62023CJ0329
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Seachtú Dlísheomra)
26 Meán Fómhair 2024 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Oibrithe imirceacha – Slándáil shóisialta – Reachtaíocht is infheidhme – Rialachán (CEE) Uimh. 1408/71 – Airteagal 13 agus Airteagal 14a – Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 – Airteagal 11 – Airteagal 13(2) – Oibrí a dhéanann gníomhaíocht fhéinfhostaithe go comhuaineach ar chríoch dhá Stát nó níos mó, lena n‑áirítear Ballstát den Aontas Eorpach, Stát i gComhlachas Saorthrádála na hEorpa agus sa Limistéar Eorpach Eacnamaíoch agus Cónaidhm na hEilvéise – Airteagal 87(8) – Coincheap an ‘staid ábhartha’ – Comhaontú maidir leis an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch – Comhaontú idir an Comhphobal Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Cónaidhm na hEilvéise, den pháirt eile, maidir le saorghluaiseacht daoine)
I gCás C‑329/23,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ón Verwaltungsgerichtshof (an Chúirt Riaracháin, an Ostair), trí bhreith an 9 Bealtaine 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 25 Bealtaine 2023, sna himeachtaí
Sozialversicherungsanstalt der Selbständigen
v
W M,
idiragraí:
Bundesminister für Soziales, Gesundheit, Pflege und Konsumentenschutz,
tugann AN CHÚIRT (an Seachtú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: F. Biltgen (Rapóirtéir), Uachtarán Dlísheomra, N. Wahl agus M. L. Arastey Sahún, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: M. Szpunar,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta ó bhéal,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
W M, ag A. Wittwer, Rechtsanwalt,
–
Rialtas na hOstaire, ag A. Posch, J. Schmoll agus E. Samoilova, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas na Seice, ag J. Benešová, M. Smolek agus J. Vláčil, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas Phrionsacht Lichtinstéin, ag A. Entner-Koch agus R. Schobel, i gcáil Gníomhairí,
–
an Coimisiún Eorpach, ag F. Clotuche-Duvieusart agus B.-R. Killmann, i gcáil Gníomhairí,
–
Údarás Faireacháin CSTE, ag M. Brathovde, E. Gromnicka agus M.-M. Joséphidès, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú, ar an gcéad dul síos, ar Rialachán (CEE) Uimh. 1408/71 ón gComhairle an 14 Meitheamh 1971 maidir le scéimeanna slándála sóisialta a chur i bhfeidhm ar dhaoine fostaithe, ar dhaoine féinfhostaithe agus ar bhaill dá dteaghlaigh atá ag gluaiseacht laistigh den Chomhphobal, arna leasú agus arna thabhairt cothrom le dáta le Rialachán (CE) Uimh. 118/97 ón gComhairle an 2 Nollaig 1996 (IO 1997 L 28, lch. 1), arna leasú le Rialachán (CE) Uimh. 631/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 31 Márta 2004 (IO 2004 L 100, lch. 1) (‘Rialachán Uimh. 1408/71’), agus, ar an dara dul síos, ar Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le comhordú na gcóras slándála sóisialta (IO 2004 L 166, lch. 1 agus ceartúchán IO 2004 L 200, lch. 1), arna leasú le Rialachán (AE) Uimh. 465/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Bealtaine 2012 (IO 2012 L 149, lch. 4) (‘Rialachán Uimh. 883/2004’), agus go háirithe Airteagal 13(2) agus Airteagal 87(8) den Rialachán sin, arna léamh i gcomhar le Rialachán (CE) Uimh. 987/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Meán Fómhair 2009 lena leagtar síos an nós imeachta chun Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 a chur chun feidhme (IO 2009 L 284, lch. 1), arna leasú le Rialachán Uimh. 465/2012.
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir WM agus Sozialversicherungsanstalt der Selbständigen (Comhlacht Árachais Shóisialaigh d’oibrithe féinfhostaithe, ‘SVS’) maidir le diúltú SVS ráiteas a eisiúint do W M lena bhfianaítear go raibh sé, don tréimhse ón 1 Eanáir 2017 go dtí an 31 Márta 2018 (‘an tréimhse atá i gceist’), faoi réir scéim slándála sóisialta na hOstaire.
An dlí lena mbaineann
Dlí idirnáisiúnta
Comhaontú LEE
3
Is é is cuspóir don Chomhaontú maidir leis an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch an 2 Bealtaine 1992 (IO 1994 L 1, lch. 3), arna leasú leis an gComhaontú maidir le rannpháirtíocht Phoblacht na Bulgáire agus na Rómáine sa Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (IO 2007 L 221, lch. 15) (‘Comhaontú LEE’), i gcomhréir le hAirteagal 1 de, neartú leanúnach agus cothrom an chaidrimh eacnamaíoch agus trádála idir na Páirtithe Conarthacha a chur chun cinn, faoi choinníollacha comhionanna iomaíochta agus i gcomhréir leis na rialacha céanna, d’fhonn Limistéar Eorpach Eacnamaíoch aonchineálach a chruthú, ar a dtugtar ‘LEE’. Chun na cuspóirí sin a bhaint amach, áirítear sa chomhlachas, i gcomhréir le forálacha Chomhaontú LEE, go háirithe saorghluaiseacht daoine.
4
Leagtar síos i mír b d’Airteagal 2 de Chomhaontú LEE, chun críocha Chomhaontú LEE, go gciallaíonn ‘Stáit (Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa (CSTE))’ an Íoslainn, Prionsacht Lichtinstéin agus Ríocht na hIorua agus go gciallaítear le ‘Páirtithe Conarthacha’, a mhéid a bhaineann leis an Aontas Eorpach agus a Bhallstáit, i mír c de, an tAontas agus a Bhallstáit, nó an tAontas nó na Ballstáit.
5
Sa tríú cuid de Chomhaontú LEE, dar teideal ‘Saorghluaiseacht daoine, seirbhísí agus caipitil’, tá, ina chéad chaibidil, dar teideal ‘Oibrithe fostaithe agus féinfhostaithe’, Airteagail 28 go 30 den Chomhaontú sin.
6
Luaitear in Airteagal 28(1) de Chomhaontú LEE go n‑áiritheofar saorghluaiseacht d’oibrithe idir Ballstáit an Aontais agus Stáit CSTE.
7
Déantar tagairt in Airteagal 29 den Chomhaontú sin d’Iarscríbhinn VI a ghabhann leis an gComhaontú sin maidir le saorghluaiseacht daoine fostaithe nó féinfhostaithe i réimse na slándála sóisialta a bhunú.
8
Áirítear in Iarscríbhinn VI (Slándáil shóisialta) a ghabhann le Comhaontú LEE, de bhun Chinneadh Uimh. 76/2011 ó Chomhchoiste LEE an 1 Iúil 2011, lena leasaítear Iarscríbhinn VI (Slándáil shóisialta) agus Prótacal 37 a ghabhann le Comhaontú LEE (IO 2011 L 262, lch. 33), a tháinig i bhfeidhm an 1 Meitheamh 2012, Rialachán Uimh. 883/2004 agus Rialachán Uimh. 987/2009 mar ‘ghníomhartha dá ndéantar tagairt’. Roimh an dáta sin, ba é Rialachán Uimh. 1408/71 a bhí le feiceáil san Iarscríbhinn sin.
9
Sonraítear freisin in Iarscríbhinn VI a ghabhann le Comhaontú LEE, chun críocha na hIarscríbhinne sin agus gan dochar d’fhorálacha Phrótacal 1 den Chomhaontú sin, go meastar go n‑áirítear leis ‘na téarmaí “Ballstát/Ballstáit” atá sna gníomhartha dá dtagraítear, i dteannta leis na Stáit a chumhdaítear le gníomhartha [an Aontais] atá i gceist, leis an Íoslainn, le Lichtinstéin agus leis an Iorua’.
AFMP
10
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 8 den Chomhaontú idir an Comhphobal Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Cónaidhm na hEilvéise, den pháirt eile, maidir le saorghluaiseacht daoine, sínithe i Lucsamburg an 21 Meitheamh 1999 (IO 2002 L 114, lch. 6; ‘AFMP’), dar teideal ‘Comhordú na gcóras slándála sóisialta’:
‘Rialóidh na Páirtithe Conarthacha comhordú na gcóras slándála sóisialta, i gcomhréir le hIarscríbhinn II, chun an méid seo a leanas, go háirithe, a áirithiú:
a)
[...]
b)
an reachtaíocht is infheidhme a chinneadh;
[...]’
11
Foráiltear le hAirteagal 1 d’Iarscríbhinn II a ghabhann le AFMP, dar teideal ‘Comhordú na gcóras slándála sóisialta’, sa leagan is infheidhme ón 1 Aibreán 2012:
‘1.   Comhaontaíonn na Páirtithe Conarthacha gníomhartha dlí an Aontais Eorpaigh dá dtagraítear i Roinn A den Iarscríbhinn seo, arna leasú leis an Iarscríbhinn seo, nó rialacha atá coibhéiseach leo, a chur i bhfeidhm eatarthu féin i réimse chomhordú na gcóras slándála sóisialta.
2.   Meastar go bhfuil feidhm ag na téarmaí “Ballstát/Ballstáit” sna gníomhartha dlí dá dtagraítear i Roinn A den Iarscríbhinn seo, maidir leis an Eilvéis, chomh maith leis na Stáit a chumhdaítear le gníomhartha dlí ábhartha an Aontais.’
12
Áirítear i Roinn A d’Iarscríbhinn II a ghabhann le AFMP, dar teideal ‘Gníomhartha dlíthiúla dá dtagraítear’, inter alia, Rialachán Uimh. 883/2004 agus Rialachán Uimh. 987/2009, a cuireadh in ionad Rialachán Uimh. 1408/71.
Dlí an Aontais
Rialachán Uimh. 1408/71
13
I gcomhréir lena Airteagal 2, dar teideal ‘Raon feidhme pearsanta’, tá feidhm ag Rialachán Uimh. 1408/71, a ndearnadh a aisghairm agus a ionadú, le héifeacht ón 1 Bealtaine 2010, le Rialachán Uimh. 883/2004, maidir le náisiúnaigh de cheann de na Ballstáit, daoine gan stát agus dídeanaithe a bhfuil cónaí orthu i mBallstát atá nó a bhí faoi réir reachtaíocht Ballstáit amháin nó níos mó, agus maidir le baill dá dteaghlaigh agus a marthanóirí.
(Aistriúchán neamhoifigiúil)
14
Áirítear i dTeideal II de Rialachán Uimh. 1408/71, dar teideal ‘An reachtaíocht is infheidhme a chinneadh’, inter alia, Airteagal 13 agus Airteagal 14a.
15
Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 13 den Rialachán sin, dar teideal ‘Rialacha ginearálta’:
‘1.   Faoi réir Airteagail 14c agus 14f, beidh daoine a bhfuil feidhm ag an Rialachán seo maidir leo faoi réir reachtaíocht aon Stát amháin. Déanfar an reachtaíocht sin a chinneadh i gcomhréir leis an Teideal seo.
2.   Faoi réir Airteagail 14 go 17:
a)
[...]
b)
beidh duine a ghabhann do ghníomhaíocht mar dhuine féinfhostaithe i gcríoch Ballstáit amháin faoi réir reachtaíocht an Stáit sin fiú má tá cónaí air i gcríoch Ballstáit eile;
[…]’
(Aistriúchán neamhoifigiúil)
16
Foráiltear le hAirteagal 14a den Rialachán céanna, dar teideal ‘Rialacha speisialta is infheidhme maidir le daoine, seachas maraithe, atá ag gabháil do ghníomhaíocht mar dhuine féinfhostaithe’:
‘Beidh feidhm ag an riail a leagtar amach in Airteagal 13(2)(b) faoi réir na n‑eisceachtaí agus na n‑imthosca seo a leanas:
[...]
2.
beidh duine atá féinfhostaithe de ghnáth ar chríoch dhá Bhallstát nó níos mó faoi réir reachtaíocht an Bhallstáit a bhfuil cónaí air ar a chríoch má ghabhann sé dá ghníomhaíocht go páirteach ar chríoch an Bhallstáit sin. Mura ndéanann sé gníomhaíocht ar chríoch an Bhallstáit ina bhfuil cónaí air, tá sé faoi réir reachtaíocht an Bhallstáit ar ina chríoch a fheidhmíonn sé a phríomhghníomhaíocht. Leagfar síos sa Rialachán dá bhforáiltear in Airteagal 98 na critéir chun an phríomhghníomhaíocht a chinneadh;
[...]’
(Aistriúchán neamhoifigiúil)
Rialachán Uimh. 883/2004
17
Áirítear le Teideal II i Rialachán Uimh. 883/2004, dar teideal ‘An reachtaíocht is infheidhme a chinneadh’, go háirithe Airteagail 11 agus 13.
18
Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 11(1) den Rialachán sin:
‘Beidh daoine a bhfuil feidhm ag an Rialachán seo maidir leo faoi réir reachtaíocht aon Stáit amháin. Déanfar an reachtaíocht sin a chinneadh i gcomhréir leis an Teideal seo.’
(Aistriúchán neamhoifigiúil)
19
Foráiltear le hAirteagal 13(2) den Rialachán sin, dar teideal ‘Gníomhaíochtaí a fheidhmiú in dhá Bhallstát nó níos mó’:
‘Beidh duine a shaothraíonn gníomhaíocht de ghnáth mar dhuine fostaithe in dhá Bhallstát nó níos mó faoi réir an mhéid seo a leanas:
(a)
reachtaíocht an Bhallstáit chónaithe má shaothraíonn an duine sin cuid shubstaintiúil dá ghníomhaíocht sa Bhallstát sin;
(b)
reachtaíocht an Bhallstáit ina bhfuil lárionad leasa a chuid gníomhaíochtaí, mura bhfuil cónaí ar an duine sin i gceann de na Stáit ina ngabhann an duine sin do chuid mhór dá chuid gníomhaíochta.’
(Aistriúchán neamhoifigiúil)
20
Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 87(8) den Rialachán sin, maidir le forálacha idirthréimhseacha:
‘Má bhíonn duine, mar thoradh ar an Rialachán seo, faoi réir reachtaíocht Bhallstáit seachas an reachtaíocht a chinnfear i gcomhréir le Teideal II de Rialachán [Uimh. 1408/71], leanfaidh an reachtaíocht sin d’fheidhm a bheith aici ar choinníoll nach dtiocfaidh aon athrú ar an staid ábhartha agus i ngach cás ar feadh uastréimhse 10 mbliana ón dáta a gcuirfear an Rialachán seo i bhfeidhm mura n‑iarrfaidh an duine lena mbaineann a bheith faoi réir na reachtaíochta atá infheidhme faoin Rialachán seo. Laistigh de thrí mhí tar éis chur i bhfeidhm an Rialacháin seo, cuirfear an iarraidh faoi bhráid institiúid inniúil an Bhallstáit arb í a reachtaíocht atá infheidhme faoin Rialachán seo má tá an duine lena mbaineann le bheith faoi réir reachtaíocht an Bhallstáit sin amhail ón dáta a gcuirfear an Rialachán seo i bhfeidhm. Más tar éis na teorann ama a shonraítear a dhéantar an t‑iarratas, is ar an gcéad lá den mhí dár gcionn a dhéanfar an t‑athrú sa reachtaíocht infheidhme.’
(Aistriúchán neamhoifigiúil)
Rialachán Uimh. 987/2009
21
Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 14(5b), (8) agus (9) de Rialachán Uimh. 987/2009:
‘[…]
5b.   Déanfar neamhaird ar ghníomhaíochtaí imeallacha chun críocha na reachtaíochta is infheidhme faoi Airteagal 13 de [Rialachán Uimh. 883/2004] a chinneadh. Beidh feidhm ag Airteagal 16 den [Rialachán seo] maidir leis na cásanna uile faoin Airteagal seo.
[...]
8.   Chun críocha chur i bhfeidhm Airteagal 13(1) agus (2) de [Rialachán Uimh. 883/2004], ciallóidh “cuid shubstaintiúil de ghníomhaíocht fostaíochta nó féinfhostaíochta” arna saothrú i mBallstát gurb ann a dhéantar cuid shubstaintiúil ó thaobh cainníochta de ghníomhaíochtaí uile an duine fhostaithe nó fhéinfhostaithe a shaothrú, cé nach gá go mbeadh sé seo mar phríomhchuid de na gníomhaíochtaí sin.
Chun go gcinnfear an i mBallstát atá cuid shubstaintiúil de na gníomhaíochtaí á saothrú, cuirfear na critéir tháscacha seo a leanas san áireamh:
(a)
[...]
(b)
i gcás gníomhaíocht féin‑fhostaíochta, an láimhdeachas, an t‑am oibre, líon na seirbhísí a rinneadh agus/nó an luach saothair.
I réim measúnaithe foriomláin, léireoidh cion níos lú ná 25 % de na critéir a luaitear thuas go bhfuil cuid shubstaintiúil de na gníomhaíochtaí nach bhfuil á saothrú sa Bhallstát ábhartha.
9.   Chun críocha chur i bhfeidhm Airteagal 13(2)(b) de [Rialachán Uimh. 883/2004], déanfar “lárionad leasa” gníomhaíochtaí duine fhéinfhostaithe a chinneadh trí gach gné de ghníomhaíochtaí ceirde an duine sin a chur san áireamh, ach go háirithe an áit a bhfuil áit sheasta bhuan ghnó an duine lonnaithe, cineál gnáthach nó ré na ngníomhaíochtaí arna saothrú, líon na seirbhísí a rinneadh, agus a bhfuil ar intinn ag an duine, mar is follas ó na himthosca go léir.
[…]’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú
22
An 14 Aibreán 2020, d’iarr W M, de náisiúntacht na hOstaire agus Lichtinstéin, ar SVS foirm E101 a eisiúint dó, ar bhonn Rialachán Uimh. 1408/71, lena bhfianaítear go raibh sé faoi réir shlándáil shóisialta na hOstaire le linn na tréimhse atá i gceist, ar lena linn a bhí sé féinfhostaithe go comhuaineach mar dhochtúir san Ostair, i Lichtinstéin agus san Eilvéis, arb ionann é, faoi seach, agus thart ar 19 %, 78 % agus 3 % dá ioncam.
23
Sular chuir sé tús, an 1 Eanáir 2017, le gníomhaíocht bhreise fhéinfhostaithe san Eilvéis, bhí W M féinfhostaithe go comhuaineach i Lichtinstéin agus san Ostair agus, mar gheall ar a shainchónaí san Ostair, bhí sé faoi réir reachtaíocht slándála sóisialta na hOstaire faoi Airteagal 14a(2) de Rialachán Uimh. 1408/71.
24
Ós rud é gur tháinig Rialachán Uimh. 883/2004 in ionad Rialachán Uimh. 1408/71, rinne SVS iarratas an iarratasóra a athaicmiú mar iarratas a bhí ag lorg foirm A1 ar bhonn Rialachán Uimh. 883/2004 agus Rialachán Uimh. 987/2009 agus dhiúltaigh sé dó le cinneadh an 21 Deireadh Fómhair 2020. Bhí an diúltú sin bunaithe ar an bhfíoras, go n-admhaítear, sa chaidreamh le Prionsacht Lichtinstéin, mar gheall ar Chomhaontú LEE, agus sa chaidreamh le Cónaidhm na hEilvéise, mar gheall ar AFMP, go raibh feidhm ag na Rialacháin sin maidir leis na trí Stát lena mbaineann. Sa chás seo, áfach, tá comhaontú lena gcumhdaítear Ballstáit LEE agus Cónaidhm na hEilvéise araon in easnamh, agus mar thoradh air sin ní mór gníomhaíochtaí W M le linn na tréimhse atá i gceist a bheith faoi réir dhlíthe gach ceann de na Stáit sin ar leithligh.
25
Sheas an Bundesverwaltungsgericht (an Chúirt Chónaidhme Riaracháin, an Ostair) leis an achomharc a rinne W Mi gcoinne an chinnidh sin agus chinn sé gur cheart deimhniú a eisiúint don duine lena mbaineann ina luaitear go raibh sé, le linn na tréimhse atá i gceist, faoi réir shlándáil shóisialta na hOstaire.
26
Mheas an chúirt sin gur ghá scrúdú a dhéanamh ar an staid atá i gceist sna príomhimeachtaí, maidir leis na gníomhaíochtaí a rinneadh san Ostair agus i Lichtinstéin, ar bhonn Chomhaontú LEE agus, maidir leis na gníomhaíochtaí a rinneadh san Ostair agus san Eilvéis, ar bhonn AFMP agus go raibh sé tábhachtach, i ndáil leis sin, a chinneadh an athrú de réir bhrí Airteagal 87(8) de Rialachán Uimh. 883/2004 í an ghníomhaíocht ghairmiúil a bhí á saothrú ag W Msan Eilvéis, agus mar thoradh air sin nach raibh Rialachán Uimh. 1408/71 infheidhme a thuilleadh sa chás seo.
27
Ag deireadh a scrúdaithe, chinn an chúirt sin, ar an gcéad dul síos, maidir le Comhaontú LEE, go raibh W M, i gcomhréir le hAirteagal 14a de Rialachán Uimh. 1408/71, faoi réir reachtaíocht na hOstaire maidir leis an tslándáil shóisialta i leith gníomhaíochtaí gairmiúla arna saothrú sna Stáit sin. Maidir leis an gcúirt sin, ní bhaineann saothrú gníomhaíochta gairmiúla comhuainí breise san Eilvéis le hábhar i bhfianaise an chomhaontaithe sin agus, dá bhrí sin, ní thiocfaidh athrú ar an staid de réir bhrí Airteagal 87(8) de Rialachán Uimh. 883/2004 dá bharr. Chinn sí, ar an dara dul síos, maidir le AFMP, i gcomhréir le hAirteagal 13 de Rialachán Uimh. 883/2004, go raibh W Mfaoi réir reachtaíocht slándála sóisialta na hOstaire freisin, ós rud é gur shaothraigh sé an chuid bhunriachtanach dá ghníomhaíochtaí gairmiúla san Ostair, áit a raibh cónaí air.
28
Meabhraíonn an Verwaltungsgerichtshof (an Chúirt Riaracháin, an Ostair), an chúirt a rinne an tarchur, ar tugadh os a comhair caingean ar phointe dlí arna tabhairt ag SVS i gcoinne an chinnidh sin, go bhfuil cinneadh na reachtaíochta slándála sóisialta is infheidhme maidir le saoránach den Aontas a fheidhmíonn gníomhaíochtaí gairmiúla i roinnt Ballstát faoi rialú ag Rialachán Uimh. 883/2004, arna léamh i gcomhar le Rialachán Uimh. 987/2009. Maidir leis an gcúirt sin, tá na Rialacháin sin infheidhme maidir le caidreamh le Stáit eile trí chomhaontuithe, go háirithe maidir le Stáit LEE, lena n‑áirítear Prionsacht Lichtinstéin, de bhua Chomhaontú LEE agus, faoi AFMP, maidir leis an Eilvéis.
29
Cuireann an chúirt a rinne an tarchur amhras in iúl an bhfuil an cur chuige maidir le scrúdú ar leithligh a dhéanamh, i gcomhthéacs Chomhaontú LEE, ar thaobh amháin, agus i gcomhthéacs AFMP, ar an taobh eile, i gcomhréir leis na rialacha a leagtar síos i Rialacháin Uimh. 1408/71 agus Uimh. 883/2004, an reachtaíocht slándála sóisialta is infheidhme i gcomhréir le prionsabal na reachtaíochta aonair is infheidhme a leagtar síos in Airteagal 13(1) de Rialachán Uimh. 1408/71 agus in Airteagal 11 de Rialachán Uimh. 883/2004. Ní féidir a chur as an áireamh go bhféadfadh sé a bheith mar thoradh ar scrúdú ar leithligh den sórt sin, in imthosca seachas na himthosca atá i gceist sna príomhimeachtaí, go mbeadh feidhm ag reachtaíocht éagsúil ag an am céanna maidir leis an duine céanna agus ar feadh na tréimhse céanna. Dá réir sin, measann an chúirt sin gur gá a fhiafraí den Chúirt an bhfuil Rialachán Uimh. 1408/71 agus Rialachán Uimh. 883/2004 infheidhme maidir le staid amhail an staid atá i gceist sna príomhimeachtaí agus, más amhlaidh atá, conas ba cheart iad a chur i bhfeidhm.
30
Má mheasann an Chúirt go bhfuil feidhm ag na Rialacháin sin sa chás seo, tá an chúirt a rinne an tarchur in amhras freisin maidir le léirmhíniú na forála idirthréimhsí a leagtar síos in Airteagal 87(8) de Rialachán Uimh. 883/2004 i gcás amhail an cás atá i gceist sna príomhimeachtaí.
31
Tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire, roimh an tréimhse atá i gceist agus tús a ghníomhaíochta gairmiúla breise san Eilvéis, go raibh W M, a rinne gníomhaíocht fhéinfhostaithe go comhuaineach san Ostair agus i Lichtinstéin, mar gheall ar a shainchónaí san Ostair, faoi réir reachtaíocht na hOstaire, i gcomhréir le hAirteagal 14a(2) de Rialachán Uimh. 1408/71. Foráiltear le Rialachán Uimh. 883/2004, a cuireadh in ionad Rialachán Uimh. 1408/71, in Airteagal 13(2), i gcás gníomhaíochtaí féinfhostaithe a dhéantar i roinnt Ballstát, nach mbeidh feidhm ag reachtaíocht an Bhallstáit chónaithe ach amháin má dhéantar cuid mhór de na gníomhaíochtaí ann freisin, agus dá éagmais sin, tá feidhm ag reachtaíocht an Bhallstáit ina bhfuil lárionad leasa ghníomhaíochtaí W M suite. Dá bhrí sin, ba cheart feidhm a bheith ag reachtaíocht Lichtinstéin maidir le W M le linn na tréimhse atá i gceist mar gheall ar chuid shubstaintiúil dá ghníomhaíochtaí a bheith á saothrú i Lichtinstéin. Mar sin féin, de bhun Airteagal 87(8) de Rialachán Uimh. 883/2004, lean reachtaíocht na hOstaire maidir leis an tslándáil shóisialta d’fheidhm a bheith aici maidir le W M, ós rud é nár tháinig aon athrú ar a staid tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin sin.
32
Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an ionann an fíoras go dtosaíonn W M a shaothraíonn gníomhaíocht ghairmiúil cheana féin in dhá Stát, lena n‑áirítear Ballstát agus Stát CSTE, páirtí i gcomhaontú LEE, mionghníomhaíocht ghairmiúil bhreise i dtríú Stát, eadhon Cónaidhm na hEilvéise, agus athrú ar an ‘staid a bhí ann’ de réir bhrí Airteagal 87(8) de Rialachán Uimh. 883/2004.
33
Sna himthosca sin, chinn an Verwaltungsgerichtshof (an Chúirt Riaracháin) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chun na Cúirte Breithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘1.
An bhfuil rialacha dhlí an Aontais maidir leis an reachtaíocht is infheidhme a chinneadh i réimse na slándála sóisialta de réir [Rialachán Uimh. 883/2004], arna léamh i gcomhar le [Rialachán Uimh. 987/2009], le cur i bhfeidhm maidir le cás ina dtugann saoránach den Aontas faoina ghníomhaíochtaí ceirde i mBallstát den Aontas Eorpach, i Stát CSTE, páirtí i gcomhaontú LEE (Lichtinstéin) agus san Eilvéis ag an am céanna?
I gcás go dtabharfar freagra dearfach ar Cheist 1:
2.
An gciallaíonn cur i bhfeidhm [Rialachán Uimh. 883/2004], arna léamh i gcomhar le [Rialachán Uimh. 987/2009], maidir le cás den sórt sin nach mór infheidhmeacht na reachtaíochta maidir le slándáil shóisialta a mheas ar bhonn leithleach i ndáil leis an ngaol idir Ballstát AE agus Stát CSTE páirtí i gcomhaontú LEE, ar thaobh amháin, agus i ndáil leis an gcaidreamh idir Ballstát AE agus Cónaidhm na hEilvéise, ar an taobh eile, agus nach mór, dá réir sin, teastas ar leith a eisiúint maidir leis an reachtaíocht is infheidhme faoi leith?
3.
An bhfuil ann d’athrú sa “staid ábhartha” de réir bhrí Airteagal 87(8) de [Rialachán Uimh. 883/2004] i gcás ina gcuirtear tús le gníomhaíocht cheirde i Stát eile ina bhfuil an Rialachán sin infheidhme, fiú i gcás nach mbeadh ann d’athrú i dtaobh na reachtaíochta is infheidhme faoi [Rialachán Uimh. 883/2004] ná faoi [Rialachán Uimh. 1408/71] agus ina bhfuil an ghníomhaíocht chomh coimhdeach sin nach ndéantar ach tuairim is 3 % den ioncam iomlán aisti?
An mbaineann sé le hábhar cé acu an gá, de réir bhrí an dara ceist, an comhordú ar an gcaidreamh déthaobhach idir na Stáit lena mbaineann roimhe seo, ar thaobh amháin, agus idir ceann de na Ballstáit lena mbaineann roimhe seo agus an Stát “eile”, ar an taobh eile, a dhéanamh ar bhonn leithleach?’
Na ceisteanna le haghaidh réamhrialú
34
Lena trí cheist, ar cheart iad a scrúdú le chéile, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil feidhm ag Rialachán Uimh. 1408/71 agus ag Rialachán Uimh. 883/2004, arna léamh i gcomhar le Rialachán Uimh. 987/2009, maidir le cás ina dtosaíonn saoránach den Aontas, a shaothraíonn gníomhaíochtaí gairmiúla féinfhostaithe go comhuaineach i mBallstát an Aontais agus i Stát CSTE, páirtí i gcomhaontú LEE, ar fhéinfhostaíocht bhreise san Eilvéis. Más amhlaidh atá, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil sé iomchuí an reachtaíocht slándála sóisialta is infheidhme faoi na Rialacháin sin maidir le cás den sórt sin a chinneadh ar leithligh, eadhon, ar thaobh amháin, ar bhonn an Chomhaontaithe LEE maidir leis an gcaidreamh idir an Ballstát agus an Stát CSTE, páirtí i gcomhaontú LEE é agus, ar an ar an taobh eile, ar bhonn AFMP maidir leis an gcaidreamh idir Ballstát an Aontais agus Cónaidhm na hEilvéise.
35
Ba cheart a thabhairt faoi deara ag an tús go bhforáiltear le Comhaontú LEE, in Airteagail 28 go 30 agus in Iarscríbhinn VI (Slándáil shóisialta), go mbeidh feidhm ag Rialacháin Uimh. 883/2004 agus Uimh. 987/2009 i gcásanna a bhaineann le Ballstáit an Aontais Eorpaigh agus le Prionsacht Lichtinstéin. Ar an gcaoi chéanna, foráiltear le AFMP agus, go háirithe, Airteagal 8 de agus Iarscríbhinn II a ghabhann leis, go mbeidh feidhm ag na Rialacháin sin i gcásanna a bhaineann le Ballstáit an Aontais agus le Cónaidhm na hEilvéise.
36
Dá bhrí sin, tá feidhm ag Rialachán Uimh. 883/2004 agus Rialachán Uimh. 987/2009 maidir le cás, amhail an cás atá i gceist sna príomhimeachtaí, ina gcuireann saoránach den Aontas, a shaothraíonn gníomhaíocht chomhuaineach féinfhostaíochta san Ostair agus i Lichtinstéin, tús le féinfhostaíocht bhreise san Eilvéis.
37
Is ionann aon léirmhíniú dá mhalairt agus cosc a chur ar shaoránach an Aontais leas a bhaint as na cearta a dhíorthaíonn sé ó Rialacháin Uimh. 883/2004 agus Uimh. 987/2009 agus, dá bhrí sin, é a chur faoi mhíbhuntáiste ar an bhforas amháin gur fheidhmigh sé a cheart chun saorghluaiseachta ní hamháin i Lichtinstéin ach san Eilvéis freisin.
38
Dealraíonn sé ó chásdlí na Cúirte, áfach, go gcuirfí bac ar shaorghluaiseacht daoine arna ráthú ag AFMP dá mba rud é go raibh náisiúnach de chuid páirtí conarthach faoi mhíbhuntáiste ina Stát tionscnaimh ar an gcúis amháin gur fheidhmigh sé a cheart chun saorghluaiseachta (breithiúnas an 26 Feabhra 2019, Wächtler, C‑581/17, EU:C:2019:138, mír 53). Dhéanfadh léiriú den sórt sin neamhaird freisin den fhíric go gceadaítear le Comhaontú LEE do shaoránaigh na hÍoslainne, Lichtinstéin agus na hIorua na cearta a fhaigheann siad ó Rialacháin Uimh. 883/2004 agus 987/2009 a agairt laistigh de chríoch an Aontais, ach ag an am céanna téann sé chun sochair do náisiúnaigh na mBallstát ar féidir leo leas a bhaint as na cearta sin sna Stáit sin (breithiúnas an 26 Meán Fómhair 2013, an Ríocht Aontaithe v an Chomhairle, C‑431/11, EU:C:2013:589, mír 55).
39
Tá sé tábhachtach, ina theannta sin, a thabhairt faoi deara go laghdaítear, le cur i bhfeidhm Rialacháin Uimh. 883/2004 agus 987/2009 ar chás den sórt atá i gceist sna príomhimeachtaí, a bhaineann le trí Stát éagsúla, an baol go mbeidh W M faoi réir go comhuaineach na reachtaíochta slándála sóisialta de roinnt Stát, i gcomhréir leis an bprionsabal a shaothraítear leis na Rialacháin sin atá le cur i bhfeidhm ag reachtaíocht Ballstáit aonair, ós rud é go gcaithfidh na daoine lena mbaineann na Rialacháin sin a bheith faoi réir reachtaíocht Ballstáit aonair, chun aimhréití a d’fhéadfadh teacht as cur i bhfeidhm comhuaineach roinnt córas reachtach náisiúnta a sheachaint agus deireadh a chur leis na haicmí a d’fhéadfadh a bheith mar thoradh ar charnadh páirteach nó iomlán na reachtaíochta is infheidhme do dhaoine a thaistealaíonn laistigh den Aontas, i Stáit CSTE, páirtithe i gcomhaontú LEE agus san Eilvéis (féach, chuige sin, breithiúnais an 6 Meitheamh 2019, V, C‑33/18, EU:C:2019:470, mír 42, chomh maith leis an 13 Deireadh Fómhair 2022, Raad van bestuur van de Sociale verzekeringbank (Na heatraimh idir sannadh oibre sealadaí), C‑713/20, EU:C:2022:782, mír 39).
40
A mhéid a bhaineann leis na rialacha mionsonraithe maidir le Rialachán Uimh. 883/2004 agus Rialachán Uimh. 987/2009 a chur i bhfeidhm ar chás amhail an cás atá i gceist sna príomhimeachtaí, ní mór a lua, a mhéid atá feidhm ag na Rialacháin sin ar bhonn dhá bhunús dlí ar leith, eadhon Comhaontú LEE agus AFMP, nach mór an t-idirdhealú sin a léiriú go loighciúil i gcinneadh na reachtaíochta slándála sóisialta is infheidhme maidir le W M le linn na tréimhse atá i gceist.
41
Dá bhrí sin, sa chás seo, ní mór na Rialacháin sin a chur i bhfeidhm ar leithligh, is é sin le rá, ar thaobh amháin maidir leis an gcaidreamh idir Phoblacht na hOstaire agus Prionsacht Lichtinstéin, ar bhonn Chomhaontú LEE, mar a bhí cheana féin sular thosaigh W M ag gabháil do ghníomhaíocht bhreise fhéinfhostaithe san Eilvéis agus, ar an taobh eile, maidir leis an gcaidreamh idir Poblacht na hOstaire agus Cónaidhm na hEilvéise, ar bhonn AFMP.
42
Ar an gcéad dul síos, maidir le Comhaontú LEE, lena rialaítear, inter alia, cásanna a bhaineann le Poblacht na hOstaire agus le Prionsacht Lichtinstéin, luaitear in Airteagal 13(2)(a) de Rialachán Uimh. 883/2004 nach mbeidh W M faoi réir reachtaíocht an Bhallstáit chónaithe ach amháin má shaothraíonn sé cuid shubstaintiúil dá ghníomhaíocht ann. Chun críocha chur i bhfeidhm Airteagal 13(1) agus (2) de Rialachán Uimh. 883/2004, ciallóidh ‘cuid shubstaintiúil de ghníomhaíocht fostaíochta nó féinfhostaíochta’ arna saothrú i mBallstát gurb ann a dhéantar cuid shubstaintiúil ó thaobh cainníocht de ghníomhaíochtaí uile an duine fhostaithe nó fhéinfhostaithe a shaothrú, cé nach gá go mbeadh sé seo mar phríomhchuid de na gníomhaíochtaí sin. Agus cinneadh á dhéanamh an bhfuil cuid shubstaintiúil de na gníomhaíochtaí á saothrú i mBallstát, cuirfear san áireamh, i gcás féinfhostaíochta, láimhdeachas, am oibre, líon na seirbhísí a sholáthraítear agus/nó ioncam. I réim measúnaithe foriomláin, léireoidh cion níos lú ná 25 % de na critéir a luaitear thuas go bhfuil cuid shubstaintiúil de na gníomhaíochtaí nach bhfuil á saothrú sa Bhallstát ábhartha.
43
Is léir ón ordú tarchuir, le linn na tréimhse atá i gceist, go raibh W M ag gabháil dá ghníomhaíochtaí gairmiúla go comhuaineach san Ostair agus i Lichtinstéin ar ráta 19 % agus 78 % faoi seach dá ioncam. Dá bhrí sin, b’ionann an ghníomhaíocht ghairmiúil a bhí á saothrú ag W M le linn na tréimhse i gceist sa Bhallstát ina raibh cónaí air, eadhon Poblacht na hOstaire, agus níos lú ná 25 % dá ioncam. Ní féidir a mheas, dá bhrí sin, go ndéanann sé, an tráth sin, cuid shubstaintiúil dá ghníomhaíochtaí sa Bhallstát sin.
44
Foráiltear le hAirteagal 13(2)(b) de Rialachán Uimh. 883/2004, mura bhfuil cónaí ar W M sa Bhallstát ina bhfuil cuid mhór dá ghníomhaíocht á feidhmiú aige, go bhfuil sé faoi réir reachtaíocht an Bhallstáit ina bhfuil lárionad leasa a ghníomhaíochtaí suite. Faoi Airteagal 14(9) de Rialachán Uimh. 987/2009, tá ‘lárionad leasa’ gníomhaíochtaí duine fhéinfhostaithe de réir bhrí Airteagal 13(2)(b) le cinneadh trí chomhpháirteanna uile a ghníomhaíochtaí ceirde a chur san áireamh, go háirithe an áit a bhfuil áit sheasta bhuan ghnó W M suite, cineál gnáthach nó fad na ngníomhaíochtaí a dhéantar, an líon seirbhísí a sholáthraítear agus a bhfuil ar intinn ag W M, mar a léirítear leis na himthosca sin go léir.
45
Ós rud é, le linn na tréimhse atá i gceist, go ndearna W M an chuid is mó dá ghníomhaíochtaí gairmiúla i Lichtinstéin, agus gur i Lichtinstéin atá lárionad leasa a ghníomhaíochtaí, ceanglaíodh air, de bhun Airteagal 13(2)(b) de Rialachán Uimh. 883/2004, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 14(9) de Rialachán Uimh. 987/2009, a bheith faoi réir reachtaíocht slándála sóisialta Lichtinstéin le linn na tréimhse atá i gceist.
46
Dá bhrí sin, le linn na tréimhse sin, bhí W M, i bprionsabal, faoi réir reachtaíocht Bhallstáit seachas an Ballstát a raibh sé faoina réir faoi Theideal II de Rialachán Uimh. 1408/71, eadhon reachtaíocht slándála sóisialta na hOstaire.
47
Ba cheart a thabhairt faoi deara, áfach, i gcás den sórt sin, go bhforáiltear le hAirteagal 87(8) de Rialachán Uimh. 883/2004 go leanfaidh an reachtaíocht slándála sóisialta is infheidhme faoi Theideal II de Rialachán Uimh. 1408/71 d’fheidhm a bheith aici má fhanann an staid atá i réim gan athrú, ach in aon chás tráth nach faide ná 10 mbliana ó dháta chur i bhfeidhm Rialachán Uimh. 883/2004.
48
Is gá, dá bhrí sin, a fháil amach an raibh an staid a bhí i réim gan athrú le linn na tréimhse atá i gceist ós rud é, más amhlaidh go raibh, go leanfadh reachtaíocht na hOstaire maidir leis an tslándáil shóisialta d’fheidhm a bheith aici maidir le W M. Chun é sin a dhéanamh, is iomchuí, go háirithe, a chinneadh an ionann an t‑imthosca ina gcuireann W M, a bhí féinfhostaithe go comhuaineach cheana féin i mBallstát den Aontas, eadhon an Ostair, agus i Stát CSTE, páirtí i gcomhaontú LEE, eadhon Prionsacht Lichtinstéin, ag an am céanna, le gníomhaíocht ghairmiúil bhreise fhéinfhostaithe arb ionann í agus 3 % dá ioncam iomlán san Eilvéis, arb ionann é agus 3 % dá ioncam iomlán san Eilvéis, agus ‘athrú ar an staid ábhartha’ de réir bhrí Airteagal 87(8) de Rialachán Uimh. 883/2004.
49
I ndáil leis sin, is leor a thabhairt faoi deara, mar a rinne an Coimisiún Eorpach ina bharúlacha i scríbhinn, gur tríú Stát í Cónaidhm na hEilvéise i gcomhthéacs Chomhaontú LEE, lena rialaítear, inter alia, an caidreamh idir Phoblacht na hOstaire agus Prionsacht Lichtinstéin. Dá bhrí sin, ní bhaineann sé le hábhar go bhfuil W M ag gabháil do ghníomhaíocht ghairmiúil san Eilvéis i gcomhthéacs an fhíoraithe atá le déanamh.
50
Dá bhrí sin, cé go raibh W M ag gabháil do ghníomhaíocht bhreise fhéinfhostaithe san Eilvéis le linn na tréimhse atá i gceist, níor tháinig aon athrú ar an staid a bhí ann roimh theacht i bhfeidhm Rialachán Uimh. 883/2004. Dá bhrí sin, faoi Airteagal 87(8) den Rialachán sin, bheadh W M fós faoi réir reachtaíocht slándála sóisialta na hOstaire.
51
Ar an dara dul síos, maidir le AFMP, lena rialaítear, inter alia, na cásanna a bhaineann le Poblacht na hOstaire agus le Cónaidhm na hEilvéise, ba cheart a thabhairt faoi deara, sa chás seo, le linn na tréimhse atá i gceist, go raibh W M ag gabháil do ghníomhaíochtaí gairmiúla féinfhostaithe san Ostair agus san Eilvéis ag an am céanna, arb ionann iad, faoi seach, agus thart ar 19 % agus 3 % dá ioncam. Cé gur san Ostair a bhí formhór na gníomhaíochta gairmiúla a bhí á saothrú ag W M, áit a raibh cónaí air, b’ionann í agus níos lú ná 25 % dá ioncam. Dá bhrí sin, ní fhéadfadh W M, i gcomhréir le hAirteagal 14(8) de Rialachán Uimh. 987/2009, Airteagal 13(2)(a) de Rialachán Uimh. 883/2004 a chur i bhfeidhm air ach b’éigean dó, i gcomhréir le hAirteagal 13(2)(b) den Rialachán sin, a bheith faoi réir reachtaíocht an Bhallstáit ina raibh lárionad leasa a ghníomhaíochtaí suite.
52
Ós rud é, le linn na tréimhse atá i gceist, go raibh cónaí ar W M san Ostair agus, faoi AFMP, go ndearna sé an chuid is mó dá ghníomhaíochtaí ansin, bhí lárionad leasa ghníomhaíochtaí W M san Ostair. Dá réir sin, b’éigean don cheann deireanach sin a bheith faoi réir reachtaíocht slándála sóisialta na hOstaire.
53
Ní féidir an chonclúid sin a cheistiú toisc go ndearna W M, i rith na tréimhse atá i gceist, gníomhaíocht ghairmiúil féinfhostaithe arbh ionann é agus 78 % dá ioncam i Lichtinstéin freisin, ag an am céanna. Go deimhin, mar a léirigh an Coimisiún ina bharúlacha scríofa, níl an t‑imthosca sin ábhartha maidir le AFMP ós rud é, faoi chuimsiú an chomhaontaithe seo, gur tríú Stát í Prionsacht Lichtinstéin.
54
Dá bhrí sin, i gcomhréir leis na forálacha ábhartha de Rialacháin Uimh. 1408/71 agus Uimh. 883/2004, atá infheidhme maidir leis an staid atá i gceist sna príomhimeachtaí faoi Chomhaontú LEE agus AFMP, nach mór a scrúdú ar leithligh, tá feidhm ag an reachtaíocht slándála sóisialta chéanna maidir le W M le linn na tréimhse atá i gceist, eadhon reachtaíocht na hOstaire, agus mar thoradh air sin ní mór do na húdaráis inniúla ach deimhniú amháin a eisiúint.
55
Dá bhrí sin, ní mór gurb é an freagra ar na ceisteanna arna gcur ná go bhfuil Rialacháin Uimh. 1408/71 agus 883/2004, arna léamh i gcomhar le Rialachán Uimh. 987/2009, le léiriú sa chaoi go bhfuil feidhm acu faoin gComhaontú LEE agus faoi AFMP, maidir le staid ina gcuireann saoránach de chuid an Aontais, a dhéanann gníomhaíochtaí gairmiúla féinfhostaithe go comhuaineach i mBallstát den Aontas agus Stát CSTE, páirtí i gcomhaontú LEE, tús le gníomhaíocht ghairmiúil fhéinfhostaithe bhreise san Eilvéis. Is gá, i gcomhréir le forálacha ábhartha na Rialachán sin, an reachtaíocht slándála sóisialta is infheidhme a chinneadh ar leithligh, ar thaobh amháin, faoi chuimsiú Chomhaontú LEE agus, ar an taobh eile, i gcomhthéacs AFMP.
Costais
56
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Seachtú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le Rialachán (CEE) Uimh. 1408/71 ón gComhairle an 14 Meitheamh 1971 maidir le cur i bhfeidhm na scéimeanna slándála sóisialta do dhaoine fostaithe, do dhaoine féinfhostaithe agus do bhaill dá dteaghlach atá ag gluaiseacht laistigh den Chomhphobal, arna leasú ag Rialachán (CE) Uimh. 118/97 ón gComhairle an 2 Nollaig 1996 sa leagan arna leasú agus arna thabhairt suas chun dáta le Rialachán (CE) Uimh. 631/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 31 Márta 2004, agus Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le comhordú córas slándála sóisialta, arna leasú le Rialachán (AE) Uimh. 465/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Bealtaine 2012, arna léamh i gcomhar le Rialachán (CE) Uimh. 987/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Meán Fómhair 2009, lena leagtar síos an nós imeachta chun Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 maidir le comhordú na gcóras slándála sóisialta a chur chun feidhme, arna leasú le Rialachán (AE) Uimh. 465/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Bealtaine 2012,
ní mór léiriú a dhéanamh mar a leanas:
tá feidhm acu faoin gComhaontú ar an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch an 2 Bealtaine 1992, arna leasú leis an gComhaontú maidir le rannpháirtíocht Phoblacht na Bulgáire agus na Rómáine sa Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, agus faoin gComhaontú idir an Comhphobal Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Cónaidhm na hEilvéise, den pháirt eile, ar shaorghluaiseacht daoine, sínithe i Lucsamburg ar 21 Meitheamh 1999, maidir le staid ina gcuireann saoránach de chuid an Aontais, a dhéanann gníomhaíochtaí gairmiúla féinfhostaithe go comhuaineach i mBallstát den Aontas agus Stát de Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa agus sa Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, páirtí i gcomhaontú LEE, tús le gníomhaíocht ghairmiúil fhéinfhostaithe bhreise san Eilvéis. Is gá, i gcomhréir le forálacha ábhartha na Rialachán sin, an reachtaíocht slándála sóisialta is infheidhme a chinneadh ar leithligh, ar thaobh amháin, faoi chuimsiú an Chomhaontaithe maidir leis an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch agus, ar an taobh eile, i gcomhthéacs an Chomhaontaithe idir an Comhphobal Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Cónaidhm na hEilvéise, den pháirt eile, maidir le saorghluaiseacht daoine.
Sínithe
(
*1
)	Teanga an cháis: an Ghearmáinis.