62022TO0628
POSTANOWIENIE SĄDU (szósta izba)
z dnia 21 czerwca 2023 r. (
*1
)
Skarga o stwierdzenie nieważności – Środowisko naturalne – Rozporządzenie delegowane (UE) 2022/1214 – Taksonomia – Działalność gospodarcza związana z gazem kopalnym i energią jądrową – Włączenie do zrównoważonej działalności gospodarczej – Członek Parlamentu – Brak bezpośredniego oddziaływania – Niedopuszczalność
W sprawie T‑628/22
René Repasi, zamieszkały w Karlsruhe (Niemcy), którego reprezentowali H.G. Kamann i D. Fouquet, adwokaci, oraz F. Kainer i M. Nettesheim, profesorowie,
strona skarżąca,
przeciwko
Komisji Europejskiej, którą reprezentowali F. Erlbacher, A. Nijenhuis i G. von Rintelen, w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
SĄD (szósta izba),
w składzie: M.J. Costeira, prezes, P. Zilgalvis (sprawozdawca) i E. Tichy-Fisslberger, sędziowie,
sekretarz: V. Di Bucci,
wydaje następujące
Postanowienie
1
W skardze wniesionej na podstawie art. 263 TFUE skarżący, René Repasi, wnosi o stwierdzenie nieważności rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1214 z dnia 9 marca 2022 r. zmieniającego rozporządzenie delegowane (UE) 2021/2139 w odniesieniu do działalności gospodarczej w niektórych sektorach energetycznych oraz rozporządzenie delegowane (UE) 2021/2178 w odniesieniu do publicznego ujawniania szczególnych informacji w odniesieniu do tych rodzajów działalności gospodarczej (Dz.U. 2022, L 188, s. 1, zwanego dalej „zaskarżonym rozporządzeniem”).
Okoliczności powstania sporu
2
W dniu 18 czerwca 2020 r. Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej przyjęły rozporządzenie (UE) 2020/852 w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 (Dz.U. 2020, L 198, s. 13), które ustanawia kryteria służące ustaleniu, czy dana działalność gospodarcza kwalifikuje się jako zrównoważona środowiskowo na potrzeby określenia stopnia, w jakim dana inwestycja jest zrównoważona środowiskowo.
3
W art. 3 rozporządzenia 2020/852 zdefiniowano kryteria dotyczące zrównoważonej środowiskowo działalności gospodarczej w świetle sześciu celów środowiskowych określonych w art. 9 tego rozporządzenia.
4
Artykuł 4 rozporządzenia 2020/852 przewiduje, że państwa członkowskie i Unia Europejska stosują kryteria określone w art. 3 celem ustalenia, czy dana działalność gospodarcza kwalifikuje się jako zrównoważona środowiskowo na potrzeby wszelkich środków określających wymogi dla uczestników rynku finansowego lub emitentów w odniesieniu do produktów finansowych lub obligacji korporacyjnych, które są udostępniane jako zrównoważone środowiskowo.
5
Zgodnie z art. 9 rozporządzenia 2020/852 łagodzenie zmian klimatu, adaptacja do tych zmian, zrównoważone wykorzystywanie i ochrona zasobów wodnych i morskich, przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym, zapobieganie zanieczyszczeniu i jego kontrola, jak również ochrona i odbudowa bioróżnorodności i ekosystemów stanowią cele środowiskowe.
6
Ponadto zgodnie z motywem 41 rozporządzenia 2020/852:
„Przejście to wymaga – obok wykorzystania energii neutralnej dla klimatu oraz zwiększenia inwestycji w rodzaje działalności gospodarczej i sektory gospodarki, które już teraz są niskoemisyjne – znacznego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych pochodzących z innych rodzajów działalności gospodarczej i sektorów, dla których nie istnieją alternatywne niskoemisyjne rozwiązania, które byłyby wykonalne pod względem technologicznym i ekonomicznym. Te przejściowe rodzaje działalności gospodarczej powinny kwalifikować się jako wnoszące istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu, jeżeli pochodzące z nich emisje gazów cieplarnianych są znacznie niższe od średniej sektorowej lub branżowej, nie utrudniają rozwoju i wprowadzania alternatywnych niskoemisyjnych rozwiązań oraz nie prowadzą do uzależnienia od aktywów niezgodnych z celem neutralności klimatycznej, z uwzględnieniem ekonomicznego cyklu życia tych aktywów. Techniczne kryteria kwalifikacji dotyczące takich przejściowych rodzajów działalności gospodarczej powinny zapewnić, by te przejściowe rodzaje działalności miały wiarygodną ścieżkę osiągnięcia neutralności klimatycznej, oraz powinny być odpowiednio dostosowywane w regularnych odstępach czasu”.
7
Jeżeli chodzi o te przejściowe rodzaje działalności gospodarczej, art. 10 ust. 3 rozporządzenia 2020/852 przewiduje, że Komisja Europejska przyjmuje akt delegowany zgodnie z art. 23 tego rozporządzenia, po pierwsze, w celu ustanowienia technicznych kryteriów kwalifikacji służących określeniu warunków, na jakich dana działalność gospodarcza kwalifikuje się jako wnosząca istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu; a po drugie, w celu ustanowienia dla każdego odpowiedniego celu środowiskowego technicznych kryteriów kwalifikacji służących ustaleniu, czy dana działalność gospodarcza, w odniesieniu do której ustanowiono techniczne kryteria kwalifikacji, wyrządza poważne szkody co najmniej jednemu z tych celów.
8
W dniu 4 czerwca 2021 r. Komisja przyjęła rozporządzenie delegowane (UE) 2021/2139 uzupełniające rozporządzenie 2020/852 poprzez ustanowienie technicznych kryteriów kwalifikacji służących określeniu warunków, na jakich dana działalność gospodarcza kwalifikuje się jako wnosząca istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu lub w adaptację do zmian klimatu, a także określeniu, czy ta działalność gospodarcza nie wyrządza poważnych szkód względem żadnego z pozostałych celów środowiskowych (Dz.U. 2021, L 442, s. 1).
9
Rozporządzenie 2021/2139 ustanawia techniczne kryteria kwalifikacji, które obejmują wiele sektorów i rodzajów działalności gospodarczej mogących przyczynić się do osiągnięcia celów polegających na łagodzeniu zmian klimatu i adaptacji do tych zmian. W odniesieniu do każdego z tych rodzajów działalności gospodarczej przewiduje ono techniczne kryteria kwalifikacji, ilościowe lub jakościowe, służące ustaleniu, czy sklasyfikowana działalność przyczynia się istotnie do osiągnięcia celów polegających na łagodzeniu zmian klimatu i adaptacji do tych zmian oraz czy nie wyrządza ona poważnych szkód innym celom przewidzianym w rozporządzeniu 2020/852.
10
W dniu 9 marca 2022 r. Komisja przyjęła zaskarżone rozporządzenie, którego celem jest między innymi ustanowienie technicznych kryteriów kwalifikacji, aby włączyć niektóre rodzaje działalności sektorów energii jądrowej i gazu do zakresu działalności przejściowej w rozumieniu art. 10 ust. 2 rozporządzenia 2020/852.
11
Skarżący jest posłem do Parlamentu Europejskiego.
Żądania stron
12
Skarżący wnosi zasadniczo do Sądu o:
–
stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozporządzenia;
–
obciążenie Komisji kosztami postępowania.
13
Komisja wnosi do Sądu o:
–
uznanie skargi za niedopuszczalną;
–
obciążenie skarżącego kosztami postępowania.
14
W uwagach w przedmiocie zarzutu niedopuszczalności skarżący wnosi o oddalenie zarzutu niedopuszczalności.
Co do prawa
15
Zgodnie z art. 130 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem, jeżeli strona pozwana wnosi o to, Sąd może rozstrzygnąć w przedmiocie zarzutu niedopuszczalności bez rozpatrywania sprawy co do istoty. Na podstawie art. 130 § 6 owego regulaminu Sąd może zdecydować o otwarciu ustnego etapu postępowania w przedmiocie tego wniosku.
16
W niniejszej sprawie Sąd uważa, że akta sprawy wystarczająco wyjaśniają okoliczności zawisłej przed nim sprawy, i decyduje, by nie otwierać ustnego etapu postępowania.
17
Komisja utrzymuje, że zaskarżone rozporządzenie nie dotyczy skarżącego bezpośrednio.
18
Komisja twierdzi zasadniczo, że przyznanie skarżącemu prawa do wniesienia skargi byłoby sprzeczne z równowagą instytucjonalną, z demokratyczną zasadą przyjmowania decyzji większością głosów oraz z wyłączeniem actio popularis.
19
Komisja dodaje, że na zasadę prawa do skutecznej ochrony sądowej i poszanowanie tradycji konstytucyjnych wspólnych państwom członkowskim nie można powoływać się na poparcie przyznania skarżącemu prawa do wniesienia skargi w celu powołania się na naruszenie prerogatyw Parlamentu.
20
Skarżący utrzymuje zasadniczo, że status prawny członka Parlamentu przyznaje mu – zgodnie z prawem Unii i zasadą demokracji przedstawicielskiej – prawo głosu i prawo inicjatywy, prawo do uczestnictwa w prawidłowej procedurze legislacyjnej, uprawnienia proceduralne do poszanowania przepisów w zakresie właściwości i procedury, jak również prawo do obrony demokratycznych kompetencji Parlamentu.
21
Skarżący podkreśla, że uznanie jego legitymacji procesowej jako posła doprowadzi – wbrew temu, co twierdzi Komisja – do ochrony równowagi instytucjonalnej poprzez zapewnienie prawa do wniesienia skargi w celu dokonania kontroli, czy wybór procedury przyjęcia aktu nie jest sprzeczny z prawami posła, nie dopuszczając jednak przy tym actio popularis.
22
Skarżący twierdzi zatem zasadniczo, że Komisja, przyjmując zaskarżone rozporządzenie, przekroczyła uprawnienie do wydawania aktów delegowanych, które to uprawnienie zostało jej przyznane na podstawie art. 290 TFUE, w związku z czym zaskarżone rozporządzenie naruszyło kompetencję prawodawczą Parlamentu, a tym samym prawa skarżącego jako członka Parlamentu. Wnioskuje on stąd, że należy uznać, iż zaskarżone rozporządzenie dotyczy go bezpośrednio i indywidualnie.
23
W tym względzie należy przypomnieć, że dopuszczalność skargi wniesionej przez osobę fizyczną lub prawną na akt, którego nie jest ona adresatem, jest na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE uzależniona od warunku, czy uznaje się istnienie po jej stronie legitymacji czynnej, która występuje w dwóch sytuacjach. Po pierwsze, skargę taką można wnieść pod warunkiem, że akt dotyczy tej osoby bezpośrednio i indywidualnie. Po drugie, taka osoba może wnieść skargę na akt regulacyjny niewymagający środków wykonawczych, jeżeli dotyczy on jej bezpośrednio (wyroki: z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja, C‑274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 19; z dnia 13 marca 2018 r., Industrias Químicas del Vallés/Komisja, C‑244/16 P, EU:C:2018:177, pkt 39).
24
Przesłanka, aby akt będący przedmiotem skargi, takiej jak ta przewidziana w art. 263 akapit czwarty TFUE, dotyczyła bezpośrednio danej osoby fizycznej lub prawnej, wymaga kumulatywnego spełnienia dwóch kryteriów, a mianowicie, aby sporny środek, po pierwsze, wywierał bezpośredni wpływ na sytuację prawną jednostki, a po drugie, nie pozostawiał żadnego zakresu uznania swoim adresatom, którzy są zobowiązani do jego wykonania, które ma charakter czysto automatyczny i wynika z samych uregulowań Unii, bez potrzeby stosowania innych przepisów pośrednich (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 maja 1998 r., Glencore Grain/Komisja, C‑404/96 P, EU:C:1998:196, pkt 41; z dnia 6 listopada 2018 r., Scuola Elementare Maria Montessori/Komisja, Komisja/Scuola Elementare Maria Montessori i Komisja/Ferracci, od C‑622/16 P do C‑624/16 P, EU:C:2018:873, pkt 42).
25
Należy także przypomnieć, że zgodnie z art. 289 TFUE zwykła procedura ustawodawcza polega na przyjęciu rozporządzenia, dyrektywy lub decyzji wspólnie przez Parlament i Radę na wniosek Komisji (zob. wyrok z dnia 14 kwietnia 2015 r., Rada/Komisja, C‑409/13, EU:C:2015:217, pkt 69).
26
Ponadto z art. 290 ust. 1 TFUE wynika, że akt prawodawczy może przekazywać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów o charakterze nieprawodawczym o zasięgu ogólnym, uzupełniających lub zmieniających niektóre, inne niż istotne, elementy aktu prawodawczego. Zgodnie z akapitem drugim tego przepisu akt prawodawczy dokonujący takiego delegowania winien wyraźnie określać cele, treść, zakres oraz czas obowiązywania przekazanych uprawnień. Ów wymóg oznacza, że celem powierzenia Komisji uprawnienia delegowanego jest przyjęcie przepisów, które wpisują się w ramy prawne określone w podstawowym akcie prawodawczym (wyrok z dnia 17 marca 2016 r., Parlament/Komisja, C‑286/14, EU:C:2016:183, pkt 30).
27
Możliwość delegowania uprawnień przewidziana w art. 290 TFUE służy temu, aby prawodawca mógł skoncentrować się na istotnych elementach aktu prawnego, a także na elementach niemających istotnego znaczenia, których uregulowanie uważa za celowe, i aby mógł przy tym powierzyć Komisji zadanie „uzupełnienia” określonych, niemających istotnego znaczenia elementów przyjętego aktu prawodawczego czy też „zmiany” takich elementów w ramach przyznanego tej instytucji uprawnienia delegowanego (wyrok z dnia 17 marca 2016 r., Parlament/Komisja, C‑286/14, EU:C:2016:183, pkt 54).
28
Wynika stąd, że istotne przepisy danej dziedziny powinny być przyjmowane w drodze uregulowania podstawowego i nie podlegają delegacji (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 września 2012 r., Parlament/Rada, C‑355/10, EU:C:2012:516, pkt 64; z dnia 10 września 2015 r., Parlament/Rada, C‑363/14, EU:C:2015:579, pkt 46).
29
Co więcej, uprawnienia delegowane winny być w każdym razie wykonywane z uwzględnieniem istotnych elementów aktu upoważniającego i powinny wpisywać się w określone w podstawowym akcie prawodawczym ramy prawne (wyrok z dnia 11 maja 2017 r., Dyson/Komisja, C‑44/16 P, EU:C:2017:357, pkt 53).
30
W tym względzie należy przypomnieć, że z orzecznictwa co prawda wynika, iż akt Parlamentu, który dotyczy warunków wykonywania obowiązków parlamentarnych jego członków, jest aktem, który wpływa bezpośrednio na ich sytuację prawną (zob. podobnie wyroki: z dnia 29 czerwca 2004 r., Front national/Parlament, C‑486/01 P, EU:C:2004:394, pkt 35; z dnia 2 października 2001 r., Martinez i in./Parlament, T‑222/99, T‑327/99 i T‑329/99, EU:T:2001:242, pkt 60–65).
31
Orzecznictwo to dotyczy jednak wewnętrznych środków organizacji Parlamentu mających bezpośredni wpływ na jego członków i nie może zostać przeniesione na grunt niniejszej sprawy, w której zarzucane naruszenie kompetencji prawodawczej Parlamentu może wpłynąć jedynie w pośredni sposób na prawa, na które skarżący powołuje się jako członek Parlamentu.
32
Nawet gdyby założyć, że Komisja, przyjmując zaskarżone rozporządzenie, przekroczyła uprawnienie do wydawania aktów delegowanych, które zostało jej przyznane na podstawie art. 290 TFUE, takie naruszenie kompetencji prawodawczej Parlamentu mogłoby wpłynąć jedynie w pośredni sposób na prawa skarżącego wymienione w pkt 20 powyżej. Wszystkie prawa skarżącego związane z wykonywaniem kompetencji prawodawczej Parlamentu mogą być bowiem wykonywane tylko w ramach wewnętrznych procedur Parlamentu.
33
Wbrew temu, co utrzymuje skarżący, nie można zatem uznać, że naruszenie prerogatyw Parlamentu wpływa bezpośrednio na sytuację prawną jego członków w rozumieniu orzecznictwa przypomnianego w pkt 24 powyżej.
34
Nie można zatem uznać, że wydanie zaskarżonego rozporządzenia wpłynęło bezpośrednio na powołane przez skarżącego prawo do uczestnictwa w prawidłowej procedurze legislacyjnej, do poszanowania przepisów w zakresie właściwości i procedury, do obrony demokratycznych kompetencji Parlamentu, jak również na prawo głosu, prawo inicjatywy i prawo do uczestnictwa w celu wywierania wpływu politycznego.
35
Zasada demokracji przedstawicielskiej i zasada państwa prawnego, na które powołuje się skarżący, nie mogą podważyć powyższego wniosku. Jak wynika z art. 263 akapit drugi TFUE, Parlamentowi przysługuje bowiem prawo do wniesienia skargi na akty prawa Unii, tak że poszanowanie tych zasad jest zapewnione za pomocą systemu środków zaskarżenia przewidzianego w traktatach.
36
Z tego samego powodu nie można przychylić się do wykładni skarżącego, zgodnie z którą należy uznać, że akty naruszające normy kompetencyjne, podstawowe przepisy procedury ustawodawczej lub akty stanowiące nadużycie władzy dotyczą bezpośrednio członków Parlamentu.
37
Wreszcie, jako że argumenty dotyczące równowagi instytucjonalnej lub prawa do ochrony prawnej mniejszości nie są w stanie wykazać, iż zaskarżone rozporządzenie wpływa bezpośrednio na jego sytuację prawną, należy je także oddalić.
38
O ile argumentację skarżącego należałoby rozumieć w ten sposób, że Sąd zostaje wezwany do przyznania członkom Parlamentu szczególnego prawa do wniesienia skargi, niezależnie od warunków określonych w art. 263 TFUE, mającego służyć ochronie demokratycznych kompetencji Parlamentu i stanowić instrument sprzeciwu co do istoty, o tyle wystarczy stwierdzić, że TFUE nie przewiduje takiej skargi i że do Sądu nie należy tworzenie szczególnych zasad dotyczących środków zaskarżenia nieprzewidzianych w traktatach (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 25 lipca 2002 r., Unión de Pequeños Agricultores/Rada, C‑50/00 P, EU:C:2002:462, pkt 45).
39
Skarga jest zatem niedopuszczalna.
40
W tych okolicznościach zgodnie z art. 142 § 2 regulaminu postępowania nie ma potrzeby orzekania w przedmiocie wniosku o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta złożonego przez Republikę Francuską.
W przedmiocie kosztów
41
Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
42
Ponieważ skarżący przegrał sprawę, należy – zgodnie z żądaniem Komisji – obciążyć go kosztami postępowania.
43
Zgodnie z art. 144 § 10 regulaminu postępowania Republika Francuska pokrywa własne koszty.
Z powyższych względów
SĄD (szósta izba)
postanawia, co następuje:
1)
Skarga zostaje odrzucona jako niedopuszczalna.
2)
Postępowanie w sprawie wniosku Republiki Francuskiej o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta zostaje umorzone.
3)
Skarżący pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Komisję Europejską.
4)
Republika Francuska pokrywa własne koszty.
Sporządzono w Luksemburgu w dniu 21 czerwca 2023 r.
Sekretarz
V. Di Bucci
Prezes
M.J. Costeira
(
*1
)	Język postępowania: niemiecki.