62020CJ0716
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Cúigiú Dlísheomra)
8 Meán Fómhair 2022 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Cóipcheart agus cearta gaolmhara – Craoladh satailíte agus atarchur cábla – Treoir 93/83/CEE – Airteagal 1(3) – An coincheap ‘atarchur cábla’ – Soláthraí atarchur nach bhfuil stádas oibreora cábla aige – Dáileadh comhuaineach, neamhathraithe agus neamhghiorraithe clár teilifíse nó raidió arna gcraoladh ar shatailít agus atá beartaithe lena bhfáil ag an bpobal, arna ndéanamh ag oibreoir óstáin, trí mheán mias satailíte, cábla agus glacadóirí teilifíse nó raidió – Éagmais)
I gCás C‑716/20,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ón Supremo Tribunal de Justiça (an Chúirt Uachtarach, an Phortaingéil), trí bhreith an 10 Samhain 2020, a fuarthas ag an gCúirt an 31 Nollaig 2020, sna himeachtaí
RTL Television GmbH
v
Grupo Pestana S.G.P.S. SA,
SALVOR – Sociedade de Investimento Hoteleiro SA,
tugann AN CHÚIRT (an Cúigiú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: E. Regan, Uachtarán Dlísheomra, I. Jarukaitis, M. Ilešič (Rapóirtéir), D. Gratsias agus Z. Csehi, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: G Pitruzzella,
Cláraitheoir: M. Ferreira, Príomhriarthóir,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn agus tar éis éisteacht an 1 Nollaig 2021,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
RTL Television GmbH, ag J.P. de Oliveira Vaz Miranda de Sousa, advogado,
–
Grupo Pestana S.G.P.S. SA agus SALVOR – Sociedade de Investimento Hoteleiro SA, ag H. Trocado, advogado,
–
an Coimisiún Eorpach, ag É. Gippini Fournier, B. Rechena agus J. Samnadda, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 10 Márta 2022,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagal 1(3) de Threoir 93/83/CEE ón gComhairle an 27 Meán Fómhair 1993 maidir le comhordú rialacha áirithe a bhaineann le cóipcheart agus cearta i dtaca le cóipcheart is infheidhme maidir le craoladh satailíte agus atarchur cábla (IO 1993 L 248, lch. 15).
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir RTL Television GmbH (‘RTL’) agus Grupo Pestana S.G.P.S. SA (‘Grupo Pestana’) agus SALVOR – Sociedade de Investimento Hoteleiro SA (‘Salvor’) maidir le cainéal teilifíse de chuid RTL a chur ar fáil gan údarú roimh ré RTL, sna seomraí óstáin atá á n-oibriú ag Grupo Pestana agus Salvor.
An dlí lena mbaineann
An dlí idirnáisiúnta
Comhaontú TRIPS
3
Formheasadh an Comhaontú maidir le Gnéithe de Chearta Maoine Intleachtúla a bhaineann le Trádáil (‘Comhaontú TRIPS’), a síníodh in Marrakech an 15 Aibreán 1994 agus lena ndéantar Iarscríbhinn 1C a ghabhann leis an gComhaontú lena mbunaítear an Eagraíocht Dhomhanda Trádála (EDT) le Cinneadh 94/800/CE ón gComhairle an 22 Nollaig 1994 maidir le tabhairt i gcrích, thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh, na gcomhaontuithe a baineadh amach i mBabhta Uragua den chaibidlíocht iltaobhach (1986-1994), a mhéid a bhaineann leis na hábhair laistigh dá inniúlacht féin (IO 1994 L 336, lch. 1).
4
Foráiltear le mír 1 d’Airteagal 9 de Chomhaontú TRIPS, dar teideal ‘An gaol le Coinbhinsiún Bheirn’:
‘Comhlíonfaidh na comhaltaí Airteagail 1 go 21 de Choinbhinsiún Bheirn [chun Saothair Litríochta agus Ealaíon a Chosaint (Ionstraim Pháras an 24 Iúil 1971), arna leasú an 28 Meán Fómhair 1979 (‘Coinbhinsiún Bheirn’)] agus an Fhoscríbhinn a ghabhann leis....’
5
Foráiltear i mír 3 d’Airteagal 14 de Chomhaontú TRIPS, dar teideal ‘Cosaint Taibheoirí, Léiritheoirí Fónagram (Taifeadtaí Fuaime) agus Eagraíochtaí Craolacháin’:
‘Beidh an ceart ag eagraíochtaí craoltóireachta cosc a chur ar na gníomhartha seo a leanas nuair a dhéantar iad gan a n-údarú: craolacháin a fhosú, fosúcháin a atáirgeadh, agus craolacháin a athchraoladh trí mheán craolachán gan sreang, chomh maith le craolacháin theilifíse a sheoladh chuig an bpobal. I gcás nach ndeonaíonn Baill cearta den sórt sin d’eagraíochtaí craoltóireachta, cuirfidh siad an fhéidearthacht go gcuirfear cosc ar na gníomhartha thuas ar fáil d’úinéirí cóipchirt in ábhar na gcraolachán, faoi réir Choinbhinsiún Bheirn (1971).’
Coinbhinsiún Bheirn
6
Foráiltear le hAirteagal 11 bis (1) de Choinbhinsiún Bheirn:
‘Beidh an ceart eisiach chun na nithe seo a leanas a údarú ag údair saothar litríochta agus ealaíne:
…
(ii)
aon chumarsáid leis an bpobal trí shreang nó trí chraolachán an tsaothair a athchraoladh, nuair is eagraíocht seachas an eagraíocht bhunaidh a dhéanann an chumarsáid sin;
…’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Coinbhinsiún na Róimhe
7
Faoi Airteagal 3(g) de Choinbhinsiún Idirnáisiúnta um Chosaint Taibheoirí, Léiritheoirí Fónagram agus Eagraíochtaí Craolacháin, arna dhéanamh sa Róimh an 26 Deireadh Fómhair 1961 (‘Coinbhinsiún na Róimhe’) is ionann ‘athchraoladh’, chun críocha an Choinbhinsiún sin, agus ‘craoladh comhuaineach ó eagraíocht craoltóireachta amháin craolachán de chuid eagraíocht craoltóireachta eile’.
8
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 13 den Choinbhinsiún sin, dar teideal ‘Cearta Íosta le haghaidh Eagraíochtaí Craoltóireachta’:
‘Beidh sé de cheart ag eagraíochtaí craolacháin na nithe seo a leanas a údarú nó a thoirmeasc:
(a)
a gcraoltaí a athchraoladh;
(b)
fosú a gcraoltaí;
(c)
an t-atáirgeadh:
(i)
fosúcháin, arna ndéanamh gan a dtoiliú, dá gcraoltaí;
(ii)
fosúcháin, arna ndéanamh de réir fhorálacha Airteagal 15, dá gcraoltaí, má dhéantar an t-atáirgeadh chun críocha atá éagsúil leis na críocha dá dtagraítear sna forálacha sin;
(d)
craoladh a gcraoltaí teilifíse don phobal má dhéantar craoladh den sórt sin in áiteanna a bhfuil rochtain ag an bpobal orthu ar tháille iontrála a íoc; beidh sé mar ábhar le haghaidh dlí intíre an Stáit ina n-éilítear cosaint an chearta seo na coinníollacha faoinar féidir é a fheidhmiú a chinn.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí an Aontais Eorpaigh
Treoir 93/83
9
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in aithrisí 8 go 10, 27 agus 28 de Threoir 93/83:
‘(8)
De bhrí go bhfuil deimhneacht dhlíthiúil, ar réamhriachtanas í do shaorghluaiseacht craoltaí laistigh den Chomhphobal, in easnamh i gcás ina gcuirtear cláir a tharchuirtear thar theorainneacha isteach i líonraí cábla agus ina ndéantar iad a atarchur trí na líonraí sin;
(9)
De bhrí go bhfuil an fhorbairt ar chearta a fháil ar bhonn conarthach trí údarú ag cur go mór le cruthú an limistéir closamhairc Eorpaigh inmhianaithe cheana féin; de bhrí gur cheart a áirithiú go leanfar de chomhaontuithe conarthacha den sórt sin agus gur cheart cur i bhfeidhm rianúil na gcomhaontuithe sin sa chleachtas a chur chun cinn aon uair is féidir;
(10)
De bhrí nach féidir le hoibreoirí cábla go háirithe a bheith cinnte faoi láthair go bhfuil na cearta cláir uile a chumhdaítear le comhaontú den sórt sin faighte acu iarbhír;
…
(27)
De bhrí gur gníomh atá faoi réir cóipchirt agus, de réir mar a bheidh, faoi réir cearta a bhaineann le cóipcheart é atarchur cábla clár ó Bhallstáit eile; de bhrí nach mór don oibreoir cábla, dá bhrí sin, an t-údarú a fháil ó gach sealbhóir ceart i ngach cuid den chlár a atarchuirtear; de bhrí, de bhun na Treorach seo, gur cheart na húdaruithe a dheonú go conarthach mura bhforáiltear d’eisceacht shealadach i gcás scéimeanna ceadúnas dlí atá ann cheana;
(28)
De bhrí, chun a áirithiú nach dtarraingeoidh idirghabháil daoine ón taobh amuigh a bhfuil cearta acu i gcodanna aonair den chlár amhras ar oibriú rianúil socruithe conarthacha, gur cheart foráil a dhéanamh, tríd an oibleagáid dul ar iontaoibh cumann bailithe dleachtanna, maidir le feidhmiú comhchoiteann eisiach an chirt údaraithe a mhéid is gá sin de réir na ngnéithe speisialta a bhaineann le hatarchur cábla; de bhrí go bhfuil an ceart údaraithe ann féin slán agus nach ndéantar ach feidhmiú an chirt sin a rialáil go pointe áirithe, ionas gur féidir an ceart chun atarchur cábla a údarú a shannadh fós; de bhrí nach ndéanann an Treoir seo difear d’fheidhmiú na gceart morálta’.
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
10
Foráiltear i mír 3 d’Airteagal 1 den Treoir sin, dar teideal ‘Sainmhínithe’:
‘Chun críocha na Treorach seo, ciallaíonn ‘atarchur cábla’ an t-atarchur comhuaineach, neamhathraithe agus neamhghiorraithe trí chóras cábla nó micreathoinne lena fháil ag an bpobal ar tharchur tosaigh ó Bhallstát eile, trí shreang nó thar an aer, lena n-áirítear atarchur trí shatailít, ar chláir theilifíse nó raidió atá beartaithe lena bhfáil ag an bpobal.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
11
Faoi Airteagal 2 den Treoir sin, dar teideal ‘Ceart craoltóireachta’:
‘Soláthróidh na Ballstáit ceart eisiach don údar údarú a thabhairt chun saothair chóipchirt a chur in iúl don phobal trí shatailít.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
12
Foráiltear le mír 1 d’Airteagal 8 den Treoir sin, dar teideal ‘Ceart atarchuir cábla’:
‘I gcás ina ndéantar cláir ó Bhallstáit eile a atarchur ar chábla ina gcríoch, áiritheoidh na Ballstáit go gcomhlíonfar an cóipcheart is infheidhme agus na cearta gaolmhara agus go ndéanfar an t-atarchur sin ar bhonn comhaontuithe conarthacha aonair nó comhchoiteanna idir úinéirí cóipchirt, sealbhóirí ceart gaolmhar agus oibreoirí cábla.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
13
Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 9 de Threoir 93/83, dar teideal ‘Ceart atarchuir cábla a fheidhmiú’:
‘1.   Áiritheoidh na Ballstáit nach bhféadfar ceart úinéirí cóipchirt agus sealbhóirí ceart gaolmhar údarú le haghaidh atarchur cábla a dheonú nó a dhiúltú d’oibreoir cábla a fheidhmiú ach amháin trí chumann bailithe dleachtanna.
2.   I gcás nár tharchuir sealbhóir cirt bainistíocht a chearta chuig cumann bailithe dleachtanna, measfar gurb é an cumann bailithe dleachtanna a dhéanann bainistíocht ar chearta den chatagóir chéanna a shainordófar chun bainistíocht a dhéanamh ar a chearta. I gcás ina ndéanann níos mó ná cumann bailithe dleachtanna amháin cearta na catagóire sin a bhainistiú, beidh saoirse ag an sealbhóir cirt a roghnú cé acu de na cumainn bailithe dleachtanna sin a mheastar sainordú a bheith acu chun a chearta a bhainistiú. Beidh ag sealbhóir cirt dá dtagraítear sa mhír seo na cearta agus na hoibleagáidí céanna a eascraíonn as an gcomhaontú idir an t-oibreoir cábla agus an cumann bailithe dleachtanna a mheastar sainordú a bheith aige a chearta a bhainistiú agus a bheidh ag na sealbhóirí cirt a bhfuil sainordú tugtha acu don chumann bailithe dleachtanna sin agus beidh sé in ann na cearta sin a éileamh laistigh de thréimhse, a bheidh le socrú ag an mBallstát lena mbaineann, nach mbeidh níos giorra ná trí bliana ó dháta an atarchuir ar chábla ina n-áirítear a shaothar nó ábhar cosanta eile.
3.   Féadfaidh Ballstát foráil a dhéanamh, i gcás ina n-údaraíonn sealbhóir cirt tarchur tosaigh saothair nó ábhair chosanta eile laistigh dá chríoch, go measfar gur chomhaontaigh sé gan a chearta atarchuir ar chábla a fheidhmiú ar bhonn aonair ach iad a fheidhmiú i gcomhréir le forálacha na Treorach seo.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
14
Foráiltear le hAirteagal 10 den Treoir sin, dar teideal ‘Feidhmiú an cirt atarchuir cábla ó eagraíochtaí craoltóireachta’:
‘Áiritheoidh na Ballstáit nach mbeidh feidhm ag Airteagal 9 maidir leis na cearta arna bhfeidhmiú ag eagraíocht chraoltóireachta i ndáil lena tarchur féin, is cuma cé acu ar léi na cearta lena mbaineann nó ar aistríodh chuici iad ag úinéirí eile cóipchirt agus/nó sealbhóirí cearta gaolmhara.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Treoir 2001/29/CE
15
Luaitear in aithris 23 de Threoir 2001/29/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Bealtaine 2001 maidir le gnéithe áirithe de chóipcheart agus de chearta gaolmhara a chomhchuibhiú sa tsochaí faisnéise (IO 2001 L 167, lch. 10):
‘Leis an Treoir seo, ba cheart ceart an údair cumarsáid a dhéanamh leis an bpobal a chomhchuibhiú a thuilleadh. Ba cheart an ceart sin a thuiscint sa chiall is leithne lena gcumhdaítear an chumarsáid uile leis an bpobal nach bhfuil i láthair san áit a dtionscnaítear an chumarsáid. Ba cheart a chumhdach leis an gceart sin aon tarchur nó atarchur saothair chuig an bpobal ar shreang nó gan sreang, lena n-áirítear craoladh. Ba cheart nach gcumhdófar gníomhartha eile leis an gceart seo.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
16
Foráiltear i mír 2 d’Airteagal 1 den Treoir sin, dar teideal ‘Raon feidhme’:
‘... fágfar na forálacha Comhphobail atá ann cheana slán leis an Treoir seo agus ní dhéanfaidh sí difear ar dhóigh ar bith dóibh, ar forálacha iad a bhaineann leis an méid seo a leanas:
…
(c)
cóipcheart agus cearta gaolmhara is infheidhme ar chraoladh clár trí mheán atarchur satailíte agus cábla;
…’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
17
Foráiltear le hAirteagal 2 de Threoir 2001/29, dar teideal ‘Ceart atáirgthe’:
‘Déanfaidh na Ballstáit foráil maidir leis an gceart eisiach chun atáirgeadh díreach nó indíreach, sealadach nó buan a údarú nó a thoirmeasc ar aon mhodh agus in aon fhoirm, ina iomláine nó i bpáirt:
…
(e)
le haghaidh eagraíochtaí craolacháin, fosúcháin dá gcraoltaí, cibé acu a tharchuirtear na craoltaí sin ar shreang nó ar an aer, lena n-áirítear ar chábla nó ar shatailít.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
18
Foráiltear le hAirteagal 3 den Treoir sin, dar teideal ‘An ceart chun saothair a chur in iúl don phobal agus an ceart chun ábhar eile a chur ar fáil don phobal’:
‘1.   Tabharfaidh na Ballstáit an ceart eisiach d’údair aon chur i láthair dá saothair don phobal, trí mheán sreinge nó gan sreang, lena n-áirítear a saothair a chur ar fáil don phobal ar bhealach ina bhféadfaidh daoine den phobal rochtain a fháil orthu ó áit agus ag am dá rogha féin, a údarú nó a thoirmeasc.
2.   Déanfaidh na Ballstáit foráil maidir leis an gceart eisiach chun cur ar fáil don phobal, trí mheán sreinge nó gan sreang, a údarú nó a thoirmeasc, ar bhealach ina bhféadfaidh daoine den phobal rochtain a fháil orthu ó áit agus ag am dá rogha féin:
…
(d)
d’eagraíochtaí craolacháin, fosúcháin dá gcraoltaí, cibé acu a tharchuirtear na craoltaí sin ar shreang nó ar an aer, lena n-áirítear ar chábla nó ar shatailít.
…’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Treoir 2006/115/CE
19
Luaitear in aithris 16 de Threoir 2006/115/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2006 maidir leis an gceart cíosa agus leis an gceart iasachta agus maidir le cearta áirithe a bhaineann le cóipcheart i réimse na maoine intleachtúla (IO 2006 L 376, lch. 28):
‘Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann foráil a dhéanamh maidir le cosaint níos forleithne d’úinéirí ceart a bhaineann le cóipcheart ná an chosaint a cheanglaítear leis na forálacha a leagtar síos sa Treoir seo i ndáil le craoladh agus cumarsáid leis an bpobal.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
20
Foráiltear an méid seo a leanas i mír 2 agus mír 3 d’Airteagal 7 den Treoir sin, dar teideal ‘Ceart fosaithe’
‘2.   Déanfaidh na Ballstáit foráil maidir leis an gceart eisiach d’eagraíochtaí craoltóireachta fosú a gcraoltaí a údarú nó a thoirmeasc, cibé acu a tharchuirtear na craoltaí sin ar shreang nó ar an aer, lena n-áirítear ar chábla nó satailít.
3.   Ní bheidh an ceart dá bhforáiltear i mír 2 ag dáileoir cábla i gcás nach ndéanann sé ach craoltaí eagraíochtaí craoltóireachta a atarchur le cábla.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
21
Foráiltear i mír 3 d’Airteagal 8 den Treoir sin, dar teideal ‘Craoladh agus cumarsáid leis an bpobal’:
‘Déanfaidh na Ballstáit foráil maidir leis an gceart eisiach d’eagraíochtaí craoltóireachta athchraoladh a gcraoltaí trí mhodh gan sreang a údarú nó a thoirmeasc, chomh maith lena gcraoltaí a chur in iúl don phobal má dhéantar an chumarsáid sin in áiteanna a bhfuil rochtain ag an bpobal orthu ar tháille iontrála a íoc.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
22
Foráiltear i mír 1 d’Airteagal 9(1) den Treoir sin, dar teideal ‘Ceart dáileacháin’:
‘Soláthróidh na Ballstáit an ceart eisiach chun na nithe seo a leanas a chur ar fáil don phobal...:
…
(d)
i gcás eagraíochtaí craolacháin, i ndáil le fosúchán a gcraoltaí mar a leagtar amach in Airteagal 7(2).’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
23
Foráiltear le hAirteagal 12 de Threoir 2006/115, dar teideal ‘An gaol idir cóipcheart agus cearta gaolmhara’:
‘Fágfar cosaint chóipchirt slán le cearta a chosaint a bhaineann le cóipcheart faoin Treoir seo agus ní dhéanfaidh sé difear ar aon bhealach do chosaint cóipchirt.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Portaingéile
24
Airteagal 176 den Código do Direito de Autor e dos Direitos Conexos (Cód Cóipchirt agus Ceart Gaolmhar na Portaingéile; ‘CDADC’) i mír 9 agus mír 10 de:
‘9.   Ciallaíonn “eagraíocht chraoltóireachta” aon eagraíocht a dhéanann clos-chraoltaí nó amharc-chraoltaí, i gcás ina gciallaíonn craoladh tarchur fuaimeanna nó íomhánna, nó léiriú orthu, ar leithligh nó go carnach, cibé acu trí shreang nó gan sreang, go háirithe trí radathonnta, snáithíní optúla, cábla nó satailít, atá beartaithe lena bhfáil ag an bpobal.
10.   Ciallaíonn “atarchur” tarchur comhuaineach craolta ag eagraíocht chraoltóireachta ag eagraíocht chraoltóireachta eile.’
25
Foráiltear i mír 1 d’Airteagal 187 de CDADC, dar teideal ‘Cearta na n-eagraíochtaí craoltóireachta’:
‘Beidh sé de cheart ag craoltóirí na nithe seo a leanas a údarú nó a thoirmeasc:
(a)
atarchur a gcraoltaí trí radathonnta;
…
(e)
a gcraoltaí a sheoladh don phobal má dhéantar an chumarsáid sin in áiteanna a bhfuil rochtain ag an bpobal orthu ar tháille iontrála a íoc.’
26
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 3 de Decreto-Lei No. 333/97 (Dlí Foraithne Uimh. 333/97) an 27 Samhain 1997 (Diário da República I, Sraith I-A, Uimh. 275, an 27 Samhain 1997):
‘Chun críocha an fhoraithne seo:
…
(c)
ciallaíonn “atarchur cábla” tarchur tosaigh clár teilifíse nó raidió atá beartaithe lena bhfáil ag an bpobal a dháileadh ar an bpobal, ar tarchur é a tharchuirtear go comhuaineach agus go hiomlán ar chábla.’
27
Foráiltear le hAirteagal 8 de Dhlí Foraithne Uimh. 333/97, dar teideal ‘Leathnú chuig sealbhóirí ceart gaolmhar’:
‘Beidh feidhm ag forálacha Airteagail 178, 184 agus 187 de [CDADC] agus Airteagail 6 agus 7 den dlí foraithne seo maidir le healaíontóirí, táirgeoirí taifeadtaí fuaime agus físe agus eagraíochtaí craoltóireachta maidir lena dtaibhithe, taifeadtaí fuaime, taifeadtaí físe agus craoltaí a chur in iúl don phobal, agus maidir le hatarchur cábla.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
28
Tá RTL, atá bunaithe sa Ghearmáin, ina chuid d’ilchuideachta craoltóirí ábhar teilifíse, ar a dtugtar faoin trádainm ‘Mediengruppe RTL Deutschland’. Tá an cainéal RTL ar cheann de na cainéil teilifíse Gearmáinise is cáiliúla, is mó faire ag an bpobal ina labhraítear Gearmáinis san Aontas Eorpach, agus a thairiscint a chláir réimse an-leathan de bhformáidí teilifíse (scannáin, sraith, seónna, cláir faisnéise, imeachtaí spóirt, nuacht agus cúrsaí reatha cláir).
29
Ó thaobh na teicneolaíochta de, féadfar cainéal RTL a fháil sa Ghearmáin, san Ostair agus san Eilvéis trí gach rogha fála teilifíse atá ann cheana, eadhon, satailíte, cábla, IP, OTT/Idirlíon agus teilifís trastíre. Ina theannta sin, is cainéal saor go haer é, gan aon táille a ghearradh as é a fháil i dtithe príobháideacha, agus, i bhformhór na roghanna fáiltithe, níl an comhartha criptithe. Thairis sin, is iad na trí thír sin foinse a mhaoinithe fógraíochta uile.
30
Mar gheall ar shíneadh an chomhartha satailíte (ASTRA 19.2° Oirthear), go teicniúil, is féidir leis an cainéal RTL a fháil i roinnt tíortha Eorpacha eile, lena n-áirítear an Phortaingéil, trí úsáid a bhaint mhias satailíte.
31
Maidir le fáil agus úsáid an chomhartha sin, tá roinnt comhaontuithe ceadúnaithe tugtha i gcrích cheana féin ag RTL le hoibreoirí teilifíse cábla agus le hóstáin áirithe atá lonnaithe san Aontas, lena n-áirítear sa Phortaingéil.
32
Is cuideachta é Grupo Pestana, atá bunaithe sa Phortaingéil, a bhíonn i mbun scairshealbha gnóthas eile a bhainistiú. Tá scairshealbha tromlaigh aige i gcuideachtaí ar leo bunaíochtaí óstáin nó a oibríonn bunaíochtaí óstáin ina dhiaidh sin.
33
Tá sealúchas díreach 98.98 % ar a laghad ag Grupo Pestana i scairchaipiteal Salvor, cuideachta a bhíonn ag gabháil do ghnó agus do chur chun cinn thionscal na n-óstán trí thógáil nó maoiniú óstán nó trí leasanna díreacha nó indíreacha in oibriú óstán agus bunaíochtaí comhchosúla.
34
Le litir dar dáta an 7 Lúnasa 2012, chuir stiúrthóir na Roinne Idirnáisiúnta um Dháileadh agus Cóipcheart agus Cearta Gaolmhara Mediengruppe RTL Deutschland de cheangal ar Grupo Pestana an táille a íoc as bealaí éagsúla ar leis an ngrúpa sin iad, go háirithe cainéal RTL, a chur ar fáil don phobal i seomraí óstán arna n-oibriú ag cuideachtaí ar le Grupo Pestana iad.
35
An 12 Samhain 2012, thug Grupo Pestana freagra ar an litir sin, á rá, inter alia, i gcomhréir le dlí na Portaingéile, nár ceanglaíodh ar óstáin cóipcheart agus táillí eile a íoc i gcás nach raibh i gceist ach comhartha teilifíse a fháil.
36
Ós rud é go raibh sé i dteideal fáil agus cur ar fáil chláir an chainéil gan ainm a údarú nó diúltú dóibh, thug RTL caingean i gcoinne Salvor agus Grupo Pestana os comhair Tribunal da Propriedade Intelectual (an Chúirt Maoine Intleachtúla, an Phortaingéil), ag iarraidh ar an gcúirt sin, inter alia, a dhearbhú go raibh gá le húdarú roimh ré chun na cláir sin a chur ar fáil.
37
Ina theannta sin, mar chúiteamh ar chraoltaí chainéal RTL a atarchur agus/nó a chur in iúl don phobal, mhaígh RTL, ar an gcéad dul síos, gur cheart a ordú do Salvor agus Grupo Pestana i gcomhpháirt agus go leithleach méid EUR 0.20 in aghaidh an tseomra in aghaidh na míosa a íoc ar feadh na tréimhse ar lena linn a chuir Salvor an cainéal sin ar fáil i seomraí a óstáin, mar aon le hús de réir an ráta reachtúil, agus, ar an dara dul síos, gur cheart a ordú do Grupo Pestana an cúiteamh céanna a íoc don tréimhse ar lena linn a d’oibrigh na cuideachtaí eile ar leis iad an cainéal sin nó a chuir sé an cainéal sin ar fáil ina seomraí.
38
Ar deireadh, d’áitigh RTL gur cheart a ordú do Grupo Pestana, mar mháthairchuideachta, na bearta iomchuí laistigh de ghrúpa a dhéanamh chun a áirithiú nach gcuirfidh na cuideachtaí atá faoina úinéireacht cainéal RTL ar fáil sna hóstáin a oibríonn na cuideachtaí sin, gan údarú RTL a fháil roimh ré.
39
Chinn an Tribunal da Propriedade Intelectual (an Chúirt Maoine Intleachtúla) gur gníomh cumarsáide leis an bpobal a bhí i gceist le craolacháin de chuid an chainéil RTL a fháil agus a chur ar fáil sna seomraí óstáin atá i gceist, de réir bhrí Airteagal 187(1)(e) de CDADC, d’ainneoin an fhíorais nár íocadh aon chomaoin áirithe mar íocaíocht chun féachaint ar an gcainéal sin, amhail táille iontrála. Chinn an chúirt sin, áfach, nach bhféadfaí dáileadh an chainéil sin a mheas mar ‘atarchur craoltaí’, ós rud é nach eagraíochtaí craoltóireachta iad na cosantóirí sna príomhimeachtaí ná na hóstáin a sainaithníodh sa chaingean. Dá bhrí sin, dhiúltaigh sí do mhaímh RTL, go háirithe iad siúd a bhí ag lorg cúitimh nó a bhí bunaithe ar shaibhriú éagórach.
40
Thionscain an t-iarratasóir sna príomhimeachtaí achomharc i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair Tribunal da Relação de Lisboa (Cúirt Achomhairc Liospóin, an Phortaingéil), a sheas leis an mbreithiúnas céadchéime. Chinn an chúirt achomhairc sin, go bunúsach, nach ionann craoltaí cainéal RTL a dháileadh trí chábla comhaiseach ar líon mór teilifíseán arna suiteáil i seomraí na n-óstán arna n-oibriú ag na cosantóirí sna príomhimeachtaí agus atarchur craoltaí, i bhfianaise an tsainmhínithe atá in Airteagal 176(10) de CDADC.
41
Thionscain an t-iarratasóir sna príomhimeachtaí achomharc ansin os comhair na cúirte a rinne an tarchur, an Supremo Tribunal de Justiça (an Chúirt Uachtarach, an Phortaingéil), ar cheadaigh an chúirt sin di dul ar aghaidh.
42
De réir na Cúirte sin, is í an cheist fhíor-riachtanach atá le cinneadh san achomharc sin an ionann craoltaí an chainéil RTL i seomraí na n-óstán lena mbaineann a dháileadh trí chábla comhaiseach agus atarchur ar na craoltaí sin, faoi Airteagal 187(1)(a) de CDADC, atá faoi réir údarú na heagraíochta craoltóireachta, is é sin RTL sa chás seo.
43
Ar thaobh amháin, chinn an dá chúirt íochtarach nach raibh aon atarchur ann, chun críocha Airteagal 176(9) agus (10) de CDADC agus Airteagal 3(g) de Choinbhinsiún na Róimhe, ós rud é nach raibh stádas mar eagraíocht chraoltóireachta ag na cosantóirí.
44
Ar thaobh amháin, d’áitigh RTL go gcumhdaítear leis an gceart atá ag eagraíochtaí craoltóireachta chun atarchur a gcuid craoltaí a údarú agus a thoirmeasc — mar a fhoráiltear le hAirteagal 187(1)(a) de CDADC i gcomhar le hAirteagail 3 agus 8 de Dhlí Foraithne Uimh. 333/97 — ní hamháin tarchur comhuaineach craoltaí, trí chomharthaí raidió, i gcás inar eagraíocht chraoltóireachta seachas an eagraíocht as a dtionscnaíonn siad an duine a tharchuireann iad, ach freisin tarchur príomhúil clár teilifíse nó raidió atá beartaithe lena nglacadh ag an bpobal a dháileadh ar an bpobal, ar bhonn comhuaineach agus go hiomlán le cábla, bíodh an duine a dhéanann an dáileadh sin ar an bpobal ina eagraíocht chraoltóireachta nó ná bíodh.
45
I ndáil leis sin, níl an chúirt a rinne an tarchur cinnte an bhfuil an léiriú ón dá chúirt íochtarach ar na rialacha is infheidhme de CDADC agus de Dlí Foraithne Uimh. 333/97 i gcomhréir le Treoir 93/83, go háirithe, d’ainneoin fhoclaíocht Airteagal 187(1)(a) de CDADC, an gá liosta na gceart atá ag eagraíochtaí craoltóireachta a mheas mar a bheith sínithe, ag féachaint go háirithe d’fhorálacha Dlí Foraithne Uimh. 333/97 agus a fhoinse bunaidh, Treoir 93/83.
46
Sna himthosca sin, chinn Supremo Tribunal de Justiça (an Chúirt Uachtarach) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)
An gá an coincheap “atarchur cábla” dá bhforáiltear in Airteagal 1(3) de [Threoir 93/83] a léiriú sa chaoi go gcumhdaítear léi, chomh maith le craoladh arna dhéanamh ag eagraíocht chraoltóireachta eile a bheith á tharchur go comhuaineach ag eagraíocht chraoltóireachta amháin, tarchur príomhúil clár teilifíse nó raidió atá beartaithe lena nglacadh ag an bpobal (cibé acu is eagraíocht chraoltóireachta an duine a dhéanann an dáileadh sin ar an bpobal nó nach ea) a dháileadh don phobal, ar bhonn comhuaineach agus go hiomlán trí chábla?
(2)
An ionann dáileadh comhuaineach na gcraoltaí satailíte de chainéal teilifíse, trí theilifíseáin atá suiteáilte i seomraí óstáin, agus trí chábla comhaiseacha, agus “atarchur” craoltaí den sórt sin de réir bhrí an choincheapa dá bhforáiltear in Airteagal 1(3) de [Treoir 93/83]?’
An iarraidh ar an nós imeachta ó bhéal a athoscailt
47
Tar éis tabhairt Tuairim an Abhcóide Ghinearálta, d’iarr RTL, le doiciméad a taisceadh i gClárlann na Cúirte an 7 Meitheamh 2022, ar an gCúirt a ordú go n-athosclófaí an chuid ó bhéal den nós imeachta, de bhun Airteagal 83 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais.
48
Mar thaca lena iarraidh, d’áitigh RTL, go bunúsach, go raibh Tuairim an Abhcóide Ghinearálta bunaithe ar scrúdú neamhleor ar roinnt gnéithe de chomhthéacs fíorasach, teicneolaíoch agus dlíthiúil na díospóide sna príomhimeachtaí.
49
Ní mór a mheabhrú, faoin dara mír d’Airteagal 252 CFAE, go bhfuil sé de dhualgas ar an Abhcóide Ginearálta, ag gníomhú dó nó di le neamhchlaontacht agus neamhspleáchas iomlán, aighneachtaí réasúnaithe a dhéanamh i gcúirt oscailte ar chásanna ina n-éilítear a rannpháirtíocht i gcomhréir le Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh. Níl an Chúirt Bhreithiúnais faoi cheangal ag Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ná ag an réasúnaíocht ar a bhfuil sí bunaithe (breithiúnas an 12 Bealtaine 2022, Schneider Electric agus páirtithe eile, C‑556/20, EU:C:2022:378, mír 30 agus an cásdlí dá dtagraítear).
50
I gcomhréir le hAirteagal 83 de na Rialacha Nós Imeachta, féadfaidh an Chúirt, tráth ar bith, tar éis an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, a ordú go n-osclófar nó go n-athosclófar an chuid ó bhéal den nós imeachta, go háirithe má mheasann sí nach bhfuil dóthain faisnéise ann nó i gcás, tar éis dheireadh na coda sin den nós imeachta, ina dtíolacfaidh páirtí fíoras nua a bheidh de chineál a chinnteoidh cinneadh na Cúirte, nó i gcás nach mór an cás a chinneadh ar bhonn argóint nár pléadh idir na páirtithe nó na daoine leasmhara dá dtagraítear in Airteagal 23 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh.
51
Mar sin féin, ní fhoráiltear i Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh ná sna Rialacha Nós Imeachta do pháirtithe barúlacha a thíolacadh mar fhreagairt ar Thuairim an Abhcóide Ghinearálta (breithiúnais an 2 Aibreán 2020, Stim agus SAMI, C‑753/18, EU:C:2020:268, mír 22 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 3 Meán Fómhair 2020, Supreme Site Services agus páirtithe eile, C‑186/19, EU:C:2020:638, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).
52
Sa chás seo, tá sé beartaithe le hiarraidh RTL go n-athosclófar an chuid ó bhéal den nós imeachta, go bunúsach, go gcumasófar é chun freagra a thabhairt ar na cinntí a rinne an tAbhcóide Ginearálta ina Thuairim.
53
I ndáil leis sin, measann an Chúirt, tar éis éisteacht leis an Abhcóide Ginearálta, go bhfuil an fhaisnéis uile aici lena gcumasófar í freagra a thabhairt ar na ceisteanna a chuir an chúirt a rinne an tarchur agus go ndearnadh díospóireacht idir na páirtithe ar na hargóintí is gá chun cinneadh a dhéanamh ar an gcás seo sa nós imeachta i scríbhinn agus sa nós imeachta ó bhéal os comhair na Cúirte araon.
54
Dá bhrí sin, ní gá a ordú go n-athosclófaí an chuid ó bhéal den nós imeachta.
Breithniú ar an ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
55
De réir chásdlí socair na Cúirte, sa nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 267 CFAE, lena bhforáiltear do chomhar idir na cúirteanna náisiúnta agus an Chúirt Bhreithiúnais, is faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé freagra a thabhairt don chúirt náisiúnta a bheidh úsáideach di agus lena gcumasófar í cinneadh a dhéanamh sa chás atá roimpi. Chun na críche sin, i gcás inar gá. ba cheart don Chúirt na ceisteanna a tharchuirtear chuici a athfhoirmliú (breithiúnas an 26 Aibreán 2022, Landespolizeidirektion Steiermark (Uastréimhse rialú ag teorainneacha inmheánacha), C‑368/20 agus C‑369/20, EU:C:2022:298 mír 50 agus an cásdlí dá dtagraítear). Thairis sin, féadfaidh an Chúirt a chinneadh rialacha dhlí an Aontais nach ndearna an chúirt náisiúnta aon tagairt dóibh i bhfoclaíocht a ceiste a chur san áireamh (breithiúnas an 24 Feabhra 2022, Glavna direktsia Pozharna bezopasnost i zashtita na naselenieto, C‑262/20, EU:C:2022:117, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear).
56
Is léir ón ordú ar thagairt go bhfuil an chúirt a rinne an tarchur ag iarraidh cinntiú má cheanglaítear ar Bhallstáit, faoi dhlí an Aontais – ag féachaint do shainmhíniú an choincheapa ‘atarchur cábla’ in Airteagal 1(3) de Threoir 93/83 – a aithint, i leith eagraíochtaí craoltóireachta, ceart eisiach chun atarchur a gcraoltaí a údarú nó a thoirmeasc i gcás ina ndéantar an tarchur sin trí mheán cábla de chuid eintitis nach eagraíocht chraoltóireachta í, amhail óstán. Go deimhin, measann an chúirt a rinne an tarchur, má thugtar freagra dearfach ar an gceist sin, go mbeidh uirthi an dlí náisiúnta a léirmhíniú ar bhealach lena n-áiritheofar feidhmiú éifeachtach cirt den sórt sin.
57
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, faoi dhlí an Aontais, go gceanglaítear ar Bhallstáit foráil a dhéanamh, ina dhlí náisiúnta, le haghaidh líon áirithe ceart gaolmhar nach mór d’eagraíocht chraoltóireachta amhail RTL bheith in ann a fheidhmiú.
58
Mar atá dlí an Aontais faoi láthair agus i gcomhréir le hoibleagáidí an Aontais faoin dlí idirnáisiúnta um maoin intleachtúil, go háirithe Airteagal 13 de Choinbhinsiún na Róimhe agus Airteagal 14(3) de Chomhaontú TRIPS, áirítear na cearta seo a leanas le cearta den sórt sin:
–
an ceart eisiach chun atáirgeadh fhosuithe chraoltaí na n-eagraíochtaí craoltóireachta a údarú nó a thoirmeasc, cibé acu a tharchuirtear na craoltaí sin le sreang nó ar an aer, lena n-áirítear le cábla, a chumhdaítear in Airteagal 2(e) de Threoir 2001/29;
–
an ceart eisiach chun fosuithe craoltaí eagraíochtaí craoltóireachta a údarú nó a chur ar fáil don phobal, cibé acu a tharchuirtear na craoltaí sin le sreang nó ar an aer, lena n-áirítear le cábla, ar bhealach ina bhféadfaidh daoine den phobal rochtain a fháil orthu ó áit agus ag am dá rogha féin, a chumhdaítear in Airteagal 3(2)(d) de Threoir 2001/29;
–
an ceart eisiach fosú chraoltaí eagraíochtaí craoltóireachta a údarú nó a thoirmeasc, cibé acu a tharchuirtear na craoltaí sin ar shreang nó ar an aer, lena n-áirítear ar chábla nó satailít, a chumhdaítear in Airteagal 7(2) de Threoir 2006/115;
–
an ceart eisiach chun athchraoladh craoltaí eagraíochtaí craoltóireachta ar mhodh gan sreang a údarú nó a thoirmeasc, chomh maith leis na craoltaí sin a chur in iúl don phobal má dhéantar an chumarsáid sin in áiteanna a bhfuil rochtain ag an bpobal orthu ar tháille iontrála a íoc, a chumhdaítear in Airteagal 8(3) de Threoir 2006/115; agus
–
an ceart eisiach chun a chur ar fáil don phobal, i leith fosaithe chraoltaí eagraíochtaí craoltóireachta mar a leagtar amach in Airteagal 7(2) de Threoir 2006/115, mar a chumhdaítear in Airteagal 9(1)(d) den Treoir sin.
59
Cé gur léir nach gcomhlíontar na coinníollacha chun na forálacha sin a chur i bhfeidhm leis na himthosca fíorasacha dá dtagraítear i mír 56 den Bhreithiúnas seo, tá an cheist fós ann an bhféadfadh ceart eisiach, amhail an ceart a thuairiscítear sa mhír sin, teacht chun cinn, ar chor ar bith, ó léiriú Airteagal 1(3) de Threoir 93/83, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 8(1) de.
60
Sna himthosca sin, ní mór a chinn, lena ceisteanna, arb iomchuí a scrúdú i dteannta a chéile, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, más gá Airteagal 1(3) de Threoir 93/83, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 8(1) de, a léiriú, ar an gcéad dul síos, go gceanglaítear ar Bhallstáit leis foráil a dhéanamh, i leith eagraíochtaí craoltóireachta, ar cheart eisiach chun atarchur cábla a údarú nó a thoirmeasc, de réir bhrí na forála sin, agus, ar an dara dul síos, más ionann dáileadh comhuaineach, neamhathraithe agus neamhghiorraithe clár teilifíse nó raidió arna gcraoladh ar shatailít agus atá beartaithe lena bhfáil ag an bpobal agus atarchur den sórt sin, i gcás ina ndéanann bunaíocht amhail óstán an tarchur sin.
61
Mar a leagtar amach in Airteagal 1(3) de Threoir 93/83, sainmhínítear an coincheap ‘atarchur cábla’ mar atarchur comhuaineach, neamhathraithe agus neamhghiorraithe trí chóras cábla nó micreathoinne lena fháil ag an bpobal ar tharchur tosaigh ó Bhallstát eile, trí shreang nó thar an aer, lena n-áirítear trí shatailít, ar chláir theilifíse nó raidió atá beartaithe lena bhfáil ag an bpobal.
62
Dá bhrí sin, ní chumhdaítear leis an gcoincheap sin atarchur nó atarchur iarchurtha, athraithe nó neamhiomlán laistigh den Bhallstát céanna, is é sin le rá, laistigh den Bhallstát ina dtionscnaítear an tarchur tosaigh (féach, chuige sin, breithiúnas an 1 Márta 2017, ITV Broadcasting agus páirtithe eile, C‑275/15, EU:C:2017:144, mír 21).
63
I ndáil leis an gcoincheap ‘atarchur’ go sonrach, de bhrí Airteagal 1(3) baineann sé le hatarchur trí chóras cábla nó trí chóras cábla nó micreathoinne amháin, agus an t-atarchur deireanach sin in ionad atarchur cábla i roinnt Ballstát, i gcás nach bhfuil bunú líonra cábla inmharthanach ó thaobh na heacnamaíochta de, mar is léir ó phointe 11 den dara chuid den mheabhrán míniúcháin a ghabhann le Togra le haghaidh Treoir ón gComhairle maidir le comhordú rialacha áirithe a bhaineann le cóipcheart agus cearta gaolmhara is infheidhme ar chraoltóireacht shatailíte agus atarchur cábla, arna thíolacadh ag an gCoimisiún an 11 Meán Fómhair 1991 (COM (1991) 276 final), a bhí mar bhonn le Treoir 93/83. Thairis sin, d’fhéadfaí an tarchur tosaigh bheith le sreang nó thar an aer, lena n-áirítear le satailít.
64
Thairis sin, mar a luaigh an chúirt a rinne an tarchur mar is ceart, ní thugtar le fios le hatarchur cábla de réir bhrí na forála sin, gur eagraíocht chraoltóireachta í an t-eintiteas a dhéanann an t-atarchur sin.
65
De réir dlí idirnáisiúnta, is fíor go bhfuil an stádas ‘eagraíocht chraoltóireachta’ ag teastáil chun go mbeidh ‘atarchur’ ann de réir bhrí Airteagal 3(g) de Choinbhinsiún na Róimhe, agus comhfhreagra á déanamh leis an gcoincheap sin, go bunúsach, leis an gcoincheap ‘atarchur... trí mheán gan sreang dá dtagraítear in Airteagal 8(3) de Threoir 2006/115.
66
Mar sin féin, is léir nach bhfuil Airteagal 3(g) agus Airteagal 13(a) den Choinbhinsiún sin ábhartha do léiriú an choincheapa ‘atarchur cábla’, ós rud é go mbaineann an Coinbhinsiún sin, amhail Comhaontú TRIPS, go heisiach le craoladh traidisiúnta gan sreang (féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Meán Fómhair 2014, an Coimisiún v an Chomhairle, C‑114/12, EU:C:2014:2151, mír 3 agus mír 91).
67
Admhaítear, an dáta ar a glacadh, bhí sé beartaithe le Treoir 93/83, go bunúsach, an coincheap ‘eagraíocht seachas an eagraíocht bhunaidh’ a leathnú atá in Airteagal 11bis(1)(ii) de Choinbhinsiún Bheirn, chun go gcumhdófar oibreoirí cábla leis, ar bhealach teoranta le raon feidhme na Treorach sin áfach.
68
Mar sin de, déantar foráil shonrach le haghaidh shainmhíniú an choincheapa ‘atarchur cábla’ in Airteagal 1(3) de Threoir 93/83 ‘chun críocha’ na Treorach sin.
69
É sin ráite, is léir ó Airteagal 8 den Treoir sin, agus ó aithris 27 di, nach gceanglaítear ar na Ballstáit le Treoir 93/83 ceart sonrach atarchuir cábla a thabhairt isteach ná nach sainítear raon feidhme aon chirt den sórt sin. Ní fhorchuirtear ach oibleagáid léi ar na Ballstáit a áirithiú go gcomhlíonfar cóipcheart agus cearta gaolmhara eile nuair a atarchuirtear cláir ó Bhallstáit eile le cábla ina gcríoch (breithiúnas an 3 Feabhra 2000, Egeda, C‑293/98, EU:C:2000:66, mír 24).
70
Glacadh an Treoir sin go príomha chun éascú a dhéanamh, ar an gcéad dul síos, ar chraoltóireacht satailíte agus, ar an dara dul síos, ar atarchur cábla, trí chur chun cinn a dhéanamh, in Airteagal 9 di, ar dheonú údaruithe, ag údair agus sealbhóirí ceart gaolmhar, le haghaidh atarchur cábla, trí chumainn bhailiúcháin, agus é le tuiscint, i gcomhréir le hAirteagal 10 den Treoir sin, nach bhfuil feidhm ag Airteagal 9 maidir leis na cearta arna bhfeidhmiú ag eagraíocht chraoltóireachta i ndáil lena tarchur féin.
71
Go sonrach, de réir Airteagal 8(1) de Threoir 93/83, ní mór do na Ballstáit a áirithiú, i gcás ina ndéanfar cláir ó Bhallstáit eile a atarchur ar chábla ina gcríoch, go gcomhlíonfar an cóipcheart is infheidhme agus na cearta gaolmhara agus go ndéanfar an t-atarchur sin ar bhonn comhaontuithe conarthacha aonair nó comhchoiteanna idir úinéirí cóipchirt, sealbhóirí ceart gaolmhar agus oibreoirí cábla.
72
I ndáil leis sin, is léir ó léamh comhcheangailte ar aithrisí 8, 9 agus 27 de Threoir 93/83 nach mór d’oibreoir cábla údarú a fháil ó gach sealbhóir cóipchirt agus ceart gaolmhar i ngach cuid den chlár a atarchuirtear agus, mura bhfuil eisceacht shealadach ann i gcás scéimeanna ceadúnas dlíthiúil áirithe, nach mór an t-údarú sin a dheonú go conarthach, arb é an bealach is iomchuí é chun an limistéar closamhairc Eorpach inmhianaithe a chruthú laistigh de chreat lena n-áirithítear deimhneacht dhlíthiúil.
73
Sa chomhthéacs sin, luaitear in aithris 28 de Threoir 93/83 gurb é cuspóir na Treorach sin feidhmiú an chirt eisiach chun údarú a dheonú a rialáil go pointe áirithe, agus go bhfanann an ceart údaraithe mar sin slán. Dá bhrí sin déantar foráil le hAirteagal 9 den Treoir sin, go bunúsach, go n-áiritheoidh na Ballstáit nach bhféadfar ceart úinéirí cóipchirt agus sealbhóirí ceart gaolmhar údarú le haghaidh atarchur cábla a dheonú nó a dhiúltú d’oibreoir cábla a fheidhmiú ach amháin trí chumann bailithe dleachtanna. Mar sin féin, cuirtear in iúl go soiléir in Airteagal 10 den Treoir sin nach mór do na Ballstáit a áirithiú nach bhfuil feidhm ag Airteagal 9 maidir leis na cearta arna bhfeidhmiú ag eagraíocht chraoltóireachta i ndáil lena tarchur féin, agus dá bhrí sin nach mór d’oibreoirí cábla dul i mbun caibidlíochta ar bhonn aonair leis an eagraíocht chraoltóireachta lena mbaineann chun údarú a fháil, beag beann ar na cearta lena mbaineann a bheith ag an eagraíocht chraoltóireachta féin nó a bheith aistrithe chuici ag úinéirí eile cóipchirt nó sealbhóirí ceart gaolmhar.
74
Cé go dtugtar na comhaontuithe dá bhforáiltear in Airteagal 8(1) de Threoir 93/83 i gcrích mar sin de, i gcomhréir leis na rialacha sonraithe a leagtar síos in Airteagail 9 agus 10 de, i gcás oibreoirí cábla, de bhrí na dtosca sin ní dhéantar difear le hAirteagal 8(1) den Treoir sin do raon feidhme sonrach cóipchirt nó ceart gaolmhar, a bhunaítear faoi ionstraimí eile de dhlí an Aontais, amhail Treoir 2001/29 agus Treoir 2006/115, agus ionstraimí eile den dlí náisiúnta.
75
Mar is léir ó aithris 16 de Threoir 2006/115, is féidir leis na Ballstáit fós foráil a dhéanamh do chosaint níos forleithne, maidir le tarchuir arna ndéanamh ag eagraíochtaí craoltóireachta a chraoladh agus a chur in iúl don phobal, ná an chosaint nach mór a thionscnamh i gcomhréir le hAirteagal 8(3) den Treoir sin. Tugtar le tuiscint le rogha den sórt sin go bhféadfaidh na Ballstáit ceart eisiach a dheonú d’eagraíochtaí craoltóireachta chun gníomhartha cumarsáide leis an bpobal maidir lena dtarchuir a údarú nó a thoirmeasc ar choinníollacha atá éagsúil leis na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 8(3), agus é á thuiscint fós, mar a fhoráiltear in Airteagal 12 de Threoir 2006/115, nár cheart go ndéanfadh ceart den sórt sin difear do chosaint cóipchirt ar bhealach ar bith (féach, chuige sin, breithiúnas an 26 Márta 2015, C More Entertainment, C‑279/13, EU:C:2015:199, mír 35).
76
Má dhéantar foráil sa dlí náisiúnta le haghaidh ceart eisiach d’eagraíochtaí craoltóireachta tarchuir chábla a údarú nó a thoirmeasc fiú, ní rialaítear ach feidhmiú an chirt atarchur cábla sa chaidreamh idir úinéirí cóipchirt agus sealbhóirí ceart gaolmhar, ar thaobh amháin, agus ‘oibreoirí cábla’ nó ‘dáileoirí cábla’ ar an taobh eile, le Treoir 93/83.
77
Thairis sin, ag féachaint do na himthosca ar leith a bhaineann le tionscnamh Threoir 93/83, ní mór a mheas go n-ainmnítear leis na coincheapa ‘oibreoir cábla’ nó ‘dáileoir cábla’ sa Treoir sin, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 73 dá Thuairim, oibreoirí líonraí cábla traidisiúnta.
78
Bheadh sé mar thoradh iarbhír ag léiriú lena n-áireofaí sa choincheap ‘oibreoir cábla’, de réir bhrí Airteagal 8(1) de Threoir 93/83, aon duine a dhéanann atarchur cábla lena gcomhlíontar na saintréithe teicniúla a thuairiscítear in Airteagal 1(3) den Treoir sin, fiú amháin i gcás nach éard atá i ngníomhaíocht ghairmiúil an duine sin ná oibriú líonra traidisiúnta dáileacháin teilifíse cábla, go leathnófaí raon feidhme an chirt ghaolmhair dá bhforáiltear in Airteagal 8(3) de Threoir 2006/115, é a láimhseáil ar an mbealach céanna leis an gceart eisiach chun cumarsáid a dhéanamh leis an bpobal, dá bhforáiltear in Airteagal 3(1) de Threoir 2001/29 i bhfabhar na n-údar.
79
I ndáil leis sin, is léir ó Airteagal 8(3) de Threoir 2006/115 nach féidir brath ar an gceart eisiach chun craoltaí eagraíochtaí craoltóireachta a chraoladh chuig an bpobal i gcoinne tríú páirtithe ach má dhéantar cumarsáid den sórt sin in áiteanna a bhfuil rochtain ag an bpobal orthu ar tháille iontrála a íoc. Chinn an Chúirt, áfach, nach gcomhlíontar an coinníoll maidir le híocaíocht táille iontrála i gcás inar seirbhís bhreise í an chumarsáid sin a áirítear gan idirdhealú i bpraghas príomhsheirbhíse de chineál difriúil, amhail seirbhís cóiríochta óstáin (féach, chuige sin, breithiúnas an 16 Feabhra 2017, Verwertungsgesellschaft Rundfunk, C‑641/15, EU:C:2017:131, míreanna 23 go 26).
80
Mar a luadh i mír 74 thuas, níl sé beartaithe le hAirteagal 8(1) de Threoir 93/83 go ndéanfar difear do raon feidhme cóipchirt agus ceart gaolmhar amhail iad siúd a shainítear i ndlí an Aontais agus i ndlíthe na mBallstát.
81
I ndeireadh báire, tá an léiriú ar dá réir nach bhfuil feidhm ag an gcoincheap ‘atarcur cábla’ de réir bhrí Airteagal 1(3) de Threoir 93/83, ach ar chaidrimh idir úinéirí cóipchirt agus sealbhóirí ceart gaolmhar, ar thaobh amháin, agus ‘oibreoirí cábla’ nó ‘dáileoirí cábla’ ar an taobh eile, i gciall thraidisiúnta na dtéarmaí sin, i gcomhréir leis na cuspóirí atá á saothrú le Treoir 93/83.
82
Mar is léir ón anailís i míreanna 70 go 73 den Bhreithiúnas seo, tá comhthuiscint ann gur glacadh an Treoir sin go príomha chun, go háirithe, atarchur cábla a éascú trí dheonú údaruithe a chur chun cinn.
83
Léirítear an cinneadh sin le haithrisí 8 agus 10 de Threoir 93/83, as ar léir, ar an gcéad dul síos, go raibh deimhneacht dhlíthiúil, atá ina réamhriachtanas do shaorghluaiseacht craoltaí laistigh den Aontas Eorpach, in easnamh nuair a cuireadh cláir a tharchuirtear thar theorainneacha isteach i líonraí cábla agus nuair a atarchuireadh iad trí líonraí cábla agus, ar an dara dul síos, nach bhféadfadh oibreoirí cábla a bheith cinnte go bhfuair siad i ndáiríre na cearta cláir uile a chumhdaítear le comhaontuithe conarthacha den sórt sin.
84
Ní mór a mheas, dá bhrí sin, nach dtagann bunaíochtaí amhail óstáin faoi na coincheapa ‘oibreoir cábla’ nó ‘dáileoir cábla’, de réir bhrí Threoir 93/83.
85
I bhfianaise na mbreithnithe uile thuas, is é an freagra ar na ceisteanna a tharchuirtear, mar a dhéantar iad a athfhoirmliú, nach mór Airteagal 1(3) de Threoir 93/83, arna léamh i gcomhréir le hAirteagal 8(1) de, a léiriú sa chaoi:
–
nach ndéantar foráil ann maidir le haon cheart eisiach d’eagraíochtaí craolacháin chun atarchur cábla a údarú nó a thoirmeasc de réir bhrí na forála sin, agus
–
nach ionann dáileadh comhuaineach, neamhathraithe agus neamhghiorraithe clár teilifíse nó raidió arna gcraoladh ar shatailít agus atá beartaithe lena bhfáil ag an bpobal, i gcás ina ndéanann aon duine nach dáileoir cábla é an t-athchur cábla, amhail, oibreoir óstáin.
Costais
86
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na príomhpháirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Cúigiú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 1(3) de Threoir 93/83/CEE ón gComhairle an 27 Meán Fómhair 1993 maidir le comhordú rialacha áirithe a bhaineann le cóipcheart agus cearta a bhaineann le cóipcheart is infheidhme maidir le craoladh satailíte agus atarchur cábla, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 8(1) de,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
–
ní dhéantar foráil ann maidir le haon cheart eisiach d’eagraíochtaí craolacháin chun atarchur cábla a údarú nó a thoirmeasc de réir bhrí na forála sin, agus
–
ní hionann dáileadh comhuaineach, neamhathraithe agus neamhghiorraithe clár teilifíse nó raidió arna gcraoladh ar shatailít agus atá beartaithe lena bhfáil ag an bpobal, i gcás ina ndéanann aon duine nach dáileoir cábla é an t-athchur cábla, amhail, oibreoir óstáin.
[Sínithe]
(
*1
)	Teanga an cháis: an Phortaingéilis.