62022CO0607
BESCHIKKING VAN HET HOF (Achtste kamer)
10 maart 2023 (
*1
)
„Prejudiciële verwijzing – Artikel 99 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof – Luchtvervoer – Verordening (EG) nr. 261/2004 – Gemeenschappelijke regels inzake compensatie en bijstand aan passagiers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten – Artikel 2 – Begrip ‚luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert’ – Bij een reisbureau geboekte vlucht – Vermeend niet-bestaande vlucht”
In zaak C‑607/22,
betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door het Landgericht Düsseldorf (rechter in tweede aanleg Düsseldorf, Duitsland) bij beslissing van 22 juli 2022, ingekomen bij het Hof op 20 september 2022, in de procedure
Eurowings GmbH
tegen
Flightright GmbH,
geeft
HET HOF (Achtste kamer),
samengesteld als volgt: M. Safjan (rapporteur), kamerpresident, N. Piçarra en N. Jääskinen, rechters,
advocaat-generaal: L. Medina,
griffier: A. Calot Escobar,
gelet op de beslissing, de advocaat-generaal gehoord, om overeenkomstig artikel 99 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof uitspraak te doen bij met redenen omklede beschikking,
de navolgende
Beschikking
1
Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 2, onder b), van verordening (EG) nr. 261/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 11 februari 2004 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten en tot intrekking van verordening (EEG) nr. 295/91 (PB 2004, L 46, blz. 1, met rectificatie in PB 2022, L 68, blz. 24).
2
Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen Eurowings GmbH, een luchtvaartmaatschappij, en Flightright GmbH, de vennootschap waaraan luchtreizigers hun mogelijke rechten op compensatie hebben overgedragen, over de door Flightright gevorderde compensatie wegens vermeende annulering van een door de betrokken reizigers geboekte vlucht.
Toepasselijke bepalingen
3
Artikel 2 van verordening nr. 261/2004, met als opschrift „Definities”, luidt:
„Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:
[…]
b)
‚luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert’: een luchtvaartmaatschappij die een vlucht uitvoert of voornemens is een vlucht uit te voeren in het kader van een overeenkomst met een passagier of namens een andere natuurlijke of rechtspersoon die een overeenkomst heeft met die passagier;
[…]”
4
Artikel 5 van deze verordening, „Annulering”, bepaalt in de leden 1 en 4:
„1.   In geval van annulering van een vlucht:
[…]
c)
hebben de betrokken passagiers recht op de in artikel 7 bedoelde compensatie door de luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert, tenzij
i)
de annulering hun tenminste twee weken voor de geplande vertrektijd wordt meegedeeld, of
ii)
de annulering hun tussen twee weken en zeven dagen voor de geplande vertrektijd wordt meegedeeld en hun een alternatief reisplan wordt aangeboden dat hen in staat stelt niet eerder dan twee uur voor de geplande vertrektijd te vertrekken en hun eindbestemming minder dan vier uur later dan de geplande aankomsttijd te bereiken, of
iii)
de annulering hun minder dan zeven dagen voor de geplande vertrektijd wordt meegedeeld en hun een alternatief reisplan wordt aangeboden dat hen in staat stelt niet eerder dan één uur voor de geplande vertrektijd te vertrekken en hun eindbestemming minder dan twee uur later dan de geplande aankomsttijd te bereiken.
[…]
4.   De bewijslast inzake het al of niet melden van de annulering van de vlucht aan de passagier en het tijdstip waarop dat geschiedt, ligt bij de luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert.”
5
Artikel 7 van die verordening, „Recht op compensatie”, bepaalt in lid 1:
„Wanneer naar dit artikel wordt verwezen, krijgen de passagiers compensatie ten belope van:
[…]
b)
400 EUR voor alle intracommunautaire vluchten van meer dan 1500 km, en voor alle andere vluchten tussen 1500 en 3500 km;
[…]”
Hoofdgeding en prejudiciële vraag
6
Flightright, de vennootschap waaraan luchtreizigers hun mogelijke rechten op compensatie hebben overgedragen, vordert van Eurowings een compensatie van in totaal 1600 EUR op grond van artikel 5, lid 1, onder c), en artikel 7, lid 1, onder b), van verordening nr. 261/2004.
7
De betrokken luchtreizigers hadden bij een reisbureau een pakketreis geboekt die een vlucht naar Mallorca (Spanje) omvatte. Blijkens de verwijzingsbeslissing zouden deze passagiers volgens de door dit reisbureau afgegeven reisdocumenten op 14 juli 2018 worden vervoerd met vlucht EW6850, die door Eurowings zou worden uitgevoerd, met een gepland vertrek om 19.45 uur vanuit Palma de Mallorca (Spanje) en een geplande landing om 22.15 uur te Hannover (Duitsland). Eurowings heeft deze vlucht echter niet uitgevoerd, waardoor die passagiers op 15 juli 2018 om 2.22 uur in Hannover zijn aangekomen met een vervangende vlucht met vluchtnummer DE1529.
8
Eurowings betoogt dat zij nooit een vlucht op 14 juli 2018 van Palma de Mallorca naar Hannover met vluchtnummer EW6850 heeft gepland. Een dergelijke vlucht heeft nooit bestaan, zodat Eurowings niet kan worden aangemerkt als een „luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert” in de zin van artikel 2, onder b), van verordening nr. 261/2004.
9
Flightright heeft bij het Amtsgericht Düsseldorf (rechter in eerste aanleg Düsseldorf, Duitsland) beroep ingesteld om betaling te verkrijgen van de in die verordening vastgestelde compensatie. Deze rechter heeft dit beroep toegewezen op grond dat de betrokken passagiers beschikten over een bevestigde boeking in de zin van die verordening voor vlucht EW6850 van Palma de Mallorca naar Hannover. Hij was van oordeel dat de algemene stelling van Eurowings dat de in het hoofdgeding aan de orde zijnde vlucht nooit heeft bestaan, niet voldeed aan het vereiste dat wordt uiteengezet waarom de boekingsbevestiging een concrete vlucht en een concreet vluchtnummer vermeldde.
10
Eurowings heeft tegen het vonnis van het Amtsgericht Düsseldorf hoger beroep ingesteld bij de verwijzende rechter, het Landgericht Düsseldorf (rechter in tweede aanleg Düsseldorf, Duitsland). Deze laatste rechter vraagt zich af of een luchtvaartmaatschappij kan worden aangemerkt als „luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert” in de zin van artikel 2, onder b), van verordening nr. 261/2004 wanneer de via een reisbureau geboekte vlucht volgens deze luchtvaartmaatschappij nooit is gepland.
11
Tegen deze achtergrond heeft het Landgericht Düsseldorf de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vraag:
„Moet artikel 2, onder b), van verordening [nr. 261/2004] aldus worden uitgelegd dat een luchtvaartmaatschappij in relatie tot een passagier als ‚luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert’ in de zin van deze bepaling kan worden aangemerkt, wanneer de passagier met een reisbureau een overeenkomst voor een bepaalde vlucht van deze luchtvaartmaatschappij heeft gesloten, zonder dat de luchtvaartmaatschappij ooit een vlucht met dit vluchtnummer op deze dag heeft gepland, en een dergelijke vlucht dus nooit heeft bestaan?”
Beantwoording van de prejudiciële vraag
12
Artikel 99 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof bepaalt dat wanneer het antwoord op een gestelde prejudiciële vraag duidelijk uit de rechtspraak kan worden afgeleid of over het antwoord op een prejudiciële vraag redelijkerwijs geen twijfel kan bestaan, het Hof in elke stand van het geding op voorstel van de rechter-rapporteur, de advocaat-generaal gehoord, kan beslissen om bij met redenen omklede beschikking uitspraak te doen.
13
Deze bepaling dient in de onderhavige zaak te worden toegepast.
14
Met zijn prejudiciële vraag wenst de verwijzende rechter in essentie te vernemen of artikel 2, onder b), van verordening nr. 261/2004 aldus moet worden uitgelegd dat een luchtvaartmaatschappij kan worden aangemerkt als „luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert” in de zin van die bepaling wanneer de passagier met een reisbureau een overeenkomst heeft gesloten voor een specifieke vlucht – met een vluchtnummer en een datum – die werd geacht door deze luchtvaartmaatschappij te worden uitgevoerd, terwijl zij voor deze datum nooit een vlucht met dat nummer heeft gepland.
15
Artikel 2, onder b), van verordening nr. 261/2004 omschrijft het begrip „luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert” als „een luchtvaartmaatschappij die een vlucht uitvoert of voornemens is een vlucht uit te voeren in het kader van een overeenkomst met een passagier of namens een andere natuurlijke of rechtspersoon die een overeenkomst heeft met die passagier”.
16
Deze definitie voorziet dus in twee cumulatieve voorwaarden om een luchtvaartmaatschappij te kunnen aanmerken als „luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert”, namelijk ten eerste dat zij de betrokken vlucht concreet uitvoert en ten tweede dat er een overeenkomst is gesloten met een passagier (arrest van 4 juli 2018, Wirth e.a., C‑532/17, EU:C:2018:527, punt 18).
17
De eerste voorwaarde legt de nadruk op het essentiële onderdeel ervan, namelijk het begrip „vlucht”. Het Hof heeft reeds geoordeeld dat dit begrip moet worden opgevat „als een luchtvervoerhandeling – en dus in zekere zin een ‚onderdeel’ van dit vervoer […] – die wordt uitgevoerd door een luchtvaartmaatschappij die het traject ervan vaststelt” (arrest van 4 juli 2018, Wirth e.a., C‑532/17, EU:C:2018:527, punt 19 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
18
Hieruit volgt dat de luchtvaartmaatschappij die, in het kader van haar passagiersvervoer, besluit een bepaalde vlucht uit te voeren en daarvan tevens het traject vaststelt en hierdoor ter attentie van belangstellenden een aanbod van luchtvervoer creëert, moet worden beschouwd als de luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert. Het feit dat een dergelijk besluit wordt genomen impliceert namelijk dat de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van deze vlucht, met inbegrip van met name de eventuele annulering of langdurige vertraging bij aankomst van die vlucht, bij deze luchtvaartmaatschappij berust (zie in die zin arrest van 4 juli 2018, Wirth e.a., C‑532/17, EU:C:2018:527, punt 20).
19
Wanneer een luchtvaartmaatschappij niet een dergelijk besluit neemt om een specifieke vlucht uit te voeren en geen aanbod van luchtvervoer doet, kan niet worden geoordeeld dat deze luchtvaartmaatschappij voornemens was een dergelijke vlucht uit te voeren in de zin van artikel 2, onder b), van verordening nr. 261/2004, zodat zij niet kan worden aangemerkt als „luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert” in de zin van die bepaling.
20
Deze situatie moet echter worden onderscheiden van die waarin de luchtvaartmaatschappij een aanbod heeft gedaan maar dit vervolgens wijzigt, hetgeen in voorkomend geval leidt tot vertraging of annulering van de vlucht.
21
Met betrekking tot deze laatste situatie heeft het Hof immers reeds geoordeeld dat een luchtvaartmaatschappij die een aanbod voor luchtvervoer heeft gedaan dat overeenstemt met het aanbod van een reisbureau in het kader van zijn relatie met een passagier, hoewel zich wijzigingen in dit aanbod kunnen voordoen, moet worden geacht voornemens te zijn een vlucht uit te voeren in de zin van artikel 2, onder b), van verordening nr. 261/2004 en dus kan worden aangemerkt als „luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert” in de zin van die bepaling (zie in die zin arrest van 21 december 2021, Azurair e.a., C‑146/20, C‑188/20, C‑196/20 en C‑270/20, EU:C:2021:1038, punten 59 en 62).
22
Het staat aan de verwijzende rechter, die als enige bevoegd is om de feiten van de bij hem aanhangige zaak te beoordelen, om na te gaan of Eurowings, gelet op de overwegingen in de punten 18 tot en met 21 van deze beschikking, geen luchtvervoersaanbod had gedaan dan wel een luchtvervoersaanbod had gedaan, dat zij in voorkomend geval naderhand had gewijzigd.
23
Hieraan moet worden toegevoegd dat in de situatie waarin de luchtvaartmaatschappij niet de hoedanigheid heeft van „luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert” in de zin van artikel 2, onder b), van verordening nr. 261/2004, en dus niet gehouden is tot betaling van compensatie uit hoofde van deze verordening, de passagier evenwel niet het recht verliest om overeenkomstig het nationale recht in rechte op te komen tegen zijn medecontractant, in casu het reisbureau, om vergoeding te vorderen van de schade die hij door het handelen van dat reisbureau heeft geleden.
24
Gelet op al het voorgaande moet op de gestelde vraag worden geantwoord dat artikel 2, onder b), van verordening nr. 261/2004 aldus moet worden uitgelegd dat een luchtvaartmaatschappij niet kan worden aangemerkt als „luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert” in de zin van deze bepaling wanneer de passagier met een reisbureau een overeenkomst heeft gesloten voor een specifieke vlucht – met een vluchtnummer en een datum – die werd geacht door deze luchtvaartmaatschappij te worden uitgevoerd, terwijl die luchtvaartmaatschappij voor deze datum nooit een vlucht met dat nummer heeft gepland, maar wel kan worden aangemerkt als „luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert” in de zin van die bepaling wanneer zij een – in voorkomend geval naderhand door haar gewijzigd – aanbod heeft gedaan.
Kosten
25
Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen.
Het Hof (Achtste kamer) verklaart voor recht:
Artikel 2, onder b), van verordening (EG) nr. 261/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 11 februari 2004 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten en tot intrekking van verordening (EEG) nr. 295/91
moet aldus worden uitgelegd dat
een luchtvaartmaatschappij niet kan worden aangemerkt als „luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert” in de zin van deze bepaling wanneer de passagier met een reisbureau een overeenkomst heeft gesloten voor een specifieke vlucht – met een vluchtnummer en een datum – die werd geacht door deze luchtvaartmaatschappij te worden uitgevoerd, terwijl die luchtvaartmaatschappij voor deze datum nooit een vlucht met dat nummer heeft gepland, maar wel kan worden aangemerkt als „luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert” in de zin van die bepaling wanneer zij een – in voorkomend geval naderhand door haar gewijzigd – aanbod heeft gedaan.
ondertekeningen
(
*1
)	Procestaal: Duits.