61972C0038
CONCLUSIE VAN DE ADVOCAAT-GENERAAL H. MAYRAS
VAN 6 DECEMBER 1972 (
1
)
Mijnheer de President,
mijne heren Rechters,
De Duitse graanhandelfirma A. van de Poll importeerde tussen 11 mei en 21 juni 1965 tegen een vooraf vastgestelde heffing 14 partijen van een produkt dat in de invoercertificaten was omschreven als „veevoeder zonder melasse of suiker, en ander bereid voedsel voor dieren met een zetmeelgehalte van meer dan 50 % zonder gehalte aan melk of zuivelprodukten”, door verschillende toevoegingen in het bijzonder bestemd voor het voederen van pluimvee.
Boven de facturen van haar Franse leverancier Maison Sommer, R. Robinet, successeur, te Moulin de Ham-sous-Varsberg (Moselle), staat vermeld: „alle soor ten veevoeder, granen, meel, zemelen”; zij geven echter niet steeds de samenstelling van de geleverde waar aan. Waar dit wel het geval is, wisselen de percentages: nu eens 87 % gedenatureerde gepelde tarwe, 10 % gepelde gerst en 3 % levertraan, dan weer tarwe en levertraan in dezelfde verhouding, maar 5 % gepelde gerst en 5 % ontpunte haver, of 7 % gepelde gerst en 3 % ontpunte haver; de percentages gedenatureerde tarwe (87 %), andere granen dan tarwe (10 %) en visolie (3 %) waren dus in alle gevallen gelijk.
Afgaande op deze aanmeldingen en de karakteristieke geur van de goederen, deelde het douanekantoor te Trier de waren in onder post 23.07-B -I-d-1 van het gemeenschappelijk douanetarief („veevoeder…”) en berekende de dienovereenkomstige heffing. Het trok echter tevens een aantal monsters uit deze vrachten voor onderzoek door de Zolltechnische Prüfungs- und Lehranstalt te Frankfurt/Main.
Deze dienst bevond dat de respectieve monsters waren samengesteld als volgt: 77 % zachte tarwe, 7 % ontpunte haver en 16 % gerst, 92 % tarwe en 8 % gerst en ten slotte 96 % tarwe en 4 % gerst. Naderhand werd nog aangegeven dat in de monsters een levertraangehalte van 0,76 % tot 0,87 % was vastgesteld. Op grond hiervan wijzigde het Duitse douanekantoor de tariefindeling en legde het voor het verschil tussen de posten 23.07 en 10.01-B („eenvoudig mengsel van graankorrels”) een navordering op van in totaal 5433,70 DM.
Een klacht van de firma A. van de Poll tegen de gewijzigde aanslag werd bij beschikking van 20 april 1967 verworpen.
De firma stelde daarop beroep in bij het Finanzgericht Rheinland-Pfalz, dat bij beschikking van 3 mei 1972 besloot het geding te schorsen en aan het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen de volgende prejudiciële vragen voor te leggen:
1.
Moeten de bijlage van verordening nr. 19/62 van de Raad der EEG met betrekking tot rubriek ex 23.07 van het tarief en artikel 12 van verordening nr. 55/62 van de Raad aldus worden begrepen dat reeds een mengsel van zachte tarwe en gerst of van deze beide met toevoeging van haver en maïs is te beschouwen als een veevoeder in de aldaar bedoelde zin?
2.
Zo ja, dienen de verschillende graancomponenten dan in een bepaalde (minimum)verhouding tot elkaar te staan en zo ja welke?
3.
Bij ontkennende beantwoording van vraag 1: Moeten de bijlage van verordening nr. 19/62 en artikel 12 van verordening nr. 55/62 aldus worden begrepen dat slechts sprake is van een veevoeder-„bereiding” of dat voedsel voor dieren slechts als „bereid” kan worden beschouwd, indien aan de betrokken graanmengsels andere dan graanbestanddelen zijn toegevoegd, welke zelf voedercomponenten zijn?
4.
Zo ja, kan dan een hoeveelheid van 0,87 respectievelijk 0,76 % toegevoegde levertraan of visolie reeds als een dergelijke voedercomponent worden beschouwd?
5.
Bij ontkennende beantwoording van vraag 3: Is er tevens sprake van een „veevoeder” of van een „bereid voedsel voor dieren”, indien aan het produkt een denatureringsmiddel is toegevoegd? Is levertraan of visolie te beschouwen als een denatureringsmiddel in de zin van verordening nr. 178/64?
6.
Zo ja, kan van een denaturering door deze middelen in het algemeen pas vanaf een bepaald percentage van deze bijgemengde stoffen worden gesproken of is het voldoende dat het produkt door de bijmenging ongeschikt is gemaakt voor menselijke consumptie?
7.
Indien de genoemde stoffen in een bepaald percentage moeten worden bijgemengd, is het dan voldoende dat het in een mengsel van zachte tarwe, gerst en eventueel nog haver voorkomende deel zachte tarwe deze procentuele bijmenging bevat?
8.
Bij bevestigende beantwoording van de vragen 6 en 7: Is dan de vaststelling dat de bijmenging in iets kleinere hoeveelheden is geschied, van invloed op de tariefindeling? Zo ja, binnen welke grenzen?
Ik wil voorop stellen dat het U naar mijn mening niet mogelijk zal zijn te antwoorden op de tweede en de vierde vraag, althans in de bewoordingen waarin zij zijn gesteld, namelijk in welke minimumverhouding de bestanddelen van een graanmengsel, namelijk zachte tarwe, gerst, eventueel haver en maïs, tot elkaar dienen te staan om dit mengsel als „veevoeder” te kunnen indelen, respectievelijk of de toevoeging van 0,87 respectievelijk 0,76 % levertraan of visolie meebrengt dat dit mengsel als zodanig als een samengesteld voederprodukt is te beschouwen.
Het beantwoorden van dergelijke vragen zou neerkomen op het toepassen van het douanetarief op een bepaald geval, te meer omdat de door de nationale rechter genoemde percentages of bestanddelen worden vermeld in de analyserapporten en de rekeningen waarover partijen in het hoofdgeding het nu juist oneens zijn. Uw Hof weigert in het kader van artikel 177 echter steeds nadrukkelijk het Verdrag op een concreet geval toe te passen.
Wel tracht gij uit de vragen van de nationale rechter, wanneer zij onduidelijk zijn geformuleerd, die rechtspunten af te leiden die onder „de uitlegging van het Verdrag” vallen.
Na deze opmerking meen ik dan dat de twee eerste vragen te zamen moeten worden onderzocht. De vragen 3, 4, 5 en 6 moeten eveneens worden samengenomen, terwijl de zevende daarop slechts een variant is. De achtste vraag, ten slotte, heeft betrekking op een punt dat reeds in de zaak 26-72, Oliefabrieken, aan de orde is gekomen.
I —
Met de beide eerste vragen wenst de Duitse rechter te vernemen uit welke granen een mengsel destijds moest bestaan om te kunnen worden ingedeeld als veevoeder, en — indien deze bestanddelen zachte tarwe, gerst, haver en maïs waren — in welke verhouding deze tot elkaar dienden te staan.
Met betrekking tot het eerste punt is van belang dat een mengsel van granen als het onderhavige, wanneer geen ander produkt is toegevoegd, niet beslist een „veevoeder” behoeft te zijn; het is mogelijk dat het slechts een „eenvoudig mengsel van granen” als bedoeld in hoofdstuk 10 is en derhalve moet worden ingedeeld naar de stof waaraan het zijn wezenlijk karakter ontleent, in overeenstemming met de algemene bepalingen voor de toepassing van het tarief (PB 20 december 1960, blz. 1543, paragraaf 2, laatste zinsnede, en paragraaf 3, sub b; verordening nr. 139 van de Raad van 14 november 1962 inzake de heffingen van toepassing op de mengsels van granen). In de tweede plaats kan een dergelijk produkt ook zonder toevoeging van visolie als veevoeder worden ingedeeld onder hoofdstuk 23, voor zover het speciaal is samengesteld met het oog op dit specifieke doel. Bevat het echter hele graankorrels, dan is indeling onder post 23.07 slechts mogelijk wanneer het aandeel andere granen dan tarwe een bepaald percentage overschrijdt.
Zoals gezegd, is het echter niet aan het Hof om de verhouding aan te geven waarin de verschillende granen in deze produkten moeten voorkomen. Opgemerkt zij dat bij voorbeeld in Frankrijk vóór 1 april 1967 slechts sprake kon zijn van een bereiding van hoofdstuk 23, wanneer het produkt niet meer dan 90 % hele tarwekorrels bevatte en de resterende 10 % bestond uit hele gerst- of roggekorrels, waaraan 0,3 % visolie was toegevoegd.
II —
Met een tweede reeks vragen (vragen 3 tot en met 6) wenst de Duitse rechter te vernemen welke aanvullende voorwaarden gelden om een produkt, als bedoeld in de vragen 1 en 2, als veevoeder te kunnen indelen. In deze vragen wordt echter (vanaf vraag 5) een nieuw begrip ingevoerd, omdat rekening wordt gehouden met de invloed van denaturering.
Wanneer het enkele feit dat een produkt verschillende granen — ook in een bepaalde verhouding — bevat, niet voldoende is om dit produkt als bereiding voor het voederen van dieren te kunnen aanmerken, moeten aan het mengsel één of meer denatureringsstoffen worden toegevoegd, en wel tot een zeker minimumpercentage.
Daar de gemeenschappelijke ordening der graanmarkt destijds echter nog niet volledig was geregeld, moet hier een onderscheid worden gemaakt.
Indien het produkt in de producerende Lid-Staat bleef, kon het reeds als „veevoeder” in de zin van de nationale wetgeving worden beschouwd, wanneer het produkt zelf of het graanbestanddeel ervan was gedenatureerd.
Bij uitvoer naar een andere Lid-Staat was het echter mogelijk dat deze denaturering volgens de nationale wetgeving van die staat niet voldoende was om het produkt voor de tariefindeling als „veevoeder”te beschouwen: het percentage denatureringsprodukt moest daartoe groter zijn dan voor de denaturering in de uitvoerende staat, met andere woorden, de aldus toegevoegde stof moest zelf een typisch voederbestanddeel zijn.
Deze eis komt niet letterlijk voor in de toelichting op het douanetarief, doch is wel in overeenstemming met de geest van die toelichting.
Levertraan en visolie zijn stoffen die gewoonlijk worden gebruikt voor de denaturering van granen, die dan recht geeft op een Gemeenschapspremie; anderzijds kan door toevoeging van levertraan een goed voederprodukt worden verkregen, althans voor zover de veevoedersamenstelling een minimumpercentage van deze olie bevat en doorgaans bestemd is voor slechts bepaalde categorieën dieren: een te hoog percentage levertraan heeft een ongunstige invloed op het vlees van pluimvee (geur, kleur, enz.).
Aan de rechter in het hoofdgeding kan derhalve worden geantwoord dat de aldus aan de basisgranen toegevoegde stof levertraan of visolie kan zijn, hoewel dit produkt — al is het bij uitstek geschikt voor de denaturering van granen in de zin van verordening nr. 178/64 — bij voldoende hoeveelheid in een mengsel een voederbestanddeel is voor slechts bepaalde dieren, omdat de aanwezigheid daarvan juist niet gewenst is voor het voederen van bepaalde andere dieren.
De tegenstelling waarop de zesde vraag van de nationale rechter doelt, is er dus niet: toevoeging van visolie (in een minimumpercentage) betekent denaturering, waardoor de waar tevens ongeschikt gemaakt wordt voor menselijke consumptie; de denaturering heeft immers juist ten doel dat het gedenatureerde graan niet meer op de markt kan worden gebracht voor menselijke consumptie, doch natuurlijk moet de denatureringswijze daarvoor toereikend zijn.
De vraag die de Duitse rechter in werkelijkheid bezighoudt, is de schijnbare tegenspraak tussen de bewering dat er slechts sprake is van denaturering bij toevoeging van een minimumpercentage levertraan, enerzijds, en dat er slechts sprake is van veevoeder bij toevoeging van een hoger percentage levertraan, anderzijds. Waartoe kan een gedenatureerd produkt echter anders dienen dan voor het voederen van dieren?
Daarop kan men antwoorden dat denaturering — mits goed uitgevoerd — vooral dient ter ondersteuning van de markt voor produkten die geen natuurlijke afzet kunnen vinden, dat wil zeggen — bij granen voor broodbereiding (zachte tarwe, rogge) — menselijke consumptie. Het graan voor broodbereiding (zachte tarwe bij voorbeeld) moet dus onder toezicht van het interventiemechanisme zijn gedenatureerd of beter nog na denaturering zijn verwerkt in veevoeders.
Van gedenatureerd graan kan echter pas worden gesproken na toevoeging van een minimumpercentage levertraan. Dit mimimumpercentage wisselde destijds in de verschillende nationale wetgevingen naar gelang het graan waaraan het werd toegevoegd, al dan niet gemengd was met andere granen.
Volstaan kan worden met een verwijzing naar de overwegingen en het dispositief van verordening nr. 172/67 van de Raad van 27 juni 1967 houdende algemene regels voor de denaturering van tarwe en van voor de broodbakkerij geschikte rogge, luidende:
„de denatureringsmethoden moeten voldoende doeltreffend zijn …”
art. 2: „de voor denaturering aangewende middelen moeten waarborgen dat de gedenatureerde tarwe en rogge niet meer voor menselijke consumptie kunnen worden gebruikt..”,
om vast te stellen dat denaturering met gelijk staat met ongeschiktheid voor menselijke consumptie en zeker niet met de bijzondere en uitsluitende geschiktheid voor het voederen van dieren, met name van pluimvee.
Anders gezegd: gezien de destijds nog bestaande verschillen tussen de nationale regelingen is het mogelijk dat het percentage visolie in één der granen waaruit het mengsel bestaat, voldoende is om dit graan te kunnen beschouwen als ongeschikt voor menselijke consumptie in de uitvoerende Lid-Staat, zodat het recht geeft op de denatureringspremie, terwijl dit produkt in de importerende Lid-Staat niet noodzakelijkerwijs als een typisch veevoeder behoeft te worden beschouwd.
Hoewel dus de toevoeging van 0,4 % visolie aan 100 kg hele tarwekorrels of van 0,3 % visolie aan een mengsel van 90 kg hele tarwekorrels en 10 kg hele gerst-of roggekorrels destijds naar Frans recht denaturering van het graan inhield, was het toch niet voldoende om dit produkt te kunnen aanmerken als veevoeder in de zin van de communautaire tariefindeling. Er was trouwens destijds geen enkel verschil in heffing bij invoer van wel of niet gedenatureerde produkten, evenmin als het verschil maakt of het produkt al dan niet beschadigd is, zoals blijkt uit Uw arrest van 15 december 1970, zaak 31-70.
De tariefindeling van een waar moet geschieden volgens tariefmaatstaven en niet aan de hand van andere regels inzake de gezondheid of voeding.
Het is dus van weinig belang dat de Ein-fuhr- und Vorratsstelle für Getreide, die de invoercertificaten met tevoren vastgestelde heffing had afgeleverd, op grond van een op 24 juni 1965 uitgebracht analyserapport van de Bundesforschungsanstalt für Getreideverwertung te Berlijn meende dat het een „mengsel van granen” voor het voederen van dieren was in de zin van de Futtermittelgesetz.
De door dit laboratorium na onderzoek der monsters vastgestelde en aan de importeur doorgegeven percentages:
—
7,7 % ongepelde gerst (en niet 10 %)
—
en 0,3 tot 0,4 % visolie
zijn trouwens nog minder gunstig voor de importeur en het feit dat dit laboratorium van oordeel was dat het toch een „Getreidefuttermischung” in de zin van de Duitse regeling was, sluit geenszins de mogelijkheid uit dat het hier om een eenvoudig mengsel ging.
Ten slotte is het overbodig in te gaan op de aanvullende complicatie die voor de Duitse rechter aanleiding is geweest de zevende vraag te stellen. Hij schijnt deze vraag te hebben gesteld, omdat in de rekeningen van de Franse leverancier was vermeld dat het produkt reeds gedenatureerd graan bevatte, waaraan bovendien 3 % levertraan was toegevoegd. Het is van weinig belang of het bestanddeel levertraan aan de zachte tarwe zelf ter denaturering is toegevoegd, of naderhand, na het mengen van de graanbestanddelen, aan het mengsel, mits het percentage der toevoeging maar voldoende was voor een definitieve indeling van het produkt als veevoeder.
Hieraan kan nog worden toegevoegd dat, uitgaande van de destijds geldende Franse bepalingen voor uitvoer als veevoeder, volgens welke alleen de zachte tarwe behoefde te zijn gedenatureerd met 1 % levertraan, het door verzoekster ingevoerde mengsel — voor zover dit slechts voor 90 % bestond uit gedenatureerde tarwe — in totaal 0,9 % visolie had moeten bevatten. Uit het deskundigenrapport van het bureau uit Frankfort blijkt echter dat twee monsters van het produkt meer dan 90 % tarwe bevatten en niettemin ten hoogste 0,87 % visolie.
III —
Daarmee zijn wij gekomen aan de laatste vraag. Verzoekster in het hoofdgeding heeft namelijk beweerd dat het feit dat het percentage levertraan niet meer dan 0,87 bedroeg, te wijten was aan uitdroging, absorptie van de levertraan door de zakken waarin de waar was verpakt, aan het gebrekkige karakter van de monsterneming en zelfs aan onvoldoende homogeniteit van het mengsel. Deze overwegingen zijn er echter op gericht het Hof een weg te doen inslaan die ik reeds heb afgewezen in mijn conclusie in de zaak 26-72, Oliefabrieken.
Nu niet nauwkeurig is geregeld aan de hand van welk minimumpercentage aan stoffen zoals visolie of levertraan een mengsel kan worden ingedeeld, moet de nationale rechter dit percentage bepalen en tevens beoordelen of hierbij overwegingen in verband met de verpakking van de waar, van invloed kunnen zijn.
Ik moge ten slotte mijn persoonlijke mening geven over een vraag die eerst ter terechtzitting is gesteld en die betrekking heeft op de werkelijke bestemming van het hierbedoelde mengsel: was het uiteindelijk alleen bestemd voor het voederen van dieren? En zo neen, waarvoor kon het dan anders worden gebruikt?
Hierover hebben wij geen opheldering kunnen verkrijgen.
Al kunnen wij dus niet zeggen voor welk doel het ingevoerde produkt uiteindelijk is gebruikt, wij durven ons wel te wagen aan de veronderstelling dat het produkt een betrekkelijk hoge waarde had en dat het hoofdbestanddeel, gedenatureerde zachte tarwe, volgens de Franse wetgeving kon worden gebezigd, zoal niet voor menselijke consumptie, dan toch na toevoeging van zoetstof als „prémélange” voor de bereiding van gebruiksklaar voedsel voor dieren, in de zin van de huidige redactie van de toelichting op de Brusselse nomenclatuur betreffende post 23.07-II-C. Destijds betrof post 23.07 echter slechts produkten die een definitieve bewerking hebben ondergaan, zoals U heeft verklaard in Uw arrest van 23 maart 1972 in de zaak 36-71, Henck.
Ik concludeer derhalve dat U verklare voor recht dat onder de regeling die gold op het tijdstip waarop de aan de nationale rechter voorgelegde feiten zich hebben voorgedaan:
1.
voor de indeling onder rubriek ex 23.07 van het gemeenschappelijk douanetarief rekening moet worden gehouden met de wezenlijke bestanddelen van een graanmengsel, aangenomen dat de andere graanbestanddelen dan zachte tarwe daarin een door de nationale rechter vast te stellen toereikend percentage moeten bereiken;
2.
indien een graanmengsel niet alleen op grond van zijn graanbestanddelen kan worden ingedeeld als „veevoeder” onder rubriek ex 23.07, aan dat mengsel andere stoffen moeten worden toegevoegd, zoals levertraan of visolie, die voorkomen in uitsluitend voor het voederen van dieren bestemde bereidingen;
3.
de denaturering van één der bestanddelen van een graanmengsel, met name door toevoeging van stoffen zoals levertraan of visolie, aan dit mengsel de kwalificatie „veevoeder” van rubriek ex 23.07 kan verlenen, voor zover de toegevoegde stof — die een typisch veevoederbestanddeel moet zijn — en door de nationale rechter te beoordelen percentage bereikt;
4.
het niet ter zake doet of de voor denaturering gebruikte stof is toegevoegd aan een der bestanddelen van het mengsel of aan bedoeld mengsel als geheel.
(
1
)	Vertaald uit het Frans.