62010CO0476_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-Kawża C‑476/10,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Unabhängiger Verwaltungssenat des Landes Vorarlberg (l-Awstrija), permezz ta’ deċiżjoni tat-22 ta’ Settembru 2010, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl-1 ta’ Ottubru 2010, fil-proċeduri mibdija minn
projektart Errichtungsgesellschaft mbH,
Eva Maria Pepic,
Herbert Hilbe,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla),
komposta minn K. Schiemann, President tal-Awla, L. Bay Larsen u A. Prechal (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Kokott,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
peress li l-Qorti tal-Ġustizzja qed tipproponi li tiddeċiedi permezz ta’ digriet motivat skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 104(3) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha,
wara li semgħet lill-Avukat Ġenerali,
tagħti l-preżenti
Digriet
Motivi tas-sentenza
1. It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 40 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, tat-2 ta’ Mejju 1992 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 52, p. 3, iktar ’il quddiem il-“Ftehim ŻEE”).
2. Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn projektart Errichtungsgesellschaft mbH (iktar ’il quddiem “projektart”) kif ukoll E. Pepic u H. Hilbe kontra l-Grundverkehrslandeskommission tal-Landes Vorarlberg (l-Awstrija) (Kummissjoni tal-Landes Vorarlberg responsabbli mill-qasam tat-trasferiment tal-proprjetà) fir-rigward tar-rifjut ta’ din il-kummissjoni milli tawtorizza lill-E. Pepic u H. Hilbe jakkwistaw appartament mingħand projektart, peress li l-kundizzjonijiet imposti mil-leġiżlazzjoni tal-Landes Vorarlberg fuq il-barranin għall-akkwist ta’ residenza sekondarja ma kinitx sodisfatta.
Il-kuntest ġuridiku
Il-Ftehim ŻEE
3. L-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE jipprovdi:
“Fil-qafas tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim, ma għandu jkun hemm l-ebda restrizzjoni bejn il-Partijiet Kontraenti fuq il-moviment ta’ kapital li jappartjeni lil persuni li huma residenti fi Stati Membri tal-KE jew fi Stati ta’ l-EFTA u ma għandu jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni msejsa fuq iċ-ċittadinanza jew fuq il-post ta’ residenza tal-partijiet jew fuq il-post fejn dak il-kapital hu investit. L-Anness XII fih id-dispożizzjonijiet neċessarji biex jigi implimentat dan l-Artikolu”.
4. L-Anness XII tal-Ftehim ŻEE, intitolat “Moviment Liberu Tal-Kapital”, jirreferi għad-Direttiva tal-Kunsill 88/361/KEE, tal-24 ta’ Ġunju 1988, għall-implimentazzjoni tal-Artikolu 67 tat-Trattat [artikolu abbrogat bit-Trattat ta’ Amsterdam] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 10, Vol. 1, p. 10).
5. Skont dan l-Anness XII:
“[…]
Id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva [88/361] ghandhom, ghall-finijiet tal-Ftehim, jinqraw bl-adattamenti li gejjin:
[…]
e) waqt il-perijodi transitorji, l-Istati ta’ l-EFTA ma għandhomx jittrattaw investimenti ġodda jew eżistenti minn kumpanniji jew ċittadini ta’ l-Istati Membri tal-KE jew Stati ta’ l-EFTA oħra b’mod anqas favorevoli minn dak taħt il-leġislazzjoni li kienet teżisti fid-data ta’ l-iffirmar tal-Ftehim, mingħajr preġudizzju għad-dritt ta’ l-Istati ta’ l-EFTA li jintroduċu leġislazzjoni li tkun konformi mal-Ftehim u b’mod partikolari dispożizzjonijiet li jikkonċernaw x-xiri ta’ residenzi sekondarji li jikkorrispondu fl-effett tagħhom ma’ leġislazzjoni li ġiet milqugħa fil-Komunità skond l-Artikolu 6(4) tad-Direttiva;
[…]”
Id-Direttiva 88/361
6. Skont l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 88/361, il-movimenti ta’ kapital għandhom ikunu kklassifikati skont in-nomenklatura tal-Anness I ta’ din id-direttiva.
7. Minn dan l-anness jirriżulta li l-kunċett ta’ movimenti ta’ kapital jkopri b’mod partikolari l-operazzjonijiet li permezz tagħhom persuni mhux residenti jagħmlu investimenti fil-proprjetà immobiljari fit-territorju ta’ Stat Membru.
8. L-Artikolu 6(4) tal-imsemmija direttiva jipprovdi:
“Il-leġislazzjoni nazzjonali eżistenti li tirregola xiri ta’ residenzi sekondarji tista’ tkun sostenuta sakemm il-Kunsill jaddotta iktar dispożizzjonijiet f’dan il-qasam skond l-Artikolu 69 tat-Trattat (KEE, li sar l-Artikolu 69 tat-Trattat KE, li huwa stess ġie abbrogat mit-Trattat ta’ Amsterdam). Din id-dispożizzjoni ma taffettwax l-applikabilità tad-dispożizzjonijiet l-oħra tal-liġi tal-Komunità.”
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
9. Il-liġi dwar it-trasferiment tal-proprjetà immobbli tal-Landes Vorarlberg (Grundverkehrsgesetz, LGBl. 42/2004), fil-verżjoni tagħha li tirriżulta mil-LGBl. 19/2009 (iktar ’il quddiem il-“GVG”), tipprovdi fl-Artikolu 2(7) tagħha:
“Ix-xiri għall-villeġġatura jfisser xiri li jsir bil-għan li jinbena jew jintużaw residenzi għall-villeġġatura […] jew sabiex tali residenza titpoġġa għad-dispożizzjoni ta’ terzi għal dan il-għan.”
10. L-Artikolu 3 tal-GVG jipprovdi:
“1) Sa fejn dan jirriżulta mid-dritt tal-Unjoni, ir-regoli applikabbli għax-xiri ta’ proprjetà immobbli minn barranin ma japplikawx, suġġett għall-paragrafu 2,
a) għall-persuni li jaġixxu fil-kuntest tal-moviment ħieles tal-ħaddiema;
b) għall-persuni u kumpanniji li jaġixxu fil-kuntest tal-libertà ta’ stabbiliment;
c) għall-persuni u kumpanniji li jaġixxu fil-kuntest tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi;
d) għall-persuni li jeżerċitaw id-dritt tagħhom ta’ residenza;
e) għall-persuni u kumpanniji li jeżerċitaw id-dritt tagħhom tal-moviment liberu tal-kapital, bil-kundizzjoni li huma jirrisjedu fit-territorju ta’ Stat Membru tal-Unjoni Ewropea jew fit-territorju kopert minn dan il-ftehim [ŻEE].
2) Fil-każ fejn ix-xiri jseħħ għal skopijiet ta’ villeġġatura, l-ebda eċċezzjoni għar-regoli li jitrattaw it-tranżazzjonijiet ta’ proprjetà immobbli li jirrigwardaw il-barranin ma tirriżulta mid-dispożizzjonijiet dwar il-moviment ħieles tal-kapital fil-Ftehim ŻEE.
3) Jekk minn obbligi internazzjonali jirriżulta li ċerti persuni għandhom jiġu ttratati bħala ċittadini nazzjonali, ir-regoli li jirrigwardaw ix-xiri ta’ proprjetà immobbli mill-barranin ma japplikawx.
[...]”
11. L-Artikolu 7(1) tal-GVG jaqra b’dan il-mod:
“Il-kisba tad-drittijiet segwenti mill-barranin hija suġġetta għall-awtorizzazzjoni tal-awtorità kompetenti fil-qasam tat-transazzjonijiet ta’ proprjetà immobbli:
a) id-drittijiet tal-proprjetarju fuq immobbli jew bini fis-sens tal-Artikolu 435 tal-kodiċi ċivili [Allgemeines bürgerliches Gesetzbuch];
[…]”
12. L-Artikolu 8 tal-GVG juża s-segwenti kliem:
“1) Il-kisba tad-drittijiet tista’ tiġi awtorizzata biss:
[...]
b) jekk l-interessi politiċi tal-Istat ma jkunux ippreġudikati, u
c) jekk jeżisti interess ekonomiku, kulturali jew soċjali għall-kisba ta’ dan id-dritt minn dan il-barrani.
2) Il-paragrafu 1 ma huwiex applikabbli jekk l-obbligi internazzjonali imorru kontra.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
13. E. Pepic u H. Hilbe, ċittadini tal-Prinċipat tal-Liechtenstein u residenti f’dan l-Istat, għandhom l-intenzjoni li jixtru mingħand projektart, appartament li jifforma parti minn proġġett ta’ kostruzzjoni ta’ residenza li jinsab f’Lochau, fil-Landes Vorarlberg.
14. Il-partijiet ikkonċernati għandhom l-intenzjoni li jużaw dan l-appartament għall-ewwel bħala residenza sekondarja u sussegwentement jagħmlu minnu r-residenza prinċipali tagħhom fi żmien bejn wieħed u ieħor ta’ għaxar snin, meta jkunu waslu għall-irtirar tagħhom.
15. Fit-23 ta’ Marzu 2010, il-Grundverkehrslandeskommission tal-Landes Vorarlberg irrifjutat li tagħti lil E. Pepic u H. Hilbe, l-awtorizzazzjoni meħtieġa taħt l-Artikolu 7(1) tal-GVG għax-xiri ta’ dan l-appartament.
16. E. Pepic u H. Hilbe kif ukoll projektart ikkontestaw din id-deċiżjoni quddiem l-Unabhängiger Verwaltungssenat tal-Landes Vorarlberg.
17. Il-qorti tar-rinviju ssostni li l-Artikolu 3(2) tal-GVG japplika għall-każ preżenti, peress li dan jirrigwarda x-xiri minn barranin ta’ residenza bħala villeġġatura. Konsegwentement, skont din il-qorti, xiri bħal dan huwa suġġett għall-awtorizzazzjoni minn qabel skont l-Artikolu 7(1)(a) tal-GVG.
18. B’hekk l-andament tal-kawża prinċipali jiddependi essenzjalment fuq ir-risposta għad-domanda dwar jekk l-Artikolu 3(2) tal-GVG, li huwa bbażat fuq l-Artikolu 6(4) tad-Direttiva 88/361 huwiex kompatibbli mal-Ftehim ŻEE.
19. F’dan ir-rigward, tqum id-domanda jekk għadx hemm lok li jiġi applikat l-Artikolu 6(4) tad-Direttiva 88/361, dispożizzjoni li għandha bħala għan li timplementa l-Artikolu 67 tat-Trattat KEE għax-xiri, minn ċittadin ta’ Stat tal-EFTA li huwa parti għall-Ftehim ŻEE, fil-każ preżenti il-Prinċipat tal-Liechtenstein, ta’ residenza sekondarja li tinsab fi Stat Membru tal-Unjoni.
20. Il-qorti tar-rinviju tikkunsidra minn naħa, li, jekk, għal dak li jirrigwarda s-sitwazzjoni ġewwa l-Unjoni, id-dispożizzjoni suċċessiva tal-Artikolu 73 B(1) tat-Trattat KE (li sar l-Artikolu 56(1) KE) għandha ċerti eċċezzjonijiet, fuq il-mertu, għall-Artikolu 67 tat-Trattat KEE, min-naħa l-oħra, għal dak li jirrigwarda ż-Żona Ekonomika Ewropea (iktar ’il quddiem iż-“ŻEE”), id-Direttiva 88/361 ma ġietx formalment abbrogata u barra minn hekk lanqas ma subiet modifiki sostanzjali, b’mod li din tibqa’ tifforma parti mill-Ftehim ŻEE. B’hekk jirriżulta li, fir-rigward taż-ŻEE, is-sitwazzjoni ġuridika tibqa’ rregolata mill-Artikolu 67 tat-Trattat KEE.
21. Din il-qorti tfakkar min-naħa l-oħra li, fil-punt 31 tas-sentenza tat-23 ta’ Settembru 2003, Ospelt u Schlössle Weissenberg (C-452/01, Ġabra p. I‑9743), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, mill-1 ta’ Mejju 1995, data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim ŻEE fir-rigward tal-Prinċipat tal-Liechtenstein, u fir-rigward tas-setturi koperti minn dan il-Ftehim, l-Istati Membri ma jistgħux jinvokaw iktar l-Artikolu 73 C tat-Trattat KE (li sar l-Artikolu 57 KE) fir-rigward ta’ dan l-Istat tal-EFTA.
22. Issa, peress li l-imsemmija sentenza titratta biss it-trasferiment tal-proprjetà agrikola, il-kwistjoni dwar jekk din il-qorti tirrigwarda biss dan il-qasam jew jekk din għandha, għall-kuntrarju, portata ġenerali ma tkunx deċiża iktar b’mod ċert.
23. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Unabhängiger Verwaltungssenat tal-Landes Vorarlberg ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1) Id-dispożizzjoni li tinsab fl-Artikolu 6(4) tad-Direttiva 88/361 [...], u li tipprovdi li leġiżlazzjoni nazzjonali eżistenti li tirregola xiri ta’ residenzi sekondarji tista’ titħalla fis-seħħ, għandha tibqa’ tapplika għax-xiri ta’ residenzi sekondarji li jinsabu fi Stat Membru tal-Unjoni Ewropea minn ċittadin tal-Prinċipat tal-Liechtenstein, li jagħmel parti miż-Żona Ekonomika Ewropea?
2) Leġiżlazzjoni nazzjonali li, fid-dawl tal-Artikolu 6(4) tad-Direttiva 88/361, tipprojbixxi lil ċittadin tal-Prinċipat tal-Liechtenstein milli jixtri residenza sekondarja li tinsab fi Stat Membru tal-Unjoni Ewropea, tmur kontra d-dispożizzjonijiet tal-Ftehim ŻEE dwar il-moviment liberu tal-kapital, b’tali mod li awtorità nazzjonali għandha tinjora tali leġiżlazzjoni nazzjonali?”
Fuq id-domandi preliminari
24. Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 104(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-każ li t-tweġiba għal domanda għal deċiżjoni preliminari tkun tista’ kjarament tiġi dedotta mill-ġurisprudenza, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’, wara li tkun semgħet lill-Avukat Ġenerali, f’kull waqt, tagħti deċiżjoni permezz ta’ digriet motivat, li jkun fih referenza għall-ġurisprudenza kkonċernata.
25. Il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li dan huwa l-każ f’din il-kawża.
26. Pemezz taż-żewġ domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi, jekk l-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi li leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwisjoni fil-kawża prinċipali li hija bbażata fuq l-Artikolu 6(4) tad-Direttiva 88/361, tipprojbixxi lil ċittadin tal-Prinċipat tal-Liechtenstein milli jakkwista residenza sekondarja li tinsab fi Stat Membru tal-Unjoni, b’mod li awtorità nazzjonali hija obbligata li tħalliha inapplikata.
27. L-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE jipprovdi li d-dispożizzjonijiet neċessarji għall-applikazzjoni ta’ dan l-artikolu jidhru fl-Anness XII ta’ dan il-Ftehim. L-imsemmi Anness XII jiddikjara applikabbli għaż-ŻEE d-Direttiva 88/361 u l-Anness I ta’ din l-aħħar imsemmija direttiva.
28. Fir-rigward tal-Artikolu 63 TFUE, hija ġurisprudenza stabbilita li, fin-nuqqas fit-Trattat, ta’ definizzjoni tal-kunċett ta’ “moviment tal-kapital” fis-sens tal-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, in-nomenklatura li tikkostitwixxi l-Anness I tad-Direttiva 88/361 jibqa’ jkollha valur indikattiv, anki jekk din id-direttiva ġiet adottata abbażi tal-Artikoli 69 u 70(1) tat-Trattat KEE (l-Artikoli 67 sa 73 tat-Trattat KEE ġew issostitwiti bl-Artikoli 73 B sa 73 G tat-Trattat KE, li huma stess saru l-Artikoli 56 KE sa 60 KE) peress li huwa mifhum li, skont it-tielet paragrafu tal-introduzzjoni ta’ dan l-anness, in-nomenklatura li hemm fih ma hijie x eżawrjenti fir-rigward tal-kunċett ta’ moviment tal-kapital (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-31 ta’ Marzu 2011, Schröder, C-450/09, Ġabra p. I‑0000, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata).
29. Minn din in-nomenklatura jirriżulta li l-movimenti tal-kapital jinkludu l-operazzjonijiet li permezz tagħhom persuni mhux residenti jinvestu fil-proprjetà immobiljari fit-territorju ta’ Stat Membru (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-14 ta’ Settembru 2006, Centro di Musicologia Walter Stauffer, C-386/04, Ġabra p. I-8203, punt 23).
30. Huwa stabbilit li E. Pepic u H. Hilbe, ċittadini tal-Prinċipat tal-Liechtenstein u residenti f’dan l-Istat, jixtiequ jinvestu permezz ta’ proprjetà immobbli fl-Awstrija, jiġifieri permezz ta’ xiri ta’ appartament.
31. Tali investiment transkonfinali jikkostitwixxi moviment ta’ kapital skont l-imsemmija nomenklatura (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-28 ta’ Ottubru 2010, Établissements Rimbaud, C-72/09, Ġabra p. I‑10659, punt 18).
32. Konsegwentement, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 40 u tal-Anness XII tal-Ftehim ŻEE huma applikabbli f’kawża bħal dik tal-kawża prinċipali li tikkonċerna tranżazzjoni bejn ċittadini ta’ Stati partijiet f’dan il-ftehim. Skont ġurisprudenza stabbilita, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tinterpretahom inkwantu hija adita minn qorti ta’ Stat Membru fir-rigward tal-portata f’dan l-istess Stat ta’ dan il-ftehim li jifforma parti integrali mis-sistema legali tal-Unjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Établissements Rimbaud, iċċitata iktar ’il fuq, punt 19 u l-ġurisprudenza ċċitata).
33. Wieħed mill-għanijiet prinċipali tal-Ftehim ŻEE huwa li jinkiseb bl-iktar mod komplet possibbli l-moviment liberu tal-merkanzija, tal-persuni, tas-servizzi u tal-kapital fiż-ŻEE kollha, b’tali mod li s-suq intern maħluq fit-territorju tal-Unjoni jiġi estiż għall-Istati tal-EFTA. F’din il-perspettiva, diversi dispożizzjonijiet tal-imsemmi ftehim huma intiżi sabiex jiggarantixxu interpretazzjoni tiegħu l-iktar uniformi possibbli fiż-ŻEE kollha. F’dan il-kuntest, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tiżgura li r-regoli tal-Ftehim ŻEE, essenzjalment identiċi għal dawk tat-Trattat FUE, jiġu interpretati b’mod uniformi fi ħdan l-Istati Membri (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Établissements Rimbaud, iċċitata iktar ’il fuq, punt 20).
34. Mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE jirriżulta li r-regoli li jipprojbixxu r-restrizzjonijiet għall-movimenti ta’ kapital u d-diskriminazzjoni li huma jistabbilixxu, huma fir-rigward tar-relazzjonijiet bejn l-Istati partijiet għall-Ftehim ŻEE, irrispettivament minn jekk humiex membri tal-Unjoni jew tal-EFTA, identiċi għal dawk li d-dritt tal-Unjoni jimponi fir-relazzjonijiet bejn l-Istati Membri (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Établissements Rimbaud, iċċitata iktar ’il fuq, punt 21).
35. Minn dan jirriżulta li, jekk restrizzjonijiet għall-moviment liberu tal-kapital bejn ċittadini ta’ Stati partijiet fil-Ftehim ŻEE għandhom ikunu evalwati fid-dawl tal-Artikolu 40 u tal-Anness XII tal-imsemmi ftehim, dawn id-dispożizzjonijiet għandhom l-istess portata ġuridika bħal dik tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 63 TFUE (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Établissements Rimbaud, iċċitata iktar ’il fuq, punt 22).
36. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet diġà ddeċidiet li jmur kontra l-għan ta’ uniformità ta’ applikazzjoni tar-regoli li jirrigwardaw il-liberta ta’ moviment tal-kapital fiż-ŻEE, imsemmi fil-punt 33 tad-digriet preżenti, li Stat bħar-Repubblika tal-Awstrija, li huwa parti kontraenti għall-Ftehim, li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 1994, jista’, wara l-adeżjoni tiegħu għall-Unjoni fl-1 ta’ Jannar 1995, iżomm fis-seħħ leġiżlazzjoni restrittiva ta’ din il-libertà fir-rigward ta’ Stat kontraenti għal dan il-Ftehim fuq il-bażi tal-Artikolu 64 TFUE (ara s-sentenza Ospelt u Schlössle Weissenberg, iċċitata iktar ’il fuq, punt 30).
37. Fil-fatt, f’dan ir-rigward, għandha ssir distinzjoni bejn l-Istati tal-EFTA partijiet għall-Ftehim ŻEE, u Stati oħra bħall-Konfederazzjoni Svizzera, li ma qablux mal-proġett ta’ totalità ekonomika integrata ma’ suq uniku, ibbażat fuq regoli komuni bejn il-membri tagħha, iżda ppreferew il-mezz ta’ arranġamenti bilaterali mal-Unjoni u mal-Istati Membri tagħha, f’oqsma speċifiċi (ara s-sentenza tal-11 ta’ Frar 2010, Fokus Invest, C-541/08, Ġabra p. I‑1025, punt 27).
38. B’hekk, mill-1 ta’ Mejju 1995, data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim ŻEE fir-rigward tal-Prinċipat tal-Liechtenstein, u fis-setturi koperti minnu, l-Istati Membri ma jistgħux jinvokaw iktar l-Artikoul 64 TFUE fir-rigward tal-Prinċipat tal-Liechtenstein (ara s-sentenza Ospelt u Schlössle Weissenberg, iċċitata iktar ’il fuq, punt 31).
39. B’hekk jirriżulta wkoll li, sa minn din id-data u fl-imsemmija setturi, l-Istati Membri jistgħu jżommu fis-seħħ u jinvokaw leġiżlazzjoni restrittiva tal-libertà tal-moviment tal-kapital fir-rigward tal-Prinċipat tal-Liechtenstein biss, taħt id-dritt tal-Unjoni, jekk dik il-leġiżlazzjoni tista’ tiġi applikata fir-rigward ta’ Stati Membri oħra tal-Unjoni.
40. B’hekk dan jirriżulta mil-leġiżlazzjoni nazzjonali fil-qasam tar-residenzi sekondarji li jistgħu jinżammu taħt regoli tad-dritt primarju tal-Unjoni dwar l-imsemmija residenzi, bħad-dispożizzjonijiet tranżitorji kontenuti fit-trattati ta’ adeżjoni għall-Unjoni ta’ ċerti Stati Membri.
41. Issa, għandu jingħad li, fin-nuqqas ta’ tali regoli tad-dritt primarju li jistgħu jkunu rilevanti għall-każ preżenti, leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jekk hija kellha tiġi applikata sabiex tipprojbixxi liċ-ċittadini ta’ Stat Membru milli jixtru residenza sekondarja fi Stat Membru għar-raġuni biss li dawn ma humiex ċittadini ta’ dan l-aħħar imsemmi Stat, tammonta għal diskriminazzjoni fuq il-bażi ta’ nazzjonalità li tkun manifestament kontra l-Artikolu 63 TFUE.
42. Barra minn hekk, fir-relazzjonijiet bejn Stati Membri tal-Unjoni, leġiżlazzjoni bħal din ma tkunx ibbażata fuq l-Artikolu 6(4) tad-Direttiva 88/361.
43. Fil-fatt, hekk kif tfakkar fil-punt 28 tad-Digriet preżenti, in-nomenklatura tal-moviment tal-kapital li tidher fl-Anness I tad-Direttiva 88/361 iżżomm il-valur indikattiv tagħha sabiex tiddefinixxi l-kunċett ta’ movimenti tal-kapital.
44. L-Artikolu 6(4) tad-Direttiva 88/361 huwa b’hekk żnaturat minn kwalunkwe valur regolatorju fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni peress li din id-dispożizzjoni tammonta għal dispożizzjoni tranżitorja li tippermetti ż-żamma tad-dispożizzjonijiet eżistenti tad-dritt nazzjonali li jirregola x-xiri ta’ residenzi sekondarji sal-adozzjoni mill-Kunsill ta’ dispożizzjonijiet oħra f’dan il-qasam, b’mod konformi mal-Artikolu 69 tat-Trattat KEE.
45. Issa, mid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Maastricht, din l-aħħar imsemmija dispożizzjoni ġiet abbrogata u l-liberalizzazzjoni tal-movimenti tal-kapital bejn Stati Membri ġiet progressivament imwettqa f’dan il-qasam permezz ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt primarju tal-Unjoni.
46. B’hekk, hekk kif jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet li jidhru fil-punt 39 tad-digriet preżenti, l-Artikolu (4) tad-Direttiva 88/361 ma jistax jiġi invokat bħala bażi sabiex tiġġustifika leġiżlazzjoni nazzjonali li tinkludi restrizzjoni għal-libertà tal-moviment tal-kapital, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, fir-rigward taċ-ċittadini tal-Prinċipat tal-Liechtenstein.
47. B’hekk jirriżulta li l-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali bħal din.
48. Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta wkoll li kull qorti nazzjonali li quddiemha tinfetaħ kawża li taqa’ taħt il-ġurisdizzjoni tagħha, bħala korp ta’ Stat Membru, għandha l-obbligu taħt il-prinċipju ta’ kooperazzjoni stabbilit fl-Artikolu 4(3) TFUE, li tapplika b’mod sħiħ id-dritt tal-Unjoni direttament applikabbli u li tipproteġi d-drittijiet li huwa jikkonferixxi lill-individwi, indipendentement minn kwalunkwe dispożizzjoni li tista’ tkun f’kunflitt mal-liġi nazzjonali, kemm jekk din tkun preċedenti jew sussegwenti għal-liġi tad-dritt tal-Unjoni (ara, b’mod partikolari, sentenza tat-8 ta’ Settembru 2010, Winner Wetten, C-409/06, Ġabra p. I‑8015, punt 55 u l-ġurisprudenza ċċitata).
49. F’dan ir-rigward, għandha tingħata risposta, kif diġà ssemma fil-punt 32 tad-digriet preżenti, li l-Ftehim ŻEE jifforma parti sħiħ mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni.
50. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ripetutament ukoll, li huma suġġetti għall-obbligu ta’ osservanza tas-supremazija tad-dritt tal-Unjoni, imsemmi fil-punt 48 tal-preżenti digriet, il-korpi kollha ta’ amministrazzjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-12 ta’ Jannar 2010, Petersen, C-341/08, Ġabra p. I‑47, punt 80 u l-ġurisprudenza ċċitata). Dan l-obbligu japplika għal korp amministrattiv bħall-Grundverkehrslandeskommission tal-Landes Vorarlberg.
51. Minn dak li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li għandha tingħata risposta għad-domandi li saru li l-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali li, billi tibbaża ruħha fuq l-Artikolu 6(4) tad-Direttiva 88/361, tipprojbixxi lil ċittadin tal-Prinċipat tal-Liechtenstein ix-xiri ta’ residenza sekondarja li tinsab fi Stat Membru tal-Unjoni, b’mod li awtorità nazzjonali hija obbligata li ma tapplikax din il-leġiżlazzjoni nazzjonali.
Fuq l-ispejjeż
52. Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 40 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, tat-2 ta’ Mejju 1992, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali li, billi tibbaża ruħha fuq l-Artikolu 6(4) tad-Direttiva tal-Kunsill 88/361/KEE, tal-24 ta’ Ġunju 1988, għall-implimentazzjoni tal-Artikolu 67 tat-Trattat [artikolu abbrogat bit-Trattat ta’ Amsterdam], tipprojbixxi lil ċittadin tal-Prinċipat tal-Liechtenstein ix-xiri ta’ residenza sekondarja li tinsab fi Stat Membru tal-Unjoni Ewropea, b’mod li awtorità nazzjonali hija obbligata li ma tapplikax din il-leġiżlazzjoni nazzjonali.