62020CJ0447
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Ceathrú Dlísheomra)
7 Aibreán 2022 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 2988/95 – Acmhainní dílse an Aontais Eorpaigh – Cosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh – Imeachtaí maidir le neamhrialtachtaí – Airteagal 4 – Glacadh beart riaracháin – Airteagal 3(1) – Tréimhse theorann le haghaidh imeachtaí – Dul in éag – Cibé an bhféadtar brath air i gcomhthéacs nós imeachta um aisghabháil fhorghníomhaithe – Airteagal 3(2) – Tréimhse le haghaidh forghníomhú – Infheidhmeacht – Túsphointe na tréimhse teorann– Briseadh agus fionraí – Corrlach breithmheasa na mBallstát)
I gCásanna Uamtha C-447/20 agus C-448/20,
IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ón Supremo Tribunal Administrativo (an Chúirt Uachtarach Riaracháin, an Phortaingéil), trí bhreith an 1 Iúil 2020, a fuarthas ag an gCúirt Bhreithiúnais an 22 Meán Fómhair 2020, sna himeachtaí
Instituto de Financiamento da Agricultura e Pescas IP (IFAP)
v
LM (C-447/20),
BD,
Autoridade Tributária e Aduaneira (C-448/20),
tugann AN CHÚIRT (an Ceathrú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: C. Lycourgos, Uachtarán Dlísheomra, S. Rodin, J.-C. Bonichot (Rapóirtéir), L. S. Rossi agus O. Spineanu-Matei, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: N. Emiliou,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
an Instituto de Financiamento da Agricultura e Pescas IP (IFAP), ag J. Saraiva de Almeida agus N. Domingues, advogados,
–
Rialtas na Portaingéile, ag L. Inez Fernandes, P. Barros da Costa agus H. Almeida, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas na Gréige, ag E.-E. Krompa, E. Leftheriotou, E. Tsaousi agus K. Boskovits, i gcáil Gníomhairí,
–
an Coimisiún Eorpach, ag J. Baquero Cruz agus B. Rechena, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas
Breithiúnas
1
Baineann na hiarrataí sin ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 3(1) agus (2) de Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 2988/95 ón gComhairle an 18 Nollaig 1995 maidir le leasanna airgeadais [an Aontais Eorpaigh] a chosaint (IO 1995 L 312, lch. 1).
2
Rinneadh na hiarrataí in imeachtaí idir an Instituto de Financiamento da Agricultura e Pescas IP (IFAP) (An Institiúid um Maoiniú Talmhaíochta agus Iascaigh IP (IFAP)) agus LM (C-447/20) agus BD agus an Autoridade Tributária e Aduaneira (Údarás Cánach agus Custaim na Portaingéile) (C-448/20) maidir leis an aisghabháil fhorghníomhaithe, trí bhíthin imeachtaí forghníomhaithe cánach, ar chúnamh arna dheonú faoi chlár arna chómhaoiniú ag an gCiste Eorpach um Threoraíocht agus Ráthaíocht Talmhaíochta (CETRT).
Comhthéacs dlí
Dlí an Aontais Eorpaigh
3
Sonraítear an méid seo a leanas sa tríú agus sa cheathrú haithris de Rialachán Uimh. 2988/95:
‘…ní mór gníomhartha a dhéanfadh dochar do leasanna airgeadais [an Aontais] … a chomhrac i ngach réimse;
… le haghaidh éifeachtacht chomhrac na calaoise i gcoinne leasanna airgeadais an [Aontais] éilítear go n-achtófar comhshraith rialacha dlí do na réimsí uile a chumhdaítear le beartais [AE]’.
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4
Faoi théarmaí Airteagal 1 den Rialachán sin:
‘1.   D’fhonn leasanna airgeadais an [Aontais] a chosaint, glactar leis seo rialacha ginearálta a bhaineann le seiceálacha aonchineálacha agus le bearta riaracháin agus le pionóis maidir le neamhrialtachtaí i ndáil le dlí [an Aontais].
2.   Ciallóidh “neamhrialtacht” aon sárú ar fhoráil de dhlí [an Aontais] ar sárú é a bheidh mar thoradh ar ghníomh nó ar fhaillí a dhéanann oibreoir eacnamaíoch, a bhfuil sé d’éifeacht aige, nó a mbeadh sé d’éifeacht aige, dochar a dhéanamh do bhuiséad ginearálta an [Aontais] nó do bhuiséid arna mbainistiú [aige], tríd an ioncam fabhraithe ar acmhainní dílse, a bhailítear go díreach ar son an [Aontais], a laghdú nó a chailleadh, nó trí mhír chaiteachais gan údar maith.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5
Sonraítear an méid seo a leanas in Airteagal 3 den Rialachán sin, atá leagtha amach faoi Theideal I de, a bhaineann le ‘Prionsabail ghinearálta’:
‘1.   4 bliana a bheidh sa tréimhse theorann le haghaidh imeachtaí amhail ón tráth a rinneadh an neamhrialtacht dá dtagraítear in Airteagal 1(1). Mar sin féin, féadfar foráil a dhéanamh le rialacha earnála do thréimhse nach féidir a bheith níos gaire ná 3 bliana.
I gcás neamhrialtachtaí leanúnacha nó neamhrialtachtaí a tharlaíonn arís agus arís eile, tosóidh an tréimhse theorann ar an lá a thiocfaidh deireadh leis an neamhrialtacht. I gcás clár ilbhliantúil, mairfidh an tréimhse theorann ar aon chuma go dtí go gcuirfear deireadh go cinntitheach leis an gclár.
Brisfear an tréimhse theorann le haon ghníomh ag an údarás inniúil, a dtabharfar fógra ina leith don duine i dtrácht, a bhaineann le himscrúdú nó le himeachtaí dlíthiúla a bhaineann leis an neamhrialtacht. Tosóidh an tréimhse theorann arís tar éis gach gnímh briste.
Tiocfaidh an teorainn i bhfeidhm, áfach, ar a dhéanaí ar an lá a rachaidh tréimhse atá comhionann le dhá oiread na tréimhse teorann in éag gan pionós a bheith gearrtha ag an údarás inniúil, ach amháin i gcás inar cuireadh an nós imeachta riaracháin ar fionraí i gcomhréir le hAirteagal 6(1).
2.   3 bliana a bheidh sa tréimhse chun an cinneadh lena mbunaítear an pionós riaracháin a chur chun feidhme. Tosóidh an tréimhse sin ar an lá a thiocfaidh an cinneadh chun bheith críochnaitheach.
Beidh cásanna um briseadh agus um fhionraí faoi rialú ag forálacha ábhartha an dlí náisiúnta.
3.   Coinneoidh na Ballstáit an deis tréimhse a chur i bhfeidhm atá níos faide ná an tréimhse dá bhforáiltear i mír 1 agus i mír 2 faoi seach.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6
Tá rialacha maidir le ‘bearta riaracháin agus pionóis’ i dTeideal II den Rialachán sin, go háirithe in Airteagal 4 de, lena bhforáiltear:
‘1.   Mar riail ghinearálta, beidh tarraingt siar an bhuntáiste a fuarthas in earráid i gceist le haon neamhrialtacht:
…
2.   Beidh cur i bhfeidhm na mbeart dá dtagraítear i mír 1 teoranta do tharraingt siar an bhuntáiste a fuarthas móide, i gcás ina bhforáiltear amhlaidh, ús a fhéadfar a chinneadh ar bhonn ráta chomhréidh.
…
4.   Ní mheasfar gur pionóis iad na bearta dá bhforáiltear san Airteagal seo.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Portaingéile
7
Foráiltear le hAirteagal 11(1) de Decreto-Lei No 163 A/2000 (Foraithne-Dlí Uimh. 163-A/2000) an 27 Iúil 2000 (Diário da República I, Sraith I-A, Uimh. 172, an 27 Iúil 2000), lena mbunaítear, inter alia, na rialacha ginearálta maidir le cur chun feidhme an Chláir Oibriúcháin um Thalmhaíocht agus Forbairt Tuaithe:
‘Féadfaidh [IFAP] conarthaí a fhoirceannadh go haontaobhach má theipeann ar an tairbhí aon cheann dá chuid oibleagáidí a chomhlíonadh nó mura gcomhlíontar nó mura gcomhlíontar a thuilleadh, ar chúis atá inchurtha i leith an tairbhí, aon cheann de na coinníollacha lena rialaítear deonú an chúnaimh.’
8
Foráiltear le hAirteagal 12 den dlí foraithne sin, dar teideal ‘Aisíocaíocht cúnaimh agus caiteachais’:
‘1.   I gcás ina ndéanfaidh [IFAP] an conradh a fhoirceannadh, aisíocfaidh an tairbhí na méideanna a fuarthas mar chúnamh, mar aon leis an ús reachtúil a fabhraíodh ón dáta a cuireadh na méideanna thuasluaite ar fáil dó, gan dochar don fhéidearthacht go bhféadfaí pionóis eile dá bhforáiltear le dlí a chur i bhfeidhm.
2.   Déanfar an aisíocaíocht dá bhforáiltear sa mhír sin thuas laistigh de 15 lá tar éis an fhógra faoi fhoirceannadh an chonartha, á thabhairt faoi deara nach mór fógra sainráite a thabhairt don tairbhí maidir le haon foirceannadh den sórt sin.
…’
9
Faoi Airteagal 15 den fhoraithne-dhlí sin:
‘Is ionstraimí infhorghníomhaithe iad deimhnithe fiachais arna n-eisiúint ag [IFAP].
…’
10
Foráiltear le hAirteagal 163 den Código do Procedimento Administrativo (Cód an Nós Imeachta Riaracháin), sa leagan is infheidhme maidir leis na díospóidí sna príomhimeachtaí (‘CPA’), dar teideal ‘Bearta faoi réir neamhniú agus na rialacha lena rialaítear an fhéidearthacht de bheith faoi réir neamhniú’:
‘1.   Is iad na bearta a bheidh faoi réir neamhniú ná na bearta sin a ghlacfar de shárú ar phrionsabail nó ar rialacha dlí nach bhfuil aon phionós eile ar fáil mar gheall ar a sárú.
…
3.   Féadfar achomharc a dhéanamh chuig an riarachán féin nó chuig na cúirteanna riaracháin inniúla laistigh de na teorainneacha ama a leagtar síos sa dlí maidir le bearta atá faoi réir neamhniú.
…’
11
Foráiltear le hAirteagal 179 de CPA, dar teideal ‘Forghníomhú oibleagáidí airgeadais’:
‘1.   Más rud é, faoi bheart riaracháin, nach mór suim a íoc le duine dlítheanach arna rialú ag an dlí poiblí, nó le hordú ó dhuine dlítheanach arna rialú ag an dlí poiblí, beidh aon neamhíocaíocht dheonach den tsuim sin laistigh den teorainn ama a fhorordaítear mar chúis leis an nós imeachta um fhorghníomhú cánach a thionscnamh dá bhforáiltear sa reachtaíocht lena rialaítear an nós imeachta cánachais.
2.   Chun críocha na bhforálacha atá sa mhír sin thuas, eiseoidh an comhlacht inniúil, i gcomhréir leis na forálacha atá leagtha síos le dlí, deimhniú a mbeidh luach ionstraime infhorghníomhaithe aige a chuirfidh sé faoi bhráid na roinne inniúil den riarachán cánach, mar aon leis an gcomhad a bhaineann leis na himeachtaí riaracháin.’
12
Foráiltear le hAirteagal 58(1) den Código do Processo nos Tribunais Administrativas (Cód Nós Imeachta os comhair na gCúirteanna Riaracháin), sa leagan is infheidhme maidir leis na díospóidí sna príomhimeachtaí (‘CPTA’):
‘Mura bhforáiltear a mhalairt le dlí, ní bheidh tionscnamh caingne riaracháin i gcoinne beart atá ar neamhní faoi réir teorainn ama, ach, i gcás bearta a d’fhéadfadh bheith faoi réir neamhniú, ní mór caingean den sórt sin a thionscnamh laistigh de na teorainneacha ama seo a leanas:
(a)
bliain amháin, má thionscnaíonn Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí í;
(b)
3 mhí, i ngach cás eile.’
13
Sonraítear an méid seo a leanas in Airteagal 59(2) de CPTA:
‘Ní chuirfear tús leis an tréimhse ina bhféadfaidh na seolaithe agóid a thabhairt i gcoinne gníomh riaracháin lena linn, nach foláir fógra don ghníomh sin a chur in iúl dóibh, ach ar an dáta a dtabharfar fógra don duine lena mbaineann nó, i gcás inar roghnaigh an duine sin a bheith ionadaithe sa nós imeachta, dá ionadaí nó dá hionadaí, nó ón dáta ar tugadh fógra sa chéim dheireanach i gcás gur tugadh fógra don bheirt acu, fiú má foilsíodh an gníomh sin, go héigeantach nó ar shlí eile.’
14
Foráiltear le hAirteagal 148(2) den Código de Procedimento e de Processo Tributário (Cód an nós imeachta riaracháin agus breithiúnach maidir le hábhair chánach), sa leagan is infheidhme maidir leis na díospóidí sna príomhimeachtaí:
‘Féadfar na nithe seo a leanas a aisghabháil freisin tríd an nós imeachta um fhorghníomhú cánach, sna himthosca agus faoi na coinníollacha dá bhforáiltear le dlí:
(a)
fiachais eile ar chonradh leis an Stát nó le daoine dlítheanacha eile arna rialú ag an dlí poiblí nach mór a íoc faoi bheart riaracháin;
(b)
aisíoc nó aisíocaíochtaí.’
15
Foráiltear le mír 1 d’Airteagal 204 den chód sin, dar teideal ‘Forais freasúra i gcoinne aisghabháil fhorghníomhaithe’:
‘1.   Ní fhéadtar freasúra i gcoinne aisghabháil fhorghníomhaithe a bhunú ach amháin ar na forais seo a leanas:
…
(d) urchosc ama ar an bhfiach is ábhar don aisghabháil fhorghníomhaithe’.
16
Foráiltear le Decreto-Lei No. 155/92 (Foraithne-Dlí Uimh. 155/92) an 28 Iúil 1992 (Diário da República I, Sraith I-A, Uimh. 172, an 28 Iúil 1992), in Airteagal 40(2) de, a mhéid a bhaineann le briseadh agus fionraí an urchoisc ama ar an bhfiach, i gcás fiachais nach mór do na rialacha dlí is infheidhme a leanúint maidir le fiachais atá dlite don Stát nach bhfuil de chineál fioscach, ‘go ndéanfar an tréimhse theorann a bhriseadh agus a chur ar fionraí faoi na coinníollacha céanna leis an tréimhse teorann shibhialta.’
17
Foráiltear le hAirteagal 323 den Código Civil (Cód Sibhialta) ‘go mbrisfear an tréimhse theorann le toghairm nó le seirbheáil bhreithiúnach aon ghnímh trína gcuirtear in iúl, go díreach nó go hindíreach, an beartú an ceart sin a fheidhmiú, is cuma cén nós imeachta lena rialaítear an gníomh sin agus fiú mura mbíonn dlínse ag an gcúirt’.
Na príomhimeachtaí, na ceisteanna a tarchuireadh agus an nós imeachta os comhair na Cúirte
18
Maidir leis na fíorais sna príomhimeachtaí i gCás C-447/20, is léir ón ordú tarchuir sa chás sin, an 13 Feabhra 2002, go ndearna IFAP, comhlacht neamhspleách riaracháin, agus LM conradh maidir leis an deonú de chúnamh faoi chlár arna chómhaoiniú ag CETRT.
19
Tá comhthuiscint ann gur leasaigh LM an infheistíocht fhormheasta gan údarú. Ní fios dáta an leasaithe sin. De réir LM, tharla an neamhrialtacht i bhfeidhmiú an chonartha an 15 Feabhra 2002.
20
Breis is 4 bliana ina dhiaidh sin, an 26 Feabhra 2006, sheol IFAP litir chuig LM ag taispeáint go raibh sé i gceist aige athbhreithniú a dhéanamh ar an méid cúnaimh ar deonaíodh dóibh. Shínigh LM admháil an 1 Márta 2006 go bhfuarthas an litir sin.
21
Breis is 5 bliana ina dhiaidh sin, trí litir an 23 Meitheamh 2011, chuir IFAP LM ar an eolas faoina chinneadh chun aisíocaíocht an chúnaimh airgeadais a deonaíodh an 13 Feabhra 2002 a éileamh.
22
An 8 Lúnasa 2012, tionscnaíodh imeachtaí forghníomhaithe cánach i gcoinne LM d’fhonn na méideanna a fuarthas in earráid a aisghabháil.
23
I bhfreasúra a thionscain LM os a chomhair i gcoinne na n-imeachtaí forghníomhaithe cánach, sheas an Tribunal Administrativo e Fiscal do Porto (an Chúirt Riaracháin agus Cánach, Porto, an Phortaingéil) leis an bhfreasúra sin, le breithiúnas an 23 Deireadh Fómhair 2018, ar an bhforas go raibh an tréimhse theorann maidir leis na himeachtaí i gcoinne na neamhrialtachta i gceist imithe in éag.
24
Maidir leis na fíorais sna príomhimeachtaí i gCás C-448/20, is léir ón ordú tarchuir sa chás sin, i litir an 12 Nollaig 2006, gur chuir IFAP in iúl do BD gur shainaithin sé neamhrialtachtaí i bhfeidhmiú an chonartha um an deonú cúnaimh faoi chláir oibríochtúla réigiúnacha, arna thabhairt i gcrích an 20 Aibreán 2004, agus gur tharla na neamhrialtachtaí sin roimh an 31 Nollaig 2004.
25
An 20 Nollaig 2006, thaisc BD gearán.
26
Breis is 4 bliana ina dhiaidh sin, trí litir an 13 Iúil 2011, tugadh fógra do BD faoi chinneadh IFAP maidir le deireadh a chur go haontaobhach leis an gconradh i ndáil le deonú an chúnaimh i gceist agus aisíoc na suimeanna a fuarthas in earráid a éileamh.
27
Breis is 4 bliana ina dhiaidh sin, an 16 Nollaig 2015, thionscain an t-údarás cánach imeachtaí forghníomhaithe cánach i gcoinne BD ar bhonn an ‘deimhnithe fiachais’ arna eisiúint an 1 Nollaig 2015 ag IFAP, a bhfuil feidhm mar ionstraim infhorghníomhaithe aige.
28
I bhfreasúra a thionscain BD os a chomhair i gcoinne na n-imeachtaí forghníomhaithe cánach, sheas Tribunal Administrativo e Fiscal de Mirandela (an Chúirt Riaracháin agus Cánach, Mirandela, an Phortaingéil), leis an bhfreasúra sin, le breithiúnas an 16 Aibreán 2018, ar an bhforas go raibh an tréimhse de 4 bliana chun imeachtaí a thionscnamh, a thosaigh an 12 Nollaig 2006, imithe in éag.
29
Thionscain IFAP caingne os comhair na cúirte a rinne an tarchur i gcoinne na gcinntí dá dtagraítear i míreanna 23 agus 28 den bhreithiúnas seo.
30
Is léir ó na horduithe tarchuir sna cásanna seo gur ghlac IFAP, sna cásanna sin, cinntí aisghabhála trínar éiligh sé go n-aisíocfadh LM agus BD cúnamh a fuarthas in earráid. Toisc nár tugadh agóid ina leith in am trátha os comhair na cúirte riaracháin a raibh dlínse aici, tháinig na cinntí sin chun bheith críochnaitheach.
31
Chun críocha cinntí aisghabhála a fhorghníomhú, ceadaítear le dlí na Portaingéile do IFAP dul i muinín imeachtaí breithiúnacha, ar a dtugtar imeachtaí um ‘forghníomhú cánach’. Sa chomhthéacs sin, thaisc LM agus BD freasúra i gcoinne na n-imeachtaí um fhorghníomhú cánach, inar éilíodh gur glacadh na cinntí aisghabhála a eisíodh chucu tar éis do na himeachtaí riaracháin a bheith faoi urchosc ama.
32
De réir na cúirte a rinne an tarchur, is gá, dá bhrí sin, a chinneadh an é an freasúra i gcoinne forghníomhú cánach an bealach nós imeachta iomchuí chun an tréimhse theorann a chinneadh maidir leis na himeachtaí a leagtar síos in Airteagal 3(1) de Rialachán Uimh. 2988/95 agus, más amhlaidh, an tréimhse is infheidhme maidir le teorainn dá leithéid a chinneadh agus na rialacha maidir le ríomh na tréimhse sin a chinneadh.
33
Tugann an chúirt sin le fios go bhfuil an fhaisnéis atá os a comhair neamhiomlán, agus mar thoradh air sin ní féidir pointe tosaigh na tréimhse teorann a chinneadh go beacht. Sonraíonn sí freisin nach bhfuil a fhios aici an bhfuil nó nach bhfuil gníomhartha eile seachas na cinn a luaitear thuas glactha ag IFAP a d’fhéadfadh an tréimhse theorann a bhriseadh.
34
De réir na cúirte a rinne an tarchur, i gcás nach féidir freasúra i gcoinne forghníomhú cánach a bheith bunaithe ar an tréimhse theorann le haghaidh imeachtaí, is gá léiriú a thabhairt ar Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 lena leagtar síos tréimhse lena gcuirtear teorainn leis an bhféidearthacht dul ar aghaidh chuig aisghabháil fhorghníomhaithe de mhéideanna a fuarthas in earráid.
35
Maidir le hábhar dhlí na Portaingéile, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur go bhféadfar a éileamh go bhfuil urchosc ama ar an bhfiach mar gheall ar agóid i gcoinne forghníomhú cánach, agus is éard atá i gceist leis sin ná a dhéanamh amach ar sáraíodh nó nár sáraíodh an tréimhse a fhorordaítear don chreidiúnaí go bailí chun a cheangal ar an bhféichiúnaí íocaíocht atá comhdhéanta go cuí a íoc. I gcodarsnacht leis sin, rialaítear le hAirteagal 3(1) de Rialachán Uimh. 2988/95 an tréimhse theorann is infheidhme maidir le himeachtaí d’fhonn an fhéidearthacht de chinneadh a ghlacadh maidir le cúnamh a fuarthas in earráid a aisghabháil.
36
I dtaca leis sin de, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur, dar léi, nach gcuirtear an tréimhse 3 bliana, a leagtar síos in Airteagal 3(2) den Rialachán sin maidir le cinntí den sórt sin a chur chun feidhme, san áireamh sna tréimhsí teorann le haghaidh imeachtaí, dá dtagraítear in Airteagal 3(1).
37
Tugann an chúirt sin faoi deara, ina theannta sin, nach mór agóid a dhéanamh i gcoinne cinneadh maidir le haisghabháil trí chaingean dlí laistigh den tréimhse a fhorordaítear chun na críche sin. Is sa chomhthéacs sin amháin a fhágann dlí na Portaingéile gur féidir brath ar na neamhdhleathachtaí lena gcuirtear ó bhail an cinneadh sin, lena n-áirítear, go háirithe, an tréimhse theorann le haghaidh imeachtaí. Má dhéantar freasúra i gcoinne aisghabháil fhorghníomhaithe ní féidir rialú a thabhairt ach ar an tréimhse theorann don fhiachas agus ní ar an tréimhse theorann le haghaidh imeachtaí.
38
De réir na cúirte sin, áfach, d’fhéadfadh nach mbeadh éileamh a eascraíonn as cúnamh a fuarthas in earráid forghníomhaithe a thuilleadh má théann na tréimhsí atá leagtha síos in Airteagal 3 de Rialachán Uimh. 2988/95 in éag. Fiafraíonn sí, dá bhrí sin, an bhfuil forálacha dhlí na Portaingéile, nach bhféadtar, dá bhun, an freasúra i gcoinne forghníomhú cánach a bhunú ar an tréimhse theorann le haghaidh imeachtaí dá dtagraítear in Airteagal 3(1), ag comhlíonadh dhlí an Aontais.
39
Ina theannta sin, tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire go bhforáiltear le dlí na Portaingéile go dtosaíonn an tréimhse is infheidhme maidir leis an gcinneadh um fhorghníomhú aisghabhála ón tráth a nglacfar é, ach go dtagraítear in Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 don dáta a thiocfaidh an cinneadh sin chun bheith críochnaitheach.
40
Mar an gcéanna, ní léir cé acu an bhfuil nó nach bhfuil cásanna um briseadh agus fionraí na tréimhse ama sin, arna leagan síos i ndlí na Portaingéile, ag comhlíonadh cheanglais Rialachán Uimh. 2988/95. Trí thoghairm an duine lena mbaineann i gcomhthéacs imeachtaí forghníomhaithe, bristear an tréimhse fhorghníomhaithe, nach mór na tréimhsí fionraíochta a chur léi i gcás gearáin, díospóide, achomhairc nó agóide i gcás ina bhfuil d’éifeacht ag bearta nós imeachta den sórt sin aisghabháil an fhiachais a chur ar fionraí. Leanann fionraí den sórt sin go dtí go nglacfar cinneadh breithiúnach críochnaitheach lena gcuirtear deireadh leis na himeachtaí forghníomhaithe.
41
Sna himthosca sin, chinn an Supremo Tribunal Administrativo (an Chúirt Uachtarach Riaracháin, an Phortaingéil) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas, leis na focail chéanna i ngach ceann den dá chás seo, a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)
An gcuirtear bac le hAirteagal 3(1) de Rialachán Uimh. 2988/95 ar an reachtaíocht náisiúnta lena forchuirtear an dualgas ar thairbhí an fhóirdheontais caingean riaracháin a thionscnamh os comhair na cúirte inniúla i gcoinne beart lena n-ordaítear méideanna a fuarthas in earráid a aisíoc mar gheall ar neamhrialtacht, agus dá uireasa sin tiocfaidh an beart sin chun bheith críochnaitheach mura ndéantar an t-achomharc in am (is é sin le rá, mura mbaineann an tairbhí leas as an modh cosanta atá ar fáil dó nó di faoin dlí náisiúnta de réir na spriocthréimhse) agus, dá dhroim sin, beidh an méid a fuarthas in earráid in-aisghabhála de réir na rialacha agus na dteorainneacha ama a leagtar síos sa dlí náisiúnta?
(2)
An gcuirtear bac le hAirteagal 3(1) de Rialachán Uimh. 2988/95 ar reachtaíocht náisiúnta, nach bhféadfaidh, dá réir, tairbhí fóirdheontais a bheith ag brath ar dhul in éag na teorann ama ceithre bliana nó ocht mbliana le linn imeachtaí breithiúnacha le haghaidh forghníomhú a thionscnaítear ina choinne nó ina coinne, toisc nach bhféadtar an tsaincheist sin a mheasúnú ach amháin i gcomhthéacs caingean dlí riaracháin arna thionscnamh i gcoinne an bhirt lena n-ordaítear na méideanna a fuarthas in earráid a aisíoc mar gheall gur léiríodh go raibh neamhrialtacht ann?
…
(3)
[I gcás ina dtugtar freagra diúltach ar na ceisteanna sin,] an gá an tréimhse theorann de thrí bliana dá bhforáiltear in Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 a mheas mar thréimhse theorann don fhiachas a chruthaítear leis an mbeart lena n-éilítear go n-aisíocfar méideanna a fuarthas in earráid mar gheall ar neamhrialtachtaí sa mhaoiniú? An dtosaíonn an tréimhse sin ón dáta ar glacadh an beart sin?
…
(4)
An gcuirtear bac le hAirteagal 3(1) de Rialachán Uimh. 2988/95 ar reachtaíocht náisiúnta, nach mór, dá réir, don tréimhse theorann trí bliana don fhiachas a chruthaítear leis an mbeart lena gceanglaítear an aisíocaíocht de mhéideanna a fuarthas in earráid mar gheall ar neamhrialtachtaí sa mhaoiniú, tosú ón dáta ar glacadh an beart sin agus nach mór di a bheith briste trí fhógra maidir le himeachtaí a thionscnamh i ndáil le haisghabháil fhorghníomhaithe na méideanna sin, a fhanfaidh ar fionraí go dtí go n-eascródh cinneadh críochnaitheach as na himeachtaí sin i gcásanna a bhaineann le gearán, agóid, achomharc nó freasúra, i gcás ina bhfuil siad mar chúis le haisghabháil an fhiachais a chur ar fionraí?’
42
Le cinneadh ó Uachtarán na Cúirte an 27 Deireadh Fómhair 2020, rinneadh Cásanna C-447/20 agus C-448/20 a uamadh chun críocha na gcodanna i scríbhinn agus na gcodanna ó bhéal den nós imeachta agus chun críocha an bhreithiúnais.
43
Le litir ón 16 Meán Fómhair 2021, sheol Clárlann na Cúirte iarraidh ar shoiléiriú chuig an gcúirt a rinne an tarchur. Mar fhreagra ar an iarraidh sin, shonraigh an chúirt a rinne an tarchur, ar an gcéad dul síos, a mhéid a bhaineann le pointe tosaigh na tréimhse a leagtar síos in Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95, gur léir ó Airteagal 160 de CPA go dtiocfaidh an cinneadh lena bhforchuirtear pionós chun bheith críochnaitheach (éifeachtach) ón dáta a bhfógraítear é. Ar an dara dul síos, maidir le briseadh agus fionraí na tréimhse sin, shonraigh sí, ‘i gcás fiachas nach mór na rialacha dlí is infheidhme maidir le fiachais atá dlite don Stát nach bhfuil de chineál fioscach a leanúint’, is léir ó dhlí na Portaingéile ‘go ndéanfar an tréimhse theorann a bhriseadh agus a chur ar fionraí faoi na coinníollacha céanna leis an tréimhse theorann shibhialta’, agus ‘go leanann sé freisin ón dlí sibhialta is infheidhme sa chás seo nach bhfuil aon fhorais ann chun an tréimhse theorann sin a chur ar fionraí’, agus é á dhearbhú ‘go mbrisfear an tréimhse theorann le toghairm nó le fógra breithiúnach aon ghnímh’.
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear
An chéad cheist agus an dara ceist
44
Lena chéad cheist agus an dara ceist, arb iomchuí iad a scrúdú le chéile, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 3(1) de Rialachán Uimh. 2988/95 le léiriú sa chaoi go gcuirtear bac leis ar reachtaíocht náisiúnta, faoina gceanglaítear, chun críocha cinnidh chun suimeanna a íocadh go mícheart a fhorghníomhú, arna ghlacadh tar éis dheireadh na tréimhse teorann le haghaidh imeachtaí dá dtagraítear san fhoráil sin, ar an seolaí neamhrialtacht an chinnidh sin a dhearbhú laistigh de thréimhse áirithe os comhair na cúirte riaracháin a bhfuil dlínse aici, agus dá uireasa sin beidh an agóid faoi urchosc ama, agus nach bhféadfaidh sé cur i gcoinne fhorghníomhú an chinnidh sin a thuilleadh tríd an neamhrialtacht chéanna a agairt i gcomhthéacs na n-imeachtaí dlí maidir le haisghabháil fhorghníomhaithe, arna dtionscnamh i gcoinne an tseolaí.
45
Ba cheart a mheabhrú go dtugtar isteach le hAirteagal 1(1) de Rialachán Uimh. 2988/95 ‘rialacha ginearálta … a bhaineann le seiceálacha aonchineálacha agus le bearta riaracháin agus pionóis a bhaineann le neamhrialtachtaí maidir le dlí [an Aontais]’ d’fhonn, mar is léir ón tríú haithris sa bhrollach a ghabhann leis an Rialachán sin, “gníomhartha [a chomhrac] a dhéanann dochar do leasanna airgeadais an [Aontais] … i ngach réimse’ (breithiúnais an 24 Meitheamh 2004, Handlbauer, C-278/02, EU:C:2004:388, mír 31, agus an 11 Meitheamh 2015, Pfeifer & Langen, C-52/14, EU:C:2015:381, mír 20).
46
Mar is léir ó Airteagal 4(1) den Rialachán sin, féadfaidh na bearta riaracháin sin a bheith comhdhéanta, mar atá sna príomhimeachtaí, den tarraingt siar den bhuntáiste a fuarthas in earráid.
47
Socraítear leis an gcéad fhomhír d’Airteagal 3(1) de Rialachán Uimh. 2988/95 tréimhse theorann atá is infheidhme, inter alia, maidir le bearta riaracháin den sórt sin agus a thosaíonn ón tráth a ndearnadh an neamhrialtacht, agus an neamhrialtacht sin, de réir Airteagal 1(2) den Rialachán sin, a bheith mar ‘aon sárú ar fhoráil de dhlí [an Aontais] ar sárú é a bheidh mar thoradh ar ghníomh nó ar fhaillí a dhéanann oibreoir eacnamaíoch, a bhfuil sé d’éifeacht aige, nó a mbeadh sé d'éifeacht aige, dochar a dhéanamh do bhuiséad ginearálta an [Aontais]’ (breithiúnas an 22 Nollaig 2010, Corman, C-131/10, EU:C:2010:825, mír 38 agus an cásdlí dá dtagraítear).
48
Trí Rialachán Uimh. 2988/95 a ghlacadh, go háirithe an chéad fhomhír d’Airteagal 3(1) de, chinn reachtóir an Aontais riail ghinearálta maidir le teorannú a bhunú a bhí infheidhme sa réimse sin, trína raibh sé beartaithe aige, ar an gcéad dul síos, íostréimhse a shainiú arna cur i bhfeidhm sna Ballstáit go léir agus, ar an dara dul síos, chun an fhéidearthacht imeachtaí a thionscnamh maidir le neamhrialtacht atá díobhálach do leasanna airgeadais an Aontais a tharscaoileadh tar éis dul in éag tréimhse 4 bliana tar éis don neamhrialtacht a bheith déanta (breithiúnas an 5 Márta 2019, Eesti Pagar, C-349/17, EU:C:2019:172, mír 116 agus an cásdlí dá dtagraítear).
49
Dá bhrí sin, amhail ón dáta a tháinig Rialachán Uimh. 2988/95 i bhfeidhm, féadfaidh údaráis inniúla na mBallstát imeachtaí a thionscnamh laistigh de thréimhse 4 bliana, de ghnáth, agus seachas sna hearnálacha ina bhfuil tréimhse níos giorra forordaithe ag reachtóir an Aontais, maidir le haon neamhrialtacht a dhéanann dochar do leasanna airgeadais an Aontais (breithiúnas an 5 Márta 2019, Eesti Pagar, C-349/17, EU:C:2019:172, mír 117 agus an cásdlí dá dtagraítear).
50
Ina theannta sin, ní mór a mheabhrú go bhféachtar leis an tréimhse theorann dá dtagraítear in Airteagal 3(1) de Rialachán Uimh. 2988/95 le deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú d’oibreoirí eacnamaíocha. Ní mór do na hoibreoirí sin a bheith ábalta a chinneadh cé acu na cinn i measc a n-idirbheart atá críochnaitheach agus cé acu na cinn a fhéadfaidh a bheith fós ina n-ábhar d’imeachtaí dlíthiúla (breithiúnas an 11 Meitheamh 2015, Pfeifer & Langen, C-52/14, EU:C:2015:381, mír 24).
51
Dá bhrí sin, leis an bhforáil sin, tugtar ceart d’oibreoirí eacnamaíocha, rud a chiallaíonn nach mór dóibh a bheith in ann brath ar an tréimhse theorann le haghaidh imeachtaí a bhaineann le neamhrialtacht chun cur i gcoinne cur i bhfeidhm beart agus pionós riaracháin ina leith.
52
Chuige sin, ba cheart a thabhairt faoi deara nach gcinntear i Rialachán Uimh. 2988/95 na leigheasanna atá ar fáil chun cur i gcoinne cinntí lena bhforchuirtear bearta riaracháin agus pionóis ná na cúirteanna a bhfuil dlínse acu éisteacht agus cinneadh a dhéanamh maidir leo; ná ní leagtar síos ann aon teorainn ama ná aon tréimhse theorann ar dhul in éag a dtiocfaidh na cinntí sin chun bheith críochnaitheach ós rud é nach ndearnadh agóid os comhair na cúirte a bhfuil dlínse aici ina leith.
53
In éagmais rialacha an Aontais sa réimse, is faoi chóras dlí intíre gach Ballstáit atá sé na cúirteanna agus na binsí a bhfuil dlínse acu a ainmniú agus na rialacha mionsonraithe nós imeachta a leagan síos lena rialaítear gníomhartha chun cearta a chosaint a fhaigheann daoine aonair ó dhlí an Aontais, ar choinníoll, ar an gcéad dul síos, nach lú fabhar iad na rialacha sin i gcomparáid leis na rialacha lena rialaítear gníomhartha comhchosúla intíre (prionsabal na coibhéise) agus, ar an dara dul síos, nach bhfágann siad go mbeadh sé dodhéanta nó ródheacair, i gcleachtas, na cearta arna dtabhairt le dlí a fheidhmiú (prionsabal na héifeachtachta) (breithiúnas an 12 Feabhra 2008, Kempter, C-2/06, EU:C:2008:78, mír 57 agus an cásdlí dá dtagraítear).
54
Sna cásanna seo, níl aon ní sna horduithe tarchuir a thabharfadh le tuiscint go bhfuil an teorainn ama trí mhí a leagtar síos in Airteagal 58(1) de CPTA chun agóid a dhéanamh i gcoinne cinneadh riaracháin, amhail na cinntí um aisghabháil a dtugtar aird orthu, go hindíreach, sna cásanna sna príomhimeachtaí – contrártha do phrionsabal na coibhéise ar ábhar don chúirt a rinne an tarchur é a fhionnadh, áfach.
55
Maidir le prionsabal na héifeachtachta, chinn an Chúirt arís agus arís eile go gcomhlíontar le leagan síos na dtréimhsí teorann réasúnta, i bprionsabal, an ceanglas maidir le héifeachtacht, sa mhéid gur cur i bhfeidhm de bhunphrionsabal na deimhneachta dlíthiúla é. Níl an fhéidearthacht ag tréimhsí den sórt sin, de réir a gcineál, go mbeadh sé dodhéanta nó ródheacair i gcleachtas na cearta a thugtar le dlí an Aontais a fheidhmiú, fiú má tá gá leis an gcaingean arna tionscnamh a dhíbhe, go hiomlán nó go páirteach, de bharr dhul in éag na dtréimhsí sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Feabhra 2008, Kempter, C-2/06, EU:C:2008:78, mír 58, agus an 14 Feabhra 2019, Nestrade, C-562/17, EU:C:2019:115, mír 41).
56
Maidir le reachtaíocht náisiúnta a thagann faoi raon feidhme dhlí an Aontais, is faoi na Ballstáit, áfach, na tréimhsí sin a bhunú i bhfianaise, inter alia, a thábhachtaí atá na cinntí atá le glacadh do na páirtithe lena mbaineann, agus castachtaí na nósanna imeachta agus na reachtaíochta a bheidh le cur i bhfeidhm, an líon daoine a bhféadfaí difear a dhéanamh dóibh agus aon leasanna poiblí nó príobháideacha eile nach mór a chur san áireamh. Faoi réir an fhorchoimeádais sin, tá rogha ag na Ballstáit foráil a dhéanamh maidir le teorainneacha ama níos faide nó níos giorra (breithiúnas an 21 Nollaig 2016, TDC, C-327/15, EU:C:2016:974, mír 98).
57
Chuige sin, ní cosúil go bhfuil forálacha náisiúnta contrártha le prionsabal na héifeachtachta, amhail na forálacha in Airteagal 58(1) agus Airteagal 59(2) de CPTA, lena bhforáiltear go mbeadh tréimhse ag an seolaí de chinneadh riaracháin, amhail na cinntí maidir le haisghabháil atá i gceist, go hindíreach, sna cásanna sa príomhimeachtaí, ar tréimhse í de thrí mhí tar éis an fhógra faoin gcinneadh sin, chun agóid a dhéanamh, agus dá uireasa sin beidh sé faoi urchosc ama.
58
Tá tréimhse den sórt sin réasúnta sa mhéid is go gcuireann sé ar chumas an duine lena mbaineann a mheasúnú an bhfuil nó nach bhfuil forais ann chun agóid a dhéanamh i gcoinne an chinnidh a bhaineann leis nó léi agus, más gá, an chaingean a ullmhú i gcoinne an chinnidh sin. Ina theannta sin, ráthaítear leis an teorainn ama a thosaíonn ón bhfógra faoin mbeart nach mbeidh an duine lena mbaineann é nó í féin i staid ina bhfuil an teorainn ama sin imithe in éag gan é nó í a bheith ar an eolas faoi ghlacadh an bhirt sin (féach, de réir analaí, breithiúnas an 11 Meán Fómhair 2019, Călin, C-676/17, EU:C:2019:700, míreanna 47 agus 48).
59
Ina theannta sin, a mhéid a bhaineann leis na leigheasanna atá ar fáil chun agóid a dhéanamh i gcoinne cinntí riaracháin amhail na cinntí maidir le haisghabháil atá i gceist, go hindíreach, sna cásanna sna príomhimeachtaí, ní mór a chinneadh, i bprionsabal, nach bhfuil an oibleagáid iarraidh a dhéanamh ar an gcúirt riaracháin a bhfuil dlínse aici, amhail an ceann atá leagtha síos in Airteagal 163(3) de CPA, contrártha do phrionsabail na coibhéise agus na héifeachtachta, ach is ionann é agus feidhmiú dlisteanach neamhspleáchas nós imeachta na mBallstát. Go háirithe, ní féidir le hoibleagáid den sórt sin, inti féin, a bheith mar chúis le feidhmiú na gceart a thugtar le dlí an Aontais a bheith dodhéanta nó ródheacair i gcleachtas.
60
Is fíor fós go gceanglaítear le prionsabal na deimhneachta dlíthiúla, arb é an t-atoradh dó an prionsabal um chosaint na n-ionchas dlisteanach, ar an gcéad dul síos nach mór do rialacha dlí a bheith soiléir agus beacht agus, ar an dara dul síos, nach mór dá gcur i bhfeidhm a bheith intuartha ag na daoine atá faoina réir (breithiúnais an 15 Feabhra 1996, Duff agus páirtithe eile, C-63/93, EU:C:1996:51, mír 20, agus an 11 Meán Fómhair 2019, Călin, C-676/17, EU:C:2019:700, mír 50).
61
Sna cásanna seo, faoi réir na bhfíoruithe atá le déanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur, ní léir, go háirithe, nach gceadaítear le dlí na Portaingéile do dhaoine aonair ar seolaithe iad de chinneadh riaracháin a chinneadh go beacht cén chúirt a bhfuil dlínse aici éisteacht le caingne i gcoinne cinneadh den sórt sin.
62
I bhfianaise na mbreithnithe go léir thuasluaite, is é an freagra ar an gcéad cheist agus ar an dara ceist ná nach mór Airteagal 3(1) de Rialachán Uimh. 2988/95 a léiriú sa chaoi, faoi réir phrionsabail na coibhéise agus na héifeachtachta, nach gcuirtear bac leis ar reachtaíocht náisiúnta, chun críocha cinnidh chun suimeanna a íocadh in earráid a aisghabháil, arna ghlacadh tar éis dheireadh na tréimhse teorann le haghaidh imeachtaí dá dtagraítear san fhoráil sin, lena gceanglaítear ar an duine i gceist neamhrialtacht an chinnidh sin a dhearbhú laistigh de thréimhse áirithe os comhair na cúirte riaracháin inniúla, agus dá uireasa sin beidh an agóid faoi urchosc ama, agus nach féidir leis cur i gcoinne fhorghníomhú an chinnidh sin a thuilleadh tríd an neamhrialtacht chéanna a agairt i gcomhthéacs na n-imeachtaí dlí maidir le haisghabháil fhorghníomhaithe, arna dtionscnamh ina choinne.
An chéad chuid den tríú ceist
63
Leis an gcéad chuid dá tríú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur lena an bhfuil an chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 le léiriú sa chaoi go dtiocfaidh éagadh an fhiachais is ábhar do chinneadh aisghabhála as dul in éag na tréimhse atá leagtha síos ann.
Raon feidhme Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95
64
Mar réamhphointe, ba cheart a thabhairt faoi deara, de réir fhoclaíocht na chéad fhomhíre d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95, gur 3 bliana í an tréimhse chun cinneadh lena bhforchuirtear ‘pionós riaracháin’ a fhorghníomhú.
65
Sna cásanna seo, mar is léir ó mhír 46 den bhreithiúnas seo, ní fhorchuirtear pionós leis na cinntí náisiúnta atá le cur chun feidhme, ach forchuirtear beart riaracháin, eadhon cúnamh a fuarthas in earráid a aisghabháil. Dá réir sin, is gá a scrúdú an bhfuil nó nach bhfuil feidhm ag an gcéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 maidir le cinntí den sórt sin freisin.
66
De réir cásdlí socair, agus foráil de dhlí an Aontais á léiriú, is gá ní hamháin foclaíocht na forála sin a bhreithniú, ach freisin a comhthéacs agus na cuspóirí a shaothraítear leis na rialacha ar cuid di í (breithiúnas an 3 Meán Fómhair 2015), Sodiaal International, C-383/14, EU:C:2015:541, mír 20).
67
Maidir le comhthéacs Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95, ar an gcéad dul síos, ní mór a mheabhrú go ndéantar tagairt sa cheathrú fomhír d’Airteagal 3(1) de Rialachán Uimh. 2988/95 do ‘pionós’ a fhorchur, a d’fhéadfadh a léiriú nach bhfuil an fhomhír sin infheidhme ach amháin maidir le himeachtaí a bhaineann le neamhrialtachtaí as a dtagann pionós riaracháin a fhorchur de réir bhrí Airteagal 5 den Rialachán sin (breithiúnas an 3 Meán Fómhair 2015, Sodiaal International, C-383/14, EU:C:2015:541, mír 23).
68
Mar sin féin, is léir ó chásdlí na Cúirte nach bhfuil an anailís théacsúil sin dochloíte agus, i bhfianaise scéim agus chuspóir Airteagal 3(1) de Rialachán Uimh. 2988/95, go bhfuil an tréimhse theorann le haghaidh imeachtaí dá bhforáiltear leis infheidhme maidir le neamhrialtachtaí as a dtiocfaidh an forchur de phionós riaracháin, de réir bhrí Airteagal 5 den Rialachán sin, agus maidir le neamhrialtachtaí, amhail na neamhrialtachtaí a rabhthas ag brath orthu chun tacú leis na caingne sna príomhimeachtaí, is ábhar do bheart riaracháin iad arb é atá ann ná an buntáiste a fuarthas in earráid a tharraingt siar i gcomhréir le hAirteagal 4 den Rialachán sin. Dá bhrí sin, chun críocha Airteagal 3(1) de Rialachán Uimh. 2988/95 a chur i bhfeidhm, ní gá idirdhealú a dhéanamh idir pionós riaracháin agus beart riaracháin (féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Meán Fómhair 2015, Sodiaal International, C-383/14, EU:C:2015:541, míreanna 24 go 27 agus an cásdlí dá dtagraítear).
69
Tá feidhm ag an gcinneadh sin freisin a mhéid a bhaineann sé le raon feidhme Airteagal 3(2) den Rialachán sin.
70
Ba cheart a thabhairt faoi deara, ar an gcéad dul síos, go bhfuil Airteagal 3 de Rialachán Uimh. 2988/95 faoin gcéad teideal de, lena rialaítear na ‘prionsabail ghinearálta’ maidir lena chur i bhfeidhm. Tá sé beartaithe, dá bhrí sin, go mbeadh feidhm ag an Airteagal sin maidir leis na hionstraimí go léir a leagtar síos i dTeideal II den Rialachán sin, eadhon bearta riaracháin agus pionóis.
71
Ar an dara dul síos, ba cheart a thabhairt faoi deara gurb ionann an cuspóir d’Airteagal 3(1) agus (2) de Rialachán Uimh. 2988/95, eadhon rialacha a leagan síos maidir le tréimhsí is infheidhme maidir le himeachtaí a bhaineann le neamhrialtachtaí agus le forghníomhú cinntí a ghlacfar, más gá, ag deireadh na n-imeachtaí sin, a áitíonn i bhfabhar léiriú comhsheasmhach ar na cinntí sin.
72
Thairis sin, léiriú neamhréir a bheadh sa léiriú ar Airteagal 3 de Rialachán Uimh. 2988/95, inar chloígh reachtóir an Aontais é féin dá réir, i mír 2 de, le leagan síos gan ach an tréimhse le haghaidh cinntí cur chun feidhme lena mbunófar pionós riaracháin amháin, cé, i mír 1 den Airteagal sin, gur leag sé síos na rialacha teorann is infheidhme maidir le himeachtaí a d’fhéadfadh a bheith mar chúis le cinntí a ghlacadh lena mbunófar ní hamháin pionóis den sórt sin ach bearta riaracháin freisin. Is é an toradh a bheadh air sin nach gcinnfí le dlí an Aontais ach an tréimhse chun bearta riaracháin a chur chun feidhme, rud a bheadh contrártha le loighic ghinearálta an chórais teorann a bhunaítear leis an Airteagal sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Meán Fómhair 2015, Sodiaal International, C-383/14, EU:C:2015:541, mír 25).
73
Mar sin, ós rud é go gcumhdaítear leis na tréimhsí teorann a leagtar síos in Airteagal 3(1) de Rialachán Uimh. 2988/95 cinntí a bhaineann le pionóis riaracháin agus cinntí a bhaineann le bearta riaracháin araon, ní mór a chinneadh, chun comhsheasmhacht an chórais teorann a leagtar síos in Airteagal 3 a áirithiú, go gcumhdaítear sa tréimhse fhorghníomhaithe dá dtagraítear in Airteagal 3(2) an dá chineál cinnidh freisin.
74
Ba cheart a shonrú freisin gur léir ó Airteagal 5 den Rialachán sin go mbaineann na pionóis dá dtagraítear ann le neamhrialtachtaí d’aon ghnó nó le neamhrialtachtaí gurbh é faillí ba chúis leo, arb ionann iad, i bprionsabal, agus neamhrialtachtaí an-tromchúiseach. Ní bheadh sé comhsheasmhach Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 a léiriú sa chaoi lena leagtar síos tréimhse fhorghníomhaithe do chinntí a bhaineann leis na pionóis sin amháin agus ní le haghaidh cinntí a bhaineann le bearta riaracháin, dá bhforáiltear in Airteagal 4 den Rialachán sin, atá infheidhme freisin maidir le cásanna neamhrialtachtaí nach bhfuil chomh tromchúiseach sin.
75
Maidir le, sa dara háit, cuspóir Rialachán Uimh. 2988/95, ba cheart a thabhairt faoi deara go gceanglaítear leis an gcuspóir sin freisin léiriú aonfhoirmeach ar Airteagal 3(1) agus (2) den Rialachán sin.
76
Ar thaobh amháin, mar atá tugtha chun cuimhne i mír 45 den bhreithiúnas seo, tugtar isteach le Rialachán Uimh. 2988/95, i gcomhréir le hAirteagal 1 de, rialacha ginearálta a bhaineann le seiceálacha aonchineálacha agus le bearta riaracháin agus pionóis a bhaineann le neamhrialtachtaí maidir le dlí an Aontais d’fhonn, mar is léir ón tríú haithris den Rialachán sin, gníomhartha a dhéanann dochar do leasanna airgeadais an Aontais i ngach réimse a chomhrac.
77
I dtaca leis sin, foráiltear leis an Rialachán sin, in Airteagal 3 de, creat comhleanúnach don chóras teorann (féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Meán Fómhair 2015, Sodiaal International, C-383/14, EU:C:2015:541, mír 25). Rannchuidíonn creat comhleanúnach den sórt sin le héifeachtacht chomhrac na calaoise i gcoinne leasanna airgeadais an Aontais, lena n-éilítear, mar is léir ó aithris 4 den Rialachán sin, go n-achtófar comhshraith rialacha dlí do gach réimse a chumhdaítear le beartais an Aontais.
78
Dá bhrí sin, ar mhaithe le comhleanúnachas córais den sórt sin níor cheart raon feidhme Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 a léiriú ar bhealach níos srianta ná raon feidhme Airteagal 3(1).
79
Ar an taobh eile, mar a cuireadh in iúl i mír 50 den bhreithiúnas seo, tá an tréimhse dá dtagraítear in Airteagal 3(1) beartaithe chun deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú d’oibreoirí eacnamaíocha. Ní mór do na hoibreoirí sin a bheith ábalta a chinneadh cé acu idirbheart cinntitheach na cinn i measc a n-idirbheart atá críochnaitheach agus cé acu na cinn a fhéadfaidh a bheith fós ina n-ábhar d’imeachtaí dlíthiúla.
80
Saothraítear an cuspóir céanna le hAirteagal 3(2) maidir le deimhneacht dhlíthiúil. Cuirtear ar chumas, mar sin, na n-oibreoirí eacnamaíocha a chinneadh cé acu an bhféadtar nó nach bhféadtar cinneadh arna ghlacadh tar éis imeachtaí a thionscnaítear i gcoinne neamhrialtacht a fhorghníomhú fós. I bhfianaise an chuspóra sin, is léiriú saorga é ar an bhforáil sin agus ní féidir údar maith a thabhairt leis, an léiriú ar dá réir nach mór idirdhealú a dhéanamh idir na cinntí lena bhforchuirtear bearta riaracháin agus na cinntí lena mbunaítear pionóis riaracháin maidir le hinfheidhmeacht na tréimhse forghníomhaithe.
81
Sa bhreis air sin, is gá a thabhairt faoi deara trína mheas, i bprionsabal, go bhfuil na híostréimhsí dá dtagraítear in Airteagal 3(1) agus (2) de Rialachán Uimh. 2988/95 – gur leor a ré, i bprionsabal, chun a chumasú do na húdaráis náisiúnta imeachtaí a thionscnamh i leith neamhrialtacht a dhéanfadh dochar do leasanna airgeadais an Aontais (féach, chuige sin, breithiúnas an 17 Meán Fómhair 2014, Cruz & Companhia, C-341/13, EU:C:2014:2230, mír 61) – infheidhme maidir le cinntí a bhaineann le bearta riaracháin a ghlacadh agus maidir le cinntí a bhaineann le pionóis riaracháin araon, go rannchuidíonn sé le comhlíonadh oibleagáid ghinearálta an údaráis náisiúnta maidir le díchill chuí i bhfíorú na n-íocaíochtaí a dhéanann sé ó bhuiséad an Aontais, rud a chiallaíonn nach mór dó bearta a dhéanamh chun neamhrialtachtaí a cheartú go pras (féach, chuige sin, breithiúnas an 11 Meitheamh 2015, Pfeifer & Langen, C-52/14, EU:C:2015:381, mír 67).
82
Maidir le hAirteagal 4(4) de Rialachán Uimh. 2988/95, lena bhforáiltear ‘nach mbreathnófar [ar bhearta riaracháin] mar phionóis’, ní mór a thabhairt faoi deara nach bhfuil i gceist leis an soiléiriú sin ach béim a leagan ar an bhfíric nach bearta pionósacha iad bearta riaracháin, sa mhéid nach mbíonn siad le cúis ach buntáiste a fuarthas in earráid a tharraingt siar (féach, chuige sin, breithiúnas an 26 Bealtaine 2016, Judeţul Neamţ agus Judeţul Bacău, C-260/14 agus C-261/14, EU:C:2016:360, mír 50). Ní thabharfaí, áfach, údar maith le difríocht sa chóireáil a dhéantar ar na bearta agus na pionóis riaracháin i bhfianaise na dtréimhsí a leagtar síos in Airteagal 3 den Rialachán sin, toisc go bhféadfadh an dá ionstraim sin dochar a dhéanamh do shócmhainní na ndaoine lena mbaineann.
83
I bhfianaise na mbreithnithe thuasluaite, ní mór a mheas go dtagraíonn Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 do phionóis riaracháin de réir bhrí Airteagal 5(1) den Rialachán sin, agus do bhearta riaracháin de réir bhrí Airteagal 4(1) den Rialachán sin, a fhéadfar a fhorchur chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint.
Éifeachtaí dhul in éag na tréimhse a leagtar síos in Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95
84
Maidir leis an gceist a tharchuirtear, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhfuil an chúirt a rinne an tarchur ag fiafraí den Chúirt faoi chineál na tréimhse atá leagtha síos in Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95. Féachann sí, mar sin, lena chinneadh an bhféadfaidh nó nach bhféadfaidh na cosantóirí sna príomhimeachtaí cur i gcoinne fhorghníomhú na gcinntí aisghabhála a dhírítear orthu. De réir na cúirte a rinne an tarchur, dá gcinnfeadh an Chúirt go mbeadh dul in éag na tréimhse atá leagtha síos in Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 mar chúis leis an bhfiachas is ábhar do na cinntí sin a bheith faoi urchosc ama, go mbeadh foras freasúra ag na cosantóirí sna príomhimeachtaí, faoi dhlí na Portaingéile, cur i gcoinne aisghabháil fhorghníomhaithe an fhiachais atá i gceist. Ina theannta sin, ba cheart a thabhairt faoi deara nach bhfuil tagairt déanta ag an gcúirt a rinne an tarchur d’fhoráil de dhlí na Portaingéile faoina bhféadfaí tréimhse níos faide a chur i bhfeidhm maidir le forghníomhú ná an tréimhse a leagtar síos in Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95, i gcomhréir leis an rogha a choimeádann na Ballstáit de bhun Airteagal 3(3) den Rialachán sin.
85
É sin ráite, ba cheart a mheabhrú, mar is léir ón scrúdú a rinneadh ar raon feidhme na chéad fhomhíre d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95, lena bhforáiltear gur 3 bliana í an tréimhse chun cinneadh lena bhforchuirtear beart riaracháin nó pionós a fhorghníomhú. Dá bhrí sin, gan dochar don rogha a choimeádann na Ballstáit faoi Airteagal 3(3) den Rialachán sin, tar éis don tréimhse atá leagtha síos sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) dul in éag, ní fhéadtar cinntí den sórt sin a fhorghníomhú a thuilleadh.
86
A mhéid a bhaineann go sonrach le cinneadh lena ngabhann beart riaracháin lena gceanglaítear ar an seolaí méid a fuarthas go mícheart a aisíoc, is é an iarmhairt a bheidh ar dhul in éag na tréimhse sin ná nach bhféadtar an méid lena mbaineann a aisghabháil a thuilleadh trí bhíthin aisghabháil fhorghníomhaithe. Más iomchuí, féadfaidh seolaí an chinnidh sin agóid a dhéanamh i gcoinne na n-imeachtaí forghníomhaithe.
87
I dtaca leis sin, ní féidir leis an easpa féideartha d’fhorais freasúra arna leagan síos i ndlí Ballstáit i gcás dá leithéid cosc a chur ar an seolaí de chinneadh um méideanna a fuarthas in earráid a aisghabháil ó bhrath ar dhul in éag na tréimhse forghníomhaithe atá leagtha síos sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95.
88
De bhua nádúr forálacha rialacháin agus a gcuid feidhme i gcóras foinsí dhlí an Aontais, is gnách go mbíonn éifeacht láithreach ag forálacha rialacháin sna dlíchórais náisiúnta gan é a bheith riachtanach do na húdaráis náisiúnta bearta cur chun feidhme a ghlacadh (breithiúnais an 24 Meitheamh 2004, Handlbauer, C-278/02, EU:C:2004:388, mír 25, agus an 28 Deireadh Fómhair 2010, SGS Belgium agus páirtithe eile, C-367/09, EU:C:2010:648, mír 32).
89
D’fhéadfadh go mbeadh gá, mar sin féin, i gcás roinnt de na forálacha sin, lena gcur chun feidhme, go nglacfaí bearta cur i bhfeidhm ag na Ballstáit (breithiúnais an 24 Meitheamh 2004, Handlbauer, C-278/02, EU:C:2004:388, mír 26, agus an 28 Deireadh Fómhair 2010, SGS Belgium agus páirtithe eile, C-367/09, EU:C:2010:648, mír 33).
90
Ní féidir é sin a bheith amhlaidh, áfach, leis an gcéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95. Cé gur fíor go bhforáiltear leis an dara fomhír d’Airteagal 3(2) gur faoi na Ballstáit atá sé a chinneadh ina ndlí náisiúnta cásanna maidir le briseadh agus fionraí na tréimhse forghníomhaithe i gcás nach ann do chásanna briste nó fionraí den sórt sin, nó nach ann dóibh a thuilleadh nó nár agraíodh iad in am trátha, de bharr dhul in éag na tréimhse sin ní féidir cinneadh a fhorghníomhú chun méideanna a fuarthas in earráid a aisghabháil.
91
Ní fhéadtar an cinneadh sin a chur ó bhail le hAirteagal 3(3) de Rialachán Uimh. 2988/95. Fiú má bhaineann na Ballstáit leas as an bhféidearthacht tréimhse níos faide a chur i bhfeidhm le haghaidh forghníomhú ná mar fad na tréimhse dá bhforáiltear le hAirteagal 3(2), de bharr dhul in éag na tréimhse arna síneadh amhlaidh, tá sé dodheánta freisin cinneadh a fhorghníomhú chun méideanna a fuarthas in earráid a aisghabháil.
92
Sna himthosca sin, d’fhonn freagra úsáideach a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur i dtaobh an bhféadfaidh nó nach bhféadfaidh seolaithe na gcinntí um méideanna a fuarthas in earráid a aisghabháil cur i gcoinne a bhforghníomhaithe tar éis don tréimhse atá leagtha síos sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 dul in éag, ní gá a chinneadh an mbeidh dul in éag na tréimhse sin freisin mar chúis leis an bhfiachas is ábhar do na cinntí sin a bheith faoi urchosc ama.
93
I bhfianaise na mbreithnithe go léir thuasluaite, is é an freagra ar an gcéad chuid den tríú ceist ná nach mór an chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 a léiriú sa chaoi go bhfuil éifeacht láithreach aici sna córais dlí náisiúnta, gan aon ghá do na húdaráis náisiúnta bearta forghníomhaithe a ghlacadh. Dá bhrí sin, caithfidh duine a fhaigheann cinneadh suimeanna a íocadh in earráid a fhorghníomhú, in aon chás, a bheith in ann brath ar dhul in éag na tréimhse forghníomhaithe dá bhforáiltear sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) den Rialachán sin nó, i gcás inarb iomchuí, tréimhse fhadaithe fhorghníomhaithe de bhun Airteagal 3(3) den Rialachán sin, chun cur i gcoinne fhorghníomhú éigeantach na suimeanna sin.
An dara cuid den tríú ceist agus an chéad chuid den cheathrú ceist
94
Faoin dara cuid dá tríú ceist agus faoin gcéad chuid dá ceathrú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil an chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 le léiriú sa chaoi go gcuirtear bac leis ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforáiltear go dtosóidh an tréimhse fhorghníomhaithe ón tráth a nglacfar cinneadh lena bhforchuirtear go n-aisíocfar méideanna a fuarthas in earráid.
95
A mhéid a bhaineann le túsphointe na tréimhse a leagtar síos in Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95, is léir ó scrúdú ar raon feidhme na chéad fhomhíre den fhoráil sin mar aon lena foclaíocht go dtosaíonn an tréimhse ar an lá a thiocfaidh an cinneadh lena mbunaítear beart nó pionós riaracháin chun bheith críochnaitheach.
96
Ina theannta sin, ba cheart a mheabhrú, mar is léir ó mhír 88 den bhreithiúnas seo, go bhfuil, de bhua nádúr na rialachán agus a gcuid feidhme i gcóras foinsí dhlí an AE, éifeacht láithreach ag forálacha de rialachán go ginearálta sna dlíchórais náisiúnta gan é a bheith riachtanach do na húdaráis náisiúnta bearta cur i bhfeidhm a ghlacadh.
97
Féadfaidh na Ballstáit rialacha a ghlacadh chun rialachán a chur i bhfeidhm mura gcuireann siad bac ar a infheidhmeacht dhíreach agus mura gceileann siad a nádúr Comhphobail, agus má shonraíonn siad go bhfuil an corrlach breithmheasa a dheonaítear dóibh leis an Rialachán sin á feidhmiú acu, ar choinníoll go gcloíonn siad leis na paraiméadair atá leagtha síos ann (breithiúnas an 25 Samhain 2021, Finanzamt Österreich (Sochair teaghlaigh don oibrí cúnaimh forbraíochta), C-372/20, EU:C:2021:962, mír 48 agus an cásdlí dá dtagraítear).
98
Mar sin féin, a mhéid a fhoráiltear léi go dtosaíonn an tréimhse a mbunaítear léi ar an lá a dtiocfaidh an ‘cinneadh chun bheith ina chinneadh críochnaitheach’, ní thugtar aon chorrlach breithmheasa do na Ballstáit leis an gcéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95. Dá bhrí sin, leis an bhforáil sin, cuirtear cosc ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforáiltear go dtosóidh an tréimhse fhorghníomhaithe ó ghlacadh iarbhír cinnidh lena gceanglaítear aisíoc méideanna a fuarthas in earráid sula dtiocfaidh sé chun bheith ina chinneadh críochnaitheach.
99
Ina theannta sin, is léir ó fhreagra na cúirte a rinne an tarchur ar an iarraidh ar shoiléiriú dá dtagraítear i mír 43 thuas go measann sí, faoi dhlí na Portaingéile, go dtagann cinneadh lena gceanglaítear an aisghabháil de mhéideanna a fuarthas in earráid chun bheith ‘éifeachtach’ agus ‘críochnaitheach’ tráth a fhógartha.
100
Is fíor, faoin nós imeachta atá leagtha síos in Airteagal 267 CFAE, nach bhfuil aon dlínse ag an gCúirt an dlí náisiúnta a léiriú, agus gur faoin gcúirt náisiúnta amháin atá sé é sin a dhéanamh (breithiúnas an 30 Eanáir 2020, Generics (UK) agus páirtithe eile, C-307/18, EU:C:2020:52, mír 25). Is fíor an méid sin fós go bhfuil dlínse aici an chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 a léiriú, agus, mar sin de, raon feidhme choincheap an ‘chinnidh chríochnaithigh’ a shainiú de réir bhrí na forála sin.
101
De réir chásdlí socair na Cúirte, leis an ngá atá le cur i bhfeidhm aonfhoirmeach dhlí an Aontais agus prionsabal an chomhionannais ceanglaítear le téarmaí forála de dhlí an Aontais nach ndéantar aon tagairt shainráite inti do dhlí na mBallstát chun críche chun a brí agus a raon feidhme a chinneadh, ní mór léiriú neamhspleách aonfhoirmeach a thabhairt di ar fud an Aontais (breithiúnas an 25 Eanáir 2017, van Vemde, C-582/15, EU:C:2017:37, mír 25).
102
Is é sin an cás leis an gcéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95, nach ndéantar aon tagairt inti do dhlí na mBallstát agus lena bhforáiltear go sainráite go dtosaíonn an tréimhse a mbunaítear léi ar an lá a dtiocfaidh an ‘cinneadh chun bheith ina chinneadh críochnaitheach’.
103
I dtaca leis sin, cé gur débhríoch iad téarmaí na chéad fhomhíre d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95, tá an tagairt san fhoráil sin do chinneadh a thiocfaidh chun bheith ina chinneadh críochnaitheach i bhfabhar léiriú ina dtagraítear leis an bhforáil sin don chinneadh críochnaitheach arna ghlacadh le linn nós imeachta riaracháin agus mar thoradh air sin, ní fhéadtar agóid a dhéanamh i gcoinne oibleagáid méideanna a fuarthas in earráid a aisíoc ná ní fhéadtar agóid a dhéanamh i gcoinne ordú lena bhforchuirtear pionós riaracháin (féach, de réir analaí, breithiúnas an 25 Eanáir 2017, van Vemde, C-582/15, EU:C:2017:37, mír 27).
104
Ní mór a thabhairt le tuiscint dá bhrí sin go dtagraítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 do chinneadh a bheidh cinntitheach ar dhul in éag do thréimhsí réasúnta chun imeachtaí a thionscnamh arna leagan síos leis an dlí náisiúnta nó tar éis gach ceart achomhairc a bheith ídithe.
105
I bhfianaise na mbreithnithe go léir thuasluaite, is é an freagra ar an dara cuid den tríú ceist agus ar an gcéad chuid den cheathrú ceist ná nach mór an chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 a léiriú sa chaoi go gcuirtear bac léi ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforáiltear go dtosóidh an tréimhse fhorghníomhaithe ón tráth a nglacfar cinneadh lena bhforchuirtear aisíoc méideanna a fuarthas in earráid, toisc nach mór an tréimhse sin tosú ar an lá a thiocfaidh an cinneadh sin chun bheith críochnaitheach, is é sin le rá, an lá ar a dtéann an tréimhse le haghaidh achomhairc in éag nó ar an lá a bhfuil gach ceart achomhairc ídithe.
An dara cuid den cheathrú ceist
106
Baineann an dara cuid den cheathrú ceist le briseadh agus le fionraí na tréimhse forghníomhaithe dá dtagraítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95.
107
Mar réamhphointe, ba cheart a mheabhrú, mar fhreagra ar an iarraidh ar shoiléiriú dá dtagraítear i mír 43 den bhreithiúnas seo, gur dheimhnigh an chúirt a rinne an tarchur go mbristear an tréimhse sin le toghairm le haghaidh aisghabháil éigeantach an fhiachais is ábhar do chinneadh aisghabhála.
108
Mar sin féin, contrártha leis an méid atá sonraithe sa cheathrú ceist, nuair a cuireadh ceist uirthi faoi na cásanna inar cuireadh an tréimhse fhorghníomhaithe dá dtagraítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 ar fionraí, luaigh an chúirt a rinne an tarchur ‘is léir freisin ón dlí sibhialta is infheidhme sa chás seo nach bhfuil aon fhorais ann chun an tréimhse sin a chur ar fionraí’. Ní thugtar aon mhíniú ar an neamhréiteach dealraitheach seo.
109
Sna himthosca sin, ní féidir leis an gCúirt a chinneadh le cinnteacht cad a fhoráiltear go hiarbhír le dlí na Portaingéile a mhéid a bhaineann le fionraí na tréimhse forghníomhaithe dá dtagraítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95. Go háirithe, níl sé soiléir an bhfuil nó nach bhfuil d’éifeacht ag freasúra i gcoinne nós imeachta forghníomhaithe, amhail an nós imeachta atá i gceist sna príomhimeachtaí, an tréimhse sin a chur ar fionraí. Dá bhrí sin, ní féidir leis an gCúirt freagra úsáideach a thabhairt ar an gceist a tharchuirtear a mhéid a bhaineann leis an ngné sin.
110
Ní mór a chinneadh, dá bhrí sin, go bhfiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, leis an dara cuid den cheathrú ceist, an bhfuil an dara fomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 le léiriú sa chaoi go gcuirtear bac léi ar reachtaíocht náisiúnta lena ndéantar an tréimhse fhorghníomhaithe dá bhforáiltear sa chéad mhír den fhoráil sin a bhriseadh mar gheall ar an toghairm le haghaidh aisghabháil éigeantach an fhiachais atá faoi réir cinneadh maidir le haisghabháil.
111
Chuige sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhforáiltear leis an dara fomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 gur faoi na Ballstáit atá sé a chinneadh, faoina ndlí náisiúnta, na cásanna ina dtarlaíonn briseadh agus fionraí na tréimhse forghníomhaithe atá leagtha síos sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(2).
112
Thairis sin, contrártha leis an gceathrú fomhír d’Airteagal 3(1) de Rialachán Uimh. 2988/95, lena leagtar síos teorainn absalóideach is infheidhme maidir leis an urchosc ama d’imeachtaí dlíthiúla maidir le neamhrialtacht (féach, chuige sin, breithiúnas an 11 Meitheamh 2015, Pfeifer & Langen, C-52/14, EU:C:2015:381, mír 63), ní fhoráiltear teorainn den sórt sin le hAirteagal 3(2).
113
Mar sin tá lánrogha leathan ag na Ballstáit maidir le cinneadh a dhéanamh i ndáil le cásanna um briseadh agus fionraí na tréimhse forghníomhaithe dá dtagraítear in Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95.
114
Sa chomhthéacs sin, ceanglaítear orthu, áfach, na teorainneacha a fhorchuirtear le dlí an Aontais a urramú, ar an mbonn nach mbeidh sé d’éifeacht ag na rialacha agus na nósanna imeachta a leagtar síos sa dlí intíre go mbeadh sé dodhéanta go praiticiúil nó ródheacair cúnamh a deonaíodh in earráid a aisghabháil agus nach mór an reachtaíocht náisiúnta a chur i bhfeidhm ar bhealach nach bhfuil idirdhealaitheach i gcomparáid le nósanna imeachta maidir le díospóidí náisiúnta comhchosúla a chinneadh (féach, de réir analaí, breithiúnas an 20 Nollaig 2017, Erzeugerorganisation Tiefkühlgemüse, C-516/16, EU:C:2017:1011, mír 96).
115
Ina theannta sin, ceanglaítear ar na Ballstáit prionsabail na comhréireachta agus na deimhneachta dlíthiúla a urramú (féach, chuige sin, breithiúnas an 2 Márta 2017, Glencore Céréales France, C-584/15, EU:C:2017:160, mír 72).
116
Maidir le prionsabal na comhréireachta, ní fhéadfaidh ré na dtréimhsí teorann agus forghníomhaithe dul thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir maidir le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint a bhaint amach (féach, chuige sin, breithiúnas an 2 Márta 2017, Glencore Céréales France, C-584/15, EU:C:2017:160, mír 74). Maidir le prionsabal na deimhneachta dlíthiúla, ceanglaítear leis seo, inter alia, go socrófar na tréimhsí sin roimh ré, agus go mbeadh aon chur i bhfeidhm ‘mutatis mutandis’ ar thréimhse theorann intuartha go leordhóthanach do dhuine (féach, chuige sin, breithiúnas an 5 Márta 2019, Eesti Pagar, C-349/17, EU:C:2019:172, mír 112).
117
Sna cásanna seo, i bhfianaise na faisnéise atá os comhair na Cúirte agus faoi réir na bhfíoruithe atá le déanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur, ní dealraitheach go bhfuil an reachtaíocht náisiúnta lena rialaítear briseadh na tréimhse um orduithe aisghabhála a fhorghníomhú den chineál sin ina mbeadh sé dodhéanta go praiticiúil nó ródheacair na méideanna a fuarthas in earráid a aisghabháil.
118
Maidir le prionsabal na deimhneachta dlíthiúla, ní cheadaítear leis an gcur síos ar dhlí na Portaingéile ar léir ón bhfaisnéis atá os comhair na Cúirte an tátal a bhaint as nach bhfuil briseadh na tréimhse sin ag an toghairm le haghaidh aisghabháil éigeantach an fhiachais atá faoi réir cinneadh maidir le haisghabháil, intuartha do na daoine lena mbaineann.
119
Ina theannta sin, a mhéid a bhaineann le prionsabal na comhréireachta, ba cheart a thabhairt faoi deara nach dtéann an reachtaíocht náisiúnta lena bhforáiltear do bhriseadh den sórt sin ar an tréimhse fhorghníomhaithe thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir maidir le cosaint leasanna airgeadais an Aontais a bhaint amach, ós rud é nach bhfuil sé de chumas air moill a chur ar dhul in éag na tréimhse sin ar feadh tréimhse éiginnte.
120
I bhfianaise na mbreithnithe go léir thuasluaite, is é an freagra ar an dara cuid den cheathrú ceist ná nach mór an dara fomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 a léiriú sa chaoi nach gcuirtear bac leis ar reachtaíocht náisiúnta lena ndéantar an tréimhse fhorghníomhaithe dá bhforáiltear sa chéad mhír den fhoráil sin a bhriseadh mar gheall ar thoghairm le haghaidh aisghabháil éigeantach an fhiachais atá faoi réir cinneadh maidir le haisghabháil.
Costais
121
Ós rud é, a mhéid a bhaineann leis na príomhpháirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte náisiúnta, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Ceathrú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.
Ní mór Airteagal 3(1) de Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 2988/95 ón gComhairle an 18 Nollaig 1995 maidir le leasanna airgeadais [an Aontais Eorpaigh] a chosaint a léirmhíniú sa chaoi, faoi réir phrionsabail na coibhéise agus na héifeachtachta, nach gcuireann sé bac ar reachtaíocht náisiúnta, chun críocha cinnidh chun suimeanna a íocadh in earráid a [aisghabháil], arna ghlacadh tar éis dheireadh na tréimhse teorann le haghaidh imeachtaí dá dtagraítear san fhoráil sin, lena gceanglaítear ar an duine i gceist neamhrialtacht an chinnidh seo a dhearbhú laistigh de thréimhse áirithe os comhair na cúirte riaracháin inniúla, [agus dá uireasa sin beidh an agóid faoi urchosc ama], agus ní féidir leis cur i gcoinne fhorghníomhú an chinnidh sin a thuilleadh tríd an neamhrialtacht chéanna a agairt i gcomhthéacs na n-imeachtaí dlí maidir le forghníomhú éigeantach, arna dtionscnamh ina choinne.
2.
Ní mór an chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 a léirmhíniú sa chaoi go bhfuil éifeacht láithreach aici sna córais dlí náisiúnta, gan aon ghá do na húdaráis náisiúnta bearta forghníomhaithe a ghlacadh. Dá bhrí sin, caithfidh duine a fhaigheann cinneadh suimeanna a íocadh in earráid a fhorghníomhú, in aon chás, a bheith in ann brath ar dhul in éag na tréimhse forghníomhaithe dá bhforáiltear sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) den Rialachán sin nó, i gcás inarb iomchuí, tréimhse fhadaithe [fhorghníomhaithe] de bhun Airteagal 3(3) den Rialachán sin, chun cur i gcoinne fhorghníomhú éigeantach na suimeanna sin.
3.
Ní mór an chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 [a léiriú] sa chaoi go gcuireann sí bac ar rialacháin náisiúnta lena bhforáiltear go dtosóidh an tréimhse fhorghníomhaithe ón tráth a nglacfar cinneadh lena bhforchuirtear aisíoc suimeanna a íocadh in earráid, agus nach mór an tréimhse sin rith ón lá a thiocfaidh an cinneadh sin chun bheith críochnaitheach, i.e. an lá ar a dtéann na teorainneacha ama le haghaidh achomharc in éag nó ar a n-ídítear na modhanna achomhairc.
4.
Ní mór an dara fomhír d’Airteagal 3(2) de Rialachán Uimh. 2988/95 a léirmhíniú sa chaoi sin nach gcuirtear bac leis ar rialacháin náisiúnta lena ndéantar an tréimhse fhorghníomhaithe dá bhforáiltear sa chéad mhír den fhoráil sin a bhriseadh mar gheall ar [thoghairm le haghaidh] aisghabháil éigeantach an fhiachais atá faoi réir cinneadh maidir le haisghabháil.
[Sínithe]
(
*1
)	Teanga an cháis: an Phortaingéilis.