62007CC0429
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
MENGOZZI
ppreżentati fil-5 ta’ Marzu 2009 (
1
)
Kawża C-429/07
Inspecteur van de Belastingdienst
vs
X BV
“Politika tal-kompetizzjoni — Artikoli 81 KE u 82 KE — Artikolu 15(3) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003 — Osservazzjonijiet bil-miktub sottomessi mill-Kummissjoni — Kawża nazzjonali dwar il-possibbiltà ta’ tnaqqis fiskali ta’ multa imposta b’deċiżjoni tal-Kummissjoni”
I — Introduzzjoni
1.
Din hija l-ewwel darba li l-Qorti tal-Ġustizzja ntalbet teżamina l-kundizzjoni jew il-kundizzjonijiet li għalihom hija suġġetta l-preżentata ta’ osservazzjonijiet bil-miktub mill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej quddiem il-qrati tal-Istati Membri, skont l-Artikolu 15(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 ta’ Diċembru 2002, fuq l-implementazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat (
2
).
2.
Din id-domanda, li saret permezz ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari magħmul mill-Gerechtshof te Amsterdam (il-Pajjiżi l-Baxxi), tqajmet fil-kuntest partikolari ta’ kawża fiskali dwar it-tnaqqis parzjali ta’ multa imposta b’deċiżjoni tal-Kummissjoni.
II — Il-kuntest ġuridiku
A — Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
3.
L-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 1/2003, intitolat “Koperazzjoni bejn qrati nazzjonali” jgħid:
“1.   Fil-proċeduri għall-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 [KE] jew l-Artikolu 82 [KE], qrati ta’ Stati Membri jistgħu jistaqsu lil Kummissjoni biex tittrasmettilhom l-informazzjoni fil-pussess tagħha jew l-opinjoni tagħha fuq id-domandi li jikkonċernaw l-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Komunità.
2.   Stati Membri ħa jresqu [għandhom iressqu] lill-Kummissjoni kopja bil-miktub tal-ġudizzju [kopja ta’ kull sentenza bil-miktub] tal-qrati nazzjonali fuq id-deċiżjoni ta’ l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 [KE] jew l-Artikolu 82 [KE]. Din il-kopja għandha tintbgħat mingħajr dewmien wara li l-ġudizzju bil-miktub ġie notifikat lil partijiet l-oħra [wara li s-sentenza bil-miktub sħiħa tiġi nnotifikata lill-partijiet].
3.   L-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tal-Istati Membri, [li] jaggixxu fuq l-inizjativa proprju tagħhom, jistgħu jagħtu l-osservazzjonijiet bil-miktub lil qrati nazzjonali ta’ l-Istat Membru tagħhom fuq kwistjonijiet li jirrelataw ma l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 [KE] jew l-Artikolu 82 [KE]. Bil-permess tal-qorti partikolari, jistgħu jagħtu ukoll l-osservazzjonijiet b’mod orali lil qrati nazzjonali ta’ l-Istat Membru. Fejn l-applikazzjoni koerenti ta’ l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 82 [KE] jirrikjedi hekk, il-Kummissjoni, [li] tagixxi fuq l-iniżjattiva proprja tagħha, tista tagħti osservazzjonijiet bil-miktub lil qrati ta’ Stati Membri. Bil-permess tal-qorti partikolari, hi tista’ tagħmel ukoll osservazzjonijiet orali.
Bil-għan ta’ preparazzjoni ta’ l-osservazzjonijiet tagħhom biss, l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni ta’ l-Istati Membri u il-Kummissjoni tista’ titlob [jistgħu jitolbu] lil qorti rilevanti ta’ l-Istat Membru biex titrasmetti jew tiżgura it-trasmissjoni lilhom ta’ kwalunkwe dokumenti neċessarji għall-istima tal-każ.
[…]”.
4.
Il-premessa 21 tar-Regolament Nru 1/2003 tgħid:
“Konsistenza fl-applikazzjoni tal-liġijiet tal-kompetizzjoni tirrikjedi ukoll li l-arranġamenti jkunu satbbiliti għal koperazzjoni bejn il-qrati tal-Istati Membri u l-Kummissjoni. Dan hu rilevanti għal qrati kollha ta’ l-Istati Membri li japplikaw l-Artikoli 81 [KE] u 82 [KE], sew jekk dawn il-liġijiet qed jiġu applikati għal libeli [kawżi] bejn partijiet privati, jagixxi bħala infurzatur publiku jew bħala reviżjoni tal-qrati. B’mod partikolari, qrati nazzjonali għandhom ikunu kapaċi li jistaqsu għall-informazzjoni lill-Kummissjoni jew għall-opinjoni fuq il-punti konċernati tal-applikazzjoni tal-liġijiet tal-kompetizzjoni tal-Komunità. Il-Kummissjoni u l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni ta’ l-Istati Membri għandhom ikunu kapaċi [għandu jkollhom il-possibbiltà li] jagħtu l-osservazzjonijiet tagħhom bil-miktub jew oralment lill-qrati msejjħa biex japplikaw l-Artikolu 81 [KE] u [jew] l-Artikolu 82 [KE]. Dawn l-osservazzjonjiet għandhom ikunu sottomessi fi ħdan struttura ta’ regoli u prattiċi ta’proċedura nazzjonali ikluż dawk li jissalvagwadjaw id-drittijiet ta’ partijiet. Passi għandhom għalhekk jiġu meħuda biex jiżguraw li l-Kummissjoni u l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tal-Istati Membri huma informati tajjeb mil-proċeduri quddiem qrati nazzjonali.”
B — Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
5.
L-Artikolu 89h tal-Liġi li tistabbilixxi regoli ġodda dwar il-kompetizzjoni (Mededingingswet), tat-22 ta’ Mejju 1997, kif emendata mil-Liġi tat- (iktar ’il quddiem il-“Mededingingswet”), jgħid:
“1.   Meta ma jkunux partijiet fil-kawża, il-Bord Amministrattiv tal-[awtorità Olandiża tal-kompetizzjoni (Nederlandse Mededingingsautoriteit, iktar ’il quddiem in-‘NMa’)] jew il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej jistgħu, għall-finijiet tat-trattazzjoni ta’ rikors ippreżentat quddiem il-qorti amministrattiva, jissottomettu osservazzjonijiet bil-miktub b’mod konformi mal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003, jekk il-Bord [tan-NMa] jew il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej ikunu esprimew din ix-xewqa. Il-qorti tista’ tiffissa terminu għal dan il-għan. Bl-awtorizzazzjoni tal-qorti, huma jistgħu jippreżentaw ukoll osservazzjonijiet orali matul is-seduta.
2.   Fuq talba magħmula skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003, il-qorti għandha jibgħat [tibgħat] lill-Bord [tan-NMa] u lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej id-dokumenti kollha msemmija f’dik id-dispożizzjoni. Il-partijiet jistgħu, f’terminu ffissat mill-qorti, jagħtu l-opinjoni tagħhom dwar id-dokumenti li għandhom jintbagħtu.
3.   Il-partijiet jistgħu jwieġbu għall-osservazzjonijiet tal-Bord [tan-NMa] jew tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej f’terminu ffissat mill-qorti. Din tal-aħħar tista’ tawtorizza lill-partijiet biex iwieġbu għall-osservazzjonijiet rispettivi tagħhom”.
6.
Il-memorandum ta’ spjegazzjoni tal-Liġi tat-30 ta’ Ġunju 2004 li temenda l-Mededingingswet jispeċifika li l-osservazzjonijiet bil-miktub jew orali ppreżentati mill-Kummissjoni għandhom l-istatus ta’ opinjoni u għandhom l-għan li jippromwovu l-applikazzjoni koerenti tar-regoli tal-kompetizzjoni. Il-Kummissjoni u l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni huma obbligati għal dan il-għan li jirrispettaw ir-regoli proċedurali Olandiżi. Fil-fatt, fil-proċeduri bejn żewġ partijiet, il-qorti hija passiva. Barra minn hekk, il-qorti ma hijiex marbuta bl-opinjoni tal-Kummissjoni. Għalhekk, l-indipendenza tal-qorti ma titpoġġa f’ebda dubju. Il-Kummissjoni u l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni għandhom jirrispettaw id-drittijiet tal-partijiet u jiżguraw li l-informazzjoni kummerċjali kunfidenzjali tinżamm kunfidenzjali. Fl-aħħar nett, skont l-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 1/2003, il-qorti nazzjonali għandha s-setgħa titlob lill-Kummissjoni biex tibgħatilha informazzjoni jew opinjoni.
7.
L-Artikolu 3.14 tal-Liġi dwar it-taxxa fuq id-dħul tal-2001 (Wet Inkomstenbelasting 2001) jgħid:
“1.
Fil-kalkolu tal-profitt, ma jistgħux jitnaqqsu l-ispejjeż u l-kosti relatati mal-elementi segwenti:
[…]
c.
il-multi imposti minn qorti Olandiża u s-somom imħallsa lill-Istat biex jiġu evitati proċeduri ġudizzjarji fl-Olanda jew biex tiġi sodisfatta kundizzjoni marbuta ma’ deċiżjoni ta’ remissjoni ta’ penali, kif ukoll il-multi imposti minn istituzzjoni tal-Unjoni Ewropea u l-multi u żidiet imposti b’applikazzjoni tal-Liġi ġenerali dwar it-taxxi tal-Istat (Algemene wet inzake rijksbelastingen), tal-Liġi dwar id-dwana (Douanewet), tal-Liġi dwar il-koordinazzjoni tas-sigurtà soċjali (Coördinatiewet Sociale Verzekering), tal-Liġi dwar l-infurzar amministrattiv tal-kodiċi tat-triq (Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften) u tal-Liġi dwar il-kompetizzjoni (Mededingingswet); […]”
III — Il-fatti tal-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
8.
B’deċiżjoni tas-27 ta’ Novembru 2002, il-Kummissjoni kkonstatat li BPB plc, Gebrüder Knauf Westdeutsche Gipswerke KG, Lafarge SA u Gyproc Benelux NV kienu kisru l-Artikolu 81(1) KE billi pparteċipaw f’serje ta’ akkordji u prattiki miftiehma fis-settur tal-plasterbord bejn l-1992 u l-1998 (
3
). Permezz ta’ din l-istess deċiżjoni, il-Kummissjoni imponiet ukoll multa fuq kull waħda minn dawn il-kumpanniji. Dawn il-multi tħallsu provviżorjament jew ġew iggarantiti b’garanzija bankarja.
9.
Il-multi imposti mill-Kummissjoni ġew ikkonfermati mill-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej fis-sentenzi tagħha tat-8 ta’ Lulju 2008 (
4
).
10.
Qabel ma ngħataw is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza li kkonfermaw l-ammont ta’ dawn il-multi, waħda mill-erba’ kumpanniji msemmija hawn fuq, indikata bħala l-kumpannija X KG mill-qorti tar-rinviju, għaddiet il-multa parzjalment fuq waħda mis-sussidjarji tagħha stabbilita fl-Olanda, il-kumpannija X BV (iktar ’il quddiem il-“kumpannija X”).
11.
Fit-13 ta’ Marzu 2004, l-amministrazzjoni fiskali Olandiża bagħtet lill-kumpannija X rendikont tat-taxxa abbażi tat-taxxa fuq il-kumpanniji għas-sena finanzjarja 2002. B’ittra tat-, din l-istess kumpannija ressqet oġġezzjoni kontra dan ir-rendikont tat-taxxa quddiem l-Inspecteur van de Belastingdienst/P/kantoor P, li ġiet miċħuda b’deċiżjoni tal-.
12.
Fid-19 ta’ April 2005, il-kumpannija X ressqet il-kawża quddiem l-Arrondissementsrechtbank Haarlem, li għandu ġurisdizzjoni fuq kwistjonijiet fiskali. Il-partijiet fil-kawża ma qablux dwar il-kwistjoni jekk il-multa imposta mill-Kummissjoni u li ngħaddiet fuq X tikkostitwixxix multa fis-sens tal-Artikolu 3.14(1)(c) tal-Liġi dwar it-taxxa fuq id-dħul tal-2001, li tipprojbixxi t-tnaqqis tal-multi imposti mill-istituzzjonijiet Komunitarji għall-finijiet tal-kalkolu tal-profitt ta’ impriża.
13.
B’sentenza tat-22 ta’ Mejju 2006, l-Arrondissementsrechtbank Haarlem aċċetta li l-multa setgħet titnaqqas parzjalment inkwantu din kellha l-iskop li ċċaħħad lill-impriża li wettqet ksur mill-vantaġġi miksuba bil-ksur.
14.
L-amministrazzjoni fiskali Olandiża ppreżentat appell minn din is-sentenza quddiem il-Gerechtshof te Amsterdam b’rikors tat-30 ta’ Ġunju 2006.
15.
B’ittra tal-15 ta’ Marzu 2007, il-Kummissjoni, li saret taf bis-sentenza tal-Arrondissementsrechtbank Haarlem u bil-proċeduri pendenti permezz tal-istampa u permezz tan-NMa, informat lill-Gerechtshof te Amsterdam li hija xtaqet tintervjeni bħala amicus curiae, b’applikazzjoni tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003. Il-Kummissjoni talbet, barra minn hekk, li jiġi ffissat terminu għal dan il-għan u li jintbagħtulha d-dokumenti meħtieġa sabiex tkun tista’ tifhem il-kawża.
16.
Waqt seduta li saret fit-22 ta’ Awwissu 2007 quddiem il-Gerechtshof te Amsterdam, il-partijiet fil-kawża prinċipali u l-Kummissjoni ġew mistiedna biex jesprimu l-opinjoni tagħhom dwar il-kwistjoni jekk l-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 jawtorizzax lil din tal-aħħar tippreżenta, ex officio, osservazzjonijiet bil-miktub fil-kawża prinċipali.
17.
Billi kkunsidra li kien hemm dubji raġonevoli dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Gerechtshof te Amsterdam iddeċieda li jissospendi l-proċeduri u li jagħmel id-domanda preliminari li ġejja lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“Il-Kummissjoni hija kompetenti, skond l-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003, li tissottometti, ex officio, osservazzjonijiet bil-miktub fi proċeduri li jirrigwardaw il-possibbiltà ta’ tnaqqis mill-profitt (taxxabbli) magħmul mill-parti kkonċernata fl-2002 ta’ multa għal ksur tad-dritt Komunitarju dwar il-kompetizzjoni, li kienet ġiet imposta mill-Kummissjoni fuq X KG u li (parzjalment) ingħaddiet fuq il-parti kkonċernata?”
IV — Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
18.
B’mod konformi mal-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub mill-kumpannija X, mill-Gvern Olandiż, kif ukoll mill-Kummissjoni. Instemgħet ukoll it-trattazzjoni ta’ dawn tal-aħħar u tal-Gvern Taljan fis-seduta li saret fit-18 ta’ Diċembru 2008.
V — Analiżi
19.
Skont it-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni, li taġixxi ex officio, tista’ tissottometti osservazzjonijiet bil-miktub lill-qrati tal-Istati Membri “[f]ejn l-applikazzjoni koerenti ta’ l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 82 [KE] jirrikjedi hekk”.
20.
Il-partijiet li ppreżentaw osservazzjonijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja ma jaqblux dwar l-interpretazzjoni tal-frażi ċċitata hawn fuq.
21.
Essenzjalment, skont il-kumpannija X u l-Gvern Olandiż, il-frażi li tinsab fit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003, għandha tiġi interpretata b’mod strett u għandha l-għan li tiggarantixxi interpretazzjoni koerenti tal-Artikoli 81 KE u 82 KE u li tgħin lill-qrati nazzjonali japplikaw dawn id-dispożizzjonijiet. L-intervent tal-Kummissjoni bħala amicus curiae huwa għalhekk limitat għall-kuntest strett tal-applikazzjoni tal-Artikoli 81 KE u 82 KE mill-qrati nazzjonali. Dan l-approċċ huwa konformi mal-ittra, mal-għan u mal-oriġini tal-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 1/2003, kif ukoll mat-testi li jinterpretaw dan ir-regolament, bħall-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-qrati nazzjonali fl-applikazzjoni tal-Artikoli 81 KE u 82 KE (
5
). Barra minn hekk, fil-fehma tal-Gvern Olandiż, il-Kummissjoni ma tistax tinvoka l-proċedura prevista fl-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003, għall-għan iktar wiesa’ li tiżgura l-applikazzjoni effettiva tal-Artikoli 81 KE u 82 KE. Fl-aħħar nett, dan il-gvern jikkunsidra li l-applikazzjoni koerenti tal-Artikoli 81 KE u 82 KE ma tistax tiġi ppreġudikata f’każ fejn il-qorti nazzjonali ma tintalabx tinterpreta jew tapplika xi wieħed minn dawn l-artikoli. Għaldaqstant, dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha jeskludu li l-Kummissjoni tista’ tippreżenta osservazzjonijiet f’kawża dwar id-dritt fiskali nazzjonali, bħal dik li tinsab quddiem il-qorti tar-rinviju, abbażi tat-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003.
22.
Min-naħa tagħha, il-Kummissjoni, li essenzjalment hija sostnuta mill-Gvern Taljan, hija tal-fehma li huwa neċessarju li jiġi interpretat b’mod wiesa’ l-kamp ta’ applikazzjoni tat-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 u b’mod partikolari l-espressjoni “applikazzjoni koerenti ta’ l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 82 [KE]”, li tikkundizzjona l-preżentata tal-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha quddiem qorti nazzjonali. Skont il-Kummissjoni, ma jkunx korrett jekk is-sottomissjoni ta’ osservazzjonijiet bil-miktub skont it-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 titqies li hija suġġetta għall-kundizzjoni addizzjonali li l-proċeduri nazzjonali jkunu jirrigwardaw l-applikazzjoni tal-Artikolu 81 KE jew tal-Artikolu 82 KE. Għall-kuntrarju, huwa biżżejjed li l-kawża tkun tista’ tikkomprometti l-applikazzjoni koerenti tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni. Barra minn hekk, id-dispożizzjonijiet tal-premessa 21 tar-Regolament Nru 1/2003 u tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-qrati nazzjonali fl-applikazzjoni tal-Artikoli 81 KE u 82 KE għandhom portata sempliċement indikattiva u ma jistgħux jirrestrinġu interpretazzjoni wiesa’ tat-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tal-imsemmi regolament. Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet u inkwantu hija għandha marġni ta’ diskrezzjoni sinjifikattiva biex teżamina jekk kawża teħtieġx li jiġu ppreżentati osservazzjonijiet bil-miktub quddiem qorti nazzjonali, il-Kummissjoni tenfasizza li hija għandha s-setgħa u l-interess leġittimu biex tippreżenta tali osservazzjonijiet fil-kuntest tal-kontroversja fiskali fil-kawża prinċipali. Fil-fatt, peress li l-multi jippenalizzaw aġir antikompetittiv, dawn huma marbuta mal-applikazzjoni tal-Artikoli 81 KE u 82 KE, kif jindika l-Artikolu 83(2)(a) KE. Issa l-possibbiltà li l-multi imposti mill-Kummissjoni jitnaqqsu mill-profitt taxxabbli, anki jekk parzjalment, toħloq ir-riskju li jiġi limitat b’mod konsiderevoli l-effett dissważiv tagħhom u tikkomprometti l-għanijiet tat-Trattat KE, b’mod partikolari l-applikazzjoni tal-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tosserva li, minn naħa, il-qorti nazzjonali ma hijiex marbuta bl-osservazzjonijiet bil-miktub ippreżentati minnha u, min-naħa l-oħra, hija ma takkwistax l-istatus ta’ intervenjent fil-kawża prinċipali bis-saħħa tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003.
23.
Il-problematika mqajma f’dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari tista’ tiġi sintetizzata b’mod iktar konkret billi tiġi indirizzata d-domanda li ġejja: il-kamp ta’ applikazzjoni tal-kundizzjoni stipulata fit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 tkopri sitwazzjoni fejn, permezz tal-preżentata ta’ osservazzjonijiet bil-miktub quddiem qorti nazzjonali ta’ appell, il-Kummissjoni tkun tixtieq tiżgura l-applikazzjoni koerenti tal-effetti ta’ waħda mid-deċiżjonijiet tagħha, li jimplementaw l-Artikolu 81 KE, liema applikazzjoni koerenti, skont il-Kummissjoni, tista’ tiġi ppreġudikata mill-imsemmija qorti jekk hija kellha tikkonferma l-interpretazzjoni u s-soluzzjoni adottata mill-qorti tal-ewwel istanza.
24.
Preliminarjament, għandu jiġi osservat li l-Kummissjoni ammettiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li s-sitwazzjoni inkwistjoni f’din il-kawża taqa’ taħt il-kategorija tal-“każijiet atipiċi” fejn hija jista’ jkollha tuża l-kompetenzi proċedurali mogħtija lilha mit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003. Fil-fatt, huwa paċifiku li l-“każijiet tipiċi” imsemmija f’din id-dispożizzjoni huma dawk fejn il-qorti nazzjonali tintalab tapplika l-Artikoli 81 KE u/jew 82 KE għal sitwazzjoni partikolari u/jew tapplikahom għal każ konkret.
25.
Dan premess, wieħed ma jistax jaqbel mal-interpretazzjoni restrittiva tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 sostnuta mill-kumpannija X u mill-Gvern Olandiż.
26.
Fl-ewwel lok, għandha tiġi miċħuda l-affermazzjoni tagħhom li l-Kummissjoni għandha s-setgħa tibda l-proċedura prevista fit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 biss, fil-każijiet fejn ikun hemm riskju li tiġi ppreġudikata l-interpretazzjoni koerenti tal-Artikoli 81 KE jew 82 KE b’deċiżjoni ta’ qorti ta’ Stat Membru. Fil-fatt, biżżejjed li jingħad li t-test ta’ dik id-dispożizzjoni jagħmel referenza għall-“applikazzjoni koerenti” tal-imsemmija artikoli u mhux esklużivament għall-interpretazzjoni tagħhom.
27.
Fit-tieni lok, lanqas ma huwa konvinċenti l-argument tal-Gvern Olandiż li jgħid li l-Kummissjoni ma tistax tinvoka d-dritt li tippreżenta osservazzjonijiet bil-miktub abbażi tat-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 f’kawża dwar l-applikazzjoni tad-dritt nazzjonali għaliex din ma toħloq ebda riskju li tiġi ppreġudikata l-applikazzjoni koerenti tal-Artikoli 81 KE jew 82 KE, iżda, l-iktar l-iktar, l-applikazzjoni effettiva ta’ dawn tal-aħħar.
28.
Fil-fatt, peress li min-natura tiegħu l-kunċett ta’ koerenza jista’ jkollu iktar minn tifsira waħda, il-frażi użata fit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003, tista’ bla dubju tirreferi għas-sitwazzjonijiet fejn qorti nazzjonali tista’ tippreġudika kemm il-koerenza interna tal-Artikoli 81 KE jew 82 KE, jiġifieri, essenzjalment, l-applikazzjoni koerenti tal-kundizzjonijiet stipulati f’dawn id-dispożizzjonijiet, kif ukoll il-koerenza esterna tagħhom, jiġifieri li dawk id-dispożizzjonijiet jżommu post loġiku u li jinftiehem fil-kuntest iktar ġenerali tas-sistema tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni jew tat-Trattat (
6
).
29.
Jekk jiġi kkunsidrat li t-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 tirreferi għall-kunċett ta’ koerenza f’dan l-aħħar sens, ma huwiex eskluż, kif ser neżamina fl-analiżi sussegwenti, li qorti nazzjonali li jkollha quddiemha kawża li tikkonċerna d-dritt nazzjonali tista’ madankollu tippreġudika l-applikazzjoni koerenti tal-Artikoli 81 jew 82 KE.
30.
F’dan ir-rigward, huwa diġà faċli, fil-fehma tiegħi, li wieħed jikkonċepixxi li sentenza nazzjonali, li tagħti l-possibbiltà li titnaqqas mit-taxxa, totalment jew parzjalment, multa imposta b’deċiżjoni tal-Kummissjoni li timplementa l-Artikolu 81 KE, tista’ tippreġudika l-applikazzjoni koerenti ta’ tali deċiżjoni fl-Istati Membri fejn ikunu stabbiliti l-impriżi kkonċernati.
31.
Ċertament, f’dan il-każ, wieħed jista’ joġġezzjona li l-preżentata ta’ osservazzjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni skont it-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 hija relatata ma’ każ li jkun jikkonsisti f’li tiġi żgurata l-applikazzjoni uniformi ta’ deċiżjoni li timplementa l-Artikolu 81 KE iktar milli l-applikazzjoni koerenti ta’ din l-aħħar dispożizzjoni.
32.
Madankollu, jidhirli li wieħed jiżbalja jekk jadotta approċċ formalistiku wisq jekk jislet direttament il-konsegwenzi li għadhom kif ġew indikati mit-tieni interpretazzjoni tat-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003, kif proposta fil-punt 28 hawn fuq.
33.
Fl-ewwel lok, għalkemm il-kunċett ta’ koerenza huwa distint minn dak tal-uniformità, fis-sens li jista’ jkun hemm gradi ta’ dan tal-ewwel iżda fil-prinċipju dan ma jistax ikun il-każ fir-rigward tat-tieni, għandu jiġi osservat li dan l-aħħar kunċett jintuża wkoll f’ċerti verżjonijiet lingwistiċi tar-Regolament Nru 1/2003 minflok dak ta’ “koerenza” jew minflok l-espressjoni “applikazzjoni koerenti” użati fil-verżjonijiet lingwistiċi l-oħrajn ta’ dan l-att. Fil-fatt, l-espressjoni “applikazzjoni uniformi” tintuża fil-verżjonijiet Daniża (“ensartede anvendelse”), Taljana (“applicazione uniforme”) u Żvediża (“enhetliga tillämpningen”) tat-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003, filwaqt li t-terminu “uniformi” jintuża wkoll fil-verżjonijiet Ġermaniża (“einheitliche”), Daniża u Żvediża tal-premessi rilevanti tal-imsemmi regolament.
34.
Fit-tieni lok, il-kunċett ta’ koerenza, jew, iktar preċiżament, l-espressjoni “applikazzjoni koerenti” tidher li hija flessibbli biżżejjed biex tkun tista’ tiġi inkluża fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-mekkaniżmu previst fit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003, sitwazzjonijiet fejn qorti nazzjonali tikkomprometti jew tista’ tikkomprometti l-applikazzjoni uniformi, jew saħansitra effettiva, tal-Artikoli 81 KE jew 82 KE (
7
). Tali approċċ jidher li huwa wisq iktar u iktar adatt peress li l-għanijiet tar-Regolament Nru 1/2003 huma li tiġi żgurata l-applikazzjoni uniformi u effikaċi tal-Artikoli 81 KE u 82 KE (
8
), li fil-kuntest tagħhom il-Kummissjoni, fid-dawl tal-missjoni tagħha ta’ sorveljanza mogħtija lilha mid-dritt Komunitarju (
9
), twettaq funzjoni predominanti.
35.
Fl-aħħar nett, peress li l-interpretazzjoni tal-Artikolu 81 KE tagħmel parti minn din id-dispożizzjoni nfisha, insibha diffiċli biex nikkonċepixxi li l-Kummissjoni ma tistax tuża l-mekkaniżmu previst fit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003, għar-raġuni li din l-istituzzjoni tkun qed tfittex li tissalvagwardja biss l-applikazzjoni koerenti ta’ deċiżjoni li, hija stess, tapplika u tinterpreta l-Artikolu 81 KE. F’dan ir-rigward, jidhirli li huwa impossibbli li tiġi eskluża mill-portata tar-referenza magħmula għall-Artikoli 81 KE u 82 KE, li tinsab fl-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003, mhux biss l-interpretazzjoni li tagħti l-Qorti tal-Ġustizzja lil dawn id-dispożizzjonijiet, iżda wkoll il-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni bbażata fuq dawn l-istess dispożizzjonijiet, ħlief jekk, naturalment, din il-prassi ma titqiesx li hija illegali mill-qorti Komunitarja.
36.
Ċertament, wieħed jista’ jirribatti li t-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 huwa intiż biss biex jippreżerva l-applikazzjoni koerenti tal-Artikoli 81 KE jew 82 KE, u mhux ta’ dispożizzjonijiet oħrajn tad-dritt Komunitarju, bħall-Artikolu 83 KE li fuq il-bażi tiegħu l-Kummissjoni ngħatat, b’mod partikolari, il-kompetenza biex timponi multi fuq impriżi li jkunu kisru l-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 81(1) KE.
37.
Madankollu, tali oġġezzjoni għandha tendenza li tinjora n-natura “finalistika” tal-multi, li hija enfasizzata fl-Artikolu 83(2)(a) KE, liema multi għandhom l-għan li “jassiguraw l-osservanza tal-projbizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 81(1) [KE] u fl-Artikolu 82 [KE]” u li jikkostitwixxu, għaldaqstant, wieħed mill-mezzi mogħtija lill-Kummissjoni sabiex tkun tista’ twettaq il-missjoni ta’ sorveljanza mogħtija lilha mid-dritt Komunitarju (
10
).
38.
F’dawn iċ-ċirkostanzi, ikun ta’ mill-inqas artifiċjali jekk jiġi kkunsidrat li, minkejja r-rabta intrinsika li l-multi għandhom mal-applikazzjoni tal-Artikoli 81 KE u 82 KE, kawża taħt id-dritt nazzjonali li tqajjem kwistjoni dwar in-natura tal-multi imposti b’deċiżjoni tal-Kummissjoni adottata sabiex tiġi żgurata l-osservanza tal-projbizzjoni tal-Artikolu 81(1) KE, ma tistax a priori taffettwa l-applikazzjoni koerenti tal-Artikolu 81 KE.
39.
B’hekk nasal għall-oġġezzjoni prinċipali mqajma mill-Gvern Olandiż u mill-kumpannija X li l-mekkaniżmu previst fit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 kien intiż biex jiġi attivat biss meta qorti nazzjonali tintalab tapplika l-Artikoli 81 KE jew 82 KE.
40.
Nammetti li dan l-argument ma huwiex għal kollox infondat, għaliex, fil-fatt, il-mekkaniżmu stabbilit mit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 huwa, mingħajr dubju, essenzjalment previst biex jiġi attivat meta l-qrati nazzjonali jintalbu jiddeċiedu dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 81 KE u/jew tal-Artikolu 82 KE.
41.
B’hekk, jidher evidenti li t-tranżizzjoni minn applikazzjoni partikolarment ċentralizzata tal-Artikoli 81 KE u 82 KE, kif kienet teżisti taħt ir-Regolament tal-Kunsill Nru 17 tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel Regolament li jimplementa l-Artikoli [81] u [82] tat-Trattat (
11
), għal sistema ta’ implementazzjoni deċentralizzata tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni, kif stabbilita bir-Regolament Nru 1/2003, teħtieġ li jiġu stabbiliti mekkaniżmi adattati biex tiġi żgurata applikazzjoni “effettiva”, “effikaċi”, “uniformi” u/jew “koerenti” tad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 81 KE u 82 KE, skont id-diversi espressjonijiet użati mir-Regolament Nru 1/2003 (
12
). Huwa wkoll minnu li, fost dawn il-mekkaniżmi, hemm dawk dwar il-kooperazzjoni bejn il-qrati tal-Istati Membri, minn naħa waħda, u l-Kummissjoni kif ukoll l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni, min-naħa l-oħra, previsti fl-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 1/2003.
42.
Madankollu, jiena tal-fehma li l-mekkaniżmu ta’ kooperazzjoni speċifiku msemmi fit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 ma jistax ikun suġġett għall-prekundizzjoni li l-kawża li jkollha quddiemha l-qorti nazzjonali tkun tirrigwarda l-applikazzjoni tal-Artikolu 81 KE jew tal-Artikolu 82 KE, iżda jista’ tabilħaqq ikopri sitwazzjoni fejn, għalkemm ikollha quddiemha kawża dwar id-dritt nazzjonali, il-qorti nazzjonali tippronunzja ruħha, fil-kuntest ta’ dik il-kawża, dwar it-tifsira jew il-portata ta’ kunċett jew espressjoni tad-dritt Komunitarju, bħal multa imposta mill-Kummissjoni, li tintrabat intrinsikament mal-applikazzjoni tal-Artikoli 81 KE u/jew 82 KE.
43.
Fil-fatt, fl-ewwel lok, għandu jiġi mfakkar li t-test tat-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 jirreferi biss għall-“applikazzjoni koerenti” tal-Artikoli 81 KE u 82 KE. B’hekk, minn naħa, kuntrarjament għall-Artikolu 15(1) tal-imsemmi regolament, li jirrigwarda t-talbiet għall-informazzjoni u għall-opinjonijiet magħmula mill-qrati nazzjonali lill-Kummissjoni meta l-imsemmija qrati jiddeċiedu “fil-proċeduri għall-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 [KE] jew l-Artikolu 82 [KE]”, u, min-naħa l-oħra, għall-Artikolu 15(2) tal-istess regolament, li jirrigwarda t-trażmissjoni lill-Kummissjoni ta’ sentenzi mogħtija mill-qrati nazzjonali “fuq id-deċiżjoni ta’ l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 [KE] jew l-Artikolu 82 [KE]”, it-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 ma tissuġġettax il-preżentata ta’ osservazzjonijiet bil-miktub mill-Kummissjoni għall-eżistenza ta’ kawża pendenti quddiem qorti nazzjonali li fiha din tal-aħħar ikollha tiddeċiedi dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 81 KE jew 82 KE.
44.
Fit-tieni lok, filwaqt li huwa minnu li l-premessa 21 tar-Regolament Nru 1/2003 tindika li “Il-Kummissjoni […] għandhom ikunu kapaċi jagħtu l-osservazzjonijiet tagħhom bil-miktub […] lill-qrati msejjħa biex japplikaw l-Artikolu 81[KE] u l-Artikolu 82 [KE] [Il-Kummissjoni […] għandu jkollha l-possibbiltà li tagħti l-osservazzjonijiet tagħha bil-miktub lill-qrati msejħa biex japplikaw l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 82 [KE]]” (
13
), din l-indikazzjoni ma tillimitax, fiha nfisha, il-possibbiltà mogħtija lill-Kummissjoni li tippreżenta tali osservazzjonijiet f’ċirkustanzi oħrajn, kemm-il darba tiġi rrispettata l-kundizzjoni li tinsab fit-test innifsu tat-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) ta’ dan ir-regolament.
45.
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li l-frażi mill-premessa 21 tar-Regolament Nru 1/2003, li għadha kif ġiet riprodotta parzjalment fil-punt preċedenti, tirrifletti biss b’mod impreċiż it-test tal-Artikolu 15(3) tal-imsemmi regolament. Fil-fatt, minn naħa, għandu jiġi kkonstatat li din il-frażi tittratta b’mod identiku l-osservazzjonijiet bil-miktub u l-osservazzjonijiet orali ppreżentati mill-Kummissjoni quddiem il-qrati nazzjonali, filwaqt li r-raba’ sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 tissoġġetta lil dawn tal-aħħar għall-awtorizzazzjoni minn qabel tal-qorti nazzjonali. Min-naħa l-oħra, hija tpoġġi wkoll fuq l-istess livell l-osservazzjonijiet ippreżentati mill-Kummissjoni u dawk ippreżentati mill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni, filwaqt li, kif jammetti wkoll il-Gvern Olandiż, il-kundizzjoni applikabbli għal din tal-ewwel (“[f]ejn l-applikazzjoni koerenti ta’ l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 82 [KE] jirrikjedi hekk”) hija, tal-inqas fil-formulazzjoni tagħha, differenti minn dik li tirreferi għal dawn tal-aħħar, li jistgħu jissottomettu osservazzjonijiet bil-miktub ex officio lill-qrati tal-Istat Membru tagħhom “fuq kwistjonijiet li jirrelataw ma l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 [KE] jew l-Artikolu 82 [KE]”.
46.
Għaldaqstant, minn din il-frażi tal-premessa 21 wieħed ma jistax jasal għal konklużjoni daqstant riġida bħal dik proposta mill-Gvern Olandiż dwar l-interpretazzjoni tat-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003.
47.
Bl-istess mod, għalkemm ċertament teżisti rabta bejn it-trażmissjoni lill-Kummissjoni ta’ kull sentenza bil-miktub u sħiħa mogħtija mill-qrati nazzjonali “fuq id-deċiżjoni ta’ l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 [KE] jew l-Artikolu 82 [KE]”, skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 1/2003, u l-possibbiltà mogħtija lil din l-istituzzjoni li tissottometti osservazzjonijiet bil-miktub lill-qrati tal-Istati Membri, skont it-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tal-imsemmi regolament, din ir-rabta ma tistax tiġi ttrasformata fi prekundizzjoni għall-preżentata tal-imsemmija osservazzjonijiet.
48.
Fil-fatt, kieku dan kellu jkun il-każ, il-Kummissjoni qatt ma tkun tista’ tissottometti osservazzjonijiet bil-miktub quddiem il-qrati nazzjonali tal-ewwel istanza jew meta l-obbligu stabbilit fl-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 1/2003 ma jkunx osservat, iżda l-Kummissjoni ssir taf permezz ta’ mezzi oħrajn dwar sentenza li fil-fehma tagħha tista’ tikkomprometti l-applikazzjoni koerenti tal-Artikoli 81 KE jew 82 KE, li b’hekk teżiġi li hija tissottometti osservazzjonijiet bil-miktub, inkluż meta l-imsemmija qrati jiddeċiedu dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 81 KE u/jew 82 KE.
49.
Għalhekk nikkonkludi li s-sottomissjoni ta’ osservazzjonijiet bil-miktub mill-Kummissjoni quddiem il-qrati tal-Istati Membri ma tistax tkun suġġetta għal kundizzjoni addizzjonali jew impliċità fis-sens li l-evalwazzjoni mwettqa minn qorti nazzjonali, li tista’ taffettwa l-applikazzjoni koerenti tal-Artikolu 81 KE jew 82 KE, għandha ssir fil-kuntest ta’ kawża fejn l-imsemmija qorti tintalab tapplika l-imsemmija artikoli.
50.
Fl-osservazzjonijiet tiegħu, il-Gvern Olandiż issuġġerixxa li tali approċċ jagħti lok għal inċertezza legali inkwantu l-possibbiltà għall-Kummissjoni li tissottometti osservazzjonijiet lill-qrati nazzjonali, skont it-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003, issir illimitata.
51.
Din il-kritika ma hijiex konvinċenti. Fil-fatt, il-limiti għall-użu tal-mekkaniżmu previst fit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 huma dawk stabbiliti mill-kunduzzjoni stipulata fl-imsemmi Artikolu 15(3). Fl-aħħar mill-aħħar, kif diġà enfasizzajt f’dawn il-konklużjonijiet, jidhirli li, indipendentement min-natura tal-kawża inkwistjoni, huma l-evalwazzjonijiet mwettqa minn qorti nazzjonali li jirrigwardaw l-applikazzjoni tal-Artikoli 81 KE u 82 KE u li jistgħu jikkompromettu l-applikazzjoni koerenti tagħhom li huma deċiżivi sabiex il-Kummissjoni tkun f’pożizzjoni li tattiva l-mekkaniżmu previst fit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003.
52.
Jidhirli li din hija preċiżament is-sitwazzjoni f’din il-kawża, sitwazzjoni li wasslet lill-Kummissjoni biex tkun trid tippreżenta osservazzjonijiet bil-miktub quddiem il-qorti tar-rinviju.
53.
Fil-fatt, jirriżulta mill-atti tal-kawża li, biex teskludi l-applikazzjoni tal-Artikolu 3.14(1)(c) tal-Liġi Olandiża dwar it-taxxa fuq id-dħul tal-2001, l-Arrondissementsrechtbank Haarlem, li quddiemu tressqet il-kawża fiskali fl-ewwel istanza, iddeċieda li l-multi imposti b’deċiżjoni tal-Kummissjoni li tapplika l-Artikolu 81 KE essenzjalment kellhom in-natura ta’ “irtirar ta’ vantaġġ”, ħaġa li wasslet lil dik il-qorti biex tiddeċiedi li dawn setgħu, tal-inqas parzjalment, jitnaqqsu mit-taxxa.
54.
Tali evalwazzjoni dwar in-natura tal-multi imposti mill-Kummissjoni mingħajr dubju tirrigwarda kunċett li jaqa’ taħt id-dritt Komunitarju u li huwa intrinsikament marbut mal-applikazzjoni tal-Artikolu 81 KE u/jew tal-Artikolu 82 KE. Fi kliem ieħor, għalkemm il-kawża li kellu quddiemu l-Arrondissementsrechtbank Haarlem kienet ta’ natura fiskali, l-evalwazzjonijiet li saru minn dik il-qorti kienu relatati b’mod ċar ma’ kwistjoni li hija intrinsikament marbuta mal-applikazzjoni tal-Artikolu 81 KE u/jew tal-Artikolu 82 KE.
55.
Kif jirriżulta mill-punt 2.3 tad-deċiżjoni tar-rinviju kif ukoll mill-osservazzjonijiet ippreżentati mill-Kummissjoni quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, hija preċiżament din l-evalwazzjoni, li tirrigwarda n-natura tal-multi imposti b’deċiżjoni tal-Kummissjoni li tapplika l-Artikolu 81 KE, li din tal-aħħar tikkunsidra li tikkomprometti l-applikazzjoni koerenti tal-imsemmi artikolu, b’mod partikolari fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li skontha l-multi imposti f’dan il-kuntest għandhom l-għan li jrażżnu l-aġir illegali u li jimpedixxu li dan l-aġir jerġa’ jitwettaq (
14
). Barra minn hekk, din il-ġurisprudenza twassal lill-Kummissjoni biex issostni li l-“irtirar ta’ vantaġġ” kjarament ma huwiex l-għan primarju tal-multi li hija timponi fuq l-impriżi li jkunu kisru r-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni (
15
).
56.
Kien għalhekk wara l-evalwazzjoni tal-Arrondissementsrechtbank Haarlem dwar in-natura tal-multi imposti mill-Kummissjoni li din tal-aħħar, wara li saret taf mill-istampa u min-NMa dwar il-proċeduri pendenti quddiem il-qorti tar-rinviju, dehrilha li l-applikazzjoni koerenti tal-Artikolu 81 KE kienet teħtieġ li hija tissottometti, quddiem dik il-qorti, osservazzjonijiet bil-miktub dwar l-evalwazzjoni, magħmula fis-sentenza tal-Arrondissementsrechtbank Haarlem, li għadha kif issemmiet.
57.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, fil-fehma tiegħi, il-Kummissjoni ma hijiex qed tmur lil hinn mill-kundizzjoni stipulata fit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 meta hija tikkunsidra, f’din il-kawża, li għandha d-dritt li tippreżenta osservazzjonijiet bil-miktub b’applikazzjoni tal-imsemmi artikolu.
58.
Kuntrarjament għal dak li jsostnu l-kumpannija X u l-Gvern Olandiż, fil-fehma tiegħi, tali soluzzjoni la tiżnatura l-mekkaniżmu previst fit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 u lanqas tindaħal fl-awtonomija proċedurali tal-Istati Membri.
59.
Rigward l-ewwel punt, infakkar li l-kumpannija X tallega li l-Kummissjoni, minkejja li ma għandhiex l-istatus ta’ parti fil-kawża prinċipali, għandha interess proprju biex din il-kawża tinqata’ b’mod li tiġi eskluża l-possibbiltà li jitnaqqsu mit-taxxa l-multi imposti minn din l-istituzzjoni għal ksur tad-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni, ħaġa li tmur lil hinn mill-kompetenzi mogħtija lil din l-istituzzjoni fil-kuntest tar-rwol tagħha ta’ “amicus curiae”, previst fl-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003.
60.
Minbarra l-fatt li r-Regolament Nru 1/2003 ma jużax l-espressjoni “amicus curiae” u li, a fortiori, ma jiddefinixxix il-funzjoni tagħha (
16
), żewġ motivi prinċipali jwassluni biex niċħad dan l-argument.
61.
Fl-ewwel lok, kif diġà rrimarkajt diversi drabi f’dawn il-konklużjonijiet, l-unika kundizzjoni stipulata mit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 sabiex il-Kummissjoni tkun tista’ tattiva d-dritt tagħha li tissottometti osservazzjonijiet bil-miktub quddiem il-qrati tal-Istati Membri hija li tkun kompromessa l-applikazzjoni koerenti tal-Artikoli 81 KE jew 82 KE. Din id-dispożizzjoni għalhekk ma tipprekludix li, minbarra l-osservanza ta’ din il-kundizzjoni vinkolanti, il-Kummissjoni possibbilment ikollha interess ftit iktar jew inqas immedjat u/jew ftit iktar jew inqas espress b’mod ċar li l-kawża li fiha hija tkun trid tippreżenta osservazzjonijiet bil-miktub tinqata’ b’mod partikolari. Barra minn hekk, minħabba r-rwol partikolari ta’ sorveljanza tad-dritt Komunitarju, b’mod partikolari tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni, li għandha l-Kummissjoni, huwa estremament diffiċli, jekk mhux impossibbli, li ssir distinzjoni, fil-prattika, bejn dak li jaqa’ taħt l-interess pubbliku Komunitarju u dak li jaqa’ taħt l-interess iktar individwali tal-Kummissjoni, jekk jitqies li jeżisti tali interess. F’din il-kawża, pereżempju, nara li jeżisti interess ġenerali li deċiżjoni adottata mill-Kummissjoni li timponi multi fuq impriżi li jiksru l-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 81(1) KE tista’ tipproduċi effetti koerenti, uniformi u utli fil-Komunità kollha.
62.
Fir-realtà, fil-fehma tiegħi jkun inutli li wieħed jipprova jiddelimita l-portata tal-mekkaniżmu previst fit-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 għall-isfera tal-interessi ftit iktar jew inqas immedjati u ddikjarati li huma allegatament segwiti mill-Kummissjoni, minkejja li l-unika kundizzjoni prevista minn dan it-test tkun, barra minn hekk, ġiet sodisfatta.
63.
Fit-tieni lok, ma għandux jintesa li l-osservazzjonijiet bil-miktub ippreżentati mill-Kummissjoni b’applikazzjoni tat-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 ma jorbtux lill-qorti nazzjonali li quddiemha jiġu ppreżentati dawn l-osservazzjonijiet, kif barra minn hekk jingħad espliċitament fil-memorandum ta’ spjegazzjoni tal-Liġi tat-30 ta’ Ġunju 2004 li temenda l-Mededingingswet, applikabbli f’din il-kawża, li l-Kummissjoni ma takkwistax l-istatus ta’ parti fil-kawża prinċipali u lanqas ma tiġi ekwiparata magħha, kif ammettiet ukoll il-kumpannija X stess matul is-seduta (
17
), u li s-sottomissjoni ta’ dawn l-osservazzjonijiet b’mod partikolari ma jippreġudikawx id-drittijiet proċedurali li għandhom il-partijiet fil-kawża prinċipali (
18
).
64.
Għaldaqstant, b’ebda mod ma jidher li l-Kummissjoni, meta ppreżentat osservazzjonijiet bil-miktub quddiem il-qorti tar-rinviju, marret lil hinn mil-limiti imposti fuq id-dritt tagħha li tippreżenta tali osservazzjonijiet, kif previsti fl-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003, jew ma rrispettatx il-modalitajiet proċedurali previsti f’din id-dispożizzjoni u fir-regoli proċedurali nazzjonali.
65.
Din ir-rimarka ta’ natura proċedurali twassalni wkoll biex nikkunsidra u biex niċħad it-tieni kritika, esposta fil-punt 58 ta’ dawn il-konklużjonijiet u fformulata mill-Gvern Olandiż, dwar l-indħil fl-awtonomija proċedurali tal-Istati Membri. Fil-fatt, kif għadu kif intqal fil-punt preċedenti, huwa biżżejjed li jingħad ukoll li tali ndħil ma jistax jeżisti meta, bħal f’din il-kawża, l-aġir tal-Kummissjoni jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003.
66.
Fl-aħħar nett, għal kull bon fini, l-approċċ issuġġerit f’dawn il-konklużjonijiet jirrigwarda biss il-possibbiltà għall-Kummissjoni li tissottometti osservazzjonijiet bil-miktub quddiem il-qorti tar-rinviju. Dan l-approċċ huwa naturalment bla ħsara għal-libertà ta’ din tal-aħħar, skont l-Artikolu 234 KE, li titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi dwar il-punt sostantiv jekk id-dritt Komunitarju jipprekludix li Stat Membru, inklużi l-qrati nazzjonali tiegħu, jagħti l-possibbiltà lill-persuna taxxabbli li tnaqqas mill-profitt taxxabbli tagħha multa imposta b’deċiżjoni tal-Kummissjoni adottata taħt l-Artikolu 81 KE (
19
).
67.
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, jiena tal-fehma li sitwazzjoni, bħal dik fil-kawża prinċipali, li fiha l-Kummissjoni tkun beħsiebha tissottometti osservazzjonijiet bil-miktub lill-qorti nazzjonali li jkollha quddiemha kawża dwar il-possibbiltà li titnaqqas mit-taxxa multa imposta b’deċiżjoni tal-Kummissjoni adottata taħt l-Artikolu 81 KE taqa’ taħt it-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003.
VI — Konklużjoni
68.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domanda preliminari magħmula mill-Gerechtshof te Amsterdam:
“Sitwazzjoni, bħal dik fil-kawża prinċipali, li fiha l-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej ikun beħsiebha tissottometti osservazzjonijiet bil-miktub lil qorti nazzjonali li jkollha quddiemha kawża dwar il-possibbiltà li titnaqqas mit-taxxa multa imposta b’deċiżjoni tal-Kummissjoni adottata taħt l-Artikolu 81 KE taqa’ taħt it-tielet sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 ta’ Diċembru 2002, fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat”.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205.
(
3
)	Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/471/KE, tas-27 ta’ Novembru 2002, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 tat-Trattat KE kontra BPB PLC, Gebrüder Knauf Westdeutsche Gipswerke KG, Société Lafarge SA u Gyproc Benelux NV (Każ COMP/E-1/37.152 — Plasterbord) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 3, p. 114).
(
4
)	Sentenzi Saint Gobain Gyproc Belgium vs Il-Kummissjoni (T-50/03); Knauf Gips vs Il-Kummissjoni (T-52/03); BPB vs Il-Kummissjoni (T-53/03, Ġabra p. II-1333), u Lafarge vs Il-Kummissjoni (T-54/03). Għandu jiġi osservat li s-sentenzi fil-kawżi Knauf Gibs vs Il-Kummissjoni u Lafarge vs Il-Kummissjoni t-tnejn huma s-suġġett ta’ appelli attwalment pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, liema appelli ġew irreġistrati bir-referenzi C-407/08 P u C-413/08 P rispettivament.
(
5
)	ĠU 2004 C 101, p. 54.
(
6
)	Għalkemm il-ġuristi ma jaqblux dwar definizzjoni tal-kunċett ta’ koerenza, huma jikkunsidraw ġeneralment, u b’mod figurattiv, li dan il-kunċett essenzjalment jirreferi għall-elementi ta’ sistema legali li, meħuda flimkien, jagħmlu sens [ara, b’mod partikolari f’dan ir-rigward, MacCormick N., “Coherence in Legal Justification” f’Peczenik A. (ed.), Theory of Legal Science, Reidel, 1984, p. 235]. Huma jiddistingwu wkoll, bħala regola ġenerali, bejn il-koerenza sistematika lokali u l-koerenza sistematika globali, fejn din tal-ewwel tirreferi għas-sitwazzjoni fejn ċerti oqsma biss ta’ sistema legali jirrelataw ma’ xulxin b’mod koerenti, filwaqt li t-tieni waħda tirreferi għall-oqsma kollha tas-sistema li għandhom interazzjoni loġika u li tinftiehem bejniethom: ara, fuq dan il-punt, Amaya Navarro, A., An Inquiry into the Nature of Coherence and its Role in Legal Argument, Teżi tad-Dottorat, European University Institute, Firenze, 2006, b’mod partikolari pp. 35-37, kif ukoll Bertea S., “Looking for Coherence within the European Community”, European Law Journal, Nru 2, 2005, p. 157.
(
7
)	Mingħajr ma rrid nidħol f’diskussjoni dwar il-mertu tal-kawża prinċipali u mingħajr ma rrid nieħu pożizzjoni dwar il-problematika mqajma fiha, jidhirli li r-rabtiet bejn l-applikazzjoni koerenti u l-applikazzjoni effettiva tal-Artikoli 81 KE u 82 KE fil-kuntest partikolari tal-possibbiltà li jitnaqqsu l-multi ġiet indirizzata, ta’ mill-inqas impliċitament, fis-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza, tal-10 ta’ Marzu 1992, Hoechst AG vs Il-Kummissjoni (T-10/89, Ġabra p. II-629, punti 368 u 369), fejn din tal-aħħar eskludiet li l-Kummissjoni, meta ffissat l-ammont tal-multa li hija kienet imponiet għall-ksur tal-projbizzjoni tal-Artikolu 81(1) KE, setgħet titlaq mill-ipoteżi li din il-multa tiġi imposta fuq il-profitt taxxabbli, għaliex din l-ipoteżi “jkollha l-konsegwenza li parti mill-multa tiġi mħallsa mill-Istat fejn l-impriża hija taxxabbli” billi twassal għal tnaqqis tal-bażi taxxabbli tal-impriża. Billi insistiet fuq il-fatt li l-Kummissjoni “ma setgħetx titlaq minn tali ipoteżi”, jidhirli li l-Qorti tal-Prim’Istanza riedet tenfasizza li dan il-każ ipotetiku huwa inkoerenti mar-regoli dwar ir-responsabbiltà tal-impriżi li jadottaw aġir li jmur kontra l-projbizzjoni stabbilita fl-Artikolu 81(1) KE u jneħħi l-effettività tal-imsemmija projbizzjoni kif ukoll tan-natura dissważiva tal-multi bil-għan li din il-projbizzjoni tiġi rrispettata.
(
8
)	Ara, b’mod partikolari, il-premessi 1 u 34 tar-Regolament Nru 1/2003.
(
9
)	Sentenzi tas-7 ta’ Ġunju 1983, Musique Diffusion française et vs Il-Kummissjoni (100/80 sa 103/80, Ġabra p. 1825, punt 105) u tas-, Britannia Alloys & Chemicals vs Il-Kummissjoni (C 76/06 P, Ġabra p. I-4405, punt 22).
(
10
)	Sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Musique Diffusion française et vs Il-Kummissjoni (punt 105) u Britannia Alloys & Chemicals vs Il-Kummissjoni (punt 22).
(
11
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1 p. 3. Regolament emendat l-aħħar bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1216/1999, tal-10 ta’ Ġunju 1999 (ĠU L 148, p. 5).
(
12
)	Fil-verżjoni Franċiża tar-Regolament Nru 1/2003, jintuża t-terminu “effectif[ve]” fil-premessi 5 u 8 u, f’forma avverbjali, fl-Artikolu 35(1) tal-imsemmi regolament; it-terminu “efficace” jintuża fil-premessi 6 u 34; it-terminu “uniforme” jintuża fil-premessa 22 kif ukoll fit-titolu tal-Artikolu 16 tar-Regolament Nru 1/2003; it-terminu “cohérent(e)” jintuża fil-premessi 14, 17, 19 u 21 kif ukoll fl-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003. Kif enfasizzajt fil-punt 33 ta’ dawn il-konklużjonijiet, dawn id-distinzjonijiet mhumiex neċessarjament rilevanti fil-verżjonijiet lingwistiċi kollha tar-Regolament Nru 1/2003.
(
13
)	Korsiv miżjud minni.
(
14
)	Ara s-sentenzi tal-15 ta’ Lulju 1970, ACF Chemiefarma vs Il-Kummissjoni (41/69, Ġabra p. 661, punt 173); tad-, SGL Carbon vs Il-Kummissjoni (C-308/04 P, Ġabra p. I-5977, punt 37), u tas-, Britannia Alloys & Chemicals vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 22).
(
15
)	Mingħajr ma tittieħed pożizzjoni definittiva dwar din il-kwistjoni, l-argument tal-Kummissjoni jidher li huwa appoġġat mill-evalwazzjonijiet li saru fis-sentenza tat-28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni (C-189/02 P, C-202/02 P, C-205/02 P sa C-208/02 P u C-213/02 P, Ġabra p. I-5425, punti 292 sa 294), li jgħidu li l-profitt li l-impriżi setgħu kisbu mill-prattiki antikompetittivi tagħhom jagħmel parti, tal-inqas impliċitament, mill-elementi li jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur, billi t-teħid inkunsiderazzjoni ta’ dan l-element ifittex li jiżgura li l-multa tkun ta’ natura dissważiva.
(
16
)	Fil-prattika, huwa diffiċli biex tiġi ddelimitata din il-funzjoni, b’mod partikolari b’relazzjoni ma’ dik ta’ intervent: ara De Schutter O., “Le tiers à l’instance devant la Cour de justice de l’Union européenne”, f’Ruiz Fabri, H., u Sorel, J.-M., Le tiers à l’instance, Pedone, Pariġi, 2005.
(
17
)	Għandu jiġi mfakkar, f’dan ir-rigward, li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 1/2003 jawtorizza lill-Kummissjoni titlob id-dokumenti meħtieġa għall-evalwazzjoni tal-kawża unikament sabiex tkun tista’ tħejji l-osservazzjonijiet tagħha.
(
18
)	Ara, f’dan ir-rigward, il-premessa 21 tar-Regolament Nru 1/2003 kif ukoll, fir-rigward tal-kawża prinċipali, l-Artikolu 89h(3) tal-Mededingingswet.
(
19
)	F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Gvern Olandiż jaqbel mal-Kummissjoni li l-Liġi Olandiża dwar it-taxxa fuq id-dħul tal-2001 teskludi l-possibbiltà li jitnaqqsu mit-taxxa l-multi imposti mill-Kummissjoni għal ksur tal-projbizzjoni stipulata fl-Artikolu 81(1) KE.