bhallstáit sin.’
5        Foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 5(1) den Rialachán sin:
‘Daoine a bhfuil sainchónaí orthu i mBallstát, ní fhéadfar an dlí a agairt orthu i gcúirteanna de chuid Ballstáit eile ach amháin de bhua na rialacha a leagtar amach i Roinn
2 go Roinn
7 den Chaibidil seo.’
6        Leagtar síos le hAirteagal 7(1) de Rialachán Uimh. 1215/2012:
‘Duine a bhfuil sainchónaí air i mBallstát amháin, féadfar an dlí a agairt air i mBallstát eile:
1.      (a)      in ábhair a bhaineann le conradh, sna cúirteanna don áit ina gcomhlíontar an oibleagáid i dtrácht;
(b)      chun críocha na forála seo agus mura rud é go gcomhaontófar a mhalairt, is é a bheidh san áit ina gcomhlíontar an oibleagáid:
–        i gcás earraí a dhíol, an áit i mBallstát ina ndearnadh, faoin gconradh, na hearraí a sheachadadh nó inar cheart iad a bheith seachadta,
–        i gcás seirbhísí a sholáthar, an áit i mBallstát ina ndearnadh, faoin gconradh, na seirbhísí a sholáthar nó inar cheart iad a bheith soláthraithe;
(c)      mura mbeidh feidhm ag pointe
(b), ansin beidh feidhm ag pointe
(a);
7        I gcomhréir le hAirteagal 62 de Rialachán Uimh. 1215/2012
‘1.      Chun a chinneadh an bhfuil sainchónaí ar pháirtí i mBallstát ar tugadh ábhar os comhair a chúirteanna, cuirfidh an chúirt a dlí inmheánach i bhfeidhm.
2.      Mura bhfuil sainchónaí ar pháirtí sa Bhallstát ar tugadh an t‑ábhar os comhair a chúirteanna, déanfaidh an chúirt, chun a chinneadh an bhfuil sainchónaí i mBallstát eile ar an bpáirtí, dlí an Bhallstáit sin a chur i bhfeidhm.’
Rialachán 2020/1784
8        Foráiltear le hAirteagal 1 de Rialachán
2020/1784, dar teideal ‘Raon feidhme’:
‘1.      Tá feidhm ag an Rialachán seo maidir leis an tseirbheáil trasteorann doiciméad breithiúnach agus seachbhreithiúnach in ábhair shibhialta nó thráchtála. …
2.      Cé is moite d’Airteagal 7, níl feidhm ag an Rialachán seo i gcás nach eol seoladh an duine a bhfuil doiciméad le seirbheáil air.
…’
9        I gcomhréir le hAirteagal 7 den Rialachán sin, dar teideal ‘Cúnamh agus an seoladh á fhiosrú’:
‘1.      I gcás nach fios cén seoladh atá ag an duine a bhfuil an doiciméad breithiúnach nó seachbhreithiúnach le seirbheáil air nó uirthi i mBallstát eile, tabharfaidh an Ballstát sin cúnamh chun an seoladh a chinneadh trí cheann amháin de na bealaí seo a leanas ar a laghad:
(a)      cúnamh chun seoladh a chinneadh do dhuine a bheidh le seirbheáil ag údaráis ainmnithe arna iarraidh sin ag an ngníomhaireacht tarchuir;
(b)      cead a thabhairt do dhaoine ó Bhallstáit eile iarrataí lena n‑áirítear iarrataí leictreonacha, ar fhaisnéis faoi sheoltaí na ndaoine atá le seirbheáil a chur isteach go díreach chuig cláir shainchónaithe nó chuig bunachair sonraí eile atá inrochtana don phobal trí bhíthin foirm chaighdeánach atá ar fáil ar an Tairseach Eorpach don r‐Cheartas; nó
(c)      faisnéis mhionsonraithe a chur ar fáil, tríd an Tairseach Eorpach don r-Cheartas, maidir le conas seoladh na ndaoine atá le seirbheáil a aimsiú.
2.      Cuirfidh gach Ballstát an fhaisnéis a leanas ar fáil don Choimisiún [Eorpach] d’fhonn í a chur ar fáil don phobal tríd an Tairseach Eorpach don r-Cheartas:
(a)      na modhanna cúnaimh a sholáthróidh an Ballstát ina chríoch de bhun mhír 1;
(b)      i gcás inarb infheidhme, ainm agus sonraí teagmhála na n‑údarás dá dtagraítear i bpointí (a) agus (b) de mhír 1;
(c)      an ndéanfaidh údaráis an Bhallstáit, ar a dtionscnamh féin, iarrataí chuig cláir shainchónaithe nó chuig bunachair sonraí eile a bhfuiltear ag díriú air iarrataí ar fhaisnéis maidir le seoltaí i gcásanna nach bhfuil an seoladh a léirítear san iarraidh ar sheirbheáil ceart.
Tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún maidir le haon mhodhnú a dhéanfar ina dhiaidh sin ar an bhfaisnéis dá dtagraítear sa chéad fhomhír.’
10      Foráiltear le hAirteagal 22 den Rialachán sin, dar teideal ‘Nuair nach dtiocfaidh an cosantóir i láthair’:
‘1.      I gcás inar tarchuireadh doiciméad lena dtionscnaítear imeachtaí nó a choibhéis chuig Ballstát eile chun críoch seirbheála faoin Rialachán seo agus nár tháinig an cosantóir i láthair, ní thabharfar breithiúnas go dtí go mbeidh sé suite go ndearnadh an tseirbheáil nó seachadadh an doiciméid in am trátha chun go bhféadfaidh an cosantóir cosaint a chur isteach agus:
(a)      go ndearnadh an doiciméad a sheirbheáil trí mhodh arna fhorordú ag dlí an Bhallstáit a bhfuiltear ag díriú air chun doiciméid a sheirbheáil in imeachtaí inmheánacha ar dhaoine atá laistigh dá chríoch; nó
(b)      go ndearnadh an doiciméad a sheachadadh iarbhír ar an gcosantóir nó ar áit chónaithe an chosantóra trí mhodh eile dá bhforáiltear sa Rialachán seo.
2.      Féadfaidh gach Ballstát a chur in iúl don Choimisiún go bhféadfaidh an chúirt, d’ainneoin mhír 1, breithiúnas a thabhairt fiú mura mbeidh deimhniú seirbheála nó seachadta maidir le doiciméad tionscanta na n‑imeachtaí nó a choibhéis faighte, ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha seo a leanas:
(a)      gur tarchuireadh an doiciméad trí cheann de na modhanna dá bhforáiltear sa Rialachán seo;
(b)      go bhfuil tréimhse ama a mheasann an breitheamh sa chás áirithe sin a bheith leordhóthanach, tréimhse nach mbeidh níos lú ná
6 mhí, caite ó dháta tharchuir an doiciméid;
(c)      nach bhfuil deimhniú d’aon sórt faighte, cé go bhfuil gach iarracht réasúnta déanta chun ceann a fháil trí údaráis nó trí chomhlachtaí inniúla an Bhallstáit a bhfuiltear ag díriú air.
Cuirfear an fhaisnéis sin ar fáil tríd an Tairseach Eorpach don r‐Cheartas.
3.      D’ainneoin mhíreanna 1 agus
2, féadfaidh cúirteanna, i gcásanna práinne a bhfuil údar cuí leo, aon bhearta sealadacha nó cosanta a ordú.
4.      I gcás inar ghá doiciméad lena dtionscnaítear imeachtaí nó a choibhéis a tharchur chuig Ballstát eile chun críoch seirbheála i gcomhréir leis an Rialachán seo agus ina ndearnadh breithiúnas a thaifeadadh i gcoinne cosantóir nár tháinig i láthair, beidh de chumhacht ag an mbreitheamh faoiseamh a thabhairt don chosantóir ó éifeachtaí dhul in éag na tréimhse chun achomharc a dhéanamh i gcoinne an bhreithiúnais i gcás ina gcomhlíonfar an dá choinníoll a leanas:
(a)      nach raibh eolas ag an gcosantóir, gan aon locht ar pháirt an chosantóra, faoin doiciméad in am trátha chun cosaint a chur isteach nó nach raibh sé ar an eolas faoin mbreithiúnas in am trátha chun achomharc a dhéanamh; agus
(b)      gur ardaigh an cosantóir cosaint prima facie ar an gcaingean de bhua an tuillteanais.
Ní fhéadfar iarratas ar fhaoiseamh den sórt sin a thaisceadh ach amháin laistigh de thréimhse réasúnta tar éis don chosantóir a bheith ar an eolas faoin mbreithiúnas.
Féadfaidh gach Ballstát a chur in iúl don Choimisiún, nach mbeidh iarratas ar fhaoiseamh inghlactha má thaisctear é tar éis dul in éag don spriocdháta a shocraítear ag an mBallstát san fhógra sin. Tráth nach luaithe ná bliain tar éis dháta an bhreithiúnais, ar aon chuma, a bheidh an spriocdháta sin. Cuirfear an fhaisnéis sin ar fáil tríd an Tairseach Eorpach don r‐Cheartas.
5.      Ní bheidh feidhm ag mír 4 maidir le breithiúnais a bhaineann le stádas nó le hinniúlacht daoine.’
Dlí na Bulgáire
ZGR
11      Foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 90(1) den Zakon za grazhdanskata registratsia (Dlí maidir leis an gclár stádais shibhialta, DV Uimh. 67 an
27 Iúil 1999), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘ZGR’):
‘Ceanglófar ar aon duine atá faoi réir clárúchán sibhialta faoin dlí seo a sheoladh buan agus reatha a chur in iúl i scríbhinn …’
12      Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 93 de ZGR:
‘1.      Ciallaíonn “seoladh buan” an seoladh sa cheantar a roghnaíonn an duine chun é a thaifeadadh sa chlár daonra.
2.      Is i gcríoch Phoblacht na Bulgáire a bheidh an seoladh buan i gcónaí.
3.      Ní fhéadfaidh níos mó ná seoladh buan amháin a bheith ag aon duine.
4.      Déanfar náisiúnaigh na Bulgáire a chónaíonn thar lear, nach bhfuil cláraithe sa chlár daonra agus nach féidir leo seoladh buan a thabhairt sa Bhulgáir, a iontráil go huathoibríoch i gclár daonra cheantar “Sredets” i Sóifia.
5.      Is éard atá i seoladh buan náisiúnach ná seoladh le haghaidh comhfhreagrais le húdaráis an Stáit agus le húdaráis áitiúla.
6.      Úsáidfear seoladh buan na náisiúnach chun cearta nó seirbhísí a fheidhmiú nó a úsáid i gcásanna a chinnfear le dlí nó le haon ghníomh normatach eile.
7.      D’fhéadfaí gurb ionann an seoladh buan agus an seoladh reatha.’
13       De réir Airteagal 94 de ZGR:
‘1.      Is é an seoladh reatha an seoladh ag a bhfuil cónaí ar an duine.
2.      Ní bheidh níos mó ná seoladh reatha amháin ag aon duine.
3.      Ní thaispeánfar seoladh reatha náisiúnach na Bulgáire a bhfuil a sainchónaí thar lear i gclár an daonra ach trí thagairt d’ainm an Stáit ina bhfuil cónaí orthu.’
14      Faoi Mhír
96(1) de ZGR:
‘Déanfaidh duine aonair dearbhú seolta maidir lena sheoladh reatha chuig na húdaráis dá dtagraítear in Airteagal 92(1). Déanfaidh náisiúnach de chuid na Bulgáire a chónaíonn thar lear dearbhú maidir lena sheoladh reatha nó lena seoladh reatha, is é sin le rá, an Stát ina bhfuil cónaí air nó uirthi, chuig na húdaráis dá bhuansheoladh nó dá buansheoladh dá dtagraítear in Airteagal 92(1).’
KMChP
15      Foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 4 den Kodeks na mezhdunarodnoto chastno pravo (Cód an Dlí Idirnáisiúnta Phríobháidigh, DV Uimh
42 an
17 Bealtaine
2005), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘KMChP’):
‘(1)      Tá dlínse idirnáisiúnta chúirteanna na Bulgáire agus chomhlachtaí eile ann i gcás:
1.      go bhfuil gnáthchónaí, oifig chláraithe an chosantóra i gcomhréir lena reachtanna nó i gcomhréir lena ionad bainistíochta éifeachtach suite sa Bhulgáir;
…’
16      Foráiltear le hAirteagal 48(7) de KMChP:
‘Chun críocha an chóid seo, ciallaíonn “gnáthchónaí” duine nádúrtha an phríomháit ina gcónaíonn sé nó sí, gan an áit sin a bheith nasctha de riachtanas le clárú nó le cead cónaithe nó bunaíochta. D’fhonn an áit sin a chinneadh, ní mór, go háirithe, imthosca pearsanta nó gairmiúla an duine sin a chur san áireamh a eascraíonn as a naisc bhuana leis an áit sin nó as a rún nó naisc den sórt sin a thógáil.’
GPK
17      Foráiltear an méid seo a leanas in Grazhdanski protsesualen kodeks (Cód Nós Imeachta Sibhialta, DV Uimh
59 an
20 Iúil 2007), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘GPK’), in Airteagal 38 de, dar teideal ‘Seoladh le haghaidh seirbheála’:
‘Déanfar an tseirbheáil ag an seoladh atá sa cháschomhad. I gcás nach n‑aimseofar an seolaí ag an seoladh sin, déanfar an tseirbheáil ag a sheoladh reatha nó a seoladh reatha agus, ina éagmais sin, ag a bhuansheoladh nó a buansheoladh.’
18      Foráiltear le hAirteagal 40 de GPK, dar teideal ‘Faighteoir doiciméad breithiúnach’:
‘(1)      Maidir le haon pháirtí a fhanann nó a thaistealaíonn thar lear ar feadh níos mó ná mí amháin, beidh sé de cheangal air nó uirthi ainm duine a sholáthar do shuíomh na cúirte chun críocha seirbheála, is é sin le rá, faighteoir doiciméad breithiúnach, más rud é nach bhfuil ionadaí aige nó aici sna himeachtaí sa Bhulgáir. Tá an t‑ionadaí dlíthiúil, an caomhnóir agus an gníomhaire faoi réir na hoibleagáide céanna.
(2)      I gcás nach sonróidh na daoine dá dtagraítear i mír 1 faighteoir den sórt sin, cuirfear na doiciméid go léir leis an gcáschomhad agus measfar gur seirbheáladh iad. Cuirfidh an chúirt na daoine sin ar an eolas faoi na hiarmhairtí sin tráth seirbheála an chéad doiciméid.’
19      Leagtar síos in Airteagal 41 de GPK, dar teideal ‘Oibleagáid faisnéis a sholáthar’:
‘(1)      Maidir le haon pháirtí a bheidh as láthair ar feadh níos mó ná mí ón seoladh a thug sé nó sí sa chás nó ag a mbeidh an tseirbheáil déanta air nó uirthi, beidh sé de cheangal air nó uirthi a sheoladh nua nó a seoladh nua a chur in iúl don chúirt. Tá an t‑ionadaí dlíthiúil, an caomhnóir agus an gníomhaire faoi réir na hoibleagáide céanna.
(2)      I gcás mainneachtana an oibleagáid dá dtagraítear i mír 1 a chomhlíonadh, cuirfear na doiciméid go léir leis an gcáschomhad agus measfar gur seirbheáladh iad. Cuirfidh an chúirt an páirtí ar an eolas faoi na hiarmhairtí sin tráth seirbheála an chéad fhógra.’
20      Faoi Airteagal 53 de GPK, dar teideal ‘Seirbheáil ar náisiúnaigh choigríche a bhfuil cónaí orthu sa tír’:
‘Déanfar seirbheáil ar náisiúnaigh choigríche a bhfuil cónaí orthu sa tír ag an seoladh a soláthraíodh do na húdaráis inniúla riaracháin.’
21      Foráiltear le hAirteagal 410 de GPK, dar teideal ‘Iarratas ar ordú beart a dhéanamh’:
‘(1)      Féadfaidh iarratasóir iarratas a dhéanamh ar ordú:
1.      maidir le héilimh airgeadaíochta nó le héilimh ar earraí idirmhalartacha, ar choinníoll go bhfuil dlínse ag Rayonen sad (cúirt dúiche) an t‑iarratas a éisteacht;
…’
22      I gcomhréir le hAirteagal 411 de GPK, dar teideal ‘Ordú a eisiúint chun beart a dhéanamh’:
‘(1)      Go dtabharfar an t‑iarratas os comhair Rayonen sad (cúirt dúiche) de cheantar bhuansheoladh nó oifig chláraithe an fhéichiúnaí; déanfaidh an chúirt sin, uaithi féin, a dlínse chríochach a athbhreithniú laistigh de thrí lá. Ní mór iarratas i gcoinne tomhaltóra a thabhairt os comhair cúirte an cheantair ina bhfuil a sheoladh nó a seoladh reatha suite agus, in éagmais seoladh reatha, a bhuansheoladh nó a buansheoladh. Má mheasann an chúirt nach dtagann an cás faoina dlínse, aistreoidh sí láithreach é chuig an gcúirt a bhfuil dlínse aici.
(2)      Scrúdóidh an chúirt an t‑iarratas ag éisteacht a bhaineann le gnéithe nós imeachta agus eiseoidh sí ordú beart a ghlacadh laistigh den tréimhse dá bhforáiltear i mír 1, ach amháin i gcásanna:
…
4.      nach bhfuil buansheoladh ná oifig chláraithe ag an bhféichiúnaí ar chríoch Phoblacht na Bulgáire;
5.      nach bhfuil gnáthchónaí air nó uirthi nó a áit ghnó nó a háit ghnó ag an bhféichiúnaí ar chríoch Phoblacht na Bulgáire.
(3)      Má dheonaíonn sí don iarratas, eiseoidh an chúirt ordú beart a ghlacadh, a seirbheálfar cóip de ar an bhféichiúnaí.’
Na díospóidí sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
23      Is cuideachta í Toplofikatsia Sofia atá corpraithe faoi dhlí na Bulgáire chun fuinneamh teirmeach a dháileadh. An 6 Márta
2023, thionscain sí imeachtaí os comhair Sofiyski rayonen sad (Cúirt Dúiche Shóifia, an Bhulgáir), arb í an chúirt a rinne an tarchur, ag lorg ordú íocaíochta i gcoinne V.Z.A., náisiúnach de chuid na Bulgáire.
24      Lorgaíonn an chuideachta sin ó V.Z.A. suim airgid de mhéid
700.61 leva Bulgárach (BGN) (thart ar EUR 358) a íoc, ar an bhforas nár íoc sé féin, úinéir árasáin atá suite i Sóifia i bhfoirgneamh atá faoi chomhúinéireacht, an sonrasc a chomhfhreagraíonn dá thomhaltas fuinnimh theirmigh le linn na tréimhse ón
15 Meán Fómhair 2020 go dtí an
22 Feabhra
2023 don árasán sin.
25      Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur nach bhfuil V.Z.A. ina pháirtí sna príomhimeachtaí fós agus nach mbeidh sé ina pháirtí ach amháin go dtí go n‑eiseofar an t‑ordú íocaíochta a ndearnadh iarratas air, ar choinníoll go bhfuil dlínse ag an gcúirt sin chun an t‑iarratas sin a éisteacht.
26      Tugann an chúirt sin dá haire gur léir ó na fiosrúcháin a rinne sí uaithi féin le linn na bpríomhimeachtaí, i gcomhréir lena hoibleagáidí faoi dhlí na Bulgáire, go bhfuil V.Z.A. cláraithe, ó 2000 i leith, sa chlár náisiúnta daonra mar chuideachta a bhfuil buansheoladh aige i Sóifia. Mar sin féin, an 6 Márta
2010, dhearbhaigh V.Z.A. go raibh a sheoladh reatha i mBallstát seachas Poblacht na Bulgáire. Chuige sin, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur nach gceadaítear le dlí na Bulgáire seoladh eachtrach reatha iomlán a fhógairt.
27      Tagraíonn an chúirt a rinne an tarchur freisin do chinneadh léirmhínithe, le feidhm cheangailteach, a thug an Varhoven kasatsionen sad (an Chúirt Achomhairc Uachtarach, an Bhulgáir) an
18 Meitheamh
2014 (‘cinneadh an
18 Meitheamh
2014’), maidir le cásanna diúltaithe d’eisiúint ordaithe, de bhun Airteagal 411(2)(4) agus (5) de GPK.
28      De réir chinneadh an
18 Meitheamh
2014, a mhéid a bhaineann le hiarratas ar ordú a eisiúint faoi Airteagal 411 de GPK, ní mór buansheoladh nó gnáthchónaí i gcríoch Phoblacht na Bulgáire a fhíorú ag dáta seirbheála an ordaithe a luaithe a eisíodh é, d’ainneoin an fhíorais, i gcomhréir le hAirteagal 411(2)(4) agus (5), in éagmais buansheoladh nó gnáthchónaí sa chríoch sin, ba cheart eisiúint d’ordú den sórt sin a dhiúltú.
29      I gcomhréir le cinneadh an
18 Meitheamh
2014, i gcás ina suífear go bhfuil ordú eisithe ag cúirt i gcoinne féichiúnaí nach bhfuil seoladh buan aige ar chríoch Phoblacht na Bulgáire,
cuirfidh an chúirt sin an t‑ordú sin ar neamhní uaithi féin. I gcodarsnacht leis sin, i gcás ina n‑aimseofar nach bhfuil gnáthchónaí ar an bhféichiúnaí sin ar chríoch Phoblacht na Bulgáire, ní féidir leis an gcúirt a d’eisigh é an t‑ordú arna eisiúint a chur ar neamhní. Sa chás deiridh sin, agus an t‑ordú sin á sheirbheáil aici, ní mór don chúirt sin a fhionnadh an bhfuil seoladh buan ag an bhféichiúnaí sa Bhulgáir agus, más amhlaidh an cás, measfar gur seirbheáladh an t‑ordú sin go cuí trí dhuine id teaghlach an fhéichiúnaí sin a chur ar an eolas nó trí fhógra a thaispeáint. Dá bhrí sin, ní fhéadfar brath ar chur i bhfeidhm Airteagal 411(2)(5) de GPK ach amháin trí agóid ar achomharc.
30      Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur gur seachadadh cinneadh an
18 Meitheamh
2014 sular leasaíodh Airteagal 411(1) de GPK sa mhéid is go gceanglaítear anois ar an gcúirt ar tugadh os a comhair a chinneadh uaithi féin an bhfuil dlínse chríochach aici ar bhonn,
inter alia, sheoladh buan an fhéichiúnaí.
31      De réir na cúirte sin, leanann sé ó Airteagal 411 de GPK, arna léiriú ag an Varhoven kasatsionen sad (an Chúirt Achomhairc Uachtarach), go n‑eiseofar ordú íocaíochta i gcónaí i gcoinne féichiúnaí, ar náisiúnach de chuid na Bulgáire é agus a bhfuil a bhuansheoladh fós cláraithe sa Bhulgáir, fiú má tá seoladh thar lear ag an bhféichiúnaí sin atá liostaithe freisin sa chlár daonra. D'fhéadfadh léiriú den sórt sin an bonn a bhaint den riail atá leagtha síos in Airteagal 5(1) de Rialachán Uimh. 1215/2012, ar dá réir nach bhféadfar, i bprionsabal, féichiúnaí a bhfuil sainchónaí air i mBallstát a agairt ach amháin i gcúirteanna an Bhallstáit sin.
32      Tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire freisin, i gcomhréir le hAirteagal 93 de ZGR, go bhfanann seoladh buan náisiúnach na Bulgáire ar chríoch na Bulgáire agus nach féidir é a athrú i gcás aistriú go Ballstát eile. Bheadh sé sin ina chonstaic ar fheidhmiú an chirt chun saoirse gluaiseachta agus ar rogha áit chónaithe náisiúnaigh na Bulgáire, a ráthaítear in Airteagal 21 CFAE.
33      Ina theannta sin, d’fhéadfadh náisiúnaigh na Bulgáire a d’fheidhmigh a gceart chun saoirse gluaiseachta a bheith i gcás idirdhealaithe aisiompaithe, bunaithe ar náisiúntacht, de shárú ar Airteagal 18 CFAE. I gcomhréir le hAirteagal 53 de GPK, déantar seirbheáil doiciméad ar náisiúnaigh de chuid Ballstát eile an Aontais a bhfuil cónaí orthu go buan sa Bhulgáir ag an seoladh a fógraíodh do na húdaráis inimirce. Má scoireann siad de bheith ina gcónaí ar chríoch na Bulgáire, ní bheidh dlínse ag cúirteanna na Bulgáire ina leith a thuilleadh, i gcomhréir leis an gcritéar dlínse a bhaineann le sainchónaí. I gcodarsnacht leis sin, ní féidir le náisiúnaigh na Bulgáire clárú a seolta buana a chealú agus ceanglaítear orthu i gcónaí faighteoir a bheith acu atá sásta glacadh le seirbheáil thar a gceann sa Bhulgáir.
34      Ina theannta sin, de réir na cúirte a rinne an tarchur, leanann sé ó Airteagal 94(3) de ZGR, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 93(2) de, nach bhféadfaidh náisiúnach de chuid na Bulgáire seoladh iomlán a chlárú lasmuigh den Bhulgáir, is é an t‑aon tagairt atá cláraithe ag na húdaráis i ndáil leis sin ná ceann an Stáit ar aistrigh an náisiúnach sin chuige. Sin é an fáth a leagtar síos in Airteagal 4 de KMChP, mar chritéar dlínse, i gcaidrimh arna rialú ag an dlí idirnáisiúnta príobháideach nach bhfuil feidhm ag dlí an Aontais
maidir leo, gnáthchónaí an chosantóra.
35      Sa chomhthéacs sin, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, ar an gcéad dul síos, an gcuirtear cosc le hAirteagal 5(1) de Rialachán Uimh. 1215/2012 ar dhlínse idirnáisiúnta cúirte ar tugadh os a comhair iarratas ar ordú íocaíochta a shuíomh tríd an gcoincheap ‘sainchónaí’ a chur san áireamh, toisc go n‑eascraíonn sé ón reachtaíocht náisiúnta atá ábhartha sna príomhimeachtaí. Sonraíonn an chúirt sin, cé nach féidir a chur as an áireamh go bhféadfaidh sí a dlínse idirnáisiúnta a bhunú ar an dara fleasc d’Airteagal 7(1)(b) de Rialachán Uimh. 1215/2012 ós rud é go mbaineann an conradh óna n‑eascraíonn an t‑éileamh le soláthar fuinnimh theirmigh do mhaoin dhochorraithe atá suite i Sóifia, go bhfuil an cheist maidir le sainchónaí a chinneadh fós ábhartha.
36      Ina dhiaidh sin, níl an chúirt a rinne an tarchur cinnte an bhfuil an toirmeasc ar na cúirteanna, a d’eascair as cinneadh an
18 Meitheamh
2014, brath ar sheoladh reatha an fhéichiúnaí chun a shuíomh nach bhfuil gnáthchónaí air nó uirthi ar chríoch Phoblacht na Bulgáire ag luí le hAirteagal 18 CFAE, sa mhéid is gur idirdhealú aisiompaithe é an toirmeasc sin.
37      A mhéid nach gceadaítear leis an dlí náisiúnta di seoladh an fhéichiúnaí lasmuigh den Bhulgáir a chinneadh, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, ar deireadh, an bhféadfaidh sí brath chuige sin ar an bhféidearthacht, dá bhforáiltear in Airteagal 7 de Rialachán
2020/1784, dul ar iontaoibh cúnaimh ón mBallstát lena mbaineann.
38      Sna himthosca sin, chinn Sofiyski rayonen sad (Cúirt Dúiche Shóifia) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)      An gcaithfear Airteagal 62(1) de Rialachán [Uimh. 1215/2012], arna léamh i gcomhar leis [an gcéad mhír d’Airteagal 18 CFAE agus Airteagal 21 de], a léiriú sa chaoi nach bhféadfaí an coincheap i ndáil le “sainchónaí” duine nádúrtha a dhíorthú ó fhorálacha sa dlí náisiúnta lena bhforáiltear go bhfuil an seoladh buan atá ag náisiúnaigh an Stáit ar tugadh ábhar os comhair a chúirteanna i gcónaí sa Stát sin agus nach bhféadfaí é a aistriú go dtí áit eile san Aontas Eorpach?
(2)      An gcaithfear
Airteagal 5(1) de Rialachán [Uimh. 1215/2012], arna léamh i gcomhar leis [an gcéad mhír d'Airteagal 18 CFAE agus Airteagal 21 de], a léiriú sa chaoi go gceadaítear reachtaíocht náisiúnta agus cásdlí náisiúnta ar dá réir nach bhféadfaidh cúirt i Stát diúltú ordú íocaíochta a eisiúint i gcoinne féichiúnaí atá ina náisiúnach den Stát sin agus a bhfuil [forais réasúnacha ann chun a chreidiúint]
nach dtagann sé faoi dhlínse idirnáisiúnta na cúirte toisc gur dócha go bhfuil sainchónaí ag an bhféichiúnaí i mBallstát eile den Aontas, rud is léir ó dhearbhú an fhéichiúnaí don údarás inniúil go bhfuil seoladh cláraithe aige sa Stát sin? Más ea, an mbaineann an dáta a rinneadh an dearbhú sin le hábhar?
(3)      I gcás go n‑eascraíonn dlínse idirnáisiúnta na cúirte ar tugadh ábhar os a comhair ó fhoráil nach Airteagal 5(1) de Rialachán [Uimh. 1215/2012] í, an gcaithfear [an chéad mhír d’Airteagal 18] CFAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47(2) den [Chairt], a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc ar reachtaíocht náisiúnta agus cásdlí náisiúnta ar dá réir, cé nach bhfuil sé ceadaithe ordú íocaíochta a eisiúint ach amháin i gcoinne duine nádúrtha a bhfuil gnáthchónaí air sa Stát ar tugadh ábhar os comhair a chúirteanna, nach bhféadfadh an cinneadh gur shuigh an féichiúnaí, más náisiúnach den Stát sin é, go bhfuil cónaí air i Stát eile a bheith bunaithe ar an bhfíoras amháin gur thug sé don chéad Stát seoladh cláraithe (seoladh “reatha”) atá i Stát eile den Aontas Eorpach, i gcás nach bhfuil an féichiúnaí in ann a léiriú gur bhog sé go hiomlán go dtí an Stát eile sin agus nach bhfuil aon seoladh aige i gcríoch an Stáit a bhfuil ábhar os comhair a chúirteanna? Más ea, an mbaineann an dáta a rinneadh an dearbhú maidir leis an seoladh reatha le hábhar?
(4)      Más é freagra an chéad chuid den tríú ceist ná go bhfuil sé ceadaithe ordú íocaíochta a eisiúint, an gceadaítear faoi Airteagal 4(1) de Rialachán [Uimh. 1215/2012], arna léamh i gcomhar leis an léiriú ar Airteagal 22(1) agus (2) de Rialachán [2020/1784] arna dhéanamh sa bhreithiúnas an 19 Nollaig 2012,
Alder (C‑325/11, EU:C:2012:824)], agus i gcomhar leis an bprionsabal maidir le cur i bhfeidhm éifeachtach dhlí an Aontais agus an neamhspleáchas náisiúnta á fheidhmiú maidir le nósanna imeachta de, do chúirt náisiúnta i Stát nach féidir náisiúnaigh a seoltaí cláraithe i gcríoch an Stát sin a thabhairt suas agus a aistriú go Stát eile, i gcás ina bhfuil iarratas i ndáil le hordú íocaíochta a eisiúint os a comhair in imeachtaí nach bhfuil an féichiúnaí páirteach iontu, faisnéis a fháil de bhun Airteagal 7 de Rialachán [2020/1784] ó na húdaráis sa Stát ina bhfuil seoladh cláraithe ag an bhféichiúnaí faoina sheoladh sa Stát sin agus faoin dáta cláraithe ann, d’fhonn cinneadh a dhéanamh maidir le gnáthchónaí iarbhír an fhéichiúnaí sula n‑eisíonn sí an cinneadh críochnaitheach sa chás?’
Inghlacthacht na hiarrata ar réamhrialú
39      Is cásdlí socair é gur ionstraim le haghaidh comhar idir an Chúirt Bhreithiúnais agus na cúirteanna náisiúnta é an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 267 CFAE, trína gcuireann an Chúirt Bhreithiúnais na heilimintí léirithe de dhlí an Aontais ar fáil do na cúirteanna náisiúnta atá de dhíth orthu chun na díospóidí atá os a gcomhair a réiteach agus nach luíonn an bonn cirt le tarchur chun réamhrialú a dhéanamh i bhfoirmiú tuairimí comhairleacha ar cheisteanna ginearálta nó hipitéiseacha, ach ón mbunriachtanas chun teacht ar réiteach éifeachtach ar dhíospóid (breithiúnas an 9 Eanáir
2024,
G. agus páirtithe eile (Breithiúna a cheapadh chuig na gnáthchúirteanna sa Pholainn),
C‑181/21 agus C‑269/21, EU:C:2024:1, mír 62 agus an cásdlí dá dtagraítear).
40      Mar is léir ó fhoclaíocht Airteagal 267 CFAE, ní mór don réamhrialú a bheith ‘riachtanach’ chun a chumasú don chúirt náisiúnta ‘breithiúnas a thabhairt’ sa chás os a comhair (breithiúnas an 9 Eanáir
2024,
G. agus páirtithe eile (Breithiúna a cheapadh chuig na gnáthchúirteanna sa Pholainn),
C‑181/21 agus C‑269/21, EU:C:2024:1, mír 63 agus an cásdlí dá dtagraítear).
41      Chuir an Chúirt Bhreithiúnais in iúl go bhfuil sé soiléir ó fhoclaíocht agus ó scéim Airteagal 267 CFAE araon nach bhfuil sé de chumhacht ag cúirt náisiúnta ábhar a thabhairt os comhair na Cúirte trí tharchur le haghaidh réamhrialú, go háirithe, mura bhfuil cás ar feitheamh os a comhair ina n‑iarrtar uirthi cinneadh a thabhairt inar féidir an réamhrialú sin a chur san áireamh (breithiúnas an 9 Eanáir
2024,
G. agus páirtithe eile (Breithiúna a cheapadh chuig na gnáthchúirteanna sa Pholainn),
C‑181/21 agus C‑269/21, EU:C:2024:1, mír 64 agus an cásdlí dá dtagraítear).
42      Sa chás seo, ceanglaítear ar an gcúirt a rinne an tarchur a fhíorú uaithi féin an bhfuil dlínse aici ordú íocaíochta a eisiúint, i gcomhréir le hAirteagal 411(1) de GPK. Chuige sin, tharchuir sí ceithre cheist maidir le léiriú ar Rialachán Uimh. 1215/2012 agus ar Rialachán
2020/1784 agus léiriú ar an gcéad mhír d’Airteagal 18 CFAE, ar Airteagal 21 CFAE agus ar an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt chuig an gCúirt le haghaidh réamhrialú.
43      A mhéid a bhaineann leis an léiriú, sa chéad áit, atá á lorg ar an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt, ní léir ar dhóigh ar bith ón iarraidh ar réamhrialú go bhfuil an léiriú sin ag teastáil go hoibiachtúil ón gcúirt a rinne an tarchur chun cinneadh a ghlacadh (féach, chuige sin, breithiúnas an 9 Eanáir
2024,
G. agus páirtithe eile (Breithiúna a cheapadh chuig na gnáthchúirteanna sa Pholainn),
C‑181/21 agus C‑269/21, EU:C:2024:1, mír 65 agus an cásdlí dá dtagraítear). Ní shonraíonn an chúirt a rinne an tarchur an ceangal a shuíonn sí idir an fhoráil sin agus an díospóid sna príomhimeachtaí nó na cúiseanna ar an ngá, dar léi, atá le léiriú ar an bhforáil sin chun an díospóid sin a réiteach.
44      Maidir leis an léiriú, sa dara háit, atá á lorg ar Airteagal 22 de Rialachán
2020/1784, ba cheart a thabhairt faoi deara go rialaítear leis an airteagal sin, mar is léir óna theideal, oibleagáidí na cúirte náisiúnta i gcás nach dtagann an cosantóir i láthair. Tá feidhm ag an airteagal sin i gcás inar tarchuireadh an t‑iarratas tionscnaimh nó doiciméad coibhéiseach cheana chuig Ballstát eile chun críche seirbheála agus go mbaineann sé le himeachtaí sáraíochta tar éis na bpríomhimeachtaí nach bhfuil an féichiúnaí ina pháirtí fós iontu. Dá réir sin, tá Airteagal 22 de Rialachán
2020/1784 bunaithe ar bhonn tuisceana nach bhfuil ach hipitéiseach sa chás seo, eadhon mainneachtain an chosantóra teacht i láthair.
45      Dá bhrí sin, a mhéid a bhaineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt agus ar Airteagal 22(1) agus (2) de Rialachán
2020/1784, níl baint ar bith aici le fíorais iarbhír na phríomhchaingne ná a cuspóir agus, mar sin, tá sé doghlactha.
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear
An chéad cheist go dtí an tríú ceist
Réamhbharúlacha
46      Maidir le léiriú, sa chéad áit, ar fhorálacha ábhartha Rialachán Uimh. 1215/2012, mar réamhphointe, tagann an cheist chun cinn an bhfuil an díospóid sna príomhimeachtaí cumhdaithe ag an Rialachán sin, ós rud é go bhfuil gá le gné sheachtrach
a bheith ann chun an Rialachán sin a chur i bhfeidhm. Sa chás seo, cé nach bhfuil an féichiúnaí lena mbaineann fós ina pháirtí sna príomhimeachtaí, tá an fíoras ann fós go dtionscnaítear an t‑iarratas ar ordú íocaíochta i gcoinne an fhéichiúnaí sin a bhfuil a áit chónaithe i mBallstát eile, arb ionann é agus gné sách seachtrach chun feidhm a bheith ag an Rialachán sin.
47      A mhéid a bhaineann le léiriú, sa dara háit, ar Airteagal 18 CFAE, ní mór a mheabhrú go bhfuil sé beartaithe nach mbeidh feidhm neamhspleách ag an Airteagal sin ach amháin i gcásanna arna rialú ag dlí an Aontais nach bhfuil rialacha sonracha maidir le neamh-idirdhealú ann ina leith (féach, chuige sin, breithiúnais an 10 Feabhra 2011, Missionswerk Werner Heukelbach, C‑25/10, EU:C:2011:65, mír 18, agus an 28 Meán Fómhair 2023,
Ryanair v an Coimisiún, C‑321/21 P, EU:C:2023:713, mír 98 agus an cásdlí dá dtagraítear).
48      Sa chás seo, maidir leis an tsaincheist a ardaítear, go bunúsach, leis na ceisteanna a tharchuirtear, is é sin an difríocht idir na rialacha mionsonraithe chun sainchónaí a chinneadh de réir an iad náisiúnaigh na Bulgáire nó náisiúnaigh choigríche a bhfuil cónaí orthu sa Bhulgáir atá i gceist, leagtar síos toirmeasc ar idirdhealú in Airteagal 4(2) de Rialachán Uimh. 1215/2012, a mhéid a thoirmisctear leis an bhforáil sin aon difríocht sa chóireáil ar fhorais náisiúntachta maidir le cur i bhfeidhm na rialacha dlínse a bhunaítear leis an Rialachán sin. Mar sin, ní gá Airteagal 18 CFAE a chur i bhfeidhm go neamhspleách ná, dá bhrí sin, é a léiriú ar leithligh.
49      Sa tríú háit, ní mór a thabhairt faoi deara, a mhéid a rinneadh Rialachán (CE) Uimh. 44/2001 ón gComhairle an
22 Nollaig
2000 maidir le dlínse agus le haithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála (IO 2001 L 12, lch. 1) a aisghairm agus a ionadú le Rialachán Uimh. 1215/2012 agus a
cuireadh Rialachán (CE) Uimh. 44/2001 é féin in ionad Choinbhinsiún an
27 Meán Fómhair 1968 maidir le dlínse agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála (IO 1978 L 304, lch. 36), arna leasú le coinbhinsiúin leantacha maidir le haontachas Ballstát nua leis an gcoinbhinsiún sin, go bhfuil feidhm ag léiriú na Cúirte ar fhorálacha an dá ionstraim dlí deiridh sin maidir le léiriú ar Rialachán Uimh. 1215/2012 freisin, aon uair a fhéadfar na forálacha sin a mheas mar fhorálacha atá ‘coibhéiseach’ le forálacha Rialachán (CE) Uimh. 44/2001 (breithiúnas an 9 Iúil 2020,
Verein für Konsumenteninformation,
C‑343/19, EU:C:2020:534, mír 22 agus an cásdlí dá dtagraítear).
An chéad cheist
50      Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil
Airteagal 62(1) de Rialachán Uimh. 1215/2012 le
léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc ar
reachtaíocht náisiúnta faoina meastar go bhfuil sainchónaí ar náisiúnaigh de chuid Ballstáit a bhfuil cónaí orthu i mBallstát eile ag seoladh a fhanann cláraithe i gcónaí sa chéad Bhallstát.
51      Chuige sin, ba cheart a thabhairt faoi deara ag an tús go bhfuil an coincheap ‘sainchónaí’ bunriachtanach i scéim Rialachán Uimh. 1215/2012, ós rud é gurb é an fachtóir nasctha ginearálta é chun dlínse idirnáisiúnta cúirte a shuíomh faoi Airteagal 4(1) den Rialachán sin, a thagraíonn do shainchónaí an chosantóra, is cuma cén náisiúntacht atá aige nó aici (féach, chuige sin, breithiúnas an
19 Nollaig
2013,
Corman‑Collins,
C‑9/12, EU:C:2013:860, mír 22 agus mír 23).
52      Mar is léir ón tuarascáil ón Uasal P. Jenard i ndáil leis an gCoinbhinsiún an
27 Meán Fómhair 1968 maidir le dlínse agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála (IO 1979 C 59, lch. 1), a bhfuil a chuid barúlacha faoin gcritéar um bonn cirt leis an sainchónaí a roghnú freisin ábhartha freisin maidir le léiriú ar Rialachán Uimh. 1215/2012, bhí rogha reachtóir an Aontais i bhfabhar an chritéir sin thar náisiúntacht bunaithe ar an ngá atá le cur i bhfeidhm aonfhoirmeach na rialacha dlínse a éascú chun rialacha dlínse éagsúla a sheachaint ag brath ar cé acu
an mbaineann na díospóidí le (i) náisiúnaigh de Stát Conarthach, (ii) náisiúnach de Stát Conarthach agus náisiúnach eachtrach, nó (iii) beirt náisiúnach coigríche.
53      Dála
Coinbhinsiún an
27 Meán Fómhair 1968 maidir le dlínse agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála agus Rialachán Uimh. 44/2001, ní shainítear i Rialachán Uimh. 1215/2012 an coincheap ‘sainchónaí’. Dá bhrí sin, le hAirteagal 62(1) den Rialachán sin, tagraítear do dhlí inmheánach an Bhallstáit ar tugadh ábhar os comhair a chúirteanna chun a chinneadh an bhfuil sainchónaí ar pháirtí sa Bhallstát sin. Faoi Airteagal 62(2) de Rialachán Uimh. 1215/2012, mura bhfuil sainchónaí ar pháirtí sa Bhallstát ar tugadh an t‑ábhar os comhair a chúirteanna, déanfaidh an chúirt, d’fhonn a chinneadh an bhfuil sainchónaí i mBallstát eile ar an bpáirtí, dlí an Bhallstáit sin a chur i bhfeidhm.
54      Dá bhrí sin, tá dlínse ag na Ballstáit, i bprionsabal, sainchónaí duine nádúrtha a chinneadh de réir a ndlí féin.
55      Mar sin féin, is cásdlí socair é nach mbainfí an bonn d’éifeachtúlacht beart de chuid an Aontais de bharr cur i bhfeidhm rialacha náisiúnta. Mar a chinn an Chúirt, go bunúsach, maidir le Rialachán Uimh
44/2001, i gcásdlí a fhéadtar a thrasuí go léiriú ar Rialachán Uimh. 1215/2012, ní fhéadfaidh an cur i bhfeidhm rialacha nós imeachta Ballstáit dochar a dhéanamh d’éifeachtacht na scéime a leagtar síos leis an Rialachán deiridh sin trí bhac a chur ar na prionsabail atá leagtha síos ann (féach, chuige sin, breithiúnas an
28 Aibreán
2009,
Apostolides,
C‑420/07, EU:C:2009:271, mír 69 agus an cásdlí dá dtagraítear).
56      Mar is léir ó mhír 51 den bhreithiúnas seo, tá an córas arna bhunú le Rialachán Uimh. 1215/2012 bunaithe ar rogha reachtóir an Aontais chun rialacha aonfhoirmeacha dlínse a bhunú ar an gcritéar sainchónaithe agus ní ar náisiúntacht an chosantóra. Dá bhrí sin, mar a áitíonn
an Coimisiún ina bharúlacha i scríbhinn freisin, ní féidir le Ballstát an rogha bhunúsach sin a athrú trí rialacha náisiúnta a chur i bhfeidhm trína bhfuil sainchónaí ar a náisiúnaigh ar a chríoch de riachtanas.
57      Sa chás seo, is léir ón ordú tarchuir go bhfuil idirdhealú á dhéanamh i ndlí na Bulgáire, a mhéid a bhaineann lena náisiúnaigh, idir a seoladh buan agus a seoladh reatha.
58      Tá seoladh buan aonair ag gach náisiúnach de chuid na Bulgáire ar chríoch Phoblacht na Bulgáire a fhreagraíonn don seoladh atá ar an gclár daonra; fanann an seoladh sin sa chríoch sin i gcónaí. Tá náisiúnaigh na Bulgáire a bhfuil cónaí orthu thar lear agus nach féidir leo seoladh buan a sholáthar sa Bhulgáir cláraithe go huathoibríoch i gclár daonra cheantar Sredets i Sóifia. I gcodarsnacht leis sin, is ionann an seoladh reatha agus an seoladh ag a bhfuil cónaí ar an duine lena mbaineann. Maidir le náisiúnaigh na Bulgáire atá bunaithe ar an gcoigríoch, níl sa seoladh sin ach tagairt, sa chlár daonra, d’ainm an Stáit ina bhfuil cónaí orthu gan, de réir na cúirte a rinne an tarchur, aon slí a bheith ann do náisiúnaigh den sórt sin seoladh iomlán a chlárú lasmuigh den Bhulgáir. Mar atá sonraithe ag an gcúirt sin, ceanglaítear ar náisiúnaigh na Bulgáire, dá bhrí sin, seoladh buan a bheith acu sa Bhulgáir, is cuma cá bhfuil cónaí orthu i ndáiríre.
59      Faoi réir na seiceálacha a bheidh le déanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur, meastar i reachtaíocht na Bulgáire, mar a thuairiscíonn an chúirt sin, gurb é sainchónaí náisiúnach na Bulgáire a seoladh buan, atá sa Bhulgáir i gcónaí, is cuma má tá cónaí orthu sa Bhulgáir nó thar lear, agus ní cheadaítear léi do na náisiúnaigh sin seoladh iomlán atá suite i mBallstát eile a chlárú fiú má chónaíonn siad go buan ann agus gur féidir a mheas dá bhrí sin go bhfuil sainchónaí orthu sa Bhallstát sin faoina reachtaíocht atá is infheidhme i gcomhréir le hAirteagal 62(2) de Rialachán Uimh. 1215/2012.
60      Ba cheart a thabhairt faoi deara freisin gur faoin gcúirt a rinne an tarchur amháin a bheidh sé raon feidhme an choincheapa ‘sainchónaí’ sa dlí náisiúnta a chinneadh. Mar sin féin, a mhéid a nasctar sa reachtaíocht náisiúnta an coincheap sin go huathoibríoch le seoladh buan, éigeantach agus uaireanta samhailteach atá cláraithe d’aon náisiúnach den Bhallstát lena mbaineann, le reachtaíocht den sórt sin, baintear an bonn d’éifeachtacht Rialachán Uimh. 1215/2012, ós rud é gurb ionann é agus an critéar náisiúntachta a chur in ionad an chritéir sainchónaí, ar a bhfuil na rialacha dlínse a leagtar síos leis an Rialachán sin bunaithe.
61      Sna himthosca sin, ní gá scrúdú a dhéanamh an gcuirtear cosc freisin le hAirteagal 21 CFAE ar reachtaíocht náisiúnta amhail an reachtaíocht a bhfuil tuairisc uirthi sa mhír roimhe seo.
62      I bhfianaise an mhéid sin go léir, is é an freagra ar an gcéad cheist ná nach mór Airteagal 62(1) de Rialachán Uimh. 1215/2012 a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc ar
reachtaíocht náisiúnta faoina meastar go bhfuil sainchónaí ar náisiúnaigh de chuid Ballstáit a bhfuil cónaí orthu i mBallstát eile ag seoladh a fhanann cláraithe i gcónaí sa chéad Bhallstát.
An dara agus an tríú ceist
63      De réir cásdlí socair, faoin nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 267 CFAE, lena bhforáiltear do chomhar idir na cúirteanna náisiúnta agus an Chúirt Bhreithiúnais, is faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé freagra a thabhairt don chúirt náisiúnta a bheidh úsáideach di agus lena gcuirfear ar a cumas cinneadh a dhéanamh sa díospóid atá roimpi. Chuige sin, ba cheart don Chúirt Bhreithiúnais, i gcás inar gá, na ceisteanna a tharchuirtear chuici a athfhoirmliú (breithiúnas an
30 Eanáir
2024,
Direktor na Glavna direktsia ‘Natsionalna politsia’ pri MVR – Sofia,
C‑118/22, EU:C:2024:97, mír 31 agus an cásdlí dá dtagraítear).
64      Sa chás seo, eascraíonn an dara agus an tríú ceist, is iomchuí a scrúdú le chéile, ón bhfíoras, mar is léir ón iarraidh ar réamhrialú, go sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur go gceanglaítear uirthi, i gcomhréir le hAirteagal 411 de GPK, mar a léirítear sa chinneadh an
18 Meitheamh
2014, ordú íocaíochta a eisiúint i gcoinne féichiúnaí, náisiúnach de chuid na Bulgáire, a bhfuil a sheoladh buan sa Bhulgáir, cé go bhfuil forais réasúnacha ann chun a chreidiúint go raibh sainchónaí ar an bhféichiúnaí sin, ar an dáta a rinneadh an t‑iarratas sin ar ordú íocaíochta,
i
gcríoch Ballstáit eile agus, dá bhrí sin, nach bhfuil dlínse idirnáisiúnta ag an gcúirt sin iarratas den sórt sin a éisteacht, i gcomhréir le hAirteagal 4(1) de Rialachán Uimh. 1215/2012.
65      De réir na cúirte a rinne an tarchur, ní féidir a chur as an áireamh go bhféadfaidh sí a dlínse a bhunú ar fhoráil eile, eadhon an dara fleasc d’Airteagal 7(1)(b) den rialachán sin i Roinn
2 de Chaibidil II de. Fiafraíonn sí, áfach, an gcuirtear cosc le hAirteagal 5(1) den Rialachán sin uirthi óna bheith faoi oibleagáid ordú íocaíochta a eisiúint i gcoinne féichiúnaí a bhfuil a sheoladh reatha i mBallstát eile. Sa chomhthéacs sin, ardaíonn an chúirt a rinne an tarchur freisin an cheist faoi ábharthacht an dáta ar a chláraigh an féichiúnaí lena mbaineann seoladh reatha.
66      Dá bhrí sin, ní mór a chinneadh, leis an dara agus tríú ceist, go bhfiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil
Airteagal 4(1) agus Airteagal 5(1) de Rialachán Uimh. 1215/2012 le
léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta, arna léiriú i gcásdlí náisiúnta, dlínse a thabhairt do chúirt de chuid Ballstáit maidir le hordú íocaíochta a eisiúint i gcoinne féichiúnaí a bhfuil forais réasúnacha ann chun a chreidiúint go sainchónaí air nó uirthi i mBallstát eile
67      Mar a shonraítear i mír 51 den bhreithiúnas seo, bunaítear le hAirteagal 4(1) de Rialachán Uimh. 1215/2012 an riail ghinearálta de dhlínse ar a bhfuil an rialachán sin bunaithe, is é sin sainchónaí an chosantóra, is cuma cén náisiúntacht atá ag an gcosantóir sin.
68      Faoi Airteagal 5(1) de Rialachán Uimh. 1215/2012, ní fhéadfar an dlí a agairt ar dhaoine a bhfuil sainchónaí orthu i mBallstát i gcúirteanna de chuid Ballstáit eile ach amháin de bhua na rialacha i Ranna
2 go
7 de Chaibidil II den Rialachán sin. Sna ranna sin tá rialacha dlínse speisialta, rialacha dlínse in ábhair a bhaineann le hárachas, conarthaí tomhaltóirí, conarthaí aonair fostaíochta, agus rialacha dlínse eisiaiche agus rialacha maidir le díscor dlínse.
69      Leanann sé ó na ranna sin nach féidir a mheas go bhfuil dlínse idirnáisiúnta ag cúirt de chuid Ballstáit chun cás a éisteacht i gcoinne cosantóra a bhfuil sainchónaí air i mBallstát eile ach amháin i gcásanna arna rialú leis na ranna sin.
70      Sa chás seo, ba cheart go mbeadh sé de chumas ag an gcúirt a rinne an tarchur ordú le haghaidh íocaíochta a eisiúint i gcoinne féichiúnaí, a bhfuil cúiseanna inchreidte ann chun a chreidiúint go raibh sainchónaí air nó uirthi, ar an dáta a thíolacadh an t‑iarratas ar ordú íocaíochta, i mBallstát seachas Poblacht na Bulgáire, más féidir leis a dlínse a bhunú chun iarratas den sórt sin a éisteacht ar cheann de na rialacha dlínse a leagtar amach i Ranna
2 go
7 de Rialachán Uimh. 1215/2012.
71      Mar sin is iad na himthosca a bheidh le cur san áireamh chun críocha dlínse a chinneadh ná na cinn a bhí ann ar an dáta a tíolacadh an t‑iarratas ar ordú íocaíochta atá i gceist.
72      I bhfianaise an mhéid sin go léir, is é an freagra ar an dara agus an tríú ceist ná nach mór Airteagal 4(1) agus Airteagal 5(1) de Rialachán Uimh. 1215/2012 a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc le rialacháin náisiúnta, arna léiriú le cásdlí náisiúnta, lena dtugtar dlínse do chúirt de chuid Ballstáit ordú íocaíochta a eisiúint i gcoinne féichiúnaí a bhfuil cúiseanna inchreidte ann chun a chreidiúint go raibh sainchónaí air, ar an dáta a thíolacadh an t‑iarratas ar ordú íocaíochta, i gcríoch Ballstáit eile, i gcásanna seachas na cinn dá bhforáiltear i míreanna 2 go
7 de Chaibidil II den rialachán sin.
An ceathrú ceist
73      Lena ceathrú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil
Airteagal 7 de Rialachán
2020/1784 le léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc ar chúirt de chuid Ballstáit a bhfuil dlínse aici ordú íocaíochta a eisiúint i gcoinne féichiúnaí a bhfuil cúiseanna inchreidte ann chun a chreidiúint go bhfuil sainchónaí ar chríoch Ballstáit eile aige, dul i dteagmháil leis na húdaráis inniúla agus úsáid a bhaint as na modhanna a chuirtear ar fáil ag Ballstát eile d’fhonn seoladh an fhéichiúnaí sin a shainaithint chun críocha an t‑ordú íocaíochta sin a sheirbheáil nó chun fógra a thabhairt dó.
74      Mar réamhphointe, ní mór a thabhairt faoi deara, má chinneann an chúirt a rinne an tarchur go bhfuil dlínse aici an cás a éisteacht sna príomhimeachtaí ar bhonn ceann de na rialacha dlínse atá leagtha síos i Ranna
2 go
7 de Chaibidil II de Rialachán
1215/2012 agus, dá bharr sin, go bhfuil sé i dteideal an t‑ordú íocaíochta a ndéantar iarratas uirthi i gcoinne an fhéichiúnaí lena mbaineann a eisiúint, fiú má tá sainchónaí ar an bhféichiúnaí i mBallstát eile, ceanglaítear uirthi an t‑ordú sin a sheirbheáil air an bhféichiúnaí sin.
75      Chuige sin, i gcomhréir le cásdlí na Cúirte, i gcás ina bhfuil cónaí ar an duine thar lear a bhfuil doiciméad breithiúnach le seirbheáil air nó uirthi, tagann seirbheáil an doiciméid sin, i bprionsabal, faoi raon feidhme Rialachán
2020/1784 agus ní mór é a dhéanamh de réir na modhanna a chuirtear i bhfeidhm leis an rialachán sin, cé is moite de, go háirithe, an staid ina bhfuil sainchónaí nó áit chónaithe an seolaí sin anaithnid (féach, de réir analaí, breithiúnas an
19 Nollaig
2012,
Alder,
C‑325/11, EU:C:2012:824, mír 24 agus mír 25).
76      Sa chás deiridh sin, áfach, tá oibleagáid, i gcomhréir le hAirteagal 1(2) den rialachán sin, ina ndéantar tagairt d’Airteagal 7 de, cúnamh a sholáthar chun seoladh an duine a mbeidh an doiciméad le seirbheáil air nó uirthi a chinneadh.
77      Faoi Airteagal 7 de Rialachán
2020/1784, i gcás nach eol seoladh an duine a mbeidh an doiciméad breithiúnach nó seachbhreithiúnach i mBallstát eile le seirbheáil air nó uirthi, soláthróidh an Ballstát eile sin cúnamh chun an seoladh sin a chinneadh cibé trí údaráis a ainmniú a bhféadfaidh gníomhaireachtaí iarrataí a tharchur chucu chun na críche sin, nó trí iarrataí ar fhaisnéis a bhaineann leis an seoladh sin a cheadú trí fhoirm chaighdeánach atá ar fáil ar an ‘Tairseach Eorpach r-Cheartas’ a bheidh le déanamh go díreach i gclárlanna sainchónaithe nó i mbunachair shonraí eile, nó trí fhaisnéis a sholáthar tríd an tairseach sin maidir le conas an seoladh sin a aimsiú.
78      Dá bhrí sin, féadfaidh cúirt de chuid Ballstáit nach mór di doiciméad breithiúnach nó doiciméad seachbhreithiúnach a sheirbheáil i mBallstát eile na modhanna uile a chuirtear ar fáil faoi Airteagal 7 de Rialachán
2020/1784 a úsáid chun seoladh an duine a mbeidh an doiciméad a sheirbheáil air nó uirthi a chinneadh.
79      I bhfianaise an mhéid sin go léir thuas, is é an freagra ar an gceathrú ceist ná nach mór Airteagal 7 de Rialachán
2020/1784 a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc ar chúirt de chuid Ballstáit a bhfuil dlínse aici ordú íocaíochta a eisiúint i gcoinne féichiúnaí a bhfuil cúiseanna inchreidte ann chun a chreidiúint go bhfuil sainchónaí ar chríoch Ballstáit eile aige, dul i dteagmháil leis na húdaráis inniúla agus úsáid a bhaint as na modhanna a chuirtear ar fáil ag Ballstát eile d’fhonn seoladh an fhéichiúnaí sin a shainaithint chun críocha an t‑ordú íocaíochta sin a sheirbheáil nó chun fógra a thabhairt dó.
Costais
80      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte náisiúnta, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Ceathrú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.      Maidir le hAirteagal 62(1) de Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2012 maidir le dlínse agus le haithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cuirtear cosc le reachtaíocht náisiúnta faoina meastar go bhfuil sainchónaí ar náisiúnaigh de chuid Ballstáit a bhfuil cónaí orthu i mBallstát eile ag seoladh a fhanann cláraithe i gcónaí sa chéad Bhallstát.
2.      Maidir le hAirteagal 4(1) agus Airteagal 5(1) de Rialachán Uimh. 1215/2012
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cuirtear cosc le rialacháin náisiúnta, arna léiriú le cásdlí náisiúnta, lena dtugtar dlínse do chúirt de chuid Ballstáit ordú íocaíochta a eisiúint i gcoinne féichiúnaí a bhfuil cúiseanna inchreidte ann chun a chreidiúint go raibh sainchónaí air, ar an dáta a thíolacadh an t‑iarratas ar ordú íocaíochta, i gcríoch Ballstáit eile, i gcásanna seachas na cinn dá bhforáiltear i míreanna 2 go 7 de Chaibidil II den Rialachán sin.
3.      Maidir le hAirteagal 11(7) de Rialachán (AE) 2020/1784 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Samhain 2020 maidir le doiciméid bhreithiúnacha agus doiciméid sheachbhreithiúnacha in ábhair shibhialta nó thráchtála a sheirbheáil sna Ballstáit (doiciméid a sheirbheáil)
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc ar chúirt de chuid Ballstáit a bhfuil dlínse aici ordú íocaíochta a eisiúint i gcoinne féichiúnaí a bhfuil cúiseanna inchreidte ann chun a chreidiúint go bhfuil sainchónaí ar chríoch Ballstáit eile aige, dul i dteagmháil leis na húdaráis inniúla agus úsáid a bhaint as na modhanna a chuirtear ar fáil ag Ballstát eile d’fhonn seoladh an fhéichiúnaí sin a shainaithint chun críocha an t‑ordú íocaíochta sin a sheirbheáil nó chun fógra a thabhairt dó.
[Sínithe]
*      Teanga an cháis: an Bhulgáiris.