Zaak C‑577/20
A
[verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Korkein hallinto-oikeus (Finland)]
Arrest van het Hof (Eerste kamer) van 16 juni 2022
„Prejudiciële verwijzing – Erkenning van beroepskwalificaties – Richtlijn 2005/36/EG – Artikel 2 – Werkingssfeer – Artikel 13, lid 2 – Gereglementeerde beroepen – Voorwaarden waaronder iemand in een lidstaat de titel van psychotherapeut mag voeren op basis van een diploma dat is afgegeven door een in een andere lidstaat gevestigde universiteit – Artikelen 45 en 49 VWEU – Vrijheid van verkeer en vestiging – Beoordeling van de gelijkwaardigheid van de betrokken opleiding – Artikel 4, lid 3, VEU – Beginsel van loyale samenwerking tussen de lidstaten – Terdiscussiestelling door de ontvangende lidstaat van het niveau van de kennis en de kwalificaties die op grond van een in een andere lidstaat afgegeven diploma kunnen worden verondersteld – Voorwaarden”
1.        Vrij verkeer van personen – Vrijheid van vestiging – Werknemers – Erkenning van beroepskwalificaties – Werkingssfeer van richtlijn 2005/36 – Gereglementeerde beroepen – Voorwaarde betreffende de uitoefening van het betrokken beroep in een andere lidstaat niet vervuld – Verzoek tot erkenning ingediend in de ontvangende lidstaat – Daarvan uitgesloten – Beperkingen die voortvloeien uit de wetgeving van de ontvangende lidstaat betreffende de uitoefening van bepaalde activiteiten – Verplichting van die lidstaat om de overeenstemming te onderzoeken tussen de door het nationale recht vereiste diploma’s en kwalificaties en die welke de verzoeker heeft verworven
(Art. 49 en 45 VWEU; richtlijn 2005/36 van het Europees Parlement en de Raad, art. 13, lid 2)
(zie punten 34, 35, 37, 40‑44, dictum 1)
2.        Vrij verkeer van personen – Vrijheid van vestiging – Werknemers – Erkenning van beroepskwalificaties – Recht om een gereglementeerd beroep uit te oefenen in de ontvangende lidstaat – Bevoegde autoriteit van die lidstaat die een door de autoriteit van een andere lidstaat afgegeven diploma als waarheidsgetrouw moet beschouwen – Ernstige twijfels van die autoriteit die zijn gebaseerd op concrete elementen betreffende het niveau van de kennis en de kwalificaties die de verzoeker wordt geacht te hebben verworven – Recht van de betrokken autoriteit om de autoriteit van afgifte te verzoeken om de gegrondheid van de afgifte van het diploma opnieuw te onderzoeken – Gegevens die kunnen bestaan uit informatie die wordt verstrekt door andere personen dan de betrokken opleidingsaanbieder of door de autoriteiten van een andere lidstaat in het kader van de uitoefening van hun functie – Beoordelingsmarge van de autoriteit van afgifte van het betrokken diploma
(Art. 4, lid 3, VEU; art. 45 en 49 VWEU)
(zie punten 46‑52, 54, 55, 57, dictum 2)
Samenvatting
A, een Finse onderdaan, heeft een opleiding psychologie gevolgd die in Finland in het Fins is georganiseerd door een universiteit uit het Verenigd Koninkrijk, in samenwerking met een Finse vennootschap. Deze universiteit heeft haar in november 2017 een postdoctoraal diploma uitgereikt. Daarop heeft zij de Sosiaali- ja terveysalan lupa- ja valvontavisasto (vergunningverlenende en toezichthoudende instantie op sociaal en gezondheidsgebied, Finland; hierna: „Valvira”) verzocht de beroepstitel van psychotherapeut te mogen voeren, hetgeen krachtens de Finse wetgeving een beschermde titel is. Eerder dat jaar hebben oud-deelnemers aan deze opleiding contact opgenomen met Valvira en gewezen op mogelijke tekortkomingen met betrekking tot de feitelijke inhoud van die opleiding.
In 2018 heeft Valvira de aanvraag van A afgewezen op grond van de overweging dat zij zich er niet van kon vergewissen dat deze opleiding voldeed aan de vereisten die in Finland aan de psychotherapie-opleiding worden gesteld. In april 2019 heeft de Helsingin hallinto-oikeus (bestuursrechter Helsinki, Finland) het door A tegen deze beslissing ingestelde beroep verworpen en de uitlegging van Valvira bevestigd.
Daarop heeft A cassatieberoep ingesteld bij de verwijzende rechter, de Korkein hallinto-oikeus (hoogste bestuursrechter, Finland). Deze rechter merkt op dat het beroep van psychotherapeut in het Verenigd Koninkrijk niet is gereglementeerd en dat de betrokkene, die het beroep van psychotherapeut niet heeft uitgeoefend in een andere lidstaat waar het beroep niet is gereglementeerd, zoals artikel 13, lid 2, van richtlijn 2005/36(1) vereist, niet op grond van deze richtlijn aanspraak kan maken op het recht op toegang tot dit beroep in Finland. De verwijzende rechter vraagt zich evenwel af of de situatie van A ook moet worden getoetst aan de beginselen van vrij verkeer van werknemers(2) en vrijheid van vestiging(3) en, zo ja, of de bevoegde autoriteit van de ontvangende lidstaat zich bij het onderzoek van de gelijkwaardigheid van de kennis en kwalificaties kan baseren op andere informatie dan die welke is verstrekt door de universiteit die het betrokken diploma heeft afgegeven.
Het Hof beantwoordt de eerste vraag bevestigend, aangezien het van oordeel is dat een onder deze voorwaarden ingediend verzoek om toegang tot een gereglementeerd beroep moet worden getoetst aan artikel 45 of artikel 49 VWEU. Voorts is het Hof van oordeel dat de bevoegde autoriteit van de ontvangende lidstaat waarbij een dergelijk verzoek is ingediend, ervan uit moet gaan dat een door de autoriteit van een andere lidstaat afgegeven diploma waarheidsgetrouw is. Slechts wanneer zij ernstige twijfels heeft die zijn gebaseerd op concrete elementen waarvan het Hof de draagwijdte verduidelijkt, kan zij de autoriteit die het diploma heeft afgegeven verzoeken om opnieuw te onderzoeken of dat diploma terecht is uitgereikt en het, zo nodig, in te trekken. Wanneer dit diploma niet wordt ingetrokken, kan de autoriteit van de ontvangende lidstaat slechts bij wijze van uitzondering, wanneer uit de omstandigheden van het concrete geval duidelijk blijkt dat het betrokken diploma niet waarheidsgetrouw is, de gegrondheid van de afgifte van dat diploma ter discussie stellen.
Beoordeling door het Hof
In de eerste plaats verduidelijkt het Hof dat de betrokken situatie binnen de werkingssfeer van richtlijn 2005/36 valt, aangezien de betrokken opleidingstitel is afgegeven in een andere lidstaat dan de ontvangende lidstaat. De betrokkene voldoet echter niet aan het in artikel 13, lid 2, van richtlijn 2005/36 gestelde vereiste dat zij het beroep van psychotherapeut gedurende de in deze bepaling bedoelde minimumperiode heeft uitgeoefend, zodat zij zich niet kan beroepen op een bij deze richtlijn ingevoerd stelsel van erkenning van beroepskwalificaties.
Bij toetsing van de situatie van A aan de artikelen 45 en 49 VWEU brengt het Hof in herinnering dat de verwezenlijking van het vrije verkeer van personen impliceert dat de lidstaten het voordeel van de door die twee bepalingen gewaarborgde vrijheden niet mogen ontzeggen aan hun onderdanen die beroepskwalificaties hebben verworven in een andere lidstaat. Voorts moeten de autoriteiten waarbij een verzoek om toelating tot de uitoefening van een gereglementeerd beroep is ingediend, rekening houden met alle diploma’s, certificaten en andere titels alsook met de relevante ervaring van de betrokken persoon, door de uit die titels en die ervaring blijkende competenties te vergelijken met de door de nationale wettelijke regeling vereiste kennis en kwalificaties. Aangezien dit beginsel inherent is aan de in het VWEU erkende fundamentele vrijheden, kan de vaststelling van richtlijnen inzake onderlinge erkenning van diploma’s, waartoe richtlijn 2005/36 behoort, niet tot gevolg hebben dat de erkenning van die diploma’s, certificaten en andere titels wordt bemoeilijkt in situaties die niet onder de werkingssfeer van die richtlijnen vallen. In een situatie waarin geen van de bij richtlijn 2005/36 ingevoerde stelsels van erkenning van beroepskwalificaties kan worden ingeroepen, moet de betrokken ontvangende lidstaat zijn verplichtingen inzake de erkenning van beroepskwalificaties dus nakomen in het licht van de artikelen 45 en 49 VWEU.
In de tweede plaats merkt het Hof op dat de voornoemde procedure van vergelijkend onderzoek de autoriteiten van de ontvangende lidstaat in staat moet stellen om op objectieve wijze na te gaan of de houder van het buitenlandse diploma over kennis en kwalificaties beschikt die zo niet identiek, dan toch ten minste gelijkwaardig zijn aan die welke uit het binnenlandse diploma blijken. Bij deze beoordeling van de gelijkwaardigheid van het buitenlandse diploma mag uitsluitend worden gelet op het niveau van de kennis en de kwalificaties die de houder ervan mag worden geacht te bezitten, rekening houdend met de aard en de duur van de studie en de daarmee verband houdende praktijkopleiding. Aangezien deze vergelijking veronderstelt dat de lidstaten wederzijds vertrouwen hebben in de afgegeven titels, moet de autoriteit van de ontvangende lidstaat in beginsel een door de autoriteit van een andere lidstaat afgegeven diploma als waarheidsgetrouw beschouwen. Slechts wanneer deze autoriteit ernstige twijfels heeft die gebaseerd zijn op concrete elementen die een reeks onderling overeenstemmende aanwijzingen vormen die doen vermoeden dat het diploma waarop de aanvrager zich beroept, niet het niveau weergeeft van de kennis en kwalificaties die hij op basis daarvan mag worden geacht te hebben verworven, kan zij de autoriteit van afgifte verzoeken om de gegrondheid van de afgifte van dat diploma in het licht van die elementen opnieuw te onderzoeken, waarbij die autoriteit dat diploma zo nodig moet intrekken. Die concrete elementen kunnen onder meer bestaan in informatie die wordt verstrekt door andere personen dan de opleidingsaanbieder. Wanneer de autoriteit van afgifte de gegrondheid van de afgifte van dat diploma opnieuw heeft onderzocht in het licht van die elementen, zonder het in te trekken, kan de autoriteit van de ontvangende lidstaat slechts bij wijze van uitzondering, wanneer uit de omstandigheden van het concrete geval duidelijk blijkt dat het betrokken diploma niet waarheidsgetrouw is, de gegrondheid van de afgifte van dat diploma ter discussie stellen.
1      Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 september 2005 betreffende de erkenning van beroepskwalificaties (PB L 255, blz. 22).
2      Het beginsel van vrij verkeer van werknemers is neergelegd in artikel 45 VWEU.
3      Het beginsel van vrijheid van vestiging wordt geregeld door artikel 49 VWEU.