Arrest van het Gerecht (Tiende kamer) van 18 oktober 2023 – Ryanair/Commissie (Alitalia II; COVID-19)
(Zaak T‑333/21) (1)
„ Staatssteun – Italiaanse markt voor luchtvervoer – Steunmaatregel van Italië ten gunste van een luchtvaartmaatschappij in het kader van de COVID-19-pandemie – Rechtstreekse subsidie – Besluit om geen bezwaar te maken – Steunmaatregel tot herstel van de schade die is veroorzaakt door een buitengewone gebeurtenis – Artikel 107, lid 2, onder b), VWEU – Inaanmerkingneming van eerdere steunmaatregelen ten gunste van dezelfde begunstigde die het voorwerp zijn van lopende formele onderzoeksprocedures – Raming van de schade – Oorzakelijk verband – Beginsel van non-discriminatie – Vrij verrichten van diensten – Vrijheid van vestiging – Motiveringsplicht ”
1.      Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Met de interne markt verenigbare steun – Steunmaatregelen tot herstel van de schade die is veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen – Rechtstreekse subsidie aan een luchtvaartmaatschappij ter compensatie van de schade die zij als gevolg van de COVID-19-pandemie heeft geleden – Beoordeling uit het oogpunt van artikel 107, lid 2, onder b), VWEU – Inaanmerkingneming van alle relevante elementen – Eerdere steunmaatregelen ten gunste van dezelfde begunstigde maar die verschillende doelstellingen nastreven – Irrelevantie van die maatregelen
(Art. 108, leden 2 en 3, VWEU; verordening 2015/1589 van de Raad, art. 4, leden 3 en 4)
(zie punten 23‑32)
2.      Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Met de interne markt verenigbare steun – Steunmaatregelen tot herstel van de schade die is veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen – Rechtstreekse subsidie aan een luchtvaartmaatschappij ter compensatie van de schade die zij als gevolg van de COVID-19-pandemie heeft geleden – Beoordeling uit het oogpunt van artikel 107, lid 2, onder b), VWEU – Criteria – Evenredigheid van de steun – Begroting van de schade die de COVID-19-pandemie heeft berokkend aan de door de steun begunstigde onderneming op basis van de meest recente en passende gegevens uit het verleden – Geen kennelijke beoordelingsfout van de Commissie
[Art. 107, lid 2, b), VWEU]
(zie punten 45‑61)
3.      Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Met de interne markt verenigbare steun – Steunmaatregelen tot herstel van de schade die is veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen – Steunmaatregel die niet alle schade herstelt die is veroorzaakt door de buitengewone gebeurtenis – Daaronder begrepen
[Art. 107, lid 2, b), en art. 108, lid 3, VWEU]
(zie punten 106‑111)
4.      Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Met de interne markt verenigbare steun – Steunmaatregelen tot herstel van de schade die is veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen – Rechtstreekse subsidie aan een luchtvaartmaatschappij ter compensatie van de schade die zij als gevolg van de COVID-19-pandemie heeft geleden – Beoordeling uit het oogpunt van artikel 107, lid 2, onder b), VWEU – Criteria – Evenredigheid van de steun – Verplichting om het uit de steunmaatregel voortvloeiende concurrentievoordeel in aanmerking te nemen – Geen
[Art. 107, lid 2, b), VWEU]
(zie punten 123‑125)
5.      Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Met de interne markt verenigbare steun – Steunmaatregelen tot herstel van de schade die is veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen – Rechtstreekse subsidie aan een luchtvaartmaatschappij ter compensatie van de schade die zij als gevolg van de COVID-19-pandemie heeft geleden – Beoordeling uit het oogpunt van artikel 107, lid 2, onder b), VWEU – Beoordeling van de verenigbaarheid met het non-discriminatiebeginsel – Criteria – Doelstelling van de steun – Noodzaak van de steun – Evenredigheid van de steun
[Art. 18, eerste alinea, en art. 107, lid 2, b), VWEU]
(zie punten 130‑134, 136‑147)
6.      Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Met de interne markt verenigbare steun – Steunmaatregelen tot herstel van de schade die is veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen – Rechtstreekse subsidie aan een luchtvaartmaatschappij ter compensatie van de schade die zij als gevolg van de COVID-19-pandemie heeft geleden – Steun die met de interne markt verenigbaar is op grond van artikel 107, lid 2, onder b), VWEU – Schending van de beginselen van het vrij verrichten van diensten en de vrijheid van vestiging – Geen
[Art. 56, art. 58, lid 1, art. 100, lid 2, en art. 107, lid 2, b), VWEU; verordening nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad]
(zie punten 148‑153)
7.      Steunmaatregelen van de staten – Besluit van Commissie om geen bezwaar te maken tegen een nationale maatregel – Motiveringsplicht – Omvang – Inaanmerkingneming van de context en het geheel van rechtsregels die de betrokken materie regelen
(Art. 108, lid 3, en art. 296 VWEU)
(zie punten 162‑164)
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Ryanair DAC draagt haar eigen kosten alsook die van de Europese Commissie.
3)
De Italiaanse Republiek draagt haar eigen kosten.
1 PB C 310 van 2.8.2021.