62023CJ0745
SENTENZA TAL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (Il‑Ħames Awla)
30 ta’ April 2025 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Regolament (UE) 2018/1672 – Artikolu 3(1) – Nuqqas ta’ dikjarazzjoni ta’ somma ta’ flus kontanti – Determinazzjoni tal-valur ta’ somma ta’ flus kontanti magħmula minn muniti barranin – Rata ta’ kambju ta’ munita mhux ippubblikata mill-Bank Ċentrali Ewropew – Hryvnia Ukrena”
Fil-Kawża C‑745/23, [Alenopik] (
i
),
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mir-Riigikohus (il-Qorti Suprema, l-Estonja), permezz ta’ deċiżjoni tal‑4 ta’ Diċembru 2023, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑5 ta’ Diċembru 2023, fil-proċedura
Maksu- ja Tolliamet
vs
UT,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla),
komposta minn M. L. Arastey Sahún, Presidenta tal-Awla, D. Gratsias, E. Regan (Relatur), J. Passer u B. Smulders, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: T. Ćapeta,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għall-Gvern Estonjan, minn M. Kriisa, bħala aġent,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn F. Moro u E. Randvere, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat‑28 ta’ Novembru 2024,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament (UE) 2018/1672 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑23 ta’ Ottubru 2018 dwar kontrolli fir-rigward ta’ flus kontanti deħlin fl-Unjoni jew ħerġin mill-Unjoni u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1889/2005 (ĠU 2018, L 284, p. 6, rettifika fil-ĠU 2020, L 435, p. 79).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn UT u l-Maksu – ja Tolliamet (l-Amministrazzjoni Fiskali u Doganali Estonjana, iktar ’il quddiem l-“MTA” jew l-“awtorità amministrattiva”) dwar il-valur f’Euro ta’ somma ta’ flus kontanti komposta minn muniti Ukreni, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-obbligu ta’ dikjarazzjoni previst fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament 2018/1672.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Il-leġiżlazzjoni doganali tal-Unjoni
3
Ir-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑9 ta’ Ottubru 2013 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni (ĠU 2013, L 269, p. 1, rettifika fil-ĠU 2013, L 287, p. 90, u fil-ĠU 2016, L 267, p. 2) (iktar ’il quddiem il-“KDU”), jinkludi Titolu I, intitolat “Dispożizzjonijiet ġenerali”, li jinkludi l-Kapitolu 1, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni doganali, missjoni doganali u definizzjonijiet”, li jifforma parti minnu l-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Suġġett u kamp ta’ applikazzjoni”, li jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-[KDU], li jistabbilixxi r-regoli u l-proċeduri ġenerali applikabbli għal merkanzija li tiddaħħal jew tinħareġ ’il barra mit-territorju doganali tal-Unjoni.
[…]”.
4
It-Titolu I ta’ dan ir-regolament jinkludi l-Kapitolu 3, intitolat “Konverżjoni monetarja u limiti ta’ żmien”, li jinkludi l-Artikolu 53 tal-imsemmi regolament, intitolat “Il-konverżjoni monetarja”, li jipprevedi regoli fil-qasam tar-rati tal-kambju applikabbli meta l-konverżjoni monetarja tkun neċessarja għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni doganali.
5
L-Artikoli 48 u 146 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/2447 tal‑24 ta’ Novembru 2015 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni (ĠU 2015, L 343, p. 558, rettifika fil-ĠU 2016, L 87, p. 35 u fil-ĠU 2017, L 101, p. 195) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-KDU”), jinkludu wkoll regoli f’dan il-qasam li jimplimentaw uħud mir-regoli stabbiliti fl-Artikolu 53 tal-KDU.
Ir-Regolament 2018/1672
6
Il-premessa 4 tar-Regolament Nru 2018/1672 tipprovdi
“[Ir-Regolament (KE) Nru 1889/2005 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ottubru 2005 dwar kontrolli ta’ flus kontanti deħlin fil-Komunità jew ħerġin mill-Komunità (ĠU 2005, L 309, p. 9)] għandu l-għan li jipprevjeni u jidentifika l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu billi jistabbilixxi sistema ta’ kontrolli applikabbli għall-persuni fiżiċi deħlin fl-Unjoni [Ewropea] jew ħerġin mill-Unjoni filwaqt li jġorru ammonti ta’ flus kontanti jew strumenti negozjabbli għall-portatur ta’ EUR 10000 jew aktar, jew l-ekwivalenti tiegħu f’muniti oħra. Jenħtieġ li t-terminu “deħlin fl-Unjoni jew ħerġin mill-Unjoni” jiġi definit b’referenza għat-territorju tal-Unjoni kif definit fl-Artikolu 355 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), sabiex jiġi żgurat li dan ir-Regolament ikollu l-aktar kamp ta’ applikazzjoni wiesa’ possibbli u li l-ebda żona ma tiġi eżentata mill-applikazzjoni tiegħu u tippreżenta opportunitajiet sabiex jiġu evitati l-kontrolli applikabbli”
7
L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Suġġett”, jipprovdi:
“Dan ir-Regolament jipprevedi sistema ta’ kontrolli fir-rigward ta’ flus kontanti deħlin fl-Unjoni jew ħerġin mill-Unjoni biex jikkomplementa l-qafas legali għall-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu stabbilit fid-Direttiva (UE) 2015/849 [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Mejju 2015 dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu, li temenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u li tħassar id-Direttiva 2005/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva tal-Kummissjoni 2006/70/KE (ĠU 2015, L 141, p. 73, rettifika fil-ĠU L, 2024/90601)].”
8
L-Artikolu 2 tal-imsemmi regolament, intitolat “Definizzjonijiet”, jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, japplikaw dawn id-definizzjonijiet li ġejjin:
(a)
“flus kontanti” tfisser:
(i)
munita;
[…]”
9
L-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament, intitolat “L-obbligu tad-dikjarazzjoni ta’ flus kontanti akkumpanjati”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Il-portaturi li jġorru flus kontanti ta’ valur ta’ EUR 10000 jew aktar għandhom jiddikjaraw dawk il-flus kontanti lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru li minnu jkunu deħlin fl-Unjoni jew ħerġin mill-Unjoni u jagħtuhom aċċess għalihom għall-finijiet ta’ kontroll. L-obbligu ta’ dikjarazzjoni ta’ flus kontanti ma għandux jitqies li jkun issodisfat jekk l-informazzjoni li tingħata ma tkunx korretta jew sħiħa jew jekk ma jingħatax aċċess għall-flus kontanti għall-finijiet ta’ kontroll.”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
10
Fit‑13 ta’ Jannar 2023, UT qasmet il-fruntiera bejn il-Federazzjoni Russa u r-Repubblika tal-Estonja bil-pass mat-tifla tagħha billi għaddiet mill-post tal-fruntiera ta’ Narva (l-Estonja). F’din l-okkażjoni, UT użat il-kuritur tal-qsim tal-fruntiera msejjaħ “kuritur aħdar”, li kien ifisser li hija ma kinitx tittrasporta merkanzija suġġetta għal obbligu ta’ dikjarazzjoni jew li l-kwantità tagħha ma kinitx taqbeż il-limiti awtorizzati mil-leġiżlazzjoni. Peress li UT ġiet kkontrollata, instab total ta’ 500000 hryvnias Ukreni fi flus kontanti fil-bwiet tagħha, taħt il-ħwejjeġ tagħha u taħt l-inforra tal-kappa tal-anorak tagħha. Fl-istess jum, l-MTA ppreparat proċess verbal ta’ kontravenzjoni kontra UT.
11
Sabiex jiġi ddeterminat il-valur ta’ 500000 hryvnia Ukreni f’Euro li UT kellha fuqha fi flus kontanti, l-MTA bbażat ruħha fuq ir-rata tal-kambju ppubblikata fuq is-sit internet www.xe.com u kkonkludiet li l-valur ta’ dawn il-muniti, fil-jum tal-passaġġ mill-fruntiera, kien ta’ madwar EUR 12565. Issa, skont l-Artikolu 3(1) tar-Regolament 2018/1672, portaturi ta’ flus kontanti ta’ valur ta’ EUR 10000 jew iktar għandhom jiddikjaraw dawn il-flus kontanti lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru li minnu ser jidħlu fl-Unjoni jew joħorġu mill-Unjoni. Konsegwentement, l-MTA qieset li l-flus ittrasportati minn UT kellhom jiġu ddikjarati lilha.
12
Permezz ta’ deċiżjoni tat‑13 ta’ Frar 2023, l-MTA imponiet fuq UT multa ta’ EUR 600 minħabba nuqqas ta’ dikjarazzjoni ta’ flus kontanti abbażi tat-tolliseadus (il-Liġi dwar id-Dwana). L-MTA ddeċidiet ukoll li tipproċedi, b’applikazzjoni ta’ din il-liġi u tal-Kodiċi Kriminali, għall-konfiska tal-ammont mhux iddikjarat ta’ 500000 hryvnias Ukreni.
13
Quddiem l-MTA, UT kienet spjegat li hija ma kinitx taf bl-obbligu li tiddikjara dan l-ammont ta’ flus kontanti u li għalhekk hija ma kellhiex l-intenzjoni li tintroduċi b’mod klandestin 500000 hryvnia Ukreni fl-Estonja. Barra minn hekk, dawn il-flus ma humiex proprjetà tagħha, peress li l-proprjetarju tagħhom huwa ċittadin Ukren residenti fl-Estonja, li ma kienx f’pożizzjoni li jwettaq huwa stess tranżazzjonijiet bil-flus li huwa kellu, minħabba l-gwerra wara l-invażjoni tal-Ukraina mill-Federazzjoni Russa. Kien minħabba l-biża’ li tinsteraq li hija kienet ħbiet il-flus imsemmija taħt il-ħwejjeġ tagħha. Fl-aħħar nett, dan il-proprjetarju vverifika l-prezz tal-hryvnia Ukrena fid-data tal-fatti fuq is-sit internet www.tavid.ee u minn dan iddeduċa li UT ma kinitx obbligata tiddikjara s-somma ta’ 500000 hryvnias Ukreni, peress li l-korrispettiv tagħha kien inqas minn EUR 10000.
14
UT kkontestat id-deċiżjoni tat‑13 ta’ Frar 2023 quddiem il-Viru Maakohus (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Viru, l-Estonja), li laqgħet parzjalment ir-rikors u li, permezz ta’ sentenza tat‑28 ta’ April 2023, annullat din id-deċiżjoni f’dak li jirrigwarda s-sanzjoni u l-miżura ta’ konfiska. Permezz ta’ din is-sentenza, il-Viru Maakohus (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Viru) ikkundannat lil UT għal multa ta’ 100 multa ta’ kuljum, jiġifieri EUR 400. Dan ma ddikjara ebda miżura ta’ konfiska u ordna l-ħlas lura lil UT tal-500 000 hryvnias Ukreni li kienu ġew issekwestrati bħala dokumenti inkriminanti.
15
L-MTA appellat fil-kassazzjoni minn din ir-Riigikohus (il-Qorti Suprema, l-Estonja), li hija l-qorti tar-rinviju.
16
Matul il-proċedura quddiem din il-qorti, l-MTA spjegat li, sabiex tiġi kkonvertita munita għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-valur għal skopijiet doganali tagħha, hija tibbaża ruħha fuq il-metodu stabbilit fl-Artikolu 53 tal-KDU kif ukoll fl-Artikoli 48 u 146 tar-Regolament ta’ implementazzjoni tal-KDU. Għalhekk, fil-każ ta’ muniti li għalihom ir-rata tal-kambju ma hijiex ippubblikata mill-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE), l-awtorità amministrattiva kompetenti, f’dan il-każ l-MTA, għandha tuża r-rati tal-kambju ppubblikati fuq is-sit internet www.xe.com, kif jagħmlu barra minn hekk Stati Membri oħra.
17
L-MTA enfasizzat ukoll li l-informazzjoni dwar l-obbligu ta’ dikjarazzjoni tal-flus kontanti meta tinqasam il-fruntiera Estonjana minn pajjiż li jinsab barra mill-Unjoni kienet disponibbli fuq is-sit internet tagħha, kif ukoll f’fuljetti bil-lingwa Estonjana u bir-Russu mqassma fil-punti ta’ qsim tal-fruntiera u fuq tabelli ta’ informazzjoni. Jekk persuna li taqsam il-fruntiera ma tkunx infurmat ruħha dwar il-modalitajiet ta’ importazzjoni jew ta’ esportazzjoni ta’ flus kontanti qabel ma taqsam il-fruntiera, hija tista’ tagħżel il-kuritur tal-qsim tal-fruntiera msejjaħ “kuritur aħmar”, fejn, b’kooperazzjoni ma’ aġent tal-MTA, jiġi deċiż jekk huwiex meħtieġ li jiġu ddikjarati l-flus kontanti.
18
Ir-Riigikohus (il-Qorti Suprema) tesprimi d-dubji tagħha dwar il-metodu ta’ determinazzjoni tar-rata tal-kambju fil-kawża li hija adita biha. Fil-fatt, il-metodu ta’ konverżjoni f’euro tal-flus kontanti introdotti fl-Unjoni f’muniti barranin la huwa speċifikat fid-dritt tal-Unjoni u lanqas fid-dritt nazzjonali. Sabiex il-valur tal-hryvnia Ukreni jiġi kkonvertit f’Euro, fl-assenza ta’ rata ta’ riferiment ippubblikata mill-BĊE, l-MTA bbażat ruħha fuq ir-rata tal-kambju ppubblikata fuq is-sit internet www.xe.com, u skont il-prassi ta’ Stati Membri oħra. Għalkemm dan is-sit jissemma fuq il-paġna web tal-awtorità amministrattiva dwar l-obbligu ta’ dikjarazzjoni tal-flus kontanti (www.emta.ee), ma hemm l-ebda bażi legali li tippermetti li jitqies li r-rati tal-kambju ppubblikati fuq dan is-sit huma legalment rilevanti. Issa, li kieku kienet ġiet applikata r-rata tal-kambju msemmija fuq sit internet ieħor, jiġifieri dak ta’ Tavid AS, bħala dik applikabbli fid-data tal-qsim tal-fruntiera minn UT u mit-tifla tagħha, 500000 hryvnias Ukraini kienu jammontaw biss, f’din id-data, għal EUR 9 487.67.
19
Barra minn hekk, l-awtorità amministrattiva rreferiet għall-Artikolu 53 tal-KDU dwar il-konverżjoni monetarja, li l-paragrafu 1 tiegħu jipprovdi li l-awtoritajiet kompetenti għandhom jippubblikaw u/jew jikkomunikaw fuq l-internet ir-rata tal-kambju applikabbli, meta konverżjoni monetarja tkun neċessarja kemm sabiex jiġi ddeterminat il-valur għal skopijiet doganali tal-merkanzija, kif ukoll sabiex tiġi ddeterminata l-klassifikazzjoni tariffarja tagħha. Issa, skont il-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu, meta konverżjoni monetarja tkun neċessarja għal raġunijiet differenti minn dawk imsemmija fil-paragrafu 1 tal-imsemmi artikolu, l-Istat Membru għandu jipprevedi li, sabiex tiġi ddeterminata r-rata tal-kambju applikabbli, il-leġiżlazzjoni doganali għandha tiffissa din ir-rata bħala minimu darba fis-sena.
20
Madankollu, il-qorti tar-rinviju tiddubita li l-Artikolu 53 tal-KDU jikkostitwixxi l-bażi legali xierqa sabiex jiskatta l-obbligu previst fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament 2018/1672, peress li dan ir-regolament ma jagħmilx riferiment għalih.
21
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-Riigikohus (il-Qorti Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“Kif għandha tiġi ddeterminata r-rata tal-kambju li abbażi tagħha għandu jiġi stabbilit il-valur tal-flus kontanti fis-sens tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament [2018/1672], fil-każ ta’ munita li r-rata tal-kambju tagħha ma hijiex ippubblikata mill-Bank Ċentrali Ewropew?”
Fuq id-domandi preliminari
22
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 3(1) tar-Regolament 2018/1672 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi li, sabiex jiġi ddeterminat jekk l-obbligu ta’ dikjarazzjoni previst f’din id-dispożizzjoni japplikax, Stat Membru jistabbilixxi l-valur ta’ somma fi flus kontanti kkostitwita minn muniti oħra minbarra l-euro li għall-konverżjoni tagħhom il-BĊE ma jippubblikax rata ta’ kambju ta’ referenza, billi jibbaża ruħu fuq ir-rata msemmija fuq sit internet bħala li tirrifletti l-parità bejn l-Euro u l-munita inkwistjoni fid-data li fiha l-persuna kkonċernata daħlet jew ħarġet mit-territorju tal-Unjoni, minkejja li din ir-rata hija ogħla minn dik imsemmija f’sit internet ieħor.
23
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li r-Regolament 2018/1672 jipprevedi, fl-Artikolu 3(1) tiegħu, l-obbligu għal kull persuna fiżika li tidħol fl-Unjoni jew li toħroġ mill-Unjoni, li tiddikjara l-flus kontanti ta’ valur ta’ EUR 10000 jew iktar li hija tittrasporta.
24
Issa, minn naħa, l-Artikolu 2(1)(a)(i) ta’ dan ir-regolament jippreċiża li l-kunċett ta’ “flus kontanti”, fis-sens tal-imsemmi regolament, jinkludi l-muniti.
25
Min-naħa l-oħra, dawn id-dispożizzjonijiet għandhom jiġu interpretati fid-dawl tal-premessa 4 tar-Regolament 2018/1672, li minnha jirriżulta li dan ir-regolament għandu l-għan, b’mod partikolari, li jiddefinixxi l-espressjoni “deħlin fl-Unjoni jew ħerġin mill-Unjoni” li tinsab fir-Regolament Nru 1889/2005, filwaqt li dan tal-aħħar kien jistabbilixxi, f’ċirkustanzi identiċi, s-sistema ta’ kontroll tal-flus kontanti li kienet tapplika għall-ammont ta’ EUR 10000 jew għall-kontrovalur tagħhom f’muniti oħra. Minn dan jirriżulta li r-Regolament 2018/1672 żamm, hekk kif ippreċiża, tali sistema ta’ kontroll u, b’mod partikolari, il-limiti minimi li jikkundizzjonaw l-applikazzjoni tiegħu.
26
Konsegwentement, l-obbligu ta’ dikjarazzjoni previst fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament 2018/1672 japplika għas-sitwazzjoni ta’ persuna fiżika li tidħol fl-Unjoni jew li toħroġ mill-Unjoni, li tittrasporta somma ta’ flus fi flus kontanti kkostitwita minn muniti li ma humiex l-Euro, meta dawn il-flus ikollhom valur ta’ EUR 10000 jew iktar.
27
Madankollu, peress li ebda dispożizzjoni tar-Regolament 2018/1672 ma tippreċiża r-rata tal-kambju li għandha tiġi applikata sabiex jiġi stabbilit il-valur f’euro ta’ tali somma, huma l-Istati Membri li għandhom jiddeterminaw din ir-rata.
28
Sa fejn, billi jiddeterminaw din ir-rata, l-Istati Membri jimplimentaw ir-Regolament 2018/1672, u għalhekk id-dritt tal-Unjoni, dawn għandhom jeżerċitaw il-kompetenzi tagħhom b’mod li jippreserva l-effett utli tad-dispożizzjonijiet li dan ir-regolament jistabbilixxi u li jirrispetta d-drittijiet li l-partijiet fil-kawża jisiltu mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni, u dan fis-sitwazzjonijiet koperti minn dan tal-aħħar (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ Jannar 2024, G (Tariffi ta’ xoljiment antiċipat), C‑371/22, EU:C:2024:21, punt 50).
29
F’dan ir-rigward, kuntrarjament għall-pożizzjoni difiża mill-MTA fil-kawża prinċipali, l-Istati Membri ma humiex obbligati, għall-finijiet ta’ din id-determinazzjoni, li jikkonformaw ruħhom mal-Artikolu 53 tal-KDU kif ukoll mal-Artikoli 48 u 146 tar-Regolament ta’ implementazzjoni tal-KDU. Fil-fatt, l-Artikolu 1 tal-KDU jippreċiża li dan tal-aħħar jistabbilixxi r-regoli u l-proċeduri ġenerali applikabbli għall-merkanzija li tiddaħħal jew li tinħareġ ’il barra mit-territorju doganali tal-Unjoni. Issa, kif irrilevat l-Avukata Ġenerali fil-punti 38 sa 50 tal-konklużjonijiet tagħha, somma fi flus kontanti kkostitwita minn muniti li jitqiesu fis-swieq monetarji bħala ekwivalenti għal muniti ma tikkostitwixxix merkanzija fis-sens tad-dispożizzjonijiet tal-KDU b’tali mod li, fi kwalunkwe każ, id-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq ma jistgħux jiġu applikati għat-trasport, minn persuni fiżiċi, ta’ somom ta’ flus kontanti kkostitwiti minn muniti li ma humiex l-Euro.
30
Min-naħa l-oħra, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament 2018/1672 jiffissa għal EUR 10000 il-limitu f’termini ta’ valur li taħtu l-persuni fiżiċi jistgħu jittrasportaw ċertu somma ta’ flus mingħajr ma jkollhom jiddikjarawha, peress li dan l-ammont jikkostitwixxi valur preċiż ħafna. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-effett utli ta’ din id-dispożizzjoni jiġi ppreġudikat jekk l-Istati Membri jkunu jistgħu jagħżlu rata tal-kambju li ma tkunx ta’ natura li tirrifletti l-valur reali tal-munita kkonċernata. Konsegwentement, għalkemm ma teżistix neċessarjament rata tal-kambju waħda applikabbli għall-istess munita, sabiex tkun valida, ir-rata magħżula għandha tal-inqas tikkorrispondi għal waħda minn dawk realment u ta’ spiss applikati għal tranżazzjonijiet ta’ kambju f’Euro ta’ din il-munita.
31
Min-naħa l-oħra, il-prinċipju tal-Istat tad-dritt li, kif jiggarantixxi l-Artikolu 2 TUE, hija bbażata fuqu l-Unjoni u li l-prinċipju ta’ ċertezza legali tiegħu jikkostitwixxi waħda mill-kundizzjonijiet kostituttivi li l-Istati Membri huma għalhekk marbuta li jikkonformaw magħhom, jeżiġi b’mod partikolari li l-individwi jkunu jistgħu jkunu jafu b’eżattezza u mingħajr ambigwità d-drittijiet u l-obbligi tagħhom. Dan jimplika li, sabiex ikunu jistgħu jiġu invokati kontra l-individwi, il-miżuri adottati mill-Istati Membri sabiex jimplimentaw id-dritt tal-Unjoni jkunu, minn naħa, ċari, preċiżi u prevedibbli fir-rigward tal-effetti tagħhom u dan sabiex il-persuni kkonċernati jkunu jistgħu jorjentaw ruħhom f’sitwazzjonijiet u f’relazzjonijiet ġuridiċi li jaqgħu taħt l-ordinament ġuridiku tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑26 ta’ Marzu 2020, Hungeod et, C‑496/18 u C‑497/18, EU:C:2020:240, punt 93, kif ukoll tat‑22 ta’ Frar 2022, Stichting Rookpreventie Jeugd et, C‑160/20, EU:C:2022:101, punti 41, 42 u 45) u, min-naħa l-oħra, liberament u faċilment aċċessibbli.
32
Konsegwentement, fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament 2018/1672, ċertament, huwa kull Stat Membru li għandu jiddeċiedi r-rata tal-kambju li għandha tiġi applikata sabiex jiġi ddeterminat il-valur f’Euro ta’ somma fi flus kontanti kkostitwita minn muniti li ma humiex l-Euro sa fejn ir-rata magħżula tikkorrispondi għal wieħed minn dawk realment u ta’ spiss applikati, fil-prattika, għal tranżazzjonijiet ta’ kambju f’Euro tal-munita kkonċernata. Madankollu, sabiex tkun tista’ tiġi invokata kontra l-persuni kkonċernati li jidħlu jew joħorġu mill-Unjoni, ir-rata li l-Istat Membru inkwistjoni għandu l-intenzjoni li japplika, għandha, qabel kollox, tkun ġiet indikata b’mod ċar, li jinftiehem u univoku, u dan b’mod li tippermetti lil dawn il-persuni jkunu jafu, mingħajr ambigwità, li hija din ir-rata li tapplika sabiex jiġi ddeterminat jekk għandhomx, fil-każ tagħhom, jiddikjaraw il-flus kontanti li huma jittrasportaw.
33
Sussegwentement, l-informazzjoni dwar l-imsemmija rata għandha tkun faċilment u liberament aċċessibbli għall-imsemmija persuni kkonċernati, li jimplika b’mod partikolari li huma jistgħu jsiru jafu biha mingħajr ħlas, u, meta jsir riferiment għad-determinazzjoni tal-istess rata għal informazzjoni ppubblikata fuq sit internet, li huma ma għandhomx bżonn jirreġistraw ruħhom f’dan is-sit. Min-naħa l-oħra, tali obbligu ta’ aċċessibbiltà ma jimponix fuq l-Istati Membri l-obbligu li jindikaw lil kull persuna fiżika li tidħol jew li toħroġ mill-Unjoni r-rata applikabbli għal kull waħda mill-muniti eżistenti, peress li huwa biżżejjed li l-informazzjoni neċessarja tkun għad-dispożizzjoni ta’ kull vjaġġatur li jixtieq jinforma ruħu dwar il-leġiżlazzjoni applikabbli.
34
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-prevedibbiltà tar-rata tal-kambju adottata, li hija meħtieġa mill-prinċipju ta’ ċertezza legali, għandu jiġi enfasizzat li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament 2018/1672 ma huwiex intiż biex jipprojbixxi t-trasport ta’ somom ta’ flus kontanti kkostitwiti minn muniti li ma humiex l-Euro u li l-valur tagħhom ikun daqs jew ogħla minn EUR 10000, iżda biss li jimponi, f’din is-sitwazzjoni, obbligu ta’ dikjarazzjoni. Peress li l-persuni kkonċernati għadhom jistgħu jevalwaw jekk għandhomx jikkonformaw ruħhom ma’ tali obbligu fil-mument stess meta jidħlu jew joħorġu mit-territorju tal-Unjoni, huwa biżżejjed, sabiex jiġi ssodisfatt ir-rekwiżit ta’ prevedibbiltà tar-rata adottata, li l-Istat Membru kkonċernat ikun poġġa lil dawn il-persuni f’pożizzjoni li jsiru jafu, b’mod ċert, bir-rata applikabbli f’tali mument u għalhekk li jiddeterminaw, fil-mument tad-dħul jew tal-ħruġ mit-territorju tal-Unjoni, jekk huma għandhomx jiddikjaraw il-flus kontanti li huma jittrasportaw.
35
Fir-rigward tat-tilwima fil-kawża prinċipali, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk l-għażla tal-Istat Membru kkonċernat li jirrikorri, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament 2018/1672, għar-rata tal-kambju tal-hryvnia Ukrena f’Euro ppubblikata fuq is-sit internet www.xe.com fil-mument tal-fatti kinitx tissodisfa dawn il-kundizzjonijiet. Madankollu, sabiex tiggwidaha f’din l-evalwazzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tipprovdi l-elementi ta’ interpretazzjoni kollha li jaqgħu taħt id-dritt tal-Unjoni u li jistgħu jkunu utli għall-qorti tar-rinviju (ara, b’analoġija, is-sentenza tas‑7 ta’ April 2022, Berlin Chemie A. Menarini, C‑333/20, EU:C:2022:291, punt 46).
36
F’dan il-każ, mingħajr preġudizzju għal verifika mill-qorti tar-rinviju, mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-informazzjoni li tinsab fis-sit internet www.xe.com tindika li r-rati tal-kambju li huma ppubblikati fih huma dawk applikati fuq swieq monetarji differenti, b’tali mod li r-rati ppubblikati minn dan is-sit jikkorrispondu għal rati realment u ta’ spiss applikati għal tranżazzjonijiet tal-kambju u li, konsegwentement, l-Istat Membru kkonċernat seta’ jagħżel tali rati għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-obbligu ta’ dikjarazzjoni previst fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament 2018/1672.
37
Sussegwentement, kif enfasizzat l-Avukata Ġenerali, essenzjalment, fil-punt 68 tal-konklużjonijiet tagħha, l-awtoritajiet tal-Istat Membru kkonċernat kienu indikaw fuq is-sit internet tagħhom, fatt li madankollu għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju, li r-rati tal-kambju ppubblikati fuq is-sit www.xe.com kienu dawk li kellhom jintużaw mill-persuni fiżiċi deħlin jew ħerġin mill-Unjoni sabiex jiġi ddeterminat jekk l-obbligu ta’ dikjarazzjoni previst f’dan l-Artikolu 3(1) kienx applikabbli għalihom.
38
Barra minn hekk, jidher ukoll li l-informazzjoni dwar ir-rata tal-kambju ppubblikata fuq dan is-sit internet hija aċċessibbli mingħajr ħlas u liberament, sa fejn b’mod partikolari ebda reġistrazzjoni ma hija neċessarja għall-aċċess għaliha, fatt li għandu jiġi vverifikat ukoll mill-qorti tar-rinviju.
39
Min-naħa l-oħra, il-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja ma jinkludi ebda indikazzjoni dwar jekk ir-rati tal-kambju msemmija fis-sit www.xe.com humiex iffissati għal perijodi ta’ żmien partikolari jew jekk ivarjawx b’mod kontinwu u jekk, konsegwentement, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali kinitx f’pożizzjoni li tiddetermina, b’mod ċert, fil-mument meta hija ħadet id-deċiżjoni li ma tiddikjarax il-flus kontanti ttrasportati minnha, li l-obbligu ta’ dikjarazzjoni previst fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament 2018/1672 kien applikabbli għaliha.
40
Madankollu, fid-dawl tal-portata tal-prinċipju ta’ ċertezza legali, fl-ipoteżi fejn ir-rata tal-kambju inkwistjoni f’dan il-każ tvarja b’mod kontinwu, minn dan jirriżulta biss li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali għandha tingħata d-dritt li tinvoka r-rata tal-kambju tal-hryvnia Ukrena f’Euro l-iktar vantaġġuża ppubblikata mis-sit www.xe.com matul perijodu qasir ta’ żmien madwar il-mument li fih jista’ raġonevolment jitqies li din ħadet id-deċiżjoni li tidħol fl-Unjoni mingħajr ma ddikjarat is-somma ta’ flus kontanti li hija kienet qiegħda tittrasporta.
41
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ’il fuq, ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament 2018/1672 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix li, sabiex jiġi ddeterminat jekk japplikax l-obbligu ta’ dikjarazzjoni previst f’din id-dispożizzjoni, Stat Membru għandu jistabbilixxi l-valur ta’ somma fi flus kontanti kkostitwita minn muniti oħra minbarra l-euro li għall-konverżjoni tagħom il-BĊE ma jippubblikax rata ta’ kambju ta’ referenza, billi jibbaża ruħu fuq ir-rata msemmija fuq sit internet bħala li tirrifletti l-parità bejn l-Euro u l-munita inkwistjoni fid-data li fiha l-persuna kkonċernata daħlet jew ħarġet mit-territorju tal-Unjoni, minkejja li din ir-rata hija ogħla minn dik imsemmija f’sit internet ieħor, sakemm:
–
l-ewwel nett, din ir-rata tikkorrispondi għal waħda minn dawk realment u ta’ spiss applikati għal tranżazzjonijiet ta’ kambju f’Euro tal-munita kkonċernata,
–
it-tieni nett, l-imsemmija rata tkun ġiet indikata mill-Istat Membru kkonċernat b’mod ċar, li jinftiehem u univoku bħala dik applikabbli għal dan l-għan,
–
it-tielet nett, l-informazzjoni dwar din l-istess rata tkun liberament u faċilment aċċessibbli u,
–
ir-raba’ nett, il-persuni kkonċernati kienu għalhekk f’pożizzjoni li jsiru jafu bihom b’mod ċert mhux iktar tard mill-mument meta huma daħlu jew ħarġu mit-territorju tal-Unjoni.
Fuq l-ispejjeż
42
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 3(1) tar-Regolament (UE) 2018/1672 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑23 ta’ Ottubru 2018 dwar kontrolli fir-rigward ta’ flus kontanti deħlin fl-Unjoni jew ħerġin mill-Unjoni u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1889/2005,
għandu jiġi interpretat fis-sens li
ma jipprekludix li, sabiex jiġi ddeterminat jekk japplikax l-obbligu ta’ dikjarazzjoni previst f’din id-dispożizzjoni, Stat Membru għandu jistabbilixxi l-valur ta’ somma fi flus kontanti kkostitwita minn muniti oħra minbarra l-euro u li għalihom il-BĊE ma jippubblikax rata ta’ kambju ta’ referenza, billi jibbaża ruħu fuq ir-rata msemmija fuq sit internet bħala li tirrifletti l-parità bejn l-Euro u l-munita inkwistjoni fid-data li fiha l-persuna kkonċernata daħlet jew ħarġet mit-territorju tal-Unjoni, minkejja li din ir-rata hija ogħla minn dik imsemmija f’sit internet ieħor, sakemm:
–
l-ewwel nett, din ir-rata tikkorrispondi għal waħda minn dawk realment u ta’ spiss applikati għal tranżazzjonijiet ta’ kambju f’Euro tal-munita kkonċernata,
–
it-tieni nett, l-imsemmija rata tkun ġiet indikata mill-Istat Membru kkonċernat b’mod ċar, li jinftiehem u univoku bħala dik applikabbli għal dan l-għan,
–
it-tielet nett, l-informazzjoni dwar din l-istess rata tkun liberament u faċilment aċċessibbli u,
–
ir-raba’ nett, il-persuni kkonċernati kienu għalhekk f’pożizzjoni li jsiru jafu bihom b’mod ċert mhux iktar tard mill-mument meta huma daħlu jew ħarġu mit-territorju tal-Unjoni.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Estonjan.
(
i
)	L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.