Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla)
15 ta’ Jannar 2026 (*)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati – Armonizzazzjoni ta’ ċerti aspetti tad-drittijiet tal-awtur u ta’ drittijiet relatati fis-soċjetà tal-informazzjoni – Direttiva 2001/29/KE – Artikolu 2 – Dritt ta’ riproduzzjoni – Artikolu 5 – Eċċezzjonijiet u limitazzjonijiet – Kumpens ġust għal ikkopjar privat – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi l-ħlas ta’ tali kumpens mill-produtturi, mill-importaturi u mid-distributuri ta’
tagħmir għaż-żamma ta’ data li jista’ jintuża għal finijiet ta’ riproduzzjoni u intiżi għal akkwirenti finali professjonali – Obbligu flimkien ma’ preżunzjoni konfutabbli ta’ użu ta’ tali tagħmir għal finijiet ta’
kkopjar privat – Ammissibbiltà”
Fil-Kawża C‑822/24,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tas‑26 ta’ Settembru 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑3 ta’ Diċembru 2024, fil-proċedura
bluechip Computer Aktiengesellschaft
vs
Zentralstelle für private Überspielungsrechte (ZPÜ),
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla),
komposta minn O. Spineanu-Matei (Relatriċi), Presidenta tal-Awla, S. Rodin u N. Fenger, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Szpunar,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għal bluechip Computer Aktiengesellschaft, minn M. Kianfar u J. Schäfer, Rechtsanwälte,
–        għaz-Zentralstelle für private Überspielungsrechte (ZPÜ), minn D. Kögel, Rechtsanwalt,
–        għall-Gvern Ġermaniż, minn J. Möller, M. Hellmann u A. Sahner, bħala aġenti,
–        għall-Gvern Franċiż, minn B. Dourthe u B. Herbaut, bħala aġenti,
–        għall-Gvern Taljan, minn S. Fiorentino, bħala aġent, assistit minn V. Pilloni, procuratore dello Stato, u D. G. Pintus, avvocato dello Stato,
–        għall-Gvern Ungeriż, minn D. Csoknyai, M. Z.  Fehér, bħala aġenti,
–        għall-Gvern Olandiż, minn K. Bulterman u J. M. Hoogveld, bħala aġenti,
–        għall-Gvern Awstrijak, minn A. Posch u J. Schmoll, bħala aġenti,
–        għall-Gvern Portugiż, minn C. Alves, P. Barros da Costa u M. Martins da Cruz, bħala aġenti,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn G. von Rintelen u J. Samnadda, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑22 ta’ Mejju 2001, dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà ta’ l-informazzjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 230).
2        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn iż-Zentralstelle für private Überspielungsrechte (iktar
’il quddiem iż-“ZPÜ”) u bluechip Computer Aktiengesellschaft (iktar
’il quddiem “bluechip”) dwar il-ħlas ta’
remunerazzjoni li sservi sabiex tiffinanzja r-remunerazzjoni ġusta għat-twettiq ta’ kopji privati.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3        Il-premessi 31, 35, u 38 tad-Direttiva 2001/29 huma redatti kif ġej:
“(31)      Bilanċ ġust ta’ drittijiet u interessi bejn il-kategoriji differenti ta’ detenturi ta’ drittijiet, kif ukoll bejn il-kategoriji differenti ta’ detenturi ta’ drittijiet u utentu ta’ materjal protett għandhom ikunu salvagwardati. L-eċċezzjonijiet u limitazzjonijiet eżistenti tad-drittijiet kif stipulati mill-Istati Membri għandhom ikunu stmati mill-ġdid fl-isfond ta’ l-ambjent elettroniku ġdid. Differenzi eżistenti fl-eċċezzjonijiet u limitazzjonijiet ta’ ċerti atti ristretti għandhom effetti diretti negattivi fuq il-funzjonament tas-suq intern tad-drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati. Dawn id-differenzi jistgħu faċilment isiru aktar notevoli bħala riżultat ta’ żvilupp akbar ta’ sfruttament ta’ xogħolijiet li jaqsam il-fruntieri u attivitajiet transperiferali. Sabiex jiżguraw il-funzjonament sew tas-suq intern, dawn l-eċċezzjonijiet u limitazzjonijiet għandhom ikunu mfissra aktar armonjożament. Il-grad ta’ armonizzazzjoni tagħhom għandu jkun ibbażat fuq l-impatt tagħhom fuq il-funzjonament faċli tas-suq intern.
[...]
(35)      F’ċerti każi ta’ eċċezzjonijiet jew limitazzjonijiet, detenturi ta’ drittijiet għandhom jirċievu kumpens ġust biex jikkumpensawhom b’mod adekwat għall-użu magħmul mix-xogħolijiet protetti tagħhom jew materjal ieħor. Meta jistabilixxu l-forma, l-arranġamenti dettaljati u livell possibbli ta’ dan il-kumpens ġust, għandhom jiġu kkunsidrati ċirkustanzi partikolari ta’ kull każ. Meta jevalwaw dawn iċ-ċirkustanzi, kriterju validu jista’ jkun il-ħsara li tista’ ssir lid-detenturi tad-drittijiet li tirriżulta mill-att fil-kwistjoni. Fil-każi fejn id-detenturi tad-drittijiet ikunu diġà rċevew pagament f’xi forma jew oħra, per eżempju bħala parti minn ħlas ta’ liċenzja, l-ebda pagament speċifiku jew separat ma jkollu jitħallas. Il-livell ta’ kumpens ġust għandu jikkunsidra bis-sħiħ il-grad ta’ użu ta’ miżuri ta’ protezzjoni teknoloġika msemmija f’din id-Direttiva. F’ċerti sitwazzjonijiet fejn il-preġudizzju għad-detentur tad-drittijiet ikun minimu, ma jista’ jkun hemm l-ebda obbligu għal ħlas.
[...]
(38)      L-Istati Membri għandhom jitħallew jipprovdu għal eċċezzjoni jew limitazzjoni għad-dritt ta’ riproduzzjoni għal ċerti tipi ta’ riproduzzjoni ta’ materjal awdjo, viżiv jew awdjo-viżiv għal użu privat, akkumpanjat b’kumpens ġust. Dan jista’ jinkludi l-introduzzjoni jew kontinwazzjoni ta’ skemi ta’ rimunerazzjoni biex jikkumpensaw għal preġudizzju għal detenturi tad-drittijiet. Għalkemm differenzi bejn dawk l-iskemi ta’ rimunerazzjoni jaffettwaw il-funzjonament tas-suq intern, dawk id-differenzi, b’rigward ta’ riproduzzjoni privata analoga, m’għandhomx ikollhom impatt sinifikanti fuq l-iżvilupp tas-soċjetà ta’ l-informazzjoni. Ikkupjar privat diġitali huwa aktar faċli li jkun mifrux u jkollu impatt ekonomiku akbar. Għandha għalhekk tittieħed kunsiderazzjoni xierqa dwar id-differenzi bejn ikkupjar diġitali u dak analogu privat u għandha ssir distinzjoni f’ċerti aspetti bejniethom.”
4        L-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, intitolat “Dritt ta’ riproduzzjoni”, jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jipprovdu għad-dritt esklussiv li jawtorizza jew jipprojbixxi riproduzzjoni diretta jew indiretta, temporanja jew permanenti b’kull mezz u f’kull forma, kollha jew parti:
a)      għall-awturi, tax-xogħolijiet tagħhom;
b)      għall-artisti, ta’ l-iffissar tal-wirjiet tagħhom;
ċ)      għall-produtturi ta’ fonogrammi, tal-fonogrammi tagħhom;
d)      għall-produtturi ta’ l-ewwel iffissar ta’ films, rigward l-oriġinal u l-kopji tal-films tagħhom;
e)      għall-organizzazzjonijiet tax-xandir, ta’ l-iffissar tax-xandiriet tagħhom, sew jekk dawk ix-xandirijiet huma trasmessi bil-fili sew jekk bl-arja, magħduda bil-cable jew bis-satellita.”
5        L-Artikolu 5 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Eċċezzjonijiet u limitazzjonijiet”, jipprovdi fil-paragrafu 2 tiegħu:
“L-Istati Membri jistgħu jipprovdu l-eċċezzjonijiet u l-limitazzjonijiet għad-dritt ta’ riproduzzjoni provdut fl-Artikolu 2 fil-każi li ġejjin:
[...]
b)      rigward riproduzzjonijiet ta’ kull mezz magħmula minn ċittadin fiżiku għal użu privat u għal skopijiet li huma la direttament u l-anqas indirettament kummerċjali, bil-kondizzjoni li d-detenturi jirċievu kumpens ġust li jikkunsidra li jiġu jew ma jiġux applikati miżuri teknoloġiċi msemmija fl-Artikolu 6 tax-xogħol jew tas-suġġett relatat;
[...]”
Id-dritt Ġermaniż
6        L-Artikolu 53 tal-Gesetz über Urheberrecht und verwandte Schutzrechte –
Urheberrechtsgesetz (il-Liġi dwar id-drittijiet tal-awtur u d-drittijiet relatati), tad‑9 ta’ Settembru 1965 (BGBl. 1965 I, p. 1273), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem l-“UrhG”), intitolat “Riproduzzjonijiet għal użu privat u għal użu personali”, kien jipprevedi:
(1)      Il-ħolqien ta’ kopji individwali ta’ xogħol minn persuna fiżika fuq kwalunkwe tagħmir u għall-użu privat tagħha huwa legali sakemm il-kopji ma jservux, direttament jew indirettament, għal finijiet ta’ lukru u sakemm ma jsirux fuq il-bażi ta’ mudell li jkun ġie prodott jew imqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku b’mod manifestament illegali. [...]
[...]”
7        L-Artikolu 54 tal-UrhG, intitolat “Obbligu ta’ remunerazzjoni” kien jipprovdi:
“(1)      Jekk, minħabba n-natura ta’ xogħol, huwa mistenni li dan jiġi riprodott skont l-Artikolu 53(1) sa (3), l-awtur tax-xogħol għandu dritt għall-ħlas ta’ remunerazzjoni ġusta kontra l-produttur ta’ apparat u ta’
tagħmir ta’ ħażna li t-tip tagħhom huwa użat, waħdu jew flimkien ma’ apparat, tagħmir ta’ ħażna jew aċċessorji oħra, sabiex isiru tali riproduzzjonijiet.
(2)      Id-dritt imsemmi fil-paragrafu 1 għandu jitħassar sa fejn wieħed jista’ jistenna, fid-dawl taċ-ċirkustanzi, li l-apparati jew it-tagħmir ta’ ħażna ma jintużawx sabiex isiru riproduzzjonijiet fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din il-liġi.”
8        L-Artikolu 54b tal-UrhG, intitolat “Obbligu ta’ remunerazzjoni tad-distributur jew tal-importatur”, kien jipprovdi:
“(1)      Hija debitriċi in solidum mal-produttur kwalunkwe persuna li timporta jew timporta mill-ġdid b’mod kummerċjali l-apparati jew it-tagħmir ta’ ħażna fit-territorju fejn din il-liġi tapplika jew tagħmel kummerċ minn dan. [...]
[...]”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
9        Iz-ZPÜ hija grupp ta’ organi ta’ ġestjoni kollettiva Ġermaniżi li jistgħu jinvokaw drittijiet għal imposta, skont id-drittijiet tal-awtur, għar-riproduzzjoni ta’ xogħlijiet awdjo jew awdjoviżivi. bluechip hija kumpannija li tipproduċi, timporta u tiddistribwixxi kompjuters personali, laptops u stazzjonijiet tax-xogħol b’hard disk integrat.
10      Iz-ZPÜ ressqet azzjoni intiża, essenzjalment, sabiex bluechip tiġi kkundannata tħallas, għal kull tip ta’ apparat imsemmi iktar ’il fuq imqiegħed fiċ-ċirkulazzjoni bejn l‑1 ta’ Jannar 2014 u l‑31 ta’ Diċembru 2017, remunerazzjoni intiża sabiex tiffinanzja r-remunerazzjoni ġusta prevista fl-Artikolu 54 tal-UrhG, sal-iskali previsti fil-kuntratti kollettivi li hija kkonkludiet għal dan l-għan ma’ organizzazzjonijiet li jiġbru flimkien professjonisti tas-setturi tat-telekomunikazzjonijiet kif ukoll oġġetti elettriċi u elettroniċi.
11      Permezz ta’ sentenza parzjali tal‑1 ta’ Diċembru 2023, l-Oberlandesgericht (il-Qorti Reġjonali Superjuri, il-Ġermanja) iddeċidiet li, peress li l-apparat mibjugħ minn bluechip lil akkwirenti finali professjonali seta’ teknikament iservi sabiex isiru kopji ta’ xogħlijiet protetti mid-drittijiet tal-awtur għal użu privat, kellu jiġi preżunt b’mod konfutabbli li tali kopji kienu ser isiru b’mod li persuna ġuridika bħal bluechip kienet obbligata tħallas, skont l-Artikoli 54 u 54b tal-UrhG, ir-remunerazzjoni intiża sabiex tiffinanzja r-remunerazzjoni ġusta dovuta lill-awturi inkambju għal tali ħolqien ta’ xogħol.
12      Wara li kkonstatat li bluechip ma kinitx ipproduċiet provi li jippermettu li tiġi kkonfutata din il-preżunzjoni, din il-qorti kkundannatha, fost l-oħrajn, tħallas liż-ZPÜ, għal kull tip ta’ apparat mibjugħ jew imqiegħed fiċ-ċirkulazzjoni fil-Ġermanja bejn l‑1 ta’ Jannar 2014 u l‑31 ta’ Diċembru 2017, tali remunerazzjoni, ikkalkolata skont l-iskala prevista mill-kuntratti kollettivi msemmija iktar ’il fuq, sakemm bluechip ma jirnexxilhiex tipproduċi l-prova, b’mod partikolari, li l-apparati kkonċernati huma manifestament irriżervati għal użi differenti mill-ħolqien ta’ kopji privati u li huwa l-iktar l-iktar fi proporzjonijiet minimi li tali kopji kienu effettivament inħolqu u dan sar skont il-kors normali tal-affarijiet.
13      bluechip ippreżentat appell għal reviżjoni minn din is-sentenza quddiem il-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja), li hija l-qorti tar-rinviju.
14      Din tal-aħħar tfakkar li, skont l-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29, traspost fid-dritt Ġermaniż b’mod partikolari permezz tal-Artikolu 54 tal-UrhG, l-Istati Membri jistgħu jipprevedu eċċezzjonijiet u limitazzjonijiet għad-dritt ta’ riproduzzjoni esklużiv previst fl-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva favur id-detenturi ta’ drittijiet tal-awtur u ta’ drittijiet relatati. B’mod partikolari, l-Istati Membri jistgħu jipprovdu għal eċċezzjonijiet u limitazzjonijiet bħal dawn fil-każ fejn ir-riproduzzjonijiet isiru minn persuni fiżiċi għal użu privat u għal skopijiet li huma la direttament u lanqas indirettament kummerċjali, bil-kundizzjoni li d-detenturi tad-drittijiet jirċievu kumpens ġust.
15      Filwaqt li tfakkar li, fir-rigward ta’
tagħmir għaż-żamma ta’ data li jista’ jintuża sabiex isiru tali riproduzzjonijiet, dan il-kumpens jista’, fil-każ fejn jeżistu diffikultajiet prattiċi marbuta mad-determinazzjoni ta’ tali użu privat u mal-identifikazzjoni tal-utent finali, jintalab mingħand produtturi, importaturi jew distributuri li, bħal bluechip, għandhom il-possibbiltà li jgħaddu l-piż fuq l-akkwirenti finali, il-qorti tar-rinviju tqis li dawn l-akkwirenti jistgħu jinkludu, b’mod partikolari, persuni fiżiċi u ġuridiċi li jkunu ordnaw tali tagħmir għal finijiet professjonali jew kummerċjali. Fil-fatt, skont il-kors normali tal-affarijiet, ma jistax jiġi eskluż li dawn it-tagħmir jintuża, f’qasam professjonali jew kummerċjali, sabiex isiru kopji privati jew li tali persuni fiżiċi jew ġuridiċi jissostitwixxuhom b’tagħmir ġdid fi tmiem il-perijodu ta’ deprezzament fiskali u li jbigħuhom fis-suq tal-apparat użat għal
użu għal finijiet ta’ kkopjar privat mill-akkwirenti.
16      Il-qorti tar-rinviju żżid li, fid-dawl tal-eżistenza ta’ tali diffikultajiet prattiċi, il-fatt li ma jiġix impost il-ħlas tal-kumpens ġust fuq manifatturi, importaturi jew distributuri bħal bluechip ma jippermettix li jiġi ggarantit il-kumpens għad-dannu sostnut mid-detenturi tad-drittijiet minħabba l-ħolqien ta’ kopji privati u lanqas, għaldaqstant, il-ġbir effettiv ta’ dan il-kumpens. Issa, dik il-qorti għandha t-tendenza li tikkunsidra li mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li huwa possibbli li jiġi preżunt, b’mod konfutabbli, li tagħmir għaż-żamma ta’ data bħal dak mibjugħ minn bluechip jintuża għal użu privat u għal finijiet mhux direttament jew indirettament kummerċjali, fis-sens tal-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29, b’tali mod li l-kumpens ġust jista’ jintalab mingħand tali produtturi, importaturi jew distributuri.
17      L-imsemmija qorti tippreċiża li, fil-mument li jiġi ddeterminat jekk ir-remunerazzjoni inkwistjoni quddiemha hijiex dovuta, il-bejjiegħa ta’
tagħmir għaż-żamma ta’ data li jista’ jintuża sabiex isiru riproduzzjonijiet għal finijiet privati jistgħu jipproduċu l-prova li, skont il-kors normali tal-affarijiet, jidher li huwa eskluż li dan it-tagħmir ser jintuża sabiex isiru kopji jew li huwa tal-inqas improbabbli li dawn jintużaw fi proporzjonijiet li ma humiex minimi. Għal dan l-għan, dawn il-bejjiegħa jistgħu, b’mod partikolari, jippreżentaw ċertifikat bil-miktub li permezz tiegħu l-akkwirent finali professjonali jiddikjara li ser juża t-tagħmir mixtri fil-kuntest tal-attività professjonali tiegħu
biss.
18      Il-fatt li jiġi impost obbligu ta’ ħlas tal-kumpens ġust fuq bejjiegħa bħal bluechip, flimkien ma’ preżunzjoni konfutabbli ta’ użu privat ta’
tagħmir għaż-żamma ta’ data li jista’ jservi għal finijiet ta’ riproduzzjoni, huwa barra minn hekk konformi mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tgħid li l-Istati Membri għandhom marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ fir-rigward tad-determinazzjoni tal-persuni li għandhom iħallsu dan il-kumpens u fir-rigward tal-forma, tal-modalitajiet u tal-livell tiegħu, bil-kundizzjoni li dawn l-Istati Membri jiżguraw li tali preżunzjoni ma twassalx sabiex jiġi impost dan il-kumpens f’każijiet fejn l-użu finali tat-tagħmir
ikkonċernat jibqa’ manifestament barra mill-każ imsemmi fl-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29.
19      Madankollu, fid-dawl tal-eżistenza possibbli ta’ diverġenzi fil-ġurisprudenza fl-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni fil-Ġermanja u fl-Awstrija, il-qorti tar-rinviju tqis li huwa neċessarju, għall-finijiet tas-soluzzjoni tat-tilwima li għandha quddiemha, li tikseb interpretazzjoni tal-imsemmija dispożizzjoni min-naħa tal-Qorti tal-Ġustizzja.
20      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“Hija konformi mal-Artikolu 5(2)(b) tad-[Direttiva 2001/29] regola nazzjonali li timponi fuq il-produtturi, l-importaturi jew id-distributuri li jbigħu tagħmir għaż-żamma ta’ data lil akkwirenti finali kummerċjali (persuni ġuridiċi jew persuni fiżiċi li jordnaw bħala utenti finali għal skopijiet kummerċjali, u dan b’mod li jkun jista’ jiġi rrikonoxxut mill-produttur, mill-importatur jew mid-distributur) il-ħlas ta’
remunerazzjoni maħsuba sabiex tiffinanzja kumpens ġust abbażi tal-eċċezzjoni għad-dritt ta’ riproduzzjoni fir-rigward ta’ riproduzzjoni għal użu privat, sakemm dawn il-produtturi, l-importaturi jew id-distributuri ma jurux, skont ir-regoli tad-dritt nazzjonali, li r-riproduzzjonijiet ta’ xogħol magħmula bl-għajnuna ta’ dan it-tagħmir ikunu fil-fatt saru, l-iktar l-iktar, fuq skala żgħira minn persuna fiżika għal użu privat fuq kwalunkwe tagħmir, jew fil-kors normali tal-attivitajiet?”
Fuq id-domanda preliminari
21      Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi essenzjalment jekk l-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi regola nazzjonali li tipprovdi li l-produtturi, l-importaturi u d-distributuri ta’
tagħmir għaż-żamma ta’ data li jista’ jintuża għal finijiet ta’ riproduzzjoni huma obbligati jħallsu l-kumpens ġust previst f’din id-dispożizzjoni fil-każ ta’ bejgħ ta’ dan it-tagħmir lil akkwirenti finali professjonali, ħlief meta dawn il-produtturi, importaturi jew distributuri jipprovaw li l-imsemmi tagħmir ma huwiex ser jintuża minn persuni fiżiċi sabiex iwettqu riproduzzjonijiet għal użu privat u għal finijiet mhux direttament jew indirettament kummerċjali jew ser jintużaw biss fi proporzjonijiet ikkunsidrati bħala li jikkawżaw biss dannu minimu lid-detenturi ta’ drittijiet.
22      F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2001/29, l-Istati Membri għandhom jipprovdu lill-proprjetarji tad-drittijiet imsemmija f’din id-dispożizzjoni, id-dritt esklużiv li jawtorizza jew jipprojbixxi riproduzzjoni diretta jew indiretta, temporanja jew permanenti b’kull mezz u f’kull forma, kollha jew parti, tax-xogħlijiet tagħhom, tal-iffissar tal-wirjiet tagħhom, tal-fonogrammi tagħhom, tal-oriġinal u tal-kopji tal-films tagħhom kif ukoll tal-iffissar tax-xandiriet tagħhom.
23      L-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29 jipprevedi, min-naħa tiegħu, li l-Istati Membri jistgħu jipprevedu eċċezzjonijiet jew limitazzjonijiet għad-dritt esklużiv ta’ riproduzzjoni previst fl-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, meta jkun każ ta’ riproduzzjonijiet magħmula fuq kwalunkwe tagħmir minn persuna fiżika għal użu privat u għal skopijiet li la huma direttament u lanqas indirettament kummerċjali, bil-kundizzjoni li d-detenturi ta’ drittijiet jirċievu kumpens ġust li jieħu inkunsiderazzjoni l-applikazzjoni jew in-nuqqas ta’ applikazzjoni tal-miżuri tekniċi
msemmija fl-Artikolu 6 tal-imsemmija direttiva għax-xogħlijiet protetti jew għall-oġġetti protetti.
24      Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, skont il-kliem tiegħu stess, l-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29 jippermetti lill-Istati Membri jipprovdu għall-ħlas ta’ kumpens ġust biss jekk it-tagħmir, l-apparat jew it-tagħmir ta’ riproduzzjoni huwa użat minn “persuni fiżiċi”, bħala utenti finali, sabiex isiru riproduzzjonijiet “għal użu privat u għal skopijiet li huma la direttament u l-anqas indirettament kummerċjali”. Minn dan isegwi li l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni jiddependi, fost oħrajn, mill-kwalità tal-utent finali kif ukoll mill-għan tal-użu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑5 ta’ Marzu 2015, Copydan Båndkopi, C‑463/12, EU:C:2015:144, punt 83).
25      Kif jirriżulta mill-premessi 35 u 38 tad-Direttiva 2001/29, dan l-Artikolu 5(2)(b) jirrifletti r-rieda tal-leġiżlatur tal-Unjoni li jistabbilixxi sistema speċifika ta’ kumpens li l-implementazzjoni tagħha tiskatta bl-eżistenza ta’ dannu kkawżat lid-detenturi ta’ drittijiet, li jagħti lok, bħala prinċipju, għall-obbligu li dawn tal-aħħar “ji[ġu ]kkumpensa[ti]”. Fil-fatt, il-ħolqien ta’ kopja minn persuna fiżika li taġixxi f’kapaċità privata għandu jitqies bħala att li jikkawża dannu lid-detentur tad-drittijiet ikkonċernati, peress li dan isir mingħajr ma tintalab l-awtorizzazzjoni minn qabel tal-imsemmi detentur. Madankollu, bl-ebda mod ma huwa neċessarju li tali persuni effettivament iwettqu riproduzzjonijiet għal finijiet privati, peress li dawn il-persuni huma leġittimament preżunti li jibbenefikaw integralment mit-tqegħid għad-dispożizzjoni tat-tagħmir, apparat u tagħmir ta’ riproduzzjoni, fejn dan it-tqegħid għad-dispożizzjoni huwa suffiċjenti, minħabba l-kapaċità ta’ riproduzzjoni ta’ dan it-tagħmir, apparat u tagħmir ta’ riproduzzjoni, sabiex jiġġustifika l-applikazzjoni tal-kumpens ġust previst favur id-detenturi tad-drittijiet. Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat f’dan ir-rigward li l-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu preżunzjoni konfutabbli li tali tagħmir, apparat u tagħmir ta’ riproduzzjoni jitqiegħdu għad-dispożizzjoni ta’ persuni fiżiċi għal użu privat (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑11 ta’ Lulju 2013, Amazon.com International Sales et, C‑521/11, EU:C:2013:515, punt 43; tal‑5 ta’ Marzu 2015, Copydan Båndkopi, C‑463/12, EU:C:2015:144, punti 24 u 25; tat‑8 ta’ Settembru 2022, Ametic, C‑263/21, EU:C:2022:644, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tat‑23 ta’ Novembru 2023, Seven.One Entertainment Group, C‑260/22, EU:C:2023:900, punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata).
26      B’hekk, minn ġurisprudenza stabbilita sew jirriżulta li l-kumpens ġust, kif ukoll, għaldaqstant, is-sistema li fuqha huwa bbażat u l-livell tiegħu għandhom ikunu marbuta mad-dannu kkawżat lid-detenturi tad-drittijiet minħabba li jsiru kopji privati. Fil-fatt, kull kumpens ġust li ma jkunx marbut mad-dannu kkawżat lid-detenturi tad-drittijiet minħabba tali kopji privati ma jkunx kompatibbli mar-rekwiżit, stabbilit fil-premessa 31 tad-Direttiva 2001/29, li jinżamm bilanċ ġust bejn id-detenturi tad-drittijiet u l-utenti ta’ oġġetti protetti (sentenza tat‑23 ta’ Novembru 2023, Seven.One Entertainment Group, C‑260/22, EU:C:2023:900, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).
27      Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà enfasizzat li, sakemm ma jiġix ammess li l-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29 huwa mċaħħad minn kull effett utli, din id-dispożizzjoni għandha titqies li timponi obbligu ta’ riżultat fuq l-Istati Membri li jimplementaw l-eċċezzjoni ta’
kkopjar privat, fis-sens li dawn tal-aħħar huma obbligati jiżguraw, fil-kuntest tal-kompetenzi tagħhom, il-ġbir effettiv tal-kumpens ġust intiż sabiex jikkumpensa d-detenturi ta’ drittijiet (sentenza tad‑9 ta’ Ġunju 2016, EGEDA et, C‑470/14, EU:C:2016:418, punt 21 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
28      Sa fejn id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2001/29 ma jispeċifikawx iktar id-diversi elementi tas-sistema ta’ kumpens ġust, l-Istati Membri għandhom marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ sabiex jiddefinixxuhom. Huma l-Istati Membri li għandhom jiddeterminaw il-persuni li għandhom iħallsu dan il-kumpens, kif ukoll jiffissaw il-forma, il-modalitajiet u l-livell tal-imsemmi kumpens (sentenza tat‑8 ta’ Settembru 2022, Ametic, C‑263/21, EU:C:2022:644, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata). Fid-determinazzjoni tal-forma, tal-modalitajiet u tal-livell possibbli tal-kumpens ġust, huma l-Istati Membri, kif jirriżulta mill-premessa 35 tad-Direttiva 2001/29, li għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi partikolari ta’ kull każ u, b’mod partikolari, id-dannu li d-detenturi tad-drittijiet jistgħu jġarrbu (sentenza tat‑23 ta’ Novembru 2023, Seven.One Entertainment Group, C‑260/22, EU:C:2023:900, punt 36).
29      Fid-dawl tad-diffikultajiet prattiċi sabiex jiġu identifikati l-utenti privati kif ukoll sabiex jiġu obbligati jikkumpensaw lid-detenturi tad-dritt esklużiv ta’ riproduzzjoni għad-dannu li jikkawżawlhom, huwa possibbli għall-Istati Membri li jistabbilixxu, għall-finijiet tal-finanzjament tal-kumpens ġust, “imposta għall-ikkopjar privat” li għandha titħallas qabel ma jsiru l-kopji privati, mhux mill-persuni privati kkonċernati, iżda mill-persuni, inkluż il-persuni ġuridiċi, li jkollhom it-tagħmir, l-apparat u t-tagħmir ta’ riproduzzjoni u li, għalhekk, fid-dritt jew fil-fatt, iqiegħduhom għad-dispożizzjoni ta’ persuni privati. Fil-kuntest ta’ tali sistema, huma l-persuni li għandhom dan it-tagħmir, l-apparat u t-tagħmir ta’ riproduzzjoni li għandhom iħallsu imposta għal ikkopjar privat. Għaldaqstant, l-Istati Membri jistgħu, taħt ċerti kundizzjonijiet, japplikaw mingħajr distinzjoni l-imposta għall-ikkopjar privat fir-rigward ta’ tagħmir għaż-żamma ta’ data li jista’ jservi għar-riproduzzjoni, inkluż fis-sitwazzjoni fejn l-użu finali ta’ dan ma jaqax taħt il-każ previst fl-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29 (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad‑9 ta’ Ġunju 2016, EGEDA et, C‑470/14, EU:C:2016:418, punti 32 u 33, kif ukoll tat‑8 ta’ Settembru 2022, Ametic, C‑263/21, EU:C:2022:644, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).
30      Peress li tali sistema tippermetti lill-persuni responsabbli għall-ħlas li jgħaddu l-ammont tal-imposta għal ikkopjar privat
fil-prezz tat-tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ dan l-istess tagħmir, apparat u tagħmir ta’ riproduzzjoni, il-piż tal-imposta huwa finalment sostnut mill-utent privat li jħallas dan il-prezz, u dan konformement mal-“bilanċ ġust”, imsemmi fil-premessa 31 tad-Direttiva 2001/29, li għandu jinstab bejn l-interessi tad-detenturi tad-dritt esklużiv ta’ riproduzzjoni u dawk tal-utenti tal-oġġetti protetti (sentenza tat‑8 ta’ Settembru 2022, Ametic, C‑263/21, EU:C:2022:644, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
31      Madankollu għandu jitfakkar li, meta l-Istati Membri jagħżlu finanzjament ta’ dan it-tip iġġustifikat minn diffikultajiet prattiċi bħall-impossibbiltà li jiġu identifikati l-utenti finali, huma għandhom jipprevedu, favur persuni responsabbli għall-ħlas tal-kumpens, kemm jekk ikunu l-produtturi, l-importaturi jew id-distributuri ta’ tagħmir, apparat u tagħmir ta’ riproduzzjoni jew lill-utenti finali, sistema ta’ eżenzjoni jew, inkella, dritt għal rimbors meta l-kumpens ma jkunx dovut, bħalma huwa b’mod partikolari l-każ meta tali tagħmir, apparat jew tagħmir ta’ riproduzzjoni jiġi pprovdut lil persuni li ma humiex persuni fiżiċi, għal finijiet manifestament differenti minn dawk tal-ħolqien ta’ kopji għal użu privat (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑11 ta’ Lulju 2013, Amazon.com International Sales et, C‑521/11, EU:C:2013:515, punt 31; tal‑5 ta’ Marzu 2015, Copydan Båndkopi, C‑463/12, EU:C:2015:144, punti 45, 47, 50 u 53; tad‑9 ta’ Ġunju 2016, EGEDA et, C‑470/14, EU:C:2016:418, punti 36 u 40; tat‑22 ta’ Settembru 2016, Microsoft Mobile Sales International et, C‑110/15, EU:C:2016:717, punti 34 u 36, kif ukoll tat‑8 ta’ Settembru 2022, Ametic, C‑263/21, EU:C:2022:644, punt 39).
32      Id-dritt għar-rimbors hekk previst għandu jkun effettiv u ma għandux irendi eċċessivament diffiċli l-ħlas lura tal-imposta. F’dan ir-rigward, il-portata, l-effikaċja, id-disponibbiltà, il-pubbliċità u s-sempliċità tal-użu tad-dritt għar-rimbors jippermettu li jittaffew l-eventwali żbilanċi maħluqa mis-sistema ta’ imposta għall-ikkopjar privat sabiex tingħata soluzzjoni għad-diffikultajiet prattiċi kkonstatati (sentenzi tat‑22 ta’ Settembru 2016, Microsoft Mobile Sales International et (C‑110/15, EU:C:2016:717, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tat‑8 ta’ Settembru 2022, Ametic, C‑263/21, EU:C:2022:644, punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata).
33      Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-Istati Membri għandhom il-possibbiltà li jipprevedu, f’ċerti każijiet li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-eċċezzjoni li huma għażlu li jistabbilixxu skont l-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29 u b’osservanza tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, eżenzjoni mill-ħlas tal-kumpens ġust meta d-dannu kkawżat lid-detenturi tad-drittijiet ikun minimu, fejn l-iffissar tal-limitu li taħtu d-dannu huwa kklassifikat bħala minimu jaqa’ taħt il-marġni ta’ diskrezzjoni ta’ dawn l-Istati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑23 ta’ Novembru 2023, Seven.One Entertainment Group, C‑260/22, EU:C:2023:900, punti 38 sa 40 u l-ġurisprudenza ċċitata).
34      Huwa fid-dawl ta’ din il-ġurisprudenza li għandhom jiġu eżaminati d-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju.
35      F’dan il-każ, mill-ispjegazzjonijiet ta’ din il-qorti jirriżulta li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, kif interpretata mill-qrati nazzjonali, tipprevedi li l-kumpens ġust huwa dovut mill-produtturi, mill-importaturi jew mid-distributuri li, bħal bluechip, ibiegħu
tagħmir għaż-żamma ta’ data li jista’ jintuża għal finijiet ta’ riproduzzjoni (iktar ’il quddiem “tagħmir għaż-żamma ta’ data”) lil akkwirenti finali professjonali, kemm jekk dawn ikunu persuni ġuridiċi jew persuni fiżiċi. Essenzjalment mill-ispjegazzjonijiet tal-imsemmija qorti jirriżulta wkoll li ma huwiex eskluż li l-mezzi hekk mixtrija minn tali akkwirenti finali professjonali jintużaw f’każijiet differenti minn dawk imsemmija fl-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29, jiġifieri li ma jintużawx “għal użu privat u għal skopijiet li ma humiex direttament jew indirettament kummerċjali” jew li jintużaw għal tali użu u għal tali finijiet biss fi proporzjonijiet limitati.
36      Konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 29 u 31 sa 33 ta’ din is-sentenza, il-kumpens ġust jista’ jiġi impost fuq bejjiegħa ta’
tagħmir għaż-żamma ta’ data f’każ bħal dan biss jekk ikunu ssodisfatti żewġ kundizzjonijiet kumulattivi. L-ewwel nett, tali sistema għandha tkun iġġustifikata minn diffikultajiet prattiċi, bħal diffikultajiet sabiex jiġu identifikati l-utenti finali u l-għan tal-użu tar-riproduzzjonijiet magħmula bl-għajnuna ta’ dawn il-mezzi. It-tieni nett, jeħtieġ li, meta jiġi stabbilit li l-utenti finali jużaw l-imsemmija mezzi għal finijiet manifestament differenti minn dak tat-twettiq ta’ kopji għal użu privat jew, tal-inqas, jikkawżaw biss dannu minimu lid-detenturi tad-drittijiet meta jużaw l-istess mezzi għal użu privat u għal finijiet mhux direttament jew indirettament kummerċjali, dawn il-bejjiegħa jibbenefikaw minn eżenzjoni mill-kumpens ġust jew, fin-nuqqas ta’ dan, minn dritt għar-rimbors effettiv li ma jkunx organizzat b’tali mod li r-restituzzjoni ta’ dan il-kumpens tkun eċċessivament diffiċli.
37      Il-qorti tar-rinviju għandha għalhekk tivverifika jekk il-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tissodisfax dawn iż-żewġ kundizzjonijiet, filwaqt li għandu jiġi ppreċiżat li l-Qorti tal-Ġustizzja, meta tiddeċiedi dwar rinviju għal deċiżjoni preliminari, tista’ tagħmel preċiżazzjonijiet intiżi sabiex jiggwidaw lill-qorti nazzjonali fid-deċiżjoni tagħha (sentenza tal‑5 ta’ Mejju 2022, Victorinox, C‑179/21, EU:C:2022:353, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
38      Fir-rigward, l-ewwel nett, tal-eżistenza ta’ diffikultajiet prattiċi marbuta mal-identifikazzjoni tal-utenti finali u tal-għan tal-użu tar-riproduzzjonijiet imwettqa bl-għajnuna ta’
tagħmir għaż-żamma ta’ data bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandu jiġi kkonstatat li tali diffikultajiet prattiċi ta’ identifikazzjoni jeżistu meta dan it-tagħmir jinbiegħ lil akkwirenti finali professjonali.
39      Fil-fatt, mis-sempliċi status ta’ “akkwirent finali professjonali” ma jistax jiġi dedott li t-tagħmir għaż-żamma ta’ data qatt ma hu ser jintuża minn persuni fiżiċi għal użu privat u għal finijiet mhux direttament jew indirettament kummerċjali, fis-sens tal-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29, u li għalhekk qatt ma jiġi kkawżat dannu ieħor għajr dak minimu lid-detenturi tad-drittijiet.
40      Minn naħa, għandu jiġi osservat li, f’dan il-każ, l-akkwirenti finali professjonali jinkludu kemm persuni fiżiċi kif ukoll persuni ġuridiċi li jordnaw
tagħmir għaż-żamma ta’ data għal finijiet kummerċjali jew professjonali. Issa, anki meta tali tagħmir jiġi akkwistat minn persuni ġuridiċi, dan jista’, bħala prinċipju, jintuża biss minn persuni fiżiċi li dawn il-mezzi jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tagħhom. Għalhekk, l-utenti finali ta’
tagħmir għaż-żamma ta’ data mixtri minn akkwirenti finali professjonali jistgħu jkunu biss, f’kull każ, persuni fiżiċi, filwaqt li huwa ppreċiżat li ftit jimporta, sabiex jiġi ddeterminat jekk il-kumpens ġust huwiex dovut, li l-persuni fiżiċi li jużaw tali tagħmir ma jkunux akkwistawh huma stess jew ma jkunux proprjetarji tiegħu. Fil-fatt, il-kumpens ġust huwa dovut ukoll meta persuni fiżiċi jkunu jistgħu jagħmlu riproduzzjonijiet ta’ xogħlijiet protetti minn jew bl-għajnuna ta’ dispożittiv li jappartjeni lil terz (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑5 ta’ Marzu 2015, Copydan Båndkopi, C‑463/12, EU:C:2015:144, punt 91).
41      Min-naħa l-oħra, konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 25 ta’ din is-sentenza, il-persuni fiżiċi kkonċernati, kemm jekk ikunu kemm akkwirenti kif ukoll utenti finali jew anki jekk ikunu biss utenti finali minħabba t-tqegħid għad-dispożizzjoni tagħhom ta’
tagħmir għaż-żamma ta’ data mill-akkwirent finali professjonali, huma leġittimament preżunti li jibbenefikaw integralment minn dan it-tagħmir, inkluż sabiex iwettqu riproduzzjonijiet għal użu privat u għal finijiet mhux direttament jew indirettament kummerċjali. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet f’dan ir-rigward li l-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29 ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi tali preżunzjoni sakemm din hija konfutabbli (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ Lulju 2013, Amazon.com International Sales et, C‑521/11, EU:C:2013:515, punti 43 u 45).
42      F’dawn iċ-ċirkustanzi, jista’ jkun diffiċli li jiġi ddeterminat, fil-mument tal-bejgħ ta’
tagħmir għaż-żamma ta’ data lil akkwirenti finali professjonali, jekk il-persuna fiżika li ser tiddisponi minn dan it-tagħmir, jew minħabba li xtratu hija stess għal finijiet kummerċjali jew professjonali jew għaliex dan tqiegħed għad-dispożizzjoni tagħha, fil-kuntest tax-xogħol tagħha, mill-akkwirent finali professjonali, hijiex ser tużah biss għal finijiet manifestament differenti minn dak tat-twettiq ta’ kopji għal użu privat jew inkella jekk hijiex ser tużah ukoll għal użu privat u għal finijiet mhux direttament jew indirettament kummerċjali fi proporzjonijiet li huma kkunsidrati bħala li jikkawżaw biss dannu minimu lid-detenturi tad-drittijiet.
43      B’mod partikolari, ma jistax jiġi eskluż, kif tindika l-qorti tar-rinviju, li t-tagħmir għaż-żamma ta’ data huwa, f’ambjent professjonali, użat fi proporzjonijiet li ma humiex minimi mill-persuni fiżiċi għal tali użu u għal tali finijiet u lanqas ma jista’ jiġi eskluż li jkunu, qabel it-tmiem tat-tul tal-ħajja medja tagħhom, pereżempju fi tmiem il-perijodu ta’ deprezzament fiskali tagħhom, imqiegħda għad-dispożizzjoni ta’ persuni fiżiċi li sussegwentement jużawh għal użu privat u għal finijiet mhux direttament jew indirettament kummerċjali. Barra minn hekk, l-awto-imprendituri, bħala persuni fiżiċi li jagħmlu ordni għal finijiet kummerċjali jew professjonali, jistgħu jużaw tagħmir għaż-żamma ta’ data bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali kemm professjonalment kif ukoll privatament.
44      Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jeżistux f’dan il-każ diffikultajiet prattiċi marbuta mal-identifikazzjoni tal-għan tal-użu tat-tagħmir għaż-żamma ta’ data mill-persuni fiżiċi li huwa intiż
għalihom.
45      It-tieni nett, il-qorti tar-rinviju għandha tivverifika, konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 31 ta’ din is-sentenza, li produtturi, importaturi u distributuri ta’
tagħmir għaż-żamma ta’ data li jista’ jintuża għal finijiet ta’ riproduzzjoni, bħal bluechip, jistgħu jiġu eżentati mill-ħlas tal-kumpens ġust jekk jipproduċu l-prova li dan it-tagħmir ta’ reġistrazzjoni ser jintuża minn persuni fiżiċi f’każijiet differenti minn dak previst fl-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29 jew li huma jistgħu tal-inqas jiksbu r-rimbors tal-kumpens imħallas indebitament jekk din il-prova tista’ tiġi prodotta biss wara t-tranżazzjoni ta’ bejgħ u l-ħlas ta’ dan il-kumpens.
46      F’dan ir-rigward, din id-dispożizzjoni ma tipprekludix sistema ta’ ġbir tal-kumpens għal ikkopjar privat, kif imsemmi mill-qorti tar-rinviju, li tipprevedi b’mod partikolari l-preżentazzjoni minn tali produttur, importatur jew distributur, ta’ ċertifikat bil-miktub tal-akkwirenti finali professjonali li jiċċertifika, essenzjalment, li t-tagħmir għaż-żamma ta’ data ser jintuża għal finijiet manifestament differenti minn dawk tat-twettiq ta’ kopji għal użu privat jew li ser jintuża, fi proporzjonijiet li jistgħu jikkawżaw biss dannu minimu lid-detenturi tad-drittijiet, għal użu privat u għal finijiet mhux direttament jew indirettament kummerċjali. Għaldaqstant, bejjiegħ bħal bluechip jidher li jista’ faċilment jiġi eżentat mill-ħlas tal-kumpens ġust.
47      Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat li tali dikjarazzjonijiet unilaterali jistgħu jintużaw għall-finijiet ta’ tali eżenzjoni, sakemm teżisti, fl-Istat Membru kkonċernat, possibbiltà ta’ kontroll, mill-entità inkarigata mill-ġestjoni tal-kumpens ġust, tal-veraċità tad-dikjarazzjonijiet inkwistjoni b’mod li jiġi żgurat ġbir effettiv ta’ dan il-kumpens (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Settembru 2022, Ametic, C‑263/21, EU:C:2022:644, punti 42 u 70).
48      Barra minn hekk, leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi sistema ta’ eżenzjoni mill-ħlas tal-kumpens ġust permezz ta’ tali dikjarazzjonijiet għandha, fi kwalunkwe każ, tipprevedi, konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 32 ta’ din is-sentenza, dritt għar-rimbors tal-kumpens imħallas indebitament, li għandu jkun effettiv u ma għandux jiġi organizzat b’tali mod li l-ħlas lura tal-kumpens imħallas ikun eċċessivament diffiċli.
49      Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix regola nazzjonali li tipprovdi li l-produtturi, l-importaturi u d-distributuri ta’
tagħmir għaż-żamma ta’ data li jista’ jintuża għal finijiet ta’ riproduzzjoni huma obbligati jħallsu l-kumpens ġust previst f’din id-dispożizzjoni fil-każ ta’ bejgħ ta’ dawn il-mezzi lil akkwirenti finali professjonali, ħlief meta dawn il-produtturi, importaturi jew distributuri jipprovaw li l-imsemmija mezzi ma humiex ser jintużaw minn persuni fiżiċi sabiex iwettqu riproduzzjonijiet għal użu privat u għal finijiet mhux direttament jew indirettament kummerċjali, jew ser jintuża biss fi proporzjonijiet ikkunsidrati bħala li jikkawżaw biss dannu minimu lid-detenturi tad-drittijiet.
Fuq l-ispejjeż
50      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2001/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑22 ta’ Mejju 2001 dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà ta’ l-informazzjoni
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
ma jipprekludix regola nazzjonali li tipprovdi li l-produtturi, l-importaturi u d-distributuri ta’ tagħmir għaż-żamma ta’ data li jista’ jintuża għal finijiet ta’ riproduzzjoni huma obbligati jħallsu l-kumpens ġust previst f’din id-dispożizzjoni fil-każ ta’ bejgħ ta’ dawn il-mezzi lil akkwirenti finali professjonali, ħlief meta dawn il-produtturi, importaturi jew distributuri jipprovaw li l-imsemmija mezzi ma humiex ser jintużaw minn persuni fiżiċi sabiex iwettqu riproduzzjonijiet għal użu privat u għal finijiet mhux direttament jew indirettament kummerċjali, jew ser jintuża biss fi proporzjonijiet ikkunsidrati bħala li jikkawżaw biss dannu minimu lid-detenturi tad-drittijiet.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.