62024CJ0282_RES
Cás C-282/24
PolismyndighetenvKonkurrensverket
(iarraidh ar réamhrialú ón Högsta förvaltningsdomstolen)
Breithiúnas na Cúirte (an Tríú Dlísheomra) an 16 Deireadh Fómhair 2025
(Tarchur chun réamhrialú – Soláthar poiblí – Treoir 2014/24/AE – Airteagal 72 – Leasú ar chreat‑chomhaontú atá á fheidhmiú – Luach an leasaithe atá faoi bhun na luachanna dá bhforáiltear le hAirteagal 72(2) – Leasú ar an tsamhail luacha saothair sa chreat‑chomhaontú – Leasú substaintiúil ar an gcreat‑chomhaontú – Athrú ar chineál foriomlán creat‑chomhaontaithe)
Comhfhogasú dlíthe –Nósanna imeachta dámhachtana conarthaí soláthair phoiblí seirbhísí, soláthairtí agus oibreacha – Treoir 2014/24 – Conradh a fhorfheidhmiú – Conradh poiblí a leasú gan nós imeachta dámhachtana nua – Luach an leasaithe atá níos ísle ná na luachanna dá bhforáiltear in Airteagal 72(2) –Athrú ar chineál foriomlán an chreat-chomhaontaithe – Coincheap – Athrú ar shamhail luacha saothair an chreat-chomhaontaithe nach bhfuil ach athrú imeallach ar luach iomlán an chreat-chomhaontaithe sin i gceist leis – Eisiamh – Eisceacht – Athrú bunúsach ar chothromaíocht an chreat-chomhaontaithe sin
(Treoir 2014/24 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 72(2))
(féach míreanna 21-23, 26-30, 34-37, 41, 46-49 agus an chuid oibríochtúil)
Résumé
I gcomhthéacs díospóid a bhaineann le fíneáil arna forchur ar údarás conarthach tar éis dó leasuithe ar luach íseal a dhéanamh ar chreatchonarthaí atá á fheidhmiú gan nós imeachta dámhachtana nua a thionscnamh, déanann an Chúirt léiriú ar an gcoincheap ‘athrú ar chineál foriomlán an chreat‑chomhaontaithe’ atá in Airteagal 72(2) de Threoir 2014/24 (
1
), a fhágann gur gá nós imeachta dámhachtana nua a thionscnamh.
Tar éis glao ar thairiscintí a sheoladh le haghaidh margadh seirbhíse tarraingthe feithiclí, thug an Polismyndigheten (údarás póilíneachta, an tSualainn), in 2021, creat-chomhaontú i gcrích le Lidköpings Biltjänst Hyr AB. Foráladh leis an nglao ar thairiscintí do phraghas seasta le haghaidh seirbhísí bailithe feithiclí laistigh de 10 km don chuid eile den turas.
An bhliain chéanna, d’aontaigh an t-údarás póilíneachta le Lidköpings Biltjänst Hyr AB na coinníollacha luacha saothair dá bhforáiltear sa chreat-chomhaontú a leasú, d’fhonn leithdháileadh na gcostas idir na limistéir phóilineachta éagsúla a chothromú. Bhí sé d’éifeacht ag an leasú a rinneadh gur athraíodh tábhacht choibhneasta na taraife seasta agus na taraife athraithí agus gur athraíodh leibhéil na bpraghsanna ionas nach ndearnadh ach leasú imeallach ar luach iomlán an chonartha.
Chuir an Konkurrensverket (údarás iomaíochta, an tSualainn) iarraidh faoi bhráid an Förvaltningsrätten i Stockholm (Cúirt Riaracháin ag suí i Stócólm, an tSualainn) chun go bhforchuirfí fíneáil ar an údarás póilíneachta as an gcreat-chomhaontú sin a leasú gan imeachtaí nua dámhachtana a thionscnamh. Sheas an chúirt sin leis an iarraidh sin, agus í den tuairim nach mór breathnú ar na leasuithe atá i gceist mar leasuithe substaintiúla a athraíonn cineál foriomlán an chreat-chonartha arna thabhairt i gcrích le Lidköpings Biltjänst Hyr.
De bharr gur diúltaíodh don achomharc a rinne an t-údarás póilíneachta, rinne an t-údarás sin achomharc os comhair an Högsta förvaltningsdomstolen (Cúirt Uachtarach Riaracháin, an tSualainn), arb í an chúirt a rinne an tarchur. Cinneann an Chúirt Uachtarach Riaracháin, de réir an ríomha a rinne an t-údarás póilíneachta, go bhfuil luach na leasuithe a rinneadh ar an gcreat-chomhaontú sin faoi bhun na luachanna dá bhforáiltear in Airteagal 72(2) de Threoir 2014/24. Dá bhrí sin, is gá a chinneadh an féidir a mheas gur athraigh na leasuithe sin cineál foriomlán an chreat-chomhaontaithe.
Tá an chúirt a rinne an tarchur in amhras mar sin ar cheart a mheas go bhfuil an t-athrú ar an modh luacha saothair dá bhforáiltear sa chreat-chomhaontú a dámhadh ar bhonn chritéar an phraghais is ísle, a athraíonn tábhacht choibhneasta na praghsála seasta agus na praghsála athraithe agus ina gcuirtear in oiriúint leibhéil na bpraghsanna ionas nach n-athraítear luach iomlán an chreat-chomhaontaithe ach go himeallach, le meas mar athrú ar chineál foriomlán an chreat-chomhaontaithe de réir bhrí Airteagal 72(2) de Threoir 2014/24.
Tagann an Chúirt ar an gconclúid nach ceart breathnú ar an leasú sin mar athrú ar chineál foriomlán an chreat-chomhaontaithe, ach amháin má fhágann sé go ndéantar athrú bunúsach ar a chothromaíocht.
Measúnú na Cúirte
Chun raon feidhme an choincheapa ‘athrú ar chineál foriomlán creat-chomhaontaithe’, in Airteagal 72(2) de Threoir 2014/24 a chinneadh, cuireann an Chúirt san áireamh foclaíocht na forála sin, a comhthéacs agus na cuspóirí arna saothrú ag an Treoir sin.
Sa chéad áit, de réir a théarmaí, ina ngnáthbhrí, baineann an coincheap sin go heisiach le leasuithe ar na creat-chomhaontuithe a bhfágann a raon feidhme go n-athraítear an conradh nó an creat-chomhaontú ina iomláine. Ina theannta sin, sonraítear le hAirteagal 72(2) de Threoir 2014/24 go bhfuil feidhm aige ‘gan aon ghá le fíorú an bhfuil na coinníollacha arna leagan amach i mír 4(a) go (d) á gcomhlíonadh’. I gcás leasú lena gcomhlíontar ceann de na coinníollacha sin, i gcomhréir le hAirteagal 72(4) den Treoir sin, ní mór breathnú air mar leasú de chineál substaintiúil. Dá bhrí sin, níor fhéach reachtóir an Aontais ar an gceist an bhfuil leasú ar chreat‑chomhaontú substaintiúil mar cheist cinntitheach chun a chinneadh an athraíonn an leasú sin ‘cineál foriomlán’ an chreat-chomhaontaithe sin, de réir bhrí Airteagal 72(2) den Treoir sin.
Sa dara háit, maidir le comhthéacs na forála deireanaí sin, tugann an Chúirt faoi deara, i bhfianaise Airteagal 72(5) de Threoir 2014/24, gur maolú atá ann ar an bprionsabal nach féidir leasuithe a dhéanamh ar chreat-chomhaontú gan nós imeachta nua dámhachtana nua a leanúint, ionas gur gá léiriú docht a dhéanamh ar an bhféidearthacht leasú a dhéanamh a leagtar síos in Airteagal 72(2). I ndáil leis sin, is fíor go dtagraítear sa chéad mhír d’aithris 107 de Threoir 2014/24 go hintuigthe do chásdlí na Cúirte maidir le cásanna a bhí ann roimh theacht i bhfeidhm Threoir 2014/24 ar dá réir, go bunúsach, a bhí sé riachtanach nós imeachta dámhachtana nua a thionscnamh i gcás ina ndearnadh leasuithe substaintiúla ar an gconradh tosaigh, amhail leasuithe de chineál go dtabharfaí dámhachtain an chonartha faoi cheist.
Mar sin féin, trí fhoráil a dhéanamh, sa dara mír den aithris sin, ‘gur cheart go bhféadfaí leasuithe a dhéanamh ar an gconradh i gcónaí a bhféadfadh a bheith mar thoradh orthu go mbeadh mionathrú ar luach an chonartha, suas go méid áirithe, gan iallach a bheith ann dul i muinín nós imeachta dámhachtana nua’, bhí sé i gceist ag reachtóir an Aontais an cásdlí sin a cháiliú. Dá réir sin, leag reachtóir an Aontais síos féidearthacht níos leithne chun leasuithe a dhéanamh ar bhealach simplithe, a mbeadh gá le nós imeachta nua dámhachtana ina leith de ghnáth, fad atá na leasuithe sin faoi bhun tairsí luacha áirithe, cé nár eascair féidearthacht den sórt sin ó chásdlí na Cúirte a bhaineann le cásanna a bhí ann sular tháinig Treoir 2014/24 i bhfeidhm.
Thairis sin, is léir ó chomparáid a dhéanamh idir míreanna 1, 2 agus 4 de Threoir 2014/24 go ndearnadh reachtóir an Aontais rogha nathanna éagsúla a úsáid chun díriú ar thaobh amháin ar leasuithe lena n-athraítear cineál foriomlán creat-chomhaontaithe agus, ar an taobh eile, leasuithe substaintiúla ar an gcreat sin.
I bhfianaise struchtúr Airteagal 72 de Threoir 2014/24, dá ndéanfaí an fhoráil sin a léiriú sa chaoi go gcomhshamhlaítear na coincheapa a bhaineann le leasuithe substaintiúla agus leasuithe lena n-athraítear cineál foriomlán conartha nó creat-chomhaontaithe, bhainfí gach éifeacht d’Airteagal 72(1)(a) go (c), agus (2) den Treoir sin. A mhéid nach bhfuil feidhm ag na forálacha sin maidir le leasuithe lena n-athraítear cineál foriomlán an chonartha nó an chreat-chomhaontaithe lena mbaineann, dá ndéanfaí iad a chomhshamlú, d’fhágfadh sé sin nach gceadófaí leis na forálacha sin ach leasuithe neamhshubstaintiúla a ghlacadh, a d’fhéadfaí, in aon chás, a dhéanamh de bhun Airteagal 72(1)(e) de Threoir 2014/24, gan aon ghá le nós imeachta dámhachtana nua a sheoladh.
Ar deireadh, maidir le cuspóirí Threoir 2014/24, tugann an Chúirt dá haire go bhfuil Airteagal 72 den Treoir sin beartaithe chun urramú na bprionsabal i ndáil le cóir chomhionann agus trédhearcacht a áirithiú, agus é á chur ar chumas do na húdaráis chonarthacha cur chuige pragmatach a chur chun feidhme chun déileáil le cásanna nach rabhthas ag súil leo inar gá conradh poiblí atá á fheidhmiú a choigeartú.
Ar bhonn an mhéid sin go léir, measann an Chúirt nach ionann an coincheap a bhaineann le cineál foriomlán creat-chomhaontaithe a athrú agus leasú substaintiúil air. Tagraíonn an chéad choincheap sin do na leasuithe substaintiúla is tábhachtaí, a bhfuil athrú bunúsach ar chuspóir an chreat-chomhaontaithe i gceist leo nó ar chineál an chreat-chomhaontaithe lena mbaineann nó athrú bunúsach ar an gcothromaíocht, ionas gur féidir a mheas go bhfágann a raon feidhme go n-athraítear an creat-chomhaontú ina iomláine.
Dá réir sin, ní fhéadfadh sé gur leor an t‑aon fhíoras go raibh leasú de chineál go raibh tionchar aige ar thoradh an nós imeachta tosaigh um an gcreat‑chomhaontú lena mbaineann a dhámhachtain, dá dtagraítear in Airteagal 72(4)(a) de Threoir 2014/24, chun go n‑athróidh an leasú sin cineál foriomlán an chreat-chomhaontaithe.
Sa chomhthéacs sin, sonraíonn an Chúirt nach bhféadfadh athrú bunúsach ar ábhar creat‑chomhaontaithe, ná, i bprionsabal, ar chineál an chreat‑chomhaontaithe a bheith i gceist le hathrú ar shamhail luacha saothair an chreat‑chomhaontaithe a bhfuil athrú imeallach ar luach iomlán an chreat‑chomhaontaithe i gceist leis.
Os a choinne sin, ní féidir a chur as an áireamh go hiomlán go bhféadfadh sé a bheith de thoradh ar leasú den sórt sin, in imthosca eisceachtúla, go mbeadh athrú bunúsach ar chothromaíocht an chreat-chomhaontaithe sin agus athrú ar chineál foriomlán an chreat-chomhaontaithe sin dá réir. B’amhlaidh a bheadh i gcás ina bhfágfadh an t-athrú ar an modh luacha saothair sa chreat-chomhaontú go ndéanfaí athrú ó bhonn ar a scéimre agus go gcuirtear an duine nó na daoine dár dámhadh an creat‑chomhaontú sin i staid atá níos fabhraí go follasach ná an staid a bheadh ann dá gcuirfí i bhfeidhm an modh luacha saothair a aontaíodh ar dtús.
(
1
)	Treoir 2014/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le soláthar poiblí agus lena n‑aisghairtear Treoir 2004/18/CE (IO 2014 L 94, lch. 65). Go bunúsach, in Airteagal 72(2) den Treoir sin, foráiltear don fhéidearthacht leasuithe a dhéanamh ar luach teoranta conartha phoiblí nó ar creat-chomhaontú gan aon ghá le nós imeachta dámhachtana nua, ar choinníoll, áfach, nach n-athraíonn na leasuithe sin cineál foriomlán an chonartha nó an chreat-chonartha.