62023TJ0493_INF
Arrest van het Gerecht (Vijfde kamer) van 18 december 2024 –Tauber / Raad
(Zaak T‑493/23)
„Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen in verband met acties die de situatie in Moldavië destabiliseren – Bevriezing van tegoeden – Beperking op de toegang tot het grondgebied van de lidstaten – Lijst van personen, entiteiten en lichamen waarop de bevriezing van tegoeden en economische middelen van toepassing is en die onderworpen zijn aan beperkingen inzake toegang tot het grondgebied van de lidstaten – Inschrijving en handhaving van verzoeksters naam op de lijsten – Planning en aansturing van gewelddadige demonstraties – Artikel 1, lid 1, onder a), ii), en artikel 2, lid 1, onder a), ii), van besluit (GBVB) 2023/891 en artikel 2, lid 3, onder a), ii), van verordening (EU) 2023/888 – Motiveringsplicht – Exceptie van onwettigheid – Onjuiste beoordeling – Vrijheid van ondernemerschap – Eigendomsrecht – Niet-contractuele aansprakelijkheid”
1.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Omvang van de toetsing
[Besluit (GBVB) 2023/891, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2023/1047 en (GBVB) 2024/1244; verordeningen 2023/888, 2023/1045 en 2024/1243 van de Raad]
(zie punt 19)
2.
Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Verbod van toegang en doorgang alsmede bevriezing van de tegoeden van personen die verantwoordelijk zijn voor acties die de soevereiniteit en onafhankelijkheid van Moldavië ondermijnen of bedreigen – Verplichting om in de motivering de specifieke en concrete redenen voor die maatregel aan te geven – Besluit genomen in een door de belanghebbende gekende context zodat deze de draagwijdte van de hem betreffende maatregel kan begrijpen – Toelaatbaarheid van een beknopte motivering
[Besluit (GBVB) 2023/891, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2023/1047 en (GBVB) 2024/1244; verordeningen 2023/888, 2023/1045 en 2024/1243 van de Raad]
(zie punten 24‑32)
3.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid – Reikwijdte – Bepaling van algemene strekking die betrekking heeft op een individuele beperkende maatregel – Daaronder begrepen
[Art. 29 VEU; art. 275, tweede alinea, en art. 277 VWEU; besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, art. 1, lid 1, a), ii), en art. 2, lid 1, a), ii); verordening 2023/888 van de Raad, art. 2, lid 3, a), ii)]
(zie punten 43‑45)
4.
Handelingen van de instellingen – Keuze van de rechtsgrondslag – Handelingen betreffende de vaststelling van beperkende maatregelen in het licht van de situatie in Moldavië – Verbod van toegang en doorgang alsmede bevriezing van tegoeden van personen die gewelddadige demonstraties of andere gewelddaden plannen, aansturen of daarbij betrokken zijn – Artikel 29 VEU en artikel 215, lid 2, VWEU – Toelaatbaarheid
[Art. 3, lid 5, art. 21, 23, 24 en 29 VEU; art. 215, lid 2, VWEU; besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, art. 1, lid 1, a), ii), en art. 2, lid 1, a), ii); verordening 2023/888 van de Raad, art. 2, lid 3, a), ii)]
(zie punten 51, 52, 57‑60)
5.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Rechtsgrondslag – Beperkende maatregelen genomen bij een besluit en een verordening die zijn vastgesteld op grond van artikel 29 VEU respectievelijk artikel 215 VWEU – Bevoegdheid van de Raad om beperkende maatregelen vast te stellen ter ondersteuning van de rechtsstaat in een derde land dat kandidaat-lidstaat van de Unie is
[Art. 21, lid 2, b), en art. 29 VEU; art 215, § 2, VWEU; besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, art. 1, lid 1, a), ii), en 2, lid 1, a), ii); verordening 2023/888 van de Raad, art. 2, lid 3, a), ii)]
(zie punt 63)
6.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Omvang van de toetsing – Beperkt toezicht voor de algemene regels – Criteria voor vaststelling van de beperkende maatregelen – Verbod van toegang en doorgang alsmede bevriezing van tegoeden van personen die gewelddadige demonstraties of andere gewelddaden plannen, aansturen of daarbij betrokken zijn – Reikwijdte – Eerbiediging van het evenredigheidsbeginsel – Eerbiediging van het rechtszekerheidsbeginsel
[Art. 275, tweede alinea, VWEU; besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, art. 2, lid 1, a), ii); verordening 2023/888 van de Raad, art. 2, lid 3, a), ii)]
(zie punten 72‑76, 79, 80, 86)
7.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Omvang van de toetsing – Plaatsing van verzoeker op de lijst in de bijlage bij het bestreden besluit wegens zijn verantwoordelijkheid voor acties of beleidsmaatregelen die de soevereiniteit en onafhankelijkheid van de Republiek Moldavië ondermijnen of bedreigen – Voor het publiek toegankelijke documenten – Bewijswaarde – Beginsel van de vrije beoordeling van het bewijs
[Besluit (GBVB) 2023/891, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2023/1047 en (GBVB) 2024/1244; verordeningen 2023/888, 2023/1045 en 2024/1243 van de Raad]
(zie punten 103‑113)
8.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Verbod van toegang en doorgang alsmede bevriezing van de tegoeden van personen die verantwoordelijk zijn voor acties of beleidsmaatregelen die de soevereiniteit en onafhankelijkheid van de Republiek Moldavië ondermijnen of bedreigen – Verzoeker met de hoedanigheid van partijleider die gewelddadige demonstraties heeft georganiseerd in het belang en met de medewerking van de Russische Federatie – Beoordelingsfout – Geen
[Besluit (GBVB) 2023/891, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2023/1047 en (GBVB) 2024/1244; verordeningen 2023/888, 2023/1045 en 2024/1243 van de Raad]
(zie punten 125‑131, 140, 141)
9.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Omvang van de toetsing – Bewijs van de gegrondheid van de maatregel – Verplichting voor de bevoegde autoriteit van de Unie om in geval van betwisting de juistheid vast te stellen van de gronden die tegen de betrokken personen of entiteiten zijn aangevoerd – Omvang van de beoordelingsbevoegdheid van de bevoegde autoriteit – Relevantie van het in het kader van een eerdere plaatsing overgelegde bewijs bij gebreke van wijziging van de redenen, wijzigingen in de situatie van verzoeker of evolutie van de context in Moldavië
[Besluit (GBVB) 2023/891, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2023/1047 en (GBVB) 2024/1244; verordeningen 2023/888, 2023/1045 en 2024/1243 van de Raad]
(zie punten 143, 149, 150)
10.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Werkingssfeer – Personen die verantwoordelijk zijn voor acties of beleidsmaatregelen die de soevereiniteit en onafhankelijkheid van de Republiek Moldavië ondermijnen of bedreigen – Begrip – Personen die dergelijke handelingen in het verleden hebben gepleegd, ondanks het feit dat er geen bewijs is dat zij thans bij dergelijke handelingen zijn betrokken of eraan deelnemen – Daaronder begrepen
[Besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2023/1047 en besluit (GBVB) 2024/1244, art. 1, lid 1, a), ii), en art. 2, lid 1, a), ii); verordeningen nr. 2023/888 van de Raad, art. 2, lid 3, a), ii), en verordeningen 2023/1045 en 2024/1243 van de Raad]
(zie punten 147, 148)
11.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Verbod van toegang en doorgang alsmede bevriezing van tegoeden van personen die gewelddadige demonstraties of andere gewelddaden plannen, aansturen of daarbij betrokken zijn – Beperking van het eigendomsrecht en van de vrijheid van ondernemerschap – Schending van het evenredigheidsbeginsel – Geen
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 16 en 17; besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2023/1047 en (GBVB) 2024/1244; verordeningen 2023/888, 2023/1045 en 2024/1243 van de Raad]
(zie punten 158‑165, 168)
12.
Niet–contractuele aansprakelijkheid – Voorwaarden – Reële en zekere schade – Vaststelling – Criteria – Geen reële en zekere schade
(Art. 340, tweede alinea, VWEU)
(zie punten 172, 173)
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Marina Tauber wordt verwezen in haar eigen kosten alsmede in die van de Raad van de Europese Unie.
3)
De Europese Commissie draagt haar eigen kosten.