62018TJ0573_RES
Υπόθεση T-573/18
Hickies, Inc.
κατά
Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (έκτο τμήμα) της 5ης Φεβρουαρίου 2020
«Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αίτηση καταχώρισης τρισδιάστατου σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Σχήμα κορδονιού υποδήματος – Απόλυτος λόγος ακυρότητας – Έλλειψη διακριτικού χαρακτήρα – Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1001 – Προστασία δικαιώματος επί προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος – Αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίζονται για πρώτη φορά ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου»
Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ορισμός και κτήση του σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου – Σήματα στερούμενα διακριτικού χαρακτήρα – Τρισδιάστατα σήματα που συνίστανται στη μορφή του προϊόντος – Διακριτικός χαρακτήρας – Κριτήρια εκτιμήσεως – Nεωτερικός χαρακτήρας της μορφής του προϊόντος – Ανεπαρκές κριτήριο για την αναγνώριση διακριτικού χαρακτήρα – Ύπαρξη δικαιώματος επί προστατευόμενου σχεδίου ή υποδείγματος – Δεν ασκεί επιρροή
(Κανονισμός 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 7 § 1, στοιχείο βʹ)
(βλ. σκέψεις 62-65)
Σύνοψη
Με την απόφασή του της 5ης Φεβρουαρίου 2020, Hickies κατά EUIPO (Σχήμα κορδονιού υποδήματος) (T‑573/18), το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή που είχε ασκηθεί κατά της απόφασης του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO), με την οποία είχε απορριφθεί η αίτηση καταχώρισης τρισδιάστατου σήματος αποτελούμενου από το σχήμα κορδονιού υποδήματος, για τον λόγο ότι αυτό στερούνταν διακριτικού χαρακτήρα.
Η προσφεύγουσα Hickies είχε ζητήσει την καταχώριση τρισδιάστατου σημείου με τη μορφή συνδέσμου, ο οποίος απεικονίζεται υπό διαφορετικές οπτικές γωνίες σε τέσσερις εικόνες. Στο ένα από τα άκρα του εν λόγω συνδέσμου εντοπίζεται μια υποδοχή στην οποία μπορεί να εισαχθεί το κουμπί που είναι τοποθετημένο στο άλλο άκρο του, προκειμένου να κλείσει ο σύνδεσμος. Το EUIPO έκρινε ότι το επίμαχο σήμα στερείται διακριτικού χαρακτήρα (
1
) όσον αφορά ένα μέρος από τα προϊόντα για τα οποία ζητήθηκε η καταχώριση, μεταξύ άλλων για τα κορδόνια υποδημάτων.
Η προσφεύγουσα υποστήριξε, μεταξύ άλλων, ότι το σήμα του οποίου ζητούσε την καταχώριση αποτελούσε ένα εντελώς νέο είδος συστήματος κλεισίματος υποδήματος, το οποίο διαφέρει ουσιωδώς από τα γενικώς και συνήθως ισχύοντα στον τομέα του υποδήματος. Προκειμένου να αντικρούσει τα παραδείγματα που παρέθεσε το EUIPO, ισχυρίστηκε συναφώς ότι τα οικεία προϊόντα ήταν απομιμήσεις, ότι κανένας από τους μνημονευόμενους διαδικτυακούς τόπους δεν ανήκε σε δικαιούχους σημάτων και ότι οι τόποι αυτοί αποτελούσαν διαδικτυακές πλατφόρμες πωλήσεων, οι οποίες είναι γνωστές επειδή χρησιμεύουν ως εργαλείο πώλησης προϊόντων απομίμησης. Το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε συναφώς ότι η πιθανότητα να πρόκειται για διαδικτυακές πλατφόρμες πωλήσεων ουδόλως μειώνει την αποδεικτική αξία των στοιχείων που επικαλέστηκε η εξετάστρια προς απόδειξη της ύπαρξης, στην αγορά της Ένωσης, σχημάτων παρόμοιων με αυτό που αποτελεί το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση. Επιπλέον, ακόμη και αν υποτεθεί ότι ορισμένοι από τους εν λόγω ιστότοπους ενδέχεται να χρησιμοποιούνται για την πώληση προϊόντων απομίμησης, το ενδεχόμενο αυτό και μόνο δεν αποδεικνύει ότι τα προϊόντα στα οποία παραπέμπουν οι σύνδεσμοι που μνημόνευσε το EUIPO αποτελούν προϊόντα απομίμησης. Εν πάση περιπτώσει, το Γενικό Δικαστήριο δεν είναι αρμόδιο να αποφανθεί επί της προβαλλόμενης απομίμησης.
Εξάλλου, η προσφεύγουσα προέβαλε τον νεωτερικό χαρακτήρα του προϊόντος του οποίου το σχήμα αντιστοιχούσε στο σχήμα στο οποίο συνίστατο το επίμαχο σήμα. Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι, ακόμη και αν αποδεικνυόταν ο νεωτερικός χαρακτήρας, τούτο δεν θα σήμαινε κατ’ ανάγκην ότι το σήμα αυτό έχει διακριτικό χαρακτήρα. Υπενθύμισε ότι τα σημεία που χρησιμοποιούνται συνήθως για την εμπορία των αντίστοιχων προϊόντων ή υπηρεσιών δεν θεωρούνται ικανά να προσδιορίσουν και την προέλευσή τους. Ωστόσο, η ως άνω διαπίστωση δεν μπορεί να ερμηνευθεί a contrario προκειμένου να συναχθεί το συμπέρασμα ότι το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση έχει διακριτικό χαρακτήρα σε περίπτωση που δεν χρησιμοποιείται συχνά για τέτοια προϊόντα και τέτοιες υπηρεσίες. Ειδικότερα, η εκτίμηση του διακριτικού χαρακτήρα ενός σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν στηρίζεται στην πρωτοτυπία ή στην απουσία χρήσης του σήματος στον τομέα στον οποίον ανήκουν τα αντίστοιχα προϊόντα και υπηρεσίες.
Πέραν τούτου, το Γενικό Δικαστήριο διευκρίνισε ότι είναι άνευ σημασίας για την ανάλυση του εγγενούς διακριτικού χαρακτήρα του επίμαχου σήματος η προσβολή, την οποία επικαλείται η προσφεύγουσα, των δικαιωμάτων επί δύο σχεδίων ή υποδειγμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λόγω της εμπορίας προϊόντων που έχουν μορφή παρόμοια με εκείνη του προϊόντος της προσφεύγουσας του οποίου το σχήμα αντιστοιχεί στο σχήμα στο οποίο συνίσταται το προς καταχώριση σήμα. Πράγματι, η προστασία δικαιώματος επί σχεδίου ή υποδείγματος δεν συνεπάγεται τον διακριτικό χαρακτήρα του οικείου σχήματος, διότι τα κριτήρια εξέτασης των δύο αυτών δικαιωμάτων διαφέρουν θεμελιωδώς. Η προστασία δικαιώματος επί σχεδίου ή υποδείγματος αφορά την εμφάνιση προϊόντος που ξεχωρίζει από την υφιστάμενη παράδοση και στηρίζεται στον νεωτερικό χαρακτήρα του σχεδίου ή υποδείγματος, δηλαδή στο ότι δεν υπάρχει άλλο πανομοιότυπο σχέδιο ή υπόδειγμα που να είναι γνωστό στο κοινό, καθώς και στον ατομικό χαρακτήρα του. Αντιθέτως, στην περίπτωση σήματος, μολονότι το σχήμα που αποτελεί το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση πρέπει οπωσδήποτε να αποκλίνει σημαντικά από τα γενικώς ή συνήθως ισχύοντα στον οικείο τομέα ώστε να μπορεί να έχει διακριτικό χαρακτήρα, μόνον το στοιχείο της νεωτερικότητας του σχήματος δεν αρκεί για να συναχθεί η ύπαρξη τέτοιου χαρακτήρα, διότι το καθοριστικό κριτήριο είναι η ικανότητα του σχήματος να επιτελέσει τη λειτουργία του δηλωτικού της εμπορικής προέλευσης.
Κατά το Γενικό Δικαστήριο, ορθώς επίσης το τμήμα προσφυγών του EUIPO υποβάθμισε τη σημασία των βραβείων design τα οποία επικαλέστηκε η προσφεύγουσα. Ειδικότερα, το γεγονός ότι ορισμένα προϊόντα διαθέτουν ποιοτικό design δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι ένα σήμα που αποτελείται από το τρισδιάστατο σχήμα των προϊόντων αυτών διακρίνει εξ ορισμού τα συγκεκριμένα προϊόντα από εκείνα άλλων επιχειρήσεων. Επιπλέον, οι ειδικοί που απονέμουν τα βραβεία αυτά καλoύνται να εστιάσουν την προσοχή τους σε απειροελάχιστες διαφορές, ενώ το ενδιαφερόμενο κοινό, το οποίο εν προκειμένω επιδεικνύει μέτρια προσοχή, δεν θα προβεί σε αναλυτική εξέταση του επίμαχου σχήματος.
(
1
)	Κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού (ΕΚ) 207/2009 του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2009, για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2009, L 78, σ. 1), όπως έχει τροποποιηθεί [αντικατασταθεί από τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017, για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2017, L 154, σ. 1)].