62022CJ0246
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Seba’ Awla)
14 ta’ Settembru 2023 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Trasport – Trasport ikkombinat ta’ merkanzija bejn Stati Membri – Direttiva 92/106/KEE – Trasport internazzjonali ta’ merkanzija bit-triq – Regolament (KE) Nru 1072/2009 – Trasport ta’ kontejners vojta qabel it-tagħbija jew wara l-ħatt tal-merkanzija fil-kuntest ta’ trasport ikkombinat – Nuqqas ta’ applikabbiltà tad-dispożizzjonijiet dwar l-operazzjonijiet ta’ kabotaġġ”
Fil-Kawża C‑246/22,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Amtsgericht Köln (il-Qorti Distrettwali ta’ Köln, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tal‑25 ta’ Marzu 2022, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑8 ta’ April 2022, fil-proċedura
BW,
fil-preżenza ta’:
Staatsanwaltschaft Köln,
Bundesamt für Güterverkehr,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Seba’ Awla),
komposta minn M. L. Arastey Sahún (Relatriċi), Presidenta tal-Awla, F. Biltgen u N. Wahl, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Richard de la Tour,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għall-Bundesamt für Güterverkehr, minn M. Schleifenbaum, Rechtsanwalt,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn P. Messina, G. von Rintelen u G. Wilms, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal‑20 ta’ April 2023,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 92/106/KEE tas‑7 ta’ Diċembru 1992 dwar l-istabbiliment ta’ regoli komuni għal ċerti tipi ta’ trasport ikkombinat ta’ merkanzija bejn l-Istati Membri (ĠU 1992, L 368, p. 38), u tar-Regolament (KE) Nru 1072/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑21 ta’ Ottubru 2009 dwar regoli komuni għall-aċċess għas-suq internazzjonali tat-trasport bit-triq tal-merkanzija (ĠU 2009, L 300, p. 72, rettifika fil-ĠU 2018, L 241, p. 14).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn BW, amministratriċi ta’ kumpannija tat-trasport (iktar ’il quddiem il-“persuna kkonċernata”), u l-Bundesamt für Güterverkehr (l-Uffiċċju Federali tat-Trasport tal-Merkanzija, il-Ġermanja) (iktar ’il quddiem il-“BAG”), dwar l-impożizzjoni ta’ multa amministrattiva minħabba ksur tad-dispożizzjonijiet dwar l-operazzjonijiet ta’ kabotaġġ.
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni
Id‑Direttiva 92/106
3
It-tielet u s-sitt premessa tad-Direttiva 92/106 jiddikjaraw:
“billi l-problemi li qegħdin jiżdiedu, relatati mal-konġestjoni tat-toroq, mal-ambjent u mas-sigurtà fit-toroq jeħtieġu, fl-interess pubbliku, iktar żvilupp fit-trasport ikkombinat bħala alternattiva għat-trasport bit-triq;
[…]
billi, sabiex jiġi żgurat li t-trasport ikkombinat iwassal għad-dekonġestjoni effettiva tat-traffiku, din il-liberalizzazzjoni għandha tkopri rotot bit-triq li huma limitati fid-distanza.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
4
L-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva jipprevedi:
“Din id-direttiva għandha tapplika għall-operazzjonijiet tat-trasport ikkombinat, bla ħsara għar-[Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 881/92 tas‑26 ta’ Marzu 1992 dwar l-aċċess għas-suq tat-trasport ta’ merkanzija bit-triq fil-Komunità lejn jew mit-territorju ta’ Stat Membru jew li jgħaddi mit-territorju ta’ wieħed jew aktar mill-Istati Membri (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 1, p. 370)].
Għall-finijiet ta’ din id-direttiva, ‘trasport ikkombinat’ ifisser it-trasport tal-merkanzija bejn Stati Membri fejn it-trakk, it-trejler, is-semitrejler, b’unità ta’ trattur jew le, il-kaxxa skambjabbli jew il-kontejner ta’ 20 pied jew iktar jużaw it-triq għall-parti inizjali jew finali tal-vjaġġ u, għall-parti l-oħra, jużaw trasport ferrovjarju jew trasport fil-passaġġi fuq l-ilmijiet interni, jew rotta marittima sa fejn din tal-aħħar teċċedi l‑100 kilometru f’linja dritta, u jwettqu l-vjaġġ inizjali jew finali bit-triq:
–
jew bejn il-punt ta’ tagħbija tal-merkanzija u l-eqreb stazzjon tal-ferrovija addattat tal-imbark għall-vjaġġ inizjali u bejn l-eqreb stazzjon tal-ferrovija addattat tal-iżbark u l-punt ta’ ħatt tal-merkanzija għall-vjaġġ finali,
–
jew f’raġġ li ma huwiex iktar minn 150 kilometru f’linja dritta mill-port tal-ilma intern jew marittimu tal-imbark jew tal-iżbark.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
5
L-Artikolu 3 tal-imsemmija direttiva jipprovdi:
“Fil-każ ta’ trasport ikkombinat f’isem ħaddieħor, dokument tat-trasport li jissodisfa mill-inqas ir-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 6 tar-Regolament tal-Kunsill Nru 11 tas‑27 ta’ Ġunju 1960 dwar it-tneħħija tad-diskriminazzjoni fir-rati u l-kondizzjonijiet tat-trasport, fl-implimentazzjoni tal-Artikolu 79(3) tat-Trattat [KEE] [(ĠU 2020, L 387, p. 23)] għandu jiġi kkompletat b’indikazzjoni tal-istazzjonijiet ferrovjarji tal-imbark u tal-iżbark relatati mar-rotta ferrovjarja, jew b’indikazzjoni tal-portijiet tal-imbark u tal-iżbark fuq il-passaġġi fuq l-ilmijiet interni relatati mar-rotta fuq il-passaġġi ta’ ilmijiet interni, jew b’indikazzjoni tal-portijiet marittimi tal-imbark jew tal-iżbark relatati mar-rotta marittima. […]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
6
L-Artikolu 4 tal-istess direttiva huwa fformulat kif ġej:
“Kull trasportatur bit-triq stabbilit fi Stat Membru u li jissodisfa l-kundizzjonijiet għal aċċess għall-professjoni u għas-suq tat-trasport tal-merkanzija bejn l-Istati Membri għandu d-dritt iwettaq, fil-kuntest ta’ trasport ikkombinat bejn l-Istati Membri, vjaġġi inizjali u/jew finali bit-triq li jagħmlu parti integrali mit-trasport ikkombinat u li jinkludu jew ma jinkludux il-qsim ta’ fruntiera.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Ir‑Regolament Nru 1072/2009
7
Il-premessi 4, 5, 13, 15 u 16 tar-Regolament Nru 1072/2009 jiddikjaraw:
“(4)
L-istabbiliment ta’ politika tat-trasport komuni timplika t-tneħħija tar-restrizzjonijiet kollha kontra l-persuna li tipprovdi s-servizzi ta’ trasport fuq bażi taċ-ċittadinanza jew il-fatt li hija stabbilita fi Stat Membru differenti minn dak fejn ikun ser jiġi provdut is-servizz.
(5)
Sabiex dan jinkiseb mingħajr xkiel u flessibbilment, għandha ssir disposizzjoni għal reġim transizzjonali ta’ kabotaġġ sakemm l-armonizzazzjoni tas-suq tat-trasport bit-triq tal-merkanzija ma tkunx ġiet kompluta.
[…]
(13)
Trasportaturi li jkollhom liċenzi Komunitarji kif previst f’dan ir-Regolament u trasportaturi awtorizzati li joperaw ċerti kategoriji ta’ servizzi internazzjonali ta’ trasport ta’ merkanzija għandhom ikunu permessi li jwettqu servizzi nazzjonali ta’ trasport fuq bażi temporanja fi Stat Membru fuq bażi temporanja, f’konformità ma’ dan ir-Regolament mingħajr ma jkollhom uffiċċju reġistrat jew stabbiliment ieħor hemmhekk […]
[…]
(15)
Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tat-Trattat [FUE] dwar id-dritt ta’ stabbiliment, operazzjonijiet ta’ kabotaġġ jikkonsistu fl-għoti ta’ servizzi minn trasportaturi fi Stat Membru fejn ma jkunux stabbiliti, u m’għandhomx ikunu pprojbiti sakemm ma jitwettqux b’mod li joħloq attività permanenti jew kontinwa f’dak l-Istat Membru Biex jgħin fl-infurzar ta’ din il-ħtieġa, il-frekwenza tal-operazzjonijiet ta’ kabotaġġ u l-perijodu meta dawn jistgħu jitwettqu għandhom ikunu definiti b’mod iktar ċar. Fl-imgħoddi, servizzi ta’ trasport nazzjonali bħal dawn kienu permessi fuq bażi temporanja. Fil-prattika, kien diffiċli li jiġi aċċertat liema servizzi huma permessi. Huma għalhekk meħtieġa regoli ċari u faċilment infurzabbli.
(16)
Dan ir-Regolament huwa mingħajr ħsara għad-dispożizzjonijietDan ir-Regolament huwa mingħajr ħsara għad-dispożizzjonijiet dwar it-trasport ’il ġewwa jew ’l barra ta’ merkanzija bit-triq bħala parti waħda minn vjaġġ ta’ trasport ikkombinat kif stipulat fid-[Direttiva 92/106]. Vjaġġi nazzjonali bit-triq fi Stat Membru ospitanti li mhumiex parti minn operazzjoni ta’ trasport ikkombinat kif stipulat fid-[Direttiva 92/106], jaqgħu fl-ambitu tad-definizzjoni ta’ operazzjoni ta’ kabotaġġ u għalhekk għandhom ikunu suġġetti għar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament.”
8
L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi:
“1.   Dan ir-Regolament għandu japplika għat-trasport bit-triq internazzjonali tal-merkanzija bil-kiri jew b’kumpens għall-vjaġġi li jsiru fit-territorju Komunitarju.
[…]
4.   Dan ir-Regolament għandu japplika għat-trasport bit-triq nazzjonali tal-merkanzija li jitwettaq fuq bażi temporanja minn trasportatur mhux residenti kif previst fil-Kapitolu III.
5.   It-tipi ta’ trasport u vjaġġi mingħajr tagħbija li ġejjin, magħmulin b’rabta ma’ tali trasport m’għandhomx jeħtieġu liċenzja tal-Komunità u għandhom ikunu eżentati minn kwalunkwe awtorizzazzjoni għat-trasport:
[…]”
9
L-Artikolu 2 tal-imsemmi regolament, intitolat “Definizzjonijiet”, jipprevedi:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament:
[…]
(2)
‘trasport internazzjonali’ tfisser:
(a)
vjaġġ mgħobbi magħmul minn vettura li l-postijiet tat-tluq u tal-wasla tagħha jkunu f’żewġ Stati Membri differenti, billi jgħaddi jew bla ma jgħaddi minn xi Stat Membru wieħed jew aktar jew minn pajjiżi terzi;
(b)
vjaġġ mgħobbi li jsir minn vettura minn Stat Membru lejn pajjiż terz jew viċeversa, sew jekk jgħaddi kif ukoll jekk ma jgħaddix minn Stat Membru wieħed jew aktar jew minn pajjiżi terzi;
(ċ)
vjaġġ mgħobbi li jsir minn vettura bejn pajjiżi terzi, bil-mogħdija mit-territorju ta’ Stat Membru wieħed jew aktar minn wieħed; jew
(d)
vjaġġ bla tagħbija li huwa involut ma’ trasport imsemmi fil-punti (a), (b) u (ċ);
(3)
‘Stat Membru ospitanti’ tfisser Stat Membru li fih it-trasportatur jopera għajr l-Istat Membru ta’ stabbiliment tat-trasportatur;
(4)
‘trasportatur mhux residenti’ tfisser impriża tat-trasport bit-triq tal-merkanzija li topera fi Stat Membru ospitanti;
[…]
(6)
‘operazzjonijiet ta’ kabotaġġ’ tfisser trasport nazzjonali għall-kiri jew għall-kumpens imwettaq fuq bażi temporanja fi Stat Membru ospitanti f’konformità ma’ dan ir-Regolament;
[…]”
10
Il-Kapitolu III tal-istess regolament, intitolat “Kabotaġġ”, jinkludi l-Artikolu 8 tiegħu, li fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu jipprevedi:
“1.   Kull trasportatur b’kiri jew qligħ, li huwa detentur ta’ liċenza Komunitarja u li x-xufier tiegħu, jekk ikun ċittadin ta’ pajjiż terz, ikollu l-attestazzjoni tax-xufier, ikun intitolat, permezz tal-kondizzjonijiet stabbiliti f’dan il-Kapitolu, iwettaq operazzjonijiet ta’ kabotaġġ.
2.   Ladarba l-merkanzija li tinġarr tul vjaġġ internazzjonali li jkun dieħel tiġi kkunsinjata, it-trasportaturi msemmijin fil-paragrafu 1 għandhom ikun permessi jwettqu, bl-istess vettura, jew, fil-każ ta’ vetturi mgħaqqdin, il-vettura bil-mutur ta’ dik l-istess vettura, sa tliet operazzjonijiet ta’ kabotaġġ wara t-trasport internazzjonali minn Stat Membru ieħor jew minn pajjiż terz għall-Istat Membru ospitanti. L-aħħar ħatt tul operazzjoni tal-kabotaġġ qabel it-tluq mill-Istat Membru ospitanti għandu jsseħħ fi żmien sebat ijiem mill-aħħar ħatt fl-Istat Membru ospitanti waqt il-vjaġġ internazzjonali li jkun dieħel.
[…]”
11
Mill-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1072/2009 jirriżulta li dan tal-aħħar ħassar u ssostitwixxa, b’mod partikolari, ir-Regolament Nru 881/92.
Id‑dritt Ġermaniż
12
L-Artikolu 13 tal-Verordnung über den grenzüberschreitenden Güterkraftverkehr und den Kabotageverkehr (ir-Regolament dwar it-Trasport Internazzjonali tal-Merkanzija bit-Triq u dwar l-Operazzjonijiet ta’ Kabotaġġ), tat‑28 ta’ Diċembru 2011 (BGB1. 2012 I, p. 42), fil-verżjoni applikabbli għat-tilwima fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“GüKGrKabotageV”), jipprevedi:
“Trasport ikkombinat internazzjonali f’isem ħaddieħor ifisser it-trasport ta’ merkanzija li fir-rigward tiegħu
1.
il-vettura bil-mutur, it-trejler, ix-xażi, il-kaxxa tat-trasport jew il-kontejner b’tul ta’ mill-inqas 6 metri iwettqu parti mill-vjaġġ bit-triq u parti oħra mill-vjaġġ bil-ferrovija jew b’vapur tal-ilma intern jew tal-baħar (bi vjaġġ marittimu ta’ iktar minn 100 kilometru f’linja dritta),
2.
il-vjaġġ kollu jitwettaq parzjalment ġewwa l-pajjiż u parzjalment barra u
3.
it-trasport bit-triq ġewwa l-pajjiż isir biss bejn il-post ta’ tagħbija jew ta’ ħatt u
(a)
l-eqreb stazzjon tal-ferrovija addattat jew
(b)
port tal-ilma intern jew tal-baħar li jinsab f’raġġ li ma huwiex ta’ iktar minn 150 kilometru f’linja dritta (imbark jew żbark).”
13
L-Artikolu 15(1) tal-GüKGrKabotageV jipprovdi:
“Imprenditur li l-impriża tiegħu hija stabbilita fi Stat Membru tal-Unjoni Ewropea jew fi Stat ieħor li huwa Parti għall-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea [tat‑2 ta’ Mejju 1992 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 52, p. 3)] jista’ jwettaq fil-kuntest tat-trasport ikkombinat, fis-sens tal-Artikolu 13, tagħbija jew ħatt fit-territorju nazzjonali jekk jissodisfa l-kundizzjonijiet għal aċċess għall-professjoni u għas-suq tat-trasport tal-merkanzija bit-triq bejn l-Istati Membri.”
It‑tilwima fil‑kawża prinċipali u d‑domanda preliminari
14
Fit‑22 ta’ Jannar u fis‑6 ta’ Frar 2020, fil-kuntest ta’ verifiki fuq l-operat imwettqa fil-konfront ta’ Contargo Rhein-Neckar GmbH, il-BAG oġġezzjona għal 60 operazzjoni ta’ trasport imwettqa għal din il-kumpannija minn TIM-Trans Impex SRL, kumpannija stabbilita fir-Rumanija, bejn is‑6 ta’ Mejju u s‑27 ta’ Mejju 2019.
15
Il-BAG jakkuża lill-persuna kkonċernata, li hija l-amministratriċi ta’ TIM-Trans Impex, li ttrasportat, għall-inqas f’57 okkażjoni, kontejners vojta li ma kinux jaqgħu taħt it-trattament preferenzjali mogħti lit-trasport ikkombinat, skont l-Artikoli 13 et seq. tal-GüKGrKabotageV, u li għalhekk kienu jikkostitwixxu operazzjonijiet ta’ kabotaġġ. Skont il-BAG, il-persuna kkonċernata, fil-kwalità tagħha ta’ amministratriċi, kisret il-limitu ta’ tliet operazzjonijiet ta’ kabotaġġ fi żmien sebat ijiem, kif previst fl-Artikolu 8 tar-Regolament Nru 1072/2009.
16
Waqt smigħ, il-persuna kkonċernata sostniet li t-trasport ta’ kontejners vojta kien jagħmel parti mit-trasport ta’ kontejners mgħobbija, li jaqa’ taħt it-trattament preferenzjali mogħti lit-trasport ikkombinat mid-Direttiva 92/106. Hija sostniet li l-attivitajiet kummerċjali tagħha kienu jikkonsistu fit-trasport ta’ kontejners mimlija, wara li tkun ġabrithom vojta f’terminal tal-kontejners, lejn port sabiex jintbagħtu bil-baħar, kif ukoll fit-trasport, wara l-ħatt tagħhom, tal-kontejners vojta lejn terminal tal-kontejners. Hija għalhekk issostni li huwa ġust li t-trasport ta’ kontejners vojta ma jitqiesx b’mod iżolat, iżda bħala parti integrali minn kuntratt wieħed ta’ trasport, u li għalhekk dan it-trasport jibbenefika mit-trattament preferenzjali mogħti lit-trasport ikkombinat.
17
Permezz ta’ deċiżjoni tat‑30 ta’ Ottubru 2020, il-BAG impona fuq il-persuna kkonċernata multa amministrattiva fl-ammont ta’ EUR 8625 minħabba ksur tad-dispożizzjonijiet dwar l-operazzjonijiet ta’ kabotaġġ. Skont il-BAG, it-trasport ta’ kontejner vojt qabel it-tagħbija jew wara l-ħatt huwa suġġett għal-limitazzjonijiet tal-kabotaġġ previsti fl-Artikolu 8 tar-Regolament Nru 1072/2009.
18
Adita b’rikors ippreżentat mill-persuna kkonċernata kontra din id-deċiżjoni, l-Amtsgericht Köln (il-Qorti Distrettwali ta’ Köln, il-Ġermanja), il-qorti tar-rinviju, tqis li s-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali tiddependi minn jekk it-trasport ta’ tali kontejner vojt jagħmilx parti mit-trasport tal-kontejner mgħobbi fil-kuntest ta’ trasport ikkombinat jew jekk għandux jitqies bħala trasport legalment distint. Fil-fehma tal-qorti tar-rinviju, ir-Regolament Nru 1072/2009 u d-Direttiva 92/106 ma fihomx dispożizzjonijiet li jipprovdu risposta ċara f’dan ir-rigward.
19
Fir-rigward tar-Regolament Nru 1072/2009, il-premessa 16 tiegħu ma tippermettix li jsir magħruf jekk it-trasport inkwistjoni fil-kawża prinċipali jifformax parti jew le minn trasport ikkombinat.
20
Fir-rigward tad-Direttiva 92/106, it-tielet premessa tagħha timmilita favur interpretazzjoni wiesgħa tal-kunċett ta’ “trasport ikkombinat”. Għall-kuntrarju, ir-regoli ddettaljati ħafna previsti fl-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva jimmilitaw favur interpretazzjoni oħra, li tipprojbixxi li jitqies, fil-każijiet kollha, it-trasport ta’ kontejners vojta qabel it-tagħbija jew wara l-ħatt bħala parti minn trasport ikkombinat. Fil-fatt, dan it-trasport ta’ kontejners vojta jista’ jitwettaq fuq distanzi nettament superjuri għal 100 jew għal 150 kilometru, kif ukoll bejn Stati Membri, u dan mhux biss f’każijiet eċċezzjonali iżda wkoll b’mod ġenerali. Skont il-qorti tar-rinviju, ma huwiex ċert li dan jissodisfa l-għan li jiġġustifika t-trattament preferenzjali mogħti lit-trasport ikkombinat, jiġifieri l-ġlieda kontra l-problemi dejjem jikbru relatati b’mod partikolari mal-ambjent u mal-konġestjoni tat-toroq fl-Unjoni. L-Artikolu 3 tal-imsemmija direttiva jipprekludi wkoll interpretazzjoni wiesgħa peress li ma jipprevedix l-obbligu li jiġu pprovduti, fid-dokument tat-trasport, indikazzjonijiet dwar il-vjaġġ tat-trasport bit-triq tal-kontejner vojt.
21
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Amtsgericht Köln (il-Qorti Distrettwali ta’ Köln) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari segwenti:
“It-trasport ta’ kontejners vojta għall-finijiet tat-tagħbija jew tal-ħatt tagħhom jikkostitwixxi parti inseparabbli mit-trasport tal-kontejners mgħobbija b’tali mod li t-trasport ta’ kontejners vojta jibbenefika mit-trattament ipprivileġġat mogħti lit-trasport ta’ kontejners mimlija sa fejn, fil-kuntest tat-trasport ikkombinat, dawn tal-aħħar huma eżenti mid-dispożizzjonijiet dwar il-kabotaġġ?”
Fuq id‑domanda preliminari
22
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 1 tad-Direttiva 92/106 għandux jiġi interpretat fis-sens li t-trasport bit-triq ta’ kontejners vojta bejn terminal ta’ kontejners u punt ta’ tagħbija jew ta’ ħatt tal-merkanzija jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “trasport ikkombinat”, fis-sens ta’ dan l-artikolu, b’tali mod li jibbenefika mis-sistema lliberalizzata prevista għall-vjaġġi bit-triq inizjali u/jew finali li jagħmlu parti integrali minn trasport ikkombinat, fis-sens tal-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, u li huma eżentati mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet dwar il-kabotaġġ previsti fir-Regolament Nru 1072/2009.
23
Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandu jiġi rrilevat, fl-ewwel lok, li mit-tieni paragrafu tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 92/106, moqri fid-dawl tas-sitt premessa tagħha, jirriżulta li t-“trasport ikkombinat” huwa ddefinit bħala t-trasport ta’ merkanzija bejn Stati Membri fejn it-trakk, it-trejler, is-semitrejler, b’unità ta’ trattur jew le, il-kaxxa skambjabbli jew il-kontejner ta’ 20 pied jew iktar jużaw it-triq għall-parti inizjali jew finali tal-vjaġġ u, għall-parti l-oħra, jużaw il-ferrovija jew il-passaġġi fuq l-ilmijiet interni, jew rotta marittima meta din tal-aħħar teċċedi l‑100 kilometru f’linja dritta, u jwettqu l-vjaġġ inizjali jew finali b’mod li jiġi żgurat li dan ikun vjaġġ bit-triq limitat f’termini ta’ distanza.
24
Barra minn hekk, konformement mal-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, kull trasportatur bit-triq stabbilit fi Stat Membru għandu d-dritt iwettaq, fil-kuntest ta’ trasport ikkombinat bejn l-Istati Membri, vjaġġi inizjali u/jew finali bit-triq li jagħmlu parti integrali mit-trasport ikkombinat u li jinkludu jew ma jinkludux il-qsim ta’ fruntiera.
25
Fit-tieni lok, skont il-punti 3 u 6 tal-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 1072/2009, l-operazzjonijiet ta’ kabotaġġ huma ddefiniti bħala trasport nazzjonali f’isem ħaddieħor imwettaq fuq bażi temporanja fi Stat Membru ospitanti, b’osservanza ta’ dan ir-regolament, filwaqt li l-Istat Membru ospitanti huwa dak li fih trasportatur jeżerċita l-attivitajiet tiegħu u li ma jkunx l-Istat Membru fejn dan it-trasportatur ikun stabbilit.
26
Sa fejn, skont il-premessa 5 tal-imsemmi regolament, dan tal-aħħar huwa intiż li jistabbilixxi sistema tranżitorja ta’ kabotaġġ, l-Istati Membri ma humiex obbligati jiftħu kompletament is-swieq nazzjonali għat-trasportaturi bit-triq mhux residenti (sentenza tat‑12 ta’ April 2018, Il‑Kummissjoni vs Id‑Danimarka, C‑541/16, EU:C:2018:251, punt 52), jiġifieri għat-trasportaturi li l-istabbiliment tagħhom jinsab fi Stat Membru ieħor.
27
Għalhekk, l-Artikolu 4 tad-Direttiva 92/106 jwettaq liberalizzazzjoni tat-trasport bit-triq li hija usa’ minn dik li tirriżulta mis-sistema ta’ kabotaġġ prevista fir-Regolament Nru 1072/2009.
28
Fil-fatt, l-Artikolu 8 ta’ dan ir-regolament jistabbilixxi limiti għall-operazzjonijiet ta’ kabotaġġ. B’mod iktar partikolari, fir-rigward tal-kundizzjonijiet li fihom it-trasportaturi stabbiliti fi Stat Membru ieħor jistgħu jwettqu operazzjonijiet ta’ kabotaġġ fl-Istat Membru ospitanti, mill-Artikolu 8(2) tal-imsemmi regolament jirriżulta li dan it-trasport għandu jkun wara trasport internazzjonali ta’ merkanzija bit-triq imwettaq minn Stat Membru jew minn pajjiż terz lejn l-Istat Membru ospitanti. F’dan l-aħħar Stat Membru, it-trasportatur ikkonċernat jista’ jwettaq massimu ta’ tliet operazzjonijiet ta’ kabotaġġ fi żmien sebat ijiem mill-aħħar ħatt imwettaq matul l-operazzjoni ta’ trasport internazzjonali.
29
Barra minn hekk, il-premessi 13 u 15 tar-Regolament Nru 1072/2009 jenfasizzaw in-natura temporanja tal-kabotaġġ u jindikaw, b’mod partikolari, li l-operazzjonijiet ta’ kabotaġġ ma għandhomx jitwettqu b’mod li tinħoloq attività permanenti jew kontinwa fl-Istat Membru ospitanti (sentenza tat‑12 ta’ April 2018, Il‑Kummissjoni vs Id‑Danimarka, C‑541/16, EU:C:2018:251, punt 52; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Lulju 2021, Staatsanwaltschaft Köln u Bundesamt für Güterverkehr, C‑937/19, EU:C:2021:555, punt 51).
30
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-attività kummerċjali tal-kumpannija tat-trasport inkwistjoni fil-kawża prinċipali tikkonsisti fil-ġbir ta’ kontejner vojt minn terminal ta’ kontejners, fit-teħid tiegħu lejn il-punt tat-tagħbija tal-merkanzija kkonċernata u, ladarba mgħobbi, fit-trasport ta’ dan il-kontejner sal-port marittimu sabiex ikompli l-parti tat-trasport ikkombinat li ma titwettaqx bit-triq, u b’hekk twettaq vjaġġ inizjali bit-triq, fis-sens tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 92/106. Bl-istess mod, meta jkun involut vjaġġ finali bit-triq, fis-sens ta’ dan l-artikolu, din il-kumpannija tiġbor kontejner mimli f’port marittimu, twassal dan il-kontejner sal-punt tal-ħatt ta’ din il-merkanzija u, ladarba tinħatt, tieħu l-imsemmi kontejner vojt lejn terminal ta’ kontejners.
31
Il-qorti tar-rinviju għandha dubji dwar jekk tali trasport ta’ kontejners vojta jagħmilx parti minn trasport ikkombinat, li jibbenefika għalhekk mis-sistema lliberalizzata stabbilita bid-Direttiva 92/106, jew jekk, għall-kuntrarju, jikkostitwixxix trasport awtonomu suġġett għal-limitazzjonijiet dwar l-operazzjonijiet ta’ kabotaġġ previsti fir-Regolament Nru 1072/2009.
32
F’dan ir-rigward, fir-rigward tar-rabta bejn dawn iż-żewġ atti tad-dritt tal-Unjoni, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 92/106 jindika li din tal-aħħar tapplika għall-operazzjonijiet ta’ trasport ikkombinat, bla ħsara għar-Regolament Nru 881/92. Issa, dan tal-aħħar tħassar u ġie ssostitwit bir-Regolament Nru 1072/2009.
33
Min-naħa l-oħra, skont il-premessa 16 tiegħu, ir-Regolament Nru 1072/2009 japplika bla ħsara għad-dispożizzjonijiet dwar it-trasport ’il ġewwa jew ’il barra ta’ merkanzija bit-triq li jagħmel parti minn trasport ikkombinat kif iddefinit fid-Direttiva 92/106. Din il-premessa 16 tispeċifika li l-vjaġġi nazzjonali bit-triq imwettqa fi Stat Membru ospitanti li ma jagħmlux parti minn trasport ikkombinat kif iddefinit fid-Direttiva 92/106 jaqgħu fl-ambitu tad-definizzjoni ta’ operazzjoni ta’ kabotaġġ u għalhekk għandhom ikunu suġġetti għar-rekwiżiti ta’ dan ir-regolament.
34
Minn dan isegwi li, sabiex jiġi ddeterminat jekk vjaġġ imwettaq fi Stat Membru minn kumpannija ta’ trasport stabbilita fi Stat Membru ieħor jaqax jew le taħt il-kunċett ta’ “kabotaġġ”, għandu jiġi eżaminat jekk dan il-vjaġġ jagħmilx parti jew le minn trasport ikkombinat kif iddefinit fid-Direttiva 92/106.
35
Issa, għandu jiġi kkonstatat li din id-direttiva ma tippreċiżax jekk it-trasport ta’ kontejners vojta mwettaq immedjatament qabel jew wara t-trasport ta’ merkanzija li jaqa’ taħt it-trasport ikkombinat jagħmilx parti minn dan tal-aħħar.
36
B’dan premess, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, għall-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, ma għandhomx jittieħdu inkunsiderazzjoni biss il-kliem tagħha, iżda għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li minnha tagħmel parti (sentenza tat‑28 ta’ Ottubru 2022, Generalstaatsanwaltschaft München (Estradizzjoni u ne bis in idem), C‑435/22 PPU, EU:C:2022:852, punt 67 u l-ġurisprudenza ċċitata).
37
Huwa minnu li mill-formulazzjoni tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 92/106 jirriżulta li l-operazzjonijiet ta’ trasport ikkombinat imsemmija f’dan l-artikolu huma operazzjonijiet ta’ “trasport ta’ merkanzija”. Madankollu, dan ma jistax jeskludi li parti minn dawn l-operazzjonijiet titwettaq bil-kontejner vojt, kemm-il darba dan il-vjaġġ bla tagħbija jitwettaq b’konnessjoni immedjata mat-trasport ta’ merkanzija. Fil-fatt, kif tindika, essenzjalment, il-Kummissjoni Ewropea fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, it-trasport ta’ kontejners vojta bejn terminal ta’ kontejners u l-punt ta’ tagħbija jew ta’ ħatt tal-merkanzija jikkostitwixxi vjaġġ aċċessorju iżda indispensabbli għat-twettiq tat-trasport prinċipali, jiġifieri t-trasport tal-merkanzija, u jifforma parti integrali minnu.
38
Din il-konklużjoni hija kkorroborata mill-għanijiet tad-Direttiva 92/106. F’dan ir-rigward, mit-tielet premessa ta’ din id-direttiva jirriżulta li l-problemi dejjem jikbru marbuta mal-konġestjoni tat-toroq, mal-ambjent u mas-sigurtà fit-toroq jeħtieġu, fl-interess pubbliku, iktar żvilupp fit-trasport ikkombinat bħala alternattiva għat-trasport bit-triq.
39
Issa, meta r-rotta bit-triq inizjali jew finali ta’ trasport ikkombinat, fis-sens ta’ din id-direttiva, tiġi żgurata, fi Stat Membru, minn trasportatur stabbilit fi Stat Membru ieħor, hija biss interpretazzjoni fis-sens li t-trasport ta’ kontejner vojt qabel jew wara t-trasport tal-merkanzija stess jagħmel parti minn dan it-trasport ikkombinat li hija ta’ natura tali li tiffaċilita l-għan li jiġi promoss l-użu tat-trasport ikkombinat. Fil-fatt, kif irrileva essenzjalment l-Avukat Ġenerali fil-punti 41 u 42 tal-konklużjonijiet tiegħu, kull interpretazzjoni oħra tobbliga l-użu ta’ trasportatur nazzjonali għat-trasport ta’ dan il-kontejner vojt bejn il-punt ta’ tagħbija jew ta’ ħatt u t-terminal tal-kontejners, li jimplika piżijiet finanzjarji u amministrattivi addizzjonali u għalhekk ikun ta’ natura li jagħmel l-imsemmi trasport ikkombinat inqas kompetittiv.
40
Il-konklużjoni msemmija fil-punt 37 ta’ din is-sentenza hija kkorroborata wkoll mir-Regolament Nru 1072/2009 li, bħad-Direttiva 92/106, jaqa’ fil-kuntest tal-politika komuni tat-trasport, filwaqt li dawn iż-żewġ atti tad-dritt tal-Unjoni għandhom, barra minn hekk, rabtiet reċiproċi, kif jirriżulta mid-dispożizzjonijiet imsemmija fil-punti 32 u 33 ta’ din is-sentenza.
41
Fil-fatt, l-Artikolu 1(1) ta’ dan ir-regolament jipprevedi li dan tal-aħħar japplika “għat-trasport internazzjonali ta’ merkanzija”, u l-punt 2(d) tal-Artikolu 2 tal-imsemmi regolament jiddefinixxi bħala li jagħmlu parti mit-“trasport internazzjonali” l-vjaġġi mingħajr tagħbija b’konnessjoni ma’ ċerti vjaġġi b’tagħbija. Bl-istess mod, l-Artikolu 1(5) tal-istess regolament jeżenta mir-rekwiżit ta’ liċenzja Komunitarja u minn kull awtorizzazzjoni oħra ta’ trasport ċertu numru ta’ tipi ta’ trasport ta’ merkanzija kif ukoll “vjaġġi mingħajr tagħbija […] magħmulin b’rabta ma’ tali trasport”. Dawn id-dispożizzjonijiet jixhdu għalhekk ir-rieda tal-leġiżlatur tal-Unjoni li jirrikonoxxi li ċerti vjaġġi bla tagħbija jistgħu jitqiesu li jibbenefikaw mid-dispożizzjonijiet applikabbli għat-trasport ta’ merkanzija, kemm-il darba dawn il-vjaġġi bla tagħbija jitwettqu b’rabta ma’ trasport b’tagħbija.
42
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda magħmula hija li l-Artikolu 1 tad-Direttiva 92/106 għandu jiġi interpretat fis-sens li t-trasport bit-triq ta’ kontejners vojta bejn terminal ta’ kontejners u punt ta’ tagħbija jew ta’ ħatt tal-merkanzija jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “trasport ikkombinat”, fis-sens ta’ dan l-artikolu, b’tali mod li jibbenefika mis-sistema lliberalizzata prevista għall-vjaġġi bit-triq inizjali u/jew finali li jagħmlu parti integrali minn trasport ikkombinat, fis-sens tal-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, u li huma eżentati mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet dwar il-kabotaġġ previsti fir-Regolament Nru 1072/2009.
Fuq l-ispejjeż
43
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Seba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 1 tad-Direttiva tal-Kunsill 92/106/KEE tas‑7 ta’ Diċembru 1992 dwar l-istabbiliment ta’ regoli komuni għal ċerti tipi ta’ trasport ikkombinat ta’ merkanzija bejn l-Istati Membri
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
it-trasport bit-triq ta’ kontejners vojta bejn terminal ta’ kontejners u punt ta’ tagħbija jew ta’ ħatt tal-merkanzija jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “trasport ikkombinat”, fis-sens ta’ dan l-artikolu, b’tali mod li jibbenefika mis-sistema lliberalizzata prevista għall-vjaġġi bit-triq inizjali u/jew finali li jagħmlu parti integrali minn trasport ikkombinat, fis-sens tal-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, u li huma eżentati mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet dwar il-kabotaġġ previsti fir-Regolament (KE) Nru 1072/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑21 ta’ Ottubru 2009 dwar regoli komuni għall-aċċess għas-suq internazzjonali tat-trasport bit-triq tal-merkanzija.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.