62022TJ0362_INF
Wyrok Sądu (pierwsza izba) z dnia 11 września 2024 r. – Bazhaev/Rada
(sprawa T‑362/22)
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte ze względu na działania podważające integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażające – Zamrożenie środków finansowych – Wykaz osób, podmiotów i organów, do których ma zastosowanie zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych – Umieszczenie i pozostawienie nazwiska skarżącego w wykazie – Obowiązek uzasadnienia – Prawo do skutecznej ochrony sądowej – Pojęcie „wiodącego przedsiębiorcy” – Artykuł 2 ust. 1 lit. d) i g) decyzji 2014/145/WPZiB – Pojęcie „powiązania” – Błąd w ocenie – Prawo własności – Wolność prowadzenia działalności gospodarczej – Prawo do życia prywatnego – Proporcjonalność – Zasada niedyskryminacji
1.
Akty instytucji – Uzasadnienie – Obowiązek – Zakres – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zamrożenie środków finansowych niektórych osób i podmiotów w związku z sytuacją w Ukrainie – Obowiązek określenia w uzasadnieniu specyficznych i konkretnych okoliczności uzasadniających ten środek – Decyzja wpisująca się w kontekst znany zainteresowanemu umożliwiająca mu zrozumienie zakresu podjętego wobec niego środka – Dopuszczalność zwięzłego uzasadnienia
[art. 296 akapit drugi TFUE; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/582, 2022/1530, 2023/572, 2023/1767; rozporządzenia Rady: nr 269/2014, 2022/581, 2022/1529, 2023/571, 2023/1765]
(zob. pkt 43–53)
2.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Ukrainie – Zamrożenie środków finansowych – Prawo do obrony – Przekazanie dowodów obciążających – Kolejna decyzja, na podstawie której pozostawiono nazwisko lub nazwę skarżącego w wykazie osób objętych tymi środkami – Oparcie tej decyzji na nowych informacjach lub dowodach, które nie były zawarte w pierwotnej decyzji – Nowe informacje lub dowody przekazane skarżącemu – Naruszenie prawa do bycia wysłuchanym – Brak
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41 ust. 2 lit. a); decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/582, 2022/1530, 2023/572, 2023/1767; rozporządzenia Rady: nr 269/2014, 2022/581, 2022/1529, 2023/571, 2023/1765]
(zob. pkt 63–69)
3.
Unia Europejska – Sądowa kontrola zgodności z prawem aktów instytucji – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zakres kontroli – Kryteria przyjmowania środków ograniczających
(art. 275 akapit drugi TFUE)
(zob. pkt 77)
4.
Unia Europejska – Sądowa kontrola zgodności z prawem aktów instytucji – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zakres kontroli – Dowód zasadności środka – Ciążący na właściwym organie Unii obowiązek wykazania – w razie zakwestionowania – zasadności powodów wysuniętych przeciwko zainteresowanym osobom lub podmiotom – Umieszczenie w wykazach w oparciu o łańcuch precyzyjnych, konkretnych i spójnych poszlak – Błąd w ocenie – Brak
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 47; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/582, 2022/1530, 2023/572, 2023/1767; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2022/581, 2022/1529; 2023/571; 2023/1765]
(zob. pkt 78–80, 112, 144, 159, 180)
5.
Unia Europejska – Sądowa kontrola zgodności z prawem aktów instytucji – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zakres kontroli – Dowód zasadności środka – Ciążący na właściwym organie Unii obowiązek wykazania – w razie zakwestionowania – zasadności powodów wysuniętych przeciwko zainteresowanym osobom lub podmiotom – Zakres uznania, jakim dysponuje ten właściwy organ – Znaczenie dowodów przedstawionych w odniesieniu do poprzedniego umieszczenia w wykazie w przypadku braku zmiany powodów, zmiany sytuacji skarżącego lub zmiany kontekstu w Ukrainie – Zmiana sytuacji skarżącego – Zarzuty niepoparte dowodami, dotyczące statusu wiodącego przedsiębiorcy
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 47; decyzji Rady 2014/145/WPZiB, zmienionej decyzjami (WPZiB): 2022/1530, 2023/572, 2023/1767, art. 2 ust. 1 lit. g); rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 3 ust. 1 lit. g), 2022/1529, 2023/571, 2023/1765]
(zob. pkt 81, 82, 120, 130, 150, 174–177)
6.
Unia Europejska – Sądowa kontrola zgodności z prawem aktów instytucji – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zakres kontroli – Umieszczenie skarżącego w załączonym do zaskarżonej decyzji wykazie z uwagi na jego status wiodącego przedsiębiorcy prowadzącego działalność w sektorach gospodarki zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej – Dokumenty publicznie dostępne – Wartość dowodowa – Zasada swobodnej oceny dowodów
[decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzją (WPZiB) 2022/582; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2022/581]
(zob. pkt 88–90)
7.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Kryteria przyjmowania środków ograniczających – Wiodący przedsiębiorcy prowadzący działalność w sektorach gospodarczych zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej oraz osoby z nimi powiązane – Pojęcie wpływu
[art. 21 TUE; decyzji Rady 2014/145/WPZiB, zmienionej decyzją (WPZiB) 2022/582, art. 2 ust. 1 lit. g); rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 3 ust. 1 lit. g); 2022/581]
(zob. pkt 98–100)
8.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Kryteria przyjmowania środków ograniczających – Wiodący przedsiębiorcy prowadzący działalność w sektorach gospodarczych zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej oraz osoby z nimi powiązane – Pojęcie sektora gospodarki zapewniającego istotne źródło dochodów – Sektor górnictwa metali – Włączenie
[art. 21 TUE; decyzji Rady 2014/145/WPZiB, zmienionej decyzją (WPZiB) 2022/582, art. 2 ust. 1 lit. g); rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 3 ust. 1 lit. g); 2022/581]
(zob. pkt 109, 110)
9.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Kryteria przyjmowania środków ograniczających – Osoba, podmiot lub organ powiązane z osobą, której nazwisko zostało umieszczone w wykazie załączonym do zaskarżonej decyzji – Pojęcie powiązania – Wspólne interesy – Interesy wpisujące się wyłącznie w kontekst zawodowy – Włączenie
[decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzją (WPZiB) 2022/1530, art. 2 ust. 1; rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 3 ust. 1; 2022/1529]
(zob. pkt 134–141, 180, 181)
10.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Kryteria przyjmowania środków ograniczających – Osoby fizyczne lub prawne, podmioty lub organy, które wspierają, materialnie lub finansowo, rząd Federacji Rosyjskiej lub uzyskują od niego korzyści, oraz osoby fizyczne lub prawne, podmioty lub organy z nimi powiązane – Pojęcie korzyści uzyskiwanych od rosyjskich decydentów – Konieczność ustalenia związku między uzyskanymi korzyściami a aneksją Krymu lub destabilizacją Ukrainy – Brak
[decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzją (WPZiB) 2023/572, art. 2 ust. 1 lit. d); rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 3 ust. 1 lit. d); 2023/571]
(zob. pkt 153, 164)
11.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zamrożenie środków finansowych niektórych osób i podmiotów w związku z sytuacją w Ukrainie – Nieprzyjęcie przez Radę środków w postaci środków ograniczających w stosunku do innych osób lub podmiotów znajdujących się w identycznej sytuacji – Naruszenie zasady równego traktowania – Brak
[decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/582, 2022/1530, 2023/572, 2023/1767; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2022/581, 2022/1529; 2023/571; 2023/1765]
(zob. pkt 189–191)
12.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zamrożenie środków finansowych niektórych osób i podmiotów w związku z sytuacją w Ukrainie – Kontrola sądowa zgodności z prawem – Zasada proporcjonalności – Stosowność środków ograniczających – Środki ograniczające służące realizacji uzasadnionego celu wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa
[decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/582, 2022/1530, 2023/572, 2023/1767; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2022/581, 2022/1529; 2023/571; 2023/1765]
(zob. pkt 193–196)
13.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zamrożenie środków finansowych niektórych osób i podmiotów w związku z sytuacją w Ukrainie – Ograniczenie prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, prawa własności i wolności prowadzenia działalności gospodarczej – Dopuszczalność – Przesłanki – Ograniczenie przewidziane ustawą – Poszanowanie istoty podnoszonego prawa – Realizacja celu leżącego w interesie ogólnym uznanego za taki przez Unię – Poszanowanie zasady proporcjonalności – Spełnienie przesłanek
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 7, 16, 17, art. 52 ust. 1; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/582, 2022/1530, 2023/572, 2023/1767; rozporządzenia Rady: nr 269/2014, 2022/581, 2022/1529, 2023/571, 2023/1765]
(zob. pkt 202–209)
14.
Odpowiedzialność pozaumowna – Przesłanki – Niezgodność z prawem – Szkoda – Związek przyczynowy – Niespełnienie jednej z przesłanek – Oddalenie skargi o odszkodowanie w całości
(art. 340 akapit drugi TFUE)
(zob. pkt 213–216)
Sentencja
1)
Skarga zostaje oddalona.
2)
Musa Yusopovich Bazhaev pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej.
3)
Komisja Europejska pokrywa własne koszty.