62019TO0627(01)_RES
Υπόθεση T‑627/19
(Δημοσίευση αποσπασμάτων)
Harry Shindler κ.λπ.
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Διάταξη του Γενικού Δικαστηρίου (δέκατο τμήμα) της 14ης Ιουλίου 2020
«Προσφυγή κατά παραλείψεως και προσφυγή ακυρώσεως – Χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης – Αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση – Αιτήματα για την έκδοση αποφάσεως περί διατηρήσεως της ευρωπαϊκής ιθαγένειας από ορισμένους υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου και αποφάσεως που αφορά τη λήψη διαφόρων μέτρων σχετικά με τα δικαιώματα των υπηκόων του Ηνωμένου Βασιλείου – Θέση την οποία λαμβάνει η Επιτροπή – Έλλειψη προσκλήσεως προς ενέργεια – Άρνηση εκδόσεως αποφάσεως περί διατηρήσεως της ευρωπαϊκής ιθαγένειας από ορισμένους υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου – Έλλειψη εννόμου συμφέροντος – Προσφυγή προδήλως απαράδεκτη»
Προσφυγή κατά παραλείψεως – Παράλειψη – Έννοια – Παράλειψη ενέργειας – Πράξη μη παρέχουσα ικανοποίηση – Δεν εμπίπτει
(Άρθρο 265 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 28)
Προσφυγή κατά παραλείψεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Προϋποθέσεις παραδεκτού – Έλλειψη προηγούμενης προσκλήσεως προς ενέργεια – Έλλειψη θέσεως του οργάνου – Ενεργητική νομιμοποίηση – Προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται σωρευτικώς – Προσφυγή που κρίνεται απαράδεκτη εφόσον δεν πληρούται μία μόνον από τις προϋποθέσεις αυτές
(Άρθρο 265 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 32)
Προσφυγή κατά παραλείψεως – Όχληση του οργάνου – Δεν υφίσταται – Απαράδεκτο
(Άρθρο 265, εδ. 2, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 35)
Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Έννομο συμφέρον – Απαίτηση υπάρξεως γεγενημένου και ενεστώτος εννόμου συμφέροντος – Προσφυγή δυνάμενη να προσπορίσει όφελος στον προσφεύγοντα – Δεν υφίσταται – Απαράδεκτο
(Άρθρο 263, εδ. 4, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 47)
Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Έννομο συμφέρον – Ακύρωση δυνάμενη να οδηγήσει μόνο στην έκδοση πανομοιότυπης ως προς την ουσία νέας αποφάσεως – Έλλειψη εννόμου συμφέροντος
(Άρθρο 263 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 48, 49)
Σύνοψη
Στις 23 Ιουνίου 2016, οι πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας αποφάσισαν με δημοψήφισμα υπέρ της αποχωρήσεως της χώρας τους από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις 29 Μαρτίου 2017, το Ηνωμένο Βασίλειο γνωστοποίησε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την πρόθεσή του να αποχωρήσει από την Ένωση κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 50, παράγραφος 2, ΣΕΕ. Στη συνέχεια, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σε συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο, εξέδωσε πολλές αποφάσεις (
1
) για την παράταση της προβλεπόμενης από το άρθρο 50, παράγραφος 3, ΣΕΕ προθεσμίας μετά το πέρας της οποίας οι Συνθήκες θα έπαυαν να ισχύουν στο Ηνωμένο Βασίλειο, ελλείψει συμφωνίας η οποία να καθορίζει τις λεπτομερείς ρυθμίσεις για την αποχώρησή του. Δυνάμει του άρθρου 1 της αποφάσεως 2019/584, η προθεσμία αυτή επρόκειτο να λήξει, κατ’ αρχήν, στις 31 Οκτωβρίου 2019.
Στις 31 Ιουλίου 2019, πολλοί υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου διαμένοντες στην Ιταλία ή τη Γαλλία (στο εξής: προσφεύγοντες) απέστειλαν επιστολή στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την 1η Αυγούστου 2019, απέστειλαν επιστολή, κατ’ ουσίαν πανομοιότυπη, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Με τις επιστολές αυτές, οι προσφεύγοντες, μεταξύ άλλων, επέστησαν την προσοχή των τριών προαναφερθέντων οργάνων στην κατάσταση των υπηκόων του Ηνωμένου Βασιλείου που διαμένουν σε άλλα κράτη μέλη, πλην του Ηνωμένου Βασιλείου, και που έχουν δημιουργήσει εκεί ιδιωτική και οικογενειακή ζωή, ζητώντας τους να «διαπιστώσουν παράλειψη» συνιστάμενη στην «παράνομη παράλειψη» των οργάνων αυτών «να διατηρήσουν την ευρωπαϊκή ιθαγένεια των [εν λόγω υπηκόων]». Περαιτέρω, κάλεσαν τα τρία αυτά όργανα να εκδώσουν, πριν από την προβλεπόμενη για τις 31 Οκτωβρίου 2019 αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση, απόφαση περί διατηρήσεως της ευρωπαϊκής ιθαγένειας των ίδιων υπηκόων μετά την ημερομηνία της αποχωρήσεως αυτής, ανεξάρτητα από τη σύναψη ή μη συμφωνίας που να καθορίζει τις λεπτομερείς ρυθμίσεις της εν λόγω αποχωρήσεως. Με έγγραφο υπογεγραμμένο στις 11 Σεπτεμβρίου 2019, η Επιτροπή απάντησε στην επιστολή της 1ης Αυγούστου 2019 (στο εξής: έγγραφο της 11ης Σεπτεμβρίου 2019). Με το εν λόγω έγγραφο, το θεσμικό αυτό όργανο απέρριψε την πρόσκληση να ενεργήσει, η οποία περιεχόταν στην επιστολή αυτή, επισημαίνοντας ότι οι Συνθήκες δεν της επιτρέπουν να εκδώσει απόφαση όπως η ζητούμενη από τους προσφεύγοντες.
Κατόπιν τούτου, οι προσφεύγοντες άσκησαν προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου. Η εν λόγω προσφυγή περιλαμβάνει, αφενός, αίτημα περί διαπιστώσεως παραλείψεως, δυνάμει του άρθρου 265 ΣΛΕΕ. Αφετέρου, περιλαμβάνει αίτημα να ακυρωθεί η «από [11] Σεπτεμβρίου 2019 ρητή άρνηση της Επιτροπής […] να διαπιστώσει παράλειψη», το οποίο οι προσφεύγοντες χαρακτήρισαν, κατόπιν προσκλήσεως του Γενικού Δικαστηρίου, ως ακυρωτικό αίτημα βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ.
Με διάταξη της 14ης Ιουλίου 2020, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή των προσφευγόντων, αφού διαπίστωσε το απαράδεκτο τόσο του αιτήματος περί διαπιστώσεως παραλείψεως όσο και του ακυρωτικού αιτήματος.
Όσον αφορά το τελευταίο αυτό αίτημα, οι προσφεύγοντες ζήτησαν από το Γενικό Δικαστήριο να ακυρώσει την απόφαση που περιέχεται στο έγγραφο της 11ης Σεπτεμβρίου 2019, με το οποίο η Επιτροπή αρνήθηκε, κατ’ ουσίαν, να εκδώσει απόφαση περί διατηρήσεως, από την ημερομηνία αποχωρήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση και ανεξάρτητα από τη σύναψη ή μη συμφωνίας που να καθορίζει τις λεπτομερείς ρυθμίσεις της εν λόγω αποχωρήσεως, της ευρωπαϊκής ιθαγένειας ορισμένων υπηκόων του Ηνωμένου Βασιλείου που δεν είχαν, κατά τον χρόνο αυτό, την ιθαγένεια κράτους μέλους της Ένωσης. Προς στήριξη του αιτήματος αυτού, οι προσφεύγοντες προέβαλαν τρεις λόγους προς αμφισβήτηση της απώλειας της ευρωπαϊκής ιθαγένειας από τους υπηκόους αυτούς.
Προκαταρκτικά, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε αυτεπαγγέλτως αν οι προσφεύγοντες είχαν έννομο συμφέρον να προβάλουν τους εν λόγω τρεις λόγους ακυρώσεως. Υπενθύμισε, συναφώς, ότι, κατά πάγια νομολογία, αφενός, o προσφεύγων δεν είναι δυνατό να έχει έννομο συμφέρον για την ακύρωση αποφάσεως η οποία θεωρείται ήδη δεδομένο ότι πρόκειται να επιβεβαιωθεί και, αφετέρου, ο λόγος ακυρώσεως είναι απαράδεκτος, λόγω ελλείψεως εννόμου συμφέροντος, ακόμη και αν υποτεθεί ότι είναι βάσιμος, οσάκις η ακύρωση της προσβαλλομένης πράξεως για τον λόγο αυτό δεν δύναται να ικανοποιήσει τα αιτήματα του προσφεύγοντος. Συνεπώς, ο προσφεύγων δεν δικαιολογεί έννομο συμφέρον να ζητήσει την ακύρωση αποφάσεως περί αρνήσεως ενέργειας σε συγκεκριμένο τομέα βάσει ορισμένου λόγου ακυρώσεως όταν το ενδιαφερόμενο όργανο δεν διαθέτει σε καμία περίπτωση αρμοδιότητα να ενεργήσει στον εν λόγω τομέα.
Το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ακολούθως ότι εν προκειμένω, σε περίπτωση ακυρώσεως της αποφάσεως που περιέχεται στο έγγραφο της 11ης Σεπτεμβρίου 2019 βάσει των προβαλλόμενων από τους προσφεύγοντες λόγων, οι τελευταίοι θα ικανοποιούνταν μόνον εάν η Επιτροπή εξέδιδε ακολούθως, η ίδια, δεσμευτική πράξη που να διατηρεί, από την ημερομηνία αποχωρήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση, την ευρωπαϊκή ιθαγένεια ορισμένων υπηκόων του Ηνωμένου Βασιλείου.
Συναφώς, και αφού υπενθύμισε ότι, δυνάμει του άρθρου 13, παράγραφος 2, ΣΕΕ, κάθε θεσμικό όργανο δρα εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων που του ανατίθενται από τις Συνθήκες, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι καμία διάταξη των Συνθηκών ή του παράγωγου δικαίου δεν εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εκδίδει δεσμευτικές πράξεις με αντικείμενο την απόδοση της ευρωπαϊκής ιθαγένειας σε ορισμένες κατηγορίες προσώπων. Η διαπίστωση αυτή επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι το θεσμικό όργανο αυτό διαθέτει, κατ’ αρχήν, μόνον εξουσία υποβολής προτάσεων, σύμφωνα με το άρθρο 17, παράγραφος 2, ΣΕΕ.
Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι, ανεξάρτητα από το κατά πόσον η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση μπορούσε να έχει ως συνέπεια την απώλεια της ευρωπαϊκής ιθαγένειας από όλους τους υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου οι οποίοι δεν είχαν, κατά τον χρόνο της εν λόγω αποχωρήσεως, την ιθαγένεια κράτους μέλους, η Επιτροπή δεν διέθετε, εν προκειμένω, καμία αρμοδιότητα να εκδώσει δεσμευτική πράξη για τη διατήρηση, από την ημερομηνία της εν λόγω αποχωρήσεως, της ευρωπαϊκής ιθαγένειας ορισμένων κατηγοριών προσώπων και όφειλε να αρνηθεί την έκδοση της ζητούμενης από τους προσφεύγοντες πράξεως. Κατά συνέπεια, σε περίπτωση ακυρώσεως της αποφάσεως που περιέχεται στο έγγραφο της 11ης Σεπτεμβρίου 2019 για τους προβαλλόμενους από τους προσφεύγοντες λόγους, η Επιτροπή θα βρισκόταν σε κατάσταση πρόδηλης αναρμοδιότητας και θα ήταν υποχρεωμένη να εκδώσει νέα απόφαση περί αρνήσεως εκδόσεως της ζητούμενης πράξεως. Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο διευκρίνισε ότι, λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, η ακύρωση αυτή δεν θα μπορούσε να ικανοποιήσει τους προσφεύγοντες, με αποτέλεσμα οι τελευταίοι να μην δικαιολογούν έννομο συμφέρον για την προβολή των προαναφερθέντων λόγων ακυρώσεως.
Το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε ότι οι ως άνω λόγοι ακυρώσεως πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι και ότι, κατά συνέπεια, ελλείψει παραδεκτών λόγων ακυρώσεως, το ακυρωτικό αίτημα είναι επίσης προδήλως απαράδεκτο.
(
1
)	Μεταξύ άλλων, τις αποφάσεις (ΕΕ) 2019/476, της 22ας Μαρτίου 2019 (ΕΕ 2019, L 80 I, σ. 1), και (ΕΕ) 2019/584, της 11ης Απριλίου 2019 (ΕΕ 2019, L 101, σ. 1)