61971C0036
CONCLUSIE VAN DE ADVOCAAT-GENERAAL K. ROEMER
VAN 8 MAART 1972 (
1
)
Mijnheer de President,
mijne heren Rechters,
Verzoekster in het hoofdgeding heeft in het tijdvak van april 1965 tot en met januari 1966 uit België in de Bondsrepubliek Duitsland op basis van granen verwerkte produkten ingevoerd, die volgens haar aangifte onder verschillende omschrijvingen vielen. Deze waren werden bij inklaring op haar verzoek gebracht onder de tariefnummers 23.03 en 23.04, dat wil zeggen onder tariefposten die de volgende waren omvatten: „bietenpulp, uitgeperst suikerriet (ampas) en andere afvallen van de suikerindustrie; afvallen van branderijen; afvallen van zetmeelfa-brieken en dergelijke afvallen” (23.03), alsook „perskoeken, ook die van olijven, en andere bij de winning van plantaardige oliën verkregen afvallen, met uitzondering van droesem of bezinksel” (23.04). Omdat deze posten ten tijde van de invoer niet onder een heffingsregeling vielen, bleven de importen, afgezien van de voor tariefpost 23.03 verschuldigde compenserende omzetbelasting, van heffing vrijgesteld.
Later bleek het Hauptzollamt Emden van mening te zijn dat deze tarifering onjuist was en dat de waren als mengvoeders met een verschillend zetmeelgehalte onderscheidenlijk als grutten van maïs en maïsmeel met een bepaald vetgehalte moesten worden beschouwd en onder de posten 11.01, 11.02 en 23.07 moesten worden gebracht. Deze posten zijn als volgt omschreven: „Meel van granen” (11.01); „Grutten, gries, griesmeel; gort en parelgort en andere gepelde, geparelde, gebroken of geplette granen (vlokken daaronder begrepen), met uitzondering van gepelde, geglansde, gepolijste of bij het pellen gebroken rijst; graankiemen, ook indien gemalen” (11.02); „Veevoeder, samengesteld met melasse of met suiker en ander bereid voedsel voor dieren; andere preparaten, gebezigd voor het voederen van dieren (veevoedersupplementen, enz.): ex B. bevattende granen, of bevattende produkten waarop deze verordening (i.e. verordennig nr. 19/62) van toepassing is” (23.07). Omdat genoemde posten onder de heffingsregeling van verordening nr. 19/62 (PB nr. 30, blz. 933) vielen, verlangde het Hauptzollamt alsnog betaling van de desbetreffende heffingsbedragen en compenserende omzetbelasting.
De firma Henck reclameerde tegen deze naheffing, doch haar bezwaarschrift werd afgewezen op grond dat bij de tarifering was afgegaan op de bij uitvoer naar België gedane aangiften alsook op de analyserapporten van een Belgisch ministerie. — De firma Henck wendde zich toen tot het Finanzgericht Hamburg. Zij heeft ten processe betoogd, dat genoemde Belgische analyserapporten niet de ingevoerde waren zouden betreffen; haars inziens dienden de rapporten van een te Antwerpen gevestigd laboratorium te worden aangehouden. Verweerder bracht hiertegen in, dat met de monsters welke men door het Antwerps laboratorium had doen onderzoeken was gemanipuleerd. Bovendien zou de juistheid van de tarifering blijken uit de mengrapporten van de fabrikant en uit de analysegegevens van een van verzoeksters klanten. — In dit geschil moet de Duitse rechter blijkens zijn overwegingen nog beslissen omtrent de feitelijke gesteldheid van de ingevoerde waren, en wel zulks met beoordeling van voormelde door partijen overgelegde analyseresultaten en gegevens. Alvorens te dien aanzien bewijslevering te gelasten besloot het Finanzgericht evenwel eerst om opheldering van een aantal rechtsvragen te verzoeken. Het heeft dan ook bij beschikking van 3 juni 1971 het geding geschorst met verzoek aan het Hof van Justitie om een prejudiciële beslissing inzake de volgende vragen:
1.
Kan een waar alleen op grond van haar objectieve kenmerken, dat wil zeggen ongeacht de wijze van vervaardiging of ontstaan, en met name zonder dat ter zake doet of van een opzettelijk dan wel niet-opzettelijk verkregen mengsel sprake is, worden ingedeeld onder post 23.07 van het gemeenschappelijk douanetarief en derhalve volgens 's Raads verordening nr. 19/62/EEG van 4 april 1962 (PB EEG, blz. 933) aan heffing onderworpen zijn (vgl. artikel 1 van verordening nr. 19/62) juncto de bijlage)?
2.
Wat moet voor indeling
a)
onder post 11.01 van het gemeenschappelijk douanetarief,
b)
onder post 11.02 van het gemeenschappelijk douanetarief,
c)
onder post 23.07 van het gemeenschappelijk douanetarief, ten aanzien van de samenstelling der waren, met name ten aanzien van de percentages aan bestanddelen als zetmeel, proteïne, vet, enzovoort (vgl. de bijgevoegde tabellen) blijken?
3.
Valt een opzettelijk verkregen mengsel onder tariefnummer 23.07 van het gemeenschappelijk douanetarief, wanneer de samenstelling is als volgt:
a)
78 % sorgho
9 % gluten van sorgho
en voor het overige melasse, kaf en maïszemelen,
of
b)
4,9 % gluten van maïs
80,08 % gluten van sorgho
en voor het overige melasse, kaf en maïszemelen?
(Reeds thans zij opgemerkt dat deze waarden blijkens de motivering van de verwijzingsbeschikking zijn ontleend aan mengrapporten van de fabrikant die de ingevoerde waren zou hebben vervaardigd.)
Nu verzoekster in het hoofdgeding, de regering van de Bondsrepubliek Duitsland en de Commissie van de Europese Gemeenschappen zich tijdens de schriftelijke en mondelinge behandeling over de gestelde vragen hebben uitgesproken, zou ik mijnerzijds willen trachten aan de hand van het gemeenschapsrecht mijn standpunt te bepalen.
1.
Ik meen mijn betoog te moeten beginnen met enige opmerkingen inzake de ontvankelijkheid, die door verzoekster in het hoofdgeding is aangevochten.
a)
Haar bezwaren betreffen vooral vraag 3. Deze vraag heeft haars inziens betrekking op de tarifering van twee duidelijk omschreven waren, zodat eigenlijk rechtstoepassing wordt verlangd. In het kader van een procedure volgens artikel 177 mag het Hof evenwel niet zover gaan.
Ik ben het daarmee eens. Het is inderdaad zo, dat het Hof van Justitie in een . prejudiciële procedure niet is geroepen te beslissen over de tarifering van bepaalde waren. Het Hof is slechts bevoegd om door middel van een algemene interpretatiehulp de nationale rechter in staat te stellen het gemeenschappelijk douanetarief toe te passen. Voor tariefnummer 23.07 zal deze meer algemene uitlegging in dit geding gegeven worden bij de bespreking van de beide eerste vragen. Met name bij de behandeling van de tweede vraag zal blijken, in hoeverre een uitspraak over de samenstelling der hier bedoelde waren mogelijk is. Daarnaast staat de subsumptie, de rechtstoepassing, die tot de bevoegdheid van de nationale rechter behoort.
De derde vraag kan derhalve op grond van haar formulering niet als een ontvankelijke uitleggingsvraag worden beschouwd.
b)
Met betrekking tot vragen 2a en 2b betoogt verzoekster, dat zij voor de beslissing niet van belang zijn voor zover het om andere produkten dan maïs en sorgho gaat.
Gezien hetgeen in de verwijzingsbeschikking sub factis is overwogen, heeft zij ook hiermede het gelijk aan haar zijde. — Het gaat immers niet om een algemene interpretatie van genoemde tariefnummers, doch slechts om een uitlegging met het oog op bepaalde waren, die voor de Duitse rechter in geding zijn. Dit is echter geen grond om de vragen 2a en 2b gedeeltelijk niet-ontvankelijk te verklaren. Het is voldoende, wanneer men het in het licht van hetgeen feitelijk bekend werd de nodige beperkingen aanbrengt en de draagwijdte dezer vragen in overeenstemming met de kennelijke bedoeling van de verwijzende rechter vaststelt. Omdat zulks geen moeilijkheden oplevert zal ik aldus te werk gaan en mij over de vragen 2a en 2b slechts uitspreken voor zover zij voor het hoofdgeding van belang zijn.
2.
Na deze noodzakelijke inleidende opmerkingen kunnen wij thans overgaan tot de materiële bespreking der opgeworpen vragen. De eerste vraag heeft, naar U zich zult herinneren, betrekking op de uitlegging van tariefnummer 23.07, voor zover in de bijlage van verordening nr. 19/62 genoemd. De litigieuze waren worden daarin als volgt omschreven: „Veevoeder, samengesteld met melasse of met suiker en ander bereid voedsel voor dieren; andere preparaten, gebezigd voor het voederen van dieren (veevoedersupplementen, enz.): ex B. bevattende granen, of bevattende produkten waarop deze verordening van toepassing is”. Er wordt echter in zoverre geen volledige uitlegging verlangd, waaraan trouwens, gezien de vele onder genoemde posten vallende waren, ernstige moeilijkheden verbonden zouden zijn. De verwijzende rechter wil voorshands alleen maar weten, of het voor de toepassing van genoemd tariefnummer alleen om de feitelijke gesteldheid van een waar gaat dan wel slechts om opzettelijk ontstane mengsels — in welk geval ook de wijze van vervaardiging in aanmerking moet worden genomen —.
Om te beginnen kan in het algemeen worden gezegd, dat voor de toepassing van het douanetarief gewoonlijk de objectieve gesteldheid van een waar op de voorgrond staat, hetgeen vooral zijn verklaring vindt in bestuurstechnische redenen: het achterhalen van een bepaald produktieprocédé — en controle op de toepassing ervan — kost vaak bijzonder veel hoofdbrekens. Een afwijking is eigenlijk alleen maar op haar plaats wanneer de in een tariefnummer gebezigde omschrijvingen kennelijk op een bepaalde wijze van vervaardiging slaan.
Gaat men na hoe het in dit opzicht met tariefnummer 23.07 gesteld is, dan kan mijns inziens uit de redactie bezwaarlijk worden afgeleid dat de wijze van vervaardiging doorslaggevend is. Deze conclusie vindt bovendien bevestiging in de Brusselse toelichtingen, dat wil zeggen in voorschriften die volgens de jurisprudentie bij gebreke van andere in aanmerking komende toelichtingen voor de uitlegging een waardevolle kenbron en een wezenlijk hulpmiddel vormen. Volgens deze toelichtingen vallen onder 23.07 preparaten voor het voederen van dieren „welke dienen: 1. hetzij om het dier een rationele en evenwichtige dagelijkse voeding te verschaffen (complete voeding); 2. hetzij ter aanvulling van het op de boerderij geproduceerde voedsel door daaraan bepaalde organische of anorganische stoffen toe te voegen (aanvullende voeding); 3. hetzij om te worden gebruikt voor de vervaardiging van het onder 1 of 2 bedoelde voedsel”. Van de eerste groep van deze produkten kan worden gezegd, dat daarbij blijkens voormelde definitie van bewuste, dat wil zeggen opzettelijke, menging sprake moet zijn; van de andere groepen kan dit bezwaarlijk worden beweerd. Derhalve kan het standpunt dat bij alle onder 23.07 vallende produkten van een opzettelijke menging moet kunnen worden gesproken, nauwelijks worden verdedigd. Hiertegenover levert het door verzoekster ingeroepen feit, dat zemelen — een typisch veevoeder dat in den regel uit een mengsel van meerdere produkten bestaat — onder een bijzonder tariefnummer zijn gebracht, geen klemmend argument op. Ik zou mij in ieder geval niet willen aansluiten bij de opvatting dat zulks noodzakelijkerwijze impliceert dat alle veevoeders die bij een bepaald fabricageprocédé onvermijdelijk ontstaan — zodat van opzettelijke menging geen sprake is — niet onder tariefnummer 23.07 behoren te vallen. Zou verzoeksters argument werkelijk in zo algemene zin opgaan als volgens haar het geval is, dan waren met name de aan het slot van de Brusselse toelichtingen op 23.07 voorkomende opmerkingen onbegrijpelijk, dat tot dit tariefnummer niet behoren „preparaten, welke, bij voorbeeld in verband met de aard, zuiverheid en de onderlinge verhouding tussen de samenstellende bestanddelen .., zowel voor de voeding van dieren als voor menselijke consumptie kunnen worden gebruikt”. Volgens deze opmerking zijn overduidelijk alleen de gesteldheid en de objectieve eigenschappen, doch niet het fabricageprocédé van belang. — Verzoeksters betoog vindt bovendien weerlegging in de onweersproken gebleven verklaring van de Bondsregering, dat de Douaneraad ook bij één produktieprocédé (het verwerken van vis) verkregen produkten tot de preparaten van tariefnummer 23.07 heeft gerekend. Dit zou inderdaad niet mogelijk zijn, wanneer het alleen om opzettelijk verkregen mengsels ging. — Ten slotte zou ik — met de Bondsrepubliek — nog willen wijzen op de omstandigheid dat de heffingsregeling van verordening nr. 19/62, gezien haar considerans, niet in de laatste plaats tot bescherming van de veredelingsindustrie in het leven is geroepen. Ook dit doel kan alleen behoorlijk worden verwezenlijkt, wanneer het in de eerste plaats op de gesteldheid van de betrokken waren en niet op de wijze van ontstaan aankomt. Op de eerste vraag dient derhalve (kennelijk in overeenstemming met het aanvankelijk oordeel van het Bundesfinanzhof) te worden geantwoord, dat voor de indeling van een waar onder tariefnummer 23.07 de objectieve gesteldheid en niet de vraag of van een opzettelijk verkregen mengsel sprake is, de doorslag geeft.
3.
In de tweede vraag van het Finanzgericht — die eigenlijk een groep van drie vragen vormt — gaat het erom wat ten aanzien van de samenstelling van waren moet blijken, opdat zij onder de tariefnummers 11.01, 11.02 en 23.07 kunnen worden gebracht. Daarbij zijn voor de problematiek van het hoofdgeding alleen veredelingsprodukten van maïs en sorgho van belang. En wederom blijkens het geding voor de Duitse rechter dient hier met name het probleem van de afbakening dezer produkten tegenover de afvallen van de tariefnummers 23.03 en 23.04 tot oplossing te worden gebracht. Naar men weet mag de uitspraak hierover — ook al vielen beide laatstgenoemde tariefnummers in de hierbedoelde periode niet onder een marktordening — van het Hof van Justitie worden verlangd. In de jurisprudentie is dit meermaals uitgemaakt.
a)
Allereerst dient in dit verband op een algemeen uitleggingsprobleem te worden ingegaan, namelijk op de vraag of bij de behandeling van zulke afbakeningsvragen de eisen van de marktordeningen in aanmerking mogen worden genomen. Zoals men weet, heeft het Hof van Justitie dit in een reeks vroegere arresten niet als ongeoorloofd beschouwd. Verzoekster acht deze methode evenwel ontoelaatbaar en vraagt met klem haar in de toekomst niet meer toe te passen, waartoe zij betoogt dat in de landbouwverordeningen zonder meer wordt verwezen naar het gemeenschappelijk douanetarief, dat op zijn beurt op de nomenclatuur van Brussel is gebaseerd. In handelskringen zou men er derhalve op mogen vertrouwen, dat zulke tariefposten niet anders worden uitgelegd dan in de kring van de Brusselse verdragsstaten. In ieder geval zouden er via uitlegging geen waren onder de landbouwmarktordeningen mogen worden gebracht die de wetgever niet kennelijk op het oog heeft gehad.
Wanneer wij thans nagaan, of dit betoog en verzoeksters nadrukkelijk voorgedragen wens het Hof aanleiding moeten geven de tot dusver in de jurisprudentie toegepaste uitleggingsmethode te laten, varen, dient mijns inziens het volgende te worden overwogen. — Inderdaad berust het gemeenschappelijk douanetarief — waarnaar de landbouwmarktverordeningen verwijzen — op de nomenclatuur die bij het verdrag van Brussel van 15 december 1951 is opgesteld. Het gaat ook stellig niet aan in het kader der Gemeenschap de draagwijdte van de posten dezer nomenclatuur door uitlegging te wijzigen. Ik heb evenwel de indruk, dat de in de jurisprudentie bepleite methode daarop geenszins gericht is. Blijkbaar is het Hof er in de arresten waarin het gewraakte uitleggingsbeginsel werd vermeld of aan de orde kwam van uitgegaan, dat er in de uiteraard algemeen geformuleerde waren-omschrijvingen van het douanetarief enige ruimte voor uitlegging wordt gelaten. Daarnaast kan erop worden gewezen, dat aan de nomenclatuur niet steeds geheel dezelfde uitlegging wordt gegeven. In de verdragsstaten bestaan er verschillende gewoonten en economische wetten en deze spelen bij de toepassing der nomenclatuur uit den aard der zaak een rol. Vooral bij nieuwe produkten, zoals die blijkbaar niet in de laatste plaats in de graanverwerkende industrie — en waarschijnlijk mede in verband met de regelen voor de communautaire markt — telkens weer worden gelanceerd, blijven er veel vragen open. Wanneer dan echter de eis gesteld wordt voor een juiste tariefindeling van een waar de juridische context van een tariefnummer — waartoe uiteraard de belangen van de marktordening behoren — in aanmerking te nemen, wordt eigenlijk alleen maar in overweging gegeven een gangbare uitleggingsmethode te volgen. Het gaat er maar om dat men — binnen een bestaande marge en met het oog op bepaalde gemeenschapsbelangen — bij het zoeken van een oplossing voor afbakeningsproblemen eventueel gaat tot de grens van de mogelijkheden die door de objectieve inhoud van een tariefpost open worden gelaten. Daarbij wordt ook het beginsel van het opgewekt vertrouwen niet miskend. Om te beginnen kennen alle belanghebbenden de context van de betrokken tariefposten (met andere woorden zij weten om welke beleidsoogmerken het daarbij gaat); anderzijds kan bij volledig nieuwe produkten ook geenszins van een gevestigde, jarenlange internationale tariferingspraktijk worden gesproken, waaraan men zich zou hebben te houden. Ten slotte kan ook niet worden gezegd dat het Hof van Justitie door zulk een uitlegging op de stoel van de wetgever gaat zitten. In werkelijkheid wordt slechts, zoals in geval van twijfel of bij leemten in de wetgeving wel meer geschiedt, gepoogd de vermoedelijke wil van de wetgever op te sporen. Anders dan verzoekster meent was er dan ook, wanneer men in tariefgeschillen een bepaald resultaat wilde bereiken en de bedoeling van de wetgever met voldoende zekerheid kon worden achterhaald, geenszins een algemene clausule nodig volgens welke ook vergelijkbare produkten onder een post moeten worden gebracht.
Ik zou dan ook menen dat er uiteindelijk tegen de door verzoekster gewraakte uitleggingsmethode niets is in te brengen en ik zou haar daarom ook in casu gevolgd willen zien.
b)
Evenals in andere zaken reeds geschiedde, kan wat tariefnummer 11.01 betreft, ervan worden uitgegaan dat hieronder, gezien de context, waren vallen die door een bepaalde maalbewerking van granen ontstaan. Het is voorts zeker, dat bepaalde bewerkingen in deze tarifering geen wijziging brengen wanneer de wezenlijke bestanddelen van het bewerkte produkt daarin ook nadien voorkomen in een samenstelling die blijft binnen de normale fluctuatiemarges zoals die voor het onbewerkte produkt gelden. Dat wil met name zeggen dat het van geen betekenis is, wanneer er in geringe mate bepaalde substanties aan zijn onttrokken (vgl. zaak 12-71, Jurisprudentie 1971, Deel XVII, blz. 743). — Het noemen van bepaalde waarden acht ik echter, wegens de aanzienlijke variaties in de samenstelling van het basisprodukt, niet op zijn plaats. Dit ligt veeleer op de weg van de verwijzende rechter, die desgeraden een deskundigenrapport kan inwinnen.
Wanneer de belangrijkste stoffen in aanzienlijke mate aan de basisstof worden onttrokken, rijst vooral de vraag of hetgeen er overblijft nog slechts als afvallen kan worden aangemerkt. Ook hier kan ten aanzien van de onttrekking van zetmeel en de noodzakelijke afbakening ten opzichte van tariefpost 23.03 worden verwezen naar 's Hofs belangrijkste uitspraken dienaangaande. Daaraan kan worden ontleend, dat van echte afvallen in de zin van tariefnummer 23.03 slechts sprake is wanneer er aan de basisstof zoveel zetmeel is onttrokken als met gebruikmaking van moderne procédés op economisch verantwoorde wijze mogelijk is (vgl. zaken 72 en 74-69, 12 en 14-71, Jurisprudentie 1970, Deel XVI, blz. 427 en 451; Jurisprudentie 1971, Deel XVII, blz. 743 en blz. 779). Het komt dus in hoofdzaak aan op het zetmeelgehalte, dat blijkbaar ook bepalend is voor de voedingswaarde. Ik acht het al weer niet juist percentages te noemen, omdat betrokkenen ook hier van mening verschillen. Het ten deze nodige onderzoek ligt wederom op de weg van de verwijzende rechter, waarbij er blijkbaar rekening mede dient te worden gehouden dat in het bij de zetmeelfabricage verkregen gluten zetmeelpercentages worden aangetroffen zoals die ook in hoogwaardige veevoeders voorkomen. — Bovendien komt mij het betoog van verzoekster in het hoofdgeding, dat bij de afbakening bovendien het asgehalte in aanmerking moet worden genomen, niet overtuigend voor. Het argument ontleend aan de bepaling van de heffingen voor zemelen in verhouding tot die voor meel, is niet klemmend, omdat het daar om een ander afbakeningsprobleem gaat en op zemelen in ieder geval een heffing, op zetmeelrijke zemelen zelfs een zeer hoge heffing, wordt toegepast. Verstoring van de communautaire voedermarkt is dus stellig uitgesloten. Bovendien verdient opmerking dat met het asgehalte gemakkelijk blijkt te kunnen worden gemanipuleerd. Met behulp daarvan kan dus geen betrouwbare uitspraak worden gedaan over de vraag wanneer van echte afvallen van zetmeelfabrieken kan worden gesproken.
Wat voor de afbakening van produkten van de meelindustrie genoemd in tariefnummer 11.01 ten opzichte van afvallen van zetmeelfabrieken werd gezegd, geldt in beginsel ook voor de afbakening ten opzichte van afvallen verkregen bij de winning van olie uit maïs bedoeld in tariefnummer 23.04. Men bedenke dat de oliebestanddelen zich vooral in de maïskiem bevinden, terwijl de korrel, indien daarin bij moderne teeltmethoden al olie kan voorkomen, zoals verzoekster beweert, toch in ieder geval zeer geringe oliepercentages bevat. Wanneer olie uit de maïskiem wordt gewonnen, kunnen de van de kiem ontdane maïskorrels en de daaruit door vermaling gewonnen produkten uiteraard niet als echte afvallen in de zin van tariefnummer 23.04 worden beschouwd. Er is dan — zoals in andere zaken reeds duidelijk bleek — op grond van de vergelijkbare samenstelling, bestemming en handelswaarde veeleer sprake van produkten van de meelindustrie in de zin van de tariefnummers 11.01 of 11.02. Als echte afvallen is slechts te beschouwen hetgeen er bij toepassing van moderne winningsmethoden overblijft van de voor oliefabricage nodige delen. Uiteraard is daarbij het oliegehalte doorslaggevend en dit kan blijkbaar naar gelang van het toegepaste procédé (persing of andere methoden) fluctueren. Hiernevens schijnt — naar de Commissie terecht heeft opgemerkt — ook een hoog percentage aan kiemweef-sel voor zulke afvallen kenmerkend te zijn. Het zetmeelgehalte schommelt blijkbaar — evenals het oliegehalte der afvallen — naar gelang de maïskiemen door spoeling of door een droogprocédé worden verwijderd, in welk laatste geval ook korrelresten — met de daarvoor normale zetmeelgehaltes — worden meegenomen. Ook hier kunnen echter, omdat er bij betrokkenen geen eenstemmigheid bestaat, geen nauwkeurige cijfers worden genoemd. Dit is wederom zaak van de verwijzende rechter, die zich dient te richten naar de procédés die bij de winning van olie gebruikelijk zijn.
Hieraan zij nog toegevoegd, dat wanneer met toepassing van andere dan de tot nu toe besproken methoden ook de olie uit de korrel wordt gewonnen — hetgeen zoals verzoekster betoogde wil zeggen dat bij de oliewinning de gehele korrel wordt gebruikt —, dan kan gezien hetgeen wij ten aanzien van de wezenlijke samenstelling van de maïskorrel reeds opmerkten, en met name in verband met het lage oliegehalte van de korrel, hetgeen er bij zulk een wijze van fabricage overblijft uiteraard niet als afvallen in de zin van tariefnummer 23.04 worden beschouwd. Wegens de vergelijkbaarheid van samenstelling, gebruiksmogelijkheden en handelswaarde is dan om zo te zeggen — i.e. wanneer men de behoeften van de marktordening voor ogen houdt — veeleer een indeling in het hoofdstuk over de produkten van de meelindustrie op haar plaats.
Meer kan er in de abstracte vorm die bij een procedure volgens artikel 177 in acht moet worden genomen over de uitlegging van tarief nummer 11.01 en de afbakening van dit tariefnummer ten opzichte van de tariefnummers waarin de afvallen worden genoemd, niet worden gezegt.
c)
Deze overwegingen gelden trouwens ook voor de afbakening van tariefnummer 11.02 ten opzichte van de tariefnummers betreffende de afvallen van zetmeelfabrieken en afvallen verkregen bij de oliewinning. Dit is mogelijk, omdat het onderscheid tussen de posten 11.01 en 11.02 volgens de Brusselse toelichtingen alleen in de structuur van de daaronder vallende waren (meel, grutten en gries) en niet in de samenstelling dier waren bestaat. Verdere opmerkingen betreffende tariefnummer 11.02 kunnen dan ook achterwege blijven.
d)
Minder eenvoudig te beantwoorden is vraag 2c, waarin de verwijzende rechter vraagt naar de samenstelling van preparaten (bereidingen) voor het voederen van dieren in de zin van tariefnummer 23.07, voor zover waren omvattende die onder verordening nr. 19/62 vielen. Het gaat hier namelijk, naar ik reeds zeide, om een groot aantal produkten. Wij willen dan ook thans geen uitputtende definitie geven, doch alleen enige indicaties, enige aspecten, met behulp waarvan een oplossing voor het bodemgeschil moet worden gevonden.
Om te beginnen zij vastgesteld dat onder „preparaten” („bereidingen”) niet noodzakelijkerwijze mengsels vallen. Dit heeft de Bondsregering — mijns inziens overtuigend — afgeleid uit andere tariefnummers (16.04, 20.06), waarin de term „bereiding” blijkbaar geheel in het algemeen op een verwerkingsprocédé wijst. Van een preparaat of bereiding dient derhalve ook te worden gesproken bij verwerkingsprodukten, wanneer de verwerking tenminste verder gaat dan voor een bepaalde post toelaatbaar is en een zekere intensiteit bereikt. Bij een eenvoudige bewerking blijft de betrokken waar namelijk volgens de algemene tariferingsbeginselen onder de daarvoor oorspronkelijk voorziene tariefnummers vallen. Het is in zoverre veelzeggend, dat in de Brusselse toelichtingen betreffende tariefnummer 23.07 van deze post uitdrukkelijk waren worden uitgezonderd, die alleen maar geperst zijn. Bovendien noemde de Bondsregering in haar betoog voorbeelden ontleend aan de praktijk van de Douaneraad, blijkens welke tot de preparaten in de zin van 23.07 niet slechts mengsels, doch ook verwerkte waren behoren (bij voorbeeld niet voor menselijke consumptie geschikte gemalen broodafvallen en zogenaamde „solubles” zoals de bij de visverwerking ontstaan). Het mag dan — gezien de bijzondere posten 23.03 en 23.04 — niet slechts gaan om afvallen van een verwerkingsprocédé dat waren van één enkel tariefnummer betreft. Tariefnummer 23.07 komt hier slechts in aanmerking wanneer aan de afvallen iets wordt toegevoegd, bij voorbeeld melasse (hetgeen blijkbaar met het oog op een rationeel gebruik van zulke afvallen dikwijls gebeurt).
Voor zover tarief nummer 23.07mengsels betreft, dient verder te worden opgemerkt dat uit de definitie van dit tariefnummer niet blijkt, dat het moet gaan om mengsels van waren die onder verschillende tariefnummers vallen. Ook in zoverre wijst de Bondsregering op indelingsadviezen van de Brusselse Douaneraad. Omdat zulke vaststellingen volgens de jurisprudentie van het Hof van Justitie voor de oplossing van tariferingsproblemen in het kader van het gemeenschapsrecht van belang zijn, zou de verwijzende rechter derhalve moeten nagaan hoe het daarmede is gesteld. Opmerking verdient echter, dat het geen zin zou hebben een mengsel van waren die als zodanig niet onder de marktordeningsregelen vallen, via tariefnummer 23.07 onder de heffingsregeling te brengen. Ook komt het mij juist voor bij de beoordeling van mengsels bijmengsels, dat wil zeggen onzuivere stoffen, evenzeer buiten beschouwing te laten als stoffen die in geringe mate zijn toegevoegd, in ieder geval voor zover zij niet met het oog op hun bijzondere werking (zoals vitaminen) slechts in geringe omvang worden gebezigd. Alweer komt het mij echter niet mogelijk voor percentages te noemen. Zelfs voor melasse zal men — nu in de Brusselse toelichtingen alleen wordt gezegd dat met melasse samengesteld veevoeder in de zin van tariefnummer 23.07in het algemeen meer dan 10 gewichtspercenten melasse bevat, niet uitgesloten mogen achten, dat ook geringere percentages voor een indeling onder tariefnummer 23.07 voldoende zijn. Melasse moet in dit verband alleen buiten beschouwing blijven wanneer zij wordt gebruikt als bindmiddel, dat volgens de Brusselse toelichtingen betreffende tariefnummer 23.07 in fine in den regel niet meer dan 3 gewichtspercenten bevat.
En daarmede is met betrekking tot de gevallen waarmede de Duitse rechter heeft te maken, in hoofdzaak alles gezegd over de algemene uitleggingsregelen betreffende tarief 23.07. Hoogstens zou hieraan kunnen worden toegevoegd dat volgens de tot dusver in de jurisprudentie ontwikkelde beginselen ook van belang kan zijn of een produkt qua samenstelling, gebruiksmogelijkheden en handelswaarde met veevoederpreparaten van gebruikelijke handelskwaliteit kan worden vergeleken en derhalve voor de tariefindeling op dezelfde wijze zou moeten worden behandeld. — Aan de hand van deze aanwijzingen moet de verwijzende rechter in de hem voorgelegde tariefzaak tot een beslissing kunnen komen.
4.
Na hetgeen ik over de ontvankelijkheid reeds heb betoogd, zijn met betrekking tot de derde vraag verdere opmerkingen overbodig. Wellicht is het echter voor de verwijzende rechter van belang te weten, dat de Commissie de indeling van de in de derde vraag omschreven waren onder tariefnummer 23.07 alleszins mogelijk acht. Ook de Bondsregering bepleit dit en spreekt daarbij zelfs van nauwkeurig samengestelde mengingen en hoogwaardig veevoeder. Verzoekster schijnt alleen met betrekking tot de in vraag 3b genoemde waren te betwijfelen of ze tot tarief nummer 23.07 behoren, waarbij voor haar de doorslag geeft dat het hier om waren uit één en hetzelfde tariefnummer gaat; zij laat derhalve het melassebestanddeel buiten beschouwing, dat echter, wanneer het om meer dan een bindmiddel gaat, voor de indeling onder 23.07 wel degelijk van belang kan zijn. — In mijn conclusie wil ik hierop niet verder ingaan. De verwijzende rechter is met deze standpunten op de hoogte en kan er de conclusies aan verbinden welke hij juist acht.
5.
Op grond van vorenstaande overwegingen kunnen de vragen van het Finanzgericht Hamburg als volgt worden beantwoord:
a)
Voor de indeling van een waar onder tarief nummer 23.07 van het gemeenschappelijk douanetarief komt het allereerst aan op de objectieve gesteldheid. Daarentegen spelen de wijze van fabricage of ontstaan — en met name de vraag of al dan niet van een opzettelijke menging sprake is — in het algemeen geen rol.
b)
De noodzakelijke vaststellingen betreffende de samenstelling der waren die onder de tariefpost 11.01, 11.02 en 23.07 van het gemeenschappelijk douanetarief moeten worden gebracht — alsook de uitkomsten van ons onderzoek naar de criteria voor de afbakening ten opzichte van de posten 23.03 en 23.04 — lenen zich niet voor een summiere samenvatting. Ik moge in zoverre verwijzen naar hetgeen ik hiervoor heb betoogd.
c)
Vraag 3 is niet-ontvankelijk, omdat zij tot rechtstoepassing strekt. Het daarin gestelde tariferingsprobleem moet aan de hand van de antwoorden op de beide eerste vragen worden opgelost.
(
1
)	Vertaald uit het Duits.