62024CJ0315
ARREST VAN HET HOF (Achtste kamer)
9 oktober 2025 (
*1
)
„Prejudiciële verwijzing – Voedselveiligheid – Verordening (EU) nr. 1169/2011 – Verstrekking van voedselinformatie aan consumenten – Gedelegeerde verordening (EU) 2016/128 – Voeding voor medisch gebruik – Bijzondere informatievoorschriften – Verplichte voedingswaardevermelding – Artikel 5, lid 2, onder g) – Bijkomende verplichte vermeldingen – Artikel 6, lid 2 – Verbod om de informatie in de verplichte voedingswaardevermelding te herhalen op de etikettering”
In zaak C‑315/24,
betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door de Högsta förvaltningsdomstol (hoogste bestuursrechter, Zweden) bij beslissing van 25 april 2024, ingekomen bij het Hof op 29 april 2024, in de procedure
Nestlé Sverige AB
tegen
Miljönämnden i Helsingborgs kommun,
wijst
HET HOF (Achtste kamer),
samengesteld als volgt: O. Spineanu-Matei, kamerpresident, S. Rodin en N. Fenger (rapporteur), rechters,
advocaat-generaal: R. Norkus,
griffier: C. Strömholm, administrateur,
gezien de stukken en na de terechtzitting op 12 februari 2025,
gelet op de opmerkingen van:
–
Nestlé Sverige AB, vertegenwoordigd door F. Sjövall, J. Träsk, advokater, en K. Lewandowska, associate,
–
Miljönämnden i Helsingborgs kommun, vertegenwoordigd door F. Lund Rydingsvärd, I. Mideljung en A. Wikhäll,
–
de Tsjechische regering, vertegenwoordigd door S. Šindelková, M. Smolek en J. Vláčil als gemachtigden,
–
de Europese Commissie, vertegenwoordigd door C. Faroghi, I. Galindo Martín en B. Rous Demiri als gemachtigden,
gehoord de conclusie van de advocaat-generaal ter terechtzitting van 8 mei 2025,
het navolgende
Arrest
1
Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 5, lid 2, onder g), en artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening (EU) 2016/128 van de Commissie van 25 september 2015 tot aanvulling van verordening (EU) nr. 609/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de bijzondere samenstellings‑ en informatievoorschriften betreffende voeding voor medisch gebruik (PB 2016, L 25, blz. 30).
2
Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen Nestlé Sverige AB (hierna: „Nestlé”), een vennootschap naar Zweeds recht, en de Miljönämnd i Helsingborgs kommun (milieuagentschap van de gemeente Helsingborg, Zweden) (hierna: „milieuagentschap”) over het besluit van laatstgenoemde om Nestlé te gelasten bepaalde informatie te verwijderen van de verpakking van voeding voor medisch gebruik die door deze vennootschap in de handel wordt gebracht.
Toepasselijke bepalingen
Verordening nr. 1169/2011
3
Overweging 41 van verordening (EU) nr. 1169/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten, tot wijziging van verordeningen (EG) nr. 1924/2006 en (EG) nr. 1925/2006 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van richtlijn 87/250/EEG van de Commissie, richtlijn 90/496/EEG van de Raad, richtlijn 1999/10/EG van de Commissie, richtlijn 2000/13/EG van het Europees Parlement en de Raad, richtlijnen 2002/67/EG en 2008/5/EG van de Commissie, en verordening (EG) nr. 608/2004 van de Commissie (PB 2011, L 304, blz. 18, met rectificatie in PB 2013, L 247, blz. 17) luidt als volgt:
„Om de gemiddelde consument te bereiken en het informatieve doel te dienen waarvoor zij wordt ingevoerd, en gezien het huidige niveau van de kennis over voeding, moet de verstrekte voedingsinformatie eenvoudig en gemakkelijk te begrijpen zijn. Wanneer de voedingswaarde-informatie gedeeltelijk in het hoofdgezichtsveld, beter bekend als ‚de voorkant van de verpakking’, en gedeeltelijk op een andere zijde van de verpakking, zoals de achterkant, staat, zou dat de consumenten in verwarring kunnen brengen. Daarom moet de voedingswaardevermelding in één gezichtsveld staan. Voorts kunnen de belangrijkste elementen van de voedingswaarde-informatie op basis van vrijwilligheid in het hoofdgezichtsveld worden herhaald, om de consumenten te helpen de essentiële voedingswaarde-informatie gemakkelijk te lezen wanneer zij levensmiddelen kopen. Een vrije keuze van de informatie die kan worden herhaald, zou de consumenten in verwarring kunnen brengen. Daarom moet duidelijk worden bepaald welke informatie kan worden herhaald.”
4
Artikel 9 van deze verordening heeft als opschrift „Lijst van verplichte vermeldingen” en bepaalt in lid 1:
„Overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 35 en behoudens de in dit hoofdstuk vervatte uitzonderingen zijn de volgende vermeldingen verplicht:
[...]
1)
een voedingswaardevermelding.”
5
Artikel 30 van deze verordening, dat betrekking heeft op de inhoud van de in artikel 9, lid 1, onder l), ervan bedoelde voedingswaardevermelding, bepaalt in de leden 1 en 3:
„1.   De verplichte voedingswaardevermelding omvat het volgende:
a)
de energetische waarde, en
b)
de hoeveelheden vetten, verzadigde vetzuren, koolhydraten, suikers, eiwitten en zout.
[...]
3.   Wanneer de etikettering van een voorverpakt levensmiddel de in lid 1 bedoelde verplichte voedingswaardevermelding bevat, mag de volgende informatie daarop worden herhaald:
a)
de energetische waarde, of
b)
de energetische waarde samen met de hoeveelheden vetten, verzadigde vetzuren, suikers en zout.”
6
Artikel 32 van deze verordening heeft als opschrift „Uitdrukking in 100 g of 100 ml” en bepaalt in lid 2:
„De in artikel 30, leden 1 tot en met 5, bedoelde energetische waarde en hoeveelheden nutriënten worden uitgedrukt per 100 g of 100 ml.”
7
Artikel 33 van verordening nr. 1169/2011 bepaalt:
„1.   In onderstaande gevallen mogen de energetische waarde en de hoeveelheden nutriënten bedoeld in artikel 30, lid 1 tot en met 5, worden uitgedrukt per gemakkelijk door de consument te herkennen portie en/of consumptie-eenheid, op voorwaarde dat de portie of eenheid op het etiket wordt gekwantificeerd en dat wordt vermeld hoeveel porties of eenheden er in de verpakking zitten:
a)
naast de uitdrukking per 100 g of 100 ml, bedoeld in artikel 32, lid 2;
[...]
2.   In afwijking van artikel 32, lid 2, mag in de gevallen bedoeld in artikel 30, lid 3, onder b), de uitdrukking van de energetische waarden en de hoeveelheden nutriënten en/of het percentage van de in deel B van bijlage XIII vastgestelde referentie-innames, beperkt blijven tot de portie of consumptie-eenheid.
Indien de hoeveelheden nutriënten in overeenstemming met de eerste alinea enkel worden uitgedrukt per portie of per consumptie-eenheid, wordt de energetische waarde uitgedrukt per 100 g/100 ml en per portie of per consumptie-eenheid.
[...]
4.   De portie of eenheid worden dicht bij de voedingswaardevermelding vermeld.
[...]”
Verordening nr. 609/2013
8
De overwegingen 15, 24 en 26 van verordening (EU) nr. 609/213 van het Europees Parlement en de Raad van 12 juni 2013 inzake voor zuigelingen en peuters bedoelde levensmiddelen, voeding voor medisch gebruik en de dagelijkse voeding volledig vervangende producten voor gewichtsbeheersing, en tot intrekking van richtlijn 92/52/EEG van de Raad, richtlijnen 96/8/EG, 1999/21/EG, 2006/125/EG en 2006/141/EG van de Commissie, richtlijn 2009/39/EG van het Europees Parlement en de Raad en de verordeningen (EG) nr. 41/2009 en (EG) nr. 953/2009 van de Commissie (PB 2013, L 181, blz. 35) luiden:
„(15)
Een beperkt aantal categorieën levensmiddelen vormt de enige voedingsbron of dient als gedeeltelijke voedingsbron voor bepaalde bevolkingsgroepen. Deze categorieën levensmiddelen zijn van vitaal belang voor de behandeling van bepaalde aandoeningen en/of zijn van essentieel belang om te voldoen aan de voedingsbehoeften van bepaalde welomschreven kwetsbare bevolkingsgroepen. Bedoelde categorieën omvatten [...] voeding voor medisch gebruik. [...]
[...]
(24)
Algemene etiketteringsvoorschriften zijn vastgesteld bij verordening [nr. 1169/2011]. Die etiketteringsvoorschriften dienen in de regel te gelden voor de onder de onderhavige verordening vallende categorieën levensmiddelen. De onderhavige verordening dient echter zo nodig ook te voorzien in voorschriften ter aanvulling of afwijking van verordening [nr. 1169/2011] opdat aan de specifieke doelstellingen van de onderhavige verordening wordt voldaan.
[...]
(26)
Ter bescherming van de kwetsbare consument dienen etiketteringsvoorschriften de consument in staat te stellen producten precies te identificeren. [...]”
9
Artikel 2, lid 2, onder g), van deze verordening bepaalt:
„[...] [W]ordt verstaan onder:
[...]
g)
‚voeding voor medisch gebruik’: speciaal bewerkte of samengestelde levensmiddelen die door patiënten, met inbegrip van zuigelingen, als dieetvoeding onder medisch toezicht moeten worden gebruikt; zij zijn bestemd voor de volledige of gedeeltelijke voeding van patiënten die een beperkt, aangetast of verstoord vermogen hebben om gewone levensmiddelen, bepaalde nutriënten daarin of metabolieten in te nemen, te verteren, te absorberen, te metaboliseren of uit te scheiden, of die andere medisch bepaalde behoeften aan nutriënten hebben, voor de behandeling waarvan niet louter met wijziging van het normale voedingspatroon kan worden volstaan”.
10
Artikel 9, lid 5, van die verordening bepaalt:
„De etikettering en de presentatie van, en de reclame voor, de in artikel 1, lid 1, bedoelde levensmiddelen verstrekken informatie over het passende gebruik van die levensmiddelen, en zijn niet misleidend, schrijven aan die levensmiddelen niet de eigenschap toe dat zij ziekten bij de mens voorkomen, behandelen of genezen, en maken geen toespelingen op dergelijke eigenschappen.”
Gedelegeerde verordening 2016/128
11
De overwegingen 13 tot en met 17 van gedelegeerde verordening 2016/128 luiden als volgt:
„(13)
Voeding voor medisch gebruik moet voldoen aan verordening [nr. 1169/2011]. Deze verordening moet in voorkomend geval aanvullingen en uitzonderingen op die algemene regels vaststellen om rekening te houden met de specifieke aard van voeding voor medisch gebruik.
(14)
Voor voeding voor medisch gebruik moet het verplicht zijn alle gegevens te verstrekken die nodig zijn om het gepaste gebruik van dit type levensmiddelen te waarborgen. Die gegevens moeten de eigenschappen en kenmerken betreffende onder andere de speciale bewerking en formulering, de nutritionele samenstelling en de redenen voor het gebruik van het product omvatten die het bruikbaar maken voor het specifieke beoogde doel. Dergelijke gegevens mogen niet worden beschouwd als voedings‑ en gezondheidsclaims in de zin van verordening (EG) nr. 1924/2006 van het Europees Parlement en de Raad [van 20 december 2006 inzake voedings‑ en gezondheidsclaims voor levensmiddelen (PB 2006, L 404, blz. 9)].
(15)
De voedingswaardevermelding voor voeding voor medisch gebruik is zowel voor patiënten die die levensmiddelen nuttigen als voor beroepsbeoefenaars in de gezondheidszorg die hen aanraden noodzakelijk voor het correcte gebruik ervan. Om die reden en om volledigere informatie te verstrekken aan patiënten en beroepsbeoefenaars in de gezondheidszorg moet de voedingswaardevermelding meer gegevens bevatten dan op grond van verordening [nr. 1169/2011] verplicht is. [...]
(16)
Consumenten van voeding voor medisch gebruik hebben andere voedingsbehoeften dan de algemene bevolking. Het uitdrukken van voedingswaarde-informatie over de energiewaarde van en de hoeveelheid nutriënten in voeding voor medisch gebruik als een percentage van de in verordening [nr. 1169/2011] vastgestelde referentiewaarden voor de dagelijkse inname zou consumenten misleiden en mag dus niet worden toegestaan.
(17)
Het gebruik van voedings‑ en gezondheidsclaims dat krachtens verordening [nr. 1924/2006] is toegestaan, zou niet passend zijn om voeding voor medisch gebruik aan te prijzen, aangezien de consumenten van dergelijke producten aan een ziekte, aandoening of kwaal lijden en dus geen deel van de algemene gezonde bevolking uitmaken. Bovendien moet voeding voor medisch gebruik onder medisch toezicht worden gebruikt en mag het nuttigen ervan niet aangeprezen worden door middel van voedings‑ en gezondheidsclaims die rechtstreeks aan de consument zijn gericht. Om die redenen mag het gebruik van voedings‑ en gezondheidsclaims voor voeding voor medisch gebruik niet worden toegestaan.”
12
Artikel 5, leden 1 en 2, van die gedelegeerde verordening bepaalt:
„1.   Tenzij anders bepaald in deze verordening, voldoet voeding voor medisch gebruik aan verordening [nr. 1169/2011].
2.   Naast de in artikel 9, lid 1, van verordening [nr. 1169/2011] bedoelde verplichte vermeldingen zijn de volgende vermeldingen bijkomende verplichte vermeldingen voor voeding voor medisch gebruik:
a)
een vermelding dat het product onder medisch toezicht moet worden gebruikt;
[...]
c)
in voorkomend geval, een vermelding dat het product voor een specifieke leeftijdsgroep is bestemd;
[...]
f)
in voorkomend geval, een vermelding betreffende de te nemen voorzorgsmaatregelen en de tegenindicaties;
g)
een omschrijving van de eigenschappen en/of kenmerken waaraan het product zijn nut ontleent in verband met de ziekte, aandoening of kwaal waarvoor het product als dieetvoeding is bestemd, in het bijzonder, in voorkomend geval, betreffende de speciale bewerking en formulering, de nutriënten waarvan de hoeveelheid is verhoogd of verlaagd of die zijn verwijderd of op een andere manier gewijzigd, en de redenen voor het gebruik van het product;
[...]”
13
Artikel 6 van deze gedelegeerde verordening heeft als opschrift „Bijzondere voorschriften betreffende de voedingswaardevermelding” en bepaalt in lid 2:
„In afwijking van artikel 30, lid 3, van verordening [nr. 1169/2011] wordt de informatie die is opgenomen in de verplichte voedingswaardevermelding voor voeding voor medisch gebruik, niet herhaald op de etikettering.”
14
Artikel 7 van deze gedelegeerde verordening luidt als volgt:
„Voor voeding voor medisch gebruik worden geen voedings‑ en gezondheidsclaims gedaan.”
Hoofdgeding en prejudiciële vragen
15
Verzoekster, Nestlé, is een levensmiddelenbedrijf dat verschillende producten in de handel brengt als voeding voor medisch gebruik (hierna: „betrokken producten”).
16
Zoals blijkt uit de verwijzingsbeslissing, staan op de voorkant van de verpakking van de betrokken producten vermeldingen over de energetische waarde en de hoeveelheid van verschillende nutriënten die zij bevatten, zoals vetten, eiwitten en voedingsvezels, die niet zijn uitgedrukt per 100 g of per 100 ml, maar per portie of consumptie-eenheid (hierna: „betrokken vermeldingen”).
17
Het milieuagentschap heeft Nestlé gelast om deze betrokken vermeldingen te schrappen op grond dat zij, in strijd met artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128, een herhaling vormden van de vermeldingen die reeds overeenkomstig artikel 30, lid 1, van verordening nr. 1169/2011 in de verplichte voedingswaardevermelding waren opgenomen en, krachtens artikel 32, lid 2, van deze verordening, waren uitgedrukt per 100 g of per 100 ml.
18
Na zonder succes te hebben verzocht om een heronderzoek van dit besluit, heeft Nestlé bij de Förvaltningsrätt i Malmö (bestuursrechter in eerste aanleg Malmö, Zweden) beroep tot nietigverklaring van dit besluit ingesteld. In het kader van dat beroep heeft Nestlé aangevoerd dat de betrokken vermeldingen geen herhaling vormden van die in de verplichte voedingswaardevermelding, maar overeenkomstig artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 moesten worden beschouwd als een aanvulling op die vermelding.
19
Dat beroep is verworpen op grond dat de betrokken vermeldingen, ook al werden zij uitgedrukt per portie of consumptie-eenheid en niet per 100 g of per 100 ml, een door artikel 6, lid 2, van deze gedelegeerde verordening verboden herhaling van de vermeldingen in de verplichte voedingswaardevermelding vormden.
20
Nadat het hoger beroep was verworpen door de Kammarrätt i Göteborg (bestuursrechter in tweede aanleg Göteborg, Zweden), die eveneens oordeelde dat de betrokken vermeldingen niet onder artikel 5, lid 2, onder g), van die gedelegeerde verordening vielen, maar een herhaling vormden van de vermeldingen in de verplichte voedingswaardevermelding, heeft Nestlé cassatieberoep ingesteld bij de Högsta förvaltningsdomstol (hoogste bestuursrechter, Zweden), die de verwijzende rechter is.
21
Om vast te stellen of de etikettering van de betrokken producten in overeenstemming is met gedelegeerde verordening 2016/128, vraagt de verwijzende rechter zich af of de betrokken vermeldingen een aanvullende omschrijving vormen van de eigenschappen en kenmerken van deze producten in de zin van artikel 5, lid 2, onder g), van die gedelegeerde verordening, dan wel een niet-toegestane herhaling van de vermeldingen in de verplichte voedingswaardevermelding, die dan krachtens artikel 6, lid 2, van die gedelegeerde verordening verboden zou zijn.
22
In deze omstandigheden heeft de Högsta förvaltningsdomstol de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:
„1)
Kan informatie over de energetische waarde van een product en de hoeveelheden van verschillende nutriënten die het bevat, die elders dan in de voedingswaardevermelding wordt verstrekt, een aanvullende omschrijving van de eigenschappen en kenmerken van het product vormen als bedoeld in artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128?
2)
Indien de eerste vraag bevestigend wordt beantwoord, verzet artikel 6, lid 2, [van deze gedelegeerde verordening,] dat verbiedt de in de verplichte voedingswaardevermelding opgenomen informatie in de etikettering te herhalen, zich ertegen dat in een omschrijving in de zin van artikel 5, lid 2, onder g), [van die gedelegeerde verordening] informatie over de energetische waarde en de hoeveelheden van verschillende nutriënten wordt vermeld, indien die informatie anders wordt uitgedrukt dan per 100 g of per 100 ml?”
Beantwoording van de prejudiciële vragen
23
Met zijn vragen, die samen moeten worden onderzocht, wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 5, lid 2, onder g), en artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128 aldus moeten worden uitgelegd dat de vermelding, op de voorkant van de verpakking van voeding voor medisch gebruik, van de energetische waarde en de hoeveelheid van verschillende nutriënten die die voeding bevat, uitgedrukt per portie of per consumptie-eenheid, terwijl de verplichte voedingswaardevermelding op de achterkant van deze verpakking diezelfde elementen per 100 g of 100 ml bevat, een „omschrijving van de eigenschappen en/of kenmerken” van een product vormt in de zin van artikel 5, lid 2, onder g), van die gedelegeerde verordening, dan wel een door artikel 6, lid 2, van die gedelegeerde verordening verboden herhaling is.
24
Om te beginnen moet gedelegeerde verordening 2016/128, die verordening nr. 609/2013 aanvult, zoals het Hof reeds heeft geoordeeld samen met die laatste verordening worden begrepen in het licht van de andere wetteksten die van toepassing zijn op levensmiddelen, aangezien het bij voeding voor medisch gebruik in de eerste plaats en ondanks de bijzondere kenmerken ervan om levensmiddelen gaat (zie in die zin arrest van 2 maart 2023, Kwizda Pharma, C‑760/21, EU:C:2023:143, punt 59).
25
Zoals naar voren komt in overweging 24 van verordening nr. 609/2013, dienen de etiketteringsvoorschriften van verordening nr. 1169/2011 in de regel te gelden voor de onder verordening nr. 609/2013 vallende categorieën voeding. Bovendien, wordt in gedelegeerde verordening 2016/128 uitdrukkelijk en herhaaldelijk verwezen naar verordening nr. 1169/2011. In het bijzonder volgt uit artikel 5, lid 1, van deze gedelegeerde verordening dat voeding voor medisch gebruik op het vlak van voedselinformatie in beginsel moet voldoen aan verordening nr. 1169/2011. Voorts is artikel 6 van gedelegeerde verordening 2016/128, wat de bijzondere voorschriften over de voedingswaardevermelding betreft, grotendeels gebaseerd op de voorschriften van verordening nr. 1169/2011 en geeft het uitdrukkelijk aan in welke gevallen dient te worden afgeweken van deze verordening (zie in die zin arrest van 2 maart 2023, Kwizda Pharma, C‑760/21, EU:C:2023:143, punten 60 en 61).
26
Aangezien het bij voeding voor medisch gebruik in de eerste plaats en ondanks de specifieke kenmerken ervan gaat om voeding, moeten artikel 5, lid 2, onder g), en artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128, waarop de vragen van de verwijzende rechter betrekking hebben, worden uitgelegd in het licht van verordening nr. 1169/2011 en verordening nr. 609/2013.
27
Volgens de bewoordingen van, ten eerste, artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 bevat voeding voor medisch gebruik, naast de in artikel 9, lid 1, van verordening nr. 1169/2011 bedoelde verplichte vermeldingen, aanvullende verplichte vermeldingen, zoals meer bepaald een omschrijving van de eigenschappen en/of kenmerken waaraan het product zijn nut ontleent in verband met de ziekte, aandoening of kwaal waarvoor het product als dieetvoeding is bestemd, in het bijzonder, in voorkomend geval, betreffende de speciale bewerking en formulering, de nutriënten waarvan de hoeveelheid is verhoogd of verlaagd of die zijn verwijderd of op een andere manier gewijzigd, en de redenen voor het gebruik van het product.
28
Overigens bepaalt artikel 9, lid 1, onder l), van verordening nr. 1169/2011, waarnaar artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 verwijst, dat een van de verplichte vermeldingen op levensmiddelen een „voedingswaardevermelding” is.
29
Volgens artikel 30, lid 1, van verordening nr. 1169/2011, dat betrekking heeft op de inhoud van een verplichte voedingswaardevermelding, bevat deze vermelding de energetische waarde en met name de hoeveelheid van bepaalde nutriënten.
30
Krachtens artikel 32, lid 2, van deze verordening worden de in de verplichte voedingswaardevermelding vermelde energetische waarde en hoeveelheden nutriënten uitgedrukt per 100 g of 100 ml, terwijl artikel 33 van dezelfde verordening de gevallen regelt waarin deze elementen per portie en/of consumptie-eenheid kunnen worden uitgedrukt.
31
In casu blijkt uit het verzoek om een prejudiciële beslissing dat de energetische waarde en de hoeveelheid van verschillende nutriënten in de voedingswaardevermelding van de betrokken producten per 100 g of 100 ml worden uitgedrukt op de achterkant van de verpakking ervan, en diezelfde vermeldingen per portie of per consumptie-eenheid worden vermeld op de voorkant van de verpakking van deze producten.
32
Aangezien uit de bewoordingen van artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 blijkt dat deze bepaling betrekking heeft op de vermeldingen die de krachtens artikel 9, lid 1, van verordening nr. 1169/2011 verplicht aan te brengen vermeldingen aanvullen, kunnen de energetische waarde en de hoeveelheid van verschillende nutriënten, die bestanddeel zijn van de verplichte voedingswaardevermelding, niet tegelijkertijd gelden als verplichte vermeldingen in de zin van laatstgenoemde bepaling én als bijkomende verplichte vermeldingen in de zin van artikel 5, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128. De in laatstgenoemde bepaling bedoelde verplichte informatie is immers specifiek van toepassing op voeding voor medisch gebruik en komt bovenop de bij verordening nr. 1169/2011 voorgeschreven verplichte informatie.
33
De bewoordingen van artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128, die betrekking hebben op de verplichte vermelding van andere dan de in artikel 9, lid 1, van verordening nr. 1169/2011 bedoelde informatie, kunnen dus niet in die zin worden uitgelegd dat vermeldingen als de betrokken vermeldingen binnen de werkingssfeer van eerstgenoemde bepaling vallen.
34
Voorts vereisen de bewoordingen van artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 een „omschrijving” van de eigenschappen en/of kenmerken van een product. Hoewel deze bepaling geen uitputtende opsomming geeft van de vermeldingen die mogelijk in een dergelijke beschrijving moeten worden opgenomen, verduidelijkt deze bepaling dat het met name gaat om de speciale bewerking van een product en de formulering ervan, om nutriënten waarvan de hoeveelheid is verhoogd of verlaagd of die zijn verwijderd of op een andere manier gewijzigd, en om de redenen die het gebruik ervan rechtvaardigen.
35
Bijgevolg blijkt uit de letterlijke uitlegging van artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 dat de „omschrijving van de eigenschappen en/of kenmerken”, in de zin van deze bepaling, van voeding voor medisch gebruik geen betrekking kan hebben op vermeldingen die, hoewel zij anders zijn uitgedrukt, reeds voorkomen in de verplichte voedingswaardevermelding op de achterkant van de verpakking van de desbetreffende voeding en door de exploitant van een levensmiddelenbedrijf slechts worden herhaald op de voorkant van die verpakking, zonder dat deze vermeldingen bedoeld zijn om de eigenschappen en kenmerken van die voeding te omschrijven.
36
In dit verband is het van geen belang dat er, zoals Nestlé betoogt ter ondersteuning van haar stelling dat de betrokken vermeldingen nuttig zijn, verschillen bestaan tussen de taalversies van die bepaling.
37
Hoewel in de Franse taalversie ervan niet wordt verwezen naar het „nut” van het product in de omschrijving van de eigenschappen en/of kenmerken, anders dan bijvoorbeeld de Zweedse (de egenskaper och/eller kännetecken som gör produkten särskilt användbar), de Spaanse (propiedades o características que expliquen la utilidad del producto), de Deense (egenskaber og/eller karakteristika, der gør produktet nyttigt), de Engelse (properties and/or characteristics that make the product useful) dan wel de Roemeense (proprietăților și/sau a caracteristicilor care fac produsul util) taalversie, waarin een dergelijke verduidelijking is opgenomen, is een dergelijk taalverschil in casu niet doorslaggevend, aangezien de bewoordingen van artikel 5, lid 2, onder g), van gedelegeerde verordening 2016/128 hoe dan ook, ongeacht de taalversie ervan, een omschrijving van de eigenschappen en/of kenmerken van het betrokken product verplicht stellen, en niet louter een vermelding van dezelfde informatie als die welke reeds in de verplichte voedingswaardevermelding is opgenomen, maar in een andere vorm is uitgedrukt.
38
Ten tweede hebben de vragen van de verwijzende rechter betrekking op de mogelijkheid om, in het licht van het in artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128 neergelegde verbod, met betrekking tot voeding voor medisch gebruik de vermeldingen als die welke in het hoofdgeding aan de orde zijn te herhalen, in afwijking van artikel 30, lid 3, van verordening nr. 1169/2011.
39
Met betrekking tot voeding in het algemeen is het juist dat artikel 30, lid 3, onder bepaalde voorwaarden toestaat dat op de etikettering van een voorverpakt levensmiddel bepaalde vermeldingen worden herhaald. Volgens deze bepaling kunnen immers, wanneer de etikettering van een voorverpakt levensmiddel de verplichte voedingswaardevermelding bevat, de energetische waarde of de energetische waarde samen met de hoeveelheden vetten, verzadigde vetzuren, suikers en zout worden herhaald.
40
Met betrekking tot voeding voor medisch gebruik moet evenwel worden vastgesteld dat artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128 voorziet in een verbod om op de etikettering van deze voeding de informatie in de verplichte voedingswaardevermelding te herhalen. Volgens deze bepaling mag, in afwijking van artikel 30, lid 3, van verordening nr. 1169/2011, de informatie die is opgenomen in de verplichte voedingswaardevermelding voor voeding voor medisch gebruik immers niet worden herhaald.
41
Hieruit volgt dat de Uniewetgever heeft willen verbieden dat op de voorkant van de verpakking van voeding voor medisch gebruik de energetische waarde en de per portie of consumptie-eenheid uitgedrukte hoeveelheid van verschillende nutriënten worden herhaald, aangezien het gaat om dezelfde vermeldingen als die welke in de verplichte voedingswaardevermelding op de achterkant van die verpakking voorkomen, ook al worden zij uitgedrukt in 100 g of 100 ml.
42
Dat is in casu juist het geval voor de betrokken vermeldingen, aangezien het gaat om vermeldingen die, wat hun aard betreft, zonder dat de vorm waarin zij zijn uitgedrukt doorslaggevend is, wel degelijk onder de verplichte voedingswaardevermelding krachtens artikel 30, lid 1, van verordening nr. 1169/2011 vallen.
43
Zoals advocaat-generaal in punt 57 van zijn conclusie heeft opgemerkt, kan het in artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128 bedoelde verbod dan wel de verplichting krachtens artikel 5, lid 2, onder g), van deze gedelegeerde verordening inzake bepaalde vermeldingen op de etikettering van voeding voor medisch gebruik niet variëren naargelang van de verschillende vormen waarin die informatie is uitgedrukt, aangezien zij steeds betrekking heeft op dezelfde inhoud.
44
De letterlijke uitlegging van artikel 5, lid 2, onder g), en artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128 wordt bevestigd door de context van die bepalingen en door het doel van zowel deze gedelegeerde verordening als verordening nr. 609/2013.
45
Wat ten eerste deze context betreft, gaan alle in artikel 5 van gedelegeerde verordening 2016/128 bedoelde vermeldingen, met name die betreffende het gebruik van voeding voor medisch gebruik onder medisch toezicht, de specifieke leeftijdsgroep waarvoor deze voeding bestemd is of de te nemen voorzorgsmaatregelen en tegenindicaties, verder dan de context van de voedingswaarde van het betrokken levensmiddel en beogen zij bijkomende informatie te verstrekken ten opzichte van die voedingswaarde.
46
Gelet op deze specifieke voorschriften voor voeding voor medisch gebruik, te weten, zoals in wezen blijkt uit de definitie in artikel 2, lid 2, onder g), van verordening nr. 609/2013, levensmiddelen die speciaal zijn bewerkt of samengesteld om aan de voedingsbehoeften van bepaalde patiënten te voldoen en die alleen onder medisch toezicht mogen worden gebruikt en die, zoals blijkt uit overweging 17 van gedelegeerde verordening 2016/128, beogen te voldoen aan de specifieke voedingsbehoeften die voortvloeien uit een bepaalde ziekte, aandoening of kwaal, moet worden geoordeeld dat de voor een gepast gebruik van deze levensmiddelen noodzakelijke gegevens niet beperkt mogen blijven tot een loutere herhaling van de reeds in de verplichte voedingswaardevermelding bestaande vermeldingen, maar de eigenschappen en kenmerken van die levensmiddelen moeten specificeren.
47
Wat ten tweede het doel van gedelegeerde verordening 2016/128 en verordening nr. 609/2013 betreft, blijkt uit overweging 13 van deze eerste verordening en uit de overwegingen 15 en 26 van de tweede verordening dat de Uniewetgever, door te voorzien in specifieke etiketteringsvoorschriften voor sommige levensmiddelen, een hoog beschermingsniveau van kwetsbare consumenten heeft willen vaststellen om hen in staat te stellen precies te identificeren welke producten hun bron van gedeeltelijke of enige voeding vormen. Bovendien wordt in artikel 9, lid 5, van verordening nr. 609/2013 verduidelijkt dat de etikettering en de presentatie van en de reclame voor voeding voor medisch gebruik niet misleidend mogen zijn.
48
Zoals de Europese Commissie in haar schriftelijke opmerkingen heeft opgemerkt, kan het feit dat alleen bepaalde, reeds in de verplichte voedingswaardevermelding opgenomen informatie wordt vermeld, een misleidende presentatie van de algemene samenstelling van een levensmiddel geven en daarmee de consument op het verkeerde been zetten. Die doelstelling die door de Uniewetgever wordt nagestreefd met de in artikel 30, lid 3, van verordening nr. 1169/2011 opgenomen toestemming voor het herhalen van bepaalde voedingsinformatie, namelijk het helpen van de consumenten om gemakkelijk toegang te krijgen tot de belangrijkste voedingsinformatie bij de aankoop van levensmiddelen, is niet relevant voor voeding voor medisch gebruik, aangezien deze producten bestemd zijn voor consumptie onder toezicht van beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg.
49
Bovendien verbiedt artikel 7 van gedelegeerde verordening 2016/128 om voor voeding voor medisch gebruik voedings‑ en gezondheidsclaims te doen. In dit verband moet, zoals naar voren komt uit overweging 17 van die verordening, worden voorkomen dat voeding voor medisch gebruik rechtstreeks bij de consument wordt gepromoot om de verkoop van deze producten te stimuleren, aangezien de consumenten patiënten zijn die aan een bepaalde ziekte, aandoening of kwaal lijden en zich dus onderscheiden van het algemene profiel van de gezonde bevolking, en deze voeding overigens is afgestemd op gebruik onder toezicht van beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg.
50
Hieruit volgt dat, gelet op het specifieke karakter van deze voeding, de aan artikel 5, lid 2, onder g), en artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening 2016/128 gegeven uitlegging ook in overeenstemming is met de doelstelling van zowel deze gedelegeerde verordening als verordening nr. 609/2013.
51
Gelet op een en ander moet op de gestelde vragen worden geantwoord dat artikel 5, lid 2, onder g), en artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening nr. 2016/128 aldus moeten worden uitgelegd dat de vermelding, op de voorkant van de verpakking van voeding voor medisch gebruik, van de energetische waarde en de hoeveelheid van verschillende nutriënten, uitgedrukt per portie of per consumptie-eenheid, terwijl de verplichte voedingswaardevermelding op de achterkant van deze verpakking diezelfde elementen per 100 g of 100 ml bevat, geen „omschrijving van de eigenschappen en/of kenmerken” van die voeding vormt in de zin van artikel 5, lid 2, onder g), van die gedelegeerde verordening, maar een herhaling van de informatie in die verplichte voedingswaardevermelding, die door artikel 6, lid 2, van die gedelegeerde verordening wordt verboden.
Kosten
52
Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
Het Hof (Achtste kamer) verklaart voor recht:
Artikel 5, lid 2, onder g), en artikel 6, lid 2, van gedelegeerde verordening (EU) 2016/128 van de Commissie van 25 september 2015 tot aanvulling van verordening (EU) nr. 609/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de bijzondere samenstellings‑ en informatievoorschriften betreffende voeding voor medisch gebruik
moeten aldus worden uitgelegd dat
de vermelding, op de voorkant van de verpakking van voeding voor medisch gebruik, van de energetische waarde en de hoeveelheid van verschillende nutriënten, uitgedrukt per portie of per consumptie-eenheid, terwijl de verplichte voedingswaardevermelding op de achterkant van deze verpakking diezelfde elementen per 100 g of 100 ml bevat, geen „omschrijving van de eigenschappen en/of kenmerken” van die voeding vormt in de zin van artikel 5, lid 2, onder g), van die gedelegeerde verordening, maar een herhaling van de informatie in die verplichte voedingswaardevermelding, die door artikel 6, lid 2, van die gedelegeerde verordening wordt verboden.
ondertekeningen
(
*1
)	Procestaal: Zweeds.