62024CJ0048_RES
Cás C-48/24
VšĮ Vilniaus tarptautinė mokykla
v
Valstybinė kalbos inspekcija
(Iarraidh ar réamhrialú ó Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas)
Breithiúnas na Cúirte (an Chéad Dlísheomra) an 12 Feabhra 2026
(Tarchur chun réamhrialú – Airteagal 49 CFAE – Saoirse bunaíochta – Raon feidhme – Gníomhaíocht eacnamaíoch – Cáilíochtaí gairmiúla a aithint – Treoir 2005/36/CE – Airteagal 53 – Eolas ar theangacha – Reachtaíocht náisiúnta lena leagtar síos ceanglas go mbeidh inniúlacht sa teanga oifigiúil ag múinteoirí agus ag baill foirne riaracháin atá fostaithe i mbunaíocht phríobhaideach oideachais agus a bhíonn i gcumarsáid rialta leis an bpobal agus leis na húdaráis riaracháin – Airteagal 4(2) CAE. – Féiniúlacht náisiúnta Bhallstáit – Cosaint agus cur chun cinn teanga náisiúnta Bhallstáit – Bunaíocht phríobháideach oideachais a sholáthraíonn cláir oideachais idirnáisiúnta – An coinníoll maidir le riachtanas – Prionsabal na comhréireachta – Ceanglas maidir le hinniúlacht sa teanga oifigiúil gan an fhéidearthacht a bheith ann go mbeadh eisceachtaí ann nó go ndéanfaí maolú)
Saorghluaiseacht daoine – Saoirse bunaíochta – Forálacha an Chonartha – Raon feidhme – Bunaíocht phríobháideach oideachais atá bunaithe i mBallstát – Náisiúnach de chuid Ballstáit eile a bhfuil sealúchas ina chaipiteal aige lena gcuirtear ar a chumas tionchar a imirt ar a chinntí agus a ghníomhaíochtaí a chinneadh – Cuimsiú – Coinníollacha – Cláir oideachais a chuirtear ar fáil ar bhonn seasmhach agus leanúnach ar luach saothair
(Airteagal 49 CFAE)
(féach míreanna 30-35, 42-44, cuid oibríochtúil 1)
Saorghluaiseacht daoine – Saoirse bunaíochta – Oibrithe – Forálacha an Chonartha – Scrúdú ar bheart náisiúnta a bhaineann leis an dá shaoirse bhunúsacha sin – Critéir chun na rialacha is infheidhme a chinneadh – Beart a dhéanann difear go príomha don tsaoirse bunaíochta – Eisiamh ó raon feidhme na saorghluaiseachta
(Airteagail 45 agus 49 CFAE)
(féach míreanna 37-41)
Saorghluaiseacht daoine – Saoirse bunaíochta – Srianta – Ceanglas maidir le hinniúlacht i dteanga oifigiúil de chuid Ballstáit – Foireann de chuid bunaíocht phríobháideach oideachais a bhíonn i gcumarsáid rialta leis an bpobal agus leis na húdaráis riaracháin – Oibleagáid atá ar bhunaíocht a áirithiú go gcomhlíonfar an ceanglas sin – Inghlacthacht – Bonn cirt leis an gcuspóir dlisteanach teanga oifigiúil an Bhallstáit a chosaint agus a chur chun cinn – Comhréireacht – Fíorú arna dhéanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur
(Airteagal 49 CFAE)
(féach míreanna 45-71, cuid oibríochtúil 2)
Saorghluaiseacht daoine – Saoirse bunaíochta – Saoirse chun seirbhísí a sholáthar – Oibrithe – Cáilíochtaí gairmiúla a aithint – Treoir 2005/36/CE – Eolas ar theangacha – Bunaíocht phríobháideach oideachais a sholáthraíonn cláir oideachais idirnáisiúnta – Rialacha náisiúnta lena gceanglaítear ar mhúinteoirí agus ar bhaill foirne a bhíonn i dteagmháil rialta leis an bpobal agus leis na húdaráis riaracháin inniúlacht sa teanga oifigiúil a bheith acu – Oibleagáid atá ar bhunaíocht a áirithiú go gcomhlíonfar an ceanglas sin – Inghlacthacht – Bonn cirt le cuspóir dlisteanach teanga oifigiúil an Bhallstáit a chosaint agus a chur chun cinn – Comhréireacht – Fíorú arna dhéanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur
(Airteagal 49 CFAE; Treoir 2005/36 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 2005/36, Airteagal 53, § 1)
(féach míreanna 73-80, cuid oibríochtúil 3)
Résumé
Agus tarchur chun réamhrialú á éisteacht aici ó Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (Cúirt Uachtarach Riaracháin, an Liotuáin), tugann an Chúirt rialú, inter alia, maidir le comhoiriúnacht na reachtaíochta náisiúnta le hAirteagal 49 CFAE lena bhforchuirtear ar scoil idirnáisiúnta phríobháideach an oibleagáid a fhíorú go gcomhlíonann a foireann ceanglas maidir le hinniúlacht sa Liotuáinis.
Soláthraíonn Vilniaus tarptautinė mokykla (Scoil Idirnáisiúnta Vilnias, an Liotuáin) (‘VTM’), bunaíocht phríobháideach oideachais a bhfuil formhór a chaipitil faoi úinéireacht náisiúnach Fionlannach agus náisiúnach Danmhargach, i mBéarla, cláir oideachais bunscoile agus idirmheánaigh don Baccalauréat Idirnáisiúnta agus clár oideachais meánscoile idirnáisiúnta.
I mí Bealtaine 2022, rinne Valstybinė kalbos inspekcija (Cigireacht Teanga Stát, an Liotuáin) (‘VKI’) cigireacht i VTM chun a fhíorú go gcomhlíonann sé na ceanglais a leagtar síos le reachtaíocht na Liotuáine maidir leis an teanga oifigiúil. Tháinig sé ar an gconclúid nár éirigh le 18 bhfostaí scoile, lena n-áirítear cúigear náisiúnach den Aontas, i scrúdú lena dtaispeántar go bhfuil leibhéal sonrach inniúlachta acu sa Liotuáinis nó nár chuir siad na doiciméid riachtanacha isteach.
Ina dhiaidh sin, d’eisigh VKI ordú lenar ceanglaíodh ar VTM a áirithiú gur éirigh leis na 18 bhfostaí lena mbaineann, lena n-áirítear múinteoirí agus foireann riaracháin araon, sa scrúdú Stáit maidir le heolas ar an teanga oifigiúil roimh dháta áirithe, faoi réir pionóis.
Ós rud é gur díbheadh an chaingean le haghaidh neamhniú a thionscain VTM i gcoinne an ordaithe sin, rinne VTM achomharc os comhair na cúirte a rinne an tarchur, a chinn bac a chur ar na himeachtaí agus ceist a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais maidir le comhoiriúnacht na reachtaíochta náisiúnta le dlí an Aontais.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Mar réamhbharúil, meabhraíonn an Chúirt, de réir cásdlí socair, nach bhfeadfar srian ar an tsaoirse bunaíochta a cheadú ach amháin más rud é, ar an gcead dul síos, go bhfuil údar leis ar chúis sháraitheach ar mhaithe le leas an phobail agus, ar an dara dul síos, go gcomhlíontar prionsabal na comhréireachta.
Maidir le cúis sháraitheach a bheith ann ar mhaithe le leas an phobail, tá an cuma air go bhfuil an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist beartaithe chun úsáid teanga oifigiúil Phoblacht na Liotuáine a chosaint agus a chur chun feidhme, rud arb ionann é agus cuspóir dlisteanach lena bhféadfaí údar a thabhairt, i bprionsabal, le srian ar na saoirsí bunúsacha dá bhforáiltear le dlí an Aontais.
Maidir leis an gceist an bhfuil an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist iomchuí chun a áirithiú go mbainfear amach an cuspóir sin, an dtéann sí thar a bhfuil riachtanach chun é a bhaint amach agus an bhfuil sí díréireach leis an gcuspóir sin, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a bhfuil dlínse aici amháin measúnú a dhéanamh ar fhíorais na díospóide sna príomhimeachtaí agus an reachtaíocht náisiúnta a léiriú, ar deireadh, a chinneadh an gcomhlíonann reachtaíocht den sórt sin na coinníollacha sin agus a mhéid a chomhlíonann sí iad.
Mar sin féin, cuireann an Chúirt in iúl, ar an gcéad dul síos, gur cosúil go bhfuil an reachtaíocht sin iomchuí chun a áirithiú go mbainfear amach an cuspóir maidir le teanga oifigiúil an Bhallstáit atá i gceist a chosaint agus a chur chun cinn, ós rud é go gcuirtear úsáid na teanga sin chun cinn i measc daoine atá faoi réir an cheanglais teanga sin agus iad ag plé le daltaí, tuismitheoirí daltaí agus leis an bpobal i gcoitinne agus, go háirithe a mhéid a bhaineann le baill foirne riaracháin, leis na húdaráis riaracháin náisiúnta. Ina theannta sin, tá feidhm ag an reachtaíocht sin ní hamháin maidir leis na bunaíochtaí oideachais atá suite sa Liotuáin, ach freisin maidir lena bhfostaithe uile a mbaineann a bhfostaíocht, inter alia, le cumarsáid rialta le daoine eile agus leis an ngá atá le foirmeacha caighdeánacha oifigiúla a chomhlánú.
Ar an dara dul síos, maidir le riachtanas na reachtaíochta náisiúnta atá i gceist, meabhraíonn an Chúirt nach féidir údar a thabhairt le bearta lena gcuirtear srian ar shaoirse bhunúsach i gcás inar féidir an cuspóir atá á shaothrú a bhaint amach le bearta nach bhfuil chomh sriantach céanna. Go deimhin, chinn an Chúirt cheana féin, cé go bhfuil lánrogha leathan ag na Ballstáit maidir lena rogha féin a dhéanamh ar na bearta, ar bearta iad lenar féidir cuspóirí a mbeartas a bhaint amach maidir leis an teanga oifigiúil a chosaint (ós rud é gur léiriú ar a gcéannacht náisiúnta é beartas den sórt sin chun críocha Airteagal 4(2) CAE), nach bhféadfar leis an lánrogha sin údar a thabhairt le bonn tromchúiseach a bhaint ó na cearta a thagann ó fhorálacha na gConarthaí lena gcumhdaítear a gcuid saoirsí bunúsacha.
Sa chas seo, measann an Chúirt go bhfuil an cuma air go gcomhlíontar an coinníoll maidir le riachtanas leis an gceanglas teanga atá i gceist, ós rud é nár suíodh go bhféadfadh bearta nach bhfuil chomh sriantach céanna leibhéal coibhéiseach éifeachtachta a ráthú chun an cuspóir maidir leis an teanga oifigiúil a chosaint agus a chur chun cinn a bhaint amach.
Mar sin féin, is cosúil go dtéann na modhanna cruthúnais a cheanglaítear leis an reachtaíocht náisiúnta chun a léiriú go gcomhlíontar an ceanglas teanga thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir dlisteanach atá á shaothrú a bhaint amach. Leis an oibleagáid a fhorchuirtear ar na daoine lena mbaineann deimhniú arna eisiúint ag comhlacht Liotuánach a thabhairt ar aird ar bhonn trialacha teanga arna n-eagrú i gcríoch na Liotuáine, cuirtear cosc ar aon bhreithniú ar an méid eolais is féidir a thoimdiú ón teastas nó ón dioplóma sin a fuarthas i mBallstát eile, ag féachaint do chineál agus fad na staidéar a léiríonn sé.
Ar an tríú dul síos, a mhéid a bhaineann le comhréireacht sa chiall is beaichte, measann an Chúirt, i gcás ina bhfuil sé beartaithe ag Ballstát, chun críocha an chuspóra a theanga oifigiúil a chosaint agus a chur chun cinn, ceanglas teanga a fhorchur ar mhúinteoirí agus ar bhaill áirithe do bhaill foirne riaracháin na mbunaíochtaí príobháideacha oideachais, gur faoin mBallstát sin atá sé cothromaíocht a bhaint amach idir an cuspóir leasa ghinearálta sin agus na cearta a eascraíonn as Airteagal 49 CFAE. Mar shampla, d’fhéadfaí ualú cothrom den sórt sin a bhaint amach le reachtaíocht náisiúnta lena ndéanfaí foráil don fhéidearthacht an leibhéal inniúlachta sa teanga oifigiúil a chur in oiriúint de réir a chéile tar éis na hearcaíochta, an leibhéal inniúlachta is gá a mhaolú de réir fhad na fostaíochta nó díolúine ón gceanglas teanga sin a thabhairt isteach, a bhfuil údar leis de bharr imthosca iomchuí, go háirithe i gcás nach gcuireann aon iarrthóir láncháilithe é féin nó i láthair don phost atá le líonadh.
Sa chás seo, tugann an Chúirt faoi deara go bhforchuirtear an ceanglas teanga atá i gceist, a luaithe a théann siad i mbun a ndualgas agus gan beann ar fhad a gconartha fostaíochta, ar gach múinteoir agus ar gach ball den fhoireann riaracháin a bhíonn i mbun cumarsáid rialta leis an bpobal agus leis na húdaráis riaracháin, ar fostaithe de bhunaíocht phríobháideach oideachais iad, agus nach bhforáiltear d’aon eisceacht ná d’aon mhaolú ina leith sin.
Dá bhrí sin, is cosúil nach gcomhlíontar prionsabal na comhréireachta leis an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist, sa chiall is beaichte, sa mhéid is go bhfuil an cuma air go bhfuil sé díréireach i ndáil leis an gcuspóir atá á shaothrú, ar faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé measúnú a dhéanamh air.