61995CC0369_EL
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
1 Το Tribunale di Salerno (Ιταλία) υπέβαλε εν προκειμένω ορισμένα προδικαστικά ερωτήματα αφορώντα τη νομιμότητα του κανονισμού (EOK) 404/93 του Συμβουλίου, της 13ης Φεβρουαρίου 1993, για την κοινή οργάνωση της αγοράς στον τομέα της μπανάνας (1) (στο εξής: βασικός κανονισμός), του κανονισμού (EOK) 1442/93 της Επιτροπής, της 10ης Ιουνίου 1993, περί λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του καθεστώτος εισαγωγής μπανανών στην Κοινότητα (2) (στο εξής: κανονισμός εφαρμογής), και του κανονισμού (EOK) 1443/93 της Επιτροπής, της 10ης Ιουνίου 1993, περί μεταβατικών μέτρων για την εφαρμογή του καθεστώτος εισαγωγής μπανανών στην Κοινότητα το 1993 (3) (στο εξής: μεταβατικός κανονισμός). Τα ερωτήματα υποβλήθηκαν σε σχέση, κυρίως, με την τέταρτη Σύμβαση του Λομέ, της 15ης Δεκεμβρίου 1989 (4) (στο εξής: Σύμβαση του Λομέ), και το προσαρτημένο σε αυτήν πρωτόκολλο αριθ. 5 (στο εξής: πρωτόκολλο αριθ. 5).
Οι κρίσιμοι κανόνες του κοινοτικού δικαίου
2 Το άρθρο 168 της Συμβάσεως του Λομέ ορίζει τα κάτωθι:
«1. Τα προϋόντα καταγωγής των κρατών ΑΚΕ (5) εισάγονται στην Κοινότητα άνευ δασμών και φόρων ισοδυνάμου αποτελέσματος.
2.α) Τα προϋόντα καταγωγής των κρατών ΑΚΕ :
- τα οποία απαριθμούνται στον πίνακα του παραρτήματος ΙΙ της Συνθήκης, όταν υπόκεινται σε κοινή οργάνωση της αγοράς κατά την έννοια του άρθρου 40 της Συνθήκης,
(...)
εισάγονται στην Κοινότητα, κατά παρέκκλιση από το γενικό καθεστώς που ισχύει έναντι των τρίτων χωρών, σύμφωνα με τις ακόλουθες διατάξεις :
i) εισάγονται άνευ δασμών τα προϋόντα για τα οποία οι ισχύουσες κατά τη στιγμή της εισαγωγής τους διατάξεις δεν προβλέπουν την εφαρμογή, εκτός από δασμούς, κανενός άλλου μέτρου σχετικά με την εισαγωγή τους,
ii) για τα άλλα προϋόντα πλην των αναφερομένων στο σημείο i), η Κοινότητα λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να τους εξασφαλίσει ευνοϋκότερη μεταχείριση από εκείνη που παρέχεται για τα ίδια προϋόντα στις τρίτες χώρες οι οποίες απολαύουν της ρήτρας του μάλλον ευνοούμενου κράτους (...).»
3 Το πρωτόκολλο αριθ. 5 ορίζει στο άρθρο 1 ότι, «όσον αφορά τις εξαγωγές μπανανών του στις αγορές της Κοινότητας, κανένα κράτος ΑΚΕ δεν θα βρεθεί σε λιγότερο ευνοϋκή θέση απ' ό,τι στο παρελθόν ή στο παρόν, όσον αφορά την πρόσβασή του στις παραδοσιακές αγορές του και τα πλεονεκτήματά του στις αγορές αυτές».
4 Η κοινή δήλωση σχετικά με το πρωτόκολλο αριθ. 5, που αποτελεί το παράρτημα LXXIV της Συμβάσεως του Λομέ (στο εξής: κοινή δήλωση), αναφέρει τα κάτωθι:
«(...) το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 5 δεν εμποδίζει την Κοινότητα να καθιερώσει κοινούς κανόνες για τις μπανάνες, κατόπιν ολοκληρωμένης διαβουλεύσεως με τα κράτη ΑΚΕ, ούτως ώστε κανένα κράτος ΑΚΕ το οποίο είναι κατά παράδοση προμηθευτής να μη βρεθεί σε λιγότερο ευνοϋκή θέση απ' ό,τι στο παρελθόν ή στο παρόν, όσον αφορά την πρόσβασή του στην Κοινότητα και τα πλεονεκτήματά του στην Κοινότητα (...)».
5 Το άρθρο 17, πρώτο εδάφιο, του βασικού κανονισμού ορίζει ότι κάθε εισαγωγή μπανανών στην Κοινότητα υπόκειται στην υποβολή πιστοποιητικού εισαγωγής. Το άρθρο 17, δεύτερο εδάφιο, δεύτερη περίοδος, ορίζει ότι η έκδοση των πιστοποιητικών αυτών εξαρτάται από τη σύσταση εγγυήσεως, η οποία διασφαλίζει την τήρηση της αναλήψεως της δεσμεύσεως για εισαγωγή, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στον κανονισμό κατά τη διάρκεια της ισχύος του πιστοποιητικού (6).
6 Το άρθρο 18 του βασικού κανονισμού καθορίζει ετήσια δασμολογική ποσόστωση 2,1 εκατομμυρίων τόνων το 1994 και 2,2 εκατομμυρίων τόνων το 1995, για τις μπανάνες τρίτων χωρών και τις μη παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ (7)· στο πλαίσιο αυτής της δασμολογικής ποσοστώσεως, επιβάλλεται στις εισαγωγές μπανανών τρίτων χωρών δασμός ίσος προς 75 ECU ανά τόνο, ενώ οι μη παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ υπόκεινται σε μηδενικό δασμό· πέραν αυτής της ποσοστώσεως, οι μπανάνες τρίτων χωρών και οι μη παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ υπόκεινται αντιστοίχως σε δασμό 850 και 750 ECU ανά τόνο.
7 Ο κανονισμός εφαρμογής προβλέπει, στον τίτλο του II που αφορά τις παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:
«Άρθρο 14
(...)
2. Οι αιτήσεις έκδοσης πιστοποιητικών εισαγωγής υποβάλλονται στις αρμόδιες αρχές κάθε κράτους μέλους κατά την πρώτη εβδομάδα του τελευταίου μηνός κάθε τριμήνου.
(...)
Άρθρο 17
1. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές εκδίδουν τα πιστοποιητικά, το αργότερο μέχρι την 21η ημέρα του τελευταίου μηνός κάθε τριμήνου. υΟταν η εν λόγω ημερομηνία δεν είναι ημέρα εργάσιμη, η έκδοση πραγματοποιείται το αργότερο την επόμενη εργάσιμη μέρα.
2. Η διάρκεια ισχύος των πιστοποιητικών λήγει την έβδομη ημέρα του τέταρτου μηνός που έπεται εκείνου της έκδοσής τους.
(...)»
Πραγματικά περιστατικά και προδικαστικά ερωτήματα
8 Η Somalfruit SpA (στο εξής: Somalfruit) είναι μια σομαλική εταιρία που εξάγει μπανάνες. Η Camar SpA (στο εξής: Camar) είναι μια ιταλική εταιρία που εισάγει μπανάνες. Στις 20 Σεπτεμβρίου 1994, η Camar ζήτησε από το Υπουργείο Εξωτερικού Εμπορίου πιστοποιητικό εισαγωγής για ένα φορτίο 533 τόνων μπανανών καταγωγής Σομαλίας, του οποίου η άφιξη στην Ιταλία είχε προβλεφθεί για το τελευταίο τρίμηνο του 1994. Οι μπανάνες έπρεπε να καταλογιστούν στην ποσόστωση παραδοσιακών μπανανών ΑΚΕ που έχει καθοριστεί για τη Σομαλία.
9 Η αίτηση αυτή, σύμφωνα με γνώμη της Επιτροπής, απορρίφθηκε από το Υπουργείο Εξωτερικού Εμπορίου, με το αιτιολογικό ότι η αίτηση δεν είχε υποβληθεί κατά την πρώτη εβδομάδα του τελευταίου μήνα του σχετικού τριμήνου, κατά την έννοια του άρθρου 14, παράγραφος 2, του κανονισμού εφαρμογής.
10 Η Camar και η Somalfruit υπέβαλαν εν συνεχεία αίτηση λήψεως ασφαλιστικών μέτρων ενώπιον του Tribunale di Salerno. Το Tribunale di Salerno έκρινε ότι, στο μέτρο που ήταν νόμιμη η άρνηση εκδόσεως του πιστοποιητικού εισαγωγής, επρόκειτο για εισαγωγές μη παραδοσιακών μπανανών ΑΚΕ πραγματοποιουμένων εκτός της δασμολογικής ποσοστώσεως των 2,1 εκατομμυρίων τόνων. Κατά συνέπεια, το Tribunale di Salerno διέταξε το τοπικό τελωνείο να εκτελωνίσει το φορτίο και να το θέσει σε ελεύθερη κυκλοφορία έναντι καταβολής 750 ΕCU ανά τόνο ή καταθέσεως ισόποσης εγγυήσεως.
11 Η Camar και η Somalfruit άσκησαν προσφυγή κατά του Υπουργείου Οικονομικών και του Υπουργείου Εξωτερικού Εμπορίου, ζητώντας να ελεγχθεί η νομιμότητα της αποφάσεως περί αρνήσεως εκδόσεως του πιστοποιητικού εισαγωγής και να τους επιδικαστεί αποζημίωση. Το Tribunale di Salerno, με διάταξη της 12ης Οκτωβρίου 1995, ανέστειλε τη διαδικασία και υπέβαλε στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1) Είναι ο [βασικός κανονισμός] άκυρος, καθόσον περιορίζει το δικαίωμα εισαγωγής μπανανών από τη Σομαλία, δηλαδή το δικαίωμα προσβάσεως στην αγορά, το οποίο έχει αναγνωρισθεί από τη [Σύμβαση του Λομέ] στο [πρωτόκολλο αριθ. 5] και στην [κοινή δήλωση], και συγκεκριμένα:
α) επειδή προβλέπει διαφορετικό καθεστώς εισαγωγής για τις παραδοσιακές μπανάνες, τις μη παραδοσιακές μπανάνες και εκείνες που εισάγονται καθ' υπέρβαση της ποσοστώσεως που προβλέπεται προς τούτο, με συνακόλουθη επιβολή ποσοτικών περιορισμών;
β) επειδή προβλέπει ότι είναι αναγκαία η κατοχή εγγράφου εισαγωγής και επιβάλλει συναφώς υποχρέωση συστάσεως εγγυήσεως, εγγράφου που δεν εξυπηρετεί μόνο στατιστικούς σκοπούς και η χορήγηση του οποίου εξαρτάται από επαχθείς προϋποθέσεις, των οποίων η τήρηση είναι δυσχερής;
γ) επειδή επιβάλλει δασμό 750 ECU ανά τόνο για τις μπανάνες που εισάγονται καθ' υπέρβαση της δασμολογικής ποσοστώσεως;
2) Είναι [ο κανονισμός εφαρμογής και ο μεταβατικός κανονισμός], όπως τροποποιήθηκαν και συμπληρώθηκαν με τους μετέπειτα κανονισμούς, άκυροι, καθόσον περιορίζουν ή περιστέλλουν, αφενός χωρίς να είναι αναγκαίο και αφετέρου κατά τρόπο δυσανάλογο προς τον επιδιωκόμενο σκοπό, το δικαίωμα προσβάσεως το οποίο αναγνωρίζουν υπέρ των μπανανών Σομαλίας η προαναφερθείσα στο πρώτο ερώτημα Σύμβαση και ο [βασικός κανονισμός], και ειδικότερα:
α) επειδή ορίζουν ότι η καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή της αιτήσεως χορηγήσεως πιστοποιητικού εισαγωγής πρέπει να προηγείται της σχετικής οικονομικής συναλλαγής κατά τρεις μήνες και τρεις εβδομάδες και προβλέπουν ότι η υποβολή της αιτήσεως επιτρέπεται μόνο τέσσερις φορές κατ' έτος και πρέπει να πραγματοποιείται εντός μιας (ημερολογιακής) εβδομάδας;
β) επειδή, σε περίπτωση μη τηρήσεως της προθεσμίας, προβλέπουν πάντοτε ως κύρωση την απώλεια του δικαιώματος εισαγωγής για ένα ολόκληρο τρίμηνο, χωρίς να προβλέπουν καμία ειδική ρύθμιση ή παρεκκλίσεις για περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή τυχαίου συμβάντος ή για περιπτώσεις εξομοιούμενες προς αυτές;
γ) επειδή εξαρτούν την έκδοση του πιστοποιητικού από προηγούμενη σύσταση εγγυήσεως;»
Το ζήτημα της σχέσεως με τη Σύμβαση του Λομέ
12 Με το πρώτο ερώτημα και το πρώτο τμήμα του δευτέρου ερωτήματος, το αιτούν δικαστήριο ερωτά κατ' ουσίαν αν ο βασικός κανονισμός και/ή ο κανονισμός εφαρμογής είναι ανίσχυροι ως αντίθετοι προς τη Σύμβαση του Λομέ.
13 Η Γαλλική Κυβέρνηση, το Συμβούλιο και η Επιτροπή υποστήριξαν ότι η Σομαλία δεν έχει κυρώσει τη Σύμβαση του Λομέ και ότι, συνεπώς, η Camar και η Somalfruit δεν μπορούν να αμφισβητήσουν τη νομιμότητα του κοινοτικού δικαίου στηριζόμενες στη Σύμβαση αυτή.
14 Η Camar και η Somalfruit δέχονται ότι η Σομαλία δεν έχει κυρώσει τη Σύμβαση του Λομέ, αλλά ισχυρίζονται ότι η Σύμβαση δεσμεύει παρ' όλ' αυτά την Κοινότητα όσον αφορά τα προϋόντα καταγωγής Σομαλίας, δεδομένου ότι το κοινοτικό δίκαιο αντιμετωπίζει τη Σομαλία ως κράτος ΑΚΕ. Ακόμη κι αν υποτεθεί ότι η επέκταση της Συμβάσεως του Λομέ στη Σομαλία έχει μονομερή χαρακτήρα, η Κοινότητα οφείλει να τηρεί τη Σύμβαση. Η Camar και η Somalfruit υποστηρίζουν επιπλέον ότι η Σύμβαση του Λομέ έχει αξία εθιμικού κανόνα ως προς τη Σομαλία.
15 Η Σομαλία δεν έχει κυρώσει τη Σύμβαση του Λομέ. Πρέπει να υποτεθεί, κατά τη γνώμη μου, ότι η διασφάλιση που παρέσχε η Κοινότητα, στο πλαίσιο της Συμβάσεως του Λομέ, να χορηγήσει ευνοϋκό καθεστώς σε ορισμένα σομαλικά προϋόντα, προϋπέθετε ότι η Σομαλία θα κυρώσει τη Σύμβαση και, κατά συνέπεια, θα αναλάβει από την πλευρά της τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη Σύμβαση, οι οποίες αποτελούν το αναγκαίο συμπλήρωμα των δικαιωμάτων που απορρέουν από τη Σύμβαση και το αναγκαίο αντιστάθμισμα για την παροχή τους. Η προϋπόθεση αυτή αποδείχθηκε ωστόσο ότι δεν ευσταθούσε.
16 Από τη δικογραφία προκύπτει ότι το Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕE υιοθέτησε, στις 28 Ιουνίου 1996, τα ακόλουθα πορίσματα σχετικά με τη Σομαλία:
«Το Συμβούλιο Υπουργών ΑΚΕ-ΕΕ
1. επιβεβαιώνει την πολιτική προσχώρηση της Σομαλίας στη Σύμβαση του Λομέ, παρά το γεγονός ότι η χώρα αυτή δεν μπόρεσε να κυρώσει τη Σύμβαση, λόγω περιστάσεων που εκφεύγουν του ελέγχου της·
(...).»
Το πόρισμα αυτό συνιστά, κατά τη γνώμη μου, δήλωση πολιτικής φύσεως και δεν μπορεί να υποτεθεί ότι δεσμεύει νομικώς την Κοινότητα έναντι της Σομαλίας, ούτως ώστε η χώρα αυτή να μπορεί να επικαλείται, έναντι της Κοινότητας, κανόνες της Συμβάσεως του Λομέ.
17 Η κοινή οργάνωση αγοράς στον τομέα της μπανάνας αντιμετωπίζει ωστόσο, σύμφωνα με αυτή την πολιτική δήλωση, τη Σομαλία ως κράτος ΑΚΕ και της παρέχει μια ποσόστωση παραδοσιακών μπανανών ΑΚΕ. Το επιχείρημα ότι η Κοινότητα ανέλαβε ως εκ τούτου δέσμευση έναντι της Σομαλίας, στο πλαίσιο της Συμβάσεως του Λομέ, δεν ευσταθεί κατά τη γνώμη μου. Το γεγονός ότι η Κοινότητα χορηγεί μονομερώς, τόσο στην πράξη όσο και σε πολιτικό επίπεδο, ένα ευνοϋκό καθεστώς στη Σομαλία δεν μπορεί να δημιουργήσει υποχρέωση έναντι της Σομαλίας, ακριβώς διότι πρόκειται για μονομερές ευνοϋκό μέτρο εκ μέρους της Κοινότητας.
18 Ομοίως δεν προέκυψε κανένα στοιχείο κατά τη διαδικασία που να μπορεί, κατά τη γνώμη μου, να στηρίξει την υπόθεση ότι η Σομαλία κατέστη, εθιμικώς, συμβαλλόμενο μέρος της Συμβάσεως. Αυτό θα συνεπαγόταν συγκεκριμένα ότι η Σομαλία, τηρώντας συμπεριφορά ικανοποιούσα τις αυστηρές απαιτήσεις που συνδέονται με το διεθνές έθιμο, ανέλαβε τη δέσμευση να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη Σύμβαση και οι οποίες συνιστούν το συμπλήρωμα και το αντιστάθμισμα για την απόκτηση των εκ της Συμβάσεως δικαιωμάτων. Τα πληροφοριακά στοιχεία όμως που είναι διαθέσιμα και αφορούν την κατάσταση στη Σομαλία δεν επιτρέπουν να υποτεθεί κάτι τέτοιο.
19 Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν είναι δυνατό κατά τη γνώμη μου, σε μια υπόθεση αφορώσα μπανάνες Σομαλίας, να τεθούν ζητήματα αφορώντα τη νομιμότητα της κοινής οργάνωσης αγοράς στον τομέα της μπανάνας, με επίκληση της Συμβάσεως του Λομέ. Επομένως, το τμήμα των ερωτημάτων που αφορά το συμβατό του κοινοτικού δικαίου προς τη Σύμβαση του Λομέ είναι υποθετικό σε σχέση με την υπόθεση που εκκρεμεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου.
20 Λόγω του υποθετικού χαρακτήρα αυτού του τμήματος των ερωτημάτων, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι το Δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να αρνηθεί να δώσει απάντηση, με το αιτιολογικό ότι είναι αναρμόδιο. Πρέπει ωστόσο να υπενθυμιστεί συναφώς ότι η διαδικασία προδικαστικής παραπομπής που θεσπίζει το άρθρο 177 της Συνθήκης στηρίζεται στη συνεργασία μεταξύ του Δικαστηρίου και των εθνικών δικαστηρίων και έχει ως σκοπό να παρέχει στα δικαστήρια αυτά στοιχεία απαντήσεως χρήσιμα για την επίλυση των διαφορών που εκκρεμούν ενώπιόν τους. Θεωρώ επομένως ότι η πλέον ενδεδειγμένη λύση για το Δικαστήριο είναι να παράσχει στο εθνικό δικαστήριο απάντηση λέγουσα σαφώς ότι η Σύμβαση του Λομέ δεν ασκεί επιρροή εν προκειμένω.
21 Προτείνω συνεπώς στο Δικαστήριο να δώσει στο πρώτο ερώτημα και στο πρώτο τμήμα του δευτέρου ερωτήματος που αφορά το συμβατό του κανονισμού εφαρμογής προς τη Σύμβαση του Λομέ την απάντηση ότι, στο πλαίσιο υποθέσεως με αντικείμενο την επιβολή δασμού που ισχύει για τις μπανάνες που εισάγονται από χώρα η οποία δεν έχει κυρώσει τη Σύμβαση του Λομέ, δεν χρειάζεται να εξεταστεί αν ο βασικός κανονισμός και ο κανονισμός εφαρμογής είναι ανίσχυροι ως αντίθετοι προς τις διατάξεις της Συμβάσεως του Λομέ.
Το ζήτημα της σχέσεως προς τον βασικό κανονισμό
22 Με το δεύτερο τμήμα του δευτέρου ερωτήματος, το αιτούν δικαστήριο ερωτά αν ο κανονισμός εφαρμογής ή ο μεταβατικός κανονισμός είναι ανίσχυροι ως αντίθετοι προς τον βασικό κανονισμό.
23 Επισημαίνω ότι ο μεταβατικός κανονισμός προέβλεψε μεταβατικά μέτρα σχετικά με την εφαρμογή του κοινοτικού καθεστώτος εισαγωγής μπανανών το 1993. Ο μεταβατικός κανονισμός δεν έχει συνεπώς καμία σημασία σε σχέση με την εκκρεμή ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου υπόθεση, η οποία αφορά την εισαγωγή μπανανών κατά το τελευταίο τρίμηνο του 1994. Το ερώτημα επί του σημείου αυτού είναι συνεπώς υποθετικό σε σχέση με την υπόθεση που έχει τεθεί στην κρίση του εθνικού δικαστηρίου και παρέλκει οποιαδήποτε απάντηση επ' αυτού.
24 Η Camar και η Somalfruit υποστηρίζουν ότι το άρθρο 14, παράγραφος 2, του κανονισμού εφαμογής έχει την έννοια ότι η μη τήρηση των προθεσμιών εκ μέρους των επιχειρηματιών δεν συνεπάγεται απώλεια του δικαιώματός τους να ζητούν το πιστοποιητικό εφαρμογής μπανανών καταγωγής κρατών ΑΚΕ, ενόσω η ποσόστωση παραδοσιακών μπανανών ΑΚΕ της οικείας χώρας δεν έχει εξαντληθεί. Αντίθετη ερμηνεία θα παραβίαζε την αρχή της αναλογικότητας και θα συνιστούσε παράβαση του άρθρου 17 του βασικού κανονισμού και του άρθρου 16, παράγραφος 3, του κανονισμού εφαρμογής, σύμφωνα με το οποίο μη παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ είναι οι μπανάνες που εισάγονται μετά την έκδοση των πιστοποιητικών εισαγωγής για το σύνολο των παραδοσιακών ποσοτήτων της ίδιας καταγωγής. Στην υπόθεση που εκκρεμεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου δεν είχαν εκδοθεί πιστοποιητικά εισαγωγής για το σύνολο των παραδοσιακών ποσοτήτων μπανανών καταγωγής Σομαλίας.
25 Η Γαλλική και η Ιταλική Κυβέρνηση, καθώς και το Συμβούλιο, υποστηρίζουν ότι ο κανονισμός εφαρμογής δεν είναι αντίθετος προς τον βασικό κανονισμό.
26 Σύμφωνα με το άρθρο 14, παράγραφος 2, του κανονισμού εφαρμογής, οι αιτήσεις εκδόσεως πιστοποιητικών εισαγωγής παραδοσιακών μπανανών ΑΚΕ υποβάλλονται κατά την πρώτη εβδομάδα του τελευταίου μήνα κάθε τριμήνου. Το αργότερο δύο ημέρες μετά τη λήξη της προθεσμίας, οι αρμόδιες αρχές γνωστοποιούν στην Επιτροπή τις ποσότητες για τις οποίες υποβλήθηκαν αιτήσεις χορηγήσεως πιστοποιητικών και η Επιτροπή καθορίζει αμελλητί τις ποσότητες για τις οποίες μπορούν να εκδοθούν πιστοποιητικά (βλ. άρθρο 16, παράγραφος 1). Αν οι αιτήσεις για τη χορήγηση πιστοποιητικών εισαγωγής μπανανών καταγωγής κρατών ΑΚΕ αφορούν ποσότητα μεγαλύτερη από την παραδοσιακή ποσότητα που έχει καθοριστεί για το συγκεκριμένο κράτος, η Επιτροπή ορίζει ενιαίο ποσοστό μειώσεως το οποίο ισχύει για κάθε αίτηση εκδόσεως πιστοποιητικού που αφορά μπανάνες του κράτους αυτού. Όταν έχουν εκδοθεί πιστοποιητικά εισαγωγής για το σύνολο των παραδοσιακών ποσοτήτων της ίδιας καταγωγής, η Επιτροπή ενημερώνει τα κράτη μέλη και τους επιχειρηματίες ως προς το γεγονός ότι οι μελλοντικές εισαγωγές μπανανών καταγωγής της χώρας αυτής που θα πραγματοποιηθούν κατά τη διάρκεια του σχετικού έτους θεωρούνται μη παραδοσιακές. Τα πιστοποιητικά εισαγωγής εκδίδονται το αργότερο την 21η του ίδιου μήνα (βλ. άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής) και ισχύουν μέχρι την έβδομη ημέρα του τέταρτου μήνα που έπεται εκείνου της εκδόσεώς τους (βλ. άρθρο 17, παράγραφος 2).
27 Η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων εκδόσεως πιστοποιητικών εισαγωγής λήγει συνεπώς τρεις εβδομάδες πριν από το τρίμηνο που αφορά το αιτούμενο πιστοποιητικό εισαγωγής. Οι δύο πρώτες εβδομάδες διατίθενται για τον υπολογισμό και την κατάθεση των πιστοποιητικών, τα οποία πρέπει συνεπώς να είναι διαθέσιμα μία εβδομάδα πριν από την έναρξη του τριμήνου κατά το οποίο πρόκειται να χρησιμοποιηθούν.
28 Η προθεσμία για την υποβολή των αιτήσεων εκδόσεως πιστοποιητικών εισαγωγής επιβάλλεται για διάφορους λόγους. Πρώτον, η Επιτροπή πρέπει να προβεί σε σειρά υπολογισμών και ιδίως να καθορίσει ένα ενιαίο ποσοστό μειώσεως όταν οι αιτήσεις σχετικά με ορισμένο κράτος ΑΚΕ αφορούν συνολική ποσότητα υπερβαίνουσα την παραδοσιακή ποσότητα για το κράτος αυτό. Οι υπολογισμοί αυτοί δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν παρά μόνον αν η Επιτροπή έχει, χάρη στην προθεσμία αυτή, συνολική εικόνα των ποσοτήτων για τις οποίες υποβλήθηκαν αιτήσεις χορηγήσεως πιστοποιητικών εισαγωγής. Δεύτερον, η προθεσμία αυτή επιτρέπει την εύρυθμη διεκπεραίωση διοικητικών εργασιών και την έκδοση των πιστοποιητικών, πριν από την έναρξη του τριμήνου το οποίο αφορούν τα πιστοποιητικά.
29 Οι μη εξαντληθείσες παραδοσιακές ποσότητες που αφορούν το πρώτο, δεύτερο, και τρίτο τρίμηνο μεταφέρονται στο ή στα επόμενα τρίμηνα του αυτού έτους. Οι μη εξαντληθείσες παραδοσιακές ποσότητες του τελευταίου τριμήνου δεν μεταφέρονται, σύμφωνα με τον κανονισμό εφαρμογής, στο επόμενο έτος, και συνεπώς χάνονται. Αυτό οφείλεται στο ότι, στο σύστημα του βασικού κανονισμού, γίνεται αναφορά σε ετήσια παραδοσιακή ποσότητα. Για να κατανεμηθεί αυτή η ετήσια παραδοσιακή ποσότητα μεταξύ των ανταγωνιστικά υποβαλλομένων αιτήσεων, χρειάζεται απλώς μια προθεσμία. Ουδόλως μπορώ να επικρίνω το γεγονός ότι η Επιτροπή επέλεξε, με τον κανονισμό εφαρμογής, να πραγματοποιεί αυτή την κατανομή ανά τρίμηνο. Η κατανομή αυτή επιτρέπει, περισσότερο από μια κατανομή πραγματοποιούμενη άπαξ ετησίως, την ελαστική διαχείριση των ποσοτήτων και, αντιστρόφως, η διοικητική επιβάρυνση της διαχειρίσεως θα ήταν ασφαλώς πολύ μεγαλύτερη αν η κατανομή της ποσοστώσεως έπρεπε να πραγματοποιείται καθημερινά, κάθε εβδομάδα ή κάθε μήνα.
30 Ομοίως, κατά τη γνώμη μου, δεν μπορούν να ερμηνεύονται οι περί προθεσμιών κανόνες του κανονισμού εφαρμογής υπό την έννοια ότι μπορεί να μη λαμβάνεται υπόψη η προθεσμία υποβολής αιτήσεως σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η παραδοσιακή ποσότητα δεν έχει εξαντληθεί βάσει των εμπροθέσμως υποβληθεισών αιτήσεων. Αφενός, κανένα στοιχείο στο κείμενο του κανονισμού εφαρμογής δεν συνηγορεί υπέρ αυτής της ερμηνείας. Αφετέρου, η ερμηνεία αυτή θα συνεπαγόταν την ανάγκη καθορισμού συμπληρωματικής προθεσμίας, αφενός μεν, για την υποβολή αιτήσεως προκειμένου να χορηγηθεί ένα τμήμα της παραδοσιακής ποσότητας μπανανών της συγκεκριμένης χώρας η οποία δεν εξαντλήθηκε με τα πιστοποιητικά εισαγωγής που εκδόθηκαν βάσει των εμπροθέσμως υποβληθεισών αιτήσεως, αφετέρου δε, ιδίως για τον καθορισμό ενιαίου ποσοστού μειώσεως στην περίπτωση κατά την οποία η αίτηση θα αφορούσε μεγαλύτερες ποσότητες από τις ποσότητες που θα ήσαν διαθέσιμες ως μη χρησιμοποιηθείσες ποσότητες.
31 Στην περίπτωση κατά την οποία οι επιχειρηματίες θα επιθυμούσαν να τύχουν μηδενικού δασμού, όπως προβλέπεται από την κοινή οργάνωση αγοράς για τις παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ καταγωγής Σομαλίας, πρέπει να μπορεί να απαιτείται από αυτούς, τουλάχιστον, να υποβάλλουν την αίτησή τους εμπροθέσμως. Το γεγονός ότι ο κανονισμός εφαρμογής δεν περιέχει καμία εξαίρεση ως προς την προθεσμία υποβολής αιτήσεως δεν μπορεί, κατά τη γνώμη μου, να καταστήσει τον κανονισμό αυτόν ανίσχυρο.
32 Αντίθετα προς τη διατύπωση του ερωτήματος του εθνικού δικαστηρίου, δεν είναι ο κανονισμός εφαρμογής αλλά ο βασικός ο οποίος, στο άρθρο του 17, δεύτερο εδάφιο, προβλέπει ότι η έκδοση των πιστοποιητικών εξαρτάται από τη σύσταση εγγυήσεως. Επομένως, δεν τίθεται το ζήτημα αν ο κανονισμός εφαρμογής παραβαίνει, επί του σημείου αυτού, τον βασικό κανονισμό.
33 Επομένως, προτείνω στο Δικαστήριο να δώσει στο δεύτερο ερώτημα την απάντηση ότι, από την εξέταση του κανονισμού εφαρμογής που πραγματοποιήθηκε με γνώμονα τη διάταξη περί παραπομπής καθώς και τα άλλα στοιχεία που προκύπτουν από τη δικογραφία, δεν προέκυψε κανένα στοιχείο που να επηρεάζει το κύρος του κανονισμού αυτού.
Πρόταση
34 Κατόπιν των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να δώσει τις ακόλουθες απαντήσεις στα ερωτήματα που του υπέβαλε το Tribunale di Salerno:
«1) Στο πλαίσιο υποθέσεως με αντικείμενο την επιβολή δασμού που ισχύει για τις μπανάνες που εισάγονται από χώρα η οποία δεν έχει κυρώσει τη Σύμβαση του Λομέ, της 15ης Δεκεμβρίου 1989, δεν χρειάζεται να εξεταστεί αν οι κανονισμοί (ΕΟΚ) 404/93 του Συμβουλίου, της 13ης Φεβρουαρίου 1993, για την κοινή οργάνωση της αγοράς στον τομέα της μπανάνας, και (ΕΟΚ) 1442/93 της Επιτροπής, της 10ης Ιουνίου 1993, περί λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του καθεστώτος εισαγωγής μπανανών στην Κοινότητα, είναι ανίσχυροι ως αντίθετοι προς τις διατάξεις της Συμβάσεως αυτής.
2) Από την εξέταση του κανονισμού 1442/93, που πραγματοποιήθηκε με γνώμονα τη διάταξη περί παραπομπής καθώς και τα άλλα στοιχεία που προκύπτουν από τη δικογραφία, δεν προέκυψε κανένα στοιχείο που να επηρεάζει το κύρος του κανονισμού αυτού.»
(1) - EE L 47, σ. 1.
(2) - EE L 142, σ. 6.
(3) - EE L 142, σ. 16.
(4) - Eγκριθείσα με την απόφαση του Συμβουλίου και της Επιτροπής της 25ης Φεβρουαρίου 1991 (EE L 229, σ. 1).
(5) - Πρόκειται για τις χώρες της Αφρικής, της Καραϋβικής και του Ειρηνικού που προσχώρησαν στη Σύμβαση του Λομέ.
(6) - Εξαιρέσεις από την αρχή αυτή μπορούν να εισαχθούν σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής διαχειρίσεως που προβλέπεται στο άρθρο 27 του βασικού κανονισμού. Δεν υπήρξαν ωστόσο εν προκειμένω τέτοιες παρεκκλίσεις.
(7) - Ως «μη παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ» νοούνται οι μπανάνες των χωρών ΑΚΕ που εισάγονται στην Κοινότητα πλέον των παραδοσιακών ποσοτήτων που αναφέρονται σε παράρτημα του βασικού κανονισμού. Για τη Σομαλία, καθορίστηκε παραδοσιακή ποσότητα 60 000 τόνων.