ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
(πρώτο τμήμα)
της 15ης Δεκεμβρίου 2011
Υπόθεση F‑9/11
Verónica Sabbag Afota
κατά
Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης
«Υπαλληλική υπόθεση – Υπάλληλοι – Βαθμολογία – Προαγωγή – Περίοδος προαγωγών 2010 – Απουσία εκθέσεως βαθμολογίας»
Αντικείμενο:      Προσφυγή ασκηθείσα δυνάμει του άρθρου 270 ΣΛΕΕ, που έχει εφαρμογή στη Συνθήκη ΕΚΑΕ δυνάμει του άρθρου 106α της Συνθήκης αυτής, με την οποία η V. Sabbag Afota, μόνιμη υπάλληλος του Συμβουλίου, ζητεί από το Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης να ακυρώσει την έκθεση βαθμολογίας της που καταρτίστηκε για την περίοδο από 1 Ιανουαρίου 2008 μέχρι 30 Ιουνίου 2009, καθώς και την απόφαση του Συμβουλίου περί μη προαγωγής της κατά την περίοδο προαγωγών 2010.
Απόφαση:      Η προσφυγή απορρίπτεται. Η προσφεύγουσα φέρει, πέραν των δικαστικών εξόδων της, και τα δικαστικά έξοδα του Συμβουλίου.
Περίληψη
1.      Υπάλληλοι – Προσφυγή – Προσφυγή κατά της αποφάσεως περί απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως – Αποτέλεσμα – Υποβολή της προσβαλλομένης πράξεως στην κρίση του δικαστή – Εξαίρεση – Απόφαση μη έχουσα επιβεβαιωτικό χαρακτήρα
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρα 90 και 91)
2.      Υπάλληλοι – Προαγωγή – Συγκριτική εξέταση των προσόντων – Τρόπος εξετάσεως – Συνεκτίμηση των εκθέσεων βαθμολογίας – Ελλιπής ατομικός φάκελος – Συνέπειες
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρα 43 και 45)
3.      Υπάλληλοι – Προαγωγή – Συγκριτική εξέταση των προσόντων – Εξουσία εκτιμήσεως της διοικήσεως – Περιεχόμενο – Στοιχεία που μπορούν να ληφθούν υπόψη
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρο 45 § 1)
4.      Υπάλληλοι – Προαγωγή – Συγκριτική εξέταση των προσόντων – Εξουσία εκτιμήσεως της διοικήσεως – Δικαστικός έλεγχος – Όρια
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρο 45)
5.      Υπάλληλοι – Προαγωγή – Κριτήρια – Προσόντα – Συνεκτίμηση του επιπέδου των ασκουμένων αρμοδιοτήτων και των γλωσσικών ικανοτήτων – Περιεχόμενο
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρο 45)
6.      Υπάλληλοι – Προαγωγή – Διοικητική ένσταση μη προαχθέντος υποψηφίου – Απορριπτική απόφαση – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Περιεχόμενο – Ανεπαρκής αιτιολογία – Τακτοποίηση κατά τη διάρκεια της δίκης – Προϋπόθεση
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρα 25 § 2, 45 και 90 § 2)
1.      Από τα άρθρα 90 και 91 του ΚΥΚ προκύπτει ότι προσφυγή προσώπου, το οποίο αφορά ο ΚΥΚ, βάλλουσα κατά αποφάσεως της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής ή κατά της παραλείψεως της αρχής αυτής να λάβει μέτρο επιβαλλόμενο από τον ΚΥΚ είναι παραδεκτή μόνον αν ο ενδιαφερόμενος έχει προηγουμένως υποβάλει στην αρμόδια για τους διορισμούς αρχή διοικητική ένσταση και αν η ένσταση αυτή έχει αποτελέσει, τουλάχιστον εν μέρει, αντικείμενο ρητής ή σιωπηρής απορριπτικής αποφάσεως.
Η διοικητική ένσταση και η ρητή ή σιωπηρή απόρριψή της αποτελούν αναπόσπαστο μέρος μιας σύνθετης διαδικασίας και συνιστούν απλώς προϋπόθεση για να επιληφθεί της υποθέσεως ο δικαστής. Υπό τις συνθήκες αυτές, η προσφυγή, ακόμη και αν τυπικά βάλλει κατά της απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως, έχει ως αποτέλεσμα να υποβάλλεται στην κρίση του δικαστή η βλαπτική πράξη κατά της οποίας υποβλήθηκε η διοικητική ένσταση, εκτός από την περίπτωση που η απόρριψη της διοικητικής ενστάσεως έχει διαφορετικό περιεχόμενο από αυτό της πράξεως κατά της οποίας υποβλήθηκε η διοικητική αυτή ένσταση. Πράγματι, μια ρητή απόφαση περί απορρίψεως διοικητικής ενστάσεως μπορεί, λαμβανομένου υπόψη του περιεχομένου της, να μην έχει χαρακτήρα επιβεβαιωτικό της πράξεως την οποία προσβάλλει ο προσφεύγων. Συντρέχει τέτοια περίπτωση όταν στην απόφαση με την οποία απορρίπτεται η διοικητική ένσταση γίνεται επανεξέταση της καταστάσεως του προσφεύγοντος, με γνώμονα νέα νομικά και πραγματικά στοιχεία, ή όταν η απόφαση αυτή τροποποιεί ή συμπληρώνει την αρχική απόφαση. Στις περιπτώσεις αυτές, η απόρριψη της διοικητικής ενστάσεως συνιστά πράξη υποκείμενη σε δικαστικό έλεγχο, η οποία λαμβάνεται υπόψη από το δικαστήριο κατά την εκτίμηση της νομιμότητας της προσβαλλομένης πράξεως, και μπορεί μάλιστα να θεωρηθεί ως βλαπτική πράξη η οποία αντικαθιστά την προσβαλλόμενη πράξη.
(βλ. σκέψεις 24 και 25)
Παραπομπή:
ΔΕΕ: 28 Μαΐου 1980, 33/79 και 75/79, Kuhner κατά Επιτροπής, σκέψη 9· 17 Ιανουαρίου 1989, 293/87, Vainker κατά Κοινοβουλίου, σκέψεις 7 και 8
ΠΕΚ: 12 Δεκεμβρίου 2002, T‑338/00 και T‑376/00, Morello κατά Επιτροπής, σκέψη 35· 10 Ιουνίου 2004, T‑258/01, Eveillard κατά Επιτροπής, σκέψη 31· 14 Οκτωβρίου 2004, T‑389/02, Sandini κατά Δικαστηρίου, σκέψη 49· 7 Ιουνίου 2005, T‑375/02, Cavallaro κατά Επιτροπής, σκέψεις 63 έως 66· 25 Οκτωβρίου 2006, T‑281/04, Staboli κατά Επιτροπής, σκέψη 26
ΓΔΕΕ: 9 Δεκεμβρίου 2009, T‑377/08 P, Επιτροπή κατά Birkhoff, σκέψεις 50 έως 59 και 64· 21 Σεπτεμβρίου 2011, T‑325/09 P, Adjemian κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 32
2.      Η έκθεση βαθμολογίας αποτελεί απαραίτητο στοιχείο εκτιμήσεως κάθε φορά που λαμβάνεται υπόψη η σταδιοδρομία ενός υπαλλήλου ενόψει λήψεως αποφάσεως περί προαγωγής του.
Επομένως, η διαδικασία προαγωγής δεν είναι σύννομη σε περίπτωση που η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή δεν μπόρεσε να προβεί σε συγκριτική εξέταση των προσόντων των υποψηφίων διότι οι εκθέσεις βαθμολογίας ενός ή περισσοτέρων εξ αυτών καταρτίστηκαν, εξαιτίας της διοικήσεως, με σημαντική καθυστέρηση.
Μια τέτοια παρατυπία, ωστόσο, δεν έχει συνέπειες στην περίπτωση που η απουσία εκθέσεως βαθμολογίας μπορεί να αντισταθμιστεί από την ύπαρξη άλλων πληροφοριών σχετικά με τα προσόντα του υπαλλήλου. Εξάλλου, δεν αρκεί, προκειμένου να ακυρωθούν οι προαγωγές, να μην είναι κανονικός και πλήρης ο ατομικός φάκελος ενός υποψηφίου, αλλά πρέπει επιπλέον να αποδεικνύεται ότι το γεγονός αυτό επέδρασε αποφασιστικά στη διαδικασία προαγωγών.
(βλ. σκέψεις 42 έως 44)
Παραπομπή:
ΔΕΕ: 18 Δεκεμβρίου 1980, 156/79 και 51/80, Gratreau κατά Επιτροπής, σκέψεις 22 και 24
ΓΔΕΕ: 19 Σεπτεμβρίου 1996, T-386/94, Allo κατά Επιτροπής, σκέψη 38· προμνησθείσα απόφαση Morello κατά Επιτροπής, σκέψη 84 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία· 8 Μαρτίου 2006, T-289/04, Λαντζώνη κατά Δικαστηρίου, σκέψη 62
3.      Δυνάμει του άρθρου 45, παράγραφος 1, του ΚΥΚ, για να προβεί σε προαγωγή υπαλλήλου, η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή λαμβάνει υπόψη της, στο πλαίσιο της συγκριτικής εξετάσεως των προσόντων των προακτέων υπαλλήλων, ιδίως τις εκθέσεις που αφορούν τους υπαλλήλους αυτούς, τη χρήση κατά την άσκηση των καθηκόντων τους γλωσσών πέραν της γλώσσας την οποία έχουν αποδείξει ότι γνωρίζουν σε βάθος και, ενδεχομένως, το επίπεδο των αρμοδιοτήτων που άσκησαν οι υπάλληλοι. Με γνώμονα αυτά ακριβώς τα τρία στοιχεία οφείλει η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή να πραγματοποιεί τη συγκριτική εξέταση των προσόντων των προακτέων υπαλλήλων. Ωστόσο, η εν λόγω αρχή μπορεί, επικουρικώς, σε περίπτωση ισότητας των προσόντων μεταξύ των προακτέων υπαλλήλων, βάσει των τριών στοιχείων που ρητώς προβλέπει το άρθρο 45, παράγραφος 1, του ΚΥΚ, να λάβει υπόψη της και άλλα στοιχεία όπως είναι η ηλικία των υποψηφίων και η αρχαιότητά τους στον βαθμό ή την υπηρεσία.
Πάντως, η ευρεία εξουσία εκτιμήσεως που αναγνωρίζεται στην αρμόδια για τους διορισμούς αρχή περιορίζεται από την ανάγκη της διεξαγωγής της συγκριτικής εξετάσεως των υποψηφιοτήτων με προσοχή και αμεροληψία, προς το συμφέρον της υπηρεσίας και σύμφωνα με την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως. Στην πράξη, η εξέταση αυτή πρέπει να διενεργείται με ίσους όρους και βάσει συγκρίσιμων πηγών πληροφοριών.
(βλ. σκέψεις 53, 55 και 60)
Παραπομπή:
ΓΔΕΕ: 15 Σεπτεμβρίου 2005, T‑132/03, Casini κατά Επιτροπής, σκέψη 53 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία
ΔΔΔΕΕ: 7 Νοεμβρίου 2007, F‑57/06, Hinderyckx κατά Συμβουλίου, σκέψη 45· 5 Μαΐου 2010, F‑53/08, Bouillez κ.λπ. κατά Συμβουλίου, σκέψη 50
4.      Στο πλαίσιο της συγκριτικής εξετάσεως των προσόντων των υποψηφίων προς προαγωγή, η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή διαθέτει ευρεία εξουσία εκτιμήσεως, ο δε έλεγχος του δικαστή της Ένωσης πρέπει να περιορίζεται στο αν η διοίκηση, λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων και του τρόπου βάσει των οποίων διαμόρφωσε την κρίση της, παρέμεινε εντός μη επίμεμπτων ορίων και δεν άσκησε την εξουσία της κατά προδήλως εσφαλμένο τρόπο. Ο δικαστής δεν μπορεί, επομένως, να υποκαταστήσει τη δική του εκτίμηση για τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα των υποψηφίων στην εκτίμηση της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής.
(βλ. σκέψη 54)
Παραπομπή:
ΓΔΕΕ: προμνησθείσα απόφαση Casini κατά Επιτροπής, σκέψη 52 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία
5.       Όσον αφορά το κριτήριο του επιπέδου των ασκουμένων αρμοδιοτήτων, στο πλαίσιο της συγκριτικής εξετάσεως των προσόντων των προακτέων υπαλλήλων, το επίπεδο αυτό δεν μπορεί να καθορίζεται πρωτίστως από τη σπουδαιότητα των ασκουμένων διοικητικών καθηκόντων, καθόσον ένας υπάλληλος μπορεί να ασκεί αρμοδιότητες υψηλού επιπέδου χωρίς να έχει υπό τον έλεγχό του πολυάριθμους υφισταμένους και, αντιστρόφως, ένας υπάλληλος μπορεί να έχει υπό τον έλεγχό του πολυάριθμους υφισταμένους χωρίς να ασκεί ιδιαιτέρως υψηλές αρμοδιότητες.
Ομοίως, όσον αφορά το κριτήριο των γλωσσικών ικανοτήτων, ένας υπάλληλος μπορεί μεν να υπογραμμίζει ότι γνωρίζει πλείονες γλώσσες εργασίας, πλην όμως, όπως προκύπτει από το ίδιο το γράμμα του άρθρου 45 του ΚΥΚ, εκείνο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στο πλαίσιο της συγκριτικής εξετάσεως των προσόντων είναι η χρήση των γλωσσών και όχι η γνώση τους.
(βλ. σκέψεις 58 και 59)
Παραπομπή:
ΓΔΕΕ: 16 Δεκεμβρίου 2010, T‑175/09 P, Συμβούλιο κατά Stols, σκέψη 48
6.      Η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή δεν υποχρεούται μεν να αιτιολογεί τις περί προαγωγής αποφάσεις έναντι των μη προαχθέντων υπαλλήλων, πλην όμως οφείλει να αιτιολογεί της απόφασή της με την οποία απορρίπτεται η διοικητική ένσταση μη προαχθέντος υπαλλήλου κατά της αποφάσεως περί μη προαγωγής του, καθόσον η αιτιολογία της απορριπτικής αυτής αποφάσεως υποτίθεται ότι συμπίπτει με την αιτιολογία της αποφάσεως κατά της οποίας βάλλει η διοικητική ένσταση. Εξάλλου, η επάρκεια της αιτιολογίας πρέπει να εκτιμάτων σε σχέση προς τα ουσιώδη στοιχεία της επιχειρηματολογίας στην οποία απαντά το θεσμικό όργανο.
Συναφώς, εφόσον η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή έχει διατυπώσει κάποια αρχή αιτιολογίας, είναι δυνατή η παροχή προσθέτων διευκρινίσεων κατά τη διάρκεια της δίκης.
(βλ. σκέψεις 62, 63 και 65)
Παραπομπή:
ΔΕΕ: 7 Φεβρουαρίου 1990, C‑343/87, Culin κατά Επιτροπής, σκέψη 13
ΓΔΕΕ: 3 Οκτωβρίου 2006, T-171/05, Nijs κατά Ελεγκτικού Συνεδρίου, σκέψη 42· 4 Ιουλίου 2007, T-502/04, Lopparelli κατά Επιτροπής, σκέψη 77
ΔΔΔΕΕ: προμνησθείσα απόφαση Hinderyckx κατά Συμβουλίου, σκέψη 32