62022TJ0237_INF
Arrest van het Gerecht (Eerste kamer) van 7 februari 2024 –Usmanov/Raad
(Zaak T‑237/22) (
1
)
„Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen – Bevriezing van tegoeden – Lijst van personen, entiteiten en lichamen waarvan de tegoeden en economische middelen zijn bevroren – Beperkingen inzake toegang tot het grondgebied van de lidstaten – Lijst van personen, entiteiten en lichamen die onderworpen zijn aan beperkingen inzake de toelating op het grondgebied van de lidstaten – Opneming en handhaving van verzoekers naam op de lijsten – Begrip ‚steun aan acties en beleidsmaatregelen die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen’ – Artikel 2, lid 1, onder a), van besluit 2014/145/GBVB – Artikel 3, lid 1, onder a), van verordening (EU) 269/2014 – Bevoegdheid van het Gerecht – Motiveringsplicht – Beoordelingsfout – Rechten van de verdediging – Eigendomsrecht en vrijheid van ondernemerschap – Vrij verkeer”
1.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid – Omvang – Bepaling van algemene strekking – Daarvan uitgesloten
[Art. 275, tweede alinea, VWEU; besluit (GBVB) 2022/329 van de Raad]
(zie punten 26‑30, 34)
2.
Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Verordeningen van de Raad vastgesteld in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid waarbij beperkende maatregelen worden ingesteld in het licht van de situatie in Oekraïne – Niet rechtstreeks en individueel geraakt – Niet-ontvankelijkheid
[Art. 263, vierde alinea, VWEU; verordeningen van de Raad nr. 269/2014 en 2022/330, art. 3, lid 1, a) en d)]
(zie punten 48‑54)
3.
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Rechten van de verdediging – Recht op effectieve rechterlijke bescherming – Beperkende maatregelen – Verplichting om de individuele en specifieke redenen voor de genomen besluiten mee te delen – Recht om te worden gehoord voordat dergelijke maatregelen worden getroffen – Beperkingen – Voorwaarden
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 41, lid 2, a)]
(zie punten 61‑65)
4.
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Rechten van de verdediging – Recht op effectieve rechterlijke bescherming – Beperkende maatregelen tegen Oekraïne – Verplichting om de individuele en specifieke redenen voor de genomen besluiten mee te delen – Omvang – Mededeling aan de betrokkene door middel van een publicatie in het Publicatieblad – Toelaatbaarheid – Voorwaarden – Onmogelijkheid voor de Raad om kennis te geven
[Besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2022/337 en besluit (GBVB) 2023/572, art. 3, lid 2; verordeningen nr. 269/2014, 2022/336 en 2023/571 van de Raad]
(zie punten 68‑73, 78)
5.
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Rechten van de verdediging – Recht op effectieve rechterlijke bescherming – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Recht op voorafgaand formeel verhoor – Geen – Schending van het recht om te worden gehoord – Geen
[Besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, 2022/336 en 2023/571 van de Raad]
(zie punt 76)
6.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Bevriezing van tegoeden van vooraanstaande zakenlieden die actief zijn in economische sectoren die een belangrijke bron van inkomsten zijn voor de regering van de Russische Federatie en met hen geassocieerde personen – Rechten van de verdediging – Navolgend besluit waarbij verzoekers naam wordt gehandhaafd op de lijst van personen die onder deze maatregelen vallen – Geen nieuwe redenen – Geen nieuwe bezwarende elementen – Mededeling van de bezwarende elementen – Geen – Schending van het recht om te worden gehoord – Geen
[Besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, 2022/336 en 2023/571 van de Raad]
(zie punten 83‑91)
7.
Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Natuurlijke personen die verantwoordelijk zijn voor of steun verlenen aan acties of beleidsmaatregelen die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen – Verplichting om in de motivering de specifieke en concrete redenen voor die maatregel aan te geven – Besluit genomen in een door de belanghebbende gekende context zodat deze de draagwijdte van de hem betreffende maatregel kan begrijpen – Toelaatbaarheid van een beknopte motivering
[Art. 296, tweede alinea, VWEU; besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, 2022/336 en 2023/571 van de Raad]
(zie punten 96‑100, 105)
8.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Omvang van het toezicht – Plaatsing van verzoeker op de lijst in de bijlage bij het bestreden besluit omdat hij verantwoordelijk is voor of steun verleent aan acties of beleidsmaatregelen die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen – Voor het publiek toegankelijke documenten – Ontvankelijkheid
[Besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, 2022/336 en 2023/571 van de Raad]
(zie punten 117, 118, 127‑129)
9.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Omvang van het toezicht – Bewijs van de gegrondheid van de maatregel – Verplichting voor de bevoegde autoriteit van de Unie om in geval van betwisting de juistheid vast te stellen van de gronden die tegen de betrokken personen of entiteiten zijn aangevoerd – Beoordelingsfout – Geen
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 47; besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, 2022/336 en 2023/571 van de Raad]
(zie punten 131‑133,141, 152, 155)
10.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Omvang van het toezicht – Bewijs van de gegrondheid van de maatregel – Verplichting voor de bevoegde autoriteit van de Unie om in geval van betwisting de juistheid vast te stellen van de gronden die tegen de betrokken personen of entiteiten zijn aangevoerd – Omvang van de beoordelingsbevoegdheid van die bevoegde autoriteit – Relevantie van het in het kader van een eerdere plaatsing overgelegde bewijs bij gebreke van wijziging van de redenen, wijzigingen in de situatie van verzoeker of evolutie van de context in Oekraïne – Wijzigingen in verzoekers situatie – Geen
[Besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, 2022/336 en 2023/571 van de Raad]
(zie punten 156‑158, 163‑165, 167‑170)
11.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Bevriezing van de tegoeden van bepaalde personen en entiteiten gelet op de situatie in Oekraïne – Beperking van het eigendomsrecht en van de vrijheid van ondernemerschap – Schending van het evenredigheidsbeginsel – Geen
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 16 en 17; besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, 2022/336 en 2023/571 van de Raad]
(zie punten 180‑192)
12.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Bevriezing van de tegoeden van bepaalde personen en entiteiten gelet op de situatie in Oekraïne – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid – Evenredigheidsbeginsel – Geschiktheid van de beperkende maatregelen – Beperkende maatregelen die een legitieme doelstelling van gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid nastreven
[Art. 21 VEU; besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, 2022/336 en 2023/571 van de Raad]
(zie punten 202‑205)
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Alisher Usmanov wordt verwezen in de kosten, daaronder begrepen de kosten van de procedure in kort geding.
(
1
)	PB C 257 van 4.7.2022.