Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (Id‑Disa’ Awla)
23 ta’ April 2026 (*)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Għajnuna de minimis – Regolament (UE) Nru 1407/2013 – Regolament (UE) Nru 1408/2013 – Regolament (UE) Nru 717/2014 – Kampijiet ta’ applikazzjoni rispettivi – Regolament (UE) Nru 1379/2013 – Settur tas-sajd u tal-akkwakultura – Organizzazzjoni komuni tas-swieq – Impriżi attivi fil-produzzjoni, l-ipproċessar u l-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tal-ħut – Kummerċ bl-imnut – Regolamentazzjoni nazzjonali li tipprevedi l-għajnuna de minimis favur impriżi li jinsabu f’żoni milquta minn ċaqliq sismiku”
Fil‑Kawża C‑811/24,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja), permezz ta’ deċiżjoni tat‑22 ta’ Novembru 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis‑26 ta’ Novembru 2024, fil-proċedura
Pescheria Il Granchio Blu di JC
vs
Ministero delle Imprese e del Made in Italy,
IL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (Id‑Disa’ Awla),
komposta minn M. Condinanzi, President tal-Awla, R. Frendo u A. Kornezov (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: D. Spielmann,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għal Pescheria Il Granchio Blu di JC, minn L. Filipponi u P. Lori, avukati,
–        għall-Gvern Taljan, minn S. Fiorentino, bħala aġent, assistit minn P. Passolunghi, procuratore dello Stato, u minn L. Vignato, avvocata dello Stato,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn V. Bottka, C. Calvo Langdon u C. Molinari, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(1)(c) tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 717/2014 tas‑27 ta’ Ġunju 2014 dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 107 u 108 [TFUE] għall-għajnuna de minimis fis-settur tas-sajd u tal-akkwakultura (ĠU 2014, L 190, p. 45, rettifika fil-ĠU 2021, L 389, p. 23), kif ukoll tal-Artikolu 5(d) u (g) tar-Regolament (UE) Nru 1379/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Diċembru 2013 dwar l-organizzazzjoni komuni tas-swieq fil-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura, li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1184/2006 u (KE) Nru 1224/2009 u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 104/2000 (ĠU 2013, L 354, p. 1).
2        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Pescheria Il Granchio Blu di JC (iktar ’il quddiem “Granchio Blu”) u l-Ministero delle Imprese e del Made in Italy (il-Ministeru għall-Impriżi u għall-Made in Italy, l-Italja), dwar il-legalità ta’ żewġ digrieti li permezz tagħhom dan il-Ministeru kien irrevoka l-vantaġġi fiskali mogħtija preċedentement lil Granchio Blu.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Ir‑Regolament Nru 1379/2013
3        Il-premessa 29 tar-Regolament Nru 1379/2013 tistabbilixxi:
“Ladarba l-għan ta’ dan ir-Regolament, jiġifieri li jistabbilixxi l-organizzazzjoni komuni tas-swieq tal-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura ma jistax jinkiseb b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri minħabba n-natura komuni tas-suq tal-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura u għalhekk jista’, minħabba raġunijiet tal-iskala u l-effetti tiegħu u l-ħtieġa għal azzjoni komuni, jinkiseb fil-livell tal-Unjoni [Ewropea], l-Unjoni tista’ tadotta miżuri, b’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, kif stabbilit fl-Artikolu 5 [TUE]. B’konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, kif stabbilit f’dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkiseb dan l-għan.”
4        L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Suġġett”, fil-paragrafu 1 tiegħu jipprovdi:
“B’dan hija stabbilita organizzazzjoni komuni tas-swieq tal-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura (OKS).”
5        L-Artikolu 5 tal-imsemmi regolament, intitolat “Definizzjonijiet”, jipprovdi:
“[...] Għandhom japplikaw ukoll id-definizzjonijiet li ġejjin:
[...]
(d)      ‘settur tas-sajd u tal-akkwakultura’ tfisser dak is-settur tal-ekonomija li jinkludi l-attivitajiet kollha tal-produzzjoni, tal-ipproċessar u tal-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura;
(e)      ‘isir disponibbli fis-suq’ tfisser kwalunkwe provvista ta’ prodott tas-sajd jew tal-akkwakultura għad-distribuzzjoni, il-konsum jew l-użu fis-suq tal-Unjoni tul attività kummerċjali, kemm jekk issir bi ħlas kif ukoll jekk tkun mingħajr ħlas;
(f)      ‘tqegħid fis-suq’ tfisser l-ewwel darba li prodott tas-sajd jew tal-akkwakultura jsir disponibbli fis-suq tal-Unjoni;
(g)      ‘bejgħ bl-imnut’ tfisser it-trattament u/jew l-ipproċessar ta’ ikel u l-ħażna tiegħu fil-punt tal-bejgħ jew twassil lill-konsumatur finali, inklużi stazzjonijiet ta’ distribuzzjoni, operazzjonijiet ta’ catering, canteens ta’ fabbriki, catering istituzzjonali, ristoranti u operazzjonijiet simili ta’ servizzi tal-ikel, ħwienet, ċentri ta’ tqassim ta’ supermarkets u ħwienet li jbiegħu bl-ingrossa;
[...]”
6        L-Artikolu 46 tar-Regolament Nru 1379/2013, intitolat “Tħassir”, jipprovdi:
“Ir-Regolament (KE) Nru 104/2000 [tal-Kunsill, tas‑17 ta’ Diċembru 1999 dwar l-organizzazzjoni komuni tas-swieq fil-prodotti tas-sajd u l-akkwakultura (ĠU 2000, L 17, p. 22),] huwa b’dan imħassar. Madankollu, l-Artikolu 4 għandu japplika sat‑12 ta’ Diċembru 2014.
Ir-referenzi għar-Regolament imħassar għandhom jinftiehmu bħala referenzi għal dan ir-Regolament u jinqraw b’konformità mat-tabella ta’ korrelazzjoni stabbilita fl-Anness III.”
Ir‑Regolament Nru 1407/2013
7        Il-premessa 6 tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1407/2013 tat‑18 ta’ Diċembru 2013 dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 107 u 108 [TFUE] għall-għajnuna de minimis (ĠU 2013, L 352, p. 1, rettifika fil-ĠU 2021, L 410, p. 204), tistabbilixxi:
“Minħabba r-regoli speċjali li japplikaw fis-setturi tal-produzzjoni primarja tal-prodotti agrikoli, tas-sajd u tal-akwakultura u r-riskju li ammonti ta’ għajnuna li jkunu inqas mil-limitu stipulat f’dan ir-Regolament jistgħu madankollu jissodisfaw il-kriterji tal-Artikolu 107(1) [TFUE], dan ir-Regolament ma għandux japplika għal dawk is-setturi.”
8        L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi, fil-paragrafu 1(a) u (b) tiegħu:
“Dan ir-Regolament japplika għal għajnuna mogħtija lill-impriżi fis-setturi kollha, ħlief għal:
(a)      għajnuna mogħtija lil impriżi għal attivitajiet fis-setturi tas-sajd u tal-akwakultura, kif koperti mir-[Regolament Nru 104/2000];
(b)      għajnuna mogħtija lil impriżi attivi fil-produzzjoni primarja ta’ prodotti.”
Ir‑Regolament (UE) Nru 1408/2013
9        L-Artikolu 1 tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1408/2013 tat‑18 ta’ Diċembru 2013 dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 107 u 108 [TFUE] għall-għajnuna de minimis fis-settur tal-agrikoltura (ĠU 2013, L 352, p. 9), intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, huwa fformulat kif ġej, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Dan ir-Regolament japplika għal għajnuna mogħtija lill-impriżi attivi fil-produzzjoni primarja tal-prodotti agrikoli, ħlief għal:
(a)      għajnuna, li l-ammont tagħha huwa ffissat abbażi tal-prezz jew tal-kwantità tal-prodotti mqiegħda fis-suq;
(b)      għajnuna għall-attivitajiet relatati mal-esportazzjoni lejn pajjiżi terzi jew Stati Membri, l-aktar għajnuna marbuta direttament ma’ kwantitajiet esportati, mat-twaqqif u l-operazzjoni ta’ network ta’ distribuzzjoni jew ma’ nefqa oħra kurrenti marbuta mal-attività tal-esportazzjoni;
(c)      l-għajnuna suġġetta għall-użu tal-prodotti nazzjonali fuq prodotti importati.”
Ir-Regolament Nru 717/2014
10      L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 717/2014, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Dan ir-Regolament japplika għall-għajnuna mogħtija lill-impriżi fis-settur tas-sajd u tal-akkwakultura, bl-eċċezzjoni ta’ dan li ġej:
(a)      għajnuna li l-ammont tagħha jkun iffissat abbażi tal-prezz jew tal-kwantità tal-prodotti mixtrija jew imqiegħda fis-suq;
(b)      għajnuna lill-attivitajiet relatati mal-esportazzjoni lejn pajjiżi terzi jew Stati Membri, l-aktar għajnuna marbuta direttament ma’ kwantitajiet esportati, mat-twaqqif u l-operazzjoni ta’ netwerk ta’ distribuzzjoni jew ma’ nefqa oħra kurrenti marbuta mal-attività tal-esportazzjoni;
(c)      għajnuna li tiddependi mill-użu ta’ prodotti domestiċi minflok dawk importati;
(d)      għajnuna għax-xiri ta’ bastimenti tas-sajd;
(e)      għajnuna għall-immodernizzar jew is-sostituzzjoni tal-magni prinċipali jew anċillari tal-bastimenti tas-sajd;
(f)      għajnuna għal operazzjonijiet li jżidu l-kapaċità ta’ bastiment fis-sajd jew għal tagħmir li jżid il-kapaċità ta’ bastiment biex isib il-ħut;
(g)      għajnuna għall-bini ta’ bastimenti ġodda tas-sajd jew għall-importazzjoni ta’ bastimenti tas-sajd;
(h)      għajnuna għall-waqfien temporanju jew permanenti tal-attivitajiet tas-sajd sakemm ma jkunx stabbilit b’mod speċifiku fir-Regolament (UE) Nru 508/2014 [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑15 ta’ Mejju 2014 dwar il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 2328/2003, (KE) Nru 861/2006, (KE) Nru 1198/2006 u (KE) Nru 791/2007 (UE) u r-Regolament (UE) Nru 1255/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU 2014, L 149, p. 1, rettifika fil-ĠU 2017, L 88, p. 22, u fil-ĠU 2020, L. 326, p. 16)];
(i)      għajnuna għas-sajd esploratorju;
(j)      għajnuna għat-trasferiment tas-sjieda ta’ negozju;
(k)      għajnuna għar-ripopolazzjoni diretta, dment li ma tkunx prevista b’mod espliċitu bħala miżura ta’ konservazzjoni b’att legali tal-Unjoni jew fil-każ ta’ ripopolazzjoni sperimentali.”
11      L-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 717/2014, intitolat “Definizzjonijiet”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
(a)      ‘impriżi fis-settur tas-sajd u tal-akkwakultura’ tfisser impriżi attivi fil-produzzjoni, l-ipproċessar u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura;
(b)      ‘prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura’ tfisser il-prodotti definiti fl-Artikolu 5(a) u (b) tar-Regolament (UE) Nru 1379/2013;
(c)      ‘ipproċessar u kummerċjalizzazzjoni’ tfisser l-operazzjonijiet kollha, li jinkludu t-tqandil, it-trattament, il-produzzjoni u d-distribuzzjoni li jsiru bejn il-ħin li fih jasal l-art il-prodott jew jinħasad u l-istadju finali.”
12      L-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 717/2014, intitolat “Għajnuna de minimis”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Il-miżuri ta’ għajnuna jitqiesu bħala li ma jissodisfawx il-kriterji tal-Artikolu 107(1) [TFUE] u għaldaqstant għandhom ikunu eżentati mir-rekwiżit ta’ notifika tal-Artikolu 108(3) [TFUE], jekk jissodisfaw il-kundizzjonijiet stipulati f’dan ir-Regolament.”
Id-dritt Taljan
13      L-Artikolu 46(7) tad-decreto-legge n. 50 – Disposizioni urgenti in materia finanziaria, iniziative a favore degli enti territorali, ulteriori interventi per le zone colpite da eventi sismici e misure per lo sviluppo (id-Digriet-Liġi Nru 50 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet urġenti fil-qasam tal-finanzi, ta’ inizjattivi favur organi territorjali, ta’ interventi addizzjonali favur żoni milquta minn ċaqliq sismiku u ta’ miżuri ta’ żvilupp), tal‑24 ta’ April 2017 (GURI no 95, tal‑24 ta’ April 2017, iktar ’il quddiem id-“Digriet‑Liġi Nru 50/2017”), jistabbilixxi:
“Il-vantaġġi fiskali msemmija f’dan l-artikolu għandhom jingħataw skont u fil-limiti tar-Regolament [Nru 1407/2013] u tar-Regolament [Nru 1408/2013].”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
14      Wara ċ-ċaqliq sismiku li seħħ fl-Italja ċentrali matul is-sena 2016, id-Digriet-Liġi Nru 50/2017 ippreveda vantaġġi fiskali favur ċerti impriżi attivi fiż-żoni milquta minn dan iċ-ċaqliq sismiku. B’mod partikolari, l-Artikolu 46(7) ta’ dan id-Digriet-Liġi jipprovdi li dawn il-vantaġġi għandhom jingħataw skont u fil-limiti tar-Regolamenti Nri 1407/2013 u 1408/2013.
15      Granchio Blu hija kumpannija rregolata mid-dritt Taljan li teżerċita attività ta’ bejgħ bl-imnut ta’ ħut, ta’ krustaċji u ta’ molluski f’supermarket li jinsab f’waħda minn dawn iż-żoni.
16      Din il-kumpannija ngħatat vantaġġi fiskali għas-snin 2017 u 2019 skont id-Digriet-Liġi Nru 50/2017.
17      Madankollu, dawn il-vantaġġi ġew irrevokati permezz ta’ żewġ digrieti ministerjali tal‑11 ta’ Jannar 2023, għar-raġuni, essenzjalment, li Granchio Blu kienet teżerċita attività ekonomika li ma kinitx taqa’ taħt il-kampijiet ta’ applikazzjoni rispettivi tar-Regolamenti Nri 1407/2013 u 1408/2013 u għalhekk ma kinitx eliġibbli għall-benefiċċju tal-imsemmija vantaġġi.
18      F’dan ir-rigward, il-Ministeru għall-Impriżi u għall-Made in Italy ikkonstata li l-attivitajiet ekonomiċi li jaqgħu taħt is-settur tal-produzzjoni, tal-ipproċessar u tal-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tal-ħut, inkluż il-bejgħ bl-imnut ta’ tali prodotti, kienu jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 717/2014.
19      Granchio Blu ppreżentat rikors għal annullament kontra d-digrieti ministerjali li jirrevokaw il-vantaġġi fiskali li hija kienet ibbenefikat minnhom quddiem it-Tribunale amministrativo regionale per le Marche (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali tal-Marche, l-Italja). Permezz ta’ sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2023, din il-qorti ċaħdet dan ir-rikors.
20      Granchio Blu appellat minn din is-sentenza quddiem il-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja), li huwa l-qorti tar-rinviju.
21      Skont Granchio Blu, it-Tribunale amministrativo regionale per le Marche (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali tal-Marche) qieset b’mod żbaljat li s-sempliċi attività ta’ bejgħ mill-ġdid bl-imnut ta’ prodotti tal-ħut, bħala attività kummerċjali, kienet taqa’ taħt il-kunċett ta’ “ipproċessar u kummerċjalizzazzjoni” tal-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura, fis-sens tal-Artikolu 2(1)(c) tar-Regolament Nru 717/2014, peress li dan il-kunċett ma jinkludix, fil-fehma tagħha, il-bejgħ bl-imnut ta’ dawn il-prodotti lill-konsumaturi finali.
22      F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-kummerċ bl-imnut ta’ ħut, ta’ krustaċji u ta’ molluski jaqax taħt il-kunċett ta’ “ipproċessar u kummerċjalizzazzjoni” tal-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. Kieku din l-attività kellha titqies li tagħmel parti mis-settur tas-sajd u tal-akkwakultura, Granchio Blu ma tkunx tista’ tibbenefika mill-vantaġġi fiskali previsti fl-Artikolu 46(7) tad-Digriet-Liġi Nru 50/2017. Mill-banda l-oħra, jekk l-imsemmija attività titqies li ma taqax taħt dan is-settur, u għalhekk bħala li ma hijiex eskluża mill-kampijiet ta’ applikazzjoni rispettivi tar-Regolamenti Nri 1407/2013 u 1408/2013, Granchio Blu tista’ tkun eliġibbli għall-benefiċċju ta’ dawn il-vantaġġi.
23      Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat) iddeċieda li jissospendi l-proċeduri quddiemu u li jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)      Id-definizzjoni ta’ “ipproċessar u kummerċjalizzazzjoni” mogħtija fl-Artikolu 2[1](c) tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 717/2014 tas‑27 ta’ Ġunju 2014 dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 107 u 108 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għall-għajnuna de minimis fis-settur tas-sajd u tal-akkwakultura, tinkludi wkoll l-attività ta’ kummerċ bl-imnut ta’ prodotti tal-ħut, u l-esklużjoni possibbli [ta’ din l-attività] mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 717/2014, ibbażata fuq []il-formulazzjoni litterali tad-dispożizzjoni, tirriżulta li hija kompatibbli mal-kliem tal-Artikolu 5(d) u (g) tar-Regolament (UE) Nru 1379/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Diċembru 2013 dwar l-organizzazzjoni komuni tas-swieq fil-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura, li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1184/2006 u (KE) Nru 1224/2009 u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 104/2000, li jiddefinixxi b’mod awtonomu l-kummerċ bl-imnut tal-organizzazzjoni komuni tas-swieq tal-prodotti tal-ħut, jew din l-esklużjoni hija inkompatibbli mar-regolamentazzjoni ġenerali tas-settur tas-sajd ġaladarba r-Regolament Nru 1370/2013 fi kwalunkwe każ fih definizzjoni tal-kummerċ bl-imnut li jinkludih fost l-attivitajiet tas-settur tas-sajd (il-qorti tar-rinviju tidher li tqis li l-esklużjoni hija kompatibbli)?
2)      B’mod definittiv, ir-Regolament Nru 717/2014 huwa applikabbli għall-attività ta’ kummerċ bl-imnut ta’ prodotti tal-ħut […] fid-dawl tar-rabta li tgħaqqad il-kummerċ bl-imnut mas-settur tas-sajd jew minħabba d-distinzjoni ċara tagħha (il-qorti tar-rinviju tidher li tiffavorixxi din l-aħħar fehma, li twassal għall-esklużjoni tal-attività ta’ kummerċ bl-imnut mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 717/2014)?
3)      Id-dritt tal-Unjoni jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti l-għoti ta’ għajnuna de minimis lill-impriżi li jeżerċitaw attività ta’ kummerċ bl-imnut ta’ prodotti tal-ħut eliġibbli peress li huma differenti minn dawk tas-sajd industrijali u peress li huma inklużi fiż-żona ħielsa urbana stabbilita wara t-terremot li laqat l-Italja ċentrali?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel u t-tieni domanda
24      Permezz tal-ewwel u tat-tieni domanda tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 2(1)(c) tar-Regolament Nru 717/2014, moqri fid-dawl tal-Artikolu 5(d) u (g) tar-Regolament Nru 1379/2013, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “ipproċessar u kummerċjalizzazzjoni” tal-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura, iddefinit f’dan l-Artikolu 2(1)(c) jinkludix l-attività ta’ kummerċ bl-imnut ta’ prodotti tal-ħut, b’mod li din l-attività taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 717/2014.
25      Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li huma l-Istati Membri li għandhom jiddeċiedu jekk għandhiex tingħata għajnuna de minimis lil ċerti impriżi jew setturi ta’ attività, bil-kundizzjoni li josservaw ir-regoli tal-Unjoni f’dan il-qasam. F’dan il-każ, bl-adozzjoni tad-Digriet-Liġi Nru 50/2017, ir-Repubblika Taljana ddeċidiet, wara ċ-ċaqliq sismiku li laqat il-parti ċentrali tal-Italja fl‑2016, li tagħti għajnuna de minimis biss lill-impriżi li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolamenti Nri 1407/2013 u 1408/2013.
26      Dan premess, għandu jiġi nnotat li r-Regolament Nru 1407/2013 għandu l-għan li jippermetti deroga, għall-għajnuna mill-Istat ta’ ammont limitat (de minimis), mir-regola li kull għajnuna għandha, qabel kull implimentazzjoni, tiġi nnotifikata lill-Kummissjoni Ewropea (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Ottubru 2020, INAIL, C‑608/19, EU:C:2020:865, punt 26).
27      L-Artikolu 1(1)(a) ta’ dan ir-regolament jeskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu l-“għajnuna mogħtija lil impriżi għal attivitajiet fis-setturi tas-sajd u tal-akwakultura, kif koperti mir-Regolament [Nru 104/2000]”, filwaqt li huwa ppreċiżat li dan tħassar bir-Regolament Nru 1379/2013, li l-Artikolu 46 tiegħu jippreċiża li r-riferimenti magħmula għal dan l-ewwel regolament għandhom jinftiehmu bħala riferimenti għat-tieni wieħed.
28      Din l-esklużjoni hija spjegata, kif jirriżulta mill-premessa 6 tar-Regolament Nru 1407/2013, mill-fatt li s-settur tas-sajd u tal-akkwakultura huwa rregolat minn dispożizzjonijiet speċifiċi applikabbli għalih kif ukoll mir-riskju li ammonti ta’ għajnuna inqas mil-limitu massimu stabbilit minn dan ir-regolament jistgħu madankollu jissodisfaw il-kriterji tal-Artikolu 107(1) TFUE.
29      Is-“settur tas-sajd u tal-akkwakultura” huwa ddefinit, min-naħa tiegħu, fl-Artikolu 5(d) tar-Regolament Nru 1379/2013 bħala s-settur tal-ekonomija “li jinkludi l-attivitajiet kollha tal-produzzjoni, tal-ipproċessar u tal-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura”.
30      Sa fejn il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-bejgħ bl-imnut tal-prodotti tal-ħut jaqax taħt il-kunċett ta’ “kummerċjalizzazzjoni” ta’ tali prodotti, fis-sens tal-Artikolu 5(d) tar-Regolament Nru 1379/2013, li ma huwiex iddefinit f’dan ir-regolament, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, id-determinazzjoni tat-tifsira u tal-portata tal-kliem li għalihom id-dritt tal-Unjoni ma jipprovdi ebda definizzjoni għandha tiġi stabbilita konformement mas-sens abitwali tagħhom fil-lingwaġġ ta’ kuljum, filwaqt li jittieħed inkunsiderazzjoni l-kuntest li fih jintużaw u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li jagħmlu parti minnha (sentenza tat‑13 ta’ Ġunju 2024, A GmbH & Co. KG, C‑104/23, EU:C:2024:504, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
31      F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, qabelxejn, li, fis-sens abitwali tagħha fil-lingwaġġ ta’ kuljum, il-kelma “kummerċjalizzazzjoni”, meta ma tkun akkumpanjata minn ebda preċiżazzjoni, tindika b’mod globali l-attivitajiet kollha li jseħħu wara l-produzzjoni u l-ipproċessar ta’ prodott sal-bejgħ tiegħu lill-konsumatur finali, inkluż il-bejgħ ta’ tali prodotti bl-imnut.
32      Sussegwentement, fir-rigward tal-kuntest li fih tintuża din il-kelma, għandu jiġi rrilevat li r-Regolament Nru 1379/2013 jirregola wkoll “isir disponibbli fis-suq”, it-“tqegħid fis-suq” u l-“bejgħ bl-imnut” ta’ tali prodotti, kif jirriżulta mill-Artikolu 5(e) sa (g) ta’ dan ir-regolament. Minn dan isegwi li l-“impriżi għal attivitajiet fis-setturi tas-sajd u tal-akwakultura, kif koperti mir-Regolament [Nru 104/2000]”, fis-sens tal-Artikolu 1(1)(a) tar-Regolament Nru 1407/2013, huma wkoll dawk li huma attivi b’mod partikolari fil-“bejgħ bl-imnut” tal-prodotti tal-ħut.
33      Fl-aħħar nett, mill-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1379/2013, moqri fid-dawl tal-premessa 29 tiegħu, jirriżulta li l-għan imfittex minn dan ir-regolament huwa l-istabbiliment ta’ OKS fis-settur tal-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura. Issa, dan l-għan jiġi kompromess jekk ċerti stadji tal-katina ta’ distribuzzjoni tal-prodotti tal-ħut, jiġifieri l-bejgħ bl-imnut ta’ tali prodotti, kellhom jiġu esklużi minn din l-OKS.
34      F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jitqies li s-“settur tas-sajd u tal-akkwakultura”, fis-sens tar-Regolament Nru 1379/2013, jinkludi l-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti tal-ħut, kemm jekk bl-ingrossa kif ukoll bl-imnut.
35      Minn dan isegwi li l-impriżi li l-attività tagħhom tikkonsisti fil-kummerċjalizzazzjoni ta’ tali prodotti, inkluż bl-imnut, ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1407/2013, skont l-Artikolu 1(1)(a) tiegħu.
36      Dawn l-impriżi lanqas ma jaqgħu iktar taħt ir-Regolament Nru 1408/2013 li l-Artikolu 1 tiegħu, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, jistabbilixxi li dan ir-regolament japplika għall-għajnuna mogħtija lill-impriżi li jeżerċitaw attivitajiet fis-settur tal-produzzjoni primarja ta’ prodotti agrikoli.
37      Mill-banda l-oħra, għandu jiġi ppreċiżat li l-impriżi attivi fis-settur tas-sajd u tal-akkwakultura jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 717/2014 li jistabbilixxi regoli speċifiċi fil-qasam tal-għajnuna de minimis applikabbli għal dan is-settur.
38      Fil-fatt, l-Artikolu 1(1) ta’ dan ir-regolament jistabbilixxi l-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu billi jippreċiża li dan japplika għall-għajnuna mogħtija lill-“impriżi fis-settur tas-sajd u tal-akkwakultura”, bl-eċċezzjoni ta’ dik espressament elenkata f’din id-dispożizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑27 ta’ Jannar 2022, Sātiņi-S, C‑238/20, EU:C:2022:57, punt 55). Issa, l-ebda waħda minn dawn tal-aħħar ma tikkonċerna l-“kummerċ bl-imnut”.
39      L-Artikolu 2(1)(a) tal-imsemmi regolament jiddefinixxi l-“impriżi fis-settur tas-sajd u tal-akkwakultura” bħala dawk li joperaw “fil-produzzjoni, l-ipproċessar u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura”, mingħajr ma jistabbilixxi ebda limitazzjoni fir-rigward tat-tip ta’ kummerċjalizzazzjoni kkonċernat.
40      Barra minn hekk, skont l-Artikolu 2(1)(c) tal-istess regolament, il-kunċett ta’ “ipproċessar u kummerċjalizzazzjoni” huwa ddefinit bħala “l-operazzjonijiet kollha, li jinkludu t-tqandil, it-trattament, il-produzzjoni u d-distribuzzjoni li jsiru bejn il-ħin li fih jasal l-art il-prodott jew jinħasad u l-istadju finali”.
41      Sa fejn il-kummerċ bl-imnut jikkostitwixxi l-aħħar stadju tad-distribuzzjoni tal-prodotti tal-ħut, li jseħħ “fl-istadju finali” tal-katina ta’ provvista, għandu jiġi kkunsidrat li dan it-tip ta’ kummerċ jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 717/2014.
42      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għall-ewwel u għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 2(1)(c) tar-Regolament Nru 717/2014, moqri fid-dawl tal-Artikolu 5(d) u (g) tar-Regolament Nru 1379/2013, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “ipproċessar u kummerċjalizzazzjoni” tal-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura, iddefinit f’dan l-Artikolu 2(1)(c) jinkludi l-attività ta’ kummerċ bl-imnut ta’ prodotti tal-ħut, b’mod li din l-attività taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 717/2014.
Fuq it-tielet domanda
43      Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk id-dritt tal-Unjoni għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti l-għoti ta’ għajnuna de minimis lill-impriżi ta’ kummerċ bl-imnut ta’ prodotti tal-ħut, li huma eliġibbli għall-benefiċċju ta’ tali għajnuna minħabba li huma differenti minn impriżi tas-sajd industrijali u li jinsabu f’żona ħielsa urbana stabbilita sabiex jirrispondu għall-konsegwenzi ekonomiċi ta’ ċaqliq sismiku.
44      Skont ġurisprudenza stabbilita, il-ġustifikazzjoni tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari ma hijiex il-formulazzjoni ta’ opinjonijiet konsultattivi dwar domandi ġenerali jew ipotetiċi, iżda l-ħtieġa inerenti għas-soluzzjoni effettiva ta’ tilwima (sentenza tat‑22 ta’ Jannar 2026, Herchoski, C‑902/24, EU:C:2026:42, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
45      F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, kif jirriżulta mill-punti 14 u 22 ta’ din is-sentenza, konformement mal-Artikolu 46(7) tad-Digriet-Liġi Nru 50/2017, il-vantaġġi fiskali favur ċerti impriżi attivi fiż-żoni milquta minn ċaqliq sismiku jingħataw skont u fil-limiti tar-Regolamenti Nri 1407/2013 u 1408/2013.
46      Issa, kif jirriżulta mir-risposta għall-ewwel u għat-tieni domanda, il-kummerċ bl-imnut tal-prodotti tal-ħut jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 717/2014, u mhux taħt il-kampijiet ta’ applikazzjoni rispettivi tar-Regolamenti Nri 1407/2013 u 1408/2013.
47      F’dawn iċ-ċirkustanzi u peress li l-qorti tar-rinviju ma għamlet riferiment għal ebda leġiżlazzjoni nazzjonali oħra li tippermetti li jitqies li r-Repubblika Taljana kienet iddeċidiet li tagħti l-għajnuna de minimis inkwistjoni fil-kawża prinċipali skont u fil-limiti tar-Regolament Nru 717/2014, għandu jiġi kkonstatat li l-fatt li tingħata risposta għat-tielet domanda, f’dawn iċ-ċirkustanzi, iwassal manifestament sabiex tingħata opinjoni konsultattiva dwar domanda ipotetika, bi ksur tal-missjoni mogħtija lill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tal-kooperazzjoni ġudizzjarja stabbilita mill-Artikolu 267 TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Frar 2022, Stichting Rookpreventie Jeugd et, C‑160/20, EU:C:2022:101, punt 84).
48      Għaldaqstant, it-tielet domanda hija inammissibbli.
Dwar l-ispejjeż
49      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 2(1)(c) tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 717/2014 tas‑27 ta’ Ġunju 2014 dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 107 u 108 [TFUE] għall-għajnuna de minimis fis-settur tas-sajd u tal-akkwakultura moqri fid-dawl tal-Artikolu 5(d) u (g) tar-Regolament (UE) Nru 1379/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Diċembru 2013 dwar l-organizzazzjoni komuni tas-swieq fil-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura, li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1184/2006 u (KE) Nru 1224/2009 u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 104/2000, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “ipproċessar u kummerċjalizzazzjoni” tal-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura, iddefinit f’dan l-Artikolu 2(1)(c) jinkludi l-attività ta’ kummerċ bl-imnut ta’ prodotti tal-ħut, b’mod li din l-attivita taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 717/2014.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: it-Taljan.