62024CC0315
CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL
R. NORKUS
van 8 mei 2025 (
1
)
Zaak C‑315/24
Nestlé Sverige AB
tegen
Miljönämnden i Helsingborgs kommun
[verzoek van de Högsta förvaltningsdomstol (hoogste bestuursrechter, Zweden) om een prejudiciële beslissing]
„Prejudiciële verwijzing – Onderlinge aanpassing van de wetgevingen – Voedselveiligheid – Voeding voor medisch gebruik – Informatievoorschriften – Bijkomende verplichte vermeldingen – Bijzondere voorschriften betreffende de verplichte voedingswaardevermelding – Verbod om de informatie in deze vermelding te herhalen op de etikettering”
1.
De onderhavige zaak stelt het Hof voor de eerste keer in de gelegenheid om de Unierechtelijke bepalingen inzake bijkomende verplichte vermeldingen op de etikettering van voeding voor medisch gebruik uit te leggen.
Toepasselijke bepalingen
Verordening nr. 1169/2011
2.
In overweging 41 van verordening (EU) nr. 1169/2011 (
2
) staat te lezen:
„Om de gemiddelde consument te bereiken en het informatieve doel te dienen waarvoor zij wordt ingevoerd, en gezien het huidige niveau van de kennis over voeding, moet de verstrekte voedingsinformatie eenvoudig en gemakkelijk te begrijpen zijn. Wanneer de voedingswaarde-informatie gedeeltelijk in het hoofdgezichtsveld, beter bekend als ‚de voorkant van de verpakking’, en gedeeltelijk op een andere zijde van de verpakking, zoals de achterkant, staat, zou dat de consumenten in verwarring kunnen brengen. Daarom moet de voedingswaardevermelding in één gezichtsveld staan. Voorts kunnen de belangrijkste elementen van de voedingswaarde-informatie op basis van vrijwilligheid in het hoofdgezichtsveld worden herhaald, om de consumenten te helpen de essentiële voedingswaarde-informatie gemakkelijk te lezen wanneer zij levensmiddelen kopen. Een vrije keuze van de informatie die kan worden herhaald, zou de consumenten in verwarring kunnen brengen. Daarom moet duidelijk worden bepaald welke informatie kan worden herhaald.”
3.
Artikel 9 van deze verordening heeft als opschrift „Lijst van verplichte vermeldingen” en bepaalt in lid 1:
„Overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 35 en behoudens de in dit hoofdstuk vervatte uitzonderingen zijn de volgende vermeldingen verplicht:
[...]
l) een voedingswaardevermelding.”
4.
Artikel 30 van deze verordening, dat betrekking heeft op de inhoud van de in artikel 9, lid 1, onder l), bedoelde voedingswaardevermelding, bepaalt in de leden 1 en 3:
„1.   De verplichte voedingswaardevermelding omvat het volgende:
a)
de energetische waarde, en
b)
de hoeveelheden vetten, verzadigde vetzuren, koolhydraten, suikers, eiwitten en zout.
[...]
3.   Wanneer de etikettering van een voorverpakt levensmiddel de in lid 1 bedoelde verplichte voedingswaardevermelding bevat, mag de volgende informatie daarop worden herhaald:
a)
de energetische waarde, of
b)
de energetische waarde samen met de hoeveelheden vetten, verzadigde vetzuren, suikers en zout.”
5.
Artikel 32 van deze verordening heeft als opschrift „Uitdrukking in 100 g of 100 ml” en bepaalt in lid 2:
„2. De in artikel 30, leden 1 tot en met 5, bedoelde energetische waarde en hoeveelheden nutriënten worden uitgedrukt per 100 g of 100 ml.”
6.
In artikel 33, leden 1, 2 en 4, van verordening nr. 1169/2011 wordt bepaald:
„1.   In onderstaande gevallen mogen de energetische waarde en de hoeveelheden nutriënten bedoeld in artikel 30, lid 1 tot en met 5, worden uitgedrukt per gemakkelijk door de consument te herkennen portie en/of consumptie-eenheid, op voorwaarde dat de portie of eenheid op het etiket wordt gekwantificeerd en dat wordt vermeld hoeveel porties of eenheden er in de verpakking zitten:
a)
naast de uitdrukking per 100 g of 100 ml, bedoeld in artikel 32, lid 2;
[...]
2.   In afwijking van artikel 32, lid 2, mag in de gevallen bedoeld in artikel 30, lid 3, onder b), de uitdrukking van de energetische waarden en de hoeveelheden nutriënten en/of het percentage van de in deel B van bijlage XIII vastgestelde referentie-innames, beperkt blijven tot de portie of consumptie-eenheid.
Indien de hoeveelheden nutriënten in overeenstemming met de eerste alinea enkel worden uitgedrukt per portie of per consumptie-eenheid, wordt de energetische waarde uitgedrukt per 100 g/100 ml en per portie of per consumptie-eenheid.
[...]
4.   De portie of eenheid worden dicht bij de voedingswaardevermelding vermeld.”
Verordening nr. 609/2013
7.
In overweging 24 van verordening (EU) nr. 609/2013 (
3
) staat te lezen:
„Algemene etiketteringsvoorschriften zijn vastgesteld bij [verordening nr. 1169/2011]. Die etiketteringsvoorschriften dienen in de regel te gelden voor de onder de onderhavige verordening vallende categorieën levensmiddelen. De onderhavige verordening dient echter zo nodig ook te voorzien in voorschriften ter aanvulling of afwijking van [verordening nr. 1169/2011] opdat aan de specifieke doelstellingen van de onderhavige verordening wordt voldaan.”
8.
Artikel 2, lid 2, onder g), van deze verordening bepaalt:
„[...] [W]ordt verstaan onder:
[...]
g)
‚voeding voor medisch gebruik’: speciaal bewerkte of samengestelde levensmiddelen die door patiënten, met inbegrip van zuigelingen, als dieetvoeding onder medisch toezicht moeten worden gebruikt; zij zijn bestemd voor de volledige of gedeeltelijke voeding van patiënten die een beperkt, aangetast of verstoord vermogen hebben om gewone levensmiddelen, bepaalde nutriënten daarin of metabolieten in te nemen, te verteren, te absorberen, te metaboliseren of uit te scheiden, of die andere medisch bepaalde behoeften aan nutriënten hebben, voor de behandeling waarvan niet louter met wijziging van het normale voedingspatroon kan worden volstaan”.
9.
Artikel 9, leden 5 en 6, van deze verordening bepaalt:
„5.   De etikettering en de presentatie van, en de reclame voor, de in artikel 1, lid 1, bedoelde levensmiddelen verstrekken informatie over het passende gebruik van die levensmiddelen, en zijn niet misleidend, schrijven aan die levensmiddelen niet de eigenschap toe dat zij ziekten bij de mens voorkomen, behandelen of genezen, en maken geen toespelingen op dergelijke eigenschappen.
6.   Lid 5 belet niet de verspreiding van nuttige informatie of aanbevelingen die uitsluitend bestemd zijn voor personen die bevoegd zijn op het gebied van geneeskunde, voeding, farmacie, of voor andere beroepsbeoefenaren die verantwoordelijk zijn voor de gezondheidszorg voor moeders en kinderen.”
Gedelegeerde verordening 2016/128
10.
In de overwegingen 13, 14 en 15 van gedelegeerde verordening (EU) 2016/128 (
4
) staat te lezen:
„(13)
Voeding voor medisch gebruik moet voldoen aan [verordening nr. 1169/2011]. Deze verordening moet in voorkomend geval aanvullingen en uitzonderingen op die algemene regels vaststellen om rekening te houden met de specifieke aard van voeding voor medisch gebruik.
(14)
Voor voeding voor medisch gebruik moet het verplicht zijn alle gegevens te verstrekken die nodig zijn om het gepaste gebruik van dit type levensmiddelen te waarborgen. Die gegevens moeten de eigenschappen en kenmerken betreffende onder andere de speciale bewerking en formulering, de nutritionele samenstelling en de redenen voor het gebruik van het product omvatten die het bruikbaar maken voor het specifieke beoogde doel. Dergelijke gegevens mogen niet worden beschouwd als voedings‑ en gezondheidsclaims in de zin van [verordening nr. 1924/2006].
(15)
De voedingswaardevermelding voor voeding voor medisch gebruik is zowel voor patiënten die die levensmiddelen nuttigen als voor beroepsbeoefenaars in de gezondheidszorg die hen aanraden noodzakelijk voor het correcte gebruik ervan. Om die reden en om volledigere informatie te verstrekken aan patiënten en beroepsbeoefenaars in de gezondheidszorg moet de voedingswaardevermelding meer gegevens bevatten dan op grond van [verordening nr. 1169/2011] verplicht is. [...]”
11.
Artikel 5 van deze gedelegeerde verordening heeft als opschrift „Bijzondere voorschriften betreffende voedselinformatie” en bepaalt in lid 1 en lid 2, onder g):
„1.   Tenzij anders bepaald in deze verordening, voldoet voeding voor medisch gebruik aan [verordening nr. 1169/2011].
2.   Naast de in artikel 9, lid 1, van [verordening nr. 1169/2011] bedoelde verplichte vermeldingen zijn de volgende vermeldingen bijkomende verplichte vermeldingen voor voeding voor medisch gebruik:
[…]
g)
een omschrijving van de eigenschappen en/of kenmerken waaraan het product zijn nut ontleent in verband met de ziekte, aandoening of kwaal waarvoor het product als dieetvoeding is bestemd, in het bijzonder, in voorkomend geval, betreffende de speciale bewerking en formulering, de nutriënten waarvan de hoeveelheid is verhoogd of verlaagd of die zijn verwijderd of op een andere manier gewijzigd, en de redenen voor het gebruik van het product;
[...]”
12.
Artikel 6 van deze gedelegeerde verordening heeft als opschrift „Bijzondere voorschriften betreffende de voedingswaardevermelding” en bepaalt in lid 2:
„2. In afwijking van artikel 30, lid 3, van [verordening nr. 1169/2011] wordt de informatie die is opgenomen in de verplichte voedingswaardevermelding voor voeding voor medisch gebruik, niet herhaald op de etikettering.”
Feiten, hoofdgeding, prejudiciële vragen en procedure bij het Hof
13.
Nestlé Sverige AB (hierna: „Nestlé”) is een levensmiddelenbedrijf dat verschillende producten in de handel brengt als voeding voor medisch gebruik.
14.
Zoals blijkt uit het verzoek om een prejudiciële beslissing, staan op de voorkant van de verpakking van deze producten vermeldingen over de energetische waarde en de hoeveelheid van verschillende nutriënten, zoals vetten, eiwitten en voedingsvezels, niet uitgedrukt per 100 g of per 100 ml, maar per portie of consumptie-eenheid (hierna: „litigieuze vermeldingen”).
15.
De Miljönämnd i Helsingborgs kommun (milieuagentschap van de gemeente Helsingborg, Zweden) heeft Nestlé gelast om deze litigieuze vermeldingen te schrappen op grond dat zij, in strijd met artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128, een herhaling vormden van de vermeldingen die overeenkomstig artikel 30, lid 1, van verordening nr. 1169/2011 reeds in de verplichte voedingswaardevermelding waren opgenomen en die overeenkomstig artikel 32, lid 2, van laatstgenoemde verordening waren uitgedrukt per 100 g of per 100 ml.
16.
Nadat Nestlé zonder succes heeft verzocht om een heronderzoek van dit besluit, heeft zij bij de Förvaltningsrätt i Malmö (bestuursrechter in eerste aanleg Malmö, Zweden) beroep tot nietigverklaring van dit besluit ingesteld. In het kader van dit beroep heeft Nestlé aangevoerd dat de litigieuze vermeldingen geen herhaling vormden van de vermeldingen in de verplichte voedingswaardevermelding, maar overeenkomstig artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 moesten worden beschouwd als een aanvulling op die vermelding.
17.
Dit beroep is verworpen op grond dat de litigieuze vermeldingen, ook al worden zij uitgedrukt per portie of consumptie-eenheid en niet per 100 g of per 100 ml, een door artikel 6, lid 2, van deze gedelegeerde verordening verboden herhaling van de vermeldingen in de verplichte voedingswaardevermelding vormen.
18.
Nadat het hoger beroep was verworpen door de Kammarrätt i Göteborg (bestuursrechter in tweede aanleg Göteborg, Zweden), die oordeelde dat die litigieuze vermeldingen niet onder artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 vielen, maar een herhaling vormden van de vermeldingen in de verplichte voedingswaardevermelding, heeft Nestlé cassatieberoep ingesteld bij de Högsta förvaltningsdomstol (hoogste bestuursrechter, Zweden), de verwijzende rechter.
19.
Om vast te stellen of de etikettering van de betrokken producten in overeenstemming is met gedelegeerde verordening 2016/128, vraagt de verwijzende rechter zich in essentie af of de litigieuze vermeldingen een bijkomende omschrijving vormen van de eigenschappen en kenmerken van een product in de zin van artikel 5, lid 2, onder g), van deze gedelegeerde verordening, dan wel of deze vermeldingen slechts een herhaling zijn van de vermeldingen in de verplichte voedingswaardevermelding, die door artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128 wordt verboden.
20.
In deze omstandigheden heeft de Högsta förvaltningsdomstol de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:
„1)
Kan informatie over de energetische waarde van een product en de hoeveelheden van verschillende nutriënten die het bevat, die elders dan in de voedingswaardevermelding wordt verstrekt, een bijkomende omschrijving van de eigenschappen en kenmerken van het product vormen als bedoeld in artikel 5, lid 2, onder g), van [gedelegeerde verordening 2016/128]?
2)
Indien de eerste vraag bevestigend wordt beantwoord, verzet artikel 6, lid 2, [van deze gedelegeerde verordening,] dat verbiedt de in de verplichte voedingswaardevermelding opgenomen informatie in de etikettering te herhalen, zich ertegen dat in een omschrijving in de zin van artikel 5, lid 2, onder g),[van die gedelegeerde verordening,] informatie over de energetische waarde en de hoeveelheden van verschillende nutriënten wordt vermeld, indien die informatie anders wordt uitgedrukt dan per 100 g of per 100 ml?”
21.
De verwijzingsbeslissing van 25 april 2024 is op 29 april 2024 ingekomen ter griffie van het Hof. Verzoekster in het hoofdgeding, de Tsjechische regering en de Europese Commissie hebben schriftelijke opmerkingen ingediend. Verzoekster, de Miljönämnd i Helsingborgs kommun, verweerster in het hoofdgeding, alsmede de Tsjechische Republiek en de Commissie hebben tevens deelgenomen aan de terechtzitting van 12 februari 2025.
Analyse
Opmerkingen vooraf
22.
Ik zal hieronder wijzen op enkele specifieke kenmerken die inherent zijn aan voeding voor medisch gebruik en op de gevolgen daarvan voor het rechtskader dat van toepassing is op de etikettering ervan, waarvan het begrip essentieel is om een nuttig antwoord te kunnen geven op de vragen die in de onderhavige zaak aan het Hof zijn voorgelegd.
23.
De etikettering van levensmiddelen in het Unierecht wordt geregeld door verordening nr. 1169/2011. Deze verordening bevat algemene voorschriften op dit gebied, op grond waarvan op deze levensmiddelen verplichte voedselinformatie moet worden vermeld. (
5
) Deze verordening voorziet ook in de mogelijkheid om bepaalde vrijwillige voedselinformatie te verstrekken. (
6
) Aangezien het bij voeding voor medisch gebruik in de eerste plaats en ondanks de specifieke kenmerken ervan om levensmiddelen gaat, zijn die algemene voorschriften op deze voeding van toepassing. (
7
)
24.
Wat de specifieke kenmerken van de in de onderhavige zaak aan de orde zijnde levensmiddelen betreft, wordt voeding voor medisch gebruik wettelijk ten eerste gedefinieerd als speciaal bewerkte of samengestelde levensmiddelen die door patiënten onder medisch toezicht moeten worden gebruikt. (
8
) Voeding voor medisch gebruik wordt dus gekenmerkt door haar bijzondere nutritionele functie doordat zij „speciaal wordt bewerkt of samengesteld” om te voorzien in de bijzondere voedingsbehoeften van patiënten. (
9
)
25.
Ten tweede is, nog steeds volgens de wettelijke definitie, voeding voor medisch gebruik bestemd voor de volledige of gedeeltelijke voeding van patiënten die aan een specifieke ziekte, aandoening of kwaal lijden. (
10
) Deze voeding is dus van nature bestemd voor menselijke consumptie en menselijke voeding voor patiënten die een beperkt, aangetast of verstoord vermogen hebben om gewone levensmiddelen, bepaalde nutriënten daarin of metabolieten in te nemen, te verteren, te absorberen, te metaboliseren of uit te scheiden, of voor patiënten die andere medisch bepaalde behoeften aan nutriënten hebben, voor de behandeling waarvan niet louter met wijziging van het normale voedingspatroon kan worden volstaan. (
11
)
26.
Uit het voorgaande blijkt dat voeding voor medisch gebruik twee belangrijke verschillen vertoont ten opzichte van gewone levensmiddelen: het ene verschil betreft de bevolkingsgroep waarvoor zij bestemd is, het andere betreft het gebruik ervan. Voeding voor medisch gebruik is bestemd voor kwetsbare bevolkingsgroepen, bestaande uit patiënten met een ziekte, aandoening of kwaal, waardoor zij een specifieke voeding nodig hebben. Gewone levensmiddelen zijn bestemd voor gezonde consumenten of, met andere woorden, consumenten met een algemeen profiel.
27.
Deze twee soorten voeding verschillen wat betreft het gebruik ervan. Terwijl het gebruik van gewone levensmiddelen aan geen enkele voorwaarde is onderworpen, mag voeding voor medisch gebruik alleen onder medisch toezicht worden gebruikt. Derhalve houdt dit medisch toezicht, dat onlosmakelijk verbonden is met het begrip „voeding voor medisch gebruik”, in dat het gebruik van die voeding, die bijzonder is omdat zij is afgestemd op de voedingsbehoeften van de patiënt, door een beroepsbeoefenaar in de gezondheidszorg aan de patiënt moet worden aanbevolen in verband met zijn voedingsbehoeften. Dienaangaande veronderstelt „medisch toezicht” dat een beroepsbeoefenaar in de gezondheidszorg als bedoeld in de overwegingen 3 en 15 van gedelegeerde verordening 2016/128 zich ervan vergewist dat het gebruik van voeding voor medisch gebruik is afgestemd op de bijzondere voedingsbehoeften van die patiënt. (
12
)
28.
Deze bijzondere kenmerken rechtvaardigen dat bij de etikettering van voeding voor medisch gebruik niet alleen de voor gewone levensmiddelen geldende voorschriften in acht moeten worden genomen, maar ook de voor die bijzondere voeding geldende bijzondere voorschriften. De etikettering van deze voeding valt dus onder een regeling die twee stappen kent. (
13
) Zo moeten verordening nr. 609/2013 en gedelegeerde verordening 2016/128, die met name de bijzondere voorschriften voor voeding voor medisch gebruik regelen, worden uitgelegd in het licht van verordening nr. 1169/2011, die de algemene voorschriften voor alle levensmiddelen vaststelt.
29.
Als een van deze algemene voorschriften noemt hoofdstuk IV van verordening nr. 1169/2011, met als opschrift „Verplichte voedselinformatie”, de voedingswaardevermelding. (
14
) Deze vermelding moet de energetische waarde omvatten, alsmede de hoeveelheden vet, verzadigde vetzuren, koolhydraten, suikers, eiwitten en zout. Sommige van deze elementen, namelijk de energetische waarde dan wel de energetische waarde samen met de hoeveelheden vet, verzadigde vetzuren, suikers en zout, mogen worden herhaald op de etikettering van gewone levensmiddelen wanneer deze etikettering de verplichte voedingswaardevermelding bevat. (
15
)
30.
Om rekening te houden met de specifieke aard van voeding voor medisch gebruik, heeft de wetgever van de Unie evenwel bepaalde aanvullingen en uitzonderingen op deze regels noodzakelijk geacht. Zo heeft hij in het bijzonder gemeend dat het, om een gepast gebruik van deze voeding te waarborgen, noodzakelijk was om de eigenschappen en kenmerken van deze voeding te specificeren en om in de voedingswaardevermelding voor deze voeding vollediger informatie te verstrekken. (
16
)
31.
Een van de bijkomende verplichte vermeldingen naast de algemene voorschriften voor alle levensmiddelen is een omschrijving van de eigenschappen en/of kenmerken waaraan het product zijn nut ontleent in verband met de ziekte, aandoening of kwaal waarvoor het product als dieetvoeding is bestemd, in het bijzonder, in voorkomend geval, betreffende de speciale bewerking en formulering, de nutriënten waarvan de hoeveelheid is verhoogd of verlaagd of die zijn verwijderd of op een andere manier gewijzigd, en de redenen voor het gebruik van het product. (
17
)
32.
Wat betreft de bijzondere voorschriften inzake de voedingswaardevermelding van voeding voor medisch gebruik, wordt de informatie die is opgenomen in de verplichte voedingswaardevermelding voor voeding voor medisch gebruik, in afwijking van de algemene regels zoals die voortvloeien uit artikel 30, lid 3, van verordening nr. 1169/2011, niet herhaald op de etikettering. (
18
) De artikelen 31 tot en met 35 van deze verordening zijn evenwel van toepassing op alle nutriënten die zijn opgenomen in de voedingswaardevermelding voor voeding voor medisch gebruik. (
19
)
33.
In dit verband betoogt de Tsjechische regering in essentie dat niets in gedelegeerde verordening 2016/128 eraan in de weg staat dat voedingswaarde-informatie, uitgedrukt per portie of per consumptie-eenheid, wordt vermeld op voeding voor medisch gebruik overeenkomstig artikel 33 van verordening nr. 1169/2011, dat de vermelding van die informatie regelt. Die regering is van mening dat artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128 voorziet in een afwijking van artikel 30 van verordening nr. 1169/2011, maar niet van artikel 33 ervan. Volgens die regering dient enkel de tweede prejudiciële vraag (
20
), die betrekking heeft op dit artikel 6, lid 2, te worden onderzocht.
34.
Derhalve moet in dit verband onderzoek worden gedaan naar de wisselwerking tussen de verschillende door de Tsjechische regering genoemde bepalingen en de eventuele gevolgen ervan voor de behandeling van de in de onderhavige zaak aan het Hof gestelde prejudiciële vragen.
35.
Artikel 30 van verordening nr. 1169/2011 heeft als opschrift „Inhoud” en bevat in de leden 1 en 2 in essentie de voorschriften voor de inhoud van de voedingswaardevermelding voor levensmiddelen, te weten onder meer de verplichte gegevens die de voedingswaardevermelding moet bevatten en de gegevens die deze kunnen aanvullen. Lid 3 van dit artikel bepaalt dat sommige informatie die onder de voedingswaardevermelding valt en uitdrukkelijk in dat lid wordt genoemd, mag worden herhaald op de etikettering van een voorverpakt levensmiddel, mits dat levensmiddel een dergelijke vermelding bevat. Deze vrijwillige herhaling is dus toegestaan in het hoofdgezichtsveld, beter bekend als de voorkant van de verpakking, om de consumenten te helpen de essentiële voedingswaarde-informatie gemakkelijk te lezen wanneer zij levensmiddelen kopen. (
21
)
36.
De artikelen die op deze bepaling volgen, en met name de artikelen 32 en 33, met als opschrift respectievelijk „Uitdrukking in 100 g of 100 ml” en „Uitdrukking per portie of consumptie-eenheid”, bevatten de regels om de elementen van de inhoud van de voedingswaardevermelding uit te drukken. Terwijl de hoofdregel van artikel 32 bepaalt dat deze elementen moeten worden uitgedrukt in 100 g of 100 ml, noemt artikel 33 bijkomende gevallen waarin deze elementen, naast de uitdrukking per 100 g of 100 ml, per portie en/of consumptie-eenheid mogen worden uitgedrukt. (
22
)
37.
De bovengenoemde artikelen vallen alle onder hoofdstuk IV (betreffende „Verplichte voedselinformatie”), afdeling 3 („Voedingswaardevermelding”) van verordening nr. 1169/2011.
38.
Op basis van de overwegingen in de punten 35 tot en met 37 van deze conclusie kan artikel 30 van verordening nr. 1169/2011 mijns inziens worden opgevat als een algemene bepaling die de inhoud definieert van de verplichte voedingswaarde-informatie die in de voedingswaardevermelding van levensmiddelen moet worden opgenomen. Dit artikel geeft ook aan welke strikt afgebakende informatie in deze vermelding op de etikettering, dat wil zeggen op de voorkant van de verpakking van die levensmiddelen, mag worden herhaald. Uit de lezing van artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128 blijkt dat deze verordening juist afwijkt van laatstgenoemde regel met betrekking tot de inhoud van de informatie die op de etikettering mag worden herhaald.
39.
De artikelen 32 en 33 van verordening nr. 1169/2011 lijken mij daarentegen nader te verduidelijken in welke vorm aan de vereisten inzake de presentatie van de in artikel 30 bedoelde informatie kan worden voldaan. Dit artikel 32 bevat de „hoofdvorm”, die in voorkomend geval kan worden aangevuld met de in dit artikel 33 genoemde vormen. Deze regels, die in beide artikelen zijn vervat, zijn van toepassing op de informatie over nutriënten in de voedingswaardevermelding. Deze regels gelden ook voor de voedingswaardevermelding voor voeding voor medisch gebruik, aangezien deze informatie per 100 g of per 100 ml moet bevatten en kan worden aangevuld met de informatie uitgedrukt per portie of consumptie-eenheid. (
23
)
40.
De in de artikelen 32 en 33 van verordening nr. 1169/2011 bedoelde bepalingen, die betrekking hebben op de uitdrukking van de in de voedingswaardevermelding opgenomen elementen in termen van hun hoeveelheid per 100 g of 100 ml en eventueel per portie en/of consumptie-eenheid, zouden dus niet nodig zijn indien deze elementen en de hoeveelheid ervan niet in de voedingswaardevermelding zouden worden vermeld. Het bestaan zelf van de in die artikelen vastgelegde regels hangt dus af van artikel 30, dat mijns inziens een centrale bepaling is van de afdeling van verordening nr. 1169/2011 betreffende de algemene etiketteringsvoorschriften voor de voedingswaardevermelding.
41.
Dit gezegd zijnde, zou het standpunt van de Tsjechische regering, dat in punt 33 van deze conclusie in herinnering is gebracht en ter terechtzitting is toegelicht, mijns inziens de uitzondering van artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128, dat noch naar artikel 32, noch naar artikel 33 van verordening nr. 1169/2011 verwijst, uithollen. Het in dat artikel 6, lid 2, vervatte verbod op herhaling van voedingswaarde-informatie ziet niet uitdrukkelijk op de uitdrukking ervan per 100 g of 100 ml, noch op de uitdrukking per portie of per consumptie-eenheid. Bijgevolg moet de afwijking van artikel 6, lid 2, van deze gedelegeerde verordening worden opgevat als een algemene afwijking die van toepassing is ongeacht de wijze waarop de energetische waarde en de hoeveelheden nutriënten overeenkomstig artikel 32 of artikel 33 van verordening nr. 1169/2011 worden uitgedrukt.
42.
Bijgevolg verzetten de bewoordingen en met name de context van de bepalingen van de artikelen 30, 32 en 33 van verordening nr. 1169/2011 en van artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128 zich tegen het standpunt van de Tsjechische regering, dat ertoe strekte de eerste vraag van de verwijzende rechter van deze analyse uit te sluiten. Deze eerste vraag moet derhalve als volgt worden behandeld.
Eerste prejudiciële vraag
43.
Er zij aan herinnerd dat de verwijzende rechter met zijn eerste vraag in essentie wenst te vernemen of de energetische waarde van het product en de hoeveelheden van verschillende nutriënten die elders dan in de voedingswaardevermelding worden vermeld, een bijkomende omschrijving kunnen vormen van de eigenschappen en kenmerken van het product als bedoeld in artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128.
44.
In dit artikel 5, lid 2, onder g) staat te lezen: „[n]aast de in artikel 9, lid 1, van [verordening nr. 1169/2011] bedoelde verplichte vermeldingen zijn de volgende vermeldingen bijkomende verplichte vermeldingen voor voeding voor medisch gebruik: [...] een omschrijving van de eigenschappen en/of kenmerken waaraan het product zijn nut ontleent[ (
24
)] in verband met de ziekte, aandoening of kwaal waarvoor het product als dieetvoeding is bestemd, in het bijzonder, in voorkomend geval, betreffende de speciale bewerking en formulering, de nutriënten waarvan de hoeveelheid is verhoogd of verlaagd of die zijn verwijderd of op een andere manier gewijzigd, en de redenen voor het gebruik van het product”.
45.
Voor de beantwoording van de eerste prejudiciële vraag moet mijns inziens het begrip „omschrijving van de eigenschappen en/of kenmerken” van het product in de zin van artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 worden uitgelegd. Om een nuttig antwoord op deze vraag te kunnen geven, moet daarnaast ook het begrip „bijkomende verplichte vermeldingen” dat dit artikel invoert, worden uitgelegd, aangezien die omschrijving daaronder valt. (
25
)
46.
Er zij aan herinnerd dat bij het uitleggen van artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 niet alleen rekening moet worden gehouden met de bewoordingen ervan, maar ook met de context en met de doelstelling van de regeling in kwestie. (
26
)
47.
Wat in de eerste plaats de bewoordingen van dat artikel 5, lid 2, onder g), betreft, moet worden opgemerkt dat deze bepaling (overigens net als de gedelegeerde verordening zelf) geen definitie geeft van het begrip „omschrijving van de eigenschappen en/of kenmerken waaraan het product zijn nut ontleent in verband met de ziekte, aandoening of kwaal waarvoor het product als dieetvoeding is bestemd”. In dit verband moeten de termen „eigenschappen” en „kenmerken” worden uitgelegd in de specifieke context van voeding voor medisch gebruik. Deze termen moeten aldus worden opgevat dat zij verwijzen naar eigenschappen en een geheel van herkenbare elementen aan de hand waarvan deze levensmiddelen, in casu, kunnen worden onderscheiden (
27
) wat betreft hun vermogen om aan de voedingsbehoeften te voldoen of bijzonder nuttig te zijn (
28
) in verband met de ziekte, aandoening of kwaal waarvoor zij zijn bestemd.
48.
Deze letterlijke uitlegging van de termen „eigenschappen” en „kenmerken” vindt steun in de in artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 gegeven voorbeelden, zoals de speciale bewerking en formulering van het product, de wijzigingen van de nutriënten in de zin van een verhoging, verlaging, verwijdering of wijziging van hun hoeveelheid, en de redenen voor het gebruik van dit product. (
29
)
49.
Niettemin moet worden opgemerkt dat de bewoordingen van artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128, betreffende de vermelding van de verplichte informatie over specifieke levensmiddelen, namelijk voeding voor medisch gebruik, verschillen van de bewoordingen van artikel 9, lid 1, van verordening nr. 1169/2011 en die van artikel 30, lid 1, van die verordening, die betrekking hebben op de vermelding van de verplichte informatie over alle levensmiddelen.
50.
De algemene etiketteringsvoorschriften voor gewone levensmiddelen, zoals vastgelegd in artikel 9 en artikel 30 van verordening nr. 1169/2011, verwijzen namelijk naar de termen „ingrediënten” (
30
) of „nutriënten” en duiden dus op de stoffen waaruit een product is samengesteld en die, meer in het algemeen, naar de inhoud ervan verwijzen. De in artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 gebruikte termen zien op de kwaliteiten of bijzonderheden die een gepast gebruik van dat product mogelijk maken, doordat zij ervoor zorgen dat het product is aangepast aan de voedingsbehoeften die specifiek zijn voor een bepaalde ziekte, aandoening of kwaal. (
31
) Het verschil tussen de bewoordingen van deze bepalingen lijkt mij dus voort te vloeien uit de wil van de wetgever om een specifieke regel in te voeren voor de omschrijving van de eigenschappen die inherent zijn aan voeding voor medisch gebruik, ten opzichte van de algemene regel inzake de vermelding van de samenstelling van alle levensmiddelen.
51.
Bovendien blijkt uit de bewoordingen van artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 dat deze bepaling betrekking heeft op de vermelding van andere dan de in artikel 9, lid 1, van verordening nr. 1169/2011 bedoelde informatie. Deze aanwijzing lijkt mij in casu van bijzonder belang om tot de slotsom te komen dat de bewoordingen ervan zich ertegen verzetten dat de energetische waarde van het product en de hoeveelheid van de verschillende nutriënten kunnen vallen onder de omschrijving van de bijkomende eigenschappen en kenmerken van het product ten opzichte van die welke reeds voor alle levensmiddelen vereist zijn.
52.
Deze gevolgtrekking dringt zich des te meer op in het licht van de verduidelijking in artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128, waarin dergelijke informatie als „verplicht” wordt aangemerkt, hetgeen betekent dat zij moet worden vermeld op alle voeding voor medisch gebruik.
53.
In de tweede plaats vindt deze letterlijke uitlegging steun in de context van artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 en in de doelstellingen van deze gedelegeerde verordening.
54.
Wat ten eerste de context betreft, zij om te beginnen herinnerd aan de context van de vaststelling van de in dat artikel 5, lid 2, onder g), vastgelegde regel inzake de etikettering van voeding voor medisch gebruik. Die regel vormt namelijk een aanvulling op alle regels die reeds van toepassing zijn op alle levensmiddelen, zoals het opschrift van artikel 5, „[b]ijzondere voorschriften betreffende voedselinformatie”, bevestigt.
55.
Voorts gaan alle in artikel 5 van gedelegeerde verordening 2016/128 bedoelde vermeldingen, met name die betreffende het gebruik van voeding voor medisch gebruik onder medisch toezicht (
32
), de specifieke leeftijdsgroep waarvoor deze voeding bestemd is (
33
) of de te nemen voorzorgsmaatregelen en tegenindicaties (
34
), verder dan de voedingswaarde van een levensmiddel en beogen zij bijkomende informatie te verstrekken ten opzichte van die voedingswaarde.
56.
Ten slotte is het in dit verband bijzonder nuttig erop te wijzen dat artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128 voorziet in een specifiek verbod om op de etikettering van voeding voor medisch gebruik de informatie in de voedingswaardevermelding te herhalen. (
35
) In dit verband zij eraan herinnerd dat de litigieuze vermeldingen, wat de inhoud ervan betreft, krachtens artikel 30, lid 1, van verordening nr. 1169/2011 informatie bevatten die onder de voedingswaardevermelding valt. Evenals de Commissie ben ik van mening dat de energetische waarde en de hoeveelheid nutriënten informatie van dezelfde aard blijven, ongeacht de wijze waarop zij worden uitgedrukt.
57.
Het in dat artikel 6, lid 2, bedoelde verbod dan wel de verplichting krachtens artikel 5, lid 2, onder g), van deze gedelegeerde verordening om bepaalde vermeldingen op de etikettering van voeding voor medisch gebruik op te nemen, kan dus niet variëren naargelang van de verschillende wijzen waarop die informatie is uitgedrukt, aangezien deze informatie inhoudelijk niet verandert door een andere wijze van uitdrukken, en die inhoud als enige relevant is voor de toepassing van bovengenoemde bepalingen. (
36
) Indien werd erkend dat dat wel mogelijk zou zijn, zoals Nestlé in essentie stelt, zou het verbod van artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128 mijns inziens worden omzeild.
58.
Om deze redenen verzet de context van artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 zich er mijns inziens tegen dat de litigieuze vermeldingen kunnen vallen onder de bijkomende verplichte vermeldingen die alleen van toepassing zijn op voeding voor medisch gebruik. A fortiori kunnen zij niet vallen onder de in dat artikel 5, lid 2, onder g), bedoelde „omschrijving van de eigenschappen en/of kenmerken”.
59.
Ten tweede lijkt deze gevolgtrekking mij het meest in overeenstemming met de doelstellingen van de gedelegeerde verordening.
60.
In dit verband zij eraan herinnerd dat gedelegeerde verordening 2016/128 verordening nr. 609/2013 aanvult door bijzondere voorschriften vast te stellen voor de samenstelling en informatie betreffende voeding voor medisch gebruik. Zij vormen een aanvulling op de algemene voorschriften die krachtens verordening nr. 1169/2011 van toepassing zijn op alle levensmiddelen en die bijgevolg ook van toepassing zijn op de specifieke levensmiddelen die in casu aan de orde zijn.
61.
Gedelegeerde verordening 2016/128 stelt deze bijzondere voorschriften vast om aldus rekening te houden met de specifieke aard van deze voeding voor medisch gebruik (
37
), teneinde ervoor te zorgen dat voeding veilig, heilzaam en doeltreffend is voor de personen voor wie zij bestemd is (
38
). Door bijzondere etiketteringsvoorschriften voor bepaalde levensmiddelen vast te stellen, beoogt de wetgever van de Unie om een hoog niveau van bescherming van kwetsbare consumenten tot stand te brengen, zodat zij de producten die hun gedeeltelijke of enige voedingsbron vormen, nauwkeurig kunnen identificeren. (
39
)
62.
Om te beginnen zou een uitlegging van artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 in die zin dat dit artikel verplicht om op de verpakking van voeding voor medisch gebruik, als bijkomende informatie, de verplichte vermeldingen op te nemen die gelden voor alle levensmiddelen, zoals die welke in casu aan de orde zijn, in strijd zijn met het doel om ter zake bijzondere voorschriften vast te stellen.
63.
Verder zou deze uitlegging ook afbreuk doen aan de waarborging van de bescherming van kwetsbare consumenten, die ervoor zorgt dat zij nauwkeurig kunnen vaststellen welke producten hun gedeeltelijke of enige voedingsbron vormen. Indien wordt verplicht om bepaalde voedingswaarde-informatie gewoon op de voorzijde van de verpakking te vermelden, kunnen deze consumenten namelijk in verwarring worden gebracht of zelfs worden misleid. (
40
)
64.
Ten slotte ben ik er, anders dan Nestlé beweert, niet van overtuigd dat ter rechtvaardiging van haar uitlegging kan worden gesproken van essentiële informatie (
41
) over voeding voor medisch gebruik, zoals het geval is bij gewone levensmiddelen (
42
), wegens met name de bijzondere aard ervan die in de opmerkingen vooraf is beschreven. De samenstelling van voeding voor medisch gebruik kan namelijk grondig verschillen, onder andere afhankelijk van de specifieke ziekte, aandoening of kwaal waarvoor het product als dieetvoeding is bestemd, de leeftijd van de patiënten en de plaats waar zij gezondheidszorg genieten, en het beoogde gebruik van deze voeding. (
43
)
65.
De doelstelling van gedelegeerde verordening 2016/128 betreffende een hoog niveau van bescherming van kwetsbare consumenten kan dus niet worden verwezenlijkt door artikel 5, lid 2, onder g), ervan aldus uit te leggen dat de energetische waarde van een product en de hoeveelheden van verschillende nutriënten elders dan in de voedingswaardevermelding kunnen worden vermeld en dat zij een bijkomende omschrijving van de eigenschappen en kenmerken van de voeding voor medisch gebruik kunnen vormen. Deze doelstelling vereist mijns inziens namelijk dat zowel beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg die betrokken zijn bij het medisch toezicht op het gebruik van deze voeding, als kwetsbare consumenten een weloverwogen keuze maken op basis van alle voedingswaarde-informatie.
66.
Gelet op de voorgaande overwegingen moet mijns inziens op de eerste prejudiciële vraag van de verwijzende rechter worden geantwoord dat artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 aldus moet worden uitgelegd dat de litigieuze vermeldingen niet de bijkomende omschrijving van de eigenschappen en kenmerken van het product in de zin van dat artikel kunnen vormen.
Tweede prejudiciële vraag
67.
Aangezien deze vraag is gesteld voor het geval dat de eerste vraag bevestigend zou worden beantwoord, hoeft deze vraag niet te worden beantwoord indien het Hof artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 uitlegt in de door mij in punt 66 van deze conclusie voorgestane zin.
68.
Hoe dan ook zij eraan herinnerd dat, om het verbod van artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128 niet uit te hollen, de litigieuze vermeldingen daaraan niet louter op grond van de wijze waarop zij zijn uitgedrukt, kunnen ontsnappen. Deze wijze van uitdrukken wijzigt namelijk niets aan de inhoud, die mijns inziens het enige relevante criterium blijft voor de toepassing van dit verbod. (
44
)
Conclusie
69.
Gelet op een en ander geef ik het Hof in overweging om de prejudiciële vragen van de Högsta förvaltningsdomstol te beantwoorden als volgt:
„Artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening (EU) 2016/128 van de Commissie van 25 september 2015 tot aanvulling van verordening (EU) nr. 609/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de bijzondere samenstellings‑ en informatievoorschriften betreffende voeding voor medisch gebruik
moet aldus worden uitgelegd dat
informatie over de energetische waarde van een product en de hoeveelheden van verschillende nutriënten die elders dan in de voedingswaardevermelding wordt verstrekt, geen bijkomende omschrijving van de eigenschappen en kenmerken van het product kan vormen.”
(
1
)	Oorspronkelijke taal: Frans.
(
2
)	Verordening van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten, tot wijziging van verordeningen (EG) nr. 1924/2006 en (EG) nr. 1925/2006 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van richtlijn 87/250/EEG van de Commissie, richtlijn 90/496/EEG van de Raad, richtlijn 1999/10/EG van de Commissie, richtlijn 2000/13/EG van het Europees Parlement en de Raad, richtlijnen 2002/67/EG en 2008/5/EG van de Commissie, en verordening (EG) nr. 608/2004 van de Commissie (PB 2011, L 304, blz. 18, met rectificatie in PB 2012, L 247, blz. 17).
(
3
)	Verordening van het Europees Parlement en de Raad van 12 juni 2013 inzake voor zuigelingen en peuters bedoelde levensmiddelen, voeding voor medisch gebruik en de dagelijkse voeding volledig vervangende producten voor gewichtsbeheersing, en tot intrekking van richtlijn 92/52/EEG van de Raad, richtlijnen 96/8/EG, 1999/21/EG, 2006/125/EG en 2006/141/EG van de Commissie, richtlijn 2009/39/EG van het Europees Parlement en de Raad en de verordeningen (EG) nr. 41/2009 en (EG) nr. 953/2009 van de Commissie (PB 2013, L 181, blz. 35).
(
4
)	Gedelegeerde verordening van de Commissie van 25 september 2015 tot aanvulling van verordening nr. 609/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de bijzondere samenstellings‑ en informatievoorschriften betreffende voeding voor medisch gebruik (PB 2016, L 25, blz. 30).
(
5
)	Artikel 2, lid 2, onder c), van verordening nr. 1169/2011.
(
6
)	Overweging 47 en de artikelen 36 en 37 van verordening nr. 1169/2011.
(
7
)	Overweging 24 en artikel 6 van verordening nr. 609/2013.
(
8
)	Zie artikel 2, lid 2, onder g), van verordening nr. 609/2013.
(
9
)	Arrest van 2 maart 2023, Kwizda Pharma (C‑760/21, EU:C:2023:143, punt 39).
(
10
)	Zie artikel 2, lid 2, onder g), van verordening nr. 609/2013.
(
11
)	Zie in die zin arrest van 27 oktober 2022, Orthomol (C‑418/21, EU:C:2022:831, punten 26, 31 en 32).
(
12
)	Zie arrest van 2 maart 2023, Kwizda Pharma (C‑760/21, EU:C:2023:143, punten 71 en 74).
(
13
)	Overweging 24 van verordening nr. 609/2013.
(
14
)	Artikel 9, lid 1, onder l), van verordening nr. 1169/2011.
(
15
)	Zie artikel 30 van verordening nr. 1169/2011.
(
16
)	Overwegingen 13‑15 van gedelegeerde verordening 2016/128.
(
17
)	Artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128.
(
18
)	Artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128.
(
19
)	Artikel 6, lid 4, van gedelegeerde verordening 2016/128.
(
20
)	Zie punt 20 van deze conclusie.
(
21
)	Zie overweging 41 van verordening nr. 1169/2011. In dit verband acht ik het nuttig het volgende op te merken. Ten eerste wordt herhaling enkel toegestaan voor de gegevens die zijn bedoeld in artikel 30, lid 3, van die verordening, waardoor herhaling van alle andere informatie voor alle levensmiddelen wordt uitgesloten. Ten tweede ziet artikel 30, lid 3, van die verordening op een zeer specifiek geval van deze herhaling op de etikettering van een voorverpakt levensmiddel elders dan in de voedingswaardevermelding – te weten, in de praktijk, op de voorkant van die etikettering – van de informatie die in beginsel in de voedingswaardevermelding moet worden vermeld.
(
22
)	In dit verband blijkt uit overweging 35 van verordening nr. 1169/2011 dat de keuze om voedingswaardevermeldingen per 100 g of per 100 ml op te leggen en indien nodig aanvullende vermeldingen per portie toe te staan, is gemaakt om producten in verpakkingen van verschillende grootte gemakkelijker te kunnen vergelijken.
(
23
)	Artikel 6, lid 4, van gedelegeerde verordening 2016/128. Opgemerkt zij dat de mogelijkheid van een dergelijke aanvulling, die dicht bij de voedingswaardevermelding kan worden geplaatst, in geen geval mag worden verward met de herhaling van deze informatie op de etikettering zelf, die door lid 2 van dit artikel uitdrukkelijk wordt verboden.
(
24
)	Deze formulering verschilt naargelang van de taalversie van deze bepaling. Zoals Nestlé stelt, wordt in de Zweedse taalversie de nadruk gelegd op het nut van het product in een dergelijk geval („[e]n beskrivning av de egenskaper och/eller kännetecken som gör produkten särskilt användbar i relation till [...]”). Aanvullend zij opgemerkt dat dit ook het geval is in met name de Engelse taalversie („a description of the properties and/or characteristics that make the product useful in relation to”), de Spaanse taalversie („una descripción de las propiedades o características que expliquen la utilidad del producto en el manejo dietético”) en de Litouwse taalversie [„produkto savybių ir (arba) ypatumų, dėl kurių jis yra naudingas”].
(
25
)	Zoals blijkt uit de formulering van de eerste prejudiciële vraag door de verwijzende rechter, die preciseert dat het gaat om de uitlegging van de „bijkomende omschrijving”.
(
26
)	Zie arrest van 16 juli 2020, AFMB e.a. (C‑610/18, EU:C:2020:565, punt 50 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
(
27
)	Zie voor een definitie van de termen „eigenschappen” en „kenmerken” Den Boon, C. A., en Hendrickx, R., Groot woordenboek van de Nederlandse taal, 2017, Van Dale Uitgevers, Utrecht.
(
28
)	Afhankelijk van de taalversie. Volgens vaste rechtspraak van het Hof brengt het vereiste van een uniforme toepassing en uitlegging van een Uniehandeling mee dat deze handeling niet op zichzelf in een van haar taalversies mag worden beschouwd, maar moet worden uitgelegd zowel naar de werkelijke bedoeling van de auteur ervan als naar het door deze laatste nagestreefde doel, gelet op onder meer de in alle talen geredigeerde versies [arrest van 3 april 2014, 4finance (C‑515/12, EU:C:2014:211, punt 19 en aldaar aangehaalde rechtspraak)].
(
29
)	Cursivering van mij. Aangezien deze voorbeelden van geval tot geval kunnen verschillen, moet daaruit overigens worden afgeleid dat deze lijst niet uitputtend is.
(
30
)	Zie voor de definitie van het begrip „ingrediënt” artikel 2, lid 2, onder f), van verordening nr. 1169/2011: „elke stof of elk product, waaronder aroma’s, levensmiddelenadditieven en voedingsenzymen, en elk bestanddeel van een samengesteld ingrediënt, die/dat bij de vervaardiging of de bereiding van een levensmiddel wordt gebruikt en nog in het eindproduct aanwezig is, zelfs in een veranderde vorm; residuen worden niet als ingrediënten beschouwd”.
(
31
)	In dit verband zij eraan herinnerd dat, voor zover dit artikel een voorbeeld geeft van de speciale bewerking of formulering van de nutriënten waarvan de hoeveelheid is verhoogd of verlaagd of die zijn verwijderd of op een andere manier gewijzigd, moet worden opgemerkt dat de aldus aangebrachte wijziging van de nutriënt aldus moet worden uitgelegd dat zij het mogelijk maakt om de bijzonderheden van voeding voor medisch gebruik te karakteriseren, met name wegens de verandering in de dosering van de nutriënten waaruit deze voeding bestaat. Ik merk net als de verwijzende rechter ook op dat aan het specifieke vereiste van artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 kan worden voldaan zonder specifieke hoeveelheden te vermelden.
(
32
)	Artikel 5, lid 2, onder a), van gedelegeerde verordening 2016/128.
(
33
)	Artikel 5, lid 2, onder c), van gedelegeerde verordening 2016/128.
(
34
)	Artikel 5, lid 2, onder f), van gedelegeerde verordening 2016/128.
(
35
)	Er zij aan herinnerd dat volgens artikel 30, lid 1, van verordening nr. 1169/2011 de vermeldingen betreffende de energetische waarde en het werkelijke gehalte aan nutriënten (zoals vet, eiwitten en voedingsvezels) behoren tot de verplichte informatie die in de voedingswaardevermelding van een levensmiddel moet worden opgenomen. Hoewel voor gewone levensmiddelen bepaalde informatie in de voedingswaardevermelding volgens lid 3 mag worden herhaald, vallen de vermeldingen met betrekking tot eiwitten en voedingsvezels daar niet onder. Hoe dan ook wordt het door de bewoordingen zelf van artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128 uitdrukkelijk verboden om de in artikel 30, lid 3, van verordening nr. 1169/2011 bedoelde informatie te herhalen op de verpakking van voeding voor medisch gebruik.
(
36
)	Dit lijkt mij ook te worden bevestigd bij lezing van artikel 6, lid 4, van gedelegeerde verordening 2016/128, dat met name bepaalt dat de bepalingen inzake de uitdrukking van nutriënten in de voedingswaardevermelding, te weten de artikelen 32 en 33 van verordening nr. 1169/2011, van toepassing zijn op alle nutriënten in die vermelding.
(
37
)	Overweging 13 en, in die zin, overweging 15 van gedelegeerde verordening 2016/128.
(
38
)	Overweging 5 van gedelegeerde verordening 2016/128.
(
39
)	Zie in dit kader overweging 13 van gedelegeerde verordening 2016/128, gelezen in samenhang met de overwegingen 15 en 26 van verordening nr. 609/2013.
(
40
)	In dit verband zij opgemerkt dat de door Nestlé ter terechtzitting aangevoerde omstandigheid dat deze vennootschap voeding voor medisch gebruik in het merendeel van de gevallen verkoopt aan beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg en niet rechtstreeks aan die consumenten, aan deze gevolgtrekking niet kan afdoen, aangezien de doelgroep deel uitmaakt van de commerciële keuzen van een onderneming, die naar hun aard subjectief zijn, en geen afbreuk kunnen doen aan de uitlegging van de doelstellingen van gedelegeerde verordening 2016/128.
(
41
)	In haar opmerkingen voert Nestlé aan dat deze essentiële informatie betrekking heeft op de energetische waarde en de hoeveelheid van de verschillende nutriënten.
(
42
)	Immers, op welke basis kan in het geval van een persoon met een bepaalde ziekte, aandoening of kwaal voor wie de voeding voor medisch gebruik ten gevolge van die situatie met name de enige voedingsbron is, worden gesteld dat de vermelding van bepaalde voedingswaarde-informatie belangrijker is dan andere? Gesteld al dat de mogelijkheid hiertoe groter zou lijken in het geval van personen voor wie deze levensmiddelen een gedeeltelijke voedingsbron vormen, hoe kunnen de exploitanten van levensmiddelenbedrijven dan worden verplicht om ervoor te zorgen dat de voedingswaardevermeldingen die zij op de voorkant van de verpakking wensen aan te brengen, gelet op de specifieke behoeften van deze kwetsbare patiënten en uit medisch oogpunt inderdaad essentiële informatie vormen of, met andere woorden, belangrijkere informatie dan andere? Mijns inziens lenen de doelstellingen van gedelegeerde verordening 2016/128 zich niet voor een dergelijke casuïstische benadering, die waarschijnlijk de rechtszekerheid op dit gebied en vooral de bescherming van kwetsbare consumenten niet kan waarborgen.
(
43
)	Zie arrest van 2 maart 2023, Kwizda Pharma (C‑760/21, EU:C:2023:143, punt 77).
(
44
)	Zie punten 33-42, 56 en 57 van deze conclusie.