62022TJ0458_INF
Arrest van het Gerecht (Zevende kamer) van 10 december 2025 –Ryanair / Commissie (TAP; herstructureringssteun)
(Zaak T‑458/22)
„Staatssteun – Portugese markt voor luchtvervoer – Door Portugal aan TAP SGPS en TAP Air Portugal toegekende herstructureringssteun – Besluit van de Commissie tot goedkeuring van de steun op grond van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU – Richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden – Vrijheid van vestiging – Vrij verrichten van diensten – Gelijke behandeling – Motiveringsplicht”
1.
Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Besluit van de Commissie inzake staatssteun – Inaanmerkingneming van context en geheel van rechtsregels
(Art. 296 VWEU)
(zie punten 20‑23, 34, 144, 298)
2.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Steun die als verenigbaar met de interne markt kan worden aangemerkt – Reddingssteun aan een onderneming in moeilijkheden – Beoordeling in het licht van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU en van de richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan niet-financiële ondernemingen in moeilijkheden – Criteria – Onderneming in moeilijkheden – Onderneming in moeilijkheden die deel uitmaakt van een ondernemingsgroep – Onderneming die volgens de richtsnoeren niet in aanmerking komt voor steun – Uitzondering – Voorwaarden – Moeilijkheden die ondernemingsspecifiek zijn en niet het gevolg zijn van een arbitraire kostenallocatie binnen de ondernemingsgroep
[Art. 107, lid 3, c), VWEU; mededeling 2014/C‑249/01 van de Commissie, punt 22]
(zie punten 28‑31, 33)
3.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Steun die als verenigbaar met de interne markt kan worden aangemerkt – Beoordeling in het licht van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU – Inaanmerkingneming van een vroegere praktijk – Daarvan uitgesloten
[Art. 107, lid 3, c), VWEU]
(zie punt 32)
4.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Steun die als verenigbaar met de interne markt kan worden aangemerkt – Reddingssteun aan een onderneming in moeilijkheden – Beoordeling in het licht van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU en van de richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan niet-financiële ondernemingen in moeilijkheden – Criteria – Nastreven van een doelstelling van gemeenschappelijk belang – Maatregel ter voorkoming van sociale tegenspoed of voor het aanpakken van marktfalen – Risico van onderbreking van een belangrijke dienst die moeilijk te dupliceren is en moeilijk door een concurrent te verzorgen is in geval van het verdwijnen van de steunbegunstigde
[Art. 107, lid 3, c), VWEU; mededeling 2014/C‑249/01 van de Commissie, punten 43 en 44, b)]
(zie punten 38‑41, 46‑50)
5.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Steun die als verenigbaar met de interne markt kan worden aangemerkt – Reddingssteun aan een onderneming in moeilijkheden – Beoordeling in het licht van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU en van de richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan niet-financiële ondernemingen in moeilijkheden – Criteria – Nastreven van een doelstelling van gemeenschappelijk belang – Maatregel ter voorkoming van sociale tegenspoed of voor het aanpakken van marktfalen – Risico op negatieve gevolgen wanneer een onderneming met aanzienlijke systemische relevantie voor een bepaalde regio of sector de markt verlaat
[Artikel 107, lid 3, c), VWEU; mededeling 2014/C‑249/01 van de Commissie, punten 43 en 44, c)]
(zie punten 42, 56‑61)
6.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Steun die als verenigbaar met de interne markt kan worden aangemerkt – Reddingssteun aan een onderneming in moeilijkheden – Beoordeling in het licht van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU en van de richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan niet-financiële ondernemingen in moeilijkheden – Criteria – Verplichting voor de lidstaat om een realistisch, coherent en ingrijpend herstructureringsplan voor te leggen dat binnen een redelijk tijdsbestek de levensvatbaarheid op lange termijn van de begunstigde onderneming moet herstellen
[Art. 107, lid 3, c), VWEU; mededeling 2014/C‑249/01 van de Commissie, punten 45‑52]
(zie punten 70‑79, 86‑88, 103‑115)
7.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Steun die als verenigbaar met de interne markt kan worden aangemerkt – Beoordelingsbevoegdheid van de Commissie – Ingewikkelde economische beoordeling – Rechterlijke toetsing – Grenzen
(Art. 107, lid 3, VWEU)
(zie punt 89)
8.
Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Besluit van de Commissie inzake staatssteun – Verhouding tussen de motiveringsplicht en eerbiediging van de geheimhoudingsplicht
(Art. 296 en 339 VWEU)
(zie punten 119‑127, 144)
9.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Steun die als verenigbaar met de interne markt kan worden aangemerkt – Reddingssteun aan een onderneming in moeilijkheden – Beoordeling in het licht van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU en van de richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan niet-financiële ondernemingen in moeilijkheden – Criteria – Steun die noodzakelijk is om de doelstellingen van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU te bereiken – Begunstigde die door de steun wordt aangespoord om die doelstellingen te helpen bereiken
[Artikel 107, lid 3, c), VWEU; mededeling 2014/C‑249/01 van de Commissie, punten 8, 53 en 59]
(zie punten 136‑143)
10.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Steun die als verenigbaar met de interne markt kan worden aangemerkt – Reddingssteun aan een onderneming in moeilijkheden – Beoordeling in het licht van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU en van de richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan niet-financiële ondernemingen in moeilijkheden – Criteria – Geschiktheid van de steun – Verplichting voor de Commissie om zich uit te spreken over alle andere mogelijke alternatieve steunmaatregelen – Geen
(Artikel 107, lid 3, c), VWEU; mededeling 2014/C‑249/01 van de Commissie, punten 38, c), 54 en 58)
(zie punten 154‑158, 161, 162)
11.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Steun die als verenigbaar met de interne markt kan worden aangemerkt – Reddingssteun aan een onderneming in moeilijkheden – Beoordeling in het licht van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU en van de richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan niet-financiële ondernemingen in moeilijkheden – Criteria – Passende bijdrage aan de herstructureringskosten door de begunstigde van de steun, zijn aandeelhouders of schuldeisers, zijn concern of nieuwe investeerders – Passende lastendeling
[Art. 107, lid 3, c), VWEU; mededeling 2014/C‑249/01 van de Commissie, punten 61‑69]
(zie punten 169‑172, 176‑178, 200)
12.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Steun die als verenigbaar met de interne markt kan worden aangemerkt – Reddingssteun aan een onderneming in moeilijkheden – Beoordeling in het licht van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU en van de richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan niet-financiële ondernemingen in moeilijkheden – Criteria – Eenmalig karakter van de steun – Inachtneming van een termijn van tien jaar sinds de toekenning van vorige redding- of herstructureringssteun, sinds het einde van de vorige herstructureringsperiode of sinds de beëindiging van de tenuitvoerlegging van het vorige herstructureringsplan
[Art. 107, lid 3, c), VWEU; mededeling 2014/C‑249 I/01 van de Commissie, punt 74]
(zie punten 208‑210)
13.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Steun die als verenigbaar met de interne markt kan worden aangemerkt – Reddingssteun aan een onderneming in moeilijkheden – Beoordeling in het licht van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU en van de richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan niet-financiële ondernemingen in moeilijkheden – Criteria – Kalibrering van maatregelen ter beperking van verstoringen van de mededinging
[Artikel 107, lid 3, c), VWEU; mededeling 2014/C‑249/01 van de Commissie, punten 76, 78‑80, 92]
(zie punten 219‑223, 228‑254, 258‑260)
14.
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Gelijke behandeling – Discriminatie op grond van de nationaliteit – Verbod krachtens artikel 18 VWEU – Subsidiair ten opzichte van de bijzondere non-discriminatiebepalingen van het VWEU – Artikel 107, leden 2 en 3, VWEU, waarin bijzondere regels zijn opgenomen
(Art. 18 en art. 107, leden 2 en 3, VWEU)
(zie punten 263‑274)
15.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Steun die als verenigbaar met de interne markt kan worden aangemerkt – Reddingssteun aan een onderneming in moeilijkheden – Steun toegekend aan een luchtvaartmaatschappij die een essentiële rol speelt voor de ontwikkeling van het toerisme, de regionale connectiviteit en de werkgelegenheid – Steun die met de interne markt verenigbaar is op grond van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU – Schending van de beginselen van het vrij verrichten van diensten en de vrijheid van vestiging – Geen
(Art. 49, art. 56 en art. 107, lid 3, c), VWEU)
(zie punten 281‑286)
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Ryanair DAC wordt verwezen in haar eigen kosten en in die van de Europese Commissie.
3)
De Franse Republiek draagt haar eigen kosten.