62024CJ0045_RES
Kawża C‑45/24
Verein für Konsumenteninformation
vs
Koninklijke Luchtvaart Maatschappij NV
(talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mill-Oberster Gerichtshof)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) tal‑15 ta’ Jannar 2026
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Trasport bl-ajru – Regolament (KE) Nru 261/2004 – Artikolu 8(1) – Rimbors tal-prezz ta’ biljett fil-każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira – Kummissjoni miġbura minn persuna li taġixxi bħala intermedjarju bejn il-passiġġier u t-trasportatur tal-ajru waqt ix-xiri tal-biljett – Kundizzjonijiet għall-inklużjoni – Ammont tal-kummissjoni allegatament stabbilit mingħajr l-għarfien tat-trasportatur tal-ajru – Oneru tal-prova”
Trasport – Trasport bl-ajru – Regolament Nru 261/2004 – Kumpens u assistenza lill-passiġġieri – Rimbors tal-prezz tal-biljett fil-każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira – Kalkolu – Teħid inkunsiderazzjoni tal-kummissjoni rċevuta minn persuna li taġixxi bħala intermedjarju bejn il-passiġġier u t-trasportatur tal-ajru waqt ix-xiri tal-biljett – Kundizzjonijiet – Neċessità għat-trasportatur tal-ajru li jkun jaf l-ammont eżatt tal-kummissjoni – Assenza
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 261/2004, Artikoli 2(f), 5(1)(a) u 8(1)(a))
(ara l-punti 30 sa 41, u d-dispożittiv)
Sunt
Adita b’talba għal deċiżjoni preliminari mill-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema, l-Awstrija), il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat il-ġurisprudenza tagħha dwar l-obbligu impost fuq trasportatur tal-ajru li jirrimborsa lill-passiġġier, fil-każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira, il-kummissjoni mħallsa lil terz li jaġixxi bħala intermedjarju meta jinxtara l-biljett tal-ajru.
Numru ta’ passiġġieri tal-ajru xtraw biljetti tal-ajru mill-portal ta’ riżervazzjoni Opodo, aġenzija tal-ivvjaġġar iċċertifikata mill-International Air Transport Association (IATA) u awtorizzata toħroġ biljetti tal-ajru għal Koninklijke Luchtvaart Maatschappij NV (iktar ’il quddiem “KLM”), il-kumpannija tal-ajru li kellha topera t-titjiriet inkwistjoni. Is-somma totali mħallsa mill-passiġġieri kienet tinkludi l-prezz tal-biljetti kif ukoll kummissjoni ta’ intermedjazzjoni li tikkorrispondi għax-xiri ta’ dawn il-biljetti fuq il-portal Opodo.
Minħabba l-kanċellazzjoni ta’ dawn it-titjiriet, l-imsemmija passiġġieri kisbu mingħand KLM ir-rimbors tal-prezz tal-biljetti, bl-eċċezzjoni tal-kummissjoni ta’ intermedjazzjoni. Il-Verein für Konsumenteninformation (l-Assoċjazzjoni għall-Informazzjoni tal-Konsumaturi, l-Awstrija, iktar ’il quddiem il-“VKI”), li lilha l-passiġġieri kienu ċedew il-krediti tagħhom għar-rimbors tal-ispiża tal-biljetti, għalhekk ippreżentat rikors kontra KLM sabiex tikseb il-ħlas tas-somma li tikkorrispondi għall-kummissjoni ta’ intermedjazzjoni billi sostniet li din kellha tiġi inkluża fir-rimbors tal-ispiża tal-biljetti. Il-qorti tal-ewwel istanza laqgħet dan ir-rikors. Wara l-appell ippreżentat minn KLM quddiem il-Landesgericht Korneuburg (il-Qorti Reġjonali ta’ Korneuburg, l-Awstrija), din is-sentenza madankollu ġiet annullata.
Kien f’dan il-kuntest li l-Qorti Suprema, il-qorti tar-rinviju f’dan il-każ, ġiet adita b’appell għal reviżjoni ppreżentat mill-VKI. Billi kellha dubji dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 8(1)(a) tar-Regolament Nru 261/2004 (
1
), il-qorti tar-rinviju ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha sabiex tressaq talba għal deċiżjoni preliminari quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Hija staqsiet b’mod partikolari lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-modalitajiet li bihom it-trasportatur tal-ajru għandu jiġi informat bl-eżistenza u bl-ammont eżatt tal-kummissjoni ta’ intermedjazzjoni għall-finijiet tal-inklużjoni ta’ din il-kummissjoni fil-prezz totali tal-biljett tal-ajru li għandu jiġi rrimborsat skont din id-dispożizzjoni u dwar fuq min jaqa’ l-oneru tal-prova tal-għarfien tal-eżistenza tal-imsemmija -kummissjoni.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Qabel kollox, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li, skont l-Artikolu 8(1)(a) tar-Regolament Nru 261/2004, moqri flimkien mal-Artikolu 5(1)(a) ta’ dan ir-regolament, huwa l-obbligu tat-trasportatur tal-ajru, fil-każ tal-kanċellazzjoni ta’ titjira, li joffri assistenza lill-passiġġieri tal-ajru kkonċernati li tikkonsisti f’li jipproponilhom, fost oħrajn, ir-rimbors tal-biljett tagħhom, għall-prezz li nxtara. Il-formulazzjoni ta’ dan l-Artikolu 8(1)(a) tistabbilixxi rabta diretta bejn il-kunċett ta’ “biljett” u l-espressjoni “prezz b’liema ġie mixtri”, fejn tali biljett jista’ jinxtara mill-passiġġieri kkonċernati jew direttament mingħand it-trasportatur tal-ajru, jew permezz ta’ intermedjarju bħalma huwa, b’mod partikolari, l-aġent awtorizzat ta’ dan it-trasportatur tal-ajru, imsemmi fl-Artikolu 2(f) tal-imsemmi regolament.
Barra minn hekk, hija ppreċiżat li l-elementi differenti ta’ tali biljett, fosthom il-prezz tiegħu, għandhom, fil-każ fejn dan il-biljett ma jinħariġx mit-trasportatur tal-ajru nnifsu, fi kwalunkwe każ jiġu awtorizzati minnu. B’hekk, huma biss il-komponenti tal-prezz tal-biljett tal-ajru, bħalma hija kummissjoni ta’ intermedjazzjoni, li għandhom jitqiesu li huma neċessarji u, għaldaqstant, “inevitabbli” sabiex wieħed ikun jista’ jibbenefika mis-servizzi proposti mill-imsemmi trasportatur.
Sussegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja nnotat li x-xiri ta’ biljett tal-ajru permezz ta’ intermedjarju jikkostitwixxi “tranżazzjoni unika” sa fejn il-kummissjoni ta’ intermedjazzjoni tagħmel parti mill-prezz tal-biljett, fis-sens tal-Artikolu 8(1)(a) tar-Regolament Nru 261/2004. Din il-kummissjoni ta’ intermedjazzjoni hija għalhekk inseparabbli mill-prezz tal-biljett tal-ajru sa fejn ma tistax tiġi evitata mill-passiġġier waqt ix-xiri tal-biljett. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-ġbir ta’ din il-kummissjoni ta’ tali intermedjazzjoni, bħala komponent “inevitabbli” tal-prezz tal-biljett tal-ajru, għandu jitqies li huwa awtorizzat mit-trasportatur tal-ajru, u għaldaqstant, bħala li għandu jiġi rrimborsat skont id-dispożizzjoni msemmija qabel.
Barra minn hekk, hija żiedet li, meta dan it-trasportatur tal-ajru jaċċetta li l-intermedjarju joħroġ u jikkunsinna biljetti tal-ajru f’ismu u għan-nom tiegħu, jista’ jiġi preżunt li l-imsemmi trasportatur tal-ajru neċessarjament jaf il-prattika kummerċjali ta’ dan l-intermedjarju li tikkonsisti fil-ġbir ta’ kummissjoni ta’ intermedjazzjoni mingħand il-passiġġier tal-ajru waqt ix-xiri ta’ biljett tal-ajru, anki fl-assenza ta’ kwalunkwe klawżola kuntrattwali espliċita prevista għal dan il-għan.
Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li ma huwiex meħtieġ li t-trasportatur tal-ajru jkun jaf l-ammont eżatt tal-kummissjoni ta’ intermedjazzjoni sabiex il-passiġġier li t-titjira tiegħu tkun ġiet ikkanċellata jkun jista’ jikseb ir-rimbors tagħha. Fil-fatt, li kieku dan kien il-każ, dan jista’ jwassal sabiex dan it-trasportatur tal-ajru jipprova jirrifjuta r-rimbors, minħabba li ma jkunx ġie informat bl-ammont preċiż tal-kummissjoni ta’ intermedjazzjoni. Il-passiġġier għaldaqstant ikun jista’ jiġi mġiegħel idur kontra l-intermedjarju sabiex jikseb ir-rimbors tal-prezz tal-biljett li jinkludi l-ammont tal-kummissjoni ta’ intermedjazzjoni, skont l-Artikolu 8(1)(a) tar-Regolament Nru 261/2004, bir-riskju li tali proċedura ddewwem dan ir-rimbors u toħloq spejjeż addizzjonali, jew saħansitra sproporzjonati, għall-imsemmi passiġġier. Tali riżultat għaldaqstant ikun imur kontra l-għan li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-passiġġieri tal-ajru, kif stabbilit fil-premessa 1 tar-Regolament Nru 261/2004, kif ukoll kontra s-semplifikazzjoni tal-proċeduri ta’ rimbors implimentati minn dan tal-aħħar.
Bl-istess mod, tali interpretazzjoni tista’ twassal lill-passiġġier tal-ajru sabiex jirrinunzja għall-possibbiltà li jirrikorri għal intermedjarju u sabiex jiffavorixxi riżervazzjoni direttament mat-trasportatur tal-ajru, minkejja li l-prezz tal-biljett maħruġ minn tali intermedjarju jista’ jkun finanzjarjament iktar attraenti.
Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja qatgħet u ddeċidiet li l-Artikolu 8(1)(a) tar-Regolament Nru 261/2004, moqri flimkien mal-Artikolu 5(1)(a) tiegħu, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-prezz tal-biljett tal-ajru li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex jiġi ddeterminat l-ammont tar-rimbors dovut mit-trasportatur tal-ajru lil passiġġier fil-każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira jinkludi d-differenza bejn l-ammont imħallas minn dan il-passiġġier u dak irċevut minn dan it-trasportatur tal-ajru, differenza li tkun tikkorrispondi għal kummissjoni rċevuta minn kumpannija, li intervjeniet bħala intermedjarju, mingħajr ma huwa neċessarju li t-trasportatur tal-ajru jkun jaf l-ammont eżatt ta’ din il-kummissjoni.
(
1
)	Regolament (KE) Nru 261/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal 11 ta’ Frar 2004 li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet, u li li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 295/91 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 8, p. 10).