62023CJ0409
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla)
17 ta’ Ottubru 2024 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Protezzjoni tal-konsumaturi – Direttiva 2008/48/KE – Kamp ta’ applikazzjoni – Kuntratti ta’ kreditu għall-konsumaturi – Eċċezzjonijiet – Artikolu 2(2)(f) – Kuntratti ta’ kreditu mingħajr interessi u mingħajr spejjeż oħra jew li jipprevedu spejjeż negliġibbli – Servizz ta’ ħlas differit ‘Ixtri issa, ħallas iktar tard’ – Ħlas tardiv – Interessi moratorji u spejjeż ta’ rkupru ekstraġudizzjarji”
Fil-Kawża C‑409/23,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Hoge Raad der Nederlanden (il-Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi), permezz ta’ deċiżjoni tat‑30 ta’ Ġunju 2023, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl‑4 ta’ Lulju 2023, fil-proċedura
Riverty GmbH, suċċessur legali ta’ Arvato Finance BV,
vs
MI,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla),
komposta minn C. Lycourgos, President tat-Tielet Awla, li qiegħed jaġixxi bħala President tar-Raba’ Awla, S. Rodin u O. Spineanu-Matei (Relatriċi), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Richard de la Tour,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal Riverty GmbH, suċċessur legali ta’ Arvato Finance BV, minn I. M. A. Lintel, advocate,
–
għall-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi, minn M. K. Bulterman u M. H. S. Gijzen, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Ċek, minn M. Smolek, S. Šindelková u J. Vláčil, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Ġermaniż, minn J. Möller, M. Hellmann u J. Simon, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Awstrijak, minn A. Posch, J. Schmoll u M. Winkler‑Unger, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Finlandiż, minn M. Pere, bħala aġent,
–
għall-Gvern tan-Norveġja, minn K. H..Aarvik, I. R. Norum u S. Runde, bħala aġenti,
–
Għall-Kummissjoni Ewropea, minn P. Ondrůšek u F. van Schaik, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑23 ta’ April 2008 dwar ftehim ta’ kreditu għall-konsumatur u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 87/102/KEE (ĠU 2008, L 133, p. 66, rettifiki fil-ĠU 2009, L 207, p. 14, fil-ĠU 2010, L 199, p. 40 u fil-ĠU 2011, L 234, p. 46).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Riverty GmbH, bħala suċċessur legali ta’ Arvato Finance BV (iktar ’il quddiem “Arvato”), fornitur ta’ servizz ta’ ħlas iddifferit, u MI, konsumatur li għażel dan is-servizz waqt xiri online.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal‑Unjoni
3
Il-premessi 10 u 13 tad-Direttiva 2008/48 jipprovdu:
“(10)
Id-definizzjonijiet li jinsabu f’din id-Direttiva jiddeterminaw il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ l-armonizzazzjoni. L-obbligu ta’ l-Istati Membri li jimplimentaw id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva għandu għalhekk ikun limitat għall-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu kif iddeterminat b’dawn id-definizzjonijiet Madankollu, din id-Direttiva għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni mill-Istati Membri, b’mod konformi mal-liġi Komunitarja, tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva għal oqsma mhux koperti mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha. Stat Membru għandu b’hekk ikun jista’ jżomm jew jintroduċi leġiżlazzjoni nazzjonali li tikkorrispondi għad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva jew xi wħud mid-dispożizzjonijiet tagħha dwar ftehim ta’ kreditu barra l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva, per eżempju dwar ftehim ta’ kreditu li jinvolvu ammonti inqas minn EUR 200 jew iktar minn EUR 75000. […]
[…]
(13)
Din id-Direttiva m’għandhiex tapplika għal ċertu tip ta’ ftehim ta’ kreditu, bħal karti ta’ debitu, li taħt it-termini tagħhom il-kreditu għandu jitħallas fi tliet xhur u bidliet insinifikanti biss huma pagabbli.”
4
L-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi:
“1.   Din id-Direttiva għandha tapplika għal ftehim ta’ kreditu.
2.   Din id-Direttiva m’għandhiex tapplika għal dawn li ġejjin:
[…]
(ċ)
ftehim ta’ kreditu li jinvolvu ammont totali ta’ kreditu inqas minn EUR 200 jew aktar minn EUR 75000;
[…]
f)
ftehim ta’ kreditu fejn il-kreditu jingħata mingħajr interessi u mingħajr kwalunkwe drittijiet oħra u ftehim ta’ kreditu li taħt it-termini tagħhom il-kreditu għandu jintradd lura fi żmien tliet xhur u jkunu pagabbli biss imposti insinifikanti;
[…]”
5
Skont l-Artikolu 3 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Definizzjonijiet”:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, id-definizzjonijiet li ġejjin għandhom japplikaw:
[…]
(ċ)
‘ftehim ta’ kreditu’ tfisser ftehim li bih kreditur jagħti jew iwiegħed li jagħti lil konsumatur kreditu fil-forma ta’ ħlas differit, self jew akkomodazzjoni finanzjarja simili oħra […]
[…]
(g)
‘l-ispiża totali tal-kreditu lill-konsumatur’: tfisser l-ispejjeż kollha, inklużi interessi, kummissjonijiet, taxxi, u kwalunkwe tip ta’ onorarji oħrajn li l-konsumatur għandu jħallas b’konnessjoni mal-ftehim ta’ kreditu u li huma magħrufin mal-kreditur ħlief spejjeż notarili; l-ispejjeż relatati ma’ servizzi anċillari fir-rigward tal-ftehim ta’ kreditu, b’mod partikolari ħlasijiet obbligatorji ta’ assigurazzjoni, huma inklużi wkoll jekk, barra minn hekk, il-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ servizz huwa obbligatorju biex jinkiseb il-kreditu jew biex jinkiseb il-kreditu skond it-termini u l-kondizzjonijiet kummerċjalizzati;
[…]
‘rata ta’ imposta perċentwali fis-sena’ tfisser l-ispiża totali tal-kreditu lill-konsumatur espressa bħala perċentwali annwali ta’ l-ammont totali ta’ kreditu, fejn applikabbli inklużi l-ispejjeż msemmija fl-Artikolu 19(2);
[…]”
6
Skont l-Artikolu 5 tal-istess direttiva, intitolat “Informazzjoni prekuntrattwali”:
“1.   Fi żmien debitu qabel ma l-konsumatur ikun marbut minn kwalunkwe ftehim jew offerta ta’ kreditu, il-kreditur u, fejn applikabbli, l-intermedjarju tal-kreditu għandhom, abbażi tat-termini u l-kondizzjonijiet ta’ kreditu offruti mill-kreditur u, jekk applikabbli, il-preferenzi espressi u l-informazzjoni fornuta mill-konsumatur, jipprovdu lill-konsumatur bl-informazzjoni meħtieġa biex iqabbel offerti differenti sabiex jieħu deċiżjoni informata dwar jekk jikkonkludix ftehim ta’ kreditu. Tali informazzjoni, fuq karta jew fuq mezz durabbli ieħor, għandha tiġi provduta permezz tal-formola ta’ “Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu lill-Konsumatur” pprovduta fl-Anness II. […]
Din l-informazzjoni għandha tispeċifika:
[…]
(g)
ir-rata ta’ imposta perċentwali fis-sena u l-ammont totali pagabbli mill-konsumatur,
[…]
l)
ir-rata ta’ l-interessi applikabbli fil-każ ta’ ħlas tard u l-arranġamenti għall-aġġustament tagħha, u, fejn applikabbli, l-imposti dovuti minħabba nuqqas ta’ ħlas;
[…]”
7
L-Artikolu 10 tad-Direttiva 2008/48, intitolat “Informazzjoni li għandha tiġi inkluża fi ftehim ta’ kreditu”, jipprovdi, fil-paragrafu 2 tiegħu:
“Il-ftehim ta’ kreditu għandu jispeċifika b’mod ċar u konċiż:
[…]
(g)
ir-rata ta’ imposta perċentwali fis-sena u l-ammont totali pagabbli mill-konsumatur;
[…]
l)
ir-rata ta’ interessi applikabbli f’każ ta’ ħlas tard kif applikabbli fiż-żmien tal-konklużjoni tal-ftehim ta’ kreditu u l-arranġamenti għall-aġġustament tagħha u, fejn applikabbli, l-imposti dovuti minħabba nuqqas ta’ ħlas;
[…]”
8
Konformement mal-Artikolu 19 ta’ din id-direttiva, intitolat “Kalkolu tar-rata ta’ imposta perċentwali fis-sena”:
“1.   Ir-rata ta’ imposta perċentwali fis-sena, li tekwavali, fuq bażi annwali, għall-valur preżenti ta’ l-impenji kollha (ġbid ta’ kreditu, radd lura u imposti), futuri jew eżistenti, miftehma bejn il-kreditur u l-konsumatur, għandha tiġi kkalkolata skond il-formola matematika mniżżla fil-Parti I ta’ l-Anness I.
2.   Għall-fini tal-kalkolu tar-rata ta’ imposta perċentwali fis-sena, l-ispiża totali tal-kreditu lill-konsumatur għandha tiġi determinata, bl-eċċezzjoni ta’ kwalunkwe imposta pagabbli mill-konsumatur għal nuqqas ta’ konformità ma’ kwalunkwe impenn min-naħa tiegħu stabbilit fil-ftehim ta’ kreditu u imposti barra mill-prezz tax-xiri li, għal xiri ta’ merkanzija u servizzi, hu obbligat iħallas irrispettivament minn jekk it-transazzjoni issirx permezz ta’ flus kontanti jew permezz ta’ kreditu.
L-ispejjeż biex jinżamm kont li jirreġistra kemm transazzjonijiet ta’ ħlas u kif ukoll ta’ ġbid ta’ kreditu, l-ispejjeż ta’ l-użu ta’ mezz ta’ ħlas kemm għal transazzjonijiet ta’ ħlas u kif ukoll għal ġbid ta’ kreditu, u spejjeż oħrajn relatati ma’ transazzjonijiet ta’ ħlas għandhom jiġu inklużi fl-ispiża totali tal-kreditu lill-konsumatur sakemm il-ftuħ tal-kont ma jkunx obbligatorju u l-ispejjeż tal-kont ikunu ntwerew b’mod ċar u separatament fil-ftehim ta’ kreditu jew fi kwalunkwe ftehim ieħor konkluż mal-konsumatur.
3.   Il-kalkolu tar-rata ta’ imposta perċentwali fis-sena għandu jkun ibbażat fuq l-assunzjoni bażika li l-ftehim ta’ kreditu għandu jibqa’ validu għall-perijodu miftiehem u l-kreditur u l-konsumatur ser jissodisfaw l-obbligi tagħhom taħt it-termini u sad-dati speċifikati fil-ftehim ta’ kreditu.
[…]”
9
L-Artikolu 22 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Armonizzazzjoni u n-natura imperattiva tad-Direttiva”, jipprovdi, fil-paragrafu 3 tiegħu:
“L-Istati Membri għandhom, barra minn hekk, jiżguraw li d-dispożizzjonijiet li jadottaw fl-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva ma jagħtux lok għal evitar li jirriżulta mill-mod li bih jiġu fformulati ftehim, b’mod partikolari billi jiġu integrati ġbid ta’ kreditu jew ftehim ta’ kreditu li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva fi ftehim ta’ kreditu li n-natura u l-iskop tagħhom jagħmluha possibbli li tiġi evitata l-applikazzjoni tagħha.”
10
L-Anness II tal-istess direttiva huwa intitolat “Informazzjoni Standard Ewropea dwar il-Kreditu lill-Konsumatur”. Dan l-anness jipprevedi diversi istanzi ta’ informazzjoni li għandhom jingħataw lill-konsumatur dwar, b’mod partikolari, l-identità u d-dettalji tal-kreditur jew tal-intermedjarju tal-kreditu, il-karatteristiċi prinċipali tal-prodott ta’ kreditu, kif ukoll l-ispejjeż tal-kreditu u l-ispejjeż relatati. Fil-kuntest ta’ dan l-aħħar punt hemm l-ispejjeż li l-konsumatur għandu jħallas fil-każ ta’ ħlas tardiv.
Id‑dritt Olandiż
11
Il-Burgerlijk Wetboek (il-Kodiċi Ċivili) jipprovdi fl-Artikolu 57(1)(g) u (2) tal-Ktieb 7:
“1.   Għall-finijiet ta’ dan it-titolu, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
g.
‘l-ispiża totali tal-kreditu lill-konsumatur’: l-ispejjeż kollha, inkluż l-interessi, il-kummissjonijiet, it-taxxi, u t-tipi ta’ spejjeż oħra li l-konsumatur għandu jħallas għall-kuntratt ta’ kreditu u li jkollu għarfien tagħhom il-kreditur, bl-eċċezzjoni tal-ispejjeż notarili; […]
[…]
2.   L-ispiża totali tal-kreditu lill-konsumatur, imsemmija fil-paragrafu 1(g), tinkludi wkoll l-ispejjeż relatati ma’ servizzi anċillari marbuta mal-kuntratt ta’ kreditu, b’mod partikolari primjums tal-assigurazzjoni, jekk il-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ servizz tkun obbligatorja sabiex jinkiseb il-kreditu jew sabiex jinkiseb l-istess kreditu jew jinkiseb skont it-termini u l-kundizzjonijiet kummerċjalizzati.”
12
Skont l-Artikolu 58(2)(e) tal-Ktieb 7 ta’ dan il-kodiċi:
“[…]
2.   Dan it-Titolu ma japplikax għal:
[…]
e)
kuntratti ta’ kreditu fejn il-kreditu jingħata mingħajr interessi u mingħajr spejjeż oħra u ftehim ta’ kreditu li taħt it-termini tagħhom il-kreditu għandu jintradd lura fi żmien tliet xhur u jkunu pagabbli biss imposti insinifikanti; […]”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
13
Riverty hija s-suċċessur legali ta’ Arvato, li kienet topera taħt l-isem AfterPay. AfterPay kienet il-fornitriċi ta’ servizz ta’ ħlas iddifferit eponimu, offrut waqt xiri online, inkambju għal kummissjoni ta’ ħlas ta’ EUR 1.
14
Skont il-kundizzjonijiet ġenerali ta’ ħlas użati minn Arvato, l-għażla li jsir ħlas permezz ta’ dan is-servizz kienet tippreżupponi li, wara l-aċċettazzjoni tat-talba għall-użu tal-imsemmi servizz, in-negozjant kellu jagħti lil AfterPay id-drittijiet relatati mal-ammont li l-klijent kellu jħallas abbażi tal-ordni li huwa kien għamel online. Dan il-klijent seta’ jagħmel pagament liberatorju biss lil AfterPay u kien jirċievi, għal dan l-għan, fattura li tindika l-ammont dovut, separatament mill-provvista ta’ din l-ordni. Il-ħlas kellu jsir fi żmien erbatax-il jum mid-data tal-fatturazzjoni, sakemm ma jkunx ġie miftiehem terminu differenti bil-miktub.
15
Fin-nuqqas ta’ ħlas fit-terminu mogħti, l-ammont dovut kien immedjatament eżiġibbli mingħajr ma kien neċessarju li tintbagħat intimazzjoni addizzjonali lill-imsemmi klijent. F’dan il-każ, Arvato kienet irriżervat id-dritt li tiffattura spejjeż amministrattivi, li l-ammont tagħhom kien jiżdied ma’ kull tfakkira għall-ħlas, bl-interessi legali ta’ kull xahar fuq l-ammont dovut u l-ispejjeż raġonevoli kollha sostnuti sabiex jinkiseb il-ħlas permezz ta’ proċeduri ġudizzjarji jew ekstraġudizzjarji. L-ammont minimu ffatturat bħala spejjeż għall-irkupru ekstraġudizzjarju kien ta’ EUR 40.
16
Fis‑27 ta’ Frar 2019 jew ftit qabel din id-data, MI xtrat, bħala konsumatriċi, tliet prodotti mingħand negozju online għal ammont totali ta’ EUR 37.97 (iktar ’il quddiem il-“prezz tax-xiri tal-prodotti”). Dakinhar, hija għażlet is-servizz AfterPay bħala metodu ta’ ħlas.
17
Fl-istess jum, Arvato bagħtet rikapitulazzjoni tal-ħlas fl-indirizz elettroniku pprovdut minn din il-konsumatriċi għal ammont ta’ EUR 38.97, kompost mill-prezz tax-xiri tal-prodotti u mill-kummissjoni tal-ħlas ta’ EUR 1, u ffissat l-iskadenza għall-ħlas għat‑13 ta’ Marzu 2019. Hija indikat ukoll li nuqqas ta’ ħlas f’dan it-terminu kien ser iwassal għal żieda ta’ EUR 40 fl-ammont dovut, bħala spejjeż ta’ rkupru ekstraġudizzjarju, skont il-leġiżlazzjoni Olandiża applikabbli f’dan il-qasam.
18
Bejn il‑15 ta’ Marzu u s‑6 ta’ Diċembru 2019, intbagħtu sitt noti ta’ tfakkir għall-ħlas minn Arvato lill-imsemmija konsumatriċi bil-posta elettronika. Din il-posta elettronika kienet tindika l-obbligu li jitħallas il-prezz tax-xiri tal-prodotti u kienet tippreċiża l-ispejjeż amministrattivi kkawżati min-nuqqas ta’ osservanza ta’ dan l-obbligu, qabelxejn, għal ammont ta’ EUR 9.50 u, sussegwentement, għal ammont ta’ EUR 12.50. Permezz tal-aħħar posta elettronika, mibgħuta fis‑6 ta’ Diċembru 2019, Arvato talbet lill-istess konsumatriċi l-ħlas tal-prezz tax-xiri tal-prodotti f’terminu ta’ ħmistax-il jum wara li rċeviet din l-aħħar posta elettronika, bla ħsara, fil-każ ta’ nuqqas ta’ ħlas, għall-fatturazzjoni lilha ta’ ammont addizzjonali ta’ EUR 40, bħala spejjeż ta’ rkupru.
19
Arvato ppreżentat rikors quddiem il-Kantonrechter te Arnhem (il-Qorti Kantonali ta’ Arnhem, il-Pajjiżi l-Baxxi) b’talba intiża għall-kundanna ta’ MI għall-ħlas ta’ somma ta’ ammont ta’ EUR 80.20, flimkien mal-interessi legali kkalkolati fuq l-ammont ta’ EUR 38.97, mid‑9 ta’ Ottubru 2020. Sussegwentement, Arvato naqqset l-ammont hekk mitlub, peress li din il-kumpannija kienet ikkanċellat ir-remunerazzjoni tagħha b’EUR 1.
20
Skont id-dritt nazzjonali, il-Kantonrechter te Arnhem (il-Qorti Kantonali ta’ Arnhem) adixxiet lill-Hoge Raad der Nederlanden (il-Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi), li hija l-qorti tar-rinviju, b’diversi “domandi preliminari”. Fost dawn id-domandi, hemm il-kwistjoni dwar jekk l-interessi moratorji, jiġifieri l-interessi għajr dawk relatati mar-remunerazzjoni għat-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-kreditu, u l-ispejjeż ta’ rkupru ekstraġudizzjarju dovuti minn konsumatur fil-każ ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ kuntratt ta’ kreditu jaqgħux taħt l-ispejjeż tal-kreditu jew jekk hemmx lok li jittieħdu inkunsiderazzjoni dawn l-interessi u spejjeż oħra sabiex jiġi evalwat jekk il-kuntratt ta’ kreditu kkonċernat huwiex kuntratt “mingħajr interessi u mingħajr spejjeż oħra” jew kuntratt li “fir-rigward tiegħu huma meħtieġa biss spejjeż negliġibbli”, fis-sens tal-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48, jew ukoll jekk għandhomx jittieħdu inkunsiderazzjoni, fil-kuntest tal-eżami tal-imsemmija domandi, in-natura legali jew kuntrattwali ta’ dawn l-interessi u spejjeż oħra kif ukoll l-ammonti tagħhom meta mqabbla mal-iskali statutorji.
21
Il-qorti tar-rinviju ssostni li l-kunċett ta’ “l-ispiża totali tal-kreditu lill-konsumatur”, previst fl-Artikolu 3(g) tad-Direttiva 2008/48, ġie traspost fid-dritt Olandiż, “kemm jista’ jkun litteralment”, fl-Artikolu 57(1)(g) u (2) tal-Ktieb 7 tal-Kodiċi Ċivili. Skont din il-qorti, l-Artikolu 58(2)(e) tal-Ktieb 7 ta’ dan il-kodiċi jirriproduċi l-kliem tal-Artikolu 2(2)(f) ta’ din id-direttiva dwar l-esklużjoni ta’ kuntratt ta’ kreditu “mingħajr interessi u mingħajr spejjeż oħra” kif ukoll kuntratti “li permezz tagħhom il-kreditu għandu jitħallas lura fi żmien tliet xhur, u li għalihom huma meħtieġa biss spejjeż negliġibbli”, fis-sens ta’ din l-aħħar dispożizzjoni.
22
B’risposta għal parti mid-domandi li sarulha mill-Kantonrechter te Arnhem (il-Qorti Kantonali ta’ Arnhem), il-qorti tar-rinviju tqis li kuntratt li fil-kuntest tiegħu jiġi stipulat terminu ta’ ħlas jikkostitwixxi kuntratt ta’ kreditu meta jissodisfa l-kundizzjonijiet previsti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli għall-finijiet ta’ tali klassifikazzjoni u li l-kunċett ta’ “spejjeż oħra”, fis-sens tal-Artikolu 58(2)(e) tal-Ktieb 7 tal-Kodiċi Ċivili, għandu jiġi “kkombinat” ma’ dak ta’ “l-ispiża totali tal-kreditu lill-konsumatur”, fis-sens tal-Artikolu 57(1)(g) tal-Ktieb 7 ta’ dan il-kodiċi.
23
Madankollu, il-qorti tar-rinviju tqis li la d-Direttiva 2008/48 u lanqas il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar din id-direttiva ma jippermettu li tingħata risposta għad-domanda dwar jekk l-interessi moratorji u l-ispejjeż tal-irkupru ekstraġudizzjarji għandhomx jitqiesu bħala spejjeż ta’ kreditu u jekk għandhomx jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġi ddeterminat jekk il-kuntratt ikkonċernat jikkostitwixxix kuntratt ta’ kreditu “mingħajr interessi u mingħajr spejjeż oħra” jew kuntratt ta’ kreditu “li għalih huma meħtieġa biss spejjeż negliġibbli”, fis-sens tal-Artikolu 2(2)(f) ta’ din id-direttiva.
24
F’dan l-aspett, fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-kuntest ġuridiku nazzjonali, din il-qorti tippreċiża li l-interessi moratorji u l-ispejjeż tal-irkupru ekstraġudizzjarji inkwistjoni fil-kawża prinċipali jirreferu għall-interessi u għall-ispejjeż sostnuti mill-mutwatarju sabiex jikseb il-ħlas tad-dejn tiegħu b’mod ekstraġudizzjarju. Mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li, meta d-debitur ikun persuna fiżika li taġixxi b’għan estranju għall-attività kummerċjali jew professjonali tagħha, il-Kodiċi Ċivili jipprovdi li l-kumpens mitlub bħala spejjeż ta’ rkupru ekstraġudizzjarji jikkorrispondi għal perċentwali tad-dejn prinċipali u ma jistax ikun inqas minn EUR 40 u lanqas ma jista’ jkun ta’ iktar minn EUR 6775.
25
Minn din it-talba jirriżulta wkoll li, fil-qasam tal-kuntratti ta’ kreditu li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2008/48, il-leġiżlazzjoni Olandiża tipprojbixxi lill-mutwatarju milli jeżiġi remunerazzjoni ta’ kreditu ogħla mir-remunerazzjoni massima awtorizzata mil-liġi u li din ir-remunerazzjoni massima tinkludi l-interessi moratorji u l-ispejjeż tal-irkupru ekstraġudizzjarji, peress li l-mutwatarju ma jistax, konsegwentement, jitlob kumpens għall-ispejjeż tal-irkupru extraġudizzjarji li għandhom bħala effett li jżidu r-remunerazzjoni tal-kreditu lil hinn mill-massimu awtorizzat.
26
Fir-rigward, fit-tieni lok, tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-Direttiva 2008/48, il-qorti tar-rinviju tiddeduċi mill-qari flimkien tal-Artikolu 5(1)(l), tal-Artikolu 10(2)(l), u tal-Anness II ta’ din id-direttiva li l-ispejjeż dovuti fil-każ ta’ ħlas tardiv, li jinkludu l-interessi moratorji u l-ispejjeż ta’ rkupru ekstraġudizzjarji mitluba f’dan il-każ, għandhom jiġu inklużi fl-“ispiża totali tal-kreditu lill-konsumatur” imsemmija fl-Artikolu 3(g) tal-imsemmija direttiva.
27
Il-qorti tar-rinviju żżid li għalkemm mill-Artikolu 19(3) tal-istess direttiva jirriżulta li l-ispejjeż dovuti fil-każ ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ obbligu kuntrattwali ma jittiħdux inkunsiderazzjoni fil-kalkolu tar-rata perċentwali annwali (RPA), dan madankollu ma jfissirx li dawn l-ispejjeż ma jistgħux jaqgħu taħt l-ispiża totali tal-kreditu lill-konsumatur.
28
Madankollu, il-qorti tar-rinviju tippreċiża li jkun ukoll possibbli li jitqies li l-imsemmija spejjeż jistgħu jiġu inklużi fl-“ispiża totali tal-kreditu lill-konsumatur” biss jekk il-kundizzjonijiet tal-għoti tal-kreditu u ċ-ċirkustanzi l-oħra relatati mal-konklużjoni tal-kuntratt jippermettu li jiġi preżunt li l-eżiġibbiltà tal-istess spejjeż tagħmel parti mill-mudell kummerċjali tal-mutwatarju.
29
Fir-rigward tal-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48, din il-qorti ssostni li din tista’ tixxejjen mis-sinjifikat tagħha jekk jiġi deċiż li l-interessi u l-ispejjeż l-oħra previsti f’din id-dispożizzjoni għandhom jinkludu l-interessi u l-ispejjeż ta’ rkupru ekstraġudizzjarji dovuti skont il-liġi fil-każ ta’ nuqqas ta’ ħlas.
30
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Hoge Raad der Nederlanden (il-Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-interessi moratorji u l-ispejjeż ekstraġudizzjarji jagħmlu parti mill-ispiża totali tal-kreditu għall-konsumatur, fis-sens tal-Artikolu 3(g) tad-Direttiva [2008/48], u għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġi ddeterminat jekk il-kuntratt ta’ kreditu huwiex wieħed “mingħajr interessi u mingħajr kwalunkwe drittijiet oħra” jew jekk huwiex kuntratt ta’ kreditu “[li fir-rigward tiegħu huma] pagabbli biss imposti insinifikanti”, fis-sens tal-Artikolu 2(2)(f) ta’ din id-direttiva?
2)
Ir-risposta għall-ewwel domanda kienet tkun differenti jekk l-interessi moratorji u l-ispejjeż ekstraġudizzjarji jkunu dovuti abbażi tal-liġi jew abbażi ta’ kuntratt? Meta l-interessi moratorji u l-ispejjeż ekstraġudizzjarji jkunu stabbiliti b’mod kuntrattwali, jagħmel differenza l-fatt li dawn l-interessi u dawn l-ispejjeż ikunu ogħla minn dak li kien ikun dovut skont il-liġi fl-assenza ta’ tali klawżola kuntrattwali?”
Fuq id-domandi preliminari
Osservazzjonijiet preliminari
31
Preliminarjament, għandu jiġi osservat li mill-osservazzjonijiet tal-Gvern Olandiż jirriżulta li d-Direttiva 2008/48 saret applikabbli mid-dritt nazzjonali Olandiż għall-kuntratti ta’ kreditu li l-ammont totali ta’ kreditu tagħhom huwa inqas minn EUR 200.
32
Għandu jiġi kkonstatat ukoll li, sabiex tingħata risposta għad-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju, għandhom jiġu eżaminati żewġ aspetti. L-ewwel wieħed jirrigwarda, essenzjalment, l-interpretazzjoni tal-kunċetti ta’ “interessi” u ta’ “spejjeż oħra”, fis-sens tal-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48 kif ukoll il-kwistjoni dwar jekk l-oriġini legali jew kuntrattwali tal-interessi moratorji u tal-ispejjeż ta’ rkupru ekstraġudizzjarji mitluba mill-mutwatarju fil-każ ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-obbligu ta’ ħlas li għandu l-konsumatur skont kuntratt ta’ kreditu u, jekk ikun il-każ, l-ammont tagħhom, jikkostitwixxux kriterji utli għall-finijiet ta’ din l-interpretazzjoni. It-tieni wieħed jikkonċerna l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “l-ispiża totali tal-kreditu lill-konsumatur” previst fl-Artikolu 3(g) ta’ din id-direttiva.
33
Kif jirriżulta mit-talba għal deċiżjoni preliminari, il-qorti tar-rinviju tagħmel rabta bejn il-kunċett ta’ “spejjeż oħra”, fis-sens tal-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48, u dak ta’ “l-ispiża totali tal-kreditu lill-konsumatur”, fis-sens tal-Artikolu 3(g) ta’ din id-direttiva, peress li din tistaqsi dwar jekk l-interessi moratorji u l-ispejjeż ta’ rkupru ekstraġudizzjarji jaqgħux taħt kull wieħed minn dawn iż-żewġ kunċetti.
34
Madankollu, l-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48 jikkontribwixxi għad-delimitazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva u jista’, eventwalment, jirrendi inutli r-risposta għall-kwistjoni dwar jekk l-interessi moratorji u l-ispejjeż tal-irkupru ekstraġudizzjarji jaqgħux taħt il-kunċett ta’ “l-ispiża totali tal-kreditu lill-konsumatur”, fis-sens tal-Artikolu 3(g) tal-imsemmija direttiva.
35
Konsegwentement, hemm lok, qabelxejn, li jiġi interpretat l-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48 u li tiġi eżaminata r-rilevanza tan-natura legali jew kuntrattwali tal-interessi u tal-ispejjeż tan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni kif ukoll, eventwalment, tal-ammont tagħhom għall-finijiet ta’ din l-interpretazzjoni, qabel ma tiġi eżaminata, sussegwentement, jekk ikun il-każ, il-portata tal-kunċett ta’ “l-ispiża totali tal-kreditu lill-konsumatur”, fis-sens tal-Artikolu 3(g) ta’ din id-direttiva.
Fuq it-tieni parti tal-ewwel domanda u fuq it-tieni domanda
36
Permezz tat-tieni parti tal-ewwel domanda u tat-tieni domanda, li għandhom jiġu eżaminati flimkien u fl-ewwel lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-interessi moratorji u l-ispejjeż ta’ rkupru ekstraġudizzjarji li għalihom konsumatur huwa responsabbli fil-każ ta’ dewmien jew ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-obbligu ta’ ħlas li huwa għandu skont kuntratt ta’ kreditu jaqgħux taħt il-kunċetti ta’ “interessi” u ta’ “spejjeż oħra”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. Din il-qorti tistaqsi wkoll jekk l-oriġini legali jew kuntrattwali ta’ dawn l-interessi u spejjeż oħra u l-fatt li, jekk ikun il-każ, l-imsemmija interessi u spejjeż oħra ta’ oriġini kuntrattwali jkunu ogħla minn dak li huwa dovut skont il-liġi humiex elementi rilevanti għall-finijiet ta’ din l-interpretazzjoni.
37
F’dan ir-rigward, għandu jiġi ppreċiżat li l-interessi moratorji u l-ispejjeż ta’ rkupru ekstraġudizzjarji inkwistjoni fil-kawża prinċipali jikkostitwixxu, kif tippreċiża l-qorti tar-rinviju, interessi u spejjeż ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni.
38
Skont l-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48, il-kuntratti ta’ kreditu “mingħajr interessi u mingħajr kwalunkwe drittijiet oħra” u l-kuntratti ta’ kreditu “li taħt it-termini tagħhom il-kreditu għandu jintradd lura fi żmien tliet xhur u jkunu pagabbli biss imposti insinifikanti”, huma esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva.
39
Sabiex tingħata interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni u, b’mod partikolari, tal-kunċetti ta’ “interess” u ta’ “spejjeż oħra” inklużi fiha, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, skont ġurisprudenza stabbilita, mhux biss il-kliem tal-imsemmija dispożizzjoni, iżda wkoll il-kuntest tagħha kif ukoll l-għanijiet u l-għan tal-att li tagħmel parti minnu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ Jannar 2024, Inditex, C‑361/22, EU:C:2024:17, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata).
40
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-kliem tal-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48, għandu jiġi osservat li din id-dispożizzjoni sempliċement tirreferi għall-“interessi” u għal “spejjeż oħra” mingħajr ma tiddefinixxi dawn il-kunċetti u mingħajr ma tirreferi għal kunċetti oħra użati wkoll fil-kuntest ta’ din id-direttiva, b’mod partikolari dawk ta’ “spejjeż ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni”, ta’ “spejjeż fil-każ ta’ ħlas tard”, ta’ “spejjeż”, ta’ “kummissjonijiet” jew ta’ “taxxi”.
41
Il-kunċett ta’ “interessi”, fis-sens letterali tiegħu, jindika kemm l-interessi akkumulati jew dovuti fuq kapital investit jew misluf kif ukoll l-interessi kumpensatorji jew moratorji u għalhekk għandu diversi tifsiriet possibbli.
42
Il-kunċett ta’ “spejjeż oħra” jikkostitwixxi wkoll kunċett ġeneriku, li jista’ jkopri diversi kategoriji ta’ spejjeż, b’tali mod li dan il-kunċett għandu kontenut varjabbli skont il-kuntest li fih jintuża.
43
Dan premess, il-paragun tad-diversi verżjonijiet lingwistiċi tal-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48 jipprovdi ċerti indikazzjonijiet dwar l-interpretazzjoni li għandha tingħata lill-kunċetti ta’ “interessi” u ta’ “spejjeż oħra”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. B’mod partikolari, fost dawn il-verżjonijiet, hemm dawk li, b’mod iktar konċiż, jirreferu biss għall-assenza ta’ interessi jew ta’ spejjeż oħra, bħall-verżjoni bil-lingwa Ġermaniża (“zins- und gebührenfreie Kreditverträge”), bil-lingwa Griega (“symvaseis pistosis oi opoies einai atokes kai choris alles epivarynseis”), bil-lingwa Franċiża (“contrats de crédit sans intérêt et sans autres frais”) jew bil-lingwa Olandiża (“kredietovereenkomsten zonder rente en andere kosten”). F’verżjonijiet lingwistiċi oħra, b’mod partikolari fil-verżjonijiet bil-lingwa Spanjola (“los contratos de crédito concedidos libes de intereses y sin ningún otro tipo de gastos”), bil-lingwa Ingliża (“where the credit is granted free of interest and without any other charges”), bil-lingwa Kroata (“ugovore o kreditu Prema kojima se kredit odobrava bez kamata i bez bilo kakvih drugih naknada”), bit-Taljan (“di credito che non prevedono il pagamento di interessi o altre spese”) jew bir-Rumen (“de credit în baza cărora creditul este acordat Fără doplandă și Fără alte costuri”), issir referenza espliċita għall-fatt li l-kreditu jingħata mingħajr ma jiġu previsti interessi jew spejjeż oħra.
44
Mill-kliem ta’ dawn il-verżjonijiet l-oħra jirriżulta espliċitament li l-applikabbiltà tal-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48 għandha tiġi eżaminata billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-interessi u spejjeż oħra previsti, fil-mument tal-konklużjoni tal-kuntratt tal-kreditu. In-nuqqas ta’ eżekuzzjoni minn konsumatur tal-obbligu tiegħu ta’ ħlas u t-tul ta’ tali eventwali nuqqas ta’ eżekuzzjoni huma, bħala prinċipju, imprevedibbli f’dan il-mument. Għaldaqstant, l-interessi u l-ispejjeż tan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni ma jagħmlux parti mill-“interessi” u mill-“ispejjeż l-oħra”, fis-sens tal-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48, u dan indipendentement mill-kwistjoni dwar jekk l-applikazzjoni u l-livell ta’ dawn l-interessi u ta’ dawn l-ispejjeż humiex previsti mil-liġi jew stipulati fil-kuntratt ta’ kreditu.
45
Din l-interpretazzjoni hija kkorroborata kemm mill-kuntest li fih tinsab din id-dispożizzjoni kif ukoll mill-istruttura ġenerali tad-Direttiva 2008/48.
46
Għalhekk, fir-rigward, fit-tieni lok, tal-kuntest tal-imsemmija dispożizzjoni, għandu jiġi osservat li, konformement mal-Artikolu 19(2) u (3) tad-Direttiva 2008/48, l-ispejjeż ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni huma esklużi mill-kalkolu tar-RPA, peress li dan il-kalkolu huwa bbażat fuq l-assunzjoni li l-kuntratt ta’ kreditu ser jibqa’ validu matul il-perijodu miftiehem u li l-kreditur kif ukoll il-konsumatur ser jissodisfaw l-obbligi tagħhom skont il-kundizzjonijiet u fit-termini speċifikati f’dan il-kuntratt. Għaldaqstant, din l-assunzjoni għandha tkun il-punt ta’ tluq sabiex jiġi interpretat l-Artikolu 2(2)(f) ta’ din id-direttiva.
47
Fit-tielet lok, l-interpretazzjoni li tinsab fil-punt 44 ta’ din is-sentenza tissodisfa l-għan tal-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48, li huwa intiż, bħad-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ dan l-artikolu, li jiddelimita l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva. Jekk l-interessi u l-ispejjeż ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni kellhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġi stabbilit jekk kuntratt jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva, din id-dispożizzjoni tixxejjen mis-sinjifikat tagħha u mill-effett utli tagħha, peress li din tapplika biss fil-każijiet ipotetiċi improbabbli ħafna li fihom id-dewmien jew in-nuqqas ta’ ħlas ma jwasslu għal ebda konsegwenza legali għall-mutwant, jiġifieri la l-impożizzjoni ta’ interessi moratorji u lanqas spejjeż oħra minħabba n-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-obbligu ta’ ħlas.
48
F’dan il-każ, Arvato titlob il-ħlas tal-prezz tax-xiri tal-prodotti ta’ ammont ta’ EUR 37.97 flimkien mal-interessi legali b’effett mid‑9 ta’ Ottubru 2024 u dak tal-ispejjeż ta’ rkupru ekstraġudizzjarji ta’ EUR 40, li l-ammont tagħhom jinsab fil-limitu inferjuri tal-iskala prevista mil-leġiżlazzjoni Olandiża. Tali interessi u spejjeż ma jaqgħux, bħala prinċipju, taħt il-kunċetti ta’ “interessi” u ta’“spejjeż oħra”, fis-sens tal-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48, u għalhekk ma għandhomx jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġi ddeterminat jekk il-kuntratt ta’ kreditu kkonċernat jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva.
49
Il-qorti tar-rinviju u l-Gvern Olandiż madankollu jsostnu li ma jistax jiġi eskluż li ċ-ċirkustanzi madwar il-konklużjoni tal-kuntratt ikkonċernat jippermettu li jiġi preżunt li l-eżiġibbiltà tal-ispejjeż ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni tagħmel parti mill-mudell kummerċjali tal-mutwatarju, sitwazzjoni li fiha dawn l-ispejjeż għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex tiġi eżaminata l-applikabbiltà tal-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48.
50
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 22(3) tad-Direttiva 2008/48 jeżiġi li l-Istati Membri jiżguraw li d-dispożizzjonijiet li jadottaw għall-implimentazzjoni ta’ din id-direttiva ma jkunux jistgħu jiġu evitati minħabba l-formulazzjoni tal-kuntratti (sentenza tal‑11 ta’ Settembru 2019, Lexitor, C‑383/18, EU:C:2019:702, punt 30).
51
Għaldaqstant, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk, fir-realtà, il-kreditur għandux l-intenzjoni li jevita l-obbligi tiegħu taħt id-Direttiva 2008/48 billi jantiċipa, sa mill-konklużjoni tal-kuntratt ta’ kreditu, in-nuqqas ta’ eżekuzzjoni mill-konsumatur tal-obbligu ta’ ħlas sabiex ifittex vantaġġ ekonomiku mill-eżiġibbiltà tal-interessi u tal-ispejjeż ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni. Għal dan l-għan, hija din il-qorti li għandha teżamina ċ-ċirkustanzi kollha li fihom ġie konkluż il-kuntratt ikkonċernat u elementi rilevanti oħra bħal, b’mod partikolari, l-oriġini legali jew kuntrattwali tal-interessi u l-ispejjeż ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni, it-termini li fihom dawn l-interessi u l-ispejjeż isiru eżiġibbli kif ukoll l-ammont tal-imsemmija interessi u spejjeż.
52
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għat-tieni parti tal-ewwel domanda u għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48 għandu jiġi interpretat fis-sens li, bla ħsara għall-każijiet li fihom il-kreditur jantiċipa, sa mill-konklużjoni tal-kuntratt ta’ kreditu, in-nuqqas ta’ eżekuzzjoni mill-konsumatur tal-obbligu ta’ ħlas sabiex ifittex vantaġġ ekonomiku, l-interessi moratorji u l-ispejjeż ta’ rkupru ekstraġudizzjarji li konsumatur ikollu jħallas fil-każ ta’ dewmien jew ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-obbligu ta’ ħlas li huwa għandu skont kuntratt ta’ kreditu ma jaqgħux taħt il-kunċetti ta’ “interessi” u ta’ “spejjeż oħra”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, u dan irrispettivament, bħala prinċipju, mill-fatt li dawn l-interessi u spejjeż oħra jkunu ta’ oriġini legali jew kuntrattwali kif ukoll mill-fatt li, jekk ikun il-każ, tali interessi u spejjeż oħra ta’ oriġini kuntrattwali jkunu ogħla minn dak li jkun dovut skont il-liġi.
Fuq l-ewwel parti tal-ewwel domanda
53
Fid-dawl tar-risposta mogħtija għat-tieni parti tal-ewwel domanda u għat-tieni domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għall-ewwel parti tal-ewwel domanda.
Fuq l-ispejjeż
54
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 2(2)(f) tad-Direttiva 2008/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑23 ta’ April 2008 dwar ftehim ta’ kreditu għall-konsumatur u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 87/102/KEE,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
bla ħsara għall-każijiet li fihom il-kreditur jantiċipa, sa mill-konklużjoni tal-kuntratt ta’ kreditu, in-nuqqas ta’ eżekuzzjoni mill-konsumatur tal-obbligu ta’ ħlas sabiex ifittex vantaġġ ekonomiku, l-interessi moratorji u l-ispejjeż ta’ rkupru ekstraġudizzjarji li konsumatur ikollu jħallas fil-każ ta’ dewmien jew ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-obbligu ta’ ħlas li huwa għandu skont kuntratt ta’ kreditu ma jaqgħux taħt il-kunċetti ta’ “interessi” u ta’ “spejjeż oħra”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, u dan irrispettivament, bħala prinċipju, mill-fatt li dawn l-interessi u spejjeż oħra jkunu ta’ oriġini legali jew kuntrattwali kif ukoll mill-fatt li, jekk ikun il-każ, tali interessi u spejjeż oħra ta’ oriġini kuntrattwali jkunu ogħla minn dak li jkun dovut skont il-liġi.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.