62021CJ0556_RES
Kawża C‑556/21
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid
vs
E.NuS.S.uJ.Y.
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mir-Raad van State (il-Kunsill tal-Istat, il-Pajjiżi l-Baxxi))
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) tat‑30 ta’ Marzu 2023
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Regolament (UE) Nru 604/2013 – Determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli għall-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali – Artikolu 27 – Rikors ippreżentat kontra deċiżjoni ta’ trasferiment meħuda fir-rigward ta’ applikant għal ażil – Artikolu 29 – Terminu għat-trasferiment – Sospensjoni ta’ dan it-terminu fl-appell – Miżura provviżorja mitluba mill-amministrazzjoni”
Kontrolli fil-fruntieri, ażil u immigrazzjoni – Politika tal-ażil – Kriterji u mekkaniżmi ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli għall-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali – Regolament Nru 604/2013 – Proċeduri ta’ teħid ta’ inkarigu u ta’ teħid lura – Terminu previst sabiex isir it-trasferiment tal-applikant għal protezzjoni internazzjonali – Adozzjoni, minn qorti adita b’rikors kontra sentenza li tannulla deċiżjoni ta’ trasferiment, ta’ miżura provviżorja li għandha bħala għan jew effett li tissospendi t-terminu ta’ trasferiment – Ammissibbiltà – Kundizzjoni – Sospensjoni minn qabel tal-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni ta’ trasferiment matul l-eżami tar-rikors tal-ewwel livell
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 604/2013, Artikoli 27(3) u 29(1) u (2)
(ara l-punti 23 sa 29, 32 sa 40 u d-dispożittiv)
Kontrolli fil-fruntieri, ażil u immigrazzjoni – Politika tal-ażil – Kriterji u mekkaniżmi ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli għall-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali – Regolament Nru 604/2013 – Proċeduri ta’ teħid ta’ inkarigu u ta’ teħid lura – Dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi appell minn sentenza li tannulla deċiżjoni ta’ trasferiment – Ammissibbiltà – Limiti – Osservanza tal-prinċipji ta’ ekwivalenza u ta’ effettività – Assenza ta’ deroga mill-Artikolu 29(1) tar-Regolament Nru 604/2013
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikoli 18 u 47; Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 604/2013, Artikolu 27(1))
(ara l-punti 30, 31)
Sunt
Matul is-snin 2019 u 2020, E.N., S. S. u J. Y ippreżentaw applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali fil-Pajjiżi l-Baxxi. F’Ottubru 2019 u f’Jannar 2021, l-awtoritajiet ta’ Stati Membri oħrajn aċċettaw li jieħdu inkarigu jew li jieħdu lura lill-applikanti. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-awtorità kompetenti Olandiża ddeċidiet li tiċħad l-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali mingħajr eżami u li tordna t-trasferiment tal-applikanti, abbażi tar-Regolament Dublin III (
1
), lejn dawn l-Istati Membri. Il-qrati tal-ewwel istanza aditi bir-rikorsi tal-applikanti kontra dawn id-deċiżjonijiet ta’ trasferiment annullaw l-imsemmija deċiżjonijiet u ordnaw lill-awtorità kompetenti Olandiża tieħu deċiżjonijiet ġodda fuq l-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali. Din tal-aħħar appellat minn dawn is-sentenzi quddiem ir-Raad van State (il-Kunsill tal-Istat, il-Pajjiżi l-Baxxi). Ma’ dawn l-appelli hija inkludiet talbiet għal miżuri provviżorji intiżi, minn naħa, sabiex ma jkollux jieħu deċiżjoni ġdida qabel ma tingħata deċiżjoni dwar l-appelli u, min-naħa l-oħra, sabiex it-terminu għat-trasferiment jiġi sospiż.
Permezz ta’ tliet deċiżjonijiet mogħtija fl‑2020 u fl‑2021, l-imħallef għal miżuri provviżorji tal-qorti tar-rinviju laqa’ t-talbiet għal miżuri provviżorji. Il-qorti tar-rinviju tistaqsi madankollu jekk id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Dublin III dwar ir-rimedji ġudizzjarji kontra d-deċiżjonijiet ta’ trasferiment (
2
) u t-termini ta’ trasferiment (
3
) jipprekludux li tintlaqa’ talba għal miżuri provviżorji ppreżentata mill-awtorità nazzjonali kompetenti, b’mod aċċessorju għall-appell li hija tippreżenta minn deċiżjoni ġudizzjarja li tannulla deċiżjoni ta’ trasferiment, intiża li tissospendi t-terminu ta’ trasferiment. Jekk dan kellu jkun il-każ, ikun il-kompitu ta’ dik il-qorti li tikkonstata li dan it-terminu skada u li r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi sar għalhekk responsabbli għall-eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali ppreżentati mill-konvenuti fil-kawża prinċipali (
4
).
Fis-sentenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li miżura provviżorja li tippermetti lill-awtorità kompetenti ma tiħux deċiżjoni ġdida sakemm tingħata deċiżjoni dwar ir-rikors ippreżentat minnha kontra sentenza li tannulla deċiżjoni ta’ trasferiment, u li għandha bħala għan jew bħala effett li tissospendi t-terminu ta’ trasferiment, tista’ tiġi adottata biss meta l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni ta’ trasferiment tkun ġiet sospiża matul l-eżami tar-rikors fl-ewwel livell.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Preliminarjament, il-Qorti tal-Ġustizzja tfakkar li, konformement mal-Artikolu 29(1) tar-Regolament Dublin III, it-trasferiment tal-persuna kkonċernata lejn l-Istat Membru responsabbli għandu jseħħ l-iktar tard f’terminu ta’ sitt xhur mill-aċċettazzjoni minn Stat Membru ieħor tat-talba biex jieħu inkarigu ta’ jew jieħu lura l-persuna kkonċernata jew tad-deċiżjoni finali fuq ir-rikors meta jingħata effett sospensiv konformement mal-Artikolu 27(3) tar-Regolament Dublin III.
Minn dan isegwi li l-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea ried li, fil-każ li l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni ta’ trasferiment tkun ġiet sospiża, it-terminu ta’ trasferiment jibda’ jiddekorri biss minn meta d-deċiżjoni dwar rikors kontra deċiżjoni ta’ trasferiment tkun saret finali. Madankollu, huwa ma ppreċiżax skont liema modalitajiet proċedurali għandha tiġi applikata din ir-regola fil-każ tal-eżerċizzju ta’ rikors tat-tieni livell u, b’mod partikolari, jekk l-applikazzjoni tal-imsemmija regola tistax tinvolvi l-għoti ta’ miżuri provviżorji mill-qorti adita b’dak ir-rikors.
Fl-assenza ta’ leġiżlazzjoni tal-Unjoni fil-qasam, meta l-ordinament ġuridiku intern ta’ Stat Membru jkun iddeċieda li jistabbilixxi tali tieni livell ta’ ġurisdizzjoni, ikun għal tali ordinament ġuridiku intern, skont il-prinċipju tal-awtonomija proċedurali, li jirregola l-modalitajiet proċedurali tiegħu, inkluż il-ħruġ eventwali ta’ miżuri provviżorji. Dawn il-modalitajiet għandhom madankollu josservaw il-prinċipji ta’ ekwivalenza u ta’ effettività.
F’dan il-kuntest, jekk leġiżlazzjoni nazzjonali tipprevedi li l-qorti adita b’tali rikors fit-tieni livell tista’ tagħti, fuq it-talba tal-awtoritajiet kompetenti, miżuri provviżorji, hija ma tistax tidderoga mill-Artikolu 29(1) tar-Regolament Dublin III billi tipprevedi li tali miżuri għandhom, lil hinn mill-każijiet imsemmija f’din id-dispożizzjoni, l-effett li jipposponu minn meta jibda jiddekorri t-terminu ta’ trasferiment u għalhekk jipposponi l-iskadenza tiegħu. Issa, minn din id-dispożizzjoni jsegwi li t-terminu ta’ trasferiment jista’ jiddekorri mid-deċiżjoni finali dwar ir-rikors ippreżentat kontra d-deċiżjoni ta’ trasferiment biss sakemm l-eżekuzzjoni ta’ din tal-aħħar tkun ġiet sospiża matul l-eżami tar-rikors fl-ewwel livell.
Minn dan isegwi li miżura provviżorja li għandha bħala effett li tissospendi t-terminu ta’ trasferiment sakemm tingħata deċiżjoni dwar rikors fit-tieni livell tista’ tiġi adottata biss meta l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni ta’ trasferiment tkun ġiet sospiża sakemm tingħata deċiżjoni dwar ir-rikors tal-ewwel livell, skont l-Artikolu 27(3) jew (4) ta’ dan ir-regolament. F’tali sitwazzjoni, minn naħa, l-estensjoni tal-posponiment tat-terminu ta’ trasferiment sakemm tingħata deċiżjoni dwar ir-rikors tat-tieni livell tippermetti li jiġu żgurati opportunitajiet ugwali għall-partijiet u l-effettività tal-proċeduri ta’ appell. Fil-fatt, dan jiżgura li dan it-terminu ma jiskadix minkejja li l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni ta’ trasferiment tkun saret impossibbli bil-preżentata ta’ rikors kontra dik id-deċiżjoni. Min-naħa l-oħra, li tiġi suġġetta għall-adozzjoni ta’ miżura provviżorja l-estensjoni, fil-kuntest ta’ rikors tat-tieni livell, tal-effett sospensiv tar-rikors tal-ewwel livell dwar meta jibda jiddekorri t-terminu ta’ trasferiment tippermetti li jiġi evitat li l-preżentata ta’ rikors kontra sentenza li tannulla deċiżjoni ta’ trasferiment twassal b’mod sistematiku għal posponiment ta’ meta jibda jiddekorri dan it-terminu, li jista’ jdewwem l-eżami tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali tal-persuna kkonċernata.
Tali regola hija, għaldaqstant, ta’ natura li tiffavorixxi t-twettiq tal-għanijiet tar-Regolament Dublin III intiżi sabiex jiġi stabbilit metodu ċar u operazzjonali, ibbażat fuq kriterji oġġettivi u ġusti, kemm għall-Istati Membru kif ukoll għall-persuni kkonċernati, sabiex jiġi ddeterminat b’mod rapidu l-Istat Membru responsabbli għall-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.
Min-naħa l-oħra, meta l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni ta’ trasferiment ma tkunx ġiet sospiża sakemm ingħatat deċiżjoni dwar ir-rikors fl-ewwel livell, l-adozzjoni, fil-kuntest ta’ rikors tat-tieni livell, ta’ miżura provviżorja bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali tkun tippermetti, fil-fatt, lill-awtoritajiet kompetenti, li la kienu eżerċitaw il-possibbiltà li jissospendu ex officio l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni ta’ trasferiment li joffrilhom ir-Regolament Dublin III (
5
) u lanqas eżegwixxew id-deċiżjoni ta’ trasferiment matul l-eżami ta’ dak ir-rikors, li jipposponu meta jibda jiddekorri t-terminu ta’ trasferiment, previst minn dan ir-regolament (
6
) u b’dan il-mod li jevitaw li r-responsabbiltà għall-ipproċessar tal-applikazzjonijiet ta’ dawn il-persuni tiġi ttrasferita lill-Istat Membru rikjedent, skont l-imsemmi regolament (
7
). Dan ikun idewwem b’mod indebitu l-iżvolġiment tal-proċedura ta’ protezzjoni internazzjonali u jkun jippreġudika l-għanijiet imsemmija ta’ dan ir-regolament.
(
1
)	Regolament (UE) Nru 604/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex ikun iddeterminat liema hu l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali iddepożitata għand wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida (ĠU 2013, L 180, p. 31, rettifika fil-ĠU 2017, L 49, p. 50, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Dublin III”).
(
2
)	L-Artikolu 27 tar-Regolament Dublin III jirrigwarda r-rimedji kontra d-deċiżjonijiet ta’ trasferiment. Il-paragrafu 3 tiegħu jeżiġi li l-Istati Membri joffru lill-persuni kkonċernati rimedju li jista’ jwassal għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni ta’ trasferiment meħuda fil-konfront tagħhom.
(
3
)	L-Artikolu 29 tar-Regolament Dublin III jirrigwarda l-modalitajiet u t-termini ta’ trasferiment tal-persuni kkonċernati lejn l-Istat Membru responsabbli għall-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.
(
4
)	Konformement mal-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III, jekk it-trasferiment ma jsirx fit-terminu ta’ sitt xhur, l-Istat Membru responsabbli għall-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali huwa, bħala prinċipju, liberat mill-obbligu tiegħu li jieħu inkarigu jew jieħu lura l-persuna kkonċernata u r-responsabbiltà hija għalhekk ittrasferita lill-Istat Membru rikjedent.
(
5
)	L-Artikolu 27(4) tar-Regolament Dublin III jawtorizza lill-Istati Membri jipprevedu li l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jiddeċiedu ex officio li jissospendu l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni ta’ trasferiment, fil-każijiet li fihom is-sospensjoni la tirriżulta mill-effett tal-liġi u lanqas minn dak ta’ deċiżjoni ġudizzjarja, meta ċ-ċirkustanzi relatati ma’ din l-eżekuzzjoni jimplikaw li l-persuna kkonċernata għandha, sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni ġudizzjarja effettiva tagħha, tiġi awtorizzata tibqa’ fit-territorju tal-Istat Membru li adotta d-deċiżjoni ta’ trasferiment sal-adozzjoni ta’ deċiżjoni finali dwar ir-rikors ippreżentat kontra dik id-deċiżjoni.
(
6
)	Artikolu 29(1) tar-Regolament Dublin III.
(
7
)	Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III.