62024CJ0252
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ένατο τμήμα)
της 8ης Μαΐου 2025 (
*1
)
«Προδικαστική παραπομπή – Τελωνειακή ένωση – Κοινό δασμολόγιο – Συνδυασμένη Ονοματολογία – Δασμολογική κατάταξη – Κλάσεις 2106 και 2202 – Συμπλήρωμα διατροφής σε υγρή μορφή»
Στην υπόθεση C‑252/24,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Curtea de Apel Bucureşti (εφετείο Βουκουρεστίου, Ρουμανία) με απόφαση της 28ης Φεβρουαρίου 2024, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 9 Απριλίου 2024, στο πλαίσιο της δίκης
Prisum Healthcare SRL
κατά
Autoritatea Vamală Română,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (ένατο τμήμα),
συγκείμενο από τους N. Jääskinen, πρόεδρο τμήματος, M. Condinanzi (εισηγητή) και R. Frendo, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: M. Campos Sánchez-Bordona
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–
η Prisum Healthcare SRL., εκπροσωπούμενη από την I. A. Hrisafi-Josan και τον M. Petcu, avocați,
–
η Ρουμανική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την E. Gane, την L. Ghiţă και την A. Wellman,
–
η Πολωνική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον B. Majczyna,
–
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από την A. Demeneix και την T. Isacu de Groot,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία των δασμολογικών κλάσεων 2106 και 2202 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (ΕΕ 1987, L 256, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2022/1998 της Επιτροπής, της 20ής Σεπτεμβρίου 2022 (ΕΕ 2022, L 282, σ. 1) (στο εξής: ΣΟ).
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της Prisum Healthcare SRL και της Autoritatea Vamală Română (ρουμανικής τελωνειακής αρχής), σχετικά με τη δασμολογική κατάταξη του συμπληρώματος διατροφής «Feroglobin liquid plus».
Το νομικό πλαίσιο
Το διεθνές δίκαιο
3
Το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων (στο εξής: ΕΣ) θεσπίστηκε με τη Διεθνή Σύμβαση για το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων, η οποία συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 14 Ιουνίου 1983 [Recueil des traités des Nations unies, τόμος 1503, σ. 4, αριθ. 25910 (1988)], στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Τελωνείων (στο εξής: ΠΟΤ), και εγκρίθηκε, από κοινού με το τροποποιητικό της πρωτόκολλο της 24ης Ιουνίου 1986, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, με την απόφαση 87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987 (ΕΕ 1987, L 198, σ. 1).
4
Ο ΠΟΤ εγκρίνει, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 8 της εν λόγω Σύμβασης, τις επεξηγηματικές σημειώσεις και τις γνωμοδοτήσεις περί δασμολογικής κατάταξης τις οποίες εκδίδει η επιτροπή του ΕΣ που έχει συσταθεί δυνάμει του άρθρου 6 της ίδιας Σύμβασης.
5
Το κεφάλαιο 21 του ΕΣ επιγράφεται «Διάφορα παρασκευάσματα διατροφής» και περιλαμβάνει την κλάση 2106 με τίτλο «Παρασκευάσματα διατροφής που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού».
6
Το κεφάλαιο 22 του ΕΣ επιγράφεται «Ποτά, αλκοολούχα υγρά και ξίδι» και περιλαμβάνει την κλάση 2202 με τίτλο «Νερά, στα οποία περιλαμβάνονται και τα μεταλλικά και τα αεριούχα νερά, με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών ή αρωματισμένα, και άλλα μη αλκοολούχα ποτά, με εξαίρεση τους χυμούς φρούτων, καρπών ή λαχανικών της κλάσης 2009».
7
Οι επεξηγηματικές σημειώσεις σχετικά με την κλάση 2106 του ΕΣ έχουν ως εξής:
«[…]
Η κλάση περιλαμβάνει κυρίως:
[…]
16)
Τα παρασκευάσματα που δηλώνονται συχνά με την ονομασία συμπληρώματα διατροφής και έχουν ως βάση ή συντίθενται από ένα ή περισσότερα μεταλλικά στοιχεία, βιταμίνες, αμινοξέα, συμπυκνώματα, εκχυλίσματα, απομονωμένες ουσίες ή παρεμφερείς μορφές ουσιών που απαντούν στα τρόφιμα, ή συνθετικές εκδοχές τέτοιων ουσιών και σκοπούν να συμπληρώσουν ένα κανονικό διαιτολόγιο. Στα παρασκευάσματα αυτά εμπίπτουν επίσης τα εν λόγω προϊόντα, ακόμα και αν αυτά περιέχουν γλυκαντικές ουσίες, χρωστικές και αρωματικές ύλες ή ευώδεις ουσίες, πηκτικούς παράγοντες, πληρωτικά, σταθεροποιητές ή άλλα τεχνολογικά βοηθήματα. Τα συγκεκριμένα προϊόντα διατίθενται συχνά εντός συσκευασιών επί των οποίων αναγράφεται ότι συμβάλλουν στη διατήρηση της καλής κατάστασης του οργανισμού ή της υγείας, ενισχύουν τη σωματική απόδοση, προλαμβάνουν ενδεχόμενες διατροφικές ελλείψεις ή διορθώνουν υποβέλτιστα επίπεδα θρεπτικών συστατικών.
Τα παρασκευάσματα αυτά δεν περιέχουν επαρκείς ποσότητες δραστικών συστατικών για θεραπευτική ή προληπτική δράση έναντι ασθενειών ή παθήσεων, πέραν των σχετικών διατροφικών ελλείψεων. Άλλα παρασκευάσματα, τα οποία περιέχουν επαρκή ποσότητα δραστικών συστατικών ώστε να έχουν θεραπευτική ή προληπτική δράση έναντι συγκεκριμένης ασθένειας ή πάθησης, εξαιρούνται (κλάσεις 30.03 ή 30.04).»
8
Κατά τις επεξηγηματικές σημειώσεις σχετικά με την κλάση 2202 του ΕΣ:
«A)
Νερά, στα οποία περιλαμβάνονται και τα μεταλλικά και τα αεριούχα νερά, με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών ή αρωματισμένα.
Ειδικότερα, στην ομάδα αυτή κατατάσσονται τα ακόλουθα:
1)
Μεταλλικά νερά (φυσικά ή τεχνητά) με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών ή αρωματισμένα.
2)
Ποτά όπως η λεμονάδα, η κόλα, η πορτοκαλάδα κ.λπ., παρασκευαζόμενα από απλό πόσιμο νερό, με προσθήκη ή μη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών, αρωματισμένα με χυμούς ή εκχυλίσματα φρούτων και καρπών ή συνθετικά εκχυλίσματα, ενίοτε με την προσθήκη τρυγικού οξέος ή κιτρικού οξέος και τα οποία συχνά καθίστανται αεριούχα με τη βοήθεια διοξειδίου του άνθρακα. Κατά κύριο λόγο προσφέρονται σε φιάλες ή σε άλλα δοχεία ερμητικά σφραγισμένα.
[…]
Γ)
Άλλα μη αλκοολούχα ποτά, με εξαίρεση τους χυμούς φρούτων, καρπών ή λαχανικών της κλάσης 2009.
Ειδικότερα, στην ομάδα αυτή κατατάσσονται τα ακόλουθα:
1)
Το νέκταρ ταμαρίνθου που καθίσταται κατάλληλο για κατανάλωση ως ποτό με την προσθήκη νερού, ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών και με κοσκίνισμα.
2)
Ορισμένα τρόφιμα, σε υγρή κατάσταση, τα οποία μπορούν να καταναλωθούν απευθείας ως ποτά, όπως τα ποτά με βάση το γάλα ή το κακάο.
Δεν υπάγονται στην παρούσα κλάση:
α)
Το γιαούρτι σε υγρή κατάσταση και άλλα γάλατα και κρέμες που έχουν υποστεί ζύμωση ή οξίνιση και είναι εμπλουτισμένα με φρούτα ή καρπούς ή κακάο ή αρώματα (αριθ. 0403).
β)
Τα σιρόπια από ζάχαρα της κλάσης 1702 και τα αρωματισμένα σιρόπια της κλάσης 2106.
γ)
Οι χυμοί φρούτων, καρπών ή λαχανικών, συμπεριλαμβανομένων αυτών που καταναλώνονται απευθείας ως ποτά (αριθ. 2009).
δ)
Τα φάρμακα των κλάσεων 3003 και 3004.»
Το δίκαιο της Ένωσης
Η ΣΟ
9
Όπως προκύπτει από το άρθρο 1, παράγραφος 1, του κανονισμού 2658/87, η ΣΟ διέπει τη δασμολογική κατάταξη των εισαγόμενων στην Ευρωπαϊκή Ένωση εμπορευμάτων. Κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, η ΣΟ περιλαμβάνει τις κλάσεις και τις εξαψήφιες διακρίσεις του ΕΣ, ενώ οι δικές της υποδιαιρέσεις σχηματίζονται μόνον με το έβδομο και το όγδοο ψηφίο.
10
Το πρώτο μέρος της ΣΟ περιλαμβάνει ένα σύνολο προκαταρκτικών διατάξεων. Στο μέρος αυτό, ο τίτλος Ι που επιγράφεται «Γενικοί κανόνες» περιλαμβάνει σημείο Α, το οποίο, υπό τον τίτλο «Γενικοί κανόνες για την ερμηνεία της [ΣΟ]», ορίζει τα εξής:
«Η κατάταξη των εμπορευμάτων στη [ΣΟ] πραγματοποιείται σύμφωνα με τις παρακάτω αρχές:
1.
Το κείμενο των τίτλων των τμημάτων, των κεφαλαίων ή των υποκεφαλαίων θεωρείται ότι έχει μόνον ενδεικτική αξία, δεδομένου ότι η κατάταξη καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων και σύμφωνα με τους παρακάτω κανόνες, εφόσον αυτοί δεν είναι αντίθετοι προς το κείμενο των εν λόγω κλάσεων και σημειώσεων.
[…]
6.
Η κατάταξη των εμπορευμάτων στις διακρίσεις μιας και της αυτής κλάσης καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των διακρίσεων αυτών και των σημειώσεων των διακρίσεων, καθώς και αναλογικά, σύμφωνα με τους παραπάνω κανόνες, δεδομένου ότι μπορούν να συγκριθούν μόνον οι διακρίσεις του αυτού επιπέδου. Εκτός αντιθέτων διατάξεων, για τους σκοπούς του κανόνα αυτού εφαρμόζονται επίσης οι σημειώσεις των τμημάτων και των κεφαλαίων.»
11
Το δεύτερο μέρος της ΣΟ, το οποίο επιγράφεται «Πίνακας δασμών», περιλαμβάνει τμήμα IV που αφορά τα «Προϊόντα των βιομηχανιών ειδών διατροφής· ποτά, αλκοολούχα υγρά και ξίδι. Καπνά και βιομηχανοποιημένα υποκατάστατα του καπνού. Προϊόντα, με ή χωρίς νικοτίνη, που προορίζονται για εισπνοή χωρίς καύση. Άλλα προϊόντα που περιέχουν νικοτίνη, που προορίζονται για την πρόσληψη νικοτίνης από το ανθρώπινο σώμα». Το τμήμα αυτό περιλαμβάνει τα κεφάλαια 21 και 22 της ΣΟ, τα οποία φέρουν αντιστοίχως τους τίτλους «Διάφορα παρασκευάσματα διατροφής» και «Ποτά, αλκοολούχα υγρά και ξίδι».
12
Κατά τη συμπληρωματική σημείωση 5 του κεφαλαίου 21 της ΣΟ:
«Άλλα παρασκευάσματα διατροφής που παρουσιάζονται με μορφή δόσεων, όπως οι κάψουλες, τα δισκία, οι παστίλιες και τα χάπια, και τα οποία προορίζονται για χρήση ως συμπληρώματα διατροφής κατατάσσονται στην κλάση 2106, εκτός εάν κατονομάζονται ή περιλαμβάνονται αλλού.»
13
Το συγκεκριμένο κεφάλαιο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ακόλουθη κλάση και τις ακόλουθες διακρίσεις:
Κωδικός ΣΟ
Περιγραφή εμπορευμάτων
Συμβατικοί δασμοί (%)
Συμπληρωματική μονάδα
1
2
3
4
[…]
2106
Παρασκευάσματα διατροφής που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού:
[…]
2106 90
– Άλλα:
[…]
2106 90 98
– – – Άλλα
9 […]
—
14
Το κεφάλαιο 22 της ΣΟ περιλαμβάνει την κλάση 2202 της ονοματολογίας αυτής, καθώς και τις διακρίσεις της, υπό την ακόλουθη διατύπωση:
Κωδικός ΣΟ
Περιγραφή εμπορευμάτων
Συμβατικοί δασμοί (%)
Συμπληρωματική μονάδα
1
2
3
4
[…]
2202
Νερά, στα οποία περιλαμβάνονται και τα μεταλλικά και τα αεριούχα νερά, με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών ή αρωματισμένα και άλλα μη αλκοολούχα ποτά, με εξαίρεση τους χυμούς φρούτων, καρπών ή λαχανικών της κλάσης 2009:
[…]
2202 99
– – Άλλα:
[…]
[…]
2202 99 19
– – – – Άλλα:
[…]
9,6
1
[…]
15
Στο πλαίσιο της διαφοράς της κύριας δίκης, κρίσιμες είναι οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ, οι οποίες καταρτίστηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατ’ εφαρμογή του άρθρου 9, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού 2658/87 και δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης την 29η Μαρτίου 2019 (ΕΕ 2019, C 119, σ. 1) (στο εξής: επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ).
16
Το εισαγωγικό μέρος των επεξηγηματικών σημειώσεων της ΣΟ σχετικά με το κεφάλαιο 21 της ονοματολογίας αυτής φέρει τον τίτλο «Γενικές παρατηρήσεις» και έχει ως εξής:
«Η κατάταξη των “συμπληρωμάτων διατροφής” (όπως αναφέρονται στο σημείο 16 της επεξηγηματικής σημείωσης του ΕΣ, κλάση 2106), και ειδικότερα άλλων παρασκευασμάτων διατροφής που παρουσιάζονται με μορφή δόσεων, όπως οι κάψουλες, τα δισκία, οι παστίλιες και τα χάπια, και τα οποία προορίζονται για χρήση ως συμπληρώματα διατροφής, πρέπει επίσης να εξεταστεί με βάση τα κριτήρια που διατυπώνονται στην [απόφαση της 17ης Δεκεμβρίου 2009, Swiss Caps (C‑410/08 έως C‑412/08, EU:C:2009:794)]».
17
Κατά τις γενικές παρατηρήσεις που περιλαμβάνονται στο εισαγωγικό μέρος των επεξηγηματικών σημειώσεων της ΣΟ σχετικά με το κεφάλαιο 22 της ονοματολογίας αυτής:
«[…]
Υπάγονται στο παρόν κεφάλαιο –με την προϋπόθεση ότι δεν πρόκειται για φάρμακα– τα τονωτικά παρασκευάσματα που μπορούν να καταναλωθούν απευθείας ως ποτά, έστω και αν λαμβάνονται σε μικρές ποσότητες (κυρίως με κουταλιές). Τα μη αλκοολούχα τονωτικά παρασκευάσματα που πρέπει να διαλυθούν προτού καταναλωθούν ως ποτά δεν περιλαμβάνονται στο παρόν κεφάλαιο και υπάγονται γενικά στην κλάση 2106.»
18
Σχετικά με την κλάση 2202 της ΣΟ, οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ αναφέρουν τα εξής:
«[…]
Τα μη αλκοολούχα ποτά αυτής της κλάσης είναι υγρά που είναι κατάλληλα και προορίζονται άμεσα για κατανάλωση από τον άνθρωπο με πόση, ανεξάρτητα από τη λαμβανόμενη ποσότητα ή τους ειδικότερους σκοπούς που είναι δυνατό να εξυπηρετεί η κατανάλωση των διαφόρων ειδών υγρών, στον βαθμό που δεν περιλαμβάνονται σε άλλη, ειδικότερη, κλάση. Καθαρά υποκειμενικοί, μεταβλητοί παράγοντες, όπως ο τρόπος λήψης των εν λόγω ποτών ή ο σκοπός για τον οποίο καταναλώνονται, π.χ. το σβήσιμο της δίψας ή τα ευεργετικά αποτελέσματα για την υγεία, δεν έχουν σημασία για την κατάταξή τους (βλέπε την [απόφαση της 26ης Μαρτίου 1981, Dr Ritter (114/80, EU:C:1981:79)]) […]».
19
Όσον αφορά τη διάκριση 22029919 της ΣΟ, οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ αναφέρουν τα ακόλουθα:
«Η διάκριση αυτή περιλαμβάνει τονωτικά παρασκευάσματα όπως περιγράφονται στις επεξηγηματικές σημειώσεις του παρόντος κεφαλαίου, γενικές παρατηρήσεις, δεύτερη παράγραφος. Τα εν λόγω μη αλκοολούχα ποτά, που συχνά αναφέρονται ως συμπληρώματα διατροφής, είναι δυνατόν να παρασκευάζονται με βάση εκχυλίσματα φυτών (περιλαμβανομένων των βοτάνων) και να περιέχουν πρόσθετες βιταμίνες ή/και μέταλλα. Κατά κανόνα, τα εν λόγω παρασκευάσματα συμβάλλουν στη διατήρηση της καλής κατάστασης του οργανισμού και της υγείας. Ως εκ τούτου, διαφέρουν από τα αρωματισμένα νερά ή τα νερά με προσθήκη γλυκαντικών και τα λοιπά αναψυκτικά ποτά της διάκρισης 22021000, τα οποία αναφέρονται στις επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ στην κλάση 2202, παράγραφος A.»
Η οδηγία 2002/46/ΕΚ
20
Το άρθρο 2 της οδηγίας 2002/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Ιουνίου 2002, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί των συμπληρωμάτων διατροφής (ΕΕ 2002, L 183, σ. 51), ορίζει τα ακόλουθα:
«Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:
α)
“συμπληρώματα διατροφής”, τα τρόφιμα με σκοπό τη συμπλήρωση της συνήθους δίαιτας, τα οποία αποτελούν συμπυκνωμένες πηγές θρεπτικών συστατικών ή άλλων ουσιών με θρεπτικές ή φυσιολογικές επιδράσεις, μεμονωμένων ή σε συνδυασμό, και τα οποία διατίθενται στο εμπόριο σε δοσιμετρικές μορφές, ήτοι μορφές παρουσίασης όπως, κάψουλες, παστίλιες, δισκία, χάπια και άλλες παρόμοιες μορφές, καθώς και φακελάκια σκόνης, φύσιγγες υγρού προϊόντος, φιαλίδια με σταγονόμετρο, και άλλες παρόμοιες μορφές υγρών και κόνεων που προορίζονται να ληφθούν σε προμετρημένες μικρές μοναδιαίες ποσότητες·
[…]».
Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
21
Η Prisum Healthcare αποτελεί τον διανομέα του συμπληρώματος διατροφής σε υγρή μορφή «Feroglobin liquid plus», το οποίο διατίθεται στην αγορά σε πλαστικά φιαλίδια των 200 ml και περιέχει σίδηρο υπό μορφή θειικού σιδήρου, σύμπλεγμα βιταμινών, ανόργανα άλατα, φυτικά εκχυλίσματα, φυσικά εκχυλίσματα φρούτων και καρπών, άλλα θρεπτικά συστατικά, μέλι, ζάχαρη και σιρόπι γλυκόζης (στο εξής: επίμαχο προϊόν). Η Prisum Healthcare συνιστά τη λήψη δύο κουταλιών από το επίμαχο προϊόν καθημερινά και αναφέρει ότι σκοπεί στον σχηματισμό αιμοσφαιρίνης και ερυθρών αιμοσφαιρίων, συμβάλλοντας συνακόλουθα στη διατήρηση της ισορροπίας του οργανισμού, στη γενική υγεία του σώματος και στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
22
Τον Μάρτιο του 2023, η Prisum Healthcare ζήτησε από τη ρουμανική τελωνειακή αρχή να παράσχει δεσμευτική δασμολογική πληροφορία για την κατάταξη του επίμαχου προϊόντος στην κλάση 2106 της ΣΟ και, ειδικότερα, στη διάκριση 21069098.
23
Στις 7 Ιουλίου 2023, η ρουμανική τελωνειακή αρχή εξέδωσε απόφαση για την παροχή δεσμευτικής δασμολογικής πληροφορίας, βάσει της οποίας το επίμαχο προϊόν, όσον αφορά τη δασμολογική κατάταξή του, έπρεπε να θεωρηθεί ως εμφιαλωμένο τονωτικό ποτό, υπό την έννοια της κλάσεως 2202 της ΣΟ.
24
Η Prisum Healthcare άσκησε διοικητική προσφυγή κατά της απόφασης αυτής.
25
Στις 6 Σεπτεμβρίου 2023 η ρουμανική τελωνειακή αρχή απέρριψε τη διοικητική προσφυγή και αρνήθηκε να κατατάξει το προϊόν στην κλάση 2106 της ΣΟ. Ειδικότερα, η ρουμανική τελωνειακή αρχή έκρινε ότι η ΣΟ δεν περιλάμβανε ειδικές κλάσεις για τα προϊόντα που διατίθεντο στην αγορά ως συμπληρώματα διατροφής, ούτε προέκυπτε από την ονοματολογία αυτή ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα ενέπιπταν υποχρεωτικώς στην κλάση 2106 μη λαμβανομένων υπόψη των χαρακτηριστικών τους. Επισημαίνοντας ιδίως τον γενικό κανόνα αριθ. 1 για την ερμηνεία της ΣΟ, η ρουμανική τελωνειακή αρχή υπενθύμισε ότι στην κλάση 2106 της ΣΟ ενέπιπταν μόνον τα προϊόντα που δεν μπορούσαν να υπαχθούν σε άλλες ειδικές κλάσεις. Πλην όμως, συμπληρώματα διατροφής, όπως το επίμαχο προϊόν, μπορούσαν να υπαχθούν σε διάφορες κλάσεις της ΣΟ. Με βάση το συγκεκριμένο σκεπτικό, η ρουμανική τελωνειακή αρχή έκρινε ότι το επίμαχο προϊόν αποτελούσε παρασκεύασμα σε υγρή μορφή το οποίο υπέκειτο σε κατανάλωση ως είχε, οπότε ενέπιπτε στην κλάση 2202 της ΣΟ.
26
Η Prisum Healthcare άσκησε ένδικη προσφυγή κατά της εν λόγω απόφασης ενώπιον του Curtea de Apel Bucuresti (εφετείου Βουκουρεστίου, Ρουμανία), το οποίο είναι το αιτούν δικαστήριο.
27
Ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου οι διάδικοι διαφωνούν κατ’ ουσίαν ως προς το αν τα προϊόντα υγρής μορφής που διατίθενται στο εμπόριο ως συμπληρώματα διατροφής εμπίπτουν σε δασμολογική κλάση άλλη από την κλάση 2106, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι η ΣΟ δεν περιλαμβάνει ειδικές κλάσεις για τα προϊόντα που διατίθενται στο εμπόριο ως συμπληρώματα διατροφής, τούτο δε ανεξαρτήτως της μορφής τους (υγρά, στερεά, κάψουλες κ.λπ.).
28
Η Prisum Healthcare ισχυρίζεται, κατ’ ουσίαν, ότι, λόγω των ιδιαίτερων τεχνικών χαρακτηριστικών του και παρά την υγρή μορφή του, το επίμαχο προϊόν αποτελεί συμπλήρωμα διατροφής κατά την έννοια της οδηγίας 2002/46 και, επομένως, εμπίπτει στην κλάση 2106 της ΣΟ και, ειδικότερα, στη διάκριση 21069098. Επιπλέον, κατά την αιτιολόγηση της απόφασής της όσον αφορά την υγρή μορφή του προϊόντος, η ρουμανική τελωνειακή αρχή παρέλειψε να λάβει υπόψη τη νομολογία που απορρέει από την απόφαση της 17ης Δεκεμβρίου 2009, Swiss Caps (C‑410/08 έως C‑412/08, EU:C:2009:794).
29
Αντιθέτως, η ρουμανική τελωνειακή αρχή εκτιμά ότι από την απόφαση της 26ης Μαρτίου 1981, Dr Ritter (114/80, EU:C:1981:79) προκύπτει ότι όλα τα εμπορεύματα υγρής μορφής, όπως το επίμαχο προϊόν, εμπίπτουν υποχρεωτικώς στην κλάση 2202 της ΣΟ, η οποία περιλαμβάνει τα «μη αλκοολούχα ποτά» και τα «τονωτικά ποτά ή παρασκευάσματα», ανεξαρτήτως του αν φέρουν τη σήμανση συμπληρώματος διατροφής.
30
Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν η νομολογία που απορρέει από την απόφαση αυτή είναι εφαρμοστέα στη διαφορά που έχει αχθεί ενώπιόν του. Ειδικότερα, η εν λόγω απόφαση εκδόθηκε πριν από την έναρξη ισχύος του κανονισμού 2658/87 και αφορούσε τονωτικό ποτό, όχι συμπλήρωμα διατροφής. Επιπλέον, αφενός, η επιτροπή του ΕΣ κατέταξε στην κλάση 2106 του ΕΣ ένα προϊόν με χαρακτηριστικά συγκρίσιμα με αυτά του επίμαχου προϊόντος και, αφετέρου, από την απόφαση της 17ης Δεκεμβρίου 2009, Swiss Caps (C‑410/08 έως C‑412/08, EU:C:2009:794), προκύπτει ότι συμπλήρωμα διατροφής σε μορφή κάψουλας ενέπιπτε στην κλάση 2106 της ΣΟ.
31
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Curtea de Apel București (εφετείο Βουκουρεστίου) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Έχει η [ΣΟ] την έννοια ότι:
το παρασκεύασμα διατροφής σε υγρή μορφή που περιέχει σίδηρο (υπό μορφή θειικού σιδήρου), σύμπλεγμα βιταμινών, ανόργανα άλατα, φυτικά εκχυλίσματα, φυσικά εκχυλίσματα φρούτων, άλλα θρεπτικά συστατικά, μέλι, ζάχαρη και σιρόπι γλυκόζης, το οποίο καταναλώνεται ως έχει σε δόσεις των 2 κουταλιών ημερησίως, διατίθεται στο εμπόριο σε πλαστικά φιαλίδια των 200 ml και προορίζεται για ειδική χρήση που σχετίζεται με τον σχηματισμό αιμοσφαιρίνης και ερυθρών αιμοσφαιρίων και ως συμπλήρωμα διατροφής που συμβάλλει στην ισορροπία της υγείας, στη γενική ευεξία του οργανισμού και στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, εμπίπτει στην κλάση 2202 της [ΣΟ], διότι η υγρή μορφή του έχει ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό της κατατάξεώς του στην κλάση 2106;»
Επί του προδικαστικού ερωτήματος
32
Με το προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν η ΣΟ έχει την έννοια ότι ένα παρασκεύασμα διατροφής σε υγρή μορφή περιέχον σίδηρο (υπό μορφή θειικού σιδήρου), σύμπλεγμα βιταμινών, ανόργανα άλατα, φυτικά εκχυλίσματα, φυσικά εκχυλίσματα φρούτων και καρπών, άλλα θρεπτικά συστατικά, μέλι, ζάχαρη και σιρόπι γλυκόζης, το οποίο καταναλώνεται ως έχει σε δόσεις των 2 κουταλιών ημερησίως, διατίθεται στο εμπόριο σε πλαστικά φιαλίδια των 200 ml και προορίζεται για ειδική χρήση που σχετίζεται με τον σχηματισμό αιμοσφαιρίνης και ερυθρών αιμοσφαιρίων καθώς και ως συμπλήρωμα διατροφής που συμβάλλει στην ισορροπία του οργανισμού, στη γενική υγεία του σώματος και στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, εμπίπτει στην κλάση 2106 της ΣΟ ή στην κλάση 2202 της ονοματολογίας αυτής.
33
Όσον αφορά την απάντηση που πρέπει να δοθεί στο προδικαστικό ερώτημα, υπενθυμίζεται προκαταρκτικώς ότι όταν το Δικαστήριο επιλαμβάνεται αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως σε ζητήματα δασμολογικής κατάταξης, το έργο του συνίσταται μάλλον στην αποσαφήνιση των κριτηρίων τα οποία θα πρέπει να εφαρμόσει το εθνικό δικαστήριο ώστε να κατατάξει ορθώς τα οικεία προϊόντα σύμφωνα με τη ΣΟ, παρά στο να προβεί το ίδιο στην κατάταξη αυτή. Η κατάταξη στηρίζεται αμιγώς σε εκτίμηση περί τα πράγματα, την οποία δεν μπορεί να πραγματοποιήσει το Δικαστήριο στο πλαίσιο αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως (απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2022, Mikrotīkls, C‑542/21, EU:C:2022:814, σκέψη 21 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
34
Επιβάλλεται επίσης να υπενθυμιστεί ότι, βάσει του γενικού ερμηνευτικού κανόνα αριθ. 1 της ΣΟ, τα εμπορεύματα κατατάσσονται σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων της ονοματολογίας αυτής. Χάριν ασφάλειας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει κατά κανόνα να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και στις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως προσδιορίζονται στο γράμμα της κλάσεως της ΣΟ και των αντίστοιχων σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων. Ο προορισμός του οικείου προϊόντος μπορεί να αποτελέσει αντικειμενικό κριτήριο κατάταξης, αρκεί να είναι συμφυής με το προϊόν, η δε σχετική εκτίμηση πρέπει να χωρεί με γνώμονα τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και τις αντικειμενικές ιδιότητες του προϊόντος (απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2022, Mikrotīkls, C‑542/21, EU:C:2022:814, σκέψη 22 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
35
Περαιτέρω, το Δικαστήριο έχει επανειλημμένως κρίνει ότι, καίτοι δεν έχουν δεσμευτική ισχύ, οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ και της ΣΟ αποτελούν σημαντικά βοηθήματα προς διασφάλιση της ομοιόμορφης εφαρμογής του κοινού δασμολογίου και, ως τέτοια, παρέχουν χρήσιμα στοιχεία για την ερμηνεία του (απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2022, Mikrotīkls, C‑542/21, EU:C:2022:814, σκέψη 23 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
36
Συναφώς, το κείμενο της κλάσεως 2106 της ΣΟ κάνει λόγο για «Παρασκευάσματα διατροφής που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού». Η συμπληρωματική σημείωση 5 του κεφαλαίου 21 της ΣΟ διευκρινίζει ότι η εν λόγω κλάση περιλαμβάνει ιδίως άλλα παρασκευάσματα διατροφής τα οποία παρουσιάζονται με μορφή δόσεων, όπως οι κάψουλες, τα δισκία, οι παστίλιες και τα χάπια, και προορίζονται για χρήση ως συμπληρώματα διατροφής, εκτός εάν κατονομάζονται ή περιλαμβάνονται αλλού.
37
Κατά συνέπεια, εάν ένα παρασκεύασμα διατροφής εμπίπτει στην κλάση 2202 της ΣΟ, δεν μπορεί να εμπίπτει, εξ αυτού ακριβώς του λόγου, στην κλάση 2106 της ΣΟ.
38
Πρέπει επομένως να εξακριβωθεί αν ένα παρασκεύασμα διατροφής σε υγρή μορφή εμπίπτει στην κλάση 2202 της εν λόγω ονοματολογίας.
39
Κατά το γράμμα της, η κλάση 2202 περιλαμβάνει νερά, στα οποία περιλαμβάνονται και τα μεταλλικά και τα αεριούχα νερά, με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών ή αρωματισμένα, και άλλα μη αλκοολούχα ποτά, με εξαίρεση τους χυμούς φρούτων, καρπών ή λαχανικών.
40
Όσον αφορά, πρώτον, τον όρο «ποτό», για τον οποίον δεν παρέχεται ορισμός ούτε στη ΣΟ ούτε στο ΕΣ ούτε στις επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ και του ΕΣ αντιστοίχως, το Δικαστήριο έχει κρίνει, στις σκέψεις 8 και 9 της αποφάσεως της 26ης Μαρτίου 1981, Dr Ritter (114/80, EU:C:1981:79), επί της ουσίας, ότι ο όρος αυτός πρέπει να νοείται ως γενική έννοια που καταλαμβάνει όλα τα υγρά που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο, εφόσον δεν εμπίπτουν σε άλλη ειδική κατάταξη, με αποτέλεσμα ο όρος αυτός να περιλαμβάνει κάθε υγρό που είναι κατάλληλο και προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση, ανεξάρτητα από τη λαμβανόμενη ποσότητα ή τους ειδικότερους σκοπούς που είναι δυνατό να εξυπηρετεί η κατανάλωση των διαφόρων ειδών υγρών ή η χρήση των οικείων πρώτων υλών.
41
Συναφώς, μολονότι η ανωτέρω απόφαση εκδόθηκε πριν από την έναρξη ισχύος του κανονισμού 2658/87 και αφορά την ερμηνεία των κλάσεων 2106 και 2202 του προϊσχύσαντος κοινού δασμολογίου, εντούτοις παραμένει απολύτως κρίσιμη εν προκειμένω, δεδομένου ότι οι σχετικές διατάξεις των εν λόγω δασμολογικών κλάσεων καθώς και οι διατάξεις που διέπουν την ερμηνεία αυτών δεν έχουν υποστεί τροποποιήσεις.
42
Δεύτερον, από τις γενικές παρατηρήσεις που περιλαμβάνονται στο εισαγωγικό μέρος των επεξηγηματικών σημειώσεων της ΣΟ σχετικά με το κεφάλαιο 22 της ονοματολογίας αυτής προκύπτει ότι τα τονωτικά παρασκευάσματα που μπορούν να καταναλωθούν απευθείας ως ποτά υπάγονται στο συγκεκριμένο κεφάλαιο, «έστω και αν λαμβάνονται σε μικρές ποσότητες (κυρίως με κουταλιές)». Αντιθέτως, τα μη αλκοολούχα τονωτικά παρασκευάσματα «που πρέπει να διαλυθούν προτού καταναλωθούν ως ποτά» εμπίπτουν γενικά στην κλάση 2106 της ΣΟ.
43
Κάνοντας μνεία της αποφάσεως της 26ης Μαρτίου 1981, Dr Ritter (114/80, EU:C:1981:79), η επεξηγηματική σημείωση της κλάσης 2202 της ΣΟ διευκρινίζει ότι τα μη αλκοολούχα ποτά αυτής της κλάσης είναι υγρά που είναι κατάλληλα και προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο με πόση, ανεξάρτητα από τη λαμβανόμενη ποσότητα ή τους ειδικότερους σκοπούς που είναι δυνατό να εξυπηρετεί η κατανάλωση των διαφόρων ειδών υγρών, στον βαθμό που δεν περιλαμβάνονται σε άλλη, ειδικότερη, κλάση της ΣΟ. Διευκρινίζεται επίσης ότι καθαρά υποκειμενικοί, μεταβλητοί παράγοντες, όπως ο τρόπος λήψης των εν λόγω ποτών ή ο σκοπός για τον οποίο καταναλώνονται, π.χ. το σβήσιμο της δίψας ή τα ευεργετικά αποτελέσματα για την υγεία, δεν έχουν σημασία για την κατάταξή τους.
44
Επιπλέον, όπως αναφέρεται στις επεξηγηματικές σημειώσεις της ΣΟ σχετικά με τη διάκριση 22029919 της ονοματολογίας αυτής, τα μη αλκοολούχα ποτά, συχνά καλούμενα ως «συμπληρώματα διατροφής», τα οποία παρουσιάζονται ως ευεργετικά για την καλή κατάσταση του οργανισμού και την υγεία και μπορούν να παρασκευάζονται με βάση εκχυλίσματα φυτών, περιλαμβανομένων των βοτάνων, και να περιέχουν πρόσθετες βιταμίνες και/ή μέταλλα, εμπίπτουν κατ’ αρχήν στη συγκεκριμένη διάκριση της ΣΟ.
45
Τρίτον, όπως σημειώνουν η Ρουμανική Κυβέρνηση, η Πολωνική Κυβέρνηση και η Επιτροπή, από την απόφαση της 17ης Δεκεμβρίου 2009, Swiss Caps (C‑410/08 έως C‑412/08, EU:C:2009:794), δεν μπορεί να συναχθεί ότι κάθε παρασκεύασμα διατροφής που θεωρείται ως συμπλήρωμα διατροφής πρέπει να κατατάσσεται στην κλάση 2106 της ΣΟ. Πράγματι, στην απόφαση αυτή, το Δικαστήριο έκρινε απλώς, χωρίς να αποκλείει το ενδεχόμενο ένα συμπλήρωμα διατροφής υγρής μορφής να εμπίπτει στην κλάση 2202 της ΣΟ, ότι τα συμπληρώματα διατροφής σε μορφή κάψουλας πρέπει να κατατάσσονται στην κλάση 2106 της ΣΟ.
46
Τέταρτον, η διάθεση στο εμπόριο του επίμαχου προϊόντος ως «συμπληρώματος διατροφής» δυνάμει της οδηγίας 2002/46 δεν εμποδίζει την κατάταξή του στην κλάση 2202 της ΣΟ, λαμβανομένου υπόψη ότι η εν λόγω οδηγία και η ΣΟ έχουν θεμελιωδώς διαφορετικούς στόχους (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 15ης Δεκεμβρίου 2016, LEK, C‑700/15, EU:C:2016:959, σκέψεις 34 έως 37).
47
Τέλος, πέμπτον, όσον αφορά τη μνημονευόμενη από την Prisum Healthcare, με τις γραπτές παρατηρήσεις της, γνωμοδότηση περί δασμολογικής κατάταξης αριθ. 2106.90/43, η οποία εκδόθηκε από την επιτροπή του ΕΣ κατά την εβδομηκοστή πρώτη σύνοδό της τον Μάρτιο του 2023 και κατατάσσει στην κλάση 2106 του ΕΣ ένα προϊόν με χαρακτηριστικά συγκρίσιμα με αυτά του επίμαχου προϊόντος, υπενθυμίζεται, όπως τονίζουν η Ρουμανική Κυβέρνηση, η Πολωνική Κυβέρνηση και η Επιτροπή, ότι, υπό το φως της αποφάσεως της 26ης Μαρτίου 1981, Dr Ritter (114/80, EU:C:1981:79), η Ένωση είχε αιτηθεί την επανεξέταση της εν λόγω γνωμοδότησης. Ωστόσο, μετά την απόρριψη του αιτήματος αυτού από την επιτροπή του ΕΣ, η Επιτροπή ενημέρωσε τον Γενικό Γραμματέα του ΠΟΤ, με γραπτή ανακοίνωση της 15ης Δεκεμβρίου 2023, ότι, λόγω της συγκεκριμένης αποφάσεως, δεν ήταν σε θέση να εφαρμόσει την εν λόγω γνωμοδότηση περί δασμολογικής κατάταξης.
48
Εν πάση περιπτώσει, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, μολονότι οι γνωμοδοτήσεις που εκδίδει το ΕΣ συνιστούν ενδείξεις οι οποίες συμβάλλουν σημαντικά στην ερμηνεία του πεδίου εφαρμογής των διαφόρων κλάσεων της ΣΟ, εντούτοις δεν είναι νομικώς δεσμευτικές και δεν λαμβάνονται υπόψη εφόσον προκύπτει ότι η ερμηνεία την οποία προτείνουν δεν συνάδει με το λεκτικό της οικείας κλάσεως της ΣΟ (πρβλ. διάταξη της 19ης Ιανουαρίου 2005, SmithKline Beecham, C‑206/03, EU:C:2005:31, σκέψεις 24 έως 28 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
49
Κατά συνέπεια, τα παρασκευάσματα διατροφής σε υγρή μορφή, όταν η μορφή τους αυτή καθιστά δυνατό να προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο ως ποτά ανεξαρτήτως της λαμβανόμενης ποσότητας ή των ειδικότερων σκοπών που είναι δυνατό να εξυπηρετεί η κατανάλωσή τους, κατατάσσονται στην κλάση 2202 της ΣΟ, εφόσον δεν εμπίπτουν ειδικώς σε άλλη κλάση της ΣΟ. Συγκεκριμένα, η υγρή μορφή των εν λόγω παρασκευασμάτων διατροφής πρέπει να θεωρηθεί ότι αποτελεί αντικειμενικό χαρακτηριστικό το οποίο αποκλείει την κατάταξή τους στην κλάση 2106 της ΣΟ.
50
Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, στο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η ΣΟ έχει την έννοια ότι ένα παρασκεύασμα διατροφής σε υγρή μορφή περιέχον σίδηρο (υπό μορφή θειικού σιδήρου), σύμπλεγμα βιταμινών, ανόργανα άλατα, φυτικά εκχυλίσματα, φυσικά εκχυλίσματα φρούτων και καρπών, άλλα θρεπτικά συστατικά, μέλι, ζάχαρη και σιρόπι γλυκόζης, το οποίο καταναλώνεται ως έχει σε δόσεις των 2 κουταλιών ημερησίως, διατίθεται στο εμπόριο σε πλαστικά φιαλίδια των 200 ml και προορίζεται για ειδική χρήση που σχετίζεται με τον σχηματισμό αιμοσφαιρίνης και ερυθρών αιμοσφαιρίων καθώς και ως συμπλήρωμα διατροφής που συμβάλλει στην ισορροπία του οργανισμού, στη γενική υγεία του σώματος και στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, εμπίπτει στην κλάση 2202 της ονοματολογίας αυτής.
Επί των δικαστικών εξόδων
51
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (ένατο τμήμα) αποφαίνεται:
Η Συνδυασμένη Ονοματολογία που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο, όπως τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2022/1998 της Επιτροπής, της 20ής Σεπτεμβρίου 2022,
έχει την έννοια ότι:
ένα παρασκεύασμα διατροφής σε υγρή μορφή περιέχον σίδηρο (υπό μορφή θειικού σιδήρου), σύμπλεγμα βιταμινών, ανόργανα άλατα, φυτικά εκχυλίσματα, φυσικά εκχυλίσματα φρούτων και καρπών, άλλα θρεπτικά συστατικά, μέλι, ζάχαρη και σιρόπι γλυκόζης, το οποίο καταναλώνεται ως έχει σε δόσεις των 2 κουταλιών ημερησίως, διατίθεται στο εμπόριο σε πλαστικά φιαλίδια των 200 ml και προορίζεται για ειδική χρήση που σχετίζεται με τον σχηματισμό αιμοσφαιρίνης και ερυθρών αιμοσφαιρίων καθώς και ως συμπλήρωμα διατροφής που συμβάλλει στην ισορροπία του οργανισμού, στη γενική υγεία του σώματος και στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, εμπίπτει στην κλάση 2202 της ονοματολογίας αυτής.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ρουμανική.