62013CJ0032
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
27 ta’ Frar 2014 (
*1
)
“Sigurtà soċjali — Regolament (KEE) Nru 1408/71 — Allowances tal-familja — Artikoli 77 u 78 — Benefiċċji għall-ulied dipendenti ta’ persuni li jirċievu pensjoni u benefiċċji tal-orfni — Regolament (KE) Nru 883/2004 — Benefiċċji tal-familja — Artikolu 67 — Membri tal-familja li jirrisjedu fi Stat Membru ieħor — Kunċett ta’ ‘pensjoni’ — Persuna li tirċievi pensjoni mogħtija, skont il-leġiżlazzjoni Ġermaniża, għall-edukazzjoni tal-ulied, wara l-mewt tal-persuna li minnha l-pensjonant kien iddivorzja (‘Erziehungsrente’)”
Fil-Kawża C‑32/13,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mis-Sozialgericht Nürnberg (il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tat-28 ta’ Diċembru 2012, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-22 ta’ Jannar 2013, fil-proċedura
Petra Würker
vs
Familienkasse Nürnberg,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn M. Ilešič, President tal-Awla, C. G. Fernlund, A. Ó Caoimh (Relatur), C. Toader u E. Jarašiūnas, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Mengozzi,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
—
għall-Gvern Ġermaniż, minn T. Henze u J. Möller, bħala aġenti,
—
għall-Kummissjoni Ewropea, minn V. Kreuschitz, bħala aġent,
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 77 u 78 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, tal-14 ta’ Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-Sigurtà Soċjali għall-persuni impjegati, għall-persuni li jaħdmu għal rashom u għall-membri tal-familji tagħhom li jiċċaqilqu fil-Komunità, fil-verżjoni tiegħu kif emendata u aġġornata permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 118/97, tat-2 ta’ Diċembru 1996 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 35), kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 592/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-17 ta’ Ġunju 2008 (ĠU L 177, p. 1, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1408/71”), kif ukoll tal-Artikolu 67 tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 5, p. 72), kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 988/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Settembru 2009 (ĠU L 284, p. 43, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 883/2004”).
2
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn P. Würker u l-Familienkasse Nürnberg (Fond tal-allowances tal-familja ta’ Nuremberg, iktar ’il quddiem “Familienkasse”), dwar ir-rifjut ta’ dan tal-aħħar li jħallsu allowances għall-ulied dipendenti.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Ir-Regolament Nru 1408/71
3
L-Artikolu 1(u) tar-Regolament Nru 1408/71 jipprovdi li, għall-finijiet tal-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament:
“(i)
it-terminu benefiċċju tal-familja jfisser il-benefiċċji kollha in natura u fi flus intenzjonati li jlaħħqu ma’ l-ispejjeż tal-familja taħt il-leġislazzjoni li hemm ipprovdut għaliha fl-Artikolu 4(1)(h), li teskludi l-kumpensi speċjali tat-twelid jew adozzjoni tat-tfal irreferuti fl-Anness II;
(ii)
kumpensi tal-familja jfissru l-benefiċċji perjodiċi fi flus mogħtija esklussivament b’riferenza għan-numru u, fejn meħtieġ, bl-età tal-membri tal-familja.”
4
Skont l-Artikolu 4(1)(h) ta’ dan ir-regolament, dan tal-aħħar japplika “għal-leġislazzjoni kollha li tikkonċerna l-friegħi segwenti tas-sigurtà soċjali […] benefiċċji tal-familja”.
5
Taħt it-Titolu III tal-istess regolament, intitolat “Dispożizzjonijiet speċjali dwar id-diversi kategoriji ta’ benefiċċji”, il-Kapitolu 3, li jiġbor flimkien l-Artikoli 44 sa 51a, huwa intitolat “(Pensjonijiet) tax-xjuħija u tal-mewt”, filwaqt li l-Kapitolu 8, li fih hemm l-Artikoli 77 sa 79a, huwa intitolat “Benefiċċji għall-ulied dipendenti ta’ pensjonanti u għall-iltiema [orfni]”.
6
L-Artikolu 77 tar-Regolament Nru 1408/71, intitolat “Ulied dipendenti ta’ pensjonanti”, jipprovdi:
“1.   It-terminu ‘benefiċċji’, għall-iskopijiet ta’ dan L-Artikolu, ikun ifisser l-allowances tal-familja għall-persuni li jirċievu pensjonijiet tax-xjuħija, invalidità jew inċident fuq ix-xogħol inkella mard okkupazzjonali [ikkaġunat mix-xogħol], u żidiet jew supplimenti għal tali pensjonijiet fejn jidħlu l-ulied ta’ tali pensjonanti, bl-eċċezzjoni tas-supplimenti mogħtija taħt skemi ta’ assigurazzjoni għal inċidenti fuq ix-xogħol jew mard okkupazzjonali.
2.   Benefiċċji jingħataw skond ir-regoli segwenti, irrispettivament mill-Istat Membru li fit-territorju tiegħu l-pensjonant jew uliedu qegħdin jabitaw:
(a)
għall-pensjonant li jiġbed [jirċievi] pensjoni taħt il-leġislazzjoni ta’ Stat Membru wieħed biss, skond il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru responsabbli għall-pensjoni;
[...]”
7
L-Artikolu 78 ta’ dan ir-regolament, intitolat “L-iltiema”, jipprovdi kif ġej:
“1.   Il-kelma ‘benefiċċji’; għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu tfisser benefiċċju għall-familji u fejn ikun approprjat benefiċċji supplementari jew speċjali għall-orfni.
2.   Il-benefiċċji ta’ l-iltiema jingħataw skond ir-regoli segwenti, irrispettivament mill-Istat Membru fit-territorju ta’ liema l-iltim, jew il-persuna naturali jew legali li attwalment tmantnih tabita:
(a)
għall-iltim ta’ persuna mejta li kienet impjegata jew taħdem għal rasha li kienet suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ Stat Membru wieħed biss skond il-leġislazzjoni ta’ dak l-Istat;
(b)
għall-iltim ta’ persuna mejta li kienet impjegata jew taħdem għal rasha li kienet suġġetta għal-leġislazzjoni ta’ diversi Stati Membri:
[...]
[...]”
8
L-Artikolu 79 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Id-dispożizzjonijiet komuni tal-benefiċċji għall-ulied dipendenti ta’ pensjonanti u għall-iltiema [orfni]”, jistabbilixxi fl-ewwel subparagrafu tal-ewwel paragrafu tiegħu:
“Il-benefiċċji, fit-tifsira ta’ l-Artikoli 77, 78 u 78a, jkunu pprovduti skond il-leġislazzjoni ddeterminata mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ dawk l-Artikoli mill-istituzzjoni responsabbli għall-amministrazzjoni ta’ tali leġislazzjoni u b’ispejjeż tagħha bħallikieku l-pensjonant jew il-mejjet kien suġġett biss għal-leġislazzjoni ta’ l-Istat kompetenti.”
Ir-Regolament Nru 883/2004
9
Ir-Regolament Nru 1408/71 ġie ssostitwit bir-Regolament Nru 883/2004, li, skont l-Artikolu 91 ta’ dan tal-aħħar u l-Artikolu 97 tar-Regolament (KE) Nru 987/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Settembru 2009, li jistabbilixxi l-proċedura għall-implimentazzjoni tar-Regolament Nru 883/2004 (ĠU L 284, p. 1), beda japplika mill-1 ta’ Mejju 2010, l-istess data minn meta tħassar ir-Regolament Nru 1408/71.
10
Il-premessa 34 tar-Regolament Nru 883/2004 tipprovdi:
“Minħabba li benefiċċji marbuta mal-familja għandhom ambitu wiesgħa ħafna, li jagħtu protezzjoni f’sitwazzjonijiet li jistgħu jkunu deskritti bħala klassiċi kif ukoll f’sitwazzjonijiet li huma ta’ natura aktar speċifika, [...] huwa meħtieġ li dawn il-benefiċċji jkunu regolati.”
11
L-Artikolu 1 ta’ dan ir‑regolament jipprovdi:
“Għall-għanijiet ta’ dan ir-Regolament:
[...]
(w)
‘pensjoni’ tkopri mhux biss pensjonijiet imma wkoll benefiċċji mogħtijin bħala somma waħda f’daqqa li jistgħu jingħataw minflok il-pensjoni u ħlas fil-forma ta’ ħlas lura ta’ kontribuzzjonijiet u, mingħajr ħsara għad-disposizzjonijiet tat-Titolu III, żidied fuq bażi ta’ valutazzjoni mill-ġdid jew allowances supplimentarji;
[...]
(z)
‘benefiċċju marbut mal-familja’ tfisser il-benefiċċji kollha in natura jew fi flus maħsuba biex jagħmlu tajjeb għall-ispejjeż tal-familja, minbarra għotjiet ta’ pagamenti għall-manteniment u allowances speċjali marbutin mat-twelid ta’ tarbija u ma’ adozzjoni msemmija fl-Anness I.”
12
L-Artikolu 67 ta’ dan ir-regolament jipprovdi kif ġej:
“Persuna għandha tkun intitolata għal benefiċċji marbutin mal-familja skond il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru kompetenti, inklużi l-membri tal-familja tagħha li għandhom ir-residenza tagħhom fi Stat Membru ieħor, bħallikieku dawn kellhom ir-residenza tagħhom fl-Istat Membru kompetenti. Madanakollu, pensjonant għandu jkun intitolat għal benefiċċji marbutin mal-familja skond il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru kompetenti għall-pensjoni tiegħu.”
Id-dritt Ġermaniż
13
Id-dritt għall-ħlas tal-allowances għall-ulied dipendenti huwa bbażat fuq il-liġi dwar l-allowances għall-ulied dipendenti (Bundeskindergeldgesetz).
14
Il-liġi dwar it-taxxa fuq id-dħul (Einkommensteuergesetz) tissuġġetta l-ħlas tal-allowances għall-ulied dipendenti għall-kundizzjoni li l-benefiċjarju jkun kompletament suġġett għat-taxxa fil-Ġermanja u, għaldaqstant, skont il-qorti tar-rinviju, għall-kundizzjoni li dan ikollu r-residenza tiegħu f’dan l-Istat Membru.
15
Skont l-Artikolu 47(1) tal-Ktieb VI tal-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali (Sozialgesetzbuch, Sechstes Buch, iktar ’il quddiem is-“SGB VI”), sakemm jagħlqu l-età normali tal-irtirar, l-assigurati għandhom dritt għal pensjoni għall-edukazzjoni, meta:
—
iż-żwieġ tagħhom ikun inħall wara t-30 ta’ Ġunju 1977 u meta l-persuna li minnha kien iddivorzja (iktar ’il quddiem l-“ex konjuġi”) tkun mietet,
—
meta huma jrabbu l-wild tagħhom stess jew dak tal-ex-konjuġi mejjet (limitu tal-età: 18-il sena),
—
meta huma ma jkunux reġgħu żżewġu, u
—
meta, fid-data tal-mewt tal-ex konjuġi, huma jkunu temmew il-perjodu ta’ kwalifikazzjoni ġeneralment meħtieġ.
16
Id-deċiżjoni ta’ rinviju tindika li, skont il-leġiżlazzjoni Ġermaniża, il-pensjoni għall-edukazzjoni għandha n-natura ta’ pensjoni tas-superstiti (pensjoni fil-każ ta’ mewt).
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
17
P. Würker, ċittadina Ġermaniża mwielda fl-24 ta’ Frar 1963, bdiet tirċievi, wara l-4 ta’ Diċembru 1991, il-ġurnata tal-mewt tal-ex konjuġi tagħha, li miegħu kellha tifla, Diana, pensjoni għall-edukazzjoni taħt l-Artikolu 47(1) tas-SGB VI.
18
P. Würker ilha tgħix fl-Isvezja mill-1 ta’ Settembru 2008 ma’ wliedha l-oħra, Laura u Chris, kif ukoll mal-missier tagħhom, mingħajr ma hija miżżewġa miegħu.
19
Skont il-qorti tar-rinviju, anki jekk Diana għalqet l-età ta’ 18-il sena, P. Würker għandha dritt, skont l-Artikolu 47(1) tas-SGB VI, għal pensjoni għall-edukazzjoni fir-rigward tal-ulied tagħha Laura u Chris, imwielda rispettivament fl-24 ta’ Marzu 1995 u fil-15 ta’ Novembru 1997.
20
Mill-proċess li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha għad-dispożizzjoni tagħha jirriżulta li l-awtoritajiet Svediżi, fid-dawl tal-fatt b’mod partikolari li P. Würker tirċievi l- pensjoni għall-edukazzjoni prevista mis-SGB VI, ċaħdu t-talba tal-persuna kkonċernata intiża li tingħata l-allowances tal-familja previsti mil-leġiżlazzjoni Svediża.
21
Skont id-deċiżjoni ta’ rinviju, il-partijiet fil-kawża prinċipali ma jikkontestawx ukoll li, mill-1 ta’ Settembru 2008, P. Würker ma setgħetx iktar tinvoka d-dritt għal allowances għall-ulied dipendenti skont il-liġi dwar it-taxxa fuq id-dħul. Fil-fatt, permezz ta’ deċiżjoni tal-11 ta’ Jannar 2010, il-fond tal-allowances tal-familja ta’ Plauen (il-Ġermanja) ċaħad minħabba nuqqas ta’ residenza u nuqqas ta’ ssuġġettar ta’ P. Würker għat-taxxa fuq id-dħul fil-Ġermanja, talba tal-persuna kkonċernata sabiex tibbenefika minn tali allowance. Din id-deċiżjoni saret definittiva.
22
B’deċiżjoni tas-7 ta’ Settembru 2010, il-Familienkasse kkonferma ċ-ċaħda, tat-22 ta’ Frar 2010, tat-talba ta’ P. Würker intiża li tingħata, b’effett mit-trasferiment tagħha fl-Isvezja, l-allowances għall-ulied dipendenti fir-rigward ta’ wliedha Laura u Chris. Din id-deċiżjoni kienet motivata mill-fatt, minn naħa, li P. Würker ma kienet tirċievi ebda pensjoni bħal dawk li jsir riferiment għalihom fl-Artikolu 77 tar-Regolament Nru 1408/71 u, min-naħa l-oħra, li l-Artikolu 78 ta’ dan ir-regolament ma jagħtix iktar dritt lill-ulied ikkonċernati għal dawn l-allowances, ladarba dawn ma humiex l-ulied tal-ex konjuġi mejjet ta’ P. Würker.
23
Ir-rikors fil-kawża prinċipali ġie ppreżentat kontra din id-deċiżjoni. Skont il-qorti tar-rinviju, il-kawża li tressqet quddiemha għandha bħala suġġett id-dritt għal ħlas tal-allowances għall-ulied dipendenti li huwa bbażat fuq il-liġi dwar l-allowances għall-ulied dipendenti, flimkien mar-regoli ta’ koordinazzjoni tas-sistemi ta’ sigurtà soċjali fil-livell tal-Unjoni.
24
Wara t-talba ta’ din il-qorti indirizzata lill-Familienkasse, din tal-aħħar qieset li P. Würker ma setgħetx iktar tistenna li tibbenefika mill-allowances għall-ulied dipendenti skont ir-Regolament Nru 883/2004, li ssostitwixxa r-Regolament Nru 1408/71 mill-1 ta’ Mejju 2010.
25
Għall-perijodu bejn ix-xahar ta’ Settembru 2008 u x-xahar ta’ April 2010, il-qorti tar-rinviju indikat li hija inklinata li ssegwi l-argumentazzjoni tal-Familienkasse. Min-naħa l-oħra, għall-perijodu li beda fl-1 ta’ Mejju 2010, din il-qorti tikkunsidra li d-dritt għal benefiċċji tal-familja abbażi tal-leġiżlazzjoni Ġermaniża hija ġġustifikata abbażi tal-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 883/2004.
26
F’dawn iċ-ċirkustanzi, is-Sozialgericht Nürnberg iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“(1)
L-Artikoli 77 jew 78 tar-Regolament [...] Nru 1408/71 għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-fatt li persuna tirċievi pensjoni mogħtija għall-edukazzjoni tal-ulied wara l-mewt tal-ex konjuġi (“Erziehungsrente”) jagħtiha drittijiet fil-konfront tal-Istat Membru li jħallas din il-pensjoni?
(2)
Id-dħul fis-seħħ tar-Regolament [...] Nru 883/2004 fl-1 ta’ Mejju 2010 wassal għal xi bidliet? L-Artikolu 67 tar-Regolament [...] Nru 883/2004 għandu jiġi interpretat fis-sens li kull tip ta’ pensjoni (inkluża l-Erziehungsrente Ġermaniża) tagħti [dawn id-]drittijiet?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
27
Għandu jitfakkar li, skont l-Artikoli 77(2)(a) u 78(2)(a) tar-Regolament Nru 1408/71, meta persuna li tirċievi pensjoni tax-xjuħija, tal-invalidità, minħabba inċident fuq il-post tax-xogħol jew minħabba mard ikkaġunat mix-xogħol, jew minħabba impjegat li miet, kienet suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru wieħed biss, l-allowances tal-familja jingħataw skont il-leġiżlazzjoni tal-istess Stat Membru. Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 79(1) ta’ dan ir-regolament, dawn il-benefiċċji jingħataw skont din il-leġiżlazzjoni mill-istituzzjoni responsabbli għall-amministrazzjoni ta’ tali leġiżlazzjoni u bi spejjeż tagħha.
28
Skont il-ġurisprudenza, l-“allowances tal-familja”, li l-Artikoli 77 u 78 tar-Regolament Nru 1408/71 jipprevedu b’hekk l-ħlas tagħhom, huma biss il-benefiċċji li jissodisfaw id-definizzjoni li tinsab fl-Artikolu 1(u)(ii) ta’ dan ir-regolament, bl-esklużjoni ta’ kull benefiċċju ieħor tal-familja għall-ulied dipendenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-20 ta’ Ottubru 2011, Perez Garcia et, C-225/10, Ġabra p. I-10111, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
29
F’dan il-każ, huwa stabbilit li l-allowances għall-ulied dipendenti kif previsti mil-leġiżlazzjoni Ġermaniża jissodisfaw din id-definizzjoni u, għaldaqstant, jistgħu jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikoli 77 u 78 tar-Regolament Nru 1408/71 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Pérez Garcia et, iċċitata iktar ’il fuq, punt 33).
30
F’dan ir-rigward, għandu madankollu jitfakkar li, skont il-kliem tagħhom stess, l-Artikolu 78(2)(a) u l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 78(2)(b) tar-Regolament Nru 1408/71 jirregolaw biss id-dritt għal benefiċċji tal-“orfni ta’ ħaddiem deċedut” (ara s-sentenzi tal-14 ta’ Marzu 1989, Baldi, 1/88, Ġabra p. 667, punt 15, u tal-21 ta’ Frar 2013, Dumont de Chassart, C‑619/11, punt 35).
31
Issa, mill-informazzjoni pprovduta lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, għalkemm P. Würker tkompli tibbenefika mill-pensjoni għall-edukazzjoni kif prevista mis-SGB VI, fir-rigward tal-ulied tagħha Laura u Chris, dawn tal-aħħar ma humiex ulied il-mejjet.
32
Minn dan jirriżulta li tali pensjoni ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 78 tar-Regolament Nru 1408/71.
33
Għal dak li jirrigwarda l-Artikolu 77(1) tar-Regolament Nru 1408/71, mill-formulazzjoni tiegħu stess jirriżulta li din id-dispożizzjoni tikkonċerna biss persuni li jirċievu pensjonijiet “tax-xjuħija, invalidità jew inċident fuq ix-xogħol inkella mard okkupazzjonali [ikkaġunat mix-xogħol]”.
34
F’kawża bħal dik prinċipali, huwa għalhekk biss meta benefiċċju bħall-pensjoni għall-edukazzjoni prevista mis-SGB VI jkun jista’, minkejja l-formulazzjoni tiegħu, jiġi assimilat ma’ waħda mill-kategoriji ta’ pensjonijiet elenkati fl-imsemmi Artikolu 77(1), li l-awtoritajiet Ġermaniżi għandhom, bħala awtoritajiet kompetenti għall-ħlas ta’ din il-pensjoni, jagħtu lil P. Würker l-allowances tal-familja għall-ulied tagħha Laura u Chris.
35
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jitqies li, permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 77(1) tar-Regolament Nru 1408/71 għandux jiġi interpretat fis-sens li benefiċċju bħall-pensjoni għall-edukazzjoni prevista fl-Artikolu 47(1) tas-SGB VI, li tingħata, fil-każ ta’ mewt, lill-ex konjuġi tal-mejjet għall-finijiet tal-edukazzjoni tal-ulied ta’ dan l-ex konjuġi, jista’ jiġi assimilat ma’ “pensjonijiet tax-xjuħija, invalidità jew inċident fuq ix-xogħol inkella mard okkupazzjonali [ikkaġunat mix-xogħol]”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament.
36
Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-klassifikazzjoni ta’ benefiċċju speċifiku fl-istruttura ġenerali tar-Regolament Nru 1408/71 tistrieħ essenzjalment fuq l-elementi li jikkostitwixxu dan il-benefiċċju, b’mod partikolari, l-għanijiet u l-kundizzjonijiet għall-għoti tiegħu, u mhux fuq klassifikazzjoni li tingħatalu mill-leġiżlazzjoni nazzjonali (ara, b’analoġija mad-distinzjoni bejn benefiċċji esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1408/71 u benefiċċji li jaqgħu, b’mod partikolari, f’dan il-kamp, is-sentenzi tas-6 ta’ Lulju 1978, Directeur régional de la Sécurité sociale de Nancy, 9/78, Ġabra p. 1661, punt 12; tal-5 ta’ Marzu 1998, Molenaar, C-160/96, Ġabra p. I-843, punt 19, u tal-24 ta’ Ottubru 2013, Lachheb, C‑177/12, punt 28).
37
Qabelxejn għandu jiġi kkonstatat li, hekk kif jirriżulta mill-punt 15 ta’ din is-sentenza, il-pensjoni għall-edukazzjoni kif prevista fl-Artikolu 47(1) tas-SGB VI, la teħtieġ li jseħħ inċident fuq il-post tax-xogħol jew mard ikkaġunat mix-xogħol u lanqas ħsara fiżika, mentali jew psikoloġika li tostakola lill-persuna intitolata milli teżerċita attività professjonali.
38
Mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta, b’mod partikolari mill-osservazzjonijiet tal-Gvern Ġermaniż, li l-pensjoni għall-edukazzjoni, stabbilita fl-1 ta’ Lulju 1977, toriġina mir-riforma tad-dritt Ġermaniż dwar iż-żwieġ u l-familja li fil-kuntest tagħha, minn naħa, fil-qasam ta’ divorzju, il-“prinċipju ta’ ħtija” ġie ssostitwit bil-“prinċipju ta’ falliment taż-żwieġ” u, min-naħa l-oħra, id-dritt għall-manteniment wara d-divorzju, bħala prinċipju, ġie sseparat mir-responsabbiltà għall-falliment taż-żwieġ. Fil-kuntest ta’ din ir-riforma, il-pensjoni għall-edukazzjoni hija intiża li timla lakuni eventwali fil-qasam ta’ kopertura li jistgħu jirriżultaw, għad-detriment tal-ex konjuġi superstiti, bejn it-“tqassim kumpensatorju tad-drittijiet għal pensjoni”, li l-introduzzjoni tiegħu ħalliet mingħajr effett il-pensjoni tas-superstiti li sa dak iż-żmien kienet ngħatat lil konjuġi ddivorzjat superstiti, u l-manteniment tal-konjuġi ddivorzjat.
39
Kif jirriżulta mill-punt 15 ta’ din is-sentenza, din il-pensjoni għall-edukazzjoni tippresupponi l-mewt ta’ wieħed mill-ex konjuġi. Skont l-ispjegazzjonijiet mogħtija mill-Gvern Ġermaniż, l-imsemmija pensjoni hija intiża li tikkumpensa d-dejn ta’ manteniment marbut mal-kura ta’ wild li ntemm bl-imsemmija mewt u sabiex jiġi evitat li l-ġenitur superstiti jkun obbligat jeżerċita attività professjonali li ma hijiex fl-interess tal-wild.
40
Mill-informazzjoni pprovduta lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta wkoll li, sal-1991, id-dritt li persuna tibbenefika mill-pensjoni għall-edukazzjoni kien disponibbli biss meta l-konjuġi superstiti kien responsabbli għall-edukazzjoni ta’ wild intitolat għal pensjoni tal-orfni. Mis-sena 1992, iċ-ċirku ta’ persuni li kienu intitolati jibbenefikaw minn din il-pensjoni ġie estiż, b’tali mod li d-dritt għal din il-pensjoni minħabba mewt tal-ex konjuġi seta’ jiġi invokat anki meta l-wild, bħal fil-kawża prinċipali, jkun twieled minn relazzjoni ġdida tal-persuna intitolata.
41
Barra minn hekk, mill-informazzjoni pprovduta mill-Gvern Ġermaniż jirriżulta li dritt li persuna tibbenefika mill-pensjoni għall-edukazzjoni huwa disponibbli irrispettivament minn kull kundizzjoni ta’ età minima tal-persuna intitolata u li l-fatt li jkunu għalqu l-età normali tal-irtirar prevista mil-leġiżlazzjoni Ġermaniża jwassal għat-tmiem tad-dritt għal din il-pensjoni, li mbagħad tiġi ssostitwita mill-pensjoni tax-xjuħija.
42
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ’il fuq, għandu jitqies li benefiċċju bħall-pensjoni għall-edukazzjoni prevista mis-SGB VI tinkorpora iktar il-karatteristiċi ta’ pensjoni imħallsa fil-każ ta’ mewt, bħal pensjoni tas-superstiti, milli dawk ta’ kategoriji ta’ pensjonijiet speċifikament elenkati fl-Artikolu 77(1) tar-Regolament Nru 1408/71, jiġifieri l-pensjonijiet “tax-xjuħija, invalidità jew inċident fuq ix-xogħol inkella mard okkupazzjonali [ikkaġunat mix-xogħol]”.
43
Minn dan jirriżulta li benefiċċju bħall-pensjoni għall-edukazzjoni prevista fl-Artikolu 47(1) tal-SGB VI ma jistax jiġi assimilat ma’ waħda mill-kategoriji ta’ pensjonijiet elenkati fl-imsemmi Artikolu 77(1).
44
Il-fatt, imsemmi mill-qorti tar-rinviju, li din il-pensjoni għall-edukazzjoni tinkludi elementi essenzjali ta’ pensjoni miksuba abbażi ta’ tul ta’ affiljazzjoni, bħala ħaddiem impjegat, fis-sistema tas-sigurtà soċjali Ġermaniża ma jistax jikkontesta din il-konklużjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-31 ta’ Mejju 2001, Leclere u Deaconescu, C-43/99, Ġabra p. I-4265, punt 50).
45
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għall-ewwel domanda hija li l-Artikolu 77(1) tar-Regolament Nru 1408/71 għandu jiġi interpretat fis-sens li benefiċċju bħall-pensjoni għall-edukazzjoni prevista fl-Artikolu 47(1) tas-SGB VI, li jingħata, fil-każ ta’ mewt, lill-ex konjuġi tal-mejjet għall-finijiet tal-edukazzjoni tal-ulied ta’ dan l-ex konjuġi, ma jistax jiġi assimilat ma’ “pensjonijiet tax-xjuħija, invalidità jew inċident fuq ix-xogħol inkella mard okkupazzjonali”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni tal-imsemmi regolament.
Fuq it-tieni domanda
46
Fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda, it-tieni mistoqsija għandha tinftiehem li għandha l-għan li tiddetermina jekk l-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 883/2004 għandux jiġi interpretat fis-sens li benefiċċju bħall-pensjoni għall-edukazzjoni prevista fl-Artikolu 47(1) tal-SGB VI jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “pensjoni”, fis-sens tal-Artikolu 67.
47
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li din l-aħħar dispożizzjoni tinsab fil-Kapitolu 8, intitolat “Benefiċċji marbutin mal-familja”, tat-Titolu III tar-Regolament Nru 883/2004. Dan il-kapitolu huwa ddedikat għall-benefiċċji li qabel kienu elenkati taħt it-Titolu III, Kapitoli 7 u 8, tar-Regolament Nru 1408/71.
48
Minħabba d-definizzjoni l-ġdida tal-espressjoni “benefiċċju marbut mal-familja”, li tinsab fl-Artikolu 1(z) tar-Regolament Nru 883/2004, id-distinzjoni stabbilita fil-kuntest tal-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1408/71 bejn “allowances tal-familja” u “benefiċċji tal-familja”, imfakkra fil-punt 29 ta’ din is-sentenza, ma hijiex intiża li tapplika f’sitwazzjonijiet li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 883/2004, fejn dan tal-aħħar huwa intiż, skont il-premessa 34 tiegħu, li jirregola l-benefiċċji kollha tal-familja, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni wiesa’ tagħhom.
49
Hekk kif jirriżulta mit-titolu tiegħu stess, l-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 883/2004 jikkonċerna l-ħlas tal-benefiċċji tal-familja, b’mod partikolari, fil-każ fejn il-“[m]embri tal-familja [...] għandhom ir-residenza tagħhom fi Stat Membru ieħor”. L-aħħar sentenza ta’ dan l-artikolu tipprovdi f’dan ir-rigward għal regola speċjali li skontha, f’każ bħal dan, “pensjonant għandu jkun intitolat għal benefiċċji marbutin mal-familja skond il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru kompetenti għall-pensjoni tiegħu”.
50
Għandu jiġi osservat li l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, b’differenza minn dik tal-Artikolu 77(1) tar-Regolament Nru 1408/71, ma tillimitax ruħha għal persuni li jirċievu ċerti kategoriji ta’ pensjonijiet.
51
Issa, id-definizzjoni tal-kelma “pensjoni” li tinsab fl-Artikolu 1(w) tar-Regolament Nru 883/2004 hija ta’ natura li tinkludi, minbarra il-pensjonijiet marbuta mal-eżerċizzju preċedenti ta’ attività bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha, bħal dawk imsemmija fl-Artikolu 77(1) tar-Regolament Nru 1408/71, il-pensjonijiet imħallsa fil-każ ta’ mewt, bħall-pensjoni għall-edukazzjoni prevista mis-SGB VI.
52
Minn dan jirriżulta li sitwazzjoni bħal dik ta’ P. Würker, li hija persuna li tirċievi tali pensjoni għall-edukazzjoni, taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 883/2004.
53
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għat-tieni domanda hija li l-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 883/2004 għandu jiġi interpretat fis-sens li benefiċċju bħall-pensjoni għall-edukazzjoni prevista fl-Artikolu 47(1) tas-SGB VI jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “pensjoni”, fis-sens tal-Artikolu 67.
Fuq l-ispejjeż
54
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikolu 77(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, tal-14 ta’ Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-Sigurtà Soċjali għall-persuni impjegati, għall-persuni li jaħdmu għal rashom u għall-membri tal-familji tagħhom li jiċċaqilqu fil-Komunità, fil-verżjoni tiegħu kif emendata u aġġornata permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 118/97, tat-2 ta’ Diċembru 1996, kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 592/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-17 ta’ Ġunju 2008, għandu jiġi interpretat fis-sens li benefiċċju bħall-pensjoni għall-edukazzjoni prevista fl-Artikolu 47(1) tal-Ktieb VI tal-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali (Sozialgesetzbuch, Sechstes Buch), li jingħata, fil-każ ta’ mewt, lill-ex konjuġi tal-mejjet għall-finijiet tal-edukazzjoni tal-ulied ta’ dan l-ex konjuġi, ma jistax jiġi assimilat ma’ “pensjonijiet tax-xjuħija, invalidità jew inċident fuq ix-xogħol inkella mard okkupazzjonali [ikkaġunat mix-xogħol]”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni tal-imsemmi regolament.
2)
L-Artikolu 67 tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali, għandu jiġi interpretat fis-sens li benefiċċju bħall-pensjoni għall-edukazzjoni prevista fl-Artikolu 47(1) tal-Ktieb VI tal-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “pensjoni”, fis-sens tal-Artikolu 67.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.