62021CJ0607_RES
Cás C-607/21
XXX
v
État belge
(Iarraidh ar réamhrialú ón Conseil d’État (an Chomhairle Stáit, an Bheilg))
Breithiúnas na Cúirte (an Chéad Dlísheomra) an 10 Aibreán 2025
(Tarchur chun réamhrialú – Saoránacht an Aontais – Treoir 2004/38/CE – Ceart shaoránaigh an Aontais agus bhaill a dteaghlaigh gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse laistigh de chríocha na mBallstát – Airteagal 3 – Tairbhithe – Airteagal 2(2)(d) – Ball teaghlaigh – Gaol díreach i líne shinsearach páirtnéir saoránaigh den Aontas atá i gcleithiúnas ar an saoránach sin den Aontas agus/nó ar an bpáirtnéir sin – Measúnú ar an gcoinníoll maidir le bheith ‘cleithiúnaí’ – Dáta ábhartha chun cleithiúnas ábhartha a chinneadh – Airteagal 10 – Coinníollacha maidir le cárta cónaithe a eisiúint – Cineál dearbhaitheach cárta cónaithe – Iarratas ar chárta cónaithe a chur isteach sa Bhallstát óstach roinnt blianta tar éis an tír thionscnaimh a fhágáil – Éifeacht staide cónaithe neamhdhleathaí faoin reachtaíocht náisiúnta a bhaineann le measúnú ar an gcoinníoll maidir le bheith ‘cleithiúnaí’)
Saoránacht an Aontais Eorpaigh – An ceart chun gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát – Treoir 2004/38 – Tairbhithe – Náisiúnach tríú tír, gaol díreach, i líne shinsearach pháirtí saoránaigh den Aontas, atá ag brath ar an saoránach sin den Aontas agus/nó ar an bpáirtnéir sin – Náisiúnach lena mbaineann dul isteach sa pháirtí sin agus an saoránach sin, saoránaigh an Aontais, sa Bhallstát óstach – Is é an Ballstát lena mbaineann náisiúntacht an tsaoránaigh atá á uamadh ach ní náisiúntacht a pháirtí – Cuimsiú
(Treoir 2004/38 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagail 2(2), 3(1) agus 7(1)(a), (b), (c) agus (2))
(féach míreanna 28 go 34)
Saoránacht an Aontais – An ceart chun gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát – Treoir 2004/38 – Tairbhithe – Náisiúnach tríú tír, gaol díreach, díreach i líne shinsearach páirtnéir saoránaigh den Aontas, atá ag brath ar an saoránach sin den Aontas agus/nó ar an bpáirtnéir sin – Coinníoll ar an gcaidreamh spleáchais – Measúnú ag féachaint do staid an ghaoil sin sa líne shinsearach ina thír thionscnaimh ar dháta a imeachta nó a himeachta ar bhonn doiciméad arna n-eisiúint roimh an dáta sin – Dul in éag roinnt blianta idir an dáta a tháinig an t-iarratas isteach sa Bhallstát óstach agus an dáta a cuireadh isteach iarratas ar chárta cónaithe – Measúnú ag féachaint do chás an chárta cónaithe sin sa Bhallstát óstach mar dháta tíolactha an chárta cónaithe sin
(Treoir 2004/38 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagail 2(2)(d), 7(2) agus 10)
(féach míreanna 35 go 59, mír 1 den chuid oibríochtúil)
Saoránacht an Aontais Eorpaigh – An ceart chun gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát – Treoir 2004/38 – Ceart cónaithe a eascraíonn as na cearta atá ag saoránach den Aontas – Tairbhithe – Náisiúnach tríú tír, gaol díreach i líne shinsearach chomhpháirtí saoránaigh den Aontas, atá ag brath ar an saoránach sin den Aontas agus/nó ar an bpáirtnéir sin – Sástacht ar choinníoll an chaidrimh spleáchais arna léiriú ar dháta a theacht isteach sa Bhallstát óstach agus ar dháta a iarratais ar chárta cónaithe a chuirtear isteach roinnt blianta tar éis dó teacht isteach – Cuimsiú – Coinníollacha – Cónaí neamhdhleathach an ghaoil sa Bhallstát óstach ar dháta a iarratais nó a hiarratais ar dháta a iarratais nó a hiarratais
(Treoir 2004/38 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagail 2(2)(d), 7(2) agus 10)
(féach míreanna 61 go 66, mír 2 den chuid oibríochtúil)
Résumé
Trí rialú a thabhairt ar iarraidh ar réamhrialú i gcomhthéacs díospóid a bhaineann le hiarratas ar chárta cónaithe arna chur isteach ag gaol díreach i líne shinsearach páirtnéir saoránaigh den Aontas Eorpach, tugann an Chúirt soiléiriú maidir leis an measúnú ar an gcoinníoll a bhaineann leis an ngaol cleithiúnachta idir an gaol díreach sin sa líne shinsearach agus an saoránach sin nó a pháirtnéir, chun críocha ceart cónaithe díorthaithe a fháil faoi Threoir 2004/38. (
1
)
Is í XXX, de náisiúntacht Mharacó, máthair náisiúnaigh Bheilgigh a bhfuil cónaí air sa Bheilg lena pháirtí, N.E.K., ar náisiúnach de chuid na hÍsiltíre í agus a rinne dearbhú foirmiúil comhchónaithe le mac XXX sa Bheilg in 2005.
Tar éis di dul isteach i gcríoch na Beilge i mí Iúil 2011, chuir XXX iarratas ar chárta cónaithe faoi bhráid údaráis na Beilge i mí Mheán Fómhair 2011 mar ghaol cleithiúnach díreach i líne shinsearach a mic.
Ós rud é gur diúltaíodh don iarratas sin ar bhonn leasú ar dhlí na Beilge maidir le hathaontú teaghlaigh, chuir XXX isteach, in 2015, an dara hiarratas ar chárta cónaithe, an uair seo mar bhall teaghlaigh de N.E.K.
Diúltaíodh don iarratas nua sin ar an bhforas, ar an gcéad dul síos, nár chuir XXX fianaise ar fáil go raibh acmhainní leordhóthanacha ag na baill teaghlaigh a bhí á uamadh chun tacú léi agus, ar an dara dul síos, go raibh na doiciméid lena gcruthaítear a caidreamh cleithiúnais róshean. Dheimhnigh Conseil du contentieux des étrangers (an Chomhairle um Imeachtaí Tearmainn agus Inimirce, an Bheilg) an diúltú sin agus an t-ordú a ghabhann leis chun críoch na Beilge a fhágáil.
Diúltaíodh freisin don tríú hiarratas ar chárta cónaithe a chuir XXX isteach in 2017 mar bhall teaghlaigh le páirtnéir a mic, tar éis d’údaráis na Beilge a mheas go raibh na doiciméid lena gcruthaítear cleithiúnas XXX, dar dáta 2010 agus 2011, ró-sean.
Le breithiúnas i mí Lúnasa 2019, dheimhnigh an Conseil du contentieux des étrangers (an Chomhairle um Imeachtaí Tearmainn agus Inimirce), agus é den tuairim gurbh é a bhí i gceist leis na doiciméid a chuir XXX ar fáil a chruthú gurbh ann do staid spleáchais airgeadais in 2010 agus 2011, ach nár fhág sé gurbh fhéidir staid den sórt sin a chruthú ar dháta a hiarratais ar chárta cónaithe, in 2017, an diúltú sin.
Trí achomharc i gcoinne an bhreithiúnais sin á éisteacht aici, chinn an chúirt a rinne an tarchur ceist a chur ar an gCúirt maidir leis an bpointe ama ábhartha chun measúnú a dhéanamh ar an gcoinníoll a bhaineann leis an ngaol cleithiúnachta agus an éifeacht a d’fhéadfadh a bheith ag cónaí neamhdhleathach an iarratasóra ar chríoch an Bhallstáit óstaigh ar an measúnú sin.
Measúnú na Cúirte
Mar réamhphointe, sonraíonn an Chúirt nach mór a mheas, chun críocha chur i bhfeidhm na gceart a ráthaítear le Treoir 2004/38, gur baill teaghlaigh le saoránach de chuid an Aontais iad, ar choinníoll go gcomhlíonann an pháirtnéireacht chláraithe na critéir dá dtagraítear in Airteagal 2(2)(b) den Treoir chéanna, chun críocha chur i bhfeidhm na gceart a ráthaítear le Treoir 2004/38, ar choinníoll go gcomhlíonann an pháirtnéireacht chláraithe na critéir dá dtagraítear in Airteagal 2(2)(b) den Treoir chéanna. Sa chás i dtrácht, is cosúil go measann an chúirt a rinne an tarchur gurb ionann an dearbhú comhchónaithe a rinneadh in 2005 agus comhpháirtíocht den sórt sin a thabhairt i gcrích, tá feidhm ag Treoir 2004/38. Dá bhrí sin, ar choinníoll gur féidir le XXX a léiriú gur cleithiúnaí den teaghlach atá i bpáirtnéir léi, de réir bhrí Airteagal 2(2)(d) den Treoir sin, féadfaidh sí leas a bhaint as na cearta a ráthaítear leis an Treoir sin agus, go háirithe, as ceart cónaithe ar feadh níos mó ná trí mhí de bhun Airteagal 7(2) den Treoir sin.
Maidir leis an tsubstaint, ar an gcéad dul síos, sonraíonn an Chúirt, faoi Threoir 2004/38, (
2
) nach mór don údarás inniúil náisiúnta staid an ghaoil shinsearaigh ina thír thionscnaimh ar an data a d’fhág sé an tír sin agus/nó ar an saoránach sin a chur san áireamh sa líne shinsearach ina thír thionscnaimh ar an dáta a d’fhág sé an tír sin agus a chuaigh sé leis an saoránach sin den Aontas sa Bhallstát óstach, i gcás inarb iomchuí ar bhonn doiciméad a eisíodh roimh an dáta sin, nó ar bhonn staid an ghaoil sin sa líne shinsearach sa Bhallstát sin ar an dáta a tíolacadh iarratas ar chárta cónaithe, má tá roinnt blianta caite idir an dá dháta sin.
Chun teacht ar an gconclúid sin, scrúdaíonn an Chúirt, sa chéad áit, an dáta nach mór measúnú a dhéanamh ar an gcoinníoll a bhaineann leis an ngaol cleithiúnachta dá dtagraítear in Airteagal 2(2)(d) de Threoir 2004/38. I ndáil leis sin, maidir le cás ina ndéantar imeacht an náisiúnaigh tríú tír óna thír thionscnaimh agus a iarratas ar chárta cónaithe a dheighilt roinnt blianta, ní mór don údarás inniúil náisiúnta, i gcomhthéacs an nós imeachta riaracháin dá bhforáiltear in Airteagal 10 de Threoir 2004/38, cárta cónaithe a sholáthar don iarratasóir, náisiúnach tríú tír, tar éis dó a fhíorú go gcáilíonn sé do cheart cónaithe ar feadh níos mó ná trí mhí, (
3
) go háirithe go dtagann sé faoin gcoincheap ‘ball teaghlaigh’ de réir bhrí na Treorach sin. I gcás den sórt sin, áfach, murar fhíoraigh an t-údarás inniúil náisiúnta, agus scrúdú á dhéanamh aige ar an iarratas ar chárta cónaithe, go bhfuil an gaol díreach atá i líne shinsearach chomhpháirtí saoránaigh den Aontas, a chuaigh go fisiciúil leis an bpáirtnéir sin sa Bhallstát óstach cúpla bliain roimh chur isteach an iarratais sin, ag brath ar an saoránach agus/nó ar an bpáirtnéír sin de chuid an Aontais, (
4
) tráth a chuirtear an t-iarratas sin isteach, go bhfuil an baol ann go ndeonófar cárta cónaithe don ghaol sin sa líne shinsearach cé nach gcomhlíonann sé nó sí na coinníollacha (
5
) chun ceart cónaithe a fháil ar feadh níos mó ná trí mhí agus, dá bhrí sin, chun cárta cónaithe den sórt sin a fháil. Dá bhrí sin, agus an t-iarratas ar chárta cónaithe á chur isteach, ní mór don náisiúnach tríú tír a léiriú go bhfuil an stádas ‘gaol díreach cleithiúnach sa líne shinsearach’ aige nó aici, de réir bhrí Airteagal 2(2)(d) de Threoir 2004/38.
Ina dhiaidh sin, sonraíonn an Chúirt, i gcás ina bhfuil roinnt blianta ann idir teacht isteach shliocht dhíreach an tsaoránaigh den Aontas go dtí an Ballstát óstach agus a iarratas ar chárta cónaithe a thíolacadh, nach mór don ghaol sin sa líne shinsearach cruthúnas a chur ar fáil freisin go bhfuil sé ag brath ar an saoránach agus/nó ar an bpáirtnéir sin ar an dáta a thagann sé nó sí isteach i gcríoch an Bhallstáit lena mbaineann. Dá mbeadh an t-athbhreithniú ar an gcoinníoll a bhaineann leis an ngaol cleithiúnachta teoranta do chás an ghaoil dhírigh sa líne shinsearach sa Bhallstát óstach ar an dáta a cuireadh isteach an t-iarratas ar chárta cónaithe, d’fhéadfaí cárta den sórt sin a sholáthar don ghaol sinsearach sin, cé nár chomhlíon sé nó sí na coinníollacha is gá chun cáiliú do cheart cónaithe ar feadh níos mó ná trí mhí ar an dáta a tháinig sé nó sí isteach go fisiciúil leis an saoránach den Aontas, rud a bheadh contrártha, thairis sin, leis na cuspóirí a shaothraítear le Treoir 2004/38. Go háirithe, dá ndéanfaí athbhreithniú teoranta den sórt sin, ar thaobh amháin, bheadh an baol ann go méadófaí líon na dtairbhithe féideartha de na cearta a thugtar leis an Treoir sin, rud a sháródh an rún a chuir reachtas an Aontais in iúl agus, ar an taobh eile, bheadh an baol ann go rachfaí timpeall ar na ceanglais a leagtar síos leis an Treoir sin.
Cuireann an Chúirt in iúl freisin nach ann do na rioscaí sin, áfach, i gcás ina ndeachaigh an gaol díreach sa líne shinsearach atá i gceist isteach i gcríoch an Bhallstáit óstaigh agus ina raibh cónaí air ann ar dtús ar bhonn ceart cónaithe, uathrialach nó díorthaithe, a d’fhéadfaí a dheonú faoi dhlí an Aontais faoi fhoráil seachas Airteagal 7(2) de Threoir 2004/38, nó go deimhin faoin dlí náisiúnta. Dá bhrí sin, i gcás den sórt sin, is leor don ghaol sin sa líne shinsearach a chruthú go bhfuil sé nó sí ag brath ar shaoránach an Aontais agus/nó ar pháirtí an tsaoránaigh sin sa Bhallstát sin ar an dáta a chuirtear isteach a iarratas nó a hiarratas ar chárta cónaithe.
Ar deireadh, maidir leis na modhanna cruthúnais inghlactha lenar féidir leis an duine lena mbaineann a shuíomh go bhfuil an stádas ‘gaol díreach cleithiúnach sa líne shinsearach’ (
6
) aige, ní luaitear in Airteagal 10(2)(d) de Threoir 2004/38 ach nach mór do na Ballstáit, chun an cárta cónaithe a eisiúint, fianaise dhoiciméadach a iarraidh go gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 2(2)(d), lena n-áirítear, dá bhrí sin, an coinníoll a bhaineann le gaol cleithiúnach. I bhfianaise na heaspa beachtais maidir leis an modh cruthúnais sin, ní mór a mheas go bhféadfar an cruthúnas sin a thabhairt ar aird trí aon mhodh iomchuí. I ndáil leis sin, ní féidir a mheas go bhfuil doiciméid arna n-eisiúint san am a chuaigh thart lena bhfianaítear go bhfuil staid an chleithiúnaigh ann i dtír thionscnaimh an ghaoil dhírigh sin sa líne shinsearach ar an dáta ar tháinig sé nó sí isteach go fisiciúil leis an saoránach sin den Aontas agus nach féidir a mheas go bhfuil an páirtnéir sin ró-sean.
Sa dara háit, rialaíonn an Chúirt, faoi Threoir 2004/38, (
7
) go bhfuil ceart cónaithe ag gaol díreach i líne shinsearach páirtnéir saoránaigh den Aontas atá in ann a léiriú go bhfuil sé, ar dháta a iarratais ar chárta cónaithe, a chuirtear isteach roinnt blianta tar éis dó teacht go dtí an Ballstát óstach, agus ar dháta an teachta sin, atá ag brath ar an saoránach sin den Aontas agus/nó ar an bpáirtnéir sin, a eascraíonn as na cearta atá ag saoránach den Aontas, ar feadh níos mó ná trí mhí, arna fhianú le heisiúint cárta cónaithe, má chomhlíonann an saoránach sin den Aontas na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 7 den Treoir sin. Ní féidir an ceart cónaithe sin a dhiúltú ar an bhforas, faoin reachtaíocht náisiúnta, go bhfuil cónaí ar an ngaol sin sa líne shinsearach, ar dháta an iarratais sin, go neamhdhleathach ar chríoch an Bhallstáit sin.
Maidir leis an bpointe sin, tugann an Chúirt dá haire, go háirithe, nach bhfágann Treoir 2004/38, cé go gcuireann sí a hinfheidhmeacht maidir le gaolta díreacha sa líne shinsearach faoi réir an chaidrimh chleithiúnais, dá dtagraítear, go bunúsach, in Airteagal 2(2)(d) di, nach bhfuil an stádas ‘ball teaghlaigh’, de réir bhrí na forála sin, ag brath ar choinníoll maidir le ‘cónaí dlíthiúil’ sa Bhallstát óstach.
(
1
)	Treoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le ceart shaoránaigh an Aontais agus bhaill a dteaghlaigh gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 1612/68 agus lena n-aisghairtear Treoracha 64/221/CEE, 68/360/CEE, 72/194/CEE, 73/148/CEE, 75/34/CEE, 75/35/CEE, 90/364/CEE, 90/365/CEE agus 93/96/CEE (IO 2004 L 158, lch. 77, agus ceartúcháin IO 2004 L 229, lch. 35; IO 2005 L 197, lch. 34; agus IO 2007 L 204, lch. 28). Go sonrach, foráiltear don choinníoll sin a bhaineann leis an ngaol cleithiúnachta in Airteagal 2(2)(d) de Threoir 2004/38.
(
2
)	Braitheann an Chúirt ar Airteagal 2(2)(d) de Threoir 2004/38, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 7(2) agus Airteagal 10 den Treoir sin.
(
3
)	Faoi Airteagal 7(2) de Threoir 2004/38.
(
4
)	De réir bhrí Airteagal 2(2)(d) de Threoir 2004/38.
(
5
)	Airteagal 7(2) de Threoir 2004/38.
(
6
)	De réir bhrí Airteagal 2(2)(d) de Threoir 2004/38.
(
7
)	Braitheann an Chúirt ar Airteagal 7(2) de Threoir 2004/38, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 2(2)(d) agus Airteagal 10 den Treoir sin.