61980CJ0105_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στήν υπόθεση 105/80
πού έχει ως αντικείμενο αίτηση πρός τό Δικαστήριο, κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ, τού Tribunal du Travail τών Βρυξελλών μέ τήν οποία ζητείται, στό πλαίσιο τής διαφοράς πού εκκρεμεί ενώπιον τού εν λόγω δικαστηρίου μεταξύ
HUGUES DESMEDT, υπαλλήλου, κατοίκου Hennuyeres ( Βέλγιο ),
καί
ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Αντικείμενο της υπόθεσης
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως περί τής σχέσεως μεταξύ τής ιδιότητος τού δοκίμου υπαλλήλου, κατά τήν έννοια τών άρθρων 1 καί 34 τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως τών υπαλλήλων τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, καί τής ιδιότητος τού τοπικού υπαλλήλου, κατά τήν έννοια τών άρθρων 4, 79, 80 καί 81 τού καθεστώτος πού εφαρμόζεται επί τού λοιπού προσωπικού τών Κοινοτήτων,
Σκεπτικό της απόφασης
1 Μέ απόφαση τής 20ής Μαρτίου 1981, πού περιήλθε στό Δικαστήριο τήν 28η τού ιδίου μηνός, τό Tribunal du Travail τών Βρυξελλών υπέβαλε, δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ, ενα προδικαστικό ερώτημα πού αποβλέπει στόν προσδιορισμό τής σχέσεως μεταξύ, αφ’ ενός μέν, τού κανονισμού τής υπηρεσιακής καταστάσεως τών μονίμων υπαλλήλων τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ( εφ’ εξής : κανονισμού ) καί ειδικώτερα τού άρθρου του 34, αφ’ ετέρου δέ, τού καθεστώτος πού εφαρμόζεται επί τού λοιπού προσωπικού τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ( εφ’ εξής : καθεστώτος ) καί ακόμη ειδικώτερα τών άρθρων 79 μέχρι 81 αυτού ( ανεπίσημη κωδικοποίηση, δημοσιευθείσα στήν JO 1972, C 100 ).
2 Τό ερώτημα αυτό ανέκυψε στό πλαίσιο μιάς διαφοράς πού εκκρεμεί ενώπιον τού Tribunal du Travail μεταξύ τής Επιτροπής τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καί ενός πρώην τοπικού υπαλλήλου, ο οποίος διωρίσθη δόκιμος υπάλληλος καί απελύθη στό τέλος τής δοκιμασίας του .
3 Από τόν φάκελλο τής υποθέσεως, συμπεριλαμβανομένου τού προσωπικού φακέλλου τού ενδιαφερομένου, προκύπτει οτι ο ενάγων τής κυρίας δίκης ειχε προσληφθεί από τήν Επιτροπή ως τοπικός υπάλληλος στίς Βρυξέλλες, τήν 19η Αυγούστου 1974, κατ’ αρχήν γιά διάστημα εξι μηνών . Μετά τήν πάροδο τού χρονικού αυτού διαστήματος, η διοίκηση εγνωστοποίησε στόν ενδιαφερόμενο οτι ειχε αποφασίσει νά παρατείνει τήν σύμβασή του επ’ αόριστο χρόνο, παρά τό γεγονός οτι οι υπηρεσίες πού παρείχε δέν ηταν ικανοποιητικές . Τόν προειδοποίησε επίσης οτι έπρεπε νά βελτιώσει ουσιαστικά τήν εργασία του, διότι διαφορετικά η διοίκηση θά υπεχρεούτο νά επανεξετάσει τήν θέση του καί τήν συνέχιση τής απασχολήσεώς του στίς υπηρεσίες τής Επιτροπής .
4 Η παράταση τής συμβάσεως προσλήψεως γιά αόριστο χρόνο υπεγράφη στίς 13 Φεβρουαρίου 1975 από τά δύο μέρη . Τά φύλλα ποιότητος τών ετών 1975 καί 1976 εμφαίνουν, έστω καί μέ ορισμένες παραλλαγές, ικανοποιητική εν γένει παροχή υπηρεσιών .
5 Ο ενάγων τής κυρίας δίκης συμμετέσχε τότε επιτυχώς σέ εσωτερικό διαγωνισμό ( COM/C/8/75 ), κατόπιν τού οποίου διωρίσθη, τήν 7η Ιανουαρίου 1977, αναδρομικώς από 1ης Ιανουαρίου τού ιδίου έτους, δόκιμος υπάλληλος υπό τήν ιδιότητα τού βοηθού υπαλλήλου γραφείου, κατετάγη δέ στόν βαθμό C 5 καί ετοποθετήθη στήν γενική διεύθυνση προσωπικού καί διοικήσεως στό Λουξεμβούργο . Από ενα σημείωμα τής υπηρεσίας, τής 7ης Φεβρουαρίου 1977, προκύπτει οτι «από τό βράδυ τής 31ης Δεκεμβρίου 1976 ελύθη η σύμβαση τοπικού υπαλλήλου, δυνάμει τής οποίας ο Hugues Desmedt απησχολείτο από τήν Επιτροπή στίς υπηρεσίες της τών Βρυξελλών» . Τό σημείωμα αυτό εκοινοποιήθη, μεταξύ άλλων, στήν υπηρεσία οπου ο ενάγων ήσκει τά καθήκοντά του .
6 Κατόπιν δυσμενούς εκθέσεως κατά τό πέρας τής δοκιμασίας, η αρμοδία γιά τούς διορισμούς αρχή απεφάσισε, τήν 28η Ιουνίου 1977, νά απολύσει τόν ενάγοντα από 1ης Ιουλίου 1977 . Από τόν φάκελλο τής δικογραφίας προκύπτει οτι ο ενδιαφερόμενος έλαβε τήν αποζημίωση λόγω απολύσεως πού προβλέπεται στό άρθρο 34 παράγραφος 2 εδάφιο 4 τού κανονισμού, η οποία αντιστοιχεί σέ βασικό μισθό δύο μηνών γιά τόν δόκιμο πού έχει συμπληρώσει τουλάχιστον εξι μηνών υπηρεσία . Η Επιτροπή τού ειχε επίσης προτείνει τήν σύναψη συμβάσεως βοηθητικού υπαλλήλου αυστηρώς περιορισμένης διαρκείας τριών μηνών, μέ τόπο παροχής υπηρεσιών τίς Βρυξέλλες, κυρίως γιά νά καταστεί δυνατή η εκ νέου υπαγωγή του σέ ενα σύστημα εθνικής κοινωνικής ασφαλίσεως . Η προσφορά ομως αυτή απερρίφθη από τόν ενδιαφερόμενο .
7 Πρέπει τέλος νά σημειωθεί οτι ο ενάγων υπέβαλε τήν 15η Σεπτεμβρίου 1977 μία ένσταση κατά τής απολύσεώς του, η οποία απερρίφθη μέ τήν από 20 Μαρτίου 1978 επιστολή τής Επιτροπής . Στήν επιστολή αυτή, η Επιτροπή εξέθεσε ειδικώτερα τά εξής : «Ο διορισμός σας ως δοκίμου υπαλλήλου, τήν 1η Ιανουαρίου 1977, τόν οποίο έχετε αποδεχθεί, επέφερε κατ’ ανάγκην λύση τής συμβάσεώς σας εργασίας ιδιωτικού δικαίου, καθ’ οσον η ιδιότητα τού τοπικού υπαλλήλου ειναι ασυμβίβαστη μέ εκείνη τού δημοσίου υπαλλήλου ενός οργάνου τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων» . Ο εναγόμενος δέν έκανε χρήση τής περαιτέρω δυνατότητος ασκήσεως προσφυγής, πού τού παρείχε ο κανονισμός, κατά τής απορρίψεως τής ενστάσεώς του .
8 Μέ τό από 15 Δεκεμβρίου 1977 δικόγραφο, ο Desmedt ήσκησε εν τώ μεταξύ ενώωπιον τού Tribunal du Travail τών Βρυξελλών αγωγή, μέ τήν οποία εζήτησε νά υποχρεωθεί η Επιτροπή στήν καταβολή αποζημιώσεως λόγω λύσεως τής συμβάσεως . Στό εισαγωγικό τής δίκης δικόγραφο εκθέτει οτι η Επιτροπή ώφειλε είτε νά τόν επανεντάξει στήν προηγουμένη του θέση είτε νά τού καταβάλει αποζημίωση λόγω καταγγελίας, υπολογιζομένη σύμφωνα μέ τόν τελευταίο μισθό του επί εξι μήνες, ήτοι υψους 228 930 βελγικών φράγκων .
9 Πρός υποστήριξη τής αγωγής του, ο Desmedt εκθέτει οτι ο διορισμός του ως δοκίμου υπαλλήλου επέφερε απλώς καί μόνον τήν αναστολή τής συμβάσεως τοπικού υπαλλήλου καί οτι η σύμβαση αυτή έπρεπε επομένως νά ανακτήσει τήν ισχύ της μετά τήν απόλυσή του ως δοκίμου υπαλλήλου . Ο ενάγων συγκρίνει τήν κατάστασή του μέ εκείνη τού εργάτου πού τελεί υπό σύμβαση εργασίας στόν ιδιωτικό τομέα, στόν οποίο ανατίθενται υπό δοκιμασία νέα καθήκοντα καί ζητεί από τό Tribunal du Travail νά τού εξασφαλίσει τήν ίδια προστασία μέ εκείνη πού θά τού χορηγούσαν τά δικαστήρια άν η διαδοχή τών συμβάσεων ειχε συντελεστεί στόν ιδιωτικό τομέα .
10 Η Επιτροπή ισχυρίζεται οτι ο διορισμός υπό τήν ιδιότητα τού δοκίμου υπαλλήλου έχει ως συνέπεια νά υπαγάγει τόν εργαζόμενο στόν κανονισμό καί λύει κατ’ ανάγκην τήν σύμβαση τού τοπικού υπαλλήλου, η οποία διέπεται από τό καθεστώς πού εφαρμόζεται επί τού λοιπού προσωπικού τής Κοινότητος .
11 Γιά νά επιλύσει τήν διαφορά αυτή, τό Tribunal du Travail υπέβαλε τό ακόλουθο ερώτημα :
«Υπάρχει ασυμβίβαστο ή όχι μεταξύ τής ιδιότητος τού δοκίμου υπαλλήλου τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων πού υπάγεται στόν κανονισμό τής υπηρεσιακής καταστάσεως τών υπαλλήλων, δημοσιευμένο στήν Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων τής 28ης Σεπτεμβρίου 1972, C 100, σελ . 5-32 καί ειδικώτερα στό άρθρο 34 ( 8 ), καί εκείνης τού τοπικού υπαλλήλου πού υπάγεται στό ιδιωτικό δίκαιο τής εθνικής νομοθεσίας, δημοσιευμένης στήν ιδία Επίσημη Εφημερίδα τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων τής 28ης Σεπτεμβρίου 1972, C 100, σ . 80, άρθρα 79 μέχρι 81, εν προκειμένω, οσον αφορά τήν βελγική νομοθεσία στό άρθρο 37 τού νόμου τής 3ης Ιουλίου 1978 καί στό πρώην άρθρο 14 τών κωδικοποιημένων νόμων περί απασχολήσεως;»
12 Η σχέση μεταξύ τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως τών υπαλλήλων καί τού καθεστώτος πού εφαρμόζεται επί τού λοιπού προσωπικού, καθώς καί ο προσδιορισμός τών αντιστοίχων πεδίων εφαρμογής τους, πρέπει νά καθορισθούν βάσει τών διατάξεων πού θεμελιώνουν τό σύστημα τής ευρωπαϊκής δημοσίας υπηρεσίας .
13 Τόσο από τό άρθρο 24 παράγραφος 1 τής συνθήκης περί ιδρύσεως ενιαίου Συμβουλίου καί ενιαίας Επιτροπής τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τής 8ης Απριλίου 1965, οσο καί από τό προοίμιο τού κανονισμού 259/68, τής 29ης Φεβρουαρίου 1968, περί καθορισμού τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως τών μονίμων υπαλλήλων, καθώς καί τού καθεστώτος πού εφαρμόζεται επί τού λοιπού προσωπικού ( ΕΕ ειδ . έκδ ., τόμ . 01/001, σ . 108 επ .), ο οποίος εξεδόθη δυνάμει τής ανωτέρω διατάξεως, προκύπτει οτι ο κανονισμός καί τό καθεστώς συνιστούν δύο συμπληρωματικές πράξεις, υπό τήν έννοια οτι κάθε μία διέπει συγκεκριμένες κατηγορίες υπαλλήλων : ο κανονισμός διέπει τούς καθ’ εαυτό υπαλλήλους ( μονίμους ), καί τούς δοκίμους, τό δέ καθεστώς διέπει διάφορες άλλες κατηγορίες υπαλλήλων, μεταξύ τών οποίων καί οι τοπικοί υπάλληλοι . Κατ’ αυτό τόν τρόπο, ο κανονισμός καί τό καθεστώς καλύπτουν, ο καθ’ ενας τους, σαφώς προσδιορισμένους κύκλους προσώπων καί δέν δύναται επομένως νά γίνει δεκτό, εκτός ρητής παρεκκλίσεως, οτι ειναι δυνατόν ο ίδιος υπάλληλος νά εμπίπτει συγχρόνως καί στίς δύο αυτές κανονιστικές πράξεις .
14 Ο τοπικός, άρα, υπάλληλος, ο οποίος αποδέχεται διορισμό υπό τήν ιδιότητα τού δοκίμου υπαλλήλου, υπόκειται μόνο στό καθεστώς τού κανονισμού, η εφαρμογή τού οποίου λύει αυτοδικαίως τίς σχέσεις πού διείποντο προηγουμένως από τό καθεστώς, χωρίς νά ειναι επομένως αναγκαίο γιά τήν διοίκηση νά λύσει ρητώς τίς σχέσεις εργασίας πού έχουν δημιουργηθεί δυνάμει τού τελευταίου .
15 Τό πράγμα δέν δύναται νά έχει άλλως, παρά μόνο σέ περίπτωση ρητής αντιθέτου αποφάσεως τής διοικήσεως . Πρέπει επί πλέον νά προστεθεί οτι τίποτα δέν εμποδίζει τήν διοίκηση νά επανατοποθετήσει στήν προηγουμένη του θέση, μετά τήν παρέλευση τής δοκιμασίας, εναν υπάλληλο πού υπήγετο προηγουμένως στό καθεστώς, πλήν ομως τότε θά πρόκειται γιά μία νέα θέση καί όχι γιά τήν εξακολούθηση τής προηγουμένης εργασιακής σχέσεως .
16 Πρέπει επίσης νά παρατηρηθεί οτι, καίτοι η περίοδος δοκιμασίας συνεπάγεται μία αναμφισβήτητη αβεβαιότητα γιά τόν δόκιμο υπάλληλο, προστατεύεται εν τούτοις από κάθε αυθαίρετη απόλυση χάρη στά μέσα προσφυγής πού προβλέπουν τά άρθρα 90 καί 91 τού κανονισμού . Συγκριτικά, από τήν άποψη αυτή, η κατάστασή του δέν ειναι περισσότερο ανασφαλής από ο,τι η κατάσταση τού τοπικού υπαλλήλου, τού οποίου ειναι ανά πάσα στιγμή δυνατή η απόλυση λόγω επαγγελματικής ανεπαρκείας, υπό τήν επιφύλαξη τής τηρήσεως τών προσηκόντων τύπων καί προθεσμιών .
17 Λαμβανομένων υπ’ όψη τών ανωτέρω, στό υποβληθέν ερώτημα πρέπει νά δοθεί η απάντηση οτι υφίσταται ασυμβίβαστο μεταξύ τής ιδιότητος τού δοκίμου υπαλλήλου, πού υπόκειται στόν κανονισμό υπηρεσιακής καταστάσεως τών υπαλλήλων, καί τής ιδιότητος τού τοπικού υπαλλήλου, πού υπόκειται στό καθεστώς τού λοιπού προσωπικού, υπό τήν έννοια οτι μετά τήν υπό τοπικού υπαλλήλου απόκτηση τής ιδιότητος τού δοκίμου υπαλλήλου εκλείπει αυτοδικαίως η δυνατότης εφαρμογής τών διατάξεων τού καθεστώτος πού αφορά τό λοιπό προσωπικό τής Κοινότητος καί, συνεπώς, λήγουν τά αποτελέσματα τής συμβάσεως εργασίας πού έχει συναφθεί επί αυτής τής βάσεως .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί τών δικαστικών εξόδων
18 Τά έξοδα στά οποία υπεβλήθη η Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, πού υπέβαλε παρατηρήσεις στό Δικαστήριο, δέν αποδίδονται . Δεδομένου δέ οτι η παρούσα διαδικασία έχει, ως πρός τούς διαδίκους τής κυρίας δίκης, τόν χαρακτήρα παρεμπίπτοντος πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται νά αποφανθεί επί τών δικαστικών εξόδων .
Διατακτικό
Διά ταύτα
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( δεύτερο τμήμα )
κρίνοντας επί τού ερωτήματος πού τού υπέβαλε τό Tribunal du Travail τών Βρυξελλών μέ απόφαση τής 20ής Μαρτίου 1980, αποφαίνεται :
Υφίσταται ασυμβίβαστο μεταξύ τής ιδιότητος τού δοκίμου υπαλλήλου, πού υπόκειται στόν κανονισμό υπηρεσιακής καταστάσεως τών υπαλλήλων, καί τής ιδιότητος τού τοπικού υπαλλήλου, πού υπόκειται στό εφαρμοστέο επί τού λοιπού προσωπικού τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καθεστώς, υπό τήν έννοια
οτι μετά τήν υπό τοπικού υπαλλήλου απόκτηση τής ιδιότητος τού δοκίμου υπαλλήλου εκλείπει αυτοδικαίως η δυνατότητα εφαρμογής τών διατάξεων τού καθεστώτος πού εφαρμόζεται επί τού λοιπού προσωπικού καί, συνεπώς, εκλείπουν τά αποτελέσματα τής συμβάσεως εργασίας πού έχει συναφθεί επί αυτής τής βάσεως .