62023CJ0753
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L‑Għaxar Awla)
27 ta’ Frar 2025 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Spazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja – Protezzjoni temporanja fil-każ ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati – Direttiva 2001/55/KE – Artikoli 8 u 11 – Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2022/382 – Applikazzjonijiet suċċessivi għal permess ta’ residenza bil-għan li tingħata protezzjoni temporanja f’diversi Stati Membri – Eżami tal-applikazzjoni sussegwenti – Dritt għal rimedju effettiv”
Fil-Kawża C‑753/23 [Krasiliva] (
i
),
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa min-Nejvyšší správní soud (il-Qorti Amministrattiva Suprema, ir-Repubblika Ċeka), permezz ta’ deċiżjoni tat‑30 ta’ Novembru 2023, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis‑7 ta’ Diċembru 2023, fil-proċedura
A. N.
vs
Ministerstvo vnitra,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L‑Għaxar Awla),
komposta minn D. Gratsias, President tal-Awla, I. Jarukaitis, President tar-Raba’ Awla, u Z. Csehi (Relatur), Imħallef,
Avukat Ġenerali: M. Szpunar,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għall-Gvern Ċek, minn M. Smolek, A. Edelmannová u J. Vláčil, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Elleniku, minn G. Karipsiadis u T. Papadopoulou, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. Azéma, A. Katsimerou u M. Salyková, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 8(1) u tal-Artikolu 11 tad-Direttiva tal-Kunsill 2001/55/KE tal‑20 ta’ Lulju 2001 dwar l-istandards minimi sabiex tingħata protezzjoni temporanja fl-eventwalità ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati u dwar il-miżuri li jippromwovu bilanċ fl-isforzi bejn l-Istati Membri meta jirċievu dawn il-persuni u li jġorru l-konsegwenzi ta’ dawn (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol 4, p. 162), kif ukoll tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn A. N., ċittadina Ukraina, u l-Ministerstvo vnitra (il-Ministeru għall-Intern, ir-Repubblika Ċeka) dwar l-għoti ta’ permess ta’ residenza fil-kuntest tal-protezzjoni temporanja prevista mid-Direttiva 2001/55.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 2001/55
3
L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2001/55 jipprovdi:
“Il-għan ta’ din id-Direttiva huwa li jiġu stabbiliti l-istandards minimi sabiex tingħata protezzjoni temporanja fl-eventwalità ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati minn pajjiżi terzi li ma jkunux jistgħu jmorru lura lejn il-pajjiż ta’ l-oriġini tagħhom u li tippromwovi bilanċ fl-isforzi bejn l-Istati Membri meta jirċievu lil dawn il-persuni u jġorru l-konsegwenzi tagħhom.”
4
L-Artikolu 5(1) sa (3) ta’ din id-direttiva jipprevedi:
“1.   L-eżistenza ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati għandha tiġi stabbilita b’Deċiżjoni tal-Kunsill adottata b’maġġoranza kkwalifikata fuq proposta mill-Kummissjoni, li għandha teżamina wkoll kull talba minn Stat Membru biex jissottometti proposta lill-Kunsill.
2.   Il-proposta tal-Kummissjoni għandha mill-inqas tinkludi:
(a)
deskrizzjoni tal-gruppi speċifiċi tal-persuni li għalihom trid tapplika l-protezzjoni temporanja;
(b)
id-data li fiha tidħol fl-effett il-protezzjoni temporanja;
(ċ)
stima ta’ l-iskala tal-movimenti tal-persuni spostati.
3.   Id-Deċiżjoni tal-Kunsill għandu jkollha l-effett li ddaħħal il-protezzjoni temporanja tal-persuni spostati li għalihom tirreferi, fl-Istati Membri kollha, skond id-disposizzjonijiet ta’ din id-Direttiva. Id-Deċiżjoni għandha mill-inqas tinkludi:
(a)
deskrizzjoni tal-gruppi speċifiċi tal-persuni li għalihom tapplika l-protezzjoni temporanja;
(b)
id-data li fiha tidħol fl-effett il-protezzjoni temporanja;
(ċ)
it-tagħrif irċevut mill-Istati Membri dwar il-kapaċità tagħhom li jirċevuhom;
(d)
it-tagħrif mill-Kummissjoni, [l-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Rifuġjati (UNHCR)] u l-organizzazzjonijiet internazzjonali l-oħra rilevanti.”
5
L-Artikolu 8 tal-imsemmija direttiva huwa fformulat kif ġej:
“1.   L-Istati Membri għandhom jadottaw il-miżuri meħieġa sabiex jipprovdu lill-persuni li jgawdu l-protezzjoni temporanja bil-permessi tar-residenza għat-tul intier taż-żmien tal-protezzjoni. Għandhom jinħarġu dokumenti u xiehda oħra ekwivalentri għal dan il-għan.
2.   Ikun kemm ikun il-perjodu taż-żmien tal-validità tal-permessi tar-residenza rifierit fil-paragrafu 1, it-trattament konċess mill-Istati Membri lill-persuni li jgawdu l-protezzjoni temporanja jista’ jkun inqas favorevoli minn dak iddikjarat fl-Artikoli minn 9 sa 16.
3.   L-Istati Membri għandhom, jekk meħtieġ, jippovdu lill-persuni li jridu jiġu ammessi fit-territorju tagħhom għall-għanijiet ta’ protezzjoni temporanja b’kull faċilità sabiex jiksbu l-viżi meħtieġa, inklużi l-viżi tat-transitu. Il-formalitajiet iridu jitnaqqsu għall-minimu minħabba l-urġenza tas-sitwazzjoni. Il-formalitajiet iridu jitnaqqsu għall-minimu minħabba l-urġenza tas-sitwazzjoni. Il-viżi għandhom ikunu mingħajr ħlas jew l-ispiża tagħhom għal minimu.”
6
L-Artikolu 11 tal-istess direttiva jipprevedi:
“Stat Membru għandu jieħu lura persuna li tgawdi protezzjoni temporanja fit-territorju tiegħu jekk il-persuna msemmija tibqa’ fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor, jew tfittex li tidħol fih mingħajr awtorizzazzjoni matul il-perjodu taż-żmien kopert bid-Deċiżjoni tal-Kunsill riferita fl-Artikolu 5. Fuq il-bażi ta’ ftehim bilaterali, l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu illi dan l-Artikolu ma għandux japplika.”
7
L-Artikolu 28 tad-Direttiva 2001/55 jipprevedi l-każijiet li fihom l-Istati Membri jistgħu jeskludu lill-persuni koperti minn din id-direttiva mill-benefiċċju tal-protezzjoni temporanja, fis-sens ta’ din tal-aħħar.
8
Skont l-Artikolu 29 tal-imsemmija direttiva:
“Il-persuni li jkunu ġew esklużi mill-benefiċċju ta’ protezzjoni temporanja jew ta’ rijunifikazzjoni tal-familja minn Stat Membru għandhom ikunu intitolati li jagħmlu sfida legali fl-Istat Membru kkonċernat.”
Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2022/382
9
Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2022/382 tal‑4 ta’ Marzu 2022 li tistabbilixxi l-eżistenza ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati mill-Ukrajna skont it-tifsira tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/55/KE, u li għandha l-effett li tintroduċi protezzjoni temporanja (ĠU 2022, L 71, p. 1), tipprovdi, fil-premessi 15 u 16 tagħha:
“(15)
Ta’ min jinnota li l-Istati Membri qablu f’dikjarazzjoni li mhumiex ser japplikaw l-Artikolu 11 tad-Direttiva [2001/55].
(16)
Il-protezzjoni temporanja hija l-iżjed strument xieraq fis-sitwazzjoni attwali. Minħabba s-sitwazzjoni straordinarja u eċċezzjonali, inkluż l-invażjoni militari tal-Ukrajna mill-Federazzjoni Russa u l-iskala tal-influss bil-massa ta’ persuni spostati, il-protezzjoni temporanja jenħtieġ li tippermettilhom igawdu drittijiet armonizzati madwar l-Unjoni li joffru livell adegwat ta’ protezzjoni. L-introduzzjoni tal-protezzjoni temporanja mistennija tkun ta’ benefiċċju wkoll għall-Istati Membri, peress li d-drittijiet li jakkumpanjaw il-protezzjoni temporanja jillimitaw il-ħtieġa għall-persuni spostati li jfittxu immedjatament protezzjoni internazzjonali u b’hekk ir-riskju li jisbqu s-sistemi tal-ażil tagħhom, billi dawn inaqqsu l-formalitajiet għall-minimu minħabba l-urġenza tas-sitwazzjoni. Barra minn hekk, in-nazzjonali Ukreni, bħala vjaġġaturi mingħajr viża, għandhom id-dritt li jiċċaqilqu liberament fl-Unjoni wara li jiddaħħlu fit-territorju għal perijodu ta’ 90 jum. Fuq din il-bażi huma jistgħu jagħżlu l-Istat Membru li fih iridu jgawdu d-drittijiet marbuta mal-protezzjoni temporanja u jingħaqdu mal-familja u l-ħbieb tagħhom fin-networks sinifikanti tad-dijaspora li jeżistu bħalissa madwar l-Unjoni. Fil-prattika dan ser jiffaċilita l-bilanċ tal-isforzi bejn l-Istati Membri, u b’hekk titnaqqas il-pressjoni fuq sistemi ta’ akkoljenza nazzjonali. Ladarba Stat Membru jkun ħareġ permess ta’ residenza f’konformità mad-Direttiva [2001/55], il-persuna li tgawdi minn protezzjoni temporanja, filwaqt li jkollha d-dritt li tivvjaġġa fl-Unjoni għal 90 jum fi żmien perijodu ta’ 180 jum, jenħtieġ li tkun tista’ tagħmel użu mid-drittijiet derivati mill-protezzjoni temporanja unikament fl-Istat Membru li jkun ħareġ il-permess ta’ residenza. Dan jenħtieġ li jkun mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li Stat Membru jiddeċiedi li joħroġ, fi kwalunkwe ħin, permess ta’ residenza lil persuni li jgawdu minn protezzjoni temporanja skont din id-Deċiżjoni.”
10
L-Artikolu 1 ta’ din id-deċiżjoni ta’ implimentazzjoni jipprovdi:
“L-eżistenza ta’ influss bil-massa fl-Unjoni ta’ persuni spostati li kellhom jitilqu mill-Ukrajna minħabba kunflitt armat hija b’dan stabbilita.”
11
Skont l-Artikolu 2(1)(a) tal-imsemmija deċiżjoni ta’ implimentazzjoni:
“Din id-Deċiżjoni tapplika għall-kategoriji li ġejjin ta’ persuni spostati mill-Ukrajna fl‑24 ta’ Frar 2022 jew wara din id-data, b’riżultat tal-invażjoni militari mill-forzi armati Russi li bdiet f’dik id-data:
(a)
nazzjonali Ukreni residenti fl-Ukrajna qabel l‑24 ta’ Frar 2022”.
Id-dritt Ċek
Il-Liġi Nru 221/2003 dwar il-Protezzjoni Temporanja tal-Barranin
12
Id-Direttiva 2001/55 ġiet trasposta fid-dritt Ċek permezz taż-zákon č. 221/2003 Sb., o dočasné ochraně cizincà (il-Liġi Nru 221/2003 dwar il-Protezzjoni Temporanja tal-Barranin).
13
L-Artikolu 1 ta’ din il-liġi, bit-titolu “Għan”, jipprevedi:
“1.   Din il-liġi għandha tirregola:
(a)
il-kundizzjonijiet ta’ dħul u ta’ residenza taċ-ċittadini barranin fit-territorju tar-Repubblika Ċeka (iktar ’il quddiem it-‘territorju’) għall-finijiet tal-għoti ta’ protezzjoni temporanja, kif ukoll għall-finijiet tal-ħruġ tagħhom mit-territorju;
(b)
il-proċedura għall-għoti u għall-irtirar ta’ dritt ta’ residenza għall-finijiet tal-għoti ta’ protezzjoni temporanja fit-territorju (iktar ’il quddiem id-‘dritt ta’ residenza għall-finijiet ta’ protezzjoni temporanja’);
[…]”
Il-Liġi “Ukraina”
14
Iż-zákon č. 65/2022 Sb._o některých opatřeních v souvislosti s ozbrojeným konfliktem na území Ukrajiny vyvolaným invazi vojsk Ruské federace (il-Liġi Nru 65/2022 dwar Ċerti Miżuri Relatati mal-Kunflitt Armat fit-Territorju tal-Ukraina Kkawżat mill-Invażjoni tat-Truppi tal-Federazzjoni Russa), fil-verżjoni tagħha applikabbli għat-tilwima fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi ‘Ukraina’”), tipprovdi, fl-Artikolu 2 tagħha, li “‘protezzjoni temporanja’ tfisser id-dritt ta’ residenza fit-territorju tar-Repubblika Ċeka skont il-Liġi [Nru 221/2003] dwar il-Protezzjoni Temporanja tal-Barranin […]”.
15
L-Artikolu 4 tal-Liġi “Ukraina”, bit-titolu “Proċedura fil-qasam ta’ protezzjoni temporanja”, jipprevedi, fil-paragrafu 3 tiegħu:
“Sakemm din il-liġi ma tipprovdix mod ieħor, l-għoti ta’ protezzjoni temporanja bis-saħħa ta’ din il-liġi huwa rregolat mil-Liġi [Nru 221/2003] dwar il-Protezzjoni Temporanja tal-Barranin.”
16
Skont l-Artikolu 5(1) u (2) tal-Liġi “Ukraina”:
“1.   Applikazzjoni għal protezzjoni temporanja tkun inammissibbli jekk:
(a)
ma tkunx ippreżentata personalment;
(b)
tkun ippreżentata minn ċittadin barrani li ma jkunx imsemmi fl-Artikolu 3;
(c)
tkun ippreżentata minn ċittadin barrani li jkun applika għal protezzjoni temporanja jew internazzjonali fi Stat Membru ieħor tal-Unjoni;
(d)
tkun ippreżentata minn ċittadin barrani li jkun igawdi minn protezzjoni temporanja jew internazzjonali fi Stat Membru ieħor tal-Unjoni; jew
(e)
tkun ippreżentata minn ċittadin barrani li jkun ċittadin tal-Unjoni jew ta’ Stat marbut bi trattat internazzjonali konkluż mal-Unjoni li jkun jagħtih dritt ta’ moviment liberu ekwivalenti għal dak taċ-ċittadini tal-Unjoni jew ta’ Stat marbut bil-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea [tat‑2 ta’ Mejju 1992 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu11, Vol. 52, p. 3)].
2.   Fil-każ ta’ inammissibbiltà, l-applikazzjoni taċ-ċittadin barrani għandha tiġi miċħuda mill-Ministeru għall-Intern jew mill-pulizija tar-Repubblika Ċeka, li għandhom jikkomunikawlu r-raġuni għall-inammissibbiltà u kull possibbiltà ta’ stħarriġ ġudizzjarju għandha tkun eskluża.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
17
Fil‑15 ta’ Lulju 2022, A. N., ċittadina Ukraina, daħlet fit-territorju tal-Unjoni. Fid‑19 ta’ Lulju 2022, hija ppreżentat applikazzjoni għall-għoti ta’ protezzjoni temporanja fil-Ġermanja. Xahrejn wara, fl‑20 ta’ Settembru 2022, hija ppreżentat applikazzjoni simili fir-Repubblika Ċeka. Din l-aħħar applikazzjoni ġiet miċħuda mill-Ministeru għall-Intern bħala inammissibbli minħabba, b’mod partikolari, li A. N. kienet applikat għal jew kisbet protezzjoni temporanja fi Stat Membru ieħor.
18
A. N. ippreżentat rikors kontra din iċ-ċaħda quddiem il-Městský soud v Praze (il-Qorti Muniċipali ta’ Praga, ir-Repubblika Ċeka). Din tal-aħħar, fl-ewwel lok, qieset li hija kellha ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni ta’ dan ir-rikors, indipendentement mill-fatt li l-leġiżlazzjoni nazzjonali rilevanti kienet teskludi l-possibbiltà ta’ stħarriġ ġudizzjarju tad-deċiżjoni ta’ ċaħda, bħala inammissibbli, ta’ applikazzjoni għall-għoti ta’ protezzjoni temporanja. Hija qieset li d-dritt għal tali rimedju kien jirriżulta mill-Artikolu 29 tad-Direttiva 2001/55, moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta.
19
Fit-tieni lok, hija kkonstatat, minn naħa, li, minkejja li A. N. kienet ippreżentat applikazzjoni għall-għoti ta’ protezzjoni temporanja fil-Ġermanja, din ma kinitx ingħatatilha sal-lum u, min-naħa l-oħra, li d-Direttiva 2001/55 ma kinitx tipprevedi li tali applikazzjoni setgħet tiġi miċħuda minħabba li applikazzjoni għall-għoti ta’ protezzjoni temporanja kienet ġiet ippreżentata preċedentement fi Stat Membru ieħor. Fil-fatt, ir-raġunijiet għall-esklużjoni ta’ persuna mill-benefiċċju tal-protezzjoni temporanja huma previsti b’mod eżawrjenti fl-Artikolu 28 tad-Direttiva 2001/55, bil-konsegwenza li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma hijiex konformi mad-dritt tal-Unjoni. Għal dawn ir-raġunijiet, il-Městský soud v Praze (il-Qorti Muniċipali ta’ Praga) laqgħet ir-rikors ta’ A. N., annullat id-deċiżjoni tal-Ministeru għall-Intern u bagħtet lura l-kawża lill-Ministeru għall-Intern.
20
Il-Ministeru għall-Intern appella fil-kassazzjoni minn din is-sentenza quddiem in-Nejvyšší správní soud (il-Qorti Amministrattiva Suprema, ir-Repubblika Ċeka), li hija l-qorti tar-rinviju. Huwa sostna li, fil-każ fejn persuna tkun applikat għall-għoti ta’ protezzjoni temporanja fi Stat Membru, huwa dan l-Istat Membru li għandu jiddeċiedi dwar din l-applikazzjoni. Fil-fatt, ma huwiex possibbli li wieħed igawdi minn din il-protezzjoni f’diversi Stati Membri. Skont il-Ministeru għall-Intern, is-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva 2001/55. Id-dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali li tipprevedi l-inammissibbiltà ta’ applikazzjoni bħal dik ta’ A. N. tapplika għas-sitwazzjonijiet li ma jkunux irregolati minn din id-direttiva.
21
F’dawn iċ-ċirkustanzi, in-Nejvyšší správní soud (il-Qorti Amministrattiva Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 8(1) tad-Direttiva [2001/55] jipprekludi, anki meta jittieħed inkunsiderazzjoni l-ftehim bejn l-Istati Membri intiż sabiex ma jiġix applikat l-Artikolu 11 ta’ din id-direttiva, dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali skont liema applikazzjoni għal permess ta’ residenza għall-finijiet tal-għoti ta’ protezzjoni temporanja hija inammissibbli jekk il-barrani jkun għamel l-applikazzjoni għal permess ta’ residenza fi Stat Membru ieħor jew jekk diġà rċieva permess ta’ residenza fi Stat Membru ieħor?
2)
Persuna li tgawdi minn protezzjoni temporanja skont id-[Direttiva 2001/55] għandha dritt għal rimedju effettiv quddiem qorti, skont l-Artikolu 47 tal-[Karta], kontra r-rifjut ta’ Stat Membru li joħorġilha permess ta’ residenza, fis-sens tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva [2001/55]?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
22
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/55 għandux jiġi interpretat fis-sens li dan jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li bis-saħħa tagħha l-għoti ta’ permess ta’ residenza msemmi f’din id-dispożizzjoni jiġi rrifjutat lil persuna li tkun tgawdi mill-protezzjoni temporanja, imsemmija fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2022/382, meta din il-persuna tkun diġà applikat għal tali permess ta’ residenza fi Stat Membru ieħor. Barra minn hekk, hija tistaqsi, f’dan il-kuntest, dwar il-portata tal-ftehim tal-Istati Membri, konkluż fil-kuntest tat-teħid tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2022/382, li ma japplikawx l-Artikolu 11 tad-Direttiva 2001/55.
23
Konformement mal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/55, l-Istati Membri għandhom jadottaw il-miżuri neċessarji sabiex il-persuni li jkunu jgawdu mill-protezzjoni temporanja jkollhom permessi ta’ residenza matul il-perijodu kollha tagħha. Din id-dispożizzjoni tipprevedi barra minn hekk li dokumenti jew dokumenti oħra ta’ sostenn ekwivalenti għandhom jinħarġu dan il-għan.
24
Hekk kif jindika l-Artikolu 1 tagħha, id-Direttiva 2001/55 hija intiża li tistabbilixxi standards minimi relatati mal-għoti ta’ protezzjoni temporanja fil-każ ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati li jkunu ġejjin minn pajjiżi terzi li ma jkunux jistgħu jmorru lura lejn il-pajjiż tal-oriġini tagħhom u li tgħin sabiex jinstab bilanċ bejn l-isforzi magħmula mill-Istati Membri sabiex jilqgħu lil dawn il-persuni u jbatu l-konsegwenzi ta’ din l-akkoljenza (sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2024, Kaduna, C‑244/24 u C‑290/24, EU:C:2024:1038, punt 81).
25
Skont l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/55, l-eżistenza ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati għandha tiġi kkonstatata permezz ta’ deċiżjoni tal-Kunsill adottata b’maġġoranza kkwalifikata fuq proposta tal-Kummissjoni. Din id-deċiżjoni għandha tkun ibbażata, b’mod partikolari, fuq l-eżami tas-sitwazzjoni u tal-portata tal-movimenti ta’ persuni spostati, kif ukoll fuq l-evalwazzjoni ta’ jekk ikunx xieraq li tiġi stabbilita l-protezzjoni temporanja, billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-possibbiltajiet ta’ għajnuna ta’ emerġenza u ta’ interventi fuq il-post jew l-insuffiċjenza tagħhom. L-imsemmija deċiżjoni għandha l-effett li twassal għall-implimentazzjoni tal-protezzjoni temporanja fl-Istati Membri kollha fir-rigward tal-gruppi speċifiċi ta’ persuni deskritti fl-istess deċiżjoni, b’effett mid-data stabbilita minn din tal-aħħar (sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2024, Kaduna, C‑244/24 u C‑290/24, EU:C:2024:1038, punt 83).
26
Abbażi tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/55, il-Kunsill adotta, fl‑4 ta’ Marzu 2022, id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2022/382, li tikkonstata l-eżistenza ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati mill-Ukraina. Id-dħul fis-seħħ ta’ din id-deċiżjoni ta’ implimentazzjoni, li seħħ fl-istess jum, għalhekk għandu bħala effett li jwassal, minn din id-data, għall-implimentazzjoni tal-protezzjoni temporanja obbligatorja favur il-kategoriji ta’ persuni identifikati fl-Artikolu 2 tal-imsemmija deċiżjoni ta’ implimentazzjoni, b’mod partikolari għaċ-ċittadini Ukraini residenti fl-Ukraina qabel l‑24 ta’ Frar 2022 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2024, Kaduna, C‑244/24 u C‑290/24, EU:C:2024:1038, punt 84).
27
Barra minn hekk, mill-premessa 16 tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2022/382 jirriżulta li ċ-ċittadini Ukraini, bħala vjaġġaturi eżentati mill-obbligu ta’ viża, għandhom id-dritt ta’ moviment liberu fl-Unjoni matul perijodu ta’ 90 jum wara li jkunu ġew ammessi fit-territorju tagħha u jistgħu jagħżlu l-Istat Membru li fih huma jkunu jixtiequ jibbenefikaw mid-drittijiet marbuta mal-protezzjoni temporanja.
28
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, għandu jiġi kkonstatat li l-persuni li jaqgħu taħt il-kategoriji msemmija fl-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2022/382 għandhom id-dritt jindirizzaw ruħhom lill-awtoritajiet tal-Istat Membru tal-għażla tagħhom sabiex jiksbu permess ta’ residenza msemmi fl-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/55.
29
Minn dan jirriżulta li, meta persuna li tkun tgawdi mill-protezzjoni temporanja tkun, fl-ewwel Stat Membru, applikat għal permess ta’ residenza, abbażi tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/55, iżda tkun għadha ma kisbitux, u hija tmur sussegwentement fi Stat Membru ieħor u hemmhekk tippreżenta applikazzjoni analoga, dan l-aħħar Stat Membru ma jistax jiċħad din l-aħħar applikazzjoni bħala inammissibbli għas-sempliċi raġuni li applikazzjoni tkun diġà ġiet ippreżentata fl-ewwel Stat Membru. Għaldaqstant, huwa l-imsemmi l-aħħar Stat Membru li għandu jeżamina l-fondatezza tal-applikazzjoni ppreżentata quddiemu.
30
Madankollu, l-awtoritajiet ta’ Stat Membru jistgħu jivverifikaw, fil-kuntest tal-eżami ta’ tali applikazzjoni, jekk il-persuni li jkunu qegħdin japplikaw għal permess ta’ residenza msemmi fl-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/55 ikunux jaqgħu taħt il-kategoriji ta’ persuni msemmija fl-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2022/382 u jkunu jgawdu mill-protezzjoni temporanja u jekk huma jkunux diġà kisbu permess ta’ residenza fi Stat Membru ieħor.
31
Barra minn hekk, peress li l-qorti tar-rinviju tistaqsi wkoll dwar it-tifsira, għar-risposta li għandha tingħata għall-ewwel domanda, tad-dikjarazzjoni tal-Istati Membri, imfakkra fil-premessa 15 tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2022/382, li ma japplikawx l-Artikolu 11 tad-Direttiva 2001/55, għandu jiġi rrilevat li, skont dan l-artikolu, Stat Membru għandu jieħu lura lil persuna li tkun tgawdi mill-protezzjoni temporanja fit-territorju tiegħu jekk din tkun tirrisjedi jew tkun tfittex li tidħol mingħajr awtorizzazzjoni fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor matul il-perijodu kopert mill-protezzjoni temporanja.
32
Issa, hekk kif jirriżulta mid-dikjarazzjoni tal-Istati Membri msemmija fil-punt preċedenti, l-imsemmi artikolu ma huwiex applikabbli għall-persuni li jkunu jgawdu mill-protezzjoni temporanja li jkunu jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2022/382. Barra minn hekk, mill-premessa 16 tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2022/382 jirriżulta li ċ-ċittadini Ukraini, bħala vjaġġaturi eżentati mill-obbligu ta’ viża, għandhom id-dritt ta’ moviment liberu fl-Unjoni matul perijodu ta’ 90 jum wara li jkunu ġew ammessi fit-territorju tagħha, sabiex, b’mod partikolari, jagħżlu l-Istat Membru li fih huma jkunu jixtiequ jgawdu mid-drittijiet marbuta mal-protezzjoni temporanja. Għaldaqstant, l-istess artikolu ma huwiex rilevanti għall-finijiet tar-risposta għall-ewwel domanda.
33
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/55 għandu jiġi interpretat fis-sens li dan jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li bis-saħħa tagħha l-għoti ta’ permess ta’ residenza jiġi rrifjutat lil persuna li tkun tgawdi mill-protezzjoni temporanja, imsemmija fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2022/382, meta din il-persuna tkun diġà applikat għal, iżda tkun għadha ma kisbitx, tali permess fi Stat Membru ieħor.
Fuq it-tieni domanda
34
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/55, moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta, għandux jiġi interpretat fis-sens li persuna li tkun tgawdi mill-protezzjoni temporanja skont din id-direttiva għandha dritt għal rimedju effettiv quddiem qorti kontra deċiżjoni li tkun tiċħad bħala inammissibbli applikazzjoni għall-għoti ta’ permess ta’ residenza, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 8.
35
Skont ġurisprudenza stabbilita, ir-rikonoxximent, f’każ partikolari, tad-dritt għal rimedju effettiv previst fl-Artikolu 47 tal-Karta jippreżupponi li l-persuna li tkun tinvoka dan id-dritt tinvoka drittijiet jew libertajiet iggarantiti mid-dritt tal-Unjoni. (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, protectus, C‑185/23, EU:C:2024:657, punt 71).
36
F’dan ir-rigward, hekk kif jirriżulta, essenzjalment, mill-punti 23 sa 26 ta’ din is-sentenza, id-deċiżjoni tal-Kunsill, adottata skont l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/55, għandha l-effett li twassal għall-implimentazzjoni tal-protezzjoni temporanja fl-Istati Membri kollha fir-rigward tal-gruppi speċifiċi ta’ persuni deskritti f’din id-deċiżjoni. Skont l-Artikolu 8(1) ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri għandhom jadottaw il-miżuri neċessarji li jkunu jippermettu lil dawn il-persuni jkollhom permessi ta’ residenza matul il-perijodu kollu ta’ din il-protezzjoni u għandhom joħorġulhom, għal dan l-għan, dokumenti jew dokumenti oħra ta’ sostenn ekwivalenti. Għaldaqstant, id-dritt tal-imsemmija persuni li jibbenefikaw minn permess ta’ residenza u li jiksbu dokumenti ta’ sostenn f’dan ir-rigward jikkostitwixxi dritt iggarantit mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni.
37
Konsegwentement, l-Artikolu 47 tal-Karta jeżiġi li deċiżjoni li tkun tiċħad bħala inammissibbli applikazzjoni għal permess ta’ residenza, skont l-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/55, ippreżentata minn persuna li tkun tgawdi mill-protezzjoni temporanja, fis-sens ta’ din id-direttiva, tkun tista’ tkun is-suġġett ta’ rimedju effettiv quddiem qorti.
38
F’dan il-kuntest għandu jitfakkar li l-Artikolu 47 tal-Karta jikkostitwixxi affermazzjoni mill-ġdid tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva. Issa, dan l-artikolu huwa suffiċjenti fih innifsu u ma għandux jiġi ppreċiżat permezz ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni jew tad-dritt nazzjonali sabiex jagħti lill-individwi dritt invokabbli bħala tali. Għaldaqstant, ma jistax ikun japplika b’mod differenti għal dak li jirrigwarda l-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/55. (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Ministerstvo vnitra České republiky, Odbor azylové a migrační politiky, C‑406/22, EU:C:2024:841, punt 86 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
39
Barra minn hekk, din l-interpretazzjoni bl-ebda mod ma hija kkontestata mill-fatt li l-Artikolu 29 tad-Direttiva 2001/55 jipprevedi espressament l-aċċess għal rimedji ġudizzjarji fl-Istat Membru kkonċernat biss għall-persuni esklużi mill-benefiċċju tal-protezzjoni temporanja jew tar-riunifikazzjoni tal-familja fi Stat Membru. Fil-fatt, hekk kif jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet imsemmija fil-punti 35 sa 38 ta’ din is-sentenza, ma jistax jiġi dedott a contrario minn dan l-artikolu li huma biss dawn il-persuni li għandhom ikollhom aċċess għal tali rimedji ġudizzjarji.
40
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/55, moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta, għandu jiġi interpretat fis-sens li persuna li tkun tgawdi mill-protezzjoni temporanja skont din id-direttiva għandha dritt għal rimedju effettiv quddiem qorti kontra deċiżjoni li tkun tiċħad bħala inammissibbli applikazzjoni għall-għoti ta’ permess ta’ residenza, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 8.
Fuq l-ispejjeż
41
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L‑Għaxar Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikolu 8(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 2001/55/KE tal‑20 ta’ Lulju 2001 dwar l-istandards minimi sabiex tingħata protezzjoni temporanja fl-eventwalità ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati u dwar il-miżuri li jippromwovu bilanċ fl-isforzi bejn l-Istati Membri meta jirċievu dawn il-persuni u li jġorru l-konsegwenzi ta’ dawn,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
dan jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li bis-saħħa tagħha l-għoti ta’ permess ta’ residenza jiġi rrifjutat lil persuna li tkun tgawdi mill-protezzjoni temporanja, imsemmija fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2022/382 tal‑4 ta’ Marzu 2022 li tistabbilixxi l-eżistenza ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati mill-Ukrajna skont it-tifsira tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/55/KE, u li għandha l-effett li tintroduċi protezzjoni temporanja, meta din il-persuna tkun diġà applikat għal, iżda tkun għadha ma kisbitx tali permess fi Stat Membru ieħor.
2)
L-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2001/55, moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
persuna li tkun tgawdi mill-protezzjoni temporanja skont din id-direttiva għandha dritt għal rimedju effettiv quddiem qorti kontra deċiżjoni li tkun tiċħad bħala inammissibbli applikazzjoni għall-għoti ta’ permess ta’ residenza, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 8.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: iċ-Ċek.
(
i
)	L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.