62024CJ0401
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
z dnia 20 listopada 2025 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Pomoc państwa – Umowa zawarta przed przystąpieniem Królestwa Szwecji do Unii Europejskiej – Rekompensata za utratę dochodów wynikającą ze zniesienia opłat za przepłynięcie przez śluzę – Pojęcie pomocy – Pojęcie przedsiębiorstwa – Działalność gospodarcza – Pomoc istniejąca lub nowa
W sprawie C‑401/24
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Stockholms tingsrätt (sąd pierwszej instancji w Sztokholmie, Szwecja) postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 7 czerwca 2024 r., w postępowaniu:
Staten genom Sjöfartsverket
przeciwko
Stockholms Hamn AB,
TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
w składzie: F. Biltgen, prezes izby, T. von Danwitz, wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego pierwszej izby, I. Ziemele, A. Kumin i S. Gervasoni (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: A. Biondi,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Staten genom Sjöfartsverket – H. Nilsson i B. Thomaeus, advokater,
–
w imieniu Stockholms Hamn AB – K. Stålnacke i G. Swedlund, stadsadvokater,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – C. Faroghi, I. Georgiopoulos i A. Steiblytė, w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 5 czerwca 2025 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 107 TFUE i art. 1 lit. b) ppkt (i) rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 [TFUE] (Dz.U. 2015, L 248, s. 9), a także art. 144 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. 1994, C 241, s. 21; Dz.U. 1995, L 1, s. 1, zwanego dalej „aktem przystąpienia”).
2
Wniosek ten złożono w ramach sporu pomiędzy Staten genom Sjöfartsverket (krajowym organem żeglugi morskiej, Szwecja) (zwanym dalej „organem żeglugi morskiej”) a Stockholms Hamn AB w przedmiocie zwrotu przez tę spółkę kwot wypłaconych przez ów organ w celu zrekompensowania zniesienia opłat za przepłynięcie przez śluzę.
Ramy prawne
Prawo Unii
Traktat FUE
3
Artykuł 107 ust. 1 TFUE stanowi:
„Z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi”.
Akt przystąpienia
4
Zgodnie z art. 144 aktu przystąpienia:
„W dziedzinie pomocy, o której mowa w art. [107 i 108 TFUE]:
a)
spośród programów pomocy obowiązujących w nowych państwach członkowskich przed przystąpieniem za »istniejącą« pomoc w rozumieniu art. [108] ust. 1 [TFUE] uznaje się jedynie tę, która została zgłoszona Komisji [Wspólnot Europejskich] przed dniem 30 kwietnia 1995 r.;
b)
istniejącą pomoc oraz plany przyznające lub zmieniające pomoc, o których Komisja została powiadomiona przed przystąpieniem, uznaje się za zgłoszone w dniu przystąpienia” [tłumaczenie nieoficjalne].
Rozporządzenie 2015/1589
5
Artykuł 1 lit. b) ppkt (i) rozporządzenia 2015/1589 definiuje „istniejącą pomoc” w następujący sposób:
„Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
[…]
b)
»istniejąca pomoc« oznacza:
(i)
bez uszczerbku dla art. 144 i 172 [aktu przystąpienia] wszelk[ą] pomoc istniejąc[ą] przed wejściem w życie [traktatu FUE] w poszczególnych państwach członkowskich, czyli programy pomocowe oraz pomoc indywidualn[ą], które zostały wprowadzone w życie przed wejściem w życie [traktatu FUE], a które będą nadal stosowane po jego wejściu w życie w poszczególnych państwach członkowskich”.
6
„Nową pomoc” zdefiniowano w art. 1 lit. c) rozporządzenia 2015/1589 jako „każdą pomoc, czyli programy pomocowe i pomoc indywidualną, która nie jest pomocą istniejącą, włącznie ze zmianami istniejącej pomocy”.
Rozporządzenie (WE) nr 794/2004
7
Artykuł 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. [108 TFUE] (Dz.U. 2004, L 140, s. 1), którego tytuł został zmieniony rozporządzeniem Komisji (UE) 2015/2282 z dnia 27 listopada 2015 r. (Dz.U. 2015, L 325, s. 1) w ten sposób, że obecnie dotyczy ono wykonania rozporządzenia 2015/1589, stanowi:
„1.   Dla celów art. 1 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 659/1999 zmiana pomocy istniejącej oznacza jakąkolwiek zmianę inną niż modyfikacje o czysto administracyjnym lub formalnym charakterze, która nie może wpłynąć na ocenę zgodności danego środka pomocowego ze wspólnym rynkiem. Jednak wzrost pierwotnego budżetu istniejącego programu pomocowego do 20 % nie jest uznawany za zmianę pomocy istniejącej.
2.   Następujące zmiany pomocy istniejącej podlegają notyfikacji na uproszczonych formularzach, określonych w załączniku II:
a)
zwiększenie budżetu zatwierdzonego programu pomocowego o ponad 20 %;
b)
przedłużenie czasu trwania zatwierdzonego programu pomocowego o okres do sześciu lat, z lub bez równoczesnego zwiększenia budżetu;
c)
zaostrzanie kryteriów dotyczących stosowania zatwierdzonego programu pomocowego, zmniejszenie intensywności pomocy lub ograniczenie kosztów kwalifikowanych.
[…]”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
8
Dwie drogi żeglugowe, jedna przebiegająca przez kanał Södertälje (Szwecja), a druga przez Sztokholm (Szwecja) i śluzę Hammarby, łączą Morze Bałtyckie z jeziorem Melar, trzecim co do wielkości jeziorem w Szwecji.
9
Szwedzki organ żeglugi morskiej jest organem publicznym odpowiedzialnym za przepływ statków przez kanał Södertälje, a w szczególności zarządza on śluzą na tym kanale. Stockholms Hamn jest spółką komunalną, w której całościowy udział posiada gmina Sztokholm i która eksploatuje śluzę Hammarby. Poziom opłat za śluzowanie pobieranych za przepłynięcie przez śluzę Södertälje i przez śluzę Hammarby był skoordynowany tak, aby zapewnić zrównoważony podziału ruchu między oba szlaki łączące Morze Bałtyckie i jezioro Melar.
10
Na mocy uregulowań przyjętych w dniu 26 października 1978 r. władze szwedzkie postanowiły znieść od 1979 r. niektóre opłaty za przepłynięcie przez śluzę na kanale Södertälje oraz, w celu dalszej koordynacji opłat za śluzowanie, podjąć działania zmierzające do zniesienia również opłat pobieranych za przepłynięcie przez śluzę Hammarby. W konsekwencji organ żeglugi morskiej i gmina Sztokholm zawarły w tym samym roku umowę (zwaną dalej „umową”), zgodnie z którą gmina odstąpiła od pobierania opłat od jednostek pływających innych niż rekreacyjne jednostki pływające za przepłynięcie przez śluzę Hammarby w zamian za roczną rekompensatę wypłacaną przez organ żeglugi morskiej (zwaną dalej „rekompensatą będącą przedmiotem postępowania głównego”).
11
Zgodnie z postanowieniami umowy kwota rekompensaty będącej przedmiotem postępowania głównego miała być dostosowywana co roku w oparciu o wskaźnik cen konsumpcyjnych. Umowa miała być przedłużana na okresy pięcioletnie, chyba że zostałaby wypowiedziana na co najmniej sześć miesięcy przed upływem okresu jej obowiązywania. Nowa kwota corocznej rekompensaty miała być określana dla każdego nowego okresu pięcioletniego w oparciu o zmiany wielkości ruchu na śluzie Hammarby w poprzednim okresie obowiązywania umowy.
12
Rekompensata będąca przedmiotem postępowania głównego była początkowo wypłacana na rzecz gminy Sztokholm, a następnie, od początku lat 90., na rzecz Stockholms Hamn. Od 2014 r. jej wysokość wahała się między 3 a 4 mln koron szwedzkich (SEK) (około 260000 a 360000 EUR) rocznie.
13
Pod koniec 2021 r. organ żeglugi morskiej przedterminowo wypowiedział umowę. Przed sądami szwedzkimi zawisł spór dotyczący tego wypowiedzenia umowy.
14
W dniu 4 maja 2023 r. organ żeglugi morskiej wytoczył przeciwko Stockholms Hamn powództwo przed Stockholms tingsrätt (sąd pierwszej instancji w Sztokholmie, Szwecja), który jest sądem odsyłającym. Zażądał on od tej spółki zwrotu kwoty 38086436 SEK (około 3378242 EUR) powiększonej o odsetki, odpowiadającej płatnościom dokonanym na podstawie umowy przed upływem wynoszącego 10 lat krajowego terminu przedawnienia.
15
Organ żeglugi morskiej podnosi, że rekompensata będąca przedmiotem postępowania głównego spełnia przesłanki uznania jej za pomoc państwa. W szczególności uważa on, że owa rekompensata stanowi korzyść dla Stockholms Hamn, ponieważ gwarantowała tej spółce regularny dochód niezależny od wahań ruchu lub innych rodzajów ryzyka operacyjnego. Kwalifikacja jako pomocy państwa znajduje ponadto potwierdzenie w stosowaniu zasady inwestora działającego w warunkach gospodarki rynkowej, ponieważ żaden inwestor prywatny nie wypłacałby Stockholms Hamn odszkodowania za powstrzymanie się od pobierania opłat za śluzowanie. Organ żeglugi morskiej uważa ponadto, że nie zostały spełnione ustanowione przez Trybunał w wyroku z dnia 24 lipca 2003 r., Altmark Trans i Regierungspräsidium Magdeburg (C‑280/00, EU:C:2003:415), kryteria (zwane dalej „kryteriami Altmark”), pozwalające uznać, że świadczenie wypłacane w zamian za wykonywanie zobowiązań z zakresu usług publicznych nie stanowi pomocy państwa. Wreszcie, opierając się na art. 144 aktu przystąpienia, utrzymuje on, że wyjątek dotyczący istniejącej pomocy nie ma zastosowania do rzeczonej rekompensaty ze względu na brak zgłoszenia jej Komisji oraz że w każdym razie owej rekompensaty nie można uznać za pomoc istniejącą, biorąc pod uwagę negocjacje poprzedzające każdy nowy pięcioletni okres obowiązywania umowy.
16
Stockholms Hamn twierdzi, że jej działalność polegająca na eksploatacji śluzy nie stanowi działalności gospodarczej objętej przepisami prawa Unii dotyczącymi pomocy państwa. W każdym razie chodzi o usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym, która nie doprowadziła do nadmiernej rekompensaty. Stockholms Hamn dodaje, że nawet gdyby przyjąć kwalifikację jako pomocy państwa, to owa pomoc byłaby dozwolona jako pomoc istniejąca na podstawie rozporządzenia 2015/1589 i niezależnie od art. 144 aktu przystąpienia, który nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Pomocy rozpatrywanej w postępowaniu głównym nie można ponadto uznać za pomoc nową lub zmienioną z uwagi na brak renegocjacji między stronami postanowień umowy, a w szczególności kwoty rekompensaty będącej przedmiotem postępowania głównego.
17
Uznawszy, że w orzecznictwie Trybunału brak jest jasnych wskazówek co do sposobu, w jaki prawo Unii powinno być stosowane w sytuacji takiej jak ta rozpatrywana w postępowaniu głównym, w szczególności w odniesieniu do istnienia korzyści gospodarczej, możliwości zastosowania aktu przystąpienia oraz kwalifikacji jako nowej lub istniejącej pomocy, Stockholms tingsrätt (sąd pierwszej instancji w Sztokholmie) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy kryterium [korzyści] zawarte w art. 107 ust. 1 [TFUE] należy rozumieć w ten sposób, że coroczna rekompensata, która na podstawie umowy jest wypłacana przez organ państwowy komunalnej spółce akcyjnej z zasobów państwowych w celu skompensowania tej spółce zaciągniętego przez nią zobowiązania do nieodpłatnego świadczenia określonej usługi, którą są w tym przypadku operacje śluzowania, za którą do chwili zawarcia umowy pobierane były opłaty,
a)
powinna zostać uznana w całości za pomoc, która zakłóca konkurencję lub grozi jej zakłóceniem poprzez sprzyjanie beneficjentowi;
b)
powinna zostać uznana za pomoc, która zakłóca konkurencję lub grozi jej zakłóceniem poprzez sprzyjanie beneficjentowi w zakresie, w jakim rekompensata przewyższa wcześniejsze roczne przychody uzyskiwane przez beneficjenta z tytułu opłat za usługę, z uwzględnieniem zmian dotyczących na przykład wskaźnika cen konsumpcyjnych i wolumenu ruchu jednostek, na rzecz których wykonywano operacje śluzowania;
c)
powinna zostać uznana za pomoc, która zakłóca konkurencję lub grozi jej zakłóceniem poprzez sprzyjanie beneficjentowi w zakresie, w jakim rekompensata przewyższa roczne koszty ponoszone przez beneficjenta z tytułu świadczenia usługi;
d)
powinna zostać uznana za pomoc, która zakłóca konkurencję lub grozi jej zakłóceniem poprzez sprzyjanie beneficjentowi na podstawie jakiegoś innego modelu obliczeniowego;
e)
nie powinna w żadnym zakresie zostać uznana za pomoc, która zakłóca konkurencję lub grozi jej zakłóceniem poprzez sprzyjanie beneficjentowi?
2)
Czy umowa w sprawie corocznej rekompensaty, która jest wypłacana przez organ państwowy komunalnej spółce akcyjnej z zasobów państwowych w celu skompensowania tej spółce zaciągniętego przez nią zobowiązania do nieodpłatnego świadczenia usługi poza sektorem rolnictwa, którą w tym przypadku są operacje śluzowania, w przypadku gdy została ona zawarta przed przystąpieniem Szwecji do Unii Europejskiej i nie została zgłoszona Komisji, powinna zostać uznana za istniejącą pomoc, którą zgodnie z art. 1 lit. b) ppkt (i) rozporządzenia [2015/1589] należy uznać za zgodną z prawem, o ile Komisja nie stwierdziła jej niezgodności z rynkiem wewnętrznym?
3)
W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie drugie: czy taka coroczna rekompensata powinna jednak zostać uznana za nową pomoc, jeżeli po przystąpieniu Szwecji do Unii Europejskiej umowa była, zgodnie z pierwotnymi postanowieniami, wielokrotnie przedłużana na okresy pięcioletnie w braku wypowiedzenia, zaś coroczna rekompensata za każdy nowy okres pięcioletni była zmieniana, częściowo w zależności od wskaźnika cen konsumpcyjnych, a częściowo w zależności od zakresu usługi świadczonej nieodpłatnie w poprzednim okresie obowiązywania umowy, który to zakres w tym przypadku wyznaczał wolumen ruchu jednostek, na rzecz których wykonywano operacje śluzowania?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
18
Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 107 ust. 1 TFUE należy interpretować w ten sposób, że rekompensata wypłacana z zasobów państwowych, na podstawie umowy, przez organ władzy publicznej komunalnej spółce akcyjnej w celu zrekompensowania tej spółce przyjętego przez nią zobowiązania do nieodpłatnego świadczenia usługi śluzowania na drodze wodnej, za którą przed zawarciem owej umowy pobierana była opłata, stanowi pomoc państwa.
19
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem uznanie danego środka krajowego za „pomoc państwa” w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE wymaga spełnienia wszystkich wymienionych niżej przesłanek. Po pierwsze, musi mieć miejsce interwencja państwa lub interwencja przy użyciu zasobów państwowych. Po drugie, interwencja ta musi być w stanie wpłynąć na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Po trzecie, musi ona przyznawać beneficjentowi selektywną korzyść. Po czwarte, musi zakłócać konkurencję lub grozić jej zakłóceniem (wyrok z dnia 8 listopada 2022 r., Fiat Chrysler Finance Europe/Komisja, C‑885/19 P i C‑898/19 P, EU:C:2022:859, pkt 66 i przytoczone tam orzecznictwo).
20
W niniejszej sprawie sąd odsyłający zwraca się do Trybunału z pytaniem, czy komunalna spółka akcyjna, która skorzystała z rekompensaty będącej przedmiotem postępowania głównego, stanowi „przedsiębiorstwo” w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, czy istnieje korzyść gospodarcza, a także czy ma miejsce wpływ na wymianę handlową i konkurencję.
W przedmiocie istnienia przedsiębiorstwa
21
W celu udzielenia sądowi odsyłającemu użytecznej odpowiedzi należy przypomnieć, że do celów uznania środka za pomoc państwa art. 107 ust. 1 TFUE zakłada w szczególności istnienie korzyści przyznanej przedsiębiorstwu. W tym względzie należy podkreślić, po pierwsze, że do celów stosowania przepisów prawa Unii w dziedzinie konkurencji przedsiębiorstwem jest każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, niezależnie od jego formy prawnej i sposobu finansowania. Po drugie, działalność gospodarczą stanowi wszelka działalność polegająca na oferowaniu towarów lub usług na danym rynku (zob. podobnie wyrok z dnia 22 października 2015 r., EasyPay i Finance Engineering, C‑185/14, EU:C:2015:716, pkt 36, 37 i przytoczone tam orzecznictwo).
22
Do sądu odsyłającego będzie zatem należało ustalenie, czy w niniejszym przypadku komunalna spółka akcyjna, Stockholms Hamn, jako podmiot eksploatujący śluzę Hammarby, prowadzi działalność gospodarczą, a zatem czy należy ją uznać za „przedsiębiorstwo” w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.
23
W tym względzie w pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału publiczny lub prywatny charakter podmiotu wykonującego daną działalność nie może wpływać na kwestię tego, czy ów podmiot ma status „przedsiębiorstwa” czy też nie ma takiego statusu. Samo państwo lub podmiot państwowy mogą bowiem działać jako przedsiębiorstwo. Ponadto podmiot prawa, a w szczególności podmiot publiczny, może zostać uznany za przedsiębiorstwo jedynie w odniesieniu do części jego działalności, jeżeli działalność tę należy zakwalifikować jako działalność gospodarczą (zob. podobnie wyroki: z dnia 12 lipca 2012 r., Compass-Datenbank, C‑138/11, EU:C:2012:449, pkt 35, 37; z dnia 27 czerwca 2017 r., Congregación de Escuelas Pías Provincia Betania, C‑74/16, EU:C:2017:496, pkt 42). W związku z tym status podmiotu w prawie krajowym nie jest rozstrzygający.
24
Wynika z tego, że okoliczność, iż rozpatrywana w postępowaniu głównym usługa śluzowania jest świadczona przez Stockholms Hamn, spółkę, w której całościowy udział posiada gmina Sztokholm, nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu istnienia przedsiębiorstwa prowadzącego działalność gospodarczą.
25
W drugiej kolejności należy uściślić, że działalność stanowiąca wykonywanie prerogatyw władzy publicznej nie ma charakteru gospodarczego uzasadniającego zastosowanie reguł konkurencji przewidzianych w traktacie FUE (wyrok z dnia 12 lipca 2012 r., Compass-Datenbank, C‑138/11, EU:C:2012:449, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo), w szczególności w przypadku, gdy eksploatacja infrastruktury jest nierozerwalnie związana z wykonywaniem zadań wchodzących w zakres funkcji publicznej powierzonej podmiotowi, który eksploatuje tę infrastrukturę, a podmiot ten działa w ramach wykonywania prerogatyw władzy publicznej (zob. podobnie wyroki: z dnia 19 grudnia 2012 r., Mitteldeutsche Flughafen i Flughafen Leipzig-Halle/Komisja, C‑288/11 P, EU:C:2012:821, pkt 44; a także z dnia 22 października 2015 r., EasyPay i Finance Engineering, C‑185/14, EU:C:2015:716, pkt 40).
26
Jak zauważył rzecznik generalny w pkt 18 opinii, nie wydaje się, aby można było wykluczyć gospodarczy charakter usługi śluzowania rozpatrywanej w postępowaniu głównym, w zakresie, w jakim wiąże się ona z wykonywaniem prerogatyw władzy publicznej. Ani z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, ani z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, nie wynika bowiem, by rozpatrywana w postępowaniu głównym usługa śluzowania wiązała się lub była nierozerwalnie związana z wykonywaniem przez Stockholms Hamn tego rodzaju prerogatyw, takich jak kontrola i bezpieczeństwo ruchu rzecznego, zadania policji wodnej lub sprawowanie nadzoru w celu zapobiegania emisji zanieczyszczeń.
27
W trzeciej kolejności, zgodnie z orzecznictwem Trybunału, kwalifikacja jako działalności gospodarczej jest zawsze związana z konkretną działalnością (zob. podobnie wyrok z dnia 27 czerwca 2017 r., Congregación de Escuelas Pías Provincia Betania, C‑74/16, EU:C:2017:496, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo).
28
W niniejszej sprawie rozpatrywana w postępowaniu głównym usługa śluzowania, której dotyczyła umowa i która doprowadziła do wypłaty na rzecz Stockholms Hamn rekompensaty będącej przedmiotem postępowania głównego, polega na wykonywaniu wszelkich czynności niezbędnych do zapewnienia przepływu przez śluzę Hammarby jednostek pływających innych niż rekreacyjne jednostki pływające. O ile nie zostanie stwierdzone, że usługa ta, biorąc pod uwagę w szczególności warunki jej świadczenia, nie może zostać oddzielona od usługi polegającej na zapewnieniu operacji śluzowania dla rekreacyjnych jednostek pływających, czego zbadanie należy do sądu odsyłającego, analiza istnienia działalności gospodarczej powinna dotyczyć jedynie usługi świadczonej na rzecz jednostek pływających innych niż rekreacyjne jednostki pływające.
29
W czwartej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału przypomnianym w pkt 21 niniejszego wyroku, aby przedmiotowa usługa śluzowania mogła zostać uznana za stanowiącą działalność gospodarczą, musi ona polegać na oferowaniu towarów lub usług na danym rynku.
30
W tym względzie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem okoliczność, że oferowanie towarów lub usług jest dokonywane bez celu zarobkowego, nie stanowi przeszkody w uznaniu podmiotu, który dokonuje tych czynności na rynku, za przedsiębiorstwo, jeżeli owa oferta konkuruje z ofertami innych podmiotów gospodarczych działających w celu zarobkowym. Ponadto usługi, które można zakwalifikować jako „działalność gospodarczą”, stanowią świadczenia wykonywane zwykle za wynagrodzeniem. Istotną cechą wynagrodzenia jest to, że stanowi ono wzajemne świadczenie gospodarcze względem danego świadczenia (wyrok z dnia 27 czerwca 2017 r., Congregación de Escuelas Pías Provincia Betania, C‑74/16, EU:C:2017:496, pkt 46, 47 i przytoczone tam orzecznictwo).
31
W niniejszej sprawie można zauważyć, że zgodnie ze szwedzkimi uregulowaniami usługa śluzowania rozpatrywana w postępowaniu głównym jest świadczona nieodpłatnie na rzecz jej odbiorców.
32
Tymczasem, jak podkreślił rzecznik generalny w pkt 16 opinii, działalność nie może co do zasady zostać uznana za gospodarczą, jeżeli nie zakłada, przynajmniej w perspektywie długoterminowej, zwrotu umożliwiającego osiągnięcie zysku lub przynajmniej pokrycie kosztów.
33
Wynika z tego, że okoliczność, iż rozpatrywana w postępowaniu głównym usługa śluzowania jest świadczona nieodpłatnie, może stanowić wskazówkę świadczącą o nieistnieniu działalności gospodarczej.
34
Do sądu odsyłającego należy jednak zbadanie, czy rozpatrywana w postępowaniu głównym usługa śluzowania jest świadczona w warunkach rynkowych, to znaczy w kontekście konkurencji z innymi podmiotami gospodarczymi.
35
W tym względzie z postanowienia odsyłającego wynika, że owa usługa umożliwia połączenie Morza Bałtyckiego i jeziora Melar oraz że jedyną inną drogą wodną umożliwiającą takie połączenie jest kanał Södertälje, przy czym przepływem przez ten kanał zarządzało państwo szwedzkie i był on również zapewniany nieodpłatnie w okresie obowiązywania umowy. Wydaje się zatem, że nie istnieje substytucyjność z innym podmiotem działającym w celu zarobkowym w rozumieniu orzecznictwa przypomnianego w pkt 30 niniejszego wyroku, a tym samym nie istnieje stosunek konkurencji między usługami śluzowania na dwóch omawianych drogach wodnych, czego zbadanie należy do sądu odsyłającego.
36
W konsekwencji do sądu odsyłającego będzie należało zbadanie, czy pomimo nieodpłatnego charakteru usługi śluzowania zapewnianej przez Stockholms Hamn usługa ta jest świadczona na rynku w kontekście konkurencji z innymi podmiotami gospodarczymi i czy w świetle kontekstu świadczenia rzeczonej usługi Stockholms Hamn można uznać za „przedsiębiorstwo” w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.
W przedmiocie istnienia korzyści
37
Należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 19 niniejszego wyroku, aby środek krajowy został uznany za „pomoc państwa” w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, musi on przyznawać selektywną korzyść przedsiębiorstwu lub przedsiębiorstwom będącym jego beneficjentami.
38
Należy uznać, że spełnia tę przesłankę każdy środek państwowy, który niezależnie od swojej formy i celów może uprzywilejowywać jedno lub większą liczbę przedsiębiorstw w sposób bezpośredni lub pośredni lub który przyznaje im korzyść, jakiej nie mogłyby one uzyskać w normalnych warunkach rynkowych (wyrok z dnia 17 listopada 2022 r., Volotea i easyJet/Komisja, C‑331/20 P i C‑343/20 P, EU:C:2022:886, pkt 107 i przytoczone tam orzecznictwo).
39
Oceny warunków, na jakich przyznano taką korzyść, dokonuje się co do zasady z zastosowaniem zasady podmiotu prywatnego, chyba że nie ma żadnej możliwości porównania zachowania państwa, które jest rozpatrywane w danym przypadku, z zachowaniem podmiotu prywatnego, w szczególności dlatego że państwo działało w charakterze władzy publicznej (wyrok z dnia 17 listopada 2022 r., Volotea i easyJet/Komisja, C‑331/20 P i C‑343/20 P, EU:C:2022:886, pkt 108 i przytoczone tam orzecznictwo). Możliwość zastosowania kryterium podmiotu prywatnego zależy więc od tego, czy dane państwo członkowskie przyznaje przedsiębiorstwu korzyść gospodarczą, działając w charakterze podmiotu prywatnego, a nie w charakterze władzy publicznej. Dla celów dokonania tej oceny istotne są w szczególności charakter i przedmiot rozpatrywanego środka, kontekst, w jaki się on wpisuje, oraz zamierzony cel i przepisy, którym ten środek podlega (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 czerwca 2012 r., Komisja/EDF, C‑124/10 P, EU:C:2012:318, pkt 81, 86; a także z dnia 13 marca 2025 r., Cividale i in., C‑746/23 i C‑747/23, EU:C:2025:171, pkt 42).
40
W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że umowę zawarto w następstwie decyzji władz szwedzkich o zniesieniu na poziomie regionalnym określonych opłat pobieranych za przepłynięcie przez niektóre śródlądowe drogi wodne w celu utrzymania zrównoważonego podziału ruchu między odnośne drogi wodne. Wynika stąd, że – jak zauważył rzecznik generalny w pkt 21 opinii – wydaje się, iż informacje, którymi dysponuje Trybunał w przedmiocie powodów wypłaty na rzecz Stockholms Hamn rekompensaty będącej przedmiotem postępowania głównego, należy raczej interpretować w ten sposób, że świadczą one o interwencji państwa szwedzkiego w charakterze władzy publicznej, a nie podmiotu prywatnego.
41
Co się tyczy kryteriów wypracowanych przez Trybunał w wyroku z dnia 24 lipca 2003 r., Altmark Trans i Regierungspräsidium Magdeburg (C‑280/00, EU:C:2003:415), przywołanych przez Stockholms Hamn przed sądem odsyłającym, należy przypomnieć, że w pkt 87 tego wyroku Trybunał wyjaśnił, iż w zakresie, w jakim interwencję państwa należy uznać za rekompensatę stanowiącą świadczenie wzajemne za świadczenia wykonane przez przedsiębiorstwa będące beneficjentami w celu wykonania zobowiązań z zakresu usług publicznych, taka interwencja nie wchodzi w zakres stosowania art. 107 ust. 1 TFUE.
42
Trybunał określił cztery kumulatywne przesłanki, które taka rekompensata musi spełniać, aby wykluczyć istnienie korzyści. Po pierwsze, przedsiębiorstwo będące beneficjentem powinno być rzeczywiście obciążone wykonaniem zobowiązań z zakresu usług publicznych i zobowiązania te powinny być jasno określone. Po drugie, parametry, na podstawie których obliczona jest rekompensata, muszą być wcześniej ustalone w obiektywny i przejrzysty sposób, tak aby nie prowadziła ona do powstania korzyści ekonomicznej, która mogłaby powodować uprzywilejowanie przedsiębiorstwa będącego beneficjentem względem przedsiębiorstw z nim konkurujących. Po trzecie, rekompensata nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia całości lub części kosztów poniesionych w celu wykonania zobowiązań z zakresu usług publicznych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku osiągniętego z tytułu wykonania tych zobowiązań. Po czwarte, jeżeli wybór przedsiębiorstwa, któremu ma zostać powierzone wykonywanie zobowiązań z zakresu usług publicznych, nie został w danym przypadku dokonany w ramach procedury udzielania zamówień publicznych pozwalającej na wyłonienie kandydata zdolnego do świadczenia tych usług po najniższym koszcie dla społeczności, to poziom koniecznej rekompensaty powinien zostać ustalony na podstawie analizy kosztów, jakie przeciętne przedsiębiorstwo, prawidłowo zarządzane i odpowiednio wyposażone w środki niezbędne do tego, by móc uczynić zadość wymogom stawianym usługom publicznym, poniosłoby na wykonanie takich zobowiązań (wyrok z dnia 24 lipca 2003 r., Altmark Trans i Regierungspräsidium Magdeburg, C‑280/00, EU:C:2003:415, pkt 89–93).
43
W niniejszej sprawie należy zauważyć, że nieodpłatny charakter operacji śluzowania wykonywanych w rozpatrywanym okresie przez Stockholms Hamn na rzecz statków handlowych wydawał się stanowić obowiązek nałożony ustawą i sformalizowany następnie w umowie zawartej z delegowanym w tym celu organem administracyjnym, za pomocą którego to obowiązku władze szwedzkie dążyły do osiągnięcia celu polegającego na zapewnieniu optymalnego podziału komercyjnego ruchu morskiego w interesie ogólnym. Jak zauważył rzecznik generalny w pkt 25 opinii, nie można zatem wykluczyć, że w tym okresie spółce Stockholms Hamn powierzono wykonywanie zobowiązania z zakresu usług publicznych w rozumieniu kryteriów Altmark, czego ocena należy jednak do sądu odsyłającego w świetle wszystkich istotnych okoliczności.
44
Co się tyczy pozostałych trzech kryteriów Altmark, należy podkreślić, podobnie jak uczynił to rzecznik generalny w pkt 26 i 27 opinii, że informacje przekazane przez sąd odsyłający nie pozwalają na ustalenie, w jakim zakresie te trzy pozostałe kryteria mające na celu uniknięcie nadmiernej rekompensaty są w niniejszym przypadku spełnione. O ile bowiem kwota rekompensaty będącej przedmiotem postępowania głównego opiera się głównie na wysokości opłat pobieranych przed ich zniesieniem, o tyle z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, nie wynika, by opłaty te były związane z kosztami ponoszonymi w związku ze świadczeniem danej usługi śluzowania.
45
W konsekwencji do sądu odsyłającego będzie należało dokonanie oceny, w świetle wszystkich istotnych okoliczności, a w szczególności powyższych rozważań, czy kryterium podmiotu prywatnego działającego w warunkach gospodarki rynkowej lub kryteria Altmark pozwalają stwierdzić przyznanie na rzecz Stockholms Hamn korzyści wynikającej z wypłaty rekompensaty będącej przedmiotem postępowania głównego.
W przedmiocie wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi i zakłócenia konkurencji
46
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w celu zakwalifikowania środka krajowego jako pomocy państwa nie jest konieczne wykazanie faktycznego wpływu pomocy na wymianę handlową między państwami członkowskimi i rzeczywistego zakłócenia konkurencji, lecz jedynie zbadanie, czy pomoc może mieć wpływ na tę wymianę handlową i zakłócać konkurencję. W szczególności gdy pomoc przyznana przez państwo członkowskie wzmacnia pozycję niektórych przedsiębiorstw w stosunku do pozycji zajmowanej przez inne konkurencyjne przedsiębiorstwa w ramach wewnątrzwspólnotowej wymiany handlowej, należy uznać, że ma ona wpływ na tę wymianę (wyrok z dnia 14 stycznia 2015 r., Eventech, C‑518/13, EU:C:2015:9, pkt 65, 66 i przytoczone tam orzecznictwo).
47
W tym zakresie nie jest konieczne, aby przedsiębiorstwa będące beneficjentami uczestniczyły w wewnątrzwspólnotowej wymianie handlowej. Jeżeli bowiem państwo członkowskie przyznaje pomoc przedsiębiorstwom, działalność krajowa może być przez to utrzymana lub zwiększona z tym skutkiem, że zmniejszą się szanse wejścia na rynek tego państwa członkowskiego przedsiębiorstw mających siedzibę w innych państwach członkowskich. Poza tym nie istnieje próg lub procent, poniżej którego można uznać, że wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi nie zachodzi. Stosunkowo niewielka wartość pomocy lub stosunkowo niewielki rozmiar przedsiębiorstwa będącego beneficjentem nie wykluczają bowiem a priori ewentualnego wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Dlatego przesłanka, zgodnie z którą pomoc może wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi, nie zależy od tego, czy świadczone usługi przewozowe mają charakter lokalny lub regionalny, czy też od znaczenia danej dziedziny działalności (wyrok z dnia 14 stycznia 2015 r., Eventech, C‑518/13, EU:C:2015:9, pkt 67–69 i przytoczone tam orzecznictwo).
48
Wynika z tego, że co się tyczy środka będącego przedmiotem postępowania głównego, wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi i na konkurencję zależy od istnienia rynku, na którym byłaby oferowana rozpatrywana w postępowaniu głównym usługa śluzowania. W tym względzie należy w szczególności wziąć pod uwagę narzucony przez władze szwedzkie nieodpłatny charakter usługi, który może stanowić przeszkodę w tym, aby przedsiębiorstwa mające siedzibę w innych państwach członkowskich rozważyły świadczenie usługi rozpatrywanej w postępowaniu głównym.
49
W świetle całości powyższych rozważań na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, iż art. 107 ust. 1 TFUE należy interpretować w ten sposób, że coroczna rekompensata wypłacana z zasobów państwowych, na podstawie umowy, przez organ władzy publicznej komunalnej spółce akcyjnej w celu zrekompensowania tej spółce przyjętego przez nią zobowiązania do nieodpłatnego świadczenia usługi śluzowania na drodze wodnej, za którą przed zawarciem owej umowy pobierana była opłata, stanowi pomoc państwa, jeżeli rzeczoną spółkę można uznać za przedsiębiorstwo i jeżeli owa rekompensata przysparza jej korzyści, jakiej nie uzyskałaby ona w normalnych warunkach rynkowych.
W przedmiocie pytań drugiego i trzeciego
50
Poprzez pytania drugie i trzecie, które należy zbadać łącznie, sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy w przypadku gdyby rekompensata przewidziana w umowie zawartej przed przystąpieniem państwa do Unii stanowiła pomoc w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, powinno się ją uznać za „istniejącą pomoc” w rozumieniu art. 1 lit. b) ppkt (i) rozporządzenia 2015/1589, a jeśli tak, to czy należałoby ją uznać za „nową pomoc” po tym przystąpieniu, w zakresie, w jakim jej stosowanie było wielokrotnie przedłużane, a jej kwota była dostosowywana zgodnie z pierwotnymi postanowieniami ustanawiającej ją umowy.
51
Należy przypomnieć, że uznanie pomocy państwa za istniejącą pomoc lub za nową pomoc ma różne konsekwencje proceduralne. Zgodnie bowiem z art. 108 ust. 1 TFUE pomoc istniejąca może być systematycznie realizowana tak długo, jak Komisja nie stwierdzi jej niezgodności z rynkiem wewnętrznym (wyroki: z dnia 15 marca 1994 r., Banco Exterior de España, C‑387/92, EU:C:1994:100, pkt 19, 20; a także z dnia 18 lipca 2013 r., P, C‑6/12, EU:C:2013:525, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo). Natomiast art. 108 ust. 3 TFUE ustanawia obowiązek zgłoszenia Komisji w odpowiednim czasie planów przyznania nowej pomocy lub zmiany pomocy istniejącej, których nie można wprowadzać w życie, dopóki postępowanie wyjaśniające nie doprowadzi do wydania decyzji końcowej (wyrok z dnia 20 maja 2021 r., Azienda Sanitaria Provinciale di Catania, C‑128/19, EU:C:2021:401, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo).
52
Zgodnie z art. 1 lit. b) ppkt (i) rozporządzenia 2015/1589 pojęcie „istniejącej pomocy” obejmuje „bez uszczerbku dla art. 144 i 172 [aktu przystąpienia] wszelk[ą] pomoc istniejąc[ą] przed wejściem w życie [traktatu FUE] w poszczególnych państwach członkowskich, czyli programy pomocowe oraz pomoc indywidualn[ą], które zostały wprowadzone w życie przed wejściem w życie [traktatu FUE], a które będą nadal stosowane po jego wejściu w życie w poszczególnych państwach członkowskich”.
53
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że rekompensatę będącą przedmiotem postępowania głównego zaczęto wypłacać – a zatem istniała ona – przed wejściem w życie traktatu FUE w Szwecji w rozumieniu art. 1 lit. b) ppkt (i) rozporządzenia 2015/1589.
54
Z postanowienia odsyłającego wynika, że rekompensaty będącej przedmiotem postępowania głównego nie zgłoszono Komisji, wobec czego sąd odsyłający zastanawia się nad kwestią, czy art. 144 aktu przystąpienia, który przewiduje w lit. a), że „[w] dziedzinie pomocy, o której mowa w art. [107 i 108 TFUE]”„spośród programów pomocy obowiązujących w nowych państwach członkowskich przed przystąpieniem za »istniejącą« pomoc w rozumieniu art. [108] ust. 1 [TFUE] uznaje się jedynie tę, która została zgłoszona Komisji przed dniem 30 kwietnia 1995 r.”, ma zastosowanie w niniejszej sprawie.
55
Z aktu przystąpienia, a w szczególności z jego art. 137 ust. 1, wynika, że tytuł VI tego porozumienia, który obejmuje jego art. 144, ma zastosowanie do produktów rolnych (zob. podobnie wyrok z dnia 18 lipca 2013 r., P, C‑6/12, EU:C:2013:525, pkt 44). W konsekwencji art. 144 aktu przystąpienia nie ma zastosowania do rekompensaty będącej przedmiotem postępowania głównego, która dotyczy usług śluzowania.
56
Wynika z tego, że chociaż rekompensaty będącej przedmiotem postępowania głównego nie zgłoszono Komisji, należy ją uznać za pomoc istniejącą, ponieważ spełnia ona przesłanki, od których art. 1 lit. b) ppkt (i) rozporządzenia 2015/1589 uzależnia taką kwalifikację.
57
Należy jednak ustalić, czy taką kwalifikację mogą podważyć przedłużenia i dostosowania, którymi objęto rekompensatę będącą przedmiotem postępowania głównego. Z postanowienia odsyłającego wynika bowiem, że sąd odsyłający zastanawia się, czy zmiany dotyczące okresu obowiązywania i kwoty rekompensaty będącej przedmiotem postępowania głównego, których dokonano po wygaśnięciu umowy, zawartej w 1979 r. początkowo na okres pięciu lat, można uznać za „zmianę istniejącej pomocy” i czy w związku z tym rekompensatę tę należy ostatecznie uznać za „nową pomoc” w rozumieniu art. 1 lit. c) rozporządzenia 2015/1589.
58
Zgodnie z art. 4 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 794/2004 zmiana pomocy istniejącej oznacza „jakąkolwiek zmianę inną niż modyfikacje o czysto administracyjnym lub formalnym charakterze, która nie może wpłynąć na ocenę zgodności danego środka pomocowego [z rynkiem wewnętrznym]”. Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem tylko istotna zmiana, to znaczy zmiana o charakterze podmiotowym, przedmiotowym lub czasowym, która ma wpływ na elementy podstawowe pomocy i może mieć wpływ na ocenę jej zgodności z rynkiem wewnętrznym, prowadzi do powstania nowej pomocy (zob. podobnie wyroki: z dnia 20 września 2018 r., Carrefour Hypermarchés i in., C‑510/16, EU:C:2018:751, pkt 41; z dnia 13 grudnia 2018 r., Rittinger i in., C‑492/17, EU:C:2018:1019, pkt 57).
59
W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że ważność umowy była automatycznie przedłużana co pięć lat do czasu jej wypowiedzenia w 2021 r. To automatyczne przedłużanie umowy co pięć lat, o ile nie zostałaby ona wypowiedziana, oraz dostosowywanie kwot rekompensaty będącej przedmiotem postępowania głównego, odbywające się zarówno co roku na podstawie wskaźnika cen konsumpcyjnych, jak i co pięć lat na podstawie zmian wielkości ruchu, były przewidziane w tej umowie i mogły tym samym zostać uwzględnione od chwili zawarcia umowy do celów oceny zgodności.
60
Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jedynie przedłużenia wprowadzone aktami przyjętymi później niż akt przewidujący daną pomoc, w stosownym przypadku po jej zatwierdzeniu przez Komisję (zob. podobnie wyroki: z dnia 11 września 2003 r., Belgia/Komisja, C‑197/99 P, EU:C:2003:444, pkt 109; z dnia 20 maja 2010 r., Todaro Nunziatina & C., C‑138/09, EU:C:2010:291, pkt 47), lub przedłużenia wykraczające poza granice czasowe przewidziane w umowie ustanawiającej tę pomoc, z wyłączeniem normalnego funkcjonowania tej umowy (zob. podobnie wyrok z dnia 26 października 2016 r., DEI i Komisja/Alouminion tis Ellados, C‑590/14 P, EU:C:2016:797, pkt 59), prowadzą do zmiany pomocy istniejącej.
61
Co się tyczy dostosowania kwot rekompensaty będącej przedmiotem postępowania głównego, jak stwierdził rzecznik generalny w pkt 37 opinii, po pierwsze, coroczne dostosowanie kwoty rekompensaty będącej przedmiotem postępowania głównego na podstawie wskaźnika cen konsumpcyjnych wynika z automatycznych zmian kwot pomocy finansowej w sytuacji inflacji, a nie z istotnej zmiany kwoty tej rekompensaty. Po drugie, co się tyczy ponownego określenia podstawowej kwoty rekompensaty będącej przedmiotem postępowania głównego na koniec każdego pięcioletniego okresu, do sądu odsyłającego będzie należało dokonanie oceny, czy to ponowne określenie kwoty, mimo iż dokonywano go na podstawie wzoru, który nie uległ zmianie na przestrzeni czasu, doprowadziło w rzeczywistości do szeregu renegocjacji, które można określić jako „zmiany”. Mogłoby tak być w szczególności w przypadku, gdyby wspomniane ponowne określenie kwoty wymagało, aby strony uzgodniły wielkość ruchu, jaki należy wziąć pod uwagę.
62
Jeżeli tak jest rzeczywiście, sąd odsyłający będzie zobowiązany do zbadania, czy zmiany te można uznać za „istotne”, przy czym należy zaznaczyć, że próg 20 %, powyżej którego zmiana pierwotnego budżetu jest uznawana za zmianę pomocy istniejącej, ma zastosowanie wyłącznie, zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 794/2004, do systemów pomocy, a nie do pomocy indywidualnej, takiej jak ta rozpatrywana w postępowaniu głównym.
63
W świetle całości powyższych rozważań na pytania drugie i trzecie należy odpowiedzieć, iż art. 1 lit. b) ppkt (i) i art. 1 lit. c) rozporządzenia 2015/1589 należy interpretować w ten sposób, że – przy założeniu, iż stanowi ona pomoc w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE – rekompensata, której wypłata zgodnie z pierwotnymi postanowieniami ustanawiającej ją umowy była przedłużana na okresy pięcioletnie w braku wypowiedzenia tej umowy i której kwota była zmieniana, po pierwsze, corocznie na podstawie wskaźnika cen konsumpcyjnych, a po drugie, na koniec każdego okresu pięcioletniego w oparciu o wielkość odnośnego ruchu, zgodnie z ustalonym w pierwotnej umowie wzorem, który nie uległ zmianie na przestrzeni czasu, stanowi istniejącą pomoc.
W przedmiocie kosztów
64
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
1)
Artykuł 107 ust. 1 TFUE
należy interpretować w ten sposób, że:
coroczna rekompensata wypłacana z zasobów państwowych, na podstawie umowy, przez organ władzy publicznej komunalnej spółce akcyjnej w celu zrekompensowania tej spółce przyjętego przez nią zobowiązania do nieodpłatnego świadczenia usługi śluzowania na drodze wodnej, za którą przed zawarciem owej umowy pobierana była opłata, stanowi pomoc państwa, jeżeli rzeczoną spółkę można uznać za przedsiębiorstwo i jeżeli owa rekompensata przysparza jej korzyści, jakiej nie uzyskałaby ona w normalnych warunkach rynkowych.
2)
Artykuł 1 lit. b) ppkt (i) i art. 1 lit. c) rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 [TFUE]
należy interpretować w ten sposób, że:
przy założeniu, iż stanowi ona pomoc w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE – rekompensata, której wypłata zgodnie z pierwotnymi postanowieniami ustanawiającej ją umowy była przedłużana na okresy pięcioletnie w braku wypowiedzenia tej umowy i której kwota była zmieniana, po pierwsze, corocznie na podstawie wskaźnika cen konsumpcyjnych, a po drugie, na koniec każdego okresu pięcioletniego w oparciu o wielkość odnośnego ruchu, zgodnie z ustalonym w pierwotnej umowie wzorem, który nie uległ zmianie na przestrzeni czasu, stanowi istniejącą pomoc.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: szwedzki.