61986CJ0064_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις 64, 71 έως 73 και 78/86,
- Giovanni Sergio, υπάλληλος της Επιτροπής, εκπροσωπούμενος από τον Ernest Arendt, δικηγόρο Λουξεμβούργου, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον ίδιο δικηγόρο, 34 Β, rue Philippe-II,
- Josefa Knaepen,
- Maurizio Zampetti,
- Maria-Luisa Mascarello D' Erme,
υπάλληλοι της Επιτροπής, εκπροσωπούμενοι από τον Edmond Lebrun, δικηγόρο Βρυξελλών, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Tony Biever, δικηγόρο, 83, Grande-Duchesse-Charlotte,
- Mario Costacurta, υπάλληλος της Επιτροπής, εκπροσωπούμενος από τον Nicolas Decker, δικηγόρο Λουξεμβούργου, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον ίδιο δικηγόρο, 16, avenue Marie-Therese,
προσφεύγοντες,
κατά
Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από το νομικό της σύμβουλο Δημήτριο Γκουλούση, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γ . Κρεμλή, μέλος της νομικής υπηρεσίας της Επιτροπής, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,
καθής,
που έχουν ως αντικείμενο την ακύρωση των αποφάσεων της εξεταστικής επιτροπής του εσωτερικού διαγωνισμού CΟΜ/Α/8/84, με τις οποίες οι προσφεύγοντες αποκλείστηκαν από το πρόγραμμα επιμορφώσεως των υποψηφίων του διαγωνισμού αυτού,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( δεύτερο τμήμα )
συγκείμενο από τους O . Due, πρόεδρο τμήματος, K . Bahlmann και T . F . O' Higgins, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας : C . O . Lenz
γραμματέας : D . Louterman, υπάλληλος διοικήσεως
λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 6ης Οκτωβρίου 1987, κατά την οποία οι προσφεύγοντες εκπροσωπήθηκαν από τους M . Lannon, E . Lebrun και N . Decker, η δε καθής από τον Δ . Γκουλούση,
αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 17ης Νοεμβρίου 1987,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με δικόγραφα που κατέθεσαν στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 6, 12 και 13 Μαρτίου 1986, ο Giovanni Sergio ( υπόθεση 64/86 ), η Josefa Knaepen ( υπόθεση 71/86 ), o Maurizio Zampetti ( υπόθεση 72/86 ), η Maria-Luisa Mascarello D' Erme ( υπόθεση 73/86 ) και ο Mario Costacurta ( υπόθεση 78/86 ), υπάλληλοι της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, άσκησαν προσφυγές με τις οποίες ζητούν να ακυρωθεί η απόφαση της εξεταστικής επιτροπής του εσωτερικού διαγωνισμού CΟΜ/Α/8/84 με την οποία αποκλείστηκαν από το πρόγραμμα επιμορφώσεως των υποψηφίων που προβλεπόταν για το διαγωνισμό αυτό .
2 Με Διάταξη της 15ης Μαΐου 1986, το Δικαστήριο αποφάσισε να συνενώσει τις υποθέσεις προς διευκόλυνση της διαδικασίας και την έκδοση ενιαίας αποφάσεως .
3 Ο εσωτερικός διαγωνισμός για την κατάρτιση πίνακα μελλοντικών προσλήψεων CΟΜ/Α/8/84 βάσει τίτλων και εξετάσεων που υπήρξε αντικείμενο της προκήρυξης που δημοσιεύτηκε στις 18 Ιουνίου 1984, διοργανώθηκε από την Επιτροπή για την κατάρτιση πίνακα μελλοντικών προσλήψεων υπαλλήλων διοικήσεως ( βαθμών 7 και 6 της κατηγορίας Α ). Σ' αυτόν το διαγωνισμό μπορούσαν να λάβουν μέρος μόνον οι από το 1980 υπάλληλοι βαθμών Β 3 μέχρι Β 1, απέβλεπε δε στο να επιτρέψει το πέρασμα από την κατηγορία Β στην κατηγορία Α . Στο διαγωνισμό μετείχαν 270 υποψήφιοι, μεταξύ δε αυτών οι προσφεύγοντες .
4 Οι σχετικές με το διαγωνισμό δραστηριότητες διαρθρώνονταν σε τρία στάδια : το στάδιο της προεπιλογής, το στάδιο της επιμόρφωσης και, τέλος, την προφορική εξέταση .
5 Κατά το πρώτο στάδιο, εναπέκειτο στην εξεταστική επιτροπή, σύμφωνα με την προκήρυξη του διαγωνισμού, να επιλέξει τους υποψηφίους οι οποίοι είχαν κριθεί ικανότεροι για να συμμετάσχουν στο επόμενο στάδιο βασιζόμενη, αφενός, στους ατομικούς φακέλους, και, αφετέρου, στο αποτέλεσμα εκθέσεως που θα αφορούσε τις γενικές γνώσεις και την ικανότητα κρίσεως ( συνθετική εργασία βάσει φακέλου, ανώτατης διάρκειας δύο ωρών ). Με την προκήρυξη διευκρινιζόταν ότι επρόκειτο για συνολική κρίση, κανένα δε από τα στοιχεία αυτά δεν απέκλειε καθεαυτό τον υποψήφιο από το επόμενο στάδιο του διαγωνισμού .
6 Με ταυτόσημα έγγραφα της 12ης Δεκεμβρίου 1985, 165 υποψήφιοι, μεταξύ των οποίων οι προσφεύγοντες, πληροφορήθηκαν ότι δεν είχαν γίνει δεκτοί για να συμμετάσχουν στο στάδιο της επιμόρφωσης .
7 Κατόπιν του εγγράφου αυτού, οι προσφεύγοντες είτε υπέβαλαν διοικητική ένσταση, βάσει του άρθρου 90 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων, είτε ζήτησαν διευκρινίσεις ως προς τη σχετική μ' αυτούς εκτίμηση της εξεταστικής επιτροπής .
8 Με ταυτόσημα επίσης έγγραφα της 14ης Φεβρουαρίου 1986, οι ίδιοι αυτοί 165 υποψήφιοι που δεν έγιναν δεκτοί για να συμμετάσχουν στο στάδιο της επιμόρφωσης πληροφορήθηκαν τα γενικά κριτήρια που εφάρμοσε η εξεταστική επιτροπή, σύμφωνα με την προκήρυξη του διαγωνισμού, κατά το στάδιο της προεπιλογής .
9 Οι λόγοι που οι προσφεύγοντες προβάλλουν προς στήριξη της προσφυγής τους αντλούνται από την αντικανονική προκήρυξη του διαγωνισμού, την πλημμελή σύνθεση της εξεταστικής επιτροπής, από το ότι η εξέταση στην έκθεση δεν ήταν σύμφωνη με την προκήρυξη του διαγωνισμού, την έλλειψη διαφάνειας, ιδίως όσον αφορά την εκτίμηση των ατομικών φακέλων, την προφανή πλάνη, την κατάχρηση εξουσίας και τη διάκριση λόγω ιθαγενείας που καθιστούν πλημμελείς τις προσβαλλόμενες αποφάσεις και, τέλος, την έλλειψη αιτιολογίας των αποφάσεων αυτών .
10 Στη έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικά τα πραγματικά περιστατικά, οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων . Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο .
Ως προς την αντικανονικότητα της προκήρυξης του διαγωνισμού
11 Οι προσφεύγοντες προβάλλουν ότι η προκήρυξη του διαγωνισμού, λόγω του ότι δεν κάνει καμιά μνεία της βαθμολογίας στην έκθεση, παραβαίνει το άρθρο 1, παράγραφος 1, στοιχείο ε ), του παραρτήματος ΙΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως που επιβάλλει, για τους διαγωνισμούς βάσει εξετάσεων, να αναφέρεται στην προκήρυξη του διαγωνισμού η βαθμολόγηση των προβλεπόμενων εξετάσεων . Εξάλλου, ο προσφεύγων της υπόθεσης 64/86 προβάλλει ότι η προκήρυξη του διαγωνισμού δεν πληροί τη ρητή επιταγή του άρθρου 1, παράγραφος 1, στοιχείο δ ), του ίδιου παραρτήματος του κανονισμού, διότι δεν αναφέρει τα διπλώματα ή τίτλους και την προηγούμενη πείρα που απαιτούνται .
12 Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι λόγοι αυτοί που αντλούνται από την αντικανονικότητα της προκήρυξης του διαγωνισμού είναι απαράδεκτοι, καθόσον οψιγενείς . Κατά την Επιτροπή, οι προσφεύγοντες όφειλαν, σύμφωνα με το άρθρο 90, παράγραφος 2, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, να προβάλουν τις αιτιάσεις αυτές εντός τριών μηνών από της προκηρύξεως του διαγωνισμού .
13 'Οπως έκρινε ήδη το Δικαστήριο με τη απόφαση της 11ης Μαρτίου 1986 ( Adams και λοιποί κατά Επιτροπής, 294/84, Συλλογή σ . 977 ), ο υπάλληλος που θεωρεί ότι η αντικανονική προκήρυξη διαγωνισμού του προκαλεί βλάβη οφείλει να την προσβάλει εμπροθέσμως . Στην αντίθετη περίπτωση, θα ήταν δυνατό να αμφισβητείται μια προκήρυξη διαγωνισμού πολύ καιρό μετά τη δημοσίευσή της και ενώ έχει ήδη συντελεστεί το μεγαλύτερο μέρος ή το σύνολο των σχετικών με το διαγωνισμό πράξεων, πράγμα αντίθετο προς τις αρχές της ασφάλειας του δικαίου, της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της χρηστής διοικήσεως .
14 Επ' αυτού, οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι η προκήρυξη του διαγωνισμού δεν τους προκαλούσε βλάβη κατά τη στιγμή της δημοσίευσής της . Αυτό συνέβη μόνο μετά την αρνητική απόφαση της εξεταστικής επιτροπής της 12ης Δεκεμβρίου 1985, αποτέλεσμα ενός συνόλου παράνομων πράξεων βασιζόμενων στις πλημμέλειες της προκήρυξης του διαγωνισμού .
15 Είναι αληθές ότι το γεγονός ότι η προκήρυξη του διαγωνισμού δεν προσβλήθηκε εμπρόθεσμα, δεν εμποδίζει τους προσφεύγοντες να προβάλλουν τις πλημμέλειες που σημειώθηκαν κατά την εξέλιξη του διαγωνισμού, έστω και αν η αιτία των πλημμελειών αυτών μπορεί να βρίσκεται στην προκήρυξη του διαγωνισμού . Εν προκειμένω πάντως, προκύπτει από τα διαδικαστικά έγγραφα, επιβεβαιώθηκε δε και κατά την προφορική διαδικασία, ότι οι δύο λόγοι για τους οποίους πρόκειται αφορούν μόνον την προκήρυξη του διαγωνισμού . Επειδή οι προσφεύγοντες δεν προσέβαλαν την εν λόγω προκήρυξη εμπροθέσμως, συνέπεται ότι οι λόγοι αυτοί πρέπει να απορριφθούν .
Ως προς την πλημμελή σύνθεση της εξεταστικής επιτροπής
16 Ο προσφεύγων της υπόθεσης 64/86 προβάλλει ότι, επειδή ο πρόεδρος της εξεταστικής επιτροπής, λίγο μετά την έναρξη των πράξεων του διαγωνισμού, έπαυσε να έχει την ιδιότητα του υπαλλήλου, η σύνθεση της εξεταστικής επιτροπής αντιβαίνει προς το άρθρο 3, τρίτη παράγραφος, του παραρτήματος ΙΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, που ορίζει ότι τα μέλη της εξεταστικής επιτροπής, που επιλέγονται μεταξύ των υπαλλήλων, πρέπει να έχουν τον ίδιο τουλάχιστον βαθμό με αυτόν της θέσης που πρόκειται να πληρωθεί .
17 Αρκεί σχετικώς να υπομνηστεί ότι, όπως έκρινε το Δικαστήριο με την απόφαση της 16ης Οκτωβρίου 1975 ( Deboeck κατά Επιτροπής, 90/74, Rec . σ . 1123 ), η εν λόγω διάταξη πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι, μολονότι τα μέλη της εξεταστικής επιτροπής που είναι υπάλληλοι πρέπει να έχουν τον ίδιο τουλάχιστον βαθμό με αυτόν της θέσης που πρόκειται να πληρωθεί, εντούτοις, ούτε τα μέλη ούτε ο πρόεδρος της εξεταστικής επιτροπής πρέπει κατ' ανάγκη να είναι υπάλληλοι .
18 Από αυτό έπεται ότι αυτός ο λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί ως κατά νόμο αβάσιμος .
Ως προς το ότι η εξέταση στην έκθεση δεν συνάδει με την προκήρυξη του διαγωνισμού
19 Οι προσφεύγοντες προβάλλουν ότι τα θέματα μεταξύ των οποίων οι υποψήφιοι μπορούσαν να επιλέξουν για την εξέταση στην έκθεση δεν αφορούσαν τις γενικές γνώσεις και την ικανότητα κρίσεως των υποψηφίων, όπως αυτό προβλεπόταν με την προκήρυξη του διαγωνισμού, αλλά προϋπέθεταν γνώσεις σε επιμέρους τομείς και τεχνικές γνώσεις, έτσι δε ευνοούσαν εκείνους τους υποψηφίους τα καθήκοντα των οποίων είχαν σχέση με τα δοθέντα θέματα . Επιπλέον, πολλά θέματα δεν είχαν δοθεί μαζί με τον - συνήθως αποκαλούμενο - σχετικό φάκελο .
20 Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η εξεταστική επιτροπή προτίμησε να μη δώσει ένα μόνο θέμα εκθέσεως γενικού χαρακτήρα, αλλά να δώσει στους υποψηφίους τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ πολλών θεμάτων που να καλύπτουν ευρύ φάσμα των κοινοτικών δραστηριοτήτων . 'Ετσι, η εξεταστική επιτροπή καθόρισε τρεις μεγάλους τομείς, ήτοι : θεσμικά και διοικητικά ζητήματα ( τομέας 1 ), οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις και ζητήματα προϋπολογισμού ( τομέας 2 ) και κοινοτικές πολιτικές και θέματα γενικής πολιτικής επικαιρότητας ( τομέας 3 ). Για κάθε τομέα, είχαν ετοιμαστεί τέσσερα θέματα εκθέσεως . Την ημέρα που έγινε η εξέταση στην έκθεση, η εξεταστική επιτροπή προέβη σε κλήρωση δύο θεμάτων για κάθε τομέα, μειώνοντας έτσι την επιλογή κάθε υποψηφίου σε έξι θέματα . Αφού έλαβαν γνώση των έξι θεμάτων, καθένας από τους υποψηφίους επέλεξε έναν τομέα και έλαβε τους σχετικούς φακέλους προκειμένου να διαπραγματευθεί ένα από τα δύο θέματα . Η Επιτροπή δεν αμφισβητεί ότι ορισμένα θέματα συνοδεύονταν από περισσότερο ογκώδεις φακέλους, υποστηρίζει όμως ότι όλα τα θέματα απαιτούσαν συνθετική εργασία σύμφωνα με την προκήρυξη του διαγωνισμού .
21 Βάσει των εγγράφων που κατέθεσε η Επιτροπή αιτήσει του Δικαστηρίου, τα θέματα και η αιτηθείσα εργασία, για τα 12 θέματα εκθέσεως που επέλεξε η εξεταστική επιτροπή, μπορούν να συνοψιστούν ως εξής :
Τομέας 1
1)Εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο : σύνθεση των εθνικών εκλογικών συστημάτων, σχόλια ως προς τις δυσχέρειες ενός ενιαίου εκλογικού συστήματος και ως προς το σημερινό αριθμό γυναικών-μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου .
2)Διοικητικές διαφορές στην ευρωπαϊκή δημόσια υπηρεσία : σύνοψη του ισχύοντος συστήματος και σχόλια επί της προτάσεως της Επιτροπής στο Συμβούλιο για την ίδρυση διοικητικού δικαστηρίου .
3)Διοικητική διαχείριση : σύνθεση βάσει συγκεκριμένων κειμένων που αφορούν την εισαγωγή του συστήματος "management by objectives" στην εθνική διοίκηση, σχόλια ως προς τα πλεονεκτήματα και τις δυσχέρειες που θα μπορούσε να εμφανίσει η εισαγωγή του συστήματος στις υπηρεσίες της Επιτροπής .
4 ) Σχέσεις μεταξύ κοινοτικών οργάνων : σύνθεση ως προς τις εξουσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τον προϋπολογισμό και σχόλια επί ορισμένων διυπηρεσιακών σχέσεων .
Τομέας 2
5 ) Χαλυβουργία : σύνθεση και σχόλια βάσει ενός κειμένου επί των σημερινών προβλημάτων της ευρωπαϊκής χαλυβουργίας .
6 ) Γεωργία : σύνθεση και σχόλια βάσει ενός κειμένου επί της γαλλικής γεωργίας το 1965 .
7 ) Οικονομία : σύνθεση και σχόλια βάσει ενός κεφαλαίου μιας ανακοινώσεως της Επιτροπής στο Συμβούλιο επί της οικονομικής και κοινωνικής καταστάσεως στην Κοινότητα .
8 ) Δημόσια οικονομική : σύνθεση και σχόλια βάσει ενός κειμένου ως προς την εκτέλεση των κοινοτικών προϋπολογισμών .
Τομέας 3
9 ) Αναπτυξιακή βοήθεια : σύνθεση και σχόλια βάσει στατιστικών στοιχείων, σχόλια ως προς την επισιτιστική βοήθεια .
10 ) Περιφερειακή ανάπτυξη : σύνθεση και σχόλια βάσει ορισμένων διατάξεων που διέπουν το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Αναπτύξεως .
11 ) Εσωτερική αγορά : σύνθεση και σχόλια βάσει ενός κειμένου με τίτλο "Προς μια μεγάλη ηπειρωτική αγορά", διαφορές μεταξύ ζώνης ελεύθερων συναλλαγών, τελωνειακής ενώσεως και πραγματικής εσωτερικής αγοράς, εμπόδια στην πραγματοποίηση της τελευταίας .
12 ) Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση : σύνθεση και σχόλια βάσει αποσπασμάτων της ομιλίας του Winston Churchill της 19ης Σεπτεμβρίου 1946, επικαιρότητα του μηνύματος αυτού ενόψει των μεταγενέστερων εξελίξεων .
22 Προεισαγωγικά, επιβάλλεται να υπογραμμιστεί ότι πρέπει να αναγνωριστεί στην εξεταστική επιτροπή ευρεία εξουσία εκτιμήσεως όσον αφορά το λεπτομερές περιεχόμενο των προβλεπόμενων εξετάσεων στο πλαίσιο του διαγωνισμού . Εναπόκειται στο Δικαστήριο να ελέγξει το εν λόγω περιεχόμενο μόνο στην περίπτωση κατά την οποία αυτό εξέρχεται από το πλαίσιο που αναφέρεται στην προκήρυξη του διαγωνισμού ή δεν έχει σχέση με τους σκοπούς της εξέτασης ή του διαγωνισμού .
23 'Οσον αφορά το πρώτο από τα όρια αυτά, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το σύνολο των θεμάτων που επέλεξε η εξεταστική επιτροπή απαιτούσε, σύμφωνα με την προκήρυξη του διαγωνισμού, συνθετική εργασία με βάση φάκελο προσαρμοσμένο στο οικείο θέμα και στις ειδικές ερωτήσεις που τέθηκαν . Εξάλλου, οι ερωτήσεις αυτές είχαν κατά γενικό κανόνα διατυπωθεί κατά τρόπο αρκετά ευρύ για να προσφέρουν στους υποψηφίους την ευκαιρία να επιδείξουν τις γενικές τους γνώσεις και την ικανότητά τους κρίσεως . Επομένως, από την εξέταση των θεμάτων δεν προκύπτει καθόλου ότι αυτά εξέρχονται από το πλαίσιο που αναφέρεται στην προκήρυξη του διαγωνισμού .
24 'Οσον αφορά τους σκοπούς του διαγωνισμού, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι ο διαγωνισμός απέβλεπε στην κατάρτιση πίνακα μελλοντικών προσλήψεων υπαλλήλων βαθμού Α, ικανών να ασκούν τις δραστηριότητες που αντιστοιχούν στο βαθμό αυτό στο σύνολο των υπηρεσιών της Επιτροπής . Παρόλον ότι δεν επρόκειτο για διαδικασία προσλήψεως κατά την έννοια του άρθρου 27 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, ο διαγωνισμός έπρεπε να εξασφαλίζει στο κοινοτικό όργανο τη συνεργασία υπαλλήλων που κατέχουν τα πιο υψηλά προσόντα ικανότητας και αποδόσεως . Οι σκέψεις αυτές και ο περιορισμένος αριθμός θέσεων σε σχέση με τον αριθμό των υποψηφίων δικαιολογεί το ότι οι εξετάσεις διοργανώθηκαν κατά τρόπο επιτρέποντα αυστηρή επιλογή .
25 Δεδομένου ότι όλοι οι υποψήφιοι υπηρετούσαν στις Κοινότητες από πάρα πολύ καιρό, η εξεταστική επιτροπή βασίμως μπορούσε να υποθέσει ότι οι υποψήφιοι αυτοί είχαν επαρκείς γενικές γνώσεις ως προς τη λειτουργία των Κοινοτήτων και των πολιτικών που αυτές ακολουθούν . Επομένως, δεν μπορεί να προσάπτεται στην εξεταστική επιτροπή ότι δεν επέλεξε ένα μόνο πάρα πολύ γενικό θέμα, αλλά επέλεξε ορισμένο αριθμό θεμάτων πολύ διαφορετικού περιεχομένου, τα οποία όμως είχαν όλα σχέση με τις δραστηριότητες των Κοινοτήτων . Η επιλογή αυτή ήταν ακόμη περισσότερο δικαιολογημένη καθόσον οι υποψήφιοι, οι οποίοι θα επιτύγχαναν στο διαγωνισμό, θα εκαλούντο να συμμετάσχουν στις δραστηριότητες αυτές στις θέσεις που επρόκειτο να πληρωθούν . Η εξέταση των επιλεγέντων θεμάτων δεν επιτρέπει το συμπέρασμα ότι υποψήφιος που διέθετε τις προαναφερθείσες γενικές γνώσεις αδυνατούσε να συντάξει ικανοποιητική έκθεση για καθένα από τα θέματα, βάσει των ερωτήσεων που είχαν τεθεί και του σχετικού φακέλου και χωρίς να έχει προηγουμένως τις σχετικές γνώσεις σε επιμέρους τομείς και ειδικές τεχνικές γνώσεις .
26 Είναι αληθές ότι η επιλογή των θεμάτων που είχαν σχέση με τις δραστηριότητες των Κοινοτήτων ήταν δυνατό, σε ορισμένες περιπτώσεις, να ευνοήσει τους υποψηφίους οι οποίοι, λόγω των προηγουμένων καθηκόντων τους, είχαν εξοικειωθεί με τις εν λόγω ειδικές δραστηριότητες, παρόλον ότι η εξεταστική επιτροπή προσπάθησε να περιορίσει αυτόν τον κίνδυνο με κλήρωση . Σχετικώς, πρέπει πάντως να υπογραμμιστεί ότι εναπέκειτο στην εξεταστική επιτροπή να εκτιμήσει τις εκθέσεις όχι ανάλογα με τις επιδειχθείσες ειδικές γνώσεις, αλλά με βάση τα αναφερόμενα στην προκήρυξη του διαγωνισμού κριτήρια, δηλαδή τις γενικές γνώσεις και την ικανότητα κρίσεως .
27 Εξάλλου, η επιλογή μεταξύ έξι διαφορετικών θεμάτων παρείχε σε όλους τους υποψηφίους τη δυνατότητα να βρουν το θέμα που τους ενδιέφερε περισσότερο . Το Δικαστήριο θεωρεί ότι, με τις λεπτομέρειες διεξαγωγής της εξέτασης στην έκθεση, η εξεταστική επιτροπή περιόρισε τον κίνδυνο άνισων ευκαιριών σε ό_τι, κατά γενικό κανόνα, είναι συναφές με κάθε εξέταση .
28 Από όλες αυτές τις σκέψεις προκύπτει ότι, με την επιλογή των θεμάτων για την έκθεση και τις λεπτομέρειες διεξαγωγής της εξέτασης αυτής, η εξεταστική επιτροπή δεν υπερέβη τα όρια της εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτει . Επομένως, ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως πραγματικά αβάσιμος .
Ως προς την έλλειψη διαφάνειας, ιδίως όσον αφορά την εκτίμηση των ατομικών φακέλων
29 Ο προσφεύγων της υπόθεσης 64/86 προβάλλει ότι η προβλεπόμενη στην προκήρυξη του διαγωνισμού μέθοδος την οποία εφάρμοσε η εξεταστική επιτροπή, δηλαδή η συνολική κρίση, δεν επέτρεψε την αναγκαία διαφάνεια της επιλογής . Ειδικότερα, υπογραμμίζει ότι ο ατομικός φάκελος των υποψηφίων, στον οποίο η εξεταστική επιτροπή έπρεπε να βασίσει εν μέρει την εκτίμησή της, περιλαμβάνει στοιχεία υποκειμενικού χαρακτήρα . Για να καταστεί δυνατή η μεγαλύτερη αντικειμενικότητα, η εξεταστική επιτροπή έπρεπε να προβεί στις - προαιρετικές κατά την προκήρυξη του διαγωνισμού - ακροάσεις της γενικής διευθύνσεως στην οποία υπαγόταν ο υποψήφιος και του ίδιου του υποψηφίου . Η ακρόαση του υποψηφίου είναι το μόνο μέσο για να εξακριβωθεί η ύπαρξη των αναγκαίων γλωσσικών γνώσεων που απαιτεί η προκήρυξη του διαγωνισμού .
30 Αιτήσει του Δικαστηρίου, η Επιτροπή προσκόμισε μέρος του φακέλου και τα πρακτικά της εξεταστικής επιτροπής . Τα έγγραφα αυτά αναφέρουν, μεταξύ άλλων, τα κριτήρια που εφαρμόστηκαν για την εκτίμηση των ατομικών φακέλων, για τη βαθμολόγηση των εκθέσεων και για τη συνολική κρίση, καθώς και τη συγκεκριμένη εκτίμηση και τη βαθμολογία για κάθε υποψήφιο . Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, η γενική αιτίαση ως προς την έλλειψη διαφάνειας έχασε πλέον το επιμέρους αντικείμενό της και συγχέεται με την αιτίαση που στρέφεται κατά της αιτιολογίας των επιδίκων αποφάσεων .
31 'Οσον αφορά την ειδική αιτίαση ως προς την εκτίμηση των ατομικών φακέλων, πρέπει να παρατηρηθεί ότι οι φάκελοι αυτοί περιλαμβάνουν τις αιτήσεις των υποψηφιοτήτων και τα σχετικά συνημμένα που κατέθεσαν οι ίδιοι οι υποψήφιοι, καθώς και τις υπηρεσιακές εκθέσεις βαθμολογίας που τους αφορούν, στις οποίες περιλαμβάνονται οι κρίσεις που διατύπωσαν γι' αυτούς οι ιεραρχικώς προϊστάμενοί τους και, ενδεχομένως, οι παρατηρήσεις των υποψηφίων ως προς τις κρίσεις αυτές . Επιπλέον, προκύπτει από τα πρακτικά ότι πριν προβεί στην εκτίμηση των φακέλων αυτών, η εξεταστική επιτροπή καθόρισε τα στοιχεία που μπορούσαν να θεωρηθούν ότι αντικατοπτρίζουν τα χαρακτηριστικά ενός "καλού" φακέλου και τα στοιχεία που μπορούσαν ιδίως να οδηγήσουν σε παρεκκλίσεις προς τα πάνω και να δικαιολογήσουν ενδεχομένως την εκτίμηση "πολύ καλός" ή ακόμη "εξαίρετος ".
32 Προκύπτει έτσι ότι, αφενός, οι υποψήφιοι είχαν τη δυνατότητα να περιλάβουν στο φάκελό τους όλες τις πληροφορίες που έκριναν χρήσιμες και, αφετέρου, η εξεταστική επιτροπή προσπάθησε να καταστήσει αντικειμενική, κατά το μέτρο του δυνατού, την αξιολόγηση στην οποία όφειλε να προβεί βάσει των φακέλων αυτών . Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, δεν μπορεί να προσάπτεται στην εξεταστική επιτροπή το ότι έκρινε, στο πλαίσιο της εξουσίας εκτιμήσεως που της παρείχε ρητά η προκήρυξη του διαγωνισμού, ότι δεν έπρεπε να προβεί στις ακροάσεις .
33 'Οσον αφορά τις γλωσσικές γνώσεις των υποψηφίων, πρέπει να παρατηρηθεί ότι οι απαιτούμενες με την προκήρυξη του διαγωνισμού γνώσεις είναι οι ίδιες με εκείνες που, κατά το άρθρο 28, στοιχείο στ ), του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, απαιτούνται γενικά από όλους τους υπαλλήλους . Μολονότι είναι αληθές ότι οι απαιτήσεις αυτές έπρεπε να εκτιμηθούν σε σχέση με τα καθήκοντα που υπάγονται σε υψηλότερο βαθμό από εκείνον των υποψηφίων, εντούτοις δεν μπορεί να προσάπτεται στην εξεταστική επιτροπή το ότι έκρινε σχετικώς ότι δεν επιβαλλόταν ειδική ακρόαση στο πλαίσιο ενός εσωτερικού διαγωνισμού, στον οποίο συμμετείχαν αποκλειστικά υπάλληλοι με μεγάλη αρχαιότητα στην υπηρεσία και περιελάμβανε γραπτές και προφορικές εξετάσεις .
34 Από αυτό έπεται ότι ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί .
Ως προς την προφανή πλάνη
35 Οι προσφεύγοντες προβάλλουν ότι, αν ληφθεί υπόψη το ότι οι ατομικοί τους φάκελοι είναι εξαίρετοι, ιδίως, όσον αφορά τους πανεπιστημιακούς τους τίτλους και τα καθήκοντα που ασκούσαν οι υποψήφιοι, οι αποφάσεις της εξεταστικής επιτροπής έναντι αυτών δεν μπορούν να στηρίζονται παρά μόνο σε προφανή πλάνη εκτιμήσεως .
36 Η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι αποφάσεις της εξεταστικής επιτροπής στηρίζονται στη συγκριτική εξέταση των ατομικών φακέλων και των αποτελεσμάτων στην έκθεση και ότι η διενεργηθείσα επιλογή δεν μπορούσε παρά να ήταν αυστηρή, ενόψει του μεγάλου αριθμού των υποψηφίων και του περιορισμένου αριθμού των θέσεων που έπρεπε να πληρωθούν .
37 Πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά την ίδια την προκήρυξη του διαγωνισμού, η αξιολόγηση των υποψηφίων έπρεπε να προκύπτει από τη συνολική κρίση και ότι, επομένως, ο καλός ατομικός φάκελος μπορούσε να αντισταθμιστεί από το αποτέλεσμα της έκθεσης . Συνεπώς, από τον αποκλεισμό ενός υποψηφίου που εμφάνιζε έναν καλό ατομικό φάκελο, δεν μπορεί να συναχθεί ότι υπήρξε προφανής πλάνη .
38 Εξάλλου, από τα έγγραφα που προσκόμισε η Επιτροπή προκύπτει ότι όλοι οι υποψήφιοι είχαν ατομικό φάκελο που κρίθηκε "καλός" από την εξεταστική επιτροπή . Σύμφωνα όμως με τα κριτήρια που δέχτηκε η εξεταστική επιτροπή, μόνον οι υποψήφιοι των οποίων ο φάκελος είχε κριθεί "εξαίρετος" έγιναν δεκτοί να συμμετάσχουν στο επιμορφωτικό στάδιο χωρίς να ληφθεί υπόψη η βαθμολογία τους στην έκθεση . Επιπλέον, προκύπτει ότι η βαθμολογία των εκθέσεων των προσφευγόντων ήταν σαφώς κατώτερη από την απαιτούμενη από υποψηφίους οι οποίοι είχαν καλό ή ακόμη πολύ καλό φάκελο . Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, τα στοιχεία που προβάλλουν οι προσφεύγοντες δεν επιτρέπουν να συναχθεί το συμπέρασμα ότι υπήρξε προφανής πλάνη εκτιμήσεως .
39 Από αυτό έπεται ότι ο λόγος αυτός πρέπει επίσης να απορριφθεί .
Ως προς την κατάχρηση εξουσίας
40 Ο προσφεύγων της υπόθεσης 78/86 προβάλλει ότι η απόφαση της εξεταστικής επιτροπής φέρει το στίγμα της κατάχρησης εξουσίας έναντί του καθόσον ένας από τους συναδέλφους του - τον οποίο κατονομάζει - έγινε δεκτός στο επιμορφωτικό στάδιο μολονότι είναι προφανές ότι δεν πληροί τις απαιτήσεις ως προς τις γλωσσικές γνώσεις που καθορίζονται με την προκήρυξη του διαγωνισμού .
41 'Οπως ελέχθη πιο πάνω, δεν μπορεί να προσάπτεται στην εξεταστική επιτροπή το ότι δεν προέβλεψε σχετικώς ειδικό έλεγχο . Αντίθετα, εναπέκειτο στην εξεταστική επιτροπή να εξακριβώσει, από την έκθεση και από την προβλεφθείσα προφορική εξέταση, ότι οι υποψήφιοι είχαν τις αναγκαίες γλωσσικές γνώσεις για τις θέσεις για τις οποίες διοργανώθηκε ο διαγωνισμός . 'Οπως έκρινε το Δικαστήριο με την απόφαση της 27ης Μαρτίου 1985 ( Κυπραίος κατά Συμβουλίου, 12/84, Συλλογή σ . 1008 ), δεν εναπόκειται πάντως στο Δικαστήριο να ελέγξει τις σχετικές κρίσεις, στις οποίες προέβη η εξεταστική επιτροπή με πλήρη ανεξαρτησία . Εξάλλου, το όνομα του υποψηφίου που ανέφερε ο εν λόγω προσφεύγων δεν περιλαμβάνεται στον πίνακα επιτυχόντων που κατάρτισε η εξεταστική επιτροπή .
42 Επομένως, ο λόγος αυτός πρέπει επίσης να απορριφθεί .
Ως προς τη δυσμενή διάκριση λόγω ιθαγενείας
43 Οι προσφεύγοντες των υποθέσεων 64, 72, 73 και 78/86, οι οποίοι είναι ιταλοί υπήκοοι, προβάλλουν ότι οι αποφάσεις της εξεταστικής επιτροπής στηρίζονται σε δυσμενή διάκριση λόγω ιθαγενείας, καθόσον μόνον 9 από τους 87 υποψηφίους που έγιναν δεκτοί στο επιμορφωτικό στάδιο είναι Ιταλοί, έναντι 19 Γάλλων . Επίσης, η μέση βαθμολογία των εκθέσεων που συντάχθηκαν στα ιταλικά είναι πολύ χαμηλότερη από εκείνη των εκθέσεων που συντάχθηκαν στα αγγλικά .
44 Σχετικά, αρκεί η παρατήρηση ότι οι εν λόγω προσφεύγοντες δεν προβάλλουν κανένα συγκεκριμένο στοιχείο από το οποίο να αποδεικνύεται μια τέτοια διάκριση και δεν μπορεί, βάσει της κατανομής και μόνον των υποψηφίων ανάλογα με την εθνικότητα ή ανάλογα με τη γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε στην έκθεση, να συναχθεί η ύπαρξη δυσμενούς διακρίσεως .
45 Από αυτό έπεται ότι και αυτός ο λόγος πρέπει να απορριφθεί .
Ως προς την έλλειψη αιτιολογίας
46 Οι προσφεύγοντες προβάλλουν ότι η ανακοινωθείσα σ' αυτούς, στις 12 Δεκεμβρίου 1985, απόφαση της εξεταστικής επιτροπής δεν περιλαμβάνει καμιά αιτιολογία και ότι το επακολουθήσαν διευκρινιστικό έγγραφο της 14ης Φεβρουαρίου 1986 δεν περιλαμβάνει κανένα στοιχείο ατομικής αιτιολογίας .
47 Η Επιτροπή προβάλλει ότι, σύμφωνα με την προκήρυξη του διαγωνισμού, η εξεταστική επιτροπή έπρεπε να προβεί σε συνολική εκτίμηση κάθε υποψηφίου και ότι, επομένως, της ήταν αδύνατο να παράσχει περισσότερο εμπεριστατωμένη αιτιολογία από εκείνη που περιέχεται στο διευκρινιστικό έγγραφο της 14ης Φεβρουαρίου 1986 .
48 Πρέπει καταρχάς να υπομνηστεί ότι, κατά πάγια νομολογία, η υποχρέωση αιτιολογίας μιας βλαπτικής αποφάσεως έχει ως σκοπό, αφενός, να παρέχει στο Δικαστήριο τη δυνατότητα να ασκεί τον έλεγχό του ως προς τη νομιμότητα της απόφασης και, αφετέρου, να παρέχει στον ενδιαφερόμενο τις αναγκαίες ενδείξεις ώστε να γνωρίζει αν η απόφαση είναι ή όχι βάσιμη . Επομένως, η απόφαση της εξεταστικής επιτροπής να αποκλείσει τον υποψήφιο από το επόμενο στάδιο ενός διαγωνισμού δεν μπορεί να είναι επαρκώς αιτιολογημένη παρά μόνον αν παρέχει στον ενδιαφερόμενο τους λόγους για τους οποίους αυτός δεν πληροί τα κριτήρια που εφαρμόστηκαν για την επιλογή .
49 Οι δυσχέρειες που είναι συναφείς με κάθε συγκριτική εξέταση δεν μπορούν να απαλλάξουν την εξεταστική επιτροπή από το να δώσει μια τέτοια αιτιολογία . Ούτε και η απαίτηση συνολικής κρίσεως των υποψηφίων αποκλείει να δοθεί μια αιτιολογία η οποία να ανταποκρίνεται στη νομολογία του Δικαστηρίου . Τα πρακτικά της εξεταστικής επιτροπής στον επίδικο διαγωνισμό, που προσκόμισε η Επιτροπή αιτήσει του Δικαστηρίου, δείχνουν ότι η εξεταστική επιτροπή υιοθέτησε ειδικά και ακριβή κριτήρια για την επιλογή και ότι, για κάθε υποψήφιο, διατύπωσε αριθμητικά την εκτίμησή της τόσο ως προς τον ατομικό φάκελο όσο και ως προς το αποτέλεσμα στην έκθεση . Αυτός ο τρόπος ενέργειας επέτρεπε αιτιολογία περιλαμβάνουσα τα εν λόγω κριτήρια και τα αριθμητικά αποτελέσματα που πέτυχε ο ενδιαφερόμενος υποψήφιος .
50 Είναι αληθές ότι, με την απόφαση της 9ης Ιουνίου 1983 ( Verzyck κατά Επιτροπής, 225/82, Συλλογή σ . 1991 ), το Δικαστήριο έκρινε ότι η εξεταστική επιτροπή διαγωνισμού με μεγάλη συμμετοχή, όπως εν προκειμένω, μπορεί, σε πρώτο στάδιο, να ανακοινώνει στους υποψηφίους μόνον τα κριτήρια και το αποτέλεσμα της επιλογής, να παρέχει δε μεταγενέστερα ατομικές εξηγήσεις μόνο στους υποψηφίους οι οποίοι το ζητούν ρητά . 'Ομως, ακόμη και το διευκρινιστικό έγγραφο, που απευθύνθηκε μεταξύ άλλων στους προσφεύγοντες, περιορίζεται στο να διατυπώνει διαφορετικά τα κριτήρια που προβλέπονται με την προκήρυξη του διαγωνισμού και δεν αναφέρει ούτε τα ειδικότερα και ακριβέστερα κριτήρια που υιοθέτησε η εξεταστική επιτροπή ούτε τα αριθμητικά αποτελέσματα που έλαβαν οι υποψήφιοι .
51 Από αυτό προκύπτει ότι η εξεταστική επιτροπή δεν αιτιολόγησε επαρκώς τις αποφάσεις της να αποκλείσει τους προσφεύγοντες από το επιμορφωτικό στάδιο και ότι ο λόγος που στρέφεται κατά της αιτιολογίας των αποφάσεων αυτών είναι βάσιμος .
52 Πάντως, όπως έκρινε το Δικαστήριο με τις αποφάσεις του ( βλέπε αποφάσεις της 30ής Μαΐου 1984, Picciolo κατά Κοινοβουλίου, 111/83, Συλλογή σ . 2323, και της 27ης Μαρτίου 1985, Κυπραίος κατά Συμβουλίου, 12/84, Συλλογή σ . 1005 ), εξηγήσεις παρεχόμενες κατά την προφορική διαδικασία μπορούν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, να καταστήσουν χωρίς αντικείμενο λόγο ακυρώσεως αντλούμενο από την ανεπαρκή αιτιολογία, ώστε να μη δικαιολογείται πλέον η ακύρωση της επίδικης αποφάσεως .
53 Εν προκειμένω, η Επιτροπή προσκόμισε κατά την προφορική διαδικασία τα πρακτικά της εξεταστικής επιτροπής και μέρος του φακέλου της που περιελάμβανε τα κριτήρια τα οποία υιοθετήθηκαν για την εκτίμηση των ατομικών φακέλων, για τη βαθμολόγηση των εκθέσεων και για τη συνολική κρίση, καθώς και τα αριθμητικά αποτελέσματα που πέτυχε κάθε υποψήφιος που έλαβε μέρος στο τμήμα αυτό του διαγωνισμού . Τα έγγραφα αυτά επέτρεψαν στους προσφεύγοντες να λάβουν γνώση των λόγων του αποκλεισμού τους και να αναπτύξουν τους προβληθέντες λόγους κατά την προφορική διαδικασία, ιδίως τους λόγους που αφορούσαν τη διαδικασία την οποία ακολούθησε η εξεταστική επιτροπή και την ύπαρξη σφαλμάτων εκτιμήσεως . Τα ίδια αυτά έγγραφα παρέσχαν επίσης στο Δικαστήριο τη δυνατότητα να ελέγξει την εν λόγω διαδικασία, καθώς και το αποτέλεσμα της διαδικασίας αυτής κατά το μέτρο που αυτό συμβιβάζεται με την ευρεία εξουσία που αναγνωρίζεται σε κάθε εξεταστική επιτροπή ως προς τις αξιολογικές της κρίσεις . Υπό τις περιστάσεις αυτές, η ανεπαρκής αιτιολογία των επίδικων αποφάσεων δεν μπορεί πλέον να χαρακτηριστεί παράβαση ουσιώδους τύπου δικαιολογούσα καθαυτή την ακύρωση αυτών των αποφάσεων .
54 Από αυτό έπεται ότι οι προσφυγές πρέπει να απορριφθούν στο σύνολό τους .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
55 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα . Σύμφωνα όμως με το άρθρο 70 του κανονισμού διαδικασίας, προκειμένου περί προσφυγών υπαλλήλων των Κοινοτήτων, τα όργανα φέρουν τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν .
56 Πρέπει πάντως να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι ο λόγος που αντλήθηκε από την ανεπαρκή αιτιολογία των αποφάσεων κατέστη χωρίς αντικείμενο μόνον κατά τη διάρκεια της διαδικασίας και κατόπιν της προσκομίσεως εγγράφων από την Επιτροπή αιτήσει του Δικαστηρίου . Παρόλον ότι οι προσφεύγοντες ηττήθηκαν, δεν μπορεί να τους προσάπτεται ότι προσέφυγαν ενώπιον του Δικαστηρίου προκειμένου να ελεγχθεί η νομιμότητα αποφάσεων ανεπαρκώς αιτιολογημένων .
57 Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, το Δικαστήριο θεωρεί ότι το κοινοτικό όργανο πρέπει να φέρει το σύνολο των εξόδων, περιλαμβανομένων και των εξόδων των διαδικασιών λήψεως ασφαλιστικών μέτρων .
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( δεύτερο τμήμα )
αποφασίζει :
1 ) Απορρίπτει τις προσφυγές .
2 ) Καταδικάζει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα, περιλαμβανομένων και των εξόδων των διαδικασιών λήψεως ασφαλιστικών μέτρων .