62022TJ0304_INF
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (πρώτο τμήμα) της 10ης Απριλίου 2024 –Fridman κατά Συμβουλίου
(Υπόθεση T‑304/22) (
1
)
«Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα όσον αφορά δράσεις που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας – Δέσμευση κεφαλαίων – Κατάλογος των προσώπων, οντοτήτων και φορέων επί των οποίων εφαρμόζεται η δέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων – Καταχώριση και διατήρηση του ονόματος του προσφεύγοντος στον κατάλογο – Έννοια των ενεργειών που “στηρίζουν δράσεις ή πολιτικές” – Άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της απόφασης 2014/145/ΚΕΠΠΑ – Άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 269/2014 – Έννοιες της “υλικής ή οικονομικής στήριξης σε Ρώσους ιθύνοντες” και της αποκόμισης “οφέλους” από αυτούς – Άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, της απόφασης 2014/145 – Άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 269/2014 – Πλάνη εκτιμήσεως»
1.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Έκταση του ελέγχου – Εκτίμηση της νομιμότητας βάσει των διαθέσιμων πληροφοριακών στοιχείων κατά τον χρόνο εκδόσεως της αποφάσεως – Αποκλείεται η αντικατάσταση της αιτιολογίας των ελεγχθεισών πράξεων
[Άρθρο 263 ΣΛΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/337 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/336 και 2022/1529]
(βλ. σκέψη 24)
2.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Έκταση του ελέγχου – Απόδειξη του βασίμου του μέτρου – Υποχρέωση της αρμόδιας αρχής της Ένωσης να αποδείξει, σε περίπτωση αμφισβητήσεως, το βάσιμο των λόγων που ελήφθησαν υπόψη κατά των οικείων προσώπων ή οντοτήτων – Καταχώριση στους καταλόγους βάσει δέσμης συγκεκριμένων, σαφών και συγκλινουσών ενδείξεων – Εξουσία του δικαστή της Ένωσης
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/337 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/336 και 2022/1529]
(βλ. σκέψεις 30-35)
3.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Κριτήρια λήψης περιοριστικών μέτρων – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα, οντότητες ή φορείς που παρέχουν υλική ή οικονομική στήριξη σε Ρώσους ιθύνοντες ή αποκομίζουν οφέλη από αυτούς και φυσικά ή νομικά πρόσωπα, οντότητες ή φορείς που συνδέονται με τα πρόσωπα αυτά – Έννοια της αποκόμισης οφέλους από Ρώσους ιθύνοντες – Υποχρέωση απόδειξης της ύπαρξης συνάφειας μεταξύ, αφενός, του οφέλους που αποκομίστηκε και, αφετέρου, της προσάρτησης της Κριμαίας και της αποσταθεροποίησης της ανατολικής Ουκρανίας – Δεν υφίσταται
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2022/329, άρθρο 2 § 1, στοιχείο δʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014 και 2022/330, άρθρο 3 § 1, στοιχείο δʹ]
(βλ. σκέψη 42)
4.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Κριτήρια λήψης περιοριστικών μέτρων – Πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για δράσεις ή πολιτικές που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας ή που στηρίζουν ή εφαρμόζουν τέτοιες δράσεις ή πολιτικές, καθώς και πρόσωπα, οντότητες ή φορείς που συνδέονται με αυτά – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα, οντότητες ή φορείς που παρέχουν υλική ή οικονομική στήριξη σε Ρώσους ιθύνοντες ή αποκομίζουν οφέλη από αυτούς και φυσικά ή νομικά πρόσωπα, οντότητες ή φορείς που συνδέονται με αυτά – Πλάνη εκτιμήσεως
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/337 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/336 και 2022/1529]
(βλ. σκέψεις 44-45, 52-57, 65, 69)
5.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Κριτήρια λήψης περιοριστικών μέτρων – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα, οντότητες ή φορείς που παρέχουν υλική ή οικονομική στήριξη σε Ρώσους ιθύνοντες ή αποκομίζουν οφέλη από αυτούς και φυσικά ή νομικά πρόσωπα, οντότητες ή φορείς που συνδέονται με αυτά – Έννοια της αποκόμισης οφέλους από Ρώσους ιθύνοντες – Αποκόμιση οφέλους από Ρώσους ιθύνοντες που δεν προέβησαν σε ενέργειες για την προετοιμασία για την προσάρτηση της Κριμαίας και την αποσταθεροποίηση της ανατολικής Ουκρανίας – Δεν εμπίπτει
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/329, (ΚΕΠΠΑ) 2022/337 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, άρθρο 2 § 1, στοιχείο δʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/330, 2022/336 και 2022/1529, άρθρο 3 § 1, στοιχείο δʹ]
(βλ. σκέψεις 48-50)
6.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Πεδίο εφαρμογής – Πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για δράσεις ή πολιτικές που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας ή που στηρίζουν ή εφαρμόζουν τέτοιες δράσεις ή πολιτικές, καθώς και πρόσωπα, οντότητες ή φορείς που συνδέονται με αυτά – Έννοια της στήριξης – Πράξεις στήριξης που λαμβάνουν χώρα κατά τον χρόνο εκδόσεως των προσβαλλομένων πράξεων ή που τελούν σε άμεση χρονική συνάφεια με αυτές – Εμπίπτουν – Πράξεις τελεσθείσες κατά το παρελθόν, οι οποίες εξάντλησαν τα αποτελέσματά τους κατά τον χρόνο τέλεσής τους – Δεν εμπίπτουν
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/329, (ΚΕΠΠΑ) 2022/337 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, άρθρο 2 § 1, στοιχείο δʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/330, 2022/336 και 2022/1529, άρθρο 3 § 1, στοιχείο δʹ]
(βλ. σκέψεις 62, 63)
Διατακτικό
Το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2022/337 του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2022, για την τροποποίηση της αποφάσεως 2014/145/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα όσον αφορά ενέργειες που θέτουν σε κίνδυνο ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία ή την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2022/336 του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2022, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 269/2014 σχετικά με περιοριστικά μέτρα όσον αφορά ενέργειες που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία ή την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530 του Συμβουλίου, της 14ης Σεπτεμβρίου 2022, για την τροποποίηση της απόφασης 2014/145/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα όσον αφορά ενέργειες που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας και τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2022/1529 του Συμβουλίου, της 14ης Σεπτεμβρίου 2022, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 269/2014 σχετικά με περιοριστικά μέτρα όσον αφορά ενέργειες που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία ή την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, κατά το μέτρο που έχουν καταχωρίσει και διατηρήσει το όνομα του Mikhail Fridman στον κατάλογο των προσώπων, οντοτήτων και φορέων επί των οποίων εφαρμόζονται τα εν λόγω περιοριστικά μέτρα.
2)
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης φέρει τα δικαστικά έξοδά του καθώς και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε ο M. Fridman.
3)
Η Δημοκρατία της Λεττονίας φέρει τα δικαστικά έξοδά της.
(
1
)	EE C 257 της 4.7.2022.