ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ένατο τμήμα)
της 11ης Νοεμβρίου 2021 (*)
«Αίτηση αναιρέσεως – Κοινή γεωργική πολιτική – ΕΓΤΕ και ΕΓΤΑΑ – Δαπάνες αποκλειόμενες από τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν από την Ελληνική Δημοκρατία – Διαδικασία εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση – Λόγος ακυρώσεως που προβλήθηκε το πρώτον κατά την προφορική διαδικασία στην πρωτοβάθμια δίκη – Κανονισμός (ΕΚ) 796/2004 – Άρθρο 2, σημείο 2 – Κανονισμός (ΕΕ) 1307/2013 – Άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ – Έννοια του “μόνιμου βοσκότοπου” – Παραμόρφωση αποδεικτικών στοιχείων – Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 907/2014 – Άρθρο 12, παράγραφος 4 – Εφάπαξ διόρθωση – Προϋποθέσεις – Βάρος αποδείξεως»
Στην υπόθεση C‑106/20 P,
με αντικείμενο αίτηση αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 56 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ασκήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2020,
Ελληνική Δημοκρατία, εκπροσωπούμενη από τις Ε. Τσαούση, Ε. Λευθεριώτου και Α.-Ε. Βασιλοπούλου,
αναιρεσείουσα,
όπου ο έτερος διάδικος είναι η:
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τους Μ. Κωνσταντινίδη και A. Sauka,
καθής πρωτοδίκως,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (ένατο τμήμα),
συγκείμενο από τους K. Jürimäe, πρόεδρο του τρίτου τμήματος, προεδρεύουσα του ενάτου τμήματος, S. Rodin και N. Piçarra (εισηγητή), δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: H. Saugmandsgaard Øe
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1        Με την παρούσα αίτηση αναιρέσεως, η Ελληνική Δημοκρατία ζητεί να αναιρεθεί η απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Ελλάδα κατά Επιτροπής (T‑14/18, μη δημοσιευθείσα, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, EU:T:2019:888), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή της με αίτημα την ακύρωση της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2017/2014 της Επιτροπής, της 8ης Νοεμβρίου 2017, για τον αποκλεισμό από τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορισμένων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) (ΕΕ 2017, L 292, σ. 61), κατά το μέρος που την αφορά (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση).
Το νομικό πλαίσιο
Ο κανονισμός (ΕΕ) 1306/2013
2        Το άρθρο 52 του κανονισμού (ΕΕ) 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 352/78, (ΕΚ) αριθ. 165/94, (ΕΚ) αριθ. 2799/98, (ΕΚ) αριθ. 814/2000, (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 και (ΕΚ) αριθ. 485/2008 του Συμβουλίου (ΕΕ 2013, L 347, σ. 549), το οποίο επιγράφεται «Εκκαθάριση ως προς τη συμμόρφωση» και εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2015, προβλέπει στις παραγράφους 1 έως 3 τα εξής:
«1.      Όταν διαπιστώσει ότι οι δαπάνες που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 και στο άρθρο 5 δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία και, όσον αφορά το ΕΓΤΑΑ, με την εφαρμοστέα ενωσιακή και εθνική νομοθεσία που αναφέρεται στο άρθρο 85 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (ΕΕ 2013, L 347, σ. 320)], η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για τον καθορισμό των ποσών που πρέπει να αποκλειστούν από την ενωσιακή χρηματοδότηση. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη συμβουλευτική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 116 παράγραφος 2.
2.      Η Επιτροπή εκτιμά τα ποσά που πρέπει να αποκλειστούν με βάση τη σοβαρότητα της διαπιστούμενης μη συμμόρφωσης. Η Επιτροπή λαμβάνει δεόντως υπόψη το είδος της παράβασης και την οικονομική ζημία που υπέστη η Ένωση. Βασίζει τον αποκλεισμό στον προσδιορισμό των αχρεωστήτως δαπανηθέντων ποσών και, σε περίπτωση [που] ο υπολογισμός των εν λόγω ποσών απαιτεί δυσανάλογη προσπάθεια, δύναται να εφαρμόζει διορθώσεις κατά παρεκβολή ή κατ’ αποκοπήν. Οι κατ’ αποκοπήν διορθώσεις εφαρμόζονται μόνο όταν, λόγω της φύσης της περίπτωσης ή επειδή το κράτος μέλος δεν διαβίβασε στην Επιτροπή τις απαραίτητες πληροφορίες, δεν είναι εφικτό, με μια λογική προσπάθεια, να προσδιοριστεί ακριβέστερα η οικονομική ζημία που υπέστη η Ένωση.
3.      Πριν από τη λήψη οιασδήποτε απόφασης απόρριψης της χρηματοδότησης, τα αποτελέσματα των ελέγχων της Επιτροπής και οι απαντήσεις του σχετικού κράτους μέλους κοινοποιούνται εγγράφως και, κατόπιν, τα δύο μέρη επιχειρούν να καταλήξουν σε συμφωνία για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Σε αυτό το σημείο της διαδικασίας, δίνεται στα κράτη μέλη η δυνατότητα να αποδείξουν ότι ο πραγματικός βαθμός της μη συμμόρφωσης είναι μικρότερος από αυτόν που εκτιμά η Επιτροπή.
Εάν δεν υπάρξει συμφωνία, το κράτος μέλος δύναται να ζητήσει την έναρξη διαδικασίας με σκοπό να επιτευχθεί εντός τεσσάρων μηνών συμβιβασμός των θέσεων των μερών. Τα αποτελέσματα της διαδικασίας αυτής ανακοινώνονται με έκθεση προς την Επιτροπή. H Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις συστάσεις της έκθεσης προτού να αποφασίσει τυχόν απόρριψη της χρηματοδότησης και αιτιολογεί την απόφασή της αν αγνοήσει τις εν λόγω συστάσεις.»
Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 907/2014
3        Το άρθρο 12 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 907/2014 της Επιτροπής, της 11ης Μαρτίου 2014, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013, όσον αφορά τους οργανισμούς πληρωμών και άλλους οργανισμούς, τη δημοσιονομική διαχείριση, την εκκαθάριση λογαριασμών, τις εγγυήσεις και τη χρήση του ευρώ (ΕΕ 2014, L 255, σ. 18), όπως τροποποιήθηκε με τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2015/160 της Επιτροπής, της 28ης Νοεμβρίου 2014 (ΕΕ 2015, L 27, σ. 7) (στο εξής: κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός 907/2014), το οποίο επιγράφεται «Κριτήρια και μεθοδολογία για την επιβολή διορθώσεων στο πλαίσιο της εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση» και εφαρμόζεται από τις 10 Φεβρουαρίου 2015, ορίζει τα εξής:
«1.      Για την έκδοση της απόφασης, δυνάμει του άρθρου 52 παράγραφος 1 του κανονισμού [1306/2013], σχετικά με τα ποσά που πρέπει να αποκλειστούν από τη χρηματοδότηση της Ένωσης, η Επιτροπή διακρίνει μεταξύ αυτών των ποσών ή τμημάτων των ποσών που χαρακτηρίζονται αδικαιολογήτως δαπανηθέντα και εκείνων που προσδιορίζονται με την εφαρμογή κατά παρεκβολή ή κατ’ αποκοπή διορθώσεων.
Η Επιτροπή, για να προσδιορίσει τα ποσά που ενδέχεται να αποκλειστούν από τη χρηματοδότηση της Ένωσης, όταν διαπιστώσει ότι οι δαπάνες δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία και, όσον αφορά το ΕΓΤΑΑ, σύμφωνα με την εφαρμοστέα ενωσιακή και εθνική νομοθεσία, βασίζεται στις δικές της διαπιστώσεις και λαμβάνει υπόψη της τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν από τα κράτη μέλη στη διάρκεια της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση, η οποία διεξήχθη σύμφωνα με το άρθρο 52 του κανονισμού [1306/2013].
2.      Η Επιτροπή βασίζει τον αποκλεισμό στον προσδιορισμό των αδικαιολογήτως δαπανηθέντων ποσών, μόνον εάν τα ποσά αυτά μπορούν να προσδιορισθούν με λογική προσπάθεια. Όταν η Επιτροπή δεν μπορεί να προσδιορίσει τα αδικαιολογήτως δαπανηθέντα ποσά με λογική προσπάθεια, τα κράτη μέλη μπορούν, εντός των προθεσμιών που καθορίζονται από την Επιτροπή στη διάρκεια της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση, να υποβάλουν στοιχεία σχετικά με την επαλήθευση των ποσών αυτών βάσει εξέτασης όλων των μεμονωμένων περιπτώσεων που ενδεχομένως επηρεάζονται από τη μη συμμόρφωση. Η επαλήθευση καλύπτει όλες τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν κατά παράβαση του εφαρμοστέου δικαίου και καταλογίστηκαν στον προϋπολογισμό της Ένωσης. Τα δεδομένα που υποβάλλονται περιλαμβάνουν όλα τα επιμέρους ποσά τα οποία δεν είναι επιλέξιμα λόγω της σχετικής μη συμμόρφωσης.
3.      Όταν τα αδικαιολογήτως δαπανηθέντα ποσά δεν μπορούν να προσδιορισθούν σύμφωνα με την παράγραφο 2, η Επιτροπή μπορεί να προσδιορίσει τα ποσά που πρέπει να αποκλειστούν εφαρμόζοντας κατά παρεκβολή διορθώσεις. Για να δοθεί η δυνατότητα στην Επιτροπή να προσδιορίσει τα σχετικά ποσά, τα κράτη μέλη μπορούν, εντός των προθεσμιών που καθορίζονται από την Επιτροπή στη διάρκεια της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση, να υποβάλουν υπολογισμό του ποσού που πρέπει να αποκλειστεί από τη χρηματοδότηση της Ένωσης, με παρεκβολή, βάσει στατιστικών μέσων, των αποτελεσμάτων των ελέγχων που διενεργήθηκαν σε αντιπροσωπευτικό δείγμα των εν λόγω περιπτώσεων. Το δείγμα λαμβάνεται από πληθυσμό για τον οποίο εύλογα αναμένεται να διαπιστωθεί η προσδιορισθείσα μη συμμόρφωση.
4.      Για να λαμβάνονται υπόψη τα αποτελέσματα που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη, όπως αναφέρεται στις παραγράφους 2 και 3, η Επιτροπή είναι σε θέση:
α)      να αξιολογεί τις μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό ή την παρεκβολή, οι οποίες περιγράφονται με σαφήνεια από τα κράτη μέλη·
β)      να ελέγχει την αντιπροσωπευτικότητα του δείγματος που αναφέρεται στην παράγραφο 3·
γ)      να ελέγχει το περιεχόμενο και τα αποτελέσματα του προσδιορισμού ή της παρεκβολής που υποβλήθηκαν·
δ)      να αποκτά επαρκή και κατάλληλα αποδεικτικά στοιχεία λογιστικού ελέγχου σχετικά με τα υποκείμενα δεδομένα.
5.      Κατά την εφαρμογή της παραγράφου 3, τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν τις στατιστικές ελέγχου των οργανισμών πληρωμών που επιβεβαιώθηκαν από τον οργανισμό πιστοποίησης ή την αξιολόγηση του εν λόγω οργανισμού σχετικά με το επίπεδο σφάλματος στο πλαίσιο του δικού του λογιστικού ελέγχου που αναφέρεται στο άρθρο 9 του κανονισμού [1306/2013], υπό τον όρο ότι:
α)      η Επιτροπή κρίνει ικανοποιητικές τις εργασίες που διεξήγαγαν οι οργανισμοί πιστοποίησης, τόσο όσον αφορά τη στρατηγική ελέγχου, όσο και σχετικά με το περιεχόμενο, την έκταση και την ποιότητα του πραγματικού ελεγκτικού έργου·
β)      το πεδίο των εργασιών των οργανισμών πιστοποίησης συμφωνεί με το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω έρευνας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση, ιδίως όσον αφορά τα μέτρα ή τα καθεστώτα·
γ)      το ποσό των κυρώσεων που θα έπρεπε να είχαν επιβληθεί ελήφθη υπόψη στις αξιολογήσεις.
6.      Όταν δεν πληρούνται οι όροι προσδιορισμού των ποσών που πρέπει να αποκλειστούν από τη χρηματοδότηση της Ένωσης, όπως αναφέρεται στις παραγράφους 2 και 3, ή όταν η φύση της υπόθεσης δεν επιτρέπει τον προσδιορισμό των ποσών που πρέπει να αποκλειστούν βάσει των εν λόγω παραγράφων, η Επιτροπή επιβάλλει τις κατάλληλες κατ’ αποκοπή διορθώσεις λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και τη σοβαρότητα της παράβασης, καθώς και τη δική της εκτίμηση για τον κίνδυνο πρόκλησης οικονομικής ζημίας στην Ένωση.
Το επίπεδο της κατ’ αποκοπή διόρθωσης καθορίζεται λαμβάνοντας ιδίως υπόψη το είδος της μη συμμόρφωσης που διαπιστώθηκε. Προς τούτο, οι ελλείψεις ως προς τους ελέγχους υποδιαιρούνται σε ελλείψεις που αφορούν βασικούς και επικουρικούς ελέγχους, ως εξής:
α)      βασικοί έλεγχοι είναι οι διοικητικοί και επιτόπιοι έλεγχοι που απαιτούνται για να κριθεί η επιλεξιμότητα της ενίσχυσης και η σχετική επιβολή μειώσεων και ποινών·
β)      επικουρικοί έλεγχοι είναι όλες οι άλλες διοικητικές πράξεις που απαιτούνται για την ορθή διεκπεραίωση των αιτήσεων.
Εάν, στο πλαίσιο της ίδιας διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση, διαπιστωθούν διαφορετικές περιπτώσεις μη συμμόρφωσης που μεμονωμένα θα οδηγούσαν σε χωριστές κατ’ αποκοπή διορθώσεις, τότε επιβάλλεται μόνο η υψηλότερη κατ’ αποκοπή διόρθωση.
[...]
8.      Όταν το κράτος μέλος υποβάλλει αντικειμενικά στοιχεία, τα οποία δεν ικανοποιούν μεν τις απαιτήσεις που προβλέπονται στις παραγράφους 2 και 3 του παρόντος άρθρου, αλλά αποδεικνύουν ότι η μέγιστη απώλεια για τα ταμεία είναι μικρότερη από εκείνη που θα προέκυπτε από την εφαρμογή χαμηλότερου κατ’ αποκοπή ποσοστού από το προτεινόμενο, τότε η Επιτροπή χρησιμοποιεί το χαμηλότερο κατ’ αποκοπή ποσοστό για τη λήψη απόφασης σχετικά με τα ποσά που πρέπει να αποκλειστούν από τη χρηματοδότηση της Ένωσης δυνάμει του άρθρου 52 του κανονισμού [1306/2013].
[...]»
Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 908/2014
4        Το άρθρο 34 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 908/2014 της Επιτροπής, της 6ης Αυγούστου 2014, για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 (ΕΕ 2014, L 255, σ. 59, και διορθωτικό ΕΕ 2015, L 114, σ. 25), το οποίο επιγράφεται «Εκκαθάριση ως προς τη συμμόρφωση», ορίζει στην παράγραφο 2 τα εξής:
«Εάν, ως αποτέλεσμα έρευνας, η Επιτροπή θεωρήσει ότι οι δαπάνες δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους ενωσιακούς κανόνες, κοινοποιεί τα πορίσματά της στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, προσδιορίζοντας τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα για να διασφαλιστεί η μελλοντική συμμόρφωση με τους εν λόγω κανόνες και αναφέροντας το προσωρινό ύψος της δημοσιονομικής διόρθωσης που θεωρεί ότι αντιστοιχεί στα εν λόγω πορίσματα σε εκείνο το στάδιο της διαδικασίας.
Η εν λόγω κοινοποίηση περιέχει επίσης χρονοδιάγραμμα διμερούς σύσκεψης εντός τεσσάρων μηνών από τη λήξη της προθεσμίας για την απάντηση του κράτους μέλους. Η κοινοποίηση περιέχει παραπομπή στο παρόν άρθρο.
Το κράτος μέλος απαντά εντός δύο μηνών από την παραλαβή της κοινοποίησης. Στην απάντησή του, το κράτος μέλος έχει τη δυνατότητα, ιδίως, να:
α)      αποδείξει στην Επιτροπή ότι η πραγματική έκταση της μη συμμόρφωσης ή του κινδύνου για τα ταμεία είναι μικρότερη από αυτήν που ανέφερε η Επιτροπή·
β)      ενημερώσει την Επιτροπή σχετικά με τα διορθωτικά μέτρα που έχει λάβει για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με τους ενωσιακούς κανόνες και την πραγματική ημερομηνία εφαρμογής τους.
Σε αιτιολογημένες περιπτώσεις, η Επιτροπή δύναται, κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος του κράτους μέλους, να επιτρέψει παράταση της δίμηνης περιόδου κατά δύο μήνες κατ’ ανώτατο όριο. Το αίτημα απευθύνεται στην Επιτροπή πριν από την εκπνοή του εν λόγω διαστήματος.
Εάν το κράτος μέλος θεωρεί ότι μια διμερής σύσκεψη δεν είναι αναγκαία, ενημερώνει την Επιτροπή στην απάντησή του στην προαναφερθείσα κοινοποίηση.»
5        Το άρθρο 36 του κανονισμού αυτού, το οποίο επιγράφεται «Όργανο συμβιβασμού», προβλέπει τα εξής:
«Για τους σκοπούς της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση που προβλέπεται στο άρθρο 52 του κανονισμού [1306/2013], συγκροτείται ένα όργανο συμβιβασμού, το οποίο ασκεί τα ακόλουθα καθήκοντα:
α)      εξετάζει κάθε θέμα που του παραπέμπει το κράτος μέλος που έλαβε επίσημη κοινοποίηση από την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 34 παράγραφος 3 δεύτερο εδάφιο του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης των δαπανών τις οποίες η Επιτροπή προτίθεται να αποκλείσει από την ενωσιακή χρηματοδότηση·
β)      αναλαμβάνει να συμβιβάσει τις αποκλίνουσες θέσεις της Επιτροπής και του οικείου κράτους μέλους·
γ)      μετά το πέρας της εξέτασης, συντάσσει έκθεση με τα αποτελέσματα της προσπάθειας συμβιβασμού, διατυπώνοντας τις παρατηρήσεις που θεωρεί χρήσιμες σε περίπτωση που εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορές ως προς όλα ή ορισμένα ζητήματα.»
6        Το άρθρο 40 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο επιγράφεται «Διαδικασία συμβιβασμού», ορίζει στην παράγραφo 1 τα εξής:
«Ένα κράτος μέλος δύναται να προσφύγει ενώπιον του οργάνου συμβιβασμού εντός 30 εργάσιμων ημερών από την παραλαβή της επίσημης κοινοποίησης της Επιτροπής που αναφέρεται στο άρθρο 34 παράγραφος 3 τρίτο εδάφιο, αποστέλλοντας αιτιολογημένη αίτηση συμβιβασμού στη γραμματεία του οργάνου συμβιβασμού.
Η διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται και η διεύθυνση της γραμματείας κοινοποιούνται στα κράτη μέλη μέσω της επιτροπής γεωργικών ταμείων.»
Ο κανονισμός (ΕΚ) 796/2004
7        Το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΚ) 796/2004 της Επιτροπής, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων για την εφαρμογή της πολλαπλής συμμόρφωσης, της διαφοροποίησης και του ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου που προβλέπονται από τους κανονισμούς του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 και (ΕΚ) αριθ. 73/2009, καθώς και για την εφαρμογή της πολλαπλής συμμόρφωσης που προβλέπει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 479/2008 του Συμβουλίου (ΕΕ 2004, L 141, σ. 18), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 380/2009 της Επιτροπής, της 8ης Μαΐου 2009 (ΕΕ 2009, L 116, σ. 9), πριν καταργηθεί, με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2010, από τον κανονισμό (ΕΚ) 1122/2009 της Επιτροπής, της 30ής Νοεμβρίου 2009 (ΕΕ 2009, L 316, σ. 65), το οποίο επιγραφόταν «Ορισμοί», είχε ως εξής:
«Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
[...]
(2)      “Μόνιμος βοσκότοπος”: είναι η γη που χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη αγρωστωδών ή άλλων ποωδών κτηνοτροφικών φυτών με φυσικό τρόπο (αυτοφυή) ή μέσω καλλιέργειας (σπαρμένα) και δεν έχει περιληφθεί στην εναλλαγή καλλιεργειών της εκμετάλλευσης για διάστημα πενταετίας ή μεγαλύτερο, εξαιρουμένης της γης που υπάγεται σε καθεστώτα παύσης καλλιέργειας σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 [του Συμβουλίου, της 29ης Σεπτεμβρίου 2003, για τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής και για τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 2019/93, (ΕΚ) αριθ. 1452/2001, (ΕΚ) αριθ. 1453/2001, (ΕΚ) αριθ. 1454/2001, (ΕΚ) αριθ. 1868/94, (ΕΚ) αριθ. 1251/1999, (ΕΚ) αριθ. 1254/1999, (ΕΚ) αριθ. 1673/2000, (ΕΟΚ) αριθ. 2358/71 και (ΕΚ) αριθ. 2529/2001 (ΕΕ 2003, ΕΕ 270, σ. 1)], των εκτάσεων υπό παύση καλλιέργειας σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92 του Συμβουλίου[, της 30ής Ιουνίου 1992, σχετικά με μεθόδους γεωργικής παραγωγής που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις προστασίας του περιβάλλοντος καθώς και με τη διατήρηση του φυσικού χώρου (ΕΕ 1992, L 215, σ. 85)], των εκτάσεων υπό παύση καλλιέργειας σύμφωνα με τα άρθρα 22, 23 και 24 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου[, της 17ης Μαΐου 1999, για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) και για την τροποποίηση και κατάργηση ορισμένων κανονισμών (ΕΕ 1999, L 160, σ. 80),] και των εκτάσεων υπό παύση καλλιέργειας σύμφωνα με το άρθρο 39 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου[, της 20ής Σεπτεμβρίου 2005, για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) (ΕΕ 2005, L 277, σ. 1)]·
[...]».
Ο κανονισμός (ΕΕ) 1307/2013
8        Το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) 1307/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί θεσπίσεως κανόνων για άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς βάσει καθεστώτων στήριξης στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 637/2008 και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009 του Συμβουλίου (ΕΕ 2013, L 347, σ. 608), το οποίο επιγράφεται «Ορισμοί και σχετικές διατάξεις», προβλέπει στην παράγραφο 1, στοιχείο ηʹ, τα εξής:
«1.      Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι εξής ορισμοί:
[...]
η)      ως “μόνιμος βοσκότοπος και μόνιμος λειμώνας”, (που αναφέρονται από κοινού ως “μόνιμος βοσκότοπος”) νοείται η γη που χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη αγρωστωδών ή άλλων ποωδών κτηνοτροφικών φυτών με φυσικό τρόπο (αυτοφυή) ή με καλλιέργεια (σπαρμένα) και δεν έχει περιληφθεί στην αμειψισπορά επί πέντε έτη ή περισσότερο· μπορεί να περιλαμβάνει άλλα είδη, όπως θάμνους και/ή δένδρα που προσφέρονται για βοσκή, υπό τον όρο ότι επικρατούν τα αγρωστώδη και λοιπά ποώδη κτηνοτροφικά φυτά, καθώς και, εφόσον ληφθεί σχετική απόφαση των κρατών μελών, γη που προσφέρεται για βοσκή και εντάσσεται σε καθιερωμένες τοπικές πρακτικές όπου τα αγρωστώδη και λοιπά ποώδη κτηνοτροφικά φυτά παραδοσιακά δεν επικρατούν στις εκτάσεις βοσκής·
[...]».
Ιστορικό της διαφοράς
9        Το ιστορικό της διαφοράς εκτίθεται από το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 1 έως 23 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης και μπορεί, για τις ανάγκες της παρούσας διαδικασίας, να συνοψισθεί ως ακολούθως.
10      Τον Νοέμβριο του 2014 η Επιτροπή διενήργησε έρευνα, σύμφωνα με το άρθρο 31 του κανονισμού (ΕΚ) 1290/2005 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 2005, για τη χρηματοδότηση της κοινής γεωργικής πολιτικής (EE 2005, L 209, σ. 1), σχετικά με την ορθή εφαρμογή, εκ μέρους της Ελληνικής Δημοκρατίας, των κανόνων για τις ενισχύσεις σε βοσκοτόπους. Κατόπιν της ως άνω έρευνας, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 52 του κανονισμού 1306/2013 και έχει εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2015, διαδικασία η οποία αντιστοιχεί, κατ’ ουσίαν, στη διαδικασία που προέβλεπε το άρθρο 31 του κανονισμού 1290/2005, το οποίο ίσχυε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2014.
11      Με έγγραφο της 5ης Ιανουαρίου 2015, η Επιτροπή κοινοποίησε στις ελληνικές αρχές τις διαπιστώσεις της, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 34, παράγραφος 2, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014. Με το έγγραφο αυτό, η Επιτροπή ανέφερε ότι ορισμένες δαπάνες δεν είχαν πραγματοποιηθεί σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης και ότι οι ελληνικές αρχές, στην απάντησή τους, θα έπρεπε να λάβουν υπόψη τις απαιτήσεις που προβλέπονται στην εν λόγω διάταξη και στο άρθρο 12, παράγραφοι 2 έως 5, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014.
12      Οι ελληνικές αρχές απάντησαν με έγγραφο της 6ης Μαρτίου 2015 και, στη συνέχεια, η Επιτροπή τις κάλεσε σε διμερή σύσκεψη στις Βρυξέλλες, η οποία διεξήχθη στις 16 Ιουνίου 2015.
13      Με έγγραφο της 16ης Ιουλίου 2015, η Επιτροπή κοινοποίησε στις ελληνικές αρχές τα πρακτικά της διμερούς σύσκεψης, από τα οποία προκύπτει ότι, αν και είχε ζητηθεί με το έγγραφο της 5ης Ιανουαρίου 2015, οι ελληνικές αρχές δεν είχαν προσκομίσει καμία αξιολόγηση κινδύνου για το ΕΓΤΕ και το ΕΓΤΑΑ (στο εξής, από κοινού: Ταμεία).
14      Με έγγραφο της 31ης Ιουλίου 2015, οι ελληνικές αρχές διαβίβασαν στοιχεία που κατ’ αυτές αποδείκνυαν ότι η βλάβη για τα Ταμεία ήταν μηδενική και ζήτησαν να μην επιβληθεί καμία δημοσιονομική διόρθωση. Στο έγγραφο αυτό, οι ελληνικές αρχές δήλωσαν ότι είχαν πλήρως συμμορφωθεί προς τους εφαρμοστέους κανόνες, όπερ κατά την άποψή τους προέκυπτε από τα στατιστικά στοιχεία τα οποία αφορούσαν μεταξύ άλλων 79 664 γεωργούς που είχαν δηλώσει βοσκότοπο στην ενιαία αίτηση ενίσχυσης για το έτος 2014.
15      Στις 14 Ιανουαρίου 2016 η Επιτροπή κοινοποίησε τα πορίσματά της στην Ελληνική Δημοκρατία, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 34, παράγραφος 2, και του άρθρου 40, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014. Η Επιτροπή ενέμεινε στη θέση της ότι, για το έτος υποβολής αιτήσεων 2014, ορισμένες δαπάνες δεν είχαν πραγματοποιηθεί σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης και ότι από τα διαβιβασθέντα στοιχεία σε επίπεδο γεωργού δεν τεκμηριωνόταν η πλήρης συμμόρφωση της Ελληνικής Δημοκρατίας προς τους εφαρμοστέους κανόνες. Ως εκ τούτου, κατά το θεσμικό αυτό όργανο, ελλείψει αναλυτικού υπολογισμού ή ποσοτικού προσδιορισμού του κινδύνου για τα Ταμεία ο οποίος να πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 12, παράγραφος 4, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014, η επιβολή κατ’ αποκοπήν διόρθωσης ήταν ο καλύτερος τρόπος εκτίμησης του κινδύνου αυτού.
16      Με έγγραφο της 23ης Φεβρουαρίου 2016, οι ελληνικές αρχές ζήτησαν, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 36 του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, να κινηθεί διαδικασία ενώπιον του οργάνου συμβιβασμού. Οι ελληνικές αρχές προσήψαν στην Επιτροπή ότι είχε απομονώσει το συμπέρασμα που διατυπωνόταν στο από 31 Ιουλίου 2015 έγγραφό τους, παραβλέποντας όλες τις εξηγήσεις που δίδονταν στο εν λόγω έγγραφο, καθώς και τα στοιχεία που το συνόδευαν. Τα υποβληθέντα στοιχεία, όχι μόνον πληρούσαν, κατά τις ελληνικές αρχές, τις απαιτήσεις του άρθρου 12, παράγραφος 4, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014, αλλά αποδείκνυαν ότι το μη επιλέξιμο ποσό δεν είχε καταβληθεί, ότι είχαν επιβληθεί κυρώσεις και ότι παρασχέθηκε αναλυτικός υπολογισμός και ποσοτικός προσδιορισμός του κινδύνου για τα Ταμεία.
17      Με έγγραφο της 15ης Σεπτεμβρίου 2016, η Επιτροπή διαβίβασε στις ελληνικές αρχές την από 18 Ιουλίου 2016 έκθεση του οργάνου συμβιβασμού, της οποίας το συμπέρασμα ήταν ότι ο συμβιβασμός των απόψεων των δύο μερών ήταν αδύνατος. Με την έκθεση αυτή προτεινόταν να καθορίσουν τα μέρη, επειγόντως, μία μέθοδο τεκμηρίωσης η οποία να περιλαμβάνει την καταχώριση των επικαιροποιήσεων του συστήματος αναγνώρισης αγροτεμαχίων (στο εξής: ΣΑΑ).
Προτεινόταν επίσης στα μέρη να εξετάσουν αν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο πληθυσμός που παρουσιάζει κίνδυνο και να αξιολογήσουν το επίπεδο διόρθωσης επί της βάσεως αυτής.
18      Κατόπιν της έκθεσης του οργάνου συμβιβασμού, η Επιτροπή κάλεσε, με έγγραφο της 9ης Νοεμβρίου 2016, τις ελληνικές αρχές να υποβάλουν πέντε κατηγορίες συμπληρωματικών πληροφοριών, μεταξύ των οποίων περιλαμβανόταν και δήλωση ως προς το αν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν εναλλακτικοί υπολογισμοί αντί της εφαρμογής κατ’ αποκοπήν διόρθωσης.
19      Οι ελληνικές αρχές απέστειλαν συμπληρωματικές πληροφορίες στην Επιτροπή με έγγραφο της 9ης Ιανουαρίου 2017.
20      Με έγγραφο της 15ης Μαΐου 2017, η Επιτροπή κοινοποίησε στις ελληνικές αρχές την τελική της θέση.
21      Με την προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή απέκλεισε από τη χρηματοδότηση της Ένωσης ποσό 12 482 555,68 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί σε δαπάνες που δηλώθηκαν από την Ελληνική Δημοκρατία στον τομέα των στρεμματικών ενισχύσεων για το έτος υποβολής αιτήσεων 2014.
Η διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση
22      Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 16 Ιανουαρίου 2018, η Ελληνική Δημοκρατία άσκησε προσφυγή ακυρώσεως κατά της προσβαλλόμενης απόφασης επικαλούμενη δύο λόγους.
23      Με τον πρώτο λόγο ακυρώσεως προβλήθηκε ότι η δημοσιονομική διόρθωση σε ποσοστό 5 % για τις στρεμματικές ενισχύσεις που αφορούν βοσκοτόπους, επιβλήθηκε αναιτιολόγητα, κατά πλάνη περί τα πράγματα και κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας.
24      Με τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως προβλήθηκε παράβαση των διατάξεων του άρθρου 31, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 1290/2005 και του άρθρου 52, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 1306/2013, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 12, παράγραφοι 1 έως 6 και 8, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014, καθώς και παράβαση των κατευθυντήριων γραμμών, αφενός, του εγγράφου VI/5330/97 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 1997, με τίτλο «Υπολογισμός των οικονομικών συνεπειών κατά την κατάρτιση της αποφάσεως σχετικά με την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ – Τομέας Εγγυήσεων», και, αφετέρου, της ανακοίνωσης της Επιτροπής, της 8ης Ιουνίου 2015, C(2015) 3675 final, Κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των δημοσιονομικών διορθώσεων στο πλαίσιο των διαδικασιών εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση και δημοσιονομικής εκκαθάρισης των λογαριασμών (στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές του 2015). Η Ελληνική Δημοκρατία προέβαλε επίσης ανεπίτρεπτη σώρευση διπλής διόρθωσης για την ίδια αιτία καθώς και παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας.
25      Εξάλλου, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η Ελληνική Δημοκρατία προέβαλε λόγο ακυρώσεως σχετικά με εσφαλμένη ερμηνεία της έννοιας «μόνιμος βοσκότοπος».
26      Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε στη σκέψη 36 ως απαράδεκτο τον λόγο ακυρώσεως που προέβαλε η Ελληνική Δημοκρατία κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση. Πρώτον, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η προσφυγή δεν αφορούσε το ζήτημα της ερμηνείας της έννοιας «μόνιμος βοσκότοπος», δεδομένου ότι η Ελληνική Δημοκρατία ουδόλως υποστήριξε ότι ο ως άνω λόγος ακυρώσεως αποτελούσε ανάπτυξη λόγου που είχε προβληθεί προηγουμένως και δήλωσε μάλιστα ρητώς ότι με κανέναν από τους εκτιθέμενους στην προσφυγή λόγους δεν αμφισβητούνταν η ερμηνεία της έννοιας αυτής εκ μέρους της Επιτροπής. Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο απεφάνθη ότι δεν μπορούσε να γίνει δεκτό ότι ο λόγος αυτός στηριζόταν σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία, δεδομένου ότι, κατά τον χρόνο άσκησης της προσφυγής, τίποτα δεν εμπόδιζε την Ελληνική Δημοκρατία να προβάλει τέτοιο λόγο ακυρώσεως. Τρίτον, ο λόγος ακυρώσεως σχετικά με εσφαλμένη ερμηνεία της έννοιας «μόνιμος βοσκότοπος» δεν ήταν δημοσίας τάξεως. Στη σκέψη 37 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε επαλλήλως ότι ο λόγος αυτός ήταν εν πάση περιπτώσει απορριπτέος ως αλυσιτελής.
27      Στη σκέψη 91 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τον πρώτο λόγο ακυρώσεως, κρίνοντας, πρώτον, ότι από την τελική θέση της Επιτροπής προέκυπτε, αφενός, ότι το θεσμικό αυτό όργανο είχε λάβει υπόψη τα στοιχεία που παρέσχε η Ελληνική Δημοκρατία απαντώντας στο αίτημα παροχής πληροφοριών της πρώτης, δεύτερης και τρίτης κατηγορίας και, αφετέρου, ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν είχε παράσχει καμία πληροφορία όσον αφορά την τέταρτη και την πέμπτη κατηγορία πληροφοριών που ζητήθηκαν. Δεύτερον, από τις διάφορες ανταλλαγές εγγράφων κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εκκαθάρισης προέκυπτε σαφής και ρητή αιτιολογία προς στήριξη της εκτίμησης ότι οι ελληνικές αρχές δεν είχαν προσδιορίσει τον κίνδυνο για τα Ταμεία, δεδομένου ότι η Επιτροπή είχε ρητώς επισημάνει, μεταξύ άλλων και στη συνοπτική έκθεση, ότι οι ελληνικές αρχές δεν της είχαν διαβιβάσει αρκούντως ακριβή στοιχεία βάσει των οποίων θα μπορούσε να υπολογίσει εκ νέου τα ποσά των ενισχύσεων που έπρεπε να αποκλειστούν από τη χρηματοδότηση των Ταμείων. Τρίτον, ούτε το από 9 Ιανουαρίου 2017 έγγραφο της Ελληνικής Δημοκρατίας ούτε εκείνο της 31ης Ιουλίου 2015 περιείχαν οποιονδήποτε υπολογισμό του κινδύνου για τα Ταμεία.
28      Στη σκέψη 121 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως, κρίνοντας ότι δεν συνέτρεχαν εν προκειμένω οι προϋποθέσεις που προβλέπουν το άρθρο 52 του κανονισμού 1306/2013, το έγγραφο VI/5330/97 και οι κατευθυντήριες γραμμές του 2015 για την εφαρμογή εφάπαξ διόρθωσης, κατά το μέτρο που οι συστημικές ελλείψεις που καταδείχθηκαν κατά τη διάρκεια της έρευνας της Επιτροπής εμπόδιζαν, εκ πρώτης όψεως, να εκτιμηθεί με την απαιτούμενη ακρίβεια αν ορισμένοι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων πληρούσαν όλες τις προϋποθέσεις ώστε να δικαιούνται να λάβουν τα ποσά της ενίσχυσης. Συνεπώς, κατά το Γενικό Δικαστήριο, η Επιτροπή βασίμως συμπέρανε ότι ο καλύτερος τρόπος εκτίμησης του κινδύνου για τα Ταμεία ήταν η επιβολή κατ’ αποκοπήν διόρθωσης. Επιπλέον, κανένα από τα επιχειρήματα που προέβαλε η Ελληνική Δημοκρατία δεν μπορούσε να θέσει υπό αμφισβήτηση τον ισχυρισμό της Επιτροπής ότι το κράτος μέλος αυτό δεν προσκόμισε κατά τη διαδικασία εκκαθάρισης κανέναν υπολογισμό ή προσδιορισμό του κινδύνου ο οποίος να πληροί τα κριτήρια του άρθρου 12, παράγραφος 4, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014. Ειδικότερα, τα αριθμητικά στοιχεία και δεδομένα σχετικά με τους 79 664 γεωργούς δεν συνοδεύονταν από
εξηγήσεις ως προς τον φερόμενο ως εσφαλμένο χαρακτήρα των διαπιστώσεων της Επιτροπής και του εκ μέρους της υπολογισμού του δημοσιονομικού αντίκτυπου και, ως εκ τούτου, δεν αρκούσαν προκειμένου να κλονίσουν τις διαπιστώσεις αυτές και τον ως άνω υπολογισμό και δεν αποδείκνυαν ότι όλες οι λοιπές πληρωμές ήταν νομότυπες και αντιστοιχούσαν πράγματι σε ελεγχθείσες επιλέξιμες εκτάσεις.
29      Κατά συνέπεια, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε στη σκέψη 122 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης την προσφυγή στο σύνολό της.
Τα αιτήματα των διαδίκων ενώπιον του Δικαστηρίου
30      Η Ελληνική Δημοκρατία ζητεί από το Δικαστήριο:
–        να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση·
–        να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση και
–        να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
31      Η Επιτροπή ζητεί να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως ως αβάσιμη και να καταδικαστεί η Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
32      Προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως, η Ελληνική Δημοκρατία προβάλλει τρεις λόγους.
Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως, με τον οποίο προβάλλονται παράβαση των κανόνων της διαδικασίας, προσβολή του δικαιώματος αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 2 του κανονισμού 796/2004 και ανεπαρκής και αντιφατική αιτιολογία
Επιχειρήματα των διαδίκων
33      Με το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η Ελληνική Δημοκρατία προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, απορρίπτοντας ως απαράδεκτο τον λόγο ακυρώσεως που προβλήθηκε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση και αφορά εσφαλμένη ερμηνεία, λαμβανομένης υπόψη της νομολογίας που απορρέει από την απόφαση της 15ης Μαΐου 2019, Ελλάδα κατά Επιτροπής (C‑341/17 P, EU:C:2019:409, στο εξής: απόφαση C‑341/17 P), της έννοιας «μόνιμος βοσκότοπος».
34      Κατά πρώτον, η επίκληση της απόφασης αυτής αποτελούσε φυσική εξέλιξη της συζήτησης επί των επιχειρημάτων που εκτέθηκαν προς στήριξη της προσφυγής με σκοπό να αποδειχθεί ότι ενισχύθηκαν εκτάσεις οι οποίες ανταποκρίνονταν στον χαρακτηρισμό του «μόνιμου βοσκοτόπου» σύμφωνα με κριτήριο (είδος της βλάστησης) το οποίο ανατράπηκε με την εν λόγω απόφαση. Συνεπώς, ο ορισμός της έννοιας του «μόνιμου βοσκότοπου» που έγινε δεκτός με την απόφαση C‑341/17 P είχε αρκούντως στενό σύνδεσμο με τους ισχυρισμούς που προέβαλε η Ελληνική Δημοκρατία προς στήριξη της προσφυγής της. Ως εκ τούτου, η νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης έπρεπε να εκτιμηθεί και υπό το πρίσμα της απόφασης αυτής, η οποία δημοσιεύθηκε μετά την άσκηση της προσφυγής στην υπό κρίση υπόθεση.
35      Κατά δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, διότι έκρινε στη σκέψη 35 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ότι δεν ήταν δυνατή η επίκληση της απόφασης C‑341/17 P το πρώτον κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ως νομικού και πραγματικού στοιχείου που ανέκυψε κατά τη διαδικασία, στηριζόμενο στο επιχείρημα ότι τίποτα δεν εμπόδιζε την Ελληνική Δημοκρατία να προβάλει με το δικόγραφο της προσφυγής λόγο ακυρώσεως σχετικά με εσφαλμένη ερμηνεία της έννοιας του όρου «μόνιμος βοσκότοπος». Η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι εμποδιζόταν να αμφισβητήσει εκ νέου τον ορισμό της έννοιας αυτής, δεδομένου ότι με την απόφαση της 30ής Μαρτίου 2017, Ελλάδα κατά Επιτροπής (T‑112/15, EU:T:2017:239), είχε απορριφθεί ο σχετικός λόγος ακυρώσεως που είχε προβάλει.
36      Κατά τρίτον, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι, ακόμη και αν ο λόγος ακυρώσεως σχετικά με εσφαλμένη ερμηνεία της έννοιας του «μόνιμου βοσκότοπου» έπρεπε να χαρακτηριστεί ως νέος ισχυρισμός, το Γενικό Δικαστήριο όφειλε να εφαρμόσει την απόφαση C‑341/17 P ως καθοριστικό στοιχείο για την εκτίμηση του κύρους της προσβαλλόμενης απόφασης και του βασίμου της προσφυγής. Εν πάση περιπτώσει, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, το Γενικό Δικαστήριο όφειλε να έχει λάβει αυτεπαγγέλτως υπόψη την απόφαση C‑341/17 P ως «κανόνα δημοσίας τάξεως».
37      Με το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η Ελληνική Δημοκρατία προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 2 του κανονισμού 796/2004, καθώς και ότι παρέθεσε ανεπαρκή και αντιφατική αιτιολογία στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, επειδή έκρινε ότι ο λόγος ακυρώσεως σχετικά με εσφαλμένη ερμηνεία της έννοιας του «μόνιμου βοσκότοπου» ήταν, εν πάση περιπτώσει, αλυσιτελής.
38      Ως προς το ζήτημα αυτό, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει κατ’ αρχάς ότι η έννοια του «μόνιμου βοσκότοπου» όπως ερμηνεύθηκε με την απόφαση C‑341/17 P ισχύει erga omnes και δεσμεύει το Γενικό Δικαστήριο από την έναρξη ισχύος του κανονισμού 796/2004 και του κανονισμού 1307/2013, οι οποίοι την περιλαμβάνουν. Συνεπώς, το Γενικό Δικαστήριο, παραβλέποντας την απόφαση αυτή και κρίνοντας απαράδεκτο τον λόγο ακυρώσεως σχετικά με εσφαλμένη ερμηνεία της ως άνω έννοιας, ερμήνευσε και εφάρμοσε εσφαλμένα όχι μόνο το άρθρο 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 και το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 1307/2013, αλλά και τους συντελεστές επιλεξιμότητας του σχεδίου δράσης, καθώς και εκείνους που καθορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές DSCG/2014/33 – Final Rev 2, βάσει των οποίων διαμορφώθηκε το υπόβαθρο του 2015. Για τον ίδιο λόγο, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, κρίνοντας ότι ο ως άνω λόγος ακυρώσεως, ακόμη και αν ήταν παραδεκτός, θα έπρεπε να απορριφθεί ως αλυσιτελής.
39      Εν συνεχεία, η Ελληνική Δημοκρατία αμφισβητεί το συμπέρασμα του Γενικού Δικαστηρίου που εκτίθεται στη σκέψη 40 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, κατά το οποίο, εν προκειμένω, το ζητούμενο, όσον αφορά το σχέδιο δράσης, δεν ήταν να διαπιστωθεί αν ορισμένο αγροτεμάχιο μπορούσε να εμπίπτει στην έννοια του μόνιμου βοσκότοπου σύμφωνα με την απόφαση C‑341/17 P, αλλά να καθοριστεί σε τι ποσοστό μπορούσε ένα αγροτεμάχιο να θεωρηθεί βοσκότοπος, στην περίπτωση που ένα τμήμα του δεν ήταν προσβάσιμο ή δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για γεωργικές δραστηριότητες. Κατά την Ελληνική Δημοκρατία, από τη σκέψη 5 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι η επιβαλλόμενη από το σχέδιο δράσης αφαίρεση αγροτεμαχίων από το ΣΑΑ είχε σκοπό να αντικατοπτρίζεται ορθότερα η παρουσία αγρωστωδών ή άλλων ποωδών κτηνοτροφικών φυτών. Πλην όμως, το κριτήριο του είδους της βλάστησης ανατράπηκε με την απόφαση C‑341/17 P. Τέλος, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι, σύμφωνα με την ερμηνεία της έννοιας του «μόνιμου βοσκότοπου» που έγινε δεκτή με την απόφαση αυτή, το άρθρο 2 του κανονισμού 796/2004 δεν μπορούσε πλέον να αποτελεί έρεισμα για πολλές από τις πραγματικές διαπιστώσεις του Γενικού Δικαστηρίου.
40      Η Επιτροπή αμφισβητεί το βάσιμο των επιχειρημάτων αυτών.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
41      Όσον αφορά το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, με το οποίο η Ελληνική Δημοκρατία προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, απορρίπτοντας ως απαράδεκτο τον λόγο ακυρώσεως σχετικά με εσφαλμένη ερμηνεία της έννοιας του «μόνιμου βοσκότοπου», υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 84, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, κατά τη διάρκεια της δίκης απαγορεύεται η προβολή νέων ισχυρισμών, εκτός αν στηρίζονται σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία. Εντούτοις, ο λόγος ή ο ισχυρισμός που αποτελεί ανάπτυξη λόγου που προβλήθηκε προηγουμένως, ευθέως ή εμμέσως, με το εισαγωγικό δικόγραφο και συνδέεται στενά με αυτόν πρέπει να κρίνεται παραδεκτός (αποφάσεις της 11ης Ιουλίου 2013, Ziegler κατά Επιτροπής, C‑439/11 P, EU:C:2013:513, σκέψη 46 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 11ης Μαρτίου 2020, Επιτροπή κατά Gmina Miasto Gdynia και Port Lotniczy Gdynia Kosakowo, C‑56/18 P, EU:C:2020:192, σκέψη 66). Επιπλέον, ο δικαστής της Ένωσης μπορεί να εξετάσει αυτεπαγγέλτως λόγους δημοσίας τάξεως (απόφαση της 14ης Νοεμβρίου 2017, British Airways κατά Επιτροπής, C‑122/16 P, EU:C:2017:861, σκέψη 88 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
42      Ως προς το ζήτημα αυτό, πρώτον, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε στη σκέψη 34 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, την οποία η Ελληνική Δημοκρατία δεν αμφισβητεί, ότι το κράτος μέλος αυτό όχι μόνο δεν υποστήριξε ότι ο λόγος ακυρώσεως που προβλήθηκε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση αποτελούσε ανάπτυξη λόγου που είχε προβληθεί προηγουμένως, αλλά «δήλωσε ρητώς ότι με κανέναν από τους εκτιθέμενους στην υπό κρίση προσφυγή λόγους δεν προβάλλεται εσφαλμένη ερμηνεία της έννοιας του όρου “μόνιμος βοσκότοπος”, δεδομένου ότι η διαδικασία αφορούσε αποκλειστικά την ορθή εκτέλεση του σχεδίου δράσης που είχε καταρτιστεί από τις ελληνικές αρχές σε συνεργασία με τις υπηρεσίες της Επιτροπής». Το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε εξ αυτού ότι ήταν αναμφισβήτητο ότι η προσφυγή ενώπιόν του δεν αφορούσε το ζήτημα της εσφαλμένης ερμηνείας της έννοιας του όρου «μόνιμος βοσκότοπος».
43      Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει η επιχειρηματολογία που προβάλλει η Ελληνική Δημοκρατία προκειμένου να καταδείξει ότι η επίκληση της απόφασης C‑341/17 P αποτελούσε φυσική εξέλιξη της συζήτησης επί των επιχειρημάτων που είχε εκθέσει προς στήριξη της προσφυγής της και ότι, ως εκ τούτου, ο σχετικός λόγος ακυρώσεως ήταν παραδεκτός.
44      Δεύτερον, στη σκέψη 35 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι ο επίμαχος λόγος ακυρώσεως στηριζόταν σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία, δεδομένου ότι, «κατά τον χρόνο άσκησης της προσφυγής, τίποτα δεν εμπόδιζε την Ελληνική Δημοκρατία να προβάλει με το δικόγραφο της προσφυγής λόγο ακυρώσεως σχετικά με εσφαλμένη ερμηνεία της έννοιας του όρου “μόνιμος βοσκότοπος”».
45      Πλην όμως, η Ελληνική Δημοκρατία δεν προβάλλει κανένα επιχείρημα ικανό να κλονίσει την ανωτέρω διαπίστωση του Γενικού Δικαστηρίου.
46      Τρίτον, από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι λόγος ακυρώσεως με τον οποίο αμφισβητείται η ουσιαστική νομιμότητα ορισμένης απόφασης κατ’ επίκληση παραβάσεως των Συνθηκών ή οποιουδήποτε κανόνα δικαίου σχετικού με την εφαρμογή τους, κατά την έννοια του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, δεν είναι δημοσίας τάξεως (πρβλ. απόφαση της 10ης Δεκεμβρίου 2013, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας κ.λπ., C‑272/12 P, EU:C:2013:812, σκέψεις 27 έως 29 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και διάταξη της 21ης Ιουλίου 2020, Abaco Energy κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑436/19 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2020:606, σκέψεις 68, 75 και 77 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
47      Πλην όμως, λόγος ακυρώσεως σχετικά με εσφαλμένη ερμηνεία, λαμβανομένης υπόψη της νομολογίας που απορρέει από την απόφαση C‑341/17 P, της έννοιας «μόνιμος βοσκότοπος» είναι πρόδηλο ότι αφορά την ουσιαστική νομιμότητα ορισμένης απόφασης (βλ., κατ’ αναλογίαν, διάταξη της 21ης Ιουλίου 2020, Abaco Energy κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑436/19 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2020:606, σκέψη 68).
48      Κατά συνέπεια, δεδομένου ότι ο λόγος αυτός δεν ήταν δημοσίας τάξεως, το Γενικό Δικαστήριο δεν όφειλε, σύμφωνα με τη νομολογία που μνημονεύεται στη σκέψη 41 της παρούσας απόφασης, να τον εξετάσει αυτεπαγγέλτως.
49      Ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο, χωρίς να υποπέσει σε πλάνη περί το δίκαιο, έκρινε, στη σκέψη 36 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι ο ως άνω λόγος ακυρώσεως έπρεπε να απορριφθεί ως απαράδεκτος.
50      Συνεπώς, το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
51      Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως –με το οποίο η Ελληνική Δημοκρατία προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι ο λόγος ακυρώσεως σχετικά με εσφαλμένη ερμηνεία της έννοιας του «μόνιμου βοσκότοπου» ήταν, εν πάση περιπτώσει, αλυσιτελής–, αρκεί να επισημανθεί ότι παρέλκει η εξέτασή του, κατά το μέτρο που, για τους λόγους που εκτίθενται στις σκέψεις 41 έως 49 της παρούσας απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι ο λόγος αυτός ακυρώσεως ήταν απαράδεκτος. Πράγματι, ακόμη και αν ήταν βάσιμο, το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως δεν θα ασκούσε επιρροή στην επίλυση της διαφοράς και δεν θα μπορούσε να επιφέρει την αναίρεση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης (βλ., κατ’ αναλογίαν, διάταξη της 14ης Απριλίου 2021, Wagenknecht κατά Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, C‑504/20 P, EU:C:2021:305, σκέψη 36 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
52      Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του ως αβάσιμος.
Επί του δεύτερου λόγου αναιρέσεως_με τον οποίο προβάλλονται παραμόρφωση των προσκομισθέντων αποδεικτικών στοιχείων, παράβαση κανόνων δικαίου και αντιφατική και ανεπαρκής αιτιολογία
Επιχειρήματα των διαδίκων
53      Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, η Ελληνική Δημοκρατία προσάπτει, εν συνόψει, στο Γενικό Δικαστήριο ότι παραμόρφωσε τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίστηκαν ενώπιόν του.
54      Κατά πρώτον, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι από τις σκέψεις 18, 67, 68, 85, 112, 113 και 114 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο «παραμόρφωσε πλήρως» το περιεχόμενο της έκθεσης του οργάνου συμβιβασμού,
εκτιμώντας ότι με την έκθεση αυτή το όργανο συμβιβασμού επέκρινε τα προσκομισθέντα από την ίδια αναλυτικά στοιχεία και ζήτησε διευκρινίσεις, ενώ, κατά την άποψή της, η έκθεση είχε ενθαρρυντικό χαρακτήρα προς τις ελληνικές αρχές. Εξάλλου, η απόδειξη ότι το υπόβαθρο του ΣΑΑ του 2014 είχε διορθωθεί και ήταν πανομοιότυπο με αυτό το 2015 αρκούσε ώστε να επιβεβαιωθεί η ορθότητα και η αξιοπιστία των υπολογισμών και των ποσών που περιλαμβάνονταν στις αναλυτικές εγγραφές που είχε προσκομίσει η Ελληνική Δημοκρατία σε επίπεδο γεωργού.
55      Κατά δεύτερον, η Ελληνική Δημοκρατία προβάλλει ότι το Γενικό Δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο του από 9 Νοεμβρίου 2016 εγγράφου της Επιτροπής με το οποίο το θεσμικό αυτό όργανο αποδέχθηκε το αίτημα του οργάνου συμβιβασμού και απηύθυνε στις ελληνικές αρχές τα αιτήματα για τα οποία έγινε λόγος στη σκέψη 19 της παρούσας απόφασης. Εντούτοις, η Επιτροπή δεν τήρησε τα «συμφωνηθέντα», όπως εκτίθενται στο έγγραφο αυτό, και, παρά τις προσπάθειες των ελληνικών αρχών, ενέμεινε στην άποψή της σχετικά με φερόμενη έλλειψη αναλυτικού υπολογισμού ή ποσοτικού προσδιορισμού του κινδύνου για τα Ταμεία ο οποίος να πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 12, παράγραφος 4, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014.
56      Κατά τρίτον, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο των αριθμητικών στοιχείων και δεδομένων αναφορικά με τους 79 664 γεωργούς, τα οποία είχαν υποβληθεί στην Επιτροπή υπό μορφή πίνακα που προσκομίστηκε πρωτοδίκως ως «παράρτημα A 5» του δικογράφου της προσφυγής, κατά το μέτρο που εκτίμησε ότι το εν λόγω παράρτημα αποτελούσε απλή παράθεση αριθμητικών στοιχείων και δεδομένων, ενώ αυτό περιείχε ανάλυση του υπολογισμού των αχρεωστήτως καταβληθέντων και ανακτηθέντων ποσών, τα οποία εξάγονται με την αριθμητική πράξη της αφαίρεσης.
57      Η Ελληνική Δημοκρατία προβάλλει ότι το Γενικό Δικαστήριο, παραλείποντας να αναφερθεί στις σκέψεις 111 και 112 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης στη διαφορά που ανέκυψε μεταξύ της προσδιορισθείσας και της δηλωθείσας έκτασης και στο ποσό που αντιστοιχεί στη διαφορά αυτή, αφαίρεσε από τον πίνακα το ενυπάρχον σε αυτόν στοιχείο του υπολογισμού, από τον οποίο εξάγονται τα αχρεωστήτως καταβληθέντα και ανακτηθέντα ποσά και οι κυρώσεις. Επιπλέον, η αιτιολογία που παρατίθεται στις ως άνω σκέψεις της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης είναι αντιφατική, κατά το μέτρο που δεν μπορεί να εξαχθεί ποσό αχρεωστήτως καταβληθεισών ενισχύσεων και κυρώσεων από απλή παράθεση αριθμητικών στοιχείων, αλλά μόνο από συγκεκριμένο υπολογισμό. Εξάλλου, στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση δεν συνιστά «επανεξέταση» η απλή παράθεση αριθμητικών στοιχείων, αλλά ο υπολογισμός των εκτάσεων που πρέπει να εξαιρεθούν από την ενίσχυση, καθώς και ο καθορισμός των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και των κυρώσεων. Ως εκ τούτου, συνεπεία του εσφαλμένου νοήματος που απέδωσε στον επίμαχο πίνακα, το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο εσφαλμένο συμπέρασμα ότι υπήρχε έλλειψη μεθόδου υπολογισμού των δεδομένων.
58      Η Επιτροπή αμφισβητεί το βάσιμο της ανωτέρω επιχειρηματολογίας.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
59      Υπενθυμίζεται ευθύς εξαρχής ότι, δυνάμει του άρθρου 256, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο,
ΣΛΕΕ και του άρθρου 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Γενικό Δικαστήριο είναι το μόνο αρμόδιο, αφενός, για τη διαπίστωση των πραγματικών περιστατικών, εκτός αν η ανακρίβεια του περιεχομένου των διαπιστώσεών του προκύπτει από τα στοιχεία της δικογραφίας που του έχουν υποβληθεί, και, αφετέρου, για την εκτίμηση αυτών των πραγματικών περιστατικών και, επομένως, η εκτίμηση αυτή δεν αποτελεί νομικό ζήτημα υποκείμενο, ως τέτοιο, στον έλεγχο του Δικαστηρίου, υπό την επιφύλαξη της περίπτωσης παραμόρφωσης των στοιχείων
αυτών (απόφαση της 19ης Σεπτεμβρίου 2019, Πολωνία κατά Επιτροπής, C‑358/18 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2019:763, σκέψη 44 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
60      Παραμόρφωση των πραγματικών περιστατικών υφίσταται όταν, χωρίς να εξετασθούν νέα αποδεικτικά στοιχεία, προκύπτει ότι η εκτίμηση των αποδεικτικών στοιχείων που εξέτασε το Γενικό Δικαστήριο είναι προδήλως εσφαλμένη. Η παραμόρφωση πρέπει να προκύπτει κατά τρόπο κατάδηλο
από τα στοιχεία της δικογραφίας, χωρίς να χρειάζεται να πραγματοποιηθεί νέα εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών και των αποδεικτικών στοιχείων. Εξάλλου, ο αναιρεσείων που προβάλλει παραμόρφωση αποδεικτικών στοιχείων
εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου οφείλει να προσδιορίσει επακριβώς ποια στοιχεία παραμορφώθηκαν και να καταδείξει τα σφάλματα ανάλυσης στα οποία υπέπεσε, κατά την εκτίμησή του, το Γενικό Δικαστήριο και τα οποία το οδήγησαν
στην παραμόρφωση αυτή (απόφαση της 19ης Σεπτεμβρίου 2019, Πολωνία κατά Επιτροπής, C‑358/18 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2019:763, σκέψη 45 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
61      Όσον αφορά, πρώτον, τη φερόμενη παραμόρφωση της έκθεσης του οργάνου συμβιβασμού, επισημαίνεται ότι στη σκέψη 18 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης το Γενικό Δικαστήριο παρέθεσε το εξής απόσπασμα της εν λόγω έκθεσης:
«Σε περίπτωση που οι [ελληνικές] αρχές εμμείνουν στην άποψη ότι οι τελικές πληρωμές για το έτος υποβολής αιτήσεων 2014 βασίζονταν στο επικαιροποιημένο ΣΑΑ μετά την πλήρη εφαρμογή του σχεδίου δράσης, και ότι η εκδοχή αυτή είναι ίδια με εκείνη που έγινε δεκτή από τις υπηρεσίες στο πλαίσιο της έρευνας του 2015, το Όργανο Συμβιβασμού προτείνει να καθορίσουν τα μέρη, επειγόντως, μία μέθοδο τεκμηρίωσης η οποία να περιλαμβάνει την καταχώριση των επικαιροποιήσεων του ΣΑΑ κατά την εν λόγω περίοδο. Αν αποδειχθεί, κατά τρόπο που να ικανοποιεί τις υπηρεσίες, ότι οι εκδοχές είναι πανομοιότυπες, το Όργανο Συμβιβασμού θα αναμένει να επαναξιολογηθεί η αιτιολόγηση της διόρθωσης.
Το Όργανο Συμβιβασμού, σημειώνοντας ότι οι υπηρεσίες αποδέχονται ότι ο κίνδυνος για το Ταμείο δεν αφορά το σύνολο του πληθυσμού, προτείνει επίσης στα μέρη να εξετάσουν αν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο πληθυσμός που παρουσιάζει κίνδυνο και να αξιολογήσουν το επίπεδο διόρθωσης επί της βάσεως αυτής.
Ως προς τον συνδυασμό της μείωσης των πληρωμών που προέκυψε από την απόφαση C(2014) 8997 και δημοσιονομικής διόρθωσης, το Όργανο Συμβιβασμού αντιλαμβάνεται ότι η ακαθάριστη διόρθωση, όπως προτείνεται από τις υπηρεσίες, θα μειωθεί κατά τις μειώσεις που έχουν ήδη εφαρμοστεί· αυτό με τη σειρά του θα οδηγήσει σε πολύ χαμηλότερη καθαρή διόρθωση.»
62      Ως προς το ζήτημα αυτό, κατά πρώτον, από καμία από τις σκέψεις της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης τις οποίες αναφέρει η Ελληνική Δημοκρατία, ήτοι τις σκέψεις 18, 67, 68, 85, 112, 113 και 114, δεν μπορεί να συναχθεί ότι το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι το όργανο συμβιβασμού «επέκρινε» τα στοιχεία που το κράτος μέλος αυτό είχε προσκομίσει.
63      Κατά δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο δεν παραμόρφωσε την εν λόγω έκθεση διαπιστώνοντας στη σκέψη 85 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ότι
από την έκθεση αυτή προκύπτει ότι το όργανο συμβιβασμού «όχι μόνο δεν επιβεβαίωσε την άποψη των ελληνικών αρχών ως προς τη σημασία των διαβιβασθεισών πληροφοριών, αλλά έκρινε σκόπιμο να ζητήσει διευκρινίσεις σχετικά με την εκδοχή του ΣΑΑ βάσει της οποίας έγιναν οι πληρωμές για το έτος υποβολής αιτήσεων 2014».
64      Κατά τρίτον, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Ελληνική Δημοκρατία, δεν βρίσκει κανένα έρεισμα στην έκθεση αυτή το επιχείρημα ότι η απόδειξη ότι το υπόβαθρο του ΣΑΑ του 2014 είχε διορθωθεί και ήταν πανομοιότυπο με αυτό το 2015 αρκούσε ώστε να επιβεβαιωθεί η ορθότητα και η αξιοπιστία των υπολογισμών και των ποσών που περιλαμβάνονταν στις εγγραφές που είχε προσκομίσει η Ελληνική Δημοκρατία ως προς κάθε γεωργό.
65      Συνεπώς, από κανένα από τα επιχειρήματα που προέβαλε η Ελληνική Δημοκρατία δεν μπορεί να συναχθεί ότι το Γενικό Δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο της έκθεσης του οργάνου συμβιβασμού.
66      Όσον αφορά, δεύτερον, τη φερόμενη παραμόρφωση του από 9 Νοεμβρίου 2016 εγγράφου της Επιτροπής, επισημαίνεται ότι η Ελληνική Δημοκρατία περιορίζεται, αφενός, στην παράθεση της σκέψης 19 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης από την οποία συνάγει ότι, για την αξιοπιστία των πληρωμών που εμφαίνονται στον πίνακα των 79 664 γεωργών, αρκούσε να αποδειχθεί ότι το υπόβαθρο του ΣΑΑ του 2014 είχε διορθωθεί και ήταν πανομοιότυπο με εκείνο του 2015. Αφετέρου, προσάπτει στην Επιτροπή ότι δεν τήρησε τα «συμφωνηθέντα», όπως εκτίθενται στο έγγραφο αυτό.
67      Πλην όμως, κατ’ αυτόν τον τρόπο, η Ελληνική Δημοκρατία δεν προσδιορίζει το ακριβές σημείο του εγγράφου το οποίο, κατά την άποψή της, παραμορφώθηκε από το Γενικό Δικαστήριο ούτε τα σφάλματα ανάλυσης στα οποία αυτό υπέπεσε και τα οποία το οδήγησαν στην παραμόρφωση αυτή και επομένως, σύμφωνα με τη νομολογία που μνημονεύεται στη σκέψη 60 της παρούσας απόφασης, η επιχειρηματολογία της πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.
68      Εν πάση περιπτώσει, το επιχείρημα της Ελληνικής Δημοκρατίας ότι, για την αξιοπιστία των πληρωμών που εμφαίνονται στον πίνακα των 79 664 γεωργών, αρκούσε να αποδειχθεί ότι το υπόβαθρο του ΣΑΑ του 2014 είχε διορθωθεί και ήταν «πανομοιότυπο» με εκείνο του 2015 στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία της σκέψης 19 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης. Πράγματι, στη σκέψη αυτή, το Γενικό Δικαστήριο παρέθεσε το περιεχόμενο του από 9 Νοεμβρίου 2016 εγγράφου της Επιτροπής που αφορούσε συμπληρωματικές πληροφορίες τις οποίες η Ελληνική Δημοκρατία έπρεπε να παράσχει στην Επιτροπή. Πλην όμως, μολονότι μεταξύ των ζητούμενων πληροφοριών περιλαμβάνεται η επιβεβαίωση ότι «οι τελικές πληρωμές, που πραγματοποιήθηκαν για το έτος υποβολής αιτήσεων 2014, βασίζονταν στα ίδια στοιχεία με εκείνα του έτους υποβολής αιτήσεων 2015», η επισήμανση
αυτή της Επιτροπής ουδόλως μπορεί να οδηγήσει στην υποστηριζόμενη από την Ελληνική Δημοκρατία ερμηνεία.
69      Όσον αφορά, τρίτον, τη φερόμενη παραμόρφωση του περιεχομένου του πίνακα που προσκομίστηκε πρωτοδίκως ως «παράρτημα A 5» του δικογράφου της προσφυγής, επισημαίνεται ότι ο πίνακας αυτός, ο οποίος έχει τη μορφή «πίνακα Excel», περιέχει αριθμητικά στοιχεία
διαρθρωμένα σε γραμμές και στήλες. Συνεπώς, ακόμη και αν υποτεθεί ότι ο πίνακας αυτός μπορεί να ερμηνευθεί κατά τον τρόπο που προβάλλει η Ελληνική Δημοκρατία, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η προβαλλόμενη από αυτήν ερμηνεία του εν λόγω πίνακα δεν είναι η μόνη δυνατή. Όπως έχει κρίνει το Δικαστήριο, δεν αρκεί για την απόδειξη της ύπαρξης παραμόρφωσης αποδεικτικού στοιχείου να προβάλλεται ερμηνεία του αποδεικτικού στοιχείου
διαφορετική εκείνης που δέχθηκε το Γενικό Δικαστήριο (πρβλ. απόφαση της 29ης Οκτωβρίου 2015, Επιτροπή κατά ANKO, C‑78/14 P, EU:C:2015:732, σκέψη 55).
70      Τέταρτον, όσον αφορά τη φερόμενη αντίφαση στο σκεπτικό του Γενικού Δικαστηρίου ως προς τη μη αναφορά στον υπολογισμό τον οποίο ενείχαν τα στοιχεία που διαβίβασαν οι ελληνικές αρχές, επισημαίνεται ότι, αφού διαπίστωσε στη σκέψη 111 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ότι «η απλή παράθεση αριθμητικών στοιχείων και δεδομένων σχετικά με τους 79 664 γεωργούς ή τα αχρεωστήτως καταβληθέντα και ανακτηθέντα ποσά, χωρίς εξηγήσεις ως προς τον εσφαλμένο χαρακτήρα των διαπιστώσεων της Επιτροπής και του εκ μέρους της υπολογισμού του δημοσιονομικού αντίκτυπου, δεν αρκ[ούσε] προκειμένου να κλονίσει [...] τον [επίμαχο] υπολογισμό», το Γενικό Δικαστήριο απαρίθμησε στη σκέψη 112 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης τα στοιχεία και τα έγγραφα που είχαν παράσχει στην Επιτροπή οι ελληνικές αρχές. Εντούτοις, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Ελληνική Δημοκρατία, το Γενικό Δικαστήριο δεν έκρινε στις σκέψεις 111 και 112 ότι «ποσό αχρεωστήτως καταβληθεισών ενισχύσεων και κυρώσεων» μπορούσε να συναχθεί από «απλή παράθεση αριθμητικών στοιχείων» ούτε ότι συνιστά «επανεξέταση» στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση η «απλή παράθεση αριθμητικών στοιχείων».
71      Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως εν μέρει απαράδεκτος και εν μέρει αβάσιμος.
Επί του τρίτου λόγου αναιρέσεως, με τον οποίο προβάλλονται εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 31, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 1290/2005, του άρθρου 52, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 1306/2013 και του άρθρου 12, παράγραφοι 1 έως 6, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014, παραβίαση των αρχών non venire contra factum proprium, ne bis in idem και της αναλογικότητας, παραβίαση των κατευθυντήριων γραμμών του εγγράφου VI/5330/97 και των κατευθυντήριων γραμμών του 2015, και παράβαση του άρθρου 296 ΣΛΕΕ και των κανόνων περί κατανομής του βάρους απόδειξης
Επιχειρήματα των διαδίκων
72      Κατά πρώτον, η Ελληνική Δημοκρατία προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, κρίνοντας, κατά παράβαση πλειόνων διατάξεων και αρχών του δικαίου της Ένωσης και κατ’ εσφαλμένη εφαρμογή της απόφασης της 13ης Σεπτεμβρίου 2018, Τσεχική Δημοκρατία κατά Επιτροπής (T‑627/16, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2018:538), ότι δεν συνέτρεχαν εν προκειμένω οι προϋποθέσεις εφαρμογής εφάπαξ διόρθωσης, τις οποίες προβλέπουν το άρθρο 52 του κανονισμού 1306/2013, το έγγραφο VI/5330/97 και οι κατευθυντήριες γραμμές του 2015, για την παρατυπία που διαπίστωσε η Επιτροπή. Κατά την Ελληνική Δημοκρατία, η διαπίστωση αυτή είναι απόρροια της παραμόρφωσης του περιεχομένου του πίνακα των 79 664 γεωργών και των αντιφάσεων που ενέχει το σκεπτικό της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ως προς το σημείο αυτό. Ειδικότερα, τα διορθωτικά μέτρα που έλαβε η Ελληνική Δημοκρατία είχαν σκοπό την πλήρη εξάλειψη των «συστημικών ελλείψεων», χάρη στην πλήρη διόρθωση του φωτογραφικού υποβάθρου του 2014 και στον επανέλεγχο που διενεργήθηκε στο σύνολο των γεωργών που δήλωσαν βοσκοτόπους.
73      Κατά δεύτερον, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο παρέβη το άρθρο 12, παράγραφος 5, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014, κρίνοντας, στη σκέψη 114 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι «από τη δικογραφία δεν προκύπτει ότι οι ελληνικές αρχές έδωσαν διευκρινίσεις ως προς τα στατιστικά στοιχεία
από τα οποία εξήχθησαν τα επιμέρους δεδομένα για τους 79 664 γεωργούς ή ως προς τη μέθοδο που εφαρμόστηκε για την εξαγωγή των δεδομένων αυτών». Τα στοιχεία
αυτά είχαν εξαχθεί από τις επίσημες στατιστικές ελέγχου που η Ελληνική Δημοκρατία είχε υποβάλει στις 15 Ιουλίου 2015 και είχαν επιβεβαιωθεί από τον φορέα πιστοποίησης. Τα στατιστικά αυτά στοιχεία
είναι αποδεκτά αποδεικτικά μέσα σύμφωνα με το άρθρο 12, παράγραφος 5, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014, πράγμα που η Επιτροπή, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, δεν αμφισβήτησε.
74      Κατά τρίτον, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 108 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, σε συνδυασμό με τις σκέψεις της 89 και 114, αφενός, ερμήνευσε και εφάρμοσε εσφαλμένα το άρθρο 12, παράγραφος 4, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014 και παρέβη τους κανόνες περί κατανομής του βάρους απόδειξης. Κατά την Ελληνική Δημοκρατία, το οικείο κράτος μέλος οφείλει να προσκομίσει τους υπολογισμούς και τα στοιχεία που θεωρεί ότι αποδεικνύουν την εφάπαξ διόρθωση και η Επιτροπή φέρει το βάρος να αιτιολογήσει και να αποδείξει ότι αυτά είναι ελλιπή και δεν πληρούν τις απαιτήσεις του άρθρου 12, παράγραφος 4, στοιχεία αʹ έως δʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014. Πλην όμως, εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο αντέστρεψε το βάρος απόδειξης και το επέρριψε εξ ολοκλήρου στην Ελληνική Δημοκρατία. Αντιθέτως, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, η Επιτροπή, όταν προβάλλει πλημμέλειες του εθνικού συστήματος ελέγχου, οφείλει να αποδείξει την ύπαρξη των πλημμελειών αυτών.
75      Αφετέρου, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, από τον συνδυασμό των ίδιων ως άνω σκέψεων της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε και εφάρμοσε εσφαλμένα το άρθρο 296 ΣΛΕΕ περί υποχρέωσης αιτιολόγησης των νομικών πράξεων των θεσμικών οργάνων της Ένωσης, καθώς και το άρθρο 52, παράγραφος 3, του κανονισμού 1306/2013. Όλα τα στοιχεία προσκομίσθηκαν από την Ελληνική Δημοκρατία σε συμμόρφωση προς τα αιτήματα της Επιτροπής, κατόπιν και της γνώμης του οργάνου συμβιβασμού. Επομένως, η απόρριψη των στοιχείων
αυτών έχρηζε ειδικής αιτιολογίας. Η Ελληνική Δημοκρατία συνάγει από τα ανωτέρω ότι το Γενικό Δικαστήριο παραβίασε επίσης την αρχή non venire contra factum proprium, η οποία αποτελεί έκφανση της αρχής της καλής πίστης.
76      Κατά τέταρτον, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι με την κρίση του στη σκέψη 119 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε και εφάρμοσε εσφαλμένα τις διατάξεις του άρθρου 31, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 1290/2005, του άρθρου 52, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 1306/2013 και του άρθρου 12, παράγραφοι 2 και 3, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014, καθώς και το έγγραφο VI/5330/97 και τις κατευθυντήριες γραμμές του 2015. Η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει επίσης ότι στην ίδια σκέψη το Γενικό Δικαστήριο παραγνώρισε τον ισχυρισμό της ότι, μετά τον επανέλεγχο του συνόλου του πληθυσμού σε κίνδυνο βάσει του διορθωμένου υποβάθρου, καμία παρατυπία δεν θα μπορούσε να διαπιστωθεί εκτός του εν λόγω πληθυσμού. Επομένως, η κατ’ αποκοπήν δημοσιονομική διόρθωση που επιβλήθηκε αποτελούσε διπλή διόρθωση.
77      Η Επιτροπή αμφισβητεί το βάσιμο της ανωτέρω επιχειρηματολογίας.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
78      Όσον αφορά, πρώτον, την εκτιθέμενη στη σκέψη 72 της παρούσας απόφασης επιχειρηματολογία με την οποία προβάλλεται πλάνη περί το δίκαιο, από το άρθρο 52, παράγραφος 2, του κανονισμού 1306/2013 προκύπτει ότι εφάπαξ διορθώσεις εφαρμόζονται μόνον όταν είναι εφικτό, με μια λογική προσπάθεια, να προσδιοριστούν τα αχρεωστήτως δαπανηθέντα ποσά και ότι, σε αντίθετη περίπτωση, εφαρμόζονται διορθώσεις κατά παρεκβολή ή κατ’ αποκοπήν.
79      Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη την ως άνω διάταξη στο σκεπτικό που διέλαβε στις σκέψεις 103 και 104 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, κατά το οποίο
ο καλύτερος τρόπος εκτίμησης του κινδύνου για τα Ταμεία, εν προκειμένω, ήταν η επιβολή κατ’ αποκοπήν διόρθωσης, καθόσον οι ελλείψεις που είχε διαπιστώσει η Επιτροπή κατά την έρευνα που διεξήγαγε την εμπόδιζαν, εκ πρώτης όψεως, να εκτιμήσει με την απαιτούμενη ακρίβεια αν ορισμένοι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων πληρούσαν τις προϋποθέσεις ώστε να δικαιούνται να λάβουν τα ποσά της ενίσχυσης.
80      Επιπλέον, κατά το μέτρο που προβάλλει ότι έλαβε διορθωτικά μέτρα με σκοπό, χάρη «στην πλήρη διόρθωση του φωτογραφικού υποβάθρου του 2014» και στον «επανέλεγχο που διενεργήθηκε στο σύνολο των γεωργών με βοσκοτόπους, βάσει του υποβάθρου αυτού», την πλήρη εξάλειψη των «συστημικών ελλείψεων», από τα οποία προκύπτει, κατά την άποψή της, ότι οι διαπιστωθείσες παρατυπίες σχετίζονταν, ως εκ της φύσεώς τους, με συγκεκριμένα ποσά, διαπιστώνεται ότι η Ελληνική Δημοκρατία περιορίζεται στην επίκληση επιχειρημάτων σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά. Πλην όμως, δεδομένου ότι η αίτηση αναιρέσεως περιορίζεται σε νομικά ζητήματα, η επιχειρηματολογία αυτή είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη, κατ’ εφαρμογήν της νομολογίας που μνημονεύεται στη σκέψη 59 της παρούσας απόφασης.
81      Όσον αφορά, δεύτερον, την επιχειρηματολογία που εκτίθεται στη σκέψη 73 της παρούσας απόφασης, από το παρατιθέμενο στη σκέψη αυτή χωρίο της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης προκύπτει προδήλως ότι η Ελληνική Δημοκρατία, μολονότι επικαλείται παράβαση του άρθρου 12, παράγραφος 5, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014, επικρίνει κατ’ ουσίαν την εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά.
82      Συνεπώς, δεδομένου ότι η Ελληνική Δημοκρατία στο πλαίσιο αυτό δεν αποδεικνύει, ούτε άλλωστε προβάλλει, παραμόρφωση των επίμαχων πραγματικών περιστατικών ή αποδεικτικών στοιχείων, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, κατ’ εφαρμογήν της νομολογίας που μνημονεύεται στη σκέψη 59 της παρούσας απόφασης, η επιχειρηματολογία αυτή είναι απαράδεκτη.
83      Όσον αφορά, τρίτον, τις επικρίσεις που διατυπώνει η Ελληνική Δημοκρατία όσον αφορά την εκτίμηση στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 108 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, σε συνδυασμό με τις σκέψεις της 89 και 114, επισημαίνεται κατ’ αρχάς ότι το άρθρο 12, παράγραφος 4, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014 ορίζει τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν τα στοιχεία που υποβάλλουν τα κράτη μέλη, εάν επιθυμούν την εφαρμογή εφάπαξ διόρθωσης στην περίπτωση που η Επιτροπή δεν μπορεί να προσδιορίσει τα αδικαιολογήτως δαπανηθέντα ποσά με λογική προσπάθεια.
84      Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η Επιτροπή, προκειμένου να αποδείξει την παράβαση των κανόνων της κοινής οργανώσεως των γεωργικών αγορών, δεν οφείλει να αποδείξει κατά τρόπο εξαντλητικό την ανεπάρκεια των διενεργηθέντων από τις εθνικές διοικητικές αρχές ελέγχων ή την ανακρίβεια των αριθμητικών στοιχείων που αυτές διαβίβασαν, αλλά οφείλει να προσκομίσει αποδείξεις για τη σοβαρή και εύλογη αμφιβολία που διατηρεί ως προς τους ελέγχους αυτούς ή τα αριθμητικά αυτά στοιχεία. Αντιθέτως, στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος εναπόκειται να προσκομίσει την πλέον εμπεριστατωμένη και πλήρη απόδειξη για το αληθές των ελέγχων ή των αριθμητικών στοιχείων του και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, για την ανακρίβεια των όσων προβάλλει η Επιτροπή (απόφαση της 2ας Απριλίου 2020, Επιτροπή κατά Ισπανίας, C‑406/19 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2020:276, σκέψεις 49 και 50 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
85      Επομένως, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Ελληνική Δημοκρατία, η Επιτροπή δεν οφείλει να προβεί σε «ειδική» αιτιολόγηση και απόδειξη των λόγων για τους οποίους εκτιμά ότι τα στοιχεία που υπέβαλε το κράτος μέλος δεν πληρούν τις απαιτήσεις του άρθρου 12, παράγραφος 4, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014.
86      Συνεπώς, δεν μπορεί να προσαφθεί στο Γενικό Δικαστήριο ότι έκρινε στη σκέψη 108 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ότι «αποτελεί εγγενές στοιχείο του άρθρου 12, παράγραφος 4, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014 το ότι, εάν ένα κράτος μέλος επιθυμεί να κάνει χρήση της δυνατότητας που προβλέπεται στο άρθρο αυτό, οφείλει να παράσχει στην Επιτροπή, κατά τη διαδικασία εκκαθάρισης, όλα τα στοιχεία
από τα οποία προκύπτει ότι πρέπει να εφαρμοστεί εφάπαξ ή κατά παρεκβολή διόρθωση αντί της κατ’ αποκοπήν διόρθωσης». Οι αναφορές της Ελληνικής Δημοκρατίας στις σκέψεις 89 και 114 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, οι οποίες περιέχουν μάλιστα και
εκτιμήσεις σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά, δεν μπορούν να κλονίσουν το ως άνω συμπέρασμα.
87      Εξάλλου, όσον αφορά τη φερόμενη παραβίαση του άρθρου 52, παράγραφος 3, του κανονισμού 1306/2013 και της αρχής non venire contra factum proprium, η Ελληνική Δημοκρατία εκθέτει απλώς ότι όλα τα χρήσιμα στοιχεία
είχαν υποβληθεί στην Επιτροπή σύμφωνα με τα αιτήματά της, κατόπιν και της γνώμης του οργάνου συμβιβασμού, και στηρίζεται σε στοιχεία σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά που έρχονται σε αντίφαση με τις διαπιστώσεις και τις εκτιμήσεις στις οποίες προέβη το Γενικό Δικαστήριο ιδίως στις σκέψεις 70, 86, 89 και 114 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης.
88      Πλην όμως, όπως προκύπτει από τη νομολογία που μνημονεύεται στη σκέψη 59 της παρούσας απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο είναι το μόνο αρμόδιο να προβαίνει στη διαπίστωση και εκτίμηση των κρίσιμων πραγματικών περιστατικών. Κατά συνέπεια, οι αιτιάσεις αυτές δεν υπόκεινται στον αναιρετικό έλεγχο του Δικαστηρίου και πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτες.
89      Τέταρτον, όσον αφορά τις εκτιθέμενες στη σκέψη 76 της παρούσας απόφασης επικρίσεις κατά της σκέψης 119 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, επισημαίνεται, αφενός, ότι, κατά το μέτρο που η Ελληνική Δημοκρατία περιορίζεται στην απαρίθμηση σειράς διατάξεων του δικαίου της Ένωσης χωρίς να εκθέτει αρκούντως ακριβή και τεκμηριωμένη νομική επιχειρηματολογία ώστε να παράσχει στο Δικαστήριο τη δυνατότητα να ασκήσει τον έλεγχό του, οι αιτιάσεις αυτές είναι απαράδεκτες (πρβλ. απόφαση της 21ης Ιανουαρίου 2016, Galp Energía España κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑603/13 P, EU:C:2016:38, σκέψεις 43 και 44). Το αυτό ισχύει και για την αιτίαση ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό της Ελληνικής Δημοκρατίας ότι, μετά τον επανέλεγχο του συνόλου του πληθυσμού σε κίνδυνο βάσει του διορθωμένου υποβάθρου, καμία παρατυπία δεν θα μπορούσε να διαπιστωθεί εκτός του εν λόγω πληθυσμού. Πράγματι, με την αιτίαση αυτή, η Ελληνική Δημοκρατία βάλλει στην πραγματικότητα κατά της εκτίμησης στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο όσον αφορά τα πραγματικά περιστατικά, τα αποδεικτικά στοιχεία και τα σχετικά με αυτά επιχειρήματα και επιχειρεί κατ’ αυτόν τον τρόπο να επιτύχει νέα εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών εκ μέρους του Δικαστηρίου, εν αντιθέσει προς τη νομολογία που μνημονεύεται στη σκέψη 59 της παρούσας απόφασης
(πρβλ. απόφαση της 16ης Ιανουαρίου 2019, Επιτροπή κατά United Parcel Service, C‑265/17 P, EU:C:2019:23, σκέψη 14 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
90      Αφετέρου, κατά το μέτρο που η Ελληνική Δημοκρατία προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι έκρινε ότι δεν υπήρχε διπλή διόρθωση, παρά το γεγονός ότι, επιπλέον των προσδιορισθέντων από τον έλεγχο ως αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και κυρώσεων, επιβλήθηκε και κατ’ αποκοπήν διόρθωση, επισημαίνεται ότι το Δικαστήριο έχει δεχθεί τη δυνατότητα σώρευσης κατ’ αποκοπήν δημοσιονομικών διορθώσεων και άλλων διορθώσεων, προκειμένου να μην εξακολουθούν να επιβαρύνουν τα Ταμεία ζημίες ή κίνδυνοι που δεν είναι δυνατόν να προσδιορισθούν με σαφήνεια, όπερ θα ήταν αντίθετο προς το σύστημα χρηματοδότησης που καθιερώνεται με αυτά [πρβλ. απόφαση της 30ής Απριλίου 2020, Ελλάδα κατά Επιτροπής (Μόνιμοι βοσκότοποι), C‑797/18 P, EU:C:2020:340, σκέψη 93 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
91      Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι ο τρίτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως εν μέρει απαράδεκτος και εν μέρει αβάσιμος.
92      Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.
Επί των δικαστικών εξόδων
93      Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, το οποίο εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Ελληνική Δημοκρατία ηττήθηκε και η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της στα δικαστικά έξοδα, πρέπει να καταδικαστεί το εν λόγω κράτος μέλος στα δικαστικά έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (ένατο τμήμα) αποφασίζει:
1)      Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
2)      Καταδικάζει την Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
Jürimäe
Rodin
Piçarra
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 11 Νοεμβρίου 2021.
Ο Γραμματέας
Ο
Πρόεδρος
A. Calot Escobar
K. Lenaerts
*      Γλώσσα διαδικασίας: η ελληνική.