62023CJ0743
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)
11 ta’ Diċembru 2025 (
*1
)
[Test rettifikat bid-digriet tas‑27 Jannar 2026]
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u l-Konfederazzjoni Svizzera, min-naħa l-oħra, dwar il-moviment liberu tal-persuni – Ħaddiema migranti – Sigurtà soċjali – Leġiżlazzjoni applikabbli – Regolament (KE) Nru 883/2004 – Artikolu 11 – Artikolu 13(1) – Regolament (KE) Nru 987/2009 – Artikolu 14(8) – Ħaddiem li jeżerċita attività bħala impjegat fit-territorju ta’ diversi Stati, fosthom Stat Membru, il-Konfederazzjoni Svizzera u pajjiżi terzi – Kunċett ta’ ‘parti sostanzjali mill-attività’ – Teħid inkunsiderazzjoni tal-attività eżerċitata fil-pajjiżi terzi”
Fil-Kawża C‑743/23,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mil-Landessozialgericht für das Saarland (il-Qorti Superjuri għall-Kwistjonijiet Soċjali għal Saarland, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tal‑15 ta’ Novembru 2023, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl‑4 ta’ Diċembru 2023, fil-proċedura
A
vs
GKV-Spitzenverband,
fil-preżenza ta’:
Moguntia Food Group AG,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn F. Biltgen (Relatur), President tal-Awla, T. von Danwitz, Viċi President tal-Qorti tal-Ġustizzja, li qiegħed jaġixxi bħala Mħallef tal-Ewwel Awla, I. Ziemele, A. Kumin u S. Gervasoni, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: A. Rantos,
Reġistratur: D. Dittert, Kap ta’ Diviżjoni,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal‑5 ta’ Marzu 2025,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal A, minn M. Blum, Rechtsanwältin,
–
għall-GKV‑Spitzenverband, minn C. Donus, bħala aġent,
–
għal Moguntia Food Group AG, minn V. Ohlekopf u M. Schwind, Rechtsanwälte,
–
għall-Gvern Ġermaniż, minn J. Möller u P.‑L. Krüger, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Belġjan, minn S. Baeyens, C. Jacob u L. Van den Broeck, bħala aġenti,
–
[Kif rettifikat bid-digriet tas‑27 ta’ Jannar 2026] għall-Gvern Franċiż, minn B. Fodda u T. Lechevallier, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn S. Delaude u B.‑R. Killmann, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal‑5 ta’ Ġunju 2025,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tikkonċerna l-interpretazzjoni tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑29 ta’ April 2004 dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 5, p. 72), kif emendat bir-Regolament (UE) Nru 465/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑22 ta’ Mejju 2012 (ĠU 2012, L 149, p. 4) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 883/2004 kif emendat”), moqri flimkien mal-Artikolu 14(8) tar-Regolament (KE) Nru 987/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ Settembru 2009 li jistabbilixxi l-proċedura għall-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 dwar il-koordinazzjoni tal-iskemi ta’ sigurtà soċjali (ĠU 2009, L 284, p. 1), kif emendat bir-Regolament Nru 465/2012 (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 987/2009”).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn A u l-GKV‑Spitzenverband (l-Assoċjazzjoni Federali tal-Fond ta’ Assigurazzjoni Obbligatorja għall-Mard, il-Ġermanja) dwar id-deċiżjoni ta’ din tal-aħħar li toħroġ lil A formola A1 li tiċċertifika li, għall-perijodu mill‑1 ta’ Diċembru 2015 sal‑31 ta’ Diċembru 2020, huwa kien suġġett għall-iskema ta’ sigurtà soċjali Ġermaniża.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt internazzjonali
3
Fil‑21 ta’ Ġunju 1999, il-Komunità Ewropea u l-Konfederazzjoni Svizzera kkonkludew seba’ ftehimiet, fosthom il-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa, u l-Konfederazzjoni Svizzera, min-naħa l-oħra, dwar il-moviment liberu tal-persuni (ĠU 2002, L 114, p. 6), li ġie emendat, b’mod partikolari, bid-Deċiżjoni Nru 1/2012 tal-kumitat konġunt stabbilit skont il-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-waħda, u l-Konfederazzjoni Svizzera, min-naħa l-oħra, dwar il-moviment liberu tal-persuni tal‑31 ta’ Marzu 2012 li tissostitwixxi l-Anness II ta’ ma’ dak il-Ftehim dwar il-koordinazzjoni tal-iskemi tas-sigurtà soċjali (ĠU 2012, L 103, p. 51) (iktar ’il quddiem il-“FMLP”).
4
L-Artikolu 8 tal-FMLP, intitolat “Il-koordinazzjoni tas-sistemi ta’ sigurtà soċjali”, jipprovdi:
“B’mod partikolari, il-Partijiet Kontraenti għandhom jipprovdu, skond l-Anness II, għall-koordinazzjoni tas-sistemi ta’ sigurtà soċjali bl-għan li:
[…]
(b)
tiġi ddeterminata l-leġislazzjoni applikabbli;
[…]”
5
L-Anness II tal-FMLP, intitolat “Koordinazzjoni tas-sistemi ta’ sigurtà soċjali”, jipprevedi, fl-Artikolu 1 tiegħu:
“1.   Il-partijiet kontraenti jaqblu, fir-rigward tal-koordinazzjoni tal-iskemi tas-sigurtà soċjali, li japplikaw bejniethom l-atti legali tal-Unjoni Ewropea li għalihom qiegħda ssir referenza u kif emendati, bis-Sezzjoni A ta’ dan l-Anness, jew ir-regoli ekwivalenti għal dawn l-atti.
2.   It-terminu ‘Stat(i) Membru/i’ inkluż fl-atti legali msemmija fis-sezzjoni A ta’ dan l-Anness għandu jinftiehem li jinkludi lill-Isvizzera flimkien mal-Istati koperti mill-atti legali rilevanti tal-Unjoni Ewropea.”
6
Is-Sezzjoni A tal-Anness II tal-FMLP, intitolata “Atti legali msemmija”, tinkludi b’mod partikolari r-Regolamenti Nri 883/2004 u 987/2009, li ssostitwixxew ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71 tal‑14 ta’ Ġunju 1971 dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-siġurtà soċjali għall-persuni impjegati u l-familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 35).
Id-dritt tal-Unjoni
Ir-Regolament Nru 883/2004 kif emendat
7
Il-premessi 1, 3 u 45 tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat jiddikjaraw:
“(1)
Ir-regoli għall-kordinazzjoni tas-sistemi nazzjonali tas-sigurtà soċjali jaqgħu taħt il-qafas tal-moviment liberu ta’ persuni u għandhom jikkontribwixxu għat-titjib tal-livell ta’ għajxien tagħhom u tal-kondizzjonijiet ta’ l-impjieg.
[…]
(3)
Ir-Regolament [Nru 1408/71] kien emendat u aġġornat diversi drabi sabiex jirrifletti mhux biss żviluppi fuq livell Komunitarju, inklużi deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja, iżda wkoll bidliet fil-leġislazzjoni fuq livell nazzjonali. Dawn il-fatturi ikkontribwixxew biex jagħmlu r-regoli Komunitarji dwar il-kordinazzjoni komplikati u li jieħdu ż-żmien. Għaldaqstant, sabiex jintlaħaq l-għan tal-moviment liberu tal-persuni, huwa essenzali li dawn ir-regoli jinbidlu billi jkunu immodernizzati u simplifikati.
[…]
(45)
Minħabba li l-objettiv ta’ l-azzjoni proposta, jiġifieri l-miżuri ta’ kordinazzjoni sabiex jiggarantixxu li d-dritt ta’ moviment liberu ta’ persuni jkun jista’ jiġi eżerċitat b’mod effettiv, ma jistax jintlaħaq kif suppost mill-Istati Membri u jista’ għaldaqstant, minħabba l-livell u l-effetti ta’ dik l-azzjoni, jintlaħaq aħjar fuq livell Komunitarju, il-Komunità tista’ tadotta miżuri skond il-prinċipju ta’sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat. […]”
8
It-Titolu II ta’ dan ir-regolament, intitolat “Determinazzjoni ta’ liema leġislazzjoni tapplika”, li jissostitwixxi d-dispożizzjonijiet tat-Titolu II tar-Regolament Nru 1408/71, jinkludi l-Artikoli 11 sa 16 tal-imsemmi regolament.
9
L-Artikolu 11 tal-imsemmi regolament, intitolat “Regoli ġenerali”, jipprovdi:
“1.   Il-persuni li għalihom japplika dan ir-Regolament għandhom ikunu suġġetti għal-leġislazzjoni ta’ Stat Membru wieħed biss. Din il-leġislazzjoni għandha tkun determinata skond dan it-Titolu.
[…]
3.   Bla ħsara għall-Artikolu 12 sa 16:
(a)
persuna li twettaq attività bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha fi Stat Membru għandha tkun suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ dak l-Istat Membru;
(b)
persuna impjegata maċ-ċivil għandha tkun suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru li għalih hija suġġetta l-amministrazzjoni li timpjegah jew li timpjegaha;
(ċ)
persuna li tirċievi benefiċċji minħabba li ma taħdimx skond l-Artikolu 65 taħt il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru fejn għandha r-residenza tagħha, għandha tkun suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ dak l-Istat Membru;
(d)
persuna msejħa jew imsejħa mill-ġdid biex isservi fil-forzi armati jew biex tagħmel servizz maċ-ċivil fi Stat Membru, għandha tkun suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ dak l-Istat Membru;
(e)
kull persuna oħra li għaliha ma japplikawx is-subparagrafi (a) sa (d) għandha tkun suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru fejn għandha r-residenza tagħha: dan iżda mingħajr ħsara għal disposizzjonijiet oħra ta’ dan ir-Regolament li jiggarantixxu benefiċċji taħt il-leġislazzjoni ta’ Stat Membru ieħor jew ta’ Stati Membri oħra.
4.   Għall-għanijiet ta’ dan it-Titolu, attività bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha mwettqa fuq vapur li jbaħħar taħt il-bandiera ta’ Stat Membru għandha titqies bħala attività mwettqa f’dak l-Istat Membru. Madanakollu, persuna impjegata fuq vapur li jbaħħar taħt il-bandiera ta’ Stat Membru iżda mħallas għal din l-attività minn impriża jew persuna li għandha l-uffiċju reġistrat tagħha jew il-post tan-negozju tagħha fi Stat Membru ieħor, għandu jkun suġġett għal-leġislazzjoni ta’ dan l-Istat Membru jekk il-persuna konċernata għandha r-residenza tagħha f’dan l-Istat. L-impriża jew il-persuna li tħallas il-paga għandha titqies bħala l-persuna li tħaddem għall-għanijiet tal-leġislazzjoni msemmija.”
10
L-Artikolu 12 tal-istess regolament, intitolat “Regoli speċjali”, jipprevedi:
“1.   Persuna li twettaq attività bħala persuna impjegata fi Stat Membru f’isem min iħaddem, li normalment twettaq l-attivitajiet tagħha hemmhekk, u li tintbagħat minn dak li jħaddem fi Stat Membru ieħor biex taħdem f’isem minn iħaddem, għandha tibqa’ soġġetta għal-leġiżlazzjoni tal-ewwel Stat Membru, sakemm ix-xogħol mhux maħsub li jdum aktar minn 24 xahar u sakemm din il-persuna ma ntbagħtitx biex tieħu post persuna stazzjonata oħra.
2.   Persuna li normalment twettaq attività bħala persuna li taħdem għal rasha fi Stat Membru u li tmur biex twettaq attività simili fi Stat Membru ieħor għandha tibqa’ suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ l-ewwel Stat Membru sakemm l-attività mhix maħsuba li ddum aktar minn 24 xahar.”
11
L-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat, intitolat “Twettiq ta’ attivitajiet f’żewġ Stati Membri jew aktar”, jipprovdi, fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu:
“1.   Persuna li normalment twettaq attività bħala persuna impjegata f’żewġ Stati Membri jew aktar għandha tkun soġġetta:
(a)
għal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru tar-residenza jekk hija twettaq parti sostanzjali mill-attività tagħha f’dak l-Istat Membru, jew
(b)
jekk ma twettaqx parti sostanzjali tal-attività tagħha fl-Istat Membru tar-residenza:
(i)
għal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru li fih jinsab l-uffiċju rreġistrat jew il-post tan-negozju tal-impriża jew ta’ min iħaddem jekk hija impjegata minn impriża jew persuna li tħaddem waħda, jew
(ii)
għal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru li fih jinsab l-uffiċċju reġistrat jew il-post tan-negozju tal-impriżi jew tal-persuni li jħaddmu jekk hija impjegata minn żewġ impriżi jew persuni li jħaddmu jew aktar, li għandhom l-uffiċċju reġistrat jew il-post tan-negozju tagħhom fi Stat Membru wieħed biss; jew
(iii)
għal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru li fih jinsab l-uffiċċju reġistrat jew il-post tan-negozju tal-impriża jew tal-persuna li tħaddem barra mill-Istat Membru tar-residenza jekk hija impjegata minn żewġ impriżi jew persuni li jħaddmu jew aktar, li għandhom l-uffiċċju reġistrat jew il-post tan-negozju tagħhom f’żewġ Stati Membri, li wieħed minnhom ikun l-Istat Membru tar-residenza; jew
(iv)
għal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru tar-residenza jekk hija impjegata minn żewġ intrapriżi jew persuni li jħaddmu jew aktar, li mill-anqas tnejn minnhom għandhom l-uffiċċju rreġistrat jew il-post tan-negozju tagħhom fi Stati Membri differenti minbarra l-Istat Membru tar-residenza.
2.   Persuna li normalment twettaq attività bħala persuna li taħdem għal rasha f’żewġ Stati Membri jew aktar għandha tkun suġġetta għal:
(a)
il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru fejn għandha r-residenza tagħha jekk hija twettaq parti sostanzjali mill-attività tagħha f’dak l-Istat Membru;
jew
(b)
il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru fejn jinstab il-qofol ta’ l-interess tagħha, jekk din il-persuna ma għandhiex il-post tar-residenza tagħha f’wieħed mill-Istati Membri fejn hija twettaq parti sostanzjali mill-attività tagħha.”
12
L-Artikolu 76 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Koperazzjoni”, jipprovdi, fil-paragrafu 4 tiegħu:
“L-istituzzjonijiet u l-persuni koperti minn dan ir-Regolament għandu jkollhom l-obbligu li jinfurmaw lil xulxin u li jikkoperaw sabiex jassiguraw li dan ir-Regolament ikun implimentat kif suppost.
[…]”
Ir-Regolament Nru 987/2009
13
L-Artikolu 14(5) sa (11) tar-Regolament Nru 987/2009 jipprevedi:
“5.   Għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament [Nru 883/2004], persuna li ‘normalment twettaq attività bħala persuna impjegata f’żewġ Stati Membri jew aktar’ għandha tirreferi għal persuna li simultanjament, jew b’alterazzjoni [alternazzjoni], għall-istess impriża jew persuna li tħaddem jew għal bosta impriżi jew persuni li jħaddmu, teżerċita attività waħda jew aktar separatament f’żewġ Stati Membri jew aktar.
[…]
6.   Għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 13(2) tar-Regolament [Nru 883/2004] persuna li ‘normalment twettaq attività bħala persuna li taħdem għal rasha f’żewġ Stati Membri jew aktar’ għandha tirriferi, b’mod partikolari, għal persuna li simultanjament jew b’mod li jalterna twettaq attività separata waħda jew aktar f’impjieg għal rasha, irrispettivament min-natura ta’ dawk l-attivitajiet ta’ impjieg għal rasha, f’żewġ Stati Membri jew aktar.
7.   Sabiex wieħed jiddistingwi l-attivitajiet tal-paragrafi 5 u 6 mis-sitwazzjonijiet deskritti fl-Artikolu 12(1) u (2) tar-Regolament [Nru 883/2004], it-tul ta’ żmien tal-attività fi Stat Membru wieħed jew aktar (kemm jekk hi permanenti kif ukoll jekk ta’ natura ad hoc jew temporanja) għandu jkun deċisiv. Għal dawn il-finijiet, għandha ssir evalwazzjoni ġenerali tal-fatti relevanti kollha li jinkludu, b’mod partikolari fil-każ ta’ persuna impjegata, il-post fejn isir ix-xogħol kif definit fil-kuntratt tax-xogħol.
8.   Għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 13(1) u (2) tar-Regolament [Nru 883/2004], ‘parti sostanzjali tal-attività ta’ persuna impjegata jew li taħdem għal rasha’ imwettqa fi Stat Membru għandha tfisser li parti sostanzjali b’mod kwantitattiv tal-attivitajiet kollha tal-persuna impjegata jew li taħdem għal rasha titwettaq hemmhekk, mingħajr ma din neċessarjament tkun il-parti l-kbira ta’ dawn l-attivitajiet.
Biex jiġi ddeterminat jekk parti sostanzjali tal-attivitajiet hijiex imwettqa fi Stat Membru, għandu jittieħed kont tal-kriterji indikattivi li ġejja:
(a)
fil-każ ta’ attività ta’ persuna impjegata, il-ħin tax-xogħol u/jew ir-remunerazzjoni; kif ukoll
[…]
Fil-qafas ta’ evalwazzjoni globali, sehem ta’ anqas minn 25 % rigward il-kriterji msemmijin hawn fuq għandu jkun indikazzjoni li parti sostanzjali tal-attivitajiet kollha mhijiex imwettqa fl-Istat Membru relevanti.
9.   Għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 13(2)(b) tar-Regolament [Nru 883/2004], iċ-‘ċentru ta’ interess’ tal-attivitajiet ta’ persuna li taħdem għal rasha għandu jiġi ddeterminat billi jiġu kkunsidrati l-aspetti kollha tal-attivitajiet professjonali ta’ dik il-persuna, notevolment il-post fejn qiegħed l-indirizz fiss u permanenti tan-negozju tal-persuna, in-natura abitwali jew it-tul ta’ żmien tal-attivitajiet imwettqa, in-numru ta’ servizzi li jingħataw, u l-intenzjoni tal-persuna kkonċernata kif jidher miċ-ċirkostanzi kollha.
[…]
11.   Jekk persuna twettaq l-attività tagħha bħala persuna impjegata f’żewġ Stati Membri jew aktar f’isem persuna li tħaddem stabbilita barra t-territorju tal-Unjoni, u jekk din il-persuna tirrisjedi fi Stat Membru mingħajr ma twettaq attività sostanzjali hemmhekk, hija għandha tkun suġġetta għal-leġislazzjoni tal-Istat Membru ta’ residenza.”
14
Skont l-Artikolu 16(2) tar-Regolament Nru 987/2009:
“L-istituzzjoni nominata tal-post ta’ residenza għandha, mingħajr dewmien, tiddetermina l-leġislazzjoni applikabbli għall-persuna kkonċernata, b’kont meħud tal-miżuri tal-Artikolu 13 tar-Regolament [Nru 883/2004] u tal-Artikolu 14 [tar-Regolament Nru 987/2009]. […]”
15
L-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament, intitolat “L-għoti ta’ informazzjoni lil persuni kkonċernati u lil min iħaddem”, jipprevedi, fil-paragrafu 2 tiegħu:
“Fuq talba tal-persuna kkonċernata jew ta’ min iħaddimha, l-istituzzjoni kompetenti tal-Istat Membru li tiegħu l-leġislazzjoni hija applikabbli taħt it-Titolu II tar-Regolament [Nru 883/2004] għandha tipprovdi attestazzjoni li tali leġislazzjoni hija applikabbli u għandha tindika, fejn ikun il-każ, sa liema data u taħt liema kondizzjonijiet.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
16
Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali, li dak iż-żmien kien iddomiċiljat fil-Ġermanja, kien jaħdem full‑time ma’ Moguntia Food Group AG, kumpannija stabbilita f’Basel (l-Isvizzera), matul il-perijodu mill‑1 ta’ Diċembru 2015 sal‑31 ta’ Diċembru 2020 (iktar ’il quddiem il-“perijodu kontenzjuż”).
17
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li huwa kien, fl-istess ħin, jeżerċita din l-attività bħala persuna impjegata fl-Isvizzera, għal għaxart ijiem u nofs kull trimestru, bħala telexogħol fil-Ġermanja, għal għaxart ijiem u nofs kull trimestru, kif ukoll f’pajjiżi terzi. L-ammont tal-paga fix-xahar tiegħu ma kienx ivarja skont il-post fejn huwa kien jeżerċita l-attività tiegħu.
18
Fid‑19 ta’ Novembru 2015, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali indirizza lill-GKV‑Spitzenverband, li, skont l-Artikolu 16(2) tar-Regolament Nru 987/2009, hija l-istituzzjoni nominata mill-post ta’ residenza fil-Ġermanja sabiex tiddetermina l-leġiżlazzjoni applikabbli f’sitwazzjoni fejn l-attività professjonali tal-persuna kkonċernata tkun normalment eżerċitata f’żewġ Stati Membri jew iktar u indika li huwa kien jaħdem fl-Isvizzera ma’ Moguntia Food Group u li kien jeżerċita inqas minn 25 % tal-attività tiegħu fil-Ġermanja.
19
Permezz ta’ ittra tat‑22 ta’ Frar 2016, l-Amt für Sozialbeiträge des Kantons Basel-Stadt (l-Uffiċċju tal-Kontribuzzjonijiet Soċjali tal-Canton ta’ Basel‑Stadt, l-Isvizzera) ħa nota tal-fatt li, fl‑1 ta’ Diċembru 2015, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali kien issottoskriva għall-assigurazzjoni obbligatorja għall-mard fl-Isvizzera.
20
Madankollu, il-GKV‑Spitzenverband, wara li kkonstatat li r-rikorrent fil-kawża prinċipali kien abitwalment jeżerċita l-attività tiegħu bħala persuna impjegata f’żewġ Stati Membri jew iktar u li parti sostanzjali minn din l-attività kien jeżerċitaha fil-Ġermanja, fejn jirrisjedi, qieset, permezz ta’ deċiżjoni tat‑18 ta’ Awwissu 2016, li, skont ir-Regolament Nru 883/2004 kif emendat, il-leġiżlazzjoni Ġermaniża tas-sigurtà soċjali kienet tapplika matul il-perijodu kontenzjuż u, konsegwentement, ħarġet ċertifikat A1 lir-rikorrent fil-kawża prinċipali.
21
Permezz ta’ deċiżjoni tat‑18 ta’ Diċembru 2020, il-GKV‑Spitzenverband ċaħdet l-ilment li għamel ir-rikorrent fil-kawża prinċipali dwar id-deċiżjoni tat‑18 ta’ Awwissu 2016 u kkonfermat li, skont ir-Regolamenti Nri 883/2004 kif emendat u 987/2009, dan tal-aħħar kien jaqa’, matul il-perijodu kontenzjuż, taħt il-leġiżlazzjoni Ġermaniża tas-sigurtà soċjali. F’dan ir-rigward, il-GKV‑Spitzenverband fakkret, l-ewwel nett, li, skont l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 883/2004, meta persuna teżerċita attività professjonali f’żewġ Stati Membri jew iktar, hija tkun suġġetta għal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru ta’ residenza jekk tkun teżerċita parti sostanzjali mill-attività tagħha bħala persuna impjegata f’dan l-Istat Membru. It-tieni nett, hija ppreċiżat li, skont l-Artikolu 14(8) tar-Regolament Nru 987/2009, parti sostanzjali minn attività bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha għandha titqies li tkun eżerċitata fi Stat Membru jekk, fl-evalwazzjoni globali tas-sitwazzjoni tal-persuna kkonċernata, jiġi kkonstatat li hija taħdem tal-inqas 25 % tal-ħin tax-xogħol tagħha fl-Istat Membru fejn hija tirrisjedi u/jew tirċievi fl-imsemmi Stat Membru tal-inqas 25 % tar-remunerazzjoni tagħha. Peress li, għal dan il-għan, huma biss l-attivitajiet eżerċitati fil-pajjiżi li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni territorjali tar-Regolamenti Nri 883/2004 u 987/2009 li huma rilevanti, il-GKV‑Spitzenverband ħadet inkunsiderazzjoni biss il-ħin tax-xogħol li r-rikorrent fil-kawża prinċipali ħadem fil-Ġermanja u fl-Isvizzera u minn dan hija kkonkludiet li dan tal-aħħar kien jeżerċita 50 % tal-ħin tax-xogħol tiegħu fil-Ġermanja, li huwa l-Istat ta’ residenza tiegħu, liema perċentwali tirrappreżenta parti sostanzjali mill-attività tiegħu bħala persuna impjegata.
22
Fit‑28 ta’ Diċembru 2020, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali ppreżenta rikors kontra din id-deċiżjoni quddiem is-Sozialgericht (il-Qorti għall-Kwistjonijiet Soċjali, il-Ġermanja) fejn sostna li, sabiex tiġi ddeterminata l-leġiżlazzjoni tas-sigurtà soċjali applikabbli matul il-perijodu kontenzjuż, kellhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-perijodi ta’ attività tiegħu eżerċitati fil-Ġermanja u fl-Isvizzera, iżda wkoll dawk li huwa kien eżerċita f’pajjiżi terzi u li, fi kwalunkwe każ, huwa kien diġà jaqa’, matul il-perijodu kontenzjuż, taħt l-iskema ta’ sigurtà soċjali Svizzera.
23
Permezz ta’ sentenza tal‑4 ta’ Awwissu 2022, dik il-qorti annullat id-deċiżjonijiet tat‑18 ta’ Awwissu 2016 u tat‑18 ta’ Diċembru 2020 u ddeċidiet li, skont l-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat, li jipprevedi li l-persuna kkonċernata taqa’ taħt il-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru li fih l-impriża li timpjegaha jkollha s-sede tagħha, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali kien jaqa’, matul il-perijodu kontenzjuż, taħt il-leġiżlazzjoni tas-sigurtà soċjali Svizzera. Fil-fatt, hija qieset li r-rikorrent fil-kawża prinċipali ma kienx eżerċita parti sostanzjali mill-attività tiegħu fl-Istat Membru ta’ residenza tiegħu, fis-sens tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 883/2004 u tal-Artikolu 14(8) tar-Regolament Nru 987/2009, peress li kienu biss għaxart ijiem u nofs xogħol kull tliet xhur, jiġifieri 16 % tal-ħin tax-xogħol totali tiegħu, li nħadmu fil-Ġermanja.
24
Fis‑6 ta’ Settembru 2022, il-GKV‑Spitzenverband appellat minn din is-sentenza quddiem il-Landessozialgericht für das Saarland (il-Qorti Superjuri għall-Kwistjonijiet Soċjali għal Saarland, il-Ġermanja), li hija l-qorti tar-rinviju.
25
Il-qorti tar-rinviju tqis li, sabiex tiġi identifikata l-leġiżlazzjoni tas-sigurtà soċjali li tapplika matul il-perijodu kontenzjuż, tqum il-kwistjoni jekk l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat, moqri flimkien mal-Artikolu 14(8) tar-Regolament Nru 987/2009, għandux jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat jekk parti sostanzjali mill-attività tal-persuna kkonċernata hijiex eżerċitata fi Stat Membru, hija biss l-attività bħala persuna impjegata li din il-persuna tkun eżerċitat fl-Istati Membri u fl-Istati assimilati li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni jew jekk dik eżerċitata f’pajjiżi terzi għandhiex tittieħed inkunsiderazzjoni wkoll. Fil-fehma tagħha, il-ġurisprudenza eżistenti tal-Qorti tal-Ġustizzja ma tagħti ebda risposta għal din id-domanda.
26
Dik il-qorti tirrileva li, f’dan il-każ, li kellhom jittieħdu inkunsiderazzjoni biss l-attivitajiet li r-rikorrent fil-kawża prinċipali eżerċita fi Stati Membri matul il-perijodu kontenzjuż, ikun jista’ jitqies li 50 % tal-ħin tax-xogħol tiegħu nħadem fl-Istat Membru ta’ residenza tiegħu, jiġifieri parti sostanzjali mill-attività tiegħu bħala persuna impjegata, fis-sens tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat, moqri flimkien mal-Artikolu 14(8) tar-Regolament Nru 987/2009. Mill-banda l-oħra, li kellhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-attivitajiet kollha li r-rikorrent fil-kawża prinċipali eżerċita kemm fl-Istati Membri kif ukoll f’pajjiżi terzi, 16 % biss tal-ħin tax-xogħol tiegħu għandu jitqies li nħadem fl-Istat Membru ta’ residenza, liema perċentwali ma tikkostitwixxix parti sostanzjali mill-attività tiegħu bħala persuna impjegata.
27
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Landessozialgericht für das Saarland (il-Qorti Superjuri għall-Kwistjonijiet Soċjali għal Saarland) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“(1)
L-Artikolu 13(1) tar-Regolament [Nru 883/2004 kif emendat] kkunsidrat flimkien mal-Artikolu 14(8) tar-Regolament [Nru 987/2009] għandu jiġi interpretat fis-sens li meta jiġi eżaminat jekk parti sostanzjali tal-attività hijiex imwettqa fi Stat Membru, l-attivitajiet kollha tal-persuna impjegata, inklużi l-attivitajiet tagħha f’pajjiżi terzi, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni?
(2)
Jew l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 883/2004 [kif emendat] ikkunsidrat flimkien mal-Artikolu 14(8) tar-Regolament Nru 987/2009 għandu jiġi interpretat fis-sens li meta jiġi eżaminat jekk parti sostanzjali tal-attività hijiex imwettqa fi Stat Membru, huma biss dawk l-attivitajiet imwettqa mill-persuna impjegata fi Stati Membri li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni?”
Fuq id-domandi preliminari
28
Qabel kollox, għandu jiġi rrilevat li, skont l-Artikolu 8 u l-Anness II tal-FMLP, l-Unjoni u l-Konfederazzjoni Svizzera għandhom japplikaw bejniethom ir-Regolamenti Nri 883/2004 kif emendat u 987/2009, u li, f’dan il-kuntest, it-terminu “Stat Membru” li jintuża f’dawn ir-regolamenti huwa meqjus li jinkludi wkoll lill-Konfederazzjoni Svizzera.
29
B’hekk, permezz taż-żewġ domandi preliminari tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 883/2004, moqri flimkien mal-Artikolu 14(8) tar-Regolament Nru 987/2009, għandux jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat jekk persuna li teżerċita attività bħala persuna impjegata f’diversi Stati Membri, fosthom l-Istat Membru ta’ residenza tagħha, kif ukoll f’diversi pajjiżi terzi, teżerċitax parti sostanzjali minn din l-attività fl-Istat Membru ta’ residenza tagħha, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 13(1), għandha tittieħed inkunsiderazzjoni biss l-attività bħala persuna impjegata li din il-persuna teżerċita fl-Istati Membri jew ukoll dik li teżerċita fil-pajjiżi terzi.
30
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, id-dispożizzjonijiet tat-Titolu II tar-Regolament Nru 883/2004, intitolat “Determinazzjoni ta’ liema leġiżlazzjoni tapplika”, li minnu jagħmlu parti l-Artikoli 11 u 16 ta’ dan ir-regolament, jikkostitwixxu sistema sħiħa u uniformi ta’ regoli dwar il-kunflitt tal-liġijiet li l-għan tagħhom ma huwiex biss dak li jiġu evitati l-applikazzjoni simultanja ta’ diversi leġiżlazzjonijiet nazzjonali u l-komplikazzjonijiet li jistgħu jirriżultaw minnha, iżda wkoll dak li jiġi evitat li persuni li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament jiġu mċaħħda mill-protezzjoni tas-sigurtà soċjali minħabba li ebda leġiżlazzjoni ma tkun tapplika għalihom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Novembru 2023, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Toruniu, C‑422/22, EU:C:2023:869, punt 50 u l-ġurisprudenza ċċitata).
31
Kif jirriżulta mill-premessi 1, 3 u 45 tar-Regolament Nru 883/2004, dan tal-aħħar jimmodernizza u jissimplifika r-regoli li jinsabu fir-Regolament Nru 1408/71 u dan filwaqt li jżomm l-istess għanijiet li dan tal-aħħar ifittex li jilħaq, b’mod partikolari dak li tiġi żgurata l-koordinazzjoni tas-sistemi nazzjonali ta’ sigurtà soċjali sabiex jiġi ggarantit l-eżerċizzju effettiv tal-moviment liberu tal-persuni u, għalhekk, sabiex jittejbu l-livell ta’ għajxien u l-kundizzjonijiet tal-impjieg tal-persuni li jiċċaqilqu fi ħdan l-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑5 ta’ Ġunju 2014, I, C‑255/13, EU:C:2014:1291, punt 41, kif ukoll tal‑4 ta’ Settembru 2025, Hakamp, C‑203/24, EU:C:2025:662, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
32
Dan l-iskop jimplimentah l-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat li jipprevedi li l-persuni li għalihom japplika dan ir-regolament huma suġġetti, fil-qasam tas-sigurtà soċjali, għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru wieħed biss, liema leġiżlazzjoni hija ddeterminata skont it-Titolu II tal-imsemmi regolament.
33
Barra minn hekk, dan l-Artikolu 11, fil-punt (a) tal-paragrafu 3 tiegħu, jistabbilixxi l-prinċipju li l-persuna li teżerċita attività bħala persuna impjegata fit-territorju ta’ Stat Membru għandha tkun suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat Membru.
34
Madankollu, dan il-prinċipju huwa “bla preġudizzju għall-Artikoli 12 sa 16” tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat, peress li, f’ċerti sitwazzjonijiet partikolari, l-applikazzjoni bla restrizzjonijiet tal-imsemmi prinċipju tirriskja mhux biss ma tevitax, iżda, għall-kuntrarju, toħloq, kemm għall-ħaddiem kif ukoll għall-persuna li timpjega u għall-organi ta’ sigurtà soċjali, komplikazzjonijiet amministrattivi li jistgħu jxekklu l-eżerċizzju tal-moviment liberu tal-persuni koperti minn dan ir-regolament (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2020, AFMB et, C‑610/18, EU:C:2020:565, punt 43).
35
Waħda minn dawn is-sitwazzjonijiet partikolari hija dik, imsemmija fil-paragrafu 1 tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat, li tikkonċerna d-determinazzjoni tal-leġiżlazzjoni li tapplika għall-persuna li normalment teżerċita attività bħala persuna impjegata f’żewġ Stati Membri jew iktar.
36
Skont il-punt (a) ta’ dan il-paragrafu 1, din il-persuna hija suġġetta għal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru ta’ residenza jekk hija tkun teżerċita hemmhekk “parti sostanzjali mill-attività tagħha”. Mill-banda l-oħra, jekk il-persuna ma teżerċitax “parti sostanzjali mill-attività tagħha”, il-punt (b) tal-imsemmi paragrafu 1 jissuġġettaha, fil-każ fejn hija tkun impjegata minn impriża waħda jew minn persuna li timpjega waħda, għal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru li fih l-impriża jew il-persuna li timpjega jkollha l-uffiċċju rreġistrat jew il-post tan-negozju tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2025, Hakamp, C‑203/24, EU:C:2025:662, punt 43).
37
B’hekk, ir-regoli dwar il-kunflitt tal-liġijiet previsti fl-Artikolu 13(1)(a) u (b) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat jiggarantixxu lill-persuna li tkun teżerċita attività bħala persuna impjegata f’żewġ Stati Membri jew iktar protezzjoni fil-qasam tas-sigurtà soċjali bl-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni ta’ wieħed mill-Istati Membri kkonċernati, jiġifieri jew dik tal-Istat Membru ta’ residenza ta’ din il-persuna, jew dik tal-Istat Membru fejn il-persuna li timpjegaha tkun stabbilita.
38
B’dan il-mod, din id-dispożizzjoni tfittex li tilħaq l-għan imfakkar fil-punti 30 u 31 ta’ din is-sentenza inkwantu tipprevedi, filwaqt li tissimplifika r-regoli li stabbilixxiet il-leġiżlazzjoni preċedenti, regoli li jidderogaw minn dik fl-Artikolu 11(3)(a) ta’ dan ir-regolament, preċiżament sabiex jiġu evitati l-komplikazzjonijiet li altrimenti jistgħu jirriżultaw mill-applikazzjoni ta’ din ir-regola tal-aħħar għal sitwazzjonijiet li jinvolvu l-eżerċizzju ta’ attivitajiet f’żewġ Stati Membri jew iktar (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2025, Hakamp, C‑203/24, EU:C:2025:662, punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata).
39
Fid-dawl ta’ dan, ir-regoli derogatorji li jistabbilixxi l-Artikolu 13(1)(a) u (b) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat ifittxu li jiżguraw li, skont ir-regola ta’ leġiżlazzjoni applikabbli waħda mfakkra fil-punt 32 ta’ din is-sentenza, il-ħaddiema li jeżerċitaw attivitajiet f’żewġ Stati Membri jew iktar ikunu suġġetti għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru wieħed biss, billi jistabbilixxu għal dan il-għan kriterji ta’ konnessjoni li jieħdu inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni oġġettiva ta’ dawn il-ħaddiema sabiex jiġi ffaċilitat il-moviment liberu tagħhom (sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2025, Hakamp, C‑203/24, EU:C:2025:662, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
40
F’dan il-każ, il-qorti tar-rinviju għandha dubji dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat u tal-Artikolu 14(8) tar-Regolament Nru 987/2009, b’mod partikolari, jekk il-kunċett ta’ “attività” fl-espressjoni “parti sostanzjali tal-attività [tal-persuna] fl-Istat Membru ta’ residenza” jirreferix biss għall-attività bħala persuna impjegata li din il-persuna teżerċita fl-Istati Membri jew ukoll dik li teżerċita fil-pajjiżi terzi.
41
Skont ġurisprudenza stabbilita, sabiex tiġi interpretata dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, mhux biss għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-kliem tagħha, iżda għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet li l-leġiżlazzjoni li tagħmel parti minnha tfittex li tilħaq (sentenzi tas‑6 ta’ Ottubru 1982, Cilfit_283/81, EU:C:1982:335, punt 20, kif ukoll tal‑4 ta’ Settembru 2025, Kwizda Pharma II, C‑451/24, EU:C:2025:663, punt 55).
42
Sa fejn għandu x’jaqsam il-kliem tal-Artikolu 13(1)(a) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat, din id-dispożizzjoni tipprevedi li l-persuna li normalment teżerċita attività bħala persuna impjegata f’żewġ Stati Membri jew iktar taqa’ taħt il-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru ta’ residenza biss jekk hija tkun teżerċita hemmhekk parti sostanzjali mill-attività tagħha.
43
Min-naħa tiegħu, l-Artikolu 14(8) tar-Regolament Nru 987/2009 jippreċiża li, l-ewwel nett, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 13(1) u (2) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat, parti sostanzjali mill-attività ta’ persuna impjegata jew ta’ persuna li taħdem għal rasha eżerċitata fi Stat Membru tfisser li parti kwantitattivament sinjifikattiva mill-attivitajiet kollha tal-ħaddiem jew tal-persuna li taħdem għal rasha tkun eżerċitata hemmhekk, mingħajr ma din neċessarjament tkun tagħmel il-maġġor parti minn dawn l-attivitajiet. It-tieni nett, dan l-Artikolu 14(8) jippreċiża li sabiex jiġi ddeterminat jekk parti sostanzjali mill-attivitajiet hijiex eżerċitata fi Stat Membru, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, fil-każ ta’ attività bħala persuna impjegata, il-ħinijiet tax-xogħol u/jew ir-remunerazzjoni. Fl-aħħar nett, minn dan l-istess Artikolu 14(8) jirriżulta li, fil-kuntest ta’ evalwazzjoni globali, il-fatt li inqas minn 25 % ta’ dawn il-kriterji jkunu ssodisfatti għandu jindika li parti sostanzjali mill-attivitajiet ma hijiex eżerċitata fl-Istat Membru kkonċernat.
44
Għandu jiġi kkonstatat, għalhekk, li, minn kliemhom biss, l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat u l-Artikolu 14(8) tar-Regolament Nru 987/2009 ma jillimitawx b’mod espliċitu t-teħid inkunsiderazzjoni tal-attivitajiet bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha li teżerċita l-persuna kkonċernata biss għall-attivitajiet eżerċitati fl-Istati Membri. Dan joħroġ, b’mod partikolari, mill-użu, fil-verżjoni tal-Artikolu 14(8) tar-Regolament Nru 987/2009 bil-lingwa Franċiża, tal-espressjonijiet “l-attivitajiet kollha tal-persuna impjegata jew li taħdem għal rasha” u “bħala parti minn evalwazzjoni globali”, liema espressjonijiet isibu l-ekwivalenti tagħhom, essenzjalment, f’diversi verżjonijiet lingwistiċi oħra ta’ din id-dispożizzjoni, b’mod partikolari fil-verżjonijiet bil-lingwa Bulgara, Ċeka, Daniża, Griega, Ingliża, Spanjola, Finlandiża, Irlandiża, Kroata, Taljana, Latvjana, Maltija, Rumena, Slovakka, Slovena u Svediża ta’ din tal-aħħar.
45
Fil-fatt, dawn il-verżjonijiet lingwistiċi jużaw, rispettivament, il-kliem “от всички дейности на заето или самостоятелно заето лице” u “В рамките на цялостната оценка” fil-verżjoni bil-lingwa Bulgara; “všech činností zaměstnané osoby nebo osoby samostatně výdělečné činné” u “v rámci celkového hodnocení” fil-verżjoni bil-lingwa Ċeka; “af alle arbejdstagerens eller den selvstændige erhvervsdrivendes aktiviteter” u “I forbindelse med en samlet vurdering” fil-verżjoni bil-lingwa Daniża; “του συνόλου των δραστηριοτήτων του μισθωτού ή μη” u “Στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης” fil-verżjoni bil-lingwa Griega; “of all the activities of the employed or self-employed person” u “In the framework of an overall assessment” fil-verżjoni bil-lingwa Ingliża; “del conjunto de sus actividades por cuenta propia o ajena” u “En el contexto de una evaluación globali” fil-verżjoni bil-lingwa Spanjola; “palkkatyötä tekevän tai itsenäisen ammatinharjoittajan kaikesta toiminnasta” u “kokonaisarvioinnissa” fil-verżjoni bil-lingwa Finlandiża; “de ghníomhaíochtaí uile an duine fhostaithe nó fhéinfhostaithe” u “I réim measúnaithe foriomláin” fil-verżjoni bil-lingwa Irlandiża; “svih djelatnosti zaposlene osobe ili samozaposlene osobe” u “Ako je u okviru opće ocjene utvrđeno” fil-verżjoni bil-lingwa Kroata; “dell’insieme delle attività del lavoratore subordinato o autonomo” u “Nel quadro di una valutazione globali” fil-verżjoni bil-lingwa Taljana; “ka nodarbināta vai pašnodarbināta persona veic kvantitatīvi būtisku visu darbību daļu” u “Saskaņā ar vispārēju novērtējumu” fil-verżjoni bil-lingwa Latvjana; “tal-attivitajiet kollha tal-persuna impjegata jew li taħdem għal rasha” u “Fil-qafas ta’ evalwazzjoni globali” fil-verżjoni bil-lingwa Maltija; “a tuturor activităților persoanei salariate sau persoanei care desfășoară activități independente” u “În cadrul unei evaluări globale” fil-verżjoni bil-lingwa Rumena; “všetkých činností zamestnanca alebo samostatne zárobkovo činnej osoby vykonáva v tomto členskom štáte” u “V rámci celkového posúdenia” fil-verżjoni bil-lingwa Slovakka; “vseh dejavnosti zaposlene ali samozaposlene osebe” u “Če je delež, ugotovljen med splošno presojo” fil-verżjoni bil-lingwa Slovena; kif ukoll “allt arbete som anställd eller av all verksamhet som egenföretagare” u “Inom ramen för en samlad bedömning” fil-verżjoni bil-lingwa Svediża.
46
B’hekk, dawn il-varji verżjonijiet lingwistiċi jsostnu l-konklużjoni li l-formulazzjoni tal-Artikolu 14(8) tar-Regolament Nru 987/2009 jipprevedi li, sabiex jiġi ddeterminat jekk ċittadin tal-Unjoni, li jkun jirrisjedi fi Stat Membru u li jkun jeżerċita attività bħala persuna impjegata f’diversi Stati, fosthom l-Istat Membru ta’ residenza tiegħu, Stat Membru ieħor u pajjiżi terzi, jeżerċitax parti sostanzjali minn din l-attività fl-Istat Membru fejn jirrisjedi, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni l-attività bħala persuna impjegata kollha kemm hi li jeżerċita dan tal-aħħar, inkluż dik li jeżerċita f’pajjiżi terzi.
47
Din l-interpretazzjoni letterali hija kkorroborata mill-kuntest tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat u l-Artikolu 14(8) tar-Regolament Nru 987/2009, kif ukoll mill-għan li jfittxu li jilħqu dawn id-dispożizzjonijiet.
48
Fil-fatt, għandu jitfakkar li l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali tal-Istat Membru fejn ikun jinsab il-post tal-attività hija r-regola ġenerali li tirregola s-sistema li stabbilixxa r-Regolament Nru 883/2004 (ara, b’analoġija, is-sentenza tas‑27 ta’ Settembru 2012, Partena, C‑137/11, EU:C:2012:593, punti 49 u 57) u li l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru ta’ residenza tal-persuna kkonċernata tidher li hija regola anċillari li tapplika biss fil-każ fejn din il-leġiżlazzjoni jkollha rabta mar-relazzjoni tax-xogħol (ara, b’analoġija, is-sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2015, Kik, C‑266/13, EU:C:2015:188, punt 58 u l-ġurisprudenza ċċitata). Issa, il-kunċett ta’ “post li fih tiġi eżerċitata” attività għandu jinftiehem fis-sens li jirreferi għall-post fejn, konkretament, il-persuna kkonċernata tagħmel l-atti marbuta ma’ din l-attività (ara, b’analoġija, is-sentenza tas‑27 ta’ Settembru 2012, Partena, C‑137/11, EU:C:2012:593, punt 57).
49
F’dawn iċ-ċirkustanzi, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 36 tal-konklużjonijiet tiegħu, sabiex jiġi ddeterminat liema leġiżlazzjoni tas-sigurtà soċjali huwa suġġett għaliha l-ħaddiem, għandha tiġi eżaminata s-sitwazzjoni reali ta’ dan tal-aħħar u għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-attivitajiet kollha li huwa jkun eżerċita, inkluż dik eżerċitata fil-pajjiżi terzi, peress li t-teħid inkunsiderazzjoni tal-attivitajiet eżerċitati fi Stati Membri biss joħloq finzjoni ġuridika ’l bogħod mir-realtà konkreta tal-attività eżerċitata fl-Istat Membru ta’ residenza.
50
Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, sabiex jiġi evalwat jekk ħaddiem impjegat jaqax fl-iskop tal-kunċett ta’ “persuna li normalment twettaq attività bħala persuna impjegata f’żewġ Stati Membri jew iktar”, fis-sens tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni l-possibbiltà li jkun hemm diverġenza bejn, minn naħa, l-informazzjoni fil-kuntratti tax-xogħol inkwistjoni u, min-naħa l-oħra, il-mod kif l-obbligi kuntrattwali jkunu ġew konkretament eżegwiti. Jekk minn informazzjoni rilevanti, minbarra dik f’dokumenti kuntrattwali, ikun jirriżulta li s-sitwazzjoni ta’ ħaddiem impjegat hija fil-fatt differenti minn dik deskritta f’tali dokumenti, hija l-istituzzjoni kkonċernata, għall-finijiet tal-applikazzjoni korretta tar-Regolament Nru 883/2004, u dan irrispettivament mill-kliem użat fid-dokumenti kuntrattwali, li għandha tibbaża l-konstatazzjonijiet tagħha fuq is-sitwazzjoni reali tal-ħaddiem impjegat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2020, AFMB et, C‑610/18, EU:C:2020:565, punti 57 sa 59, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
51
Issa, li kellha tittieħed inkunsiderazzjoni biss l-attività bħala persuna impjegata li l-persuna kkonċernata teżerċita fl-Istati Membri, sabiex jiġi ddeterminat jekk din il-persuna teżerċitax parti sostanzjali mill-attività tagħha fl-Istat Membru ta’ residenza tagħha, jiġri li jiġi injorat il-fatt li, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 41 u 48 ta’ din is-sentenza, id-determinazzjoni tal-leġiżlazzjoni li tapplika skont ir-regoli dwar il-kunflitt tal-liġijiet previsti, b’mod partikolari, fl-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat, ma tkunx tiddependi mill-għażla libera tal-ħaddiem impjegat, tal-impriżi jew tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, iżda mis-sitwazzjoni oġġettiva li jkun jinsab fiha dan il-ħaddiem.
52
Konsegwentement, fil-kuntest tal-evalwazzjoni globali li jeħtieġ l-Artikolu 14(8) tar-Regolament Nru 987/2009, l-attività bħala persuna impjegata li l-persuna kkonċernata teżerċita f’pajjiżi terzi għandha tittieħed inkunsiderazzjoni bl-istess mod bħal dik eżerċitata fl-Istati Membri sabiex jiġi ddeterminat il-ħin tax-xogħol totali li din il-persuna tkun ħadmet f’kull Stati Membru u f’kull pajjiż terz fejn hija tkun eżerċitat l-attività tagħha bħala persuna impjegata u, konsegwentement, għall-finijiet tal-verifika sussegwenti tal-fatt jekk 25 % ta’ dan il-ħin tax-xogħol ikunx inħadem fl-Istat Membru ta’ residenza ta’ din tal-aħħar.
53
Għandu jingħad ukoll li t-teħid inkunsiderazzjoni tal-attività kollha bħala persuna impjegata li l-persuna kkonċernata teżerċita f’pajjiżi terzi bl-ebda mod ma jikkontradixxi r-regola ta’ leġiżlazzjoni applikabbli waħda prevista fl-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat li ħaddiem li jkun jirrisjedi fi Stat Membru u li jkun jeżerċita attività bħala persuna impjegata f’żewġ Stati Membri jew iktar għandu jkun suġġett għal-leġiżlazzjoni tas-sigurtà soċjali ta’ Stat Membru wieħed biss.
54
Fil-fatt, anki li kellu jitqies li dan il-ħaddiem jeżerċita parti sostanzjali mill-attività tiegħu bħala impjegat f’pajjiż terz u mhux fl-Istat Membru ta’ residenza tiegħu, dan il-ħaddiem ikun suġġett għal leġiżlazzjoni waħda tas-sigurtà soċjali li tkun dik tal-Istat Membru fejn il-persuna li timpjegah tkun stabbilita taħt l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat. Jekk jirriżulta li din il-persuna li timpjega tkun stabbilita f’pajjiż terz, dan il-ħaddiem ikun suġġett biss għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru wieħed peress li l-Artikolu 14(11) tar-Regolament Nru 987/2009 jipprevedi li, fil-każ fejn persuna, li tkun tirrisjedi fi Stat Membru, teżerċita l-attività tagħha bħala persuna impjegata f’żewġ Stati Membri jew iktar f’isem persuna li timpjega stabbilita barra mit-territorju tal-Unjoni, hija tkun suġġetta għal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru ta’ residenza tagħha anki jekk ma tkunx teżerċita hemmhekk parti sostanzjali mill-attività tagħha bħala persuna impjegata.
55
Barra minn hekk, meta, bħal fil-kawża prinċipali, is-sede tal-persuna li timpjega tkun tinsab fi Stat li fih japplika r-Regolament Nru 883/2004, l-informazzjoni dwar l-attività li l-ħaddiem impjegat jeżerċita f’pajjiżi terzi – li tkun neċessarja sabiex jiġi evalwat jekk dan tal-aħħar jeżerċitax parti sostanzjali mill-attività tiegħu fl-Istat Membru fejn jirrisjedi – tista’ tinkiseb faċilment, b’tali mod li t-teħid inkunsiderazzjoni tal-attività eżerċitata fil-pajjiżi terzi ma jwassalx għal “riskju ikbar ta’ abbuż”, għall-kuntrarju ta’ dak li jsostnu l-GKV‑Spitzenverband, kif ukoll il-Gvern Ġermaniż u dak Belġjan.
56
Fil-fatt, kif enfasizza l-Avukat Ġenerali fil-punt 45 tal-konklużjonijiet tiegħu, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-funzjonament tajjeb tas-sistema li stabbilixxa r-Regolament Nru 883/2004 jeħtieġ kooperazzjoni effikaċi u mill-qrib kemm bejn l-istituzzjonijiet kompetenti tal-Istati Membri differenti kif ukoll bejn dawn l-istituzzjonijiet u l-persuni li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament (sentenza tas‑16 ta’ Novembru 2023, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Toruniu, C‑422/22, EU:C:2023:869, punt 53). Għalhekk, l-istituzzjoni kompetenti tal-Istat Membru ta’ residenza tista’, fil-kuntest tal-evalwazzjoni globali li hija għandha tagħmel skont l-Artikolu 14(8) tar-Regolament Nru 987/2009, titlob lill-istituzzjoni tal-Istat Membru fejn tkun tinsab is-sede tal-persuna li timpjega sabiex din l-istituzzjoni tivverifika ma’ dan tal-aħħar ir-realtà tas-servizzi pprovduti mill-ħaddiem f’pajjiżi terzi billi titlob, b’mod partikolari, li jiġu kkomunikati lilha provi bħal, pereżempju, biljetti tat-trasport jew fatturi.
57
Dwar it-tħassib tal-GKV‑Spitzenverband, kif ukoll tal-Gvern Ġermaniż u dak Belġjan, ibbażat fuq il-fatt li t-teħid inkunsiderazzjoni, skont l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat, tal-attività bħala persuna impjegata li l-persuna kkonċernata teżerċita f’pajjiżi terzi ma huwiex possibbli peress li, għall-ħaddiema li jaħdmu għal rashom, tali teħid inkunsiderazzjoni ma huwiex possibbli skont l-Artikolu 13(2) ta’ dan ir-regolament, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat, bħalma rrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 44 tal-konklużjonijiet tiegħu, li r-regoli li japplikaw għall-ħaddiema impjegati u għall-ħaddiema li jaħdmu għal rashom ma humiex l-istess f’kull aspett, b’tali mod li s-soluzzjoni adottata għal dawk tal-ewwel ma tapplikax b’analoġija għal tat-tieni.
58
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-parti mill-attività li r-rikorrent fil-kawża prinċipali eżerċita fl-Istat Membru ta’ residenza tiegħu matul il-perijodu kontenzjuż tammonta għal 16 % tal-attività kollha tiegħu eżerċitata kemm fl-Istati Membri kif ukoll fil-pajjiżi terzi. Jekk dan kien effettivament il-każ – fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju, – ir-rikorrent fil-kawża prinċipali għandu jitqies li ma eżerċitax parti sostanzjali mill-attività tiegħu bħala persuna impjegata fl-Istat Membru ta’ residenza tiegħu u li jaqa’, għalhekk, skont l-Artikolu 13(1)(b) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat, taħt il-leġiżlazzjoni tas-sigurtà soċjali tal-Istat Membru li fih tinsab is-sede tal-persuna li timpjegah, jiġifieri l-Konfederazzjoni Svizzera.
59
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha premessi, ir-risposta għad-domandi magħmula għandha tkun li l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat, moqri flimkien mal-Artikolu 14(8) tar-Regolament Nru 987/2009, għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat jekk persuna, li tkun teżerċita attività bħala persuna impjegata f’diversi Stati Membri, fosthom l-Istat Membru ta’ residenza tagħha, kif ukoll f’diversi pajjiżi terzi, teżerċitax parti sostanzjali minn din l-attività fl-Istat Membru ta’ residenza tagħha, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 13(1), mhux biss għandha tittieħed inkunsiderazzjoni l-attività bħala persuna impjegata li din il-persuna teżerċita fl-Istati Membri iżda għandha tittieħed inkunsiderazzjoni wkoll dik li hija teżerċita fil-pajjiżi terzi.
Fuq l-ispejjeż
60
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 13(1) tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑29 ta’ April 2004 dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali, kif emendat bir-Regolament (UE) Nru 465/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑22 ta’ Mejju 2012, moqri flimkien mal-Artikolu 14(8) tar-Regolament (KE) Nru 987/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ Settembru 2009 li jistabbilixxi l-proċedura għall-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 dwar il-koordinazzjoni tal-iskemi ta’ sigurtà soċjali, kif emendat bir-Regolament Nru 465/2012,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
sabiex jiġi ddeterminat jekk persuna li tkun teżerċita attività bħala persuna impjegata f’diversi Stati Membri, fosthom l-Istat Membru ta’ residenza tagħha, kif ukoll f’diversi pajjiżi terzi, teżerċitax parti sostanzjali minn din l-attività fl-Istat Membru ta’ residenza tagħha, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 13(1), mhux biss għandha tittieħed inkunsiderazzjoni l-attività bħala persuna impjegata li din il-persuna teżerċita fl-Istati Membri iżda għandha tittieħed inkunsiderazzjoni wkoll dik li hija teżerċita fil-pajjiżi terzi.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.