61987CJ0182_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση 182/87,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του College van Beroep voor het Bedrijfsleven προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου μεταξύ
Trouw & Co. BV, με έδρα το Putten (Κάτω Χώρες),
και
Hoofdproduktschap voor Akkerbouwprodukten, με έδρα τη Χάγη,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των άρθρων 1, παράγραφος 5, και 4, παράγραφος 2, στοιχείο α), του κανονισμού 1725/79 της Επιτροπής, της 26ης Ιουλίου 1979, περί των λεπτομερειών παροχής ενισχύσεων στο αποκορυφωμένο γάλα που μεταποιείται σε σύνθετες τροφές και στο αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη που προορίζεται για τη διατροφή μόσχων (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/026, σ. 12),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα)
συγκείμενο από τους R. Joliet, πρόεδρο τμήματος, Sir Gordon Slynn και G. C. Rodriguez Iglesias, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: F. Jacobs
γραμματέας: B. Pastor, υπάλληλος διοικήσεως
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
- η εταιρία Trouw & Co. BV, προσφεύγουσα της κύριας δίκης, εκπροσωπούμενη από τους L. H. van Lennep και E. H. Pijnacker Hordijk, δικηγόρους Χάγης, με δικηγορικό γραφείο στις Βρυξέλλες, κατά την προφορική διαδικασία,
- ο Hoofdproduktschap voor Akkerbouwprodukten, καθού της κύριας δίκης, εκπροσωπούμενος από τον A. W. F. Helmstrijd, κατά την έγγραφη διαδικασία,
- η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από το νομικό της σύμβουλο R. C. Fischer,
έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 9ης Νοεμβρίου 1988,
αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 30ής Νοεμβρίου 1988,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με Διάταξη της 5ης Ιουνίου 1987, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 10 Ιουνίου 1987, το College van Beroep voor het Bedrijfsleven υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 1, παράγραφος 5, και του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο α), του κανονισμού 1725/79 της Επιτροπής, της 26ης Ιουλίου 1979, περί των λεπτομερειών παροχής ενισχύσεων στο αποκορυφωμένο γάλα που μεταποιείται σε σύνθετες τροφές και στο αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη που προορίζεται για τη διατροφή μόσχων (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/026, σ. 12).
2 Στο πλαίσιο των μέτρων μειώσεως των πλεονασμάτων του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, το Συμβούλιο εξέδωσε, στις 15 Ιουλίου 1968, τον κανονισμό 986/68, περί θεσπίσεως των γενικών κανόνων σχετικά με τη χορήγηση ενισχύσεων για το αποκορυφωμένο γάλα και το αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη που προορίζονται για τη διατροφή ζώων (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/003, σ. 120). Το άρθρο 1 του κανονισμού αυτού, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 472/75, της 27ης Φεβρουαρίου 1975 (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/011, σ. 223), ορίζει το αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη ως το γάλα ή το αποβουτυρωμένο γάλα, υπό μορφή σκόνης, που περιέχει το πολύ 11% λιπαρές ουσίες. Ο κανονισμός αυτός προέβλεπε, αρχικά, ένα και μόνο σύστημα ενισχύσεων για τη μεταποίηση του αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη που χρησιμοποιείται για την παρασκευή συνθέτων τροφών.
3 Με τον προαναφερθέντα κανονισμό 1725/79, η Επιτροπή ρύθμισε τα της παροχής ενισχύσεων για τη χρησιμοποίηση αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη στην παρασκευή συνθέτων τροφών. Ο κανονισμός αυτός προβλέπει στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο α), ότι οι σύνθετες τροφές πρέπει να περιέχουν τουλάχιστον 60 χιλιόγραμμα και το πολύ 70 χιλιόγραμμα αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη ανά 100 χιλιόγραμμα τελικού προϊόντος, ώστε να γεννηθεί δικαίωμα των μεταποιητικών επιχειρήσεων στην ενίσχυση.
4 Στη συνέχεια, η αύξηση των πλεονασμάτων των λιπαρών βουτυρικών ουσιών οδήγησε το Συμβούλιο στη θέσπιση ειδικού συστήματος ενισχύσεων για την ενθάρρυνση της μεταποιήσεως του γάλακτος σε σκόνη με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρές ουσίες. Για το σκοπό αυτό τροποποίησε τον προαναφερθέντα κανονισμό 986/68 με τον κανονισμό 2128/84, της 17ης Ιουλίου 1984 (ΕΕ L 196, σ. 6). Η Επιτροπή εξέδωσε τότε η ίδια τον κανονισμό 3714/84, της 21ης Δεκεμβρίου 1984, που καθορίζει τον τρόπο χορηγήσεως της ενισχύσεως αυτής (ΕΕ L 341, σ. 65).
5 Υπό το νέο αυτό καθεστώς, η μεταποίηση αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες μεταξύ 9 και 11 % (στο εξής: μερικώς αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη) γεννά δικαίωμα στη χορήγηση δύο διαφορετικών ενισχύσεων. Η μεταποίηση των μη λιπαρών ουσιών που περιέχονται στο είδος αυτό αποκορυφωμένου γάλακτος εξακολουθεί να γεννά δικαίωμα στην ενίσχυση που προβλέπει ο κανονισμός 1725/79 της Επιτροπής. Αντίθετα, η μεταποίηση των λιπαρών ουσιών γεννά δικαίωμα σε μεγαλύτερη ενίσχυση βάσει του προαναφερθέντος κανονισμού 3714/84.
6 Για να αποφευχθεί η σώρευση των δύο συστημάτων ενισχύσεων για τη μεταποίηση των λιπαρών ουσιών του μερικώς αποκορυφωμένου γάλακτος, που εκτιμάται από τον προαναφερθέντα κανονισμό 3714/84, σε 10% του γάλακτος αυτού, η Επιτροπή θεώρησε αναγκαίο να μειώσει κατά 10% την ποσότητα του μερικώς αποκορυφωμένου γάλακτος, βάσει της οποίας υπολογίζεται η ενίσχυση για τις μη λιπαρές ουσίες.
7 Η Επιτροπή εξέδωσε, προς το σκοπό αυτό, τον κανονισμό 101/85, της 15ης Ιανουαρίου 1985 (ΕΕ L 13, σ. 12), που πρόσθεσε στο άρθρο 1 του κανονισμού 1725/79 την παράγραφο 5, η οποία έχει ως εξής:
"5. Για τον υπολογισμό της ενίσχυσης που πρόκειται να καταβληθεί και για την τήρηση των ποσοτικών προδιαγραφών του παρόντος κανονισμού για τις ποσότητες του αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη που αναφέρονται στο άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχεία ε) και στ), του κανονισμού 986/68, και του αποκορυφωμένου γάλακτος που αναφέρεται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, του ίδιου κανονισμού, καθορίζεται συντελεστής 0,9."
8 Η διάταξη αυτή αιτιολογήθηκε ως εξής:
"Εκτιμώντας ότι πρέπει, για τον υπολογισμό της ενίσχυσης στο αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη που καταβάλλεται βάσει του κανονισμού ΕΟΚ 1725/79, να ληφθεί υπόψη η ενίσχυση που ενδεχομένως καταβλήθηκε για τις λιπαρές ουσίες του γάλακτος κατ' εφαρμογή του κανονισμού (ΕΟΚ) 3714/84 ότι πρέπει ως εκ τούτου να καθοριστεί ένας συντελεστής που θα προσδιορίζει την ποσότητα του γάλακτος σε σκόνη που περιέχεται στο προϊόν".
9 Κατά τη διάρκεια της περιόδου εφαρμογής του προεκτεθέντος διπλού συστήματος ενισχύσεων, η εταιρία Trouw & Co. BV (στο εξής: Trouw), προσφεύγουσα της κύριας δίκης, μεταποίησε αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες μεταξύ 9 και 11 %, προκειμένου να παρασκευάσει σύνθετες τροφές. Είναι βέβαιο ότι οι σύνθετες τροφές που παρήγαγε η Trouw περιείχαν ποσότητα αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη κυμαινόμενη μεταξύ 60 και 70 χιλιογράμμων ανά 100 χιλιόγραμμα τελικού προϊόντος. Λόγω της παρασκευής των προϊόντων αυτών, η Trouw έλαβε από τον Hoofdproduktschap voor Akkerbouwprodukten (στο εξής: Hoofdproduktschap), καθού της κύριας δίκης, τις δύο ενισχύσεις που προβλέπονται από τους προαναφερθέντες κανονισμούς.
10 Ο Hoofdproduktschap θεώρησε όμως στη συνέχεια ότι κακώς χορήγησε τις ενισχύσεις αυτές για τη μεταποίηση των εν λόγω προϊόντων. Κατά την άποψή του, ο συντελεστής που θεσπίστηκε με τον κανονισμό 101/85 έπρεπε να εφαρμοστεί όχι μόνο για τον προσδιορισμό των ποσοτήτων που θεμελιώνουν δικαίωμα στην ενίσχυση, αλλά και για τον υπολογισμό των ποσοτήτων μερικώς αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη που έπρεπε να συμπεριληφθούν στη σύνθεση του τελικού προϊόντος, για να γεννηθεί το δικαίωμα στην ενίσχυση. Ο Hoofdproduktschap θεώρησε, δηλαδή, ότι κατόπιν της εφαρμογής του συντελεστή 0,9 στις ποσότητες του μερικώς αποκορυφωμένου γάλακτος που πράγματι περιέχονται στο τελικό προϊόν, οι ποσότητες γάλακτος σε σκόνη έπρεπε να κυμαίνονται πάλι μεταξύ 60 και 70 χιλιογράμμων ανά 100 χιλιόγραμμα τελικού προϊόντος. Εν προκειμένω, οι σύνθετες τροφές που παρήγαγε η Trouw δεν πληρούσαν την τελευταία αυτή προϋπόθεση και, επομένως, οι ενισχύσεις κακώς χορηγήθηκαν. Ο Hoofdproduktschap αποφάσισε, κατά συνέπεια, να απαιτήσει την επιστροφή των ενισχύσεων αυτών.
11 Η Trouw προσέβαλε την απόφαση αυτή ενώπιον του College van Beroep voor het Bedrijfsleven. Ισχυρίστηκε ότι το άρθρο 1, παράγραφος 5, του κανονισμού 1725/79, που προβλέπει την εφαρμογή συντελεστή μειώσεως, αφορά μόνο τον προσδιορισμό των ποσοτήτων, βάσει των οποίων χορηγείται η ενίσχυση στους παρασκευαστές. Αντίθετα, η διάταξη αυτή δεν τροποποιεί τις ποσοτικές προδιαγραφές του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο α), του προαναφερθέντος κανονισμού 1725/79. Επομένως, αρκεί ότι οι σύνθετες τροφές περιέχουν τουλάχιστον 60 χιλιόγραμμα και το πολύ 70 χιλιόγραμμα αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη ανά 100 χιλιόγραμμα τελικού προϊόντος προ της εφαρμογής του συντελεστή, προϋπόθεση που επληρούτο εν προκειμένω.
12 Για την επίλυση της διαφοράς αυτής το εθνικό δικαστήριο υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
"'Εχει το άρθρο 1, παράγραφος 5, σε συνδυασμό με το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο α), του κανονισμού (ΕΟΚ) 1725/79 την έννοια ότι οι πραγματικές ποσότητες αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη ανά 100 χιλιόγραμμα τελικού προϊόντος πρέπει να πολλαπλασιαστούν με το συντελεστή 0,9 και ότι το γινόμενο αυτού του πολλαπλασιασμού πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ 60 και 70 χιλιογράμμων;"
13 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς το νομικό πλαίσιο και τα πραγματικά περιστατικά της κύριας δίκης, καθώς και οι παρατηρήσεις που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνον καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
14 Το προδικαστικό ερώτημα αφορά κατ' ουσίαν το ζήτημα αν ο συντελεστής 0,9 που προβλέπεται στο άρθρο 1, παράγραφος 5, του κανονισμού 1725/79, χρησιμεύει αποκλειστικά στον προσδιορισμό των ποσοτήτων του αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη, βάσει των οποίων υπολογίζεται η ενίσχυση, ή αν πρέπει να εφαρμόζεται επίσης στις ποσότητες μερικώς αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη που περιέχονται πράγματι ανά 100 χιλιόγραμμα τελικού προϊόντος, έτσι ώστε οι ποσότητες του γάλακτος σε σκόνη θα πρέπει και μετά την εφαρμογή του συντελεστή αυτού να κυμαίνονται μεταξύ 60 χιλιογράμμων τουλάχιστον και 70 κατ' ανώτατο όριο, ώστε να γεννάται δικαίωμα στην ενίσχυση.
15 Στις παρατηρήσεις που κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου, η Trouw διατήρησε την επιχειρηματολογία που είχε αναπτύξει ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου. Ο Hoofdproduktschap, αντίθετα, απέστη της θέσεως, στην οποία στηριζόταν η απόφασή του και την οποία είχε υποστηρίξει ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου. Παρατήρησε ότι αν οι ποσότητες του γάλακτος σε σκόνη που περιέχονται στο τελικό προϊόν έπρεπε να κυμαίνονται μεταξύ 60 και 70 χιλιογράμμων μετά την εφαρμογή του συντελεστή, οι παρασκευαστές, για να λάβουν την ενίσχυση, θα υποχρεούντο να χρησιμοποιούν περισσότερο μερικώς αποκορυφωμένο γάλα σε σκόνη, πράγμα που θα καθιστούσε τη μεταποίηση δαπανηρότερη οπότε το σύστημα ενισχύσεων θα έχανε την αποτελεσματικότητά του από οικονομική σκοπιά. Ο Hoofdproduktschap συμφωνεί επομένως με την ερμηνεία της Trouw.
16 Η Επιτροπή, στηριζόμενη στο ίδιο το γράμμα του άρθρου 1, παράγραφος 5, του κανονισμού 1725/79, υποστήριξε ότι ο συντελεστής έπρεπε ασφαλώς να εφαρμόζεται στις ποσότητες μερικώς αποκορυφωμένου γάλακτος σε σκόνη που περιέχονται στο τελικό προϊόν, βάσει των οποίων υπολογίζεται η ενίσχυση αλλ' ότι, μετά τη μείωση αυτή, οι ποσότητες του γάλακτος σε σκόνη έπρεπε και πάλι να κυμαίνονται μεταξύ 60 και 70 χιλιογράμμων ανά 100 χιλιόγραμμα τελικού προϊόντος. Η Επιτροπή ισχυρίστηκε στο σημείο αυτό ότι η ενίσχυση για τη μεταποίηση των λιπαρών ουσιών είχε ως σκοπό να ωθήσει τους παραγωγούς τροφών να χρησιμοποιούν γάλα σε σκόνη με ιδιαίτερα υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρές ουσίες. Εντούτοις, για να παραμείνουν οι ποσότητες μεταποιημένων μη λιπαρών ουσιών στο ύψος που είχαν υπό το προγενέστερο σύστημα ενισχύσεων, έπρεπε οι ποσότητες γάλακτος σε σκόνη, αφού μειωθούν με την εφαρμογή του συντελεστή, να ανταποκρίνονται πάλι στις ποσοτικές προδιαγραφές του άρθρου 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 1725/79. Η ερμηνεία αυτή εγγυάται, κατά την Επιτροπή, την παρουσία τουλάχιστον 60 χιλιογράμμων μη λιπαρών ουσιών στο τελικό προϊόν, όπως συνέβαινε υπό την προγενέστερη ρύθμιση.
17 Πρέπει να σημειωθεί σχετικά ότι ο συντελεστής καθορίστηκε έτσι ώστε να μειώνει κατά 10% το ύψος της ενισχύσεως που χορηγείται βάσει του κανονισμού 1725/79 για τη μεταποίηση της σκόνης του γάλακτος, επειδή ο προαναφερθείς κανονισμός 2128/84 του Συμβουλίου θέσπισε ειδική ενίσχυση για τη μεταποίηση των λιπαρών ουσιών της σκόνης γάλακτος, τις οποίες ο προαναφερθείς κανονισμός 3714/84 εκτιμούσε σε 10% της σκόνης γάλακτος. Ο επιδιωκόμενος με τη θέσπιση του συντελεστή σκοπός ήταν επομένως η αποτροπή της σωρεύσεως των δύο ενισχύεων για τη μεταποίηση των λιπαρών ουσιών της σκόνης γάλακτος.
18 Αντίθετα, η αιτιολογία του κανονισμού 101/85 που προσέθεσε το άρθρο 1, παράγραφος 5, στον κανονισμό 1725/79, δεν αναφέρει την ανάγκη αυξήσεως των ποσοτήτων σκόνης γάλακτος που περιέχονται πράγματι στη σύνθεση των τελικών προϊόντων, ώστε να μη μεταβληθούν οι μεταποιούμενες ποσότητες μη λιπαρών ουσιών.
19 Η διάταξη αυτή δεν μπορεί, εξάλλου, να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι τροποποίησε τις ποσοτικές προδιαγραφές του άρθρου 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 1725/79.
20 Πράγματι, πρέπει να σημειωθεί ότι υπό το προγενέστερο καθεστώς ενισχύσεων, η σκόνη του γάλακτος που περιείχετο στη σύνθεση των τελικών προϊόντων περιείχε ήδη ορισμένο ποσοστό λιπαρών ουσιών. Αυτό μπορούσε μάλιστα να ισούται με την ανώτερη επιτρεπτή κατά το νέο καθεστώς ενισχύσεων περιεκτικότητα, δηλαδή με 11%. Αν υποτεθεί ότι η εφαρμογή του νέου καθεστώτος επέφερε αύξηση της μεταποιήσεως των λιπαρών ουσιών του γάλακτος και αντίστοιχη μείωση της μεταποιήσεως των μη λιπαρών ουσιών, θα ήταν, εν πάση περιπτώσει, αδικαιολόγητο να εκτιμηθεί η μείωση αυτή σε 10%.
21 Πρέπει, εξάλλου, να παρατηρηθεί ότι το προγενέστερο καθεστώς ενισχύσεων δεν επέβαλε ποτέ την παρουσία 60 τουλάχιστον χιλιογράμμων μη λιπαρών ουσιών ανά 100 χιλιόγραμμα τελικού προϊόντος. Πράγματι, το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο α), του κανονισμού 1725/79 προέβλεπε ήδη πριν από τη θέσπιση του καθεστώτος της ειδικής ενισχύσεως για τη μεταποίηση των λιπαρών ουσιών ότι οι σύνθετες τροφές έπρεπε να περιέχουν 60 χιλιόγραμμα τουλάχιστον σκόνης γάλακτος ανά 100 χιλιόγραμμα τελικού προϊόντος. Η ελάχιστη αυτή ποσότητα των 60 χιλιογράμμων σκόνης γάλακτος περιείχε όμως και αυτή ορισμένο ποσοστό λιπαρών ουσιών που μπορούσε να φθάνει το 11%. Η προγενέστερη ρύθμιση ουδέποτε εξήρτησε, επομένως, τη χορήγηση της ενισχύσεως για τη χρησιμοποίηση της σκόνης γάλακτος στην παρασκευή συνθέτων τροφών από την παρουσία 60 χιλιογράμμων μη λιπαρών ουσιών ανά 100 χιλιόγραμμα τελικού προϊόντος.
22 Επομένως στο ερώτημα του εθνικού δικαστηρίου αρμόζει η απάντηση ότι ο συντελεστής 0,9 που προβλέπεται στο άρθρο 1, παράγραφος 5, του κανονισμού 1725/79 χρησιμεύει αποκλειστικά για τον καθορισμό των ποσοτήτων σκόνης γάλακτος, βάσει των οποίων υπολογίζεται η ενίσχυση.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
23 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει, ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης, το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε το College van Beroep voor het Bedrijfsleven, με Διάταξη της 5ης Ιουνίου 1987, αποφαίνεται:
Ο συντελεστής 0,9 που προβλέπεται στο άρθρο 1, παράγραφος 5, του κανονισμού 1725/79 της Επιτροπής, της 26ης Ιουλίου 1979, χρησιμεύει αποκλειστικά για τον προσδιορισμό των ποσοτήτων γάλακτος σε σκόνη, βάσει των οποίων υπολογίζεται η ενίσχυση.