62019CC0433
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
SZPUNAR
ippreżentati fit-18 ta’ Ġunju 2020 (
1
)
Kawża C‑433/19
Ellmes Property Services Limited
vs
SP
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Oberster Gerichtshof (il‑Qorti Suprema, l-Awstrija))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Ġurisdizzjoni – Regolament (UE) Nru 1215/2012 – Kunċett ta’ ‘drittijiet in rem fuq propjetà immobbli’ – Azzjoni għal waqfien kontra komproprjetarju – Użu turistiku kuntrarju għad-destinazzjoni residenzjali ta’ beni immobbli b’komproprjetà, kif iddefinit fil-kuntratt ta’ komproprjetà”
I. Introduzzjoni
1.
Din it-talba għal deċiżjoni preliminari tagħti lill-Qorti tal-Ġustizzja l-opportunità li tiddeċiedi dwar il-ġurisdizzjoni li tieħu konjizzjoni ta’ azzjoni taħt id-dritt Awstrijak li permezz tagħha komproprjetarju jeżiġi, essenzjalment, minn komproprjetarju ieħor li ma jibqax jagħmel użu turistiku tal-appartament tiegħu suġġett għas-sistema ta’ komproprjetà minħabba li dan l-użu ma huwiex awtorizzat mill-kuntratt ta’ komproprjetà. Fil-fatt, il-qorti tar-rinviju tindika li din l-azzjoni tista’ taqa’ taħt żewġ regoli ta’ ġurisdizzjoni li jinsabu fir-Regolament (UE) Nru 1215/2012 (
2
): dik li tistabbilixxi l-ġurisdizzjoni esklużiva fil-qasam ta’ drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli favur il-qrati tal-Istat Membru fejn tkun tinsab il-proprjetà immobbli u dik li tistabbilixxi l-ġurisdizzjoni alternattiva fil-qasam kuntrattwali favur il-qorti tal-post ta’ eżekuzzjoni tal-obbligu. Għaldaqstant, l-eżami tad-domandi preliminari magħmula jipprovdi wkoll lill-Qorti tal-Ġustizzja l-opportunità li teżamina n-natura tal-kuntratt ta’ komproprjetà tad-dritt Awstrijak mill-perspettiva ta’ dan ir-regolament.
II. Il-kuntest ġuridiku
A. Id-dritt tal-Unjoni
2.
L-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 jgħid:
“Soġġetti għal dan ir-Regolament, persuni b’domiċilju fi Stat Membru għandhom, independentament min-nazzjonalità tagħhom, jitressqu quddiem il-qrati ta’ dak l-Istat Membru”.
3.
L-Artikolu 7(1)(a) ta’ dan ir-regolament jipprevedi:
“Persuna domiċiljata fi Stat Membru tista’ tiġi mħarrka fi Stat Membru ieħor:
1)
a)
fi kwistjonijiet relatati ma’ kuntratt, fil-qrati tal-post tat-twettiq tal-obbligazzjoni in kwistjoni;
[…]”
4.
L-Artikolu 24 tar-regolament imsemmi huwa fformulat kif ġej:
“Dawn il-qrati li ġejjin ta’ Stat Membru għandu jkollhom ġurisdizzjoni esklużiva, independentement mid-domiċilju tal-partijiet:
1)
fi proċedimenti li l-objettiv tagħhom ikunu drittijiet in rem fi proprjetà immobbli jew kirjiet ta’ proprjetà immobbli, il-qrati tal-Istat Membru li fih tkun tinstab il-proprjetà.
[…]”
B. Id-dritt Awstrijak
5.
L-Artikolu 2 tal-Wohnungseigentumsgesetz (il-Liġi dwar il-Komproprjetà) (
3
), fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-Komproprjetà”), jipprovdi:
“(1)   Il-komproprjetà hija d-dritt in rem mogħti lil komproprjetarju ta’ proprjetà immobbli, jew lil sħubija ta’ komproprjetà, li jkollu l-użu esklużiv ta’ beni b’komproprjetà u li jiddisponi minnu waħdu. […]
(2)   Il-beni b’komproprjetà huma appartamenti, proprjetà oħra indipendenti u postijiet ta’ parkeġġ għal vettura bil-mutur (beni li jistgħu jkunu f’komproprjetà) li fuqhom hija bbażata l-komproprjetà. Appartament huwa parti arkitettonika magħluqa, indipendenti f’għajnejn il-pubbliku, minn bini u li, min-natura u d-daqs tiegħu, huwa adattat sabiex jissodisfa bżonn individwali ta’ akkomodazzjoni tal-persuni. Post ieħor indipendenti huwa parti, magħluqa arkitettonikament, indipendenti f’għajnejn il-pubbliku, minn bini u li, min-natura u d-daqs tiegħu, għandu importanza ekonomika kbira, bħal pereżempju post kummerċjali jew garaxx. […]
[…]
(5)   Il-komproprjetarju huwa l-komproprjetarju ta’ beni immobbli li lilu tappartjeni l-komproprjetà ta’ beni b’komproprjetà li jinsab f’din il-proprjetà immobbli.
[…]”
6.
L-Artikolu 3 ta’ din il-liġi tiddisponi:
“(1)   Il-komproprjetà tista’ toqgħod fuq il-bażi ta’
1.
ftehim bil-miktub bejn il-komproprjetarji kollha (kuntratt ta’ komproprjetà) […]
[…]”
7.
L-Artikolu 16 ta’ din il-liġi jipprevedi:
“(1)   L-użu tal-beni b’komproprjetà jappartjeni lill-komproprjetarju.
(2)   Il-komproprjetarju għandu d-dritt li jagħmel, bi spejjeż tiegħu, tibdil (inkluż tibdil fid-destinazzjoni) fil-beni tiegħu b’komproprjetà, bil-kundizzjonijiet li ġejjin:
1. Il-bidla la għandha tikkawża ħsara fid-dar u lanqas ma għandha tippreġudika interess li jistħoqqlu protezzjoni ta’ komproprjetarju ieħor […].
2. Jekk biex issir tali bidla jkun hemm l-użu ta’ partijiet komuni tal-proprjetà immobbli, din il-bidla għandha wkoll tikkorrispondi mal-prattiki normali jew isservi interess importanti tal-komproprjetarju.”
III. Il-fatti tal-kawża prinċipali
8.
Ellmes Property Services u SP huma komproprjetarji ta’ beni immobbli ta’ appartamenti li jinsab f’Zell am See (l-Awstrija). Din il-kumpannija hija stabbilita fir-Renju Unit, filwaqt li l-indirizz tad-domiċilju ta’ SP jikkorrispondi mal-indirizz tal-appartament li tiegħu huwa komproprjetarju.
9.
L-appartament li Ellmes Property Services hija komproprjetarja tiegħu, użat għal finijiet ta’ abitazzjoni, jintuża għal finijiet turistiċi minn din il-kumpannija u jinkera regolarment lit-turisti.
10.
Permezz ta’ azzjoni għal waqfien imressqa quddiem il-Bezirksgericht Zell am See (il-Qorti Distrettwali ta’ Zell am See, l-Awstrija), SP talab il-waqfien ta’ dan l-“użu turistiku” minħabba li jmur kontra d-destinazzjoni ta’ din il-proprjetà immobbli u hu arbitrarju, fin-nuqqas ta’ ftehim tal-komproprjetarji l-oħra, u, konsegwentement, jippreġudika d-dritt tiegħu ta’ komproprjetà. Fir-rigward tal-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati Awstrijaċi, SP invoka l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012, li, fil-qasam ta’ drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli, jistabbilixxi l-ġurisdizzjoni esklużiva tal-qrati tal-Istat Membru fejn tinsab il-proprjetà immobbli.
11.
Il-qorti adita fl-ewwel istanza rrifjutat il-ġurisdizzjoni tagħha, peress li qieset li l-kawża kienet tirrigwarda ftehim dwar l-użu irregolat mid-dritt privat u ma kinitx taffettwa direttament is-sitwazzjoni legali tal-partijiet f’dan il-ftehim fir-rigward ta’ dritt in rem.
12.
Min-naħa l-oħra, il-Landesgericht Salzburg (il-Qorti Reġjonali ta’ Salzburg, l-Awstrija), adita fit-tieni istanza minn SP, qieset li l-qrati Awstrijaċi kellhom ġurisdizzjoni sabiex jieħdu konjizzjoni ta’ din il-kawża skont l-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012. Skont din il-qorti, id-destinazzjoni ta’ beni li jappartjeni għal komproprjetà hija bbażata fuq ftehim irregolat mid-dritt privat mogħti mill-komproprjetarji fil-forma, bħala prinċipju, ta’ kuntratt ta’ komproprjetà. Id-destinazzjoni għal użu ddeterminat ta’ tali beni kif ukoll l-osservanza tal-użu hekk iddefinit jagħmlu parti mid-drittijiet in rem tal-komproprjetarji li jibbenefikaw minn protezzjoni assoluta.
13.
Ellmes Property Services ippreżentat rikors għal reviżjoni quddiem il-qorti tar-rinviju.
IV. Id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
14.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema, l-Awstrija), permezz ta’ deċiżjoni tal-21 ta’ Mejju 2019, li waslet fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fit-6 ta’ Ġunju 2019, iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
L-ewwel alternattiva tal-ewwel subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 24 tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali (iktar ’il quddiem ir-‘Regolament Brussell Ia’) għandha tiġi interpretata fis-sens li l-azzjonijiet ta’ koproprjetarju intiżi sabiex koproprjetarju ieħor jiġi pprojbit milli jimmodifika, arbitrarjament u mingħajr il-kunsens tal-koproprjetarji l-oħra, il-proprjetà tiegħu f’koproprjetà, b’mod partikolari fir-rigward tal-użu intiż tagħha, għandhom l-għan li jsostnu dritt in rem?
2)
Fil-każ li tingħata risposta fin-negattiv għall-ewwel domanda:
Il-punt 1(a) tal-Artikolu 7 tar-Regolament Brussell Ia għandu jiġi interpretat fis-sens li l-azzjonijiet imsemmija [fl-ewwel domanda] jikkonċernaw obbligi kuntrattwali li għandhom jiġu eżegwiti fil-post fejn jinsab l-oġġett?”
15.
Fil-kuntest tal-proċedura hekk magħmula, il-partijiet fil-kawża prinċipali u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li ma żżommx seduta, billi qieset li kellha biżżejjed informazzjoni sabiex tiddeċiedi.
V. Analiżi
16.
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk l-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-azzjoni ta’ komproprjetarju intiża biex tipprojbixxi lil komproprjetarju ieħor milli jbiddel, arbitrarjament u mingħajr il-kunsens tal-komproprjetarji l-oħra, il-beni tiegħu b’komproprjetà, b’mod partikolari d-destinazzjoni tiegħu, taqax taħt din id-dispożizzjoni. Permezz tat-tieni domanda tagħha, din il-qorti titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tinterpreta l-Artikolu 7(1)(a) ta’ dan ir-regolament fid-dawl tal-karatteristiċi partikolari ta’ din l-azzjoni.
17.
Mill-formulazzjoni tad-domandi preliminari jirriżulta li l-qorti tar-rinviju titlaq mill-premessa li, indipendentement mir-risposta li ser tingħata, l-azzjoni taħt id-dritt Awstrijak prevista minn dawn id-domandi taqa’ taħt il-kunċett ta’ “materji ċivili u kummerċjali” fis-sens tal-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 u taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament. Xejn ma jippermetti li din il-premessa titqiegħed fid-dubju. Fil-fatt, il-kawża prinċipali li fil-kuntest tagħha titressaq din il-kawża taqa’ perfettament taħt dan il-kunċett u ma taqax taħt l-esklużjonijiet previsti fl-Artikolu 1(2) ta’ dan ir-regolament.
18.
F’dawn il-konklużjonijiet, l-ewwel nett ser nippreżenta, għalhekk, xi rimarki ġenerali dwar l-azzjoni taħt id-dritt Awstrijak li fir-rigward tagħha saru d-domandi preliminari (Titolu A). Imbagħad, ser nanalizza d-domandi preliminari fl-ordni magħżula mill-qorti tar-rinviju. Fil-fatt, kif ġustament tqis l-imsemmija qorti, it-tieni domanda tqum biss jekk ir-risposta għall-ewwel domanda tkun fin-negattiv. Jekk azzjoni taqa’ taħt l-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012, li jikkonċerna l-ġurisdizzjoni esklużiva fil-qasam ta’ drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli (Titolu B), ma huwiex iktar neċessarju li tiġi eżaminata l-kwistjoni tal-eżistenza ta’ qorti alternattiva, bħal dak previst fl-Artikolu 7(1)(a) ta’ dan ir-regolament (Titolu C).
A. Fuq l-azzjoni inkwistjoni
19.
Il-qorti tar-rinviju tispjega li, fid-dritt Awstrijak, il-komproprjetà (“Wohnungseigentum”) tikkostitwixxi dritt in rem (
4
) li huwa protett mhux biss kontra l-preġudizzji kkawżati minn terzi persuni, iżda wkoll kontra dawk ikkawżati minn komproprjetarji l-oħra.
20.
Din il-qorti tippreċiża li d-destinazzjoni ta’ beni b’komproprjetà għal użu residenzjali jew kummerċjali huwa ddeterminat mill-ftehim tad-dritt privat iffirmat bejn il-komproprjetarji kollha u li, bħala regola ġenerali, jimmaterjalizza ruħu fil-kuntratt ta’ komproprjetà (“Wohnungseigentumsvertrag”). Il-komproprjetarji jinsabu f’relazzjoni kuntrattwali liberament miftiehma minħabba l-kuntratt ta’ komproprjetà. Id-destinazzjoni ta’ beni b’komproprjetà u l-osservanza tal-użu ddefinit minn din id-destinazzjoni jagħmlu parti mid-dritt li jibbenefika minn protezzjoni assoluta ta’ kull komproprjetarju. F’dan ir-rigward, l-użu għal finijiet turistiċi ta’ beni b’komproprjetà ddestinat għal użu residenzjali jikkostitwixxi bidla fl-użu ta’ dan il-beni.
21.
Mir-rinviju għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li, fil-kawża prinċipali, permezz tal-azzjoni tiegħu, wieħed mill-komproprjetarji jrid iwaqqaf l-użu li qiegħed jippreġudika d-dritt tiegħu ta’ komproprjetà. Fil-fatt, il-qorti tar-rinviju tispjega li d-domandi preliminari tagħha huma bbażati fuq azzjoni taħt id-dritt Awstrijak intiża għall-astensjoni jew għall-waqfien (“Eigentumsfreiheitsklage”) ta’ aġir allegat fil-konfront ta’ konvenut. Skont l-ispjegazzjonijiet ipprovduti minn din il-qorti, kull komproprjetarju jista’ jressaq tali azzjoni kontra l-komproprjetarju li, b’mod arbitrarju, mingħajr il-kunsens tal-komproprjetarji l-oħra jew mingħajr deċiżjoni ġudizzjarja li għandha s-saħħa ta’ res judicata li tissostitwixxi tali ftehim, iwettaq bidliet fil-beni tiegħu b’komproprjetà, b’mod partikolari f’dak li jikkonċerna d-destinazzjoni ta’ dan il-beni (
5
).
B. Fuq l-ewwel domanda dwar l-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012
22.
L-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 jagħti l-ġurisdizzjoni esklużiva fil-qasam ta’ drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli lill-qrati tal-Istat Membru fejn tkun tinsab il-proprjetà immobbli. Fil-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, il-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea, essenzjalment, irriproduċa l-kliem użat fl-Artikolu 16(1)(a) tal-Konvenzjoni ta’ Brussell (
6
) u fl-Artikolu 22(1) tar-Regolament (KE) Nru 44/2001 (
7
), b’tali mod li l-interpretazzjoni żviluppata mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha fir-rigward ta’ dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet tapplika wkoll għall-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 (
8
).
23.
Għaldaqstant, l-espressjoni “fi proċedimenti li l-objettiv tagħhom ikunu drittijiet in rem fi proprjetà immobbli” li tinsab fl-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandha tkompli tiġi interpretata b’mod awtonomu (
9
).
24.
Barra minn hekk, żewġ serje ta’ kriterji li l-Qorti tal-Ġustizzja użat sabiex tiddefinixxi l-kamp ta’ applikazzjoni tar-regola ta’ ġurisdizzjoni fil-qasam ta’ drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli jibqgħu validi taħt ir-Regolament Nru 1215/2012. L-ewwel serje tikkonċerna l-kriterji dwar il-karatteristiċi tad-drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli u tal-azzjonijiet relatati magħhom li jaqgħu taħt l-Artikolu 24(1) ta’ dan ir-regolament. It-tieni serje tikkonċerna l-kriterji dwar l-għanijiet li fuqhom hija bbażata din id-dispożizzjoni, li jippermettu li jiġu ddeterminati l-azzjonijiet li għandhom jaqgħu taħtha u dawk li, fid-dawl tal-fatt li l-imsemmija dispożizzjoni tikkostitwixxi dispożizzjoni ta’ eċċezzjoni li għandha tiġi interpretata b’mod strett, huma esklużi minnha. Huwa għalhekk fid-dawl ta’ dawn iż-żewġ serje ta’ kriterji li għandu jiġi vverifikat jekk l-azzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali taqax taħt l-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012.
1.
Fuq il-karatteristiċi tad-drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli u tal-azzjonijiet li jirrigwardaw dan il-qasam
a)
Il-karatteristiċi tad-drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli fid-dawl tal-ġurisprudenza
25.
Id-drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli li jirreferi għalihom il-kliem tal-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 huma ddefiniti, fil-ġurisprudenza, b’kuntrast mad-drittijiet personali. Id-differenza bejn dawn iż-żewġ tipi ta’ drittijiet tinsab fil-fatt li tal-ewwel, li jikkonċernaw beni materjali, jipproduċu l-effetti tagħhom fir-rigward ta’ kulħadd, filwaqt li tat-tieni jistgħu jiġu invokati biss kontra d-debitur (
10
).
26.
F’dan ir-rigward, għandi nosserva li, fis-sentenza Komu et (
11
), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li talba għax-xoljiment ta’ komproprjetà fuq beni immobbli taqa’ taħt ir-regola ta’ ġurisdizzjoni stabbilita fl-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012, għaliex din it-talba, intiża sabiex twassal għal trasferiment tad-dritt ta’ proprjetà fuq beni immobbli, tikkonċerna drittijiet in rem li jipproduċu l-effetti tagħhom fir-rigward ta’ kulħadd u tikkostitwixxi azzjoni intiża sabiex tiżgura lid-detenturi ta’ dawn id-drittijiet il-protezzjoni tal-prerogattivi marbuta mat-titolu tagħhom. Għaldaqstant, id-dritt ta’ komproprjetà, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jidher a priori wkoll li jikkostitwixxi dritt in rem fuq proprjetà immobbli fis-sens tal-ġurisprudenza dwar din id-dispożizzjoni.
27.
Issa, ir-regola ta’ ġurisdizzjoni stabbilita fl-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 tapplika biss fil-preżenza ta’ “konstatazzjonijiet li għandhom bħala suġġett drittijiet in rem fuq l-immobbli” (
12
). Sabiex kawża mressqa quddiem qorti ta’ Stat Membru taqa’ taħt din id-dispożizzjoni, ma huwiex biżżejjed li l-azzjoni tkun tikkonċerna dritt in rem fuq proprjetà immobbli jew li l-azzjoni jkollha rabta ma’ beni immobbli: huwa meħtieġ li l-azzjoni tkun ibbażata fuq tali dritt (
13
).
28.
F’dan il-kuntest, mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-azzjonijiet li għandhom bħala suġġett drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli huma dawk li huma intiżi, minn naħa, sabiex jiddeterminaw il-portata, il-konsistenza, is-sjieda, il-pussess ta’ beni immobbli jew l-eżistenza ta’ drittijiet in rem oħrajn fuq dawn il-beni u, min‑naħa l-oħra, li jiżguraw lid-detenturi ta’ dawn id-drittijiet il-protezzjoni tal-prerogattivi marbuta mat-titolu tagħhom (
14
).
29.
Għaldaqstant, għandu jiġi ddeterminat jekk l-għan tal-azzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali huwiex prerogattiva li tirrigwarda direttament il-proprjetà immobbli u li tipproduċi effetti fir-rigward ta’ kulħadd (
15
), b’tali mod li din l-azzjoni tista’ tiġi kkunsidrata bħala azzjoni bbażata fuq dritt in rem fuq proprjetà immobbli fis-sens tal-ġurisprudenza msemmija iktar ’il fuq.
b)
Applikazzjoni għal dan il-każ
1) Kummenti preliminari
30.
Huwa minnu li, kif issostni Ellmes Property Services, fis-sentenza ČEZ (
16
), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li azzjoni għal waqfien tal-inkonvenjenzi, ikkawżati lil proprjetà immobbli permezz tal-attività ta’ ċentrali nukleari li jinsab fit-territorju ta’ Stat ġar ta’ dak fejn jinsabu dawn il-beni, ma tikkostitwixxix kontestazzjoni li għandha bħala suġġett dritt in rem fuq proprjetà immobbli. Fil-fatt, jekk il-bażi għal tali azzjoni tinsab fil-preġudizzju kkawżat lil dritt in rem fuq proprjetà immobbli, in-natura in rem u ta’ beni immobbli ta’ dan id-dritt għandha biss, madankollu, f’dan il-kuntest importanza inċidentali. Din in-natura in rem u ta’ beni immobbli tad-dritt ikkonċernat ma għandhiex influwenza deċiżiva fuq il-konfigurazzjoni ta’ tilwima li fil-kuntest tagħha tkun saret din l-azzjoni għal waqfien, li ma tkunx f’termini sostanzjalment differenti kieku d-dritt li tiegħu qiegħda tintalab il-protezzjoni kontra l-allegati inkonvenjenti kien ikun ta’ natura differenti, bħal, pereżempju, id-dritt għall-integrità fiżika jew dritt ta’ beni mobbli. Bħall-azzjoni inkwistjoni f’din is-sentenza, tali azzjonijiet għandhom l-għan, essenzjalment, li jiksbu li l-persuna li tkun fl-oriġini ta’ tali preġudizzju ta’ dritt, kemm jekk seħħ jew inkella potenzjali, tiġi ordnata ttemmu.
31.
Madankollu, b’differenza mill-azzjoni inkwistjoni fis-sentenza ČEZ (
17
), l-azzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma tinsabx esklużivament fil-preġudizzju kkawżat lil dritt in rem fuq proprjetà immobbli tal-komproprjetarju li għamel din l-azzjoni iżda, fuq kollox, milli jidher, fin-nuqqas ta’ osservanza, minn komproprjetarju ieħor, tal-użu miftiehem fil-kuntratt ta’ komproprjetà.
32.
Għalhekk jista’ jiġi argumentat li l-għan tal-azzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali huwa pjuttost id-dritt tal-komproprjetarju li ma josservax dan l-użu iktar milli d-dritt ta’ dan il-komproprjetarju li jagħmel din l-azzjoni. Il-Kummissjoni tidher li tirrifletti din il-perspettiva sa fejn hija tindika li, fil-każ fejn l-użu miftiehem fil-kuntratt ta’ komproprjetà jikkostitwixxi dritt in rem, jista’ jkun hemm limitazzjoni tad-drittijiet ta’ komproprjetarju li jiddisponi mill-parti tiegħu ta’ komproprjetà. F’dan ir-rigward, SP isostni li, fiċ-ċirkustanzi tal-każ, il-komproprjetarju li ma josservax l-użu miftiehem fil-kuntratt ta’ komproprjetà, minn naħa, jallega li jgawdi dritt in rem, jiġifieri dak li jikri għal finijiet turistiċi, filwaqt li dan id-dritt ma jeżistix u, min-naħa l-oħra, fi kwalunkwe każ, jikser id-dritt in rem tal-komproprjetarji l-oħrajn.
33.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, sabiex jiġi ddeterminat jekk l-azzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tistax taqa’ taħt l-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012, għandu jiġi ddeterminat jekk l-użu ta’ proprjetà immobbli, jiġifieri appartament suġġett għas-sistema ta’ komproprjetà, miftiehem fil-kuntratt ta’ komproprjetà jipproduċix effetti fir-rigward ta’ kulħadd.
34.
Issa, kif tosserva l-Kummissjoni, il-qorti tar-rinviju ma tressaqx l-elementi kollha neċessarji sabiex dak li jkun jiddeċiedi b’mod preċiż dwar il-klassifikazzjoni ġuridika tal-possibbiltà ta’ wieħed mill-komproprjetarji li jeżiġi mingħand komproprjetarju ieħor li jieqaf milli jagħmel użu partikolari mill-proprjetà tiegħu.
35.
Infakkar li mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li, fid-dritt Awstrijak, il-komproprjetà tikkostitwixxi dritt in rem li huwa protett mhux biss kontra preġudizzji kkawżati minn terzi, iżda wkoll kontra dawk ikkawżati mill-komproprjetarji l-oħra. Id-destinazzjoni ta’ beni b’komproprjetà u l-osservanza tal-użu ddefinit minn din id-destinazzjoni “jagħmlu parti mid-dritt li jibbenefika minn protezzjoni assoluta ta’ kull komproprjetarju”. Din id-destinazzjoni hija stabbilita mill-ftehim irregolat mid-dritt privat fost il-komproprjetarji kollha li jinsabu, minħabba l-kuntratt ta’ komproprjetà, f’relazzjoni kuntrattwali liberament miftiehma. Komproprjetarju jista’ jressaq, kontra l-komproprjetarju li ma josservax l-użu miftiehem f’dan il-kuntratt, azzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
36.
Ma huwiex ċar jekk il-possibbiltà ta’ komproprjetarju li jeżiġi li l-użu miftiehem fil-kuntratt ta’ komproprjetà jiġi osservat tidħolx jew le fil-kuntest tal-protezzjoni assoluta li ssemmi l-qorti tar-rinviju fit-talba għal deċiżjoni preliminari. Fil-każ ta’ risposta affermattiva, għandu jiġi kkunsidrat li l-fatt li jiġi previst użu fil-kuntratt ta’ komproprjetà jista’ jipproduċi effetti wkoll fir-rigward ta’ terzi.
37.
F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni tammetti li l-kawża prinċipali għandha tiġi eżaminata fid-dawl tal-kontenut tal-kuntratt ta’ komproprjetà, b’mod li l-applikazzjoni tal-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 f’din il-kawża tista’ tqajjem dubji. Madankollu, hija tindika li ċerti elementi jistgħu jikkostitwixxu indizji dwar il-fatt li l-użu miftiehem fil-kuntratt ta’ komproprjetà jipproduċi effett erga omnes. Huwa biss jekk dawn l-elementi jiġu kkonfermati mill-qorti tar-rinviju li, skont il-Kummissjoni, għandu jitqies li azzjoni għal waqfien tal-użu turistiku ta’ appartament taqa’ taħt din id-dispożizzjoni tar-Regolament Nru 1215/2012.
38.
B’mod iktar speċifiku, il-Kummissjoni tirreferi, fl-ewwel lok, għall-fatt li, skont l-informazzjoni li hija ġabret, il-kuntratt ta’ komproprjetà konkluż bejn il-komproprjetarji inizjali għandu jiġi aċċettat minn kull persuna li takkwista appartament suġġett għas-sistema ta’ komproprjetà u li dan il-kuntratt jista’ jiġi mmodifikat biss bla ħsara għall-kunsens tal-komproprjetarji l-oħra kollha. Fit-tieni lok, hija ssostni li, skont l-informazzjoni tagħha, l-imsemmi kuntratt u l-użu li huwa jipprevedi jistgħu jiġu kkonsultati fir-reġistru tal-artijiet u li għaldaqstant jeżisti aċċess pubbliku li jippermetti l-għarfien tiegħu.
39.
Għar-raġunijiet li ser nesponi iktar ’il quddiem, għandi dubji dwar jekk dawn l-elementi, li għandhom ikunu s-suġġett tal-verifiki mill-qorti tar-rinviju, iwasslux neċessarjament għall-konklużjoni li l-użu miftiehem fil-kuntratt ta’ komproprjetà jipproduċi effetti fir-rigward ta’ kulħadd.
2) Fuq l-infurzabbiltà tal-kuntratt ta’ komproprjetà
40.
Huwa ċertament minnu li, fis-sentenza Weber (
18
), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li azzjoni intiża sabiex tiġi kkonstatata l-invalidità tal-eżerċizzju ta’ dritt ta’ prelazzjoni, bħal dak imsemmi f’din is-sentenza, taqa’ taħt ir-regola ta’ ġurisdizzjoni esklużiva fil-qasam ta’ drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja spjegat li dan id-dritt, gravanti fuq proprjetà immobbli u li jinsab imniżżel fir-reġistru tal-artijiet, jipproduċi l-effetti tiegħu mhux biss fir-rigward tad-debitur, iżda jiggarantixxi wkoll id-dritt tad-detentur ta’ dan id-dritt għat-trasferiment tal-proprjetà anki fir-rigward ta’ terzi, b’mod li, jekk kuntratt ta’ bejgħ ikun konkluż bejn terz u l-proprjetarju tal-proprjetà suġġetta għal oneri, ik-konsegwenza tal-eżerċizzju validu tad-dritt ta’ prelazzjoni jkun li l-bejgħ ma jkollux effett għad-detentur ta’ dan id-dritt u li dan il-bejgħ huwa ddestinat li jiġi konkluż bejn dan id-detentur u l-imsemmi proprjetarju bl-istess kundizzjonijiet bħal dawk miftiehma bejn dan tal-aħħar u dan it-terz. Għalhekk dan huwa tipiku ta’ dritt in rem.
41.
Issa, għandha ssir distinzjoni bejn is-sitwazzjoni fejn dritt in rem jipproduċi effetti fir-rigward ta’ kulħadd minn dik li fiha d-dritt personali jkompli jipproduċi l-effetti tiegħu wara bidla suġġettiva ta’ relazzjoni ġuridika li hija fil-bażi ta’ dan id-dritt personali.
42.
Is-sentenza Weber (
19
) tikkostitwixxi eżempju ta’ din l-ewwel sitwazzjoni. Fil-fatt, id-dritt ta’ prelazzjoni msemmi f’din is-sentenza seta’ jiġi invokat kontra terza persuna, mingħajr ma jkun neċessarju li jiġi stabbilit li din il-persuna kienet issostitwixxiet il-proprjetarju ta’ beni immobbli suġġett għal oneru fil-kuntest tar-relazzjoni bejnha u d-detentur tad-dritt ta’ prelazzjoni jew li l-imsemmija persuna kienet, minn tal-inqas, tat il-kunsens tagħha sabiex tosserva l-implikazzjonijiet ta’ din ir-relazzjoni. Issa, ma naħsibx li din is-sitwazzjoni hija neċessarjament identika ma’ dik li fiha, kif tindika l-Kummissjoni, il-kuntratt ta’ komproprjetà konkluż bejn il-komproprjetarji inizjali għandu jiġi “aċċettat” minn kull persuna li takkwista appartament suġġett għas-sistema ta’ komproprjetà.
43.
Sabiex nispjega l-punt tiegħi, fis-sentenza Kerr (
20
), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li azzjoni dwar obbligu ta’ ħlas li jirriżulta minn deċiżjoni tal-laqgħa ġenerali tal-komproprjetarji ta’ beni immobbli taqa’ taħt l-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1215/2012, li jistabbilixxi l-ġurisdizzjoni mhux esklużiva fil-qasam kuntrattwali, għalkemm din id-deċiżjoni hija vinkolanti għal komproprjetarji li ma kinux ipparteċipaw fl-adozzjoni tagħha. Barra minn hekk, fid-digriet INA et (
21
), il-Qorti tal-Ġustizzja adottat din l-interpretazzjoni fil-kuntest ta’ obbligu ta’ ħlas li jirriżulta mil-liġi nazzjonali, fejn il-modalitajiet kienu ddeterminati minn ftehim tal-proprjetarji ta’ iktar minn nofs l-ishma tal-komproprjetà. Il-Qorti tal-Ġustizzja waslet għal din il-konklużjoni billi bbażat ruħha fuq il-fatt li, billi sar u jibqa’ komproprjetarju ta’ beni immobbli, kull komproprjetarju jagħti l-kunsens tiegħu sabiex jissottometti ruħu għad-dispożizzjonijiet kollha tal-att li jirregola l-komproprjetà kkonċernata kif ukoll għad-deċiżjonijiet adottati mil-laqgħa ġenerali tal-komproprjetarji ta’ dan il-beni immobbli (
22
).
44.
Huwa ċertament minnu li, fis-sentenza Kerr (
23
) u fid-digriet INA et (
24
), is-suġġett tal-azzjonijiet inkwistjoni ma kienx jirrigwarda direttament il-beni immobbli. Il-ġurisprudenza li tirriżulta minn dawn iż-żewġ deċiżjonijiet turi madankollu kif l-użu miftiehem fil-kuntratt ta’ komproprjetà jista’ jipproduċi effetti fir-rigward ta’ kull persuna li takkwista appartament suġġett għas-sistema ta’ komproprjetà, mingħajr ma dan l-użu jipproduċi effetti erga omnes fis-sens tal-ġurisprudenza dwar il-ġurisdizzjoni esklużiva fil-qasam ta’ drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli.
45.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, sabiex użu miftiehem fil-kuntratt ta’ komproprjetà jipproduċi dawn l-effetti, dak l-użu għandu jkun infurzabbli wkoll kontra persuni li ma jistgħux jitqiesu bħala dawk li volontarjament aċċettaw il-kuntratt ta’ komproprjetà. Dan ikun il-każ jekk komproprjetarju jista’ jeżerċita wkoll azzjoni għal waqfien kontra kerrej li ma jirrispettax l-użu miftiehem fil-kuntratt ta’ komproprjetà (
25
). Madankollu, hija l-qorti nazzjonali li għandha tagħmel il-verifiki meħtieġa f’dan ir-rigward.
3) Fuq ir-reġistrazzjoni fir-reġistru tal-artijiet
46.
F’dak li jirrigwarda l-possibbiltà li jiġi kkonsultat il-kuntratt ta’ komproprjetà fir-reġistru tal-artijiet, huwa ċertament minnu li, f’diversi sistemi legali, il-prinċipju ta’ pubbliċità huwa inkluż fil-prinċipji li jirriżultaw min-natura tad-drittijiet in rem. Fil-fatt, dan il-prinċipju jirrifletti b’mod partikolari idea li, bħala regola ġenerali, id-drittijiet in rem jistgħu jiġu rrispettati biss jekk l-informazzjoni relatata magħhom tkun aċċessibbli għall-pubbliku inġenerali. F’dak li jirrigwarda d-drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli, din l-aċċessibbiltà tista’ tiġi żgurata, b’mod partikolari, permezz tar-reġistri li l-konsultazzjoni tagħhom hija miftuħa għall-pubbliku. Ir-reġistrazzjoni fir-reġistru tal-artijiet ta’ informazzjoni dwar dritt li jirrigwarda beni korporali tista’ għalhekk tindika li dan id-dritt jista’ jiġi invokat kontra kull persuna u jikkostitwixxi, għalhekk, dritt in rem.
47.
Dan espost, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li, minn naħa, ir-reġistri tal-artijiet jistgħu jinkludu wkoll informazzjoni li ma hijiex relatata mad-drittijiet li jipproduċu effetti erga omnes u li, min-naħa l-oħra, mill-kuntest ġuridiku, kif spjegat mill-qorti tar-rinviju, jirriżulta li l-komproprjetà stess tistrieħ fuq il-bażi ta’ kuntratt ta’ komproprjetà. Ma jistax jiġi eskluż li r-raġuni li għaliha dan il-kuntratt jista’ jiġi kkonsultat fir-reġistru tal-artijiet tinsab fil-fatt li dan huwa att li abbażi tiegħu l-komproprjetà kienet ġiet ikkostitwita u rreġistrata f’dan ir-reġistru.
48.
F’dan il-kuntest, għandi nosserva li azzjoni relatata ma’ att li permezz tiegħu ġie kkostitwit id-dritt in rem irreġistrat fir-reġistru tal-artijiet ma taqax taħt l-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 meta din l-azzjoni tkun ibbażata fuq dritt personali.
49.
Sabiex nispjega l-argument tiegħi, fis-sentenza Schmidt (
26
), li kienet tirrigwarda talba bbażata fuq in-nullità tat-trasferiment tal-proprjetà li, kif innotat il-Qorti tal-Ġustizzja, kienet tistrieħ fuq dritt in rem fuq il-beni immobbli kkonċernat li invokat ir-rikorrenti, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li talba għat-tħassir mir-reġistru tal-artijiet tad-dritt għall-proprjetà taqa’ taħt din id-dispożizzjoni. Madankollu, minn din is-sentenza jirriżulta li hija kwistjoni oħra fir-rigward ta’ talba mressqa kontra parti oħra fl-att li abbażi tiegħu din il-proprjetà kellha tiġi ttrasferita u intiża għall-konstatazzjoni tan-nullità ta’ dan l-att minħabba l-inkapaċità kuntrattwali ta’ parti oħra fl-imsemmi att. Tali talba kienet, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, ibbażata fuq dritt personali (
27
).
50.
F’dan ir-rigward, fis-sentenza Milivojević (
28
), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li talba intiża għat-tħassir mir-reġistru tal-artijiet tar-reġistrazzjoni ta’ ipoteka taqa’ taħt l-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-ipoteka, ladarba debitament ikkostitwita skont ir-regoli proċedurali u sostantivi stabbiliti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali f’dan il-qasam, hija dritt in rem li jipproduċi effetti erga omnes. Min-naħa l-oħra, ma taqax taħt il-ġurisdizzjoni esklużiva tal-qorti tal-Istat Membru fejn tinsab il-proprjetà immobbli talba intiża għad-dikjarazzjoni tan-nullità, minħabba l-ksur tar-regoli nazzjonali fil-qasam ta’ protezzjoni tal-konsumaturi, tal-att notarili dwar il-kostituzzjoni ta’ din l-ipoteka. Fil-fatt, tali talba hija bbażata, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, fuq dritt personali li jista’ jiġi invokat biss kontra l-konvenut fil-kawża quddiem il-qrati nazzjonali (
29
).
51.
Għaldaqstant, fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk l-azzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali taqax taħt l-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012, jiena tal-fehma li l-fatt li l-kuntratt ta’ komproprjetà jista’ jiġi kkonsultat fir-reġistru tal-artijiet ma jeżentax lill-qorti nazzjonali milli tivverifika, għar-raġunijiet esposti fil-punti 40 sa 45 ta’ dawn il-konklużjonijiet, jekk l-użu miftiehem f’dan il-kuntratt jistax jiġi invokat kontra kull persuna. Kieku dan kien il-każ, din l-azzjoni taqa’a priori taħt ir-regola ta’ ġurisdizzjoni stabbilita f’din id-dispożizzjoni. Għalhekk jibqa’ biss li jiġi vverifikat jekk l-għanijiet tal-imsemmija dispożizzjoni jimmilitawx favur l-interpretazzjoni li azzjoni intiża sabiex l-użu stabbilit fil-kuntratt ta’ komproprjetà jiġi osservat taqa’ taħt l-istess dispożizzjoni biss jekk dan l-użu jista’ jiġi infurzat fir-rigward ta’ kulħadd.
2.
Fuq l-għanijiet tar-regola ta’ kompetenza fil-qasam ta’ drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli
52.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet repetutament li l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 ma jistax jiġi interpretat b’mod estensiv, f’sens li huwa iktar wiesa’ mill-għanijiet tiegħu (
30
). Id-determinazzjoni ta’ dawn l-għanijiet hija għalhekk essenzjali sabiex jiġi limitat il-kamp ta’ applikazzjoni tar-regola ta’ ġurisdizzjoni prevista minn din id-dispożizzjoni.
53.
F’dak li jirrigwarda r-regoli ta’ ġurisdizzjoni esklużiva b’mod ġenerali, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li r-raġuni wara dawn ir-regoli hija l-eżistenza ta’ rabta partikolarment stretta bejn it-tilwima u Stat Membru li favurih hija stabbilita l-ġurisdizzjoni (
31
).
54.
Fir-rigward tal-ġurisdizzjoni esklużiva fil-qasam ta’ drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli, huwa stabbilit, wara s-sentenza Reichert u Kockler (
32
), li l-qrati tal-Istat Membru fejn tinsab il-proprjetà immobbli huma fl-aħjar pożizzjoni sabiex jieħdu konjizzjoni tal-azzjonijiet f’dan il-qasam. Fil-ġurisprudenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat, b’mod partikolari, li, minn naħa, tali azzjonijiet għandhom jiġu deċiżi skont ir-regoli ta’ dan l-Istat Membru, li jirrifletti l-prinċipju tal-lex rei sitae, u li, min-naħa l-oħra, il-kontestazzjonijiet li jirriżultaw minnhom jeħtieġu frekwentement verifiki, investigazzjonijiet u perizji li għandhom isiru fuq il-post (
33
). Għaldaqstant, l-attribuzzjoni ta’ ġurisdizzjoni lil dawn il-qrati tissodisfa l-interess ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja (
34
).
55.
Għalhekk jista’ jiġi argumentat li wieħed mill-għanijiet tar-regola ta’ ġurisdizzjoni esklużiva stabbilita fl-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 huwa li tiġi stabbilita l-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istat Membru li miegħu teżisti rabta partikolarment mill-qrib f’dak li jikkonċerna t-tilwima sabiex tiġi ffaċilitata l-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja. Madankollu, jiena tal-fehma li dan l-għan hekk iddefinit, meħud b’mod iżolat, jikkostitwixxi biss waħda mir-raġunijiet li jistgħu jispjegaw l-għażla tal-leġiżlatur tal-Unjoni f’dak li jirrigwarda n-natura esklużiva tal-kompetenza stabbilita skont din ir-regola.
a)
L-argument ibbażat fuq l-eżami tar-regoli tal-ġurisdizzjoni mhux esklużiva
56.
Għandu jiġi osservat li regoli ta’ ġurisdizzjoni mhux esklużiva jużaw ukoll fatturi ta’ rabta li jippermettu li tiġi żgurata l-prossimità bejn tilwima u l-qrati li għandhom ġurisdizzjoni sabiex jieħdu konjizzjoni ta’ din it-tilwima u jissodisfaw l-interess ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja, mingħajr ma joħolqu riperkussjonijiet karatteristiċi tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni esklużiva.
57.
F’dak li jirrigwarda, b’mod iktar speċifiku, il-kuntest tar-Regolament Nru 1215/2012, il-premessa 16 ta’ dan ir-regolament tindika li “[b]arra [l-qorti ta]d-domiċilju tal-konvenut, għandu jkun hemm raġunijiet alternattivi ta’ ġurisdizzjoni bbażati fuq [qrati oħra awtorizzati minħabba l-]konnessjoni mill-qrib bejn il-qorti u l-azzjoni jew sabiex tkun iffaċilitata l-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja”. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet repetutament li r-regoli ta’ ġurisdizzjoni previsti fl-Artikolu 7(1) u (2) tal-imsemmi regolament huma bbażati fuq l-eżistenza ta’ rabta partikolarment mill-qrib, li tiġġustifika attribuzzjoni ta’ ġurisdizzjoni lill-qrati previsti minn din id-dispożizzjoni għal raġunijiet ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja u ta’ organizzazzjoni utli tal-proċeduri (
35
).
58.
Ċertament, wieħed jista’ jsostni li, b’differenza mir-regoli ta’ ġurisdizzjoni mhux esklużiva, f’dak li jikkonċerna r-regola ta’ ġurisdizzjoni esklużiva fil-qasam ta’ drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli, ir-rabta ta’ konnessjoni partikolarment stretta teżisti biss bejn it-tilwima u Stat Membru wieħed.
59.
Din l-interpretazzjoni tippermetti li jiġu spjegati a priori r-raġunijiet li għalihom, fis-sentenza ČEZ (
36
), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li azzjoni għal dikjarazzjoni negattiva tad-dritt Awstrijak (“Eigentumsfreiheitsklage”), magħmula mill-proprjetarju ta’ beni immobbli u intiża sabiex twaqqaf inkonvenjenzi kkawżati lil dan il-beni permezz tal-attività taċ-ċentrali nukleari li tinsab fit-territorju ta’ Stat ġar ta’ dak fejn jinsab il-beni msemmi, ma taqax taħt ir-regola ta’ ġurisdizzjoni esklużiva fil-qasam ta’ drittijiet in rem fuq beni immobbli. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, il-verifiki essenzjali sabiex tittieħed konjizzjoni ta’ din l-azzjoni għandhom isiru kemm fl-Istat Membru fejn tinsab din l-ewwel proprjetà immobbli kif ukoll f’dak fejn jinsab it-tieni beni immobbli. Jidhirli li l-Qorti tal-Ġustizzja rreferiet ukoll għal din iċ-ċirkustanza biex tissuġġerixxi li l-imsemmija azzjoni taqa’ pjuttost taħt ir-regola tal-ġurisdizzjoni fil-qasam ta’ delitt prevista fl-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 1215/2012 (
37
). Din ir-regola ta’ ġurisdizzjoni tirrikonoxxi, bħala prinċipju, id-distinzjoni bejn il-post fejn seħħet il-ħsara (“Erfolgsort”) u dak tal-avveniment kawżali li huwa fl-oriġini ta’ din il-ħsara (“Handlungsort”) (
38
).
60.
Issa, wieħed jista’ jargumenta li ċerti azzjonijiet li għandhom rabta eqreb ma’ Stat Membru wieħed milli ma’ kwalunkwe Stat ieħor jaqgħu taħt ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni mhux esklużiva. Bħala eżempju, f’dak li jikkonċerna l-qrati li għandhom ġurisdizzjoni f’materji kuntrattwali skont l-Artikolu 5(1) tal-Konvenzjoni ta’ Brussell, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li għandu jiġi ddeterminat post wieħed ta’ eżekuzzjoni tal-obbligu kuntrattwali inkwistjoni (
39
). Madankollu, din id-dispożizzjoni ma kinitx tistabbilixxi ġurisdizzjoni esklużiva favur il-qrati ta’ dan il-post.
61.
Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 jistabbilixxi l-ġurisdizzjoni esklużiva favur il-qrati ta’ Stat Membru wieħed. Din id-dispożizzjoni għandha l-effett li teskludi kull regola oħra ta’ ġurisdizzjoni ġenerali jew alternattiva prevista mir-Regolament Nru 1215/2012 u li ċċaħħad lill-partijiet mill-għażla tal-qorti li, altrimenti, huma jkollhom abbażi tal-Artikolu 25 ta’ dan ir-regolament (
40
). Barra minn hekk, b’deroga mill-prinċipju stabbilit fl-Artikoli 4 u 7 tar-regolament imsemmi, li jipprovdi li l-qrati tal-Istati Membri għandhom ġurisdizzjoni sabiex jieħdu konjizzjoni ta’ azzjonijiet diretti kontra persuni ddomiċiljati fit-territorju ta’ Stat Membru, din ir-regola ta’ ġurisdizzjoni esklużiva tapplika indipendentement mid-domiċilju tal-partijiet. Madankollu, b’differenza mill-Artikolu 7(1) u (2) tal-istess regolament, l-imsemmija regola ta’ ġurisdizzjoni ma tillimitax il-fakultà ta’ kull Stat Membru li jaqsam il-ġurisdizzjoni tal-qrati fit-territorju tiegħu (
41
). Wieħed jista’ jargumenta li jekk il-loġika tal-Artikolu 24(1) tal-istess regolament kienet ibbażata fuq ir-rabta partikolarment mill-qrib bejn is-suġġett tal-kawża u l-qorti, din ir-rabta ma għandhiex tiddetermina esklużivament il-ġurisdizzjoni internazzjonali ta’ Stat Membru iżda wkoll il-ġurisdizzjoni interna tiegħu (
42
).
62.
Il-fatt li, minn naħa, l-awtonomija tal-partijiet fir-rigward tal-għażla tal-qorti li huma jqisu li hija l-iktar xierqa sabiex tieħu konjizzjoni tal-kawża hija eskluża u li, min-naħa l-oħra, il-ġurisdizzjoni tingħata inevitabbilment lil qorti ta’ Stat Membru, anki jekk il-partijiet ikunu ddomiċiljati fi Stat terz, jindika li għandu jkun hemm interess kunsiderevoli li fuqu tkun ibbażata d-deċiżjoni tal-leġiżlatur tal-Unjoni dwar in-natura esklużiva tal-ġurisdizzjoni stabbilita skont l-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012. Fid-dawl tal-fatt li l-ġurisdizzjoni ta’ wieħed mill-Istati Membri hija żgurata għad-detriment tal-elementi li jirrigwardaw lill-individwi (partijiet), inqis li dan l-interess huwa ta’ natura pubblika. Hemm interess pubbliku b’mod partikolari meta jkun hemm drittijiet li jistgħu jaffettwaw is-sitwazzjoni legali ta’ kull persuna (erga omnes) jew tal-pubbliku inġenerali (
43
). Jekk interess tali ma jinbediex minn azzjoni, l-għanijiet tal-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 ma jeħtiġux li din taqa’ taħt din id-dispożizzjoni.
b)
L-argument ibbażat fuq ix-xogħol preparatorju u d-duttrina
63.
Il-kunsiderazzjoni ppreżentata fil-punt 62 ta’ dawn il-konklużjonijiet hija kkorroborata mill-analiżi tax-xogħol preparatorju dwar ir-regola ta’ ġurisdizzjoni esklużiva fil-qasam ta’ drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli u tad-duttrina stabbilita f’din ir-regola.
64.
L-ispjegazzjonijiet li jinsabu fir-rapport ta’ P. Jenard dwar il-Konvenzjoni ta’ Brussell (
44
) juru l-fatt li diversi raġunijiet wasslu għall-introduzzjoni tar-regola ta’ ġurisdizzjoni esklużiva fil-qasam ta’ drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli. Il-qari ta’ dawn l-ispjegazzjonijiet jagħti x’jifhem li l-introduzzjoni ta’ din ir-regola hija bbażata fuq kollox fuq il-fatt li, f’ċerti sistemi nazzjonali, tali regola kienet ikkunsidrata bħala ta’ ordni pubbliku. Min-naħa l-oħra, il-fatt li l-introduzzjoni tar-regola msemmija – ekwivalenti għal dik tal-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 – kienet tissodisfa l-interess ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja ġie invokat biss, f’dan ir-rapport, sussidjarjament f’dak li jirrigwarda l-introduzzjoni tal-istess regola.
65.
F’dan ir-rigward, id-duttrina, min-naħa tagħha, tikkunsidra li, waqt l-eżami tal-għanijiet tal-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012, li jistgħu jillimitaw il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, wieħed ma għandux jillimita ruħu għall-għan relatat mal-prossimità jew mal-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja. F’dan ir-rigward, parti mid-duttrina tikkunsidra li, għal Stat Membru, l-importanza tal-qasam irregolat mill-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 hija tali li dan għandu jiżgura l-ġurisdizzjoni esklużiva tiegħu fir-rigward ta’ dan il-qasam (
45
) u li l-ġurisdizzjoni esklużiva f’dan il-qasam tipproteġi l-interessi ta’ dan l-Istat Membru (
46
).
c)
Applikazzjoni għal dan il-każ
66.
Huwa fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti li għandu jiġi vverifikat jekk l-għanijiet tal-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 jirrikjedux li l-azzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali taqa’ taħt din id-dispożizzjoni.
67.
F’dan ir-rigward, għandi nosserva li, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu ddedikati għat-tieni domanda, SP jindika li l-kuntratt li permezz tiegħu akkwista l-proprjetà ta’ appartament fil-beni immobbli inkwistjoni fil-kawża prinċipali jistipula li l-proprjetà mixtrija tinsab barra minn żona ddestinata għar-residenzi sekondarji u li, għalhekk, teżisti projbizzjoni ta’ kiri għal finijiet turistiċi. Minn dawn l-osservazzjonijiet ma jirriżultax b’mod ċar jekk din il-projbizzjoni tinsabx biss f’kuntratt jew ukoll fil-leġiżlazzjoni tal-ippjanar urban. Fi kwalunkwe każ, l-osservazzjonijiet imsemmija huma fformulati fir-rigward tal-ġurisdizzjoni fil-qasam kuntrattwali. Barra minn hekk, Ellmes Property Services tindika, b’mod inqas ekwivoku, li għalkemm id-dritt Awstrijak ma jimponi ebda destinazzjoni fuq beni b’komproprjetà, din tista’ madankollu tiġi ddeterminata fil-kuntratt ta’ komproprjetà.
68.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma jidhirlix li l-għanijiet tal-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 jeħtieġu li l-azzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali taqa’ taħt din id-dispożizzjoni fil-każ fejn l-użu miftiehem fil-kuntratt ta’ komproprjetà jista’ jiġi invokat biss kontra l-persuni li qablu li jissuġġettaw ruħhom għal dan il-kuntratt. Fil-fatt, ma naħsibx li, għall-Istat Membru fejn tinsab din il-proprjetà, l-importanza tal-osservanza tal-istipulazzjonijiet maqbula fil-kuntratt bejn il-komproprjetarji dwar id-destinazzjoni ta’ beni immobbli hija tali li dan l-Istat Membru għandu jiżgura l-ġurisdizzjoni esklużiva tiegħu f’dan il-qasam. Madankollu, kien ikun mod ieħor li kieku dawn l-istipulazzjonijiet jipproduċu effetti li jistgħu jagħtu lok għal interess differenti minn dak purament privat tal-partijiet f’dawn l-istipulazzjonijiet maqbula fil-kuntratt.
69.
Il-fatt li, sabiex tittieħed konjizzjoni ta’ azzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ċerti verifiki għandhom isiru fil-post fejn tinsab il-proprjetà immobbli suġġetta għas-sistema ta’ komproprjetà ma jpoġġix fid-dubju din il-kunsiderazzjoni. Fil-fatt, wara li kkonstatat, fis-sentenza Lieber (
47
), li talba għal kumpens għat-tgawdija ta’ proprjetà immobbli ma tikkonċernax dritt in rem li jipproduċi effetti erga
omnes iżda dritt personali, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tatx importanza deċiżiva għall-fatt li l-qorti tal-Istat Membru kontraenti fejn tinsab il-proprjetà immobbli setgħet faċilment tiddetermina l-ammont tal-kumpens dovut. Għall-kuntrarju, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat li, sabiex tiddetermina dan l-ammont, qorti ta’ Stat Membru li ma huwiex dak fejn tinsab il-proprjetà immobbli kellha l-possibbiltà li tqabbad espert sabiex jikseb l-informazzjoni neċessarja (
48
).
3.
Konklużjoni għall-ewwel domanda preliminari
70.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li r-risposta għall-ewwel domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju għandha tkun li l-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 għandu jiġi interpretat fis-sens li azzjoni ta’ komproprjetarju intiża għall-waqfien tal-użu turistiku ta’ appartament minn komproprjetarju ieħor, għar-raġuni li dan l-użu ma jikkorrispondix ma’ dak miftiehem fil-kuntratt ta’ komproprjetà, ma taqax taħt din id-dispożizzjoni ħlief jekk dan l-użu jista’ jiġi invokat ukoll fir-rigward ta’ kull persuna li ma hijiex parti fil-kuntratt. Hija l-qorti nazzjonali li għandha tagħmel l-aħħar verifiki f’dan ir-rigward.
71.
Fid-dawl tar-risposta li nipproponi li tingħata għall-ewwel domanda, issa ser nanalizza t-tieni domanda.
C. Fuq it-tieni domanda preliminari, dwar l-Artikolu 7(1)(a) tar-Regolament Nru 1215/2012
72.
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq tiddetermina jekk l-azzjoni ta’ komproprjetarju intiża għall-waqfien tal-użu turistiku ta’ appartament minn komproprjetarju ieħor, minħabba li dan l-użu ma jikkorrispondix ma’ dak miftiehem fil-kuntratt ta’ komproprjetà, taqax taħt l-Artikolu 7(1)(a) tar-Regolament Nru 1215/2012. Jekk dan huwa l-każ, din il-qorti tixtieq tkun taf l-obbligu li fuqu hija bbażata din l-azzjoni, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. Hija tistaqsi wkoll dwar jekk il-post ta’ eżekuzzjoni tal-obbligu jikkorrispondix mal-post fejn jinsab l-appartament.
1.
Kummenti preliminari
73.
Nixtieq nagħmel ir-rimarki li ġejjin qabel ma nipproċedi għall-eżami tat-tieni domanda.
74.
Qabel kollox, għandi nosserva li din id-domanda tirrigwarda espressament l-interpretazzjoni tal-Artikolu 7(1)(a) tar-Regolament Nru 1215/2012. Il-qorti tar-rinviju tqis għalhekk li l-Artikolu 7(1)(b) ta’ dan ir-regolament, li jikkonċerna biss il-bejgħ ta’ merkanzija u l-provvista ta’ servizzi, ma japplikax għall-kawża prinċipali. Fil-fatt, xejn ma jindika li l-bejgħ ta’ merkanzija jew il-provvista ta’ servizzi huma inkwistjoni fil-kawża prinċipali (
49
). Id-distinzjoni bejn dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet għandha ċertu effett fuq id-determinazzjoni tal-qrati li għandhom ġurisdizzjoni f’materji kuntrattwali. L-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament Nru 1215/2012 jiddefinixxi b’mod awtonomu l-kriterji ta’ rabta għall-kuntratti ta’ bejgħ ta’ merkanzija u ta’ provvista ta’ servizzi. Min-naħa l-oħra, filwaqt li jiġi ppreżervat il-prinċipju li jirriżulta mis-sentenza Industrie Tessili Italiana Como (
50
), l-Artikolu 7(1)(a) ta’ dan ir-regolament jipprevedi, minn naħa, li azzjoni tista’ ssir quddiem il-qorti tal-post ta’ eżekuzzjoni tal-obbligu li fuqu hija bbażata din l-azzjoni u, min-naħa l-oħra, li dan il-post għandu jiġi ddeterminat skont il-liġi li tirregola dan l-obbligu kuntrattwali inkwistjoni skont ir-regoli ta’ kunflitt tal-qorti adita (
51
).
75.
Sussegwentement, ninnota li SP jargumenta li l-komproprjetarji qablu li qorti Awstrijaka kellha materjalment u territorjalment ġurisdizzjoni irrispettivament mid-domiċilju tagħhom. Madankollu, il-qorti tar-rinviju ma tidhirx li tagħti importanza lil dan il-ftehim u, fi kwalunkwe każ, ma titlobx lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċċara l-impatt eventwali tal-ftehim imsemmi fuq id-determinazzjoni tal-qorti li għandha ġurisdizzjoni.
76.
Fl-aħħar nett, teżisti ċerta kontradizzjoni bejn il-formulazzjoni tat-tieni domanda u l-espożizzjoni tal-motivi tat-talba għal deċiżjoni preliminari. Fil-fatt, il-formulazzjoni ta’ din id-domanda tista’ tissuġġerixxi li l-qorti tar-rinviju titlaq mill-premessa li din l-azzjoni taqa’ neċessarjament taħt l-Artikolu 7(1)(a) tar-Regolament Nru 1215/2012 u tistaqsi dwar id-determinazzjoni tal-obbligu li fuqu hija bbażata l-imsemmija azzjoni, fis-sens ta’ din l-aħħar dispożizzjoni. Min-naħa l-oħra, l-espożizzjoni tal-motivi tat-talba għal deċiżjoni preliminari tidher li tissuġġerixxi li l-qorti tar-rinviju għandha dubji dwar il-kwistjoni jekk l-azzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tistax taqa’ taħt l-imsemmija dispożizzjoni. Issa, sabiex tingħata risposta utli lill-qorti tar-rinviju u quddiem l-impossibbiltà li tiġi eliminata din l-ambigwità, nipproponi li t-tieni domanda tinftiehem skont il-formulazzjoni li tinsab fil-punt 72 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
2.
Evalwazzjoni
77.
Sabiex l-Artikolu 7(1)(a) tar-Regolament Nru 1215/2012 ikun jista’ japplika għall-azzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, din it-tilwima għandha titqies li taqa’ taħt il-kunċett ta’ “kwistjonijiet relatati ma’ kuntratt” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. Dan huwa kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni (
52
) li l-Qorti tal-Ġustizzja inizjalment interpretat b’mod negattiv, jiġifieri li dan il-kunċett ma jistax jinftiehem bħala li jirreferi għal sitwazzjoni fejn ma jeżisti ebda impenn liberalment assunt minn parti fil-konfront ta’ oħra (
53
).
78.
Sa fejn tali sitwazzjoni qatt ma tressqet quddiem qrati Awstrijaċi aditi fil-kawża prinċipali, l-azzjoni inkwistjoni tista’ taqa’ taħt din id-dispożizzjoni. Fil-fatt, il-qorti tar-rinviju tindika li l-komproprjetarji jinsabu, minħabba l-kuntratt ta’ komproprjetà, f’relazzjoni kuntrattwali liberament miftiehma. Barra minn hekk, fid-dawl tal-ġurisprudenza msemmija fil-punt 44 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-fatt li din ir-relazzjoni teżisti wkoll ma’ komproprjetarju li ma kienx jagħmel parti mill-kuntratt ta’ komproprjetà, kif konkluż mill-komproprjetarji inizjali, ma jaffettwax l-applikazzjoni tal-Artikolu 7(1)(a) tar-Regolament Nru 1215/2012 (
54
).
79.
Fir-rigward tal-identifikazzjoni tal-“obbligazzjoni in kwistjoni” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, il-qorti tar-rinviju tidher li tqis, billi tuża l-kliem użat minnha fl-espożizzjoni tal-motivi tat-talba għal deċiżjoni preliminari, li l-fatt li persuna tuża l-beni tagħha b’komproprjetà bil-mod miftiehem jaqa’ taħt l-obbligu kuntrattwali ta’ komproprjetarju. F’dan ir-rigward, għal SP, dan huwa obligatio facere [obbligu li tagħmel], jiġifieri, f’dan il-każ, li dan l-oġġett jintuża skont id-destinazzjoni tiegħu, kif previst mill-kuntratt ta’ komproprjetà dwar l-imsemmi beni. Min-naħa l-oħra, Ellmes Property Services issostni li dan huwa obligatio non facere [obbligu li ma tagħmilx], jiġifieri obbligu li wieħed jastjeni milli jikri beni b’komproprjetà għal finijiet turistiċi, li ma jinkludi ebda limitazzjoni ġeografika u li huwa kkaratterizzat minn multipliċità ta’ postijiet fejn dan ġie jew kellu jiġi eżegwit. Għaldaqstant, fid-dawl tas-sentenza Besix (
55
), l-Artikolu 7(1)(a) tar-Regolament Nru 1215/2012 ma japplikax għat-tilwima fil-kawża prinċipali.
80.
Hija ġurisprudenza stabbilita li l-kunċett ta’ “obbligazzjoni”, li jinsab fl-Artikolu 7(1)(a) tar-Regolament Nru 1215/2012, jirreferi għall-obbligu li jikkorrispondi mad-dritt kuntrattwali invokat sabiex tiġi ġġustifikata l-azzjoni ġudizzjarja (
56
). Sa fejn, f’dan il-każ, din hija azzjoni intiża għall-waqfien, inqis li l-obbligu kuntrattwali kkontestat jikkonsisti f’obbligu li ma ssirx ħaġa u, b’mod iktar preċiż, li ma tinbidilx, b’mod mhux konformi mal-kuntratt ta’ komproprjetà, id-destinazzjoni ta’ beni fil-post fejn dan jinsab. Din il-kunsiderazzjoni hija kkorroborata mill-fatt li komproprjetarju ma jistax jeżiġi li komproprjetarju ieħor jagħmel użu mill-proprjetà tiegħu meta jastjeni milli jagħmel dan.
81.
Madankollu, ma jiniex konvint mill-pożizzjoni ta’ Ellmes Property Services li l-obbligu kuntrattwali kkontestat li jikkonsisti f’obbligu li ma ssirx ħaġa għandu jiġi eżegwit mingħajr ebda limitazzjoni ġeografika, b’tali mod li l-applikazzjoni tal-Artikolu 7(1)(a) tar-Regolament Nru 1215/2012 tkun eskluża.
82.
Fil-fatt, iċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża ma humiex paragunabbli ma’ dawk tal-kawża li tat lok għas-sentenza Besix (
57
). F’dik il-kawża, kif jirriżulta mill-formulazzjoni tad-domanda magħmula lill-Qorti tal-Ġustizzja, l-obbligu kuntrattwali kkontestat kien jikkonsisti f’impenn li tittieħed azzjoni esklużivament ma’ parti kokontraenti bil-għan li tiġi ppreżentata offerta konġunta fil-kuntest ta’ kuntratt pubbliku u li ma jkunx hemm rabta ma’ sieħeb ieħor. Il-qorti tar-rinviju fil-kawża msemmija l-ewwel nett iddeterminat il-post ta’ eżekuzzjoni tal-obbligu inkwistjoni konformement mal-prinċipju li jirriżulta mis-sentenza Industrie Tessili Italiana Como (
58
), li jipprovdi li dan il-post huwa ddeterminat mil-liġi magħżula mir-regoli ta’ kunflitt tal-liġijiet tal-Istat tal-qorti. Imbagħad, hija stabbilixxiet, abbażi tal-liġi indikata bħala applikabbli għal dan l-obbligu, li dan kellu jiġi eżegwit fi kwalunkwe post fid-dinja (
59
). Min-naħa l-oħra, f’din il-kawża, il-qorti tar-rinviju ma identifikatx b’mod definittiv l-obbligu li fuqu hija bbażata l-azzjoni ta’ SP u lanqas, a fortiori, il-post fejn dan l-obbligu għandu jiġi eżegwit.
83.
Barra minn hekk, il-kunsiderazzjoni ta’ Ellmes Property Services li obbligu li ma ssirx ħaġa, bħal dak f’dan il-każ, ma għandux lok ta’ eżekuzzjoni speċifiku ma tidhirx li tieħu inkunsiderazzjoni l-prinċipju li jirriżulta mis-sentenza Industrie Tessili Italiana Como (
60
). Fil-fatt, din il-kunsiderazzjoni ma tagħmel ebda riferiment għas-soluzzjonijiet adottati fid-dritt Awstrijak, li din il-kumpannija tidher li tqis applikabbli għall-obbligu kuntrattwali kkontestat. Madankollu, ma jistax jiġi eskluż li l-liġi applikabbli għal dan l-obbligu tippermetti li jiġi identifikat il-post ta’ eżekuzzjoni tal-imsemmi obbligu u li dan il-post jikkorrispondi ma’ dak fejn jinsab l-appartament suġġett għas-sistema ta’ komproprjetà (
61
). Hija l-qorti tar-rinviju li għandha twettaq verifiki f’dan ir-rigward, filwaqt li tosserva l-prinċipju li jirriżulta minn din is-sentenza.
84.
Fl-aħħar nett, għall-kompletezza, nixtieq inżid li, fil-fehma tiegħi, il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex f’idejha l-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tagħmel kjarifiki addizzjonali dwar l-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju fiċ-ċirkustanzi tal-każ. Fil-fatt, waħda mill-partijiet fil-kawża prinċipali ssostni li l-kuntratt ta’ komproprjetà huwa tas-sena 1978. Għaldaqstant huwa improbabbli li l-liġi applikabbli għall-obbligu kuntrattwali kkontestat tkun indikata b’regoli ta’ kunflitt li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tinterpreta.
VI. Konklużjoni
85.
Għal dawn ir-raġunijiet, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti r-risposta li ġejja għad-domandi preliminari magħmula mill-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema, l-Awstrija):
1)
L-Artikolu 24(1) tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali għandu jiġi interpretat fis-sens li azzjoni ta’ komproprjetarju intiża għall-waqfien tal-użu turistiku ta’ appartament minn komproprjetarju ieħor, għar-raġuni li dan l-użu ma jikkorrispondix ma’ dak miftiehem fil-kuntratt ta’ komproprjetà, ma taqax taħt din id-dispożizzjoni ħlief jekk dan l-użu jista’ jiġi invokat ukoll fir-rigward ta’ kull persuna li ma hijiex parti fil-kuntratt. Hija l-qorti nazzjonali li għandha tagħmel l-aħħar verifiki f’dan ir-rigward.
2)
L-Artikolu 7(1)(a) ta’ dan ir-regolament għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-każ fejn l-użu miftiehem fil-kuntratt ta’ komproprjetà ma jistax jiġi invokat fir-rigward ta’ kulħadd, tali azzjoni taqa’ taħt il-kunċett ta’ “kwistjonijiet relatati ma’ kuntratt” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. F’dawn iċ-ċirkustanzi l-obbligu kuntrattwali kkontestat jikkonsisti f’obbligu li ma ssirx xi ħaġa u, b’mod iktar preċiż, li ma tinbidilx, b’mod mhux konformi mal-kuntratt ta’ komproprjetà, id-destinazzjoni ta’ beni fil-post fejn dan jinsab. Sabiex jiġi vverifikat jekk il-post ta’ eżekuzzjoni ta’ dan l-obbligu jikkorrispondix mal-post fejn jinsab l-appartament suġġett għas-sistema ta’ komproprjetà, hija l-qorti nazzjonali li għandha tiddetermina dan il-post ta’ eżekuzzjoni konformement mal-liġi li tirregola dan l-obbligu, skont ir-regoli ta’ kunflitt tal-qorti adita.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali (ĠU 2012, L 351, p. 1).
(
3
)	BGBl. I, 70/2002.
(
4
)	Ara wkoll, f’dan is-sens, Faber, W., “National Report on the Transfer of Movables in Austria”, taħt id-direzzjoni ta’ Faber, W. u Luger, B., National Reports on the Transfer of Movables in Europe: volume 1, Austria, Estonia, Italy, Slovenia, Sellier. European Law Publishers, Munich, 2008, p. 17.
(
5
)	Ara wkoll Stabentheiner, J., Vonkilch, A., Kersting, J., taħt id-direzzjoni ta’ Van Der Merwe, C., European Condominium Law, Cambridge University Press, Cambridge, 2015, p. 133.
(
6
)	Il-Konvenzjoni tas-27 ta’ Settembru 1968 dwar il-Ġurisdizzjoni u l-Eżekuzzjoni ta’ Sentenzi f’Materji Ċivili u Kummerċjali (ĠU 1972, L 299, p. 32), kif emendata bil-Konvenzjoni tad-9 ta’ Ottubru 1978 dwar l-adeżjoni tar-Renju tad-Danimarka, tal-Irlanda u tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u tal-Irlanda ta’ Fuq (ĠU 1978, L 304, p. 1, u – test emendat – p. 77), bil-Konvenzjoni tal-25 ta’ Ottubru 1982 dwar l-adeżjoni tar-Repubblika Ellenika (ĠU 1982, L 388, p. 1), u bil-Konvenzjoni tas-26 ta’ Mejju 1989 dwar l-adeżjoni tar-Renju ta’ Spanja u tar-Repubblika Portugiża (ĠU 1989, L 285, p. 1, iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Brussell”).
(
7
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001 tat-22 ta’ Diċembru 2000 dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 42).
(
8
)	Ara s-sentenza tas-16 ta’ Novembru 2016, Schmidt (C‑417/15, EU:C:2016:881, punt 26). Għall-kompletezza, nirrileva li saru żewġ emendi għall-formulazzjoni tas-sentenza introduttiva tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1215/2012 meta mqabbla ma’ dik tal-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001. L-ewwel waħda tikkonċerna ż-żieda tal-preċiżazzjoni li l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1215/2012 jikkonċerna biss il-qrati ta’ Stat Membru. Din il-preċiżazzjoni ma taffettwax is-sens ta’ din id-dispożizzjoni f’dak li jirrigwarda l-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sabiex jiġu identifikati azzjonijiet dwar proprjetajiet immobbli li jinsabu, bħal fil-kawża prinċipali, fit-territorju tal-Istati Membri. It-tieni waħda tikkonċerna ż-żieda tal-kliem “partijiet” (din id-dispożizzjoni tapplika “independentement mid-domiċilju tal-partijiet”), li lanqas ma tidher li tbiddel is-sens tal-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 44/2001, li kien jipprovdi li din id-dispożizzjoni kienet tapplika “independentament mid-domiċilju”. Il-korsiv miżjud minni. Ara, fir-rigward tat-tieni emenda, B. Hess, “The Brussels I Regulation: Recent case law of the Court of Justice and the Commission’s proposed recast”, Common Market Law Review, 2012, vol. 49, pp. 1105 sa 1106.
(
9
)	Ara, reċentement, is-sentenza tal-14 ta’ Frar 2019, Milivojević (C‑630/17, EU:C:2019:123, punt 97 u l-ġurisprudenza ċċitata), kif ukoll id-digriet tal-15 ta’ Mejju 2019, MC (C‑827/18, mhux ippubblikat, EU:C:2019:416, punt 23).
(
10
)	Ara, reċentement, is-sentenza tal-14 ta’ Frar 2019, Milivojević (C‑630/17, EU:C:2019:123, punt 100). Barra minn hekk, skont il-punt 166 tar-Rapport Schlosser dwar il-Konvenzjoni dwar l-Adeżjoni tar-Renju tad-Danimarka, tal-Irlanda u tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq mal-Konvenzjoni dwar il-ġurisdizzjoni u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali kif ukoll fil-Protokoll dwar l-interpretazzjoni tiegħu mill-Qorti tal-Ġustizzja (ĠU 1979, C 59, p. 71), il-konsegwenza legali li tikkaratterizza dritt in rem li jipproduċi effetti erga omnes hija l-fakultà tad-detentur ta’ dan id-dritt li jkun jista’ jitlob il-benisuġġett għal dan id-dritt fil-konfront ta’ kull persuna li ma jkollhiex dritt in rem ta’ livell superjuri.
(
11
)	Sentenza tas-17 ta’ Diċembru 2015 (C‑605/14, EU:C:2015:833, punt 29).
(
12
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-18 ta’ Mejju 2006, ČEZ (C‑343/04, EU:C:2006:330, punt 32).
(
13
)	Ara, reċentement, is-sentenza tal-10 ta’ Lulju 2019, Reitbauer et (C‑722/17, EU:C:2019:577, punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
14
)	Ara s-sentenzi tat-3 ta’ April 2014, Weber (C‑438/12, EU:C:2014:212, punt 42), u tas-16 ta’ Novembru 2016, Schmidt (C‑417/15, EU:C:2016:881, punt 40).
(
15
)	Ara s-sentenza tas-17 ta’ Mejju 1994, Webb (C‑294/92, EU:C:1994:193, punt 15), u d-digriet tal-5 ta’ April 2001, Gaillard (C‑518/99, EU:C:2001:209, punt 18).
(
16
)	Sentenza tat-18 ta’ Mejju 2006, ČEZ (C‑343/04, EU:C:2006:330, punt 34).
(
17
)	Sentenza tat-18 ta’ Mejju 2006 (C‑343/04, EU:C:2006:330).
(
18
)	Sentenza tat-3 ta’ April 2014, Weber (C‑438/12, EU:C:2014:212, punt 45).
(
19
)	Sentenza tat-3 ta’ April 2014 (C‑438/12, EU:C:2014:212).
(
20
)	Sentenza tat-8 ta’ Mejju 2019 (C‑25/18, EU:C:2019:376, punt 29).
(
21
)	Digriet tad-19 ta’ Novembru 2019 (C‑200/19, mhux ippubblikat, EU:C:2019:985, punt 29).
(
22
)	Sentenza tat-8 ta’ Mejju 2019, Kerr (C‑25/18, EU:C:2019:376, punt 29), u d-digriet tad-19 ta’ Novembru 2019, INA et (C‑200/19, mhux ippubblikat, EU:C:2019:985, punt 29).
(
23
)	Sentenza tat-8 ta’ Mejju 2019 (C‑25/18, EU:C:2019:376, punt 29).
(
24
)	Digriet tad-19 ta’ Novembru 2019 (C‑200/19, mhux ippubblikat, EU:C:2019:985, punt 29).
(
25
)	Ara, a contrario, is-sentenzi tas-17 ta’ Mejju 1994, Webb (C‑294/92, EU:C:1994:193, punt 15), u tad-9 ta’ Ġunju 1994, Lieber (C‑292/93, EU:C:1994:241, punt 15), kif ukoll id-digriet tal-5 ta’ April 2001, Gaillard (C‑518/99, EU:C:2001:209, punt 18).
(
26
)	Sentenza tas-16 ta’ Novembru 2016 (C‑417/15, EU:C:2016:881, punt 40).
(
27
)	Sentenza tas-16 ta’ Novembru 2016, Schmidt (C‑417/15, EU:C:2016:881, punti 34 u 43, l-ewwel inċiż).
(
28
)	Sentenza tal-14 ta’ Frar 2019 (C‑630/17, EU:C:2019:123, punt 102).
(
29
)	Sentenza tal-14 ta’ Frar 2019, Milivojević (C‑630/17, EU:C:2019:123, punt 101).
(
30
)	Ara, f’dan is-sens, reċentement, id-digriet tal-15 ta’ Mejju 2019, MC (C‑827/18, mhux ippubblikat, EU:C:2019:416, punt 20).
(
31
)	Ara wkoll, b’mod ġenerali, f’dak li jirrigwarda r-regoli ta’ ġurisdizzjoni esklużiva previsti fl-Artikolu 16 tal-Konvenzjoni ta’ Brussell, is-sentenza tat-13 ta’ Lulju 2000, Group Josi (C‑412/98, EU:C:2000:399, punt 46).
(
32
)	Sentenza tal-10 ta’ Jannar 1990 (C‑115/88, EU:C:1990:3, punt 9). Il-Qorti tal-Ġustizzja preċedentement adottat interpretazzjoni analoga fir-rigward tal-azzjonijiet fil-qasam ta’ kirjiet ta’ immobbli fis-sentenza tal-14 ta’ Diċembru 1977, Sanders (73/77, EU:C:1977:208, punti 11 u 12).
(
33
)	Ara s-sentenzi tal-10 ta’ Jannar 1990, Reichert u Kockler (C‑115/88, EU:C:1990:3, punt 10); tas-17 ta’ Diċembru 2015, Komu et (C‑605/14, EU:C:2015:833, punt 31); kif ukoll tas-16 ta’ Novembru 2016, Schmidt (C‑417/15, EU:C:2016:881, punt 29).
(
34
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-17 ta’ Diċembru 2015, Komu et (C‑605/14, EU:C:2015:833, punt 30), kif ukoll tas-16 ta’ Novembru 2016, Schmidt (C‑417/15, EU:C:2016:881, punt 37).
(
35
)	Ara, reċentement, fir-rigward tal-ġurisdizzjoni fil-qasam kuntrattwali, is-sentenza tal-4 ta’ Ottubru 2018, Feniks (C‑337/17, EU:C:2018:805, punt 36), kif ukoll, fir-rigward tal-ġurisdizzjoni fil-qasam ta’ delitt, is-sentenza tas-17 ta’ Ottubru 2017, Bolagsupplysningen u Ilsjan (C‑194/16, EU:C:2017:766, punt 26 u 27).
(
36
)	Sentenza tat-18 ta’ Mejju 2006 (C‑343/04, EU:C:2006:330).
(
37
)	Ara s-sentenza tat-18 ta’ Mejju 2006, ČEZ (C‑343/04, EU:C:2006:330, punt 38).
(
38
)	Għalkemm, f’ċerti sitwazzjonijiet ma tkunx tista5 ssir distinzjoni bejn il-kunċetti ta’ “Handlungsort” u ta’ “Erfolgsort” (ara l-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Universal Music International Holding (C‑12/15, EU:C:2016:161, punt 38), ir-regola ta’ ġurisdizzjoni prevista fl-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 1215/2012 tikkonċerna azzjonijiet li, bħala prinċipju, jippermettu li ssir tali distinzjoni.
(
39
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-19 ta’ Frar 2002, Besix (C‑256/00, EU:C:2002:99, punt 29). Issa, ma huwiex evidenti li din l-interpretazzjoni tista’ tiġi trasposta għall-Artikolu 7(1)(a) tar-Regolament Nru 1215/2012. Ara s-sentenza tas-27 ta’ Novembru 2014 tal-High Court of Justice (England and Wales) (il-Qorti Għolja tal-Ġustizza) (l-Ingilterra u Wales), ir-Renju Unit) fil-kawża Canon Offshore Ltd vs GDF Suez E&P Nederland BV (2014) EWHC 3810 (Comm), punti 49 et seq. Barra minn hekk, f’dak li jikkonċerna l-evoluzzjoni tal-ġurisprudenza dwar l-Artikolu 7(1)(b) ta’ dan ir-regolament u l-multiplikazzjoni tal-fora kompetenti skont din id-dispożizzjoni, ara Beaumont, P. u Yüksel, B., “Cross-Border Civil and Commercial Disputes Before the Court of Justice of the European Union”, taħt id-direzzjoni ta’ Beaumont, P., Danov, M., Trimmings, K. u Yüksel, B., Cross-border Litigation in Europe, Hart Publishing, Oxford/Portland, 2017, pp. 514 et seq.
(
40
)	Ara s-sentenza tas-17 ta’ Diċembru 2015, Komu et (C‑605/14, EU:C:2015:833, punt 24).
(
41
)	Sentenza tat-28 ta’ April 2009, Apostolides (C‑420/07, EU:C:2009:271, punti 48 u 50).
(
42
)	Ara wkoll, f’dan is-sens, Lehmann, M., The Brussels I Regulation Recast, Dickinson, A. u Lein, E. (edituri), Oxford University Press, Oxford, 2015, p. 259, punt 8.10.
(
43
)	Għall-kompletezza, nippreċiża li l-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1215/2012 jinkludi wkoll il-kiri ta’ beni immobbli. Huwa minnu li dawn ma humiex paragunabbli mad-drittijiet in rem fuq proprjetà immobbli u li l-għanijiet li fuqhom hija bbażata n-natura esklużiva tal-ġurisdizzjoni fir-rigward tal-kirjiet ta’ beni immobbli jistgħu jiġu distinti minn dawk li fuqhom hija bbażata l-ġurisdizzjoni fil-qasam ta’ dritt in rem fuq proprjetà immobbli. Madankollu, skont l-interpretazzjoni tiegħi tal-ġurisprudenza, ir-raġuni għalfejn il-kirjiet ta’ proprjetà immobbli jaqgħu wkoll taħt regola ta’ kompetenza esklużiva huma bbażati fuq kunsiderazzjonijiet ekonomiċi, soċjali u politiċi sa fejn dawn jimmotivaw in-natura imperattiva tal-leġiżlazzjonijiet dwar il-kontroll tal-livell tal-kirjiet u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-kerrejja u kerrejja agrikoli. Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-26 ta’ Frar 1992, Hacker (C‑280/90, EU:C:1992:92, punt 8); tas-6 ta’ Lulju 1988, Scherrens (158/87, EU:C:1988:370, punt 9), u d-digriet tal-15 ta’ Mejju 2019, MC (C‑827/18, mhux ippubblikat, EU:C:2019:416, punt 27).
(
44
)	Rapport fuq il-Konvenzjoni ta’ Brussell tas-27 ta’ Settembru 1968 dwar il-ġurisdizzjoni u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (ĠU 1979, C 59, p. 1).
(
45
)	Ara, f’dan is-sens, Lehmann, M., op. cit., p. 259, punt 8.11.
(
46
)	Ara, f’dan is-sens, Van Calster, G., European Private International Law, Hart Publishing, Oxford, Portland, 2016, p. 73.
(
47
)	Sentenza tad-9 ta’ Ġunju 1994 (C‑292/93, EU:C:1994:241, punt 15).
(
48
)	Sentenza tad-9 ta’ Ġunju 1994, Lieber (C‑292/93, EU:C:1994:241, punt 21).
(
49
)	Jidhirli li huwa evidenti li l-kawża prinċipali bl-ebda mod ma tikkonċerna l-bejgħ tal-merkanzija. Din it-tilwima lanqas ma tirrigwarda s-servizzi, li jimplikaw, skont ġurisprudenza stabbilita, li l-parti li tipprovdihom twettaq attività partikolari bħala korrispettiv għal remunerazzjoni (ara s-sentenza tat-8 ta’ Mejju 2019, Kerr, C‑25/18, EU:C:2019:376, punt 39 u l-ġurisprudenza ċċitata): l-element relatat mar-remunerazzjoni huwa nieqes f’dan il-każ.
(
50
)	Sentenza tas-6 ta’ Ottubru 1976 (12/76, EU:C:1976:133).
(
51
)	Ara, fir-rigward tal-Artikolu 5(1)(a) tar-Regolament Nru 44/2001, li t-termini tiegħu jikkorrispondu ma’ dawk tal-Artikolu 7(1)(a) tar-Regolament Nru 1215/2012, is-sentenza tat-23 ta’ April 2009, Falco Privatstiftung u Rabitsch (C‑533/07, EU:C:2009:257, punti 46 sa 57).
(
52
)	Ara, reċentement, is-sentenza tas-26 ta’ Marzu 2020, Králová (C‑215/18, EU:C:2020:235, punt 41).
(
53
)	Sentenza tas-17 ta’ Ġunju 1992, Handte (C‑26/91, EU:C:1992:268, punt 15).
(
54
)	Ara s-sentenza tat-8 ta’ Mejju 2019, Kerr (C‑25/18, EU:C:2019:376, punt 29). Ara, ukoll, id-digriet tad-19 ta’ Novembru 2019, INA et (C‑200/19, mhux ippubblikat, EU:C:2019:985, punt 29).
(
55
)	Sentenza tad-19 ta’ Frar 2002 (C‑256/00, EU:C:2002:99).
(
56
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-6 ta’ Ottubru 1976, De Bloos (14/76, EU:C:1976:134, punt 13), kif ukoll tat-23 ta’ April 2009, Falco Privatstiftung u Rabitsch (C‑533/07, EU:C:2009:257, punt 47).
(
57
)	Sentenza tad-19 ta’ Frar 2002 (C‑256/00, EU:C:2002:99).
(
58
)	Sentenza tas-6 ta’ Ottubru 1976 (12/76, EU:C:1976:133).
(
59
)	Sentenza tad-19 ta’ Frar 2002, Besix (C‑256/00, EU:C:2002:99, punti 16 sa 20).
(
60
)	Sentenza tas-6 ta’ Ottubru 1976 (12/76, EU:C:1976:133).
(
61
)	Fil-fatt, diversi argumenti jwassluni biex naħseb li l-liġi applikabbli għandha tirrikonoxxi r-rilevanza tas-situs ta’ beni li d-destinazzjoni tiegħu ma tistax tinbidel. Din is-soluzzjoni hija barra minn hekk iġġustifikata minn kunsiderazzjonijiet dwar il-prossimità bejn it-tilwima u l-qorti kompetenti kif ukoll minn dawk intiżi sabiex jiġi evitat l-użu eċċessiv tal-forum actoris. Madankollu, fid-dawl tan-natura tar-riferiment għal dritt sostantiv, li fuqu huwa bbażat l-Artikolu 7(1)(a) tar-Regolament Nru 1215/2012, ma jistax jiġi eskluż li l-liġi applikabbli tiddetermina l-post ta’ eżekuzzjoni tal-obbligu kuntrattwali kkontestat b’riferiment għad-domiċilju ta’ debitur jew ta’ kreditur. Ara, f’dan is-sens, Mankowski, P., “Article 7”, taħt id-direzzjoni ta’ Magnus, U. u Mankowski, P., Brussels I bis Regulation, Otto Schmidt, Köln, 2016, p. 253, punt 208.