62023CJ0594
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Seachtú Dlísheomra)
7 Samhain 2024 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Comhchóras cánach breisluacha (CBL) – Treoir 2006/112/CE – Soláthar talún ina bhfuil bunsraitheanna d’fhoirgnimh chónaithe ach amháin – Aicmiúchán – Airteagal 12 – Na coincheapa ‘talún foirgníochta’ agus ‘foirgneamh nó cuid d’fhoirgneamh’ – An critéar ‘céad áitiú ar fhoirgneamh’)
I gCás C‑594/23,
IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ón Vestre Landsret (Cúirt Achomhairc Réigiúnach an Iarthair, an Danmhairg), trí bhreith an 20 Meán Fómhair 2023, a fuarthas ag an gCúirt Breithiúnais an 26 Meán Fómhair 2023, sna himeachtaí idir
Skatteministeriet
v
Lomoco Development ApS,
Holm Invest Aalborg A/S,
I/S Nordre Strandvej Sæby,
Strandkanten Sæby ApS,
tugann AN CHÚIRT (an Seachtú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: F. Biltgen, Uachtarán an Chéad Dlísheomra, ag feidhmiú mar Uachtarán an Seachtú Dlísheomra, M. L. Arastey Sahún (Rapóirtéir), Uachtarán an Chúigiú Dlísheomra, agus J Passer, Breitheamh,
Abhcóide Ginearálta: T. Ćapeta,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
Lomoco Development ApS, Holm Invest Aalborg A/S, I/S Nordre Strandvej Sæby agus Strandkanten Sæby ApS, ag C. Bachmann, advokat,
–
Rialtas na Danmhairge, ag C. Maertens, i gcáil Gníomhaire, le cúnamh ó S. Horsbøl Jensen, advokat,
–
Rialtas na Seice, ag L. Březinová, M. Smolek agus J. Vláčil, i gcáil Gníomhairí,
–
an Coimisiún Eorpach, ag J. Jokubauskaitė agus U. Nielsen, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagal 12(1)(a) agus (b) agus Airteagal 135(1)(j) agus (k) de Threoir 2006/112/CE ón gComhairle an 28 Samhain 2006 maidir leis an gcomhchóras cánach breisluacha (IO 2006 L 347, lch. 1, ‘an Treoir CBL’).
2
Rinne an iarraidh seo in imeachtaí idir an Skatteministeriet (an Aireacht Cánachais, an Danmhairg) agus Lomoco Development ApS, Holm Invest Aalborg A/S, I/S Nordre Strandvej Sæby ('NSS') agus Strandkanten Sæby ApS maidir leis an gcáin bhreisluacha (CBL) atá le híoc i leith soláthar talún ar a bhfuil bunsraitheanna d’fhoirgnimh chónaithe.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais
3
Foráiltear le hAirteagal 2(1)(a) de Threoir CBL:
‘Beidh na hidirbhearta seo a leanas faoi réir CBL:
a)
soláthar earraí arna dhéanamh ar chomaoin laistigh de chríoch Bhallstáit ag duine inchánach ag gníomhú sa cháil sin;
4
Foráiltear mar a leanas in Airteagal 9(1) den Treoir sin:
‘Ciallaíonn “duine inchánach” aon duine a dhéanann, go neamhspleách, aon ghníomhaíocht eacnamaíoch in aon áit, is cuma cad é cuspóir nó torthaí na gníomhaíochta sin.
Is “gníomhaíocht eacnamaíoch” í aon ghníomhaíocht de chuid táirgeoirí, trádálaithe nó daoine a sholáthraíonn seirbhísí, lena n‑áirítear gníomhaíochtaí mianadóireachta agus talmhaíochta agus gníomhaíochtaí na ngairmeacha. Measfar go sonrach gur gníomhaíocht eacnamaíoch é saothrú maoine inláimhsithe nó doláimhsithe chun ioncam a fháil uaithi sin ar bhonn leanúnach.’
5
Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 12 den Treoir sin:
‘1.   Féadfaidh Ballstáit aon duine a mheas mar dhuine inchánach a dhéanann idirbheart ar bhonn ócáideach i ndáil leis na gníomhaíochtaí dá dtagraítear sa dara fomhír d’Airteagal 9(1), agus go háirithe ceann amháin de na hidirbhearta seo a leanas:
a)
soláthar foirgnimh nó cuid d’fhoirgneamh agus na talún a bhfuil foirgneamh air, roimh an gcéad áitiú;
b)
soláthar talún foirgníochta.
(2)   Chun cuspóirí mhír 1(a), ciallóidh “foirgneamh” aon déanmhas atá daingnithe leis an talamh nó sa talamh.
Féadfaidh Ballstáit na rialacha mionsonraithe a leagan síos chun na critéir dá dtagraítear i mír 1(a) a chur i bhfeidhm ar athchóiriú foirgneamh, agus féadfaidh siad an bhrí leis “an talamh ar a bhfuil an foirgneamh” a chinneadh.
Féadfaidh Ballstáit critéir a chur i bhfeidhm cé is moite den chéad áitiú, mar an tréimhse a théann in éag idir dáta críochnaithe an fhoirgnimh agus dáta an chéad soláthair, nó an tréimhse a théann in éag idir dáta an chéad áitithe agus dáta an tsoláthair ina dhiaidh sin, ar an gcuntar nach sáraíonn na tréimhsí sin 5 bliana agus 2 bhliain faoi seach.
3.   Chun críocha mhír 1(b), ciallóidh “talún foirgníochta” aon talamh neamhfheabhsaithe nó feabhsaithe arna sainmhíniú mar sin ag na Ballstáit.’
6
Foráiltear le hAirteagal 135 den Treoir sin:
‘1.   Déanfaidh na Ballstáit na hidirbhearta seo a leanas a dhíolmhú:
[...]
j)
soláthar foirgneamh nó cuid d’fhoirgneamh agus na talún ar a bhfuil siad, seachas iad siúd dá dtagraítear in Airteagal 12(1)(a);
k)
soláthar maoine dochorraithe nár tógadh uirthi, seachas soláthar talún foirgníochta dá dtagraítear in Airteagal 12(1)(b);
[...]’
7
De réir Airteagal 371 den Treoir CBL:
‘Féadfaidh na Ballstáit a dhíolmhaigh na hidirbhearta a liostaítear i gCuid B d’Iarscríbhinn X an 1 Eanáir 1978, leanúint de bheith á ndíolmhú, faoi na coinníollacha a bhí ann i ngach Ballstát lena mbaineann ar an dáta sin.’
8
Áirítear leis na hoibríochtaí dá dtagraítear sa liosta sin, i mír 9, ‘soláthar foirgneamh nó codanna d’fhoirgneamh agus na talún ar a bhfuil siad agus soláthar talún foirgníochta dá dtagraítear in Airteagal 12 sula n‑áitítear den chéad uair iad’.
Dlí na Danmhairge
An Dlí maidir le CBL
9
Faoi Airteagal 13(1)(9) den lovbekendtgørelse nr. 966 med senere ændringer (Dlí Comhdhlúite Uimh. 966, arna leasú) an 14 Deireadh Fómhair 2005, sa leagan a bhí i bhfeidhm go dtí an 31 Nollaig 2010 (‘an Dlí maidir le CBL’), bhí soláthar maoine dochorraithe díolmhaithe ó CBL, gan eisceacht. Bhí Airteagal 13(1)(9) den Dlí maidir le CBL bunaithe ar an gclásal 'standstill’ dá bhforáiltear in Airteagal 371 den Treoir CBL.
10
Le héifeacht ón 1 Eanáir 2011, aisghaireadh an díolúine sin go páirteach, agus an fhoclaíocht seo a leanas in Airteagal 13(1)(9) den Dlí maidir le CBL, arna leasú le Lov nr. 520 (Dlí Uimh. 520) an 12 Meitheamh 2009 (‘an Dlí maidir le CBL arna leasú’):
‘Beidh na hearraí agus na seirbhísí seo a leanas díolmhaithe ón gcáin:
[...]
9)
soláthar maoine dochorraithe. Mar sin féin, tá na nithe seo a leanas eisiata ón díolúine:
a)
soláthar foirgnimh nua nó foirgnimh nua agus na talún ar a bhfuil an foirgneamh;
b)
soláthar talún foirgníochta, cibé acu a forbraíodh nó nár forbraíodh í, agus go háirithe soláthar talún foirgnithe.’
11
Foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 13(3) den Dlí maidir le CBL, arna leasú:
‘Féadfaidh [Skatteministeren (Aire Cánachais, an Danmhairg)] rialacha mionsonraithe a leagan síos maidir leis an sainmhíniú ar mhaoin dhochorraithe de réir bhrí fhomhír 1(9).’
12
Faoi Roinn 2.1.1 den mheabhrán míniúcháin a ghabhann le dréacht‑Dlí Uimh. L 203 an 22 Aibreán 2009, a glacadh ina dhiaidh sin mar Dhlí Uimh. 520 an 12 Meitheamh 2009:
‘Ní bheartaítear socruithe idirthréimhseacha le haghaidh maoin dhochorraithe nua, ós rud é nach bhfuil feidhm ag [Dlí Uimh. 520 an 12 Meitheamh 2009] maidir le maoin dhochorraithe nua ach amháin i gcás inar cuireadh tús leis an tógáil nó leis an síneadh/leis an athchóiriú tar éis theacht i bhfeidhm an Dlí. Is é an tráth a mheasfar tús a bheith curtha le foirgníocht nua an tráth a thosófar ar na bunsraitheanna a leagan.’
An tOrdú CBL
13
Bhain an tAire Cánachais úsáid as an rogha a thugtar le hAirteagal 13(3) den Dlí maidir le CBL, arna leasú, d’fhonn idirbhearta atá faoi réir CBL a idirdhealú ó na hidirbhearta sin atá díolmhaithe ó CBL trí bhíthin bekendtgørelse nr. 1370 om ændring af bekendtgørelse om merværdiafgiftsloven (Ordú Uimh. 1370 lena leasaítear an tOrdú maidir le Cáin Bhreisluacha) an 2 Nollaig 2010, arna leasú le bekendtgørelse nr. 808 om merværdiafgift (Ordú Uimh. 808 maidir le cáin bhreisluacha) an 30 Meitheamh 2015 (‘Ordú CBL’).
14
Leagtar amach an méid seo a leanas le hAirteagal 54(1) agus (2) den Dlí sin:
‘[1.]   Ciallaíonn an téarma ‘foirgneamh’ dá dtagraítear in Airteagal 13(1)(9)(a) den [Dlí maidir le CBL, arna leasú] déanmhas atá daingnithe leis an talamh nó sa talamh a chríochnaítear chun na críche atá beartaithe dóibh. Measfar gur soláthar foirgnimh freisin codanna d'fhoirgneamh den sórt sin a sholáthar.
(2)   Tá foirgneamh, de réir bhrí mhír 1, nua sula n‑áitítear é den chéad uair. Beidh foirgneamh nua freisin ar dháta an chéad soláthair tar éis dó a bheith áitithe má dhéantar an seachadadh níos lú ná 5 bliana tar éis dháta críochnaithe an fhoirgnimh. Maidir leis an dara soláthar agus soláthairtí ina dhiaidh sin a tharlaíonn laistigh de 5 bliana ó chríochnú an fhoirgnimh, beidh an foirgneamh nua freisin má tharlaíonn an soláthar sula n‑úsáidtear an foirgneamh de réir áitíochta ar feadh tréimhse 2 bhliain agus má thagann an chéad soláthar faoi raon feidhme Airteagal 29 den Dlí maidir le CBL [arna leasú].’
15
Leagtar amach an méid seo a leanas le hAirteagal 134(3) agus (4) den Dlí sin:
‘3.   Beidh feidhm ag Airteagal 13(1)(9)(a) den Dlí maidir le CBL [arna leasú] maidir le foirgnimh nua agus foirgnimh nua a bhfuil an talamh ar a bhfuil siad, dá dtagraítear in Airteagal 54 den Fhoraithne seo, má tosaíodh ar an tógáil an 1 Eanáir 2011 nó dá éis [...]
4.   Is é an dáta tosaigh chun foirgnimh nua a thógáil agus chun síneadh a chur le foirgnimh atá ann cheana féin ná an dáta a leagtar síos na bunsraitheanna. [...]’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus an cheist a tharchuirtear
16
In 2006, fuair NSS maoin dhochorraithe a úsáideadh roimhe seo mar ionad campála. In 2008, roinn NSS an mhaoin dhochorraithe sin i roinnt dáileachtaí agus, i mí Eanáir 2009, suiteáladh naisc le haghaidh leictreachais, uisce, téimh agus séarachais ar chuid de na dáileachtaí sin.
17
I bhfómhar na bliana 2010, ar bhonn ceadanna tógála a bhí faighte ag NSS ón údarás inniúil, cuireadh tús le tógáil na mbunsraitheanna ar chuid de na dáileachtaí sin. Críochnaíodh na hoibreacha bhunsraithe sin roimh an 1 Eanáir 2011.
18
An 1 Eanáir 2015, d’aistrigh NSS úinéireacht 16 dháileacht a raibh bunsraitheanna acu chuig cuideachta a corpraíodh faoi dhlí na Danmhairge. Díoladh na dáileachtaí sin le daoine príobháideacha ansin.
19
I gcás cúig cinn de na dáileachtaí sin, tógadh foirgneamh cónaithe ina dhiaidh sin ar na bunsraitheanna a leagadh síos in 2010. Le haghaidh ocht ndáileacht eile, tógadh foirgneamh cónaithe, ach ní ar na bunsraitheanna a leagadh síos i 2010. Maidir leis na trí dháileacht eile, tá na bunsraitheanna a leagadh síos le linn 2010 fós i láthair, ach níor tógadh aon fhoirgnimh nua ann.
20
Le cinneadh an 28 Meán Fómhair 2017, d’ordaigh SKAT (Oifig Cánach, an Danmhairg) do NSS CBL a íoc ar sholáthar na 16 dháileacht talún le bunsraitheanna, agus chinn sé gurbh ionann an soláthar sin agus soláthar ‘talún foirgníochta’ faoi réir CBL de bhun Airteagal 13(1)(9)(b) den Dlí maidir le CBL, arna leasú.
21
Rinne NSS agóid i gcoinne an chinnidh sin os comhair Landsskatteretten (an Chúirt Náisiúnta Cánach, an Danmhairg), a mheas, le cinneadh an 1 Meán Fómhair 2021, nach ionann soláthar na 16 dháileacht sin agus idirbheart faoi réir CBL faoi Airteagal 13(1)(9)(b) den Dlí maidir le CBL, arna leasú, ach idirbheart atá díolmhaithe ó CBL i gcomhréir le hAirteagal 13(1)(9) den Dlí maidir le CBL, lena ndíolmhaítear gach soláthar maoine dochorraithe ó CBL. I ndáil leis sin, chinn an Coimisiún Cánach Náisiúnta, inter alia, gur thosaigh NSS ag bunú na bunsraithe maidir leis na 16 dháileacht sin roimh an 1 Eanáir 2011 agus go bhfuair NSS na dáileachtaí céanna sular tíolacadh an dréacht‑Dlí a tháinig chun bheith ina Dhlí Uimh. 520 an 12 Meitheamh 2009.
22
An 1 Nollaig 2021, thug an Aireacht Cánachais caingean i gcoinne chinneadh an Choimisiúin Náisiúnta Cánach os comhair an Retten i Aalborg (an Chúirt Dúiche, Aalborg, an Danmhairg), a tharchuir an cás chuig Vestre Landsret (Cúirt Achomhairc Réigiúnach an Iarthair, an Danmhairg), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, mar gheall ar na ceisteanna prionsabail a ardaíonn sí.
23
Tugann an chúirt a rinne an tarchur faoi deara, de réir na hAireachta Cánachais, chun a chinneadh cad is ‘foirgneamh’ ann chun críocha CBL, gur gá brath ar fhoclaíocht Airteagal 12(2) den Treoir CBL, ina luaitear go gciallaíonn foirgneamh ‘aon déanmhas atá daingnithe leis an talamh nó sa talamh’. Sa ghnáthchaint, is saintréith de ‘dhéanmhas’ i bhfoirm ‘foirgnimh’ ná go bhfuil sé comhdhéanta de chodanna éagsúla atá, ina n‑iomláine, beartaithe le haghaidh úsáid shonrach.
24
I bhfianaise Airteagal 12(1)(a) den Treoir CBL, ina dtagraítear do ‘foirgneamh nó cuid d’fhoirgneamh agus an talamh ar a bhfuil sé suite a sholáthar roimh an gcéad áitiú’, saintréith d’fhoirgneamh (nó cuid d’fhoirgneamh) is ea gur féidir é a áitiú agus a úsáid dá bhrí sin chun na críche atá beartaithe dó. Mar sin féin, de réir na hAireachta sin, ní féidir foirgneamh (nó cuid d’fhoirgneamh) a úsáid mura gcuirtear i gcrích é a mhéid is leor chun cur i seirbhís, fiú go páirteach más ann dó.
25
Leis an tríú fomhír d’Airteagal 12(2) den Treoir sin, ceadaítear critéir nach critéir na céad aitíochta a úsáid chun an coincheap ‘foirgneamh’ a shainmhíniú, go háirithe an tréimhse a chuaigh thart idir dáta críochnaithe an fhoirgnimh agus dáta an chéad soláthair. Tugann an fhoráil sin le tuiscint nach féidir tógáil neamhiomlán a mheas mar fhoirgneamh.
26
Dá bhrí sin, de réir na hAireachta Cánachais, ní féidir a mheas go bhfuil foirgneamh cónaithe curtha i gcrích agus incháilithe le haghaidh áitíocht mura ndearnadh ach bunsraitheanna an fhoirgnimh. Ní féidir ach oiread le bunsraitheanna den sórt sin a bheith ina ‘chuid d’fhoirgneamh’ de réir bhrí Airteagal 12 den Treoir CBL, ós rud é nach soláthraítear cuid d’fhoirgneamh ach amháin más féidir an chuid a sholáthraítear a áitiú. B’amhlaidh a bheadh i gcás ina dtarlaíonn an soláthar i gcéimeanna, mar shampla, i gcás soláthar árasán laistigh d’fhoirgneamh cónaithe.
27
Deir an chúirt a rinne an tarchur, de réir NSS, nuair a cuireadh tús le hobair ar bhunsraitheanna na 16 dháileacht, gur athraigh siad ó stádas ‘talún foirgníochta’ go stádas ‘foirgneamh nó cuid d’fhoirgneamh leis an talamh ar a bhfuil sé’. Tá comhthuiscint ann go raibh na bunsraitheanna ar na dáileachtaí sin inúsáidte go hiomlán tráth a soláthraíodh na dáileachtaí sin in 2015.
28
Áirítear bunsraitheanna sa choincheap an‑leathan maidir le ‘foirgneamh’, de réir bhrí Airteagal 12 den Treoir CBL, a shainmhínítear mar ‘aon déanmhas atá daingnithe leis an talamh nó sa talamh’. Dar le NSS, le hAirteagal 54 den Ordú maidir le CBL, lena gcuirtear isteach an coinníoll nach mór déanmhas a ‘chríochnú chun na críche atá beartaithe dóibh’, cuirtear srian leis an gcoincheap sin de shárú ar an Treoir CBL.
29
Ar deireadh, áitíonn NSS go bhfuil sé i gceist leis an gcritéar maidir leis an gcéad áitíocht agus leis na critéir mhalartacha a leagtar síos sa tríú fomhír d’Airteagal 12(2) den Treoir CBL a chinneadh cathain a d’fhéadfadh soláthairtí foirgneamh agus talún a bheith faoi réir CBL, agus ní cathain a thiocfaidh déanmhas chun bheith ina ‘fhoirgneamh’.
30
Measann an chúirt a rinne an tarchur nach féidir a chinneadh le cásdlí na Cúirte Breithiúnais an gcaithfear talamh a bhfuil bunsraitheanna aige chun foirgneamh cónaithe a thógáil a mheas, chun críocha CBL, mar thalamh tógála nó mar fhoirgneamh nó mar chuid d’fhoirgneamh leis an talamh ar a bhfuil sé suite.
31
Sna himthosca sin, chinn Vestre Landsret (an Chúirt Achomhairc do Réigiún an Iarthair) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a chur faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘An bhfuil sé comhoiriúnach le hAirteagal 135(1)(j) i gcomhar le hAirteagal 12(1)(a) agus 12(2) de [Threoir CBL] ar thaobh amháin, agus le hAirteagal 135(1)(k) i gcomhar le hAirteagal 12(1)(b) agus 12(3) ar an taobh eile, den Treoir [sin] do Bhallstát, in imthosca amhail iad siúd sna príomhimeachtaí, a mheas gur [soláthar] talún foirgníochta atá faoi réir CBL é soláthar talún ar tógadh [na bunsraitheanna cheana féin, roimh] an tsoláthair, agus nach dtógtar foirgneamh cónaithe air ach amháin ina dhiaidh sin ag úinéirí eile?’
An cheist a tharchuirtear
32
Lena ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 12 den Treoir CBL a léiriú sa chaoi gurb ionann soláthar talún a sholáthraítear, ar a bhfuil, ag dáta an tsoláthair, bunsraitheanna d’fhoirgnimh chónaithe amháin agus soláthar ‘talún foirgníochta’ de réir bhrí an Airteagail sin.
33
Ba cheart a mheabhrú ag an tús go mbunaítear leis an Treoir CBL comhchóras CBL atá bunaithe, inter alia, ar shainmhíniú aonfhoirmeach ar idirbhearta inchánach (breithiúnas an 16 Samhain 2017, Kozuba Premium Selection, C‑308/16, EU:C:2017:869, mír 24 agus an cásdlí dá dtagraítear).
34
De réir Airteagal 2(1) (a) den Treoir sin, tá soláthar earraí ar chomaoin laistigh de chríoch Ballstáit ag duine inchánach ag gníomhú sa cháil sin faoi réir CBL.
35
Faoi Airteagal 9(1) den Treoir sin, ciallaíonn ‘duine inchánach’ aon duine a dhéanann, go neamhspleách, aon ghníomhaíocht eacnamaíoch in aon áit, is cuma cad é cuspóir nó torthaí na gníomhaíochta sin. Measfar go sonrach gur ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’ é saothrú maoine inláimhsithe nó doláimhsithe chun ioncam a fháil uaithi sin ar bhonn leanúnach.
36
Dá bhrí sin, cuirtear san áireamh sa Treoir CBL cineál gairmiúil agus gnáthchleachta fheidhmiú na ngníomhaíochtaí eacnamaíocha mar chritéir ghinearálta chun stádas duine inchánach a shannadh do dhaoine a dhéanann na gníomhaíochtaí sin chun críocha CBL. Mar sin féin, leagtar síos na critéir sin maidir le hidirbhearta maoine dochorraithe, ós rud é, i gcomhréir le hAirteagal 12(1) de, go n‑údaraítear leis an Treoir sin do na Ballstáit aon duine a sholáthraíonn, ar bhonn ócáideach, foirgneamh nó cuid d’fhoirgneamh agus an talamh ar a bhfuil sé, roimh a chéad áitiú (Airteagal 12(1) (a)), nó soláthar talún foirgníochta (Airteagal 12(1) (b)) a mheas mar dhuine inchánach féach, chuige sin, breithiúnas an 16 Samhain 2017, Kozuba Premium Selection, (C‑308/16, EU:C:2017:869 mír 27).
37
I gcomhréir le hAirteagal 12(3) den Treoir sin, chun críocha Airteagal 12(1)(b), ciallaíonn ‘talún foirgníochta’ talamh, gan feabhsú nó feabhsaithe, arna sainiú amhlaidh ag na Ballstáit.
38
Mar sin féin, leis an Treoir CBL, cuirtear teorainn le discréid na mBallstát maidir le raon feidhme an choincheapa ‘talún foirgníochta’. Sa chomhthéacs sin, ní mór do na Ballstáit cloí leis an gcuspóir a shaothraítear le hAirteagal 135(1)(k) den Treoir sin, lena bhféachtar leis an soláthar talún nár tógadh air agus nach bhfuil beartaithe chun tacú le foirgneamh a dhíolmhú ó CBL amháin (chuige sin, féach breithiúnas an 30 Meán Fómhair 2021, Icade Promotion, C‑299/20, EU:C:2021:783, míreanna 34 agus 50 agus an cásdlí dá dtagraítear).
39
Ina theannta sin, tá an sainmhíniú ar an gcoincheap ‘talún foirgníochta’ teoranta freisin ag raon feidhme an choincheapa ‘foirgneamh’ arna shainmhíniú go han‑leathan ag reachtas an Aontais sa chéad fhomhír d’Airteagal 12(2) den Treoir CBL mar choincheap lena n‑áirítear ‘aon déanmhas atá daingnithe leis an talamh nó sa talamh’ (breithiúnais an 4 Meán Fómhair 2019, KPC Herning, C‑71/18, EU:C:2019:660, mír 54, agus an 30 Meán Fómhair 2021, Icade Promotion, C‑299/20, EU:C:2021:783, mír 51).
40
Dá bhrí sin, ní féidir talamh ina bhfuil déanmhas a chaithfidh a bheith rangaithe mar ‘fhoirgneamh’, de réir bhrí na forála sin, a aicmiú mar ‘talún foirgníochta’.
41
Sa chás seo, is comhfhoras é nach raibh sa talamh atá i gceist sna príomhimeachtaí, ar dháta a sholáthair, ach bunsraitheanna d’fhoirgnimh chónaithe. Dá bhrí sin, is gá a chinneadh an ‘foirgneamh’ nó ‘cuid d’fhoirgneamh’ iad na bunsraitheanna sin de réir bhrí Airteagal 12 den Treoir CBL, agus sa chás sin ní fhéadfaí an talamh sin a mheas a thuilleadh mar ‘thalún foirgníochta’.
42
Is léir ón iarraidh ar réamhrialú go bhfuil gá leis an soiléiriú sin i gcás ina bhfuil soláthar talún foirgníochta faoi réir CBL. Os a choinne sin, cé go bhfuil soláthar foirgnimh nó cuid d’fhoirgneamh faoi réir CBL freisin, i bprionsabal, is léir, ar an gcéad dul síos, go dtí an 31 Nollaig 2010, gur chuir Ríocht na Danmhairge i bhfeidhm, faoi Airteagal 371 den Treoir maidir le CBL, díolúine ó CBL i ndáil le gach soláthar maoine dochorraithe agus, ar an dara dul síos, i gcomhréir leis an reachtaíocht náisiúnta is infheidhme, go leanann soláthairtí foirgneamh ar cuireadh tús lena dtógáil ar an dáta sin de shochar a bhaint as an díolúine sin. Ós rud é gur leagadh síos na bunsraitheanna a tógadh ar an talamh atá i gceist sna príomhimeachtaí in 2010, measann NSS go bhfuil soláthar na talún sin díolmhaithe ó CBL.
43
I ndáil leis sin, ní mór a mheabhrú gur chinn an Chúirt go bhforáiltear go soiléir le hAirteagal 12(3) den Treoir CBL go gcumhdaítear talamh atá feabhsaithe fiú leis an gcoincheap ‘talún foirgníochta’ a mhéid a shainíonn na Ballstáit é amhlaidh. Is é sin le rá, ní fhéadfadh sé a bheith mar thoradh ar fhorbairt talún, amhail an nasc leis na líonraí leictreachais, gáis agus uisce, go n‑athrófaí a n‑aicmiú dlíthiúil mar ‘fhoirgneamh’, mar dhéanmhas atá suite ar an talamh trí bhíthin, inter alia, bunsraitheanna (breithiúnas an 30 Meán Fómhair 2021, Icade Promotion, C‑299/20, EU:C:2021:783, mír 57).
44
Thairis sin, cé go sainmhínítear foirgneamh go han‑leathan in Airteagal 12(2) den Treoir CBL mar ‘aon déanmhas atá daingnithe leis an talamh nó sa talamh ’, is amhlaidh fós go dtagraíonn an fhoráil sin d’Airteagal 12(1)(a) den Treoir sin, a thagraíonn do ‘s[h]oláthar foirgneamh nó codanna d’fhoirgneamh roimh a gcéad áitiú’. Dá bhrí sin, ní féidir teacht ar an gconclúid gur féidir oibreacha simplí nasctha líonra amháin a áireamh sa choincheap ‘foirgneamh’ (breithiúnas an 30 Meán Fómhair 2021, Icade Promotion, C‑299/20, EU:C:2021:783, mír 58).
45
Dá bhrí sin, leag an Chúirt béim, i gcomhthéacs an tsainmhínithe an‑leathan ar an gcoincheap ‘foirgneamh’ de réir bhrí Airteagal 12(2) den Treoir CBL, ar a thábhachtaí atá an tagairt d’Airteagal 12(1) (a) den Treoir sin, a thagraíonn don chritéar maidir leis an ‘gcéad áitíocht’ foirgnimh.
46
Óna thaobh de, daingnítear le hAirteagal 135(1)(j) den Treoir CBL do dhíolúine ó CBL le haghaidh soláthairtí foirgneamh seachas na cinn dá dtagraítear in Airteagal 12(1)(a) di. Dá bhrí sin, déantar idirdhealú iarbhír leis na forálacha sin idir seanfhoirgnimh, nach bhfuil a ndíol, i bprionsabal, faoi réir CBL, agus foirgnimh nua, a bhfuil a ndíol faoi réir CBL, cibé acu a dhéantar iad mar chuid de ghníomhaíocht eacnamaíoch bhuan nó ar bhonn ócáideach (breithiúnas an 9 Márta 2023, État belge et Promo 54, C‑239/22, EU:C:2023:181, mír 20 agus an cásdlí dá dtagraítear).
47
Is é ratio legis na bhforálacha sin go bhfuil easpa choibhneasta breisluach ann a ghintear trí sheanfhoirgneamh a dhíol (breithiúnas an 9 Márta 2023, État belge et Promo 54, C‑239/22, EU:C:2023, mír 21 agus an cásdlí dá dtagraítear), murab ionann agus foirgneamh nua a dhíol, a bhfuil a bhreisluach mar thoradh ar obair thógála as a n‑eascraíonn athrú suntasach ar an réaltacht ábhartha, mar thoradh ar an aistriú ó mhaoin dhochorraithe nár tógadh uirthi, nó fiú talamh neamhfhorbartha, go foirgneamh ináitrithe (breithiúnas an 16 Samhain 2017, Kozuba Premium Selection, C‑308/16, EU:C:2017:869, mír 55).
48
Mar is léir ó na doiciméid ullmhúcháin don Séú Treoir 77/388/CEE ón gComhairle an 17 Bealtaine 1977 maidir le comhchuibhiú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le cánacha láimhdeachais – Comhchóras cánach breisluacha: bonn aonfhoirmeach measúnachta (IO 1977 L 145, lch. 1), atá fós ábhartha chun an Treoir CBL a léiriú, i gcomhthéacs na ndíolúintí dá bhforáiltear in Airteagal 135(1) (j) di, ní mór an critéar maidir leis an ‘gcéad áitíocht’ foirgnimh a thuiscint mar chritéar a chomhfhreagraíonn don chritéar maidir le céadúsáid na maoine ag a húinéir nó ag a tionónta. Luaitear sna doiciméid ullmhúcháin sin gur glacadh an critéar sin mar thoisc chinntitheach nuair is dócha go bhfágfaidh an táirge an slabhra táirgeachta chun dul isteach in earnáil na dtomhaltóirí (breithiúnas an 16 Samhain 2017, Kozuba Premium Selection, C‑308/16, EU:C:2017:869, mír 41).
49
I bhfianaise an chásdlí dá dtagraítear i míreanna 43 go 48 den bhreithiúnas seo, ní mór a mheas nach féidir bunsraitheanna d’fhoirgnimh chónaithe a aicmiú mar ‘fhoirgnimh’ nó ‘cuid d’fhoirgnimh’ de réir bhrí Airteagal 12(1) (a) den Treoir CBL.
50
Is fíor go bhfuil bunsraitheanna foirgnimh ar cheann de na heilimintí a chomhdhéanann é agus, dá bhrí sin, d’fhéadfadh sé, sa ghnáthchaint, gur ‘ cuid d’fhoirgnimh’ atá ann.
51
Ina theannta sin, sainmhínítear foirgneamh go han‑leathan sa chéad fhomhír d’Airteagal 12(2) den Treoir sin mar ‘aon déanmhas atá daingnithe leis an talamh nó sa talamh’. Dá bhrí sin, ní féidir a chur as an áireamh go bhféadfaí sainmhíniú den sórt sin, arna ghlacadh ina aonar, a léiriú mar shainmhíniú lena gcumhdaítear bunsraitheanna.
52
Mar sin féin, mar a chuir an Chúirt Bhreithiúnais in iúl i mbreithiúnas an 30 Meán Fómhair 2021, Icade Promotion (C‑299/20, EU:C:2021:783, mír 58), is amhlaidh fós go dtagraíonn an fhoráil sin d’Airteagal 12(1) (a) den Treoir sin, don chritéar maidir le ‘céadaitíocht’.
53
Mar a mheabhraítear i mír 48 den bhreithiúnas seo, ní mór a thuiscint go gcomhfhreagraíonn an critéar sin don chritéar maidir leis an gcéad úsáid a bhaineann a úinéir nó a thionónta as an maoin, agus é á thuiscint gur ghlac reachtas an Aontais Eorpaigh leis mar chritéar lena gcinntear cén uair is dócha go bhfágfaidh táirge an slabhra táirgthe chun dul isteach in earnáil na dtomhaltóirí.
54
Mar sin féin, ní féidir le bunsraitheanna d’fhoirgnimh chónaithe amháin a bheith ina n‑ábhar do ‘áitíocht’ shainithe den sórt sin. Thairis sin, agus in aon chás, ní hionann tógáil na mbunsraitheanna sin agus deireadh phróiseas tógála an fhoirgnimh agus a theacht isteach in earnáil na dtomhaltóirí.
55
I bhfianaise Airteagal 12(1)(a) den Treoir maidir le CBL, ní mór fiú ‘cuid d’fhoirgneamh’ a bheith ináitrithe agus, dá bhrí sin, ní mór é a bhaint den slabhra táirgeachta, rud a d’fhéadfadh a bheith amhlaidh, mar shampla, i gcás ina dtógtar foirgneamh atá comhdhéanta de roinnt codanna nó aonad, amhail árasáin, i gcéimeanna, agus mar thoradh air sin go bhféadfar cuid de na codanna nó de na haonaid sin a áitiú fad atá codanna eile fós á dtógáil. I ndáil leis sin, chuir an Chúirt in iúl cheana féin nach mór an úsáid iarbhír a bhaintear as maoin dhochorraithe tráth an tsoláthair a chur san áireamh (chuige sin, féach breithiúnas an 4 Meán Fómhair 2019, KPC Herning, C‑71/18, EU:C:2019:660, míreanna 43, 45 agus 48 agus an cásdlí dá dtagraítear).
56
Thairis sin, i gcomhréir leis an tríú fomhír d’Airteagal 12(2) den Treoir CBL, féadfaidh na Ballstáit critéir seachas critéir na chéad áitíochta a chur i bhfeidhm, amhail critéir na tréimhse a chuaigh thart idir dáta críochnaithe an fhoirgnimh agus dáta an chéad soláthair, nó critéir na tréimhse a chuaigh thart idir dáta na chéad áitíochta agus dáta an tsoláthair ina dhiaidh sin.
57
Dála chritéar maidir leis an gcéad áitíocht, tá na critéir mhalartacha sin beartaithe, mar is léir ón gcásdlí a luaitear i mír 46 den bhreithiúnas seo, chun idirdhealú a dhéanamh idir foirgnimh nua, atá faoi réir CBL i bprionsabal, agus seanfhoirgnimh, atá díolmhaithe ó CBL i gcomhréir le hAirteagal 135(1)(j) den Treoir CBL.
58
Tagraíonn an chéad cheann de na critéir mhalartacha sin do ‘chríochnú an fhoirgnimh’, eadhon imeacht atá i bhfad níos faide ná an chéim thosaigh de theilgean na mbunsraitheanna. Maidir leis an dara ceann de na critéir sin, úsáidtear an coincheap céanna leis an gcritéar réamhshocraithe dá dtagraítear in Airteagal 12(1) (a) den Treoir CBL, eadhon ‘céadaitíocht’, agus ní mór, dá bhrí sin, é a léiriú ar an mbealach céanna leis an gcritéar deireanach sin.
59
Ba cheart a thabhairt faoi deara freisin go mbraitheann NSS agus na trí chuideachta eile atá ina gcosantóirí sna príomhimeachtaí, ina mbarúlacha i scríbhinn, ar roinnt breithiúnas ón gCúirt chun tacú lena léiriú gurb ionann bunsraitheanna agus foirgneamh de réir bhrí na chéad fhomhíre d’Airteagal 12(2) den Treoir CBL. Mar sin féin, ní féidir le haon cheann de na breithiúnais sin amhras a chaitheamh ar an léiriú dá dtagraítear i mír 49 den bhreithiúnas seo.
60
Ar an gcéad dul síos, i mbreithiúnas an 30 Meán Fómhair 2021, Icade Promotion (C‑299/20, EU:C:2021:783, mír 57), chinn an Chúirt nach bhféadfadh sé a bheith d’éifeacht ag forbairt talún, amhail an nasc leis an leictreachas, an gás, na líonraí uisce, etc., aicmiú dlíthiúil na talún sin a athrú ina ‘fhoirgneamh’, mar dhéanmhas atá suite ar an talamh trí bhíthin, inter alia, bunsraitheanna. Agus é sin á dhéanamh aici, ní dúirt sí ach gur bhealach iad bunsraitheanna chun foirgneamh a shocrú ar an talamh, ní gur foirgneamh iad, mar sin.
61
Ina dhiaidh sin, is fíor, ina breithiúnas an 8 Meitheamh 2000, Breitsohl (C‑400/98, EU:C:2000:304, míreanna 46 agus 54), gur luaigh an Chúirt, i ndáil le foirgníocht ina bhfuil bunsraitheanna críochnaithe agus leac leathchríochnaithe, gur soláthar d’fhoirgneamh nó de chuid d’fhoirgneamh agus den talamh ar a raibh sé sula raibh sé áitithe den chéad uair a bhí ann. Mar sin féin, mar a admhaíonn NSS agus na trí chuideachta chosantóra eile sna príomhimeachtaí ina mbarúlacha i scríbhinn, níor bhain an cás sin le léiriú an choincheapa ‘foirgneamh’ nó ‘cuid d’fhoirgneamh’, de réir bhrí na chéad fhomhíre d’Airteagal 4(3) den Séú Treoir 77/388, arbh í an fhoráil choibhéiseach sa Treoir sin í leis an gcéad fhomhír d’Airteagal 12(2) den Treoir CBL, agus mar thoradh air sin ní féidir leis an ráiteas teagmhasach sin ón gCúirt na cinntí a eascraíonn as léiriú na forála sin a leagtar amach, go háirithe, i míreanna 52 go 55 den bhreithiúnas seo a chur ó bhail.
62
Ar deireadh, ina breithiúnas an 16 Eanáir 2003, Maierhofer (C‑315/00, EU:C:2003:23, míreanna 32 agus 33), chinn an Chúirt go raibh foirgnimh ar urlár amháin nó dhá urlár bunaithe ar bhoinn choincréiteacha bunaithe ar theilgean aonair coincréite sa talamh a bhí comhdhéanta, fiú dá mbeidís inbhainte agus sochorraithe, ‘maoin dhochorraithe’. Dá bhrí sin, bhain measúnú na Cúirte sa bhreithiúnas sin le foirgnimh chríochnaithe, ní le bunsraitheanna na bhfoirgneamh sin.
63
I bhfianaise na gcúiseanna go léir roimhe seo, is é an freagra ar an gceist a tharchuirtear ná nach mór Airteagal 12 den Treoir CBL a léiriú sa chaoi gurb ionann soláthar talún a sholáthraítear, ar a bhfuil, ag dáta an tsoláthair, bunsraitheanna d’fhoirgnimh chónaithe amháin agus soláthar ‘talún foirgníochta’ de réir bhrí an Airteagail sin.
Costais
64
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, is faoin gcúirt a rinne an tarchur a bheidh sé rialú a dhéanamh ar chostais. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Seachtú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 12 de Threoir 2006/112/CE ón gComhairle an 28 Samhain 2006 maidir leis an gcomhchóras cánach breisluacha,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
is ionann soláthar talún a sholáthraítear, ar a bhfuil, ag dáta an tsoláthair, bunsraitheanna d’fhoirgnimh chónaithe amháin agus soláthar ‘talún foirgníochta’ de réir bhrí an Airteagail sin.
Sínithe
(
*1
)	Teanga an cháis: an Danmhairgis.