62023CC0088
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
MACIEJA SZPUNARA
przedstawiona w dniu 6 czerwca 2024 r. (
1
)
Sprawa C‑88/23
Parfümerie Akzente GmbH
przeciwko
KTF Organisation AB
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Svea Hovrätt, Patent- och marknadsöverdomstolen (sąd apelacyjny z siedzibą w Sztokholmie, działający jako sąd apelacyjny ds. własności intelektualnej i ds. gospodarczych, Szwecja)]
Odesłanie prejudycjalne – Handel elektroniczny – Zakaz ograniczania swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z innego państwa członkowskiego – Uregulowanie krajowe przewidujące brak możliwości stosowania przepisów krajowych do usługodawcy mającego siedzibę w innym państwie członkowskim i świadczącego usługi społeczeństwa informacyjnego
I. Wprowadzenie
1.
Trybunał wielokrotnie już rozważał ustanowioną w art. 3 dyrektywy 2000/31/WE (
2
) tzw. zasadę państwa pochodzenia. Zgodnie z tą zasadą usługi społeczeństwa informacyjnego, z reguły i w odniesieniu do wymagań wchodzących w zakres dziedziny podlegającej koordynacji w rozumieniu art. 2 lit. h) tej dyrektywy, podlegają systemowi prawnemu państwa członkowskiego, w którym siedzibę ma świadczący te usługi usługodawca (państwa członkowskiego pochodzenia). Zgodnie z art. 3 ust. 2 wspomnianej dyrektywy, z zastrzeżeniem odstępstw przewidzianych w jej art. 3 ust. 4, inne państwo członkowskie, w którym znajdują się docelowi odbiorcy usług społeczeństwa informacyjnego (państwo członkowskie przeznaczenia), nie może ograniczać swobodnego przepływu tych usług.
2.
Pojęciem, które leży u podstaw mechanizmu ustanowionego w art. 3 dyrektywy 2000/31, jest zatem dziedzina podlegająca koordynacji. Rozpatrywana sprawa stanowi dla Trybunału okazję do określenia zakresu tego pojęcia w kontekście sprzedaży przez Internet, w drodze pochodzącej z innego państwa członkowskiego usługi społeczeństwa informacyjnego, produktów niespełniających wymagań określonych przez państwo członkowskie przeznaczenia. W tym względzie szczególny charakter niniejszej sprawy wynika z faktu, że wymagania te są wynikiem realizacji przyznanego państwom członkowskim przez prawo Unii uprawnienia w zakresie wprowadzania danych produktów do obrotu na ich terytoriach.
II. Ramy prawne
A.
Prawo Unii
1. Dyrektywa 2000/31
3.
Artykuł 1 dyrektywy 2000/31, zatytułowany „Cel i zakres”, stanowi:
„1.   Niniejsza dyrektywa dąży do przyczynienia się do właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego przez zapewnienie swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego między państwami członkowskimi.
2.   Niniejsza dyrektywa zbliża, w zakresie potrzebnym do osiągnięcia celu określonego w ust. 1, niektóre przepisy krajowe w sprawie usług społeczeństwa informacyjnego odnoszące się do rynku wewnętrznego, siedzib usługodawców, informacji handlowych, umów zawieranych drogą elektroniczną, odpowiedzialności pośredników, kodeksów postępowania, pozasądowych dróg rozstrzygania sporów, dochodzenia praw przed sądem oraz współpracy między państwami członkowskimi.
3.   Niniejsza dyrektywa uzupełnia prawo wspólnotowe mające zastosowanie do usług społeczeństwa informacyjnego bez uszczerbku dla poziomu ochrony, w szczególności zdrowia publicznego oraz interesów konsumentów, ustanowionego we wspólnotowych aktach prawnych oraz wykonujących je ustawodawstwach krajowych w zakresie, w jakim nie ogranicza to swobody świadczenia usług społeczeństwa informacyjnego.
4.   Niniejsza dyrektywa nie ustanawia dodatkowych zasad dotyczących prawa prywatnego międzynarodowego oraz nie zajmuje się właściwością sądów.
[…]”.
4.
Artykuł 2 tej dyrektywy, zatytułowany „Definicje”, przewiduje:
„Do celów niniejszej dyrektywy następujące pojęcia oznaczają:
[…]
h)
»dziedzina podlegająca koordynacji«: wymagania ustanowione w systemach prawnych państw członkowskich mające zastosowanie do podmiotów świadczących usługi społeczeństwa informacyjnego lub do usług społeczeństwa informacyjnego, niezależnie od tego, czy mają charakter ogólny, czy zostały przewidziane szczególnie dla nich.
(i)
koordynowana dziedzina dotyczy wymagań, które muszą być spełnione przez usługodawcę w związku z:
–
podjęciem działalności usługowej społeczeństwa informacyjnego, takich jak wymagania dotyczące kwalifikacji, zezwoleń lub zgłaszania,
–
prowadzeni[em] działalności polegającej na świadczeniu usług społeczeństwa informacyjnego, takich jak wymagania dotyczące zachowania usługodawcy, wymagania dotyczące jakości lub zawartoś[ci] usługi, łącznie z mającymi zastosowanie do reklamy i umów, lub wymagania dotyczące odpowiedzialności usługodawcy;
(ii)
koordynowana dziedzina nie obejmuje takich wymagań jak:
–
wymagania mające zastosowanie do towarów jako takich,
–
wymagania mające zastosowanie do dostawy towarów,
–
wymagania mające zastosowanie do usług, które nie są świadczone drogą elektroniczną”.
5.
Artykuł 3 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Rynek wewnętrzny”, ma następujące brzmienie:
„1.   Każde państwo członkowskie zapewnia, aby usługi społeczeństwa informacyjnego świadczone przez usługodawcę mającego siedzibę na jego terytorium były zgodne z przepisami krajowymi stosowanymi w tym państwie członkowskim i wchodzącymi w zakres koordynowanej dziedziny.
2.   Państwa członkowskie nie mogą z powodów wchodzących w zakres koordynowanej dziedziny ograniczać swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego pochodzących z innego państwa członkowskiego.
[…]”.
6.
Zgodnie z art. 6, zatytułowanym „Wymagane informacje”, który znajduje się w sekcji poświęconej informacjom handlowym tej samej dyrektywy:
„Poza innymi wymaganiami dotyczącymi informacji przewidzianymi przez prawo wspólnotowe państwa członkowskie zapewniają, żeby informacje handlowe, które stanowią część usługi społeczeństwa informacyjnego lub które stanowią taką usługę, spełniały co najmniej następujące warunki:
a)
informacja handlowa jest wyraźnie rozpoznawalna jako informacja handlowa;
[…]”.
2. Dyrektywa 2005/29
7.
Artykuł 3 dyrektywy 2005/29/WE (
3
), zatytułowany „Zakres zastosowania”, przewiduje w ust. 4:
„W przypadku kolizji pomiędzy przepisami niniejszej dyrektywy a innymi przepisami prawnymi Wspólnoty regulującymi szczególne aspekty nieuczciwych praktyk handlowych, te ostatnie mają pierwszeństwo i stosuje się je do tych szczególnych aspektów”.
8.
Artykuł 11 tej dyrektywy, zatytułowany „Wykonanie”, stanowi w ust. 1 akapit pierwszy:
„Państwa członkowskie zapewniają w interesie konsumentów odpowiednie i skuteczne środki zwalczania nieuczciwych praktyk w celu zapewnienia zgodności z przepisami niniejszej dyrektywy”.
3. Dyrektywa 75/324
9.
Artykuł 8 ust. 1 dyrektywy 75/324/EWG (
4
) stanowi, że „[…] każdy dozownik aerozolu – lub przytwierdzona do niego etykieta, w przypadku gdy ze względu na niewielkie rozmiary dozownika aerozolu nie mogą być na nim naniesione żadne dane (maksymalna pojemność 150 ml lub mniej) – musi posiadać w sposób dobrze widoczny, czytelny i nieusuwalny [określone w niniejszej dyrektywie] informacje”.
10.
Zgodnie z art. 8 ust. 2 tej dyrektywy „[p]aństwa członkowskie mogą uzależnić dopuszczenie do obrotu dozownika aerozoli na ich obszarze od sporządzenia tekstu etykiet w języku lub językach narodowych”.
4. Rozporządzenie nr 1223/2009
11.
Artykuł 19 rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 (
5
), zatytułowany „Oznakowanie”, stanowi w ust. 1, że „[…] na rynku udostępniane są wyłącznie produkty kosmetyczne, na których pojemnikach i opakowaniach zewnętrznych znajdują się [określone w niniejszym rozporządzeniu] nieusuwalne, łatwe do odczytania i widoczne informacje”. W szczególności takie informacje muszą przedstawiać „szczególne środki ostrożności, których należy przestrzegać podczas stosowania, a co najmniej te wymienione w załącznikach III–VI oraz wszelkie inne informacje dotyczące środków ostrożności wymaganych dla produktów kosmetycznych do stosowania profesjonalnego”.
12.
Artykuł 19 ust. 5 tego rozporządzenia uściśla, że „[i]nformacje [wymagane na mocy niniejszego rozporządzenia] podaje się w języku określonym przepisami państwa członkowskiego, w którym dany produkt jest udostępniany użytkownikowi końcowemu”.
B.
Prawo szwedzkie
1. Ustawa o handlu elektronicznym
13.
Lagen (2002:562) om elektronisk handel och andra informationssamhällets tjänster [ustawa (2002:562) o handlu elektronicznym i innych usługach społeczeństwa informacyjnego, zwana dalej „ustawą o handlu elektronicznym”], która dokonuje transpozycji dyrektywy 2000/31, przewiduje w § 3:
„Usługodawca mający siedzibę w państwie [Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG)] innym niż Szwecja jest uprawniony, niezależnie od przepisów szwedzkich w dziedzinie podlegającej koordynacji, do świadczenia usług społeczeństwa informacyjnego na rzecz usługobiorców w Szwecji.
Sąd lub inny organ mogą jednak, na podstawie prawa, [z zastrzeżeniem warunków odpowiadających tym z art. 3 ust. 4 dyrektywy 2000/31,] zastosować środek ograniczający swobodny przepływ takiej usługi […]”.
14.
Zgodnie z § 5 tej ustawy w zakresie dziedziny podlegającej koordynacji prawo szwedzkie znajduje zastosowanie do usług społeczeństwa informacyjnego świadczonych przez usługodawców mających siedzibę w Szwecji, nawet jeżeli usługi te są w całości lub w części skierowane do usługobiorców znajdujących się w innym państwie EOG.
2. Ustawa o praktykach handlowych
15.
Marknadsföringslagen (2008:486) [ustawa (2008:486) o praktykach handlowych, zwana dalej „ustawą o praktykach handlowych”], która dokonuje transpozycji dyrektywy 2005/29, zgodnie z jej § 2 ma zastosowanie w szczególności w przypadku, gdy przedsiębiorca, w ramach swojej działalności gospodarczej, promuje sprzedaż produktów.
16.
Zgodnie z § 3 tej ustawy pojęcie „praktyki handlowej” obejmuje reklamę i wszelkie inne środki przeznaczone, w ramach działalności gospodarczej przedsiębiorcy, do promowania sprzedaży produktów i dostępu do nich, w tym wszelkie działania i zaniechania, lub wszelkie inne środki lub zachowania przedsiębiorcy przed sprzedażą lub dostawą produktów konsumentom lub przedsiębiorcom, w trakcie owej sprzedaży lub dostawy, lub po nich.
17.
Zgodnie z § 5 wspomnianej ustawy „[w]szelka praktyka handlowa musi być zgodna z uczciwymi praktykami handlowymi”.
18.
Paragraf 6 tej samej ustawy ma następujące brzmienie:
„Wszelką praktykę handlową sprzeczną z uczciwymi praktykami handlowymi w rozumieniu § 5 uznaje się za nieuczciwą, jeżeli ogranicza lub może ograniczać zdolność usługobiorcy do świadomego podjęcia decyzji dotyczącej transakcji”.
19.
Paragraf 8 ustawy o praktykach handlowych przewiduje:
„Wszelką praktykę handlową wprowadzającą w błąd w rozumieniu §§ 9, 10 lub 12–17 uznaje się za nieuczciwą, jeżeli ogranicza lub może ograniczać zdolność usługobiorcy do świadomego podjęcia decyzji dotyczącej transakcji. Praktyki handlowe wprowadzające w błąd, o których mowa w pkt 1–23 załącznika I do [dyrektywy 2005/29], w każdym przypadku uznaje się za nieuczciwe”.
20.
Paragraf 10 tej ustawy stanowi:
„Stosowane przez przedsiębiorcę praktyki handlowe nie mogą wiązać się z używaniem oświadczeń nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd co do jego działalności lub działalności innego przedsiębiorcy.
Powyższy akapit pierwszy odnosi się w szczególności do oświadczeń dotyczących:
[…]
2)   pochodzenia produktu, jego stosowania i związanych z nim zagrożeń, takich jak wpływ na zdrowie lub środowisko,
[…]
4)   ceny produktu, elementów służących obliczeniu ceny, istnienia szczególnej korzyści w zakresie ceny i sposobów płatności,
5)   kwalifikacji, pozycji na rynku, zobowiązań, znaków towarowych, nazw handlowych, oznaczeń odróżniających i innych praw przedsiębiorcy lub innych przedsiębiorców,
6)   przyznanych przedsiębiorcy nagród i wyróżnień,
[…].
Przedsiębiorca nie może również pomijać istotnych informacji przy promocji działalności handlowej swojej lub innych podmiotów. Wprowadzającym w błąd zaniechaniem jest również przekazanie istotnych informacji w sposób niejasny, niezrozumiały, dwuznaczny lub z opóźnieniem”.
21.
Paragraf 23 wspomnianej ustawy przewiduje, że przedsiębiorcy, którego praktyki handlowe są nieuczciwe, można zakazać kontynuowania takiej promocji lub wszelkiej innej podobnej działalności.
3. Rozporządzenie dotyczące produktów kosmetycznych
22.
Förordning (2013:413) om kosmetiska produkter [rozporządzenie (2013:413) dotyczące produktów kosmetycznych, zwane dalej „rozporządzeniem dotyczącym produktów kosmetycznych”], stanowi w § 4 akapit pierwszy, że w przypadku gdy produkt kosmetyczny jest udostępniany użytkownikowi końcowemu na rynku szwedzkim, informacje wymagane w szczególności w art. 19 ust. 1 lit. d) rozporządzenia nr 1223/2009 muszą być podane w języku szwedzkim.
4. Przepisy urzędu ds. ochrony ludności i zarządzania kryzysowego w sprawie dozowników aerozoli
23.
Zgodnie z § 3 myndigheten för samhällsskydd och beredskaps föreskrifter om aerosolbehållare (MSBFS 2018:1) [przepisów urzędu ds. ochrony ludności i zarządzania kryzysowego w sprawie dozowników aerozoli (MSBFS 2018:1)] wprowadzane do obrotu dozowniki aerozoli muszą być zgodne z wymogami wynikającymi z tych przepisów oraz załączników do nich.
24.
Paragraf 4 tych przepisów przewiduje, że bez uszczerbku dla stosowania rozporządzenia (WE) nr 1272/2008 (
6
) na każdym dozowniku aerozolu trzeba wskazać w sposób czytelny i nieusuwalny, w języku szwedzkim, nazwisko i adres lub znak towarowy osoby, która wprowadza dozownik aerozolu do obrotu, symbol „3” (odwrócony epsilon), oznaczenia umożliwiające identyfikację partii, w której dany aerozol był napełniany, oznaczenia wyszczególnione w pkt 2.2 załącznika oraz nominalną objętość zawartości.
III. Okoliczności faktyczne sporu w postępowaniu głównym, pytania prejudycjalne i postępowanie przed Trybunałem
25.
Parfümerie Akzente jest spółką niemiecką, która za pośrednictwem swojej strony internetowej parfumdreams.se reklamuje i sprzedaje produkty do pielęgnacji włosów i inne produkty kosmetyczne przeznaczone na rynek szwedzki i dla szwedzkich klientów.
26.
Spółka KTF świadczy usługi na rzecz organizacji branżowej grupującej przedsiębiorstwa, które sprowadzają, wytwarzają i wprowadzają do obrotu produkty kosmetyczne i środki higieniczne.
27.
W lutym 2022 r. spółka KFT wytoczyła powództwo przeciwko spółce Parfümerie Akzente przed Patent- och marknadsdomstolen (sądem patentowym i gospodarczym, Szwecja) w celu zakazania tej ostatniej, pod groźbą kary pieniężnej, nieuczciwych praktyk polegających, po pierwsze, na stosowaniu, przy wprowadzaniu do obrotu produktów kosmetycznych i produktów do pielęgnacji włosów, pewnych konkretnych oświadczeń promocyjnych, po drugie, na wprowadzaniu do obrotu pewnych produktów kosmetycznych w dozownikach aerozoli, które nie są oznakowane w języku szwedzkim z naruszeniem przepisów szwedzkich dokonujących transpozycji dyrektywy 75/324, i po trzecie, na wprowadzaniu do obrotu pewnych produktów kosmetycznych, które nie są oznakowane w języku szwedzkim z naruszeniem w szczególności art. 19 ust. 1 lit. d) rozporządzenia nr 1223/2009 i załącznika III do tego rozporządzenia.
28.
Spółka KTF argumentowała przed tymże sądem, że kwestionowana promocja stanowiła nieuczciwą praktykę i w konsekwencji powinna zostać zakazana.
29.
Spółka KTF wskazała, że promocja i sprzedaż rozpatrywanych produktów były nakierowane na rynek szwedzki oraz że promocja wywoływała skutki w Szwecji. Zdaniem spółki KTF przepisy szwedzkie dokonujące transpozycji dyrektywy 2000/31, która opiera się na zasadzie państwa pochodzenia, mają charakter podrzędny w stosunku do przepisów szwedzkich dokonujących transpozycji dyrektywy 2005/29, w związku z czym powszechnie przyjmowana w prawie praktyk handlowych „zasada państwa wystąpienia skutków” jest nadrzędna wobec zasady państwa pochodzenia.
30.
W każdym razie dyrektywa 2005/29 stanowi środek pełnej harmonizacji, dlatego też nie można uznać przepisów szwedzkich regulujących praktyki handlowe za surowsze niż równoważne przepisy niemieckie.
31.
Spółka Parfümerie Akzente nie przyznała, iż dopuściła się naruszenia przepisów szwedzkich dotyczących praktyk handlowych, przyznała zaś, że promocja i sprzedaż rozpatrywanych produktów były rzeczywiście skierowane do Szwecji oraz że nie oznakowała swoich produktów w języku szwedzkim, chociaż należało oznakować je w sposób podnoszony przez spółkę KTF. Spółka Parfümerie Akzente uważa jednak, że dyrektywa 2000/31 stoi na przeszkodzie temu, aby usługodawca świadczący usługę społeczeństwa informacyjnego podlegał przepisom surowszym niż przepisy państwa członkowskiego, w którym ma swoją siedzibę. Jej zdaniem w rozpatrywanej sprawie zasada państwa pochodzenia wymaga zastosowania prawa niemieckiego dotyczącego praktyk handlowych, nawet jeżeli prawo to jest mniej surowe niż prawo szwedzkie.
32.
Wyrokiem z dnia 24 września 2021 r. sąd pierwszej instancji uwzględnił żądania spółki KTF. Uznał on, iż rozpatrywana promocja stanowiła nieuczciwą praktykę i w konsekwencji zakazał, na podstawie przepisów szwedzkich regulujących praktyki handlowe, spółce Parfümerie Akzente jej stosowania.
33.
W pierwszej kolejności sąd pierwszej instancji zbadał możliwość zastosowania szwedzkiego prawa dotyczącego praktyk handlowych do rozpatrywanych oświadczeń promocyjnych zamieszczonych na stronie internetowej spółki Parfümerie Akzente. Zauważył on, że spółka Parfümerie Akzente jest usługodawcą mającym siedzibę w Niemczech i że sprzedaż przez Internet rozpatrywanych produktów jest usługą społeczeństwa informacyjnego. Sąd ten uznał również, że przedmiotowe oświadczenia promocyjne stanowią część tej usługi oraz że wymagania odnoszące się do tych oświadczeń promocyjnych wchodzą w zakres dziedziny podlegającej koordynacji w rozumieniu dyrektywy 2000/31. W konsekwencji wspomniany sąd uznał, że spółka Parfümerie Akzente była uprawniona do świadczenia swojej usługi społeczeństwa informacyjnego na rzecz usługobiorców w Szwecji, czemu szwedzkie przepisy wchodzące w zakres dziedziny podlegającej koordynacji nie stały na przeszkodzie.
34.
W drugiej kolejności sąd pierwszej instancji zajął się dyrektywą 2005/29. Zauważył on, że dyrektywa ta stanowi środek pełnej harmonizacji, wobec czego jej przepisom należy nadawać to samo znaczenie i ten sam zakres w całej Unii. Ponadto w jego ocenie z uwagi na to, że spółka Parfümerie Akzente nie wskazała, iż prawo szwedzkie w dziedzinie praktyk handlowych jest surowsze niż prawo niemieckie, oraz na to, że zakwestionowane oświadczenia promocyjne wywoływały skutki w Szwecji, nic nie stoi na przeszkodzie stosowaniu szwedzkich przepisów regulujących praktyki handlowe.
35.
Co się tyczy wprowadzania do obrotu nieprawidłowo oznakowanych produktów, sąd pierwszej instancji nie dokonał natomiast podobnej analizy możliwości zastosowania przepisów szwedzkich.
36.
Spółka Parfümerie Akzente wniosła środek odwoławczy od tego wyroku do Svea Hovrätt, Patent- och marknadsöverdomstolen (sądu apelacyjnego z siedzibą w Sztokholmie, działającego jako sąd apelacyjny ds. własności intelektualnej i ds. gospodarczych, Szwecja), będącego sądem odsyłającym.
37.
Przed tymże sądem spółka KTF uściśliła, że spółka Parfümerie Akzente podjęła szereg działań w zakresie wprowadzania nieprawidłowo oznakowanych produktów do obrotu, a mianowicie reklamowała je na swojej stronie internetowej oraz sprzedawała je i dostarczała. W rozpatrywanej sprawie celem powództwa wytoczonego przez spółkę KTF było sprzeciwienie się zakwestionowanym metodom handlowym poprzez powołanie się na prawo o praktykach handlowych.
38.
W toku postępowania przed sądem odsyłającym zrodziły się pytania w odniesieniu do, po pierwsze, wdrożenia w Szwecji dyrektywy 2000/31 i jego zgodności z prawem Unii oraz, po drugie, zakresu dziedziny podlegającej koordynacji.
39.
W tych okolicznościach Svea Hovrätt, Patent- och marknadsöverdomstolen (sąd apelacyjny z siedzibą w Sztokholmie, działający jako sąd apelacyjny ds. własności intelektualnej i ds. gospodarczych), postanowieniem z dnia 13 lutego 2023 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 15 lutego 2023 r., postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy art. 3 ust. 2 dyrektywy [2000/31] należy, mając na uwadze prawo Unii w ujęciu ogólnym oraz jego skuteczne stosowanie, interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu prowadzącemu do niestosowania przepisów krajowych wchodzących w zakres dziedziny podlegającej koordynacji, w tym przepisów krajowych stanowiących środek implementacji dyrektywy [2005/29], jeżeli siedziba usługodawcy i miejsce, z którego świadczy on usługi społeczeństwa informacyjnego, znajdują się w innym państwie członkowskim i nie istnieją przesłanki do zastosowania jakiegokolwiek wyjątku wynikającego z tych przepisów krajowych, które stanowią środek implementacji art. 3 ust. 4 dyrektywy 2000/31?
2)
Czy dziedzina podlegająca koordynacji zgodnie z dyrektywą [2000/31] obejmuje promocję na stronie internetowej sprzedawcy oraz sprzedaż przez Internet produktu, w odniesieniu do którego zarzuca się, że został oznakowany z naruszeniem wymogów mających zastosowanie do produktów jako takich w państwie członkowskim konsumenta dokonującego zakupu?
3)
W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie drugie: czy wymogi mające zastosowanie do dostawy i produktów jako takich są jednak wyłączone z zakresu dziedziny podlegającej koordynacji, zgodnie z art. 2 lit. h) ppkt (ii) dyrektywy [2000/31], gdy dostawa samych produktów stanowi niezbędny etap promocji i sprzedaży przez Internet, czy też dostawę samych produktów należy uważać za element pomocniczy względem promocji i sprzedaży przez Internet oraz nierozerwalnie z nimi związany?
4)
Czy okoliczność, że wymagania mające zastosowanie do produktów jako takich wynikają z przepisów krajowych implementujących i uzupełniających uregulowania sektorowe Unii, w tym art. 8 ust. 2 dyrektywy [75/324] i art. 19 ust. 5 rozporządzenia [nr] 1223/2009, oraz oznaczających, iż wymagania mające zastosowanie do produktów muszą być spełnione, aby produkty mogły zostać wprowadzone do obrotu na rynku lub dostarczone konsumentom końcowym w państwie członkowskim, ma jakiekolwiek znaczenie przy udzieleniu odpowiedzi na pytania drugie i trzecie, a jeżeli tak, to jakie?”.
40.
Strony w postępowaniu głównym, rządy włoski i szwedzki oraz Komisja Europejska przedstawiły uwagi na piśmie. Spółka KTF, rządy szwedzki i francuski oraz Komisja były reprezentowane na rozprawie, która odbyła się w dniu 13 marca 2024 r.
IV. Analiza
A.
W przedmiocie zakresu pytań prejudycjalnych
41.
Pytania prejudycjalne zakładają, jak pragnę zauważyć na wstępie, że wprowadzanie rozpatrywanych produktów do obrotu przez spółkę Parfümerie Akzente na jej stronie internetowej stanowi „usługę społeczeństwa informacyjnego” w rozumieniu dyrektywy 2000/31 oraz że spółkę tę należy zatem uznać za usługodawcę świadczącego takie usługi. Biorąc pod uwagę, że kwalifikacja ta wydaje się uzasadniona w świetle rozpatrywanego odesłania prejudycjalnego i nie jest kwestionowana przez zainteresowanych, wychodzę z założenia, że usługa świadczona przez spółkę Parfümerie Akzente, generalnie rzecz biorąc, wchodzi w zakres pojęcia „usług społeczeństwa informacyjnego”.
42.
Również tytułem wstępu pragnę stwierdzić, że sąd odsyłający przedstawił Trybunałowi cztery pytania prejudycjalne dotyczące dwóch aspektów nierozerwalnie związanych z przepisami dotyczącymi promocji i sprzedaży przez Internet produktów w Unii.
43.
Pierwsze pytanie prejudycjalne dotyczy bowiem zakresu swobody, jakim dysponuje państwo członkowskie przeznaczenia przy stosowaniu własnych przepisów wchodzących w zakres dziedziny podlegającej koordynacji w rozumieniu art. 2 lit. h) dyrektywy 2000/31 do usługodawcy mającego siedzibę w innym państwie członkowskim, podczas gdy pytania od drugiego do czwartego dotyczą zakresu tej dziedziny. W tych okolicznościach wydaje się, że analizę pytań prejudycjalnych należy rozpocząć od zbadania tych, które koncentrują się na dziedzinie podlegającej koordynacji, czyli pytań drugiego, trzeciego i czwartego.
B.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych drugiego, trzeciego i czwartego
1. Zakres pytań prejudycjalnych drugiego, trzeciego i czwartego
44.
W sporze w postępowaniu głównym spółka KTF zarzuca spółce Parfümerie Akzente, po pierwsze, użycie pewnych oświadczeń promocyjnych w ramach wprowadzania rozpatrywanych produktów do obrotu oraz, po drugie, wprowadzenie do obrotu pewnych produktów, które nie zostały oznakowane zgodnie z przepisami szwedzkimi. Chociaż odesłanie prejudycjalne nie dostarcza szczegółów dotyczących tychże oświadczeń promocyjnych, wydaje się, że były to oświadczenia o charakterze ogólnym (
7
). Pytania prejudycjalne od drugiego do czwartego nie odnoszą się do rozpatrywanych oświadczeń promocyjnych. Są one natomiast związane z wątpliwościami, które powziął sąd odsyłający co do wprowadzania do obrotu produktów, w odniesieniu do których zarzuca się, że zostały niewłaściwie oznakowane.
45.
Dokładniej rzecz ujmując, poprzez pytania od drugiego do czwartego, które proponuję przenalizować łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 2 lit. h) dyrektywy 2000/31 należy interpretować w ten sposób, że dziedzina podlegająca koordynacji w rozumieniu tego przepisu obejmuje zakaz promocji i sprzedaży przez Internet produktu, w odniesieniu do którego zarzuca się, że został oznakowany z naruszeniem wymagań mających zastosowanie do produktu jako takiego w państwie członkowskim, na terytorium którego znajdują się konsumenci, do których skierowane są owe działania w zakresie wprowadzania do obrotu przez Internet, i ustanowionych przez to państwo członkowskie zgodnie z art. 8 ust. 2 dyrektywy 75/324 i art. 19 ust. 5 rozporządzenia nr 1223/2009.
46.
Prawdą jest, że sformułowanie drugiego pytania prejudycjalnego może sugerować, że sąd odsyłający dąży do ustalenia, czy promocja i sprzedaż przez Internet wchodzą w zakres dziedziny podlegającej koordynacji również w przypadku, gdy dotyczą one produktu, w odniesieniu do którego zarzuca się, że został oznakowany z naruszeniem wymagań mających zastosowanie do produktu jako takiego.
47.
W tym względzie pragnę zauważyć, że dziedzina podlegająca koordynacji, formalnie rzecz biorąc, obejmuje nie
działalność prowadzoną online, lecz wymagania mające zastosowanie do takiej działalności. Jak wynika bowiem z art. 2 lit. h) dyrektywy 2000/31, dziedzina ta obejmuje wymagania mające zastosowanie do podmiotów świadczących usługi społeczeństwa informacyjnego i do takich usług.
48.
W tych okolicznościach i w celu przypomnienia tego, co oczywiste, należy zauważyć, że „dziedzina podlegająca koordynacji” w rozumieniu art. 2 lit. h) dyrektywy 2000/31 obejmuje w szczególności wymagania dotyczące „prowadzenia działalności polegającej na świadczeniu usług społeczeństwa informacyjnego, takich jak wymagania dotyczące zachowania usługodawcy, wymagania dotyczące jakości lub zawartoś[ci] usługi, łącznie z mającymi zastosowanie do reklamy i umów, lub wymagania dotyczące odpowiedzialności usługodawcy”. Przepis ten wyklucza natomiast z dziedziny podlegającej koordynacji w szczególności „wymagania mające zastosowanie do towarów jako takich, [te] mające zastosowanie do dostawy towarów [oraz te] mające zastosowanie do usług, które nie są świadczone drogą elektroniczną”.
49.
Tym samym powierzchowna analiza pytań prejudycjalnych prowadziłaby do odpowiedzi, że wymagania dotyczące promocji i sprzedaży przez Internet rozpatrywanych produktów wchodzą w zakres dziedziny podlegającej koordynacji, podczas gdy wymagania dotyczące tych produktów jako takich i ich dostawy są z niej wykluczone. Wiedząc, że wniosek ten nasuwa się w sposób intuicyjny, sąd odsyłający zwraca się jednak do Trybunału o dokonanie analizy owego wniosku w świetle specyfiki rozpatrywanej sprawy.
50.
We wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym sąd odsyłający wyjaśnia bowiem, że pytanie drugie dotyczy kwestii, „czy dziedzina podlegająca koordynacji w rozumieniu dyrektywy 2000/31 obejmuje wymagania dotyczące promocji i sprzedaży przez Internet produktu, w odniesieniu do którego zarzuca się, że jest niezgodny z wymaganiami mającymi zastosowanie do produktu jako takiego”. Tymczasem, jak to wynika z odesłania prejudycjalnego, trzecie pytanie prejudycjalne zostało przedstawione na wypadek, gdyby zgodnie z odpowiedzią na pytanie drugie „dziedzina podlegająca koordynacji [obejmowała] wymagania mające zastosowanie do promocji i sprzedaży przez Internet”, w związku z czym „promowanie i sprzedawanie produktu przez Internet konsumentowi byłoby zgodne z prawem”.
51.
Niemniej jednak „wymagania dotyczące promocji i sprzedaży przez Internet”, których stosowanie wobec usługodawcy świadczącego usługi społeczeństwa informacyjnego jest rozpatrywane w przedmiotowej sprawie, nie są w odesłaniu prejudycjalnym jasno określone. Należy zatem ustalić, w jaki sposób sąd odsyłający te wymagania rozumie.
52.
Nic w odesłaniu prejudycjalnym nie wskazuje na to, aby zarzut wysuwany względem spółki Parfümerie Akzente ograniczał się do okoliczności, że spółka ta nie zamieściła na swojej stronie internetowej wszystkich informacji i wzmianek, które zgodnie z dyrektywą 75/324 i rozporządzeniem nr 1223/2009 powinny zwykle znajdować się na etykiecie produktu.
53.
Niemniej jednak w celu dostarczenia wszelkich użytecznych wskazówek w zakresie wykładni dokonam analizy kwestii, czy dyrektywa 75/324 oraz rozporządzenie nr 1223/2009 wymagają, aby przewidziane w nich informacje i wzmianki były stosowane również w ramach promocji i sprzedaży rozpatrywanych produktów przez Internet. O ile bowiem ta kwestia nie pojawia się w przypadku sprzedaży tradycyjnej, ponieważ konsument ma zwykle dostęp do produktu, który kupuje, o tyle inaczej jest w kontekście działalności online.
2. Wymagania w zakresie oznakowania przewidziane w prawie Unii
54.
W pierwszej kolejności art. 8 ust. 2 dyrektywy 75/324 zezwala państwom członkowskim na uzależnienie „dopuszczeni[a] do obrotu […] na ich obszarze” dozowników aerozoli od sporządzenia tekstu etykiet w języku narodowym.
55.
W tym względzie z lektury art. 8 ust. 1 dyrektywy 75/324 wynika, że przepis ten dotyczy informacji i wzmianek, które muszą być zamieszczone na produkcie lub ewentualnie na przytwierdzonej do niego etykiecie. Ponadto celem tej dyrektywy jest harmonizacja wymagań dotyczących specyfikacji technicznych dozowników aerozoli w celu ułatwienia wymiany handlowej w Unii (
8
) oraz, co można wywieść z treści informacji wymaganych w art. 8 tej dyrektywy w związku z pkt 2.2 załącznika do niej (
9
), zapewnienie bezpieczeństwa użytkowników rozpatrywanych produktów. Nic natomiast nie wskazuje na to, aby owe informacje i wzmianki były wymagane w celu umożliwienia konsumentowi dokonania świadomego wyboru, ponieważ owa dyrektywa nie reguluje aspektu promocyjnego wprowadzania dozowników aerozoli do obrotu.
56.
Tym samym, moim zdaniem, dyrektywa 75/324 nie wymaga, aby żądane informacje były stosowane również w praktykach handlowych dotyczących promocji i sprzedaży dozowników aerozoli przez Internet.
57.
W drugiej kolejności zgodnie z art. 19 ust. 1 i 5 rozporządzenia nr 1223/2009 „[niektóre] [i]nformacje [wymagane przez to rozporządzenie, aby produkt kosmetyczny mógł być udostępniony na rynku,] podaje się w języku określonym przepisami państwa członkowskiego, w którym dany produkt jest udostępniany użytkownikowi końcowemu”.
58.
W tym względzie pojęcie „udostępniania na rynku” zdefiniowano w art. 2 ust. 1 lit. g) rozporządzenia nr 1223/2009 jako „każde odpłatne lub nieodpłatne dostarczanie produktu kosmetycznego na rynek Wspólnoty do celów dystrybucji, konsumpcji lub stosowania, w ramach działalności handlowej” (
10
).
59.
Prawdą jest, że pojęcie to jest wystarczająco szerokie, aby obejmować również praktyki handlowe związane ze sprzedażą takich produktów (
11
). Zamiarem prawodawcy Unii nie było jednak uregulowanie w rozporządzeniu nr 1223/2009, w sposób szczegółowy i kompletny, formułowania informacji wymaganych w kontekście wprowadzania do obrotu produktów kosmetycznych przez Internet.
60.
Rozporządzenie nr 1223/2009 zmierza bowiem do wyczerpującej harmonizacji przepisów obowiązujących w Unii Europejskiej w celu ustanowienia rynku wewnętrznego produktów kosmetycznych, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi (
12
). W tym względzie informacje wymagane w art. 19 ust. 5 tego rozporządzenia muszą być podane w języku określonym przez państwo członkowskie, w którym produkt jest dostarczany użytkownikowi końcowemu, to znaczy konsumentowi wykorzystującemu dany produkt kosmetyczny albo osobie wykorzystującej taki produkt w ramach działalności zawodowej (
13
). Tym samym wyłącznym celem informacji i wzmianek jest zapewnienie bezpieczeństwa produktów kosmetycznych podczas ich używania. Nie są one natomiast wymagane w celu umożliwienia konsumentowi dokonania świadomego wyboru produktu. Konsumentem końcowym niekoniecznie jest bowiem ten, kto kupuje produkty kosmetyczne (
14
).
61.
W związku z tym przewidzianych w art. 19 rozporządzenia nr 1223/2009 wymogów w zakresie oznakowania nie należy mylić z tymi dotyczącymi oświadczeń o produkcie kosmetycznym, o których mowa w art. 20 tego rozporządzenia (
15
), ponieważ te ostatnie mają zastosowanie do wszelkich informacji tekstowych związanych z tymi produktami (
16
), w tym tych umożliwiających konsumentowi dokonanie świadomego wyboru produktu (
17
).
62.
Tak więc wymogi w zakresie oznakowania przewidziane w dyrektywie 75/324 oraz w rozporządzeniu nr 1223/2009 mają na celu ochronę użytkowników danych produktów i jako takie spełniają swoją funkcję w kontekście stosowania takich produktów. Wymogi te dotyczą więc par excellence bezpieczeństwa rozpatrywanych produktów. Informacje i wzmianki wymagane przez te dwa akty prawa Unii nie dotyczą natomiast promocji tych produktów i nie mają na celu umożliwienia konsumentowi świadomego podjęcia decyzji dotyczącej zakupu konkretnego produktu. Niekoniecznie muszą być one zatem stosowane w ramach promocji i sprzedaży przez Internet rozpatrywanych produktów.
3. Zakaz wprowadzania do obrotu produktów niezgodnych z wymogami w zakresie bezpieczeństwa
63.
Ze względu na to, że odrzuciłem wykładnię, zgodnie z którą informacje i wzmianki wymagane przez dyrektywę 75/324 i rozporządzenie nr 1223/2009 należy stosować również w ramach promocji i sprzedaży przez Internet, odwołanie się sądu odsyłającego do „wymagań dotyczących promocji i sprzedaży przez Internet produktu, w odniesieniu do którego zarzuca się, że jest niezgodny z wymaganiami mającymi zastosowanie do produktu jako takiego”, należy rozumieć w ten sposób, że sąd ten ma wątpliwości co do możliwości zakazania spółce Parfümerie Akzente promocji i sprzedaży przez Internet produktów, które nie są oznakowane w języku szwedzkim.
64.
Z jednej strony bowiem sąd pierwszej instancji uwzględnił żądania spółki KTF mające na celu zakazanie wprowadzania do obrotu produktów, w odniesieniu do których zarzuca się, że są nieprawidłowo oznakowane, i które zdaniem tej spółki nie mogą być zgodnie z prawem przedmiotem promocji lub sprzedaży na rzecz użytkowników końcowych w Szwecji. Z drugiej strony spółka Parfümerie Akzente przyznała, że reklamowała i sprzedawała rozpatrywane produkty, że produkty te należało oznakować w sposób podnoszony przez spółkę KTF i że ich etykiety nie były sporządzone w języku szwedzkim. Wydaje się, że w swoim środku odwoławczym wniesionym do sądu odsyłającego spółka Parfümerie Akzente kwestionuje stosowanie przepisów szwedzkich w szczególności do promocji i sprzedaży przez Internet wspomnianych produktów w tymże państwie członkowskim.
65.
Tym samym wymogi mające zastosowanie do promocji i sprzedaży przez Internet, do których nawiązuje sąd odsyłający, sprowadzają się do zakazu promocji i sprzedaży produktów oznakowanych z naruszeniem norm w zakresie bezpieczeństwa mających zastosowanie do produktów wprowadzanych na rynek na terytorium Szwecji lub dostarczanych konsumentom końcowym w Szwecji.
4. Rozpatrywany zakaz a dziedzina podlegająca koordynacji
66.
Artykuł 8 ust. 2 dyrektywy 75/324 zezwala państwu członkowskiemu, w którym następuje wprowadzenie do obrotu, na wymaganie, aby etykieta dozownika aerozolu była sporządzona w całości w języku lub językach narodowych tego państwa członkowskiego. Podobnie informacje wymienione w art. 19 ust. 5 rozporządzenia nr 1223/2009 muszą być dostępne w języku określonym przez państwo członkowskie, w którym dany produkt kosmetyczny jest udostępniany użytkownikowi końcowemu.
67.
Artykuł 4 dyrektywy 75/324 i art. 9 rozporządzenia nr 1223/2009 przewidują, w niemal identycznym brzmieniu, że państwa członkowskie nie mogą z przyczyn odnoszących się do wymagań ustanowionych w tychże aktach prawa Unii odmówić, zabronić lub ograniczyć wprowadzenia do obrotu na ich terytoriach produktu, który jest zgodny z wymaganiami tych aktów. Rozpatrywana sprawa dotyczy natomiast produktów, które są niezgodne z systemem językowym określonym przez Królestwo Szwecji stosownie do art. 8 ust. 2 tej dyrektywy i art. 19 ust. 5 tego rozporządzenia. Powstaje pytanie, czy owo państwo członkowskie może zakazać promocji i sprzedaży przez Internet takich produktów konsumentom we wspomnianym państwie członkowskim.
68.
A priori takie zakazanie przez państwo członkowskie przeznaczenia promocji i sprzedaży przez Internet byłoby sprzeczne z mechanizmem ustanowionym w art. 3 dyrektywy 2000/31. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 3 tej dyrektywy ma ona zastosowanie do usług społeczeństwa informacyjnego bez uszczerbku dla poziomu ochrony, w szczególności zdrowia publicznego oraz interesów konsumentów, ustanowionego w aktach prawnych Unii oraz w wykonujących je ustawodawstwach krajowych w zakresie, w jakim nie ogranicza to swobodnego przepływu takich usług. Tym samym mechanizm ustanowiony w art. 3 wspomnianej dyrektywy ma pierwszeństwo przed przepisami ochronnymi, które ograniczają przepływ usług online.
69.
Niemniej jednak ramy swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego określono w art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31. Zgodnie z tym przepisem państwa członkowskie nie mogą – z powodów wchodzących w zakres dziedziny podlegającej koordynacji – ograniczać swobodnego przepływu takich usług pochodzących z innego państwa członkowskiego. Przedmiotowy zakaz dotyczy promocji i sprzedaży przez Internet produktów, które są niezgodne z wymaganiami dotyczącymi towarów jako takich. Zakaz ten opiera się par excellence na przesłankach, które nie są objęte dziedziną podlegającą koordynacji, i ma na celu zapewnienie skuteczności tych wymagań.
70.
Zgodnie z tym tokiem rozumowania, jak to wynika z art. 2 lit. h) ppkt (i) dyrektywy 2000/31, dziedzina podlegająca koordynacji obejmuje wymagania, jakie podmioty świadczące usługi społeczeństwa informacyjnego muszą spełniać, aby z punktu widzenia danego państwa członkowskiego prowadzenie działalności polegającej na świadczeniu takich usług było zgodne z prawem. Niezgodność rozpatrywanego wprowadzania do obrotu z prawem nie ma związku ze sposobem, w jaki się ono odbywa, czy z jego konkretnym aspektem, lecz wynika bezpośrednio i wyłącznie z niespełniania przez wprowadzane do obrotu produkty norm w zakresie bezpieczeństwa mających zastosowanie do danych produktów na mocy ustawodawstwa państwa członkowskiego przeznaczenia.
71.
Ponadto za wykładnią, zgodnie z którą zakaz wprowadzania do obrotu przez Internet produktów niezgodnych z normami w zakresie bezpieczeństwa produktów nie jest objęty tą dziedziną, przemawiają również wnioski wynikające z wyroku Ker-Optika (
18
), w którym Trybunał analizował sprzedaż soczewek kontaktowych przez Internet w świetle dyrektywy 2000/31.
72.
W tym wyroku Trybunał wskazał bowiem, że w ramach takiej sprzedaży można wyróżnić wiele elementów, a mianowicie, między innymi, po pierwsze, czynność sprzedaży we właściwym tego słowa znaczeniu, która charakteryzuje się ofertą zawarcia umowy online oraz zawarciem umowy drogą elektroniczną, po drugie, dostawę sprzedanego towaru oraz, po trzecie, opcjonalnie, element poprzedzający sprzedaż lub dostawę, taki jak konsultacja klienta z lekarzem (
19
).
73.
Dokonawszy tego rozróżnienia, Trybunał uznał, po pierwsze, że dziedzina podlegająca koordynacji obejmuje przepisy krajowe, które zakazują w szczególności oferowania online oraz zawierania umów drogą elektroniczną (
20
). Po drugie, Trybunał orzekł bez żadnych zastrzeżeń, że „zgodnie z samymi postanowieniami art. 2 lit. h) ppkt (ii) dyrektywy 2001/31 koordynowana dziedzina nie obejmuje wymogów mających zastosowanie do dostawy towarów, w [przypadku] której umowa została zawarta drogą elektroniczną”, oraz że w związku z tym przepisy krajowe dotyczące warunków, na jakich dany towar sprzedawany przez Internet może zostać doręczony na terytorium państwa członkowskiego, nie są objęte zakresem zastosowania rzeczonej dyrektywy (
21
). Następnie Trybunał uznał, że ponieważ uregulowanie krajowe zakazujące „sprzedaży soczewek kontaktowych przez Internet [dotyczyło] umowy sprzedaży charakteryzującej się dostawą takich soczewek do miejsca zamieszkania konsumenta”, uregulowanie to powinno być oceniane nie w świetle rzeczonej dyrektywy, lecz z punktu widzenia traktatu (
22
).
74.
Tak więc z jednej strony nie można uznać, że zakaz sprzedaży przez Internet produktów niezgodnych z wymaganiami mającymi zastosowanie do towarów jako takich wchodzi w zakres dziedziny podlegającej koordynacji. Z drugiej strony art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31 nie uniemożliwia państwu członkowskiemu przeznaczenia zakazania promocji i sprzedaży przez Internet takich produktów.
75.
W tych okolicznościach pozostaje przeanalizować, czy – jak to zakłada trzecie pytanie prejudycjalne w formie, w jakiej ujął je sąd odsyłający – wniosku tego nie podważają ustalenia wypływające z wyroku A (Reklama i sprzedaż produktów leczniczych przez Internet) (
23
) w zakresie, w jakim z wyroku tego wynika, że niektóre rodzaje działań, które są nierozerwalnie związane z działalnością online i mają względem niej charakter pomocniczy, wchodzą w zakres dziedziny podlegającej koordynacji.
5. Oznakowanie jako element nierozerwalnie związany z promocją i sprzedażą przez Internet i mający względem nich charakter pomocniczy
76.
Sąd odsyłający uważa, że w przypadku sprzedaży przez Internet, gdy sprzedaż jest przez usługodawcę w całości skierowana do konsumentów w innym państwie członkowskim, w którym usługodawca ten nie ma siedziby, dostawa produktu siłą rzeczy jest częścią usługi, a zatem może stanowić element nierozerwalnie z nią związany i mający względem niej charakter pomocniczy. W takim przypadku bowiem dostawa produktu jako takiego jest istotnym warunkiem sprzedaży przez Internet. Taki tok rozumowania, inspirowany wyrokiem A (Reklama i sprzedaż produktów leczniczych przez Internet), prowadziłby do uznania, że wymagania dotyczące dostawy lub produktu jako takiego, podobnie jak wymagania dotyczące działalności online, wchodzą w zakres dziedziny podlegającej koordynacji. W praktyce spółka Parfümerie Akzente byłaby zatem uprawniona do dostarczania konsumentom w Szwecji produktów kosmetycznych oznakowanych zgodnie z prawem państwa członkowskiego, w którym ma ona swoją siedzibę.
77.
Nie jestem przekonany do takiego toku rozumowania. Podążanie za logiką leżącą u podstaw pytania trzeciego oznaczałoby bowiem uznanie, że z punktu widzenia dyrektywy 2000/31 dostawa jakiegokolwiek produktu sprzedanego przez Internet również stanowi element konieczny i nierozerwalnie związany z usługą społeczeństwa informacyjnego.
78.
Wnioski wywiedzione z wyroku A (Reklama i sprzedaż produktów leczniczych przez Internet) również nie przemawiają za wspomnianym tokiem rozumowania. W tym wyroku Trybunał miał bowiem rozstrzygnąć, czy wielokanałowa kampania reklamowa prowadzona zarówno za pomocą nośników elektronicznych, jak i fizycznych, wchodziła w całości w zakres dziedziny podlegającej koordynacji.
79.
W tym względzie Trybunał orzekł przede wszystkim, że „taka reklama w całości, niezależnie od konkretnego sposobu, w jaki jest dokonywana, ma na celu przyciągnięcie do strony internetowej [usługodawcy świadczącego usługi społeczeństwa informacyjnego] potencjalnych konsumentów i promowanie sprzedaży jej produktów przez Internet” (
24
), z której wywodzi ona w pełni swoje znaczenie gospodarcze (
25
). Następnie Trybunał wskazał, że sztuczne byłoby uznanie części reklamy prowadzonej za pośrednictwem Internetu za wchodzącą w zakres dziedziny podlegającej koordynacji oraz wyłączenie z tej dziedziny części reklamy prowadzonej za pomocą nośników fizycznych (
26
). Wreszcie nawiązał on do brzmienia art. 2 lit. h) ppkt (i) dyrektywy 2000/31, który przewiduje w szczególności, że wymagania mające zastosowanie do reklamy wchodzą w zakres dziedziny podlegającej koordynacji (
27
).
80.
W świetle powyższych rozważań Trybunał orzekł, że rozpatrywana reklama stanowiła element pomocniczy i nierozerwalnie związany z usługą sprzedaży przez Internet i w związku z tym wchodziła w całości w zakres „dziedziny podlegającej koordynacji” w rozumieniu dyrektywy 2000/31 (
28
).
81.
Orzecznictwa tego nie można jednak zastosować w rozpatrywanej sprawie.
82.
W pierwszej kolejności oznakowanie produktów nie ma bowiem charakteru pomocniczego w rozumieniu wyroku A (Reklama i sprzedaż produktów leczniczych przez Internet) względem ich promocji i sprzedaży przez Internet, ponieważ nie służy ono promowaniu tych produktów wśród konsumentów, lecz umożliwia konsumentom uzyskanie informacji na temat używania produktu i sposobu jego stosowania w celu zapewnienia realizacji celu polegającego na zagwarantowaniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi (
29
).
83.
W drugiej kolejności, chociaż art. 2 lit. h) ppkt (i) dyrektywy 2000/31 pozostawia pewien zakres swobody dla uznania, że wymagania dotyczące działalności reklamowej wchodzą w zakres dziedziny podlegającej koordynacji, to art. 2 lit. h) ppkt (ii) tej dyrektywy ostatecznie wyklucza z tej dziedziny wymagania mające zastosowanie do towarów jako takich. Wykładnia ta znajduje potwierdzenie w motywie 21 wspomnianej dyrektywy, zgodnie z którym dziedzina podlegająca koordynacji nie dotyczy wymagań prawnych państw członkowskich odnoszących się do towarów, takich jak w szczególności normy bezpieczeństwa lub obowiązki w zakresie etykietowania.
84.
W trzeciej kolejności, jak zwracałem uwagę (
30
), wykładnia, zgodnie z którą obowiązki w zakresie etykietowania – pomimo ich związku z działalnością online – są wykluczone z dziedziny podlegającej koordynacji, znajduje potwierdzenie we wnioskach wywiedzionych z wyroku Ker-Optika (
31
). Prawdą jest, że w tymże wyroku Trybunał skupił się na wymogach mających zastosowanie do dostawy towarów sprzedawanych przez Internet, podczas gdy rozpatrywana sprawa dotyczy wymagań mających zastosowanie do towarów jako takich. Jednakże dyrektywa 2000/31 traktuje te dwa rodzaje wymagań w ten sam sposób.
85.
W tym względzie można jednak wskazać cechę charakterystyczną wymagań mających zastosowanie do towarów jako takich, która z punktu widzenia ich związku z promocją i sprzedażą przez Internet odróżnia je od tych mających zastosowanie do dostawy. Żaden element dostawy nie występuje bowiem bezpośrednio w ramach promocji i sprzedaży przez Internet, podczas gdy niektóre elementy etykiety mogą być powielane w ramach wprowadzania danych produktów do obrotu przez Internet. Rządy włoski i francuski zwracają w swojej argumentacji uwagę na tę cechę charakterystyczną wymagań w zakresie oznakowania.
86.
Jednakże, jak już zauważyłem powyżej, nic nie wskazuje na to, aby zarzuty kierowane wobec spółki Parfümerie Akzente sprowadzały się do okoliczności, że spółka ta nie zamieściła na swojej stronie internetowej wszystkich informacji i wzmianek, które zgodnie z dyrektywą 75/324 i rozporządzeniem nr 1223/2009 powinny być – co do zasady – umieszczone na etykiecie produktu (
32
). W każdym razie informacje wymagane na mocy tych dwóch aktów prawa Unii niekoniecznie muszą być wykorzystywane w ramach promocji i sprzedaży przez Internet rozpatrywanych produktów (
33
).
87.
Wreszcie w czwartej kolejności wykładnia, zgodnie z którą wymagania dotyczące towarów jako takich – pomimo ich związku z działalnością online – są wykluczone z dziedziny podlegającej koordynacji (co oznacza, że usługodawca świadczący usługę społeczeństwa informacyjnego nie może powoływać się na zasadę państwa pochodzenia w celu uniknięcia podlegania tym wymaganiom), nie może zostać podważona przez okoliczność, że szwedzki konsument może, nie wiedząc o takich wymaganiach obowiązujących w jego państwie członkowskim, udać się do innego państwa członkowskiego i tam nabyć produkty oznakowane w języku, którego nie rozumie. Ten bardzo szczególny przypadek nie odpowiada sytuacji sprzedaży produktów w Szwecji przez usługodawcę mającego siedzibę w innym państwie członkowskim (
34
). W związku z tym okoliczność, że w Unii konsument może się przemieszczać w celu nabycia produktu zgodnego z lokalnymi wymaganiami, pozostaje bez uszczerbku dla stosowania w ramach Unii w sposób rozproszony wymagań przewidzianych przez poszczególne państwa członkowskie i mających zastosowanie do produktów jako takich, co tworzy swoistą mozaikę uregulowań. Zgodnie bowiem z logiką mechanizmu ustanowionego w art. 3 dyrektywy 2000/31 każde państwo członkowskie może nałożyć takie wymagania na swoim terytorium.
88.
Mając na uwadze całość powyższych wywodów, na pytania prejudycjalne drugie, trzecie i czwarte należy odpowiedzieć, że art. 2 lit. h) dyrektywy 2000/31 należy interpretować w ten sposób, że dziedzina podlegająca koordynacji w rozumieniu tego przepisu nie obejmuje zakazu promocji i sprzedaży przez Internet produktu oznakowanego z naruszeniem wymagań mających zastosowanie do produktu jako takiego w państwie członkowskim, na którego terytorium znajdują się konsumenci, do których skierowane są owe działania w zakresie wprowadzania do obrotu przez Internet, i ustanowionych przez to państwo członkowskie zgodnie z art. 8 ust. 2 dyrektywy 75/324 i art. 19 ust. 5 rozporządzenia nr 1223/2009.
89.
Dla dopełnienia wywodu pragnę zauważyć, że chociaż zakaz ten nie wchodzi w zakres dziedziny podlegającej koordynacji w rozumieniu dyrektywy 2000/31, musi on jednak być zgodny z innymi odpowiednimi przepisami prawa Unii. Jednakże pytania przedstawione przez sąd odsyłający ograniczają się do kwestii, czy wspomniany zakaz wchodzi w zakres dziedziny podlegającej koordynacji. Badanie jego zgodności z prawem Unii nie jest zatem konieczne.
C.
W przedmiocie pierwszego pytania prejudycjalnego
90.
Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31 stoi na przeszkodzie temu, aby państwo członkowskie, dokonując transpozycji tego przepisu do prawa krajowego, ustanowiło zasadę, zgodnie z którą, z zastrzeżeniem odstępstw przewidzianych w art. 3 ust. 4 tej dyrektywy, przepisy krajowe, które wchodzą w zakres dziedziny podlegającej koordynacji w rozumieniu art. 2 lit. h) wspomnianej dyrektywy, nie mają zastosowania ani do mającego siedzibę w innym państwie członkowskim usługodawcy świadczącego usługi społeczeństwa informacyjnego, ani do świadczonej przez niego usługi.
91.
Wydaje się, że pytanie to zostało przedstawione na wypadek, gdyby Trybunał udzielił na pytania prejudycjalne drugie, trzecie i czwarte odpowiedzi, że zakaz promocji i sprzedaży przez Internet produktów, w odniesieniu do których zarzuca się, że są nieprawidłowo oznakowane, wchodzi w zakres dziedziny podlegającej koordynacji.
92.
W tym względzie, jak to wynika z przeprowadzonej przeze mnie analizy tych trzech pytań, ani będące przedmiotem postępowania głównego wymagania w zakresie oznakowania produktów, ani zakaz promocji i sprzedaży przez Internet produktu, który jest oznakowany niezgodnie z tymi wymaganiami, nie wchodzą w zakres dziedziny podlegającej koordynacji w rozumieniu dyrektywy 2000/31. Odpowiedź udzielona przeze mnie na owe pytania powinna być zatem wystarczająca do rozwiania wątpliwości sądu odsyłającego. Udzielenie odpowiedzi na pierwsze pytanie prejudycjalne nie jest więc konieczne.
93.
Tytułem uzupełnienia należy zaznaczyć, że pytanie to można rozumieć w taki sposób, że jego źródłem są nie twierdzenia spółki KTF dotyczące wprowadzania do obrotu produktów, w odniesieniu do których zarzuca się, że są nieprawidłowo oznakowane, ale te jej twierdzenia, zgodnie z którymi spółka Parfümerie Akzente miała używać na swojej stronie internetowej pewnych oświadczeń promocyjnych o charakterze ogólnym (
35
).
94.
W tym względzie pragnę wskazać, że sąd pierwszej instancji nie rozpatrzył szczegółowo kwestii, czy przepisy szwedzkie w dziedzinie nieuczciwych praktyk handlowych mają zastosowanie do wprowadzania do obrotu produktów, w odniesieniu do których zarzuca się, że są nieprawidłowo oznakowane. Sąd ten zastanawiał się jednak, czy owe przepisy mają zastosowanie do oświadczeń promocyjnych o charakterze ogólnym i uznał w istocie, że tak (
36
).
95.
W tych okolicznościach nie można wykluczyć, że sąd odsyłający uważa, że przepis szwedzki, który transponuje art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31, stoi na przeszkodzie stosowaniu przepisów szwedzkich w zakresie nieuczciwych praktyk handlowych do tych oświadczeń promocyjnych i z tego powodu powziął wątpliwości co do zgodności z prawem Unii tegoż przepisu transponującego.
96.
Jednakże, nawet przy założeniu, że przedstawiony przeze mnie sposób rozumienia pytania pierwszego odpowiada wahaniom sądu odsyłającego, taka wątpliwość nie wynika w sposób jasny z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, a w każdym razie pozostaje w znacznym stopniu hipotetyczna i abstrakcyjna.
97.
Chociaż bowiem pytanie prejudycjalne odnosi się do art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31, sąd odsyłający nie wskazuje żadnego potencjalnego ograniczenia w swobodnym przepływie usług społeczeństwa informacyjnego, do którego zagwarantowania ten przepis prawa Unii zmierza.
98.
W tym kontekście należy również zauważyć, że zgodnie z takim sposobem rozumienia pytania pierwszego sprawa w postępowaniu głównym dotyczy kwestii, czy aby pochodzący z innego państwa członkowskiego usługodawca świadczący usługę społeczeństwa informacyjnego mógł podlegać sankcji, do tejże usługi muszą mieć zastosowanie przepisy w zakresie nieuczciwych praktyk handlowych przewidziane przez państwo członkowskie przeznaczenia. Tymczasem art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31 określa raczej sytuacje, w których przepisy tego pierwszego państwa członkowskiego nie mogą mieć zastosowania do takiej usługi.
99.
Wreszcie sąd odsyłający sugeruje, że jeżeli przepisy szwedzkie nie mają zastosowania, zachowanie stanowiące nieuczciwą praktykę handlową nie może skutkować nałożeniem sankcji w postępowaniu przed sądami szwedzkimi. Sądy te bowiem nie mogłyby również stosować przepisów państwa członkowskiego pochodzenia dotyczących nieuczciwych praktyk handlowych (
37
). Sąd odsyłający nie przedstawia jednak pytania dotyczącego terytorialnego zakresu stosowania dyrektywy 2005/29 i przepisów transponujących tę dyrektywę, a w konsekwencji nie daje Trybunałowi sposobności zajęcia się założeniem mogącym leżeć u źródeł wątpliwości, które należałoby rozwiać, aby sąd ten mógł rozstrzygnąć zawisły przed nim spór.
V. Wnioski
100.
W świetle całości powyższych rozważań proponuję, aby na pytania prejudycjalne przedstawione przez Svea Hovrätt, Patent- och marknadsöverdomstolen (sąd apelacyjny z siedzibą w Sztokholmie, działający jako sąd apelacyjny ds. własności intelektualnej i ds. gospodarczych, Szwecja) Trybunał odpowiedział w następujący sposób:
Artykuł 2 lit. h) dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym)
należy interpretować w ten sposób, że:
dziedzina podlegająca koordynacji w rozumieniu tego przepisu nie obejmuje zakazu promocji i sprzedaży przez Internet produktu oznakowanego z naruszeniem wymagań mających zastosowanie do produktu jako takiego w państwie członkowskim, na terytorium którego znajdują się konsumenci, do których skierowane są owe działania w zakresie wprowadzania do obrotu przez Internet, i ustanowionych przez to państwo członkowskie zgodnie z art. 8 ust. 2 dyrektywy Rady 75/324/EWG z dnia 20 maja 1975 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do dozowników aerozoli i art. 19 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych.
(
1
)	Język oryginału: francuski.
(
2
)	Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym) (Dz.U. 2000, L 178, s. 1).
(
3
)	Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniająca dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych) (Dz.U. 2005, L 149, s. 22).
(
4
)	Dyrektywa Rady z dnia 20 maja 1975 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do dozowników aerozoli (Dz.U. 1975, L 147, s. 40).
(
5
)	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczące produktów kosmetycznych (Dz.U. 2009, L 342, s. 59).
(
6
)	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz.U. 2008, L 353, s. 1).
(
7
)	Oświadczenia promocyjne, o których mowa w powództwie spółki KTF, przytoczono w uwagach spółki Parfümerie Akzente oraz Komisji. Wynika z nich, że oświadczenia te nie dotyczyły konkretnych produktów, lecz na przykład okoliczności, że spółka Parfümerie Akzente jest „zatwierdzonym sprzedawcą internetowym” sprzedającym „produkty oryginalne, pozbawione wad i bezpieczne” lub też „produkty wytwarzane przez członków niemieckiej organizacji branżowej dystrybutorów kosmetyków”.
(
8
)	Zobacz motyw pierwszy dyrektywy 75/324.
(
9
)	Zgodnie z pkt 2.2 tego załącznika każdy dozownik aerozolu lub jego opakowanie muszą posiadać, w sposób widoczny i czytelny, związane ze specyfikacją dozownika aerozolu wzmianki dotyczące jego łatwopalności.
(
10
)	Wyróżnienie własne.
(
11
)	Zobacz analogicznie wyrok z dnia 19 stycznia 2023 r., CIHEF i in. (C‑147/21, EU:C:2023:31), który dotyczy innego uregulowania prawnego Unii definiującego udostępnianie na rynku w sposób niemal identyczny jak rozporządzenie nr 1223/2009 jako każde odpłatne lub nieodpłatne dostarczanie produktu biobójczego lub wyrobu poddanego działaniu produktów biobójczych w celu jego dystrybucji lub stosowania w ramach działalności handlowej. Wyrok ten dotyczył przepisów krajowych zakazujących pewnych praktyk handlowych, takich jak zniżki, rabaty, upusty, zróżnicowanie ogólnych i szczególnych warunków sprzedaży czy też dostawa darmowych sztuk, oraz wszelkich praktyk równoważnych.
(
12
)	Zobacz wyrok z dnia 15 września 2022 r., Fédération des entreprises de la beauté (C‑4/21, EU:C:2022:681, pkt 33).
(
13
)	Zobacz art. 2 ust. 1 lit. f) rozporządzenia nr 1223/2009.
(
14
)	Zobacz podobnie, w kontekście artykułów spożywczych, wyrok z dnia 12 października 1995 r., Piageme i in. (C‑85/94, EU:C:1995:312, pkt 23–25).
(
15
)	Zobacz podobnie wyrok z dnia 17 grudnia 2020 r., A.M. (Oznakowanie produktów kosmetycznych) (C‑667/19, EU:C:2020:1039, pkt 33).
(
16
)	Artykuł 20 ust. 1 rozporządzenia nr 1223/2009 ma następujące brzmienie: „Na etykiecie, podczas udostępniania na rynku i reklamowania produktów kosmetycznych, tekst, nazwy, znaki towarowe, obrazy lub inne znaki nie są używane tak, aby przypisywać tym produktom cechy lub funkcje, których nie posiadają”.
(
17
)	Zobacz pkt 6 załącznika do rozporządzenia Komisji (UE) nr 655/2013 z dnia 10 lipca 2013 r. określającego wspólne kryteria dotyczące uzasadniania oświadczeń stosowanych w związku z produktami kosmetycznymi (Dz.U. 2013, L 190, s. 31). Prawdą jest, że w wyroku z dnia 17 grudnia 2020 r., A.M. (Oznakowanie produktów kosmetycznych) (C‑667/19, EU:C:2020:1039, pkt 32), Trybunał orzekł, że informacje, o których mowa w art. 19 ust. 1 lit. f) rozporządzenia nr 1223/2009, powinny umożliwić konsumentowi posiadanie pełniejszych danych na temat używania produktu i sposobu jego stosowania, a zatem „dokonanie wyboru produktu z pełną znajomością stanu rzeczy”. Jednakże Trybunał powiązał następnie te informacje dotyczące używania produktu z unikaniem sytuacji wprowadzenia konsumenta w błąd oraz ze stosowaniem tego produktu w odpowiedni sposób, tak aby zapewnić realizację celu polegającego na zagwarantowaniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi.
(
18
)	Wyrok z dnia 2 grudnia 2010 r., Ker-Optika (C‑108/09, EU:C:2010:725).
(
19
)	Wyrok z dnia 2 grudnia 2010 r., Ker-Optika (C‑108/09, EU:C:2010:725, pkt 22).
(
20
)	Wyrok z dnia 2 grudnia 2010 r., Ker-Optika (C‑108/09, EU:C:2010:725, pkt 28).
(
21
)	Wyrok z dnia 2 grudnia 2010 r., Ker-Optika (C‑108/09, EU:C:2010:725, pkt 29–31).
(
22
)	Wyrok z dnia 2 grudnia 2010 r., Ker-Optika (C‑108/09, EU:C:2010:725, pkt 45, 46).
(
23
)	Wyrok z dnia 1 października 2020 r. (C‑649/18, zwany dalej wyrokiem A (Reklama i sprzedaż produktów leczniczych przez Internet), EU:C:2020:764).
(
24
)	Wyrok A (Reklama i sprzedaż produktów leczniczych przez Internet) (pkt 55).
(
25
)	Wyrok A (Reklama i sprzedaż produktów leczniczych przez Internet) (pkt 56).
(
26
)	Wyrok A (Reklama i sprzedaż produktów leczniczych przez Internet) (pkt 57).
(
27
)	Wyrok A (Reklama i sprzedaż produktów leczniczych przez Internet) (pkt 58).
(
28
)	Wyrok A (Reklama i sprzedaż produktów leczniczych przez Internet) (pkt 59).
(
29
)	Zobacz pkt 62 niniejszej opinii.
(
30
)	Zobacz pkt 71–73 niniejszej opinii.
(
31
)	Wyrok z dnia 2 grudnia 2010 r., Ker-Optika (C‑108/09, EU:C:2010:725).
(
32
)	Zobacz pkt 52 niniejszej opinii.
(
33
)	Zobacz pkt 62 niniejszej opinii.
(
34
)	Zobacz podobnie wyrok z dnia 8 lipca 2021 r., Pharma Expressz (C‑178/20, EU:C:2021:551, pkt 49).
(
35
)	W odniesieniu do tych dwóch grup oświadczeń będących przedmiotem sporu w postępowaniu głównym zob. pkt 44 niniejszej opinii.
(
36
)	Zobacz pkt 33–35 niniejszej opinii.
(
37
)	Sąd odsyłający wskazuje bowiem, że będący przedmiotem postępowania głównego przepis transponujący zakłada, iż osoby, które uważają się za poszkodowane przez pewne praktyki handlowe online, będą zmuszone wystąpić do sądów lub innych organów państwa członkowskiego pochodzenia.