Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla)
3 ta’ Lulju 2025 (*)
“Appell – Miżuri restrittivi meħuda fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Bjelorussja fir-rigward tad-demokrazija, l-Istat tad-dritt u d-drittijiet tal-bniedem – Lista ta’ persuni, ta’ entitajiet u ta’ korpi li japplika għalihom l-iffriżar ta’ fondi u ta’ riżorsi ekonomiċi – Inklużjoni u żamma f’dawn il-listi tal-isem ta’ impriżi Bjelorussi li jappartjenu fil-kważi-totalità tagħhom lill-Istat – Kriterju ta’ inklużjoni marbut mal-‘appoġġ għar-reġim ta’ Lukashenko’ – Obbligu għal ċerti kumpanniji Bjelorussi li jappartjenu lill-Istat jew li huma kkontrollati minnu li jħallsu lil dan tal-aħħar parti mill-profitti tagħhom skont miżura obbligatorja tal-Istat”
Fil-Kawża C‑326/24 P,
li għandha bħala suġġett appell skont l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, ippreżentat fit‑2 ta’ Mejju 2024,
Grodno Azot AAT, stabbilita fi Grodno (il-Bjelorussja),
Khimvolokno Plant, stabbilita fi Grodno,
irrappreżentati inizjalment minn L. Engelen, advocaat, u N. Montag, avocată, sussegwentement minn M. Krestiyanova, avocate, u N. Montag, avocată,
appellanti,
il-parti l-oħra fil-kawża li hija:
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, irrappreżentat minn A. Antoniadis u A. Boggio-Tomasaz, bħala aġenti,
appellant,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla),
komposta minn M. L. Arastey Sahún, Presidenta tal-Awla, D. Gratsias, E. Regan, J. Passer u B. Smulders (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: L. Medina,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstemgħet l-Avukata Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        Permezz tal-appell tagħhom, Grodno Azot AAT u Khimvolokno Plant jitolbu l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tal‑21 ta’ Frar 2024 Grodno Azot u Khimvolokno Plant vs Il‑Kunsill (T‑117/22, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”, EU:T:2024:112), li permezz tagħha din ċaħdet ir-rikors tagħhom intiż għall-annullament, l-ewwel nett, tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (PESK) 2021/2125 tat‑2 ta’ Diċembru 2021 li timplimenta d-Deċiżjoni 2012/642/PESK dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Belarussja (ĠU 2021, L 430 I, p. 16), u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2021/2124 tat‑2 ta’ Diċembru 2021 li jimplimenta l-Artikolu 8a(1) tar-Regolament (KE) Nru 765/2006 dwar miżuri restrittivi fir-rigward tal-Belarussja (ĠU 2021, L 430 I, p. 1) (iktar ’il quddiem, flimkien, l-“atti kontenzjużi inizjali”), u, it-tieni nett, tad-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2023/421 tal‑24 ta’ Frar 2023 li temenda d-Deċiżjoni 2012/642/PESK dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Belarussja u l-involviment tal-Belarussja fl-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna (ĠU 2023, L 61, p.41, rettifiki fil-ĠU 2023, L 70, p. 56 u fil-ĠU 2023, L 90, p. 66), u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2023/419 tal‑24 ta’ Frar 2023 li jimplimenta l-Artikolu 8a tar-Regolament (KE) Nru 765/2006 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Belarussja u l-involviment tal-Belarussja fl-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna (ĠU 2023, L 61, p. 20, rettifiki fil-ĠU 2023, L 71, p. 45 u fil-ĠU 2023, L 90, p. 65), (iktar ’il quddiem, flimkien, l-“atti ta’ żamma kontenzjużi”), sa fejn dawn l-erba’ atti (iktar ’il quddiem, flimkien, l-“atti kontenzjużi”) jikkonċernawhom.
Il-kuntest ġuridiku u l-fatti li wasslu għall-kawża
2        Għall-finijiet ta’ dan l-appell, il-kuntest fattwali u ġuridiku ta’ din il-kawża, kif espost fil-punti 2 sa 17 tas-sentenza appellata jista’ jinġabar fil-qosor kif ġej.
3        Din il-kawża taqa’ fil-kuntest tal-miżuri restrittivi adottati mill-Unjoni Ewropea sa mis-sena 2004 minħabba l-gravità tas-sitwazzjoni fil-Bjelorussja fir-rigward tad-demokrazija, tal-Istat tad-dritt u tad-drittijiet tal-bniedem.
4        Fit‑18 ta’ Mejju 2006, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea adotta r-Regolament (KE) Nru 765/2006 dwar miżuri restrittivi kontra l-President Lukashenko u ċerti uffiċjali tal-Bjelorussja (ĠU 2008, L 352M, p. 432), li t-titolu tiegħu ġie ssostitwit, skont l-Artikolu 1(1) tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 588/2011 tal‑20 ta’ Ġunju 2011 (ĠU 2011, L 161, p. 1), b’dak ta’ “Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 765/2006 tat‑18 ta’ Mejju 2006 dwar miżuri restrittivi kontra l-Bjelorussja”.
5        Fil‑15 ta’ Ottubru 2012, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni 2012/642/PESK, dwar miżuri restrittivi kontra l-Bjelorussja (ĠU 2012, L 285, p. 1).
6        L-Artikolu 4(1) ta’ din id-deċiżjoni huwa fformulat kif ġej:
“Il-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kollha li jappartjenu lil, huma l-proprjetà ta’, huma miżmuma minn jew huma kkontrollati minn:
a)      persuni, entitajiet jew korpi responsabbli għal ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem jew għar-repressjoni tas-soċjetà ċivili u tal-oppożizzjoni demokratika, jew li l-attivitajiet tagħhom ikunu serjament jipperikolaw id-demokrazija jew l-istat tad-dritt fil-Bjelorussja, jew kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika, entità jew korp assoċjati magħhom, kif ukoll persuni ġuridiċi, entitajiet jew korpi li huma proprjetà ta’, jew ikkontrollati minnhom;
b)      persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi li jibbenefikaw mir-reġim ta’ Lukashenka jew jappoġġawh, kif ukoll persuni ġuridiċi, entitajiet jew korpi li huma proprjetà tagħhom jew ikkontrollati minnhom,
kif elenkat fl-Anness għandhom jiġu ffriżati.”
7        L-Artikolu 2(4) u (5) tar-Regolament Nru 765/2006, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 1014/2012 tas‑6 ta’ Novembru 2012 (ĠU 2012, L 307, p. 1), jirreferi għall-Artikolu 4(1)(a) u (b) tad-Deċiżjoni 2012/642 u jipprevedi l-istess kriterji ta’ inklużjoni fil-listi ta’ persuni, ta’ entitajiet u ta’ korpi li għalihom japplika l-iffriżar ta’ fondi u ta’ riżorsi ekonomiċi bħal dawk stabbiliti minn din l-aħħar dispożizzjoni, b’mod partikolari, il-kriterju ta’ “appoġġ” għar-“reġim ta’ Lukashenko” (iktar ’il quddiem il-“kriterju ta’ appoġġ għar-reġim ta’ Lukashenko”).
8        Fit‑2 ta’ Diċembru 2021, il-Kunsill adotta l-atti kontenzjużi inizjali. Mill-premessi 4 ta’ dawn jirriżulta li, “[m]inħabba l-gravità tas-sitwazzjoni fil-Belarussja, jenħtieġ li 17‑il persuna u 11‑il entità jinżiedu mal-lista ta’ persuni fiżiċi u ġuridiċi, entitajiet u korpi soġġetti għall-miżuri restrittivi”.
9        Permezz tal-atti inizjali kontenzjużi, l-inklużjoni “Kumpannija b’kapital azzjonarju miftuħa ‘Grodno Azot’ [inkluża] il-fergħa ‘Khimvolokno Plant’ tal-kumpannija b’kapital azzjonarju ‘Grodno Azot’” ġiet inkluża fit-Tabella B tal-lista li tinsab fl-Anness tad-Deċiżjoni 2012/642 u fit-Tabella B tal-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 765/2006 (iktar ’il quddiem, flimkien, il-“listi kontenzjużi”) għar-raġunijiet li ġejjin (iktar ’il quddiem l-“espożizzjoni tal-motivi”):
“Grodno Azot huwa produttur kbir tal-Istat li jipproduċi komponenti tan-nitroġenu, ibbażat fi Grodno. Lukashenk[o] iddeskriviha bħala ‘intrapriża importanti ħafna, waħda strateġika’. Grodno Azot huwa l-proprjetarja wkoll ta’ Khimvolokno Plant, li huwa manifattur kbir ta’ poliamidi u poliester u materjali kompożiti. Grodno Azot u Khimvolokno Plant tiegħu huma sors ta’ dħul sostanzjali għar-reġim ta’ Lukashenk[o]. Għaldaqstant, Grodno Azot qed jappoġġa lir-reġim ta’ Lukashenk[o].
Lukashenk[o] żar il-kumpannija u ltaqa’ mar-rappreżentanti tagħha, waqt li ddiskutew il-modernizzazzjoni tal-impjant u forom varji ta’ għajnuna tal-Istat. Lukashenk[o] wiegħed ukoll li ser jintuża self għall-bini ta’ impjant ġdid tan-nitroġenu fi Grodno. Għaldaqstant, Grodno Azot qed tibbenefika mir-reġim ta’ Lukashenk[o].
Il-ħaddiema ta’ Grodno Azot, inkluż l-impjegati tagħha fi Khimvolokno Plant, li ħadu sehem fi protesti paċifiċi kontra r-reġim u ħarġu bi strajk, ingħataw s-sensja, ġew intimidati u mhedda kemm mill-maniġment ta’ Grodno Azot kif ukoll mir-rappreżentati tar-reġim. Għaldaqstant, Grodno Azot hija responsabbli għar-repressjoni tas-soċjetà ċivili.”
10      Fl‑24 ta’ Frar 2023, il-Kunsill adotta l-atti taż-żamma kontenzjużi li permezz tagħhom żamm isem l-appellanti fuq il-listi kontenzjużi għal motivi essenzjalment identiċi għal dawk mogħtija fl-atti kontenzjużi inizjali.
Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
11      Permezz ta’ rikors tat‑2 ta’ Marzu 2022, kif adattat sussegwentement, l-appellanti talbu lill-Qorti Ġenerali tannulla l-atti kontenzjużi, sa fejn dawn jikkonċernawhom, billi bbażaw ruħhom, fir-rigward ta’ kull wieħed minn dawn l-atti, fuq żewġ motivi bbażati, essenzjalment, fuq żball fl-evalwazzjoni tal-fatti u fuq ksur tal-Artikolu 4(1)(a) u (b) tad-Deċiżjoni 2012/642.
12      Permezz tas-sentenza kkontestata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors tal-appellanti.
13      F’dan ir-rigward, fir-rigward, fl-ewwel lok, tat-talba għall-annullament parzjali tal-atti kontenzjużi inizjali, fl-ewwel lok, fil-punt 38 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeduċiet minn diversi elementi fattwali mressqa mill-appellanti u mill-Kunsill matul il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali, jew anki minn informazzjoni ppubblikata fuq sit internet, imsemmija fil-punti 33 sa 37 ta’ din is-sentenza, li l-Kunsill ma kienx wettaq żball ta’ evalwazzjoni tal-fatti meta qies li Grodno Azot kienet impriża kbira tal-Istat li ġiet deskritta mill-President Lukashenko bħala “intrapriża importanti ħafna, waħda strateġika”, li Grodno Azot kienet proprjetarja ta’ Khimvolokno Plant u li Grodno Azot u Khimvolokno Plant kienu sors sostanzjali ta’ dħul għar-reġim ta’ Lukashenko.
14      Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali eżaminat suċċessivament, fil-punti 44 sa 63 tas-sentenza appellata, l-argumenti mqajma mill-appellanti intiżi sabiex jikkontestaw il-klassifikazzjoni tal-elementi stabbiliti fil-punt 38 ta’ din is-sentenza bħala appoġġ għar-reġim ta’ Lukashenko, sabiex tikkonkludi, fil-punt 64 ta’ dik is-sentenza, li l-Kunsill ma wettaqx żball ta’ liġi meta qies li l-pożizzjoni tal-appellanti fl-ekonomija Bjelorussa, il-fatt li huma jappartjenu lill-Istat kif ukoll il-fatt li huma kienu jirrappreżentaw sors sostanzjali ta’ dħul għar-reġim ta’ Lukashenko kienu jikkostitwixxu, meħuda flimkien, elementi suffiċjenti sabiex jitqies li huma kienu qegħdin isostnu l-imsemmi reġim fis-sens tal-Artikolu 4(1)(b) tad-Deċiżjoni 2012/642.
15      B’mod partikolari, il-Qorti Ġenerali, l-ewwel, qieset, fil-punti 47 u 48 tas-sentenza appellata, li, kuntrarjament għall-allegazzjonijiet tal-appellanti, mill-motivi tal-atti kontenzjużi inizjali kien jirriżulta, minn naħa, li l-Kunsill ma kienx ibbaża ruħu biss fuq il-fatt li l-appellanti kienu jappartjenu lill-Istat Bjelorussu sabiex iqis li huma kienu qegħdin isostnu r-reġim ta’ Lukashenko, iżda kien ħa inkunsiderazzjoni wkoll għal dan l-għan numru ta’ elementi fosthom il-fatt li dawn kienu jirrappreżentaw sors sostanzjali ta’ dħul għal dan ir-reġim u, min-naħa l-oħra, li l-Kunsill ma kienx ikkunsidra li kull impriża li tappartjeni lill-Istat kienet awtomatikament sors ta’ dħul għal dan ir-reġim, iżda kien ikkunsidrat li l-fatt li l-appellanti kienu sors ta’ dħul għall-imsemmija skema kien jiżdied mal-fatt li huma kienu jappartjenu lill-Istat.
16      F’dan il-kuntest, fil-punti 49 u 50 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali rriferiet b’mod partikolari għall-ġurisprudenza tagħha dwar il-formulazzjoni ċara u preċiża tal-Artikolu 4(1)(b) tad-Deċiżjoni 2012/642, li jirrigwarda l-persuni u l-entitajiet li “jappoġġaw [ir-reġim ta’ Lukashenko]”, kif ukoll dwar l-għan intiż minn din id-dispożizzjoni.
17      Barra minn hekk, fil-punti 51 u 52 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali, billi bbażat ruħha fuq il-kliem tal-premessa 6 tad-Deċiżjoni 2012/642, irrilevat li l-Artikolu 4(1)(b) ta’ din id-deċiżjoni jkopri mhux biss l-appoġġ politiku lil dan ir-reġim, iżda wkoll l-appoġġ finanzjarju jew materjali lil dan tal-aħħar.
18      It-tieni nett, fil-punti 54 sa 56 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argument tal-appellanti li huma ma kinux jikkontrollaw l-użu li kien isir mir-riżorsi mħallsa lill-Istat Bjelorussu u li dawn ma kinux iservu sabiex jiffinanzjaw l-ispejjeż personali tal-President Lukashenko, u kkonkludiet fil-punt 57 ta’ dik is-sentenza li, peress li l-Kunsill qies li l-appellanti kienu jirrappreżentaw sors ta’ dħul għar-reġim ta’ Lukashenko sabiex jiġi applikat il-kriterju ta’ appoġġ għar-reġim, għal dan l-għan, huwa ma kellux għalfejn juri li l-appellanti, minħabba l-kontribuzzjonijiet finanzjarji tagħhom, kienu responsabbli għal ksur tad-drittijiet tal-bniedem, tad-demokrazija u tal-Istat tad-dritt jew għar-repressjoni tas-soċjetà ċivili u tal-oppożizzjoni demokratika.
19      It-tielet nett, fil-punti 59 sa 63 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argument tal-appellanti li d-dividendi li huma kellhom l-obbligu li jħallsu lill-Istat Bjelorussu skont id-Digriet tal-President tar-Repubblika tal-Bjelorussja Nru 637 tat‑28 ta’ Diċembru 2005
dwar il-proċedura ta’ inklużjoni fil-baġit ta’ parti mill-profitti tal-impriżi tal-Istat, tal-assoċjazzjonijiet tal-Istat li huma organizzazzjonijiet kummerċjali, kif ukoll tad-dħul minn dividendi (ishma tal-kapital azzjonarju) tal-kumpanniji ekonomiċi miżmuma mill-Istat jew mill-komuni, u għall-formazzjoni ta’ fond baġitarju speċifiku tal-Istat għall-iżvilupp nazzjonali (Reġistru nazzjonali tal-atti ġuridiċi tar-Repubblika tal-Bjelorussja Nru 1/7075 tad‑29 ta’ Diċembru 2005 iktar ’il quddiem id-“Digriet Nru 637/2005”), meta dawn kienu jagħmlu profitt, kellhom jiġu assimilati ma’ “taxxi” u għalhekk ma setgħux, konformement mal-ġurisprudenza tagħha li tirriżulta b’mod partikolari mis-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2015, Chyzh et vs Il‑Kunsill, (T‑276/12, EU:T:2015:748, punt 169), jikkostitwixxu appoġġ lir-reġim ta’ Lukashenko, fis-sens tal-Artikolu 4(1)(b) tad-Deċiżjoni 2012/642.
20      F’dan ir-rigward, minn naħa, il-Qorti Ġenerali rrilevat, fil-punt 61 tas-sentenza appellata, li mill-paragrafu 1.1 tad-Digriet Nru 637/2005 jirriżulta li l-obbligu li titħallas parti mill-profitti lill-Istat jew lil entitajiet infrastatali kien jikkonċerna biss kategorija ddefinita ta’ operaturi ekonomiċi u mhux il-persuni taxxabbli Bjelorussi kollha.
21      Min-naħa l-oħra, fil-punt 62 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali indikat li mill-kliem tal-paragrafu 1.2 tad-Digriet Nru 637/2005 jirriżulta li l-ħlas inkwistjoni kien formalment differenti mit-taxxi u kien jiżdied magħhom.
22      Minn dan il-Qorti Ġenerali ddeduċiet, fil-punt 63 tas-sentenza appellata, li l-fatt li l-appellanti kienu obbligati jħallsu parti mill-profitti tagħhom lill-Istat skont id-Digriet Nru 637/2005 ma kienx jikkontradixxi l-evalwazzjoni li huma kienu qegħdin jappoġġjaw finanzjarjament ir-reġim ta’ Lukashenko, iżda jikkonferma din l-evalwazzjoni peress li, permezz ta’ dan id-digriet, l-imsemmi reġim kien żied il-kontroll li huwa kien diġà jeżerċita, inkwantu uniku azzjonist, fuq ir-riżorsi tal-appellanti billi żgura ruħu li jkollu regolarment parti mill-profitti li huma kienu jagħmlu.
23      Fir-rigward, fit-tieni lok, tat-talba għall-annullament parzjali tal-atti ta’ żamma kontenzjużi, il-Qorti Ġenerali rrilevat, fil-punt 74 tas-sentenza appellata, li żewġ artikoli ppubblikati fuq l-internet kienu ġew miżjuda mal-fajl ikkostitwit mill-Kunsill waqt l-adozzjoni ta’ dawn l-atti. Skont l-ewwel artikolu ppubblikat fit‑18 ta’ April 2022, wara li rreġistrat telf fl‑2020, Grodno Azot kienet għamlet profitt nett ta’ kważi
530 000 000 rubli Bjelorussi (BYN) (madwar EUR 175 000 000) fl‑2021 u kienet ħabbret il-ħlas ta’ iktar minn BYN 100 000 000 (madwar EUR 33 195 000) ta’ dividendi. Skont it-tieni artikolu, ippubblikat fl‑20 ta’ Ottubru 2022, il-Ministru għall-Ekonomija Bjelorussa kien iddikjara li d-dħul ta’ Grodno Azot kien żdied bi kważi 20 % bejn ix-xahar ta’ Jannar u x-xahar ta’ Awwissu 2022. Skont il-Qorti Ġenerali, l-appellanti ma kkontestawx il-fondatezza ta’ din l-informazzjoni. Minn dan hija kkonkludiet, fil-punt 75 tas-sentenza appellata, li l-Kunsill ma kienx wettaq żball ta’ evalwazzjoni meta qies, wara eżami mill-ġdid tas-sitwazzjoni tal-appellanti, li dawn kienu jirrappreżentaw sors sostanzjali ta’ dħul għar-reġim ta’ Lukashenko.
It-talbiet tal-partijiet
24      L-appellanti jitolbu li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–        tannulla s-sentenza appellata;
–        tiddeċiedi definittivament dwar it-tilwima, jekk din hija fi stat li tiġi deċiża;
–        sussidjarjament, tibgħat lura l-kawża lill-Qorti Ġenerali għal eżami mill-ġdid; u
–        tikkundanna lill-Kunsill għall-ispejjeż tal-proċeduri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, kif ukoll għal dawk tal-proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali.
25      Il-Kunsill jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–        tiċħad l-appell;
–        sussidjarjament, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li tannulla s-sentenza appellata u li tagħti hija stess deċiżjoni finali, tiċħad ir-rikors għall-annullament tal-atti kontenzjużi, u
–        tikkundanna lill-appellanti għall-ispejjeż kemm tal-proċedura fl-ewwel istanza kif ukoll tal-proċedura tal-appell.
Fuq l-appell
26      L-appellanti jqajmu erba’ aggravji insostenn tal-appell tagħhom. L-ewwel aggravju huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipji u tar-regoli ġuridiċi dwar l-oneru tal-prova. It-tieni aggravju jirrigwarda interpretazzjoni żbaljata tan-natura u tal-funzjoni tad-dividendi f’dan il-każ u f’kull sistema fiskali. It-tielet motiv huwa bbażat fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni marbut mal-assenza ta’ analiżi tan-natura “sostanzjali” tal-allegat appoġġ ekonomiku. Permezz tar-raba’ aggravju tagħhom, l-appellanti jsostnu ksur tal-Artikolu 4(1)(b) tad-Deċiżjoni 2012/642.
Fuq l-ewwel aggravju
L-argumenti tal-partijiet
27      Permezz tal-ewwel aggravju tagħhom, li jirrigwarda l-punti 32, 36 sa 39, 42, 47, 48, 52, 55 u 57 tas-sentenza appellata, l-appellanti jsostnu li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi sa fejn, sabiex tasal għall-konklużjoni li l-Kunsill ma wettaqx żball ta’ evalwazzjoni meta kkonstata li dawn kienu sors sostanzjali ta’ dħul għar-reġim ta’ Lukashenko, din il-qorti bbażat ruħha esklużivament fuq l-informazzjoni dwar id-dividendi meta din ma kinitx tinsab u lanqas ma kienet imsemmija fl-ewwel fajl ta’ provi tal-Kunsill. Meta għamlet dan, il-Qorti Ġenerali ġġustifikat retroattivament ir-raġuni ta’ inklużjoni mill-Kunsill abbażi tal-appoġġ għar-reġim, li hija inverżjoni tal-oneru tal-prova u ksur ta’ prinċipji u regoli oħra dwar il-provi. Il-Kunsill, meta jiddeċiedi li jimponi miżura restrittiva, għandu jkollu, fil-fajl tal-provi inizjali, l-elementi rilevanti kollha għal dan l-għan li, f’dan il-każ, manifestament ma huwiex il-każ tal-informazzjoni msemmija iktar ’il fuq.
28      L-ewwel fajl ta’ provi tal-Kunsill kien jinkludi biss, fir-rigward tal-provi intiżi li juru l-fatt li l-appellanti huma “sors ta’ dħul sostanzjali għar-reġim ta’ Lukashenko”, estratt mis-sit internet tal-appellanti li jippreżenta d-daqs tagħhom kif ukoll informazzjoni dwar il-profitti netti tagħhom fl‑2018 u dwar id-dħul mill-bejgħ tagħhom fl‑2020. Issa, ebda wieħed minn dawn l-elementi ma jispjega, bl-ebda mod, kif l-appellanti taw appoġġ ekonomiku sostanzjali lil dan ir-reġim.
29      B’mod partikolari, f’dan l-ewwel fajl, ma sar l-ebda riferiment, lanqas indirettament, għad-dividendi mħallsa mill-appellanti lill-Istat Bjelorussu. Provi dwar id-dividendi ġew ipprovduti mill-appellanti fir-rikors tagħhom. Għalkemm il-Qorti Ġenerali ppreżentat dawn l-elementi bħala provi addizzjonali, mill-punti 52 u 55 tas-sentenza appellata jirriżulta li hija bbażat il-konklużjoni tagħha li l-appellanti kienu jipprovdu appoġġ lir-reġim billi kienu sors sostanzjali ta’ dħul għal dan tal-aħħar biss fuq dawn il-provi.
30      Għalhekk, bi ksur tal-prinċipji relatati mal-oneru tal-prova mfakkra fis-sentenza tat‑18 ta’ Lulju 2013, Il‑Kummissjoni et vs Kadi (C‑584/10 P, C‑593/10 P u C‑595/10 P, EU:C:2013:518, punti 120 u 121), il-Qorti Ġenerali bbażat ruħha fuq provi li l-Kunsill ma kienx jaf bihom qabel it‑2 ta’ Marzu 2022, data li fiha l-appellanti ppreżentawhom, meta l-inklużjoni saret fit‑2 ta’ Diċembru 2021.
31      Fil-każ li mill-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali jirriżulta li din tista’ tibbaża ruħha fuq provi prodotti minn rikorrent mhux biss li jiskaġunaw, iżda wkoll inkriminanti sabiex jikkorroboraw jew isaħħu l-provi kkunsidrati mill-Kunsill sabiex jibbaża l-miżuri restrittivi inkwistjoni, f’dan il-każ ma jkun hemm ebda prova li għandha tiġi kkorroborata jew issostanzjata. Fil-fatt, il-Qorti Ġenerali bbażat ruħha sempliċement fuq provi li lanqas biss issemmew fil-fajl tal-prova tal-Kunsill u b’hekk kitbet mill-ġdid, fil-fatt, il-motivazzjoni pprovduta minn dan tal-aħħar.
32      Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ma osservatx il-prinċipji u r-regoli dwar l-oneru tal-prova sa fejn hija kkonkludiet, minn naħa, li huma stabbiliti l-fatti deskritti fl-espożizzjoni tal-motivi li jsostnu l-allegazzjoni li l-appellanti huma “sors ta’ dħul sostanzjali għar-reġim ta’ Lukashenko” u, min-naħa l-oħra, li dawn jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 4(1)(b) tad-Deċiżjoni 2012/642.
33      Il-Kunsill jikkontesta l-argument tal-appellanti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
34      Sabiex tivverifika jekk il-Qorti Ġenerali kisritx ir-regoli dwar l-oneru tal-prova fil-qasam ta’ miżuri restrittivi, għandu jitfakkar li, waqt l-istħarriġ ta’ tali miżuri, il-qrati tal-Unjoni għandhom, konformement mas-setgħat li huma għandhom bis-saħħa tat-trattati, jiżguraw stħarriġ, bħala prinċipju komplet, tal-legalità tal-atti kollha tal-Unjoni (sentenza tad‑29 ta’ Novembru 2018, Bank Tejerat vs Il‑Kunsill, C‑248/17 P, EU:C:2018:967, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
35      L-effettività tal-istħarriġ ġudizzjarju ggarantit bl-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea teżiġi li, fir-rigward tal-istħarriġ tal-legalità tal-motivi li fuqhom hija bbażata d-deċiżjoni li isem persuna jiġi inkluż fil-lista ta’ persuni li huma suġġetti għal miżuri restrittivi, il-qorti tal-Unjoni għandha tiżgura ruħha li din id-deċiżjoni, li għandha portata individwali għal din il-persuna, tkun ibbażata fuq bażi fattwali solida biżżejjed. Dan jimplika, f’dan il-każ, verifika tal-fatti allegati fl-espożizzjoni tal-motivi li huma l-bażi tal-imsemmija atti kontenzjużi, b’mod li l-istħarriġ ġudizzjarju ma jkunx limitat għall-evalwazzjoni plawżibbiltà astratta tal-motivi invokati, iżda jirrigwarda l-punt dwar jekk dawn il-motivi, jew, tal-inqas wieħed minnhom ikkunsidrat bħala suffiċjenti fih innifsu sabiex isostni dawn l-istess atti, humiex sostnuti. Barra minn hekk, hija l-awtorità kompetenti tal-Unjoni li għandha l-obbligu, fil-każ ta’ kontestazzjoni, li tistabbilixxi l-fondatezza tal-motivi meqjusa kontra l-persuna kkonċernata, u mhux din tal-aħħar li għandha tipproduċi l-prova negattiva tal-assenza ta’ fondatezza ta’ dawn il-motivi (sentenza tad‑29 ta’ Novembru 2018, Bank Tejerat vs Il‑Kunsill, C‑248/17 P, EU:C:2018:967, punt 39 u l-ġurisprudenza ċċitata).
36      F’dan il-każ, għandu jiġi enfasizzat li, kif ġie kkonstatat fil-punt 37 tas-sentenza appellata, fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħhom ippreżentati quddiem il-Qorti Ġenerali, l-appellanti rrikonoxxew li, matul il-perijodu bejn is-sena 2018 u s-sena 2020, huma ħallsu lill-Istat Bjelorussu parti mill-profitti tagħhom u pproduċew dokumenti relatati ma’ dawn il-ħlasijiet. Għalhekk, l-appellanti kkonfermaw iċ-ċirkustanza essenzjali li huma kienu jirrappreżentaw sors ta’ dħul għar-reġim ta’ Lukashenko.
37      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kunsill ma kienx obbligat li jressaq provi biex isostni l-fondatezza ta’ dan il-fatt essenzjali sabiex tiġi pprovata l-fondatezza tal-motivi, hekk kif jirriżulta mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 35 ta’ din is-sentenza.
38      Il-fatt li l-appellanti ppreżentaw l-informazzjoni dwar l-imsemmija ħlasijiet bħala elementi “li jiskaġunaw” huwa irrilevanti, kif osservat ġustament il-Qorti Ġenerali fil-punt 37 tas-sentenza appellata.
39      Għaldaqstant, ma jistax jitqies li, billi ħadet inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, din l-informazzjoni prodotta matul l-istanza mill-appellanti dwar il-ħlasijiet lill-Istat Bjelorussu ta’ parti mill-profitti tagħhom sabiex jiġi ddeterminat jekk dawn il-ħlasijiet kinux jikkostitwixxu appoġġ lir-reġim ta’ Lukashenko li jiġġustifika l-inklużjoni tagħhom fil-lista ta’ persuni u ta’ entitajiet li huma s-suġġett ta’ miżuri restrittivi fil-forma ta’ ffriżar ta’ fondi u ta’ riżorsi ekonomiċi, il-Qorti Ġenerali qalbet l-oneru tal-prova fuq il-Kunsill (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Novembru 2018, Bank Tejarat vs Il‑Kunsill, C‑248/17 P, EU:C:2018:967, punt 41).
40      Sa fejn l-appellanti jenfasizzaw l-importanza tal-fatt li d-data dwar il-ħlasijiet ta’ parti mill-profitti tagħhom tissemma mill-Kunsill fl-espożizzjoni tal-motivi jew tiġi rreġistrata fil-fajl ippreżentat insostenn ta’ din l-espożizzjoni u għalhekk espressament meħuda inkunsiderazzjoni minn din l-istituzzjoni waqt l-adozzjoni tal-miżura restrittiva kkonċernata, li jeskludi l-komunikazzjoni tagħhom a posteriori, huma jidhru li jressqu fir-realtà argument ibbażat fuq il-fatt li l-Qorti Ġenerali, b’mod żbaljat, naqset milli tikkonstata ksur mill-imsemmija istituzzjoni tar-rekwiżit ta’ motivazzjoni previst fl-Artikolu 296 TFUE.
41      F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrelevat li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-obbligu ta’ motivazzjoni fir-rigward ta’ att li jikkawża preġudizzju, li jikkostitwixxi korollarju għall-prinċipju tar-rispett tad-drittijiet tad-difiża, għandu l-għan, minn naħa, li jipprovdi lill-persuna kkonċernata indikazzjoni suffiċjenti dwar jekk l-att huwiex fondat jew jekk huwiex eventwalment ivvizzjat b’xi żball li jippermetti l-kontestazzjoni tal-validità tiegħu quddiem il-qorti tal-Unjoni u, min-naħa l-oħra, li jippermetti lil din tal-aħħar li teżerċita l-istħarriġ tagħha tal-legalità ta’ dak l-att (sentenza tal‑15 ta’ Novembru 2012, Il‑Kunsill vs Bamba, C‑417/11 P, EU:C:2012:718, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
42      Barra minn hekk, fir-rigward b’mod partikolari tal-atti li jimponu miżuri restrittivi, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li ma huwiex importanti li dawn l-atti ma semmewx espliċitament ċerti ħlasijiet sabiex jiġu kkaratterizzati l-modalitajiet u l-portata tal-appoġġ finanzjarju mogħti lill-Gvern tal-Istat terz li huwa s-suġġett ta’ tali miżuri. Fil-fatt, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, in-natura suffiċjenti tal-motivazzjoni ta’ att għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-kuntest ta’ dan l-att kif ukoll tar-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw il-qasam ikkonċernat, anki jekk att li jikkawża preġudizzju jkun motivat b’mod suffiċjenti peress jiġi adottat f’kuntest magħruf mill-persuna kkonċernata, li jippermettilha tifhem il-miżura meħuda fil-konfront tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Mejju 2016, Bank of Industry and Mine vs Il‑Kunsill, C‑358/15 P, EU:C:2016:338, punt 63 u l-ġurisprudenza ċċitata).
43      Issa, fid-dawl tal-informazzjoni pprovduta lilhom fl-espożizzjoni tal-motivi u fil-fajl tal-Kunsill, jiġifieri, essenzjalment, dik dwar il-fatt li, bħala impriżi tal-Istat, huma kellhom jitqiesu li jipprovdu appoġġ finanzjarju lir-reġim ta’ Lukashenko minħabba, evidentement, il-ħlas ta’ parti mill-profitti tagħhom lill-Istat Bjelorussu, l-atti kontenzjużi kienu suffiċjentement motivati peress li, minn naħa, l-appellanti setgħu jikkontestaw u effettivament ikkontestaw quddiem il-Qorti Ġenerali r-rilevanza, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-kriterju ta’ appoġġ għar-reġim ta’ Lukashenko, tal-imsemmija ħlasijiet, li, għandu jitfakkar, kienu ssemmew mill-appellanti stess, u, min-naħa l-oħra, din il-motivazzjoni ppermettiet lill-Qorti Ġenerali teżerċita l-istħarriġ tal-legalità ta’ dawn l-atti.
44      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud.
Fuq it-tieni aggravju
L-argumenti tal-partijiet
45      Permezz tat-tieni aggravju tagħhom, li jirrigwarda l-punti 60 sa 67 tas-sentenza appellata, l-appellanti jsostnu li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta ċaħdet l-argument tagħhom li d-dividendi mħallsa lill-Istat Bjelorussu skont id-Digriet Nru 637/2005 kellhom, fid-dawl tan-natura u tal-funzjoni tagħhom, jiġu assimilati ma’ taxxi, b’tali mod li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali, dawn ma jistgħux, bħala prinċipju, jikkostitwixxu appoġġ għar-reġim ta’ Lukashenko, fis-sens tal-Artikolu 4(1)(b) tad-Deċiżjoni 2012/642. B’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali interpretat b’mod żbaljat in-natura u l-funzjoni mhux biss tad-dividendi f’dan il-każ li huma ta’ natura obbligatorja, iżda wkoll ta’ kull sistema fiskali, ikun liema jkun l-Istat ikkonċernat, u dan billi rrifjutat li tassimila dawn id-dividendi ma’ taxxi minħabba li t-taxxi japplikaw għall-persuni taxxabbli Bjelorussi kollha filwaqt li l-kalkolu tal-imsemmija dividendi jikkorrispondi għal bażi partikolari ddefinita fid-Digriet Nru 637/2005, u li l-ħlas tagħhom jikkonċerna biss kategorija speċifika ta’ entitajiet.
46      Fl-ewwel lok, kuntrarjament għal dak li kkonkludiet il-Qorti Ġenerali, mhux il-persuni taxxabbli Bjelorussi kollha jħallsu l-istess taxxi. Is-sistemi fiskali kollha, madwar id-dinja kollha, jiddefinixxu s-suġġett tat-taxxa kkonċernata u l-persuni li huma responsabbli għall-ħlas tagħha u, f’dan il-każ, huma l-impriżi Bjelorussi tal-Istat li huma obbligati jħallsu dividendi obbligatorji. Barra minn hekk, id-Digriet Nru 637/2005 jiddistingwi kategoriji differenti ta’ impriżi li jappartjenu lill-Istat, jiġifieri l-impriżi li jappartjenu kompletament lill-Istat u dawk li l-Istat għandu tal-inqas 50 % tal-ishma tagħhom. Diversi taxxi fil-Bjelorussja, bħad-dividendi obbligatorji, jirrigwardaw kategoriji speċifiċi ta’ persuni. L-issuġġettar tal-impriżi tal-Istat għall-ħlas ta’ dividendi obbligatorji ma huwiex differenti mill-applikazzjoni selettiva ta’ taxxi oħra.
47      Fit-tieni lok, fil-punt 62 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-fatt li, bħal kull taxxa Bjelorussa oħra, u bħal fi kwalunkwe post ieħor fid-dinja, il-kalkolu tad-dividendi obbligatorji fil-Bjelorussja jsir abbażi ta’ bażi taxxabbli ddeterminata, f’dan il-każ, konformement mat-tieni subparagrafu tal-paragrafu 1.2 tad-Digriet Nru 637/2005.
48      Fit-tielet lok, il-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali fil-punt 63 tas-sentenza appellata li l-Istat Bjelorussu, “bħala l-uniku azzjonist”, sempliċement żied il-kontroll tiegħu fuq il-kumpanniji bħall-appellanti billi impona tqassim obbligatorju tal-profitti tmur kontra l-punt 33 ta’ din is-sentenza, li jipprovdi li dan l-Istat kellu biss “99.96 % [tal-kapital azzjonarju tal-appellanti]”.
49      Din il-konklużjoni hija illoġika għaliex, bħala azzjonist uniku jew anki maġġoritarju ta’ impriżi, Stat diġà jippossjedi l-kontroll tagħhom u ma jistax iżidu. Għalhekk, l-Istat jista’ jiddeċiedi unilateralment dwar id-distribuzzjoni tad-dividendi.
50      Fir-raba’ lok, jeżistu elementi oħra, injorati mill-Qorti Ġenerali, li jikkonfermaw li d-dividendi obbligatorji fil-Bjelorussja huma taxxi.
51      L-ewwel nett, il-ġbir tad-dividendi obbligatorji fil-Bjelorussja jaqa’ taħt il-kompetenza tal-awtoritajiet fiskali, konformement mal-proċeduri fiskali applikabbli. It-tieni nett, l-approċċ li jikkonsisti fil-ġbir ta’ dividendi wara t-taxxa fuq il-kumpanniji huwa ispirat mill-prinċipju ta’ tassazzjoni tal-profitti eċċezzjonali. It-tielet nett, diversi taxxi Bjelorussi joriġinaw minn atti legali oħra minbarra l-Kodiċi tat-Taxxa. Ir-raba’ nett, l-assenza ta’ ħlas jew il-ħlas tardiv tad-dividendi obbligatorji huma ssanzjonati bl-istess mod bħall-assenza ta’ ħlas jew il-ħlas tardiv tat-taxxi. Il-ħames nett, id-dividendi obbligatorji kif ukoll it-taxxa fuq il-kumpanniji jitħallsu lill-istess benefiċjarju u fuq l-istess kont bankarju. Is-sitt nett, bħal kull taxxa oħra, dejn fir-rigward tal-ħlas ta’ dividendi obbligatorji jista’ jiġi kkumpensat permezz ta’ kreditu li jirriżulta minn ħlas żejjed fir-rigward ta’ taxxa oħra, bħat-taxxa fuq il-kumpanniji. Is-seba’ nett, kuntrarjament għad-dividendi ordinarji, li għalihom il-kumpannija li tħallashom taġixxi bħala aġent fiskali u żżomm it-taxxi fuq id-dividendi mqassma, li hija tħallas lit-Teżor Pubbliku, ebda taxxa ma hija imposta fuq id-dividendi obbligatorji Bjelorussi, skont il-prinċipju li ma jistax ikun hemm taxxa fuq it-taxxa stabbilita fl-Artikolu 166 tal-Kodiċi Fiskali Bjelorussu.
52      Il-Kunsill isostni li l-argument tal-appellanti huwa, prinċipalment, parzjalment inammissibbli, fir-rigward tal-allegazzjonijiet diretti kontra l-punti 61 u 62 tas-sentenza appellata sa fejn dawn il-punti jinkludu konstatazzjonijiet fattwali, u parzjalment infondati. Sussidjarjament, il-Kunsill isostni li tali argument huwa infondat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
53      Għandu jiġi kkonstatat, kif għamlet il-Qorti Ġenerali fil-punt 37 tas-sentenza appellata, li, fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħhom, l-appellanti “jikkonstataw li [huma] [kienu] ħallsu dividendi” lill-Istat Bjelorussu li għandu l-kważi-totalità tal-kapital ta’ Grodno Azot u li barra minn hekk huma pproduċew dokument li minnu jirriżulta li din il-kumpannija ħallset lill-baġit tar-Repubblika tal-Belarussja dividendi fl-ammont ta’ BYN 8 481 000 (madwar EUR 3 526 000) fl‑2018, ta’ BYN 34 200 000 (madwar EUR 14 604 000) fl‑2019 u ta’ BYN 6 835 000 (madwar EUR 2 462 000) fl‑2020.
54      Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali setgħet ġustament tqis, fil-punt 64 tas-sentenza appellata, li l-Kunsill ma wettaqx żball ta’ liġi meta qies li l-appellanti kienu jirrappreżentaw “sors sostanzjali
ta’ dħul għar-reġim ta’ Lukashenko” u li dan il-fatt, meħud flimkien mal-pożizzjoni tal-appellanti fl-ekonomija Bjelorussa u l-fatt li huma kienu jappartjenu lill-Istat għal 99.96 % tal-kapital tagħhom, kienu jikkostitwixxu elementi suffiċjenti sabiex jitqies li huma kienu jipprovdu appoġġ lill-imsemmi reġim fis-sens tal-Artikolu 4(1)(b) tad-Deċiżjoni 2012/642, peress li din id-dispożizzjoni kienet tirrigwarda b’mod partikolari l-persuni u l-entitajiet li jsostnu finanzjarjament dan l-istess reġim (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Mejju 2016, Bank of Industry and Mine vs Il‑Kunsill, C‑358/15 P, EU:C:2016:338, punt 81).
55      Tali interpretazzjoni tal-kriterju ta’ appoġġ għar-reġim ta’ Lukashenko, sa fejn tikkonċentra fuq l-appoġġ finanzjarju mogħti lil dan ir-reġim, taqa’ barra minn hekk taħt l-għan prinċipali ta’ din id-dispożizzjoni, jiġifieri dak li tiżdied il-pressjoni eżerċitata fuq l-imsemmi reġim sabiex dan itemm il-ksur gravi u persistenti fil-Bjelorussja tad-drittijiet tal-bniedem, tad-demokrazija u tal-Istat tad-dritt kif ukoll tar-repressjoni tas-soċjetà ċivili u tal-oppożizzjoni demokratika.
56      F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li l-klassifikazzjoni bħala taxxa jew dividendi li abbażi tagħhom is-somom jitħallsu lill-Istat Bjelorussu ma hijiex determinanti sabiex jiġi identifikat “appoġġ lir-reġim ta’ Lukashenko”, fis-sens tal-Artikolu 4(1)(b) tad-Deċiżjoni 2012/642. Fil-fatt, fiż-żewġ każijiet, dawn huma somom imħallsa lill-Istat minn entità li dan tal-aħħar għandu l-kważi-totalità tal-kapital tagħha, skont leġiżlazzjoni tal-Istat li timponi dan il-ħlas. L-esklużjoni ta’ tali ħlasijiet minn dan il-kunċett ta’ “appoġġ għar-reġim ta’ Lukashenko”, għas-sempliċi raġuni li s-somom dovuti huma kklassifikati bħala taxxi, tista’ tippermetti li r-regoli tal-Unjoni jiġu evitati permezz ta’ żieda fir-rata ta’ tassazzjoni tal-profitti, miksuba minn tali entitajiet, inkambju għal tnaqqis fl-ammont tad-dividendi, li l-ħlas tagħhom favur l-Istat huwa ntaxxat mid-dritt Bjelorussu meta impriża li tappartjeni lill-Istat Belarussu tagħmel profitti (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑12 ta’ Mejju 2016, Bank of Industry and Mine vs Il‑Kunsill, C‑358/15 P, EU:C:2016:338, punt 80).
57      Minn dan isegwi li, sa fejn l-appellanti jikkritikaw lill-Qorti Ġenerali talli, fil-punt 59 tas-sentenza appellata, illimitat indebitament il-kunċett ta’ “taxxa” f’dan il-kuntest u, konsegwentement, fil-punti 60 sa 62 ta’ din is-sentenza, ikkonstatat b’mod żbaljat li l-ħlasijiet tagħhom lill-Istat Bjelorussu ma setgħux jiġu assimilati ma’ tali taxxi, l-argument tagħhom huwa ineffettiv, peress li ma jistax, fi kwalunkwe każ, jikkontesta l-konklużjoni li waslet għaliha l-Qorti Ġenerali, fil-punt 64 tal-imsemmija sentenza u mfakkra fil-punt 54 ta’ din is-sentenza, li f’dan il-każ kienu jeżistu elementi suffiċjenti sabiex jitqies li l-appellanti kienu jipprovdu “appoġġ lir-reġim ta’ Lukashenko”, fis-sens tal-Artikolu 4(1)(b) tad-Deċiżjoni 2012/642.
58      L-istess japplika għall-argument tal-appellanti dwar il-punt 63 tas-sentenza appellata. B’mod partikolari, f’dan il-punt, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-obbligu tal-appellanti, abbażi tad-dritt Bjelorussu, li jħallsu parti mill-profitti tagħhom lill-Istat “jikkonferma” l-evalwazzjoni li huma kienu qegħdin jappoġġjaw finanzjarjament lir-reġim ta’ Lukashenko, peress li, bl-impożizzjoni ta’ dan l-obbligu, dan ir-reġim żied il-kontroll li huwa kien diġà jeżerċita. Mit-terminu “jikkonferma” u, b’mod iktar ġenerali, minn qari tal-punti 58 sa 64 tas-sentenza appellata kollha jirriżulta li l-kunsiderazzjoni li tinsab fl-imsemmi punt 63 ta’ din tal-aħħar bl-ebda mod ma hija neċessarja sabiex tintlaħaq il-konklużjoni li jsir riferiment għaliha fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza.
59      Issa, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-ilmenti mressqa kontra motivi superfluwi ta’ sentenza tal-Qorti Ġenerali ma humiex ineffettivi peress li ma jistgħux iwasslu għall-annullament ta’ din id-deċiżjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑7 ta’ Novembru 2002, Hirschfeldt vs AEE, C‑184/01 P, EU:C:2002:645, punt 48, u tas‑6 ta’ Settembru 2017, Intel vs Il‑Kummissjoni, C‑413/14 P, EU:C:2017:632, punt 63 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
60      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, it-tieni aggravju għandu jiġi miċħud.
Fuq it-tielet aggravju
L-argumenti tal-partijiet
61      Permezz tat-tielet aggravju tagħhom, li jirrigwarda l-punti 36 sa 38, 47 sa 57 u 74 sa 79 tas-sentenza appellata, l-appellanti jilmentaw li l-Qorti Ġenerali wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni meta naqset milli tiddeċiedi dwar il-kwistjoni jekk l-appoġġ ekonomiku pprovdut fil-forma ta’ ħlasijiet ta’ dividendi għas-snin 2018, 2019 u 2020, li huma speċifikaw l-ammonti tagħhom fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħhom, kienx “sostanzjali”, konformement mal-klassifikazzjoni f’dan is-sens li tinsab fl-espożizzjoni tal-motivi. Dan l-iżball seħħ kemm fir-rigward tal-analiżi tal-atti kontenzjużi inizjali kif ukoll fir-rigward tal-atti ta’ żamma kontenzjużi.
62      La din l-espożizzjoni u lanqas l-ewwel fajl tal-provi tal-Kunsill ma jinkludu informazzjoni li tippermetti li tiġi ġġustifikata l-fondatezza ta’ din il-klassifikazzjoni.
63      Sussidjarjament, l-appellanti jsostnu li, li kieku l-Qorti Ġenerali analizzat debitament il-kwistjoni dwar jekk dawn humiex sors ta’ dħul sostanzjali għar-reġim ta’ Lukashenko, ħaġa li hija naqset milli tagħmel, hija kienet tirrispondi fin-negattiv għal din id-domanda.
64      F’dan il-kuntest, l-appellanti jirreferu għas-sentenza tad‑29 ta’ April 2015, Bank of Industry and Mine vs Il‑Kunsill (T‑10/13, EU:T:2015:235), u, b’mod partikolari għall-punt 186 ta’ din is-sentenza, li fiha l-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-impriża tal-Istat inkwistjoni kienet ħallset ammonti “kunsiderevoli” favur it-teżorerija nazzjonali Iranjana li kienu jikkostitwixxu appoġġ finanzjarju lill-Gvern Iranjan.
65      Issa, fil-kawża li wasslet għal din is-sentenza kien hemm inkwistjoni ħlas għal ammont totali ta’ mill-inqas EUR 76 miljun fuq perijodu ta’ riferiment ta’ ħames snin u għalhekk somma kunsiderevolment ogħla mill-ammonti mħallsa mill-appellanti lill-Istat Bjelorussu fir-rigward tad-dividendi obbligatorji għas-snin 2018, 2019 u 2020. Għaldaqstant, dawn l-ammonti tal-aħħar ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala sors sostanzjali ta’ dħul, kif tikkonferma l-espressjoni tal-imsemmija ammonti f’perċentwali tal-prodott domestiku gross (PDG) tar-Repubblika tal-Bjelorussja għas-snin ikkonċernati, jiġifieri, rispettivament, 0.0069 %, 0.0253 % u 0.0045 % ta’ dan il-PDG.
66      Din il-konklużjoni tapplika wkoll fir-rigward tal-ħlas b’rabta mal-atti ta’ żamma kontenzjużi. Fil-fatt, mit-tieni fajl ta’ provi tal-Kunsill jirriżulta li fl‑2022 l-appellanti ħallsu s-somma ta’ EUR 33 195 000 bħala dividendi obbligatorji li jirrappreżentaw 0.0471 % tal-PGD tar-Repubblika tal-Bjelorussja għal din is-sena. Dan l-ammont huwa kunsiderevolment inqas minn dak li l-Qorti Ġenerali kklassifikat bħala “sostanzjali” fis-sentenza tad‑29 ta’ April 2015, Bank of Industry and Mine vs Il‑Kunsill (T‑10/13, EU:T:2015:235).
67      Fl-aħħar nett, id-dividendi obbligatorji mħallsa mill-appellanti, kemm jekk marbuta mal-atti kontenzjużi inizjali jew mal-atti ta’ żamma kontenzjużi, ma jirrappreżentawx sors ta’ dħul għall-Istat, peress li t-total ta’ dawn id-dividendi huwa inqas mir-rimborsi tat-taxxa fuq il-valur miżjud irċevuti minnhom għall-perijodu bejn is-sena 2018 sas-sena 2022.
68      Il-Kunsill jikkontesta l-argument tal-appellanti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
69      Għandu jiġi rrilevat li, għalkemm, fil-punt 64 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-Kunsill ma wettaqx żball ta’ liġi meta qies li l-appellanti jirrappreżentaw “sors ta’ dħul sostanzjali għar-reġim ta’ Lukashenko”, din il-konklużjoni neċessarjament tieħu inkunsiderazzjoni s-somom imħallsa kif speċifikati fil-punt 37 ta’ dik is-sentenza u għalhekk timplika li l-Qorti Ġenerali żammet in-natura sostanzjali tal-imsemmi sors ta’ dħul, u b’hekk ikkonfermat l-evalwazzjoni tal-Kunsill f’dan is-sens u l-validità tal-atti inizjali kontenzjużi.
70      L-istess japplika għal dak li jirrigwarda l-evalwazzjoni tal-atti ta’ żamma kontenzjużi kif jirriżulta minn qari flimkien tal-punti 74 u 76 tas-sentenza appellata.
71      Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li t-tielet aggravju huwa bbażat fuq qari żbaljat tas-sentenza appellata.
72      Sa fejn, bħala argument sussidjarju, l-appellanti jikkontestaw l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali dwar l-importanza tas-sors ta’ dħul li kienu jirrappreżentaw dawn tal-aħħar għar-reġim ta’ Lukashenko fir-rigward tas-somom imħallsa lill-Istat Bjelorussu skont id-Digriet Nru 637/2005, għandu jiġi kkonstatat li din hija evalwazzjoni ta’ punti ta’ fatt li ma tistax, ħlief fil-każ ta’ żnaturament ta’ dawn il-provi, tiġi suġġetta għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja fl-istadju tal-appell (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ April 2022, Yieh United Steel vs Il‑Kummissjoni, C‑79/20 P, EU:C:2022:305, punt 52 u l-ġurisprudenza ċċitata).
73      Għaldaqstant, dan l-argument sussidjarju huwa inammissibbli, peress li l-appellanti naqsu milli juru tali żnaturament min-naħa tal-Qorti Ġenerali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ April 2022, Yieh United Steel vs Il‑Kummissjoni, C‑79/20 P, EU:C:2022:305, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata).
74      Dan japplika b’mod partikolari għall-argumenti tal-appellanti li s-somom imħallsa skont id-Digriet Nru 637/2005 ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala sostanzjali peress li l-ammont totali tal-ħlasijiet huwa sinjifikattivament inqas minn dak ikkunsidrat bħala “kunsiderevoli” mill-Qorti Ġenerali fil-punt 186 tas-sentenza tad‑29 ta’ April 2015, Bank of Industry and Mine vs Il‑Kunsill (T‑10/13, EU:T:2015:235), jew li l-ammont individwali tagħhom ma jidhirx sostanzjali jekk jiġi espress f’perċentwali tal-PDG tar-Repubblika tal-Bjelorussja.
75      Dawn l-argumenti għandhom, fi kwalunkwe każ, jiġu miċħuda peress li huma fattwalment infondati. Fil-fatt, minn naħa, evidentement, kif barra minn hekk sostna ġustament il-Kunsill, il-punt 186 ta’ din is-sentenza fl-ebda każ ma jista’ jinftiehem bħala l-indikazzjoni ta’ limitu li taħtu appoġġ finanzjarju ma jistax jitqies li huwa sostanzjali.
76      Min-naħa l-oħra, fid-dawl ukoll tas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa tal-Kunsill fl-adozzjoni ta’ miżuri restrittivi b’applikazzjoni, b’mod partikolari, tal-kriterju ta’ appoġġ għar-reġim ta’ Lukashenko msemmi fl-Artikolu 4(1)(b) tad-Deċiżjoni 2012/642, xejn ma jipprekludi lil din l-istituzzjoni milli tevalwa l-importanza ta’ tali appoġġ skont il-ħlasijiet inkwistjoni espressi f’ammonti assoluti pjuttost milli f’perċentwali tal-PGD tar-Repubblika tal-Bjelorussja.
77      Barra minn hekk, għalkemm, fil-fatt, il-Kunsill u l-Qorti Ġenerali sostnew, jew saħansitra kkonfermaw, in-natura sostanzjali tas-somom imħallsa mill-appellanti abbażi tad-Digriet Nru 637/2005, dan il-motiv huwa fi kwalunkwe każ, manifestament superfluwu fid-dawl tal-formulazzjoni ċara u preċiża tal-Artikolu 4(1)(b) tad-Deċiżjoni 2012/642 li tipprekludi l-impożizzjoni ta’ kundizzjoni addizzjonali mhux prevista f’din id-dispożizzjoni bħal dik tal-importanza tal-appoġġ lir-reġim ta’ Lukashenko. L-argument sussidjarju tal-appellanti huwa għalhekk ineffettiv ukoll, konformement mal-ġurisprudenza li tirriżulta, b’mod partikolari, mis-sentenzi tas‑7 ta’ Novembru 2002, Hirschfeldt vs AEE (C‑184/01 P, EU:C:2002:645, punt 48), u tas‑6 ta’ Settembru 2017, Intel vs Il‑Kummissjoni (C‑413/14 P, EU:C:2017:632, punt 63).
78      Fl-aħħar nett, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-argument ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità li l-appellanti jressqu insostenn tat-tielet aggravju tagħhom huwa inammissibbli fl-istadju tal-appell, peress li huwa paċifiku li dan ma tqajjimx quddiem il-Qorti Ġenerali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2021, World Duty Free Group u Spanja vs Il‑Kummissjoni, C‑51/19 P u C‑64/19 P, EU:C:2021:793, punti 54 u 55).
79      Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ’il fuq, dan l-aggravju għandu jiġi miċħud.
Fuq ir-raba’ aggravju
L-argumenti tal-partijiet
80      Permezz tar-raba’ aggravju tagħhom, li jikkontesta l-punti 47 sa 52 tas-sentenza appellata, l-appellanti jsostnu li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(1)(b) tad-Deċiżjoni 2012/642, sa fejn hija ddeċidiet li l-kriterju ta’ appoġġ għar-reġim li huwa previst fih huwa ssodisfatt għall-impriżi kollha tal-Istat peress li huma neċessarjament jagħtu appoġġ
sostanzjali lir-reġim sempliċement minħabba l-istruttura ta’ proprjetà tagħhom, u b’hekk tat interpretazzjoni eċċessivament wiesgħa ta’ din id-dispożizzjoni li twassal għal ksur tal-Artikolu 21 TUE kif ukoll, kif huma jippreċiżaw fil-kontroreplika tagħhom, tal-prinċipji ta’ proporzjonalità, ta’ ċertezza legali u ta’ ekwità stabbiliti mid-dritt tal-Unjoni.
81      L-appellanti jiddeduċu mid-diversi elementi li jinsabu fl-ewwel subparagrafu tal-espożizzjoni tal-motivi u mill-fatt li l-Kunsill qatt ma semma xi ħlasijiet konkreti li huma għamlu favur l-Istat Bjelorussu li l-interpretazzjoni li l-Qorti Ġenerali tat lill-Artikolu 4(1)(b) tad-Deċiżjoni2012/642 tikkonferma li kull impriża proprjetà tal-Istat hija awtomatikament sors ta’ dħul għalih u li impriża strateġika u importanti li tappartjeni lill-Istat hija neċessarjament sors sostanzjali ta’ dħul għal dan tal-aħħar.
82      Peress li, bħal kull uffiċjal, l-impriżi li jappartjenu lill-Istat neċessarjament jagħtuh neċessarjament vantaġġ abbażi tal-kontribuzzjoni li huma jagħtu in natura lis-settur pubbliku, isegwi li l-prova tal-appoġġ mogħti lir-reġim għandha tmur lil hinn mis-sempliċi konstatazzjoni tal-kwalità ta’ impriża tal-Istat. Issa, f’dan il-każ, il-Kunsill ma pproduċa ebda prova ta’ pagamenti jew ta’ kontribuzzjonijiet finanzjarji speċifiċi li l-appellanti wettqu jew ipprovdew favur l-Istat Bjelorussu, iżda bbaża ruħu fuq id-daqs tagħhom, fuq il-profitt nett tagħhom tal‑2018 u fuq id-dħul mill-bejgħ tagħhom tal‑2020.
83      L-approċċ tal-Qorti Ġenerali għandu r-riżultat li jagħti lill-Kunsill setgħa diskrezzjonali illimitata sabiex jiddeċiedi li jissanzjona, anki jekk ma jkunx hemm provi konkreti, preċiżi u konkordanti tal-appoġġ mogħti lir-reġim ta’ Lukashenko.
84      Il-Kunsill jikkontesta l-argumenti tal-appellanti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
85      Mill-punti 47 u 64 tas-sentenza appellata jirriżulta b’mod ċar li, kuntrarjament għal dak li jsostnu l-appellanti, il-Qorti Ġenerali ma bbażatx ruħha biss fuq il-fatt li l-appellanti jappartjenu lill-Istat Bjelorussu sabiex tqis li huma kienu jappoġġjaw lir-reġim ta’ Lukashenko, iżda ħadet inkunsiderazzjoni b’mod korrett għal dan l-għan elementi oħra, bħall-fatt li dawn kienu jirrappreżentaw sors sostanzjali ta’ dħul għal dan ir-reġim.
86      Barra minn hekk, mill-punt 55 tas-sentenza appellata jirriżulta li l-Qorti Ġenerali qieset, ġustament, li l-element essenzjali li fuqu kienet ibbażata l-evalwazzjoni tal-kriterju ta’ appoġġ kien il-flussi finanzjarji, jiġifieri l-ħlasijiet mill-appellanti ta’ parti mill-profitti tagħhom lill-Istat Bjelorussu, meqjusa bħala appoġġ finanzjarju lir-reġim ta’ Lukashenko, u mhux l-appartenenza tagħhom lill-Istat.
87      Fid-dawl ta’ dak li ntqal, ir-raba’ aggravju għandu jiġi miċħud kif ukoll l-appell fl-intier tiegħu.
Fuq l-ispejjeż
88      Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-appell ma jkunx fondat, din tal-aħħar tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-Artikolu 138(1) ta’ dawn ir-regoli, applikabbli għall-proċedura tal-appell bis-saħħa tal-Artikolu 184(1) tagħhom, jipprovdi li l-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.
89      Peress li l-Kunsill talab li l-appellanti jiġu kkundannati għall-ispejjeż u peress li dawn tal-aħħar tilfu l-kawża, huma għandhom jiġu kkundannati jħallsu, minbarra l-ispejjeż tagħhom, dawk sostnuti mill-Kunsill.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)      L-appell huwa miċħud.
2)      Grodno Azot AAT u Khimvolokno Plant huma kkundannati jħallsu, minbarra l-ispejjeż tagħhom, dawk sostnuti mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.