62023CJ0753
WYROK TRYBUNAŁU (dziesiąta izba)
z dnia 27 lutego 2025 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości – Tymczasowa ochrona w przypadku masowego napływu wysiedleńców – Dyrektywa 2001/55/WE – Artykuły 8 i 11 – Decyzja wykonawcza (UE) 2022/382 – Następujące po sobie wnioski o wydanie dokumentu pobytowego do celów przyznania tymczasowej ochrony w kilku państwach członkowskich – Rozpatrywanie kolejnego wniosku – Prawo do skutecznego środka prawnego
W sprawie C‑753/23 [Krasiliva] (
i
)
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Nejvyšší správní soud (naczelny sąd administracyjny, Republika Czeska) postanowieniem z dnia 30 listopada 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 7 grudnia 2023 r., w postępowaniu:
A.N.
przeciwko
Ministerstvo vnitra,
TRYBUNAŁ (dziesiąta izba),
w składzie: D. Gratsias, prezes izby, I. Jarukaitis, prezes czwartej izby, i Z. Csehi (sprawozdawca), sędzia,
rzecznik generalny: M. Szpunar,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu rządu czeskiego – M. Smolek, A. Edelmannová i J. Vláčil, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu rządu greckiego – G. Karipsiadis i T. Papadopoulou, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – A. Azéma, A. Katsimerou i M. Salyková, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 8 ust. 1 i art. 11 dyrektywy Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami (Dz.U. 2001, L 212, s. 12) oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”).
2
Wniosek ten został złożony w ramach sporu między A.N., obywatelką Ukrainy, a Ministerstvo vnitra (ministerstwem spraw wewnętrznych, Republika Czeska) w przedmiocie wydania dokumentu pobytowego w ramach tymczasowej ochrony przewidzianej przez dyrektywę 2001/55.
Ramy prawne
Prawo Unii
Dyrektywa 2001/55
3
Artykuł 1 dyrektywy 2001/55 stanowi:
„Celem niniejszej dyrektywy jest uchwalenie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony w przypadku masowego napływu wysiedleńców z państw trzecich, [którzy] nie mogą powrócić do państwa pochodzenia, oraz wspieranie równowagi wysiłków państw członkowskich związanych z przyjęciem wysiedleńców i jego następstwami”.
4
Artykuł 5 ust. 1–3 tej dyrektywy przewiduje:
„1.   Istnienie sytuacji masowego napływu wysiedleńców jest ustalane decyzją Rady [Unii Europejskiej], podjętą kwalifikowaną większością na wniosek Komisji [Europejskiej], uwzględniający wszelkie propozycje państw członkowskich przedłożenia wniosku Radzie.
2.   Wniosek Komisji zawiera przynajmniej:
a)
opis konkretnej grupy osób, do których tymczasowa ochrona będzie stosowana;
b)
datę, od której tymczasowa ochrona stanie się skuteczna;
c)
szacunkową ocenę skali migracji wysiedleńców.
3.   Decyzja Rady skutkuje wprowadzeniem tymczasowej ochrony wysiedleńców, do których się ona odnosi, we wszystkich państwach członkowskich, zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy. Decyzja zawiera przynajmniej:
a)
opis konkretnej grupy osób, do której stosuje się tymczasową ochronę;
b)
datę, od której tymczasowa ochrona stanie się skuteczna;
c)
informacje otrzymane od państw członkowskich w sprawie ich zdolności przyjęcia wysiedleńców;
d)
informacje od Komisji, [Biura Wysokiego Komisarza ds. Uchodźców (UNHCR)] oraz innych właściwych organizacji międzynarodowych”.
5
Artykuł 8 wspomnianej dyrektywy ma następujące brzmienie:
„1.   Państwa członkowskie podejmują środki niezbędne w celu zapewnienia osobom korzystającym z tymczasowej ochrony dokumentów pobytowych obejmujących cały okres trwania tymczasowej ochrony. W tym celu zostają przygotowane odpowiednie dokumenty lub inne równoważne dowody.
2.   Niezależnie od okresu ważności dokumentów pobytowych określonych w ust. 1, sposób traktowania osób korzystających z tymczasowej ochrony przez państwa członkowskie nie może być mniej korzystny niż to zostało określone w art. 9–16.
3.   Państwa członkowskie zapewniają, gdzie konieczne, aby wszystkie osoby, które mają zostać przyjęte na ich terytorium w celach tymczasowej ochrony, mogły uzyskać niezbędne wizy, łącznie z wizami tranzytowymi. Wszelkie formalności z tym związane muszą zostać ograniczone do minimum ze względu na pilność sytuacji. Wizy powinny być wolne od opłat lub ich koszt powinien być ograniczony do minimum”.
6
Artykuł 11 tej samej dyrektywy przewiduje:
„Każde państwo członkowskie zawraca osobę korzystającą z tymczasowej ochrony na jego terytorium, jeżeli taka osoba pozostaje lub stara się dostać bez zezwolenia na terytorium innego państwa członkowskiego w okresie ustalonym w decyzji Rady określonej w art. 5. Państwa członkowskie mogą na podstawie umowy dwustronnej zadecydować, że niniejszy artykuł nie ma zastosowania”.
7
Artykuł 28 dyrektywy 2001/55 określa przypadki, w których państwa członkowskie mogą wyłączyć osoby, których ta dyrektywa dotyczy, z możliwości korzystania z tymczasowej ochrony w rozumieniu owej dyrektywy.
8
Zgodnie z art. 29 wspomnianej dyrektywy:
„Osoby, które zostały wyłączone przez państwo członkowskie z możliwości korzystania z tymczasowej ochrony lub łączenia rodzin są uprawnione do wystąpienia na drogę prawną w danym państwie członkowskim”.
Decyzja wykonawcza (UE) 2022/382
9
Decyzja wykonawcza Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzająca istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkująca wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz.U. 2022, L 71, s. 1) przewiduje w motywach 15 i 16:
„(15)
Należy zauważyć, że państwa członkowskie uzgodniły w oświadczeniu, że nie będą stosować art. 11 dyrektywy [2001/55].
(16)
Tymczasowa ochrona jest najwłaściwszym instrumentem w obecnej sytuacji. Ze względu na nadzwyczajną i wyjątkową sytuację, w tym inwazję wojskową Federacji Rosyjskiej na Ukrainę oraz skalę masowego napływu wysiedleńców, tymczasowa ochrona powinna umożliwić im korzystanie w całej Unii [Europejskiej] ze zharmonizowanych praw, które zapewniają odpowiedni poziom ochrony. Oczekuje się, że wprowadzenie tymczasowej ochrony będzie również korzystne dla państw członkowskich, ponieważ prawa towarzyszące tymczasowej ochronie ograniczają konieczność natychmiastowego ubiegania się przez wysiedleńców o ochronę międzynarodową, a tym samym zmniejszają ryzyko przeciążenia systemów azylowych w tych państwach, ponieważ ograniczają one formalności do minimum ze względu na pilność sytuacji. Ponadto obywatele Ukrainy, jako podróżni zwolnieni z obowiązku wizowego, po wjeździe na terytorium Unii mają prawo przemieszczać się swobodnie w obrębie tego terytorium przez okres 90 dni. Dzięki temu mają oni możliwość wyboru państwa członkowskiego, w którym chcą korzystać z praw związanych z tymczasową ochroną, oraz dołączenia do rodziny i przyjaciół należących do sieci licznej diaspory istniejącej obecnie w całej Unii. W praktyce ułatwi to równy podział wysiłków między państwami członkowskimi, a tym samym zmniejszy presję wywieraną na krajowe systemy przyjmowania. Po wydaniu przez państwo członkowskie dokumentu pobytowego zgodnie z dyrektywą [2001/55] osoba korzystająca z tymczasowej ochrony, mając prawo do podróżowania w obrębie terytorium Unii przez 90 dni w okresie 180 dni, powinna mieć możliwość korzystania z praw wynikających z tymczasowej ochrony wyłącznie w państwie członkowskim, które wydało jej dokument pobytowy. Powinno to pozostawać bez uszczerbku dla możliwości, by państwo członkowskie podjęło w dowolnym momencie decyzję o wydaniu dokumentu pobytowego osobom korzystającym z tymczasowej ochrony na mocy niniejszej decyzji”.
10
Artykuł 1 tej decyzji wykonawczej stanowi:
„Niniejszym stwierdza się istnienie masowego napływu do Unii wysiedleńców, którzy musieli opuścić Ukrainę w wyniku konfliktu zbrojnego”.
11
Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. a) wspomnianej decyzji wykonawczej:
„Niniejsza decyzja ma zastosowanie do następujących kategorii wysiedleńców, którzy musieli opuścić Ukrainę począwszy od dnia 24 lutego 2022 r. w następstwie inwazji wojskowej rozpoczętej w tym dniu przez rosyjskie siły zbrojne:
a)
obywateli Ukrainy zamieszkałych w Ukrainie przed dniem 24 lutego 2022 r.”.
Prawo czeskie
Ustawa nr 221/2003 o tymczasowej ochronie cudzoziemców
12
Dyrektywa 2001/55 została transponowana do prawa czeskiego na mocy zákon č. 221/2003 Sb., o dočasné ochraně cizinců [ustawy nr 221/2003 o tymczasowej ochronie cudzoziemców].
13
Artykuł 1 tej ustawy, zatytułowany „Przedmiot”, stanowi:
„1.   Niniejsza ustawa reguluje:
a)
warunki wjazdu i pobytu cudzoziemców na terytorium Republiki Czeskiej (zwanym dalej »terytorium państwa«) do celów przyznania tymczasowej ochrony, a także opuszczania przez nich terytorium państwa;
b)
procedurę przyznawania i cofania prawa pobytu do celów przyznania tymczasowej ochrony na terytorium państwa (zwanego dalej »prawem pobytu do celów ochrony tymczasowej«);
[…]”.
Lex Ukraina
14
Zákon č. 65/2022 Sb., o některých opatřeních v souvislosti s ozbrojeným konfliktem na území Ukrajiny vyvolaným invazi vojsk Ruské federace [ustawa nr 65/2022 o niektórych środkach w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy wywołanym inwazją wojsk Federacji Rosyjskiej], w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym (zwana dalej „lex Ukraina”), stanowi w § 2, że „przez »ochronę tymczasową« rozumie się prawo do przebywania na terytorium Republiki Czeskiej na mocy ustawy [nr 221/2003] o tymczasowej ochronie cudzoziemców […]”.
15
Paragraf 4 lex Ukraina, zatytułowany „Procedura mająca zastosowanie do tymczasowej ochrony”, przewiduje w ust. 3:
„O ile niniejsza ustawa nie stanowi inaczej, przyznawanie tymczasowej ochrony na mocy niniejszej ustawy jest uregulowane ustawą [nr 221/2003] o tymczasowej ochronie cudzoziemców”.
16
Zgodnie z § 5 ust. 1 i 2 lex Ukraina:
„1.   Wniosek o przyznanie tymczasowej ochrony jest niedopuszczalny, jeżeli:
a)
nie został złożony osobiście;
b)
został złożony przez cudzoziemca niewymienionego w § 3;
c)
został złożony przez cudzoziemca, który wniósł o przyznanie mu tymczasowej ochrony lub ochrony międzynarodowej w innym państwie członkowskim Unii;
d)
został złożony przez cudzoziemca, któremu przyznano tymczasową ochronę lub ochronę międzynarodową w innym państwie członkowskim Unii; lub
e)
został złożony przez cudzoziemca, który jest obywatelem Unii, państwa, które jest związane z Unią umową międzynarodową, która przyznaje mu prawo do swobodnego przepływu osób równoważne z takim prawem przysługującym obywatelom Unii, albo państwa, które jest związane Porozumieniem o Europejskim Obszarze Gospodarczym [z dnia 2 maja 1992 r. (Dz.U. 1994, L 1, s. 3)].
2.   Ministerstwo spraw wewnętrznych albo policja Republiki Czeskiej zwraca niedopuszczalny wniosek cudzoziemcowi i informuje go o przyczynie uznania wniosku za niedopuszczalny; kontrola sądowa jest wyłączona”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
17
W dniu 15 lipca 2022 r. A.N., obywatelka Ukrainy, wjechała na terytorium Unii. W dniu 19 lipca 2022 r. złożyła ona wniosek o udzielenie jej tymczasowej ochrony w Niemczech. Dwa miesiące później, w dniu 20 września 2022 r., A.N. złożyła analogiczny wniosek w Republice Czeskiej. Ten ostatni wniosek został odrzucony przez ministerstwo spraw wewnętrznych jako niedopuszczalny w szczególności z tego względu, że A.N. ubiegała się o tymczasową ochronę, lub taką ochronę uzyskała, w innym państwie członkowskim.
18
A.N. zaskarżyła owo odrzucenie do Městský soud v Praze (sądu miejskiego w Pradze, Republika Czeska). Sąd ten w pierwszej kolejności uznał, że jest właściwy do rozpoznania sprawy, niezależnie od okoliczności, że właściwe uregulowanie krajowe wyłącza spod kontroli sądowej decyzje o odrzuceniu jako niedopuszczalnego wniosku o przyznanie tymczasowej ochrony. Ów sąd przyjął, że prawo do takiego środka odwoławczego wynika z art. 29 dyrektywy 2001/55 w związku z art. 47 Karty.
19
W drugiej kolejności wspomniany sąd stwierdził, po pierwsze, że chociaż A.N. złożyła wniosek o udzielenie jej tymczasowej ochrony w Niemczech, ochrona ta nie została jej do tej pory przyznana, a po drugie, że dyrektywa 2001/55 nie przewiduje, że taki wniosek może zostać odrzucony na tej podstawie, że wniosek o udzielenie tymczasowej ochrony został uprzednio złożony w innym państwie członkowskim. Jak sąd ten wskazał, podstawy wyłączenia danej osoby z możliwości uzyskania tymczasowej ochrony zostały przewidziane w sposób wyczerpujący w art. 28 dyrektywy 2001/55, w związku z czym rozpatrywane w postępowaniu głównym uregulowanie krajowe nie jest zgodne z prawem Unii. Z powyższych względów Městský soud v Praze (sąd miejski w Pradze) uwzględnił skargę A.N., stwierdził nieważność decyzji ministerstwa spraw wewnętrznych i przekazał sprawę ministerstwu spraw wewnętrznych do ponownego rozpoznania.
20
Ministerstwo spraw wewnętrznych wniosło skargę kasacyjną od tego orzeczenia do Nejvyšší správní soud (naczelnego sądu administracyjnego, Republika Czeska), który jest sądem odsyłającym. Ministerstwo to podniosło, że w sytuacji gdy dana osoba wystąpiła o udzielenie jej tymczasowej ochrony w jednym państwie członkowskim, do tego państwa członkowskiego należy wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie takiego wniosku. Nie jest bowiem możliwe korzystanie z owej ochrony w kilku państwach członkowskich. W przekonaniu ministerstwa spraw wewnętrznych sytuacja będąca przedmiotem postępowania głównego nie jest objęta zakresem stosowania art. 28 dyrektywy 2001/55. Przepis prawa krajowego przewidujący niedopuszczalność wniosku takiego jak wniosek A.N. znajduje zdaniem tego ministerstwa zastosowanie do sytuacji nieuregulowanych tą dyrektywą.
21
W tych okolicznościach Nejvyšší správní soud (naczelny sąd administracyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy art. 8 ust. 1 dyrektywy [2001/55], z uwzględnieniem również porozumienia państw członkowskich, że nie będą stosować art. 11 tej dyrektywy, sprzeciwia się takim przepisom prawa krajowego, zgodnie z którymi wniosek o wydanie dokumentów pobytowych celem przyznania tymczasowej ochrony jest niedopuszczalny, jeżeli cudzoziemiec wniósł o wydanie dokumentów pobytowych w innym państwie członkowskim albo jeżeli już wydano mu dokumenty pobytowe w innym państwie członkowskim?
2)
Czy osoba korzystająca z tymczasowej ochrony zgodnie z dyrektywą [2001/55] ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem na podstawie art. 47 [Karty] w przypadku niewydania dokumentów pobytowych przez państwo członkowskie w rozumieniu art. 8 ust. 1 [tej dyrektywy]?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
22
Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 8 ust. 1 dyrektywy 2001/55 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, na mocy którego odmawia się wydania dokumentu pobytowego, o którym mowa w tym przepisie, osobie korzystającej z tymczasowej ochrony, której dotyczy decyzja wykonawcza 2022/382, jeżeli osoba ta wystąpiła już o uzyskanie takiego dokumentu pobytowego w innym państwie członkowskim. Ponadto sąd odsyłający żywi w tym kontekście wątpliwości co do zakresu zawartego między państwami członkowskimi w ramach przyjmowania decyzji wykonawczej 2022/382 porozumienia o niestosowaniu art. 11 dyrektywy 2001/55.
23
Zgodnie z art. 8 ust. 1 dyrektywy 2001/55 państwa członkowskie podejmują środki niezbędne w celu zapewnienia osobom korzystającym z tymczasowej ochrony dokumentów pobytowych obejmujących cały okres trwania tymczasowej ochrony. Przepis ten przewiduje ponadto, że w tym celu zostają przygotowane odpowiednie dokumenty lub inne równoważne dowody.
24
Jak wskazuje art. 1 dyrektywy 2001/55, jej celem jest uchwalenie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony w przypadku masowego napływu wysiedleńców z państw trzecich, którzy nie mogą powrócić do państwa pochodzenia, oraz wspieranie równowagi wysiłków państw członkowskich związanych z przyjęciem wysiedleńców i jego następstwami (wyrok z dnia 19 grudnia 2024 r., Kaduna, C‑244/24 i C‑290/24, EU:C:2024:1038, pkt 81).
25
Zgodnie z art. 5 dyrektywy 2001/55 istnienie sytuacji masowego napływu wysiedleńców jest ustalane decyzją Rady, podjętą kwalifikowaną większością głosów na wniosek Komisji. Decyzja ta opiera się między innymi na badaniu sytuacji i ocenie skali migracji wysiedleńców oraz na ocenie celowości ustanowienia tymczasowej ochrony, z uwzględnieniem możliwości pomocy przewidzianej w nagłych wypadkach oraz działań na danym terenie, a także oceny zawodności takich działań. Wspomniana decyzja skutkuje wprowadzeniem tymczasowej ochrony we wszystkich państwach członkowskich w odniesieniu do konkretnych grup osób opisanych w samej decyzji, od daty w niej określonej (wyrok z dnia 19 grudnia 2024 r., Kaduna, C‑244/24 i C‑290/24, EU:C:2024:1038, pkt 83).
26
Na mocy art. 5 dyrektywy 2001/55 Rada przyjęła, w dniu 4 marca 2022 r., decyzję wykonawczą 2022/382 stwierdzającą istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy. Wejście w życie tej decyzji wykonawczej, w dniu jej przyjęcia, wywołało zatem skutek w postaci wprowadzenia od tej daty obowiązkowej tymczasowej ochrony na rzecz kategorii osób określonych w art. 2 wspomnianej decyzji wykonawczej, w tym obywateli Ukrainy zamieszkujących Ukrainę przed dniem 24 lutego 2022 r. (zob. podobnie wyrok z dnia 19 grudnia 2024 r., Kaduna, C‑244/24 i C‑290/24, EU:C:2024:1038, pkt 84).
27
Ponadto z motywu 16 decyzji wykonawczej 2022/382 wynika, że obywatele Ukrainy, jako podróżni zwolnieni z obowiązku wizowego, po wjeździe na terytorium Unii mają prawo przemieszczać się swobodnie w obrębie jej terytorium przez okres 90 dni i mają możliwość wyboru państwa członkowskiego, w którym chcą korzystać z praw związanych z tymczasową ochroną.
28
Mając na względzie powyższe rozważania, należy stwierdzić, że osoby należące do kategorii, o których mowa w art. 2 decyzji wykonawczej 2022/382 są uprawnione do zwrócenia się do organów wybranego przez nich państwa członkowskiego w celu uzyskania dokumentu pobytowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dyrektywy 2001/55.
29
Wynika z tego, że w sytuacji gdy osoba korzystająca z ochrony międzynarodowej wystąpiła, w pierwszym państwie członkowskim, o wydanie jej dokumentu pobytowego na podstawie art. 8 ust. 1 dyrektywy 2001/55, ale go jeszcze nie uzyskała, a następnie udała się do drugiego państwa członkowskiego, i wystąpiła w nim z analogicznym wnioskiem, to ostatnie państwo członkowskie nie może odrzucić tego ostatniego wniosku jako niedopuszczalnego wyłącznie z tego względu, że wniosek został już złożony w pierwszym państwie członkowskim. Do tego drugiego państwa członkowskiego należy zatem zbadanie zasadności złożonego w nim wniosku.
30
Niemniej organy państwa członkowskiego są uprawnione do sprawdzenia, w ramach badania takiego wniosku, czy osoby ubiegające się o dokument pobytowy, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dyrektywy 2001/55, należą do kategorii osób określonych w art. 2 decyzji wykonawczej 2022/382 i korzystają z tymczasowej ochrony, a także, czy uzyskały już dokument pobytowy w innym państwie członkowskim.
31
Ponadto, zważywszy, że sąd odsyłający pragnie ustalić znaczenie – celem udzielenia odpowiedzi na pytanie pierwsze – wspomnianego w motywie 15 decyzji wykonawczej 2022/382 oświadczenia państw członkowskich o niestosowaniu art. 11 dyrektywy 2001/55, należy zauważyć, że na mocy tego artykułu państwo członkowskie zawraca osobę korzystającą z tymczasowej ochrony na jego terytorium, jeżeli taka osoba pozostaje lub stara się dostać bez zezwolenia na terytorium innego państwa członkowskiego w okresie objętym tymczasową ochroną.
32
Tymczasem, jak wynika z oświadczenia państw członkowskich, o którym mowa w punkcie poprzednim, wspomniany artykuł nie znajduje zastosowania do beneficjentów tymczasowej ochrony, którzy są objęci zakresem stosowania decyzji wykonawczej 2022/382. Poza tym z motywu 16 decyzji wykonawczej 2022/382 wynika, że obywatele Ukrainy, jako podróżni zwolnieni z obowiązku wizowego, po wjeździe na terytorium Unii mają prawo przemieszczać się swobodnie w obrębie jej terytorium przez okres 90 dni, między innymi po to, by mogli wybrać państwo członkowskie, w którym chcą korzystać z praw związanych z tymczasową ochroną. Omawiany artykuł nie ma zatem znaczenia dla udzielenia odpowiedzi na pytanie pierwsze.
33
Mając na względzie całość powyższych rozważań odpowiedź na pytanie pierwsze brzmi: art. 8 ust. 1 dyrektywy 2001/55 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, na mocy którego odmawia się wydania dokumentu pobytowego osobie korzystającej z tymczasowej ochrony, której dotyczy decyzja wykonawcza 2022/382, jeżeli osoba ta wystąpiła już o uzyskanie takiego dokumentu pobytowego w innym państwie członkowskim, ale jeszcze go nie uzyskała.
W przedmiocie pytania drugiego
34
Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 8 ust. 1 dyrektywy 2001/55 w związku z art. 47 Karty należy interpretować w ten sposób, że beneficjentowi ochrony tymczasowej na mocy tej dyrektywy przysługuje prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem przeciwko decyzji o odrzuceniu jako niedopuszczalnego wniosku o wydanie dokumentu pobytowego w rozumieniu owego art. 8.
35
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału uznanie w określonym przypadku prawa do skutecznego środka prawnego przewidzianego w art. 47 Karty wymaga, aby powołująca się na nie osoba dochodziła praw i wolności zagwarantowanych prawem Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 29 lipca 2024 r., protectus, C‑185/23, EU:C:2024:657, pkt 71).
36
W tym względzie, jak wynika co do istoty z pkt 23–26 niniejszego wyroku, decyzja Rady przyjęta na podstawie art. 5 dyrektywy 2001/55 skutkuje wprowadzeniem we wszystkich państwach członkowskich tymczasowej ochrony konkretnych grup osób opisanych w tej decyzji. Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy państwa członkowskie mają obowiązek podjęcia środków niezbędnych w celu zapewnienia osobom korzystającym z tymczasowej ochrony dokumentów pobytowych obejmujących cały okres trwania tymczasowej ochrony, a tym samym przygotowania im w tym celu odpowiednich dokumentów lub innych równoważnych dowodów. Co za tym idzie, prawo wspomnianych osób do uzyskania dokumentu pobytowego i dowodów z nim związanych stanowi uprawnienie gwarantowane w porządku prawnym Unii.
37
W związku z powyższym art. 47 Karty wymaga, aby decyzja odrzucająca jako niedopuszczalny wniosek o wydanie dokumentu pobytowego złożony na podstawie art. 8 ust. 1 dyrektywy 2001/55 przez beneficjenta tymczasowej ochrony w rozumieniu tej dyrektywy mogła być przedmiotem skutecznego środka prawnego przed sądem.
38
Należy przypomnieć w tym kontekście, że art. 47 Karty stanowi potwierdzenie zasady skutecznej ochrony sądowej. Artykuł ten samoistnie zaś, a więc bez konieczności ustanowienia szczegółowych norm w przepisach prawa Unii lub prawa krajowego, przyznaje jednostkom prawo, na które mogą się one bezpośrednio powoływać. Nie może być zatem inaczej w przypadku art. 8 ust. 1 dyrektywy 2001/55 (zob. analogicznie wyrok z dnia 4 października 2024 r., Ministerstvo vnitra České republiky, Odbor azylové a migrační politiky, C‑406/22, EU:C:2024:841, pkt 86 i przytoczone tam orzecznictwo).
39
Co więcej, wykładni tej nie podważa w żaden sposób okoliczność, że art. 29 dyrektywy 2001/55 przewiduje wyraźnie dostęp do wystąpienia na drogę prawną w danym państwie członkowskim wyłącznie w odniesieniu do osób, które zostały pozbawione przez państwo członkowskie możliwości korzystania z tymczasowej ochrony lub możliwości łączenia rodzin. Jak bowiem wynika z rozważań przedstawionych w pkt 35–38 niniejszego wyroku, z artykułu tego nie można wywodzić a contrario, że tylko te osoby powinny mieć dostęp do takiej drogi prawnej.
40
Mając na względzie całość powyższych rozważań, odpowiedź na pytanie drugie brzmi: art. 8 ust. 1 dyrektywy 2001/55 w związku z art. 47 Karty należy interpretować w ten sposób, że beneficjentowi ochrony tymczasowej na mocy tej dyrektywy przysługuje prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem przeciwko decyzji o odrzuceniu jako niedopuszczalnego wniosku o wydanie dokumentu pobytowego w rozumieniu owego art. 8.
W przedmiocie kosztów
41
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) orzeka, co następuje:
1)
Artykuł 8 ust. 1 dyrektywy Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami
należy interpretować w ten sposób, że:
stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, na mocy którego odmawia się wydania dokumentu pobytowego osobie korzystającej z tymczasowej ochrony, której dotyczy decyzja wykonawcza Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzająca istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkująca wprowadzeniem tymczasowej ochrony, jeżeli osoba ta wystąpiła już o uzyskanie takiego dokumentu pobytowego w innym państwie członkowskim, ale jeszcze go nie uzyskała.
2)
Artykuł 8 ust. 1 dyrektywy 2001/55 w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej
należy interpretować w ten sposób, że:
beneficjentowi ochrony tymczasowej na mocy tej dyrektywy przysługuje prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem przeciwko decyzji o odrzuceniu jako niedopuszczalnego wniosku o wydanie dokumentu pobytowego w rozumieniu owego art. 8.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: czeski.
(
i
)	Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.