Υπόθεση T‑489/21
Βασίλειο της Ισπανίας
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (έβδομο πενταμελές τμήμα) της 2ας Ιουλίου 2025
« Κρατικές ενισχύσεις – Ψηφιακή τηλεόραση – Ενίσχυση για την ανάπτυξη ΕΨΤ σε απομακρυσμένες και λιγότερο αστικοποιημένες περιοχές (εκτός της Καστίλης-Λα Μάντσα) – Απόφαση κηρύσσουσα την ενίσχυση παράνομη και μη συμβατή με την εσωτερική αγορά – Απόφαση περί κινήσεως της επίσημης διαδικασίας έρευνας – Άρθρο 6, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΕ) 2015/1589 – Έννοια του “καθεστώτος ενισχύσεων” – Επιλεκτικότητα – Βάρος αποδείξεως – Τεχνολογική ουδετερότητα – Πλεονέκτημα – Αδικαιολόγητος πλουτισμός »
1.      Προσφυγή ακυρώσεως – Ακυρωτική απόφαση – Περιεχόμενο – Απόφαση της Επιτροπής με την οποία διαπιστώνεται ότι ενίσχυση δεν είναι συμβατή με την εσωτερική αγορά και διατάσσεται η επιστροφή της – Ακύρωση λόγω ανεπαρκούς αιτιολογίας – Εκ νέου έρευνα της υπόθεσης από την Επιτροπή – Υποχρέωση έκδοσης νέας απόφασης περί κινήσεως της επίσημης διαδικασίας έρευνας – Δεν υφίσταται
(Άρθρα 108 § 2 και 266 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 28-34)
2.      Προσφυγή ακυρώσεως – Λόγοι – Λόγοι δυνάμενοι να προβληθούν κατά αποφάσεως της Επιτροπής στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων – Λόγοι τους οποίους επικαλούνται τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά αποφάσεως που κηρύσσει την ενίσχυση παράνομη και μη συμβατή με την εσωτερική αγορά και διατάσσει την επιστροφή της – Λόγοι που αφορούν την απόφαση περί κινήσεως της επίσημης διαδικασίας έρευνας – Παραδεκτό
(Άρθρα 108 § 2 και 263 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 40)
3.      Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Εξέτασή τους από την Επιτροπή – Απόφαση περί κινήσεως της επίσημης διαδικασίας έρευνας που προβλέπεται στο άρθρο 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Περιεχόμενο – Απόφαση που αποσκοπεί στο να παράσχει στα ενδιαφερόμενα μέρη δυνατότητα αποτελεσματικής συμμετοχής στην επίσημη διαδικασία έρευνας – Συνοπτική αναφορά των κρίσιμων πραγματικών και νομικών στοιχείων – Από κοινού εξέταση των κριτηρίων επιλεκτικότητας και οικονομικού πλεονεκτήματος – Επιτρέπεται
(Άρθρο 108 § 2 ΣΛΕΕ· κανονισμός 659/1999 του Συμβουλίου, άρθρα 1, στοιχείο ηʹ, και 6 § 1)
(βλ. σκέψεις 45-53, 62-64, 74)
4.      Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Εξέτασή τους από την Επιτροπή – Διοικητική διαδικασία – Υποχρέωση της Επιτροπής να τάξει στους ενδιαφερομένους προθεσμία για να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους – Υποχρέωση της Επιτροπής να διαβιβάσει στο οικείο κράτος μέλος τις παρατηρήσεις των λοιπών ενδιαφερομένων μερών σχετικά με την απόφαση περί κινήσεως της επίσημης διαδικασίας έρευνας – Περιεχόμενο
(Άρθρο 108 ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, άρθρο 6)
(βλ. σκέψεις 90-93)
5.      Προσφυγή ακυρώσεως – Ακυρωτική απόφαση – Αποτελέσματα – Ακύρωση αποφάσεως της Επιτροπής με την οποία διαπιστώθηκε παράβαση των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων – Αναδρομικότητα της ακυρώσεως – Έκδοση νέας αποφάσεως με την οποία διαπιστώνεται η ύπαρξη παράνομης ενίσχυσης μη συμβατής με την εσωτερική αγορά και διατάσσεται η ανάκτησή της – Επιτρέπεται – Προϋποθέσεις – Απόφαση που εκδίδεται σε συμφωνία τόσο με την αιτιολογία όσο και με το διατακτικό της ακυρωτικής αποφάσεως
(Άρθρο 266 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 99-106)
6.      Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχές – Προστασία της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης – Προϋποθέσεις – Συγκεκριμένες διαβεβαιώσεις εκ μέρους της διοικήσεως – Δεν υφίστανται
(βλ. σκέψεις 107, 108)
7.      Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Διοικητική διαδικασία – Υποχρεώσεις της Επιτροπής – Αρχή της χρηστής διοικήσεως – Τήρηση εύλογης προθεσμίας – Παραβίαση – Δεν υφίσταται
(Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 41 § 1)
(βλ. σκέψεις 112-114)
8.      Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Εξέτασή τους από την Επιτροπή – Καθεστώς ενισχύσεων – Έννοια – Κριτήρια εκτιμήσεως – Καθεστώς στηριζόμενο σε κοινή πράξη – Απουσία περαιτέρω μέτρων εκτελέσεως που να απαιτούνται για τη χορήγηση των ατομικών ενισχύσεων – Γενικός και αφηρημένος προσδιορισμός των δικαιούχων – Προϋποθέσεις οι οποίες πληρούνται
(Κανονισμός 659/1999 του Συμβουλίου, άρθρο 1, στοιχείο δʹ)
(βλ. σκέψεις 119-129, 157-159, 178-181)
9.      Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Έννοια – Επιλεκτικός χαρακτήρας του μέτρου – Δημόσια χρηματοδότηση για τη στήριξη της διαδικασίας ψηφιοποίησης της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης σε ορισμένες περιοχές – Κριτήρια εκτιμήσεως – Καθορισμός του πλαισίου αναφοράς
(Άρθρο 107 § 1 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 186-189, 194-203)
10.    Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Έννοια – Επιλεκτικός χαρακτήρας του μέτρου – Διαφοροποίηση μεταξύ επιχειρήσεων που βρίσκονται σε συγκρίσιμη πραγματική και νομική κατάσταση υπό το πρίσμα του σκοπού του συστήματος αναφοράς – Εκτίμηση βάσει της κατάστασης που υφίστατο κατά τον χρόνο λήψεως του επίμαχου μέτρου – Βάρος αποδείξεως
(Άρθρο 107 § 1 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 207, 227-233, 236-239)
11.    Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Ανάκτηση παράνομης ενισχύσεως – Υπολογισμός του προς ανάκτηση ποσού και καθορισμός των αποδεκτών των διαταγών ανακτήσεως – Αναγκαίες και επαρκείς ενδείξεις παρασχεθείσες από την Επιτροπή
(Άρθρο 108 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 274-287)
12.    Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Ανάκτηση παράνομης ενισχύσεως – Επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση – Παραβίαση των αρχών της αναλογικότητας και της ίσης μεταχειρίσεως – Δεν υφίσταται
(Άρθρο 108 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 307-311)
13.    Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Έννοια – Χορήγηση πλεονεκτήματος στους δικαιούχους – Επιδιωκόμενοι από το κράτος σκοποί – Δεν ασκούν επιρροή
(Άρθρο 107 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 315, 316)
14.    Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Έννοια – Χορήγηση πλεονεκτήματος στους δικαιούχους – Δημόσια χρηματοδότηση για τη στήριξη της διαδικασίας ψηφιοποίησης της ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης σε ορισμένες περιοχές – Επιλογή των δικαιούχων κατόπιν τεχνολογικά μη ουδέτερων δημόσιων διαγωνισμών – Δημόσιοι διαγωνισμοί που δεν αποκλείουν την ύπαρξη πλεονεκτήματος
(Άρθρο 107 § 1 ΣΛΕΕ· ανακοίνωση 2016/C 262/01 της Επιτροπής, σημεία 89, 93, 95 και 96)
(βλ. σκέψεις 322-328)
Σύνοψη
Το Γενικό Δικαστήριο, αποφαινόμενο σε πενταμελή σύνθεση, απορρίπτει την προσφυγή ακυρώσεως που άσκησε το Βασίλειο της Ισπανίας κατά της αποφάσεως της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της 10ης Ιουνίου 2021, σχετικά με την κρατική ενίσχυση την οποία έθεσε σε εφαρμογή το εν λόγω κράτος μέλος για την ανάπτυξη επίγειας ψηφιακής τηλεόρασης σε απομακρυσμένες και λιγότερο αστικοποιημένες περιοχές (1). Στο πλαίσιο αυτό, το Γενικό Δικαστήριο καλείται, μεταξύ άλλων, να εξετάσει κατά πόσον έγιναν σεβαστά τα δικαιώματα άμυνας της Ισπανίας κατά τη διοικητική διαδικασία που οδήγησε στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης, λαμβανομένου υπόψη ότι η απόφαση αυτή αντικατέστησε προγενέστερη απόφαση ακυρωθείσα από το Δικαστήριο.
Προκειμένου να προωθήσει τη διαδικασία μετάβασης από την αναλογική στην ψηφιακή ραδιοτηλεοπτική μετάδοση στο έδαφός της, η Ισπανία θέσπισε το 2025 ένα βασιλικό διάταγμα (2) το οποίο υποχρέωσε τους ιδιωτικούς και δημόσιους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς εθνικής εμβέλειας να εξασφαλίζουν στο 95 % και στο 98 % του πληθυσμού, αντιστοίχως, δυνατότητα λήψης επίγειας ψηφιακής τηλεόρασης (ΕΨΤ).
Προκειμένου να επιτευχθούν οι εν λόγω στόχοι κάλυψης, οι ισπανικές αρχές χορήγησαν, μεταξύ άλλων, δημόσια χρηματοδότηση για τη στήριξη της διαδικασίας ψηφιοποίησης σε ορισμένες απομακρυσμένες και λιγότερο αστικοποιημένες περιοχές της ισπανικής επικράτειας και, ειδικότερα, εντός των περιφερειών των αυτόνομων κοινοτήτων που βρίσκονται στις περιοχές αυτές.
Επιληφθείσα σχετικής καταγγελίας, η Επιτροπή κίνησε επίσημη διαδικασία έρευνας του άρθρου 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ για το σύνολο της ισπανικής επικράτειας, πλην της Comunidad Autónoma de Castilla La Mancha (Αυτόνομης Κοινότητας Καστίλης-Λα Μάντσα). Μετά το πέρας της διαδικασίας αυτής, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι είχε χορηγηθεί κρατική ενίσχυση στους διαχειριστές της πλατφόρμας επίγειας τηλεόρασης για την ανάπτυξη, τη συντήρηση και την εκμετάλλευση του δικτύου ΕΨΤ στις εν λόγω απομακρυσμένες και λιγότερο αστικοποιημένες περιοχές. Χαρακτηρίζοντας την εν λόγω ενίσχυση παράνομη και ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά, με εξαίρεση την ενίσχυση που χορηγήθηκε σύμφωνα με το κριτήριο της τεχνολογικής ουδετερότητας, η Επιτροπή, με την απόφαση 2014/489 (3), διέταξε την ανάκτησή της.
Οι προσφυγές ακυρώσεως που ασκήθηκαν κατά της απόφασης αυτής απορρίφθηκαν με έξι αποφάσεις του Γενικού Δικαστηρίου (4). Κατά των αποφάσεων αυτών ασκήθηκαν εν συνεχεία αναιρέσεις, οι δε αιτήσεις αναιρέσεως επίσης απορρίφθηκαν από το Δικαστήριο (5), πλην εκείνης που αφορούσε την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου επί της υποθέσεως Comunidad Autónoma de Galicia και Retegal κατά Επιτροπής (6). Συγκεκριμένα, αποφαινόμενο επί της εν λόγω αιτήσεως αναιρέσεως, το Δικαστήριο αναίρεσε την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και ακύρωσε την απόφαση 2014/489 της Επιτροπής λόγω ανεπάρκειας αιτιολογίας όσον αφορά τον επιλεκτικό χαρακτήρα του επίμαχου μέτρου (7).
Κατόπιν της απόφασης του Δικαστηρίου, η Επιτροπή εξέδωσε νέα απόφαση, με την οποία διαπίστωσε, μεταξύ άλλων, ότι τα μέτρα που έλαβαν οι ισπανικές αρχές για να διασφαλίσουν την ανάπτυξη της ψηφιακής τηλεόρασης σε απομακρυσμένες και λιγότερο αστικοποιημένες περιοχές της ισπανικής επικράτειας, εξαιρουμένης της Αυτόνομης Κοινότητας Καστίλης-Λα Μάντσα (στο εξής: επίμαχο μέτρο), συνιστούν καθεστώς ενισχύσεων χρηματοδοτούμενο απευθείας από τον προϋπολογισμό της Ισπανίας ή από τους προϋπολογισμούς συγκεκριμένων αυτόνομων κοινοτήτων και οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, το οποίο παρέχει επιλεκτικό πλεονέκτημα στους φορείς εκμετάλλευσης του επίγειου δικτύου. Η Επιτροπή, κρίνοντας επιπλέον ότι το εν λόγω μέτρο ήταν μη συμβατό με την εσωτερική αγορά και ότι δεν είχε τηρηθεί η προβλεπόμενη στο άρθρο 108, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ διαδικασία προηγούμενης κοινοποίησης, διέταξε την ανάκτηση των ενισχύσεων που είχαν χορηγηθεί.
Η Ισπανία άσκησε κατά της εν λόγω αποφάσεως προσφυγή ακυρώσεως ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, το οποίο απορρίπτει την προσφυγή στο σύνολό της.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Προς στήριξη της προσφυγής της, η Ισπανία προσήψε στην Επιτροπή ότι προσέβαλε τα δικαιώματα άμυνας του εν λόγω κράτους μέλους κατά τη διοικητική διαδικασία που οδήγησε στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης.
Κατ' αρχάς, η Ισπανία υποστήριξε ότι, μετά την ακύρωση της αποφάσεως 2014/489, η Επιτροπή όφειλε να έχει εκδώσει νέα απόφαση περί κινήσεως της επίσημης διαδικασίας έρευνας.
Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι, σε περίπτωση ακύρωσης πράξης με την οποία περατώνεται διοικητική διαδικασία αποτελούμενη από διάφορα στάδια, η διαδικασία αντικαταστάσεως της ακυρωθείσας πράξεως μπορεί να συνεχιστεί από το συγκεκριμένο σημείο κατά το οποίο συντελέστηκε η παρανομία. Εν προκειμένω, δεδομένου ότι το Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση 2014/489 λόγω ανεπάρκειας αιτιολογίας, η έλλειψη νομιμότητας την οποία ενέχει η απόφαση αυτή εμφιλοχώρησε κατά τον χρόνο εκδόσεώς της και δεν αφορά την προηγηθείσα της εκδόσεώς της διαδικασία, επί της οποίας το Δικαστήριο δεν αποφάνθηκε. Κατά συνέπεια, η εκτέλεση της ακυρωτικής αποφάσεως του Δικαστηρίου δεν επέβαλλε στην Επιτροπή να επαναλάβει το σύνολο της διαδικασίας του άρθρου 108 ΣΛΕΕ.
Ακολούθως, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τις επικρίσεις που διατύπωσε η Ισπανία όσον αφορά την ανάλυση του επιλεκτικού χαρακτήρα που διαλαμβάνεται στην απόφαση περί κινήσεως της επίσημης διαδικασίας έρευνας. Το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι η αιτίαση αυτή πρέπει να εκτιμηθεί υπό το πρίσμα των διατάξεων του κανονισμού 659/1999 (8) και στη συνέχεια υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού αυτού, η απόφαση περί κινήσεως της επίσημης διαδικασίας έρευνας περιλαμβάνει προσωρινή αξιολόγηση τόσο του χαρακτηρισμού του μέτρου ως κρατικής ενισχύσεως όσο και της συμβατότητάς του με την εσωτερική αγορά. Επιπλέον, οι έννοιες του «πλεονεκτήματος» και του «επιλεκτικού χαρακτήρα», μολονότι αποτελούν δύο διακριτά κριτήρια, μπορούν να εξεταστούν από κοινού, ως «τρίτη προϋπόθεση», προβλεπόμενη στο άρθρο 107, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, η οποία αφορά την ύπαρξη «επιλεκτικού πλεονεκτήματος».
Υπό το πρίσμα των ως άνω διευκρινίσεων, το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει ότι, λαμβανομένων υπόψη της φύσεως και του περιεχομένου της αποφάσεως περί κινήσεως της επίσημης διαδικασίας έρευνας, καθώς και του πλαισίου εντός του οποίου αυτή εκδόθηκε, η Ισπανία ήταν σε θέση να αντιληφθεί τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή έκρινε, προκαταρκτικώς, ότι το επίμαχο μέτρο παρέχει επιλεκτικό πλεονέκτημα, μεταξύ άλλων, στους διαχειριστές επίγειου δικτύου σε σχέση με τους διαχειριστές δικτύου οι οποίοι χρησιμοποιούν άλλες τεχνολογίες και, ειδικότερα, τη δορυφορική και οι οποίοι ανταγωνίζονται τους πρώτους για τη μετάδοση του ψηφιακού τηλεοπτικού σήματος την οποία αφορά το νομικό καθεστώς που διέπει τη μετάβαση στην ψηφιακή τηλεόραση στην Ισπανία. Επιπλέον, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η αιτιολογία σχετικά με τον επιλεκτικό χαρακτήρα του επίμαχου μέτρου, η οποία περιλαμβάνεται στην απόφαση περί κινήσεως της διαδικασίας, παρέσχε στην Ισπανία τη δυνατότητα να διατυπώσει την άποψή της επί του ζητήματος αυτού, ιδίως όσον αφορά τον συγκρίσιμο χαρακτήρα των καταστάσεων της επίγειας και της δορυφορικής τεχνολογίας.
Κατά τα λοιπά, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει τις αιτιάσεις της Ισπανίας με τις οποίες προβάλλεται προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας του εν λόγω κράτους μέλους, καθόσον η ανάλυση του επιλεκτικού χαρακτήρα που περιέχεται στην προσβαλλόμενη απόφαση είναι, κατά τους ισχυρισμούς του κράτους μέλους, νέα και στηρίζεται σε νέα πραγματικά περιστατικά που δεν κοινοποιήθηκαν στην Ισπανία. Επί του ζητήματος αυτού, το Γενικό Δικαστήριο υπογραμμίζει ότι, όσον αφορά τον επιλεκτικό χαρακτήρα του επίμαχου μέτρου, η απόφαση περί κινήσεως της διαδικασίας και η επικουρική συλλογιστική που εκτίθεται στην προσβαλλόμενη απόφαση στηρίζονται, κατ’ ουσίαν, στην ίδια παραδοχή και ότι η απόφαση περί κινήσεως της διαδικασίας περιείχε συναφώς επαρκή αιτιολογία. Επιπλέον, τα φερόμενα ως νέα στοιχεία που επικαλέστηκε η Ισπανία δεν της ήταν άγνωστα και, εν πάση περιπτώσει, δεν μπορούν να θεωρηθούν ως βασικό έρεισμα του συμπεράσματος της Επιτροπής σχετικά με τον επιλεκτικό χαρακτήρα του επίμαχου μέτρου.
Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει ότι, αντίθετα προς όσα υποστήριζε η Ισπανία, η Επιτροπή δεν ήταν υποχρεωμένη, βάσει του άρθρου 6, παράγραφος 2, του κανονισμού 2015/1589 (9), να της διαβιβάσει τις παρατηρήσεις που έλαβε από άλλα ενδιαφερόμενα μέρη σε απάντηση σε αιτήματα παροχής πληροφοριών που τους απηύθυνε μετά την ακύρωση της αποφάσεως 2014/489, δεδομένου ότι η μόνη υποχρέωση που επιβάλλει η εν λόγω διάταξη στην Επιτροπή είναι να διαβιβάζει τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν τα ενδιαφερόμενα μέρη επί της αποφάσεως περί κινήσεως της επίσημης διαδικασίας έρευνας.
Αφού απέρριψε, συνακόλουθα, όλες τις αιτιάσεις περί προσβολής των δικαιωμάτων άμυνας της Ισπανίας, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει περαιτέρω τις αιτιάσεις με τις οποίες προβάλλεται, κατ’ ουσίαν, παράβαση του άρθρου 107, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, λόγω εσφαλμένης αναλύσεως της προϋποθέσεως περί επιλεκτικού χαρακτήρα. Η Ισπανία προσήπτε συναφώς στην Επιτροπή ότι δεν προέβη σε συγκεκριμένη και εξαντλητική εξέταση της συγκρισιμότητας των επίμαχων καταστάσεων και ότι κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η επίγεια και η δορυφορική τεχνολογία είναι συγκρίσιμες αποκλειστικώς και μόνον βάσει της δυνητικής ανταγωνιστικής τους σχέσης.
Ως προς το τελευταίο ζήτημα, το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι ένα μέτρο είναι επιλεκτικό εάν εισάγει διαφοροποίηση μεταξύ επιχειρήσεων που βρίσκονται σε συγκρίσιμη πραγματική και νομική κατάσταση υπό το πρίσμα του σκοπού του συστήματος αναφοράς.
Στο μέτρο που σκοπός του συστήματος αναφοράς είναι, εν προκειμένω, η μετάδοση ψηφιακών εκπομπών, ορθώς η Επιτροπή εκτίμησε, με την προσβαλλόμενη απόφαση, ότι οι διαχειριστές της επίγειας πλατφόρμας και οι διαχειριστές της δορυφορικής πλατφόρμας ήταν αμφότεροι ικανοί να διασφαλίσουν τη μετάδοση αυτή. Αντιθέτως προς όσα υποστήριζε η Ισπανία, οι περιστάσεις αυτές συνηγορούν υπέρ της αναγνωρίσεως πραγματικής και όχι δυνητικής σχέσεως ανταγωνισμού μεταξύ της επίγειας και της δορυφορικής πλατφόρμας.
Επιπλέον, η Επιτροπή δεν είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι επίμαχες καταστάσεις είναι συγκρίσιμες αποκλειστικώς και μόνον λόγω της σχέσης ανταγωνισμού, πραγματικής ή δυνητικής, μεταξύ της επίγειας και της δορυφορικής πλατφόρμας. Συγκεκριμένα, από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι η Επιτροπή είχε λάβει υπόψη σειρά περιστάσεων που καθιστούν παρεμφερείς τις δύο επίμαχες τεχνολογίες υπό το πρίσμα του σκοπού μεταδόσεως του ψηφιακού ραδιοτηλεοπτικού σήματος.
Ούτε είχε παραλείψει η Επιτροπή, αντιθέτως προς όσα υποστήριζε η Ισπανία, να λάβει υπόψη πλείονες πραγματικές και νομικές περιστάσεις που διαφοροποιούν την επίγεια και τη δορυφορική πλατφόρμα.
Ως προς το ζήτημα αυτό, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει, μεταξύ άλλων, το επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο η Επιτροπή, καθόσον δεν στήριξε την ανάλυσή της σε μελέτη σχετικά με τη διαφορά κόστους μεταξύ της επίγειας και της δορυφορικής τεχνολογίας, αντέστρεψε το βάρος αποδείξεως του επιλεκτικού χαρακτήρα το οποίο έφερε η ίδια.
Συγκεκριμένα, καίτοι απόκειται στην Επιτροπή να αποδείξει την ύπαρξη κρατικής ενισχύσεως, κατά την έννοια του άρθρου 107, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, και, ως εκ τούτου, να αποδείξει επιπλέον ότι πληρούται η προϋπόθεση περί παροχής επιλεκτικού πλεονεκτήματος στους δικαιούχους, εντούτοις η Επιτροπή δεν οφείλει να αναζητεί, με δική της πρωτοβουλία και ελλείψει οποιασδήποτε σχετικής ένδειξης, όλες τις πληροφορίες που θα μπορούσαν να συνδέονται με την υπόθεση της οποίας έχει επιληφθεί, ακόμη και αν πρόκειται για πληροφορίες που βρίσκονται στη δημόσια σφαίρα.
Επομένως, εν προκειμένω, εναπέκειτο στην Ισπανία να παράσχει στην Επιτροπή όλες τις πληροφορίες και τα στοιχεία βάσει των οποίων το θεσμικό αυτό όργανο θα μπορούσε να ελέγξει το βάσιμο του επιχειρήματος που αντλεί η Ισπανία από τη διαφορά κόστους μεταξύ της επίγειας και της δορυφορικής τεχνολογίας, ενδεχομένως κατόπιν προσκλήσεως με την οποία η Επιτροπή την καλούσε, στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας έρευνας, να παράσχει όλες τις κρίσιμες προς τούτο πληροφορίες.
Δεδομένου ότι απορρίφθηκαν και οι λοιποί λόγοι ακυρώσεως που προέβαλε η Ισπανία, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει την προσφυγή ακυρώσεως του εν λόγω κράτους μέλους στο σύνολό της.
1      Απόφαση 2021/2034/ΕΕ της Επιτροπής, της 10ης Ιουνίου 2021, σχετικά με την κρατική ενίσχυση SA.28599 (C 23/2010) (πρώην NN 36/2010, πρώην CP 163/2009) την οποία η Ισπανία έθεσε σε εφαρμογή για την ανάπτυξη επίγειας ψηφιακής τηλεόρασης σε απομακρυσμένες και λιγότερο αστικοποιημένες περιοχές (εκτός της Καστίλλης-Λα Μάντσα) (ΕΕ 2021, L 417, σ. 1).
2      Real Decreto 944/2005 por el que se aprueba el Plan técnico nacional de la televisión digital terrestre (βασιλικό διάταγμα 944/2005, περί εγκρίσεως του εθνικού τεχνικού προγράμματος για την επίγεια ψηφιακή τηλεόραση), της 29ης Ιουλίου 2005 (BOE αριθ. 181, της 30ής Ιουλίου 2005, σ. 27006).
3      Απόφαση 2014/489/ΕΕ της Επιτροπής, της 19ης Ιουνίου 2013, σχετικά με την κρατική ενίσχυση SA.28599 [C 23/10 (πρώην NN 36/10, πρώην CP 163/09)] που έχει χορηγηθεί από το Βασίλειο της Ισπανίας για την ανάπτυξη επίγειας ψηφιακής τηλεόρασης σε απομακρυσμένες και λιγότερο αστικοποιημένες περιοχές (εκτός της Καστίλλης-Λα Μάντσα) (ΕΕ 2014, L 217, σ. 52).
4      Αποφάσεις της 26ης Νοεμβρίου 2015, Ισπανία κατά Επιτροπής (Τ-461/13, EU:T:2015:891), Abertis Telecom και Retevisión I κατά Επιτροπής (Τ-541/13, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:898), Navarra de Servicios y Tecnologías κατά Επιτροπής (Τ-487/13, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:899), Comunidad Autónoma de Cataluña και CTTI κατά Επιτροπής (Τ-465/13, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:900), Comunidad Autónoma de Galicia και Retegal κατά Επιτροπής (Τ-463/13 και Τ-464/13, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:901), και Comunidad Autónoma del País Vasco και Itelazpi κατά Επιτροπής (Τ-462/13, EU:T:2015:902).
5      Αποφάσεις της 20ής Δεκεμβρίου 2017, Ισπανία κατά Επιτροπής (C‑81/16 P, EU:C:2017:1003), και Comunidad Autónoma del País Vasco κ.λπ. κατά Επιτροπής (C‑66/16 P έως C‑69/16 P, EU:C:2017:999).
6      Απόφαση της 26ης Νοεμβρίου 2015, Comunidad Autónoma de Galicia και Retegal κατά Επιτροπής (Τ‑463/13 και Τ-464/13, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015: 901).
7      Απόφαση της 20ής Δεκεμβρίου 2017, Comunidad Autónoma de Galicia και Retegal κατά Επιτροπής (C‑70/16 P, EU:C:2017:1002).
8      Κανονισμός (ΕΚ) 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (ΕΕ 1999, L 83, σ. 1).
9      Κανονισμός (ΕΕ) 2015/1589 του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2015, περί λεπτομερών κανόνων για την εφαρμογή του άρθρου 108 ΣΛΕΕ (ΕΕ 2015, L 248, σ. 9).