61985CO0097_NL
Partijen
Onderwerp
Overwegingen van het arrest
Dictum
Partijen
IN ZAAK 97/85 R,
UNION DEUTSCHE LEBENSMITTELWERKE GMBH, TE HAMBURG,
WALTER RAU LEBENSMITTELWERKE KG, TE HILTER,
WESTFALISCHES MARGARINEWERK WILHELM LINDEMANN KG, TE BUNDE,
HEINRICH HAMKER LEBENSMITTELWERKE GMBH & CO . KG, TE BAD ESSEN-LINTORF,
ALLE VIER VERTEGENWOORDIGD DOOR MODEST, GUNDISCH, LANDRY, RAUSCHNING, FESTGE, HEEMANN, BAUER, VOLKMANN-SCHLUCK, ADVOCATEN TE HAMBURG, DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG BIJ E . ARENDT, ADVOCAAT ALDAAR, RUE PHILIPPE-II 34 B,
VERZOEKSTERS,
TEGEN
COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, VERTEGENWOORDIGD DOOR P . KARPENSTEIN EN B . JANSEN, LEDEN VAN DE JURIDISCHE DIENST VAN DE COMMISSIE, DOMICILIE GEKOZEN HEBBENDE TE LUXEMBURG BIJ G . KREMLIS, LID VAN DE JURIDISCHE DIENST VAN DE COMMISSIE, BATIMENT JEAN MONNET, KIRCHBERG,
VERWEERSTER,
Onderwerp
BETREFFENDE EEN VERZOEK OM OPSCHORTING VAN DE TENUITVOERLEGGING VAN DE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE VAN 25 FEBRUARI 1985 BETREFFENDE MAATREGELEN TOT BEVORDERING VAN DE AFZET VAN BOTER OP DE MARKT VAN WEST-BERLIJN - ( K ( 85 ) 276 DEF .),
Overwegingen van het arrest
1 BIJ VERZOEKSCHRIFT, NEERGELEGD TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 16 APRIL 1985, HEBBEN DE VERZOEKENDE VENNOOTSCHAPPEN BEROEP INGESTELD TER VERKRIJGING VAN OPSCHORTING VAN DE TENUITVOERLEGGING VAN DE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE VAN 25 FEBRUARI 1985 BETREFFENDE MAATREGELEN TOT BEVORDERING VAN DE AFZET VAN BOTER OP DE MARKT VAN WEST-BERLIJN, HANGENDE DE UITSPRAAK OP HET DOOR VERZOEKSTERS OP 15 APRIL 1985 INGESTELDE BEROEP TOT NIETIGVERKLARING .
2 DE NEGENDE MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD BETREFFENDE HET PROGRAMMA VOOR HET GEBRUIK VAN DE MIDDELEN UIT DE MEDEVERANTWOORDELIJKHEIDS HEFFING IN DE MELKSECTOR VOOR HET MELKPRIJSJAAR 1985/86 ( COM ( 84 ) 675 DEF . VAN 4 DECEMBER 1984 ) VOORZIET IN SPECIFIEKE ACTIES OM DE DOELTREFFENDHEID TE BEOORDELEN VAN VERSCHILLENDE MAATREGELEN STREKKENDE TOT EEN GROTER VERBRUIK VAN ZUIVELPRODUKTEN, IN HET BIJZONDER BOTER .
3 IN DE BESTREDEN BESCHIKKING OVERWEEGT DE COMMISSIE, DAT EEN DERGELIJKE ACTIE MOET WORDEN BEPERKT TOT EEN GEOGRAFISCH AFGEBAKEND GEBIED, DE STAD WEST-BERLIJN, OM DE DOELTREFFENDHEID VAN DE MAATREGEL GOED TE KUNNEN BEOORDELEN .
4 KRACHTENS ARTIKEL 2 VAN DE BESTREDEN BESCHIKKING STELT HET INTERVENTIEORGAAN VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND IN WEST-BERLIJN GRATIS 900 TON BOTER AF KOELHUIS UIT OPENBARE VOORRADEN TER BESCHIKKING .
5 IN HUN VORDERING IN KORT GEDING BETOGEN VERZOEKSTERS DAT, IN STRIJD MET DE DUITSE WETGEVING OP HET GEBIED VAN ONEERLIJKE MEDEDINGING, DE BETROKKEN BOTER UIT INTERVENTIEVOORRADEN HET OPSCHRIFT
'
' GRATIS EEG-BOTER '
'
MOET DRAGEN EN BOVENDIEN IEDER GRATIS PAKJE BOTER MOET WORDEN VERPAKT MET EEN EVEN GROOT PAKJE VERSE BOTER, DAT TEGEN DE NORMALE PRIJS MOET WORDEN VERKOCHT . DE ALDUS AFGEZETTE BOTER ZOU ONGEVEER OVEREENKOMEN MET ANDERHALF MAAL HET MAANDELIJKSE MARGARINEVERBRUIK VAN DE BERLIJNSE BEVOLKING . DOOR DEZE GROOTSCHEEPSE GRATIS VERSTREKKING VAN EEN CONCURREREND PRODUKT ZOUDEN VERZOEKSTERS, DIE ONGEVEER TWEE DERDEN VAN DE VERKOOP VAN MARGARINE IN HANDEN HEBBEN, VAN DE MARKT WORDEN VERDREVEN EN MET ONHERSTELBARE SCHADE WORDEN BEDREIGD .
6 DE BESCHIKKING ZOU IN STRIJD ZIJN MET HET BEGINSEL VAN DE VRIJE BEROEPSUITOEFENING, HET IN ARTIKEL 39 EEG-VERDRAG GESTELDE DOEL VAN STABILISERING VAN DE MARKTEN, HET DISCRIMINATIEVERBOD, HET BEGINSEL VAN BESCHERMING VAN HET GEWETTIGD VERTROUWEN EN HET EVENREDIGHEIDSBEGINSEL . VOOR DE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE, DIE BERUST OP VERORDENING ( EEG ) NR . 1079/77 VAN DE RAAD, ZOU BOVENDIEN EEN MACHTIGING ONTBREKEN .
7 HET GRATIS VERSTREKKEN VAN INTERVENTIEBOTER IN BERLIJN ZOU OORSPRONKELIJK OP 15 APRIL 1985 BEGINNEN . OP 20 MAART 1985 VERKREGEN VERZOEKSTERS VAN HET VERWALTUNGSGERICHT FRANKFURT EEN UITSPRAAK IN KORT GEDING TEGEN HET DUITSE INTERVENTIEORGAAN, WAARBIJ DIT ORGAAN DE TENUITVOERLEGGING VAN DE VOORGENOMEN MAATREGEL TOT VERSTREKKING VAN GRATIS BOTER WERD VERBODEN . DE BESCHIKKING VAN HET VERWALTUNGSGERICHT FRANKFURT WERD ECHTER BIJ BESCHIKKING VAN HET HESSISCHE VERWALTUNGSGERICHTSHOF VAN 11 APRIL 1985 OM PROCESSUELE REDENEN VERNIETIGD . DAAROP KONDIGDE HET DUITSE INTERVENTIEORGAAN DOOR MEDEDELINGEN IN DE PERS AAN, DAT DE VERSTREKKING OP 6 MEI 1985 ZOU BEGINNEN .
8 VOLGENS VERZOEKSTERS ZAL DOOR DE ONDERHAVIGE ACTIE DE MARGARINEVERKOOP IN WEST-BERLIJN MET ONGEVEER DE AFZET VAN EEN MAAND VERLOREN GAAN . WANNEER UITSPRAAK ZAL ZIJN GEDAAN OP HET BEROEP TOT NIETIGVERKLARING, ZOUDEN ZIJ VERGOEDING VAN DE DOOR WINSTDERVING ONTSTANE SCHADE - DIE ENKELE MILJOENEN DM BEDRAAGT - ALLEEN NOG MAAR DOOR EEN SCHADEVERGOEDINGSACTIE KUNNEN VERKRIJGEN .
9 VERZOEKSTERS ZOUDEN ECHTER VOOR ALLES WORDEN BEDREIGD MET IMMATERIELE SCHADE . WANNEER ZIJ EEN KEER VAN DE MARKT ZIJN VERDREVEN, ZOUDEN ZIJ MOEILIJK WEER HUN OUDE PLAATS KUNNEN INNEMEN . OOK ZOU HET RISICO BESTAAN, DAT FABRIKANTEN VAN CONCURRERENDE PRODUKTEN HET VOORBEELD VAN DERGELIJKE ONEERLIJKE MEDEDINGINGSPRAKTIJKEN VOLGEN .
10 AAN DE ANDERE KANT ZOUDEN DE NADELEN VOOR DE EUROPESE GEMEENSCHAP VAN VERDER UITSTEL VAN DE TENUITVOERLEGGING VAN DE BESCHIKKING UITERST GERING ZIJN .
11 VOLGENS DE COMMISSIE IS HET BEROEP IN DE HOOFDZAAK NIET-ONTVANKELIJK, OP GROND DAT DE BESTREDEN BESCHIKKING VERZOEKSTERS INDIVIDUEEL NOCH RECHTSTREEKS RAAKT IN DE ZIN VAN ARTIKEL 173, TWEEDE ALINEA, EEG-VERDRAG . ELKE MARGARINEFABRIKANT KAN OP ELK MOMENT BESLUITEN, OP DE BERLIJNSE MARKT TE GAAN OPEREREN ; VERZOEKSTERS ZOUDEN ZICH DERHALVE NIET DERMATE DOOR BIJZONDERE PERSOONLIJKE KENMERKEN ONDERSCHEIDEN, DAT ZIJ ZICH IN EEN GELIJKE POSITIE BEVINDEN ALS DE ADRESSAAT VAN DE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE .
12 DE COMMISSIE BETOOGT, DAT DE AAN DE BERLIJNSE VERBRUIKERS AANGEBODEN 900 TON BOTER MINDER DAN 0,4% VAN HET TOTALE MARGARINEVERBRUIK IN DE DUITSE BONDSREPUBLIEK EN IN WEST-BERLIJN VERTEGENWOORDIGEN . ZELFS INDIEN DEZE 900 TON VOLLEDIG TEN KOSTE GINGEN VAN DE MARGARINEVERKOOP - HETGEEN NIET AANNEMELIJK IS - ZOU DE SCHADE IN GEEN GEVAL ALS ERNSTIG KUNNEN WORDEN AANGEMERKT . DE VOORWAARDE VAN ONHERSTELBARE SCHADE ZOU EVENMIN ZIJN VERVULD, DAAR VERZOEKSTERS DE COMMISSIE KUNNEN AANSPREKEN MET EEN BEROEP OP SCHADEVERGOEDING . VOORTS ZOU HET DUITSE INTERVENTIEORGAAN REEDS OP 12 APRIL 1984, DUS LANG VOOR DE INLEIDING VAN HET KORT GEDING, INSTRUCTIES HEBBEN GEGEVEN OM EEN EERSTE GEDEELTE VAN 450 TON INTERVENTIEBOTER UIT DE PAKHUIZEN TE HALEN . DEZE BOTER ZOU INMIDDELS ZIJN ONTDOOID, IN PAKJES VAN 250 GRAM ZIJN VERPAKT EN NAAR BERLIJN ZIJN VERSTUURD . DE BOTER ZOU ZICH THANS IN HANDEN VAN GROOT- EN KLEINHANDELAREN BEVINDEN, DIE NIET TOT TOEPASSING VAN EEN HOGERE PRIJS KUNNEN WORDEN GEDWONGEN . DE TOTALE UITGAVEN ZOUDEN VOOR 450 TON DM 1 019 628 BELOPEN, EXCLUSIEF DE KOSTEN DIE ZOUDEN MOETEN WORDEN GEMAAKT OM DE VERPAKKING OPNIEUW TE OPENEN EN DE BOTER TERUG TE LEVEREN AAN HET DUITSE INTERVENTIEORGAAN . DE KOSTEN VAN OPSCHORTING ZOUDEN DUS VEEL HOGER ZIJN DAN DE SCHADE DIE VERZOEKSTERS LIJDEN INGEVAL DE ACTIE DOORGAAT . DE COMMISSIE VERGELIJKT DE BESTREDEN MAATREGEL MET DE
'
' KERSTBOTER '
' -ACTIES, WAARVAN DE KLEINSTE BETREKKING HAD OP 72 000 TON EN WAARTEGEN VERZOEKSTERS NIET IN KORT GEDING ZIJN OPGEKOMEN .
13 ANDERS DAN VERZOEKSTERS BETOGEN, ZOU DE BESCHIKKING NIET IN STRIJD ZIJN MET DE VRIJE BEROEPSUITOEFENING, DAAR VERZOEKSTERS GEENSZINS HUN VRIJHEID HEBBEN VERLOREN OM HUN PRODUKTEN TE BLIJVEN AFZETTEN . DE BESCHIKKING ZOU EVENMIN INBREUK MAKEN OP HET BEGINSEL VAN STABILISERING VAN DE MARKTEN ZOALS BEDOELD IN ARTIKEL 39 EEG-VERDRAG, MAAR BEOOGT DE STABILITEIT OP DE BOTERMARKT JUIST TE HERSTELLEN . DE COMMISSIE WIJST EROP, DAT DE IN BERLIJN GEVOERDE ACTIE EEN ZUIVER EXPERIMENTEEL KARAKTER HEEFT IN DIE ZIN, DAT EEN ONDERZOEK WORDT INGESTELD NAAR HET GEDRAG VAN DE CONSUMENTEN OP EEN BEPERKTE MAAR NIETTEMIN REPRESENTATIEVE MARKT IN GEVAL VAN EEN SCHERPE PRIJSVERLAGING OVER EEN LANGERE PERIODE .
14 EVENMIN KAN WORDEN STAANDE GEHOUDEN, DAT DE MAATREGEL DISCRIMINEREND IS JEGENS DE MARGARINEFABRIKANTEN, AANGEZIEN DEZE ZICH IN EEN VOLLEDIG ANDERE POSITIE BEVINDEN DAN DE PRODUCENTEN VAN ZUIVELPRODUKTEN . TERWIJL DE BOTERMARKT IMMERS VOORNAMELIJK WORDT BEHEERST DOOR DE INTERVENTIEPRIJS, KUNNEN DE MARGARINEFABRIKANTEN HUN GRONDSTOFFEN ZONDER HEFFING INVOEREN TEGEN WERELDMARKTPRIJZEN . WAT DE GESTELDE SCHENDING VAN HET EVENREDIGHEIDSBEGINSEL BETREFT, STAAT HET NIET AAN HET HOF VAN JUSTITIE DOCH VEELEER AAN HET PARLEMENT OF DE REKENKAMER OM HET VERBAND TE ONDERZOEKEN TUSSEN DE KOSTEN EN DE BATEN VAN DE ACTIE .
15 DE COMMISSIE WIJST ER VOORTS OP, DAT VERZOEKSTERS NIET MEER DAN ENIGE ANDERE ONDERNEMING AANSPRAAK KUNNEN MAKEN OP HANDHAVING VAN DE VOORDELEN DIE VOORTVLOEIEN UIT HET BESTAAN VAN EEN STELSEL VAN GEMEENSCHAPPELIJKE MARKTORDENINGEN . EVENEENS TEN ONRECHTE ZOUDEN ZIJ ZICH BEROEPEN OP SCHENDING VAN DE BEPALINGEN VAN DUITS MEDEDINGINGSRECHT . IN DE EERSTE PLAATS ZOU HET GEMEENSCHAPSRECHT EEN ZELFSTANDIGE RECHTSBRON ZIJN, DIE NIET KAN WORDEN GEMETEN AAN HET NATIONALE RECHT ; IN DE TWEEDE PLAATS ZOU DE GEMEENSCHAP GEEN HANDELSONDERNEMING ZIJN DIE IS ONDERWORPEN AAN HET MEDEDINGINGSRECHT . TENSLOTTE BESTRIJDT DE COMMISSIE, DAT HAAR BESCHIKKING ONGELDIG IS WEGENS HET ONTBREKEN VAN EEN MACHTIGING .
16 INGEVOLGE ARTIKEL 185 EEG-VERDRAG HEEFT EEN BIJ HET HOF VAN JUSTITIE INGESTELD BEROEP GEEN SCHORSENDE WERKING . INGEVOLGE DE ARTIKELEN 185 EN 186 EEG-VERDRAG KAN HET HOF ECHTER, INDIEN HET VAN OORDEEL IS DAT DE OMSTANDIGHEDEN ZULKS VEREISEN, OPSCHORTING VAN DE TENUITVOERLEGGING VAN DE BESTREDEN HANDELING GELASTEN EN ALLE ANDERE NOODZAKELIJKE VOORLOPIGE MAATREGELEN GELASTEN .
17 VOLGENS VASTE RECHTSPRAAK KUNNEN DERGELIJKE MAATREGELEN SLECHTS IN OVERWEGING WORDEN GENOMEN INDIEN DE OMSTANDIGHEDEN, ZOWEL FEITELIJK ALS RECHTENS, OP GROND WAARVAN ZIJ WORDEN GEVORDERD, ZE AANVANKELIJK GERECHTVAARDIGD DOEN VOORKOMEN . DAARENBOVEN MOETEN ZIJ SPOEDEISEND ZIJN IN DIE ZIN, DAT ZIJ NOODZAKELIJK MOETEN WORDEN GETROFFEN EN EFFECT SORTEREN VOOR DE UITSPRAAK VAN DE RECHTER IN DE HOOFDZAAK, TENEINDE TE VOORKOMEN DAT DE PARTIJ DIE EROM VERZOEKT, ERNSTIGE EN ONHERSTELBARE SCHADE LIJDT ; TENSLOTTE MOETEN DE MAATREGELEN VOORLOPIG ZIJN IN DIE ZIN, DAT ZIJ NIET PREJUDICIEREN OP DE BESLISSING IN DE HOOFDZAAK .
18 TER TERECHTZITTING HEBBEN VERZOEKSTERS HET DEBAT TOEGESPITST OP DE STRIJDIGHEID VAN DE BESTREDEN MAATREGEL MET HET DUITSE MEDEDINGINGSRECHT . DEZE VRAAG DOET WELISWAAR INGEWIKKELDE RECHTSPROBLEMEN RIJZEN, MAAR KAN IN HET STADIUM VAN HET KORT GEDING NIET WORDEN BESLIST ZONDER HET ERNSTIGE RISICO, DAT OP DE BESLISSING IN DE HOOFDZAAK WORDT GEPREJUDICIEERD .
19 BOVENDIEN MOET ERNSTIG WORDEN GETWIJFELD AAN DE ONTVANKELIJKHEID VAN HET BEROEP IN DE HOOFDZAAK . DE BESTREDEN BESCHIKKING IS IMMERS GERICHT TOT DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND EN OP HET EERSTE GEZICHT WORDEN VERZOEKSTERS NIET DOOR BIJZONDERE PERSOONLIJKE EIGENSCHAPPEN DAN WEL DOOR OMSTANDIGHEDEN DIE UITSLUITEND HUN PERSOON BETREFFEN OF DIE HEN ONDERSCHEIDEN VAN IEDER ANDER, RECHTSTREEKS EN INDIVIDUEEL DOOR DE BESTREDEN BESCHIKKING GERAAKT .
20 DEZE VRAAG KAN HIER ECHTER OPEN BLIJVEN . TER TERECHTZITTING IS IMMERS GEBLEKEN, DAT VERZOEKSTERS ER VOORNAMELIJK VOOR BEDUCHT ZIJN DAT DE ACTIE VAN DE COMMISSIE, GEZIEN HAAR EXPERIMENTELE AARD, LATER WORDT UITGEBREID TOT DE GEHELE GEMEENSCHAP . IN DIT VERBAND HEEFT DE COMMISSIE VERKLAARD, DAT DIE UITBREIDING OP ZIJN VROEGST TWAALF MAANDEN NA AFLOOP VAN HET EXPERIMENT ZOU KUNNEN PLAATSVINDEN EN IN IEDER GEVAL NOG DIEPGAAND MOET WORDEN BESTUDEERD . OOK AL KAN HET NIET WORDEN UITGESLOTEN, DAT AAN VERZOEKSTERS IN DAT GEVAL ERNSTIGE SCHADE OPKOMT, HEEFT DE BETROKKEN OPERATIE THANS SLECHTS BETREKKING OP EEN BEPERKTE HOEVEELHEID BOTER, DIE MINDER DAN O, 4% VAN HET TOTALE MARGARINEVERBRUIK IN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND VERTEGENWOORDIGT . ONDER DIE OMSTANDIGHEDEN MOET VERZOEKSTERS '
BEDUCHTHEID ALS VOORBARIG WORDEN BESCHOUWD ; IN HET HUIDIGE STADIUM KAN ZIJ EEN VERZOEK OM OPSCHORTING DERHALVE NIET RECHTVAARDIGEN .
21 TENSLOTTE ZIJ OPGEMERKT, DAT EEN GROOT GEDEELTE VAN DE VOOR AANBIEDING OP DE BERLIJNSE MARKT BESTEMDE BOTER REEDS ONTDOOID IS EN ZICH THANS BIJ DE HANDELAREN BEVINDT, ZODAT EEN OPSCHORTING ONTEGENZEGLIJK PRAKTISCHE MOEILIJKHEDEN ZOU MEEBRENGEN EN AAN DE COMMISSIE SCHADE ZOU TOEBRENGEN DIE MOET WORDEN AFGEWOGEN TEGEN DE DOOR VERZOEKSTERS BEWEERDELIJK GELEDEN SCHADE .
Dictum
DE PRESIDENT VAN HET HOF,
UITSPRAAK DOENDE BIJ VOORRAAD,
BESCHIKT :
1 ) HET VERZOEK WORDT AFGEWEZEN .
2 ) DE BESLISSING OMTRENT DE KOSTEN WORDT AANGEHOUDEN .