Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja)
26 ta’ Frar 2026 (*)
Werrej
I.
Il-kuntest ġuridiku
A.
Id-dritt tal-Unjoni
1.
Id-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni
2.
Id-Direttiva Qafas
3.
Id-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni
4.
Id-Direttiva 2018/1972
B.
Id-dritt Ungeriż
II.
Il-fatti li wasslu għall-kawża
III.
Il‑proċedura prekontenzjuża u l‑proċedura quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja
IV.
Fuq ir-rikors
A.
Fuq l-applikabbiltà tad-dritt tal-Unjoni
1.
Fuq l-applikabbiltà tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi u tal-Karta
a)
L-argumenti tal-partijiet
b)
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
1)
Fuq il-qafas regolatorju tal-Unjoni għall-komunikazzjonijiet elettroniċi
2)
Fuq il-Karta
2.
Fuq l-applikabbiltà ratione temporis tad-Direttiva 2018/1972
a)
L-argumenti tal-partijiet
b)
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
B.
Fuq l-ammissibbiltà
1.
Fuq l-ammissibbiltà tal-ilmenti mqajma fir-rigward tad-deċiżjonijiet kontenżjuzi
a)
L-argumenti tal-partijiet
b)
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
2.
Fuq l-ammissibbilta tal-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali
C.
Fuq il-mertu
1.
Fuq l-ilmenti li jikkonċernaw l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media u d-deċiżjoni ta’ rifjut
a)
Fuq l-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità
1)
L-argumenti tal-partijiet
2)
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
i)
Fuq l-applikabbiltà tal-Artikolu 10 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni
ii)
Fuq il-portata tal-Artikolu 48(7)(a) tal-Liġi dwar il-Media
iii)
Fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità mill-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media
b)
Fuq il-motiv ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni
1)
L-argumenti tal-partijiet
2)
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
c)
Fuq l-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ adozzjoni fi żmien xieraq tad-deċiżjoni ta’ rifjut
1)
L-argumenti tal-partijiet
2)
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
d)
Konklużjoni
2.
Fuq l-ilmenti li jikkonċernaw is-sejħa għal offerti kontenzjuża u d-deċiżjoni ta’ invalidità
a)
Fuq l-ilmenti bbażati fuq ksur tal-prinċipji ta’ trasparenza u ta’ proporzjonalità
1)
L-argumenti tal-partijiet
2)
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
i)
Fuq ir-raġunijiet għall-invalidità li jikkonċernaw l-emissjonijiet “Reggeli Gyors Ismétlés” u “Kovátsműhely”
ii)
Fuq ir-raġuni għall-invalidità li tikkonċerna l-pjan ta’ negozju u finanzjarju ta’ Klubrádió
b)
Fuq l-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ adozzjoni fi żmien xieraq tad-deċiżjoni ta’ invalidita
1)
L-argumenti tal-partijiet
2)
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
c)
Konklużjoni
3.
Fuq l-ilmenti li jikkonċernaw l-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media
a)
L-argumenti tal-partijiet
b)
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
1)
Fuq l-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni proporzjonalità
2)
Fuq l-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità
3)
Fuq l-ilment ibbażat fuq ksur tal-obbligu li tiġi żgurata ġestjoni effettiva tal-ispettru tar-radju
4)
Konklużjoni
4.
Fuq l-ilmenti bbażati fuq ksur tal-Artikolu 11 tal-Karta
a)
L-argumenti tal-partijiet
b)
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Fuq l-ispejjeż
“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu – Networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi – Spettru tar-radju – Direttivi 2002/20/KE, 2002/21/KE, 2002/77/KE u (UE) 2018/1972 – Drittijiet individwali ta’ użu – Leġiżlazzjoni u deċiżjonijiet amministrattivi nazzjonali li jċaħħdu lil radju kummerċjali mill-possibbiltà li jxandar il-kontenut tiegħu fuq frekwenza tar-radju FM terrestri analoga – Prinċipji ta’ proporzjonalità, ta’ trasparenza, ta’ nondiskriminazzjoni u ta’ amministrazzjoni tajba – Artikolu 11 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni — Libertà tal-media”
Fil-Kawża C‑92/23,
li għandha bħala suġġett rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 258 TFUE, imressaq fis‑17 ta’ Frar 2023,
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn A. de Gregorio Merino, U. Małecka, L. Malferrari u A. Tokár, bħala aġenti,
rikorrenti,
sostnuta minn:
Ir-Renju tal-Belġju, irrappreżentat inizjalment minn C. Jacob, M. Jacobs, C. Pochet, L. Van den Broeck u M. Van Regemorter, sussegwentement minn C. Jacob, M. Jacobs, C. Pochet u M. Van Regemorter, bħala aġenti,
Ir-Renju tad-Danimarka, irrappreżentat inizjalment minn D. Elkan, J. F. Kronborg u C. A.-S. Maertens, sussegwentement minn D. Elkan u C. A.-S. Maertens u fl-aħħar nett minn C. A-S. Maertens u J. Sandvik Loft, bħala aġenti,
Ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, irrappreżentat minn M. K. Bulterman u C. S. Schillemans, bħala aġenti,
intervenjenti,
vs
L-Ungerija, irrappreżentata minn M. Z. Fehér u G. Koós, bħala aġenti, assistiti minn G. Trinn, ügyvéd,
konvenuta,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja),
komposta minn K. Lenaerts, President, T. von Danwitz, Viċi President, K. Jürimäe, C. Lycourgos, M. L. Arastey Sahún (Relatriċi), Presidenti ta’ Awla, S. Rodin, E. Regan, N. Piçarra, D. Gratsias, M. Gavalec, S. Gervasoni, N. Fenger u R. Frendo, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: A. Rantos,
Reġistratur: I. Illéssy, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat‑2 ta’ Diċembru 2024,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat‑3 ta’ April 2025,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li l-Ungerija:
–        naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 5, 7 u 10 tad-Direttiva 2002/20/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑7 ta’ Marzu 2002 dwar l-awtorizzazzjoni ta’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 337), kif emendata bid-Direttiva 2009/140/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Novembru 2009 (ĠU 2009, L 337, p. 37 u rettifika fil-ĠU 2013, L 241, p. 8) (iktar
’il quddiem id-“Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni”), taħt l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva tal-Kummissjoni 2002/77/KE tas‑16 ta’ Settembru 2002 dwar kompetizzjoni fis-swieq tan-networks u s-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 178, iktar
’il quddiem id-“Direttiva dwar il-Kompetizzjoni”), taħt l-Artikolu 9 tad-Direttiva 2002/21/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑7 ta’ Marzu 2002 dwar kwadru regolatorju komuni għan-networks ta’ komunikazzjonijiet u servizzi elettroniċi (Direttiva Kwadru) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 349), kif emendata bid-Direttiva 2009/140 (iktar ’il quddiem id-“Direttiva Qafas”), taħt il-prinċipji ta’ proporzjonalità, ta’ nondiskriminazzjoni u ta’ kooperazzjoni leali, kif ukoll taħt l-Artikolu 11 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
–        minħabba l-adozzjoni mill-Médiatanács (il-Kunsill tal-Media, l-Ungerija), fit‑8 ta’ Settembru 2020, tad-Deċiżjoni Nru 830/2020 (IX. 8), li permezz tagħha huwa rrifjuta li jġedded id-drittijiet ta’ użu tal-ispettru tar-radju
ta’ Klubrádió;
–        minħabba l-adozzjoni tal-Artikolu 48(7) tal-a médiaszolgáltatásokról és a tömegkommunikációról szóló 2010. évi CLXXXV. törvény [(il-Liġi Nru CLXXXV tal‑2010 dwar is-Servizzi tal-Media u l-Mezzi ta’ Komunikazzjoni tal-Massa (Magyar Közlöny 2010/202., iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-Media”)], li, fil-każ ta’ ksur repetut, jeskludi awtomatikament it-tiġdid tad-drittijiet ta’ użu tal-ispettru tar-radju relatati max-xandir, anki meta l-ksur ma jkunx ta’ gravità partikolari u jkun ta’ natura purament formali, u
–        minħabba l-impossibbiltà li tirriżulta minn dan, b’mod diskriminatorju u sproporzjonat għal Klubrádió, li jkompli l-attività tiegħu fis-settur tax-xandir;
–        naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 8 u 9 tad-Direttiva Qafas, taħt l-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, kif ukoll taħt il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba;
–        minħabba l-assenza ta’ deċiżjoni, fit-terminu ta’ sitt ġimgħat previst fl-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, dwar it-talba ta’ Klubrádió għat-tiġdid tad-drittijiet tiegħu ta’ użu tal-ispettru tar-radju, u
–        minħabba li ma ġietx organizzata proċedura għall-finijiet tal-allokazzjoni tal-frekwenza tar-radju użata preċedentement minn Klubrádió fi żmien xieraq sabiex tippermetti l-adozzjoni ta’ deċiżjoni qabel l-iskadenza tad-drittijiet ta’ użu ta’ Klubrádió;
–        naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 5(2) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, taħt l-Artikolu 45 tad-Direttiva (UE) 2018/1972 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Diċembru 2018 li tistabbilixxi l-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi (ĠU 2018, L 321, p. 36 u rettifiki fil-ĠU 2019, L 334, p. 164 u fil-ĠU 2020, L 419, p. 36) u taħt l-Artikolu 11 tal-Karta, billi l-Kunsill tal-Media, fis-sejħa għal offerti dwar l-użu tal-possibbiltà li jiġu pprovduti servizzi ta’ media fuq il-frekwenza 92.9
Mhz, li huwa ppubblika fl‑4 ta’ Novembru 2020 u d-deċiżjoni Nru 180/2021 (III. 10.), li huwa ħareġ fl‑10 ta’ Marzu 2021, żied kundizzjonijiet sproporzjonati mal-għoti tad-drittijiet ta’ użu tal-ispettru tar-radju, ma stabbilixxiex minn qabel il-kriterji għall-għoti tad-drittijiet ta’ użu ta’ dan l-ispettru, ma ppreveda ebda marġni ta’ diskrezzjoni f’dak li jirrigwarda l-evalwazzjoni tal-gravità u tar-rilevanza tal-iżbalji, inklużi fil-fajls sottomessi, li jistgħu jwasslu għall-esklużjoni tal-offerenti, u injora l-importanza minuri tal-iżbalji, u
–        naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 45(1) tad-Direttiva 2018/1972 kif ukoll il-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ nondiskriminazzjoni minħabba l-adozzjoni tal-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media, li jeskludi l-possibbiltà li jintalbu drittijiet ta’ użu temporanji fil-każ fejn id-drittijiet ta’ użu ta’ fornitur ta’ servizzi tal-media ma jkunux ġew imġedda qabel, filwaqt li jagħti din il-possibbiltà lill-fornituri ta’ servizzi li d-drittijiet ta’ użu tagħhom ikunu diġà ġew imġedda darba u ma jiġġustifikax din id-differenza fit-trattament, minkejja li r-raġunijiet li jeskludu t-tiġdid ma jipprekludux l-għoti ta’ dritt ta’ użu ġdid.
I.      Il-kuntest ġuridiku
A.      Id-dritt tal-Unjoni
2        Il-qafas leġiżlattiv komuni għas-servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, għan-networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi kif ukoll għar-riżorsi u għas-servizzi konnessi, fis-seħħ sal‑21 ta’ Diċembru 2020, kien kompost mid-Direttiva Qafas u minn erbgħa direttivi speċifiċi flimkien magħha, fosthom id-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, li kienu kkompletati bid-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni. Id-Direttiva Qafas u d-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni tħassru bid-Direttiva 2018/1972 (iktar ’il quddiem, flimkien mad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni, il-“qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi”).
1.      Id-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni
3        L-Artikolu 5 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni kien jipprovdi:
“[...]
2.      Fejn huwa meħtieġ li jingħataw drittijiet individwali ta’ użi ta’ frekwenzi tar-radju u numri, l-Istati Membri għandhom jagħtu dawk id-drittijiet, meta mitluba, lil kull impriża għall-provvista ta’ netwerks jew servizzi taħt l-awtorizzazzjoni ġenerali kif imsemmi fl-Artikolu 3, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 6, 7 u 11(1)(c) ta’ din id-Direttiva u kull regola oħra li tiżgura l-użu effiċjenti ta’ dawk ir-riżorsi skont id-Direttiva [2002/21].
Mingħajr preġudizzju għal kriterji u proċeduri speċifiċi adottati mill-Istati Membri għall-għoti ta’ drittijiet ta’ użu ta’ frekwenzi tar-radju lil fornituri ta’ servizzi ta’ kontenut għax-xandir fuq ir-radju jew it-televiżjoni bil-għan li jintlaħqu għanijiet ta’ interess ġenerali skont il-liġi Komunitarja, id-drittijiet ta’ użu ta’ frekwenzi tar-radju u numri għandhom jingħataw permezz ta’ proċeduri miftuħa, oġġettivi, trasparenti, mhux diskriminatorji u proporzjonali, u, fil-każ tal-frekwenzi tar-radju, skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 9 tad-Direttiva [2002/21]. Tista’ tapplika eċċezzjoni għall-ħtieġa ta’ proċeduri miftuħa f’każijiet fejn l-għoti ta’ drittijiet individwali ta’ użu ta’ frekwenzi tar-radju lill-fornuturi ta’ servizzi ta’ kontenut għax-xandir fuq ir-radju jew it-televiżjoni huwa meħtieġ biex jintlaħaq l-objettiv ta’ interess ġenerali kif definit mill-Istati Membri f’konformità mal-liġi Komunitarja.
[…]
3.      Id-deċiżjonijiet dwar l-għoti ta’ drittijiet ta’ użu għandhom jittieħdu, jkunu komunikati u magħmula pubbliċi malajr kemm jista’ jkun wara li tkun waslet l-applikazzjoni kompluta tal-awtorità regolatorja nazzjonali, fi żmien tliet gimgħat fil-każ tan-numri li kienu allokati għal skopijiet speċifiċi ġewwa l-pjan nazzjonali għall-għoti tan-numri u fi żmien sitt ġimgħat fil-każ tal-frekwenzi tar-radju li kienu allokati biex jintużaw minn servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika ġewwa l-pjan nazzjonali għall-frekwenzi. Il-limitu ta’ żmien tal-aħħar għandu jkun bla ħsara għal kull ftehim internazzjonali li jkun japplika u li jkun relatat mal-użu tal-frekwenzi tar-radju jew ta’ pożizzjonijiet orbitali.
[…]”
4        L-Artikolu 7 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni kien ifformulat kif ġej:
“[…]
3.      Fejn l-għoti ta’ drittijiet għall-użu tal-frekwenzi tar-radju jeħtieġ li ma jkunx limitat, l-Istati Membri għandhom jagħtu dawn id-drittijiet fuq il-bażi tal-kriterji tal-għażla li jridu jkunu oġġettivi, trasparenti, proporzjonati u mhux diskriminatorji. Kull wieħed minn dawn il-kriterji tal-għażla jrid jagħti l-importanza li tistħoqq lill-kisba tal-għanijiet li jidhru fl-Artikolu 8 tad-Direttiva [2002/21] u tar-rekwiżiti li jidhru fl-Artikolu [9] ta’ dik id-Direttiva.
4.      Fejn proċeduri ta’ għażla kompetittivi jew komparattivi għandhom jintużaw, l-Istati Membri jistgħu jestendu l-perjodu massimu ta’ sitt ġimgħat imsemmi f’Artikolu 5(3) sakemm ikun meħtieġ sabiex jiġi żgurat li dawk il-proċeduri jkunu ġusti, raġonevoli, miftuħa u trasparenti għall-partijiet kollha nteressati, iżda b’mhux aktar minn tmien xhur.
[…]”
5        L-Artikolu 10 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni kien jipprovdi:
“1.      L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom jimmonitorjaw u jissorveljaw l-osservanza tal-kundizzjonijiet tal-awtorizzazzjoni ġenerali jew tad-drittijet għall-użu u tal-obbligi speċifiċi msemmija fl-Artikolu 6(2), skont l-Artikolu 11.
[…]
3.      L-awtorità rilevanti għandha jkollha s-setgħa li titlob il-waqfien tal-ksur imsemmi fil-paragrafu 2 jew minnfih jew f’limitu ta’ żmien raġonevoli u għandha tieħu l-miżuri xierqa u proporzjonati bl-iskop li tiżgura l-osservanza.
[…]
5.      Fil-każi ta’ ksur serju jew repetut tal-kundizzjonijiet tal-awtorizzazzjoni ġenerali jew tad-drittijiet għall-użu, jew tal-obbligi speċifiċi msemmija fl-Artikolu 6(2), meta jkunu fallew il-miżuri immirati biex jiżguraw l-osservanza kif imsemmi fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jistgħu ma jħallux lill-impriża tkompli tipprovdi n-netwerks u s-servizzi tal-komunikazzjoni elettronika jew jissospendu jew jirtiraw id-drittijet għall-użu. Is-sanzjonijiet u l-pieni li jkunu effettivi, proporzjonati u dissważivi jistgħu jkunu applikati biex ikopru l-perijodu ta’ kull ksur, ukoll jekk sussegwentement il-ksur ikun ġie rettiffikat.
[…]”
2.      Id-Direttiva Qafas
6        Skont il-premessa 5 tad-Direttiva Qafas:
“Il-konverġenza tat-telekomunikazzjonijiet, il-media u s-settturi tat-teknoloġija ta’ l-informazzjoni tfisser li n-networks kollha ta’ trasmissjoni u servizzi għandhom ikunu koperti b’kwadru regolatorju wieħed. Dak il-kwadru regolatorju jikkonsisti f’din id-Direttiva u erba’ Direttivi speċifiċi: Id-Direttiva [2002/20], id-Direttiva 2002/19/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑7 ta’ Marzu 2002 dwar l-aċċess għal u interkonnessjoni ma’ networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u faċilitajiet assoċjati (Direttiva dwar l-Aċċess) [ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitolu 13, Volum 29, p. 323], id-Direttiva 2002/22/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑7 ta’ Marzu 2202 dwar dritt universali u d-drittijiet ta’ l-utenti li jirrelataw ma’ networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u servizzi (Direttiva Servizz Universali) [ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 3677], id-Direttiva 97/66/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑15 ta’ Diċembru 1997 li tikkonċerna l-ipproċessar ta’ data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet [(ĠU 1998, L 24, p. 1)], (hawnhekk iżjed ’l quddiem imsejħa ‘id-Direttivi Speċifiċi’). Huwa meħtieġ li ssir separazzjoni bejn ir-regolament tat-trasmissjoni u r-regolament tal-kontenut. Dan il-kwadru għalhekk ma jkoprix il-kontenut tas-servizzi mwassla fuq in-networks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi li jużaw servizzi elettroniċi ta’ komunikazzjonijiet, bħal kontenut tax-xandir, is-servizzi finanzjarji u ċerti servizzi tas-soċjeta ta’ l-informazzjoni, u hija għalhekk bla preġudizzju għall-miżuri meħuda fil-livell tal-Komunità u dak nazzjonali dwar dawk is-servizzi, b’konformità mal-liġi tal-Komunità, sabiex jippromwovu diversità kulturali u lingwistika u biex jiżguraw id-difiża tal-pluraliżmu fil-midja. Il-kontenut tal-programmi tat-televiżjoni huwa kopert bid-Direttiva tal-Kunsill 89/552/KEE tat‑3 ta’ Ottubru 1989 dwar il-koordinazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet preskritti bil-liġi, regolament jew azzjoni amministrattiva fl-Istati Membri dwar l-attivitajiet ta’ xandir bit-televiżjoni [(ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 1, p. 224)]. Is-separazzjoni bejn ir-regolament tat-trasmissjoni u r-regolament tal-kontenut ma tippreġudikax li jingħata kont tar-rabtiet li jeżistu bejniethom, b’mod partikolari biex jiġi garantit il-pluraliżmu tal-midja, id-diversità kulturali u l-protezzjoni tal-konsumatur.”
7        L-Artikolu 1 tad-Direttiva Qafas kien jipprevedi:
“1.      Din id-Direttiva tistabbilixxi qafas armonizzat għar-regolazzjoni tas-servizzi tal-komunikazzjoni elettronika, tan-netwerks tal-komunikazzjoni elettronika, tal-faċilitajiet assoċjati u tas-servizzi asssoċjati, u għal ċerti aspetti tat-tagħmir terminali sabiex ikun iffaċilitat l-aċċess għall-utenti finali b’diżabilità. Tistabbilixxi l-kompiti tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u tistabbilixxi lista ta’ proċeduri biex tiżgura l-applikazzjoni armonizzata tal-qafas regolatorju f’kull parti tal-Komunità.
2.      Din id-Direttiva kif ukoll id-Direttivi Speċifiċi huma mingħajr preġudizzju għall-obbligazzjonijiet iimposti bil-liġi nazzjonali skond il-liġi tal-Komunità jew bil-liġi tal-Komunità fir-rigward tas-servizzi provduti bl-użu ta’ networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u servizzi.
3.      Din id-Direttiva kif ukoll id-Direttivi Speċifiċi huma mingħajr preġudizzju għall-miżuri meħuda fil-livell tal-Komunità jew nazzjonali, b’konformità mal-liġi tal-Komunità, li jfittxu miri ta’ interess ġenerali, b’mod partikolari li jirrelataw mar-regolament tal-kontenut u l-politika awdjo-viżwali.
[…]”
8        L-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva kien jipprovdi:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva:
(a)      ‘network ta’ komunikazzjoni elettronika’: tfisser sistemi ta’ trażmissjoni u, fejn applikabbli, apparat għall-kommutazzjoni jew ta’ routing u riżorsi oħra, li jinkludi elementi ta’ network li mhumiex attivi, li jippermettu t-twassil ta’ sinjali permezz ta’ wajer, radju, mezzi ottiċi jew elettromanjetiċi oħra, inklużi networks tas-satellita, networks fissi (circuit- u packet-switched, inkluż l-Internet) u mobbli terrestri, sistemi ta’ kejbil tal-elettriku, sal-punt li jintużaw għall-għan ta’ trażmissjoni tas-sinjali, networks użati għax-xandir bir-radju u bit-televiżjoni, u networks tat-televiżjoni bil-kejbil, irrispettivament mit-tip ta’ informazzjoni mwassla;
[…]
(ċ) ‘sevizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi’: tfisser servizz normalment provdut bi ħlas li jikkonsisti kollu kemm hu jew fil-parti l-kbira tiegħu fit-twassil ta’ sinjali fuq networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, inklużi servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet u servizzi ta’ trasmissjoni f’servizzi wżati għax-xandir, iżda esklużi servizzi li jipprovdu, b’eżerċizzu ta’ kontroll editorjali fuq, kontenut trasmess bl-użu ta’ networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u servizzi; ma jinkludix servizzi tas-soċjeta ta’ l-informazzjoni, kif definiti f’Artikolu 1 tad-Direttiva 98/34/KE [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat‑22 ta’ Ġunju 1998, li tistabbilixxi proċedura għall-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam ta’ l-istandards u tar-Regolamenti Tekniċi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 20, p. 337), kif emendata bid-Direttiva 98/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal‑20 ta’ Lulju 1998 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 21, p. 8)], li ma jikkonsistux kollha kemm huma jew fil-parti l-kbira tagħhom għat-twassil ta’ sinjali b’networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi;
[…]”
9        L-Artikolu 8 tad-Direttiva Qafas kien jipprovdi:
“1.      L-Istati Membri għandhom jassiguraw li fit-twettieq tax-xogħlijiet regolatorji speċifikati f’din id-Direttiva u fid-Direttivi Speċifiċi, l-awtoritajiet nazzjonali regolatorji jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa li huma mmirati lejn il-ksib tal-miri stipulati fil-paragrafi 2, 3 u 4. Dawk il-miżuri għandhom ikunu proporzjonati ma’ dawk il-miri.
[…]
L-awtoritajiet nazzjonali regolatorji skond il-kompetenzi tagħhom biex jassigura l-implimentazzjoni tal-politika mmirata lejn il-promozzjoni tad-diversità kulturali u lingwistika, kif ukoll tal-pluraliżmu fil-midja.
2.      L-awtoritajiet nazzjonali regolatorji għandhom jippromwovu l-kompetizzjoni fil-provista tan-networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u faċilitajiet assoċjati u servizzi billi fost ħwejjeġ oħra:
(a)      jiżguraw li l-utenti, inklużi l-utenti b’diżabbiltà, l-utenti anzjani, u l-utenti bi bżonnijiet speċjali jieħdu l-benefiċċju massimu f’termini ta’ għażla, prezz, u kwalità;
[...]
(d)      jinkoraġġixxu l-użu effiċjenti u jassiguraw l-amministrazzjoni effettiva tal-frekwenzi tar-radju u r-riżorsi tan-numerazzjoni.
[…]”
10      Skont l-Artikolu 9(1) ta’ din id-direttiva:
“B’kont debitu meħud tal-fatt li l-frekwenzi tar-radju huma beni pubbliċi li għandhom valur soċjali, kulturali u ekonomiku importanti, l-Istati Membri għandhom jiżguraw il-ġestjoni effettiva ta’ frekwenzi tar-radju għal servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika fit-territorju tagħhom skont l-Artikolu 8 u 8a. Huma għandhom jiżguraw li l-allokazzjoni tal-ispettur użat għal servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika u l-ħruġ ta’ awtorizzazzjonijiet ġenerali jew drittijiet individwali ta’ użu ta’ tali frekwenzi tar-radju minn awtoritajiet nazzjonali kompetenti huma bbażati fuq kriterji oġġettivi, trasparenti, mhux diskriminatorji u proporzjonati.
[…]”
3.      Id-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni
11      L-Artikolu 4 tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni jipprevedi:
“Mingħajr preġudizzju għal kriterji u proċeduri speċifiċi adottati mill-Istati Membri biex jagħtu drittijiet ta’ l-użu tal-frekwenzi tar-radju lil min jipprovdi s-servizzi tal-kontenut tax-xandir tar-radju jew tat-televiżjoni bil-ħsieb li jfittxu għanijiet ta’ interess ġenerali konformi mal-liġi tal-Komunità:
1.      L-Istati Membri m’għandhomx jagħtu drittijiet esklussivi jew speċjali ta’ l-użu tal-frekwenzi tar-radju għall-provvediment tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi;
2.      L-assenjament tal-frekwenzi tar-radju għas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi għandhom ikunu bbażati fuq kriterji oġġettivi, trasparenti, mhux diskriminatorji u proporzjonali.”
4.      Id-Direttiva 2018/1972
12      Skont il-premessa 1 tad-Direttiva 2018/1972:
“Id-Direttivi [2002/20 u 2002/21] ġew emendati sostanzjalment. Ladarba għandhom isiru emendi ulterjuri, dawn id-Direttivi jenħtieġ li jerġgħu jiġu formulati fl-interessi taċ-ċarezza.”
13      Il-punt 4 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2018/1972 huwa fformulat kif ġej:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
(4)      ‘servizz tal-komunikazzjonijiet elettroniċi’ tfisser servizz li normalment jingħata bi ħlas permezz ta’ netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, li jinkludi, esklużi s-servizzi li jipprovdu, jew jeżerċitaw kontroll editorjali fuq, kontenut trażmess b’servizzi u netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, it-tipi ta’ servizzi li ġejjin:
(a)      ‘servizz ta’ aċċess għall-internet’ […];
(b)      servizz ta’ komunikazzjonijiet interpersonali; u
(c)      servizzi li jikkonsistu għalkollox jew parzjalment mit-twassil tas-sinjali bħas-servizzi ta’ trażmissjoni li jintużaw għall-forniment ta’ servizzi minn magna għal magna u għax-xandir”
14      L-Artikolu 45 ta’ din id-direttiva jipprevedi:
“1.      B’kont debitu meħud tal-fatt li l-ispektrum tar-radju huwa beni pubbliku li għandu valur soċjali, kulturali u ekonomiku importanti, l-Istati Membri għandhom jiżguraw il-ġestjoni effettiva tal-ispektrum tar-radju għal netwerks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi fit-territorju tagħhom skont l-Artikoli 3 u 4. Huma għandhom jiżguraw li l-allokazzjoni, il-ħruġ ta’ awtorizzazzjonijiet ġenerali, u l-għoti ta’ drittijiet individwali, ta’ użu għall-ispektrum tar-radju għal netwerks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi minn awtoritajiet kompetenti jkunu bbażati fuq kriterji oġġettivi, trasparenti, li jiffavorixxu l-kompetittività, nondiskriminatorji u proporzjonati.
[…]
2.      L-Istati Membri għandhom jippromwovu l-armonizzazzjoni tal-użu tal-ispektrum tar-radju minn netwerks u servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi mal-Unjoni [Ewropea] kollha, b’konsistenza mal-ħtieġa li jkun żgurat l-użu effettiv u effiċjenti tiegħu fi tfittxija għal benefiċċji għall-konsumatur bħal kompetizzjoni, ekonomiji ta’ skala u interoperabbiltà ta’ netwerks u servizzi. Waqt li jagħmlu dan, huma għandhom jaġixxu skont l-Artikolu 4 ta’ din id-Direttiva u d-Deċiżjoni Nru 676/2002/KE [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑7 ta’ Marzu 2002 dwar qafas regolatorju għall-politika dwar l-ispettru tar-radju fil-Komunità Ewropea (Deċiżjoni dwar l-Isprettri tar-radju) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13 Vol. 29, p. 317 u rettifika fil-ĠU 2018, L 243, p. 21)] fost l-oħrajn billi:
[…]
(c)      jiżguraw il-prevedibbiltà u l-konsistenza fl-għoti, it-tiġdid, l-emendar, il-limitazzjoni u l-irtirar tad-drittijiet ta’ użu għall-ispektrum tar-radju sabiex jiġu promossi investimenti fit-tul;
[…]
(g)      japplikaw regoli għall-għoti, għat-trasferiment, għat-tiġdid, għall-modifikazzjoni u għall-irtirar tad-drittijiet ta’ użu għall-ispektrum tar-radju li jkunu stabbiliti b’mod ċar u trasparenti sabiex tiġi ggarantita ċ-ċertezza, il-konsistenza u l-prevedibbiltà regolatorji;
[…]”
15      L-Artikolu 48(3) tal-imsemmija direttiva jipprovdi li:
“Tista’ tapplika eċċezzjoni għar-rekwiżit ta’ proċeduri miftuħa fejn l-għoti ta’ drittijiet individwali tal-użu għall-ispektrum tar-radju lill-fornituri ta’ servizzi ta’ kontenut għax-xandir fuq ir-radju jew it-televiżjoni huwa meħtieġ biex jintlaħaq l-għan ta’ interess ġenerali kif definit mill-Istati Membri skont il-liġi tal-Unjoni.”
16      L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 124(1) tal-istess direttiva huwa fformulat kif ġej:
“L-Istati Membri għandhom jadottaw u jippubblikaw, sal‑21 ta’ Diċembru 2020, il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex ikunu konformi ma’ din id-Direttiva. Huma għandhom jikkomunikaw minnufih it-test ta’ dawk il-miżuri lill-Kummissjoni.”
17      Skont l-Artikolu 125 tad-Direttiva 2018/1972:
“Id-Direttivi [2002/20 u 2002/21] huma mħassra b’effett mill‑21 ta’ Diċembru 2020, mingħajr preġudizzju għall-obbligi tal-Istati Membri relatati mal-limiti ta’ żmien għat-traspożizzjoni fil-liġi nazzjonali u d-dati ta’ applikazzjoni tad-Direttivi msemmija fl-Anness XII, Parti B.
[…]
Ir-referenzi għad-Direttivi mħassra għandhom jinftiehmu bħala referenzi għal din id-Direttiva u għandhom jinqraw skont it-tabella ta’ korrelazzjoni fl-Anness XIII.”
B.      Id-dritt Ungeriż
18      L-Artikolu 22(8) tal-Liġi dwar il-Media, fil-verżjoni tagħha applikabbli għad-data tal-adozzjoni tad-deċiżjonijiet tal-Kunsill tal-Media
Nri 354/2017 (IV. 19. (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Nru 354/2017”) u 1224/2017 (XI.  14.) (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Nru 1224/2017”) kien jipprevedi:
“Il-fornituri ta’ servizzi tal-media huma obbligati li kull xahar jipprovdu lill-Kunsill tal-Media b’data li tippermetti monitoraġġ tal-konformità tal-kwoti tax-xandir. […]”
19      L-Artikolu 22(8) tal-Liġi dwar il-Media, fil-verżjoni tagħha attwalment fis-seħħ, jipprovdi:
“Kull xahar, il-fornituri ta’ servizzi tal-media lineari għandhom, mhux iktar tard mill-aħħar jum tax-xahar wara x-xahar inkwistjoni, u mhux iktar tard mill‑31 ta’ Jannar tas-sena ta’ wara s-sena ta’ referenza għall-fornituri ta’ servizzi tal-media fuq talba, jipprovdu data lill-Kunsill tal-Media li tippermetti l-monitoraġġ tal-konformità mal-kwoti tax-xandir. [...]”
20      L-Artikolu 48 ta’ din il-liġi huwa fformulat kif ġej:
“1.      Sakemm ma jkunx previst mod ieħor f’din il-liġi, servizz tal-media lineari analogu li juża riżorsi limitati miżmuma mill-Istat jista’ jiġi pprovdut abbażi ta’ kuntratt amministrattiv mogħti fil-kuntest ta’ sejħa għal offerti mnedija u organizzata mill-Kunsill tal-Media.
[…]
5.      Id-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media lineari analogi bl-użu ta’ riżorsi limitati tal-Istat għandu perijodu massimu ta’ validità ta’ għaxar snin f’dak li jirrigwarda x-xandir u ta’ għaxar snin f’dak li jirrigwarda s-servizzi ta’ media awdjoviżiva; meta jiskadi, dan jista’ jiġġedded darba mingħajr sejħa għall-offerti, fuq l-inizjattiva tal-fornitur ta’ servizzi tal-media, għal perijodu massimu ta’ seba’ snin, bil-kundizzjoni li l-kuntratti għall-provvista ta’ servizzi tal-media awdjoviżiva jiskadu fid-data prevista fl-Artikolu 38(1) tal-a műsorterjesztés és a digitális átállás szabályairól szóló 2007. évi LXXIV. Törvény [(il-Liġi Nru LXXIV tal‑2007 dwar ir-Regoli tax-Xandir u t-Tranżizzjoni Diġitali) (Magyar Közlöny 2007/80.)].
[...] L-inizjattiva tat-tiġdid għandha tiġi nnotifikata lill-Kunsill tal-Media erbatax‑il xahar qabel id-data ta’ skadenza. F’każ ta’ nuqqas ta’ konformità ma’ dan il-limitu ta’ żmien, ma għandu jingħata l-ebda tiġdid. Fil-kuntest tal-eżerċizzju tad-drittijiet għall-proprjetà f’isem l-Istat, il-Kunsill tal-Media għandu jinforma lill-fornitur tas-servizzi tal-media bit-tiġdid tad-dritt inkwistjoni, jew bil-fatt li ma jkunx biħsiebu jġeddu, mhux qabel sitt xhur u mhux iktar tard minn erba’ xhur qabel l-iskadenza tad-drittijiet. Il-fornitur ta’ servizzi tal-media ma għandux ikun intitolat li jġedded id-dritt li jipprovdi servizzi tal-media, u l-inizjattiva intiża għal dan it-tiġdid ma tinvolvi l-ebda obbligu għall-Kunsill tal-Media li jikkonkludi kuntratt.
[….]
7.      Id-dritt ma jistax jiġġedded:
(a)      jekk, permezz ta’ deċiżjoni finali tal-Kunsill tal-Media, il-fornitur ta’ servizzi tal-media jkun instab ħati ta’ ksur repetut jew serju tal-kuntratt jew tad-dispożizzjonijiet tal-a sajtószabadságról és a médiatartalmak alapvető szabályairól szóló 2010. évi CIV. törvény [(il-Liġi Nru CIV tal‑2010 dwar il-Libertà tal-Istampa u r-Regoli Fundamentali dwar il-Kontenut tal-Media) (Magyar Közlöny 2010/170., (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-Libertà tal-Istampa”)] jew ta’ din il-liġi, jew
(b)      jekk, meta tiġi introdotta jew skrutinizzata l-inizjattiva, il-fornitur tas-servizzi tal-media jkollu xi tariffa dwar is-servizzi tal-media li ma tkunx tħallset.
[...]”
21      L-Artikolu 55(1) tal-Liġi dwar il-Media jipprovdi:
“Tista’ tipparteċipa fil-proċedura ta’ sejħa għall-offerti kwalunkwe impriża:
(a)      li ma huwa suġġett għal ebda dejn dovut għal iktar minn sittin jum fil-qasam doganali jew bħala kontribuzzjonijiet għas-sigurtà soċjali, ta’ ebda dejn fiskali dovut li jinsab fir-reġistri tal-awtorità tat-taxxa ċentrali, u lanqas ta’ xi obbligu ta’ ħlas dovut fil-konfront ta’ fond tal-Istat speċjalizzat, sakemm il-kreditur ma jkunx ta sospensjoni bil-miktub tal-ħlas;
(b)      li ma jkunx is-suġġett ta’ proċedura ta’ falliment, ta’ stralċ minħabba waqfien ta’ ħlas jew ta’ stralċ volontarju jew ta’ xi proċedura oħra intiża għax-xoljiment tiegħu, u
(c)      li ma kinitx is-suġġett, matul il-ħames snin qabel il-pubblikazzjoni tas-sejħa għall-offerti,
(ca)      ta’ ebda deċiżjoni amministrattiva finali li tikkonstata reat serju li jirriżulta f’nuqqas ta’ osservanza tal-kuntratt amministrattiv, jew
(cb)      ta’ ebda xoljiment tal-kuntratt amministrattiv tagħha mill-Kunsill tal-Media;
(d)      li ma għandu l-ebda dejn dovut lejn il-Kunsill Mezzi ta’ Komunikazzjoni.”
22      L-Artikolu 59 ta’ din il-liġi jipprevedi li:
“1.      Waqt l-eżami tal-validità materjali tal-offerta, il-Kunsill tal-Media għandu jevalwa l-offerta ppreżentata mill-offerent irreġistrat għas-sejħa għal offerti kollha kemm hi u fir-rigward ta’ kull wieħed mill-elementi tagħha u jeżamina l-fondatezza tagħha.
[…]
3.      L-offerta tkun ivvizzjata b’invalidità materjali
[…]
(c)      jekk, minħabba n-nuqqas ta’ bażi tagħha, l-offerta ma tkunx xierqa sabiex jintlaħqu l-għanijiet iddefiniti f’din il-liġi jew fis-sejħa għal offerti, jew
[…]”
23      Skont l-Artikolu 63 tal-imsemmija liġi:
“1.      Meta d-deċiżjoni msemmija fl-Artikolu 62(1)(b) tiġi nnotifikata lill-offerent iddikjarat rebbieħ tal-kuntratt, il-Kunsill tal-Media għandu jibda proċedura amministrattiva ex officio bl-għan li jikkonkludi kuntratt amministrattiv miegħu. It-terminu għall-ipproċessar ta’ din il-proċedura amministrattiva huwa ta’erbgħa u ħamsin jum.
[…]
12.      Il-fornitur ta’ servizzi tal-media għandu d-dritt u l-obbligu li jxandar programmi skont it-termini tal-kuntratt amministrattiv, billi juża n-network, it-tagħmir u l-faċilitajiet tiegħu stess jew billi jirrikorri għas-servizzi (tax-xandir) ta’ fornitur ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi. Awtorizzazzjoni għall-provvista ta’ servizzi ta’ telekomunikazzjoni ma hijiex neċessarja għal attivitajiet ta’ xandir u distribuzzjoni mwettqa mill-fornitur ta’ servizzi tal-media permezz tat-tagħmir tiegħu stess, mingħajr preġudizzju għall-awtorizzazzjonijiet li għandhom jinkisbu skont liġijiet jew regolamenti oħra.
[…]”
24      L-Artikolu 65 tal-Liġi dwar il-Media jipprovdi:
“1.      Fuq talba, il-Kunsill tal-Media jista’, fid-dawl ta’ kunsiderazzjonijiet relatati mas-suq u l-politika tal-media, jikkonkludi kuntratt amministrattiv temporanju ta’ mhux iktar minn 180 jum għall-isfruttament tal-possibbiltà ta’ provvista ta’ servizzi tal-media:
[….]
(c)      fejn [in-Nemzeti Média- és Hírközlési Hatóság (l-Awtorità Nazzjonali tal-Komunikazzjonijiet u tal-Media, l-Ungerija) (iktar
’il quddiem in-“NMHH”)], turi li huwa possibbli li jiġu pprovduti s-servizzi tal-media mingħajr ma tiġi kkawżata interferenza lil ħaddieħor u mingħajr ma jinkisru l-istandards internazzjonali.
[…]
11.      Jekk id-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media tar-radju lineari jiskadi wara li jkun diġà ġie mġedded darba mill-Kunsill tal-Media, u meta l-proċedura tas-sejħa għall-offerti dwar il-possibbiltà li jiġu pprovduti servizzi tal-media tkun diġà tnediet, il-Kunsill tal-Media jista’, possibbilment anki f’diversi okkażjonijiet, jikkonkludi mal-fornitur tas-servizzi tal-media li qabel kien id-detentur tad-dritt, u fuq talba tiegħu, kuntratt amministrattiv temporanju ta’ mhux iktar minn 60 jum. Abbażi ta’ dan il-paragrafu, kuntratt amministrattiv temporanju jista’ jiġi konkluż biss sal-għeluq tal-proċedura ta’ sejħa għall-offerti jew, jekk id-digriet li jtemm il-proċedura ta’ sejħa għall-offerti jkun is-suġġett ta’ rikors amministrattiv, sakemm il-kawża tkun ġiet deċiża definittivament. Il-kuntratt amministrattiv temporanju jintemm fid-data tal-konklużjoni tal-kuntratt amministrattiv mal-offerent magħżul.
[…]”
25      L-Artikolu 66(4) ta’ din il-liġi jipprovdi li:
“Is-servizz tal-medja Komunitarja lineari:
[…]
(g)      jippreżenta programmi li jissodisfaw l-għanijiet ta’ servizz pubbliku msemmija fl-Artikolu 83 għal aktar minn żewġ terzi tal-ħin ta’ xandir fil-ġimgħa tiegħu, inklużi programmi ta’ informazzjoni dwar il-komunità kkonċernata, programmi ta’ informazzjoni politika, programmi kulturali u kontenut ieħor simili li ma humiex prinċipalment intiżi għal komunità partikolari,
(h)      jiddedika, fil-każ ta’ servizz ta’ media tar-radju, mill-inqas ħamsin fil-mija tal-ħin ta’ xandir annwali tiegħu intiż għal programmi mużikali għall-preżentazzjoni ta’ programmi mużikali Ungeriżi.”
26      L-Artikolu 185 tal-imsemmija liġi huwa fformulat kif ġej:
“1.      Il-Kunsill tal-Media jew l-Uffiċċju [tan-NMHH, (iktar
’il quddiem l-“Uffiċċju”)] jistgħu japplikaw konsegwenzi legali għall-awturi ta’ ksur tar-regoli dwar l-amministrazzjoni tal-media, skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 186 sa 189.
2.      Meta japplikaw il-konsegwenzi legali, il-Kunsill tal-Media u l-Uffiċċju għandhom jaġixxu b’osservanza tal-prinċipju ta’ trattament ugwali, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-prinċipji ta’ progressività u ta’ proporzjonalità; huma japplikaw il-prinċipju ta’ progressività skont il-gravità u n-natura repetuta tal-ksur u jimponu konsegwenza legali li tkun proporzjonata fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari kollha u tal-għan imfittex minn din il-konsegwenza.
[…]”
27      L-Artikolu 187 tal-istess liġi jipprevedi:
“1.      F’każ ta’ ksur repetut, il-Kunsill tal-Media u l-Uffiċċju jimponu multa li tista’ tammonta sa 2 000 000 [forint Ungeriż (HUF) (madwar EUR 5 240)] fuq il-persuna responsabbli għall-entità li wettqet il-ksur, skont il-gravità u n-natura tal-ksur kif ukoll skont il-partikolaritajiet tal-każ inkwistjoni.
2.      Il-Kunsill tal-Media u l-Uffiċċju għandhom jiddeterminaw il-konsegwenza legali billi jieħdu inkunsiderazzjoni, minbarra l-kriterji ta’ evalwazzjoni previsti mill-a közigazgatási szabályszegések szankcióiról szóló 2017. évi CXXV. törvény [(il-Liġi Nru CXXV tal‑2017 dwar is-Sanzjonijiet Applikabbli fil-Każ ta’ Ksur Amministrattiv) [(Magyar Közlöny 2017/171.)], u skont in-natura tal-ksur, il-gravità u l-kontinwità tal-ksur, il-ħsara għall-interessi u għad-drittijiet tal-personalità li jkun irriżulta mill-ksur, u l-effett tal-ksur fuq is-suq.
[...]
5.      “Għall-finijiet tal-paragrafi (1) sa (4), ksur għandu jitqies bħala repetut meta l-persuna li twettaq il-ksur tirriproduċi, f’terminu ta’ 365 jum, l-istess aġir illegali - li jaqa’ taħt l-istess bażi legali, l-istess dispożizzjoni ġuridika u l-istess qasam - bħal dak ikkonstatat permezz ta’ deċiżjoni amministrattiva definittiva, bl-eċċezzjoni tal-ksur minuri. Fil-każ ta’ ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 20 u 21, tal-Artikolu 22(2), tal-Artikolu 22(3), tal-Artikolu 22(5) u tal-Artikolu 22(6), ksur jitqies bħala repetut meta l--persuna li twettaq il-ksur tirriproduċi, f’terminu ta’ tliet snin, l-istess aġir illegali — li jaqa’ taħt l-istess bażi legali, l-istess dispożizzjoni legali u l-istess qasam — bħal dak ikkonstatat permezz ta’ deċiżjoni amministrattiva finali, bl-eċċezzjoni tal-ksur minuri.
[…]”
28      L-Artikolu 187(4) tal-Liġi dwar il-Media, fil-verżjoni tagħha applikabbli fid-data tal-adozzjoni tad-Deċiżjonijiet Nri 354/2017 u 1224/2017, kien jipprovdi:
“Għall-finijiet tal-paragrafi (1) sa (3), ksur għandu jitqies bħala repetut meta l-persuna li twettaq il-ksur tirriproduċi, f’terminu ta’ 365 jum, l-istess aġir illegali - li jaqa’ taħt l-istess bażi legali, l-istess dispożizzjoni ġuridika u l-istess qasam - bħal dak ikkonstatat permezz ta’ deċiżjoni amministrattiva definittiva, bl-eċċezzjoni tal-ksur minuri”. Fil-każ ta’ ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 20 u 21, tal-Artikolu 22(2), tal-Artikolu 22(3), tal-Artikolu 22(5) u tal-Artikolu 22(6), ksur jitqies bħala repetut meta l-persuna li twettaq il-ksur tirriproduċi, f’terminu ta’ tliet snin, l-istess aġir illegali — li jaqa’ taħt l-istess bażi legali, l-istess dispożizzjoni legali u l-istess qasam — bħal dak ikkonstatat permezz ta’ deċiżjoni amministrattiva finali.”
II.    Il-fatti li wasslu għall-kawża
29      Klubrádió huwa stazzjon tar-radju kummerċjali Ungeriż li, sa mis-sena 1999, kien ixandar ix-xandiriet tiegħu fuq il-frekwenza 95.3 MHz fiż-żona ta’ xandir ta’ Budapest (l-Ungerija).
30      Fit‑13 ta’ Frar 2014, il-Kunsill tal-Media u Klubrádió temmew il-kuntratt ta’ xandir relatat ma’ din il-frekwenza u kkonkludew kuntratt dwar id-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media fuq il-frekwenza 92.9 MHz, fiż-żona ta’ xandir ta’ Budapest (iktar’ il quddiem il-“frekwenza 92.9 MHz”), għall-perijodu mill‑14 ta’ Frar 2014 sal‑14 ta’ Frar 2021 (iktar ’il quddiem il-“kuntratt ta’ xandir ta’ Klubrádió”). Dan l-aħħar kuntratt kien jista’ jiġġedded għal perijodu ta’ ħames snin.
31      Fit‑8 ta’ Novembru 2019, Klubrádió talab li l-kuntratt tiegħu jiġġedded skont l-Artikolu 48(5) tal-Att dwar il-Media.
32      Permezz tad-Deċiżjoni Nru 830/2020 (IX. 8), tat‑8 ta’ Settembru 2020, il-Kunsill tal-Medja rrifjuta li jilqa’ din it-talba (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni ta’ rifjut”).
33      Il-Kunsill tal-Media bbaża ruħu fuq il-fatt li, fid-Deċiżjoni Nru 1224/2017 tiegħu, huwa kien ikkonstata li Klubrádió kien kiser l-obbligu li kull xahar jipprovdi l-informazzjoni dwar il-kwoti ta’ xandir, previst fl-Artikolu 22(8) tal-Liġi dwar il-Media (iktar ’il quddiem l-“obbligu ta’ trażmissjoni tad-data dwar il-kwoti tax-xandir”), li dan il-ksur ma kienx minuri u li, skont l-Artikolu 187(4) ta’ din il-liġi, fil-verżjoni tagħha applikabbli fid-data ta’ din id-deċiżjoni, l-imsemmi ksur kien ġie rrepetut, peress li dan l-istazzjon tar-radju kien diġà kiser dan l-obbligu f’terminu ta’ 365 jum, kif kien diġà kkonstata l-Kunsill tal-Media fid-Deċiżjoni Nru 354/2017 tiegħu. Għaldaqstant, il-Kunsill tal-Media kkonkluda li, skont l-Artikolu 48(7) tal-imsemmija liġi, il-kuntratt ta’ xandir ta’ Klubrádió ma setax jiġġedded.
34      Fl‑4 ta’ Novembru 2020, il-Kunsill tal-Media ppubblika s-sejħa għal offerti dwar l-użu tal-possibbiltà li jiġu pprovduti servizzi tal-media fuq il-frekwenza ta’ 92.9 MHz (iktar ’il quddiem is-“sejħa għal offerti kontenzjuża”). Klubrádió u żewġ fornituri oħra ta’ servizzi tal-media, jiġifieri Közösségi Rádiózásért Egyesület u LBK Médiaszogáltató 2020 Kft, ippreżentaw is-sottomissjoni tagħhom għal din is-sejħa għal offerti.
35      Permezz ta’ żewġ deċiżjonijiet tat‑22 ta’ Diċembru 2020, il-Kunsill tal-Media kkonstata li s-sottomissjonijiet
ippreżentati minn dawn iż-żewġ fornituri tal-aħħar kienu vvizzjati b’invalidità formali.
36      Barra minn hekk, permezz tad-Deċiżjoni Nru 180/2021 (III. 10.), tal‑10 ta’ Marzu 2021, il-Kunsill tal-Media kkonstata li s-sottomissjoni ta’ Klubrádió kienet ivvizzjata b’invalidità materjali u, għaldaqstant, iddikjara s-sejħa għal offerti kontenzjuża kienet mingħajr suċċess (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni ta’ invalidità”).
37      Din id-deċiżjoni kienet ibbażata fuq tliet motivi, jiġifieri, l-ewwel nett, l-assenza ta’ deskrizzjoni, fil-punt III.3 tal-formola, ippreżentata minn Klubrádió fl-offerta tiegħu, ta’ xandira inkluża fl-iskeda ta’ programmazzjoni ta’ kull ġimgħa li tinsab fil-punt III.2 ta’ din il-formola, it-tieni nett, l-eżistenza, meta mqabbla ma’ xandira oħra, ta’ differenza ta’ ħames minuti bejn it-tul indikat fil-punt III.2 tal-imsemmija formola u dak imsemmi fil-punt III.3 tal-istess formola kif ukoll, it-tielet nett, l-eżistenza ta’ ekwità negattiva fil-kontijiet ta’ dan tal-aħħar matul il-ħames snin ta’ qabel id-data tal-preżentata tas-sottomissjoni tiegħu u l-impossibbiltà, għal dan l-istazzjon tar-radju, li jkopri l-ispejjeż tiegħu bid-dħul mill-bejgħ nett tiegħu biss.
38      Skont il-Kunsill tal-Media, konformement mal-Liġi dwar il-Media u mar-regoli tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, in-nuqqasijiet li jikkonċernaw l-iskeda ta’ programmazzjoni ma setgħux jiġu rregolarizzati wara d-data tal-preżentata ta’ din is-sottomissjoni. Fir-rigward tal-eżistenza ta’ ekwità negattiva, tali ċirkustanza ma tippermettix li jintlaħaq l-għan imsemmi fil-punt 1.2 tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, jiġifieri li tiġi żgurata l-preżenza fis-swieq tal-media ta’ stazzjon tar-radju li jkun stabbli u prevedibbli fl-operat tiegħu.
39      Fit‑30 ta’ Marzu 2021, il-Kunsill tal-Media u Közösségi Rádiózásért Egyesület ikkonkludew, skont l-Artikolu 65 tal-Liġi dwar il-Media, kuntratt amministrattiv temporanju għall-finijiet tal-operat tal-frekwenza 92.9 MHz matul il-perijodu ta’ bejn it‑3 ta’ Mejju u d‑29 ta’ Ottubru 2021.
40      Kemm id-deċiżjoni ta’ rifjut kif ukoll id-deċiżjoni ta’ invalidità (iktar ’il quddiem, flimkien, id-“deċiżjonijiet kontenzjużi”) ġew ikkontestati quddiem qorti minn Klubrádió. Kull waħda minn dawn id-deċiżjonijiet ġiet ikkonfermata, qabelxejn, mill-Fővárosi Törvényszék (il-Qorti tal-Belt ta’ Budapest, l-Ungerija), u sussegwentement, mill-Kúria (il-Qorti Suprema, l-Ungerija). Barra minn hekk, Klubrádió adixxa lill-Alkotmánybíróság (il-Qorti Kostituzzjonali, l-Ungerija) b’eċċezzjoni ta’ antikostituzzjonalità, li ġiet miċħuda minn din il-qorti tal-aħħar.
III. Il‑proċedura prekontenzjuża u l‑proċedura quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja
41      Fit‑22 ta’ Ottubru 2020, il-Kummissjoni bagħtet ittra lill-awtoritajiet Ungeriżi sabiex tikseb kjarifiki dwar ir-raġunijiet li fuqhom kienet ibbażata d-deċiżjoni ta’ rifjut u dwar il-leġiżlazzjoni Ungeriża applikabbli.
42      Bi tweġiba għal din l-ittra, fit‑12 ta’ Novembru 2020, il-Presidenta tan-NMHH indikat li l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media ma jagħti lill-Kunsill tal-Media l-ebda marġni ta’ diskrezzjoni li jippermettilu jeżamina, meta jevalwa talba għat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media, jekk dan id-dritt jistax jiġġedded f’każ ta’ ksur inqas serju, iżda repetut. Hija ppreċiżat li, konformement mad-dispożizzjonijiet ta’ din il-liġi, meta jiġi kkonstatat, permezz ta’ deċiżjoni definittiva tal-Kunsill tal-Media, li l-fornitur ikkonċernat ikun wettaq ksur repetut jew ksur serju, l-imsemmi dritt ma jistax jiġġedded.
43      Fit‑12 ta’ Frar 2021, il-Kummissjoni bagħtet ittra oħra lill-awtoritajiet Ungeriżi, li fiha esprimiet it-tħassib tagħha dwar id-dewmien fl-allokazzjoni tal-frekwenzi tar-radju għal finijiet ta’ xandir u l-kwistjoni dwar jekk id-deċiżjoni ta’ rifjut kinitx konformi mad-dritt tal-Unjoni, moqri fid-dawl tad-dritt għal-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni stabbilit fl-Artikolu 11 tal-Karta.
44      Bi tweġiba għal din l-ittra, fid‑19 ta’ Frar 2021, il-Presidenta tan-NMHH indikat li ma kienet teżisti ebda possibbiltà legali għal Klubrádió, fis-sitwazzjoni inkwistjoni, li jipprovdi servizzi tal-media fuq bażi temporanja. Barra minn hekk, hija tenniet l-ispjegazzjonijiet li kienu jinsabu fit-tweġiba tagħha tat‑12 ta’ Novembru 2020.
45      Fid‑9 ta’ Ġunju 2021, peress li qieset li d-deċiżjonijiet kontenzjużi u r-regoli nazzjonali li servew bħala bażi għall-adozzjoni tagħhom kienu jikkostitwixxu ksur ta’ diversi dispożizzjonijiet tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi u tal-Artikolu 11 tal-Karta, il-Kummissjoni bagħtet ittra ta’ intimazzjoni lill-Ungerija.
46      L-Ungerija wieġbet għal din l-ittra permezz ta’ ittra tad‑9 ta’ Awwissu 2021, li fiha hija sostniet li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni u l-eżitu taż-żewġ proċeduri amministrattivi mibdija abbażi ta’ din il-leġiżlazzjoni ma kinux imorru kontra d-dritt tal-Unjoni.
47      Fil‑21 ta’ Diċembru 2021, il-Kummissjoni ħarġet opinjoni motivata li fiha, fl-ewwel lok, hija qieset li l-Ungerija kienet naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 5, 7 u 10 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni, l-Artikolu 5(2) u l-Artikolu 9 tad-Direttiva Qafas, il-prinċipji ta’ proporzjonalità, ta’ nondiskriminazzjoni u ta’ kooperazzjoni leali, kif ukoll tal-Artikolu 11 tal-Karta. Dawn in-nuqqasijiet kienu jirriżultaw, l-ewwel nett, mill-adozzjoni, mill-Kunsill tal-Media, tad-deċiżjoni ta’ rifjut, it-tieni nett, fil-każ fejn l-interpretazzjoni tad-dritt Ungeriż adottata mill-Kunsill tal-Media tkun korretta, mill-adozzjoni ta’ liġi li, fil-każ ta’ ksur repetut, teskludi awtomatikament it-tiġdid tad-drittijiet ta’ użu tal-ispettru tar-radju, anki meta l-ksur inkwistjoni ma jkunx ta’ gravità partikolari u jkun ta’ natura purament formali, it-tielet nett, mill-assenza ta’ trażmissjoni tad-data mitluba mill-Kummissjoni sabiex jiġi ddeterminat jekk iċ-ċaħda tat-talba għal tiġdid imressqa minn Klubrádió kinitx konformi mal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni u, ir-raba’ nett, mill-impossibbiltà li tirriżulta minn dan, b’mod diskriminatorju u sproporzjonat, għal-imsemmi stazzjon tar-radju li jkompli l-attività tiegħu fil-qasam tax-xandir.
48      Fit-tieni lok, il-Kummissjoni qieset li billi, minħabba, l-ewwel nett, l-assenza ta’ deċiżjoni, fit-terminu ta’ sitt ġimgħat previst mid-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, dwar it-talba ta’ Klubrádió intiża għat-tiġdid tad-drittijiet tiegħu ta’ użu tal-ispettru tar-radju, it-tieni nett, l-assenza ta’ organizzazzjoni ta’ proċedura għall-finijiet tal-allokazzjoni tal-frekwenza tar-radju użata preċedentement minn Klubrádió fi żmien xieraq sabiex tippermetti l-adozzjoni ta’ deċiżjoni qabel l-iskadenza tad-drittijiet ta’ użu ta’ Klubrádió u, it-tielet nett, is-sospensjoni tal-proċedura ta’ allokazzjoni minħabba li Klubrádió kien eżerċita d-dritt tiegħu għal azzjoni legali, l-Ungerija kienet kisret l-Artikoli 4, 8 u 9 tad-Direttiva Qafas, l-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u l-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba.
49      Fit-tielet lok, il-Kummissjoni affermat li, minħabba l-fatt li l-Kunsill tal-Media kien issuġġetta l-għoti tad-drittijiet ta’ użu tal-ispettru tar-radju għal kundizzjonijiet sproporzjonati, li ma kienx stabbilixxa minn qabel il-kriterji ta’ għoti ta’ dawn id-drittijiet, li ma kien ippreveda ebda marġni ta’ diskrezzjoni li jippermetti li jiġu evalwati l-gravità u r-rilevanza tal-iżbalji, li bihom setgħu jiġu vvizzjati l-fajls sottomessi mill-offerenti, li setgħu jwasslu għall-esklużjoni ta’ dawn tal-aħħar, u li kien injora l-importanza minuri tal-iżbalji li bihom kienet ivvizzjata l-offerta ppreżentata minn Klubrádió, l-Ungerija kienet kisret l-Artikolu 5(2) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, l-Artikolu 45 tad-Direttiva 2018/1972 u l-Artikolu 11 tal-Karta.
50      Fir-raba’ lok, il-Kummissjoni sostniet li, billi eskludiet il-possibbiltà għall-fornituri ta’ servizzi tal-media li d-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju tagħhom ma kinux ġew imġedda li jikkonkludu kuntratt amministrattiv temporanju għall-finijiet tal-użu ta’ frekwenza tar-radju, filwaqt li tat din il-possibbiltà lill-fornituri ta’ servizzi li d-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju tagħhom ikunu
diġà ġew imġedda darba, u billi ma ġġustifikatx din id-differenza fit-trattament, l-Ungerija kienet kisret l-Artikolu 45(1) tad-Direttiva 2018/1972 kif ukoll il-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ nondiskriminazzjoni.
51      Il-Kummissjoni stiednet lill-Ungerija tikkonforma ruħha mal-opinjoni motivata fi żmien xahrejn mid-data ta’ meta tirċeviha.
52      Fit‑2 ta’ Frar 2022, l-Ungerija wieġbet għal din l-opinjoni motivata, minn naħa, billi kkontestat l-applikazzjoni fil-każ ineżami tad-dispożizzjonijiet u tal-prinċipji tad-dritt tal-Unjoni invokati mill-Kummissjoni u, min-naħa l-oħra, billi sostniet li la r-regoli tad-dritt Ungeriż applikabbli u lanqas id-deċiżjonijiet kontenzjużi ma kienu jiksru d-dritt tal-Unjoni.
53      Peress li ma kinitx konvinta mir-risposta tal-Ungerija, il-Kummissjoni ddeċidiet li tippreżenta dan ir-rikors.
54      Permezz ta’ deċiżjonijiet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑17 ta’ Awwissu 2023, ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi ġew awtorizzati jintervjenu insostenn tat-talbiet tal-Kummissjoni.
IV.    Fuq ir-rikors
A.      Fuq l-applikabbiltà tad-dritt tal-Unjoni
1.      Fuq l-applikabbiltà tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi u tal-Karta
a)      L-argumenti tal-partijiet
55      L-Ungerija ssostni, fl-ewwel lok, li l-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi la japplika għad-deċiżjonijiet kontenzjużi u lanqas għall-proċeduri li taw lok għall-adozzjoni ta’ dawn id-deċiżjonijiet, minħabba li dawn il-proċeduri u dawn id-deċiżjonijiet ma jikkonċernawx l-għoti ta’ drittijiet ta’ użu ta’ frekwenzi tar-radju, iżda d-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media.
56      F’dan ir-rigward, qabelxejn, dan l-Istat Membru jinvoka l-premessa 5, l-Artikolu 1(2) u (3), kif ukoll l-Artikolu 2(a) u (ċ) tad-Direttiva Qafas, li jirriflettu d-distinzjoni bejn, minn naħa, id-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media, li jirrigwarda l-provvista ta’ kontenut u li jaqa’ taħt id-dritt tal-media, u, min-naħa l-oħra, id-dritt li jintużaw frekwenzi tar-radju, li jirrigwarda l-allokazzjoni tal-frekwenzi tar-radju b’rabta mad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media u li jaqa’ taħt ir-regoli dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi. Minn dawn id-dispożizzjonijiet jirriżulta li l-provvista ta’ servizzi tal-media u, konsegwentement, l-awtorizzazzjonijiet kif ukoll il-proċeduri relatati magħhom huma esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi.
57      F’dan il-kuntest, l-Ungerija tenfasizza li, fid-dritt Ungeriż, l-awtorizzazzjonijiet għall-provvista ta’ servizzi tal-media jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Kunsill tal-Media, u huma rregolati mil-Liġi dwar il-Media, filwaqt li l-awtorizzazzjonijiet għall-użu tal-frekwenzi tar-radju jaqgħu taħt il-kompetenza tan-NMHH u huma rregolati mill-nemzeti frekvenciafelosztásról, valamint a frekvenciasávok felhasználási szabályairól szóló 7/2015. (XI.  13.) NMHH rendelet [ir-Regolament 7/2015.
(XI. 13.) tal-Awtorità Nazzjonali tal-Media u tat-Telekomunikazzjonijiet, li jistabbilixxi r-regoli dwar l-allokazzjoni tal-frekwenzi nazzjonali u dwar l-użu tal-frekwenzi,] kif ukoll mill-a polgári frekvenciagazdálkodás egyes hatósági eljárásairól szóló 7/2012. (I. 26.) NMHH rendelet [ir-Regolament 7/2012. (I. 26.) tal-Awtorità Nazzjonali tal-Media u tat-Telekomunikazzjonijiet, dwar ċerti proċeduri ta’ ġestjoni tal-frekwenzi ċivili].
58      Il-proċeduri li jwasslu għal dawn iż-żewġ kategoriji ta’ awtorizzazzjoni huma, barra minn hekk, differenti u awtonomi.
59      Fil-fatt, fir-rigward, minn naħa, tal-proċedura li twassal għall-għoti ta’ awtorizzazzjoni sabiex jiġu pprovduti servizzi tal-media, skont il-Liġi dwar il-Media, il-Kunsill tal-Medja jniedi proċedura ta’ sejħa għal offerti, li fil-kuntest tagħha huwa jiddeċiedi biss dwar l-offerti ppreżentati bl-għan li tinkiseb il-possibbiltà li jiġu pprovduti dawn is-servizzi. Fi tmiem din il-proċedura ta’ sejħa għal offerti, il-Kunsill tal-Media jibda proċedura għall-konklużjoni ta’ kuntratt amministrattiv mal-offerent rebbieħ, li jikseb id-dritt li jipprovdi servizzi ta’ media jekk dan il-kuntratt jiġi finalment konkluż (iktar ’il quddiem il-“kuntratt ta’ xandir”). L-imsemmi kuntratt ma jinkludix dispożizzjonijiet dwar l-użu tal-frekwenzi tar-radju jew il-komunikazzjonijiet elettroniċi, peress li l-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu jkopri biss id-drittijiet u l-obbligi marbuta mad-dritt li jiġu pprovduti servizzi ta’ media.
60      Fir-rigward, min-naħa l-oħra, tal-proċedura dwar l-għoti ta’ awtorizzazzjoni ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju b’rabta mal-possibbiltà li jiġu pprovduti servizzi tal-media, konformement mar-regolamenti msemmija fil-punt 57 tas-sentenza preżenti, id-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi fil-meded ta’ frekwenzi allokati għax-xandir jistgħu jinkisbu biss minn fornitur ta’ servizzi tal-media li jkun rebaħ sejħa għal offerti mnedija mill-Kunsill tal-Media u li jkun ingħata, permezz tal-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ xandir, awtorizzazzjoni sabiex jipprovdi servizzi tal-media jew minn xandar li jkun ikkonkluda kuntratt ma’ tali fornitur ta’ servizzi. Fuq talba, in-NMHH toħroġ awtorizzazzjonijiet individwali ta’ xandir, billi teżamina biss għal dawn il-finijiet l-osservanza ta’ kundizzjonijiet tekniċi.
61      Sussegwentement, l-Ungerija tallega li l-kundizzjonijiet dwar l-awtorizzazzjonijiet għall-provvista ta’ servizzi tal-media tar-radju u r-regoli dwar il-proċeduri relatati magħhom ġew iddefiniti b’mod li jintlaħqu għanijiet ta’ interess ġenerali, bħall-promozzjoni tad-dritt għall-informazzjoni u għall-informazzjoni dwar l-affarijiet pubbliċi kif ukoll il-promozzjoni tal-kultura.
62      Issa, mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(2) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u mill-Artikolu 4 tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni jirriżulta li tali proċeduri huma esklużi mill-applikazzjoni tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi.
63      Fl-aħħar nett, l-Ungerija tenfasizza li, fl-istat attwali tad-dritt tal-Unjoni, il-kundizzjonijiet u l-proċeduri assoċjati mal-għoti ta’ drittijiet li jiġi pprovdut kontenut tar-radju jaqgħu taħt il-kompetenza esklużiva tal-Istati Membri.
64      Għaldaqstant, fil-fehma tal-Ungerija, permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tipprova twessa’ l-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni fil-qasam tal-komunikazzjonijiet elettroniċi għal kwistjonijiet dwar it-tfassil tas-sistema tal-media fl-Istati Membri, li jaqgħu taħt il-kompetenza ta’ dawn tal-aħħar.
65      Fit-tieni lok, l-Ungerija ssostni li, peress li d-deċiżjonijiet kontenzjużi u l-proċeduri li taw lok għall-adozzjoni ta’ dawn id-deċiżjonijiet ma jikkostitwixxux implimentazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Karta ma hijiex applikabbli għal dawn id-deċiżjonijiet u għal dawn il-proċeduri. Fil-kontroreplika tagħha, hija tippreċiża li, hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 51(1) tal-Karta, il-kwistjoni dwar jekk din tal-aħħar tistax tiġi invokata f’kawża partikolari tiddependi mhux miċ-ċirkustanzi u mill-kuntest speċifiċi li fihom ġew adottati l-miżuri nazzjonali inkwistjoni, iżda mill-kwistjoni dwar jekk id-dritt tal-Unjoni, f’dan il-każ il-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi, japplikax.
66      Il-Kummissjoni, fl-ewwel lok, filwaqt li tammetti li għandha ssir distinzjoni bejn il-leġiżlazzjoni dwar il-kontenut tas-servizzi tal-media u dik dwar it-trażmissjoni, issostni madankollu li d-deċiżjonijiet kontenzjużi u r-regoli nazzjonali li servew bħala bażi għall-adozzjoni tagħhom jirrigwardaw il-proċeduri li jikkonċernaw l-użu, minn Klubrádió, tal-frekwenza 92.9 Mhz u jaqgħu, għaldaqstant, taħt il-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi.
67      Fil-fatt, dan il-qafas huwa applikabbli għall-proċeduri kollha li permezz tagħhom l-Istati Membri jiggarantixxu drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju lil xandara ta’ kontenut awdjo u televiżiv. Is-sentenzi tal‑31 ta’ Jannar 2008, Centro Europa 7 (C‑380/05, EU:C:2008:59), u tas‑26 ta’ Lulju 2017, Persidera (C‑112/16, EU:C:2017:597), juru li l-imsemmi qafas huwa applikabbli għal fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi li huma simultanjament fornituri ta’ servizzi tal-media.
68      Issa, minn naħa, mill-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media jirriżulta li d-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media jinkludi d-dritt li jintuża l-ispettru tar-radju, jiġifieri frekwenzi tar-radju. Min-naħa l-oħra, minkejja li, skont l-Ungerija, fid-dritt Ungeriż, l-allokazzjoni tal-frekwenzi tar-radju ssir wara proċedura differenti minn dik li tikkonċerna l-għoti tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi ta’ media u skont leġiżlazzjoni nazzjonali differenti mil-Liġi dwar il-Media, xejn ma jindika li, f’dan il-każ, proċedura differenti mis-sejħa għal offerti kontenzjuża nbdiet sabiex jintgħażel l-operatur awtorizzat li juża l-frekwenza 92.9 MHz.
69      Barra minn hekk, l-Artikolu 5(2) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, l-istess bħall-Artikolu 48(3) tad-Direttiva 2018/1972, jipprevedi biss deroga, intiża għat-twettiq ta’ għan ta’ interess ġenerali, mill-prinċipju tal-għoti ta’ drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju permezz ta’ proċeduri miftuħa. Konsegwentement, il-proċedura għall-għoti ta’ drittijiet individwali ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju għandha, fi kwalunkwe każ, tkun oġġettiva, trasparenti, nondiskriminatorja u proporzjonata, u dan huwa kkorroborat mis-sentenza tas‑26 ta’ Lulju 2017, Persidera (C‑112/16, EU:C:2017:597).
70      Barra minn hekk, il-Kummissjoni tikkontesta l-argument tal-Ungerija li jgħid li, fl-istat attwali, id-dritt tal-Unjoni ma huwiex applikabbli għad-deċiżjonijiet kontenzjużi u għar-regoli nazzjonali li servew bħala bażi għall-adozzjoni tagħhom. Fil-fatt, minn naħa, l-allokazzjoni tal-frekwenzi tar-radju ma taqax taħt il-kompetenza esklużiva tal-Istati Membri. Min-naħa l-oħra, il-fatt li kriterji relatati mal-kontenut tas-servizzi tal-media, bħall-iskeda ta’ programmazzjoni, ġew evalwati wkoll fil-kuntest tas-sejħa għal offerti kontenzjuża ma jirrendix inapplikabbli l-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni, billi tibbaża ruħha fuq is-sentenza tat‑3 ta’ Settembru 2020, Vivendi (C‑719/18, EU:C:2020:627), tenfasizza li l-kompetenzi nazzjonali fil-qasam tar-regolamentazzjoni tal-media għandhom jiġu eżerċitati b’osservanza tad-dritt tal-Unjoni.
71      Fl-aħħar nett, l-argument tal-Ungerija li jgħid li l-Kummissjoni qiegħda tipprova testendi l-kamp ta’ applikazzjoni tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi huwa infondat peress li din l-istituzzjoni tikkontesta d-deċiżjonijiet kontenzjużi u r-regoli nazzjonali li servew bħala bażi għall-adozzjoni tagħhom biss sa fejn dawn jikkonċernaw in-networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u d-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju.
72      Fit-tieni lok, skont il-Kummissjoni, peress li, bl-adozzjoni tad-deċiżjonijiet kontenzjużi, il-Kunsill tal-Media implimenta regoli tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi, huwa kien obbligat josserva l-Karta u, b’mod partikolari, id-dritt għal-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni stabbilit fl-Artikolu 11 tagħha.
73      Ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi jsostnu l-argumenti tal-Kummissjoni.
b)      Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
1)      Fuq il-qafas regolatorju tal-Unjoni għall-komunikazzjonijiet elettroniċi
74      Hekk kif diġà jirriżulta mill-Artikolu 1(1) tad-Direttiva Qafas, il-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi jistabbilixxi sistema armonizzata fil-qasam tan-networks u tas-servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi sabiex jiġi ggarantit l-istabbiliment ta’ suq intern f’dan il-qasam. Għal dan l-għan, dan il-qafas jiddefinixxi, b’mod partikolari, ir-regoli dwar l-għoti ta’ drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju.
75      F’dan ir-rigward, l-Artikoli 5 u 7 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, l-Artikolu 9 tad-Direttiva Qafas, l-Artikolu 4 tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni u l-Artikolu 45 tad-Direttiva 2018/1972, li l-ksur tagħhom huwa allegat mill-Kummissjoni, jipprevedu li dawn id-drittijiet għandhom jingħataw abbażi ta’ kriterji oġġettivi, trasparenti, nondiskriminatorji u proporzjonati. Hekk kif il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ppreċiżat, dawn il-kriterji għandhom jiġu osservati mhux biss waqt l-allokazzjoni inizjali tal-frekwenzi tar-radju, iżda wkoll fl-okkażjoni ta’ kull allokazzjoni sussegwenti (sentenza tas‑26 ta’ Lulju 2017, Persidera, C‑112/16, EU:C:2017:597, punt 40). Konsegwentement, l-imsemmija kriterji għandhom jiġu osservati wkoll meta jiġġeddu l-imsemmija drittijiet.
76      F’dan il-każ, għalkemm id-deċiżjonijiet kontenzjużi, il-proċeduri li taw lok għall-adozzjoni ta’ dawn id-deċiżjonijiet u r-regoli nazzjonali kontenzjużi (iktar ’il quddiem il-“miżuri nazzjonali kontenzjużi”) jikkonċernaw il-provvista ta’ servizzi tal-media, l-informazzjoni fil-fajl sottomess lill-Qorti tal-Ġustizzja tippermetti madankollu li jiġi kkonstatat, bħalma għamel l-Avukat Ġenerali fil-punt 31 tal-konklużjonijiet tiegħu, li l-miżuri nazzjonali kontenzjużi jikkonċernaw ukoll l-għoti ta’ drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju.
77      Fil-fatt, l-ewwel nett, mill-formulazzjoni tal-parti introduttiva u tal-espożizzjoni tal-motivi tad-deċiżjoni ta’ rifjut, annessa mar-rikors tal-Kummissjoni, jirriżulta li l-għan ta’ din id-deċiżjoni huwa n-nuqqas ta’ tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media “fuq il-frekwenza ta’ 92.9 MHz”. Sussegwentement, mit-titolu tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, annessa wkoll mar-rikors tal-Kummissjoni, jirriżulta li din is-sejħa għal offerti kienet tikkonċerna l-użu tal-possibbiltà li jiġu pprovduti servizzi ta’ media bir-radju fiż-żona ta’ kopertura ta’ “Budapest 92.9 MHz”. It-tabella ta’ informazzjoni li tinsab fis-sejħa għal offerti kontenzjuża ssemmi wkoll din il-frekwenza tar-radju. Barra minn hekk, il-punt 1.2.1 ta’ din is-sejħa għal offerti jipprevedi li l-għan ta’ din tal-aħħar huwa li jiġi ggarantit “li l-Kunsill tal-Media jiżgura ġestjoni responsabbli, xierqa u effettiva tal-possibbiltà li jiġu pprovduti servizzi tal-media għall-frekwenza Budapest 92 MHz, bħala proprjetà tal-Istat”. Barra minn hekk, l-Artikolu 48 tal-Liġi dwar il-Media jirreferi għal “servizz tal-media lineari analogu li juża riżorsi limitati miżmuma mill-Istat” u “d-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media lineari analogi bl-użu ta’ riżorsi limitati tal-Istat”. Fl-aħħar nett, l-Artikolu 65 ta’ din il-liġi jirreferi għall-konklużjoni ta’ kuntratt amministrattiv temporanju għall-isfruttament ta’ possibbiltà ta’ provvista ta’ servizzi tal-media li għaliha n-NMHH turi li huwa possibbli li jiġu pprovduti s-servizzi tal-media b’mod partikolari “mingħajr ma tiġi kkawżata interferenza lil ħaddieħor”.
78      Għaldaqstant, mill-kliem stess tad-deċiżjoni ta’ rifjut, mis-sejħa għal offerti kontenzjuża u mill-Artikolu 48 tal-Liġi dwar il-Media jirriżulta li din id-deċiżjoni, din is-sejħa għal offerti u dan l-artikolu jikkonċernaw mhux biss il-provvista ta’ servizzi tal-media, iżda wkoll l-għoti tad-dritt ta’ użu ta’ frekwenza tar-radju, f’dan il-każ, il-frekwenza 92.9 MHz. It-termini tal-Artikolu 65 tal-Liġi dwar il-Media juru wkoll li l-kuntratt amministrattiv temporanju li jista’ jiġi konkluż abbażi ta’ dan l-aħħar artikolu ma jikkonċernax biss il-provvista ta’ servizzi tal-media, iżda wkoll l-użu tal-frekwenzi tar-radju.
79      It-tieni nett, mill-formulazzjoni tad-deċiżjoni tan-NMHH tat‑13 ta’ Frar 2014 dwar l-għoti lil Klubrádió tal-awtorizzazzjoni għall-użu tal-frekwenza 92.9 MHz, annessa mal-kontroreplika tal-Ungerija, jirriżulta li l-perijodu ta’ validità ta’ din l-awtorizzazzjoni kien l-istess bħal dak tal-kuntratt ta’ xandir ta’ Klubrádió, jiġifieri l-perijodu mill‑14 ta’ Frar 2014 sal‑14 ta’ Frar 2021. Barra minn hekk, f’din id-deċiżjoni, hemm indikat li l-imsemmija awtorizzazzjoni kienet tintemm fid-data tal-iskadenza tat-terminu stabbilit f’dan il-kuntratt jew, fil-każ ta’ xoljiment ta’ dan tal-aħħar, jew bi qbil bejniethom jew min-naħa tal-Kunsill tal-Media, fid-data ta’ dan ix-xoljiment, mingħajr proċedura amministrattiva speċifika ta’ rtirar materjali jew deċiżjoni amministrattiva.
80      It-termini tal-imsemmija deċiżjoni juru għalhekk li l-validità tal-awtorizzazzjoni kkonċernata kienet tiddependi mill-validità tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi ta’ media, b’tali mod li t-telf ta’ dan id-dritt kien iwassal awtomatikament għat-telf tad-dritt li tintuża l-frekwenza 92.9 MHz.
81      It-tielet nett, l-ispjegazzjonijiet ipprovduti mill-Ungerija, kemm matul il-fażi bil-miktub tal-proċedura kif ukoll waqt is-seduta, fir-rigward tal-modalitajiet ta’ applikazzjoni tal-proċeduri għall-għoti ta’ drittijiet għall-provvista ta’ servizzi ta’ media u ta’ drittijiet ta’ użu ta’ frekwenzi tar-radju jindikaw ukoll l-eżistenza ta’ rabta diretta, fl-Ungerija, bejn id-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media u d-dritt ta’ użu ta’ frekwenza tar-radju.
82      Fil-fatt, minn dawn l-ispjegazzjonijiet jirriżulta li, għall-finijiet tal-allokazzjoni tal-frekwenzi tar-radju, il-Kunsill tal-Media għandu joħroġ minn qabel sejħa għal offerti għall-provvista ta’ servizzi tal-media fuq frekwenza tar-radju partikolari. L-offerent rebbieħ ta’ din is-sejħa għal offerti jingħata d-dritt li jipprovdi dawn is-servizzi, skont kuntratt amministrattiv konkluż mal-Kunsill tal-Media, jiġifieri l-kuntratt ta’ xandir. Sussegwentement, fuq talba, in-NMHH, wara verifika tal-kundizzjonijiet tekniċi, tawtorizza l-użu tal-imsemmija frekwenza tar-radju minn dan l-offerent rebbieħ jew mix-xandar li miegħu l-imsemmi offerent rebbieħ jikkonkludi kuntratt għall-finijiet tax-xandir tal-kontenut tar-radju tiegħu.
83      Minn dan jirriżulta li, fl-Ungerija, l-aċċess għall-frekwenzi tar-radju bl-għan tax-xandir ta’ kontenut tar-radju huwa, fil-prattika, limitat biss għad-detenturi tad-dritt li jipprovdu servizzi tal-media, indipendentement mill-fatt li dawn ixandru huma stess il-kontenut tagħhom fuq il-frekwenza tar-radju inkwistjoni jew li tali xandir isir minn xandar li jkun ikkonkluda kuntratt għal dawn il-finijiet ma’ dawn id-detenturi.
84      Għaldaqstant, f’dan l-Istat Membru, id-deċiżjonijiet li, bħad-deċiżjoni ta’ invalidità, jingħataw fil-kuntest ta’ sejħa għal offerti bħas-sejħa għal offerti kontenzjuża, jikkonċernaw, b’mod definittiv, l-għoti ta’ drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju.
85      Fid-dawl ta’ dawn l-elementi kollha, jidher li s-sistema Ungeriża ta’ għoti ta’ drittijiet relatati mal-provvista ta’ servizzi ta’ media tar-radju u mal-użu ta’ frekwenzi tar-radju hija mfassla u kkonfigurata b’tali mod li dawn id-drittijiet huma direttament konnessi. Minn dan isegwi li kull miżura nazzjonali dwar l-għoti ta’ drittijiet li jiġu pprovduti tali servizzi, bħall-miżuri nazzjonali kontenzjużi, għandha neċessarjament effetti fir-rigward tad-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju u taqa’, għalhekk, fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi.
86      Konsegwentement, il-miżuri nazzjonali kontenzjużi jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi.
87      Din il-konklużjoni ma hijiex ikkontestata mill-fatt li dawn il-miżuri nazzjonali jirrigwardaw ukoll il-provvista ta’ servizzi tal-media tar-radju u li, hekk kif sostniet l-Ungerija, il-leġiżlazzjoni li tikkonċerna din il-provvista hija eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi, kif jirriżulta b’mod partikolari mill-Artikolu 2(ċ) tad-Direttiva Qafas u mill-punt 4 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2018/1972.
88      Fil-fatt, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li, meta Stat Membru, bħall-Ungerija, fl-eżerċizzju tal-marġni ta’ diskrezzjoni li huwa għandu f’dak li jirrigwarda n-natura u l-modalitajiet tal-proċeduri ta’ allokazzjoni tal-frekwenzi tar-radju li huwa jorganizza, jiddeċiedi li l-għażla tal-utenti ta’ dawn tal-aħħar issir billi jittieħdu inkunsiderazzjoni kriterji marbuta mal-provvista ta’ servizzi ta’ kontenut tar-radju, dan l-Istat Membru ma jistax jevita r-rekwiżiti previsti mill-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi għall-finijiet tal-allokazzjoni tal-ispettru tar-radju u, b’mod partikolari, il-prinċipju tal-għoti ta’ drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju abbażi ta’ kriterji oġġettivi, trasparenti, nondiskriminatorji u proporzjonati (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑20 ta’ April 2023, DIGI Communications, C‑329/21, EU:C:2023:303, punt 31).
89      Hekk kif essenzjalment irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 33 tal-konklużjonijiet tiegħu, fil-każ kuntrarju, l-Istati Membri jkunu jistgħu jevitaw faċilment ir-regoli ta’ dan il-qafas dwar l-għoti ta’ drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju u b’hekk jikkompromettu l-għanijiet imfittxija mill-imsemmi qafas, kif iddefiniti fl-Artikolu 8(2) sa (4) tad-Direttiva Qafas, u b’mod partikolari dak dwar il-promozzjoni tal-kompetizzjoni fil-provvista tan-networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, tas-servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u tar-riżorsi u servizzi assoċjati, kif ukoll tal-użu u tal-ġestjoni effettiva tal-frekwenzi tar-radju. Dawn ir-regoli għaldaqstant jitilfu l-effett utli tagħhom.
90      Barra minn hekk, peress li l-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi huwa applikabbli għall-miżuri nazzjonali kontenzjużi biss sa fejn dawn tal-aħħar jikkonċernaw l-għoti ta’ drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju, ma jistax jiġi sostnut li ġew ippreġudikati l-kompetenzi tal-Istati Membri fil-qasam tar-regolamentazzjoni tal-media.
91      Fl-aħħar nett, l-argument tal-Ungerija li jgħid li l-proċeduri li taw lok għall-adozzjoni tad-deċiżjonijiet kontenzjużi jaqgħu taħt id-deroga mill-applikazzjoni tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi, prevista fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(2) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, lanqas ma jista’ jintlaqa’.
92      Fil-fatt, hekk kif issostni l-Kummissjoni, din id-dispożizzjoni, l-istess bħall-Artikolu 48(3) tad-Direttiva 2018/1972, tipprevedi biss il-possibbiltà ta’ deroga mill-prinċipju ta’ għoti ta’ drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju permezz ta’ proċeduri miftuħa, meta l-għoti ta’ drittijiet ta’ użu individwali tal-ispettru tar-radju lill-fornituri ta’ servizzi ta’ kontenut tar-radju jew tat-televiżjoni jkun neċessarju għat-twettiq ta’ għan ta’ interess ġenerali stabbilit mill-Istati Membri konformement mad-dritt tal-Unjoni.
93      Issa, fil-każ ineżami, hekk kif jirriżulta b’mod partikolari mill-punt 34 tas-sentenza preżenti, ma jistax jitqies li l-proċedura ta’ sejħa għal offerti kontenzjuża ma kinitx “miftuħa” fis-sens tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(2) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u tal-Artikolu 48(3) tad-Direttiva 2018/1972.
94      Fi kwalunkwe każ, id-deroga prevista f’dawn id-dispożizzjonijiet ma tinvolvix l-esklużjoni tal-applikazzjoni tal-qafas regolatorju kollu tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi. B’mod partikolari, anki meta din id-deroga tapplika, id-drittijiet ta’ użu għall-frekwenzi tar-radju għandhom jingħataw, konformement mal-Artikolu 9 tad-Direttiva Qafas, abbażi ta’ kriterji oġġettivi, trasparenti, nondiskriminatorji u proporzjonati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑31 ta’ Jannar 2008, Centro Europa 7 (C‑380/05, EU:C:2008:59, punt 125).
2)      Fuq il-Karta
95      Għandu jitfakkar li l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Karta, f’dak li jirrigwarda l-azzjoni tal-Istati Membri, huwa ddefinit fl-Artikolu 51(1) tagħha, li jipprovdi li d-dispożizzjonijiet tal-Karta huma indirizzati lill-Istati Membri “meta jkunu qed jimplimentaw il-liġi ta’ l-Unjoni.”, dispożizzjoni din li tikkonferma l-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-sens li d-drittijiet fundamentali ggarantiti fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni huma intiżi li japplikaw fis-sitwazzjonijiet kollha rregolati mid-dritt tal-Unjoni, iżda mhux lil hinn minn dawn is-sitwazzjonijiet (sentenza tad‑19 ta’ Novembru 2019, A. K. et (Indipendenza tal-Awla Dixxiplinari tal-Qorti Suprema), C‑585/18, C‑624/18 u C‑625/18, EU:C:2019:982, punt 78, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
96      Fil-każ ineżami, peress li l-miżuri nazzjonali kontenzjużi jikkostitwixxu implimentazzjoni tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi, għandu jiġi kkonstatat li, bl-adozzjoni ta’ dawn il-miżuri, l-Ungerija kienet obbligata tirrispetta d-drittijiet fundamentali ggarantiti mill-Karta u, b’mod partikolari, id-dritt għal-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni stabbilit fl-Artikolu 11 tagħha, invokat mill-Kummissjoni.
97      Minn dan jirriżulta li l-miżuri nazzjonali kontenzjużi, jistgħu jkunu s-suġġett ta’ stħarriġ kemm fir-rigward tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi kif ukoll tal-Karta.
98      Konsegwentement, l-argument tal-Ungerija dwar l-inapplikabbiltà ta’ dan il-qafas u tal-Karta għal dawn il-miżuri għandu jiġi miċħud.
2.      Fuq l-applikabbiltà ratione temporis tad-Direttiva 2018/1972
a)      L-argumenti tal-partijiet
99      Il-Kummissjoni, billi tibbaża ruħha fuq il-prinċipju tempus regit actum, tikkunsidra li d-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u d-Direttiva Qafas huma applikabbli għad-deċiżjoni ta’ rifjut u għas-sejħa għal offerti kontenzjuża, filwaqt li d-Direttiva 2018/1972 hija applikabbli għad-deċiżjoni ta’ invalidità.
100    L-Ungerija ssostni, bil-kontra ta’ dan, li dan il-prinċipju ma huwiex applikabbli għal proċedura amministrattiva diġà pendenti. Skont dan l-Istat Membru, tali proċedura hija rregolata mir-regoli fis-seħħ fid-data li fiha tkun inbdiet. Għaldaqstant, f’dan il-każ, peress li s-sejħa għal offerti kontenzjuża tnediet qabel id-data tad-dħul fis-seħħ tad-Direttiva 2018/1972, kemm din is-sejħa għal offerti kif ukoll id-deċiżjoni ta’ invalidità huma rregolati mid-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u d-Direttiva Qafas, minkejja li din id-deċiżjoni ġiet adottata wara d-data ta’ skadenza tat-terminu ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva 2018/1972. Għaldaqstant, għal dak li jikkonċerna l-imsemmija deċiżjoni, il-Kummissjoni ma tistax tibbaża r-rikors tagħha fuq ksur tad-Direttiva 2018/1972.
101    Ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi jsostnu l-argumenti tal-Kummissjoni.
b)      Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
102    Għandu jiġi ppreċiżat li d-diverġenza tal-fehmiet tal-Kummissjoni u tal-Ungerija fir-rigward tal-applikabbiltà ratione temporis tad-Direttiva 2018/1972 tikkonċerna biss l-ilmenti li jirrigwardaw is-sejħa għal offerti kontenzjuża u d-deċiżjoni ta’ invalidità. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni, b’mod partikolari, invokat ksur, mill-Ungerija, tal-obbligu impost fuq l-Istati Membri li jiżguraw li l-allokazzjoni tad-drittijiet ta’ użu individwali tal-ispettru tar-radju tkun ibbażata b’mod partikolari fuq kriterji trasparenti u proporzjonati, obbligu li jirriżulta mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(2) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u, mid-data tal-applikabbiltà tad-Direttiva 2018/1972, tal-Artikolu 45(1) tagħha.
103    Barra minn hekk, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li, hekk kif jirriżulta mill-premessa 1 tad-Direttiva 2018/1972, din twettaq ir-riformulazzjoni ta’ diversi direttivi, fosthom, b’mod partikolari, id-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u d-Direttiva Qafas. F’dan ir-rigward, l-Artikolu 125 tad-Direttiva 2018/1972 jippreċiża, minn naħa, li dawn id-direttivi huma mħassra b’effett mill‑21 ta’ Diċembru 2020 u, min-naħa l-oħra, li r-riferimenti magħmula għad-direttivi mħassra għandhom jinftiehmu bħala li saru għad-Direttiva 2018/1972. Issa, l-Artikolu 45(1) tad-Direttiva 2018/1972 jikkorrispondi għall-Artikolu 9(1) tad-Direttiva Qafas, li jipprevedi, b’mod partikolari, l-obbligu, għall-Istati Membri, li jiżguraw li l-allokazzjoni tal-ispettru tar-radju għall-finijiet tas-servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi tkun ibbażata fuq kriterji trasparenti u proporzjonati.
104    Dan l-obbligu, li huwa mfakkar fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(2) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, huwa ekwivalenti għall-obbligu li jiġu osservati l-prinċipji ta’ trasparenza u ta’ proporzjonalità, waqt l-allokazzjoni tal-frekwenzi tar-radju, li l-Artikolu 45(1) tad-Direttiva 2018/1972 jimponi fuq l-Istati Membri.
105    F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-argument tal-Ungerija dwar l-applikabbiltà ratione temporis tad-Direttiva 2018/1972 għandu, fi kwalunkwe każ, jiġi miċħud.
B.      Fuq l-ammissibbiltà
1.      Fuq l-ammissibbiltà tal-ilmenti mqajma fir-rigward tad-deċiżjonijiet kontenżjuzi
a)      L-argumenti tal-partijiet
106    L-Ungerija tikkontesta l-ammissibbiltà tar-rikors sa fejn dan jikkonċerna d-deċiżjonijiet kontenzjużi.
107    Fl-ewwel lok, skont dan l-Istat Membru, minkejja li, formalment, il-Kummissjoni tinvoka ksur ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, fir-realtà, hija tikkontesta l-konformità ta’ dawn id-deċiżjonijiet fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-Liġi dwar il-Media jew tar-regoli tas-sejħa għal offerti kontenzjuża.
108    Issa, il-kwistjoni dwar jekk deċiżjoni tal-Kunsill tal-Media hijiex konformi ma’ ċerti dispożizzjonijiet tal-Liġi dwar il-Media jew mas-sejħa għal offerti kontenzjuża tmur ferm lil hinn mis-suġġett tar-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, li l-uniku għan tiegħu huwa li jippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li Stat Membru naqas milli jwettaq obbligu li għandu taħt id-dritt tal-Unjoni u li twaqqaf dan in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu.
109    Fit-tieni lok, billi ssostni li, konformement mal-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, hija biss prassi amministrattiva stabbilita u ġenerali li tista’ tkun is-suġġett ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, l-Ungerija tikkontesta l-ammissibbiltà ta’ dan ir-rikors sa fejn dan jirrigwarda żewġ deċiżjonijiet amministrattivi individwali, li, barra minn hekk, ġew ikkonfermati, wara rikorsi ppreżentati quddiem il-qrati nazzjonali, minn deċiżjonijiet ġudizzjarji li għandhom l-awtorità ta’ res judicata.
110    Fil-kontroreplika tagħha, l-Ungerija tippreċiża li, b’differenza mid-deċiżjonijiet imsemmija fis-sentenzi li għalihom tirreferi l-Kummissjoni, id-deċiżjonijiet kontenzjużi ma humiex deċiżjonijiet ġenerali li jikkonċernaw grupp ta’ operaturi mhux iddefiniti b’mod preċiż, li juru prattika koerenti u omoġenja, iżda deċiżjonijiet li jirrigwardaw operatur ferm preċiż.
111    Il-Kummissjoni tallega, fl-ewwel lok, li, fir-rikors tagħha, hija tinvoka biss ksur tad-dritt tal-Unjoni. F’dan ir-rigward, hija tippreċiża li, fil-kuntest tal-proċedura prekontenzjuża, ġew ikkunsidrati żewġ għażliet. L-ewwel għażla hija bbażata fuq l-affermazzjonijiet tal-Ungerija li, skont il-Liġi dwar il-Media, il-Kunsill tal-Mediama ma kellu ebda marġni ta’ diskrezzjoni meta adotta d-deċiżjonijiet kontenzjużi. F’każ bħal dan, il-Liġi dwar il-Media tmur kontra d-dritt tal-Unjoni peress li timponi fuq il-Kunsill tal-Media li jadotta deċiżjonijiet inkompatibbli ma’ dan id-dritt. It-tieni għażla hija bbażata fuq l-interpretazzjoni li, fil-fehma tal-Kummissjoni, tirriżulta mill-formulazzjoni tal-Liġi dwar il-Media, li tgħid li l-Kunsill tal-Media kellu marġni ta’ diskrezzjoni meta adotta d-deċiżjonijiet kontenzjużi. F’tali każ, bl-adozzjoni tagħhom, il-Kunsill tal-Media eżerċita dan il-marġni ta’ diskrezzjoni b’mod inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni.
112    Fit-tieni lok, il-Kummissjoni ssostni li, skont il-ġurisprudenza stabbilita, hija tista’ tibda proċedimenti ta’ ksur mhux biss fir-rigward ta’ prattika amministrattiva iżda wkoll f’każijiet individwali ta’ applikazzjoni skorretta tad-dritt tal-Unjoni.
113    Barra minn hekk, il-fatt li deċiżjoni kienet is-suġġett ta’ rikors fuq livell nazzjonali ma jipprekludix lill-Kummissjoni milli tkun tista’ tinvoka, fil-kuntest ta’ proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, in-nuqqas ta’ konformità ta’ tali deċiżjoni mad-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari meta, bħal f’dan il-każ, il-qrati nazzjonali kkonċernati ma jkunux adixxew lill-Qorti tal-Ġustizzja b’talba għal deċiżjoni preliminari.
114    Ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi jsostnu l-argumenti tal-Kummissjoni.
b)      Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
115    Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-motiv ta’ inammissibbiltà msemmi fil-punti 107 u 108 tas-sentenza preżenti, għalkemm huwa minnu li, f’ċerti partijiet tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tinvoka l-possibbiltà ta’ kontradizzjoni bejn id-deċiżjonijiet kontenzjużi u r-regoli nazzjonali li servew bħala bażi għall-adozzjoni tagħhom, b’mod partikolari, fir-rigward tad-deċiżjoni ta’ rifjut, minn dan ir-rikors jirriżulta, madankollu, b’mod ċar li l-Kummissjoni tfittex biss li tikkonstata n-nuqqas ta’ konformità tad-deċiżjonijiet kontenzjużi jew ta’ dawn ir-regoli ma’ diversi dispożizzjonijiet tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi u mal-Artikolu 11 tal-Karta.
116    F’dak li jirrigwarda, fit-tieni lok, il-motiv ta’ inammissibbiltà bbażat fuq il-fatt li deċiżjonijiet individwali ma jistgħux ikunu s-suġġett ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, qabel kollox, għandu jiġi rrilevat li l-Artikoli 258 u 259 TFUE ma jillimitawx l-istħarriġ li l-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba twettaq fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu biss għad-dispożizzjonijiet jew għall-atti ta’ portata ġenerali adottati mill-Istati Membri. Minn dan jista’ għalhekk jiġi dedott li deċiżjonijiet u atti individwali adottati minnhom jistgħu wkoll ikunu s-suġġett ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, meta l-Kummissjoni tqis li l-adozzjoni tagħhom seħħet bi ksur tad-dritt tal-Unjoni.
117    Sussegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, fid-dawl tar-rwol tagħha ta’ gwardjan tat-Trattati, il-Kummissjoni waħedha hija kompetenti li tiddeċiedi jekk huwiex xieraq li tressaq proċedura għall-konstatazzjoni ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu u minħabba liema aġir jew ommissjoni imputabbli lill-Istat Membru kkonċernat għandha tinbeda din il-proċedura. F’dan il-kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-Kummissjoni tista’ b’mod partikolari titlobha tikkonstata nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li jikkonsisti f’li ma jkunx intlaħaq, f’każ partikolari, ir-riżultat previst minn direttiva (sentenza tal‑10 ta’ April 2003, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, C‑20/01 u C‑28/01, EU:C:2003:220, punt 30 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
118    Issa, f’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li mill-Artikolu 9(1) tad-Direttiva Qafas jirriżulta b’mod partikolari li l-Istati Membri għandhom l-obbligu li jiżguraw li l-allokazzjoni tal-ispettru tal-frekwenzi tar-radju mill-awtoritajiet kompetenti tkun ibbażata fuq kriterji oġġettivi, trasparenti, nondiskriminatorji u proporzjonati. Din id-dispożizzjoni tippreċiża li dan l-obbligu japplika kemm għall-għoti tal-awtorizzazzjonijiet ġenerali kif ukoll għal dak tad-drittijiet individwali ta’ użu ta’ tali frekwenzi tar-radju.
119    Għaldaqstant, bla ħsara għall-obbligu tal-Kummissjoni li tissodisfa l-oneru tal-prova impost fuqha, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà rrikonoxxiet li rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jista’ jkollu bħala suġġett att jew deċiżjoni individwali.
120    Barra minn hekk, fil-ġurisprudenza tagħha dwar il-possibbiltà li jiġi ppreżentat rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fir-rigward ta’ prattika amministrattiva, il-Qorti tal-Ġustizzja sempliċement stabbilixxiet il-kundizzjonijiet li tali prattika għandha tissodisfa sabiex tkun tista’ tkun is-suġġett ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, mingħajr ma ddeċidiet dwar il-possibbiltà jew le li tali rikors jiġi ppreżentat fir-rigward ta’ att jew ta’ deċiżjoni individwali.
121    Fl-aħħar nett, xejn fl-Artikoli 258 u 259 TFUE u lanqas fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma jippermetti li jitqies li ċ-ċaħda tar-rikorsi nazzjonali ppreżentati kontra deċiżjoni individwali, permezz ta’ deċiżjonijiet ġudizzjarji nazzjonali li għandhom l-awtorità ta’ res judicata, tipprekludi li tali deċiżjoni individwali tkun tista’ tagħti lok għal rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu.
122    Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, għandhom jiġu miċħuda l-motivi ta’ inammissibbiltà invokati mill-Ungerija għal dak li jikkonċerna l-ilmenti mqajma fir-rigward tad-deċiżjonijiet kontenzjużi.
2.      Fuq l-ammissibbilta tal-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali
123    Fil-formulazzjoni tal-ewwel kap tat-talbiet tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tinvoka ksur tal-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali min-naħa tal-Ungerija.
124    Issa, din l-istituzzjoni la ssemmi dan il-prinċipju meta ssemmi l-ilmenti li fuqhom huwa bbażat dan ir-rikors u lanqas meta tiżviluppa l-argumenti invokati insostenn ta’ dawn l-ilmenti.
125    Konsegwentement, dan ir-rikors huwa inammissibbli sa fejn huwa intiż li jiġi kkonstatat ksur, mill-Ungerija, tal-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali.
C.      Fuq il-mertu
126    Insostenn tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tqajjem erba’ lmenti.
127    L-ewwel sensiela ta’ lmenti, li jirrigwardaw l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Medja u d-deċiżjoni ta’ rifjut, hija bbażata fuq ksur tal-Artikoli 5, 7 u 10 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, tal-Artikolu 4 tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni, tal-Artikolu 9 tad-Direttiva Qafas kif ukoll tal-prinċipji ta’ proporzjonalità, ta’ nondiskriminazzjoni u ta’ amministrazzjoni tajba. It-tieni waħda, li tirrigwarda s-sejħa għal offerti kontenzjuża u d-deċiżjoni ta’ invalidità, hija bbażata fuq ksur tal-Artikolu 5(2) u (3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, tal-Artikoli 8 u 9 tad-Direttiva Qafas u tal-Artikolu 45 tad-Direttiva 2018/1972. It-tielet waħda, li tirrigwarda l-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media, hija bbażata fuq ksur tal-Artikolu 45(1) tad-Direttiva 2018/1972 kif ukoll tal-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ nondiskriminazzjoni. Ir-raba’ sensiela ta’ lmenti hija bbażata fuq ksur tal-Artikolu 11 tal-Karta.
1.      Fuq l-ilmenti li jikkonċernaw l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media u d-deċiżjoni ta’ rifjut
128     Il-Kummissjoni essenzjalment issostni li l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 5, 7 u 10 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, l-Artikolu 4 tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni, l-Artikolu 9 tad-Direttiva Qafas kif ukoll il-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ nondiskriminazzjoni. Dawn in-nuqqasijiet jirriżultaw, l-ewwel nett, mill-adozzjoni, min-naħa tal-Kunsill tal-Media, tad-deċiżjoni ta’ rifjut, it-tieni nett, mill-adozzjoni tal-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media, li jeskludi awtomatikament it-tiġdid tad-drittijiet ta’ użu tal-ispettru tar-radju relatat max-xandir FM jekk il-proprjetarju jkun kiser repetutament l-obbligu tiegħu ta’ trażmissjoni tad-data dwar il-kwoti ta’ xandir, inkluż meta l-ksur imwettaq ikun minuri, purament formali u jkun diġà ġie ssanzjonat b’multi li jkunu wasslu għal konformità sħiħa sussegwentement, kif ukoll, it-tielet nett, mill-impossibbiltà li tirriżulta minn dan, b’mod diskriminatorju u sproporzjonat, għal Klubrádió li jkompli bl-attività tiegħu fil-qasam tax-xandir.
129    Barra minn hekk, il-Kummissjoni tilmenta li l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u l-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba minħabba l-assenza ta’ deċiżjoni, fit-terminu ta’ sitt ġimgħat previst f’din id-dispożizzjoni, dwar it-talba ta’ Klubrádió intiża għat-tiġdid tad-drittijiet tagħha ta’ użu tal-ispettru tar-radju.
a)      Fuq l-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità
1)      L-argumenti tal-partijiet
130    Il-Kummissjoni ssostni li l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Medja jew, tal-inqas, il-mod li bih il-Kunsill tal-Media applika din id-dispożizzjoni fir-rigward ta’ Klubrádió ma josservax l-Artikoli 5, 7 u 10 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, l-Artikolu 4 tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni u l-Artikolu 9 tad-Direttiva Qafas u, b’mod partikolari, il-prinċipju ta’ proporzjonalità msemmi f’dawn l-artikoli.
131    Fl-ewwel lok, il-Kummissjoni ssostni li d-deċiżjoni ta’ rifjut tmur kontra l-prinċipju ta’ proporzjonalità minħabba li r-rifjut tat-tiġdid tad-dritt ta’ Klubrádió li jipprovdi servizzi ta’ media huwa bbażat biss fuq il-fatt li, matul is-seba’ snin meta l-kuntratt ta’ xandir ta’ Klubrádió kien validu, dan l-istazzjon tar-radju kiser darbtejn l-obbligu tiegħu li jittrasmetti data dwar il-kwoti ta’ xandir.
132    Il-Kummissjoni tqis li r-rifjut tat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media jista’ jitqies bħala sanzjoni. Hija tibbaża ruħha f’dan ir-rigward fuq il-gravità tal-konsegwenzi li, konformement mal-leġiżlazzjoni Ungeriża, jirriżultaw, għal fornitur ta’ servizzi tal-media, minn tali rifjut, jiġifieri, minn naħa, l-impossibbiltà li jkompli jipprovdi l-kontenut tiegħu fuq frekwenza tar-radju, ħlief jekk jirbaħ sejħa għal offerti ġdida, u, min-naħa l-oħra, fil-każ fejn din is-sejħa għal offerti ma tkunx ta’ suċċess, l-impossibbiltà li jiġi konkluż kuntratt amministrattiv temporanju sabiex ikompli jipprovdi dan il-kontenut fuq il-frekwenza tar-radju inkwistjoni sal-għeluq ta’ sejħa għal offerti ġdida oħra.
133    F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni tirreferi għall-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li minnha jirriżulta, minn naħa, li, għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-proporzjonalità ta’ sanzjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni n-natura u l-gravità tal-ksur li din is-sanzjoni hija intiża li tippenalizza u, min-naħa l-oħra, li s-sanzjoni għandha tkun suffiċjentement aġġustabbli skont il-gravità tal-ksur.
134    Barra minn hekk, il-Kummissjoni tqis li r-rifjut tat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media huwa komparabbli mal-irtirar jew mas-sospensjoni ta’ dan id-dritt. Issa, tali rtirar jew tali sospensjoni jikkostitwixxu waħda mis-sanzjonijiet l-iktar serji, li, skont l-Artikolu 10(5) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, jistgħu jiġu imposti biss bil-kundizzjoni li jiġi osservat il-prinċipju ta’ proporzjonalità u biss fil-każ ta’ nuqqasijiet serji u jew repetuti b’mod partikolari fir-rigward tal-kundizzjonijiet tad-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju.
135    F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni tenfasizza li r-rifjut tat-tiġdid tad-dritt ta’ Klubrádió li jipprovdi servizzi tal-media ma huwiex konsegwenza legali proporzjonata meta mqabbla mal-gravità tal-ksur imwettaq minn dan l-istazzjon tar-radju.
136    Fil-fatt, l-ewwel nett, fid-data tal-fatti li jikkostitwixxu l-ksur inkwistjoni, l-Artikolu 22(8) tal-Liġi dwar il-Media ma stabbilixxiex terminu li jikkonċerna l-osservanza tal-obbligu ta’ trażmissjoni ta’ data dwar il-kwoti ta’ xandir. It-tieni nett, fiż-żewġ każijiet imsemmija fid-Deċiżjonijiet Nri 354/2017 u 1224/2017, Klubrádió kkonforma ruħu ma’ dan l-obbligu matul il-proċedura ta’ sanzjoni. It-tielet nett, il-Kunsill tal-Media ma kkonstatax, abbażi tad-data pprovduta minn Klubrádió sabiex jikkonforma ruħu mal-imsemmi obbligu, li x-xandiriet imxandra minnu ma kinux konformi mal-obbligi fil-qasam tal-kwoti ta’ xandir imposti fuq dan l-istazzjon tar-radju. Ir-raba’ nett, il-Kunsill tal-Media ssanzjona kull wieħed miż-żewġ istanzi ta’ ksur ikkonstatati f’dawn id-deċiżjonijiet b’multa fl-ammont ta’ bejn HUF 30 000 (madwar EUR 75) u HUF 36 000 (madwar EUR 90), filwaqt li, skont l-Artikolu 187(1) tal-Liġi dwar il-Media, il-multa massima prevista fil-każ ta’ ksur repetut tammonta għal HUF 2 000 000 (EUR 5 420), li juri li l-imsemmi ksur jikkostitwixxi ksur minuri. Il-ħames nett, Klubrádió ħallas il-multi imposti u s-sanzjoni imposta laħqet l-għan tagħha peress li, wara l-imsemmija deċiżjonijiet, il-Kunsill tal-Media ma kkonstatax iktar ksur ieħor minn Klubrádió.
137    Fit-tieni lok, il-Kummissjoni ssostni li, jekk l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media kellu jiġi interpretat fis-sens li jeskludi awtomatikament it-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media fil-każijiet kollha fejn il-fornitur ikkonċernat ikun wettaq ksur repetut, inkluż meta jkun dam, diversi drabi, sabiex jissodisfa l-obbligu tiegħu ta’ trażmissjoni ta’ dati dwar il-kwoti ta’ xandir, din id-dispożizzjoni tkun kuntrarja għall-prinċipju ta’ proporzjonalità.
138    Fil-fatt, tali interpretazzjoni tal-imsemmija dispożizzjoni ma tħalli lill-Kunsill tal-Media ebda marġni sabiex jevalwa n-natura insinjifikattiva jew mhux suffiċjentement gravi tal-ksur ikkonċernat u l-konformità mal-prinċipju ta’ proporzjonalità tad-deċiżjonijiet li jikkonċernaw it-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media u għalhekk ikollha l-effett li ġġiegħel lill-Kunsill tal-Media jadotta deċiżjonijiet inkompatibbli ma’ dan il-prinċipju.
139    Min-naħa l-oħra, jekk l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media, moqri flimkien mal-Artikolu 185(2) ta’ din il-liġi, kellu jiġi interpretat fis-sens li l-Kunsill tal-Media għandu marġni ta’ diskrezzjoni fl-adozzjoni tad-deċiżjonijiet li jikkonċernaw it-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media, fid-dawl tal-elementi stabbiliti fil-punt 136 tas-sentenza preżenti, il-Kunsill tal-Media eżerċita l-marġni ta’ diskrezzjoni tiegħu b’mod inkompatibbli mal-prinċipju ta’ proporzjonalità meta adotta d-deċiżjoni ta’ rifjut. F’tali każ, hija biss din id-deċiżjoni li tmur kontra dan il-prinċipju.
140    Bħala difiża, fl-ewwel lok, l-Ungerija tallega li r-rifjut tat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media ma huwiex intiż li jissanzjona l-aġir ta’ fornitur li jkun talab it-tiġdid ta’ dan id-dritt, iżda huwa l-konsegwenza tan-nuqqas, min-naħa ta’ dan il-fornitur, li josserva rekwiżit iddefinit minn qabel sabiex ikollu dritt għal tali tiġdid. Tali rifjut ma jistax, b’mod partikolari, jiġi assimilat mas-sanzjoni ta’ rtirar, prevista fl-Artikolu 10(5) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, peress li din is-sanzjoni ttemm il-kuntratt ta’ xandir ikkonċernat, qabel l-iskadenza ta’ dan il-kuntratt. Ir-rifjut tat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi ta’ media għandu, min-naħa tiegħu, effett biss għal perijodu sussegwenti għad-data ta’ skadenza tal-imsemmi kuntratt.
141    Għaldaqstant, la r-rekwiżiti li jirriżultaw mill-Artikolu 10(5) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u lanqas il-ġurisprudenza dwar il-prinċipju ta’ proporzjonalità fil-qasam tas-sanzjonijiet ma huma rilevanti f’dan il-każ.
142    Fit-tieni lok, fir-rigward tal-allegat ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità mill-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media, l-Ungerija ssostni li d-dritt tal-Unjoni ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi kundizzjonijiet ta’ esklużjoni tal-possibbiltà ta’ tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media mingħajr ma tkun tista’ tiġi eżerċitata ebda setgħa diskrezzjonali, peress li kundizzjonijiet oġġettivi stabbiliti minn qabel f’liġi jeskludu l-possibbiltà ta’ applikazzjoni arbitrarja u diskriminatorja tad-dritt.
143    Issa, il-kriterji ta’ rifjut tat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media ddefiniti fil-Liġi dwar il-Media huma oġġettivi, trasparenti, nondiskriminatorji u proporzjonati, peress li tali tiġdid huwa eskluż biss fil-każ ta’ ksur serju jew repetut, ikkonstatat permezz ta’ deċiżjonijiet definittivi.
144    Il-proporzjonalità hija żgurata mill-fatt li, hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 187(5) tal-Liġi dwar il-Media, il-ksur minuri ma jistax jikkostitwixxi ksur repetut. Bl-istess mod, id-definizzjoni legali tal-kundizzjonijiet kumulattivi li jippermettu li ksur jiġi kklassifikat bħala “ksur repetut” tiggarantixxi, permezz tal-prinċipju ta’ progressività, li r-rifjut tat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media jista’ jseħħ biss fil-każijiet tal-ksur l-iktar serju u l-iktar flagranti.
145    Barra minn hekk, l-Ungerija tippreċiża li l-gravità tal-ksur ikkonċernat ma hijiex is-suġġett ta’ evalwazzjoni fil-kuntest tal-proċedura ta’ tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media, peress li din il-proċedura ma hijiex proċedura ta’ sanzjoni. Il-gravità ta’ ksur partikolari hija evalwata fl-okkażjoni ta’ din l-aħħar proċedura mill-Kunsill tal-Media, peress li dan tal-aħħar għandu, b’mod partikolari, jistabbilixxi jekk dan il-ksur huwiex gravi jew repetut, aspett li jobbligah jeżamina, b’mod partikolari, jekk l-imsemmi ksur huwiex ta’ gravità minuri.
146    Fl-aħħar nett, l-Ungerija żżid tgħid li l-għoti ta’ marġni ta’ diskrezzjoni lill-Kunsill tal-Media jimplika li dan għandu jeżamina mill-ġdid in-natura serja jew repetuta tal-ksur, ikkonstatat permezz ta’ deċiżjoni definittiva, meta jiddeċiedi dwar it-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media, li jmur kontra l-prinċipji tal-Istat tad-dritt, ta’ ċertezza legali u ta’ ugwaljanza fit-trattament.
147    Fit-tielet lok, fir-rigward tal-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità mid-deċiżjoni ta’ rifjut, l-Ungerija tirrileva li r-rifjut tat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media ta’ Klubrádió ma jirriżultax mill-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet sproporzjonati tal-leġiżlazzjoni Ungeriża jew minn deċiżjoni arbitrarja tal-Kunsill tal-Media, iżda biss minħabba l-konstatazzjoni, minnu, f’deċiżjonijiet definittivi, ta’ sensiela ta’ ksur repetut imwettaq minn Klubrádió.
148    F’dan ir-rigward, l-Ungerija tikkontesta l-argument tal-Kummissjoni li l-ksur ikkonstatat fid-Deċiżjonijiet Nri 354/2017 u 1224/2017 jikkostitwixxi ksur minuri.
149    Fil-fatt, l-ewwel nett, il-fatt li l-multi imposti huma ta’ ammont żgħir ma jurix li dawn huma istanzi ta’ ksur minuri. Minn naħa, l-ammont ta’ dawn il-multi ma jagħti ebda indikazzjoni dwar il-gravità tal-ksur ikkonċernat, speċjalment fin-nuqqas ta’ data komparattiva. Min-naħa l-oħra, meta ddetermina dan l-ammont, il-Kunsill tal-Media ħa inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni finanzjarja ta’ Klubrádió sabiex ma japplikax sanzjoni li tirrendi impossibbli jew diffiċli l-operat ta’ dan l-istazzjon tar-radju, konformement mhux biss mal-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ progressività, iżda wkoll mal-Kodiċi ta’ Proċedura applikabbli fid-data tal-adozzjoni tad-Deċiżjonijiet Nri 354/2017 u 1224/2017.
150    It-tieni nett, l-affermazzjoni tal-Kummissjoni li, fid-data tal-fatti li jikkostitwixxu l-ksur inkwistjoni, l-Artikolu 22(8) tal-Liġi dwar il-Media ma kienx jistabbilixxi terminu għall-osservanza tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data dwar il-kwoti ta’ xandir hija żbaljata. Fil-fatt, il-leġiżlatur nazzjonali emenda din id-dispożizzjoni b’effett mit‑3 ta’ Awwissu 2011, billi ppreveda li “[l]-fornituri ta’ servizzi tal-media huma obbligati li kull xahar jipprovdu lill-Kunsill tal-Media b’data li tippermetti monitoraġġ tal-konformità tal-kwoti tax-xandir”. Il-fatt li, fil-kuntest tal-proċeduri li taw lok għall-adozzjoni tad-Deċiżjonijiet Nri 354/2017 u 1224/2017, Klubrádió ma fformula ebda dikjarazzjoni jew oġġezzjoni f’dak li jirrigwarda l-allegata assenza ta’ terminu stabbilit għall-finijiet tal-osservanza ta’ dan l-obbligu u li huwa ma ppreżentax rikors kontra dawn id-deċiżjonijiet juri li huwa kellu għarfien tal-obbligi tiegħu fil-qasam tat-trażmissjoni tad-data dwar il-kwoti ta’ xandir kif ukoll il-prassi deċiżjonali tal-Kunsill tal-Media f’dan ir-rigward.
151    It-tielet nett, l-importanza tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data dwar il-kwoti ta’ xandir tiġġustifika li jiġi konkluż li l-ksur imwettaq minn Klubrádió ma huwiex minuri. F’dan ir-rigward, l-Ungerija tirrileva li n-nuqqas ta’ trażmissjoni jew it-trażmissjoni tardiva ta’ din id-data tostakola l-kontroll, mill-Kunsill tal-Media, tal-osservanza tal-obbligi li għandu l-fornitur ikkonċernat fil-qasam tal-kwoti ta’ xandir u għalhekk tippermetti lil dan il-fornitur jevita iktar faċilment il-konstatazzjoni ta’ ksur eventwali ieħor.
152    Ir-raba’ nett, il-fatt li Klubrádió kkonformat ruħha, fil-kuntest tal-proċeduri li taw lok għall-adozzjoni tad-Deċiżjonijiet Nri 354/2017 u 1224/2017, mal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data dwar il-kwoti ta’ xandir impost fuqu, l-istess bħall-fatt li huwa ħallas, sussegwentement, multi imposti, ma jaffettwax il-fatt li dan l-istazzjon tar-radju kiser dan l-obbligu.
153    Ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi jsostnu l-argumenti tal-Kummissjoni.
2)      Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
i)      Fuq l-applikabbiltà tal-Artikolu 10 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni
154    Permezz tal-ilment tagħha bbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, il-Kummissjoni tallega li d-deċiżjoni ta’ rifjut u, eventwalment, l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media ma humiex konformi mal-prinċipju ta’ proporzjonalità, kif rifless mhux biss fl-Artikoli 5 u 7 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, fl-Artikolu 9 tad-Direttiva Qafas u fl-Artikolu 4 tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni, iżda wkoll fl-Artikolu 10 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni.
155    Hekk kif ġie espost fil-punti 74 u 75 tas-sentenza preżenti, l-Artikoli 5 u 7 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, l-Artikolu 9 tad-Direttiva Qafas u l-Artikolu 4 tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni jiddefinixxu r-regoli dwar l-allokazzjoni ta’ drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju.
156    Min-naħa tiegħu, l-Artikolu 10 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni jistabbilixxi r-regoli dwar l-obbligu tal-Istati Membri li jikkontrollaw u jissorveljaw l-osservanza tal-kundizzjonijiet li jistgħu jkunu marbuta mad-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju u, b’mod partikolari, il-miżuri li huma jistgħu jadottaw sabiex jiggarantixxu l-osservanza ta’ dawn il-kundizzjonijiet.
157    Issa, mill-analiżi mwettqa waqt l-eżami tal-applikabbiltà tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi għall-miżuri nazzjonali kontenzjużi u, b’mod partikolari, mill-punt 76 tas-sentenza preżenti, jirriżulta li l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media u d-deċiżjoni ta’ rifjut jikkostitwixxu l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-qafas dwar l-allokazzjoni ta’ drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju.
158    Konsegwentement, huwa biss fid-dawl tal-prinċipju ta’ proporzjonalità kif rifless fl-Artikoli 5 u 7 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, fl-Artikolu 9 tad-Direttiva Qafas u fl-Artikolu 4 tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni li għandha tiġi evalwata l-konformità tad-deċiżjoni ta’ rifjut u tal-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media.
ii)    Fuq il-portata tal-Artikolu 48(7)(a) tal-Liġi dwar il-Media
159    Hekk kif jirriżulta mill-punti 137 sa 139 tas-sentenza preżenti, l-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità mill-Ungerija huwa bbażat fuq argument tal-Kummissjoni bbażat fuq żewġ ipoteżijiet alternattivi. Skont l-ewwel ipoteżi, l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media jagħti lill-Kunsill tal-Media, waqt l-adozzjoni tad-deċiżjonijiet li jikkonċernaw it-talbiet għat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media, marġni sabiex jevalwa l-gravità u n-natura repetuta tal-ksur imwettaq mill-fornitur ikkonċernat, b’tali mod li hija biss id-deċiżjoni ta’ rifjut li tmur kontra l-prinċipju ta’ proporzjonalità, sa fejn, fid-dawl tal-elementi stabbiliti fil-punt 136 tas-sentenza preżenti, il-Kunsill tal-Media kiser dan il-prinċipju meta eżerċita l-marġni ta’ diskrezzjoni tiegħu. Skont it-tieni ipoteżi, din id-dispożizzjoni ma tagħtix tali marġni ta’ diskrezzjoni lill-Kunsill tal-Media, b’tali mod li l-imsemmija dispożizzjoni tikser hija stess l-imsemmi prinċipju, sa fejn tagħti lok għall-adozzjoni ta’ deċiżjonijiet kuntrarji għalih.
160    Għaldaqstant, hemm lok li tiġi ddeterminata minn qabel, fid-dawl tal-elementi li jinsabu fil-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja, il-portata rrikonoxxuta, fid-dritt Ungeriż, lill-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media.
161    Din id-dispożizzjoni tipprevedi li d-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media ma jistax jiġġedded b’mod partikolari meta, permezz ta’ deċiżjoni finali tal-Kunsill tal-Media, il-fornitur ikkonċernat ikun instab ħati ta’ ksur repetut jew serju tal-kuntratt ikkonċernat jew tad-dispożizzjonijiet tal-Liġi dwar il-Libertà tal-Istampa jew tal-Liġi dwar il-Media.
162    Skont l-Artikolu 187(5) tal-Liġi dwar il-Media, ksur jitqies bħala repetut meta l-persuna li twettaq il-ksur tirriproduċi, fi żmien 365 jum, l-istess aġir illegali — li jaqa’ taħt l-istess bażi legali, l-istess dispożizzjoni legali u fl-istess qasam — bħal dak ikkonstatat permezz ta’ deċiżjoni amministrattiva finali, bl-eċċezzjoni ta’ ksur minuri.
163    Mill-ispjegazzjonijiet ipprovduti mill-Ungerija matul il-fażi bil-miktub tal-proċedura jirriżulta li l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Mdia huwa interpretat fis-sens li, waqt l-adozzjoni tad-deċiżjonijiet li jikkonċernaw it-talbiet għat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media, bħad-deċiżjoni ta’ rifjut, il-Kunsill tal-Media ma għandu ebda marġni sabiex jevalwa l-gravità tal-ksur imwettaq mill-fornitur ikkonċernat u n-natura repetuta ta’ dan il-ksur. Il-Kunsill tal-Media sempliċement jivverifika jekk, matul il-perijodu ta’ validità tad-dritt li għalih huwa mitlub it-tiġdid, huwa adottax, fir-rigward ta’ dan il-fornitur, deċiżjoni definittiva li tikkonstata t-twettiq ta’ ksur serju jew repetut. Jekk dan ikun il-każ, huwa jkun obbligat, b’applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, li jirrifjuta t-tiġdid ta’ dan id-dritt. Minn dawn l-ispjegazzjonijiet jirriżulta wkoll li huwa waqt l-adozzjoni tad-deċiżjonijiet li jikkonċernaw il-proċeduri ta’ sanzjoni, bħad-Deċiżjonijiet Nri 354/2017 u 1224/2017, li l-Kunsill tal-Media jevalwa, u jekk ikun il-każ, jikkonstata, in-natura serja jew repetuta tal-ksur imwettaq mill-fornitur ikkonċernat.
164    Id-dokumenti prodotti mill-partijiet jikkonfermaw li l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media huwa interpretat u applikat fis-sens stabbilit fil-punt preċedenti.
165    Fil-fatt, qabel kollox, fid-deċiżjoni ta’ rifjut, il-Kunsill tal-Media sempliċement jelenka d-deċiżjonijiet definittivi adottati fil-kuntest tal-proċeduri ta’ sanzjoni mibdija fir-rigward ta’ Klubrádió u jindika li, fid-Deċiżjoni Nru 1224/2017, huwa kien ikkonstata l-ksur, minn dan l-istazzjon tar-radju, tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data dwar il-kwoti ta’ xandir u n-natura repetuta ta’ dan il-ksur.
166    Sussegwentement, mit-tabella dwar il-motivi tad-deċiżjonijiet ta’ rifjut li jikkonċernaw it-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media mogħtija mill-Kunsill tal-Media, prodott mill-Ungerija matul il-proċedura prekontenzjuża u anness mar-rikors tal-Kummissjoni (iktar
’il quddiem it-“tabella dwar ir-raġunijiet għal rifjut”), jirriżulta li l-evalwazzjoni tan-natura serja jew repetuta tal-ksur imwettaq mill-fornituri kkonċernati ma ssirx fid-deċiżjonijiet ta’ rifjut tat-tiġdid ta’ dan id-dritt, iżda fid-deċiżjonijiet definittivi adottati fil-kuntest tal-proċeduri ta’ sanzjoni.
167    Fl-aħħar nett, id-Deċiżjoni Nru 265/18 (III.29), tas‑27 ta’ Marzu 2018, adottata fil-kuntest ta’ proċedura ta’ sanzjoni mibdija fir-rigward tal-istazzjon tar-radju Kun-Média, annessa mar-replika tal-Kummissjoni, tikkorrobora li huwa waqt l-adozzjoni tad-deċiżjonijiet li jikkonċernaw il-proċeduri ta’ sanzjoni li l-Kunsill tal-Media jevalwa kemm il-gravità ta’ ksur kif ukoll, jekk minn din l-evalwazzjoni jirriżulta li dan il-ksur ma huwiex minuri, in-natura repetuta jew mhux repetuta ta’ dan tal-aħħar.
168    Konsegwentement, fid-dawl tal-assenza ta’ marġni ta’ diskrezzjoni mogħti lill-Kunsill tal-Media mil-Liġi dwar il-Media, l-eżami tal-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità jimponi li tiġi vverifikata l-fondatezza tal-argument tal-Kummissjoni dwar il-ksur ta’ dan il-prinċipju mhux mill-Kunsill tal-Media, iżda mill-Artikolu 48(7) ta’ din il-liġi.
iii) Fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità mill-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media
169    Hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 9(1) tad-Direttiva Qafas, fid-dawl tal-fatt li l-frekwenzi tar-radju huma beni pubbliku li għandu valur soċjali, kulturali u ekonomiku importanti, l-Istati Membri għandhom jiżguraw il-ġestjoni effettiva ta’ dawn il-frekwenzi tar-radju għas-servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika fit-territorju tagħhom, konformement mal-kompiti regolatorji speċifikati fil-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi u bl-għan li jintlaħqu l-għanijiet iddefiniti b’mod partikolari fl-Artikolu 8 ta’ din id-direttiva.
170    Skont l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(2) u l-Artikolu 7(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, kif ukoll l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva Qafas, id-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju għandhom jingħataw abbażi ta’ kriterji oġġettivi, trasparenti, nondiskriminatorji u proporzjonati (sentenza tas‑26 ta’ Lulju 2017, Persidera, C‑112/16, EU:C:2017:597, punt 39 u l-ġurisprudenza ċċitata). Dawn il-kriterji, li, hekk kif ġie rrilevat fil-punt 75 tas-sentenza preżenti, huma applikabbli waqt it-tiġdid ta’ dawn id-drittijiet, għandhom, barra minn hekk, jiġu applikati billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-għanijiet stabbiliti fl-Artikolu 8 tad-Direttiva Qafas (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑26 ta’ Lulju 2017, Europa Way u Persidera, C‑560/15, EU:C:2017:593, punt 72).
171    Mill-punti 161 sa 163 tas-sentenza preżenti jirriżulta li l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media għandu l-effett li jċaħħad awtomatikament lil ċerti fornituri, jiġifieri dawk li għalihom il-Kunsill tal-Media jkun ikkonstata, permezz ta’ deċiżjoni definittiva, ksur gravi jew repetut tal-kuntratt ta’ xandir ikkonċernat jew tad-dispożizzjonijiet tal-Liġi dwar il-Libertà tal-Istampa jew tal-Liġi dwar il-Media, mill-possibbiltà li jiksbu t-tiġdid tad-dritt tagħhom li jipprovdu servizzi tal-media, li, hekk kif ġie kkonstatat fil-kuntest tal-analiżi tal-applikabbiltà tal-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi għall-miżuri nazzjonali inkwistjoni, jikkonċerna wkoll l-użu ta’ frekwenza tar-radju.
172    Għaldaqstant, l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media għandu jitqies li jikkontribwixxi sabiex jiġu ddefiniti l-kriterji applikabbli, fid-dritt Ungeriż, għall-għoti ta’ drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju, b’tali mod li għandu josserva r-rekwiżiti previsti fid-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni msemmija fil-punt 170 tas-sentenza preżenti, u, b’mod partikolari, dak relatat mal-proporzjonalità ta’ tali kriterji.
173    F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-osservanza tal-kundizzjonijiet marbuta mad-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju hija essenzjali sabiex jiġu żgurati użu u ġestjoni effettiva tagħhom. Għaldaqstant, raġuni għar-rifjut tat-tiġdid ta’ dawn id-drittijiet, ibbażata fuq in-nuqqas ta’ osservanza, matul il-perijodu ta’ validità tagħhom, tal-obbligi imposti fuq il-fornitur ikkonċernat tista’ titqies li tikkostitwixxi kriterju ta’ selezzjoni tal-utenti tal-frekwenzi tar-radju b’rabta mal-għan intiż li jippromwovi l-kompetizzjoni billi jinkoraġġixxi l-użu u l-ġestjoni effettiva tal-frekwenzi tar-radju, imsemmi fl-Artikolu 8(2)(d) tad-Direttiva Qafas.
174    Madankollu, hekk kif jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, ir-rekwiżit ta’ proporzjonalità mfakkar fil-punt 170 tas-sentenza preżenti jimplika li l-kriterji ta’ allokazzjoni tad-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju jkunu xierqa sabiex jiggarantixxu t-twettiq tal-għan imfittex minnhom u ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan jintlaħaq (sentenza tas‑26 ta’ Lulju 2017, Persidera, C‑112/16, EU:C:2017:597, punt 39 u l-ġurisprudenza ċċitata).
175    Għalkemm huwa minnu li t-teħid inkunsiderazzjoni, waqt l-eżami ta’ talba għat-tiġdid ta’ drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju, ta’ ksur fil-passat tal-kuntratt jew tal-leġiżlazzjoni applikabbli għall-użu tal-frekwenzi tar-radju jista’ jikkontribwixxi għall-għan relatat mal-użu u l-ġestjoni effettiva tagħhom, xorta jibqa’ l-fatt li l-preġudizzju li dan il-ksur jista’ jikkawża għal dan l-għan jiddependi mill-gravità tiegħu. Għaldaqstant, sabiex jiġi żgurat li t-teħid inkunsiderazzjoni ta’ tali ksur ma jmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq l-imsemmi għan, għandu jkun hemm adegwatezza bejn il-gravità tal-ksur imwettaq preċedentement u d-deċiżjoni adottata fir-rigward tat-tiġdid ta’ dawn id-drittijiet ta’ użu.
176    Fil-każ ineżami, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media ma jipprevedix li l-eżistenza ta’ ksur fil-passat tal-kuntratt ta’ xandir, tal-Liġi dwar il-Media jew tal-Liġi dwar il-Libertà tal-Istampa tikkostitwixxi wieħed mill-kriterji li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni waqt l-eżami ta’ talba għat-tiġdid tad-drittijiet li jiġu pprovduti servizzi tal-media, iżda li tali tiġdid huwa awtomatikament eskluż għall-operaturi li jkunu wettqu ksur repetut ta’ dan il-kuntratt jew ta’ dawn il-liġijiet, b’tali mod li, hekk kif irrilevat il-Kummissjoni, l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni għandha l-effett li tipprekludi lil dawn il-fornituri milli jkomplu jxandru l-kontenut tagħhom fuq frekwenza tar-radju.
177    Għaldaqstant, ir-rifjut tat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media ta’ fornitur li jkun wettaq ksur repetut jista’ jkun proporzjonat biss sakemm jiġi vverifikat li, fid-dawl tal-gravità ta’ dan il-ksur, tali rifjut huwa neċessarju sabiex jiġi ggarantit it-twettiq tal-għan li jikkonsisti fl-użu u fil-ġestjoni effettiva tal-frekwenzi tar-radju.
178    Tali verifika għandha, għaldaqstant, issir każ b’każ, billi jittieħdu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, in-natura tal-ksur repetut imwettaq mill-fornitur ikkonċernat u ċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ konkret li għandhom effett għall-finijiet tad-determinazzjoni, waqt l-eżami ta’ talba għat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media, tal-gravità ta’ dan il-ksur u tal-konsegwenzi li l-imsemmi ksur għandu fuq l-aċċess mill-fornitur ikkonċernat għall-frekwenzi tar-radju bl-għan li jixxandar kontenut.
179    Għandu jingħad ukoll li, hekk kif jirriżulta mill-punt preċedenti, il-verifika li l-Kunsill tal-Media huwa obbligat iwettaq waqt l-eżami tat-talbiet għat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media hija differenti mill-eżami li huwa mitlub iwettaq fil-kuntest tal-proċeduri ta’ sanzjoni, li fihom huwa għandu b’mod partikolari jivverifika, għall-finijiet biss ta’ dawn il-proċeduri, l-adegwatezza bejn il-gravità tal-ksur ikkonċernat u s-sanzjoni li għandha tiġi imposta sabiex dan jiġi ssanzjonat.
180    Għaldaqstant, l-argument tal-Ungerija li l-għoti lill-Kunsill tal-Media ta’ marġni ta’ diskrezzjoni waqt l-eżami tat-talbiet għat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media, jikser il-prinċipji tal-Istat tad-dritt, ta’ ċertezza legali u ta’ ugwaljanza fit-trattament, minħabba li l-Kunsill tal-Media għandu jeżamina mill-ġdid in-natura serja jew repetuta tal-ksur, ikkonstatat permezz ta’ deċiżjoni definittiva, ma huwiex fondat.
181    Għaldaqstant, billi jobbliga lill-Kunsill tal-Media jirrifjuta, awtomatikament u fil-każijiet kollha, it-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media meta l-fornitur ikkonċernat ikun wettaq ksur repetut, mingħajr ma jagħtih ebda marġni ta’ diskrezzjoni sabiex jivverifika, waqt l-eżami tat-talbiet għat-tiġdid ta’ dan id-dritt, jekk teżistix adegwatezza bejn il-gravità tal-ksur inkwistjoni u dik tal-konsegwenzi tar-rifjut ta’ dan it-tiġdid fuq l-aċċess, minn dan il-fornitur, għall-frekwenzi tar-radju, l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media jikser ir-rekwiżit li jirriżulta mill-Artikolu 4(2) tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni, mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(2) u mill-Artikolu 7(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni kif ukoll mill-Artikolu 9(1) tad-Direttiva Qafas, li jgħid li t-tiġdid tad-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju għandu jkun ibbażat fuq kriterji proporzjonati.
182    Konsegwentement, mingħajr ma huwa neċessarju li jiġu eżaminati l-argumenti tal-Kummissjoni esposti fil-punt 136 tas-sentenza preżenti, għandu jiġi kkonstatat li d-deċiżjoni ta’ rifjut, sa fejn din ġiet adottata skont l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media u, għaldaqstant, abbażi ta’ sistema nazzjonali dwar l-għoti ta’ drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju li ma josservawx ir-rekwiżit ta’ proporzjonalità impost mid-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni msemmija fil-punt preċedenti tas-sentenza preżenti, tikser ukoll dan ir-rekwiżit.
183    Għaldaqstant, l-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, kif rifless fl-Artikoli 5 u 7 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, fl-Artikolu 4 tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni u fl-Artikolu 9 tad-Direttiva Qafas huwa fondat.
b)      Fuq il-motiv ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni
1)      L-argumenti tal-partijiet
184    Il-Kummissjoni ssostni li l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media jew, tal-inqas, il-mod li bih il-Kunsill tal-Media applika din id-dispożizzjoni fir-rigward ta’ Klubrádió ma josservax l-Artikoli 5 u 7 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, l-Artikolu 4 tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni u l-Artikolu 9 tad-Direttiva Qafas u, b’mod partikolari, il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni msemmi f’dawn l-artikoli.
185    Il-Kummissjoni tirreferi għad-data li tinsab fit-tabella dwar ir-raġunijiet għal rifjut, li minnha jirriżulta li l-Kunsill tal-Media qatt ma rrifjuta, bl-eċċezzjoni tal-każ ta’ Klubrádió, it-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media esklużivament għar-raġuni li l-fornitur ikkonċernat ma kienx issodisfa l-obbligu tiegħu ta’ trażmissjoni tad-data dwar il-kwoti ta’ xandir.
186    Barra minn hekk, il-Kummissjoni ssostni li ċerti stazzjonijiet tar-radju, jiġifieri Inforádio, Rádió Smile u Kun-Media, kisbu t-tiġdid tad-dritt tagħhom li jipprovdu servizzi ta’ media minkejja l-fatt li allegatament wettqu ksur paragunabbli ma’ dak imwettaq minn Klubrádió, jew saħansitra iktar serju.
187    L-Ungerija ssostni li d-dispożizzjonijiet Ungeriżi jiggarantixxu t-trasparenza, l-oġġettività u n-nondiskriminazzjoni billi jistabbilixxu kriterji oġġettivi li japplikaw għall-fornituri kollha ta’ servizzi tal-media għall-finijiet tal-kisba tat-tiġdid tad-dritt tagħhom li jipprovdu servizzi tal-media.
188    F’dan il-kuntest, l-Ungerija tikkontesta, b’mod partikolari, l-affermazzjoni tal-Kummissjoni li, bl-eċċezzjoni ta’ Klubrádió, il-Kunsill tal-Media qatt ma rrifjuta li jġedded id-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media għas-sempliċi raġuni li l-fornitur ikkonċernat ma kienx osserva l-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data dwar il-kwoti ta’ xandir. Fil-fatt, it-tabella dwar ir-raġunijiet għal rifjut turi li l-Kunsill tal-Media ma ġeddidx id-dritt ta’ Fehérvár Médéacentrum Kft li tipprovdi servizzi tal-media minħabba li kien preċedentement ikkonstata, f’deċiżjoni definittiva, li dan il-fornitur kien naqas b’mod repetut milli jwettaq dan l-obbligu.
189    Fir-rigward tad-deċiżjonijiet li jikkonċernaw Inforádió, Rádió Smile u Kun-Media, l-Ungerija ssostni li l-fatti li wasslu għal dawn id-deċiżjonijiet huma differenti minn dawk li jikkonċernaw lil Klubrádió u li l-proċeduri li taw lok għall-adozzjoni tal-imsemmija deċiżjonijiet żvolġew f’kuntest ġuridiku differenti, b’tali mod li ma humiex paragunabbli mal-proċedura segwita fil-kuntest tat-tiġdid tad-dritt ta’ Klubrádió li jipprovdi servizzi tal-media. Barra minn hekk, peress li l-Kummissjoni ma ppreċiżatx jekk hija wettqitx evalwazzjoni tad-deċiżjonijiet kollha li jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex tiġi stabbilita diskriminazzjoni jew jekk humiex biss id-deċiżjonijiet li hija ċċitat li jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni għal dan l-għan, fejn id-deċiżjonijiet li jikkonċernaw Inforádió, Rádió Smile u Kun-Media jikkostitwixxu biss eżempji. Barra minn hekk, fid-dawl tal-fatt li l-Kummissjoni annettiet mar-rikors tagħha waħda biss minn dawn l-aħħar deċiżjonijiet, jiġifieri dik li tikkonċerna Kun-Media, il-Qorti tal-Ġustizzja ma hijiex f’pożizzjoni li tivverifika jekk is-sitwazzjonijiet inkwistjoni humiex paragunabbli. B’hekk, fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni ma wrietx li l-prassi deċiżjonali tal-Kunsill tal-Media kienet effettivament diskriminatorja.
190    Ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi jsostnu l-argumenti tal-Kummissjoni.
2)      Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
191    Skont l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni”, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(2) u l-Artikolu 7(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni kif ukoll l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva Qafas, il-kriterji għall-allokazzjoni tad-drittijiet ta użu tal-frekwenzi tar-radju għandhom josservaw il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni.
192    Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, li l-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni jikkostitwixxi espressjoni partikolari tiegħu, jeżiġi li sitwazzjonijiet paragunabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati b’mod ugwali, sakemm tali trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat. Ir-rekwiżit dwar in-natura paragunabbli tas-sitwazzjonijiet, sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, għandu jiġi evalwat fir-rigward tal-elementi kollha li jikkaratterizzawhom u, b’mod partikolari, fid-dawl tas-suġġett u tal-għan li għandu jintlaħaq mill-att li jistabbilixxi d-distinzjoni inkwistjoni, peress li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, għal dan il-għan, prinċipji u għanijiet tal-qasam li taħtu jaqa’ dan l-att (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑26 ta’ Lulju 2017, Europa Way u Persidera, C‑560/15, EU:C:2017:593, punt 69 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
193    F’dan il-każ, mit-tabella dwar ir-raġunijiet għal rifjut jirriżulta li, permezz tad-Deċiżjoni Nru 1203/2019 (X.8), il-Kunsill tal-Media rrifjuta t-tiġdid tad-dritt ta’ Médiacentrum li tipprovdi servizzi ta’ media għas-sempliċi raġuni li, fid-Deċiżjoni Nru 1115/2016 tiegħu, huwa kien ikkonstata li, bejn it‑23 u l‑31 ta’ Mejju 2016, dan il-fornitur ma kienx issodisfa l-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data dwar il-kwoti ta’ xandir u li dan il-ksur kien repetut.
194    Barra minn hekk, id-deċiżjonijiet adottati fir-rigward tal-istazzjonijiet tar-radju Inforádio, Radio Smile u Kun-Media ġew adottati f’kuntest ġuridiku u fattwali differenti minn dak li wassal għall-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ rifjut.
195    Għaldaqstant, hekk kif ikkonstata l-Avukat Ġenerali fil-punt 65 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-provi prodotti mill-Kummissjoni ma jippermettux li jiġi stabbilit li d-deċiżjoni ta’ rifjut kienet tinvolvi diskriminazzjoni għad-detriment ta’ Klubrádió.
196    Għaldaqstant, l-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, kif rifless fl-Artikoli 5 u 7 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, fl-Artikolu 4 tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni u fl-Artikolu 9 tad-Direttiva Qafas għandu jiġi miċħud.
c)      Fuq l-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ adozzjoni fi żmien xieraq tad-deċiżjoni ta’ rifjut
1)      L-argumenti tal-partijiet
197    Il-Kummissjoni tirrileva li l-proċedura li tat lok għall-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ rifjut bdiet fit‑8 ta’ Novembru 2019, id-data li fiha Klubrádió ressaq it-talba għat-tiġdid, u ntemmet fit‑8 ta’ Settembru 2020, id-data tad-deċiżjoni ta’ rifjut, jiġifieri tul ta’ għaxar xhur.
198    Għaldaqstant, waqt l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ rifjut, il-Kunsill tal-Media kiser l-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, li jipprevedi terminu ta’ sitt ġimgħat għall-adozzjoni tad-deċiżjonijiet dwar l-għoti tad-drittijiet ta’ użu fil-każ ta’ frekwenzi tar-radju li ngħataw għal finijiet ta’ użu mis-servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi fil-kuntest tal-pjan nazzjonali ta’ frekwenzi, ħlief jekk dawn id-drittijiet jingħataw permezz ta’ proċeduri ta’ għażla kompetittivi jew komparattivi, li, skont il-Kummissjoni, ma kienx il-każ f’dak li jirrigwarda d-deċiżjoni ta’ rifjut.
199    Barra minn hekk, il-Kunsill tal-Media kiser ukoll il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, peress li l-osservanza tat-termini hija l-espressjoni ta’ dan il-prinċipju.
200    L-Ungerija ssostni li l-proċedura li tat lok għall-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ rifjut ma hijiex proċedura ta’ allokazzjoni ta’ frekwenzi tar-radju, iżda proċedura ta’ tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media. Issa, ebda dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma tistabbilixxi terminu għat-tiġdid ta’ dan id-dritt.
201    Għall-finijiet ta’ kompletezza, l-Ungerija tippreċiża li l-Artikolu 48(5) tal-Liġi dwar il-Media jistabbilixxi termini preċiżi kemm sabiex jintalab it-tiġdid tal-imsemmi dritt kif ukoll għall-adozzjoni tad-deċiżjonijiet li jikkonċernaw tali talba. Dawn it-termini jippermettu li jiġi ggarantit mhux biss li dawn id-deċiżjonijiet jittieħdu fi żmien xieraq, iżda wkoll li ma jista’ jkun hemm ebda sitwazzjoni li fiha l-Kunsill tal-Media jilqa’ din it-talba qabel id-data ta’ skadenza tal-kuntratt ta’ xandir inkwistjoni u li sussegwentement jiġi kkonstatat li l-fornitur ta’ servizzi tal-media kkonċernat wettaq ksur li jeskludi tali tiġdid.
202    Ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi jsostnu l-argumenti tal-Kummissjoni.
2)      Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
203    Sa fejn, hekk kif jirriżulta mill-punti 74 sa 94 tas-sentenza preżenti, il-proċedura li tat lok għall-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ rifjut tikkonċerna l-għoti ta’ drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju, għandu jiġi kkonstatat li din il-proċedura hija suġġetta għad-dispożizzjonijiet li jagħmlu parti minn dan il-kuntest regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi, fosthom, b’mod partikolari, dik dwar it-termini għall-adozzjoni tad-deċiżjonijiet dwar l-għoti ta’ dawn id-drittijiet, jiġifieri l-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni.
204    Konformement ma’ din id-dispożizzjoni, id-deċiżjoni ta’ rifjut kellha tiġi adottata f’terminu ta’ sitt ġimgħat mid-data tal-wasla tat-talba kompleta ta’ Klubrádió intiża għat-tiġdid tad-dritt tiegħu li jipprovdi servizzi ta’ media.
205    Madankollu, peress li, hekk kif ġie rrilevat fil-punt 31 tas-sentenza preżenti, Klubrádió ressaq din it-talba fit‑8 ta’ Novembru 2019 u li d-deċiżjoni ta’ rifjut ingħatat fit‑8 ta’ Settembru 2020, għandu jiġi kkonstatat li din id-deċiżjoni ġiet adottata għaxar xhur wara l-preżentata tal-imsemmija talba, u għalhekk, ħafna wara l-iskadenza tat-terminu previst fl-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni.
206    Għandu jingħad ukoll, fid-dawl tal-portata tal-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media u tal-mod kif din id-dispożizzjoni hija applikata fl-Ungerija, li, waqt l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ rifjut, il-Kunsill tal-Media kien mitlub biss jivverifika jekk, matul it-tul tal-kuntratt ta’ xandir ta’ Klubrádió, huwa kienx adotta fir-rigward ta’ dan l-istazzjon tar-radju deċiżjoni definittiva li tikkonstata t-twettiq ta’ ksur serju jew ta’ ksur repetut. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma hemmx spjegazzjoni raġonevoli li tista’ tiġġustifika dewmien ta’ madwar tmien xhur u nofs għall-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ rifjut.
207    F’dan il-kuntest, għandu jitfakkar li, hekk kif diġà kkonstatat il-Qorti tal-Ġustizzja, meta Stat Membru jimplimenta d-dritt tal-Unjoni, ir-rekwiżiti li jirriżultaw mill-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, bħala prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari d-dritt ta’ kull persuna li l-kawżi tagħha jiġu ttrattati f’terminu raġonevoli, japplikaw fil-kuntest tal-proċedura mmexxija mill-awtorità nazzjonali kompetenti (sentenza tas‑6 ta’ Marzu 2025, Obshtina Veliko Tarnovo u Obshtina Belovo, C‑471/23 u C‑477/23, EU:C:2025:155, punt 73 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
208    Konsegwentement, billi adotta d-deċiżjoni ta’ rifjut ħafna wara l-iskadenza ta’ sitt ġimgħat mid-data tal-wasla tat-talba kompluta ta’ Klubrádió għat-tiġdid tad-dritt tiegħu li jipprovdi servizzi tal-media, il-Kunsill tal-Media kiser l-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u l-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba.
d)      Konklużjoni
209    Fid-dawl ta’ dak li ntqal, hemm lok li l-ilmenti li jikkonċernaw l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media kif ukoll id-deċiżjoni ta’ rifjut jintlaqgħu parzjalment u li jiġi kkonstatat li l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha:
–        taħt l-Artikoli 5 u 7 tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, l-Artikolu 4 tad-Direttiva dwar il-Kompetizzjoni, l-Artikolu 9 tad-Direttiva Qafas u l-prinċipju ta’ proporzjonalità, minħabba, l-ewwel nett, l-adozzjoni, mill-Kunsill tal-Media, tad-deċiżjoni ta’ rifjut, li permezz tagħha dan irrifjuta lil Klubrádió it-tiġdid tad-drittijiet tiegħu ta’ użu tal-ispettru tar-radju, it-tieni nett, l-adozzjoni tal-Artikolu 48(7), tal-Liġi dwar il-Media, li jeskludi awtomatikament it-tiġdid tad-drittijiet ta’ użu tal-ispettru tar-radju relatat max-xandir FM jekk il-proprjetarju jkun repetutament kiser l-obbligu tiegħu ta’ trażmissjoni ta’ data dwar il-kwoti ta’ xandir, inkluż meta l-ksur imwettaq ikun minuri, purament formali u jkun diġà ġie ssanzjonat b’multi li wasslu għal konformità sħiħa sussegwentement, kif ukoll, it-tielet nett, l-impossibbiltà li tirriżulta minn dan, b’mod sproporzjonat, għal Klubrádió, li jkompli bl-attività tiegħu fil-qasam tax-xandir, u
–        taħt l-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u l-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, minħabba l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ rifjut ħafna wara l-iskadenza tat-terminu ta’ sitt ġimgħat previst f’din id-dispożizzjoni.
2.      Fuq l-ilmenti li jikkonċernaw is-sejħa għal offerti kontenzjuża u d-deċiżjoni ta’ invalidità
210    Il-Kummissjoni essenzjalment issostni li l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 5(2) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u l-Artikolu 45 tad-Direttiva 2018/1972, minħabba l-fatt li, fis-sejħa għal offerti kontenzjuża u fid-deċiżjoni ta’ invalidità, il-Kunsill tal-Media ssuġġetta l-għoti tad-drittijiet ta’ użu tal-ispettru tar-radju għal kundizzjonijiet sproporzjonati, ma stabbilixxiex minn qabel il-kriterji ta’ għoti ta’ dawn id-drittijiet, ma ppreveda ebda marġni ta’ diskrezzjoni li jippermetti li jiġu evalwati l-gravità u r-rilevanza tal-iżbalji, li minnhom jistgħu potenzjalment jiġu vvizzjati l-fajls ippreżentati mill-offerenti, li jistgħu jwasslu għall-esklużjoni ta’ dawn tal-aħħar u injora l-importanza minuri tal-iżbalji li bihom hija allegatament ivvizzjata l-offerta ppreżentata minn Klubrádió.
211    Barra minn hekk, il-Kummissjoni tilmenta li l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 8 u 9 tad-Direttiva Qafas kif ukoll taħt il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, minħabba l-assenza ta’ organizzazzjoni ta’ proċedura għall-finijiet tal-allokazzjoni tal-frekwenza 92.9 MHz fi żmien xieraq sabiex tippermetti l-adozzjoni ta’ deċiżjoni qabel id-data ta’ skadenza tad-drittijiet ta’ Klubrádió għall-użu ta’ din il-frekwenza tar-radju.
a)      Fuq l-ilmenti bbażati fuq ksur tal-prinċipji ta’ trasparenza u ta’ proporzjonalità
1)      L-argumenti tal-partijiet
212    Il-Kummissjoni ssostni li d-deċiżjoni ta’ invalidità, li hija bbażata fuq tliet raġunijiet, tmur kontra l-prinċipji ta’ trasparenza u ta’ proporzjonalità, previsti fl-Artikolu 5(2) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u fl-Artikolu 45 tad-Direttiva 2018/1972.
213    Fil-fatt, fir-rigward tal-ewwel raġuni għall-invalidità, il-Kummissjoni tirrileva li, konformement mas-sejħa għal offerti kontenzjuża, il-offerenti kienu obbligati jehmżu mal-offerti tagħhom, il-formola li, fil-punt
III.2, kienet tinkludi l-iskeda ta’ programmazzjoni ta’ kull ġimgħa prevista, li tippreċiża t-tul ta’ kull xandira, u li kienet tindika, fil-punt III.3, għal kull xandira, it-titolu, deskrizzjoni fil-qosor u t-tul tagħha.
214    Mid-deċiżjoni ta’ invalidità jirriżulta li, fl-iskeda ta’ programmazzjoni ta’ kull ġimgħa msemmija fil-punt III.2 tal-formola ppreżentata minn Klubrádió, kien hemm, minn naħa, ix-xandira “Reggeli Gyors”, li x-xandir tagħha kien previst kull jum mit-Tnejn sal-Ġimgħa, bejn is‑6:10 u l‑10:00 u, min-naħa l-oħra, xandira ta’ 55 minuta, intitolata “Reggeli Gyors ismetlés”, li x-xandir tagħha kien previst fi tmiem il-ġimgħa. Issa, għal din l-aħħar xandira, li tikkonsisti f’għażla ta’ mumenti rilevanti u interessanti tax-xandiriet “Reggeli Gyors” imxandra matul il-ġimgħa, Klubrádió ma meliex il-punt III.3 ta’ din il-formola.
215    Fid-deċiżjoni ta’ invalidità, il-Kunsill tal-Media kkonstata li, meta xandira tkun is-suġġett ta’ intervent tekniku jew meta elementi ta’ din ix-xandira jiġu maqtugħa, ix-xandira li tirriżulta minn dan hija “xandir mill-ġdid”, fis-sens tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, u għandha, għaldaqstant, tiġi deskritta fil-punt III.3 tal-formola. Billi bbaża ruħu fuq il-punt 1.11.10.3 tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, li jeskludi l-possibbiltà li jiġu kkompletati l-elementi tal-offerti li għandhom jiġu suġġetti għal evalwazzjoni, bħall-iskeda ta’ programmazzjoni, il-Kunsill tal-Media allegatament ma talabx l-informazzjoni dwar ix-xandira “Reggeli Gyors ismetlés” sabiex jiġi kkompletat il-punt III.3 tal-formola ppreżentata minn Klubrádio.
216    Issa, fil-fehma tal-Kummissjoni, peress li l-kunċett ta’ “xandir mill-ġdid” li jinsab fis-sejħa għal offerti kontenzjuża jirreferi għax-xandir mill-ġdid ta’ “materjal ta’ ħoss irreġistrat”, Klubrádió seta’ leġittimament iqis li x-xandira “Reggeli Gyors ismetlés”, sa fejn kienet tikkostitwixxi x-xandir mill-ġdid ta’ materjali tal-ħoss, ta’ estratti magħżula, ta’ xandira diġà mxandra, kienet taqa’ taħt dan il-kunċett u li, għaldaqstant, ma kienx hemm lok li din ix-xandira mill-ġdid tiġi deskritta fil-punt III.3 tal-formola.
217    Barra minn hekk, anki jekk jitqies li x-xandira “Reggeli Gyors ismetlés” ma setatx tiġi assimilata ma’ xandir mill-ġdid, il-Kunsill tal-Media seta’ jitlob lil Klubrádió jikkompleta d-deskrizzjoni nieqsa. L-impossibbiltà li tiġi kkompletata d-data dwar l-iskeda ta’ programmazzjoni, li, skont il-Kunsill tal-Media, tirriżulta mill-punt 1.11.10.3 tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, tikser il-prinċipju ta’ proporzjonalità, sa fejn tali impossibbiltà ma tippermettix lill-offerenti jikkoreġu impreċiżazzjonijiet, anki minuri u ta’ natura purament formali, u lanqas li jneħħu d-dubji tal-Kunsill tal-Media.
218    Fir-rigward tat-tieni raġuni għall-invalidità, mid-deċiżjoni ta’ invalidità jirriżulta li, fl-iskeda ta’ programmazzjoni ta’ kull ġimgħa msemmija fil-punt III.2 tal-formola ppreżentata minn Klubrádió, kien hemm xandira intitolata “Kovátsműhely” ta’ 45 minuta, filwaqt li, għal din ix-xandira, il-punt III.3 ta’ din il-formola kienet tindika tul ta’ 50 minuta. Il-Kunsill tal-Media kkonstata li, konformement mal-punt 1.11.10.3 tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, dan in-nuqqas ta’ qbil ma setax jiġi rrettifikat.
219    Fil-fehma tal-Kummissjoni, ir-riferiment għal dawn iż-żewġ ħinijiet differenti huwa simili għal sempliċi żball amministrattiv li r-rettifika tiegħu ma kellha ebda effett fuq l-elementi sostantivi tas-sottomissjoni ta’ Klubrádió. Issa, il-fatt li s-sottomissjoni tiġi invalidata abbażi ta’ tali żball, minflok ma jintalbu preċiżazzjonijiet mingħand l-offerent, imur kontra l-prinċipju ta’ proporzjonalità.
220    Għal dak li jirrigwarda t-tielet raġuni għall-invalidità, li jikkonċerna l-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju u finanzjarju ta’ Klubrádió, dan huwa bbażat fuq il-konstatazzjoni tal-Kunsill tal-Media li Klubrádió, li l-ekwità tiegħu kienet negattiva matul is-snin ta’ qabel id-data tal-preżentata tas-sottomissjoni tiegħu, ma setax ikopri l-ispejjeż tiegħu bid-dħul mill-bejgħ nett tiegħu biss.
221    Il-Kummissjoni tenfasizza li ksur tal-kundizzjonijiet dwar il-vijabbiltà finanzjarja tal-offerent, previsti fil-punt 1.8.2 tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, ma ġiex invokat mill-Kunsill tal-Media, b’tali mod li huwa stabbilit li Klubrádió kien jissodisfa dawn il-kundizzjonijiet.
222    Id-deċiżjoni ta’ invalidità hija bbażata fuq il-punt 1.11.9.2(c) tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, li jipprovdi li s-sottomissjoni hija vvizzjata b’invalidità materjali jekk, minħabba n-nuqqas ta’ bażi tagħha, l-offerta ma tkunx xierqa sabiex jintlaħqu l-għanijiet iddefiniti mil-Liġi dwar il-Media jew f’din is-sejħa għal offerti. Skont il-Kunsill tal-Media s-sottomissjoni ta’ Klubrádió ma kinitx tippermetti li jintlaħaq l-għan speċifikat fil-punt 1.2 tal-imsemmija sejħa għal offerti, jiġifieri li tiġi żgurata l-preżenza fis-suq tal-media ta’ stazzjon tar-radju li jkun stabbli u prevedibbli fir-rigward tal-operat tiegħu.
223    Fil-fehma tal-Kummissjoni, billi adotta d-deċiżjoni ta’ invalidità abbażi tar-raġuni msemmija fil-punt 220 tas-sentenza preżenti, fl-ewwel lok, il-Kunsill tal-Media kiser ir-rekwiżit ta’ trasparenza previst fl-Artikolu 5(2) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u fl-Artikolu 45(1) tad-Direttiva 2018/1972, peress li bbaża ruħu fuq kriterji ta’ evalwazzjoni tal-kontenut tal-offerenti li ma kinux jinsabu fis-sejħa għal offerti kontenzjuża. Fil-fatt, il-kundizzjonijiet għall-ammissibbiltà tas-sottomissjonijiet ma jirreferux għal rekwiżit speċifiku ta’ vijabbiltà finanzjarja li jirrigwarda l-istat tal-ekwità tal-impriża kkonċernata.
224    Fit-tieni lok, iċ-ċaħda tas-sottomissjoni ta’ Klubrádió hija sproporzjonata, peress li hija bbażata fuq argumenti ipotetiċi. Fil-fatt, il-Kunsill tal-Media allegatament qies li l-operat stabbli ta’ Klubrádió ma kienx iggarantit minħabba li, skont il-leġiżlazzjoni Ungeriża fis-seħħ, kumpannija li għandha ekwità negattiva tista’ titħassar ex officio mir-reġistru tal-kumpanniji. Issa, skont il-Kummissjoni, l-operat b’defiċit ta’ Klubrádió matul il-ħames snin qabel id-data tas-sottomissjoni tagħha ma jwassalx fih innifsu għall-assenza ta’ vijabbiltà finanzjarja ta’ dan l-offerent fil-futur, peress li dan ma kienx imġiegħel jinterrompi l-programmi tiegħu u ma tħassarx mir-reġistru tal-kumpanniji.
225    Barra minn hekk, il-Kunsill tal-Media ma ħax inkunsiderazzjoni miżuri meħuda minn Klubrádió sabiex jirregolarizza l-istat tal-ekwità tiegħu. F’dan ir-rigward, il-Kunsill tal-Media ċaħad is-sistema ta’ teħid ta’ responsabbiltà għall-ispejjeż ta’ Klubrádió mill-proprjetarju ta’ dan l-istazzjon tar-radju u minn sponsers, billi allega li, fil-passat, Klubrádió ma kienx f’pożizzjoni li jkopri l-ispejjeż tal-operat tiegħu bid-dħul mill-bejgħ nett tiegħu stess.
226    Issa, il-Kummissjoni tosserva li l-użu ta’ sponsors jew ta’ parteċipanti esterni (crowdfunding) huwa mezz leġittimu ta’ finanzjament tal-media. Konsegwentement, skont din l-istituzzjoni, id-deċiżjoni ta’ invalidità ma hijiex marbuta mal-għan pubbliku ddikjarat, ma hijiex xierqa u tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq dan l-għan.
227    Fid-dawl ta’ dak li ntqal, il-kriterju li Klubrádió kellu jkopri l-ispejjeż tal-operat tiegħu bid-dħul mill-bejgħ nett tiegħu biss ma jistax jitqies bħala rekwiżit oġġettiv, trasparenti u proporzjonat fid-dawl tad-dritt tal-Unjoni.
228    Bħala difiża, l-Ungerija, fir-rigward, fl-ewwel lok, tar-raġunijiet għall-invalidità li jikkonċernaw ix-xandiriet “Reggeli Gyors ismétlés” u “Kovátsműhely”, tirrileva li, sabiex tiġi ggarantita n-natura ekwa u nondiskriminatorja ta’ proċedura ta’ sejħa għal offerti, kemm il-Liġi dwar il-Media kif ukoll is-sejħa għal offerti kontenzjuża huma bbażati fuq il-prinċipju li l-offerta kkonċernata tista’ tiġi emendata, ikkoreġuta jew ikkompletata biss fil-każ ta’ nuqqasijiet li jistgħu jiġu rrimedjati jew mhux sinjifikattivi jew meta tali rettifika ma tiksirx ir-rekwiżit ta’ proċedura ekwa, trasparenti u nondiskriminatorja. F’dan il-kuntest, l-Ungerija ssemmi d-dispożizzjonijiet tal-Liġi dwar il-Media u r-regoli tas-sejħa għal offerti kontenzjuża li jippreċiżaw id-difetti jew il-lakuni li ma jistgħux jiġu kkoreġuti wara d-data tas-sottomissjoni ta’ offerta li jwasslu għan-invalidità tal-offerta kkonċernata, li minnha jagħmlu parti l-irregolaritajiet ikkonstatati f’dak li jirrigwarda x-xandiriet imsemmija iktar ’il fuq.
229    Skont l-Ungerija, fir-rigward ta’ nuqqas iddefinit minn qabel b’mod vinkolanti u li jwassal għall-invalidità tal-offerta kkonċernata, l-ammissjoni tal-possibbiltà, għall-Kunsill tal-Media, li jiddeċiedi, skont in-natura tad-difett u abbażi tal-evalwazzjoni suġġettiva tiegħu stess, jekk għandhomx jiġu applikati l-konsegwenzi legali tal-invalidità tmur kontra l-prinċipji tal-Istat tad-dritt u ta’ ċertezza legali, kif ukoll ir-rekwiżit ta’ evalwazzjoni trasparenti, oġġettiva u nondiskriminatorja.
230    Barra minn hekk, l-Ungerija tikkontesta l-argument tal-Kummissjoni li n-nuqqasijiet li jikkonċernaw l-emissjonijiet “Reggeli Gyors ismétlés” u “Kovátsműhely” kienu ta’ importanza żgħira kif ukoll ta’ natura formali u amministrattiva.
231    Fil-fatt, għal dak li jirrigwarda, minn naħa, ix-xandira “Reggeli Gyors ismétlés”, Klubrádió ma osservax il-kundizzjoni ta’ validità msemmija fil-punt 2.5.5.2 tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, li tipprevedi l-obbligu li jiġu deskritti l-programmi kollha li jinsabu fl-iskeda ta’ programmazzjoni ta’ kull ġimgħa. F’dan ir-rigward, l-Ungerija tenfasizza li din ix-xandira ma għandhiex titqies bħala xandir mill-ġdid tax-xandira “Reggeli Gyors”, iżda bħala xandira differenti, fis-sens tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, peress li hemm differenza totali ta’ 825 minuta bejn iż-żewġ xandiriet u peress li, fil-każ ta’ sempliċi xandir mill-ġdid, ix-xandira mxandra mill-ġdid għandha tkun kompletament identika għax-xandira oriġinali. Issa, fl-assenza ta’ preċiżazzjonijiet dwar emissjoni li ma tistax tiġi kklassifikata bħala “xandir mill-ġdid”, l-offerta kkonċernata tipprekludi evalwazzjoni fuq il-mertu, peress li din ma tippermettix li tiġi vverifikata l-osservanza tal-impenji fil-qasam tal-kwoti ta’ xandir.
232    Min-naħa l-oħra, għal dak li jikkonċerna x-xandira “Kovátsműhely”, skont l-Ungerija, id-differenza relatata mat-tul indikat fil-punti III.2 u III.3 tal-formoli ppreżentati minn Klubrádió tikkostitwixxi kontradizzjoni insormontabbli li tirrendi dan il-punt III.2, li jinkludi l-iskeda ta’ programmazzjoni ta’ kull ġimgħa, u dan il-punt III.3, dwar id-deskrizzjoni ta’ din ix-xandira, impossibbli li tiġi rrikonċiljata. Għaldaqstant, l-offerta ppreżentata minn Klubrádió ma hijiex konformi mal-kundizzjoni għall-validità msemmija fil-punt 2.5.5.6 tas-sejħa għal offerti kontenzjuża. Korrezzjoni tat-tul tal-programmi kienet neċessarjament twassal għal bidla fl-impenji u fid-dikjarazzjonijiet essenzjali li jinsabu fl-offerta ppreżentata minn Klubrádió, u dan imur kontra s-sejħa għal offerti kontenzjuża.
233    Fit-tieni lok, fir-rigward tar-raġuni għall-invalidità relatata mal-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju u finanzjarju ta’ Klubrádió, l-ewwel nett, l-Ungerija tenfasizza li r-rekwiżiti formali u sostantivi li għalihom huma suġġetti l-offerti huma stabbiliti kemm fil-Liġi dwar il-Media, kif ukoll fis-sejħiet għal offerti korrispondenti, fil-każ ineżami, fil-punti 1.11.7 u 1.11.9.2 tas-sejħa għal offerti kontenzjuża.
234    Skont l-Ungerija, l-eżami tal-validità ta’ offerta fuq il-mertu jeħtieġ li titwettaq analiżi kumplessa tal-kontenut ta’ din l-offerta kollha kemm hi, li fil-kuntest tagħha, konformement mal-Artikolu 59 tal-Liġi dwar il-Media, il-Kunsill tal-Media għandu jivverifika, b’mod partikolari, jekk l-imsemmija offerta tippermettix li jiġi ggarantit it-twettiq tal-għan ta’ interess pubbliku imsemmi mis-sejħa għal offerti kkonċernata, fil-każ ineżami, li tiġi żgurata l-preżenza fis-suq tal-media ta’ stazzjon tar-radju li jkun stabbli u prevedibbli fir-rigward tal-operat tiegħu.
235    Issa, il-preżentazzjoni tas-sitwazzjoni finanzjarja u ekonomika tal-offerent u l-preżentazzjoni tal-pjan finanzjarju, ekonomiku u prospettiv tiegħu huma rekwiżiti imposti għal dan l-għan mis-sejħa għal offerti kontenzjuża. Għaldaqstant, ma jistax jiġi aċċettat li r-raġuni għall-invalidità relatata mal-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju u finanzjarju ta’ Klubrádió u l-kriterji ta’ evalwazzjoni ta’ din ir-raġuni ma humiex trasparenti.
236    It-tieni nett, l-affermazzjoni tal-Kummissjoni li l-Kunsill tal-Media ħa inkunsiderazzjoni kriterji ta’ evalwazzjoni li ma kinux jinsabu fis-sejħa għal offerti kontenzjuża hija infondata, peress li din is-sejħa għal offerti, li tirriproduċi kelma b’kelma d-dispożizzjonijiet tal-Liġi dwar il-Media, tistabbilixxi l-kriterji ta’ eżami tal-offerti, ir-regoli dwar l-invalidità materjali tagħhom, il-kriterji ta’ kapaċità imposta fuq l-offerti, il-kundizzjonijiet għall-verifika tal-invalidità formali tagħhom, ir-rekwiżiti relatati mal-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju u finanzjarju kif ukoll ir-rekwiżiti fir-rigward tad-dikjarazzjonijiet tal-offerenti, fil-punti 1.11.6, 1.11.9, 2.1.4 sa 2.1.6, 2.2, 2.5.4 u 2.5.8, rispettivament_.
237    It-tielet nett, skont l-Ungerija, il-Kummissjoni tiżbalja meta ssostni li l-evalwazzjonijiet imwettqa mill-Kunsill tal-Media fid-deċiżjoni ta’ invalidità fir-rigward tas-sitwazzjoni finanzjarja ta’ Klubrádió huma sproporzjonati.
238    Qabelxejn, l-Ungerija tippreċiża li, kuntrarjament għal dak li tafferma l-Kummissjoni, ma huwiex għaliex l-istat tal-ekwità ta’ Klubrádió kien negattiv għal diversi snin li l-Kunsill tal-Media ddikjara invalida l-offerta ta’ dan l-istazzjon tar-radju, iżda għaliex dan l-istat negattiv tal-ekwità neċessarjament affettwa l-istabbiltà futura tal-imsemmi stazzjon tar-radju. Id-dikjarazzjonijiet li jinsabu fl-offerta li tikkonċerna r-regolarizzazzjoni ta’ din is-sitwazzjoni huma, barra minn hekk, diverġenti u kontradittorji u l-ebda wieħed mill-impenji meħuda ma ġie osservat.
239    Sussegwentement, ma jkunx sproporzjonat li jintalab li l-istazzjon tar-radju li jikseb awtorizzazzjoni sabiex jipprovdi servizzi tal-media jkun ekonomikament vijabbli, peress li jkun hemm interess pubbliku fundamentali li dan l-istazzjon tar-radju, li juża, mingħajr ħlas u għal għaxar snin, frekwenza esklużiva li tappartjeni lill-Istat, ikun stabbli u prevedibbli fir-rigward tal-operat tiegħu.
240    Issa, stazzjon tar-radju li ma jissodisfax ir-rekwiżiti legali l-iktar elementari f’dak li jirrigwarda l-forma u l-ġestjoni ta’ kumpannija ma jissodisfax il-kundizzjonijiet ta’ stabbiltà u ta’ prevedibbiltà li jippermettulu jilħaq l-għanijiet imfittxija mis-sejħa għal offerti kontenzjuża, peress li ġestjoni irregolari fit-tul ikollha riperkussjonijiet evidenti fuq il-ġestjoni futura ta’ dan l-istazzjon tar-radju jew, tal-inqas, effetti potenzjali fuq din il-ġestjoni, fuq it-tkomplija tal-attività tal-imsemmi stazzjon tar-radju u fuq il-kontinwità tal-operat “going concern” tiegħu. Skont l-Ungerija, dan kien il-każ ta’ Klubrádio, peress li n-natura kjarament illegali tal-istat tal-ekwità tiegħu setgħet twassal għal-likwidazzjoni forzata tagħha u, eventwalment, għat-tħassir tagħha
ex officio mir-reġistru tal-kumpanniji.
241    Barra minn hekk, l-istat tal-ekwità ma huwiex kwistjoni ta’ evalwazzjoni suġġettiva, iżda kwistjoni oġġettiva, li fir-rigward tagħha jista’ jiġi stabbilit li Klubrádió intenzjonalment wettqet, għal diversi snin, ksur tal-liġi imputabbli lilha biss, kif turi d-dikjarazzjoni ta’ verifika annessa mal-kontijiet annwali ta’ Klubrádió. Issa, il-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju, il-pjan finanzjarju u l-karta tal-bilanċ li dan l-istazzjon tar-radju kien obbligat jippreżenta konformement mas-sejħa għal offerti kontenzjuża ma jurux li Klubrádió kien ser jirrimedja din is-sitwazzjoni f’terminu raġonevoli.
242    Fl-aħħar nett, l-Ungerija ssostni li l-affermazzjoni tal-Kummissjoni li l-proprjetarji ta’ Klubrádió kienu ħadu miżuri xierqa sabiex jirrimedjaw l-istat tal-ekwità negattiva ta’ dan l-istazzjon tar-radju ma hijiex fondata. Fil-fatt, id-dikjarazzjonijiet dwar l-ekwità, il-finanzjament u l-irkupru ta’ krediti magħmula mill-persuna fiżika li esprimiet ruħha f’isem l-imsemmi stazzjon tar-radju huma kontradittorji, ipotetiċi u kundizzjonali, b’tali mod li ma humiex konformi mar-rekwiżiti legali u mal-kriterji ta’ evalwazzjoni ddefiniti fir-regoli tas-sejħa għal offerti kontenzjuża.
243    Ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi jsostnu l-argumenti tal-Kummissjoni.
2)      Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
244    Għandu jitfakkar li, skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(2) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, id-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju għandhom jingħataw permezz ta’ proċeduri miftuħa, oġġettivi, trasparenti, nondiskriminatorji u proporzjonati, u konformement mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 9 tad-Direttiva Qafas. Dan l-Artikolu 9(1), li, hekk kif ġie rrilevat fil-punt 103 tas-sentenza preżenti, jikkorrispondi għall-Artikolu 45(1) tad-Direttiva 2018/1972, jipprevedi wkoll li dawn id-drittijiet għandhom jingħataw abbażi ta’ kriterji oġġettivi, trasparenti, nondiskriminatorji u proporzjonati.
245    Għandu jitfakkar ukoll li l-prinċipju ta’ proporzjonalità jeħtieġ li r-regoli stabbiliti mill-Istati Membri jew mill-awtoritajiet kontraenti fil-kuntest tal-implimentazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu l-għanijiet imfittxija mid-direttivi li jagħmlu parti minnhom (ara, b’analoġija, is-sentenza tas‑26 ta’ Settembru 2024, Luxone u Sofein, C‑403/23 u C‑404/23, EU:C:2024:805, punt 55 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
246    Barra minn hekk, fil-kuntest ta’ proċedura ta’ sejħa għal offerti, il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament jagħti lill-offerenti l-istess opportunitajiet fil-formulazzjoni tat-termini tal-offerti tagħhom, li jimplika li dawn l-offerti jkunu suġġetti għall-istess kundizzjonijiet għall-offerenti kollha. L-obbligu ta’ trasparenza, li jikkostitwixxi l-korollarju tiegħu, għandu l-għan li jiggarantixxi l-assenza ta’ riskju ta’ favoritiżmi u ta’ arbitrarjetà min-naħa tal-awtorità kontraenti. Dan l-obbligu jimplika li l-kundizzjonijiet u l-modalitajiet kollha tal-proċedura ta’ għoti jkunu fformulati b’mod ċar, preċiż u inekwivoku fis-sejħa għal offerti b’mod, l-ewwel nett, li jippermetti lill-offerenti kollha raġonevolment informati u normalment diliġenti li jifhmu l-portata eżatta tagħhom u li jinterpretawhom bl-istess mod u, it-tieni nett, li jqiegħed lill-awtorità kompetenti f’pożizzjoni li tivverifika effettivament jekk l-offerti sottomessi lilha jikkorrispondux għall-kriterji li jirregolaw l-għoti ta’ tali drittijiet. (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑26 ta’ Settembru 2024, Luxone u Sofein, C‑403/23 u C‑404/23, EU:C:2024:805, punt 56 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
247    Fl-aħħar nett, il-prinċipji ta’ trasparenza u ta’ ugwaljanza fit-trattament li jirregolaw il-proċeduri ta’ għoti tad-drittijiet ta’ użu ta’ frekwenzi tar-radju jeżiġu li l-kundizzjonijiet sostantivi u proċedurali dwar il-parteċipazzjoni f’tali proċeduri jkunu ddefiniti b’mod ċar minn qabel u jsiru pubbliċi, b’mod partikolari l-obbligi imposti fuq l-impriżi offerenti, sabiex dawn ikunu jafu eżattament ir-restrizzjonijiet tal-proċedura inkwistjoni u jkunu żgurati mill-fatt li l-istess rekwiżiti japplikaw għall-kompetituri kollha (ara, b’analoġija, is-sentenza tas‑26 ta’ Settembru 2024, Luxone u Sofein, C‑403/23 u C‑404/23, EU:C:2024:805, punt 57 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
248    Huwa fid-dawl ta’ din il-ġurisprudenza li għandu jiġi vverifikat jekk, hekk kif issostni l-Kummissjoni, it-tliet raġunijiet għall-invalidità li abbażi tagħhom is-sottomissjoni ta’ Klubrádió ġiet miċħuda jmorrux kontra l-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ trasparenza, fis-sens stabbilit mill-Kummissjoni, b’tali mod li kemm id-deċiżjoni ta’ invalidità kif ukoll, jekk ikun il-każ, ir-regoli tas-sejħa għal offerti kontenzjuża li servew bħala bażi għall-adozzjoni tagħha jmorru wkoll kontra dawn il-prinċipji.
i)      Fuq ir-raġunijiet għall-invalidità li jikkonċernaw l-emissjonijiet “Reggeli Gyors ismétlés” u “Kovátsműhely”
249    Hekk kif jirriżulta mill-kliem tal-punt 1.11.10.3 tas-sejħa għal offerti kontenzjuża u tad-deċiżjoni ta’ invalidità, annessi mar-rikors tal-Kummissjoni, ebda korrezzjoni ma hija ammessa f’dak li jirrigwarda l-elementi tal-offerta suġġetta għal evalwazzjoni. Fost dawn l-elementi hemm, konformement mal-punt 1.12.2.1 ta’ din is-sejħa għal offerti, l-iskeda ta’ programmazzjoni tal-offerent, kif deskritta fil-punti III.2 u III.3 tal-formola ppreżentati minn dan tal-aħħar.
250    Issa, fil-każ fejn, fir-rigward tal-imsemmija elementi, offerent ikun wettaq żbalji minuri, li l-korrezzjoni tagħhom ma jkollha ebda effett fuq l-elementi sostantivi tas-sottomissjoni, tiegħu u għalhekk ma jkunx ippreġudika r-rekwiżit ta’ evalwazzjoni ekwa u nondiskriminatorja tal-offerenti, l-impossibbiltà għall-Kunsill tal-Media, skont ir-regoli tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, li jistieden lill-offerent ikkonċernat sabiex jikkoreġi tali żbalji tidher sproporzjonata.
251    Fil-każ ineżami, huwa paċifiku li l-punti III.2 u III.3 tal-formola ppreżentati minn Klubrádió kienu vvizzjati b’żewġ irregolaritajiet f’dak li jirrigwarda l-emissjonijiet “Reggeli Gyors ismétlés” u “Kovátsműhely”.
252    Fir-rigward, fl-ewwel lok, tax-xandira “Reggeli Gyors ismétlés”, l-irregolarità kkonstatata kienet tirriżulta mill-fatt li Klubrádió, peress li qies li din ix-xandira kienet tikkostitwixxi “xandir mill-ġdid”, fis-sens tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, tax-xandira “Reggeli Gyors”, ma kienx mela, għall-ewwel xandira, il-punt III.3 tal-formola, li tindika b’mod partikolari d-deskrizzjoni tagħha u t-tul tagħha. Il-Kunsill tal-Media, wara li kkonstata, essenzjalment, li x-xandira “Reggeli Gyors ismétlés” ma setgħetx titqies bħala “xandir mill-ġdid”, fis-sens tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, tax-xandira “Reggeli Gyors”, li hija kellha, għaldaqstant, tkun is-suġġett ta’ deskrizzjoni fil-punt III.3 ta’din il-formola u li l-assenza ta’ tali deskrizzjoni, sa fejn kienet tikkonċerna wieħed mill-elementi suġġetti għall-evalwazzjoni msemmija fil-punt 1.12.2.1 ta’ din is-sejħa għal offerti, ma setgħetx, skont ir-rekwiżiti tal-punt 1.11.10.3 tal-imsemmija sejħa għal offerti, tiġi kkoreġuta jew tkun is-suġġett ta’ regolarizzazzjoni, ikkonkluda li din l-irregolarità kellha twassal għall-invalidità tal-offerta ta’ Klubrádió.
253    Issa, għandu jiġi rrilevat li, hekk kif jirriżulta mid-deċiżjoni ta’ invalidità, konformement mar-regoli tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, il-kunċett ta’ “xandir mill-ġdid”, huwa ddefinit bħala li jirreferi għal “materjal ta’ ħoss irreġistrat, preċedentement imxandar fil-kuntest tax-xandira, li jista’ jixxandar mill-ġdid mingħajr intervent tekniku partikolari”, filwaqt li l-kunċett ta’ “xandira” huwa ddefinit bħala “suċċessjoni ta’ ħsejjes jew ta’ immaġini animati jew fissi, flimkien ma’ ħsejjes jew le, li jikkostitwixxu, irrispettivament mit-tul tagħha, unità distinta fi programmazzjoni jew katalogu stabbilit minn fornitur ta’ servizzi tal-media”.
254    Fid-dawl ta’ dawn id-definizzjonijiet u fl-assenza, fis-sejħa għal offerti kontenzjuża, ta’ regoli interpretattivi oħra dwar dawn il-kunċetti, ma jistax jitqies li l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “xandir mill-ġdid” irrakkomandata mill-Kunsill tal-Media, li skontha xandira titqies li tikkostitwixxi xandir mill-ġdid jekk din tixxandar mill-ġdid kollha kemm hi u għat-tul kollu tagħha mingħajr intervent tekniku partikolari, tirriżulta b’mod ċar, preċiż u univoku minn din is-sejħa għal offerti, b’tali mod li l-offerenti kollha raġonevolment informati u normalment diliġenti kellhom jagħtu lil dan il-kunċett tali interpretazzjoni.
255    Għall-kuntrarju, fid-dawl tal-fatt li l-imsemmi kunċett huwa bbażat fuq ix-xandir mhux ta’ “xandira” preċedenti, iżda ta’ “materjal ta’ ħoss irreġistrat”, preċedentement imxandar “fil-kuntest tax-xandira”, hekk kif allegat il-Kummissjoni, Klubrádió setgħet raġonevolment tqis li x-xandira “Reggeli Gyors ismétlés”, sa fejn kienet tikkonsisti fix-xandir ta’ estratti ta’ xandira preċedentement imxandra, jiġifieri “Reggeli Gyors”, kienet tikkostitwixxi “xandir mill-ġdid” ta’ din l-aħħar xandira, fis-sens tas-sejħa għal offerti kontenzjuża. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-fatt, invokat mill-Ungerija, li kien hemm differenza totali ta’ 825 minuta bejn dawn iż-żewġ emissjonijiet huwa irrilevanti.
256    F’dak li jirrigwarda, fit-tieni lok, ix-xandira “Kovátsműhely ”, l-irregolarità li biha kienu vvizzjati l-punti III.2 u III.3 ta’ din il-formola ppreżentata minn Klubrádió, kienet tirriżulta mill-fatt li, filwaqt li fl-iskeda ta’ programmazzjoni msemmija fil-punt III.2 ta’ din il-formola, dan l-istazzjon tar-radju kien irreġistra din it-trażmissjoni, li kienet tindika li x-xandir kien previst bejn il-Ħadd 17:05 u 17:50, b’tali mod li, skont dan il-punt, it-tul tal-imsemmija xandira kien ta’ 45 minuta, mill-banda l-oħra, it-tul indikat għall-istess xandira, fil-punt III.3 tal-imsemmija formola, kien ta’ 50 minuta.
257    Issa, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li, hekk kif irrileva l-Kunsill tal-Media fid-deċiżjoni ta’ invalidità, Klubrádió ma wettqet ebda żball fir-rigward tax-xandiriet l-oħra li jinsabu fil-punt III.2 u III.3 tal-formola ppreżentata minn dan l-istazzjon tar-radju, b’mod partikolari, fir-rigward tat-tul tagħhom. Għaldaqstant, id-differenza ta’ ħames minuti li tirrigwarda t-tul tax-xandira “Kovátsműhely” li tirriżulta minn dawn il-punti ma tidher li għandha ebda effett fuq ix-xandiriet l-oħra li jinsabu fl-iskeda ta’ programmazzjoni ppreżentata minn Klubrádió.
258    Għaldaqstant, għandu jitqies li tali differenza tixbah żball tal-pinna, li jista’, għalhekk, jaqa’ taħt żbalji li jistgħu jiġu rrimedjati u mhux sinjifikattivi msemmija fil-punt 228 tas-sentenza preżenti.
259    Konsegwentement, għandu jiġi kkonstatat, fid-dawl tal-evalwazzjoni li tinsab fil-punt 250 tas-sentenza preżenti, li l-irregolaritajiet li jikkonċernaw l-emissjonijiet “Reggeli Gyors ismétlés” u “Kovátsműhely” kellhom ikunu jistgħu jiġu rrettifikati.
260    F’dawn iċ-ċirkustanzi, id-deċiżjoni ta’ invalidità li kkonstatat, abbażi tar-regoli tas-sejħa għal offerti kontenzjuża li jeskludu kull possibbiltà ta’ rettifika tal-offerti, l-invalidità tal-offerta ta’ Klubrádió minħabba dawn l-irregolaritajiet hija sproporzjonata.
ii)    Fuq ir-raġuni għall-invalidità li tikkonċerna l-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju u finanzjarju ta’ Klubrádió
261    Għandu jiġi osservat li, hekk kif jirriżulta mid-deċiżjoni ta’ invalidità, ir-raġuni għall-invalidità li tikkonċerna l-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju u finanzjarju ta’ Klubrádió hija bbażata fuq in-natura negattiva tal-ekwità ta’ dan l-istazzjon tar-radju matul il-ħames snin qabel id-data tal-preżentata tal-applikazzjoni tiegħu kif ukoll fuq l-impossibbiltà li jiġu koperti l-ispejjeż tiegħu bid-dħul mill-bejgħ nett tiegħu biss. Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, ikkonstatati bl-għajnuna b’mod partikolari tad-data tal-kontijiet annwali ta’ Klubrádió dwar is-snin finanzjarji preċedenti għal dak li matulu dan l-istazzjon tar-radju ssottometta l-offerta tiegħu, il-Kunsill tal-Media qies li din l-offerta ma kinitx f’pożizzjoni, fid-dawl tal-“assenza ta’ bażi” tagħha, li tilħaq l-għan previst fil-punt 1.2 tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, jiġifieri li tiġi żgurata l-preżenza fis-suq tal-media ta’ stazzjon tar-radju li jkun stabbli u prevedibbli fir-rigward tal-operat tiegħu. Konsegwentement, il-Kunsill tal-Media kkonkluda li l-offerta sottomessa minn Klubrádió kienet ivvizzjata b’invalidità materjali skont l-Artikolu 59(3)(c) tal-Liġi dwar il-Media u l-punt 1.11.9.2(c) tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, li jipprovdi li “l-offerta hija vvizzjata b’invalidità materjali [...] jekk, minħabba n-nuqqas ta’ bażi tagħha, [hija] ma tkunx adatta sabiex jintlaħaq l-għan iddefinit fil-Liġi dwar il-Media u fis-sejħa għal offerti”.
262    Għandu jiġi rrilevat li kemm id-dikjarazzjoni tal-ekwità kif ukoll id-data dwar id-dħul mill-bejgħ nett jikkostitwixxu elementi marbuta mal-vijabbiltà finanzjarja ta’ impriża.
263    F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li, ċertament, fil-punt 1.8.2 tagħha, is-sejħa għal offerti kontenzjuża kienet tistabbilixxi r-regoli dwar il-kundizzjonijiet relattivi għall-vijabbiltà finanzjarja tal-offerenti, li n-nuqqas ta’ osservanza tagħhom matul kwalunkwe fażi tal-proċedura ta’ din is-sejħa għal offerti kien iwassal għall-invalidità tal-offerta, b’applikazzjoni tal-punt 1.11.7(a) tal-imsemmija sejħa għal offerti.
264    Madankollu, dan il-punt 1.8.2 kien jimponi fuq l-offerenti, l-ewwel nett, li ma jkunu suġġetti għal ebda dejn dovut għal iktar minn 60 jum fil-qasam doganali jew bħala kontribuzzjonijiet għas-sigurtà soċjali, għal ebda dejn fiskali dovut li jinsab fir-reġistri tal-amministrazzjoni fiskali ċentrali, u lanqas għal ebda obbligu ta’ ħlas dovut fil-konfront ta’ fond ta’ Stat speċjalizzat, it-tieni nett, li ma jkunux suġġetti għal proċedura ta’ falliment, ta’ stralċ u ta’ ebda proċedura oħra intiża għax-xoljiment tagħhom, it-tielet nett, li ma kienux is-suġġett, matul il-ħames snin qabel il-pubblikazzjoni tas-sejħa għal offerti, ta’ ebda deċiżjoni amministrattiva definittiva li tikkonstata ksur serju li jirriżulta fin-nuqqas ta’ osservanza tal-kuntratt ta’ xandir jew ta’ ebda xoljiment tiegħu mill-Kunsill tal-Media u, ir-raba’ nett, li ma kellhom ebda dejn dovut fil-konfront tal-Kunsill tal-Media.
265    Għaldaqstant, hemm lok li jiġi kkonstatat li ebda rekwiżit dwar l-istat ta’ ekwità tal-offerenti jew in-neċessità li jiġu koperti l-ispejjeż tagħhom bid-dħul mill-bejgħ nett tagħhom biss ma kien jinsab fost il-kundizzjonijiet dwar il-vijabbiltà finanzjarja imposti fuq dawn l-offerenti mis-sejħa għal offerti kontenzjuża.
266    Ċertament, kif allegat l-Ungerija, din is-sejħa għal offerti kienet timponi fuq l-offerenti l-obbligu li jippreżentaw pjan ta’ direzzjoni tan-negozju u finanzjarju li jkopri l-perijodu mill‑31 ta’ Diċembru 2024, li jindika l-elementi li jinsabu fil-punt 2.5.4 tal-imsemmija sejħa għal offerti. Madankollu, minn dawn l-elementi imkien ma jirriżulta li dan il-pjan kellu juri, taħt piena ta’ invalidità tal-offerta kkonċernata, ekwità pożittivi matul is-snin ta’ qabel id-data tal-preżentata tas-sottomissjonijiet u dħul mill-bejgħ nett li jippermetti, waħdu, li jiġu koperti l-ispejjeż matul dawn is-snin.
267    Barra minn hekk, fir-rigward tad-data finanzjarja u storika li kellha tiġi pprovduta fil-kuntest tal-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju u finanzjarja, konformement mal-punt 2.5.4.3.5 tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, l-offerenti kienu obbligati jippreżentaw biss l-“aħħar dikjarazzjonijiet finanzjarji magħluqa tagħhom (karta tal-bilanċ, kontijiet tar-riżultati u annessi [...]), jiġifieri, fl-aħħar mill-aħħar, kif jirriżulta mill-qari ta’ dan il-punt kollu kemm hu, il-kontijiet annwali għas-sena finanzjarja preċedenti għal dik li matulha l-offerta kkonċernata hija ppreżentata.
268    F’dawn iċ-ċirkustanzi, hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 79 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-użu, bħala raġuni għall-invalidità bbażata fuq l-inkapaċità tal-offerent għall-finijiet tat-twettiq tal-għan imfittex mis-sejħa għal offerti kontenzjuża, ta’ kriterju marbut mal-vijabbiltà finanzjarja tal-offerenti, filwaqt li dan ma jagħmilx parti mill-kriterji dwar din il-vijabbiltà stabbiliti minn din is-sejħa għal offerti u li ma jista’ jiġi raġonevolment dedott minn ebda regola ta’ din tal-aħħar, ma jissodisfax ir-rekwiżiti relatati mal-prinċipju ta’ trasparenza, kif ippreċiżati mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 246 u 247 tas-sentenza preżenti.
269    Barra minn hekk, indipendentement minn dak li ntqal iktar’ il fuq, f’kundizzjonijiet fejn il-vijabbiltà tal-operatur ikkonċernat ma hijiex ikkontestata, l-adozzjoni ta’ regola li tippermetti lill-Kunsill tal-Media jikkonstata n-invalidità tal-offerta ta’ offerent minħabba n-natura negattiva tal-ekwità tiegħu u l-impossibbiltà li jkopri l-ispejjeż tiegħu bid-dħul mill-bejgħ nett tiegħu biss tmur kontra l-prinċipju ta’ proporzjonalità. Fil-fatt, fid-dawl tad-diversità tas-sorsi ta’ finanzjament possibbli ta’ stazzjon tar-radju, din ir-regola tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex tiġi żgurata l-preżenza fis-suq tal-media ta’ stazzjon tar-radju stabbli u prevedibbli fir-rigward tal-operat tiegħu.
270    Fil-każ ineżami, fid-dawl tal-fatt li Klubrádió jopera fil-qasam tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, li huwa kien ilu jitrażmetti l-kontenut tiegħu fuq frekwenzi tar-radju mis-sena 1999 u li, minkejja n-natura negattiva tal-ekwità ta’ dan l-istazzjon tar-radju, ikkonstatata fid-deċiżjoni ta’ invalidità, l-imsemmi stazzjon qatt ma ġie mġiegħel jinterrompi l-attività tiegħu, ma jistax raġonevolment jitqies li ċ-ċaħda tal-offerta sottomessa minn Klubrádió minħabba l-ekwità negattiva tiegħu kienet neċessarja sabiex tiġi żgurata l-preżenza fis-suq tal-media ta’ stazzjon tar-radju stabbli u prevedibbli fir-rigward tal-operat tiegħu.
271    F’dan il-kuntest, l-argument tal-Ungerija li l-istat tal-ekwità ta’ Klubrádió ma jippermettix li jintlaħaq dan l-għan, peress li dan l-istat seta’ jwassal għal-likwidazzjoni forzata ta’ dan l-istazzjon tar-radju u, eventwalment, għat-tħassir tiegħu ex officio mir-reġistru tal-kumpanniji, ma jistax jintlaqa’.
272    Fil-fatt, mhux biss fid-data tal-preżentata tal-offerta tiegħu u f’dik tal-eżami tas-sottomissjoni tiegħu, l-imsemmi stazzjon tar-radju ma kienx is-suġġett ta’ tali proċeduri ta’ stralċ jew ta’ tħassir, li, barra minn hekk, hekk kif ġie rrilevat fil-punti 263 u 264 tas-sentenza preżenti, wassal għall-invalidità tal-offerta tiegħu, iżda, anki wara dawn id-dati, Klubrádió ma kienx is-suġġett ta’ tali proċeduri u għad għadu attiv.
273    Lanqas ma jista’ jiġi raġonevolment meqjus li l-fatt li Klubrádió ma setax ikopri l-ispejjeż tiegħu bid-dħul mill-bejgħ nett tiegħu biss u kellu jirrikorri għall-isponsorizzazzjoni u għal sussidji kien jostakola t-twettiq tal-għan imsemmi fil-punt 1.2 tas-sejħa għal offerti kontenzjuża u mfakkar, b’mod partikolari, fil-punti 261 u 270 tas-sentenza preżenti. Hekk kif irrilevat il-Kummissjoni, mingħajr ma ġiet kontradetta mill-Ungerija, il-mudell kummerċjali ta’ Klubrádio kien ibbażat fuq tali mezzi ta’ finanzjament, li ppermettewlu, fil-passat, jikkumpensa sitwazzjonijiet finanzjarji negattivi, mingħajr ma dan il-fatt ipprekludih milli jeżerċita l-attività tiegħu b’mod stabbli u milli josserva l-kundizzjonijiet marbuta mad-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju li għalihom huwa kien suġġett.
274    Għaldaqstant, mingħajr ma huwa neċessarju li jiġu eżaminati l-argumenti l-oħra tal-Kummissjoni, fosthom, b’mod partikolari, dak dwar l-allegata natura arbitrarja tar-raġuni għall-invalidità inkwistjoni u tad-deċiżjoni ta’ invalidità, fid-dawl tad-deċiżjonijiet adottati fil-passat fir-rigward ta’ offerenti oħra, għandu jiġi kkonstatat li s-sejħa għal offerti kontenzjuża, sa fejn tippermetti lill-Kunsill tal-Media jikkonstata, abbażi tal-punt 1.11.9.2(c) tiegħu, l-invalidità tal-offerta ta’ offerent minħabba n-natura negattiva tal-ekwità tiegħu u l-impossibbiltà li jkopri l-ispejjeż tiegħu bid-dħul mill-bejgħ nett tiegħu biss, tmur kontra l-prinċipji ta’ trasparenza u ta’ proporzjonalità. L-istess japplika għad-deċiżjoni ta’ invalidità, fid-dawl b’mod partikolari tal-elementi relatati mas-sitwazzjoni ta’ Klubrádió preċedenti.
275    Minn dak kollu li ntqal jirriżulta li l-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ trasparenza u ta’ proporzjonalità, hekk kif riflessi fl-Artikolu 5(2) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u fl-Artikolu 45(1) tad-Direttiva 2018/1972, huwa fondat.
b)      Fuq l-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ adozzjoni fi żmien xieraq tad-deċiżjoni ta’ invalidità
1)      L-argumenti tal-partijiet
276    Il-Kummissjoni tirrileva li, peress li d-deċiżjoni ta’ rifjut ittieħdet fit‑8 ta’ Settembru 2020, wara proċedura ta’ għaxar xhur, bi ksur tal-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, il-Kunsill tal-Media nieda s-sejħa għal offerti kontenzjuża biss fl‑4 ta’ Novembru 2020, u b’hekk ħalla ftit żmien sabiex jagħlaq din is-sejħa għal offerti qabel l‑14 ta’ Frar 2021, data tal-iskadenza tal-kuntratt ta’ xandir ta’ Klubrádió. Fid-dawl tal-fatt li, skont il-punt 1.11.3.1 tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, it-terminu għas-sottomissjoni tal-offerti huwa ta’ 40 jum mid-data tal-pubblikazzjoni ta’ din is-sejħa għal offerti, b’tali mod li dan it-terminu allegatament skada fl‑14 ta’ Diċembru 2020, il-Kunsill tal-Media kellu biss xahrejn sabiex jevalwa l-offerti u jikkonkludi kuntratt ġdid ta’ xandir. Fl-aħħar nett, fl‑10 ta’ Marzu 2021, il-Kunsill tal-Media, permezz tad-deċiżjoni ta’ invalidità, iddikjara s-sejħa għal offerti mingħajr suċċess u, fit‑30 ta’ Marzu 2021, huwa kkonkluda kuntratt amministrattiv temporanju għall-użu tal-frekwenza 92.9 MHz matul il-perijodu bejn it‑3 ta’ Mejju u d‑29 ta’ Ottubru 2021.
277    Fil-fehma tal-Kummissjoni, billi pproċeda b’dan il-mod, il-Kunsill tal-Media ma żgurax il-ġestjoni effettiva tal-frekwenzi, bi ksur tal-Artikolu 8(2)(d) tad-Direttiva Qafas, u lanqas ma ħeġġeġ l-użu effettiv tal-ispettru tar-radju, bi ksur tal-Artikolu 9(1) ta’ din id-direttiva. Barra minn hekk, il-Kunsill tal-Media lanqas ma kien iggarantixxa d-dritt ta’ Klubrádió għal proċedura ekwa u rapida konformement mal-prinċipju ġenerali ta’ amministrazzjoni tajba. Barra minn hekk, il-Kunsill tal-Media ma ssodisfax il-bżonnijiet tal-persuni b’diżabbiltà, tal-anzjani u tal-persuni li għandhom bżonnijiet soċjali speċifiċi, kif jeżiġi l-Artikolu 8(2)(a) tal-imsemmija direttiva, peress li l-utenti finali li jappartjenu għal dawn il-kategoriji setgħu iktar milli oħrajn jiddependu fuq ix-xandir terrestri tal-programmi ta’ Klubrádió u setgħu jesperjenzaw diffikultajiet partikolari sabiex jaqilbu għal smigħ online ta’ dawn il-programmi.
278    Bħala difiża, l-Ungerija tallega, qabelxejn, li, anki jekk jitqies li s-sejħa għal offerti kontenzjuża taqa’ taħt il-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi, l-argument tal-Kummissjoni ma huwiex fondat, peress li t-terminu ta’ sitt ġimgħat previst fl-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni jista’, skont l-Artikolu 7(4) ta’ din id-direttiva, jiġi estiż sa tmien xhur fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ għażla kompetittivi jew komparattivi.
279    Sussegwentement, l-Ungerija tenfasizza li l-Kunsill tal-Media mexxa l-proċedura ta’ sejħa għal offerti kontenzjuża matul il-perijodu mill‑4 ta’ Novembru 2020 sal‑10 ta’ Marzu 2021, jiġifieri ftit iktar minn erba’ xhur, minkejja r-regolarizzazzjoni u s-sospensjoni tal-proċedura, li jikkostitwixxi tul li jikkorrispondi għal nofs dak tal-proċedura ta’ sejħa għal offerti prevista mid-Direttiva 2018/1972.
280    Barra minn hekk, l-Ungerija tfakkar li l-proċedura ta’ sejħa għal offerti kontenzjuża kellha bħala suġġett dritt li għalih Klubrádió kienet ressqet talba għal tiġdid, b’tali mod li ma kienx possibbli li tiġi organizzata proċedura ta’ sejħa għal offerti għall-għoti ta’ dan id-dritt qabel l-eżami ta’ din it-talba u tal-adozzjoni tad-deċiżjoni li tiddeċiedi dwarha. Issa, il-Kunsill tal-Media beda jipprepara s-sejħa għal offerti kontenzjuża immedjatament wara li ta d-deċiżjoni ta’ rifjut.
281    Fl-aħħar nett, ma kien hemm ebda ksur tad-drittijiet tal-utenti finali b’diżabbiltà, anzjani jew li jinsabu f’sitwazzjoni soċjali partikolari, peress li Klubrádió kellu iktar minn ħames xhur sabiex jgħaddi għad-diġitalizzazzjoni mill-iskadenza tad-dritt tiegħu li jipprovdi servizzi tal-media, li ma jistax jitqies li huwa perijodu qasir.
282    Ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi jsostnu l-argumenti tal-Kummissjoni.
2)      Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
283    Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-argument dwar il-ġestjoni u l-użu effikaċi tal-frekwenzi tar-radju, għandu jiġi ppreċiżat li, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Ungerija, mir-rikors tal-Kummissjoni jirriżulta li din l-istituzzjoni ma tikkritikax lil dan l-Istat Membru li adotta d-deċiżjoni ta’ invalidità f’terminu li jeċċedi dak impost mill-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi, jiġifieri tmien xhur, konformement mal-Artikolu 7(4) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni.
284    Fil-fatt, il-Kummissjoni essenzjalment tallega li, minħabba d-dewmien fl-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ rifjut, il-Kunsill tal-Media ppubblika s-sejħa għal offerti kontenzjuża biss fl‑4 ta’ Novembru 2020, b’tali mod li kellu ftit żmien sabiex jagħlaq din is-sejħa għal offerti qabel id-data ta’ skadenza tal-kuntratt ta’ xandir ta’ Klubrádió, jiġifieri l‑14 ta’ Frar 2021. Minn dan jirriżulta li l-Ungerija ma ħeġġitx l-użu effettiv tal-ispettru tar-radju u lanqas ma żgurat il-ġestjoni effettiva tal-frekwenzi tar-radju, billi kisret l-Artikolu 8(2)(d) u l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva Qafas, kif ukoll il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba.
285    Dan l-argument tal-Kummissjoni jirrigwarda, b’mod definittiv, in-nuqqas ta’ diliġenza tal-awtoritajiet nazzjonali fil-ġestjoni tal-frekwenza 92.9 MHz, bi ksur tal-obbligi li jirriżultaw mid-dispożizzjonijiet u mill-prinċipju ċċitati fil-punt preċedenti tas-sentenza preżenti.
286    F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 8(2)(d) tad-Direttiva Qafas jobbliga lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali li jippromwovu l-kompetizzjoni fil-provvista tan-networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, tas-servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u tar-riżorsi u tas-servizzi assoċjati billi jinkoraġġixxu l-użu u l-ġestjoni effettiva tal-frekwenzi tar-radju u tar-riżorsi ta’ numerazzjoni.
287    Min-naħa tiegħu, l-Artikolu 9(1) ta’ din id-direttiva jipprevedi li, fid-dawl tal-fatt li l-frekwenzi tar-radju huma beni pubbliċi li għandhom valur soċjali, kulturali u ekonomiku sinjifikattiv, l-Istati Membri għandhom jiżguraw il-ġestjoni effettiva tal-frekwenzi tar-radju għas-servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi fit-territorju tagħhom konformement, b’mod partikolari, mal-Artikolu 8 tal-imsemmija direttiva.
288    L-obbligu li jiġu żgurati l-ġestjoni u l-użu effettiv tal-frekwenzi tar-radju, bħala beni pubbliku li għandu valur soċjali, kulturali u ekonomiku kbir, jikkostitwixxi għalhekk wieħed mill-għanijiet ġenerali tal-qafas regolatorju tal-Unjoni li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti huma obbligati jiżguraw l-osservanza tiegħu b’mod konformi mal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba.
289    Issa, in-nuqqas ta’ azzjoni jew id-dewmien f’dak li jirrigwarda l-organizzazzjoni tal-proċeduri intiżi għall-għoti ta’ drittijiet ta’ użu ta’ frekwenzi tar-radju huma ta’ natura li jikkompromettu l-effettività tal-ġestjoni u tal-użu tal-ispettru tar-radju.
290    F’dan il-każ, huwa stabbilit li, fit‑8 ta’ Novembru 2019, Klubrádió ressaq talba intiża għat-tiġdid tal-kuntratt ta’ xandir tiegħu, li d-deċiżjoni ta’ rifjut ġiet adottata fit‑8 ta’ Settembru 2020, li s-sejħa għal offerti inkwistjoni tnediet fl‑4 ta’ Novembru 2020, li l-kuntratt ta’ xandir ta’ Klubrádió skada fl‑14 ta’ Frar 2021, li d-deċiżjoni ta’ invalidità, li permezz tagħha s-sejħa għal offerti kontenzjuża ġiet iddikjarata mingħajr suċċess, ġiet adottata fl‑10 ta’ Marzu 2021 u li ġew konklużi kuntratti amministrattivi temporanji fit‑30 ta’ Marzu 2021, ma’ Közösségi Rádiózásért Egyesület, għall-provvista ta’ servizzi tal-media fuq il-frekwenza ta’ 92.9 MHz għall-perijodu mit‑3 ta’ Mejju sad‑29 ta’ Ottubru 2021. Għalhekk, din il-frekwenza ma setgħetx tintuża matul il-perijodu bejn il‑15 ta’ Frar u t‑3 ta’ Mejju 2021.
291    Hekk kif ġie kkonstatat fil-punt 205 tas-sentenza preżenti, id-deċiżjoni ta’ rifjut ġiet adottata f’terminu ta’ għaxar xhur, filwaqt li, konformement mal-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, din kellha tiġi adottata f’terminu ta’ sitt ġimgħat, minn meta l-Kunsill tal-Media rċieva din it-talba. Minn dan isegwi li din id-deċiżjoni ttieħdet b’dewmien ta’ madwar tmien xhur u nofs, mingħajr ma ebda spjegazzjoni raġonevoli tista’ tiġġustifika tali dewmien, hekk kif ġie kkonstatat ukoll fil-punt 206 tas-sentenza preżent.
292    Issa, li kieku d-deċiżjoni ta’ rifjut kienet ġiet adottata fit-terminu ta’ sitt ġimgħat previst mill-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi, il-Kunsill tal-Media kien ikun jista’ jniedi l-proċedura ta’ sejħa għal offerti dwar id-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media fuq il-frekwenza 92.9 MHz tmien xhur qabel id-data li fiha hija finalment tnediet u jagħlaq din il-proċedura qabel l-iskadenza tal-kuntratt ta’ xandir ta’ Klubrádió, u b’hekk jiggarantixxi l-użu kontinwu ta’ din il-frekwenza tar-radju.
293    Għaldaqstant, bl-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ rifjut tmien xhur u nofs wara l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni, il-Kunsill tal-Media dewwem b’mod inġustifikat, u b’hekk kiser il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, l-organizzazzjoni u t-tnedija tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, bil-konsegwenza li frekwenza tar-radju, jiġifieri l-frekwenza 92.9 MHz, baqgħet ma ntużatx għal iktar minn xahrejn.
294    Għaldaqstant, in-nuqqas ta’ diliġenza murija mill-Kunsill tal-Media fl-adozzjoni tal-miżuri relatati mal-allokazzjoni tal-frekwenza ta’ 92.9 MHz ikkomprometta l-effettivita tal-ġestjoni u tal-użu tal-ispettru tar-radju li huwa kien obbligat jiżgura.
295    Konsegwentement, l-argument tal-Kummissjoni bbażat fuq ksur tal-Artikolu 8(2)(d) u tal-Artikolu 9(1) tad-Direttiva Qafas kif ukoll tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba huwa fondat.
296    Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-argument dwar il-bżonnijiet tal-persuni b’diżabbiltà, tal-anzjani u tal-persuni bi bżonnijiet soċjali speċifiċi, għandu jitfakkar li l-Artikolu 8(2)(a) tad-Direttiva Qafas jobbliga lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jippromwovu l-kompetizzjoni fil-provvista tan-networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, tas-servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi u tar-riżorsi u tas-servizzi assoċjati billi jiżguraw li l-utenti, inklużi l-persuni b’diżabbiltà, il-persuni anzjani u l-persuni bi bżonnijiet soċjali speċifiċi, jiksbu benefiċċju massimu f’termini ta’ għażla, ta’ prezz u ta’ kwalità.
297    Skont il-Kummissjoni, billi dewwem indebitament, minħabba l-iskadenza inġustifikata tat-terminu previst fl-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni għall-adozzjoni tad-deċiżjonijiet dwar l-għoti tad-drittijiet ta’ użu ta’ frekwenzi tar-radju, it-tnedija tas-sejħa għal offerti kontenzjuża, b’tali mod li din ma setgħetx tingħalaq qabel id-data ta’ skadenza tal-kuntratt ta’ Klubrádió, il-Kunsill tal-Media ma ssodisfax il-bżonnijiet tal-persuni b’diżabbiltà, tal-anzjani u tal-persuni bi bżonnijiet soċjali speċifiċi.
298    Madankollu, il-Kummissjoni ma pprovdiet ebda element li jippermetti li jiġi stabbilit li d-dewmien tal-Kunsill tal-Media fl-adozzjoni tal-miżuri li jikkonċernaw l-allokazzjoni tal-frekwenza ta’ 92.9 MHz kellu impatt negattiv fid-dawl b’mod partikolari tal-bżonnijiet tal-kategoriji ta’ persuni msemmija fl-Artikolu 8(2)(a) tad-Direttiva Qafas.
299    Konsegwentement, l-argument tal-Kummissjoni bbażat fuq ksur tal-Artikolu 8(2)(a) tad-Direttiva Qafas f’dan ir-rigward għandu jiġi miċħud.
300    Għaldaqstant, l-ilment ibbażat fuq l-assenza ta’ adozzjoni fi żmien xieraq tad-deċiżjoni ta’ invalidità huwa fondat sa fejn jirrigwarda l-ksur tal-Artikolu 8(2)(d) u tal-Artikolu 9(1) tad-Direttiva Qafas kif ukoll tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba.
c)      Konklużjoni
301    Fid-dawl ta’ dak li ntqal, it-tieni sensiela ta’ lmenti dwar is-sejħa għal offerti kontenzjuża u d-deċiżjoni ta’ invalidità għandhom jintlaqgħu parzjalment, u għandu jiġi kkonstatat li l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha:
–        taħt l-Artikolu 5(2) tad-Direttiva dwar l-Awtorizzazzjoni u l-Artikolu 45(1) tad-Direttiva 2018/1972, minħabba l-fatt li, fis-sejħa għal offerti kontenzjuża u fid-deċiżjoni ta’ invalidità, il-Kunsill tal-Media ssuġġetta l-għoti tad-drittijiet ta’ użu tal-ispettru tar-radju għal kundizzjonijiet sproporzjonati, ma stabbilixxiex minn qabel il-kriterji ta’ għoti ta’ dawn id-drittijiet, ma ppreveda ebda marġni ta’ evalwazzjoni li jippermetti li jiġu evalwati l-gravità u r-rilevanza tal-iżbalji, li minnhom jistgħu potenzjalment jiġu vvizzjati l-fajls ippreżentati mill-offerenti, li jistgħu jwasslu għall-esklużjoni ta’ dawn tal-aħħar u injora l-importanza minuri tal-iżbalji li bihom hija allegatament ivvizzjata l-offerta ppreżentata minn Klubrádió, u
–        taħt l-Artikolu 8(2)(d) u l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva Qafas kif ukoll il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, minħabba l-assenza ta’ organizzazzjoni ta’ proċedura għall-finijiet tal-allokazzjoni tal-frekwenza 92.9 MHz fi żmien xieraq sabiex tippermetti l-adozzjoni ta’ deċiżjoni qabel id-data ta’ skadenza tad-drittijiet ta’ Klubrádió għall-użu ta’ din il-frekwenza tar-radju.
3.      Fuq l-ilmenti li jikkonċernaw l-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media
302    Il-Kummissjoni ssostni, essenzjalment, li, billi adottat l-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media, li jeskludi l-possibbiltà, għall-fornituri ta’ servizzi tal-media li d-dritt ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju tagħhom ma jkunx ġie mġedded, li jitolbu drittijiet ta’ użu temporanji, filwaqt li, minn naħa, jagħti din il-possibbiltà lill-fornituri ta’ tali servizzi li d-dritt ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju tagħhom ikun ġie mġedded darba u li, min-naħa l-oħra, ir-raġunijiet li għalihom tali tiġdid ma jkunx ingħata ma jipprekludux l-għoti /allokazzjoni ta’ dritt ġdid ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju, l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 45(1) tad-Direttiva 2018/1972 kif ukoll skont il-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ nondiskriminazzjoni.
a)      L-argumenti tal-partijiet
303    Il-Kummissjoni tirrileva li l-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media ma jippermettix lill-Kunsill tal-Media jikkonkludi kuntratt amministrattiv temporanju ma’ impriżi li, minħabba t-twettiq ta’ ksur minuri iżda repetut, ġew imċaħħda mill-possibbiltà li jġeddu d-dritt tagħhom ta’ użu ta’ frekwenzi tar-radju. Mill-banda l-oħra, l-Artikolu 55(1)(c) ta’ din il-liġi jipprojbixxi l-parteċipazzjoni fi proċedura ġdida ta’ sejħa għal offerti biss lill-impriżi li jkunu wettqu, matul il-ħames snin qabel il-pubblikazzjoni ta’ din is-sejħa għal offerti, ksur serju fl-eżekuzzjoni tal-kuntratt ta’ xandir tagħhom jew li l-kuntratt ta’ xandir tagħhom ikun ġie xolt mill-Kunsill tal-Media. Għaldaqstant, it-twettiq ta’ ksur repetut ma huwiex rilevanti għall-finijiet tal-parteċipazzjoni f’tali proċedura.
304    Qabel kollox, il-Kummissjoni tqis li l-inugwaljanza fit-trattament stabbilita fl-Artikolu 65(11) u fl-Artikolu 55(1)(c) tal-Liġi dwar il-Media fir-rigward tal-fornituri ta’ servizzi tal-media skont jekk id-dritt tagħhom li jipprovdu servizzi tal-media jkunx ġie mġedded jew le fil-passat, ma hijiex iġġustifikata minn fatturi oġġettivi u tikkostitwixxi, għaldaqstant, diskriminazzjoni.
305    Sussegwentement, skont il-Kummissjoni, jekk jitqies li l-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media għandu l-għan li jipprekludi li frekwenza tar-radju tiġi allokata lil fornitur ta’ servizzi tal-media li jippreżenta riskju ta’ ksur ulterjuri, din id-dispożizzjoni, applikata flimkien mal-Artikolu 48(7) ta’ din il-liġi — li, fil-każ ta’ ksur minuri, iżda repetut, iwassal awtomatikament għar-rifjut tat-talbiet għal tiġdid — tkun sproporzjonata peress li tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan imfittex.
306    Fil-fatt, l-effett ikkombinat ta’ dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet ikollu bħala riżultat li l-impriżi li jkunu wettqu ksur minuri fil-passat, li jkunu f’pożizzjoni li jkomplu jipprovdu servizzi tal-media mingħajr ebda problema, u l-impriżi li jkunu wettqu ksur serju, li l-kapaċità tagħhom li jkomplu jipprovdu servizzi tal-media konformi mal-leġiżlazzjoni u mal-istipulazzjonijiet tal-kuntratt ta’ xandir jistgħu raġonevolment jitqiegħdu f’dubju, jiġu ttrattati b’mod ugwali.
307    Barra minn hekk, il-Liġi dwar il-Media ma ssegwix l-għan imsemmi fil-punt 305 tas-sentenza preżenti b’mod koerenti, peress li l-kundizzjonijiet għall-konklużjoni ta’ kuntratt amministrattiv temporanju huma iktar stretti minn dawk tal-parteċipazzjoni f’sejħa għal offerti ġdida, filwaqt li ż-żewġ proċeduri jwasslu għal riżultat simili, jiġifieri l-użu ta’ frekwenza tar-radju.
308    Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tenfasizza li, minħabba l-leġiżlazzjoni nazzjonali kontenzjuża, Klubrádió ma setax jikkonkludi kuntratt amministrattiv temporanju u l-frekwenza tiegħu baqgħet ma ntużatx mill‑15 ta’ Frar sat‑3 ta’ Mejju 2021. Issa, l-għoti ta’ dritt ta’ użu temporanju kien allegatament konformi mal-obbligu li tiġi żgurata ġestjoni effettiva tal-ispettru tar-radju u mar-rekwiżiti ta’ prevedibbiltà u ta’ koerenza tal-estensjoni u tal-modifika tad-drittijiet ta’ użu tal-ispettru tar-radju kif ukoll ta’ sigurtà, ta’ koerenza u ta’ prevedibbiltà regolatorji, previsti fl-Artikolu 45(1) u fl-Artikolu 45(2)(c) u (g) tad-Direttiva 2018/1972.
309    L-Ungerija, qabelxejn, tinnota li, sa fejn il-Kunsill tal-Media ma ġiex adit b’talba ta’ Klubrádió intiża għall-konklużjoni ta’ kuntratt amministrattiv temporanju, dan tal-aħħar ma seta’ jġarrab ebda dannu. Għaldaqstant, ma tista’ tiġi stabbilita ebda diskriminazzjoni.
310    Sussegwentement, skont l-Ungerija, l-eżistenza ta’ diskriminazzjoni tista’ tiġi eżaminata biss fid-dawl ta’ suġġetti tad-dritt, sitwazzjonijiet legali u fatti paragunabbli. Issa, dan ma huwiex il-każ tas-sitwazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 65(11) u fl-Artikolu 55(1)(c) tal-Liġi dwar il-Media.
311    Fil-fatt, l-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media jagħti lill-ex detentur tad-dritt li jipprovdi servizzi tal-media dritt temporanju li jipprovdi tali servizzi, sa mhux iktar minn tmiem il-proċedura ta’ sejħa għal offerti. Mill-banda l-oħra, id-dritt li jiġu pprovduti servizzi ta’ media mogħti fil-kuntest tal-proċedura ta’ sejħa għal offerti huwa ta’ għaxar snin. Għalhekk, is-sitwazzjoni li tikkonċerna l-kisba ta’ kuntratt amministrattiv temporanju li għandu l-għan li jiġu pprovduti servizzi tal-media, imsemmija fl-Artikolu 65(11) ta’ din il-liġi, u s-sitwazzjoni dwar il-kundizzjonijiet għall-kisba tad-dritt li jiġu pprovduti tali servizzi fil-kuntest ta’ sejħa għal offerti, skont l-Artikolu 55(1)(c) tal-imsemmija liġi, ma humiex paragunabbli.
312    Barra minn hekk, l-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media ma jistax jitqies li huwa sproporzjonat, kemm jekk jiġi evalwat b’mod iżolat u kemm jekk flimkien mal-Artikolu 48(7) ta’ din il-liġi. Fil-fatt, dan l-Artikolu 65(11) jikkonċerna proċedura ta’ sejħa għal offerti pendenti u d-dritt jew il-vantaġġ previst f’din l-aħħar dispożizzjoni japplika biss jekk id-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media jkun diġà ġie mġedded darba.
313    F’dan il-kuntest, l-Ungerija tfakkar li, skont l-Artikolu 187(5) tal-Liġi dwar il-Media, ir-reati minuri ma għandhomx jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ ksur repetut u li, għalhekk, dawn ir-reati minuri la jeskludu t-tiġdid u lanqas, konsegwentement, il-possibbiltà li wieħed jibbenefika minn dritt temporanju. Għaldaqstant, l-affermazzjoni tal-Kummissjoni li tgħid li l-impriżi li wettqu ksur minuri fil-passat, li huma f’pożizzjoni li jkomplu jipprovdu servizzi ta’ media mingħajr ebda problema, u l-impriżi li wettqu ksur serju huma ttrattati b’mod ugwali, ma hijiex fondata.
314    Barra minn hekk, l-Ungerija tinnota li ma huwiex possibbli li jiġu pparagunati jew interpretati flimkien il-kundizzjonijiet għat-tiġdid ta’ dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media ma’ dawk tal-għoti ta’ dritt temporanju minħabba li l-każ previst fl-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media jista’ jseħħ biss jekk id-dritt ikun diġà ġie mġedded. Jekk fornitur ta’ servizzi tal-media jopera taħt kundizzjonijiet li jeskludu t-tiġdid tad-dritt tiegħu li jipprovdi servizzi tal-media, dan jintemm u dan il-fornitur ikun jista’ jikseb dritt ġdid fil-kuntest ta’ proċedura ta’ sejħa għal offerti. Din ir-regola tapplika bl-istess mod għall-fornituri kollha ta’ servizzi tal-media, b’tali mod li ma hemmx diskriminazzjoni u li l-imsemmija regola ma hijiex sproporzjonata.
315    Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-argument tal-Kummissjoni li, minħabba l-leġiżlazzjoni nazzjonali kontenzjuża, il-frekwenza 92.9 MHz baqgħet ma ntużatx, l-Ungerija tirrileva li dritt temporanju jista’ jingħata sa tmiem il-proċedura ta’ sejħa għal offerti. Għaldaqstant, huwa minħabba l-falliment tal-proċedura ta’ sejħa għal offerti kontenzjuża u minħabba l-assenza ta’ talba ta’ Klubrádió intiża għall-konklużjoni ta’ kuntratt amministrattiv temporanju li din il-frekwenza ma ntużatx bejn il‑15 ta’ Frar u t‑3 ta’ Mejju 2021.
316    Ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi jsostnu l-argumenti tal-Kummissjoni.
b)      Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
317    Konformement mal-Artikolu 65(11), jekk id-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media tar-radju lineari jiskadi wara li jkun diġà ġie mġedded darba mill-Kunsill tal-Media, u meta l-proċedura tas-sejħa għall-offerti dwar il-possibbiltà li jiġu pprovduti servizzi tal-media tkun diġà tnediet, il-Kunsill tal-Media jista’ jikkonkludi mal-fornitur tas-servizzi tal-media li qabel kien id-detentur tad-dritt, u fuq talba tiegħu, kuntratt amministrattiv temporanju ta’ mhux iktar minn 60 jum.
318    Għalhekk, din id-dispożizzjoni għandha l-effett li ċċaħħad lill-fornituri, bħal Klubrádió, li d-dritt tagħhom li jipprovdu servizzi tal-media ma jkunx ġie mġedded, skont l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media, minħabba l-eżistenza ta’ deċiżjoni definittiva tal-Kunsill tal-Media li tikkonstata t-twettiq ta’ ksur repetut, mill-possibbiltà li jikkonkludu kuntratt amministrattiv temporanju, meta, bħal fil-każ ineżami, id-dritt li ma jkunx ġie mġedded jiskadi meta l-proċedura tas-sejħa għal offerti dwar il-possibbiltà li jiġu pprovduti tali servizzi tkun diġà nbdiet, iżda ma tkunx ingħalqet.
1)      Fuq l-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni proporzjonalità
319    Hekk kif tfakkar fil-punt 192 tas-sentenza preżenti, skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, li l-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni jikkostitwixxi espressjoni partikolari tiegħu, jeżiġi b’mod partikolari li sitwazzjonijiet paragunabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti.
320    Skont l-ispjegazzjonijiet ipprovduti mill-Kummissjoni fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħha, il-ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni invokat jirriżulta mill-fatt li l-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media jċaħħad lill-fornituri ta’ servizzi tal-media, bħal Klubrádió, li d-dritt tagħhom li jipprovdu servizzi tal-media ma jkunx iġedded minħabba t-twettiq ta’ ksur repetut, mill-possibbiltà li jikkonkludu kuntratt amministrattiv temporanju għall-għoti ta’ tali dritt għal perijodu li ma jeċċedix 60 jum, filwaqt li l-Artikolu 55(1) ta’ din il-liġi jawtorizza lil dawn il-fornituri jipparteċipaw fi proċedura ta’ sejħa għal offerti intiża għall-għoti ta’ dan id-dritt għal perijodu ta’ għaxar snin.
321    Barra minn hekk, bi tweġiba għal mistoqsija magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja waqt is-seduta, il-Kummissjoni sostniet li l-ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni jirriżulta mill-fatt li, minn naħa, il-Liġi dwar il-Media tittratta b’mod differenti l-impriżi li, fil-passat, diġà pprovdew servizzi tal-media u dawk li, fil-passat, qatt ma pprovdew dawn is-servizzi, sa fejn, skont l-Artikolu 65(11) ta’ din il-liġi, huma biss il-fornituri ta’ servizzi li kkonkludew kuntratt ta’ xandir u li bbenefikaw mit-tiġdid ta’ dan il-kuntratt li huma eliġibbli għall-konklużjoni ta’ kuntratt amministrattiv temporanju, filwaqt li, fir-rigward tal-fornituri ta’ servizzi tal-media li ma pprovdewx dawn is-servizzi fil-passat, l-Artikolu 65(1) tal-imsemmija liġi jippermetti lill-Kunsill tal-Media jikkonkludi kuntratt amministrattiv temporanju billi jieħu inkunsiderazzjoni l-kunsiderazzjonijiet dwar is-suq tal-media.
322    Min-naħa l-oħra, il-Liġi dwar il-Media tittratta b’mod differenti l-fornituri ta’ servizzi tal-media, bħal Klubrádió, li d-dritt tagħhom li jipprovdu dawn is-servizzi ma ġġeddidx minħabba t-twettiq ta’ ksur repetut u l-fornituri li, wara li jkunu bbenefikaw mit-tiġdid tad-dritt tagħhom li jipprovdu l-imsemmija servizzi, iwettqu ksur repetut, peress li, skont l-Artikolu 65(11) ta’ din il-liġi, tal-ewwel huma mċaħħda mill-possibbiltà li jikkonkludu kuntratt amministrattiv temporanju filwaqt li t-tieni jibbenefikaw minn din il-possibbiltà, peress li l-kuntratti tagħhom kien diġà ġġedded.
323    Fir-rigward, l-ewwel nett, tal-argument tal-Kummissjoni espost fil-punt 320 tas-sentenza preżenti, dan huwa bbażat fuq il-premessa li s-sistema li tikkonċerna l-għoti tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi ta’ media abbażi ta’ kuntratt amministrattiv temporanju u s-sistema li tikkonċerna l-għoti ta’ dan id-dritt abbażi ta’ kuntratt ta’ xandir konkluż wara sejħa għal offerti huma paragunabbli, b’tali mod li l-impożizzjoni ta’ kundizzjonijiet iktar rigorużi għall-għoti tal-imsemmi dritt fuq bażi temporanja tikser il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament.
324    Madankollu, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li, hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media, il-konklużjoni ta’ kuntratt amministrattiv temporanju skont din id-dispożizzjoni hija limitata għal sitwazzjoni partikolari ħafna li fiha d-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media fuq frekwenza tar-radju jkun skada filwaqt li l-proċedura ta’ sejħa għal offerti intiża għall-għoti ta’ dritt ġdid li jiġu pprovduti servizzi tal-media fuq din il-frekwenza tar-radju tkun għadha ma ngħalqitx. F’tali sitwazzjoni, dan l-Artikolu 65(11) huwa intiż li jiggarantixxi użu mhux interrott tal-imsemmija frekwenza tar-radju sakemm din il-proċedura ta’ sejħa għal offerti tingħalaq u d-dritt ta’ użu tal-istess frekwenza tar-radju jingħata lill-fornitur li jkun rebaħ din is-sejħa għal offerti. Tali sitwazzjoni, li hija ta’ natura tranżitorja u urġenti, hija għalhekk differenti minn dik li fiha dritt li jiġu pprovduti servizzi ta’ media jingħata fil-kuntest ta’ sejħa għal offerti, li ma għandhiex tali natura.
325    Għaldaqstant, peress li l-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media u l-Artikolu 55(1) ta’ din il-liġi ma jirrigwardawx sitwazzjonijiet paragunabbli, l-argument tal-Kummissjoni li jgħid li dawn id-dispożizzjonijiet jiksru l-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni ma huwiex fondat.
326    Fir-rigward, it-tieni nett, tal-argumenti li jinsabu fil-punti 321 u 322 tas-sentenza preżenti, peress li dawn l-argumenti ma jirriżultawx mis-sottomissjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni u tqajmu biss waqt is-seduta, hemm lok li dawn jiġu miċħuda bħala inammissibbli.
327    Konsegwentement, l-ilment ibbażat fuq ksur, mill-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media, tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni, kif rifless fl-Artikolu 45(1) tad-Direttiva 2018/1972, ma huwiex fondat.
2)      Fuq l-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità
328    Hekk kif ġie kkonstatat fil-kuntest tal-analiżi tal-ewwel sensiela ta’ lmenti, l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media jmur kontra l-prinċipju ta’ proporzjonalità, kif rifless, b’mod partikolari fl-Artikolu 9(1) tad-Direttiva Qafas, peress li jċaħħad, b’mod awtomatiku u fil-każijiet kollha, lill-fornituri li jkunu wettqu ksur repetut mill-possibbiltà li jiksbu t-tiġdid tad-dritt tagħhom li jipprovdu servizzi tal-media.
329    Għaldaqstant, hekk kif issostni l-Kummissjoni, sa fejn iċaħħad lill-fornituri li d-dritt tagħhom li jipprovdu servizzi tal-media ma ġiex imġedded, skont l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media, minħabba t-twettiq ta’ ksur repetut, mill-possibbiltà li jikkonkludu kuntratt amministrattiv temporanju, l-Artikolu 65(11) ta’ din il-liġi jikser ukoll il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
330    Konsegwentement, l-ilment ibbażat fuq ksur, mill-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media, tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, kif rifless fl-Artikolu 45(1) tad-Direttiva 2018/1972, huwa fondat.
3)      Fuq l-ilment ibbażat fuq ksur tal-obbligu li tiġi żgurata ġestjoni effettiva tal-ispettru tar-radju
331    Il-Kummissjoni tikkritika, essenzjalment, lill-Ungerija talli naqset mill-obbligu tagħha li tiżgura ġestjoni effettiva tal-ispettru tar-radju, li hija għandha skont l-Artikolu 45(1) u l-Artikolu 45(2)(c) u (g) tad-Direttiva 2018/1972, sa fejn, minħabba l-leġiżlazzjoni nazzjonali kontenzjuża, Klubrádió ma setax jikkonkludi kuntratt amministrattiv temporanju, b’tali mod li l-frekwenza 92.9 MHz baqgħet ma ntużatx mill‑15 ta’ Frar sat‑3 ta’ Mejju 2021.
332    F’dan ir-rigward, peress li dan l-ilment, minn naħa, huwa bbażat fuq il-fatt li Klubrádió ma setax jikkonkludi kuntratt amministrattiv temporanju u peress li huwa stabbilit li dan l-istazzjon tar-radju la talab is-sottoskrizzjoni ta’ tali kuntratt u lanqas, konsegwentement, ma ġie rrifjutat is-sottoskrizzjoni ta’ dan il-kuntratt u, min-naħa l-oħra, bl-ebda mod ma jirriżulta mir-raba’ kap tat-talbiet tar-rikors tal-Kummissjoni, dan l-ilment għandu jiġi miċħud.
4)      Konklużjoni
333    Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, it-tielet sensiela ta’ lmenti dwar l-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media għandha tintlaqa’ parzjalment u għandu jiġi kkonstatat li l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 45(1) tad-Direttiva 2018/1972 u l-prinċipju ta’ proporzjonalità minħabba l-adozzjoni tal-Artikolu 65(11) tal-Liġi dwar il-Media, li jeskludi l-possibbiltà, għall-fornituri ta’ servizzi tal-media li d-dritt ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju tagħhom ma ġiex imġedded minħabba t-twettiq ta’ ksur repetut, li jitolbu drittijiet ta’ użu temporanji.
4.      Fuq l-ilmenti bbażati fuq ksur tal-Artikolu 11 tal-Karta
a)      L-argumenti tal-partijiet
334    Il-Kummissjoni ssostni, essenzjalment, li l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 11 tal-Karta minħabba, minn naħa, l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ rifjut u l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media u, min-naħa l-oħra, l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ invalidità u tas-sejħa għal offerti kontenzjuża.
335    Fl-ewwel lok, il-Kummissjoni tallega li d-deċiżjoni ta’ rifjut u r-regoli nazzjonali li servew bħala bażi għall-adozzjoni tagħha pprekludew lil Klubrádió milli jxerred il-programmi tiegħu fuq frekwenza analoga. Fil-fehma tal-Kummissjoni, dan huwa l-iktar preġudizzju gravi għal-libertà ta’ espressjoni u għal-libertà tal-media, li jista’ jiġi assimilat mal-għeluq ta’ media mill-awtoritajiet nazzjonali. Fid-dawl tal-importanza tar-radju u, b’mod partikolari, tal-impatt li dan il-mezz jista’ jkollu fuq il-popolazzjoni meta mqabbel ma’ mezzi oħra, kif irrikonoxxiet il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-fatt li Klubrádió ma jistax ixandar il-programm tiegħu fuq il-frekwenzi tar-radju analogi jikkostitwixxi b’mod ċar indħil fil-libertà tal-espressjoni, anki jekk il-programm tiegħu huwa disponibbli fuq l-internet.
336    Il-Kummissjoni ssostni li, sabiex jiġu ggarantiti l-libertà u l-pluraliżmu tal-media, huwa indispensabbli li l-allokazzjoni tal-frekwenzi tar-radju użati għax-xandir issir abbażi ta’ kriterji nondiskriminatorji u proporzjonati.
337    Filwaqt li tirrikonoxxi li l-libertà tal-espressjoni u l-libertà tal-media ma jikkostitwixxux drittijiet assoluti, il-Kummissjoni tfakkar li kwalunkwe limitazzjoni ta’ dawn il-libertajiet trid tirrispetta r-rekwiżiti tal-Artikolu 52 tal-Karta.
338    F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tallega li l-għanijiet segwiti mil-Liġi dwar il-Media, jiġifieri li ssaħħaħ l-identità nazzjonali u kulturali, billi tieħu inkunsiderazzjoni l-iżviluppi teknoloġiċi, billi tippreżerva l-libertà tal-espressjoni u tal-kelma kif ukoll il-libertà tal-istampa u billi tirrikonoxxi l-piż kulturali, soċjali u ekonomiku tas-servizzi tal-media u l-importanza li tiġi ggarantita l-kompetizzjoni fis-suq tal-media, jikkostitwixxu għanijiet ta’ interess ġenerali li jistgħu jiġġustifikaw restrizzjoni għad-drittijiet u għal-libertajiet stabbiliti fl-Artikolu 11 tal-Karta. Madankollu, skont din l-istituzzjoni, id-deċiżjoni ta’ rifjut tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju għall-finijiet tat-twettiq ta’ dawn l-għanijiet.
339    Fil-fatt, din id-deċiżjoni ġiet adottata mill-Kunsill tal-Media mhux minħabba n-nuqqas ta’ osservanza tal-ħin ta’ xandir tax-xogħlijiet mużikali Ungeriżi, iżda biss minħabba l-ksur tal-obbligu ta’ trażmissjoni tad-data dwar il-kwoti ta’ xandir, ksur li diġà ġie ssanzjonat b’multa u li ma ġiex irrepetut wara l-ħlas ta’ din tal-aħħar. Fir-replika tagħha, il-Kummissjoni, filwaqt li tibbaża ruħha fuq l-elementi mressqa sabiex tiddeskrivi l-kuntest li fih jaqgħu d-deċiżjonijiet kontenzjużi, tirrileva li, f’sitwazzjoni li fiha fornitur ta’ servizzi tal-media indipendenti u kritiku fil-konfront tal-Gvern, bħal Klubrádió, jiġi rrifjutat id-dritt li juża frekwenzi tar-radju għal raġunijiet purament formali, li jirrendi iktar diffiċli l-aċċess tiegħu għas-suq, l-istħarriġ ġudizzjarju għandu jkun iddettaljat ħafna. Fil-fatt, ir-riskju ta’ arbitrarjetà u ta’ diskriminazzjoni f’tali sitwazzjoni huwa partikolarment għoli.
340    Fit-tieni lok, il-Kummissjoni ssostni li d-deċiżjoni ta’ invalidità tikkostitwixxi wkoll indħil sproporzjonat fil-libertà u l-pluraliżmu tal-media sa fejn din id-deċiżjoni ma hijiex xierqa sabiex jintlaħqu l-għanijiet imfittxija u tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju għal dawn il-finijiet. Għaldaqstant, il-kundizzjonijiet li jippermettu li tiġi ġġustifikata tali ndħil, stabbiliti fl-Artikolu 52 tal-Karta, ma humiex osservati.
341    Fil-fatt, fir-rigward, minn naħa, taż-żewġ raġunijiet għall-invalidità relatati mal-ineżattezzi li bihom hija vvizzjata l-offerta ppreżentata minn Klubrádió f’dak li jirrigwarda l-iskeda ta’ programmazzjoni tagħha, din l-istituzzjoni tfakkar li dawn kienu jirrigwardaw ineżattezzi formali ta’ importanza minuri, li setgħu jiġu ċċarati faċilment u li ma kinux jirrigwardaw elementi essenzjali ta’ din is-sottomissjoni
ta’ Klubrádió u, għaldaqstant, ma kinux jikkompromettu l-ekwità tal-kompetizzjoni.
342    Min-naħa l-oħra, fir-rigward tar-raġuni għall-invalidità li tikkonċerna l-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju u finanzjarju ta’ Klubrádió, il-Kummissjoni ssostni li l-Kunsill tal-Media, billi qies li d-dħul mill-bejgħ nett tal-istazzjon tar-radju kkonċernat jikkostitwixxi l-uniku indikatur leġittimu tal-vijabbiltà finanzjarja tiegħu, mhux biss jiddiskrimina kontra stazzjonijiet li jagħżlu intenzjonalment li jibbażaw ruħhom fuq mudelli oħra ta’ finanzjament, iżda jinjora wkoll mudell kummerċjali kompletament leġittimu.
343    Barra minn hekk, il-Kummissjoni tqis li l-objettivi segwiti setgħu ntlaħqu b’mezzi inqas intrużivi. Fil-fatt, il-Kunsill tal-Media jista’, b’mod partikolari, meta d-deskrizzjoni ta’ programm partikolari tkun nieqsa, jitlob preċiżazzjonijiet dwar dan is-suġġett u, jekk ir-riżorsi jkunu insuffiċjenti, jirrevoka d-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju fil-każ li l-impriża kkonċernata titqiegħed fi stralċ jew tfalli.
344    Għaldaqstant, il-Kummissjoni ssostni li kemm id-deċiżjoni ta’ invalidità kif ukoll ir-regoli tas-sejħa għal offerti kontenzjuża li servew bħala bażi għall-adozzjoni tagħha għandhom jitqiesu li huma inġustifikati u sproporzjonati minħabba l-konsegwenzi tagħhom fuq id-dritt għal-libertà tal-espressjoni, peress li l-applikazzjoni tagħhom twassal għall-esklużjoni ta’ Klubrádió mis-settur tax-xandir u għat-tnaqqis ta’ dan l-istazzjon tar-radju għas-silenzju fl-ambjent tal-media Ungeriż, filwaqt li miżuri inqas restrittivi, li jippermettu lil Klubrádió jkompli jxandar, kienu suffiċjenti.
345    L-Ungerija ssostni, fl-ewwel lok, li d-deċiżjoni ta’ rifjut u r-regoli nazzjonali li servew bħala bażi għall-adozzjoni tagħha ma jiksrux l-Artikolu 11 tal-Karta.
346    Dan l-Istat Membru jenfasizza li l-Kunsill tal-Media ma rtirax id-drittijiet ta’ Klubrádió li jxandar u ma eskludihx mis-settur tax-xandir, peress li dan l-istazzjon tar-radju, minn naħa, seta’ jxandar il-programm tiegħu fuq frekwenza tar-radju b’mod kontinwu u mingħajr interruzzjoni matul it-tul kollu tal-kuntratt ta’ xandir tiegħu u, min-naħa l-oħra, dejjem jista’ jipprovdi s-servizzi tiegħu ta’ media tar-radju
permezz ta’ sistemi oħra ta’ trażmissjoni. F’dan il-kuntest, l-Ungerija tirrileva li Klubrádió attwalment jipprovdi dawn is-servizzi fuq l-internet, li juri li d-deċiżjoni ta’ rifjut ma kkawżatx l-impossibbiltà li jipprovdi tali servizzi.
347    Skont l-Ungerija, il-fatt li l-Liġi dwar il-Media jistabbilixxi kundizzjonijiet oġġettivi għat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media u li l-Kunsill tal-Media jirrifjuta tali tiġdid f’każ ta’ nuqqas ta’ konformità ma’ dawn il-kundizzjonijiet ma jikkostitwixxix interferenza sproporzjonata u mhux iġġustifikata mal-libertà tal-istampa u mad-dritt għal xandir ta’ informazzjoni.
348    Fil-fatt, fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tar-rekwiżiti previsti minn din il-liġi, dan l-Istat Membru ma jċaħħadx lill-fornitur ta’ servizzi tal-media kkonċernat mid-dritt ta’ emissjoni jew mill-possibbiltà li jipprovdi servizzi tal-media, iżda sempliċement japplika l-kundizzjonijiet tal-iskema ta’ awtorizzazzjoni. Għaldaqstant, ir-rifjut ta’ tiġdid ta’ dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media ma jistax jiġi assimilat mal-għeluq ta’ korp tal-media, peress li dan ir-rifjut ma jagħtix lok għall-irtirar ta’ dan id-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media, peress li l-awtorizzazzjoni sabiex dan jiġi eżerċitat tkun skadiet fid-data u bil-mod previsti mil-liġi jew mill-kuntratt ta’ xandir.
349    F’dan il-kuntest, l-Ungerija tirrileva li s-sempliċi fatt li operatur ma jingħatax id-dritt li jqiegħed is-servizz tal-media tiegħu għad-dispożizzjoni fuq pjattaforma ta’ xandir partikolari ma jimplikax neċessarjament ksur tad-drittijiet u tal-libertajiet stabbiliti fl-Artikolu 11 tal-Karta. Il-kwistjoni dwar jekk id-deċiżjoni ta’ rifjut u r-regoli nazzjonali li servew bħala bażi għall-adozzjoni tagħha jippreġudikawx jew le dawn id-drittijiet u dawn il-libertajiet ma tiddependix mill-fatt jekk Klubrádió huwiex kritika fil-konfront tal-Gvern Ungeriż jew mill-konklużjonijiet li l-Kummissjoni tista’ tislet mill-kuntest li fih taqa’ din id-deċiżjoni, iżda mill-fatt jekk din tal-aħħar hijiex proporzjonata jew le fid-dawl tal-għan imfittex.
350    Fit-tieni lok, l-Ungerija ssostni li la din il-kawża u lanqas il-kuntest leġiżlattiv tagħha ma jippreġudikaw ir-rekwiżiti ta’ informazzjoni bbilanċjata u l-prinċipju tal-libertà tal-istampa u tal-pluraliżmu tal-media. Is-sistema Ungeriża ta’ awtorizzazzjonijiet tiggarantixxi opportunitajiet indaqs fl-aċċess għall-possibbiltajiet li jiġu pprovduti servizzi ta’ media għall-offerenti kollha fil-kuntest ta’ proċedura ta’ sejħa għal offerti u tiżgura l-allokazzjoni ta’ frekwenzi lill-fornituri kollha ta’ servizzi tal-media magħżula, u dan b’konformità sħiħa mal-prinċipji tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali ffirmata f’Ruma fl‑4 ta’ Novembru 1950 (iktar ’il quddiem il-“KEDB”), u tal-Karta.
351    Fir-rigward, b’mod partikolari, tar-raġuni għall-invalidità li tikkonċerna l-pjan ta’direzzjoni tan-negozju u finanzjarju ta’ Klubrádió, dan l-Istat Membru jsostni li
mil-Liġi dwar il-Media jirriżultaw kemm l-evalwazzjoni tal-adegwatezza tal-offerta ta’ Klubrádió għas-sejħa għal offerti kontenzjuża u, b’mod partikolari, is-sitwazzjoni finanzjarja u ekonomika ta’ dan l-istazzjon tar-radju, kif ukoll l-eventwali ndħil fil-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni li jirriżulta, minħabba evalwazzjoni negattiva, mill-invalidità ta’ din l-offerta.
352    Issa, din l-evalwazzjoni twettqet b’mod trasparenti u oġġettiv kif ukoll abbażi tar-rekwiżiti nondiskriminatorji li jinsabu f’din il-liġi u fis-sejħa għal offerti kontenzjuża, b’tali mod li l-konsegwenza legali li segwiet, jiġifieri l-invalidità tal-imsemmija offerta, hija proporzjonata u ġġustifikata.
353    Fl-aħħar nett, l-Ungerija tinsisti fuq il-fatt li Klubrádió attwalment jipprovdi servizz ta’ media tar-radju fuq l-internet, b’tali mod li d-deċiżjoni ta’ invalidità ma kellhiex l-effett li ssikket dan l-istazzjon tar-radju.
354    Ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi jsostnu l-argument tal-Kummissjoni, billi jenfasizzaw, b’mod partikolari, l-importanza tad-dritt għal-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni f’soċjetà demokratika u pluralista kif ukoll in-neċessità li jittieħed inkunsiderazzjoni, waqt l-evalwazzjoni tal-ksur allegat tal-Artikolu 11 tal-Karta mill-Ungerija, il-kuntest li fih jaqgħu l-miżuri nazzjonali kontenzjużi. F’dan ir-rigward, ir-Renju tal-Belġju jirreferi, abbażi ta’ diversi rapporti dwar il-libertà u l-pluraliżmu tal-media fl-Ungerija, adottati bejn is-sena 2019 u s-sena 2023 miċ-Ċentru għall-Pluraliżmu u l-Libertà tal-Media, l-Osservatorju Ewropew tal-Awdjoviżiv, il-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa u r-Rapporteur Speċjali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-promozzjoni u l-protezzjoni tad-dritt għal-libertà ta’ opinjoni u ta’ espressjoni, diversi problemi marbuta ma’ dan ir-rikors u opinjonijiet negattivi mogħtija minn dawn l-organizzazzjonijiet internazzjonali f’dak li jirrigwarda l-libertà tal-media fl-Ungerija.
b)      Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
355    Skont l-Artikolu 11(1) tal-Karta, “[k]ull persuna għandha d-dritt għal-libertà ta’ l-espressjoni. Dan id-dritt jinkludi l-libertà ta’ opinjoni u l-libertà li tirċievi jew tagħti informazzjoni u ideat mingħajr indħil mill-awtorità pubblika u indipendentement mill-fruntieri.” Konformement ma’ dan l-Artikolu 11(2) tal-Karta, “[il-]libertà u l-pluraliżmu tal-mezzi tal-komunikazzjoni għandhom ikunu rrispettati”.
356    Fir-rigward tax-xandara, bħalma huma l-istazzjonijiet tar-radju, l-indħil fil-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni jieħu l-forma partikolari ta’ ndħil fil-libertà tal-mezzi tax-xandir jew tal-libertà tax-xandir, protetta speċifikament mill-Artikolu 11(2) tal-Karta (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑3 ta’ Frar 2021, Fussl Modestraße Mayr, C‑555/19, EU:C:2021:89, punt 83).
357    Issa, il-libertà tal-media assoċjata mal-libertà tax-xandir tinkludi mhux biss id-dritt li tiġi kkomunikata informazzjoni, iżda wkoll, u b’mod inseparabbli, id-dritt li jintuża kull mezz xieraq sabiex tixxerred informazzjoni u sabiex din tintbagħat lill-ikbar numru ta’ destinatarji.
358    Fost dawn il-mezzi ta’ xandir hemm l-ispettru tar-radju, li, fid-dawl tar-rwol essenzjali li l-media awdjoviżiva, bħar-radju u t-televiżjoni, għandhom f’dak li jirrigwarda l-formazzjoni tal-opinjoni pubblika, jikkostitwixxi mezz essenzjali għall-eżerċizzju tad-dritt għal-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni.
359    L-għoti ta’ drittijiet ta’ użu ta’ frekwenzi tar-radju għandu għalhekk impatt dirett fuq id-dritt għal-libertà tal-mezzi ta’ komunikazzjoni assoċjat mal-libertà tax-xandir fiż-żewġ dimensjonijiet tiegħu, jiġifieri d-dritt li tiġi pprovduta liberament informazzjoni u d-dritt li wieħed jirċievi informazzjoni.
360    Għaldaqstant, fir-rigward tal-Artikolu 10 tal-KEDB, li jikkorrispondi għall-Artikolu 11 tal-Karta u li l-interpretazzjoni tiegħu mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem għandha, konformement mal-Artikolu 52(3) tal-Karta, tittieħed inkunsiderazzjoni fl-interpretazzjoni ta’ dan l-Artikolu 11, din il-qorti rrilevat li dan l-Artikolu 10 jiggarantixxi l-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni lil kull persuna u jikkonċerna mhux biss il-kontenut tal-informazzjoni, iżda wkoll il-mezzi tax-xandir tagħha, fejn kull restrizzjoni imposta fuq dawn il-mezzi taffettwa d-dritt li wieħed jirċievi u jikkomunika informazzjoni. (ara, f’dan is-sens, Qorti EDB, 28 ta’ Settembru 1999, Öztürk vs It-Turkija, CE:ECHR:1999:0928JUD002247993, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
361    Hekk kif jirriżulta mill-ispjegazzjonijiet dwar l-Artikolu 11 tal-Karta, li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-interpretazzjoni ta’ dan l-artikolu, il-limitazzjonijiet li jistgħu jiġu imposti fuq id-dritt għal-libertà ta’ espressjoni ma jistgħux għalhekk jeċċedu dawk previsti fl-Artikolu 10(2) tal-KEDB. Ir-raġunijiet leġittimi għall-indħil fl-eżerċizzju tad-dritt għal-libertà tal-espressjoni huma elenkati f’dan l-Artikolu 10(2) tal-KEDB u jirrigwardaw is-sigurtà nazzjonali, l-integrità territorjali jew is-sigurtà pubblika, id-difiża tal-ordni u l-prevenzjoni tal-kriminalità, il-protezzjoni tas-saħħa jew tal-morali, il-protezzjoni tar-reputazzjoni jew tad-drittijiet ta’ ħaddieħor, kif ukoll il-ħtieġa li jiġi evitat l-iżvelar ta’ informazzjoni kunfidenzjali jew li tiġi ggarantita l-awtorità u l-imparzjalità tal-ġudikatura. Dan l-elenkar huwa eżawrjenti (Qorti EDB, 15 ta’ Marzu 2022, OOO Memo vs Ir-Russja, CE:ECHR:2022:0315JUD000284010, punt 37). Ir-restrizzjonijiet li l-Istati Membri jistgħu jimponu fuq id-dritt għal-libertà tal-espressjoni huma, barra minn hekk, bla ħsara għal dawk li d-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni jista’ jagħti lill-possibbiltà tal-Istati Membri li jistabbilixxu s-sistemi ta’ awtorizzazzjoni msemmija fit-tielet sentenza tal-Artikolu 10(1) tal-KEDB.
362    Għaldaqstant, kull miżura nazzjonali li tillimita jew tirrestrinġi l-aċċess tax-xandara għall-frekwenzi tar-radju tista’ tinvolvi ndħil fid-dritt tagħhom għal-libertà tal-media assoċjat mal-libertà tax-xandir u taqa’, għalhekk, fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 11 tal-Karta.
363    Fil-każ ineżami, l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media, sa fejn għandu l-effett li jirrestrinġi l-aċċess tax-xandara, f’dan il-każ Klubrádió, għall-frekwenzi tar-radju billi jipprekludihom milli jkomplu jxandru l-kontenut tar-radju tagħhom fuq frekwenza tar-radju, jinvolvi ndħil fid-dritt tal-operaturi kkonċernati li jeżerċitaw il-libertà tax-xandir tagħhom li jikkostitwixxi komponent tal-libertà tal-media, stabbilit fl-Artikolu 11 tal-Karta.
364    Kuntrarjament għal dak li tallega l-Ungerija, il-fatt li dawn l-operaturi jistgħu jxandru l-kontenut tagħhom fuq l-internet ma huwiex ta’ natura li jikkontesta r-realtà ta’ dan l-indħil. Fil-fatt, indipendentement mill-kwistjoni dwar jekk ix-xandir fuq l-internet jikkostitwixxix mezz ta’ komunikazzjoni ekwivalenti għax-xandir fuq frekwenzi analogi, l-imsemmija operaturi huma għalhekk preklużi milli jsegwu strateġiji operattivi u kummerċjali pprovati u għandhom, fi kwalunkwe każ, jerġgħu jibnu l-udjenza tagħhom.
365    Ċertament, id-drittijiet u l-libertajiet stabbiliti fl-Artikolu 11 tal-Karta ma humiex prerogattivi assoluti, iżda għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fid-dawl tal-funzjoni tagħhom fis-soċjetà (sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Real Madrid Club de Fútbol, C‑633/22, EU:C:2024:843, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata).
366    Sa fejn jippermetti li jiġi limitat l-għoti tad-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju sabiex tiġi żgurata ġestjoni effettiva tal-ispettru tar-radju, il-qafas regolatorju tal-Unjoni dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi jirrifletti, preċiżament, l-assenza tan-natura assoluta, fir-rigward tal-kundizzjonijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju, tad-drittijiet u tal-libertajiet irrikonoxxuti f’dan l-Artikolu 11.
367    Madankollu, konformement mal-Artikolu 52(1) tal-Karta, kull limitazzjoni fl-eżerċizzju tad-drittijiet u tal-libertajiet iggarantiti mill-Karta għandha tkun prevista mil-liġi, għandha tirrispetta l-essenza ta’ dawn id-drittijiet u ta’ dawn il-libertajiet u, fl-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, għandha tkun neċessarja u effettivament tissodisfa għanijiet ta’ interess ġenerali rrikonoxxuti mill-Unjoni jew il-ħtieġa li jiġu protetti d-drittijiet u l-libertajiet ta’ oħrajn.
368    Hekk kif tfakkar fil-punt 361 tas-sentenza preżenti, il-limitazzjonijiet li jistgħu jiġu imposti fuq id-dritt għal-libertà tal-espressjoni ma jistgħux għalhekk jeċċedu dawk previsti fl-Artikolu 10(2) tal-KEDB, bla ħsara għar-restrizzjonijiet li d-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni jista’ jagħti għall-possibbiltà tal-Istati Membri li jistabbilixxu s-sistemi ta’ awtorizzazzjoni msemmija fit-tielet sentenza tal-Artikolu 10(1) tal-KEDB.
369    F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 11 tal-Karta jikkostitwixxi wieħed mill-bażijiet essenzjali ta’ soċjetà demokratika u pluralista, li jagħmel parti mill-valuri li fuqhom hija bbażata l-Unjoni, konformement mal-Artikolu 2 TUE. L-indħil fid-drittijiet u l-libertajiet iggarantiti minn dan l-Artikolu 11 għandu għalhekk, f’tali kuntest, ikun limitat għal dak li huwa strettament neċessarju (sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Real Madrid Club de Fútbol, C‑633/22, EU:C:2024:843, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata), li jimplika li l-għan imfittex ma jistax raġonevolment jintlaħaq b’mod daqstant effettiva permezz ta’ mezzi oħra li jippreġudikaw inqas dawn id-drittijiet u dawn il-libertajiet. (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑5 ta’ Diċembru 2023, Nordic Info, C‑128/22, EU:C:2023:951, punt 77 u l-ġurisprudenza ċċitata).
370    F’dan il-kuntest, hekk kif ġie kkonstatat fil-punt 173 tas-sentenza preżenti, l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media jipprevedi raġuni għal rifjut ta’ tiġdid tad-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju li tikkostitwixxi kriterju ta’ selezzjoni tal-utenti ta’ frekwenzi tar-radju b’rabta mal-għan intiż li jippromwovi l-kompetizzjoni billi jinkoraġġixxi użu u ġestjoni effettiva tal-frekwenzi tar-radju, imsemmi fl-Artikolu 8(2)(d) tad-Direttiva Qafas. Sa fejn ir-rifjut tat-tiġdid tad-drittijiet ta’ użu tal-frekwenzi tar-radju jikkostitwixxi ndħil fid-dritt għal-libertà tal-media tal-fornituri kkonċernati, tali ndħil jista’ jiġi ġġustifikat biss sa fejn, b’mod partikolari, dan ir-rifjut ma jmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan ta’ interess ġenerali mfittex minn din id-dispożizzjoni tal-Liġi dwar il-Media u jkun limitat għal dak li huwa strettament neċessarju.
371    Peress li, hekk kif jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punti 177 u 181 tas-sentenza preżenti, l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media jmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan ta’ interess ġenerali li huwa jfittex fid-dawl tar-rekwiżiti tad-direttivi applikabbli, l-indħil li dan jimplika fid-dritt tal-operaturi kkonċernati li jeżerċitaw il-libertà tax-xandir tagħhom ma jistax jitqies li huwa proporzjonat fid-dawl tal-Artikolu 52(1) tal-Karta.
372    Għaldaqstant, billi ma jagħti lill-Kunsill tal-Media ebda marġni sabiex jevalwa, waqt l-eżami tat-talbiet għat-tiġdid tad-dritt li jiġu pprovduti servizzi tal-media ppreżentati mill-fornituri li jkunu wettqu reat repetut, il-gravità ta’ dan ir-reat u l-adegwatezza tiegħu għall-indħil li r-rifjut tat-tiġdid ta’ dan id-dritt jinvolvi fid-drittijiet u l-libertajiet stabbiliti fl-Artikolu 11 tal-Karta, l-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media jista’ jwassal għall-adozzjoni ta’ deċiżjonijiet kuntrarji għal dan l-Artikolu 11, li d-deċiżjoni ta’ rifjut tiegħu tikkostitwixxi illustrazzjoni.
373    Fil-fatt, l-ewwel nett, il-ksur repetut li huwa l-bażi ta’ din id-deċiżjoni jirriżulta minn ksur mhux tal-obbligi ta’ Klubrádió f’dak li jirrigwarda l-kwoti ta’ xandir imposti mid-dritt Ungeriż, iżda mis-sempliċi obbligu ta’ trażmissjoni tad-data dwar dawn il-kwoti. It-tieni nett, matul il-proċeduri ta’ sanzjoni li taw lok għall-adozzjoni tad-Deċiżjonijiet Nri 354/2017 u 1224/2017 u, għaldaqstant, qabel l-adozzjoni ta’ dawn id-deċiżjonijiet tal-aħħar, Klubrádió kkonforma ruħha ma’ dan l-obbligu billi pprovda lill-Kunsill tal-Media d-data rilevanti kollha. It-tielet nett, din l-informazzjoni ma wrietx in-nuqqas ta’ osservanza, minn Klubrádió, tal-imsemmija kwoti. Ir-raba’ nett, dan l-istazzjon tar-radju ħallas il-multi imposti fid-deċiżjonijiet Nri 354/2017 u 1224/2017. Il-ħames nett, mill‑31 ta’ Mejju 2017, id-data tat-twettiq tal-ksur repetut li wassal għar-rifjut tat-tiġdid tad-dritt ta’ Klubrádió li jipprovdi servizzi ta’ media, sad-data tad-deċiżjoni ta’ rifjut, jiġifieri t‑8 ta’ Settembru 2020, dan l-istazzjon tar-radju la kiser l-imsemmi obbligu u lanqas l-obbligi li jikkonċernaw il-kwoti ta’ xandir imposti mid-dritt Ungeriż. Barra minn hekk, mill‑31 ta’ Mejju 2017, mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja ma jirriżultax li Klubrádió wettqet xi ksur.
374    F’tali ċirkustanzi, ma jistax raġonevolment jitqies li l-ksur ikkonstatat fid-Deċiżjoni Nru 1224/2017 huwa ta’ gravità tali li r-rifjut ta’ tiġdid tad-dritt ta’ Klubrádió li jipprovdi servizzi ta’ media huwa neċessarju sabiex jiġi żgurat it-twettiq tal-għan identifikat fil-punt 370 tas-sentenza preżenti.
375    Konsegwentement, hekk kif issostni l-Kummissjoni, id-deċiżjoni ta’ rifjut hija sproporzjonata meta mqabbla mal-għan imfittex u mal-gravità tal-indħil li din tinvolvi fid-dritt għal-libertà tal-media ta’ Klubrádió, b’tali mod li, indipendentement mill-kuntest li taqa’ fih din id-deċiżjoni, hija tikser l-Artikolu 11 tal-Karta.
376    Din il-konstatazzjoni tapplika wkoll fir-rigward tad-deċiżjoni ta’ invalidità, li kellha l-effett li ċċaħħad lil Klubrádió mill-possibbiltà li tingħata drittijiet ta’ użu tal-frekwenza 92.9 MHz u, għaldaqstant, li tirrestrinġi l-aċċess tagħha għall-frekwenzi tar-radju, u b’hekk tipprekludiha milli tkompli xxandar il-kontenut tagħha fuq frekwenza tar-radju.
377    Ċertament, it-tliet raġunijiet għall-invalidità li fuqhom hija bbażata din id-deċiżjoni jistgħu jiġu ġġustifikati fid-dawl tal-għan li tiġi promossa l-kompetizzjoni billi jiġi inkoraġġut użu u ġestjoni effettiv tal-frekwenzi tar-radju, konformement mal-Artikolu 8(2)(d) tad-Direttiva Qafas. Fil-fatt, minn naħa, iż-żewġ motivi li jikkonċernaw l-irregolaritajiet li bihom huma vvizzjati l-punti III.2 u III.3 tal-formola ppreżentata minn Klubrádió huma intiżi li jiggarantixxu l-ekwità tal-kompetizzjoni u, min-naħa l-oħra, ir-raġuni ta’ invalidità li tikkonċerna l-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju u finanzjarju ta’ dan l-istazzjon tar-radju hija intiża li tiżgura l-preżenza fis-suq tal-media ta’ stazzjon tar-radju li jkun stabbli u prevedibbli fir-rigward tal-operat tiegħu.
378    Madankollu, fid-dawl tal-konstatazzjonijiet magħmula fil-kuntest tal-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ trasparenza u ta’ proporzjonalità mid-deċiżjoni ta’ invalidità u mir-regoli tas-sejħa għal offerti li servew bħala bażi għall-adozzjoni tagħha, għandu jiġi kkonstatat li, hekk kif issostni l-Kummissjoni, il-kundizzjonijiet li jirriżultaw mill-Artikolu 52(1) tal-Karta ma humiex issodisfatti fil-każ ineżami.
379    Fil-fatt, kemm ir-raġunijiet għall-invalidità li jikkonċernaw l-irregolaritajiet li bihom huma vvizzjati l-punti III.2 u III.3 tal-formola ppreżentata minn Klubrádió kif ukoll ir-raġuni għall-invalidità li tikkonċerna l-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju u finanzjarju ta’ dan l-istazzjon tar-radju huma sproporzjonati meta mqabbla mal-għan imfittex u ma jistgħux, għaldaqstant, jiġġustifikaw l-indħil li tinvolvi d-deċiżjoni ta’ invalidità fid-dritt ta’ Klubrádió għal-libertà tal-media.
380    Għandu jiġi kkonstatat ukoll li l-ksur u n-nuqqasijiet allegati fil-konfront ta’ Klubrádió fil-każ ineżami, li huma l-bażi kemm tad-deċiżjoni ta’ rifjut kif ukoll tad-deċiżjoni ta’ invalidità u li pprekludew b’mod konkret lil dan l-istazzjoni tar-radju milli jkompli bl-attività tiegħu fil-qasam tax-xandir, jirrigwardaw jew impreċiżjonijiet minuri ta’ natura formali, jew aspetti li, bħala tali, ma għandhomx jinvolvu l-impossibbiltà għal radju li jkompli bl-attività tiegħu.
381    Għaldaqstant, l-ilmenti bbażati fuq ksur tal-Artikolu 11 tal-Karta huma fondati.
382    Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, dawn l-ilmenti għandhom jintlaqgħu u għandu jiġi kkonstatat li l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 11 tal-Karta minħabba, minn naħa, l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ rifjut u tal-Artikolu 48(7) tal-Liġi dwar il-Media u, min-naħa l-oħra, l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ invalidità u tas-sejħa għal offerti kontenzjuża.
Fuq l-ispejjeż
383    Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Skont l-Artikolu 138(3) ta’ dawn ir-Regoli, jekk il-partijiet jitilfu rispettivament fuq waħda jew iktar mit-talbiet tagħhom, kull parti għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha, ħlief sakemm il-Qorti tal-Ġustizzja ma tiddeċidix li jkun iġġustifikat, fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-kawża, li waħda mill-partijiet ikollha, minbarra l-ispejjeż tagħha, tbati parti mill-ispejjeż tal-parti l-oħra.
384    F’dan il-każ, peress li l-Kummissjoni talbet li l-Ungerija tiġi ordnata tħallas l-ispejjeż u din tal-aħħar tilfet il-parti l-kbira tat-talbiet tiegħu, hemm lok, fid-dawl taċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ, li dan l-Istat Membru jiġi kkundannat għall-ispejjeż tiegħu stess u kif ukoll għal erba’ minn ħames partijiet tal-ispejjeż tal-Kummissjoni. Din tal-aħħar għandha tbati parti minn ħames partijiet tal-ispejjeż tagħha stess.
385    Skont l-Artikolu 140(1) tar-Regoli tal-Proċedura, li jipprovdi li Stati Membri intervenjenti fil-kawża għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom, ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:
1)      L-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha:
–        taħt l-Artikoli 5 u 7 tad-Direttiva 2002/20/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑7 ta’ Marzu 2002 dwar l-awtorizzazzjoni ta’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni), kif emendata bid-Direttiva 2009/140/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Novembru 2009, taħt l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva tal-Kummissjoni 2002/77/KE tas‑16 ta’ Settembru 2002 dwar kompetizzjoni fis-swieq tan-networks u s-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, taħt l-Artikolu 9 tad-Direttiva 2002/21/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑7 ta’ Marzu 2002 dwar kwadru regolatorju komuni għan-networks ta’ komunikazzjonijiet u servizzi elettroniċi (Direttiva Kwadru), kif emendata bid-Direttiva 2009/140 u taħt il-prinċipju ta’ proporzjonalità minħabba, l-ewwel nett, l-adozzjoni mill-Médiatanács (il-Kunsill tal-Media, l-Ungerija), fit‑8 ta’ Settembru 2020, tad-Deċiżjoni Nru 830/2020 (IX. 8), li permezz tagħha dan irrifjuta li jġedded id-drittijiet għall-użu tal-ispettru tar-radju ta’ Klubrádió u, it-tieni nett, l-adozzjoni tal-Artikolu 48(7) tal-a médiaszolgáltatásokról és a tömegkommunikációról szóló 2010. évi CLXXXV. Törvény (il-Liġi Nru CLXXXV tal‑2010 dwar is-Servizzi tal-Media u l-Mezzi ta’ Komunikazzjoni tal-Massa), li jeskludi awtomatikament it-tiġdid tad-drittijiet ta’ użu tal-ispettru tar-radju relatat max-xandir FM jekk il-proprjetarju jkun kiser repetutament l-obbligu tiegħu ta’ trażmissjoni tad-data dwar il-kwoti ta’ xandir, inkluż meta l-ksur imwettaq ikun minuri, purament formali u jkun diġà ġie ssanzjonat b’multi li jkunu wasslu għal konformità sħiħa sussegwentement, kif ukoll, it-tielet nett, l-impossibbiltà li tirriżulta minn dan, b’mod sproporzjonat, għal Klubrádió li jkompli bl-attività tiegħu fil-qasam tax-xandir;
–        taħt l-Artikolu 5(3) tad-Direttiva 2002/20_kif emendata bid-Direttiva 2009/140, u taħt il-prinċipju tal-amministrazzjoni tajba, minħabba l-adozzjoni ta’ dik id-deċiżjoni ħafna wara l-iskadenza tal-perijodu ta’ sitt ġimgħat previst f'dik id-dispożizzjoni;
–        taħt l-Artikolu 5(2) tad-Direttiva 2002/20_kif emendata bid-Direttiva 2009/140, u taħt l-Artikolu 45(1) tad-Direttiva (UE) 2018/1972 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Diċembru 2018 li tistabbilixxi l-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi minħabba li l-Médiatanács (il-Kunsill tal-Media, l-Ungerija), fis-sejħa għal offerti dwar l-użu tal-possibbiltà li jiġu pprovduti servizzi ta’ media fuq il-frekwenza 92.9 Mhz, li huwa ppubblika fl‑4 ta’ Novembru 2020 u fid-Deċiżjoni Nru 180/2021 (III. 10,) li huwa ta fl‑10 ta’ Marzu 2021, issuġġetta l-għoti tad-drittijiet ta’ użu tal-ispettru tar-radju għal kundizzjonijiet sproporzjonati, ma stabbilixxiex minn qabel il-kriterji ta’ għoti ta’ dawn id-drittijiet, ma ppreveda ebda marġni ta’ diskrezzjoni li jippermetti li jiġu evalwati l-gravità u r-rilevanza tal-iżbalji, li bihom setgħu potenzjalment jiġu vvizzjati l-fajls sottomessi mill-offerenti, li setgħu jwasslu għall-esklużjoni ta’ dawn tal-aħħar u injora l-importanza minuri tal-iżbalji li bihom hija allegatament ivvizzjata l-offerta ppreżentata minn Klubrádió;
–        taħt l-Artikolu 8(2)(d) u l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 2002/21, kif emendata bid-Direttiva 2009/140, kif ukoll taħt il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, minħabba l-assenza ta’ organizzazzjoni ta’ proċedura għall-finijiet tal-allokazzjoni tal-frekwenza 92.9 MHz fi żmien xieraq sabiex tippermetti l-adozzjoni ta’ deċiżjoni qabel id-data ta’ skadenza tad-drittijiet ta’ Klubrádió għall-użu ta’ din il-frekwenza tar-radju;
–        taħt l-Artikolu 45(1) tad-Direttiva 2018/1972 u taħt il-prinċipju ta’ proporzjonalità, minħabba l-adozzjoni tal-Artikolu 65(11) tal-a médiaszolgáltatásokról és a tömegkommunikációról szóló 2010. évi CLXXXV. Törvény (il-Liġi Nru CLXXXV tal‑2010 dwar is-Servizzi tal-Media u l-Mezzi ta’ Komunikazzjoni tal-Massa), li jeskludi l-possibbiltà għal fornituri tas-servizzi tal-media li d-dritt tagħhom għall-użu ta’ frekwenzi tar-radju ma jkunx iġedded minħabba t-twettiq ta’ ksur repetut, milli jitolbu drittijiet ta’ użu temporanji, u
–        taħt l-Artikolu 11 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea minħabba, minn naħa, l-adozzjoni tad-Deċiżjoni Nru 830/2020 (IX. 8) u taħt l-Artikolu48(7) tal-a médiaszolgáltatásokról és a tömegkommunikációról szóló 2010. évi CLXXXV. Törvény (il-Liġi Nru CLXXXV tal‑2010 dwar is-Servizzi tal-Media u l-Mezzi ta’ Komunikazzjoni tal-Massa) u, min-naħa l-oħra, l-adozzjoni tad-Deċiżjoni Nru 180/2021 (III. 10.) u s-sejħa għal offerti dwar l-użu tal-possibbiltà li jiġu pprovduti servizzi tal-media fuq il-frekwenza ta’ 92.9 MHz, ippubblikata fl‑4 ta’ Novembru 2020.
2)      Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud.
3)      L-Ungerija għandha tbati, minbarra l-ispejjeż tagħha stess, erba’ minn ħames partijiet tal-ispejjeż imġarrba mill-Kummissjoni Ewropea.
4)      Il-Kummissjoni Ewropea għandha tbati waħda minn ħames partijiet tal-ispejjeż tagħha stess.
5)      Ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom stess.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: l-Ungeriż.