62005CJ0248
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 25 października 2007 r. (
*1
)
„Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego — Ochrona wód podziemnych przed zanieczyszczeniem spowodowanym niebezpiecznymi substancjami — Dyrektywa 80/68/EWG”
W sprawie C-248/05
mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 226 WE, uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesioną w dniu 14 czerwca 2005 r.,
Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez S. Pardo Quintillán i D. Recchię, działające w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
strona skarżąca,
przeciwko
Irlandii, reprezentowanej przez D. O’Hagana, działającego w charakterze pełnomocnika, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
strona pozwana,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: C.W.A. Timmermans, prezes izby, L. Bay Larsen, J. Makarczyk (sprawozdawca), P. Kūris i J.C. Bonichot, sędziowie,
rzecznik generalny: Y. Bot,
sekretarz: R. Grass,
uwzględniając procedurę pisemną,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
Komisja Wspólnot Europejskich wnosi w skardze do Trybunału o stwierdzenie:
—
że nie podejmując wszelkich środków niezbędnych do zastosowania się do art. 4, 5, 7, 9 i 10 dyrektywy Rady 80/68/EWG z dnia 17 grudnia 1979 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem spowodowanym przez niektóre substancje niebezpieczne (Dz.U. 1980, L 20, str. 43, zwanej dalej „dyrektywą”) w odniesieniu do składowiska odpadów w Ballymurtagh (hrabstwo Wicklow) oraz
—
nie podejmując wszelkich środków niezbędnych do zastosowania się do art. 5, 7, 8, 10, 12 i 13 dyrektywy w odniesieniu do zrzutów pośrednich ze zbiorników na nieczystości ciekłe,
Irlandia uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy wspomnianych przepisów dyrektywy.
Ramy prawne
2
Artykuł 1 ust. 1 dyrektywy brzmi następująco:
„Celem niniejszej dyrektywy jest zapobieganie zanieczyszczaniu wód podziemnych substancjami należącymi do rodzin i grup substancji wymienionych w wykazie I lub II w Załączniku, określanymi dalej jako »substancje wymienione w wykazie I lub II«, oraz jak najdokładniejsze kontrolowanie lub eliminacja konsekwencji zanieczyszczenia, które już nastąpiło”.
3
Artykuł 1 ust. 2 dyrektywy stanowi:
„Do celów niniejszej dyrektywy:
a)
»wody podziemne« oznaczają wszelką wodę znajdującą się pod powierzchnią ziemi w strefie saturacji oraz w bezpośredniej styczności z gruntem lub podglebiem;
b)
»zrzut bezpośredni« oznacza wprowadzanie do wód podziemnych substancji wymienionych w wykazie I lub II bez przesiąkania przez grunt lub podglebie;
c)
»zrzut pośredni« oznacza wprowadzanie do wód podziemnych substancji wymienionych w wykazie I lub II po przesiąkaniu przez grunt lub podglebie;
d)
»zanieczyszczenie« oznacza zrzucenie przez człowieka bezpośrednio lub pośrednio substancji lub energii do wód podziemnych, czego wynikiem jest zagrożenie zdrowia ludzkiego lub dla ujęć wody, wyrządzeni[e] szkody w zasobach żywej przyrody i ekosystemach wodnych lub ingerencj[a] w inne sposoby wykorzystania wody”.
4
Artykuł 2 dyrektywy stanowi, iż nie ma ona zastosowania do:
„a)
zrzutów ścieków z gospodarstw domowych pochodzących z odizolowanych budynków mieszkalnych niepodłączonych do systemu kanalizacji i położonych poza obszarami, na których pobór wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi podlega ochronie;
[…]”.
5
Artykuł 3 dyrektywy stanowi:
„Państwa członkowskie podejmą wszelkie kroki niezbędne dla:
a)
zapobieżenia wprowadzaniu do wód podziemnych substancji wymienionych w wykazie I; oraz
b)
ograniczenia wprowadzania do wód podziemnych substancji wymienionych w wykazie II, aby uniknąć zanieczyszczenia tych wód takimi substancjami”.
6
Artykuł 4 ust. 1 i 2 dyrektywy stanowi:
„1.   Aby spełnić zobowiązania określone w art. 3 lit. a), państwa członkowskie:
—
zakazują wszelkich bezpośrednich zrzutów substancji wymienionych w wykazie I,
—
poddają uprzedniemu badaniu wszelkie działania związane z usuwaniem lub wyrzucaniem do celów usuwania tych substancji, które mogą doprowadzić do pośredniego zrzutu. W świetle tego badania państwa członkowskie zakazują takich działań lub udzielają zezwolenia, pod warunkiem że przestrzegane są wszystkie techniczne środki ostrożności konieczne, aby zapobiec takiemu zrzutowi,
—
podejmują wszelkie właściwe kroki, jakie uznają za niezbędne, aby zapobiec wszelkim pośrednim zrzutom substancji wymienionych w wykazie I, spowodowanym działaniami na powierzchni gruntu lub w gruncie, innymi niż te wymienione w tiret drugim. Zgłoszą one takie środki do Komisji, która w świetle takiej informacji może przedłożyć Radzie propozycję rewizji niniejszej dyrektywy.
2.   Jednakże jeśli uprzednie badanie wykaże, że wody podziemne, do których przewiduje się wprowadzanie substancji wymienionych w wykazie I, są trwale niezdatne do innych celów, w szczególności w gospodarstwie domowym lub w rolnictwie, państwa członkowskie mogą zezwolić na zrzut tych substancji, pod warunkiem że ich obecność nie utrudnia eksploatowana zasobów podziemnych.
Takie zezwolenia można wydać tylko wówczas, jeśli podjęte zostały wszelkie techniczne środki ostrożności mające zapewnić, że substancje te nie dostaną się do innych systemów wodnych ani nie wyrządzą szkody innym ekosystemom”.
7
Artykuł 5 dyrektywy stanowi:
„1.   Aby spełnić zobowiązania określone w art. 3 lit. b) państwa członkowskie poddają uprzedniemu badaniu:
—
wszystkie bezpośrednie zrzuty substancji wymienionych w wykazie II, aby ograniczyć takie zrzuty,
—
usuwanie lub wyrzucanie do celów usunięcia takich substancji, co może doprowadzić do pośredniego zrzutu.
W świetle tego badania państwa członkowskie mogą udzielić zezwolenia, pod warunkiem że przestrzegane są wszystkie techniczne środki ostrożności konieczne do zapobieżenia zanieczyszczeniu wód podziemnych.
2.   Ponadto państwa członkowskie podejmą właściwe środki, jakie uważają za niezbędne, aby ograniczyć wszelkie pośrednie zrzuty substancji wymienionych w wykazie II, spowodowane działaniami na powierzchni gruntu lub w gruncie, innymi niż działania wymienione w ustępie pierwszym”.
8
Artykuł 7 dyrektywy brzmi następująco:
„Uprzednie badanie, określone w art. 4 i 5, obejmuje sprawdzenie warunków hydrogeologicznych na danym obszarze, ewentualnych zdolności samooczyszczania się gleby i podglebia oraz ryzyka zanieczyszczenia i zmiany jakości wód podziemnych ze zrzutu i ustala, czy wprowadzenie substancji do wód podziemnych jest rozwiązaniem zadowalającym z punktu widzenia środowiska”.
9
Artykuł 8 dyrektywy stanowi:
„Zezwolenia określone w art. 4, 5 i 6 mogą nie zostać wydane przez właściwe władze państw członkowskich do czasu sprawdzenia, czy dane wody podziemne, w szczególności ich jakość, zostały poddane niezbędnemu nadzorowi”.
10
Artykuł 9 dyrektywy stanowi:
„Kiedy wydawane jest zezwolenie na bezpośredni zrzut zgodnie z art. 4 ust. 2 i art. 4 ust. 3 lub art. 5 lub jeśli zezwala się na odprowadzanie ścieków, które w sposób nieunikniony prowadzi do pośredniego zrzutu, zgodnie z art. 5, w zezwoleniu ustala się w szczególności:
—
miejsce zrzutu,
—
metodę zrzutu,
—
niezbędne środki ostrożności, ze zwróceniem szczególnej uwagi na właściwości i stężenie substancji obecnych w ściekach, charakterystykę środowiska, do którego substancje są zrzucane, oraz bliskość zlewni wody, w szczególności wody pitnej, termalnej i mineralnej,
—
maksymalną dozwoloną ilość substancji obecnej w ścieku w ciągu jednego lub więcej określonych okresów oraz stosowne wymogi co do stężenia tych substancji,
—
ustalenia umożliwiające monitorowanie ścieków zrzucanych do wód podziemnych,
—
jeśli to konieczne, środki niezbędne do monitorowania wód podziemnych, szczególnie ich jakości”.
11
Artykuł 10 dyrektywy brzmi następująco:
„Kiedy wydawane jest zezwolenie na usuwanie lub wyrzucanie do celów usunięcia, co może doprowadzić do pośredniego zrzutu, zgodnie z art. 4 lub 5, w zezwoleniu ustala się w szczególności:
—
miejsce, w którym dokonuje się usunięcia lub wyrzucenia,
—
wykorzystywane metody usunięcia lub wyrzucenia,
—
niezbędne środki ostrożności, ze zwróceniem szczególnej uwagi na właściwości i stężenie substancji obecnych w materiałach przeznaczonych do wyrzucenia lub usunięcia, właściwości środowiska, do którego ma nastąpić usunięcie, oraz bliskość zlewni wody, w szczególności wody pitnej, termalnej i mineralnej,
—
maksymalną dozwoloną ilość, podczas jednego lub więcej ustalonych okresów, materii zawierającej substancje wymienione w wykazie I lub II — i w miarę możliwości samych substancji — przeznaczonej do wyrzucenia lub usunięcia oraz właściwe wymogi co do stężenia tych substancji,
—
w przypadkach określonych w art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 1 — techniczne środki ostrożności, które należy wprowadzić, aby zapobiec wszelkim zrzutom do wód podziemnych substancji wymienionych w wykazie I oraz wszelki[m] zanieczyszczeni[om] takiej wody substancjami wymienionymi w wykazie II,
—
jeśli to konieczne, środki niezbędne do monitorowania wód podziemnych, w szczególności ich jakości”.
12
Artykuł 12 dyrektywy stanowi:
„1.   Jeśli osoba występująca z wnioskiem o zezwolenie, jak określono w art. 4 i 5, oświadcza, że nie jest w stanie podporządkować się ustanowionym warunkom lub jeśli taka sytuacja jest oczywista dla właściwych władz w danym państwie członkowskim, następuje odmowa wydania zezwolenia.
2.   Jeśli warunki ustalone w zezwoleniu nie zostaną spełnione, właściwe władze w państwie członkowskim podejmują odpowiednie kroki, aby zagwarantować spełnienie tych warunków; jeśli to konieczne, cofają zezwolenie”.
13
Artykuł 13 dyrektywy stanowi:
„Właściwe władze państw członkowskich monitorują zgodność z warunkami ustanowionymi w zezwoleniach oraz wpływ wywierany przez zrzuty na wody podziemne”.
Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi
14
W 1999 r. Komisja zarejestrowała skargę dotyczącą dawnej kopalni Ballymurtagh, przekształconej przez radę hrabstwa w miejskie składowisko odpadów.
15
W 2000 r. Komisja zarejestrowała kolejną skargę, dotyczącą niedozwolonych zrzutów do wód podziemnych pochodzących z obiektu hotelowego Creacon Lodge (New Ross) w hrabstwie Wexford, który zaczęto eksploatować w 1995 r. W związku z postępowaniem prowadzonym w związku z tą skargą Komisja dowiedziała się o istnieniu problemów o szerszym zasięgu, związanych ze ściekami pochodzącymi ze zbiorników na nieczystości ciekłe, dotyczących warunków stosowania dyrektywy na obszarach wiejskich w Irlandii w zakresie budynków o przeznaczeniu na cele handlowe i inne niż mieszkalne oraz nieodizolowanych budynków mieszkalnych znajdujących się w różnych miejscowościach.
16
Komisja dowiedziała się między innymi o sprawozdaniu dotyczącym problemów z eutrofizacją w jeziorach Killarney w hrabstwie Kerry, według którego obiekty podłączone do zbiorników na nieczystości ciekłe stanowią jedną z przyczyn istotnej degradacji tych wód i w którym zwracano uwagę, że zbiorniki na nieczystości ciekłe są często nieodpowiednie lub niewłaściwie utrzymane.
17
Na potrzeby dochodzenia związanego z drugą skargą Komisja skierowała w dniu 8 maja 2001 r. do Irlandii pismo, w którym odniosła się do wspomnianego sprawozdania.
18
Ponieważ odpowiedzi udzielone w ramach dochodzenia w przedmiocie pierwszej ze skarg były dla Komisji niezadowalające oraz wobec braku odpowiedzi, jeśli chodzi o drugą ze skarg, Komisja skierowała do Irlandii w dniu 23 października 2001 r. wezwanie do usunięcia uchybienia, w którym wyraziła swe obawy w kwestii warunków, w jakich to państwo członkowskie stosuje szereg przepisów dyrektywy, i wezwała je do przedstawienia uwag w tym przedmiocie.
19
W braku odpowiedzi na wspomniane pismo Komisja skierowała do tego państwa członkowskiego w dniu 17 grudnia 2002 r. uzasadnioną opinię, wzywając je do podjęcia działań niezbędnych do zastosowania się do tej opinii w terminie dwóch miesięcy od doręczenia.
20
Pismem z dnia 9 września 2003 r. władze irlandzkie przekazały odpowiedź na wspomnianą uzasadnioną opinię, w której podawały informacje dotyczące podjętych działań i twierdziły, że przestrzegają dyrektywy. Ponieważ Komisja uznała, że prezentowane przez Irlandię stanowisko jest niezadowalające, wniosła skargę w niniejszej sprawie.
W przedmiocie skargi
21
Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że Komisja wyraźnie przyznała w swoich pismach, że Irlandia przyjęła przepisy niezbędne do transpozycji dyrektywy do prawa krajowego.
W przedmiocie zarzutów dotyczących miejskiego składowiska odpadów w Ballymurtagh
22
Komisja w skardze zarzuca Irlandii, że nie podjęła ona wszelkich środków niezbędnych do zastosowania się do art. 4, 5, 7, 9 i 10 dyrektywy w odniesieniu do miejskiego składowiska odpadów w Ballymurtagh.
23
Po pierwsze, Komisja zarzuca temu państwu członkowskiemu, iż nie wydało ono żadnego oficjalnego zezwolenia przed oddaniem do użytku tego składowiska, mimo iż o takie zezwolenie należy wystąpić i powinno ono zostać udzielone przed rozpoczęciem działalności w nowym obiekcie, tak by działalność ta mogła zostać poddana odpowiednim warunkom w rozumieniu art. 9 dyrektywy. Po drugie, Komisja uważa, że nie podjęto wymaganych technicznych środków ostrożności w celu zapobieżenia zrzutom substancji wymienionych w wykazach I i II. Po trzecie, podnosi ona, że zezwolenie dotyczące odpadów wydane w dniu 3 kwietnia 2001 r. przez Environmental Protection Agency (agencję ochrony środowiska, zwaną dalej „EPA”) na eksploatację tego składowiska jest niezgodne z przepisami dyrektywy ze względu na uchybienia dotyczące zarówno tego zezwolenia, jak i uprzedniego badania.
24
Należy zauważyć, że w złożonej przez siebie replice Komisja wycofała się z zarzutów braku oficjalnego zezwolenia na składowisko przed oddaniem go do użytku oraz nieposzanowania art. 9 dyrektywy.
Odnośnie do zarzutu dotyczącego braku poszanowania dyrektywy ze względu na zrzut substancji wymienionych w wykazach I i II
— Argumentacja stron
25
Komisja podnosi, że Irlandia nie dochowała obowiązku zastosowania wszelkich „technicznych środków ostrożności”, o których mowa w art. 4 ust. 2 akapit drugi dyrektywy, zezwalając na utworzenie i eksploatowanie miejskiego składowiska odpadów w Ballymurtagh, chociaż wiedziała, że substancje wymienione w wykazie I, na przykład kadm, oraz w wykazie II, jak metale ciężkie i fosfor, w braku jakiejkolwiek ochronnej membrany pod tym składowiskiem w sposób nieunikniony będą przesiąkać do rzeki Avoca.
26
Komisja utrzymuje, że zrzuty takich substancji podlegają warunkom, które nie zostały spełnione w odniesieniu do omawianego obiektu. Do nich należą wymagania wymienione w art. 4 ust. 2 dyrektywy, z których wynika, że zrzutów można dokonywać wyłącznie do wód podziemnych i że substancje wymienione w wykazie I obecne w tych wodach nie mogą przedostać się do innych systemów wodnych.
27
Tymczasem zdaniem Komisji wód podziemnych pod obiektem w Ballymurtagh z jednej strony oraz rzeki Avoca z drugiej strony nie można uznać za wody należące do tego samego systemu wodnego.
28
W każdym razie, zdaniem Komisji, nawet gdyby wspomniane wody podziemne uchodzące do Avoca i samą rzekę należało uznać za część tego samego systemu wodnego, rzeki tej nie można uznać za trwale niezdatną do innych celów. Deklaracja w przedmiocie skutków dla środowiska dotycząca miejskiego składowiska w Ballymurtagh (Environmental Impact Statement on Ballymurtagh Landfill, zwana dalej „deklaracją w przedmiocie skutków dla środowiska”), przedłożona zgodnie z krajowymi przepisami dotyczącymi zarządzania odpadami stwierdza, że „Avoca, płynąca w pobliżu kopalni i składowiska, jest kamienistą rzeką o rwącym nurcie i można ją uznać za znakomite siedlisko dla ryb łososiowatych”.
29
Komisja utrzymuje ponadto, że rada hrabstwa Wicklow nie mogła nie wiedzieć o tym, że w braku bariery ochronnej płyny ściekowe powstałe w wyniku przesączania się wody przez odpady (zwane dalej „odciekami”) przedostaną się do Avoca, skoro analiza hydrogeologiczna przeprowadzona w 1987 r. (K.T. Cullen, Ballymurtagh Open Pit: Report on the Hydrogeological Survey of a Proposed Waste Disposal Site, 10 marca 1987 r., zwana dalej „analizą hydrogeologiczną”) przed oddaniem do użytku składowiska odpadów wskazywała w tym względzie alternatywę między rozcieńczaniem i dyspersją odcieków a uszczelnieniem podstawy studni. Tymczasem rada hrabstwa Wicklow opowiedziała się za rozwiązaniem polegającym na rozcieńczaniu i dyspersji odcieków, co musiało doprowadzić do zanieczyszczenia innego systemu wodnego.
30
Irlandia podnosi, że zgodnie z samym brzmieniem art. 4 ust. 2 dyrektywy pod pewnymi warunkami można zezwolić na zrzut substancji wymienionych w wykazie I.
31
Państwo to powołuje się na wynikający z analizy hydrogeologicznej wniosek, iż „wysoce zanieczyszczony charakter zarówno wód podziemnych pod kopalnią, jak i rzeki Avoca, pozwala poważnie brać pod uwagę tę opcję — »rozcieńczanie i dyspersja« — ponieważ jedynym skutkiem dla jakości tak wód podziemnych spod kopalni, jak i wód rzeki Avoca, byłoby odbarwienie, w zależności od rodzaju i składu odcieków”.
32
Zdaniem Irlandii wody podziemne znajdujące się wewnątrz i na niskich partiach stoku dawnych stref występowania złóż minerałów są poważnie zanieczyszczone ze względu na prowadzoną dawniej działalność wydobywczą i nie nadają się do użytku w gospodarstwach domowych i do celów rolniczych. Wskazuje ona, że każdym wypadku zgodnie z najnowszym sprawozdaniem EPA na temat jakości wód najpoważniejszy przypadek zanieczyszczenia metalami przedstawia rzeka Avoca, poważnie skażona miedzią, cynkiem, a w mniejszym stopniu ołowiem.
33
Ponadto zdaniem tego państwa członkowskiego system wodny składa się z wód ze strumieni na powierzchni oraz z wód podziemnych i nie można mówić w tym przypadku o dwóch oddzielnych i niepowiązanych ze sobą systemach.
— Ocena Trybunału
34
Należy przypomnieć po pierwsze, że zgodnie z art. 3 lit. a) dyrektywy państwa członkowskie zobowiązane są do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do zapobieżenia wprowadzaniu do wód podziemnych substancji wymienionych w wykazie I.
35
Aby spełnić ten obowiązek państwa członkowskie powinny, zgodnie z art. 4 ust. 1 dyrektywy, z jednej strony zakazać wszelkich bezpośrednich zrzutów tych substancji, a z drugiej strony poddać uprzedniemu badaniu wszelkie działania związane z usuwaniem lub wyrzucaniem do celów usuwania tych substancji, które mogą doprowadzić do pośredniego zrzutu, tak by albo zakazać tych działań, albo wydać na nie zezwolenie, pod warunkiem że dochowano wszelkich technicznych środków ostrożności niezbędnych do zapobieżenia tym zrzutom.
36
Ponadto z art. 4 ust. 2 akapit pierwszy dyrektywy wynika, że państwa członkowskie mogą zezwolić na zrzut substancji wymienionych w wykazie I, jeżeli uprzednie badanie wykaże, że wody podziemne, do których przewiduje się zrzut, są trwale niezdatne do innych celów, w szczególności w gospodarstwie domowym lub w rolnictwie oraz pod warunkiem że ich obecność nie utrudnia eksploatowana zasobów podziemnych.
37
Ponadto zgodnie z akapitem drugim tego ustępu takie zezwolenie można wydać tylko wówczas, gdyby zastosowane zostały wszelkie techniczne środki ostrożności mające zapewnić, że substancje te nie dostaną się do innych systemów wodnych ani nie wyrządzą szkody innym ekosystemom.
38
Po drugie, na mocy art. 3 lit. b) dyrektywy państwa członkowskie powinny ograniczać wprowadzanie do wód podziemnych substancji wymienionych w wykazie II, aby uniknąć zanieczyszczenia tych wód takimi substancjami.
39
Aby spełnić ten obowiązek, państwa członkowskie powinny zgodnie z art. 5 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy poddać uprzedniemu badaniu wszystkie bezpośrednie zrzuty substancji wymienionych w tym wykazie, aby ograniczyć takie zrzuty, a także usuwanie lub wyrzucanie do celów usunięcia takich substancji, mogące doprowadzić do pośredniego zrzutu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 akapit drugi w świetle tego badania państwa członkowskie mogą udzielić zezwolenia, pod warunkiem że przestrzegane są wszystkie techniczne środki ostrożności konieczne do zapobieżenia zanieczyszczeniu wód podziemnych.
40
Należy, po pierwsze, zwrócić uwagę, iż Irlandia przyznaje, że wody podziemne, do których uchodzą pośrednie zrzuty substancji wymienionych w wykazie I, mogą wpływać do rzeki Avoca, przy czym obecność niektórych z tych substancji powoduje w dodatku odbarwienie wody.
41
Ponieważ więc system wodny, do którego należy rzeka Avoca, co do której ustalono, że jej źródłem nie są wody podziemne pod obiektem w Ballymurtagh, jest faktycznie narażona na te zrzuty, warunek zawarty w art. 4 ust. 2 akapit drugi dyrektywy nie jest spełniony, gdyż zrzuty te nie są ograniczone do wód podziemnych. Wnioski z rozmaitych analiz mówiące o tym, że rzeka ta jest od dawna zanieczyszczona, są nieistotne z punktu widzenia oceny poszanowania tego warunku.
42
Zatem podejmując w odniesieniu do miejskiego składowiska odpadów w Ballymurtagh decyzję o wyborze systemu opartego na rozcieńczaniu i dyspersji odcieków, mimo iż zgodnie z analizą hydrogeologiczną istniało inne rozwiązanie, polegające na uszczelnieniu podstawy studni, które pozwoliłoby uniknąć zwiększenia się zanieczyszczenia rzeki Avoca, czego Irlandia nie kwestionuje, oraz umożliwiając w ten sposób, by substancje wymienione w wykazie I przedostawały się do innego systemu wodnego niż wody podziemne pod tym składowiskiem odpadów, państwo to nie zastosowało się do obowiązku podjęcia wszelkich technicznych środków ostrożności wynikającego z art. 4 ust. 2 akapit drugi dyrektywy.
43
Po drugie, w zakresie w jakim wprowadzenie do wód podziemnych substancji wymienionych w wykazie II, a w szczególności metali ciężkich i fosforu, jest nieuniknioną konsekwencją obranego przez Irlandię rozwiązania technicznego, rozwiązanie do nie spełnia wynikającego z art. 3 lit. b) dyrektywy obowiązku ograniczenia wprowadzania tych substancji do omawianych wód, aby uniknąć ich zanieczyszczenia, ponieważ nie zastosowano wszelkich technicznych środków ostrożności pozwalających na osiągnięcie tego celu.
44
W rezultacie nie spełniono również wymagań określonych w art. 5 dyrektywy, które jak wskazano w pkt 39 niniejszego wyroku służą jedynie spełnieniu obowiązku określonego w art. 3 lit. b) dyrektywy.
45
Z powyższego wynika, że należy stwierdzić, iż Irlandia nie spełniła w odniesieniu do miejskiego składowiska odpadów w Ballymurtagh wymagań wynikających z art. 4 i 5 dyrektywy w zakresie zrzutów substancji wymienionych w wykazach I i II.
Odnośnie do zarzutu nieprzestrzegania dyrektywy ze względu na wydanie niezgodnego z prawem zezwolenia
— Argumentacja stron
46
Komisja utrzymuje, że zezwolenie dotyczące odpadów udzielone przez EPA w dniu 3 kwietnia 2001 r. jest niezgodne z art. 4, 5, 7 i 10 dyrektywy.
47
Zdaniem Komisji wymagania dotyczące uprzedniego badania przed wydaniem tego zezwolenia nie zostały spełnione. W tym względzie utrzymuje ona, że z samej treści zezwolenia, zgodnie z którym „w terminie sześciu miesięcy od dnia wydania zezwolenia właściciel zezwolenia przekazuje projekt w zakresie zbadania, czy możliwe jest kontrolowanie zrzutów do wód podziemnych i ich wpływu na Avoca”, wynika, że naruszono art. 4 i 5 dyrektywy, ponieważ badanie dotyczące wpływu na wody podziemne i ewentualne zastosowanie technicznych środków ostrożności nie nastąpiły przed wydaniem tego zezwolenia.
48
Komisja dodaje, że nawet gdyby analiza hydrogeologiczna mogła stanowić „uprzednie badanie” w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy, to badanie to byłoby jednak niewystarczające, w szczególności dlatego że nie wykazano, by wiązało się ono z zebraniem pełnych informacji na temat substancji wymienionych w wykazach I i II i że nie zawierało żadnego wyraźnego odniesienia do art. 4 dyrektywy.
49
W dodatku zdaniem Komisji braków tej analizy nie rekompensuje deklaracja w przedmiocie skutków dla środowiska.
50
Zdaniem Irlandii wymagania dyrektywy dotyczące uprzedniego badania zostały spełnione, ponieważ przeprowadzono analizę hydrogeologiczną i badanie skutków dla środowiska.
51
Dodaje ona, że przed wydaniem zezwolenia dotyczącego odpadów w dniu 3 kwietnia 2001 r. EPA uwzględniła wnioski z szeregu analiz na temat wód podziemnych i badań hydrogeologicznych, w tym analizy geologicznej i hydrogeologicznej miejskiego składowiska odpadów w Ballymurtagh (Co. Wicklow, B.J. Murphy & Associates, Geological and Hydrogeological Study of the Ballymurtagh Landfill near Avoca, 1997).
— Ocena Trybunału
52
Jak stwierdzono w pkt 42 i 43 niniejszego wyroku, obierając w odniesieniu do miejskiego składowiska odpadów w Ballymurtagh system oparty na rozcieńczaniu i dyspersji odcieków, Irlandia nie zastosowała wszelkich technicznych środków ostrożności, wymaganych po pierwsze, zgodnie z art. 4 dyrektywy w odniesieniu do substancji wymienionych w wykazie I, a po drugie, zgodnie z art. 5 w odniesieniu do substancji wymienionych w wykazie II. Zatem to państwo członkowskie nie mogło udzielić w należyty sposób zezwolenia na podstawie tych przepisów, bowiem warunkiem wydania takiego zezwolenia było zastosowanie wymaganych przez nie technicznych środków ostrożności, czego nie uczyniono.
53
Ponadto należy zwrócić uwagę, że środowisko, do którego odprowadzane są zrzuty, jest przedmiotem uprzedniego badania, o którym mowa w art. 4 i 5 dyrektywy. Ze względu na ów szczególny przedmiot art. 7 dyrektywy wymaga, by badania te również miały szczególny cel, tj. sprawdzenie warunków hydrogeologicznych na danym obszarze, ewentualnych zdolności samooczyszczania się gleby i podglebia oraz ryzyka zanieczyszczenia i zmiany przez zrzut jakości wód podziemnych, aby ustalić, czy wprowadzenie substancji do wód podziemnych jest rozwiązaniem zadowalającym z punktu widzenia środowiska. Artykuł 7 uzależnia w ten sposób udzielanie zezwoleń od konkretnych i szczegółowych warunków, które należy uznać za konieczne do tego, aby osiągnąć cel dyrektywy (zob. podobnie wyrok z dnia 28 lutego 1991 r. w sprawie C-360/87 Komisja przeciwko Włochom, Rec. str. I-791, pkt 23).
54
Aby w pełni osiągnąć cel, który w taki sposób ustawodawca wspólnotowy chce osiągnąć, uprzednie badanie, które stanowi warunek wydania zezwolenia, powinno pozwolić na pełne i szczegółowe zapoznanie się ze stanem środowiska, do którego odprowadzane są zrzuty, choć nie ma obowiązku, by zawierało ono wyraźne odniesienie do dyrektywy.
55
Tymczasem w niniejszym przypadku bezsporny jest fakt, że nie zbierano pełnych informacji na temat zanieczyszczeń, które jak przepowiedziano w analizie hydrogeologicznej, mogły być obecne w odciekach z miejskiego składowiska odpadów w Ballymurtagh. Zatem badanie hydrogeologiczne nie zawiera wyczerpującego spisu zagrożeń zanieczyszczeniami i zmianami jakości wód podziemnych związanych ze zrzutami substancji wymienionych w wykazach I i II.
56
Ponadto z tekstu zamieszczonego na zezwoleniu dotyczącym odpadów wydanym przez EPA w dniu 3 kwietnia 2001 r., wspomnianego w pkt 47 niniejszego wyroku wynika, że wbrew wymaganiom art. 7 dyrektywy przed udzieleniem tego zezwolenia nie zapoznano się w pełni ze skutkami dla środowiska wywieranymi przez składowisko odpadów na wody podziemne i wody powierzchniowe.
57
Wreszcie zezwolenie to nie spełnia również warunków określonych w art. 10 dyrektywy.
58
W związku z tym zarzut naruszenia art. 4, 5, 7 i 10 dyrektywy ze względu na wydanie niezgodnego z prawem zezwolenia w odniesieniu do miejskiego składowiska odpadów w Ballymurtagh jest zasadny.
59
Z całości powyższych rozważań wynika, że nie podejmując wszelkich środków niezbędnych do zastosowania się do art. 4, 5, 7 i 10 dyrektywy w odniesieniu do miejskiego składowiska odpadów w Ballymurtagh, Irlandia uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy dyrektywy.
W przedmiocie zarzutu dotyczącego zrzutów pośrednich substancji wymienionych w wykazie II ze zbiorników na nieczystości ciekłe do wód podziemnych
60
Zdaniem Komisji Irlandia nie podjęła działań niezbędnych do zastosowania się do dyrektywy dla celów ochrony wód podziemnych na całości obszarów wiejskich przed pośrednimi zrzutami substancji wymienionych w wykazie II ze zbiorników na nieczystości ciekłe, tj. z oczyszczalni ścieków przeznaczonych do usuwania ścieków z gospodarstw domowych poprzez grunt.
61
Obiekty korzystające ze zbiorników na nieczystości ciekłe nie są jej zdaniem powszechnie objęte odpowiednimi procedurami uprzednich badań i zezwoleń, choć ścieki w zbiornikach na nieczystości ciekłe zawierają znaczne ilości fosforu i amoniaku, co stanowi jej zdaniem uchybienie zobowiązaniom wynikającym z art. 5 dyrektywy, a zatem też naruszenie powiązanych z nim przepisów, tj. art. 7, 8, 10 i 13.
62
Na poparcie tego zarzutu Komisja podnosi następujące dowody:
—
zawężającą wykładnię art. 5 ust. 1 dyrektywy dokonywaną przez Irlandię i fakt, że nie podjęła ona odpowiednich kroków, żeby ten przepis był prawidłowo interpretowany,
—
brak działania Irlandii przez szereg lat w odniesieniu do niedozwolonych zrzutów z obiektu hotelowego w hrabstwie Wexford;
—
brak poszanowania przez Irlandię wymogów dyrektywy dotyczących zbiorników na nieczystości ciekłe w rejonie Lakes of Killarney oraz
—
oficjalne sprawozdania dotyczące zanieczyszczenia wód i naruszeń dyrektywy Rady 80/778/EWG z dnia 15 lipca 1980 r. odnoszącej się do jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. L 229, str. 11).
63
Na wstępie należy zwrócić uwagę na to, że Komisja nie stara się w ramach tej części skargi uzyskać stwierdzenia uchybienia przez Irlandię zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy dyrektywy dotyczącego konkretnych stanów faktycznych, lecz pragnie napiętnować uchybienie wynikające z istnienia praktyki administracyjnej niezgodnej z prawem wspólnotowym, ilustrując ją pewnymi przykładami.
64
W tym względzie należy przypomnieć po pierwsze, że Komisja może wnosić do Trybunału o stwierdzenie uchybienia przepisom dyrektywy wynikającego z przyjętej przez władze danego państwa członkowskiego niezgodnej z tą dyrektywą powszechnej praktyki, ilustrując tę praktykę konkretnymi sytuacjami (zob. podobnie wyrok z dnia 26 kwietnia 2005 w sprawie C-494/01 Komisja przeciwko Irlandii, Zb.Orz. str. I-3331, pkt 27).
65
W szczególności Trybunał orzekł, że choć zachowanie państwa polegające na praktyce administracyjnej sprzecznej z wymogami prawa wspólnotowego może stanowić uchybienie w rozumieniu art. 226 WE, to taka praktyka administracyjna powinna wykazywać w pewnym stopniu charakter trwały i powszechny (zob. w szczególności wyroki z dnia 27 kwietnia 2006 r. w sprawie C-441/02 Komisja przeciwko Niemcom, Zb.Orz. str. I-3449, pkt 50, i z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie C-342/05 Komisja przeciwko Finlandii, Zb.Orz. str. I-4713, pkt 33).
66
Po drugie, w ramach postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na mocy art. 226 WE ciężar dowodu zaistnienia zarzucanego uchybienia spoczywa na Komisji. To właśnie ona, nie będąc uprawniona do opierania się na jakimkolwiek domniemaniu, powinna przedstawić Trybunałowi dowody niezbędne do ustalenia zaistnienia tego uchybienia (zob. podobnie w szczególności ww. wyroki w sprawie Komisja przeciwko Irlandii, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo, oraz w sprawie Komisja przeciwko Niemcom, pkt 48).
67
Tym niemniej państwa członkowskie są na mocy art. 10 WE zobowiązane do ułatwiania Komisji wypełniania jej zadań, polegających w szczególności, zgodnie z art. 211 WE, na czuwaniu nad stosowaniem postanowień traktatu, jak również środków przyjętych przez instytucje na jego podstawie (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Irlandii, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo).
68
Z tego punktu widzenia należy wziąć pod uwagę fakt, że jeśli chodzi o ustalenie, czy w praktyce właściwie zastosowano przepisy krajowe mające zapewnić skuteczne wprowadzenie w życie dyrektywy, Komisja jest w znacznym stopniu uzależniona od dowodów dostarczonych przez ewentualne podmioty składające skargę, a także dane państwo członkowskie (zob. ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Irlandii, pkt 43).
69
Z tego wynika, że gdy Komisja dostarczy wystarczające dowody wskazujące na to, że władze państwa członkowskiego stosują powtarzającą się i uporczywą praktykę sprzeczną z przepisami dyrektywy, na tym państwie członkowskim spoczywa ciężar szczegółowego merytorycznego zakwestionowania przedstawionych w ten sposób informacji i wynikających z nich konsekwencji (zob. ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Irlandii, pkt 47).
70
To w świetle tych zasad należy rozpatrywać niniejszy zarzut Komisji.
71
Wreszcie stwierdzić należy, że ponieważ przedstawione tu zarzuty nie są skierowane przeciwko treści krajowych przepisów, z punktu widzenia badania zasadności tych zarzutów nieistotne są argumenty Irlandii odnoszące się do skuteczności krajowych przepisów transponujących dyrektywę oraz do uzupełniającego charakteru, jaki w stosunku do tych przepisów mają przepisy dotyczące zagospodarowania przestrzennego.
W przedmiocie stosowanej przez Irlandię wykładni art. 5 ust. 1 dyrektywy
— Argumentacja stron
72
Komisja utrzymuje, że Irlandia stosuje zawężającą wykładnię art. 5 ust. 1 dyrektywy, co powoduje brak wdrożenia określonego w tym przepisie systemu zezwoleń w odniesieniu do zrzutów pośrednich substancji wymienionych w wykazie II ze zbiorników na nieczystości ciekłe na całym terytorium Irlandii — wbrew wymogom dyrektywy.
73
Komisja dodaje, że analiza taka przeważyła w przypadku hrabstwa Wexford w szczególności w odniesieniu do obiektu hotelowego Creacon Lodge.
74
Komisja zwraca ponadto uwagę, że liczba zezwoleń na zrzuty ścieków do wód podziemnych jest we wszystkich hrabstwach bardzo niska w stosunku do okoliczności, do których dyrektywa ma zastosowanie, co pokazuje, że jest ona źle interpretowana.
75
Irlandia odpiera, że po upływie terminu na odpowiedź na skierowaną do niej przez Komisję uzasadnioną opinię zrewidowała ona swą wykładnię spornego przepisu.
76
Dodaje, że władze lokalne odpowiedzialne za wdrożenie krajowych przepisów transponujących dyrektywę zawsze ze swej strony stosowały w praktyce wykładnię zgodną z celem art. 5 ust. 1 dyrektywy.
— Ocena Trybunału
77
Jak wskazano w pkt 39 niniejszego wyroku i jak jednoznacznie wynika z samego brzmienia art. 5 ust. 1 dyrektywy, państwa członkowskie powinny co do zasady ustanowić dla każdej substancji wymienionej w wykazie II, a zatem w tym również dla substancji obecnych w zbiornikach na nieczystości ciekłe, procedury uprzedniego badania i zezwolenia w odniesieniu do wszystkich działań polegających na usuwaniu lub wyrzuceniu do celów usunięcia tych substancji mogących prowadzić do pośredniego zrzutu.
78
Irlandia uznaje już konieczność wdrożenia dyrektywy zgodnie z tą wykładnią art. 5 ust. 1, która jest jedyną wykładnią zgodną ze wspólnotowymi wymogami.
79
Należy jednak poprzez zbadanie pozostałych przedstawionych przez Komisję dowodów, mających zilustrować tę niesłusznie zawężającą wykładnię tego przepisu i dotyczących objętej krytyką praktyki, zbadać, czy wykładnia ta, za którą początkowo opowiadała się Irlandia, była faktycznie stosowana w praktyce.
W przedmiocie usuwania ścieków z obiektu hotelowego Creacon Lodge
— Argumentacja stron
80
Zdaniem Komisji usuwanie ścieków z obiektu hotelowego Creacon Lodge, położonego w hrabstwie Wexford wiązało się przez lata ze zrzutami przez rurę kanalizacyjną substancji wymienionych w wykazie II, powodującymi skażenie niektórych sąsiednich stref, w szczególności zaś cieku wodnego.
81
W latach 1995–2001 obiekt ten, mogący pomieścić zdaniem Komisji do 200 osób, był wyposażony w zbiornik na nieczystości ciekłe o objętości 250 galonów, z naruszeniem klauzuli zawartej w pozwoleniu na budowę nakazującej założenie dodatkowego zbiornika na nieczystości ciekłe. W styczniu 1999 r. założono nową oczyszczalnię ścieków, lecz nie przeprowadzono uprzedniego badania wymaganego zgodnie z art. 5 ust. 1 dyrektywy i nie wydano wymaganego tym przepisem zezwolenia na zrzut ścieków. Dopiero w listopadzie 2001 r. udzielono ostatecznego zezwolenia na zrzut ścieków.
82
Kwestionując podawane przez Komisję dane na temat możliwości noclegowych obiektu hotelowego Creacon Lodge, Irlandia informuje, że w latach 1994–2000 rozpatrywano cztery wnioski o pozwolenie na budowę i że narzucono poważne warunki i kontrole w zakresie oczyszczania i usuwania ścieków z należących do tego obiektu budynków. Dodaje, że w 1996 r. oddano do użytku zbiornik na nieczystości ciekłe o pojemności 2000 galonów.
83
Irlandia wskazuje, że w następstwie przyznania w dniu 30 listopada 2001 r. ostatecznego zezwolenia na zrzut przez Board Pleana, niezależny organ odpowiedzialny za badanie odwołań w zakresie pozwoleń na budowę, który zażądał zainstalowania urządzeń do oczyszczania ścieków, rada hrabstwa Wexford, a także EPA przeprowadziły kontrole, w tym analizę próbek ścieków z oczyszczalni ścieków obiektu hotelowego Creacon Lodge, aby dopilnować, by oczyszczalnia ta była zgodna ze warunkami określonymi we wspomnianym zezwoleniu na zrzut.
84
Wreszcie Irlandia wskazuje, że do właściciela tego obiektu skierowano szereg ponagleń, podając kroki, których ma podjąć, a wszystkie te działania ukazują starania, jakich dołożono, aby zapewnić, by osoby odpowiedzialne za ten obiekt podporządkowały się warunkom określonym we wspomnianym zezwoleniu na zrzut.
— Ocena Trybunału
85
Na wstępie należy stwierdzić w odniesieniu do dowodów przedstawionych przez Komisję, że przyznała ona, iż została źle poinformowana w niektórych kwestiach dotyczących obiektu hotelowego Creacon Lodge. Chodzi tu o założenie zbiornika na nieczystości ciekłe w 1996 r., który, jak przyznaje Komisja, jest odpowiedni dla frekwencji w tym hotelu, czy to w ramach zwykłych pobytów hotelowych, czy to imprez o nadzwyczajnym charakterze.
86
Ponadto z kolejnych wniosków o pozwolenie na budowę rozpatrywanych przez właściwe organy wynika, że gdy rzeczony obiekt liczył maksymalnie jedenaście pokoi, organy te uznały, że odprowadzane przez ten obiekt ścieki można było traktować jako ścieki z gospodarstw domowych w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy.
87
W związku ze złożeniem wniosków o pozwolenie na budowę dotyczących zwiększenia bazy noclegowej tego obiektu, skutkujących wydaniem pozwoleń w dniu 12 lutego 1997 r. i 14 września 2000 r., właściciele hotelu zostali poinformowani o obowiązku posiadania zezwolenia dotyczącego zrzutu wytwarzanych w ich obiekcie ścieków.
88
Wreszcie zostało wykazane, że orzeczenie Board Pleana z dnia 30 listopada 2001 r. jest w irlandzkim prawie krajowym równoznaczne z wydaniem ostatecznego zezwolenia w zakresie zrzutów ścieków.
89
To w świetle tych informacji należy rozpatrywać, czy niniejszy dowód jest istotny.
90
Po pierwsze, z art. 2 lit. a) dyrektywy wynika, że nie ma ona zastosowania do zrzutów ścieków z gospodarstw domowych pochodzących z odizolowanych budynków mieszkalnych niepodłączonych do systemu kanalizacji i położonych poza obszarami, na których pobór wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi podlega ochronie.
91
Z uwagi na możliwości noclegowe obiektu hotelowego Creacon Lodge, a w szczególności ze względu na liczbę pokoi, którymi dysponuje, i imprezy, jakie się w nim odbywają, hotel ten nie mógł zostać zgodnie z prawem wyłączony z zakresu przedmiotowego dyrektywy, ponieważ odprowadzanych z niego ścieków nie można zakwalifikować jako „ścieków z gospodarstw domowych” pochodzących z odizolowanych budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy.
92
Po drugie, ponieważ obiekt ten jest objęty zakresem przedmiotowym dyrektywy, a fakt, że substancje wymienione w wykazie II przedostają się ze zbiornika na nieczystości ciekłe, w który jest on wyposażony, i są zrzucane do wód podziemnych nie jest kwestionowany, powinien on był zostać objęty, jak to zostało już powiedziane w pkt 77 niniejszego wyroku, procedurą uprzedniego badania i zezwolenia, wymaganą art. 5 ust. 1 dyrektywy.
93
W tym względzie uprzednie badania, o których mowa w tym przepisie, powinny spełniać warunki określone w art. 7 dyrektywy i przytoczone w pkt 53 niniejszego wyroku.
94
O ile zaś bezsporny jest fakt, że w dniu 30 listopada 2001 r. wydano dla obiektu hotelowego Creacon Lodge ostateczne zezwolenie na zrzut, to z wysuwanych przez Irlandię argumentów nie wynika, że zezwolenie to było zgodne z określonymi w art. 7 warunkami. Państwo to ogranicza się bowiem do stwierdzenia, że wydanie zezwolenia na zrzut ścieków wymaga inspekcji na miejscu zgodnie z krajowymi przepisami transponującymi dyrektywę, nie udzielając żadnych dokładniejszych informacji w zakresie inspekcji, którą miano by przeprowadzić w przypadku tego obiektu.
95
Wreszcie aby zakwestionować przedstawione przez Komisję dowody, Irlandia nie może opierać swej argumentacji na złej woli właściciela tego obiektu.
96
W świetle powyższego należy uznać, że zostało wykazane w sposób wystarczający z prawnego punktu widzenia, że pośrednich zrzutów substancji wymienionych w wykazie II z obiektu hotelowego Creacon Lodge dokonywano bez zachowania warunków określonych w art. 5 i 7 dyrektywy oraz powiązanych z nimi przepisów art. 8, 10, 12 i 13 dyrektywy.
W przedmiocie zbiorników na nieczystości ciekłe w rejonie Lakes of Killarney
— Argumentacja stron
97
Komisja podnosi na wstępie, że od przeszło dekady eutrofizacja słodkiej wody stanowi dla władz irlandzkich poważny powód do obaw związanych z jakością wód powierzchniowych. Władze te przeprowadziły szereg analiz dotyczących powodujących zanieczyszczenie skutków na niektórych obszarach poboru i zaproponowały rozwiązania z zakresu zarządzania, aby zaradzić problemom, których istnienie stwierdzono.
98
Jednym z tych rozwiązań jest przedsięwzięcie dotyczące zarządzania obszarem poboru Lough Leane, największym obszarem poboru w ramach Lakes of Killarney, i nadzoru nad min, prowadzone z inicjatywy rady hrabstwa Kerry, którego opracowanie zajęło trzy lata, od lipca 1998 r. do lipca 2001 r. W ramach tego przedsięwzięcia opracowano szereg sprawozdań (sprawozdania wstępne i sprawozdanie końcowe A Catchment based approach for reducing nutrient inputs from all sources to the Lakes of Killarney, grudzień 2000 i listopad 2003).
99
Zdaniem Komisji sprawozdania te mają dowodzić konsekwentnego uchybiania przez Irlandię zobowiązaniom, w szczególności dlatego że sposobu, w jaki to państwo członkowskie stosuje w praktyce dyrektywę, nie można uznać za zgodny z jej art. 5 ust. 1. Komisja dodaje, że ze wspomnianych sprawozdań wynika, iż nie przeprowadzono żadnej kontroli w celu sprawdzenia, że na rzeczonym obszarze geograficznym zbiorniki na nieczystości ciekłe zbudowane zostały zgodnie z wymogami dyrektywy.
100
Irlandia podnosi, że Komisja nie wykazała, że poziom zawartości fosfatu wykryty w Lough Leane można przede wszystkim przypisać zrzutom ścieków ze zbiorników na nieczystości ciekłe, do których dyrektywa ma zastosowanie. Ponadto Irlandia twierdzi, że wykazano, iż większość zbiorników na nieczystości ciekłe na tym obszarze geograficznym jest użytkowana przez odizolowane budynki mieszkalne i z tego względu wyłączona jest spod zakresu dyrektywy.
— Ocena Trybunału
101
Po pierwsze, należy zwrócić uwagę, że z końcowego sprawozdania, o którym mowa w pkt 98 niniejszego wyroku, wynika, że substancje odżywcze ze ścieków ze zbiorników na nieczystości ciekłe mają wpływ na jakość wód podziemnych zasilających wody powierzchniowe i spływających bezpośrednio do Lough Leane. W tym względzie z drugiego sprawozdania wstępnego, również wspomnianego w pkt 98 wynika, że 12% całkowitej ilości fosforu dostającego się do tego jeziora może pochodzić ze zbiorników na nieczystości ciekłe.
102
Po drugie, wspomniane sprawozdanie końcowe wskazuje, że „znaczna liczba domów mieszkalnych, obiektów zakwaterowania typu »bed and breakfast« i terenów przeznaczonych na pola namiotowe i kempingi na obszarze poboru Lough Leane nie jest […] podłączona do miejskiej sieci kanalizacyjnej i korzysta ze zbiorników na nieczystości ciekłe”. Dotyczy do w szczególności wsi Barraduff, w której domy mieszkalne są podłączone do indywidualnych zbiorników na nieczystości ciekłe.
103
Po trzecie, jak już przypomniano w pkt 90 niniejszego wyroku, z art. 2 lit. a) dyrektywy wynika, że nie ma ona zastosowania do zrzutów ścieków z gospodarstw domowych pochodzących z odizolowanych budynków mieszkalnych niepodłączonych do systemu kanalizacji i położonych poza pewnymi obszarami.
104
Tymczasem biorąc pod uwagę przytoczone powyżej informacje ujęte we wspomnianym sprawozdaniu końcowym, części domów mieszkalnych na omawianym obszarze geograficznym, a w szczególności zamieszkałych wsi, nie można uznać za odizolowane budynki mieszkalne, a więc nie mieszczą się one w zakresie wyłączenia przewidzianego w art. 2 lit. a).
105
Jeśli chodzi o ścieki zrzucane przez obiekty hotelowe, to nie mogą być one zakwalifikowane jako „ścieki z gospodarstw domowych” w rozumieniu tego przepisu.
106
W rezultacie nie można wykluczyć, że zrzutów substancji wymienionych w wykazie II ze zbiorników na nieczystości ciekłe, w które wyposażone są budynki mieszkalne znajdujące się na obszarze poboru Lough Leane, nieobjęte wyjątkiem, o którym mowa w art. 2 lit. a) dyrektywy, dokonywano bez zachowania warunków określonych w art. 5 ust. 1 dyrektywy.
W przedmiocie oficjalnych sprawozdań dotyczących zanieczyszczenia wód i naruszeń dyrektywy 80/778 przez Irlandię.
— Argumentacja stron
107
Zdaniem Komisji oficjalne sprawozdania EPA dotyczące zanieczyszczenia wody dostarczają dodatkowych dowodów na powszechnie występujące uchybienie Irlandii zobowiązaniu do zapewnienia, by usuwanie ścieków za pomocą zbiorników na nieczystości ciekłe na obszarach wiejskich w Irlandii było objęte odpowiednimi uprzednimi badaniami, zezwoleniami i nadzorem.
108
Komisja wskazuje, że sprawozdania te wykazały istnienie rozległego i uporczywego skażenia mikrobiologicznego dotyczącego setek publicznych i prywatnych zbiorników wody, zasilanych w wielu przypadkach przez wody podziemne.
109
W tym względzie, przypominając, iż Trybunał ocenił w wyroku z dnia 14 listopada 2002 r. w sprawie C-316/00 Komisja przeciwko Irlandii, Rec. str. I-10527, że Irlandia nie przestrzegała norm mikrobiologicznych określonych w dyrektywie 80/778, Komisja podnosi, że istnieje związek między skażeniem mikrobiologicznym a obecnością substancji wymienionych w wykazie II, w szczególności amoniaku, fosforu i chlorków.
110
Irlandia kwestionuje twierdzenia Komisji i utrzymuje, że nie są one poparte żadnymi konkretnymi dowodami.
— Ocena Trybunału
111
Należy stwierdzić, że cytowane przez Komisję wyjątki ze sprawozdań, aczkolwiek zwraca się w nich uwagę na skażenie rezerw wody, nie wykazują w sposób wystarczający z prawnego punktu widzenia związku przyczynowego-skutkowego między tym skażeniem a obecnością substancji wymienionych w wykazie II. W tym względzie można zwrócić uwagę, że sprawozdanie EPA dotyczące okresu 1998–2000 (Water Quality in Ireland, 1998–2000, Environmental Protection Agency, 2002) wspomina o istnieniu licznych przyczyn mogących tłumaczyć wysoką zawartość azotanów stwierdzoną w 20% punktów pobrań.
112
Wreszcie nie można wywodzić żadnych skutków z wcześniejszego wyroku Trybunału, w którym stwierdzono uchybienie przez Irlandię zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy dyrektywy 80/778, nie mającej żadnego związku ze skargą w niniejszej sprawie.
113
Zatem ogólnych stwierdzeń wysuwanych w ten sposób przez Komisję nie można uznać za istotne dowody.
114
W rezultacie z przeprowadzonej powyżej analizy całości materiału dowodowego przedłożonego przez Komisję wynika po pierwsze, że dokonywano zrzutów pośrednich substancji wymienionych w wykazie II z obiektu hotelowego Creacon Lodge bez zachowania warunków określonych w art. 5, 7, 8, 10, 12 i 13 dyrektywy oraz po drugie, że nie można wykluczyć, że zrzutów takich substancji ze zbiorników na nieczystości ciekłe, w które wyposażone są niektóre budynki mieszkalne położone na obszarze poboru Lough Leane, dokonywano z naruszeniem warunków określonych w art. 5 ust. 1 dyrektywy.
115
Jednak z tego rodzaju odseparowanych geograficznie przypadków wadliwego zastosowania nie można wywieść istnienia na całości obszarów wiejskich w Irlandii praktyki administracyjnej w zakresie zrzutów pośrednich do wód podziemnych ścieków ze zbiorników na nieczystości ciekłe, mającej wymagane przez orzecznictwo Trybunału cechy, naruszającej art. 5, 7, 8, 10, 12 i 13 dyrektywy (zob. podobnie wyrok z dnia 12 maja 2005 r. w sprawie C-287/03 Komisja przeciwko Belgii, Zb.Orz. str. I-3761, pkt 30).
116
Wynika z tego, że ponieważ Komisja nie przedstawiła dowodu na to, by Irlandia nie podjęła wszelkich środków niezbędnych do zastosowania się do art. 5, 7, 8, 10, 12 i 13 dyrektywy, na całości swych obszarów wiejskich, w odniesieniu do zrzutów pośrednich substancji wymienionych w wykazie II ze zbiorników na nieczystości ciekłe do wód podziemnych, zarzut dotyczący tych zrzutów należy oddalić.
117
Z uwagi na całość powyższych rozważań należy stwierdzić, że nie podejmując wszelkich środków niezbędnych do zastosowania się do art. 4, 5, 7 i 10 dyrektywy w odniesieniu do miejskiego składowiska odpadów w Ballymurtagh (hrabstwo Wicklow) Irlandia uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy tej dyrektywy.
W przedmiocie kosztów
118
Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Jednakże na podstawie art. 69 § 3 regulaminu w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań oraz w przypadkach szczególnych Trybunał może postanowić, że koszty zostaną podzielone albo że każda ze stron pokryje swoje własne koszty.
119
W niniejszym sporze należy mieć na uwadze, że w niniejszej sprawie skarga nie została uwzględniona w całości, tak jak ją zdefiniowała Komisja.
120
Należy zatem obciążyć Irlandię dwiema trzecimi całości kosztów. Komisja zostaje obciążona pozostałą jedną trzecią kosztów.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
1)
Nie podejmując wszelkich środków niezbędnych do zastosowania się do art. 4, 5, 7 i 10 dyrektywy Rady 80/68/EWG z dnia 17 grudnia 1979 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem spowodowanym przez niektóre substancje niebezpieczne w odniesieniu do miejskiego składowiska odpadów w Ballymurtagh (hrabstwo Wicklow) Irlandia uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy tej dyrektywy.
2)
W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.
3)
Irlandia zostaje obciążona dwiema trzecimi całości kosztów. Komisja Wspólnot Europejskich zostaje obciążona pozostałą jedna trzecią kosztów.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: angielski.