62022TJ0371_RES
Kawża T-371/22
Marco Montanari
vs
EUCAP Sahel Niger
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (Id-Disa’ Awla) tas-17 ta’ Lulju 2024
“Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Missjoni EUCAP Sahel-Niger – Aġenti Nazzjonali Kkollokati – Fastidju psikoloġiku – Ċaħda ta’ talba għad-danni – Rikors għal annullament – Assenza ta’ interess ġuridiku – Inammissibbiltà – Responsabbiltà mhux kuntrattwali – Dritt għad-dinjità – Artikoli 1 u 31 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali – Proċedura ta’ medjazzjoni – Assenza ta’ komunikazzjoni tar-rapport tal-Ombudsman – Assenza ta’ implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Ombudsman – Dritt għal amministrazzjoni tajba – Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali – Dmir ta’ premura – Dannu morali – Danni materjali – Rabta kawżali”
Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Ġurisdizzjoni tal-qorti tal-Unjoni – Atti adottati minn missjoni ċivili tal-Unjoni Ewropea fil-qasam tal-ġestjoni tal-persunal – Atti relatati ma’ membri tal-persunal ikkollokati mill-Istati Membri – Atti li għandhom bħala għan li jissodisfaw il-bżonnijiet tal-missjoni fil-post – Inklużjoni
(Artikolu 19(1) TUE; Artikoli 263, 268 u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE; Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 47; Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/392/PESC, Artikolu 7(1) u (2))
(ara l-punti 44 sa 49)
Rikors għad-danni – Awtonomija fil-konfront tar-rikors għal annullament – Limiti – Rikors intiż li jikseb l-istess riżultat bħal dak tar-rikors għal annullament – Inammissibbiltà
(Artikoli 263, 268 u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE)
(ara l-punti 61 sa 63)
Rikors għad-danni – Suġġett – Talba għal kumpens għal dannu li ma huwiex imputabbli lill-istituzzjoni jew lill-korp konvenut – Inammissibbiltà
(Artikolu 268 TFUE)
(ara l-punt 70)
Rikors għad-danni – Awtonomija fil-konfront tar-rikors għal annullament – Limiti – Rikors intiż li jikkumpensa d-danni li jirriżultaw minn deċiżjoni definittiva li tirrifjuta l-ftuħ ta’ investigazzjoni amministrattiva dwar fastidju – Rikors għad-danni li ma huwiex intiż għall-irtirar, għat-tħassir jew għall-emenda ta’ din id-deċiżjoni definittiva – Assenza ta’ tardività tar-rikors għad-danni
(Artikoli 263, 268 u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE)
(ara l-punti 91 sa 98)
Rikors għad-danni – Responsabbiltà mhux kuntrattwali – Terminu ta’ preskrizzjoni – Preskrizzjoni li ma tikkostitwixxix eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà ta’ ordni pubbliku
(Artikolu 268 TFUE; Statut tal-Qorti tal-Ġustizzja, Artikolu 46 u l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 53)
(ara l-punt 105)
Responsabbiltà mhux kuntrattwali – Kundizzjonijiet – Illegalità – Ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni legali li tagħti drittijiet lill-individwi – Kundizzjoni mhux neċessarja fit-tilwim tal-membri tal-persunal tal-missjonijiet ċivili tal-Unjoni Ewropea – Portata – Applikabbiltà għall-membri tal-persunal nazzjonali kkollokati għal missjoni mill-Istati Membri
(Artikoli 268, 270 u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE; Regolamenti tal-Persunal, Artikoli 90 u 91)
(ara l-punti 113 sa 118, 225)
Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Missjonijiet ċivili tal-Unjoni Ewropea – Persunal – Kawża mressqa quddiem il-qorti tal-Unjoni – Rikors ta’ aġent nazzjonali kkollokat – Applikabbiltà ta’ ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolamenti tal-Persunal – Ammissibbiltà – Kundizzjoni – Membru tal-persunal ikkonċernat li, fil-qadi ta’ dmirijietu fil-post, jitpoġġa f’sitwazzjoni komparabbli ma’ dik tal-membri tal-persunal ikkollokati mill-istituzzjonijiet suġġetti għar-Regolamenti tal-Persunal
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 20; Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 12a; deċiżjoni tal-Kunsill 2012/392/PESK)
(ara l-punti 123-129, 224)
Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Missjonijiet ċivili tal-Unjoni Ewropea – Persunal – Rifjut li jwettaq investigazzjoni amministrattiva wara lmenti għal fastidju psikoloġiku minn membru tal-persunal – Stħarriġ ġudizzjarju – Portata – Obbligu li jittieħed inkunsiderazzjoni l-kuntest fattwali rilevanti kollu
Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/392/PESK
(ara l-punt 136)
Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Missjonijiet ċivili tal-Unjoni Ewropea – Persunal – Obbligu ta' assistenza tal-amministrazzjoni – Portata – Dmir tal-amministrazzjoni li teżamina t-talbiet għal assistenza fil-qasam tal-fastidju psikoloġiku u li tinforma lill-applikant bis-segwitu mogħti għat-talba tiegħu – Portata – Preżentazzjoni ta’ bidu ta’ prova – Ċaħda tat-talba għal ftuħ ta’ investigazzjonijiet amministrattivi magħmula mir-rikorrent – Ksur tal-obbligu ta’ assistenza
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikoli 1 u 31(1); Regolamenti tal-Persunal, Artikoli 12a u 24; Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/392/PESK, Artikolu 6(2) u (3))
(ara l-punti 137-141, 152, 159, 160, 178-179, 194-200, 214-217, 219, 223, 231, 267-269)
Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Missjonijiet ċivili tal-Unjoni Ewropea – Persunal – Talba għal assistenza li tikkonċerna allegat fastidju psikoloġiku – Prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba – Portata – Deċiżjoni li tiċħad il-ftuħ ta’ inkjesta amministrattiva wara r-rapport ta’ Ombudsman – Assenza ta’ komunikazzjoni lil-lanjant tal-konstatazzjonijiet u tar-rakkomandazzjoni tal-Ombudsman – Ksur tad-dritt għal smigħ
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 41(2))
(ara l-punti 251 sa 261)
Responsabbiltà mhux kuntrattwali – Kundizzjonijiet – Rabta kawżali – Dannu morali li jirriżulta mir-rifjut ta’ missjoni ċivili tal-Unjoni Ewropea li twettaq investigazzjoni amministrattiva wara lmenti għal fastidju psikoloġiku minn membru tal-persunal – Deċiżjoni vvizzjata bi ksur tad-dmir ta’ assistenza u tad-dritt għal amministrazzjoni tajba – Eżistenza ta’ rabta kawżali – Limiti – Dannu parzjalment ikkawżat mill-aġir negliġenti tal-membru tal-persunal – Sitwazzjoni ta’ kunflitt bejn il-missjoni u dan il-membru tal-persunal parzjalment imputabbli lil dan tal-aħħar
(it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE)
(ara l-punti 286-290, 310-320)
Responsabbiltà mhux kuntrattwali – Kundizzjonijiet – Dannu – Obbligu għall-persuna leża li turi diliġenza raġonevoli sabiex tillimita l-portata tad-dannu
(it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE)
(ara l-punti 301, 302)
Responsabbiltà mhux kuntrattwali – Kundizzjonijiet – Rabta kawżali – Dannu finanzjarju ta’ membru tal-persunal ta’ missjoni ċivili tal-Unjoni Ewropea li jirriżulta mir-riżenja tiegħu – Deċiżjoni tal-missjoni li tirrifjuta li ssir investigazzjoni amministrattiva wara lmenti għal fastidju psikoloġiku – Kawża determinanti tad-dannu li ma hijiex ikkostitwita mill-aġir tal-missjoni – Assenza ta’ rabta kawżali fis-sitwazzjoni ta’ dan il-każ
(it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE)
(ara l-punti 303 sa 308)
Sunt
Peress li laqgħet parzjalment rikors għal responsabbiltà mhux kuntrattwali ppreżentat minn Marco Montanari, ex membru tal-persunal nazzjonali kkollokat mal-missjoni ta’ politika ta’ sigurtà u ta’ difiża komuni tal-Unjoni Ewropea fin-Niġer (iktar ’il quddiem il-“Missjoni”), il-Qorti Ġenerali tat deċiżjoni, għall-ewwel darba, dwar l-imputabbiltà lil din il-Missjoni tal-aġir tal-Kmandant tal-Operazzjoni Ċivili tiegħu (KOĊ), li kien ġerarkikament marbut mas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE).
F’April 2015, ir-rikorrent kien ġie kkollokat mill-Gvern Taljan mal-Missjoni bħala konsulent politiku.
F’Marzu 2017, huwa ressaq l-ewwel ilment dwar fastidju kontra l-persuna responsabbli għall-istampa u għall-informazzjoni pubblika tal-Missjoni, imbagħad it-tieni lment kontra dan tal-aħħar kif ukoll kontra l-Kap tal-Missjoni, għal aġir żleali lejn l-awtorità tal-Missjoni u negliġenza serja li qiegħed inkwistjoni d-dmir ta’ premura.
F’Lulju 2017, ir-rikorrent talab lill-KOĊ jiftaħ investigazzjoni dwar fastidju kontra l-Kap tal-Missjoni u l-Viċi Kap tal-Missjoni. Fl-istess jum, il-Kap tal-Missjoni bagħat twissija lir-rikorrent talli naqsu mir-rispett waqt laqgħa. Fuq l-inizjattiva tas-KOĊ, medjatur inkarigat li jeżamina s-sitwazzjoni fil-post ippreżenta rapport.
F’Novembru 2017, il-Kap tal-Missjoni ċaħad it-talba tar-rikorrent għar-regolarizzazzjoni ta’ assenza mhux iġġustifikata u bagħatlu t-tieni twissija. Ir-rikorrent għalhekk insista mal-KOĊ dwar il-ftuħ ta’ investigazzjoni għal fastidju min-naħa tal-Kap tal-Missjoni u tal-Viċi Kap tal-Missjoni.
Permezz ta’ deċiżjoni tal-10 ta’ April 2018, il-KOĊ ċaħad definittivament it-talba għall-ftuħ ta’ investigazzjoni amministrattiva mressqa mir-rikorrent.
F’dan il-kuntest, ir-rikorrent adixxa lill-Qorti Ġenerali, minn naħa, b’rikors għal annullament tad-deċiżjoni tal-Missjoni li tiċħad it-talba tiegħu għal kumpens għad-danni materjali, fiżiċi u morali li rriżultaw minn fatti ta’ fastidju psikoloġiku u minn ksur tad-dritt għal amministrazzjoni tajba u tad-dmir ta’ premura u, min-naħa l-oħra, minn rikors għad-danni.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Preliminarjament, fir-rigward tal-ġurisdizzjoni tagħha, il-Qorti Ġenerali fakkret li, permezz tad-Deċiżjoni 2012/392 (
1
), il-Missjoni kienet inħolqot sabiex issostni t-tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-intervenjenti Niġerjani fil-qasam tas-sigurtà bl-għan li jiġi miġġieled it-terroriżmu u l-kriminalità organizzata. Il-persunal tagħha kien jikkonsisti prinċipalment minn persunal ikkollokat mill-Istati Membri, l-istituzzjonijiet tal-Unjoni u s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) (
2
). Ċertament, l-Artikolu 7(2) tad-Deċiżjoni 2012/392 jipprevedi li huwa l-Istat Membru, l-istituzzjoni tal-Unjoni jew is-SEAE, rispettivament, li għandhom iwieġbu għal kull ilment marbut mal-kollokament u li jressqu kwalunkwe azzjoni kontra l-membru tal-persunal ikkonċernat.
Madankollu, l-ewwel nett, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza mogħtija fir-rigward ta’ dispożizzjonijiet li jirregolaw l-attività ta’ missjonijiet oħra li jaqgħu taħt il-politika estera u ta’ sigurtà komuni u redatti f’termini analogi għal dawk tad-Deċiżjoni 2012/392, peress li l-membri tal-persunal ikkollokati mill-Istati Membri u dawk ikkollokati mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni jkunu suġġetti għall-istess regoli fir-rigward tal-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom fil-post, il-qorti tal-Unjoni kellha ġurisdizzjoni sabiex tistħarreġ il-legalità tal-atti ta’ ġestjoni tal-persunal relatati ma’ membri tal-persunal ikkollokati mill-Istati Membri li jkollhom l-għan li jissodisfaw il-bżonnijiet ta’ dawn il-missjonijiet fil-post tal-operazzjonijiet.
It-tieni nett, ir-rikorrent qajjem il-kwistjoni tal-legalità ta’ atti ta’ ġestjoni tal-persunal relatati mal-operazzjonijiet fil-post, u mhux ta’ kwistjonijiet marbuta mal-kollokament, fis-sens tal-Artikolu 7(2) tad-Deċiżjoni 2012/392. Konsegwentement, l-eċċezzjoni ta’ assenza ta’ ġurisdizzjoni mqajma mill-Missjoni ġiet miċħuda.
Il-Qorti Ġenerali mbagħad eżaminat id-diversi eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà.
Il-Qorti Ġenerali fakkret li rikors għal annullament imressaq minn persuna fiżika jew ġuridika jkun ammissibbli biss sa fejn din tal-aħħar ikollha interess fl-annullament tal-att ikkontestat. Tali interess jippreżupponi li l-annullament tal-att ikkonċernat ikun jista’, min-natura tiegħu, ikollu konsegwenzi ġuridiċi u li r-rikors għalhekk ikun jista’, bir-riżultat tiegħu, jikseb benefiċċju għall-parti li tkun ippreżentatu. Barra minn hekk, huwa r-rikorrent li jkollu jipproduċi l-prova tal-interess ġuridiku tiegħu.
Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, l-azzjoni għad-danni, ibbażata fuq it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, ġiet stabbilita bħala rimedju awtonomu. Issa, talbiet intiżi jew għall-annullament tar-rifjut ta’ istituzzjoni, ta’ korp jew ta’ organu tal-Unjoni li jirrikonoxxu dritt għal kumpens li rikorrent ikun sostna skont l-Artikoli 268 u 340 TFUE, jew li l-Qorti Ġenerali tkun ikkonstatat l-obbligu tal-istituzzjoni, tal-korp jew tal-organu inkwistjoni li jammettu l-eżistenza ta’ tali dritt ikunu intiżi li jiġi kkonstatat li l-istituzzjoni, il-korp jew l-organu inkwistjoni jkunu obbligati li jikkumpensaw u jkollhom jiġu miċħuda bħala inammissibbli, peress li r-rikorrent ma jkollux, bħala prinċipju, ebda interess li jippreżenta tali talbiet minbarra t-talba tiegħu għal kumpens.
F’dan il-każ, il-Qorti Ġenerali ċaħdet bħala inammissibbli t-talbiet għal annullament tar-rikorrent, billi qieset li huwa ma kienx stabbilixxa interess li jitlob, minbarra t-talbiet tiegħu għal kumpens, l-annullament tad-deċiżjoni tal-Missjoni li ċaħdet it-tielet talba għad-danni tiegħu.
Fl-aħħar nett, il-Qorti Ġenerali ċaħdet waħda waħda l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Missjoni.
Għalhekk, fl-ewwel lok, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-atti kkritikati (b’mod partikolari, l-esklużjoni tar-rikorrent minn ċerti laqgħat u t-twissija li saritlu) u n-nuqqasijiet imputati lill-Missjoni mir-rikorrent (b’mod partikolari, l-assenza ta’ trattament f’terminu raġonevoli tal-ilmenti u tar-rapporti tiegħu) kienu marbuta rispettivament mal-eżerċizzju, mill-Kap tal-Missjoni u mill-KOĊ, tal-prerogattivi li kienu jirriżultaw mid-Deċiżjoni 2012/392 u, għaldaqstant, mal-eżekuzzjoni mill-Missjoni tal-mandat tagħha, li din kellha tinżamm responsabbli għaliha konformement mal-Artikolu 13(4) ta’ din id-deċiżjoni.
Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali enfasizzat li rikors għad-danni jkollu jiġi ddikjarat inammissibbli meta jkun intiż, fir-realtà, għall-irtirar, għat-tħassir jew għall-emenda ta’ deċiżjoni individwali li tkun saret definittiva u li jkollu bħala effett, jekk jintlaqa’, li jinnewtralizza l-effetti legali kollha jew parti minnhom li jirriżultaw minn din id-deċiżjoni. Bl-istess mod, ikollha tiġi miċħuda bħala inammissibbli azzjoni għal kumpens li tiġi fformulata bħala ordni u li tkun intiża, mhux sabiex tikkumpensa dannu imputabbli għal att illegali jew għal ommissjoni, iżda sabiex temenda l-att kontenzjuż.
F’dan il-każ, mill-osservazzjonijiet bil-miktub ippreżentati mir-rikorrent ma rriżultax li huwa talab kumpens in natura li permezz tiegħu l-Missjoni kien ikollha tiftaħ investigazzjoni preliminari jew dixxiplinari fil-konfront tal-Kap tal-Missjoni u tal-Viċi Kap tal-Missjoni, li kien ikun ekwivalenti għal talba għall-annullament tad-deċiżjoni tal-10 ta’ April 2018. Għaldaqstant, in-natura definittiva ta’ din id-deċiżjoni individwali ma setgħetx tostakola l-ammissibbiltà tar-rikors.
Fl-aħħar lok, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Missjoni u bbażata fuq preskrizzjoni ta’ ħames snin jew ta’ erba’ snin ma kinitx akkumpanjata minn preċiżazzjonijiet suffiċjenti sabiex tiġi evalwata l-fondatezza tagħha.
Fuq il-mertu, il-Qorti Ġenerali fakkret, preliminarjament, li r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni tista’ tiġi stabbilita biss jekk il-persuna li tqis li tkun ġarrbet dannu tistabbilixxi l-eżistenza ta’ ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni legali intiża li tagħti drittijiet lill-individwi. Madankollu, meta taġixxi bħala persuna li timpjega, l-Unjoni tkun suġġetta għal responsabbiltà ikbar, fejn is-sempliċi konstatazzjoni ta’ illegalità mwettqa tkun suffiċjenti sabiex titqies li tiġi ssodisfatta l-ewwel waħda mit-tliet kundizzjonijiet neċessarji sabiex tiġi stabbilita r-responsabbiltà tagħha għad-danni kkawżati lill-uffiċjali u lill-membri tal-persunal tagħha minħabba ksur tad-dritt tas-servizz pubbliku Ewropew, mingħajr ma jkun neċessarju li tintwera l-eżistenza ta’ ksur “suffiċjentement serju” ta’ dispożizzjoni legali li tagħti drittijiet lill-individwi. Issa, minkejja li l-membri tal-persunal nazzjonali kkollokati mal-Missjoni mill-Istati Membri ma jkunux irregolati mir-Regolamenti tal-Persunal, huma xorta jibqgħu suġġetti għall-istess regoli bħal dawk applikabbli għall-membri tal-persunal ikkollokati mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni u li s-sitwazzjoni tagħhom tkun irregolata mir-Regolamenti tal-Persunal, fir-rigward tal-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom fil-post. Għaldaqstant, is-sempliċi konstatazzjoni ta’ illegalità tkun suffiċjenti sabiex titqies li tiġi ssodisfatta l-ewwel waħda mit-tliet kundizzjonijiet neċessarji għall-istabbiliment tar-responsabbiltà tal-Unjoni għad-danni kkawżati lil membru tal-persunal nazzjonali kkollokat mal-Missjoni fl-okkażjoni tal-eżerċizzju tal-funzjonijiet tiegħu fil-post.
F’dan il-kuntest, filwaqt li eżaminat suċċessivament il-ksur invokat mir-rikorrent, il-Qorti Ġenerali qieset, fl-ewwel lok, li r-rikorrent kien fondat li jsostni li, billi naqset milli twettaq investigazzjoni amministrattiva wara l-allegazzjonijiet tiegħu ta’ fastidju psikoloġiku, il-Missjoni kisret l-Artikolu 1 l-Artikolu 31(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”) kif ukoll l-Artikolu 12a tar-Regolamenti tal-Persunal.
Sabiex tasal għal din il-konklużjoni, fir-rigward qabelxejn tal-applikabbiltà tad-dispożizzjonijiet tar-Regolamenti tal-Persunal, u b’mod partikolari tal-Artikolu 12a(3) tagħhom, li jiddefinixxi l-fastidju psikoloġiku, il-Qorti Ġenerali rrilevat li, skont il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, hija jkollha tapplika għas-sitwazzjoni tar-rikorrent, b’analoġija, id-dispożizzjonijiet tar-Regolamenti tal-Persunal dwar il-fastidju psikoloġiku u l-protezzjoni funzjonali tal-uffiċjali u tal-membri tal-persunal temporanju jew kuntrattwali kif ukoll il-ġurisprudenza mogħtija abbażi ta’ dawn id-dispożizzjonijiet. Fil-fatt, id-differenza fis-sitwazzjoni bejn il-membri tal-persunal ikkollokati mal-Missjoni mill-Istati Membri u dawk ikkollokati mill-istituzzjonijiet ma tkunx tista’ tistabbilixxi oġġettivament li dawk tal-ewwel, meta jeżerċitaw il-funzjonijiet tagħhom fil-post u jinsabu għalhekk f’sitwazzjoni paragunabbli ma’ dik tat-tieni, ma jibbenefikawx mill-istess livell u mill-istess regoli ta’ protezzjoni kontra l-fastidju psikoloġiku.
Sussegwentement, il-Qorti Ġenerali fakkret li, meta titressaq talba għal assistenza u tkun akkumpanjata minn prova prima facie suffiċjenti tal-fatti allegati, tkun l-awtorità adita (
3
) li jkollha twieġeb bil-ħeffa u bil-premura meħtieġa. Hija jkollha tieħu l-miżuri xierqa, b’mod partikolari billi twettaq investigazzjoni amministrattiva, sabiex tistabbilixxi l-fatti li jkunu wasslu għall-ilment, b’kollaborazzjoni mal-awtur tagħha u, fid-dawl tar-riżultati tal-investigazzjoni, tadotta l-miżuri neċessarji, bħall-ftuħ ta’ proċedura dixxiplinari kontra l-persuna akkużata meta l-amministrazzjoni tikkonkludi, fi tmiem l-investigazzjoni amministrattiva, li jeżisti fastidju psikoloġiku.
F’dan il-każ, l-ewwel nett, il-Qorti Ġenerali qieset li d-deċiżjoni tal-Kap tal-Missjoni meħuda f’Mejju 2017 li eskludiet lir-rikorrent mil-laqgħat tal-kwartieri ġenerali ma setgħetx titqies, meħuda waħedha, bħala indizju ta’ fastidju psikoloġiku fil-konfront tar-rikorrent. Fil-fatt, skont l-Artikolu 6 (2) u (3) tad-Deċiżjoni 2012/392, il-Kap tal-Missjoni kellu jeżerċita l-kmand u l-kontroll tal-persunal, tal-gruppi u tal-unitajiet ipprovduti mill-Istati kontribwenti u kellu jagħti istruzzjonijiet lill-persunal kollu tal-Missjoni billi jiżgura l-koordinazzjoni u l-ġestjoni tiegħu ta’ kuljum. Barra minn hekk, l-amministrazzjoni kellha setgħa diskrezzjonali wiesgħa fil-qasam tal-organizzazzjoni tas-servizz.
It-tieni nett, il-Qorti Ġenerali indikat li, fl-assenza ta’ ġustifikazzjoni, mill-Missjoni, tan-natura tardiva tal-formulazzjoni tal-ewwel twissija indirizzata lir-rikorrent, kemm fir-rigward tat-terminu previst mill-Artikolu 11 tal-Kodiċi ta’ Kondotta (
4
) kif ukoll fid-dawl tal-anzjanità tal-fatti li wasslu għal din it-twissija, u fl-assenza ta’ indikazzjonijiet dwar id-data eżatta li fiha l-Kap tal-Missjoni sar jaf bis-senjalazzjoni magħmula mir-rikorrent f’Lulju 2017, il-komunikazzjoni ta’ din it-twissija inqas minn siegħa wara din is-senjalazzjoni setgħet titqies eċċessiva jew kritikabbli. Fil-fatt, din setgħet tiġi interpretata bħala li kienet intiża li tippenalizza lir-rikorrent minħabba l-imsemmija senjalazzjoni, kuntrarjament għar-rekwiżiti previsti fl-Artikolu 7 tal-Kodiċi ta’ Kondotta (
5
), u, għaldaqstant, kienet tikkostitwixxi, meħuda waħedha, indizju ta’ fastidju psikoloġiku.
It-tielet nett, fiċ-ċirkustanzi partikolari li fihom ittieħdet, id-deċiżjoni tad-dipartiment tar-riżorsi umani tal-Missjoni (iktar ’il quddiem id-“Dipartiment RU”) li jniedi mill-ġdid, fis-27 ta’ Lulju 2017, il-proċedura ta’ evalwazzjoni tar-rikorrent l-għada stess tat-tluq tal-Ombudsman, mingħajr stennija tal-konklużjonijiet tiegħu, u iktar minn disa’ xhur qabel it-tmiem tal-kollokament tar-rikorrent, kienet eċċessiva jew kritikabbli.
Fil-fatt, il-Missjoni ma tatx raġunijiet għalfejn id-Dipartiment RU beda dan l-approċċ amministrattiv f’din id-data, filwaqt li mill-Artikolu 7 tal-Anness IX tal-OPLAN (
6
), dwar ir-riżorsi umani, irriżulta li l-proċedura ta’ evalwazzjoni tal-membri tal-persunal li xtaqu jitolbu t-tiġdid tal-kollokament tagħhom mal-Missjoni kellha ssir meta titressaq talba f’dan is-sens min-naħa tagħhom, mhux iktar tard minn tliet xhur qabel it-tmiem tal-kollokament. Barra minn hekk, obbligu li wieħed jaġixxi bi prudenza kien impost, skont il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, stabbilit fl-Artikolu 41 tal-Karta, u, minħabba l-Artikolu 7 tal-Kodiċi ta’ Kondotta, wara s-senjalazzjoni ċċitata iktar ’il fuq.
Għaldaqstant, tali tnedija mill-ġdid setgħet tiġi interpretata bħala intiża li teskludi lir-rikorrent mill-Missjoni fi tmiem il-kollokament tiegħu mingħajr ma tistenna l-proposti tal-Ombudsman, b’tali mod li din id-deċiżjoni kienet tikkostitwixxi, meħuda waħedha, indizju ta’ fastidju psikoloġiku.
Fl-aħħar nett, il-fatt li d-Dipartiment RU bagħat lir-rikorrent, fl-aħħar ta’ Lulju 2017, rendikont aġġornat tal-leave tiegħu ma setax jitqies, meħud waħdu, bħala att eċċessiv jew kritikabbli ta’ natura li jikkaratterizza indizju ta’ fastidju psikoloġiku fil-konfront tiegħu. Fil-fatt, bla ħsara għall-obbligu ta’ diliġenza u, b’mod partikolari, ta’ prudenza, imposti fuq il-Missjoni sakemm jiġu konklużi l-konklużjonijiet tal-Ombudsman, la l-Artikoli 1 u 31 tal-Karta, la l-Artikolu 12a tar-Regolamenti tal-Persunal u, f’dan il-każ, lanqas id-dispożizzjonijiet tal-Anness IX tal-OPLAN u tal-Kodiċi ta’ Kondotta ma jimponu fuq il-Missjoni l-obbligu li r-rikorrent jitneħħa mill-proċeduri ta’ ġestjoni tar-riżorsi umani tal-Missjoni għas-sempliċi raġuni li huwa jkun għamel rapporti dwar fastidju psikoloġiku kontra l-Kap tal-Missjoni u l-Viċi Kap tal-Missjoni.
Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali rrilevat li l-ambjent globali tax-xogħol li fih żvolġew il-fatti invokati mir-rikorrent kien ikkaratterizzat mill-intenzjoni tal-Kap tal-Missjoni li jbiegħed ruħu mir-rikorrent mingħajr madankollu ma jimplimenta l-proċedura prevista fl-Artikolu 8 tal-Anness IX tal-OPLAN intiża li ttemm kollokament qabel ma jintemm.
Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali qieset li r-rikorrent kien ġġustifikat li jsostni li l-Missjoni kisret id-dritt għal amministrazzjoni tajba.
F’dan ir-rigward, hija fakkret li, fil-kuntest ta’ tilwim fil-qasam tal-fastidju li jinvolvi uffiċjali jew membri tal-persunal tal-Unjoni, il-persuna li tkun ressqet ilment dwar fastidju għandha d-dritt, sabiex tkun tista’ tippreżenta b’mod utli l-osservazzjonijiet tagħha lill-istituzzjoni kkonċernata qabel ma din tieħu deċiżjoni, li tirċievi, minn tal-inqas, sunt tad-dikjarazzjonijiet tal-persuna akkużata b’fastidju u tad-diversi xhieda li jkunu nstemgħu matul il-proċedura ta’ investigazzjoni, peress li l-komunikazzjoni ta’ dan is-sunt għandha ssir, jekk ikun il-każ, b’osservanza tal-prinċipju ta’ kunfidenzjalità. Dan japplika wkoll sa fejn dawn id-dikjarazzjonijiet jkunu ntużaw fir-rapport mogħti lill-awtorità li tkun ħadet id-deċiżjoni li ma tilqax l-ilment, u li jkun jinkludi rakkomandazzjonijiet li fuqhom din l-awtorità tkun bbażat id-deċiżjoni tagħha.
Issa, f’dan il-każ, peress li l-KOĊ ċaħad, f’April 2018, it-talba għall-ftuħ ta’ inkjesta amministrattiva mressqa mir-rikorrent abbażi tar-rapport tal-Ombudsman mogħti fl-aħħar ta’ Lulju 2017, u fid-dawl tar-rakkomandazzjoni li kienet tinsab f’dan ir-rapport, huwa kellu jiżgura r-rispett tad-dritt għal smigħ tar-rikorrent billi jagħtih l-opportunità li jressaq l-osservazzjonijiet tiegħu fuq dan ir-rapport u li eventwalment jipprovdi informazzjoni addizzjonali qabel ma jadotta din id-deċiżjoni. Fil-fatt, is-smigħ tar-rikorrent seta’ jwassal lill-KOĊ jadotta konklużjoni differenti, jiġifieri d-deċiżjoni li ssir investigazzjoni amministrattiva.
Wara li aċċettat li r-rikorrent stabbilixxa l-eżistenza ta’ rabta kawżali diretta u ċerta bejn id-dannu morali allegat u l-ksur ikkonstatat, il-Qorti Ġenerali kkonstatat madankollu li dan kien parzjali, peress li bl-aġir negliġenti tiegħu, wieħed mill-protagonisti tas-sitwazzjoni kunfliġġenti li kienet tikkwalifika bħala fastidju, ta lok għad-dannu morali li lmenta dwaru. Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali laqgħet parzjalment ir-rikors għad-danni tiegħu.
(
1
)	Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/392/PESK tas-16 ta’ Lulju 2012 dwar il-missjoni tal-PSDK tal-Unjoni Ewropea fin-Niġer (EUCAP Sahel Niger) (ĠU 2012, L 187, p. 48).
(
2
)	Ara l-Artikolu 7(1) tad-Deċiżjoni 2012/392.
(
3
)	Skont l-Artikolu 90(1) tar-Regolamenti tal-Persunal.
(
4
)	Mill-Artikolu 11 tal-Kodiċi ta’ Kondotta u ta’ Dixxiplina għall-missjonijiet ċivili tal-politika ta’ sigurtà u ta’ difiża komuni (PSDK) tal-Unjoni (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi ta’ Kondotta”) irriżulta li, abbażi ta’ rapport li jsemmi nuqqas eventwali, id-deċiżjoni tal-awtorità responsabbli dwar l-azzjoni li kellha tittieħed għall-imsemmi nuqqas, li setgħet twassal lill-awtorità sabiex tittratta l-kawża bħala kwistjoni amministrattiva, kellha tittieħed fi żmien ta’ għaxart ijiem ta’ xogħol.
(
5
)	L-Artikolu 7(1) tal-Kodiċi ta’ Kondotta jipprovdi li l-membru tal-Missjoni li jkun irrapporta nuqqas eventwali ma għandux jiġi ppenalizzat minħabba jew wara tali rapport, bil-kundizzjoni li jkun aġixxa b’mod raġonevoli u
in bona fide
.
(
6
)	L-Artikolu 7 tal-Anness IX tal-Pjan Operazzjonali rivedut tal-Missjoni (OPLAN), dwar ir-Riżorsi Umani, kien jissuġġetta l-estensjoni tal-kollokament ta’ membru tal-persunal ikkollokat għall-approvazzjoni tal-Kap tal-Missjoni, abbażi ta’ talba f’dan is-sens tal-membru tal-persunal ikkonċernat ippreżentata tliet xhur qabel it-tmiem tal-perijodu ta’ kollokament attwali u ta’ rapport ta’ evalwazzjoni tal-prestazzjoni favorevoli stabbilit mill-kap ġerarkiku dirett tiegħu.