62013CC0596
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
KOKOTT
ippreżentati fil-11 ta’ Diċembru 2014 (
1
)
Kawża C‑596/13 P
Il-Kummissjoni Ewropea
vs
Moravia Gas Storage a.s.
“Appell — Suq intern tal-gass naturali — Direttiva 2003/55/KE u Direttiva 2009/73/KE — Definizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni ratione temporis taż-żewġ direttivi — Nuqqas ta’ retroattività — Sitwazzjonijiet eżistenti u proċeduri li għadhom pendenti — Applikazzjoni immedjata tar-regoli proċedurali l-ġodda waqt proċeduri pendenti — Faċilitajiet ta’ ħażna tal-gass naturali taħt l-art — Deroga temporanja mill-obbligu tal-kumpanniji tal-gass naturali li jipprovdu aċċess għal terzi għal infrastrutturi tal-gass kbar ġodda — Deċiżjoni tal-Kummissjoni, li tippermetti lill-awtorità nazzjonali tirtira d-deroga tagħhom”
I – Introduzzjoni
1.
L-appell preżenti jagħti lill-Qorti tal-Ġustizzja l-opportunità li tiċċara l-ġurisprudenza tagħha dwar l-applikabbiltà ratione temporis ta’ leġiżlazzjoni ġdida.
2.
Liema dispożizzjonijiet għandhom japplikaw meta matul proċedura amministrattiva pendenti quddiem il-Kummissjoni Ewropea, id-direttiva rilevanti sa dakinhar tiġi ssostitwita b’oħra u b’hekk is-sitwazzjoni legali tinbidel f’xi aspetti? Għandha tapplika immedjatament id-direttiva l-ġdida jew għandu jiġi preżunt li l-proċedura amministrattiva pendenti għandha tiġi konkluża skont id-dispożizzjonijiet tad-direttiva preċedenti?
3.
Dawn il-mistoqsijiet fil-kawża preżenti jqumu fil-kuntest tar-regoli tad-dritt tal-Unjoni Ewropea għas-suq intern tal-gass naturali. Fl-2011, l-awtoritajiet Ċeki għamlu użu mill-possibbiltà li kumpannija li riedet tibni faċilità ġdida ta’ ħażna ta’ gass naturali taħt l-art, tingħata deroga minn ċerti dispożizzjonijiet li huma normalment osservati fis-suq intern tal-gass naturali. Kif inhu preskritt mid-dritt tal-Unjoni, huma ppreżentaw id-deroga tagħhom lill-Kummissjoni għal verifika. Ftit wara l-bidu tal-proċedura amministrattiva quddiem il-Kummissjoni, id-Direttiva 2003/55/KE (
2
), (imsejħa wkoll it-“Tieni Direttiva tal-gass”) ġiet issostitwita bid-Direttiva 2009/73/KE (
3
) (imsejħa wkoll it-“Tielet Direttiva tal-gass”) u dan wassal għal xi bidliet fir-regoli proċedurali applikabbli.
4.
Il-Kummissjoni f’dan il-każ imbagħad applikat immedjatament id-direttiva l-ġdida. Madankollu, bis-sentenza fl-ewwel istanza tas-6 ta’ Settembru 2013 (
4
), il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-proċeduri amministrattivi kellhom ikomplu u jiġu konklużi skont id-direttiva l-qadima. Il-kwistjoni ta’ liema waħda miż-żewġ opinjonijiet għandha tingħata preferenza, lil hinn mill-fatti speċifiċi ta’ din il-kawża, hija wkoll waħda ta’ importanza prattika kruċjali għal varjetà ta’ oqsma tad-dritt tal-Unjoni.
II – Il-kuntest ġuridiku
5.
Fit-3 ta’ Marzu 2011, id-Direttiva 2003/55/KE tħassret u ġiet issostitwita bid-Direttiva 2009/73/KE. Sa l-istess data l-Istati Membri kienu obbligati jimplementaw id-Direttiva 2009/73 fid-dritt nazzjonali tagħhom (
5
).
6.
Bħala prinċipju, kemm skont id-Direttiva 2003/55/KE kif ukoll skont id-Direttiva 2009/73/KE, l-infrastrutturi tal-gass naturali l-ġodda – inklużi faċilitajiet ta’ ħażna – għandhom ikunu aċċessibbli għal terzi suġġetti għal tariffi (
6
). Dan l-aċċess għandu jiġi ggarantit skont kriterji oġġettivi, trasparenti u nondiskriminatorji (
7
).
7.
Iżda biex l-investimenti meħtieġa jibqgħu profittabbli, terzi jistgħu – taħt ċerti kundizzjonijiet u għal żmien limitat – jiġu esklużi mill-aċċess għal infrastrutturi tal-gass kbar ġodda, inkluż għal faċilitajiet ta’ ħażna (
8
).
8.
Id-deroga meħtieġa għall-esklużjoni ta’ terzi tingħata mill-awtoritajiet nazzjonali. Tali awtorizzazzjoni għandha tiġi nnotifikata immedjatament lill-Kummissjoni (
9
). Il-Kummissjoni teżamina jekk id-deroga inkwistjoni hijiex konformi mar-rekwiżiti tad-dritt tal-UE u tista’ titlob lill-awtoritajiet nazzjonali biex f’terminu previst mid-Direttiva rilevanti, jemendaw l-awtorizzazzjoni jew inkella jirtirawha (
10
).
9.
Il-parti tal-proċedura li kellha ssir mill-Kummissjoni kienet l-ewwel nett irregolata kif ġej fl-Artikolu 22(4) tad-Direttiva 2003/55/KE:
“Id-deċiżjoni dwar l-eżenzjoni għandha tiġi notifikata mingħajr dewmien, mill-awtorità kompetenti lill-Kummissjoni, flimkien ma’ l-informazzjoni rilevanti kollha rigward id-deċiżjoni […].
[…]
Fi żmien xahrejn wara li tirċievi notifikazzjoni, il-Kummissjoni tista’ titlob li l-awtorità regolatorja jew l-Istat Membru in kwistjoni jemendaw jew jirtiraw id-deċiżjoni li tingħata eżenzjoni. Il-perjodu ta’ xahrejn jista’ jiġi estiż sa xahar ieħor fejn il-Kummissjoni teħtieġ informazzjoni ulterjuri.
Jekk l-awtorità regolatorja jew l-Istat Membru inkwistjoni ma jħarsux it-talba fi żmien erba’ ġimgħat, għandha tittieħed deċiżjoni finali skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 30(2).
Il-Kummissjoni għandha tippreserva l-kunfidenzjalità ta’ informazzjoni kummerċjalment sensittiva.”
10.
Id-dispożizzjoni li ġiet wara għal dawn ir-regoli proċedurali tinsab fl-Artikolu 36(8) u (9) tad-Direttiva 2009/73/KE:
“(8)   L-awtorità regolatorja għandha tibgħat lill-Kummissjoni minnufih kopja ta’ kull talba għal eżenzjoni. Id-deċiżjoni għandha tiġi notifikata mingħajr dewmien, mill-awtorità kompetenti lill-Kummissjoni, flimkien mal-informazzjoni relevanti kollha rigward id-deċiżjoni. […]
[…]
(9)   Fi żmien xahrejn mill-jum tar-riċezzjoni tan-notifika, il-Kummissjoni tista’ tieħu deċiżjoni li tesiġi li l-awtorità regolatorja temenda jew tirtira d-deċiżjoni li tingħata eżenzjoni. Dak il-perijodu ta’ xahrejn jista’ jiġi estiż b’perijodu addizzjonali ta’ xahrejn fejn il-Kummissjoni teħtieġ informazzjoni addizzjonali. Dan il-perijodu addizzjonali għandu jibda l-għada tar-riċezzjoni tal-informazzjoni kompleta. Anki l-perijodu inizjali ta’ xahrejn jista’ jiġi estiż ukoll bil-kunsens kemm tal-Kummissjoni kif ukoll tal-awtorità regolatorja.
Meta l-informazzjoni mitluba ma tkunx ġiet provvduta fil-perijodu stipulat fit-talba, in-notifika għandha titqies li ġiet irtirata jekk, sakemm qabel l-iskadenza ta’ dak il-perijodu, dan ma jkunx ġie estiż bil-kunsens kemm tal-Kummissjoni kif ukoll tal-awtorità regolatorja, u sakemm l-awtorità regolatorja, fi stqarrija debitament raġunata, ma tkunx informat lill-Kummissjoni li tikkunsidra li n-notifika hija kompluta.
L-awtorità regolatorja għandha tikkonforma mad-deċiżjoni tal-Kummissjoni biex temenda jew tirtira d-deċiżjoni ta’ eżenzjoni fi żmien xahar, u għandha tinforma lill-Kummissjoni kif ikun meħtieġ.
Il-Kummissjoni għandha tippreżerva l-kunfidenzjalità ta’ informazzjoni sensittiva kummerċjalment.
[…]”
III – Il-kuntest tal-kawża u l-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali
11.
Il-kumpannija Globula, li sadanittant ħadet l-isem ġdid ta’ Moravia Gas Storage (MGS) (
11
), fl-14 ta’ April 2009 talbet lill-Ministeru għall-Industrija u għall-Kummerċ Ċek (
12
) għal approvazzjoni għall-bini ta’ faċilità ta’ ħażna tal-gass taħt l-art f’Dambořice (ir-Repubblika Ċeka). Fil-kuntest ta’ din it-talba, il-kumpannija talbet deroga temporanja, rigward it-totalità tal-kapaċità l-ġdida tal-faċilità ta’ ħażna tal-gass taħt l-art, mill-obbligu li tipprovdi aċċess innegozjat għal terzi għall-faċilità ta’ ħażna tal-gass.
12.
Permezz tad-deċiżjoni tas-26 ta’ Ottubru 2010, il-Ministeru awtorizza l-bini tal-faċilità ta’ ħażna tal-gass taħt l-art u ta deroga temporanja lir-rikorrenti mill-obbligu li tipprovdi aċċess innegozjat għal terzi, fir-rigward ta’ MSG għal 90 % tal-kapaċità l-ġdida tagħha tal-faċilità ta’ ħażna tal-gass taħt l-art. Id-deroga kellha tapplika għal 15-il sena mid-data tad-dħul effettiva tal-awtorizzazzjoni għall-użu.
13.
Din id-deroga ġiet innotifikata lill-Kummissjoni permezz ta’ ittra tal-Ministeru tal-11 ta’ Ġunju 2011, li waslet għand il-Kummissjoni fit-18 ta’ Frar 2011.
14.
Fil-15 ta’ April 2011, il-Kummissjoni talbet lill-Ministeru jipprovdi informazzjoni addizzjonali u indikat li, li kieku kellha titolbu sabiex jemenda jew jirtira d-deroga, hija kienet tagħmel dan qabel it-18 ta’ Ġunju 2011. Il-Ministeru wieġeb fid-29 ta’ April 2011, fit-terminu stabbilit mill-Kummissjoni.
15.
Fit-13 ta’ Mejju 2011, għat-tieni darba, il-Kummissjoni talbet lill-Ministeru jipprovdi informazzjoni addizzjonali u reġgħet indikat li, li kieku kellha titolbu sabiex jemenda jew jirtira d-deroga, dan kienet tagħmlu sat-18 ta’ Ġunju 2011. Il-Ministeru wieġeb fl-20 ta’ Mejju 2011, fit-terminu stabbilit mill-Kummissjoni.
16.
Permezz ta’ ittra tat-23 ta’ Ġunju 2011, iffirmata mill-membru tal-Kummissjoni responsabbli għall-enerġija, il-Kummissjoni informat lill-Ministeru li kienet ser tadotta deċiżjoni formali qabel id-29 ta’ Ġunju 2011.
17.
Fis-27 ta’ Ġunju 2011, wara li kkunsidrat id-Direttiva 2009/73/KE, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata, li biha ordnat lir-Repubblika Ċeka tirtira d-deroga fi żmien xahar. Id-deċiżjoni kkontestata ġiet innotifikata lir-Repubblika Ċeka fit-28 ta’ Ġunju 2011.
18.
Permezz ta’ att tas-26 ta’ Awwissu 2011, MGS (
13
) ippreżentat rikors għal annullament quddiem il-Qorti Ġenerali kontra d-deċiżjoni kkontestata. Fl-ewwel istanza, ir-Repubblika Ċeka ġiet ammessa bħala intervenjenti fuq in-naħa tar-rikorrenti.
19.
Fis-sentenza tagħha tas-6 ta’ Settembru 2013, il-Qorti Ġenerali indirizzat biss l-ewwel wieħed mit-tliet motivi li fuqhom MGS ibbażat ir-rikors tagħha. Dan il-motiv, li kien jilmenta dwar żball fid-determinazzjoni tad-dritt applikabbli (
14
), ġie approvat mill-Qorti Ġenerali, u din tal-aħħar annullat id-deċiżjoni kkontestata, għaliex fil-fehma tagħha ma kellhiex tkun ibbażata fuq id-Direttiva 2009/73/KE, iżda fuq id-Direttiva 2003/55/KE (
15
). Bħala raġuni, il-Qorti Ġenerali osservat, essenzjalment, li t-tibdil tat-tip proċedurali u sostantiv introdott mill-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73/KE ħoloq “ħaġa waħda inseparabbli”, b’tali mod li “effett retroattiv ma jistax jiġi rikonoxxut” (
16
).
IV – L-appell u t-talbiet tal-partijiet
20.
Permezz ta’ ittra tal-21 ta’ Novembru 2013, il-Kummissjoni ppreżentat l-appell inkwistjoni kontra s-sentenza tal-Qorti Ġenerali. Hija titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
—
tannulla s-sentenza tal-Qorti Ġenerali,
—
tikkonstata li l-ewwel motiv invokat fl-ewwel istanza ma huwiex fondat u tibgħat il-kawża mill-ġdid quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex tiddeċiedi fuq it-tieni u fuq it-tielet motiv fl-ewwel istanza, kif ukoll
—
tirriżerva d-deċiżjoni tagħha dwar l-ispejjeż taż-żewġ istanzi.
21.
Min-naħa l-oħra, MGS titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
—
tiċħad l-appell fl-intier tiegħu, u
—
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż ta’ MGS fil-każ tal-appell.
22.
Min-naħa tiegħu, il-Gvern Ċek jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
—
tiċħad l-appell bħala infondat, u
—
tordna lill-Kummissjoni ġġarrab l-ispejjeż tal-appell u tal-proċedura tal-ewwel istanza.
23.
L-appell tal-Kummissjoni quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja sar kompletament bil-miktub. Billi l-Qorti tal-Ġustizzja hi tal-fehma li f’dan ir-rigward diġà kienet informata b’mod adegwat, skont l-Artikolu 76(2) tar-Regoli tal-Proċedura, iż-żamma ta’ seduta kienet eskluża.
V – Evalwazzjoni tal-appell
24.
Permezz tal-appell tagħha, li huwa bbażat fuq bażi legali waħdanija, il-Kummissjoni tikkritika essenzjalment il-fatt li l-Qorti Ġenerali f’dan il-każ ikkunsidrat, b’mod żbaljat, li kellu japplika l-Artikolu 22 tad-Direttiva 2003/55/KE minflok l-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73/KE.
25.
Il-kwistjoni għalfejn il-Kummissjoni f’dan il-kuntest tirreferi għall-Artikoli 288 TFUE u 297(1) TFUE, għadha ma hijiex ċara, u ma tiġi spjegata fl-ebda punt tal-appell tagħha. Fl-aħħar nett, madankollu tista’ tqum il-kwistjoni dwar ir-rilevanza ta’ dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet tat-Trattat (
17
) għall-kawża preżenti. Dan minħabba li l-akkuża attwali tal-Kummissjoni hija li l-Qorti Ġenerali naqset milli tirrikonoxxi l-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni għall-applikabbiltà ratione temporis ta’ leġiżlazzjoni ġdida għal kawżi pendenti. Dan l-ilment ser nindirizzah sussegwentement, fejn l-ewwel ser niddeskrivi fil-qosor il-prinċipji msemmija (ara t-Taqsima A hawn taħt) u mbagħad ser nindirizza l-applikazzjoni tagħhom għall-kawża preżenti (ara t-Taqsima B hawn taħt).
A – Il-prinċipju ta
’ applikabbiltà ratione temporis ta
’ leġiżlazzjoni ġdida
26.
Il-prinċipju ta’ applikabbiltà ratione temporis ta’ leġiżlazzjoni ġdida hija parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni u finalment jibbaża fuq it-tradizzjonijiet legali komuni tal-Istati Membri.
27.
Konvenzjonalment, f’dan ir-rigward issir distinzjoni bejn regoli proċedurali u regoli sostantivi.
28.
Fir-rigward tar-regoli proċedurali l-ġodda, huwa ġeneralment preżunt li dawn japplikaw immedjatament għall-proċeduri pendenti kollha minn meta dawn jidħlu fis-seħħ (
18
). Min-naħa l-oħra, ir-regoli sostantivi l-ġodda għandhom jiġu interpretati fis-sens li huma intiżi għal sitwazzjonijiet li nħolqu qabel id-dħul fis-seħħ tagħhom biss sa fejn jirriżulta b’mod ċar mill-kliem, mill-għan u mill-istruttura tagħhom li tali effett għandu jiġi assenjat lilhom (
19
).
29.
Fir-rigward ta’ regoli sostantivi ġodda, madankollu, huwa wkoll magħruf il-prinċipju li dispożizzjoni ġdida tapplika immedjatament għall-effetti futuri ta’ sitwazzjoni li tkun inħolqot meta kienet fis-seħħ id-dispożizzjoni preċedenti (
20
).
30.
Fi ftit kliem, dan il-prinċipju rikonoxxut fil-ġurisprudenza stabbilita jindika li liġi ġdida ma għandhiex tapplika għal sitwazzjonijiet eżistenti, sakemm, eċċezzjonalment, ma jiġix speċifikat mod ieħor. Għall-kuntrarju, sitwazzjonijiet pendenti li fir-rigward tagħhom ma jkunx għad hemm sitwazzjonijiet ġuridiċi maħluqa u miksuba b’mod definittiv taħt is-sistema legali preċedenti, għandhom jiġu deċiżi skont il-liġi l-ġdida, malli din tidħol fis-seħħ (
21
).
31.
Dan japplika bl-istess mod għal kwistjonijiet proċedurali u għal kwistjonijiet sostantivi.
32.
Bl-applikazzjoni immedjata ta’ dispożizzjonijiet ġodda għal sitwazzjonijiet eżistenti l-evalwazzjonijiet attwali tal-leġiżlatur rispettivi għandhom iwittu t-triq malajr kemm jista’ jkun u b’mod komprensiv biex jikkontribwixxu għall-aħjar twettiq possibbli tal-għanijiet tat-Trattati.
33.
Huwa biss f’każijiet eċċezzjonali li jistgħu jiġu applikati d-dispożizzjonijiet preċedenti għal sitwazzjonijiet eżistenti. Minn naħa mill-karatteristiċi speċjali tal-materja regolata jista’ jirriżulta li d-dispożizzjonijiet il-ġodda – speċjalment f’każ ta’ proċeduri ġodda kumplessi jew saħansitra ta’ bidla fundamentali fis-sistema – għandhom japplikaw biss għal sitwazzjonijiet li nħolqu wara d-dħul fis-seħħ tagħhom jew li jirriżultaw minn data effettiva speċifika (
22
). Min-naħa l-oħra, possibbilment, il-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi tista’ titlob li jiġu applikati d-dispożizzjonijiet preċedenti għal sitwazzjonijiet speċifiċi li jkunu bdew fil-passat (
23
).
B – L-applikazzjoni tal-prinċipji għall-kawża preżenti
34.
Id-Direttiva 2003/55/KE ġiet issostitwita bid-Direttiva 2009/73/KE fit-3 ta’ Marzu 2011, jiġifieri ftit jiem wara li l-Kummissjoni kienet involuta fir-reviżjoni tal-għoti tad-deroga Ċeka fil-kawża preżenti.
35.
Huwa ċar li r-rekwiżiti sostantivi għall-għoti ta’ deroga minn korpi nazzjonali kif ukoll għall-eżami ta’ din id-deroga mill-Kummissjoni ma humiex differenti fil-kontenut fl-Artikolu 22 tad-Direttiva 2003/55/KE u fl-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73/KE, u jinkludu possibbilment differenzi iżgħar fil-formulazzjoni. Hija dubjuża biss il-kwistjoni jekk il-Kummissjoni kellhiex teżamina l-għoti tad-delega Ċeka inkwistjoni hawnhekk skont id-dispożizzjonijiet proċedurali tad-direttiva preċedenti jew tad-direttiva l-ġdida. Dan huwa partikolarment importanti għas-setgħat tat-teħid ta’ deċiżjonijiet u għat-termini għad-deċiżjonijiet li kienu disponibbli għall-Kummissjoni.
36.
Kuntrarjament għall-opinjoni tal-Qorti Ġenerali (
24
), din ma hijiex kwistjoni tar-retroattività tar-regoli proċedurali l-ġodda, iżda pjuttost kwistjoni tal-effett kontinwu ta’ dawk preċedenti. Għandu jiġi ċċarat jekk proċedura amministrattiva mibdija mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 22 tad-Direttiva 2003/55/KE kellhiex tiġi finalizzata wkoll skont din l-istess dispożizzjoni, għalkemm fil-ħin tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata d-Direttiva 2003/55/KE kienet diġà tħassret u dik ta’ warajha, id-Direttiva 2009/73/KE, kienet fis-seħħ minn dakinhar ’il quddiem.
37.
Jekk wieħed jibbaża fuq il-prinċipju invokat minni hawn fuq (
25
), skont liema r-regoli proċedurali l-ġodda ġeneralment japplikaw għall-proċeduri pendenti kollha immedjatament fil-ħin tad-dħul fis-seħħ tagħhom, allura dan mingħajr dubju jsostni l-argument tal-Kummissjoni li d-deċiżjoni kkontestata tagħha kellha tiġi adottata b’mod konformi mar-regoli proċedurali l-ġodda.
38.
Il-fehma kuntrarja approvata bis-sentenza appellata ta’ MGS u tar-Repubblika Ċeka, li f’dan il-każ kellhom japplikaw ir-regoli proċedurali preċedenti bħala bażi, madankollu, tista’ tintlaqa’ biss jekk, jew il-karatteristiċi tas-suġġett irregolat (ara t-Taqsima 1 hawn taħt) jew ir-rekwiżiti obbligatorji tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi (ara t-Taqsima 2 hawn taħt) kienu jagħmlu neċessarju li tkompli tapplika d-Direttiva 2003/55/KE.
39.
Inkella, għandu jibqa’ japplika l-prinċipju li deċiżjoni tal-Kummissjoni ma tistax tkun ibbażata fuq bażi legali, li fil-mument tal-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni kienet diġà ġiet imħassra (
26
).
1. L-ebda karatteristika tas-suġġett irregolat ma tiġġustifika deroga mill-prinċipju ta’ applikazzjoni immedjata tar-regoli proċedurali l-ġodda.
40.
Fis-sentenza appellata l-Qorti Ġenerali bbażat ruħha b’mod sinjifikattiv fuq il-karatteristiċi tas-suġġett irregolat biex tiġġustifika li fil-kawża preżenti għandu japplika l-Artikolu 22 tad-Direttiva 2003/55/KE u mhux l-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73/KE. B’hekk hawn taħt jien ser nindirizza l-kwistjoni jekk tali karatteristiċi jeżistux fir-realtà f’dan il-każ. F’dan ir-rigward l-ewwel nett ser inqis l-“eċċezzjoni Salumi” invokata mill-Qorti Ġenerali (ara t-Taqsima a hawn taħt), qabel ma ndur għall-argumenti mressqa minn MGS dwar ir-regola tad-data (ara t-Taqsima b hawn taħt), kif ukoll il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament ippreżentat mill-Gvern Ċek (ara t-Taqsima c hawn taħt).
a) “L-eċċezzjoni Salumi”: ir-regoli proċedurali u sostantivi tat-Tielet Direttiva tal-gass huma indiviżibbli?
41.
Skont is-sentenza Salumi (
27
), il-Qorti Ġenerali f’dan il-każ iddikjarat li t-tibdil tat-tip proċedurali u sostantiv introdott mill-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73/KE jirrappreżenta “ħaġa waħda inseparabbli” u għalhekk f’dan il-każ “effett retroattiv ma jistax jiġi rikonoxxut” għalih (
28
).
42.
Din il-fehma hija legalment żbaljata f’żewġ aspetti.
43.
L-ewwel nett, għandu jiġi mfakkar li fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73/KE fi proċedura pendenti tal-Kummissjoni bħal din inkwistjoni għall-eżami tal-approvazzjoni tad-deroga Ċeka wieħed ma jistax jitkellem dwar “effett retroattiv” fis-sens reali (
29
). Pjuttost, dan huwa sempliċement każ ta’ applikazzjoni immedjata tar-regoli proċedurali l-ġodda pendenti mibdija skont id-dritt preċedenti, b’hekk l-iktar li jista’ jinvolvi huwa każ ta’ “effett retroattiv falz”.
44.
It-tieni nett, il-Qorti Ġenerali bbażat ruħha fuq interpretazzjoni żbaljata tas-sentenza Salumi. Dik is-sentenza bl-ebda mod ma tindika li regola ġdida għandha tibqa’ ma tiġix applikata jekk issir applikabbli matul proċedura amministrattiva pendenti u r-regoli proċedurali u sostantivi li jkunu jinsabu fiha jkunu indiviżibbli.
45.
Fil-fatt, l-eċċezzjoni rikonoxxuta fis-sentenza Salumi għall-applikazzjoni immedjata ta’ leġiżlazzjoni ġdida hija ħafna iżjed stretta. Din kienet tikkonċerna l-każ speċjali ta’ bidla fundamentali fis-sistema, fejn ir-regoli nazzjonali differenti ġew issostitwiti minn sistema uniformi fil-livell Komunitarju, li r-regoli proċedurali u sostantivi l-ġodda li jinsabu fiha huma “indiviżibbli”, u jifformaw “korp ta’ regoli”, u f’dak li jirrigwarda l-effett temporali tagħhom ma setgħux jiġu kkunsidrati b’mod iżolat (
30
).
46.
Tali bidla fundamentali fis-sistema ma kinitx relatata mat-tranżizzjoni mit-Tieni għat-Tielet Direttiva tal-gass. Pjuttost, fil-każ tad-Direttiva 2009/73/KE huwa involut l-iżvilupp ulterjuri ta’ sistema diġà eżistenti ta’ regoli komuni għas-suq intern tal-gass naturali. Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet dwar il-fatt li l-eċċezzjoni Salumi ma tapplikax għal każ bħal dan, fejn qed issir it-traspożizzjoni ta’ dispożizzjoni eżistenti tad-dritt tal-Unjoni permezz ta’ att tal-Unjoni ġdid li jemendaha f’ċerti aspetti (
31
).
47.
Fil-kawża preżenti huwa kkonċernat ukoll il-fatt li fl-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73/KE sempliċement inbidlet f’ċerti aspetti l-proċedura li għandha tiġi osservata mill-Kummissjoni, filwaqt li d-dispożizzjonijiet sostantivi, meta mqabbla mal-Artikolu 22 tad-Direttiva 2003/55/KE, baqgħu l-istess fil-kontenut. Dan ukoll jargumenta kontra l-preżunzjoni ta’ bidla fundamentali fis-sistema, kif kien fil-każ ta’ Salumi.
48.
Barra minn hekk, il-fatt li r-regoli proċedurali ġew emendati f’ċerti aspetti, possibbilment saħansitra b’mod sinjifikattiv, jekk jiġi kkunsidrat waħdu ma jgħid xejn dwar jekk fl-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73/KE r-regoli proċedurali u sostantivi humiex tant intrinsikament marbuta ma’ xulxin, li bl-istess mod bħal Salumi huma indiviżibbli.
49.
Fl-aħħar nett, din l-indissolubbiltà tar-regoli proċedurali u r-regoli sostantivi hija sempliċement allegata fis-sentenza appellata, mingħajr ma ġew ipprovduti elementi konkreti mill-Qorti Ġenerali. Minflok, fid-deskrizzjoni l-Qorti Ġenerali injorat xi emendi fil-proċedura (
32
), li, bla dubju kienu affettwati mid-Direttiva 2009/73/KE u li jistgħu wkoll ikunu ta’ xi importanza, iżda li ma għandhom ebda rilevanza għall-kawża preżenti (
33
).
50.
B’hekk, il-Qorti Ġenerali f’dan il-każ ibbażat ruħha b’mod żbaljat fuq l-“eċċezzjoni Salumi” biex tiġġustifika li l-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73/KE ma setax ikun applikabbli u minflok kellu jibqa’ japplika l-Artikolu 22 tad-Direttiva 2003/55/KE.
b) Ebda regola dwar id-data tal-bidu suġġetta għall-bidu tal-proċedura
51.
Id-Direttiva 2009/73/KE ma fiha ebda dispożizzjoni tranżitorja għal proċeduri amministrattivi pendenti. Fl-assenza ta’ tali dispożizzjoni, għat-tranżizzjoni mid-Direttiva 2003/55/KE għad-Direttiva 2009/73/KE għall-proċeduri kollha mibdija qabel it-3 ta’ Marzu 2011 ma tista’ tiġi adottata ebda regola dwar id-data b’tali mod li jkollha tapplika biss is-sitwazzjoni legali preċedenti.
52.
Id-dritt tal-Unjoni ma jinkludi ebda prinċipju legali ġenerali li skontu każ għandu dejjem jiġi deċiż skont ir-regoli proċedurali fis-seħħ meta tkun bdiet il-proċedura. Għall-kuntrarju, kif intqal hawn fuq, ġeneralment japplikaw minnufih ir-regoli proċedurali l-ġodda, anki għal proċeduri pendenti (
34
). Għaldaqstant il-Qorti tal-Ġustizzja, bħala eżempju, ipproċediet b’dan il-mod wara d-dħul fis-seħħ ta’ tibdil proċedurali (
35
).
53.
Huwa minnu li l-Qorti tal-Ġustizzja, skont id-dispożizzjonijiet tal-Unjoni fir-rigward tal-evalwazzjoni ambjentali, iddeċidiet li din kellha tapplika biss għal dawk il-proġetti li għalihom saret talba formali wara li għadda t-terminu għat-traspożizzjoni fl-Istat Membru rispettiv (
36
).
54.
Madankollu, għandha tiġi preżunta tali regola dwar id-data biss fir-rigward tal-kwistjoni sostantiva dwar jekk jeżistix xi obbligu għall-issuġġettar tal-proġetti għal evalwazzjoni ambjentali. B’kuntrast, l-emendi iżolati fir-rekwiżiti tad-dritt tal-Unjoni għall-proċedura ta’ evalwazzjoni ambjentali għandhom jiġu applikati minnufih anki fi proċedura pendenti (
37
).
55.
Barra minn hekk, l-imsemmija regola dwar id-data għall-evalwazzjoni ambjentali hija dovuta b’mod pjuttost sinjifikattiv minħabba l-kumplessità kbira tal-proċedura kkonċernata (
38
). Għal din ir-raġuni wkoll, ma tistax tintuża awtomatikament għal kwistjonijiet oħra li ma jkunux ta’ kumplessità komparabbli.
56.
Jekk wieħed japplika dan għall-kawża preżenti, għandu jiġi enfasizzat li bl-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73/KE ma kien hemm ebda bidla fundamentali fis-sistema, iżda saru biss emendi speċifiċi għar-regoli proċedurali tal-Kummissjoni. Dawn l-emendi ma wasslux għal xi piż addizzjonali jew dewmien fl-eżami tad-derogi minn korpi nazzjonali, iżda għall-kuntrarju wasslu għal proċedura iktar semplifikata. Dan minħabba li l-Kummissjoni ma għadhiex obbligata li qabel deċiżjoni li ttemm proċedura tibgħat talba informali lill-Istat Membru biex jemenda jew jirtira d-deroga tiegħu (l-Artikolu 22(4)(3) tad-Direttiva 2003/55/KE). Fl-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73 tħalla barra dan il-pass intermedju, ħaġa li tikkontribwixxi għal iktar effiċjenza fil-proċeduri.
57.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-applikazzjoni immedjata tal-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73 għall-proċedura amministrattiva tal-Kummissjoni inkwistjoni hawnhekk tkun anki xierqa jekk wieħed irid jissellef, fil-kawża preżenti, mill-ġurisprudenza dwar l-evalwazzjoni ambjentali.
58.
Jien ma naqbilx mat-tħassib tal-Gvern Ċek, li l-proċedura amministrattiva, bl-istess mod bħal ferrovija, tista’ toħroġ barra mil-linji, meta f’nofs triq dak li jkun jaqleb mill-Artikolu 22 tad-Direttiva 2003/55/KE għall-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73/KE bħala l-bażi legali l-ġdida. Dan għaliex billi l-Kummissjoni tibbaża immedjatament fuq ir-regoli proċedurali l-ġodda, il-ferrovija tasal fid-destinazzjoni tagħha kif skedat, iżda jista’ jkun li anki l-iskeda tkun inbidlet xi ftit matul il-vjaġġ. Jekk wieħed jibqa’ jsegwi t-triq indikata mid-Direttiva 2003/55/KE madankollu, fil-fehma tiegħi, dan jasal f’binarju żgħir maġenb dak prinċipali.
c) Il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament
59.
Barra minn hekk, il-Gvern Ċek jinvoka l-“prinċipji ta’ ugwaljanza u ġustizzja”. Fil-fehma tiegħu, ikun iwassal għal differenza fit-trattament mhux iġġustifikata, jekk l-għażla tal-liġijiet applikabbli tibbaża fuq id-diskrezzjoni sħiħa tal-Kummissjoni u – fir-rigward ta’ proċeduri amministrattivi li nbdew fl-istess ħin – din tkun tiddependi biss fuq liema mument dik l-istituzzjoni tasal għal deċiżjoni.
60.
Dan l-argument għandu jiġi miċħud ukoll.
61.
Il-mument li fih għandha tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà ta’ deroga nazzjonali mar-regoli li jirregolaw is-suq intern tal-gass naturali ma huwiex għad-diskrezzjoni tal-Kummissjoni. Skont il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba (ara wkoll l-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali), għall-kuntrarju l-Kummissjoni għandha tipproċessa kull każ b’attenzjoni, imparzjalità u mingħajr dewmien.
62.
Il-fatt li l-Kummissjoni setgħet iddeċidiet dwar il-kompatibbiltà ta’ ċerti derogi nazzjonali qabel it-3 ta’ Marzu 2011 taħt id-dritt preċedenti, filwaqt li ddeċidiet dwar il-kompatibbiltà ta’ derogi nazzjonali oħra biss wara dik id-data bl-applikazzjoni tar-regoli l-ġodda, fih innifsu ma jikkostitwixxi ebda ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament jew tal-kunsiderazzjonijiet ġenerali tal-ġustizzja. Pjuttost, id-data tat-3 ta’ Marzu 2011 stabbilita mil-leġiżlatur tal-Unjoni biex tibda tapplika d-Direttiva 2009/73/KE tippreżenta kriterju ta’ distinzjoni oġġettiv.
63.
Huwa biss jekk jirriżulta li l-Kummissjoni, fir-rigward tal-ipproċessar ta’ ċerti proċeduri għall-eżami ta’ deroga nazzjonali b’mod arbitrarju kultant iddum u kultant tgħaġġel biex tadotta deċiżjoni li ttemm proċedura, sabiex kultant tadottaha qabel u kultant wara l-bidu tal-applikabbiltà tad-Direttiva 2009/73/KE, dan finalment jista’ jkun każ ta’ ksur tal-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba u ta’ ugwaljanza fit-trattament, kif ukoll ta’ abbuż ta’ poter (
39
). Madankollu, ma hemm ebda indikazzjoni dwar dan fil-kawża preżenti. Għall-kuntrarju, mill-konstatazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali jirriżulta li l-proċedura amministrattiva kien ilha teżisti biss għal ftit ġranet, meta fit-3 ta’ Marzu 2011, inbidlet is-sitwazzjoni legali permezz tat-tranżizzjoni għad-Direttiva 2009/73/KE.
2. Ebda aspettattiva leġittima dwar iż-żamma fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet preċedenti
64.
Finalment għad irid jiġi diskuss jekk ir-rekwiżiti obbligatorji tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi fil-kawża preżenti jeħtiġux li d-Direttiva 2003/55/KE tibqa’ tapplika.
65.
MGS b’mod partikolari, iżda anki l-Gvern Ċek, invokaw tali rekwiżiti fl-appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
66.
L-argument tagħhom ċertament jibbaża fuq il-premessa żbaljata li minn meta ngħatat id-deroga mill-awtoritajiet Ċeki kien hemm sitwazzjoni eżistenti, li ma kellhiex terġa’ tiġi kkontestata permezz tal-applikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni adottata iżjed tard bħall-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73/KE.
67.
Iżda kif iddeċidiet diġà l-Qorti tal-Ġustizzja, il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi ma jistax jiġi estiż b’mod li jipprekludi b’mod assolut l-applikazzjoni ta’ regola ġdida fuq l-effetti futuri ta’ sitwazzjonijiet li nħolqu taħt ir-regola l-qadima, tiġi assolutament eskluża (
40
).
68.
Dan japplika iktar u iktar f’kuntest proċedurali bħal dan inkwistjoni hawnhekk. Dan minħabba li fil-proċeduri previsti fl-Artikolu 22 tad-Direttiva 2003/55/KE għall-għoti ta’ eżenzjonijiet mir-regoli tas-suq intern tal-gass naturali, bħal fid-dispożizzjoni suċċessiva fl-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73/KE, hija kkonċernata proċedura unika, anki jekk din il-proċedura tipproċedi f’żewġ stadji, wieħed fil-livell nazzjonali u l-ieħor fil-livell tal-Unjoni.
69.
Il-Qorti Ġenerali assumiet l-eżistenza ta’ tali proċedura unika fis-sentenza appellata (
41
), iżda dan għamlitu mingħajr ma waslet għall-konklużjonijiet meħtieġa għall-każ pendenti quddiemha.
70.
B’mod korrett, il-Qorti Ġenerali mill-eżistenza ta’ proċedura uniformi, li tikkonsisti minn żewġ stadji, kellha tikkonkludi li fuq is-sempliċi bażi ta’ deroga maħruġa mill-awtoritajiet nazzjonali qatt ma jistgħu jkunu jeżistu sitwazzjonijiet ġuridiċi miksuba b’mod definittiv (
42
) Dan għaliex l-ewwel nett, meta ngħatat id-deroga Ċeka, kien ġie konkluż biss l-ewwel wieħed minn żewġ stadji tal-proċedura amministrattiva unika. Min-naħa l-oħra, il-proċedura għall-għoti ta’ eżenzjonijiet skont id-Direttivi 2003/55/KE u 2009/73/KE, b’kuntrast ma’ tipi oħra ta’ proċeduri – bħall-proċedura invokata minn MGS għall-għoti ta’ kuntratti pubbliċi (
43
) – hija maħsuba sabiex deċiżjoni meħuda fl-ewwel stadju tkun tista’ terġa’ titqajjem fil-kuntest tat-tieni stadju.
71.
Jista’ jkun li l-għoti ta’ deroga minn awtorità nazzjonali tkun applikabbli provviżorjament sakemm il-Kummissjoni tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà tagħha mar-regoli dwar is-suq intern tal-gass naturali. Ħadd ma huwa intitolat li jkollu aspettattiva leġittima dwar l-eżistenza ta’ dak li għalih l-awtorità nazzjonali tkun tat derogi, sakemm il-Kummissjoni tadotta deċiżjoni li ttemm proċedura (
44
).
72.
Ċertament, bħalma saħqet MGS, jista’ jkun assolutament possibbli li l-Kummissjoni f’każ partikolari ma teżiġi mill-awtoritajiet nazzjonali ebda emenda u ebda rtirar tal-awtorizzazzjoni tad-deroga tagħhom. Madankollu, din hija eventwalità li l-kumpanniji kkonċernati bl-ebda mod ma għandhom joqogħdu fuqha. Minflok, għandhom jistennew li l-Kummissjoni tkun ser titlob emendi jew li saħansitra tiġi rtirata tali deroga, u dan abbażi tad-Direttiva 2003/55/KE bl-istess mod bħal fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/73/KE.
73.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma hemm ebda rekwiżiti mandatorji għall-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, li jipprojbixxu applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2009/73/KE għas-sitwazzjoni preżenti.
C – Sommarju
74.
B’hekk, meta jitqies kollox, il-Qorti Ġenerali injorat il-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni dwar l-applikazzjoni ratione temporis tal-leġiżlazzjoni. Konsegwentement is-sentenza appellata hija vvizzjata minn żball ta’ liġi li jwassal għall-annullament tagħha (l-ewwel sentenza tal-Artikolu 61(1) tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja).
D – Nota supplimentari dwar il-kwistjoni tat-terminu
75.
Fil-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, MGS argumentat li l-Kummissjoni ma kellhiex is-setgħa li tadotta deċiżjoni bħal dik li tinsab fid-deċiżjoni kkontestata, minħabba li kien għadda t-terminu għad-dispożizzjoni tagħha.
76.
Dan l-argument jibbaża fuq il-premessa li fil-proċedura preżenti, kellha tittieħed bħala bażi s-sitwazzjoni legali preċedenti skont id-Direttiva 2003/55/KE. Madankollu, kif iddikjarat hawn fuq, għad-deċiżjoni f’dan il-każ tapplika diġà s-sitwazzjoni legali l-ġdida skont id-Direttiva 2009/73/KE, u l-Kummissjoni b’mod inkontestabbli kkonformat kompletament mat-termini tagħha. B’hekk l-argument ta’ MGS, li skontu d-deċiżjoni kkontestata ġiet adottata wara t-terminu applikabbli, huwa bla effett.
77.
Anki jekk wieħed kellu jassumi li f’dan il-każ tibqa’ tapplika s-sitwazzjoni legali l-qadima skont id-Direttiva 2003/55/KE, dan ma jfissirx neċessarjament li għandu jiġi preżunt li l-Kummissjoni tilfet is-setgħa deċiżjonali minħabba n-natura tardiva. Huwa minnu li fid-dritt tal-Unjoni huma rikonoxxuti xi suġġetti individwali li fir-rigward tagħhom, is-skiet tal-Kummissjoni wara li jgħaddi t-terminu speċifikat jitqies li huwa approvazzjoni u l-Kummissjoni tiġi mċaħħda mill-kompetenza li taġixxi (
45
). Madankollu każi bħal dawn huma rari u normalment huma bbażati fuq dispożizzjoni espliċita tal-leġiżlatur tal-Unjoni (
46
), li ma tinsabx fid-Direttiva 2003/55/KE u lanqas fid-Direttiva 2009/73.
78.
F’dan il-każ dak li jkun ma jistax neċessarjament jassumi “effett ta’ giljottina”, li bih il-Kummissjoni tiċċaħħad mis-setgħa li tadotta deċiżjoni wara li jgħaddi t-terminu preskritt (
47
). Madankollu, in-nuqqas ta’ osservanza tat-terminu min-naħa tal-Kummissjoni fil-kuntest tal-Artikolu 22 tad-Direttiva 2003/55 jew tal-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73/KE, jekk ma jkunx hemm raġuni konvinċenti għalih, jista’ jimplika r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, sakemm jiġu ssodisfatti l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 340(2) TFUE.
VI – Annullament tas-sentenza appellata u r-rinviju lill-Qorti Ġenerali
79.
Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tirrevoka s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, imbagħad tkun tista’ tiddeċiedi definittivament il-kawża hija stess, meta din tkun fi stat li tiġi deċiża (it-tieni sentenza tal-Artikolu 61(1), l-ewwel kundizzjoni, tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja).
80.
F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li parzjalment il-kawża ma hijiex fi stat li tiġi deċiża.
81.
Kif inhu spjegat hawn fuq, il-Qorti Ġenerali wettqet żball meta assumiet li kienet applikabbli d-Direttiva 2003/55 għall-kawża preżenti. Fir-realtà l-Kummissjoni b’mod għalkollox korrett, ibbażat id-deċiżjoni kkontestata fuq id-Direttiva 2009/73/KE. B’hekk, l-ewwel motiv, li MGS ibbażat ir-rikors għal annullament tagħha quddiem il-Qorti Ġenerali, huwa infondat. F’dan ir-rigward il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tadotta deċiżjoni definittiva dwar il-kawża.
82.
Madankollu, fir-rigward tat-tieni motiv, u b’mod partikolari tat-tielet motiv, li fuqhom MGS addizzjonalment ibbażat ir-rikors għal annullament tagħha, dawn ma ġewx ikkunsidrati mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata. Ċertament, l-atti sottomessi mill-partijiet fl-ewwel istanza jinkludu kunsiderazzjonijiet pjuttost eżawrjenti. Madankollu, niddubita jekk il-Qorti tal-Ġustizzja hijiex informata biżżejjed fuq din il-bażi biss, biex tkun tista’ tiddeċiedi definittivament dwar id-destin tar-rikors għal annullament ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali.
83.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, jidher li jkun xieraq li tirrinvija l-kawża lura quddiem il-Qorti Ġenerali, biex b’hekk din tiddeċiedi dwar it-tieni u t-tielet motivi mressqa minn MGS (it-tieni sentenza tal-Artikolu 61(1), it-tieni kundizzjoni, tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja).
VII – Spejjeż
84.
Jekk l-appell ikun fondat u l-Qorti tal-Ġustizzja tirrinvija lura l-kawża lill-Qorti Ġenerali – kif nissuġġerixxi jien f’dan il-każ – id-deċiżjoni dwar l-ispejjeż tibqa’ rriżervata (a contrario tal-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura).
VIII – Konklużjoni
85.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet imsemmija hawn fuq, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi kif ġej:
1)
Is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tas-6 ta’ Settembru 2013 Globula vs Il‑Kummissjoni (T‑465/11, EU:T:2013:406) hija annullata.
2)
Il-kawża hija rrinvijata lill-Qorti Ġenerali, biex din tiddeċiedi dwar it-tieni u t-tielet motivi tar-rikors għal annullament kontra d-Deċiżjoni C(2011) 4509 tal-Kummissjoni Ewropea tas-27 ta’ Ġunju 2011.
3)
L-ispejjeż huma rriżervati.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Ġermaniż.
(
2
)	Direttiva 2003/55/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-26 ta’ Ġunju 2003, rigward regoli komuni għas-suq intern fil-gass naturali u li tħassar id-Direttiva 98/30/KE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 12, Vol. 2, p. 230).
(
3
)	Direttiva 2009/73/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-13 ta’ Lulju 2009, dwar ir-regoli komuni għas-suq intern tal-gass naturali u li tħassar id-Direttiva 2003/55/KE (ĠU L 211, p. 94).
(
4
)	Sentenza Globula vs Il‑Kummissjoni (T‑465/11, EU:T:2013:406), iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata” jew is-“sentenza tal-Qorti Ġenerali”.
(
5
)	Ara, f’dan ir-rigward, l-Artikoli 53 u 54(1) tad-Direttiva 2009/73/KE.
(
6
)	L-Artikoli 18 u 19 tad-Direttiva 2003/55/KE u l-Artikoli 32 u 33 tad-Direttiva 2009/73/KE.
(
7
)	It-tieni sentenza tal-Artikolu 19(1) tad-Direttiva 2003/55/KE u t-tieni sentenza tal-Artikolu 33(1) tad-Direttiva 2009/73/KE.
(
8
)	L-Arikolu 22(1) tad-Direttiva 2003/55/KE u l-Artikolu 36(1) tad-Direttiva 2009/73/KE. Id-differenza bejn iż-żewġ dispożizzjonijiet fil-kliem Ġermaniż “großen neuen Erdgasinfrastrukturen” [infrastrutturi tal-gass kbar ġodda – traduzzjoni mhux uffiċjali] (l-Artikolu 22(1) tad-Direttiva 2009/73) u “größeren neuen Erdgasinfrastrukturen” [infrastrutturi tal-gass maġġuri ġodda] (l-Artikolu 36(1) tad-Direttiva 2003/55/KE) ma għadhomx jinstabu fil-parti l-kbira tal-verżjonijiet lingwistiċi oħrajn, b’mod speċjali bil-Franċiż u l-Ingliż.
(
9
)	Is-subparagrafi 1 u 2 tal-Artikolu 22(4) tad-Direttiva 2003/55/KE u l-Artikolu 36(8) tad-Direttiva 2009/73/KE.
(
10
)	Is-subparagrafi 3 u 4 tal-Artikolu 22(4) tad-Direttiva 2003/55/KE u l-Artikolu 36(9) tad-Direttiva 2009/73/KE.
(
11
)	Skont l-informazzjoni proprja tagħha, il-kumpannija Globula a.s. b’effett mill-5 ta’ Awwissu 2013 ħadet l-isem ta’ Moravia Gas Storage a.s. (MGS). Hawn taħt, għal raġunijiet ta’ semplifikazzjoni, ser nitkellem dejjem dwar MGS.
(
12
)	Iktar ’il quddiem il-“Ministeru”.
(
13
)	Dak iż-żmien, MGS kienet għadha topera bħala Globula.
(
14
)	Bit-tieni motiv, MGS allegat ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, u bit-tielet allegat żball manifest fl-evalwazzjoni tal-fatti.
(
15
)	Punti 24 sa 39 tas-sentenza appellata.
(
16
)	Punt 36 flimkien mal-punt 25 tas-sentenza appellata.
(
17
)	L-ewwel waħda miż-żewġ dispożizzjonijiet tiddefinixxi l-atti legali li l-korpi jadottaw għall-eżerċizzju tal-kompetenzi tal-Unjoni, u tiddeskrivi, fost affarijiet oħra, dak li jikkostitwixxi direttiva. It-tieni fiha dispożizzjonijiet għall-ħolqien, għall-pubblikazzjoni u għad-dħul fis-seħħ ta’ atti leġiżlattivi.
(
18
)	Sentenzi Meridionale Industria Salumi et (212/80 sa 217/80, EU:C:1981:270, punt 9), Pokrzeptowicz-Meyer (C‑162/00, EU:C:2002:57, punt 49), Molenbergnatie (C‑201/04, EU:C:2006:136, punt 31) u Il‑Kummissjoni vs Spanja (C‑610/10, EU:C:2012:781, punt 45); ara wkoll il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Gruber (C‑570/13, EU:C:2014:2374, punt 17).
(
19
)	Sentenzi Meridionale Industria Salumi et (212/80 sa 217/80, EU:C:1981:270, punt 9), Pokrzeptowicz-Meyer (C‑162/00, EU:C:2002:57, punt 49), Molenbergnatie (C‑201/04, EU:C:2006:136, punt 31) u Kuso (C‑614/11, EU:C:2013:544, punt 24).
(
20
)	Sentenzi Brock (68/69, EU:C:1970:24, punt 6), Licata vs WSA (270/84, EU:C:1986:304, punt 31), Pokrzeptowicz-Meyer (C‑162/00, EU:C:2002:57, punt 50), Monsanto Technology (C‑428/08, EU:C:2010:402, punt 66) u Kuso (C‑614/11, EU:C:2013:544, punt 25).
(
21
)	Sentenza Gemeinde Altrip et (C‑72/12, EU:C:2013:712, punt 22).
(
22
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Meridionale Industria Salumi et (212/80 sa 217/80, EU:C:1981:270, punti 11 u 12) u Gemeinde Altrip et (C‑72/12, EU:C:2013:712, punti 25 u 26).
(
23
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Meridionale Industria Salumi et (212/80 sa 217/80, EU:C:1981:270, punti 10 u 14), Pokrzeptowicz-Meyer (C‑162/00, EU:C:2002:57, punt 49) u Kuso (C‑614/11, EU:C:2013:544, punt 24).
(
24
)	Il-fehma tal-Qorti Ġenerali hija espressa b’mod partikolari fil-punt 36 tas-sentenza appellata.
(
25
)	Ara l-punt 28 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
26
)	Digriet Cantiere navale De Poli vs Il‑Kummissjoni (C‑167/11 P, EU:C:2012:164, punt 53); ara wkoll is-sentenzi ArcelorMittal Luxembourg vs Il‑Kummissjoni u Il‑Kummissjoni vs ArcelorMittal Luxembourg et (C‑201/09 P u C‑216/09 P, EU:C:2011:190, punt 75) u ThyssenKrupp Nirosta vs Il‑Kummissjoni (C‑352/09 P, EU:C:2011:191, punt 88).
(
27
)	Sentenza Meridionale Industria Salumi et (212/80 sa 217/80, EU:C:1981:270).
(
28
)	Il-punt 36 flimkien mal-punt 25 tas-sentenza appellata.
(
29
)	Dwar dan ara hawn fuq, il-punt 36 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
30
)	Sentenzi Meridionale Industria Salumi et (212/80 sa 217/80, EU:C:1981:270, punti 11 u 12) u Molenbergnatie (C‑201/04, EU:C:2006:136, punt 32).
(
31
)	Sentenza Molenbergnatie (C‑201/04, EU:C:2006:136, b’mod partikolari punt 33).
(
32
)	Ara, f’dan ir-rigward, il-punti 28 sa 34 tas-sentenza appellata.
(
33
)	Dan huwa partikolarment sorprendenti fil-każ tal-kompetenza tal-Aġenzija għall-Kooperazzjoni tar-Regolaturi tal-Enerġija (ACER); li l-iskjerament tagħha ma huwiex inkwistjoni f’dan il-każ. Kif tirrikonoxxi l-Qorti Ġenerali nnifisha, il-kawża preżenti ma hija relatata mal-ebda infrastruttura li testendi lil hinn mit-territorju ta’ iktar minn Stat Membru wieħed (ara l-punt 34 tas-sentenza appellata).
(
34
)	Ara l-punt 28 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
35
)	Dwar it-tneħħija tal-limitazzjoni tad-dritt tar-rinviju preliminari għall-qrati nazzjonali skont l-Artikolu 68 KE matul proċedura għal deċiżjoni preliminari pendenti ara s-sentenza Weryński (C‑283/09, EU:C:2011:85, punti 27 sa 32); dwar l-applikazzjoni tar-Regoli tal-Proċedura tal-2012, għal kawżi pendenti qabel ma daħal fis-seħħ, ara, fost diversi, is-sentenza Il‑Kummissjoni vs Stichting Administratiekantoor Portielje (C‑440/11 P, EU:C:2013:514, punt 123).
(
36
)	Ara s-sentenzi Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja (C‑431/92 EU:C:1995:260, punti 29 u 32), Gedeputeerde Staten van Noord-Holland (C‑81/96 EU:C:1998:305, punt 23), Križan et (C‑416/10, EU C:2013:8, punt 94) u Gemeinde Altrip et (C‑72/12, EU:C:2013:712, punt 25).
(
37
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Gemeinde Altrip et (C‑72/12, EU:C:2013:712, punti 27 sa 30).
(
38
)	Sentenzi Gedeputeerde Staten van Noord-Holland (C‑81/96, EU:C:1998:305, punt 24), Križan et (C‑416/10, EU:C:2013:8, punt 95) u Gemeinde Altrip et (C‑72/12, EU:C:2013:712, punt 26).
(
39
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il‑Kummissjoni vs Alrosa (C‑441/07 P, EU:C:2010:377, punt 89).
(
40
)	Sentenzi Tomadini (84/78, EU:C:1979:129, punt 21), Il‑Kummissjoni vs Freistaat Sachsen (C‑334/07 P, EU:C:2008:709, punt 43) u Stadt Papenburg (C‑226/08, EU:C:2010:10, punt 46).
(
41
)	Il-punt 32 tas-sentenza appellata.
(
42
)	F’dan ir-rigward, erġa’ ara s-sentenza Gemeinde Altrip et (C‑72/12, EU:C:2013:712, punt 22).
(
43
)	F’dan ir-rigward, MGS tibbaża fuq is-sentenza Il‑Kummissjoni vs Franza (C‑337/98, EU:C:2000:543, punti 35 sa 42).
(
44
)	Ara, fl-istess sens, is-sentenzi Centre d’exportation du livre français (C‑199/06, EU:C:2008:79, punti 66 u 67) u Il‑Kummissjoni vs Freistaat Sachsen (C‑334/07 P, EU:C:2008:709, punt 53), relatati ma’ problemi simili fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat.
(
45
)	Għal xi eżempji ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, fejn is-skiet ta’ korp jitqies li huwa aċċettazzjoni jew ċaħda, ara l-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Housieaux (C‑186/04, EU:C:2005:70, punt 35).
(
46
)	Sitwazzjoni eċċezzjonali rari fejn il-Qorti tal-Ġustizzja, meta sempliċement għadda t-terminu, iddeduċiet li kellha telimina s-setgħa deċiżjonali tal-Kummissjoni, tinstab fil-Fond ta’ Koeżjoni (sentenzi Spanja vs Il‑Kummissjoni, C‑197/13 P, EU:C:2014:2157, punt 103, u Spanja vs Il‑Kummissjoni, C‑429/13 P, EU:C:2014:2310, punt 34). L-istess japplika għar-reviżjoni ta’ pjanijiet nazzjonali ta’ allokazzjoni ta’ kwoti tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra fil-kuntest tal-politika tal-Unjoni għall-protezzjoni tal-klima (sentenza Il‑Kummissjoni vs Il‑Latvja, C‑267/11 P, EU:C:2013:624, punti 46 u 58).
(
47
)	Marġinalment għandu jiġi nnotat li lanqas fl-Artikolu 36 tad-Direttiva 2009/73/KE ma hemm regola għal dan l-effett. Pjuttost, b’mod kuntrarju għat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 36(9), tista’ tiġi dedotta dik ir-regola li n-nuqqas ta’ osservanza tat-terminu min-naħa tal-Kummissjoni għandha tibqa’ mhux issanzjonata bit-telf tas-setgħa deċiżjonali.