62007CC0256
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
MAZÁK
ippreżentati fil-21 ta’ Ottubru 2008 (
1
)
Kawża C-256/07
Mitsui & Co. Deutschland GmbH
vs
Hauptzollamt Düsseldorf
“Kodiċi Doganali tal-Komunità — Rimbors ta’ dazji doganali — Artikolu 29(1) u (3)(a) — Valur doganali — Regolament (KEE) Nru 2454/93 — Artikolu 145(2) u (3) — Teħid inkunsiderazzjoni, fil-kuntest tad-determinazzjoni tal-valur doganali, tal-ħlasijiet li jkunu saru mill-bejjiegħ skont l-obbligu ta’ garanzija previst mill-kuntratt ta’ bejgħ — Applikazzjoni ratione temporis — Regoli sostantivi — Regoli proċedurali — Retroattività ta’ regola — Validità”
I — Introduzzjoni, il-fatti fil-kawża prinċipali u l-proċedura quddiem il-qorti tar-rinviju
1.
Id-domandi li saru mill-Finanzgericht Düsseldorf (qorti tal-finanzi ta’ Düsseldorf) (il-Ġermanja), jagħtu lill-Qorti tal-Ġustizzja l-possibbiltà li tippreċiża l-effett tan-natura difettuża ta’ merkanzija fuq il-valur ta’ tranżazzjoni, u konsegwentement, fuq il-valur doganali tagħha wkoll.
2.
Il-qorti tar-rinviju teħtieġ risposta mingħand il-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tasal għal deċiżjoni dwar ir-rikors ta’ Mitsui & Co. Deutschland GmbH (iktar ’il quddiem “Mitsui & Co.”), imressaq kontra l-Hauptzollamt Düsseldorf (uffiċċju prinċipali doganali ta’ Düsseldorf, iktar ’il quddiem il-“Hauptzollamt”), dwar deċiżjoni mogħtija minn dan tal-aħħar fir-rigward ta’ talba għar-rifużjoni tad-dazji doganali ppreżentata minn Mitsui & Co.
3.
L-attività ta’ Mitsui & Co. tikkonsisti fix-xiri u l-importazzjoni ta’ vetturi tal-marka Subaru li fuqhom il-bejjiegħ Ġappuniż, li huwa wkoll il-manifattur tagħhom, jagħti garanzija ta’ tliet snin. Il-bejjiegħ-manifattur irrimborsa lil Mitsui & Co. l-ispejjeż abbażi ta’ din il-garanzija, jiġifieri l-ispejjeż ta’ tiswijiet iffatturati mix-xerrejja tiegħu stess. Konsegwentement, Mitsui & Co. talbet lill-Hauptzollamt rimbors tad-dazji doganali.
4.
Id-deċiżjoni kkontestata tal-Hauptzollamt tirrigwarda vetturi rilaxxati għal ċirkulazzjoni libera matul ix-xahar ta’ Lulju 2000. B’deċiżjoni tas-27 ta’ Mejju 2004, il-Hauptzollamt laqa’ parzjalment it-talba ta’ Mitsui & Co. tat- għar-rimbors tad-dazji doganali mħallsa fir-rigward tas-servizzi mogħtija taħt il-garanzija. Huwa kkunsidra biss l-aġġustamenti fil-prezz li saru sax-xahar ta’ Frar 2002 u rrifjuta li jagħti l-aġġustamenti fil-prezz li saru bejn ix-xahar Marzu 2002 u dak ta’ Ġunju 2003, billi invoka l-Artikolu 145(2) u (3) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93, tat-, li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarju (
2
), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 444/2002, tal- (
3
).
5.
Il-Hauptzollamt ikkonferma l-pożizzjoni tiegħu f’deċiżjoni tat-30 ta’ Marzu 2005, li ngħatat wara l-ilment imressaq minn Mitsui & Co. fejn din indikat li l-Artikolu 145 tar-regolament ta’ implementazzjoni ma kienx japplika għat-talba tagħha għar-rimbors peress li, fil-każ ta’ garanzija, din ma tikkonsistix f’modika tal-prezz a posteriori, iżda fir-rikonoxximent ikkwantifikat ta’ obbligu ta’ garanzija kuntrattwali u li, barra minn hekk, abbażi tal-prinċipju ta’ non-retroattività, l-imsemmi Artikolu 145 ma kienx applikabbli għall-merkanzija importata u rilaxxata għal ċirkulazzjoni libera qabel id-.
II — Il-kuntest ġuridiku
6.
Fiż-żmien meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, il-valur doganali kien ittrattat fil-Kapitolu III tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (
4
).
7.
L-Artikolu 29(1) tal-Kodiċi Doganali jiddefinixxi l-“valur doganali tal-merkanzija importata” bħala l-valur tat-tranżazzjoni tagħha, jiġifieri, il-prezz effettivament imħallas jew li għandu jitħallas għall-merkanzija meta din tinbiegħ għall-esportazzjoni lejn it-territorju doganali tal-Komunità (
5
).
8.
L-imsemmi Artikolu 29 tal-Kodiċi Doganali jiddefinixxi wkoll, fil-paragrafu 3(a) tiegħu, il-“prezz effettivament imħallas jew li għandu jitħallas” bħala l-ħlas totali li jkun sar jew li għandu jsir mix-xerrej lil bejjiegħ, jew għall-benefiċċju tiegħu, għall-merkanzija importata. Dan jinkludi l-ħlasijiet kollha li jkunu saru jew li jkunu dovuti bħala kundizzjoni tal-bejgħ tal-merkanzija importata, mix-xerrej lill-bejjiegħ, jew mix-xerrej lil terza persuna sabiex jissodisfa obbligu tal-bejjiegħ.
9.
Abbażi tal-Artikolu 249 tal-Kodiċi Doganali, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej adottat ir-Regolament (KEE) Nru 2454/93.
10.
Dan ir-regolament ġie emendat diversi drabi. Ir-Regolament Nru 444/2002, li daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Marzu 2002, huwa wieħed minn dawn l-emendi.
11.
Kif ifakkru l-ħames u s-sitt premessi tar-Regolament Nru 444/2002, wara li l-merkanzija tiġi rilaxxata għal ċirkulazzjoni libera, il-prezz miftiehem għall-istess merkanzija bejn ix-xerrej u l-bejjiegħ jista’, f’ċerti każijiet, jiġi mmodifikat sabiex tittieħed inkunsiderazzjoni n-natura difettuża tal-merkanzija. Konsegwentement, ir-regoli fis-seħħ għandhom jipprovdu espressament li l-valur ta’ tranżazzjoni skont l-Artikolu 29 tal-Kodiċi Doganali jista’ jieħu inkunsiderazzjoni din iċ-ċirkustanza speċjali, bla ħsara għal klawżoli ta’ salvagwardja xierqa kif ukoll termini ta’ skadenza raġonevoli.
12.
Għal dawn ir-raġunijiet, ir-Regolament Nru 444/2002 introduċa l-formulazzjoni l-ġdida tal-Artikolu 145 tar-regolament ta’ implementazzjoni. Fil-paragrafi 2 u 3 tiegħu, dan l-Artikolu jipprevedi l-possibbiltà, wara li l-merkanzija tkun ġiet rilaxxata għal ċirkulazzjoni libera, li tittieħed inkunsiderazzjoni, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-valur doganali, il-modifika mill-bejjiegħ, favur ix-xerrej, tal-prezz effettivament imħallas jew li għandu jitħallas għall-merkanzija.
13.
L-Artikolu 145(2) u (3) tar-regolament ta’ implementazzjoni jippreċiża l-kundizzjonijiet bażi ta’ din il-possibbiltà. Fl-ewwel lok, il-merkanzija inkwistjoni trid tkun difettuża fid-data tal-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni minn naħa tal-awtoritajiet doganali. Fit-tieni lok, il-bejjiegħ irid ikun għamel il-modifika b’applikazzjoni ta’ obbligu kuntrattwali ta’ garanzija previst mill-kuntratt ta’ bejgħ konkluż qabel ma din il-merkanzija tkun rilaxxata għal ċirkulazzjoni libera. Fit-tielet lok, in-natura difettuza tal-imsemmija merkanzija ma tistax tkun diġà ġiet ikkunsidrata fil-kuntratt ta’ bejgħ relattiv. Fir-raba’ lok, il-modifika tal-prezz tista’ tittieħed inkunsiderazzjoni biss jekk din il-modifika tkun seħħet f’terminu ta’ tnax-il xahar mid-data tal-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni tar-rilaxx tal-merkanzija għal ċirkulazzjoni libera.
III — Id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
14.
Il-Finanzgericht Düsseldorf iddeċieda li jissosspendi l-proċeduri u li jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja l-erba’ domandi preliminari segwenti:
1)
Il-ħlasijiet, magħmula lix-xerrej mill-bejjiegħ-manifattur, fil-kuntest ta’ ftehim ta’ garanzija, u li permezz tagħhom ix-xerrej ġie rrimborsat għall-ispejjeż ta’ tiswija li kellu jħallas lix-xerrejja tiegħu stess, inaqqsu l-valur doganali, skont l-Artikolu 29(1) u (3)(a) tal-Kodiċi Doganali, iddikjarat abbażi tal-prezz miftiehem bejn il-bejjiegħ-manifattur u x-xerrej?
2)
Il-ħlasijiet magħmula lix-xerrej mill-bejjiegħ-manifattur bħala rimbors tal-ispejjeż ta’ garanzija msemmija fl-ewwel domanda jikkostitwixxu modifika tal-valur tat-tranżazzjoni skont l-Artikolu 145(2) tar-regolament ta’ implementazzjoni, kif emendat bir-Regolament Nru 444/2002?
3)
F’każ ta’ risposta fil-pożittiv għall-ewwel jew għat-tieni domanda, l-Artikolu 145(2) u (3) tar-regolament ta’ implementazzjoni, kif emendat bir-Regolament Nru 444/2002, għandu jiġi applikat għall-importazzjonijiet li d-dikjarazzjonijiet doganali tagħhom ġew aċċettati qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 444/2002?
4)
F’każ ta’ risposta fil-pożittiv għat-tielet domanda, l-Artikolu 145(2) u (3) tar-regolament ta’ implementazzjoni, kif emendat bir-Regolament Nru 444/2002, huwa validu?
15.
Ġew ippreżentati noti ta’ osservazzjonijiet minn Mitsui & Co., mill-Gvern Ġermaniż u mill-Kummissjoni.
16.
Mitsui & Co. kif ukoll il-Kummissjoni talbu lill-Qorti tal-Ġustizzja li ssir seduta, li saret fit-12 ta’ Ġunju 2008.
IV — Evalwazzjoni
A — Fuq l-ewwel domanda preliminari
17.
L-ewwel domanda tal-qorti tar-rinviju hija intiża sabiex jiġi stabbilit jekk l-Artikolu 29(1) u (3)(a) tal-Kodiċi Doganali jistax jiġi interpretat fis-sens li l-ħlasijiet li jkunu saru, wara li l-merkanzija tkun ġiet rilaxxata fiċ-ċirkulazzjoni libera, mill-bejjiegħ lix-xerrej fil-kuntest ta’ ftehim ta’ garanzija jnaqqsux il-valur doganali tal-merkanzija, li huwa kkalkulat abbażi tal-valur ta’ tranżazzjoni.
18.
Il-partijiet kollha li ppreżentaw l-osservazzjonijiet qablu li l-ħlasijiet li jsiru mill-bejjiegħ lix-xerrej, bħal dawk inkwistjoni fil-każ prinċipali, għandhom jitqiesu li jnaqqsu l-valur doganali tal-merkanzija.
19.
Fl-ewwel lok, għandu jiġi mfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat diversi drabi li l-leġiżlazzjoni Komunitarja dwar l-evalwazzjoni doganali hija intiża sabiex tistabbilixxi sistema ekwa, uniformi u newtrali li teskludi l-użu ta’ valuri doganali arbitrarji jew fittizzji (
6
).
20.
Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta wkoll li l-valur doganali għandu jirrifletti l-valur ekonomiku reali ta’ merkanzija importata u, għaldaqstant, għandu jieħu inkunsiderazzjoni l-elementi kollha ta’ dik il-merkanzija li għandhom valur ekonomiku (
7
).
21.
F’dan il-każ, jirriżulta li minħabba difett moħbi fil-vetturi importati, il-valur ekonomiku reali tagħhom kien iktar baxx mill-valur tat-tranżazzjoni ddikjarat fil-mument meta ġew irrilaxxati fiċ-ċirkulazzjoni libera.
22.
Kif osservat korrettament il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet tagħha, l-Artikolu 29(1) sa (3) tal-Kodiċi Doganali ma jispeċifikax espressament kif għandhom jiġu ttrattati l-modifiki ulterjuri fil-valur tat-tranżazzjoni, li huwa bażi għall-kalkolu tal-valur doganali.
23.
F’dan ir-rigward, inqis li nistgħu nibbażaw fuq il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-aġġustament tal-prezz li effettivament ikun tħallas jew li għandu jitħallas wara x-xiri ta’ merkanzija, iżda qabel ma tkun ġiet irrilaxxata fiċ-ċirkulazzjoni libera minħabba li tkun intilfet jew ġarrbet ħsara.
24.
Fis-sentenza Repenning (
8
), il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet li l-valur ta’ tranżazzjoni huwa fattur li potenzjalment għandu effettivament jiġi aġġustat meta dan ikun meħtieġ sabiex jiġi evitat l-iffissar ta’ valur doganali arbitrarju jew fittizju.
25.
Fuq dan il-punt, naqbel ukoll mal-opinjoni tal-avukat ġenerali Darmon, ippreżentata fil-punt 20 tal-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża li wasslet għas-sentenza Hauptzollamt Hamburg-St. Annen vs Ebbe Sönnichsen GmbH (
9
), li tgħid li l-valur doganali għandu jiġi stmat fil-jum meta l-merkanzija tiġi rilaxxata fiċ-ċirkulazzjoni libera fil-Komunità. Għall-finijiet tal-kalkolu tal-valur reali, il-fattur importanti huwa l-istat tal-merkanzija fil-mument meta tidħol fil-Komunità.
26.
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, għandu jiġi rrikonoxxut li l-ħlasijiet li jsiru, wara li l-merkanzija tkun ġiet rilaxxata fiċ-ċirkulazzjoni libera, mill-bejjiegħ lix-xerrej fil-kuntest ta’ ftehim ta’ garanzija jnaqqsu l-valur doganali ta’ din il-merkanzija, kemm-il darba l-imsemmija merkanzija tkun difettuża fil-mument meta tiġi rilaxxata fiċ-ċirkulazzjoni libera.
27.
Interpretazzjoni differenti tal-Artikolu 29(1) u (3)(a) tal-Kodiċi Doganali twassal biex jiġi stabbilit valur doganali fittizju, liema ħaġa tmur kontra l-għan tal-leġiżlazzjoni Komunitarja dwar il-valutazzjoni doganali.
B — Fuq it-tieni domanda preliminari
28.
Permezz ta’ din id-domanda, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf, essenzjalment, jekk il-ħlasijiet magħmula minn bejjiegħ lil xerrej abbażi ta’ ftehim ta’ garanzija, li permezz tagħhom dan ix-xerrej jiġi kkumpensat għall-ispejjeż ta’ tiswija ffatturati mix-xerrejja tiegħu stess jimplikawx modifika tal-valur ta’ tranżazzjoni skont l-Artikolu 145(2) tar-regolament ta’ implementazzjoni, kif emendat bir-Regolament Nru 444/2002.
29.
Il-partijiet li ppreżentaw osservazzjonijiet jaqblu fuq dan il-punt.
30.
Skont il-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni, tali ħlasijiet jikkostitwixxu modifika tal-prezz effettivament imħallas jew li għandu jiġi mħallas għall-merkanzija li, b’mod konformi mal-Artikolu 145(2) tar-regolament ta’ implementazzjoni, tista’ tiġi kkunsidrata għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-valur doganali skont l-Artikolu 29 tal-Kodiċi Doganali.
31.
Mitsui & Co. hija ta’ fehma kuntrarja. Hija tipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għat-tieni domanda fis-sens li dawn il-ħlasijiet ma jikkostitwixxux modifika tal-valur ta’ tranżazzjoni skont l-Aritkolu 145(2) tar-regolament ta’ implementazzjoni.
32.
Matul is-seduta, Mitsui & Co. ippreċiżat li l-imsemmi Artikolu 145(2) japplika biss, fil-fehma tagħha, f’każijiet fejn il-bejjiegħ u x-xerrej jiftiehmu dwar tnaqqis tal-prezz tal-merkanzija minħabba li l-din tkun difettuża.
33.
Jekk tiġi aċċettata l-interpretazzjoni tal-Artikolu 145(2) tar-regolament ta’ implementazzjoni proposta minn Mitsui & Co., dan ikun ifisser, meta titqies ir-risposta mogħtija minni għall-ewwel domanda tal-qorti tar-rinviju, li l-ħlasijiet li jsiru mill-bejjiegħ lix-xerrej fil-kuntest ta’ ftehim ta’ garanzija jnaqqsu l-valur doganali tal-merkanzija, iżda mhux skont il-kundizzjonijiet li jirriżultaw dan l-Artikolu 145(2).
34.
Nixtieq nenfasizza li, fil-fehma tiegħi, it-test tal-imsemmi Artikolu 145(2) jikkonferma l-interpetazzjoni tal-Artikolu 29(1) u (3)(a) tal-Kodiċi Doganali proposta fil-kuntest tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda mresqa mill-qorti tar-rinviju.
35.
L-Artikolu 145(2) tar-regolament ta’ implementazzjoni ma jipprovdix bażi għall-possibbiltà li tittieħed inkunsiderazzjoni l-modifika a posteriori, wara l-importazzjoni, tal-prezz effettivament imħallas jew li għandu jitħallas għall-merkanzija, għall-finijiet tal-iffissar tal-valur doganali tagħha minħabba n-natura difettuża tagħha. Peress li din il-possibbiltà tirriżulta direttament mill-Artikolu 29(1) u (3)(a) tal-Kodiċi Doganali, l-imsemmi Artikolu 145(2) isservi biss biex jikkonferma l-eżistenza tagħha u jippreċiża l-kundizzjonijiet tal-applikazzjoni tagħha.
36.
B’hekk tqum il-kwistjoni jekk il-ħlasijiet magħmula minn bejjiegħ favur xerrej abbażi ta’ ftehim ta’ garanzija li permezz tagħhom dan ix-xerrej jiġi kkumpensat għall-ispejjeż ta’ tiswija ffatturati mix-xerrejja tiegħu stess jikkostitwixxux “modifika” tal-prezz effettivament imħallas jew li għandu jitħallas.
37.
Ir-risposta tiegħi għal din id-domanda hija bbażata fuq l-ipoteżi li l-leġiżlatur Komunitarju ma kellux l-intenzjoni li jillimita l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 145(2) tar-regolament ta’ implementazzjoni biss għal każijiet ta’ tnaqqis tal-prezz tal-merkanzija minħabba n-natura difettuża tagħha. F’dan ir-rigward, nirreferi għall-użu, f’din id-dispożizzjoni, tat-terminu “modifika” tal-prezz minflok il-kunċett iktar restrittiv ta’ “tnaqqis” tal-prezz.
38.
Din l-ipoteżi hija kkonfermata wkoll mill-kummentarju Nru 2 tal-kumitat tal-Kodiċi Doganali dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 145(2) tar-regolament ta’ implementazzjoni li jiddeskrivi sitwazzjoni paragunabbli għal dik li għandha quddiemha l-qorti tar-rinviju. Fil-fehma tiegħi, dan il-kummentarju huwa tal-istess natura u għandu l-istess valur bħan-noti ta’ spjega tan-nomenklatura magħquda li fir-rigward tagħhom il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li, min-naħa tagħhom, dawn jikkontribwixxu b’mod importanti għall-interpretazzjoni tad-dritt doganali Komunitarju (
10
).
39.
B’hekk, jiena tal-fehma li l-Artikolu 145(2) tar-regolament ta’ implementazzjoni għandu wkoll bħala għan it-trattament ta’ tali inizjattiva ta’ bejjiegħ fil-konfront tan-natura difettuża tal-merkanzija, bħal f’din il-kawża, jiġifieri l-għoti ta’ kumpens għall-ispejjeż ta’ tiswija ta’ xerrej li jiġu ffatturati mix-xerrejja tiegħu stess.
C — Fuq it-tielet domanda preliminari
40.
It-tielet domanda tal-qorti tar-rinviju hija intiża sabiex jiġu stabbiliti l-effetti ratione temporis tal-Artikolu 145(2) u (3) tar-regolament ta’ implementazzjoni, li ġew introdotti mir-Regolament Nru 444/2002 b’effett mid-19 ta’ Marzu 2002.
41.
Il-pożizzjonijiet tal-partijiet li ppreżentaw osservazzjonijiet ma jaqblux fuq dan il-punt.
42.
Mitsui & Co. u l-Kummissjoni jaqblu dwar ir-risposta li għandha tingħata għal din id-domanda. Huma jipproponu lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrispondi li l-Artikolu 145(2) u (3) tar-regolament ta’ implementazzjoni m’għandux jiġu applikati għall-importazzjonijiet li d-dikjarazzjonijiet doganali tagħhom ikunu ġew aċċettati qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 444/2002 li introduċihom.
43.
Min-naħa l-oħra, il-Gvern Ġermaniż iqis li l-imsemmi Artikolu 145 ma jistabbilixxi l-ebda regola ta’ dritt sostantiv, iżda sempliċement jispjega u jippreċiża l-Artikolu 29 tal-Kodiċi Doganali. Għal din ir-raġuni, id-dikjarazzjonijiet doganali li jkunu saru qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 444/2002, li emenda l-Artikolu 145 tar-regolament ta’ implementazzjoni, għandhom qabel kollox jiġu evalwati fuq il-bażi ta’ wieħed mill-kriterji li jinsabu f’din id-dispożizzjoni. Għaldaqstant, ir-regola li tinsab fl-Artikolu 145(3) tar-regolament ta’ implementazzjoni, li tgħid li huma biss il-modifiki tal-prezz miftiehma f’terminu ta’ tnax-il xahar mid-data tad-dikjarazzjoni li jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-valur doganali, tapplika wkoll għad-dikjarazzjonijiet li jkunu saru qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 444/2002.
44.
Għandu jiġi osservat li, kif diġà ppreċiżat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Beemsterboer Coldstore Services (
11
), filwaqt li r-regoli proċedurali ġeneralment jitqiesu li japplikaw għall-kawżi kollha fil-mument meta jidħlu fis-seħħ, regola sostantiva ma għandhiex, bħala prinċipju, tapplika għal sitwazzjonijiet li jkunu seħħew qabel id-dħul fis-seħħ tagħha.
45.
B’hekk, biex tingħata risposta għad-domanda dwar jekk l-Artikolu 145(2) u (3) tar-regolament ta’ implementazzjoni huwiex applikabbli għall-effetti futuri ta’ sitwazzjoni li tkun seħħet qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 444/2002, għandu jiġi stabbilit jekk il-paragrafi 2 u 3 ta’ dan l-Artikolu humiex dispożizzjonijiet sostantivi jew proċedurali.
46.
Kif diġà semmejt (
12
), il-paragrafu 2 kif ukoll il-paragrafu 3, ma joħolqu l-ebda regoli ġodda. Dawn jikkonfermaw l-eżistenza tad-dritt ta’ modifika a posteriori, wara l-importazzjoni, tal-valur ta’ tranżazzjoni tal-merkanzija, għall-finijiet tal-iffissar tal-valur doganali tagħha, minħabba n-natura difettuża tagħha u jippreċiżaw il-kundizzjonijiet tal-użu ta’ dak id-dritt.
47.
Madankollu, dan ma jfissirx li l-imsemmija dispożizzjonijiet ma jistgħux ikunu dispożizzjonijiet sostantivi. Għall-kuntrarju, in-natura sostantiva tagħhom tirriżulta mill-fatt li dawn id-dispożizzjonijiet jiddefinixxu l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tad-dritt għal modifika tal-valur ta’ tranżazzjoni.
48.
Jirriżulta mill-ġurisprudenza li, f’ċerti kundizzjonijiet, l-effett retroattiv ta’ dispożizzjonijiet sostantivi tad-dritt Komunitarju huwa, madankollu, permess. Din il-possibbiltà hija soġġetta għall-kundizzjoni li jkun jirriżulta b’mod ċar mit-termini, mill-għan u mill-ispirtu tad-dispożizzjonijiet sostantivi li tali effett għandu jiġi attribwit lilhom (
13
).
49.
Madankollu, fl-istess ħin, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li l-effett retroattiv ta’ dispożizzjoni ta’ dritt sostantiv m’għandux jippreġudika l-prinċipji fundamentali tal-Komunità, b’mod partikolari l-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ aspettattivi leġittimi li jgħidu li l-leġiżlazzjoni Komunitarja għandha tkun ċara u prevedibbli għal dawk li huma suġġetti għaliha (
14
).
50.
Issa, qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 444/2002, li emenda r-regolament, l-awtoritajiet doganali Ġermaniżi, skont prattika amministrattiva stabbilita, kienu japplikaw it-terminu ġenerali ta’ tliet snin fil-każ ta’ modifika a posteriori, wara l-importazzjoni, tal-valur ta’ tranżazzjoni tal-merkanzija għall-finijiet tal-iffissar tal-valur doganali tal-merkanzija minħabba n-natura difettuża tagħha. Għaldaqstant, fil-fehma tiegħi, huwa preċiżament il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi li jipprekludi l-applikazzjoni retroattiva tal-Artikolu 145(2) u (3) tar-regolament ta’ implementazzjoni.
51.
Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 145(2) u (3) tar-regolament ta’ implementazzjoni kif emendat bir-Regolament Nru 444/2002 ma japplikax għal sitwazzjonijiet li jinħolqu qabel id-dħul fis-seħħ tiegħu, jiġifieri għall-importazzjonijiet li d-dikjarazzjonijiet doganali tagħhom ikunu ġew aċċettati qabel id-dħul fis-seħħ imsemmi.
D — Fuq ir-raba’ domanda preliminari
52.
Fid-dawl tar-risposta mogħtija għat-tielet domanda, naqbel mal-pożizzjoni ppreżentata mill-Kummissjoni fin-nota ta’ osservazzjonijiet tagħha, jiġifieri li ma jeżistux ċirkustanzi ta’ natura tali li jpoġġu f’dubju l-validità tal-Artikolu 145(2) u (3) tar-regolament ta’ implementazzjoni kif emendat bir-Regolament Nru 444/2002.
V — Konklużjoni
53.
B’hekk, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari mressqa mill-qorti tar-rinviju kif ġej:
1)
L-Artikolu 29(1) u (3)(a) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarju, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-ħlasijiet li jsiru, wara li l-merkanzija tkun ġiet rilaxxata fiċ-ċirkulazzjoni libera, mill-bejjiegħ lix-xerrej fil-kuntest ta’ ftehim ta’ garanzija jnaqqsu l-valur doganali tal-merkanzija li jkun ikkalkulat abbażi tal-valur ta’ tranżazzjoni, kemm-il darba l-merkanzija tkun difettuża fil-mument meta tiġi rilaxxata fiċ-ċirkulazzjoni libera.
2)
L-Artikolu 145(2) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93, tat-2 ta’ Lulju 1993, li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament Nru 2913/92, kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 444/2002, tal-, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-ħlasijiet li jsiru, wara li l-merkanzija tkun ġiet irrilaxxata fiċ-ċirkulazzjoni libera, mill-bejjiegħ lix-xerrej fil-kuntest ta’ ftehim ta’ garanzija, jikkostitwixxu modifika tal-valur ta’ tranżazzjoni skont l-Artikolu 145(2) tar-Regolament Nru 2454/93, kif emendat bir-Regolament Nru 444/2002.
3)
L-Artikolu 145(2) u (3) tar-Regolament Nru 2454/93, kif emendat bir-Regolament Nru 444/2002, ma japplikax għal sitwazzjonijiet li jinħolqu qabel id-dħul fis-seħħ ta’ dan l-aħħar Regolament.
4)
Ma jeżistux ċirkustanzi ta’ natura tali li jpoġġu f’dubju l-validità tal-Artikolu 145(2) u (3) tar-Regolament Nru 2454/93, kif emendat bir-Regolament Nru 444/2002.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	ĠU L 253, p. 1, iktar ’il quddiem ir-“regolament ta’ implementazzjoni”.
(
3
)	ĠU L 68, p. 11.
(
4
)	ĠU L 302, p. 1, iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali”. Dan il-kodiċi ġie mħassar mir-Regolament (KE) Nru 450/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ April 2008— (ĠU L 145, p. 1).
(
5
)	Din id-definizzjoni tirriproduċi verbatim it-termini tal-Artikolu 1 tal-ftehim dwar l-implementazzjoni tal-Artikolu VII tal-ftehim ġenerali dwar it-tariffi doganali u l-kummerċ u l-protokoll anness miegħu, approvat f’isem il-Komunità Ekonomika Ewropea mid-Deċiżjoni 80/271/KEE tal-Kunsill, tal-10 ta’ Diċembru 1979, dwar il-konklużjoni ta’ Ftehim Multilaterali li jirriżultaw min-negozjati kummerċjali mill-1973 sa’ l-1979 [traduzzjoni mhux uffiċjali (ĠU L 71, p. 1).
(
6
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas-6 ta’ Ġunju 1990, Unifert, (C-11/89, Ġabra p. I-2275, punt 35); tas-, Compaq Computer International Corporation (C-306/2004, Ġabra p. I-10991, punt 30), u tat-, Carboni e derivati (C-263/06, Ġabra p. I-1077, punt 60). Il-Qorti tal-Ġustizzja bbażat din il-konstatazzjoni fuq is-sitt premessa tar-Regolament (KEE) Nru 1224/80 tal-Kunsill, tat-, dwar il-valur doganali tal-merkanzija [traduzzjoni mhux uffiċjali] (ĠU L 134, p. 1), li ġie mħassar mill-kodiċi doganali.
(
7
)	Sentenza Compaq Computer International Corporation, iċċitata iktar ’il fuq, punt 30.
(
8
)	Sentenza tat-12 ta’ Ġunju 1986 (183/85, Ġabra p. 1873, punt 16).
(
9
)	Sentenza tad-29 ta’ April 1993 (C-59/92, Ġabra p. I-2193, punt 20).
(
10
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-16 ta’ Ġunju 1994, Develop Dr. Eisbein (C-35/93, Ġabra p. I-2655, punt 21); tal-, Intermodal Transports (C-495/03, Ġabra p. I-8151, punt 48) u tas-, Proxxon (C-500/04, Ġabra p. I-1545, punt 22).
(
11
)	Sentenza tad-9 ta’ Marzu 2006 (C-293/04, Ġabra p. I-2263, punti 19 u 20).
(
12
)	Ara l-punt 35 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
13
)	Sentenzi tat-12 ta’ Novembru 1981, Meridionale Industria Salumi et, (212/80 sa 217/80, Ġabra p. 2735, punt 9); tal-, GruSa Fleisch, (C-34/92, Ġabra p. I-4147, punt 22); tal-, Falck u Acciaierie di Bolzano vs Il-Kummissjoni, (C-74/00 P u C-75/00 P, Ġabra p. I-7869, punt 119), u Beemsterboer Coldstore Services, iċċitata iktar ’il fuq (punt 21).
(
14
)	Sentenza Beemsterboer Coldstore Services, iċċitata iktar ’il fuq (punt 24).