62023CJ0299
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L‑Għaxar Awla)
19 ta’ Ġunju 2025 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika ta’ immigrazzjoni – Direttiva (UE) 2016/801 – Kundizzjonijiet ta’ dħul u ta’ residenza ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terz għal finijiet ta’ studju – Artikolu 34(5) – Appell mid-deċiżjoni li tiċħad l-applikazzjoni għall-ammissjoni fit-territorju ta’ Stat Membru għal finijiet ta’ studju – Dritt fundamentali għal rimedju ġudizzjarju effettiv – Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea”
Fil-Kawża C‑299/23 [Darvate et] (
i
),
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mit-tribunal de première instance francophone de Brussell (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Brussell bil-lingwa Franċiża, il-Belġju), permezz ta’ deċiżjoni tal‑10 ta’ Mejju 2023, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑11 ta’ Mejju 2023, fil-proċedura
Ordre des barreaux francophones et germanophone de Belgique,
Coordination et Initiatives pour et avec les Réfugiés et les Étrangers ASBL,
NX
vs
État belge,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L‑Għaxar Awla),
komposta minn D. Gratsias, President tal-Awla, E. Regan (Relatur) u J. Passer, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Richard de la Tour,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għall-Ordre des barreaux francophones et germanophones de Belgique, Coordination et Initiatives pour et avec les Réfugiés et les Étrangers ASBL u NX, minn J. Hardy, C. Jadot u M. Kaiser, avovats
–
għall-Gvern Belġjan, minn M. Jacobs, C. Pochet u M. Van Regemorter, bħala aġenti, assistiti minn E. Derriks, avocate,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn J. Hottiaux u A. Katsimerou, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(3) u tal-Artikolu 34 tad-Direttiva (UE) 2016/801 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Mejju 2016 dwar il-kundizzjonijiet ta’ dħul u residenza ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi għall-finijiet ta’ riċerka, studji, taħriġ, servizz volontarju, skemi ta’ skambju ta’ skulari jew proġetti edukattivi u au pairing (ĠU 2016, L 132, p. 21), kif ukoll tal-prinċipju ta’ effettività u tal-Artikoli 7, 14 u 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn l-Ordre des barreaux francophones et germanophone de Belgique, Coordination et initiatives pour et avec les Réfugiés et les Étrangers ASBL, assoċjazzjoni mingħajr skop ta’ lukru, kif ukoll NX u l-État belge (l-Istat Belġjan) dwar l-adozzjoni ta’ dispożizzjonijiet legali li jippermettu li jiġi żgurat rimedju ġudizzjarju effettiv kontra d-deċiżjonijiet ta’ rifjut ta’ ħruġ ta’ viża għal finijiet ta’ studju.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3
L-Artikolu 5 tad-Direttiva 2016/801, intitolat “Prinċipji” jipprovdi, fil-paragrafi 1 u 3 tiegħu:
“1.   L-ammissjoni ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz taħt din id-Direttiva għandha tkun soġġetta għall-verifika ta’ evidenza dokumentata li turi li ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz jilħaq:
a)
il-kundizzjonijiet ġenerali stabbiliti fl-Artikolu 7; u
b)
il-kundizzjoni speċifiċi rilevanti fl-Artikoli 8, 11, 12, 13, 14 jew 16.
[...]
3.   Fejn il-kundizzjonijiet ġenerali kollha u l-kundizzjonijiet speċifiċi rilevanti kollha għall-ammissjoni jintlaħqu, iċ-ċittadini ta’ pajjiż terz għandhom ikunu intitolati għal awtorizzazzjoni.
Fejn Stat Membru joħroġ permessi ta’ residenza biss fit-territorju tiegħu u jintlaħqu l-kundizzjonijiet kollha ta’ ammissjoni stabbiliti f'din id-Direttiva, l-Istat Membru kkonċernat għandu joħroġ għaċ-ċittadin ta’ pajjiż terz il-viża meħtieġa.”
4
L-Artikolu 7 ta’ din id-direttiva, intitolat “Kundizzjonijiet ġenerali” jipprevedi fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Fir-rigward tal-ammissjoni ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz taħt din id-Direttiva, l-applikant għandu:
a)
jippreżenta dokument tal-ivvjaġġar validu, kif iddeterminat mil-liġi nazzjonali, u, jekk mitlub, applikazzjoni għal viża u viża valida jew, fejn applikabbli, permess ta’ residenza validu jew viża valida għal permanenza twila; l-Istati Membri jistgħu jeħtieġu li l-perijodu ta’ validità tad-dokument ta’ vjaġġar jkopri mill-inqas it-tul ta’ żmien tal-permanenza ppjanata;
b)
jekk iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz ikun minorenni taħt il-liġi nazzjonali tal-Istat Membru kkonċernat, jippreżenta awtorizzazzjoni tal-ġenituri jew dokument ekwivalenti għall-permanenza ppjanata;
c)
jippreżenta evidenza li ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz għandu jew, jekk previst fil-liġi nazzjonali, li applika għal assigurazzjoni medika għar-riskji kollha normalment koperti għaċ-ċittadini tal-Istat Membru kkonċernat; l-assigurazzjoni għandha tkun valida għal kemm iddum il-permanenza ppjanata;
d)
jipprovdi evidenza, jekk l-Istat Membru hekk jitlob, li d-drittijiet imposti biex tiġi ttrattata l-applikazzjoni previsti fl‑Artikolu 36 tħallsu;
e)
jipprovdi l-evidenza mitluba mill-Istat Membru kkonċernat li, matul il-permanenza ppjanata, iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz ser ikollu riżorsi biżżejjed biex ikopri l-ispejjeż ta’ sussistenza mingħajr ma jkollu jirrikorri għas-sistema ta’ assistenza soċjali tal-Istat Membru, u l-ispejjeż tal-vjaġġ lura. Il-valutazzjoni tar-riżorsi suffiċjenti għandha tkun ibbażata fuq eżami individwali tal-każ u għandha tqis ir-riżorsi li jkunu ġejjin, fost l-oħrajn, minn għotja, borża ta’ studju jew fellowship, kuntratt tax-xogħol validu jew offerta vinkolanti ta’ impjieg jew impenn finanzjarju minn organizzazzjoni għal skema ta' skambju ta’ skulari, entità li tospita t-trainees, organizzazzjoni għal skema ta’ servizz volontarju, familja ospitanti jew organizzazzjoni li sservi ta’ medjatur għall-au pairs.”
5
L-Artikolu 11 ta’ din id-direttiva, intitolat, “Kundizzjonijiet speċifiċi għall-istudenti”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Minbarra l-kundizzjonijiet ġenerali stipulati fl-Artikolu 7, fir-rigward tal-ammissjoni ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz għall-fini ta' studji, l-applikant għandu jipprovdi evidenza:
a)
li ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz ġie aċċettat minn istituzzjoni ta’ edukazzjoni għolja biex jagħmel kors ta’ studju;
b)
jekk l-Istat Membru jesiġi hekk, li l-miżati mitluba mill-istituzzjoni ta’ edukazzjoni għolja tħallsu;
c)
jekk l-Istat Membru jesiġi hekk, li għandhom għarfien suffiċjenti tal-lingwa tal-kors li ser jiġi segwit;
d)
jekk l-Istat Membru jesiġi hekk, li ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz ser ikollu riżorsi suffiċjenti biex ikopri l-ispejjeż tal-istudji.”
6
L-Artikolu 34 tad-Direttiva 2016/801, intitolat “Garanziji ta’ proċedura u trasparenza” jipprovdi fil-paragrafi 1, 3 u 5 tiegħu:
“1.   L-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru kkonċernat għandhom jadottaw deċiżjoni dwar l-applikazzjoni għal awtorizzazzjoni jew għat-tiġdid tagħha u jinnotifikaw lill-applikant bil-miktub bid-deċiżjoni, f’konformità mal-proċeduri ta’ notifika skont il-liġi nazzjonali, mill-aktar fis possibbli iżda mhux aktar tard minn 90 jum mid-data li fiha ġiet ippreżentata l-applikazzjoni kompluta.
[...]
3.   Fejn l-informazzjoni jew id-dokumentazzjoni pprovduta b’appoġġ għall-applikazzjoni ma tkunx kompluta, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jinnotifikaw lill-applikant f’perijodu raġonevoli dwar l-informazzjoni addizzjonali meħtieġa u jistabbilixxu skadenza raġonevoli biex din tiġi pprovduta. Il-perijodu msemmi fil-paragrafi 1 jew 2 għandu jiġi sospiż sakemm l-awtoritajiet kompetenti jkunu rċevew l-informazzjoni addizzjonali meħtieġa. Jekk l-informazzjoni jew id-dokumenti addizzjonali ma jkunux ġew ipprovduti fi żmien l-iskadenza, l-applikazzjoni tista’ ma tintlaqax.
[...]
5.   Kwalunkwe deċiżjoni li tiddikjara inammissibbli jew li ma tilqax applikazzjoni, li tirrifjuta t-tiġdid, jew li tirtira awtorizzazzjoni għandha tkun miftuħa għal kontestazzjoni legali fl-Istat Membru kkonċernat, f’konformità mal-liġi nazzjonali. In-notifika bil-miktub għandha tispeċifika l-qorti jew l-awtorità amministrattiva li quddiemha jista’ jitressaq l-appell u l-limitu ta’ żmien għat-tressiq tal-appell.”
Id-dritt Belġjan
7
L-Artikolu 39/82 tal-loi du 15 décembre 1980 sur l’accès au territoire, le séjour, l’établissement et l’éloignement des étrangers (il-Liġi tal-15 ta’ Diċembru 1980 dwar l-Aċċess għat-Territorju, għar-Residenza, għall-Istabbiliment u għat-Tneħħija tal-Barranin (Moniteur belge tal‑31 ta’ Diċembru 1980, p. 14584), fil-verżjoni tagħha applikabbli għat-tilwima fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi tal‑15 ta’ Diċembru 1980”), jipprovdi:
“§ 1er . Meta att ta’ awtorità amministrattiva jkun jista’ jiġi annullat skont l-Artikolu 39/2, il-Kunsill huwa l-uniku kompetenti sabiex jordna s-sospensjoni tal-eżekuzzjoni tiegħu.
Is-sospensjoni tiġi ordnata, wara li l-partijiet jinstemgħu jew ikunu ġew debitament imsejħa, permezz ta’ deċiżjoni motivata tal-President tal-awla adita jew tal-Imħallef għall-Kwistjonijiet dwar Barranin li huwa jinnomina għal dan il-għan.
F’każ ta’ urġenza estrema, is-sospensjoni tista’ tiġi ordnata proviżorjament mingħajr ma jkunu nstemgħu l-partijiet jew uħud fosthom.
[...]
§ 2. Is-sospensjoni tal-eżekuzzjoni tista’ tiġi ordnata biss jekk motivi serji li jkunu jistgħu jiġġustifikaw l-annullament tal-att ikkontestat jiġu invokati u bil-kundizzjoni li l-eżekuzzjoni immedjata tal-att tirriskja li tikkawża dannu gravi li diffiċilment jissewwa. Din l-aħħar kundizzjoni hija inter alia ssodisfatta jekk motiv serju jkun ġie invokat fuq il-bażi tad-drittijiet fundamentali tal-bniedem, b’mod partikolari d-drittijiet li għalihom ebda deroga ma tkun possibbli skont l-Artikolu 15(2) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali [, iffirmata f’Ruma f’Novembru 1950].
Is-sentenzi li permezz tagħhom tkun ġiet ordnata s-sospensjoni jistgħu jiġu rrevokati jew emendati fuq it-talba tal-partijiet.
§ 3. Ħlief f’każ ta’ urġenza estrema, it-talba għal sospensjoni għandha titressaq u r-rikors għal annullament għandu jiġi ppreżentat mill-istess u mill-uniku att.
[...]
It-talba tinkludi espożizzjoni tal-motivi u tal-fatti li, skont ir-rikorrent, jiġġustifikaw li jiġu ordnati s-sospensjoni jew, jekk ikun il-każ, miżuri provviżorji.
[...]
§ 4. Il-President tal-Awla jew l-Imħallef għall-Kwistjonijiet dwar Barranin li huwa jinnomina jiddeċiedi fit-tletin jum dwar it-talba għal sospensjoni. Jekk is-sospensjoni tiġi ordnata, għanda tingħata deċiżjoni dwar ir-rikors għal annullament fi żmien erba’ xhur mill-għoti tad-deċiżjoni ġudizzjarja.
Meta barrani jkun is-suġġett ta’ miżura ta’ tneħħija jew ta’ refoulement li l-eżekuzzjoni tagħhom tkun imminenti, b’mod partikolari meta jinżamm f’post iddeterminat previst fl-Artikoli 74/8 u 74/9 jew jitqiegħed għad-dispożizzjoni tal-Gvern, huwa jista’, jekk ma jkunx għadu talab is-sospensjoni tagħha bil-mezz ordinarju, jitlob is-sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ din il-miżura b’urġenza estrema ta’ din il-miżura fit-terminu previst fis-subparagrafu 3 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 39/57.
Jekk it-talba tidher manifestament tardiva, il-President tal-Awla adita jew l-Imħallef għall-Kwistjonijiet dwar Barranin li huwa jinnomina jindika dan fid-digriet tiegħu u jsejjaħ mingħajr dewmien lill-partijiet sabiex jidhru fi żmien erbgħa u għoxrin siegħa mir-riċezzjoni tat-talba. Il-President tal-Awla jew l-Imħallef għall-Kwistjonijiet dwar Barranin għandu jwettaq eżami attent u rigoruż tal-provi kollha prodotti għall-konjizzjoni tiegħu, b’mod partikolari dawk li jkunu ta’ natura li jindikaw li jeżistu motivi li jitwemmen li l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni kkontestata tesponi lir-rikorrent għar-riskju li jkun suġġett għall-ksur tad-drittijiet fundamentali tal-bniedem li minnhom ebda deroga ma hija possibbli skont l-Artikolu 15(2) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, li huwa s-suġġett ta’ stħarriġ attent u rigoruż.
It-talba għal sospensjoni b’urġenza estrema tiġi eżaminata fi żmien tmienja u erbgħin siegħa wara r-riċezzjoni tagħha mill-President tal-Awla jew mill-Imħallef għall-Kwistjonijiet dwar Barranin. Madankollu, dan it-terminu huwa estiż għal ħamest ijiem wara dak tar-riċezzjoni mill-Kunsill ta’ din it-talba, meta t-tneħħija jew ir-refoulement effettivi tal-barrani tkun prevista f’data sussegwenti għat-terminu ta’ tmient ijiem.
Jekk il-President tal-Awla jew l-Imħallef għall-Kwistjonijiet dwar Barranin ma jiddeċidix fit-terminu stabbilit, huwa għandu javża lill-Ewwel President jew lill-President. Dan għandu jieħu l-miżuri meħtieġa sabiex tingħata deċiżjoni, skont il-każ, jew, mhux iktar tard minn tnejn u sebgħin siegħa wara r-riċezzjoni tar-rikors, jew, mill-iktar fis possibbli. Fiż-żewġ każijiet, huwa jista’ b’mod partikolari jinvoka l-kawża u jiddeċiedi huwa stess.
B’deroga mill-paragrafi preċedenti, il-President tal-Awla adita jew l-Imħallef għall-Kwistjonijiet dwar Barranin li huwa jinnomina għandu jiddeċiedi bi prijorità fuq l-ammissibbiltà tat-talba, jekk ikun hemm bżonn mingħajr ma jsejjaħ lill-partijiet meta jiġu ssodisfatti l-kundizzjonijiet li ġejjin:
1° din tkun it-tieni miżura ta’ tneħħija jew ta’ refoulement, u
2° it-talba tkun manifestament tardiva, u
3° it-talba titressaq inqas minn tnax-il siegħa qabel il-mument previst għall-eżekuzzjoni tal-miżura, u
4° ir-rikorrent u, jekk ikun il-każ, l-avukat tiegħu jiġu informati mill-tal-inqas tmienja u erbgħin siegħa qabel il-mument previst għall-eżekuzzjoni tal-miżura.
Jekk tiddikjara t-talba bħala inammissibbli, is-sentenza għandha ttemm il-proċedura. Jekk tiddikjara l-applikazzjoni bħala ammissibbli, il-proċedura titkompla kif previst fil-paragrafi 3 sa 6.
[...]”
8
L-Artikolu 60 tal-Liġi tal-15 ta’ Diċembru 1980 jipprovdi:
“§ 1er. Iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz li jixtieq jirrisjedi fit-territorju tar-Renju bħala student għandu jippreżenta l-applikazzjoni tiegħu quddiem ir-rappreżentanza diplomatika jew konsulari kompetenti għall-post ta’ residenza tiegħu barra mill-pajjiż.
§ 2. B’deroga mill-paragrafu 1, iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz li jkun diġà ammess jew awtorizzat jirrisjedi fit-territorju tar-Renju għal tul li ma jaqbiżx disgħin jum skont il-Kapitolu II tat-Titolu I, jew li jkun diġà ammess jew awtorizzat jirrisjedi fit-territorju tar-Renju għal iktar minn disgħin jum fi kwalità oħra, jista’ jippreżenta l-applikazzjoni tiegħu quddiem l-amministrazzjoni komunali tal-post tar-residenza tiegħu fit-territorju tar-Renju jekk jippreżenta l-applikazzjoni qabel l-iskadenza tat-tul ta’ validità ta’ dan il-permess jew ta’ din l-awtorizzazzjoni, bil-kundizzjoni li jkun diġà rreġistrat fi stabbiliment ta’ edukazzjoni ogħla sabiex fih isegwi studji full-time.
§ 3. Iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz għandu jehmeż mal-applikazzjoni tiegħu d-dokumenti li ġejjin:
1° kopja tal-passaport validu tiegħu jew ta’ dokument tal-ivvjaġġar ekwivalenti;
2° il-prova tal-ħlas tat-tariffa, kif previst fl-Artikolu 1/1, jekk ikun suġġett għal dan l-obbligu;
3° ċertifikat maħruġ minn stabbiliment ta’ edukazzjoni ogħla li jipprova:
a)
li huwa rreġistrat fi stabbiliment ta’ edukazzjoni ogħla sabiex isegwi edukazzjoni ogħla jew sena preparatorja full-time, jew
b)
huwa ammess għall-istudji, jew
c)
li huwa rreġistrat għal eżami ta’ ammissjoni jew għal prova ta’ ammissjoni;
Ir-Re għandu jistabbilixxi l-kundizzjonijiet li din iċ-ċertifikazzjoni għandha tissodisfa.
4° jekk ikollu inqas minn tmintax-il sena, prova tal-awtorizzazzjoni tal-ġenituri tiegħu jew, jekk ikun il-każ, tal-persuna li teżerċita t-tutela;
5° il-prova, konformement mal-Artikolu 61, li huwa ser ikollu mezzi ta’ sussistenza suffiċjenti għat-tul tar-residenza tiegħu, sabiex ma jsirx piż fuq is-sistema ta’ għajnuna soċjali tar-Renju matul ir-residenza tiegħu;
6° il-prova li huwa għandu jew ser ikollu assigurazzjoni għall-mard li tkopri r-riskji kollha fil-Belġju għat-tul tar-residenza tiegħu;
Jekk l-applikazzjoni tkun ġiet ippreżentata barra mill-pajjiż u ma jkunx għadu possibbli li din il-prova tiġi mehmuża mal-applikazzjoni, din għandha tiġi ppreżentata fit-terminu previst fil-punt 4 tal-Artikolu 61/1/1,
7° ċertifikat mediku li jiċċertifika li ma huwiex milqut minn waħda mill-mardiet elenkati fl-anness ta’ din il-liġi;
8° jekk ikollu iktar minn tmintax-il sena, estratt mill-fedina kriminali jew dokument ekwivalenti, maħruġ mill-pajjiż ta’ oriġini jew mill-pajjiż tal-aħħar residenza tiegħu, datat inqas minn sitt xhur, u li jiċċertifika li huwa ma ġiex ikkundannat għal reati jew delitti tad-dritt komuni.
Fil-każ ta’ impossibbiltà debitament iġġustifikata li jiġu prodotti d-dokumenti msemmija fil-punti 7 u 8, il-Ministru jew id-delegat tiegħu jista’ madankollu, fid-dawl taċ-ċirkustanzi, jawtorizza lill-barrani jirrisjedi fit-territorju tar-Renju sabiex jistudja hemmhekk.
[...]”
9
L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 61/1/1 ta’ din il-liġi jipprovdi li l-Ministru jew id-delegat tiegħu jieħu deċiżjoni u jinnotifikaha liċ-ċittadin ta’ pajjiż terz f’terminu ta’ 90 jum wara d-data tal-konferma ta’ rċevuta tal-applikazzjoni, imsemmija f’dan l-ewwel punt tal-Artikolu 61/1/1.
10
L-Artikolu 61/1/3 tal-imsemmija liġi jipprevedi l-każijiet li fihom il-Ministru jew id-delegat tiegħu jirrifjuta jew jista’ jirrifjuta applikazzjoni. B’mod partikolari, huma għandhom jirrifjutaw din l-applikazzjoni jekk il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 60 tal-istess liġi ma jiġux issodisfatti jew jekk iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz jitqies bħala li jikkostitwixxi theddida għall-ordni pubbliku, għas-sigurtà nazzjonali jew għas-saħħa pubblika. Barra minn hekk, huma jistgħu jirrifjutaw tali applikazzjoni meta provi jew raġunijiet serji u oġġettivi jippermettu li jiġi stabbilit li r-residenza jkollha skopijiet differenti mill-istudji. Jekk iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz ma jsibx ruħu f’wieħed mill-każijiet imsemmija f’dan l-Artikolu 61/1/3, il-permess ta’ residenza għandu jingħata.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
11
Fil‑25 ta’ Frar 2021, il-President ta’ AVOCATS.BE u dak tal-Orde van Vlaamse Balies (l-Ordni tal-Kmamar tal-Avukati Fjammingi) bagħtu ittra lis-Segretarju tal-Istat għall-Ażil u għall-Migrazzjoni (il-Belġju) sabiex jistaqsu dwar il-problema tal-assenza ta’ rimedju effettiv favur ċittadini ta’ pajjiż terzi kontra d-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet kompetenti li jiċħdu l-applikazzjonijiet għal viża ta’ dawn tal-aħħar għal finijiet ta’ studju.
12
Huma mill-ġdid bagħtulu ittra fis‑16 ta’ Awwissu 2021, li fiha stiednu lill-Istat Belġjan, u, jekk kien hemm bżonn, intimawh, sabiex mingħajr dewmien, jadixxi lill-Parlament b’abbozz ta’ liġi intiż sabiex jipprevedi appelli li għandhom jiġu eżaminati fil-kuntest ta’ proċedura b’urġenza mill-Conseil du contentieux des étrangers (il-Kunsill għall-Kwistjonijiet dwar Barranin, il-Belġju) f’dak li jirrigwarda dawn id-deċiżjonijiet.
13
Is-Segretarju tal-Istat għall-Ażil u għall-Migrazzjoni weġibhom permezz ta’ ittra tat‑23 ta’ Settembru 2021, li ma ppermettietx li tiġi riżolta l-kwistjoni mqajma.
14
Fis‑16 ta’ Ġunju 2022, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ppreżentaw rikors quddiem it-tribunal de première instance francophone de Bruxelles (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Brussell bil-lingwa Franċiża, il-Belġju), li hija l-qorti tar-rinviju, intiża sabiex l-Istat Belġjan jiġi kkundannat jadotta, taħt pagamenti ta’ penalità, miżuri legali li jippermettu liċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jixtiequ jkomplu l-istudji tagħhom fil-Belġju li jeżerċitaw rimedju effettiv kontra d-deċiżjonijiet li jiċħdu l-applikazzjonijiet tagħhom għal viża ppreżentati għal dan l-għan. Il-qorti tar-rinviju tindika li, minbarra l-invokazzjoni ta’ motiv ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 47 tal-Karta, dawn ir-rikorrenti jsostnu li l-assenza ta’ rimedju effettiv tippreġudika d-dritt għar-rispett tal-ħajja privata u tal-familja kif ukoll id-dritt għall-edukazzjoni, li huma ggarantiti, rispettivament, fl-Artikoli 7 u 14 tal-Karta.
15
L-imsemmija rikorrenti jallegaw li l-implimentazzjoni ta’ tali rimedju tikkostitwixxi miżura ta’ kumpens għall-konsegwenzi dannużi tan-nuqqas tal-Istat Belġjan.
16
Il-qorti tar-rinviju tirrileva li, minħabba l-karatteristiċi speċifiċi tal-proċedura applikabbli għall-applikazzjonijiet għal viża għal finijiet ta’ studju, ċerti applikanti jirċievu deċiżjoni biss matul perijodu mix-xahar ta’ Awwissu sax-xahar ta’ Ottubru tas-sena li matulha huma jixtiequ jkomplu l-istudji tagħhom fil-Belġju. Fil-każ ta’ ċaħda tal-applikazzjoni, il-persuna kkonċernata tista’ għalhekk tadixxi lill-Conseil du contentieux des étrangers (il-Kunsill għall-Kwistjonijiet dwar Barranin) biss ftit żmien qabel il-bidu tas-sena akkademika kkonċernata.
17
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li jekk din il-qorti tista’ tiġi adita b’rikors intiż għas-sospensjoni jew għall-annullament tad-deċiżjoni ta’ ċaħda, hija teżerċita biss stħarriġ ta’ legalità u ma jkollhiex setgħa ta’ bidla, b’mod li hija la tista’ tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha għal dawk tal-awtoritajiet kompetenti u lanqas tieħu deċiżjoni ġdida minflokhom. Madankollu, fil-każ ta’ annullament ta’ din id-deċiżjoni, dawn l-awtoritajiet ikunu suġġetti għall-awtorità ta’ res judicata marbuta mad-dispożittiv tas-sentenza tal-imsemmija qorti u mal-motivi li jikkostitwixxu s-sostenn neċessarju tagħha.
18
Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tenfasizza li, peress li l-Conseil du contentieux des étrangers (il-Kunsill għall-Kwistjonijiet dwar Barranin) ma għandux is-setgħa li jordna miżuri provviżorji, b’mod partikolari, li jordna lill-awtoritajiet kompetenti jieħdu deċiżjoni ġdida għall-finijiet tal-ħruġ tal-viża mitluba għal finijiet ta’ studju, jista’ jkun li s-sena ta’ studju tal-persuna kkonċernata tkun irrimedjabbilment kompromessa minħabba assenza ta’ deċiżjoni fi żmien xieraq.
19
Minbarra dan, din il-qorti tindika, minn naħa, li, minħabba sentenza tal-assemblea ġenerali tal-Conseil du contentieux des étrangers (il-Kunsill għall-Kwistjonijiet dwar Barranin) tal‑24 ta’ Ġunju 2020, it-talba għal sospensjoni b’urġenza estrema prevista fl-Artikolu 39/82 tal-Liġi tal‑15 ta’ Diċembru 1980 tista’ tikkonċerna biss miżura ta’ tneħħija jew ta’ refoulement li l-eżekuzzjoni tagħha tkun imminenti u, min-naħa l-oħra, li d-deċiżjonijiet tal-qrati għal miżuri provviżorji aditi wara din is-sentenza ma offrewx soluzzjonijiet sodisfaċenti fir-rigward ta’ deċiżjonijiet li jiċħdu l-applikazzjonijiet għal viża għal finijiet ta’ studju.
20
Iċ-ċittadini ta’ pajjiż terzi, meta l-applikazzjoni tagħhom għal viża għal finijiet ta’ studju ma tintlaqax fil-ħin, għandhom ukoll azzjoni intiża għall-istabbiliment tar-responsabbiltà ċivili tal-Istat Belġjan li tippermettilhom kumpens pekunjarju. Madankollu, it-telf ta’ sena ta’ studju għandu aspett irriversibbli li ma jistax jiġi rrimedjat b’mod adegwat bl-eżistenza ta’ rikors għal kumpens.
21
Għaldaqstant, tqum il-kwistjoni dwar jekk ir-rimedju disponibbli, fid-dritt Belġjan, lil ċittadin ta’ pajjiż terz sabiex jikkontesta d-deċiżjoni ta’ ċaħda tal-applikazzjoni tiegħu għal viża għal finijiet ta’ studju u, b’dan il-mod, li jkun jista’ jibbenefika, jekk ikun il-każ, mid-drittijiet li huwa jislet mill-Artikolu 5(3) tad-Direttiva 2016/801 sabiex ikompli l-istudji tiegħu fil-Belġju huwiex biżżejjed sabiex jissodisfa r-rekwiżiti li jirriżultaw mill-Artikolu 34(5) ta’ din id-direttiva, moqri flimkien mal-Artikoli 7, 14 u 47 tal-Karta kif ukoll il-prinċipju ta’ effettività.
22
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-tribunal de première instance francophone de Bruxelles (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Brussell bil-lingwa Franċiża) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“L-Artikolu 34 tad-Direttiva [2016/801], moqri waħdu jew flimkien mal-Artikoli 7, 14[1] u 47tal-[Karta] kif ukoll mal-prinċipju ta’ effettività, u fid-dawl tal-għan imfittex mill-imsemmija direttiva li jiġu msaħħa l-garanziji proċedurali offruti liċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi u li tiġi ppreferuta l-wasla ta’ studenti barranin fi ħdan l-Unjoni Ewropea, jeżiġi:
[a])
li tiġi offruta l-possibbiltà ta’ rimedju eċċezzjonali lill-istudent barrani, mniehdija fil-kundizzjonijiet tal-urġenza estrema, meta huwa juri li kellu d-diliġenza kollha meħtieġa u li l-osservanza tat-termini neċessarji sabiex titniehda proċedura ordinarja (għal sospensjoni/annullament) tista’ tostakola l-iżvolġiment tal-istudji inkwistjoni?
Jekk ir-risposta għad-domanda preċedenti tkun fin-negattiv, għandha tingħata l-istess risposta fin-negattiv meta l-assenza ta’ deċiżjoni f’terminu qrib tkun tista’ twassal sabiex tiġi mtellfa b’mod irrimedjabbli sena ta’ studju lill-persuna kkonċernata?
b])
li tiġi offruta l-possibbiltà ta’ rimedju eċċezzjonali lill-istudent barrani, mniehdija fil-kundizzjonijiet tal-urġenza estrema, meta huwa juri li kellu d-diliġenza kollha meħtieġa u li l-osservanza tat-termini neċessarji sabiex titniehda proċedura ordinarja (għal sospensjoni/annullament) tista’ tostakola l-iżvolġiment tal-istudji inkwistjoni, li fil-kuntest tagħha, flimkien mas-sospensjoni, huwa jkun jista’ jitlob li miżuri provviżorji oħrajn jiġu ordnati sabiex tiġi żgurata l-effettività tad-dritt li tinkiseb awtorizzazzjoni jekk huwa jissodisfa l-kundizzjonijiet ġenerali u speċifiċi, kif iggarantit
fl-Artikolu 5(3) tad-Direttiva 2016/80/UE?
Jekk ir-risposta għad-domanda preċedenti tkun fin-negattiv, għandha tingħata l-istess risposta fin-negattiv meta l-assenza ta’ deċiżjoni f’terminu qrib tkun tista’ twassal sabiex tiġi mtellfa b’mod irrimedjabbli sena ta’ studju lill-persuna kkonċernata?
[c])
li r-rimedju organizzat kontra d-deċiżjoni ta’ rifjut ta’ viża jippermetti lill-qorti tissostitwixxi l-evalwazzjoni tal-awtorità amministrattiva b’dik tagħha u li tirriforma d-deċiżjoni ta’ dik l-awtorità, jew stħarriġ tal-legalità li jippermetti lill-qorti tiċċensura illegalità, b’mod partikolari żball manifest ta’ evalwazzjoni, billi tissospendi jew tannulla d-deċiżjoni amministrattiva, huwa suffiċjenti?”
Fuq id-domandi preliminari
23
Permezz tad-domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 34(5) tad-Direttiva 2016/801, moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta, għandux jiġi interpretat fis-sens li jeżiġi, fir-rigward tal-azzjoni li permezz tagħha ċittadin ta’ pajjiż terz, sabiex jinvoka d-drittijiet li huwa jislet mill-Artikolu 5(3) ta’ din id-direttiva, jixtieq jikkontesta d-deċiżjoni tal-awtoritajiet kompetenti li kienu ċaħdu l-applikazzjoni tiegħu għal ammissjoni fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat għal finijiet ta’ studju:
–
li jiġi offrut rimedju eċċezzjonali eżaminat fil-kuntest ta’ proċedura ta’ urġenza lil dan iċ-ċittadin, meta, minkejja li jkun ipproduċa l-prova li eżerċita d-diliġenza meħtieġa, l-osservanza neċessarja tat-termini relatati mal-proċedura ordinarja ta’ stħarriġ ta’ din id-deċiżjoni tista’ tostakola l-iżvolġiment tal-istudji tiegħu;
–
li, fil-kuntest ta’ tali rimedju eċċezzjonali, il-qorti adita għandha s-setgħa li tordna, jekk ikun il-każ, miżuri provviżorji, b’mod partikolari, sabiex tordna lill-awtoritajiet kompetenti jieħdu deċiżjoni ġdida għall-finijiet tal-ħruġ tal-permess ta’ residenza mitluba għall-finijiet tal-istudju, u
–
li l-qorti adita b’rikors kontra l-imsemmija deċiżjoni għandha s-setgħa li tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha għal dik ta’ dawn l-awtoritajiet jew li tadotta deċiżjoni ġdida.
24
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 5(3) tad-Direttiva 2016/801, iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz li jkun ippreżenta applikazzjoni għal ammissjoni fit-territorju ta’ Stat Membru għal finijiet ta’ studju għandu dritt għal permess ta’ residenza fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru jekk jissodisfa l-kundizzjonijiet ġenerali stabbiliti fl-Artikolu 7 ta’ din id-direttiva u l-kundizzjonijiet partikolari applikabbli skont it-tip ta’ applikazzjoni ppreżentata, f’dan il-każ dawk previsti fl-Artikolu 11 tal-imsemmija direttiva għall-applikazzjonijiet għal ammissjoni għal finijiet ta’ studju.
25
Minn dan isegwi li, skont dan l-Artikolu 5(3), l-Istati Membri għandhom obbligu joħorġu permess ta’ residenza għal finijiet ta’ studju lill-applikant li jkun issodisfa r-rekwiżiti li jinsabu fl-Artikoli 7 u 11 tad-Direttiva 2016/801 (sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, Perle, C‑14/23, EU:C:2024:647, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).
26
Skont l-Artikolu 34(5) ta’ din id-direttiva, kwalunkwe deċiżjoni li tiddikjara inammissibbli jew li tiċħad applikazzjoni jew kull deċiżjoni ta’ rifjut ta’ tiġdid jew ta’ rtirar ta’ permess tista’ tiġi kkontestata fl-Istat Membru kkonċernat, konformement mad-dritt nazzjonali.
27
Minn dan jirriżulta li, fil-każ ta’ deċiżjoni li tiċħad applikazzjoni għal ammissjoni fit-territorju ta’ Stat Membru għal finijiet ta’ studju, dan l-Artikolu 34(5) jagħti espressament liċ-ċittadin ta’ pajjiż terz li jkun ippreżenta tali applikazzjoni l-possibbiltà li jippreżenta appell konformement mal-leġiżlazzjoni nazzjonali tal-Istat Membru li jkun adotta din id-deċiżjoni (sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, Perle, C‑14/23, EU:C:2024:647, punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata).
28
Għalhekk hemm lok li jiġi osservat li, billi indika li l-appell għandu jiġi ppreżentat konformement mal-leġiżlazzjoni nazzjonali tal-Istat Membru kkonċernat, il-leġiżlatur tal-Unjoni ħalla lill-Istati Membri l-kompitu li jiddeċiedu dwar in-natura u l-modalitajiet konkreti tar-rimedji ġudizzjarji li l-applikanti għal viża għandhom għal finijiet ta’ studju li jaqgħu taħt id-Direttiva 2016/801 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Marzu 2021, Konsul Rzeczypospolitej Polskiej w N., C‑949/19, EU:C:2021:186, punt 42).
29
Madankollu, in-natura u l-modalitajiet konkreti tal-proċedura ta’ appell imsemmija fl-Artikolu 34(5) tad-Direttiva 2016/801 għandhom jiġu ddeterminati konformement mal-Artikolu 47 tal-Karta (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, Perle, C‑14/23, EU:C:2024:647, punt 62 u l-ġurisprudenza ċċitata).
30
Fil-fatt, għalkemm, fl-assenza ta’ leġiżlazzjoni tal-Unjoni fil-qasam, huwa l-ordinament ġuridiku intern ta’ kull Stat Membru li għandu jindika l-qrati kompetenti u li jirregola l-modalitajiet proċedurali tar-rikorsi intiżi sabiex jiżguraw is-salvagwardja tad-drittijiet individwali dderivati mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni, l-Istati Membri għandhom madankollu r-responsabbiltà li jiżguraw, f’kull każ, ir-rispett tad-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva tal-imsemmija drittijiet kif iggarantit fl-Artikolu 47 tal-Karta (sentenza tal‑14 ta’ Mejju 2020, Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság, C‑924/19 PPU u C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, punt 142 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
31
Minbarra dan, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li d-dritt għal rimedju effettiv, stabbilit fl-Artikolu 47 tal-Karta, ikun fittizju li kieku l-ordinament ġuridiku ta’ Stat Membru kien jippermetti li deċiżjoni ġudizzjarja definittiva u obbligatorja tibqa’ ineffettiva għad-detriment ta’ parti Dan huwa partikolarment minnu meta l-kisba tal-benefiċċju effettiv tad-drittijiet li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni, hekk kif irrikonoxxuti minn deċiżjoni ġudizzjarja, timplika l-osservanza ta’ imperattivi temporali (sentenza tad-29 ta’ Lulju 2024, Perle, C‑14/23_‑EU:C:2024:647, punt 63 u l-ġurisprudenza ċċitata).
32
F’dan ir-rigward, fil-kuntest ta’ din il-kawża, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-mument utli tal-ħruġ tal-viża għal finijiet ta’ studju li għaliha saret l-applikazzjoni u, konsegwentement, tad-deċiżjoni dwar l-appell ippreżentat kontra r-rifjut ta’ tali viża, sabiex iċ-ċittadin ta’ pajjiż terz ikkonċernat ikollu l-possibbiltà, jekk ikun il-każ, li jibbenefika mid-drittijiet li huwa jislet mid-Direttiva 2016/801.
33
F’dan il-kuntest, l-ewwel nett, fir-rigward tal-istabbiliment ta’ rimedju eċċezzjonali li għandu jiġi eżaminat fil-kuntest ta’ proċedura b’urġenza, għandu jiġi enfasizzat li, skont ġurisprudenza stabbilita, id-dritt tal-Unjoni, inklużi d-dispożizzjonijiet tal-Karta, ma għandux l-effett li jġiegħel lill-Istati Membri jistabbilixxu rimedji ġuridiċi differenti minn dawk stabbiliti mid-dritt intern, sakemm, madankollu, mill-istruttura tal-ordinament ġuridiku nazzjonali inkwistjoni jirriżulta li ma jeżisti ebda rimedju ġudizzjarju li jippermetti, anki jekk b’mod inċidentali, li jiġi żgurat ir-rispett tad-drittijiet li l-partijiet fil-kawża jisiltu mid-dritt tal-Unjoni. (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Settembru 2023, Rayonna prokuratura Lovech, teritorialno otdelenie Lukovit (Tfittxija fiżika) (C‑209/22, EU:C:2023:634, punt 54 u l-ġurisprudenza ċċitata).
34
Għaldaqstant, l-Artikolu 34(5) tad-Direttiva 2016/801, moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta, ma jeżiġix l-istabbiliment ta’ rimedju eċċezzjonali li għandu jiġi eżaminat fil-kuntest ta’ proċedura b’urġenza.
35
Madankollu, għandu jiġi żgurat li l-kundizzjonijiet li fihom jiġi eżerċitat appell kontra deċiżjoni tal-awtoritajiet kompetenti li jiċħad applikazzjoni għal ammissjoni fit-territorju ta’ Stat Membru għal finijiet ta’ studji u, jekk ikun il-każ, is-sentenza adottata fi tmiem dan l-appell tiġi eżegwita jkunu tali li jippermettu, bħala prinċipju, l-adozzjoni ta’ deċiżjoni ġdida fi żmien qasir, b’tali mod li ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz suffiċjentement diliġenti jkun jista’ jibbenefika mill-effettività sħiħa tad-drittijiet li huwa jislet minn din id-direttiva. (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, Perle, C‑14/23, EU:C:2024:647, punt 66).
36
It-tieni nett, fil-każ tal-istabbiliment tal-possibbiltà għall-qorti adita li tordna lill-awtoritajiet kompetenti li jieħdu deċiżjoni ġdida għall-finijiet tal-ħruġ tal-permess ta’ residenza mitlub u, it-tielet nett, fir-rigward tal-possibbiltà possibbli għal tali qorti li tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha għal dik tal-imsemmija awtoritajiet jew li tadotta deċiżjoni ġdida, hemm lok li jiġi rrilevat li dawn l-interrogazzjonijiet tal-qorti tar-rinviju huma relatati mas-setgħat li l-qrati aditi b’azzjonijiet intiżi li jikkontestaw iċ-ċaħda ta’ applikazzjonijiet ta’ ammissjoni jistgħu jeżerċitaw.
37
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, meta tkun inkwistjoni deċiżjoni amministrattiva nazzjonali li, sabiex tiżgura l-osservanza tal-benefiċċju effettiv tad-drittijiet tal-persuna kkonċernata li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni, f’dan il-każ dawk relatati mas-sodisfazzjon tar-rekwiżiti previsti fl-Artikolu 5(3) ta’ din id-direttiva, għandha imperattivament tiġi adottata b’ħeffa, jirriżulta min-neċessità, li tirriżulta mill-Artikolu 47 tal-Karta, li tiġi żgurata l-effettività tal-appell ippreżentat kontra d-deċiżjoni amministrattiva inizjali li tiċħad l-applikazzjoni tagħha, li kull Stat Membru għandu jamministra d-dritt nazzjonali tiegħu b’tali mod li, fil-każ ta’ annullament tagħha, tiġi adottata deċiżjoni ġdida fi żmien qasir u tkun konformi mal-evalwazzjoni li tinsab fis-sentenza li tkun tat l-annullament (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, Perle, C‑14/23, EU:C:2024:647, punt 64 u l-ġurisprudenza ċċitata).
38
Għalhekk, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punti 29 sa 31 ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, fir-rigward tal-applikazzjonijiet għall-ammissjoni fit-territorju ta’ Stat Membru għal finijiet ta’ studju, il-fatt li l-qorti adita għandha kompetenza sabiex tiddeċiedi biss dwar l-annullament tad-deċiżjoni tal-awtoritajiet kompetenti li tiċħad tali applikazzjoni huwa biżżejjed, bħala prinċipju, sabiex jiġu ssodisfatti r-rekwiżiti tal-Artikolu 34(5) tal-imsemmija direttiva, moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta, mingħajr ma jkun meħtieġ li din il-qorti tkun tista’ tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha għal dik ta’ dawn l-awtoritajiet jew li tadotta deċiżjoni ġdida, bil-kundizzjoni li, jekk ikun il-każ, l-imsemmija awtoritajiet ikunu marbuta bl-evalwazzjoni li tinsab fis-sentenza li tiddikjara l-annullament ta’ din id-deċiżjoni. (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, Perle, C‑14/23, EU:C:2024:647, punt 65).
39
Minbarra l-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punt 34 ta’ din is-sentenza, tali evalwazzjoni hija valida wkoll, fil-każ fejn il-qorti li tiddeċiedi abbażi ta’ rimedju eċċezzjonali eżaminat fil-kuntest ta’ proċedura b’urġenza ma jkollhiex is-setgħa li tordna miżuri provviżorji, b’mod partikolari, sabiex tordna lill-awtoritajiet kompetenti li jieħdu deċiżjoni ġdida għall-finijiet tal-ħruġ tal-permess ta’ residenza mitluba għal finijiet ta’ studju.
40
Madankollu, hekk kif tfakkar fil-punt 35 ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li, fil-każ fejn il-qorti adita jkollha biss setgħa ta’ annullament, għandu jiġi żgurat li l-kundizzjonijiet li fihom jiġi eżerċitat l-appell li hija adita u, jekk ikun il-każ, is-sentenza adottata fi tmiem dan l-appell tiġi eżegwita jkunu tali li jippermettu, fil-prinċipju, l-adozzjoni ta’ deċiżjoni ġdid f’terminu qasir, b’tali mod li ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz suffiċjentement diliġenti jkun jista’ jibbenefika mill-effettività sħiħa tad-drittijiet li huwa jislet mid-Direttiva 2016/801.
41
Madankollu, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li ċerti ċittadini ta’ pajjiżi terzi jirċievu deċiżjoni dwar l-applikazzjoni tagħhom għal ammissjoni fit-territorju Belġjan għal finijiet ta’ studju biss ftit żmien qabel il-bidu tas-sena akkademika li huma jixtiequ jsegwu fil-Belġju. Għalhekk, għandu jiġi kkonstatat li l-possibbiltà għall-awtoritajiet kompetenti, wara l-annullament ta’ din id-deċiżjoni inizjali, li jieħdu deċiżjoni ġdida f’terminu qasir, b’tali mod li ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz suffiċjentement diliġenti jkun jista’ jibbenefika mill-effettività sħiħa tad-drittijiet li huwa jislet mid-Direttiva 2016/801, tiddependi wkoll mill-kundizzjonijiet relatati mal-adozzjoni tal-imsemmija deċiżjoni inizjali.
42
F’dan ir-rigward, skont l-Artikolu 34(1) ta’ din id-direttiva, l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru kkonċernat għandhom jadottaw deċiżjoni dwar l-applikazzjoni għall-ammissjoni fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru għal finijiet ta’ studju mill-iktar fis possibbli, iżda mhux iktar tard minn terminu ta’ 90 jum mid-data tal-preżentazzjoni tal-applikazzjoni kompleta. Barra minn hekk, konformement mal-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu 34, jekk l-informazzjoni jew id-dokumenti pprovduti insostenn tal-applikazzjoni ma jkunux kompleti, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jippreċiżaw lill-applikant, f’terminu raġonevoli, liema informazzjoni addizzjonali hija meħtieġa u jistabbilixxu terminu raġonevoli għall-komunikazzjoni tagħha, li għandu l-effett li jissospendi t-terminu previst fil-paragrafu 1 tal-imsemmi Artikolu 34 sakemm l-awtoritajiet kompetenti jkunu rċevew l-informazzjoni addizzjonali.
43
Hekk kif tfakkar fil-punti 24 u 25 ta’ din is-sentenza, il-benefiċċju tad-drittijiet misluta mill-Artikolu 5(3) tal-imsemmija direttiva, f’dan il-każ il-permess ta’ residenza fit-territorju ta’ Stat Membru għal finijiet ta’ studju, jeħtieġ li ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz ikkonċernat ikun issodisfa l-kundizzjonijiet ġenerali stabbiliti fl-Artikolu 7 tad-Direttiva 2016/801 u l-kundizzjonijiet partikolari applikabbli għall-istudenti, previsti fl-Artikolu 11 ta’ din id-direttiva għall-applikazzjonijiet għal ammissjoni għal finijiet ta’ studju, fejn dawn l-aħħar kundizzjonijiet jinkludu, b’mod partikolari, il-fatt li dan iċ-ċittadin kien ġie ammess fi stabbiliment ta’ edukazzjoni ogħla sabiex hemmhekk isegwi kors ta’ studju.
44
F’dan il-kuntest, l-adozzjoni mill-awtoritajiet kompetenti, fl-osservanza tat-terminu previst fl-Artikolu 34(1) tad-Direttiva 2016/801, ta’ deċiżjoni dwar l-applikazzjonijiet għall-ammissjoni fit-territorju ta’ Stat Membru għal finijiet ta’ studju tippermetti, bħala prinċipju, li tiġi ggarantita l-effettività tad-drittijiet li dawn iċ-ċittadini jisiltu mill-imsemmija direttiva, sa fejn l-iżvolġiment tal-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjonijiet għall-ammissjoni fit-territorju ta’ Stat Membru għal finijiet ta’ studju mill-awtoritajiet kompetenti ma twassalx, fil-prattika, li ċċaħħad sistematikament liċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li l-applikazzjoni tagħhom tiġi miċħuda mill-possibbiltà li jibbenefikaw, jekk ikun il-każ, mill-effettività sħiħa ta’ dawn id-drittijiet, minħabba d-data li fiha jiġu adottati d-deċiżjonijiet dwar l-imsemmija applikazzjonijiet u fid-dawl tat-termini inkomprensibbli ta’ eventwali proċedura ta’ appell kontra dawn id-deċiżjonijiet.
45
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, ir-risposta għad-domandi preliminari għandha tkun li l-Artikolu 34(5) tad-Direttiva 2016/801, moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jeżiġix, fir-rigward tal-azzjoni li permezz tagħha ċittadin ta’ pajjiż terz, sabiex jinvoka d-drittijiet li huwa jislet mill-Artikolu 5(3) ta’ din id-direttiva, għandu intenzjoni jikkontesta d-deċiżjoni tal-awtoritajiet kompetenti li kienu ċaħdu l-applikazzjoni tiegħu għal ammissjoni fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat għal finijiet ta’ studju:
–
li jiġi offrut rimedju eċċezzjonali eżaminat fil-kuntest ta’ proċedura ta’ urġenza lil dan iċ-ċittadin, meta, minkejja li jkun ipproduċa l-prova tad-diliġenza meħtieġa, l-osservanza neċessarja tat-termini relatati mal-proċedura ordinarja ta’ stħarriġ ta’ din id-deċiżjoni tista’ tostakola l-iżvolġiment tal-istudji tiegħu;
–
li, fil-kuntest ta’ tali rimedju eċċezzjonali, il-qorti adita jkollha s-setgħa li tordna, jekk ikun il-każ, miżuri provviżorji, b’mod partikolari, sabiex tordna lill-awtoritajiet kompetenti li jieħdu deċiżjoni ġdida għall-finijiet tal-ħruġ tal-permess ta’ residenza mitluba għall-finijiet ta’ studji, jew
–
li l-qorti adita b’appell kontra l-imsemmija deċiżjoni jkollha s-setgħa li tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha għal dik ta’ dawn l-awtoritajiet jew li tadotta deċiżjoni ġdida.
46
Il-kundizzjonijiet li fihom l-appell kontra deċiżjoni tal-awtoritajiet kompetenti li tiċħad applikazzjoni għall-ammissjoni fit-territorju ta’ Stat Membru għal finijiet ta’ studju jiġi eżerċitat u, jekk ikun il-każ, is-sentenza adottata fi tmiem dan tiġi eżegwita għandhom, madankollu, ikunu ta’ natura li jippermettu l-adozzjoni ta’ deċiżjoni ġdida f’terminu qasir, konformi mal-evalwazzjoni li tinsab fis-sentenza li tkun iddikjarat l-annullament, b’tali mod li ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz suffiċjentement diliġenti jkun f’pożizzjoni li jibbenefika mill-effettività sħiħa tad-drittijiet li huwa jislet mill-imsemmija direttiva.
Fuq l-ispejjeż
47
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Għaxar Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 34(5) tad-Direttiva (UE) 2016/801 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Mejju 2016 dwar il-kundizzjonijiet ta' dħul u residenza ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi għall-finijiet ta’ riċerka, studji, taħriġ, servizz volontarju, skemi ta’ skambju ta’ skulari jew proġetti edukattivi u au pairing, moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
ma jeżiġix, fir-rigward tal-azzjoni li permezz tagħha ċittadin ta’ pajjiż terz, sabiex jinvoka d-drittijiet li huwa jislet mill-Artikolu 5(3) ta’ din id-direttiva, għandu intenzjoni jikkontesta d-deċiżjoni tal-awtoritajiet kompetenti li kienu ċaħdu l-applikazzjoni tiegħu għal ammissjoni fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat għal finijiet ta’ studju:
–
li jiġi offrut rimedju eċċezzjonali eżaminat fil-kuntest ta’ proċedura ta’ urġenza lil dan iċ-ċittadin, meta, minkejja li jkun ipproduċa l-prova tad-diliġenza meħtieġa, l-osservanza neċessarja tat-termini relatati mal-proċedura ordinarja ta’ stħarriġ ta’ din id-deċiżjoni tista’ tostakola l-iżvolġiment tal-istudji tiegħu;
–
li, fil-kuntest ta’ tali rimedju eċċezzjonali, il-qorti adita jkollha s-setgħa li tordna, jekk ikun il-każ, miżuri provviżorji, b’mod partikolari, sabiex tordna lill-awtoritajiet kompetenti li jieħdu deċiżjoni ġdida għall-finijiet tal-ħruġ tal-permess ta’ residenza mitluba għall-finijiet ta’ studji, jew
–
li l-qorti adita b’appell kontra l-imsemmija deċiżjoni jkollha s-setgħa li tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha għal dik ta’ dawn l-awtoritajiet jew li tadotta deċiżjoni ġdida.
Il-kundizzjonijiet li fihom l-appell kontra deċiżjoni tal-awtoritajiet kompetenti li tiċħad applikazzjoni għall-ammissjoni fit-territorju ta’ Stat Membru għal finijiet ta’ studju jiġi eżerċitat u, jekk ikun il-każ, is-sentenza adottata fi tmiem dan tiġi eżegwita għandhom, madankollu, ikunu ta’ natura li jippermettu l-adozzjoni ta’ deċiżjoni ġdida f’terminu qasir, konformi mal-evalwazzjoni li tinsab fis-sentenza li tkun iddikjarat l-annullament, b’tali mod li ċ-ċittadin ta’ pajjiż terz suffiċjentement diliġenti jkun f’pożizzjoni li jibbenefika mill-effettività sħiħa tad-drittijiet li huwa jislet mill-imsemmija direttiva.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.
(
i
)	L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.