61994C0017
CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL
M. B. ELMER
van 13 juli 1995 (
*1
)
1.
In de onderhavige zaak heeft het Tribunal de grande instance de Bergerac het Hof een aantal vragen voorgelegd over de Franse regeling inzake centra voor kunstmatige inseminatie tegen de achtergrond van de verdragsbepalingen inzake staatsmonopolies, het recht van vestiging en het vrij verrichten van diensten, alsmede over verschillende richtlijnen betreffende de werkzaamheden van dierenarts, en betreffende raszuivere fokrunderen. Voorts roept deze zaak vragen op over de vereisten die moeten worden gesteld aan de door de verwijzende rechter gegeven omschrijving van de feiten, en over het verband met de rechtspraak van het Hof inzake zuiver interne situaties.
De nationale wetgeving
2.
In Frankrijk is de kunstmatige inseminatie van huisdieren geregeld bij wet nr. 66-1005 van 28 december 1966 inzake veeteelt, alsmede in een aantal uitvoeringsbepalingen. Volgens artikel 4 van de wet mag het afnemen en behandelen van sperma uitsluitend geschieden door of onder toezicht van hoofden van een centrum voor kunstmatige inseminatie. Ook mag het insemineren alleen geschieden door hoofden van een centrum voor kunstmatige inseminatie of door erkende inseminators.
Exploitatie van een centrum voor kunstmatige inseminatie is enkel geoorloofd indien daartoe een voorafgaande machtiging van het Franse Ministerie van Landbouw is verliregen ingevolge artikel 5 van de wet. Volgens de vierde en de vijfde alinea van dit artikel bedient elk centrum voor kunstmatige inseminatie een rayon waarbinnen het een exclusiviteitsrecht heeft. De veehouders in het rayon van een centrum voor kunstmatige inseminatie kunnen dit centrum verzoeken hen te voorzien van sperma afkomstig van produktiecentra van hun keuze. Artikel 9 van de wet stelt inbreuken op genoemde bepalingen strafbaar.
3.
Volgens decreet nr. 69-258 van 22 maart 1969 inzake kunstmatige inseminatie is voor de uitoefening van de werkzaamheid van inseminator een erkenning vereist, die door de Franse minister van Landbouw wordt afgegeven. Inseminatie mag enkel geschieden onder toezicht van centra voor kunstmatige inseminatie, die door de minister van Landbouw zijn erkend.
4.
Een besluit van 21 november 1991 inzake de opleiding van inseminators en hoofden van centra voor kunstmatige inseminatie en de afgifte van de desbetreffende erkenningen, stelt bepalingen ter uitvoering van genoemd decreet nr. 69-258 vast. Ingevolge artikel 1 van dit decreet wordt kunstmatige inseminatie uitgevoerd onder toezicht van het bevoegde centrum voor kunstmatige inseminatie. De Franse minister van Landbouw kan een erkenning als inseminator afgeven op overlegging van een door de directeur van een centrum voor kunstmatige inseminatie afgegeven verklaring, waarin wordt bevestigd dat de houder van de verklaring de inseminatie uitvoert onder verantwoordelijkheid van het hoofd van het centrum (zie artikel 2). Volgens artikel 3 van het besluit wordt de akte van bekwaamheid afgegeven aan kandidaten die voor een inseminatorsexamen zijn geslaagd, en aan onder meer dierenartsen.
De feiten
5.
Verdachten in de hoofdzaak, D. Gervais, J.-L. Nougaillon, C. Carrard en B. Horgue, zijn van Franse nationaliteit en wonen in Frankrijk. Zij zijn alle vier geslaagd voor het examen van dierenarts. Geen van hen is verbonden aan een erkend centrum voor kunstmatige inseminatie. Volgens de beschikbare gegevens zijn de verdachten, met uitzondering van Gervais, erkend als inseminator.
In maart 1992 diende de Coopérative périgorde agenaise d'élevage et d'insémination artificielle (hierna: „CPAEIA”), die het exclusiviteitsrecht heeft voor onder meer het rayon Bergerac, bij de procureur de la République de Bergerac tegen verdachten een Macht in wegens het in strijd met artikel 5 van genoemde wet nr. 66-1005 uitoefenen van de activiteit van inseminator zonder in het bezit te zijn van de naar Frans recht vereiste erkenningen. Het Openbaar ministerie heeft vervolgens aan Gervais en Nougaillon telastgelegd, dat zij kunstmatige inseminatie hebben verricht, zonder dat hun een rayon was toegewezen waarbinnen zij zulks rechtmatig mochten doen. Aan Carrard en Horgue heeft het telastgelegd, dat zij zonder vergunning een centrum voor kunstmatige inseminatie hebben geëxploiteerd.
Verdachten hebben niet betwist, dat zij de Franse voorschriften betreffende de uitoefening van kunstmatige inseminatie hebben overtreden. Zij hebben evenwel aangevoerd, dat zij niet kunnen worden gestraft, omdat het vergunningenstelsel naar hun mening in strijd is met het gemeenschapsrecht.
De prejudiciële vragen
6.
In deze omstandigheden heeft het Tribunal de grande instance de Bergerac bij beschikking van 14 januari 1994 het Hof de volgende prejudiciële vragen gesteld:
„1)
Staan artikel 59 EEG-Verdrag en de richtlijnen van de Raad 78/1026/EEG en 78/1027/EEG van 18 december 1978 (
1
), vastgesteld ter uitvoering van dat artikel op het gebied van de werkzaamheden van dierenarts, in de weg aan de toepassing van een nationale wettelijke regeling die op het gebied van kunstmatige inseminatie van runderen de erkenning van dierenartsen als inseminator afhankelijk stelt van de overlegging van een verklaring van de directeur van een erkend centrum voor kunstmatige inseminatie, waarin wordt bevestigd dat de aanvrager bij het verrichten van kunstmatige inseminatie onder zijn gezag staat, zodat de dierenarts onder strafbedreiging het vrij verrichten van diensten wordt verboden en tegelijk zijn werkzaamheden aanzienlijk worden beperkt, doordat personen die deel uitmaken van zogenoemde‚centra voor kunstmatige inseminatie’ en die niet noodzakelijk in het bezit zijn van het diploma van dierenarts, een territoriaal monopolie hebben voor het verrichten van die werkzaamheden?
2)
Staan artikel 52 EEG-Verdrag en de richtlijnen van de Raad 78/1026/EEG en 78/1027/EEG van 18 december 1978, vastgesteld ter uitvoering van dat artikel op het gebied van de werkzaamheden van dierenarts, in de weg aan de toepassing van een nationale wettelijke regeling die op het gebied van kunstmatige inseminatie van runderen dieserenartsen onder bepaalde voorwaarden erkent als inseminator, maar hen onder strafbedreiging de uitoefening van die werkzaamheid verbiedt en tegelijk hun recht van vrije vestiging tenietdoet, tenzij zij zich onder het gezag stellen van een zogenoemd centrum voor kunstmatige inseminatie, dat bestaat uit personen die niet noodzakelijk het diploma van dierenarts hebben, en voor de uitoefening van die werkzaamheid een territoriaal monopolie heeft, zodat dierenartsen zich niet vrij op het gehele Franse grondgebied kunnen vestigen wanneer zij niet bij een dergelijk centrum zijn aangesloten?
3)
Moeten de richtlijnen van de Raad 77/504/EEG van 25 juli 1977 betreffende raszuivere fokrunderen (
2
), en 87/328/EEG van 18 juni 1987 betreffende de toelating van raszuivere fokrunderen tot de voortplanting (
3
) — veterinairrechtelijke bepalingen vastgesteld ter verzekering van de vrijheid van het intracommunautaire handelsverkeer —, aldus worden uitgelegd, dat zij toestaan dat een nationale wettelijke regeling ten gunste van ‚centra’ bestaande uit personen die niet noodzakelijk het diploma van dierenarts hebben, een territoriaal monopolie van economische aard voor het verrichten van kunstmatige inseminatie creëert?
4)
Is een nationale wettelijke regeling die de toegang tot de werkzaamheid van inseminator afhankelijk stelt van een vergunning voor kunstmatige inseminatie van runderen en de afgifte daarvan afhankelijk stelt van de overlegging van een verklaring van de directeur van een erkend centrum voor kunstmatige inseminatie, waarin wordt bevestigd dat de aanvrager bij het verrichten van kunstmatige inseminatie onder zijn gezag staat, zodat de uitoefening van die werkzaamheid door dierenartsen wordt verboden of beperkt, op grond dat zulks moet geschieden onder het gezag van de directeur van een centrum voor kunstmatige inseminatie met een territoriaal monopolie, verenigbaar met de richtlijnen van de Raad 77/504/EEG en 87/328/EEG, die niet in enige beperking voorzien van de vestiging en de werkzaamheden van dierenartsen?
5)
Is een monopolie voor het verrichten van diensten zoals ingesteld bij de wet van 28 december 1966 inzake de veeteelt en de uitvoeringsbesluiten daarvan, verenigbaar met de artikelen 37 en 59 EEG-Verdrag, voor zover dat monopolie een beletsel vormt voor kunstmatige inseminatie door andere personen, zelfs wanneer zij gekwalificeerd en bevoegd zijn, dan het personeel van de centra voor kunstmatige inseminatie waaraan dit monopolie is toegekend?”
De ontvankelijkheid
7.
De Commissie, de Franse regering en de CPAEIA, die zich civiele partij heeft gesteld in het hoofdgeding, hebben betoogd, dat de verwijzende rechter zelfs geen beknopt overzicht van het feitelijk en juridisch kader van de zaak heeft gegeven. De prejudiciële vragen behoeven derhalve niet ten gronde te worden onderzocht.
8.
Volgens vaste rechtspraak is het wegens het vereiste om tot een voor de nationale rechter nuttige uitlegging van het gemeenschapsrecht te komen, noodzakelijk dat deze een omschrijving geeft van het feitelijk en juridisch kader waarin de gestelde vraag moet worden geplaatst. (
4
) Ook is het onontbeerlijk, dat de nationale rechter uiteenzet, waarom hij van mening is dat een antwoord op zijn vragen noodzakelijk is voor de beslechting van het geschil. (
5
) Voorts dienen de in de verwijzingsbeschikkingen verstrekte gegevens niet enkel om het Hof in staat te stellen een bruikbaar antwoord te geven, doch ook om de regeringen der Lid-Staten en de andere belanghebbende partijen de mogelijkheid te bieden, opmerkingen te maken. (
6
) Het Hof dient er dus op toe te zien, dat deze mogelijkheid gewaarborgd blijft, nu ingevolge artikel 20 van 's Hofs Statuut-EG alleen de verwijzingsbeschikkingen ter kennis van de belanghebbende partijen worden gebracht. (
7
)
9.
De verwijzingsbeschikking voldoet niet aan de vereisten die volgens deze rechtspraak terecht moeten worden gesteld. Indien wij de toedracht van de zaak enkel uit de verwijzingsbeschikking hadden moeten opmaken, dan had het verzoek om een prejudiciële beslissing mijns inziens moeten worden afgewezen.
10.
Het Hof heeft de verdachten in het hoofdgeding evenwel een aantal vragen gesteld teneinde een beter inzicht in de zaak te krijgen. De antwoorden op die vragen betekenen naar mijn mening, dat het gezien de omstandigheden mogelijk is de nationale rechter een nuttig antwoord op de gestelde vragen te geven. Derhalve moeten de vragen worden beantwoord.
De eerste en de tweede vraag
11.
Met de eerste en de tweede vraag wenst de verwijzende rechter te vernemen, of bepalingen als die welke de voorwaarden regelen voor de uitoefening van de werkzaamheid als inseminator, verenigbaar zijn met de artikelen 52 en 59 van het Verdrag en de richtlijnen 78/1026 en 78/1027.
12.
Volgens artikel 2 van richtlijn 78/1026, die is vastgesteld op grond van de artikelen 49, 57, 66 en 235 van het Verdrag, erkent elke Lid-Staat de door de overige Lid-Staten aan de onderdanen van Lid-Staten overeenkomstig artikel 1 van richtlijn 78/1027 afgegeven diploma's, certificaten en andere titels door daaraan met betrekking tot de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van dierenarts, op zijn grondgebied hetzelfde rechtsgevolg toe te kennen als aan de door hemzelf uitgereikte diploma's, certificaten en andere titels.
13.
Ingevolge artikel 1 van richtlijn 78/1027, eveneens vastgesteld op grond van de artikelen 49, 57, 66 en 235 van het Verdrag, stellen de Lid-Staten de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van de dierenarts afhankelijk van het bezit van een diploma, certificaat of andere titel van dierenarts als bedoeld in artikel 3 van richtlijn 78/1026, welk diploma waarborgt dat de betrokkene gedurende de totale opleidingstijd op verschillende gebieden bekwaamheden heeft verworven die voor de werkzaamheid van dierenarts van belang zijn. De overige bepalingen van de richtlijn bevatten regels inzake de kennis die een dierenarts uit hoofde van zijn opleiding moet hebben verworven, en inzake de duur van de opleiding en de toegangsvereisten.
14.
Verdachten in het hoofdgeding stellen, dat het vergunningsvereiste een territoriaal monopolie voor de inseminatiewerkzaamheden betekent. De Franse voorschriften zijn derhalve in strijd met zowel de verdragsbepalingen inzake het vrij verkeer als de richtlijnen 78/1026 en 78/1027. De Commissie, de Franse regering en de CPAEIA betogen daarentegen, dat het hoofdgeding betrekking heeft op een zuiver interne situatie die niet valt onder de verdragsbepalingen inzake het vrije verkeer. De richtlijnen 78/1026 en 78/1027 bevatten geen enkel voorschrift over de uitoefening van inseminatiewerkzaamheden en bepalen evenmin welke werkzaamheden moeten worden geacht met de werkzaamheid van dierenarts samen te hangen.
15.
Volgens vaste rechtspraak van het Hof zijn de verdragsbepalingen inzake de vrijheid van vestiging niet van toepassing op situaties die volledig binnen de interne sfeer van een Lid-Staat liggen, zoals die van onderdanen van een Lid-Staat die op diens grondgebied als zelfstandige werkzaam zijn, waarvoor zij niet vooraf in een andere Lid-Staat een opleiding hebben gevolgd en die zij evenmin in een andere Lid-Staat hebben uitgeoefend. (
8
) Evenzo kunnen de verdragsbepalingen inzake het vrij verrichten van diensten niet van toepassing zijn op activiteiten die zich in al hun relevante aspecten in een enkele Lid-Staat afspelen. (
9
)
16.
Geen van de verdachten heeft een beroepsmatig aanknopingspunt met een andere Lid-Staat. Zij kunnen zich derhalve niet beroepen op de verdragsbepalingen inzake de vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten, ongeacht of de bestreden Franse wettelijke regeling in strijd zou zijn met de genoemde bepalingen in situaties die een voldoende uitgesproken communautair aspect vertonen.
17.
In die omstandigheden ben ik van mening, dat het Hof met betrekking tot de verhouding tot de artikelen 52 en 59 van het Verdrag de eerste en de tweede vraag aldus moet beantwoorden, dat de verdragsbepalingen inzake de vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten niet van toepassing zijn op situaties die volledig binnen de interne sfeer van een Lid-Staat liggen, zoals die van onderdanen van een Lid-Staat die op diens grondgebied een zelfstandig beroep wensen uit te oefenen en zich niet erop kunnen beroepen, dat zij vooraf in een andere Lid-Staat daarvoor een opleiding hebben gevolgd en evenmin dat zij dit beroep in een andere Lid-Staat hebben uitgeoefend.
18.
De richtlijnen 78/1026 en 78/1027 bevatten mijns inziens geen bepalingen die van belang zijn voor de beslissing in de hoofdzaak. Volgens artikel 2 van richtlijn 78/1026 erkennen de Lid-Staten onder meer de door andere Lid-Staten overeenkomstig de bepalingen van richtlijn 78/1027 aan onderdanen van Lid-Staten afgegeven diploma's, door daaraan met betrekking tot de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van dierenarts op hun grondgebied hetzelfde rechtsgevolg toe te kennen als aan de door henzelf uitgereikte diploma's, certificaten en andere titels. Richtlijn 78/1027 hangt samen met richtlijn 78/1026, voor zover zij voorschriften vaststelt omtrent de kennis die vereist is om een diploma van dierenarts te kunnen verkrijgen, maar de richtlijn bevat geen enkele bepaling over de activiteiten die een dierenarts kan uitoefenen, noch over de relatie tussen een dierenarts en de staat waarin hij zijn dierenartsexamen heeft afgelegd.
19.
De twee richtlijnen zijn dus slechts van toepassing in situaties, waarin de betrokken dierenarts in het bezit is van een diploma van een andere Lid-Staat dan die waaraan hij de richtlijnen wil tegenwerpen. Daarentegen regelen de richtlijnen niet de volledig binnen de interne sfeer van een Lid-Staat liggende situaties, waarin de houder van een door de eigen Lid-Staat afgegeven diploma, dit diploma wil gebruiken om in die Lid-Staat als dierenarts te werken.
20.
Ik geef het Hof derhalve in overweging het gedeelte van de eerste en de tweede vraag dat betrekking heeft op de verhouding tot de richtlijnen 78/1026 en 78/1027, aldus te beantwoorden, dat houders van een diploma van dierenarts zich tegenover de Lid-Staat die het diploma heeft afgegeven, niet kunnen beroepen op richtlijn 78/1026 inzake de onderlinge erkenning van diploma's, certificaten en andere titels van dierenarts, tevens houdende maatregelen tot vergemakkelijking van de daadwerkelijke uitoefening van het recht van vestiging en het vrij verrichten van diensten, noch op richtlijn 78/1027 inzake de coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de werkzaamheden van dierenarts.
De derde en de vierde vraag
21.
Met de derde en de vierde vraag wenst de verwijzende rechter te vernemen, of de richtlijnen 77/504 en 87/328 zich verzetten tegen een nationale wettelijke regeling die aan bepaalde centra voor kunstmatige inseminatie het alleenrecht op inseminatiewerkzaamheden verleent en die de toegang tot de werkzaamheid van inseminator afhankelijk stelt van een vergunning van het hoofd van een centrum voor kunstmatige inseminatie.
22.
Bij richtlijn 77/504 betreffende raszuivere fokrunderen, die op grond van de artikelen 43 en 100 van het Verdrag is vastgesteld, heeft de Raad een aantal bepalingen ingevoerd ter bevordering van de produktie van en het intracommunautaire handelsverkeer in raszuivere fokrunderen. Volgens artikel 2 van de richtlijn zien de Lid-Staten erop toe dat de intracommunautaire handel in raszuivere fokrunderen of in hun sperma niet wordt verboden, beperkt of belemmerd om zoötechnische redenen.
23.
Onder verwijzing naar artikel 3 van genoemde richtlijn heeft de Raad bij richtlijn 87/328 betreffende de toelating van raszuivere fokrunderen tot de voortplanting, bepalingen vastgesteld betreffende de toelating van runderen tot de voortplanting. Volgens deze bepalingen mogen de Lid-Staten niet de toelating tot officieel testen van raszuivere stieren of het gebruik van hun sperma, binnen de kwantitatieve grenzen die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van deze officiële tests door erkende organisaties of associaties, verbieden, beperken of belemmeren. Evenmin mogen de Lid-Staten de toelating tot de kunstmatige inseminatie op hun grondgebied van raszuivere stieren of het gebruik van het sperma van die dieren belemmeren, wanneer die stieren in een Lid-Staat zijn toegelaten tot de kunstmatige inseminatie op basis van tests uitgevoerd overeenkomstig beschikking 86/130/EEG van de Commissie van 11 maart 1986 (
10
) (zie artikel 2, lid 1, van de richtlijn).
De richtlijn bepaalt voorts, dat de Lid-Staten erop toezien dat voor het intracommunautaire handelsverkeer het in artikel 2 bedoelde sperma wordt verzameld, behandeld en opgeslagen in een officieel erkend centrum voor kunstmatige inseminatie (zie artikel 4).
24.
Verdachten stellen, dat de richtlijnen 77/504 en 87/328 de Lid-Staten niet toestaan, aan bepaalde personen of aan bepaalde ondernemingen het alleenrecht op inseminatiewerkzaamheden te verlenen of het recht op uitoefening van die werkzaamheden te beperken door een voorafgaande machtiging verplicht te stellen. Die wettelijke regeling vormt een bij artikel 30 van het Verdrag verboden beperking van het vrij verkeer van goederen. De Commissie, de Franse regering en de CPAEIA daarentegen betogen, dat in genoemde richtlijnen niets is bepaald over de voorwaarden waaronder stieresperma voor inseminatie mag worden gebruikt en/of over de groepen personen die kunstmatige inseminatie mogen verrichten.
25.
Ik sluit mij aan bij de zienswijze van de Commissie, de Franse regering en de CPAEIA, dat de richtlijnen 77/504 en 87/328 volgens hun bewoordingen en doelstelling enkel betrekking hebben op nationale maatregelen die van invloed zijn op de handel in raszuivere fokrunderen, waaronder de handel in sperma voor de voortplanting. Niets in de richtlijnen wettigt de veronderstelling, dat zij daarnaast ook beperkingen stellen aan de mogelijkheid voor de Lid-Staten om de inseminatiewerkzaamheden aan bepaalde beroepsgroepen of aan bepaalde ondernemingen voor te behouden, zolang die nationale regels direct noch indirect een ongeoorloofde beperking van de handel in stieresperma betekenen.
26.
Volgens mijn informatie behelst de Franse regeling geen verbod voor andere marktdeelnemers dan de centra voor kunstmatige inseminatie, om stieresperma uit andere Lid-Staten in te voeren (
11
) of anderszins daarin te handelen. Deze regeling geeft de inseminator evenmin de bevoegdheid om tegen de wil van de veehouder in uit te maken, of de inseminatie met Frans dan wel met ingevoerd sperma zal geschieden.
27.
Een nationale wettelijke regeling, die enkel bepaalt welke ondernemingen en welke marktdeelnemers rechtmatig kunstmatige inseminatie kunnen verrichten, kan dus nauwelijks worden geacht op zichzelf een met artikel 2 van richtlijn 77/504 strijdige beperking van de handel in sperma of in embryo's van raszuivere fokrunderen te betekenen. Die wettelijke regeling leidt evenmin tot een beperking van de invoer van stieresperma, binnen de kwantitatieve grenzen die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de officiële tests door erkende organisaties of associaties in de zin van artikel 2 van richtlijn 87/328.
28.
Op grond daarvan geef ik het Hof in overweging, de derde en de vierde vraag aldus te beantwoorden, dat de richtlijnen 77/504 en 87/328 zich niet verzetten tegen een nationale wettelijke regeling die aan centra voor kunstmatige inseminatie of aan personen die erkend zijn als inseminator en niet noodzakelijk gediplomeerde dierenartsen zijn, het alleenrecht op inseminatiewerkzaamheden verleent.
De vijfde vraag
29.
Met de vijfde vraag wenst de verwijzende rechter te vernemen, of een monopolie voor het verrichten van diensten als het Franse, strookt met de artikelen 37 en 59 van het Verdrag.
30.
Verdachten in het hoofdgeding betogen, dat de Franse wettelijke regeling in strijd is met de artikelen 37 en 59, en met de artikelen 5, 86 en 90 van het Verdrag. Volgens de Commissie, de Franse regering en de CPAEIA daarentegen is deze vraag reeds beantwoord in het arrest van 28 juni 1983, Mialocq e. a. (
12
) De Franse regering en de CPAEIA stellen verder, dat de vijfde vraag berust op een onjuiste opvatting van de draagwijdte van het Franse recht, omdat ook zelfstandigen een erkenning van de centra voor het verrichten van inseminatie kunnen krijgen.
31.
Ik ben niet de mening toegedaan, dat het Hof onder verwijzing naar het betoog van de Franse regering en de CPAEIA een antwoord op de vijfde vraag kan weigeren. Het Hof is in een prejudiciële procedure niet bevoegd, uitspraak te doen over de juistheid van het argument dat een prejudiciële vraag irrelevant is omdat zij berust op een onjuiste uitlegging van het nationale recht. (
13
)
32.
Voor de vraag betreffende de verhouding tot artikel 59 van het Verdrag kan ik verwijzen naar mijn antwoord op de eerste vraag.
33.
Mijns inziens heeft het Hof zich in genoemd arrest Mialocq e, a. reeds uitgesproken over het verband tussen artikel 37 van het Verdrag en een nationale wettelijke regeling als de onderhavige. In dat arrest stelde het Hof vast, dat artikel 37 betrekking heeft op het goederenverkeer en niet op monopolies voor het verrichten van diensten. Er was geen enkele reden om aan te nemen, dat de Franse regeling inzake kunstmatige inseminatie van runderen indirect een monopoliepositie creëerde, die een belemmering vormde voor het vrije verkeer van goederen:
„Het blijkt immers dat, volgens de Franse wettelijke regeling, elke individuele veehouder het inseminatiestation waaronder hij ressorteert, kan verzoeken hem sperma te verschaffen afkomstig van een produktiestation van zijn keuze in Frankrijk of in het buitenland. De Franse regering heeft erop gewezen, dat de Franse wettelijke regeling niets bevat wat een inseminatiestation of zelfs een individuele veehouder zou verhinderen zich voor de aankoop van sperma rechtstreeks tot een buitenlands centrum te wenden en om de daarvoor noodzakelijke invoervergunningen te verkrijgen.
Op de eerste vraag moet derhalve worden geantwoord, dat artikel 37 aldus moet worden uitgelegd, dat het geen betrekking heeft op een monopolie voor het verrichten van diensten, zelfs wanneer dit monopolie de betrokken Lid-Staat de mogelijkheid biedt een tak van de nationale economie te leiden, mits het geen inbreuk maakt op het beginsel van het vrije verkeer van goederen door ingevoerde produkten te discrimineren ten opzichte van produkten van nationale oorsprong (R. o. 12 en 13)”.
34.
Niets in de onderhavige zaak kan een andere conclusie wettigen. Zoals het Hof in voormeld arrest van 5 oktober 1994 (Centre d'insémination de la Crespelle) heeft vastgesteld, staat het aan de nationale rechter te beslissen, of de Franse wettelijke regeling in de praktijk leidt tot discriminatie van ingevoerd stieresperma. In casu is tijdens de procedure niets aan het licht gekomen, waaruit blijkt dat er sprake is van discriminatie ten gunste van nationale produkten.
35.
Naar mijn mening dient het Hof de door verdachten aangevoerde argumenten met betrekking tot de artikelen 5, 86 en 90 van het Verdrag buiten beschouwing te laten. Het verlangen om de verwijzende rechter een passend antwoord op een prejudiciële vraag te geven, kan stellig ertoe leiden, dat het Hof gemeenschapsbepalingen in aanmerking neemt, die die nationale rechter in zijn vraag niet heeft vermeld, maar het Hof kan niet op verzoek van een partij vragen behandelen die de nationale rechter niet heeft gesteld. (
14
)
36.
Op grond van het voorgaande geef ik het Hof in overweging de vijfde vraag aldus te beantwoorden, dat artikel 37 geen betrekking heeft op een monopolie voor het verrichten van diensten, mits het monopolie geen inbreuk maakt op het beginsel van het vrije verkeer van goederen door ingevoerde produkten te discrimineren ten gunste van produkten van nationale oorsprong.
Conclusie
37.
Mitsdien geef ik het Hof in overweging voor recht te verklaren:
„1)
De verdragsbepalingen inzake de vrijheid van vestiging en het vrij verrichten van diensten zijn niet van toepassing op situaties die volledig binnen de interne sfeer van een Lid-Staat liggen, zoals die van onderdanen van een Lid-Staat die op diens grondgebied een zelfstandig beroep wensen uit te oefenen en zich niet erop kunnen beroepen dat zij vooraf in een andere Lid-Staat daarvoor een opleiding hebben gevolgd en evenmin dat zij dit beroep in een andere Lid-Staat hebben uitgeoefend.
2)
Houders van een diploma van dierenarts kunnen zich tegenover de Lid-Staat die het diploma heeft afgegeven, niet beroepen op richtlijn 78/1026/EEG van de Raad van 18 december 1978 inzake de onderlinge erkenning van diploma's, certificaten en andere titels ven dierenarts, tevens houdende maatregelen tot vergemakkelijking van de daadwerkelijke uitoefening van het recht van vestiging en het vrij verrichten van diensten, noch op richtlijn 78/1027/EEG van de Raad van 18 december 1978 inzake de coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de werkzaamheden van dierenarts.
3)
Richtlijn 77/504/EEG van de Raad van 25 juli 1977 betreffende raszuivere fokrunderen, en richtlijn 87/328/EEG van de Raad van 18 juni 1987 betreffende de toelating van raszuivere fokrunderen tot de voortplanting, verzetten zich niet tegen een nationale wettelijke regeling die aan centra voor kunstmatige inseminatie of aan personen die erkend zijn als inseminator en niet noodzakelijk gediplomeerde dierenartsen zijn, het alleenrecht op inseminatiewerkzaamheden verleent.
4)
Artikel 37 van het Verdrag heeft geen betrekking op een monopolie voor het verrichten van diensten, mits het monopolie geen inbreuk maakt op het beginsel van het vrij verkeer van goederen door ingevoerde produkten te discrimineren ten gunste van produkten van nationale oorsprong.”
(
*1
)	Oorspronkelijke taal: Deens.
(
1
)	PB 1978, L 362, respectievelijk blz. 1 en 7.
(
2
)	PB 1977, L 206, blz. 8, gewijzigd bij richtlijn 91/174/EEG van de Raad van 25 maart 1991 inzake zoötechnische en genealogische voorschriften voor de handel in rasdieren en tot wijziging van de richtlijnen 77/504/EEG en 90/425/EEG (PB 1991, L 85, blz. 37).
(
3
)	PB 1987, L 167, blz. 54.
(
4
)	Zie bij voorbeeld arrest van 26 januari 1993 (gevoegde zaken C-320/90, C-321/90 en C-322/90, Tclcmarsicabruzzo e. a., Jurispr. 1993, blz. I-393, r. o. 6) en beschikking van 26 april 1993 (zaak C-386/92, Monin Automobiles, Jurispr. 1993, blz. I-2019, r. o. 6).
(
5
)	Zie arrest van 16 juli 1992 (zaak C-343/90, Lourenço Dias, Jurispr. 1992, blz. I-4673, r. o. 19) en beschikking van 9 augustus 1994 (zaak C-378/93, La Pyramide, Jurispr. 1994, blz. I-3999, r. o. 13).
(
6
)	Zie onder meer arrest van 1 april 1982 (gevoegde zaken 141/81, 142/81 en 143/81, Holdijk, Jurispr. 1982, blz. 1299, r. o. 6).
(
7
)	Zie beschikkingen van 23 maart 1995 (zaak C-458/93, Saddïk, Jurispr. 1995, blz. 511, r. o. 13) en 7 april 1995 (zaak C-167/94, Grau Gomis e. a., Jurispr. 1995, blz. 1023, r. o. 10).
(
8
)	Zie laatstelijk arrest van 16 februari 1995 (gevoegde zaken C-29/94 tot en met C-35/94, Aubcrtin e. a., Junspr. 1995, blz. I-311, r. o. 9).
(
9
)	Zie arrest van 23 april 1991 (zaak C-41/90, Höfncr en Eiser, Jurispr. 1991, blz. I-1979, r. o. 37).
(
10
)	PB 1986, L 101, blz. 37.
(
11
)	Zie arrest van 5 oktober 1991 (zaak C-323/93, Centre d'insémination de la Crespelle, Jurispr. 1994, blz. I-5077).
(
12
)	Zaak 271/81, Jurispr. 1983, blz.2057.
(
13
)	Zie arrest van 16 april 1991 (zaak C-347/89, Eurim-Pharm, Jurispr. 1991, blz. I-1747, r. o. 14-17).
(
14
)	Zie arrest van 14 november 1985 (zaak 299/84, Neumann, Jurispr. 1985, blz. 3663, r. o. 12).