62003CJ0542_PL
Strony
Motywy wyroku
Sentencja
Strony
W sprawie C‑542/03
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Bundesfinanzhof (Niemcy) postanowieniem z dnia 18 listopada 2003 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 23 grudnia 2003 r., w postępowaniu:
Hauptzollamt Hamburg‑Jonas
przeciwko
Milupa GmbH & Co. KG,
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: A. Rosas (sprawozdawca), prezes izby, A. La Pergola, J.‑P. Puissochet, U. Lõhmus i A. Ó Caoimh, sędziowie,
rzecznik generalny: P. Léger,
sekretarz: R. Grass,
rozważywszy uwagi przedstawione:
– w imieniu Milupa GmbH & Co. KG przez H. Wrobel i F. Boulangera, Rechtsanwälte,
– w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez G. Brauna, działającego w charakterze pełnomocnika,
uwzględniając procedurę pisemną,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
Motywy wyroku
1. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 7 ust. 1 akapit pierwszy zdanie drugie, art. 7 ust. 2 akapit pierwszy oraz art. 7 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1222/94 z dnia 30 maja 1994 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu przyznawania refundacji wywozowych do niektórych produktów rolnych wywożonych jako towary nieobjęte załącznikiem II do traktatu oraz kryteria ustalania kwoty takich refundacji (Dz.U. L 136, str. 5), zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 229/96 z dnia 7 lutego 1996 r. (Dz.U. L 30, str. 24, zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1222/94”).
2. Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Hauptzollamt Hamburg‑Jonas (zwanym dalej „Hauptzollamt”) a spółką Milupa GmbH & Co. KG (zwaną dalej „Milupą”) w przedmiocie uprawnienia do otrzymania refundacji wywozowej na towary zawierające mieszankę półproduktu wytworzonego nie z odtłuszczonego mleka świeżego, jak wskazano w zgłoszeniu wywozowym, ale z odtłuszczonego mleka koncentrowanego.
Wspólnotowe ramy prawne
Rozporządzenie (WE) nr 3448/93
3. Artykuł 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 3448/93 z dnia 6 grudnia 1993 r. ustanawiającego zasady handlu mające zastosowanie do niektórych towarów pochodzących z przetwórstwa produktów rolnych (Dz.U. L 318, str. 18) stanowi:
„Przy wywozie towarów produkty rolne, które zostały użyte i które spełniają warunki określone w art. 9 ust. 2 traktatu mogą kwalifikować się do refundacji określonych zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wspólnej organizacji rynku w danych sektorach.
Nie przyznaje się refundacji eksportowych na produkty rolne należące do towarów nieobjętych wspólną organizacją rynku przewidującą refundacje eksportowe na produkty wytworzone w formie takich towarów”.
Rozporządzenie nr 1222/94
4. Rozporządzenie to ustanawia wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu przyznawania refundacji mające zastosowanie do przetworzonych produktów rolnych wywożonych jako towary nieobjęte załącznikiem II do traktatu WE (obecnie, po zmianie, załącznikiem I WE) i których produkty podstawowe są wyliczone w załącznikach do jednego z rozporządzeń podstawowych w sprawie wspólnej organizacji rynku w sektorach mleka i przetworów mlecznych, jaj, ryżu, cukru lub zbóż. Rozporządzenie nr 1222/94 stosuje się do produktów podstawowych wymienionych w załączniku A do tego rozporządzenia, do produktów powstałych wskutek ich przetworzenia, wymienionych w załączniku B lub C oraz do produktów zrównanych z jedną z tych dwóch kategorii zgodnie z art. 1 ust. 2 tego rozporządzenia.
5. Załącznik A do rozporządzenia nr 1222/94 obejmuje w szczególności produkty podstawowe objęte kodem CN ex 0402 10 19 i oznaczone jako „mleko w proszku, niezawierające dodatków cukru lub innych środków słodzących, otrzymane metodą rozpyłową, o zawartości tłuszczu mniejszej niż 1,5% w masie oraz o zawartości wody mniejszej niż 5% w masie (PG 2)”.
6. Artykuł 1 ust. 2 rozporządzenia nr 1222/94 przewiduje zrównanie pewnej liczby produktów z innymi produktami. Tak więc art. 1 ust. 2 lit. c) tiret pierwsze oraz art. 1 ust. 2 lit. f) tiret pierwsze wymienionego rozporządzenia, zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2915/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. (Dz.U. L 305, str. 33), stanowi:
„Do celów niniejszego rozporządzenia:
[…]
c) – mleko i przetwory mleczne objęte kodami CN 0403 10 22, 0403 90 51, 0404 90 11 i 0404 90 31, nieskoncentrowane ani niezawierające dodatku cukru lub innych środków słodzących, nawet mrożone, o zawartości tłuszczu w mleku nieprzekraczającej 0,1% w masie,
[…]
zrównane są z odtłuszczonym mlekiem w proszku wymienionym w załączniku A (PG 2);
[…]
f) – mleko, śmietana i przetwory mleczne objęte kodami CN od 0403 10 22 do 0403 10 26, kodami CN od 0403 90 51 do 0403 90 59 oraz kodami CN od 0404 90 11 do 0404 90 39, skoncentrowane, inne niż w proszku, granulkach albo w innej postaci stałej, niezawierające dodatku cukru lub innych środków słodzących
[…]
zrównane są z:
i) odtłuszczonym mlekiem w proszku wymienionym w załączniku A (PG 2), w odniesieniu do beztłuszczowej części zawartości suchej masy w zrównanym produkcie
oraz
ii) masłem określonym w załączniku A (PG 6) w odniesieniu do części tłuszczu w mleku w zrównanym produkcie” [tłumaczenie nieoficjalne].
7. Artykuł 3 rozporządzenia nr 1222/94 zawiera liczne przepisy odnoszące się do określania ilości produktów podstawowych, która ma być uwzględniona przy obliczaniu refundacji. W art. 3 ust. 2 tego artykułu przewiduje się w szczególności, że w pewnych okolicznościach ilość tę można ustalić, za zgodą właściwych władz, na podstawie wzoru produkcyjnego dla danych towarów lub na podstawie średnich ilości produktu, wykorzystanych w określonym czasie do wytworzenia danej ilości tych towarów.
8. Artykuł 7 rozporządzenia nr 1222/94 stanowi:
„1. Stosuje się rozporządzenie (EWG) nr 3665/87. Ponadto jeżeli towary mają zostać wywiezione, zainteresowany musi dokonać zgłoszenia ilości produktów podstawowych, produktów uzyskanych w wyniku ich przetworzenia albo produktów zrównanych z jedną z tych dwóch kategorii zgodnie z art. 1 ust. 2, które zostały faktycznie wykorzystane w rozumieniu art. 3 ust. 2 do wytworzenia tych towarów, w odniesieniu do których wnioskowana będzie refundacja, albo w inny sposób odnieść się do tego składu, jeżeli został on określony zgodnie z art. 3 ust. 2 akapit trzeci.
[…]
2. Zainteresowany, który nie sporządzi zgłoszenia określonego w ust. 1 albo nie dostarczy wystarczających informacji na poparcie swego zgłoszenia, nie jest uprawniony do refundacji.
[…]
5. Na dokumencie poświadczającym wywóz należy wyszczególnić ilości towarów wywożonych oraz ilości produktów określonych w ust. 1 akapit pierwszy lub zamieścić odniesienie do składu określonego zgodnie z art. 3 ust. 2 akapit trzeci. Jednakże w przypadku gdy stosuje się ust. 2 akapit drugi niniejszego artykułu, odniesienie to należy zastąpić ilościami produktów podstawowych wykazanych w kolumnie 4 załącznika D, odpowiednio do wyników analizy wywożonych towarów.
[…]” [tłumaczenie nieoficjalne].
Rozporządzenie (EWG) nr 3665/87
9. Artykuł 3 ust. 5 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 3665/87 z dnia 27 listopada 1987 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych dla produktów rolnych (Dz.U. L 351, str. 1), zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2945/94 z dnia 2 grudnia 1994 r. (Dz.U. L 310, str. 57, zwanego dalej „rozporządzeniem nr 3665/87”), stanowi:
„Dokument stosowany w wywozie w celu skorzystania z refundacji zawiera wszystkie konieczne informacje do obliczenia refundacji, w szczególności:
a) opis produktów zgodnie z nomenklaturą refundacji;
b) masę netto produktów lub, w razie konieczności, ilość wyrażoną w jednostce miary w celu obliczenia refundacji;
c) gdy okaże się to konieczne dla obliczenia refundacji, skład danych produktów lub odniesienie do niego.
W przypadku gdy dokument, o którym mowa w niniejszym ustępie, jest zgłoszeniem wywozowym, obok tych informacji musi on zawierać również kod refundacji” [tłumaczenie nieoficjalne].
10. Artykuł 11 rozporządzenia nr 3665/87, stosowany przy wywozie, dla którego formalności określone w art. 3 tego rozporządzenia zostały spełnione od dnia 1 kwietnia 1995 r., stanowi:
„1. W przypadku stwierdzenia, że w celu przyznania refundacji wywozowej eksporter złożył wniosek o refundację wyższą od refundacji stosowanej, refundacja należna w przypadku danego wywozu jest refundacją stosowaną do produktów faktycznie wywiezionych, zmniejszoną o kwotę odpowiadającą:
a) połowie różnicy między refundacją wnioskowaną a refundacją stosowaną do wywozu faktycznie dokonanego;
b) podwójnej różnicy między refundacją wnioskowaną a refundacją stosowaną, w przypadku gdy eksporter umyślnie dostarczył fałszywych informacji.
Za refundację wnioskowaną uważa się kwotę obliczoną na podstawie informacji dostarczonych na podstawie art. 3 lub 25 ust. 2. […]
Kary przewidzianej w lit. a) nie stosuje się:
[…]
– w przypadku gdy refundacja, o którą się występuje, jest zgodna z rozporządzeniem (WE) nr 1222/94 […], w szczególności z jego art. 3 ust. 2, oraz jest obliczona na podstawie średnich ilości używanych w ustalonym okresie,
[…].
3. Bez uszczerbku dla obowiązku uiszczenia kwoty ujemnej na podstawie ust. 1 akapit czwarty, w przypadku wypłacenia nienależnej refundacji, beneficjent zobowiązany jest do zwrotu nienależnie otrzymanych kwot łącznie z karą stosowaną na podstawie ust. 1 akapit pierwszy i odsetkami obliczonymi za okres, który upłynął między płatnością i zwrotem.
[…]” [tłumaczenie nieoficjalne].
Rozporządzenie (EWG) nr 3846/87
11. Rozporządzenie Komisji (EWG) nr 3846/87 z dnia 17 grudnia 1987 r. ustanawiające nomenklaturę produktów rolnych do celów refundacji wywozowych (Dz.U. L 366, str. 1) wprowadza nomenklaturę produktów rolnych do celów refundacji wywozowych na podstawie nomenklatury scalonej.
12. Artykuł 3 tego rozporządzenia stanowi:
„Nomenklatura refundacji jest wykorzystywana przez Komisję i państwa członkowskie w celu stosowania środków wspólnotowych odnoszących się do refundacji wywozowych do produktów rolnych, a kody numeryczne wpisuje się w dokumentach dostarczanych w tym celu.
[…]
Komisja ogłasza w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich
pełną wersję nomenklatury refundacji, jak wynika to z przepisów regulujących wywóz produktów rolnych, która ma być stosowana, począwszy od dnia 1 stycznia każdego roku”.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne
13. W 1996 r. Milupa wywiozła do Turcji towary nieobjęte załącznikiem II do traktatu i otrzymała na podstawie złożonego przez nią wniosku refundację wywozową. W zgłoszeniu wywozowym i w egzemplarzu kontrolnym T5 Milupa, na podstawie objaśnień przedstawionych przez producenta tych towarów wskazała, że w charakterze produktu pośredniego użyto mieszanki półproduktu wytworzonego z odtłuszczonego mleka świeżego o zawartości tłuszczu w mleku w wysokości 0,05% w masie.
14. W grudniu 1996 r. Milupa otrzymała informację, że mieszanka została wytworzona z odtłuszczonego mleka koncentrowanego o zawartości tłuszczu w mleku w wysokości od 0,14 do 0,19% w masie oraz 29,31% beztłuszczowej substancji suchej w masie. Pismem z dnia 22 stycznia 1997 r. Milupa zawiadomiła Hauptzollamt o sprostowanych danych. Decyzjami z dnia 11 i 12 lutego 1998 r. Hauptzollamt wezwał Milupę do zwrotu przyznanej jej refundacji wywozowej.
15. W wyniku skargi wniesionej przez Milupę Finanzgericht Hamburg uchylił zaskarżone decyzje, ponieważ Hauptzollamt wezwał do zwrotu kwoty odpowiadającej refundacji wywozowej, jaka powinna była zostać przyznana w przypadku użycia odtłuszczonego mleka skoncentrowanego w celu wytworzenia wywożonych towarów. W uzasadnieniu wyroku Finanzgericht Hamburg podkreślił, że wystarczy, aby zgłoszenie przedstawione przez zainteresowanego było ścisłe co do istoty. W przypadku wyłącznie pomniejszych rozbieżności pomiędzy rodzajem produktów użytych w celu wytworzenia towarów wywożonych wskazanym przez wnioskującego o refundację a ich rzeczywistym rodzajem całkowita utrata prawa do refundacji wywozowej nie stanowi, zdaniem Finanzgericht Hamburg, stosownej sankcji ani nie jest konieczna do zapobiegania nadużyciom, przyjąwszy, że wnioskujący otrzymałby refundację w kwocie w rzeczywistości równej kwocie, jaka zostałaby przyznana, gdyby przedstawione informacje były ścisłe.
16. Hauptzollamt wniósł apelację do sądu odsyłającego. W tych okolicznościach Bundesfinanzhof postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy art. 7 ust. 1 akapit pierwszy zdanie drugie, art. 7 ust. 2 akapit pierwszy oraz art. 7 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1222/94, w brzmieniu nadanym przez rozporządzenie (WE) nr 229/96, należy interpretować w ten sposób, że zainteresowany nie może ubiegać się o refundację wywozową, jeżeli w celu wytworzenia wywożonych towarów nie użyto zgłoszonego produktu, zrównanego z odtłuszczonym mlekiem w proszku tego rodzaju, jak wymienione w załączniku A (PG 2) na podstawie art. 1 ust. 2 lit. c) tiret pierwsze rozporządzenia nr 1222/94, lecz innego produktu, który, w odniesieniu do zawartości w nim beztłuszczowej substancji suchej, jest również zrównany z odtłuszczonym mlekiem w proszku tego rodzaju, jak wymienione w załączniku A (PG 2) na podstawie art. 1 ust. 2 lit. f) tiret pierwsze tego rozporządzenia?”.
W przedmiocie pytania prejudycjalnego
17. W postawionym pytaniu sąd krajowy zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 7 rozporządzenia nr 1222/94 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku takim jak w postępowaniu przed sądem krajowym zainteresowany nie może ubiegać się o refundację wywozową.
18. Zarówno Milupa, jak i Komisja utrzymują, że eksporter nie może zostać całkowicie pozbawiony refundacji. Jednak podczas gdy Milupa utrzymuje, że art. 7 rozporządzenia nr 1222/94 nie stoi na przeszkodzie takiej refundacji, Komisja ze swej strony twierdzi, że refundacja jest przewidziana w art. 11 rozporządzenia nr 3665/87.
19. Milupa zaznacza w szczególności, że wskazała ona produkt, który podlega zrównaniu na tej samej zasadzie co produkt, który został faktycznie użyty, oraz że przyznano jej refundację w kwocie prawie równej tej, do której była uprawniona. Milupa twierdzi, że zachowanie prawa do refundacji nie jest zatem sprzeczne z art. 7 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1222/94. Całkowite cofnięcie refundacji zdaniem Milupy nie jest ani uzasadnione, ani konieczne oraz narusza zasadę proporcjonalności.
20. W tym względzie należy stwierdzić, że, zgodnie z art. 7 ust. 1 akapit pierwszy zdanie pierwsze rozporządzenia nr 1222/94, rozporządzenie nr 3665/87 stosuje się do refundacji, o które złożono wniosek w odniesieniu do produktów rolnych wywożonych jako towary nieobjęte załącznikiem II do traktatu i objęte rozporządzeniem nr 1222/94.
21. Wspomniany art. 7 rozporządzenia nr 1222/94 zawiera ponadto pewne przepisy szczególne, właściwe rodzajowi produktów objętych tym rozporządzeniem. Artykuł 7 ust. 1 akapit pierwszy zdanie drugie tego rozporządzenia stanowi więc, że jeżeli towary mają zostać wywiezione, zainteresowany musi dokonać zgłoszenia ilości produktów podstawowych, produktów uzyskanych w wyniku ich przetworzenia albo produktów zrównanych z jedną z tych dwóch kategorii zgodnie z art. 1 ust. 2, które zostały faktycznie wykorzystane w rozumieniu art. 3 ust. 2 do wytworzenia tych towarów, w odniesieniu do których wnioskowana będzie refundacja, albo w inny sposób odnieść się do tego składu, jeżeli został on określony zgodnie z art. 3 ust. 2 akapit trzeci.
22. Artykuł 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1222/94 stanowi, że „zainteresowany, który nie sporządzi zgłoszenia […] albo nie dostarczy wystarczających informacji na poparcie swego zgłoszenia, nie jest uprawniony do refundacji”. Jednak nie wydaje się, aby Milupa znajdowała się w sytuacji, o której mowa w tym przepisie.
23. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 3665/87, stosowanego zgodnie z art. 7 ust. 1 akapit pierwszy zdanie pierwsze rozporządzenia nr 1222/94 przywołanym w pkt 20 niniejszego wyroku, sankcję przewidzianą w tym przepisie stosuje się „w przypadku stwierdzenia, że w celu przyznania refundacji wywozowej eksporter złożył wniosek o refundację wyższą od refundacji stosowanej”. Ten jasno sformułowany tekst nie zawiera żadnych odniesień do zasad zrównania wymienionych w art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 1222/94.
24. Ponadto o ile art. 7 rozporządzenia nr 1222/94 zawiera pewne przepisy szczególne, właściwe rodzajowi produktów objętych tym rozporządzeniem, należy odnotować, że żaden z nich nie pozostaje w kolizji z art. 11 rozporządzenia nr 3665/87 w odniesieniu do stosowania tego przepisu w postępowaniu przed sądem odsyłającym.
25. Artykuł 11 ust. 1 akapit trzeci tiret czwarte rozporządzenia nr 3665/87 stanowi, że przewidzianej w tym artykule sankcji nie stosuje się, jeżeli refundacja, o którą się występuje, jest zgodna z rozporządzeniem nr 1222/94. Z przepisu tego można więc wywnioskować, że sankcję tę stosuje się wtedy, gdy wniosek o refundację wyższą niż stosowana, złożony na podstawie rozporządzenia nr 1222/94, jest z nim niezgodny.
26. W odniesieniu do oceny, w świetle zasady proporcjonalności, tej samej sankcji stosowanej wobec eksportera, który, nie ponosząc winy, złożył wniosek o refundację wyższą niż refundacja stosowana, Trybunał orzekł już, że sankcja ta nie narusza wspomnianej zasady, ponieważ nie można uznać jej za nieodpowiednią do celów zakładanych przez uregulowania wspólnotowe, czyli zwalczania nieprawidłowości i oszustw, ani za wykraczającą poza to, co jest konieczne do ich osiągnięcia (wyrok z dnia 11 lipca 2002 r. w sprawie C‑210/00 Käserei Champignon Hofmeister, Rec. str. I‑6453, pkt 68).
27. Na postawione pytanie trzeba więc udzielić odpowiedzi, że art. 7 ust. 1 akapit pierwszy zdanie drugie, art. 7 ust. 2 akapit pierwszy oraz art. 7 ust. 5 rozporządzenia nr 1222/94 należy interpretować w ten sposób, że jeżeli eksporter zgłosił we wniosku o refundację wywozową, iż w celu wytworzenia spornych towarów użyto produktu zrównanego z odtłuszczonym mlekiem w proszku wymienionym w załączniku A (PG 2) na podstawie art. 1 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia, podczas gdy użyto innego produktu, również zrównanego z odtłuszczonym mlekiem w proszku na podstawie tego samego przepisu, może on ubiegać się o refundację wywozową, w danym przypadku w wysokości skorygowanej na podstawie art. 11 rozporządzenia nr 3665/87.
W przedmiocie kosztów
28. Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Sentencja
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 7 ust. 1 akapit pierwszy zdanie drugie, art. 7 ust. 2 akapit pierwszy oraz art. 7 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1222/94 z dnia 30 maja 1994 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu przyznawania refundacji wywozowych do niektórych produktów rolnych wywożonych jako towary nieobjęte załącznikiem II do traktatu oraz kryteria ustalania kwoty takich refundacji, w brzmieniu nadanym przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 229/96 z dnia 7 lutego 1996 r., należy interpretować w ten sposób, że jeżeli eksporter zgłosił we wniosku o refundację wywozową, iż w celu wytworzenia spornych towarów użyto produktu zrównanego z odtłuszczonym mlekiem w proszku wymienionym w załączniku A (PG 2) na podstawie art. 1 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia, podczas gdy użyto innego produktu, również zrównanego z odtłuszczonym mlekiem w proszku na podstawie tego samego przepisu, może on ubiegać się o refundację wywozową, w danym przypadku w wysokości skorygowanej na podstawie art. 11 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 3665/87 z dnia 27 listopada 1987 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania refundacji wywozowych dla produktów rolnych w brzmieniu nadanym przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 2945/94 z dnia 2 grudnia 1994 r.