62022CJ0558_SUM
Sprawa C‑558/22
Autorità di Regolazione per Energia Reti e Ambiente (ARERA)
przeciwko
Fallimento Esperia SpAiGestore dei Servizi Energetici SpA – GSE
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Consiglio di Stato)
Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 7 marca 2024 r.
Odesłanie prejudycjalne – Krajowy system wsparcia przewidujący wydawanie zbywalnych zielonych certyfikatów na rzecz krajowych producentów energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych – Import energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych w innym państwie członkowskim – Obowiązek zakupu zielonych certyfikatów – Sankcja – Zwolnienie – Dyrektywa 2001/77/WE – Dyrektywa 2009/28/WE – System wsparcia – Gwarancje pochodzenia – Swobodny przepływ towarów – Artykuły 18, 28, 30, 34 i 110 TFUE – Pomoc państwa – Artykuły 107 i 108 TFUE – Zasoby państwowe – Selektywna korzyść
Prawo Unii Europejskiej – Zasady – Równość traktowania – Dyskryminacja ze względu na przynależność państwową – Związek pomiędzy art. 18 TFUE a art. 28, 30, 34 i 110 TFUE
(art. 18, 28, 30, 34, 110 TFUE)
(zob. pkt 39)
Środowisko naturalne – Wspieranie produkcji na rynku wewnętrznym energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych – Dyrektywa 2001/77 – Krajowy system wsparcia przewidujący przydzielanie zbywalnych certyfikatów na rzecz krajowych producentów z uwzględnieniem energii elektrycznej wytwarzanych ze źródeł odnawialnych – Importerzy energii elektrycznej, którzy nie wykazali wytwarzania ze źródeł odnawialnych poprzez przedłożenie gwarancji pochodzenia – Środek przewidujący dla danych importerów obowiązek zakupu zielonej energii elektrycznej lub zielonych certyfikatów od krajowych producentów energii elektrycznej – Dopuszczalność – Proporcjonalność tego środka – Ustalenie przez sąd odsyłający
(art. 34, 36 TFUE; dyrektywa 2001/77 Parlamentu Europejskiego i Rady, motywy 10, 11, 14, art. 1, art. 3 ust. 1, art. 2, 4, 5)
(zob. pkt 43–49; pkt 2 sentencji)
Środowisko naturalne – Wspieranie użycia energii ze źródeł odnawialnych – Dyrektywa 2009/28 – Obowiązkowe cele w odniesieniu do udziału energii ze źródeł odnawialnych – Środki przyjęte w celu osiągnięcia tych celów – Uprawnienia dyskrecjonalne państw członkowskich – Krajowy system wsparcia przewidujący przydzielanie zbywalnych certyfikatów na rzecz krajowych producentów z uwzględnieniem energii elektrycznej wytwarzanych ze źródeł odnawialnych – Importerzy energii elektrycznej, którzy nie wykazali wytwarzania ze źródeł odnawialnych poprzez przedłożenie gwarancji pochodzenia – Środek przewidujący dla danych importerów obowiązek zakupu zielonej energii elektrycznej lub zielonych certyfikatów od krajowych producentów energii elektrycznej – Dopuszczalność – Proporcjonalność tego środka – Ustalenie przez sąd odsyłający
(art. 34, 36 TFUE; dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28, motywy 25, 52, 56, art. 2, 3, 15)
(zob. pkt 53–57; pkt 2 sentencji)
Pomoc przyznawana przez państwa – Kompetencje przysługujące odpowiednio Komisji i sądom krajowym – Rola sądów krajowych – Ocena zgodności procedur wykonawczych programu pomocy z przepisami traktatu – Właściwość ograniczona do procedur wykonawczych, które nie są niezbędne do realizacji przedmiotu systemu pomocy lub jego funkcjonowania – System wspierania produkcji zielonej energii elektrycznej – Importerzy i podmioty odpowiedzialne za instalacje, importujący lub produkujący energię elektryczną ze źródeł nieodnawialnych – System zobowiązujący tych importerów i te podmioty do wprowadzenia do krajowej sieci elektroenergetycznej kontyngentu zielonej energii w rozliczeniu rocznym – Zasady tego systemu nierozerwalnie związane z samym celem systemu pomocy – Sąd krajowy, który nie może ocenić zgodności takich zasad z postanowieniami traktatu
(art. 107, 108 TFUE)
(zob. pkt 60, 61)
Pomoc przyznawana przez państwa – Wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi – Naruszenie konkurencji – Kryteria oceny – Środek, który pozwolił krajowym producentom zielonej energii na możliwość sprzedaży ich energii elektrycznej bez konieczności zakupu zielonej energii lub zielonych certyfikatów – Środek, który pozwolił tym producentom na możliwość sprzedaży zielonych certyfikatów otrzymanych nieodpłatnie w części odpowiadającej wytworzonej zielonej energii producentom lub importerom energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł nieodnawialnych – Środek mogący wpłynąć na ową wymianę handlową i zakłócić konkurencję – Objęcie
(art. 107 ust. 1 TFUE)
(zob. pkt 63–66)
Pomoc przyznawana przez państwa – Pojęcie – Pomoc z zasobów państwowych – Przypisane państwu przyznanie korzyści przy użyciu zasobów państwowych – System umożliwiający nieodpłatne udostępnienie zielonych certyfikatów krajowym producentom zielonej energii – System przewidujący mechanizm mający na celu zagwarantowanie określonej wartości zielonym certyfikatom, powierzony podmiotowi, który można utożsamić z państwem – System związany z transferem zasobów państwa – Objęcie – Ustalenie przez sąd odsyłający
(art. 107 ust. 1 TFUE)
(zob. pkt 74–79)
Pomoc przyznawana przez państwa – Pojęcie – Selektywny charakter środka – Środek przyznający korzyść producentom zielonej energii elektrycznej – Krajowy system wsparcia przewidujący przydzielanie zbywalnych certyfikatów na rzecz krajowych producentów z uwzględnieniem energii elektrycznej wytwarzanych ze źródeł odnawialnych – Ramy referencyjne dla ustalenia istnienia korzyści – Merytoryczne rozgraniczenie – Kryteria – Ustalone ramy odniesienia, które powinny mieć własną odrębną logikę prawną i własny cel i nie mogą być przypisane do spójnej całości normatywnej poza nimi
(art. 107 ust. 1 TFUE)
(zob. pkt 80, 81, 83–85, 87)
Pomoc przyznawana przez państwa – Pojęcie – Selektywny charakter środka – Środek przyznający korzyść producentom zielonej energii elektrycznej – Krajowy system wsparcia przewidujący przydzielanie zbywalnych certyfikatów na rzecz krajowych producentów z uwzględnieniem energii elektrycznej wytwarzanych ze źródeł odnawialnych – Uzasadnienie wynikające z charakteru i struktury systemu odniesienia – Dopuszczalność – Ocena przez sąd krajowy
(art. 107, 108 TFUE)
(zob. pkt 80, 87–95, 124; pkt 3 sentencji)
Swobodny przepływ towarów – Należności celne – Opłata o skutku równoważnym – Podatki wewnętrzne – Import energii elektrycznej wytworzonej w innym państwie członkowskim – Importerzy energii elektrycznej, którzy nie mogą przedstawić gwarancji pochodzenia – Środek krajowy zobowiązujący tych importerów z innych państw członkowskich do zakupu zielonych certyfikatów od producentów krajowych w części odpowiadającej ilości importowanej energii elektrycznej – Środek przewidujący nałożenie sankcji w przypadku nieprzestrzegania tego obowiązku – Dopuszczalność
(art. 28, 30, 110 TFUE)
(zob. pkt 98–103, 124; pkt 1 sentencji)
Swobodny przepływ towarów – Ograniczenia ilościowe – Środki o skutku równoważnym – Środek przewidujący obowiązek zakupu przez importerów energii elektrycznej zielonych certyfikatów lub zielonej energii – Środek przewidujący również obowiązek przedstawienia przez tych importerów, w przypadku importu zielonej energii, gwarancji pochodzenia w celu skorzystania ze zwolnienia z obowiązku zakupu – Dopuszczalność – Względy uzasadniające – Wspieranie wytwarzania energii z odnawialnych źródeł energii – Poszanowanie zasady proporcjonalności – Ustalenie przez sąd odsyłający
(art. 34, 36 TFUE)
(zob. pkt 105–124; pkt 2 sentencji)
Zobacz tekst orzeczenia.