62024CJ0229_RES
Zaak C‑229/24 [Brännelius] (
i
)
TK en OP
tegen
Riksåklagaren
(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Högsta domstol)
Arrest van het Hof (Vierde kamer) van 16 april 2026
„Prejudiciële verwijzing – Harmonisatie van wetgevingen – Eengemaakte markt voor financiële diensten – Verordening (EU) nr. 596/2014 – Marktmisbruik – Handel met voorwetenschap – Artikel 7, lid 1, onder a) – Begrip ‚voorwetenschap’ – Criteria – Openbaar karakter van de informatie – Artikel 17 – Openbaarmaking van voorwetenschap door een uitgevende instelling – Besluit van een aanbestedende dienst om een overheidsopdracht niet te gunnen aan een inschrijvende onderneming – Voortijdige verkoop van aandelen van die onderneming – Uitvoeringsverordening (EU) 2016/1055 – Artikel 2 – Middelen voor de openbaarmaking van voorwetenschap”
Harmonisatie van wetgevingen – Voorwetenschap en marktmanipulatie (marktmisbruik) – Verbod – Voorwetenschap – Begrip – Criteria – Openbaarmaking van voorwetenschap door een uitgevende instelling van financiële instrumenten – Besluit van een aanbestedende dienst om een overheidsopdracht niet te gunnen aan een inschrijvende onderneming – Voortijdige verkoop van aandelen van die onderneming – Middelen voor de openbaarmaking van voorwetenschap – Openbaarmaking van informatie door derden – Daaronder begrepen – Voorwaarden – Voor het publiek beschikbare informatie – Daarvan uitgesloten
(Verordening nr. 596/2014 van het Europees Parlement en de Raad, overwegingen 2, 23, 24 en 49 en art. 1, 7, 14 en 17; verordening 2016/1055 van de Commissie, art. 2, lid 1; richtlijn 2004/109 van het Europees Parlement en de Raad, art. 21)
(zie punten 33, 34, 37, 39, 41‑47, 50‑55, 57, 58, 60‑62, 66‑68 en dictum)
Samenvatting
Naar aanleiding van een prejudicieel verzoek van de Högsta domstol (hoogste rechter in burgerlijke en strafzaken, Zweden) spreekt het Hof zich uit over de uitlegging van het begrip „voorwetenschap” in de zin van artikel 7, lid 1, onder a), van verordening nr. 596/2014 (
1
) en over de wijzen van openbaarmaking van dergelijke voorwetenschap in de zin van artikel 17 van deze verordening en artikel 2, lid 1, van uitvoeringsverordening 2016/1055 (
2
).
Een Zweeds gemeentelijk bedrijf heeft, na afloop van een aanbesteding die het had uitgeschreven, het besluit tot gunning van de opdracht verzonden aan de betrokken adressaten, waaronder de niet-gekozen inschrijver Hybricon Bus Systems AB (hierna: „Hybricon”). TK en OP, twee aandeelhouders van Hybricon, hebben nadat zij deze informatie hadden ontvangen van een directeur van die vennootschap, opdracht gegeven tot verkoop van hun aandelen in Hybricon. Daardoor hebben zij hun verliezen weten te beperken voordat de koers van deze aandelen daalde na de openbaarmaking door Hybricon van een persbericht over het feit dat die opdracht niet aan haar was gegund.
In deze context vraagt de verwijzende rechter zich af op welk tijdstip de informatie in het gunningsbesluit moet worden geacht openbaar te zijn gemaakt en daardoor niet langer „voorwetenschap” vormt in de zin van artikel 7, lid 1, onder a), van verordening nr. 596/2014.
Beoordeling door het Hof
Om te beginnen brengt het Hof in herinnering dat de in artikel 7, lid 1, onder a), van verordening nr. 596/2014 opgenomen definitie van het begrip „voorwetenschap” vier wezenlijke bestanddelen omvat. Ten eerste gaat het om informatie die concreet is. Ten tweede is deze informatie niet openbaar gemaakt. Ten derde heeft zij rechtstreeks of middellijk betrekking op een of meer financiële instrumenten of de emittenten ervan. Ten vierde zou zij, indien zij openbaar werd gemaakt, een aanzienlijke invloed kunnen hebben op de koers van deze financiële instrumenten of daarvan afgeleide financiële instrumenten
Vervolgens wijst het Hof erop dat het tweede bestanddeel, namelijk dat de informatie „niet openbaar is gemaakt”, een autonoom Unierechtelijk begrip is. Aangezien artikel 7 van verordening nr. 596/2014 geen nadere aanwijzingen bevat over de wijze waarop informatie openbaar moet worden gemaakt, dient rekening te worden gehouden met de context van deze bepaling en met name met artikel 17 van deze verordening, waaruit blijkt dat de Uniewetgever de uitgevende instelling een bepalende rol heeft willen toekennen bij de openbaarmaking van voorwetenschap. Een dergelijke openbaarmaking moet dus niet alleen zo snel mogelijk en zonder onnodige vertraging plaatsvinden, maar moet ook voldoen aan bijzondere vereisten inzake betrouwbaarheid alsook gemakkelijk en op volledige, niet-discriminerende wijze toegankelijk zijn voor alle beleggers en andere marktdeelnemers op de betrokken markten.
Wat betreft het vereiste van de snelheid van de verspreiding van dergelijke informatie, kan de openbaarmaking van voorwetenschap slechts in uitzonderlijke omstandigheden en onder strikte voorwaarden worden uitgesteld teneinde de stabiliteit van het financiële systeem te handhaven. De voorwetenschap moet evenwel zo snel mogelijk en zonder onnodige vertraging openbaar worden gemaakt indien de vertrouwelijkheid ervan niet langer kan worden gewaarborgd.
Wat betreft de vereisten inzake betrouwbaarheid en een gemakkelijke en volledige toegang tot voorwetenschap voor beleggers en andere marktdeelnemers van de betrokken markten, herinnert het Hof eraan dat het doel van verordening nr. 596/2014 erin bestaat de integriteit van de financiële markten te beschermen en het beleggersvertrouwen in die markten te vergroten. Het Hof verduidelijkt dat de uitgevende instelling van een financieel instrument, juist vanwege haar positie, die noodzakelijkerwijs impliceert dat zij rechtstreeks kennis heeft van de voordelen en risico’s van het betrokken financiële instrument, het best geplaatst is om te beoordelen of informatie voldoet aan de beschreven kenmerken van „voorwetenschap” en om ervoor te zorgen dat zo snel mogelijk nauwkeurige, volledige en correcte informatie over dat financiële instrument wordt verspreid.
Ten slotte benadrukt het Hof dat artikel 17 van verordening nr. 596/2014 moet worden uitgelegd in het licht van de bepalingen van uitvoeringsverordening 2016/1055, waarin de uitvoeringsvoorschriften van dat artikel zijn vastgesteld. Overeenkomstig artikel 2, lid 1, van die uitvoeringsverordening kan de betrokken voorwetenschap niet alleen rechtstreeks door de uitgevende instelling aan het publiek worden meegedeeld, maar ook worden verspreid via derden die door die instelling daarmee zijn belast. Het valt dan ook niet uit te sluiten dat de openbaarmaking van voorwetenschap door derden die hiertoe geschikt zijn wegens hun band met de uitgevende instelling, alsook door media, kan voldoen aan de vereisten van een niet-discriminerende, kosteloze verspreiding onder een zo groot mogelijk publiek.
Verder kan uit het feit dat de informatie in het besluit tot gunning van de betrokken opdracht naar Zweeds recht toegankelijk was voor het publiek niet worden afgeleid dat die informatie openbaar is gemaakt in de zin van artikel 7, lid 1, onder a), van verordening nr. 596/2014. Er moet namelijk een onderscheid worden gemaakt tussen enerzijds informatie die voor het publiek toegankelijk is en die individueel aan een persoon ter beschikking wordt gesteld na een daartoe strekkend verzoek en met inachtneming van een specifieke daartoe vastgestelde procedure en anderzijds informatie die openbaar wordt gemaakt en gelijktijdig op niet-discriminerende wijze wordt verspreid onder een onbeperkte en onbepaalde kring van personen.
Het Hof komt dan ook tot de slotsom dat informatie wordt geacht openbaar te zijn gemaakt en niet langer „voorwetenschap” te vormen wanneer zij openbaar is gemaakt volgens de voorschriften en met inachtneming van de vereisten als bedoeld in artikel 17 van verordening nr. 596/2014 en artikel 2, lid 1, van uitvoeringsverordening 2016/1055.
(
i
)	Dit is een fictieve naam, die niet overeenkomt met de werkelijke naam van enige partij in de procedure.
(
1
)	Verordening (EU) nr. 596/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 betreffende marktmisbruik (verordening marktmisbruik) en houdende intrekking van richtlijn 2003/6/EG van het Europees Parlement en de Raad en richtlijnen 2003/124/EG, 2003/125/EG en 2004/72/EG van de Commissie (PB 2014, L 173, blz. 1).
(
2
)	Uitvoeringsverordening (EU) 2016/1055 van de Commissie van 29 juni 2016 tot vaststelling van technische uitvoeringsnormen met betrekking tot de technische middelen voor een passende openbaarmaking van voorwetenschap en voor het uitstellen van de openbaarmaking van voorwetenschap overeenkomstig verordening (EU) nr. 596/2014 van het Europees Parlement en de Raad (PB 2016, L 173, blz. 47).