62023CJ0484
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πέμπτο τμήμα)
της 26ης Ιουνίου 2025 (
*1
)
«Αίτηση αναιρέσεως – Ανταγωνισμός – Συγκεντρώσεις – Απόφαση με την οποία μια συγκέντρωση κηρύσσεται συμβατή προς την εσωτερική αγορά – Προσφυγή ασκηθείσα από τρίτον – Παραδεκτό – Άρθρο 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ – Ενεργητική νομιμοποίηση»
Στην υπόθεση C‑484/23 P,
με αντικείμενο αίτηση αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 56 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ασκήθηκε την 27η Ιουλίου 2023,
Mainova AG, με έδρα την Φρανκφούρτη επί του Μάιν (Γερμανία), εκπροσωπούμενη από τον C. Schalast, Rechtsanwalt,
αναιρεσείουσα,
όπου οι λοιποί διάδικοι είναι:
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τους G. Meessen και I. Zaloguin, επικουρούμενους από τους F. C. Haus και J. Mädler, Rechtsanwälte,
καθής πρωτοδίκως,
η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, εκπροσωπούμενη από τους J. Möller και R. Kanitz,
η E.ON SE, με έδρα την Έσση (Γερμανία), εκπροσωπούμενη αρχικώς από τους C. Barth, C. Grave, D.‑J. dos Santos Goncalves και R. Seifert, Rechtsanwälte, και στη συνέχεια από τους C. Barth, A. Fuchs, C. Grave και D.‑J. dos Santos Goncalves, Rechtsanwälte,
η RWE AG, με έδρα την Έσση, εκπροσωπούμενη αρχικώς από τον U. Scholz, τον J. Siegmund και την J. Ziebarth, Rechtsanwälte, και στη συνέχεια από τον U. Scholz, τον J. Siegmund και την M. von Armansperg, Rechtsanwälte,
παρεμβαίνουσες πρωτοδίκως,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
συγκείμενο από τους M. L. Arastey Sahún, πρόεδρο τμήματος, Δ. Γρατσία, E. Regan, J. Passer (εισηγητή) και B. Smulders, δικαστές,
γενική εισαγγελέας: L. Medina
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, η Mainova AG ζητεί την αναίρεση της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 17ης Μαΐου 2023, Mainova κατά Επιτροπής (T‑320/20, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, EU:T:2023:264), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε ως απαράδεκτη την προσφυγή της με αίτημα την ακύρωση της απόφασης C(2019) 1711 final της Επιτροπής, της 26ης Φεβρουαρίου 2019, με την οποία μια συγκέντρωση κηρύσσεται συμβατή με την εσωτερική αγορά και με τη συμφωνία ΕΟΧ (υπόθεση M.8871 – RWE/E.ON Assets) (ΕΕ 2020, C 111, σ. 1) (στο εξής: επίδικη απόφαση).
Το ιστορικό της διαφοράς
2
Το ιστορικό της διαφοράς, όπως αυτό εκτίθεται στις σκέψεις 2 έως 14 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, μπορεί να συνοψισθεί ως εξής.
Το πλαίσιο της συγκέντρωσης
3
Η RWE AG είναι εταιρία γερμανικού δικαίου η οποία, κατά τον χρόνο κοινοποίησης της σχεδιαζόμενης πράξης συγκέντρωσης, δραστηριοποιούνταν σε όλη την αλυσίδα παροχής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των τομέων της παραγωγής, της χονδρικής προμήθειας, της μεταφοράς, της διανομής, του λιανικού εμπορίου ενέργειας, καθώς και των ενεργειακών υπηρεσιών προς τους καταναλωτές. Η RWE και οι θυγατρικές της, συμπεριλαμβανομένης της innogy SE, δραστηριοποιούνται σε διάφορα κράτη μέλη.
4
Η E.ON SE είναι εταιρία γερμανικού δικαίου η οποία, κατά τον ίδιο χρόνο, ασκούσε τις δραστηριότητές της σε όλη την αλυσίδα προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, ήτοι στην παραγωγή, τη χονδρική πώληση, τη διανομή και το λιανικό εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας. Η E.ON κατέχει και εκμεταλλεύεται εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε διάφορα κράτη μέλη.
5
Η πρωτοδίκως προσφεύγουσα και νυν αναιρεσείουσα (στο εξής: αναιρεσείουσα) είναι περιφερειακή επιχείρηση προμήθειας και παραγωγής ενέργειας στη Γερμανία.
6
Η επίμαχη εν προκειμένω συγκέντρωση εντάσσεται στο πλαίσιο μιας σύνθετης ανταλλαγής στοιχείων ενεργητικού μεταξύ της RWE και της E.ON, την οποία οι δύο εμπλεκόμενες επιχειρήσεις ανήγγειλαν στις 11 και 12 Μαρτίου 2018 (στο εξής: συνολική πράξη συγκέντρωσης). Ειδικότερα, μέσω της πρώτης πράξης συγκέντρωσης, ήτοι της επίμαχης εν προκειμένω, η RWE επιθυμεί να αποκτήσει τον αποκλειστικό ή τον από κοινού έλεγχο ορισμένων εγκαταστάσεων παραγωγής της E.ON. Η δεύτερη πράξη συγκέντρωσης συνίσταται στην απόκτηση από την E.ON αποκλειστικού ελέγχου των δραστηριοτήτων διανομής και λιανικού εμπορίου, καθώς και ορισμένων εγκαταστάσεων παραγωγής της innogy, εταιρίας την οποία ελέγχει η RWE. Η τρίτη πράξη συγκέντρωσης προβλέπει ότι η RWE θα αποκτήσει συμμετοχή ύψους 16,67 % στην E.ON.
7
Στις 22 Ιουνίου 2018 η αναιρεσείουσα απέστειλε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιστολή με την οποία εξέφρασε την επιθυμία να συμμετάσχει στη διαδικασία σχετικά με την πρώτη και τη δεύτερη πράξη συγκέντρωσης και, κατά συνέπεια, να λάβει τα σχετικά έγγραφα.
8
Στις 28 Σεπτεμβρίου 2018 έλαβε χώρα συνάντηση μεταξύ της αναιρεσείουσας και της Επιτροπής.
9
Η δεύτερη πράξη συγκέντρωσης (στο εξής: πράξη M.8870) κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή την 31η Ιανουαρίου 2019. Η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση C(2019) 6530 final, της 17ης Σεπτεμβρίου 2019, με την οποία μια συγκέντρωση κηρύσσεται συμβατή με την εσωτερική αγορά και με τη συμφωνία ΕΟΧ (υπόθεση M.8870 – E.ON/Innogy) (ΕΕ 2020, C 379, σ. 16).
10
Η τρίτη πράξη συγκέντρωσης κοινοποιήθηκε στην Bundeskartellamt (Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Συμπράξεων, Γερμανία), η οποία την ενέκρινε με απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2019 (υπόθεση B8-28/19).
Η διοικητική διαδικασία
11
Στις 22 Ιανουαρίου 2019 κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 4 του κανονισμού (ΕΚ) 139/2004 του Συμβουλίου, της 20ής Ιανουαρίου 2004, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων («Κοινοτικός κανονισμός συγκεντρώσεων») (ΕΕ 2004, L 24, σ. 1), πρόταση συγκέντρωσης μέσω της οποίας η RWE επιθυμούσε να αποκτήσει, κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του εν λόγω κανονισμού, τον αποκλειστικό ή τον από κοινού έλεγχο ορισμένων εγκαταστάσεων παραγωγής της E.ON.
12
Την 31η Ιανουαρίου 2019 η Επιτροπή δημοσίευσε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκ των προτέρων κοινοποίηση της συγκέντρωσης αυτής (υπόθεση M.8871 – RWE/E.ON Assets) (ΕΕ 2019, C 38, σ. 22) (στο εξής: πράξη M.8871), σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 139/2004.
13
Στο πλαίσιο της εξέτασης της πράξης M.8871, η Επιτροπή διενήργησε έρευνα αγοράς και, βάσει αυτού, διαβίβασε σε ορισμένες επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων η αναιρεσείουσα, ερωτηματολόγιο, στο οποίο η αναιρεσείουσα απάντησε στις 4 Φεβρουαρίου 2019.
14
Με επιστολή της 28ης Ιανουαρίου 2019, η αναιρεσείουσα ζήτησε από τον σύμβουλο ακροάσεων να της αναγνωρίσει την ιδιότητα του ενδιαφερόμενου τρίτου προκειμένου να εκθέσει τις απόψεις της στο πλαίσιο της διαδικασίας σχετικά με την πράξη M.8871. Ο σύμβουλος δέχθηκε το αίτημα αυτό με επιστολή της 7ης Φεβρουαρίου 2019.
Η επίδικη απόφαση
15
Στις 26 Φεβρουαρίου 2019 η Επιτροπή εξέδωσε την επίδικη απόφαση, με την οποία η πράξη M.8871 κηρύχθηκε συμβατή προς την εσωτερική αγορά κατά το στάδιο εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 139/2004 και στο άρθρο 57 της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ), της 2ας Μαΐου 1992 (ΕΕ 1994, L 1, σ. 3).
Η προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση
16
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 27 Μαΐου 2020, η αναιρεσείουσα άσκησε προσφυγή με αίτημα την ακύρωση της επίδικης απόφασης.
17
Η αναιρεσείουσα προέβαλε έξι λόγους ακυρώσεως, οι οποίοι αντλούνται, ο πρώτος, από προσβολή του δικαιώματος αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, ο δεύτερος, από προσβολή του δικαιώματος ακροάσεως, ο τρίτος, από εσφαλμένη κατάτμηση της συνολικής ανάλυσης της συνολικής πράξης συγκέντρωσης, ο τέταρτος, από πολλαπλή πρόδηλη πλάνη εκτίμησης, ο πέμπτος, από παράβαση της υποχρέωσης επιμέλειας και, ο έκτος, από κατάχρηση εξουσίας.
18
Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή ως απαράδεκτη, με την αιτιολογία ότι η επίδικη απόφαση δεν αφορούσε ατομικά την αναιρεσείουσα, κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, και, ως εκ τούτου, η αναιρεσείουσα δεν διέθετε ενεργητική νομιμοποίηση.
19
Συναφώς, στις σκέψεις 25 έως 46 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε την έκταση και τη σημασία της συμμετοχής της αναιρεσείουσας στο διοικητικό στάδιο που αφορούσε την πράξη M.8871 και επισήμανε, κατ’ ουσίαν, ότι η απάντηση της αναιρεσείουσας στην έρευνα αγοράς που διεξήγαγε η Επιτροπή, η οποία δόθηκε κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, δεν αρκούσε προκειμένου να χαρακτηριστεί ως «ενεργός» η εν λόγω συμμετοχή. Ως εκ τούτου, αφού απέρριψε ορισμένα επιχειρήματα με τα οποία η αναιρεσείουσα επιδίωκε να θέσει υπό αμφισβήτηση την εκτίμηση αυτή, το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αναιρεσείουσα δεν είχε λάβει ενεργά μέρος στο σχετικό με την πράξη M.8871 διοικητικό στάδιο. Εξάλλου, λαμβανομένου υπόψη του ότι δεν συνέτρεχαν ειδικές περιστάσεις σχετικά με τον επηρεασμό, από την πράξη αυτή, της θέσης της αναιρεσείουσας στην αγορά, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η επίδικη απόφαση δεν την αφορούσε ατομικά, κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και τα αιτήματα των διαδίκων στο πλαίσιο της αναιρετικής διαδικασίας
20
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου την 27η Ιουλίου 2023, η αναιρεσείουσα άσκησε την υπό κρίση αναίρεση.
21
Την ίδια ημέρα, η αναιρεσείουσα, η οποία εξάλλου είχε ασκήσει το 2021 προσφυγή ακυρώσεως κατά της απόφασης C(2019) 6530 final (υπόθεση T‑64/21), η οποία εξακολουθούσε να εκκρεμεί ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου την 27η Ιουλίου 2023, ζήτησε την αναστολή της εξέτασης της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως μέχρι την έκδοση της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου επί της εν λόγω προσφυγής.
22
Με απόφαση της 19ης Σεπτεμβρίου 2023, ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου, αφού άκουσε τους διαδίκους επί της ως άνω αιτήσεως αναστολής καθώς και επί της ενδεχόμενης συνεκδίκασης εννέα αιτήσεων αναιρέσεως –μεταξύ των οποίων και η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως– στις υποθέσεις C‑464/23 P, C‑465/23 P, C‑466/23 P, C‑467/23 P, C‑468/23 P, C‑469/23 P, C‑470/23 P, C‑484/23 P και C‑485/23 P, οι οποίες ασκήθηκαν κατά των αποφάσεων του Γενικού Δικαστηρίου στις υποθέσεις T‑312/20, T‑313/20, T‑314/20, T‑315/20, T‑317/20, T‑318/20, T‑319/20, T‑320/20 και T‑321/20, απέρριψε την εν λόγω αίτηση αναστολής και διέταξε τη συνεκδίκαση μόνον των αιτήσεων αναιρέσεως στις υποθέσεις C‑464/23 P, C‑465/23 P, C‑467/23 P, C‑468/23 P και C‑470/23 P που αφορούν αποφάσεις του Γενικού Δικαστηρίου εκδοθείσες επί της ουσίας, αποκλειόμενων τεσσάρων άλλων αιτήσεων αναιρέσεως, μεταξύ των οποίων και η υπό κρίση, που ασκήθηκαν κατά των αποφάσεων του Γενικού Δικαστηρίου με τις οποίες απορρίφθηκαν οι οικείες προσφυγές ως απαράδεκτες.
23
Η αναιρεσείουσα ζητεί από το Δικαστήριο:
–
να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και να ακυρώσει την επίδικη απόφαση,
–
επικουρικώς, να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και να αναπέμψει την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο και
–
να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας.
24
Η Επιτροπή και οι λοιποί μετέχοντες στη διαδικασία ζητούν από το Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως και
–
να καταδικάσει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα.
Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
25
Προς στήριξη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προβάλλει τέσσερις λόγους αναιρέσεως, οι οποίοι αφορούν εσφαλμένη ερμηνεία του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ (πρώτος λόγος), παραβίαση της αρχής και των κανόνων του κράτους δικαίου (δεύτερος λόγος), εσφαλμένη κατάτμηση των διοικητικών διαδικασιών (τρίτος λόγος) και σφάλματα κατά τη συνεκτίμηση της Investor Relationship Agreement (συμφωνίας για τις σχέσεις μεταξύ επενδυτών) που συνήφθη μεταξύ της RWE και της E.ON (τέταρτος λόγος).
26
Πρέπει να εξεταστούν, κατ’ αρχάς, το πρώτο και το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, στη συνέχεια ο δεύτερος λόγος και, τέλος, το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως.
Επί του πρώτου και του τρίτου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως, τα οποία αφορούν εσφαλμένη ερμηνεία του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ
Επί του πρώτου σκέλους
– Επιχειρήματα των διαδίκων
27
Με το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προβάλλει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον αναφέρθηκε μόνο στον βαθμό συμμετοχής της ίδιας στη διαδικασία και έκρινε, στη συνέχεια, ότι η συμμετοχή της στη διοικητική διαδικασία δεν ήταν σημαντική και ότι η συμβολή της δεν ήταν ικανή να επηρεάσει την έκβαση της διαδικασίας αυτής. Κατά την αναιρεσείουσα, ο εσφαλμένος χαρακτήρας της ως άνω διαπίστωσης επιβεβαιώνεται από το ότι η Επιτροπή ήταν σε θέση να αποφανθεί επί της ενεργητικής νομιμοποίησης βάσει της δικής της εκτίμησης σχετικά με την πραγματική επιρροή επί της έκβασης της διαδικασίας. Στην πραγματικότητα, αρκεί απλώς να μπορεί η συμβολή του ενδιαφερόμενου προσφεύγοντος να επηρεάσει την έκβαση της διαδικασίας. Επιπλέον, η αναιρεσείουσα θεωρεί ότι, όπως αποδεικνύουν οι αιτιολογικές σκέψεις 68 και 69 της επίδικης απόφασης, η Επιτροπή έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις που είχε διατυπώσει και, ως εκ τούτου, η ίδια η αναιρεσείουσα επηρέασε την έκβαση της διαδικασίας. Κατά συνέπεια, η θέση του Γενικού Δικαστηρίου σχετικά με τον μη επαρκή χαρακτήρα της συμβολής της αναιρεσείουσας δεν ερείδεται σε κανένα νομικό ή πραγματικό στοιχείο.
28
Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο παρέβλεψε το ότι η συμμετοχή της αναιρεσείουσας στη διαδικασία σχετικά με την πράξη M.8871 έπρεπε να εξεταστεί από κοινού με τη συμμετοχή της στη διαδικασία σχετικά με την πράξη M.8870.
29
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από την E.ON και την RWE, αντικρούει τα επιχειρήματα της αναιρεσείουσας.
– Εκτίμηση του Δικαστηρίου
30
Προκαταρκτικώς, υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 263, τέταρτο εδάφιο, ΕΚ, ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο δύναται να ασκήσει προσφυγή κατά απόφασης που αφορά άλλο πρόσωπο μόνον αν η εν λόγω απόφαση το αφορά άμεσα και ατομικά.
31
Συναφώς, όπως προκύπτει από πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, πρόσωπα διαφορετικά από τους αποδέκτες μιας απόφασης μπορούν να ισχυριστούν ότι η απόφαση τα αφορά ατομικά μόνον εφόσον τα θίγει λόγω ορισμένων ιδιαιτέρων χαρακτηριστικών τους ή λόγω μιας πραγματικής κατάστασης που τα χαρακτηρίζει σε σχέση με κάθε άλλο πρόσωπο και έτσι τα εξατομικεύει κατά τρόπο ανάλογο προς αυτόν του αποδέκτη της εν λόγω απόφασης (απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2023, Land Rheinland-Pfalz κατά Deutsche Lufthansa, C‑466/21 P, EU:C:2023:666, σκέψη 77 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
32
Στην περίπτωση απόφασης με την οποία διαπιστώνεται ότι μια συγκέντρωση είναι συμβατή με την εσωτερική αγορά, και όσον αφορά μια τρίτη επιχείρηση, πρέπει να καθοριστεί αν η εν λόγω απόφαση αφορά ατομικά την επιχείρηση αυτή με βάση δέσμη συγκλινουσών ενδείξεων ή πραγματικών περιστατικών που μπορούν να αφορούν τόσο τη συμμετοχή της επιχείρησης στη διοικητική διαδικασία όσο και τον επηρεασμό της θέσης της στην αγορά. Όπως ορθώς επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 26 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, μολονότι η απλή συμμετοχή στη διοικητική διαδικασία δεν αρκεί βεβαίως, αφ’ εαυτής, για να αποδειχθεί ότι η απόφαση αφορά ατομικά την αναιρεσείουσα, ιδίως στον τομέα των συγκεντρώσεων των οποίων η ενδελεχής εξέταση απαιτεί τακτική επαφή με πολλές επιχειρήσεις, εντούτοις, η ενεργός συμμετοχή της στην ως άνω διαδικασία αποτελεί στοιχείο που λαμβάνεται κατά κανόνα υπόψη από τη νομολογία στον τομέα του ανταγωνισμού, συμπεριλαμβανομένου του ειδικότερου τομέα του ελέγχου των συγκεντρώσεων, για να θεμελιωθεί, σε συνδυασμό με άλλες ειδικές περιστάσεις, το παραδεκτό της προσφυγής. Επιπλέον, η παρούσα και μελλοντική θέση τρίτης επιχείρησης, όσον αφορά πράξη συγκέντρωσης σε αγορά στην οποία μπορεί να έχει αντίκτυπο η εν λόγω πράξη, πρέπει να επηρεάζεται ουσιωδώς προκειμένου η απόφαση με την οποία διαπιστώνεται η συμβατότητα της ως άνω πράξης προς την εσωτερική αγορά να μπορεί να αφορά ατομικά την επιχείρηση αυτή (πρβλ. απόφαση της 31ης Μαρτίου 1998, Γαλλία κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑68/94 και C‑30/95, EU:C:1998:148, σκέψεις 54 έως 56 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
33
Όσον αφορά την αιτίαση που αφορά την εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου ότι η συμμετοχή της αναιρεσείουσας στη διοικητική διαδικασία ήταν αμελητέας σημασίας και δεν μπορεί, ως εκ τούτου, να χαρακτηριστεί ενεργός, η εκτίμηση αυτή δεν ενέχει πλάνη περί το δίκαιο.
34
Συγκεκριμένα, αφενός, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς υπενθύμισε, στις σκέψεις 25 και 26 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, την εφαρμοστέα νομολογία, ήτοι τη νομολογία που μνημονεύεται στις σκέψεις 31 και 32 της παρούσας απόφασης.
35
Αφετέρου, στη σκέψη 29 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, χωρίς να αντικρουσθεί ως προς το εν λόγω σημείο, ότι, κατά τη συνάντηση της 28ης Σεπτεμβρίου 2018 με την Επιτροπή, η οποία υποτίθεται ότι θα αφορούσε τις πράξεις M.8870 και M.8871, η παρουσίαση που είχε προετοιμάσει η αναιρεσείουσα δεν περιείχε καμία παρατήρηση σχετικά με την πράξη M.8871. Επιπλέον, πάντοτε στην εν λόγω σκέψη 29, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι από τα πρακτικά της συνάντησης αυτής προέκυπτε επίσης ότι οι συζητήσεις είχαν ως μόνον αντικείμενο την πράξη M.8870.
36
Το Γενικό Δικαστήριο, αφού περιέγραψε, στις σκέψεις 28 έως 32 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, τους διάφορους τρόπους συμμετοχής της αναιρεσείουσας στη διοικητική διαδικασία, δέχθηκε, στη σκέψη 33, χωρίς να προσκομισθεί απόδειξη περί του αντιθέτου, ότι, όσον αφορά την πράξη M.8871, η οποία είναι η μόνη επίμαχη εν προκειμένω, οι παρατηρήσεις της αναιρεσείουσας συνοψίστηκαν στις απαντήσεις της στην έρευνα αγοράς που διεξήγαγε η Επιτροπή, επισήμανε δε περαιτέρω ότι οι παρατηρήσεις που περιέχονταν στο από 22ας Ιουνίου 2018 έγγραφο της αναιρεσείουσας είχαν διατυπωθεί κατά τρόπο γενικό και αποσκοπούσαν κυρίως στο να αποδείξουν το ενδιαφέρον της για τη διαδικασία, ώστε να της επιτραπεί στη συνέχεια να εκθέσει εκτενέστερα και ακριβέστερα τη γνώμη της στην Επιτροπή, με αποτέλεσμα οι ως άνω παρατηρήσεις να μην είναι καθοριστικής σημασίας. Τέλος, στις σκέψεις 34 και 36 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο, αφού ορθώς παρατήρησε ότι η απάντηση σε ερωτηματολόγιο έρευνας αγοράς δεν μπορούσε, αφ’ εαυτής, να κριθεί ως επαρκές στοιχείο προκειμένου να θεωρηθεί ότι μια επιχείρηση θίγεται ατομικά από μια πράξη, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, εν προκειμένω, η απάντηση της αναιρεσείουσας στην έρευνα αγοράς στο πλαίσιο της διαδικασίας σχετικά με την πράξη M.8871 δεν μπορούσε να θεμελιώσει τον ενεργό χαρακτήρα της συμμετοχής της στη διαδικασία αυτή.
37
Όσον αφορά τον ισχυρισμό της αναιρεσείουσας ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη το ότι από τις αιτιολογικές σκέψεις 68 και 69 της επίδικης απόφασης προκύπτει ότι η Επιτροπή συνεκτίμησε τις παρατηρήσεις της κατά τη διοικητική διαδικασία, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, στις σκέψεις αυτές, η Επιτροπή απαντά στις ανησυχίες που διατύπωσαν ορισμένα τρίτα στο πλαίσιο της συγκέντρωσης μέρη, χωρίς να αποδεικνύεται ότι η αναιρεσείουσα συμπεριλαμβανόταν στα εν λόγω τρίτα μέρη.
38
Επιπλέον, αλυσιτελώς η αναιρεσείουσα επικαλείται τις αποφάσεις της 3ης Απριλίου 2003, BaByliss κατά Επιτροπής (T‑114/02, EU:T:2003:100), και της 4ης Ιουλίου 2006, easyJet κατά Επιτροπής (T‑177/04, EU:T:2006:187), προκειμένου να συναγάγει εξ αυτών ότι ο βαθμός συμμετοχής της στη διοικητική διαδικασία υπερέβαινε το όριο που επιτάσσει η νομολογία. Πράγματι, επισημαίνεται ότι, στις υποθέσεις επί των οποίων εκδόθηκαν οι ως άνω αποφάσεις, οι διάδικοι, αντιθέτως προς την περίπτωση στην υπό κρίση υπόθεση, είχαν υποβάλει λεπτομερείς παρατηρήσεις επί της επίμαχης διαδικασίας, είχαν απαντήσει σε ερωτήσεις της Επιτροπής και είχαν μετάσχει σε σχετικές συζητήσεις.
39
Αλυσιτελώς επίσης υποστηρίζει η αναιρεσείουσα, παραπέμποντας στην απόφαση του Δικαστηρίου της 28ης Ιανουαρίου 1986, Cofaz κ.λπ. κατά Επιτροπής (169/84, EU:C:1986:42), καθώς και στην απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 21ης Οκτωβρίου 2004, Lenzing κατά Επιτροπής (T‑36/99, EU:T:2004:312), ότι, για να στοιχειοθετηθεί η ύπαρξη ενεργού συμμετοχής στη διοικητική διαδικασία, αρκεί η συμβολή ενός ενδιαφερόμενου μέρους να είναι απλώς ικανή να επηρεάσει την έκβασή της. Πράγματι, ανεξαρτήτως του ότι μια συμμετοχή δεν μπορεί να επηρεάσει την έκβαση της διοικητικής διαδικασίας παρά μόνον αν στο πλαίσιό της εμπλουτίζεται η διαδικασία με πληροφοριακά στοιχεία αρκούντως σχετικά και σημαντικά προς τούτο, πράγμα το οποίο, όπως προκύπτει από τη σκέψη 35 της παρούσας απόφασης, δεν συνέβη εν προκειμένω, επισημαίνεται ότι, σε καθεμιά από τις υποθέσεις επί των οποίων εκδόθηκαν οι αποφάσεις τις οποίες επικαλείται η αναιρεσείουσα, η συμμετοχή του ενδιαφερόμενου μέρους είχε καθοριστικό χαρακτήρα στη διεξαγωγή και την έκβαση της διοικητικής διαδικασίας.
40
Όσον αφορά το επιχείρημα ότι η συμμετοχή της αναιρεσείουσας στη διαδικασία σχετικά με την πράξη M.8871 έπρεπε να εκτιμηθεί από κοινού με τη συμμετοχή της στη διαδικασία σχετικά με την πράξη M.8870, ορθώς το Γενικό Δικαστήριο έλαβε υπόψη μόνον τη συμμετοχή της αναιρεσείουσας στην πρώτη από τις διαδικασίες αυτές, η οποία είναι η μόνη κρίσιμη όσον αφορά την επαλήθευση της ενεργητικής νομιμοποίησής της για την άσκηση προσφυγής ακυρώσεως της επίδικης απόφασης η οποία εκδόθηκε κατά το πέρας της πρώτης αυτής διαδικασίας.
41
Από τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα, το Γενικό Δικαστήριο έλεγξε προσηκόντως και ενδελεχώς το ζήτημα της συμμετοχής της στη διοικητική διαδικασία και δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο όταν κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εν λόγω συμμετοχή δεν συνιστούσε «ενεργό» συμμετοχή, κατά την έννοια της νομολογίας που μνημονεύεται στη σκέψη 32 της παρούσας απόφασης.
42
Υπό τις συνθήκες αυτές, το πρώτο σκέλος του υπό κρίση λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.
Επί του τρίτου σκέλους
– Επιχειρήματα των διαδίκων
43
Με το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προβάλλει ότι η ενεργητική της νομιμοποίηση προέκυπτε ήδη από παράβαση του άρθρου 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικότερα, η κατάτμηση των διοικητικών διαδικασιών και η παράλληλη εξέταση των διαφόρων μερών της συνολικής πράξης συγκέντρωσης από την Επιτροπή και την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Συμπράξεων είχαν ως αποτέλεσμα αποδυνάμωση της δικαστικής προστασίας των οικείων επιχειρήσεων.
44
Το Γενικό Δικαστήριο όμως δεν εξέτασε το ζήτημα αυτό και δεν έλαβε υπόψη τη σημαντική επιρροή που ασκούσαν οι μετέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις καθώς και η Επιτροπή επί της εν λόγω δικαστικής προστασίας. Συγκεκριμένα, κατέστη δυνατό να εγκριθεί η συνολική πράξη συγκέντρωσης ακριβώς μέσω της σκόπιμης κατάτμησής της σε πλείονες πράξεις οι οποίες, εξεταζόμενες μεμονωμένα, δεν εγείρουν προφανείς αμφιβολίες όσον αφορά το δίκαιο του ανταγωνισμού ή εγείρουν ελάχιστες τέτοιες αμφιβολίες.
45
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από την E.ON και την RWE, αντικρούει τα επιχειρήματα της αναιρεσείουσας.
– Εκτίμηση του Δικαστηρίου
46
Κατά πάγια νομολογία, μολονότι οι κατά το άρθρο 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ προϋποθέσεις παραδεκτού πρέπει να ερμηνεύονται υπό το πρίσμα του θεμελιώδους δικαιώματος σε αποτελεσματική δικαστική προστασία, εντούτοις, η ερμηνεία αυτή δεν μπορεί να καταλήγει στην παράκαμψη των προϋποθέσεων που προβλέπει ρητώς η εν λόγω Συνθήκη (πρβλ. αποφάσεις της 25ης Ιουλίου 2002, Unión de Pequeños Agricultores κατά Συμβουλίου, C‑50/00 P, EU:C:2002:462, σκέψη 44, και της 1ης Απριλίου 2004, Επιτροπή κατά Jégo-Quéré, C‑263/02 P, EU:C:2004:210, σκέψη 36).
47
Επομένως, εσφαλμένως η αναιρεσείουσα επικαλείται παράβαση του άρθρου 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων προκειμένου να προβάλει την ύπαρξη ενεργητικής νομιμοποίησης την οποία το Γενικό Δικαστήριο όφειλε να διαπιστώσει.
48
Επιπλέον, στο μέτρο που η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι, αν η συμμετοχή της στις διαδικασίες σχετικά με τις πράξεις M.8870 και M.8871 είχε εξεταστεί στο σύνολό της, θα είχε κριθεί επαρκής προκειμένου να της αναγνωριστεί ενεργητική νομιμοποίηση δυνάμει του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, επισημαίνεται ότι η αναιρεσείουσα δεν προβάλλει συναφώς κανένα στοιχείο ικανό να αποδείξει πλάνη περί το δίκαιο στην οποία υπέπεσε το Γενικό Δικαστήριο κατά την ερμηνεία των προϋποθέσεων παραδεκτού που προβλέπονται στην εν λόγω διάταξη. Πράγματι, με το επιχείρημα αυτό, η αναιρεσείουσα δεν βάλλει στην πραγματικότητα κατά συγκεκριμένων σκέψεων της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, αλλά κατά της απόφασης που έλαβε επί της ουσίας η Επιτροπή περί έγκρισης καθεμιάς από τις δύο ως άνω πράξεις χωριστά. Επομένως, το εν λόγω επιχείρημα πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτο.
49
Υπό τις συνθήκες αυτές, το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.
Επί του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, ο οποίος αφορά παραβίαση της αρχής και των κανόνων του κράτους δικαίου
Επί του πρώτου σκέλους
– Επιχειρήματα των διαδίκων
50
Με το πρώτο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προβάλλει ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη την περίσταση ότι η ίδια, καθόσον στηρίχθηκε στην επιστολή του συμβούλου ακροάσεων της 7ης Φεβρουαρίου 2019, με την οποία της γνωστοποιούσε, μεταξύ άλλων, ότι επρόκειτο να της χορηγηθεί προθεσμία για να υποβάλει τις γραπτές παρατηρήσεις της, δεν έλαβε άλλα μέτρα για την ενεργό συμμετοχή της εντός των 19 ημερών που προηγήθηκαν της έκδοσης της επίδικης απόφασης. Εάν δεν είχε λάβει την εν λόγω επιστολή, θα συνέχιζε την επιχειρηματολογία της, όπως είχε ήδη αναγγείλει με το από 28ης Ιανουαρίου 2019 μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
51
Ασφαλώς, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι, παρά την ένδειξη αυτή, η Επιτροπή δεν είχε τάξει προθεσμία για την υποβολή γραπτών παρατηρήσεων σχετικά με την πράξη M.8871. Εντούτοις, το Γενικό Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη το ως άνω στοιχείο και επέλεξε να αναφερθεί σε φερόμενη αντιφατική συμπεριφορά της αναιρεσείουσας, επισημαίνοντας ότι η ίδια, αφενός, ισχυριζόταν ότι είχε ενεργό συμμετοχή και, αφετέρου, εξηγούσε για ποιον λόγο δεν προέβαλε περαιτέρω επιχειρήματα επικαλούμενη τον σύμβουλο ακροάσεων. Η άποψη αυτή παραβλέπει την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Δεδομένου ότι ακριβώς η δικαιολογημένη εμπιστοσύνη που επέδειξε η αναιρεσείουσα έναντι του συμβούλου ακροάσεων είχε ως αποτέλεσμα η συμμετοχή της να μην προσεγγίσει το επίπεδο που κρίνει ως επαρκές το Γενικό Δικαστήριο, πρέπει να γίνει δεκτό ότι νομιμοποιείται ενεργητικώς για τον λόγο αυτόν και μόνον, τούτο δε κατά μείζονα λόγο καθόσον ο εν λόγω σύμβουλος ακροάσεων αναγνώρισε στην αναιρεσείουσα την ιδιότητα του ενδιαφερόμενου τρίτου και η αναγνώριση της ιδιότητας αυτής δημιούργησε μια κατάσταση δικαιολογημένης εμπιστοσύνης.
52
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από την E.ON και την RWE, αντικρούει τα επιχειρήματα της αναιρεσείουσας.
– Εκτίμηση του Δικαστηρίου
53
Η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι δεν διαπίστωσε προσβολή εκ μέρους της Επιτροπής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης που της δημιουργήθηκε λόγω της από 7ης Φεβρουαρίου 2019 επιστολής του συμβούλου ακροάσεων, όσον αφορά το ότι επρόκειτο να της χορηγηθεί στη συνέχεια προθεσμία για να υποβάλει παρατηρήσεις.
54
Συναφώς, στη σκέψη 41 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο τόνισε ότι, κατά την ενώπιόν του επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η αναιρεσείουσα είχε επισημάνει ότι, αντιθέτως προς ό,τι είχε ανακοινωθεί στην από 7ης Φεβρουαρίου 2019 απόφαση του συμβούλου ακροάσεων, η Επιτροπή δεν της είχε τάξει προθεσμία για την υποβολή γραπτών παρατηρήσεων επί της πράξης M.8871. Στη σκέψη 42, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε το εν λόγω επιχείρημα και, αφού διαπίστωσε ιδίως ότι προβαλλόταν για πρώτη φορά κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, το απέρριψε ως προδήλως απαράδεκτο.
55
Εντούτοις, ενώπιον του Δικαστηρίου, μολονότι η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι δεν εξέτασε τη σχετική επιχειρηματολογία της επί της ουσίας, στην πραγματικότητα απλώς επαναλαμβάνει το κύριο μέρος της, χωρίς να αποδεικνύει ως προς ποιο σημείο το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο όταν διαπίστωσε ότι η εν λόγω επιχειρηματολογία, όπως προβλήθηκε ενώπιόν του, ήταν προδήλως απαράδεκτη.
56
Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, η αίτηση αναιρέσεως δεν μπορεί να περιορίζεται στην επανάληψη των ήδη προβληθέντων ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου λόγων και επιχειρημάτων, χωρίς την προβολή επιχειρημάτων που αποδεικνύουν ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο (απόφαση της 2ας Απριλίου 2009, France Télécom κατά Επιτροπής, C‑202/07 P, EU:C:2009:214, σκέψη 69 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
57
Επομένως, το πρώτο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτο.
Επί του δευτέρου σκέλους
– Επιχειρήματα των διαδίκων
58
Με το δεύτερο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα θεωρεί ότι τίθεται το ερώτημα κατά πόσον η ενεργητική νομιμοποίηση πρέπει να στηρίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια δυνάμενα να ελεγχθούν. Ως προς το ζήτημα αυτό, προβάλλει ότι πρέπει να εξεταστεί η νομική κατάσταση στο επίμαχο κράτος μέλος, ήτοι στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, όπου το Bundesgerichtshof (Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο, Γερμανία) έκρινε, με απόφαση της 7ης Νοεμβρίου 2006, ότι ενεργητική νομιμοποίηση υφίσταται όταν ο ενδιαφερόμενος πληροί τις υποκειμενικές προϋποθέσεις προκειμένου να μπορεί να παρέμβει στη διοικητική διαδικασία, ανεξαρτήτως του αν πράγματι μετέσχε σε αυτήν ή του αν η αίτησή του να παρέμβει απορρίφθηκε για λόγους οικονομίας της διαδικασίας. Το εθνικό αυτό δικαστήριο διευκρίνισε ότι θα υφίστατο άνιση μεταχείριση όσον αφορά τη δικαστική προστασία σε περίπτωση που η αρμόδια αρχή επέλεγε μια επιχείρηση μεταξύ εκείνων που ζητούν να παρέμβουν και των οποίων τα συμφέροντα είναι παρόμοια και απέρριπτε τις αιτήσεις άλλων επιχειρήσεων οι οποίες μπορούν επίσης να προβάλουν ότι τα οικονομικά τους συμφέροντα θίγονται σημαντικά από την απόφαση που πρόκειται να εκδοθεί.
59
Κατά την αναιρεσείουσα, αυτό ακριβώς ισχύει και εν προκειμένω. Αν επικυρωθεί η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή θα μπορεί στο μέλλον, δεδομένου ότι η ίδια αποφασίζει επί της δυνατότητας συμμετοχής στη διοικητική διαδικασία, να επιτρέπει ή να αρνείται την άσκηση ένδικου βοηθήματος στους ενδιαφερομένους.
60
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από την E.ON και την RWE, αντικρούει τα επιχειρήματα της αναιρεσείουσας.
– Εκτίμηση του Δικαστηρίου
61
Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, με το υπό κρίση σκέλος, η αναιρεσείουσα περιορίζεται στην προβολή γενικών εκτιμήσεων που δεν αφορούν ειδικώς καμία σκέψη της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης. Επομένως, το σκέλος αυτό είναι απαράδεκτο υπό το πρίσμα των απαιτήσεων του άρθρου 169, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου.
62
Το δεύτερο σκέλος του δευτέρου λόγου αναιρέσεως και, κατά συνέπεια, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως στο σύνολό του πρέπει επομένως να απορριφθούν.
Επί του δευτέρου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως, το οποίο αφορά εσφαλμένη ερμηνεία του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ
Επιχειρήματα των διαδίκων
63
Με το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα προβάλλει ότι το Γενικό Δικαστήριο παρέβλεψε την ύπαρξη ειδικών περιστάσεων, πέραν της συμμετοχής της στη διαδικασία, τις οποίες είχε επικαλεστεί ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και, ως εκ τούτου, η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση ενέχει πλάνη περί το δίκαιο.
64
Διευκρινίζει ότι μία από τις ειδικές αυτές περιστάσεις είναι ο επηρεασμός της θέσης της στην αγορά, καθότι είναι μία από τις κύριες ανταγωνίστριες της RWE και της E.ON στο επίμαχο τμήμα της αγοράς. Κατά τα λοιπά, ακριβώς λόγω μιας τέτοιας κατάστασης ανταγωνισμού και του συνακόλουθου επηρεασμού της θέσης στην αγορά, το Γενικό Δικαστήριο δέχθηκε, στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 4ης Ιουλίου 2006, easyJet κατά Επιτροπής (T‑177/04, EU:T:2006:187), την ύπαρξη ατομικού επηρεασμού. Εν προκειμένω, η αναιρεσείουσα είναι ο κύριος πάροχος ενέργειας στην περιοχή της Φρανκφούρτης (Γερμανία) και στα περίχωρά της και συγκαταλέγεται μεταξύ των δέκα μεγαλύτερων δημοτικών επιχειρήσεων στη Γερμανία. Επιπλέον, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας της αναιρεσείουσας είναι σχεδόν τρεις φορές μεγαλύτερη από εκείνη της επιχείρησης που άσκησε προσφυγή κατά της επίμαχης στην υπόθεση T‑312/20 απόφασης και για την οποία το Γενικό Δικαστήριο δέχθηκε ότι η ως άνω απόφαση την αφορά ατομικά λόγω του επηρεασμού της θέσης της στην αγορά. Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν ότι το γεγονός και μόνον ότι θίγεται η θέση της αναιρεσείουσας στην αγορά αρκεί για να αποδειχθεί ότι η επίδικη απόφαση την αφορά ατομικά.
65
Τέλος, το Δικαστήριο έχει δεχθεί ότι συντρέχουν περιστάσεις που καθιστούν δυνατή τη διαπίστωση εξατομίκευσης, ιδίως όταν η ομάδα των προσώπων τα οποία αφορά η απόφαση είναι, κατά τον χρόνο έκδοσης της επίμαχης απόφασης, γνωστή όσον αφορά τον αριθμό των προσώπων και τα ίδια τα πρόσωπα που την απαρτίζουν. Εν προκειμένω δε η αναιρεσείουσα πληροί, κατά την άποψή της, την προϋπόθεση αυτή. Όπως είχε ήδη προβάλει ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, πολυάριθμες περιστάσεις τη διακρίνουν από τα λοιπά πρόσωπα και την εξατομικεύουν κατά τρόπο ανάλογο προς εκείνον του αποδέκτη. Μεταξύ των περιστάσεων αυτών περιλαμβάνεται το ότι της αναγνωρίστηκε η ιδιότητα του ενδιαφερόμενου τρίτου στη διαδικασία σχετικά με την πράξη M.8871. Το Γενικό Δικαστήριο όμως δεν έλαβε υπόψη το ότι, εξ όσων γνωρίζει η αναιρεσείουσα, στο πλαίσιο αυτό, μόνον 18 επιχειρήσεις είχαν υπαχθεί στο ως άνω καθεστώς.
66
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από την E.ON και την RWE, αντικρούει τα επιχειρήματα της αναιρεσείουσας.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
67
Με τα επιχειρήματά της στο πλαίσιο του υπό κρίση σκέλους, η αναιρεσείουσα προβάλλει στην πραγματικότητα παράβαση από το Γενικό Δικαστήριο της υποχρέωσης αιτιολόγησης όσον αφορά την ενεργητική της νομιμοποίηση.
68
Υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, από την αιτιολογία μιας απόφασης πρέπει να προκύπτει με σαφήνεια και χωρίς αμφισημία η συλλογιστική του Γενικού Δικαστηρίου (απόφαση της 11ης Ιουνίου 2015, EMA κατά Επιτροπής, C‑100/14 P, EU:C:2015:382, σκέψη 67 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία), δεδομένου ότι η υποχρέωση αιτιολόγησης που υπέχει το Γενικό Δικαστήριο από το άρθρο 36 και το άρθρο 53, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν του επιβάλλει να παραθέτει σκεπτικό το οποίο να εξετάζει αναλυτικά και έναν προς έναν όλους τους συλλογισμούς που διατυπώνουν οι διάδικοι. Επομένως, μολονότι η αιτιολογία μπορεί να συνάγεται εμμέσως, εντούτοις, πρέπει να παρέχει τη δυνατότητα στους μεν ενδιαφερόμενους να γνωρίζουν τους λόγους για τους οποίους το Γενικό Δικαστήριο δεν δέχθηκε τα επιχειρήματά τους, στο δε Δικαστήριο να έχει στη διάθεσή του επαρκή στοιχεία για να ασκήσει τον έλεγχό του στο πλαίσιο αιτήσεως αναιρέσεως (απόφαση της 18ης Ιουνίου 2020, Primart κατά EUIPO, C‑702/18 P, EU:C:2020:489, σκέψη 61 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
69
Από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει επίσης, αφενός, ότι ο κατ’ αναίρεση έλεγχος του Δικαστηρίου έχει ως αντικείμενο, μεταξύ άλλων, να εξακριβωθεί αν το Γενικό Δικαστήριο απάντησε επαρκώς κατά νόμον στο σύνολο των επιχειρημάτων που προέβαλε ο προσφεύγων και, αφετέρου, ότι ο λόγος που αντλείται από παράλειψη του Γενικού Δικαστηρίου να απαντήσει σε πρωτοδίκως προβληθέντα επιχειρήματα ισοδυναμεί, κατ’ ουσίαν, με επίκληση παράβασης της υποχρέωσης αιτιολόγησης (απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2023, Land Rheinland-Pfalz κατά Deutsche Lufthansa, C‑466/21 P, EU:C:2023:666, σκέψη 93 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
70
Εν προκειμένω, στη σκέψη 26 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι στην περίπτωση απόφασης που διαπιστώνει ότι μια συγκέντρωση είναι συμβατή προς την εσωτερική αγορά, και όσον αφορά μια τρίτη επιχείρηση, πρέπει να καθοριστεί αν η εν λόγω απόφαση αφορά ατομικά την επιχείρηση αυτή με βάση, αφενός, τη συμμετοχή της στη διοικητική διαδικασία και, αφετέρου, τον επηρεασμό της θέσης της στην αγορά. Στη σκέψη 26 επίσης, το Γενικό Δικαστήριο προσέθεσε ότι, μολονότι η απλή συμμετοχή στη διαδικασία δεν αρκεί βεβαίως, αφ’ εαυτής, για να αποδειχθεί ότι η απόφαση αφορά ατομικά την αναιρεσείουσα, ιδίως στον τομέα των συγκεντρώσεων των οποίων η ενδελεχής εξέταση απαιτεί τακτική επαφή με πολλές επιχειρήσεις, εντούτοις, η ενεργός συμμετοχή της στη διοικητική διαδικασία αποτελεί στοιχείο που λαμβάνεται κατά κανόνα υπόψη από τη νομολογία στον τομέα του ανταγωνισμού, συμπεριλαμβανομένου του ειδικότερου τομέα του ελέγχου των συγκεντρώσεων, για να θεμελιωθεί, σε συνδυασμό με άλλες ειδικές περιστάσεις, το παραδεκτό της προσφυγής της.
71
Στη συνέχεια, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε, στις σκέψεις 27 έως 44 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το ζήτημα αν μπορούσε να θεωρηθεί ότι η αναιρεσείουσα είχε μετάσχει ενεργά στη σχετική με την πράξη M.8871 διαδικασία και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν είχε μετάσχει ενεργά στη διαδικασία αυτή.
72
Τέλος, στη σκέψη 45, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι, δεδομένου ότι η αναιρεσείουσα δεν είχε ενεργό συμμετοχή στην ως άνω διαδικασία, έπρεπε να γίνει δεκτό, λαμβανομένου επιπλέον υπόψη ότι δεν συνέτρεχε ειδική περίσταση σχετικά με τον επηρεασμό της θέσης της στην αγορά, ότι η επίδικη απόφαση δεν την αφορά ατομικά.
73
Όπως όμως εκθέτει η αναιρεσείουσα προς στήριξη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, η ίδια είχε επικαλεστεί, στο δικόγραφο της προσφυγής της, ορισμένα στοιχεία σχετικά με τον φερόμενο ως ουσιώδη επηρεασμό της θέσης της στην αγορά κατόπιν της πράξης M.8871, τα οποία ήταν κατά την άποψή της ικανά να αποδείξουν ότι η επίδικη απόφαση την αφορά ατομικά, κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
74
Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το Γενικό Δικαστήριο, περιοριζόμενο στη διαπίστωση ότι δεν συνέτρεχε ειδική περίσταση σχετικά με τον επηρεασμό της θέσης της αναιρεσείουσας στην αγορά, δεν παρέσχε καμία αιτιολογία, έστω και συνοπτική, που να παρέχει τη δυνατότητα στη μεν αναιρεσείουσα να κατανοήσει αν τα επιχειρήματα που είχε προβάλει προκειμένου να θεμελιώσει τον ουσιώδη επηρεασμό της θέσης της στην αγορά εξετάστηκαν και, αν όντως εξετάστηκαν, για ποιους λόγους δεν κρίθηκαν κατάλληλα να αποδείξουν τον επηρεασμό αυτό, στο δε Δικαστήριο να έχει στη διάθεσή του επαρκή στοιχεία για να ασκήσει τον έλεγχό του, όπως απαιτεί η νομολογία που υπενθυμίζεται στη σκέψη 68 της παρούσας απόφασης.
75
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Γενικό Δικαστήριο παρέβη την υποχρέωση αιτιολόγησης που υπέχει από το άρθρο 36 και το άρθρο 53, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
76
Επομένως, το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να γίνει δεκτό.
77
Κατά συνέπεια, η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί καθόσον το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε, στη σκέψη 45, ότι δεν συνέτρεχε ειδική περίσταση σχετικά με τον επηρεασμό της θέσης της αναιρεσείουσας στην αγορά και κατέληξε στο συμπέρασμα, στη σκέψη 46 της ίδιας απόφασης, στηριζόμενο ιδίως στον ως άνω λόγο, ότι η επίδικη απόφαση δεν αφορά ατομικά την αναιρεσείουσα, με αποτέλεσμα η προσφυγή της να απορριφθεί ως απαράδεκτη.
Επί της προσφυγής ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου
78
Κατά το άρθρο 61, πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίοδος, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Δικαστήριο δύναται, σε περίπτωση αναιρέσεως της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου, να αποφανθεί το ίδιο οριστικά επί της διαφοράς, εφόσον είναι ώριμη προς εκδίκαση.
79
Τούτο συμβαίνει εν προκειμένω.
80
Υπενθυμίζεται, όπως προκύπτει και από τη σκέψη 32 της παρούσας απόφασης ότι, προκειμένου να εκτιμηθεί η ενεργητική νομιμοποίηση της αναιρεσείουσας, η παρούσα και μελλοντική θέση τρίτης επιχείρησης, όσον αφορά πράξη συγκέντρωσης σε αγορά στην οποία μπορεί να έχει αντίκτυπο η εν λόγω πράξη, πρέπει να επηρεάζεται ουσιωδώς ούτως ώστε η απόφαση με την οποία διαπιστώνεται η συμβατότητα της εν λόγω πράξης συγκεντρώσεως προς την εσωτερική αγορά να μπορεί να αφορά ατομικά την εν λόγω επιχείρηση. Ως προς το τελευταίο σημείο, το γεγονός και μόνον ότι μια πράξη όπως η επίδικη απόφαση δύναται να επηρεάσει κατά κάποιο τρόπο τις σχέσεις ανταγωνισμού που υφίστανται στη σχετική αγορά και ότι η ενδιαφερόμενη επιχείρηση τελούσε σε κάποια ανταγωνιστική σχέση με τον αποδέκτη της ως άνω πράξης δεν αρκεί σε καμία περίπτωση για να θεωρηθεί ότι η οικεία πράξη αφορά ατομικά την επιχείρηση αυτή (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 22ας Νοεμβρίου 2007, Ισπανία κατά Lenzing, C‑525/04 P, EU:C:2007:698, σκέψη 32).
81
Επιβάλλεται δε η διαπίστωση ότι οι εκτιμήσεις που προέβαλε η αναιρεσείουσα με την προσφυγή της ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, καθόσον αφορούν τη θέση της στην αγορά, συνίστανται, κατ’ ουσίαν, στη μνεία του κύκλου εργασιών της σε σχέση με άλλους παραγωγούς ενέργειας στη Γερμανία, της σημασίας του μεγέθους της ως περιφερειακού παρόχου ηλεκτρικής ενέργειας, του αριθμού των εργαζομένων που απασχολεί καθώς και ορισμένων δραστηριοτήτων που ασκεί ως ανταγωνίστρια των συμμετεχόντων στην πράξη M.8871, χωρίς εντούτοις να αποδεικνύεται με ποιον τρόπο οι εν λόγω περιστάσεις και δραστηριότητες, είτε στο πλαίσιο του ανταγωνισμού είτε στο πλαίσιο επενδύσεων, είναι ικανές να την εξατομικεύσουν κατά τρόπο ανάλογο προς τους αποδέκτες της επίδικης απόφασης. Πράγματι, οι εν λόγω περιστάσεις και δραστηριότητες δύνανται να χαρακτηρίζουν οποιονδήποτε άλλο παραγωγό ενέργειας και δεν έχουν ως αποτέλεσμα να διακρίνεται η αναιρεσείουσα από τους λοιπούς ανταγωνιστές της στην αγορά.
82
Η ίδια διαπίστωση επιβάλλεται υπό το πρίσμα των λοιπών επιχειρημάτων που προέβαλε η αναιρεσείουσα με την προσφυγή της, τα οποία αφορούν την ενίσχυση του ρόλου της RWE, υπό τη διευκρίνιση ότι οι εκτιμήσεις που εξέθεσε σχετικά με την E.ON δεν ασκούν επιρροή, διότι η επίμαχη εν προκειμένω πράξη είναι η πράξη M.8871 και όχι η πράξη M.8870 που μνημονεύεται στη σκέψη 9 της παρούσας απόφασης.
83
Επομένως, η αναιρεσείουσα δεν απέδειξε ότι η θέση της στην αγορά επηρεάζεται ουσιωδώς από την οικεία πράξη συγκέντρωσης. Εξάλλου, από τη σκέψη 32 της παρούσας απόφασης προκύπτει ότι ακόμη και η ενεργός συμμετοχή στη διοικητική διαδικασία που αφορά μια πράξη συγκέντρωσης, συμμετοχή η οποία άλλωστε δεν αποδείχθηκε εν προκειμένω, όπως συνάγεται από τη σκέψη 41 της παρούσας απόφασης, δεν αρκεί για να αποδειχθεί ότι απόφαση με την οποία κηρύσσεται η εν λόγω πράξη συμβατή προς την εσωτερική αγορά αφορά μια επιχείρηση ατομικά, κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.
84
Κατά συνέπεια, η αναιρεσείουσα δεν απέδειξε ότι η επίδικη απόφαση την αφορά ατομικά, κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ. Δεδομένου ότι οι προϋποθέσεις του άμεσου και ατομικού επηρεασμού που προβλέπει η διάταξη αυτή είναι σωρευτικές, όπως προκύπτει από τη σκέψη 30 της παρούσας απόφασης, η προσφυγή ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.
85
Υπό τις συνθήκες αυτές, παρέλκει η απόφανση επί του τρίτου και του τέταρτου λόγου αναιρέσεως, οι οποίοι περιέχουν επιχειρήματα επί της ουσίας στηριζόμενα στην εσφαλμένη παραδοχή ότι η πρωτοδίκως ασκηθείσα προσφυγή είναι παραδεκτή.
Επί των δικαστικών εξόδων
86
Κατά το άρθρο 184, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, όταν η αίτηση αναιρέσεως είναι βάσιμη και το Δικαστήριο κρίνει το ίδιο οριστικά τη διαφορά, αυτό αποφαίνεται επί των εξόδων. Το άρθρο 138, παράγραφος 3, του εν λόγω Κανονισμού Διαδικασίας, που εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, αυτού, προβλέπει ότι, σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων, κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά έξοδά του.
87
Εν προκειμένω, δεδομένου ότι το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως της αναιρεσείουσας έγινε δεκτό και η προσφυγή ακυρώσεως απορρίφθηκε, πρέπει να κριθεί ότι κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά έξοδά του.
88
Το άρθρο 140, παράγραφος 1, του ίδιου Κανονισμού Διαδικασίας, το οποίο επίσης εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία, ορίζει ότι τα κράτη μέλη που παρεμβαίνουν στη δίκη φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους. Επομένως, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας φέρει τα δικαστικά έξοδά της.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πέμπτο τμήμα) αποφασίζει:
1)
Αναιρεί την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 17ης Μαΐου 2023, Mainova κατά Επιτροπής (T‑320/20, EU:T:2023:264).
2)
Απορρίπτει ως απαράδεκτη την προσφυγή της Mainova AG με αίτημα την ακύρωση της απόφασης C(2019) 1711 final της Επιτροπής, της 26ης Φεβρουαρίου 2019, με την οποία μια συγκέντρωση κηρύσσεται συμβατή με την εσωτερική αγορά και με τη συμφωνία ΕΟΧ (υπόθεση M.8871 – RWE/E.ON Assets).
3)
Η Mainova AG, η E.ON SE, η RWE AG και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρουν, έκαστη, τα δικαστικά έξοδά τους σχετικά με την πρωτόδικη και την αναιρετική διαδικασία.
4)
Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας φέρει τα δικαστικά έξοδά της.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.