62020TO0050
ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δέκατο τμήμα)
της 12ης Μαρτίου 2021 (
*1
)
«Οικονομική και νομισματική πολιτική – Προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων – Διαδικασία αφερεγγυότητας – Άρνηση της ΕΚΤ να ικανοποιήσει το αίτημα του διοικητικού συμβουλίου πιστωτικού ιδρύματος να απευθύνει εντολή στον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή του εν λόγω ιδρύματος να παράσχει στον εντεταλμένο από το εν λόγω συμβούλιο δικηγόρο πρόσβαση στους χώρους, τις πληροφορίες, το προσωπικό και τα μέσα του ιδρύματος αυτού – Αρμοδιότητα του εκδότη της πράξεως – Προσφυγή προδήλως στερούμενη νομικού ερείσματος»
Στην υπόθεση T‑50/20,
PNB Banka AS, με έδρα τη Ρίγα (Λεττονία), εκπροσωπούμενη από τον O. Behrends, δικηγόρο,
προσφεύγουσα,
κατά
Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), εκπροσωπούμενη από την C. Hernández Saseta και τους F. Bonnard και V. Hümpfner,
καθής,
με αντικείμενο προσφυγή δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ με αίτημα την ακύρωση της απόφασης της ΕΚΤ, της 19ης Νοεμβρίου 2019, με την οποία η ΕΚΤ αρνήθηκε να απευθύνει εντολή στον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή της προσφεύγουσας να χορηγήσει στον εντεταλμένο από το διοικητικό συμβούλιό της δικηγόρο πρόσβαση στους χώρους της, στις πληροφορίες που κατέχει, στο προσωπικό της και στα μέσα της,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δέκατο τμήμα),
συγκείμενο από τους A. Kornezov, πρόεδρο, K. Kowalik-Bańczyk και G. Hesse (εισηγητή), δικαστές,
γραμματέας: E. Coulon
εκδίδει την ακόλουθη
Διάταξη (
1
)
[παραλειπόμενα]
Σκεπτικό
[παραλειπόμενα]
Επί του ακυρωτικού αιτήματος
25
Η προσφεύγουσα προσβάλλει την άρνηση της ΕΚΤ να απευθύνει στον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή τη ζητηθείσα εντολή. Η πρόσβαση στις εγκαταστάσεις, στις πληροφορίες, στο προσωπικό και στα μέσα της προσφεύγουσας είναι απαραίτητη για να μπορέσει το διοικητικό της συμβούλιο να αναλάβει τον ρόλο του να την εκπροσωπεί σύμφωνα με την απόφαση της 5ης Νοεμβρίου 2019, ΕΚΤ κ.λπ. κατά Trasta Komercbanka κ.λπ. (C‑663/17 P, C‑665/17 P και C‑669/17 P, EU:C:2019:923). Υποστηρίζει ότι το διοικητικό συμβούλιο δεν είναι σε θέση να την εκπροσωπήσει αποτελεσματικά αν δεν επιτρέπεται στον εντεταλμένο από το εν λόγω συμβούλιο δικηγόρο η πρόσβαση στις πληροφορίες και στους φακέλους που κατέχει, καθώς και στα μέσα της, ιδίως στους οικονομικούς της πόρους, οι οποίοι θα καθιστούσαν δυνατή την εκπροσώπησή της από εξωτερικό νομικό εκπρόσωπο.
26
Προς στήριξη της προσφυγής της η προσφεύγουσα προβάλλει πέντε λόγους ακυρώσεως. Με τον πρώτο λόγο ακυρώσεως προβάλλεται πλάνη στην οποία φέρεται να υπέπεσε η ΕΚΤ, καθόσον έκρινε εαυτήν αναρμόδια να απευθύνει τη ζητηθείσα εντολή στον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή. Με τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως προβάλλεται προσβολή του δικαιώματος αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας της προσφεύγουσας. Με τον τρίτο λόγο ακυρώσεως, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι προσβλήθηκε το δικαίωμά της ακροάσεως. Με τον τέταρτο λόγο ακυρώσεως προβάλλεται προσβολή του δικαιώματος σε επαρκή αιτιολογία. Με τον πέμπτο λόγο ακυρώσεως, η ενάγουσα υποστηρίζει ότι η ΕΚΤ παραβίασε την αρχή nemo auditur propriam turpitudinem allegans.
Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως, με τον οποίο προβάλλεται πλάνη στην οποία φέρεται να υπέπεσε η ΕΚΤ καθόσον έκρινε εαυτήν αναρμόδια να απευθύνει τη ζητηθείσα εντολή στον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή
27
Με τον πρώτο λόγο ακυρώσεως η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η ΕΚΤ, ως ασκούσα άμεση εποπτεία επί της προσφεύγουσας, δεδομένου ότι η τελευταία χαρακτηρίζεται ως «σημαντικό πιστωτικό ίδρυμα», είναι αρμόδια να απευθύνει στον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή τη ζητηθείσα εντολή βάσει του λεττονικού δικαίου και ειδικότερα βάσει του άρθρου 1321, παράγραφος 3, του Kredītiestāžu likums (νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων), της 5ης Οκτωβρίου 1995(Latvijas Vēstnesis, 1995, αριθ. 163), το οποίο ορίζει τα εξής:
«Η αρμοδιότητα για τον έλεγχο των δραστηριοτήτων και τη συμμόρφωση του εκκαθαριστή προς τους περιορισμούς που προβλέπει ο παρών νόμος ανατίθεται στην [FKΤK] [λεττονική επιτροπή χρηματαγορών και κεφαλαιαγορών]. Προς τούτο, ο εντολοδόχος της [FKΤK] έχει το δικαίωμα να λαμβάνει γνώση όλων των σχετικών με το εν λόγω πιστωτικό ίδρυμα εγγράφων, καθώς και να λαμβάνει από τον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή διευκρινίσεις και κάθε άλλη χρήσιμη πληροφορία σχετικά με τη διαδικασία αφερεγγυότητας του πιστωτικού ιδρύματος.»
28
Ως εκ τούτου, εναπόκειται στην ΕΚΤ να ελέγχει τις δραστηριότητες του δικαστικώς διορισμένου διαχειριστή προκειμένου να διασφαλιστεί η τήρηση της προσήκουσας εσωτερικής διοίκησης της προσφεύγουσας. Μία από τις σημαντικές αποστολές της εποπτικής αρχής είναι να διασφαλίζει ότι το διοικητικό συμβούλιο είναι σε θέση να εκπληρώνει αποτελεσματικά τα καθήκοντά του. Η προσφεύγουσα υπογραμμίζει ότι οι διευθύνοντές της αδυνατούν να ασκήσουν τις αρμοδιότητές τους ενόσω δεν έχουν πρόσβαση στους χώρους και στα μέσα του πιστωτικού ιδρύματος αυτού.
29
Η προσφεύγουσα στηρίζεται επίσης στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, του κανονισμού 1024/2013 και στα άρθρα 67 και 74 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα πιστωτικών ιδρυμάτων και την προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων, για την τροποποίηση της οδηγίας 2002/87/ΕΚ και για την κατάργηση των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ (ΕΕ 2013, L 176, σ. 338), διατάξεις οι οποίες αφορούν τις επιταγές σχετικά με το πλαίσιο εσωτερικής διοίκησης πιστωτικού ιδρύματος. Υπογραμμίζει ακόμη ότι από το άρθρο 67, παράγραφοι 1 και 2, της οδηγίας 2013/36 προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι, σε περίπτωση που πιστωτικό ίδρυμα δεν έχει θέσει σε εφαρμογή το πλαίσιο διοίκησης που απαιτείται από τις αρμόδιες αρχές κατ’ εφαρμογή των εθνικών διατάξεων για τη μεταφορά του άρθρου 74 της οδηγίας, η εποπτική αρχή μπορεί να απευθύνει διαταγή προς το αρμόδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο να παύσει την παράνομη συμπεριφορά του και να μην την επαναλάβει στο μέλλον.
30
Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι η ΕΚΤ, έχοντας υποκαταστήσει την FKΤK, έχει την εξουσία να απευθύνει στον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή τη ζητηθείσα εντολή προκειμένου να διασφαλιστεί η ουσιαστική εκπροσώπηση της προσφεύγουσας για ρυθμιστικούς σκοπούς. Εν προκειμένω, η ίδια η ΕΚΤ εμποδίζει την τήρηση των κανόνων εποπτείας της προσφεύγουσας τους οποίους οφείλει να ελέγχει.
31
Επιπλέον, η ΕΚΤ αναγνώρισε ότι το διοικητικό συμβούλιο της προσφεύγουσας εξακολούθησε να έχει την εξουσία εκπροσωπήσεώς της. Επομένως, η ΕΚΤ παρέσχε στον εντεταλμένο από το διοικητικό συμβούλιο δικηγόρο τη δυνατότητα υποβολής παρατηρήσεων επί του σχεδίου απόφασης για την ανάκληση της άδειας λειτουργίας της προσφεύγουσας.
32
Η ΕΚΤ απέρριψε τα επιχειρήματα αυτά με την ένσταση απαραδέκτου που προέβαλε.
33
Καταρχάς, επιβάλλεται η επισήμανση ότι, με απόφαση της 17ης Φεβρουαρίου 2020, η ΕΚΤ ανακάλεσε την τραπεζική άδεια της προσφεύγουσας. Από την ημερομηνία αυτή και έπειτα η προσφεύγουσα δεν είναι, πλέον, καταρχήν πιστωτικό ίδρυμα κατά την έννοια του κανονισμού 1024/2013, που τελεί υπό την προληπτική εποπτεία της ΕΚΤ. Επομένως, τίθεται το ερώτημα αν η προσφεύγουσα, στην παρούσα κατάστασή της, μπορούσε ακόμη νομίμως να προβάλει ως επιχείρημα και να επικαλεστεί υποχρεώσεις της ΕΚΤ στο πλαίσιο των προληπτικών εποπτικών αρμοδιοτήτων της τελευταίας. Εντούτοις, δεν αμφισβητείται ότι η προσφεύγουσα ήταν πιστωτικό ίδρυμα κατά τον χρόνο της άρνησης της ΕΚΤ να απευθύνει στον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή εξυγίανσης την από 19 Νοεμβρίου 2019 ζητηθείσα εντολή. Πρέπει, επομένως, να εξεταστεί αν η προσφεύγουσα βασίμως εκτιμά ότι η ΕΚΤ ήταν τότε αρμόδια να ικανοποιήσει το αίτημά της.
34
Επισημαίνεται, καταρχάς, ότι η προσφεύγουσα στηρίζει τον λόγο αυτό, κατ’ ουσίαν, στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, του κανονισμού 1024/2013, στα άρθρα 67 και 74 της οδηγίας 2013/36 και στο άρθρο 1321, παράγραφος 3, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων. Συγκεκριμένα, κατά την προσφεύγουσα, οι διατάξεις αυτές παρέχουν στην ΕΚΤ την εξουσία να διατάσσει τη ζητηθείσα εντολή.
35
Συναφώς, επισημαίνεται ότι, κατά το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1024/2013, η ΕΚΤ, στο πλαίσιο των καθηκόντων προληπτικής εποπτείας που της απονέμονται από το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, του εν λόγω κανονισμού, εφαρμόζει όλες τις σχετικές διατάξεις του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, όταν αυτός περιλαμβάνει οδηγίες, εφαρμόζει το εθνικό δίκαιο που μεταφέρει τις οδηγίες αυτές στην εσωτερική έννομη τάξη.
– Επί του κανονισμού 1024/2013
36
Το άρθρο 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1024/2013 προβλέπει ότι «ανατίθενται στην ΕΚΤ ειδικά καθήκοντα σχετικά με τις πολιτικές προληπτικής εποπτείας των πιστωτικών ιδρυμάτων, με σκοπό να συμβάλει στην ασφάλεια και την ευρωστία των πιστωτικών ιδρυμάτων, καθώς και στη σταθερότητα του χρηματοοικονομικού συστήματος στην ΕΕ και σε κάθε κράτος μέλος, διαφυλασσομένης πλήρως της ενότητας και της ακεραιότητας της εσωτερικής αγοράς με γνώμονα την ίση μεταχείριση των πιστωτικών ιδρυμάτων προς αποτροπή της καταχρηστικής επιλογής του ευνοϊκότερου καθεστώτος εποπτείας».
37
Το άρθρο 1, πέμπτο εδάφιο, του εν λόγω κανονισμού προβλέπει ότι «[ο] παρών κανονισμός εφαρμόζεται υπό την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων και των συναφών εξουσιών που έχουν οι αρμόδιες αρχές από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη να ασκούν εποπτικά καθήκοντα, τα οποία δεν ανατίθενται στην ΕΚΤ από τον παρόντα κανονισμό».
38
Σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ του κανονισμού, «η ΕΚΤ, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου, διαθέτει αποκλειστική αρμοδιότητα να εκτελεί, για σκοπούς προληπτικής εποπτείας, τα κατωτέρω καθήκοντα όσον αφορά όλα τα πιστωτικά ιδρύματα που είναι εγκατεστημένα στα συμμετέχοντα κράτη μέλη: [...] να διασφαλίζει τη συμμόρφωση προς τις πράξεις που αναφέρονται στην πρώτη περίπτωση του άρθρου 4, παράγραφος 3, οι οποίες υποχρεώνουν τα πιστωτικά ιδρύματα να διαθέτουν άρτιες ρυθμίσεις διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των ικανοτήτων και του ήθους των προσώπων που είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση των πιστωτικών ιδρυμάτων, των διαδικασιών εκτίμησης του κινδύνου, των μηχανισμών εσωτερικού ελέγχου, των πολιτικών και πρακτικών αμοιβής και των αποτελεσματικών διαδικασιών για την εκτίμηση της επάρκειας ιδίων κεφαλαίων, περιλαμβανομένων των υποδειγμάτων εσωτερικής διαβάθμισης».
39
Πρώτον, το γράμμα αυτής της διάταξης ρυθμίζει κατά τέτοιο τρόπο το περιεχόμενο της προληπτικής εποπτείας που ασκεί η ΕΚΤ, ώστε η εποπτεία αυτά να μην περιλαμβάνει τη θεσμική εξουσία της ΕΚΤ να απευθύνει εντολές σε διαχειριστή διορισμένο δικαστικώς σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και στο πλαίσιο κίνησης διαδικασίας αφερεγγυότητας κατά ιδρύματος, όπως η περίπτωση της προσφεύγουσας, ώστε ο δικαστικώς διορισμένος διαχειριστής να παρέχει στον δικηγόρο του διοικητικού συμβουλίου ενός τέτοιου ιδρύματος πρόσβαση στις εγκαταστάσεις, στις πληροφορίες, στο προσωπικό και στα μέσα του ιδρύματος αυτού.
40
Αντίθετα με όσα υποστηρίζει η προσφεύγουσα, το γεγονός ότι η ΕΚΤ είναι το μοναδικό θεσμικό όργανο που είναι επιφορτισμένο με καθήκοντα που απαριθμούνται αποκλειστικά στο άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 1024/2013 αναφορικά με «όλα τα πιστωτικά ιδρύματα» ουδόλως σημαίνει ότι έχει υπό την άμεση εποπτεία της τα λεγόμενα «σημαντικά» πιστωτικά ιδρύματα, όπως η προσφεύγουσα, και ότι έχει ευρύτερη αρμοδιότητα από εκείνη που προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, του κανονισμού 1024/2013.
41
Βέβαια, πρέπει να υπομνησθεί ότι το άρθρο 4, του κανονισμού 1024/2013, το οποίο φέρει τον τίτλο «Καθήκοντα που ανατίθενται στην ΕΚΤ», ορίζει στην παράγραφο 1 ότι, στο πλαίσιο του άρθρου 6 του κανονισμού αυτού, η ΕΚΤ διαθέτει «αποκλειστική αρμοδιότητα» να εκτελεί, για σκοπούς προληπτικής εποπτείας, τα καθήκοντα που απαριθμούνται στο εν λόγω άρθρο 4, παράγραφος 1, όσον αφορά «όλα» τα πιστωτικά ιδρύματα. Επομένως, από το γράμμα του άρθρου 4, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού προκύπτει η αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΚΤ να εκτελεί τα καθήκοντα που ορίζονται στην εν λόγω διάταξη αναφορικά με όλα τα πιστωτικά ιδρύματα, επομένως τόσο για τα «σημαντικά ιδρύματα» όσο και για τα «λιγότερο σημαντικά» (πρβλ. απόφαση της 8ης Μαΐου 2019, Landeskreditbank Baden-Württemberg κατά ΕΚΤ, C‑450/17 P, EU:C:2019:372, σκέψεις 37 και 38).
42
Εντούτοις, στο πλαίσιο του άρθρου 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 1024/2013, σε συνδυασμό με το άρθρο 6, παράγραφοι 4 έως 6, του κανονισμού, η διαφορά μεταξύ των δύο κατηγοριών πιστωτικών ιδρυμάτων είναι κρίσιμη όχι όσον αφορά την έκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΚΤ στον τομέα της προληπτικής εποπτείας, αλλά όσον αφορά την κατανομή των εργασιών μεταξύ της ΕΚΤ και των εθνικών εποπτικών αρχών, στον βαθμό που οι εθνικές αρχές επικουρούν την ΕΚΤ κατά την άσκηση των καθηκόντων που της αναθέτει ο εν λόγω κανονισμός, με την αποκεντρωμένη άσκηση ορισμένων από τα καθήκοντα αυτά, όσον αφορά τα λιγότερο σημαντικά πιστωτικά ιδρύματα, κατά την έννοια του άρθρου 6, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού αυτού (πρβλ. απόφαση της 8ης Μαΐου 2019, Landeskreditbank Baden-Württemberg κατά ΕΚΤ, C‑450/17 P, EU:C:2019:372, σκέψη 41).
43
Πράγματι, βάσει του άρθρου 6, παράγραφος 1, του κανονισμού 1024/2013, η ΕΚΤ εκπληρώνει τα καθήκοντά της στο πλαίσιο του Eνιαίου Eποπτικού Mηχανισμού (στο εξής: ΕΕΜ), ο οποίος αποτελείται από την ίδια την ΕΚΤ και τις αρμόδιες εθνικές αρχές και η ΕΚΤ είναι υπεύθυνη για την αποτελεσματική και συνεπή λειτουργία του (πρβλ. απόφαση της 8ης Μαΐου 2019, Landeskreditbank Baden-Württemberg κατά ΕΚΤ, C‑450/17 P, EU:C:2019:372, σκέψη 39).
44
Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 6, του κανονισμού 1024/2013, οι αρμόδιες εθνικές αρχές εκτελούν και έχουν την ευθύνη για τα καθήκοντα που αναφέρονται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχεία βʹ, δʹ έως ζʹ και θʹ, του εν λόγω κανονισμού και έχουν την εξουσία να εκδίδουν όλες τις συναφείς αποφάσεις σχετικά με την εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων που αναφέρονται στο ίδιο άρθρο 6, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, δηλαδή εκείνων που, σύμφωνα με τα κριτήρια που προβλέπει η τελευταία αυτή διάταξη, είναι «λιγότερο σημαντικά» (απόφαση της 8ης Μαΐου 2019, Landeskreditbank Baden-Württemberg κατά ΕΚΤ, C‑450/17 P, EU:C:2019:372, σκέψη 40). Εντούτοις, η εκτίμηση αυτή δεν ισχύει για τα λεγόμενα «σημαντικά» πιστωτικά ιδρύματα, όπως η προσφεύγουσα, ως προς τα οποία η ΕΚΤ ασκεί η ίδια απευθείας όλα τα κρίσιμα εποπτικά καθήκοντα βάσει του άρθρου 6, παράγραφος 5, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 1024/2013.
45
Κατόπιν τούτου, από τις κρίσιμες διατάξεις του κανονισμού 1024/2013 δεν αποδεικνύεται ότι τα καθήκοντα εποπτείας που έχουν ανατεθεί στην ΕΚΤ αναφορικά με τα «σημαντικά» πιστωτικά ιδρύματα παρέχουν στην τελευταία την εξουσία να απευθύνει σε δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή μη σχετιζόμενο με τα ως άνω καθήκοντα εντολές όπως αυτή που ζητεί η προσφεύγουσα, όπως διαπιστώθηκε στη σκέψη 39 ανωτέρω. Είναι, επίσης, πρόδηλο ότι το γράμμα των διατάξεων αυτών δεν περιέχει καμία ένδειξη ως προς την ύπαρξη τέτοιας εξουσίας. Επομένως, το σχετικό επιχείρημα της προσφεύγουσας πρέπει να απορριφθεί.
46
Δεύτερον, όσον αφορά τον σκοπό του κανονισμού 1024/2013 και του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, επισημαίνεται, καταρχάς, ότι το άρθρο 127, παράγραφος 6, ΣΛΕΕ, το οποίο αποτελεί τη νομική βάση επί της οποίας εκδόθηκε ο κανονισμός 1024/2013, προβλέπει ότι το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να αναθέσει στην ΕΚΤ ειδικά καθήκοντα σχετικά με τις πολιτικές που αφορούν την προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων και των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, με εξαίρεση τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις (απόφαση της 2ας Οκτωβρίου 2019, Crédit mutuel Arkéa κατά ΕΚΤ, C‑152/18 P και C‑153/18 P, EU:C:2019:810, σκέψη 52).
47
Συναφώς, επισημαίνεται ότι το άρθρο 127 ΣΛΕΕ περιλαμβάνεται στο κεφάλαιο 2, που τιτλοφορείται «Νομισματική πολιτική», του τίτλου VIII του τρίτου μέρους της Συνθήκης ΛΕΕ, και ορίζει τους στόχους και τα βασικά καθήκοντα του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) και της ΕΚΤ (απόφαση της 2ας Οκτωβρίου 2019, Crédit mutuel Arkéa κατά ΕΚΤ, C‑152/18 P και C‑153/18 P, EU:C:2019:810, σκέψη 54).
48
Η άσκηση των καθηκόντων τραπεζικής προληπτικής εποπτείας του άρθρου 127, παράγραφος 6, ΣΛΕΕ έχει ως σκοπό την κατοχύρωση της ασφάλειας και της ευρωστίας των πιστωτικών ιδρυμάτων, ιδίως των μεγάλων πιστωτικών ιδρυμάτων και των τραπεζικών ομίλων, προκειμένου η εποπτεία αυτή να συμβάλει στη διασφάλιση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Ένωσης στο σύνολό του (απόφαση της 2ας Οκτωβρίου 2019, Crédit mutuel Arkéa κατά ΕΚΤ, C‑152/18 P και C‑153/18 P, EU:C:2019:810, σκέψη 55).
49
Εξάλλου, η επιδίωξη των σκοπών αυτών προβλέπεται ρητά στις αιτιολογικές σκέψεις 16, 26, 30 και 65 του κανονισμού 1024/2013, καθώς και στο άρθρο 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού αυτού (απόφαση της 2ας Οκτωβρίου 2019, Crédit mutuel Arkéa κατά ΕΚΤ, C‑152/18 P και C‑153/18 P, EU:C:2019:810, σκέψη 56).
50
Επομένως, η προληπτική εποπτεία που ασκεί η ΕΚΤ, σύμφωνα με τον κανονισμό 1024/2013, και ειδικότερα το άρθρο 4, παράγραφος 1 αυτού, αποσκοπεί στον περιορισμό των ειδικών κινδύνων που συνδέονται με την οικονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα εντός της ζώνης του ευρώ, αποτρέποντας, μεταξύ άλλων, την πτώχευση των πιστωτικών ιδρυμάτων. Η αρμοδιότητα για άσκηση εποπτικών καθηκόντων που έχει ανατεθεί στην ΕΚΤ είναι απαραίτητη προκειμένου, αφενός, να εντοπίζονται οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα των τραπεζών και, αφετέρου, η ΕΚΤ να απαιτεί από τις τράπεζες να προβαίνουν στη λήψη των επιβεβλημένων μέτρων.
51
Εν προκειμένω, εναντίον της προσφεύγουσας έχει κινηθεί διαδικασία αφερεγγυότητας που τη διαχειρίζεται δικαστικώς διορισμένος διαχειριστής, σύμφωνα με το λεττονικό δίκαιο, πλην όμως η ζητηθείσα εντολή, η οποία αποσκοπεί αποκλειστικά στην παροχή πρόσβασης στον δικηγόρο του διοικητικού συμβουλίου της προσφεύγουσας στις εγκαταστάσεις, στις πληροφορίες, στο προσωπικό και στα μέσα της, δεν μπορεί συμβάλει στη διαχείριση κινδύνων στην οποία αποβλέπει ο κανονισμός 1024/2013. Πράγματι, ούτε η βιωσιμότητα του εν λόγω πιστωτικού ιδρύματος ούτε η οικονομική ή χρηματοπιστωτική σταθερότητα επηρεάζονται από τη ζητηθείσα εντολή.
52
Ως εκ τούτου, είναι φανερό ότι ούτε από το γράμμα των σχετικών διατάξεων του κανονισμού 1024/2013, ούτε από τον σκοπό τους, που αποτυπώνεται ιδίως στη νομική βάση του εν λόγω κανονισμού στη Συνθήκη ΛΕΕ, ούτε από το πλαίσιό τους μπορεί να συναχθεί ότι το αίτημα του διοικητικού συμβουλίου της προσφεύγουσας, να απευθύνει, δηλαδή, η ΕΚΤ στον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή τη ζητηθείσα εντολή, εμπίπτει στις αρμοδιότητες της ΕΚΤ.
– Επί της οδηγίας 2013/36
53
Σύμφωνα με το άρθρο 74, παράγραφος 1 της οδηγίας 2013/36, «τα ιδρύματα θεσπίζουν άρτιο πλαίσιο διακυβέρνησης το οποίο να περιλαμβάνει σαφή οργανωτική διάρθρωση με ευκρινείς, διαφανείς και συνεπείς γραμμές ευθύνης, αποτελεσματικές διαδικασίες εντοπισμού, διαχείρισης, παρακολούθησης και αναφοράς των κινδύνων τους οποίους αναλαμβάνουν ή ενδέχεται να αναλάβουν, επαρκείς μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου περιλαμβανομένων κατάλληλων διοικητικών και λογιστικών διαδικασιών καθώς και πολιτικές και πρακτικές αποδοχών που να συνάδουν προς τις αρχές της ορθής και αποτελεσματικής διαχείρισης κινδύνων».
54
Κατά το άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, της οδηγίας 2013/36, το άρθρο αυτό εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων, όταν «ένα ίδρυμα δεν έχει θεσπίσει το πλαίσιο διακυβέρνησης που απαιτούν οι αρμόδιες αρχές σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις μεταφοράς του άρθρου 74 [της εν λόγω οδηγίας]». Όπως προκύπτει από το άρθρο 67, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας αυτής, «[τ]α κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι στις περιπτώσεις της παραγράφου 1 οι διοικητικές κυρώσεις και τα άλλα διοικητικά μέτρα που μπορούν να εφαρμοστούν περιλαμβάνουν τουλάχιστον τα εξής: [...] διαταγή προς το υπεύθυνο φυσικό ή νομικό πρόσωπο για παύση της παράνομης συμπεριφοράς και παράλειψής της στο μέλλον».
55
Όσον αφορά την εταιρική διακυβέρνηση των πιστωτικών ιδρυμάτων, οι σκοποί της οδηγίας 2013/36 προκύπτουν σαφώς από την αιτιολογική της έκθεση και, ιδίως, από τις αιτιολογικές σκέψεις 53 και 54 (απόφαση της 24ης Απριλίου 2018, Caisse régionale de crédit agricole mutuel Alpes Provence κ.λπ. κατά ΕΚΤ, T‑133/16 έως T‑136/16, EU:T:2018:219, σκέψη 73).
56
Στην αιτιολογική σκέψη 53 της οδηγίας 2013/36 υπογραμμίζεται ότι «αδυναμίες εταιρικής διακυβέρνησης σε αριθμό ιδρυμάτων συνέβαλαν στην υπερβολική και αλόγιστη ανάληψη κινδύνων στον τραπεζικό τομέα, η οποία οδήγησε στη χρεοκοπία μεμονωμένων ιδρυμάτων και σε συστημικά προβλήματα στα κράτη μέλη και παγκοσμίως [...]» (απόφαση της 24ης Απριλίου 2018, Caisse régionale de crédit agricole mutuel Alpes Provence κ.λπ. κατά ΕΚΤ, T‑133/16 έως T‑136/16, EU:T:2018:219, σκέψη 74).
57
Συναφώς, ο νομοθέτης επισημαίνει ότι, «σε ορισμένες περιπτώσεις, η έλλειψη αποτελεσματικών ελέγχων και εξισορρόπησης των εξουσιών εντός των ιδρυμάτων οδήγησε στην έλλειψη αποτελεσματικής επίβλεψης της διαδικασίας λήψης αποφάσεων διαχείρισης, γεγονός που ενθάρρυνε στρατηγικές διαχείρισης βασισμένες στο βραχυπρόθεσμο κέρδος και υπερβολικά ριψοκίνδυνες» (πρβλ. απόφαση της 24ης Απριλίου 2018, Caisse régionale de crédit agricole mutuel Alpes Provence κ.λπ. κατά ΕΚΤ, T‑133/16 έως T‑136/16, EU:T:2018:219, σκέψη 74).
58
Επισημαίνεται ότι οι σκοποί του άρθρου 74, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/36 είναι παρόμοιοι με αυτούς του κανονισμού 1024/2013. Επομένως, μολονότι η ΕΚΤ είναι η αρμόδια αρχή για να διασφαλίσει την τήρηση της διάταξης αυτής ως προς την προσφεύγουσα, ούτε η εν λόγω διάταξη απονέμει στην ΕΚΤ αρμοδιότητα να λαμβάνει μέτρα όπως η ζητηθείσα εντολή, με αποτέλεσμα το αίτημα της προσφεύγουσας, να υποχρεώσει δηλαδή η ΕΚΤ τον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή ώστε αυτός να ενεργήσει σύμφωνα με τη ζητηθείσα εντολή, να μην εμπίπτει προδήλως στο πεδίο αρμοδιοτήτων της ΕΚΤ. Πράγματι, το αίτημα του διοικητικού συμβουλίου της προσφεύγουσας έχει ως μοναδικό σκοπό να παράσχει στο εν λόγω συμβούλιο τη δυνατότητα να διαθέτει τα κεφάλαια της προσφεύγουσας προκειμένου να αμείβει τον δικηγόρο της και να έχει πρόσβαση σε έγγραφα και πληροφορίες που της παρέχουν τη δυνατότητα να ασκήσει το δικαίωμα ακρόασης και το δικαίωμα σε παροχή δικαστικής προστασίας. Επομένως, το αίτημα αυτό δεν συνδέεται με το άρθρο 74, της οδηγίας 2013/36, το οποίο αφορά τη διακυβέρνηση του πιστωτικού ιδρύματος και την καθιέρωση ορθής και αποτελεσματικής διαχείρισης κινδύνων εντός του ιδρύματος.
59
Το άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, και παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/36 δεν μπορούν να θέσουν υπό αμφισβήτηση τα προεκτεθέντα. Πράγματι, από τις διατάξεις αυτές προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι σε περίπτωση κατά την οποία ένα ίδρυμα δεν έχει θέσει σε λειτουργία το πλαίσιο διακυβέρνησης που απαιτούν οι αρμόδιες αρχές σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις που μεταφέρουν στην εθνική έννομη τάξη το άρθρο 74 της ίδιας οδηγίας, η εποπτική αρχή μπορεί, μεταξύ άλλων, να διατάξει το αρμόδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο να παύσει την παράνομη συμπεριφορά του και να μην την επαναλάβει στο μέλλον.
60
Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η ζητηθείσα εντολή εμπίπτει στην προληπτική εποπτεία την οποία προβλέπουν οι διατάξεις αυτές και αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στον περιορισμό της ανάληψης υπερβολικών κινδύνων από το πιστωτικό ίδρυμα.
– Επί του λεττονικού νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων
61
Κατά την προσφεύγουσα, η ΕΚΤ, η οποία είναι επιφορτισμένη με την άμεση εποπτεία της πρώτης μετά τον χαρακτηρισμό αυτής ως σημαντικής οντότητας, έχει εν προκειμένω τις ίδιες αρμοδιότητες με αυτές που απονέμει στην FKΤK το άρθρο 1321, παράγραφος 3, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων, το οποίο ορίζει τα εξής:
«Η αρμοδιότητα για τον έλεγχο των δραστηριοτήτων και τη συμμόρφωση του εκκαθαριστή προς τους προβλεπόμενους με τον παρόντα νόμο περιορισμούς ανατίθεται στην [FKΤK] [λεττονική επιτροπή χρηματαγορών και κεφαλαιαγορών]. Για τον σκοπό αυτό, ο εντολοδόχος της [FKΤK] έχει το δικαίωμα να λαμβάνει γνώση όλων των σχετικών με το εν λόγω πιστωτικό ίδρυμα εγγράφων, καθώς και να λαμβάνει από τον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή διευκρινίσεις και κάθε άλλη χρήσιμη πληροφορία σχετικά με τη διαδικασία αφερεγγυότητας του πιστωτικού ιδρύματος.»
62
Όπως επισημάνθηκε, κατ’ ουσίαν, στη σκέψη 35 ανωτέρω, το άρθρο 4, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1024/2013 έχει ως εξής:
«Για το σκοπό της εκτέλεσης των καθηκόντων που της ανατίθενται με τον παρόντα κανονισμό, με σκοπό τη διασφάλιση υψηλών προτύπων εποπτείας, η ΕΚΤ εφαρμόζει όλη την οικεία νομοθεσία και, αν το σχετικό ενωσιακό δίκαιο αποτελείται από οδηγίες, την εθνική νομοθεσία μεταφοράς των οδηγιών στην εσωτερική έννομη τάξη. Αν η σχετική ενωσιακή νομοθεσία αποτελείται από κανονισμούς και αυτοί οι κανονισμοί παρέχουν ρητώς επιλογές στα κράτη μέλη, η ΕΚΤ πρέπει να εφαρμόζει επίσης και την εθνική νομοθεσία διά της οποίας ασκούνται αυτές οι επιλογές.»
63
Επισημαίνεται ότι ο νόμος περί των πιστωτικών ιδρυμάτων συγκαταλέγεται μεταξύ των λεττονικών νομοθετικών εργαλείων για τη μεταφορά της οδηγίας 2013/36 στην εσωτερική έννομη τάξη.
64
Πάντως, από το άρθρο 1321, παράγραφος 3, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα των σχετικών διατάξεων του κανονισμού 1024/2013 και της οδηγίας 2013/36, δεν προκύπτει ότι εναπόκειται στην ΕΚΤ να απευθύνει στον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή τη ζητηθείσα εντολή. Πράγματι, οι διαδικασίες αφερεγγυότητας εμπίπτουν στις αρμοδιότητες των εθνικών αρχών ελλείψει διατάξεων που να απονέμουν τέτοια αρμοδιότητα στην ΕΚΤ.
65
Επιπλέον, το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι το διοικητικό συμβούλιό της εμποδίστηκε να ασκήσει τα καθήκοντά του λόγω της άρνησης του συνδίκου να επιτρέψει την πρόσβαση στους χώρους και στα μέσα της δεν είναι ικανό να κλονίσει τα προαναφερθέντα λαμβανομένων υπόψη αφενός της έλλειψης συναφούς αρμοδιότητας της ΕΚΤ και αφετέρου του χαρακτήρα και του σκοπού της εν εξελίξει διαδικασίας αφερεγγυότητας κατά της προσφεύγουσας. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 1, σημείο 47, της οδηγίας 2014/59/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για τη θέσπιση πλαισίου για την ανάκαμψη και την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων και για την τροποποίηση της οδηγίας 82/891/ΕΟΚ του Συμβουλίου, και των οδηγιών 2001/24/ΕΚ, 2002/47/ΕΚ, 2004/25/ΕΚ, 2005/56/ΕΚ, 2007/36/ΕΚ, 2011/35/ΕΕ, 2012/30/ΕΕ και 2013/36/ΕΕ, καθώς και των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 και (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (ΕΕ 2014, L 173, σ. 190), ως «κανονικές διαδικασίες αφερεγγυότητας» νοούνται «η συλλογική πτωχευτική διαδικασία λόγω αφερεγγυότητας του οφειλέτη, η οποία συνεπάγεται τη μερική ή ολική εκποίηση περιουσιακών του στοιχείων και τον διορισμό εκκαθαριστή ή διαχειριστή, και η οποία συνήθως εφαρμόζεται σε ιδρύματα βάσει του εθνικού δικαίου και είτε είναι εξειδικευμένη για τα εν λόγω ιδρύματα είτε εφαρμόζεται γενικά σε κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο».
66
Ως εκ τούτου, είναι φανερό ότι ούτε ο κανονισμός 1024/2013, ούτε η οδηγία 2013/36, ούτε το εθνικό δίκαιο απονέμουν τη δυνατότητα στην ΕΚΤ να απευθύνει στον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή την ζητηθείσα εντολή.
– Επί της απόφασης της 5ης Νοεμβρίου 2019, ΕΚΤ κ.λπ. κατά Trasta Komercbanka κ.λπ. (C‑663/17 P, C‑665/17 P και C‑669/17 P)
67
Όσον αφορά το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι η ΕΚΤ παρέβη τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την απόφαση της 5ης Νοεμβρίου 2019, ΕΚΤ κ.λπ. κατά Trasta Komercbanka κ.λπ. (C‑663/17 P, C‑665/17 P και C‑669/17 P, EU:C:2019:923), επισημαίνεται ότι η απόφαση αυτή αφορά τη δικαστική προστασία του νομικού προσώπου Trasta Komercbanka, ενός πιστωτικού ιδρύματος, υπό ειδικές περιστάσεις, και συγκεκριμένα την ανάκληση εκ μέρους του διορισμένου εκκαθαριστή της εντολής που είχε λάβει ο δικηγόρος από το διοικητικό συμβούλιο του εν λόγω ιδρύματος για άσκηση προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου της Ένωσης κατά της απόφασης ανάκλησης της άδειας της τράπεζας αυτής. Από την εν λόγω απόφαση προκύπτει, κατ’ ουσίαν, ότι, υπό το πρίσμα του δικαιώματος αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης), ο δικαστής της Ένωσης δεν μπορούσε, υπό τις περιστάσεις αυτές, να λάβει υπόψη την ανάκληση της εντολής του δικηγόρου και ότι, ως εκ τούτου, έπρεπε να αποφανθεί επί της προσφυγής.
68
Το Δικαστήριο υπενθύμισε συναφώς στη σκέψη 55 της απόφασης της 5ης Νοεμβρίου 2019, ΕΚΤ κ.λπ. κατά Trasta Komercbanka κ.λπ. (C‑663/17 P, C‑665/17 P και C‑669/17 P, EU:C:2019:923), ότι η αρχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας των δικαιωμάτων την οποία απολαμβάνουν οι ιδιώτες από το δίκαιο της Ένωσης, στην οποία αναφέρεται και το άρθρο 19, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, ΣΕΕ, συνιστά γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης η οποία απορρέει από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών. Η εν λόγω αρχή καθιερώνεται από τα άρθρα 6 και 13 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, που υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950. Κατοχυρώνεται πλέον στο άρθρο 47 του Χάρτη.
69
Επιπλέον, το Δικαστήριο έκρινε ότι η αποτελεσματική δικαστική προστασία ενός νομικού προσώπου όπως η Trasta Komercbanka, του οποίου η άδεια έχει ανακληθεί με απόφαση θεσμικού οργάνου της Ένωσης όπως η ΕΚΤ, απόφαση η οποία στηρίχθηκε σε πράξη της Ένωσης όπως είναι ο κανονισμός 1024/2013, διασφαλίζεται από το δικαίωμα που έχει το πρόσωπο αυτό, δυνάμει του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, να ασκήσει ενώπιον του δικαστή της Ένωσης προσφυγή ακυρώσεως κατά της εν λόγω απόφασης (πρβλ. απόφαση της 5ης Νοεμβρίου 2019, ΕΚΤ κ.λπ. κατά Trasta Komercbanka κ.λπ., C‑663/17 P, C‑665/17 P και C‑669/17 P, EU:C:2019:923, σκέψη 56).
70
Ωστόσο, εν προκειμένω, επισημαίνεται ότι η ΕΚΤ τήρησε τις επιταγές που απορρέουν από την απόφαση της 5ης Νοεμβρίου 2019, ΕΚΤ κ.λπ. κατά Trasta Komercbanka κ.λπ. (C‑663/17 P, C‑665/17 P και C‑669/17 P, EU:C:2019:923). Πρώτον, μετά την έκδοση της απόφασης αυτής, η ΕΚΤ αναγνώρισε ότι το διοικητικό συμβούλιο της προσφεύγουσας εξακολουθούσε να την εκπροσωπεί προκειμένου να ασκήσει προσφυγή κατά της απόφασης για την ανάκληση της άδειας. Επομένως, αντί να λάβει υπόψη μόνον τις απόψεις του συνδίκου, η ΕΚΤ, συμμορφούμενη προς την απόφαση του Δικαστηρίου, κάλεσε επίσης τον εξουσιοδοτημένο από το διοικητικό συμβούλιο της προσφεύγουσας δικηγόρο για να υποβάλει τις απόψεις του επί του σχεδίου απόφασης για την ανάκληση της άδειας της προσφεύγουσας. Δεύτερον, στην επιστολή που περιλαμβανόταν επίσης η άρνηση της ΕΚΤ να απευθύνει στον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή τη ζητηθείσα εντολή, η ΕΚΤ παρέτεινε την προθεσμία την οποία είχε ζητήσει ο εντεταλμένος από το διοικητικό συμβούλιο της προσφεύγουσας δικηγόρος για να υποβάλει τις παρατηρήσεις του. Τρίτον, με την επιστολή αυτή η ΕΚΤ ανακοίνωσε ότι ο εντεταλμένος από το διοικητικό συμβούλιο της προσφεύγουσας δικηγόρος θα είχε πρόσβαση στον φάκελο που αφορούσε την προληπτική εποπτεία (supervisory file). Επομένως, είναι προδήλως αβάσιμο το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι η ΕΚΤ, κατόπιν της άρνησής της να απευθύνει στον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή τη ζητηθείσα εντολή, δεν έλαβε υπόψη τις συνέπειες της απόφασης της 5ης Νοεμβρίου 2019, ΕΚΤ κ.λπ. κατά Trasta Komercbanka κ.λπ. (C‑663/17 P, C‑665/17 P και C‑669/17 P, EU:C:2019:923).
71
Προκύπτει, ωστόσο, από πάγια νομολογία ότι εναπόκειται, κατά περίπτωση, στις εθνικές αρχές να λαμβάνουν τα κατάλληλα γενικά ή ειδικά μέτρα για τη διασφάλιση της τήρησης του δικαίου της Ένωσης στην επικράτειά τους. Διατηρώντας την επιλογή των μέτρων που πρέπει να ληφθούν, οι εν λόγω αρχές οφείλουν, μεταξύ άλλων, να μεριμνούν ώστε να διασφαλίζεται η πλήρης αποτελεσματικότητα των δικαιωμάτων που αντλούν οι πολίτες από το δίκαιο της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 47 του Χάρτη (πρβλ. απόφαση της 21ης Ιουνίου 2007, Jonkman κ.λπ., C‑231/06 έως C‑233/06, EU:C:2007:373, σκέψη 38 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
72
Συναφώς, πρέπει να επισημανθεί ότι η έλλειψη αρμοδιότητας της ΕΚΤ να απευθύνει στον δικαστικώς διορισμένο διαχειριστή τη ζητηθείσα εντολή δεν στερεί ipso facto από τους ενδιαφερομένους το δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας. Πράγματι, στο πλαίσιο διαδικασίας αφερεγγυότητας, όπως αυτή που εκκρεμεί κατά της προσφεύγουσας, οι αποφάσεις που λαμβάνουν οι εθνικές αρχές επί ενδεχόμενου αιτήματος πρόσβασης στα έγγραφα, στις εγκαταστάσεις, στο προσωπικό ή στα μέσα του εν λόγω πιστωτικού ιδρύματος υπόκεινται, καταρχήν, στον έλεγχο των εθνικών δικαστηρίων, τα οποία μπορούν, κατά περίπτωση, να υποβάλλουν προδικαστικά ερωτήματα στο Δικαστήριο βάσει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ σε περίπτωση που αντιμετωπίζουν δυσχέρειες ως προς την ερμηνεία ή την εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης.
73
Επομένως, η ΕΚΤ ήταν προδήλως αναρμόδια να ικανοποιήσει το αίτημα του διοικητικού συμβουλίου της προσφεύγουσας να απευθύνει τη ζητηθείσα εντολή.
[παραλειπόμενα]
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δέκατο τμήμα)
διατάσσει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Παρέλκει η απόφαση επί της αιτήσεως παρεμβάσεως της Λεττονικής Δημοκρατίας.
3)
Η PNB Banka AS φέρει, πέραν των δικαστικών εξόδων της, τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) εξαιρουμένων των σχετικών με την αίτηση παρεμβάσεως.
4)
Η PNB Banka, η ΕΚΤ και η Δημοκρατία της Λεττονίας φέρουν έκαστη τα σχετικά με την αίτηση παρεμβάσεως δικαστικά έξοδά τους.
Λουξεμβούργο, 12 Μαρτίου 2021.
Ο Γραμματέας
E. Coulon
Ο Πρόεδρος
Α. Kornezov
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.
(
1
)	Παρατίθενται μόνον οι σκέψεις της παρούσας διατάξεως των οποίων η δημοσίευση κρίνεται σκόπιμη από το Γενικό Δικαστήριο.