Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
12 ta’ Frar 2026 (*)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Spazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja – Kontrolli fil-fruntieri, ażil u immigrazzjoni – Qsim tal-fruntieri esterni tal-Istati Membri – Regolament (UE) 2018/1806 – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tobbliga ċittadin ta’ diversi pajjiżi terzi li jkun ibbenefika minn sistema ta’ eżenzjoni mill-viża jippreżenta dokument addizzjonali sabiex jikseb permess ta’ residenza temporanja – Ftehim Ekonomiku u Kummerċjali Komprensiv bejn il-Kanada, minn naħa waħda, u l-Unjoni Ewropea, min-naħa l-oħra – Effett dirett”
Fil-Kawża C‑634/24 [Lenaimon] (i),
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mil-Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Suprema tal-Litwanja), permezz ta’ deċiżjoni tal‑25 ta’ Settembru 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑30 ta’ Settembru 2024, fil-proċedura
M.P.
vs
Migracijos departamentas prie Lietuvos Respublikos vidaus reikalų ministerijos,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn C. Lycourgos (Relatur), President tal-Awla, O. Spineanu‑Matei, S. Rodin, N. Piçarra, u N. Fenger, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Richard de la Tour,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għall-Gvern Litwan, minn K. Dieninis u V. Kazlauskaitė‑Švenčionienė, bħala aġenti,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn F. Blanc, C. Hermes u J. Jokubauskaitė, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talba għal deċiżjoni preliminari tikkonċerna l-interpretazzjoni tal-Artikolu 30.6 tal-Ftehim Ekonomiku u Kummerċjali Komprensiv bejn il-Kanada, minn naħa, u l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat fi Brussell fit‑30 ta’ Ottubru 2016 ((ĠU 2017, L 11, p. 23), magħruf ukoll bl-akronimu CETA (Comprehensive Economic and Trade Agreement), iktar ’il quddiem iċ-“CETA”), u tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (UE) 2018/1806 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑14 ta’ Novembru 2018 li jelenka l-pajjiżi terzi li ċ-ċittadini tagħhom għandu jkollhom viża fil-pussess tagħhom meta jaqsmu l-fruntieri esterni u dawk iċ-ċittadini li huma eżentati minn dik il-ħtieġa (ĠU 2018, L 303, p. 39).
2        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn M.P. u l-Migracijos departamentas prie Lietuvos Respublikos vidaus reikalų ministerijos (id-Dipartiment tal-Migrazzjoni tal-Ministeru għall-Intern tar-Repubblika tal-Litwanja, iktar ’il quddiem id-“Dipartiment tal-Migrazzjoni”) dwar il-legalità tad-deċiżjoni, meħuda minn dan tal-aħħar, li tirrifjuta li tagħti lil M.P. permess ta’ residenza temporanja fit-territorju Litwan (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali”).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt internazzjonali
3        L-Artikolu 1.2 taċ-CETA jipprovdi:
“Għall-finijiet ta' dan il-Ftehim, kemm-il darba ma jkunx speċifikat mod ieħor:
ċittadin tfisser:
(a)      għall-Kanada, persuna fiżika li hija ċittadina tal-Kanada skont il-leġiżlazzjoni Kanadiża;
[...]”
4        Il-Kapitolu Għaxra ta’ dan il-ftehim huwa intitolat “Dħul u soġġorn temporanju ta’ persuni fiżiċi għal skopijiet professjonali” u jinkludi l-Artikoli 10.1 sa 10.10 ta’ dan tal-aħħar.
5        L-Artikolu 10.1 tal-imsemmi ftehim jipprevedi:
“Għall-finijiet ta’ dan il-Kapitolu:
[...]
persunal prinċipali tfisser viżitaturi professjonali bl-għan ta’ investiment, investituri jew impjegati bi trasferiment intra-ażjendali:
[…]
(b)      investituri tfisser persuni fiżiċi li jistabbilixxu, jiżviluppaw, jew jamministraw it-tħaddim ta’ investiment f'kapaċità superviżorja jew eżekuttiva, u li għaliha dawk il-persuni jew l-intrapriża li timpjega lil dawk il-persuni tkun daħlet f’impenn, jew tkun tinsab fil-proċess li tidħol f’impenn, li jinvolvi ammont sostanzjali ta’ kapital;
[…]
persuni fiżiċi għal finijiet professjonali tfisser persunal prinċipali, fornituri ta’ servizzi kuntrattwali, professjonisti indipendenti, jew viżitaturi għal terminu qasir b’finijiet professjonali li huma ċittadini ta’ Parti.”
6        L-Artikolu 10.2 tal-istess ftehim jipprovdi:
“1.      Dan il-Kapitolu jirrifletti r-relazzjoni kummerċjali preferenzjali bejn il-Partijiet kif ukoll l-objettiv reċiproku għall-faċilitazzjoni tal-kummerċ fis-servizzi u l-investiment billi jippermettu d-dħul u s-soġġorn temporanju ta’ persuni fiżiċi għal skopijiet professjonali u billi jiżguraw it-trasparenza fil-proċess.
2.      Dan il-Kapitolu japplika għall-miżuri adottati jew mantenuti minn Parti fir-rigward tad-dħul u s-soġġorn temporanju fit-territorju tagħha ta’ persunal prinċipali, fornituri ta’ servizzi kuntrattwali, professjonisti indipendenti u viżitaturi għal terminu qasir b’finijiet professjonali. Dan il-Kapitolu ma għandux japplika għal miżuri li jaffettwaw persuni fiżiċi li jkunu qed ifittxu aċċess għas-suq tax-xogħol ta’ Parti, u lanqas ma japplika għal miżuri dwar iċ-ċittadinanza, ir-residenza jew l-impjieg fuq bażi permanenti.
3.      Xejn f’dan il-Kapitolu ma għandu jżomm lil Parti milli tapplika miżuri biex tirregola d-dħul ta’ persuni fiżiċi u s-soġġorn tagħhom fit-territorju tagħha, inklużi dawk il-miżuri meħtieġa għall-ħarsien tal-integrità ta’ persuni fiżiċi u sabiex jiġi żgurat il-moviment organizzat tagħhom fuq il-konfini tagħha, bil-kundizzjoni li tali miżuri ma jiġux applikati b’mod li jannullaw jew jikkompromettu l-benefiċċji ta’ Parti li jirriżultaw mit-termini ta’ dan il-Kapitolu. Il-fatt biss ta’ ħtieġa ta’ viża għall-persuni fiżiċi ta’ ċertu pajjiż u mhux għal dawk ta’ oħrajn ma għandux jiġi kkunsidrat bħala wieħed li jannulla jew jikkomprometti l-benefiċċji taħt dan il-Kapitolu.
4.      Sal-punt li ma jsirux impenji skont dan il-Kapitolu, ir-rekwiżiti l-oħrajn kollha tal-liġijiet tal-Partijiet rigward id-dħul u s-soġġorn għandhom jibqgħu japplikaw, inkluż dawk li jikkonċernaw it-tul tas-soġġorn.
[...] ”
7        Skont l-Artikolu 10.3(1) taċ-CETA:
“Kull Parti għandha tippermetti d-dħul temporanju ta’ persuni fiżiċi tal-Parti l-oħra għal skopijiet professjonali li altrimenti jikkonformaw mal-miżuri tal-immigrazzjoni tal-Parti l-oħra li jkunu applikabbli għad-dħul temporanju, skont dan il-Kapitolu.”
8        L-Artikolu 10.6(1) ta’ din il-ftehim jipprovdi:
“Dan il-Ftehim ma jimponix obbligu fuq Parti rigward il-miżuri tagħha dwar l-immigrazzjoni, ħlief meta identifikat b’mod speċifiku f’dan il-Kapitolu u fil-Kapitolu Sebgħa u Għoxrin (Trasparenza).”
9        L-Artikolu 10.7 tal-imsemmi ftehim jipprevedi:
“1.      Kull Parti għandha tippermetti d-dħul u s-soġġorn temporanju ta’ persunal prinċipali tal-Parti l-oħra soġġett għar-riżervi u l-eċċezzjonijiet elenkati fl-Anness 10‑B.
2.      Kull Parti għandha tastjeni milli tadotta jew iżżomm limiti, fil-forma ta’ restrizzjoni numerika jew abbażi ta’ verifika tal-mezzi ekonomiċi, fuq l-għadd totali ta’ persunal prinċipali tal-Parti l-oħra li jingħata dħul temporanju.
[...]
4.      Kull Parti għandha tippermetti l-impjieg temporanju fit-territorju tagħha ta’ ħaddiema bi trasferiment intra‑ażjendali u investituri tal-Parti l-oħra.
5.      It-tul permissibbli taż-żjara ta’ persunal prinċipali huwa kif ġej:
[...]
(c)      investituri sena, bil-possibbiltà ta’ estensjonijiet skont kif tiddeċiedi l-Parti li tkun qed tikkonċedi d-dħul u s-soġġorn temporanju;
[...]”
10      L-Artikolu 28.3(2) tal-istess ftehim jipprovdi:
“Għall-finijiet tal-Kapitoli [...] Għaxra (Dħul u Permanenza Temporanji ta’ Persuni Fiżiċi għal Skopijiet Professjonali), [...] soġġett għar-rekwiżit li tali miżuri ma jiġux applikati b’mod li jikkostitwixxu mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew inġustifikabbli bejn il-Partijiet fejn jipprevalu kundizzjonijiet simili, jew restrizzjoni moħbija fuq il-kummerċ fis-servizzi, xejn f’dan il-Ftehim ma għandu jiġi interpretat li ma jippermettix l-adozzjoni jew l-infurzar minn xi Parti ta’ miżuri meħtieġa:
(a)      biex iħarsu s-sigurtà pubblika u l-morali pubblika jew biex iżommu l-ordni pubblika [...]
(b)      għall-protezzjoni tal-ħajja jew is-saħħa tal-bniedem, tal-annimali jew tal-pjanti [...]
(c)      sabiex jiżguraw il-konformità mal-liġijiet jew regolamenti li mhumiex inkonsistenti mad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim, inkluż dawk li jirrigwardaw:
[...]
(iii)      għas-sigurtà.”
11      L-Artikolu 28.6 taċ-CETA jipprevedi:
“Xejn f’dan il-Ftehim ma għandu jiġi interpretat:
[...]
(b)      li jimpedixxi lil xi Parti milli tieħu azzjoni li hi tikkunsidra meħtieġa biex tipproteġi l-interessi essenzjali tas-sigurtà tagħha:
[...]
(ii)      li jittieħdu fi żmien ta’ gwerra jew emerġenza oħra fir-relazzjonijiet internazzjonali; jew
[...]
(c)      li jimpedixxu lil xi Parti milli tieħu xi azzjoni sabiex twettaq l-obbligi internazzjonali tagħha għall-iskop li żżomm il-paċi u s-sigurtà internazzjonali.”
12      Skont l-Artikolu 30.6 ta’ dan il-ftehim:
“1.      Xejn f’dan il-Ftehim ma għandu jiġi interpretat li jagħti lil persuni drittijiet jew jimponi fuqhom obbligi li mhumiex drittijiet jew obbligi istitwiti bejn il-Partijiet taħt id-dritt internazzjonali pubbliku, lanqas li jippermetti li dan il-Ftehim jiġi direttament invokat fl-ordinamenti ġuridiċi interni tal-Partijiet.
2.      Parti ma għandhiex tipprevedi fl-ordinament ġuridiku tagħha d-dritt ta’ azzjoni kontra l-Parti l-oħra fuq il-bażi li miżura tal-Parti l-oħra tkun inkonsistenti ma’ dan il-Ftehim.”
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Deċiżjoni (UE) 2017/38
13      Il-premessi 4 u 6 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2017/38 tat‑28 ta’ Ottubru 2016 dwar l-applikazzjoni proviżorja tal-Ftehim Ekonomiku u Kummerċjali Komprensiv (CETA) bejn il-Kanada, minn naħa waħda, u l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra (ĠU 2017, L 11, p. 1080), jiddikjaraw:
“(4)      Partijiet mill-Ftehim li jaqgħu fil-kompetenza tal-Unjoni jistgħu jiġu applikati fuq bażi provviżorja, sakemm jitlestew il-proċeduri għall-konklużjoni tiegħu.
[...]
(6)      Skont l-Artikolu 30.6(1) tal-Ftehim, il-Ftehim ma jagħti l-ebda dritt jew obbligu li jista’ jiġi invokat direttament quddiem il-qrati jew it-tribunali tal-Unjoni jew tal-Istati Membri.”
14      L-Artikolu 1 ta’ din id-deċiżjoni jipprovdi:
“1. [Iċ-CETA] għandu jiġi applikat fuq bażi provviżorja mill-Unjoni kif previst fl-Artikolu 30.7(3) tiegħu, sakemm jitlestew il-proċeduri għall-konklużjoni tiegħu, u soġġett għall-punti li ġejjin:
[...]”
Il‑Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen
15      Skont l-Artikolu 6(1) tar-Regolament (UE) 2016/399 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑9 ta’ Marzu 2016 dwar Kodiċi tal-Unjoni dwar ir-regoli li jirregolaw il-moviment ta’ persuni min-naħa għall-oħra tal-fruntiera (Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen) (ĠU 2016, L 77, p. 1, rettifika fil-ĠU 2020, L 245, p. 32), kif emendat bir-Regolament (UE) 2018/1240 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Settembru 2018 (ĠU 2018, L 236, p. 1, rettifika fil-ĠU 2020, L 193, p. 16) (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen”):
“Fil-każ ta’ permanenza [residenza] fit-territorju tal-Istati Membri ta’ mhux aktar minn 90 jum fi kwalunkwe perijodu ta’ 180 jum, li jinkludi li jitqies il-perijodu ta’ 180 jum li jippreċedi kull jum ta’ soġġorn, il-kondizzjonijiet tad-dħul għal ċittadini ta’ pajjiżi terzi għandhom ikunu kif ġej:
[...]
(b)      huma fil-pussess ta’ viża valida, jekk rikjesta skont ir-Regolament [2018/1806], ħlief meta jkunu detenturi ta’ permess validu ta’ residenza jew viża valida għal soġġorn fit-tul;
[...]”
Il-Kodiċi dwar il-Viżi
16      L-Artikolu 1(1) u (3) tar-Regolament (KE) Nru 810/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Lulju 2009 li jistabbilixxi Kodiċi Komunitarju dwar il-Viżi (Kodiċi dwar il-Viżi) (ĠU 2009, L 243, p. 1), kif emendat bir-Regolament (UE) 2019/1155 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Ġunju 2019 (ĠU 2019, L 188, p. 25, rettifika fil-ĠU 2020, L 20, p. 25) (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi dwar il-Viżi”), jipprevedi:
“1.      Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-proċeduri u l-kondizzjonijiet għall-ħruġ ta’ viżi għal soġġorni intenzjonati fit-territorju tal-Istati Membri li ma jeċċedux id-90 jum fi kwalunkwe perijodu ta’ 180 jum.
[...]
3.      Dan ir-Regolament jelenka wkoll il-pajjiżi terzi li ċ-ċittadini tagħhom huma meħtieġa li jkollhom viża għal tranżitu fl-ajruport bħala eċċezzjoni għall-prinċipju ta’ tranżitu liberu stabbilit fl-Anness 9 għall-Konvenzjoni [dwar l-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali, iffirmata f’Chicago fis‑7 ta’ Diċembru 1944 (Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet Uniti, Vol. 15, Nru 102) u li daħlet fis-seħħ fl‑14 ta’ April 1947] u jistabbilixxi l-proċeduri u l-kondizzjonijiet għall-ħruġ ta’ viżi għall-finijiet ta’ tranżitu miż-żoni ta’ tranżitu internazzjonali tal-ajruporti tal-Istati Membri.”
17      L-Artikolu 2 tal-Kodiċi dwar il-Viżi jipprovdi:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[...]
(2)      ‘viża’ tfisser awtorizzazzjoni maħruġa minn Stat Membru bl-għan ta’:
(a)      soġġorn intenzjonat fit-territorju tal-Istati Membri li ma jkunx aktar minn 90 jum fi kwalunkwe perijodu ta’ 180 jum; jew
(b)      tranżitu miż-żoni ta’ tranżitu internazzjonali tal-ajruporti tal-Istati Membri;
[...]”
Ir‑Regolament 2018/1806
18      L-Artikolu 3(1) tar-Regolament 2018/1806 jipprovdi:
“Iċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi elenkati fl-Anness I għandhom ikunu meħtieġa li jkollhom viża fil-pussess tagħhom meta jaqsmu l-fruntieri esterni tal-Istati Membri [(iktar ’il quddiem “viża Schengen”)]. ”
19      L-Artikolu 4(1) ta’ dan ir-regolament jipprevedi:
“Ċittadini ta’ pajjiżi terzi elenkati fl-Anness II għandhom ikunu eżenti mill-ħtieġa stabbilita fl-Artikolu 3(1) għal soġġorni ta’ mhux aktar minn 90 jum fi kwalunkwe perjodu ta’ 180 jum.”
20      L-Artikolu 6 tal-imsemmi regolament jipprovdi:
“1.      Stat Membru jista’ jipprovdi eċċezzjonijiet mill-ħtieġa tal-viża previst fl-Artikolu 3 jew mill-eżenzjoni mill-ħtieġa tal-viża kif previst fl-Artikolu 4, f’dak li jirrigwarda:
(a)      id-detenturi ta’ passaporti diplomatiċi, ta’ passaporti ta’ servizz/passaporti uffiċjali jew ta’ passaporti speċjali;
(b)      il-membri tal-ekwipaġġ ċivili ta’ titjiriet bl-ajru u tat-tbaħħir fit-twettiq ta’ dmirijiethom;
(c)      il-membri tal-ekwipaġġ ċivili tat-tbaħħir, meta jmorru fuq l-art, li jkollhom dokument ta’ identità ta’ baħħara maħruġ skont il-Konvenzjoni [(Nru 108) dwar id-Dokumenti ta’ Identità tal-Baħħara, adottata fit‑13 ta’ Mejju 1958 waqt il-wieħed u erbgħin sessjoni tal-Konferenza Ġenerali tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) u li daħlet fis-seħħ fid‑19 ta’ Frar 1961] jew il-Konvenzjoni [(Nru 185) dwar id-Dokumenti ta’ Identità tal-Baħħara (riveduta), adottata fid‑19 ta’ Ġunju 2003 waqt il-wieħed u disgħin sessjoni tal-Konferenza Ġenerali tal-ILO u li daħlet fis-seħħ fid‑9 ta’ Frar 2005], jew il-Konvenzjoni [għall-Faċilitazzjoni tat-Traffiku Marittimu Internazzjonali, iffirmata f’Londra fid‑9 ta’ April 1965 u li daħlet fis-seħħ fil‑5 ta’ Marzu 1967 (Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet Uniti, Vol. 591, Nru 265)];
(d)      l-ekwipaġġ u l-membri tal-missjonijiet ta’ emerġenza jew ta’ salvataġġ fil-każ ta’ diżastru jew inċident;
(e)      l-ekwipaġġ ċivili ta’ vapuri li jbaħħru f’ibħra interni internazzjonali;
(f)      id-detenturi tad-dokumenti tal-ivvjaġġar maħruġin minn organizzazzjonijiet intergovernattivi internazzjonali li tagħhom huwa membru għall-anqas Stat Membru wieħed jew minn entitajiet oħra rikonoxxuti mill-Istat Membru kkonċernat bħala suġġetti tad-dritt internazzjonali, għall-uffiċjali ta’ dawk l-organizzazzjonijiet jew entitajiet.
[...]
3.      Stat Membru jista jipprovdi għal eċċezzjonijiet mill-eżenzjoni mill-ħtieġa tal-viża kif previst fl-Artikolu 4 f’dak li jirrigwardja l-persuni li jwettqu attività bi ħlas matul is-soġġorn tagħhom.”
21      L-Anness I tal-istess regolament jagħti lista tal-pajjiżi terzi li ċ-ċittadini tagħhom huma obbligati jkollhom viża sabiex jaqsmu l-fruntieri esterni tal-Istati Membri. Il-Federazzjoni Russa hija waħda minn dawn il-pajjiżi terzi.
22      L-Anness II tar-Regolament 2018/1806 jagħti lista tal-pajjiżi terzi li ċ-ċittadini tagħhom huma eżentati mill-obbligu li jkollhom viża huma u jaqsmu l-fruntieri esterni tal-Istati Membri għal residenzi ta’ mhux iktar minn 90 jum fi kwalunkwe perijodu ta’ 180 jum. Il-Kanada u l-Istat ta’ Iżrael huma fost dawn il-pajjiżi terzi.
Id-dritt Litwan
Il-Liġi dwar il-Barranin
23      Il-punt 16 tal-Artikolu 40(1) tal-Lietuvos Respublikos įstatymas dėl užsieniečių teisinės padėties Nr. IX‑2206 (il-Liġi tar-Repubblika tal-Litwanja Nru X‑2206 dwar l-Istatus Ġuridiku tal-Barranin) tad‑29 ta’ April 2004 (Žin., 2004, Nru 73‑2539), fil-verżjoni tagħha li tapplika għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-Barranin”), jipprovdi li permess ta’ residenza temporanja jista’ jinħareġ jew jiġġedded meta l-persuna kkonċernata tkun ċittadina Awstraljana, Ġappuniża, tar-Renju Unit, tal-Istati Uniti, Kanadiża, tan-New Zealand jew Sud Koreana u tkun biħsiebha taħdem jew teżerċita attività leċita oħra fil-Litwanja.
Il-Liġi li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi
24      Skont l-Artikolu 1 tal-Lietuvos Respublikos ribojamųjų priemonių dėl karinės agresijos prieš Ukrainą nustatymo įstatymas Nr. XIV‑1888 (il-Liġi Nru XIV‑1888 tar-Repubblika tal-Litwanja li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi fid-dawl tal-Aggressjoni Militari kontra l-Ukraina) tal‑20 ta’ April 2023 (TAR, 2023, Nru 2023‑7804, iktar ’il quddiem il-“Liġi li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi”), din il-liġi tfittex li tipproteġi l-interessi tas-sigurtà nazzjonali u tal-politika barranija tar-Repubblika tal-Litwanja kif ukoll li jintlaħqu l-għanijiet iddefiniti fl-Artikolu 1(1) tal-Lietuvos Respublikos tarptautinių sankcijų įstatymas Nr. IX‑2160 (il-Liġi tar-Repubblika tal-Litwanja Nru X‑2160 dwar is-Sanzjonijiet Internazzjonali) tat‑22 ta’ April 2004 (Žin., 2004, Nru 68‑2369), billi tistabbilixxi l-miżuri restrittivi applikati fil-Litwanja minħabba l-aggressjoni militari li kkommettew Stati barranin kontra l-Ukraina.
25      Skont l-Artikolu 3(1) u (2) tal-Liġi li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi, minn naħa, il-wasla tal-applikazzjonijiet għal viża ta’ ċittadini tal-Federazzjoni Russa u tar-Repubblika tal-Bjelorussja għand is-servizzi tal-viżi tar-Repubblika tal-Litwanja barra mill-pajjiż hija sospiża, għajr każijiet li fihom il-Ministeru għall-Affarijiet Barranin tar-Repubblika tal-Litwanja jintervjeni bħala intermedjarju għall-preżentazzjoni tal-applikazzjoni kkonċernata u, min-naħa l-oħra, il-wasla tal-applikazzjonijiet għal viża nazzjonali ta’ ċittadini tal-Federazzjoni Russa u tar-Repubblika tal-Bjelorussja permezz ta’ fornitur ta’ servizzi estern barra mill-pajjiż hija sospiża.
26      L-Artikolu 3(3) ta’ din il-liġi jipprovdi li r-riċezzjoni tal-applikazzjonijiet għal permess ta’ residenza temporanja fil-Litwanja ta’ ċittadini tal-Federazzjoni Russa permezz ta’ fornitur ta’ servizzi estern barra mill-pajjiż hija sospiża, għajr iċ-ċittadini tal-Federazzjoni Russa li fir-rigward tagħhom awtorità awtorizzata mill-Gvern Litwan tintervjeni bħala intermedjarja, fil-każijiet iddefiniti mill-Gvern Litwan. Ir-riċezzjoni ta’ dawn l-applikazzjonijiet hija wkoll sospiża fil-Litwanja, għajr l-applikazzjonijiet taċ-ċittadini tal-Federazzjoni Russa li jkollhom viża valida, Schengen jew nazzjonali, maħruġa barra mill-pajjiż jew maħruġa fil-Litwanja mis-Servizz tal-Viża tar-Repubblika tal-Litwanja, jew permess validu ta’ residenza maħruġ mir-Repubblika tal-Litwanja jew minn Stat Membru ieħor tal-Unjoni.
27      L-Artikolu 4(1) tal-imsemmija liġi jippreċiża li l-miżuri restrittivi previsti fl-Artikolu 3 tal-istess liġi, ħlief dik imsemmija fl-Artikolu 3(2) tagħha, għandhom japplikaw matul perijodu ta’ sena mid-dħul fis-seħħ tagħha ta’ din tal-aħħar.
28      Skont l-Artikolu 5 tal-Liġi li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi, din tal-aħħar daħlet fis-seħħ fit‑3 ta’ Mejju 2023 u baqgħet fis-seħħ sat‑2 ta’ Mejju 2024.
Il-Liġi tal‑25 ta’ April 2024
29      L-Artikolu 2 tal-Lietuvos Respublikos ribojamųjų priemonių dėl karinės agresijos prieš Ukrainą nustatymo įstatymo Nr. XIV‑1888 3, 4 ir 5 straipsnių pakeitimo įstatymas Nr. XIV‑2581 (il-Liġi Nru XIV‑2581 li temenda l-Artikoli 3, 4 u 5 tal-Liġi Nru XIV‑1888 tar-Repubblika tal-Litwanja li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi fid-dawl tal-Aggressjoni Militari kontra l-Ukraina) tal‑25 ta’ April 2024 (TAR, 2024, Nru 2024‑8222K, iktar ’il quddiem il-“Liġi tal‑25 ta’ April 2024”) emenda, b’mod partikolari, l-Artikolu 4(1) tal-Liġi li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi hekk li l-miżuri restrittivi previsti f’dan l-Artikolu 3, ħlief dik imsemmija fil-paragrafu 8 tiegħu, kienu japplikaw mit‑3 ta’ Mejju 2024 sat‑2 ta’ Mejju 2025.
30      L-Artikolu 3 tal-Liġi tal‑25 ta’ April 2024 emenda l-Artikolu 5 tal-Liġi li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi, billi ppreveda li din tal-aħħar baqgħet fis-seħħ sat‑2 ta’ Mejju 2025.
31      L-Artikolu 4(1) tal-Liġi tal‑25 ta’ April 2024 jippreċiża li din il-liġi, ħlief l-Artikolu 1(5) u l-Artikolu 4(3) tagħha, tidħol fis-seħħ fit‑3 ta’ Mejju 2024.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
32      M.P., li huwa f’ħin wieħed ċittadin Kanadiż, Russu u Iżraeljan, daħal fil-Litwanja b’passaport Kanadiż. Għalhekk, l-awtoritajiet kompetenti Litwani ma ħtieġux li dan tal-aħħar ikollu viża sabiex jidħol fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru.
33      Fit‑13 ta’ Ottubru 2023, M.P. ippreżenta applikazzjoni intiża li jinkiseb b’urġenza permess ta’ residenza temporanja fil-Litwanja billi invoka l-punt 16 tal-Artikolu 40(1) tal-Liġi dwar il-Barranin. Huwa sostna li huwa kien ċittadin Kanadiż, li kellu ishma f’impriża li kienet teżerċita l-attività tagħha fil-Litwanja u li huwa kien mar il-Litwanja bil-ħsieb li jaħdem hemmhekk. Fost dokumenti oħra, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali kien hemeż kopji tal-passaport Kanadiż, dak Russu u dak Iżraeljan.
34      Fid‑19 ta’ Ottubru 2023, is-Sezzjoni ta’ Klaipėda (il-Litwanja) tad-Dipartiment tal-Migrazzjoni aċċettat li teżamina l-applikazzjoni tiegħu.
35      Fl‑20 ta’ Ottubru 2023, id-Dipartiment tal-Migrazzjoni talab lil M.P. jippreċiża abbażi ta’ liema ċittadinanza huwa kien qiegħed jitlob permess ta’ residenza temporanja fil-Litwanja. M.P. indika, għal darba oħra, li huwa kien qiegħed jitlob dan il-permess bħala ċittadin Kanadiż.
36      Permezz tad-deċiżjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ikkomunikata lil M.P. fit‑30 ta’ Novembru 2023, id-Dipartiment tal-Migrazzjoni rtira d-deċiżjoni tas-Sezzjoni ta’ Klaipėda li taċċetta li teżamina l-applikazzjoni ta’ MP għal permess ta’ residenza, minħabba li dan tal-aħħar ma kienx biss ċittadin Kanadiż, iżda kien ukoll ċittadin Russu u li mal-applikazzjoni tiegħu huwa ma kien hemeż ebda wieħed mid-dokumenti msemmija fl-Artikolu 3(3) tal-Liġi li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi, jiġifieri viża valida, Schengen jew nazzjonali, maħruġa mis-Servizz tal-Viżi tar-Repubblika tal-Litwanja, jew permess validu ta’ residenza fit-territorju ta’ Stat Membru.
37      M.P. adixxa lir-Regionų administracinio teismo Vilniaus rūmai (il-Qorti Amministrattiva tar-Reġjuni, Diviżjoni ta’ Vilnjus, il-Litwanja) b’rikors għal, b’mod partikolari, l-annullament tad-deċiżjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Wara li r-rikors tiegħu ġie miċħud, permezz ta’ sentenza tat‑2 ta’ April 2024, M.P. appella minn din is-sentenza quddiem il-Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Suprema tal-Litwanja), li hija l-qorti tar-rinviju.
38      M.P. isostni li, minkejja li kienu rrikonoxxew il-kwalità tiegħu ta’ ċittadin Kanadiż, minkejja li kienu applikaw għalih is-sistema ta’ eżenzjoni mill-viża għad-dħul tiegħu fit-territorju Litwan u minkejja li huma kienu aċċettaw li jeżaminaw l-applikazzjoni tiegħu għal permess ta’ residenza temporanja fil-Litwanja f’din il-kwalità, l-awtoritajiet Litwani ddeċidew, sussegwentement, li jieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċittadinanza Russa tiegħu sabiex japplikaw għalih d-dispożizzjonijiet tal-Liġi li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi. Issa, ebda test ma jipprojbixxi lil persuna ċittadina ta’ diversi pajjiżi terzi milli tagħżel minn fost iċ-ċittadinanzi tagħha dik li hija tkun biħsiebha tinvoka sabiex tippreżenta applikazzjoni għal permess ta’ residenza lill-awtoritajiet Litwani.
39      Fil-fehma ta’ M.P., ġiet injorata ċ-ċittadinanza Kanadiża tiegħu, minkejja li, skont l-Artikoli 10.1 u 10.6 sa 10.9 taċ-CETA, il-partijiet f’dan il-ftehim għandhom iħallu lil ċerti ċittadini ta’ dawn il-partijiet, bħalma huma n-negozjanti, l-investituri, il-maniġers ta’ impriżi jew speċjalisti, jidħlu u jirrisjedu fil-pajjiż ikkonċernat, mingħajr awtorizzazzjoni addizzjonali, kif ukoll jaħdmu f’impriżi stabbiliti hemmhekk jew jeżerċitaw attività ekonomika hemmhekk. M.P. iqis li ċ-CETA jagħti lil tali ċittadini Kanadiżi d-dritt li jiksbu permess ta’ residenza temporanja fil-Litwanja, billi din ir-regola ġiet implimentata fil-livell nazzjonali fil-punt 16 tal-Artikolu 40(1) tal-Liġi dwar il-Barranin. Fil-każ ta’ kunflitt bejn iċ-CETA u l-Artikolu 3(3) tal-Liġi li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi, dan il-ftehim għandu jipprevali.
40      Id-Dipartiment tal-Migrazzjoni jsostni, min-naħa tiegħu, li l-Liġi li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi ma teskludix mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha ċ-ċittadini Russi li jkollhom ukoll iċ-ċittadinanza ta’ pajjiż ieħor. Ma huwiex dan id-dipartiment li għandu jiddeċiedi liema hija ċ-ċittadinanza tal-persuna li tkun ippreżentat applikazzjoni għal permess ta’ residenza temporanja fil-Litwanja, iżda l-imsemmi dipartiment għandu biss jeżamina d-dokumenti mehmuża ma’ din l-applikazzjoni.
41      Il-qorti tar-rinviju tirrileva, fl-ewwel lok, li l-Artikolu 30.6 taċ-CETA jipprovdi li ebda dispożizzjoni ta’ dan il-ftehim ma tista’ tiġi interpretata fis-sens li tagħti drittijiet jew li timponi obbligi fuq persuni barra dawk li jkunu nħolqu bejn il-partijiet taħt id-dritt internazzjonali pubbliku jew li tħalli li l-imsemmi ftehim jiġi invokat direttament fis-sistemi ġuridiċi interni tal-partijiet, u dan il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermatu fl-Opinjoni 1/17 (CETA UE‑Kanada) tat‑30 ta’ April 2019 (EU:C:2019:341).
42      Madankollu, billi l-kawża li wasslet għal din l-opinjoni hija differenti mill-kawża prinċipali, għandu jiġi ddeterminat jekk l-Artikolu 30.6 taċ-CETA għandux jiġi interpretat fis-sens li jżomm lil M.P. milli jinvoka d-dispożizzjonijiet ta’ dan il-ftehim quddiem il-qorti tar-rinviju.
43      Fit-tieni lok, dik il-qorti tirrileva li, skont l-Artikolu 3(1) u l-Anness I tar-Regolament 2018/1806, iċ-ċittadini Russi li jkunu jixtiequ jidħlu fit-territorju Litwan għandhom ikollhom viża, filwaqt li, skont l-Artikolu 4(1) u l-Anness II ta’ dan ir-regolament, iċ-ċittadini Kanadiżi huma eżentati minn tali obbligu għal residenzi li t-tul tagħhom ma jkunx iktar minn 90 jum fi kwalunkwe perijodu ta’ 180 jum.
44      F’dan il-każ, minkejja li l-awtoritajiet Litwani applikaw għad-dħul ta’ M.P. fit-territorju tagħhom, fil-kwalità tiegħu ta’ ċittadin Kanadiż, sistema ta’ eżenzjoni mill-viża, huma sussegwentement issuġġettaw lil MP, meta applika għal permess ta’ residenza temporanja fil-Litwanja, għal obbligu li jippreżenta viża Schengen jew nazzjonali, jew permess validu ta’ residenza maħruġ mir-Repubblika tal-Litwanja jew minn Stat Membru ieħor. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 3(1) u (2) tal-Liġi li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi, M.P., bħala ċittadin Russu, ma jistax jikseb viża nazzjonali.
45      Barra dan, fil-fehma tal-qorti tar-rinviju, M.P. ma jaqa’ taħt ebda waħda mis-sitwazzjonijiet li jistgħu jkunu s-suġġett ta’ eċċezzjonijiet għall-eżenzjoni mill-viża msemmija fl-Artikolu 6(1)(a) sa (f) tar-Regolament 2018/1806. Barra minn hekk, għalkemm l-Artikolu 6(3) tal-imsemmi regolament jippermetti wkoll lill-Istati Membri jipprevedu tali eċċezzjonijiet sa fejn għandhom x’jaqsmu l-persuni li jeżerċitaw attività bi ħlas waqt ir-residenza tagħhom, il-ħsieb li bih M.P. daħal fit-territorju Litwan huwa irrilevanti għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Liġi li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi. Għaldaqstant, il-qorti tar-rinviju tqis li dan l-Artikolu 6(3) lanqas ma japplika f’dan il-każ.
46      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (il-Qorti Amministrattiva Suprema tal-Litwanja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“(1)       L-Artikolu 30.6 [taċ-CETA] għandu jiġi interpretat fis-sens li, f’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni f’din il-kawża, ma jippermettix lil persuna bin-nazzjonalità Kanadiża, Iżraeljana u Russa tinvoka d-dispożizzjonijiet ta’ dan il-ftehim meta tadixxi lill-qorti nazzjonali b’rikors dwar permess ta’ residenza temporanja fil-Litwanja?
(2)      L-Artikolu 4(1) tar-Regolament [2018/1806] moqri flimkien mal-Anness II ta’ dan ir-regolament, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali temporanja li tipprovdi li ċittadin Russu li jixtieq japplika għal permess ta’ residenza temporanja fil-Litwanja huwa suġġett għar-rekwiżit li jippreżenta viża jew permess ta’ residenza valida, minkejja l-fatt li din il-persuna tkun daħlet fit-territorju Litwan bħala ċittadina ta’ [pajjiż] indikat fl-Anness II [tal-imsemmi regolament], li tibbenefika għalhekk minn eżenzjoni ta’ viża, li fl-istess ħin tqajjem il-kwistjoni tal-kompatibbiltà ta’ dawn id-dispożizzjonijiet [tal-istess regolament] maċ-CETA f’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni f’din il-kawża?”
47      Permezz ta’ ittra tat‑8 ta’ Lulju 2025, ir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja bagħat lill-qorti tar-rinviju talba għal kjarifiki. Bi tweġiba għal din it-talba, il-qorti tar-rinviju indikat, l-ewwel, li, fil-fehma tagħha, M.P. seta’ jitqies bħala “investitur”, fis-sens tal-Artikolu 10.1. taċ-CETA, it-tieni, li l-Artikolu 3(3) tal-Liġi li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi ma kellux l-effett li jissospendi l-ammissjoni tal-applikazzjonijiet għal permess ta’ residenza temporanja ppreżentati minn ċittadini Russi jekk dawn tal-aħħar kellhom permess ta’ residenza fit-territorju Litwan jew fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor u, it-tielet, li, skont il-Lietuvos Respublikos ribojamųjų priemonių dėl karinės agresijos prieš Ukrainą nustatymo įstatymo Nr. XIV‑1888 3, 4 ir 5 straipsnių pakeitimo įstatymas Nr. XV-170 (il-Liġi Nru XV‑170 li temenda l-Artikoli 3, 4 u 5 tal-Liġi Nru XIV‑1888 tar-Repubblika tal-Litwanja li tistabbilixxi Miżuri Restrittivi fid-dawl tal-Aggressjoni Militari kontra l-Ukraina) tas‑17 ta’ April 2025 (TAR, 2025, Nru 2025‑7432), il-miżuri previsti f’dan l-Artikolu 3(3) japplikaw sat‑2 ta’ Mejju 2026.
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
48      Mill-kunsiderazzjonijiet li għamlet il-qorti tar-rinviju dwar l-ewwel domanda tagħha fit-talba għal deċiżjoni preliminari u mir-risposta tagħha għat-talba għal kjarifiki li saritilha mill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li dik il-qorti qiegħda tistaqsi jekk id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu Għaxra taċ-CETA jistgħux jiġu invokati quddiemha minn individwu, li għandu l-kwalità ta’ investitur Kanadiż, fis-sens tal-Artikolu 10.1. ta’ dan il-ftehim.
49      Dan ifisser li, permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 30.6 taċ-CETA għandux jiġi interpretat fis-sens li d-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu Għaxra għandhom effett dirett.
50      Fl-ewwel lok, għandu jiġi enfasizzat li, kif irrilevat il-Kummissjoni Ewropea, l-imsemmi Kapitolu Għaxra jaqa’ taħt il-kompetenza tal-Unjoni u japplika b’mod provviżorju b’effett mill‑21 ta’ Settembru 2017, u dan kif jitlob l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni 2017/38. Għaldaqstant, il-kwistjoni jekk id-dispożizzjonijiet li jinsabu fl-istess Kapitolu Għaxra għandhomx effett dirett ma għandhiex tiġi deċiża biss mill-qrati nazzjonali abbażi tad-dritt nazzjonali tagħhom (sentenzi tal‑14 ta’ Diċembru 2000, Dior et, C‑300/98 u C‑392/98, EU:C:2000:688, punt 48, tal‑11 ta’ Settembru 2007, Merck Genéricos – Produtos Farmacêuticos, C‑431/05, EU:C:2007:496, punti 34 u 47, kif ukoll tat‑8 ta’ Marzu 2011, Lesoochranárske zoskupenie, C‑240/09, EU:C:2011:125, punti 32 u 33).
51      Fit-tieni lok, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li huwa biss jekk il-ftehim internazzjonali inkwistjoni ma jkunx irregola l-kwistjoni tal-effett dirett tiegħu li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi din il-kwistjoni, billi toqgħod, b’mod partikolari, fuq l-ispirtu, il-loġika jew il-kliem ta’ dan il-ftehim (sentenza tat‑13 ta’ Jannar 2015, Il‑Kunsill et vs Vereniging Milieudefensie u Stichting Stop Luchtverontreiniging Utrecht, C‑401/12 P sa C‑403/12 P, EU:C:2015:4, punt 53, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
52      Issa, kif jirrilevaw il-Gvern Litwan
u l-Kummissjoni, l-Artikolu 30.6 taċ-CETA jeskludi, mingħajr ambigwità, li d-dispożizzjonijiet ta’ dan il-ftehim jistgħu jiġu invokati direttament minn individwu quddiem qorti nazzjonali. Dan ifisser li d-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu Għaxra tal-imsemmi ftehim għandu jitqies li ma għandhomx effett dirett (ara, f’dan is-sens, l-Opinjoni 1/17 (CETA UE‑Kanada) tat‑30 ta’ April 2019 (EU:C:2019:341, punt 181 u 198).
53      Fit-tielet lok, għandu, madankollu, jingħad ukoll, sabiex tingħata risposta utli lill-qorti tar-rinviju, li, meta t-tilwima fil-kawża prinċipali tkun taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, id-dritt nazzjonali applikabbli għandu jiġi interpretat, sa fejn possibbli, b’mod konformi ma’ ftehim internazzjonali li jkun jagħmel parti mid-dritt tal-Unjoni, imqar meta dan il-ftehim ma jkollux effett dirett (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑4 ta’ Lulju 2006, Adeneler et, C‑212/04, EU:C:2006:443, punt 113; tat‑8 ta’ Novembru 2022, Deutsche Umwelthilfe (Approvazzjoni tal-vetturi bil-mutur), C‑873/19, EU:C:2022:857, punt 66, u tal‑11 ta’ Jannar 2024, Societatea Civilă Profesională de Avocaţi AB & CD, C‑252/22, EU:C:2024:13, punti 76 u 82, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
54      Madankollu, tali obbligu ta’ interpretazzjoni konformi għandu ċerti limiti. B’hekk, l-obbligu tal-qorti nazzjonali li tirreferi għall-kontenut ta’ ftehim internazzjonali meta tinterpreta u tapplika r-regoli rilevanti tad-dritt intern huwa limitat mill-prinċipji ġenerali tad-dritt u ma jistax iservi bħala bażi għal interpretazzjoni contra legem tad-dritt intern (ara, b’analoġija, is-sentenzi tal‑20 ta’ Frar 2024, X (Assenza ta’ raġunijiet ta’ xoljiment), C‑715/20, EU:C:2024:139, punt 70, u tas‑27 ta’ Frar 2024, EUIPO vs The KaiKai Company Jaeger Wichmann, C‑382/21 P, EU:C:2024:172, punt 74).
55      Dan ifisser li, minkejja li d-dispożizzjonijiet li jinsabu fil-Kapitolu Għaxra taċ-CETA ma għandhomx effett dirett, jekk dispożizzjoni tad-dritt Litwan, rilevanti għall-eżitu tat-tilwima fil-kawża prinċipali, jinstab li tkun inkompatibbli ma’ dawn id-dispożizzjonijiet, hija l-qorti tar-rinviju li għandha teżamina jekk ikunx possibbli, b’osservanza tal-limiti mfakkra fil-punt ta’ qabel ta’ din is-sentenza, li tinterpreta d-dritt nazzjonali tagħha b’mod konformi mal-imsemmija dispożizzjonijiet, billi tieħu inkunsiderazzjoni dan id-dritt nazzjonali kollu u billi tapplika metodi ta’ interpretazzjoni rrikonoxxuti minn dan tal-aħħar (sentenza tal‑15 ta’ Ottubru 2024, KUBERA, C‑144/23, EU:C:2024:881, punt 51).
56      Mill-kunsiderazzjonijiet kollha premessi jirriżulta li r-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 30.6 taċ-CETA għandu jiġi interpretat fis-sens li d-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu Għaxra ta’ dan il-ftehim ma għandhomx effett dirett, iżda dan ma jeskludix, madankollu, li dawn jistgħu jservu bħala bażi għal interpretazzjoni konformi tal-leġiżlazzjoni nazzjonali kkonċernata.
Fuq it-tieni domanda
57      Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 4(1) tar-Regolament 2018/1806, moqri flimkien mal-Anness II ta’ dan ir-regolament, għandux jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li bis-saħħa tagħha l-ksib, minn ċittadin Russu, ta’ permess ta’ residenza temporanja fit-territorju tiegħu jeħtieġ li dan iċ-ċittadin jippreżenta viża maħruġa mill-awtoritajiet ta’ dan l-Istat Membru jew ta’ permess ta’ residenza maħruġ minn kwalunkwe wieħed mill-Istati Membri meta l-imsemmi ċittadin ikun daħal fit-territorju tal-ewwel wieħed minn dawn l-Istati Membri, mingħajr ma jkollu għalfejn jippreżenta viża, minħabba li huwa jkun ukoll ċittadin ta’ wieħed mill-pajjiżi msemmija fl-Anness II tal-imsemmi regolament. Il-qorti tar-rinviju tistaqsi wkoll dwar il-kompatibbiltà maċ-CETA ta’ dawn id-dispożizzjonijiet tar-Regolament 2018/1806.
58      Fl-ewwel lok, mill-Artikolu 6(1) tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen jirriżulta, l-ewwel nett, li l-permess ta’ residenza mogħti minn dan il-kodiċi liċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi jawtorizzahom biss jirrisjedu fit-territorju taż-żona Schengen għal perijodu massimu ta’ 90 jum fi kwalunkwe perijodu ta’ 180 jum (sentenza tal‑5 ta’ Frar 2020, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Reġistrazzjoni tal-baħħara fil-port ta’ Rotterdam), C‑341/18, EU:C:2020:76, punt 58).
59      It-tieni, dan l-Artikolu 6 jipprevedi wkoll l-obbligu, għal uħud minn dawn iċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi, li jkollhom viża valida sabiex ikunu jistgħu jibbenefikaw minn tali dritt ta’ residenza għal żmien qasir.
60      Kif jirriżulta mill-Artikolu 1 tal-Kodiċi dwar il-Viżi, dan il-kodiċi għandu l-għan li jistabbilixxi l-proċeduri u l-kundizzjonijiet għall-ħruġ ta’ viżi għal tranżiti mit-territorju tal-Istati Membri jew residenzi previsti fihom, li ma jkunux itwal minn 90 jum fi kwalunkwe perijodu ta’ 180 jum. Il-punt 2(a) u (b) tal-Artikolu 2 ta’ dan il-kodiċi jiddefinixxi l-kunċett ta’ “viża”, għall-finijiet tal-imsemmi kodiċi, bħala “awtorizzazzjoni maħruġa minn Stat Membru” bil-għan, rispettivament, “ta’ “soġġorn previst fihom ta’ tul ta’ mhux aktar minn 90 jum fi kwalunkwe perjodu ta’ 180 jum” u “tranżitu miż-żoni ta’ tranżitu internazzjonali tal-ajruporti tal-Istati Membri” (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Marzu 2017, X u X, C‑638/16 PPU, EU:C:2017:173, punt 41).
61      Huwa f’dan l-istess sens li r-Regolament 2018/1806 jagħti l-lista tal-pajjiżi terzi li ċ-ċittadini tagħhom huma suġġetti għal tali obbligu ta’ viża jew eżentati milli josservawh.
62      B’hekk, l-Artikolu 4(1) ta’ dan ir-regolament jipprevedi li ċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi li jinsabu fil-lista tal-Anness II tal-imsemmi regolament ma humiex obbligati jiksbu viża meta jaqsmu l-fruntieri esterni tal-Unjoni, bil-ħsieb ta’ residenza ta’ mhux iktar minn 90 jum fi kwalunkwe perijodu ta’ 180 jum.
63      Dan ifisser li din id-dispożizzjoni teżenta liċ-ċittadini ta’ ċerti pajjiżi terzi, fosthom il-Kanada, iżda mhux ukoll il-Federazzjoni Russa, min-neċessità li jiksbu viża sabiex jirrisjedu għal żmien qasir fit-territorju taż-żona Schengen.
64      Issa, fid-dawl tal-informazzjoni li ppreżentat il-qorti tar-rinviju, tali residenza għal żmien qasir ma hijiex inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Fil-fatt, minn naħa, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li M.P. qiegħed jitlob dritt ta’ residenza temporanja sabiex jaħdem fil-Litwanja għal perijodu manifestament itwal mill-perijodu tar-residenza mogħti taħt il-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen. Min-naħa l-oħra, minn din id-deċiżjoni bl-ebda mod ma jirriżulta li t-tilwima fil-kawża prinċipali tikkonċerna r-regolarità tad-dħul ta’ M.P. fit-territorju Litwan jew deċiżjoni tal-awtoritajiet Litwani li temmet b’mod antiċipat id-dritt ta’ residenza qasira ta’ dan tal-aħħar f’dan it-territorju, kif iggarantit mill-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen.
65      Billi r-Regolament 2018/1806 ma jikkonċernax l-għoti ta’ dritt ta’ residenza temporanja, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali (ara, b’analoġija, is-sentenza tas‑16 ta’ Jannar 2018, E, C‑240/17, EU:C:2018:8, punt 41), dan ir-regolament ma jistax jipprekludi leġiżlazzjoni bħal dik deskritta fit-tieni domanda preliminari.
66      Minn dan jirriżulta, fit-tieni lok, li ma huwiex neċessarju li tiġi eżaminata, mill-bqija, il-konformità tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament 2018/1806 u tal-Anness II tiegħu maċ-CETA.
67      Mill-kunsiderazzjonijiet kollha premessi jirriżulta li r-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 4(1) tar-Regolament 2018/1806, moqri flimkien mal-Anness II ta’ dan ir-regolament, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li bis-saħħa tagħha l-ksib, minn ċittadin Russu, ta’ permess ta’ residenza temporanja fit-territorju tiegħu jeħtieġ li dan iċ-ċittadin jippreżenta viża maħruġa mill-awtoritajiet ta’ dan l-Istat Membru jew permess ta’ residenza maħruġ minn kwalunkwe wieħed mill-Istati Membri meta l-imsemmi ċittadin ikun daħal fit-territorju tal-ewwel wieħed minn dawn l-Istati Membri, mingħajr ma kellu għalfejn jippreżenta viża, minħabba li huwa wkoll ċittadin ta’ wieħed mill-pajjiżi msemmija fl-Anness II tal-imsemmi regolament.
Fuq l-ispejjeż
68      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)      L-Artikolu 30.6 tal-Ftehim Ekonomiku u Kummerċjali Komprensiv (CETA) bejn il-Kanada, minn naħa waħda, u l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat fi Brussell fit‑30 ta’ Ottubru 2016,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu Għaxra ta’ dan il-ftehim ma għandhomx effett dirett, iżda dan ma jeskludix li dawn jistgħu jservu bħala bażi għal interpretazzjoni konformi mal-leġiżlazzjoni nazzjonali kkonċernata.
2)      L-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑14 ta' Novembru 2018 li jelenka l-pajjiżi terzi li ċ-ċittadini tagħhom għandhom ikollhom viża fil-pussess tagħhom meta jaqsmu l-fruntieri esterni u dawk li ċ-ċittadini tagħhom huma eżenti minn dik il-ħtieġa, moqri flimkien mal-Anness II ta’ dan ir-regolament
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
ma jipprekludix leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li bis-saħħa tagħha l-ksib, minn ċittadin Russu, ta’ permess ta’ residenza temporanja fit-territorju tiegħu jeħtieġ li dan iċ-ċittadin jippreżenta viża maħruġa mill-awtoritajiet ta’ dan l-Istat Membru jew ta’ permess ta’ residenza maħruġ minn kwalunkwe wieħed mill-Istati Membri meta l-imsemmi ċittadin ikun daħal fit-territorju tal-ewwel wieħed minn dawn l-Istati Membri, mingħajr ma jkollu għalfejn jippreżenta viża, minħabba li huwa jkun ukoll ċittadin ta’ wieħed mill-pajjiżi msemmija fl-Anness II tal-imsemmi regolament.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: il-Litwan.
i      L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.