62011CJ0663
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla)
30 ta’ Mejju 2013 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Direttiva 92/12/KEE — Dazji tas-sisa — Prodotti rrilaxxati għall-konsum fi Stat Membru ieħor minn dak fejn is-sisa ġiet imħallsa — L-istess prodotti ttrasportati fi Stat Membru ieħor fejn is-sisa ġiet imħallsa wkoll — Talba għar-rimbors tas-sisa mħallsa fl-ewwel Stat Membru — Rifjut għal nuqqas ta’ introduzzjoni ta’ talba qabel ma jintbagħtu l-prodotti — Kompatibbiltà mad-dritt tal-Unjoni”
Fil-Kawża C‑663/11,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Curtea de Apel Oradea (ir-Rumanija), permezz ta’ deċiżjoni tat-13 ta’ Diċembru 2011, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis-27 ta’ Diċembru 2011, fil-proċedura
Scandic Distilleries SA
vs
Direcţia Generală de Administrare a Marilor Contribuabili,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla),
komposta minn T. von Danwitz, President tal-Awla, A. Rosas, E. Juhász (Relatur), D. Šváby u C. Vajda, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: E. Sharpston,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
—
għal Scandic Distilleries SA, minn C. F. Costaş, avukat,
—
għall-Gvern Rumen, minn R. H. Radu kif ukoll minn I. Bara u R.-I. Munteanu, bħala aġenti,
—
għall-Gvern Pollakk, minn M. Szpunar u B. Majczyna, bħala aġenti,
—
għall-Gvern Portugiż, minn L. Inez Fernandes u M. Rebelo, bħala aġenti,
—
għall-Kummissjoni Ewropea, minn W. Mölls kif ukoll minn L. Keppenne u C. Barslev, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-31 ta’ Jannar 2013,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 92/12/KEE, tal-25 ta’ Frar 1992, dwar l-arranġamenti ġenerali għall-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa u dwar iż-żamma, ċaqliq u mmonitorjar ta’ dan it-tip ta’ prodotti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 09 Vol. 01 p. 179), kif emendat bid-Direttiva tal-Kunsill 92/108/KEE, tal-14 ta’ Diċembru 1992 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitolu 09 Vol. 01 p. 235, iktar ’il quddiem id-“Direttiva 92/12”).
2
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn Scandic Distilleries SA (iktar ’il quddiem “Scandic”) u d-Direcţia Generală de Administrare a Marilor Contribuabili (Direttorat Ġenerali għall-amministrazzjoni ta’ persuni li jħallsu t-taxxa fuq skala kbira, iktar ’il quddiem id-“Direcţia Generală”) dwar rimbors tad-dazji tas-sisa wara l-kunsinna ta’ prodotti, suġġetti għal tali dazji, intiżi għall-konsum fi Stat Membru ieħor barra mir-Rumanija.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3
Skont it-tmintax-il premessa tad-Direttiva 92/12, “l-ħlas tad-dazji tas-sisa fl-Istat Membru fejn il-prodotti kienu rilaxxati għall-konsum għandu jagħti lok għall-ħlas lura ta’ dawk id-dazji meta l-prodotti ma jkunux maħsuba għall-konsum f’dak l-Istat Membru”.
4
L-Artikolu 6(1) ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“Id-dazju tas-sisa għandu jsir dovut fiż-żmien tar-rilaxx għall-konsum jew meta jiġu rekordjati nuqqasijiet li għandhom ikunu soġġetti għad-dazju tas-sisa […].
Rilaxx għall-konsum ta’ prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa għandha tfisser:
a)
kull tluq, inkluż tluq irregolari, minn arranġament ta’ sospensjoni;
b)
kull manifattura, inkluża manifattura irregolari, ta’ dawk il-prodotti barra arranġament ta’ sospensjoni;
(ċ)
kull importazzjoni ta’ dawk il-prodotti, inkluża importazzjoni irregolari, meta dawk il-prodotti ma jkunux tqiegħedu taħt arranġament ta’ sospensjoni.”
5
Skont l-Artikolu 7(1) sa (6) tad-Direttiva 92/12:
“1.   Fil-każ ta’ prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa u ġa rilaxxati għall-konsum fi Stat Membru wieħed waqt li jkunu miżmuma għal għanijiet kummerċjali fi Stat Membru ieħor, id-dazju tas-sisa għandu jiġi mpost fl-Istat Membru li fih ikunu miżmuma dawk il-prodotti.
2.   Għal dak il-għan, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 6, meta prodotti ġa rilaxxati għall-konsum kif definit fl-Artikolu 6 fi Stat Membru wieħed jitwasslu, jkunu jew maħsuba għal trasport fi Stat Membru ieħor għall-għanijiet ta’ negozjant fit-twettiq ta’ attività ekonomika indipendentement jew għall-għanijiet ta’ korp regolat bil-liġi pubblika, id-dazju tas-sisa għandu jsir dovut f’dak l-Istat Membru l-ieħor.
3.   Skond iċ-ċirkostanzi kollha, id-dazju għandu jkun dovut mill-persuna li tagħmel it-tqassim jew li tkun iżżomm il-prodotti maħsuba għat-tqassim jew mill-persuna li tirċievi l-prodotti għall-użu fi Stat Membru li ma jkunx dak fejn il-prodotti jkunu ġa ġew rilaxxati għal-konsum, jew in-negozjant relevanti jew korp regolat bil-liġi pubblika.
4.   Il-prodotti riferiti fil-paragrafu 1 għandhom jiċċaqalqu bejn it-territorji ta’ l-Istati Membri varji taħt il-kopertura ta’ dokument mehmuż li jelenka t-tagħrif prinċipali mid-dokumnent riferit fl-Artikolu 18(1). Il-forma u l-kontenut ta’ dan id-dokument għandhom jiġu stabbiliti skond il-proċedura mniżżla fl-Artikolu 24 ta’ din id-Direttiva.
5.   Il-persuna, negozjant jew korp riferit fil-paragrafu 3 għandu jikkonforma mal-ħtiġijiet li ġejjin:
a)
qabel ma jintbagħtu l-oġġetti, tagħmel dikjarazzjoni lill-awtoritajiet tat-taxxa ta’ l-Istat membru ta’ destinazzjoni u tiggarantixxi l-ħlas tad-dazju tas-sisa;
b)
tħallas id-dazju tas-sisa lill-Istat Membru ta’ destinazzjoni skond il-proċedura stabbilita minn dak l-Istat Membru;
(ċ)
taċċetta għal kull verifika li tippermetti lill-amministrazzjoni ta’ l-Istat Membru ta’ destinazzjoni li jissodisfa lilu nnifsu li l-oġġetti jkunu ġew attwalment riċevuti u li d-dazju tas-sisa li għalih ikunu suġġetti jkun tħallas.
6.   Id-dazju tas-sisa mħallas fl-ewwel Stat Membru riferit fil-paragrafu 1 għandu jitħallas lura skond l-Artikolu 22(3).”
6
L-Artikolu 22 tad-Direttiva 92/12 jipprovdi hekk:
“1.   Fejn japplika, prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa li jkunu ġew rilaxxati għall-konsum jistgħu, fuq it-talba ta’ negozjant fil-kors tan-negozju tiegħu, ikunu eliġibbli għall-ħlas lura tad-dazju tas-sisa mill-awtoritajiet tat-taxxa ta’ l-Istat Membru fejn ikunu ġew rilaxxati għall-konsum meta ma jkunux maħsuba għall-konsum f’dak l-Istat Membru.
Iżda, l-Istati Membri jistgħu jirrifjutaw talba għall-ħlas lura jekk dan ma jkunx jissodisfa l-kriterji ta’ korrettezza tal-kriterji li jistabbilixxu.
2.   Fl-applikazzjoni tal-paragrafu 1, għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet li ġejjin:
a)
qabel id-dispaċċ ta’ l-oġġetti, il-konsenjatur għandu jagħmel talba għall-ħlas lura lill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat Membru tiegħu u jipprovdi xhieda li d-dazju tas-sisa jkun tħallas. Iżda, l-awtoritajiet kompetenti m’għandhomx jirrifjutaw il-ħlas lura unikament fuq il-bażi tan-nuqqas ta’ preżentazzjoni tad-dokument imħejji mill-istess awtoritajiet li jiċċertifika li l-ħlas inizjali jkun sar;
b)
iċ-ċaqliq ta’ l-oġġetti riferiti fl-(a) għandu jseħħ meta jkun kopert mid-dokument speċifikat tat-[Titolu III];
(ċ)
il-konsenjatur għandu jibgħat lill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat Membru tiegħu il-kopja li tkun inbagħtet lura tad-dokument riferit fil-(b) debitament annotata mill-konsenjatarju li għandha jew tkun akkumpanjata minn dokument li jiċċertifika li d-dazju tas-sisa jkun ġie żgurat fl-Istat Membru tal-konsum jew li jkollu miżjuda d-dettalji li ġejjin:
—
l-indirizz ta’ l-uffiċċju konċernat ta’ l-awtoritajiet tat-taxxa ta’ l-Istat Membru ta’ destinazzjoni,
—
id-data ta’ l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni minn dan l-uffiċju flimkien mar-referenza jew numru ta’ reġistrazzjoni ta’ dik id-dikjarazzjoni;
d)
prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa u rilaxxati għall-konsum fi Stat Membru u li b’hekk ikkollhom markat tat-taxxa jew marka ta’ identifikazzjoni ta’ dak l-Istat Membru jistgħu jkunu eliġibbli għall-ħlas lura tad-dazju tas-sisa dovut mill-awtoritajiet tat-taxxa ta’ l-Istati Membri li jkunu ħarġu il-marki tat-taxxa jew il-marki ta’ identifikazzjoni, b’dan illi l-awtoritajiet tat-taxxa ta’ l-Istat Membru li jkun ħariġhom ikun stabbilixxa li dak l-immarkar jew marki jkunu ġew distrutti.
3.   Fil-każi riferiti fl-Artikolu 7, l-Istat Membru tat-tluq huwa meħtieġ li jħallas lura d-dazju tas-sisa mħallas biss meta d-dazju tas-sisa jkun qabel tħallas fl-Istat Membru ta’ destinazzjoni skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 7(5).
Iżda, l-Istati Membri jistgħu jirrifjutaw din it-talba għall-ħlas lura fejn din ma tkunx tissodisfa l-kriterji ta’ korrettezza li jkunu stabbilew. […]
5.   L-awtoritajiet tat-taxxa ta’ kull Stat Membru għandhom jistabbilixxu il-proċeduri ta’ immonitorjar u l-metodi li japplikaw għall-ħlas lura magħmul fit-territorju tagħhom. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ħlas lura ta’ dazju tas-sisa ma jeċċedix is-somma attwalment imħallsa.”
Id-dritt Rumen
7
Skont l-Artikolu 192‑6 tal-kodiċi fiskali, dwar il-ħlas lura tas-sisa għall-prodotti fejn id-dazji tas-sisa tħallsu:
“Negozjant jista’, fl-attivitajiet tiegħu, jitlob ir-rimbors tad-dazju tas-sisa fuq prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa li jkunu ġew irrilaxxati għall-konsum fir-Rumanija f’każ li dawk il-prodotti huma intiżi għall-konsum fi Stat Membru ieħor, u dan taħt il-kundizzjonijiet li ġejjin:
a)
qabel ma jintbagħtu l-prodotti, in-negozjant li jkun qiegħed jibgħathom għandu jippreżenta talba għar-rimbors quddiem l-awtorità tat-taxxa kompetenti u għandu jipprovdi prova li d-dazju tas-sisa jkun tħallas;
b)
il-kunsinna tal-prodotti fl-Istat Membru tad-destinazzjoni għandha sseħħ skont l-Artikolu 192-4;
c)
in-negozjant li jibgħat il-prodotti għandu jippreżenta quddiem l-awtoritajiet tat-taxxa kompetenti l-kopja li tkun intbagħtet lura tad-dokument imsemmi fl-Artikolu 192-5, li tkun iċċertifikata mill-kunsinnatarju, li għandha tkun akkumpanjata minn dokument li jiċċertifika li d-dazju tas-sisa jkun tħallas fl-Istat Membru tad-destinazzjoni. Bl-istess mod, in-negozjant li jibgħat il-prodotti għandu jindika l-indirizz tal-uffiċċju tal-awtoritajiet tat-taxxa kompetenti tal-Istat Membru tad-destinazzjoni u d-data li fiha dak l-uffiċċju jkun aċċetta d-dikjarazzjoni tal-kunsinnatarju, flimkien man-numru ta’ referenza jew ta’ reġistrazzjoni ta’ dik id-dikjarazzjoni.
2.   Għall-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa rilaxxati għall-konsum fir-Rumanija, is-sisa tista’ tiġi mogħtija lura mill-awtorità tat-taxxa kompetenti, bil-kundizzjoni li din tistabbilixxi li l-marki jkunu ġew distrutti f’kundizzjonijiet regolatorji.
3.   Fil-każijiet previsti fl-Artikolu 192‑3, l-awtorità tat-taxxa kompetenti tagħti lura s-sisa bil-kundizzjoni biss li s-sisa tkun diġà ġiet imħallsa fl-Istat Membru ta’ destinazzjoni, skont il-proċeduri previsti fl-Artikolu 192‑3(5).
4.   Fil-każijiet previsti fl-Artikolu 192‑8(1), l-awtorità tat-taxxa kompetenti tista’, fuq talba tal-bejjiegħ, tagħti lura d-dazji tas-sisa mħallsa meta l-bejjiegħ jkun segwa l-proċeduri previsti fl-Artikolu 192‑8(4).”
8
Il-punt 18‑4 tan-normi metodoloġiċi ta’ applikazzjoni tal-kodiċi fiskali, approvati permezz tad-deċiżjoni tal-Gvern Rumen Nru 44/2004 (iktar ’il quddiem il-“punt 18‑4 tar-regoli metodoloġiċi”), li jikkonċerna l-Artikolu 192‑6 tal-kodiċi fiskali, jipprovdi hekk:
“1.   In-negozjant li jibgħat il-prodotti, li jkun jixtieq jitlob ir-rimbors tad-dazju tas-sisa mħallas fuq prodotti intiżi għall-konsum fi Stat Membru ieħor għandu, qabel ma jibgħat il-prodotti, jippreżenta quddiem l-awtorità tat-taxxa territorjali li magħha huwa jkun irreġistrat bħala persuna taxxabbli, talba għar-rimbors, li mudell tagħha jinsab irriprodott fl-Anness 11, u għandu jipproduċi prova li tħallas id-dazju tas-sisa fuq dawk il-prodotti.
2.   Wara li l-kunsinnatarju jkun irċieva l-prodotti u d-dazju tas-sisa jkun tħallas fl-Istat Membru tad-destinazzjoni, in-negozjant li jibgħat il-prodotti għandu, għall-finijiet tar-rimbors tad-dazju tas-sisa, jippreżenta quddiem l-awtorità tat-taxxa territorjali li magħha huwa jkun irreġistrat bħala persuna taxxabbli, id-dokumenti msemmija fl-Artikolu 192‑6(1)(c) tal-Kodiċi Fiskali.
3.   Id-dazju tas-sisa li għandu jiġi rrimborsat għandu jirrigwarda l-kwantitajiet mibgħuta u attwalment irċevuti.
4.   Id-dazju tas-sisa għandu jitħallas lura skont id-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi tal-Proċedura tat-Taxxa.
5.   Għall-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa li ġew immarkati u mqiegħda għall-konsum fir-Rumanija, u li huma destinati sabiex ikunu kkunsmati fi Stat Membru ieħor, is-sisa tista’ titħallas lura mill-awtorità tat-taxxa territorjali biss fil-limitu ta’ valur li jikkorrispondi għad-dazji tas-sisa relatati mal-kwantità tal-prodotti mibgħuta. It-twaħħil tal-marki jsir taħt is-sorveljanza tal-awtoritajiet fiskali, fuq talba tan-negozjant li jibgħat il-prodotti.
6.   Fil-każ fejn negozjant tar-Rumanija għandu jirċievi prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa rilaxxati għall-konsum fi Stat Membru ieħor, għandu jagħmel id-dikjarazzjoni lill-awtorità tat-taxxa territorjali, qabel ma jintbagħtu l-prodotti mill-fornitur. Fuq il-bażi ta’ din id-dikjarazzjoni, l-awtorità tat-taxxa territorjali tikkunsidra t-tranżazzjoni futura, li għaliha d-dazji tas-sisa jkunu dovuti fil-mument meta l-prodotti jiġu riċevuti, fejn it-terminu tal-ħlas ikun l-ewwel jum ta’ ħidma wara l-jum li jkun ġew riċevuti l-prodotti.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
9
Scandic, kumpannija Rumena, tbigħ prodotti alkoliċi fir-Rumanija u fi Stati Membri oħra. Fi Frar, Marzu, Mejju, Ġunju u Lulju 2009, hija poġġiet għal konsum fir-Rumanija prodotti alkoliċi intiżi għal konsum fir-Repubblika Ċeka u hija ħalset dazji tas-sisa fuq dawn il-prodotti fir-Rumanija.
10
Bejn Settembru 2009 u Frar 2010, Scandic talbet lid-Direcţia Generală, fuq il-bażi tal-Artikolu 22 tad-Direttiva 92/12 u tal-Artikolu 192‑6 tal-kodiċi fiskali, ir-rimbors ta’ dawn id-dazji. It-talbiet għar-rimbors ġew ippreżentati b’mod konformi ma’ dan l-artikolu tal-kodiċi fiskali u mal-punt 18‑4 tar-regoli metodoloġiċi. Scandic irrispettat ir-rekwiżiti kollha li jidhru fl-anness Nru 11 tat-Titolu VII tal-kodiċi fiskali, peress li hija pprovdiet informazzjoni dwar l-isem u n-numru fiskali tad-destinatarju, id-deskrizzjoni tal-prodotti mibgħuta, id-data ta’ riċezzjoni tal-prodotti, il-kwantità riċevuta u l-ħlas tad-dazji tas-sisa fl-Istat Membru tad-destinazzjoni.
11
It-talbiet għar-rimbors ġew ippreżentati wara li waslu l-prodotti fir-Repubblika Ċeka. Scandic spjegat dan id-dewmien minħabba l-fatt li hija ma kellhiex id-dokumenti kollha previsti mill-Anness Nru 11 tat-Titolu VII tal-kodiċi fiskali qabel il-wasla tal-prodotti fid-destinazzjoni u l-ħlas tad-dazji tas-sisa fl-Istat Membru tad-destinazzjoni. Scandic sostniet li, billi tagħmel dan, hija riedet tevita riskju li t-talbiet tagħha għar-rimbors jiġu miċħuda minħabba nuqqas ta’ provi suffiċjenti, anki jekk dan kien ifisser li tiġi rrimborsata iktar tard is-somom li hija kienet ħallset bil-quddiem.
12
Skont Scandic, peress li l-informazzjoni msemmija f’dan l-Anness Nru 11 tikkonċerna, b’mod partikolari, d-data ta’ riċezzjoni tal-prodotti u l-kwantità riċevuta, din l-informazzjoni u d-dokumenti rilevanti jistgħu evidentement jiġu fornuti biss wara l-kunsinna tal-prodotti fl-Istat Membru tad-destinazzjoni. Hija ssostni li, b’hekk, il-preżentata ta’ talba għar-rimbors komplut kienet possibbli biss wara l-kunsinna u li jiġu riċevuti l-prodotti kkonċernati fir-Repubblika Ċeka. Scandic issostni wkoll li mill-mudell tat-talba għar-rimbors li jidher fl-Anness Nru 11, jirriżulta li t-talbiet għar-rimbors kellhom ikunu ppreżentati kull xahar, u mhux qabel ma jintbagħtu l-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa fi Stat Membru ieħor.
13
Peress li d-Direcţia Generală ma laqgħetx it-talbiet għar-rimbors ta’ Scandic, din ippreżentat rikors quddiem it-Tribunalul Bihor, fejn talbet li d-Direcţia Generală tkun ikkundannata tħallas lura d-dazji tas-sisa inkwistjoni u tħallas l-interessi relatati.
14
Fil-kuntest tat-talba tagħha, id-Direcţia Generală indikat li d-dokumenti kollha neċessarji meħtieġa mill-Artikolu 192‑6 tal-kodiċi fiskali kienu ġew fornuti. Madankollu, hija ppreċiżat li hija kienet tirrifjuta li tilqa’ t-talba għar-rimbors tas-sisa peress li Scandic ma talbietx dan ir-rimbors qabel ma bagħtet il-prodotti fi Stat Membru ieħor, b’mod konformi mal-Artikolu 22 tad-Direttiva 92/12.
15
Peress li t-Tribunalul Bihor ċaħdet ir-rikors ta’ Scandic, din tal-aħħar ressqet appell kontra d-deċiżjoni ta’ din il-qorti, quddiem il-qorti tar-rinviju.
16
F’dawn iċ-ċirkustanzi, billi kkunsidrat li l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/12 hija neċessarja sabiex tagħti d-deċiżjoni tagħha, il-Curtea de Apel Oradea ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi segwenti:
“1)
Ir-rifjut tal-awtoritajiet fiskali Rumeni li jilqgħu talba għal ħlas lura tad-dazju tas-sisa jmur kontra d-dritt Ewropew (Artikoli 7 u 22 tad-Direttiva 92/12 […] kif ukoll il-premessi tagħha), fil-każ li:
a)
in-negozjant li qiegħed jitlob il-ħlas lura tad-dazju tas-sisa pproduċa prova li huwa jissodisfa l-kundizzjonijiet tekniċi kollha li għalihom il-leġiżlazzjoni nazzjonali tissuġġetta l-ammissibbiltà tat-talba għal ħlas lura, u b’mod partikolari dawk li jikkonċernaw:
i)
il-prova tal-ħlas tad-dazji tas-sisa fir-Rumanija, u
ii)
il-prova tal-kunsinna tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa fi Stat Membru ieħor;
b)
mir-rekwiżiti tal-leġiżlazzjoni fiskali Rumena [Artikolu 192‑6 tal-Kodiċi Fiskali, punt 18‑4 tad-dispożizzjonijiet ta’ implementazzjoni […] u l-Anness Nru°11 tat-Titolu VII tal-Kodiċi Fiskali] jirriżulta li ċerti dokumenti li kellhom jakkumpanjaw it-talba għal ħlas lura ma setgħux jiġu pprovduti ħlief wara l-kunsinna tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa fi Stat Membru ieħor;
c)
il-leġiżlazzjoni fiskali Rumena [Artikolu 184(4) tad-dispożizzjonijiet ta’ implementazzjoni li jirreferi għall-Artikolu 135 tal-Kodiċi tal-Proċedura Fiskali] tipprovdi terminu ġenerali ta’ 5 snin għal kull talba għal ħlas lura/rimbors?
2)
L-Artikolu 22[2](a) tad-Direttiva 92/12[...] għandu jiġi interpretat fis-sens li negozjant li ma jippreżentax talba għal ħlas lura tad-dazju tas-sisa fl-Istat Membru fejn dan tħallas, qabel il-kunsinna tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa lejn Stat Membru ieħor fejn il-prodotti huma intiżi għall-konsum, jitlef id-dritt tiegħu li jikseb il-ħlas lura tad-dazju tas-sisa?
3)
Fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti risposta pożittiva għad-domanda Nru 2, it-telf tad-dritt għal negozjant li jikseb il-ħlas lura tad-dazju tas-sisa, fil-kuntest ta’ taxxa doppja tal-istess prodotti suġġetti għal dazju tas-sisa (fl-Istat Membru fejn il-prodotti suġġetti għal dazju tas-sisa tqiegħdu inizjalment għal konsum u fl-Istat Membru fejn dawn il-prodotti huma intiżi għall-konsum), huwa konformi mal-prinċipju ta’ newtralità fiskali?
4)
Fil-każ fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tagħti risposta pożittiva għad-domanda Nru 2, it-terminu estremament qasir bejn id-data tal-ħlas tad-dazji tas-sisa għall-prodotti li tqiegħdu għall-konsum fi Stat Membru u d-data tal-kunsinna tal-prodotti suġġetti għal dazju tas-sisa lejn Stat Membru ieħor, fejn huma intiżi għall-konsum, jista’ jitqies bħala konformi mal-prinċipji ta’ ekwivalenza u ta’ effettività? Il-fatt li t-terminu ġenerali għat-talba tal-ħlas lura/rimbors ta’ imposta, taxxa jew kontribuzzjoni fl-Istat Membru inkwistjoni huwa itwal, b’mod sinjifikattiv, għandu impatt f’dan ir-rigward?”
Fuq id-domandi preliminari
17
Preliminarjament, għandu jingħad li d-Direttiva 92/12 ġiet imħassra mid-Direttiva tal-Kunsill 2008/118/KE, tas-16 ta’ Diċembru 2008, dwar l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa u li jħassar id-Direttiva 92/12/KEE (ĠU L 9, p. 12). Madankollu, skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 48(1) tad-Direttiva 2008/118, l-Istati Membri għandhom jikkonformaw ma’ dan biss mill-1 ta’ April 2010. Għalhekk, il-kwistjoni fil-kawża prinċipali hija rregolata mid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/12.
18
Il-Gvern Rumen jikkunsidra li l-ewwel domanda ma hijiex ammissibbli, fiha nnifisha, peress li hija tipprovdi għall-konstatazzjoni ta’ evidenza, jiġifieri li d-Direttiva 92/12 topponi prattika nazzjonali li tikkonsisti fiċ-ċaħda ta’ talba għal rimbors tas-sisa b’mod li l-kundizzjonijiet kollha previsti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali, adottati skont din id-direttiva, li t-traspożizzjoni tagħha ma hijiex ikkontestata, ġew issodisfatti.
19
Dan il-gvern isostni li l-kuntest fattwali tal-kawża huwa differenti u jindika li l-kwistjoni ta’ liġi li għaliha huwa neċessarju li tingħata risposta sabiex tkun tista’ tiġi riżolta l-kawża prinċipali tinstab fid-domandi preliminari l-oħra.
20
Peress li d-domandi li saru għandhom jiġu ttrattati f’daqqa u tingħata risposta komuni għalihom, ma hemmx lok li tiġi eżaminata l-ammissibbiltà tal-ewwel domanda.
21
Permezz tad-domandi tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk id-Direttiva 92/12 għandhiex tiġi interpretata fis-sens li, meta prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa u rilaxxati għall-konsum fi Stat Membru, u li għalihom tkun tħallset is-sisa, ikunu ġew ittrasportati fi Stat Membru ieħor fejn dawn il-prodotti huma suġġetti għas-sisa, jekk talba għal rimbors tas-sisa mħallsa fl-Istat Membru tat-tluq tistax tiġi miċħuda għar-raġuni biss li din it-talba ma ġietx ippreżentata qabel ma jintbagħtu l-imsemmija prodotti.
22
Id-Direttiva 92/12 hija intiża li tistabbilixxi ċertu numru ta’ regoli f’dak li jikkonċerna ż-żamma, ċ-ċaqliq u l-monitoraġġ ta’ prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa u dan, b’mod partikolari sabiex tassigura li d-dazju tas-sisa jkun jista’ jitħallas b’mod identiku fl-Istati Membri kollha (ara s-sentenza tat-23 ta’ Novembru 2006, Joustra, C-5/05, Ġabra p. I-11075, punt 27 u l-ġurisprudenza ċċitata).
23
Din l-armonizzazzjoni tippermetti, bħala prinċipju, li tiġi evitata t-tassazzjoni doppja fir-relazzjonijiet bejn Stati Membri (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-26 ta’ April 2007, Alevizos, C-392/05, Ġabra p. I-3505, punt 38).
24
Sabiex jiġi żgurat li l-ħlas tad-dazji tas-sisa jseħħ biss fi Stat Membru wieħed biss, dak fejn seħħ il-konsum, l-Artikolu 22 tad-Direttiva 92/12 jipprovdi, suġġett għal ċerti kundizzjonijiet, ir-rimbors tad-dazji tas-sisa mħallsa fi Stat Membru ieħor.
25
Mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 22(1) sa (3) tad-Direttiva 92/12 jirriżulta li dawn jistabbilixxu żewġ skemi distinti ta’ rimbors.
26
Din id-distinzjoni tirriżulta mill-kliem, minn naħa, tal-Artikolu 22(1) u (2) ta’ din id-direttiva u, min-naħa l-oħra, mill-Artikolu 22(3).
27
L-iskema tar-rimbors prevista fl-Artikolu 22(1) u (2) tad-Direttiva 92/12 tapplika għal sitwazzjonijiet li fihom il-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa fi Stat Membru, meta s-sisa tkun diġà tħallset, huma ttrasportati taħt arranġamenti ta’ sospensjoni fi Stat Membru ieħor fejn il-prodotti huma wkoll suġġetti għal sisa, mingħajr ma jkun neċessarju li s-sisa tkun diġà tħallset. Min-naħa l-oħra, f’sitwazzjonijiet li jaqgħu taħt l-Artikolu 22(3) ta’ din id-direttiva, is-sisa hija rrimborsata biss meta hija tkun tħallset kemm fl-Istat Membru tat-tluq kif ukoll f’dak tad-destinazzjoni.
28
Jidher raġonevoli li l-leġiżlatur tal-Unjoni kien ħaseb f’rekwiżiti iktar stretti fis-sitwazzjonijiet fejn ir-rimbors huwa mitlub qabel mas-sisa ma tkun tħallset fl-Istat Membru tad-destinazzjoni. Wieħed minn dawn ir-rekwiżiti huwa li t-talba għal rimbors għandha tiġi ppreżentata qabel ma jintbagħtu l-prodotti kkonċernati. Ir-rekwiżit l-ieħor jidher fl-Artikolu 22(2)(b) tad-Direttiva 92/12, li skont dan, iċ-ċirkulazzjoni tal-prodotti għandha sseħħ b’mod konformi mad-dispożizzjonijiet tat-Titolu III ta’ din id-direttiva, jiġifieri li dawn il-prodotti għandhom ikunu taħt arranġamenti ta’ sospensjoni.
29
Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 22(3) tad-Direttiva 92/12 ma jipprovdi ebda obbligu fir-rigward tal-mument fejn it-talba għal rimbors għandha tiġi ppreżentata. Barra minn hekk, il-prodotti ma humiex suġġetti għall-obbligu taċ-ċirkulazzjoni taħt arranġamenti ta’ sospensjoni, iżda biss għal dak li jkunu akkumpanjati minn dokument imsemmi fl-Artikolu 7(4) ta’ din id-direttiva.
30
Iċ-ċirkustanza li skont din, minn naħa, l-Artikolu 22(1) u (2) tad-Direttiva 92/12 u, min-naħa l-oħra, l-Artikolu 22(3) ta’ din id-direttiva jipprovdu għal żewġ skemi distinti huwa b’hekk muri mill-fatt li t-tieni subparagrafu tal-paragrafi 1 u 3 jikkontjenu l-istess dispożizzjoni, dispożizzjoni li tipprovdi li “[i]żda, l-Istati Membri jistgħu jirrifjutaw talba għall-ħlas lura jekk dan ma jkunx jissodisfa l-kriterji ta’ korrettezza tal-kriterji li jistabbilixxu”. Repetizzjoni bħal din ma tkunx neċessarja jekk il-paragrafi 1 sa 3 tal-imsemmi Artikolu 22 jiddeskrivu skema waħda ta’ rimbors.
31
Min-naħa l-oħra, l-eżistenza ta’ dawn iż-żewġ skemi distinti hija spjegata u enfasizzata fil-proposta tad-Direttiva tal-Kunsill, tas-7 ta’ Novembru 1990, dwar l-arranġament ġenerali, għad-detenzjoni u għaċ-ċirkulazzjoni tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa [COM(90) 431 finali], ippreżentati mill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej u li wasslu għall-adozzjoni tad-Direttiva 92/12, li jippreċiża, fil-parti tagħha li tirrigwarda l-kummentarji tal-artikoli, li l-ewwel tip ta’ proċeduri ta’ rimbors joffri l-possibbiltà lil kull konsenjatur li jpoġġi jew jerġa jpoġġi taħt arranġamenti ta’ sospensjoni prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa, u b’hekk jippermetti r-rimbors tas-sisa fl-ewwel Stat Membru qabel il-ħlas tas-sisa fit-tieni Stat Membru. Tgħid ukoll li, meta dawn l-ewwel tip ta’ proċeduri ma humiex applikabbli, it-tieni tip ta’ proċeduri jipprovdu rimbors wara l-ħlas tad-dazji tas-sisa f’tieni Stat Membru, fakultà li hija finanzjarjament vinkolanti, iżda li tippermetti li jiġi evitat ir-rilaxx jew ir-ritorn għall-arranġamenti ta’ sospensjoni.
32
Fl-espożizzjoni tal-motivi tal-imsemmija proposta tad-direttiva, il-punt 16 jipprovdi li dawn iż-żewġ proċeduri distinti li jippermettu li tiġi evitata t-tassazzjoni doppja li tirriżulta minn żewġ rilaxxi għall-konsum f’żewġ Stati Membri differenti. Ingħad ukoll li, b’hekk, il-perċezzjoni tad-dazji tas-sisa mill-Istat ta’ konsum reali huwa żgurat u l-operaturi oħra minn dawk li huma d-detenturi tal-awtorizzazzjoni ma humiex esklużi mill-kummerċ intra-Komunitarju tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa.
33
Jidher li l-leġiżlazzjoni Rumena ma kkunsidratx din id-distinzjoni. Fil-fatt, l-Artikolu 192‑6(1), tal-kodiċi fiskali, li jirrepeti, essenzjalment, il-kundizzjonijiet ta’ rimbors previsti fl-Artikolu 22(1) u (2)(a) sa (ċ) tad-Direttiva 92/12, huwa differenti minn dan l-Artikolu 22(1)(ċ) billi jipprovdi li t-talba għal rimbors għandha tkun akkumpanjata minn dokument li jattesta li d-dazji tas-sisa tħallsu fl-Istat Membru ta’ destinazzjoni, filwaqt li l-imsemmi Artikolu 22(2)(ċ) ma jeħtieġx li kundizzjoni bħal din tkun issodisfatta.
34
Issa, hija l-qorti nazzjonali li għandha tidentifika d-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li jittrasponu direttiva tal-Unjoni u, jekk ikun hemm bżonn, id-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva applikabbli għaċ-ċirkustanzi konkreti ta’ kawża li tkun qed titratta.
35
F’sitwazzjoni fejn is-sisa diġà tħallset fl-Istat Membru tad-destinazzjoni, hekk kif jidher li huwa l-każ fil-kawża prinċipali, huwa l-Artikolu 22(3) tad-Direttiva 92/12 li japplika u li jipprovdi li l-unika kundizzjoni tar-rimbors huwa li s-sisa tħallset fl-Istat Membru tad-destinazzjoni. Dan ifisser li l-operatur ekonomiku ma huwiex obbligat jippreżenta talba għal rimbors qabel ma jibgħat il-prodotti inkwistjoni.
36
F’sitwazzjoni bħal din, il-kundizzjoni li skont din l-Istat Membru jista’ ma jilqax talba għal rimbors meta din ma tissodisfax il-kriterji ta’ korrettezza li huwa stabbilixxa ma tapplikax f’każ ta’ nuqqas ta’ preżentata ta’ talba għal rimbors qabel ma jintbagħtu l-prodotti inkwistjoni. Il-kunċett ta’ “kriterji ta’ korrettezza” ma jistax jiġi interpretat b’mod li jippermetti li tiġi mdaħħla kundizzjoni prevista mid-Direttiva 92/12 biss fil-kuntest ta’ sitwazzjoni oħra ta’ talba għal rimbors u li b’hekk tmur kontra wkoll l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 22(3) ta’ din id-direttiva.
37
Min-naħa l-oħra, f’sitwazzjoni fejn it-talba għal rimbors ġiet ippreżentata qabel ma tħallset is-sisa fl-Istat Membru tad-destinazzjoni, huwa l-Artikolu 22(1) u (2) tad-Direttiva 92/12 li japplika, li jfisser li l-Istat Membru tat-tluq jista’ jeżiġi li t-talba għal rimbors tkun introdotta qabel ma jiġi mibgħuta l-prodotti inkwistjoni. F’dan il-każ, ikun jammonta għal kundizzjoni importanti stabbilita espliċitament fl-Artikolu 22(2)(a) ta’ din id-direttiva liema inosservanza tista’ twassal għal rifjut tar-rimbors.
38
Mill-istruttura tal-Artikolu 22(1) u (2) tad-Direttiva 92/12 jirriżulta li hija prevista proċedura f’żewġ stadji. Wara l-introduzzjoni ta’ talba inizjali, l-operatur ekonomiku għandu jkollu l-possibbiltà li jippreżenta d-dokumenti previsti fl-Artikolu 22(2)(ċ) ta’ din id-direttiva.
39
Fir-rigward ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, għandha tingħata risposta għad-domandi li saru li l-Artikolu 22(1) sa (3) tad-Direttiva 92/12 għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta l-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa u rilaxxati għall-konsum fi Stat Membru u li għalihom diġà tħallset is-sisa, ġew ittrasportati fi Stat Membru ieħor fejn dawn il-prodotti huma suġġetti għas-sisa u din tħallset hemmhekk ukoll, talba għal rimbors tas-sisa mħallsa fl-Istat Membru tat-tluq ma tistax tiġi miċħuda għar-raġuni biss li din it-talba ma ġietx introdotta qabel ma ġew mibgħuta l-imsemmija prodotti, iżda għandha tiġi evalwata fuq il-bażi tal-paragrafu 3 ta’ dan l-artikolu. Min-naħa l-oħra, jekk is-sisa ma tħallsitx fl-Istat Membru tad-destinazzjoni, talba bħal din tista’ tiġi rrifjutata fuq il-bażi tal-Artikolu 22 (1) u (2).
Fuq l-ispejjeż
40
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 22(1) sa (3) tad-Direttiva tal-Kunsill 92/12/KEE, tal-25 ta’ Frar 1992, dwar l-arranġamenti ġenerali għall-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa u dwar iż-żamma, ċaqliq u mmonitorjar ta’ dan it-tip ta’ prodotti, kif emendat bid-Direttiva tal-Kunsill 92/108/KEE, tal-14 ta’ Diċembru 1992, għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta l-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa u rilaxxati għall-konsum fi Stat Membru u li għalihom diġà tħallset is-sisa, ġew ittrasportati fi Stat Membru ieħor fejn dawn il-prodotti huma suġġetti għas-sisa u din tħallset hemmhekk ukoll, talba għal rimbors tas-sisa mħallsa fl-Istat Membru tat-tluq ma tistax tiġi miċħuda għar-raġuni biss li din it-talba ma ġietx introdotta qabel ma ġew mibgħuta l-imsemmija prodotti, iżda għandha tiġi evalwata fuq il-bażi tal-paragrafu 3 ta’ dan l-artikolu. Min-naħa l-oħra, jekk is-sisa ma tħallsitx fl-Istat Membru tad-destinazzjoni, talba bħal din tista’ tiġi rrifjutata fuq il-bażi tal-Artikolu 22 (1) u (2).
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: ir-Rumen.