62019TJ0671_RES
Sprawa T‑371/19
Qualcomm, Inc.
przeciwko
Komisji Europejskiej
Wyrok Sądu (pierwsza izba w składzie powiększonym) z dnia 18 września 2024 r.
Konkurencja – Nadużycie pozycji dominującej – Rynek chipów pasma podstawowego UMTS – Decyzja stwierdzająca naruszenie art. 102 TFUE i art. 54 porozumienia EOG – Drapieżne ceny – Właściwość organu wydającego akt – Prawo do obrony – Określenie rynku właściwego – Pozycja dominująca – Nadużycie – Odtworzenie cen – Określenie kosztów odniesienia – Analiza cenowo-kosztowa – Brak wymogu wykazania istnienia konkretnych skutków – Zamiar wykluczenia konkurenta – Obiektywne względy uzasadniające – Obliczanie kwoty grzywny – Wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien z 2006 r. – Wartość sprzedaży – Kwota dodatkowa – Nieograniczone prawo orzekania
Postępowanie sądowe – Interwencja – Doręczanie dokumentów procesowych interwenientom – Odstępstwo – Zachowanie poufności – Wniosek o zachowanie poufności – Właściwość sądu Unii do orzekania w przedmiocie niezakwestionowanych aspektów wniosku o zachowanie poufności – Odrzucenie wniosku w odniesieniu do niektórych z tych aspektów – Przesłanki – Informacje, które nie mogą zostać uznane za tajne lub poufne – Informacje niezbędne do zrozumienia wyroku przez społeczeństwo
(regulamin postępowania przed Sądem, art. 66, art. 144 § 2)
(zob. pkt 89–94)
Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Obowiązki Komisji – Dochowanie rozsądnego terminu – Kryteria oceny – Badana praktyka wymagająca skomplikowanych analiz licznych danych – Postępowanie stron w toku postępowania administracyjnego
(Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41 ust. 1)
(zob. pkt 99–106, 109–115)
Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Obowiązki Komisji – Dochowanie rozsądnego terminu – Stwierdzenie nieważności decyzji stwierdzającej naruszenie z uwagi na przewlekłość postępowania – Przesłanka – Naruszenie prawa do obrony danych przedsiębiorstw – Niespełnienie przesłanki
(Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41 ust. 1)
(zob. pkt 107, 108, 116–121)
Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Poszanowanie prawa do obrony – Dostęp do akt – Wystarczająca kompletność i dokładność akt sprawy – Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji
(art. 101 TFUE)
(zob. pkt 124–132)
Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Żądanie udzielenia informacji – Wymóg koniecznego związku między żądanymi informacjami a badanym naruszeniem – Zakres uznania, jakim dysponuje Komisja – Brak oczywistego błędu w ocenie
(rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 18)
(zob. pkt 140–143)
Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Pismo w sprawie przedstawienia zarzutów – Charakter tymczasowy – Konsekwencje
(rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 27 ust. 1)
(zob. pkt 144–151, 416, 417)
Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Uprawnienia Komisji – Uprawnienie do zebrania oświadczeń – Oświadczenia odnoszące się do przedmiotu postępowania – Spoczywający na Komisji obowiązek rejestrowania w formie według jej wyboru każdego przeprowadzanego przez nią przesłuchania – Brak zapisu całości niektórych przesłuchań – Spóźnione przekazanie niektórych zapisów przedsiębiorstwu objętemu dochodzeniem – Stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Komisję po zakończeniu dochodzenia – Przesłanka – Możliwość lepszego przygotowania obrony przez zainteresowane przedsiębiorstwo w przypadku braku nieprawidłowości proceduralnych – Niespełnienie przesłanki
(rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 19 ust. 1; rozporządzenie Komisji nr 773/2004, art. 3)
(zob. pkt 174–197)
Pozycja dominująca – Rynek właściwy – Wytyczenie granic – Kryteria – Zamienność – Rynek chipów pasma podstawowego UMTS – Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji – Uwzględnienie różnych elementów oceny – Dopuszczalność
(art. 102 TFUE)
(zob. pkt 200–205, 209–221, 225–227, 231–239)
Pozycja dominująca – Istnienie – Wskazówki – Posiadanie szczególnie dużych udziałów w rynku – Zwykle wystarczająca wskazówka
(art. 102 TFUE)
(zob. pkt 303–311)
Pozycja dominująca – Nadużycie – Sprzedaż produktów po drapieżnych cenach – Odtworzenie cen faktycznie zapłaconych przedsiębiorstwu dominującemu – Analiza cenowo-kosztowa przeprowadzona w celu oceny drapieżnych cen – Analiza oparta na danych księgowych przedsiębiorstwa dominującego – Dostosowania wprowadzone do tych danych w celu odzwierciedlenia realiów gospodarczych – Dopuszczalność
(art. 102 TFUE)
(zob. pkt 324–344, 355–361, 380–395, 399–405)
Pozycja dominująca – Nadużycie – Sprzedaż produktów po drapieżnych cenach – Analiza cenowo-kosztowa przeprowadzona w celu oceny drapieżnych cen – Wykorzystanie długoterminowych średnich kosztów przyrostowych jako kosztu odniesienia – Dopuszczalność
(art. 102 TFUE)
(zob. pkt 432–443)
Pozycja dominująca – Nadużycie – Sprzedaż produktów po drapieżnych cenach – Analiza cenowo-kosztowa przeprowadzona w celu oceny drapieżnych cen – Ceny niższe od średnich kosztów całkowitych producenta, ale wyższe od średnich kosztów zmiennych – Uznanie stosowania cen za stanowiące nadużycie – Warunek – Ceny ustalone z zamiarem wykluczenia konkurenta – Konieczność zbadania istnienia skutków antykonkurencyjnych – Brak
(art. 102 TFUE)
(zob. pkt 520–527)
Pozycja dominująca – Nadużycie – Sprzedaż produktów po drapieżnych cenach – Analiza cenowo-kosztowa przeprowadzona w celu oceny drapieżnych cen – Ceny niższe od średnich kosztów całkowitych producenta, ale wyższe od średnich kosztów zmiennych – Uznanie stosowania cen za stanowiące nadużycie – Warunek – Ceny ustalone z zamiarem wykluczenia konkurenta – Łańcuch poważnych i zgodnych poszlak wykazujących ten zamiar
(art. 102 TFUE)
(zob. pkt 536–579)
Pozycja dominująca – Nadużycie – Obiektywne względy uzasadniające – Przesłanki – Zachowanie uzasadnione prokonkurencyjnymi korzyściami – Zachowanie obiektywnie konieczne – Alternatywne przesłanki – Rozłożenie ciężaru dowodu
(art. 102 TFUE; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 2)
(zob. pkt 588–604)
Pozycja dominująca – Nadużycie – Przyjęcie przez Komisję komunikatu w sprawie priorytetów – Konsekwencje – Samodzielne ograniczenie przysługujących jej uprawnień dyskrecjonalnych
(art. 102 TFUE; komunikat Komisji 2009/C 45/02)
(zob. pkt 611–622)
Pozycja dominująca – Nadużycie – Sprzedaż produktów po drapieżnych cenach – Drapieżne działanie ograniczone do konkretnego segmentu rynku właściwego – Brak związku ze sprawą
(art. 102 TFUE)
(zob. pkt 642, 643)
Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Badanie skarg składanych do Komisji – Skarga do Komisji informująca o nadużyciu pozycji dominującej – Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji – Niezwiązanie Komisji ramami i ocenami prawnymi dokonanymi przez składającego skargę do Komisji
(art. 102 TFUE; komunikat Komisji 2004/C 101/05, pkt 55)
(zob. pkt 644, 645)
Skarga o stwierdzenie nieważności – Zarzuty – Brak lub niewystarczający charakter uzasadnienia – Zarzut odrębny od zarzutu braku materialnej zgodności z prawem
(art. 263, 296 TFUE)
(zob. pkt 737, 739, 741)
Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Ustalenie kwoty podstawowej – Ustalenie wartości sprzedaży – Rok odniesienia – Wykorzystanie danych za rok kalendarzowy dotyczących zrealizowanej sprzedaży– Dopuszczalność
(rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 23 ust. 2, 3; komunikat Komisji 2006/C 210/02, pkt 13, 15, 16)
(zob. pkt 763–768)
Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Ustalenie kwoty podstawowej – Czas trwania naruszenia – Pomnożenie kwoty ustalonej w zależności od wartości sprzedaży przez liczbę lat uczestnictwa w naruszeniu – Niezastosowanie tej metody – Obowiązek uzasadnienia przez Komisję powodów tego niezastosowania – Uzasadnienie, które należy podać do wiadomości w tym samym czasie co decyzję nakładającą grzywnę
(rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 23 ust. 2, 3; komunikat Komisji 2006/C 210/02, pkt 24, 37)
(zob. pkt 769–778)
Konkurencja – Reguły Unii – Terytorialny zakres stosowania – Kompetencja Komisji – Dopuszczalność w świetle prawa międzynarodowego publicznego – Wprowadzenie w życie i kwalifikowane skutki praktyk stanowiących nadużycie w EOG – Alternatywne metody – Kryteria wdrożenia
(art. 102 TFUE)
(zob. pkt 785–793)
Pozycja dominująca – Nadużycie – Wpływ na handel między państwami członkowskimi – Kryteria oceny – Praktyki mające na celu wyeliminowanie z rynku głównego konkurenta mającego siedzibę na rynku wewnętrznym – Praktyki dotyczące półproduktów przeznaczonych do urządzeń sprzedawanych w Unii – Praktyki mogące mieć wpływ na handel między państwami członkowskimi
(art. 102 TFUE)
(zob. pkt 796–800)
Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji – Kontrola sądowa – Nieograniczone prawo orzekania sądu Unii – Zakres – Określenie kwoty nałożonej grzywny – Kryteria oceny – Waga i czas trwania naruszenia – Przestrzeganie zasad proporcjonalności i indywidualizacji sankcji – Uwzględnienie wytycznych Komisji w sprawie metody ustalania grzywien
(art. 101 ust. 1, art. 261 TFUE; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 23 ust. 3, art. 31; komunikat Komisji 2006/C 210/02)
(zob. pkt 802–819)
Streszczenie
Rozpatrując wniesioną przez Qualcomm Inc. skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Europejskiej nakładającej na tę spółkę grzywnę za nadużycie pozycji dominującej na rynku chipów UMTS (
1
), pierwsza izba Sądu w składzie powiększonym potwierdziła wniosek Komisji, zgodnie z którym Qualcomm nadużył swojej pozycji dominującej na tym rynku, stosując w sposób selektywny wobec kilku głównych klientów ceny niższe od kosztów w celu wykluczenia konkurenta. Niemniej jednak, korzystając z przysługującego mu nieograniczonego prawa orzekania, Sąd nieznacznie obniżył kwotę grzywny nałożonej na Qualcomm.
Qualcomm jest amerykańskim przedsiębiorstwem działającym w obszarze technologii komórkowych i bezprzewodowych, które rozwija i dostarcza wraz ze swoimi spółkami zależnymi chipy pasma podstawowego. Chipy Qualcommu są sprzedawane przedsiębiorstwom, które wykorzystują je do wyposażenia telefonów komórkowych, tabletów, laptopów, modułów danych i innych urządzeń elektroniki użytkowej.
W dniu 30 czerwca 2009 r. Icera Inc. złożyła do Komisji skargę na Qualcomm dotyczącą naruszenia reguł konkurencji, która została następnie zastąpiona zmienioną i uaktualnioną wersją z dnia 8 kwietnia 2010 r., na podstawie której Komisja wszczęła dochodzenie.
W 2012 r. Nvidia Corp., która nabyła Icerę, dostarczyła dodatkowych informacji, dołączając do skargi i formułując pod adresem Qualcommu zarzuty dotyczące drapieżnych cen.
W okresie od czerwca 2010 r. do lipca 2015 r. Komisja skierowała szereg żądań udzielenia informacji do Qualcommu, Icery lub Nvidii oraz do innych podmiotów działających w sektorze chipów pasma podstawowego.
W dniu 16 lipca 2015 r. Komisja wszczęła przeciwko Qualcommowi postępowanie w sprawie domniemanego nadużycia przez tę spółkę pozycji dominującej w postaci stosowania drapieżnych cen na rynku chipów UMTS. W grudniu 2015 r. do Qualcommu zostało skierowane pismo w sprawie przedstawienia zarzutów, po którym odbyło się między innymi spotkanie wyjaśniające i szereg czynności dochodzeniowych podjętych przez Komisję.
W lipcu 2018 r. do Qualcommu zostało skierowane uzupełniające pismo w sprawie przedstawienia zarzutów, w którym stwierdzono krótszy okres stosowania drapieżnych cen i przyjęto skorygowaną metodę porównania cen i kosztów tego przedsiębiorstwa w odniesieniu do domniemanej drapieżnej sprzedaży będącej przedmiotem postępowania.
Po otrzymaniu odpowiedzi Qualcommu, przeprowadzeniu nowego spotkania wyjaśniającego i skierowaniu do tej spółki innego żądania udzielenia informacji, a także pisma przedstawiającego okoliczności faktyczne, decyzją z dnia 18 lipca 2019 r. (
2
) Komisja stwierdziła, że Qualcomm nadużył swojej pozycji dominującej na rynku chipów UMTS, dostarczając w okresie od 1 lipca 2009 r. do 30 czerwca 2011 r. pewne ilości trzech swoich chipów UMTS dwóm ze swoich głównych klientów, a mianowicie Huawei i ZTE, po cenach niższych od swoich kosztów, w celu wyeliminowania Icery, swojego głównego konkurenta w tamtym czasie w segmencie najnowocześniejszych technologii na rynku chipów UMTS. Tak więc Komisja nałożyła na Qualcomm grzywnę w wysokości 242042000 EUR.
Qualcomm wniósł do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Ocena Sądu
W przedmiocie nieprawidłowości proceduralnych, jakich miała dopuścić się Komisja
Na poparcie swojej skargi Qualcomm powołał się na szereg nieprawidłowości proceduralnych, jakich miała dopuścić się Komisja, w tym w szczególności na przewlekłość dochodzenia.
W tej kwestii Sąd przypomniał, że dochodzenie, rozpatrywane jako całość, niewątpliwie trwało około siedmiu lat od otrzymania informacji, które umożliwiły Komisji wszczęcie dochodzenia w sprawie kwestionowanego zachowania. Jednakże biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, a w szczególności jej złożoność, ten czas trwania dochodzenia nie był nadmierny.
Co więcej, zachowanie Qualcommu miało również wpływ na czas trwania tego postępowania, ponieważ spółka ta dziewięciokrotnie zwracała się do urzędnika przeprowadzającego spotkanie wyjaśniające i wnosiła kilkakrotnie o przedłużenie terminów, o odroczenia spotkania wyjaśniającego i przeprowadzenia dodatkowego spotkania wyjaśniającego. Ponadto, wnosząc skargę o stwierdzenie nieważności żądania udzielenia informacji wystosowanego przez Komisję, a następnie odwołanie od wyroku Sądu oddalającego tę skargę, Qualcomm nie mógł nie wiedzieć, że siłą rzeczy spowolni to dochodzenie.
W każdym wypadku, nawet przy założeniu, że czas trwania dochodzenia można uznać za nadmierny, owo naruszenie zasady rozsądnego terminu nie mogłoby prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, ponieważ Qualcomm nie wykazał, w jaki sposób ta podnoszona nieprawidłowość proceduralna mogła mieć negatywny wpływ na jego możliwości obrony.
Sąd odrzucił również różne zarzuty sformułowane przez Qualcomm w odniesieniu do akt sprawy przekazanych mu przez Komisję w toku postępowania administracyjnego.
W tym względzie Qualcomm zarzucał Komisji między innymi uchybienie ciążącemu na niej obowiązkowi sporządzenia szczegółowych notatek ze wszystkich spotkań, rozmów telefonicznych i przesłuchań prowadzonych w szczególności z osobami trzecimi w celu zebrania informacji dotyczących przedmiotu dochodzenia i skutecznego przekazania mu tych notatek. Jednakże ze względu na to, że Qualcomm nie wykazał, iż mógłby lepiej zorganizować swoją obronę w braku podnoszonych nieprawidłowości proceduralnych, Sąd stwierdził, że choć prawdą jest, iż Komisja nie dokonała zapisu wspomnianych spotkań, rozmów telefonicznych i przesłuchań oraz że niektóre z notatek z nimi związanych były zbyt zwięzłe, aby zaradzić temu brakowi zapisu, nie może to w żadnym razie prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
W przedmiocie definicji rynku właściwego w rozumieniu art. 102 TFUE
Co do istoty, Sąd oddalił między innymi zarzut szczegółowy Qualcommu, zgodnie z którym Komisja powinna była zastosować test „small but significant and non-transitory increase in price” w celu zdefiniowania rynku właściwego do celów stosowania art. 102 TFUE, który zakazuje nadużywania pozycji dominującej na rynku wewnętrznym lub na znacznej jego części.
W tym względzie Sąd zauważył, że o ile test ten stanowi uznaną metodę określenia rynku właściwego w ramach badania istnienia nadużycia pozycji dominującej, o tyle nie jest to jedyna metoda, jaką Komisja może zastosować. Dysponuje ona zresztą pewnym zakresem uznania w tym względzie.
W związku z tym w celu zdefiniowania rynku właściwego do celów stosowania art. 102 TFUE Komisja może również wziąć pod uwagę inne narzędzia, takie jak badania rynkowe lub ocena opinii konsumentów i konkurentów, bez konieczności przestrzegania sztywnej hierarchii poszczególnych elementów oceny, którymi dysponuje.
W przedmiocie nadużywania przez Qualcomm pozycji dominującej w postaci stosowania drapieżnych cen
Ponieważ zarzucane Qualcommowi nadużycie pozycji dominującej wynikało, zgodnie z zaskarżoną decyzją, z faktu, że dostarczał on pewne ilości trzech swoich chipów UMTS dwóm ze swoich głównych klientów po cenach niższych od swoich kosztów w celu wyeliminowania Icery z rynku, Qualcomm zakwestionował zarówno przeprowadzoną przez Komisję analizę cenowo-kosztową chipów, jak i wnioski Komisji dotyczące wykluczenia Icery z rynku.
A. W przedmiocie analizy cenowo-kosztowej omawianych chipów UMTS
Jeśli chodzi o przeprowadzoną w zaskarżonej decyzji analizę cenowo-kosztową chipów UMTS, Qualcomm skrytykował w szczególności decyzję Komisji o wykorzystaniu długoterminowych średnich kosztów przyrostowych (zwanych dalej „LRAIC”) jako kosztów odniesienia.
W tym względzie Sąd wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ceny niższe od średnich kosztów zmiennych (zwanych dalej „AVC”) danego przedsiębiorstwa należy co do zasady uznać za stanowiące nadużycie w rozumieniu art. 102 TFUE, ponieważ domniemywa się, że stosując takie ceny, przedsiębiorstwo zajmujące pozycję dominującą nie realizuje żadnego innego celu gospodarczego niż wyeliminowanie swoich konkurentów (pierwsza hipoteza). Natomiast ceny niższe od średnich kosztów całkowitych (zwanych dalej „ATC”), lecz wyższe od AVC, należy uznać za stanowiące nadużycie tylko wtedy, jeżeli są one ustalane w ramach planu mającego na celu wyeliminowanie konkurenta (druga hipoteza).
Jako że zaskarżona decyzja wpisuje się w drugą hipotezę, o której mowa powyżej, Sąd wskazał, że nie można zarzucać Komisji, iż do celów analizy cenowo-kosztowej użyła, jako kosztów odniesienia, LRAIC zamiast ATC, ponieważ te pierwsze koszty były niższe –a w konsekwencji korzystniejsze dla Qualcommu – od tych ostatnich kosztów. Ponadto nie było konieczne, aby Komisja ustalała, czy ceny Qualcommu były również niższe od AVC lub od LRAIC, gdyż w każdym wypadku postanowiła zweryfikować zamiar Qualcommu dotyczący wykluczenia konkurenta.
Ponadto, ponieważ kalkulacja cen oparta wyłącznie na kosztach zmiennych była nieodpowiednia, aby ustalić istnienie drapieżnych cen w sektorze półprzewodników, który charakteryzuje się wysokimi kosztami stałymi, w szczególności w dziedzinie badań i rozwoju, wykorzystanie LRAIC jako kosztu odniesienia było właściwe do stwierdzenia istnienia drapieżnych cen w tym sektorze.
B. W przedmiocie wykluczenia Icery z rynku
Jeśli chodzi o wnioski Komisji dotyczące wykluczenia Icery z rynku, Qualcomm zarzucił w szczególności Komisji, że nie przeprowadziła analizy tak zwanego „równie skutecznego” konkurenta na rynku właściwym i nie zbadała, czy stopień objęcia rynku kwestionowanym zachowaniem był wystarczający, aby móc wywołać antykonkurencyjne skutki.
W odniesieniu do tej ostatniej kwestii Sąd podkreślił, że wbrew twierdzeniom Qualcommu Komisja nie jest zobowiązana przy badaniu ewentualnego istnienia drapieżnych cen stosowanych przez przedsiębiorstwo zajmujące pozycję dominującą do zbadania, czy stopień objęcia rynku sporną praktyką jest wystarczający, aby praktyka ta wywoływała antykonkurencyjne skutki.
W odniesieniu do argumentów dotyczących podnoszonego niezastosowania kryterium „równie skutecznego” konkurenta na rynku właściwym Sąd zauważył, że w ramach dochodzenia w sprawie potencjalnych drapieżnych cen analiza, w której Komisja porównuje, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, ceny stosowane przez przedsiębiorstwo zajmujące pozycję dominującą z niektórymi jego kosztami w celu dokonania oceny, czy przedsiębiorstwo to stosowało ceny niższe od ATC, ale wyższe od AVC, obejmuje już analizę „równie skutecznego” konkurenta. W zakresie bowiem, w jakim przedsiębiorstwo zajmujące pozycję dominującą ustala swoje ceny na poziomie niższym od ATC, lecz wyższym od AVC, konkurent „równie skuteczny” jak to przedsiębiorstwo nie będzie miał co do zasady możliwości, ze względu na mniejsze możliwości finansowe, konkurowania z tymi cenami bez ponoszenia nadmiernych strat w perspektywie długoterminowej. Takie ceny mogą zatem wykluczyć „równie skutecznego” konkurenta, co odpowiada dowodowi, jaki Komisja powinna przeprowadzić w ramach stosowania kryterium „równie skutecznego” konkurenta w celu wykazania potencjalnego skutku praktyki antykonkurencyjnej w postaci wykluczenia.
Jeśli chodzi o sformułowany w zaskarżonej decyzji wniosek na temat tego, że Qualcommu zamierzał wykluczyć Icerę z rynku właściwego, Sąd wskazał ponadto, że Komisja poparła to stwierdzenie poprzez dostarczenie dowodów zarówno bezpośrednich, jak i pośrednich. Ponieważ Qualcomm zakwestionował w tym kontekście interpretację, jaką Komisja nadała wymianie wielu wewnętrznych wiadomości elektronicznych, Sąd zauważył, że Qualcomm ani nie zakwestionował innych dowodów bezpośrednich, ani zbioru dowodów pośrednich, na których oparła się Komisja, a tymczasem dowody te same w sobie wystarczają, aby wykazać, że Qualcomm miał zamiar wykluczenia Icery. W każdym wypadku, zakwestionowana wymiana wiadomości elektronicznych stanowi zdaniem Sądu również szereg poważnych i spójnych poszlak pozwalających na ustalenie, że Qualcomm miał zamiar wykluczenia Icery.
W przedmiocie nieprzestrzegania przez Komisję jej komunikatu w sprawie priorytetów (
3
)
Podobnie, Sąd oddalił różne zarzuty oparte na nieprzestrzeganiu przez Komisję jej własnego komunikatu w sprawie priorytetów.
Zdaniem Sądu, o ile komunikat ten ogranicza zakres uznania Komisji, ponieważ nie może ona w konkretnym przypadku odstąpić od niego bez podania powodów, o tyle Qualcomm nie wykazał, że w zaskarżonej decyzji Komisja odeszła od ogólnych zasad analizy określonych w komunikacie w sprawie priorytetów.
Powołując się na ten komunikat, jak również na orzecznictwo Trybunału, Sąd podzielił stanowisko Komisji, która miała prawo ukarać w zaskarżonej decyzji zachowanie ograniczone do jednego segmentu rynku właściwego, nie mając obowiązku dokładnego określenia granic tego segmentu, tak jak jest to od niej wymagane w odniesieniu do rynku właściwego w celu sprawdzenia istnienia pozycji dominującej.
W przedmiocie domniemanego braku związku między stwierdzonym przez Komisję nadużyciem pozycji dominującej a zarzutami naruszenia art. 102 TFUE będącymi przedmiotem skargi do Komisji
Wbrew temu, co twierdził Qualcomm, domniemany brak związku między nadużywaniem przez tę spółkę pozycji dominującej w postaci stosowania drapieżnych cen, stwierdzonym w zaskarżonej decyzji a zarzutami będącymi przedmiotem pierwotnej skargi do Komisji, również nie może podważyć zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
W tym kontekście Qualcomm zakwestionował w szczególności fakt, że pierwsze zarzuty dotyczące drapieżnych cen zostały sformułowane przez Nvidię dopiero w 2012 r., czyli trzy lata po złożeniu na Qualcomm skargi do Komisji.
W tym względzie Sąd stwierdził jednak, że umożliwienie składającemu skargę do Komisji rozwinięcia zarzutów sformułowanych w skardze w celu uwzględnienia wstępnej reakcji Komisji, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, stanowi zwyczajową praktykę Komisji.
Ponadto z konieczności skutecznego egzekwowania reguł konkurencji wynika, że Komisja nie może być związana ramami i ocenami prawnymi dokonanymi przez składającego skargę do Komisji.
W każdym wypadku, Qualcomm nie wyjaśnił, w jaki sposób fakt, że składająca skargę do Komisji dopiero stosunkowo późno rozwinęła swoje zarzuty dotyczące drapieżnych praktyk cenowych, mógłby podważyć wnioski Komisji w tej kwestii, które zostały przyjęte w następstwie dogłębnego dochodzenia przeprowadzonego przez Komisję.
W przedmiocie obliczenia grzywny nałożonej na Qualcomm
W zaskarżonej decyzji Komisja postanowiła nałożyć na Qualcomm grzywnę obliczoną na podstawie zasad ustanowionych w wytycznych z 2006 r. (
4
).
W celu obliczenia kwoty podstawowej tej grzywny Komisja ustaliła najpierw wartość sprzedaży w rozumieniu wspomnianych wytycznych, sumując wartość sprzedaży chipów UMTS zrealizowanej przez Qualcomm w okresie od drugiego kwartału 2009 r. do pierwszego kwartału 2011 r. Następnie zastosowała ona współczynnik wagi naruszenia i dodała kwotę dodatkową o charakterze odstraszającym. Wreszcie Komisja uznała, że w braku okoliczności obciążających lub łagodzących kwota podstawowa nie powinna być przedmiotem dostosowań.
W tym względzie Sąd stwierdził, po pierwsze, że Komisja miała prawo obliczyć kwotę podstawową w oparciu o dostarczone przez Qualcomm dane dotyczące wartości jego sprzedaży przedstawione w odniesieniu do roku kalendarzowego, a nie roku podatkowego, które zostały uznane za bardziej wiarygodne.
Natomiast jeśli chodzi, po drugie, o odwołanie się przez Komisję do sprzedaży zrealizowanej przez Qualcomm w całym okresie trwania naruszenia, z pkt 24 wytycznych z 2006 r. wynika, że w celu dokładnego uwzględnienia czasu trwania uczestnictwa każdego z przedsiębiorstw w naruszaniu przepisów, kwota, której wysokość określana jest w zależności od wartości sprzedaży, zostanie pomnożona przez liczbę lat uczestnictwa w naruszeniu.
Wynika z tego, że sumując wartość sprzedaży zrealizowanej przez Qualcomm w całym okresie trwania naruszenia, zamiast pomnożyć wartość sprzedaży zrealizowanej w ostatnim roku kalendarzowym naruszenia przez liczbę lat uczestnictwa w naruszeniu, Komisja naruszyła pkt 24 wytycznych z 2006 r.
O ile prawdą jest, że pkt 37 wytycznych z 2006 r. pozwala Komisji w sposób ogólny na odejście od metody przewidzianej w tych wytycznych, o tyle jednak w takim przypadku Komisja jest zobowiązana do szczególnego uzasadnienia swej decyzji o niestosowaniu tej metody i do podania tego uzasadnienia do wiadomości w tym samym czasie co zaskarżonej decyzji, czego w niniejszej sprawie nie uczyniła.
W konsekwencji Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim ustalono w niej kwotę grzywny nałożonej na Qualcomm na 242042000 EUR.
W przedmiocie ustalenia przez Sąd kwoty grzywny nałożonej na Qualcomm
Nieograniczone prawo orzekania uprawnia Sąd, poza zwykłą kontrolą zgodności kary z prawem, która pozwala jedynie na oddalenie skargi o stwierdzenie nieważności lub stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu, do zastąpienia oceny Komisji własną oceną i w konsekwencji do zmiany zaskarżonego aktu, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności faktycznych, w szczególności w celu zmiany kwoty grzywny, zarówno w celu obniżenia tej kwoty, jak i jej podwyższenia.
W ramach wykonywania tego prawa Sąd uznał, że w celu ustalenia kwoty grzywny mającej na celu ukaranie Qualcommu w niniejszej sprawie należy zastosować metodę przewidzianą w wytycznych z 2006 r. Dlatego też stosując tę metodę, Sąd ustalił kwotę grzywny nałożonej na Qualcomm za stosowanie przez dwa lata selektywnych drapieżnych cen w celu wyeliminowania Icery z rynku chipów UMTS na 238732659,33 EUR.
(
1
)	Chipy UMTS są chipami pasma podstawowego, które wykorzystują standardy łączności trzeciej generacji (3G) oparte na technologii „Universal Mobile Telecommunications System”.
(
2
)	Decyzja Komisji C(2019) 5361 final z dnia 18 lipca 2019 r. dotycząca postępowania przewidzianego w art. 102 TFUE i art. 54 porozumienia EOG [sprawa AT.39711 – Qualcomm (rażące zaniżanie cen)] (zwana dalej „zaskarżoną decyzją”).
(
3
)	Komunikat Komisji – wytyczne w sprawie priorytetów, którymi Komisja będzie się kierować przy stosowaniu art. [102 TFUE] w odniesieniu do szkodliwych działań o charakterze praktyki wyłączającej, podejmowanych przez przedsiębiorstwa dominujące (Dz.U. 2009, C 45, s. 7, zwany dalej „komunikatem w sprawie priorytetów”).
(
4
)	Wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art. 23 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 1/2003 (Dz.U. 2006, C 210, s. 2, zwane dalej „wytycznymi z 2006 r.”).