62023CC0416
TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
RICHARD DE LA TOUR
arna tabhairt an 5 Meán Fómhair 2024 (
1
)
Cás C‑416/23
Österreichische Datenschutzbehörde
i láthair:
F R,
Bundesministerin für Justiz
(Iarraidh ar réamhrialú ón Verwaltungsgerichtshof (an Chúirt Riaracháin, an Ostair))
(Tarchur chun réamhrialú – Daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil – Rialachán (AE) 2016/679 – Airteagal 57(4) – Cúraimí an údaráis maoirseachta – Iarraidh – Coincheap – Iarrataí iomarcacha – Airteagal 77(1) – Ceart chun gearán a chur isteach – Íocaíocht táillí réasúnacha bunaithe ar na costais riaracháin nó diúltú an údaráis mhaoirseachta an iarraidh sin a chomhlíonadh – Critéir a d’fhéadhfadh tionchar a imirt ar rogha an údaráis maoirseachta)
I. Réamhrá
1.
Le hAirteagal 57(4) de Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n‑aisghairtear Treoir 95/46/CE (an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (
2
) (‘RGCS’), tairgtear d’údaráis mhaoirseachta, i gcás ina mbíonn orthu aghaidh a thabhairt ar iarrataí ar follasach go bhfuil siad gan bhunús nó iomarcach, mar gheall, go háirithe, ar chineál atriallach na n‑iarrataí sin, an deis chun a éileamh go n‑íocfar táillí réasúnacha bunaithe ar chostais riaracháin nó chun diúltú iarrataí den sórt sin a chomhlíonadh.
2.
Tá an loighic atá mar bhonn na huirlise nós imeachta seo bunaithe ar an smaoineamh go gcaithfidh na húdaráis mhaoirseachta a bheith in ann próiseáil ar leith a choimeád d’iarrataí atá iomarcach, cé gur féidir leis na daoine lena mbaineann gearán a dhéanamh go héasca leis na húdaráis mhaoirseachta i ndáil leis na cearta atá acu faoin RGCS, chun feidhmiú cuí a ráthú agus chun a gcumas cúraimí a chur i gcrích ina n‑iomláine a choimeád.
3.
Is gá fós a shainiú cad é an téarma ‘iomarcach’ sa réimse seo. Is í an phríomhcheist a thagann chun cinn san iarraidh ar réamhrialú seo.
4.
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir an Österreichische Datenschutzbehörde (an tÚdarás um Chosaint Sonraí, an Ostair) (‘an DSB’) agus F R, maidir le diúltú an údaráis sin, ar bhonn Airteagal 57(4) de RGCS, gníomhú i leith gearán arna thaisceadh ag F R de bhun Airteagal 77(1) den Rialachán sin.
II. An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
5.
An 17 Feabhra 2020, thaisc F R gearán leis an DSB faoi Airteagal 77(1) de RGCS maidir lena ceart rochtana faoi Airteagal 15 den Rialachán sin a shárú, ar an bhforas nár thug an rialaitheoir freagra ar a iarraidh ar rochtain laistigh de mhí amháin.
6.
Ar bhonn Airteagal 57(4) den Rialachán sin, dhiúltaigh an DSB, le cinneadh an 22 Aibreán 2020, leanúint den ghearán sin agus é a aicmiú mar ‘iomarcach’. I ndáil leis sin, thug sí dá haire, inter alia, gur sheol an duine lena mbaineann 77 ngearán chuige, laistigh de thart ar 20 mí, lenar cuireadh i gcoinne mhainneachtain na rialaitheoirí éagsúla freagra a thabhairt laistigh de mhí amháin ar a iarrataí ar rochtain nó ar léirscriosadh. (
3
) Ina theannta sin, chuaigh F R i dteagmháil leis an údarás sin ar an teileafón go rialta chun fíricí breise a chur i láthair agus chun dul i gcomhairle leis d’fhonn gearáin bhreise a d’fhéadfadh a bheith ann a dhéanamh.
7.
Rinne F R achomharc i gcoinne an chinnidh sin chuig an Bundesverwaltungsgericht (an Chúirt Riaracháin Chónaidhme, an Ostair). Le breithiúnas an 22 Nollaig 2022, sheas an chúirt sin leis an gcaingean sin agus chuir sí an cinneadh sin ar neamhní. Chinn sí, go bunúsach, nach gciallaíonn “iomarcach” de réir bhrí Airteagal 57(4) de RGCS iarrataí amháin a athdhéantar go rialta ach freisin iarrataí atá follasach cráiteacht nó mí-úsáideach. Dar leis an gcúirt arna lua thuas, ní léiríodh cur chuige mí-úsáideach ó thaobh F R i réasúnaíocht an DSB lena ndiúltaíodh gearán F R a phróiseáil. Ina theannta sin, ní féidir leis an údarás sin rogha a dhéanamh, dá rogha féin, idir íocaíocht táillí réasúnacha a fhorchur ar iarraidh ‘iomarcach’ agus diúltú iarraidh den sórt sin a phróiseáil. Ní mór don údarás sin údar a thabhairt leis an rogha sin, rud nach amhlaidh sa chás seo.
8.
Sula ndearna an DSB achomharc ar phointe dlí i gcoinne an bhreithiúnais sin, fiafraíonn an Verwaltungsgerichtshof (an Chúirt Riaracháin, an Ostair), arb í an chúirt a rinne an tarchur sa chás seo í, ar an gcéad dul síos, an féidir an coincheap ‘gearán’ in Airteagal 77(1) de RGCS a ionnanú le ‘iarraidh/iarrataí’ de réir bhrí Airteagal 57(4) den Rialachán sin.
9.
I ndáil leis sin, tugann an chúirt sin dá haire go gciallódh freagra diúltach ar an gceist sin nach bhféadfadh údarás maoirseachta diúltú, ar bhonn na forála sin, gníomhú de bhun gearán nó a éileamh go n‑íocfaí táillí réasúnacha chun na gearáin sin a phróiseáil, gan beann ar iad a bheith gan bhunús nó iomarcach. Dar leis an gcúirt sin, tacaíonn na hargóintí is láidre le cuimsiú na ngearán dá dtagraítear in Airteagal 77(1) de RGCS faoi raon feidhme Airteagal 57(4) den Rialachán sin.
10.
Ar an dara dul síos, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir leis an gciall atá le tabhairt don choincheap ‘iarraidh iomarcacha’ de réir bhrí na forála deiridh sin. Go háirithe, cuireann an chúirt sin in iúl, má luaitear cineál atriallach na n‑iarrataí mar shampla d’iarrataí iomarcacha, gur cheart a chur san áireamh go gcuirtear isteach go suntasach ar an gcosaint ar a bhféadfadh ábhair sonraí brath faoi RGCS mar thoradh ar an bhféidearthacht atá ag údarás maoirseachta diúltú gníomhú i leith gearáin. Dá bhrí sin, bheadh sé sin bunoscionn le cuspóir an Rialacháin sin ardleibhéal cosanta a áirithiú do shonraí pearsanta. Mar eisceacht ar an oibleagáid atá ar údaráis mhaoirseachta gearáin a chuirtear faoina mbráid a láimhseáil, ba cheart an fhéidearthacht diúltú gníomhú tar éis gearáin a léirmhíniú go cúng.
11.
Dá bhrí sin, tá amhras ar an gcúirt sin an leor an fíoras go mbaineann ábhar sonraí úsáid as na féidearthachtaí a chuirtear ar fáil le RGCS trí líon an‑ard gearán a thabhairt isteach i ndáil le daoine eile, go háirithe i gcás ina mbaineann na gearáin sin le rialaitheoirí éagsúla, chun iarrataí a aicmiú mar iarrataí ‘iomarcacha’, in éagmais imthosca eile a léiríonn go bhfuil rún mí-úsáideach ann.
12.
Ar an gcaoi chéanna, de réir na cúirte a rinne an tarchur, ní bunús maith le haghaidh diúltú gníomhú nó i leith íocaíocht de réir Airteagal 57(4) de RGCS é láimhseáil gearán áirithe a bhfuil ualach oibre agus ama níos mó de dhíth ón údarás maoirseachta.
13.
Ar an tríú dul síos, fiafraíonn an chúirt sin an bhféadfaidh údarás maoirseachta rogha a dhéanamh gan bhac, i gcás éilimh atá go follasach gan bhunús nó iomarcach, idir a cheangal go n‑íocfar táillí réasúnacha bunaithe ar chostais riaracháin nó diúltú na hiarrataí sin a chomhlíonadh.
14.
Sna himthosca sin, chinn an Verwaltungsgerichtshof (an Chúirt Riaracháin Uachtarach) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chun na Cúirte Breithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘1.
An gcaithfear an coincheap “iarraidh” nó “iarrataí” in Airteagal 57(4) de [RGCS] a léiriú sa chaoi go gcumhdaítear “gearáin” leis freisin faoi Airteagal 77(1) de RGCS?
2.
Más freagra dearfach a thabharfar ar Cheist 1, an gcaithfear Airteagal 57(4) de RGCS a léiriú sa chaoi gur leor, chun iarrataí “iomarcacha” a bheith ann, go ndearna duine roinnt iarrataí (gearáin faoi Airteagal 77(1) de RGCS) laistigh de thréimhse áirithe ama chuig údarás maoirseachta, is cuma an mbaineann siad le fíorais éagsúla agus/nó an mbaineann na hiarrataí (gearáin) le rialaitheoirí éagsúla atá freagrach as próiseáil, nó an gá rún mí-úsáideach ón ábhar sonraí a chur le hathdhéanamh rialta iarrataí (gearáin)?
3.
An gcaithfear Airteagal 57(4) de RGCS a léiriú sa chaoi, i gcás iarraidh “go follasach gan bhunús” nó “iomarcach” (gearán), gur féidir an t‑údarás maoirseachta rogha a dhéanamh gan bhac idir a cheangal go n‑íocfar táillí réasúnacha bunaithe ar chostais riaracháin nó diúltú í a chomhlíonadh ón tús? I gcás freagra diúltach ar an gceist sin, cad iad na himthosca agus na critéir nach mór don údarás maoirseachta a chur san áireamh, agus an bhfuil sé d’oibleagáid ar an údarás maoirseachta go háirithe a cheangal, mar mhodh nach bhfuil chomh sriantach céanna, go n‑íocfar táillí réasúnacha, trí chead a thabhairt próiseáil a dhiúltú, chun srian a chur le hiarrataí gan bhunús nó iomarcacha (gearáin), ach amháin más cosúil go dteipeann ar bhailiú na híocaíochta?’
15.
Chuir an páirtí leasmhar, F R, an DSB, an Bundesministerin für Justiz (an tAire Cónaidhme Dlí agus Cirt, an Ostair), Rialtas na hOstaire, Rialtas na Seice agus an Coimisiún Eorpach barúlacha i scríbhinn isteach.
III. Anailís
A.
An chéad cheist a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú
16.
Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur den Chúirt Bhreithiúnais, go bunúsach, an gcumhdaítear leis an gcoincheap ‘iarraidh/iarrataí’ in Airteagal 57(4) de RGCS na ‘gearáin’ dá dtagraítear in Airteagal 57(1)(f) agus in Airteagal 77(1) den Rialachán sin. (
4
)
17.
Trí dhiúltú, i gcomhréir le hAirteagal 57(4) de RGCS, gníomhú ar an ngearán arna thaisceadh ag F R mar gheall ar an sárú líomhnaithe ar a ceart rochtana faoi Airteagal 15 den Rialachán sin, ghlac an DSB cinneadh atá bunaithe ar an toimhde nach mór caitheamh le gearáin ó ábhair sonraí arna ndéanamh faoi Airteagal 77(1) den Rialachán sin ar an mbealach céanna le ‘iarrataí’ de réir bhrí Airteagal 57(4) den Rialachán sin.
18.
Síleann an chúirt a rinne an tarchur go bhfuil sé riachtanach deimhniú a fháil ón gCúirt Bhreithiúnais maidir le cé go bhfuil an toimhde sin ceart, agus murab amhlaidh an cás, chuirfí cosc ar údarás maoirseachta diúltú gníomhú ar ghearáin nó as íocaíocht i leith costais réasúnta próiseála a éileamh de bhun Airteagal 57(4) de RGCS.
19.
Mar réamhphointe, ba cheart a mheabhrú, ar an gcéad dul síos, i gcomhréir le cásdlí socair na Cúirte Breithiúnais, nach mór léiriú uathrialach agus aonfhoirmeach a thabhairt de ghnáth ar fud an Aontais Eorpaigh ar théarmaí forála de dhlí an Aontais nach ndéantar aon tagairt shainráite inti do dhlí na mBallstát chun brí agus raon feidhme na forála sin a chinneadh. (
5
) Ar an dara dul síos, agus foráil de dhlí an Aontais á léiriú, ní mór machnamh a dhéanamh ní hamháin ar a foclaíocht, de réir a gnáthbhrí sa ghnáthchaint, ach freisin ar an gcomhthéacs ina dtarlaíonn sí agus ar na cuspóirí a shaothraítear leis na rialacha ar cuid díobh í. (
6
)
20.
Mar thoradh ar an léiriú litriúil, comhthéacsúil agus teileolaíoch ar Airteagal 57(4) de RGCS, measaim go gcumhdaítear leis an gcoincheap ‘iarraidh/iarrataí’ dá dtagraítear san fhoráil sin na ‘gearáin’ dá dtagraítear in Airteagal 57(1)(f) agus in Airteagal 77(1) den Rialachán sin.
21.
Ar an gcéad dul síos, maidir le foclaíocht Airteagal 57(4) de RGCS, sonraítear san fhoráil sin, ‘i gcás inar follasach go bhfuil iarrataí gan bhunús nó iomarcach, mar gheall, go háirithe, ar a athráití atá siad, féadfaidh an t‑údarás maoirseachta a cheangal go n‑íocfar táillí réasúnacha bunaithe ar chostais riaracháin nó féadfaidh sé diúltú an iarraidh a chomhlíonadh. Is faoin údarás maoirseachta a bheidh sé le taispeáint go bhfuil an iarraidh gan bhunús nó go bhfuil sí iomarcach’.
22.
Foráiltear le hAirteagal 77(1) de RGCS, ‘gan dochar d’aon leigheas riaracháin nó breithiúnach eile, beidh sé de cheart ag aon ábhar sonraí gearán a thaisceadh le húdarás maoirseachta, go háirithe sa Bhallstát ina bhfuil gnáthchónaí air nó uirthi, ina áit oibre nó ina mbeadh an sárú tar éis tarlú, má mheasann sé nó sí go sáraíonn an phróiseáil a dhéantar ar shonraí pearsanta a bhaineann leis nó léi an Rialachán seo’.
23.
Ní shainmhínítear le haon fhoráil de RGCS an coincheap ‘iarraidh/iarrataí’ de réir bhrí Airteagal 57(4) den Rialachán sin. Cé go ndéanaim tagairt do ghnáthchiall an choincheapa sin sa teanga laethúil, tá sé an‑leathan. D’fhéadfadh aon sirtheoireacht ó dhuine nó ó eintiteas a bheith i gceist leis. Dá bhrí sin, is é an sainmhíniú a thugtar i bhFoclóir Larousse coincheap ‘iarraidh’ ná ‘gníomhaíocht chun a chur in iúl gur mian leat rud éigin a fháil; iarraidh a dhéanamh; scríobh ina gcuirtear in iúl é’, agus an téarma ‘gearán’ á lua i measc a chomhchiallaigh. Dá bhrí sin, is ionann gearáin a dhéantar faoi Airteagal 77(1) de RGCS, dar liom, agus catagóir ‘iarraidh/iarrataí’ de réir bhrí Airteagal 57(4) den Rialachán sin.
24.
Ar an dara dul síos, tacaíonn comhthéacs na forála sin leis an anailís théacsúil sin. I ndáil leis sin, tugaim faoi deara go ndéantar cur síos in Airteagal 57 de RGCS ar chúraimí na n‑údarás maoirseachta agus ar a gcoinníollacha feidhmithe. Áirítear ar na cúraimí sin:
–
foráiltear le hAirteagal 57(1)(a) den Rialachán sin go ndéanfaidh gach ceann de na húdaráis sin ‘faireachán ar chur i bhfeidhm an Rialacháin sin agus a áirithiú go gcomhlíonfar é’;
–
foráiltear le hAirteagal 57(1)(e) den Rialachán sin ‘go gcuirfí na húdaráis sin ar fáil, ar iarradh, do gach duine lena mbaineann na sonraí maidir le feidhmiú na gceart a thugtar dó leis an Rialachán sin agus, i gcás inar riachtanach, comhoibreoidh siad, chun na críche sin, leis na húdaráis mhaoirseachta de Bhallstáit eile’; (
7
)
–
foráiltear le hAirteagal 57(1)(f) den Rialachán sin, ‘go láimhseálfaidh gach údarás maoirseachta leis na gearáin arna dtaisceadh ag duine lena mbaineann nó ag gréasán, eagraíocht nó comhlacht, i gcomhréir le hAirteagal 80, ábhar an ghearáin, a mhéid is atá sé riachtanach, agus cuirfidh siad scríbhneoir an ghearáin ar an eolas faoi dhul chun cinn ábhar an imscrúdaithe laistigh de theorainn ama réasúnta, go háirithe i gcás ina bhfuil imscrúdú nó comhoibriú le húdarás maoirseachta eile ag teastáil’. (
8
)
25.
Faoi Airteagal 57(2) de RGCS, ‘éascóidh an t‑údarás maoirseachta taisceadh na ngearán dá dtagraítear i mír 1(f) trí bhearta amhail foirm ghearáin a sholáthar a fhéadfar a líonadh isteach go leictreonach freisin, gan modhanna eile cumarsáide a eisiamh’. (
9
)
26.
Thairis sin, leagtar síos le hAirteagal 57(3) den Rialachán sin an prionsabal ar dá réir a bhfuil ‘cur i gcrích cúraimí de chuid gach údarás maoirseachta saor in aisce don duine lena mbaineann, agus más amhlaidh an cás, don Oifigeach Cosanta Sonraí’.
27.
Trí fhoráil a dhéanamh go bhféadfaidh údaráis mhaoirseachta, agus iad ag déileáil le hiarratais atá go follasach gan bhunús nó iomarcach, a cheangal go n‑íocfar táillí réasúnacha bunaithe ar chostais riaracháin nó diúltú iarratas a chomhlíonadh, foráiltear le hAirteagal 57(4) den Rialachán sin d’eisceacht ar an bprionsabal saor in aisce a leagtar síos in Airteagal 57(3) den Rialachán sin agus ar an oibleagáid atá ar na húdaráis sin gníomhú maidir le hiarratais a chuirtear faoina mbráid.
28.
Murab ionann agus an méid a mhaíonn F R, ní féidir, dar liom, tátal a bhaint as neas-suíomh na bhforálacha éagsúla sin nár cheart Airteagal 57(4) de RGCS, a mhéid a úsáidtear an coincheap ‘iarraidh/iarrataí’ ann, a chur i bhfeidhm ach amháin maidir le hiarrataí dá dtagraítear in Airteagal 57(1)(e) den Rialachán sin. Is é sin le rá, ní chreidim gur féidir tátal a bhaint as an gcinneadh go n‑úsáidtear an coincheap ‘iarraidh/iarrataí’ san fhoráil sin gur cheart raon feidhme Airteagal 57(4) den Rialachán sin a theorannú do chúraimí na n‑údarás maoirseachta dá bhforáiltear san fhoráil sin. Thairis sin, ní chiallaíonn an cinneadh go dtagraítear le hAirteagal 57(2) den Rialachán sin do ‘ghearáin’ gurb é an t‑aon fhoráil atá beartaithe chun na coinníollacha maidir le gearáin a thaisceadh leis na húdaráis mhaoirseachta a rialú.
29.
Tugaim faoi deara go bhfuil feidhm ag Airteagal 57(3) de RGCS, lena leagtar síos an prionsabal nach mór d’údaráis mhaoirseachta a gcúraimí a chur i gcrích saor in aisce, maidir le cúraimí uile na n‑údarás sin, lena n‑áirítear gearáin dá bhforáiltear in Airteagal 57(1)(f) den Rialachán sin a láimhseáil. Go loighciúil agus go siméadrach, ba cheart feidhm a bheith ag Airteagal 57(4) den Rialachán sin maidir le gearáin a láimhseáil, a mhéid a fhoráiltear ann d’eisceacht ar an bprionsabal sin saor in aisce, gan é a theorannú do chúraimí sonracha áirithe de chuid na n‑údarás sin.
30.
Is amhlaidh is mó na fírinne toisc gur cúram riachtanach de chuid na n‑údarás maoirseachta é láimhseáil gearán, dá bhforáiltear in Airteagal 57(1)(f) de RGCS. (
10
) Is é rún an phrionsabail sin saor in aisce agus taisceadh gearán a éascú dá bhforáiltear in Airteagal 57(2) agus (3) den Rialachán sin, gach duine a chumasú chun gearán a dhéanamh le húdarás maoirseachta maidir le lánurraim a cheart a fhaigheann sé faoin Rialachán sin.
31.
Dá bhrí sin, leis an léiriú ar dá réir nach gcumhdaítear leis an gcoincheap ‘iarraidh/iarrataí’ dá dtagraítear in Airteagal 57(4) de RGCS ach iarrataí a thagann faoi Airteagal 57(1)(e) den Rialachán sin agus ní na gearáin dá dtagraítear in Airteagal 57(1)(f) agus in Airteagal 77(1) den Rialachán sin, bhainfí cuid mhaith dá éifeachtacht den chéad cheann de na forálacha sin.
32.
Thairis sin, is cosúil liom gur féidir na gearáin dá dtagraítear in Airteagal 57(1)(f) agus Airteagal 77(1) de RGCS a mheas, i gcás inarb iomchuí, mar a bheith níos mó ‘go follasach gan bhunús’ ná na hiarrataí arna ndéanamh faoi Airteagal 57(1)(e) den Rialachán sin, ina lorgaíonn ábhar sonraí eolais ó na húdaráis mhaoirseachta maidir le feidhmiú na gceart arna mbronnadh orthu leis an Rialachán sin.
33.
Ba mhaith liom a rá freisin go nglacann an Bord Eorpach um Chosaint Sonraí (EDPB), a thagraíonn don chéad cheann de na forálacha sin maidir le hinghlacthacht gearán, an léiriú ar dá réir a chumhdaítear le hAirteagal 57(4) de RGCS freisin láimhseáil gearán arna dtaisceadh faoi Airteagal 77(1) den Rialachán sin. (
11
)
34.
Dá bharr sin, tá sé fíor, a mhéid is a bhforáiltear d’eisceacht ar an bprionsabal sin saor in aisce agus ar an oibleagáid atá ar na húdaráis mhaoirseachta na gearáin arna dtaisceadh leo a láimhseáil, is gá Airteagal 57(4) a léiriú go docht, (
12
) ní féidir sé a bheith d'éifeacht air sin go gcuirtear as an áireamh cur i bhfeidhm na forála ar ghearáin arna dtaisceadh faoin Rialachán céanna.
35.
Ar an tríú dul síos, leis an léiriú a mholaim a ghlacfaidh an Chúirt Bhreithiúnais, ceadaítear, i mo thuairimse, na cuspóirí a shaothraítear le RGCS a bhaint amach. Dá bhrí sin, rannchuidíonn na gearáin sin go mór le hardleibhéal comhsheasmhach cosanta a áirithiú do dhaoine is ábhar do na sonraí laistigh den Aontas agus le cearta na ndaoine sin a neartú agus a shoiléiriú mar a thugtar le fios lena haithrisí 10 agus 11. (
13
)
36.
Is féidir an cuma atá ar an léiriú, mar a thug an chúirt a rinne an tarchur faoi deara, ar dá réir a n‑áirítear na gearáin laistigh de raon feidhme Airteagal 57(4) de RGCS, a mheasadh mar a bheith i gcodarsnacht, i dtosach báire, leis na cuspóirí agus na hoibleagáidí a cheanglaítear ar na húdaráis mhaoirseachta.
37.
Mar atá luaite agam thuas, ceanglaítear ar gach údarás maoirseachta, i gcomhréir le hAirteagal 57(1)(f) de RGCS, gearáin a láimhseáil ar a chríoch atá aon duine i dteideal a thaisceadh, i gcomhréir le hAirteagal 77(1) den Rialachán sin, i gcás ina measann sé go sáraíonn an phróiseáil a dhéantar ar shonraí pearsanta a bhaineann leis an duine sin an Rialachán sin, agus ábhar na ngearán sin a scrúdú a mhéid is gá. Ní mór don údarás maoirseachta gearáin den sórt sin a láimhseáil le dícheall cuí. (
14
)
38.
Dá bhrí sin, tá an nós imeachta um ghearáin ceaptha mar shásra lenar féidir cearta agus leasanna na n‑ábhar sonraí a choimirciú go héifeachtach. (
15
)
39.
Bíodh sin mar atá, mar thoradh go n‑áirítear na gearáin laistigh de raon feidhme Airteagal 57(4) de RGCS tá na húdaráis mhaoirseachta ar a gcumas chun an oibleagáid atá orthu maidir le láimhseáil gearán agus maidir le prionsabal saor in aisce a chur i bhfeidhm a theorannú.
40.
Mar sin féin, i gcás ina mbeidh iarrataí atá go follasach gan bhunús nó iomarcach os comhair údarás maoirseachta, is é mo thuairim go n‑áirithítear ardleibhéal cosanta do shonraí pearsanta leis an bhféidearthacht go n‑éileofar go n‑íocfar táillí réasúnacha nó go ndiúltófar iarraidh a chomhlíonadh.
41.
Is gá le lorg an chuspóra sin feidhmiú cuí na n‑údarás maoirseachta gan cuir as dóibh le taisceadh líon ard gearán atá go follasach gan bhunús nó iomarcach, de réir bhrí Airteagal 57(4) de RGCS. Tugtar an fhéidearthacht do na húdaráis mhaoirseachta leis an bhforáil sin chun gearáin a láimhseáil i mbealach ar leith, agus an t‑ualach oibre a d’fhéadfadh a bheith orthu á laghdú. Dá bhrí sin, féadfaidh na húdaráis sin cinneadh a dhéanamh gan ghearáin atá go follasach gan bhunús nó iomarcach a chur isteach chuig an ngnáthphróiseáil, ar gearáin iad a d’fhéadfadh, trí na hacmhainní atá ar fáil do na húdaráis sin a shlógadh gan cúis dhlisteanach, éifeachtaí díobhálacha a bheith acu ar fhad agus ar cháilíocht phróiseáil na n‑iarratas arna dtaisceadh ag ábhair sonraí eile ag an am céanna, agus dá bhrí sin ar an leibhéal cosanta nach mór a ráthú dóibh.
42.
Dá bhrí sin, i bhfianaise a thábhachtaí atá an ceart chun gearáin a thaisceadh i bhfianaise an chuspóra maidir le hardleibhéal cosanta a áirithiú do shonraí pearsanta agus an ról fíor-riachtanach atá ag láimhseáil na ngearán sin sna cúraimí a shanntar do na húdaráis mhaoirseachta, tá sé tábhachtach úsáid an chirt sin ar follasach go bhfuil sí gan bhunús nó iomarcach a sheachaint, a bhféadfadh sé a bheith d’éifeacht aige, in éagmais na féidearthachta na hionstraimí nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 57(4) de RGCS a úsáid, cosc a chur ar na húdaráis mhaoirseachta a gcúraimí a chur i gcrích. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh léiriú lena n‑eisiatar gearáin ó raon feidhme na forála sin feidhmiú cuí na n‑údarás maoirseachta a chur i mbaol agus, dá bhrí sin, an cuspóir maidir le hardleibhéal cosanta do na cearta a fhaigheann ábhair sonraí ón Rialachán sin a áirithiú.
43.
Ina theannta sin, tugaim faoi deara go bhfuil coimircí nós imeachta ag gabháil le cur i bhfeidhm na forála sin lena gceadaítear do na húdaráis mhaoirseachta í a theorannú go docht. Dá bhrí sin, is ar an údarás maoirseachta atá an dualgas a chruthú gur follasach go bhfuil iarrataí gan bhunús nó iomarcach. Thairis sin, d’fhéadfadh an cinneadh den údarás sin íocaíocht táillí réasúnacha a éileamh nó gan gearáin a láimhseáil a bheith faoi réir leigheas breithiúnach éifeachtach, le cur i bhfeidhm Airteagal 78(1) de RGCS. Ar an gcaoi chéanna, i gcás nach ndéileálann údarás maoirseachta le gearán, gan cinneadh a dhéanamh ina leith sin, tá sé de cheart ag an ábhar sonraí leigheas breithiúnach éifeachtach a fháil, i gcomhréir le hAirteagal 78(2) den Rialachán sin.
44.
Ina theannta sin, tá sé de cheart ag gach ábhar sonraí, faoi Airteagal 79(1) de RGCS, leigheas breithiúnach éifeachtach a fháil má mheasann sé nó sí gur sáraíodh a chearta nó a cearta faoin Rialachán sin mar thoradh ar phróiseáil a shonraí pearsanta nó a sonraí pearsanta a rinneadh de shárú ar an Rialachán sin.
45.
Mar a chinn an Chúirt Bhreithiúnais ina breithiúnas an 12 Eanáir 2023, ní mór Nemzeti Adatvédelmi és Információszabadság Hatóság, (
16
) Airteagal 77(1), Airteagal 78(1) agus Airteagal 79(1) RGCS, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, a léiriú sa chaoi go gceadaítear feidhmiú iomaíoch agus neamhspleách na leigheasanna dá bhforáiltear, ar an gcéad dul síos, in Airteagal 77(1) agus Airteagal 78(1) agus, ar an dara dul síos, in Airteagal 79(1). (
17
)
46.
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, molaim go bhfreagródh an Chúirt Bhreithiúnais an chéad cheist a tarchuireadh chun réamhrialú go gcumhdaítear leis an gcoincheap ‘iarraidh/iarrataí’ in Airteagal 57(4) de RGCS na ‘gearáin’ dá dtagraítear in Airteagal 57(1)(f) agus in Airteagal 77(1) den Rialachán sin.
B.
An dara ceist a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú
47.
Lena dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur den Chúirt Bhreithiúnais, go bunúsach, an féidir iarrataí a aicmiú mar iarrataí ‘iomarcacha’, de réir bhrí Airteagal 57(4) RGCS, mar gheall ar a líon le linn tréimhse ar leith amháin nó an gá freisin rún mí-úsáideach a léiriú don duine a chuireann iarrataí den sórt sin faoi bhráid údarás maoirseachta.
48.
Chun an cheist sin a fhreagairt, tosóidh mé trí fhoclaíocht na forála sin a scrúdú, ar an mbonn a tháinig mé ar na conclúidí seo a leanas.
49.
Ar an gcéad dul síos, ós rud é nach sainmhínítear an coincheap ‘iarrataí iomarcacha’ in RGCS, is iomchuí tagairt a dhéanamh do ghnáthbhrí an choincheapa sin sa ghnáthchaint. Dá bhrí sin, tagraíonn an aidiacht ‘iomarcach’ do rud a sháraíonn an gnáthbheart nó an beart réasúnta (Foclóir Larousse), nó a théann thar a bhfuil inmhianaithe nó ceadaithe (Foclóir Le Robert). Is éard atá i gceist le rud éigin a dhéanamh an iomarca ná rud éigin neamhthomhaiste a dhéanamh.
50.
Ar an dara dul síos, ba cheart a thabhairt faoi deara nach bhfuil foclaíocht Airteagal 57(4) de RGCS saor ó thásca, áfach, ós rud é, trí thagairt a dhéanamh do ‘iarrataí[...] atá iomarcach, go háirithe mar gheall ar a gcineál atriallach”, go dtugtar le fios leis an bhforáil sin gur féidir, mar gheall ar chineál atriallach, iarrataí iomarcacha a thréithriú.
51.
Ar an tríú dul síos agus i gcomhar le gach rud atá díreach curtha in iúl, a mhéid is a thugtar le fios nach bhfuil i gceist leis an dobhriathar ‘go háirithe’ cineál atriallach na n‑iarrataí amháin, ach léirítear leis sin go bhfuil cásanna eile i measc na n‑iarrataí atá iomarcach seachas uimhir na n‑iarrataí.
52.
É sin ráite, ní mheasaim gur gá breithniú uileghabhálach a dhéanamh ar na cásanna uile ina bhféadfaí iarratais a aicmiú mar iarratais ‘iomarcacha’. Ina ionad sin, díreoidh mé m’anailís ar an gceist shonrach a chuireann an chúirt a rinne an tarchur faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, a iarrann soiléiriú ar an raon feidhme atá le tabhairt don tagairt sin do chineál atriallach na n‑iarrataí mar shampla d’iarraidh iomarcacha. Tá sé le cinneadh an leor líon ard gearán, é féin, chun iarrataí a aicmiú mar ‘iomarcach’ dá bharr a gcineál atriallach.
53.
Is léir ón bhfaisnéis atá ar fáil don Chúirt Bhreithiúnais gur ar bhonn líon na ngearán a thaisc F R le linn tréimhse ar leith a dhiúltaigh an DSB, ag glacadh leis go raibh an uimhir sin ró-ard, gníomhú ar ghearán trína aicmiú mar ‘iomarcach’. I mbeagán focal, bhí an t‑údarás sin den tuairim gur baineadh amach tairseach chainníochtúil inghlactha le haghaidh gearán, agus mar thoradh air sin go raibh sé iomchuí stop a chur le gníomhú ar ghearáin a chuir F R faoina bhráid. Thug an t‑údarás údar lena chinneadh freisin leis an eagla go leanfadh F R de líon suntasach gearán a chur isteach amach anseo. Bíodh sin mar atá, níor cheistigh sí ar chor ar bith bailíocht ghearáin F R go dtí seo.
54.
Amhail F R, an tAire Cónaidhme Dlí agus Cirt, Rialtas na hOstaire agus an Coimisiún, measaim nach leor líon na n‑iarratas arna ndéanamh ag ábhar sonraí chuig údarás maoirseachta, chun go mbeadh sé tábhachtach, ann féin agus contrártha leis an méid a d’fhéadfaí a thuiscint, prima facie, ó fhoclaíocht Airteagal 57(4) de RGCS, mar chritéar leordhóthanach chun a chinneadh go bhfuil ‘iarrataí iomarcacha’ ann de réir bhrí na forála sin. Bunaím an tuairim sin ar an scrúdú ar chomhthéacs na forála sin agus ar na cuspóirí atá á saothrú leis an Rialachán sin.
55.
Maidir le comhthéacs Airteagal 57(4) de RGCS, cuirim in iúl go bhforáiltear le hAirteagal 12 den Rialachán sin na hoibleagáidí ginearálta a cheanglaítear ar an rialaitheoir sonraí maidir le trédhearcacht na sonraí agus na cumarsáide, chomh maith leis na modhanna chur i bhfeidhm na gceart de chuid an ábhair sonraí.
56.
Forlíontar le hAirteagal 15 de RGCS, a thagann faoi Chaibidil III, Roinn 2, a bhaineann le faisnéis agus rochtain ar shonraí pearsanta, creat trédhearcachta an Rialacháin sin trí cheart rochtana ar a shonraí pearsanta agus ceart chun faisnéise maidir le próiseáil na sonraí sin a dheonú don ábhar sonraí.
57.
Go háirithe, foráiltear le hAirteagal 15(1) den Rialachán sin go bhfuil sé de cheart ag an ábhar sonraí deimhniú a fháil ón rialaitheoir á rá an bhfuil sonraí pearsanta a bhaineann leis nó léi á bpróiseáil nó nach bhfuil agus, i gcás ina bhfuil siad á bpróiseáil, rochtain a fháil ar na sonraí pearsanta sin chomh maith le faisnéis a bhaineann, go háirithe, le críocha na próiseála agus leis na faighteoirí nó leis na catagóirí faighteoirí ar nochtadh na sonraí pearsanta sin dóibh nó a nochtfar na sonraí sin dóibh.
58.
Leis an gceart rochtana sin, ní mór a chur ar chumas an ábhair sonraí a áirithiú go bhfuil a shonraí pearsanta nó a sonraí pearsanta cruinn agus go ndéantar iad a phróiseáil go dleathach. (
18
)
59.
Mar a luaigh an Chúirt Bhreithiúnais, tá gá leis an gceart rochtana dá bhforáiltear in Airteagal 15 de RGCS chun a chur ar chumas an ábhair sonraí, i gcás inarb iomchuí, a cheart nó a ceart chun ceartúcháin, scriosta (ceart go ndéanfaí ligean i ndearmad) agus a cheart nó a ceart chun srian a chur le próiseáil a fheidhmiú, a thugtar dó nó di, faoi seach, le hAirteagail 16 go 18 den Rialachán sin, a cheart nó a ceart agóid a dhéanamh i gcoinne phróiseáil a shonraí pearsanta nó a sonraí pearsanta, dá bhforáiltear in Airteagal 21 den Rialachán sin, agus a cheart nó a ceart chun caingean a thionscnamh i gcás damáiste a bhain dó nó di, dá bhforáiltear in Airteagail 79 agus 82 den Rialachán sin. (
19
)
60.
Dá bhrí sin, tá Airteagal 15 de RGCS ar cheann de na forálacha atá beartaithe chun an ceart rochtana sin agus trédhearcacht na nósanna imeachta chun sonraí pearsanta a phróiseáil i leith an ábhair sonraí a ráthú, agus dá uireasa sin ní bheadh an t‑ábhar sonraí in ann measúnú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht phróiseáil a shonraí nó a sonraí ná na sainchumais dá bhforáiltear, go háirithe, in Airteagail 16 go 18, 21, 79 agus 82 den Rialachán sin a fheidhmiú. (
20
)
61.
Ón taobh sin de, tá sé ráite ag an gCúirt Bhreithiúnais cheana féin go rannchuidíonn an prionsabal nach mór an chéad chóip de shonraí a bheith saor in aisce agus nach gá brath ar fhoras sonrach lena dtugtar údar leis an iarraidh ar rochtain le héascú don ábhar sonraí na cearta a thugtar dó le RGCS a fheidhmiú. (
21
)
62.
I bhfianaise na tábhachta a thugtar leis an Rialachán sin don cheart chun rochtain a fháil ar shonraí pearsanta atá á bpróiseáil, mar a ráthaítear in Airteagal 15(1) den Rialachán sin, chun na cuspóirí a shaothraítear leis an Rialachán sin a bhaint amach, ní féidir feidhmiú an chirt sin a bheith faoi réir coinníollacha atá ródhian.
63.
I mo thuairimse, ní mór an rud céanna a bheith i bhfeidhm maidir le ceart na n‑ábhar sonraí gearáin a thaisceadh faoi Airteagal 77(1) de RGCS.
64.
I gcomhréir le hAirteagal 12(3) den Rialachán sin, soláthróidh an rialaitheoir faisnéis don ábhar sonraí maidir leis na bearta a rinneadh tar éis iarraidh a fháil de bhun Airteagail 15 go 22, a luaithe is féidir agus in aon chás laistigh d’aon mhí amháin ón iarraidh a fháil. Mura gcomhlíonann an rialaitheoir an oibleagáid sin, ní mór don duine a rinne iarraidh chuige nó chuici a bheith in ann gearán a thaisceadh le húdarás maoirseachta ionas go bhféadfaidh an t‑údarás sin, i gcás inarb iomchuí, a ordú don rialaitheoir, i gcomhréir le hAirteagal 58(2)(c) den Rialachán sin, iarrataí arna ndéanamh ag an ábhar sonraí a chomhlíonadh chun a chearta nó a cearta a fheidhmiú faoin Rialachán sin.
65.
I gcás inar sheol duine iarraidh ar rochtain nó ar léirscriosadh chuig níos mó ná rialaitheoir amháin, mar is cosúil a bheith anseo, ní mór go mbeadh sé indéanta go bhféadfadh líon na ngearán a chuirtear faoi bhráid údarás maoirseachta a bheith comhionann le líon na ndiúltuithe a rinne na rialaitheoirí sin i gcoinne an ábhair sonraí sin. Chun a mhalairt a chinneadh, trí thairseach a leagan síos ar os a cionn a d’fhéadfadh údarás maoirseachta na gearáin sin a aicmiú, mar gheall ar a líon amháin, mar ghearáin ‘iomarcacha’, bhainfí an bonn de na cearta a ráthaítear le RGCS a liostaigh mé roimhe seo.
66.
Tugaim faoi deara, thairis sin, mar a luaitear in aithris 63 de RGCS, go dtugtar go sainráite leis an Rialachán sin an ceart d’ábhair sonraí rochtain a fháil ar shonraí pearsanta arna mbailiú ina leith agus an ceart sin a fheidhmiú go héasca agus ag eatraimh réasúnta. Ciallaíonn sé sin, i mo thuairimse, go bhféadfaidh na daoine sin an ceart sin a fheidhmiú arís agus arís eile leis an rialaitheoir céanna, gan cineál atriallach iarrata a bheith in ann, mar sin, a bheith aicmithe mar ‘iomarcach’. I gcás ina sáraíonn an rialaitheoir nó na rialaitheoirí a dtugtar an ceart sin os a chomhair nó os a gcomhair roinnt uaireanta, ba cheart do na daoine sin, i mo thuairimse, a bheith in ann roinnt gearán i gcoinne an rialaitheora nó na rialaitheoirí sin a chur faoi bhráid údarás maoirseachta faoi Airteagal 77(1) de RGCS.
67.
Ina theannta sin, tugaim faoi deara go bhfuil foráil atá ar aon dul le hAirteagal 57(4) den Rialachán sin in Airteagal 12(5) den Rialachán sin, lena ndeonaítear, ar an gcaoi chéanna, don rialaitheoir an tráth seo agus iarrataí ar follasach go bhfuil siad gan bhunús nó iomarcach os a chomhair, an fhéidearthacht a éileamh go n‑íocfaí táillí réasúnacha ina gcuirtear san áireamh na costais riaracháin a tabhaíodh chun an fhaisnéis a sholáthar, cumarsáid a dhéanamh nó na bearta a iarradh a dhéanamh, nó diúltú na hiarrataí sin a chomhlíonadh. (
22
)
68.
Ina breithiúnas an 26 Deireadh Fómhair 2023, FT (Cóipeanna den chomhad leighis), (
23
) shonraigh an Chúirt Bhreithiúnais go leagtar síos le hAirteagal 12(5) RGCS an prionsabal nach bhfuil aon chostas don ábhar sonraí i gceist le feidhmiú cheart rochtana an ábhair sonraí ar na sonraí atá á bpróiseáil agus ar an bhfaisnéis a bhaineann leis sin. Thairis sin, beartaítear leis an bhforáil sin dhá chúis a bhféadfaidh rialaitheoir táille réasúnta a ghearradh agus costais riaracháin á gcur san áireamh nó diúltú iarraidh a chomhlíonadh. Dar leis an gCúirt Bhreithiúnais, baineann na cúiseanna sin le cásanna mí-úsáid ceart. (
24
) Ar bhonn an chinnidh sin, thug an Chúirt Bhreithiúnais á haire, de réir na cúirte a rinne an tarchur, nach raibh iarraidh an duine lena mbaineann mí-úsáideach. (
25
)
69.
A mhéid is a leagtar amach Airteagal 12(5) agus Airteagal 57(4) de RGCS sa bhealach céanna agus a mhéid is atá siad bunaithe ar an loighic chéanna, is é sin le seachaint ualach díréireach a chur ar an rialaitheoir nó ar an údarás maoirseachta, mar is amhlaidh an cás, lena gcuirfear isteach ar a bhfeidhmiú cuí, creidim ba chóir an dhá fhoráil sin a léiriú sa tslí chéanna.
70.
Tuigim uaidh sin, chun úsáid a bhaint as an rogha a chuirtear ar fáil le hAirteagal 57(4) den Rialachán sin, nach mór don údarás maoirseachta a shuíomh, i bhfianaise imthosca ábhartha uile gach cáis aonair, gurb ann do chur chuige mí-úsáideach ar thaobh an ábhair sonraí, ós rud é nach leor, ann féin, líon na ngearán a thaisceann an duine sin. (
26
)
71.
Ag feidhmiú ón dearcadh sin, léirítear le hAirteagal 12(5) de RGCS agus Airteagal 57(4) den Rialachán sin cásdlí socair na Cúirte Breithiúnais ar dá réir a bhfuil prionsabal ginearálta dlí, faoi dhlí an Aontais, ann ar dá bhua nach féidir le dlíthithe brath ar chaighdeáin an Aontais go calaoiseach ná go míchuí. (
27
) I gcomhthéacs na forála deiridh sin, d'fhéadfaí cur chuige mí-úsáideach a bhunú i gcás ina dtaisceann duine gearáin gan é sin a bheith riachtanach go hoibiachtúil le haghaidh na cearta a eascraíonn as an Rialachán sin a chosaint.
72.
Is léiriú ar phrionsabal na comhréireachta é Airteagal 57(4) de RGCS: cé go gceanglaítear ar na húdaráis mhaoirseachta, i bprionsabal, gach gearán a scrúdú le gach dícheall cuí, ní féidir ualach den sórt sin a fhorchur orthu thar a bhfuil riachtanach chun na cearta a eascraíonn as an Rialachán sin a chosaint. Dá bhrí sin, cuireann an fhoráil sin ar chumas na n‑údarás sin leasanna an iarratasóra a réiteach le leasanna an dea-riaracháin.
73.
In éineacht leis sin, mar a chuir mé in iúl cheana géin, ní mór Airteagal 57(4) de RGCS a léirmhíniú go docht, a chiallaíonn gur chóir a chur i bhfeidhm a theorannú don mhéid atá riachtanach go docht d’fhonn a sheachaint go gcuirtear isteach ar fheidhmiú cuí na n‑údarás maoirseachta, is é sin an cuspóir a shaothraítear leis an bhforáil sin. Is cosúil liom go gcuirtear as an áireamh le léiriú docht amhail sin an fhéidearthacht gur leordhóthanach líon na ngearán amháin, beag beann ar cé chomh suntasach is atá sé, chun údar a thabhairt do chur i bhfeidhm na forála arna lua thuas ag údarás maoirseachta.
74.
I gcomhréir le hAirteagal 8(3) den Chairt um Chearta Bunúsacha, tá comhlíonadh na rialacha maidir le cosaint sonraí pearsanta faoi réir maoirseacht ag údarás neamhspleách. Sa chomhthéacs sin, ceanglaítear ar na Ballstáit, faoi Airteagal 52(4) RGCS, a áirithiú go bhfuil na hacmhainní daonna, teicniúla agus airgeadais ag gach údarás maoirseachta chomh maith leis an áitreabh agus an bonneagar is gá chun a chúraimí agus a chumhachtaí a chomhlíonadh go héifeachtach. Dá bhrí sin, ní mór na hacmhainní sin a oiriúnú don úsáid a bhaineann ábhair sonraí as a gceart chun gearáin a thaisceadh le húdaráis mhaoirseachta. Bheadh sé paradóideach dá mba rud é, mar is léir ó Airteagal 57(2) den Rialachán sin, gur mhian le reachtas an Aontais tíolacadh na ngearán sin a éascú, arb ionann é agus iad a spreagadh, cheadaigh sé, ag an am céanna, do na húdaráis sin diúltú gníomhú i leith na ngearán sin i gcás ina measann siad go bhfuil a líon rómhór.
75.
Dá bhrí sin, chun a shuíomh gurb ann d’iarrataí iomarcacha mar gheall ar chineál atriallach na n‑iarrataí sin, ní leor d’ábhar sonraí roinnt gearáin a fháil ó ábhar sonraí atá i bhfad níos airde ná meánlíon na ngearán a thaisceann gach ábhar sonraí, rud a fhágann go bhfuil ualach próiseála níos airde ná an meán ar an údarás sin. Is faoi na Ballstáit atá sé na modhanna iomchuí a chur ar fáil d’údaráis mhaoirseachta chun déileáil leis na gearáin uile a chuirtear faoina mbráid, trí na modhanna sin a mhéadú más gá d’fhonn iad a chur in oiriúint don úsáid a bhaineann ábhair sonraí as a gceart gearáin a thaisceadh faoi Airteagal 77(1) de RGCS. Dá bhrí sin, ní féidir le húdarás maoirseachta, mar thaca lena dhiúltú gníomhú i leith gearán de bhun Airteagal 57(4) den Rialachán sin, brath ar an bhfíoras go mbaineann ábhar sonraí a thaisceann líon mór gearán úsáid shuntasach as acmhainní an údaráis sin, chun dochair do láimhseáil gearán eile arna gcur isteach ag daoine eile.
76.
Thairis sin, tá ról tábhachtach ag gearáin faoi Airteagal 77(1) de RGCS maidir leis an bhfeasacht a d’fhéadfadh a bheith ag údaráis mhaoirseachta ar sháruithe ar na cearta dá gcosnaítear leis an Rialachán sin. (
28
) Dá bhrí sin, tá siad fíor-riachtanach chun a gcúram a dhéanamh go cuí maidir le cur i bhfeidhm ceart an Rialacháin seo a áirithiú. Dá bhrí sin, rannchuidíonn na gearáin sin go mór le hardleibhéal comhsheasmhach cosanta a áirithiú do dhaoine is ábhar do na sonraí laistigh den Aontas agus le cearta na ndaoine sin a neartú agus a shoiléiriú.
77.
Dá bharr sin, dá gceadófaí do na húdaráis mhaoirseachta nádúr iomarcach na ngearán a dheimhniú ar an mbonn amháin go raibh líon mór gearán i gceist, bheadh sé, i mo thuairimse, den chineál go gcuirfí isteach ar bhaint amach an chuspóra sin. D’fhéadfadh líon mór gearán a bheith mar thoradh díreach, mar a thug mé le fios cheana féin, ar líon mór easpa freagraí nó diúltuithe de chuid rialaitheora nó rialaitheoirí i leith láimhseáil gearán ar rochtain arna dtaisceadh ag ábhar sonraí le haghaidh a chearta a chosaint. Thairis sin, tá sé deacair tairseach chainníochtúil a shocrú ar os a cionn a d’fhéadfaí gearáin a aicmiú, mar gheall ar a líon, mar ‘iomarcach’. I ndáil leis sin, agus líon na ngearán á gcur san áireamh ina n‑aonar, d’fhéadfadh sé go gcuirfí isteach go treallach ar an gcosaint dhlíthiúil a fhaigheann ábhar sonraí ó RGCS. Sin é an fáth, i mo thuairimse, gur cheart an cinneadh maidir le hiarrataí iomarcacha a chur faoi réir an choinníll go bhfuil rún mí-úsáideach ag an duine a dhéanann na gearáin sin.
78.
Leanann sé ón méid sin roimhe seo, a mhéid gurb é an riail go ndéanfadh na húdaráis mhaoirseachta gearáin a chuirtear faoina mbráid a phróiseáil le gach dícheall cuí, nár cheart, i mo thuairimse, na húdaráis sin a údarú chun úsáid a bhaint as Airteagal 57(4) de RGCS ach amháin i gcásanna eisceachtúla, go háirithe ós rud é nach bhfuil an t‑ualach oibre a cheanglaítear le feidhmiú an chirt chun gearáin a thaisceadh faoi Airteagal 77(1) den Rialachán sin agus leasanna an ábhair sonraí ábhartha, i bprionsabal, d’fheidhmiú an chirt sin á chur san áireamh. (
29
) Dá bhrí sin, maoluithe ón oibleagáid sin atá ar údaráis mhaoirseachta gearáin a láimhseáil, ba cheart iad a léiriú ar bhealach sriantach, ionas go mbeidh cothromaíocht ann idir leas an phobail a bhfreastalaítear air trí ghearáin a láimhseáil i gcoinne an leasa a bhfreastalaítear air leis an diúltú gearáin a láimhseáil. (
30
)
79.
Ar bhonn imthosca sonracha gach cáis aonair, is faoin údarás maoirseachta a fhaigheann líon suntasach gearán atá sé, dá bhrí sin, a léiriú nach bhfuil bonn cirt leis an líon sin mar gheall ar mhian an ábhair sonraí cosaint a fháil do na cearta a fhaigheann sé ó RGCS, ach trí chuspóir eile, nach mbaineann leis an gcosaint sin. Is amhlaidh atá, go háirithe, i gcás ina léirítear leis na himthosca sin go bhfuil sé i gceist leis an líon ard gearán bac a chur ar fheidhmiú cuí an údaráis sin trína acmhainní a shlógadh gan cúis dhlisteanach.
80.
I ndáil leis sin, d’fhéadfadh iolrú gearán a bheith ina léiriú ar iarrataí iomarcacha ó ábhar sonraí i gcás inar cosúil nach bhfuil údar oibiachtúil leis na gearáin sin mar gheall ar bhreithnithe a bhaineann le cosaint na gceart a fhaigheann an duine sin ó RGCS. D’fhéadfadh an cás a bheith amhlaidh, cur i gcás, má tá gearáin dírithe ar an rialaitheoir céanna, má tá an t‑ábhar céanna acu, a bhaineann leis na hoibleagáidí céanna a fhorchuirtear leis an Rialachán sin agus a thugtar isteach ag eatraimh iontach gearr nach bhfuil údar maith ina leith seachas athrú imthosca, lena gcuirtear in iúl rún an duine lena mbaineann chun cur isteach ar fheidhmiú cuí an údaráis maoirseachta, níos mó ná cosaint a lorg ar na cearta a fhaigheann an duine sin faoin Rialachán sin. Baineann cás eile d’iarrataí iomarcacha mar gheall ar a nádúr atriallach a d’fhéadfadh teacht chun cinn leis an tsuíomh ina gcuireann duine líon an‑mhór gearán isteach chuig an údarás maoirseachta, dírithe ar iliomad údarás maoirseachta nach bhfuil nasc riachtanach aige leo, go bhfuil sé mar rún ag an duine lena mbaineann úsáid dhíréireach dá cheart gearáin a chuir isteach, in éineacht le heilimintí eile amhail ábhar na ngearán, feidhmiú an údaráis sin a stopadh le hualach iarrataí.
81.
Ar bhonn na faisnéise sin, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a fhíorú an raibh an DSB i dteideal a chinneadh go raibh ‘iarrataí iomarcacha’ ann de réir bhrí Airteagal 57(4) de RGCS.
82.
Ba mhaith liom a chur in iúl, i ndáil leis sin, go leanann na gearáin a thaisc F R, a bhfuil 77 díobh ann, iarrataí ar rochtain nó léirscriosadh a rinne an duine sin ar rialaitheoirí éagsúla, nár freagraíodh an chuid is mó díobh tar éis tréimhse míosa. Ag an bpointe seo, cuirim leis an méid sin atá luaite go raibh caidreamh rialta ó F R trí theileafóin leis an DSB d’fhonn a fháil amach dá mbeadh fíorais ar leith a bheith ina ngearáin.
83.
De réir an DSB, trí ghearáin nua a chur isteach go leanúnach, a bhfuil líon iomlán na ngearán sin, dar leis, suntasach, tá leas á bhaint ag an duine lena mbaineann, go pointe díréireach i ndáil le hiarratasóirí a dhéanann níos lú gearán, as na hacmhainní teoranta i dtéarmaí fhoireann an údaráis sin ar feadh tuairim is bliain go leith. Thairis sin, thabharfadh an méadú ar líon na ngearán agus na gcomhráite teileafóin idir F R agus an DSB le tuiscint go mbainfí úsáid ollmhór as an údarás sin amach anseo. Dá bhrí sin, b’éigean na 77 ngearán a cuireadh isteach a aicmiú mar ‘iarrataí iomarcacha’ de réir bhrí Airteagal 57(4) RGCS.
84.
Tá amhras orm gur leor an ráiteas sin ar chúiseanna chun údar a thabhairt le haicmiú den sórt sin, a mhéid nach nochtar leis go bhfuil cur chuige mí-úsáideach ann ó F R, is é sin le rá, cur chuige nach bhféachann le cosaint na gceart a fhaigheann F R ó RGCS a áirithiú, ach cuspóir difriúil, arb é atá ann cur isteach ar fheidhmiú cuí an údaráis maoirseachta. Ar an gcaoi céanna, ní cosúil liom go bhfuil sé tábhachtach réamhaisnéis an údaráis maidir le líon mór gearán a d'fhéadfadh F R a thaisceadh amach anseo, ná a admháil faoina acmhainní foirne teoranta.
85.
Leanann sé as an méid sin thuas nach féidir iarrataí a aicmiú mar iarrataí ‘iomarcacha’ de réir bhrí Airteagal 57(4) den Rialachán sin mar gheall ar a líon le linn tréimhse ar leith, agus mar gheall air sin amháin, ós rud é gur faoin údarás maoirseachta atá sé freisin rún mí-úsáideach a léiriú ar thaobh an duine a dhéanann na hiarrataí sin.
C.
An tríú ceist a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú
86.
Lena tríú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 57(4) de RGCS a léiriú sa chaoi, nuair a bhíonn iarrataí iomarcacha os a comhair, go bhféadfaidh an t‑údarás maoirseachta rogha a dhéanamh gan bhac idir a cheangal go n‑íocfar táillí réasúnacha bunaithe ar chostais riaracháin nó diúltú iad a chomhlíonadh. I gcás freagra diúltach, fiafraíonn an chúirt sin faoi na critéir atá le cur san áireamh ag an údarás maoirseachta agus, go háirithe, an bhfuil sé de cheangal ar an údarás sin a cheangal go n‑íocfar na táillí sin mar ábhar tosaíochta, sula ndiúltóidh sé iarraidh den sórt sin a chomhlíonadh.
87.
Tugaim faoi deara tar éis scrúdú ar fhoclaíocht na forála sin a dhéanamh go liostaítear na roghanna i ndiaidh a chéile is iad íocaíocht táillí réasúnta bunaithe ar chostais riaracháin ar thaobh amháin, agus diúltú gníomh i leith iarrataí iomarcacha ar an taobh eile, agus go bhfuil siad scartha leis an gcónasc ‘nó’, nach féidir fháil amach ar bhonn na foclaíochta arna roghnú ord tosaíochta idir ceachtar acu de na roghanna seo. (
31
)
88.
Dá bhrí sin, is cosúil go dtacaíonn an fhoclaíocht sin, tríd an dá rogha atá ar fáil don údarás maoirseachta a chur ar chomhchéim, leis an léiriú go bhfuil an tsaoirse ag an údarás sin, a luaithe a shuíonn sé cineál iomarcach na n‑iarrataí a chuirtear faoina bhráid, rogha a dhéanamh idir a cheangal go n‑íocfar táillí réasúnacha agus diúltú gníomhú i leith iarrataí den sórt sin.
89.
Ós amhlaidh atá, i bhfianaise Airteagal 57(4) de RGCS agus na gcuspóirí a shaothraítear leis an Rialachán sin, ní féidir le húdarás maoirseachta an rogha sin a fheidhmiú ar bhealach lánroghnach agus neamhréasúnach. I bhfianaise a thábhachtaí atá an ceart chun gearáin a thaisceadh i bhfianaise an chuspóra maidir le hardleibhéal cosanta a áirithiú do shonraí pearsanta, an áit fhíor-riachtanach atá i measc na gcúraimí a shanntar do na húdaráis mhaoirseachta chun na gearáin sin a láimhseáil agus an oibleagáid atá ar na húdaráis sin na gearáin sin a phróiseáil le gach dícheall cuí, is faoi na húdaráis sin atá sé na himthosca ábhartha uile a chur san áireamh agus a áirithiú go bhfuil an rogha a roghnaíodh iomchuí agus comhréireach. Ní mór na tosca sin a áireamh sa ráiteas ar na cúiseanna atá le cinneadh an údaráis maoirseachta lena mbaineann.
90.
I ndáil leis sin, d’fhéadfadh údarás maoirseachta a mheas gurb iomchuí, ag brath ar na himthosca ábhartha agus chun stop a chur le cleachtas mí-úsáideach ar dócha go ndéanfadh sé difear dá fheidhmiú cuí, a cheangal go n‑íocfaí táillí réasúnacha bunaithe ar na costais riaracháin a bhaineann le ró-ualach mar thoradh ar ghearáin iomarcacha. Mar thoradh ar fheidhm dhíspreagthach na rogha sin, d’fhéadfadh an t‑údarás sin a bheith i bhfabhar na rogha sin seachas diúltú gníomhú i leith na ngearán sin ón tús.
91.
Ba mhaith liom a rá freisin gur cheart go spreagfadh prionsabal na comhréireachta agus an cuspóir maidir le hardleibhéal cosanta a áirithiú do shonraí pearsanta údaráis mhaoirseachta chun breithniú a dhéanamh ar tháillí réasúnta a íoc bunaithe ar chostais riaracháin sula ndiúltófaí gníomhú i leith gearán, a mhéid is beart é a bhfuil tionchar níos lú aige ar chearta na n‑ábhar sonraí faoi RGCS.
92.
Mar sin féin, ní fheictear dom go bhféadfaí Airteagal 57(4) de RGCS a léiriú mar airteagal a théann chomh fada agus a chuireann sé d’oibleagáid ar údarás maoirseachta i ngach cás an rogha a chur i bhfeidhm maidir le híocaíocht táillí réasúnacha a éileamh mar ábhar tosaíochta.
93.
Dá bhrí sin, táim den tuairim nach mór Airteagal 57(4) de RGCS a léiriú sa chaoi, nuair a bhíonn iarrataí iomarcacha os a chomhair, go bhféadfaidh údarás maoirseachta rogha a dhéanamh, trí chinneadh réasúnaithe, idir a cheangal go n‑íocfar táillí réasúnacha bunaithe ar chostais riaracháin nó diúltú iad a chomhlíonadh, agus na himthosca ábhartha go léir á gcur san áireamh agus a áirithiú go bhfuil an rogha a roghnaítear iomchuí agus comhréireach, gan gaol tosaíochta a bheith ann idir an dá rogha sin.
IV. Conclúid
94.
I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, molaim go bhfreagródh an Chúirt Bhreithiúnais na ceisteanna a tharchuir an Verwaltungsgerichtshof (an Chúirt Riaracháin Uachtarach, an Ostair) le haghaidh réamhrialú mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 57(4) de Rialachán 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n‑aisghairtear Treoir 95/46/CE (an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí),
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
–
cumhdaítear leis an gcoincheap ‘iarraidh nó iarrataí’ san fhoráil sin na ‘gearáin’ dá dtagraítear in Airteagal 57(1)(f) agus in Airteagal 77(1) den Rialachán sin;
–
ní féidir iarrataí a aicmiú mar iarrataí ‘iomarcacha’ de réir bhrí Airteagal 57(4) den Rialachán sin mar gheall ar a líon le linn tréimhse ar leith, agus mar gheall air sin amháin, ós rud é gur faoin údarás maoirseachta atá sé freisin rún mí-úsáideach a léiriú ar thaobh an duine a dhéanann na hiarrataí sin;
–
i gcás ina mbeidh iarrataí iomarcacha os a chomhair, féadfaidh údarás maoirseachta rogha a dhéanamh, trí chinneadh réasúnaithe, idir íocaíocht táillí réasúnacha a éileamh bunaithe ar chostais riaracháin nó diúltiú iarrataí den sórt sin a chomhlíonadh, agus na himthosca ábhartha go léir á gcur san áireamh agus oiriúnacht agus comhréireacht na rogha roghnaithe á n‑áirithiú, gan gaol tosaíochta a bheith idir an dá rogha sin.
(
1
)	Bunteanga: an Fhraincis.
(
2
)	IO 2016 L 119, lch. 1.
(
3
)	Dar leis an eolas atá le fáil san iarraidh ar réamhrialú, baineann ceithre ghearán leis an mbliain 2018, baineann 53 ghearáin le 2019 agus rinneadh 20 ghearáin le linn an chéad ráithe de bhliain 2020. D’éiligh F R an ceart go ndéanfaí léirscriosadh i 46 chás agus an ceart rochtana i 29 gcás.
(
4
)	A mhéid atá Airteagal 57(1)(f) de RGCS ina léiriú, ar bhealach, ar Airteagal 77(1) den Rialachán sin, feictear dom gurb iomchuí é a chur leis na forálacha a bhfuil an chúirt a rinne an tarchur ag iarraidh a léiriú.
(
5
)	Féach, go háirithe, breithiúnas an 4 Bealtaine 2023, Österreichische Post(Caillteanas neamhairgid a bhaineann le próiseáil sonraí pearsanta) (C‑300/21, EU:C:2023:370, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
6
)	Féach, go háirithe, breithiúnais an 4 Bealtaine 2023, Österreichische Datenschutzbehörde agus CRIF (C‑487/21, EU:C:2023:369, mír 19 agus an cásdlí dá dtagraítear); an 7 Nollaig 2023, SCHUFA Holding(Saobhadh fiachais gan íoc) (C‑26/22 agus C‑64/22, EU:C:2023:958, mír 48 agus an cásdlí dá dtagraítear), agus an 30 Aibreán 2024, Trade Express-L agus DEVNIA TSIMENT (C‑395/22 agus C‑428/22, EU:C:2024:374, mír 65 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
7
)	Béim curtha leis.
(
8
)	Béim curtha leis.
(
9
)	Béim curtha leis.
(
10
)	Deir Rialtas na hOstaire gurb ionann láimhseáil gearán agus an sciar is mó d’ualach oibre na n‑údarás maoirseachta i dtéarmaí cainníochtúla.
(
11
)	Féach Internal EDPB Document 6/2020 on preliminary steps to handle a complaint: admissibility and vetting of complaints, arna ghlacadh an 15 Nollaig 2020, mír 15.
(
12
)	Féach freisin, go háirithe, maidir leis an léiriú docht ar na heisiamh dá bhforáiltear le forálacha an RGCS, breithiúnas an 16 Eanáir 2024, Österreichische Datenschutzbehörde (C‑33/22, EU:C:2024:46, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
13
)	Féach breithiúnas an 26 Deireadh Fómhair 2023, FT (Cóipeanna den chomhad leighis) (C‑307/22, EU:C:2023:811, mír 47).
(
14
)	Féach, go háirithe, breithiúnais an 6 Deireadh Fómhair 2015, Schrems (C‑362/14, EU:C:2015:650, mír 63), chomh maith leis an 7 Nollaig 2023, SCHUFA Holding (Saobhadh fiachais gan íoc) (C‑26/22 agus C‑64/22, EU:C:2023:958, mír 56 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
15
)	Féach, go háirithe, breithiúnas an 7 Nollaig 2023, SCHUFA Holding (Saobhadh fiachais gan íoc) (C‑26/22 agus C‑64/22, EU:C:2023:958, mír 58 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
16
)	C‐132/21, EU:C:2023:2.
(
17
)	Féach breithiúnas an 12 Eanáir 2023, Nemzeti Adatvédelmi és Információszabadság Hatóság (C‑132/21, EU:C:2023:2, mír 57).
(
18
)	Féach, go háirithe, breithiúnas an 26 Deireadh Fómhair 2023, FT (Cóipeanna den chomhad leighis) (C‑307/22, EU:C:2023:811, mír 73 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
19
)	Féach, go háirithe, breithiúnas an 22 Meitheamh 2023, Pankki S (C‑579/21, EU:C:2023:501, mír 58 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
20
)	Féach, go háirithe, breithiúnas an 22 Meitheamh 2023, Pankki S (C‑579/21, EU:C:2023:501, mír 59 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
21
)	Féach, go háirithe, breithiúnas an 26 Deireadh Fómhair 2023, FT (Cóipeanna den chomhad leighis) (C‑307/22, EU:C:2023:811, mír 50).
(
22
)	Féach Airteagal 12(5) RGCS, EDPB, Treoirlínte 01/2022 maidir le cearta na n‑ábhar sonraí – Ceart rochtana, arna ghlacadh an 28 Márta 2023, míreanna 175 go 195.
(
23
)	C‑307/22, EU:C:2023:811.
(
24
)	Féach breithiúnas an 26 Deireadh Fómhair 2023, FT (Cóipeanna den chomhad leighis) (C‑307/22, EU:C:2023:811, mír 31).
(
25
)	Féach breithiúnas an 26 Deireadh Fómhair 2023, FT (Cóipeanna den chomhad leighis) (C‑307/22, EU:C:2023:811, mír 32).
(
26
)	Féach, maidir leis an gcoincheap ‘mí-úsáid ceart’, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Szpunar in McCarthy agus páirtithe eile (C‑202/13, EU:C:2014:345, míreanna 108 go 114) agus, maidir le mí-úsáid ceart a thugtar leis an reachtaíocht um chosaint sonraí pearsanta, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Kokott in Nowak (C‑434/16, EU:C:2017:582, míreanna 42 go 50).
(
27
)	Féach, go háirithe, breithiúnas an 21 Nollaig 2023, BMW-Bank agus páirtithe eile (C‑38/21, C‑47/21 agus C‑232/21, EU:C:2023:1014, mír 281 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
28
)	Féach Hijmans, H., ‘Article 57. Tasks’, in Kuner, C., Bygrave, L. A., Docksey, C., agus Drechsler, L., The EU General Data Protection Regulation (GDPR): A Commentary, Oxford University Press USA, Nua-Eabhrac, 2020, lch. 927 go 938, go háirithe lch. 935.
(
29
)	Féach, de réir analaí, maidir le rochtain ar dhoiciméid, breithiúnas an 26 Deireadh Fómhair 2011, Dufour v BCE (T‑436/09, EU:T:2011:634, mír 122).
(
30
)	Féach, de réir analaí, maidir le rochtain phoiblí ar fhaisnéis chomhshaoil, breithiúnas an 20 Eanáir 2021, Land Baden‑Württemberg (Cumarsáid inmheánach) (C‑619/19, EU:C:2021:35, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
31
)	Féach, de réir analaí, breithiúnas an 12 Eanáir 2023, Österreichische Post (Faisnéis a bhaineann le faighteoirí sonraí pearsanta) (C-154/21, EU:C:2023:3, mír 31).