62009TJ0258_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση T‑258/09,
i-content Ltd Zweigniederlassung Deutschland,
με έδρα το Βερολίνο (Γερμανία), εκπροσωπούμενη, αρχικώς, από τον A. Nordemann, κατόπιν, από τους A. Nordemann και T. Boddien, δικηγόρους,
προσφεύγουσα,
κατά
Γραφείου Εναρμονίσεως στο πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς (εμπορικά σήματα, σχέδια και υποδείγματα) (ΓΕΕΑ),
εκπροσωπούμενου από τον S. Schäffner,
καθού,
με αντικείμενο προσφυγή ακυρώσεως στρεφόμενη κατά της αποφάσεως του τετάρτου τμήματος προσφυγών του ΓΕΕΑ της 4ης Μαΐου 2009 (υπόθεση R 1528/2008‑4), σχετικά με αίτηση καταχωρίσεως του λεκτικού σημείου BETWIN ως κοινοτικού σήματος,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
συγκείμενο από τους O. Czúcz (εισηγητή), πρόεδρο, I. Labucka και K. O’Higgins, δικαστές,
γραμματέας: C. Heeren, υπάλληλος διοικήσεως,
έχοντας υπόψη το δικόγραφο της προσφυγής που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου [νυν Γενικού Δικαστηρίου] στις 6 Ιουλίου 2009,
έχοντας υπόψη το υπόμνημα αντικρούσεως που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 7 Οκτωβρίου 2009,
έχοντας υπόψη το υπόμνημα απαντήσεως που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 6 Ιανουαρίου 2010,
κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 30ής Νοεμβρίου 2010,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
Ιστορικό της διαφοράς
1. Στις 20 Απριλίου 2008, η i-content Ltd Zweigniederlassung Deutschland, νυν προσφεύγουσα, υπέβαλε στο Γραφείο Εναρμονίσεως στο πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς (εμπορικά σήματα, σχέδια και υποδείγματα) (ΓΕΕΑ) αίτηση καταχωρίσεως ως κοινοτικού σήματος του λεκτικού σημείου BETWIN, βάσει του κανονισμού (ΕΚ) 40/94 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1993, για το κοινοτικό σήμα (ΕΕ 1994, L 11, σ. 1), όπως έχει τροποποιηθεί [ακολούθως αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) 207/2009 του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2009, για το κοινοτικό σήμα (ΕΕ L 78, σ. 1)].
2. Οι υπηρεσίες για τις οποίες ζητήθηκε η καταχώριση του σήματος εμπίπτουν στις κλάσεις 35, 38 και 41 κατά την έννοια του Διακανονισμού της Νίκαιας της 15ης Ιουνίου 1957 για τη διεθνή ταξινόμηση των προϊόντων και των υπηρεσιών με σκοπό την καταχώριση σημάτων, όπως έχει αναθεωρηθεί και τροποποιηθεί, και αντιστοιχούν, για καθεμία από τις κλάσεις αυτές, στην εξής περιγραφή:
– κλάση 35: «Διαφήμιση· υπηρεσίες διοικήσεως επιχειρήσεων· διαχείριση εμπορικών υποθέσεων· παροχή συμβουλών προς επιχειρήσεις· εργασίες γραφείου· οικονομικές προβλέψεις και αναλύσεις· συμπεριφορική μελέτη· εμπορική προώθηση· άμεση εμπορική προώθηση· μελέτες αγοράς· δημόσιες σχέσεις (Public Relations)· υπολογισμοί κύκλου εργασιών· παροχή συμβουλών για την οργάνωση και τη διοίκηση επιχειρήσεων· προώθηση πωλήσεων (Sales Promotion) (για λογαριασμό τρίτων)· διάθεση αγγελιών στο εμπόριο· υπηρεσίες γραφείου, ήτοι μεσιτεία συμβάσεων πωλήσεως και αγοράς προϊόντων· συστηματοποίηση δεδομένων ηλεκτρονικών βάσεων δεδομένων· (πληροφορίες επί) εμπορικών και επιχειρηματικών υποθέσεων· τήρηση λογιστικών βιβλίων, υπηρεσίες ενημερώσεως λογιστικών βιβλίων· μίσθωση διαφημιστικού χρόνου για τα μέσα επικοινωνιών· (μετάδοση) διαφημιστικών αγγελιών· αναπαραγωγή εγγράφων· δημοσκοπήσεις· σύνταξη διαφημιστικών κειμένων· συλλογή και συγκέντρωση άρθρων του Τύπου ανά θέμα· επεξεργασία κειμένου· μεσιτεία εμπορικών υποθέσεων για λογαριασμό τρίτων· εκμετάλλευση τηλεφωνικού κέντρου για την πώληση, την παροχή συμβουλών ή την εξυπηρέτηση του κοινού· ανάπτυξη σχεδίων στον τομέα των επιχειρήσεων, της οργανώσεως και της διαφημίσεως· χορηγία για διαφημιστικούς σκοπούς· σχεδιασμός και ανάπτυξη ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών όσον αφορά την οργάνωση και τη διαφήμιση· οργάνωση εκθέσεων για οικονομικούς και διαφημιστικούς σκοπούς· σχεδιασμός και ανάπτυξη θεαμάτων, παιγνίων, λοταρίας, διαγωνισμών, χορών, κληρώσεων, διαγωνισμών με έπαθλα στους τομείς των επιχειρήσεων, της οργανώσεως και της διαφημίσεως· ανάπτυξη συστημάτων επικοινωνίας, δικτύων επεξεργασίας δεδομένων, βάσεων δεδομένων και αλγορίθμων, ιδίως δε στο Διαδίκτυο και για αυτό, στους τομείς των επιχειρήσεων και της οργανώσεως· (μίσθωση) διαφημιστικού υλικού· παροχή συμβουλών (διαχειρίσεως προσωπικού)· οικονομικές έρευνες και μελέτες· οργάνωση δημοπρασιών· έρευνες εμπορικού περιεχομένου· διαφήμιση δι’ αλληλογραφίας· σύνταξη εμπειρογνωμοσύνης σχετικά με εμπορικές υποθέσεις· υπολογισμοί αξιών· αναλύσεις κόστους/ ωφέλειας· παροχή υπηρεσιών γραφείου εκτιμήσεως τιμών· υπηρεσίες παροχής επιχειρηματικών συμβουλών· τηλεοπτική διαφήμιση· πληροφορίες επιχειρηματικού περιεχομένου· μελέτες αγοράς και εμπορικής προωθήσεως· προγραμματισμός επιχειρηματικών υποθέσεων· αναπαραγωγή εγγράφων· έκδοση διαφημιστικών κειμένων· ηλεκτρονική διαχείριση βάσεων δεδομένων· (αναπαραγωγή) εγγράφων· εποπτεία επιχειρηματικών υποθέσεων· διαχείριση φακέλων μέσω υπολογιστή· (εκμετάλλευση) γραφείου εισαγωγών-εξαγωγών· έρευνα σχετικά με τις επιχειρήσεις· συλλογή, έκδοση και διανομή πληροφοριών οικονομικού χαρακτήρα, στατιστικών, ηλεκτρονικών βάσεων δεδομένων και λοιπών στοιχείων οικονομικού περιεχομένου· ανάλυση αγοράς· μίσθωση διαφημιστικών επιφανειών· μελέτη αγοράς· μίσθωση διαφημιστικού υλικού· παρουσίαση προϊόντων για διαφημιστικούς σκοπούς· (υπηρεσίες) διαφημιστικού γραφείου· διαφήμιση με αφίσες· (οργάνωση) εκθέσεων για οικονομικούς και διαφημιστικούς σκοπούς· διανομή δειγμάτων προϊόντων για διαφημιστικούς σκοπούς· μίσθωση αυτομάτων μηχανημάτων πωλήσεως· (κατάρτιση) προβλέψεων οικονομικής φύσεως· δημιουργία αγγελιών για λογαριασμό τρίτων· διαδικτυακή διαφήμιση σε ηλεκτρονικό δίκτυο· (πραγματοποίηση) μεταγραφών· υπηρεσίες εφοδιασμού για λογαριασμό τρίτων (αγορά προϊόντων και υπηρεσιών για άλλες επιχειρήσεις)· υπηρεσίες μοντέλων για διαφημιστικούς σκοπούς και σκοπούς προωθήσεως· αναζήτηση σε ηλεκτρονικούς φακέλους (για λογαριασμό τρίτων)· συλλογή και συγκέντρωση άρθρων του Τύπου ανά θέμα· εργασίες ηλιογραφικής αναπαραγωγής· πρόσληψη (προσωπικού)· επιλογή προσωπικού κατόπιν ψυχολογικών δοκιμασιών ικανότητας· οργάνωση εκθέσεων για εμπορικούς ή διαφημιστικούς σκοπούς· δημοσίευση αγγελιών για λογαριασμό τρίτων· (συλλογή) δεδομένων από βάσεις ηλεκτρονικών δεδομένων· τιμολόγηση· άμεση διαφήμιση· συλλογή δεδομένων από βάσεις ηλεκτρονικών δεδομένων· ραδιοφωνική διαφήμιση· φωτοαντίγραφα· οπτικοακουστική παρουσίαση για διαφημιστικούς σκοπούς· (διαφήμιση μέσω) διαφημιστικών κειμένων· (διανομή) διαφημιστικού υλικού (φυλλάδια, προσπέκτους, έντυπα, δείγματα προϊόντων)»·
– κλάση 38: «Τηλεπικοινωνίες· μετάδοση ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών προγραμμάτων και μετάδοση μέσω καλωδιακών δικτύων· συλλογή και παροχή πληροφοριών· γραφεία Τύπου· υλοποίηση ή διάθεση πρωτοκόλλων επικοινωνίας προκειμένου να καταστεί δυνατή η ανταλλαγή ή η διαβίβαση δεδομένων μεταξύ δύο ή πλειόνων συνεργατών επικοινωνίας· διάθεση ηλεκτρονικού κιβωτίου· διαβίβαση μηνυμάτων· διαβίβαση μηνυμάτων και εικόνων μέσω υπολογιστή· παροχή προσβάσεως σε βάση δεδομένων για τη φόρτωση δεδομένων και πληροφοριών με ηλεκτρονικά μέσα (Διαδίκτυο)· παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικού ταχυδρομείου· (μετάδοση) ραδιοφωνικών εκπομπών· παροχή υπηρεσιών τηλεφωνίας και τελετέξτ· υπηρεσία βιντεοτέξ· μετάδοση, διάδοση και διαβίβαση εικόνων, ηχητικών πληροφοριών, γραφικών παραστάσεων, δεδομένων και άλλων στοιχείων μέσω ραδιοφώνου, συσκευών τηλεπικοινωνιών, ηλεκτρονικών μέσων ή μέσω του Διαδικτύου· υπηρεσίες προσβάσεως σε βάσεις δεδομένων του Διαδικτύου· ηλεκτρονικές υπηρεσίες αγγελιών (τηλεπικοινωνίες)· διάθεση τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού για την παραγγελία προϊόντων και υπηρεσιών μέσω ηλεκτρονικής μεταδόσεως δεδομένων· μετάδοση μέσω δορυφόρου· υπηρεσίες τοπικής και υπεραστικής τηλεφωνίας, επανακλήσεως, στην αλλοδαπή και κινητής τηλεφωνίας· μετάδοση εκπομπών τηλεαγορών· (πληροφορίες που αφορούν τις) τηλεπικοινωνίες· διάθεση τηλεπικοινωνιακών συνδέσεων προς παγκόσμιο ηλεκτρονικό δίκτυο· αποστολή μηνυμάτων μέσω ηλεκτρονικών δικτύων· εκμετάλλευση δικτύων για τη διαβίβαση και μετάδοση μηνυμάτων, εικόνων, κειμένου, φωνής, σημάτων και δεδομένων· συλλογή και προμήθεια μηνυμάτων Τύπου· παροχή προσβάσεως σε βάσεις δεδομένων· μετάδοση προγραμμάτων μέσω Διαδικτύου· λήψη και εκπομπή μηνυμάτων, στοιχείων και δεδομένων ηλεκτρονικώς· αναμετάδοση τηλεφωνικών κλήσεων ή μηνυμάτων τηλεπικοινωνίας· (ηλεκτρονική) μετάδοση μηνυμάτων· πίνακες ανακοινώσεων και ηλεκτρονικοί πίνακες μηνυμάτων για θέματα γενικού ενδιαφέροντος· υπηρεσίες οπτικής μεταδόσεως· διάδοση και μετάδοση πληροφοριών σε δίκτυα ή το Διαδίκτυο· υπηρεσίες τηλεφωνικών συσκέψεων· ασύρματη ηλεκτρονική μετάδοση φωνής, δεδομένων, τηλεομοιοτυπιών, εικόνων και πληροφοριών· διανομή κινηματογραφικών ταινιών και οπτικοακουστικών προγραμμάτων· διανομή και διαβίβαση κειμένων, μηνυμάτων, πληροφοριών, ήχου, εικόνας και δεδομένων· υπηρεσίες οπτικής τηλεφωνίας· (μετάδοση) ραδιοφωνικών εκπομπών· μετάδοση προγραμμάτων συνδρομητικής τηλεοράσεως· υπηρεσίες παρεχόμενες ηλεκτρονικώς και ηλεκτρονικές διαβιβάσεις, δηλαδή διαβίβαση φωνητικών δεδομένων, τύπου εικόνας και βίντεο, καθώς και οργάνωση τηλεφωνικών διασκέψεων με εικόνα και τηλεδιασκέψεων»·
– κλάση 41: «Μεταφράσεις· εκπαίδευση· κατάρτιση· εκγύμναση· ψυχαγωγικές δραστηριότητες· αθλητικές και πολιτιστικές δραστηριότητες· οργάνωση συνεδρίων, διαλέξεων, συσκέψεων, σεμιναρίων, συμποσίων, εργαστηρίων και εκθέσεων κάθε είδους για πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς· ψυχαγωγικές εκδηλώσεις, παραγωγή και οργάνωση θεαμάτων, παιγνίων, λοταριών, αγώνων, χορών, κληρώσεων, διαγωνισμών κάθε είδους· παραγωγή ταινιών· παραγωγή θεαμάτων, ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών προγραμμάτων· εκδόσεις κειμένων και βιβλίων· εκμετάλλευση γηπέδων γκολφ, πάρκων δραστηριοτήτων αναψυχής, διακοπών και ψυχαγωγίας· εκμετάλλευση θεάτρου, αθλητικού κέντρου, κλειστού γηπέδου αθλημάτων, σταδίου και γραφείου διοργανώσεως μουσικών θεαμάτων, αθλητικών και άλλων ψυχαγωγικών θεαμάτων· μίσθωση εξοπλισμού και ειδών χρησιμοποιούμενων στους τομείς της εκπαιδεύσεως, της καταρτίσεως, της εκγυμνάσεως, των ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων, του αθλητισμού και του πολιτισμού· έκδοση, διανομή και επιμέλεια ενημερωτικών συγγραμμάτων κάθε είδους· εκμετάλλευση κέντρων ευεξίας· αίθουσες παιχνιδιών· εκμετάλλευση καζίνο· μουσική παραγωγή· μαγνητοσκοπημένη εγγραφή εικόνας και ηχογράφηση· παροχή υπηρεσιών αθλητικού κέντρου, γραφείου παιγνίων, στοιχημάτων ή λοταρίας, και στο Διαδίκτυο ή μέσω του Διαδικτύου· διάθεση αθλητικού εξοπλισμού, εξοπλισμού για παιχνίδια, ιδίως ηλεκτρονικά και διαδικτυακά, καθώς και ηλεκτρονικές επεκτάσεις παιχνιδιών· οργάνωση κρατήσεων εισιτηρίων θεαμάτων ή άλλων ψυχαγωγικών εκδηλώσεων· υπηρεσίες ρεπορτάζ επικαιρότητας· υπηρεσίες αθλητισμού και αναψυχής· παραγωγή και παρουσίαση ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών προγραμμάτων, ταινιών, θεαμάτων και απευθείας μεταδόσεων ψυχαγωγικών εκπομπών· υπηρεσίες λοταρίας· διάθεση ηλεκτρονικών παιχνιδιών στα οποία οι χρήστες έχουν πρόσβαση μέσω συνολικού ηλεκτρονικού δικτύου και/ ή του Διαδικτύου· υπηρεσίες πάρκου αθλητικών δραστηριοτήτων· παραγωγή εκπομπών τηλεαγορών· υπηρεσίες ενημερωτικών προγραμμάτων για το ραδιόφωνο και την τηλεόραση· παροχή πληροφοριών σχετικά με τις δραστηριότητες αναψυχής· ηλεκτρονικώς παρεχόμενες υπηρεσίες καταρτίσεως και εκγυμνάσεως· εκμετάλλευση στούντιο μουσικής, ήχου, ταινιών και βίντεο, καθώς και τηλεοπτικού στούντιο· υπηρεσίες σχετικές με κέντρα ευεξίας και ευζωΐας· κινηματογραφική, μουσική, αθλητική, μέσω βίντεο και θεατρική ψυχαγωγία· οργάνωση αγώνων γκολφ· εκμετάλλευση αιθουσών παιχνιδιών· ηλεκτρονική έκδοση βιβλίων και περιοδικών· κρατήσεις θέσεων για ψυχαγωγικές εκδηλώσεις· ενημερωτικά προγράμματα προοριζόμενα να μεταδοθούν μέσω Διαδικτύου· απευθείας πώληση τηλεοπτικών προγραμμάτων σε πλείονες σταθμούς· διαδραστικά παιχνίδια, διαδραστικές ψυχαγωγικές δραστηριότητες και διαδραστικοί διαγωνισμοί, ηλεκτρονικά κουίζ και ηλεκτρονικά τυχερά παίγνια, άπαντα διατιθέμενα μέσω συνολικού ηλεκτρονικού δικτύου ή του Διαδικτύου· οργάνωση εκδηλώσεων, αγώνων και διαγωνισμών στους τομείς του αθλητισμού και του πολιτισμού· υπηρεσίες τηλεοπτικού στούντιο· υπηρεσίες φωτογράφου· εκμετάλλευση αιθουσών παιχνιδιών· υπηρεσίες συντάξεως κειμένων· παροχή πληροφοριών σχετικά με ψυχαγωγικές δραστηριότητες μέσω ηλεκτρονικών δικτύων· οργάνωση και λειτουργία συλλόγων θαυμαστών και οπαδών· υπηρεσίες κέντρου ευεξίας· οργάνωση παραστάσεων επί σκηνής· διάθεση διαδραστικών ηλεκτρονικών παιχνιδιών για περισσότερους του ενός παίκτες μέσω Διαδικτύου και ηλεκτρονικών δικτύων επικοινωνίας· μίσθωση ηχογραφήσεων και οπτικοακουστικών εγγραφών· οργάνωση αθλητικών εκδηλώσεων και διάθεση σχετικού εξοπλισμού· ειδήσεις για τον αθλητισμό, τις αθλητικές εκδηλώσεις και άλλα γεγονότα της επικαιρότητας· ηλεκτρονικά παιχνίδια και διαγωνισμοί μέσω Διαδικτύου· υπηρεσίες παρακολουθήσεως στον τομέα του αθλητισμού· εκμετάλλευση, λειτουργία και οργάνωση καζίνο, τυχερών παιγνίων, χαρτοπαιγνίων, στοιχημάτων, στοιχημάτων σχετικών με τον αθλητισμό, παιχνιδιών επιδεξιότητας και παιχνιδιών εν γένει· παιχνίδια παρεχόμενα μέσω ηλεκτρονικού δικτύου· οργάνωση παιχνιδιών και αθλητικών διοργανώσεων· παροχή πληροφοριών σχετικά με βιντεοπαιχνίδια, ηλεκτρονικά παι χνίδια, αυτόματα μηχανήματα παιχνιδιών, κέντρα ή πάρκα ψυχαγωγίας μέσω τηλεπικοινωνιακών και ηλεκτρονικών δικτύων· παροχή ηλεκτρονικώς πληροφοριών σχετικά με ψυχαγωγικές δραστηριότητες με χρήση ηλεκτρονικής βάσεως δεδομένων ή του Διαδικτύου· κράτηση καρτών και κρατήσεις θέσεων για ψυχαγωγικές, αθλητικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις· οργάνωση ιπποδρομιών· εκμετάλλευση καζίνο· διάθεση ηλεκτρονικών παιχνιδιών διαδικτυακώς· εκμετάλλευση αίθουσας παιχνιδιών με αυτόματα μηχανήματα ψυχαγωγίας και λειτουργία καζίνο, καθώς και γραφείων στοιχημάτων και λοταρίας κάθε είδους· έκδοση στατιστικών στοιχείων».
3. Με απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2008, ο εξεταστής απέρριψε την αίτηση καταχωρίσεως σήματος όσον αφορά όλες τις επίμαχες υπηρεσίες, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχεία β΄ και γ΄, του κανονισμού 40/94 [νυν άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχεία β΄ και γ΄, του κανονισμού 207/2009].
4. Στις 22 Οκτωβρίου 2008, η προσφεύγουσα άσκησε προσφυγή κατά της αποφάσεως του εξεταστή, βάσει των άρθρων 57 έως 62 του κανονισμού 40/94 (νυν άρθρων 58 έως 64 του κανονισμού 207/2009).
5. Με απόφαση της 4ης Μαΐου 2009 (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), το τέταρτο τμήμα προσφυγών του ΓΕΕΑ απέρριψε την προσφυγή για τον λόγο ότι το λεκτικό σημείο BETWIN είναι περιγραφικό όσον αφορά το σύνολο των προσδιοριζομένων υπηρεσιών κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 207/2009 και στερείται διακριτικού χαρακτήρα κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του εν λόγω κανονισμού.
6. Όσον αφορά τον περιγραφικό χαρακτήρα, το τμήμα προσφυγών επισήμανε ότι η εκτίμησή του στηριζόταν στο σημασιολογικό περιεχόμενο του λεκτικού σημείου στην αγγλική γλώσσα και, ως εκ τούτου, στο πώς γίνεται αντιληπτό στις αγγλόφωνες περιοχές της Ενώσεως. Το τμήμα προσφυγών έκρινε, κατ’ ουσίαν, ότι, εξεταζόμενος συνολικά, ο συνδυασμός των στοιχείων «bet» και «win» δηλώνει τη δυνατότητα «στοιχηματισμού και κέρδους» και ότι πρόκειται για σύνθετη λέξη σύμφωνη με τους κανόνες της αγγλικής γλώσσας, της οποίας το καταρχήν προφανές σημασιολογικό περιεχόμενο δεν μεταβάλλεται καθόλου λόγω της παραλείψεως της λέξεως «and» (και). Επιπλέον, κατά το τμήμα προσφυγών, το σημασιολογικό περιεχόμενο της σύνθετης αυτής λέξεως καθίσταται άμεσα κατανοητό, διότι το επίμαχο λεκτικό σημείο δηλώνει άμεσα και χωρίς να απαιτείται προσπάθεια αναλύσεως στον τελικό καταναλωτή που ενδιαφέρεται για τις προσφορές στοιχημάτων και τους διαγωνισμούς με έπαθλα ότι οι προσφερόμενες υπηρεσίες τού καθιστούν δυνατό να στοιχηματίσει προκειμένου να αποκομίσει κάποιο κέρδος (σκέψεις 15 έως 17 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Έκρινε επίσης ότι πρόκειται για συνδυασμό δύο λεκτικών τύπων οι οποίοι, ενεργώντας αμφίδρομα, ενημέρωναν ως προς το είδος και τον προορισμό των προσδιοριζομένων υπηρεσιών και ότι, επομένως, δεν μπορεί να είναι παρά μόνον περιγραφικός (σκέψη 18 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Απέρριψε, εξάλλου, την έτερη ερμηνεία του λεκτικού σημείου του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση, δηλαδή «be twin», διότι το «να είσαι δίδυμος» αποτελεί μήνυμα στερούμενο σημασίας όσον αφορά τις προσδιοριζόμενες υπηρεσίες (σκέψη 19 της προσβαλλομένης αποφάσεως).
7. Όσον αφορά τις υπηρεσίες που προσδιορίζονται με το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση, το τμήμα προσφυγών αποφάνθηκε, στη σκέψη 20 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι αφορούσαν, κατ’ ουσίαν, υπηρεσίες του τομέα των τυχερών παιγνίων και των στοιχημάτων, με σκοπό να καταστήσουν δυνατό στον τελικό καταναλωτή τον στοιχηματισμό και την πραγματοποίηση κερδών. Έκρινε επίσης, στη σκέψη 21 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι σύγχρονες μέθοδοι εμπορικής προωθήσεως συνδέουν ποικιλοτρόπως τις πωλήσεις και τις πιθανότητες κέρδους, παραπέμποντας, μεταξύ άλλων, στους τηλεοπτικούς σταθμούς και στις προσφορές μέσω Διαδικτύου που περιλαμβάνουν στοιχεία τυχερού παιγνίου και στοιχήματος για να προωθήσουν τις πωλήσεις, καθώς και στους σταθμούς τηλεαγορών. Το τμήμα προσφυγών επισήμανε εξάλλου, στη σκέψη 22 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι ο τομέας των στοιχημάτων και των διαγωνισμών με έπαθλα πραγματοποιεί πλέον σημαντικό κύκλο εργασιών, ενώ η προσφορά στο πλαίσιο του τομέα αυτού δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί πάντοτε ως σοβαρή. Επιπλέον, από τη σκέψη 23 της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι, κατά το τμήμα προσφυγών, οι υπηρεσίες για τις οποίες ζητήθηκε η καταχώριση περιλαμβάνουν υπηρεσίες που είναι αναγκαίες από τεχνικής απόψεως για τη διοργάνωση και την πώληση στοιχημάτων και διαγωνισμών με έπαθλα ως προς τους οποίους το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση είναι επίσης περιγραφικό, καθόσον καθιστούν δυνατό να πληρούνται οι τεχνικές προϋποθέσεις διοργανώσεως στοιχημάτων και διαγωνισμών με έπαθλα και ότι μπορούν, επίσης, να αποτελούν ουσιώδες στοιχείο της προσφοράς παιγνίων και ψυχαγωγίας, ακόμη και, για παράδειγμα, στο πλαίσιο τηλεοπτικών εκπομπών. Όσον αφορά τις υπηρεσίες που εμπίπτουν στην κλάση 35, με τη σκέψη 24 της προσβαλλομένης αποφάσεως το τμήμα προσφυγών έκρινε, μεταξύ άλλων, ότι σκοπούσαν στην κατάρτιση εμπορικών και στατιστικών μελετών που είναι αναγκαίες, για τον προτείνοντα στοίχημα, προκειμένου να υπολογισθεί ο κίνδυνος, δηλαδή η σχέση μεταξύ πιθανότητας κέρδους, η οποία καθορίζεται βάσει κληρώσεως, και της μεγάλης πιθανότητας κέρδους όσον αφορά την εκδήλωση που αποτελεί αντικείμενο του στοιχήματος. Σε σχέση με τις λοιπές υπηρεσίες και ειδικότερα αυτές που εμπίπτουν στην κλάση 35, το τμήμα προσφυγών έκρινε, με τη σκέψη 25 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι αφορούν κατά πολύ γενικό τρόπο την προώθηση των πωλήσεων και ότι, καθόσον η αίτηση καταχωρίσεως αφορά τις επίμαχες υπηρεσίες κατά πολύ γενικό τρόπο, έπρεπε να επικυρωθεί η απόρριψη της αιτήσεως για τις εν λόγω υπηρεσίες στο σύνολό τους, ενώ αποφάνθηκε επιπροσθέτως ότι όλες οι υπηρεσίες συνδέονται αναπόσπαστα μεταξύ τους.
8. Το τμήμα προσφυγών έκρινε εξάλλου, στη σκέψη 26 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι η προσφεύγουσα δεν επικαλέσθηκε εκ νέου ενώπιόν του την καταχώριση ενδεχομένως παρεμφερών σημάτων, προσθέτοντας ότι, εν πάση περιπτώσει, ορθώς τις έλαβε υπόψη ο εξεταστής χωρίς να δεχθεί ότι έχουν δεσμευτικό αποτέλεσμα.
9. Όσον αφορά το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 207/2009, το τμήμα προσφυγών αποφάνθηκε, στη σκέψη 27 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι, ως περιγραφική ένδειξη της οποίας το σημασιολογικό περιεχόμενο μπορεί οποιοσδήποτε να καταλάβει, ακόμη και χωρίς εξειδικευμένες γνώσεις και χωρίς να καταβάλει προσπάθεια αναλύσεως, το λεκτικό σημείο του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση στερείται επίσης διακριτικού χαρακτήρα. Έκρινε εξάλλου ότι μεταφέρει αποκλειστικώς γενική προτροπή συμμετοχής σε ορισμένα στοιχήματα ή παίγνια, ή για την απόκτηση οικονομικών πλεονεκτημάτων με τη μορφή κερδών, χωρίς να διευκρινίζει την πιθανή σχέση με συγκεκριμένο πάροχο, και ότι, ως εκ τούτου, στερείται διακριτικού χαρακτήρα κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 207/2009.
Αιτήματα των διαδίκων
10. Η προσφεύγουσα ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
– να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση, καθώς και την απόφαση του εξεταστή·
– να καταδικάσει το ΓΕΕΑ στα δικαστικά έξοδα.
11. Το ΓΕΕΑ ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
– να απορρίψει την προσφυγή·
– να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.
12. Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν ερωτήσεως που έθεσε το Γενικό Δικαστήριο, η προσφεύγουσα διευκρίνισε ότι παραιτείται από το πρώτο των αιτημάτων της καθόσον αυτό σκοπεί στην ακύρωση της αποφάσεως του εξεταστή.
Σκεπτικό
13. Προς στήριξη της προσφυγής της, η προσφεύγουσα προβάλλει τέσσερις λόγους ακυρώσεως, οι οποίοι αντλούνται, αντιστοίχως, από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 207/2009, από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του εν λόγω κανονισμού, από παράβαση του άρθρου 83 του ιδίου κανονισμού, σε συνδυασμό με προσβολή της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως, καθώς και από παράβαση των άρθρων 6 και 14 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, η οποία υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950, στο εξής: ΕΣΔΑ, και παράβαση του άρθρου 49 ΕΚ.
Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αντλείται από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 207/2009
Επιχειρήματα των διαδίκων
14. Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι κακώς έκρινε το τμήμα προσφυγών ότι το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση είναι περιγραφικό. Διατείνεται ότι το σήμα αυτό αποτελεί λεκτική εφεύρεση μη περιγραφική στο σύνολό της και ασυνήθη ως προς τη δομή της, διότι ο συνδυασμός δύο ρημάτων δεν είναι συνήθης στα αγγλικά. Κατά την προσφεύγουσα, δεν είναι δυνατό να εξευρεθούν παραδείγματα προσθήκης ρήματος ή ουσιαστικού μετά τη λέξη «bet» προκειμένου να σχηματισθεί σύνθετη λέξη. Το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση δεν αποτελείται, εξάλλου, ούτε από αντιπαράθεση λέξεων σχηματισμένη κατά τον συνήθη, στην αγγλική γλώσσα, τρόπο, όπως είναι ο συνδυασμός των λέξεων «bet» (στοιχηματίζω, στοίχημα) και «win» (κερδίζω, κέρδος).
15. Κατά την προσφεύγουσα, ο φερόμενος ως περιγραφικός χαρακτήρας του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από το ότι ο τομέας των στοιχημάτων και των παιγνίων με χρηματικό έπαθλο έχει καταστεί εν τω μεταξύ ιδιαιτέρως κερδοφόρος.
16. Η προσφεύγουσα διατείνεται, επίσης, ότι το τμήμα προσφυγών δεν εξέτασε ενδελεχώς το επιχείρημά της ότι το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση μπορεί επίσης να εκληφθεί ως συνδυασμός των λέξεων «be» και «twin», όπως στην περίπτωση του λογισμικού beTwin, και παρασύρθηκε από την εσφαλμένη παραδοχή ότι ο μέσος καταναλωτής διερευνά πάντα κατά πρώτον την περιγραφική σημασία σήματος.
17. Τέλος, η προσφεύγουσα επισημαίνει επικουρικώς ότι η κρίση περί ενδεχόμενου περιγραφικού χαρακτήρα του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση μπορεί να δικαιολογηθεί κατά το μέγιστο μόνον όσον αφορά τις υπηρεσίες που σχετίζονται άμεσα με την παροχή υπηρεσιών στοιχημάτων και παιγνίων με χρηματικό έπαθλο.
18. Το ΓΕΕΑ αμφισβητεί τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας και ισχυρίζεται ότι ο όρος «betwin» είναι περιγραφικός.
19. Όσον αφορά, ειδικότερα, τις υπηρεσίες για τις οποίες ζητήθηκε η καταχώριση σήματος, το ΓΕΕΑ επισημαίνει ότι το λεκτικό σημείο BETWIN έχει περιγραφικό χαρακτήρα ως προς τις υπηρεσίες του τομέα των τυχερών παιγνίων και τις υπηρεσίες που αφορά η αίτηση καταχωρίσεως σήματος και οι οποίες είναι απαραίτητες από τεχνικής απόψεως για τη διοργάνωση και τη διάθεση στοιχημάτων και διαγωνισμών με έπαθλα. Διευκρινίζει ότι όλες οι υπηρεσίες των κλάσεων 35, 38 και 41 τις οποίες αφορά η αίτηση καταχωρίσεως συνδέονται αναπόσπαστα μεταξύ τους και ότι υφίσταται τουλάχιστον στενή και άρρηκτη σχέση μεταξύ των υπηρεσιών αυτών και των στοιχημάτων αθλητικού ή άλλου περιεχομένου, των τυχερών παιγνίων, των λοταριών, των διαγωνισμών με έπαθλα ή χωρίς, και ότι οι υπηρεσίες αυτές προϋποθέτουν ρητώς τη διοργάνωση των προπαρατεθέντων στοιχημάτων, παιγνίων και διαγωνισμών.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
20. Κατά το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 207/2009, απορρίπτονται οι αιτήσεις καταχωρίσεως «[των σημάτων] που αποτελούνται αποκλειστικά από σημεία ή ενδείξεις που μπορούν να χρησιμεύσουν, [στις συναλλαγές], προς δήλωση του είδους, της ποιότητας, της ποσότητας, του προορισμού, της αξίας, της γεωγραφικής προέλευσης ή του χρόνου παραγωγής του προϊόντος ή της παροχής της υπηρεσίας ή άλλων χαρακτηριστικών του προϊόντος ή της υπηρεσίας». Κατά την παράγραφο 2 του ιδίου άρθρου, «[η] παράγραφος 1 εφαρμόζεται ακόμη και αν οι λόγοι απαραδέκτου υφίστανται μόνο σε τμήμα της Κοινότητας».
21. Κατά πάγια νομολογία, το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 207/2009 δεν επιτρέπει να χρησιμοποιούνται τα διαλαμβανόμενα σ’ αυτό σημεία ή ενδείξεις από μία μόνον επιχείρηση λόγω της καταχωρίσεώς τους ως σήματος. Η διάταξη αυτή επιδιώκει την επίτευξη σκοπού γενικού συμφέροντος, βάσει του οποίου αυτά τα σημεία ή οι ενδείξεις πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα από όλους [βλ. αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 20ής Νοεμβρίου 2007, T‑458/05, Tegometall International κατά ΓΕΕΑ – Wuppermann (TEK), Συλλογή 2007, σ. II‑4721, σκέψη 77 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία, και της 9ης Ιουλίου 2008, T‑304/06, Reber κατά ΓΕΕΑ – Chocoladefabriken Lindt & Sprüngli (Mozart), Συλλογή 2008, σ. II‑1927, σκέψη 86].
22. Τα σημεία που διαλαμβάνονται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 207/2009 τεκμαίρεται ότι αδυνατούν να επιτελέσουν την ουσιώδη λειτουργία του σήματος, δηλαδή τον προσδιορισμό της εμπορικής προελεύσεως του προϊόντος ή της υπηρεσίας, ώστε να καθίσταται δυνατό στον καταναλωτή ο οποίος αποκτά το προϊόν ή είναι αποδέκτης της υπηρεσίας που το σήμα προσδιορίζει να προβεί αργότερα στην ίδια επιλογή, εφόσον η εμπειρία αποδειχθεί θετική, ή σε διαφορετική, σε περίπτωση κατά την οποία η εμπειρία αποδειχθεί αρνητική [βλ. απόφαση του Πρωτοδικείου της 27ης Νοεμβρίου 2003, T‑348/02, Quick κατά ΓΕΕΑ (Quick), Συλλογή 2003, σ. II‑5071, σκέψη 28 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία, και προπαρατεθείσα στη σκέψη 21 απόφαση Mozart, σκέψη 87· βλ. επίσης, σχετικώς, απόφαση του Δικαστηρίου της 23ης Οκτωβρίου 2003, C‑191/01 P, ΓΕΕΑ κατά Wrigley, Συλλογή 2003, σ. I‑12447, σκέψη 30].
23. Τα σημεία και οι ενδείξεις που διαλαμβάνονται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 207/2009 είναι εκείνα τα οποία δύνανται να χρησιμοποιηθούν, στο πλαίσιο συνήθους χρήσεως από απόψεως του ενδιαφερομένου κοινού, για να προσδιορίσουν, είτε άμεσα είτε με μνεία ενός ουσιώδους χαρακτηριστικού τους, την υπηρεσία ή το προϊόν για το οποίο ζητήθηκε η καταχώριση σήματος [βλ. απόφαση του Πρωτοδικείου της 22ας Ιουνίου 2005, T‑19/04, Metso Paper Automation κατά ΓΕΕΑ (PAPERLAB), Συλλογή 2005, σ. II‑2383, σκέψη 24 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία, και προπαρατεθείσα στη σκέψη 21 απόφαση Mozart, σκέψη 88].
24. Ως εκ τούτου, για να εμπίπτει στην απαγόρευση που θέτει η διάταξη αυτή, το σημείο πρέπει να συνδέεται με τα επίμαχα προϊόντα και υπηρεσίες κατά τρόπο επαρκώς άμεσο και συγκεκριμένο, έτσι ώστε το ενδιαφερόμενο κοινό να μπορεί να αντιληφθεί αμέσως και άνευ ετέρας σκέψεως την περιγραφή των οικείων προϊόντων και υπηρεσιών ή ενός εκ των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων τους (βλ. προπαρατεθείσα στη σκέψη 23 απόφαση PAPERLAB, σκέψη 25 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
25. Πρέπει επίσης να υπομνησθεί ότι ο περιγραφικός χαρακτήρας σημείου εκτιμάται μόνο σε σχέση με το πώς το εκλαμβάνει το ενδιαφερόμενο κοινό, αφενός, και σε σχέση με τα οικεία προϊόντα και υπηρεσίες, αφετέρου [βλ. απόφαση του Πρωτοδικείου της 7ης Ιουνίου 2005, T‑316/03, Münchener Rückversicherungs-Gesellschaft κατά ΓΕΕΑ (MunichFinancialServices), Συλλογή 2005, σ. II‑1951, σκέψη 26 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία].
26. Εν προκειμένω, όσον αφορά το κοινό σε σχέση με το οποίο πρέπει να εκτιμηθεί ο υπό εξέταση λόγος απαραδέκτου, το τμήμα προσφυγών αποφάνθηκε, κατ’ ουσίαν, ότι πρόκειται για τον μέσο καταναλωτή, στοιχείο το οποίο, κατά τα λοιπά, δεν αμφισβητεί η προσφεύγουσα. Εξάλλου, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι το λεκτικό σημείο BETWIN αποτελείται από λέξεις της αγγλικής γλώσσας, το τμήμα προσφυγών έκρινε ορθώς ότι έχει περιγραφικό χαρακτήρα, ιδίως από απόψεως του αγγλόφωνου κοινού.
27. Πρέπει επομένως να εξετασθεί αν, από απόψεως του εν λόγω κοινού, το επίμαχο λεκτικό σημείο και οι υπηρεσίες για τις οποίες ζητήθηκε η καταχώρισή του ως σήματος συνδέονται κατά τρόπο επαρκώς άμεσο και συγκεκριμένο.
28. Όσον αφορά τις οικείες υπηρεσίες, από την ανωτέρω σκέψη 2 προκύπτει ότι εμπίπτουν στις κλάσεις 35, 38 και 41. Οι διάδικοι συμφωνούν, ορθώς, ότι αυτές περιλαμβάνουν, αφενός, υπηρεσίες που έχουν ως αντικείμενο την προσφορά στοιχημάτων ή παιγνίων με χρηματικό έπαθλο και, αφετέρου, υπηρεσίες που δεν συνδέονται άμεσα με τον τομέα αυτό. Σε σχέση με τις υπηρεσίες της δεύτερης αυτής κατηγορίας, η προσφεύγουσα υποστηρίζει, επικουρικώς, ότι το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση δεν μπορεί, εν πάση περιπτώσει, να χαρακτηρισθεί ως περιγραφικό σε σχέση μ’ αυτές. Το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά χρήσιμο να εξετάσει καταρχάς τη νομιμότητα της προσβαλλομένης αποφάσεως σε σχέση με την πρώτη κατηγορία υπηρεσιών, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο την προσφορά στοιχημάτων ή παιγνίων με χρηματικό έπαθλο.
– Επί του περιγραφικού χαρακτήρα του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση ως προς τις υπηρεσίες με αντικείμενο την προσφορά στοιχημάτων ή παιγνίων με χρηματικό έπαθλο
29. Πρέπει να υπομνησθεί ότι προκειμένου σήμα αποτελούμενο από νεολογισμό ή από λέξη προκύπτουσα από συνδυασμό στοιχείων να μπορεί να χαρακτηρισθεί ως περιγραφικό, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 207/2009, δεν αρκεί να διαπιστωθεί ενδεχομένως περιγραφικός χαρακτήρας εκάστου των στοιχείων αυτών. Απαιτείται να διαπιστωθεί ο περιγραφικός χαρακτήρας του ιδίου του νεολογισμού ή της λέξεως [προπαρατεθείσα στη σκέψη 23 απόφαση PAPERLAB, σκέψη 26, αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 14ης Ιουνίου 2007, T‑207/06, Europig κατά ΓΕΕΑ (EUROPIG), Συλλογή 2007, σ. II‑1961, σκέψη 28, και της 25ης Μαρτίου 2009, T‑343/07, allsafe Jungfalk κατά ΓΕΕΑ (ALLSAFE), η οποία δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 22].
30. Σήμα αποτελούμενο από νεολογισμό ή από λέξη την οποία συνθέτουν στοιχεία έκαστο των οποίων είναι περιγραφικό των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων των υπηρεσιών ή των προϊόντων για τα οποία ζητείται η καταχώριση σήματος είναι και το ίδιο περιγραφικό των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων των προϊόντων ή των υπηρεσιών αυτών, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 207/2009, εκτός αν υφίσταται προφανής απόκλιση μεταξύ του νεολογισμού ή της λέξεως και του απλού αθροίσματος των συστατικών στοιχείων τους. Τούτο προϋποθέτει ότι, λόγω του ασυνήθους χαρακτήρα του συνδυασμού σε σχέση με τα εν λόγω προϊόντα ή υπηρεσίες, ο νεολογισμός ή η λέξη προκαλούν εντύπωση η οποία αφίσταται επαρκώς αυτής που προκαλεί η απλή ένωση των ενδείξεων που παρέχουν τα στοιχεία τα οποία αποτελούν τον νεολογισμό ή τη λέξη, ώστε οι συνδηλώσεις του νεολογισμού ή της λέξεως να κατισχύουν του αθροίσματος των στοιχείων αυτών. Συναφώς, έχει επίσης σημασία η ανάλυση του επίμαχου όρου, λαμβανομένων υπόψη των κατάλληλων λεξιλογικών και γραμματικών κανόνων (βλ. προπαρατεθείσα στη σκέψη 29 απόφαση ALLSAFE, σκέψη 23 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
31. Όσον αφορά το πώς το ενδιαφερόμενο κοινό αντιλαμβάνεται εν προκειμένω το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση, όπως επισήμανε το τμήμα προσφυγών στη σκέψη 16 της προσβαλλομένης αποφάσεως, επικυρώνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την ανάλυση του εξεταστή, το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση αποτελείται από τις δύο αγγλικές λέξεις «bet» (στοιχηματίζω, στοίχημα) και «win» (κερδίζω, κέρδος). Στην περίπτωση αυτή πρόκειται για συνήθεις όρους της αγγλικής γλώσσας, γεγονός το οποίο δεν αμφισβητεί άλλωστε η προσφεύγουσα.
32. Όσον αφορά τον συνδυασμό των δύο αυτών λέξεων, το τμήμα προσφυγών επισήμανε, στις σκέψεις 16 και 17 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι, εξεταζόμενος συνολικά, υποδηλώνει τη δυνατότητα «στοιχηματισμού και κέρδους». Κατά το τμήμα προσφυγών, ο συνδυασμός καθίσταται άμεσα αντιληπτός από το ενδιαφερόμενο κοινό, ενώ υφίσταται και στενή σχέση μεταξύ του σημασιολογικού περιεχομένου των δύο λέξεων: στοιχηματίζεις για να κερδίσεις και, για να κερδίσεις, πρέπει προηγουμένως να έχεις στοιχηματίσει κάποιο χρηματικό ποσό. Η εκτίμηση αυτή πρέπει να επικυρωθεί. Συγκεκριμένα, όπως επισημαίνει το τμήμα προσφυγών, η παράλειψη της λέξεως «and» ουδόλως μεταβάλλει την προφανή σημασία του σύνθετου όρου «betwin». Πράγματι, ανεξαρτήτως του αν θα νοηθεί ως παράθεση δύο ουσιαστικών, δύο απαρεμφάτων ή δύο ρημάτων σε προστακτική έγκλιση, δεν πρόκειται για ασυνήθη ή αυθαίρετο συνδυασμό, του οποίου το σημασιολογικό περιεχόμενο διαφοροποιείται από το απλό άθροισμα των στοιχείων που τον αποτελούν.
33. Όσον αφορά τις επίμαχες υπηρεσίες, το τμήμα προσφυγών παραθέτει ως παραδείγματα, στη σκέψη 20 της προσβαλλομένης αποφάσεως, τις υπηρεσίες που αντιστοιχούν στην ακόλουθη περιγραφή: «σχεδιασμός και οργάνωση θεαμάτων, παιγνίων, λοταρίας, διαγωνισμών, χορών, κληρώσεων, διαγωνισμών με έπαθλα· παραγωγή και οργάνωση παιγνίων και αγώνων, λοταρίας, διαγωνισμών, χορών, κληρώσεων, διαγωνισμών κάθε είδους· αίθουσες παιχνιδιών· εκμετάλλευση καζίνο· παροχή υπηρεσιών αθλητικού κέντρου, γραφείου παιχνιδιών, στοιχημάτων ή λοταρίας, και στο Διαδίκτυο ή μέσω του Διαδικτύου· διάθεση αθλητικού εξοπλισμού, εξοπλισμού για παιχνίδια και στοιχήματα, εξοπλισμού για λοταρίες, περιλαμβανομένων των υπηρεσιών που παρέχονται εντός ή μέσω του Διαδικτύου· εκμετάλλευση αιθουσών παιχνιδιών· διάθεση διαδραστικών ηλεκτρονικών παιχνιδιών· οργάνωση καζίνο, τυχερών παιγνίων, χαρτοπαιγνίων, στοιχημάτων, στοιχημάτων με αθλητικό περιεχόμενο, παιχνιδιών επιδεξιότητας· αυτόματα μηχανήματα παιχνιδιών· εκμετάλλευση καζίνο ή αίθουσας παιχνιδιών· εκμετάλλευση γραφείων στοιχημάτων και λοταρίας κάθε είδους» (στο εξής: υπηρεσίες που διαλαμβάνονται στη σκέψη 20 της προσβαλλομένης αποφάσεως»).
34. Πρέπει να επισημανθεί, όσον αφορά τις τρεις κλάσεις που αφορά η αίτηση καταχωρίσεως σήματος, όπως υπομνήσθηκαν στη σκέψη 2 ανωτέρω, δηλαδή τις κλάσεις 35, 38 και 41, ότι ο κατάλογος των υπηρεσιών που εμπίπτουν στην κλάση 35 περιλαμβάνει υπηρεσίες «σχεδιασμού και οργανώσεως θεαμάτων, παιγνίων, λοταρίας, διαγωνισμών, χορών, κληρώσεων, διαγωνισμών με έπαθλα στους τομείς των εμπορικών υποθέσεων, της οργανώσεως και της διαφημίσεως», οι οποίες, δεδομένου ότι είναι σχεδόν πανομοιότυπες με τις υπηρεσίες που διαλαμβάνονται στη σκέψη 20 της προσβαλλομένης αποφάσεως, καλύπτονται από το σκεπτικό του τμήματος προσφυγών, το οποίο εκτέθηκε στην εν λόγω σκέψη 20, μολονότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν το επισημαίνει ρητώς. Όσον αφορά την κλάση 38, καμία από τις υπηρεσίες που απαριθμούνται στην κλάση αυτή δεν αντιστοιχεί στις υπηρεσίες που διαλαμβάνονται στην ως άνω σκέψη 20 της προσβαλλομένης αποφάσεως. Όσον αφορά τις υπηρεσίες που εμπίπτουν στην κλάση 41, πρέπει να επισημανθεί ότι πρόκειται, εν μέρει, για τις υπηρεσίες που διαλαμβάνονται στη σκέψη 20 της προσβαλλομένης αποφάσεως (βλ. ανωτέρω σκέψη 33).
35. Πρέπει να επισημανθεί ότι, ως προς τις υπηρεσίες του τομέα των στοιχημάτων και των παιγνίων με χρηματικό έπαθλο, όπως περιγράφονται στις δύο προηγούμενες σκέψεις, ορθώς έκρινε το τμήμα προσφυγών, στη σκέψη 20 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι υπηρεσίες αυτές σκοπούν να καταστήσουν δυνατό στον τελικό καταναλωτή τον στοιχηματισμό και την πραγματοποίηση κερδών. Ως προς τις υπηρεσίες αυτές, ισχύει, επομένως, καθ’ όλα η κρίση που εκτέθηκε στην ανωτέρω σκέψη 32 περί του ότι δεν υφίσταται αισθητή διαφοροποίηση μεταξύ του νεολογισμού «betwin» και του απλού αθροίσματος των στοιχείων που τον αποτελούν. Πράγματι, όπως επισήμανε το τμήμα προσφυγών στη σκέψη 18 της προσβαλλομένης αποφάσεως, δεδομένης υπόψη της αμφίδρομης σχέσεώς τους, οι όροι «bet» και «win» πληροφορούν σαφώς ως προς τον προορισμό των επίμαχων υπηρεσιών και τις συνθήκες χρήσεώς τους, οπότε είναι περιγραφικοί ως προς τα στοιχεία αυτά. Ομοίως, προκειμένου περί υπηρεσιών της φύσεως αυτής, ο σύνθετος όρος «betwin» υποδηλώνει στο ενδιαφερόμενο κοινό τη δυνατότητα στοιχηματισμού και κέρδους.
36. Κανένα από τα επιχειρήματα που προέβαλε η προσφεύγουσα δεν θέτει εν αμφιβόλω την εκτίμηση αυτή.
37. Αντιθέτως προς ό,τι διατείνεται η προσφεύγουσα, το γεγονός ότι ο συνδυασμός δύο ρημάτων δεν είναι συνηθισμένος στην αγγλική γλώσσα και ότι στα λεξικά δεν ανευρίσκονται συνδυασμοί του όρου «bet» με άλλη λέξη δεν συνεπάγεται, εν προκειμένω, ότι ο συνδυασμός των λέξεων «bet» και «win» δεν έχει σημασιολογικό περιεχόμενο το οποίο καθίσταται αμέσως αντιληπτό από το ενδιαφερόμενο κοινό, ούτε ότι ο εν λόγω συνδυασμός δύναται να προκαλέσει οποιαδήποτε δυσχέρεια ως προς την κατανόηση. Συγκεκριμένα, λαμβανομένης υπόψη της στενής σχέσεως μεταξύ του σημασιολογικού περιεχομένου των δύο όρων, η παράλειψη της λέξεως «και» ή του ενωτικού συμβόλου δεν εμποδίζει το κοινό να αντιληφθεί ότι οι προσφερόμενες υπηρεσίες του καθιστούν δυνατό να στοιχηματίζει με σκοπό το κέρδος. Εν πάση περιπτώσει, όπως επισημαίνει το τμήμα προσφυγών στη σκέψη 15 της προσβαλλομένης αποφάσεως, το γεγονός ότι πρόκειται για συνδυασμό λέξεων που γράφεται ως μία λέξη, χωρίς ενωτικό ή διάστημα, δεν έχει καθοριστική σημασία, όπως δεν έχει άλλωστε και το γεγονός ότι πρόκειται για όρο που ανευρίσκεται σε λεξικό [βλ., σχετικώς και κατ’ αναλογία, απόφαση του Πρωτοδικείου της 26ης Οκτωβρίου 2000, T‑345/99, Harbinger κατά ΓΕΕΑ (TRUSTEDLINK), Συλλογή 2000, σ. II‑3525, σκέψη 37 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία].
38. Όσον αφορά το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι ο περιγραφικός χαρακτήρας του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση δεν δικαιολογείται από το γεγονός ότι ο τομέας των στοιχημάτων και των παιγνίων με χρηματικό έπαθλο έχει εν τω μεταξύ καταστεί ιδιαιτέρως κερδοφόρος, πρέπει να επισημανθεί ότι, μολονότι το τμήμα προσφυγών επισημαίνει πράγματι, στη σκέψη 22 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι ο επίμαχος τομέας πραγματοποιεί σημαντικό κύκλο εργασιών και θέτει νομικά ζητήματα απτόμενα της προστασίας των καταναλωτών, εντούτοις το τμήμα προσφυγών δεν συνήγαγε εξ αυτού κάποια συνέπεια ως προς την εκτίμηση του περιγραφικού χαρακτήρα του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση σε σχέση με τις υπηρεσίες που εμπίπτουν στον τομέα των στοιχημάτων και των παιγνίων με χρηματικό έπαθλο.
39. Όσον αφορά το επιχείρημα ότι υφίσταται λογισμικό ονομαζόμενο «beTwin» και ότι, επομένως, το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση θα μπορούσε να εκληφθεί από το ενδιαφερόμενο κοινό ως συνδυασμός των λέξεων «be» και «twin», πρέπει να υπομνησθεί ότι, όπως επισημαίνει το ΓΕΕΑ, η αίτηση καταχωρίσεως λεκτικού σημείου κρίνεται ως απαράδεκτη, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 207/2009, σε περίπτωση κατά την οποία, σύμφωνα με μία τουλάχιστον από τις πιθανές σημασίες του, δηλώνει ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα των οικείων προϊόντων ή υπηρεσιών (προπαρατεθείσα στη σκέψη 22 απόφαση του Δικαστηρίου ΓΕΕΑ κατά Wrigley, σκέψη 32, και απόφαση του Δικαστηρίου της 12ης Φεβρουαρίου 2004, C‑265/00, Campina Melkunie, Συλλογή 2004, σ. I‑1699, σκέψη 38). Δεδομένου επίσης ότι δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη γραφή της ονομασίας του επίμαχου λογισμικού, δηλαδή beTwin, στο πλαίσιο αιτήσεως καταχωρίσεως λεκτικού σήματος το οποίο μπορεί να γραφεί με διαφορετικούς τρόπους, από τη νομολογία αυτή συνάγεται ότι τυχόν ιδιαίτερη πραγματική χρήση της επίμαχης σύνθετης λέξεως σε ειδικό τομέα δεν αποκλείει, προκειμένου περί υπηρεσιών που συνδέονται άμεσα με τον τομέα των στοιχημάτων και των παιγνίων, ο όρος «betwin» να μπορεί να εκληφθεί ως μνεία της δυνατότητας να στοιχηματίζεις και να κερδίζεις.
40. Κατόπιν των προεκτεθέντων, πρέπει να επικυρωθεί η κρίση του τμήματος προσφυγών ότι το σήμα BETWIN του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση είναι περιγραφικό, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 207/2009, ως προς τις υπηρεσίες με αντικείμενο την προσφορά στοιχημάτων ή παιγνίων με χρηματικό έπαθλο.
– Επί του περιγραφικού χαρακτήρα του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση ως προς τις υπηρεσίες των οποίων αντικείμενο δεν είναι η προσφορά στοιχημάτων ή παιγνίων με χρηματικό έπαθλο
41. Το τμήμα προσφυγών επισημαίνει, στη σκέψη 25 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι προσδιοριζόμενες υπηρεσίες μνημονεύονται κατά τέτοιο τρόπο που καθίστανται αναπόσπαστα συνδεδεμένες μεταξύ τους. Εξάλλου, κατά το τμήμα προσφυγών, δεν είναι δυνατό, βάσει του εξαιρετικά εκτενούς καταλόγου υπηρεσιών των κλάσεων 35, 38 και 41, να προσδιορισθούν αυτές που δεν συνδέονται καθόλου με τα στοιχήματα ή τους διαγωνισμούς με έπαθλα και εκείνες που έχουν τυχαία μόνο σχέση με τα εν λόγω στοιχήματα και τους διαγωνισμούς με έπαθλα.
42. Συναφώς, το Δικαστήριο έχει υπενθυμίσει ότι, αφενός, η εξέταση των απολύτων λόγων απαραδέκτου πρέπει να περιλαμβάνει έκαστο των προϊόντων ή των υπηρεσιών για τα οποία ζητείται η καταχώριση του σήματος και, αφετέρου, ότι η απόφαση με την οποία το ΓΕ ΕΑ απορρίπτει την αίτηση καταχωρίσεως σήματος πρέπει καταρχήν να αιτιολογείται για κάθε ένα από τα εν λόγω προϊόντα ή υπηρεσίες (βλ. διάταξη του Δικαστηρίου της 18ης Μαρτίου 2010, C‑282/09 P, CFCMCEE κατά ΓΕΕΑ, η οποία δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 37 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
43. Βεβαίως, σε περίπτωση κατά την οποία ο ίδιος λόγος απαραδέκτου αφορά κατηγορία ή ομάδα προϊόντων ή υπηρεσιών, το ΓΕΕΑ δύναται να περιορισθεί σε συνολική αιτιολογία για όλα τα σχετικά προϊόντα ή όλες τις σχετικές υπηρεσίες (βλ., κατ’ αναλογία, απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Φεβρουαρίου 2007, C‑239/05, BVBA Management, Training en Consultancy, Συλλογή 2007, σ. I‑1455, σκέψη 37).
44. Πάντως, η δυνατότητα αυτή δεν πρέπει να αντιβαίνει στην ουσιώδη απαίτηση περί του ότι κάθε απόφαση με την οποία δεν γίνεται δεκτή η ύπαρξη δικαιώματος αναγνωρισμένου από το δίκαιο της Ενώσεως πρέπει να υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο, ο οποίος σκοπεί να διασφαλίσει την αποτελεσματική προστασία του δικαιώματος αυτού και, ως εκ τούτου, πρέπει να αφορά τη νομιμότητα του σκεπτικού της απορριπτικής αποφάσεως αυτής (βλ. προπαρατεθείσα στη σκέψη 42 διάταξη CFCMCEE κατά ΓΕΕΑ, σκέψη 39 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
45. Πρέπει να υπομνησθεί συναφώς ότι η δυνατότητα του τμήματος προσφυγών να παραθέσει συνολική αιτιολογία για σειρά προϊόντων ή υπηρεσιών υφίσταται μόνο στην περίπτωση προϊόντων και υπηρεσιών τα οποία έχουν μεταξύ τους αρκούντως άμεση και συγκεκριμένη σχέση, έτσι ώστε να αποτελούν επαρκώς ομοιογενή κατηγορία προκειμένου το σύνολο των εκτιμήσεων περί των πραγματικών στοιχείων και των νομικών εκτιμήσεων που αποτελούν το σκεπτικό της αποφάσεως, αφενός, να καθιστά επαρκώς σαφή τη συλλογιστική του τμήματος προσφυγών για καθένα από τα προϊόντα και τις υπηρεσίες της κατηγορίας αυτής και, αφετέρου, να αφορά αδιακρίτως καθένα από τα οικεία προϊόντα και υπηρεσίες [βλ. απόφαση του Πρωτοδικείου της 2ας Απριλίου 2009, T‑118/06, Zuffa κατά ΓΕΕΑ (ULTIMATE FIGHTING CHAMPIONSHIP), Συλλογή 2009, σ. II‑841, σκέψη 28 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία]. Ειδικότερα, ακόμη και στην περίπτωση κατά την οποία τα οικεία προϊόντα και υπηρεσίες εμπίπτουν στην ίδια κλάση κατά την έννοια του Διακανονισμού της Νίκαιας, το γεγονός αυτό δεν αρκεί αφεαυτού για να γίνει δεκτό ότι υφίσταται ομοιογένεια σε επαρκή βαθμό, δεδομένου ότι οι κλάσεις αυτές περιλαμβάνουν συχνά μεγάλη ποικιλία προϊόντων ή υπηρεσιών που δεν έχουν κατ’ ανάγκη μεταξύ τους αρκούντως άμεση και συγκεκριμένη σχέση (προπαρατεθείσα στη σκέψη 42 διάταξη CFCMCEE κατά ΓΕΕΑ, σκέψη 40).
46. Εξάλλου, η έλλειψη ή η ανεπάρκεια αιτιολογίας, που συνιστά παράβαση ουσιώδους τύπου κατά την έννοια του άρθρου 253 ΕΚ, αποτελεί λόγο δημοσίας τάξεως ο οποίος πρέπει να εξετάζεται αυτεπαγγέλτως [βλ. απόφαση του Πρωτοδικείου της 17ης Απριλίου 2008, T‑389/03, Dainichiseika Colour & Chemicals Mfg. κατά ΓΕΕΑ – Pelikan (Απεικόνιση πελεκάνου), η οποία δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 85 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία].
47. Εν προκειμένω, πρέπει καταρχάς να διευκρινισθεί ότι από την παρατεθείσα στην προηγούμενη σκέψη νομολογία προκύπτει ότι το επιχείρημα, που προέβαλε το ΓΕΕΑ κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ότι η αιτίαση περί ελλείψεως ή ανεπάρκειας της αιτιολογίας της προσβαλλομένης αποφάσεως προβλήθηκε εκπροθέσμως, πρέπει να απορριφθεί.
48. Εξάλλου, απαντώντας σε ερώτημα που έθεσε το Γενικό Δικαστήριο κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση και με το οποίο ζητήθηκε από το ΓΕΕΑ να διευκρινίσει ποιες κλάσεις υπηρεσιών προσδιοριζόμενες από το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση αφορούν οι λόγοι που εκτίθενται στις σκέψεις 20 επ. της προσβαλλομένης αποφάσεως, το ΓΕΕΑ ισχυρίσθηκε ότι οι σκέψεις 20 έως 22 της εν λόγω αποφάσεως αφορούν τις υπηρεσίες των κλάσεων 38 και 41 και ότι, από της σκέψεως 24 και εφεξής, το τμήμα προσφυγών εξέτασε την κλάση 35. Υπενθύμισε επίσης ότι βάσει της νομολογίας είναι δυνατή η κατηγοριοποίηση των υπηρεσιών και ότι δεν ήταν επομένως απαραίτητο να επαναληφθούν κατά λέξη όλες οι υπηρεσίες που μνημονεύονταν στην αίτηση καταχωρίσεως.
49. Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση παρέχει λίγες ενδείξεις προκειμένου να συνδυασθούν οι διάφοροι λόγοι απαραδέκτου με τις εξαιρετικά πολυάριθμες υπηρεσίες που προσδιορίζει το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση και οι οποίες εμπίπτουν στις προπαρατεθείσες στη σκέψη 2 κλάσεις 35, 38 και 41, καθώς επίσης και ότι η προσεκτική εξέταση της αποφάσεως αυτής δεν καθιστά δυνατή την επικύρωση της εκτεθείσας στην προηγούμενη σκέψη αναλύσεως του ΓΕΕΑ.
50. Καταρχάς, όπως προεκτέθηκε ιδίως στη σκέψη 34, μέρος των υπηρεσιών που εμπίπτουν, αφενός, στην κλάση 35 και, αφετέρου, στην κλάση 41 πρέπει σαφώς να συνδυασθεί με τους λόγους που εκτέθηκαν στη σκέψη 20 της προσβαλλομένης αποφάσεως.
51. Κατά τα λοιπά, πρώτον, όσον αφορά τις υπηρεσίες της κλάσεως 35, αυτές περιλαμβάνουν υπηρεσίες σχετικές με τον τομέα της διαφημίσεως εν ευρεία εννοία. Εκτός, όμως, των προπαρατεθεισών στη σκέψη 34 υπηρεσιών, η εν λόγω κλάση 35 περιλαμβάνει επίσης σειρά υπηρεσιών οι οποίες, μολονότι υπάγονται στον τομέα της διαφημίσεως εν ευρεία εννοία, είναι ωστόσο εξαιρετικά ανομοιογενείς, διότι πρόκειται για υπηρεσίες πολύ διαφορετικές μεταξύ τους, όπως, για παράδειγμα, η «παροχή συμβουλών στις επιχειρήσεις», η «τήρηση λογιστικών βιβλίων, οι υπηρεσίες ενημερώσεως βιβλίων», οι «οικονομικές έρευνες και μελέτες», η «(εκμετάλλευση) γραφείου εισαγωγών-εξαγωγών», η «μίσθωση διαφημιστικού υλικού», η «διαφήμιση με τη μορφή αφισών», η «μίσθωση αυτόματων μηχανημάτων πωλήσεως», η «πρόσληψη (προσωπικού)», η «επιλογή προσωπικού κατόπιν ψυχολογικών δοκιμασιών ικανότητας» ή η «συλλογή δεδομένων από βάσεις ηλεκτρονικών δεδομένων».
52. Το σκεπτικό που εκτίθεται στη σκέψη 21 της προσβαλλομένης αποφάσεως, περί του ότι, κατ’ ουσίαν, οι σύγχρονες μέθοδοι εμπορικής προωθήσεως συνδυάζουν ποικιλοτρόπως τις πωλήσεις με τις πιθανότητες κέρδους, δεν παρέχει οπτική γωνία αναλύσεως που να καθιστά δυνατή τη συγκέντρωση όλων των επίμαχων υπηρεσιών σε μια ομοιογενή κατηγορία.
53. Όσον αφορά την εκτιθέμενη στη σκέψη 24 της προσβαλλομένης αποφάσεως διαπίστωση ότι η εν λόγω κλάση 35 περιλαμβάνει υπηρεσίες με αντικείμενο την κατάρτιση εμπορικών και στατιστικών μελετών που είναι αναγκαίες για την προσφορά στοιχημάτων, επιβάλλεται η επισήμανση ότι η διαπίστωση αυτή είναι πολύ γενική και ότι ισχύει, κατά το μέγιστο, για μέρος μόνο των υπηρεσιών της οικείας κλάσεως. Δεν απόκειται άλλωστε στο Γενικό Δικαστήριο να διερευνήσει το ζήτημα για ποιες υπηρεσίες της κλάσεως 35 μπορεί να ισχύει το σκεπτικό αυτό.
54. Επίσης, στη σκέψη 25 της προσβαλλομένης αποφάσεως, το τμήμα προσφυγών εξέτασε ορισμένο αριθμό υπηρεσιών και ειδικότερα τις υπηρεσίες της κλάσεως 35. Αποφάνθηκε ότι οι υπηρεσίες αυτές αφορούσαν κατά τρόπο όλως γενικό την προώθηση των πωλήσεων «αφενός, με τη μορφή της προωθήσεως των πωλήσεων των ίδιων των στοιχημάτων με αθλητικό περιεχόμενο και, αφετέρου, με τη μορφή της στοχευμένης διοργανώσεως στοιχημάτων με αθλητικό περιεχόμενο προκειμένου να προωθηθεί η πώληση άλλων προϊόντων ή υπηρεσιών». Ως παραδείγματα παρατίθενται οι υπηρεσίες διαφημίσεως, οι υπηρεσίες διοικήσεως επιχειρήσεων, η διαχείριση εμπορικών υποθέσεων, η συγκέντρωση άρθρων του Τύπου και οι χορηγίες. Ούτε αυτή η αιτιολογία αρκεί για να αποδειχθεί ότι οι ανομοιογενείς υπηρεσίες της κλάσεως 35, όπως παρατίθενται στη σκέψη 51 ανωτέρω, αποτελούν επαρκώς ομοιογενή κατηγορία ώστε να τύχει εφαρμογής στην περίπτωσή τους συνολική αιτιολογία ως προς τον περιγραφικό χαρακτήρα που έχει το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση όσον αφορά τις υπηρεσίες αυτές.
55. Το τμήμα προσφυγών επισήμανε επίσης, στη σκέψη 25 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι, καθόσον η αίτηση καταχωρίσεως αφορά τις επίμαχες υπηρεσίες κατά τρόπο όλως γενικό, πρέπει να επικυρωθεί η απόρριψη της αιτήσεως καταχωρίσεως ως προς τις εν λόγω υπηρεσίες συνολικά. Το τμήμα προσφυγών παραπέμπει συναφώς στη σκέψη 33 της αποφάσεως της 7ης Ιουνίου 2001, T‑359/99, DKV κατά ΓΕΕΑ (EuroHealth) (Συλλογή 2001, σ. II‑1645), με την οποία το Πρωτοδικείο αποφάνθηκε ότι, καθόσον η προσφεύγουσα είχε ζητήσει την καταχώριση του επίμαχου στην υπόθεση εκείνη σημείου για το σύνολο των υπηρεσιών που εμπίπτουν στην κατηγορία «ασφαλίσεις», χωρίς να διακρίνει μεταξύ αυτών, έπρεπε να επικυρωθεί η εκτίμηση του τμήματος προσφυγών καθόσον αφορούσε το σύνολο των υπηρεσιών αυτών. Η περίπτωση, όμως, κατηγορίας η οποία περιγράφεται κατά γενικό τρόπο στην αίτηση καταχωρίσεως σήματος, όπως «ασφαλίσεις και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες» δεν είναι παρεμφερής της προκειμένης υποθέσεως, στην οποία προσκομίσθηκε κατάλογος εξαιρετικά ποικίλων υπηρεσιών.
56. Δεύτερον, όσον αφορά τις υπηρεσίες της κλάσεως 38, οι οποίες είναι σχετικές με τον τομέα των τηλεπικοινωνιών, πρέπει να επισημανθεί ότι, μολονότι αυτές περιλαμβάνουν και διάφορες υπηρεσίες, όπως είναι, μεταξύ άλλων, η μετάδοση ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών προγραμμάτων, και μέσω καλωδιακών δικτύων, τα δημοσιογραφικά πρακτορεία, οι υπηρεσίες τηλεφωνικών διασκέψεων, η μετάδοση μέσω δορυφόρου, οι υπηρεσίες τηλεφωνίας ή η μετάδοση εκπομπών τηλεαγορών, είναι εντούτοις δυνατό να γίνει δεκτό ότι υπάγονται σε ομοιογενή κατηγορία υπηρεσιών για την οποία μπορεί να δοθεί συνολική αιτιολογία.
57. Μολονότι η κλάση 38 δεν μνημονεύεται ρητώς, το σκεπτικό που εκτίθεται στη σκέψη 23 της προσβαλλομένης αποφάσεως αφορά σαφώς αυτή την κατηγορία υπηρεσιών. Το τμήμα προσφυγών επισημαίνει στη σκέψη αυτή, μεταξύ άλλων, ότι οι υπηρεσίες για τις οποίες ζητήθηκε η καταχώριση περιλαμβάνουν υπηρεσίες που είναι αναγκαίες από τεχνικής απόψεως για τη διοργάνωση και την πώληση στοιχημάτων και διαγωνισμών με έπαθλα, δηλαδή τη μετάδοση τηλεοπτικών εκπομπών, ιδίως όσον αφορά τους αποκαλούμενους σταθμούς συνδρομητικής τηλεοράσεως, το Διαδίκτυο, τα κατάλληλα λογισμικά και ηλεκτρονικά παιχνίδια. Επιπλέον, κατά το τμήμα προσφυγών, τα ως άνω στοιχήματα και διαγωνισμοί μπορούν, επίσης, να αποτελούν ουσιώδες στοιχείο της προσφοράς παιγνίων και ψυχαγωγίας, ακόμη και στο πλαίσιο τηλεοπτικών εκπομπών. Στην προπαρατεθείσα σκέψη διευκρινίζεται επίσης ότι η τηλεοπτική μετάδοση αθλητικών εκδηλώσεων συνοδεύεται συχνά από τη μετάδοση πληροφοριών σχετικά με τις αποδόσεις στοιχήματος ιδιώτη παρέχοντος τέτοιες υπηρεσίες.
58. Το γεγονός ότι διάφορα είδη τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών είναι αναγκαία από τεχνικής απόψεως για τη διοργάνωση και την πώληση στοιχημάτων και διαγωνισμών με έπαθλα ή το γεγονός ότι τα ως άνω στοιχήματα και διαγωνισμοί μπορούν, επίσης, να αποτελούν ουσιώδες στοιχείο της προσφοράς παιγνίων και ψυχαγωγίας, τηλεοπτικών ή άλλων δεν αποδεικνύει την ύπαρξη επαρκώς άμεσης και συγκεκριμένης σχέσεως μεταξύ του σήματος BETWIN, του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση και για το οποίο αποδείχθηκε ότι υποδηλώνει στο ενδιαφερόμενο κοινό τη δυνατότητα στοιχηματισμού και κέρδους, και τις υπηρεσίες αυτές, οι οποίες, μολονότι δύνανται να χρησιμεύουν ως τεχνικό μέσο στο τομέα των παιγνίων και των στοιχημάτων, δεν σκοπούν αφεαυτών στη διοργάνωση στοιχημάτων ή στην επιδίωξη κέρδους μέσω του στοιχήματος. Επιπροσθέτως, όσον αφορά τη μνεία, στη σκέψη 21 της προσβαλλομένης αποφάσεως, η οποία αφορά τις υπηρεσίες εμπορικής προωθήσεως, του παραδείγματος των τηλεοπτικών σταθμών και των προσφορών μέσω Διαδικτύου που περιλαμβάνουν στοιχεία τυχερού παιγνίου και στοιχήματος με σκοπό την προώθηση των πωλήσεων, καθώς και του παραδείγματος των σταθμών τηλεαγορών οι οποίοι χρησιμοποιούν στοιχεία τυχερών παιγνίων που παραπέμπουν στα στοιχήματα προκειμένου να προωθήσουν τις πωλήσεις, ελλείψει οποιασδήποτε συγκεκριμένης μνείας, στη σκέψη αυτή, της κλάσεως 38, το Γενικό Δικαστήριο αδυνατεί να αποφανθεί αν το σκεπτικό αυτό σκοπεί να αποδείξει τον περιγραφικό χαρακτήρα του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση σε σχέση με τις υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στην εν λόγω κλάση, οπότε, και από αυτής της απόψεως, διαπιστώνεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στερείται αιτιολογίας.
59. Ως εκ τούτου, το τμήμα προσφυγών δεν απέδειξε επαρκώς, από νομικής απόψεως, τον περιγραφικό χαρακτήρα του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση ως προς τις υπηρεσίες της κλάσεως 38, οπότε πρέπει να γίνει δεκτός ο λόγος ακυρώσεως που αντλείται από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 207/2009 όσον αφορά τις υπηρεσίες αυτές.
60. Τρίτον, όσον αφορά την κλάση 41, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση μνημονεύει την κλάση αυτή μόνον στην περιεχόμενη στη σκέψη της 25 κρίση περί περιγραφικού χαρακτήρα (βλ. σκέψη 41 ανωτέρω). Όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 34 ανωτέρω, μέρος των υπηρεσιών της κλάσεως αυτής συνδέεται σαφώς με τον τομέα των παιγνίων και των στοιχημάτων. Η εν λόγω κλάση περιλαμβάνει επίσης ορισμένες υπηρεσίες που σχετίζονται με τον τομέα της πληροφορικής και των τηλεπικοινωνιών, καθώς και τον χώρο του αθλητισμού. Κατά τα λοιπά, οι υπηρεσίες της κλάσεως 41 αφορούν σύνολο ανομοιογενών υπηρεσιών, όπως είναι οι υπηρεσίες μεταφράσεως, εκπαιδεύσεως, καταρτίσεως, οργανώσεως συνεδρίων, διαλέξεων, συσκέψεων, σεμιναρίων, συμποσίων, εργαστηρίων και εκθέσεων κάθε είδους για πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς, η έκδοση κειμένων και βιβλίων, οι υπηρεσίες φωτογράφου, οι υπηρεσίες που αφορούν κέντρα ευεξίας και ευζωίας.
61. Μολονότι τμήμα του σκεπτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι αφορά ορισμένες υπηρεσίες της κλάσεως 41, ιδίως δε αυτές που σχετίζονται με τον τομέα της πληροφορικής και των τηλεπικοινωνιών, καθώς και με τον χώρο του αθλητισμού, λαμβανομένων υπόψη του ανομοιογενούς χαρακτήρα των υπηρεσιών της κλάσεως αυτής και της ελλείψεως ρητής μνείας τους στην προσβαλλόμενη απόφαση, πρέπει να επισημανθεί αυτεπαγγέλτως όσον αφορά τις υπηρεσίες της κλάσεως 41 εκτός των ρητώς μνημονευομένων στη σκέψη 20 της προσβαλλομένης αποφάσεως, σύμφωνα με την προπαρατεθείσα στην σκέψη 46 νομολογία, ότι το τμήμα προσφυγών δεν αιτιολόγησε επαρκώς από νομικής απόψεως την προσβαλλόμενη απόφαση, επισημαίνοντας, ως όφειλε, ότι πρόκειται για ομοιογενή κατηγορία υπηρεσιών για την οποία μπορεί να παρατεθεί συνολική αιτιολογία όσον αφορά τον περιγραφικό χαρακτήρα του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση σε σχέση με τις υπηρεσίες αυτές.
62. Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι το τμήμα προσφυγών απέδειξε δεόντως τον περιγραφικό χαρακτήρα του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση ως προς τις υπηρεσίες που παρατίθενται στη σκέψη 20 της προσβαλλομένης αποφάσεως και τις υπηρεσίες «σχεδιασμού και οργανώσεως θεαμάτων, παιγνίων, λοταρίας, διαγωνισμών, χορών, κληρώσεων, διαγωνισμών με έπαθλα στους τομείς των εμπορικών υποθέσεων, της οργανώσεως και της διαφημίσεως», οι οποίες εμπίπτουν στην κλάση 35. Εντούτοις, ο πρώτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να γίνει δεκτός καθόσον αφορά τις υπηρεσίες της κλάσεως 38, η δε πρ οσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί επίσης λόγω αυτεπαγγέλτως εγερθείσας ελλείψεως αιτιολογίας, όσον αφορά τις λοιπές υπηρεσίες της κλάσεως 35 και τις υπηρεσίες της κλάσεως 41 εκτός αυτών που μνημονεύονται ρητώς στη σκέψη 20 της προσβαλλομένης αποφάσεως.
Επί του δευτέρου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αντλείται από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 207/2009
Επιχειρήματα των διαδίκων
63. Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι το σήμα BETWIN του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση διαθέτει τον ελάχιστο απαιτούμενο βαθμό διακριτικού χαρακτήρα για να καταχωρισθεί, διότι τόσο ο μέσος καταναλωτής όσο και το εξειδικευμένο κοινό θα το εκλάβουν ως ένδειξη προελεύσεως, λαμβανομένης υπόψη της ασυνήθιστης και πρωτότυπης μορφής του. Επικουρικώς, διατείνεται ότι, εν πάση περιπτώσει, το ενδιαφερόμενο κοινό θα αναγνωρίσει ότι το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση διαθέτει διακριτικό χαρακτήρα υπό την έννοια της ενδείξεως προελεύσεως όσον αφορά τις υπηρεσίες που δεν σχετίζονται με τα στοιχήματα και τους διαγωνισμούς με χρηματικό έπαθλο, όπως είναι οι υπηρεσίες τηλεπικοινωνίας.
64. Το ΓΕΕΑ φρονεί ότι, καθόσον το επίμαχο σημείο είναι περιγραφικό, στερείται διακριτικού χαρακτήρα. Το ΓΕΕΑ αμφισβητεί το επιχείρημα ότι το σήμα BETWIN του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση διαθέτει τον ελάχιστο απαιτούμενο διακριτικό χαρακτήρα. Κατά το καθού, μεταφέρει αποκλειστικώς γενική προτροπή συμμετοχής σε ορισμένα στοιχήματα ή παίγνια και, επομένως, δεν είναι κατάλληλο για να διακρίνει τις υπηρεσίες της προσφεύγουσας από αυτές που παρέχουν άλλες επιχειρήσεις.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
65. Όσον αφορά τις υπηρεσίες ως προς τις οποίες ο περιγραφικός χαρακτήρας του σήματος του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση αποδείχθηκε στο πλαίσιο της εξετάσεως του πρώτου λόγου ακυρώσεως, ιδίως δε τις παρατιθέμενες στη σκέψη 20 της προσβαλλομένης αποφάσεως και τις υπηρεσίες «σχεδιασμού και οργανώσεως θεαμάτων, παιγνίων, λοταρίας, διαγωνισμών, χορών, κληρώσεων, διαγωνισμών με έπαθλο στους τομείς των εμπορικών υποθέσεων, της οργανώσεως και της διαφημίσεως», οι οποίες εμπίπτουν στην κλάση 35, παρέλκει η εξέταση του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αντλείται από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 207/2009. Συγκεκριμένα, κατά πάγια νομολογία, αρκεί να συντρέχει ένας από τους απόλυτους λόγους απαραδέκτου που απαριθμούνται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 207/2009 για να αποκλεισθεί η καταχώριση σημείου ως κοινοτικού σήματος [απόφαση του Πρωτοδικείου της 2ας Απριλίου 2008, T‑181/07, Eurocopter κατά ΓΕΕΑ (STEADYCONTROL), η οποία δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 56].
66. Όσον αφορά τις λοιπές υπηρεσίες, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 207/2009, δεν γίνονται δεκτές οι αιτήσεις καταχωρίσεως «[των σημάτων] που στερούνται διακριτικού χαρακτήρα».
67. Η έννοια του γενικού συμφέροντος που διέπει το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 207/2009 συμπίπτει με τη βασική λειτουργία του σήματος, η οποία συνίσταται στην υπέρ του καταναλωτή ή του τελικού χρήστη εγγύηση της ταυτότητας προελεύσεως του φέροντος το σήμα προϊόντος ή υπηρεσίας, παρέχοντάς του τη δυνατότητα να διακρίνει, χωρίς κίνδυνο συγχύσεως, το προϊόν αυτό ή την υπηρεσία αυτήν από προϊόντα ή υπηρεσίες άλλης προελεύσεως (βλ., σχετικώς, απόφαση του Δικαστηρίου της 8ης Μαΐου 2008, C‑304/06 P, Eurohypo κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2008, σ. Ι-3297, σκέψη 56 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Επομένως, διαθέτει διακριτικό χαρακτήρα κατά την έννοια της διατάξεως αυτής το σήμα το οποίο καθιστά δυνατό τον προσδιορισμό της υπηρεσίας ή του προϊόντος για το οποίο ζητείται η καταχώριση ως προερχόμενου από συγκεκριμένη επιχείρηση και, ως εκ τούτου, καθιστά δυνατή τη διάκριση της υπηρεσίας αυτής ή του προϊόντος αυτού από τις υπηρεσίες και τα προϊόντα άλλων επιχειρήσεων (απόφαση του Δικαστηρίου της 29ης Απριλίου 2004, C‑456/01 P και C‑457/01 P, Henkel κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2004, σ. I‑5089, σκέψη 34).
68. Τέλος, ο διακριτικός χαρακτήρας πρέπει να εκτιμάται, αφενός, σε σχέση με τις υπηρεσίες και τα προϊόντα για τα οποία ζητείται η καταχώριση και, αφετέρου, σε σχέση με την αντίληψη που έχει περί αυτού το ενδιαφερόμενο κοινό, το οποίο έχει τη συνήθη πληροφόρηση και είναι ευλόγως προσεκτικό και ενημερωμένο [βλ. απόφαση του Πρωτοδικείου της 10ης Οκτωβρίου 2008, T‑387/06 έως T‑390/06, Inter-IKEA κατά ΓΕΕΑ (Απεικόνιση παλέτας), η οποία δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 27 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία].
69. Εν προκειμένω, η αιτιολογία της προσβαλλομένης αποφάσεως όσον αφορά την έλλειψη διακριτικού χαρακτήρα είναι ιδιαιτέρως συνοπτική. Συγκεκριμένα, το τμήμα προσφυγών περιορίσθηκε να επισημάνει, στη σκέψη 27 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι, αφενός, ως περιγραφική ένδειξη «της οποίας τη σημασία θα αντιληφθεί οποιοσδήποτε χωρίς εξειδικευμένες γνώσεις και χωρίς να καταβάλει προσπάθεια αναλύσεως», το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση και το οποίο δεν διαθέτει ούτε διακριτικό χαρακτήρα δεν επιτρεπόταν να καταχωρισθεί κατ’ εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 1, σημείο β΄, του κανονισμού 207/2009. Το τμήμα προσφυγών επισημαίνει, εξάλλου, ότι ο όρος «betwin» μεταφέρει αποκλειστικά γενική προτροπή συμμετοχής σε ορισμένα στοιχήματα ή παίγνια ή στην απόκτηση οικονομικών πλεονεκτημάτων με τη μορφή κερδών, χωρίς να διευκρινίζει την πιθανή σχέση με συγκεκριμένο πάροχο και ότι, για τον λόγο αυτό, το επίμαχο σημείο δεν καθιστά δυνατό στον ενδιαφερόμενο καταναλωτή να το εκλάβει ως ένδειξη συγκεκριμένης εμπορικής προελεύσεως των υπηρεσιών σε σχέση με τις δυνατότητες στοιχηματισμού και κέρδους, ούτε να το αντιληφθεί ως ατομικό διακριτικό σημείο ορισμένου παρέχοντος υπηρεσίες του τομέα αυτού.
70. Υπό τις συνθήκες αυτές, όσον αφορά τις υπηρεσίες εκτός αυτών που συνδέονται άμεσα με τον τομέα των στοιχημάτων και των διαγωνισμών με έπαθλα και οι οποίες απαριθμούνται στην ανωτέρω σκέψη 65, πρέπει να γίνει αυτεπαγγέλτως δεκτή η έλλειψη αιτιολογίας, σύμφωνα με την προπαρατεθείσα στη σκέψη 46 νομολογία. Συγκεκριμένα, είναι αδύνατο να γίνει κατανοητό πώς η συνολική αιτιολογία που παρατέθηκε στην προηγούμενη σκέψη θα μπορούσε να ισχύει για όλες τις υπόλοιπες ανομοιογενείς υπηρεσίες που αποτελούν το αντικείμενο της αιτήσεως καταχωρίσεως σήματος, ορισμένες εκ των οποίων ουδόλως σχετίζονται με τα στοιχήματα και την επιδίωξη κερδών. Συνεπώς, η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί και για τον λόγο αυτό.
Επί του τρίτου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αντλείται από παράβαση του άρθρου 83 του κανονισμού 207/2009, καθώς και από προσβολή της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως και από παράβαση των άρθρων 6 και 14 της ΕΣΔΑ
Επιχειρήματα των διαδίκων
71. Η προσφεύγουσα διατείνεται ότι οι αιτούντες την καταχώριση σήματος έχουν δικαίωμα ίσης μεταχειρίσεως κατά τις ενώπιον του ΓΕΕΑ διαδικασίες, σύμφωνα με το άρθρο 83 του κανονισμού 207/2009, βάσει του οποίου οι δικονομικές διατάξεις του εν λόγω κανονισμού συμπληρώνονται από τις γενικώς αποδεκτές αρχές δικονομίας, την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως και τα άρθρα 6 και 14 της ΕΣΔΑ, τα οποία αφορούν, αντιστοίχως, το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη και την απαγόρευση οποιασδήποτε διακρίσεως. Επί της βάσεως αυτής, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι δικαιούται να τύχει συνεπούς μεταχειρίσεως εκ μέρους του ΓΕΕΑ όσον αφορά την εξέταση και την καταχώριση, προκειμένου να αποτραπούν αδικίες και να καθίσταται δυνατή σε όλους τους αιτούντες η ισότητα ευκαιριών για την απόκτηση κοινοτικού σήματος σε παρεμφερείς περιπτώσεις. Αναγνωρίζοντας βεβαίως ότι οι αποφάσεις των τμημάτων προσφυγών εμπίπτουν στην άσκηση δεσμίας αρμοδιότητας και ότι η αρχή της ίσης μεταχειρίσεως πρέπει να εφαρμόζεται με τρόπο που να διασφαλίζει την τήρηση του νόμου, η προσφεύγουσα φρονεί ότι δικαιούται να αναμένει ότι τα τμήματα του ΓΕΕΑ θα εφαρμόζουν σε κάθε περίπτωση τα ίδια κριτήρια και ότι τα κριτήρια αυτά δεν θα εξετασθούν στην περίπτωσή της με τρόπο αυστηρότερο απ’ ό,τι στην περίπτωση άλλων αιτούντων.
72. Εξάλλου, λαμβανομένων υπόψη των δυσχερώς πληρούμενων προϋποθέσεων κινήσεως των διαδικασιών για την κήρυξη της ακυρότητας και των εξόδων που συνεπάγονται, οι διαδικασίες αυτές δεν καθιστούν δυνατή τη θεραπεία της αρχικής ανισότητας που οφείλεται στη διαφορετική μεταχείριση παρεμφερών σημάτων.
73. Η προσφεύγουσα επικαλείται πλείονα παραδείγματα παρεμφερών κοινοτικών σημάτων τα οποία θα έπρεπε να λάβουν υπόψη τα τμήματα του ΓΕΕΑ βάσει της αρχής της αυτεπάγγελτης εξετάσεως των πραγματικών περιστατικών. Πρόκειται κυρίως για λεκτικά σήματα τα οποία σχηματίζουν, με βάση τον όρο «bet» και κάποιον άλλον περιγραφικό όρο, μια νέα λέξη, ορισμένα δε εκ των οποίων καταχωρίσθηκαν για υπηρεσίες που συνδέονται άμεσα με τα στοιχήματα και τα κέρδη: μεταξύ αυτών καταλέγονται τα λεκτικά κοινοτικά σήματα BETFAIR (αριθ. 003161205 και αριθ. 003580255), MYBET (αριθ. 00437885), BETMAX (αριθ. 004272159), ULTIMATEBET (αριθ. 004685681), YOUBET.COM (αριθ. 001499185), BETLINK (αριθ. 001738525), MEGA-BET (αριθ. 004103644), MULTI-BET (αριθ. 004104766), BET UNITED (αριθ. 004173472), BETWAY (αριθ. 004832325), BET-AT-HOME (αριθ. 003844073) και GAMEBOOKERS (αριθ. 005829056). Όσον αφορά το επιχείρημα του ΓΕΕΑ ότι η προσφεύγουσα δεν επικαλέσθηκε τα επίμαχα κοινοτικά σήματα κατά την ενώπιόν του διαδικασία, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 76, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 207/2009, το ΓΕΕΑ οφείλει να εξετάζει αυτεπαγγέλτως τα πραγματικά περιστατικά.
74. Η προσφεύγουσα διατείνεται, τέλος, ότι, κατά τη νομολογία, η αρμόδια για την καταχώριση σημάτων εθνική αρχή οφείλει να λαμβάνει υπόψη τις προγενέστερες αποφάσεις της επί αιτήσεων καταχωρίσεως παρεμφερών σημάτων, υποχρέωση την οποία υπέχει κατ’ αναλογία και το ΓΕΕΑ. Η προσφεύγουσα επικαλείται συναφώς τη διάταξη του Δικαστηρίου της 12ης Φεβρουαρίου 2009, C‑39/08 και C‑43/08, Bild digital και ZVS, η οποία δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή.
75. Το ΓΕΕΑ αμφισβητεί τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
76. Από τη σκέψη 26 της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι, κατά τη διαδικασία ενώπιον του τμήματος προσφυγών, η προσφεύγουσα δεν προέβαλε πλέον τις καταχωρίσεις των κατ’ αυτήν παρεμφερών σημάτων, τις οποίες είχε επικαλεσθεί ενώπιον του εξεταστή. Με την εν λόγω σκέψη, πάντως, το τμήμα προσφυγών επιχείρησε να επιβεβαιώσει ότι ο εξεταστής είχε δικαίωμα να λάβει υπόψη τις ως άνω προγενέστερες καταχωρίσεις χωρίς να τις θεωρήσει δεσμευτικές.
77. Η ανάλυση αυτή πρέπει να επιδοκιμασθεί. Πράγματι, κατά τη νομολογία, οι αποφάσεις τις οποίες εκδίδουν τα τμήματα προσφυγών του ΓΕΕΑ, βάσει του κανονισμού 207/2009, σχετικά με την καταχώριση σημείου ως κοινοτικού σήματος, εμπίπτουν στην άσκηση δεσμίας αρμοδιότητας και όχι διακριτικής ευχέρειας, γεγονός, άλλωστε, το οποίο δεν αμφισβητεί η προσφεύγουσα. Ως εκ τούτου, η νομιμότητα των αποφάσεων των τμημάτων προσφυγών πρέπει να εξετάζεται αποκλειστικά βάσει του εν λόγω κανονισμού, όπως αυτός έχει ερμηνευθεί από τα δικαιοδοτικά όργανα της Ενώσεως, και όχι βάσει προγενέστερης πρακτικής των τμημάτων προσφυγών [απόφαση του Πρωτοδικείου της 27ης Φεβρουαρίου 2002, T‑106/00, Streamserve κατά ΓΕΕΑ (STREAMSERVE), Συλλογή 2002, σ. II‑723, σκέψη 66].
78. Κατά τη νομολογία, υφίστανται ως εκ τούτου δύο ενδεχόμενα. Εάν το τμήμα προσφυγών, δεχόμενο σε προγενέστερη υπόθεση ότι ένα σημείο μπορεί να καταχωρισθεί ως κοινοτικό σήμα, εφάρμοσε ορθώς τις σχετικές διατάξεις του κανονισμού 207/2009 και, σε μεταγενέστερη υπόθεση, παρεμφερή της πρώτης, έλαβε αντίθετη απόφαση, το κοινοτικό δικαστήριο θα ακυρώσει την απόφαση αυτή λόγω παραβάσεως των εφαρμοστέων διατάξεων του κανονισμού 207/2009. Στην πρώτη αυτή περίπτωση, δεν χωρεί επίκληση του λόγου ακυρώσεως που αντλείται από παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων (προπαρατεθείσα στη σκέψη 77 απόφαση STREAMSERVE, σκέψη 67).
79. Αντιθέτως, εάν το τμήμα προσφυγών, δεχόμενο σε προγενέστερη υπόθεση ότι ένα σημείο μπορεί να καταχωρισθεί ως κοινοτικό σήμα, υπέπεσε σε νομική πλάνη και, σε μεταγενέστερη υπόθεση, παρεμφερή της πρώτης, έλαβε αντίθετη απόφαση, δεν χωρεί λυσιτελώς επίκληση της πρώτης αποφάσεως προς στήριξη αιτήματος ακυρώσεως της δεύτερης. Πράγματι, από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι η τήρηση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως πρέπει να είναι συμβατή με την τήρηση της αρχής της νομιμότητας, βάσει της οποίας κανείς δεν μπορεί να επικαλεσθεί υπέρ αυτού παρανομία που διαπράχθηκε προς όφελος τρίτου (βλ., σχετικώς, αποφάσεις του Δικαστηρίου της 9ης Οκτωβρίου 1984, 188/83, Witte κατά Κοινοβουλίου, Συλλογή 1984, σ. 3465, σκέψη 15, και της 4ης Ιουλίου 1985, 134/84, Williams κατά Ελεγκτικού Συνεδρίου, Συλλογή 1985, σ. 2225, σκέψη 14). Επομένως, και στη δεύτερη αυτή περίπτωση δεν μπορεί να γίνει δεκτός ο ο λόγος ακυρώσεως που αντλείται από παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων [προπαρατεθείσα στη σκέψη 77 απόφαση του Πρωτοδικείου STREAMSERVE, σκέψη 67, απόφαση του Πρωτοδικείου της 30ής Νοεμβρίου 2006, T‑43/05, Camper κατά ΓΕΕΑ – JC (BROTHERS by CAMPER), η οποία δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψεις 94 και 95, και προπαρατεθείσα στη σκέψη 21 απόφαση του Πρωτοδικείου Mozart, σκέψεις 65 έως 69].
80. Όπως προκύπτει, όμως, από την εξέταση του πρώτου λόγου ακυρώσεως, ορθώς έκρινε το τμήμα προσφυγών ότι δεν μπορεί να καταχωρισθεί το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση, καθόσον είναι περιγραφικό όσον αφορά τις υπηρεσίες των οποίων αντικείμενο είναι η προσφορά στοιχημάτων ή παιγνίων με χρηματικό έπαθλο.
81. Επιπλέον, όσον αφορά το άρθρο 76, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 207/2009, από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι οι εξεταστές του ΓΕΕΑ και, κατόπιν προσφυγής, τα τμήματα προσφυγών του ΓΕΕΑ οφείλουν να εξετάζουν αυτεπαγγέλτως τα πραγματικά περιστατικά προκειμένου να διακριβωθεί αν το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση εμπίπτει ή όχι στο πεδίο εφαρμογής κάποιου από τους λόγους απαραδέκτου της καταχωρίσεως που διαλαμβάνονται στο άρθρο 7 του ιδίου κανονισμού. Λαμβανομένων υπόψη της προπαρατεθείσας στη σκέψη 77 δεσμίας αρμοδιότητας και της υπομνησθείσας στην ανωτέρω σκέψη 79 αρχής της νομιμότητας, ο έλεγχος αυτός πρέπει να αφορά τις προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 7 του κανονισμού 207/2009, ενώ δεν συνάγεται από τα ανωτέρω ότι τα τμήματα του ΓΕΕΑ δεσμεύονται από τις προϋποθέσεις καταχωρίσεως προγενέστερων σημάτων.
82. Όσον αφορά τα επιχειρήματα τα οποία αντλεί η προσφεύγουσα από την προπαρατεθείσα στη σκέψη 74 διάταξη Bild digital και ZVS, επισημαίνεται ότι το Δικαστήριο, στη σκέψη 17 της διατάξεως αυτής, αποφάνθηκε ότι η αρμόδια για την καταχώριση εθνική αρχή πρέπει, κατά την εξέταση αιτήσεως καταχωρίσεως και στο μέτρο που διαθέτει στοιχεία σχετικώς, να λαμβάνει υπόψη τις προγενέστερες αποφάσεις επί παρεμφερών αιτήσεων και να εξετάζει με ιδιαίτερη προσοχή αν πρέπει ή όχι να αποφασίσει κατά τον ίδιο τρόπο. Μολονότι είναι δυνατό, βάσει των ανωτέρω, να γίνει δεκτό ότι τούτο ισχύει κατ’ αναλογία και για τον εκ μέρους των τμημάτων του ΓΕΕΑ έλεγχο κατά την εφαρμογή του κανονισμού 207/2009, εντούτοις το Δικαστήριο διευκρίνισε επίσης ότι η οικεία αρχή δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να δεσμεύεται από αποφάσεις επί των παρεμφερών αυτών αιτήσεων. Εξάλλου, στη σκέψη 18 της εν λόγω διατάξεως, το Δικαστήριο υπενθύμισε επίσης ότι η αρχή της ίσης μεταχειρίσεως πρέπει να είναι συμβατή με την τήρηση της νομιμότητας. Υπό τις συνθήκες αυτές, η ως άνω νομολογία δεν αναιρεί την προεκτεθείσα στις σκέψεις 77 έως 81 ανάλυση.
83. Επιπλέον, όσον αφορά την απόφαση του Δικαστηρίου της 9ης Σεπτεμβρίου 2010, C‑265/09 P, ΓΕΕΑ κατά Borco-Marken-Import Matthiesen, η οποία δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή και την οποία επικαλέσθηκε η προσφεύγουσα κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση προκειμένου να συναγάγει την ύπαρξη υποχρεώσεως του ΓΕΕΑ να εξετάζει αυτεπαγγέλτως τις προγενέστερες καταχωρίσεις, επισημαίνεται ότι το Δικαστήριο, με τη σκέψη 45 της εν λόγω αποφάσεως, σκέψη στην οποία παραπέμπει η προσφεύγουσα, υπενθύμισε ότι η εξέταση των αιτήσεων καταχωρίσεως δεν πρέπει να είναι ακροθιγής αλλά ενδελεχής και πλήρης για να αποφεύγεται η αδικαιολόγητη καταχώριση σημάτων και για να διασφαλίζεται, για λόγους ασφάλειας δικαίου και χρηστής διοικήσεως, ότι δεν θα καταχωρίζονται σήματα των οποίων η χρήση θα μπορούσε να αμφισβητηθεί επιτυχώς ενώπιον των δικαστηρίων. Πέραν του ότι η απόφαση αυτή δεν αφορά το ζήτημα αν ενδεχομένως λαμβάνονται υπόψη οι προγενέστερες καταχωρίσεις, το Δικαστήριο υπενθύμισε με αυτήν ότι η εκ μέρους του ΓΕΕΑ εξέταση πρέπει να διενεργείται κατά τρόπο διασφαλίζοντα την τήρηση της νομιμότητας. Επομένως, ούτε η νομολογία αυτή έρχεται σε αντίφαση με την εκτεθείσα στις ανωτέρω σκέψεις 77 έως 81 ανάλυση.
84. Τέλος, λαμβανομένης υπόψη της δεσμίας αρμοδιότητας των τμημάτων του ΓΕΕΑ και της αρχής της νομιμότητας και χωρίς να απαιτείται να αποφανθεί το Γενικό Δικαστήριο, στο πλαίσιο της υπό κρίση διαφοράς, επί του παραδεκτού αιτιάσεως αντλούμενης από παράβαση άρθρου της ΕΣΔΑ, πρέπει να επισημανθεί ότι, ελλείψει συγκεκριμένων αιτιάσεων περί δικονομικών παραβάσεων ενώπιον των τμημάτων του ΓΕΕΑ τις οποίες έπρεπε να αντιμετωπίσει η προσφεύγουσα, το γεγονός και μόνον ότι καταχωρίσθηκαν προγενέστερα σήματα τα οποία προβάλλονται ως παρεμφερή δεν συνεπάγεται προσβολή του δικαιώματος της προσφεύγουσας σε δίκαιη δίκη. Για τους ίδιους λόγους, τα περιστατικά που αφορούν τις διαδικασίες κηρύξεως ακυρότητας δεν ασκούν συναφώς επιρροή.
85. Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι ο τρίτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί.
Επί του τετάρτου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αντλείται από παράβαση του άρθρου 49 ΕΚ
Επιχειρήματα των διαδίκων
86. Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η άρνηση του ΓΕΕΑ να καταχωρίσει το επίμαχο λεκτικό σημείο, μολονότι επέτρεψε στους ανταγωνιστές της προσφεύγουσας να διακρίνουν τις υπηρεσίες τους με παρεμφερές σήμα και να αποκλείσουν την εκ μέρους τρίτων χρήση των σημάτων αυτών, έχει ως αποτέλεσμα τη νόθευση του ανταγωνισμού, περιορίζει την ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών και παρακωλύει την επαγγελματική δραστηριότητά της.
87. Το ΓΕΕΑ αμφισβητεί τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
88. Από τη νομολογία προκύπτει ότι το δίκαιο των σημάτων αποτελεί ουσιώδες στοιχείο του συστήματος ανόθευτου ανταγωνισμού που επιδιώκει να καθιερώσει και να διασφαλίσει η Συνθήκη (βλ. απόφαση του Δικαστηρίου της 6ης Μαΐου 2003, C‑104/01, Libertel, Συλλογή 2003, σ. I‑3793, σκέψη 48 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
89. Επιπλέον, το καταχωρισθέν σήμα παρέχει στον κάτοχό του, για συγκεκριμένα προϊόντα και υπηρεσίες, αποκλειστικό δικαίωμα το οποίο καθιστά δυνατό στον δικαιούχο να μονοπωλεί το καταχωρισθέν ως σήμα σημείο χωρίς χρονικό περιορισμό, πλην όμως η δυνατότητα καταχωρίσεως σήματος επιδέχεται περιορισμούς στηριζόμενους στο δημόσιο συμφέρον (βλ., σχετικώς, προπαρατεθείσα στη σκέψη 88 απόφαση Libertel, σκέψεις 49 και 50).
90. Έτσι, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 21 ανωτέρω, ο σκοπός δημοσίου συμφέροντος του οποίου η επίτευξη επιδιώκεται με το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 207/2009 επιτάσσει να μπορούν να χρησιμοποιούνται ελεύθερα από όλους τα σημεία ή οι ενδείξεις που είναι περιγραφικές όσον αφορά τις κατηγορίες υπηρεσιών ή προϊόντων για τις οποίες ζητείται η καταχώριση σήματος. Όσον αφορά το γενικό συμφέρον που αποτελεί τη δικαιολογητική βάση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, του κανονισμού 207/2009, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 67 ανωτέρω, αυτό συνίσταται στην ανάγκη, αφενός, να μην περιορίζεται αδικαιολόγητα η δυνατότητα ελεύθερης χρήσεως του σημείου του οποίου ζητήθηκε η καταχώριση από τις λοιπές επιχειρήσεις που προσφέρουν προϊόντα ή παρέχουν υπηρεσίες παρεμφερείς προς τις υπηρεσίες και τα προϊόντα για τα οποία ζητείται η καταχώριση και, αφετέρου, στο να διασφαλίζεται υπέρ του καταναλωτή ή του τελικού χρήστη η ταυτότητα προελεύσεως των προϊόντων ή των υπηρεσιών που αφορά η αίτηση καταχωρίσεως σήματος, καθιστώντας δυνατό σ’ αυτόν να διακρίνει, χωρίς κίνδυνο συγχύσεως, αυτά τα προϊόντα ή αυτές τις υπηρεσίες από προϊόντα ή υπηρεσίες άλλης προελεύσεως (βλ., σχετικώς, απόφαση του Δικαστηρίου της 16ης Σεπτεμβρίου 2004, C‑329/02 P, SAT.1 κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή 2004, σ. I‑8317, σκέψεις 23, 26 και 27 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία, και προπαρατεθείσα στη σκέψη 67 απόφαση του Δικαστηρίου Eurohypo κατά ΓΕΕΑ, σκέψεις 59 και 62).
91. Ως εκ τούτου, η απόφαση τμήματος προσφυγών, όπως η εκδοθείσα εν προκειμένω για υπηρεσίες με αντικείμενο την προσφορά στοιχημάτων και παιγνίων με χρηματικό έπαθλο, με την οποία κρίνεται ορθώς, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 207/2009, ότι ένα σημείο δεν μπορεί να καταχωρισθεί ως κοινοτικό σήμα, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι αποτελεί περιορισμό του ελεύθερου ανταγωνισμού, ούτε άλλωστε της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών κατά την έννοια του άρθρου 49 ΕΚ ή της επαγγελματικής δραστηριότητας της αιτούσας την καταχώριση σήματος. Αντιθέτως, όπως ορθώς επισήμανε το ΓΕΕΑ κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η αποστολή των τμημάτων του ΓΕΕΑ να εξετάζουν αν το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση είναι σύμφωνο με τη νομοθεσία που διέπει την καταχώριση των κοινοτικών σημάτων σκοπεί κατά το μάλλον στη διασφάλιση ανόθευτου ανταγωνισμού και όχι στον περιορισμό του ανταγωνισμού.
92. Υπό τις συνθήκες αυτές, ο τέταρτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί.
93. Από το σύνολο των ανωτέρω συνάγεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί όσον αφορά τις υπηρεσίες εκτός των διαλαμβανομένων στη σκέψη 20 της προσβαλλομένης αποφάσεως και των υπηρεσιών «σχεδιασμού και οργανώσεως θεαμάτων, παιγνίων, λοταρίας, διαγωνισμών, χορών, κληρώσεων στους τομείς των εμπορικών υποθέσεων, της οργανώσεως και της διαφημίσεως», οι οποίες εμπίπτουν στην κλάση 35.
Επί των δικαστικών εξόδων
94. Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας, το Γενικό Δικαστήριο μπορεί να κατανείμει τα έξοδα σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων ή να αποφασίσει ότι έκαστος των διαδίκων φέρει τα δικαστικά έξοδά του. Δεδομένου ότι εν προκειμένω το αίτημα της προσφεύγουσας έγινε δεκτό ως προς μέρος μόνον των οικείων υπηρεσιών, πρέπει να αποφασισθεί ότι έκαστος των διαδίκων φέρει τα έξοδά του.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα)
αποφασίζει:
1) Ακυρώνει την απόφαση που εξέδωσε στις 4 Μαΐου 2009 το τέταρτο τμήμα προσφυγών του Γραφείου Εναρμονίσεως στο πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς (εμπορικά σήματα, σχέδια και υποδείγματα) (ΓΕΕΑ) (υπόθεση R 1528/2008‑4) όσον αφορά τις υπηρεσίες εκτός των υπηρεσιών «σχεδιασμού και οργανώσεως θεαμάτων, παιγνίων, λοταρίας, διαγωνισμών, χορών, κληρώσεων, διαγωνισμών με έπαθλα· παραγωγής και οργανώσεως παιγνίων, λοταρίας, διαγωνισμών, χορών, κληρώσεων, διαγωνισμών κάθε είδους· αίθουσας παιχνιδιών· εκμεταλλεύσεως καζίνο· παροχής υπηρεσιών αθλητικού κέντρου, γραφείου παιγνίων, στοιχημάτων ή λοταρίας, και στο Διαδίκτυο ή μέσω του Διαδικτύου· διαθέσεως αθλητικού εξοπλισμού, εξοπλισμού για παίγνια και στοιχήματα, εξοπλισμού για λοταρίες, περιλαμβανομένων των υπηρεσιών που παρέχονται εντός ή μέσω του Διαδικτύου· εκμεταλλεύσεως αιθουσών παιχνιδιών· διαθέσεως διαδραστικών ηλεκτρονικών παιχνιδιών· οργανώσεως καζίνο, τυχερών παιγνίων, χαρτοπαιγνίων, στοιχημάτων, στοιχημάτων με αθλητικό περιεχόμενο, παιχνιδιών επιδεξιότητας· υπηρεσιών αυτομάτων μηχανημάτων παιχνιδιών· εκμεταλλεύσεως καζίνο ή αίθουσας παιχνιδιών· εκμεταλλεύσεως γραφείων στοιχημάτων και λοταρίας κάθε είδους», οι οποίες εμπίπτουν στην κλάση 41 κατά την έννοια του Διακανονισμού της Νίκαιας της 15ης Ιουνίου 1957 για τη διεθνή ταξινόμηση των προϊόντων και των υπηρεσιών με σκοπό την καταχώριση σημάτων, όπως έχει αναθεωρηθεί και τροποποιηθεί, και εκτός των υπηρεσιών «σχεδιασμού και οργανώσεως θεαμάτων, παιγνίων, λοταρίας, διαγωνισμών, χορών, κληρώσεων, διαγωνισμών με έπαθλα στους τομείς των εμπορικών υποθέσεων, της οργανώσεως και της διαφημίσεως», οι οποίες εμπίπτουν στην κλάση 35 του εν λόγω Διακανονισμού.
2) Έκαστος των διαδίκων φέρει τα έξοδά του.