62021TJ0489_RES
Cás T-489/21
Ríocht na Spáinne
v
An Coimisiún Eorpach
Breithiúnas na Cúirte Ginearálta (an Seachtú Dlísheomra Méadaithe) an 2 Iúil 2025
(Státchabhair – Teilifís dhigiteach – Cabhair le haghaidh cur chun feidhme DTT i limistéir iargúlta agus is lú uirbithe (seachas in Castilla-La Mancha) – Cinneadh lena ndearbhaítear go bhfuil an Státchabhair neamhdhleathach agus neamh-chomhoiriúnach leis an margadh inmheánach – Cinneadh Tosaigh – Airteagal 6(1) de Rialachán (AE) 2015/1589 – Coincheap ‘scéim cabhrach’ – Roghnaíocht – Dualgas cruthúnais – Neodracht theicneolaíoch – Buntáiste – Saibhriú éagórach)
Caingean le haghaidh neamhniú – Breithiúnas neamhnithe – Raon feidhme – Cinneadh ón gCoimisiún lena gcinntear go bhfuil an Státchabhair neamh-chomhoiriúnach leis an margadh inmheánach agus lena n-ordaítear an chabhair a aisghabháil – Neamhniú ar an bhforas nach raibh an ráiteas ar chúiseanna leordhóthanach – Tús a chur arís le himscrúdú an cháis ón gCoimisiún – Oibleagáid cinneadh nua a ghlacadh chun nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil a thionscnamh – Éagmais
(Airteagal 108(2) agus 266 CFAE)
(féach míreanna 28-34)
Caingean le haghaidh neamhniú – Saincheisteanna dlí – Saincheisteanna dlí a bhféadfar a ardú i gcoinne cinneadh ón gCoimisiún maidir le Státchabhair – Saincheisteanna dlí a d’ardaigh na páirtithe leasmhara i gcoinne an chinnidh lena ndearbhaítear go bhfuil an Státchabhair neamhdhleathach agus neamh-chomhoiriúnach agus lena n-ordaítear an chabhair a aisghabháil – Saincheisteanna dlí a bhaineann leis an gcinneadh chun an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil a thionscnamh – Inghlacthacht
(Airteagal 108(2) agus 263 CFAE)
(féach mír 40)
Státchabhair – Measúnú ón gCoimisiún – Cinneadh chun an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil dá dtagraítear in Airteagal 108(2) CFAE a thionscnamh – Oibleagáid cúiseanna a lua – Raon feidhme – Cinneadh chun na páirtithe leasmhara a chur ar a gcumas páirt a ghlacadh ar bhealach éifeachtach i nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil – Achoimre ar na hábhair fíorais agus an dlí atá ábhartha – Scrúdú comhpháirteach ar chritéir roghnaíochta agus buntáiste eacnamaíoch – Incháilitheacht
(Airteagal 108(2) CFAE; Rialachán Uimh. 659/1999 ón gComhairle, Airteagal 1(h) agus 6(1))
(féach míreanna 45-53, 62-64, 74)
Státchabhair – Measúnú ón gCoimisiún – Nós imeachta riaracháin – Oibleagáid ar an gCoimisiún fógra a thabhairt do na páirtithe lena mbaineann a mbarúlacha a chur isteach – Oibleagáid an Choimisiúin barúlacha na bpáirtithe leasmhara maidir le cinneadh an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil a thionscnamh a chur in iúl don Bhallstát lena mbaineann – Raon feidhme
(Airteagal 108 CFAE; Rialachán 2015/1589 ón gComhairle, Airteagal 6)
(féach míreanna 90-93)
Caingean le haghaidh neamhniú – Breithiúnas neamhnithe – Éifeachtaí – Cinneadh ón gCoimisiún lena gcinntear sárú ar rialacha maidir le státchabhair a chur ar neamhní – Cúlghabhálacht an neamhnithe – Cinneadh nua a glacadh lena gcinntear go bhfuil an Státchabhair neamhdhleathach agus neamh-chomhoiriúnach leis an margadh inmheánach agus lena n-ordaítear an chabhair a aisghabháil – Incháilitheacht – Coinníollacha – Cinneadh arna glacadh lena gcomhlíontar an ráiteas ar chúiseanna agus an chuid oibríochtúil de bhreithiúnas le neamhniú
(Airteagal 266 CFAE)
(féach míreanna 99-106)
Dlí an Aontais Eorpaigh – Prionsabail – Prionsabal an ionchais dhlisteanaigh – Coinníollacha – Dearbhuithe beachta a chuir an t-údarás ar fáil – Éagmais
(féach míreanna 107, 108)
Státchabhair – Nós imeachta riaracháin – Oibleagáidí an Choimisiúin – Prionsabal an dea-riaracháin – Meas ar theorainn ama réasúnta – Sárú – Éagmais
(An Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagal 41(1))
(féach míreanna 112-114)
Státchabhair – Measúnú ón gCoimisiún – Scéim cabhrach – Coincheap – Critéir mheasúnaithe – Scéim bunaithe ar fhoráil choiteann – Éagmais gníomhaíochtaí forfheidhmiúcháin breise riachtanacha ar chabhair aonair a dheonú – Sainmhíniú ginearálta agus teibí ar na tairbhithe – Coinníollacha comhlíonta
(Rialachán Uimh. 659/1999 ón gComhairle, Airteagal 1(d))
(féach míreanna 119-129, 157-159, 178-181)
Státchabhair – Coincheap – Cineál roghnaitheach an bhirt – Cistiú poiblí chun tacú leis an bpróiseas chraoltóireacht digiteála i limistéir áirithe – Critéir mheasúnaithe – An creat tagartha a chinneadh
(Airteagal 107(1) CFAE)
(féach míreanna 186-189, 194-203)
Státchabhair – Coincheap – Cineál roghnaitheach an bhirt – Idirdhealú idir gnóthais atá i staid fhíorasach agus dhlíthiúil inchomparáide i bhfianaise chuspóir an chórais tagartha – Measúnú ar bhonn an staid a bhí ann tráth a glacadh an beart atá i gceist – Dualgas cruthúnais
(Airteagal 107(1) CFAE)
(féach míreanna 207, 227-233, 236-239)
Státchabhair – Cabhair neamhdhleathach a aisghabháil – Ríomh an mhéid le haisghabháil agus cinneadh ar fhaighteoirí ordaithe aisíocaíochta – Faisnéis riachtanacha agus leordhóthanacha arna soláthar ag an gCoimisiún
(Airteagal 108 CFAE)
(féach míreanna 274-287)
Státchabhair – Cabhair neamhdhleathach a aisghabháil – An staid a bhí ann roimhe sin a athbhunú – Sárú ar phrionsabail na comhréireachta agus na córa comhionainne – Éagmais
(Airteagal 108 CFAE)
(féach míreanna 307-311)
Státchabhair – Coincheap – Buntáiste a dheonú do thairbhithe – Cuspóirí arna saothrú ag an Stáit – Easpa tionchair
(Airteagal 107 CFAE)
(féach míreanna 315, 316)
Státchabhair – Coincheap – Buntáiste a dheonú do thairbhithe – Cistiú poiblí chun tacú leis an bpróiseas chraoltóireacht digiteála i limistéir áirithe – Roghnú na dtairbhithe ag deireadh nósanna imeachta tairisceana nach bhfuil neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de – Nósanna imeachta nach n-eisiatar buntáiste a bheith ann
(Airteagal 107(1) CFAE; Fógra 2016/C 262/01 ón gCoimisiún, míreanna 89, 93, 95 agus 96)
(féach míreanna 322-328)
Résumé
Díbheann an Chúirt Ghinearálta, agus í i bhfoirmíocht méadaithe, caingean le haghaidh neamhniú arna tabhairt ag Ríocht na Spáinne i gcoinne cinneadh ón gCoimisiún Eorpach an 10 Meitheamh 2021 a bhaineann le Státchabhair a dheonaigh an Ballstát sin le haghaidh cur chun feidhme teilifíse digití trastíre i limistéir iargúlta agus is lú uirbithe (
1
). I ndáil leis sin, ceanglaítear ar an gCúirt Ghinearálta, go háirithe, scrúdú a dhéanamh ar chomhlíonadh cearta cosanta na Spáinne le linn an nós imeachta riaracháin as ar eascair glacadh an chinnidh atá faoi chonspóid, ós rud é gur cuireadh an cinneadh sin in ionad cinneadh a rinne an Chúirt Bhreithiúnais roimhe sin.
Chun an t-aistriú ó chraoltóireacht analógach go craoladh digiteach ar a críoch a chur chun cinn, ghlac an Spáinn Foraithne Ríoga (
2
) i 2005 lena gceanglaíodh ar chraoltóirí náisiúnta príobháideacha agus poiblí a áirithiú go bhfaigheadh 95 % agus 98 % den daonra teilifís dhigiteach trastíre (DTT) faoi seach.
Chun na spriocanna cumhdaigh sin a bhaint amach, dheonaigh údaráis na Spáinne cistiú poiblí go háirithe chun tacú leis an bpróiseas digiteála i limistéir áirithe nach bhfuil chomh huirbithe sin agus atá i iargúlta ón Spáinn agus, go sonrach, laistigh de réigiúin na bPobal Féinrialaitheach atá lonnaithe sna limistéir sin.
Tar éis gearán i ndáil leis sin, thionscain an Coimisiún nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil de réir bhrí Airteagal 108(2) CFAE ar fud na Spáinne, cé is moite den Comunidad Autónoma de Castilla-La Mancha (Comhphobal Féinrialaitheach Castilla-La Mancha). Tar éis an nós imeachta sin a thabhairt chun críche, chinn an Coimisiún gur deonaíodh Státchabhair d’oibreoirí an ardáin teilifíse trastíre lena cur in úsáid, cothabháil agus oibriú an líonra DTT sna limistéir atá i gceist nach bhfuil chomh huirbithe sin agus atá iargúlta. Tríd an gcabhair sin a aicmiú mar chabhair neamhdhleathach agus neamh-chomhoiriúnach leis an margadh inmheánach cé is moite den Státchabhair a bheadh deonaithe i gcomhréir le prionsabal a neodrachta teicneolaíche, d’ordaigh an Coimisiún don aisghabháil trí Chinneadh 2014/489 (
3
).
Díbheadh an chaingean le haghaidh neamhniú a tionscnaíodh i gcoinne an chinnidh sin le sé bhreithiúnais ón gCúirt Ghinearálta (
4
). Bhí siad ina n-ábhar achomhairc ansin nár sheas an Chúirt Bhreithiúnas leo ach oiread (
5
), cé is moite de bhreithiúnas na Cúirte Ghinearálta i gcás Comunidad Autónoma de Galicia agus Retegal
v
an Coimisiún (
6
). Ag tabhairt ar an achomharc sin, chuir an Chúirt Bhreithiúnais an cinneadh atá faoi chonspóid agus Cinneadh 2014/489 ón gCoimisiún ar neamhní ar an bhforas nár leor a ráiteas ar chúiseanna maidir le roghnaíocht an bhirt atá i gceist (
7
).
Tar éis an bhreithiúnas sin, ghlac an Coimisiún cinneadh nua, inar chinn sé, inter alia, gur scéim cabhrach arna maoiniú go díreach ó bhuiséad na Spáinne ó nó bhuiséid pobal uathrialach agus comhlachtaí áitiúla áirithe a thugann buntáiste roghnaitheacht d’oibreoirí a oibríonn an líonra trastíre iad na bearta a rinne údaráis na Spáinne chun a áirithiú go gcuirfear an teilifís dhigiteach in úsáid i limistéir iargúlta agus i limistéir nach bhfuil chomh huirbithe céanna, cé is moite de Phobal Féinrialaitheach Castilla-La Mancha (‘an beart atá i gceist’). Thairis sin, de bhrí nach raibh an beart sin comhréireach leis an margadh inmheánach, agus nár comhlíonadh an nós imeachta maidir le réamhfhógra dá bhforáiltear le hAirteagal 108(3) CFAE, d’ordaigh an Coimisiún an Státchabhair a deonaíodh a aisghabháil.
Thug an Spáinn caingean le haghaidh neamhniú os comhair na Cúirte Ginearálta, a dhíbhtear ina hiomláine.
Measúnú na Cúirte Ginearálta
Mar thaca lena caingean, cháin an Spáinn an Coimisiún as a cearta cosanta a shárú le linn an nós imeachta riaracháin as ar eascair glacadh an chinnidh atá faoi chonspóid.
Ar an gcéad dul síos, d’áitigh an Spáinn, tar éis Cinneadh 2014/489 a chur ar neamhní, gur cheart don Choimisiún cinneadh a ghlacadh chun an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil a thionscnamh.
Maidir leis sin, meabhraíonn an Chúirt Ghinearálta, i gcás neamhniú gnímh lena bhfoirceanntar nós imeachta riaracháin a chuimsíonn céimeanna éagsúla, féadfar tús a chur leis an nós imeachta chun an gníomh sin a ionadú ag an bpointe ar tharla an neamhdhleathacht. Ós rud é go ndearna an Chúirt Cinneadh 2014/489 a chur ar neamhní ar an bhforas nach raibh an ráiteas ar chúiseanna leordhóthanach, tharla an neamhdhleathacht lenar cuireadh an cinneadh sin ó bhail tráth a ghlactha agus ní bhaineann sé leis an nós imeachta roimhe, nár rialaigh an Chúirt ina leith. De thoradh air sin, níor chuir forghníomhú breithiúnas neamhnithe de cheangal ar an gCoimisiún an nós imeachta iomlán dá bhforáiltear in Airteagal 108 CFAE a atosú.
Ansin, diúltaíonn an Chúirt Ghinearálta don cháineadh a rinne an Spáinn maidir le hanailís na roghnaíochta atá sa chinneadh chun an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil a thionscnamh. Tar éis di a thabhairt faoi deara nach mór measúnú a dhéanamh ar an ngearán sin i bhfianaise fhorálacha Rialachán Uimh. 659/1999 (
8
), tugann an Chúirt dá haire, i gcomhréir le hAirteagal 6 den Rialachán sin, go bhfuil measúnú sealadach sa chinneadh chun tús a chur leis an nós imeachta ar aicmiú an bhirt mar Státchabhair agus ar a chomhoiriúnacht leis an margadh inmheánach. Ina theannta sin, cé gur dhá chritéar ar leith iad, féadfar na coincheapa ‘buntáiste’ agus ‘roghnaíocht’ a scrúdú le chéile, mar ‘thríú coinníoll’, a leagtar síos in Airteagal 107(1) CFAE, a bhaineann le ‘buntáiste roghnaitheach’ a bheith ann.
I bhfianaise na soiléirithe sin, dearbhaíonn an Chúirt Ghinearálta, i bhfianaise chineál agus ábhar an chinnidh nua chun an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil a thionscnamh agus an comhthéacs inar glacadh é, bhí an Spáinn in ann tuiscint a fháil ar na cúiseanna ar ghlac an Coimisiún leis an réamhthuairim gur chosúil go dtugann sé buntáiste roghnaitheach, inter alia, d’oibreoirí líonraí trastíre ar oibreoirí líonraí a úsáideann teicneolaíochtaí eile agus, go háirithe, oibreoirí satailíte, a bhí in iomaíocht leis na hoibreoirí líonraí sin chun an comhartha teilifíse digití atá cumhdaithe ag an gcóras dlí lena rialaítear an t-aistriú chuig an teilifís dhigiteach sa Spáinn a chraoladh. Thairis sin, ní mór a chur in iúl gur chuir an ráiteas ar chúiseanna a bhaineann le cineál roghnaitheach an bhirt atá i gceist, atá sa chinneadh tosaigh, ar chumas na Spáinne a tuairim a chur i láthair maidir leis an gceist sin, go háirithe maidir le hinchomparáideacht chásanna na dteicneolaíochtaí trastíre agus satailíte.
Don chuid eile, diúltaíonn an Chúirt Ghinearálta gearáin na Spáinne lena n-éilítear sárú ar a cearta cosanta, sa mhéid is gur anailís nua í an anailís roghnaíochta atá sa chinneadh atá faoi chonspóid agus go bhfuil sí bunaithe ar fhíorais nua nár cuireadh in iúl di. Sa chás áirithe sin, sonraíonn an Chúirt Ghinearálta, maidir le roghnaíocht an bhirt atá faoi chonspóid, go bhfuil an cinneadh tosaigh agus folíne na réasúnaíochta a leagtar amach sa chinneadh atá faoi chonspóid bunaithe, go bunúsach, ar an mbonn céanna agus go raibh ráiteas leordhóthanach sa chinneadh tosaigh ar na cúiseanna ina leith sin. Ina theannta sin, ní raibh na heilimintí nua a líomhnaítear a ndearna an Spáinn tagairt dóibh ar eolas aici agus, in aon chás, ní féidir a mheas gur bunús fíor-riachtanach iad do chonclúid an Choimisiúin go raibh an beart atá i gceist roghnaitheach.
Ar deireadh, chinn an Chúirt Ghinearálta, murab ionann agus an méid a mhaíonn an Spáinn, nár ceanglaíodh ar an gCoimisiún, de bhun Airteagal 6(2) de Rialachán 2015/1589 (
9
), na barúlacha a fuair na páirtithe leasmhara eile a chur in iúl di mar fhreagairt ar iarraidh ar fhaisnéis a sheoladh tar éis neamhniú Chinnidh 2014/489, a mhéid nach gcuireann an fhoráil sin oibleagáid ar an gCoimisiúin ach chun na barúlacha maidir leis an gcinneadh chun an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil a thionscnamh a chuir na páirtithe leasmhara ar aghaidh.
Tar éis diúltú do gach gearán lena n-éilítear sárú ar chearta cosanta na Spáinne, diúltaíonn an Chúirt Ghinearálta na gearáin lena n-éilítear, go bunúsach, sárú ar Airteagal 107(1) CFAE mar gheall ar anailís mhícheart ar choinníoll na roghnaíochta. Maidir leis sin, rinne an Spáinn gearán, inter alia, nach ndearna an Coimisiún scrúdú sonrach agus uileghabhálach ar inchomparáideacht na gcásanna atá i gceist agus tháinig sí ar an gconclúid nach raibh na teicneolaíochtaí trastíre agus satailíte inchomparáide ach amháin ar bhonn an chaidrimh iomaíoch a d’fhéadfadh a bheith acu.
Maidir leis an bpointe deireanach sin, meabhraíonn an Chúirt Ghinearálta go bhfuil beart roghnaitheach má dhéantar idirdhealú leis idir gnóthais atá i staid fhíorasach agus dhlíthiúil inchomparáide i bhfianaise chuspóir an chórais tagartha.
Mar sin, a mhéid gurb é cuspóir an chórais tagartha, sa chás seo, craoltaí digiteacha a tharchur, bhí an Coimisiún go hiomlán i dteideal a mheas, sa chinneadh atá faoi chonspóid, go raibh na hoibreoirí an ardáin trastíre agus na hoibreoirí an ardáin satailíte araon in ann an tarchur sin a áirithiú. Murab ionann agus an méid a mhaíonn an Spáinn, tá na himthosca sin i bhfabhar aitheantas a thabhairt do chaidreamh iomaíoch reatha, seachas féideartha, idir ardáin trastíre agus satailíte.
Ina theannta sin, níor tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go raibh na cásanna atá i gceist inchomparáide mar gheall ar an gcaidreamh iomaíoch iarbhír nó féideartha idir na hardáin trastíre agus satailíte amháin. Go deimhin, is léir ón gcinneadh atá faoi chonspóid gur chuir sé sraith imthosca san áireamh a d’fhágfadh go mbeadh an dá theicneolaíocht atá i gceist comhchosúil i bhfianaise an chuspóra maidir leis an gcomhartha craolacháin dhigitigh a tharchur.
Murab ionann agus an méid a mhaíonn an Spáinn, níor mhainnigh an Coimisiún roinnt imthosca fíorasacha agus dlíthiúla a chur san áireamh a thuilleadh lena ndéantar idirdhealú idir ardáin trastíre agus satailíte.
I ndáil leis sin, diúltaíonn an Chúirt Ghinearálta, go háirithe, an argóint, ós rud é nár bhunaigh sí a hanailís ar staidéar ar an difríocht sna costais idir teicneolaíochtaí trastíre agus satailíte, gur aisiompaigh an Coimisiún an dualgas cruthúnais roghnaíochta a bhí uirthi.
Go deimhin, cé gur faoin gCoimisiún atá sé a chruthú gurb ann do Státchabhair de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE agus, dá bhrí sin, a chruthú freisin go gcomhlíontar an coinníoll maidir le buntáiste a dheonú, níl faoi atá sé, ar a thionscnamh féin agus in éagmais aon fhianaise chuige sin, an fhaisnéis go léir a lorg a d’fhéadfadh a bheith nasctha leis an gcás atá os a chomhair, fiú má tá an fhaisnéis sin san fhearann poiblí.
Sa chás seo, bhí sé de dhualgas ar an Spáinn an fhaisnéis agus an fhianaise uile a sholáthar don Choimisiún a chuirfeadh ar a chumas bunús a hargóint a fhíorú bunaithe ar an difríocht sna costais idir teicneolaíochtaí trastíre agus satailíte, de réir mar a bheidh, tar éis di a iarraidh air, i gcomhthéacs an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil, an fhaisnéis ábhartha uile a chur ar fáil chun na críche sin.
Ós rud é go ndiúltaítear freisin do na pléadálacha eile a chuir an Spáinn chun cinn, déanann an Chúirt Ghinearálta an chaingean le haghaidh neamhniú ina hiomláine a dhíbhe.
(
1
)	Cinneadh (AE) 2021/2034 ón gCoimisiún an 10 Meitheamh 2021 a bhaineann le státchabhair SA.28599 (C 23/2010) (ex NN 36/2010, ex CP 163/2009) a dheonaigh an Spáinn le haghaidh cur chun feidhme teilifíse digití trastíre i limistéir iargúlta agus is lú uirbithe (seachas in Castilla-La Mancha) (IO 2021 L 417, lch. 1).
(
2
)	Real Decreto 944/2005 por el que se aprueba el Plan técnico nacional de la televisión digital terrestre (Foraithne Ríoga 944/2005 lena bhformheastar an clár teicniúil náisiúnta don teilifís dhigiteach trastíre) an 29 Iúil 2005 (BOE Uimh. 181 an 30 Iúil 2005, lch. 27006).
(
3
)	Cinneadh 2014/489/AE ón gCoimisiún an 19 Meitheamh 2013 maidir le státchabhair SA.28599 (C 23/10 (ex NN 36/10, ex CP 163/09)) arna chur chun feidhme ag an Spáinn chun teilifís dhigiteach trastíre a chur in úsáid i limistéir iargúlta agus is lú uirbithe (seachas in Castilla-La Mancha) (IO 2014 L 217, lch. 52).
(
4
)	Breithiúnais an 26 Samhain 2015, an Spáinn v an Coimisiún (T 461/13, EU:T:2015:891), AbertisTelecom agus Retevisión I v an Coimisiún (T 541/13, nár foilsíodh, EU:T:2015:898), Navarra de Servicios y Tecnologías v an Coimisiún (T 487/13, nár foilsíodh, EU:T:2015:899), Comunidad Autónoma de Cataluña agus CTTI v an Coimisiún (T 465/13, nár foilsíodh, EU:T:2015:900), Comunidad Autónoma de Galicia agus Retegal v an Coimisiún (T 463/13 agus T 464/13, nár foilsíodh, EU:T:2015:901) agus Comunidad Autónoma del País Vasco agus Itelazpi v an Coimisiún (T 462/13, EU:T:2015:902).
(
5
)	Breithiúnais an 20 Nollaig 2017, an Spáinn v an Coimisiún (C 81/16 P, EU:C:2017:1003) agus Comunidad Autónoma del País Vasco agus páirtithe eile v an Coimisiún (C 66/16 P go C 69/16 P, EU:C:2017:999).
(
6
)	Breithiúnas an 26 Samhain 2015, Comunidad Autónoma de Galicia agus Retegal v an Coimisiún (T 463/13 agus T 464/13, nár foilsíodh, EU:T:2015:901).
(
7
)	Breithiúnas an 20 Nollaig 2017, Comunidad Autónoma de Galicia agus Retegal v an Coimisiún (C 70/16 P, EU:C:2017:1002).
(
8
)	Rialachán (CE) Uimh. 659/1999 ón gComhairle an 22 Márta 1999 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le hAirteagal 93 den Chonradh ar an gComhphobal Eorpach a chur i bhfeidhm (IO 1999 L 83, lch. 1).
(
9
)	Rialachán (AE) 2015/1589 ón gComhairle an 13 Iúil 2015 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le cur i bhfeidhm Airteagal 108 CFAE (IO 2015 L 248, lch. 9).