62023CJ0605
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)
3 ta’ Lulju 2025 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) – Direttiva 2006/112/KE – Artikolu 273 – L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea –– Dritt għal rimedju effettiv – Miżura amministrattiva ta’ infurzar ta’ ssiġillar ta’ proprjetà kummerċjali – Talba għal sospensjoni – Stħarriġ ġudizzjarju limitat”
Fil-Kawża C‑605/23,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Administrativen sad Blagoevgrad (il-Qorti Amministrattiva ta’ Blagoevgrad, il-Bulgarija), permezz ta’ deċiżjoni tal‑21 ta’ Settembru 2023, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl‑4 ta’ Ottubru 2023, fil-proċedura
“Ati-19” EOOD
vs
Nachalnik na otdel “Operativni deynosti” – Sofia v Glavna direktsia “Fiskalen kontrol” pri Tsentralno upravlenie na Natsionalna agentsia za prihodite,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn F. Biltgen, President tal-Awla, T. von Danwitz (Relatur), Viċi President tal-Qorti tal-Ġustizzja, li qiegħed jaġixxi bħala Imħallef tal-Ewwel Awla, A. Kumin, I. Ziemele u S. Gervasoni, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Campos Sánchez-Bordona,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għall-Gvern Bulgaru, minn T. Mitova u T. Tsingileva, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn P. Carlin u D. Drambozova, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat‑13 ta’ Frar 2025,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”, moqri flimkien mal-Artikolu 273 tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat‑28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU 2006, L 347, p. 1, rettifika fil-ĠU 2007, L 335, p. 60, iktar ’il quddiem id-“Direttiva dwar il-VAT”).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn il-kumpannija rregolata mid-dritt Bulgaru “Ati-19” EOOD u n-Nachalnik na otdel “Operativni deynosti” — Sofia v Glavna direktsia “Fiskalen kontrol” pri Tsentralno upravlenie na Natsionalna agentsia za prihodite (il-Kap tad-Diviżjoni “Attivitajiet Operazzjonali”, il-belt ta’ Sofija, tad-Direttorat Ġenerali “Kontroll Fiskali” mal-Aġenzija Nazzjonali tad-Dħul Pubbliku, il-Bulgarija) (iktar ’il quddiem l-“amministrazzjoni fiskali”), dwar miżura ta’ ssiġillar ta’ proprjetà kummerċjali ġestita minn din il-kumpannija.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Il-Karta
3
L-Artikolu 47 tal-Karta jipprovdi li:
“Kull persuna li d-drittijiet u l-libertajiet tagħha garantiti mil-liġi ta’ l-Unjoni jiġu vjolati għandha d-dritt għal rimedju effettiv quddiem qorti skond il-kondizzjonijiet stabbiliti f’dan l-Artikolu.
Kull persuna għandha d-dritt għal smigħ ġust u pubbliku fi żmien raġjonevoli minn qorti indipendenti u imparzjali, stabbilita minn qabel bil-liġi. Kull persuna għandu jkollha l-possibbiltà li tieħu parir, ikollha difiża u tkun irrappreżentata.
[…]”
Id-Direttiva dwar il-VAT
4
Skont l-Artikolu 2(1)(a) tad-Direttiva dwar il-VAT, il-kunsinni ta’ oġġetti mwettqa bi ħlas fit-territorju ta’ Stat Membru minn persuna taxxabbli li taġixxi bħala tali, huma suġġetti għat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT)”.
5
Skont l-Artikolu 273 ta’ din id-direttiva:
“L-Istati Membri jistgħu jimponu obbligi oħrajn li jidhrulhom meħtieġa biex jiżguraw il-ġbir korrett ta’ VAT u biex ma ssirx frodi, soġġett għall-ħtieġa ta’ trattament indaqs bejn transazzjonijiet domestiċi u transazzjonijiet li jsiru bejn Stati Membri minn persuni taxxabbli u sakemm dawn l-obbligi, fin-negozju bejn Stati Membri, ma jagħtux lok għal formalitajiet konnessi mal-qsim ta’ fruntieri.
L-għażla skond l-ewwel paragrafu ma tistax tintuża biex timponi obbligi tal-fatturazzjoni addizzjonali aktar minn dawk stabbiliti fil-Kapitolu 3.”
Id-dritt Bulgaru
Il-Liġi dwar il-VAT
6
L-Artikolu 118(1) taż-Zakon za danak varhu dobavenata stoynost (il-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud) (DV Nru 63 tal‑4 ta’ Awwissu 2006), fil-verżjoni tagħha li tapplika għall-fatti tat-tilwima inkwistjoni fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-VAT”), jipprovdi:
“Kull persuna rreġistrata jew le għall-finijiet ta’ din il-liġi hija obbligata li tirreġistra u li żżomm bil-miktub il-kunsinni u l-bejgħ li hija tkun wettqet fi proprjetà kummerċjali billi toħroġ rċevuta fiskali ġġenerata permezz ta’ apparat fiskali (rċevuta tal-cash register) jew ta’ riċevuta ġġenerata permezz ta’ sistema awtomatika integrata ta’ ġestjoni tal-attività kummerċjali (riċevuta tas-sistema), u dan irrispettivament minn jekk jintalabx dokument ieħor ta’ sostenn fiskali. Id-destinatarju għandu jirċievi r-rċevuta tal-cash register jew ir-riċevuta tas-sistema u jżommhom sakemm joħroġ mill-proprjetà.”
7
L-Artikolu 185(1) u (2) ta’ din il-liġi jipprevedi:
“(1)   In-nuqqas li jinħareġ dokument ta’ sostenn imsemmi fl-Artikolu 118(1) huwa ssanzjonat, għall-persuni fiżiċi li ma humiex negozjanti, b’multa ta’ 100 sa 500 [lev Bulgaru] BGN [madwar 50 sa 250 euro] u, għall-persuni ġuridiċi u n-negozjanti individwali, b’sanzjoni pekunjarja ta’ BGN 500 sa BGN 2000 [madwar 250 sa 1000 euro].
(2)   Minbarra l-każijiet imsemmija fil-paragrafu 1, kull min iwettaq jew jippermetti li jitwettaq ksur imsemmi fl-Artikolu 118 jew f’att normattiv ta’ applikazzjoni ta’ dan l-artikolu, huwa suġġett, fil-każ ta’ persuni fiżiċi li ma humiex negozjanti, għal multa ta’ BGN 300 sa BGN 1000 [madwar 150 sa 500 euro], jew, fil-każ tal-persuni ġuridiċi u n-negozjanti individwali, għal sanzjoni pekunjarja ta’ BGN 3000 sa BGN 10000 [madwar 1500 sa 5000 euro]. Fejn l-effett tal-ksur ma jkunx li ma jiġix indikat id-dħul fiskali, għandhom jiġu imposti s-sanzjonijiet previsti fil-paragrafu 1.”
8
L-Artikolu 186 tal-imsemmija liġi, fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-fatti tat-tilwima inkwistjoni fil-kawża prinċipali, huwa fformulat kif ġej:
“(1)   Il-miżura amministrattiva ta’ infurzar ta’ ssiġillar ta’ proprjetà kummerċjali għal perijodu massimu ta’ 30 jum, indipendentement mill-multi jew mis-sanzjonijiet pekunjarji previsti, tapplika għal persuna li:
1. tonqos milli
(a)
toħroġ dokument li jservi ta’ prova tal-bejgħ konformement mal-Artikolu 118.
[…]
(3)   Il-miżura amministrattiva ta’ infurzar skont il-paragrafu 1 għandha tiġi applikata permezz ta’ ordni motivata tad-dipartiment tad-dħul jew ta’ uffiċjal awtorizzat minn dan id-dipartiment.
(4)   L-ordni msemmija fil-paragrafu 3 tista’ tiġi appellata konformement mal-proċedura prevista mill-[Administrativnoprotsesualen kodeks (il-Kodiċi ta’ Proċedura Amministrattiva) (DV Nru 30, tal-11 ta’ April 2006), fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-fatti tat-tilwima inkwistjoni fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-‘Kodiċi ta’ Proċedura Amministrattiva’)].”
9
Skont l-Artikolu 187(1) u (4) tal-istess liġi:
“(1)   Fejn tiġi applikata l-miżura amministrattiva ta’ infurzar prevista fl-Artikolu 186(1), l-aċċess għall-proprjetà jew għall-proprjetajiet kummerċjali tal-persuna huwa pprojbit ukoll u l-beni li jinsabu f’din il-proprjetà u fl-imħażen tal-madwar għandhom jitneħħew mill-persuna jew mir-rappreżentant tagħha. Il-miżura tapplika għall-proprjetà jew għall-proprjetajiet fejn ikun ġie kkonstatat il-ksur, inkluż fejn ikunu ġestiti minn terz fil-mument li jingħalqu b’siġilli, jekk dan it-terz ikun jaf li l-proprjetà ser tiġi ssiġillata. L-Aġenzija Nazzjonali tad-Dħul Pubbliku għandha tippubblika fuq il-paġna internet tagħha l-listi ta’ proprjetajiet kummerċjali li għandhom jiġu ssiġillati u fejn jinsabu. Il-persuna titqies li taf bl-issiġillar tal-proprjetà, fejn jitqiegħed avviż permanenti ta’ ssiġillar fuq il-post, jew fejn tiġi ppubblikata informazzjoni fuq il-paġna internet tal-amministrazzjoni għad-dħul dwar il-proprjetà kummerċjali li għandha tingħalaq b’siġilli u fejn din tinsab.
[…]
(4)   Fuq talba tal-persuna li tkun wettqet il-ksur, u bil-kundizzjoni li din tipproduċi l-prova tal-ħlas tal-multa kollha jew tas-sanzjoni pekunjarja, l-awtorità għandha ġġib fi tmiem il-miżura amministrattiva ta’ infurzar li hija tkun imponiet. It-tneħħija tas-siġilli huwa suġġett għall-obbligu ta’ kooperazzjoni min-naħa tal-persuna li tkun wettqet il-ksur. F’każ ta’ reċidiva, it-tneħħija tas-siġill mill-proprjetà ma għandhiex issir qabel xahar minn meta tiġi ssiġillata.”
10
L-Artikolu 188 tal-Liġi dwar il-VAT jipprovdi:
“(1)   Il-miżura amministrattiva ta’ infurzar imsemmija fl-Artikolu 186(1) hija suġġetta għal eżekuzzjoni provviżorja fil-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 60(1) sa (7) [tal-Kodiċi ta’ Proċedura Amministrattiva],
[…]”
11
L-Artikolu 193 ta’ din il-liġi jipprovdi:
“(1)   [Iż-Zakon za administrativnite narushenia i nakazania (il-Liġi dwar il-Ksur u s-Sanzjonijiet Amministrattivi)] tirregola l-konstatazzjoni tal-ksur ta’ din il-liġi u tal-atti normattivi ta’ applikazzjoni tagħha, l-adozzjoni u l-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet li jimponu sanzjonijiet amministrattivi, kif ukoll l-appelli li jistgħu jsiru minn dawn id-deċiżjonijiet.
(2)   Is-sejbiet ta’ ksur għandhom jinħarġu mid-dipartimenti tad-dħul u d-deċiżjonijiet li jimponu sanzjonijiet amministrattivi għandhom jittieħdu mid-Direttur Eżekuttiv tal-Aġenzija Nazzjonali tad-Dħul Pubbliku jew mill-uffiċjal li huwa jkun awtorizza għal dan l-għan.”
Il-Kodiċi ta’ Proċedura Amministrattiva
12
L-Artikolu 6(5) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Amministrattiva jipprovdi:
“L-awtoritajiet amministrattivi għandhom iżommu lura milli jadottaw atti u aġir li jistgħu jkunu ta’ preġudizzju manifestament sproporzjonat fid-dawl tal-għan imfittex.”
13
L-Artikolu 21(1) ta’ dan il-kodiċi jipprevedi:
“Att amministrattiv individwali huwa manifestazzjoni tar-rieda espressa espressament jew permezz ta’ azzjoni jew nuqqas ta’ azzjoni ta’ awtorità amministrattiva jew ta’ organu jew korp ieħor awtorizzat mil-liġi, ta’ persuni li jeżerċitaw funzjonijiet pubbliċi u ta’ organi tas-servizz pubbliku, li joħolqu drittijiet jew obbligi li jippreġudikaw direttament id-drittijiet, il-libertajiet jew l-interessi legali ta’ ċerti ċittadini jew ta’ ċerti organizzazzjonijiet, kif ukoll ir-rifjut li jadottaw tali att.”
14
Skont l-Artikolu 60 tal-imsemmi kodiċi:
“(1)   L-att amministrattiv jinkludi digriet dwar l-eżekuzzjoni provviżorja tiegħu fejn il-ħajja jew is-saħħa taċ-ċittadini titlob dan, bil-għan li jiġu protetti l-interessi tal-Istat jew tal-pubbliku li jkunu ta’ importanza partikolari, fejn hemm riskju li l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni tiġi fix-xejn jew li tiġi mfixkla b’mod kunsiderevoli, jew ir-riskju li d-dewmien fl-eżekuzzjoni jikkawża dannu gravi jew diffiċilment reparabbli, jew ukoll, fuq talba ta’ waħda mill-partijiet, li jiġi protett wieħed mill-interessi tagħha li huwa ta’ importanza partikolari għaliha. F’din l-aħħar ipoteżi, l-awtorità amministrattiva għandha teżiġi l-garanzija korrispondenti.
(2)   Id-digriet ta’ eżekuzzjoni provviżorja għandu jkun motivat.
[…]
(5)   Mid-digriet li jawtorizza jew jirrifjuta l-eżekuzzjoni provviżorja jista’ jsir appell quddiem il-qorti permezz tal-awtorità amministrattiva f’terminu ta’ tlett ijiem mid-data tan-notifika tad-digriet, irrispettivament minn jekk l-att amministrattiv ikunx ġie kkontestat jew le.
(6)   L-appell għandu jiġi eżaminat kemm jista’ jkun malajr quddiem l-Awla tal-Kunsill mingħajr ma jiġu nnotifikati kopji tal-appell lill-partijiet. L-appell ma jissospendix l-eżekuzzjoni provviżorja, iżda l-qorti tista’ tissospendi l-eżekuzzjoni provviżorja sakemm tiddeċiedi l-appell b’mod definittiv.
(7)   Fejn tannulla d-digriet appellata, il-qorti għandha tiddeċiedi fuq il-mertu. Jekk l-eżekuzzjoni provviżorja tiġi annullata, l-awtorità amministrattiva għandha tirristawra s-sitwazzjoni kif eżistiet qabel l-eżekuzzjoni.
(8)   Mid-digriet tal-qorti jista’ jsir appell.”
15
Skont il-punt 1 tal-Artikolu 128(1) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Amministrattiva, il-qrati amministrattivi għandhom ġurisdizzjoni sabiex jisimgħu kawżi intiżi li jiksbu, b’mod partikolari, ir-riforma jew l-annullament tal-atti amministrattivi.
16
L-Artikolu 166 ta’ dan il-kodiċi, intitolat “Sospensjoni tal-eżekuzzjoni tal-att amministrattiv”, jipprevedi:
“(1)   L-appell jissospendi l-eżekuzzjoni tal-att amministrattiv.
(2)   F’kull stadju tal-proċedura sal-mument li fih is-sentenza ssir definittiva, il-qorti tista’, fuq talba tar-rikorrent, tissospendi l-eżekuzzjoni provviżorja, awtorizzata b’digriet finali tal-awtorità awtriċi tal-att imsemmi fl-Artikolu 60(1), jekk l-eżekuzzjoni provviżorja tista’ tikkawża dannu gravi jew diffiċilment reparabbli lir-rikorrent. L-infurzar jista’ jiġi sospiż biss abbażi ta’ ċirkustanzi ġodda.
(3)   It-talba msemmija fil-paragrafu 2 għandha tiġi eżaminata quddiem l-Awla tal-Kunsill. Il-qorti għandha tiddeċiedi fl-iqsar żmien possibbli permezz ta’ digriet li jista’ jiġi kkontestat f’terminu ta’ 7 ijiem min-notifika tiegħu.
[…]”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
17
Ati-19 hija kumpannija b’membru uniku u b’responsabbiltà limitata.
18
Fit‑3 ta’ Awwissu 2023, spetturi tal-Aġenzija Nazzjonali tad-Dħul Pubbliku wettqu spezzjoni f’post kummerċjali ġestit minn Ati-19, jiġifieri stabbiliment ta’ fast food, li jinsab f’Blagoevgrad (il-Bulgarija). Matul din l-ispezzjoni, dawn l-ispetturi, mingħajr ma żvelaw l-identitajiet tagħhom, xtraw merkanzija (ikel u xorb) għal ammont totali ta’ BGN 14.80 (madwar 8 euro), imħallsa fi flus kontanti. Il-ħlas ġie aċċettat minn impjegat ta’ Ati-19, iżda ma nħarġet l-ebda rċevuta fiskali relatata ma’ dan il-bejgħ.
19
Wara li wrew f’liema kwalità kienu qegħdin jaġixxu, l-ispetturi pproċedew sabiex jikkontrollaw jekk il-bejgħ irreġistrat matul l-istess jum fir-rapport tal-kontijiet ta’ kuljum kienx jikkorrispondi mal-likwidità li kienet tinsab fil-cash register tal-istabbiliment. Ġie kkonstatat li l-bejgħ li kien ġie rreġistrat kien jammonta għal total ta’ BGN 327.80 (madwar 167 euro) filwaqt li l-ammont ta’ likwidità li kien jinsab f’din il-cash register kien jammonta għal BGN 573.55 (madwar 293 euro).
20
Abbażi ta’ dawn il-konstatazzjonijiet, ġie stabbilit att ta’ ksur amministrattiv kontra Ati-19 b’applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali.
21
Konsegwentement, fid-29 ta’ Awwissu 2023, l-awtorità tat-taxxa imponiet sanzjoni pekunjarja fl-ammont ta’ BGN 1000 (madwar 500 euro) fuq din il-kumpannija.
22
Fit‑30 ta’ Awwissu 2023, din l-awtorità adottat ordni b’applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali, li timponi miżura amministrattiva ta’ infurzar ta’ ssiġillar tal-proprjetà kummerċjali fejn kien twettaq il-ksur amministrattiv għal perijodu ta’ erbatax-il jum. Flimkien ma’ din l-ordni, ġiet ordnata l-eżekuzzjoni provviżorja ta’ din il-miżura mill‑21 ta’ Settembru 2023.
23
L-ordni ġiet innotifikata lil Ati‑19 fis‑6 ta’ Settembru 2023.
24
Fl-14 ta’ Settembru 2023, din il-kumpannija ppreżentat rikors quddiem l-Administrativen sad Blagoevgrad (il-Qorti Amministrattiva ta’ Blagoevgrad, il-Bulgarija), li hija l-qorti tar-rinviju kontra, minn naħa, l-ordni dwar il-miżura amministrattiva ta’ infurzar u min-naħa l-oħra, id-digriet ta’ eżekuzzjoni provviżorja ta’ din il-miżura.
25
Fit‑18 ta’ Settembru 2023, il-qorti tar-rinviju ċaħdet dan ir-rikors sa fejn kien dirett kontra d-digriet ta’ eżekuzzjoni proviżorja tal-miżura amministrattiva ta’ infurzar bħala inammissibbli minħabba li t-terminu ta’ tlett ijiem previst mill-Kodiċi ta’ Proċedura Amministrattiva għall-preżentata ta’ tali rikors kien skada.
26
Il-jum ta’ wara, jiġifieri fid‑19 ta’ Settembru 2023, Ati-19 ressqet, fil-kuntest tal-istess proċedura, talba għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni provviżorja tal-miżura amministrattiva ta’ infurzar skont il-Kodiċi ta’ Proċedura Amministrattiva.
27
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar jekk dan ir-rimedju legali jikkostitwixxix rimedju effettiv, fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta.
28
Din il-qorti tesponi fil-fatt li, fil-kuntest ta’ din il-proċedura, il-fatti li jikkostitwixxu l-ksur imsemmi fl-Artikolu 118(1) tal-Liġi dwar il-VAT huma meqjusa stabbiliti mill-proċess verbal dwar ir-riżultati tal-verifika mwettqa mill-Aġenzija Nazzjonali tad-Dħul Pubbliku fil-proprjetà kummerċjali inkwistjoni u mill-att li jikkonstata l-ksur amministrattiv.
29
L-imsemmija qorti tippreċiża wkoll li l-istħarriġ ġudizzjarju mwettaq fil-kuntest ta’ rikors ippreżentat skont l-Artikolu 166(2) u (3) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Amministrattiva ma jestendix għall-kundizzjonijiet għall-adozzjoni ta’ ordni ta’ “ssiġillar” ta’ proprjetà kummerċjali skont l-Artikolu 186(1)(a) tal-Liġi dwar il-VAT. Għaldaqstant, il-qorti adita ma tipproċedix għal “investigazzjoni” dwar il-fatti li servew bħala bażi għal tali adozzjoni. Bl-istess mod, hija ma twettaqx evalwazzjoni tal-probabbiltà tal-fondatezza tar-rikors kontra l-ordni stess fir-rigward tar-raġunijiet imsemmija fl-Artikolu 146 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Amministrattiva. Fil-kuntest tar-rikors imsemmi fl-Artikolu 166(2) u (3) ta’ dan il-kodiċi, ir-rikorrent jista’ jibbaża ruħu biss fuq id-“dannu gravi jew diffiċilment reparabbli” ikkawżat mill-eżekuzzjoni provviżorja tal-att amministrattiv adottat fil-konfront tiegħu.
30
Il-kundizzjonijiet għall-adozzjoni tad-digriet ta’ eżekuzzjoni provviżorja msemmija fl-Artikolu 188(1) tal-Liġi dwar il-VAT lanqas ma jistgħu jiġu eżaminati mill-ġdid. Wara l-iskadenza tat-terminu għall-preżentata ta’ rikors għal annullament ta’ tali digriet, previst fl-Artikolu 60(5) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Amministrattiva, dan id-digriet jitqies li ġie adottat b’osservanza tal-liġi.
31
Minkejja li l-qorti adita tista’ teżamina mill-ġdid l-evalwazzjoni, magħmula mill-awtorità amministrattiva li adottat dan id-digriet, tal-issodisfar tal-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 60(1) ta’ dan il-kodiċi, il-portata tal-protezzjoni kontra digriet adottat skont din l-aħħar dispożizzjoni hija limitata għall-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ “dannu serju jew diffiċilment reparabbli” ikkawżat lid-destinatarju tiegħu, li jikkorrispondi għall-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju mwettaq fil-kuntest tal-proċedura ta’ sospensjoni tal-eżekuzzjoni provviżorja skont l-Artikolu 166(2) tal-imsemmi kodiċi.
32
Fi kwalunkwe każ, il-proċedura prevista fl-Artikolu 166(2) u (3) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Amministrattiva ma tippermettix lill-qorti adita tivverifika jekk l-eżekuzzjoni provviżorja tal-ordni hijiex intiża li tiddefendi interess importanti tal-Istat. F’dan il-kuntest, ma jistax jiġi eskluż li l-eżekuzzjoni provviżorja ta’ ordni deċiża abbażi tal-punt 1(a) tal-Artikolu 186(1) tal-Liġi dwar il-VAT tipproduċi effetti legali qabel ma l-ordni stess tiġi annullata.
33
Fid-dawl ta’ dak li ntqal, il-qorti tar-rinviju, li barra minn hekk issemmi n-natura kriminali ta’ miżura ta’ ssiġillar, bħal dik li tressqet quddiemha, għandha dubji dwar il-possibbiltà li stħarriġ limitat għal dak tal-eżistenza ta’ dannu gravi jew diffiċilment reparabbli jiżgura l-effettività tal-mezzi ta’ protezzjoni kontra l-eżekuzzjoni provviżorja, fis-sens kemm tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta kif ukoll tal-Artikolu 6(1) tal-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950.
34
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Administrativen sad Blagoevgrad (il-Qorti Amministrattiva ta’ Blagoevgrad) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 47 tal-[Karta] għandu jiġi interpretat fis-sens li jippermetti dispożizzjoni legali nazzjonali li tipprovdi protezzjoni kontra l-eżekuzzjoni bil-quddiem [provviżorja] ta’ miżuri, introdotti mil-leġiżlatur nazzjonali sabiex jiġi ggarantit l-interess previst fl-Artikolu 273 tad-Direttiva [dwar il-VAT], li fil-kuntest tagħha l-portata tal-istħarriġ mill-qorti tkun limitata għall-materjalizzazzjoni tad-danni mġarrba?”
Fuq id-domanda preliminari
35
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li, skont il-possibbiltà prevista fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 273 tad-Direttiva dwar il-VAT, tillimita l-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju mwettaq fil-kuntest ta’ talba għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni provviżorja ta’ miżura amministrattiva ta’ infurzar ta’ natura kriminali għas-sempliċi eżistenza ta’ danni gravi jew diffiċilment reparabbli li tali eżekuzzjoni provviżorja tikkawża.
Fuq l-ammissibbiltà
36
Il-Gvern Bulgaru jikkontesta l-ammissibbiltà tad-domanda minħabba li din hija ipotetika, peress li, minn naħa, d-digriet ta’ eżekuzzjoni provviżorja huwa fil-każ ineżami ineżistenti, peress li l-konferma ta’ rċevuta tal-ordni ta’ ssiġillar tikkonferma biss id-data tan-notifika ta’ din l-ordni u, min-naħa l-oħra, fl-assenza ta’ eżekuzzjoni tal-issiġillar, il-proċedura intiża li tinkiseb is-sospensjoni ta’ din l-eżekuzzjoni hija mingħajr skop.
37
F’dan ir-rigward, huwa minnu li, kemm mill-kliem kif ukoll mill-istruttura tal-Artikolu 267 TFUE jirriżulta li l-proċedura għal deċiżjoni preliminari tippreżumi, b’mod partikolari, li tilwima tkun effettivament pendenti quddiem il-qrati nazzjonali peress li d-deċiżjoni preliminari mitluba għandha tkun “meħtieġa” sabiex tippermetti lill-qorti tar-rinviju “[tagħti] s-sentenza” fi-kawża li hija jkollha quddiemha. Fil-fatt, ir-raġuni għar-rinviju għal deċiżjoni preliminari ma hijiex il-formulazzjoni ta’ opinjonijiet konsultattivi dwar kwistjonijiet ġenerali jew ipotetiċi, iżda l-bżonn inerenti għas-soluzzjoni effettiva ta’ kontroversja (sentenza tal‑21 ta’ April 1988, Pardini, 338/85, EU:C:1988:194, punt 11, kif ukoll tas-27 ta’ Frar 2025, Adjak, C‑277/24, EU:C:2025:130, punt 29, u l-ġurisprudenza ċċitata).
38
Madankollu, hija biss il-qorti nazzjonali, adita bit-tilwima u li għandha tassumi r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġudizzjarja li trid tingħata, li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża prinċipali, ir-rilevanza tad-domanda li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, sakemm id-domanda magħmula tkun tikkonċerna l-interpretazzjoni jew il-validità ta’ dispożizzjoni legali tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, obbligata tagħti deċiżjoni. Minn dan isegwi li domanda preliminari li tirrigwarda d-dritt tal-Unjoni tibbenefika minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Ir-rifjut tal-Qorti tal-Ġustizzja li tagħti deċiżjoni dwar tali domanda huwa possibbli biss jekk ikun jidher b’mod ċar li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma għandha l-ebda relazzjoni mar-realtà jew mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex il-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (sentenza tas‑27 ta’ Frar 2025, Adjak, C‑277/24, EU:C:2025:130, punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata).
39
Fil-każ ineżami, l-argument imressaq mill-Gvern Bulgaru dwar in-natura ipotetika tad-domanda magħmula ma huwiex konvinċenti. Minn naħa, skont id-data kkomunikata mill-qorti tar-rinviju, id-data stabbilita għall-eżekuzzjoni tal-ordni ta’ ssiġillar ġiet stabbilita indipendentement mill-kisba tan-natura definittiva ta’ din l-ordni, u b’hekk tat lill-eżekuzzjoni tagħha natura provviżorja fid-dawl tal-leġiżlazzjoni Bulgara. Min-naħa l-oħra, l-assenza ta’ implimentazzjoni tal-eżekuzzjoni provviżorja tidher inerenti għat-talba għas-sospensjoni ta’ din l-eżekuzzjoni provviżorja mressqa quddiem il-qorti tar-rinviju u tippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħti risposta utli lil din tal-aħħar.
40
Fid-dawl ta’ dak li ntqal, għandu jiġi konkluż li d-domanda magħmula ma hijiex ta’ natura ipotetika u hija, għaldaqstant, ammissibbli.
Fuq il-mertu
41
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, miżuri amministrattivi ta’ infurzar imposti mill-awtoritajiet tat-taxxa bħalma huwa l-issiġillar ta’ proprjetà kummerċjali li fiha jkun ġie kkonstatat ksur tal-liġi relatat mal-VAT, jikkostitwixxu implimentazzjoni tal-Artikoli 2 u 273 tad-Direttiva tal-VAT u, għaldaqstant, tad-dritt tal-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 51(1) tal-Karta (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Mejju 2023, MV – 98, C‑97/21, EU:C:2023:371, punt 34).
42
Barra minn hekk, minkejja n-natura fakultattiva tal-adozzjoni ta’ miżuri skont l-imsemmi Artikolu 273, għandu jitfakkar li, għall-finijiet tal-eżekuzzjoni effettiva ta’ obbligu li jirriżulta mid-dritt tal-Unjoni, l-awtoritajiet nazzjonali jistgħu jkunu obbligati jordnaw l-eżekuzzjoni immedjata tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Lulju 1990, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, C‑217/88, EU:C:1990:290, punt 25).
43
Minn dan isegwi li kemm l-impożizzjoni kif ukoll l-eżekuzzjoni immedjata, għalkemm provviżorja, ta’ miżura amministrattiva ta’ infurzar bħalma huwa l-issiġillar ta’ proprjetà kummerċjali għandhom jirrispettaw id-dritt fundamentali ggarantit fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta.
44
F’dan ir-rigward, hija ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja li l-qorti nazzjonali adita b’kawża rregolata mid-dritt tal-Unjoni trid tkun f’pożizzjoni li tagħti miżuri provviżorju sabiex tiġi żgurata l-effettività sħiħa tad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tingħata fuq l-eżistenza u l-portata tad-drittijiet invokati abbażi tad-dritt tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ Mejju 2020, Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság (C‑924/19 PPU u C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, punt 297 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
45
Fir-rigward, minn naħa, tad-drittijiet li jistgħu jiġu invokati f’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, għandu jitfakkar li l-miżuri adottati skont l-Artikolu 273 tad-Direttiva tal-VAT ma għandhomx imorru lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu l-għanijiet imsemmija fl-Artikolu 273, u ma għandhomx jikkontestaw in-newtralità tal-VAT jew jippreġudikaw id-drittijiet fundamentali rrikonoxxuti mill-Karta fosthom, b’mod partikolari, il-libertà ta’ intrapriża (ara f’dan is-sens, is-sentenza tas-26 ta’ Ottubru 2017, BB constructC‑534/16, EU:C:2017:820, punti 24 u 34).
46
Għal dak li jikkonċerna, min-naħa l-oħra, l-effett utli tad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tingħata, għandu jiġi kkonstatat li l-osservanza effettiva tad-dritt tal-Unjoni tista’ ċertament tordna, konformement mal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 42 ta’ din is-sentenza, l-eżekuzzjoni immedjata, minkejja li provviżorja, ta’ miżura meħuda b’applikazzjoni ta’ dan id-dritt.
47
Madankollu, xorta jibqa’ l-fatt li miżuri provviżorji intiżi għas-sospensjoni ta’ obbligu allegatament illegali għandhom jingħataw meta jkunu neċessarji sabiex tiġi ggarantita l-protezzjoni mogħtija mid-dritt tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Ġunju 2023, Getin Noble Bank (Sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ kuntratt ta’ kreditu)C‑287/22, EU:C:2023:491, punt 55).
48
Sabiex tiġi evalwata l-imsemmija neċessità fil-kuntest tal-eżekuzzjoni immedjata ta’ miżura amministrattiva ta’ infurzar bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandu jsir mhux biss ibbilanċjar konkret tal-interessi pubbliċi u privati li jimmilita, rispettivament, favur u kontra din l-eżekuzzjoni, iżda wkoll eżami, tal-inqas sommarju, tal-legalità tal-miżura inkwistjoni.
49
Fil-fatt, hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 87 tal-konklużjonijiet tiegħu, fl-assenza ta’ kwalunkwe possibbiltà, għall-qorti adita, li tevalwa l-legalità tal-miżura amministrattiva ta’ infurzar li għandha tiġi eżegwita, il-protezzjoni ġudizzjarja provviżorja prevista fl-Artikolu 47 tal-Karta ma tkunx effettiva, peress li t-talba għal sospensjoni tista’ tiġi miċħuda anki fil-każ li tkun tirrigwarda s-sospensjoni ta’ miżura manifestament illegali.
50
F’dak li jirrigwarda l-punt jekk il-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tosservax ir-rekwiżiti tal-Artikolu 47 tal-Karta, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-prinċipju ta’ interpretazzjoni konformi tad-dritt nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni jeżiġi li l-qrati nazzjonali, filwaqt li għandhom josservaw, b’mod partikolari, il-projbizzjoni ta’ interpretazzjoni contra legem tad-dritt nazzjonali, jagħmlu dak kollu li jinsab fil-kompetenza tagħhom, b’teħid inkunsiderazzjoni tad-dritt intern kollu u bl-applikazzjoni tal-metodi ta’ interpretazzjoni rrikonoxxuti minnu, sabiex tiġi ggarantita l-effettività sħiħa tad-dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni inkwistjoni u sabiex tinstab soluzzjoni konformi mal-għan imfittex minnha (sentenzi tal‑5 ta’ Ottubru 2004, Pfeiffer et, C‑397/01 sa C‑403/01, EU:C:2004:584, punti 118 u 119; kif ukoll tal‑15 ta’ Ottubru 2024, KUBERA, C‑144/23, EU:C:2024:881, punt 51u l-ġurisprudenza ċċitata).
51
Ir-rekwiżit ta’ interpretazzjoni konformi jinkludi, b’mod partikolari, l-obbligu, għall-qrati nazzjonali, li jemendaw, jekk ikun il-każ, ġurisprudenza stabbilita jekk din tkun ibbażata fuq interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali inkompatibbli mal-għanijiet tad-dritt tal-Unjoni. Għaldaqstant, qorti nazzjonali ma tistax validament tqis li huwa impossibbli għaliha li tinterpreta dispożizzjoni nazzjonali b’mod konformi mad-dritt tal-Unjoni minħabba s-sempliċi fatt li din id-dispożizzjoni, b’mod kostanti, ġiet interpretata f’sens li ma huwiex kompatibbli ma’ dan id-dritt (sentenza tad‑19 ta’ April 2016, DI, C‑441/14, EU:C:2016:278, punti 33 u 34, kif ukoll tal‑15 ta’ Ottubru 2024, KUBERA, C‑144/23, EU:C:2024:881, punt 52 u l-ġurisprudenza ċċitata).
52
Skont il-prinċipju ta’ supremazija tad-dritt tal-Unjoni, fin-nuqqas tal-possibbiltà li tinterpreta l-leġiżlazzjoni nazzjonali b’mod konformi mar-rekwiżiti tad-dritt tal-Unjoni, il-qorti nazzjonali inkarigata li tapplika, fil-kuntest tal-ġurisdizzjoni tagħha, id-dispożizzjonijiet ta’ dan id-dritt, għandha, bħala korp ta’ Stat Membru, l-obbligu li tiżgura l-effett sħiħ tagħhom billi jekk ikun hemm bżonn ma tapplikax, fuq inizjattiva tagħha stess, kwalunkwe dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali li tmur kontra dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li għandha effett dirett fit-tilwima li tkun adita biha (sentenza tat‑12 ta’ Diċembru 2024, Getin Holding et, C‑118/23, EU:C:2024:1013, punt 76 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
53
Issa, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 47 tal-Karta għandhom jitqiesu li għandhom effett dirett (sentenzi tas‑17 ta’ April 2018, Egenberger, C‑414/16, EU:C:2018:257, punt 78, kif ukoll tat‑12 ta’ Diċembru 2024, Getin Holding et, C‑118/23, EU:C:2024:1013, punt 77).
54
Fil-każ ineżami, hija għalhekk il-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, billi tieħu inkunsiderazzjoni d-dritt intern kollu u billi tapplika metodi ta’ interpretazzjoni rrikonoxxuti minnu, jekk, kif sostna l-Gvern Bulgaru, is-sistema ta’ protezzjoni ġudizzjarja provviżorja prevista f’dan id-dritt toffrix possibbiltà li jiġu eżaminati, fid-dritt u fil-fatt, digrieti dwar l-eżekuzzjoni provviżorja ta’ miżura amministrattiva ta’ infurzar meħuda skont l-Artikolu 273 tad-Direttiva dwar il-VAT, bħall-issiġillar ta’ proprjetà kummerċjali.
55
Jekk tali interpretazzjoni tirriżulta impossibbli, din il-qorti għandha tħalli mhux applikati d-dispożizzjonijiet tad-dritt proċedurali nazzjonali li jipprojbixxuha milli tevalwa jekk it-talba għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni provviżorja ta’ tali miżura li għandha quddiemha hijiex iġġustifikata, fid-dritt u fil-fatt, minn argumenti li jistgħu, prima facie, jiżvelaw l-illegalità tal-miżura inkwistjoni.
56
Fid-dawl ta’ dak li ntqal, ir-risposta għad-domanda preliminari għandha tkun li l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li, abbażi tal-possibbiltà prevista fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 273 tad-Direttiva dwar il-VAT, tillimita l-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju mwettaq fil-kuntest ta’ talba għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni provviżorja ta’ miżura amministrattiva ta’ infurzar ta’ natura kriminali għas-sempliċi eżistenza ta’ danni gravi jew diffiċilment reparabbli li tali eżekuzzjoni provviżorja tikkawża, billi teskludi kull possibbiltà għall-qorti adita b’din it-talba li tevalwa jekk din hijiex iġġustifikata, fid-dritt u fil-fatt, minn argumenti li jistgħu, prima facie, jiżvelaw l-illegalità tal-miżura inkwistjoni.
Fuq l-ispejjeż
57
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
jipprekludi leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li, abbażi tal-possibbiltà prevista fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 273 tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat‑28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud, tillimita l-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju mwettaq fil-kuntest ta’ talba għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni provviżorja ta’ miżura amministrattiva ta’ infurzar ta’ natura kriminali għas-sempliċi eżistenza ta’ danni gravi jew diffiċilment reparabbli li tali eżekuzzjoni provviżorja tikkawża, billi teskludi kull possibbiltà għall-qorti adita b’din it-talba li tevalwa jekk din hijiex iġġustifikata, fid-dritt u fil-fatt, minn argumenti li jistgħu, prima facie, jiżvelaw l-illegalità tal-miżura inkwistjoni.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Bulgaru.