62012CJ0380
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Għaxar Awla)
23 ta’ Jannar 2014 (
*1
)
“Intestaturi tariffarji — Trab li jneħħi l-kulur — Kapitolu 25 tan-Nomenklatura Magħquda — Intestatura tariffarja 2508 — Kunċett ta’ ‘prodotti li nħaslu’ — Tneħħija ta’ impuritajiet mingħajr ma tinbidel l-istruttura tal-prodott — Kapitolu 38 tan-Nomenklatura Magħquda — Intestatura tariffarja 802”
Fil-Kawża C‑380/12,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Hoge Raad der Nederlanden (il-Pajjiżi l-Baxxi), permezz ta’ deċiżjoni tat-13 ta’ Lulju 2012, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-8 ta’ Awwissu 2012, fil-proċedura
X BV
vs
Staatssecretaris van Financiën,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Għaxar Awla),
komposta minn A. Rosas, li qed jaġixxi bħala President tal-Għaxar Awla, D. Šváby u C. Vajda (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: N. Wahl,
Reġistratur: M. Ferreira, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-8 ta’ Lulju 2013,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
—
għal X BV, minn G. van Slooten, belastingadviseur,
—
għall-Gvern Olandiż, minn C. Wissels u M. Noort, bħala aġenti,
—
għall-Kummissjoni Ewropea, minn W. Roels u L. Keppenne, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tan-Nomenklatura Magħquda (iktar ’il quddiem in-“NM” li tinsab fl-Anness I tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2658/87, tat-23 ta’ Lulju 1987, dwar in-nomenklatura tat-tariffa u l-istatistika u dwar it-Tariffa Doganali Komuni ta’ Dwana (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 2, p. 382) kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1549/2006, tas-17 ta’ Ottubru 2006 (ĠU L 301, p. 1).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn X BV (iktar ’il quddiem “X”) u s-Staatssecretaris van Financiën (Segretarju tal-Istat għall-Finanzi) dwar il-klassifikazzjoni tariffarja fi ħdan in-NM ta’ lottijiet ta’ trab li jneħħi l-kulur, tip ta’ tafal użat għall-purifikazzjoni u għat-tneħħija tal-kulur minn żjut tal-ikel.
Il-kuntest ġuridiku
Is-sistema armonizzata għad-deskrizzjoni u għall-kodifikazzjoni ta’ oġġetti
3
Il-Kunsill ta’ Kooperazzjoni Doganali, li sar l-Organizzazzjoni Dinjija tad-Dwana (ODD), twaqqaf permezz tal-Konvenzjoni dwar il-ħolqien tal-imsemmi kunsill, konkluża fi Brussell fil-15 ta’ Diċembru 1950. In-NM hija bbażata fuq is-sistema armonizzata għad-deskrizzjoni u għall-kodifikazzjoni ta’ oġġetti (iktar ’il quddiem is-“SA”), imħejjija mill-ODD u stabbilita permezz tal-Konvenzjoni Internazzjonali dwar is-Sistema Armonizzata għad-Deskrizzjoni u għall-Kodifikazzjoni ta’ Oġġetti (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni dwar is-SA”), konkluża fi Brussell fl-14 ta’ Ġunju 1983, u approvata, flimkien mal-Protokoll li jemendaha tal-24 ta’ Ġunju 1986, f’isem il-Komunità Ekonomika Ewropea, permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 87/369/KEE, tas-7 ta’ April 1987 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 2, p. 288).
4
Skont l-Artikolu 3(1)(a) tal-Konvenzjoni dwar is-SA, kull parti kontraenti timpenja ruħha li tiżgura li n-nomenklaturi tariffarji u tal-istatistika tagħha jkunu konformi mas-SA, li tuża l-intestaturi u s-subintestaturi kollha tagħha, mingħajr żidiet u mingħajr bidliet, kif ukoll il-kodiċijiet relatati magħhom u li ssegwi s-sekwenza numerika ta’ din is-sistema. Kull parti kontraenti timpenja ruħha wkoll li tapplika r-regoli ġenerali għall-interpretazzjoni tas-SA kif ukoll in-noti kollha tat-taqsimiet, tal-kapitoli u tas-subintestaturi tas-SA u li ma tbiddilx il-portata tagħhom.
5
L-ODD għandu japprova, taħt il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni dwar is-SA, in-Noti ta’ Spjega u l-Avviżi ta’ Klassifikazzjoni adottati mill-Kumitat tas-SA.
6
Fid-data tal-preżentazzjoni tad-dikjarazzjonijiet ta’ importazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, in-Noti ta’ Spjega tas-SA relatati mal-intestatura 2508 kienu jipprovdu kif ġej:
“Din l-intestatura tkopri s-sustanzi taflija naturali kollha minbarra l-kawlina u t-tafal kawliniku l-ieħor tan-Nru 25.07, ikkostitwiti minn blat jew minn trab sedimentarju kumpless b’bażi ta’ silikati tal-aluminju, li l-karatteristiċi ġenerali essenzjali tagħhom huma l-plastiċità, il-fakultà li jibbiesu meta jinħmew u r-reżistenza għas-sħana. Dawn il-karatteristiċi jirrenduhom materji primi bażiċi tal-industija taċ-ċeramika (briks, madum tal-bini, porċellana, fajjenza, briks u prodotti li jirreżistu s-sħana, etc); it-tafal komuni huwa użat ukoll għat-titjib tal-ħamrija.
[...]
Din l-intestatura ma tkoprix:
[...]
b)
It-tafal attivat (Nru 38.02).
[...]”
7
Taħt il-punt A, intitolat “Faħam attivat; materji minerali naturali attivati”, in-Noti ta’ Spjega tas-SA relatati mal-intestatura 3802 kienu jipprovdu kif ġej:
“Faħma jew materja minerali jitqiesu li huma attivati meta l-istruttura tas-superfiċji tagħhom tkun inbidlet permezz ta’ trattament adatt (termiku, kimiku, etc.) sabiex dawn isiru adatti għal ċertu użu bħat-tneħħija tal-kulur, l-assorbiment tal-gass jew tal-umidità, il-kataliżi, l-iskambju joniku, il-filtrazzjoni.
[...]
Fost il-prodotti li jaqgħu taħt din l-intestatura wieħed jista’ jsib:
[...]
b)
Il-materji minerali naturali, attivati, bħal:
[...]
3)
It-tafal attivat u t-trab attivat li jikkonsistu f’tafal kollojdali jew fi trab tafli magħżula, attivati, skont l-użu intiż tagħhom, permezz ta’ aġent alkalin jew ta’ aċidu, imnixxfin u mitħunin. Meta dawn ikunu attivati permezz ta’ aġent alkalin, dawn ikunu emulsjonanti, aġenti ta’ sospensjoni u agglomeranti użati, b’mod partikolari, għall-manufatturazzjoni ta’ prodotti tat-tindif jew, minħabba l-proprjetajiet ta’ nefħa tagħhom, sabiex itejbu r-ramel tal-funderija jew il-ħama tat-tħaffir. Meta dawn ikunu attivati permezz ta’ aċidu, dawn huma prinċipalment użati għat-tneħħija tal-kulur miż-żjut, mix-xaħmijiet jew mix-xama’ minerali, veġetali jew mill-annimali.
[...]
Din l-intestatura teskludi wkoll:
a)
Il-materji minerali naturali attivi minnhom infushom (per eżempju, trab użat għat-tindif u għat-tħaxxin) sakemm dawn ma kienu suġġetti għal ebda trattament li jbiddel l-istruttura tas-superfiċji tagħhom (Kapitolu 25).
[...]”
In-NM
8
Il-klassifikazzjoni doganali tal-oġġetti importati fl-Unjoni Ewropea hija rregolata permezz tan-NM. Il-verżjoni tagħha fis-seħħ fid-data tal-fatti fil-kawża prinċipali hija dik li tirriżulta mir-Regolament Nru 1549/2006.
9
L-Artikolu 9(1) u (2) tar-Regolament Nru 2658/87, kif emendat bir-Regolament Nru 1549/2006 jipprovdi kif ġej:
“1.   Miżuri li jkollhom x’jaqsmu ma’ l-affarijiet msemmija hawn taħt għandhom ikunu adottati skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 10:
(a)
applikazzjoni tan-[NM] u t-[tariffa magħquda tal-Komunitajiet Ewropej] (TARIC)], l-aktar dwar:
—
il-klassifikazzjoni tal-oġġetti fin-nomenklaturi msemmija fl-Artikolu 8,
—
noti ta’ spjegazzjoni;
[...]
(b)
emendi fin-[NM] biex jitqiesu t-tibdiliet fil-ħtiġijiet dwar statistika jew politika kummerċjali;
(c)
emendi fl-Annex II;
(d)
emendi fin-[NM] u aġġustamenti fid-dazji skond deċiżjonijiet adottati mill-Kunsill jew mill-Kummissjoni;
(e)
emendi fin-[NM] bil-ħsieb li din tkun adattata biex tqis l-iżviluppi teknoloġiċi jew kummerċjali jew biex kliem ikun jaqbel u mfisser sewwa;
(f)
emendi fin-[NM] li jiġu minn tibdiliet fin-nomenklatura tas-[SA];
[...]
2.   id-dispożizzjonijiet adottati taħt paragrafu 1 m’għandhomx jemendaw:
—
ir-rati ta’ dazji ta’ dwana,
[...]”
10
It-tieni parti tan-NM, li tinkludi t-tabella tad-dazji doganali, tinkludi t-Taqsima V, intitolata “Prodotti minerali”. Il-Kapitolu 25 li jinsab taħt din it-taqsima huwa intitolat “Melħ; kubrit; trabijiet u ħaġar; materjali tat-tikħil, ġir u siment”. Fi ħdan dan il-Kapitolu 25, l-intestatura 2508 tan-NM ġiet emendata bir-Regolament Nru 1549/2006, li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2007 u għaldaqstant huwa applikabbli għall-fatti fil-kawża prinċipali.
11
Qabel din l-emenda, fil-verżjoni tagħha li tirriżulta mir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1719/2005, tas-27 ta’ Ottubru 2005, li jemenda l-Anness I tar-Regolament Nru 2658/87 (ĠU L 286, p. 1), l-intestatura 2508 tan-NM kienet tinkludi s-subintestatura 2508 20 00 għat-trab li jneħħi l-kulur u għat-trab użat għat-tindif u għat-tħaxxin. Ir-Regolament Nru 1549/2006 ħassar din is-subintestatura, b’mod li l-intestatura 2508 tan-NM kienet tipprovdi kif ġej fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-fatti fil-kawża prinċipali:
“2508 Tafal ieħor (li ma jinkludix tafal espandut tan-Nru 6806), andalusit, kjanit u sillimanit, kemm jekk magħmul ġir u kemm jekk le; mullit; chamotte jew tafal dinas:
2508 10 00 ‐ Bentonit
2508 30 00 – Tafal li jirreżisti s-sħana
2508 40 00 ‐ Tafal ieħor
2508 50 00 ‐ Andalusit, kjanit u sillimanit
2508 60 00 ‐ Mullit
2508 70 00 ‐ Chamotte jew tafal dinas”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]
12
It-Taqsima VI tan-NM, intitolata “Prodotti ta’ l-industrija kimika jew dawk relatati magħha” tinkludi l-Kapitolu 38 intitolat “Diversi prodotti kimiċi”. Kemm fil-verżjoni li tirriżulta mir-Regolament Nru 1719/2005 kif ukoll minn dik li tirriżulta mir-Regolament Nru 1549/2006, l-intestatura 3802 tan-NM tipprovdi kif ġej:
“3802 Faħam attivat; materji minerali naturali attivati; iswed ta’ oriġini mill-annimali, inkluż l-iswed mill-annimali eżawrit:
3802 10 00 – Faħam attivat
3802 90 00 – Oħrajn”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]
13
Il-Kapitolu 25 tan-NM jinkludi n-Nota 1 li tipprovdi kif ġej:
“Ħlief meta li-kuntest tagħhom jew nota 4 għal dan il-kapitlu jitolbu mod ieħor, it-titli ta’ dan il-kapitlu jkopru biss prodotti fl-istat mhux raffinat tagħhom jew li nħaslu (anki jekk b’sustanzi kimiċi li jneħħu l-impuritajiet mingħajr ma jibdlu l-istruttura tal-prodott), li kienu mfarrkin, mitħunin, magħmulin trab, levigati, mgħarblin, magħżulin, konċentrati permezz ta’ flotazzjoni, separati b’mod manjetiku jew proċessi fiżiċi jew mekkaniċi oħrajn (ħlief kristallizzazzjoni), iżda mhux prodotti li kienu inkaljati, magħmulin ġir, magħmulin permezz ta’ taħlit jew soġġetti għal proċessar aktar minn dak imsemmi f’kull titlu.
Il-prodotti ta’ dan il-kapitlu jista’ jkollhom aġent kontra l-formazzjoni ta’ trab miżjud magħhom; sakemm din iż-żieda ma tagħmilx il-prodott partikolarment utli għal użu speċifiku milli għal użu ġenerali.”
14
In-Nota 4 tal-Kapitolu 25 tan-NM, li għaliha tirreferi din in-Nota 1, tipprovdi kif ġej:
“Titlu 2530 japplika, fost l-oħrajn, għal: vermikolat, perlajt u kloriti, mhux espanduti; kuluri tat-trab, kemm jekk ikunu magħmulin ġir jew imħalltin flimkien u kemm jekk le; ossidi ta’ ħadid bħall-majka naturali; meerschaum (kemm jekk f’biċċiet illustrati u kemm jekk le); ambra; meerschaum magħqud u ambra mgħaqqda, f’folji, qasab, stikek jew forom simili, mhux maħdumin wara li kienu mudellati; ġett; stronzjanit (kemm jekk magħmul ġir u kemm jekk le), għajr ossidu ta’ l-istronzju; bċejjeċ imkissrin ta’ ċaqquf, briks jew konkos.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
15
Il-fatti rilevanti tal-kawża prinċipali, kif jirriżultaw mid-deċiżjoni tar-rinviju jistgħu jiġu deskritti kif ġej.
16
Fit-2 u fit-12 ta’ Frar 2007, X, li għandha s-sede tagħha f’Z, fil-Pajjiżi l-Baxxi, ippreżentat dikjarazzjoni għat-tqegħid f’ċirkulazzjoni libera ta’ lottijiet ta’ trab li jneħħi l-kulur, taħt l-ismijiet kummerċjali A u B. Dawn il-prodotti huma b’mod partikolari użati għall-purifikazzjoni u għat-tneħħija tal-kulur minn żjut tal-ikel.
17
Skont il-qorti tar-rinviju, it-trab li jneħħi l-kulur huwa xorta ta’ tafal li, min-natura tiegħu, għandu kapaċità li jassorbi li tirrendih partikolarment adatt għall-purifikazzjoni u għat-tneħħija tal-kulur minn żjut tal-ikel. Dan ix-xorta ta’ tafal huwa kompost minn kristalli li huma kkostitwiti minn qatgħat li għandhom struttura bi tliet saffi. Saff ottaedriku ta’ aluminju u ta’ atomi tal-ossiġnu jinsab bejn żewġ saffi tetraedrali ta’ silikon u ta’ atomi tal-ossiġnu. Bejn dawn il-qatgħat hemm joni interkambjabbli. Din l-istruttura hija kkargata negattivament u tattira kazzjonijiet sabiex issir newtra. Fit-tafal fl-istat naturali tiegħu, dawn il-kazzjonijiet huma komposti minn joni tal-idroġenu. F’din il-forma, it-tafal huwa adatt għall-purifikazzjoni u għat-tneħħija tal-kulur.
18
Fin-natura, ċertu tibdil iseħħ permezz tax-xita aċiduża. B’hekk it-tafal jinqala’ minn mal-blata tiegħu. Dan it-tafal jinġabar f’toqob ’l isfel mill-art fejn tinġabar ix-xita, li fihom il-joni tal-idroġenu li dan it-tafal fih huma ssostitwiti b’joni tal-kalċju. Tali każ jinvolvi l-estrazzjoni ta’ prodott naturali, jiġifieri tat-tafal ikkargat b’joni tal-kalċju. Wara l-estrazzjoni, dan it-tafal huwa ttrattat bl-aċidu sulfuriku u huwa sussegwentement imlaħlaħ bl-ilma. Dan it-trattament ineħħi l-joni tal-kalċju mill-kristalli. Minflokhom, joni tal-idroġenu jifformaw parti mill-istruttura tat-tafal. B’riżultat tal-iskambju tal-joni, l-istruttura tas-superfiċji tal-qatgħat hija mibdula, fis-sens li l-ispazju bejn il-qatgħat jikber. Dan it-tkabbir iżid il-kapaċità ta’ assorbiment tat-tafal.
19
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta wkoll li teżisti forma naturali ta’ trab li jneħħi l-kulur li, mingħajr trattament bl-aċidu, għandu kapaċità ta’ assorbiment ikbar minn dik tal-prodotti inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
20
Matul spezzjoni, l-awtoritajiet doganali ħadu kampjuni tal-prodotti A u B u bagħtuhom lil-laboratorju tagħhom għal iktar investigazzjoni. Abbażi tar-riżultati ta’ din l-investigazzjoni, l-awtoritajiet doganali kkonkludew li l-prodotti A u B ma kinux jaqgħu taħt is-subintestatura tariffarja 2508 40 00 tan-NM, “tafal ieħor” [traduzzjoni mhux uffiċjali], imsemmija fid-dikjarazzjonijiet, iżda taħt is-subintestatura tariffarja 3802 90 00 tan-NM, “oħrajn” [traduzzjoni mhux uffiċjali], li fir-rigward tagħha kien japplika dazju doganali ta’ iktar minn 5.7 %. Għaldaqstant, permezz ta’ żewġ avviżi ta’ impożizzjoni ta’ dazji doganali tal-10 ta’ April u tal-15 ta’ Ġunju 2007, l-awtoritajiet doganali talbu l-ħlas ta’ dazji doganali ogħla.
21
X suċċessivament ikkontestat dawn l-avviżi ta’ impożizzjoni ta’ dazji doganali quddiem l-awtoritajiet doganali, quddiem ir-Rechtbank te Haarlem u quddiem il-Gerechtshof te Amsterdam.
22
F’sentenza mogħtija fit-23 ta’ Diċembru 2010, il-Gerechtshof te Amsterdam iddeċidiet li, skont ir-regola ġenerali ta’ interpretazzjoni Nru 1 tan-NM, il-prodotti inkwistjoni kellhom jiġu kklassifikati fost “il-materji minerali attivati” [traduzzjoni mhux uffiċjali] li jaqgħu taħt l-intestatura 3802 90 00 tan-NM.
23
Il-Gerechtshof te Amsterdam qieset li l-klassifikazzjoni ta’ dawn il-prodotti taħt is-subintestatura 2508 40 00 tan-NM fost “tafal ieħor” [traduzzjoni mhux uffiċjali] ma kinitx possibbli, peress li t-trattament bl-aċidu applikat għal dawn il-prodotti ma jistax jikkostitwixxi “ħasil”, fis-sens tan-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM, minħabba li dan ma kienx jinvolvi biss it-tneħħija ta’ ċerti elementi mit-tafal, iżda wkoll iż-żieda ta’ elementi ġodda.
24
Barra minn hekk, il-Gerechtshof te Amsterdam iddeċidiet li l-prodotti inkwistjoni setgħu jitqiesu bħala “attivati” [traduzzjoni mhux uffiċjali] fis-sens tal-intestatura 3802 tan-NM. F’dan ir-rigward din il-qorti qieset li n-Noti ta’ Spjega tas-SA relatati mal-intestatura 3802 jeskludu minn din l-intestatura l-materji minerali naturali attivi minnhom infushom, bħat-trab użat għat-tindif u għat-tħaxxin, sakemm dawn ma kinux ġew suġġetti għal trattament li jbiddel l-istruttura tas-superfiċji tagħhom. Skontha, minn din is-silta jirriżulta li l-materji minerali naturali li huma diġà attivi minnhom infushom jistgħu jiġu “attivati” [traduzzjoni mhux uffiċjali], fis-sens tal-intestatura 3802 tan-NM. Għaldaqstant, il-Gerechtshof te Amsterdam iddeċidiet li l-prodotti inkwistjoni kienu ġew “attivati” [traduzzjoni mhux uffiċjali] minkejja l-fatt li t-tafal huwa diġà attiv minnu nnifsu, peress li l-istruttura tas-superfiċji tal-qatgħat inbidlet permezz tal-ħasil bl-aċidu sulfuriku u bl-ilma tal-istruttura kristallina tat-tafal.
25
X ippreżentat appell ta’ kassazzjoni quddiem il-qorti tar-rinviju kontra s-sentenza mogħtija mill-Gerechtshof te Amsterdam, iċċitata iktar ’il fuq, u s-Staatssecretaris van Financiën ippreżenta appell inċidentali.
26
Il-qorti tar-rinviju tindika li, fl-aggravju tagħha, X tallega li l-Gerechtshof te Amsterdam wettqet żball ta’ liġi billi ddeċidiet li l-prodotti inkwistjoni kienu jaqgħu taħt l-intestatura 3802 tan-NM, filwaqt li t-trattament bl-aċidu ma kienx biddel il-karatteristiċi u l-proprjetajiet oġġettivi tal-prodotti inkwistjoni inkwantu prodotti minerali attivi, li għaldaqstant kienu jaqgħu taħt l-intestatura 2508 tan-NM.
27
Il-qorti tar-rinviju tqis li, skont in-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM, il-ħasil tal-prodotti ma jimpedixxix il-klassifikazzjoni tagħhom taħt l-intestatura 2508 tan-NM, anki jekk dan il-ħasil isir “b’sustanzi kimiċi li jneħħu l-impuritajiet mingħajr ma jibdlu l-istruttura tal-prodott”. Madankollu, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-espressjoni “li jneħħu l-impuritajiet” tapplikax għat-tneħħija, sabiex jiġu msaħħa ċerti karatteristiċi naturali ta’ dan il-prodott, ta’ partiċelli kimiċi li jinstabu fi prodott minerali fi stat mhux raffinat minħabba ċirkustanzi naturali. Il-qorti tar-rinviju tosserva li n-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM ma tistabbilixxix b’mod ċar jekk din tikkonċernax ukoll il-ħasil ta’ prodott minerali fi stat mhux raffinat sabiex jitneħħilu tali “tniġġis naturali”, li jifforma parti mill-prodott minerali nnifsu.
28
Il-qorti tar-rinviju żżid li jekk il-joni tal-kalċju preżenti fil-prodotti minerali fil-mument tal-estrazzjoni tagħhom kellhom jitqiesu bħala “impuritajiet” fis-sens tan-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM, għandu jiġi ddeterminat jekk l-espressjoni “mingħajr ma jibdlu l-istruttura tal-prodott” tistax tapplika għal ħasil bl-aċidu sulfuriku u bl-ilma. Il-qorti tar-rinviju tqis li f’dan ir-rigward huma possibbli żewġ interpretazzjonijiet.
29
Skont l-ewwel interpretazzjoni tan-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM, sabiex ikunu jistgħu jiġi kklassifikata taħt l-intestatura 2508 tagħha, il-prodotti inkwistjoni għandhom ikunu żammew, wara l-ħasil, il-karatteristiċi u l-proprjetajiet oġġettivi rilevanti tal-prodott “tafal ieħor” [traduzzjoni mhux uffiċjali], fis-sens ta’ din l-intestatura. Skont din l-interpretazzjoni, la mill-kliem tal-intestatura 2508 tan-NM u lanqas min-Noti ta’ Spjega tas-SA jew tan-NM ma jirriżulta li l-intensità tal-kapaċità ta’ assorbiment tat-tafal, il-kwantità ta’ joni tal-kalċju jew ta’ joni tal-idroġenu preżenti fl-istruttura kristallina, jew ukoll l-ispazju preċiż bejn il-qatgħat huma ta’ xi rilevanza għall-klassifikazzjoni tat-trab li jneħħi l-kulur taħt l-intestatura 2508 tan-NM.
30
Issa, il-qorti tar-rinviju tosserva li ma huwiex ikkontestat li, fil-mument tal-estrazzjoni tagħhom, il-prodotti inkwistjoni diġà għandhom karatteristiċi u proprjetajiet meħtieġa sabiex jitqiesu bħala “tafal ieħor” [traduzzjoni mhux uffiċjali] fis-sens tal-intestatura 2508 tan-NM, u li, anki wara t-trattament bl-aċidu sulfuriku u bl-ilma, dawn il-prodotti dejjem għandhom il-karatteristiċi u l-proprjetajiet oġġettivi li jippermettulhom jiġu kklassifikati f’din l-intestatura tariffarja. Hija tippreċiża li lanqas ma huwa kkontestat li t-trattament bl-aċidu ma żiedx fir-rigward tal-prodotti inkwistjoni l-karatteristiċi u l-proprjetajiet oġġettivi li jirrenduhom adatti għal użu differenti minn dak li għalih it-trab li jneħħi l-kulur huwa ġeneralment użat. Skont il-qorti tar-rinviju, is-sempliċi fatt li l-kapaċità ta’ assorbiment, karatteristika meħtieġa għall-klassifikazzjoni taħt “tafal ieħor” [traduzzjoni mhux uffiċjali] fis-sens tal-intestatura 2508 tan-NM, żdiedet ma jimpedixxix li dawn il-prodotti jibqgħu kklassifikati taħt din l-intestatura, peress li l-livell ta’ din il-kapaċità ma jeċċedix il-kapaċità ta’ assorbiment naturali tat-trab li jneħħi l-kulur b’mod ġenerali.
31
Skont it-tieni interpretazzjoni tan-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM, ma huwiex biżżejjed li l-prodotti inkwistjoni jkomplu jkollhom il-karatteristiċi u l-proprjetajiet oġġettivi meħtieġa għall-klassifikazzjoni bħala “tafal ieħor” [traduzzjoni mhux uffiċjali] taħt l-intestatura 2508 tan-NM. Fil-fatt, hemm lok li jiġu esklużi minn din l-intestatura l-prodotti minerali li, wara l-estrazzjoni tagħhom, kienu suġġetti għal trattamenti kimiċi li bidlu l-istruttura u l-kompożizzjoni tagħhom. Skont din l-interpretazzjoni, anki jekk il-joni tal-idroġenu huma naturalment preżenti fi prodotti bħat-trab li jneħħi l-kulur, il-preżenza tagħhom wara t-trattament għandha bħala effett li dawn għandhom jitqiesu bħala “[d]iversi prodotti kimiċi”, fis-sens tal-Kapitolu 38 tan-NM.
32
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, il-qorti tar-rinviju tqis li l-klassifikazzjoni tariffarja tal-prodotti inkwistjoni tiddependi mill-interpretazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari tal-intestatura tariffarja 2508 tan-NM u tan-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM. B’konsegwenza ta’ dan, il-Hoge Raad der Nederlanden iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1)
Taħt in-nota 1, li tinsab fil-Kapitolu 25 tas-[SA], il-kliem ‘jneħħu l-impuritajiet’ ikopri t-tneħħija minn prodott kimiku partikolari fi stat mhux raffinat ta’ ċerti partiċelli kimiċi li huma inklużi fih minħabba f’ċirkustanzi naturali, u fil-każ fejn it-tneħħija ssir bil-għan li jissaħħu proprjetajiet naturali (speċifiċi) tal-prodott minerali li qabel iddgħajjef minħabba f’dawk iċ-ċirkustanzi naturali?
2)
Jekk fuq il-bażi tar-risposta għad-domanda 1 ta’ hawn fuq, jista’ jiġi stabbilit li hemm it-tneħħija ta’ impuritajiet fis-sens tan-nota 1 li tinsab fil-Kapitolu 25, fid-dawl ta’ liema kriterji għandu jiġi stabbilit jekk prodott minerali estratt bħat-trab li jibbliċja [li jneħħi l-kulur], wara t-tlaħliħ bl-aċidu sulfuriku u l-ilma, jistax jibqa’ kklassifikat fuq il-bażi tal-imsemmija nota taħt l-intestatura 2508 40 00 tan-Nomenklatura Magħquda u ma għandux jitqies bħala prodott tal-industrija kimika fis-sens fil-Kapitolu 38 tas-[SA].”
Fuq id-domandi preliminari
33
L-ewwel nett, hemm lok li jiġi rrilevat li d-domandi magħmula, għalkemm jirreferu formalment għan-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-Noti ta’ Spjega tas-SA, huma intiżi sabiex tiġi ddeterminata l-portata tal-kunċett ta’ “ħasil”, fis-sens tan-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM, li skontha jaqgħu, b’mod partikolari, taħt l-intestaturi ta’ dan il-Kapitolu 25 il-prodotti “li nħaslu”, “anki jekk b’sustanzi kimiċi li jneħħu l-impuritajiet mingħajr ma jibdlu l-istruttura tal-prodott”.
34
Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, meta l-Qorti tal-Ġustizzja tiġi adita b’rinviju għal deċiżjoni preliminari fil-qasam tal-klassifikazzjoni tariffarja, l-irwol tagħha huwa li tagħti kjarifika lill-qorti nazzjonali dwar il-kriterji li permezz tagħhom il-qorti nazzjonali tkun tista’ tikklassifika b’mod korrett il-prodotti inkwistjoni fin-NM iktar milli tikklassifikahom hija stess, u dan iktar u iktar minħabba li hija mhux neċessarjament ikollha għad-dispożizzjoni tagħha l-elementi kollha indispensabbli f’dan ir-rigward. Għaldaqstant, jidher li l-qorti nazzjonali tinsab f’pożizzjoni aħjar sabiex tagħmel dan (sentenzi tas-7 ta’ Novembru 2002, Lohmann u Medi Bayreuth, C-260/00 sa C-263/00, Ġabra p. I-10045, punt 26; tat-22 ta’ Diċembru 2010, Lecson Elektromobile, C-12/10, Ġabra p. I-14173, punt 15; kif ukoll tat-22 ta’ Novembru 2012, Digitalnet et, C‑320/11 C‑330/11, C‑382/11 u C‑383/11, punt 61).
35
Għaldaqstant hija l-qorti tar-rinviju li għandha tikklassifika l-prodotti inkwistjoni fil-kawża prinċipali fid-dawl tar-risposti mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja għad-domandi li hija għamlitilha.
Fuq l-ewwel domanda
36
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk il-kunċett ta’ “tneħħija ta’ impuritajiet” imsemmi fin-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM għandux jiġi interpretat fis-sens li dan ikopri t-tneħħija ta’ partiċelli kimiċi inklużi fi prodott minerali fi stat mhux raffinat minħabba f’ċirkustanzi naturali, u bil-għan li jissaħħu ċerti karatteristiċi naturali ta’ dan il-prodott.
37
L-ewwel nett, kuntrarjament għal dak li tafferma r-rikorrenti fil-kawża prinċipali, il-fatt li proċess jista’ jseħħ f’ċirkustanzi naturali ma jeskludix li dan il-proċess jista’ jikkostitwixxi trattament imsemmi fin-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM u ma jimplikax li l-prodotti li jkunu suġġetti għal tali proċess, bħall-prodotti inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandhom jitqiesu bħala prodotti minerali fi stat mhux raffinat fis-sens ta’ din in-nota.
38
Sabiex tiġi ddeterminata l-portata tal-kunċett ta’ “tneħħija ta’ impuritajiet” fis-sens tan-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM, li hija s-suġġett tal-ewwel domanda, hemm lok li titfakkar il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja li skontha, fl-interess taċ-ċertezza legali u tal-faċilità tal-verifiki, il-kriterju deċiżiv għall-klassifikazzjoni tariffarja tal-oġġetti għandu jinsab, b’mod ġenerali, fil-karatteristiċi u fil-proprjetajiet oġġettivi tagħhom, kif iddefiniti mill-kliem tal-intestatura tan-NM u tan-Noti tat-Taqsima jew tal-Kapitolu (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-15 ta’ Frar 2007, RUMA, C-183/06, Ġabra p. I-1559, punt 27; tas-27 ta’ Settembru 2007, Medion u Canon Deutschland, C-208/06 u C-209/06, Ġabra p. I-7963, punt 34; kif ukoll tal-20 ta’ Ġunju 2013, Agroferm, C‑568/11, punt 27).
39
Barra minn hekk, l-użu li għalih huwa intiż il-prodott jista’ wkoll jikkostitwixxi kriterju oġġettiv għall-klassifikazzjoni sa fejn dan ikun inerenti għall-imsemmi prodott, u din in-natura inerenti għandha tkun tista’ tiġi evalwata skont il-karatteristiċi u l-proprjetajiet oġġettivi tal-prodott (ara s-sentenzi RUMA, iċċitata iktar ’il fuq, punt 36; tad-29 ta’ April 2010, Roeckl Sporthandschuhe, C-123/09, Ġabra p. I-4065, punt 28, u Agroferm, iċċitata iktar ’il fuq, punt 41).
40
F’dan ir-rigward, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li t-trattament applikat għall-prodotti inkwistjoni fil-kawża prinċipali, lottijiet ta’ trab li jneħħi l-kulur, jikkonsisti fis-sostituzzjoni ta’ joni tal-kalċju b’joni tal-idroġenu fl-istruttura tagħhom sabiex tiżdied il-kapaċità tagħhom ta’ assorbiment, fatt li jirrendihom adatti għall-purifikazzjoni u għat-tneħħija tal-kulur minn żjut tal-ikel. Barra minn hekk, mill-osservazzjonijiet tal-Kummissjoni waqt is-seduta, li ma ġewx kontradetti f’dan ir-rigward, jirriżulta li dan it-trattament jeskludi l-użu tat-trab li jneħħi l-kulur għal finijiet oħra ħlief għal dik tal-purifikazzjoni u tat-tneħħija tal-kulur minn żjut tal-ikel.
41
F’tali ċirkustanzi, u kif tenfasizza l-Kummissjoni, il-kunċett ta’ “tneħħija ta’ impuritajiet”, fis-sens tan-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM, għandu jiġi interpretat abbażi tal-użu intiż inerenti għall-prodotti inkwistjoni. Għaldaqstant, it-tneħħija ta’ joni tal-kalċju tista’ titqies li hija tneħħija ta’ impuritajiet fis-sens tan-Nota 1 tal-Kapitolu 25 sa fejn din it-tneħħija ttejjeb il-kapaċità tal-prodotti inkwistjoni sabiex jissodisfaw il-funzjoni inerenti għalihom, jiġifieri t-tneħħija tal-kulur u l-purifikazzjoni taż-żjut tal-ikel, fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.
42
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, hemm lok li r-risposta għall-ewwel domanda tkun li l-kunċett ta’ “tneħħija ta’ impuritajiet” imsemmi fin-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM għandu jiġi interpretat fis-sens li dan ikopri t-tneħħija ta’ partiċelli kimiċi inklużi fi prodott minerali fi stat mhux raffinat minħabba f’ċirkustanzi naturali, sa fejn din it-tneħħija ttejjeb il-kapaċità tal-prodotti inkwistjoni sabiex jissodisfaw il-funzjoni inerenti għalihom, fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.
Fuq it-tieni domanda
43
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi, jekk in-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM għadhiex tiġi interpretata fis-sens li materja minerali bħat-trab li jneħħi l-kulur tista’, wara tlaħliħ bl-aċidu sulfuriku u bl-ilma, tibqa’ kklassifikata fis-subintestatura tariffarja 2508 40 00 tan-NM u ma titqiesx bħala prodott tal-industrija kimika fis-sens tal-Kapitolu 38 tan-NM.
44
L-ewwel nett, fid-dawl tad-deċiżjoni tar-rinviju u tal-osservazzjonijiet tal-partijiet fil-kawża prinċipali, għandu jiġi kkonstatat li l-portata tat-tieni domanda magħmula hija limitata għall-kunċett ta’ “ħasil” fis-sens tan-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM, u ma tikkonċernax it-trattamenti l-oħra imsemmija fiha.
45
Mill-kliem stess tan-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM jirriżulta li l-kunċett ta’ “ħasil” jinkludi t-tneħħija ta’ impuritajiet bl-għajnuna ta’ sustanzi kimiċi mingħajr ma tinbidel l-istruttura tal-prodott.
46
Issa, skont id-deċiżjoni tar-rinviju u skont l-osservazzjonijiet tal-partijiet ikkonċernati, it-trattament inkwistjoni fil-kawża prinċipali jinvolvi l-użu ta’ sustanzi kimiċi, u b’mod iktar partikolari tal-aċidu sulfuriku, fatt li madankollu għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju. Għaldaqstant, fuq il-premessa li dan it-trattament iwassal għat-tneħħija ta’ impuritajiet, fatt li wkoll għandu jiġi vverifikat mill-qorti nazzjonali fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda magħmula, il-kriterju li jippermetti li jiġi vverifikat jekk, abbażi tan-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM, il-prodotti inkwistjoni għandhomx jibqgħu kklassifikati fl-intestatura tariffarja 2508 tan-NM jikkonsisti f’bidla eventwali tal-istruttura tagħhom.
47
F’dan ir-rigward għandu jiġi kkonstatat li l-kliem tan-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM ma jipprovdi ebda indikazzjoni fir-rigward tal-kunċett ta’ “struttura” tal-prodott inkwistjoni.
48
Madankollu, in-Noti ta’ Spjega tas-SA, minkejja li ma humiex vinkolanti, jikkostitwixxu strumenti importanti sabiex tiġi żgurata applikazzjoni uniformi tat-Tariffa Doganali Komuni u jipprovdu, inkwantu tali, elementi validi għall-interpretazzjoni tagħha (sentenzi tat-18 ta’ Ġunju 2009, Kloosterboer Services, C-173/08, Ġabra p. I-5347, punt 25, u Agroferm, iċċitata iktar ’il fuq, punt 28).
49
F’dan ir-rigward, in-Noti ta’ Spjega tas-SA relatati mal-intestatura 3802 jippreċiżaw li “[f]aħma jew materja minerali jitqiesu li huma attivati meta l-istruttura tas-superfiċji tagħhom tkun inbidlet permezz ta’ trattament adatt (termiku, kimiku, eċċ.) sabiex dawn isiru adatti għal ċertu użu bħat-tneħħija tal-kulur, l-assorbiment tal-gass jew tal-umidità, il-kataliżi, l-iskambju joniku, il-filtrazzjoni”. Dawn l-istess noti jżidu li l-intestatura 3802 ma tkoprix “[i]l-materji minerali naturali attivi minnhom infushom (per eżempju, trab użat għat-tindif u għat-tħaxxin) sakemm dawn ma kienu suġġetti għal ebda trattament li jbiddel l-istruttura tas-superfiċji tagħhom (Kapitolu 25)”
50
Għaldaqstant u kif ġustament tirrileva l-Kummissjoni, in-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM, interpretata fid-dawl tan-Noti ta’ Spjega tas-SA relatati mal-intestatura 3802, teskludi li prodotti li kienu suġġetti għal trattament li jbiddel l-istruttura tas-superfiċji tagħhom jiġu kklassifikati fl-intestatura tariffarja 2508 tan-NM, b’mod li dawn għandhom jiġu kklassifikati fl-intestatura tariffarja 3802 tan-NM.
51
Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddetermina jekk il-prodotti inkwistjoni fil-kawża prinċipali kinux suġġetti għal trattament li wassal għal tali bidla fl-istruttura tas-superfiċji tagħhom.
52
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, hemm lok li r-risposta għat-tieni domanda tkun li n-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-NM għandha tiġi interpretata fis-sens li prodotti li kienu suġġetti għal trattament li jinvolvi l-użu ta’ sustanzi kimiċi u li jwassal għat-tneħħija ta’ impuritajiet jistgħu jiġu kklassifikati fl-intestatura tariffarja 2508 tan-NM biss jekk dan it-trattament ma biddilx l-istruttura tas-superfiċji tagħhom, fatt li għandu jiġi ddeterminat mill-qorti nazzjonali.
Fuq l-ispejjeż
53
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Il-kunċett ta’ “tneħħija ta’ impuritajiet” imsemmi fin-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-Nomenklatura Magħquda li tinsab fl-Anness I tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2658/87, tat-23 ta’ Lulju 1987, dwar in-nomenklatura tat-tariffa u l-istatistika u dwar it-Tariffa Doganali Komuni ta’ Dwana, kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1549/2006, tas-17 ta’ Ottubru 2006, għandu jiġi interpretat fis-sens li dan ikopri t-tneħħija ta’ partiċelli kimiċi inklużi fi prodott minerali fi stat mhux raffinat minħabba f’ċirkustanzi naturali, sa fejn din it-tneħħija ttejjeb il-kapaċità tal-prodotti inkwistjoni sabiex jissodisfaw il-funzjoni inerenti għalihom, fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.
2)
In-Nota 1 tal-Kapitolu 25 tan-Nomenklatura Magħquda li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 2658/87, kif emendat bir-Regolament Nru 1549/2006, għandha tiġi interpretata fis-sens li prodotti li kienu suġġetti għal trattament li jinvolvi l-użu ta’ sustanzi kimiċi u li jwassal għat-tneħħija ta’ impuritajiet jistgħu jiġu kklassifikati fl-intestatura tariffarja 2508 ta’ din in-Nomenklatura Magħquda biss jekk dan it-trattament ma biddilx l-istruttura tas-superfiċji tagħhom, fatt li għandu jiġi ddeterminat mill-qorti nazzjonali.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.