62024CJ0279_RES
Cás C-279/24
AY
v
Liechtensteinische Landesbank (Österreich) AG
(iarraidh ar réamhrialú ón Oberster Gerichtshof)
Breithiúnas na Cúirte (an Ceathrú Dlísheomra) an 4 Nollaig 2025
(Tarchur chun réamhrialú – Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Rialachán (CE) Uimh. 593/2008 – Airteagal 3(1) agus (2) – Rogha an dlí is infheidhme – Airteagal 6 – Raon feidhme – Conradh arna thabhairt i gcrích idir gairmí agus tomhaltóir atá ina chónaí i mBallstát eile – Gníomhaíocht an ghairmí atá dírithe ar an mBallstát ina bhfuil gnáthchónaí ar an tomhaltóir tar éis an dáta a thugtar an conradh i gcrích ina bhfuil rogha clásail dlí is infheidhme)
Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – An dlí is infheidhme maidir le hoibleagáidí conarthacha – An Coinbhinsiún ar an dlí is infheidhme maidir le hoibleagáidí conarthacha – Rialachán Uimh. 593/2008 – Conarthaí le tomhaltóir – Raon feidhme – Conradh arna thabhairt i gcrích idir gairmí agus tomhaltóir atá ina chónaí i mBallstát eile – Gníomhaíocht an ghairmí atá dírithe ar an mBallstát ina bhfuil gnáthchónaí ar an tomhaltóir tar éis an dáta a thugtar an conradh i gcrích ina bhfuil rogha clásail dlí is infheidhme – Eisiamh
(aithrisí 6, 11, 16 agus 23 agus Airteagail 3 agus 6 de Rialachán Uimh. 593/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle)
(féach míreanna 24-42 agus an chuid oibríochtúil)
Résumé
Ar iarraidh ar réamhrialú ón Oberster Gerichtshof (an Chúirt Uachtarach, an Ostair), tugann an Chúirt soiléiriú ar an dlí is infheidhme maidir le conradh tomhaltóra arna thabhairt i gcrích idir tomhaltóir a bhfuil cónaí air i mBallstát amháin agus banc atá bunaithe i mBallstát eile, i bhfianaise Rialachán na Róimhe I (
1
).
In 2013, thug AY, tomhaltóir a bhfuil cónaí air san Iodáil, conradh i gcrích leis an mbanc Ostarach Liechtensteinische Landesbank (Österreich) AG (‘an banc’) chun cuntas bainc reatha agus cuntas taisce urrús a oscailt.
I gcomhréir le ‘Téarmaí agus Coinníollacha Ginearálta d’Idirbhearta Baincéireachta’ a sholáthar an banc, agus a raibh AY ar an eolas fúthu, rialaíodh gach caidreamh dlíthiúil idir na páirtithe sa chonradh le dlí na hOstaire. Thairis sin, nuair a síníodh an conradh agus nuair a rinneadh a phróifíl chliaint a uasdátú ina dhiaidh sin, roghnaigh sé ‘gaol gan chomhairle’.
In 2016, ghlac AY páirt in imeacht a d’eagraigh gnólacht infheistíochta Iodálach in Padova (an Iodáil) (‘imeacht Padova’), inar chuir bainisteoir an ghnóthais sin ciste i láthair a raibh nótaí arna thrádáil ar an malartán (ETN) san áireamh ina phunann freisin. Ghlac fostaí de chuid an bhainc páirt san imeacht sin freisin chun é a chur i láthair do na hinfheisteoirí a bhí i láthair.
Tamall ina dhiaidh sin, cheannaigh AY, ar a thionscnamh féin, tríd an mbanc, ETN agus scaireanna sa chiste a cuireadh i láthair ag imeacht Padova.
Agus é den tuairim gur bhain caillteanas airgeadais dó mar thoradh ar na ceannacháin sin, thionscain AY caingean le haghaidh damáistí ar an bhforas nár chomhlíon an banc a oibleagáidí comhairle agus faisnéis a sholáthar. Measann sé go bhfuil dlí na hIodáile, atá níos buntáistí dó ná dlí na hOstaire, is infheidhme toisc, trína láithreacht ag imeacht Padova, gur dhírigh an banc a ghníomhaíocht ar mhargadh na hIodáile. Ós rud é gur dhiúltaigh na cúirteanna íochtaracha dá iarratas, thug AY caingean os comhair na cúirte a rinne an tarchur, a rinne tarchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú ar an dlí is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Ar dtús, meabhraíonn an Chúirt an riail ghinearálta, i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán na Róimhe I, go mbeidh an conradh faoi rialú ag an dlí a roghnóidh na páirtithe. Thairis sin, foráiltear le hAirteagal 6(1) den Rialachán sin, dar teideal ‘Conarthaí le tomhaltóirí’_gurb é dlí na tíre ina bhfuil gnáthchónaí ar an tomhaltóir a rialóidh conradh arna thabhairt i gcrích ag tomhaltóir le gairmí, ar choinníoll go gcomhlíontar na ceanglais a leagtar síos san fhoráil sin, eadhon go saothraíonn an gairmí a ghníomhaíochtaí tráchtála nó a ghníomhaíochtaí gairmiúla sa tír ina bhfuil gnáthchónaí ar an tomhaltóir, nó go ndéanann sé gníomhaíocht den sórt sin a dhíriú ar aon mhodh chuig an tír sin nó chuig líon tíortha, an tír sin san áireamh, agus go dtagann an conradh faoi raon feidhme na gníomhaíochta sin.
Is i gcás nach gcomhlíonann an conradh atá i gceist na ceanglais sin, agus sa chás sin amháin, nach mór a fhíorú ar an dáta a thugtar i gcrích é, go mbeidh an conradh faoi rialú ag an dlí a roghnóidh na páirtithe (
2
).
Sa chás seo, ar an dáta a tugadh an conradh atá i gceist i gcrích, níor shaothraigh an banc a ghníomhaíochtaí tráchtála nó a ghníomhaíochtaí gairmiúla sa tír ina raibh gnáthchónaí ar an tomhaltóir, ná nach ndearna sé iad a dhíriú chuig an tír sin, agus mar thoradh air sin níor comhlíonadh na coinníollacha sin.
Mar sin féin, rinne an banc a ghníomhaíocht tráchtála nó a ghníomhaíochtaí gairmiúla a dhíriú ina dhiaidh sin chuig an tír ina raibh gnáthchónaí ar an tomhaltóir, agus mar thoradh air sin gur comhlíonadh an coinníoll sin tar éis an conradh a tugadh i gcrích idir an tomhaltóir sin agus an banc a shíniú.
Leanann an Chúirt ar aghaidh ansin le léiriú litriúil, comhthéacsúil agus teileolaíoch Airteagal 6(1) de Rialachán na Róimhe I.
Maidir leis an léiriú litriúil, ní fhoráiltear go sainráite le foclaíocht na forála sin don fhéidearthacht athrú a dhéanamh ar an dlí is infheidhme maidir le conradh tomhaltóra i gcás nár comhlíonadh na coinníollacha a leagtar amach san fhoráil sin ar an dáta a tugadh an conradh sin i gcrích, ach go gcomhlíonfaí iad ina dhiaidh sin le linn an chaidrimh tráchtála.
Maidir leis an léiriú comhthéacsúil agus teileolaíoch, ba cheart a mheabhrú, ar an gcéad dul síos, go bhféachtar le Rialachán na Róimhe I, inter alia, le deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú sa limistéar breithiúnach Eorpach, trí rialacha easaontachta dlí atá fíor-intuartha.
Ar an dara dul síos, sonraítear in Airteagal 3(2) den Rialachán sin nach bhféadfaidh athrú a dhéanamh ar an dlí is infheidhme maidir le conradh, arna chinneadh le comhaontú na bpáirtithe tráth a thugtar an conradh sin i gcrích, a bheith mar thoradh ach ar chomhaontú na bpáirtithe sin, ar cheart go mbeadh saoirse chun an dlí is infheidhme a roghnú, thairis sin, mar cheann de bhunchlocha chóras na rialacha easaontachta dlí in ábhair a bhaineann le hoibleagáidí conarthacha. D’fhonn éifeacht iomlán a thabhairt do phrionsabal neamhspleáchas mhianta na bpáirtithe i gconradh, is gá a áirithiú go n-urramófar an rogha a dhéanann na páirtithe sin faoi shaoirse maidir leis an dlí is infheidhme i gcomhthéacs a gcaidrimh chonarthaigh.
Ar an tríú dul síos, ba cheart na páirtithe i gconradh a mheasfar a bheith níos laige a chosaint le rialacha easaontachta dlí is fabhraí dá leasanna ná na rialacha ginearálta. Mar sin féin, bhainfí an bonn go mór den cheanglas ginearálta maidir le hintuarthacht an dlí agus, dá bhrí sin, de phrionsabal na deimhneachta dlíthiúla i gcaidrimh chonarthacha a bhaineann le tomhaltóirí, le léiriú ar dá réir a d’fhéadfaí maolú ar na rialacha easaontachta dlí a leagtar síos le Rialachán na Róimhe I chun an dlí is infheidhme maidir le conarthaí le tomhaltóirí a chinneadh, ar an bhforas go mbeadh dlí eile níos fabhraí don tomhaltóir.
I bhfianaise a bhfuil thuas, cuirtear cosc le foclaíocht na forála sin ar athrú a dhéanamh ar an dlí is infheidhme maidir le conradh tomhaltóra i gcás nár comhlíonadh na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 6(1) de Rialachán na Róimhe I ar dháta thabhairt i gcrích an chonartha sin, ach go gcomhlíonfaí iad ina dhiaidh sin le linn an chaidrimh tráchtála, ós rud é go gcomhthacaíonn an scéim agus na cuspóirí a shaothraítear leis an bhforáil sin leis an léiriú sin. Thairis sin, bhainfeadh athrú den sórt sin an bonn de rogha an dlí arna déanamh ag na páirtithe i gcomhréir le hAirteagal 3(1) den Rialachán sin.
(
1
)	Rialachán (CE) Uimh. 593/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Meitheamh 2008 maidir leis an dlí is infheidhme ar oibleagáidí conarthacha (an Róimh I) (IO 2008 L 177, lch. 6, ‘Rialachán na Róimhe I’).
(
2
)	Airteagail 3 agus 6(1)(a) agus (b) agus (3) de Rialachán na Róimhe I