62023CJ0767
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Mór-Dhlísheomra)
24 Márta 2026 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Airteagal 267 CFAE – Raon feidhme na hoibleagáide atá ar chúirteanna náisiúnta céime deiridh tarchur a dhéanamh – Eisceachtaí ón oibleagáid sin – Oibleagáid cúiseanna a lua le cur i bhfeidhm praiticiúil na n‑eisceachtaí sin – Reachtaíocht náisiúnta lena dtugtar an chumhacht don chúirt náisiúnta céime deiridh caingean a dhíbhe le réasúnaíocht achomair – Coinníollacha riachtanacha chun údar a thabhairt le diúltú tarchur chun réamhrialú a dhéanamh)
I gCás C‑767/23 [Remling] (
i
),
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ón Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Rannán Dlínse Riaracháin na Comhairle Stáit, an Ísiltír), trí bhreith an 13 Nollaig 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 13 Nollaig 2023, sna himeachtaí
A.M.
v
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
tugann AN CHÚIRT (an Mór-Dhlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: K. Lenaerts, Uachtarán, T. von Danwitz, Leas-Uachtarán, F. Biltgen, K. Jürimäe, L. Arastey Sahún agus J. Passer, Uachtaráin Dlísheomra, S. Rodin, E. Regan, D. Gratsias, M. Gavalec (Rapóirtéir), Z. Csehi, S. Gervasoni agus N. Fenger, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: T. Ćapeta,
Cláraitheoir: A. Lamote, Riarthóir,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn agus tar éis éisteacht an 4 Márta 2025,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
A. M., ag E. C. Gelok, advocate,
–
Rialtas na hÍsiltíre, M. K. Bulterman agus J. Langer, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas na Gearmáine, ag R. Kanitz, i gcáil Gníomhaire,
–
Rialtas na hIodáile, ag S. Fiorentino, i gcáil Gníomhaire,
–
Rialtas na Fionlainne, ag A. Laine agus M. Pere, i gcáil Gníomhairí,
–
an Coimisiún Eorpach, ag F. Ronkes Agerbeek agus C. Urraca Caviedes, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 26 Meitheamh 2025,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar an tríú mír d’Airteagal 267 CFAE, arna léamh i gcomhar leis an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’).
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir A.M., náisiúnach tríú tír, agus Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Státrúnaí Dlí agus Cirt agus Slándála, an Ísiltír; ‘an Státrúnaí’), maidir le diúltú an Státrúnaí cead cónaithe a eisiúint do A.M.
An dlí lena mbaineann
3
Foráiltear le hAirteagal 91(2) den Vreemdelingenwet 2000 (Dlí maidir le Náisiúnaigh Eachtracha 2000) an 23 Samhain 2000 (Stb. 2000, Uimh. 495, ‘an Dlí maidir le náisiúnaigh eachtracha’):
‘Má mheasann an Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State [Rannán Dlínse Riaracháin na Comhairle Stáit (an Ísiltír)] nach féidir neamhniú a dhéanamh ar bhonn an ghearáin a rinneadh, féadfaidh sé é féin a theorannú don mheasúnú sin i bhforais a chinnidh.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
4
Rinne A. M., náisiúnach de chuid Mharacó a bhfuil cónaí ar a bhean chéile agus ar a leanaí san Ísiltír agus a bhfuil náisiúntacht na hÍsiltíre acu, iarratas chuig an Státrúnaí ar chead cónaithe a bheadh bailí ar fud chríoch an Aontais Eorpaigh. Le cinneadh an 8 Deireadh Fómhair 2019, diúltaíodh don iarratas sin ar an bhforas go raibh cead cónaithe ag A.M. sa Spáinn cheana féin.
5
I ndiaidh gearán a thaisceadh i gcoinne an chinnidh sin, a diúltaíodh le cinneadh ón Státrúnaí an 19 Bealtaine 2020, thug A.M. caingean i gcoinne an chinnidh sin os comhair rechtbank Den Haag, zittingsplaats Utrecht (Cúirt Dúiche na Háige, ina suí di in Utrecht, an Ísiltír).
6
Le breithiúnas an 5 Márta 2021, dhíbh an chúirt sin an chaingean sin ar an bhforas, i gcomhréir le breithiúnas an 10 Bealtaine 2017, Chavez-Vilchez agus páirtithe eile (C‑133/15, EU:C:2017:354), gur faoi A.M. a bhí sé, d’fhonn an cead cónaithe a ndearnadh iarratas air a fháil, a léiriú nach raibh cead cónaithe ag a leanaí sa Spáinn nó nach bhféadfaidís cead cónaithe a fháil.
7
Rinne A.M. achomharc i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair an Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Rannán Dlínse Riaracháin na Comhairle Stáit, an Ísiltír), arb í an chúirt a rinne an tarchur í. San achomharc sin, cuireann A.M. i gcoinne, ar dtús, an léirithe a ghlac rechtbank Den Haag, zittingsplaats Utrecht (Cúirt Dúiche na Háige, ina suí di in Utrecht) ar bhreithiúnas an 10 Bealtaine 2017, Chavez-Vilchez agus páirtithe eile (C‑133/15, EU:C:2017:354), agus braitheann sé ar cheart cónaithe díorthaithe faoi Airteagal 20 CFAE, mar a léirítear go háirithe sa bhreithiúnas sin. Ina dhiaidh sin, déanann sé gearán nach ndearna an chúirt chéadchéime sin tarchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, in ainneoin na ndifríochtaí sa chásdlí náisiúnta maidir leis an dualgas cruthúnais a bhaineann leis an gceart cónaithe díorthaithe sin. Ar deireadh, athdhearbhaíonn sé, os comhair na cúirte a rinne an tarchur, a hiarratas go ndéanfaí tarchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais faoin bhforáil sin.
8
Measann an chúirt a rinne an tarchur go bhfuil an freagra ar an gceist maidir le léiriú dhlí an Aontais a d’ardaigh A.M. soiléir ó chásdlí na Cúirte. Dá bhrí sin, i gcomhréir leis an gcásdlí a eascraíonn as breithiúnais an 6 Deireadh Fómhair 1982, Cilfit (283/81, EU:C:1982:335), agus an 6 Deireadh Fómhair 2021, Consorzio Italian Management agus Catania Multiservizi (C‑561/19, EU:C:2021:799), measann an chúirt sin nach gceanglaítear uirthi tarchur chun réamhrialú a dhéanamh faoin tríú mír d’Airteagal 267 CFAE agus go bhféadfaidh sí rialú a thabhairt ar an díospóid sna príomhimeachtaí, agus na cúiseanna achoimreacha seo a leanas lena cinneadh á dtabhairt aici:
‘Ní chuirtear cinneadh [na cúirte céadchéime] ar neamhní mar thoradh ar an achomharc. Ní gá tuilleadh cúiseanna a thabhairt leis an gcinneadh sin.
Níl aon cheist san achomharc nach mór a fhreagairt ar mhaithe le haontacht an dlí, forbairt an dlí nó cosaint bhreithiúnach i gcoitinne (Airteagal 91(2) den Dlí maidir le náisiúnaigh eachtracha).’
9
Léiríonn an rogha sin dul i muinín ráiteas achomair ar chúiseanna, dá bhforáiltear in Airteagal 91(2) den Dlí maidir le náisiúnaigh eachtracha, an chothromaíocht a bhí beartaithe ag reachtas na hÍsiltíre, agus an Dlí sin á ghlacadh aige, idir an mhian ginearálú a dhéanamh ar an bhféidearthacht achomharc a thaisceadh in aon chás a bhaineann leis an dlí inimirce agus an gá atá ann cead a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur a scrúdú a dhíriú ar na ceisteanna lena n‑éilítear freagra ar mhaithe le haontacht an dlí, forbairt an dlí nó cosaint bhreithiúnach i gcoitinne.
10
Cuireann an chúirt a rinne an tarchur in iúl go bhfuil údar maith aici, go háirithe, cúiseanna achomair a thabhairt lena cinntí i gcás ina bhfuil na forais achomhairc a chuirtear ar aghaidh os a comhair neamhéifeachtach nó i gcás nach ndéanann siad ach agóid i gcoinne chur i bhfeidhm a cásdlí shocair ag an gcúirt chéadchéime, gan a shuíomh go soiléir conas atá an t‑iarratas sin mícheart nó neamhiomlán nó cén fáth ar cheart imeacht uaidh. I gcásanna den sórt sin, ní bheadh aon leas ann réitigh chásdlí nach bhfuil faoi dhíospóid thromchúiseach a atáirgeadh ar bhealach mionsonraithe. Ina theannta sin, in éagmais forais chun breithiúnas na cúirte céadchéime a chur ar ceal agus aon cheist maidir le haontacht an dlí, forbairt an dlí nó cosaint bhreithiúnach, léirítear, go ginearálta, nach bhfuil aon cheist ann maidir le léiriú dhlí an Aontais lena gceanglaítear tarchur chun réamhrialú.
11
Measann an chúirt a rinne an tarchur, fiú i gcás réasúnaíocht achomair ar chúiseanna, go bhfuil cosaint bhreithiúnach éifeachtach ag duine aonair, ós rud é go bhfuil gach cás a bhaineann leis an dlí inimirce faoi réir scrúdú críochnúil mionsonraithe ag an gcúirt chéadchéime, a fhéadfaidh náisiúnaigh tríú tír agus a gcomhairleoirí, inter alia, a saincheisteanna dlí i scríbhinn a chur i láthair agus a gcás a phléadáil ó bhéal in imeachtaí os a comhair. Thabharfadh an chúirt sin, i ngach cás, breithiúnas le réasúnaíocht iomlán ar chúiseanna. Maidir leis an gcúirt a rinne an tarchur, déanann sí scrúdú iomlán i gcónaí ar shubstaint an achomhairc, fiú mura léir sin ón réasúnaíocht achomair ar chúiseanna lena breithiúnas.
12
Tugann an chúirt sin dá haire freisin gur thug an Dlísheomra Speisialaithe um Dhlí Inimirce 11047 mbreithiúnas ar shubstaint an cháis le linn na tréimhse ó 2020 go 2023, 85 % le réasúnaíocht achomair. I ndáil leis sin, cuireann sí in iúl go bhfuil tionchar méadaitheach ag dlí an Aontais ar an dlí inimirce agus tugann sí faoi deara, in imeachtaí achomhairc, go ndéantar go leor iarratais go ndéanfaí iarraidh ar réamhrialú, nach bhfuil aon réasúnaíocht ag cuid acu. I bhfianaise na staide sin, bheadh sé fadálach na cúiseanna leis an diúltú ceisteanna a tharchur le haghaidh réamhrialú a lua i bhfianaise na n‑eisceachtaí a shainaithin an Chúirt i mbreithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 1982, Cilfit (283/81, EU:C:1982:335, mír 21), ónar léir go bhfuil cúirt nó binse náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a cinntí nó a chinntí faoin dlí náisiúnta (‘cúirt náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a cinntí’), a n‑ardófar ceist faoi dhlí an Aontais os a comhair, saor óna hoibleagáid tarchur a dhéanamh chuig an gCúirt Bhreithiúnais de réir bhrí an tríú mír d’Airteagal 267 CFAE, nuair a bheidh cinneadh déanta aici nach bhfuil an cheist a ardaíodh ábhartha, gur léirigh an Chúirt an fhoráil de dhlí an Aontais atá i gceist cheana féin, nó go bhfuil an léiriú ceart ar dhlí an Aontais chomh soiléir sin nach bhfágann sé aon spás d’amhras réasúnta (‘na trí eisceacht in Cilfit’).
13
Cuireann an chúirt a rinne an tarchur in iúl freisin, i gcás ina dtugann sí cúiseanna achomair lena cinneadh, go nglacann sí an chuid oibríochtúil den chinneadh a tugadh ag an gcéad chéim, gan gá cur síos a dhéanamh arís ar na cúiseanna go léir atá leis an gcinneadh sin. Maidir leis an bpointe sin, sonraíonn sí go bhféadfadh sí an toradh céanna a bhaint amach leis an toradh a ghlac an chúirt chéadchéime ach ar chúiseanna difriúla. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh sí dul i muinín ráiteas achomair ar chúiseanna i gcás inar dhiúltaigh an chúirt sin d’iarraidh ar cheisteanna a tharchur le haghaidh réamhrialú gan na cúiseanna lena cinneadh a lua go cuí, nó fiú i gcás nár scrúdaigh sí iarraidh den sórt sin.
14
Measann an chúirt a rinne an tarchur, ag tagairt go háirithe do bhreithiúnas ECtHR an 24 Aibreán 2018, Baydar v an Ísiltír (CE:ECHR:2018:0424JUD005538514), go bhfuil an chumhacht a thugtar di le hAirteagal 91(2) den Dlí maidir le náisiúnaigh eachtracha réasúnaíocht achomair a úsáid comhsheasmhach leis an oibleagáid ghinearálta cúiseanna a lua a eascraíonn as an gcéad mhír d’Airteagal 47 den Chairt agus as Airteagal 6(1) den Choinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, a síníodh sa Róimh an 4 Samhain 1950 (‘ECHR’). Dá bhrí sin, níl sé i gceist aici an Chúirt a cheistiú faoin bpointe sin.
15
Mar sin féin, tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire go leanann sé ó mhír 51 de bhreithiúnas an 6 Deireadh Fómhair, Consorzio Italian ManagementagusCatania Multiservizi (C‑561/19, EU:C:2021:799), nach mór a léiriú sa chinneadh ó chúirt náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann i gcoinne a cinntí, a mheasann go scaoiltear ón oibleagáid tarchur a dhéanamh chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú, nach bhfuil an cheist maidir le dlí an Aontais a ardaíodh ábhartha chun an díospóid atá os a comhair a réiteach, nó go bhfuil léiriú na forála de dhlí an Aontais lena mbaineann bunaithe ar chásdlí na Cúirte, nó, in éagmais cásdlí den sórt sin, go raibh léiriú dhlí an Aontais ceangailteach ar an gcúirt sin, rud a fhágann nach raibh aon amhras réasúnach ann. Dá bhrí sin, tagann an cheist chun cinn an bhfuil an chumhacht cúiseanna achomair a thabhairt le cinneadh den sórt sin ag teacht leis an tríú mír d’Airteagal 267 CFAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den Chairt, i gcás ina n‑iarrann páirtí sa díospóid os comhair na cúirte sin go ndéanfaí tarchur chun réamhrialú. Go háirithe, fiafraíonn sí, sa chás sin, an bhfuil réasúnaíocht mionsonraithe le tabhairt maidir leis na cúiseanna nach gceanglaítear uirthi tarchur den sórt sin a dhéanamh, ag sonrú go háirithe cé acu de na trí eisceacht in Cilfit a bhfuil feidhm acu.
16
I ndáil leis sin, tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire gur léir ó mhíreanna 61 go 65 de bhreithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, Consorzio Italian Management agus Catania Multiservizi (C‑561/19, EU:C:2021:799), i gcás ina ndearbhóidh cúirt náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a cinntí go bhfuil caingean do-ghlactha ar fhorais a bhaineann go sonrach leis na himeachtaí os a comhair, go bhféadfaidh sí staonadh ó tharchur a dhéanamh chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú, gan bheith faoi cheangal ag an oibleagáid cúiseanna a lua a leagtar síos i mír 51 den bhreithiúnas sin. Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an bhféadfaí an réiteach sin a leathnú chuig cás ina dtugann an chúirt ar tugadh na himeachtaí os a comhair, cé go bhfuil caingean inghlactha, réasúnaíocht achomair lena cinneadh, ar fhorais a bhaineann go sonrach leis na himeachtaí os a comhair.
17
Sna cúinsí sin, chinn Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Rannán Dlínse Riaracháin na Comhairle Stáit) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘An bhfuil an tríú mír d’Airteagal 267 [CFAE], arna léamh in éineacht leis an dara mír d’Airteagal 47 den [Chairt], le léiriú sa chaoi go gcuirtear bac leis ar reachtaíocht náisiúnta, amhail an reachtaíocht dá bhforáiltear in Airteagal 91(2) den [Dlí maidir le náisiúnaigh eachtracha], lena bhforáiltear go bhféadfaidh an Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Rannán Dlínse Riaracháin na Comhairle Stáit, an Ísiltír), mar chúirt nó binse náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a cinntí nó a chinntí, ceist a ardaítear maidir le léiriú dhlí an Aontais a réiteach, [beag beann ar an gceist sin a bheith] i gcomhar le hiarraidh shainráite ar réamhrialú, le ráiteas [achomair] ar chúiseanna, gan cúiseanna a thabhairt maidir le cé acu de na trí eisceacht a bhfuil feidhm acu maidir leis an oibleagáid tarchur chun réamhrialú a dhéanamh?’
An cheist a tharchuirtear
18
Lena ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 267 CFAE, arna léamh i bhfianaise an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt, le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhféadfaidh cúirt náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a cinntí rialú a thabhairt ar cheist a bhaineann le léiriú nó bailíocht forála de dhlí an Aontais a d’ardaigh ceann de na páirtithe sa díospóid, beag beann ar an gceist sin a bheith i gcomhar le hiarraidh shainráite ar réamhrialú, le ráiteas achomhair ar chúiseanna, gan cúiseanna a thabhairt maidir le cé acu de na trí eisceacht in Cilfit a bhfuil feidhm acu maidir leis an gcás lena mbaineann.
19
Ba cheart a mheabhrú gurb é an nós imeachta um tharchur chun réamhrialú dá bhforáiltear in Airteagal 267 CFAE bunchloch an chórais bhreithiúnaigh a bhunaítear leis na Conarthaí. Bunaítear leis idirphlé idir an Chúirt Bhreithiúnais agus cúirteanna na mBallstát, d’fhonn léiriú aonfhoirmeach ar dhlí an Aontais a áirithiú. Leis an nós imeachta sin, is féidir comhsheasmhacht, lánéifeacht agus cineál sonrach an dlí sin agus neamhspleáchas dhlíchóras an Aontais a áirithiú, a n‑áirithíonn an Chúirt a urramú (féach, chuige sin, Tuairim 2/13 (Aontachas an Aontais Eorpaigh le ECHR) an 18 Nollaig 2014, EU:C:2014:2454, mír 176, agus breithiúnas an 15 Deireadh Fómhair 2024, KUBERA, C‑144/23, EU:C:2024:881, mír 33).
20
I gcás nach bhfuil aon leigheas dlí ann faoin dlí náisiúnta i gcoinne cinneadh ó chúirt náisiúnta, ceanglaítear ar an gcúirt sin, i bprionsabal, tarchur a dhéanamh chuig an gCúirt Bhreithiúnais, faoin tríú mír d’Airteagal 267 CFAE, i gcás ina dtugtar ceist a bhaineann le léiriú dhlí an Aontais nó le bailíocht gnímh dlí thánaistigh os a comhair (breithiúnais an 6 Deireadh Fómhair 2021, Consorzio Italian Management agus Catania Multiservizi, C‑561/19, EU:C:2021:799, mír 32, agus an 15 Deireadh Fómhair 2024, KUBERA, C‑144/23, EU:C:2024:881, mír 34).
21
Tagann an oibleagáid atá ar chúirteanna náisiúnta nach bhfuil aon leigheas dlí ann i gcoinne a gcinntí tarchur a dhéanamh chuig an gCúirt le haghaidh réamhrialú faoi chuimsiú an chomhair, arna bhunú chun cur i bhfeidhm ceart agus léiriú aonfhoirmeach dhlí an Aontais a áirithiú sna Ballstáit go léir, idir na cúirteanna náisiúnta, ina gcáil mar bhreithiúna atá freagrach as cur i bhfeidhm an dlí sin, agus an Chúirt Bhreithiúnais. Is é is cuspóir don oibleagáid sin, go háirithe, cosc a chur, in aon Bhallstát, ar chásdlí náisiúnta a bhunú nach bhfuil i gcomhréir le rialacha dhlí an Aontais (breithiúnais an 24 Bealtaine 1977, Hoffmann‑La Roche, 107/76, EU:C:1977:89, mír 5, agus an 15 Deireadh Fómhair 2024, KUBERA, C‑144/23, EU:C:2024:881, mír 35).
22
Ní féidir cúirt náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a cinntí a scaoileadh ón oibleagáid sin ach amháin má tá sí i gcás ina gcomhfhreagraíonn do cheann de na trí eisceacht in Cilfit. Dá bhrí sin, ní mór do chúirt den sórt sin measúnú a dhéanamh, ar a freagracht féin, go neamhspleách agus le gach cúram cuí, an bhfuil sé d’oibleagáid uirthi an cheist maidir le dlí an Aontais a ardaíodh os a comhair a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais nó, os a choinne sin, an féidir í a scaoileadh ón oibleagáid sin a mhéid is infheidhme ceann de na trí eisceacht in Cilfit (féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Deireadh Fómhair 2024, KUBERA, C‑144/23, EU:C:2024:881, míreanna 36 agus 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).
23
I ndáil leis sin, is léir ón gcóras a bunaíodh le hAirteagal 267 CFAE, arna léamh i bhfianaise an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt, i gcás ina measann cúirt náisiúnta nach bhfuil leigheas breithiúnach ann i gcoinne a cinntí go bhfuil ceann de na trí eisceacht in Cilfit os a comhair agus ina measann sí, dá bhrí sin, go scaoiltear an oibleagáid tarchur a dhéanamh chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú, a leagtar síos sa tríú mír d’Airteagal 267 CFAE, nach mór a léiriú le forais a cinnidh nach bhfuil an cheist maidir le dlí an Aontais a ardaíodh ábhartha do thoradh na díospóide, nó go bhfuil léiriú na forála de dhlí an Aontais lena mbaineann bunaithe ar chásdlí na Cúirte Breithiúnais, nó, in éagmais cásdlí den sórt sin, go raibh léiriú dhlí an Aontais soiléir di, rud a d’fhág nach bhféadfadh aon amhras réasúnach a bheith ann (breithiúnais an 6 Deireadh Fómhair 2021, Consorzio Italian Management agus Catania Multiservizi, C‑561/19, EU:C:2021:799, mír 51, agus an 15 Deireadh Fómhair 2024, KUBERA, C‑144/23, EU:C:2024:881, mír 62).
24
Dá bhrí sin, i bhfianaise ról bunúsach an nós imeachta um réamhrialú dá dtagraítear in Airteagal 267 CFAE i ndlíchóras an Aontais, ní féidir le cúirt náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a cinntí saincheisteanna dlí a chur ar neamhní lena n‑ardaítear ceist a bhaineann le léiriú nó bailíocht forála de dhlí an Aontais gan measúnú a dhéanamh ar dtús an bhfuil sé de cheangal uirthi an cheist sin a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú nó an dtagann an cheist sin faoi cheann de na trí eisceacht in Cilfit. Dá bhrí sin, i gcás ina gcinneann cúirt den sórt sin gan tarchur a dhéanamh chuig an gCúirt Bhreithiúnais faoi cheann de na heisceachtaí sin, ní mór don chinneadh sin, i ngach cás, an ceanglas maidir le cúiseanna a lua dá dtagraítear sa mhír roimhe seo a chomhlíonadh, eadhon na cúiseanna a bhfuil feidhm ag an eisceacht sin a leagan amach go sonrach agus go nithiúil.
25
Ní thugtar an léiriú sin faoi cheist leis an gcásdlí a eascraíonn as breithiúnais an 15 Márta 2017, Aquino (C‑3/16, EU:C:2017:209, mír 56), agus an 6 Deireadh Fómhair 2021, Consorzio Italian Management agus Catania Multiservizi (C‑561/19, EU:C:2021:799, mír 61), ar dá réir a fhéadfaidh cúirt náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach in aghaidh a cinntí, staonadh ó cheist a tharchur chuig an gCúirt le haghaidh réamhrialú ar fhorais do-ghlacthachta a bhaineann go sonrach leis na himeachtaí os comhair na cúirte náisiúnta sin, faoi réir chomhlíonadh phrionsabail na coibhéise agus na héifeachtachta (breithiúnas an 15 Deireadh Fómhair 2024, KUBERA, C‑144/23, EU:C:2024:881, mír 47).
26
Seachas sa chás sin, ní féidir le díbhe caingne ar bhonn réasúnaíocht achomair, arb é atá i gceist leis ná cinneadh a dhéanamh go gcomhlíontar na coinníollacha a bhfuil úsáid réasúnaíocht den sórt sin faoina réir sa reachtaíocht náisiúnta sa chás seo, an oibleagáid atá ar chúirteanna náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a gcinntí a chomhlíonadh maidir leis na cúiseanna a mheasann siad go bhfuil feidhm ag ceann de na trí eisceacht in Cilfit maidir leis an díospóid atá os a gcomhair a leagan amach agus údar a thabhairt leis an mainneachtain tarchur a dhéanamh chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú.
27
Is fíor gur chinn ECtHR, go háirithe i mbreithiúnas an 24 Aibreán 2018, Baydar v an Ísiltír (CE:ECHR:2018:0424JUD005538514, § 20, 48 agus 51), nár cheart a dhearbhú go bhfuil reachtaíocht na hÍsiltíre cosúil leis an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí, lenar ceadaíodh do Hoge Raad der Nederlanden (Cúirt Uachtarach na hÍsiltíre) achomharc ar phointe dlí a dhíbhe ar bhonn réasúnaíocht achomair, ag teacht salach ar fhorálacha ECHR.
28
É sin ráite, ní bheartaítear le cásdlí na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine, a forbraíodh ó thaobh urraim don cheart chun triail chóir a fháil a ráthaítear in Airteagal 6(1) de ECHR, ach an cás inar iarr páirtí i ndíospóid go sainráite ar an gcúirt ar tugadh na himeachtaí os a comhair iarraidh ar réamhrialú a dhéanamh. Mar a shoiléirigh an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine, fónann an ceart chun cinneadh réasúnaithe don riail ghinearálta atá cumhdaithe in ECHR chun an duine aonair a chosaint ar threallachas trína léiriú do na páirtithe ar tugadh éisteacht dóibh agus trína áirithiú go bhfaigheann siad freagra ar a mbarúlacha agus go dtuigeann siad an cinneadh breithiúnach. Ina theannta sin, a mhéid nach ráthaítear le ECHR ceart chun ceist a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú, ní fhéadfaidh páirtí, mar choimirce i gcoinne treallachais, a bheith ag súil le freagra ó chúirt náisiúnta i bhforais bhreithiúnais nó chinnidh ach amháin má tá barúlacha maidir le tarchur curtha faoi bhráid na cúirte náisiúnta inniúla. Dá bhrí sin, in éagmais iarratas den sórt sin agus cúiseanna sainráite, measann an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine nach féidir a mheas gur sárú ar an gceart chun triail chóir a fháil é nár tharchuir cúirt, gan cúiseanna a thabhairt, ceist chuig an gCúirt le haghaidh réamhrialú (féach, chuige sin, ECtHR, 16 Nollaig 2025, Gondert v an Ghearmáin CE:ECHR:2025: 1216JUD003470121, § 42).
29
Maidir le dlí an Aontais, forchuirtear an oibleagáid atá ar chúirteanna náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a gcinntí na cúiseanna a mheasann siad go bhfuil feidhm ag ceann de na trí eisceacht in Cilfit maidir leis an díospóid atá os a gcomhair a luaithe agus a bhraitheann ceann de na páirtithe sa díospóid sin ar dhlí an Aontais, beag beann, i ndáil leis sin, má iarrann an páirtí sin ar tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú. Tá an tarchur chun réamhrialú bunaithe ar idirphlé idir cúirteanna, a mbraitheann a thionscnamh go hiomlán ar mheasúnú na cúirte náisiúnta ar ábharthacht agus riachtanas na tagartha sin (breithiúnas an 12 Feabhra 2008, Kempter, C‑2/06, EU:C:2008:78, mír 42), gan gá le hiarratas sa chaoi sin ó na páirtithe. Dá bhrí sin, is leor, chun go mbeidh feidhm ag an oibleagáid sin cúiseanna a lua, go mbeadh ceann de na páirtithe sa díospóid atá i gceist ag brath ar dhlí an Aontais, gan é a bheith riachtanach a cheangal air, ina theannta sin, iarratas ar iarraidh ar réamhrialú a dhéanamh go sainráite.
30
Sa chomhthéacs sin, ní mór a mheabhrú, trí fhoráil a dhéanamh maidir le tarchur chun réamhrialú chuig an gCúirt má thugtar ‘ceist [...] ar aird i gcás a bheidh ar feitheamh os comhair cúirte nó binse’ de chuid Ballstáit, nach ndéantar an tagairt sin a theorannú leis an dara mír agus leis an tríú mír d’Airteagal 267 CFAE do chásanna ina bhfuil ceann amháin nó ceann eile de na páirtithe sa díospóid atá i gceist tar éis ceist a ardú maidir le léiriú nó bailíocht dhlí an Aontais, ach freisin do chásanna ina n‑ardaíonn an chúirt náisiúnta ceist den sórt sin uaithi féin, a mheasann go bhfuil gá le cinneadh ón gCúirt maidir leis an bpointe sin ionas go mbeidh sí in ann breithiúnas a thabhairt (féach, chuige sin, breithiúnais an 16 Meitheamh 1981, Salonia, 126/80, EU:C:1981:136, mír 7; an 6 Deireadh Fómhair 1982, Cilfit, 283/81, EU:C:1982:335, mír 9, agus an 21 Feabhra 2013, Fédération Cynologique Internationale, C-561/11, EU:C:2013:91, mír 30).
31
Dá bhrí sin, tá feidhm ag an oibleagáid sin cúiseanna a lua freisin maidir le cúirt náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a cinntí i gcás, in ainneoin nár bhraith na páirtithe sa díospóid atá i gceist ar dhlí an Aontais, ina bhfuil, faoina dlí náisiúnta (féach, chuige sin, breithiúnais an 14 Nollaig 1995, van Schijndel agus van Veen, C‑430/93 agus C‑431/93, EU:C:1995:441, míreanna 13, 14 agus 22, agus an 12 Feabhra 2008, Kempter, C‑2/06, EU:C:2008:78, mír 45) nó faoi dhlí an Aontais (féach, chuige sin, breithiúnais an 26 Deireadh Fómhair 2006, Mostaza Claro, C‑168/05, EU:C:2006:675, mír 38, agus an 17 Bealtaine 2022, Ibercaja Banco, C‑600/19, EU:C:2022:394, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear), an chumhacht nó an oibleagáid saincheisteanna dlí a ardú ex officio bunaithe ar riail cheangailteach de dhlí an Aontais.
32
Dá bhrí sin, i gcás ina n‑údaraíonn Ballstát do chúirt den sórt sin réasúnaíocht achomair a úsáid, chun dea-riarachán an cheartais a áirithiú trí fhad na n‑imeachtaí cúirte a laghdú agus trí chead a thabhairt don chúirt sin an chuid bhunriachtanach dá saincheisteanna a dhíriú ar chásanna a réiteach a bhfuil leas i ndáil le haontacht agus comhsheasmhacht an dlí a áirithiú, ní mór a leagan amach i réasúnaíocht achomair den sórt sin, mar sin féin, go sonrach agus go nithiúil, na cúiseanna a mheasann an chúirt sin go bhfuil feidhm ag ceann de na trí eisceacht in Cilfit i gcomhthéacs na díospóide atá os a comhair, agus, dá bhrí sin, go bhfuil údar maith le mainneachtain tarchur a dhéanamh chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú.
33
Meastar go gcomhlíontar oibleagáid den sórt sin i gcás ina luann cúirt náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a cinntí go sainráite go bhfuil sé ar intinn aici na forais ar a bhfuil an chúirt íochtarach ag brath sa díospóid lena mbaineann a oiriúnú di féin, ar choinníoll gur leag an chúirt íochtarach sin amach na cúiseanna ar mheas sí nach raibh an cheist maidir le dlí an Aontais a ardaíodh ábhartha, nó go raibh léiriú déanta cheana féin ag an gCúirt ar an bhforáil de dhlí an Aontais atá i gceist, nó go raibh an léiriú sin soiléir sa chaoi nár fhág sé aon amhras réasúnach.
34
Seachas sa chás sin, ní mór don réasúnaíocht atá faoi na cúirteanna náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a gcinntí a bheith oiriúnach d’imthosca fíorasacha agus dlíthiúla na díospóide atá i gceist agus ceanglaítear orthu, i ngach cás, na cúiseanna iarbhír agus sonracha a leagan amach a mheasann siad nach gá tarchur a dhéanamh chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú.
35
Maidir leis an réasúnaíocht shonrach agus nithiúil ar chúiseanna lena bhféachtar le bonn cirt a thabhairt do chur i bhfeidhm ceann de na trí eisceacht in Cilfit, ba cheart, mar riail ghinearálta, go bhféadfadh sé a bheith gonta i gcás ina measann cúirt náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a cinntí nach bhfuil na ceisteanna a mholann páirtí amháin nó níos mó sa díospóid atá i gceist ábhartha chun an díospóid sin a réiteach, eadhon i gcás nach bhféadfadh aon tionchar a bheith ag freagra na gceisteanna sin, cibé freagra a bheidh ann, ar thoradh na díospóide (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 1982, Cilfit, 283/81, EU:C:1982:335, mír 10).
36
Ar an gcaoi chéanna, i gcás ina bhfuil an cheist a ardaítear comhionann go hábhartha le ceist a bhí ina hábhar do réamhrialú cheana féin i gcás comhchosúil nó, a fortiori, sa chás náisiúnta céanna (breithiúnais an 27 Márta 1963, Da Costa agus páirtithe eile, 28/62 go 30/62, EU:C:1963:6, lch. 75 agus 76; an 6 Deireadh Fómhair 1982, Cilfit, 283/81, EU:C:1982:335, míreanna 13 agus 14, agus an 6 Deireadh Fómhair 2021, Consorzio Italian Management agus Catania Multiservizi, C‑561/19, EU:C:2021:799, mír 36), ní fhéadfaidh ach tagairt do chásdlí ábhartha na Cúirte údar a thabhairt leis an diúltú tarchur a dhéanamh chuig an gCúirt. Mar sin féin, i gcás, in éagmais na ceisteanna atá i gceist a bheith comhionann go docht, ina réitítear le cásdlí socair na Cúirte an pointe dlí atá i gceist, gan beann ar chineál na n‑imeachtaí as ar eascair an cásdlí sin, d’fhéadfadh gá a bheith le réasúnaíocht níos mionsonraithe chun údar a thabhairt le diúltú den sórt sin.
37
Ar deireadh, mar riail ghinearálta, beidh gá le réasúnaíocht níos mionsonraithe freisin chun a léiriú go bhfuil léiriú ceart ar dhlí an Aontais chomh soiléir sin nach bhfágann sé scóip d’aon amhras réasúnach, ós rud é nach mór measúnú a dhéanamh ar fhéidearthacht den sórt sin a bheith ann i bhfianaise shaintréithe sonracha dhlí an Aontais, na ndeacrachtaí ar leith a eascraíonn as a léiriú agus an riosca go mbeidh éagsúlachtaí sa chásdlí laistigh den Aontas. Ní mór do chúirt náisiúnta nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a cinntí a shonrú, i bhfianaise na n‑ábhar sin, cén fáth a bhfuil sí den tuairim go bhfuil an t‑ábhar chomh soiléir céanna do na cúirteanna náisiúnta eile nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a gcinntí agus don Chúirt Bhreithiúnais (féach, i ndáil leis sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, Consorzio Italian Management agus Catania Multiservizi, C‑561/19, EU:C:2021:799, mír 40). Ní cheanglaítear ar an gcúirt náisiúnta sin, áfach, a shuí go mion go ndéanfadh na cúirteanna náisiúnta eile sin agus an Chúirt Bhreithiúnais an léiriú céanna.
38
I bhfianaise na mbreithnithe roimhe seo, is é an freagra ar an gceist a tharchuirtear ná nach mór an tríú mír d’Airteagal 267 CFAE, arna léamh i bhfianaise an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt, a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhféadfaidh cúirt náisiúnta nach bhfuil leigheas breithiúnach ann in aghaidh a cinntí rialú a thabhairt ar cheist a bhaineann le léiriú nó bailíocht forála de dhlí an Aontais a d’ardaigh ceann de na páirtithe sa díospóid, beag beann ar an gceist sin a bheith i gcomhar le hiarraidh shainráite ar réamhrialú, le ráiteas achomhair ar chúiseanna, gan cúiseanna a thabhairt maidir le cé acu de na trí eisceacht in Cilfit a bhfuil feidhm acu maidir leis an gcás lena mbaineann.
Costais
39
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Mór-Dhlísheomra) mar seo a leanas:
Ní mór an tríú mír d’Airteagal 267 CFAE, arna léamh i bhfianaise an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhféadfaidh cúirt náisiúnta nach bhfuil leigheas breithiúnach faoin dlí náisiúnta in aghaidh a cinntí rialú a thabhairt ar cheist a bhaineann le léiriú nó bailíocht forála de dhlí an Aontais a d’ardaigh ceann de na páirtithe sa díospóid, beag beann ar an gceist sin a bheith i gcomhar le hiarraidh shainráite ar réamhrialú, le ráiteas achomhair ar chúiseanna, gan cúiseanna a thabhairt maidir le cé acu de na trí eisceacht ar an oibleagáid atá ar chúirt den sórt sin tarchur a dhéanamh le haghaidh réamhrialú arna leagan amach ag an gCúirt Bhreithiúnais i mbreithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 1982, Cilfit (283/81, EU:C:1982:335, mír 21), a bhfuil feidhm acu maidir leis an gcás lena mbaineann.
[Sínithe]
(
*1
)	Teanga an cháis: an Ollainnis.
(
i
)	Is ainm dlítheanach é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.