62007CJ0430
WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 25 czerwca 2009 r. (
*1
)
„Decyzja 2000/764/WE — Badania na obecność i monitorowanie epidemiologiczne gąbczastej encefalopatii bydła — Rozporządzenie (WE) nr 2777/2000 — Środki wspierania rynku — Środki weterynaryjne — Wkład Wspólnoty do finansowania części kosztów testów — Dyrektywa 85/73/EWG — Uprawnienie państw członkowskich do finansowania części kosztów nieponoszonych przez Wspólnotę w drodze poboru opłat krajowych za inspekcje mięsa lub opłat na walkę z epizootiami”
W sprawie C-430/07
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Raad van State (Niderlandy) postanowieniem z dnia 12 września 2007 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 17 września 2007 r., w postępowaniu
Exportslachterij J. Gosschalk & Zoon BV
przeciwko
Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: A. Rosas, prezes izby, J.N. Cunha Rodrigues, J. Klučka, U. Lõhmus (sprawozdawca) i A. Arabadjiev, sędziowie,
rzecznik generalny: P. Mengozzi,
sekretarz: M. Ferreira, główny administrator,
uwzględniając procedurę pisemną,
po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 11 września 2008 r.,
rozważywszy uwagi przedstawione:
—
w imieniu Exportslachterij J. Gosschalk & Zoon BV przez K. Defaresa oraz S.M. Goossens, advocaten,
—
w imieniu rządu niderlandzkiego przez C.M. Wissels, D.J.M. de Grave’a oraz M. de Mol, działających w charakterze pełnomocników,
—
w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez F. Erlbachera oraz M. van Heezik, działających w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 20 listopada 2008 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy: wykładni art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2777/2000 z dnia 18 grudnia 2000 r. przyjmującego nadzwyczajne środki wspierania rynku wołowiny i cielęciny (Dz.U. L 321, s. 47), zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 111/2001 z dnia 19 stycznia 2001 r. (Dz.U. L 19, s. 11, zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2777/2000”), ważności wspomnianego art. 2 ust. 2 oraz wykładni art. 5 ust. 4 akapit drugi dyrektywy Rady 85/73/EWG z dnia 29 stycznia 1985 r. w sprawie badania i kontroli sanitarnej zwierząt objętych przepisami dyrektyw 89/662/EWG, 90/425/EWG, 90/675/EWG oraz 91/496/EWG (Dz.U. L 32, s. 14), zmienionej i skonsolidowanej dyrektywą Rady 96/43/WE z dnia 26 czerwca 1996 r. (Dz.U. L 162, s. 1 zwanej dalej „dyrektywą 85/73”).
2
Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu między przedsiębiorstwem Exportslachterij J. Gosschalk & Zoon BV (zwanym dalej „spółką Gosschalk”) oraz Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (niderlandzkim ministrem ds. rolnictwa, środowiska i jakości produktów żywnościowych) co do finansowania testów na obecność gąbczastej encefalopatii bydła (zwanej dalej „BSE”), przeprowadzonych pomiędzy majem i grudniem 2001 r. na bydle w wieku powyżej 30 miesięcy z gospodarstwa spółki Gosschalk.
Ramy prawne
Uregulowania wspólnotowe
3
Załącznik I, rozdział VI do dyrektywy Rady 64/433/EWG w sprawie problemów zdrowotnych wpływających na handel wewnątrzwspólnotowy świeżym mięsem (Dz.U. 121, s. 2012), zmienionej dyrektywą Rady 95/23/WE z dnia 22 czerwca 1995 r. (Dz.U. L 243, s. 7, zwanej dalej „dyrektywą 64/433”) stanowi w odniesieniu do inspekcji przedubojowej, że:
„[…]
27.
Badanie [inspekcja] musi określić:
a)
czy zwierzęta dotknięte są chorobą przenoszoną na człowieka i na zwierzęta lub czy wykazują objawy lub znajdują się w takim stanie ogólnym, który pozwala stwierdzić możliwość pojawienia się takiej choroby;
[…]”.
4
Artykuł 1 dyrektywy 85/73 stanowi:
„Państwa członkowskie zapewniają, zgodnie z ustaleniami przewidzianymi w załączniku A, pobieranie opłaty wspólnotowej w celu pokrycia kosztów inspekcji i kontroli produktów wymienionych w tym załączniku, włącznie z inspekcjami i kontrolami, które mają na celu zapewnienie ochrony zwierząt w rzeźniach, zgodnie z wymaganiami dyrektywy 93/119/EWG”.
5
Artykuł 4 dyrektywy 85/73 przewiduje:
„1.   W oczekiwaniu na przyjęcie przepisów regulujących opłaty wspólnotowe państwa członkowskie zapewniają finansowanie inspekcji i kontroli nieobjętych przepisami art. 1, 2 i 3.
2.   Do celów ust. 1 państwa członkowskie mogą pobierać opłaty krajowe zgodnie z zasadami przyjętymi w odniesieniu do opłat wspólnotowych”.
6
Artykuł 5 wspomnianej dyrektywy stanowi:
„1.   Opłaty wspólnotowe ustala się na poziomie, który umożliwia pokrycie kosztów poniesionych przez właściwe władze z tytułu:
—
kosztów wynagrodzeń i kosztów ubezpieczeń społecznych stanowiących część kosztów wykonania inspekcji,
—
kosztów administracyjnych związanych z wykonywaniem kontroli i inspekcji, które mogą zawierać koszty stażu inspektorów,
w celu wykonania kontroli i inspekcji określonych w art. 1, 2 i 3.
2.   Nie jest dozwolony bezpośredni lub pośredni zwrot opłat przewidzianych w niniejszej dyrektywie. Jednakże ewentualne zastosowanie przez państwo członkowskie średniej ryczałtowej przewidzianej w załącznikach A, B i C nie jest, w szczególnych przypadkach, uważane za zwrot bezpośredni.
3.   Państwa członkowskie upoważnione są do pobierania kwot wyższych niż poziomy opłat wspólnotowych z zastrzeżeniem, że cała opłata pobrana przez każde państwo członkowskie nie jest wyższa od faktycznego kosztu inspekcji.
4.   […]
Niniejsza dyrektywa nie stanowi przeszkody dla państw członkowskich do pobierania opłat na walkę z epizootiami i chorobami enzootycznymi”.
7
Zgodnie z załącznikiem A rozdział pierwszy dyrektywy 85/73 dotyczącym opłat stosowanych w odniesieniu do mięsa objętego dyrektywami 64/433/EWG, 71/118/EWG, 91/495/EWG oraz 92/45/EWG:
„1)
Bez uszczerbku dla pkt 4 i 5 państwa członkowskie pobierają następujące kwoty ryczałtowe z tytułu kosztów inspekcji związanych z ubojem:
a)
wołowina i cielęcina:
—
bydło dorosłe: 4,5 [EUR] za zwierzę,
—
bydło młode: 2,5 [EUR] za zwierzę;
[…]”.
8
Decyzja Komisji 98/272/WE z dnia 23 kwietnia 1998 r. w sprawie pomiarów epidemiologicznych [monitorowania epidemiologicznego] pasażowalnych encefalopatii gąbczastych, zmieniająca decyzję 94/474/WE (Dz.U. L 122, s. 59), nałożyła na państwa członkowskie w szczególności obowiązek wprowadzenia corocznego programu monitorowania na zasadach określonych w załączniku do niej, mającego na celu powiadamianie o nowych przypadkach zachorowań zwierząt.
9
Decyzja 98/272, zmieniona decyzją Komisji 2000/374/WE z dnia 5 czerwca 2000 r. (Dz.U. L 135, s. 27), powtarza w załączniku IV A trzy testy odznaczające się doskonałą wrażliwością i specyficznością badań na obecność pasażowalnej encefalopatii gąbczastej u zwierząt w fazie klinicznej choroby.
10
Zgodnie ze wspomnianym załącznikiem metody zatwierdzone w celu tego badania na obecność BSE są następujące:
„1.
Test immuno-blottingu oparty na metodzie Western blot dla wykrywania frakcji odpornej na proteinazy PrPRes (Prionics-Check Western test);
2.
Test luminescencyjny ELISA obejmujący procedurę ekstrakcji i technikę ELISA przy zastosowaniu odczynnika luminescencyjnego (test Enfera).
3.
Oznaczenie immunologiczne wielowarstwowe dla PrPRes wykonane po denaturacji i koncentracji (test Bio-Rad TeSe, wcześniejszy test Bio-Rad Platelia) [tłumaczenie nieoficjalne]”.
11
Na mocy decyzji Komisji 2001/8/WE z dnia 29 grudnia 2000 r. zmieniającej decyzję 2000/764/WE w sprawie badania bydła na obecność gąbczastej encefalopatii bydła i aktualizującej załącznik IV A do decyzji 98/272 (Dz.U. L 2, s. 28 i sprostowanie w Dz.U. 2001, L 31, s. 23), mającej zastosowanie począwszy od dnia 1 stycznia 2001 r., test Bio-Rad Platelia wymieniony w pkt 3 załącznika IV A do decyzji 98/272 nazwano testem Bio-Rad TeSe, a we francuskiej wersji językowej załącznik IV A do decyzji 98/272 stał się jej załącznikiem IVa.
12
Artykuł 38 rozporządzenia Rady (WE) nr 1254/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wołowiny i cielęciny (Dz.U. L 160, s. 21) stanowi:
„1.   W przypadku znacznej podwyżki lub spadku cen notowanego na rynku Wspólnoty oraz jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, że taka sytuacja będzie się utrzymywać, tym samym zakłócając lub grożąc zakłóceniem funkcjonowania rynku, mogą zostać podjęte konieczne środki zaradcze.
2.   Szczegółowe zasady stosowania przepisów niniejszego artykułu są przyjmowane zgodnie z procedurą określoną w art. 43”.
13
Artykuł 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1258/99 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.U. L 160, s.103) stanowi:
„[…] Sekcja Gwarancji [Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej] finansuje:
[…]
b)
interwencję mającą na celu ustabilizowanie rynków rolnych;
[…]
d)
finansowy wkład Wspólnoty do specjalnych środków weterynaryjnych, kontroli w dziedzinie weterynarii i programów zwalczania i monitorowania chorób zwierzęcych (środki weterynaryjne) oraz środków ochrony zdrowia roślin;
[…]”.
14
Stosownie do art. 3 rozporządzenia 1258/1999:
„[…] [ś]rodki weterynaryjne oraz środki w zakresie ochrony zdrowia roślin podejmowane zgodnie z zasadami wspólnotowymi finansowane są na mocy art. 1 ust. 2 lit. d) […]”.
15
Decyzja Komisji 2000/764/WE z dnia 29 listopada 2000 r. w sprawie badania bydła na obecność gąbczastej encefalopatii bydła, zmieniająca decyzję 98/272 (Dz.U. L 305, s. 35) zmienioną decyzją 2001/8 stanowi w art. 1:
„1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby całe bydło w wieku powyżej trzydziestu miesięcy:
—
podlegające »ubojowi z konieczności« zdefiniowanemu w art. 2 lit. n) dyrektywy 64/433 […];
—
poddane ubojowi zgodnie z załącznikiem I, rozdział VI, pkt 28 lit. c) dyrektywy 64/433;
zostało poddane jednemu z zatwierdzonych szybkich testów, o których mowa w załączniku IV A do decyzji 98/272 […], najpóźniej od dnia 1 stycznia 2001 r.
Przepisy tego ustępu stosuje się również do zwierząt wymienionych w akapicie pierwszym nabytych w celu ich zniszczenia zgodnie z rozporządzeniem […] nr 2777/2000.
2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby całe bydło w wieku powyżej [30] miesięcy, zmarłe w gospodarstwie lub podczas transportu, które jednak nie zostało poddane ubojowi do spożycia przez ludzi, było badane zgodnie z załącznikiem I, część A do decyzji 98/272 […], poczynając od dnia 1 stycznia 2001 r.
3.   Państwa członkowskie zapewniają, aby całe bydło w wieku powyżej 30 miesięcy poddane zwyczajnemu ubojowi do spożycia przez ludzi poddano jednemu z szybkich zatwierdzonych testów, o których mowa w załączniku IV A do decyzji 98/272 […], poczynając najpóźniej od dnia 1 lipca 2001 r.” [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tej decyzji poniżej].
16
Decyzja 2000/764 została uchylona z dniem 1 lipca 2001 r. przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 1248/2001 z dnia 22 czerwca 2001 r. zmieniające załączniki III, X i XI do rozporządzenia (WE) nr 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii (Dz.U. L 173, s. 12).
17
Artykuł 12 decyzji Komisji 2000/773/WE z dnia 30 listopada 2000 r. zatwierdzającej programy monitorowania BSE przedstawione na 2001 r. przez państwa członkowskie i ustalającej poziom wkładu finansowego Wspólnoty (Dz.U. L 308, s. 35) zatwierdził program przedstawiony przez Królestwo Niderlandów i ustalił wkład finansowy Wspólnoty dla tego państwa członkowskiego na maksimum 1260000 EUR.
18
Artykuł 17 decyzji 2000/773 stanowi:
„Oprócz środków przewidzianych przez programy zatwierdzone w art. 2–16, wkład finansowy przyznaje się także na testy przeprowadzane zgodnie z art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764 […], pod warunkiem że wnioskujące państwa członkowskie przedstawią Komisji najpóźniej do dnia 15 czerwca 2001 r. zmieniony program” [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tej decyzji poniżej].
19
Artykuł 18 decyzji 2000/773 przewiduje, że:
„Wkład finansowy Wspólnoty do programów zatwierdzonych w art. 2–16 pokrywa 100% [bez podatku od wartości dodanej (zwanego dalej „VAT”)] kosztów nabycia zestawów testów i odczynników, nie więcej niż 30 EUR za test, w zakresie testów przeprowadzonych między dniem 1 stycznia a dniem 31 grudnia 2001 r. na zwierzętach, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 2 decyzji Komisji 2000/764 […]”.
20
Motywy od pierwszego do trzeciego rozporządzenia nr 2777/2000 stanowią:
„(1)
Wspólnotowy rynek wołowiny i cielęciny przechodzi obecnie głęboki kryzys wynikający z utraty przez konsumentów zaufania do wołowiny i cielęciny w następstwie pojawienia się nowych przypadków [BSE]. Konsumpcja i produkcja spadły w ostatnim okresie do bezprecedensowych poziomów, wywołując poważny spadek cen producentów […]. W tych warunkach art. 38 ust. 1 rozporządzenia […] nr 1254/1999 przewiduje przyjęcie nadzwyczajnych środków wspierania rynku wołowiny i cielęciny w celu przywrócenia jego równowagi. Jednym ze środków powinno być wprowadzenie systemu przewidującego wycofanie z produkcji, w ramach systemu skupu i zniszczenia zwierząt, mięsa zwierząt powodującego pojawianie się na rynku znacznych nadwyżek.
(2)
Decyzja 2000/764 […] ustanawia szczególne zasady badań na obecność BSE u zwierząt w wieku powyżej [30] miesięcy, a w szczególności metody zatwierdzone w tych celach. Zgodnie z tą decyzją, począwszy najpóźniej od dnia 1 lipca 2001 r., wszystkie zwierzęta w wieku powyżej [30] miesięcy przeznaczone do zwyczajnego uboju do spożycia przez ludzi poddać należy testowi na obecność BSE. Aż do tego dnia wycofywanie zwierząt ze wskazanego wyżej rynku skoncentrować należy na zwierzętach w tym wieku, które nie są poddawane testowi na obecność BSE przy uboju, oraz zezwalać na spożywanie przez ludzi we Wspólnocie i w państwach trzecich jedynie mięsa pochodzącego od zwierząt, które uzyskały negatywny wynik testu.
(3)
Celem szybkiego osiągnięcia poprawy sytuacji na rynku wołowiny i cielęciny w okresie przejściowym zachęcać należy do dobrowolnego przeprowadzania badań na bydle w wieku powyżej [30] miesięcy. W konsekwencji należy przyjąć przepisy w sprawie współfinansowania wspólnotowego wymaganych testów, zapewniając przy tym, że nie dojdzie do dwukrotnego finansowania z budżetu wspólnotowego” [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tego rozporządzenia poniżej].
21
Stosownie do art. 2 rozporządzenia nr 2777/2000:
„1.   Mięso bydła w wieku powyżej 30 miesięcy, poddanego ubojowi na obszarze Wspólnoty po dniu 1 stycznia 2001 r., może zostać uznane za zdatne do spożycia przez ludzi we Wspólnocie lub do wywozu do państw trzecich tylko w przypadku negatywnego wyniku zatwierdzonych szybkich testów na obecność BSE, o których mowa w załączniku [IV A] do decyzji 98/272 […].
2.   Wspólnota bierze udział w finansowaniu testów, o których mowa w ust. 1. Wkład finansowy Wspólnoty jest równy 100% kosztów (bez VAT) nabycia zestawu testów i odczynników, nie więcej niż 15 EUR za test, w zakresie testów przeprowadzanych na zwierzętach poddanych ubojowi przed wejściem w życie programu obowiązkowych badań na obecność BSE przewidzianego w art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764 […], a w każdym razie przed dniem 1 lipca 2001 r.
Ze współfinansowania wykluczone są testy wykonywane na:
—
wierzętach, o których mowa w art. 1 ust. 1 decyzji 2000/764/WE […],
—
zwierzętach objętych systemem skupu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 niniejszego rozporządzenia.
Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu uniknięcia dwukrotnego obciążenia wydatkami budżetu wspólnotowego”.
22
Artykuł 3 rozporządzenia nr 2777/2000 przewiduje, że:
„1.   Państwa członkowskie skupują, bez poddawania testowi określonemu w art. 2 ust. 1, każde zwierzę w wieku powyżej [30] miesięcy, dostarczone przez producenta lub jego przedstawiciela, w celów uboju i całkowitego jego zniszczenia.
[…]
4.   Państwa członkowskie, będące w stanie wykazać, w sposób uznany przez Komisję za przekonujący, że dysponują zdolnością wystarczającą, aby przeprowadzić testy, o których mowa w art. 2 ust. 1, na produkcji pochodzącej ze zwykłego uboju bydła w wieku powyżej 30 miesięcy, mogą zostać upoważnione przez Komisję, według procedury, o której mowa w art. 43 rozporządzenia […] nr 1254/1999, do zaprzestania stosowania systemu skupu, o którym mowa w ust. 1, z wyjątkiem podjęcia decyzji przewidzianej w ust. 3”.
23
Rozporządzenie nr 2777/2000 stosownie do jego art. 11 miało zastosowanie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 30 czerwca 2001 r.
24
Na podstawie art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 2777/2000 Komisja przyjęła decyzję 2001/3/WE z dnia 3 stycznia 2001 r. ustanawiającą szczególne środki dla Danii i Niderlandów w sektorze wołowiny i cielęciny na mocy rozporządzenia (WE) nr 2777/2000 (Dz.U. L 1, s. 23), zgodnie z którą:
„[…] Niderlandy są upoważnione do zaprzestania stosowania systemu skupu przewidzianego w rozporządzeniu […] nr 2777/2000” [tłumaczenie nieoficjalne].
Uregulowania krajowe
25
Z postanowienia odsyłającego wynika, że na mocy art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1920 r. o kontroli weterynaryjnej prowadzonej przez państwo [Wet van 26 maart 1920, houdende bepalingen tot regeling van het Veeartsenijkundig Staatstoezicht (zwanej dalej „ustawą o kontroli weterynaryjnej”)] w brzmieniu obowiązującym w okresie wystąpienia okoliczności faktycznych rozpatrywanych w postępowaniu przed sądem krajowym, nie wolno wywozić, dokonywać prób wywozu lub oferować środków transportu do dokonania wywozu świeżego mięsa, chyba że ładunek został opatrzony, zgodnie z zasadami określonymi przez ministra, jednym lub kilkoma umieszczonymi nań oznaczeniami, lub dokumentami, wydanymi w następstwie kontroli przeprowadzonej na mocy decyzji właściwych władz i dowodzącymi zgodności z ustanowionymi przez ministra wymogami dotyczącymi wywozu.
26
Na mocy art. 73 tej ustawy w przypadku inspekcji przeprowadzonej na mocy decyzji właściwych władz w rozumieniu art. 68 i 69 następuje zwrot kosztów inspekcji zgodnie z opłatami określonymi przez ministra.
27
Wymogi, o których mowa w art. 68 ust. 1 ustawy o kontroli weterynaryjnej, są określone w rozporządzeniu z 1985 r. w sprawie wywozu świeżego mięsa i przetworów mięsnych (Regeling uitvoer vers vlees en vleesbereidingen 1985). To ostatnie zmienione zostało w dniu 21 grudnia 2000 r. celem wdrożenia decyzji 2000/764.
28
Artykuł 2 ust. 1 lit. y) tego rozporządzenia stanowi, że mięso nie może pochodzić od bydła w wieku powyżej 30 miesięcy, które nie zostało poddane zatwierdzonemu testowi na obecność BSE lub dla którego wynik tego testu był pozytywny.
29
Uzasadnienie zmiany wspomnianej w pkt 27 niniejszego wyroku wskazuje w odniesieniu do rozporządzenia nr 2777/2000:
„Okoliczność, że Niderlandy dysponują zdolnościami wystarczającymi do przeprowadzania testów, oznacza w konsekwencji, że w państwie tym nie ma zastosowania rozporządzenie Komisji Europejskiej przyjmujące nadzwyczajne środki wspierania rynku wołowiny i cielęciny. Rozporządzenie to przewiduje obowiązkowy, co do zasady, skup całego bydła w wieku powyżej 30 miesięcy niepoddanego testom na obecność BSE. Jako że Niderlandy mają rzeczywistą zdolność poddania tym testom całego bydła w wieku powyżej 30 miesięcy, brak jest powodów, aby prowadzić skup całego niepoddanego testom bydła”.
30
Stawki opłat wyrównawczych, o których mowa w art. 73 ustawy o kontroli weterynaryjnej, wymienione są w rozporządzeniu z 1993 r. w sprawie stawek za inspekcje mięsa i przetworów mięsnych (Regeling tarieven keuring vlees en vleesprodukten 1993).
31
Z uwag rządu niderlandzkiego wynika, że na podstawie tego rozporządzenia w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 1 kwietnia 2001 r. koszty testów na obecność BSE ponosiły w całości władze państwa, bez uszczerbku dla wkładu Wspólnoty do finansowania zestawów testów oraz odczynników, nie więcej niż 15 EUR za test. Od dnia 1 kwietnia 2001 r. na mocy art. 3b rozporządzenia w sprawie stawek za inspekcje mięsa i przetworów mięsnych za te testy na obecność BSE pobierano opłatę według stawki w wysokości 70 NLG (31,76 EUR) za zwierzę. Poczynając od dnia 1 stycznia 2002 r., koszty wymaganych testów zostały w całości przeniesione na podmioty gospodarcze. Całkowity koszt szybkiego testu na obecność BSE wynosi średnio 198,35 NLG (90 EUR) za zwierzę. Kwota ta obejmuje koszty materiałów, pobrania materiału i transportu próbek oraz wykonania testów.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
32
W okresie między majem i grudniem 2001 r. w ramach inspekcji mięsa przeznaczonego do wywozu Rijksdienst voor de keuring van Vee en Vlees (krajowy organ ds. inspekcji zwierząt hodowlanych i mięsa) przeprowadził na bydle w wieku powyżej 30 miesięcy z gospodarstwa spółki Gosschalk serię szybkich testów na obecność BSE.
33
W rachunkach wysłanych między lutym i kwietniem 2002 r. władze niderlandzkie zażądały od spółki Gosschalk uiszczenia opłaty w wysokości 31,76 EUR za test na obecność BSE, w całkowitej kwocie 1681279,12 EUR, w tym 92675,68 EUR w związku z testami przeprowadzonymi w maju i czerwcu 2001 r.
34
Spółka Gosschalk wniosła przeciwko tym rachunkom zażalenia, które jednak oddalono. W ramach wniesionej następnie do Rechtbank Zutphen (sądu okręgowego w Zutphen) skargi zażalenia te uznano za niedopuszczalne, ponieważ sąd ów stwierdził, że wspomniane rachunki nie stanowiły decyzji administracyjnych mogących być przedmiotem skargi.
35
W maju 2004 r. spółka Gosschalk odwołała się od orzeczenia Rechtbank Zutphen do Raad van State (rady stanu), która w orzeczeniu z dnia 3 listopada 2004 r. uznała odwołanie za zasadne, uchyliła zaskarżony wyrok i przekazała sprawę Rechtbank Zutphen w celu ponownego rozpoznania. Ten ostatni w dniu 17 listopada 2005 r. uznał skargę spółki Gosschalk za bezzasadną i oddalił wniosek o odszkodowanie.
36
Spółka Gosschalk odwołała się od tego ostatniego orzeczenia do Raad van State, która postanowiła zawiesić postępowanie i zwrócić się, w odniesieniu do testów na obecność BSE przeprowadzonych w maju i czerwcu 2001 r. z pytaniami od pierwszego do czwartego, oraz, w odniesieniu do testów przeprowadzonych w okresie od dnia 1 maja do dnia 31 grudnia 2001 r., z pytaniem piątym, o następującej treści:
„1)
Czy testy na obecność BSE, które z dniem 1 stycznia 2001 r. stały się obowiązkowe na podstawie rozporządzenia z 1985 r. w sprawie wywozu świeżego mięsa i przetworów mięsnych wydanego w wykonaniu art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764 […], stanowią testy w rozumieniu art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000 […]?
2)
W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej, czy art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000 należy uznać za interwencję mającą na celu ustabilizowanie rynku w sektorze wołowiny i cielęciny (środek wspierania rynku) w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1258/1999 […], czy za szczególny środek weterynaryjny w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. d) tego rozporządzenia, lub też czy stanowi on jednocześnie taką interwencję i taki środek?
3)
Jeżeli mamy tutaj (również) do czynienia ze środkiem wspierania rynku, to czy w świetle wyroku Trybunału z dnia 30 września 2003 r. w sprawie C-239/01 Niemcy przeciwko Komisji, Rec. s. I-10333, należy stwierdzić, że przeprowadzone testy winny być finansowane wyłącznie przez Wspólnotę, a w konsekwencji art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2777/2000 w zakresie, w jakim przewiduje, że Wspólnota finansuje jedynie część kosztów przeprowadzenia testów na obecność BSE, jest nieważny z uwagi na niezgodność z rozporządzeniem nr 1254/1999?
4)
Przy założeniu, że art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2777/2000 jest ważny, czy rozporządzenie to stoi na przeszkodzie temu, by państwa członkowskie przenosiły na podmioty gospodarcze koszty przeprowadzonych testów na obecność BSE?
5)
Czy art. 5 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 85/73 […] należy interpretować w ten sposób, że dyrektywa ta nie stoi na przeszkodzie, by państwo członkowskie pobierało opłatę z tytułu wydatków poniesionych w związku z przeprowadzeniem testów na obecność BSE? Jeżeli tak, to jakie wymogi winna spełniać opłata z tytułu przeprowadzenia testów na obecność BSE?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
37
W pierwszym pytaniu prejudycjalnym sąd krajowy zmierza co do zasady do ustalenia, czy art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000 należy interpretować w ten sposób, że przepis ten obejmuje testy na obecność BSE wykonywane obowiązkowo w Niderlandach, na mocy ustawodawstwa krajowego wdrażającego art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764, na całym bydle w wieku powyżej 30 miesięcy przeznaczonym do zwyczajnego uboju do spożycia przez ludzi w maju i czerwcu 2001 r.
38
Należy zauważyć w tym względzie, że zarówno art. 1 decyzji 2000/764, jak i art. 2 rozporządzenia nr 2777/2000 określają jako szybkie zatwierdzone testy dla celów badania obecności BSE te wymienione w załączniku IV A do decyzji 98/272, a mianowicie „Prionics-Check Western test”, „test Enfera” oraz „test Bio-Rad TeSe”. Chodzi tu zatem, pod względem technicznym, o takie same testy.
39
W odniesieniu do zakresu obowiązku wykonywania tych testów należy zauważyć z jednej strony, że jak wynika z art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764 przyjętej w dniu 29 listopada 2000 r. i mającej zastosowanie, począwszy od dnia 1 stycznia 2001 r., państwa członkowskie miały zapewnić, aby całe bydło w wieku powyżej 30 miesięcy przeznaczone do spożycia przez ludzi zostało poddane jednemu z zatwierdzonych szybkich testów, najpóźniej od dnia 1 stycznia 2001 r.
40
Z drugiej strony rozporządzenie nr 2777/2000 przyjęte w dniu 18 grudnia 2000 r. i mające zastosowanie również od dnia 1 stycznia 2001 r. przyznawało państwom członkowskim możliwość bądź to poddania testom na obecność BSE produkcji pochodzącej ze zwykłego uboju bydła spełniającego przewidziany warunek wieku, jeżeli dysponowały konieczną zdolnością i środkami technicznymi, bądź to utworzenia systemu mieszanego będącego połączeniem specjalnego systemu skupu prowadzącego do zniszczenia zwierząt oraz, w zakresie ich możliwości, badań na obecność BSE, który pozwalałby wprowadzać mięso do obrotu, jeżeli wynik testu był negatywny.
41
Z przepisów wspomnianego rozporządzenia wynika, że chociaż prawdą jest, iż w celu przyczynienia się do przywrócenia równowagi na rynku wołowiny i cielęciny i podniesienia zaufania konsumentów państwom członkowskim pozostawiono wybór systemu do zastosowania w okresie odpowiadającym majowi i czerwcowi 2001 r., to niezależnie od wybranego systemu wszystkie zwierzęta, których mięso przeznaczone było do spożycia przez ludzi, musiały obowiązkowo zostać poddane testowi na obecność BSE.
42
Dla ustalenia więc, czy wykonywane obowiązkowo w Niderlandach w tym okresie testy stanowią testy w rozumieniu art. 2 ust. 1 rozporządzenia 2777/2000, obojętne jest, czy obowiązek wykonywania testów nałożony jest przez prawodawcę krajowego, który postanowił przesunąć na wcześniejszą datę 1 stycznia 2001 r. rozpoczęcie stosowania art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764, ponieważ dane państwo członkowskie było upoważnione do zaprzestania stosowania specjalnego systemu skupu na mocy art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 2777/2000, czy też obowiązek ten wynika z art. 2 ust. 1 tego ostatniego rozporządzenia stosowanego w państwie członkowskim, które nie dysponując wystarczającą zdolnością, aby poddać wszystkie zwierzęta testom, również zastosowało wspomniany system skupu, jako że tylko mięso, które uzyskało negatywny wynik w jednym z trzech zatwierdzonych testów, mogło być dopuszczone do spożycia przez ludzi oraz że te trzy testy były pod względem technicznym takie same.
43
W konsekwencji na pierwsze pytanie odpowiedzieć trzeba, że art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000 należy interpretować w ten sposób, że przepisem tym objęte są testy na obecność BSE wykonywane obowiązkowo w Niderlandach w maju i czerwcu 2001 r., na całym mięsie pochodzącym od bydła w wieku powyżej 30 miesięcy poddanego ubojowi do spożycia przez ludzi.
W przedmiocie pytań drugiego i trzeciego
44
W pytaniach drugim i trzecim, które należy rozważyć łącznie, sąd krajowy zasadniczo zapytuje, celem ustalenia, na kim ciąży obowiązek finansowania testów na obecność BSE, czy art. 2 ust. 1 rozporządzenia 2777/2000 interpretować należy w ten sposób, że zakaz wprowadzania do obrotu mięsa bydła w wieku powyżej 30 miesięcy, które nie uzyskało negatywnego wyniku w teście na obecność BSE, nałożony przez tenże przepis od dnia 1 stycznia 2001 r., stanowi interwencję mającą na celu ustabilizowanie rynku w sektorze wołowiny i cielęciny, w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1258/1999, czy raczej szczególny środek weterynaryjny w rozumieniu tego art. 1 ust. 2 lit. d), czy też wreszcie jednocześnie taką interwencję i taki środek. W przypadku gdyby przepis ten wprowadzał interwencję, sąd krajowy zastanawia się również, czy art. 2 ust. 2 rozporządzenia 2777/2000 zachowuje ważność w zakresie, w jakim przewiduje on, że Wspólnota finansuje jedynie część kosztów przeprowadzenia testów.
45
Z postanowienia odsyłającego wynika, że pytania te stawia się w świetle ww. wyroku w sprawie Niemcy przeciwko Komisji, w którym Trybunał orzekł, że wszystkie wspólnotowe środki wspierania mające na celu ustabilizowanie rynku w sektorze wołowiny i cielęciny powinny być finansowane wyłącznie przez Wspólnotę.
46
Należy zauważyć od razu, że rozporządzenie 2777/2000 zostało przyjęte przez Komisję na podstawie art. 38 rozporządzenia nr 1254/1999, którego ust. 2 upoważnia tę ostatnią do przyjmowania zgodnie z procedurą komitetu określoną w art. 43 tego rozporządzenia zasad stosowania koniecznych do ustabilizowania rynku w sektorze wołowiny i cielęciny.
47
Rozporządzenie nr 2777/2000 przewidywało liczne środki mające na celu szybkie osiągnięcie poprawy sytuacji na rynku wołowiny i cielęciny, który pod koniec 2000 r. przechodził głęboki kryzys wynikający z utraty zaufania przez konsumentów.
48
Po pierwsze, z jego motywu pierwszego wynika, że aby zapobiec pojawieniu się na rynku znacznych nadwyżek, rozporządzenie 2777/2000 wprowadziło na podstawie art. 38 ust. 1 rozporządzenia nr 1254/1999 nadzwyczajne środki wspierania rynku wołowiny i cielęciny celem przywrócenia równowagi na tym rynku.
49
Na mocy bowiem art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2777/2000 państwa członkowskie były pod pewnymi warunkami zobowiązane skupować celem poddania ubojowi i całkowitemu zniszczeniu, bez poddawania testowi na obecność BSE, każdego zwierzęcia dostarczonego im przez producenta, z wyjątkiem zwierząt wymienionych w art. 1 ust. 1 tiret pierwsze decyzji 2000/764, w każdym razie poddanych takiemu testowi. Z art. 1 ust. 1 akapit drugi decyzji 2000/764 wynika jednak, że zwierzęta zakupione celem ich zniszczenia, jeżeli spełniały warunek wieku, musiały również zostać poddane testowi.
50
Po drugie, z brzmienia art. 2 ust.1 rozporządzenia nr 2777/2000 wynika, że data, od której mięso pochodzące od bydła w wieku powyżej 30 miesięcy poddanego ubojowi we Wspólnocie powinno uzyskać negatywny wynik w zatwierdzonym szybkim teście BSE, aby zostać dopuszczone do spożycia przez ludzi we Wspólnocie lub do wywozu do państw trzecich, została przesunięta na wcześniejszą datę 1 stycznia 2001 r.
51
Po trzecie, z motywu trzeciego rozporządzenia 2777/200 wynika, że celem zachęcenia w rozpatrywanym okresie, a mianowicie od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca 2001 r. do dobrowolnych badań na obecność BSE jako alternatywy dla systemu skupu przez państwo członkowskie, art. 2 ust. 2 tego rozporządzenia przewidywał również współfinansowanie wspólnotowe testów na obecność BSE, przy czym wkład finansowy Wspólnoty pokrywał 100% kosztów bez VAT nabycia zestawów testów i odczynników, nie więcej niż 15 EUR za test.
52
Po czwarte, art. 3 ust. 4 rozporządzenia 2777/2000 przez wzgląd na jeden z jego celów, a mianowicie, że począwszy od dnia 1 stycznia 2001 r. do spożycia przez ludzi dopuszczone może być tylko mięso pochodzące od bydła w wieku powyżej 30 miesięcy, które uzyskało negatywny wynik w teście na obecność BSE, przewidywał po stronie państw członkowskich dysponujących zdolnością wystarczającą, aby poddać testom produkcję pochodzącą ze zwykłego uboju bydła w wieku powyżej 30 miesięcy, możliwość zaprzestania stosowania specjalnego systemu skupu, przewidzianego w art. 3 ust. 1.
53
Należy jednakże dodać, że okoliczność, iż rozporządzenie 2777/2000 zostało przyjęte na podstawie art. 38 ust. 1 rozporządzenia 1254/1999, nie oznacza, aby wszystkie środki, jakie ono przewiduje, stanowiły interwencje mające na celu ustabilizowanie jednego z rynków rolnych w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. b) rozporządzenia 1258/1999, w tym przypadku rynku wołowiny i cielęciny.
54
Z jednej bowiem strony motyw pierwszy rozporządzenia 2777/2000 dotyczy art. 38 ust. 1 rozporządzenia 1254/1999 jedynie w odniesieniu do wprowadzenia specjalnego systemu skupu i niszczenia zwierząt.
55
Z drugiej strony z motywu drugiego rozporządzenia 2777/2000 oraz z jego art. 2 wynika, że wycofanie z rynku zwierząt, któremu służy ten specjalny system skupu, powinno być stosowane w połączeniu ze szczególnymi zasadami badań na obecność BSE ustanowionymi decyzją 2000/764 i zatwierdzonymi metodami badań przewidzianymi przez decyzję 98/272.
56
Należy ponadto przypomnieć, że w celu monitorowania i zwalczania BSE we Wspólnocie decyzja 2000/764 przyjęta, jak wynika z jej preambuły, w szczególności na podstawie dyrektywy Rady 89/662/EWG z dnia 11 grudnia 1989 r. dotyczącej kontroli weterynaryjnych w handlu wewnątrzwspólnotowym w perspektywie wprowadzenia rynku wewnętrznego (Dz.U. L 395, s. 13) przewidywała poddanie w 2001 r. bydła w wieku powyżej 30 miesięcy jednemu z szybkich zatwierdzonych testów wymienionych w załączniku IV A do decyzji 98/272 w dwóch rozłożonych w czasie fazach.
57
Na mocy art. 1 ust. 1 i 2 decyzji 2000/764 faza pierwsza, która rozpoczęła się w dniu 1 stycznia 2001 r., dotyczyła całego bydła, które po przekroczeniu wieku 30 miesięcy zostało poddane ubojowi z konieczności, włączając bydło zakupione w celu zniszczenia zgodnie z rozporządzeniem 2777/2000 lub wykazujące objawy kliniczne przy uboju, jak również na reprezentatywnej próbie bydła zmarłego w gospodarstwie.
58
Faza druga, która miała rozpocząć się zasadniczo najpóźniej w dniu 1 lipca 2001 r., dotyczyła stosownie do art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764 całego bydła, które spełniając również warunek wieku, poddane było zwyczajnemu ubojowi do spożycia przez ludzi.
59
Artykuł 2 ust. 1 rozporządzenia 2777/2000 przesunął więc jedynie na dzień 1 stycznia 2001 r. datę, którą decyzja 2000/764 ustaliła na dzień 1 lipca 2001 r., a od której całe bydło w wieku powyżej 30 miesięcy poddane ubojowi we Wspólnocie do spożycia przez ludzi należało poddać jednemu z testów na obecność BSE wymienionych w załączniku IV A do decyzji 98/272, przy czym dozwolone było wprowadzenie do obrotu jedynie mięsa, które uzyskało wynik negatywny we wspomnianych testach.
60
Wynika z tego, że obowiązek poddania bydła testom na obecność BSE stanowi środek weterynaryjny mieszczący się w ramach programów zwalczania i monitorowania tej choroby. W odniesieniu do takiego środka finansowanie wspólnotowe przyznaje się zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1258/1999 na mocy jego art. 1 ust. 2 lit. d).
61
W tych okolicznościach nie ma potrzeby badania, czy art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2777/2000 w zakresie, w jakim przewiduje, że Wspólnota finansuje jedynie część kosztów przeprowadzenia testów na obecność BSE, jest nieważny z uwagi na niezgodność z rozporządzeniem nr 1254/1999.
62
W świetle powyższego, na pytania drugie i trzecie odpowiedzieć trzeba, że art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000 należy interpretować w ten sposób, że zakaz wprowadzania do obrotu mięsa bydła w wieku powyżej 30 miesięcy, które nie uzyskało wyniku negatywnego w testach na obecność BSE, nałożony od dnia 1 stycznia 2001 r., stanowi środek weterynaryjny w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. d) rozporządzenia 1258/1999 mieszczący się w ramach programów zwalczania i monitorowania BSE.
W przedmiocie pytań czwartego i piątego
63
W pytaniach czwartym i piątym, które trzeba rozważyć łącznie, sąd krajowy zasadniczo zapytuje, czy art. 2 ust. 2 rozporządzenia 2777/2000 oraz art. 4 i art. 5 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 85/73 należy interpretować w ten sposób, że państwa członkowskie mogą przenosić na podmioty gospodarcze, nakładając na nie opłatę, koszty testów na obecność BSE, a w razie odpowiedzi twierdzącej, według jakich kryteriów.
64
Należy w tym względzie uściślić, że decyzja 2000/773 ustaliła wkład finansowy Wspólnoty do programów monitorowania BSE przez państwa członkowskie w 2001 r. Z jednej strony w odniesieniu do zwierząt, o których wspomina art. 1 ust. 1 i 2 decyzji 2000/764, a mianowicie tych przeznaczonych do uboju z konieczności, tych zakupionych w celu zniszczenia zgodnie z rozporządzeniem 2777/2000, tych wykazujących objawy kliniczne przy uboju oraz zwierząt zmarłych w gospodarstwie i włączonych do reprezentatywnej próby, art. 18 decyzji 2000/773 ustalił kwotę wkładu na test w wysokości 100% kosztów bez VAT nabycia zestawów testów i odczynników, nie więcej niż 30 EUR za test.
65
Z drugiej strony art. 17 decyzji 2000/773 wprowadza zasadę wkładu Wspólnoty do finansowania testów przeprowadzonych zgodnie z art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764, a mianowicie na bydle w wieku powyżej 30 miesięcy przeznaczonym do zwyczajnego uboju do spożycia przez ludzi, nie określając jednak jego kwoty.
66
Z art. 2 rozporządzenia nr 2777/2000 wynika ponadto, że Wspólnota miała wypłacać, do chwili wejścia w życie programu obowiązkowych badań na obecność BSE przewidzianego w art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764, a w każdym wypadku przed dniem 1 lipca 2001 r., wkład odpowiadający 100% kosztów bez VAT nabycia zestawów testów i odczynników, nie więcej niż 15 EUR na test, dla testów przeprowadzonych na zwierzętach przeznaczonych do spożycia przez ludzi.
67
Z brzmienia art. 17 i 18 decyzji 2000/773 oraz art. 2 rozporządzenia 2777/200 wynika więc, że artykuły te ograniczają się do wprowadzenia zasady współfinansowania wspólnotowego kosztów tych testów, przy czym dwa ostatnie z tych artykułów wymieniają ponadto produkty objęte finansowaniem ze wskazaniem maksymalnej kwoty do wypłacenia zależnie od zwierząt, które mają być poddane testom. Nic natomiast w ich tekście nie wskazuje, w jaki sposób powinny być finansowane koszty nie objęte współfinansowaniem, ani nie określa, kto jest w ostateczności odpowiedzialny za ich zapłatę.
68
W tym względzie zauważyć należy, że dyrektywa 85/73 ustanawia zharmonizowane zasady finansowania inspekcji i kontroli sanitarnych zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego przeprowadzanych przez lekarzy weterynarii w celu zagwarantowania zarówno zdrowia publicznego, jak i zdrowia zwierząt. Na mocy art. 1 tej dyrektywy państwa członkowskie zapewnią, zgodnie z regułami przewidzianymi w jej załączniku A, aby pobierane były opłaty w celu pokrycia kosztów inspekcji i kontroli sanitarnych produktów przeznaczonych do spożycia przez ludzi, o których mowa w tym załączniku.
69
W rozdziale 1 załącznika A do tej dyrektywy wymienia się opłaty mające zastosowanie do świeżego mięsa objętego w szczególności dyrektywą 64/433. W odniesieniu do wołowiny i cielęciny państwa członkowskie, z tytułu kosztów inspekcji związanych z ubojem, pobierają kwoty ryczałtowe w wysokości 4,5 EUR za zwierzę w odniesieniu do bydła dorosłego oraz 2,5 EUR za zwierzę w odniesieniu do bydła młodego.
70
Należy jednak zauważyć, że chociaż prawdą jest, iż załącznik I rozdział VI pkt 27 lit. a) dyrektywy 64/433 przewiduje, że przedubojowa inspekcja sanitarna musi określić, czy zwierzęta dotknięte są chorobą przenoszoną na człowieka i na zwierzęta lub czy wykazują objawy lub znajdują się w takim stanie ogólnym, który pozwala stwierdzić możliwość pojawienia się takiej choroby, to BSE nie występuje pośród wyliczonych w art. 5 tej dyrektywy chorób, których wykrycie mają na celu przeprowadzane na bydle inspekcje i kontrole weterynaryjne.
71
Wynika z tego, że koszty związane z testami na obecność BSE nie są objęte zakresem załącznika A do dyrektywy 85/73 w sprawie opłat wspólnotowych dotyczących kosztów inspekcji związanych z ubojem. W konsekwencji, jako że kwota do zapłacenia za te testy nie była przedmiotem harmonizacji, mogła ona zostać uzależniona w każdym państwie członkowskim od kosztów czynności związanych z ich przeprowadzeniem.
72
Z jednej strony bowiem art. 4 ust. 1 dyrektywy 85/73 przewiduje, że w oczekiwaniu na przyjęcie przepisów regulujących opłaty wspólnotowe państwa członkowskie zapewniają finansowanie inspekcji i kontroli nieobjętych przepisami w szczególności art. 1 tej dyrektywy.
73
Z drugiej strony na mocy jej art. 5 ust. 4 akapit drugi dyrektywa 85/73 nie stanowi przeszkody dla państw członkowskich do pobierania opłat na walkę z epizootiami i chorobami enzootycznymi.
74
Zarówno z brzmienia, jak i ze struktury przepisów dyrektywy 85/73 wynika, że jej art. 4 objęte są, jako będące opłatami krajowymi, te ustalone przez państwa członkowskie z tytułu inspekcji i kontroli sanitarnych, chociaż związanych z ubojem zwierząt przeznaczonych do spożycia przez ludzi, w tym przypadku bydła, to odpowiadających badaniom lub testom takim jak testy na obecność BSE nieprzewidziane przez dyrektywę 64/433, podczas gdy opłatami objętymi art. 5 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 85/73 są te pobierane przez państwa członkowskie w ramach walki z epizootiami i chorobami enzootycznymi poza ubojem.
75
W postępowaniu przed sądem krajowym w odniesieniu do testów na obecność BSE, których przeprowadzanie jest obowiązkowe na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 decyzji 2000/764, zauważyć należy, że chociaż wykonywane są one przy uboju, testy te mają na celu potwierdzenie, że bydło należące do pewnych grup ryzyka jest zarażone tą chorobą oraz że jego mięso nie jest przeznaczone do spożycia przez ludzi. Mieszcząc się zatem w ramach walki z epizootią, opłaty, jakie państwa członkowskie mogą ustanowić na sfinansowanie takich testów, objęte są zakresem art. 5 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 85/73.
76
Natomiast testy na obecność BSE przewidziane zarówno w art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764, jak i w art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000 wiążą się z ubojem bydła przeznaczonego do spożycia przez ludzi i mogą w konsekwencji być finansowane w drodze poboru opłat krajowych w rozumieniu art. 4 dyrektywy 85/73.
77
Jeżeli chodzi o kryteria do uwzględnienia przy ustalaniu takich opłat, a mianowicie, w postępowaniu przed sądem krajowym, tych służących sfinansowaniu testów na obecność BSE, z art. 4 dyrektywy 85/73 wynika, że w braku opłat wspólnotowych państwa członkowskie mogą pobierać opłaty krajowe zgodnie z zasadami przyjętymi w odniesieniu do opłat wspólnotowych.
78
W tym względzie z art. 5 ust. 1–3 dyrektywy 85/73 wynika, że jeżeli chodzi o ich kwotę, opłaty wspólnotowe ustala się na poziomie, który umożliwia pokrycie kosztów poniesionych przez właściwe władze z tytułu kosztów wynagrodzeń i kosztów ubezpieczeń społecznych oraz kosztów administracyjnych związanych z wykonywaniem kontroli i inspekcji oraz że cała pobrana opłata nie może być wyższa od faktycznego kosztu inspekcji, a bezpośredni lub pośredni zwrot takich opłat nie jest dozwolony.
79
Należy uznać, że te same zasady mają zastosowanie w drodze analogii, gdy tak jak w postępowaniu przed sądem krajowym, państwa członkowskie pobierają opłaty krajowe w rozumieniu art. 4 dyrektywy 85/73, takie jak te mające na celu pokrycie kosztów przeprowadzania testów na obecność BSE wykonywanych na bydle przeznaczonym do uboju do spożycia przez ludzi.
80
Należy dodać, że art. 5 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 85/73 nie nakłada na państwa członkowskie obowiązku poszanowania zasad przyjętych w odniesieniu do opłat wspólnotowych przy pobieraniu opłat na walkę z epizootiami i chorobami enzootycznymi, takich jak ta mająca na celu pokrycie kosztów przeprowadzania testów na obecność BSE wykonywanych na bydle wskazanym w art. 1 ust. 1 i 2 decyzji 2000/764.
81
W świetle powyższych rozważań na pytania czwarte i piąte trzeba odpowiedzieć, że art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2777/2000 oraz art. 4 i art. 5 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 85/73 należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie temu, by państwa członkowskie pobierały opłaty krajowe mające na celu sfinansowanie kosztów testów na obecność BSE. Całkowita kwota opłat związanych z ubojem bydła przeznaczonego do spożycia przez ludzi powinna być ustalona z poszanowaniem zasad przyjętych w odniesieniu do opłat wspólnotowych, według których z jednej strony kwota ta nie może przekraczać poniesionych kosztów, które obejmują wynagrodzenia i koszty ubezpieczeń społecznych oraz koszty administracyjne związane z wykonywaniem takich testów, a z drugiej — bezpośredni lub pośredni zwrot takich opłat nie jest dozwolony.
W przedmiocie kosztów
82
Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
1)
Artykuł 2 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2777/2000 z dnia 18 grudnia 2000 r. przyjmującego nadzwyczajne środki wspierania rynku wołowiny i cielęciny, zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 111/2001 z dnia 19 stycznia 2001 r. należy interpretować w ten sposób, że przepisem tym objęte są testy na obecność gąbczastej encefalopatii bydła wykonywane obowiązkowo w Niderlandach w maju i czerwcu 2001 r. na całym mięsie pochodzącym od bydła w wieku powyżej 30 miesięcy poddanego ubojowi do spożycia przez ludzi.
2)
Artykuł 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000 zmienionego rozporządzeniem 111/2001 należy interpretować w ten sposób, że zakaz wprowadzania do obrotu mięsa bydła w wieku powyżej 30 miesięcy, które nie uzyskało wyniku negatywnego w testach na obecność gąbczastej encefalopatii bydła, nałożony od dnia 1 stycznia 2001 r., stanowi środek weterynaryjny w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. d) rozporządzenia Rady (WE) nr 1258/99 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, mieszczący się w ramach programów zwalczania i monitorowania gąbczastej encefalopatii bydła.
3)
Artykuł 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2777/2000 zmienionego rozporządzeniem 111/2001 oraz art. 4 i art. 5 ust. 4 akapit drugi dyrektywy Rady 85/73/EWG z dnia 29 stycznia 1985 r. w sprawie finansowania badania i kontroli sanitarnej zwierząt objętych dyrektywami 89/662/EWG, 90/425/EWG, 90/675/EWG i 91/496/EWG, zmienionej i skonsolidowanej dyrektywą Rady 96/43/WE z dnia 26 czerwca 1996 r. należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie temu, by państwa członkowskie pobierały opłaty krajowe mające na celu sfinansowanie kosztów testów na obecność gąbczastej encefalopatii bydła. Całkowita kwota opłat związanych z ubojem bydła przeznaczonego do spożycia przez ludzi powinna być ustalona z poszanowaniem zasad przyjętych w odniesieniu do opłat wspólnotowych, według których z jednej strony kwota ta nie może przekraczać poniesionych kosztów, które obejmują wynagrodzenia i koszty ubezpieczeń społecznych oraz koszty administracyjne związane z wykonywaniem takich testów, a z drugiej — bezpośredni lub pośredni zwrot takich opłat nie jest dozwolony.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: niderlandzki.