62012CO0324
POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (trzecia izba)
z dnia 21 marca 2013 r. (
*1
)
„Artykuł 99 regulaminu postępowania — Współpraca sądowa w sprawach cywilnych — Rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 — Postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty — Sprzeciw wniesiony po terminie — Artykuł 20 — Ponowne badanie w wyjątkowych przypadkach — Brak „nadzwyczajnych” lub „wyjątkowych” okoliczności”
W sprawie C-324/12
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Handelsgericht Wien (Austria) postanowieniem z dnia 11 czerwca 2012 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 9 lipca 2012 r., w postępowaniu:
Novontech-Zala kft.
przeciwko
Logicdata Electronic & Software Entwicklungs GmbH,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: M. Ilešič (sprawozdawca), prezes izby, E. Jarašiūnas, A. Ó Caoimh, C. Toader i C.G. Fernlund, sędziowie,
rzecznik generalny: N. Wahl,
sekretarz: A. Calot Escobar,
postanowiwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem,
wydaje następujące
Postanowienie
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 20 rozporządzenia (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiającego postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty (Dz.U. L 399, s. 1).
2
Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy Novontech-Zala kft. (zwaną dalej spółką „Novontech-Zala”), z siedzibą na Węgrzech, a Logicdata Electronic & Software Entwicklungs GmbH (zwaną dalej spółką „Logicdata”), której siedziba położona jest w Austrii.
Ramy prawne
Rozporządzenie nr 1896/2006
3
Zgodnie z motywem 25 rozporządzenia nr 1896/2006:
„Po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu, w pewnych wyjątkowych przypadkach pozwany powinien być uprawniony do złożenia wniosku o ponowne zbadanie europejskiego nakazu zapłaty. Takie ponowne zbadanie nie powinno oznaczać, że pozwany uzyskuje ponowną możliwość zakwestionowania roszczenia. Podczas ponownego badania zasadność roszczenia nie powinna być oceniana w zakresie szerszym niż to wynika z wyjątkowych okoliczności, na które powołuje się pozwany. Inne wyjątkowe okoliczności mogą obejmować przypadki, gdy europejski nakaz zapłaty opiera się na nieprawdziwych informacjach zawartych w pozwie”.
4
Motyw 28 wspomnianego rozporządzenia stanowi:
„Do celów obliczania terminów zastosowanie powinno mieć rozporządzenie Rady (EWG, Euratom) nr 1182/71 z dnia 3 czerwca 1971 r. określające zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów [Dz.U. L 124, s. 1]. Pozwany powinien być o tym pouczony oraz poinformowany, że uwzględniane są dni wolne od pracy w państwie członkowskim, w którym położony jest sąd, który wydał europejski nakaz zapłaty”.
5
Artykuł 1 ust. 1 tegoż rozporządzenia stanowi:
„Celem niniejszego rozporządzenia jest:
a)
uproszczenie, przyspieszenie i ograniczenie kosztów postępowania sądowego w sprawach transgranicznych dotyczących bezspornych roszczeń pieniężnych poprzez ustanowienie postępowania w sprawie europejskiego nakazu zapłaty;
[…]”.
6
Artykuł 16 ust. 1–3 rozporządzenia nr 1896/2006 brzmi następująco:
„1.   Pozwany może wnieść do sądu wydania sprzeciw od europejskiego nakazu zapłaty […].
2.   Sprzeciw musi zostać wysłany w terminie 30 dni od doręczenia nakazu pozwanemu.
3.   W sprzeciwie pozwany wskazuje, że kwestionuje roszczenie, bez konieczności precyzowania powodów”.
7
Artykuł 20 ust. 1 i 2 wspomnianego rozporządzenia przewiduje:
„1.   Po upływie terminu określonego w art. 16 ust. 2 pozwany jest uprawniony do złożenia wniosku o ponowne zbadanie europejskiego nakazu zapłaty przez właściwy sąd w państwie członkowskim wydania w przypadkach, gdy:
[…]
b)
pozwany nie miał możliwości sprzeciwienia się roszczeniu z powodu siły wyższej lub z powodu nadzwyczajnych okoliczności, które były przez niego niezawinione;
pod warunkiem niezwłocznego podjęcia przez niego działań w obu przypadkach.
2.   Po upływie terminu określonego w art. 16 ust. 2 pozwany jest również uprawniony do złożenia wniosku o ponowne zbadanie europejskiego nakazu zapłaty przez właściwy sąd w państwie członkowskim wydania, w przypadku gdy wydanie nakazu zapłaty było w sposób oczywisty błędne w świetle wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu lub ze względu na inne wyjątkowe okoliczności”.
Rozporządzenie nr 1182/71
8
Artykuł 3 rozporządzenia nr 1182/71 stanowi:
„1.   […]
Jeżeli okres wyrażony w dniach […] nalicza się od chwili zaistnienia wydarzenia lub wykonania czynności, do okresu nie zalicza się dnia, w którym miało miejsce to wydarzenie lub czynność.
2.   Z zastrzeżeniem przepisów ust. 1 i 4:
[…]
b)
okres wyrażony w dniach rozpoczyna się na początku pierwszej godziny pierwszego dnia i wygasa wraz z upływem ostatniej godziny ostatniego dnia okresu;
[…]
3.   Dany okres obejmuje dni ustawowo wolne od pracy, niedziele i soboty, z wyjątkiem przypadków wyraźnie wyłączonych lub jeżeli okres wyrażony jest w dniach roboczych.
4.   Jeżeli ostatni dzień okresu wyrażonego inaczej niż w godzinach jest dniem ustawowo wolnym od pracy, niedzielą lub sobotą, okres wygasa wraz z upływem ostatniej godziny następnego dnia roboczego.
[…]”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
9
W dniu 14 października 2011 r. Logicdata wniosła do Bezirksgericht für Handelssachen Wien (sądu rejonowego do spraw gospodarczych w Wiedniu) pozew o wydanie europejskiego nakazu zapłaty przeciwko spółce Novontech-Zala w celu uzyskania zasądzenia kwoty 30586 EUR wynikającej ze sprzedaży, za którą spółka ta nie uiściła płatności. W dniu 25 października 2011 r. wspomniany sąd wydał europejski nakaz zapłaty. Został on doręczony spółce Novontech-Zala w dniu 13 grudnia 2011 r. w Zalaegerszegu (Węgry).
10
Novontech-Zala przekazała ów nakaz swemu adwokatowi na Węgrzech, który wniósł sprzeciw w dniu 13 stycznia 2012 r., czyli po upływie trzydziestodniowego terminu na wniesienie sprzeciwu przewidzianego w art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006. Z akt sprawy przekazanych do dyspozycji Sądu wynika, że adwokat oparł swoje obliczenie wspomnianego terminu na błędnym założeniu, zgodnie z którym europejski nakaz zapłaty został doręczony spółce Novontech-Zala w dniu 14 grudnia 2011 r., a nie w dniu 13 grudnia 2011 r., jak to było faktycznie. Obliczył on wspomniany termin, uznając, że upływa on w dniu 13 stycznia 2012 r., podczas gdy w rzeczywistości termin ten upłynął w dniu 12 stycznia 2012 r. Nie sprawdziwszy w sądzie, który wydał europejski nakaz zapłaty, daty, od której wspomniany termin rozpoczął bieg, adwokat wpisał datę upływu terminu obliczonego w błędny sposób do terminarza i z tego względu wniósł sprzeciw z przekroczeniem terminu.
11
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2012 r. Bezirksgericht für Handelssachen Wien odrzucił sprzeciw ze względu na wniesienie go po terminie.
12
W dniu 8 lutego 2012 r. Novontech-Zala, od tej pory reprezentowana przez kancelarię adwokacką w Austrii, zakwestionowała postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu, wnosząc do Bezirksgericht für Handelssachen Wien w szczególności o dokonanie ponownego zbadania nakazu zapłaty zgodnie z art. 20 rozporządzenia 1896/2006. Postanowieniem z dnia 5 marca 2012 r. sąd ten oddalił wniosek o ponowne zbadanie.
13
Novontech-Zala wniosła zażalenie na to postanowienie o oddaleniu do sądu odsyłającego, podnosząc, że sprawa przed sądem pierwszej instancji nie była przedmiotem prawidłowej oceny prawnej i że art. 20 rozporządzenia nr 1896/2006 powinien pozwolić temu sądowi na dokonanie ponownego badania europejskiego nakazu zapłaty.
14
W tych okolicznościach Handelsgericht Wien postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy niedochowanie przez adwokata, któremu zlecono prowadzenie sprawy, terminu na wniesienie sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty stanowi zawinienie pozwanego w rozumieniu art. 20 ust. 1 lit. b) [rozporządzenia nr 1896/2006]?
2)
Jeżeli błędne zachowanie adwokata nie stanowi zawinienia pozwanego, czy błędne zapisanie przez adwokata, któremu zlecono prowadzenie sprawy, daty upływu terminu na wniesienie sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty należy interpretować jako wyjątkową okoliczność zgodnie z art. 20 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
15
Na mocy art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem, jeżeli odpowiedź na pytanie prejudycjalne nie pozostawia żadnych uzasadnionych wątpliwości, Trybunał może w każdej chwili, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem.
16
Poprzez swoje dwa pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy niedochowanie terminu na wniesienie sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty ze względu na błędne zachowanie przedstawiciela pozwanego może uzasadnić ponowne zbadanie tego nakazu zapłaty albo z powodu „nadzwyczajnych okoliczności, które były przez [pozwanego] niezawinione” w rozumieniu art. 20 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1896/2006, albo ze względu na „wyjątkowe okoliczności” w rozumieniu art. 20 ust. 2 tego rozporządzenia.
17
Novontech-Zala podnosi w tym zakresie, że jeżeli przedstawiciel pozwanego nie dochowuje terminu na wniesienie sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty ze względu na własne błędne zachowanie, przesłanki wymagane dla celów ponownego badania europejskiego nakazu zapłaty są spełnione zarówno na mocy art. 20 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1896/2006, jak i na mocy art. 20 ust. 2 tego rozporządzenia.
18
Natomiast Logicdata, rządy austriacki, grecki i portugalski oraz Komisja Europejska uważają, że w okolicznościach takich jak rozpatrywane w sprawie głównej przesłanki w odniesieniu do takiego badania europejskiego nakazu zapłaty nie są spełnione.
19
Należy uwzględnić interpretację przedstawioną w punkcie poprzedzającym.
20
Jest bowiem oczywiste, że okoliczności takie jak rozpatrywane w sprawie głównej, cechujące się błędnym wyliczeniem i zapisaniem przez przedstawiciela pozwanego terminu na wniesienie sprzeciwu, nie są „nadzwyczajne” w rozumieniu art. 20 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1896/2006 ani „wyjątkowe” w rozumieniu art. 20 ust. 2 tego rozporządzenia.
21
Z art. 20 ust. 1 lit. b) i art. 20 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006 wynika co prawda, że można przeprowadzić ponowne badanie europejskiego nakazu zapłaty, gdy niedochowanie trzydziestodniowego terminu na wniesienie sprzeciwu jest spowodowane istnieniem nadzwyczajnych lub wyjątkowych okoliczności, które uniemożliwiły wniesienie tego sprzeciwu w wyznaczonym terminie, i gdy są spełnione pozostałe przesłanki przewidziane w tych przepisach. Jednakże, gdy tak jak w sprawie głównej przekroczenie wspomnianego terminu wynika z braku staranności przedstawiciela pozwanego, taka sytuacja, jako że można by jej było z łatwością uniknąć, nie może być objęta nadzwyczajnymi lub wyjątkowymi okolicznościami w rozumieniu wspomnianych przepisów.
22
Możliwość ponownego zbadania europejskiego nakazu zapłaty w okolicznościach takich jak rozpatrywane w sprawie głównej powodowałaby uzyskanie przez pozwanego ponownej możliwości zakwestionowania roszczenia w rozumieniu motywu 25 rozporządzenia nr 1896/2006.
23
Skoro przesłanka dotycząca nadzwyczajnych okoliczności nie została spełniona, nie jest konieczne zbadanie kwestii, czy spełnione są pozostałe przesłanki przewidziane w art. 20 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1896/2006, w szczególności przesłanka dotycząca braku zawinienia pozwanego.
24
Jak wynika bowiem z brzmienia art. 20 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1896/2006, aby pozwany miał podstawę do złożenia wniosku o ponowne zbadanie europejskiego nakazu zapłaty na mocy tego przepisu, w razie niewystąpienia przypadku siły wyższej konieczne jest, by zostały spełnione trzy przesłanki kumulatywne, mianowicie, po pierwsze, zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności, ze względu na które pozwany nie miał możliwości sprzeciwienia się roszczeniu w wyznaczonym ku temu terminie, po drugie, brak zawinienia pozwanego, a po trzecie, warunek niezwłocznego podjęcia przez niego działań. Fakt niespełnienia jednej z tych przesłanek stoi na przeszkodzie temu, by pozwany mógł skutecznie podnieść, że spełnił warunki przewidziane w tym przepisie.
25
Mając na względzie powyższe rozważania, na zadane pytania należy opowiedzieć, że niedochowanie terminu na wniesienie sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty ze względu na błędne zachowanie przedstawiciela pozwanego nie może uzasadniać ponownego zbadania tego nakazu zapłaty, gdyż takie niedochowanie nie jest objęte ani nadzwyczajnymi okolicznościami w rozumieniu art. 20 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1896/2006, ani wyjątkowymi okolicznościami w rozumieniu art. 20 ust. 2 tego rozporządzenia.
W przedmiocie kosztów
26
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
Niedochowanie terminu na wniesienie sprzeciwu od europejskiego nakazu zapłaty ze względu na błędne zachowanie przedstawiciela pozwanego nie może uzasadniać ponownego zbadania tego nakazu zapłaty, gdyż takie niedochowanie nie jest objęte ani nadzwyczajnymi okolicznościami w rozumieniu art. 20 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiającego postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty, ani wyjątkowymi okolicznościami w rozumieniu art. 20 ust. 2 tego rozporządzenia.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: niemiecki.