Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla)
26 ta’ Marzu 2026 (*)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Protezzjoni tal-konsumaturi – Direttiva 98/6/KE – Indikazzjoni tal-prezzijiet tal-prodotti – Artikolu 2(a) – Kunċett ta’ ‘prezz tal-bejgħ’ – Bejgħ online – Ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa fil-każ ta’ ordni totali ta’ valur inqas minn ammont minimu – Esklużjoni ta’ dan il-ħlas mill-prezz tal-bejgħ tal-prodott ikkonċernat”
Fil-Kawża C‑62/25,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tat‑23 ta’ Jannar 2025, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fid‑29 ta’ Jannar 2025, fil-proċedura
Bundesverband der Verbraucherzentralen und Verbraucherverbände – Verbraucherzentrale Bundesverband e.V.
vs
JZ,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla),
komposta minn O. Spineanu-Matei, Presidenta tal-Awla, N. Piçarra (Relatur) u N. Fenger, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: N. Emiliou,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għall-Bundesverband der Verbraucherzentralen und Verbraucherverbände – Verbraucherzentrale Bundesverband e.V., minn P. Wassermann, Rechtsanwalt,
–        għall-Gvern Ġermaniż, minn J. Möller u P. Wagner, bħala aġenti,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn P. Kienapfel u B.-R. Killmann, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(a) tad-Direttiva 98/6/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ Frar 1998 dwar il-protezzjoni tal-konsumatur fl-indikazzjoni tal-prezzijiet ta’ prodotti offruti lill-konsumaturi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 4, p. 32).
2        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn il-Bundesverband der Verbraucherzentralen und Verbraucherverbände – Verbraucherzentrale Bundesverband e.V. (l-Unjoni Federali taċ-Ċentri u tal-Assoċjazzjonijiet tal-Konsumaturi, il-Ġermanja, iktar ’il quddiem il-“BV”) u JZ, li jopera ħanut online, dwar l-obbligu possibbli li, fil-prezz tal-bejgħ tal-merkanzija offruta fuq is-sit internet tiegħu, jiġu inkluż ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa dovut fil-każ ta’ ordni ta’ valur inqas minn ammont minimu.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3        Il-premessi 2, 6 u 12 tad-Direttiva 98/6 jipprovdu:
“(2)      […] [i]l-konsumaturi għandhom ikunu garantiti minn livell għoli ta’ protezzjoni; [...][i]l-Komunità [Ewropea] għandha tikkontribwixxi għal dan b’azzjoni speċifika li tappoġġja u tissupplimenta l-politika segwita mill-Istati Membri rigward informazzjoni preċiża, trasparenti u li m’hix ambigwa għall-konsumaturi dwar il-prezzijiet ta’ prodotti offruti lilhom;
[…]
(6)      […] l-obbligu li jkun indikat il-prezz tal-bejgħ u l-prezz ta’ prodott wieħed jikkontribwixxi sostanzjalment sabiex titjieb l-informazzjoni tal-konsumatur, peress li dan huwa l-eħfef mod li jgħin lill-konsumaturi sabiex jevalwaw u jikkomparaw il-prezz ta’ prodotti fl-aħjar manjiera u b’hekk jagħmlu għażliet informati abbażi ta’ paraguni sempliċi;
[…]
(12)      [i]r-regoli fil-livell tal-Komunità jistgħu jiżguraw informazzjoni ta’ l-istess xorta u trasparenti li tibbenefika lill-konsumaturi kollha fil-kuntest tas-suq intern […]”
4        L-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva huwa fformulat kif ġej:
“L-għan ta’ din id-Direttiva huwa li jistipula indikazzjoni tal-prezz tal-bejgħ u l-prezz għal kull unità ta’ kejl ta’ prodotti offruti mill-negozjanti lill-konsumaturi sabiex titjieb l-informazzjoni lill-konsumatur u tiffaċilita l-paragun tal-prezzijiet.”
5        L-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva jipprevedi:
“Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva:
(a)      il-prezz tal-bejgħ għandu jfisser il-prezz finali għal unità tal-prodott, jew kwantità mogħtija [partikolari] tal-prodott, li jinkludi [t-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT)] u t-taxxi l-oħra kollha;
[…]”
6        Skont l-Artikolu 4(1) tal-istess direttiva:
“Il-prezz tal-bejgħ u l-prezz ta’ unità m’għandhomx ikunu ambigwi, għandhom ikunu identifikabbli faċilment u jinqraw b’mod ċar. […]”
Id‑dritt Ġermaniż
7        Il-punt 3 tal-Artikolu 2 tal-Preisangabenverordnung (ir-Regolament dwar l-Indikazzjonijiet tal-Prezzijiet), fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“PAngV”), jipprevedi:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-regolament, id-definizzjonijiet li ġejjin għandhom japplikaw:
[…]
3.      ‘prezz totali’: il-prezz, inkluża t-taxxa fuq id-dħul mill-bejgħ u elementi oħra tal-prezz, li għandu jitħallas għal prodott jew servizz.”
8        L-Artikolu 3(1) tal-PAngV huwa fformulat kif ġej:
“Kull min, bħala imprenditur, joffri lil konsumaturi oġġetti jew servizzi jew, bħala fornitur ta’ oġġetti jew ta’ servizzi, jirreklama lill-konsumaturi billi jindika l-prezz ta’ dawn l-oġġetti jew servizzi, għandu jindika l-prezz totali tagħhom”.
9        Skont l-Artikolu 6(1) u (2) tal-PAngV:
“(1)      Kull min, bħala imprenditur, joffri lil konsumaturi oġġetti jew servizzi bl-għan li jiġi konkluż kuntratt mill-bogħod għandu, minbarra l-informazzjoni meħtieġa skont l-Artikolu 3(1) u (2) u l-Artikolu 4(1) u (2), jindika
1.      li l-prezzijiet mitluba għall-oġġetti jew għas-servizzi jinkludu l-[VAT] u elementi oħra tal-prezz, u
2.      jekk humiex dovuti spejjeż ta’ trasport, ta’ kunsinna jew ta’ dispaċċ jew spejjeż addizzjonali oħra.
(2)      Jekk ikunu dovuti spejjeż ta’ trasport, ta’ kunsinna jew ta’ dispaċċ jew spejjeż addizzjonali oħra, l-ammont tagħhom għandu jiġi indikat sa fejn dawn jistgħu raġonevolment jiġu kkalkolati minn qabel.”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
10      JZ jikkummerċjalizza, permezz tas-sit internet www.staubsaugerservice.de, oġġetti konsumabbli, aċċessorji u spare parts għall-vacuum cleaners. Fl‑1 ta’ Ġunju 2022, huwa kien jipproponi, fuq dan is-sit, boroż ta’ filtrazzjoni għall-vacuum cleaners bil-prezz ta’ EUR 14.90, filwaqt li kien jinkludi l-kliem “kunsinna b’xejn f’24 siegħa fil-Ġermanja kollha” u “spejjeż tal-ispedizzjoni offruti” fl-intestatura tal-paġna tal-internet.
11      Fuq il-lemin tal-indikazzjoni tal-prezz, kien hemm asterisk. Meta wieħed kien iċaqlaq il-vleġġa għal fuq l-asteriks, kien jidher dan li ġej: “VAT inkluża, spejjeż anċillari japplikaw”. L-indikazzjoni tal-prezz bħala tali kienet tibqa’ l-istess. Billi jikklikkja fuq l-asterisk, il-klijent kien
jiġi dirett lejn subpaġna tas-sit internet li kienet tinkludi l-informazzjoni li ġejja:
“Spejjeż anċillari
[…]
Skont il-valur tal-merkanzija, jista’ jiġi
ffatturat ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa mhux rimborsabbli ta’ bejn EUR 3.95 (għal oġġetti bil-valur ta’ EUR 11 jew iktar) u EUR 9 (għal oġġetti bil-valur ta’ inqas minn EUR 11). Minn valur ta’ oġġetti ta’ EUR 29, dan il-ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa ġeneralment ma jibqax dovut.”
12      Wara li jkun żied il-prodott magħżul fil-basket tiegħu, il-klijent kien jara, meta kien ikun qiegħed iħares lejn dan il-basket, l-indikazzjoni ta’ prezz ta’ EUR 14.90, kif ukoll ammont ta’ EUR 3.95 flimkien mal-kliem “suppliment/tnaqqis addizzjonali għal kwantità żgħira (mhux applikabbli għal xiri ta’ iktar minn EUR 29)”.
13      Peress li qieset li din kienet indikazzjoni ta’ prezz żleali, il-BV ippreżentat rikors quddiem il-Landgericht Hannover (il-Qorti Reġjonali ta’ Hannover, il-Ġermanja), intiż b’mod partikolari sabiex JZ jiġi kkundannat jieqaf joffri oġġetti fuq l-internet b’indikazzjoni tal-prezzijiet li fihom il-ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa ma humiex inklużi. Din il-qorti laqgħet dan ir-rikors.
14      Fuq appell ippreżentat minn JZ, l-Oberlandesgericht Celle (il-Qorti Reġjonali Superjuri ta’ Celle, il-Ġermanja) ċaħdet ir-rikors ta’ BV, billi ddeċidiet li l-ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa, meħtieġ biss meta l-valur totali tal-ordni, li jinkludi l-prodott ikkonċernat u possibbilment prodotti oħra, ikun inqas minn ċertu ammont, għandhom jiġu indikati separatament, peress li ma jikkostitwixxux element tal-prezz totali tal-prodott ikkonċernat.
15      Il-BV ippreżentat appell għal reviżjoni minn dik is-sentenza quddiem il-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja), li hija l-qorti tar-rinviju. Skont din il-qorti, ir-risposta għad-domanda dwar jekk ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa, li l-klijent ikun eżentat minnu biss jekk il-valur tal-ordni tiegħu jaqbeż ċertu ammont, għandux
jiġi inkluż fil-prezz tal-bejgħ ta’ unità ta’ prodott, fis-sens tal-Artikolu 2(a) tad-Direttiva 98/6, ma tirriżultax b’mod ċar mill-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, li tiddefinixxi l-prezz tal-bejgħ bħala l-“prezz finali għal unità tal-prodott”, iżda wkoll għal “kwantità mogħtija [partikolari] tal-prodott”.
16      Filwaqt li tfakkar il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tgħid li l-prezz tal-bejgħ ta’ prodott għandu neċessarjament jinkludi l-elementi inevitabbli u prevedibbli tal-prezz, li huma obbligatorjament imposti fuq il-konsumatur u jikkostitwixxu l-korrispettiv pekunjarju għall-akkwist ta’ dan il-prodott, l-imsemmija qorti tistaqsi, b’mod iktar preċiż, dwar in-natura inevitabbli u prevedibbli għall-konsumatur tal-ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa inkwistjoni. Hija għandha tendenza tqis li dan il-ħlas ma għandux jiġi inkluż fil-prezz tal-bejgħ, fis-sens tal-Artikolu 2(a) tad-Direttiva 98/6. Fil-fehma tagħha, l-aħjar mod sabiex jiġi evitat li l-konsumatur jiġi mqarraq huwa, minn naħa, li jiġi indikat il-prezz tal-bejgħ, mingħajr il-ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa, u, min-naħa l-oħra, li l-konsumatur jiġi avżat li dan il-ħlas ikun dovut għal ordni taħt ċertu livell ta’ valur filwaqt li jiġi indikat l-ammont ta’ tali ħlas.
17      Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“Fil-prezz tal-bejgħ li għandu jiġi indikat għal unità ta’ prodott, fis-sens tal-Artikolu 2(a) tad-Direttiva [98/6], għandu jiġi inkluż ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa li ma jkunx dovut biss jekk il-valur totali tal-ordni jaqbeż ammont minimu?”
Fuq id-domanda preliminari
18      Permezz tad-domanda unika tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 2(a) tad-Direttiva 98/6 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “prezz tal-bejgħ” għandu jinkludi ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa li, minn naħa, ivarja skont l-ammont totali tal-ordni magħmula mix-xerrej tal-prodott ikkonċernat kif ukoll, jekk ikun il-każ, ta’ prodotti oħra, u li, min-naħa l-oħra, ikun dovut biss jekk il-valur totali ta’ din l-ordni jkun inqas minn ammont minimu.
19      Il-prezz tal-bejgħ huwa ddefinit, skont l-Artikolu 2(a) tad-Direttiva 98/6, bħala l-prezz finali għal unità tal-prodott jew kwantità partikolari tal-prodott, inklużi l-VAT u t-taxxi anċillari kollha.
20      Bħala prezz finali, il-prezz tal-bejgħ għandu jinkludi neċessarjament l-elementi inevitabbli u prevedibbli ta’ dan il-prezz, li huma obbligatorjament imħallsa mill-konsumatur u li jikkostitwixxu l-korrispettiv pekunjarju għall-akkwist tal-prodott ikkonċernat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2023, Verband Sozialer Wettbewerb (Kontenituri li fuqhom huwa impost depożitu), C‑543/21, EU:C:2023:527, punt 19 u l-ġurisprudenza ċċitata).
21      Mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta, minn naħa, li l-ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa huwa applikat biss fil-każ fejn l-ammont totali tal-prodotti mixtrija jkun inqas minn valur minimu. Min-naħa l-oħra, meta dan il-ħlas b’rata fissa jkun dovut, l-ammont tiegħu jvarja skont l-ammont totali tal-prodotti mixtrija.
22      Għalkemm l-imsemmi ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa huwa inkluż fil-korrispettiv pekunjarju marbut mal-akkwist tal-prodott ikkonċernat, dan ma jistax madankollu jitqies li huwa “obbligatorjament” imħallas mill-konsumatur. Fil-fatt, dan tal-aħħar jista’ jevita dan il-ħlas, billi jixtri diversi prodotti, anki differenti, b’mod li jilħaq il-valur minimu meħtieġ. Madankollu, hija l-qorti nazzjonali li għandha tivverifika jekk din il-possibbiltà li jiġi evitat il-ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa hijiex reali, fid-dawl b’mod partikolari tal-ammont ta’ dan il-valur minimu.
23      L-inklużjoni ta’ dan il-ħlas fil-prezz tal-bejgħ, fis-sens tal-Artikolu 2(a) tad-Direttiva 98/6 tista’ għalhekk tikkomprometti n-natura definittiva ta’ dan il-prezz, fis-sens tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 20 tas-sentenza preżenti. Għaldaqstant, dan il-ħlas ma għandux jiġi inkluż f’dan il-kunċett ta’ “prezz tal-bejgħ”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
24      Din l-interpretazzjoni hija kkorroborata mill-għanijiet imfittxija mid-Direttiva 98/6, stabbiliti fl-Artikolu 1 tagħha, moqri fid-dawl tal-premessa 6 ta’ din id-direttiva, jiġifieri t-titjib tal-informazzjoni mogħtija lill-konsumaturi u li jiġi ffaċilitat il-paragun tal-prezzijiet tal-bejgħ ta’ prodotti offruti minn kummerċjanti lill-konsumaturi bil-għan li dawn ikunu jistgħu jagħmlu għażliet informati. F’dan ir-rigward, il-premessa 12 tal-imsemmija direttiva tippreċiża li din tal-aħħar hija intiża li tiżgura informazzjoni tal-istess xorta u trasparenti li tibbenefika lill-konsumaturi kollha fil-kuntest tas-suq intern.
25      Barra minn hekk, konformement mal-Artikolu 4(1) tal-istess direttiva, moqri fid-dawl tal-premessa 2 tagħha, il-prezz tal-bejgħ tal-prodotti offruti lill-konsumaturi għandu jkun inekwivoku, faċilment identifikabbli u li jinqara faċilment, sabiex l-informazzjoni tal-konsumaturi tkun preċiża, ċara u mhux ambigwa.
26      Fil-każ ineżami, minn naħa, huwa biss ċertu xiri tal-prodott ikkonċernat li huwa suġġetti għal ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa, jiġifieri meta l-ammont totali tal-ordni jkun inqas minn ammont minimu. Min-naħa l-oħra, ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa
differenti jista’ jiġi applikat skont l-ammont totali tax-xiri. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-inklużjoni tal-ammont ta’ dan il-ħlas fil-prezz tal-bejgħ tal-prodott, fis-sens tal-Artikolu 2(a) tad-Direttiva 98/6, tesponi lill-konsumaturi għar-riskju li jagħmlu paraguni ineżatti (ara, b’analoġija, is-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2023, Verband Sozialer Wettbewerb (Kontenituri li fuqhom huwa impost depożitu), C‑543/21, EU:C:2023:527, punt 26).
27      Mill-banda l-oħra, hekk kif tirrileva ġustament il-qorti tar-rinviju, l-indikazzjoni ċara tal-ammont tal-ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa possibbilment applikabbli, separatament u flimkien mal-prezz tal-bejgħ tal-prodott ikkonċernat, tippermetti lill-konsumaturi jevalwaw u jqabblu l-prezzijiet ta’ tali prodott u jagħmlu għażliet informati abbażi ta’ paraguni sempliċi, konformement mal-għanijiet imfittxija mid-Direttiva 98/6, imfakkra fil-punt 24 tas-sentenza preżenti, kif ukoll mar-rekwiżit ta’ ċarezza u ta’ assenza ta’ kwalunkwe ambigwità ta’ dawn il-prezzijiet, stabbilit fil-premessa 2 ta’ din id-direttiva (ara, b’analoġija, is-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2023, Verband Sozialer Wettbewerb (Kontenituri li fuqhom huwa impost depożitu), C‑543/21, EU:C:2023:527, punt 27).
28      F’dan il-kuntest, konsumatur medju, normalment informat u raġonevolment attent u avżat, ikun f’pożizzjoni li jżid il-prezz tal-prodott mal-ammont tal-ħlas b’rata fissa possibbli sabiex jiddetermina l-ammont totali li huwa jkollu jħallas fid-data tax-xiri (ara, b’analoġija, is-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2023, Verband Sozialer Wettbewerb (Kontenituri li fuqhom huwa impost depożitu), C‑543/21, EU:C:2023:527, punt 28).
29      Fid-dawl ta’ dak li ntqal, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 2(a) tad-Direttiva 98/6 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “prezz tal-bejgħ” ma għandux jinkludi ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa li, minn naħa, ivarja skont l-ammont totali tal-ordni magħmula mix-xerrej tal-prodott ikkonċernat kif ukoll, jekk ikun il-każ, ta’ prodotti oħra, u li, min-naħa l-oħra, ikun dovut biss jekk il-valur totali ta’ din l-ordni jkun inqas minn ammont minimu stabbilit mill-bejjiegħ, sakemm dan il-ħlas ikun indikat b’mod ċar u sakemm dan l-ammont ma jkunx iffissat b’tali mod li fil-prattika jirrendi dan il-ħlas inevitabbli.
Fuq l-ispejjeż
30      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 2(a) tad-Direttiva 98/6/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ Frar 1998 dwar il-protezzjoni tal-konsumatur fl-indikazzjoni tal-prezzijiet ta’ prodotti offruti lill-konsumaturi,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
il-kunċett ta’ “prezz tal-bejgħ” ma għandux jinkludi ħlas ta’ pproċessar b’rata fissa li, minn naħa, ivarja skont l-ammont totali tal-ordni magħmula mix-xerrej tal-prodott ikkonċernat kif ukoll, jekk ikun il-każ, ta’ prodotti oħra, u li, min-naħa l-oħra, ikun dovut biss jekk il-valur totali ta’ din l-ordni jkun inqas minn ammont minimu stabbilit mill-bejjiegħ, sakemm dan il-ħlas ikun indikat b’mod ċar u sakemm dan l-ammont ma jkunx iffissat b’tali mod li fil-prattika jirrendi dan il-ħlas inevitabbli.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.