Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE GINEARÁLTA (an Dlísheomra um Réamhrialú)
4 Márta 2026 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Aeriompar – Cúiteamh do phaisinéirí i gcás moill fhada nó cealú eitilte – Díolúine ón oibleagáid cúiteamh a íoc – Airteagal 5(3) de Rialachán (CE) Uimh. 261/2004 – Imthosca urghnácha – Laigí
i seiceálacha slándála aerfoirt – Cinneadh uathrialach ón aeriompróir fanacht do phaisinéirí nár éirigh leo sa tseiceáil slándála go fóill – Uainíocht an aerárthaigh – Eitiltí a atheagrú tar éis na heitilte ar cuireadh moill uirthi – Nasc cúisíoch)
I gCás T‑656/24,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ó Landgericht Düsseldorf (an Chúirt Réigiúnach,
Düsseldorf, an Ghearmáin), trí bhreith an 20 Samhain 2024, a fuarthas ag an gCúirt Bhreithiúnais an 6 Nollaig 2024, sna himeachtaí
NI,
HZ
v
European Air Charter AG,
tugann AN CHÚIRT GHINEARÁLTA (an Dlísheomra um Réamhrialú),
agus í comhdhéanta, le linn na bpléití, mar seo a leanas: S. Papasavvas, Uachtarán, N. Półtorak, M. Sampol Pucurull (Rapóirtéir), D. Petrlík agus W. Valasidis, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J. Martín y Pérez de Nanclares,
Cláraitheoir: S. Jund, Riarthóir,
ag féachaint do tharchur na hiarrata ar réamhrialú ón gCúirt Bhreithiúnais chuig an gCúirt Ghinearálta an 19 Nollaig 2024, de bhun an tríú mír d’Airteagal 50b de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh,
ag féachaint don ábhar dá dtagraítear i bpointe (e) den chéad mhír d’Airteagal 50b de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus d’éagmais aon cheiste neamhspleáiche maidir le léiriú de réir bhrí an dara mír d’Airteagal 50b den Reacht sin,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis éisteacht an 17 Deireadh Fómhair 2025,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        European Air Charter, ag P. Kauffmann agus K. Witt,
Rechtsanwälte,
–        Rialtas na hÍsiltíre, ag M. K. Bulterman agus A. Hanje, i gcáil Gníomhairí,
–        an Coimisiún Eorpach, ag G. von Rintelen agus N. Yerrell, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 26 Samhain 2025,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 5(3) de Rialachán (CE) Uimh. 261/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Feabhra 2004 lena mbunaítear rialacha comhchoiteanna maidir le cúiteamh agus cúnamh do phaisinéirí i gcás nach gceadófar dóibh bordáil agus i gcás ina gcuirfear eitiltí ar ceal nó i gcás ina gcuirfear moill fhada orthu, agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 295/91 (IO 2004 L 46, lch. 1).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir NI agus HZ, beirt aerphaisinéirí, agus European Air Charter AG, aeriompróir, maidir le diúltú an aeriompróra sin cúiteamh a thabhairt do na paisinéirí sin a raibh moill fhada ar a n‑eitiltí.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
3        Foráiltear an méid seo a leanas in aithrisí 1, 14 agus 15 de Rialachán Uimh. 261/2004:
‘(1)      Ba cheart, go háirithe, go mbeadh sé mar aidhm ag gníomhaíocht an Chomhphobail i réimse an aeriompair ardleibhéal cosanta do phaisinéirí a áirithiú. Thairis sin, ba cheart go dtabharfaí aird iomlán ar na riachtanais atá ann maidir le cosaint tomhaltóirí i gcoitinne.
[...]
(14)      Mar is amhlaidh i gcomhthéacs Choinbhinsiúin Montréal, ba cheart oibleagáidí na n‑aeriompróirí oibriúcháin a theorannú nó iad a dhíolmhú ó dhliteanas i gcás ina dtarlaíonn teagmhas mar gheall ar imthosca urghnácha nárbh fhéidir a sheachaint fiú dá mba rud é go raibh gach beart réasúnta déanta. Is féidir imthosca den sórt sin a bheith i gceist, go háirithe, i gcás éagobhsaíocht pholaitiúil, dálaí aimsire a fhágann nach féidir dul ar aghaidh leis an eitilt lena mbaineann, rioscaí slándála, cliseadh gan choinne a d’fhéadfadh cur isteach ar shábháilteacht na heitilte, agus stailceanna a bhfuil tionchar acu ar oibríochtaí aeriompróra oibriúcháin.
15.      Ba cheart a mheas go bhfuil imthoisc urghnách ann, i gcás ina gcuirtear moill fhada, moill go dtí an lá dar gcionn nó cealú eitilte amháin nó níos mó ar an eitleán sin, mar gheall ar chinneadh bainistíochta aerthráchta a bhaineann le heitleán faoi leith, in ainneoin gach beart réasúnta a bheith déanta ag an aeriompróir d’fhonn na moilleanna nó an cealú sin a chosc.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4        Foráiltear le hAirteagal 5(1) agus (3) de Rialachán Uimh. 261/2004:
‘1.      Má chuirtear eitilt ar ceal, tairgfear do na paisinéirí lena mbaineann an méid a leanas:
[...]
(c)      an ceart chun cúitimh ón aeriompróir oibriúcháin i gcomhréir le hAirteagal 7, ach amháin:
[...]má chuirtear an cealú in iúl dóibh
[...]
[...]
3.      Ní bheidh sé d’oibleagáid ar aeriompróir oibriúcháin cúiteamh a íoc i gcomhréir le hAirteagal 7 más féidir leis a chruthú gur cuireadh an eitilt ar ceal mar gheall ar imthosca urghnácha nárbh fhéidir a sheachaint fiú dá ndéanfaí gach beart réasúnta.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5        Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 7(1) de Rialachán Uimh. 261/2004:
‘I gcás ina ndéanfar tagairt don Airteagal seo, gheobhaidh paisinéirí cúiteamh de:
[...]
(b)      EUR 400 do gach eitilt laistigh den Chomhphobal atá níos faide ná 1 500 ciliméadar agus do gach eitilt eile idir 1 500 agus 3 500 ciliméadar;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Gearmáine
6        Foráiltear in Airteagal 2, dar teideal ‘Cúraimí’, den Luftsicherheitsgesetz (an Dlí maidir le sábháilteacht eitlíochta) an 11 Eanáir 2005 (BGBl. 2005 I, lch. 78), arna leasú le Gesetz zur Verbesserung der Rahmenbedingungen luftsicherheitsrechtlicher Zuverlässigkeitsüberprüfungen (an Dlí maidir le feabhas a chur ar na coinníollacha ginearálta le haghaidh seiceálacha iontaofachta i réimse na sábháilteachta eitlíochta) an 22 Aibreán 2020 (BGBl. 2020 I, lch. 840) (‘LuftSiG’):
‘Is é an cúram a bheidh ar an údarás sábháilteachta eitlíochta sáruithe ar shábháilteacht an aeriompair de réir bhrí § 1 a chosc. Chuige sin, déanfaidh sé an méid seo a leanas go háirithe:
1.      paisinéirí agus a mbagáiste a sheiceáil i gcomhréir le § 5,
[...]’
7        Foráiltear le § 5(1) de LuftSiG, dar teideal ‘Cumhachtaí speisialta na n‑údarás sábháilteachta eitlíochta’, ‘go bhféadfaidh an t‑údarás sábháilteachta eitlíochta daoine a chuaigh isteach i limistéar srianta sábháilteachta an aeradróim nó ar mian leo dul isteach ann a chuardach nó iniúchadh a dhéanamh orthu ar shlí eile ar bhealach iomchuí [agus] réada a tugadh isteach sna limistéir sin nó atá le tabhairt isteach iontu a chuardach nó iniúchadh ar shlí eile a dhéanamh orthu ar bhealach iomchuí’.
An díospóid sna príomhimeachtaí, na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
8        Bhí áirithint ag NI agus HZ araon d’eitilt arna hoibriú ag European Air Charter an 23 Iúil 2022, le himeacht sceidealaithe ó Düsseldorf (an Ghearmáin) ar 15:00 agus teacht sceidealaithe ar an lá céanna in Varna (an Bhulgáir) ar 17:50 (‘an eitilt atá i gceist sna príomhimeachtaí’).
9        Bhí an eitilt atá i gceist sna príomhimeachtaí le hoibriú ag eitleán
de chuid European Air Charter a úsáideadh i gcomhthéacs uainíochta. De réir na pleanála tosaigh, bhí an chéad eitilt den uainíocht sin le himeacht ó Aerfort Köln‑Bonn (an Ghearmáin) an 23 Iúil 2022 ag 7:40 agus teacht go Varna ag 10:30. Beartaíodh go n‑imeodh an dara heitilt den rothlú ó Varna ag 11:20 agus go sroichfeadh sí Düsseldorf ag 14:10. Ba í an tríú heitilt san uainíocht an eitilt a bhí i gceist sna príomhimeachtaí.
10      Mar sin féin, tar éis am feithimh thar a bheith fada ag an tseiceáil slándála ag Aerfort Köln‑Bonn, mar gheall ar ualach oibre iomarcach na mball foirne a rinne na seiceálacha slándála an 23 Iúil 2022, chuir na paisinéirí uile ar an gcéad eitilt den uainíocht iad féin i láthair go déanach le haghaidh bordála. Chinn European Air Charter fanacht ar phaisinéirí na heitilte sin ag an tseiceáil slándála agus d’imigh an chéad eitilt den uainíocht dá bhrí sin le moill níos mó ná 5 uair an chloig.
11      Ina theannta sin, chun a áirithiú nach mbeidh paisinéirí ar an rothlú lena mbaineann thíos le tréimhse feithimh rófhada, chinn European Air Charter na heitiltí tar éis na chéad eitilte den rothlú a athsceidealú agus na heitiltí sin a athsceidealú chuig eitleán
eile. Dá bhrí sin, bhí an dara heitilt den rothlú á hoibriú ag eitleán
ionaid nach raibh in ann, mar gheall ar údarú tuirlingthe a fuarthas ar dtús ag an aerfort cinn scríbe, éirí de thalamh ach ag 14:10 ó Varna agus shroich sé Düsseldorf ag 17:33. D’oibrigh an t‑eitleán
ionaid sin an eitilt atá i gceist sna príomhimeachtaí agus d’éirigh sí de thalamh ag 18:39. Shroich NI agus HZ a gceann scríbe ag 21:12, moill níos mó ná 3 uair an chloig i gcomparáid leis an am teachta a bhí sceidealaithe ar dtús.
12      Thug NI agus HZ caingean os comhair Amtsgericht Düsseldorf (an Chúirt Dúiche,
Düsseldorf, an Ghearmáin) ag lorg cúiteamh ó European Air Charter mar gheall ar an
moill ar a n‑eitilt
arbh ionann é agus EUR 400 an duine, agus dhíbh an chúirt sin
an chaingean sin le breithiúnas an 19 Feabhra 2024.
13      Rinne NI agus HZ achomharc i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair Landgericht Düsseldorf (an Chúirt Réigiúnach,
Düsseldorf, an Ghearmáin), arb í an chúirt a rinne an tarchur í.
14      De réir na cúirte a rinne an tarchur, d’fhéadfadh an easpa thobann shuntasach foirne rialaithe slándála, i bprionsabal, a bheith ina himthoisc urghnách de réir bhrí Airteagal 5(3) de Rialachán Uimh. 261/2004, ós rud é gur cúram é rialú slándála aerphaisinéirí nach gcuirtear de chúram ar aeriompróirí, i gcomhréir le § 2(1) agus § 5 de LuftSiG. Dá réir sin, is imthosca iad an easpa foirne ag an tseiceáil slándála agus na moilleanna ina dhiaidh sin nach dtagann faoi réimse riosca an aeriompróra agus nach féidir leis an iompróir sin a chur ina leith.
15      Mar sin féin, measann an chúirt a rinne an tarchur go mbraitheann toradh na díospóide os a comhair ar nasc cúisíoch a bheith ann idir an ganntanas tobann suntasach foirne atá freagrach as seiceálacha slándála ag Aerfort Köln‑Bonn mar imthoisc urghnách agus an mhoill ar theacht na heitilte atá i gceist sna príomhimeachtaí.
16      I gcomhréir lena cásdlí socair féin agus le cásdlí na Cúirte Breithiúnais maidir leis an ábhar, measann an chúirt a rinne an tarchur go bhféadfaí a mheas go bhfuil an mhoill ar theacht na heitilte atá i gceist sna príomhimeachtaí in Varna mar thoradh díreach, ní ar na moilleanna ar an tseiceáil slándála ag Aerfort Köln‑Bonn, ach ar an gcinneadh uathrialach a rinne European Air Charter fanacht leis na paisinéirí sa tseiceáil sin agus, dá bhrí sin,
eitleán ionaid
a chairtfhostú chun an eitilt atá i gceist sna príomhimeachtaí a oibriú.
17      Tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire, áfach, go bhféadfadh an seasamh a bheith difriúil dá ndéanfaí measúnú ar an gcúis dhíreach le heitilt a chur ar ceal nó moill fhada a chur uirthi ar theacht isteach di ar bhonn cothromú leasanna na ngrúpaí éagsúla paisinéirí a ndéanann an uainíocht chéanna difear dóibh. Dá bhrí sin, i gcás athsceidealú pleananna eitilte agus leasanna na ngrúpaí éagsúla paisinéirí san uainíocht chéanna á gcur san áireamh ar an mbealach céanna, d’fhéadfadh nasc cúisíoch ‘simplí’ a bheith leordhóthanach chun an nasc cúisíoch idir an imthoisc urghnách agus cealú na heitilte nó a moill fhada ar theacht isteach a shuí.
18      Sna himthosca sin, chinn Landgericht Düsseldorf (an Chúirt Réigiúnach,
Düsseldorf) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘1.      An bhfuil imthoisc urghnách ina cúis go díreach le moill trí uair an chloig ar a laghad ar theacht isteach eitilte, de réir bhrí Airteagal 5(3) de Rialachán (CE) Uimh. 261/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1), fiú sa chás inar chinn an t‑aeriompróir oibriúcháin, maidir le heitilt roimhe sin an lá céanna, mar gheall ar mhoill fhada ag an tseiceáil slándála, fanacht ar phaisinéirí nach raibh tagtha tríd an tseiceáil go fóill agus nárbh fhéidir an mhoill sin suas go dtí an eitilt atá faoi chonspóid a thabhairt isteach?
2.      Má bhraitheann an freagra ar an gcéad cheist ar cé acu an raibh paisinéirí i láthair ar bhordáil na heitilte roimhe sin ar a raibh moill agus cé mhéid acu a bhí ann, cén céatadán de na paisinéirí a raibh áirithint acu don eitilt agus a bhí i láthair ag an eitilt mhoillithe roimhe sin a bheadh i gceist ionas nach mbeadh imthosca urghnácha ina gcúis go díreach leis an moill (bhreise) ar an eitilt roimhe sin de réir bhrí Airteagal 5(3) de Rialachán [Uimh. 261/2004], ach cinneadh a ghlac an t‑aeriompróir féin faoin chumhacht féin?’
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
An chéad cheist
19      Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an féidir le cinneadh uathrialach aeriompróra fanacht ar phaisinéirí eitilte nár éirigh léi sa tseiceáil slándála go fóill, mar gheall ar ró-ualach oibre ó thaobh na foirne a dhéanann na seiceálacha slándála, an nasc cúisíoch idir an imthoisc urghnách arb é mainneachtain na seiceála slándála agus an mhoill ar theacht eitilte ina dhiaidh sin, atá sceidealaithe an lá céanna ar an eitleán
céanna, a bhriseadh.
20      Mar réamhphointe, ba cheart a thabhairt faoi deara go dtosaíonn an chúirt a rinne an tarchur ón mbonn go raibh na laigí sa tseiceáil slándála forleathan ag an aerfort lena mbaineann agus gur imthoisc urghnách a bhí ann dá bhrí sin, agus mar thoradh air sin nach bhfuil amhras ann ach maidir leis an nasc cúisíoch idir an imthoisc urghnách a rinne difear don chéad eitilt den uainíocht agus an mhoill ar theacht na heitilte atá i gceist sna príomhimeachtaí.
21      Ar dtús, ní mór a mheabhrú go bhféadfar caitheamh le paisinéirí ar cuireadh moill ar a n‑eitiltí ar an mbealach céanna le paisinéirí ar cuireadh a n‑eitiltí ar ceal chun críocha an ceart chun cúitimh a chur i bhfeidhm agus, dá bhrí sin, go bhféadfaidh siad brath ar an gceart chun cúitimh dá bhforáiltear in Airteagal 7 de Rialachán Uimh. 261/2004 i gcás ina bhfulaingíonn siad, mar gheall ar eitilt ar cuireadh moill uirthi, caillteanas ama atá cothrom le 3 uair an chloig nó níos mó ná 3 uair an chloig, eadhon nuair a shroicheann siad a gceann scríbe deiridh 3 uair an chloig nó níos mó tar éis an ama teachta a bhí sceidealaithe ar dtús ag an aeriompróir
(féach breithiúnas an 13 Meitheamh 2024,
D. (Locht i ndearadh innill),
C‑411/23, EU:C:2024:498, mír 24 agus an cásdlí dá dtagraítear).
22      Le hAirteagal 5(3) de Rialachán Uimh. 261/2004, arna léamh i bhfianaise aithrisí 14 agus 15 de, díolmhaítear an t‑aeriompróir ón oibleagáid sin cúiteamh a íoc más féidir leis a chruthú gur ‘imthosca urghnácha’ is cúis leis an gcealú nó leis an moill fhada ar theacht isteach nach bhféadfaí a sheachaint fiú dá ndéanfaí gach beart réasúnta
(féach breithiúnas an 13 Meitheamh 2024,
D. (Locht i ndearadh innill),
C‑411/23, EU:C:2024:498, mír 25 agus an cásdlí dá dtagraítear).
23      Chinn an Chúirt Bhreithiúnais cheana féin nach mór d’aeriompróir oibríochta a bheith in ann, chun bheith díolmhaithe óna oibleagáid paisinéirí a chúiteamh i gcás moill fhada nó cealú eitilte, brath ar ‘imthosca urghnácha’ a rinne difear d’eitilt roimhe sin a d’oibrigh sé agus an t‑eitleán céanna á úsáid aige in uainíocht leathdheireanach an eitleáin
sin
(féach breithiúnas an 22 Aibreán 2021,
Austrian Airlines,
C‑826/19, EU:C:2021:318, mír 55 agus an cásdlí dá dtagraítear).
24      Mar sin féin, agus ag féachaint ní hamháin don chuspóir, dá dtagraítear in aithris 1 de Rialachán Uimh. 261/2004, maidir le hardleibhéal cosanta a áirithiú do phaisinéirí, ach freisin d’fhoclaíocht Airteagal 5(3) den Rialachán sin, glactar leis, trí bheith ag brath ar imthoisc urghnách den sórt sin, go bhfuil nasc cúisíoch díreach idir an imthoisc sin a rinne difear d’eitilt roimhe sin agus moill nó cealú eitilte ina dhiaidh sin
(féach breithiúnas an 22 Aibreán 2021,
Austrian Airlines,
C‑826/19, EU:C:2021:318, mír 56 agus an cásdlí dá dtagraítear).
25      Ba cheart a thabhairt faoi deara, áfach, nach sonraítear in Airteagal 5(3) de Rialachán Uimh. 261/2004 ná in aon fhoráil eile den Rialachán sin na ceanglais a bhaineann le cineál díreach an naisc chúisigh idir an imthoisc urghnách agus moill nó cealú eitilte. Sna himthosca sin, chun léiriú aonfhoirmeach ar dhlí an Aontais a áirithiú, is gá tagairt a dhéanamh, de réir analaí, do na critéir a bhaineann leis an nasc cúisíoch is infheidhme maidir le dliteanas neamhchonarthach an Aontais Eorpaigh, a bhfuil córas inchomparáide mar shaintréith aige, a mhéid a chuireann sé dliteanas faoi réir nasc cúisíoch a bheith ann idir an teagmhas ar a bhfuiltear ag brath agus an damáiste líomhnaithe.
26      I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú nach leor an fíoras gur coinníoll riachtanach é an t‑iompar (condition sine qua non) chun damáiste a dhéanamh, sa chiall nach dtarlódh sé in éagmais an iompair sin, chun nasc cúisíoch atá díreach go leor a shuí de réir bhrí chásdlí an Aontais
(féach breithiúnas an 23 Bealtaine 2019,
Remag Metallhandel agus Jaschinsky v an Coimisiún,
T‑631/16, nár foilsíodh, EU:T:2019:352, mír 52 agus an cásdlí dá dtagraítear).
27      I ndáil leis sin, is léir ón gcásdlí go gceanglaítear leis an gcoinníoll a bhaineann le nasc cúisíoch go mbeidh an nasc sin sách díreach, ionas nach mór an t‑iompar a ndéantar gearán ina leith a bheith ina chúis chinntitheach leis an damáiste (féach, chuige sin, breithiúnais an 13 Nollaig 2018,
an tAontas Eorpach
v GascogneSackDeutschland agus Gascogne,
C‑138/17 P agus C‑146/17 P, EU:C:2018:1013, mír 22, agus an 5 Meán Fómhair 2019,
an tAontas Eorpach v Guardian Europe agus Guardian Europe v an tAontas Eorpach,
C‑447/17 P agus C‑479/17 P, EU:C:2019:672, mír 32).
28      Ina theannta sin, féadfar an nasc cúisíoch a bhriseadh,
inter alia, le gníomh a idirchuireann é féin idir an t‑iompar a ndéantar gearán ina leith agus an damáiste líomhnaithe, ar choinníoll gurb é an gníomh sin is cúis chinntitheach leis an damáiste sin. D’fhéadfadh gníomh den sórt sin a bheith i gceist,
inter alia, i gcinneadh, ar choinníoll, áfach, nach raibh an cinneadh sin ina cheangal ar an duine a ghlac é (féach, chuige sin agus de réir analaí, breithiúnas an 18 Nollaig 2025,
WS agus páirtithe eile v Frontex (Oibríocht chomhpháirteacha fillte),
C‑679/23 P, EU:C:2025:976, míreanna 151 agus 152 agus an cásdlí dá dtagraítear).
29      Dá bhrí sin, ní leor imthoisc urghnách a bheith ann a rinne difear d’eitilt roimh an eitilt lena mbaineann chun an t‑aeriompróir a dhíolmhú óna oibleagáid cúiteamh a íoc. Ní mór gurbh é an imthoisc urghnách sin an chúis chinntitheach leis an moill ar an eitilt lena mbaineann.
30      Sa chás seo, ba cheart a thabhairt faoi deara, sa chás sna príomhimeachtaí, tar éis laigí
sa tseiceáil slándála, gur chinn an t‑aeriompróir fanacht ar na paisinéirí ar an gcéad eitilt nár éirigh leo dul tríd an
tseiceáil slándála go fóill, cé go raibh an eitilt sin réidh le héirí in airde in am.
31      Dá bhrí sin, tháinig an cinneadh sin a rinne an t‑aeriompróir fanacht ar na paisinéirí ar an gcéad eitilt chun cinn idir tarlú na himthoisce urghnáiche agus moill na heitilte atá i gceist sna príomhimeachtaí. D’fhéadfadh an cinneadh sin an nasc cúisíoch díreach idir an dá theagmhas sin a bhriseadh más é is cúis chinntitheach leis an moill ar an eitilt atá i gceist sna príomhimeachtaí agus ar choinníoll nach raibh an cinneadh sin ina cheangal ar an aeriompróir lena mbaineann, go háirithe i bhfianaise oibleagáid dhlíthiúil, ar faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a fhíorú.
32      Ba cheart a thabhairt faoi deara nach gceanglaítear le scrúdú den sórt sin cuspóir Rialachán Uimh. 261/2004 maidir le hardleibhéal cosanta a áirithiú do phaisinéirí áirithe a chur san áireamh. Mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 70 dá Thuairim, ní chiallaíonn an cuspóir sin nach mór don aeriompróir leasanna na ngrúpaí éagsúla paisinéirí lena mbaineann an uainíocht chéanna a mheas.
33      Ina theannta sin, chinn an Chúirt Bhreithiúnais cheana féin nach féidir glacadh leis go bhféadfaidh aeriompróir, trí bhrath ar leas paisinéirí eile a bheith á n‑iompar laistigh de thréimhse réasúnta ama, síneadh suntasach a chur leis na cásanna ina mbeadh sé i dteideal diúltú, ar bhealach a bhfuil údar cuí leis, paisinéir a bhordáil. Is gá go mbeadh sé d’éifeacht aige sin gach cosaint a bhaint de phaisinéir den sórt sin, rud a bheadh contrártha do chuspóir Rialachán Uimh. 261/2004 (breithiúnas an 4 Deireadh Fómhair 2012,
Finnair,
C‑22/11, EU:C:2012:604, mír 34).
34      Ní féidir le haeriompróir, trí bheith ag brath ar leas paisinéirí a ndéanann imthoisc urghnách difear díreach dóibh agus iad á n‑iompar laistigh de thréimhse réasúnach ama, síneadh a chur leis na cásanna ina bhféadfaí é a dhíolmhú óna oibleagáid cúiteamh a íoc. Mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 73 dá Thuairim, dá gceadófaí d’aeriompróir brath ar chothromú leasanna na ngrúpaí éagsúla paisinéirí a ndéanann uainíocht difear dóibh chun a oibleagáid cúiteamh a íoc i leith ceann de na grúpaí sin a sheachaint, b’ionann sin agus clásal díolúine a chur leis an oibleagáid cúiteamh a íoc a leagtar síos in Airteagal 5(3) de Rialachán Uimh. 261/2004.
35      I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist nach mór Airteagal 5(3) de Rialachán Uimh. 261/2004 a léiriú sa chaoi go bhféadfadh cinneadh uathrialach an aeriompróra oibríochta fanacht le paisinéirí ar eitilt nár éirigh léi sa tseiceáil slándála go fóill mar gheall ar chliseadh na seiceála sin an nasc cúisíoch díreach idir an imthoisc urghnách a bhí mar thoradh ar an mainneachtain sin agus an mhoill 3 uair an chloig ar a laghad ar theacht eitilte ina dhiaidh sin, a bhí sceidealaithe an lá céanna ar an eitleán
céanna, a bhriseadh, más é an cinneadh sin cúis chinntitheach na moille.
An dara ceist
36      I bhfianaise an fhreagra a tugadh ar an gcéad cheist, ní gá an dara ceist a fhreagairt.
Costais
37      Os rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte Ginearálta, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe
Ar na forais sin,
rialaíonn AN CHÚIRT GHINEARÁLTA (an Dlísheomra um Réamhrialú)
mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 5(3) de Rialachán (CE) Uimh. 261/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Feabhra 2004 lena mbunaítear rialacha comhchoiteanna maidir le cúiteamh agus cúnamh do phaisinéirí i gcás nach gceadófar dóibh bordáil agus i gcás ina gcuirfear eitiltí ar ceal nó i gcás ina gcuirfear moill fhada orthu, agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 295/91,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cinneadh uathrialach an aeriompróra oibríochta fanacht le paisinéirí ar eitilt nár éirigh léi sa tseiceáil slándála go fóill mar gheall ar chliseadh na seiceála sin an nasc cúisíoch díreach idir an imthoisc urghnách a bhí mar thoradh ar an mainneachtain sin agus an mhoill 3 uair an chloig ar a laghad ar theacht eitilte ina dhiaidh sin, a bhí sceidealaithe an lá céanna ar an eitleán céanna, a bhriseadh, más é an cinneadh sin cúis chinntitheach na moille.
Papasavvas
Półtorak
Sampol Pucurull
Petrlík
Valasidis
Arna thabhairt i gcúirt oscailte i Lucsamburg, an 4 Márta 2026.
[Sínithe]
*      Teanga an cháis: an Ghearmáinis.