62020TJ0776
SENTENZA TAL‑QORTI ĠENERALI (Is-Seba’ Awla Estiża)
26 ta’ Lulju 2023 (
*1
)
“Rikors għal annullament u għad-danni – Membru tal-persunal internazzjonali bil-kuntratt mar-Rappreżentant Speċjali tal-Unjoni Ewropea fil-Bosnja‑Ħerzegovina – Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol wara l-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni – Ġurisdizzjoni tal-qorti tal-Unjoni – Natura kuntrattwali tat-tilwima – Assenza ta’ klawżola ta’ arbitraġġ u ta’ klawżola li tattribwixxi ġurisdizzjoni – Artikoli 263, 268, 272 u 274 TFUE – Regolament (UE) Nru 1215/2012 – Ammissibbiltà – Identifikazzjoni tal-konvenuti – Kunċett ta’ ‘korp jew organu tal-Unjoni’ – Nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u inammissibbiltà parzjali”
Fil-Kawża T‑776/20,
Robert Stockdale, residenti fi Bristol (ir-Renju Unit), irrappreżentat minn N. de Montigny, avukat,
rikorrent,
vs
Il‑Kunsill tal‑Unjoni Ewropea, irrappreżentat minn A. Vitro, M. Bauer u J. Rurarz, bħala aġenti,
Il‑Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn D. Bianchi u G. Gattinara, bħala aġenti,
Is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), irrappreżentat minn S. Marquardt, K. Kouri, R. Spáč u S. Rodríguez Sánchez-Tabernero, bħala aġenti,
u
Ir-Rappreżentant Speċjali tal-Unjoni Ewropea fil-Bosnja‑Ħerzegovina, irrappreżentat minn B. Bajic, bħala aġent, assistita minn E. Raoult, avukata,
konvenuti,
IL‑QORTI ĠENERALI (Is-Seba’ Awla Estiża),
komposta, waqt id-deliberazzjonijiet, minn R. da Silva Passos (Relatur), President, V. Valančius, I. Reine, L. Truchot u M. Sampol Pucurull, Imħallfin,
Reġistratur: H. Eriksson, Amministratriċi,
wara li rat il-fażi bil-miktub tal-proċedura,
wara s-seduta tas‑17 ta’ Novembru 2022,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
Permezz tar-rikors tiegħu bbażat fuq l-Artikoli 263, 268 u 272 TFUE, ir-rikorrent, Robert Stockdale, jitlob, prinċipalment, l-ewwel, li d-deċiżjoni tar-Rappreżentant Speċjali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem ir-“RSUE”) fil-Bosnja‑Ħerzegovina tas‑17 ta’ Novembru 2020 li permezz tagħha dan tal-aħħar temm il-kuntratt ta’ xogħol tiegħu sa mill‑31 ta’ Diċembru 2020 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni ta’ xoljiment”) tiġi ddikjarata illegali kif ukoll il-kumpens għad-danni li huwa ġarrab minħabba din id-deċiżjoni, it-tieni, ir-riklassifikazzjoni tar-relazzjoni kuntrattwali tiegħu mar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina bħala kuntratt ta’ xogħol għal żmien indeterminat (iktar ’il quddiem “KŻI”), it-tielet, il-kumpens għad-danni li huwa ġarrab minħabba n-nuqqas ta’ adozzjoni mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, mill-Kummissjoni Ewropea u mis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) ta’ regolamenti tal-persunal ċari applikabbli għalih, u sussidjarjament, li tiġi stabbilita r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni fil-każ li t-talbiet prinċipali tiegħu jiġu miċħuda.
Il‑fatti li wasslu għall‑kawża
2
Ir-rikorrent huwa ċittadin tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u tal-Irlanda ta’ Fuq, li okkupa l-karigi ta’ kap tal-finanzi u tal-amministrazzjoni mar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina.
3
Il-ħatra tar-RSUE hija prevista fl-Artikolu 33 TUE, dispożizzjoni li taqa’ fil-Kapitolu 2 tat-Titolu V tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, li jirrigwarda l-politika estera u ta’ sigurtà komuni (PESK), li jipprovdi li “[i]l-Kunsill jista’, fuq proposta tar-Rappreżentant Għoli ta’ l-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà, jaħtar rappreżentant speċjali li jingħata mandat dwar kwestjonijiet partikolari ta’ politika[; i]r-rappreżentant speċjali għandu jwettaq il-mandat tiegħu taħt l-awtorità tar-Rappreżentant Għoli”.
4
Fil‑11 ta’ Marzu 2022, il-Kunsill adotta l-Azzjoni Konġunta 2002/211/PESK, dwar il-ħatra ta’ RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina (ĠU 2002, L 70, p. 7).
5
Imbagħad, il-Kunsill adotta diversi atti suċċessivi li permezz tagħhom ħatar, mingħajr interruzzjoni, RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina b’mandat għal żmien determinat.
6
Fid-data tal-preżentata ta’ dan ir-rikors, fid‑29 ta’ Diċembru 2020, ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina kien maħtur permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2019/1340 tat‑8 ta’ Awwissu 2019 li taħtar ir-Rappreżentant Speċjali tal-Unjoni Ewropea fil-Bożnija-Ħerzegovina (ĠU 2019, L 209, p. 10), għall-perijodu ta’ bejn l‑1 ta’ Settembru 2019 u l‑31 ta’ Awwissu 2021. Il-mandat tiegħu kien ġie estiż sal‑31 ta’ Awwissu 2023 permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2021/1193 tad‑19 ta’ Lulju 2021 li testendi l-mandat tar-[RSUE] fil-Bożnija‑Ħerzegovina u li temenda d-Deċiżjoni […] 2019/1340 (ĠU 2021, L 258, p. 46).
7
Ir-rikorrent kien irreklutat l-ewwel permezz ta’ kuntratt għal żmien determinat (iktar ’il quddiem “KŻD”) konkluż mar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, sa mill‑15 ta’ Frar 2006 u għal żmien li ma setax jeċċedi l-mandat ta’ dan tal-aħħar. Sa mill‑1 ta’ Marzu 2007, ir-rikorrent ikkonkluda sittax-il KŻD suċċessiv mar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina. L-aħħar KŻD konkluż mir-rikorrent (iktar ’il quddiem il-“kuntratt inkwistjoni”) kien jipprevedi, fl-Artikolu 5 tiegħu, perijodu mill‑1 ta’ Settembru 2019 sal‑31 ta’ Awwissu 2021.
8
B’mod parallel għas‑17-il KŻD suċċessiv tiegħu, ir-rikorrent iffirma tlettax-il kuntratt tripartitiku, mal-Kummissjoni u r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, li jaħtruh bħala kap tal-uffiċċju ad interim, sa mill‑1 ta’ Lulju 2007.
9
Il-kuntratti tripartitiċi inkwistjoni kienu jipprevedu li, fil-każ ta’ mewt jew riżenja tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, ta’ inċident jew ta’ mard li jipprekluduh milli jeżerċita l-funzjonijiet tiegħu jew ta’ tmiem il-ftehim ta’ finanzjament konkluż bejn il-Kummissjoni u dan ir-RSUE, ir-rikorrent kien isir responsabbli mill-ġestjoni ta’ fondi allokati lill-imsemmi RSUE. L-aħħar kuntratt ta’ kap tal-uffiċċju ad interim kien iffirmat mir-rikorrent fis‑7 ta’ Ottubru 2019 (iktar ’il quddiem il-“kuntratt ta’ kap tal-uffiċċju ad interim”).
10
Fl‑24 ta’ Jannar 2020, ir-rappreżentanti tal-Unjoni u tar-Renju Unit iffirmaw il-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq mill-Unjoni Ewropea u mill-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (ĠU 2020, L 29, p. 7, iktar ’il quddiem il-“Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit”). Fit‑30 ta’ Jannar 2020, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (UE) 2020/135 dwar il-konklużjoni tal-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit (ĠU 2020, L 29, p. 1). Permezz tal-Artikolu 1 ta’ din id-deċiżjoni, il-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit kien approvat f’isem l-Unjoni.
11
Fil‑31 ta’ Jannar 2020, f’nofsillejl, ir-Renju Unit ħareġ mill-Unjoni u mill-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika, u fl‑1 ta’ Frar 2020, il-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit daħal fis-seħħ, skont l-Artikolu 185 tiegħu.
12
Il-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit jistabbilixxi, fl-Artikolu 126 tiegħu, perijodu ta’ tranżizzjoni li jibda fid-data tad-dħul fis-seħħ tal-istess ftehim u jispiċċa fil‑31 ta’ Diċembru 2020. Matul dan il-perijodu, skont l-Artikolu 127(6) tal-istess ftehim, ir-referenza għall-“Istati Membri” fid-dritt tal-Unjoni kellha tinftiehem li tinkludi lir-Renju Unit.
13
Fl‑24 ta’ Ġunju 2020, ir-rikorrent bagħat posta elettronika lir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina sabiex jistaqsih dwar id-drittijiet tiegħu u jilmenta dwar diskriminazzjoni fil-każ li l-pożizzjoni tiegħi tiġi finalment meqjusa bħala żejda fil-każ ta’ trasferiment tal-uffiċċju tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina lid-Delegazzjoni tal-Unjoni f’dan l-Istat Membru, u għalhekk, lis-SEAE. B’mod partikolari, huwa enfasizza li, għall-persunal internazzjonali tal-imsemmi RSUE, ma kienu previsti ebda allowance ta’ tkeċċija u ebda dritt għall-qgħad, l-istess kif ma kienet teżisti ebda dispożizzjoni dwar il-kontribuzzjonijiet tal-irtirar.
14
Fis‑7 ta’ Lulju 2020, ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina għadda din it-talba lid-Direttriċi tad-Dipartiment tal-Istrumenti ta’ Polika Estera tal-Kummissjoni, billi indika li r-rikorrent kien qajjem kwistjonijiet dwar il-kundizzjonijiet tax-xogħol tiegħu, b’mod partikolari fil-perspettiva ta’ probabbli xoljiment tal-kuntratt inkwistjoni marbut mal-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni. Kap ta’ diviżjoni tal-imsemmi dipartiment wieġbet, fit‑13 ta’ Lulju segwenti, li dan id-dipartiment ma kienx responsabbli mir-riżorsi umani fir-rigward tal-persunal li jaqa’ taħt il-PESK u tat parir lir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina li jikkonsulta s-SEAE f’dan ir-rigward. In oltrè, hija enfasizzat li, sa fejn it-talba tar-rikorrent kellha aspetti finanzjarji, ebda allowance ta’ tkeċċija jew ta’ kontribuzzjoni ta’ rtirar ma setgħet titħallas lilu, skont il-klawżoli tal-kuntratt inkwistjoni.
15
Fil‑15 ta’ Settembru 2020, ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina indirizza lis-SEAE billi bagħatlu l-posta elettronika tar-rikorrent tal‑24 ta’ Ġunju 2020.
16
Fit‑28 ta’ Settembru 2020, ir-rikorrent kiteb lir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina sabiex dan tal-aħħar jikseb iktar informazzjoni dwar il-possibbiltajiet tiegħu li jibqa’ fil-karigi wara tmiem il-perijodu ta’ tranżizzjoni li kien jiskadi, skont il-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit, fil‑31 ta’ Diċembru 2020. Wara li l-imsemmi RSUE adixxa d-Dipartiment tal-Istrumenti ta’ Politika Estera tal-Kummissjoni, id-direttriċi ta’ dan tal-aħħar weġbitu, fit‑2 ta’ Ottubru 2020, li ebda eċċezzjoni ma kienet prevista għaċ-ċittadini tar-Renju Unit u li l-kuntratti tagħhom kienu ser jintemmu fil‑31 ta’ Diċembru 2020.
17
Fis‑17 ta’ Novembru 2020, ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina adotta d-deċiżjoni ta’ xoljiment, li permezz tagħha temm il-kuntratt inkwistjoni wara li ta avviż tat-temm ta’ impjieg, b’tali deċiżjoni tieħu effett fil‑31 ta’ Diċembru 2020.
18
Fil‑25 ta’ Novembru 2020, ir-rikorrent kiteb lir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina u talbu eżami mill-ġdid tad-deċiżjoni ta’ xoljiment.
Talbiet tal‑partijiet
19
Ir-rikorrent jitlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
prinċipalment:
–
tiddikjara d-deċiżjoni ta’ xoljiment illegali;
–
fir-rigward tad-drittijiet li jirriżultaw mill-kuntratt ta’ xogħol tiegħu mar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina:
–
tirriklassifika r-relazzjoni kuntrattwali tiegħu bħala KŻI;
–
tiddeċiedi li huwa kien suġġett għal diskriminazzjoni f’dak li jirrigwarda r-raġuni ta’ tkeċċija u tikkundanna, għal din ir-raġuni, lill-konvenuti għal ħlas ta’ EUR 10000, flimkien mal-interessi, bħala dannu psikoloġiku;
–
tikkonstata l-ksur mill-konvenuti tal-obbligi kuntrattwali tagħhom u, b’mod partikolari, tal-obbligu ta’ għoti ta’ avviż ta’ temm ta’ impjieg xieraq fil-kuntest tat-terminazzjoni ta’ KŻI;
–
tikkundanna lill-konvenuti għar-reintegrazzjoni tiegħu jew, b’mod sussidjarju, għall-ħlas ta’ kumpens li għandu jiġi stabbilit sussegwentement u li huwa provviżorjament iffissat għal EUR 393 850.08, flimkien mal-interessi;
–
fir-rigward tad-drittijiet l-oħra, ibbażati fuq l-eżistenza ta’ diskriminazzjoni meta mqabbel mal-membri tal-persunal l-oħra tal-Unjoni:
–
tikkonstata li r-rikorrent kellu jiġi rreklutat bħala membru tal-persunal temporanju tal-Kunsill, tal-Kummissjoni jew tas-SEAE u tiddikjara li dawn it-tliet konvenuti ttrattawh b’mod diskriminatorju f’dak li jirrigwarda r-remunerazzjoni tiegħu, id-drittijiet għall-pensjoni u l-vantaġġi relattivi tagħhom, kif ukoll f’dak li jirrigwarda l-garanzija ta’ impjieg ulterjuri;
–
tikkundanna lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE jikkumpensawh għat-telf ta’ remunerazzjoni, pensjoni, allowances u vantaġġi kkawżat mill-ksur tad-dritt tal-Unjoni li huwa jindika, flimkien mal-interessi fuq dawn is-somom;
–
tiffissa terminu għall-partijiet sabiex jistabbilixxu l-ammont ta’ tali kumpens b’teħid inkunsiderazzjoni tal-grad u tal-iskala li fihom huwa kellu jiġi rreklutat, taż-żieda medja tar-remunerazzjoni, tal-iżvilupp tal-karriera tiegħu u tal-allowances li kellu jirċievi abbażi ta’ dawn il-kuntratti ta’ membru tal-persunal temporanju u tnaqqas minnha r-remunerazzjoni li effettivament irċieva;
–
sussidjarjament, tikkundanna lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE jikkumpensawh għad-danni fir-rigward tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, stabbilita minħabba nuqqas ta’ rispett tad-drittijiet fundamentali tiegħu, ekwivalenti għal ammont stabbilit b’mod provviżorju, għal EUR 400000;
–
tikkundanna lill-konvenuti għall-ispejjeż.
20
F’eċċezzjonijiet ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u ta’ inammissibbiltà invokati skont l-Artikolu 130 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, il-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE jitolbu li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tiċħad ir-rikors bħala inammissibbli sa fejn jikkonċernahom;
–
tikkundanna lir-rikorent għall-ispejjeż.
21
F’eċċezzjoni ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u ta’ inammissibbiltà invokata skont l-Artikolu 130 tar-Regoli tal-Proċedura, ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina jitlob, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tiċħad ir-rikors bħala inammissibbli;
–
tikkundanna lir-rikorrent għall-ispejjeż.
Id‑dritt
22
Skont l-Artikolu 130(1) tar-Regoli tal-Proċedura, jekk il-konvenut jitlobha, il-Qorti Ġenerali tista’ tiddeċiedi dwar in-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni jew l-inammissibbiltà mingħajr ma tidħol fil-mertu tal-kawża. Skont l-Artikolu 130(7) tal-imsemmija regoli, il-Qorti Ġenerali għandha tiddeċiedi fl-iqsar żmien possibbli dwar it-talba jew, meta jkun iġġustifikat minħabba ċirkustanzi partikolari, għandha tgħaqqad dan l-eżami mad-deċiżjoni fil-mertu.
23
F’dan il-każ, il-konvenuti talbu li tingħata deċiżjoni dwar in-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u l-inammissibbiltà. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali tqis li għandha tiddeċiedi dwar dawn it-talbiet qabel tidħol fil-mertu tal-kawża.
24
Essenzjalment, permezz tar-rikors tiegħu, ir-rikorrent jippreżenta:
–
kap ta’ talbiet prinċipali marbut mad-deċiżjoni ta’ xoljiment, li permezz tiegħu jitlob lill-Qorti Ġenerali, l-ewwel, tiddikjara illegali d-deċiżjoni ta’ xoljiment, it-tieni, tikkundanna lill-konvenuti għall-ħlas tas-somma ta’ EUR 10000 bħala kumpens għad-danni morali kkawżati minn din id-deċiżjoni, u t-tielet, tordna r-reintegrazzjoni tiegħu jew, sussidjarjament, tikkundanna lill-konvenuti għall-ħlas tas-somma ta’ EUR 393 850.08 bħala kumpens għad-dannu materjali kkawżat mill-imsemmija deċiżjoni (iktar ’il quddiem l-“ewwel kap ta’ talbiet”);
–
kap ta’ talbiet prinċipali marbut mas-suċċessjoni ta’ KŻD konklużi mar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, li permezz tiegħu jitlob lill-Qorti Ġenerali, minn naħa, tikklassifika mill-ġdid bħala KŻI r-relazzjoni kuntrattwali tiegħu mar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, u min-naħa l-oħra, tikkonstata l-ksur mill-konvenuti tal-obbligi kuntrattwali tagħhom, u b’mod partikolari, tal-għoti ta’ avviż ta’ temm ta’ impjieg xieraq fil-kuntest tat-terminazzjoni ta’ KŻI (iktar ’il quddiem it-“tieni kap ta’ talbiet”);
–
kap ta’ talbiet prinċipali bbażat fuq l-eżistenza ta’ diskriminazzjoni li fih jilmenta li l-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE ma ssuġġettawx għall-Kondizzjonijiet tal-impjieg applikabbli għall-aġenti l-oħra tal-Unjoni (iktar ’il quddiem il-“Kondizzjonijiet tal-impjieg”) lill-persunal internazzjonali bil-kuntratt irreklutat fil-kuntest tal-PESK jew li ma adottawx għal dan il-persunal sistema legali komparabbli ma’ dik tal-Kondizzjonijiet tal-impjieg, li permezz tiegħu jitlob lill-Qorti Ġenerali tikkundanna lil dawn it-tliet konvenuti jikkumpensawh għad-dannu mġarrab minħabba l-assenza ta’ tali regolamenti tal-persunal (iktar ’il quddiem it-“tielet kap ta’ talbiet”);
–
kap ta’ talbiet sussidjarju, fil-każ ta’ ċaħda tal-ewwel tliet kapijiet ta’ talbiet, li permezz tiegħu jitlob il-kundanna tal-Kunsill, tal-Kummissjoni u tas-SEAE għall-ħlas tas-somma ta’ EUR 400000, abbażi tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni li tirriżulta min-nuqqas ta’ rispett tad-drittijiet fundamentali tiegħu (iktar ’il quddiem ir-“raba’ kap ta’ talbiet”).
25
Sabiex tingħata tweġiba għall-eċċezzjonijiet ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u ta’ inammissibbiltà, f’dan il-każ, għandu jiġi eżaminat, l-ewwel, jekk il-Qorti Ġenerali għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar l-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet, it-tieni, jekk ir-rekwiżiti formali tar-rikors ġewx osservati, it-tielet, jekk il-proċedura prekontenzjuża prevista fir-Regolamenti tal-Persunal tal-Unjoni (iktar ’il quddiem ir-“Regolamenti tal-persunal”) ġietx osservata, u r-raba’, jekk ir-rikors huwiex ammissibbli għal dak li jirrigwarda l-konvenuti kollha.
Fuq il‑ġurisdizzjoni tal‑Qorti Ġenerali sabiex tiddeċiedi dwar l‑ewwel u t‑tieni kap ta’ talbiet fl‑assenza ta’ klawżola ta’ arbitraġġ
26
Fl-osservazzjonijiet bil-miktub rispettivi tagħhom, il-konvenuti jsostnu li l-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet jippreżentaw rabta mal-kuntratt inkwistjoni, u għalhekk, natura kuntrattwali. Huma josservaw ukoll li l-imsemmi kuntratt ma jinkludix klawżola ta’ arbitraġġ u jiddeduċu li dan jippermetti li tiġi eskluża l-ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali abbażi tal-Artikolu 272 TFUE.
27
Waqt is-seduta, il-konvenuti ppreċiżaw li fid-dawl tal-motiv tagħha bbażat fuq it-telf ta’ nazzjonalità ta’ Stat Membru mir-rikorrent, id-deċiżjoni ta’ xoljiment kellha titqies bħala att ta’ awtorità pubblika separabbli mill-kuntratt inkwistjoni. Għalhekk, fil-fehma tagħhom, il-Qorti Ġenerali għandha ġurisdizzjoni tistħarreġ il-legalità tal-imsemmi att abbażi tal-Artikolu 263 TFUE u għalhekk sabiex tiddeċiedi dwar l-ewwel kap ta’ talbiet sa fejn ir-rikorrent jitlob l-annullament ta’ dan l-att.
28
Mill-banda l-oħra, fir-rigward tal-pretensjonijiet l-oħra tar-rikorrent ippreżentati fil-kuntest tal-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet, il-konvenuti argumentaw, kemm waqt is-seduta kif ukoll bi tweġiba għal mistoqsija magħmula mill-Qorti Ġenerali fil-kuntest ta’ miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, li la d-dispożizzjonijiet tal-kuntratt inkwistjoni u lanqas id-dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali (ĠU 2012, L 351, p. 1, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Brussell Ia”), ma kienu jippermettu li tiġi identifikata qorti nazzjonali li għandha ġurisdizzjoni. Waqt is-seduta, huma argumentaw li tali pretensjonijiet setgħu jaqgħu taħt il-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Bosnja‑Ħerzegovina, fejn kien stabbilit ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina u l-post ta’ eżekuzzjoni tal-kuntratt inkwistjoni. L-imsemmi RSUE enfasizza wkoll li l-Artikolu 17 tal-kuntratt inkwistjoni kien jipprevedi l-ġurisdizzjoni ta’ istanza arbitrali, li kellha titqies li għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar l-imsemmija pretensjonijiet, u r-rikorrent ma weriex li l-ġurisdizzjoni ta’ tali istanza kienet tostakola d-dritt tiegħu għal rimedju effettiv.
29
Min-naħa tiegħu, ir-rikorrent isostni essenzjalment, prinċipalment, li l-Qorti Ġenerali għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar l-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet, abbażi tal-Artikolu 272 TFUE, b’applikazzjoni tal-klawżola ta’ arbitraġġ kontenuta fil-kuntratt ta’ kap tal-uffiċċju ad interim.
30
Sussidjarjament, ir-rikorrent jargumenta li, abbażi tar-Regolament Brussell Ia, il-qrati Belġjani jista’ jkollhom ġurisdizzjoni sabiex jiddeċiedu dwar l-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet u li, fil-każ li l-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istati Membri tiġi eskluża, il-Qorti Ġenerali għandha tiddikjara li għandha ġurisdizzjoni abbażi tal-Artikoli 263 u 268 TFUE, sabiex tiddeċiedi dwar il-pretensjonijiet kollha ppreżentati fil-kuntest ta’ dawn il-kapijiet ta’ talbiet.
Fuq in‑natura tal‑ewwel u t‑tieni kap ta’ talbiet
31
Sabiex jiġi ddeterminat jekk l-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet jaqgħux fil-qasam kuntrattwali, minn naħa, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, ir-rikors għal annullament skont l-Artikolu 263 TFUE jista’ jiġi ppreżentat kontra l-atti kollha adottati mill-istituzzjonijiet, tkun xi tkun in-natura jew il-forma tagħhom, li huma intiżi li jipproduċu effetti legali vinkolanti li jistgħu jaffettwaw l-interessi tar-rikorrent, billi jbiddlu b’mod sinjifikattiv is-sitwazzjoni legali tiegħu. Għalhekk, fil-preżenza ta’ kuntratt li jorbot lir-rikorrent ma’ waħda mill-istituzzjonijiet, il-qorti tal-Unjoni tista’ tiġi adita b’rikors abbażi tal-Artikolu 263 TFUE biss jekk l-att ikkontestat ikun intiż li jipproduċi effetti legali vinkolanti li jinsabu barra mir-relazzjoni kuntrattwali li torbot lill-partijiet, u li jimplikaw l-eżerċizzju ta’ prerogattivi ta’ awtorità pubblika mogħtija lill-istituzzjoni kontraenti fil-kwalità tagħha ta’ awtorità amministrattiva (ara s-sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, SC vs Eulex Kosovo, C‑730/18 P, EU:C:2020:505, punti 31 u 32 u l-ġurisprudenza ċċitata).
32
Min-naħa l-oħra, sabiex jiġi ddeterminat jekk is-suġġett ta’ azzjoni huwiex ir-responsabbiltà kuntrattwali tal-Unjoni jew ir-responsabbiltà mhux kuntrattwali tagħha, il-qrati tal-Unjoni għandhom jivverifikaw jekk is-suġġett ta’ din l-azzjoni huwiex talba għad-danni bbażata b’mod oġġettiv u globali fuq drittijiet u obbligi ta’ oriġini kuntrattwali jew ta’ oriġini mhux kuntrattwali. Għal dawn il-finijiet, dawn il-qrati għandhom jivverifikaw, permezz ta’ analiżi ta’ diversi elementi tal-proċess, bħal b’mod partikolari d-dispożizzjonijiet allegatament miksura, in-natura tad-dannu invokat, l-aġir ikkritikat kif ukoll ir-relazzjonijiet legali li jeżistu bejn il-partijiet inkwistjoni, jekk jeżistix bejniethom kuntest veru kuntrattwali, marbut mas-suġġett tal-kawża, li l-eżami dettaljat tiegħu huwa indispensabbli biex l-imsemmi rikors jiġi deċiż (ara f’dan is-sens, is-sentenza tat‑18 ta’ April 2013, Il‑Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg, C‑103/11 P, EU:C:2013:245, punt 66).
33
F’dan il-każ, fl-ewwel lok, permezz tal-ewwel kap ta’ talbiet, ir-rikorrent jippreżenta talbiet marbuta mad-deċiżjoni ta’ xoljiment (ara l-punt 24 iktar ’il fuq).
34
F’dan ir-rigward, huwa minnu li d-deċiżjoni ta’ xoljiment kienet immotivata mill-fatt li minħabba l-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni, ir-rikorrent ma kienx għad għandu n-nazzjonalità ta’ Stat Membru, li kien jimplika, skont ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, li huwa ma setax jinżamm iktar fil-persunal tiegħu.
35
Madankollu, għall-kuntrarju ta’ dak li sostnew il-konvenuti waqt is-seduta, dan il-fatt ma jippermettix, waħdu, li jiġi kkunsidrat li d-deċiżjoni ta’ xoljiment tipproduċi effetti legali vinkolanti li jinsabu barra mir-relazzjoni kuntrattwali li kienet torbot lir-rikorrent mar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina u li jinvolvu l-eżerċizzju ta’ prerogattivi ta’ awtorità pubblika, fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 31 iktar ’il fuq.
36
Fil-fatt, qabelxejn, id-deċiżjoni ta’ xoljiment hija intiża għat-terminazzjoni antiċipata tal-kuntratt inkwistjoni, b’tali mod li l-effetti ta’ din id-deċiżjoni ma jestendux lil hinn minn dan il-kuntratt. Imbagħad, kif kien irrileva l-Kunsill fl-eċċezzjoni ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u ta’ inammissibbiltà tiegħu, l-Artikolu 16 tal-kuntratt inkwistjoni jipprevedi l-possibbiltà ta’ xoljiment unilaterali minn waħda mill-partijiet bl-għoti ta’ avviż ta’ temm ta’ impjieg ta’ erba’ ġimgħat. Għalhekk, huwa manifest li din id-deċiżjoni, li permezz tagħha r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina temm unilateralment il-kuntratt inkwistjoni bl-għoti ta’ tali avviż ta’ temm ta’ impjieg, ittieħdet abbażi tas-setgħat li huwa kellu skont dan il-kuntratt. Fl-aħħar nett, l-imsemmija deċiżjoni hija mmotivata mill-fatt li, mid-data tad-dħul fis-seħħ tagħha, ir-rikorrent kien ser jitlef il-kwalità ta’ ċittadin ta’ Stat Membru, skont il-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit, u li għalhekk, huwa ma kienx ser jissodisfa iktar kundizzjoni li kienet meħtieġa mill-kuntratt inkwistjoni. Fil-fatt, il-kundizzjonijiet tax-xogħol, li kienu jagħmlu parti integrali mill-kuntratt inkwistjoni, kif jirriżulta mill-Artikoli 1 u 18 tagħhom, kienu jeħtieġu li l-kap tal-finanzi u tal-amministrazzjoni tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina jkollu n-nazzjonalità ta’ Stat Membru.
37
Għalhekk, id-deċiżjoni ta’ xoljiment għandha rabta diretta mal-kuntratt inkwistjoni. Minn dan isegwi li l-pretensjonijiet tar-rikorrent imressqa fil-kuntest tal-ewwel kap ta’ talbiet, marbuta strettament ma’ din id-deċiżjoni (ara l-ewwel inċiż tal-punt 24, iktar ’il fuq), jirriżultaw mill-kuntratt inkwistjoni u għalhekk għandhom natura kuntrattwali.
38
Fit-tieni lok, permezz tat-tieni kap ta’ talbiet, ir-rikorrent iressaq talbiet li jirrigwardaw ir-relazzjoni ta’ xogħol tiegħu kollha mar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, li kienet magħmula minn KŻD suċċessivi u li r-rikorrent jitlob ir-riklassifikazzjoni tagħhom bħala KŻI. Għalhekk, il-pretensjonijiet tar-rikorrent imressqa fil-kuntest tat-tieni kap ta’ talbiet għandhom ukoll natura kuntrattwali, sa fejn dawn jirriżultaw mill-KŻD suċċessivi kollha li huwa kkonkluda mal-imsemmi RSUE.
Fuq il‑ġurisdizzjoni tal‑Qorti Ġenerali sabiex tiddeċiedi dwar l‑ewwel u t‑tieni kap ta’ talbiet skont l‑Artikolu 272 TFUE
39
Skont l-Artikolu 272 TFUE, “[i]l-Qorti tal-Ġustizzja ta’ l-Unjoni Ewropea hi kompetenti li tiddeċiedi bis-saħħa ta’ klawżola ta’ l-arbitraġġ li jkun hemm f’kuntratt li jkun sar, skond id-dritt pubbliku jew privat, mill-Unjoni jew f’isimha”.
40
Il-ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali hija dik elenkata b’mod limitat fl-Artikolu 256 TFUE, kif ippreċiżat mill-Artikolu 51 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. B’applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, il-Qorti Ġenerali ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi, fl-ewwel istanza, dwar it-tilwim fil-qasam kuntrattwali mressaq quddiemha, ħlief permezz ta’ klawżola ta’ arbitraġġ. Fin-nuqqas ta’ din il-klawżola, hija testendi l-kompetenza ġurisdizzjonali tagħha lil hinn mit-tilwim li l-konjizzjoni tiegħu hija rriżervata għaliha b’mod limitat mill-Artikolu 274 TFUE, peress li din id-dispożizzjoni tagħti lill-qrati nazzjonali l-ġurisdizzjoni ordinarja sabiex jieħdu konjizzjoni tat-tilwim li għalihom l-Unjoni hija parti (ara f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2007, Citymo vs Il‑Kummissjoni, T‑271/04, EU:T:2007:128, punt 53, u d-digriet tat‑30 ta’ Settembru 2014, Bitiqi et vs Il‑Kummissjoni et, T‑410/13, mhux ippubblikat, EU:T:2014:871, punt 26).
41
F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li l-kuntratti ta’ xogħol suċċessivi tar-rikorrent, li minnhom jirriżultaw l-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet, ma jinkludux klawżola ta’ arbitraġġ li tagħti ġurisdizzjoni lill-Qorti Ġenerali bħala qorti tal-kuntratt.
42
Barra minn hekk, ir-rikorrent ma jistax jinvoka l-klawżola ta’ arbitraġġ kontenuta fil-kuntratt ta’ kap tal-uffiċċju ad interim, favur il-Qorti Ġenerali.
43
Fil-fatt, qabelxejn, il-kuntratt ta’ kap tal-uffiċċju ad interim huwa kuntratt li ma għandux l-għan li jistabbilixxi relazzjoni ta’ xogħol bejn ir-rikorrent u l-partijiet l-oħra tiegħu, iżda li jagħtih ċerti funzjonijiet partikolari. Barra minn hekk, kif jenfasizza l-Kunsill, dan huwa anness mal-ftehim ta’ finanzjament konkluż perijodikament bejn il-Kummissjoni u r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, fil-kuntest tad-delegazzjoni mogħtija lil dan tal-aħħar għall-implimentazzjoni tal-baġit, skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 5(3) tad-Deċiżjoni 2019/1340, li tipprovdi li “[l]-amministrazzjoni tan-nefqa għandha tkun soġġetta għal kuntratt bejn ir-RSUE [fil-Bosnja‑Ħerzegovina] u l-Kummissjoni”.
44
Imbagħad, il-kuntratt ta’ kap tal-uffiċċju ad interm għandu natura anċillari meta mqabbel mal-KŻD tar-rikorrent. Fil-fatt, minn naħa, skont l-Artikolu 8 tal-Ftehim ta’ Finanzjament konkluż mill-Kummissjoni u r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina u li għandu r-referenza CFSP/2019/15, “il-kap tal-uffiċċju ad interim għandu jagħmel parti mill-persunal tar-RSUE [fil-Bosnja‑Ħerzegovina]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Min-naħa l-oħra, skont il-kuntratt ta’ kap tal-uffiċċju ad interim, li fil-preambolu tiegħu jirrinvija għall-Artikolu 8 tal-Ftehim ta’ Finanzjament CFSP/2019/15, huwa previst li “[m]inkejja li l-kap tal-uffiċċju ad interim huwa membru tal-persunal irreklutat mir-RSUE [fil-Bosnja‑Ħerzegovina], ir-remunerazzjoni, id-drittijiet u l-obbligi tiegħu jinżammu skont il-kundizzjonijiet tal-kuntratt ta’ xogħol tiegħu” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
45
Fl-aħħar nett, il-kuntratt ta’ kap tal-uffiċċju ad interim għandu natura kundizzjonata, peress li dan jista’ japplika biss fil-preżenza ta’ ċerti kundizzjonijiet marbuta mal-istat tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, bħall-mewt tiegħu, l-inkapaċità tiegħu, ir-riżenja tiegħu jew fil-każ ta’ perijodu ta’ pożizzjoni vakanti bejn il-mandati suċċessivi ta’ żewġ RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina (ara l-punt 9 iktar ’il fuq). Issa, fid-data tad-deċiżjoni ta’ xoljiment, li permezz tagħha ġew itterminati l-funzjonijiet tar-rikorrent mar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, ebda waħda mill-kundizzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq ma kienet seħħet, b’tali mod li l-kuntratt ta’ kap tal-uffiċċju ad interim ma kellux lok li japplika.
46
Fid-dawl tal-preċedenti, fl-assenza ta’ klawżola ta’ arbitraġġ kontenuta fil-KŻD tar-rikorrent, il-Qorti Ġenerali ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar l-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet skont l-Artikolu 272 TFUE.
Fuq il‑ġurisdizzjoni tal‑Qorti Ġenerali sabiex tiddeċiedi dwar l‑ewwel u t‑tieni kap ta’ talbiet skont l‑Artikoli 263 u 268 TFUE
47
Kif ġie kkonstatat fil-punti 37 u 38 iktar ’il fuq, il-pretensjonijiet tar-rikorrent imressqa fil-kuntest tal-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet jirriżultaw mill-kuntratti ta’ xogħol tiegħu, li ma jinkludux klawżola ta’ arbitraġġ li tagħti ġurisdizzjoni lill-Qorti Ġenerali bħala qorti tal-kuntratt, skont l-Artikolu 272 TFUE (ara l-punt 41 iktar ’il fuq). Għalhekk, b’applikazzjoni tal-prinċipji mfakkra fil-punt 40 iktar ’il fuq, dawn il-kapijiet ta’ talbiet jaqgħu, bħala prinċipju, taħt il-ġurisdizzjoni tal-qrati nazzjonali, skont l-Artikolu 274 TFUE.
48
Madankollu, meta fil-kuntest ta’ tilwima ta’ natura kuntrattwali, il-qorti tal-Unjoni tirrinunzja għall-ġurisdizzjoni mogħtija lilha mill-Artikoli 263 u 268 TFUE, dan sabiex tiżgura interpretazzjoni koerenti ta’ dawn id-dispożizzjonijiet mal-Artikoli 272 u 274 TFUE, u għalhekk, sabiex iżżomm il-koerenza tas-sistema ġudizzjarja tal-Unjoni li hija kkostitwita minn sistema kompleta ta’ rimedji ġudizzjarji u ta’ proċeduri intiżi sabiex jiżguraw, rispettivament, l-istħarriġ tal-legalità tal-atti tal-istituzzjonijiet, tal-korpi u tal-organi tal-Unjoni u l-kumpens għad-danni kkawżati mill-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, SATCEN vs KF, C‑14/19 P, EU:C:2020:492, punti 80 sa 82).
49
Għalhekk, fil-kuntest ta’ tilwima ta’ natura kuntrattwali, il-qorti tal-Unjoni ma tistax tirrinunzja ġurisdizzjoni mogħtija lilha mit-Trattat FUE, meta dan ikollu l-effett li jeżenta minn kull stħarriġ ġudizzjarju, mill-qorti tal-Unjoni jew mill-qrati tal-Istati Membri, atti meħuda mill-istituzzjonijiet, korpi jew organi tal-Unjoni jew talba intiża għall-kumpens għad-danni kkawżati mill-Unjoni (ara f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, SATCEN vs KF, C‑14/19 P, EU:C:2020:492, punti 84 u 85).
50
F’dawn iċ-ċirkustanzi, minkejja n-natura kuntrattwali tal-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet, sabiex tiġi żgurata l-eżistenza ta’ stħarriġ ġudizzjarju effettiv, il-Qorti Ġenerali ma tistax tirrinunzja l-ġurisdizzjoni li hija għandha skont l-Artikoli 263 u 268 TFUE ħlief wara li tiżgura li r-rikorrent jista’ jissottometti tali pretensjonijiet lil qorti nazzjonali, fis-sens tal-Artikolu 274 TFUE, jiġifieri lil qorti ta’ Stat Membru.
51
Din hija r-raġuni għaliex ma jistax jiġi aċċettat li, kif sostnew il-konvenuti waqt is-seduta, dawn il-kapijiet ta’ talbiet jistgħu jaqgħu taħt il-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Bosnja‑Ħerzegovina, peress li dawn tal-aħħar ma humiex qrati tal-Istati Membri. Bl-istess mod, għandu jiġi eskluż l-argument tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina li jipprovdi li r-rikorrent kellu l-possibbiltà li jadixxi l-istanza arbitrali prevista fl-Artikolu 17 tal-kuntratt inkwistjoni sabiex tiddeċiedi dwar l-imsemmija kapijiet ta’ talbiet, peress li l-ġurisdizzjoni ta’ tali istanza ma tistax tiġi prevista bl-esklużjoni ta’ dik tal-qorti tal-Unjoni jew tal-qrati tal-Istati Membri, minkejja li din l-istanza tissodisfa r-rekwiżiti ta’ indipendenza u imparzjalità.
52
Fid-dawl tal-preċedenti, għandu jiġi vverifikat jekk il-kontenut tal-kuntratt inkwistjoni jew, fin-nuqqas, ir-regoli tad-dritt tal-Unjoni applikabbli jippermettux li tiġi identifikata qorti ta’ Stat Membru, li għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar l-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet.
– Fuq id‑dispożizzjonijiet kuntrattwali
53
Fl-ewwel lok, għandu jiġi kkonstatat li ebda wieħed mill-kuntratti ta’ xogħol tar-rikorrent ma kien jinkludi klawżola li tagħti ġurisdizzjoni lill-qorti ta’ Stat Membru. Fil-fatt, bl-eċċezzjoni tal-ewwel wieħed minnhom, dawn il-kuntratti kienu jinkludu biss klawżola dwar ir-“riżoluzzjoni ta’ tilwim”, li tippermetti li tiġi adita istanza arbitrali fil-każ ta’ falliment ta’ tentattiv ta’ riżoluzzjoni bonarja tat-tilwima bejn il-partijiet tal-imsemmi kuntratt, fejn is-sentenza arbitrali ma kinitx appellabbli.
54
Fit-tieni lok, mill-Artikoli 1 u 18 tal-kuntratt inkwistjoni jirriżulta li r-rikorrent intrabat li josserva l-proċeduri operattivi standard tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, li huwa dokument ġenerali li japplika għall-membri tal-persunal kollha tal-imsemmi RSUE. Fir-rigward tar-rimedji ġudizzjarji disponibbli għal dawn il-membri, il-Kapitolu 11 tal-imsemmija proċeduri operattivi standard, intitolat “Rimedji u tilwim”, jinkludi l-Artikolu 11.1, intitolat “Rikorsi”, li jipprevedi li membru tal-persunal tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina jista’ jissottometti lis-superjur dirett tiegħu rikors kontra att li jikkawżalu preġudizzju, kif ukoll l-Artikolu 11.2, intitolat “Riżoluzzjoni ta’ tilwim”, li jipprevedi biss il-possibbiltà li tiġi adita istanza arbitrali li s-sentenzi tagħha ma humiex appellabbli.
55
Mill-preċedenti jirriżulta li l-kuntratti ta’ xogħol tar-rikorrent ma jippermettux li tiġi identifikata qorti ta’ Stat Membru li għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar l-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet.
– Fuq id‑dispożizzjonijiet tad‑dritt tal‑Unjoni
56
Fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni dwar il-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istati Membri, il-leġiżlatur tal-Unjoni adotta r-Regolament Brussell Ia li kif jirriżulta mill-premessi 4 u 15 tiegħu, huwa intiż sabiex jiġu unifikati r-regoli ta’ kunflitt ta’ ġurisdizzjoni f’materji ċivili u kummerċjali permezz ta’ regoli ta’ ġurisdizzjoni ta’ livell għoli ta’ prevedibbiltà. Dan ir-regolament għandu għalhekk għan ta’ ċertezza legali li jikkonsisti fit-tisħiħ tal-protezzjoni legali tal-persuni stabbiliti fl-Unjoni, billi jippermetti kemm lir-rikorrent jidentifika faċilment il-qorti li jista’ jersaq azzjoni quddiemha u lill-konvenut jipprevedi raġonevolment dik li quddiemha jista’ jitressaq (sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2018, Feniks, C‑337/17, EU:C:2018:805, punt 34).
57
Għall-kuntrarju ta’ dak li argumentaw il-konvenuti waqt is-seduta, għandu jitqies li r-Regolament Brussell Ia japplika f’dan il-każ. F’dan ir-rigward, skont l-Artikolu 1(1) tiegħu, huwa previst li dan ir-regolament “japplika fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali independentament min-natura tal-qorti”, u li “m’għandux jestendi, b’mod partikolari, għal kwistjonijiet ta’ dħul, dawk doganali jew amministrattivi jew għar-responsabbiltà tal-Istat għal atti u ommissjonijiet fl-eżerċitar tal-awtorità tal-Istat (acta iure imperii)”. Issa, f’dan il-każ, mill-punt 36 iktar ’il fuq jiġi dedott li d-deċiżjoni ta’ xoljiment ma tikkostitwixxix att ta’ awtorità pubblika fis-sens tal-Artikolu 1(1) tar-Regolament Brussell Ia, iżda għandha l-bażi tagħha fil-kuntratt inkwistjoni. Għalhekk, l-ewwel kap ta’ talbiet jaqa’ fil-materji ċivili u kummerċjali, fis-sens tal-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament. Bl-istess mod, mill-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punt 38 iktar ’il fuq jiġi dedott li t-tieni kap ta’ talbiet jaqa’ wkoll fl-imsemmija materji.
58
Għalhekk, peress li f’dan il-każ, l-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet jirrigwardaw tilwima ta’ natura kuntrattwali li tista’ taqa’ taħt il-ġurisdizzjoni li bħala prinċipju hija tal-qrati nazzjonali, skont l-Artikolu 274 TFUE (ara l-punt 40 iktar ’il fuq), għandu jiġi eżaminat jekk id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Brussell Ia jippermettux li tiġi identifikata qorti ta’ Stat Membru sabiex tiddeċiedi dwarhom.
59
Fil-qasam ta’ kuntratti individwali ta’ xogħol, ir-regoli ta’ ġurisdizzjoni huma previsti fl-Artikolu 21 tar-Regolament Brussell Ia, ifformulat kif ġej:
“1.   Min jimpjega li jkun domiċiljat fi Stat Membru jista’ jiġi mfittex:
a)
fil-qrati tal-Istat Membru fejn ikun domiċiljat; jew
b)
fi Stat Membru ieħor:
i)
fil-qrati tal-post fejn jew minn fejn l-impjegat abitwalment iwettaq ix-xogħol tiegħu jew fil-qrati fl-aħħar post fejn kien jagħmel hekk, jew
ii)
jekk l-impjegat ma jkunx jew inkella ma kienx abitwalment iwettaq ix-xogħol tiegħu f’pajjiż wieħed, fil-qrati tal-post fejn ikun jinstab jew fejn kien jinstab in-negozju li kien impjega lill-impjegat.
2.   Min jimpjega li ma jkunx domiċiljat fi Stat Membru jista’ jiġi mħarrek f’qorti ta’ Stat Membru f’konformità mal-punt (b) tal-paragrafu 1”.
60
Fl-ewwel lok, l-applikazzjoni tal-Artikolu 21 tar-Regolament Brussell Ia tagħti ġurisdizzjoni lill-qorti nazzjonali tal-post ta’ domiċilju tal-persuna li timpjega, b’tali mod li għandha tiġi identifikata l-persuna li timpjega lir-rikorrent.
61
F’dan ir-rigward, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, ħaddiem għandu, fir-rigward tal-persuna li timpjegah, rabta ta’ subordinazzjoni li l-eżistenza tagħha għandha tiġi evalwata f’kull każ partikolari, skont l-elementi kollha u skont iċ-ċirkustanzi kollha li jikkaratterizzaw ir-relazzjonijiet bejn il-partijiet (ara f’dan is-sens, is-sentenza tal‑20 ta’ Ottubru 2022, ROI Land Investments, C‑604/20, EU:C:2022:807, punti 30 sa 32). Barra minn hekk, sabiex tiġi ddeterminata l-persuna li timpjega ta’ ħaddiem, huwa neċessarju li tiġi identifikata l-entità li taħt l-awtorità effettiva tagħha jkun jinsab l-imsemmi ħaddiem, fejn din l-entità għandha tkun dik li, b’mod partikolari, tkun effettivament responsabbli għall-piż tas-salarju korrispondenti u li jkollha s-setgħa effettiva tkeċċi lill-imsemmi ħaddiem (ara f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2020, AFMB et, C‑610/18, EU:C:2020:565, punti 56 u 61).
62
F’dan il-każ, għandu fl-ewwel lok jiġi kkonstatat li r-rikorrent ikkonkluda l-kuntratti ta’ xogħol tiegħu kollha mar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, li kien imsejjaħ bħala l-“persuna li timpjega”.
63
Imbagħad, skont l-Artikolu 6(1) tad-Deċiżjoni 2019/1340, ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina huwa “responsabbli mill-formazzjoni ta’ tim”, “[f]il-limiti tal-mandat [tiegħu] u tal-mezzi finanzjarji korrispondenti li jsiru disponibbli” u huwa “għandu jżomm lill-Kunsill u lill-Kummissjoni informati fil-pront dwar il-kompożizzjoni tat-tim”. L-Artikolu 6(2) tal-istess deċiżjoni jipprevdi li “[l]-Istati Membri, l-istituzzjonijiet tal-Unjoni u s-SEAE jistgħu jipproponu l-issekondar ta’ persunal biex jaħdem mar-RSUE [fil-Bosnja‑Ħerzegovina; i]s-salarju ta’ tali persunal issekondat għandu jkun kopert mill-Istat Membru, mill-istituzzjoni tal-Unjoni kkonċernata jew mis-SEAE” u li “[i]l-persunal internazzjonali b’kuntratt għandu jkollu ċ-ċittadinanza ta’ Stat Membru”.
64
Minn naħa, minn dawn id-dispożizzjonijiet jirriżulta li r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina jista’ jirrekluta persunal internazzjonali bil-kuntratt, li huwa jagħżel b’mod awtonomu mill-Kunsill, mill-Kummissjoni jew mis-SEAE, u li huwa biss ladarba tkun saret din l-għażla li huwa għandu jinforma lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif kien ikkonfermat waqt is-seduta. Min-naħa l-oħra, minn dawn l-istess dispożizzjonijiet jirriżulta li r-remunerazzjoni tal-membri tal-persunal internazzjonali bil-kuntratt irreklutati mill-imsemmi RSUE titnaqqas mill-baġit allokat lil dan tal-aħħar, b’tali mod li huwa effettivament responsabbli għall-piż ta’ tali remunerazzjoni.
65
Fl-aħħar nett, kif ġie rrilevat fil-punt 54 iktar ’il fuq, ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina adotta proċeduri operattivi standard li japplikaw għall-membri tal-persunal kollha li jaħdmu miegħu u li għalihom jirreferi l-kuntratt inkwistjoni. Minn dawn jirriżulta li:
–
r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina għandu s-setgħa jkeċċi lill-persunal bil-kuntratt tiegħu (ara l-Artikolu 12.2);
–
id-deċiżjoni li jiġi mġedded il-kuntratt ta’ membru tal-persunal internazzjonali bil-kuntratt tista’ tittieħed biss fuq l-inizjattiva u fid-diskrezzjoni assoluta tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina (ara l-Artikolu 5.6);
–
ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina huwa l-awtorità dixxiplinari għall-membri tal-persunal tiegħu (ara l-Artikolu 10.2.5);
–
ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina huwa responsabbli mill-evalwazzjoni annwali tal-membri tal-persunal tiegħu li għandhom anzjanità ta’ iktar minn sitt xhur (ara l-Artikolu 5.4);
–
ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina jistabbilixxi l-ħinijiet u ż-żmien ta’ xogħol tal-membri tal-persunal tiegħu u għandu japprova kull modifika tal-ħinijiet normali kif ukoll kull talba ta’ xogħol addizzjonali, li hija kkumpensata mill-ġranet ta’ leave, jew b’mod eċċezzjonali, taħt awtorizzazzjoni tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, bil-ħlas ta’ allowance (ara l-Artikolu 7.1);
–
ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina għandu japprova kull talba għal leave, annwali jew speċjali, ta’ membru tal-persunal tiegħu u huwa jista’, b’mod eċċezzjonali, jagħti lil membru tal-persunal bil-kuntratt allowance kumpensatorja għal leave mhux meħud qabel tmiem il-kuntratt tiegħu (ara l-Artikoli 7.2 u 7.3).
66
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għall-finijiet tal-eżekuzzjoni tal-kuntratti ta’ xogħol tiegħu, ir-rikorrent kien imqiegħed taħt l-awtorità effettiva tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, li kien, għalhekk, il-persuna li timpjegah fis-sens tal-Artikolu 21 tar-Regolament Brussell Ia.
67
Madankollu, peress li r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina kien stabbilit f’Sarajevo (il-Bosnja‑Ħerzegovina), il-qorti tal-post ta’ domiċilju tiegħu ma kinitx taqa’ taħt Stat Membru. Għalhekk, l-Artikolu 21(1)(a) tar-Regolament Brussell Ia ma jippermettix li tiġi identifikata qorti ta’ Stat Membru li għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar l-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet.
68
Fit-tieni lok, huwa wkoll f’Sarajevo li l-kuntratti ta’ xogħol tar-rikorrent kellhom jiġu eżegwiti. Dan jirriżulta, b’mod partikolari, fir-rigward tal-kuntratt inkwistjoni, mill-Artikolu 3 tiegħu u mid-deskrizzjoni tal-kariga tar-rikorrent annessa mal-imsemmi kuntratt. Għalhekk, l-Artikolu 21(1)(b)(i) tar-Regolament Brussell Ia lanqas ma jippermetti li tiġi identifikata, abbażi tal-post fejn ir-rikorrent iwettaq ix-xogħol tiegħu, qorti ta’ Stat Membru li għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar l-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet.
69
Fit-tielet lok, mill-annessi tal-proċess ma jirriżultax li r-rikorrent kien wettaq abitwalment ix-xogħol tiegħu f’diversi pajjiżi, b’tali mod li r-regoli ta’ ġurisdizzjoni previsti fl-Artikolu 21(1)(b)(ii) tar-Regolament Brussell Ia ma humiex applikabbli għas-sitwazzjoni tiegħu.
70
Fir-raba’ lok, ir-rikorrent jinvoka l-Artikolu 20(2) tar-Regolament Brussell Ia, li jimplika li persuna li timpjega li ma hijiex domiċiljata fi Stat Membru titqies li għandha domiċilju fl-Istat Membru li fih hija għandha fergħa, aġenzija jew xi stabbiliment ieħor. F’dan ir-rigward, l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni teħtieġ b’mod partikolari li t-tilwima tikkonċerna atti li jirrigwardaw l-operat ta’ dawn l-entitajiet, jew impenji meħuda minnhom f’isem is-sede prinċipali, meta dawn tal-aħħar għandhom ikunu eżegwiti fl-Istat fejn huma jinsabu (ara f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Lulju 2012, Mahamdia, C‑154/11, EU:C:2012:491, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
71
Madankollu, f’dan il-każ, xejn ma jippermetti li jitqies li l-persuna li effettivament timpjega lir-rikorrent, jiġifieri r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, għandha fergħa, aġenzija jew xi stabbiliment ieħor fit-territorju ta’ Stat Membru, lanqas a fortiori li l-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet jirrigwardaw atti marbuta ma’ tali entitajiet.
72
Bl-istess mod, huwa minnu li, kif inhu indikat mir-rikorrent, il-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE għandhom it-tlieta li huma s-sede tagħhom fi Brussell (il-Belġju), filwaqt li l-punt 1 tal-Artikolu 8 tar-Regolament Brussell Ia jippermetti, fil-każ ta’ pluralità ta’ konvenuti, li kollha jitħarrku quddiem il-qorti tad-domiċilju ta’ wieħed minnhom. Madankollu, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li din id-dispożizzjoni ma hijiex intiża li tapplika għal konvenut li ma huwiex iddomiċiljat fit-territorju ta’ Stat Membru meta dan jitħarrek fil-kuntest ta’ kawża mressqa kontra diversi konvenuti li fosthom jinsabu wkoll persuni ddomiċiljati fl-Unjoni (ara f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ April 2013, Sapir et, C‑645/11, EU:C:2013:228, punt 56). Għalhekk, il-punt 1 tal-Artikolu 8 tal-imsemmi regolament ma jippermettix lir-rikorrent iħarrek lir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina quddiem il-qrati ta’ Brussell fir-rigward tal-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet.
73
Barra minn hekk, skont l-Artikolu 20(1) tar-Regolament Brussell Ia, il-punt 1 tal-Artikolu 8 tal-istess regolament japplika biss, fir-rigward ta’ kuntratt ta’ xogħol, “f’każ ta’ proċedimenti mressqa mill-impjegat [kontra l-persuna li timpjega]”. Issa, kif ġie rrilevat fil-punt 66 iktar ’il fuq, il-persuna li timpjega lir-rikorrent kienet ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina. Għalhekk, l-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet, sa fejn ir-rikors isemmi bħala konvenuti lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE, li t-tlieta għandhom is-sede tagħhom fi Brussell, ma jikkostitwixxux “azzjoni magħmula kontra persuna li timpjega” li jirrendi applikabbli r-regola prevista f’din l-aħħar dispożizzjoni.
74
Mill-preċedenti jirriżulta li, fir-rigward tal-ewwel u tat-tieni kap ta’ talbiet, marbuta mal-kuntratt inkwistjoni, bħala prinċipju għandu japplika l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Brussell Ia, dispożizzjoni ġenerali li tipprovdi li, “[j]ekk il-konvenut ma jkunx domiċiljat fi Stat Membru, il-ġurisdizzjoni tal-qrati ta’ kull Stat Membru għandha, […] tkun determinata bil-liġi ta’ dak l-Istat Membru”.
75
L-applikazzjoni tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament Brussell Ia timplika li l-ġurisdizzjoni eventwali ta’ qorti nazzjonali għandha natura każwali, sa fejn hija l-liġi ta’ kull Stat Membru li tiddetermina jekk il-qrati tiegħu jistgħux jiġu aditi b’tali tilwima, bil-konsegwenza possibbli li, fl-aħħar nett, ebda qorti ta’ Stat Membru ma jkollha ġurisdizzjoni. Tali konsegwenza hija partikolarment probabbli f’dan il-każ, peress li, bħar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, ir-rikorrent għandu d-domiċilju tiegħu f’pajjiż terz, fir-Renju Unit, u ma jidhirx li huwa manifest li din it-tilwima għandha element ta’ rabta ma’ xi Stat Membru, li jista’ jiġġustifika ġurisdizzjoni tal-qorti ta’ tali Stat.
76
Issa kif ġie rrilevat fil-punti 48 u 49 iktar ’il fuq, il-Qorti Ġenerali ma tistax, fil-kuntest ta’ tilwima ta’ natura kuntrattwali li fiha l-Unjoni hija parti, tirrinunzja għall-ġurisdizzjoni mogħtija lilha mill-Artikoli 263 u 268 TFUE meta dan iwassal sabiex jeżenta minn kull stħarriġ ġudizzjarju, mill-qorti tal-Unjoni jew mill-qrati tal-Istati Membri, deċiżjonijiet adottati minn istituzzjoni, korp jew organu tal-Unjoni jew talba għall-kumpens għad-danni kkawżati mill-Unjoni.
77
F’dan iċ-ċirkustanzi, hija l-Qorti Ġenerali li għandha teżamina jekk it-talbiet imressqa fil-kuntest tal-ewwel u tat-tieni kap ta’ talbiet jaqgħux taħt il-ġurisdizzjoni li hija għandha abbażi ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, u jekk ikun il-każ, tiddikjara li għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar dawn it-talbiet.
78
F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali għandha ġurisdizzjoni, abbażi tal-Artikolu 263 TFUE, sabiex tiddeċiedi dwar it-talba mressqa mir-rikorrent, fil-kuntest tal-ewwel kap ta’ talbiet, li tirrigwarda l-legalità tad-deċiżjoni ta’ xoljiment, li hija deċiżjoni adottata minn entità li taqa’ taħt l-Unjoni u stabbilita skont it-Trattati, jiġifieri r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, u li għandha għalhekk tiġi imputata għal istituzzjoni, korp jew organu tal-Unjoni. Għalhekk, għandu jiġi kkunsidrat li r-rikorrent jitlob, fil-kuntest ta’ dan il-kap ta’ talbiet, l-annullament tal-imsemmija deċiżjoni. Bl-istess mod, sa fejn, fil-kuntest tal-imsemmi kap ta’ talbiet, ir-rikorrent jitlob il-kumpens pekunjarju għad-dannu morali allegatament imġarrab minħabba d-deċiżjoni ta’ xoljiment, tali talba għandha titqies bħala li hija intiża għall-istabbiliment tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, li għaliha l-Qorti Ġenerali għandha ġurisdizzjoni abbażi tal-Artikolu 268 TFUE.
79
Barra minn hekk, fir-rigward tat-talba tar-rikorrent imressqa fil-kuntest tal-ewwel kap ta’ talbiet u intiża sabiex il-Qorti Ġenerali tordna r-reintegrazzjoni tiegħu fil-persunal tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, tali talba għandha tiġi miċħuda minħabba n-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali sabiex tieħu konjizzjoni tagħha.
80
Fil-fatt, skont il-ġurisprudenza, il-qorti tal-Unjoni ma tistax, bħala prinċipju, tindirizza ordnijiet lil istituzzjoni, korp jew organu tal-Unjoni mingħajr ma tinterferixxi fil-prerogattivi tal-awtorità amministrattiva (ara s-sentenzi tat‑2 ta’ Ottubru 2014, Strack vs Il-Kummissjoni, C‑127/13 P, EU:C:2014:2250, punt 145 u l-ġurisprudenza ċċitata, u tad‑9 ta’ Settembru 2020, P. Krücken Organic vs Il‑Kummissjoni, T‑565/18, mhux ippubblikata, EU:T:2020:395, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata). Dan il-prinċipju japplika, bħala prinċipju, fil-kuntest ta’ rikors għad-danni li permezz tiegħu rikorrent jitlob il-kundanna tal-istituzzjoni konvenuta sabiex tieħu miżuri partikolari sabiex tirrimedja d-dannu allegat (ara, f’dan is-sens, id-digrieti tal‑14 ta’ Jannar 2004, Makedoniko Metro u Michaniki vs Il-Kummissjoni, T‑202/02, EU:T:2004:5, punt 53, u tas‑17 ta’ Diċembru 2008, Portela vs Il-Kummissjoni, T‑137/07, mhux ippubblikat, EU:T:2008:589, punt 46).
81
Huwa minnu li, l-Artikolu 268 u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, dwar ir-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, jippermettu l-għoti ta’ kumpens in natura, li jista’, jekk ikun il-każ, jekk jidher konformi mal-prinċipji ġenerali komuni għal-liġijiet tal-Istati Membri fil-qasam ta’ responsabbiltà mhux kuntrattwali, jieħu l-forma ta’ ordni di fare jew di non fare, li jista’ jwassal sabiex l-istituzzjoni konvenuta tadotta aġir partikolari (digriet tat‑3 ta’ Settembru 2013, Idromacchine et vs Il‑Kummissjoni, C‑34/12 P, mhux ippubblikat, EU:C:2013:552, punt 29; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Mejju 2006, Galileo International Technology et vs Il‑Kummissjoni, T‑279/03, EU:T:2006:121, punt 63).
82
Madankollu, tali każ ma jistax jiġi previst ħlief f’każijiet partikolari, fejn ir-rikorrent jinvoka dannu li ma jistax jiġi kkumpensat b’mod sħiħ permezz ta’ kumpens, u li l-karatteristiċi proprji tiegħu jeħtieġu l-għoti ta’ ordni di fare jew di non fare, b’mod partikolari jekk tali ordni hija intiża sabiex twaqqaf il-fatt li wassal għal dannu li l-effetti tiegħu huma kontinwi. Dan ma huwiex il-każ f’dan il-każ, peress li r-rikorrent kien f’pożizzjoni li jikkwantifika l-estensjoni tad-dannu materjali li huwa kien ġarrab minħabba d-deċiżjoni ta’ xoljiment, li huwa evalwa għal EUR 393 850.08, fejn dan l-ammont jikkorrispondi għas-salarji li huwa ma rċeviex matul tliet snin wara t-tmiem tal-funzjonijiet tiegħu.
83
In oltrè, sa fejn, fil-kuntest tal-ewwel kap ta’ talbiet, ir-rikorrent jitlob, sussidjarjament għat-talba ta’ reintegrazzjoni tiegħu, li l-konvenuti jiġu kkundannati għall-ħlas ta’ EUR 393 850.08 bħala kumpens għad-dannu materjali allegatament imġarrab minħabba d-deċiżjoni ta’ xoljiment, fejn tali talba għandha titqies bħala intiża għall-istabbiliment tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, li għaliha l-Qorti Ġenerali għandha ġurisdizzjoni abbażi tal-Artikolu 268 TFUE.
84
Fl-aħħar nett, fir-rigward tat-tieni kap ta’ talbiet, minn naħa, it-talba intiża sabiex il-Qorti Ġenerali tiddikjara r-riklassifikazzjoni bħala KŻI tal-kuntratt ta’ xogħol tiegħu għandha titqies bħala talba għal ordni indirizzata lir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, fil-kwalità tiegħu ta’ persuna li timpjega lir-rikorrent (ara l-punt 66 iktar ’il fuq). Madankollu, skont il-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 80 iktar ’il fuq, il-Qorti Ġenerali ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar talba ta’ dan it-tip. In oltrè, anki jekk jiġi preżunt li tali talba għandha titqies bħala intiża għal kumpens ta’ dannu li kien ikkawżat bin-nuqqas ta’ konklużjoni ta’ KŻI, hija ma taqax taħt każ partikolari li għalih il-Qorti Ġenerali tista’ tindirizza ordni di fare, b’applikazzjoni tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 81 iktar ’il fuq. Fil-fatt, l-eventwali dannu mnissel min-nuqqas ta’ konklużjoni ta’ kuntratt li jinvolvi remunerazzjoni partikolari jista’, jekk ikun il-każ, jiġi kkumpensat bil-kundanna tal-Unjoni, mill-Qorti Ġenerali, sabiex tħallas somma flus lir-rikorrent.
85
Min-naħa l-oħra, it-talba mressqa wkoll fil-kuntest tat-tieni kap ta’ talbiet u intiża sabiex il-Qorti Ġenerali tikkonstata li l-konvenuti kisru l-obbligi kuntrattwali tagħhom, ma hijiex ippreżentata insostenn ta’ talbiet għal annullament fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE. Din it-talba lanqas ma hija ppreżentata insostenn ta’ talba intiża għall-kumpens ta’ dannu li l-Qorti Ġenerali setgħet teżamina skont l-Artikolu 268 TFUE. Għalhekk, tali talba għandha titqies bħala intiża biss sabiex il-Qorti Ġenerali tagħti dikjarazzjoni ta’ liġi. Madankollu, il-ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali bbażata fuq it-Trattati, u b’mod partikolari fuq l-Artikoli 263 u 268 TFUE, ma tippermettilhiex tieħu pożizzjoni permezz ta’ dikjarazzjoni ġenerali jew ta’ prinċipju (ara f’dan is-sens, id-digriet tad‑9 ta’ Diċembru 2003, L-Italja vs Il‑Kummissjoni, C‑224/03, mhux ippubblikat, EU:C:2003:658, punti 20 u 21; is-sentenza tal‑21 ta’ Marzu 2012, Fulmen u Mahmoudian vs Il‑Kunsill, T‑439/10 u T‑440/10, EU:T:2012:142, punt 41, u d-digriet tal‑25 ta’ Ottubru 2011, DMA Die Marketing Agentur u Hofmann vs L-Awstrija, T‑472/11, mhux ippubblikat, EU:T:2011:631, punt 10).
86
Għalhekk, it-tieni kap ta’ talbiet għandu jiġi miċħud, fl-intier tiegħu, minħabba n-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali.
Konklużjoni
87
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, l-ewwel, għandhom jiġu miċħuda l-eċċezzjonijiet sa fejn huma bbażati fuq in-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali sabiex tiddeċiedi dwar l-ewwel kap ta’ talbiet fir-rigward tat-talba intiża għall-annullament tad-deċiżjoni ta’ xoljiment, li għaliha l-Qorti Ġenerali għandha ġurisdizzjoni abbażi tal-Artikolu 263 TFUE, kif ukoll fir-rigward tat-talbiet tar-rikorrent intiżi għall-kumpens pekunjarju għad-danni morali u materjali li huwa ġarrab minħabba din id-deċiżjoni, li għalihom il-Qorti Ġenerali għandha ġurisdizzjoni abbażi tal-Artikolu 268 TFUE.
88
It-tieni, it-talba ppreżentata mir-rikorrent fil-kuntest tal-ewwel kap ta’ talbiet, u intiża sabiex tiġi ordnata r-reintegrazzjoni tiegħu fil-persunal tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, għandha tiġi miċħuda minħabba nuqqas ta’ ġurisdizzjoni.
89
It-tielet, it-tieni kap ta’ talbiet għandu jiġi miċħud minħabba nuqqas ta’ ġurisdizzjoni.
Fuq l‑eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà bbażati fuq in‑nuqqas ta’ osservanza tar‑rekwiżiti formali tar‑rikors
90
Il-Kunsill, is-SEAE u r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina jargumentaw li r-rikors jikser ir-rekwiżiti formali imposti mill-Artikolu 76 tar-Regoli tal-Proċedura. B’mod konġunt jew separatament, huma jibbażaw l-argument fuq nuqqas ta’ ċarezza, l-ewwel, tat-talbiet kollha, it-tieni, tal-bażi legali tagħhom, it-tielet, tar-raba’ kap ta’ talbiet b’mod partikolari, u raba’, tal-motivi invokati insostenn tal-kapijiet ta’ talbiet.
91
Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 21, tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, applikabbli għall-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 53 tal-istess statut, u l-Artikolu 76(d) tar-Regoli tal-Proċedura, kull rikors għandu jindika s-suġġett tat-tilwima, il-motivi u l-argumenti invokati kif ukoll espożizzjoni fil-qosor tal-imsemmija motivi. Dawn l-elementi għandhom ikunu suffiċjentement ċari u preċiżi sabiex jippermettu lill-konvenut jipprepara d-difiża tiegħu u lill-Qorti Ġenerali tiddeċiedi fuq ir-rikors, jekk ikun il-każ, mingħajr ebda informazzjoni oħra sabiex issostniha. Sabiex tiġi żgurata ċ-ċertezza legali u amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja, jeħtieġ, sabiex rikors ikun ammissibbli, li l-punti essenzjali ta’ fatt u ta’ liġi li fuqhom ir-rikors ikun ibbażat jirriżultaw, almenu fil-qosor, iżda b’mod koerenti u li jistgħu jinftiehmu sewwa, mit-test tar-rikors innifsu (ara s-sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2018, BSCA vs Il‑Kummissjoni, T‑818/14, EU:T:2018:33, punt 95 u l-ġurisprudenza ċċitata).
92
In oltrè, huwa r-rikorrent li għandu jagħmel l-għażla tal-bażi legali tar-rikors tiegħu, u mhux il-qorti tal-Unjoni li tagħżel hija stess il-bażi legali l-iktar xierqa (ara s-sentenza tal‑15 ta’ Marzu 2005, Spanja vs Eurojust, C‑160/03, EU:C:2005:168, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).
93
Fl-aħħar nett, rikors intiż għall-kumpens għad-danni allegatament ikkawżati minn istituzzjoni tal-Unjoni għandu jinkludi l-elementi li jippermettu li jiġi identifikat l-aġir li r-rikorrent jakkuża bih lill-istituzzjoni, ir-raġunijiet għaliex jikkunsidra li teżisti rabta kawżali bejn l-aġir u d-dannu allegatament imġarrab, kif ukoll in-natura u l-portata ta’ dan id-dannu (ara s-sentenza tat‑2 ta’ Marzu 2010, Arcelor vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill, T‑16/04, EU:T:2010:54, punt 132 u l-ġurisprudenza ċċitata).
94
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li għandhom jiġu eżaminati dawn l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà.
95
Barra minn hekk, fid-dawl taċ-ċaħda, minħabba n-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali, tat-talba tar-rikorrent intiża għar-reintegrazzjoni tiegħu fil-persunal tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina kif ukoll tat-talbiet tiegħu mressqa fil-kuntest tat-tieni kap ta’ talbiet (ara l-punti 88 u 89 iktar ’il fuq), l-eżami ta’ dawn l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà għandu jiġi limitat għat-talbiet l-oħra tar-rikorrent.
Fuq l‑eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq in‑nuqqas ta’ ċarezza tat‑talbiet tar‑rikorrent meħuda flimkien
96
Il-Kunsill jenfasizza li l-enumerazzjoni tal-kapijiet ta’ talbiet fir-rikors turi tliet kapijiet ta’ talbiet, filwaqt li l-parti tar-rikors relattiva għall-argument legali ssemmi biss tnejn.
97
Madankollu, mit-talbiet tar-rikorrent, kif inhuma stabbiliti fil-bidu kif ukoll fl-aħħar tar-rikors, u miġbura fil-qosor fil-punt 24 iktar ’il fuq, jirriżulta li l-kapijiet ta’ talbiet tar-rikorrent jikkonsistu, minn naħa, minn tliet talbiet imressqa prinċipalment, u min-naħa l-oħra, minn talba mressqa sussidjarjament.
98
Għall-kuntrarju ta’ dak li jsostni l-Kunsill, din il-preżentazzjoni hija konformi mar-riferiment għal żewġ kapijiet ta’ talbiet fil-parti tar-rikors iddedikata għall-argument legali. Fil-fatt, il-qari ta’ din il-parti jippermetti li jinftiehem li, minn naħa, ir-riferiment fir-rikors għal “ewwel kap ta’ talbiet prinċipali” jirrinvija għat-tliet talbiet prinċipali tiegħu elenkati fit-talbiet tiegħu miġbura fil-qosor fl-ewwel sat-tielet inċiż tal-punt 24, iktar ’il fuq. Min-naħa l-oħra, it-“tieni kap ta’ talbiet” imsemmi fir-rikors għandu natura sussidjarja u jikkorrispondi għalhekk għar-raba’ kap ta’ talbiet miġbur fil-qosor fir-raba’ inċiż tal-punt 24, iktar ’il fuq.
99
Għaldaqstant, l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq nuqqas ta’ ċarezza tat-talbiet tar-rikorrent meħuda flimkien għandha tiġi miċħuda.
Fuq l‑eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq nuqqas ta’ ċarezza tal‑bażi legali tar‑rikors
100
Il-Kunsill, is-SEAE u r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina jsostnu li l-bażi legali tar-rikors ma hijiex suffiċjentement ċara.
101
Ċertament, ir-rikors fih ċerta impreċiżjoni għal dak li jirrigwarda d-dispożizzjonijiet li abbażi tagħhom huwa ġie ppreżentat. Fil-fatt, fl-ewwel paġna tar-rikors hemm it-titolu “Rikors għal annullament u għal kumpens għad-danni”, u huwa indikat li r-rikorrent “jippreżenta rikors għal annullament u għal kumpens għad-danni, skont l-Artikoli 263, 268 u 272 TFUE”.
102
Madankollu, fl-ewwel lok, minkejja l-impreċiżjonijiet tar-rikors, il-qari tal-partijiet tiegħu ddedikati għall-ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali u għall-argument legali jippermettu li jinftiehem li r-rikorrent ippreżenta l-ewwel kap ta’ talbiet, prinċipalment, abbażi tal-Artikolu 272 TFUE u tal-klawżola ta’ arbitraġġ, favur il-Qorti Ġenerali, kontenuta fil-kuntratt ta’ kap tal-uffiċċju ad interim. In oltrè, mir-rikors jirriżulta li dan il-kap ta’ talbiet huwa invokat, sussidjarjament, abbażi tal-Artikoli 263 u 268 TFUE, kif ikkonferma r-rikorrent waqt is-seduta.
103
Fit-tieni lok, permezz tat-tielet kap ta’ talbiet, ir-rikorrent irid jikseb kumpens għad-danni marbuta mal-għażliet li kienu saru mill-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE fir-rigward tal-politika ta’ reklutaġġ u ta’ ġestjoni tal-persunal internazzjonali bil-kuntratt irreklutat mir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, abbażi tal-Artikolu 268 TFUE, kif ikkonferma r-rikorrent fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar l-eċċezzjonijiet ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u ta’ inammissibbiltà.
104
Fit-tielet lok, ir-raba’ kap ta’ talbiet, ippreżentat sussidjarjament, fil-każ ta’ ċaħda tal-kapijiet ta’ talbiet prinċipali, jirrigwarda espressament ir-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni. Minn dan jiġi dedott li dan il-kap ta’ talbiet huwa bbażat fuq l-Artikolu 268 TFUE.
105
Fid-dawl tal-preċedenti, l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq nuqqas ta’ ċarezza tal-bażi legali tar-rikors għandha tiġi miċħuda.
Fuq l‑eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq in‑nuqqas ta’ ċarezza tar‑raba’ kap ta’ talbiet b’mod partikolari
106
Il-Kunsill jargumenta li r-raba’ kap ta’ talbiet ma jesponix b’mod suffiċjentement ċar it-tliet kundizzjonijiet li jippermettu l-istabbiliment tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni.
107
Barra minn hekk, il-Kummissjoni targumenta essenzjalment, li r-raba’ kap ta’ talbiet huwa nieqes miċ-ċarezza sa fejn ir-rikorrent ma jiddeterminax il-parti rispettiva tar-responsabbiltà tad-diversi konvenuti u lanqas il-ħtija li tista’ tiġi allegata lilhom. Madankollu, id-dritt tal-Unjoni ma jirrikonoxxix responsabbiltà kollettiva u ġenerali.
108
Minkejja dawn il-kontestazzjonijiet, il-kontenut tar-rikors jippermetti li jinftiehem, b’mod suffiċjenti, li r-rikorrent jippreżenta r-raba’ kap ta’ talbiet sussidjarjament, fil-każ li l-ewwel tliet kapijiet ta’ talbiet ikunu miċħuda bħala inammissibbli jew infondati. Skont ir-rikorrent, tali ċaħda għandha neċessarjament tkun imputata għan-nuqqas ta’ adozzjoni mill-Kunsill, mill-Kummissjoni u mis-SEAE, ta’ qafas legali suffiċjentement ċar li jippermettilu b’mod partikolari jersaq azzjoni quddiem qorti identifikabbli, skont modalitajiet partikolari. Għalhekk, huwa jallega ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ nondiskriminazzjoni, tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi kif ukoll tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba u tad-dmir ta’ premura. Għaldaqstant, huwa jitlob il-kumpens ta’ dannu evalwat għal EUR 400000.
109
Rigward l-argument tal-Kummissjoni bbażat fuq in-nuqqas ta’ identifikazzjoni tal-ħtijiet rispettivament allegati lit-tliet konvenuti kkonċernati mir-raba’ kap ta’ talbiet, tali fatt ma jostakolax l-ammissibbiltà tal-imsemmi kap ta’ talbiet, peress li l-kontenut tar-rikors jippermetti li jinftiehem li r-rikorrent jikkunsidra li dawn il-konvenuti kollha setgħu kienu implikati fl-adozzjoni ta’ sistema ġenerali applikabbli għall-persunal bil-kuntratt li jaqa’ taħt il-PESK. Bl-istess mod, huwa żbaljat li l-Kummissjoni tikkritika lir-rikorrent li ma ddeterminax il-“parti rispettiva ta’ responsabbiltà” ta’ kull wieħed mill-imsemmija konvenuti. Għall-kuntrarju ta’ dak li targumenta, mis-sentenza tat‑13 ta’ Novembru 1973, Werhahn Hansamühle et vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni (63/72 sa 69/72, EU:C:1973:121, punt 8), jirriżulta li fil-kuntest ta’ rikors għal responsabbiltà mhux kuntrattwali, ma hijiex inammissibbli talba intiża għall-kundanna in solidum ta’ diversi istituzzjonijiet li għalihom huwa imputat il-fatt li wassal għar-responsabbiltà.
110
Għalhekk, l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq nuqqas ta’ ċarezza tar-raba’ kap ta’ talbiet għandha tiġi miċħuda.
Fuq l‑eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq in‑nuqqas ta’ ċarezza tal‑motivi invokati fir‑rigward tad-diversi kapijiet ta’ talbiet
111
Skont il-Kunsill, ir-rikors ma jurix b’mod ċar il-motivi li jirrigwardaw kull kap ta’ talbiet.
112
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkunsidrat li, l-ewwel, insostenn tal-ewwel kap ta’ talbiet, ir-rikorrent jinvoka motiv uniku bbażat fuq ksur tal-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament, b’mod ġenerali, u sa fejn huwa protett mid-dritt Ingliż, b’mod partikolari. Minn naħa, tali ksur jirriżulta mill-motiv li fuqu hija bbażata d-deċiżjoni ta’ xoljiment, jiġifieri n-nazzjonalità tar-rikorrent. Min-naħa l-oħra, ir-rikorrent jiddikjara li kien vittma ta’ inugwaljanza fit-trattament meta mqabbel mal-uffiċjali u l-membri tal-persunal tar-Renju Unit suġġetti għall-Kondizzjonijiet tal-impjieg applikabbli għall-aġenti l-oħra tal-Unjoni (iktar ’il quddiem il-“Kondizzjonijiet tal-impjieg”), peress li, skont deroga offruta lilhom, huma setgħu jżommu l-post tagħhom minkejja l-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni. In oltrè, ir-rikors jippermetti wkoll li jinftiehem li r-rikorrent jitlob kumpens għad-dannu morali mġarrab minħabba l-motiv allegatament diskriminatorju tad-deċiżjoni ta’ xoljiment li jammonta għal EUR 10000 u għad-danni materjali marbuta mal-imsemmija deċiżjoni, billi tikkundanna lill-konvenuti għall-ħlas ta’ kumpens ta’ EUR 393 850.08.
113
It-tieni, mill-kontenut tar-rikors jirriżulta li, permezz tat-tielet kap ta’ talbiet, ir-rikorrent jikkritika lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE, li ma adottawx sistema legali komparabbli għal dik tal-Kondizzjonijiet tal-impjieg sabiex tapplika għall-persunal internazzjonali bil-kuntratt irreklutat fil-kuntest tal-PESK u, b’mod partikolari, mir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, jew fin-nuqqas, li ma ssuġġettawx lil dan il-persunal għall-Kondizzjonijiet tal-impjieg. Tali nuqqas, minn naħa, jikser l-Artikolu 336 TFUE, u min-naħa l-oħra, wassal sabiex ħoloq sistema diskriminatorja kontra l-persunal internazzjonali bil-kuntratt tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, meta mqabbel mal-membri tal-persunal bil-kuntratt suġġetti għall-Kondizzjonijiet tal-impjieg, b’mod partikolari dawk li jaħdmu ma’ dan ir-RSUE fil-kwalità tiegħu ta’ kap tad-Delegazzjoni tal-Unjoni f’dan l-Istat. Skont ir-rikorrent, din l-inugwaljanza fit-trattament ikkawżatlu dannu korrispondenti għall-ammont ta’ drittijiet u allowances li huwa kien jirċievi kieku kien irreklutat bħala membru tal-persunal temporanju suġġett għall-Kondizzjonijiet tal-impjieg, li għalih jitlob kumpens fil-kuntest ta’ dan il-kap ta’ talbiet.
114
It-tielet, fir-rigward tar-raba’ kap ta’ talbiet, ir-rikorrent jargumenta, essenzjalment, li fil-każ li l-ewwel tliet kapijiet ta’ talbiet tiegħu jkunu miċħuda, tali ċaħda tkun tirriżulta min-nuqqas ta’ qafas legali suffiċjentement ċar li jippermettilu jersaq azzjoni quddiem qorti skont proċedura u modalitajiet suffiċjentement iddeterminati (ara l-punt 108 iktar ’il fuq). Mill-kontenut tar-rikors jirriżulta li r-rikorrent isostni b’mod partikolari li, billi ma pprevedewx tali qafas legali, il-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE kisru l-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament u nondiskriminazzjoni, il-prinċipju ta’ ċertezza legali, il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi kif ukoll il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba u d-dmir ta’ premura.
115
Ċertament, ċerti motivi ppreżentati fil-kuntest tar-raba’ kap ta’ talbiet, ibbażati fuq ksur ta’ allegat prinċipju ta’ protezzjoni tal-individwi kif ukoll tal-Kodiċi Ewropew tal-Imġiba Tajba, ma huma s-suġġett ta’ ebda argument li jippermetti li jinftiehem f’hiex jikkonsisti dan il-ksur. Madankollu, minkejja li dawn il-motivi ma jissodisfawx ir-rekwiżiti tal-Artikolu 76(d) tar-Regoli tal-Proċedura, tali konstatazzjoni ma twassalx għall-inammissibbiltà tar-raba’ kap ta’ talbiet kollu, peress li dan huwa sostnut b’mod suffiċjentement ċar mill-motivi elenkati fil-punt 114 iktar ’il fuq.
Konklużjoni
116
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà bbażati fuq in-nuqqas ta’ osservanza, mir-rikorrent, tar-rekwiżiti formali imposti mill-Artikolu 76 tar-Regoli tal-Proċedura huma miċħuda.
Fuq l‑eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq l‑inammissibbiltà tat‑tielet u r‑raba’ kap ta’ talbiet minħabba nuqqas ta’ osservanza tal‑proċedura prekontenzjuża prevista fl‑Artikoli 90 u 91 tar‑Regolamenti tal‑Persunal
117
Il-Kunsill isostni li t-tielet u r-raba’ kap ta’ talbiet huma inammissibbli sa fejn qabilhom ma kienx hemm il-fażi prekontenzjuża prevista b’applikazzjoni tal-Artikolu 270 TFUE. Fil-fehma tiegħu, peress li, fil-kuntest ta’ dawn il-kapijiet ta’ talbiet, ir-rikorrent jitlob kumpens għal dannu korrispondenti għall-ammonti li kien jirċievi kieku l-KŻD suċċessivi tiegħu kienu jkunu konklużi, mhux iktar mar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, iżda ma’ awtorità awtorizzata li tikkonkludi l-kuntratti fis-sens tal-Kondizzjonijiet tal-impjieg, huwa kien ikollu, skont l-Artikolu 90(1) tar-Regolamenti tal-Persunal, jippreżenta, quddiem l-awtorità li fil-fehma tiegħu hija kompetenti, talba ta’ riklassifikazzjoni tal-imsemmija kuntratti u talba għall-kumpens għad-danni.
118
L-Artikolu 270 TFUE, moqri flimkien mal-Artikolu 256(1) TFUE jagħti ġurisdizzjoni lill-Qorti Ġenerali sabiex tiddeċiedi dwar “kull tilwima bejn l-Unjoni u l-aġenti tagħha, fil-limiti u taħt il-kondizzjonjijiet stabbiliti fir-Regolamenti tal-Persunal […] u [l-Kondizzjonijiet tal-impjieg]”. Ir-rimedji, b’mod partikolari t-termini u r-regoli proċedurali, huma s-suġġett tal-Artikoli 90 u 91 tar-Regolamenti tal-Persunal, li għalihom jirreferi l-Artikolu 46 tal-Kondizzjonijiet tal-impjieg.
119
F’dan ir-rigward, mill-ġurisprudenza jirriżulta li dawn ir-rimedji japplikaw mhux biss għall-persuni li għandhom il-kwalità ta’ uffiċjal jew membru tal-persunal minbarra dawk lokali, iżda wkoll għal dawk li jinvokaw dawn il-kwalitajiet (ara s-sentenza tat‑23 ta’ Jannar 1997, Coen, C‑246/95, EU:C:1997:33, punt 17 u l-ġurisprudenza ċċitata).
120
F’dan il-każ, għandu jiġi enfasizzat li permezz tat-tielet kap ta’ talbiet, ippreżentat abbażi tal-Artikolu 268 TFUE, ir-rikorrent jitlob lill-Qorti Ġenerali tikkundanna lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE jikkumpensawh għad-danni mġarrba minnu minħabba l-allegat nuqqas tagħhom li jistabbilixxu sistema applikabbli għall-persunal internazzjonali bil-kuntratt li jaħdem għar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, jew tal-inqas, li jestendu l-applikazzjoni tal-Kondizzjonijiet tal-impjieg għal dan il-persunal. Tali nuqqas li tittieħed azzjoni kellu l-konsegwenza li r-rikorrent kien irreklutat b’mod sistematiku bħala membru tal-persunal bil-kuntratt ta’ dan ir-RSUE, permezz ta’ KŻD suġġett għad-dritt Ingliż, li wassal sabiex isofri diskriminazzjoni meta mqabbel mal-membri tal-persunal temporanji suġġetti għall-Kondizzjonijiet tal-impjieg li jaħdmu mal-imsemmi RSUE.
121
Huwa f’dan il-kuntest li r-rikorrent isostni li huwa kellu jingħata l-istatus ta’ membru tal-persunal temporanju tas-SEAE “peress li ma jeżisti ebda status legali ieħor applikabbli”, u jitlob kumpens għal dannu korrispondenti għall-benefiċċji u allowances li huwa seta’ jippretendi bħala membru tal-persunal temporanju rreklutat skont il-Kondizzjonijiet tal-impjieg, “fin-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ qafas ta’ paragun ieħor”. In oltrè, fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar l-eċċezzjonijiet ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u inammissibbiltà, ir-rikorrent indika li huwa “ma [talabx] ir-riklassifikazzjoni tal-kuntratt tiegħu bħala kuntratt ta’ membru tal-persunal temporanju”.
122
Fir-rigward tar-raba’ kap ta’ talbiet, ir-rikorrent lanqas jinvoka l-kwalità ta’ membru tal-persunal temporanju fis-sens tal-Kondizzjonijiet tal-impjieg, iżda jitlob, essenzjalment, sussidjarjament, fil-każ li l-ewwel tliet kapijiet ta’ talbiet ikunu miċħuda, il-kumpens għad-danni mġarrba fl-assenza ta’ sistema legali ċara li tippermettilu, b’mod partikolari, l-aċċess għal qorti.
123
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-talbiet għal kumpens ippreżentati fit-tielet u r-raba’ kap ta’ talbiet jaqgħu taħt l-Artikolu 268 TFUE u mhux taħt l-Artikolu 270 TFUE, b’tali mod li r-rikorrent ma jistax jiġi kkritikat li ma osservax il-proċedura prekontenzjuża prevista fl-Artikoli 90 u 91 tar-Regolamenti tal-Persunal.
124
Minn dan isegwi li l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq l-inammissibbiltà tat-tielet u r-raba’ kap ta’ talbiet, minħabba nuqqas ta’ osservanza tal-proċedura prekontenzjuża prevista fl-Artikoli 90 u 91 tar-Regolamenti tal-Persunal, għandha tiġi miċħuda.
Fuq l‑eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà relatati mal‑identifikazzjoni tal‑konvenut jew konvenuti
125
Il-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE jikkontestaw li jistgħu jkunu l-konvenuti fir-rigward tal-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet, peress li huma qatt ma kienu partijiet fil-kuntratt inkwistjoni u r-rwol tagħhom fir-rigward tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina ma jirrigwardax il-ġestjoni tal-persunal bil-kuntratt tiegħu. B’mod partikolari, id-deċiżjoni ta’ xoljiment ma tistax tiġi imputata lilhom, sa fejn din ittieħdet mir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, li għandu jitqies bħala organu tal-Unjoni li jista’ jkun il-konvenut għall-ewwel kap ta’ talbiet.
126
Barra minn hekk, fir-rigward tat-tielet kap ta’ talbiet, il-Kummissjoni targumenta li l-għażla li jintużaw suċċessjoni ta’ KŻD għall-persunal internazzjonali bil-kuntratt irreklutat minn entitajiet li jaqgħu taħt il-PESK ma hijiex imputabbli lilha. F’dan ir-rigward, hija tenfasizza li huwa l-Kunsill li huwa kompetenti sabiex jadotta, jekk ikun il-każ, deċiżjoni li tistabbilixxi r-regolamenti tal-persunal li jaqa’ taħt il-PESK.
127
Min-naħa tiegħu, ir-rikorrent jispjega li huwa indika erba’ konvenuti fir-rikors fid-dawl tan-nuqqas ta’ indipendenza tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, li għandu rabtiet ta’ subordinazzjoni kemm mal-Kunsill, kif ukoll mal-Kummissjoni u mas-SEAE. Huwa jenfasizza li l-Kunsill jaħtar l-imsemmi RSUE, li l-Kummissjoni hija responsabbli mill-kontroll tal-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ dan ir-RSUE u li s-SEAE hija l-persuna li timpjega l-istess RSUE. In oltrè, ir-rikorrent isostni li r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina ma huwiex previst mit-tielet kap ta’ talbiet sa fejn ma huwiex kompetenti sabiex jadotta korp ta’ impjieg tal-membri tal-persunal internazzjonali bil-kuntratt li jaħdmu miegħu.
128
Fid-dawl taċ-ċaħda, minħabba n-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali, tat-talba tar-rikorrent intiża għar-reintegrazzjoni tiegħu fil-persunal tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina kif ukoll tat-talbiet tiegħu ppreżentati fil-kuntest tat-tieni kap ta’ talbiet (ara l-punti 88 u 89 iktar ’il fuq), l-eżami ta’ dawn l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà għandu jkun limitat għat-talbiet l-oħra tar-rikorrent.
Fuq l‑ewwel kap ta’ talbiet
129
Kif ġie konkluż fil-punt 87 iktar ’il fuq, il-Qorti Ġenerali għandha ġurisdizzjoni sabiex teżamina l-ewwel kap ta’ talbiet, abbażi tal-Artikolu 263 TFUE, sa fejn huwa intiż għall-annullament tad-deċiżjoni ta’ xoljiment, u abbażi tal-Artikolu 268 TFUE, sa fejn huwa intiż għall-kumpens pekunjarju tad-danni morali u materjali allegatament ikkawżati minn din id-deċiżjoni.
130
F’dan ir-rigward, minn naħa, skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, ir-rimedju ġudizzjarju għal annullament huwa disponibbli kontra l-atti li jirriżultaw minn ċerti istituzzjonijiet imsemmija, iżda wkoll, b’mod iktar wiesa’, kontra dawk adottati minn korpi jew organi tal-Unjoni, sa fejn ikunu intiżi li jipproduċu effetti legali vinkolanti (digriet tal‑4 ta’ Ġunju 2013, Elitaliana vs Eulex Kosovo, T‑213/12, EU:T:2013:292, punt 19). Għalhekk, rikors għal annullament għandu jitressaq kontra l-istituzzjoni, il-korp jew l-organu tal-Unjoni li jkun adotta l-att inkwistjoni (ara d-digriet tad‑19 ta’ Novembru 2018, Iccrea Banca vs Il‑Kummissjoni u s-SRB, T‑494/17, EU:T:2018:804, punt 19 u l-ġurisprudenza ċċitata).
131
Min-naħa l-oħra, skont l-Artikolu 268 TFUE u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, fil-qasam ta’ responsabbiltà mhux kuntrattwali, il-Qorti Ġenerali għandha ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tat-tilwim li jirrigwarda l-kumpens għad-danni kkawżati mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni jew mill-membri tal-persunal tagħha fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom. Il-kelma “istituzzjonijiet”, użata fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, ma tinkludix biss l-istituzzjonijiet tal-Unjoni elenkati fl-Artikolu 13(1) TUE, iżda tkopri wkoll il-korpi u l-organi l-oħra kollha tal-Unjoni stabbiliti abbażi tat-Trattati u intiżi sabiex jikkontribwixxu għat-twettiq tal-għanijiet tal-Unjoni (ara f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ April 2002, Lamberts vs L-Ombudsman Ewropew, T‑209/00, EU:T:2002:94, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
132
Għalhekk, fil-kuntest ta’ rikors għal responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, din tal-aħħar hija rrappreżentata quddiem il-Qorti Ġenerali mill-istituzzjoni, il-korp jew l-organu li huwa kkritikat bil-fatt li wassal għal responsabbiltà (ara f’dan is-sens, id-digriet tas‑6 ta’ Jannar 2015, Kendrion vs L‑Unjoni Ewropea, T‑479/14, mhux ippubblikata, EU:T:2015:2, punt 15 u l-ġurisprudenza ċċitata).
133
F’dan il-każ, l-ewwel kap ta’ talbiet jirrigwarda d-deċiżjoni ta’ xoljiment, li hija imputabbli lir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina. Għalhekk, għandu jiġi eżaminat jekk l-imsemmi RSUE jistax jikklassifika bħala korp jew organu tal-Unjoni li jista’ jkun konvenut fil-kuntest ta’ rikors ippreżentat abbażi tal-Artikoli 263 u 268 TFUE.
134
F’dan ir-rigward, sabiex jiġi ddeterminat jekk entità jew struttura li taqa’ taħt l-iskema organizzattiva tal-Unjoni jew li taġixxi fi ħdanha tistax tiġi kkunsidrata bħala korp jew organu tal-Unjoni, għandu jiġi vverifikat jekk, fid-dawl tad-dispożizzjonijiet li jirregolaw l-istatus tal-entità jew tal-istruttura kkonċernata, din għandhiex kapaċità legali suffiċjenti sabiex tkun tista’ tiġi kkunsidrata bħala korp awtonomu tal-Unjoni u sabiex tiġi rrikonoxxuta li għandha l-kwalità ta’ konvenut (ara, f’dan is-sens, id-digriet tal‑4 ta’ Ġunju 2012, Elti vs Id-Delegazzjoni tal-Unjoni Ewropea għall-Montenegro, T‑395/11, EU:T:2012:274, punti 27 sa 29). B’mod partikolari, l-entità jew l-istruttura inkwistjoni għandha tikklassifika bħala korp jew organu tal-Unjoni meta, minn naħa, hija jkollha mandat intrinsikament marbut mal-funzjonament tal-Unjoni, u min-naħa l-oħra, hija ġuridikament separata mill-istituzzjonijiet, korpi u organi tal-Unjoni eżistenti (ara f’dan is-sens u b’analoġija, id-digriet tat‑3 ta’ Marzu 2022, Il‑Kummissjoni vs Il‑Kunsill, C‑551/21, EU:C:2022:163, punt 14).
135
Fir-rigward tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, għandu jiġi rrilevat, qabelxejn, li skont l-Artikolu 33 TUE, huwa nħatar mill-Kunsill, fuq proprosta tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà (iktar ’il quddiem ir-“Rappreżentant l-Għoli”), sabiex jeżerċita “mandat dwar kwestjonijiet partikolari ta’ politika” (ara l-punt 3 iktar ’il fuq). Għalhekk, l-imsemmi RSUE għandu mandat intrinsikament marbut mal-funzjonament tal-Unjoni.
136
Imbagħad, skont l-Artikolu 4(1) tad-Deċiżjoni 2019/1340, ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina huwa “responsabbli għall-implimentazzjoni tal-mandat [tiegħu]”. Minkejja li din id-dispożizzjoni tipprevedi wkoll li dan r-RSUE “[jaġixxi] taħt l-awtorità tar-[Rappreżentant l-Għoli]”, din l-awtorità tirrigwarda biss l-eżekuzzjoni tal-mandat tal-imsemmi RUSE kif iddefinit fl-Artikolu 3 tal-istess deċiżjoni, u mhux il-ġestjoni amministrattiva fil-kuntest ta’ mandat simili, b’mod partikolari fil-qasam tal-persunal.
137
In oltrè, diversi dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni 2019/1340 juru li r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina huwa legalment separat minn istituzzjonijiet, korpi jew organi oħra tal-Unjoni. F’dan ir-rigward, minn naħa, l-Artikolu 5(2) u (3) ta’ din id-deċiżjoni jagħti lill-imsemmi RSUE l-kapaċità legali li jagħti kuntratti u jixtri oġġetti u jimponilu li jikkonludi kuntratt mal-Kummisjoni fir-rigward tal-amministrazzjoni tan-nefqa tiegħu. Min-naħa l-oħra, kif ġie rrilevat fil-punt 63 iktar ’il fuq, l-Artikolu 6(2) tal-istess deċiżjoni, jippermetti lill-istess RSUE jilqa’ l-persunal issekondat mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni jew mis-SEAE.
138
Fl-aħħar nett, fil-qasam tal-ġestjoni tal-persunal bil-kuntratt tiegħu, ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina għandu kapaċità legali li tippermettilu jaġixxu b’mod awtonomu. Minn naħa, mill-Artikolu 6(1) u (2) tad-Deċiżjoni 2019/1340 jirriżulta li r-RSUE huwa “responsabbli mill-formazzjoni ta’ tim” u li għandu l-kapaċità legali li jikkonkludi kuntratti sabiex jirrekluta l-pesunal internazzjonali, li huwa jagħżel mingħajr il-ħtieġa li jikseb l-approvazzjoni tal-istituzzjonijiet, korpi jew organi oħra tal-Unjoni, u l-Kunsill u l-Kummissjoni għandhom ikunu informati a posteriori (ara l-punti 63 u 64 iktar ’il fuq). Min-naħa l-oħra, l-imsemmija deċiżjoni ssemmi l-“membri tal-persunal tar-RSUE [fil-Bosnja‑Ħerzegovina]” (Artikolu 7), il-“membri tat-tim [tiegħu]” (Artikolu 8), il-“persunal kollu taħt l-awtorità diretta tar-RSUE” (Artikolu 10) jew anki r-“RSUE [fil-Bosnja‑Ħerzegovina] u l-persunal [tiegħu]” (Artikolu 13).
139
Għaldaqstant, għall-ħtiġijiet ta’ din il-kawża li tirrigwarda kwistjonijiet relatati mal-ġestjoni tal-persunal tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, dan tal-aħħar għandu jiġi assimilat għall-korpi u l-organi tal-Unjoni li jistgħu jkunu konvenuti fil-kuntest ta’ rikors ibbażat fuq l-Artikoli 263 u 268 TFUE, fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 130 sa 132 iktar ’il fuq. Minn dan isegwi li l-ewwel kap ta’ talbiet huwa ammissibbli sa fejn jirrigwarda r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina.
140
Fir-rigward tal-Kunsill, huwa minnu li din l-istituzzjoni taħtar ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, tiddefinixxi t-termini kif ukoll it-tul tal-mandat tiegħu u tista’ tiddeċiedi li ttemm dan b’mod antiċipat. Madankollu, tali fatt ma huwiex ta’ natura li jikkontesta l-awtonomija u l-kapaċità legali ta’ dan ir-RSUE fir-rigward tal-ġestjoni tal-persunal tiegħu, kif ġew ikkonstatati fil-punt 138 iktar ’il fuq. Barra minn hekk, minkejja li l-Artikolu 4(2) tad-Deċiżjoni 2019/1340 jipprevedi li l-Kunsill għandu jipprovdi, permezz tal-Kumitat Politiku u ta’ Sigurtà (KPS), gwida strateġika u direzzjoni politika lill-imsemmi RSUE, l-ewwel kap ta’ talbiet jirrigwarda biss kwistjonijiet relatati mal-ġestjoni tal-persunal tal-istess RSUE u għalhekk ma huwiex marbut ma’ atti ta’ dan tal-aħħar ta’ natura strateġika jew politika. Minn dan isegwi li dan il-kap ta’ talbiet huwa inammissibbli għal dak li jirrigwarda l-Kunsill.
141
Fir-rigward tal-Kummissjoni, għandu jiġi kkonstatat li, skont l-Artikolu 5(3) tad-Deċiżjoni 2019/1340, l-amministrazzjoni tan-nefqa hija s-suġġett ta’ kuntratt bejnha u r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, u dan tal-aħħar għandu jagħti rendikont lilha għal kull nefqa. Għalhekk, ir-rwol tal-Kummissjoni fid-dawl tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina jirrigwarda l-kontroll tal-implimentazzjoni baġitarja tal-mandat ta’ dan tal-aħħar. Madankollu, l-ewwel kap ta’ talbiet jirrigwarda l-ġestjoni mir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina tal-persunal tiegħu u mhux l-implimentazzjoni, minn dan tal-aħħar, tal-baġit tiegħu. Għalhekk, l-ewwel kap ta’ talbiet għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli għal dak li jirrigwarda l-Kummissjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza tad‑19 ta’ Lulju 2016, H vs Il‑Kunsill et, C‑455/14 P, EU:C:2016:569, punt 65).
142
Fir-rigward tas-SEAE, huwa minnu li, fil-fatt, ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina huwa wkoll il-kap tad-Delegazzjoni tal-Unjoni f’dan l-Istat, u f’din l-aħħar kwalità, membru tal-persunal temporanju tas-SEAE. Madankollu, l-ewwel, il-kuntratt inkwistjoni, l-istess bħall-KŻD preċedenti, kienu ffirmati esklużivament mill-imsemmi RSUE, f’din il-kwalità, mingħajr riferiment għall-kwalità tiegħu ta’ kap tad-Delegazzjoni tal-Unjoni fil-Bosnja‑Ħerzegovina. It-tieni, l-Artikolu 1(4) tad-Deċiżjoni 2010/427/UE tas‑26 ta’ Lulju 2010 li tistabbilixxi l-organizzazzjoni u l-funzjonament tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (ĠU 2010, L 201, p. 30), jipprevedi li s-SEAE “għandu jkun magħmul minn amministrazzjoni ċentrali u mid-Delegazzjonijiet tal-Unjoni għal pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali”, mingħajr ma jinkludi r-RSUE. It-tielet, mill-annessi tal-proċess, u b’mod partikolari minn dokument tax-xogħol tas-SEAE tas‑16 ta’ Marzu 2016, jirriżulta li l-persunal ta’ RSUE f’pajjiż terz ma għandux jitħawwad ma’ dak assenjat lid-Delegazzjoni tal-Unjoni f’dan l-Istat, inkluż meta, bħal fil-każ tal-Bosnja‑Ħerzegovina, ir-RSUE u l-kap tad-Delegazzjoni tal-Unjoni jkunu l-istess persuna. Għaldaqstant, l-ewwel kap ta’ talbiet huma inammissibbli għal dak li jirrigwarda s-SEAE.
Fuq it‑tielet kap ta’ talbiet
143
Kif ġie rrilevat fil-punt 132 iktar ’il fuq, fil-kuntest ta’ rikors għal responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, din tal-aħħar hija rrappreżentata quddiem il-Qorti Ġenerali mill-istituzzjoni, il-korp jew l-organu li jkun wettaq il-fatt li jwassal għal responsabbiltà.
144
F’dan il-każ, permezz tat-tielet kap ta’ talbiet, ir-rikorrent jippreżenta, abbażi tal-Artikolu 268 TFUE, talba għall-kumpens ibbażata fuq l-eżistenza ta’ diskriminazzjoni. F’dan it-talba, huwa jikkritika lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE li ma ssuġġettawx għall-Kondizzjonijiet tal-impjieg lill-persunal internazzjonali bil-kuntratt irreklutat fil-kuntest tal-PESK jew li ma adottawx għal dan il-persunal sistema legali komparabbli għal dik tal-Kondizzjonijiet tal-impjieg.
145
Minn dan isegwi li l-fatt li wassal għar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni allegat mir-rikorrent jinsab fl-għażliet magħmula, fil-livell istituzzjonali, fir-rigward tas-sistema legali applikabbli għall-impjieg tal-persunal bil-kuntratt irreklutat fil-kuntest tal-PESK.
146
F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, ir-rikorrent jargumenta li sistema applikabbli għall-persunal internazzjonali bil-kuntratt irreklutat mir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina kellha tiġi adottata abbażi tal-Artikolu 336 TFUE, li jipprovdi li “[i]l-Parlament Ewropew u l-Kunsill, li jaġixxu permezz ta’ regolament skond il-proċedura leġislattiva ordinarja, […] għandhom jistabbilixxu r-Regolamenti tal-Persunal […] u [l-Kondizzjonijiet tal-impjieg]”. Madankollu, ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina huwa entità li taqa’ taħt il-PESK (ara l-punt 3 iktar ’il fuq) u mill-Artikolu 24(1) TUE u mill-Artikolu 31(1) tal-istess Trattat, jirriżulta b’mod ċar li l-adozzjoni ta’ atti leġiżlattivi hija eskluża mill-qasam tal-PESK.
147
Għalhekk, l-Artikolu 336 TFUE ma huwiex rilevanti, f’dan il-każ, għall-identifikazzjoni tal-istituzzjoni jew istituzzjonijiet li wettqu l-fatt li wassal għar-responsabbiltà fil-kuntest tat-tielet kap ta’ talbiet.
148
Fit-tieni lok, għandu jiġi rrilevat li, skont l-Artikolu 26 TUE, huwa l-Kunsill li għandu jfassal il-PESK u jieħu d-deċiżjonijiet meħtieġa għad-definizzjoni u għall-implimentazzjoni ta’ din il-politika, abbażi tal-linji gwida ġenerali u l-linji strateġiċi ddefiniti mill-Kunsill Ewropew. Issa, l-adozzjoni, jekk ikun il-każ, ta’ sistema legali applikabbli għall-persunal bil-kuntratt irreklutat fil-kuntest tal-PESK taqa’ taħt l-implimentazzjoni ta’ din tal-aħħar, u għalhekk, taħt il-kompetenza tal-Kunsill.
149
F’dan ir-rigward, kif jenfasizza r-rikorrent, minn qari konġunt tal-punti 1.5 u 3.3 tal-Komunikazzjoni C(2012) 4052 final tas‑26 ta’ Ġunju 2012 dwar ir-regoli ta’ ġestjoni finanzjarja tal-missjonijiet li jaqgħu taħt il-PESK, jirriżulta li l-Kummissjoni kienet issuġġeriet lill-Kunsill sabiex japplika l-Kondizzjonijiet tal-impjieg għall-membri tal-persunal bil-kuntratt ta’ missjonijiet li jaqgħu taħt il-PESK u r-RSUE.
150
Issa, jekk tali suġġeriment ma kienx segwit fir-realtà, dan għaliex id-Delegazzjonijiet tal-Istati Membri ma waslux għal ftehim ġewwa l-Kunsill, kif jirriżulta min-nota mibgħuta mill-Presidenza ta’ din l-istituzzjoni lill-Kumitat tar-Rappreżentanti Permanenti (Coreper), fit‑22 ta’ Mejju 2013. B’mod partikolari, f’din in-nota, kien enfasizzat li l-imsemmija delegazzjonijiet kellhom bżonn żmien biex jistudjaw l-implikazzjonijiet legali, istituzzjonali u operattivi qabel iwettqu kwalunkwe tibdil fis-sistema tal-missjonijiet li jaqgħu taħt il-PESK u li huma kienu jikkunsidraw li s-sitwazzjoni tar-RSUE kienet teħtieġ diskussjonijiet ġodda. Din in-nota kienet akkumpanjata minn proposta, li fiha, fir-rigward tar-RSUE, kien indikat dan li ġej:
“Il-Kunsill jikkunsidra li s-sitwazzjoni tar-RSUE teħtieġ diskussjonijiet ġodda, u li l-istatus quo għandu jibqa’ kif inhu għalissa. F’dan l-istadju [huwa] jista’ jaqbel biss ma’ dan li ġej:
[…]
–
[i]kompli jeżamina l-għażliet għal alternattivi għas-sitwazzjoni fejn kull RSUE huwa personalment responsabbli mill-baġit u jimpjega personalment il-persunal, inkluż il-possibbiltà li tiġi stabbilita ċellola ta’ appoġġ tar-RSUE u jirrapporta lill-Coreper dwar dan sal‑31 ta’ Marzu 2014.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
151
Barra minn hekk, fit‑13 ta’ Marzu 2014, is-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill ħareġ nota intiża għall-approvazzjoni ta’ direttivi ġodda dwar il-ħatra, il-mandat u l-finanzjament tar-RSUE, li t-test tagħha kien ġie redatt mill-grupp “Relazzjonijiet esterni” tal-Kunsill, wara diskussjonijiet abbażi ta’ dokument ta’ ħidma tas-SEAE, li kien isegwi konklużjoni tal-grupp “Affarijiet ġenerali” tal-Kunsill, tas‑17 ta’ Diċembru 2013, li jipprovdi li kien meħtieġ li jiġu adottati dawn id-direttivi ġodda. Minn din in-nota jirriżulta li d-Delegazzjonijiet tal-Istati Membri kienu qiesu neċessarju li jiġu ċċarati l-implikazzjonijiet legali, istituzzjonali u operattivi, għall-persunal bil-kuntratt tar-RSUE, ta’ regoli ġodda dwar il-persunal bil-kuntratt tal-missjonijiet li jaqgħu taħt il-PESK.
152
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jitqies li l-adozzjoni ta’ sistema legali applikabbli għall-persunal bil-kuntratt irreklutat fil-kuntest tal-PESK kienet taqa’ taħt għażla magħmula fil-livell tal-Kunsill, kif barra minn hekk jenfasizza s-SEAE fl-eċċezzjoni tiegħu ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u inammissibbiltà.
153
Fit-tielet lok, għandu jiġi enfasizzat li l-ħatra ta’ RSUE taqa’ taħt il-kompetenza tal-Kunsill, fuq proposta tar-Rappreżentant Għoli, skont l-Artikolu 33 TUE.
154
In oltrè, l-Artikolu 28(1) TUE jipprovdi, fl-ewwel subparagrafu tiegħu, li meta s-sitwazzjoni internazzjonali teħtieġ azzjoni operattiva mill-Unjoni, il-Kunsill għandu jadotta d-deċiżjonijiet meħtieġa u li dawn għandhom jistabbilixxu l-objettivi tagħhom, l-ambitu, il-mezzi li għandhom ikunu magħmula disponibbli għall-Unjoni, il-kundizzjonijiet għall-implementazzjoni tagħhom u jekk meħtieġ it-tul ta’ żmien tagħhom. Għalhekk, fil-kuntest speċifiku tal-PESK, huwa l-Kunsill li għandu jiddeċiedi dwar il-mezzi li għandhom ikunu disponibbli għall-Unjoni u dwar il-kundizzjonijiet għall-implimentazzjoni tad-deċiżjonijiet li huwa jadotta fir-rigward tal-azzjoni operattiva tal-Unjoni kkonċernata, li jinkludi b’mod partikolari, il-mezzi magħmula għad-dispożizzjoni tal-imsemmija azzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Novembru 2021, Jenkinson vs Il‑Kunsill et, T‑602/15 RENV, taħt appell, EU:T:2021:764, punt 226).
155
Ċertament, id-Deċiżjoni 2019/1340 ma ssemmix espressament l-Artikolu 28 TUE, iżda tirreferi biss għat-“Trattat [UE], u b’mod partikolari l-Artikolu 33 u l-Artikolu 31(2) tiegħu”. Madankollu, din id-deċiżjoni timplika azzjoni operattiva li taqa’ taħt il-PESK, sa fejn din tistabbilixxi RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, li għandu bħala mandat, essenzjalment, li jsostni l-azzjoni tal-Unjoni dwar kwistjonijiet politiċi partikolari fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru, b’rabta mal-awtoritajiet lokali, u li għandu, għall-finijiet tat-twettiq ta’ dan il-mandat, baġit u tim.
156
Barra minn hekk, l-Azzjoni Konġunta 2002/211, li permezz tagħha r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina kien maħtur għall-ewwel darba, kienet adottata abbażi tal-Artikolu 14 UE (fil-verżjoni tiegħu preċedenti għad-dħul fis-sens tat-Trattat ta’ Lisbona), li fil-paragrafu 1 tiegħu, kien jinkludi dispożizzjoni simili għall-Artikolu 28 TUE fil-verżjoni attwali tiegħu. In oltrè, id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/330/PESK tal‑25 ta’ Ġunju 2012 li temenda d-Deċiżjoni 2011/426/PESK li taħtar ir-Rappreżentant Speċjali tal-Unjoni Ewropea fil-Bosnja u Ħerzegovina (ĠU 2012, L 165, p. 66), u d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/351/PESK tat‑2 ta’ Lulju 2013 li temenda d-Deċiżjoni 2011/426/PESK li taħtar ir-Rappreżentant Speċjali tal-Unjoni Ewropea fil-Bosnja-Ħerzegovina (ĠU 2013, L 185, p. 7), kienu adottati wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, skont, b’mod partikolari, l-Artikolu 28 TUE.
157
Għalhekk, il-ħatra tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina taqa’ taħt l‑Artikolu 28 TUE, b’tali mod li, skont il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 154 iktar ’il fuq, huwa l-Kunsill li għandu jiddetermina r-riżorsi umani li għandu jkollha din l-entità.
158
Din il-konklużjoni hija kkonfermata mid-direttivi dwar il-ħatra, il-mandat u l-finanzjament tar-RSUE, imsemmija fil-punt 151 iktar ’il fuq, li t-Taqsima C tagħhom hemm indikat li d-deċiżjoni tal-Kunsill li taħtar RSUE għandha tkopri diversi elementi, fosthom ir-regoli dwar il-kostituzzjoni u l-kompożizzjoni tat-tim tar-RSUE.
159
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-adozzjoni ta’ regolamenti tal-persunal applikabbli għall-persunal internazzjonali bil-kuntratt tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina taqa’ taħt il-kompetenzi tal-Kunsill.
160
Fir-raba’ lok, waqt is-seduta, is-SEAE sostna, billi bbaża ruħu fuq l-Artikolu 30(1) TUE, li l-Kunsill ma setax jadotta sistema legali applikabbli għall-persunal bil-kuntratt li jaqa’ taħt il-PESK mingħajr ma jkollu proposta f’dan is-sens, li toriġina mir-Rappreżentant Għoli jew minn Stat Membru. Madankollu, minn din id-dispożizzjoni, li tipprovdi li “[k]ull Stat Membru, ir-Rappreżentant Għoli […], jew ir-Rappreżentant Għoli bl-appoġġ tal-Kummissjoni, jistgħu jirriferu lill-Kunsill kull kwistjoni li għandha x’taqsam mal-[PESK] u jistgħu jippreżentaw, rispettivament, inizjattivi jew proposti lill-Kunsill”, jirriżulta li r-Rappreżentant Għoli u l-Istati Membri għandhom dritt ta’ inizjattiva, iżda li dan tal-aħħar ma jikkostitwixxix monopolju, u lanqas kundizzjoni sabiex il-Kunsill ikun jista’ jadotta att bħal deċiżjoni dwar sistema legali tal-persunal bil-kuntratt irreklutat fil-kuntest tal-PESK b’mod ġenerali, jew tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, b’mod partikolari. Għalhekk, din id-dispożizzjoni ma teskludix li l-Kunsill jista’ jieħu deċiżjoni intiża għall-adozzjoni ta’ tali sistema fuq inizjattiva tiegħu stess, jekk iqis li din hija neċessarja, jew jitlob lir-Rappreżentant Għoli jissottomettilu proposta f’dan is-sens.
161
Din il-konklużjoni hija kkonfermata mill-elementi tal-proċess. Minn naħa, mill-punt 151 iktar ’il fuq, jirriżulta li kien fuq inizjattiva tal-grupp “Affarijiet ġenerali” tal-Kunsill li d-direttivi dwar il-ħatra, il-mandat u l-finanzjament tar-RSUE kienu rreveduti. Min-naħa l-oħra, f’dawn l-istess direttivi, huwa ppreċiżat, fir-rigward tal-proċedura ta’ ħatra ta’ RSUE, li “[m]eta jqis li l-kuntest politiku jeħtieġ dan, il-Kunsill jista’ jistieden lir-[Rappreżentant Għoli] jippreżenta proposta għall-ħatra ta’ RSUE responsabbli minn mandat marbut ma’ kwistjoni politika partikolari” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
162
Fid-dawl tal-preċedenti, għandu jiġi konkluż li kull nuqqas żbaljat eventwali fl-adozzjoni ta’ sistema ġenerali applikabbli għall-persunal bil-kuntratt li jaqa’, b’mod ġenerali, taħt il-PESK jew, b’mod partikolari, taħt ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, għandu jiġi imputat lill-Kunsill. Għalhekk, it-tielet kap ta’ talbiet huwa ammissibbli sa fejn jirrigwarda l-Kunsill, u inammissibbli għal dak li jirrigwarda l-Kummissjoni u s-SEAE.
Fuq ir‑raba’ kap ta’ talbiet
163
Permezz tar-raba’ kap ta’ talbiet tiegħu, sussidjarju għall-ewwel tlieta, ir-rikorrent jitlob il-kundanna tal-Kunsill, tal-Kummissjoni u tas-SEAE, abbażi tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, għall-ħlas tas-somma ta’ EUR 400000 għall-motiv li l-kundizzjonijiet ta’ xogħol tiegħu ma kinux josservaw id-drittijiet fundamentali tiegħu.
164
Issa, kif jirriżulta mill-punti 148 sa 162 iktar ’il fuq, huwa l-Kunsill li għandu jiddetermina l-kundizzjonijiet ta’ xogħol tal-persunal bil-kuntratt tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina. Għalhekk, il-Kunsill għandu jiġi identifikat bħala l-konvenut fir-rigward tar-raba’ kap ta’ talbiet.
165
Huwa minnu li, ir-rikorrent jirreferi wkoll għall-motivi invokati insostenn tal-ewwel u t-tieni kap ta’ talbiet, li jirrigwardaw ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina fil-kwalità tiegħu ta’ persuna li timpjega. Madankollu, fil-kuntest tar-raba’ kap ta’ talbiet, ir-rikorrent ma riedx jistabbilixxi r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni għall-aġir tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina. Fil-fatt, kemm fir-rikors kif ukoll fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar l-eċċezzjonijiet ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u ta’ inammissibbiltà, ir-rikorrent jippreċiża li r-raba’ kap ta’ talbiet jirrigwarda l-“istituzzjonijiet Ewropej”, li skont il-qari tal-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu kollha, għandu jinftiehem bħala riferiment mhux għar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina, iżda għall-Kunsill, għall-Kummissjoni kif ukoll għas-SEAE, minkejja li dan tal-aħħar ma huwiex istituzzjoni fis-sens tal-Artikolu 13 TUE.
166
Fid-dawl tal-preċedenti, ir-raba’ kap ta’ talbiet għandu jiġi ddikjarat ammissibbli għal dak li jirrigwarda l-Kunsill u inammissibbli għal dak li jirrigwarda l-Kummissjoni u s-SEAE.
Konklużjoni
167
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, l-ewwel, fir-rigward tal-ewwel kap ta’ talbiet, il-Qorti Ġenerali għandha ġurisdizzjoni, minn naħa, abbażi tal-Artikolu 263 TFUE, sabiex tiddeċiedi fuq talba intiża għall-annullament tad-deċiżjoni ta’ xoljiment, u min-naħa l-oħra, abbażi tal-Artikolu 268 TFUE, sabiex tiddeċiedi fuq talba intiża għall-kumpens pekunjarju għal danni morali u materjali allegatament imġarrba mir-rikorrent minħabba din id-deċiżjoni. Dawn it-talbiet huma ammissibbli sa fejn jirrigwardaw ir-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina u inammissibbli sa fejn jirrigwardaw il-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE.
168
In oltrè, it-talba intiża għar-reintegrazzjoni tar-rikorrent fil-persunal tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina għandha tiġi miċħuda minħabba nuqqas ta’ ġurisdizzjoni.
169
It-tieni, it-tieni kap ta’ talbiet għandu jiġi miċħud, kollu, minħabba nuqqas ta’ ġurisdizzjoni.
170
It-tielet, it-tielet u r-raba’ kap ta’ talbiet, li għalihom il-Qorti Ġenerali għandha ġurisdizzjoni skont l-Artikolu 268 TFUE, huma ammissibbli sa fejn jirrigwardaw il-Kunsill u inammissibbli sa fejn jirrigwardaw il-Kummissjoni u s-SEAE.
Fuq l‑ispejjeż
171
Skont l-Artikolu 133 tar-Regoli tal-Proċedura, id-deċiżjoni dwar l-ispejjeż għandha tingħata fis-sentenza jew fid-digriet li jagħlqu l-istanza. In oltrè, skont l-Artikolu 135(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, meta jkun meħtieġ għal raġunijiet ta’ ekwità, il-Qorti Ġenerali tista’ tiddeċiedi li parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż tagħha iżda li għandha tiġi kkundannata biss parzjalment għall-ispejjeż sostnuti mill-parti l-oħra, jew saħansitra li ma għandhiex tiġi kkundannata f’dan ir-rigward.
172
Mill-motivi stabbiliti f’din is-sentenza, jirriżulta li din tal-aħħar tagħlaq l-istanza għal dak li jirrigwarda l-Kummissjoni u s-SEAE, liema konvenuti, li fir-rigward tagħhom ir-rikors għandu jiġi miċħud, talbu espressament il-kundanna tar-rikorrent għall-ispejjeż.
173
Madankollu, kif ġie rrilevat fil-punti 140 sa 142 iktar ’il fuq, l-azzjoni tar-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina taqa’ f’kuntest legali kumpless, ikkaratterizzat mir-rabtiet li huwa għandu mal-Kunsill, mal-Kummissjoni u mas-SEAE. Għalhekk, kien mingħajr dubju diffiċli għar-rikorrent li jidentifika l-konvenuti waqt l-introduzzjoni ta’ dan ir-rikors. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali tqis ġust u ekwu li tiddeċiedi li l-Kummissjoni u s-SEAE ibatu l-ispejjeż tagħhom stess.
174
Barra minn hekk, din is-sentenza ma tagħlaqx l-istanza għal dak li jirrigwarda l-Kunsill u r-RSUE fil-Bosnja‑Ħerzegovina. Għalhekk, l-ispejjez esposti mir-rikorrent u minn dawn iż-żewġ konvenuti marbuta mal-eċċezzjonijiet ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u inammissibbiltà għandhom jibqgħu rriżervati.
Għal dawn il-motivi,
IL‑QORTI ĠENERALI (Is-Seba’ Awla Estiża)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Ir-rikors huwa miċħud:
–
minħabba nuqqas ta’ ġurisdizzjoni, sa fejn huwa intiż li tiġi ordnata r-reintegrazzjoni ta’ Robert Stockdale fi ħdan il-persunal tar-Rappreżentant Speċjali tal-Unjoni Ewropea fil-Bosnja‑Ħerzegovina;
–
minħabba nuqqas ta’ ġurisdizzjoni, sa fejn huwa intiż għar-riklassifikazzjoni tal-kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat ta’ R. Stockdale bħala kuntratt ta’ xogħol wieħed għal żmien indeterminat u għall-konstatazzjoni tal-ksur, mill-konvenuti, tal-obbligi kuntrattwali tagħhom;
–
bħala inammissibbli, għal dak li jirrigwarda lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, lill-Kummissjoni Ewropea u lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), sa fejn huwa intiż għall-annullament tad-deċiżjoni tar-Rappreżentant Speċjali tal-Unjoni Ewropea fil-Bosnja‑Ħerzegovina tas‑17 ta’ Novembru 2020 li permezz tagħha l-kuntratt ta’ xogħol ta’ R. Stockdale ġie xolt u għall-kumpens għad-danni allegatament ikkawżati minn din id-deċiżjoni;
–
bħala inammissibbli, għall-kumplament, għal dak li jirrigwarda l-Kummissjoni u s-SEAE.
2)
Il-kumplament tal-eċċezzjonijiet ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u ta’ inammissibbiltà huma miċħuda.
3)
Il-Kummissjoni u s-SEAE għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom marbuta mal-eċċezzjonijiet ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u ta’ inammissibbiltà.
4)
L-ispejjeż esposti minn R. Stockdale, mill-Kunsill u mir-Rappreżentant Speċjali tal-Unjoni Ewropea fil-Bosnja‑Ħerzegovina, marbuta mal-eċċezzjonijiet ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni u inammissibbiltà, huma rriżervati.
da Silva Passos
Valančius
Reine
Truchot
Sampol Pucurull
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fis‑26 ta’ Lulju 2023.
Firem
Werrej
Il‑fatti li wasslu għall‑kawża
Talbiet tal‑partijiet
Id‑dritt
Fuq il‑ġurisdizzjoni tal‑Qorti Ġenerali sabiex tiddeċiedi dwar l‑ewwel u t‑tieni kap ta’ talbiet fl‑assenza ta’ klawżola ta’ arbitraġġ
Fuq in‑natura tal‑ewwel u t‑tieni kap ta’ talbiet
Fuq il‑ġurisdizzjoni tal‑Qorti Ġenerali sabiex tiddeċiedi dwar l‑ewwel u t‑tieni kap ta’ talbiet skont l‑Artikolu 272 TFUE
Fuq il‑ġurisdizzjoni tal‑Qorti Ġenerali sabiex tiddeċiedi dwar l‑ewwel u t‑tieni kap ta’ talbiet skont l‑Artikoli 263 u 268 TFUE
– Fuq id‑dispożizzjonijiet kuntrattwali
– Fuq id‑dispożizzjonijiet tad‑dritt tal‑Unjoni
Konklużjoni
Fuq l‑eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà bbażati fuq in‑nuqqas ta’ osservanza tar‑rekwiżiti formali tar‑rikors
Fuq l‑eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq in‑nuqqas ta’ ċarezza tat‑talbiet tar‑rikorrent meħuda flimkien
Fuq l‑eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq nuqqas ta’ ċarezza tal‑bażi legali tar‑rikors
Fuq l‑eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq in‑nuqqas ta’ ċarezza tar‑raba’ kap ta’ talbiet b’mod partikolari
Fuq l‑eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq in‑nuqqas ta’ ċarezza tal‑motivi invokati fir‑rigward tad-diversi kapijiet ta’ talbiet
Konklużjoni
Fuq l‑eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq l‑inammissibbiltà tat‑tielet u r‑raba’ kap ta’ talbiet minħabba nuqqas ta’ osservanza tal‑proċedura prekontenzjuża prevista fl‑Artikoli 90 u 91 tar‑Regolamenti tal‑Persunal
Fuq l‑eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà relatati mal‑identifikazzjoni tal‑konvenut jew konvenuti
Fuq l‑ewwel kap ta’ talbiet
Fuq it‑tielet kap ta’ talbiet
Fuq ir‑raba’ kap ta’ talbiet
Konklużjoni
Fuq l‑ispejjeż
(
*1
)	Lingwa tal-proċedura: il-Franċiż.