62024CJ0338
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Dara Dlísheomra)
26 Márta 2026 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Comhfhogasú dlíthe – Dliteanas i leith táirgí lochtacha – Treoir 85/374/CEE – Airteagal 13 – Gaol leis an gcóras dliteanais lochtbhunaithe – Mainneachtain an táirgeora atá nasctha le cineál lochtach an táirge – Airteagal 10 – Túsphointe na tréimhse teorann 3 bliana i gcás damáiste arb é atá ann tinneas forchéimnitheach – An coincheap ‘a bheith ar an eolas faoin damáiste’ – Airteagal 11 – Cearta an duine dhíobhálaithe a mhúchadh – Bailíocht – Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – Ceart rochtana ar chúirt)
I gCás C‑338/24,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ó Cour d’appel de Rouen (an Fhrainc), trí bhreith an 25 Aibreán 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 7 Bealtaine 2024, sna himeachtaí
LF
v
Sanofi Pasteur SA,
tugann AN CHÚIRT (an Dara Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: K. Jürimäe, Uachtarán Dlísheomra, K. Lenaerts, Uachtarán na Cúirte, ag feidhmiú mar Bhreitheamh den Dara Dlísheomra, F. Schalin (Rapóirtéir), M. Gavalec agus Z. Csehi, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: L. Medina,
Cláraitheoir: G. Chiapponi, Riarthóir,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn agus tar éis éisteacht an 26 Márta 2025,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
LF, ag M. Leroux, avocate,
–
Sanofi Pasteur SA, ag A. Aviges, D. Lapillonne, F. Molinié agus F. Monteret‑Amar, avocats,
–
Rialtas na Fraince, ag M. de Lisi agus B. Fodda agus B. Travard, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas na Gearmáine, ag J. Möller, M. Hellmann agus A. Sahner, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas na hÍsiltíre, ag M. K. Bulterman agus J. M. Hoogveld, i gcáil Gníomhairí,
–
Comhairle an Aontais Eorpaigh, ag D. Bringuier agus N. Brzezinski, i gcáil Gníomhairí,
–
an Coimisiún Eorpach, ag M. Owsiany-Hornung agus C. Valero, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 19 Meitheamh 2025,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh seo ar réamhrialú le léiriú ar Airteagail 10 agus 13 de Threoir 85/374/CEE ón gComhairle an 25 Iúil 1985 maidir le comhfhogasú fhorálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin na mBallstát a bhaineann le dliteanas i leith táirgí lochtacha (IO 1985 L 210, lch. 29), agus le bailíocht Airteagal 11 den Treoir sin i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’).
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir LF, ar duine nádúrtha é, agus Sanofi Pasteur SA maidir le hiarratas ar chúiteamh as díobháil líomhainte tar éis vacsaínithe.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
3
Luaitear an méid seo a leanas sa chéad aithris, sa naoú go dtí an t‑aonú haithris déag agus sa tríú haithris déag de Threoir 85/374:
‘De bhrí gur gá comhfhogasú a dhéanamh ar dhlíthe na mBallstát a bhaineann le dliteanas an táirgeora i leith damáiste arb é lochtacht a tháirgí is cúis leis toisc go bhféadfadh na héagsúlachtaí atá ann cheana iomaíocht a shaobhadh agus difear a dhéanamh do ghluaiseacht earraí laistigh den chómhargadh agus go bhféadfadh leibhéal éagsúil cosanta a bheith i gceist don tomhaltóir i gcoinne damáiste arb é táirge lochtach is cúis leis dá shláinte nó dá mhaoin;
[...]
De bhrí go n‑éilíonn cosaint an tomhaltóra cúiteamh i leith báis agus díobháil phearsanta chomh maith le cúiteamh i leith damáiste do mhaoin; [...]
De bhrí go bhfuil tréimhse theorann aonfhoirmeach chun caingean le haghaidh cúitimh a thionscnamh chun leasa an duine dhíobhálaithe agus an táirgeora araon;
De bhrí go bhforbraítear caighdeáin sábháilteachta níos airde le himeacht ama agus go dtéann staid na heolaíochta agus na teicneolaíochta chun cinn; de bhrí, dá bhrí sin, nach mbeadh sé réasúnach an táirgeoir a chur faoi dhliteanas ar feadh tréimhse neamhtheoranta as lochtacht a tháirge; de bhrí, dá bhrí sin, gur cheart go rachadh dliteanas in éag tar éis tréimhse réasúnta ama, gan dochar d’éilimh atá ar feitheamh faoin dlí;
[...]
De bhrí, faoi chórais dlí na mBallstát, go bhféadfaidh páirtí díobhálaithe éileamh ar dhamáistí a bheith aige bunaithe ar fhorais dliteanais chonarthaigh nó ar fhorais dliteanais neamhchonarthaigh seachas an dliteanas dá bhforáiltear sa Treoir seo; a mhéid a fhónann na forálacha sin freisin chun an cuspóir maidir le cosaint éifeachtach tomhaltóirí a bhaint amach, níor cheart go ndéanfadh an Treoir seo difear dóibh; de bhrí, a mhéid atá cosaint éifeachtach tomhaltóirí in earnáil na dtáirgí cógaisíochta bainte amach cheana féin i mBallstát faoi chóras dliteanais speisialta, gur cheart go leanfadh éilimh atá bunaithe ar an gcóras sin de bheith indéanta ar an gcaoi chéanna
’.
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4
Foráiltear le hAirteagal 1 de Threoir 85/374:
‘Beidh an táirgeoir faoi dhliteanas i leith damáiste arb é locht ina tháirge is cúis leis.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5
Foráiltear le hAirteagal 4 den Treoir sin:
‘Ceanglófar ar an duine díobhálaithe an damáiste, an locht agus an ghaolmhaireacht chúisíoch idir an locht agus an damáiste a chruthú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6
Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 6 den Treoir sin:
‘Bíonn táirge lochtach nuair nach gcuireann sé an tsábháilteacht ar fáil a bhfuil duine i dteideal a bheith ag súil léi, agus na himthosca uile á gcur san áireamh, lena n‑áirítear:
(a)
cur i láthair an táirge;
(b)
an úsáid a d’fhéadfaí a bheith ag súil leis le réasún a bhainfí as an táirge;
(c)
an t‑am a cuireadh an táirge i gcúrsaíocht.
2. Ní mheasfar táirge a bheith lochtach ar an gcúis amháin go gcuirtear táirge níos fearr i gcúrsaíocht ina dhiaidh sin.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7
Foráiltear le hAirteagal 10 den Treoir sin:
‘1.   Déanfaidh na Ballstáit foráil ina reachtaíocht go mbeidh feidhm ag tréimhse theorann 3 bliana maidir le himeachtaí chun damáistí a aisghabháil dá bhforáiltear sa Treoir seo. Cuirfear tús leis an tréimhse theorann ón lá a tháinig an gearánaí ar an eolas, nó ar cheart le réasún gur tháinig sé ar an eolas, faoin damáiste, faoin locht agus faoi chéannacht an táirgeora.
2.   Ní dhéanfaidh an Treoir seo difear do dhlíthe na mBallstát lena rialaítear fionraí nó briseadh na tréimhse teorann.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8
Foráiltear le hAirteagal 11 de Threoir 85/374:
‘Forálfaidh na Ballstáit ina reachtaíocht go ndéanfar na cearta a thugtar don duine díobhálaithe de bhun na Treorach seo a mhúchadh ar dhul in éag thréimhse 10 mbliana ón dáta a chuir an táirgeoir an táirge iarbhír ba chúis leis an damáiste i gcúrsaíocht, mura rud é go bhfuil an duine díobhálaithe tar éis imeachtaí a thionscnamh i gcoinne an táirgeora idir an dá linn.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9
Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 13 den Treoir sin:
‘Ní dhéanfaidh an Treoir seo difear d’aon chearta a d’fhéadfadh a bheith ag duine díobhálaithe de réir rialacha dhlí an dliteanais chonarthaigh nó neamhchonarthaigh nó de réir córas dliteanais speisialta atá ann tráth a thugtar fógra faoin Treoir seo.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Fraince
10
Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 1240 den Chód Sibhialta:
‘Le haon ghníomh a dhéanann duine aonair is cúis le damáiste do dhuine eile, cuirtear d’oibleagáid ar an duine arb é a locht ba chúis leis an damáiste a shlánú.’
11
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 1245 den Chód sin:
‘Beidh an táirgeoir faoi dhliteanas i leith an damáiste a eascraíonn as locht ina tháirge, bíodh sé faoi cheangal ag an duine díobhálaithe trí chonradh nó ná bíodh.’
12
Foráiltear le hAirteagal 1245-15 den Chód sin:
‘Ach amháin i gcás ina bhfuil locht ar an táirgeoir, múchfar dliteanas an táirgeora de bhun fhorálacha na caibidle seo 10 mbliana ón dáta ar cuireadh an táirge iarbhír ba chúis leis an damáiste i gcúrsaíocht, mura rud é go bhfuil imeachtaí tionscanta ag an duine díobhálaithe idir an dá linn.’
13
Foráiltear le hAirteagal 1245-16 den Chód sin:
‘Beidh caingean le haghaidh cúitimh bunaithe ar fhorálacha na caibidle seo faoi réir tréimhse theorann 3 bliana ón dáta a tháinig an t‑éilitheoir ar an eolas faoin damáiste, faoin locht agus faoi chéannacht an táirgeora nó ar cheart le réasún é a bheith tagtha ar an eolas fúthu.’
14
Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 1245-17 den Chód Sibhialta:
‘Ní dhéanfaidh forálacha na caibidle seo difear d’aon chearta a d’fhéadfadh a bheith ag duine díobhálaithe de réir rialacha dhlí an dliteanais chonarthaigh nó neamhchonarthaigh nó faoi chóras dliteanais speisialta.
Leanfaidh an táirgeoir de bheith faoi dhliteanas i leith iarmhairtí a lochta féin agus i leith locht na ndaoine a bhfuil sé cuntasach dóibh.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
15
Tar éis dó a bheith vacsaínithe in aghaidh diftéire, teiteanais agus polaimiailítis le vacsaín Revaxis, a mhonaraigh Sanofi Pasteur, an 20 Márta 2003, rinne LF gearán faoi shiomptóim, ionfhabhtuithe agus pian éagsúil ó 2004 (fadhbanna díleáiteacha, scornach tumtha, pian sna guaillí, sna hairm agus sna lámha, pian muiníl, ionfhabhtuithe fuail, pian níos ísle sa chúl agus caillteanas gruaige). Cuireadh ar ath-thréimhsí saoire breoiteachta í ón 3 Nollaig 2005.
16
Tar éis scrúduithe leighis éagsúla a nochtadh, in 2008, miofaisíteas macrafagach, rud a léiríonn go raibh hiodrocsaíd alúmanaim i láthair fós, aidiúvach a úsáidtear i vacsaíní áirithe, thug LF a cás os comhair an Commission de conciliation et d’indemnisation des accidents médicaux (an Bord um Chomhréiteach agus Cúiteamh i leith Tionóiscí Leighis, an Fhrainc), an 2 Meitheamh 2015, inar ordaíodh go ndéanfaí tuarascáil ó shaineolaithe a tharraingt suas. Fuarthas amach sa nós imeachta saineolaithe sin gur chobhsaigh staid sláinte LF an 20 Meán Fómhair 2016 agus nach bhféadfaí teacht ar an gconclúid gurbh é an vacsaíniú le Revaxis ba chúis leis an tinneas a d’fhulaing LF. Dá réir sin, dhiúltaigh an bord sin d’iarratas LF.
17
I mí an Mheithimh 2020, agus agóid á déanamh aige i gcoinne chonclúid na saintuarascálacha, thionscain LF imeachtaí i gcoinne Sanofi Pasteur, go háirithe, os comhair an tribunal judiciaire d’Alençon (Cúirt Alençon, an Fhrainc), ag lorg cúiteamh as an damáiste a mheas sí a d’fhulaing sí mar thoradh ar an vacsaíniú sin, ar bhonn dliteanas i leith táirgí lochtacha agus dliteanas lochtbhunaithe.
18
Díbheadh éilimh LF le hordú an 10 Meitheamh 2021 ón mbreitheamh a bhí ag ullmhú an cháis lena thriail ag an tribunal judiciaire d’Alençon (Cúirt Alençon), a chinn, inter alia, go raibh cosc ama ar an gcaingean i gcoinne Sanofi Pasteur, a mhéid a bhí sí bunaithe ar dhliteanas an táirgeora i leith táirgí lochtacha, faoi Airteagal 1245-16 den Chód Sibhialta.
19
Le breithiúnas an 31 Bealtaine 2022, dheimhnigh an cour d’appel de Caen (an Chúirt Achomhairc, Caen, an Fhrainc) an t‑ordú sin go bunúsach, agus chinn sé go raibh éilimh LF bunaithe ar Airteagal 1245-1 et seq. den Chód Sibhialta agus iad siúd bunaithe ar Airteagail 1240 agus 1241 den Chód sin do-ghlactha.
20
An 5 Iúil 2023, chuir an Cour de cassation (an Chúirt um Achomharc Deiridh, an Fhrainc) an breithiúnas sin ar neamhní, ar an bhforas, inter alia, ‘i gcás breoiteacht fhorchéimnitheach, rud a fhágann nach féidir dáta cobhsaíochta a chinneadh, ní féidir tús a chur leis an tréimhse theorann a leagtar síos in [Airteagal 1245-16 den Chód Sibhialta]’. Tharchuir an Cour de cassation (an Chúirt um Achomharc Deiridh) an cás ar ais chuig an Cour d’appel de Rouen (an Chúirt Achomhairc Rouen, an Fhrainc), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, agus áitíonn LF os a comhair go bhfuil sí i dteideal imeachtaí a thionscnamh i gcoinne Sanofi Pasteur ar bhonn dliteanas i leith táirgí lochtacha agus ar bhonn an chórais ghinearálta dliteanais lochtbhunaithe araon.
21
A mhéid a bhaineann le dliteanas lochtbhunaithe, ar thaobh amháin, maíonn LF go raibh locht ar Sanofi Pasteur ar leithligh ó easpa sábháilteachta ar thaobh vacsaín Revaxis, ós rud é, in ainneoin gur cuireadh Sanofi Pasteur ar an eolas go minic faoi éifeachtaí díobhálacha na vacsaíne sin, nach ndearna sé aon ghníomhaíocht agus nach ndearna sé aon taighde ná aon fhaireachán tar éis dó a bheith curtha ar an margadh.
22
Ar an taobh eile, maidir le hinghlacthacht a caingne bunaithe ar dhliteanas i leith táirgí lochtacha, áitíonn LF go mbaintear a ceart rochtana ar chúirt den tréimhse theorann 10 mbliana a leagtar síos in Airteagal 1245-15 den Chód Sibhialta, a thosaigh ón tráth a cuireadh an vacsaín a tugadh di i gcúrsaíocht, toisc go bhfuil a tinneas casta agus forásach. Ina theannta sin, ní féidir leis an tréimhse theorann 3 bliana a leagtar síos in Airteagal 1245-16 den Chód Sibhialta, a thosaíonn ón tráth is eol an damáiste, an locht ar an táirge agus céannacht an táirgeora, tosú go dtí an dáta a chobhsaítear an damáiste. Dá bhrí sin, ní mór a chur san áireamh ina leith sin a staid ar leith a bhaineann leis an bhfíoras go bhfuil a díobháil coirp mar thoradh ar bhreoiteacht fhorchéimnitheach.
23
Ó thaobh Sanofi Pasteur de, cuireann sé i gcoinne argóintí uile LF. Maíonn an chuideachta sin, ar an gcéad dul síos, sa chás seo, go bhfuil an chaingean le haghaidh damáistí lena n‑éilítear dliteanas lochtbhunaithe do-ghlactha toisc nach bhfuil an locht ar a bhfuil LF ag brath, is é sin le rá, easpa cúram cuí nó mainneachtain faireachán a dhéanamh ar an táirge tar éis é a chur ar an margadh, ar leithligh ón easpa sábháilteachta a bhfuiltear ag brath uirthi i ndáil le dliteanas i leith táirgí lochtacha. Luann Sanofi Pasteur ansin gur tionscnaíodh an teorainn faoi Airteagal 1245-15 den Chód Sibhialta toisc go bhfuil níos mó ná 10 mbliana caite ó cuireadh vacsaín Revaxis ar an margadh. Ar deireadh, tá an tréimhse theorann 3 bliana faoi Airteagal 1245-16 den Chód Sibhialta, a thosaigh ar an dáta a tháinig LF ar an eolas faoin damáiste, imithe in éag freisin.
24
Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, sa chéad áit, maidir le raon feidhme Airteagal 13 de Threoir 85/374, arna léiriú ag an gCúirt i mbreithiúnas an 25 Aibreán 2002, González Sánchez (C‑183/00, EU:C:2002:255). Sa bhreithiúnas sin, chinn an Chúirt nach mór Airteagal 13 a léiriú sa chaoi go bhféadfar na cearta a thugtar faoi reachtaíocht Bhallstáit d’íospartaigh damáiste arb é táirge lochtach is cúis leis faoi chóras ginearálta dliteanais a bhfuil an bonn céanna aige leis an gcóras a cuireadh i bhfeidhm leis an Treoir sin a theorannú nó a shrianadh mar thoradh ar thrasuí na Treorach sin i ndlí náisiúnta an Stáit sin. Chinn an Cour de cassation (an Chúirt um Achomharc Deiridh) gur féidir le duine a ndearnadh díobháil dó mar gheall ar dhamáiste a chuirtear i leith táirge lochtach caingean a thionscnamh i leith damáistí i gcoinne tháirgeoir an táirge sin ar bhonn an chórais dliteanais lochtbhunaithe, má shuíonn sé go bhfuil an damáiste mar thoradh ar locht ag an táirgeoir, amhail táirge a choinneáil i gcúrsaíocht i gcás ina bhfuil sé ar an eolas faoi locht sa táirge sin nó faoi mhainneachtain a dhualgas cúraim a chomhlíonadh i ndáil leis na rioscaí a bhaineann leis an táirge. Sna himthosca sin, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil cásdlí sin an Cour de cassation (an Chúirt um Achomharc Deiridh) ag luí le léiriú Airteagal 13 de Threoir 85/374 arna ghlacadh ag an gCúirt Bhreithiúnais.
25
Sa dara háit, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir le bailíocht Airteagal 11 de Threoir 85/374. A mhéid a fhoráiltear leis an bhforáil sin go ndéanfar na cearta a thugtar don duine díobhálaithe de bhun na Treorach sin a mhúchadh ar dhul in éag tréimhse 10 mbliana ón dáta a cuireadh an táirge is cúis leis an damáiste i gcúrsaíocht, is mian leis an gcúirt sin a fháil amach an bhfuil sé d’éifeacht ag cur i bhfeidhm an chórais sin a cheart rochtana ar chúirt a bhaint de dhuine a fhulaingíonn díobháil fhorchéimnitheach arb é táirge lochtach is cúis léi.
26
Sa tríú háit, maidir le léiriú Airteagal 10 de Threoir 85/374, is mian leis an gcúirt a rinne an tarchur a fháil amach, go bunúsach, conas a chinnfear túsphointe na tréimhse teorann 3 bliana a leagtar síos san fhoráil sin. De réir chásdlí an Cour de cassation (an Chúirt um Achomharc Deiridh), ní mór Airteagal 1245-16 den Chód Sibhialta, lena dtrasuitear Airteagal 10 den Treoir sin i ndlí na Fraince, a léiriú sa chaoi, i ndáil le díobháil coirp, nach mór gurb é túsphointe na tréimhse teorann sin an dáta a chobhsaítear an damáiste. Is cosúil go n‑imíonn an léiriú sin ó fhoclaíocht Airteagal 10, nach socraíonn ach mar an túsphointe sin an lá a tháinig an gearánaí ar an eolas, nó ar cheart le réasún gur tháinig sé ar an eolas, faoin damáiste, faoin locht agus faoi chéannacht an táirgeora.
27
Sna himthosca sin, chinn an cour d’appel de Rouen (an Chúirt Achomhairc Rouen) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)
An bhfuil Airteagal 13 de Threoir [85/374], arna léiriú le breithiúnas an 25 Aibreán 2002, [Gonzalez Sanchez (C‑183/00, EU:C:2002:255)] ar dá réir a fhéadfaidh duine díobhálaithe brath ar chórais dliteanais chonarthaigh nó neamhchonarthaigh a bhfuil bonn éagsúil acu leis an gcóras a cuireadh i bhfeidhm leis an Treoir [sin], le léiriú sa chaoi go bhféadfadh íospartach táirge lochtaigh cúiteamh a lorg as a dhíobháil ón táirgeoir faoi chóras ginearálta dliteanais lochtbhunaithe, ag brath go háirithe ar an bhfíoras gur ceadaíodh don táirge fanacht i gcúrsaíocht, ar mhainneachtain faireachas a dhéanamh ar na rioscaí a bhaineann leis an táirge nó, ar bhonn níos ginearálta, ar locht sábháilteachta sa táirge sin?
(2)
An bhfuil Airteagal 11 de Threoir [85/374], faoina ndéantar na cearta a thugtar don íospartach leis an Treoir sin a mhúchadh ar dhul in éag tréimhse 10 mbliana ón dáta a cuireadh an táirge díobhálach i gcúrsaíocht, ar neamhréir le forálacha Airteagal 47 den [Chairt] sa mhéid is go mbaintear an ceart chun rochtain a fháil ar chúirt d’íospartach atá thíos le díobháil fhorchéimnitheach arb é táirge lochtach is cúis léi?
(3)
An bhfuil Airteagal 10 de Threoir [85/374], lena gcinntear an dáta a thosóidh an tréimhse theorann trí bliana ag rith mar ‘an lá a tháinig an gearánaí ar an eolas faoin damáiste, nó ar cheart dó, le réasún, teacht ar an eolas faoin damáiste’, le léiriú sa chaoi nach dtosóidh an tréimhse ach amháin an lá is eol an damáiste ina iomláine, go háirithe trí dháta cobhsaíochta a bhunú, a shainítear mar an tráth nach bhfuil riocht íospartach na díobhála coirp ag athrú a thuilleadh, rud a chiallaíonn, i gcás ina bhfuil [breoiteacht] forásach, nach dtosóidh an tréimhse theorann, seachas mar an lá a tháinig an damáiste chun cinn go soiléir agus gur féidir í a nascadh leis an táirge lochtach, gan beann ar a fhorbairt ina dhiaidh sin?’
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
An chéad cheist
28
Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 13 de Threoir 85/374 le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar dhuine a ndearnadh díobháil dó le táirge lochtach cúiteamh a lorg ón táirgeoir as an damáiste ar bhonn an chórais dliteanais ghinearálta lochtbhunaithe, ag maíomh gur choinnigh an táirgeoir atá i gceist táirge i gcúrsaíocht i gcás ina raibh sé ar an eolas faoi locht sa táirge sin, gur mhainnigh sé a dhualgas cúraim a chomhlíonadh maidir leis na rioscaí a bhaineann leis an táirge nó go raibh sé ag gabháil d’aon iompar éagórach eile a bhaineann le heaspa sábháilteachta i leith an táirge lochtaigh.
29
Cé go bhforáiltear le hAirteagal 1 de Threoir 85/374 go mbeidh an táirgeoir faoi dhliteanas i leith damáiste a eascraíonn as locht ina tháirge, luaitear in Airteagal 4 den Treoir sin go gceanglaítear ar an duine díobhálaithe an damáiste, an locht agus an ghaolmhaireacht chúisíoch idir an locht agus an damáiste a chruthú. Arna léamh i bhfianaise na chéad aithrise den Treoir sin, leagtar síos leis na forálacha sin an prionsabal nach féidir leis an táirgeoir dliteanas gan locht a thabhú bunaithe ar an locht táirge, a shainmhínítear, de réir Airteagal 6 den Treoir sin, mar mhainneachtain an tsábháilteacht a bhfuil tomhaltóirí i dteideal a bheith ag súil léi ón táirge atá i gceist a sholáthar, agus na himthosca uile á gcur san áireamh.
30
Sa chomhthéacs sin, foráiltear le hAirteagal 13 de Threoir 85/374 nach ndéanfaidh an Treoir sin difear d’aon chearta a d’fhéadfadh a bheith ag duine díobhálaithe de réir rialacha dhlí an dliteanais chonarthaigh nó neamhchonarthaigh nó de réir córas dliteanais speisialta atá ann tráth a thugtar fógra faoin Treoir sin sa dlí náisiúnta.
31
Ina breithiúnas an 25 Aibreán 2002, González Sánchez (C‑183/00, EU:C:2002:255), shonraigh an Chúirt nach féidir Airteagal 13 de Threoir 85/374 a léiriú sa chaoi go gceadaítear do na Ballstáit rogha a choinneáil ar bun maidir le córas ginearálta dliteanais i leith táirgí lochtacha seachas an córas a leagtar síos leis an Treoir sin. Go deimhin, de réir cásdlí socair, féachtar le Treoir 85/374, sna hábhair a rialaítear léi, comhchuibhiú iomlán dhlíthe, rialacháin agus fhorálacha riaracháin na mBallstát a bhaint amach (breithiúnas an 21 Nollaig 2011, Dutrueux, C‑495/10, EU:C:2011:869, mír 20 agus an cásdlí dá dtagraítear). Dá bhrí sin, ní féidir córas náisiúnta dliteanais táirgeora atá bunaithe ar an mbonn céanna leis an gcóras a cuireadh i bhfeidhm le Treoir 85/374 agus nach bhfuil teoranta d’earnáil táirgeachta ar leith a choinneáil i bhfeidhm (féach, chuige sin, breithiúnas an 25 Aibreán 2002, González Sánchez, C‑183/00, EU:C:2002:255, mír 33).
32
Os a choinne sin, níl an méid sin roimhe seo fíor maidir leis na córais dliteanais chonarthaigh nó neamhchonarthaigh dá dtagraítear in Airteagal 13, atá bunaithe ar bhoinn éagsúla, amhail baránta i leith lochtanna nó lochtanna folaigh. Ní chuirtear cosc leis an bhforáil sin ar dhuine díobhálaithe brath ar na córais dliteanais eile sin chun cúiteamh a lorg as an damáiste a d’fhulaing sé (féach, chuige sin, breithiúnas an 25 Aibreán 2002, González Sánchez, C‑183/00, EU:C:2002:255, mír 31).
33
Sa chás seo, thionscain LF imeachtaí le haghaidh cúitimh i gcoinne Sanofi Pasteur, faoi Airteagal 1245 den Chód Sibhialta, lenar trasuíodh an córas dliteanais i leith táirgí lochtacha a leagtar síos le Treoir 85/374 i ndlí na Fraince, agus faoi Airteagal 1240 den Chód sin, lena mbunaítear córas ginearálta dliteanais lochtbhunaithe. Go sonrach, maidir lena caingean le haghaidh damáistí lena n‑éilítear dliteanas lochtbhunaithe, is léir ón ordú tarchuir gur ghníomhaigh Sanofi Pasteur go héagórach tríd an vacsaín atá i gceist sna príomhimeachtaí a choinneáil i gcúrsaíocht in ainneoin go raibh sé ar an eolas faoin easpa sábháilteachta i ndáil leis an vacsaín sin. De réir LF, níor chomhlíon an chuideachta sin a dualgas cúraim maidir leis na rioscaí aitheanta a bhaineann leis an táirge atá i gceist.
34
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara gur bonn difriúil é an t‑iompar éagórach is gá i gcomhthéacs córas náisiúnta dliteanais lochtbhunaithe agus locht táirge mar a shainmhínítear in Airteagal 6 de Threoir 85/374. Is í an difríocht sa bhunús sin go beacht an critéar lena gcinntear, i gcomhréir le hAirteagal 13 den Treoir sin, an féidir brath ar chóras náisiúnta dliteanais in éineacht leis an gcóras dliteanais a leagtar síos leis an Treoir sin.
35
Sna himthosca sin, is é an freagra ar an gcéad cheist nach mór Airteagal 13 de Threoir 85/374 a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc ar dhuine a ndearnadh díobháil dó le táirge lochtach cúiteamh a lorg ón táirgeoir as an damáiste sin ar bhonn an chórais ghinearálta dliteanais lochtbhunaithe, ag maíomh gur choinnigh an táirgeoir atá i gceist táirge i gcúrsaíocht i gcás ina raibh sé ar an eolas faoi locht sa táirge sin, gur mhainnigh sé a dhualgas cúraim a chomhlíonadh maidir leis na rioscaí a bhaineann leis an táirge sin nó go raibh sé ag gabháil d’aon iompar éagórach eile a bhaineann le heaspa sábháilteachta i leith an táirge lochtaigh.
An tríú ceist
36
Lena tríú ceist, ar cheart í a scrúdú roimh an dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 10(1) de Threoir 85/374 a léiriú sa chaoi gurb é túsphointe na tréimhse teorann a leagtar síos leis an bhforáil sin an dáta a tháinig an t‑éilitheoir ar an eolas, nó ar cheart dó a bheith ar an eolas go réasúnta: faoin damáiste, atá tagtha chun solais go cinntitheach, atá nasctha leis an táirge lochtach, gan beann ar a éabhlóid ina dhiaidh sin; faoin locht ar an táirge; agus faoi chéannacht an táirgeora, agus sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar chás nach féidir leis an túsphointe sin a bheith ach ar an dáta cobhsaithe.
37
Ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, agus foráil de dhlí an Aontais á léiriú, gur gá machnamh a dhéanamh ní hamháin ar a foclaíocht ach freisin ar an gcomhthéacs ina bhfuil sí agus ar na cuspóirí a shaothraítear leis na rialacha ar cuid díobh í (féach breithiúnais an 6 Deireadh Fómhair 1982, Cilfit agus páirtithe eile, 283/81, EU:C:1982:335, mír 20, agus an 19 Nollaig 2024, Ford Italia, C‑157/23, EU:C:2024:1045, mír 42).
38
Maidir le foclaíocht Airteagal 10(1) de Threoir 85/374, foráiltear leis an Airteagal sin go mbeidh caingean i gcoinne an táirgeora ‘faoi réir thréimhse theorann 3 bliana a thosóidh ón lá a tháinig an gearánaí ar an eolas, nó ar cheart le réasún gur tháinig sé ar an eolas, faoin damáiste, faoin locht agus faoi chéannacht an táirgeora’. Dá bhrí sin, ní féidir an fhoráil sin a léiriú sa chaoi go mbeartaítear léi an dáta a tháinig staid an duine dhíobhálaithe chun cobhsaíochta, is é sin le rá, an dáta a scoir an damáiste sin d’fhorbairt, mar thúsphointe don tréimhse theorann. Ní fhoráiltear leis ach go dtosóidh an tréimhse sin ag rith faoi réir feasacht ar thrí thoisc, lena n‑áirítear feasacht ar an damáiste, agus ní dhéantar aon tagairt ann do chobhsú an damáiste sin ná don dáta a chobhsaigh sé.
39
Maidir le comhthéacs Airteagal 10(1) de Threoir 85/374, ar thaobh amháin, ba cheart a mheabhrú, de réir Airteagal 4 den Treoir sin, go gceanglaítear ar an duine díobhálaithe an damáiste, an locht agus an ghaolmhaireacht chúisíoch idir an locht agus an damáiste a chruthú. Ar an taobh eile, ba cheart a thabhairt faoi deara go sainmhínítear damáiste in Airteagal 9 den Treoir sin mar, inter alia, damáiste arb é bás nó díobháil phearsanta is cúis leis, agus luaitear sa naoú haithris den Treoir sin go n‑éilíonn cosaint tomhaltóirí cúiteamh as, inter alia, damáiste arb é díobháil phearsanta is cúis leis. Mar sin féin, ní féidir a thuiscint ó na forálacha sin ná ón aithris sin gur cheart go bhfreagródh an cúiteamh do chóras ar leith agus go mbeadh sé faoi réir chobhsú riocht an duine dhíobhálaithe nó go mbeadh an duine sin ar an eolas faoi mhéid iomlán an damáiste a rinneadh dó.
40
Ina theannta sin, ós rud é go bhforáiltear le hAirteagal 11 den Treoir sin go ndéanfar na cearta a thugtar don duine díobhálaithe faoin Treoir sin a mhúchadh ar dhul in éag 10 mbliana ón dáta a chuir an táirgeoir an táirge i gcúrsaíocht, dá socrófaí an dáta a chobhsódh an damáiste mar thúsphointe don tréimhse theorann a leagtar síos san fhoráil sin, d’fhéadfaí an bonn a bhaint d’éifeachtacht na cosanta a chuirtear i bhfeidhm le Treoir 85/374. Go deimhin, ní féidir a shamhlú go bhféadfadh an damáiste cobhsú tar éis dhul in éag na tréimhse 10 mbliana sin ón dáta a chuirtear an táirge i gcúrsaíocht, rud a d’fhágfadh nach mbeadh an duine díobhálaithe in ann dliteanas a shuí ar thaobh an táirgeora.
41
Maidir leis na cuspóirí a shaothraítear le Treoir 85/374, mar is léir óna céad aithris, féachtar leis an Treoir deireadh a chur leis na héagsúlachtaí idir comhlachtaí náisiúnta dlí ar dócha go mbeidh leibhéal éagsúil cosanta tomhaltóirí ag baint leo laistigh den Aontas Eorpach. Tá sé beartaithe freisin le comhchuibhiú na rialacha a dhéantar leis an Treoir sin, de réir a haonú haithris déag, a áirithiú go mbeidh dliteanas na dtáirgeoirí teoranta, ar leibhéal an Aontais, do thréimhse réasúnta ama. Ar deireadh, is léir ón deichiú haithris den Treoir sin go bhfuil sé chun leasa an duine dhíobhálaithe agus an táirgeora araon go bhfuil caingne le haghaidh cúitimh faoi réir tréimhse theorann aonfhoirmeach 3 bliana. Sa chomhthéacs sin, tá sé ar cheann d’aidhmeanna Airteagal 10 de Threoir 85/374 ceanglais na deimhneachta dlíthiúla a chomhlíonadh ar mhaithe leis na páirtithe lena mbaineann (féach, chuige sin, breithiúnas an 9 Feabhra 2006, O’Byrne, C‑127/04, EU:C:2006:93, mír 26).
42
Dá socrófaí an dáta ar a gcobhsaítear an damáiste mar thúsphointe na tréimhse teorann 3 bliana, d’fhéadfaí an bonn a bhaint de na cuspóirí éagsúla sin. Mar is léir ó mhír 40 den bhreithiúnas seo, ní gá go n‑áiritheofaí leis an léiriú sin ar Airteagal 10(1) de Threoir 85/374 cosaint tomhaltóirí agus cúiteamh as díobháil a rinne táirgí lochtacha do thomhaltóirí. Bheadh sé contrártha freisin do dheimhneacht dhlíthiúil a choinneáil, tríd an gcóras dliteanais faoi Threoir 85/374 a chur faoi réir coinníoll treallach. I ndáil leis sin, ní mór a thabhairt faoi deara go bhfuil an dáta a chobhsaítear an damáiste, i gcás tinneas forchéimnitheach, éiginnte ó nádúr agus, thairis sin, go bhféadfadh sé a bheith ina dháta báis an duine dhíobhálaithe.
43
Os a choinne sin, fiú i gcás damáiste arb é atá ann tinneas forchéimnitheach, agus é á shocrú mar thúsphointe na tréimhse teorann 3 bliana an dáta a tháinig an t‑éilitheoir ar an eolas, nó ar cheart dó teacht ar an eolas go réasúnta, faoin damáiste, sa mhéid is gur tháinig an damáiste atá i gceist chun solais go cinntitheach, atá nasctha leis an táirge lochtach, gan beann ar a éabhlóid ina dhiaidh sin, agus faoin locht agus faoi chéannacht an táirgeora, áirithítear leis sin comhlíonadh phrionsabal na deimhneachta dlíthiúla ar mhaithe leis an íospartach agus leis an táirgeoir araon. Go háirithe, fágann sé gur féidir dáta aonfhoirmeach áirithe a shainaithint óna dtosaíonn an tréimhse theorann 3 bliana.
44
Ar deireadh, ba cheart a thabhairt faoi deara nach ndéantar neamhaird leis an léiriú roimhe seo ar Airteagal 10(1) de Threoir 85/374 ar cheart an duine díobhálaithe cúiteamh iomlán a fháil as an damáiste a rinneadh dó.
45
Is léir ó chásdlí na Cúirte nach mór cúiteamh iomlán agus cuí a bheith ar fáil do dhaoine a ndearnadh díobháil dóibh le táirge lochtach, laistigh de na teorainneacha a leagtar síos leis an Treoir sin, i leith damáiste a eascraíonn as bás nó díobháil phearsanta a eascraíonn as táirgí a bheith lochtach (féach, chuige sin, breithiúnas an 5 Márta 2015, Boston Scientific Medizintechnik, C‑503/13 agus C‑504/13, EU:C:2015:148, míreanna 45 agus 46).
46
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, mar sin féin, cé nach mór cúiteamh iomlán agus cuí a bheith ar fáil, nach rialaítear le Treoir 85/374 gach gné a bhaineann leis an gcúiteamh sin.
47
Dá bhrí sin, de bhun Airteagal 10(2) de Threoir 85/374, tá feidhm ag na forálacha a bhaineann leis an tréimhse theorann a chur ar fionraí nó a bhriseadh, ar ábhair iad a thagann faoi inniúlacht na mBallstát, maidir leis an tréimhse a leagtar síos in Airteagal 10(1) den Treoir sin. Ar an gcaoi chéanna, foráiltear le hAirteagal 11 den Treoir sin go ndéanfar na cearta a thugtar don duine díobhálaithe a mhúchadh ar dhul in éag tréimhse 10 mbliana ón dáta a chuir an táirgeoir an táirge ba chúis leis an damáiste i gcúrsaíocht, mura rud é go bhfuil imeachtaí tionscanta ag an duine díobhálaithe, idir an dá linn, i gcoinne an táirgeora. Dá bhrí sin, a luaithe a thionscnaítear caingean le haghaidh cúitimh laistigh de na teorainneacha ama sin, ní chuirtear cosc le Treoir 85/374 ar bhriseadh isteach ar na teorainneacha ama sin nó ar iad a chur ar fionraí faoin dlí náisiúnta, go dtí go dtiocfaidh athrú ar an tinneas ina dhiaidh sin, ionas go mbeidh an t‑éilitheoir in ann, ar bhonn na Treorach sin, cúiteamh iomlán a fháil as an damáiste a rinneadh dó. Mar sin féin, ní shonraítear sa treoir na coinníollacha faoinar féidir cur isteach ar na teorainneacha ama sin nó iad a chur ar fionraí.
48
Sna himthosca sin, faoi phrionsabal an neamhspleáchais ó thaobh nósanna imeachta de agus faoi réir phrionsabail na coibhéise agus na héifeachtachta, is faoi dhlíchóras náisiúnta gach Ballstáit atá sé na rialacha lena dtugtar cúiteamh iomlán agus cuí do dhaoine a ndearnadh díobháil dóibh de dheasca táirge lochtach a chinneadh (féach, chuige sin, breithiúnas an 21 Meitheamh 2017, W agus páirtithe eile, C‑621/15, EU:C:2017:484, mír 25).
49
Go sonrach, maidir le prionsabal na héifeachtachta, ceanglaítear leis, i dtéarmaí na rialacha mionsonraithe nós imeachta lena rialaítear caingne chun cearta a chosaint a fhaigheann daoine aonair go díreach ó dhlí an Aontais, nach bhfágann na rialacha sin go bhfuil sé beagnach dodhéanta nó ródheacair na cearta a thugtar le dlí an Aontais a fheidhmiú (breithiúnas an 21 Meitheamh 2017, W agus páirtithe eile, C‑621/15, EU:C:2017:484, mír 26).
50
I bhfianaise na mbreithnithe roimhe seo, is é an freagra ar an tríú ceist nach mór Airteagal 10(1) de Threoir 85/374 a léiriú sa chaoi gurb é túsphointe na tréimhse teorann 3 bliana a leagtar síos leis an bhforáil sin an dáta a tháinig an t‑éilitheoir ar an eolas, nó ar cheart dó a bheith ar an eolas go réasúnta: faoin damáiste, a tháinig chun solais go cinntitheach, atá nasctha leis an táirge lochtach, gan beann ar a éabhlóid ina dhiaidh sin; faoin locht ar an táirge; agus faoi chéannacht an táirgeora, agus sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar chás nach féidir leis an túsphointe sin a bheith ach mar an dáta a chobhsaigh an damáiste.
An dara ceist
51
Mar réamhphointe, ba cheart a thabhairt faoi deara, ar thaobh amháin, go dtagann dara ceist na Cúirte a rinne an tarchur chun cinn i gcomhthéacs náisiúnta sonrach. Is léir ón ordú tarchuir go bhfuil amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 11 de Threoir 85/374 bailí, ar an mbonn nach leor an tréimhse 10 mbliana a leagtar síos leis an Treoir sin ón tráth a chuirtear an táirge i gcúrsaíocht, ar dhul in éag na gceart a thugtar don duine díobhálaithe leis an Treoir sin, chun a chur ar chumas duine atá thíos le tinneas forchéimnitheach arb é táirge lochtach is cúis leis caingean le haghaidh cúitimh a thionscnamh.
52
De réir chásdlí an Cour de cassation (an Chúirt um Achomharc Deiridh), dá dtagraítear i mír 26 den bhreithiúnas seo, ba cheart gurb é túsphointe na tréimhse teorann 3 bliana le haghaidh caingean le haghaidh cúitimh, a leagtar síos in Airteagal 10 den Treoir sin, a trasuíodh i ndlí na Fraince in Airteagal 1245-16 den Chód Sibhialta, an dáta a chobhsaíonn an damáiste. I gcás tinnis fhorchéimnitheacha, áfach, féadfaidh an dáta cobhsaíochta sin a bheith ina dháta tar éis dhul in éag na tréimhse 10 mbliana thuasluaite, is é sin le rá, tar éis na gceart a thugtar don duine díobhálaithe leis an Treoir sin a mhúchadh, de bhun Airteagal 11 de Threoir 85/374. Dá bhrí sin, dá ndéanfaí Airteagal 10 den Treoir sin a léiriú ar an gcaoi sin, is é an éifeacht a bheadh leis sin go bhféadfadh sé nach mbeadh aon chuspóir ag caingean le haghaidh damáistí, nach bhféadfaí a thionscnamh go dtí go mbeadh an damáiste cobhsaithe, do dhaoine díobhálaithe a bhfuil tinnis fhorchéimnitheacha orthu agus a bhfuil an riocht orthu tar éis 10 mbliana.
53
Mar sin féin, is léir ó fhreagra na Cúirte ar an tríú ceist, i mír 50 den bhreithiúnas seo, nach féidir an léiriú sin a ghlacadh. Go deimhin, ba cheart Airteagal 10 de Threoir 85/374 a léiriú sa chaoi gurb é túsphointe na tréimhse teorann a leagtar síos leis an bhforáil sin an dáta a tháinig an t‑éilitheoir ar an eolas, nó ar cheart go réasúnta dó teacht ar an eolas: faoin damáiste, atá tagtha chun solais go cinntitheach, atá nasctha leis an táirge lochtach, gan beann ar a éabhlóid ina dhiaidh sin; faoin locht ar an táirge; agus faoi chéannacht an táirgeora, agus sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar thúsphointe na tréimhse sin a bheith ina dháta cobhsaithe an damáiste.
54
Agus é sainithe ar an gcaoi sin, is dócha go mbeidh túsphointe na tréimhse teorann a leagtar síos in Airteagal 10 de Threoir 85/374 roimh dhul in éag na tréimhse 10 mbliana a leagtar síos in Airteagal 11 den Treoir sin, fiú i gcás daoine díobhálaithe a bhfuil tinnis fhorchéimnitheacha orthu, agus é mar thoradh air sin gur dócha go gcosnófar ceart na ndaoine sin chun leigheas éifeachtach a fháil.
55
Ar an taobh eile, ba cheart a thabhairt faoi deara, de réir cásdlí socair, agus an dlí náisiúnta á chur i bhfeidhm ag cúirteanna náisiúnta, go gceanglaítear orthu é a léiriú, a mhéid is féidir, i bhfianaise fhoclaíocht agus chuspóir na Treorach lena mbaineann chun an toradh atá á lorg leis an Treoir sin a bhaint amach, agus, dá bhrí sin, an tríú mír d’Airteagal 288 CFAE a chomhlíonadh (breithiúnas an 6 Samhain 2018, Bauer agus Willmeroth, C‑569/16 agus C‑570/16, EU:C:2018:871, mír 66 agus an cásdlí dá dtagraítear).
56
Ba cheart a thabhairt faoi deara freisin go gceanglaítear leis an bprionsabal nach mór an dlí náisiúnta a léiriú i gcomhréir le dlí an Aontais ar chúirteanna náisiúnta cibé rud atá faoina ndlínse a dhéanamh, agus corpas iomlán an dlí náisiúnta á chur san áireamh agus na modhanna léiritheacha a aithníonn sé á gcur i bhfeidhm acu, d’fhonn a áirithiú go bhfuil an Treoir atá i gceist go hiomlán éifeachtach agus d’fhonn teacht ar thoradh atá comhsheasmhach leis an gcuspóir atá á shaothrú aici (breithiúnas an 6 Samhain 2018, Bauer agus Willmeroth, C‑569/16 agus C‑570/16, EU:C:2018:871, mír 67 agus an cásdlí dá dtagraítear).
57
Mar a chinn an Chúirt, is éard atá i gceist leis an gceanglas an dlí náisiúnta a léiriú i gcomhréir le dlí an Aontais, go háirithe, an oibleagáid atá ar chúirteanna náisiúnta cásdlí bunaithe a athrú, i gcás inar gá, má tá sé bunaithe ar léiriú ar an dlí náisiúnta atá ar neamhréir le cuspóirí treorach. Dá bhrí sin, ní féidir le cúirt náisiúnta, go háirithe, a mhaíomh go bailí go bhfuil sé dodhéanta di foráil den dlí náisiúnta a léiriú ar bhealach atá comhsheasmhach le dlí an Aontais díreach toisc go ndearnadh an fhoráil sin a léiriú go comhsheasmhach ar bhealach atá ar neamhréir le dlí an Aontais (breithiúnas an 17 Aibreán 2018, Egenberger, C‑414/16, EU:C:2018:257, míreanna 72 agus 73 agus an cásdlí dá dtagraítear).
58
Sa chás seo, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé, a mhéid is féidir, a hoibleagáid faoi dhlí an Aontais a chomhlíonadh chun a fhíorú, i bhfianaise na bprionsabal a leagtar amach sna trí mhír roimhe seo den bhreithiúnas seo, an féidir léiriú atá i gcomhréir le dlí an Aontais a dhéanamh.
59
Mar sin féin, lena dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 11 de Threoir 85/374, lena mbunaítear tréimhse theorann 10 mbliana ón dáta a chuirtear an táirge i gcúrsaíocht, bailí i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt, a mhéid a d’fhéadfaí a chearta rochtana ar chúirt nó ar bhinse a bhaint de dhuine a bhfuil tinneas forchéimnitheach air arb é táirge lochtach is cúis leis i bhfianaise saintréithe sonracha breoiteachta den sórt sin.
60
De réir cásdlí socair, ní ceart iomlán é an ceart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil, a chumhdaítear in Airteagal 47 den Chairt, agus, i gcomhréir le hAirteagal 52(1) den Chairt, féadfar teorainneacha a chur air faoi choinníollacha áirithe. I ndáil leis sin, ar an gcéad dul síos, ba cheart foráil a dhéanamh do na teorainneacha sin le dlí, ar an dara dul síos, go n‑urramaíonn siad bunbhrí na gceart agus na saoirsí atá i gceist, agus, ar an tríú dul síos, i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, go bhfuil gá leo agus go gcomhlíontar cuspóirí leasa ghinearálta arna n‑aithint ag an Aontas Eorpach a bheag nó a mhór leo nó an gá atá le cearta agus saoirsí daoine eile a chosaint (breithiúnas an 26 Eanáir 2023, Ministerstvo na vatreshnite raboti (Clárú Sonraí Bithmhéadracha agus Géiniteacha ag na Póilíní), C‑205/21, EU:C:2023:49, mír 89 agus an cásdlí dá dtagraítear).
61
Ar dtús, maidir leis an gcéad choinníoll dá dtagraítear sa mhír roimhe seo, tagraítear go sainráite don tréimhse theorann 10 mbliana in Airteagal 11 de Threoir 85/374. Ina breithiúnas an 2 Nollaig 2009, Aventis Pasteur (C‑358/08, EU:C:2009:744), thug an Chúirt dá haire go n‑eascraíonn Airteagal 11 de Threoir 85/374 as rún comhchuibhiú iomlán a bhaint amach ar leibhéal an Aontais, a mhéid a fhoráiltear leis do thréimhse aonfhoirmeach ar dhul in éag na tréimhse sin ina múchtar na cearta a thugtar don duine díobhálaithe le Treoir 85/374. Ar an gcaoi chéanna, bunaítear le hAirteagal 11 mar thúsphointe éigeantach na tréimhse sin an dáta a chuir an táirgeoir an táirge ba chúis leis an damáiste i gcúrsaíocht, agus sonraítear ann nach féidir ach imeachtaí a thionscnamh i gcoinne an táirgeora sin a bheith ina fhoras chun an tréimhse sin a bhriseadh (féach, chuige sin, breithiúnas an 2 Nollaig 2009, Aventis Pasteur, C‑358/08, EU:C:2009:744, míreanna 37 agus 38).
62
Ina dhiaidh sin, maidir leis an dara coinníoll, a bhaineann le bunbhrí chearta an duine dhíobhálaithe chun rochtain a fháil ar chúirt a urramú, leanann sé ó chásdlí na Cúirte go n‑áirítear le bunbhrí an chirt chun leigheas éifeachtach a fháil a chumhdaítear in Airteagal 47 den Chairt, i measc gnéithe eile, an fhéidearthacht, don duine a bhfuil an ceart sin aige, rochtain a fháil ar chúirt nó ar bhinse a bhfuil sé de chumhacht aige a áirithiú go n‑urramófar na cearta a ráthaítear don duine sin le dlí an Aontais. Chuige sin, ní mór don chúirt sin a bheith in ann breithniú a dhéanamh ar gach saincheist fíorais agus dlí atá ábhartha chun an cás atá os a comhair a réiteach (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2020, État luxembourgeois (An ceart chun caingean a thionscnamh i gcoinne iarraidh ar fhaisnéis i gcúrsaí cánach), C‑245/19 agus C‑246/19, EU:C:2020:795, mír 66 agus an cásdlí dá dtagraítear).
63
Sa chás seo, is féidir a thabhairt faoi deara ón bhfreagra ar an tríú ceist nach ndéanann an sásra a cuireadh i bhfeidhm le Treoir 85/374 difear do bhunbhrí an chirt sin féin.
64
I gcás inar tinneas forchéimnitheach é an damáiste, is léir ó mhír 47 den bhreithiúnas seo, faoi Threoir 85/374, go bhfuil duine a bhfuil tinneas forchéimnitheach air in ann, in aon chás, rochtain a fháil ar chúirt inniúil chun dearbhú a fháil ar bhonn na Treorach sin maidir leis an damáiste a rinneadh dó, laistigh de 3 bliana ón dáta a tháinig an damáiste, a bhaineann leis an locht ar an táirge, chun solais go cinntitheach, rud a chiallaíonn go raibh an duine díobhálaithe atá i gceist ar an eolas faoin damáiste sin nó gur cheart go réasúnta é a bheith ar an eolas faoi, gan beann ar a éabhlóid ina dhiaidh sin.
65
Is léir freisin ó mhíreanna 53 agus 54 den bhreithiúnas seo nach féidir leis an bhfíoras go bhfuil an tréimhse theorann 3 bliana atá i gceist teoranta laistigh den tréimhse 10 mbliana a leagtar síos in Airteagal 11 den Treoir sin difear a dhéanamh don cheart sin ach oiread. Ba cheart a mheabhrú, i ndáil leis sin, go bhforáiltear le hAirteagal 11 don tréimhse dheireanach sin a bhriseadh i gcás, le linn na tréimhse 10 mbliana sin, ina dtionscnaíonn an duine díobhálaithe atá i gceist imeachtaí i gcoinne an táirgeora.
66
Ina theannta sin, mar is léir ón scrúdú ar an gcéad cheist, bunaítear an córas sin gan dochar don fhéidearthacht córas náisiúnta dliteanais chonarthaigh nó neamhchonarthaigh nó córas dliteanais speisialta atá ann tráth a thugtar fógra faoi Threoir 85/374 a chur i bhfeidhm. Mar is léir ó Airteagal 13 agus ón tríú haithris déag den Treoir sin, ní dhéanann an Treoir sin difear do chur i bhfeidhm na gcóras sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 2 Nollaig 2009, Aventis Pasteur, C‑358/08, EU:C:2009:744, mír 43).
67
Ina theannta sin, is léir ó mhír 47 den bhreithiúnas seo nach gcuirtear cosc le Treoir 85/374, ar an gcaoi chéanna, ar dhuine díobhálaithe, tar éis dó dearbhú a fháil maidir leis an damáiste a rinneadh dó ar bhonn na Treorach sin agus cúiteamh tosaigh a dhámhachtain dó, iarratas a dhéanamh ansin, i níos mó ná céim amháin más gá, ar chúiteamh breise as an damáiste sin i gcás inar tháinig athrú ar an damáiste, agus is faoi na Ballstáit atá sé, mar sin féin, foráil a dhéanamh maidir leis an bhféidearthacht sin.
68
Ar deireadh, maidir leis an tríú coinníoll, thug an Chúirt dá haire, mar is léir ón deichiú haithris de Threoir 85/374, go raibh sé beartaithe ag reachtas an Aontais na rialacha maidir le tréimhsí teorann a shaothraítear leis an Treoir sin a chomhchuibhiú ar mhaithe leis an duine díobhálaithe agus leis an táirgeoir araon (breithiúnas an 2 Nollaig 2009, Aventis Pasteur, C‑358/08, EU:C:2009:744, mír 39).
69
Ar thaobh amháin, cuireann an comhchuibhiú sin leis an gcuspóir foriomlán, a chuirtear in iúl sa chéad aithris de Threoir 85/374, arb é atá ann deireadh a chur leis na héagsúlachtaí idir comhlachtaí náisiúnta dlí ar dócha go mbeidh leibhéal éagsúil cosanta tomhaltóirí laistigh den Aontas ag baint leo. Ar an taobh eile, de bhun an aonú haithris déag de Threoir 85/374, féachtar leis an gcomhchuibhiú sin, ar leibhéal an Aontais, dliteanas an táirgeora a theorannú do thréimhse réasúnta ama, ag féachaint d’aosú táirgí de réir a chéile, do chaighdeáin sábháilteachta atá ag éirí níos déine agus do dhul chun cinn leanúnach i staid na heolaíochta agus na teicneolaíochta (breithiúnas an 2 Nollaig 2009, Aventis Pasteur, C‑358/08, EU:C:2009:744, míreanna 40 agus 41).
70
Thug an Chúirt dá haire freisin go bhfuil sé ar intinn ag reachtas an Aontais teorainneacha ama sonracha a chur ar an gcóras dliteanais gan locht a bunaíodh le Treoir 85/374. Is gá freisin, chun nach gcuirfear srian ar dhul chun cinn teicneolaíoch agus chun a áirithiú go mbeidh na rioscaí a bhaineann leis an dliteanas sonrach sin fós inárachaithe, a chur san áireamh gurb ionann an córas gan locht agus ualach níos mó ar an táirgeoir, ná córas dliteanais traidisiúnta (féach, chuige sin, breithiúnas an 2 Nollaig 2009, Aventis Pasteur, C‑358/08, EU:C:2009:744, mír 42).
71
Thairis sin, ní mór a mheabhrú gur aithin an Chúirt nach cosaint iomlán í cosaint tomhaltóirí agus go bhfuil socrú tréimhsí teorann réasúnta, ar mhaithe le deimhneacht dhlíthiúil, i gcomhréir le dlí an Aontais (breithiúnas an 22 Aibreán 2021, Profi Credit Slovakia, C‑485/19, EU:C:2021:313, mír 57 agus an cásdlí dá dtagraítear).
72
Ní mór a thabhairt faoi deara freisin go bhfuil cás duine dhíobhálaithe a bhfuil tinneas forchéimnitheach air éagsúil le cás duine dhíobhálaithe a bhfuil tinneas folaigh air.
73
Maidir leis an gcás deireanach sin, is fíor, ina breithiúnas an 11 Márta 2014, Howald Moor agus páirtithe eile v an Eilvéis (CE:ECHR:2014:0311JUD005206710, §§ 78 agus 79), gur chinn an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine ‘nach raibh sé indéanta do dhuine díobhálaithe a fhios a bheith aige go bhfuil tinneas ar leith air, gur imthoisc é ba cheart a chur san áireamh agus an tréimhse theorann á ríomh’. I bhfianaise na n‑imthosca eisceachtúla sin, bhí an chúirt sin in ann a chinneadh gur chuir cur i bhfeidhm tréimhsí teorann srian le substaint cheart an duine dhíobhálaithe rochtain a bheith aige ar chúirt.
74
Mar sin féin, cé go bhféadfadh duine díobhálaithe a bhfuil tinneas forchéimnitheach air a bheith éiginnte maidir le héabhlóid a reachta, ní bhaintear rochtain ar chúirt nó ar bhinse den duine sin, toisc gur dócha go dtiocfaidh an damáiste a bhaineann leis an locht táirge chun solais go cinntitheach laistigh den tréimhse 10 mbliana a leagtar síos in Airteagal 11 de Threoir 85/374, rud a fhágfaidh nach ndéanfar difear dá chearta.
75
Dá réir sin, ní féidir brath ar na prionsabail a shainaithin an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine ina breithiúnas an 11 Márta 2014, Howald Moor agus páirtithe eile v an Eilvéis (CE:ECHR:2014:0311JUD005206710), chun bailíocht Airteagal 11 de Threoir 85/374 a dhíospóid i gcás duine díobhálaithe a bhfuil breoiteacht fhorchéimnitheach air mar gheall ar tháirge lochtach.
76
I bhfianaise na mbreithnithe roimhe seo, is é an freagra ar an dara ceist nár nochtadh le breithniú na ceiste sin aon fhachtóir de chineál a dhéanfadh difear do bhailíocht Airteagal 11 de Threoir 85/374.
Costais
77
Os rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Dara Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.
Maidir le hAirteagal 13 de Threoir 85/374/CEE ón gComhairle an 25 Iúil 1985 maidir le comhfhogasú fhorálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin na mBallstát a bhaineann le dliteanas i leith táirgí lochtacha,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leo ar dhuine a ndearnadh díobháil dó le táirge lochtach cúiteamh a lorg ón táirgeoir as an damáiste sin ar bhonn an chórais ghinearálta dliteanais lochtbhunaithe, ag maíomh gur choinnigh an táirgeoir atá i gceist táirge i gcúrsaíocht i gcás ina raibh sé ar an eolas faoi locht sa táirge sin, gur mhainnigh sé a dhualgas cúraim a chomhlíonadh maidir leis na rioscaí a bhaineann leis an táirge sin nó go raibh sé ag gabháil d’aon iompar éagórach eile a bhaineann le heaspa sábháilteachta i leith an táirge lochtaigh.
2.
Maidir le hAirteagal 10(1) de Threoir 85/374,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
is é túsphointe na tréimhse teorann 3 bliana a leagtar síos leis an bhforáil sin an dáta a tháinig an t‑éilitheoir ar an eolas, nó ar cheart go réasúnta dó teacht ar an eolas faoin damáiste, atá tagtha chun solais go cinntitheach, atá nasctha leis an táirge lochtach, gan beann ar a éabhlóid ina dhiaidh sin, faoin locht ar an táirge, agus faoi chéannacht an táirgeora, agus sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar chás nach féidir leis an túsphointe sin a bheith ach amháin ar an dáta a chobhsaítear an damáiste.
3.
Is é an freagra ar an dara ceist nár nochtadh le breithniú na ceiste sin aon fhachtóir de chineál a dhéanfadh difear do bhailíocht Airteagal 11 de Threoir 85/374.
Sínithe
(
*1
)	Teanga an cháis: an Fhraincis.