61986CC0060_EL
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
++++
Κύριε πρόεδρε,
Κύριοι δικαστές,
1. Με προσφυγή που κατέθεσε στις 28 Φεβρουαρίου 1986, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ζητεί από το Δικαστήριο να αναγνωρίσει ότι το Ηνώμενο Βασίλειο, θεσπίζοντας τους Road Vehicles Lighting Regulations 1984, παρέβη τις διατάξεις της οδηγίας 76/756 της 27ης Ιουλίου 1976, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν στην τοποθέτηση των διατάξεων φωτισμού και φωτεινής σηματοδοτήσεως των οχημάτων με κινητήρα και των ρυμουλκουμένων τους (ΕΕ, ειδ. έκδ., τόμ. 13/03, σ. 229), και, επομένως, τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη της Ρώμης.
Κατ' εφαρμογή αυτών των Regulations, από την 1η Απριλίου 1987, τα αυτοκίνητα οχήματα δεν μπορούν να τύχουν εγκρίσεως και να τεθούν σε κυκλοφορία, παρά μόνο εάν είναι εφοδιασμένα με "dim-dip": δηλαδή μ' ένα μηχανισμό ο οποίος, όταν τεθεί σε λειτουργία η μηχανή, αυξάνει αυτόματα την ένταση των φώτων θέσεως που ήταν προηγουμένως αναμμένα, χωρίς όμως να τους προσδώσει την ένταση των φώτων διασταυρώσεως.
Κατά τη βρετανική κυβέρνηση, το dim-dip αυξάνει την οδική ασφάλεια. Πολλοί είναι εκείνοι που έχουν αντίθετη άποψη: η διαφορά όμως δεν αφορά το βάσιμο αυτής της απόψεως. Η διαφορά την οποία καλείται να επιλύσει το Δικαστήριο αφορά την ερμηνεία του προαναφερθέντος κοινοτικού νομοθετικού κειμένου, και, ειδικότερα, του άρθρου 2, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 83/276 της 26ης Μαΐου 1983 (ΕΕ L 151, σ. 47). Το άρθρο αυτό ορίζει ότι, από την 1η Οκτωβρίου 1977, "τα κράτη μέλη δεν μπορούν να αρνηθούν για ένα τύπο οχήματος ούτε την έγκριση ΕΟΚ ή ... από εθνικής πλευράς ούτε ... τη θέση σε κυκλοφορία ... για λόγους που αφορούν την τοποθέτηση υποχρεωτικών η προαιρετικών διατάξεων φωτισμού και φωτεινής σηματοδότησης, που απαριθμούνται στα σημεία 1.5.7 έως 1.5.20 του παραρτήματος Ι, εφόσον αυτές είναι τοποθετημένες σύμφωνα με τις προδιαγραφές που καθορίζονται στο παράρτημα (αυτό) ...".
2. Ας μου επιτραπεί να κάνω μια προκαταρκτική παρατήρηση. Στο αγγλικό κείμενο του άρθρου 2 μετά τις λέξεις "παράρτημα Ι" δεν ακολουθεί το κόμμα που υπάρχει σε όλα τα άλλα κείμενα. Σ' αυτή τη διαφορά οι διάδικοι στηρίζουν ορισμένες παρατηρήσεις, βεβαίως αντιφατικές, όσον αφορά το περιεχόμενο της εν λόγω διατάξεως. Θεωρώ ότι αυτή η συζήτηση είναι μάταιη. Πράγματι, η ύπαρξη ή η έλλειψη ενός σημείου στίξεως, η χρήση του οποίου είναι, μεταξύ άλλων, πολύ υποκειμενική και, εν πάση περιπτώσει, διαφορετική ανάλογα με τη γλώσσα, δεν μπορεί να έχει τη σημασία που της αποδίδεται hinc inde. Προσθέτω ότι, όταν υφίσταται διάσταση μεταξύ των διαφόρων γλωσσικών αποδόσεων μιας κοινοτικής διατάξεως, η διάταξη αυτή πρέπει "να ερμηνεύεται σε συνάρτηση με τη γενική οικονομία και το σκοπό της κανονιστικής ρύθμισης, στοιχείο της οποίας αποτελεί η διάταξη" (απόφαση της 28ης Μαρτίου 1985 στην υπόθεση 100/84, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου, Συλλογή 1985, σ. 1177, σκέψη 17).
Σ' αυτόν ακριβώς τον τρόπο ερμηνείας βασίζεται η θέση που υποστηρίζει η Επιτροπή. Υποστηρίζει καταρχάς ότι η οδηγία 76/756 έχει ως σκοπό να εναρμονίσει πλήρως τις προδιαγραφές περί των διατάξεων φωτισμού και φωτεινής σηματοδοτήσεως των οχημάτων με κινητήρα. Η απαγόρευση που θέτει το άρθρο 2 αφορά, συνεπώς, όλα τα εξαρτήματα, την τοποθέτηση των οποίων στα εν λόγω οχήματα επιβάλλει ή επιτρέπει το κοινοτικό δίκαιο. Από αυτό έπεται ότι τα κράτη μέλη δεν μπορούν μονομερώς να εξαρτούν την έγκριση των οχημάτων αυτών από την ύπαρξη διατάξεων φωτισμού μη προβλεπόμενων από τα κοινοτικά νομοθετικά κείμενα. Πράγματι, εάν είχαν αυτή τη δυνατότητα, αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα, αργά ή γρήγορα, τη διαφορά των νομοθεσιών τους, η δε οδηγία δεν θα επιτύγχανε το σκοπό της.
Η κυβέρνηση του Λονδίνου ερμηνεύει το άρθρο 2 καθαρά γραμματικά. Κατά τη γνώμη της, οι όροι "αυτές οι διατάξεις" αφορούν τις απαριθμούμενες στο παράρτημα Ι διατάξεις και, επομένως, αποκλείουν τη δυνατότητα να επεκταθεί η επίδικη απαγόρευση στα εξαρτήματα που δεν αναφέρονται σ' αυτόν τον κατάλογο. Επί πλέον, η οδηγία που δεν πραγματοποιεί πλήρη εναρμόνιση, θέλησε μόνο να δημιουργήσει κοινές διατάξεις, οι οποίες, καίτοι λεπτομερείς, αφήνουν στα κράτη μέλη την εξουσία να θεσπίσουν και άλλους κανόνες, ενδεχομένως αυστηρότερους. Το γεγονός ότι η κοινοτική νομοθεσία δεν είναι περιοριστική επιβεβαιώνεται από το ότι, στη Μεγάλη Βρετανία, υφίσταται από πολύ καιρό ειδική κανονιστική ρύθμιση - την οποία ποτέ δεν αμφισβήτησαν τα κοινοτικά εκτελεστικά όργανα - περί φωτισμού και φωτεινής σηματοδοτήσεως των φορτηγών αυτοκινήτων με ρυμουλκούμενα και των ασθενοφόρων.
3. Θα εξετάσω καταρχάς το υπόβαθρο και τους σκοπούς του προς ερμηνεία νομοθετικού κειμένου. Αφού διαπίστωσε ότι οι προδιαγραφές περί των διατάξεων φωτισμού των οχημάτων με κινητήρα διέφεραν αισθητά ανάλογα με τη χώρα, ο κοινοτικός νομοθέτης έκρινε σκόπιμο να υποχρεώσει τα κράτη μέλη να συμπληρώσουν ή να αντικαταστήσουν τις κανονιστικές ρυθμίσεις τους με όμοιους κανόνες "με σκοπό ιδίως να καταστήσει δυνατή την εφαρμογή, για κάθε τύπο οχήματος, της διαδικασίας εγκρίσεως ΕΟΚ, η οποία αποτελεί το αντικείμενο της οδηγίας 70/156". Επομένως, το εξεταζόμενο νομοθετικό κείμενο αποτελεί το πρώτο βήμα μιας πολιτικής που επιδιώκει ένα διαφορετικό και πιο φιλόδοξο σκοπό: την καθιέρωση ενός μοναδικού πιστοποιητικού καταλληλότητας, βάσει του οποίου τα παραγόμενα σε ένα κράτος μέλος οχήματα να μπορούν να τύχουν εγκρίσεως σε όλα τα άλλα κράτη μέλη της Κοινότητας χωρίς να υποστούν άλλους ελέγχους.
Το αποτέλεσμα αυτό κάθε άλλο παρά έχει επιτευχθεί, αλλά ορισμένες από τις προϋποθέσεις που θα καταστήσουν δυνατή την επίτευξή του έχουν ήδη υλοποιηθεί. Αυτό ακριβώς συμβαίνει στον τομέα που μας ενδιαφέρει: εκεί, πράγματι, μετά την έναρξη της ισχύος της οδηγίας 76/756 και τουλάχιστον όσον αφορά τα οχήματα που προορίζονται για εξαγωγή ή τα οποία προέρχονται από άλλες χώρες μέλη, τα κράτη μέλη οφείλουν να μη θεσπίζουν νέες τεχνικές προδιαγραφές, όποια και αν είναι η φύση ή ο σκοπός τους. Στην αντίθετη περίπτωση, εάν ένα κράτος μέλος επιβάλλει στο έδαφός του την ύπαρξη διατάξεως φωτισμού που δεν προβλέπεται από την οδηγία, αυτό θα εμπόδιζε την έγκριση (και επομένως την πώληση) σ' αυτό το κράτος οχημάτων τα οποία έχουν παραχθεί στα άλλα κράτη μέλη σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία. Τα δε παραγόμενα στο εν λόγω κράτος μέλος οχήματα θα συναντούσαν τα ίδια εμπόδια κατά την εξαγωγή τους προς τις χώρες που δεν δέχονται μια τέτοια διάταξη φωτισμού.
'Ομως, ο σκοπός του άρθρου 2 είναι ακριβώς να αποτρέψει τέτοιες δυσχέρειες. Το άρθρο αυτό επιδιώκει, πράγματι, να δώσει τη δυνατότητα σε όλους τους ευρωπαίους παραγωγούς να διαθέτουν τα προϊόντα τους στο σύνολο της Κοινότητας χωρίς να είναι υποχρεωμένοι να τα εφοδιάζουν με ιδιαίτερες διατάξεις φωτισμού για κάθε κράτος μέλος για το οποίο προορίζονται. Αυτό δε είναι - νομίζω - αρκετό για να απορριφθεί η ερμηνεία που προτείνει η ρετανική κυβέρνηση γι' αυτό το άρθρο.
Εξάλλου, το επιχείρημα το οποίο υποστήριξε στην επ' ακροατηρίου διαδικασία αυτή η κυβέρνηση, ότι δηλαδή οι διάφορες οδηγίες περί προσεγγίσεως δεν θα τεθούν σε εφαρμογή παρά μόνο όταν υπάρξει "πλήρης" νομοθεσία, δηλαδή φύσεως τέτοιας ώστε να ρυθμίζει όλους τους τομείς της κυκλοφορίας των οχημάτων με κινητήρα, δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Πράγματι, αυτή η άποψη δεν λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι η διαδικασία εναρμονίσεως στην οποία αναφέρθηκα βασίζεται σε μια βαθμιαία μέθοδο, κατά τρόπον ώστε να καλύπτει τον ένα τομέα μετά τον άλλο και ότι η πραγματοποίηση του τελικού της σκοπού - η θέσπιση ενός κοινοτικού πιστοποιητικού καταλληλότητας - εξαρτάται από την πιστή τήρηση κάθε οδηγίας.
Τέλος, το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν αμφισβήτησε ποτέ τους κανόνες τους οποίους έθεσε το Ηνωμένο Βασίλειο για την έγκριση των ασθενοφόρων και των φορτηγών αυτοκινήτων δεν ασκεί επιρροή. Αρκεί να παρατηρηθεί σχετικώς ότι οι πρόσθετες διατάξεις φωτισμού για τα ειδικά οχήματα δεν υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 76/756, όπως σαφώς προκύπτει από το σημείο 10.3 του παραρτήματος Ι της οδηγίας 70/156, της 6ης Φεβρουαρίου 1970 (ΕΕ, ειδ. έκδ. τόμ. 13/01, σ. 46).
4. Υπό το φως αυτών των παρατηρήσεων, προτείνω στο Δικαστήριο να κρίνει ότι, υποχρεώνοντας τους παραγωγούς να εφοδιάζουν με τη διάταξη φωτισμού, η οποία ονομάζεται "dim-dip", τα οχήματα που προορίζονται να εγκριθούν ή να τεθούν σε κυκλοφορία μετά την 1η Απριλίου 1987, το Ηνωμένο Βασίλειο παραβίασε τους κανόνες της οδηγίας 76/756, της 27ης Ιουλίου 1976 και, επομένως, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη.
Προτείνω επιπλέον να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων εφαρμόζοντας την αρχή ότι αυτά εκδικάζονται εις βάρος του ηττηθέντος διαδίκου.
(*) Μετάφραση από τα ιταλικά.