62006CC0117_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
I – Introduzzjoni
1. Bid-digrieti tal-21 u tat-23 ta’ Frar 2006 il-Kammergericht Berlin (il-Qorti ta’ Appell ta’ Berlin; iktar ’il quddiem il-“Kammergericht”) għamlet lill-Qorti tal-Ġustizzja, skond l-Artikolu 234 KE, talba għal deċiżjoni preliminari dwar l-interpretazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 881/2002 tas-27 ta’ Mejju 2002 li jimponi ċerti miżuri speċifiċi restrittivi diretti kontra ċerti persuni u entitajiet assoċjati ma’ Usama bin Laden, in-network ta’ Al-Qaida u t-Taliban, u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 467/2001 li jipprojbixxi l-esportazzjoni ta’ ċert[a] merkanzija u servizzi lejn l-Afganistan, waqt li jsaħħaħ il-projbizzjoni ta’ titjiriet u jestendi l-friża fuq fondi u riżorsi finanzjarji oħra rigward it-Taliban ta’ l-Afganistan (2) .
2. Essenzjalment, il-Qorti tal-Ġustizzja qed tintalab tiddeċiedi fuq il-portata ta’ l-Artikoli 2(3) u 4(1) tar-Regolament Nru 881/2002 fi proċedura rigward il-legalità ta’ rifjut ta’ reġistrazzjoni fir-reġistru ta’ l-artijiet Ġermaniż tat-trasferiment tal-proprjetà ta’ immobbli, wara li tniżżel wieħed mix-xerrejja fil-lista tal-persuni, ta’ gruppi u entitajiet, ikkunsidrati li huma assoċjati ma’ Usama bin Laden, man-netwerk ta’ Al-Qaida u t-Talibani, huma suġġetti għall-miżuri restrittivi magħmulin minn dan ir-regolament biex ma jiġux iffinanzjati azzjonijiet terroristiċi.
II – Il-kuntest ġuridiku
A – Ir-riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti.
3. Fis-16 ta’ Jannar 2002 il-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti (iktar
’il quddiem il-“Kunsill tas-Sigurtà”) adotta r-Riżoluzzjoni Nru 1390 (2002) li stabbilixxiet xi miżuri li għandhom jiġu adottati fil-konfront ta’ Usama bin Laden, tal-membri ta’ l-organizzazzjoni Al-Qaida u tat-Taliban u persuni, gruppi, impriżi u entitajiet oħrajn assoċjati magħhom, li dawn jirriżultaw inklużi fil-lista maħluqa skond ir-Riżoluzzjonijiet ta’ l-istess Kunsill tas-Sigurtà Nri 1267 (1999) u 1333 (2000) u aġġornata regolarment mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà (iktar
’il quddiem il-“Kumitat tas-Sanzjonijiet”) stabbilit bis-saħħa tar-Riżoluzzjoni Nru 1267 (1999).
4. Skond il-paragrafu 2(a) tar-Riżoluzzjoni Nru 1390 (2002) l-Istati kollha għandhom:
“[j]iffriżaw mingħajr dewmien il-fondi u l-attivitajiet finanzjarji jew riżorsi ekonomiċi l-oħrajn ta’ dawn il-persuni, gruppi, impriżi u entitajiet, inkluż il-fondi li jiġu minn beni li għandhom fil-pussess jew jikkontrollaw, b’mod dirett jew indirett, l-istess persuni jew persuni li jaġixxu f’isimhom jew fuq ordni tagħhom, u jiġi żgurat li la dawn il-fondi u lanqas fondi, attivitajiet finanzjarji jew riżorsi ekonomiċi oħrajn ma jsiru disponibbli, direttament jew indirettament, b’vantaġġ għal dawn l-individwi miċ-ċittadini tagħhom jew minn kull persuna oħra li tinsab fit-territorju tagħhom” (3) .
5. Fl-20 ta’ Diċembru 2002 il-Kunsill tas-Sigurtà adotta r-Riżoluzzjoni Nru 1452 (2002) li biha huma awtorizzati derogi speċifiċi għall-miżuri restrittivi imposti mir-Riżoluzzjoni Nru 1390 (2002).
6. Il-paragrafu 2(b) tar-Riżoluzzjoni Nru 1452 (2002) jagħti lill-Istati l-fakoltà li jkun permess li, fuq kontijiet suġġetti għad-dispożizzjonijiet skond il-paragrafu 2(a), tar-Riżoluzzjoni Nru 1390 (2002), isiru “ħlasijiet dovuti bis-saħħa ta’ kuntratti, ftehim jew obbligi qabel id-data meta dawk il-kontijiet kienu suġġetti għad-dispożizzjonijiet tar-Riżoluzzjonijiet Nri 1267 (1999), 1333 (2000), jew 1390 (2002)”, sakemm is-somom hekk imħallsin “jibqgħu suġġetti għal dawn id-dispożizzjonijiet”.
7. Fis-6 ta’ Lulju 2004 il-Kumitat tas-Sanzjonijiet iddeċieda li jemenda l-lista tal-persuni, tal-gruppi u ta’ l-entitajiet skond ir-Riżoluzzjonijiet Nri 1267 (1999) u 1333 (2000) u żied l-isem li ġej: “Aqeel Abdulaziz Al-Aqil”.
B – Il-leġiżlazzjoni ta’ l-Unjoni Ewropea u tal-Komunità Ewropea
8. Għall-finijiet ta’ l-implementazzjoni tar-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà Nru 1390 (2002), fis-27 ta’ Mejju 2002 il-Kunsill adotta l-Pożizzjoni Komuni 2002/402/PESK, dwar miżuri restrittivi kontra Usama bin Laden, membri ta’ l-organizzazzjoni Al-Qaida u t-Talibani u individwi, gruppi, impriżi u entitajiet [oħrajn] assoċjati magħhom u jħassar il-Po[ż]izzjonijiet Komuni 96/746/PESK, 1999/727/PESK, 2001/154/PESK u 2001/771/PESK (4) .
9. Il-Pożizzjoni Komuni 2002/402, li skond l-Artikolu 1 tagħha “tgħodd għal Usama bin Laden, membri ta’ l-organizzazzjoni ta’ l-Al-Qaida u t-Taliban u individwi gruppi, impriżi u entitajiet [oħrajn] assoċjati magħhom, kif imsemmi fil-lista” msemmija fil-paragrafu 3 iktar
’il fuq, tistabbilixxi, fl-Artikolu 3, dan li ġej:
“Il-Komunità Ewropea, taġixxi fil-limiti tal-poteri mogħtija lilha bit-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea:
– tordna l-iffriżar tal-fondi u l-assi finanzjarji jew riżorsi ekonomiċi ta’ l-individwi, gruppi, impriżi u entitajiet imsemmijin fl-Artikolu 1,
– se tiżgura li l-fondi, assi finanzjarji jew riżorsi ekonomiċi ma jkunux disponibbli, direttament jew indirettament, għall-benefiċċju ta’ l-individwi, gruppi, impriżi u entitajiet imsemmija fl-Artikolu 1”.
10. Kif jirriżulta mill-premessi 1 sa 4 tiegħu, ir-Regolament Nru 881/2002 ġie adottat biex jimplementa r-Riżoluzzjoni Nru 1390 (2002) għal dak li jirrigwarda t-territorju tal-Komunità.
11. L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 881/2002 jistabbilixxi dan li ġej:
“Għall-iskop ta’ dan ir-Regolament, għandhom japplikaw d-definizzjonijiet li ġejjin:
1) ‘fondi’ tfisser assi finanzjarji u benefiċċji ekonomiċi ta’ kull tip, li jinkludu imma mhux limitati għal flus kontanti, ċekkijiet, kreditu monetarju, drafts, ordnijiet ta’ flus u strumenti oħra ta’ ħlas; depożiti ma’ istituzzjoni finanzjarji jew entitajiet oħra, bilanċi fil-kontijiet, dejn u obbligazzjonijiet ta’ dejn; il-kummerċ pubbliku u privat ta’ sigurtajiet u strumenti ta’ dejn, li jinkludu stokkijiet u ishma, ċertifikati li jippreżentaw sigurtajiet, bonds, noti, ċertifikati, obbligazzjonijiet, kuntratti derivattivi; interessi, dividends jew dħul ieħor jew valur li jakkumula minn jew ġenerat b’assi; kreditu, dritt ta’ kumpens, garanziji, garanzija ta’ eżekuzzjoni jew obbligu finanzjarju ieħor; ittri ta’ kreditu, polza ta’ kargu, dokumenti ta’ bejgħ ta’ proprjetà; dokumenti li juru interessi f’fondi jew riżorsi finanzjarji, u kull strument ieħor ta’ finanzjament għall-esportazzjoni;
2) ‘riżorsi ekonomiċi’ tfisser assi ta’ kull tip, tanġibbli jew intanġibbli, mobbli jew immobbli, li mhumiex fondi imma li jistgħu jintużaw biex jinkisbu fondi, merkanzija jew servizzi;
3) ‘friża ta’ fondi’ tfisser prevenzjoni ta’ movement, trasferiment, tidbil, użu ta’ jew operazzjoni rilatata ma’ fondi f’kull mod li jirriżulta f’tibdil fil-volum, ammont, lokalità, sjieda, pusses[s], natura, destinazzjoni jew tibdil ieħor li jħalli l-użu tal-fondi, li jinkludi amministrazzjoni ta’ portafolli;
4) ‘friża ta’ riżorsi ekonomiċi’ tfisser il-prevenzjoni ta’ l-użu tagħhom biex jinkisbu fondi, merkanzija jew servizzi f’kull mod, li jinkludu, imma mhux limitati għal, bejgħ, kiri jew ipoteki tagħhom”.
12. Skond l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 881/2002:
“1. Il-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kollha li huma ta’, jew fil-pusses[s] ta’, persuna naturali jew ġuridika jew entità nominata mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet u mniżżla fl-Anness I għandhom jiġu ffriżati.
2. L-ebda fond m’għandu jkun disponibbli, direttament jew indirettament, lil, jew għall-benefiċċju ta’, persuna naturali jew ġuridika, grupp jew entità nominati mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet u mniżżla fl-Anness I.
3. L-ebda riżors ekonomiku m’għandu jkun disponibbli, direttament jew indirettament, lil, jew għall-benefiċċju ta’, persuna naturali jew ġuridika, grupp jew entità nominati mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet u mniżżla fl-Anness I, biex dik il-persuna, dak il-grupp jew dik l-entità tkun tista’ tikseb fondi, merkanzija jew servizzi”.
13. L-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 881/2002 jistabbilixxi dan li ġej:
“Il-parteċipazzjoni, bil-ħsieb u bl-intenzjoni, f’attivitajiet, li l-oġġett jew l-effet[t] tagħhom hu, direttament jew indirettament, li jiġi maħrub l-Artikolu 2 […] għandha tkun ipprojbita.”
14. L-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 881/2002 jawtorizza lill-Kummissjoni, b’mod partikolari, “temenda jew iżżid ma’ l-Anness I fuq il-bażi tad-determinazzjonijiet magħmula jew mill-Kunsill tas-Sigurtà jew mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet […]”.
15. L-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 881/2002 jgħid hekk:
“Dan ir-Regolament għandu japplika minkejja kwalunkwe drittijiet mogħtija jew obbligazzjonijiet imposti permezz ta’ ftehim internazzjonali ffirmat jew il-konklużjoni ta’ kull kuntratt jew kull liċenza jew permess mogħti qabel id-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament”.
16. L-Anness I tar-Regolament Nru 881/2002 fih il-“[l]ista ta’ persuni, gruppi u entitajiet” skond l-Artikolu 2 ta’ l-istess regolament.
17. Biex tiġi implementata r-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà Nru 1452 (2002), fis-27 ta’ Frar 2003 il-Kunsill adotta l-Pożizzjoni Komuni 2003/140/PESK, li tikkonċerna l-eċċezzjonijiet għall-miżuri restrittivi imposti mill-Po[ż]izzjoni Komuni 2002/402 (5) . L-Artikolu 1 tal-Pożizzjoni Komuni 2003/140 jistabbilixxi li “f]l-implementazzjoni tal-miżuri stabbiliti fl-Artikolu 3 tal-Po[ż]izzjoni Komuni 2002/402/PESK, il-Komunità Ewropea se tipprovdi l-eċċezjonijiet permessi mir-Riżoluzzjoni 1452 (2002) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti”.
18. Fis-27 ta’ Marzu 2003 il-Kunsill imbagħad adotta r-Regolament Nru 561/2003/KE, li jemenda, għal dak li għandu x’jaqsam ma[‘ l]-eċċezzjonijiet għall-iffriżar ta’ fondi u ta’ riżorsi ekonomiċi, ir-Regolament Nru 881/2002 (6) .
19. L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 561/2003 daħħal fir-Regolament Nru 881/2002 l-Artikolu 2a, li l-paragrafu (4) tiegħu jgħid hekk:
“L-Artikolu 2(2) m’għandux japplika għaż-żieda ma’ kontijiet iffriżati ta’:
a) interessi jew qliegħ ieħor dovuti fuq dawk il-kontijiet; jew
b) pagamenti dovuti taħt kuntratti, ftehim jew obbligazzjonijiet li feġġew qabel id-data li fiha dawk il-kontijiet saru suġġetti għad-disposizzjonijiet tar-riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurt[à] […] li ġew implementati suċċessivament permezz tar-Regolament (KE) Nru 337/2000 [6], ir-Regolament (KE) Nru 467/2001 [7] jew dan ir-Regolament.
Bl-istess mod tal-kont li miegħu huma miżjudin, interessi bħal dawn, qliegħ u pagamenti oħra għandhom ikunu wkoll iffriżati”.
20. Fit-12 ta’ Lulju 2004 l-Kummissjoni adottat ir-Regolament Nru 1277/2004/KE, li emenda għas-sebgħa u tletin darba r-Regolament Nru 881/2002 (7) . Bis-saħħa ta’ l-Artikolu 1 u tal-punt 2 ta’ l-Anness tar-Regolament Nru 1277/2004, l-Anness I tar-Regolament Nru 881/2002 ġie emendat biex jinkludi fil-lista ta’ “Persuni naturali” speċifikament il-kliem “Aqeel Abdulaziz Al-Aqil. Data tat-twelid: id-29 ta’ April 1949”.
21. Ir-Regolament Nru 1277/2004 daħal fis-seħħ fl-istess jum tal-pubblikazzjoni tiegħu fil- Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea, jiġifieri t-13 ta’ Lulju 2004 (8) .
C – Il-leġiżlazzjoni rilevanti tad-dritt Ġermaniż
22. Fid-dawl tad-digriet tal-Kammergericht tal-21 ta’ Frar 2006 (iktar
’il quddiem id-“digriet tar-rinviju”), tas-sottomissjonijiet ippreżentati mill-gvern Ġermaniż u ta’ l-informazzjoni li ngħatat fis-seduta, il-leġiżlazzjoni rilevanti tad-dritt Ġermaniż għall-finijiet ta’ din il-proċedura tista’ titfisser kif ġej.
23. Fid-dritt Ġermaniż il-bejgħ, kemm ta’ mobbli kif ukoll ta’ immobbli, iseħħ bil-konklużjoni ta’ żewġ kuntratti differenti: il-kuntratt ta’ bejgħ proprja, li fih il-partijiet jimpenjaw ruħhom rispettivament li jikkonsenjaw l-oġġett u jittrażmettu l-proprjetà lix-xerrej (il-bejjiegħ) u li jitħallas il-korrispettiv fi flus lill-bejjiegħ (l-akkwirent) u l-hekk imsejjaħ “kuntratt ta’ eżekuzzjoni materjali”, li bih il-partijiet jiftehmu fuq it-trasferiment tal-proprjetà rispettivament ta’ l-oġġett u tal-flus. Biex il-proprjetà ta’ l-oġġett mibjugħ tkun tista’ tiġi kkunsidrata effettivament ittrasferita jenħtieġ, madankollu, li l-partijiet iħarsu l-formalitajiet meħtieġa preskritti mil-liġi.
24. Għall-finijiet tat-trasferiment tal-proprjetà ta’ immobbli, id-dritt Ġermaniż jippreskrivi li l-partijiet għandhom:
a) jikkonkludu l-kuntratt ta’ bejgħ fil-forma ta’ att pubbliku notarili [l-Artikolu 311b(1) tal-Bürgerliches Gesetzbuch (Kodiċi Ċivili Ġermaniż; iktar
’il quddiem il-“BGB”];
b) jifformalizzaw quddiem nutar jew persuna oħra kkwalifikata, personalment jew permezz ta’ rappreżentanti, il-konklużjoni intervenuta tal-kuntratt ta’ eżekuzzjoni materjali (iktar
’il quddiem il-“ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà”) (l-Artikoli 873(1) sa (2), u 925(1), tal-BGB);
ċ) jippreżentaw lill-Grundbuchamt (Uffiċċju tar-reġistru ta’ l-artijiet) talba għar-reġistrazzjoni fil-Grundbuch (reġistru ta’ l-artijiet) tat-trasfer iment tal-proprjetà ta’ l-immobbli (l-Artikolu 873(1), tal-BGB).
25. Fi kliem ieħor, fid-dritt Ġermaniż il-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ bejgħ ta’ immobbli − kuntratt b’effikaċja obbligatorja biss − mhux biżżejjed biex xerrej jakkwista l-proprjetà ta’ l-immobbli mibjugħ, imma tikkostitwixxi, b’mod li jista’ jingħad bħala formazzjoni progressiva, l-ewwel minn tliet “stadji” − stipulazzjoni ta’ att notarili ta’ bejgħ, il-konklużjoni ta’ ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà fil-forma mitluba u r-reġistrazzjoni tat-tibdil tal-proprjetà fir-reġistru ta’ l-artijiet − kollha indispensabbli biex ikun hemm it-trasferiment tal-proprjetà immobbli.
26. Bir-reġistrazzjoni t-trasferiment tal-proprjetà ta’ immobbli mibjugħ jista’ jingħad li jiġi perfezzjonat, fis-sens li, anki jekk qabilha hija possibbli reġistrazzjoni provviżorja u l-għoti materjali ta’ l-oġġett lix-xerrej, biha biss ix-xerrej jakkwista l-leġittimazzjoni biex ikun jista’ jiddisponi mill-oġġett biex ikun jista’ jerġa’ jinbiegħ jew jiġi ipotekat. L-aħħar kelma b’hekk hija tal-Grundbuchamt, li, b’konformità ma’ l-Artikolu 18(1) tal-Grundbuchordnung (regolament fuq iż-żamma ta’ reġistru ta’ l-artijiet), għandu jivverifika li ma jeżisti l-ebda impediment għal din ir-reġistrazzjoni, kemm jekk mill-oriġini jew eventwali, bħala eżempju projbizzjoni ex lege li ma jsirx trasferiment.
III – Fatti, domandi preliminari u l-iżvolġiment tal-proċedura
27. B’att notarili tad-19 ta’ Diċembru 2000, Gerda Möllendorf u Christiane Möllendorf-Niehuus (iktar
’il quddiem il-“bejjiegħa”), bħala sħab f’kumpannija tad-dritt ċivili, ikkonkludew ma’ Salem-Abdul Ghani El-Rafei, Kamal Rafehi u Ageel A. Al‑Ageel (iktar
’il quddiem ix-“xerrejja”), bħala sħab f’kumpannija tad-dritt ċivili, kuntratt ta’ bejgħ li kellu bħala għan il-bejgħ ta’ art mibnija li kienet tinsab f’Berlin-Neukölln.
28. Bl-istess att il-partijiet imsemmijin ftiehmu li jittrasferixxu l-proprjetà ta’ l-immobbli lix-xerrejja u awtorizzaw ir-reġistrazzjoni fir-reġistru ta’ l-artijiet. Qablu wkoll li l-prezz tal-bejgħ, ta’ DEM 2 375 000, jew inkella EUR 1 214 318,22, kellu jiġi ddepożitat sal-15 ta’ Frar 2001 f’kont favur terzi tan-nutar pubbliku Karl Alich (iktar
’il quddiem in-“nutar”), biex imbagħad jingħata lill-bejjiegħa fil-mument tar-reġistrazzjoni provviżorja tat-trasferiment tal-proprjetà fir-reġistru ta’ l-artijiet, magħmula fil-pendenza ta’ dik definittiva.
29. Skond il-kuntratt ta’ bejgħ, ix-xerrejja ddepożitaw il-prezz tal-bejgħ f’kont tan-nutar favur terzi.
30. Fit-8 ta’ Marzu 2001 it-trasferiment tal-proprjetà ġie rreġistrat b’titolu provviżorju fir-reġistru ta’ l-artijiet.
31. F’Mejju 2001, skond kif iddikjara n-nutar quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fis-seduta tat-8 ta’ Marzu 2007, il-prezz ingħata lill-bejjiegħa u l-pussess ta’ l-immobbli mibjugħ ġie ttrasferit lix-xerrejja.
32. B’deċiżjoni tad-29 ta’ Ottubru 2003 il-Grundbuchamt kompetenti għat-territorju ċaħad it-talba għar-reġistrazzjoni definittiva ppreżentata min-nutar fit-22 ta’ Jannar ta’ l-istess sena, minħabba n-nuqqas ta’ produzzjoni, fit-terminu ffissat bl-ittra tat-28 ta’ Marzu 2003, tad-dokumentazzjoni sħiħa mitluba.
33. Mit-13 ta’ Lulju 2004, Ageel A. Al-Ageel (iktar
’il quddiem ix-“xerrej Nru 3”) issemma’ bħala persuna naturali fil-lista ta’ l-Anness I tar-Regolament Nru 881/2002.
34. Fid-9 ta’ Diċembru 2004 n-nutar, fuq il-bażi ta’ att notarili ta’ bejgħ diġà ddepożitat hemm, ippreżenta lill-Grundbuchamt talba ġdida ta’ reġistrazzjoni definittiva tat-trasferiment tal-proprjetà favur ix-xerrejja. Madankollu, b’deċiżjoni tal-21 ta’ April 2005, l-uffiċċju li saritlu t-talba, wara li vverifika li isem ix-xerrej Nru 3 kien jidher fil-lista ta’ l-Anness tar-Regolament Nru 881/2002, irrifjuta li jagħmel ir-reġistrazzjoni, u invoka għal dan l-iskop id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 2(3) u 4(1) ta’ l-istess Regolament.
35. Fit-3 ta’ Mejju 2005 in-nutar, f’isem il-bejjiegħa, għamel appell kontra dik id-deċiżjoni quddiem il-Grundbuchamt. Dan l-appell intbagħat ex officio mill-Grundbuchamt lil-Landgericht Berlin (it-Tribunal ta’ Berlin, iktar
’il quddiem il- “Landgericht”), li ċaħdu b’digriet tas-27 ta’ Settembru 2005.
36. Fis-7 ta’ Ottubru 2005 in-nutar, dejjem f’isem il-bejjiegħa, ikkontesta d-digriet tal-Landgericht quddiem il-Kammergericht.
37. In sostenn tar-rikors in-nutar sostna, l-ewwel nett, li d-digriet ikkontestat kien jikser id-dritt ta’ proprjetà, protett mill-Artikolu 14 tal-Kostituzzjoni Ġermaniża, tal-bejjiegħa, li ma kinux msemmijin fl-Anness I tar-Regolament Nru 881/2002.
38. It-tieni nett, saħaq li n-negozju ġuridiku in kwistjoni, li bih kien ġie miftiehem u li għall-eżekuzzjoni tiegħu kien diġà tħallas ukoll, prezz sostanzjali għall-immobbli, ma kienx jidħol fl-ambitu ta’ l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 881/2002. Għal dan l-iskop ikkonkluda li mill-espressjonijiet “jkun […] disponibbli” u jkunu maħsubin “għall-benefiċċju” tagħhom li jidhru f’dik ir-regola joħroġ li huma suġġetti għall-applikazzjoni tagħha biss dawk in-negozji ġuridiċi fejn dak il-qadi reċiproku ta’ l-obbligi ma jkunx f’relazzjoni ta’ bilanċ ekonomiku.
39. Fl-aħħar nett, in-nutar sostna li minn dikjarazzjoni eventwali ta’ nullità tal-kuntratt tal-bejgħ, inħoloq favur ix-xerrejja, u dan b’kuntrast mal-premessa 7 u l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 881/2002, dritt għar-restituzzjoni tal-prezz imħallas, azzjonabbli fil-konfront tal-bejjiegħa.
40. Il-Kammergericht ikkunsidrat li kien meħtieġ, għall-finijiet tad-deċiżjoni wara r-rikors tan-nutar, li tibgħat lill-Qorti tal-Ġustizzja talba għal deċiżjoni preliminari.
41. Fid-digriet tar-rinviju, il-Kammergericht osservat li, skond id-dritt Ġermaniż, il-legalità għall-konklużjoni ta’ ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà, bħala konsegwenza tal-poter ġuridiku li wieħed jiddisponi mill-oġġett, kif ukoll il-poter li tiġi eżerċitata din il-legalità għandhom jibqgħu jeżistu fil-mument tar-reġistrazzjoni fir-reġistru ta’ l-artijiet, anki meta, bħal f’dan il-każ, ix-xerrej u l-bejjiegħ ikunu fformalizzaw diġà, waqt li jibqgħu marbutin, il-ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà meta jsir l-att notarili tal-bejgħ.
42. Il-qorti tar-rinviju sostniet li, ladarba tidħol fin-nofs restrizzjoni tal-poter li wieħed jiddisponi wara l-konklużjoni tal-kuntratt tal-bejgħ u l-formalizzazzjoni tal-ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà, imma qabel id-data tar-reġistrazzjoni tat-trasferiment fir-reġistru ta’ l-artijiet, huwa meħtieġ bħala prinċipju li l-Grundbuchamt jikkunsidra dan kollu.
43. Sostniet wkoll li, billi fid-dritt Ġermaniż l-eżistenza ta’ impediment għar-reġistrazzjoni twaqqaf l-eżekuzzjoni tal-kuntratt ta’ bejgħ min-naħa tal-bejjiegħa, dawn ikunu obbligati, skond l-Artikoli 275 u 323 tal-BGB, li jirrestitwixxu lix-xerrejja l-prezz tal-bejgħ, ħlief għal projbizzjoni eventwali li topera f’din iċ-ċirkustanza skond l-Artikolu 2(2) tar-Regolament Nru 881/2002.
44. Fl-aħħar nett, ikkonkludiet li l-vera problema li kellha tiġi solvuta kienet dwar il-portata ta’ l-Artikoli 2(3) u 4(1) tar-Regolament Nru 881/2002, billi kellu jiġi aċċertat jekk minn dawn ir-regoli, ikunx hemm projbizzjoni relattiva dwar trasferiment li japplika għall-bejgħ ta’ immobbli lil persuna mniżżla fil-lista ta’ l-Anness I ta’ l-istess regolament u li tapplika mingħajr eċċezzjonijiet fil-każ ukoll meta l-att tat-trasferiment jiġi konkluż fit-twettiq ta’ kuntratt ta’ bejgħ konkluż u eżegwit diġà mill-kontroparti qabel il-pubblikazzjoni tar-regolament imsemmi, jew jekk dawk ir-regoli msemmijin humiex applikabbli, kif isostnu l-bejjiegħa, biss jekk il-korrispettiv ma jkollux valur daqs dak ta’ l-oġġett ta’ l-att ta’ trasferiment.
45. Rigward ir-restituzzjoni tal-prezz tal-bejgħ, b’digriet integrat tat-23 ta’ Frar 2006 il-Kammergericht qalet ukoll li mill-Artikoli 2(1) sa (3) u 4(1) tar-Regolament Nru 881/2002 mhux possibbli li wieħed jikkonkludi li hemm poter li l-bejjiegħ jiġi ordnat jiddepożita l-prezz tal-bejgħ, fil-każ li l-bejjiegħ stess ma kellux diġà fil-mument tal-konklużjoni tal-kuntratt jew minn meta rċieva l-prezz tal-bejgħ għarfien tal-fatt li fuq ix-xerrej kien hemm miżuri restrittivi.
46. Fl-istess digriet il-Kammergericht ikkunsidrat, fl-aħħar nett, l-eżistenza ta’ dubji rigward il-kwistjoni jekk, fil-każ ta’ numru ta’ xerrejja jew − bħal f’dan il-każ − l-għaqda tagħhom f’kumpannija tad-dritt ċivili, id-dritt tar-restituzzjoni tal-prezz tal-bejgħ għandux jiġi ffriżat kollu kemm hu jew biss fid-daqs tal-kwota tas-sehem tax-xerrejja milqutin mill-miżuri restrittivi.
47. Għalhekk, il-Kammergericht issospendiet il-proċedura pendenti quddiemha u li tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja id-domandi preliminari li ġejjin:
“1. Id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 2(3) u 4(1), tar-Regolament […] Nru 881/2002 […] jipprojbixxu l-ftehim għat-trasferiment ta’ proprjetà ta’ immobbli, fi twettiq ta’ kuntratt ta’ bejgħ, favur persuna naturali msemmija fl-Anness I tar-regolament imsemmi?
2) Fil-każ ta’ risposta affermattiva għad-domanda 1: ir-Regolament […] Nru 881/2002 jipprojbixxi r-reġistrazzjoni fir-reġistru ta’ l-artijiet, meħtieġa għat-trasferiment tal-proprjetà ta’ l-immobbli, anki fil-każ meta l-kuntratt sottostanti ta’ bejgħ ikun ġie konkluż, u l-ftehim għat-trasferiment ta’ proprjetà jkun ġie ddikjarat li jorbot lill-partijiet, qabel il-pubblikazzjoni tal-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej tal-miżura restrittiva tad-dritt li tiddisponi, u meta l-prezz tax-xiri li abbażi tal-kuntratt il-persuna naturali msemmija fl-Anness I tar-regolament ikollha tħallas bħala xerrejja jkun ġie, qabel id-data tal-pubblikazzjoni
a) iddepożitat fuq kont notarili favur terzi jew
b) imħallas lill-bejjiegħ?”.
48. Skond l-Artikolu 23 ta’ l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-Gvern Taljan u Ġermaniż u l-Kummissjoni ppreżentaw sottomissjonijiet bil-miktub.
49. Fis-seduta li saret fit-8 ta’ Marzu 2007, ġew ippreżentati sottomissjonijiet orali minn Möllendorf u Möllendorf-Niehuus, in-nutar Alich, kif ukoll ir-rappreżentanti tal-Gvern Ġermaniż u tal-Kummissjoni.
IV – Analiżi ġuridika
A – Kunsiderazzjonijiet preliminari
50. Permezz ta’ l-ewwel domanda preliminari l-qorti tar-rinviju qed titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tippreċiża jekk l-Artikoli 2(3) u 4(1) tar-Regolament Nru 881/2002 jipprojbixxux il-konklużjoni, fl-eżekuzzjoni ta’ kuntratt ta’ bejgħ, ta’ ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà ta’ immobbli favur persuna imniżżla fl-lista skond l-Anness I ta’ dan ir-regolament.
51. Permezz tat-tieni domanda preliminari l-qorti tar-rinviju qed titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tippreċiża, fil-każ ta’ risposta affermattiva għall-ewwel domanda, jekk ir-regoli tar-regolament imsemmi jipprojbixxux ir-reġistrazzjoni fir-reġistru ta’ l-artijiet ta’ trasferiment bħal dan, anki meta, qabel id-data meta jsiru applikabbli fil-konfront tax-xerrej, mhux biss jiġi konkluż il-kuntratt tal-bejgħ, imma jiġi fformalizzat ukoll il-ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà u l-prezz tal-bejgħ ikun jew ġie ddepożitat f’kont notarili favur terzi jew imħallas lill-bejjiegħ.
52. Minkejja li ġiet ippreżentata bħala żewġ domandi, din it-talba għal deċiżjoni preliminari essenzjalment tfittex li tiċċara l-portata tal-projbizzjonijiet fl-Artikoli 2(3) u 4(1), tar-Regolament Nru 881/2002, biex jiġi aċċertat jekk, f’sitwazzjoni fejn il-kuntratt ta’ bejgħ ta’ immobbli ġie konkluż qabel max-xerrej tniżżel fil-lista ta’ l-Anness I tar-regolament stess, jekk dawk il-projbizzjonijiet jipprekludu t-twettiq ta’ atti, bħall-ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà u r-reġistrazzjoni ta’ dan it-trasferiment fir-reġistru ta’ l-artijiet, meħtieġa biex isir dak it-trasferiment għall-eżekuzzjoni ta’ dak il-kuntratt. Il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba wkoll tippreċiża jekk jistgħux ikunu rilevanti fis-sens li dawn l-atti ma jintlaqtux mill-istess projbizzjonijiet, min-naħa, il-fatt li quddiem it-trasferiment tal-proprjetà ta’ l-oġġett, kienx previst min-naħa tax-xerrej korrispettiv (il-prezz tal-bejgħ) ta’ valur adegwat u, min-naħa l-oħra, li dan il-korrispettiv kienx ġie eżegwit (fil-forma ta’ depożitu fuq kont tan-nutar favur terzi jew il-pagament lill-parti li qed tixtri) qabel ma l-parti li tixtri tniżżlet fil-lista msemmija iktar
’il fuq.
53. L-ewwel domanda preliminari, fejn qed jiġi mistoqsi jekk l-Artikoli 2(3) u 4(1) tar-Regolament Nru 881/2002 jipprojbixxux il-ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà, tidher, mad-daqqa t’għajn, li tqajjem problemi ta’ ammissibbiltà, taħt il-profil tar-rilevanza tagħha għall-finijiet tad-deċiżjoni li għandha tiġi adottata għall-każ speċifiku. Fil-fatt huwa aċċettat li, fil-każ partikolari, il-ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà ġie fformalizzat quddiem in-nutar fl-istess jum (id-19 ta’ Diċembru 2000) tal-konklużjoni ta’ l-att notarili ta’ bejgħ, jiġifieri qabel sew il-mument (it-13 ta’ Lulju 2004) meta l-projbizzjonijiet in kwistjoni saru applikabbli fil-konfront tax-xerrej Nru 3. Billi projbizzjoni hija maħsuba biex twaqqaf aġir u mhux li tneħħi l-effetti (għax inkella ma tkunx tirrigwarda projbizzjoni imma dispożizzjoni ta’ natura differenti), jiġifieri taħdem għall-ġejjieni, jidher li, billi l-aġir ikkunsidrat fl-ewwel domanda (ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà) f’dan il-każ seħħ qabel l-applikabbiltà tal-projbizzjoni, din id-domanda hija ta’ natura ipotetika u għalhekk inammissibbli.
54. Madankollu jqum xi ftit tad-dubju fir-rigward ta’ xi kunsiderazzjonijiet magħmulin mill-qorti tar-rinviju dwar il-karatteristiċi li għandu fid-dritt Ġermaniż il-ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà.
55. Fid-digriet tar-rinviju jiġi ppreċiżat li fid-dritt Ġermaniż “il-legalità biex jiġi konkluż il-ftehim [għat-trasferiment tal-proprjetà], bħala konsegwenza tal-poter ġuridiku li wieħed jiddisponi minn ħaġa, kif ukoll il-poter li tiġi eżerċitata din il-legalità għandhom jeżistu wkoll fil-mument tar-reġistrazzjoni fir-reġistru ta’ l-artijiet […] fil-każ ukoll meta − bħal f’din il-kwistjoni − il-ftehim sar jorbot”.
56. Mhuwiex ċar jekk b’dawn il-preċiżazzjonijiet il-qorti tar-rinviju għandhiex l-intenzjoni li tgħid li, għalkemm diġà fformalizzat quddiem nutar u għalhekk jorbot lill-partijiet, ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà ma jistax jiġi kkunsidrat bħala pperfezzjonat għal kollox u b’mod definittiv jekk mhux mill-mument tar-reġistrazzjoni ta’ dan it-trasferiment fir-reġistru ta’ l-artijiet, b’mod li restrizzjoni tal-poter ta’ trasferiment fuq l-oġġett mibjugħ (bħal dik li eventwalment toħroġ mill-Artikoli 2(3) u 4(1), tar-Regolament Nru 881/2002) li tinqala’ waqt din ir-reġistrazzjoni twaqqafx il-perfezzjonament ta’ dan il-ftehim.
57. Minn perspettiva differenti, li jindikaw xi passaġġi tas-sottomissjonijiet bil-miktub ippreżentati mill-gvern Ġermaniż, jista’ jingħad li l-qorti tar-rinviju tagħmel l-ewwel domanda biex tkun tista’ tassimila, f’każ ta’ risposta fl-affermattiv, ir-restrizzjoni skond l-Artikoli 2(3) u 4(1), tar-Regolament Nru 881/2002 ma’ projbizzjoni ex lege
li wieħed jiddisponi skond id-dritt Ġermaniż, biex dan jista’ jopera, almenu fil-preżenza ta’ ċerti kundizzjonijiet, fis-sens li jagħmel null, għaliex imur kontra l-liġi (Artikolu 134 tal-BGB), att li ġie konkluż qabel ma ġiet il-projbizzjoni.
58. Fil-verità l-informazzjoni li ngħatat lill-Qorti tal-Ġustizzja fuq ir-regoli tad-dritt Ġermaniż rilevanti mhijiex
biżżejjed biex tista’ tiġi vverifikata b’ċertezza r-rilevanza ta’ l-ewwel domanda għall-finijiet tad-deċiżjoni li għandha tieħu l-Kammergericht. Madankollu minħabba dan m’għandux jiġi konkluż li din id-domanda hija inammissibbli.
59. Infakkar, li skond ġurisprudenza kostanti, fl-ambitu tal-kollaborazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali stabbilita mill-Artikolu 234 KE hija esklużivament il-qorti nazzjonali li quddiemha tressqet il-kawża, li għandha tassumi r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tittieħed, li tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-kawża, kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari għall-finijiet li tagħti s-sentenza tagħha stess, kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi preliminari li tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Għalhekk, meta d-domandi preliminari mressqa jkollhom x’jaqsmu ma’ l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju, il-Qorti tal-Ġustizzja, bħala prinċipju, hija marbuta li tiddeċiedi (9) . Iċ-ċaħda ta’ domanda ppreżentata minn qorti nazzjonali hija possibbli biss meta jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni tad-dritt mitluba minn din il-qorti m’għandhiex x’taqsam mal-fatti jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, jew meta l-problema hija ta’ natura ipotetika jew il-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex elementi ta’ fatt jew ta’ dritt meħtieġa biex twieġeb b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (10) .
60. Għalhekk jidhirli fid-dawl ta’ dak espost fil-paragrafi 54 sa 57 iktar
’il fuq, li mhemmx il-kundizzjonijiet biex wieħed jgħid li dawn ġew ‚issodisfati, għalhekk l-ewwel domanda fil-fehma tiegħi tista’ tiġi kkunsidrata ammissibbli.
61. Barra minn hekk, l-ewwel domanda ma fihiex dettalji tali li jkun hemm bżonn trattazzjoni għaliha dwar dik it-talba biex tingħata risposta għat-tieni domanda. Għalhekk ser nittratta flimkien dawn iż-żewġ domandi.
B – Eżami tad-domandi magħmulin mill-qorti tar-rinviju
62. Nibda biex insostni, bħall-Kummissjoni, li l-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 881/2002, li saret referenza għalih fil-formulazzjoni tad-domandi preliminari, mhux rilevanti għas-soluzzjoni tal-kawża li dwarha għandha tiddeċiedi l-qorti tar-rinviju. Fil-fatt ma narax – u, madankollu, l-qorti tar-rinviju ma kkjarifikatx biżżejjed –, b’liema mod il-projbizzjoni imposta minn din ir-regola, jiġifieri dak ta’ “parteċipazzjoni, bil-ħsieb u bl-intenzjoni, f’attivitajiet, li l-oġġett jew l-effet[t] tagħhom hu, direttament jew indirettament, li jiġi maħrub l-Artikolu 2”, tista’ tiġi applikata f’dan il-każ. Billi l-projbizzjoni in kwistjoni għandha bħala suġġett “il-ħarba” mill-projbizzjonijiet fl-Artikolu 2, ma joħroġx mill-proċess b’liema mod, f’dan il-każ, jistgħu jirrappreżentaw azzjoni bħal din l-atti kkunsidrati mid-domandi preliminari, jiġifieri l-ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà u r-reġistrazzjoni ta’ dan it-trasferiment fir-reġistru ta’ l-artijiet (jew id-domanda rilevanti mibgħuta lill-uffiċċju kompetenti).
63. L-eżami għandu għalhekk ikun ikkonċentrat fuq il-po rtata ta’ l-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 881/2002, regola li tistabbilixxi li “[l]-ebda riżors ekonomiku m’għandu jkun disponibbli, direttament jew indirettament, lil, jew għall-benefiċċju ta’ [persuna] mniżżla fl-Anness I, biex dik il-persuna […] tkun tista’ tikseb fondi, merkanzija jew servizzi”.
64. L-ewwel nett, għandu jiġi osservat li l-immobbli li huwa s-suġġett tal-kuntratt tal-bejgħ jikkostitwixxi “riżors ekonomiku” għall-finijiet ta’ l-applikazzjoni ta’ din ir-regola. Fil-fatt skond l-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 881/2002, u għall-finijiet tiegħu huma “riżorsi ekonomiċi” “assi ta’ kull tip, tanġibbli jew intanġibbli, mobbli jew immobbli, li mhumiex fondi imma li jistgħu jintużaw biex jinkisbu fondi, merkanzija jew servizzi”. Art mibnija, bħal dik mibjugħa f’dan il-każ, hija immobbli li tista’ tintuża mingħajr dubju għall-kisba ta’ fondi, beni jew servizzi, bħala eżempju billi tingħata t-tgawdija jew tiġi ttrasferita l-proprjetà b’titolu oneruż.
65. Il-qofol ta’ l-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 881/2002 huwa rrappreżentat mill-kunċetti ta’ “jkunu disponibbli” u ta’ “benefiċċju ta’”. Dan il-kliem huwa biżżejjed wiesa’ fil-fehma tiegħi biex jinkludi kull att li jippermetti lill-benefiċjarju, almenu potenzjalment, l-isfruttament f’sens ekonomiku tar-riżorsa (jiġifieri l-kisba ta’ fondi, beni jew servizzi), għalhekk inklużi dawk l-atti li, għalkemm magħmulin bl-għan iddikjarat li jippermettu lill-benefiċjarju użu personali tagħha (bħala eżempju, kuntratt ta’ kera għall-abitazzjoni f’immobbli), madankollu jistgħu fil-fatt – fin-nuqqas li jkun jista’ jsir monitoraġġ ex post
fuq l-użu konkret ta’ l-oġġett – jippermettu lill-imsemmi, lil hinn mill-forma u l-kundizzjonijiet tagħhom, sfruttament f’sens ekonomiku ta’ l-istess oġġett.
66. Naturalment, f’ċerti verżjonijiet lingwistiċi tar-Regolament Nru 881/2002 (bħala eżempju, dik Franċiża u Ingliża) il-formulazzjoni ta’ l-aħħar parti ta’ l-Artikolu 2(3) tista’ tagħti ‘l wieħed x’jifhem li hemm esklużjoni possibbli, mill-qasam operattiv tal-projbizzjoni, ta’ atti tat-tqegħid għad-dispożizzjoni jew għall-finalità ta’ benefiċċju li mhumiex tali li jippermettu l-kisba ta’ fondi, beni jew servizzi. Iżda jidhirli li distinzjoni bħal din mhijiex
iġġustifikata.
67. Minn naħa, jidher diffiċli li wieħed jimmaġina atti ta’ tqegħid għad-dispożizzjoni jew għall-finalità ta’ benefiċċju, ta’ riżorsa ekonomika li ma jkunux, b’mod jew ieħor, tali li jpoġġu lill-benefiċjarju fil-kundizzjoni, jekk mhux ġuridika almenu fil-fatt, li jkun jista’ jikseb fondi, beni jew servizzi.
68. Min-naħa l-oħra, distinzjoni bħal din tmur kontra t-test tar-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà Nru 1390 (2002), li kien hemm l-intenzjoni ta’ l-implementazzjoni tagħha fl-ordinament Komunitarju bir-Regolament Nru 881/2002. Jitfakkar li għall-finijiet ta’ l-interpretazzjoni ta’ regola tad-dritt Komunitarju għandhom jitqiesu mhux biss il-kliem tagħha, imma wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet maħsubin fil-leġiżlazzjoni li hija tifforma parti minnha (11) . Biex tiġi ddeterminata l-portata ta’ regola Komunitarja adottata fit-twettiq ta’ riżoluzzjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà hemm bżonn jitqies ukoll it-test u l-għanijiet tagħha.(12) .
69. Issa, it-test tal-paragrafu (2)(a) tar-Riżoluzzjoni Nru 1390 (2002) ma jħallix spazju għal dubji. Skond dik ir-regola, fondi, attivitajiet finanzjarji jew riżorsi ekonomiċi ma jistgħux ikunu “disponibbli, direttament jew indirettament, lil, jew għall-benefiċċju” ta’ persuni fil-lista msemmija fil-paragrafu 3 iktar
’il fuq. Din il-projbizzjoni, ifformulata fis-sens li timpedixxi li dawn il-persuni jistgħu jieħdu vantaġġ minn dawn il-fondi, attivitajiet jew riżorsi, timmira biex tipprevjeni kull tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ dawn favur dawk il-persuni, mingħajr ma tagħmel ebda distinzjoni possibbli.
70. Wara li ġie stabbilit dan, nosserva li l-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 881/2002, meta jipprojbixxi f’termini ġenerali, b’rispett lejn ir-Riżoluzzjoni Nru 1390 (2002), it-tqegħid għad-dispożizzjoni tar-riżorsi ekonomiċi favur il-persuni msemmijin fl-Anness I ta’ l-istess regolament, jistabbilixxi projbizzjoni dwar trasferimenti li tkopri mingħajr dubju kull att li, skond id-dritt nazzjonali ta’ Stat Membru, jista’ jingħad li huwa meħtieġ għall-finijiet tat-trasferiment tal-proprjetà, jew anki biss għall-pussess, ta’ immobbli.
71. Fil-fehma tiegħi hija għal kollox irrilevanti ċ-ċirkustanza li l-oġġett in kwistjoni jitqiegħed għad-dispożizzjoni (f’dan il-każ inbiegħ) wara ħlas ta’ korrispettiv li jista’ jingħad li huwa adegwat. In-nuqqas ta’ żbilanċ ekonomiku bejn il-qadi ta’ l-obbligi reċiproċi bl-ebda mod mhuwa kkunsidrat mill-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 881/2002. Huwa t-tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ l-oġġett li huwa pprojbit bħala tali, indipendentement għalhekk mill-valuri ekonomiċi li hemm fin-nofs.
72. Wara kollox dan wieħed jifhmu perfettament. Minn naħa, fejn tkun ikkundizzjonata għall-aċċertament ta’ żbilanċ ekonomiku bejn l-obbligi miftehmin (favur il-persuna mniżżla fil-lista fl-Anness I tar-Regolament), l-applikazzjoni tal-projbizzjoni ma tkunx awtomatika, kif fil-fatt huwa meħtieġ sabiex effettivament jintlaħqu l-għanijiet tar-Regolament Nru 881/2002, imma tkun suġġetta għal evalwazzjoni, fiha nnifisha problematika, tal-“prezz ġust” ta’ oġġett; din l-applikazzjoni tista’ faċilment tiġi evitata permezz ta’ azzjonijiet frawdolenti waqt it-tħejjija tal-kuntratti. Min-naħa l-oħra, il-fatt li t-tranżazzjoni (bħala eżempju, il-bejgħ) tista’ tiġi kkaratterizzata minn bilanċ ekonomiku bejn l-obbligi mhux ta’ ostakolu biex il-persuna mniżżla fil-lista msemmija iktar ’il fuq li tikseb b’dan il-mod it-trasferiment ta’ oġġett, tista’ madankollu ddaħħal, b’att ieħor ta’ trasferiment ta’ l-oġġett, somom anki ikbar minn dawk minfuqa fl-eżekuzzjoni tat-tranżazzjoni msemmija.
73. Flimkien ma’ dak sostnut mill-gvernijiet Taljani u Ġermaniż kif ukoll mill-Kummissjoni, insostni wkoll li peress li hemm fin-nofs immobbli, il-kuntratt ta’ bejgħ ġie konkluż qabel id-data meta l-projbizzjoni ta’ l-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 881/2002 saret applikabbli fil-konfront tax-xerrej ma jeskludix li l-imsemmija projbizzjoni tidħol fis-seħħ għal dawk l-atti li, f’dik id-data, kienu għadhom iridu jiġu pperfezzjonati għall-finijiet tat-trasferiment tal-proprjetà bħal, jekk ikun il-każ, il-ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà kif ukoll ir-reġistrazzjoni ta’ dan it-trasferiment fir-reġistru ta’ l-artijiet.
74. Hekk kif ġie osservat ġustament mill-Kummissjoni, favur dan li ngħad hemm l-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 881/2002, li jistabbilixxi “Dan ir-Regolament għandu japplika minkejja kwalunkwe drittijiet mogħtija jew obbligazzjonijiet imposti permezz ta’ ftehim internazzjonali ffirmat jew il-konklużjoni ta’ kull kuntratt jew kull liċenza jew permess mogħti qabel id-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament”.
75. Fil-fehma tiegħi din ir-regola timplika li l-projbizzjoni fl-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 881/2002 tista’ taħdem anki fis-sens li timpedixxi l-eżekuzzjoni ta’ l-obbligi, u l-issodisfar tad-drittijiet korrelattivi, li joħorġu minn kuntratt li ġie konkluż qabel id-dħul fis-seħħ tar-regolament jew, meta tiġri wara, it-tniżżil tax-xerrej fil-lista skond l-Anness I.
76. Din l-interpretazzjoni hija bbażata fuq it-teħid in kunsiderazzjoni tal-verżjonijiet lingwistiċi kollha tar-Regolament Nru 881/2002, li turi kif huma għal kollox iżolati l-verżjonijiet (Griega u Olandiża) fejn l-Artikolu 9 huwa fformulat b’mod li jimplika interpretazzjoni eżattament bil-maqlub meta l-projbizzjonijiet magħmulin mir-Regolament japplikaw (mhux mingħajr ma jitqiesu imma) mingħajr preġudizzju
għad-drittijiet u l-obbligi li joħorġu mill-ftehim, kuntratti, liċenzji jew permessi ta’ data li tiġi qabel id-dħul fis-seħħ tar-regolament stess.
77. Ta’ min jinnota wkoll il-fatt li, meta l-leġiżlatur Komunitarju, fl-ambitu tar-regolamenti li fih introduċa projbizzjonijiet ta’ natura analoga, ried jeżenta mill-applikazzjoni tal-projbizzjonijiet l-eżekuzzjoni ta’ kuntratti konklużi qabel ċerta data, dan għamlu espressament. Bħala eżempju, fir-Regolament Nru 3155/90 (13) – li l-Artikolu 1(1) tiegħu fl-applikazzjoni tar-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà Nru 661 (1990), estenda l-embargo magħmul bir-Regolament Nru 2340/90 kontra l-Iraq u l-Kuwajt għall-għoti ta’ servizzi mhux finanzjarji li għandhom bħala għan jew effett li jkunu ta’ benefiċċju għall-ekonomija ta’ dawk il-pajjiżi – ġie speċifikat, fl-Artikolu 1(2), li “il-projbizzjoni [stabbilita fil-paragrafu 1] m’għandhiex tapplika […] għas-servizzi mhux finanzjarji li jirriżultaw mill-kuntratti jew emendi għall-kuntratti li ġew konklużi qabel id-dħul fis-seħħ tal-projbizzjoni stabbilita fir-Regolament […] Nru 2340/90, meta l-eżekuzzjoni tagħhom bdiet qabel dik id-data”. Għalhekk f’dik l-okkażjoni l-leġiżlatur Komunitarju ppermetta espressament l-eżekuzzjoni ta’ l-obbligi dovuti minħabba l-kuntratti konklużi qabel ċerta data, anki għalkemm stabbilixxa, bħala kundizzjoni, li dawn kienu f’dik id-data almenu bdew l-eżekuzzjoni.
78. Is-soluzzjoni adottata fl-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 881/2002 hija b’mod ċar fis-sens li l-projbizzjonijiet stabbiliti mir-Regolament stess jinibixxu anki l-eżekuzzjoni tal-kuntratti konklużi qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament stess jew, jekk wara (bħal f’dan il-każ), fid-data meta l-isem ta’ wieħed mill-kontraenti ddaħħal fil-lista ta’ l-Anness I. Dan huwa fuq kollox koerenti ma’ l-għan insegwit mir-Regolament Nru 881/2002, li huwa dak li jiġu esklużi minnufih dawk assoċjati ma’ Usama bin Laden, fin-netwerk ta’ Al‑Qaida u t-Talibani mid-disponibbiltà minn kull riżorsa finanzjarja u ekonomika biex jiġi evitat il-finanzjament ta’ attivitajiet terroristiċi. Dan l-għan ikun insegwit b’anqas effikaċja jekk dawn il-persuni jitħallew jikkonkludu tranżazzjonijiet iffinalizzati qabel ma ddaħħlu fil-lista ta’ l-Anness I.
79. Barra minn dan, is-soluzzjoni msemmija iktar
’il fuq għandha eċċezzjoni waħda stabbilita b’mod espliċitu fl-Artikolu 2a(4)(b) tar-Regolament Nru 881/2002, li jeskludi l-applikazzjoni tal-projbizzjoni li jkun hemm fondi disponibbli stabbilita mill-Artikolu 2(2) ta’ l-istess Regolament għaż-“żieda ma’ kontijiet iffriżati” ta’ “pagamenti dovuti taħt kuntratti, ftehim jew obbligazzjonijiet li feġġew qabel id-data li fiha dawk il-kontijiet saru suġġetti” għall-iffriżar, ovvjament ħlief għall-iffriżar tas-somom hekk iddepożitati.
80. Iżda l-Artikolu 2a(4) ma jistabbilixxix regola li, b’mod simili, tippermetti li jkun hemm għad-dispożizzjoni riżorsa ekonomika bħal immobbli, ħlief għall-iffriżar suċċessiv tiegħu, meta din tkun biss eżekuzzjoni ta’ kuntratt konkluż qabel il-projbizzjoni fl-Artikolu 2(3) tar-regolament. Barra minn dan, l-Artikolu 2a – inserit fir-Regolament Nru 881/2002 bir-Regolament Nru 561/2003 biex tiġi implementata fil-Komunità r-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà Nru 1452 (2002) – ma jagħmilx ħlief jirriproduċi, fin-numru (4), it-tifsira litterali tal-paragrafu 2 tar-riżoluzzjoni msemmija, li, kif ġie enfasizzat mill-Kummissjoni, ma tistabbilixxix deroga ta’ dan it-tip (14) .
81. Imbagħad rigward l-effett possibbli tal-ħlas tal-prezz tal-bejgħ f’data qabel il-projbizzjoni skond l-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 881/2002, nosserva li ċirkustanza bħal din ma tistax twassal biex wieħed jikkunsidra li ma tapplikax il-projbizzjoni għall-atti ta’ eżekuzzjoni ulterjuri. Kif rajna, l-Artikolu 9 ta’ l-istess regolament ma jagħmilx eċċezzjoni għall-eżekuzzjoni ta’ kuntratti konklużi f’data qabel il-projbizzjoni, u dan, b’differenza għal dak stabbilit fl-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 3155/90 (ara l-paragrafu 77 iktar
’il fuq), anki meta dawn il-kuntratti jkollhom bidu ta’ eżekuzzjoni qabel il-projbizzjoni stess.
82. Għalhekk, insostni, li l-interpretazzjoni litterali, kuntestwali u teleoloġika ta’ l-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 881/2002 tissuġġerixxi risposta għal dawn id-domandi preliminari fis-sens li din id-dispożizzjoni tipprojbixxi
– kemm il-konklużjoni ta’ ftehim għat-trasferiment ta’ proprjetà ta’ immobbili lil persuna mniżżla fil-lista ta’ l-Anness I ta’ l-istess Regolament, fl-eżekuzzjoni ta’ kuntratt ta’ bejgħ konkluż qabel ma l-persuna tniżżlet fil-lista fuq imsemmija,
– kif ukoll ir-reġistrazzjoni ta’ dan it-trasferiment fir-reġistru ta’ l-artijiet, fl-eżekuzzjoni ta’ kuntratt ta’ bejgħ u ta’ ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà konklużi qabel dak it-tniżżil,
u dan indipendentement mill-eżistenza ta’ relazzjoni ta’ bilanċ ekonomiku bejn il-valur ta’ immobbli mibjugħ u l-prezz tal-bejgħ miftiehem u anki jekk dan il-prezz ġie ddepożitat f’kont tan-nutar pubbliku favur terzi jew imħallas lill-parti li tbiegħ anki qabel it-tniżżil imsemmi.
83. Madankollu, il-qorti tar-rinviju ssemmi li metodu bħal dan iqajjem diffikultajiet ġuridiċi konnessi ma’ l-obbligu li jaqa’ fuq il-parti li tbiegħ, skond id-dritt Ġermaniż, li tagħti lura lill-parti li tixtri l-prezz tal-bejgħ. Din il-qorti ssaqsi jekk dawk id-diffikultajiet għandhomx iwasslu għall-konklużjoni li ma tapplikax il-projbizzjoni fl-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 881/2002 għal reġistrazzjoni fir-reġistru ta’ l-artijiet li jikkostitwixxi eżekuzzjoni ta’ kuntratt ta’ bejgħ eżegwit diġà mill-parti li tixtri qabel l-istess projbizzjoni.
84. Qabel ma jiġu eżaminati d-diffikultajiet allegati, għandi nenfasizza li anki jekk, f’dan il-każ, dan ir-Regolament jipprekludi r-reġistrazzjoni tat-trasferiment tal-proprjetà in kwistjoni favur ix-xerrej Nru 3, huwa fih innifsu ma jġibx in-nullità jew il-ħall tal-kuntratt ta’ bejgħ u tal-ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà konklużi bejn il-partijiet qabel ma dak ix-xerrej tniżżel fil-lista msemmija iktar
’il fuq u lanqas, għalhekk, ta’ l-obbligu għall-bejjiegħa li jirrestitwixxu l-prezz tal-bejgħ. Il-projbizzjoni li riżorsi ekonomiċi jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tax-xerrej Nru 3 hija miżura ta’ karattru urġenti u temporanja, li tiswa biss sakemm jibqa’ fis-seħħ is-sistema li waqqaf ir-Regolament biex japplika l-miżuri ta’ karattru temporanju adottati mill-Kunsill tas-Sigurtà u sakemm biss l-isem ta’ l-istess xerrej jibqa’ jidher f’dik il-lista, li, kif indikat diġà, hija suġġetta għall-aġġornamenti perijodiċi u regolari. Dan ir-Regolament għalhekk jippermetti li d-dritt nazzjonali jopera, f’każ bħal dan, biex jiddetermina l-konsegwenzi differenti tan-nullità jew tal-ħall ta’ l-atti ta’ negozju ta’ qabel, bħas-sospensjoni tal-proċedura ta’ reġistrazzjoni u r-rikonoxximent ta’ kemm huma xierqa dawk l-atti biex jikkostitwixxu titolu validu għall-eżerċizzju ulterjuri min-naħa tax-xerrejja ta’ dawk il-fakoltajiet li ma jippresupponux ir-reġistrazzjoni fir-reġistru ta’ l-artijiet u li huma diġà akkwistati permezz ta’ eżekuzzjoni parzjali tagħhom stess qabel ma nqalgħet il-projbizzjoni imposta mir-Regolament.
85. Hija kwistjoni oħra dik li tirrigwarda l-ipoteżi, u mhijiex il-Qorti tal-Ġustizzja li tagħmel din il-verifika, li d-dritt Ġermaniż jgħaqqad mal-projbizzjoni msemmija li tinqala’, li tostakola temporanjament ir-reġistrazzjoni, l-effett li jsir null jew li jinħall il-kuntratt tal-bejgħ u l-ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà, ma’ l-obbligu konsegwenti tar-restituzzjoni tal-prezz imħallas diġà. Id-diffikultajiet li jinqalgħu eventwalment f’din l-ipoteżi ma jistgħux evidentement jinfluwenzaw l-interpretazzjoni tal-portata tar-regoli tar-Regolament.
86. Wara li ġie ċċarat dan, niġi biex neżamina d-diffikultajiet imqajmin mill-qorti tar-rinviju, imma mhux mingħajr ma nenfasizza li l-kwistjoni pendenti quddiemha għandha x’taqsam mal-legalità taċ-ċaħda min-naħa ta’ awtorità pubblika li tgħaddi għar-reġistrazzjoni fir-reġistru ta’ l-artijiet tat-trasferiment tal-proprjetà ta’ l-immobbli in kwistjoni u mhux mar-restituzzjoni tal-prezz tal-bejgħ.
87. L-ewwel nett il-qorti tar-rinviju tgħid li l-eżekuzzjoni ta’ l-obbligu tar-restituzzjoni tal-prezz tal-bejgħ min-naħa tal-bejjiegħa (obbligu li, għar-raġunijiet indikati fil-paragrafu ta’ qabel, nikkunsidrah ipotetiku) jista’ jkun f’kuntrast mal-projbizzjoni tat-tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ fondi li hemm fl-Artikolu 2(2) tar-Regolament Nru 881/2002.
88. Fil-fehma tiegħi mhemmx veru diffikultajiet f’dan ir-rigward. L-Artikolu 2a(4)(b) ta’ l-istess Regolament, kif rajna, jippermetti d-depożitu fil-kontijiet iffriżati ta’ ħlasijiet dovuti fl-ambitu ta’ kuntratti, ftehim jew obbligi qabel id-data meta dawk il-kontijiet kienu ġew suġġetti għall-iffriżar. F’kull każ, l-impossibbiltà, skond l-Artikolu 2(2) li l-prezz tal-bejgħ ikun għad-dispożizzjoni tax-xerrej imniżżel fil-lista ta’ l-Anness I ma tistax twassal biex wieħed jippreferi risposta differenti għaż-żewġ domandi preliminari li saru mill-Kammergericht, iżda jekk xejn għandha tinstab fid-dritt Ġermaniż soluzzjoni prattika li tippermetti lill-bejjiegħa li jaqdu l-obbligu ta’ restituzzjoni imma mingħajr ma jiksru din l-aħħar regola.
89. It-tieni nett, il-qorti tar-rinviju għandha dubji fuq kif il-projbizzjoni tat-tqegħid għad-dispożizzjoni skond l-Artikolu 2(2) taħdem fir-rigward tar-restituzzjoni tal-prezz tal-bejgħ, meta fl-akkwist kien hemm numru ta’ persuni jew − bħal f’dan il-każ − kumpannija ta’ persuni, u waħda minnhom biss hija mniżżla fil-lista.
90. Bħall-Gvern Ġermaniż, nosserva li s-soluzzjoni għal dan it-tip ta’ problema għandha titfittex fid-dritt intern, bla ħsara għar-rispett għal dak li jimponi r-regolament, mingħajr ma dik il-problema jkollha ebda effett fuq l-interpretazzjoni tar-regoli ta’ dan ta’ l-aħħar u għalhekk fuq ir-risposta li għandha tingħata għad-domandi preliminari mibgħuta lill-Qorti tal-Ġustizzja.
91. Jidhirli li huwa utli wkoll li nindika li, biex jiġi ddeterminat il-mod kif il-bejjiegħa jwettqu l-obbligu, li għandu jiġi mid-dritt intern, biex ix-xerrejja jingħataw lura l-prezz tal-bejgħ, jista’ jkun utli dak stabbilit fl-Artikoli 5(1)(a), u 8 tar-Regolament Nru 881/2002.
92. L-ewwel dispożizzjoni tobbliga, inter alia, “il-persuni naturali”, “[m]ingħajr preġudizzju għar-regoli applikabbli dwar rappurtaġġ, riservatezza u sigriet professjonali”, biex “jipprovdu immedjatament kull informazzjoni li tiffaċilita konformità ma’ dan ir-Regolament, bħal kontijiet u ammonti ffriżati skond l-Artikolu 2, lill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istati Membri mniżżla fl-Anness II fejn huma residenti jew misjuba, u, direttament jew permezz ta’ dawn l-awtoritajiet kompetenti, lill-Kummissjoni”. F’dan il-każ jidher li wieħed jista’ jikkonkludi li hemm obbligu għall-bejjiegħa, skond kif inhuma marbutin fid-dritt nazzjonali li jirrestitwixxu lix-xerrejja l-prezz tal-bejgħ, li jikkomunikaw lid-Deutsche Bundesbank (imsemmi bħala awtorità kompetenti għall-Ġermanja fl-Anness II) l-eżistenza ta’ l-obbligu tagħhom tar-restituzzjoni tal-prezz tal-bejgħ lix-xerrej Nru 3.
93. It-tieni dispożizzjoni toħloq obbligu fuq il-Kummissjoni u l-Istati Membri li jikkomunikaw lil xulxin “informazzjoni rilevanti fil-pussess tagħhom b’konnessjoni ma’ dan ir-Regolament, b’mod partikolari informazzjoni rċevuta skond l-Artikolu 5 u relat[t]ivi ma’ problemi
ta’ vjolazzjoni u infurzar tar-regoli
u ġudizzji mogħtija mill-qrati nazzjonali ” (15) .
94. Għalhekk fejn jinqalgħu diffikultajiet serji fid-determinazzjoni min-naħa ta’ l-awtoritajiet nazzjonali tal-mod kif wieħed għandu jagħmel f’dan il-każ ir-restituzzjoni tal-prezz tal-bejgħ lix-xerrejja, dawn l-awtoritajiet jistg ħu jindikawh lill-Kummissjoni u flimkien magħha jfittxu soluzzjoni xierqa fl-ambitu tal-kooperazzjoni leali li l-Istati Membri u l-Kummissjoni għandu jkollhom b’rispett lejn l-Artikolu 10 KE.
95. Tibqa’ biex tiġi eżaminata fl-aħħar nett il-kwistjoni, imqajma fis-seduta mill-bejjiegħa u min-nutar, tal-kompatibbiltà f’dan il-każ ta’ l-applikazzjoni tal-projbizzjoni fl-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 881/2002 mad-dritt fundamentali ta’ l-istess bejjiegħa li jiddisponu mill-beni tagħhom.
96. Il-bejjiegħa allegaw li diġà nefqu l-ammont li rċevew bħala prezz tal-bejgħ biex iħallsu lura djun u jiffinanzjaw ir-ristrutturazzjoni ta’ immobbli oħrajn. L-obbligu ta’ restituzzjoni lix-xerrejja tal-prezz tal-bejgħ, li jiġi mill-impossibbiltà li jiġi pperfezzjonat it-trasferiment tal-proprjetà bir-reġistrazzjoni, joħloqilhom diffikultajiet kbar, filwaqt li ċ-ċaħda tat-talba għar-reġistrazzjoni ma tkunx utli biex jiġi missielet it-terroriżmu, billi l-immobbli fil-kwistjoni ilu jilqa’ fih moskea u ma jipproduċix qligħ għax-xerrejja. Ir-restrizzjoni fuq id-dritt li jkunu jistgħu jiddisponu mill-proprjetà tagħhom li tiġi mill-applikazzjoni f’dan il-każ tal-projbizzjonijiet fir-Regolament 881/2002 hija għalhekk mhux proporzjonata għall-għan insegwit minn dan ta’ l-aħħar.
97. Min-naħa tiegħu n-nutar sostna li l-pussess ta’ immobbli kien ġie ttrasferit lix-xerrejja sa minn Mejju 2001, u li minn dakinhar huma gawdewh u kellhom il-fakultà li jużawh f’sens ekonomiku, bħala eżempju billi jikruh. Dak li x-xerrejja ma jistgħux jagħmlu legalment, fin-nuqqas ta’ reġistrazzjoni tat-trasferiment tal-proprjetà fir-reġistru ta’ l-artijiet, huwa li jbigħuh mill-ġdid jew jipotekawh. L-eżekuzzjoni tal-kuntratt tal-bejgħ bir-reġistrazzjoni tat-trasferiment ma tibdilx is-sitwazzjoni taħt il-profil tal-possibbilità ta’ sfruttament ekonomiku ta’ l-oġġett min-naħa tax-xerrejja. Ir-reġistrazzjoni fil-fatt twassal għall-iffriżar ta’ l-immobbli, li jostakola l-bejgħ jew l-għoti b’ipoteka, u anzi tkun anqas riskjuża għas-sigurtà u l-ordni pubbliku tas-sitwazzjoni attwali, fejn l-użu ta’ l-oġġett mix-xerrejja, billi ma jgħajjatx lilhom, ma jistax jiġi ffriżat. Għalhekk, skond in-nutar, il-projbizzjoni li wieħed jgħaddi għar-reġistrazzjoni f’dan il-każ ifisser fis-sustanza li jkun hemm iffriżar tal-proprjetà tal-bejjiegħa li ma jirrispettax il-prinċipju tal-proporzjonalità, billi l-għan tar-Regolament Nru 881/2002 ikun insegwit b’aktar effettività jekk tiġi permessa din ir-reġistrazzjoni.
98. F’dan ir-rigward infakkar li, skond ġurisprudenza kostanti, id-dritt fundamentali għar-rispett tal-proprjetà, imħares fl-ordinament ġuridiku Komunitarju bħall-prinċipji komuni tal-kostituzzjonijiet ta’ l-Istati Membri u inkluż fil-protokoll addizzjonali tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, mhuwiex prerogattiva assoluta u l-eżerċizzju tiegħu jista’ jkun is-suġġett ta’ restrizzjonijiet iġġustifikati minħabba għanijiet ta’ interess ġenerali insegwiti mill-Komunità, sakemm dawk ir-restrizzjonijiet ma jkunux ta’ indħil fil-prerogattivi tal-proprjetarju li huma inaċċettabbli u sproporzjonati fir-rigward ta’ l-għanijiet insegwiti, b’mod li jiksru s-sustanza tad-dritt tal-proprjetà (16) .
99. Kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Bosphorus (17), kull miżura restrittiva ta’ karattru ekonomiku, fiha nnifisha, għandha konsegwenzi negattivi fuq id-drittijiet ta’ proprjetà, b’danni għall-persuni li m’għandhom l-ebda responsabbiltà għas-sitwazzjoni li wasslet għall-adozzjoni tad-dispożizzjoni stess.
100. Barra minn dan nosserva li l-importanza ta’ l-għanijiet insegwiti mir-Regolament Nru 881/2002 hija tali li tiġġustifika konsegwenzi negattivi eventwali, ta’ ċertu piż ukoll, għal xi wħud mill-operaturi (18) . Il-ġlieda kontra t-terroriżmu internazzjonali, partikolarment bl-esklużjoni ta’ dawk kollha li huma identifikati bħala assoċjati mal-membri tat-Talibani u ta’ l-organizzazzjoni Al-Qaida u li huma kkunsidrati li kkontribwixxew għall-finanzjament, l-ippjanar, iffavorixxew jew wettqu atti terroristiċi (ara t-tielet premessa ta’ l-imsemmi Regolament) hija b’mod ċar oġġettiv ta’ interess ġenerali fundamentali, insegwita mhux biss mill-Komunità Ewropea imma, fuq livell dinji, mill-komunità internazzjonali magħquda fl-ambitu ta’ l-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti.
101. B’għan bħal dan, insostni, mal-Kummissjoni u l-gvern Ġermaniż, li l-applikazzjoni tal-projbizzjoni li stabbilixxa l-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 881/2002 b’mod li tostakola, f’dan il-każ, ir-reġistrazzjoni tat-trasferiment lix-xerrejja tal-propjetà immobbli de quo ma tistax, fid-dawl ta’ l-elementi mogħtijin mill-qorti tar-rinviju, tiġi kkunsidrata restrizzjoni inaċċettabbli u sproporzjonata fuq id-dritt tal-proprjetà tal-bejjiegħa.
102. Id-diffikultajiet li dwarhom ilmentaw il-bejjiegħa, rigward l-obbligu tar-restituzzjoni tal-prezz tal-bejgħ mhumiex min-naħa l-oħra, kif għedt iktar
’il fuq, konsegwenza diretta tar-Regolament u tal-projbizzjoni msemmijin, imma jekk xejn l-applikazzjoni ta’ regoli ta’ dritt intern. F’dan ir-rigward tajjeb li wieħed jiftakar li, billi l-eżiġenzi inerenti fil-ħarsien tad-drittijiet fundamentali fl-ordinament ġuridiku Komunitarju jorbtu bl-istess mod lill-Istati Membri meta huma jimplementaw ir-regoli Komunitarji kkonċernati, dawn huma f’kull każ marbutin li, kemm jista’ jkun possibbli, japplikaw dawn ir-regoli b’rispett għall-eżiġenzi msemmijin(19) . Għalhekk huma l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, fid-determinazzjoni tal-konsegwenzi ċivili tad-dritt intern dwar l-impossibbiltà temporanja li wieħed jgħaddi għar-reġistrazzjoni minħabba r-Regolament Nru 881/2002, li jinterpretaw u japplikaw ir-regoli ta’ l-ordinament nazzjonali b’mod li jikkonforma ma’ l-eżiġenzi tal-ħarsien tad-drittijiet fundamentali (20) .
103. Madankollu xi dubji aktar serji dwar il-proporzjonalità tar-restrizzjoni rrappreżentata mill-applikazzjoni tal-projbizzjoni fl-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 881/2002 f’dan il-każ fis-sens ta’ ostakolu għar-reġistrazzjoni jistgħu jqumu fir-rigward ta’ ċirkustanza fattwali li l-qorti tar-rinviju, fid-digrieti tagħha, ma kkunsidrax, u li ġiet allegata fis-seduta mill-bejjiegħa u min-nutar. Qed nirriferi għat-tqegħid ta’ l-immobbli in kwistjoni fil-pussess tal-bejjiegħa sa minn Mejju 2001, jiġifieri minn żmien qabel sewwa l-mument meta l-miżuri tar-Regolament Nru 881/2002 saru applikabbli fil-konfront tax-xerrej Nru 3.
104. F’dan ir-rigward nosserva li, fejn tirriżulta kkonfermata din iċ-ċirkustanza (u hija l-qorti tar-rinviju li tivverifikah), l-immobbli jkun tqiegħed għad-dispożizzjoni tax-xerrejja, fis-sens ta’ l-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 881/2002, qabel il-mument imsemmi. In-nutar sostna quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li l-perfezzjonament tat-trasferiment tal-proprjetà bir-reġistrazzjoni ma kien iżid xejn għax-xerrejja, fir-rigward tas-sitwazzjoni attwali, ħlief il-fakoltà li jbiegħu u jipotekaw l-immobbli. Dawn huma fakoltajiet li xorta waħda huma pparalizzati bl-iffriżar tar-riżorsi ekonomiċi b’effett ta’ l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 881/2002, billi l-Grundbuchamt ma setax jaċċetta r-reġistrazzjoni (li għandha effikaċja kostituttiva) ta’ tranżazzjonijiet ta’ dak it-tip fuq immobbli suġġett għal dak l-iffriżar.
105. Għalhekk, jekk jidher li wieħed ma jistax jaqbel mas-sottomissjoni tan-nutar meta qal li r-reġistrazzjoni tat-trasferiment in kwistjoni tippermetti li jiġi pprevenut b’mod aktar effikaċi l-finanzjament ta’ azzjonijiet terroristiċi milli l-ipoteżi taċ-ċaħda tar-reġistrazzjoni – fil-fatt huwa evidenti li l-iffriżar tar-riżorsi ekonomiċi fl-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 881/2002 ikopri diġà l-immobbli de quo
fejn dan ikun disponibbli, fost l-oħrajn, għax-xerrej Nru 3, indipendentement mill-fatt li baqgħu proprjetarji l-bejjiegħa –, wieħed jista’ jistaqsi jekk l-applikazzjoni f’dan il-każ tal-projbizzjoni fl-Artikolu 2(3) tar-regolament imsemmi iktar ’il fuq fis-sens li ma jippermettix ir-reġistrazzjoni tispiċċax, fl-aħħar mill-aħħar, f’restrizzjoni fuq id-dritt tal-proprjetà tal-bejjiegħa li mhix verament meħtieġa għall-għan insegwit ta’ interess ġenerali. Dan għaliex din ir-reġistrazzjoni ma tatx konkretament lix-xerrejja, minħabba dak li jgħid l-Artikolu 2(1) tar-Regolament, il-possibbiltà li jkollhom mill-immobbli mibjugħ aktar benefiċċji minn dawk li diġà kienu jgawdu miż-żmien ta’ qabel it-tniżżil ta’ wieħed minnhom fil-lista ta’ l-Anness I.
106. Madankollu, għalkemm il-kwistjoni hija bla dubju delikata, ma nemminx li jeżistu l-kundizzjonijiet biex tiġi solvuta mill-Qorti tal-Ġustizzja fl-ambitu ta’ din il-proċedura preliminari. Fil-fatt mhux biss din il-kwistjoni toħroġ mis-suġġett tat-talba għal deċiżjoni preliminari tal-Kammergericht, imma ma jistax jingħad li hemm fil-proċess ta’ l-istess proċedura la ċ-ċertezza li l-pussess ta’ l-immobbli de quo kien ġie, kif allegat fis-seduta, ittrasferit effettivament lix-xerrejja f’data qabel it-tniżżil tax-xerrej Nru 3 fil-lista ta’ l-Anness I, u lanqas deskrizzjoni suffiċjenti tar-regoli rilevanti tad-dritt Ġermaniż li tippermetti li jiġi evalwat jekk ir-reġistrazzjoni mitluba żiditx jew le b’mod effettiv, fir-rigward tas-sitwazzjoni attwali u wara li jitqies l-iffriżar tar-riżorsi ekonomiċi skond l-Artikolu 2(1) tar-Regolament, il-fakultà ta’ sfruttament ekonomiku ta’ l-immobbli msemmi min-naħa tax-xerrejja.
107. Għalhekk hija l-qorti tar-rinviju, qabel ma tadotta d-deċiżjoni tagħha fuq ir-rikors ippreżentat min-nutar fuq il-bażi tar-risposta li ser tagħti l-Qorti tal-Ġustizzja għal dawn id-domandi preliminari, li għandha taċċerta dawn l-elementi ta’ fatt u dritt u teżamina fid-dawl tagħhom jekk l-applikazzjoni tal-projbizzjoni fl-Artikolu 2(3) tar-Regolament fis-sens li jimpedixxi r-reġistrazzjoni tikkostitwixxix restrizzjoni fuq l-eżerċizzju tad-dritt ta’ proprjetà tal-bejjiegħa konformi mal-prinċipju tal-proporzjonalità.
V – Konklużjonijiet
108. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet imsemmijin iktar ’il fuq, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi għad-domandi preliminari magħmulin mill-Kammergericht ta’ Berlin b’digrieti tal-21 u 23 ta’ Frar 2006 bil-mod li ġej:
109. “L-Artikolu 2(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 881 tas-27 ta’ Mejju 2002, li jimponi ċerti miżuri speċifiċi restrittivi diretti kontra ċerti persuni u entitajiet assoċjati ma’ Usama bin Laden, in-network ta’ Al-Qaida u t-Taliban u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 467/2001 li jipprojbixxi l-esportazzjoni ta’ ċerti merkanzija u servizzi lejn l-Afganistan, waqt li jsaħħaħ il-projbizzjoni ta’ titjiriet u jestendi l-friża fuq fondi u riżorsi finanzjarji oħra rigward it-Taliban ta’ l-Afganistan, jipprojbixxi
– kemm il-konklużjoni ta’ ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà ta’ immobbli lil persuna mniżżla fil-lista ta’ l-Anness I ta’ l-istess regolament, fl-eżekuzzjoni ta’ kuntratt ta’ bejgħ konkluż qabel ma dik il-persuna tniżżlet fil-lista msemmija iktar ’il fuq,
– kif ukoll ir-reġistrazzjoni ta’ dan it-trasferiment fir-reġistru ta’ l-artijiet, fl-eżekuzzjoni ta’ kuntratt ta’ bejgħ u ta’ ftehim għat-trasferiment tal-proprjetà konklużi qabel dak it-tniżżil,
u dan indipendentement mill-eżistenza ta’ relazzjoni ta’ bilanċ ekonomiku bejn il-valur ta’ l-immobbli mibjugħ u l-prezz tal-bejgħ miftiehem u anki jekk dan il-prezz ġie ddepożitat f’kont tan-nutar pubbliku favur terżi jew imħallas mill-parti li tbiegħ anki qabel ma kien hemm it-tniżżil fuq imsemmi”.
(1) .
(2)  –	ĠU L 139, p. 9.
(3)  – Bħad-dispożizzjonijiet kollha li hemm fir-riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà u ċċitati f’dawn il-konklużjonijiet, it-traduzzjoni saret mit-test Ingliż ta’ dawn ir-riżoluzzjonijiet u mhijiex uffiċjali.
(4)  –	ĠU L 139, p. 4.
(5)  –	ĠU L 53, p. 62.
(6)  –	ĠU L 82, p. 1.
(7)  –	ĠU L 241, p. 12.
(8)  –	Iżda l-verżjoni bit-Taljan tar-Regolament tirriferi għal, bħala d-data tad-dħul fis-seħħ tiegħu, “l-għada” tal-pubblikazzjoni msemmija, u b’hekk hemm differenza, minħabba żball evidenti fl-editjar, fit-test tal-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra, li minflok jirriferi għall-jum tal-pubblikazzjoni.
(9)  –	Sentenzi tal-15 ta’ Diċembru 1995, C‑415/93, Bosman et (Ġabra p. I‑4921, punt 59); tas-26 ta’ Novembru 1998, C‑7/97, Bronner (Ġabra p. I‑7791, punt 16), u tat-23 ta’ Novembru 2006, C‑238/05, Asnef-Equifax (li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 15).
(10)  –	Sentenzi ċċitati Bosman et, punt 61; Bronner, punt 17, u Asnef-Equifax, punt 17.
(11)  –	Sentenzi tal-21 ta’ Frar 1984, 337/82, St. Nikolaus Brennerei (Ġabra p. 1051, punt 10) u tas-17 ta’ Ottubru 1995, C‑83/94, Leifer et
(Ġabra p. I‑3231, punt 22).
(12)  –	Sentenza tat-30 ta’ Lulju 1996, C-84/95, Bosphorus (Ġabra p. I-3953, punti 13 sa 14).
(13)  –	Regolament tal-Kunsill (KEE) tad-29 ta’ Ottubru 1990, li jestendi u jemenda r-Regolament Nru 2340/90/KEE li jipprevjeni l-kummerċ mill-Komunità fir-rigward ta’ l-Iraq u l-Kuwajt (ĠU L 304, p. 1).
(14)  –	In-nuqqas li tiġi stabbilita deroga għall-każ tat-tqegħid għad-disposizzjoni ta’ oġġett f’eżekuzzjoni ta’ kuntratt qabel il-projbizzjoni – ħlief għall-iffriżar ta’ l-istess oġġett skond l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 881/2002/KEE – jista’ jiġi spjegat bil-fatt li dan l-iffriżar, li l-kunċett tiegħu huwa ppreċiżat fl-Artikolu 1(4), tar-Regolament, ma jimplikax li jintilef il-pussess materjali imma biss, fis-sustanza, projbizzjoni li wieħed jiddisponi mill-oġġett biex jikseb fondi, beni jew servizzi. Għalhekk, għad-differenza ta’ l-iffriżar tal-fondi ddepożitati fil-kontijiet bankarji, li jimpedixxi lil min ikollu l-kont li juża l-fondi ddepożitati hemm, l-iffriżar tal-beni ma jiggarantixxix b’mod adegwat li mill-oġġett imqiegħed għad-dispożizzjoni l-benefiċjarju ma jkunx jista’ fil-fatt jagħmel użu tali li minnu jinġabru l-fondi, beni jew servizzi.
(15)  –	Il-korsiv huwa miżjud minni.
(16)  –	Ara s-sentenzi tat-13 ta’ Diċembru 1979, 44/79, Hauer (Ġabra p. 3727), punti 17 u 23, u Bosphorus, iċċitata iktar
’il fuq, punt 21.
(17)  –	Iċċitata iktar
’il fuq, punt 22.
(18)  –	Ara, b’analoġija, is-sentenza Bosphorus, iċċitata iktar
’il fuq, punt 23.
(19)  –	Sentenza tat-13 ta’ Lulju 1989, 5/88, Wachauf (Ġabra p. 2609, punt 19).
(20)  –	Nosserva li anki fil-każ fejn id-dritt intern jordna n-nullità jew il-ħall tal-kuntratt tal-bejgħ u jimponi fuq il-bejjiegħa r-restituzzjoni tal-prezz tal-bejgħ diġà rċevut, dawn ta’ l-aħħar, waqt li jibqgħu proprjetarji ta’ l-immobbli, jistgħu jerġgħu jbigħuh u jiksbu fondi biex jagħtuhom għar-restituzzjoni ta’ dak li hu dovut, u għalhekk il-pożizzjoni ġuridika tagħhom ma tkunx milquta b’mod gravi.