Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL‑AVUKATA ĠENERALI
MEDINA
ippreżentati fit‑23 ta’ April 2026 (1)
Kawża C‑14/24 P
Il‑Kummissjoni Ewropea
vs
Bulgarian Energy Holding EAD,
Bulgartransgaz EAD,
Bulgargaz EAD
“Appell – Kompetizzjoni – Abbuż minn pożizzjoni dominanti – Suq intern tal-gass naturali – Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 102 TFUE – Rifjut ta’ aċċess – Ġurisprudenza Bronner – Kompetitur potenzjali – Ksur uniku u kontinwu – Drittijiet tad-difiża”
I.      Introduzzjoni
1.        Fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2018) 8806 final tas‑17 ta’ Diċembru 2018 dwar dwar proċedura għall-applikazzjoni tal-Artikolu 102 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (Każ AT.39849 – BEH Gas) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet li Bulgarian Energy Holding EAD (iktar ’il quddiem “BEH”), flimkien mas-sussidjarji miżmuma 100 % minnha Bulgartransgaz EAD u Bulgargaz EAD (iktar ’il quddiem flimkien il-“Grupp BEH”), kienu wettqu ksur uniku u kontinwu meta rrifjutaw lil terzi l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni […], il-pipeline Rumen […] u l-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren, u b’hekk eskludew is-swieq tal-provvista tal-gass fil-Bulgarija bejn it‑30 ta’ Lulju 2010 u l‑1 ta’ Jannar 2015. Konsegwentement, hija imponitilhom multa ta’ EUR 77 068 000 u żammithom responsabbli in solidum għall-ħlas tagħha.
2.        Wara l-annullament ta’ dik id-deċiżjoni bis-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal‑25 ta’ Ottubru 2023, Bulgarian Energy Holding et vs Il‑Kummissjoni (2), il-Kummissjoni ppreżentat dan l-appell. Dan l-appell iqajjem mistoqsijiet importanti, b’mod partikolari rigward l-applikazzjoni tat-test li jirriżulta mis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑26 ta’ Novembru 1998, Bronner (C‑7/97) (3), biex jiġi ddeterminat jekk rifjut ta’ aċċess għal infrastruttura essenzjali jikkostitwixxix abbuż ta’ pożizzjoni dominanti
skont l-Artikolu 102 TFUE, biex jiġi evalwat il-kunċett ta’ kompetizzjoni potenzjali fid-dawl tat-test stabbilit mill-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2020 f’Generics (UK)
et (4), u biex tingħata interpretazzjoni tal-kunċett ta’ ksur uniku u kontinwu, u jiġu implimentati d-drittijiet tad-difiża tal-impriżi suġġetti għal investigazzjoni mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 102 TFUE.
II.    Il-fatti li wasslu għat-tilwima
3.        Il-Qorti Ġenerali stabbilixxiet il-fatti li wasslu għat-tilwima fil-punti 2 sa 55 tas-sentenza appellata li, għall-finijiet ta’ dan l-appell, jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej.
A.      Il-fatti
4.        BEH hija kumpannija 100 % proprjetà tal-Istat Bulgaru. Id-drittijiet tal-Istat Bulgaru f’BEH huma eżerċitati mill-Ministru għall-Enerġija Bulgaru. BEH għandha diversi sussidjarji attivi fil-qasam tal-enerġija fil-Bulgarija. Fis-settur tal-gass, hija għandha 100 % tal-kapital tas-sussidjarji tagħha Bulgargaz u Bulgartransgaz.
5.        Bulgargaz hija l-fornitriċi pubblika tal-gass fil-Bulgarija. Matul il-perijodu ta’ ksur, Bulgargaz kienet tixtri gass mir-Russja u kienet l-unika importatriċi jew l-importatriċi prinċipali tal-gass Russu lejn il-Bulgarija. Bulgargaz kienet il-fornitriċi prinċipali tal-gass f’dak li jirrigwarda l-kummerċ bl-ingrossa upstream kif ukoll il-klijenti finali, jiġifieri l-kumpanniji konnessi direttament man-network ta’ trażmissjoni.
6.        Bulgartransgaz hija:
–        il-ġestjonarja awtorizzata tas-sistema ta’ trażmissjoni tal-gass (iktar ’il quddiem l-“ĠST”) fil-Bulgarija; fuq din il-bażi, hija topera n-network ta’ trażmissjoni tal-gass Bulgaru (iktar ’il quddiem in-“network ta’ trażmissjoni”) u l-pipeline ta’ tranżitu Bulgaru;
–        il-ġestjonarja tas-sistema ta’ ħażna tal-unika faċilità ta’ ħażna tal-gass naturali f’dan il-pajjiż, li tinsab taħt l-art f’Chiren (il-Bulġarija) (iktar ’il quddiem il-“faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren”).
7.        Matul il-perijodu tal-ksur, il-provvista tal-gass tal-Bulgarija kienet tiddependi kważi kompletament mill-importazzjonijiet tal-gass Russu. Il-gass Russu kien trażmess lejn il-Bulgarija permezz ta’ tliet pipelines, jiġifieri l-Pipelines ta’ Tranżitu Rumeni 1, 2 u 3, ġestiti minn Transgaz SA, il-ġestjonarja tan-network ta’ trażmissjoni tal-gass fir-Rumanija. Il-Pipeline ta’ Tranżitu Rumen 1 (iktar ’il quddiem il-“Pipeline Rumen 1”) kien jaqsam lir-Rumanija mill-punt ta’ dħul tal-Istazzjon ta’ Kejl tal-Gass Isaccea 1, li jinsab fil-fruntiera bejn l-Ukraina u r-Rumanija, sal-punt ta’ dħul Negru Vodă 1 tan-network ta’ trażmissjoni, li jinsab fil-fruntiera bejn il-Ġermanja u l-Bulgarija. In-network ta’ trażmissjoni, li min-naħa tiegħu kien konness mal-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren, kien network purament nazzjonali li miegħu kienu konnessi l-maġġoranza tal-klijenti u n-networks ta’ distribuzzjoni lokali fil-Bulgarija. Tal-inqas sa April 2016, il-Pipeline Rumen 1 kien l-unika għażla vijabbli sabiex jiġi ttrasportat gass lejn il-Bulgarija bl-għan li jiġu fornuti l-parti l-kbira tal-partijiet tal-pajjiż.
8.        Il-Pipeline Rumen 1 inbena fl‑1974 konformement mal-ftehim intergovernattiv konkluż bejn ir-Repubblika Popolari tal-Bulgarija u r-Repubblika Soċjalista tar-Rumanija fid‑29 ta’ Novembru 1970 (iktar ’il quddiem il-“Ftehim Intergovernattiv tal‑1970”). Fit‑18 ta’ Frar 2003, ir-Repubblika tal-Bulgaria u r-Rumanija kkonkludew ftehim intergovernattiv ġdid (iktar ’il quddiem il-“Ftehim Intergovernattiv tal‑2003”). Skont l-Artikolu 3 ta’ dan il-ftehim, il-partijiet kontraenti impenjaw ruħhom li jeżiġu mill-operaturi tal-gass rispettivi tagħhom, jiġifieri Bulgargaz u Transgaz, li jikkonkludu kuntratt ġdid għall-użu tal-Pipeline Rumen 1. Għalhekk, fid‑19 ta’ Ottubru 2005, Transgaz u Bulgargaz ikkonkludew ftehim ġdid (iktar ’il quddiem il-“Ftehim tal‑2005”), li bih Bulgargaz ngħatat l-użu esklużiv tal-Pipeline Rumen 1 sal‑31 ta’ Diċembru 2011. Inkambju, Bulgargaz kienet tħallas lil Transgaz tariffa annwali fissa, indipendenti mill-kapaċità realment użata. Fl‑2009, dak il-ftehim ġie estiż sal‑31 ta’ Diċembru 2016.
B.      Il-proċedura quddiem il-Kummissjoni u l-Qorti Ġenerali
9.        Fit‑18 ta’ Novembru 2010, Overgas Inc., li topera fis-suq tal-provvista tal-gass fil-Bulgarija, ressqet ilment informali quddiem il-Kummissjoni kontra l-Grupp BEH minħabba ksur tal-Artikolu 102 TFUE. Il-Kummissjoni organizzat, flimkien ma’ Overgas, tliet laqgħat fl‑2011 u laqgħa oħra fis‑17 ta’ Ġunju 2013.
10.      Fl‑4 ta’ Lulju 2013, il-Kummissjoni fetħet proċedura kontra l-Grupp BEH fuq il-bażi tal-Artikolu 2(1) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 773/2004 tas‑7 ta’ April 2004 dwar it-tmexxija ta’ proċeduri mill-Kummissjoni skond l-Artikolu [101 u 102 TFUE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 3, p. 81), u l-Artikolu 11(6) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas‑16 ta’ Diċembru 2002 fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli [101 u 102 TFUE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205).
11.      Fis‑17 ta’ Diċembru 2018, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kontenzjuża.
12.      Fid-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni allegat li l-Grupp BEH kien abbuża mill-pożizzjoni dominanti tiegħu billi pprekluda, irrestrinġa u dewwem l-aċċess ta’ terzi għan-network ta’ trażmissjoni, għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren u għall-Pipeline Rumen 1, u b’hekk eskluda s-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari. Il-ksur uniku u kontinwu identifikat tal-Artikolu 102 TFUE kien ikkaratterizzat minn mudell ta’ aġir, għal kull infrastruttura, li kien jifforma parti minn strateġija antikompetittiva, iddeterminata minn BEH u implimentata mill-Grupp BEH, intiża sabiex tipproteġi l-pożizzjoni dominanti ta’ Bulgargaz fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari billi jeskludihom.
13.      Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-aġir kien parti minn ksur uniku u kontinwu, li beda fid-data tal-ewwel aġir antikompetittiva, jiġifieri fit‑30 ta’ Lulju 2010, u li spiċċa meta spiċċat l-aħħar prattika abbużiva, jiġifieri fl‑1 ta’ Jannar 2015.
14.      Il-Kummissjoni imponiet multa ta’ EUR 77 068 000 fuq il-Grupp BEH għall-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur uniku u kontinwu li ġie identifikat.
15.      Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fl‑1 ta’ Marzu 2019, il-Grupp BEH ippreżenta rikors skont l-Artikolu 263 TFUE kontra d-deċiżjoni kontenzjuża. Huwa talab, prinċipalment, l-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża u, sussidjarjament, l-annullament tal-multa li ġiet imposta fuqu f’din id-deċiżjoni, jew tnaqqis tal-ammont tagħha. Quddiem il-Qorti Ġenerali, it-talbiet tal-Grupp BEH ġew sostnuti mir-Repubblika tal-Bulgarija. It-talbiet tal-Kummissjoni kienu sostnuti minn Overgas.
16.      Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni kontenzjuża fl-intier tagħha u kkundannat lill-Kummissjoni għall-ispejjeż sostnuti mill-Grupp BEH, konformement mat-talbiet tagħhom, filwaqt li kkundannat lir-Repubblika tal-Bulgarija u lil Overgas għall-ispejjeż rispettivi tagħhom. Din is-sentenza hija, essenzjalment, ibbażata fuq l-evalwazzjoni li l-Kummissjoni ma kinitx stabbilixxiet b’mod suffiċjenti fid-dritt rifjut ta’ aċċess għat-tliet infrastrutturi miżmuma mill-Grupp BEH li jista’ jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 102 TFUE.
17.      Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, l-ewwel, li l-aġir allegatament abbużiv relatat mal-Pipeline Rumen 1 kien il bażi tal-analiżi u l-motivazzjoni tal-Kummissjoni għad-deċiżjoni kontenzjuża. Barra minn hekk, hija ddeċidiet li l-Kummissjoni kienet wettqet diversi żbalji ta’ liġi meta kkonstatat li l-aġir ta’ Bulgargaz dwar l-aċċess għal dan il-pipeline kien jikkostitwixxi rifjut ta’ aċċess li jista’ jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 102 TFUE. It-tieni, hija ddeċidiet li l-Kummissjoni ma kinitx uriet li l-aġir ta’ Bulgartransgaz dwar l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni seta’, u mhux b’mod purament ipotetiku, jirrestrinġi l-kompetizzjoni u jkollu effetti ta’ esklużjoni fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari. Hija ddeċidiet li l-Kummissjoni kienet uriet li l-aġra ta’ Bulgartransgaz rigward l-aċċess għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren seta’ jirrestrinġi l-kompetizzjoni fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari bejn il‑5 ta’ Ġunju 2012 u d‑19 ta’ Settembru 2014, iżda li ma stabbilixxietx li dan kien il-każ qabel il‑5 ta’ Ġunju 2012. Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, u fid-dawl tal-fatt li l-Kummissjoni kienet ikkonstatat li l-Grupp BEH kien wettaq ksur uniku u kontinwu tal-Artikolu 102 TFUE billi rrifjuta li jagħti l-aċċess għal dawn it-tliet infrastrutturi, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-unika raġuni relatata mal-aġir ta’ Bulgartransgaz li tikkonċerna l-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren wara Ġunju 2012 ma setgħetx, mingħajr ma tiġi żnaturata d-deċiżjoni kontenzjuża billi l-evalwazzjoni tal-fatti mill-Kummissjoni tiġi ssostitwita b’evalwazzjoni ġdida, tikkostitwixxi motivazzjoni essenzjali, jew saħansitra suffiċjenti, ta’ natura li tiġġustifika, waħedha, id-dispożittiv ta’ din id-deċiżjoni. Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li d-drittijiet tad-difiża tal-Grupp BEH kienu ġew affettwati minn diversi difetti fil-proċedura amministrattiva. Aspetti oħra ta’ din is-sentenza ser jiġu diskussi f’iktar dettall fl-analiżi tad-diversi aggravji invokati insostenn ta’ dan l-appell.
III. Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u t-talbiet tal-partijiet
18.      Permezz ta’ rikors tal‑10 ta’ Jannar 2024, il-Kummissjoni ippreżentat appell mis-sentenza appellata.
19.      Il-Kummissjoni, sostnuta minn Overgas, titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–        tannulla s-sentenza appellata;
–        tirrinvija l-kawża lill-Qorti Ġenerali; u
–        tikkundanna lill-Grupp BEH għall-ispejjeż tal-appell.
20.      Il-Grupp BEH, sostnut mir-Repubblika tal-Bulgarija, jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–        tiċħad l-appell;
–        tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
21.      Il-partijiet ippreżentaw is-sottomissjonijiet orali u wieġbu għall-mistoqsijiet magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-seduta li saret fl‑10 ta’ Diċembru 2025.
IV.    Evalwazzjoni
22.      Insostenn tal-appell tagħha, il-Kummissjoni tinvoka 10 aggravji. L-ewwel sas-sitt aggravju jirrigwardaw l-aċċess għall-Pipeline tal-Gass Rumen 1. Is-seba’ u t-tmien aggravju jirrigwardaw, rispettivament, l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni u għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren. Id-disa’ aggravju jirrigwarda l-kunċett ta’ ksur uniku u kontinwu. Finalment, l-għaxar aggravju jikkonċerna d-drittijiet tad-difiża tal-Grupp BEH u tal-Kummissjoni fil-kuntest tal-proċedura ta’ kamra tad-data.
A.      L-aċċess għall-Pipeline Rumen 1
23.      Fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali eżaminat diversi argumenti mressqa mill-Grupp BEH dwar l-aċċess għall-Pipeline Rumen 1. Fl-istadju tal-appell, il-Kummissjoni tikkontesta l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali rigward l-argumenti li ġejjin,
jiġifieri: l-assenza ta’ rifjut ta’ provvista lil C Energy Group (l-ewwel u t-tieni aggravju); l-allegat nuqqas ta’ trażmissjoni minn Transgaz lill-Grupp BEH tat-talbiet għal aċċess għall-Pipeline Rumen 1 u l-assenza ta’ valur probatorju tar-riżervazzjoni minn Bulgargaz tal-kapaċità intiera tal-Pipeline Rumen 1 (it-tielet aggravju); l-assenza ta’ prova ta’ rifjut jew ta’ restrizzjoni għall-ksib ta’ aċċess minn Overgas għall-Pipeline Rumen 1 fl‑2013 (ir-raba’ u l-ħames aggravju); l-assenza ta’ valur probatorju tad-diskussjonijiet dwar in-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005 (is-sitt aggravju).
24.      Għall-finijiet ta’ dawn il-konklużjonijiet, ser nibda bl-analiżi tat-tielet aggravju, segwita bl-ewwel u t-tieni aggravju, imbagħad bl-aggravji l-oħra ippreżentat mill-Kummissjoni.
1.      It-tielet aggravju
25.      It-tielet aggravju jirrigwarda l-applikazzjoni tal-kriterji li jirriżultaw mill-punt 41 tas-sentenza Bronner (iktar ’il quddiem it-“test Bronner”) għall-evalwazzjoni tal-allegat rifjut abbużiv ta’ provvista tal-Pipeline Rumen 1 ikkonstatat fid-deċiżjoni kontenzjuża. Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-Kummissjoni kienet applikat b’mod korrett it-test Bronner sabiex tevalwa l-aġir ta’ Bulgargaz fis-suq tas-servizzi ta’ kapaċità tal-gass fuq il-Pipeline Rumen 1.
a)      L-argumenti tal-partijiet
26.      Dan l-aggravju jista’ jinqasam f’żewġ partijiet. L-ewwel, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali interpretat b’mod żbaljat id-deċiżjoni kontenzjuża billi eżaminat il-legalità tal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni tal-aġir ta’ Bulgargaz dwar l-aċċess għall-Pipeline Rumen 1 fid-dawl tat-test Bronner. B’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali naqset milli tqis li l-konstatazzjoni mill-Kummissjoni ta’ abbuż fir-rigward tal-aċċess għall-Pipeline Rumen 1 ma kinitx ibbażata fuq rifjut klassiku ta’ provvista, iżda pjuttost fuq il-konstatazzjoni iktar speċifika ta’ akkumulazzjoni abbużiva ta’ kapaċità (punt 279 tas-sentenza appellata). It-tieni, il-Kummissjoni tikkontesta l-osservazzjoni ġenerali li t-test Bronner huwa rilevanti f’sitwazzjoni, bħal dik fil-kawża ineżami, fejn l-impriża involuta ma hijiex il-proprjetarja tal-infrastruttura inkwistjoni (punti 268, 270, 279, 284, 285 u 289 sa 296 tas-sentenza appellata).
27.      Il-Grupp BEH isostni li t-tielet aggravju huwa inammissibbli u jikkontesta l-argumenti tal-Kummissjoni.
b)      Evalwazzjoni
1)      Osservazzjonijiet preliminari dwar it-test Bronner
28.      Il-problemi assoċjati mal-applikabbiltà u l-applikazzjoni tat-test Bronner ġew diskussi f’għadd ta’ sentenzi reċenti tal-Qorti tal-Ġustizzja (5), li taw l-opportunità li jiġi ċċarat il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu.
29.      L-ewwel, it-test Bronner jippreżupponi l-preżenza ta’ żewġ elementi, jiġifieri: (i) impriża f’pożizzjoni dominanti f’suq u (ii) l-eżistenza ta’ infrastruttura “essenzjali” li din l-impriża hija l-proprjetarja tagħha u li hija żviluppatha għall-bżonnijiet tagħha stess (6). Fil-punt 41 tas-sentenza Bronner, il-Qorti tal-Ġustizzja stabbilixxiet it-tliet kriterji sabiex jiġi kkonstatat li jeżisti abbuż minn pożizzjoni dominanti: (i) l-indispensabbiltà tal-infrastruttura; (ii) l-eliminazzjoni probabbli ta’ kwalunkwe kompetizzjoni mill-entità li titlob l-aċċess; u (iii) in-nuqqas ta’ ġustifikazzjoni oġġettiva għal tali aġir (7).
30.      It-tieni, it-test Bronner huwa intiż sabiex jirrikonċilja interessi diverġenti, jiġifieri, minn naħa, ir-rispett tad-dritt ta’ kuntratt tal-impriża dominanti u tad-drittijiet ta’ proprjetà tagħha u, min-naħa l-oħra, l-implimentazzjoni tar-rekwiżiti ta’ kompetizzjoni mhux distorta. Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li, kif il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat reċentement fis-sentenza tagħha Lukoil, hija b’mod partikolari n-neċessità għall-impriżi f’pożizzjoni dominanti li jkomplu jiġu inċentivati jinvestu li tiġġustifika l-applikazzjoni tat-test Bronner meta impriża f’pożizzjoni dominanti tkun żviluppat infrastruttura għall-bżonnijiet tan-negozju tagħha stess u, barra minn hekk, tkun il-proprjetarja ta’ din l-infrastruttura. Peress li dawn iż-żewġ kriterji huma kumulattivi, huwa biżżejjed li wieħed minnhom ma jkunx issodisfatt sabiex it-test Bronner ma jkunx applikabbli (8).
31.      Dan it-tielet aggravju huwa bbażat preċiżament fuq l-interpretazzjoni ta’ dawn iż-żewġ kriterji (9).
32.      L-ewwel kriterju, dwar l-iżvilupp tal-infrastruttura għall-bżonnijiet tan-negozju tal-impriża dominanti kkonċernata, permezz tal-investimenti tagħha stess, jirriżulta loġikament mill-għan essenzjali segwit mit-test Bronner, jiġifieri li jiġi ppreżervat l-inċentiv li jsir investiment f’installazzjonijiet effikaċi għal tali impriżi (10).
33.      Fis-sentenza reċenti tagħha Lukoil, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-evalwazzjoni ta’ dan l-ewwel kriterju hija bbażata fuq il-proprjetà effettiva jew il-kontroll esklużiv tal-infrastruttura, u mhux fuq l-identità tal-kreatur tagħha jew tal-iżviluppatur inizjali tagħha. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li, peress li d-drittijiet esklużivi fuq faċilità ġew akkwistati mill-impriża dominanti bi prezz u f’kundizzjonijiet li jirriżultaw minn proċedura kompetittiva, din il-faċilità tixbah faċilità maħluqa jew żviluppata minn din l-impriża (11).
34.      Fir-rigward tat-tieni kriterju, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, sakemm l-impriża dominanti ma jkollhiex setgħa deċiżjonali sħiħa fir-rigward tal-aċċess għal din l-infrastruttura, is-sitwazzjoni tagħha ma tistax titqies li hija analoga għal dik tal-impriża fil-kawża li tat lok għas-sentenza Bronner. Għaldaqstant, meta impriża dominanti, li ma hijiex il-proprjetarja tal-infrastruttura kkonċernata, tgawdi minn drittijiet esklużivi li jagħtuha awtonomija deċiżjonali li tippermettilha tikkontrolla b’mod sħiħ l-aċċess għal din l-infrastruttura, din l-infrastruttura għandha tiġi assimilata ma’ infrastruttura li din l-impriża hija l-proprjetarja tagħha (12).
35.      Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat ukoll li l-impożizzjoni ta’ obbligu regolatorju fuq l-impriża dominanti li tagħti aċċess għall-infrastruttura inkwistjoni għandha l-konsegwenza li l-impriża dominanti ma tistax effettivament tirrifjuta li tagħti aċċess għal din l-infrastruttura, bla ħsara, skont il-każ, għall-awtonomija deċiżjonali tagħha f’dak li jirrigwarda l-kundizzjonijiet ta’ tali aċċess. F’tali sitwazzjoni, il-kriterji stabbiliti fis-sentenza Bronner ma humiex applikabbli (13).
36.      Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li, fil-fehma tiegħi, għandu jiġi evalwat it-tielet aggravju.
2)      Fuq l-ewwel parti tat-tielet aggravju
37.      Il-Kummissjoni ssostni, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-ispjegazzjonijiet li jinsabu fid-deċiżjoni kontenzjuża, li skonthom il-ksur allegat kien jikkostitwixxi sottoforma speċifika ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti, jiġifieri l-akkumulazzjoni ta’ kapaċità fuq il-Pipeline Rumen 1, li għaliha ma huwiex rilevanti li jiġi eżaminat jekk talbiet għal aċċess individwali minn terzi ġewx indirizzati lill-impriża dominanti kkonċernata. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali interpretat b’mod żbaljat id-deċiżjoni kontenzjuża u ma evalwatx il-legalità tagħha fid-dawl tal-istandard korrett bl-applikazzjoni tat-test Bronner b’mod mhux sfumat u formalistiku.
38.      Il-Grupp BEH jikkontesta l-ammissibbiltà ta’ dawn l-argumenti billi jsostni li d-dispożittiv u l-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża kkonstataw espliċitament li l-ġurisprudenza dwar ir-rifjut ta’ provvista kienet tikkostitwixxi l-kuntest ġuridiku rilevanti, li l-aġir li jirrigwarda l-Pipeline Rumen 1 kellu jiġi evalwat fuq il-bażi tiegħu. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-appell ma għandux jerġa’ jikteb id-deċiżjoni kontenzjuża billi jsostni li hija fil-fatt kienet qiegħda tapplika standard ġuridiku differenti.
39.      Nosserva li, permezz tal-ewwel parti tat-tielet aggravju, il-Kummissjoni tfittex biss li turi li l-Qorti Ġenerali interpretat b’mod żbaljat id-deċiżjoni kontenzjuża u, b’mod iktar partikolari, żnaturat l-istandard legali li l-Kummissjoni evalwat l-aġir inkwistjoni dwar l-aċċess għall-Pipeline Rumen 1 fuq il-bażi tiegħu. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li tali interpretazzjoni tikkostitwixxi kwistjoni ta’ liġi ammissibbli fl-istadju tal-appell (14). Għaldaqstant, dan l-argument ma jistax jiġi eskluż mill-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja u għandu jiġi permess u eżaminat.
40.       Fuq il-mertu, l-ewwel, nirrileva li, fil-punt 254 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddikjarat li mill-premessi 532 u 549 sa 564 tad-deċiżjoni kontenzjuża jirriżulta li l-Kummissjoni evalwat il-validità tal-aġir ta’ Bulgargaz fis-suq tas-servizzi tal-kapaċità fuq il-Pipeline Rumen 1 fid-dawl tal-ġurisprudenza li tirriżulta mill-punt 41 tas-sentenza Bronner kif ukoll mill-punt 73 tas-sentenza RTE vs Il‑Kummissjoni (15). Il-Kummissjoni ma tikkontestax din il-konstatazzjoni f’dan l-appell.
41.      It-tieni, fir-rigward tal-affermazzjoni tal-Kummissjoni li d-deċiżjoni kontenzjuża applikat forma kemxejn immodifikata tal-kriterji stabbiliti fit-test Bronner, għandu jiġi rrilevat li l-allegat abbuż minn pożizzjoni dominanti fir-rigward tal-Pipeline Rumen 1 huwa s-suġġett tat-Taqsima 6.2.4.6 tad-deċiżjoni kontenzjuża.
42.      Fl-ewwel paragrafu ta’ din it-taqsima (premessa 532), il-Kummissjoni tiddikjara, mingħajr ebda ambigwità possibbli fil-formulazzjoni użata, li l-prattika ta’ “akkumulazzjoni ta’ kapaċità” allegata fil-konfront ta’ Bulgargaz ser tiġi analizzata billi tiġi applikata l-ġurisprudenza rilevanti, b’riferiment espliċitu għall-punt 41 tas-sentenza Bronner li, kif diġà ġie stabbilit fil-punt 29 ta’ dawn il-konklużjonijiet, jistabbilixxi tliet kriterji li jikkostitwixxu, essenzjalment, it-test Bronner.
43.      Il-Kummissjoni ssostni, mingħajr ma tant tispjega kif, li dawn il-kriterji ġew kemxejn immodifikati fil-premessi 550 sa 552. Madankollu, dawn il-premessi għandhom neċessarjament jinqraw u jinftiehmu fid-dawl tal-premessi preċedenti. Il-premessa 549 tad-deċiżjoni kontenzjuża tippreċiża b’mod ċar ħafna li l-premessi 550 sa 558 huma intiżi sabiex juru, “skont il-ġurisprudenza applikabbli” (16) [traduzzjoni mhux uffiċjali], li l-kundizzjonijiet, li jikkorrispondu għat-tliet kriterji stabbiliti fil-punt 41 tas-sentenza Bronner, li espliċitament tirreferi għalihom il-Kummissjoni, huma ssodisfatti. Dan ir-riferiment ma huwiex ikkontestat. F’dan is-sens, it-Taqsima 6.2.4.6 tad-deċiżjoni kontenzjuża tinkludi tliet sottotaqsimiet, intiżi li jeżaminaw l-aġir tal-Grupp BEH fir-rigward tal-aċċess għall-Pipeline Rumen 1, li jikkorrispondu eżattament għal dawn it-tliet kriterji.
44.      Barra minn hekk, id-dispożittiv tad-deċiżjoni kontenzjuża jsegwi b’mod espliċitu l-loġika tar-raġunijiet imsemmija hawn fuq, peress li huwa ċar mill-Artikolu 1 li l-Grupp BEH “wettaq ksur uniku u kontinwu tal-Artikolu 102 [TFUE] billi ċaħad l-aċċess ta’ terzi […] għall-Pipeline Rumen 1 […]” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
45.      Barra minn hekk, l-argument tal-Kummissjoni huwa kemxejn kontradittorju peress li, fil-punt 36 tar-replika tagħha, hija ssostni li, “[f]i kwalunkwe każ, filwaqt li turi li l-kriterji stabbiliti fis-sentenza
Bronner kienu ssodisfatti wkoll (sa fejn ma humiex indebitament restritti fuq il-bażi [tas-sentenza] Generics [(UK) et] […]), id-[deċiżjoni kontenzjuża] tinkludi l-elementi kollha li juru li l-kundizzjonijiet ġenerali għall-konstatazzjoni ta’ abbuż ta’ esklużjoni […]
huma ssodisfatti”. Barra minn hekk, waqt is-seduta, il-Kummissjoni żammet il-pożizzjoni tagħha li d-deċiżjoni kontenzjuża inizjalment qieset li l-kriterji stabbiliti fis-sentenza
Bronner ġew issodisfatti. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma jistax jiġi raġonevolment sostnut li t-test Bronner ma kienx l-istandard legali applikat mill-Kummissjoni sabiex tevalwa l-aġir tal-Grupp BEH rigward l-aċċess għall-Pipeline Rumen 1 fid-deċiżjoni kontenzjuża.
46.      Finalment, għandu jitfakkar li, fis-sentenza tagħha Intel vs Il‑Kummissjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja, essenzjalment, annullat is-sentenza tal-Qorti Ġenerali minħabba li din tal-aħħar kienet, b’mod żbaljat, naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni l-argumenti tar-rikorrenti intiżi sabiex juru li t-test applikat mill-Kummissjoni kien żbaljat (17). Għaldaqstant, sa fejn il-Grupp BEH ikkontesta l-użu tat-test Bronner fid-deċiżjoni kontenzjuża quddiem il-Qorti Ġenerali, din il-qorti ma tistax tiġi kkritikata talli eżaminat ir-rilevanza tiegħu fis-sentenza appellata.
47.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li, fir-rigward tal-formulazzjoni u tal-kuntest deskritti fid-deċiżjoni kontenzjuża, il-Qorti Ġenerali ġustament iddeċidiet li l-Kummissjoni kienet eżaminat l-aġir tal-Grupp BEH fir-rigward tal-aċċess għall-Pipeline Rumen 1, fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fil-punt 41 tas-sentenza Bronner u li għalhekk kien xieraq li tiġi evalwata l-legalità tad-deċiżjoni kontenzjuża billi jittieħed inkunsiderazzjoni dan it-test. Konsegwentement, dan l-argument tal-Kummissjoni għandu jiġi miċħud.
3)      Fuq it-tieni parti tat-tielet aggravju
48.      It-tieni parti tat-tielet aggravju tikkonċerna l-applikabbiltà tat-test Bronner għall-kawża ineżami. Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball meta qieset li l-aġir ta’ Bulgargaz rigward l-aċċess għall-Pipeline Rumen 1 kellu jiġi eżaminat fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fil-punt 41 tas-sentenza Bronner.
i)      Ammissibbiltà
49.      L-argument tal-Kummissjoni jqajjem diversi kwistjonijiet proċedurali. Mill-analiżi preċedenti jirriżulta li, fid-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni effettivament qieset li l-aġir tal-Grupp BEH fir-rigward tal-aċċess għall-Pipeline Rumen 1 kellu jiġi eżaminat fid-dawl tat-test Bronner. Bl-istess mod, fil-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali li wasslet għas-sentenza appellata, l-applikabbiltà ta’ dawn il-kriterji ġiet ikkontestata b’mod ċar mir-rikorrenti, filwaqt li l-Kummissjoni ddefendiet ir-rilevanza tagħhom.
50.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, tqum il-kwistjoni dwar jekk il-Kummissjoni tistax tiġi awtorizzata tbiddel il-pożizzjoni tagħha fl-istadju tal-appell.
51.      L-ewwel, skont l-Artikolu 170(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, is-suġġett tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali ma jistax jinbidel fl-appell. B’hekk, il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja fl-istadju tal-appell hija limitata għall-istħarriġ tal-konstatazzjonijiet legali dwar il-motivi u għall-argumenti ttrattati quddiem il-Qorti Ġenerali Għaldaqstant, parti ma tistax tqajjem għall-ewwel darba quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja motiv li hija ma tkunx qajmet quddiem il-Qorti Ġenerali, peress li dan ikun ifisser li din il-parti titħalla tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja, li l-ġurisdizzjoni tagħha fil-qasam tal-appell hija limitata, b’tilwima usa’ minn dik li tkun ħadet konjizzjoni tagħha l-Qorti Ġenerali (18).
52.      F’dan ir-rigward, huwa ċertament minnu, kif ġie rrilevat fil-punt 49 ta’ dawn il-konklużjonijiet, li l-Kummissjoni ma ressqet ebda motiv jew argument quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex tikkontesta l-applikabbiltà tat-test Bronner fid-deċiżjoni kontenzjuża. Madankollu, ma jista’ jkun hemm ebda dubju li l-kwistjoni tal-applikabbiltà tat-test Bronner ġiet ddibattuta quddiem il-Qorti Ġenerali. Barra minn hekk, huwa ċar li l-Kummissjoni qiegħda tikkontesta s-soluzzjoni ġuridika mogħtija fis-sentenza appellata, billi tikkritika l-interpretazzjoni adottata mill-Qorti Ġenerali dwar kwistjoni mqajma quddiemha fl-ewwel istanza. Għaldaqstant, ma jistax jitqies li l-Kummissjoni adixxiet lill-Qorti tal-Ġustizzja b’tilwima usa’ minn dik li ħadet konjizzjoni tagħha l-Qorti Ġenerali, u t-tielet aggravju huwa, fil-fehma tiegħi, ammissibbli f’dan ir-rigward.
53.      It-tieni, tista’ tqum kwistjoni iktar delikata fir-rigward tad-dritt għal smigħ xieraq stabbilit fl-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”) (19), li huwa fil-qalba tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva. Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-dritt għal smigħ xieraq jinkludi r-rispett tad-drittijiet tad-difiża (20), li jeżiġu fihom innifishom l-osservanza ta’ diversi garanziji proċedurali bħalma huma l-ekwità tal-proċedura (21), il-prinċipju ta’ opportunitajiet ugwali għall-partijiet (22) jew il-prinċipju ta’ kontradittorju (23). B’mod partikolari, minn dawn ir-rekwiżiti jirriżulta li l-qrati tal-Unjoni Ewropea għandhom joffru lil kull parti possibbiltà raġonevoli li tippreżenta l-kawża tagħha f’kundizzjonijiet li ma jpoġġuhiex f’pożizzjoni nettament inqas vantaġġuża meta mqabbla mal-avversarju tagħha (24). Fil-kawża ineżami, wieħed jista’ jistaqsi jekk il-bidla sostanzjali fil-pożizzjoni tal-Kummissjoni bejn iż-żewġ stadji tal-proċedura ġudizzjarja dwar l-applikabbiltà tat-test Bronner effettivament ippreġudikatx l-opportunitajiet offruti lill-Grupp BEH li jeżerċita d-drittijiet tad-difiża tiegħu f’kundizzjonijiet sodisfaċenti.
54.      F’dan ir-rigward, huwa minnu li, inevitabbilment, il-Grupp BEH ibbaża l-argumenti tiegħu matul il-proċedura amministrattiva u quddiem il-Qorti Ġenerali fuq il-premessa li l-Kummissjoni qieset li t-test Bronner kien it-test ġuridiku rilevanti sabiex jiġi evalwat l-aġir tal-Grupp BEH dwar l-aċċess għall-Pipeline Rumen 1. Madankollu, nirrileva li dan ma pprekludiex lill-Grupp BEH milli jindirizza l-mertu tal-applikabbiltà tat-test Bronner għal kull stadju tal-proċedura amministrattiva u ġudizzjarja. Għaldaqstant, huwa diffiċli li jiġi sostnut li l-Grupp BEH ma setax jindirizza l-kwistjonijiet rilevanti ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti li ddeterminaw l-eżitu tal-proċedura. Fi kwalunkwe każ, nirrileva wkoll li l-Grupp BEH ma jressaq ebda argument li jista’ jistabbilixxi li huwa tqiegħed f’sitwazzjoni nettament inqas vantaġġuża meta mqabbla ma’ dik tal-Kummissjoni. F’dawn iċ-ċirkustanzi, inqis li l-bidla fil-pożizzjoni tal-Kummissjoni bejn iż-żewġ stadji tal-proċedura ġudizzjarja ma kisritx id-drittijiet tad-difiża tal-Grupp BEH.
55.      It-tielet, u finalment, jista’ jiġi sostnut li tali bidla fil-pożizzjoni tal-Kummissjoni tikser, f’termini iktar astratti, prinċipji li huma deskritti b’modi differenti, iżda li kollha jqajmu l-kwistjoni tal-integrità tal-proċeduri ġudizzjarji, bħall-prinċipju ta’ bona fide jew il-prinċipju nemo potest venire contra factum proprium, magħruf ukoll bħala venire contra factum proprium non valet.
56.      Fir-rigward tal-prinċipju ta’ bona fide    (25), nirrileva li l-ġudikatura tal-Unjoni qatt ma stabbiliet tali prinċipju f’termini proċedurali fi proċedura ta’ appell. Fi kwalunkwe każ, huwa diffiċli li jiġi stabbilit ksur tal-bona fide fil-kawża ineżami, peress li l-Kummissjoni timmotiva l-pożizzjoni tagħha li t-test Bronner ma kienx, fl-aħħar mill-aħħar, applikabbli għas-sitwazzjoni eżaminata fid-deċiżjoni kontenzjuża minħabba l-preċiżazzjonijiet li rriżultaw mis-sentenza Lietuvos geležinkeliai vs Il‑Kummissjoni, li ngħatat wara d-deċiżjoni kontenzjuża u l-proċedura bil-miktub quddiem il-Qorti Ġenerali fil-kawża fl-ewwel istanza.
57.      Skont il-prinċipju nemo potest venire contra factum proprium, parti ma tistax tikkontesta dak li hija ammettiet preċedentement, taħt piena ta’ inammissibbiltà tal-appell jew tal-aggravju kkonċernat (26). Madankollu, dan il-prinċipju ma għandux jinftiehem bħala li jipprekludi kompletament lil parti milli tbiddel l-argumenti tagħha skont iċ-ċirkustanzi ta’ kull kawża. F’dan ir-rigward, kif jirriżulta mill-punt 56 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-Kummissjoni tiġġustifika l-bidla fil-pożizzjoni tagħha dwar l-applikabbiltà tat-test Bronner billi tibbaża ruħha fuq preċiżazzjonijiet li rriżultaw mill-ġurisprudenza reċenti tal-Qorti tal-Ġustizzja. Barra minn hekk, nirrileva li huwa ċar mill-punti 51 sa 55 ta’ dawn il-konklużjonijiet li tali bidla ma kisritx ir-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja u lanqas id-drittijiet tad-difiża tal-Grupp BEH. Għalhekk jiena tal-fehma li l-prinċipju ta’ nemo potest venire contra factum proprium ma huwiex applikabbli fil-kawża ineżami.
58.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li t-tieni parti tat-tielet aggravju hija ammissibbli.
ii)    Fuq il-mertu
59.      Fir-rigward tal-merti tal-aggravju, l-argumenti tal-Kummissjoni huma bbażati, essenzjalment, fuq żewġ pedamenti prinċipali, jiġifieri, l-ewwel, il-fatt li l-Pipeline Rumen 1 ma kienx iffinanzjat mill-investimenti proprji ta’ Bulgargaz, iżda minn fondi pubbliċi u li Bulgargaz ma kinitx il-proprjetarja tal-pipeline; u, it-tieni, il-fatt li, wara d-dħul fis-seħħ tad-Direttiva 2009/73/KE (27), Bulgargaz ma baqgħetx tgawdi mil-libertà tal-operat mogħtija lilha mill-kuntratt li hija kienet ikkonkludiet għall-użu ta’ dan il-pipeline tal-gass. Kif ġie rrilevat fil-punti 25 sa 36 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-ġurisprudenza reċenti tal-Qorti tal-Ġustizzja tipprovdi preċiżazzjonijiet dwar kif għandhom jiġu ttrattati dawn iż-żewġ kwistjonijiet.
60.      Permezz tal-ewwel argument tagħha, il-Kummissjoni ssostni li t-test Bronner ma huwiex applikabbli f’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża ineżami, fejn l-infrastruttura inkwistjoni ġiet iffinanzjata mhux permezz ta’ investimenti speċifiċi għall-impriża dominanti, iżda permezz ta’ fondi pubbliċi u din l-impriża ma hijiex il-proprjetarja ta’ din l-infrastruttura.
61.      Kif issemma fil-punt 33 ta’ dawn il-konklużjonijiet, mis-sentenza Lukoil jirriżulta li l-fattur deċiżiv li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni huwa l-kundizzjonijiet li fihom l-impriża dominanti kisbet din l-infrastruttura, b’mod partikolari l-prezz imħallas u jekk tali akkwisti jirriżultawx minn proċedura kompetittiva, kif ukoll l-eżistenza ta’ drittijiet esklużivi li jippermettulha tikkontrolla b’mod sħiħ l-aċċess tagħha (28).
62.      Fil-kawża ineżami, il-Kummissjoni ma ressqet ebda argument li jista’ jistabbilixxi li l-prezz imħallas minn Bulgargaz inkambju għall-użu tal-Pipeline Rumen 1 u l-proċedura li wasslitha sabiex tgawdi minn dritt esklużiv fuqu ma kinux jirriżultaw minn proċedura kompetittiva. Konsegwentement, l-affermazzjoni tal-Kummissjoni li t-test Bronner ma kienx applikabbli, għas-sempliċi raġuni li l-Pipeline Rumen 1 kien ġie ffinanzjat permezz ta’ fondi pubbliċi, ma hijiex biżżejjed sabiex jiġi stabbilit li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta applikat it-test Bronner, minkejja li Bulgargaz ma żviluppatx il-Pipeline Rumen 1.
63.      Sussegwentement, kif ġie enfasizzat fil-punt 34 ta’ dawn il-konklużjonijiet, sabiex jiġi ddeterminat jekk it-test Bronner huwiex applikabbli f’tali sitwazzjoni, għandu jiġi stabbilit jekk l-impriża dominanti tikkontrollax b’mod sħiħ l-aċċess għall-infrastruttura.
64.      F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ssostni li s-sistema regolatorja applikabbli fil-kawża ineżami kienet tipprevedi l-liberazzjoni u l-allokazzjoni mill-ġdid ta’ kapaċità mhux użata b’mod konsistenti u, bħala prinċipju, aċċess nondiskriminatorju ta’ terzi, li jindika li Bulgargaz ma kinitx tikkontrolla b’mod sħiħ l-aċċess għall-Pipeline Rumen 1.
65.      Fis-sentenza Lietuvos geležinkeliai vs Il‑Kummissjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li t-test Bronner ma japplikax meta l-impriża dominanti tkun suġġetta għal obbligu li tagħti aċċess għall-infrastruttura tagħha (29).
66.      Fil-kawża ineżami, kif irrikonoxxiet il-Kummissjoni, ġie stabbilit li l-obbligu stabbilit fl-Artikolu 16(3)(a) tar-Regolament (KE) Nru 715/2009 (30) ġie indirizzat lill-ĠST, jiġifieri Transgaz, u mhux lil Bulgargaz, li hija l-impriża li tikkontrolla l-Pipeline Rumen 1. Barra minn hekk, huwa indikat b’mod ċar fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 589 tad-deċiżjoni kontenzjuża li “ebda obbligu regolatorju ta’ dan it-tip ma jeżisti fir-rigward tar-riżervazzjonijiet ta’ kapaċità ta’ Bulgargaz fuq il-Pipeline […] ta’ Tranżitu Rumen I” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
67.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, inqis li, kuntrarjament għall-argumenti mressqa mill-Kummissjoni, il-fatt li l-Pipeline Rumen 1 kien iffinanzjat minn fondi pubbliċi u mhux minn Bulgargaz u li ġie impost obbligu regolatorju li jingħata aċċess lil terzi fuq il-ĠST, ma humiex ta’ natura li jistabbilixxu li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta ddeċidiet li l-aġir tal-Grupp BEH fir-rigward tal-aċċess għall-Pipeline Rumen 1 kellu jiġi eżaminat fid-dawl tat-test Bronner.
68.      Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, inqis li t-tielet aggravju għandu jiġi miċħud.
2.      Fuq l-ewwel u t-tieni aggravju
69.      L-ewwel u t-tieni aggravju jirrigwardaw l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali ta’ allegat rifjut minn Bulgargaz li tirritorna l-kapaċità kif mitlub minn Transgaz matul laqgħa li saret fl‑24 ta’ Jannar 2011, u allegat rifjut ta’ provvista li ħa l-forma ta’ nuqqas ta’ tweġiba għal ittra mibgħuta minn C Energy fis‑26 ta’ Settembru 2013 (iktar ’il quddiem l-“ittra tas‑26 ta’ Settembru 2013”). Essenzjalment, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li, sabiex tipprova li dan it-tip ta’ rifjut kien jikkostitwixxi abbuż minn pożizzjoni dominanti, il-Kummissjoni kellha turi li dawn ir-rifjuti jistgħu jipproduċu effetti ta’ esklużjoni li ma humiex purament ipotetiċi, inkluża l-prova li l-kompetitur potenzjali għandu, tal-inqas, proġett suffiċjentement avvanzat sabiex jidħol fis-suq inkwistjoni f’terminu li jimponi pressjoni kompetittiva fuq l-operaturi diġà preżenti. Dawn id-dikjarazzjonijiet huma bbażati fuq l-applikazzjoni tas-sentenzi Generics (UK)
et (31) u Lundbeck vs Il‑Kummissjoni (32).
a)      L-argumenti tal-partijiet
70.      Essenzjalment, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta, fil-kuntest tal-eżami tal-osservanza tat-test Bronner, ibbażat ruħha fuq il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-evalwazzjoni, skont l-Artikolu 101 TFUE, tal-ftehimiet ta’ ħlas għal dewmien fis-settur tal-farmaċewtika sabiex teżiġi li l-Kummissjoni tipprova li kompetitur potenzjali għandu proġett suffiċjentement tanġibbli u li hija ħadet passi preparatorji suffiċjenti sabiex tidħol fis-suq rilevanti f’terminu li fih hija tista’ teżerċita pressjoni kompetittiva fuq l-impriża dominanti (punti 281, 448 u 449 tas-sentenza appellata). Skont il-Kummissjoni, tali standard ma huwiex applikabbli għat-tipi kollha ta’ suq. Overgas tappoġġja l-argumenti tal-Kummissjoni, u tadotta l-fehma li l-Qorti Ġenerali effettivament żiedet kriterju irrikonċiljabbli mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. B’mod iktar speċifiku, rigward l-ittra tas‑26 ta’ Settembru 2013, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali żnaturat il-provi billi ddeċidiet li dik l-ittra ma kinitx talba preċiża u serja biżżejjed għall-aċċess għall-Pipeline Rumen 1 (punt 459 u 463 tas-sentenza appellata).
71.      Il-Grupp BEH jargumenta li l-Qorti Ġenerali applikat b’mod korrett il-ġurisprudenza reċenti tal-Qorti tal-Ġustizzja billi invokat in-nuqqas ta’ passi preparatorji meħuda minn C Energy sabiex tiddetermina jekk kellhiex pjan suffiċjentement speċifiku sabiex tidħol fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari. F’dan ir-rigward, l-ewwel, il-Grupp BEH jirreferi, b’mod partikolari, għas-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2023,
European Superleague Company (33), li minnha jirriżulta, fil-punt 130, li l-eżistenza ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti għandha tiġi stabbilita, fuq il-bażi ta’ punti ta’ analiżi u ta’ provi speċifiċi u tanġibbli, li l-aġir inkwistjoni jista’ jipproduċi effetti ta’ esklużjoni. It-tieni, il-Grupp BEH isostni li, billi ddikjarat li l-pjan ta’ C Energy fl-ittra tas‑26 ta’ Settembru 2013 kien biss preliminari, il-Qorti Ġenerali ma qabżitx il-limiti ta’ evalwazzjoni raġonevoli. Barra minn hekk, fir-rigward tal-laqgħa tal‑24 ta’ Jannar 2011, il-Grupp BEH jsostni li l-Kummissjoni tikkontesta biss elementi tas-sentenza appellata li kienu obiter dicta, argument li huwa ineffettiv.
b)      Evalwazzjoni
72.      L-ewwel u t-tieni aggravju jqajmu, essenzjalment, il-kwistjoni dwar liema elementi għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġi evalwat, l-ewwel, jekk l-applikant għal aċċess għal faċilità essenzjali jistax jitqies bħala kompetitur potenzjali u, it-tieni, is-serjetà kif ukoll il-preċiżjoni ta’ tali talba, li testernalizza r-rieda tiegħu li jidħol fis-suq rilevanti.
1)      Il-kunċett ta’ kompetitur potenzjali
73.      Skont ġurisprudenza stabbilita, impriża hija kompetitriċi potenzjali f’suq partikolari meta jkollha possibbiltajiet reali u attwali li tidħol f’dan is-suq u li tikkompeti ma’ impriża jew impriżi oħra diġà preżenti (34). Dan għandu jkun sostnut minn sensiela ta’ indizji konkordanti li jieħdu inkunsiderazzjoni l-istruttura tas-suq u l-kuntest ekonomiku u ġuridiku li jaqa’ fih (35). Madankollu, fil-preżent, dan it-test ġie applikat prinċipalment f’kawżi li jikkonċernaw l-applikazzjoni tal-Artikolu 101 TFUE.
i)      Kompetitur potenzjali fil-kuntest tal-Artikolu 102 TFUE
74.      L-abbuż minn pożizzjoni dominanti skont l-Artikolu 102 TFUE għandu jiġi evalwat qabel kollox skont il-kapaċità li l-pożizzjoni dominanti ta’ impriża tagħtiha li “tostakola ż-żamma ta’ kompetizzjoni effettiva fis-suq rilevanti billi tagħtiha s-setgħa li taġixxi b’mod indipendenti, sa punt sinjifikattiv, mill-kompetituri tagħha, mill-klijenti tagħha u, finalment, mill-konsumaturi” (36). Konsegwentement, in-natura abbużiva ta’ tali prattika għandha tiġi evalwata prinċipalment fid-dawl tal-effetti tagħha fuq l-impriżi kompetituri (37).
75.      Fil-kuntest tal-Artikolu 101 TFUE, fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ilu li ġie stabbilit li l-allegata natura antikompetittiva ta’ prattika tista’ tiġi evalwata wkoll fid-dawl tal-effetti tagħha fuq il-kompetituri potenzjali (38). Fil-fehma tiegħi, dan l-aspett huwa wkoll rilevanti fir-rigward tal-Artikolu 102 TFUE, peress li huwa ġeneralment aċċettat li l-Artikoli 101 u 102 TFUE għandhom jiġu interpretati b’mod konsistenti (39). Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li aġir jista’ jiġi kklassifikat bħala “abbuż minn pożizzjoni dominanti” mhux biss meta jkollu bħala effett attwali jew potenzjali li jirrestrinġi l-kompetizzjoni fuq il-mertu billi jeskludi mis-suq jew mis-swieq ikkonċernati impriżi kompetituri ugwalment effikaċi, iżda wkoll meta jiġi ppruvat li għandu bħala effett attwali jew potenzjali – jew saħansitra bħala għan – li jostakola iktar kmieni lil impriżi potenzjalment kompetituri, permezz tal-istabbiliment ta’ ostakoli għad-dħul jew l-użu ta’ miżuri oħra ta’ bblokkar jew ta’ mezzi oħra differenti minn dawk li jirregolaw il-kompetizzjoni fuq il-bażi tal-mertu, milli saħansitra jidħlu f’dan is-suq jew dawn is-swieq (40).
76.      Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-abbuż minn pożizzjoni dominanti minn impriża jista’ jirriżulta mhux biss minn ksur tal-kompetizzjoni attwalment eżerċitata minn impriża oħra, iżda wkoll minn ksur tal-kompetizzjoni li impriża li għadha ma hijiex preżenti fis-suq inkwistjoni tista’ eventwalment teżerċita. B’hekk, għandu jitfakkar li l-kunċett ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti huwa intiż li jippenalizza l-aġir abbużiv ta’ impriża dominanti li, mid-definizzjoni tagħha stess, taġixxi f’suq fejn l-istruttura tal-kompetizzjoni tkun diġà ddgħajfet minħabba l-preżenza tagħha (41). F’tali kuntest, huwa kruċjali li jiġi żgurat li l-kundizzjonijiet ta’ aċċess għas-suq rilevanti ma jkunux insormontabbli għall-kompetituri potenzjali, tal-inqas minħabba eventwali abbuż mill-pożizzjoni tal-operatur dominanti fis-suq rilevanti, sabiex tinżamm il-possibbiltà ta’ kompetizzjoni attwali futura f’dan is-suq.
77.      Fi kwalunkwe każ, nosserva li jirriżulta b’mod ċar, pereżempju, mill-punt 85 tas-sentenza Lietuvos geležinkeliai vs Il‑Kummissjoni (42), li kienet tikkonċerna speċifikament l-evalwazzjoni tan-natura abbużiva ta’ prattika ta’ impriża dominanti skont l-Artikolu 102 TFUE, li l-aġir inkwistjoni ġie eżaminat fid-dawl tal-effetti li huwa kellu fuq il-kompetitur potenzjali tal-impriża dominanti (43).
ii)    Evalwazzjoni tal-istatus ta’ kompetitur potenzjali
78.      Kif irrilevat fil-punt 73 ta’ dawn il-konklużjonijiet, impriża tista’ titqies bħala kompetitriċi potenzjali ta’ dawk diġà preżenti f’suq meta jkollha possibbiltajiet reali u attwali li tidħol fih. Din id-dikjarazzjoni trid tinftiehem bħala li teskludi l-possibbiltà li tista’ tinħoloq relazzjoni ta’ kompetizzjoni potenzjali purament minn possibbiltà ipotetika ta’ dan id-dħul.
79.      Għall-applikazzjoni ta’ dan it-test, ġew gradwalment stabbiliti sett ta’ elementi oġġettivi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, fosthom, b’mod partikolari, il-fatt li d-dħul fis-suq rilevanti għandu jikkorrispondi għal strateġija ekonomika vijabbli għall-impriża kkonċernata (44). Fi kliem ieħor, l-allegat kompetitur potenzjali għandu attwalment ikun f’pożizzjoni li joffri s-servizzi tiegħu b’mod konkret fis-suq inkwistjoni, f’kundizzjonijiet ekonomiċi kredibbli. F’dan ir-rigward, huwa partikolarment rilevanti li jiġi eżaminat jekk jeżistux ostakoli insormontabbli għad-dħul fis-suq li jeskludu kull kompetizzjoni potenzjali (45). Impliċitament, dawn il-kunsiderazzjonijiet iqajmu wkoll il-kwistjoni tat-terminu li fih l-impriża kkonċernata tkun f’pożizzjoni li teżerċita pressjoni kompetittiva fuq l-impriżi l-oħra. Din il-prova ma għandhiex tkun ibbażata fuq sempliċi ipoteżi, iżda għandha tkun sostnuta minn elementi ta’ fatt jew minn analiżi tal-istrutturi tas-suq rilevanti (46).
80.      Minbarra l-fatturi oġġettivi msemmija iktar ’il fuq, ġie rrikonoxxut għal żmien twil li t-teħid inkunsiderazzjoni ta’ fatturi suġġettivi bħall-intenzjonijiet tal-impriża kkonċernata jista’ jkun rilevanti wkoll (47).
81.      F’dan ir-rigward, nirrileva li l-Qorti tal-Ġustizzja reċentement ikkonfermat l-approċċ tal-Qorti Ġenerali, li, essenzjalment, iddikjarat li, għalkemm l-intenzjoni ta’ impriża li tidħol f’suq tista’ tkun rilevanti sabiex jiġi ddeterminat jekk hija tistax titqies bħala kompetitriċi potenzjali f’dan is-suq, madankollu “l-fattur essenzjali li fuqu għandha tkun ibbażata tali deskrizzjoni huwa jekk hija għandhiex il-kapaċità li tidħol f’dan is-suq” [traduzzjoni mhux uffiċjali], filwaqt li żiedet li l-perċezzjoni mill-operatur preżenti fis-suq tal-kompetizzjoni potenzjali eżerċitata minn impriża terza tista’ titqies sempliċiment bħala fattur supplimentari meta mqabbla mal-kriterji dwar il-kapaċità u l-intenzjoni ta’ dħul fis-suq (48).
82.      Fil-kuntest ta’ dan l-appell, il-partijiet ma jaqblux dwar ir-rilevanza ta’ ċerti fatturi, kemm oġġettivi kif ukoll suġġettivi, li jirriżultaw mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-istatus ta’ kompetitur potenzjali, fis-sens deskritt fil-punti 78 sa 81 ta’ dawn il-konklużjonijiet, jiġifieri s-sentenzi Generics (UK) et u EDP – Energias de Portugal
et.
iii) L-iżviluppi reċenti fil-ġurisprudenza
83.      Fis-sentenza tagħha Generics (UK) et, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat il-kundizzjonijiet li fihom, fis-suq tal-prodotti mediċinali, manifattur ta’ prodotti mediċinali ġeneriċi għandu jitqies bħala kompetitur potenzjali ta’ manifattur ta’ prodotti mediċinali oriġinaturi, proprjetarju ta’ privattivi farmaċewtiċi għall-prodotti mediċinali kkonċernati. Is-sentenza ġiet analizzata b’mod estensiv fil-konklużjonijiet EDP – Energias de Portugal
et (49). Għal din ir-raġuni, ser nagħmel sunt qasir biss tal-elementi essenzjali għal evalwazzjoni korretta ta’ dan l-appell.
84.      Mis-sentenza Generics (UK)
et jista’ jiġi dedott li, bħala punt ta’ tluq, japplikaw kriterji ġenerali, kif miġbura fil-qosor fil-punti 78 sa 81 ta’ dawn il-konklużjonijiet (50). Sussegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja pprovat timmodifika kemxejn din il-metodoloġija fil-kuntest speċifiku tas-suq tal-prodotti mediċinali li fihom ingredjent attiv li jinsab fid-dominju pubbliku. F’tali kuntest, hija ddikjarat li kien neċessarju li jiġi ddeterminat, l-ewwel, jekk l-impriża kkonċernata kinitx ħadet passi preparatorji suffiċjenti sabiex tkun tista’ tidħol f’dan is-suq f’terminu li fih hija kienet timponi pressjoni kompetittiva fuq l-impriża dominanti. F’dan il-kuntest, kien rilevanti li jitqiesu, b’mod partikolari, il-passi preparatorji u legali meħuda mill-allegat kompetitur potenzjali. L-għan kien li jiġi stabbilit jekk din l-impriża kellhiex intenzjoni soda u kapaċità intrinsika li tidħol f’dan is-suq (punti 43 u 44). It-tieni, kien neċessarju li jiġi ddeterminat ukoll jekk is-suq rilevanti kellux ostakoli insormontabbli għad-dħul (punt 45). It-tielet, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat diversi “elementi addizzjonali” li jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni (punti 54 sa 57).
85.      Madankollu, il-kwistjoni dwar jekk id-diversi fatturi enfasizzati mill-Qorti tal-Ġustizzja f’din is-sentenza jistgħux jiġu trasposti f’kuntest differenti minn dak tas-suq rilevanti f’din il-kawża baqgħet miftuħa.
86.      Il-metodoloġija applikabbli ġiet iċċarata fis-sentenza EDP – Energias de Portugal
et. L-ewwel, il-Qorti tal-Ġustizzja tenniet il-kunsiderazzjonijiet ġenerali esposti fil-punti 36 sa 39 tas-sentenza Generics (UK)
et, kif imsemmija fil-punt 84 ta’ dawn il-konklużjonijiet. It-tieni, u fuq kollox, il-Qorti tal-Ġustizzja ċċarat li l-istandard ta’ prova meħtieġ fis-sentenza Generics (UK) et ma jistax jitqies li għandu applikazzjoni ġenerali, peress li huwa bbażat fuq analiżi speċifika għas-swieq tal-prodotti mediċinali (punt 65). B’mod iktar speċifiku, hija ddikjarat espressament li l-passi preparatorji msemmija fil-kuntest ta’ dan is-suq ma jistgħux jikkostitwixxu rekwiżit awtonomu sabiex tintwera l-eżistenza ta’ kompetizzjoni potenzjali u huma rilevanti biss sa fejn dawn jistgħu jkunu adatti sabiex juru li l-impriża kkonċernata għandha possibbiltajiet reali u konkreti li tidħol fis-suq ikkonċernat (punt 75). Minn dan isegwi li l-użu ta’ kriterji ġenerali sabiex jiġu ddeterminati l-kapaċità u l-preparazzjoni ta’ impriża sabiex tiġi kklassifikata bħala kompetitriċi potenzjali għandu dejjem jiġi adattat fid-dawl tas-suq speċifiku inkwistjoni.
2)      It-talba għal aċċess għal infrastruttura essenzjali
87.      Is-serjetà tat-talba għal aċċess għal infrastruttura essenzjali tirrifletti speċifikament l-intenzjoni ta’ impriża li tidħol f’suq partikolari. Din hija kwistjoni importanti, peress li tiddetermina l-eżistenza tal-obbligu tal-impriża dominanti li twieġeb għal tali talba. Il-ġurisprudenza għadha ma ssistematizzatx il-fatturi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-evalwazzjoni ta’ dan l-aspett. Madankollu, inqis li s-serjetà ta’ tali talba tista’ tiġi stabbilita billi jiġi eżaminat, b’mod partikolari, il-kuntest li fih ġiet ifformulata, it-termini u l-formulazzjoni tagħha, il-preċiżjoni tagħha, in-numru u l-intensità tal-kuntatti bejn id-diversi partijiet (51), u l-aġir, in-natura u l-karatteristiċi tal-impriża li tagħmel it-talba.
88.      Speċifikament, fil-kuntest fejn impriża dominanti tikkontrolla l-aċċess għal infrastruttura essenzjali, fid-dawl tal-fatturi rilevanti stabbiliti fil-punt preċedenti ta’ dawn il-konklużjonijiet, talba indirizzata minn impriża li tissodisfa l-kundizzjonijiet sabiex titqies bħala kompetitriċi potenzjali tikkostitwixxi fiha nnifisha indizju suffiċjentement serju tal-obbligu li tingħata tweġiba, sakemm it-talba tkun suffiċjentement preċiża u ċara. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li kull impriża dominanti għandha responsabbiltà speċjali li ma tippreġudikax, bl-aġir tagħha, il-kompetizzjoni effettiva u mhux distorta fis-suq intern (52).
89.      Fil-kuntest speċifiku tal-kawża ineżami, għandu jitfakkar li l-Qorti Ġenerali evalwat allegat rifjut minn Bulgargaz li tirritorna l-kapaċità wara talbiet li allegatament saru matul laqgħa li saret fl‑24 ta’ Jannar 2011 u permezz tal-ittra tas‑26 ta’ Settembru 2013. Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li din l-evalwazzjoni kellha ssir billi jitqies, l-ewwel, jekk dawn it-talbiet kinux ġew ifformulati minn impriżi li jistgħu jitqiesu bħala kompetituri potenzjali, kapaċi u lesti li jidħlu fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari, u, it-tieni, jekk dawn it-talbiet setgħux jitqiesu bħala espressjoni suffiċjentement serja tal-intenzjoni tagħhom li jidħlu f’dan is-suq.
3)      L-applikazzjoni fil-kuntest tal-appell
90.      Huwa fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punt 89 ta’ dawn il-konklużjonijiet li huwa xieraq li jiġi evalwat jekk il-Qorti Ġenerali kinitx korretta meta kkonkludiet li l-Kummissjoni kienet żbaljata meta kklassifikat bħala rifjut ta’ provvista, l-ewwel, il-fatt li Bulgargaz ma rritornatx il-kapaċità wara l-laqgħa tagħha ma’ Transgaz fl‑24 ta’ Jannar 2011 u, it-tieni, in-nuqqas ta’ Bulgargaz li twieġeb għall-ittra tas‑26 ta’ Settembru 2013.
91.      L-ewwel, il-laqgħa tal‑24 ta’ Jannar 2011 hija eżaminata mill-Qorti Ġenerali fil-punti 273 sa 288 tas-sentenza appellata. Hija tispjega li, matul dik il-laqgħa, il-fornitur tal-gass Romen Romgaz informa lil BEH bl-intenzjoni tiegħu li joħloq impriża konġunta ma’ żewġ impriżi terzi oħra sabiex jibni terminal f’Constanța (ir-Rumanija), u li Transgaz qajmet il-kwistjoni tal-possibbiltà li tiġi pprovduta parti mill-kapaċità mhux użata fuq il-Pipeline Rumen 1 (punt 277 tas-sentenza appellata). Il-Kummissjoni tikkontesta speċifikament il-punt 286 tas-sentenza appellata, li fih il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, anki jekk il-kwistjoni ta’ Transgaz kienet tikkostitwixxi talba għar-ritorn tal-kapaċità, xejn fil-fajl ma kien jistabbilixxi li l-għan tat-terminal ta’ Constanța kien id-dħul fis-swieq tal-gass Bulgari.
92.      Il-Qorti Ġenerali rrilevat, essenzjalment, li l-effetti ta’ esklużjoni ta’ allegata prattika abbużiva skont l-Artikolu 102 TFUE ma għandhomx ikunu purament ipotetiċi (punt 280 tas-sentenza appellata). Hija żiedet li, sabiex tipprova li rifjut ta’ aċċess jissodisfa din il-kundizzjoni, il-Kummissjoni għandha għalhekk tipprova, l-ewwel, li l-kompetitur potenzjali għandu, tal-inqas, proġett suffiċjentement avvanzat sabiex jidħol fis-suq inkwistjoni f’terminu li fih jimponi pressjoni kompetittiva fuq l-operaturi diġà preżenti (53)(punt 281 tas-sentenza appellata) u, it-tieni, li t-talba għal aċċess tirrifletti dan il-proġett b’mod suffiċjentement preċiż sabiex l-impriża dominanti tkun f’pożizzjoni li tevalwa jekk hijiex obbligata twieġeb għaliha (punt 282 tas-sentenza appellata) (54).
93.      Mill-punt preċedenti ta’ dawn il-konklużjonijiet jirriżulta li r-raġunament tal-Qorti Ġenerali kien ibbażat parzjalment fuq sentenzi dwar il-passi preparatorji li għandhom jiġu adottati sabiex jippermettu d-dħul fis-suq tal-prodotti mediċinali rilevanti. Kif indikat fil-punt 86 ta’ dawn il-konklużjonijiet, dan ir-raġunament huwa żbaljat, peress li din il-ġurisprudenza ma tistax tiġi applikata fil-kuntest ta’ swieq oħra, bħas-suq tal-gass. Fl-istess ħin, il-Kummissjoni ma tikkontestax li, skont il-Qorti Ġenerali, hija ma stabbilixxietx fid-deċiżjoni kontenzjuża li l-għan tat-terminal ta’ Constanța kien id-dħul fis-swieq tal-gass Bulgari. Kif jirriżulta mill-analiżi tat-tielet motiv, il-Kummissjoni ddeċidiet li tevalwa l-aġir ta’ Bulgargaz fis-suq tas-servizzi ta’ kapaċità fuq il-Pipeline Rumen 1 fid-deċiżjoni kontenzjuża billi applikat it-test Bronner. Fid-dawl tal-ewwel kriterju ta’ dan it-test, li jgħid li r-rifjut li jingħata aċċess lil terzi għal infrastruttura essenzjali għandu jkun ta’ natura li x’aktarx jelimina l-kompetizzjoni fis-suq affettwat min-naħa tal-impriża li titlob l-aċċess, l-iżball ikkonstatat fir-rigward tat-test applikabbli għandu neċessarjament jitqies bħala ineffettiv.
94.      It-tieni, fir-rigward tal-ittra tas‑26 ta’ Settembru 2013, il-Qorti Ġenerali analizzat dan l-element tal-aġir tal-Grupp BEH fil-punti 445 sa 469 tas-sentenza appellata.
95.      F’dan ir-rigward, billi bbażat ruħha fuq il-punti 43 tas-sentenza Generics (UK)
et u 57 tas-sentenza Lundbeck vs Il‑Kummissjoni, il-Qorti Ġenerali ddikjarat li, fiċ-ċirkustanzi tas-sentenza appellata, “il-Kummissjoni kellha turi li C Energy Group kellha d-determinazzjoni soda u l-kapaċità reali li tidħol fis-swieq [rilevanti] u li, inter alia, hija kienet ħadet passi preparatorji suffiċjenti sabiex tippermettilha tidħol f’dawn is-swieq f’terminu li jimponi pressjoni kompetittiva fuq Bulgargaz” (punt 448 tas-sentenza appellata). F’dan il-kuntest, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-ittra tas‑26 ta’ Settembru 2013 ma ppermettietx id-deduzzjoni li C Energy Group kellha d-determinazzjoni soda u l-kapaċità nnifisha li tipprovdi gass fil-Bulgarija. Għall-kuntrarju, skont il-Qorti Ġenerali, din l-ittra kienet turi li, “f’din id-data, din l-impriża ma kinitx ħadet il-passi preparatorji suffiċjenti sabiex tkun tista’ taċċedi għas-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari f’terminu li jimponi pressjoni kompetittiva fuq Bulgargaz” (punt 460 tas-sentenza appellata). Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li hija qieset, fil-punt 463 tas-sentenza appellata, li Bulgargaz ma kinitx obbligata twieġeb għal din l-ittra.
96.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, huwa ċar li l-Qorti Ġenerali bbażat il-konklużjoni kkontestata tagħha prinċipalment, jew saħansitra unikament, fuq l-assenza ta’ passi preparatorji suffiċjenti sabiex jippermettu lil C Energy Group tidħol fis-swieq rilevanti, fis-sens mogħti lil dawn il-“passi preparatorji” fis-sentenza Generics (UK)
et u Lundbeck vs Il‑Kummissjoni.
97.      Madankollu, kif iddikjarat fil-punt 86 ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-istandard tal-prova meħtieġ fis-sentenza Generics (UK)
et ma jistax jitqies li għandu applikazzjoni ġenerali.
98.      Barra minn hekk, u meħuda inkunsiderazzjoni l-kunsiderazzjonijiet miġbura fil-qosor fil-punti 74 sa 82 ta’ dawn il-konklużjonijiet, nirrileva li, fir-rigward tas-siltiet rilevanti tas-sentenza appellata, ma huwiex ċar jekk il-Qorti Ġenerali wettqitx analiżi separata, l-ewwel, tal-kriterju ta’ “kompetitur potenzjali” u, it-tieni, tas-serjetà tat-talbiet magħmula matul il-laqgħa tat‑24 ta’ Jannar 2011 u fl-ittra tas‑26 ta’ Settembru 2013, sabiex jiġi determinat jekk kienx xieraq li t-talbiet magħmula f’dawk l-okkażjonijiet jiġu mwieġba.
99.      Fi kwalunkwe każ u għar-raġunijiet li għadni kif semmejt, inqis li l-Qorti Ġenerali żbaljat meta eżiġiet li l-Kummissjoni tipprova li C Energy kienet ħadet passi preparatorji suffiċjenti sabiex tidħol fis-swieq inkwistjoni. B’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali ħawdet il-kriterji li għandhom jiġu applikati fl-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ “kompetizzjoni potenzjali”, kif stabbiliti fil-punti 36 sa 39 tas-sentenza Generics (UK)
et, mat-tip ta’ provi li għandhom jiġu prodotti sabiex jiġi ddeterminat jekk tali kriterji humiex issodisfatti u li jistgħu jvarjaw skont it-tip ta’ suq inkwistjoni.
100. Għall-kuntrarju, il-Qorti Ġenerali kellha, l-ewwel, tiddetermina jekk l-impriża kkonċernata setgħetx titqies bħala kompetitriċi potenzjali billi tevalwa l-possibbiltajiet attwali tagħha li tintegra s-swieq tal-gass Bulgari, billi tibbaża ruħha fuq il-provi oġġettivi u suġġettivi rilevanti fil-kuntest speċifiku ta’ dawn is-swieq. It-tieni, hija kellha tevalwa s-serjetà tat-talba għal aċċess għall-Pipeline Rumen 1 billi tibbaża ruħha fuq l-elementi deskritti fil-punti 87 u 88 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li l-ewwel u t-tieni aggravju għandhom jintlaqgħu sa fejn il-Qorti Ġenerali applikat test ġuridiku żbaljat meta eżiġiet li l-Kummissjoni kellha tipprova li terz li jitlob aċċess għall-Pipeline Rumen 1 kien issodisfa l-kriterji li jirriżultaw mis-sentenza Generics (UK) et.
3.      Fuq ir-raba’ u l-ħames aggravju
101. Ir-raba’ aggravju jirrigwarda l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali tal-ilment tal-Grupp BEH li permezz tiegħu huwa sostna li t-talbiet għal aċċess għall-Pipeline Rumen 1 imressqa minn Overgas fl‑2010 u l‑2011 kienu indirizzati lil Transgaz u, għalhekk, il-mod li bih dawn it-talbiet ġew ittrattati ma setax jiġi attribwit lilu. Il-ħames aggravju jirrigwarda l-evalwazzjoni tat-tul ta’ kuntratt għal aċċess għall-Pipeline Rumen 1 konkluż fil‑31 ta’ Jannar 2013 bejn Bulgargaz u Overgas (iktar ’il quddiem il-“ftehim ta’ aċċess”).
a)      L-argumenti tal-partijiet
102. Permezz tar-raba’ aggravju, il-Kummissjoni tikkontesta l-punt 334 tas-sentenza appellata. Hija tqis li l-Qorti Ġenerali interpretat b’mod żbaljat id-deċiżjoni kontenzjuża billi ddeċidiet li hija kienet imputat lil Bulgargaz ċaħda tat-talba għal aċċess għall-Pipeline Rumen 1 imressqa minn Overgas lil Transgaz. Permezz tal-ħames aggravju, hija tikkontesta l-konklużjoni li tinsab fil-punti 419 u 443 tas-sentenza appellata. Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, l-ewwel, li l-Kummissjoni ma kinitx ipprovat li t-tul inizjali ta’ tliet xhur tal-ftehim ta’ aċċess kellu l-kapaċità li jipproduċi effetti ta’ esklużjoni fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari billi jirrendi iktar diffiċli d-dħul ta’ Overgas f’dawn is-swieq u, it-tieni, li l-kundizzjonijiet għall-estensjoni ta’ dan il-kuntratt kienu jqiegħdu lil Overgas f’sitwazzjoni ta’ inċertezza. B’mod iktar speċifiku, il-Kummissjoni żżid li l-Qorti Ġenerali ma setgħetx tobbligaha tipproduċi provi kontemporanji man-negozjati li jistgħu jipprovaw li Overgas kienet, f’dak iż-żmien, ikkunsidrat li dan il-perijodu kien jostakola l-kapaċità tagħha li tikkonkludi kuntratti ma’ klijenti potenzjali.
103. Il-Grupp BEH jikkontesta l-argumenti tal-Kummissjoni.
b)      Evalwazzjoni
1)      L-ammissibbiltà
104. Permezz tal-ewwel parti tal-ħames aggravju, il-Kummissjoni tallega żball ta’ liġi f’dak li jirrigwarda l-evalwazzjoni tat-tul inizjali ta’ tliet xhur tal-ftehim ta’ aċċess u tat-termini ta’ tiġdid tiegħu.
105. F’dan ir-rigward, nirrileva li mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 256(1) TFUE u mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, kif ukoll mill-Artikolu 168(1)(d) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżulta li appell għandu jindika b’mod preċiż l-elementi kkontestati tas-sentenza li l-appellant jitlob l-annullament tagħha kif ukoll l-argumenti legali invokati b’mod speċifiku insostenn tal-appell, taħt piena ta’ inammissibbiltà tal-appell jew tal-aggravju inkwistjoni (55).
106. Fir-rigward tal-ewwel parti tal-ħames aggravju, il-Kummissjoni sempliċement tirriproduċi ċerti estratti tad-deċiżjoni kontenzjuża b’mod astratt, mingħajr ma tispjega għalfejn hija tqis li l-Qorti Ġenerali wettqet żball fl-evalwazzjoni tagħha waqt l-eżami tagħhom. Għalhekk inqis li din il-parti tal-argument tal-ħames aggravju ma hijiex konformi mar-rekwiżiti stabbiliti fil-punt 105 ta’ dawn il-konklużjonijiet u għandha tiġi miċħuda.
2)      Fuq il-mertu
107. Permezz tar-raba’ aggravju, il-Kummissjoni ssostni, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet, b’mod żbaljat, li d-deċiżjoni kontenzjuża attribwixxiet ir-responsabbiltà għaċ-ċaħda tat-talbiet għal aċċess għall-Pipeline Rumen 1 indirizzati minn Overgas lil Transgaz fl‑2010 u l‑2011 lill-Grupp BEH. Permezz tat-tieni parti tal-ħames aggravju, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali bbażat b’mod żbaljat il-konklużjoni tagħha li l-Kummissjoni ma kinitx uriet li t-tul inizjali tal-ftehim ta’ aċċess kellu l-kapaċità jipproduċi effetti ta’ esklużjoni fuq il-fatt li l-Kummissjoni ma pproduċietx provi dokumentarji kontemporanji man-negozjati ta’ dan il-ftehim.
108. Inqis li dawn iż-żewġ argumenti huma bbażati fuq qari żbaljat tas-sentenza appellata.
109. L-ewwel, l-ilment milqugħ mill-Qorti Ġenerali fil-punt 334 tas-sentenza appellata kien jikkonċerna l-mod kif it-talbiet għal aċċess ta’ Overgas għall-Pipeline Rumen 1 fl‑2010 u fl‑2011 kienu ġeneralment ittrattati, u mhux il-kwistjoni dwar jekk iċ-ċaħda tagħhom setgħetx tiġi attribwita direttament lil Bulgargaz. It-tieni, il-konstatazzjoni tal-Qorti Ġenerali dwar it-tul inizjali tal-ftehim ta’ aċċess ma kinitx ibbażata biss fuq l-assenza ta’ provi kontemporanji, iżda wkoll fuq sett ta’ konstatazzjonijiet fattwali li l-Kummissjoni ma tikkontestax. Barra minn hekk, fid-dawl tal-affermazzjoni mhux ikkontestata li dawn il-konstatazzjonijiet kienu marbuta mill-qrib mal-ilment ta’ Overgas dwar dan it-tul, ma jidhirx eċċessiv li l-Qorti Ġenerali teżiġi provi, inklużi – iżda mhux biss – provi kontemporanji man-negozjati ta’ dan il-ftehim u li jistgħu jistabbilixxu dawn il-konstatazzjonijiet.
110. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li r-raba’ u l-ħames aggravju għandhom jiġu miċħuda.
4.      Fuq is-sitt aggravju
111. Is-sitt aggravju jirrigwarda n-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005, li jistabbilixxi l-kundizzjonijiet għall-użu tal-Pipeline Rumen 1, permezz ta’ tliet settijiet ta’ argumenti dwar: (i) in-natura intergovernattiva ta’ dan il-ftehim; (ii) il-valur probatorju tal-aġir ta’ Bulgargaz sabiex jiġi stabbilit rifjut ta’ aċċess għall-Pipeline Rumen 1; u (iii) it-tul ta’ żmien tan-negozjar mill-ġdid.
a)      L-argumenti tal-partijiet
112. Il-Kummissjoni ssostni, l-ewwel, li s-sentenza appellata hija vvizzjata b’nuqqas ta’ motivazzjoni. It-tieni, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali żnaturat id-deċiżjoni kontenzjuża billi affermat li din id-deċiżjoni kkonstatat b’mod żbaljat li d-diskussjonijiet intergovernattivi li saru bħala parti min-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005 kienu jikkostitwixxu rifjut ta’ aċċess għall-Pipeline Rumen I u imputat dawn id-diskussjonijiet lil Bulgargaz (punti 483 u 687 tas-sentenza appellata). It-tielet, il-Kummissjoni tikkontesta l-fatt li n-natura intergovernattiva u l-għan ta’ dan in-negozjar mill-ġdid jistgħu jikkontestaw ir-responsabbiltà tal-Grupp BEH talli ma lliberax il-kapaċità mhux użata (punti 511, 542 u 529 sa 539 tas-sentenza appellata). Ir-raba’, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkonstatat li l-aġir ta’ Bulgargaz waqt in-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005 ma kienx jikser l-Artikolu 102 TFUE (punti 547, 549, 572, 688 u 689 tas-sentenza appellata). Il-ħames, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkonstatat li l-Grupp BEH ma kienx responsabbli għat-tul ta’ dan in-negozjar mill-ġdid (punti 650 sa 687 tas-sentenza appellata).
113. Il-Grupp BEH jikkontesta l-argumenti tal-Kummissjoni.
b)      Evalwazzjoni
1)      Osservazzjonijiet preliminari dwar in-natura effettiva tas-sitt aggravju
114. Mill-punt 489 tas-sentenza appellata jirriżulta, essenzjalment, li mill-fajl ma kienx ċar li, matul id-diskussjonijiet dwar in-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005, kienu tressqu talbiet speċifiċi minn terzi lill-Grupp BEH għal aċċess għall-Pipeline Rumen I, u lanqas li Transgaz kienet informat jew bagħtet tali talbiet lill-Grupp BEH. Huwa rrilevat wkoll li ma kien hemm ebda prova li Transgaz innifisha kienet ippjanat li tidħol fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari.
115. F’dan il-kuntest, għandu jitfakkar, l-ewwel, li hija biss il-Qorti Ġenerali li għandha ġurisdizzjoni esklużiva sabiex tikkonstata u tevalwa l-fatti rilevanti kif ukoll sabiex tevalwa l-provi. Għaldaqstant l-evalwazzjoni ta’ dawn il-fatti u l-evalwazzjoni ta’ din il-prova, ħlief fil-każ tal-iżnaturament tal-fatti jew tal-provi, ma jikkostitwixxux punt ta’ dritt suġġett, bħala tali, għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell (56).
116. It-tieni, fid-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni għażlet li teżamina l-aġir ta’ Bulgargaz dwar l-aċċess għall-Pipeline Rumen I billi tapplika l-kriterji stabbiliti fil-punt 41 tas-sentenza Bronner sabiex tiddetermina jekk dan l-aġir kienx kompatibbli mal-Artikolu 102 TFUE (57). Wieħed minn dawn il-kriterji huwa li r-rifjut ta’ aċċess għandu jkun tali li x’aktarx jelimina kull kompetizzjoni fis-suq inkwistjoni min-naħa tal-entità li tapplika għall-aċċess (58). Fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li ma saret ebda talba speċifika għal aċċess għall-Pipeline Rumen I minn terz matul id-diskussjonijiet dwar in-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005. Tali konstatazzjoni ta’ fatt għandha tiġi kkunsidrata bħala stabbilita fl-istadju tal-appell. Minn dan isegwi li dawn id-diskussjonijiet ma humiex ta’ natura li jistabbilixxu l-eżistenza ta’ abbuż fis-sens tal-Artikolu 102 TFUE għall-finijiet tad-deċiżjoni kontenzjuża. Fi kliem ieħor, peress li mid-deċiżjoni kontenzjuża jirriżulta li l-aġir ta’ Bulgargaz ġie eżaminat biss fid-dawl tat-test Bronner, ebda abbuż li jirriżulta mill-applikazzjoni ta’ dan it-test ma jista’ jiġi stabbilit fl-assenza ta’ talba speċifika għal aċċess għall-Pipeline Rumen I li toriġina minn entità identifikata.
117. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li s-sitt aggravju huwa ineffettiv peress li, anki jekk ikun fondat, ma jista’ jkollu ebda implikazzjonijiet attwali fuq l-evalwazzjoni tal-aġir tal-Grupp BEH skont it-test Bronner. Madankollu, għall-finijiet ta’ kompletezza, ser neżamina l-fondatezza ta’ dan l-aggravju.
2)      Il-motivazzjoni tas-sentenza appellata
118. Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali ma spjegatx kif ir-raġunament tagħha dwar it-tmien partijiet tal-ewwel “sottomotiv” tar-raba’ motiv tas-sentenza appellata, speċifikament iddedikat għall-istħarriġ tad-diskussjonijiet dwar in-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005, kien jappoġġja l-konstatazzjoni li l-Kummissjoni ma stabbilixxietx ir-responsabbiltà tal-Grupp BEH skont l-Artikolu 102 TFUE talli ma tax aċċess għall-Pipeline Rumen I lil Transgaz.
119. Preliminarjament, għandu jitfakkar li l-motivazzjoni li fuqha hija bbażata s-sentenza appellata għandha turi b’mod ċar u inekwivoku r-raġunament tal-Qorti Ġenerali, b’mod li tippermetti lid-destinatarju tagħha jkun jaf il-ġustifikazzjoni tad-deċiżjoni meħuda u lill-Qorti tal-Ġustizzja teżerċita s-setgħa ta’ stħarriġ tagħha (59).
120. Dan l-aggravju jirrigwarda d-diskussjonijiet dwar in-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005. Fis-siltiet rilevanti tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali analizzat diversi lmenti mressqa mill-Grupp BEH. Dawn l-ilmenti kienu intiżi li jikkontestaw il-premessi tad-deċiżjoni kontenzjuża li fihom il-Kummissjoni kienet ikkonstatat li Bulgargaz ma kinitx irritornat il-kapaċità mhux użata tal-Pipeline Rumen I meta Transgaz kienet talbitha tagħmel dan, jew kienet issuġġettat ir-ritorn ta’ din il-kapaċità għal kundizzjonijiet (punt 487 tas-sentenza appellata). B’mod iktar speċifiku, fil-kuntest ta’ dan in-negozjar mill-ġdid, il-Kummissjoni kkonstatat li l-kundizzjonijiet imposti minn Bulgargaz fuq Transgaz, qabel ma aċċettat li tirritorna l-kapaċità fuq il-Pipeline Rumen I, kienu kisru l-Artikolu 102 TFUE.
121. Għaldaqstant, billi laqgħet l-argumenti tal-Grupp BEH, il-Qorti Ġenerali għalhekk waslet għall-konklużjoni li d-deċiżjoni kontenzjuża ma kinitx turi li l-aġir ta’ Bulgargaz fir-rigward tal-aċċess għall-Pipeline Rumen I kien jikkostitwixxi rifjut ta’ aċċess li jista’ jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 102 TFUE. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ma naqsitx mill-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha għal din ir-raġuni u dan l-argument għandu jiġi miċħud.
3)      L-allegat żnaturament tad-deċiżjoni kontenzjuża
122. Il-Kummissjoni tidher li tallega żnaturament tad-deċiżjoni kontenzjuża billi ssostni li, billi laqgħet it-tmien parti tal-ewwel “sottomotiv” tar-raba’ aggravju (punt 687 tas-sentenza appellata), il-Qorti Ġenerali qieset li d-diskussjonijiet li saru fil-kuntest tan-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005 kienu jikkostitwixxu fihom innifishom rifjut li ta’ aċċess għall-Pipeline Rumen I.
123. L-argument tal-Grupp BEH, miġbur fil-qosor mill-Qorti Ġenerali fit-tieni sentenza tal-punt 483 tas-sentenza appellata u kkonfermat fil-punt 687 tagħha, kien intiż li jistabbilixxi li l-Kummissjoni kienet wettqet żball fid-deċiżjoni kontenzjuża meta kkonstatat li d-diskussjonijiet intergovernattivi dwar in-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005 kienu jikkostitwixxu rifjut ta’ aċċess għall-Pipeline Rumen I u li Bulgargaz ma kinitx aġixxiet b’mod kostruttiv matul in-negozjati dwar il-Ftehim tal‑2005. Konsegwentement, jista’ jidher li l-Qorti Ġenerali laqgħet argument fis-sens li dawn id-diskussjonijiet intergovernattivi kienu jikkostitwixxu fihom innifishom rifjut ta’ aċċess għall-Pipeline Rumen I.
124. Din is-silta tas-sentenza appellata għandha tinqara u tiġi interpretata fil-kuntest. F’dan ir-rigward, nirrileva b’mod partikolari li l-ewwel sentenza tal-punt 483 ta’ dik is-sentenza tistabbilixxi b’mod ċar li l-qofol tal-argument tal-Grupp BEH, li fih huwa sostnut mir-Repubblika tal-Bulgarija, huwa li jiġi kkontestat il-valur probatorju tad-diskussjonijiet dwar in-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005. Dan huwa kkonfermat mill-analiżi mwettqa sussegwentement mill-Qorti Ġenerali, li tikkonsisti essenzjalment fl-eżami ta’ tliet ilmenti separati (60) intiżi sabiex jiġi stabbilit li ma kien hemm xejn x’jissuġġerixxi li rifjut abbużiv ta’ aċċess għall-Pipeline Rumen I mill-Grupp BEH seta’ jiġi dedott minn dawn id-diskussjonijiet.
125. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, u minkejja n-nuqqas ta’ ċarezza tal-punt 483 tas-sentenza appellata, isegwi li l-Qorti Ġenerali neċessarjament fehmet u analizzat it-tmien parti tal-ewwel “sottomotiv” tar-raba’ aggravju fis-sens li l-Grupp BEH ikkontesta l-fehma, meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kontenzjuża, li l-involviment tiegħu fin-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005 seta’ jikkostitwixxi prova ta’ rifjut jew ta’ dewmien indebitu fl-għoti tal-aċċess għall-Pipeline Rumen I.
126. F’dan ir-rigward, nirrileva li, fid-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni qieset mingħajr ebda dubju li l-aġir ta’ Bulgargaz waqt id-diskussjonijiet li saru fil-kuntest tan-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005 kien jikkostitwixxi element li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex jiġi kkaratterizzat rifjut ta’ aċċess għall-Pipeline Rumen I fid-dawl tat-test Bronner.
127. Konsegwentement, l-ilment tal-Kummissjoni li jallega żnaturament tad-deċiżjoni kkontestata għandu jiġi miċħud.
4)      Fuq il-mertu
128. Il-Kummissjoni tressaq tliet ilmenti intiżi sabiex juru li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkonstatat li l-aġir antikompetittiv tal-Grupp BEH skont l-Artikolu 102 TFUE ma setax jiġi stabbilit fuq il-bażi tan-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005. Ser nipproċedi għal eżami separat ta’ kull wieħed minn dawn it-tliet ilmenti: (i) in-natura allegatament intergovernattiva tan-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005; (ii) l-aġir ta’ Bulgargaz matul in-negozjati; u; (iii) it-tul ta’ żmien tan-negozjati.
i)      L-allegata natura intergovernattiva tan-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005
129. Il-Kummissjoni tikkontesta l-konstatazzjoni fil-punt 542 tas-sentenza appellata, li tgħid li d-diskussjonijiet dwar in-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005 nbdew u seħħew fil-livell intergovernattiv u ma setgħux, għaldaqstant, jiġu imputati lil Bulgargaz. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tressaq tliet argumenti insostenn tal-pożizzjoni tagħha: il-kategorizzazzjoni legali tal-Ftehim tal‑2005, l-għan tan-negozjar mill-ġdid, u n-natura ċentrali tas-sigurtà tal-provvista tal-gass fil-Bulgarija.
–       Il-kategorizzazzjoni tal-Ftehim tal‑2005 bħala “intergovernattiv”
130. Fil-punti 494 sa 510 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali eżaminat il-Ftehim tal‑2005. Fil-punt 511, hija kkonstatat, essenzjalment, li dan il-ftehim kien ta’ natura intergovernattiva. Il-Kummissjoni tikkontesta din il-konklużjoni billi ssostni li l-Ftehim tal‑2005 huwa ftehim kummerċjali bejn partijiet privati u li, għalkemm kien impost mill-Ftehim Intergovernattiv tal‑2003, dan tal-aħħar ma ppreċiżax il-kontenut tiegħu.
131. Il-kwistjoni li tqum tikkonċerna n-natura legali tal-Ftehim tal‑2005 u jekk jistax jitqies bħala ftehim intergovernattiv. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-ftehimiet intergovernattivi huma ġeneralment iddefiniti bħala ftehimiet bejn Stati, b’kuntrast ma’ ftehim konkluż bejn jew ma’ individwi, assoċjazzjonijiet, istituzzjonijiet pubbliċi jew privati rregolati mid-dritt domestiku jew organizzazzjonijiet internazzjonali (61).
132. Fil-kawża ineżami, ir-raġunament li wassal lill-Qorti Ġenerali sabiex tikkunsidra li l-Ftehim tal‑2005 huwa ta’ natura intergovernattiva huwa bbażat, inter alia, fuq il-kunsiderazzjonijiet li ġejjin. L-ewwel, il-Ftehim tal‑2005 ġie konkluż fuq bażi tal-Ftehim Intergovernattiv tal‑2003, li kien jikkostitwixxi element ewlieni tal-kooperazzjoni bejn ir-Repubblika tal-Bulgarija u r-Rumanija fis-settur tal-gass (punt 502 tas-sentenza appellata). It-tieni, kien hemm elementi ta’ kooperazzjoni intergovernattiva waqt in-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005, peress li dan in-negozjar mill-ġdid kien inbeda fil-kuntest tal-kooperazzjoni intergovernattiva, prevista mill-Ftehim Intergovernattiv tal‑2003 (punti 505 u 506 tas-sentenza appellata). It-tielet, il-proċess ta’ negozjar mill-ġdid kien jinvolvi regolarment awtoritajiet governattivi (punti 506 sa 510 tas-sentenza appellata).
133. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nirrileva li d-diversi fatturi meħuda inkunsiderazzjoni mill-Qorti Ġenerali sabiex tistabbilixxi n-natura intergovernattiva tal-Ftehim tal‑2005 ma jikkorrispondux għad-definizzjoni msemmija fil-punt 131 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Barra minn hekk, kif jirriżulta mill-punt 14 tas-sentenza appellata, il-Ftehim tal‑2005 kien, fil-fatt, kuntratt kummerċjali konkluż bejn żewġ kumpanniji, jiġifieri Transgaz u Bulgargaz.
134. Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta ddeċidiet li l-Ftehim tal‑2005 kien ta’ natura intergovernattiva u l-argument tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward għandu jintlaqa’.
–       L-għan tan-negozjar mill-ġdid u r-rwol ta’ Bulgargaz bħala fornitriċi pubblika
135. Fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li n-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005 kellu, inter alia, l-għan li jindirizza t-tħassib tal-Kummissjoni fil-kuntest ta’ proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kontra r-Rumanija (punt 528). Hija rrilevat ukoll li s-sigurtà tal-provvista tal-gass tal-Bulgarija u l-importanza tal-Pipeline Rumen I kienu preokkupazzjoni ċentrali fin-negozjar mill-ġdid ta’ dan il-ftehim, li kien jispjega l-grad għoli ta’ involviment tal-awtoritajiet Bulgari f’dawn id-diskussjonijiet (punti 529 sa 539). Il-Kummissjoni ssostni li dawn il-kunsiderazzjonijiet ma jistgħux jiġġustifikaw in-nuqqas ta’ osservanza mill-Grupp BEH tal-obbligi tiegħu skont l-Artikolu 102 TFUE li jillibera kapaċitajiet mhux użati fuq il-Pipeline Rumen I.
136. Madankollu, ma hemm xejn fis-sentenza appellata li jissuġġerixxi li l-Qorti Ġenerali qieset li l-għan tan-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005, jiġifieri, li jiġi indirizzat it-tħassib tal-Kummissjoni fil-kuntest ta’ proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kontra r-Rumanija u li tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvista tal-gass tal-Bulgarija, jista’ jiġġustifika n-nuqqas tal-Grupp BEH milli jwettaq l-obbligi tiegħu taħt l-Artikolu 102 TFUE.
137. Għall-kuntrarju, l-ilmenti tal-Grupp BEH dwar, l-ewwel, l-għan tan-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005 u, it-tieni, ir-rwol ta’ Bulgargaz bħala fornitriċi pubblika, kienu l-kontestazzjoni tal-valur probatorju tad-diskussjonijiet dwar dan in-negozjar mill-ġdid, sabiex jiġi stabbilit l-allegat ksur tal-Artikolu 102 TFUE. Dawn kienu intiżi prinċipalment sabiex juru l-livell għoli ta’ involviment u ta’ influwenza tal-awtoritajiet Bulgari u Rumeni, kif ukoll l-influwenza inqas ta’ Bulgargaz.
138. Għalhekk, huwa biss f’dan is-sens li l-Qorti Ġenerali laqgħet dawn l-ilmenti, bir-riżultat li l-argumenti tal-Kummissjoni fuq dan il-punt għandhom jiġu miċħuda.
139. Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li, fir-rigward tat-tliet argumenti mressqa mill-Kummissjoni sabiex tikkontesta l-evalwazzjoni mill-Qorti Ġenerali tal-valur probatorju tad-diskussjonijiet dwar in-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005, fid-dawl tan-natura u tal-għanijiet ta’ dan in-negozjar mill-ġdid, huwa biss l-argument li jikkontesta l-kategorizzazzjoni żbaljata ta’ dan il-ftehim bħala “ta’ natura intergovernattiva” li għandu jintlaqa’. Madankollu, sabiex dan l-argument ikun effettiv, xorta għandu jiġi stabbilit li l-aġir ta’ Bulgargaz waqt in-negozjar mill-ġdid kien jikser l-Artikolu 102 TFUE.
ii)    L-aġir ta’ Bulgargaz waqt in-negozjar mill-ġdid
140. Il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-Kummissjoni żbaljat meta bbażat ruħha fuq il-kundizzjonijiet imposti minn Bulgargaz qabel ma aċċettat l-emenda tal-Ftehim tal‑2005, sabiex timputa lil Bulgargaz rifjut ta’ provvista (punti 543 sa 648 tas-sentenza appellata). Is-sentenza appellata tirreferi għat-tliet kundizzjonijiet li kienu ġew imposti minn Bulgargaz f’dan ir-rigward li: (i) jeżiġu l-provvista ta’ ċertu numru ta’ dokumenti dwar il-kundizzjonijiet għall-użu tal-Pipeline Rumen I; (ii) jeżiġu li Transgaz tiżgura lil Bulgargaz, sal-aħħar tas-sena 2016, ċerta kapaċità fuq dan il-pipeline; u (iii) jissuġġettaw il-liberazzjoni tal-kapaċità mhux użata għal tnaqqis tat-tariffa annwali fissa prevista mill-Ftehim tal‑2005 (punt 545 tas-sentenza appellata). Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta applikat b’mod żbaljat id-diversi eċċezzjonijiet – il-protezzjoni tal-interessi kummerċjali, l-azzjoni tal-Istat u s-sigurtà tal-provvista – invokati sabiex tiġi ġġustifikata l-impożizzjoni ta’ dawn il-kundizzjonijiet minn Bulgargaz.
–       L-ammissibbiltà
141. L-evalwazzjoni tal-aġir ta’ Bulgargaz matul id-diskussjonijiet dwar in-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005 hija essenzjalment kwistjoni ta’ evalwazzjoni tal-fatti mill-Qorti Ġenerali, li ma tistax tiġi mistħarrġa mill-Qorti tal-Ġustizzja (62). Madankollu, sa fejn il-Kummissjoni tinvoka żbalji ta’ liġi dwar l-applikazzjoni ta’ diversi kriterji legali mill-Qorti Ġenerali, l-argumenti tagħha huma ammissibbli f’dan ir-rigward u għalhekk għandhom jiġu eżaminati (63).
–       Evalwazzjoni
–        Il-protezzjoni tal-interessi kummerċjali
142. Fil-punti 547 u 594 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali bbażat ruħha fuq is-sentenza Generics (UK) et li tistabbilixxi, essenzjalment, li impriża f’pożizzjoni dominanti hija awtorizzata tipproteġi l-interessi kummerċjali tagħha stess jekk dawn jiġu attakkati u tista’ tieħu l-passi raġonevoli li hija tqis xierqa sabiex tipproteġi l-interessi kummerċjali tagħha.
143. Il-Kummissjoni tillimita ruħha li tikkontesta b’mod astratt ir-riferiment għal din l-eċċezzjoni, mingħajr ma tispjega għalfejn din għandha effettivament tiġi kkunsidrata bħala żbaljata. Għaldaqstant, l-argument tagħha huwa bbażat biss fuq il-premessa li s-sentenza Generics (UK) et ma tistax tiġġustifika aġir antikompetittiv. Madankollu, is-sentenza appellata ma hijiex ibbażata fuq tali konstatazzjoni. Il-Qorti Ġenerali sempliċement tibbaża ruħha fuq l-eċċezzjoni dwar il-protezzjoni tal-interessi kummerċjali sabiex tispjega għaliex hija qieset li t-talbiet magħmula minn Bulgargaz, imsemmija fil-punt 140 ta’ dawn il-konklużjonijiet, kienu xierqa fil-kawża ineżami. Fuq kollox, il-Kummissjoni tirreferi għas-sitwazzjoni ta’ C Energy bħala eżempju tal-argument tagħha. Madankollu, huwa paċifiku li s-sitwazzjoni ta’ din l-impriża kienet irrilevanti fil-kuntest tad-diskussjonijiet bejn Bulgargaz u Transgaz dwar in-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005 (64).
144. Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, l-argumenti tal-Kummissjoni ma humiex ċari u preċiżi biżżejjed sabiex jippermettu lill-Qorti tal-Ġustizzja teżerċita s-setgħat ta’ stħarriġ ġudizzjarju tagħha (65), u għalhekk għandhom jiġu miċħuda.
–        L-azzjoni mill-Istat
145. Il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-aġir ta’ Bulgargaz fis-swieq rilevanti kien ġie limitat ħafna minn sett ta’ obbligi imposti mill-awtoritajiet pubbliċi Bulgari bħala riżultat tal-istatus ta’ Bulgargaz bħala fornitriċi pubblika unika fil-Bulgarija (punt 571 tas-sentenza appellata), li kien ta’ natura li jeżentaha mir-responsabbiltà tagħha fil-kuntest tad-difiża hekk imsejħa tal-“azzjoni mill-Istat”. Il-Kummissjoni tikkontesta dawn il-konstatazzjonijiet billi ssostni li l-Qorti Ġenerali ma applikatx il-limiti stretti ta’ din l-eċċezzjoni. B’mod iktar speċifiku, issostni, l-ewwel, li l-Qorti Ġenerali ma stabbilixxietx li l-qafas regolatorju kien jeħtieġ lil Bulgargaz li ma tilliberax ċerta kapaċità fuq il-Pipeline Rumen 1, u, it-tieni, li lanqas l-obbligi legali ta’ Bulgargaz li tiżgura is-sigurtà tal-provvista ma kienu jobbligawha li ma tilliberax dik il-kapaċità.
146. Nirrileva li l-Kummissjoni ma tressaq ebda argument speċifiku li juri li l-kundizzjonijiet marbuta mal-eċċezzjoni tal-“azzjoni tal-Istat” ma kinux effettivament issodisfatti fil-kawża ineżami. Konsegwentement, l-argument tagħha fuq dan il-punt għandu jiġi miċħud.
–        Is-sigurtà tal-provvista
147. Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, matul il-perijodu tal-ksur, Bulgargaz kienet topera fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari bis-saħħa ta’ liċenzja ta’ provvista pubblika li kienet timponilha diversi obbligi bħala l-unika ġestjonarja li tiżgura s-sigurtà tal-provvista tal-gass fil-Bulgarija (punt 549 tas-sentenza appellata). Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali ma stabbilixxietx li kwalunkwe rifjut li tiġi lliberata kapaċità mhux użata fuq il-Pipeline Rumen I seta’ jaffettwa l-provvista tal-gass lejn il-Bulgarija.
148. Nirrileva li l-Kummissjoni tirreferi, insostenn tal-argument qasir ħafna tagħha, għall-każijiet ta’ talbiet għal aċċess imressqa minn C Energy u Overgas. Madankollu, huwa paċifiku li dawn it-talbiet individwali ma ttieħdux inkunsiderazzjoni mill-Qorti Ġenerali fil-kuntest tal-evalwazzjoni tagħha tan-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005.
149. Konsegwentement, dan l-argument għandu jiġi miċħud, l-istess bħall-argument kollu dwar l-aġir ta’ Bulgargaz waqt in-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005.
iii) It-tul ta’ żmien tan-negozjati
150. Fir-rigward tat-tielet ilment, dwar it-tul ta’ żmien tan-negozjati, il-Qorti Ġenerali ddefinixxiet il-portata tal-analiżi tagħha fil-punt 652 tas-sentenza appellata, billi ddikjarat li “t-tul ta’ żmien tan-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005 jikkostitwixxi prova invokata mill-Kummissjoni sabiex turi l-eżistenza tal-istrateġija antikompetittiva li hija kkonstatat l-adozzjoni tagħha mir-rikorrenti”. Madankollu, hija qieset li l-Kummissjoni ma kinitx uriet li t-tul ta’ żmien ta’ dan in-negozjar mill-ġdid kien imputabbli lil Bulgargaz, fatt li l-Kummissjoni tikkontesta.
151. F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li l-influwenza tal-aġir ta’ Bulgargaz fuq it-tul ta’ żmien tan-negozjati hija biss kwistjoni ta’ evalwazzjoni tal-fatti u għalhekk ma taqax taħt il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell (66).
152. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, is-sitt aggravju għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
B.      L-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni u għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren
1.      Is-seba’ aggravju
153. Is-seba’ aggravju jirrigwarda d-dritt ta’ aċċess għan-network ta’ trażmissjoni Bulgaru. Essenzjalment, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li Bulgartransgaz ipprekludiet, irrestrinġiet u dewmet l-aċċess ta’ terzi għal dan in-network ta’ trażmissjoni mid‑29 ta’ Settembru 2010 sal‑31 ta’ Diċembru 2012. Madankollu hija kkonkludiet li l-Kummissjoni ma pprovatx, l-ewwel, li tali aġir seta’ jirrestrinġi l-kompetizzjoni fuq is-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari, u it-tieni, li dan l-aġir kompla wara l‑31 ta’ Diċembru 2012.
a)      L-argumenti tal-partijiet
154. Il-Kummissjoni ssostni, l-ewwel, li l-Qorti Ġenerali wettqet żball meta kkonstatat li, għalkemm il-Kummissjoni setgħet ipprovat li, bejn id‑29 ta’ Settembru 2010 u l‑31 ta’ Diċembru 2012, Bulgartransgaz kienet naqset milli twettaq l-obbligi regolatorji tagħha billi pprekludiet, irrestrinġiet u dewmet l-aċċess ta’ terzi għan-network ta’ trażmissjoni, hija ma kinitx stabbilixxiet li tali aġir seta’ effettivament jirrestrinġi, b’kuntrast ma’ sempliċi ipoteżi, il-kompetizzjoni, peress li l-impriżi kkonċernati ma kellhomx aċċess għall-Pipeline Rumen I f’dak iż-żmien (punti 951 sa 954 tas-sentenza appellata). F’dan ir-rigward, sostnuta minn Overgas, il-Kummissjoni ssostni li l-konstatazzjoni ta’ abbuż downstream ma timplikax neċessarjament li r-rifjut li jiġi pprovdut aċċess għal kapaċitajiet upstream huwa wkoll illegali u imputabbli lill-istess entità. Il-Kummissjoni ssostni, it-tieni, li l-Qorti Ġenerali żbaljat meta qieset li l-konstatazzjoni fid-deċiżjoni kontenzjuża li Bulgartransgaz ma tatx lil Overgas aċċess sodisfaċenti għan-network ta’ trażmissjoni għall‑2013 kienet ibbażata biss fuq il-fatt li dan l-aċċess kien suġġett għall-aċċess allegatament ristrett għall-Pipeline Rumen I mogħti lil Overgas matul l-istess perijodu. Konsegwentement, peress li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tali aċċess għall-Pipeline Rumen I ma kienx ristrett, il-konklużjoni tagħha li l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni lanqas ma kien ristrett kienet ukoll żbaljata (punti 874 sa 878 u 880 tas-sentenza appellata). Barra minn hekk, il-Kummissjoni ssostni li, jekk il-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali dwar l-aċċess mogħti lil Overgas għall-Pipeline Rumen I fl‑2013 kellha tiġi annullata għar-raġunijiet esposti fil-kuntest tal-ewwel aggravju, ir-raġunament tagħha dwar in-network ta’ trażmissjoni għall-istess perijodu għandu loġikament jiġi annullat ukoll.
155. Il-Grupp BEH isostni, l-ewwel, li l-argumenti tal-Kummissjoni dwar l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni bejn id‑29 ta’ Settembru 2010 u l‑31 ta’ Diċembru 2012 huma infondati, peress li r-rifjut ta’ aċċess għall-Pipeline Rumen I ma ġiex ikkawżat mill-Grupp BEH, iżda minn Transgaz. F’dawn iċ-ċirkustanzi, iż-żewġ impriżi kkonċernati, jiġifieri Overgas u Toplofikacia Razgrad (67), ma setgħux, fi kwalunkwe każ, ikollhom aċċess għas-swieq Bulgari tal-gass għal raġunijiet indipendenti mill-kontroll ta’ Bulgartransgaz anki kieku kien hemm aċċess regolari għan-network ta’ trażmissjoni. Il-Grupp BEH isostni għalhekk li l-aġir ta’ Bulgartransgaz dwar l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni ma setax, fl-aħħar mill-aħħar, ikollu effetti ta’ esklużjoni attwali, b’kuntrast ma’ effetti purament ipotetiċi, fuq dawn is-swieq. It-tieni, il-Grupp BEH isostni li l-argumenti tal-Kummissjoni dwar l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni minn 2013 huma inammissibbli u ineffettivi, peress li l-Kummissjoni tagħmel riferimenti għall-ewwel aggravju dwar l-aċċess għall-Pipeline Rumen I, mingħajr ma tressaq ebda argument rilevanti fil-kuntest tal-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni.
b)      Evalwazzjoni
1)      L-aċċess għan-network tat-trażmissjoni bejn id‑29 ta’ Settembru 2010 u l‑31 ta’ Diċembru 2012
156. Il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-Kummissjoni kienet stabbilixxiet li Bulgartransgaz ipprekludiet, irrestrinġiet u dewmet l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni ta’ Overgas u ta’ Toplofikacia Razgrad bejn id‑29 ta’ Settembru 2010 u l‑31 ta’ Diċembru 2012 (punti 949 u 950 tas-sentenza appellata). Madankollu, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, anki kieku
Bulgartransgaz kienet tat lil dawn iż-żewġ impriżi aċċess sodisfaċenti għal dan in-network ta’ trażmissjoni, huma ma setgħux jidħlu fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari, minħabba li ma kellhomx aċċess minn qabel għall-Pipeline Rumen I għal raġunijiet li ma humiex imputabbli lill-Grupp BEH. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-aġir ta’ Bulgartransgaz fir-rigward tal-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni ma setax ikollu effetti ta’ esklużjoni attwali, b’kuntrast ma’ dawk purament ipotetiċi, f’dawn is-swieq (punti 949 u 950 tas-sentenza appellata). Il-Kummissjoni tikkontesta din il-konklużjoni billi ssostni li l-Qorti Ġenerali ma applikatx it-test ġuridiku xieraq. Fil-fehma tagħha, il-kwistjoni kellha tkun dwar jekk l-aġir rilevanti setax oġġettivament jirrestrinġi l-kompetizzjoni u mhux jekk setax jiġi pprovat li tali effetti attwalment seħħewx.
157. Għandu jiġi rrilevat, preliminarjament, li l-Qorti Ġenerali qiegħdet l-analiżi tagħha fil-kuntest tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li tipprevedi, essenzjalment, li, sabiex aġir li jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ prattika ta’ esklużjoni jkun jista’ jiġi kklassifikat bħala abbużiv, dan l-aġir għandu jkollu l-kapaċità li jirrestrinġi l-kompetizzjoni u, b’mod partikolari, li jipproduċi l-effetti allegati ta’ esklużjoni. Tali evalwazzjoni għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-fatti rilevanti kollha (68). Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali rrilevat li dawn l-effetti ta’ esklużjoni ma għandhomx ikunu purament ipotetiċi. Konsegwentement, il-Kummissjoni ma tistax tibbaża ruħha fuq l-effetti li din il-prattika setgħet tipproduċi jew setgħet tkun tista’ tipproduċi li kieku ċerti ċirkustanzi partikolari, li ma kinux dawk prevalenti fis-suq fil-mument tal-implimentazzjoni tagħha u li t-twettiq tagħhom kien jidher, għalhekk, ftit probabbli, twettqu jew seħħew (69).
158. Fil-kawża ineżami, fir-rigward tal-organizzazzjoni tas-swieq tal-gass Bulgari, huwa paċifiku li n-network ta’ trażmissjoni jinsab downstream tal-Pipeline Rumen I, peress li l-provvista tal-gass tal-Bulgarija kienet tiddependi kważi kompletament mill-importazzjonijiet tal-gass Russu (punt 6 tas-sentenza appellata) u l-Pipeline Rumen I kien l-unika għażla vijabbli sabiex jiġi ttrasportat gass li joriġina mir-Russja (punt 10 tas-sentenza appellata).
159. Konsegwentement, tqum il-kwistjoni dwar jekk, sabiex jiġi stabbilit li l-aġir ta’ Bulgartransgaz dwar l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni setax jiġi kklassifikat bħala abbużiv, sa fejn dan seta’ jipproduċi effetti ta’ esklużjoni attwali, għall-kuntrarju ta’ dawk purament ipotetiċi, il-Kummissjoni kellhiex tistabbilixxi wkoll li l-impriżi li jitolbu tali aċċess kienu kisbu aċċess minn qabel għall-Pipeline Rumen I jew li huma ma setgħux jiksbu tali aċċess għal raġunijiet imputabbli lill-Grupp BEH.
160. F’dan ir-rigward, nirrileva l-elementi li ġejjin.
161.  L-ewwel, kif ġie rrilevat fil-punt 156 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni mogħti minn Bulgartransgaz lil Overgas u lil Toplofikacia Razgrad ma kienx sodisfaċenti bejn id‑29 ta’ Settembru 2010 u l‑31 ta’ Diċembru 2012. Din l-affermazzjoni ma hijiex ikkontestata fl-istadju tal-appell.
162.  It-tieni, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li Bulgargaz kienet tikkontrolla l-aċċess ta’ terzi għall-Pipeline Rumen I, peress li terz li xtaq ikollu aċċess għal dan il-pipeline matul il-perijodu ta’ ksur kellu bżonn li Bulgargaz taċċetta li Transgaz toffri l-kapaċità skont it-termini tal-Artikolu 17.1 tal-Ftehim tal‑2005, jew li hija tissulloka parti mill-kapaċità mhux użata tagħha (punt 149 tas-sentenza appellata). It-tielet, il-Qorti Ġenerali fakkret ukoll, essenzjalment, li l-Kummissjoni kienet semmiet fid-deċiżjoni kontenzjuża l-interdipendenza bejn it-tliet infrastrutturi inkwistjoni, jiġifieri l-Pipeline Rumen I, in-network ta’ trażmissjoni u l-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren (punt 1116 tas-sentenza appellata). Matul il-perijodu inkwistjoni, l-aċċess għall-Pipeline Rumen I kien neċessarju sabiex jiġi pprovdut gass lin-network ta’ trażmissjoni u l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni kien ukoll neċessarju sabiex il-gass jitwassal fil-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren. B’mod iktar partikolari, fir-rigward tal-interazzjoni bejn il-Pipeline Rumen I u n-network ta’ trażmissjoni, il-Qorti Ġenerali rrilevat li l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni kien isegwi proċedura f’żewġ stadji. Essenzjalment, il-Kummissjoni kkonstatat bħala l-ewwel pass, li Bulgartransgaz kellha tevalwa l-applikazzjoni u tipprepara opinjoni bil-miktub dwar il-kundizzjonijiet għal aċċess jew ċaħda motivata. F’każ ta’ opinjoni favorevoli, bħala t-tieni pass, hija kellha toffri kuntratt ta’ trażmissjoni lill-applikant għal aċċess jew toħroġ ċaħda motivata. Huwa f’dan l-istadju li dak it-tieni pass li prova li l-applikant għal aċċess daħal f’kuntratt, upstream, għall-provvista ta’ gass tista’ tkun meħtieġa (punti 738, 742, 746 u 749 tas-sentenza appellata). Konsegwentement, skont il-Kummissjoni, Bulgartransgaz u Bulgargaz kienu f’pożizzjoni li jinfluwenzaw u jikkontribwixxu flimkien għall-prevenzjoni, għar-restrizzjoni u għad-dewmien tal-aċċess ta’ terzi għal dawn l-infrastrutturi (punt 1117 tas-sentenza appellata).
163. Ir-raba’, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li xejn fil-fajl ma kien jippermetti li jintwera li, matul il-perijodu tal-ksur, Transgaz kienet informat lil Bulgargaz li kienu jeżistu talbiet individwali ta’ terzi għal aċċess għall-kapaċità tal-Pipeline Rumen I. Huwa paċifiku wkoll li Overgas kienet ittrażmettiet direttament tali talbiet lil Transgaz (punti 291 u 292 tas-sentenza appellata).
164. Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li, l-ewwel, ma teżisti ebda prova li ġew trażmessi talbiet individwali diretti minn Overgas u minn Toplofikacia Razgrad għall-aċċess għall-Pipeline Rumen I lil Bulgargaz. It-tieni, Bulgartransgaz ipprekludiet, irrestrinġiet u dewmet l-aċċess ta’ Overgas u ta’ Toplofikacia Razgrad għan-network ta’ trażmissjoni matul il-perijodu rilevanti. Huwa paċifiku wkoll li Bulgargaz kienet marbuta mill-qrib ma’ Bulgartransgaz bħala membru tal-Grupp BEH u li d-demostrazzjoni tal-aċċess għall-Pipeline Rumen I kienet biss proċedura ta’ segwitu, wara t-tlestija tal-proċedura inizjali ta’ aċċess għan-networks ta’ trażmissjoni.
165. F’tali ċirkustanzi, il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 157 ta’ dawn il-konklużjonijiet ma tippermettix li jiġi konkluż li l-aġir ta’ Bulgartransgaz fil-qasam tal-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni jista’ jikkostitwixxi ksur tal-Artikolu 102 TFUE biss ladarba jiġi stabbilit li l-impossibbiltà għal Overgas u Toplofikacia Razgrad li jaċċedu għall-Pipeline Rumen I kienet imputabbli lil Bulgargaz.
166.  Huwa minnu f’dan ir-rigward li, sabiex prattika tiġi kklassifikata bħala abbużiva, l-effetti ta’ esklużjoni tagħha ma għandhomx ikunu purament ipotetiċi. Madankollu, fil-kawża ineżami, il-fatt li Transgaz ma ttrażmettietx it-talbiet għal aċċess ta’ Overgas għall-Pipeline Rumen I ma jistax jitqies bħala “ċerti ċirkustanzi partikolari, li ma kinux dawk prevalenti fis-suq fil-mument tal-implimentazzjoni tagħha u li t-twettiq tagħhom kien jidher, għalhekk, ftit probabbli”, kif iddikjarat fil-punt 70 tas-sentenza Servizio Elettrico Nazionale et, peress li l-aġir ta’ Transgaz f’dan ir-rigward ma jistax jitqies li huwa kundizzjoni tas-suq. Konsegwentement, il-mod li bih Transgaz ittrattat tali talbiet ma jistax jitqies bħala ċirkustanza prevalenti fis-swieq tal-gass Bulgari fil-mument tat-tressiq tat-talbiet għal aċċess għan-network ta’ trażmissjoni.
167. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar ukoll li applikant għal aċċess għan-network ta’ trażmissjoni xorta seta’ jikseb aċċess għall-Pipeline Rumen I wara l-konklużjoni tal-ewwel pass jew anki wara t-tieni pass tal-proċedura ta’ aċċess għan-network ta’ trażmissjoni u qabel l-implimentazzjoni tal-kuntratt ta’ trażmissjoni (punt 777 tas-sentenza appellata). Dan ifisser li fil-kawża ineżami, l-aċċess għall-Pipeline Rumen I seta’ jinkiseb ħafna wara l-aġir ta’ Bulgartransgaz li l-Qorti Ġenerali kkonstatat li kien jipprekludi, jirrestrinġi u jdewwem l-aċċess ta’ Overgas u ta’ Toplofikacia Razgrad għan-network ta’ trażmissjoni bejn id‑29 ta’ Settembru 2010 u l‑31 ta’ Diċembru 2012. Barra minn hekk, Bulgargaz u Bulgartransgaz, bħala impriżi dominanti, kellhom responsabbiltà partikolari li ma jħallux l-aġir tagħhom jippreġudika kompetizzjoni effettiva u mhux distorta fis-suq intern (70). F’dan il-kuntest, il-konklużjoni li, wara l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni mwettqa fid-dawl tat-test Bronner, l-aġir ta’ Bulgargaz ma kisirx l-Artikolu 102 TFUE fir-rigward tal-aċċess ta’ Overgas għall-Pipeline Rumen I qabel l-2013 ma jistax jiġi interpretat li jfisser li l-aġir ta’ Bulgartransgaz ma kienx jikkostitwixxi tali ksur fir-rigward tal-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni. Huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li tali evalwazzjoni konġunta tal-aġir ta’ dawn iż-żewġ impriżi hija kuntrarja għall-konstatazzjoni tal-Qorti Ġenerali li, skont ir-regoli għall-għoti ta’ aċċess għat-trażmissjoni tal-gass u/jew networks ta’ distribuzzjoni, adottati permezz tad-Deċiżjoni Nru
Л-2 (Deċiżjoni P-2) tar-regolatur Bulgaru, tal‑14 ta’ Mejju 2007
(DV Nru 45 tat‑8 ta’ Ġunju 2007, p. 51), Bulgartransgaz ma kinitx awtorizzata timblokka l-aċċess mitlub għan-network ta’ trażmissjoni unikament minħabba li l-prova ta’ aċċess għall-Pipeline Rumen I ma ġietx ipprovduta meta ġiet sottomessa l-applikazzjoni (punt 771 tas-sentenza appellata). F’dan ir-rigward, il-prova ta’ aċċess għall-Pipeline Rumen I ġiet prodotta, fil-prinċipju, biss fit-tieni stadju tal-proċedura (punt 770 tas-sentenza appellata). Għalhekk, billi rrestrinġa l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni matul l-ewwel stadju ta’ din il-proċedura, l-aġir ta’ Bulgartransgaz kellu l-effett speċifiku li jeskludi lil Overgas u lil Toplofikacia Razgrad mill-possibbiltà li jipproċedu għat-tieni fażi tal-proċedura kkonċernata.
168. Għalhekk, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkonstatat li l-aġir ta’ Bulgartransgaz rigward l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni bejn id‑29 ta’ Settembru 2010 u l‑31 ta’ Diċembru 2012, ma kienx kapaċi jkollu effetti ta’ esklużjoni attwali, minflok purament ipotetiċi, fis-swieq tal-gass Bulgari, u l-argumenti tal-Kummissjoni għandhom jiġu aċċettati fuq din il-bażi.
2)      L-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni wara l‑1 ta’ Jannar 2013
169. Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li mid-deċiżjoni kontenzjuża jirriżulta li l-Kummissjoni bbażat il-konstatazzjoni tagħha li l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni mogħti lil Overgas għall‑2013 kien restrittiv, biss fuq il-mod kif Overgas kienet kisbet l-aċċess għall-Pipeline Rumen I għal din l-istess sena, li hija qieset ukoll bħala restrittiv. Madankollu, peress li l-Qorti Ġenerali indikat li l-Kummissjoni ma kinitx stabbilixxiet li Bulgargaz ma kinitx tat lil Overgas aċċess sodisfaċenti għall-Pipeline Rumen I għall‑2013, hija waslet għall-istess konklużjoni fir-rigward tan-network ta’ trażmissjoni (punti 874 sa 878 u 880 tas-sentenza appellata). Il-Kummissjoni tikkontesta l-konklużjonijiet tal-Qorti Ġenerali, minħabba li, peress li l-Qorti Ġenerali kienet żbaljata meta ddikjarat li l-aċċess ta’ Overgas għall-Pipeline Rumen I kien sodisfaċenti, il-konklużjoni riżultanti li l-aċċess tagħha għan-network ta’ trażmissjoni kien sodisfaċenti hija neċessarjament żbaljata.
170. Għandu jiġi rrilevat li l-argument tal-Kummissjoni huwa partikolarment konfuż, peress li jallega żball ta’ liġi fl-evalwazzjoni tal-aġir ta’ Bulgargaz dwar l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni mill‑1 ta’ Jannar 2013.
171. Fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, fid-deċiżjoni kontenzjuża, il-konstatazzjoni li Bulgartransgaz ma tatx lil Overgas aċċess sodisfaċenti għan-network ta’ trażmissjoni għall‑2013 hija bbażata biss fuq il-fatt li dan l-aċċess kien suġġett għall-aċċess mogħti lil Overgas għall-Pipeline Rumen I fl‑2013. Madankollu, skont il-Kummissjoni, tali aċċess għall-Pipeline Rumen I fl‑2013 kien, fih innifsu, abbużiv bir-riżultat li l-istess konklużjoni għandha tapplika għall-aċċess mogħti għan-network ta’ trażmissjoni. Madankollu, sabiex tiġġustifika din l-allegazzjoni, il-Kummissjoni tinvoka allegati żbalji ta’ liġi kif stabbiliti fl-ewwel aggravju.
172. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-ewwel aggravju ma kienx jikkonċerna l-kundizzjonijiet ta’ aċċess ta’ Overgas għall-Pipeline Rumen I fl‑2013. Konsegwentement, il-Kummissjoni ma tistax tibbaża ruħha fuq l-argumenti mressqa taħt l-ewwel aggravju insostenn tal-argumenti tagħha relatati mal-aċċess ta’ Overgas għan-network ta’ trażmissjoni mill‑1 ta’ Jannar 2013.
173. Fl-istadju tal-kontroreplika, il-Kummissjoni żżid madankollu li l-Qorti Ġenerali applikat it-test stabbilit fis-sentenza Generics (UK) et, li l-applikazzjoni tiegħu kienet ikkontestata fl-ewwel aggravju, fil-punti 418 u 419 tas-sentenza appellata li jirrigwardaw l-evalwazzjoni tat-tul ta’ żmien ta’ tliet xhur previst fil-ftehim dwar l-aċċess ta’ Overgas għall-Pipeline Rumen I għall‑2013. F’dan ir-rigward, nirrileva li s-sentenza Generics (UK) et tissemma biss f’termini ġenerali, b’ċitazzjoni tal-punt 154 ta’ din is-sentenza, li ma jikkonċernax il-kriterju kontenzjuż diskuss fil-kuntest tal-ewwel aggravju, dwar l-evalwazzjoni tal-kunċett ta’ kompetizzjoni potenzjali.
174. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-ilment dwar l-aċċess ta’ Overgas għan-network ta’ trażmissjoni mill‑1 ta’ Jannar 2013 għandu jiġi miċħud.
175. Għalhekk, minn dan isegwi li s-seba’ aggravju għandu jiġi aċċettat parzjalment, sa fejn il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-aġir ta’ Bulgartransgaz rigward l-aċċess għan-network ta’ trasmissjoni bejn id‑29 ta’ Settembru 2010 u l‑31 ta’ Diċembru 2012, ma kienx jista’ jkollu effetti ta’ esklużjoni attwali, minflok purament ipotetiċi, fis-swieq tal-gass Bulgari.
2.      It-tmien aggravju
176. It-tmien aggravju jirrigwarda l-aċċess għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren. Essenzjalment, il-Qorti Ġenerali ddikjarat li l-Kummissjoni kienet stabbilixxiet li Bulgartransgaz ipprekludiet, irrestrinġiet u dewmet l-aċċess ta’ terzi għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren bejn it‑30 ta’ Lulju 2010 u d‑19 ta’ Settembru 2014 (punt 1089 tas-sentenza appellata). Hija ddeċidiet ukoll li l-Kummissjoni kienet stabbilixxiet li dan l-aġir kien kapaċi jirrestrinġi l-kompetizzjoni fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari bejn il‑5 ta’ Ġunju 2012 u d‑19 ta’ Settembru 2014, peress li iż-żewġ kumpanniji li talbu l-aċċess għall-istazzjon ta’ ħażna ta’ Chiren kellhom ukoll aċċess għan-network ta’ trażmissjoni u/jew għall-Pipeline Rumen 1 (punt 1104 tas-sentenza appellata). Madankollu, hija ddeċidiet ukoll li l-Kummissjoni ma stabbilixxietx li dan l-aġir kien jista’ tirrestrinġi l-kompetizzjoni u, b’mod partikolari, li jipprevjeni lil kumpannija F u lil Overgas milli jidħlu fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari bejn it‑30 ta’ Lulju 2010 u l‑5 ta’ Ġunju 2012, peress li dawn l-impriżi ma kellhom l-ebda aċċess preċedenti għall-Pipeline Ruman 1 f’dak iż-żmien (punt 1099 tas-sentenza appellata).
a)      L-argumenti tal-partijiet
177. Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żbalji fl-evalwazzjoni legali fil-punti 1092 sa 1103 tas-sentenza appellata, meta kkonkludiet li l-aġir ta’ Bulgartransgaz rigward l-aċċess għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren ma setax jirrestrinġi l-kompetizzjoni għall-perijodu bejn it‑30 ta’ Lulju 2010 u l‑5 ta’ Ġunju 2012. Essenzjalment, dan l-argument huwa bbażat fuq loġika simili għal dik adottata fis-seba’ aggravju, fis-sens li sakemm terzi talbu l-aċċess għall-Pipeline Rumen I u għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren, l-assenza ta’ aġir abbużiv ipprovat tal-Grupp BEH fuq il-Pipeline Rumen I upstream ma tirrendix purament ipotetiċi l-effetti antikompetittivi tal-aġir ta’ Bulgartransgaz f’dak li jirrigwarda l-aċċess għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren downstream. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi, għar-raġunijiet esposti fl-ewwel aggravju, meta ddikjarat, fil-punt 1094 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni ma kinitx stabbilixxiet li l-aġir ta’ Bulgargaz fir-rigward tal-aċċess għall-Pipeline Rumen I kien jikkostitwixxi ċaħda ta’ aċċess li jista’ jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 102 TFUE. Finalment, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball fil-punt 1103 tas-sentenza appellata, meta kkonstatat li l-kapaċità li jiġu prodotti effetti antikompetittivi kellha tkun, fiha nnifisha, problematika, peress li l-ġurisprudenza teżiġi biss li l-kapaċità intrinsika tal-aġir tipproduċi effetti.
178. Il-Grupp BEH jirreferi għall-argumenti li huwa ressaq b’reazzjoni għall-ewwel u għas-seba’ aggravju, sabiex iwieġeb għall-argument tal-Kummissjoni bbażat fuq l-istess raġunijiet bħal dawn iż-żewġ aggravji. Barra minn hekk, fir-rigward tal-punt 1103 tas-sentenza appellata, il-Grupp BEH isostni li l-appell ma jidentifika ebda punt li fih ġiet invokata l-motivazzjoni kkontestata sabiex jiġi kkonfutat element tad-deċiżjoni kontenzjuża, li jirrendiha ineffettiva u inammissibbli.
b)      Evalwazzjoni
179. Il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-Kummissjoni stabbilixxiet li Bulgartransgaz ipprekludiet, irrestrinġiet u dewmet l-aċċess tal-kumpannija F u ta’ Overgas għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren bejn it‑30 ta’ Lulju 2010 u l‑5 ta’ Ġunju 2012. Madankollu, billi applikat l-istess raġunament bħal dak sabiex tevalwa effetti ta’ esklużjoni fis-swieq tal-gass Bulgari tal-aġir paragunabbli fir-rigward tan-network ta’ trażmissjoni, hija ddeċidiet li l-Kummissjoni ma kinitx stabbilixxiet li l-aġir ta’ Bulgartransgaz dwar l-aċċess għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren seta’ jirrestrinġi l-kompetizzjoni f’dawn is-swieq, peress li l-kumpannija F u Overgas ma kellhomx aċċess minn qabel għall-Pipeline Rumen I u, konsegwentement, ma setgħux jidħlu f’dawn is-swieq matul dan il-perijodu. Il-Kummissjoni tikkontesta din il-konklużjoni, billi tressaq, essenzjalment, l-istess argumenti bħal f’dak li jirrigwarda s-seba’ aggravju.
180. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, għandu jiġi rrilevat li kemm ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata kif ukoll l-argument tal-Kummissjoni fil-kuntest tal-appell huma bbażati fuq eżattament l-istess motivi bħal f’dawk li jirrigwardaw
is-seba’ aggravju.
181. Għaldaqstant, għar-raġunijiet stabbiliti fil-punti 156 sa 168 ta’ dawn il-konklużjonijiet, it-tmien aggravju għandu jintlaqa’, mingħajr ma huwa neċessarju li jiġu eżaminati l-argumenti l-oħra mressqa mill-Kummissjoni.
C.      Il-ksur uniku u kontinwu (id-disa’ aggravju)
182. Id-disa’ aggravju jirrigwarda l-applikazzjoni, mill-Qorti Ġenerali, tas-sentenza Frucona (71), u għandu l-għan li jistabbilixxi li l-uniku motiv relatat mal-aġir ta’ Bulgartransgaz fir-rigward tal-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren wara Ġunju 2012 ma setax, mingħajr ma jiżnatura d-deċiżjoni kontenzjuża billi jissostitwixxi evalwazzjoni ġdida tal-fatti għal dik tal-Kummissjoni, jikkostitwixxi l-motivazzjoni essenzjali, jew saħansitra suffiċjenti, ta’ natura li tiġġustifika waħedha d-dispożittiv ta’ din id-deċiżjoni.
1.      L-argumenti tal-partijiet
183. Il-Kummissjoni ssostni, l-ewwel, li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi peress li kellha tapplika t-test stabbilit fis-sentenza Il‑Kummissjoni vs Verhuizingen Coppens (72) minflok it-test stabbilit fis-sentenza Frucona. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ssostni li t-test stabbilit fil-punt 46 tas-sentenza Il‑Kummissjoni vs Verhuizingen Coppens, jippermettilha tannulla parzjalment deċiżjoni meta l-ksur uniku u kontinwu inkwistjoni jkun jista’ jinqasam f’forom ta’ aġir separati li jikkostitwixxu dan il-ksur. Skont din il-ġurisprudenza, l-impriża kkonċernata għandha tkun tqiegħdet f’pożizzjoni, matul il-proċedura amministrattiva, li tifhem li ġie allegat li hija wettqet istanzi ta’ aġir separati li jikkostitwixxu dan il-ksur, u għalhekk li tiddefendi ruħha, u d-deċiżjoni għandha tkun suffiċjentement ċara f’dan ir-rigward. Għalhekk, il-Kummissjoni ssostni, it-tieni, li l-Qorti Ġenerali żbaljat meta ddikjarat li l-unika raġuni relatata mal-aġir ta’ Bulgartransgaz dwar il-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren wara Ġunju 2012 ma setgħetx tikkostitwixxi l-motivazzjoni essenzjali, jew saħansitra suffiċjenti, ta’ natura li tiġġustifika waħedha d-dispożittiv tad-deċiżjoni kontenzjuża. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ssostni li kemm id-dikjarazzjoni ta’ oġġezzjonijiet kif ukoll id-deċiżjoni kontenzjuża kienu suffiċjentement iddettaljati dwar il-punt li ċ-ċaħda ta’ aċċess minn Bulgartransgaz għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren wara Ġunju 2012 ġiet ippruvata li kienet tammonta għal ksur uniku u kontinwu kif ukoll ksur separat. Konsegwentement, il-kundizzjonijiet għal annullament parzjali kienu ssodisfatti fil-kawża ineżami.
184. Il-Grupp BEH jikkontesta l-argument tal-Kummissjoni.
2.      Evalwazzjoni
a)      Osservazzjoni preliminari dwar il-kunċett ta’ ksur uniku u kontinwu
185. Il-kunċett ta’ ksur uniku u kontinwu deher fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fl-aħħar tas-snin 1990, bl-għan tal-applikazzjoni tal-Artikolu 85 KE (73). Sussegwentement ġie applikat ukoll fil-kuntest ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti (74). Il-karatteristiċi prinċipali ta’ ksur uniku u kontinwu huma għalhekk diġà relattivament iddefiniti sew (75) u jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej.
186. L-essenza ta’ ksur uniku u kontinwu hija l-eżistenza ta’ għan komuni segwit minn diversi impriżi, imsejjaħ fil-ġurisprudenza eżistenti bħala “pjan ġenerali”. Għalhekk, meta d-diversi istanzi ta’ aġir ta’ dawn l-impriżi jagħmel parti minn tali “pjan ġenerali”, minħabba li l-għan identiku tagħhom joħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni fi ħdan is-suq intern, il-Kummissjoni tista’ timputa r-responsabbiltà ta’ dawn l-istanzi ta’ aġir skont il-parteċipazzjoni fil-ksur ikkunsidrat fl-intier tiegħu (76).
187. Fil-każijiet ta’ istanzi ta’ aġir li, bħala parti minn pjan ġenerali, ikun serva sabiex jagħti lok għal allegat ksur tal-Artikolu 102 TFUE, l-awtorità inkarigata mill-investigazzjoni tista’ tagħżel li tikklassifika kull wieħed minn dawn l-istanzi ta’ aġir sempliċiment bħala parti minn ksur uniku u kontinwu mingħajr ma neċessarjament tikklassifikah bħala ksur separat ta’ din id-dispożizzjoni (77), jew li tittratta kull wieħed minn dawn l-istanzi ta’ aġir bħala ksur awtonomu, imbagħad tgħaqqadhom flimkien bħala ksur uniku u kontinwu (78).
188. Konsegwentement, l-approċċ adottat fid-deċiżjoni li jiġi adottat att li jistabbilixxi ksur uniku u kontinwu tal-Artikolu 102 TFUE huwa kruċjali peress li, għall-impriża kkonċernata, mis-sempliċi fatt li hija tkun ġiet issanzjonata għall-parteċipazzjoni tagħha f’dan il-ksur uniku u kontinwu ma jirriżultax li kull istanza ta’ aġir li jagħmel parti minn dan il-ksur kienet, fiha nnifisha, neċessarjament illegali skont din id-dispożizzjoni. Fil-fatt, żewġ istanzi differenti ta’ aġir jistgħu jkunu legali jekk jiġu evalwati separatament, iżda jitqiesu bħala abbużivi skont l-Artikolu 102 TFUE minħabba li, flimkien, huma jkunu jagħmlu parti minn pjan ġenerali li jitbiegħed mill-kompetizzjoni fuq il-bażi tal-mertu u tal-fatt li jkollu effetti antikompetittivi. Bl-istess mod, ma jsegwix neċessarjament mill-fatt li ma jkunx ġie stabbilit ksur wieħed u kontinwu li waħda (jew diversi) mill-istanzi ta’ aġir li jikkostitwixxu dak il-ksur allegat ma setgħetx, waħedha, tikkostitwixxi ksur tal-Artikolu 102 TFEU.
189. Meta l-istħarriġ ġudizzjarju ta’ deċiżjoni li tikkonstata ksur uniku u kontinwu finalment iwassal għall-konklużjoni li din il-konstatazzjoni kienet żbaljata, huma prevedibbli żewġ sitwazzjonijiet potenzjali. Minn naħa, din id-deċiżjoni tista’ tiġi annullata fl-intier tagħha jekk id-diversi istanzi ta’ aġir ta’ dan l-allegat ksur ma jkunux ġew evalwati bħala ksur separat tal-Artikolu 102 TFUE. Min-naħa l-oħra, tista’ tiġi annullata parzjalment jekk waħda jew iżjed minn dawn l-istanzi ta’ aġir ikunu ġew evalwati bħala ksur separat tal-Artikolu 102 TFUE. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-annullament parzjali ta’ miżura tad-dritt tal-Unjoni huwa possibbli biss jekk l-elementi li jkun qiegħed jintalab l-annullament tagħhom ikunu separabbli mill-kumplament tal-miżura. Dan ir-rekwiżit ma jkunx issodisfatt meta l-annullament parzjali ta’ miżura jikkawża bidla fis-sustanza ta’ din il-miżura (79).
190. It-test ġuridiku li għandu jiġi applikat sabiex jiġi ddeterminat jekk u sa liema punt l-elementi ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni li tistabbilixxi ksur uniku u kontinwu jistgħux jiġu sseparati minn xulxin ġie deċiż mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tal-Artikolu 101 TFUE. Il-motivazzjoni rilevanti tista’ tiġi trasposta għall-Artikolu 102 TFUE, peress li t-test huwa bbażat fuq elementi li huma komuni għall-investigazzjoni ta’ kwalunkwe aġir antikompetittiv.
191. L-ewwel, l-impriża inkwistjoni għandha tkun tqiegħdet f’pożizzjoni, matul il-proċedura amministrattiva, li tifhem li huwa allegat ukoll li hija wettqet kull waħda mill-forom ta’ aġir li jikkostitwixxu dan il-ksur. It-tieni, id-deċiżjoni għandha tkun ċara biżżejjed f’dan ir-rigward (80). Meta l-Kummissjoni jkollha l-intenzjoni li tikkritika lid-destinatarju ta’ dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet mhux biss rigward ksur uniku u kontinwu, iżda wkoll kull aġir li jikkostitwixxi dan il-ksur meħud separatament bħala ksur distint, ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża ta’ dan id-destinatarju jeżiġi li l-Kummissjoni tesponi, f’din id-dikjarazzjoni, l-elementi neċessarji sabiex dan ikun jista’ jifhem li l-Kummissjoni bdiet proċeduri ġudizzjarji fil-kuntest kemm għall-imsemmi ksur uniku u kontinwu kif ukoll għal kull wieħed minn dawn il-ksur distinti (81).
192. Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha li għandhom jiġu evalwati l-argumenti mressqa mill-Kummissjoni fil-kuntest ta’ dan id-disa’ aggravju.
b)      Fuq l-ewwel parti tad-disa’ aggravju
193. Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali ma applikatx it-test ġuridiku xieraq, sabiex tiddetermina jekk id-deċiżjoni kontenzjuża setgħetx tiġi annullata parzjalment biss minflok fl-intier tagħha.
194. Fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali rrilevat li, fil-kuntest tal-istħarriġ tal-legalità tal-atti skont l-Artikolu 263 TFUE, il-ġudikatura tal-Unjoni ma tistax tissostitwixxi l-motivazzjoni tagħha għal dik tal-awtur tal-att inkwistjoni. Din l-affermazzjoni hija bbażata fuq l-applikazzjoni tas-sentenza Frucona (82) (punt 1109 tas-sentenza appellata). Sussegwentement, hija rrilevat li l-motivazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża hija bbażata fuq żewġ pilastri fundamentali (punt 1111 tas-sentenza appellata), jiġifieri, l-istrateġija antikompetittiva intiża sabiex tipproteġi l-pożizzjoni dominanti ta’ Bulgargaz fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari (punti 1112 sa 1117 tas-sentenza appellata) u l-kunċett ta’ “ksur uniku u kontinwu” (punti 1118 sa 1134 tas-sentenza appellata).
195. Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, l-ewwel, li la fil-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża, u wisq inqas fid-dispożittiv tagħha, il-Kummissjoni ma imputat lill-Grupp BEH għadd ta’ ksur distint. It-tieni, hija ddeċidiet li l-ksur uniku u kontinwu imputat lill-Grupp BEH kien ibbażat fuq element ewlieni, jiġifieri strateġija antikompetittiva bbażata fuq l-interdipendenza tal-aġir relatat ma’ kull parti tal-infrastrutturi tal-gass inkwistjoni u kellu biss l-għan li jeskludi s-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari. It-tielet, hija ddeċidiet li l-aġir allegatament abbużiv relatat mal-Pipeline Rumen I kien il-bażi li fuqha kienu mibnija l-analiżi tal-Kummissjoni u l-motivazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża (punti 1127 u 1128 tas-sentenza appellata). F’tali ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, fid-dawl tal-forom kollha ta’ aġir allegati fil-konfront tal-Grupp BEH u fid-dawl tal-enfasi tad-deċiżjoni kontenzjuża fuq l-interdipendenza, il-komplimentarjetà u t-tisħiħ reċiproku tagħhom, ma jistax jiġi dedott mid-dispożittiv tagħha li din kienet ibbażata fuq diversi motivi li jikkonċernaw forom separati ta’ aġir abbużiv li kull waħda minnhom tkun biżżejjed, waħedha, sabiex tiġġustifika d-dispożittiv (punt 1131). F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-unika raġuni relatata mal-aġir ta’ Bulgartransgaz li tikkonċerna l-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren wara Ġunju 2012 ma tistax, mingħajr ma tiżnatura d-deċiżjoni kontenzjuża billi tissostitwixxi evalwazzjoni ġdida tal-fatti għal dik tal-Kummissjoni, tikkostitwixxi l-motivazzjoni essenzjali, jew saħansitra suffiċjenti, ta’ natura li tiġġustifika waħedha d-dispożittiv ta’ din id-deċiżjoni (punt 1133).
196. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ma jirriżultax b’mod ċar mill-motivi tas-sentenza appellata li l-Qorti Ġenerali kkunsidrat il-possibbiltà li tannulla d-deċiżjoni kontenzjuża parzjalment.
197. Madankollu, kif irrilevajt fil-punti 190 u 191 ta’ dawn il-konklużjonijiet, jekk għandu jiġi previst annullament parzjali ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni li tissanzjona ksur uniku u kontinwu tal-Artikolu 102 TFUE, għandu jiġi stabbilit ukoll li kull forma individwali ta’ aġir li jikkostitwixxi dan il-ksur uniku u kontinwu, tista’ fiha nnifisha u meħuda weħidha, tiġi kklassifikata wkoll bħala ksur separat ta’ din id-dispożizzjoni. Sabiex tagħmel dan, il-Kummissjoni għandha tidentifika u tikkaratterizza legalment kull waħda minn dawn il-forom ta’ aġir separatament.
198.  F’dan ir-rigward, mill-punt 195 ta’ dawn il-konklużjonijiet jirriżulta li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet li la fil-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża, u lanqas speċjalment fid-dispożittiv tagħha, il-Kummissjoni ma imputat lill-Grupp BEH għadd ta’ ksur separat. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-konklużjoni għandha neċessarjament tkun li, meta kkonstatat li l-allegat ksur uniku u kontinwu ma kienx ikkostitwit minn għadd ta’ ksur separat, il-Qorti Ġenerali qieset li d-diversi partijiet tad-deċiżjoni kontenzjuża ma setgħux jiġu sseparati minn xulxin u lanqas id-deċiżjoni ma setgħet tiġi annullata parzjalment.
199. Kien biss wara din il-konstatazzjoni li l-Qorti Ġenerali qieset jekk id-dispożittiv tad-deċiżjoni kontenzjuża setax jibqa’ minħabba r-raġuni unika relatata mal-aġir ta’ Bulgartransgaz dwar il-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren wara Ġunju 2012.
200.  Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ma jistax jiġi sostnut li l-Qorti Ġenerali ma applikatx it-test ġuridiku xieraq sabiex tiddetermina jekk id-deċiżjoni kontenzjuża setgħetx tiġi annullata biss parzjalment minflok fl-intier tagħha, u dan l-argument għalhekk għandu jiġi miċħud.
c)      Fuq it-tieni parti tad-disa’ aggravju
201. Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball meta ddikjarat li mid-dikjarazzjoni ta’ oġġezzjonijiet u mid-deċiżjoni kontenzjuża ma kienx jirriżulta b’mod ċar li l-aġir tal-Grupp BEH fir-rigward taċ-ċaħda ta’ aċċess għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren wara Ġunju 2012 kien jikkostitwixxi ksur separat tal-Artikolu 102 TFUE, li jikkorrispondi għal waħda mill-forom ta’ aġir li jikkostitwixxi l-allegat ksur uniku u kontinwu.
202. Kif irrilevajt fil-punt 191 ta’ dawn il-konklużjonijiet, huwa possibbli li jiġi stabbilit li deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar allegat ksur tal-Artikolu 102 TFEU tikkonsisti kemm fi “ksur wieħed u kontinwu” kif ukoll fi ksur separat biss jekk dan ikun jista’ jiġi dedott b’mod ċar mill-motivazzjoni u minn din id-deċiżjoni. Fi kliem ieħor, jekk tali dikjarazzjoni ma tkunx tista’ tiġi dedotta minnhom it-tnejn, ma jkunx possibbli li d-deċiżjoni tiġi annullata parzjalment. B’mod iktar speċifiku, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, meta l-Kummissjoni jkollha l-intenzjoni li tikkritika lil impriża tali pparteċipat mhux biss fi “ksur uniku u kontinwu”, iżda wkoll f’għadd ta’ ksur separat li jikkostitwixxu għadd ta’ forom ta’ aġir ta’ ksur, hija għandha tippreċiża b’mod ċar u timmotiva l-klassifikazzjoni ġuridika ta’ ksur separat li hija tagħti lil kull waħda minn dawn il-forom ta’ aġir (83).
203. Fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, fil-punt 55, u fakkret fil-punt 1130, li l-Artikolu 1 tad-dispożittiv tad-deċiżjoni kontenzjuża huwa fformulat kif ġej: “Bulgarian Energy Holding EAD u s-sussidjarji tagħha Bulgargaz EAD u Bulgartransgaz EAD wettaqu ksur wieħed u kontinwu tal-Artikolu 102 [TFEU] billi ċaħdu aċċess lil terzi [...] għan-network tat-trażmissjoni, […] il-Pipeline Rumen 1 u [l‑]faċilità ta’ ħażna UGS Chiren, li wassal għall-esklużjoni tas-swieq tal-provvista tal-gass fil-Bulgarija”.
204. Mill-formulazzjoni tad-dispożittiv tad-deċiżjoni kontenzjuża jirriżulta b’mod ċar li l-Kummissjoni kklassifikat it-tliet forom ta’ aġir rilevanti, relatati man-network ta’ trażmissjoni, mal-Pipeline Rumen I u mal-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren, biss bħala forom ta’ aġir li jagħmlu parti minn “ksur uniku u kontinwu” tal-Artikolu 102 TFUE, mingħajr ma kklassifikat kull waħda minnhom ukoll bħala ksur separat tal-Artikolu 102 TFUE.
205. Fir-rigward tal-motivazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni ssostni, b’mod astratt u mingħajr ma tispjega b’mod ċar kif, li d-deċiżjoni kontenzjuża tistabbilixxi li kull forma ta’ aġir ipprekludiet l-aċċess, rispettivament, għan-network ta’ trażmizzjoni, għall-Pipeline Rumen I u għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren u li kull waħda minn dawn il-forom ta’ aġir tissodisfa l-kundizzjonijiet sabiex tiġi kklassifikata bħala ksur tal-Artikolu 102 TFUE. Madankollu, il-Kummissjoni ma tispeċifikax liema premessi speċifiċi ta’ din id-deċiżjoni jappoġġjaw il-konstatazzjoni li ċ-ċaħda ta’ aċċess għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren wara Ġunju 2012 kienet tikkostitwixxi ksur separat tal-Artikolu 102 TFUE.
206. B’mod iktar preċiż, il-Kummissjoni ssostni li t-Taqsima 6.2.4.5 tad-deċiżjoni kontenzjuża tevalwa bħala forma separata ta’ aġir xejra ċara fl-aġir ta’ Bulgartransgaz li tipprekludi, tirrestrinġi u ddewwem l-aċċess għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren. Madankollu, għandu jitfakkar f’dan ir-rigward li l-kunċetti ta’ “aġir” u ta’ “ksur” ma jistgħux jiġu konfużi (84). F’dan ir-rigward, mill-argument tal-Kummissjoni jirriżulta b’mod ċar li din tal-aħħar ammettiet li d-deċiżjoni kontenzjuża eżaminat diversi istanzi ta’ aġir sabiex tistabbilixxi ksur uniku u kontinwu. Madankollu, dawn id-dikjarazzjonijiet ma jurux li din id-deċiżjoni kienet stabbilixxiet li l-allegat ksur uniku u kontinwu kien ikkostitwit minn diversi forom ta’ aġir li huma stess kienu jikkostitwixxu ksur.
207. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, dan l-argument għandu jiġi miċħud u, għaldaqstant, id-disa’ aggravju għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
D.      Id-drittijiet tad-difiża (l-għaxar aggravju)
208. L-għaxar aggravju jirrigwarda l-evalwazzjoni mill-Qorti Ġenerali ta’ allegat ksur tad-drittijiet tad-difiża tal-Grupp BEH u tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba. Il-Qorti Ġenerali identifikat difetti fil-proċedura amministrattiva, li matulha l-Kummissjoni organizzat total ta’ tmien laqgħat ma’ Overgas u abbozzat noti qosra mhux kunfidenzjali kif ukoll minuti kunfidenzjali ddettaljati wara kull waħda minnhom. Overgas ippreżentat osservazzjonijiet bil-miktub (iktar ’il quddiem l-“osservazzjonijiet ta’ segwitu”) dwar sitta minn dawn il-laqgħat. Il-Grupp BEH l-ewwel kellu aċċess biss għan-noti qosra u għal verżjoni mhux kunfidenzjali tal-osservazzjonijiet ta’ segwitu ta’ wħud minn dawn il-laqgħat. Il-Grupp BEH sussegwentement kiseb l-aċċess għall-minuti ddettaljati fil-kuntest ta’
proċedura ta’ kamra tad-data, permezz ta’ rappreżentanti esterni li fasslu rapport li ġie trażmess lir-rikorrenti f’forma mhux kunfidenzjali. Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, billi tat lill-Grupp BEH aċċess eċċessivament ristrett għall-fajl fil-kuntest tal-proċedura ta’ kamra tad-data u billi ċaħdet l-aċċess għal verżjonijiet inqas redatti tal-osservazzjoni ta’ segwitu, il-Kummissjoni wettqet żball proċedurali li seta’ jikser id-drittijiet tad-difiża tal-Grupp BEH.
1.      L-argumenti tal-partijiet
209. Il-Kummissjoni ssostni, l-ewwel, li l-Qorti Ġenerali applikat kriterju ġuridiku żbaljat fl-eżaminazzjoni tal-effetti tal-allegati irregolaritajiet proċedurali fuq id-drittijiet tad-difiża tal-appellanti. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali kellha tivverifika jekk l-aċċess dirett għall-fajl mill-Grupp BEH, minbarra l-aċċess diġà miksub permezz tar-rappreżentanti esterni tiegħu matul il-proċedura ta’ kamra tad-data, kienx jippermettilu jiżgura aħjar id-difiża tiegħu. It-tieni, il-Kummissjoni tallega li l-Qorti Ġenerali ddikjarat b’mod żbaljat li l-proċess ta’ kamra tad-data seta’ per se jaffettwa d-drittijiet tad-difiża tal-Grupp BEH, minħabba l-eżerċizzju indirett tal-aċċess permezz ta’ konsulenti legali esterni. It-tielet, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali żnaturat il-provi relatati mal-minuti ddettaljati u mal-osservazzjonijiet ta’ segwitu, billi sostniet li dawn id-dokumenti kellhom importanza li ma kellhiex tiġi injorata sabiex tgħin lill-Grupp BEH jiżgura aħjar id-difiża tiegħu. Ir-raba’, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali kisret il-prinċipju tal-kontradittorju. Għalhekk, għalkemm il-Qorti Ġenerali ordnat lill-Kummissjoni tipproduċi ċertu numru ta’ dokumenti u sussegwentement awtorizzat lill-Grupp BEH jippreżenta l-kummenti tiegħu, hija qatt ma tat lill-Kummissjoni l-opportunità li tesprimi l-fehmiet tagħha bil-miktub.
210. Il-Grupp BEH jikkontesta l-argumenti tal-Kummissjoni.
2.      Evalwazzjoni
a)      L-użu ta’ proċedura ta’ kamra tad-data
1)      Rimarki preliminari dwar il-proċedura ta’ kamra tad-data
211. Il-kwistjoni ċentrali mqajma fl-għaxar aggravju tikkonċerna l-konċiljazzjoni, fil-kawżi ta’ kompetizzjoni, bejn il-prinċipju tar-rispett tad-drittijiet tad-difiża, li ilu stabbilit għal żmien twil fir-rigward tal-proċeduri amministrattivi (85), b’mod partikolari meta jieħu l-forma tad-dritt ta’ aċċess għall-fajl, u n-neċessità li jiġu protetti l-interessi leġittimi tal-impriżi kkonċernati fir-rigward tas-sigrieti tan-negozju jew ta’ informazzjoni kunfidenzjali oħra. Fil-kawża ineżami, din il-kwistjoni pjuttost klassika tqum fil-forma speċifika tal-użu mill-Kummissjoni tal-proċedura magħrufa bħala dik ta’ “kamra tad-data”.
212. Skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, kemm id-dritt għal smigħ (l-Artikolu 41(2)(a) tal-Karta) kif ukoll id-dritt ta’ aċċess għall-fajl (l-Artikolu 41(2)(b) tal-Karta) huma korollarju tar-rispett tad-drittijiet tad-difiża fi proċedimenti amministrattivi, li jikkostitwixxi dritt fundamentali li huwa parti integrali mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni (86). Fil-kuntest speċifiku tad-dritt tal-kompetizzjoni, id-dritt ta’ aċċess għall-fajl jimplika li l-Kummissjoni għandha tagħti lill-impriża suġġetta għal investigazzjoni l-possibbiltà li twettaq eżami tad-dokumenti kollha li jinsabu fil-fajl tal-investigazzjoni li jistgħu jkunu rilevanti għad-difiża tagħha. Dawn id-dokumenti jinkludu kemm provi inkriminanti kif ukoll dawk li jiskaġunaw, bl-eċċezzjoni ta’ sigrieti tan-negozju ta’ impriżi oħra, dokumenti interni tal-Kummissjoni u informazzjoni kunfidenzjali oħra (87).
213. Id-dritt ta’ aċċess għall-fajl ma jikkostitwixxix prerogattiva assoluta u jista’ jiġi llimitat, b’mod partikolari għaliex għandu jiġi kkonċiljat mal-prinċipju ġenerali tad-dritt tal-impriżi għall-protezzjoni tas-sigrieti tan-negozju tagħhom (88). Dawn il-kunsiderazzjonijiet huma, b’mod partikolari, implimentati direttament fid-dritt tal-kompetizzjoni permezz tal-Artikolu 27(2) tar-Regolament Nru 1/2003 u l-Artikolu 15(2) u l-Artikolu 16 tar-Regolament Nru 773/2004 li jistabbilixxu regoli ta’ użu ddettaljati tad-dokumenti tal-fajl dwar proċedura skont l-Artikolu 101 jew
l-Artikolu 102 TFUE.
214. Ir-rekwiżiti preċedenti huma partikolarment sensittivi f’dak li jirrigwarda l-investigazzjonijiet imwettqa mill-Kummissjoni skont l-Artikoli 101 u 102 TFUE, peress li dan il-kuntest speċifiku jeżiġi li l-provi jinġabru mingħand impriżi li l-interessi u l-istrateġiji ekonomiċi jew kummerċjali tagħhom jistgħu neċessarjament ikunu differenti, jew saħansitra jeżiġu li jibqgħu sigrieti. Sabiex tiġi ppreżervata l-effettività tal-ħidma tagħha u sabiex jiġi żgurat li hija jkollha l-iktar informazzjoni kompleta, rilevanti u utli possibbli, kien għalhekk neċessarju li l-Kummissjoni tingħata diversi għodod li jippermettulha tiġbor u tuża tali informazzjoni filwaqt li tosserva l-prinċipji miġbura fil-qosor fil-punti 212 u 213 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
215. Fil-kawża ineżami, il-Kummissjoni għażlet li tgħaqqad l-użu ta’ verżjonijiet redatti ta’ diversi dokumenti, u li tagħti aċċess għall-verżjoni kunfidenzjali ta’ dawn id-dokumenti permezz ta’ proċedura ta’ kamra tad-data. Din il-proċedura hija intiża sabiex tagħti aċċess, b’mod ristrett, lil impriża li tkun is-suġġett ta’ investigazzjoni għal informazzjoni miksuba mill-Kummissjoni matul proċeduri skont l-Artikoli 101 u 102 TFUE, filwaqt li tipproteġi s-sigrieti tan-negozju u informazzjoni kunfidenzjali l-oħra. Biex jintlaħaq dan l-għan, l-aċċess għall-kamra tad-data huwa llimitat għal firxa limitata ta’ persuni, jiġifieri konsulenti esterni. Hija suġġetta wkoll għal kundizzjonijiet restrittivi ta’ aċċess: pereżempju, il-perijodu ta’ żmien permess huwa llimitat, ma hija permessa l-ebda komunikazzjoni esterna u l-konsulenti esterni jistgħu jġorru biss tagħmir limitat.
2)      L-applikazzjoni għall-kawża ineżami
216. L-ewwel kwistjoni mqajma mill-Kummissjoni tikkonċerna l-punt 1215 tas-sentenza appellata. Din hija bbażata fuq l-idea li l-Qorti Ġenerali kkunsidrat li, minnu nnifsu, l-użu tal-proċedura ta’ kamra tad-data permezz ta’ rappreżentanti esterni kien jikser id-drittijiet tad-difiża tal-Grupp BEH.
217.  Jiena tal-fehma li r-raġunament tal-Qorti Ġenerali dwar dan il-punt huwa ambigwu, peress li huwa diffiċli li jinftiehem jekk il-fatt li l-Grupp BEH seta’ jeżerċita d-drittijiet tad-difiża tiegħu biss permezz ta’ rappreżentanti esterni matul il-proċedura ta’ kamra tad-data huwiex ir-raġuni għalfejn il-Qorti Ġenerali kkonstatat li din il-proċedura, kif seħħet fil-kawża ineżami, setgħet taffettwa dawn id-drittijiet. F’dawn iċ-ċirkustanzi, u sa fejn il-punt 1215 tas-sentenza appellata jista’ jinftiehem f’dan is-sens, huwa importanti li jiġu ċċarati l-kwistjonijiet li ġejjin.
218. Kif ġie rrilevat fil-punt 214 ta’ dawn il-konklużjonijiet, ma jistax jiġi miċħud li l-aċċess għall-fajl permezz ta’ kamra tad-data ma huwiex, min-natura tiegħu stess, aċċess mogħti b’mod konvenzjonali skont il-proċedura prevista fl-Artikolu 27(2) tar-Regolament Nru 1/2003 u fl-Artikolu 15(1) u (2) tar-Regolament Nru 773/2004. Din hija preċiżament ir-raġuni li għaliha l-Kummissjoni stess, fil-punt 97 tal-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-aħjar prattiċi għat-tmexxija tal-proċedimenti li jikkonċernaw l-Artikoli 101 u 102 tat-TFUE (ĠU 2011, C 308, p. 6), tistabbilixxi li l-użu ta’ proċedura ta’ kamra tad-data jista’ “jirrestrinġi d-dritt ta’ parti li jkollha aċċess sħiħ għall-fajl tal-investigazzjoni” (89).
219. Madankollu, għandu jiġi rrilevat ukoll li, minkejja l-forma ristretta ta’ żvelar li hija tippermetti, il-proċedura ta’ kamra tad-data xorta waħda tippermetti li jingħata aċċess indirett għal dokumenti kunfidenzjali u, konsegwentement, li potenzjalment tiffaċilita l-kapaċità tal-parti li tinvoka l-eżistenza ta’ elementi li jiskaġunaw. Fi kliem ieħor, din l-għodda tista’ b’mod eċċezzjonali tgħin sabiex tibbilanċja l-eżerċizzju leġittimu tad-dritt ta’ parti ta’ aċċess għall-fajl mal-protezzjoni neċessarja tas-sigrieti tan-negozju.
220. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li, anki jekk l-aċċess indirett għad-dokumenti fil-kuntest ta’ proċedura ta’ kamra tad-data jikkostitwixxi limitazzjoni ċara tal-eżerċizzju tad-dritt ta’ aċċess għall-fajl, dan ma jċaħħadx neċessarjament id-drittijiet tad-difiża tal-impriża kkonċernata. Tali proċedura tista’ għalhekk tkun xierqa meta jiġu ssodisfatti l-kriterji li ġejjin. L-ewwel, il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi l-ħtieġa attwali li jiġu protetti s-sigrieti tan-negozju jew informazzjoni kunfidenzjali oħra (90). It-tieni u bl-istess mod, għandu jiġi stabbilit ukoll għaliex l-użu tal-kamra tad-data huwa, fil-kawża rilevanti, iktar xieraq minn, pereżempju, il-preparazzjoni ta’ dokumenti mhux kunfidenzjali li jistgħu jissodisfaw b’mod adegwat ir-rekwiżiti tad-drittijiet tad-difiża. Finalment, il-Kummissjoni għandha tiżgura wkoll b’mod partikolari li d-dokumenti trażmessi lill-impriża kkonċernata fi tmiem il-proċedura tal-kamra tad-data jippermettulha teżerċita b’mod effettiv id-drittijiet tad-difiża tagħha, b’mod partikolari billi tkun taf b’kull element li jiskaġuna li jinsab fil-fajl tal-Kummissjoni.
221. Madankollu, fil-kawża ineżami, inqis li l-punt 1215 tas-sentenza appellata ma għandux jinftiehem fis-sens li l-Qorti Ġenerali kienet ikkonstatat li l-użu tal-proċedura ta’ kamra tad-data kien jikser, fih innifsu, id-drittijiet tad-difiża tal-Grupp BEH.
222. Il-Qorti Ġenerali tiddikjara, fil-punt 1213 tas-sentenza appellata, li, fil-mument tal-proċedura tal-kamra tad-data, l-informazzjoni li tinsab fil-minuti ddettaljati ta’ dawn il-laqgħat kienet ta’ natura storika. Fl-appell, il-Kummissjoni ma tressaq l-ebda argument speċifiku li jikkontesta din id-dikjarazzjoni. F’dan ir-rigward, għandu jiġi nnotat li l-irregolarità proċedurali rrilevata fil-punt 1238 tas-sentenza appellata tirrigwarda biss il-laqgħat li saru fit‑13 ta’ Ottubru 2010 (punt 1228), fit‑13 ta’ Jannar 2011 (punt 1231), fil‑15 ta’ Diċembru 2011 (punt 1233) u fis‑17 ta’ Ġunju 2013 (punt 1235), jiġifieri dawk li l-Qorti Ġenerali ikkunsidrat li ma kellhomx għaliex jibqgħu kunfidenzjali matul il-proċedura tal-kamra tad-data.
223. Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali ġustament iddeċidiet li l-Kummissjoni kienet wettqet żball proċedurali li jikkonsisti fl-għoti ta’ aċċess għal dokumentazzjoni mhux kunfidenzjali biss permezz tal-proċedura ta’ kamra tad-data li għandha, min-natura tagħha, tkun irriżervata għad-dokumenti li l-kunfidenzjalità tagħhom u, għaldaqstant, ħtieġa ta’ protezzjoni tagħhom, huma debitament stabbiliti. Barra minn hekk, anki jekk il-punt 1215 tas-sentenza appellata kellu jiġi interpretat kif indikat fil-punt 217 ta’ dawn il-konklużjonijiet, tali żball ikun fi kwalunkwe każ ineffettiv peress li, fil-kawża ineżami, il-proċedura tal-kamra tad-data ġiet applikata għal dokumenti mhux kunfidenzjali.
b)      L-eżami tal-allegati elementi li jiskaġunaw
224. It-tieni kwistjoni mqajma mill-Kummissjoni tirrigwarda l-punt 1225 tas-sentenza appellata, li jgħid li huwa neċessarju li jiġi eżaminat jekk id-dokumenti li ġew żvelati wara d-digriet tal‑14 ta’ Marzu 2022, Bulgarian Energy Holding et vs Il‑Kummissjoni (91), kinux jippermettu lill-Grupp BEH jissostanzja jew jikkonsolida ċerti argumenti fid-difiża tiegħu. Il-Kummissjoni ssostni li din id-dikjarazzjoni issemplifikat indebitament ir-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli u li l-Qorti Ġenerali żnaturat il-provi meta kkonstatat li l-provi preċedentement mhux żvelati tad-dokumenti rilevanti kellhom sinjifikat li ma kellux jiġi injorat.
225. F’dak li jirrigwarda, l-ewwel, il-kwistjoni tat-test ġuridiku li għandu jiġi applikat, nirrileva li l-kwistjoni dwar jekk il-Qorti Ġenerali applikatx il-kriterju ġuridiku korrett bħala bażi għall-evalwazzjoni tagħha tal-fatti u tal-provi hija kwistjoni ta’ liġi, suġġetta għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja. Madankollu, fir-rigward tal-allegat żnaturament tal-provi, dan l-iżnaturament għandu jidher b’mod manifest mid-dokumenti tal-proċess, mingħajr ma jkun neċessarju li ssir evalwazzjoni ġdida tal-fatti u tal-provi (92).
1)      It-test ġuridiku
226. Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tagħmel distinzjoni bejn in-nuqqas ta’ żvelar tal-provi inkriminanti u dawk li jiskaġunaw. F’dan ir-rigward, il-limitu li għandu jintlaħaq sabiex jintwera ksur tad-drittijiet tad-difiża minħabba n-nuqqas ta’ żvelar tal-provi inkriminanti huwa ogħla milli għall-provi li jiskaġunaw (93).
227. Essenzjalment, fir-rigward tal-provi li jiskaġunaw, hija l-impriża kkonċernata li għandha tistabbilixxi li n-nuqqas ta’ żvelar seta’ jinfluwenza, għad-detriment tagħha, l-iżvolġiment tal-proċedura u l-kontenut tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni, billi turi li hija setgħet tuża dan id-dokument li jiskaġuna għad-difiża tagħha, fis-sens li, kieku hija setgħet tinvokah matul il-proċedura amministrattiva, hija kienet tkun tista’ tinvoka provi li ma kinux konsistenti mad-deduzzjonijiet magħmula f’dan l-istadju mill-Kummissjoni u għalhekk setgħet tinfluwenza, bi kwalunkwe mod, l-evalwazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni tagħha (94).
228. Il-Qorti Ġenerali ġabret fil-qosor il-metodu li hija kellha l-intenzjoni li tapplika għall-finijiet tal-analiżi fil-punt 1152 tas-sentenza appellata, billi ddikjarat li hija kienet ser tivverifika jekk, fid-dawl taċ-ċirkustanzi ta’ fatt u ta’ liġi speċifiċi għall-kawża, il-Grupp BEH kienx wera b’mod adegwat li kien ikun jista’ jiżgura aħjar id-difiża tiegħu fl-assenza ta’ żball proċedurali min-naħa tal-Kummissjoni.
229. Sussegwentement, wara li kkonstatat l-eżistenza ta’ difetti proċedurali, hija applikat dan il-metodu billi evalwat l-effetti ta’ dawn id-difetti fuq id-drittijiet tad-difiża tal-Grupp BEH. F’dan ir-rigward, hija evalwat l-argumenti mressqa mill-Grupp BEH fl-osservazzjonijiet tiegħu ppreżentati fis‑27 ta’ April 2022, wara l-produzzjoni mill-Kummissjoni tal-verżjoni mhux kunfidenzjali tad-dokumenti rilevanti, sabiex turi li l-aċċess għal ċerti elementi ta’ informazzjoni fil-fajl, li ma ġewx żvelati matul il-proċedura amministrattiva, kien jippermettilu jiżgura aħjar id-difiża tiegħu.
230. F’dawn iċ-ċirkustanzi, inqis li l-Kummissjoni ma tistax tikkritika t-test ġuridiku użat mill-Qorti Ġenerali.
2)      L-allegat żnaturament tal-provi
231. Il-Qorti Ġenerali stħarrġet il-minuti ddettaljati tal-laqgħat tat‑13 ta’ Ottubru 2010, tat‑13 ta’ Jannar 2011, tal‑15 ta’ Diċembru 2011 u tas‑17 ta’ Ġunju 2013, kif ukoll l-osservazzjonijiet ta’ segwitu tat‑18 ta’ Novembru 2010 u tal‑10 ta’ Ġunju 2011, fil-punti 1227 sa 1245 tas-sentenza appellata. Kif ġie nnotat fil-punt 225 ta’ dawn il-konklużjonijiet, fil-kuntest ta’ appell, l-allegat żnaturament għandu jidher b’mod manifest mill-proċess.
i)      Il-minuti ddettaljati tal-laqgħat
232. Fir-rigward tal-minuti ddettaljati tal-laqgħa tat‑13 ta’ Ottubru 2010, il-Qorti Ġenerali ddikjarat, essenzjalment, li setgħet taċċetta l-argument tal-Grupp BEH li d-diffikultajiet li sabet Overgas fid-dħul fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari ma kinux attribwibbli għalih, iżda għall-awtoritajiet Bulgari, minħabba t-traspożizzjoni żbaljata u inkompleta tad-direttivi rilevanti tal-Unjoni. Il-Kummissjoni ssostni li dawn l-istess minuti ddettaljati juru wkoll li Overgas kienet tqis li l-aġir tal-Grupp BEH kien raġuni għal dawn id-diffikultajiet.
233. Jiena nqis li l-argument tal-Kummissjoni fuq dan il-punt huwa fondat. Anki jekk jitqies li l-elementi msemmija fil-punt preċedenti ta’ dawn il-konklużjonijiet setgħu kienu kapaċi jsostnu argument li jgħid li l-awtoritajiet Bulgari kellhom ċerta responsabbiltà fid-diffikultajiet ta’ Overgas biex tidħol fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari, xorta jibqa’ l-fatt li Overgas sostniet ukoll li l-Grupp BEH kellu wkoll parti minn din ir-responsabbiltà, filwaqt li l-Qorti Ġenerali ddikjarat, fil-punt 1230 tas-sentenza appellata, li dawn l-elementi setgħu kienu kapaċi jikkonfermaw u jsostnu l-argument tal-Grupp BEH li d-diffikultajiet li ltaqgħet magħhom Overgas sabiex tidħol fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari ma kinux imputabbli lilu. Din l-affermazzjoni tal-Qorti Ġenerali hija għalhekk manifestament żbaljata.
234. Fir-rigward tal-minuti ddettaljati tal-laqgħa tat‑13 ta’ Jannar 2011, il-Qorti Ġenerali ddikjarat, essenzjalment, li dawn urew li Overgas kienet tqis f’dak iż-żmien li Transgaz kienet tikkontrolla l-aċċess għall-Pipeline Rumen 1, u li dan l-element seta’ jappoġġja l-argument tal-Grupp BEH li ma kienx hu l-entità responsabbli għall-għoti u l-immaniġġjar tal-aċċess għal din l-infrastruttura. Il-Kummissjoni ssostni li dawn il-provi juru biss li Overgas ikkuntattjat lil Transgaz sabiex titlob l-aċċess għal dan il-pipeline, iżda mhux li Overgas ikkonfermat li Transgaz kienet fil-fatt tikkontrolla din l-infrastruttura.
235. Nirrileva li l-konstatazzjoni tal-Qorti Ġenerali, fil-punt 1232 tas-sentenza appellata, hija bbażata fuq il-fatt li l-premessa 296 tad-deċiżjoni kontenzjuża ma kinitx tirreferi espressament għad-dikjarazzjoni ta’ Overgas fir-rigward tal-entità li għandha l-kontroll fuq il-Pipeline Rumen I, filwaqt li tali dikjarazzjoni setgħet tintuża mill-Grupp BEH bħala prova li tiskaġuna. Madankollu, ninnota li, fil-fatt, ma huwiex ċar mill-minuti ddettaljati tal-laqgħa tat‑13 ta’ Jannar 2011 li Overgas ikkonfermat espressament li kienet Transgaz li kellha l-kontroll fuq il-Pipeline Rumen 1. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali manifestament żnaturat il-provi dwar dan il-punt.
236. Finalment, rigward il-minuti ddettaljati tal-laqgħa tas‑17 ta’ Ġunju 2013, il-Qorti Ġenerali kkonstatat, essenzjalment, li Overgas kienet ikkonfermat lill-Kummissjoni li kellha aċċess għall-Pipeline Rumen 1 u għan-network ta’ trażmissjoni mill‑1 ta’ Jannar 2013. Għaż-żewġ infrastrutturi, il-perijodu tal-ftehimiet rilevanti kien ġie estiż sal‑31 ta’ Diċembru 2013. Barra minn hekk, Overgas ma esprimiet l-ebda nuqqas ta’ sodisfazzjon fir-rigward tal-aċċess mogħti għal dawn l-infrastrutturi, li seta’ jappoġġja l-argument tal-Grupp BEH li ma kienx hemm abbuż fir-rigward ta’ dawn l-infrastrutturi. Il-Kummissjoni ssostni li s-sempliċi fatt li Overgas ma ħaditx pożizzjoni fuq suġġett li ma ġiex diskuss ma jippermettix li jiġi dedott li dokument jista’ jkun utli għad-difiża tal-Grupp BEH.
237. Madankollu, inqis li l-Qorti Ġenerali ma żnaturatx manifestament il-minuti ddettaljati ta’ din il-laqgħa, peress li huwa minnu li Overgas ma esprimiet l-ebda nuqqas ta’ sodisfazzjon fir-rigward tal-aċċess mogħti għall-infrastrutturi rilevanti.
ii)    L-osservazzjonijiet ta’ segwitu
238. Fir-rigward tal-osservazzjonijiet ta’ segwitu tat‑18 ta’ Novembru 2010, il-Qorti Ġenerali ddikjarat li l-Grupp BEH issottometta li Overgas irrikonoxxiet li t-talba għall-provvista ta’ disa’ klijenti industrijali fl‑2011 kienet kunsiderevolment inqas mill-volum li għalih kienet talbet aċċess għan-network ta’ trażmissjoni. Din l-affermazzjoni setgħet tappoġġja l-pretensjoni tagħha li Overgas żiedet b’mod sinjifikattiv il-kwantitajiet li għalihom hija talbet l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni fl‑2011, u li dan in-nuqqas ta’ ċarezza ġiegħelha titlob kjarifika waqt laqgħa tal‑1 ta’ Diċembru 2010. Il-Kummissjoni ssostni li din il-konklużjoni tikkontradixxi l-konstatazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali nnifisha li l-kjarifika dwar il-punt ta’ dħul li għalih kien mitlub l-aċċess, kif ukoll il-volum li Overgas xtaqet tforni permezz tan-network ta’ trażmissjoni, kienu probabbilment neċessarji peress li l-ittri tad‑29 ta’ Settembru u tal‑11 ta’ Novembru 2010 ma kinux ċari f’dan l-aspett.
239. Fil-fehma tiegħi, il-Qorti Ġenerali ma żnaturatx manifestament dawn l-osservazzjonijiet ta’ segwitu. L-affermazzjoni tagħha dwar dan il-punt hija bbażata fuq il-konstatazzjoni li n-nuqqas ta’ ċarezza fir-rigward tal-volum li għalih intalab l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni kienet, tal-inqas parzjalment, raġuni għaliex intalbu ċerti kjarifiki waqt il-laqgħa tal‑1 ta’ Diċembru 2010.
240. Rigward l-osservazzjonijiet ta’ segwitu tal‑10 ta’ Ġunju 2011, il-Qorti Ġenerali stqarret li l-Grupp BEH issottometta li Overgas kienet ibbażat l-ilment tagħha fuq il-premessa qarrieqa li d-dħul tagħha fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari kien se jġiegħel lill-fornituri jistabbilixxu l-prezzijiet tagħhom fuq prinċipji ta’ ekonomija tas-suq. Barra minn hekk, il-Grupp BEH sostna li Overgas kienet l-intermedjarja tas-sors uniku ta’ provvista ta’ gass upstream fil-Bulgarija, jiġifieri Gazprom, li kien ifisser li d-dħul ta’ Overgas fis-swieq Bulgari ma kienx ser iżid il-kompetizzjoni, peress li ma kienx jibqa’ possibbli li Bulgargaz tixtri l-gass b’kundizzjonijiet raġonevoli. Il-Qorti Ġenerali kkonstatat li tali informazzjoni setgħet tippermetti lill-Grupp BEH jissostanzja l-argument tiegħu li l-kundizzjonijiet relatati ma’ kompetizzjoni b’saħħitha fis-suq downstream ma kinux issodisfatti, prinċipalment minħabba Overgas.
241. Madankollu, il-Qorti Ġenerali bl-ebda mod ma tispjega kif l-affermazzjoni li Overgas ibbażat l-ilment tagħha fuq il-premessa li d-dħul tagħha fis-swieq tal-provvista tal-gass Bulgari kien jobbliga lill-fornituri jistabbilixxu l-prezzijiet tagħhom fuq il-prinċipji tal-ekonomija tas-suq setgħet issostni l-konklużjoni stabbilita fil-punt 1243 tas-sentenza appellata, fis-sens li l-kundizzjonijiet dwar kompetizzjoni b’saħħitha fis-suq downstream ma kinux issodisfatti, prinċipalment minħabba Overgas. F’dawn iċ-ċirkustanzi, din il-konstatazzjoni hija vizzjata minn nuqqas ta’ motivazzjoni, li jagħmilha impossibbli li tiġi evalwata l-allegata distorsjoni tal-osservazzjonijiet ta’ segwitu tal‑10 ta’ Ġunju 2011.
242. Konsegwentement, mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-konklużjonijiet tal-Qorti Ġenerali għandhom jiġu annullati fir-rigward tal-minuti ddettaljati tal-laqgħa tal‑13 ta’ Ottubru 2010 u tat‑13 ta’ Jannar 2011, kif ukoll fir-rigward tal-osservazzjonijiet ta’ segwitu tal‑10 ta’ Ġunju 2011. Fl-istess waqt, jiena madankollu nirrileva li l-konklużjonijiet tal-Qorti Ġenerali għandhom jintlaqgħu fir-rigward tal-minuti ddettaljati tal-laqgħa tas‑17 ta’ Ġunju 2013 u l-osservazzjonijiet ta’ segwitu tat‑18 ta’ Novembru 2010. Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat ukoll li l-konklużjonijiet tal-Qorti Ġenerali rigward il-minuti ddettaljati tal-laqgħa tal‑15 ta’ Diċembru 2011 ma humiex ikkontestati mill-Kummissjoni, li b’mod impliċitu tirrikonoxxi li kellhom impatt dirett fuq l-evalwazzjoni tad-data li fiha beda l-allegat abbuż.
243. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-konklużjoni stabbilita fil-punt 1246 tas-sentenza appellata għandha neċessarjament tiġi kkonfermata, peress li din turi, essenzjalment, li d-drittijiet tad-difiża tal-Grupp BEH ġew miksura kemm f’dak li jirrigwarda l-minuti ddettaljati kif ukoll l-osservazzjonijiet ta’ segwitu. Għalkemm mhux il-konstatazzjonijiet kollha li fuqhom kienet ibbażata din il-konklużjoni huma fondati, xorta jibqa’ l-fatt li, għar-raġunijiet stabbiliti fil-punt 242 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-konstatazzjoni li jista’ madankollu jiġi kkonstatat ksur għaż-żewġ kategoriji ta’ dokumenti hija biżżejjed sabiex din tiġi kkonfermata.
c)      Il-prinċipju tal-kontradittorju tal-proċedura
244. Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali ma ppermettitilhiex tikkummenta dwar l-osservazzjonijiet tal-Grupp BEH dwar il-minuti ddettaljati u l-osservazzjonijiet ta’ segwitu.
245. Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-prinċipju li l-partijiet għandhom jinstemgħu japplika għall-proċeduri quddiem il-qrati tal-Unjoni (95). Huwa jagħti inter alia lil kull parti fi proċedura, indipendentement mill-istatus ġuridiku tagħha, id-dritt li tieħu konjizzjoni tad-dokumenti prodotti u tal-osservazzjonijiet ippreżentati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja mill-parti l-oħra u li tiddiskutihom (96). Barra minn hekk, il-prinċipju ta’ opportunitajiet ugwali għall-partijiet jimplika li kull parti għandha tingħata possibbiltà raġonevoli li tippreżenta l-kawża tagħha, inklużi l-provi tagħha, f’kundizzjonijiet li ma jpoġġuhiex f’sitwazzjoni ta’ żvantaġġ ċar meta mqabbla mal-avversarju tagħha (97).
246. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja inter alia ddeduċiet minn dawn ir-rekwiżiti li, għalkemm il-Qorti Ġenerali tista’ tiddeċiedi liberament li tagħmel domanda lil parti fil-qafas iddefinit mir-Regoli tal-Proċedura tagħha, hija għandha l-obbligu li tagħti lill-partijiet l-oħra l-possibbiltà li jieħdu pożizzjoni dwar it-tweġiba mogħtija għal tali mistoqsija, mill-inqas meta din tkun tirrigwarda elementi deċiżivi għall-eżitu tal-kawża inkwistjoni (98). Minn dan jirriżulta li d-drittijiet tad-difiża jinkisru jekk deċiżjoni ġudizzjarja tkun ibbażata fuq fatti u fuq dokumenti li l-partijiet stess, jew waħda minnhom, ma setgħux isiru jafu bihom u li għalhekk ma setgħux jifformolaw fehma dwarhom.
247. Fil-kawża ineżami, huwa paċifiku li l-Kummissjoni ngħatat biss l-opportunità li tieħu pożizzjoni dwar il-kummenti tal-Grupp BEH fuq id-diversi dokumenti ppreżentati mill-Kummissjoni f’April 2022, wara d-digriet f’Bulgarian Energy Holding et vs Il‑Kummissjoni, waqt is-seduta li nżammet fid‑29 ta’ Settembru 2022. Madankollu, kuntrarjament għas-sitwazzjoni relatata mad-digriet f’Il‑Kummissjoni vs Amazon Services Europe (99),  invokat mill-Kummissjoni fl-appell tagħha, il-Kummissjoni ma ġietx totalment imċaħħda mill-opportunità li tieħu pożizzjoni dwar l-argumenti mressqa mill-Grupp BEH fis-sottomissjonijiet tiegħu, peress li mill-proċess jirriżulta li din il-kwistjoni fil-fatt ġiet indirizzata waqt is-seduta.
248. B’mod iktar speċifiku, il-kwistjoni li tqum hija dik dwar jekk, f’ċirkustanzi bħal dawk fil-kawża ineżami, huwiex biżżejjed li parti tingħata l-opportunità li tieħu pożizzjoni dwar is-sottomissjonijiet bil-miktub ippreżentati mill-parti l-oħra oralment waqt is-seduta biss.
249. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, pereżempju, li l-fatt li parti tippreżenta osservazzjonijiet bil-miktub quddiem il-Qorti Ġenerali fil-forma ta’ ittra u li l-parti l-oħra għandha biss terminu ta’ tlett ijiem sabiex tieħu konjizzjoni tal-kontenut tagħha u sabiex tippreżenta kummenti qabel is-seduta ma ppreġudikax id-drittijiet tad-difiża ta’ din il-parti. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja insistiet fuq il-fatt li t-terminu ta’ tlett ijiem sabiex tiġi eżaminata din l-ittra kien suffiċjenti, peress li din il-parti ma talbitx lill-Qorti Ġenerali l-possibbiltà li tikkummenta dwar din l-ittra (100).
250. Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jidhirli li l-kriterji li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni f’kawża bħal dak ineżami huma, għalhekk, prinċipalment dwar jekk id-dokument jew id-dokumenti inkwistjoni ġewx ikkomunikati kmieni biżżejjed sabiex il-parti l-oħra fil-proċedura tkun tista’ teżaminahom, jekk din il-parti setgħetx għalhekk tipprepara d-difiża tagħha u, finalment, jekk hija kinitx f’pożizzjoni li tippreżenta b’mod effettiv l-argumenti tagħha f’dan ir-rigward.
251. Fil-kawża ineżami, jista’ jiġi rrilevat, l-ewwel, li l-osservazzjonijiet inkwistjoni ddaħħlu fil-proċess diversi xhur qabel is-seduta u li għalhekk dan il-perijodu ta’ żmien għandu neċessarjament jitqies bħala suffiċjenti sabiex il-Kummissjoni setgħet teżaminahom u tipprepara d-difiża tagħha. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma ressqet ebda argument li jistabbilixxi li dan ma kienx il-każ. It-tieni, huwa ċar ukoll li l-Kummissjoni ressqet argumenti dwar dawn l-osservazzjonijiet matul is-seduta. Il-Kummissjoni sempliċement tallega li l-perijodu ta’ żmien limitat tas-seduta ma ppermettilhiex tindirizza l-elementi kollha inkwistjoni, mingħajr ma tindika liema tip ta’ elementi hija setgħet iżżid f’dan ir-rigward. It-tielet, u bħal fis-sentenza Guardian Industries u Guardian Europe vs Il‑Kummissjoni, imsemmija fil-punt 249 ta’ dawn il-konklużjonijiet, mill-proċess ma jirriżultax li l-Kummissjoni talbet lill-Qorti Ġenerali għall-permess sabiex tippreżenta osservazzjonijiet dwar dan il-punt. F’dawn iċ-ċirkustanzi, u anki jekk ċertament kien ikun preferibbli li l-Kummissjoni tiġi mistiedna tippreżenta osservazzjonijiet bil-miktub wara l-kummenti ppreżentati mill-Grupp BEH wara l-iżvelar, inqis li d-drittijiet tad-difiża tal-Kummissjoni ma jistgħux jitqiesu li nkisru.
252. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li l-għaxar aggravju għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
V.      Konklużjoni
253. Fid-dawl tal-analiżi esposta f’dawn il-konklużjonijiet, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tilqa’ parzjalment l-appell billi tilqa’ l-ewwel, it-tieni, is-seba’ u t-tmien aggravju, li jallegaw żbalji ta’ liġi li jikkonċernaw l-aġir ta’ Bulgargaz f’dak li jirrigwarda l-aċċess għall-Pipeline Rumen I, l-aġir ta’ Bulgartransgaz f’dak li jirrigwarda l-aċċess għan-network ta’ trażmissjoni u l-aġir ta’ Bulgartransgaz f’dak li jirrigwarda l-aċċess għall-faċilità ta’ ħażna ta’ Chiren u, konsegwentement:
–        tannulla s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal‑25 ta’ Ottubru 2023, Bulgarian Energy Holding et vs Il‑Kummissjoni (T‑136/19, EU:T:2023:669);
–        tiċħad il-bqija ta’ l-appell;
–        tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali għal eżami ġdid tal-argumenti li fuqhom huma bbażati l-ewwel, it-tieni, is-seba’ u t-tmien aggravju;
–         tirriżerva l-ispejjeż.
1      Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
2      T‑136/19, iktar
’il quddiem is-“sentenza appellata”, EU:T:2023:669.
3      C‑7/97, iktar
’il quddiem is-“sentenza Bronner”, EU:C:1998:569.
4      Sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2020, Generics (UK) et (C‑307/18, iktar
’il quddiem is-“sentenza Generics (UK) et”,
EU:C:2020:52). Ara wkoll is-sentenza tal‑25 ta’ Marzu 2021, Lundbeck vs Il‑Kummissjoni (C‑591/16 P, iktar ’il quddiem is-“sentenza Lundbeck vs Il‑Kummissjoni”,
EU:C:2021:243),
5      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑25 ta’ Marzu 2021, Deutsche Telekom vs Il‑Kummissjoni (C‑152/19 P, iktar ’il quddiem is-“sentenza Deutsche Telekom vs Il‑Kummissjoni’,
EU:C:2021:238); tal-25 ta’ Marzu 2021,
Slovak Telekom vs Il‑Kummissjoni (C‑165/19 P, iktar ’il quddiem is-“sentenza Slovak Telekom vs Il‑Kummissjoni”
EU:C:2021:239,); tat‑12 ta’ Jannar 2023, Lietuvos geležinkeliai vs Il‑Kummissjoni” (C‑42/21 P, iktar ’il quddiem is-“sentenza Lietuvos geležinkeliai vs Il‑Kummissjoni”
EU:C:2023:12); tal‑10 ta’ Settembru 2024, Google u Alphabet vs Il‑Kummissjoni (Google Shopping) (C‑48/22 P, iktar ’il quddiem is-“sentenza Google u Alphabet vs Il‑Kummissjoni (Google Shopping)”; EU:C:2024:726; u tat‑18 ta’ Diċembru 2025, Lukoil Bulgaria u Lukoil Neftohim Burgas, (C‑245/24, iktar ’il quddiem is-“sentenza Lukoil” EU:C:2025:987).
6      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza f’Slovak Telekom vs Il‑Kummissjoni, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata.
7      Sentenza Lukoil, punt 44.
8      Sentenza Lukoil, punti 46 sa 49 u l-ġurisprudenza ċċitata.
9      B’mod iktar preċiż, huwa bbażat, b’mod partikolari, fuq il-punt 87 tas-sentenza Lietuvos geležinkeliai vs Il‑-Kummissjoni, li jistabbilixxi li t-test Bronner ma japplikax f’sitwazzjoni fejn l-infrastruttura inkwistjoni tkun ġiet iffinanzjata mhux permezz ta’ investimenti proprji għall-impriża dominanti, iżda permezz ta’ fondi pubbliċi u meta din l-impriża ma tkunx il-proprjetarja ta’ din l-infrastruttura.
10      Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza Deutsche Telekom vs Il‑Kummissjoni (punt 47), u s-sentenza tal‑25 ta’ Frar 2025, Alphabet et (C‑233/23, iktar ’il quddiem is-“sentenza Alphabet et”, EU:C:2025:110, punt 43).
11      Sentenza Lukoil, punti 55 u 56.
12      Sentenza Lukoil, punti 54 sa 56.
13      Sentenza Lietuvos geležinkeliai vs Il‑Kummissjoni, punti 88 u 89.
14      Ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑10 ta’ Marzu 2022, Il‑Kummissjoni vs Freistaat Bayern et (C‑167/19 P u C‑171/19 P, EU:C:2022:176), kif ukoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Pitruzzella f’Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda u Apple Sales International (C‑465/20 P, EU:C:2023:840, punt 21).
15      Sentenza tal‑10 ta’ Lulju 1991, RTE vs Il‑Kummissjoni (T‑69/89, EU:T:1991:39).
16      Hawnhekk ukoll, il-Kummissjoni tiċċita l-punt 41 tas-sentenza Bronner.
17      Sentenza tas‑6 ta’ Settembru 2017, Intel vs Il‑Kummissjoni (C‑413/14 P, iktar ’il quddiem is-“sentenza Intel vs Il‑Kummissjoni”, EU:C:2017:632, punti 146 u 147 u l-ġurisprudenza ċċitata).
18      Sentenza tat‑18 ta’ Diċembru 2025, WS et vs Frontex (Operazzjoni konġunta ta’ ritorn) (C‑679/23 P, EU:C:2025:976, punt 83 u l-ġurisprudenza ċċitata).
19      Sentenza tal‑15 ta’ Lulju 2021, Il‑Kummissjoni v Landesbank Baden-Württemberg u SRB (C‑584/20 P u C‑621/20 P, iktar ’il quddiem is-“sentenza Il‑Kummissjoni vs Landesbank Baden-Württemberg u SRB”), EU:C:2021:601, punt 56 u l-ġurisprudenza ċċitata),
20      Sentenza tad‑29 ta’ Jannar 2026, Multan (C‑431/24, EU:C:2026:53, punt 44 u l-ġurisprudenza ċċitata).
21      Konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali Sharpston f’Il‑Kummissjoni vs RQ (C‑831/18 P, EU:C:2019:1143, punt 146) u tal-Avukata Ġenerali Trstenjak f’VB Pénzügyi Lízing (C‑137/08, EU:C:2010:401, punti 78 u 79).
22      Sentenza tas‑17 ta’ Novembru 2022, Harman International Industries (C‑175/21, EU:C:2022:895, punt 62 u l-ġurisprudenza ċċitata).
23      Sentenza Il‑Kummissjoni vs Landesbank Baden-Württemberg u SRB (punt 57 u l-ġurisprudenza ċċitata).
24      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Ottubru 2019, Glencore Agriculture Hungary(C‑189/18, EU:C:2019:861, punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata).
25      Dwar dan il-punt, ara, pereżempju, l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mazák f’Il‑Greċja vs Il‑Kummissjoni (C‑203/07 P, EU:C:2008:270, punti 77 sa 83).
26      Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tas‑6 ta’ Novembru 2014, L‑Italja vs Il‑Kummissjoni (C‑385/13 P, EU:C:2014:2350, punt 67 u l-ġurisprudenza ċċitata).
27      Direttiva 2009/73/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Lulju 2009 dwar ir-regoli komuni għas-suq intern tal-gass naturali u li tħassar id-Direttiva 2003/55/KE (ĠU 2009, L 211, p. 94).
28      Sentenza Lukoil, punt 56.
29      Ara l-punt 35 ta’ dawn il-konklużjonijiet u s-sentenza Lietuvos geležinkeliai vs Il‑Kummissjoni
(punti 88 u 89).
30      Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Lulju 2009 dwar il-kondizzjonijiet għall-aċċess għan-networks ta’ trażmissjoni tal-gass naturali u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1775/2005 (ĠU 2009, L 211, p. 36, rettifiki fil-ĠU 2009, L 229, p. 29 u fil-ĠU 2009, L 309, p. 87); Dan ir-regolament kien applikabbli fil-perijodu tal-ksur. Dan tħassar bir-Regolament (UE) 2024/1789 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Ġunju 2024 dwar is-swieq interni tal-gass rinnovabbli, tal-gass naturali u tal-idroġenu, li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1227/2011, (UE) 2017/1938, (UE) 2019/942 u (UE) 2022/869 u d-Deċiżjoni (UE) 2017/684 u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 715/2009
(ĠU L, 2024/1789), applikabbli mill‑5 ta’ Frar 2025.
31      Sentenza Generics (UK)
et, punti 43 u 46.
32      Sentenza Lundbeck vs Il‑Kummissjoni, punt 57.
33      Sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2023, European Superleague Company (C‑333/21, iktar ’il quddiem is-“sentenza European Superleague Company”,
EU:C:2023:1011),
34      Sentenza tas‑26 ta’ Ottubru 2023, EDP – Energias de Portugal
et (C‑331/21, iktar ’il quddiem is-“sentenza EDP – Energias de Portugal
et”,
EU:C:2023:812, punt 60 u l-ġurisprudenza ċċitata,).
35      Sentenza EDP – Energias de Portugal
et, punt 63 u l-ġurisprudenza ċċitata.
36      Sentenza tat‑13 ta’ Frar 1979, Hoffmann-La Roche vs Il‑Kummissjoni (85/76, iktar ’il quddiem is-“sentenza Hoffmann-La Roche vs Il‑Kummissjoni”,
EU:C:1979:36, punt 38),
37      Il-Qorti tal-Ġustizzja reċentement irrepetiet, f’diversi okkażjonijiet, il-prinċipji ewlenin li jirregolaw il-kontroll ta’ prattiki abbużivi bħal dawn skont l-Artikolu 102 TFUE (ara, inter alia, is-sentenza
European Superleague Company, u s-sentenza Alphabet et). B’mod iktar partikolari, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li tali aġir jirrigwarda kull prattika li, f’suq fejn il-livell ta’ kompetizzjoni jkun diġà ddgħajjef preċiżament minħabba l-preżenza ta’ impriża waħda jew iktar f’pożizzjoni dominanti, għandha l-effett li tostakola, permezz ta’ mezzi differenti minn dawk li jirregolaw kompetizzjoni normali bejn impriżi, iż-żamma tal-livell ta’ kompetizzjoni li għadu jeżisti fis-suq jew l-iżvilupp ta’ din il-kompetizzjoni (sentenza
Alphabet et, punti 37 u 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
38      Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Rantos f’EDP – Energias de Portugal
et (C‑331/21, EU:C:2023:153, punti 47 u 48) (iktar ’il quddiem il-“konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Rantos f’EDP – Energias de Portugal
et’).
39      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza European Superleague Company, punt 186 u l-ġurisprudenza ċċitata.
40      Sentenza European Superleague Company, punt 131, 186 u l-ġurisprudenza ċċitata.
41      Ara, inter alia, is-sentenzi tad‑19 ta’ Jannar 2023, Unilever Italia Mkt.Operations, (C‑680/20, iktar ’il quddiem is-“sentenza Unilever Italia Mkt.Operations”
EU:C:2023:33, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata), u tas‑6 ta’ Ottubru 2015, Post Danmark (C‑23/14, EU:C:2015:651, punti 70 u 72 u l-ġurisprudenza ċċitata).
42      Ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑27 ta’ Marzu 2012, Post Danmark (C‑209/10, EU:C:2012:172, punt 42).
43      Fil-punt 48 tas-sentenza tagħha Hoffmann-La Roche vs Il‑Kummissjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-assenza ta’ kompetizzjoni potenzjali kien fattur rilevanti fl-istabbiliment tal-eżistenza ta’ pożizzjoni dominanti.
44      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2012, E.ON Ruhrgas u E.ON vs Il‑Kummissjoni (T‑360/09, iktar ’il quddiem is-“sentenza E.ON Ruhrgas u E.ON vs Il‑Kummissjoni”, EU:T:2012:332, punt 86 u l-ġurisprudenza ċċitata).
45      Sentenza tat‑28 ta’ Ġunju 2016, Telefónica vs Il‑Kummissjoni (T‑216/13, EU:T:2016:369, punt 221 u l-ġurisprudenza ċċitata).
46      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza EDP – Energias de Portugal
et, punt 63 u l-ġurisprudenza ċċitata.
47      Dwar dan il-punt, l-Avukat Ġenerali Rantos għamel riferiment għal numru ta’ sentenzi tal-Qorti Ġenerali, inkluż is-sentenza tal‑14 ta’ April 2011, Visa Europe u Visa International Service vs Il‑Kummissjoni (T‑461/07, EU:T:2011:181, punt 168), u s-sentenza E.ON Ruhrgas u E.ON vs Il‑Kummissjoni
(punt 87) (ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Rantos f’EDP – Energias de Portugal
et, punt 63). Il-Qorti tal-Ġustizzja espliċitament ikkonfermat dawn il-konklużjonijiet dwar dan il-punt (ara s-sentenza EDP – Energias de Portugal
et, punt 70).
48      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑27 ta’ Ġunju 2024, Mylan Laboratories u Mylan vs Il‑Kummissjoni (C‑197/19 P, EU:C:2024:550, punt 67).
49      Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Rantos f’EDP – Energias de Portugal
et.
50      Sentenza Generics (UK)
et, punti 36 sa 39.
51      Nirrileva li l-Qorti Ġenerali kienet iddeċidiet, f’kuntest differenti, li “s-sempliċi fatt li tintbagħat ittra standard lil uħud mill-partijiet ikkonċernati, mingħajr segwitu għal diversi xhur, ma jistax raġonevolment jitqies bħala sforz serju sabiex jinbdew negozjati kummerċjali sabiex jinkisbu d-drittijiet inkwistjoni. Konsegwentement, in-nuqqas ta’ tweġiba mill-partijiet ikkonċernati ma jistax jitqies bħala rifjut li tingħata liċenzja li jammonta għal abbuż” (sentenza tal‑11 ta’ Jannar 2017, Topps Europe vs Il‑Kummissjoni (T‑699/14, EU:T:2017:2, punt 143)).
52      Sentenza Unilever Italia Mkt.Operations, punt 28.
53      Din id-dikjarazzjoni hija meħuda mill-punti 43 u 46 tas-sentenza Generics (UK)
et, u l-punt 57 tas-sentenza Lundbeck vs Il‑Kummissjoni.
54      L-argument li permezz tiegħu l-Grupp BEH jikkritika lill-Kummissjoni talli tikkontesta b’mod ineffettiv il-punt 286 tas-sentenza appellata minħabba li ma japplika ebda waħda minn dawn is-sentenzi ma jistax jintlaqa’. Kuntrarjament għal din l-affermazzjoni, il-punt 286 huwa bbażat fuq il-punti 279 u 280 tas-sentenza appellata. Skont il-Qorti Ġenerali, l-affermazzjoni li tinsab fil-punt 280, li minnha jirriżulta li l-effetti ta’ esklużjoni ta’ allegat abbuż minn pożizzjoni dominanti ma għandhomx ikunu purament ipotetiċi, għandha tiġi pprovata permezz tal-produzzjoni, mill-Kummissjoni, tal-prova tal-elementi esposti fil-punti 281 u 282. F’dan ir-rigward, il-punt 281 jirreferi b’mod espress għad-deċiżjonijiet Generics (UK)
et, u Lundbeck vs Il‑Kummissjoni, u għaldaqstant għandu jinstab li l-punt 286 huwa parzjalment ibbażat fuq dawn iż-żewġ deċiżjonijiet.
55      Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2022, Il‑Kummissjoni vs European Food et (C‑638/19 P, EU:C:2022:50, punt 75 u l-ġurisprudenza ċċitata).
56      Sentenza Google u Alphabet vs Il‑Kummissjoni (Google Shopping), punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata.
57      Ara l-punti 37 sa 47 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
58      Ara l-punt 29 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
59      Sentenza tas‑26 ta’ Mejju 2016, Rose Vision vs Il‑Kummissjoni (C‑224/15 P, EU:C:2016:358, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata).
60      Dawn it-tliet ilmenti separati kienu jikkonċernaw in-natura allegatament intergovernattiva tan-negozjar mill-ġdid tal-Ftehim tal‑2005, l-aġir ta’ Bulgargaz matul dawn in-negozjati u t-tul ta’ żmien tagħhom.
61      Din id-definizzjoni tidher f’Salmon J., Dictionnaire de droit international public, Bruylant, Brussell, 2001; ara wkoll, f’dan ir-rigward, Crawford, J., Brownlie’s Principles of Public International Law, id-disa’ edizzjoni, Oxford University Press, 2019, p. 355.
62      Sentenza Google u Alphabet vs Il‑Kummissjoni (Google Shopping), punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata.
63      Sentenza tal‑15 ta’ Jannar 2026, Uno vs Il‑Kummissjoni (C‑126/24 P, iktar ’il quddiem is-“sentenza Uno vs Il‑Kummissjoni”, EU:C:2026:8, punt 51 u l-ġurisprudenza ċċitata).
64      Is-sitwazzjoni ta’ C Energy hija eżaminata fil-kuntest tal-analiżi tal-ewwel tliet aggravji.
65      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ Novembru 2024, LE vs Il‑Kummissjoni (C‑781/22 P, EU:C:2024:960, punt 60 u l-ġurisprudenza ċċitata).
66      Sentenza Google u Alphabet vs Il‑Kummissjoni (Google Shopping), punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata.
67      Toplofikacia Razgrad hija sussidjarja u klijenta ta’ Overgas.
68      Ara s-sentenzi Generics (UK) et, punt 154 u l-ġurisprudenza ċċitata, u s-sentenza tat‑12 ta’ Mejju 2022, Servizio Elettrico Nazionale et (C‑377/20, iktar ’il quddiem is-“sentenza Servizio Elettrico Nazionale et”,
EU:C:2022:379, punti 50, 64 u 72 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
69      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Servizio Elettrico Nazionale et, punt 70 u l-ġurisprudenza ċċitata.
70      Sentenza f’Lietuvos geležinkeliai vs Il‑Kummissjoni, punt 46 u l-ġurisprudenza msemmija.
71      Sentenza tal‑24 ta’ Jannar 2013, Frucona Košice vs Il‑Kummissjoni (C‑73/11 P, iktar ’il quddiem is-“sentenza Frucona”, EU:C:2013:32),
72      Sentenza tas‑6 ta’ Diċembru 2012, Il‑Kummissjoni vs VerguizingenCoppens (C‑441/11 P, iktar ’il quddiem is-“sentenza
Il‑Kummissjoni vs Verhuizingen Coppens”, EU:C:2012:778, punt 46).
73      Ara, pereżempju, is-sentenzi tal‑20 ta’ Marzu 2002, Lögstör Rör vs Il‑Kummissjoni (T‑16/99, EU:T:2002:72, punti 102 sa 112), u tat‑8 ta’ Lulju 1999, Montecatini vs Il‑Kummissjoni (C‑235/92 P, EU:C:1999:362, punt 195).
74      Kif osservat reċentement mill-Avukata Ġenerali Kokott fil-konklużjonijiet tagħha f’Google u Alphabet vs Il‑Kummissjoni (C‑738/22 P, EU:C:2025:463, punt 206 u l-ġurisprudenza ċċitata).
75      Ara, f’dan ir-rigward, il-konklużjonijiet tal- Avukat Ġenerali Pitruzzella f’Sony Corporation u Sony Electronics vs Il‑Kummissjoni, Sony Optiarc u Sony Optiarc America vs Il‑Kummissjoni, Quanta Storage vs Il‑Kummissjoni u Toshiba Samsung Storage Technology u Toshiba Samsung Storage Technology Korea vs Il‑Kummissjoni (C‑697/19 P sa C‑700/19 P, EU:C:2021:452, punti 55 sa 80); ara wkoll Romić, M., “Particularities of Proving a Single and Continuous Infringement of EU Competition Rules”,
Yearbook of Antitrust and Regulatory Studies Vol. 13, Ħarġa 22, 2020, p. 169.
76      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑27 ta’ Ġunju 2024, Servier et vs Il‑Kummissjoni
(C‑201/19 P, EU:C:2024:552, punt 240 u l-ġurisprudenza ċċitata).
77      Ara, b’analoġija u fil-kuntest tal-Artikolu 101 TFUE, is-sentenza tal‑1 ta’ Frar 2024, Scania et vs Il‑Kummissjoni (C‑251/22 P, EU:C:2024:103, punti 133 sa 135 u l-ġurisprudenza ċċitata).
78      Sentenza tal‑14 ta’ Settembru 2022, Google u Alphabet vs Il‑Kummissjoni (Google Android) (T‑604/18, EU:T:2022:541).
79      Sentenza Il‑Kummissjoni vs Verhuizingen Coppens, punt 38 u l-ġurisprudenza msemmija.
80      Sentenza Il‑Kummissjoni vs Verhuizingen Coppens, punt 46.
81      Sentenza tas‑16 ta’ Ġunju 2022, Sony Corporation u Sony Electronics vs Il‑Kummissjoni (C‑697/19 P, iktar ’il quddiem is-“sentenza Sony Corporation u Sony Electronics vs Il‑Kummissjoni”,
EU:C:2022:478, punt 73).
82      Sentenza Frucona, punt 89.
83      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Ġunju 2022, Sony Optiarc u Sony Optiarc America vs Il‑Kummissjoni (C‑698/19 P, EU:C:2022:480, punt 81).
84      Sentenza Sony Corporation u Sony Electronics vs Il‑Kummissjoni, punt 78.
85      Sentenza Hoffmann-La Roche vs Il‑Kummissjoni, (punti 9 u 11).
86      Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑20 ta’ Diċembru 2017, Prequ’ Italia (C‑276/16, EU:C:2017:1010, punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata), u tat‑30 ta’ Novembru 2023, Sistem ecologica vs Il‑Kummissjoni (C‑787/22 P, EU:C:2023:940, punt 150 u l-ġurisprudenza ċċitata).
87      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Ottubru 2011, Solvay vs Il‑Kummissjoni (C‑110/10 P, EU:C:2011:687, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
88      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Mejju 1994, SEP vs Il‑Kummissjoni (C‑36/92 P, EU:C:1994:205, punti 36 u 37).
89      Fil-premessa 9 tad-dokument tad-Direttorat Ġenerali għall-Kompetizzjoni intitolat “L-Aħjar Prattiki dwar l-Iżvelar ta’ Informazzjoni f’Kmamar tad-Data fi proċeduri skont l-Artikoli 101 u 102 TFUE u skont ir-Regolament tal-Unjoni dwar il-Fużjonijiet”, il-Kummissjoni tenfasizza kemm in-natura eċċezzjonali tal-proċedura ta’ kamra tad-data kif ukoll il-vantaġġi li toffri meta tgħid li “Il-kmamar tad-data huma għodda eċċezzjonali li jistgħu – skont iċ-ċirkustanzi tal-każ individwali – jipproteġu d-drittijiet tad-difiża filwaqt li jirrispettaw l-interessi leġittimi ta’ kunfidenzjalità tal-impriżi jew tal-persuni li minnhom il-Kummissjoni kisbet l-informazzjoni”
[traduzzjoni mhux uffiċjali].
90      Ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑20 ta’ April 1999, Limburgse Vinyl Maatschappij et vs Il‑Kummissjoni (T‑305/94 sa T‑307/94, T‑313/94 sa T‑316/94, T‑318/94, T‑325/94, T‑328/94, T‑329/94 u T‑335/94, EU:T:1999:80, punt 1017).
91      Digriet tal‑14 ta’ Marzu 2022, Bulgarian Energy Holding et vs Il‑Kummissjoni (T‑136/19, iktar ’il quddiem id-“digriet Bulgarian Energy Holding et vs Il‑Kummissjoni”,
EU:T:2022:149).
92      Sentenza Uno vs Il‑Kummissjoni, punt 51 u l-ġurisprudenza ċċitata.
93      Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tas‑7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il‑Kummissjoni  (C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, EU:C:2004:6, punti 73 u 130).
94      Sentenza Intel vs Il‑Kummissjoni, punti 96 u 97 u l-ġurisprudenza ċċitata.
95      Digriet tal-Viċi President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑27 ta’ Marzu 2024, Il‑Kummissjoni vs Amazon Services Europe (C‑639/23 P(R), iktar ’il quddiem id-“digriet Il‑Kummissjoni vs Amazon Services Europe”
EU:C:2024:277,
punt 40 u l-ġurisprudenza ċċitata).
96      Digriet Il‑Kummissjoni vs Amazon Services Europe, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata.
97      Sentenza tat‑12 ta’ Novembru 2014, Guardian Industries u Guardian Europe vs Il‑Kummissjoni (C‑580/12 Piktar ’il quddiem is-“sentenza Guardian Industries u Guardian Europe vs Il‑Kummissjoni”, EU:C:2014:2363, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
98      Digriet
Il‑Kummissjoni vs Amazon Services Europe, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata.
99      Ara, f’dan is-sens, id-digriet f’Il‑Kummissjoni vs Amazon Services Europe, punt 42.
100      Sentenza Guardian Industries u Guardian Europe vs Il‑Kummissjoni, punti 32 sa 35.