WYROK TRYBUNAŁUz dnia 22 października 1987 r.(*)W sprawie 314/85mającej
za przedmiot skierowany do Trybunału, na podstawie art. 177
traktatu EWG, przez Finanzgericht Hamburg (Republika Federalna Niemiec),
wniosek o wydanie, w ramach toczącego się przed tym sądem
postępowania między:Foto‑Frost, z siedzibą w Ammersbek_aHauptzollamt Lübeck‑Ost_orzeczenia
w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykładni art. 177
traktatu, art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG)
nr 1697/79 z dnia 24 lipca 1979 r. w sprawie
retrospektywnego pokrycia należności celnych przywozowych lub
wywozowych, których nie zażądano od osoby zobowiązanej za towary
zgłoszone do procedury celnej przewidującej obowiązek uiszczenia takich
należności (Dz.U. L 197, str. 1) oraz protokołu
z dnia 25 marca 1957 r. dotyczącego niemieckiego handlu
wewnętrznego i zagadnień pokrewnych, a także
w przedmiocie ważności decyzji, skierowanej do Republiki Federalnej
Niemiec w dniu 6 maja 1983 r., w której Komisja
stwierdziła, iż w konkretnym przypadku należało dokonać
retrospektywnego pokrycia należności celnych przywozowych_TRYBUNAŁ_w
składzie: A. J. Mackenzie Stuart, prezes, G. Bosco,
J. C. Moitinho de Almeida i G. C. Rodríguez
Iglesias, prezesi izb, T. Koopmans, U. Everling,
K. Bahlmann, Y. Galmot, R. Joliet,
T. F. O’Higgins i F. Schockweiler, sędziowie_rzecznik generalny: G. F. Mancini_sekretarz: J. A. Pompe, zastępca sekretarza_rozważywszy uwagi przedstawione:–        w
imieniu Foto‑Frost, skarżącego w postępowaniu przed sądem
krajowym, przez H. Heemanna, adwokata w Hamburgu, wspieranego
przez H. Frosta, działającego w charakterze eksperta_–        w
imieniu rządu Republiki Federalnej Niemiec przez M. Seidela,
działającego w charakterze pełnomocnika_–        w
imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez J. Sacka, członka
służby prawnej, działającego w charakterze pełnomocnika_uwzględniając
sprawozdanie na rozprawę uzupełnione w następstwie rozprawy
przeprowadzonej w dniu 16 grudnia 1986 r._po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 19 maja 1987 r._wydaje następującyWyrok1        Postanowieniem
z dnia 29 sierpnia 1985 r., które wpłynęło do Trybunału
w dniu 18 października 1985 r., Finanzgericht Hamburg
zwrócił się z wnioskiem o wydanie, na podstawie art. 177
traktatu EWG, orzeczenia w trybie prejudycjalnym
w przedmiocie kilku pytań dotyczących, po pierwsze, wykładni
art. 177 traktatu, art. 5 ust. 2 rozporządzenia
nr 1697/79 Rady z dnia 24 lipca 1979 r.
w sprawie retrospektywnego pokrycia należności celnych przywozowych
lub wywozowych, których nie zażądano od osoby zobowiązanej za towary
zgłoszone do procedury celnej przewidującej obowiązek uiszczenia takich
należności (Dz.U. L 197, str. 1) oraz protokołu
z dnia 25 marca 1957 r. dotyczącego niemieckiego handlu
wewnętrznego i zagadnień pokrewnych, a po drugie, ważności
decyzji, skierowanej do Republiki Federalnej Niemiec w dniu
6 maja 1983 r., w której Komisja stwierdziła, iż
w konkretnym przypadku należało dokonać retrospektywnego pokrycia
należności celnych przywozowych.2        Pytania
te zostały przedłożone w ramach sporu, w którym Foto‑Frost,
przedsiębiorstwo handlowe z siedzibą w Ammersbek (Republika
Federalna Niemiec), zajmujące się importem, eksportem oraz handlem
hurtowym artykułami fotograficznymi (zwane dalej „Foto‑Frost”), domaga
się stwierdzenia nieważności decyzji retrospektywnie określającej
należności celne wydanej przez Hauptzollamt Lübeck‑Ost, po tym jak
Komisja decyzją z dnia 6 maja 1983 r., skierowaną do
Republiki Federalnej Niemiec, uznała odstąpienie od dokonania tego
pokrycia za niedopuszczalne.3        Czynności,
których dotyczyło pokrycie, polegały na przywozie i wprowadzeniu
do obrotu na terenie Republiki Federalnej Niemiec lornetek
pryzmatycznych pochodzących z Niemieckiej Republiki Demokratycznej.
Foto‑Frost nabyło wzmiankowany towar w przedsiębiorstwach
handlowych mających siedzibę w Danii i w Zjednoczonym
Królestwie, które dostarczyły mu go w systemie zewnętrznego
tranzytu wspólnotowego ze składów celnych znajdujących się odpowiednio
w Danii i Niderlandach.4        Właściwe
urzędy celne początkowo uznały towar za zwolniony z celnych
należności przywozowych z uwagi na kraj pochodzenia (Niemiecka
Republika Demokratyczna). W wyniku kontroli Hauptzollamt Lübeck‑Ost
(wyższy urząd celny) stwierdził, że w świetle obowiązującego
niemieckiego prawa celnego należność ta podlegała zapłacie. Jednocześnie
jednak uznał, że w tym konkretnym przypadku należało odstąpić od
retrospektywnego pokrycia, jako że Foto‑Frost spełniało warunki
określone w art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady
nr 1697/79. W myśl powołanego przepisu „właściwe władze mogą
odstąpić od retrospektywnego pokrycia należności celnych przywozowych
lub wywozowych, jeśli nie zostały one pobrane w wyniku ich własnego
błędu, który w normalnych warunkach nie mógł zostać wykryty przez
dłużnika i jeśli sam dłużnik działał przy tym w dobrej wierze,
przestrzegając w zakresie swojej deklaracji celnej przepisów
obowiązującego prawa” [tłumaczenie nieoficjalne]. Z postanowienia
odsyłającego wynika, iż Hauptzollamt uznał, że Foto‑Frost wypełnił swoją
deklarację celną prawidłowo, że nie można było wymagać, by wykrył
popełniony błąd, skoro inne urzędy celne uznały wcześniej, że podobne
czynności dłużnika nie powodowały obowiązku zapłaty należności celnych.5        Jednakże
kwota spornych należności przekraczała 2000 ECU, co zgodnie
z rozporządzeniem Komisji nr 1573/80 z dnia
20 czerwca 1980 r. ustanawiającym przepisy wykonawcze do
art. 5 ust. 2 ww. rozporządzenia Rady nr 1697/79
(Dz.U. L 161, str. 1) oznaczało, że Hauptzollamt nie mógł
samodzielnie zadecydować o odstąpieniu od retrospektywnego
pokrycia. Na wniosek Hauptzollamt federalny minister finansów zwrócił
się wówczas do Komisji o rozstrzygnięcie, w oparciu
o art. 6 ww. rozporządzenia nr 1573/80, czy dopuszczalne
było odstąpienie od retrospektywnego pokrycia należności celnych.6        W
dniu 6 maja 1983 r. Komisja skierowała do Republiki
Federalnej Niemiec decyzję odmowną. Decyzję tę uzasadniła twierdzeniem,
że „zaangażowane w spór urzędy celne nie dopuściły się błędnego
zastosowania przepisów prawnych regulujących niemiecki handel
wewnętrzny, lecz po prostu uznały dane zawarte w deklaracji
importera za prawidłowe, nie kwestionując ich natychmiastowo; że taki
sposób postępowania […] w żadnym razie nie wyklucza możliwości
późniejszego skorygowania przez te organy wysokości należności, jak to
przewiduje expressis verbis art. 10 dyrektywy Rady 79/695
z dnia 24 lipca 1979 r. w sprawie harmonizacji
procedur dopuszczania towarów do obrotu (Dz.U. L 205,
str. 19)” [tłumaczenie nieoficjalne]. Uznała „ponadto, że importer
był w stanie samodzielnie dokonać porównania przepisów regulujących
niemiecki handel wewnętrzny, o których zastosowanie ubiegał się
w swojej sprawie, z okolicznościami, w jakich przebiegały
sporne czynności przywozu; że tym sposobem mógł wykryć wszelkie błędy
w stosowaniu tych przepisów; że ustalono ponadto, iż importer nie
przestrzegał wszystkich obowiązujących przepisów, dotyczących deklaracji
celnych” [tłumaczenie nieoficjalne].7        W
następstwie powyższej decyzji Haupzollamt wydał decyzję retrospektywnie
określającą wysokość należności celnych, która została zaskarżona przez
Foto‑Frost w postępowaniu przed sądem krajowym.8        Foto‑Frost
zwróciło się do Finanzgericht Hamburg z wnioskiem
o zawieszenie wykonania decyzji retrospektywnie określającej.
Finanzgericht przychylił się do tego wniosku, uznając że sporne
czynności zdają się mieścić w zakresie niemieckiego handlu
wewnętrznego i być z tego względu zwolnione z należności
celnych zgodnie z protokołem dotyczącym handlu wewnętrznego.9        Foto‑Frost
zwróciło się następnie do Finanzgericht Hamburg z żądaniem
stwierdzenia nieważności decyzji retrospektywnie określającej należności
celne. Finanzgericht uznał, że ważność decyzji Komisji z dnia
6 maja 1983 r. była wątpliwa, jako że w tym przypadku
wszystkie określone w art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady
nr 1697/79 przesłanki odstąpienia od retrospektywnego pokrycia
należności celnych wydawały się spełnione. Zważywszy jednak, że
zaskarżona decyzja retrospektywnie określająca opierała się na decyzji
Komisji, Finanzgericht stwierdził, że stwierdzenie nieważności tej
decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdyby sama decyzja Komisji była
nieważna. W ten sposób Finanzgericht został skłoniony do
skierowania do Trybunału czterech następujących pytań prejudycjalnych:„1)      Czy
sąd krajowy może ocenić ważność decyzji Komisji wydanej na podstawie
art. 6 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1573/80 z dnia
20 czerwca 1980 r. (Dz.U. L 161, str. 1)
w przedmiocie odstąpienia od retrospektywnego pokrycia należności
celnych przywozowych zgodnie z art. 5 ust. 2
rozporządzenia Rady (WE) nr 1697/79 z dnia 24 lipca
1979 r. (Dz.U. L 197, str. 1), stwierdzającej, że
decyzja o odstąpieniu od retrospektywnego pokrycia spornych
należności celnych przywozowych była w danym przypadku
nieuzasadniona, a w razie potrzeby orzec w ramach
toczącego się przed nim postępowania, że w przeciwieństwie do ww.
decyzji Komisji należało odstąpić od retrospektywnego pokrycia
należności celnych?2)      W
przypadku gdyby sąd krajowy nie był uprawniony do oceny ważności
decyzji Komisji, czy decyzja Komisji z dnia 6 maja
1983 r. (sprawa REC 3/83) jest ważna?3)      Zakładając,
że sąd krajowy jest uprawniony do oceny ważności decyzji Komisji, czy
art. 5 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 1697/79 należy
interpretować w ten sposób, że przewiduje on dyskrecjonalne
uprawnienie, którego wykonywanie może być przedmiotem jedynie
ograniczonej kontroli wykonywanej przez sąd krajowy celem stwierdzenia,
czy wydanie decyzji nie stanowiło nadużycia władzy, które należy
w razie potrzeby doprecyzować, przy czym samemu sądowi krajowemu
nie przysługuje w tym zakresie uprawnienie dyskrecjonalne, czy też
jest to uprawnienie do wydania rozstrzygnięcia według zasady słuszności,
którego legalność podlega we wszystkich aspektach ocenie sędziego?4)      W
przypadku gdyby zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia
(EWG) nr 1697/97 odstąpienie retrospektywnego pokrycia należności
celnych było niedopuszczalne, czy należy przyjąć, że towary pochodzące
z Niemieckiej Republiki Demokratycznej, przewiezione do Republiki
Federalnej Niemiec w systemie tranzytu wspólnotowego (procedura
zewnętrzna) przez państwo członkowskie inne niż Niemcy, mieszczą się
w zakresie niemieckiego handlu wewnętrznego w rozumieniu
protokołu dotyczącego niemieckiego handlu wewnętrznego i zagadnień
pokrewnych z dnia 25 marca 1957 r. z tym skutkiem,
że przywóz tych towarów nie podlega obowiązkowi zapłaty ani należności
celnych, ani podatku obrotowego w imporcie, czy też podlega tym
należnościom na tej samej podstawie, co w przypadku przywozu
z państw trzecich i tym samym należy dokonać poboru, po
pierwsze, wspólnotowych należności celnych zgodnie z przepisami
prawa celnego, a po drugie, podatku obrotowego w imporcie
zgodnie z art. 2 ust 2 szóstej dyrektywy wspólnotowej
harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do
podatków obrotowych?”.10      Pełny
opis stanu faktycznego, wyszczególnienie przepisów prawa wspólnotowego,
mających w tym przypadku zastosowanie, stanowiska Foto‑Frosta,
Hauptzollamt Lübeck‑Ost, rządu Republiki Federalnej Niemiec oraz
Komisji, znajdują się w sprawozdaniu na rozprawę. W przedmiocie pytania pierwszego11      W
pierwszym pytaniu Finanzgericht dąży do ustalenia, czy sam sąd krajowy
jest uprawniony do orzekania o nieważności decyzji Komisji takiego
rodzaju, co decyzja z dnia 6 maja 1983 r. Finanzgericht
powątpiewa w ważność tej decyzji z tego względu, że wszystkie
określone w art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady
nr 1697/79 przesłanki odstąpienia od retrospektywnego pokrycia
należności celnych wydają się mu spełnione. Ocenia jednak, że biorąc pod
uwagę wynikający z art. 177 traktatu podział kompetencji
między Trybunał Sprawiedliwości a sądy krajowe, wyłącznie Trybunał
jest uprawniony do orzekania o nieważności aktów wydanych przez
instytucje wspólnotowe.12      Należy
przypomnieć, że art. 177 traktatu przyznaje Trybunałowi
uprawnienie do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni
traktatów i aktów prawnych wydanych przez instytucje wspólnotowe,
jak i w sprawie ważności tych aktów. Przepis ten stanowi
w akapicie drugim, że sądy krajowe mogą kierować do Trybunału
pytania prejudycjalne, a w akapicie trzecim, że mają obowiązek
czynić to, jeśli ich orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa
wewnętrznego.13      Przyznając
sądom krajowym, których orzeczenia podlegają zaskarżeniu według prawa
wewnętrznego, możliwość zwracania się do Trybunału z pytaniami
prejudycjalnymi dotyczącymi zarówno wykładni, jak i oceny ważności,
art. 177 nie rozstrzygnął kwestii uprawnienia tych sądów do
samodzielnego orzekania o nieważności aktów wydawanych przez
instytucje wspólnotowe.14      Sądy
krajowe mogą badać ważność aktów wspólnotowych, a jeśli nie uznają
za uzasadnione zgłaszanych przez strony zarzutów dotyczących ich
nieważności, mogą odrzucić te zarzuty, stwierdzając, że akt prawny jest
w pełni ważny. Działając w ten sposób, nie podważają bowiem
istnienia aktu wspólnotowego.15      Natomiast
sądy krajowe nie mają prawa orzekać o nieważności aktów wydawanych
przez instytucje wspólnotowe. Jak zostało to podkreślone
w orzeczeniu z dnia 13 maja 1981 r. w sprawie
66/80 International Chemical Corporation, Rec. str. 1191,
kompetencje przyznane Trybunałowi mocą art. 177 mają przede
wszystkim służyć jednolitemu stosowaniu prawa wspólnotowego przez sądy
krajowe. Wymóg jednolitości ma szczególne znaczenie, w przypadku
gdy kwestionowana jest ważność aktu wspólnotowego. Rozbieżności
w zakresie ważności tych aktów między sądami krajowymi groziłyby
naruszeniem jedności samego wspólnotowego porządku prawnego
i podstawowego wymogu pewności prawa.16      Do
podobnego wniosku prowadzi konieczna spójność systemu ochrony prawnej
ustanowionego traktatem. Należy przypomnieć w tym miejscu, że
odesłanie prejudycjalne w zakresie oceny ważności jest – podobnie
jak skarga o stwierdzenie nieważności – instrumentem kontroli
ważności aktów wydawanych przez instytucje wspólnotowe. Jak podkreślił
Trybunał w wyroku z dnia 23 kwietnia 1986 r.
w sprawie 294/83 Parti écologiste „Les Verts” przeciwko
Parlamentowi Europejskiemu, Rec. str. 1339, „w art. 173
i 184 z jednej strony, oraz w art. 177
z drugiej strony, traktat ustanawia zupełny system środków prawnych
i procedur w celu powierzenia Trybunałowi Sprawiedliwości
kontroli zgodności z prawem aktów instytucji”.17      Ponieważ
art. 173 przyznaje Trybunałowi wyłączną właściwość w zakresie
stwierdzania nieważności aktu instytucji wspólnotowej, spójność systemu
wymaga, aby uprawnienie do orzekania o nieważności tego aktu,
jeśli jest ona podnoszona przed sądem krajowym, było zarezerwowane
również wyłącznie dla Trybunału.18      Ponadto
należy podkreślić, że Trybunał jest najbardziej predestynowany do
orzekania o ważności aktów wspólnotowych. Instytucje wspólnotowe,
których akty są kwestionowane, mają bowiem na mocy art. 20
Protokołu w sprawie Statutu Trybunału Sprawiedliwości EWG prawo
występowania przed Trybunałem celem obrony ważności tych aktów.
Jednocześnie Trybunał jest na mocy art. 21 § 2 tego statutu
uprawniony, by zwracać się do wszystkich instytucji wspólnotowych
niebędących stronami postępowania o udzielenie wszelkich informacji
niezbędnych według niego dla potrzeb postępowania.19      Należy
dodać, że pewne modyfikacje zasady, według której sądy krajowe nie są
uprawnione do samodzielnego orzekania o nieważności aktów
wspólnotowych, mogą mieć miejsce pod pewnymi warunkami w przypadku
postępowania w przedmiocie środka tymczasowego, do czego nie odnosi
się jednak pytanie sądu krajowego.20      Należy
zatem na pierwsze pytanie prejudycjalne udzielić odpowiedzi, że sądy
krajowe nie są uprawnione do samodzielnego orzekania o nieważności
aktów wydawanych przez instytucje wspólnotowe. W przedmiocie pytania drugiego21      Pytanie
drugie i trzecie zostały przedłożone na wypadek, gdyby sporne
czynności istotnie podlegały należnościom celnym. Na wypadek gdyby
Trybunał był wyłącznie właściwy do dokonania oceny ważności decyzji
Komisji, Finanzgericht wnosi w pytaniu drugim
o rozstrzygnięcie, czy decyzja ta jest ważna.22      Należy
zaznaczyć, że przepis art. 5 ust. 2 rozporządzenia
nr 1697/79 formułuje trzy ściśle określone przesłanki odstąpienia
przez właściwe władze retrospektywnego pokrycia należności celnych.
Przepis ten należy zatem interpretować w ten sposób, że oznacza on,
iż z chwilą spełnienia wszystkich tych przesłanek dłużnik ma
prawo, by odstąpiono w stosunku do niego od retrospektywnego
pokrycia należności celnych.23      Należy
teraz zbadać, czy trzy przesłanki zdefiniowane w art. 5
ust. 2 rozporządzenia nr 1697/79 zostały w niniejszej
sprawie spełnione. Trybunał może bowiem zweryfikować okoliczności
faktyczne leżące u podstaw aktu wspólnotowego, jak również
kwalifikację prawną tych faktów, jaką wywiodła z nich instytucja
wspólnotowa, w sytuacji gdy nieprawidłowość tej kwalifikacji jest
podnoszona w odesłaniu prejudycjalnym dotyczącym oceny ważności.24      Pierwszą
przesłanką wskazaną w ww. przepisie jest okoliczność, iż
należności celne nie zostały pobrane z powodu błędu właściwych
władz. W tym zakresie należy odrzucić argument Komisji, wedle
którego władze celne nie popełniły błędu, lecz po prostu wstępnie
ograniczyły się do uznania za prawidłowe danych figurujących
w deklaracji celnej Foto‑Frost, jak je do tego upoważniał
art. 10 ww. dyrektywy Rady 79/695/EWG. Z przepisu tego
wynika, że w przypadku gdy należności celne zostały naliczone
w oparciu o niezweryfikowane dane deklaracji celnej,
w późniejszym terminie deklaracja ta może zostać poddana kontroli,
a wymiar należności skorygowany. W niniejszej sprawie, jak
przyznała to Komisja w uwagach i w odpowiedzi na pytanie
Trybunału, deklaracja Foto‑Frost zawierała wszystkie dane faktyczne
niezbędne do zastosowania odnośnych przepisów i dane te były
prawidłowe. W tych okolicznościach kontrola następcza
przeprowadzona przez niemieckie władze celne nie mogła ujawnić żadnych
nowych okoliczności faktycznych. A zatem należności celne nie
zostały pobrane w momencie przywozu towarów właśnie wskutek
początkowego błędu władz celnych w stosowaniu właściwych przepisów.25      Drugą
przesłanką jest działanie dłużnika w dobrej wierze, co oznacza, że
nie mógł on wykryć błędu popełnionego przez władze celne. W tej
materii należy przypomnieć, że wyspecjalizowani sędziowie Finanzgericht
Hamburg w postanowieniu o zawieszeniu wykonania decyzji
wydanym w dniu 22 września 1983 r. uznali za bardzo
wątpliwe, aby czynności takiego rodzaju, jak te będące przedmiotem
postępowania, podlegały należnościom celnym. Finanzgericht ocenił, że
czynności takie zdawały się mieścić w zakresie niemieckiego handlu
wewnętrznego i były w związku z tym zwolnione od
należności celnych na mocy protokołu dotyczącego handlu. Zauważył
jednak, że sytuacja była niejasna zarówno z punktu widzenia
orzecznictwa Trybunału, jak i sądów krajowych. Zważywszy na te
okoliczności, nie można zasadnie przyjąć, że przedsiębiorstwo handlowe
Foto‑Frost mogło wykryć błąd popełniony przez władze celne. Ponadto
Foto‑Frost miało prawo nie podejrzewać błędu, tym bardziej że
wcześniejsze, analogiczne czynności były dokonywane przy zwolnieniu
z należności.26      Trzecią
przesłanką jest zastosowanie się dłużnika do wszystkich przepisów prawa
obowiązującego w zakresie deklaracji celnych. W tym zakresie
należy stwierdzić, że sama Komisja w odpowiedzi na pytanie zadane
przez Trybunał przyznała, że – w przeciwieństwie do tego, co
stwierdziła w decyzji z dnia 6 maja 1983 r. –
Foto‑Frost prawidłowo wypełniło swoją deklarację celną. Akta sprawy nie
zawierają zresztą żadnych elementów, które wskazywałyby, że było
inaczej.27      Z
powyższych rozważań wynika, że przesłanki określone w art. 5
ust. 2 rozporządzenia nr 1697/79 zostały w niniejszej
sprawie spełnione. Foto‑Frost miało zatem prawo do tego, by odstąpiono
w jego przypadku od retrospektywnego pokrycia spornych należności
celnych.28      W
tych okolicznościach należy stwierdzić, że decyzja skierowana do
Republiki Federalnej Niemiec w dniu 6 maja 1983 r.,
w której Komisja stwierdziła, iż w konkretnym przypadku
należało dokonać retrospektywnego pokrycia należności celnych
przywozowych, jest nieważna. W przedmiocie pytania trzeciego29      Na
wypadek gdyby był uprawniony do samodzielnego orzekania
o nieważności decyzji Komisji, Finanzgericht zwraca się
z pytaniem, czy stosowanie art. 5 ust. 2 rozporządzenia
nr 1697/79 zależy od decyzji o charakterze uznaniowym, którą
sąd krajowy może kontrolować wyłącznie pod kątem nadużycia władzy
(„Ermessenfehler”), czy też zależy od rozstrzygnięcia według zasady
słuszności, które podlega kontroli we wszystkich aspektach.30      Wobec
odpowiedzi udzielonych na pytania pierwsze i drugie pytanie
trzecie stało się bezprzedmiotowe. W przedmiocie pytania czwartego31      Pytanie
czwarte zostało przedłożone na wypadek, gdyby z odpowiedzi
udzielonych na wcześniejsze pytania nie wynikało, że Foto‑Frost ma
prawo, by odstąpiono w jego przypadku od retrospektywnego pokrycia
należności celnych. Finanzgericht dąży do ustalenia, czy czynności
będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym mieszczą się w
zakresie niemieckiego handlu wewnętrznego w rozumieniu protokołu
dotyczącego handlu, co oznaczałoby, jego zdaniem, że czynności te nie
podlegają należnościom celnym.32      Wobec odpowiedzi udzielonych na pytanie drugie pytanie czwarte stało się bezprzedmiotowe. W przedmiocie kosztów33      Koszty
poniesione przez rządy Republiki Federalnej Niemiec oraz przez Komisję
Wspólnot Europejskich, które przedstawiły Trybunałowi swoje uwagi, nie
podlegają zwrotowi. Dla stron postępowania przed sądem krajowym
niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii
podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie
o kosztach.Z powyższych względówTRYBUNAŁrozstrzygając
w przedmiocie pytania przedłożonego mu przez Finanzgericht Hamburg
z dnia 29 sierpnia 1985 r., orzeka, co następuje:1)      Sądy krajowe nie są uprawnione do samodzielnego orzekania o nieważności aktów wydawanych przez instytucje wspólnotowe.2)      Stwierdza
się nieważność decyzji skierowanej w dniu 6 maja 1983 r.
do Republiki Federalnej Niemiec, w której Komisja stwierdziła, iż
w konkretnym przypadku należało dokonać retrospektywnego pokrycia
należności celnych przywozowych.Mackenzie Stuart      Bosco            Moitinho
de Almeida      Rodríguez IglesiasKoopmans      Everling      Bahlmann      Galmot      Joliet      O’HigginsSchockweilerWyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 22 października 1987 r.Sekretarz       W imieniu prezesa A. J. Mackenziego StuartaP. Heim       G. Bosco* Język postępowania: niemiecki.