62019CJ0515
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 15 kwietnia 2021 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Zbliżanie ustawodawstw – Sektor telekomunikacji – Zharmonizowane wykorzystanie widma radiowego w pasmach częstotliwości 2 GHz w celu wdrożenia systemów dostarczających satelitarne usługi komunikacji ruchomej – Decyzja nr 626/2008/WE – Artykuł 2 ust. 2 lit. a) i b) – Artykuł 4 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) – Artykuł 7 ust. 1 i 2 – Artykuł 8 ust. 1 i 3 – Systemy satelitarnej komunikacji ruchomej – Pojęcie „stacji ruchomej ziemskiej” – Pojęcie „uzupełniających elementów naziemnych” – Pojęcie „wymaganej jakości” – Rola, odpowiednio, elementów satelitarnych i naziemnych – Ciążący na wybranym operatorze systemów satelitarnej komunikacji ruchomej obowiązek obsługiwania określonego procentowo udziału ludności i terytorium – Niedochowanie – Wpływ
W sprawie C‑515/19
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Conseil d’État (radę stanu, Francja) postanowieniem z dnia 28 czerwca 2019 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 8 lipca 2019 r., w postępowaniu:
Eutelsat SA
przeciwko
Autorité de régulation des communications électroniques et des postes (ARCEP),
Inmarsat Ventures SE, dawniej Inmarsat Ventures Ltd,
przy udziale:
Viasat Inc.,
Viasat UK Ltd,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: A. Arabadjiev, prezes izby, A. Kumin (sprawozdawca), T. von Danwitz, P.G. Xuereb i I. Ziemele, sędziowie,
rzecznik generalny: H. Saugmandsgaard Øe,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Eutelsat SA – L. de la Brosse i C. Barraco-David, avocats,
–
w imieniu Inmarsat Ventures SE – C. Spontoni, N. Brice i É. Barbier de La Serre, avocats,
–
w imieniu Viasat Inc. i Viasat UK Ltd – L. Panepinto, P. de Bandt i H. Farge, avocats, oraz J. Ruiz Calzado, abogado,
–
w imieniu rządu francuskiego – A.-L. Desjonquères, E. de Moustier i P. Dodeller, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu rządu belgijskiego – P. Cottin oraz J.-C. Halleux, w charakterze pełnomocników, których wspierał S. Depré, avocat,
–
w imieniu rządu Zjednoczonego Królestwa – S. Brandon, w charakterze pełnomocnika, którego wspierała J. Morrison, barrister,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – É. Gippini Fournier, G. Braun i L. Nicolae, w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 12 listopada 2020 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 ust. 2 lit. a) i b), art. 4 ust. 1 lit. c) ppkt (ii), art. 7 ust. 1 i 2, a także art. 8 ust. 1 i 3 decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 626/2008/WE z dnia 30 czerwca 2008 r. w sprawie selekcji i zezwoleń dotyczących systemów dostarczających satelitarne usługi komunikacji ruchomej (MSS) (Dz.U. 2008, L 172, s. 15, zwanej dalej „decyzją o MSS”).
2
Wniosek ten został złożony w ramach sporu między Eutelsat SA a Autorité de régulation des communications électroniques et des postes (ARCEP) (urzędem regulacji komunikacji elektronicznej i poczty, Francja) w przedmiocie decyzji tego organu o przyznaniu Inmarsat Ventures SE, dawniej Inmarsat Ventures Ltd (zwanemu dalej „Inmarsatem”), praw do korzystania z uzupełniających elementów naziemnych [zwanych dalej „CGC” (ang. complementary ground components)] systemów satelitarnej komunikacji ruchomej.
Ramy prawne
Prawo międzynarodowe
Konstytucja ITU
3
Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny (ang. International Telecommunication Union, ITU) jest organizacją wyspecjalizowaną Organizacji Narodów Zjednoczonych odpowiedzialną za technologie informacyjne i telekomunikacyjne. Jak wynika w szczególności z art. 1 jego konstytucji, w ramach ITU przydzielane są na poziomie światowym widmo radiowe i orbity satelitarne oraz opracowywane są normy techniczne mające na celu zapewnienie wzajemnych połączeń sieci i technologii.
4
Zgodnie z art. 2 konstytucji ITU składa się ono z państw członkowskich i członków sektorowych. Obecnie członkami ITU są 193 państwa, w tym wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej, która sama jest „członkiem sektorowym”.
5
Artykuł 4 tej konstytucji, zatytułowany „Instrumenty [ITU]”, stanowi w ust. 3:
„Postanowienia niniejszej konstytucji i konwencji są dodatkowo uzupełniane przez postanowienia regulaminów administracyjnych wymienionych poniżej, które regulują korzystanie z telekomunikacji i wiążą wszystkie państwa członkowskie:
[…]
–
regulamin radiokomunikacyjny.
[…]”.
Regulamin radiokomunikacyjny
6
Zadaniem światowych konferencji radiokomunikacyjnych (ang. World Radiocommunication Conference, WRC) jest zbadanie i, w razie potrzeby, zmiana regulaminu radiokomunikacyjnego, o którym mowa w art. 4 konstytucji ITU. Regulamin ten, w wersji wynikającej z konferencji WRC, która odbyła się w Genewie w dniu 23 stycznia 2012 r. (WRC‑12) (zwany dalej „regulaminem radiokomunikacyjnym”), zawiera rozdział I, zatytułowany „Terminologia i parametry techniczne”, który obejmuje art. 1 tego regulaminu, zatytułowany „Terminy i definicje”. Artykuł ten dzieli się na sekcje, z których sekcja III jest zatytułowana „Służby radiowe”. Same sekcje podzielone są na numery. W owej sekcji III znajduje się między innymi numer 1.25 wspomnianego art. 1, o następującym brzmieniu:
„Służba ruchoma satelitarna: służba radiokomunikacyjna:
–
między stacjami ruchomymi ziemskimi i jedną lub większą liczbą stacji kosmicznych lub między stacjami kosmicznymi wykorzystywanymi przez tę służbę; lub
–
między stacjami ruchomymi ziemskimi za pomocą jednej lub większej liczby stacji kosmicznych.
Służba ta może również obejmować łącza dosyłowe niezbędne do jej działania”.
7
Artykuł 1 regulaminu radiokomunikacyjnego zawiera sekcję IV, zatytułowaną „Stacje i systemy radiowe”, obejmującą między innymi numery 1.61, 1.63, 1.64, 1.67 i 1.68 tego artykułu, sformułowane następująco:
„1.61 Stacja: jeden lub wiele nadajników lub odbiorników lub zestaw nadajników i odbiorników, łącznie z wyposażeniem dodatkowym, niezbędnych do wykonywania w jednej lokalizacji służby radiokomunikacyjnej lub służby radioastronomicznej.
Każda stacja jest klasyfikowana stosownie do służby, w której działa stale lub czasowo.
[…]
1.63 Stacja ziemska: stacja umieszczona na powierzchni Ziemi lub w głównej części atmosfery naziemnej, przeznaczona do łączności:
–
z jedną lub wieloma stacjami kosmicznymi; lub
–
z jedną lub wieloma stacjami tego samego rodzaju, za pomocą jednego lub więcej satelity biernego lub innych obiektów w kosmosie.
1.64 Stacja kosmiczna: stacja umieszczona na obiekcie znajdującym się poza główną częścią atmosfery Ziemi, lub który będzie znajdował się lub został wysłany poza główną część atmosfery Ziemi.
[…]
1.67 Stacja ruchoma: stacja w służbie ruchomej przeznaczona do pracy w ruchu lub w czasie postojów w nieokreślonych punktach.
1.68 Stacja ruchoma ziemska: stacja ziemska w służbie ruchomej satelitarnej przeznaczona do używania w ruchu lub w czasie postojów w nieokreślonych punktach”.
Prawo Unii
Decyzja o MSS
8
Motywy 1, 4, 5, 18 i 19 decyzji o MSS mają następujące brzmienie:
„(1)
Jak stwierdziła Rada w swoich konkluzjach z dnia 3 grudnia 2004 r., skuteczne i spójne wykorzystanie widma radiowego ma podstawowe znaczenie dla rozwoju usług komunikacji elektronicznej i przyczynia się do stymulowania wzrostu gospodarczego, konkurencyjności i zatrudnienia; dostęp do widma musi zostać ułatwiony w celu poprawy wydajności, wspierania innowacji, a także zapewnienia większej elastyczności dla użytkowników i większego wyboru dla konsumentów, przy jednoczesnym uwzględnieniu celów leżących w interesie ogólnym.
[…]
(4)
Dyrektywa 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa ramowa) [(Dz.U. 2002, L 108, s. 33)] ma na celu wspieranie wydajnego wykorzystywania oraz zapewnienie skutecznego zarządzania częstotliwościami radiowymi i zasobami numeracyjnymi, usuwanie pozostałych barier w dostarczaniu właściwych sieci i usług, zapewnienie niedyskryminacji i wspieranie ustanawiania i rozwoju transeuropejskich sieci oraz interoperacyjności ogólnoeuropejskich usług.
(5)
Wprowadzenie nowych systemów dostarczających satelitarnych usług komunikacji ruchomej (MSS) może przyczynić się do rozwoju rynku wewnętrznego i wzmocnienia konkurencji poprzez zwiększenie dostępności ogólnoeuropejskich usług oraz możliwości bezpośredniego podłączenia użytkownika końcowego, a także stanowić zachętę do efektywnego inwestowania. MSS stanowią nowatorską, alternatywną platformę techniczną dla różnorodnych ogólnoeuropejskich usług telekomunikacyjnych, nadawczych i multiemisji, niezależnych od lokalizacji użytkowników końcowych, takich jak szybki dostęp do Internetu/intranetu, przenośne usługi multimedialne, ochrona publiczna oraz pomoc w przypadku klęsk żywiołowych. MSS mogą w szczególności polepszyć dostępność zasięgu na obszarach wiejskich Wspólnoty, dzięki czemu zlikwidowane zostaną spowodowane czynnikiem geograficznym różnice w dostępie do usług cyfrowych, wzmocniona zostanie różnorodność kulturowa i pluralizm mediów, a jednocześnie przyczyni się to do zwiększenia konkurencyjności europejskiego przemysłu łączności i technologii, zgodnie z celami odnowionej strategii lizbońskiej. […]
[…]
(18)
[CGC] stanowią nieodłączną część systemu satelitarnej komunikacji ruchomej i zazwyczaj stosowane są do podnoszenia poziomu usług oferowanych za pośrednictwem satelity na obszarach, gdzie może nie być możliwe utrzymanie ciągłej widoczności satelity ze względu na przeszkody na horyzoncie w postaci budynków i ukształtowania terenu. […] Udzielanie zezwoleń dotyczących takich [CGC] będzie zatem oparte głównie na warunkach związanych z okolicznościami lokalnymi. Selekcja i udzielanie zezwoleń dotyczących tych elementów powinno więc odbywać się na poziomie krajowym, z uwzględnieniem warunków ustalonych w prawie wspólnotowym. Powinno to być bez uszczerbku dla szczególnych wymogów nakładanych przez właściwe organy krajowe wobec wybranych wnioskodawców w celu dostarczenia informacji technicznych wskazujących, jak dane uzupełniające elementy naziemne poprawią dostępność proponowanych MSS na obszarach geograficznych, na których nie można zapewnić wymaganej jakości komunikacji ze stacją kosmiczną (stacjami kosmicznymi), chyba że wspomniane informacje techniczne zostały już dostarczone zgodnie z tytułem II.
(19)
Ograniczona ilość dostępnego widma radiowego oznacza, że liczba przedsiębiorstw, które mogą być wybrane i otrzymać zezwolenie, także musi być ograniczona. Jeżeli jednak proces selekcji doprowadzi do ustalenia, że nie występuje deficyt widma radiowego, powinni być wybrani wszyscy spełniający warunki wnioskodawcy. Ograniczona ilość dostępnego widma radiowego może oznaczać, że łączenie operatorów świadczących MSS lub przejęcie jednego z nich przez innego może znacznie ograniczyć konkurencję, a zatem powinny one podlegać kontroli zgodnie z prawem konkurencji”.
9
Artykuł 1 tej decyzji ma następujące brzmienie:
„1.   Celem niniejszej decyzji jest ułatwianie rozwoju konkurencyjnego rynku wewnętrznego MSS w całej Wspólnocie i stopniowe zapewnienie zasięgu we wszystkich państwach członkowskich.
Niniejsza decyzja tworzy wspólnotową procedurę wspólnej selekcji operatorów systemów satelitarnej komunikacji ruchomej wykorzystujących pasmo częstotliwości 2 GHz zgodnie z decyzją [Komisji 2007/98/WE z dnia 14 lutego 2007 r. w sprawie zharmonizowanego wykorzystania widma radiowego w pasmach częstotliwości 2 GHz celem wdrożenia systemów dostarczających satelitarne usługi komunikacji ruchomej (Dz.U. 2007, L 43, s. 32)], na które składa się widmo radiowe od 1980 do 2010 MHz do komunikacji Ziemia–kosmos i od 2170 do 2200 MHz do komunikacji kosmos–Ziemia. Określa ona również przepisy w zakresie skoordynowanego udzielania zezwoleń wybranym operatorom przez państwa członkowskie na używanie widma radiowego przydzielonego w ramach tego pasma do eksploatacji systemów satelitarnej komunikacji ruchomej.
2.   Operatorzy systemów satelitarnej komunikacji ruchomej wybierani są w procedurze wspólnotowej, zgodnie z tytułem II.
3.   Wybrani operatorzy systemów satelitarnej komunikacji ruchomej otrzymują zezwolenia od państw członkowskich zgodnie z tytułem III.
[…]”.
10
Artykuł 2 ust. 2 tej decyzji stanowi:
„[…] Stosuje się następujące definicje:
a)
»systemy satelitarnej komunikacji ruchomej« oznaczają sieci komunikacji elektronicznej i związane z nimi urządzenia zdolne do świadczenia usług radiokomunikacyjnych między ruchomą stacją naziemną [stacją ruchomą ziemską] i jedną lub kilkoma stacjami kosmicznymi lub między ruchomymi stacjami naziemnymi [stacjami ruchomymi ziemskimi] za pośrednictwem jednej lub kilku stacji kosmicznych, lub też między ruchomą stacją naziemną [stacją ruchomą ziemską] i jednym lub kilkoma [CGC] o stałej lokalizacji; w skład takich systemów powinna wchodzić co najmniej jedna stacja kosmiczna;
b)
»[CGC]« systemów satelitarnej komunikacji ruchomej oznaczają umieszczone na powierzchni ziemi stacje o stałej lokalizacji służące poprawie dostępu do MSS na obszarach geograficznych w zasięgu wpływu satelity (satelitów) systemu, gdzie nie może zostać zapewniona łączność o wymaganej jakości z jedną lub więcej stacjami kosmicznymi”.
11
Tytuł II decyzji o MSS, zatytułowany „Procedura selekcji”, obejmuje w szczególności art. 3 i 4 tej decyzji. Artykuł 3 ust. 1 tej decyzji stanowi:
„Komisja organizuje porównawczą procedurę selekcji w celu selekcji operatorów systemów satelitarnej komunikacji ruchomej […]”.
12
Artykuł 4 ust. 1 tej samej decyzji stanowi:
„Obowiązują następujące wymagania w zakresie dopuszczalności:
[…]
b)
wniosek określa wnioskowaną ilość widma radiowego, które nie może przekraczać 15 MHz dla komunikacji Ziemia–kosmos i 15 MHz dla komunikacji kosmos–Ziemia na jednego wnioskodawcę, oraz zawiera oświadczenia i dowody dotyczące wnioskowanego widma radiowego, wymaganych etapów oraz kryteriów selekcji;
c)
wniosek obejmuje następujące zobowiązania wnioskodawcy:
[…]
(ii)
MSS będą świadczone we wszystkich państwach członkowskich dla co najmniej 50% mieszkańców i na co najmniej 60% łącznej powierzchni poszczególnych państw członkowskich w terminie wskazanym przez wnioskodawcę, w każdym przypadku nie później niż siedem lat od daty publikacji decyzji Komisji [w sprawie selekcji kandydatów]”.
13
Tytuł III decyzji o MSS, zatytułowany „Udzielanie zezwoleń”, obejmuje w szczególności art. 7 i 8 tej decyzji. Zgodnie z art. 7 tej decyzji:
„1.   Państwa członkowskie zapewniają, że [by] wybrani wnioskodawcy, zgodnie z ramami czasowymi i z obszarem usług, do których wybrani wnioskodawcy się zobowiązali, zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c) oraz z prawem krajowym i wspólnotowym, mają [mieli] prawo do używania konkretnej częstotliwości radiowej wskazanej w decyzji Komisji [w sprawie selekcji kandydatów] oraz prawo do eksploatacji systemu satelitarnej komunikacji ruchomej. Informują one odpowiednio wybranych wnioskodawców o tych prawach.
2.   Prawa objęte ust. 1 niniejszego artykułu podlegają następującym wspólnym warunkom:
[…]
c)
wybrani wnioskodawcy przestrzegają wszelkich zobowiązań podjętych we wnioskach lub podczas porównawczej procedury selekcji, bez względu na to, czy łączne zapotrzebowanie na widmo radiowe przekracza dostępną ilość;
[…]”.
14
Artykuł 8 rzeczonej decyzji stanowi:
„1.   Państwa członkowskie zapewniają, zgodnie z prawem wspólnotowym i krajowym, że [by] ich właściwe władze [organy] przyznają [przyznawały] wnioskodawcom, wybranym zgodnie z tytułem II i mającym zezwolenie na używanie widma na mocy art. 7, zezwolenia niezbędne do dostarczania uzupełniających elementów naziemnych systemów satelitarnej komunikacji ruchomej na ich terytoriach.
[…]
3.   Ewentualne [Wszystkie] krajowe zezwolenia wydawane na eksploatację [CGC] systemów satelitarnej komunikacji ruchomej w paśmie częstotliwości 2 GHz podlegają następującym wspólnym warunkom:
a)
operatorzy używają przydzielonego widma radiowego w celu dostarczania [zapewnienia] [CGC] systemów satelitarnej komunikacji ruchomej;
b)
[CGC] stanowią integralną część systemu satelitarnej komunikacji ruchomej i są kontrolowane przez mechanizm zarządzania satelitarnymi zasobami i siecią; wykorzystują one ten sam kierunek nadawania i te same części pasm częstotliwości jak [co] związane z nimi elementy satelitarne i nie zwiększają zapotrzebowania na widmo związanego z nimi systemu satelitarnej komunikacji ruchomej;
c)
niezależna eksploatacja [samodzielne funkcjonowanie] [CGC] w razie awarii elementu satelitarnego związanego z nim systemu satelitarnej komunikacji ruchomej nie może trwać dłużej niż 18 miesięcy;
d)
prawa do używania oraz zezwolenia przyznawane są na okres kończący się nie później niż termin wygaśnięcia zezwolenia na związany z nimi satelitarny system [system satelitarnej] komunikacji ruchomej”.
Decyzja o selekcji
15
Zgodnie z art. 2 decyzji Komisji 2009/449/WE z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie selekcji operatorów ogólnoeuropejskich systemów dostarczających satelitarne usługi komunikacji ruchomej (MSS) (Dz.U. 2009, L 149, s. 65, zwanej dalej „decyzją o selekcji”):
„Inmarsat Ventures Limited oraz Solaris Mobile Limited są kwalifikującymi się wnioskodawcami w wyniku pierwszej fazy selekcji będącej częścią porównawczej procedury selekcji przewidzianej w tytule II decyzji [o MSS].
Ponieważ łączny popyt na widmo radiowe zgłoszony przez kwalifikujących się wnioskodawców zatrzymanych w wyniku pierwszej fazy selekcji będącej częścią porównawczej procedury selekcji przewidzianej w tytule II decyzji [o MSS] nie przekracza ilości dostępnego widma radiowego, określonej w art. 1 ust. 1 decyzji [dotyczącej MSS], wybrane zostają Inmarsat Ventures Limited oraz Solaris Mobile Limited”.
16
Artykuł 3 tej decyzji ma następujące brzmienie:
„Częstotliwości, z których zgodnie z tytułem III decyzji [o MSS] każdy wybrany wnioskodawca będzie mógł korzystać w każdym państwie członkowskim, są następujące:
a)
Inmarsat Ventures Limited: od 1980 do 1995 MHz dla komunikacji Ziemia–kosmos oraz od 2170 do 2185 MHz dla komunikacji kosmos–Ziemia;
[…]”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
17
Po przeprowadzeniu procedury selekcji, o której mowa w tytule II decyzji o MSS, Inmarsat został wybrany przez Komisję na podstawie art. 2 akapit drugi decyzji o selekcji jako operator systemów satelitarnej komunikacji ruchomej.
18
Przedsiębiorstwo to opracowało system o nazwie „European Aviation Network” (EAN), przeznaczony do świadczenia usług połączeń w trakcie lotu dla samolotów przelatujących nad Unią, poprzez wykorzystanie przekazu satelitarnego, odbieranego przez terminal usytuowany w górnej części kadłuba samolotu, oraz przekazu za pośrednictwem CGC rozmieszczonych na terytorium Unii, odbieranego przez terminal usytuowany w dolnej części kadłuba samolotu.
19
Decyzją z dnia 21 października 2014 r. ARCEP udzielił Inmarsatowi zezwolenia na wykorzystanie częstotliwości, o których mowa w art. 3 lit. a) decyzji o selekcji, na terytorium Francji metropolitalnej. Ponadto decyzją z dnia 22 lutego 2018 r. (zwaną dalej „decyzją z dnia 22 lutego 2018 r.”) organ ten udzielił Inmarsatowi zezwolenia na eksploatację CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej.
20
Eutelsat, konkurent Inmarsatu, wniósł do sądu odsyłającego, Conseil d’État (rady stanu, Francja) skargę o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 22 lutego 2018 r. z powodu, w szczególności, naruszenia prawa Unii.
21
W tym względzie Eutelsat podnosi zasadniczo trzy zarzuty. Twierdzi on, po pierwsze, że system EAN przewidziany przez Inmarsat nie stanowi satelitarnego systemu satelitarnej komunikacji ruchomej, ponieważ CGC nie stanowi jego integralnej części. Po drugie, CGC, których dotyczy zezwolenie udzielone decyzją z dnia 22 lutego 2018 r., nie mają charakteru uzupełniającego w stosunku do komponentów satelitarnych tej sieci. Po trzecie, okoliczność, że Inmarsat nie świadczył satelitarnych usług komunikacji ruchomej w dacie przewidzianej w art. 4 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) decyzji o MSS, stoi na przeszkodzie wydaniu zezwolenia na eksploatację CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej.
22
Viasat Inc. i Viasat UK Ltd (zwane dalej łącznie „Viasat”) przystąpiły do sprawy w charakterze interwenientów popierających skargę o stwierdzenie nieważności wniesioną przez Eutelsat.
23
Sąd odsyłający uważa przede wszystkim, że odpowiedź, jakiej należy udzielić na zarzut pierwszy, o którym mowa w pkt 21 niniejszego wyroku, wymaga w szczególności określenia kryteriów prawnych pozwalających na identyfikację „stacji ruchomej ziemskiej” w rozumieniu decyzji o MSS, aby sprawdzić, czy system EAN można uznać za spełniający te kryteria.
24
Następnie zdaniem owego sądu odpowiedź na zarzut drugi, o którym mowa w pkt 21 niniejszego wyroku, wymaga wyjaśnienia roli, odpowiednio, elementów satelitarnych i naziemnych systemu satelitarnej komunikacji ruchomej, na podstawie art. 2 ust. 2 decyzji o MSS, a także pojęcia „wymaganej jakości” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. b).
25
Wreszcie, sąd ten uważa, że odpowiedź na zarzut trzeci, o którym mowa w pkt 21 niniejszego wyroku, wymaga sprecyzowania wpływu ewentualnego nieprzestrzegania przez operatora wybranego zgodnie z tytułem II decyzji o MSS daty granicznej, która została przewidziana w art. 4 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) owej decyzji na zapewnienie zasięgu na terytorium poprzez system satelitarnej komunikacji ruchomej, a w szczególności ustalenia, czy w przypadku takiego uchybienia właściwe organy państw członkowskich powinny odmówić udzielenia zezwolenia na eksploatację CGC lub czy przynajmniej mogą odmówić udzielenia zezwoleń.
26
W tych okolicznościach Conseil d’État (rada stanu) postanowiła zawiesić postępowanie i skierować do Trybunału następujące pytania:
„1)
Jakie kryteria prawne umożliwiają identyfikację stacji ruchomej ziemskiej w rozumieniu decyzji [o MSS]? Czy decyzję tę należy rozumieć w ten sposób, że wymaga ona, aby stacja ruchoma ziemska komunikująca się z [CGC], mogła również, bez odrębnego wyposażenia, komunikować się z satelitą? W przypadku odpowiedzi twierdzącej – w jaki sposób należy oceniać jednolitość wyposażenia?
2)
Czy przepisy [art. 2 ust. 2 decyzji o MSS] należy interpretować w ten sposób, że system satelitarnej komunikacji ruchomej powinien być oparty głównie na elementach satelitarnych, czy też przepisy te pozwalają uznać, że znaczenie, odpowiednio, elementów satelitarnych i naziemnych jest obojętne, także w przypadku gdy element satelitarny jest użyteczny wyłącznie wówczas, gdy nie można zapewnić łączności z elementami naziemnymi? Czy [CGC] mogą być zainstalowane w taki sposób, aby obejmowały zasięgiem całe terytorium [Unii], z tego względu, że stacje kosmiczne w żadnym miejscu nie pozwalają na zapewnienie łączności o wymaganej jakości w rozumieniu [art. 2 ust. 2 lit. b) tej decyzji]?
3)
Czy w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone, że operator wybrany zgodnie z tytułem II [decyzji o MSS] nie wypełniał, w dacie granicznej określonej w art. 4 ust. 1 lit. c) ppkt (ii), zobowiązań zdefiniowanych w art. 7 ust. 2 [tej decyzji], odnoszących się do zasięgu na danym obszarze, właściwe organy państw członkowskich obowiązane są odmówić udzielenia zezwoleń na eksploatację [CGC]? W razie odpowiedzi przeczącej – czy organy te mogą odmówić udzielenia tych zezwoleń?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania drugiego
27
W celu udzielenia odpowiedzi na pytanie drugie, które należy zbadać w pierwszej kolejności, trzeba wyjaśnić, że bezsporne jest, iż w niniejszym przypadku system opracowany przez Inmarsat, choć jest wyposażony w satelitę, opiera się, w zakresie przepustowości, głównie na komunikacji z umieszczonymi na powierzchni ziemi stacjami, które obejmują zasięgiem całe terytorium europejskie państw członkowskich. Zatem umieszczone na powierzchni ziemi stacje rozpatrywane w postępowaniu głównym, na których eksploatację jako CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej Inmarsat otrzymał zezwolenie na mocy decyzji z dnia 22 lutego 2018 r., pokrywają całe terytorium Francji metropolitalnej.
28
Ponadto, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 67 opinii, z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, wynika, że satelita umieszczony przez Inmarsat w ramach jego systemu satelitarnej komunikacji ruchomej ma być wykorzystywany jedynie na obszarach nieobjętych zasięgiem umieszczonych na powierzchni ziemi stacji, mianowicie w szczególności nad morzami.
29
W związku z tym poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 2 ust. 2 lit. a) i b) decyzji o MSS należy interpretować w ten sposób, że system satelitarnej komunikacji powinien opierać się, w zakresie przepustowości, głównie na komponentach satelitarnych tego systemu i czy CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej mogą być zainstalowane w taki sposób, że będą obejmowały zasięgiem całe terytorium Unii, ze względu na to, że ten komponent satelitarny nie pozwala na zapewnienie łączności w żadnym punkcie tego terytorium z „wymaganą jakością” w rozumieniu tego przepisu.
30
Należy przypomnieć, ze zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji o MSS „systemy satelitarnej komunikacji ruchomej” są zdefiniowane jako sieci komunikacji elektronicznej i związane z nimi urządzenia zdolne do świadczenia usług radiokomunikacyjnych między stacją ruchomą ziemską i jedną lub kilkoma stacjami kosmicznymi lub między stacjami ruchomymi ziemskimi za pośrednictwem jednej lub kilku stacji kosmicznych, lub też między stacją ruchomą ziemską i jednym lub kilkoma CGC o stałej lokalizacji. Przepis ten stanowi również, że w skład takich systemów wchodzi co najmniej jedna stacja kosmiczna.
31
Ponadto zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. b) tej decyzji „CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej” są to umieszczone na powierzchni ziemi stacje o stałej lokalizacji służące poprawie dostępu do MSS na obszarach geograficznych w zasięgu wpływu satelity (satelitów) systemu, gdzie nie może zostać zapewniona łączność o wymaganej jakości z jedną lub więcej stacjami kosmicznymi.
32
Jeśli chodzi o zezwolenia niezbędne do zapewnienia CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej, art. 8 ust. 1 decyzji o MSS przewiduje, że do właściwych organów państw członkowskich należy przyznawanie tych zezwoleń, ze skutkiem na ich własnych terytoriach krajowych, wnioskodawcom wybranym zgodnie z tytułem II tej decyzji i mającym zezwolenie na używanie widma na mocy art. 7 tej decyzji.
33
Zgodnie z art. 8 ust. 3 tej samej decyzji zezwolenia te podlegają wspólnym warunkom, wymienionym w tymże art. 8 ust. 3 lit. a)–d). I tak, wymagane jest w szczególności, aby operatorzy używali przydzielonego widma radiowego w celu zapewnienia CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej. Ponadto CGC powinny stanowić integralną część systemu satelitarnej komunikacji ruchomej i być kontrolowane przez mechanizm zarządzania satelitarnymi zasobami i siecią, powinny wykorzystywać ten sam kierunek nadawania i te same części pasm częstotliwości co związane z nimi elementy satelitarne i nie zwiększać zapotrzebowania na widmo związanego z nimi systemu satelitarnej komunikacji ruchomej. Oprócz tego samodzielne funkcjonowanie CGC w razie awarii elementu satelitarnego związanego z nim systemu satelitarnej komunikacji ruchomej nie może trwać dłużej niż 18 miesięcy.
34
Przede wszystkim z przywołanych powyżej przepisów wynika, że „system satelitarnej komunikacji ruchomej” w rozumieniu decyzji o MSS musi obowiązkowo obejmować przynajmniej jedną stację kosmiczną, natomiast eksploatacja CGC jest jedynie fakultatywna. Ponadto w przypadku gdy operator chce skorzystać z CGC, należy przestrzegać wspólnych warunków przewidzianych w art. 8 ust. 3 tej decyzji.
35
W tym względzie należy stwierdzić, że ani art. 2 ust. 2 lit. a) i b) decyzji o MSS, ani jej art. 8 ust. 1 i 3 nie definiują, pod względem przepustowości, stosunku między komponentem satelitarnym systemu satelitarnej komunikacji ruchomej a komponentem naziemnym tego systemu.
36
W szczególności nie można w tej kwestii wyciągnąć żadnego wniosku z użycia terminu „uzupełniający” w wyrażeniu „uzupełniające elementy naziemne”, ponieważ jak zauważył rzecznik generalny w pkt 77 opinii, termin ten sam w sobie nie wskazuje na względne znaczenie obu elementów składowych.
37
W konsekwencji nie można uznać, że system satelitarnej komunikacji ruchomej, którego częścią jest zarówno satelita, jak i CGC, powinien opierać się, w zakresie przepustowości, głównie na komponencie satelitarnym tego systemu.
38
Następnie, jeśli chodzi o zakres zasięgu CGC, należy na wstępie zauważyć, że zgodnie z art. 8 ust. 1 decyzji dotyczącej MSS właściwe organy państw członkowskich przyznają zezwolenia niezbędne do zapewnienia CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej jedynie na swoich własnych terytoriach krajowych.
39
Zgodnie z warunkiem przewidzianym w art. 8 ust. 3 lit. a) tej decyzji, który jest wspólny dla wszystkich zezwoleń przyznawanych przez państwa członkowskie, operator musi używać przydzielonych częstotliwości radiowych w celu zapewnienia CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej. W związku z tym umieszczone na powierzchni ziemi stacje, o których eksploatowanie jako CGC wnioskuje operator, powinny stanowić odpowiednik „CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. b) wspomnianej decyzji.
40
Ten ostatni przepis ukazuje dwa zasadnicze wymogi, aby umieszczona na powierzchni ziemi stacja mogła zostać zakwalifikowana jako „CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej”. Jeśli chodzi o lokalizację, ta umieszczona na powierzchni ziemi stacja powinna być użytkowana w punkcie o stałej lokalizacji i obejmować obszar geograficzny znajdujący się w zasięgu wpływu satelity lub satelitów danego systemu satelitarnej komunikacji ruchomej. Ponadto z funkcjonalnego punktu widzenia powinna ona być wykorzystywana w celu poprawy dostępu do MSS na obszarach, na których nie można zapewnić łączności z komponentem satelitarnym tego systemu z wymaganą jakością.
41
Wynika z tego, że w przypadku spełnienia tych wymogów i spełnienia pozostałych wspólnych warunków przewidzianych w art. 8 ust. 3 decyzji o MSS z art. 2 ust. 2 lit. b) tej decyzji ani z żadnego innego jej postanowienia nie można wywieść żadnego ograniczenia co do liczby CGC, które mogą być użytkowane, lub co do zakresu ich zasięgu geograficznego.
42
Jeśli chodzi w tym kontekście o zawarte w art. 2 ust. 2 lit. b) pojęcie „wymaganej jakości”, którym w sposób szczególny interesuje się sąd odsyłający, Komisja twierdzi w swoich uwagach na piśmie, że należy je interpretować w odniesieniu do komponentu satelitarnego danego systemu satelitarnej komunikacji ruchomej. Tak więc „wymaganą jakość” należy rozumieć jako poziom maksymalnej przepustowości, jaką składnik ten byłby w stanie zapewnić w normalnych warunkach komercyjnej eksploatacji, w idealnych warunkach łączności, w danym miejscu, w którym znajduje się umieszczona na powierzchni ziemi stacja.
43
Takiej wykładni, niemającej oparcia w brzmieniu art. 2 ust. 2 lit. b) decyzji o MSS, nie można przyjąć.
44
Przeciwnie, biorąc pod uwagę kontekst, w jaki wpisuje się wspomniany art. 2 ust. 2 lit. b), a także cele decyzji o MSS, należy uznać, że „wymagana jakość” w rozumieniu tego przepisu zależy w pierwszej kolejności od poziomu jakości niezbędnego do świadczenia usługi oferowanej przez operatora danego systemu satelitarnej komunikacji ruchomej.
45
Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 3 lit. b) decyzji o MSS w związku z jej motywem 18 CGC stanowią integralną część satelitarnego systemu satelitarnej komunikacji ruchomej. W tym względzie usługi świadczone przez taki system stanowią, jak wynika z motywu 5 tej decyzji, nową platformę dla różnych rodzajów ogólnoeuropejskich usług telekomunikacyjnych i radiowych/multimedialnych, takich jak szybki dostęp do Internetu/intranetu lub przenośne usługi multimedialne. Ponadto z motywów 1 i 5 tej decyzji wynika, że ma ona na celu promowanie innowacji oraz interesów konsumentów.
46
Tymczasem świadczenie takich innowacyjnych i wysokiej jakości usług zawsze wymaga większej przepustowości. Ponadto nie wydaje się ani technicznie możliwe, ani ekonomicznie opłacalne dla operatora satelitarnego systemu satelitarnej komunikacji ruchomej zaspokojenie zapotrzebowania na zwiększoną przepustowość i w konsekwencji wyższą jakość poprzez wzmocnienie jedynie komponentu satelitarnego jego systemu, zważywszy, że ilość widma radiowego, którą operator ten dysponuje, jest ograniczona i zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji o MSS wynosi maksymalnie 15 MHz dla komunikacji Ziemia-kosmos i maksymalnie 15 MHz dla komunikacji kosmos-Ziemia.
47
W tych okolicznościach zwiększona eksploatacja umieszczonych na powierzchni ziemi stacji, które ze względu na ich swoiste właściwości techniczne są sprawniejsze pod względem przepustowości, może być bardziej odpowiednia, aby zaspokoić te potrzeby, a ponadto umożliwia wydajniejsze wykorzystywanie częstotliwości radiowych, co zostało podkreślone w motywie 4 decyzji o MSS.
48
Należy również zaznaczyć w tym względzie, że zasada neutralności technologicznej, którą należy uwzględnić w tej dziedzinie, wymaga, aby wykładnia spornych przepisów nie ograniczała innowacji i postępu technologicznego.
49
Ponadto brzmienie motywu 18 decyzji o MSS nie stoi na przeszkodzie takiej wykładni, ponieważ przepis ten, stanowiąc, że CGC zazwyczaj stosowane są do podnoszenia poziomu usług oferowanych za pośrednictwem satelity na obszarach, gdzie może nie być możliwe utrzymanie ciągłej widoczności satelity ze względu na przeszkody na horyzoncie w postaci budynków i ukształtowania terenu, ogranicza się do wskazania pewnego rodzaju możliwych zastosowań CGC, nie wykluczając przy tym innych.
50
Należy jednak dodać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 decyzji o MSS ma ona na celu ułatwianie rozwoju konkurencyjnego rynku wewnętrznego MSS, który to cel został również podkreślony w motywach 5 i 19 tej decyzji. Tymczasem w świetle tego celu prawo eksploatowania CGC przyznane operatorowi takiego systemu satelitarnej komunikacji ruchomej nie powinno prowadzić do zakłócenia konkurencji na danym rynku.
51
W związku z tym do właściwego organu krajowego, który jako jedyny jest uprawniony do przyznawania zezwoleń niezbędnych do korzystania z CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej, należy zbadanie, w jakim zakresie wnioskowane eksploatowanie CGC może spowodować zakłócenie konkurencji, i obwarowanie tych zezwoleń odpowiednimi i koniecznymi ograniczeniami i obowiązkami, aby konkurencja nie została zakłócona, a nawet, w stosownym przypadku, odmówienie przyznania zezwolenia.
52
Jak z tego wynika, właściwy organ państwa członkowskiego jest uprawniony do przyznania zezwolenia na eksploatowanie CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej na całym terytorium tego państwa członkowskiego ze względu na to, że w żadnym punkcie tego terytorium komponent satelitarny danego systemu satelitarnej komunikacji nie pozwala na zapewnienie łączności z „wymaganą jakością” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. b) decyzji o MSS, rozumianą jako poziom jakości niezbędny do świadczenia usługi oferowanej przez operatora, pod warunkiem że nie zostanie zakłócona konkurencja.
53
Wreszcie, do tego organu należy również zbadanie, czy spełniony jest wspólny warunek przewidziany w art. 8 ust. 3 lit. c) tej decyzji, zgodnie z którym wszelkie samodzielne funkcjonowanie CGC jest ograniczone do sytuacji awarii elementu satelitarnego tego systemu i nie może trwać dłużej niż 18 miesięcy.
54
Z przepisu tego w związku z art. 2 ust. 2 lit. a) i b) decyzji o MSS wynika bowiem, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 72 opinii, że satelitarny system satelitarnej komunikacji ruchomej powinien nie tylko posiadać komponent satelitarny, ale musi również być rzeczywiście używany.
55
Jak z tego wynika, komponent satelitarny systemu satelitarnej komunikacji ruchomej powinien funkcjonować w praktyce łącznie z CGC i jego rola nie może w rzeczywistości ograniczać się do tego, by z formalnego punktu widzenia warunki przewidziane w decyzji o MSS były spełnione.
56
Właściwy organ krajowy jest zatem zobowiązany do sprawdzenia, czy komponent satelitarny danego systemu satelitarnej komunikacji ruchomej jest rzeczywiście i konkretnie użyteczny w tym znaczeniu, że taki komponent musi być niezbędny do funkcjonowania tego systemu, z zastrzeżeniem, jak wskazano w pkt 33 niniejszego wyroku, samodzielnego funkcjonowania CGC w razie awarii elementu satelitarnego, które nie może przekroczyć 18 miesięcy.
57
Biorąc pod uwagę całość powyższych rozważań, na pytanie drugie trzeba odpowiedzieć, że art. 2 ust. 2 lit. a) i b) decyzji o MSS w związku z art. 8 ust. 1 i 3 tej decyzji należy interpretować w ten sposób, że system satelitarnej komunikacji ruchomej nie powinien opierać się głównie, w zakresie przepustowości, na komponencie satelitarnym tego systemu i że CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej mogą być zainstalowane w taki sposób, że będą obejmowały zasięgiem całe terytorium Unii, ze względu na to, że ten komponent satelitarny nie pozwala na zapewnienie łączności w żadnym punkcie tego terytorium z „wymaganą jakością” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. b) wspomnianej decyzji, rozumianą jako poziom jakości niezbędny do świadczenia usługi oferowanej przez operatora, pod warunkiem że nie zostanie zakłócona konkurencja i że rzeczony komponent satelitarny jest rzeczywiście i konkretnie użyteczny w tym znaczeniu, że taki komponent musi być niezbędny do funkcjonowania systemu satelitarnej komunikacji ruchomej, z zastrzeżeniem samodzielnego funkcjonowania CGC w razie awarii elementu satelitarnego, które nie może przekroczyć 18 miesięcy.
W przedmiocie pytania pierwszego
58
Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy pojęcie „stacji ruchomej ziemskiej” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji o MSS należy interpretować w ten sposób, że do objęcia zakresem tego pojęcia wymagane jest, aby taka stacja mogła być w stanie komunikować się, bez odrębnego sprzętu, zarówno z CGC, jak i z satelitą.
59
Na wstępie należy przypomnieć, że w niniejszym przypadku, w ramach systemu opracowanego przez Inmarsat, samoloty wyposażone w ten system posiadają terminal odbiorczy usytuowany w górnej części kadłuba samolotu, a także terminal odbiorczy usytuowany w dolnej części tego kadłuba. Pierwszy terminal odbiera komunikaty wysyłane przez satelitę, natomiast drugi – komunikaty wysyłane przez CGC. Ponadto z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, wynika, że oba terminale są połączone przez komunikator.
60
W tym względzie Eutelsat i Viasat podnoszą w istocie, po pierwsze, że terminalu odbiorczego usytuowanego poniżej kadłuba nie można uznać za „stację ruchomą ziemską” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji w sprawie MSS, ponieważ ten terminal odbiorczy nie jest w stanie komunikować się z satelitą. Po drugie, zdaniem tych stron, nie można uznać, że oba terminale oraz komunikator stanowią, jako całość, taką stację.
61
Należy zauważyć, że decyzja o MSS nie uszczegóławia treści pojęcia „stacji ruchomej ziemskiej” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. a) tej decyzji, natomiast regulamin radiokomunikacyjny zawiera definicję takiego pojęcia.
62
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału akty prawa Unii należy, o ile to możliwe, interpretować w świetle prawa międzynarodowego (wyrok z dnia 4 września 2014 r., Zeman, C‑543/12, EU:C:2014:2143, pkt 58 i przytoczone tam orzecznictwo). Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której akt ten posługuje się szczególnymi pojęciami stosowanymi w umowie międzynarodowej zawartej pod egidą organizacji międzynarodowej, takiej jak ITU, której członkami są wszystkie państwa członkowskie Unii i której Unia sama jest „członkiem sektorowym”.
63
W związku z tym w celu dokonania wykładni pojęcia „stacji ruchomej ziemskiej” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji o MSS należy wziąć pod uwagę definicję zawartą w regulaminie radiokomunikacyjnym.
64
Zgodnie z brzmieniem art. 1 numer 1.68 regulaminu radiokomunikacyjnego „stacja ruchoma ziemska” oznacza stację ziemską w służbie ruchomej satelitarnej przeznaczoną do używania w ruchu lub w czasie postojów w nieokreślonych punktach. W tym względzie wyrażenia „stacja”, „stacja ziemska” i „służba ruchoma satelitarna” zostały same zdefiniowane, odpowiednio, w art. 1 pod numerami 1.61, 1.63 i 1.25.
65
Z całości tych przepisów wynika, że stację ruchomą ziemską w rozumieniu regulaminu radiokomunikacyjnego charakteryzują, pod względem budowy, lokalizacji, mobilności i funkcji, cztery odrębne cechy.
66
Po pierwsze, co do jej budowy, stacja taka składa się z jednego lub większej liczby nadajników lub odbiorników lub zestawu nadajników i odbiorników, łącznie z wyposażeniem dodatkowym.
67
Po drugie, co się tyczy jej lokalizacji, stacja ruchoma ziemska znajduje się bądź na powierzchni Ziemi, bądź w głównej części atmosfery naziemnej.
68
Po trzecie, jeśli chodzi o aspekt związany z jej mobilnością, taka stacja jest przeznaczona do używania w ruchu lub w czasie postojów w nieokreślonych punktach.
69
Po czwarte, w odniesieniu do aspektu funkcjonalnego stacji ruchomej ziemskiej, należy zauważyć, że w ramach świadczenia niektórych rodzajów usług radiokomunikacyjnych ma ona na celu umożliwienie komunikacji między stacjami kosmicznymi lub komunikowanie się z jedną lub kilkoma stacjami kosmicznymi lub innymi stacjami o podobnym charakterze za pośrednictwem jednej lub większej liczby stacji kosmicznych.
70
Tymczasem jeśli chodzi o ten aspekt funkcjonalny i jak zauważył rzecznik generalny w pkt 46 opinii, w odróżnieniu od regulaminu radiokomunikacyjnego art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji o MSS nie przewiduje, w odniesieniu do usług radiokomunikacyjnych, o których mowa w tym przepisie, komunikacji między stacjami kosmicznymi, natomiast obejmuje on komunikację między stacją ruchomą ziemską i jednym lub kilkoma CGC. Ponadto przepis ten przewiduje, że w skład systemu satelitarnej komunikacji ruchomej powinna wchodzić co najmniej jedna stacja kosmiczna.
71
Należy zatem uznać, że „stacją ruchomą ziemską” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji o MSS jest stacja, czyli jeden lub więcej nadajników lub odbiorników, lub zestaw nadajników i odbiorników, łącznie z wyposażeniem dodatkowym, położona bądź na powierzchni Ziemi, bądź w głównej części atmosfery naziemnej, przeznaczona do używania w ruchu lub w czasie postojów w nieokreślonych punktach, która powinna mieć zdolność komunikowania się z jedną lub kilkoma stacjami kosmicznymi lub innymi stacjami o podobnym charakterze za pośrednictwem jednej lub większej liczby stacji kosmicznych i która może mieć zdolność komunikowania się z jednym lub kilkoma CGC.
72
Co się tyczy konfiguracji takiej jak ta będąca przedmiotem postępowania głównego, należy stwierdzić, że wymogom tym odpowiada zestaw składający się z dwóch odrębnych terminali odbiorczych połączonych komunikatorem, z których pierwszy znajduje się w górnej części kadłuba samolotu i komunikuje się ze stacją kosmiczną, drugi zaś jest usytuowany w dolnej części tego kadłuba i komunikuje się z CGC.
73
Natomiast, jak wskazał w istocie rzecznik generalny w pkt 57 opinii, okoliczność, że poszczególne elementy nie tworzą fizycznie nierozerwalnej całości, jest w tym względzie bez znaczenia.
74
Biorąc pod uwagę całość powyższych rozważań, na pytanie pierwsze trzeba odpowiedzieć, że pojęcie „stacji ruchomej ziemskiej” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji o MSS należy interpretować w ten sposób, że do objęcia zakresem tego pojęcia nie jest wymagane, aby taka stacja mogła być w stanie komunikować się, bez odrębnego sprzętu, zarówno z CGC, jak i z satelitą.
W przedmiocie pytania trzeciego
75
Poprzez pytanie trzecie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 8 ust. 1 decyzji o MSS w związku z art. 7 ust. 1 tej decyzji należy interpretować w ten sposób, że w wypadku gdy okaże się, iż operator wybrany zgodnie z tytułem II tej decyzji i uprawniony do używania widma radiowego na podstawie art. 7 tej samej decyzji nie świadczył satelitarnych usług komunikacji ruchomej za pomocą systemu satelitarnej komunikacji ruchomej w dacie granicznej przewidzianej w art. 4 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) decyzji o MSS, właściwe organy państw członkowskich powinny albo przynajmniej mogą odmówić udzielenia temu operatorowi zezwoleń niezbędnych do zapewnienia CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej na tej podstawie, że operator ten nie dochował zobowiązania podjętego we wniosku.
76
Ponieważ w wyroku z dnia 5 marca 2020 r., Viasat UK i Viasat (C‑100/19, EU:C:2020:174), Trybunał miał już okazję zbadać identyczne pytanie, odpowiedź udzielona przez Trybunał na to pytanie, zawarta w sentencji tego wyroku, może zostać w pełni zastosowana do rozpatrywanego pytania prejudycjalnego.
77
W tej sytuacji na pytanie trzecie należy odpowiedzieć, iż art. 8 ust. 1 decyzji dotyczącej MSS w związku z art. 7 ust. 1 tej decyzji należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy okaże się, iż operator wybrany zgodnie z tytułem II wspomnianej decyzji oraz upoważniony do korzystania z widma radiowego na podstawie jej art. 7 nie dostarczał usług satelitarnej komunikacji ruchomej za pomocą systemu satelitarnej komunikacji ruchomej w dniu określonym jako docelowy w art. 4 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) tejże decyzji, właściwe organy państw członkowskich nie są uprawnione do odmówienia wydania temu operatorowi zezwoleń koniecznych do zapewnienia CGC systemów satelitarnej komunikacji ruchomej na tej podstawie, że wspomniany operator nie dochował zobowiązania podjętego we wniosku.
W przedmiocie kosztów
78
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
1)
Artykuł 2 ust. 2 lit. a) i b) decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 626/2008/WE z dnia 30 czerwca 2008 r. w sprawie selekcji i zezwoleń dotyczących systemów dostarczających satelitarne usługi komunikacji ruchomej (MSS) w związku z art. 8 ust. 1 i 3 tej decyzji należy interpretować w ten sposób, że system satelitarnej komunikacji ruchomej nie powinien opierać się głównie, w zakresie przepustowości, na komponencie satelitarnym tego systemu i że uzupełniające elementy naziemne systemów satelitarnej komunikacji ruchomej mogą być zainstalowane w taki sposób, że będą obejmowały zasięgiem całe terytorium Unii Europejskiej, ze względu na to, że ten komponent satelitarny nie pozwala na zapewnienie łączności w żadnym punkcie tego terytorium z „wymaganą jakością” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. b) wspomnianej decyzji, rozumianą jako poziom jakości niezbędny do świadczenia usługi oferowanej przez operatora, pod warunkiem że nie zostanie zakłócona konkurencja i że rzeczony komponent satelitarny jest rzeczywiście i konkretnie użyteczny w tym znaczeniu, że taki komponent musi być niezbędny do funkcjonowania systemu satelitarnej komunikacji ruchomej, z zastrzeżeniem samodzielnego funkcjonowania uzupełniających elementów naziemnych w razie awarii elementu satelitarnego, które nie może przekroczyć 18 miesięcy.
2)
Pojęcie „stacji ruchomej ziemskiej” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji nr 626/2008 należy interpretować w ten sposób, że do objęcia zakresem tego pojęcia nie jest wymagane, aby taka stacja mogła być w stanie komunikować się, bez odrębnego sprzętu, zarówno z uzupełniającym elementem naziemnym, jak i z satelitą.
3)
Artykuł 8 ust. 1 decyzji nr 626/2008 w związku z art. 7 ust. 1 tej decyzji należy interpretować w ten sposób, że w przypadku gdy okaże się, iż operator wybrany zgodnie z tytułem II wspomnianej decyzji oraz upoważniony do korzystania z widma radiowego na podstawie jej art. 7 nie dostarczał usług satelitarnej komunikacji ruchomej za pomocą systemu satelitarnej komunikacji ruchomej w dniu określonym jako docelowy w art. 4 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) decyzji nr 626/2008, właściwe organy państw członkowskich nie są uprawnione do odmówienia wydania temu operatorowi zezwoleń koniecznych do zapewnienia uzupełniających elementów naziemnych systemów satelitarnej komunikacji ruchomej na tej podstawie, że wspomniany operator nie dochował zobowiązania podjętego we wniosku.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: francuski.