61989J0290
ΈΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠ' ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ ΣΥΖΉΤΗΣΗ
στην υπόθεση C-290/89 (
*1
)
Ι — Πραγματικά περιστατικά και διαδικασία
1. Το κοινοτικό νομικό πλαίσιο
Η οδηγία 75/440/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 1975, αφορά, σύμφωνα με το άρθρο 1, τις απαιτήσεις τις οποίες πρέπει να ικανοποιεί η ποιότητα των γλυκών υδάτων επιφανείας που χρησιμοποιούνται ή προορίζονται να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή ποσίμου ύδατος κατόπιν καταλλήλου επεξεργασίας.
Η οδηγία ορίζει τις παραμέτρους που καθορίζουν την ποιότητα αυτών των υδάτων επιφανείας. Οι τιμές των παραμέτρων αυτών καθορίζονται με την οδηγία 79/869/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 9ης Οκτωβρίου 1979, που αφορά, κατά το άρθρο 1, τις πρότυπες μεθόδους μετρήσεως και τις συχνότητες δειγματοληψιών και αναλύσεως των παραμέτρων που περιλαμβάνονται στο παράρτημα II της οδηγίας 75/440.
Το άρθρο 10 της οδηγίας 75/440 και το άρθρο 13 της οδηγίας 79/869 ορίζουν ότι τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν προς την οδηγία σε δύο χρόνια από την κοινοποίηση της και ότι πληροφορούν σχετικά με αυτό αμέσως την Επιτροπή.
Οι οδηγίες κοινοποιήθηκαν στο Βασίλειο του Βελγίου στις 18 Ιουνίου 1975 και στις 19 Οκτωβρίου 1979 αντιστοίχως, οπότε η προαναφερθείσα προθεσμία εξέπνευσε στις 18 Ιουνίου 1977 και στις 19 Οκτωβρίου 1981 αντιστοίχως.
2. Το ιστορικό της διαφοράς
Με επιστολή που απηύθυνε στις 8 Δεκεμβρίου 1986 στη Βελγική Κυβέρνηση, η Επιτροπή ζήτησε πληροφορίες ως προς την πραγματική εφαρμογή των οδηγιών.
Η Επιτροπή κάλεσε συνεπώς τη Βελγική Κυβέρνηση να απαντήσει στα ακόλουθα ερωτήματα.
α)
Ποια μέτρα ελήφθησαν για την εκτέλεση των διατάξεων που αφορούν την υποδιαίρεση των υδάτων επιφανείας που προορίζονται για την παραγωγή ποσίμου ύδατος σε τρεις ομάδες οριακών τιμών A1, Α2 και A3 και ποιες είναι οι εφαρμοστέες τιμές για τα ύδατα αυτά που καθορίστηκαν για όλα τα σημεία δειγματοληψίας ή για κάθε σημείο δειγματοληψίας (άρθρα 2 και 3 της οδηγίας 75/440 );
β)
Ποιο είναι το συστηματικό πρόγραμμα δράσεως για τη βελτίωση των υδάτων επιφανείας ( άρθρο 4, παράγραφος 2, της οδηγίας 75/440);
γ)
Επέτρεψαν οι αρμόδιες αρχές της χώρας την εξαιρετική χρησιμοποίηση υδάτων επιφανείας τα οποία έχουν χαρακτηριστικά κατώτερα των υποχρεωτικών περιοριστικών τιμών που αντιστοιχούν στη μέθοδο επεξεργασίας A3 ( άρθρο 4, παράγραφος 3, της οδηγίας 75/440 );
δ)
Προέβλεψαν οι αρμόδιες αρχές της χώρας σας παρεκκλίσεις από το καθεστώς που προβλέπει η οδηγία 75/440, σύμφωνα με το άρθρο 8 της οδηγίας αυτής;
ε)
Ποια είναι η συχνότητα των δειγματοληψιών και της αναλύσεως κάθε παραμέτρου για τον ίδιο τόπο λήψεως (άρθρο 6 της οδηγίας 79/869;
στ)
Αποφάσισαν οι αρμόδιες αρχές τη μείωση της συχνότητας δειγματοληψιών και αναλύσεως, σύμφωνα με το άρθρο 7 της οδηγίας 79/869;
ζ)
Σε τι μέτρο χρησιμοποίησαν οι αρμόδιες αρχές τις πρότυπες μεθόδους μετρήσεως που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 79/869 ( άρθρο 3, παράγραφος 2) και έλαβαν επαρκή μέτρα για την τήρηση των τιμών για το όριο ανιχνεύσεως, την προσέγγιση και την ακρίβεια των μεθόδων μετρήσεως (άρθρο 3, παράγραφος 3);
Δεδομένου ότι δεν δόθηκε απάντηση στην αίτηση πληροφοριών, η Επιτροπή, με έγγραφο οχλήσεως της 6ης Αυγούστου 1987, ζήτησε από τη Βελγική Κυβέρνηση να υποβάλει, εντός προθεσμίας δύο μηνών, τις παρατηρήσεις της όσον αφορά τη μη εκτέλεση των διατάξεων των οδηγιών 75/440 και 79/869 καθώς και του άρθρου 5 της Συνθήκης. Στο έγγραφο αυτό δεν δόθηκε απάντηση.
Στις 25 Μαΐου 1988 η Επιτροπή εξέδωσε, δυνάμει του άρθρου 169, εδάφιο 2, της Συνθήκης ΕΟΚ, αιτιολογημένη γνώμη στην οποία επίσης δεν δόθηκε απάντηση.
Η Επιτροπή άσκησε, τέλος, την παρούσα προσφυγή λόγω παραβάσεως ενώπιον του Δικαστηρίου.
II — Έγγραφη διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
Η προσφυγή της Επιτροπής πρωτοκολλήθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 19 Σεπτεμβρίου 1989.
Η έγγραφη διαδικασία διεξήχθη κανονικώς. Το Δικαστήριο, κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων.
Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:
—
να αναγνωρίσει ότι το Βασίλειο του Βελγίου παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, επειδή δεν κοινοποίησε τα μέτρα με τα οποία συμμορφώθηκε προς τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις οδηγίες 75/440/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 1975, περί της απαιτουμένης ποιότητας των υδάτων επιφάνειας που προορίζονται για την παραγωγή ποσίμου ύδατος στα κράτη μέλη, και 79/869/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 9ης Οκτωβρίου 1979, περί των μεθόδων μετρήσεως και περί της συχνότητας των δειγματοληψιών και της αναλύσεως των επιφανειακών υδάτων τα οποία προορίζονται για την παραγωγή ποσίμου ύδατος στα κράτη μέλη, καθώς και επειδή δεν έλαβε τα απαραίτητα μέτρα προς εκτέλεση των οδηγιών αυτών
—
να καταδικάσει το Βασίλειο του Βελγίου στα δικαστικά έξοδα.
Το Βαοιλειο του Βελγίον δεν διατύπωσε αιτήματα.
ΠΙ — Λόγοι της προσφυγής και επιχειρήματα των διαδίκων
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι δεν είναι σε θέση να εξακριβώσει αν έγινε ορθά η μεταφορά των οδηγιών 75/440 και 79/869, διότι η Βελγική Κυβέρνηση δεν της γνωστοποίησε ποτέ τις νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις με τις οποίες πραγματοποιήθηκε η μεταφορά, όπως απαιτούν το άρθρο 10 της οδηγίας 75/440 και το άρθρο 13 της οδηγίας 79/869.
Βάσει των πληροφοριών που παρέσχε το Βασίλειο του Βελγίου με το υπόμνημα απαντήσεως του, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι οδηγίες δεν πρέπει να εφαρμόζονται στην Περιφέρεια των Βρυξελλών.
Όσον αφορά τη Φλαμανδική Περιφέρεια, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η Βελγική Κυβέρνηση δεν της γνωστοποίησε ποτέ τις εγκυκλίους και προτάσεις που αναφέρει στο υπόμνημα απαντήσεως, αντίθετα προς την υποχρέωση που υπέχει από το άρθρο 10 της οδηγίας 75/440 και το άρθρο 13 της οδηγίας 79/869. Εν πάση περιπτώσει, η Βελγική Κυβέρνηση δεν απαντά στο ερώτημα ζ που υποβλήθηκε με την επιστολή της 8ης Δεκεμβρίου 1986.
Όσον αφορά τη Βαλλονική Περιφέρεια, η Επιτροπή παρατηρεί ότι με το υπόμνημα απαντήσεως δεν δίδεται καμία απάντηση στα ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή των δύο οδηγιών, που υπέβαλε η Επιτροπή με την προαναφερθείσα επιστολή, κατά προφανή παράβαση του άρθρου 8 της οδηγίας 79/869.
Η Επιτροπή δέχεται ότι η οδηγία 75/440 μεταφέρθηκε ορθώς στο εσωτερικό δίκαιο στη Βαλλονική Περιφέρεια, εξαιρέσει του άρθρου 4, παράγραφος 2. Δεν συνέβη το ίδιο με την οδηγία 79/869, δεδομένου ότι η απόφαση της κυβερνήσεως της Περιφερείας της Βαλλονίας της 20ής Ιουλίου 1989 αφορά διαφορετική οδηγία, την οδηγία 80/778/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 1980, περί της ποιότητος του πόσιμου νερού ( ΕΕ ειδ. έκδ. 15/001, σ. 255).
Η Βελγική Κυβέρνηση υποστηρίζει κατ' αρχάς ότι η μεταφορά των προαναφερθεισών οδηγιών στο εθνικό δίκαιο εμπίπτει, στο Βέλγιο, σύμφωνα με τον νόμο της 8ης Αυγούστου 1980, στην αρμοδιότητα των Περιφερειών. Θεωρεί ότι τα αναγκαία μέτρα για τη μεταφορά των δύο οδηγιών στο βελγικό δίκαιο έχουν ληφθεί, εν πάση περιπτώσει, από 1ης Ιανουαρίου 1990.
Πράγματι, όσον αφορά την Περιφέρεια των Βρυξελλών, αυτή δεν διαθέτει ύδατα επιφανείας προοριζόμενα για την παραγωγή ποσίμου ύδατος. Δεν είναι επομένως αναγκαία η μεταφορά των οδηγιών στο εθνικό δίκαιο, ακόμη περισσότερο διότι η παραγωγή ποσίμου ύδατος από ύδατα επιφανείας είναι αδύνατη στο μέλλον.
Όσον αφορά τη Φλαμανδική Περιφέρεια, η οδηγία 75/340, και συγκεκριμένα τα άρθρα 2, 3 και 4 της οδηγίας αυτής, μεταφέρθηκαν εξ ολοκλήρου στο βελγικό δίκαιο με:
—
τον νόμο της 24ης Μαΐου 1983, περί των γενικών κανόνων που καθορίζουν τις ποιοτικές προδιαγραφές υδάτων επιφανείας συγκεκριμένων χρήσεων·
—
το βασιλικό διάταγμα της 25ης Σεπτεμβρίου 1984, που ορίζει τους γενικούς κανόνες που καθορίζουν τις ποιοτικές προδιαγραφές των γλυκών υδάτων επιφανείας που προορίζονται για την παραγωγή ποσίμου ύδατος·
—
το διάταγμα της κυβερνήσεως της Περιφέρειας της Φλάνδρας της 21ης Οκτωβρίου 1987 που καθορίζει τα ύδατα επιφανείας που προορίζονται για την παραγωγή ποσίμου ύδατος.
Κατά την άποψη της Βελγικής Κυβερνήσεως το διάταγμα αυτό συμπληρώθηκε από έναν γενικό υδρογραφικό χάρτη που παριστάνει τα περιγραφόμενα ύδατα και από τις ακόλουθες υπουργικές εγκυκλίους:
α)
AW/87-3 που αφορά την εκτέλεση ορισμένων διατάξεων του διατάγματος της κυβερνήσεως της Περιφέρειας της Φλάνδρας, όπως:
—
τον καθορισμό των κανόνων συλλογής A3 Ι, όσον αφορά το πόσιμο ύδωρ και, όσον αφορά τα ύδατα αλιείας, τον καθορισμό των υδάτων για τα κυπρινοειδή·
—
τον καθορισμό της διαδικασίας ελέγχου και αναφοράς·
—
την πραγματοποίηση των στόχων με τη βοήθεια γενικών σχεδίων διαχειρίσεως των υδάτων ( συμπεριλαμβανομένης της έρευνας για την κατονομή των καθηκόντων)·
—
την πολιτική των αδειών διοχετεύσεως·
—
την κατάρτιση όλων των σχεδίων επιπέδου III στο πλαίσιο των προγραμμάτων καθαρισμού των υδάτων αποχετεύσεως από την Vlaamse Maatschappij voor Waterzuivering ( φλαμανδική εταιρία καθαρισμού των υδάτων )
—
την επεξεργασία πολυετών προγραμμάτων επενδύσεων από την Vlaamse Maatschappij voor Waterzuivering.
β)
AW/88-1 που αφορά την ανάληψη των εγκαταστάσεων καθαρισμού των υδάτων αποχετεύσεως των συλλεκτών και των σταθμών αντλήσεως που βρίσκονται στην κυριότητα των κοινοτήτων ή διακοινοτικών εταιριών από τις εταιρίες καθαρισμού των υδάτων.
γ)
AW/88-2 που αφορά την επεξεργασία, τον υπολογισμό και την έγκριση των γενικών σχεδίων διαρρυθμίσεως του αποχετευτικού δικτύου.
δ)
AW/88-3 που αφορά την επιχορήγηση των εργασιών αποχετεύσεως.
Όσον αφορά τη Φλαμανδική Περιφέρεια, η Βελγική Κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι το άρθρο 2 της οδηγίας 75/440 μεταφέρθηκε στο βελγικό δίκαιο με το βασιλικό διάταγμα της 25ης Σεπτεμβρίου 1984, το διάταγμα της κυβερνήσεως της Περιφέρειας της Φλάνδρας της 21ης Οκτωβρίου 1987 και την υπουργική εγκύκλιο AW/87-3 της 29ης Ιανουαρίου 1988. Το άρθρο 3 της οδηγίας αυτής μεταφέρθηκε με το διάταγμα της κυβερνήσεως της Περιφέρειας της Φλάνδρας της 21ης Οκτωβρίου 1987 και με την υπουργική εγκύκλιο AW/87-3 της 29ης Ιανουαρίου 1988. Το συστηματικό πρόγραμμα δράσεως που προβλέπεται στο άρθρο 4 της οδηγίας 75/440 αποτελεί τμήμα του σχεδίου καθαρισμού των υδάτων αποχετεύσεως ( υπουργική εγκύκλιος AW/87-3 ).
Η Βελγική Κυβέρνηση παρατηρεί ότι, όσον αφορά τη Φλαμανδική Περιφέρεια, η οδηγία 79/869 μεταφέρθηκε στο εσωτερικό δίκαιο με τον νόμο της 24ης Μαΐου 1983 και το βασιλικό διάταγμα της 25ης Σεπτεμβρίου 1984. Η εγκύκλιος AW/87-3 καθορίζει τη συχνότητα των δειγματοληψιών και αναλύσεων κάθε παραμέτρου κατά σημείο λήψεως.
Όσον αφορά το ερώτημα ζ, που υπέβαλε η Επιτροπή με την επιστολή της της 8ης Δεκεμβρίου 1984, η Βελγική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι πρότυποι μέθοδοι μετρήσεως, που αναφέρονται στο παράρτημα της οδηγίας 79/869, καθώς και οι τιμές που αφορούν το όριο ανιχνεύσεως, την προσέγγιση και την ακρίβεια των προτύπων μεθόδων τηρούνται με την εγκύκλιο AW/87-3, που ρυθμίζει τον καθορισμό της συχνότητας των δειγματοληψιών και αναλύσεων κάθε παραμέτρου κατά σημείο λήψεως.
Τέλος, όσον αφορά τη Βαλλονική Περιφέρεια, η Βελγική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η οδηγία 75/440 τέθηκε σε εφαρμογή με διάταγμα της κυβερνήσεως της Περιφέρειας της Βαλλονίας της 20ής Ιουλίου 1989, που δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί, ότι το άρθρο 4, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής αποτελεί το αντικείμενο σχεδίου διατάγματος που υποβλήθηκε στο περιφερειακό βαλλονικό Συμβούλιο, και ότι στις 20 Ιουλίου 1989 η κυβέρνηση της Βαλλονίας εξέδωσε διάταγμα σχετικά με τη μεταφορά της οδηγίας 79/869 και της οδηγίας 80/778 στο εσωτερικό δίκαιο. Το διάταγμα αυτό δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί.
Η Βελγική Κυβέρνηση προσθέτει ότι το διάταγμα της 7ης Νοεμβρίου 1985, βάσει του οποίου εκδόθηκαν τα διατάγματα της κυβερνήσεως της Περιφέρειας της Βαλλονίας, κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή κατά τη συνήθη διαδικασία.
J. C. Moitinho de Almeida
εισηγητής δικαστής
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.