62011CC0663
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
SHARPSTON
ippreżentati fil-31 ta’ Jannar 2013 (
1
)
Kawża C‑663/11
Scandic Distilleries SA
vs
Direcţia Generală de Administrare a Marilor Contribuabili
[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Curtea de Apel Oradea (ir-Rumanija)]
“Direttiva 92/12/KEE — Dazju tas-sisa fuq prodotti rilaxxati għall-konsum fi Stat Membru ieħor — Rifjut ta’ rimbors tad-dazju mħallas fl-ewwel Stat Membru — Kompatibbiltà mad-dritt tal-Unjoni”
1.
Kumpannija Rumena rrilaxxat għall-konsum prodotti alkoħoliċi fl-Istat Membru tagħha stess, liema prodotti kienu intiżi għall-konsum fir-Repubblika Ċeka. Hija ħallset dazju tas-sisa fuq dawk il-prodotti fir-Rumanija. Il-prodotti ġew sussegwentement ittrasportati lejn ir-Repubblika Ċeka, fejn tħallas mill-ġdid id-dazju tas-sisa. Il-kumpannija talbet, imbagħad, ir-rimbors tad-dazju mħallas fir-Rumanija. Din it-talba ġiet miċħuda minħabba li suppost it-talba ġiet ippreżentata qabel ma’ ntbagħtet il-merkanzija. Il-kumpannija tirribatti li hija ma setgħetx tagħmel dan peress li t-talba kompluta kellha tinkludi prova dokumentarja li l-prodotti waslu fir-Repubblika Ċeka.
2.
Il-Curtea de Apel Oradea – Secţia a II-a Civilă, de Contencios Administrativ şi Fiscal (il-Qorti tal-Appell, Oradea – It-Tieni Awla Ċivili għal kwistjonijiet amministrattivi u fiskali) tixtieq tkun taf, essenzjalment, jekk l-applikazzjoni ta’ regoli Rumeni li jwasslu għal dik iċ-ċaħda hijiex konsistenti mad-dritt tal-Unjoni Ewropea (UE), b’mod partikolari mad-Direttiva 92/12 (
2
).
I – Id-Direttiva 92/12
3.
Id-Direttiva 92/12 ma hijiex l-iktar direttiva faċli biex wieħed jaqra. Hija kkaratterizzata b’ħafna kontro-riferimenti fi struttura globali li fiha huwa diffiċli li wieħed jiddistingwi bejn, b’mod partikolari, dispożizzjonijiet differenti li jirregolaw it-trasport bejn l-Istati Membri ta’ merkanzija suġġetta għad-dazju tas-sisa (
3
). Sabiex wieħed jifhem aħjar il-kwistjonijiet li qamu f’dan il-każ, jeħtieġ li wieħed iżomm f’moħħu numru ta’ dispożizzjonijiet li, fit-test, ir-relazzjoni bejniethom ma hijiex dejjem ċara mill-ewwel.
4.
L-Artikolu 4 fih id-definizzjonijiet li ġejjin:
“(a)
magazzinier awtorizzat: persuna naturali jew legali awtorizzata mill-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru li tipproduċi, tipproċessa, iżżomm, tirċievi jew tibgħat prodotti fil-kors tan-negozju tagħha, bid-dazju tas-sisa jiġi sospiż taħt arranġament ta’ magazzinaġġ tat-taxxa;
(b)
maħżen tat-taxxa: lok fejn oġġetti suġġetti għad-dazju tas-sisa huma prodotti, proċessati, miżmuma, riċevuti jew mibgħuta taħt arranġamenti ta’ sospensjoni tad-dazju minn magazzinier awtorizzat fil-kors tan-negozju tagħha […];
(ċ)
arranġament ta’ sospensjoni: arranġament ta’ taxxa applikat għall-produzzjoni, proċessar, żamma u ċaqliq ta’ prodotti, bid-dazju tas-sisa jkun sospiż;
(d)
negozjant reġistrat: persuna naturali jew legali mingħajr status ta’ magazzinier, awtorizzata mill-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru, biex tirċievi, fil-kors tan-negozju tagħha, prodotti soġġetti għad-dazji tas-sisa minn Stat Membru ieħor taħt arranġamenti ta’ sospensjoni tad-dazju. Dan it-tip ta’ negozjant la jista jżomm u lanqas jibgħat prodotti bħal dawk taħt arranġementi ta’ sospensjoni tad-dazju tas-sisa;
(e)
negozjant mhux reġistrat: persuna naturali jew legali mingħajr status ta’ magazzinier, li jkun intitolat, fil-kors tan-negozju tagħha, li jirċievi ta’ kull tant prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa minn Stat Membru ieħor taħt arranġamenti ta’ sospensjoni tad-dazju. Dan it-tip ta’ negozjant la jista jżomm u lanqas jibgħat prodotti bħal dawk taħt arranġementi ta’ sospensjoni tad-dazju tas-sisa […];”
5.
L-Artikolu 6(1) jistabbilixxi r-regola ġenerali li “[i]d-dazju tas-sisa għandu jsir dovut fiż-żmien tar-rilaxx għall-konsum jew meta jiġu rekordjati nuqqasijiet li għandhom ikunu soġġetti għad-dazju tas-sisa […]”. Rilaxx għall-konsum ta’ prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa għandha tfisser:
“(a)
kull tluq, inkluż tluq irregolari, minn arranġament ta’ sospensjoni;
(b)
kull manifattura, inkluża manifattura irregolari, ta’ dawk il-prodotti barra arranġament ta’ sospensjoni;
(ċ)
kull importazzjoni ta’ dawk il-prodotti, inkluża importazzjoni irregolari, meta dawk il-prodotti ma jkunux tqiegħedu taħt arranġament ta’ sospensjoni”.
6.
Skont l-Artikolu 7(1) u (6):
“1.   Fil-każ ta’ prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa u ġa rilaxxati għall-konsum fi Stat Membru wieħed waqt li jkunu miżmuma għal għanijiet kummerċjali fi Stat Membru ieħor, id-dazju tas-sisa għandu jiġi mpost fl-Istat Membru li fih ikunu miżmuma dawk il-prodotti.
2.   Għal dak il-għan, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 6, meta prodotti ġa rilaxxati għall-konsum kif definit fl-Artikolu 6 fi Stat Membru wieħed jitwasslu, jkunu maħsuba biex jitwasslu jew użati fi Stat Membru ieħor għall-għanijiet ta’ negozjant fit-twettiq ta’ attività ekonomika indipendentement jew għall-għanijiet ta’ korp regolat bil-liġi pubblika, id-dazju tas-sisa għandu jsir dovut f’dak l-Istat membru l-ieħor.
3.   Skond iċ-ċirkostanzi kollha, id-dazju għandu jkun dovut mill-persuna li tagħmel it-tqassim jew li tkun iżżomm il-prodotti maħsuba għat-tqassim jew mill-persuna li tirċievi l-prodotti għall-użu fi Stat Membru li ma jkunx dak fejn il-prodotti jkunu ġa ġew rilaxxati għal-konsum, jew in-negozjant relevanti jew korp regolat bil-liġi pubblika.
4.   Il-prodotti riferiti fil-paragrafu 1 għandhom jiċċaqalqu bejn it-territorji ta’ l-Istati Membri varji taħt il-kopertura ta’ dokument mehmuż li jelenka t-tagħrif prinċipali mid-dokument riferit fl-Artikolu 18(1). […]
5.   Il-persuna, negozjant jew korp riferit fil-paragrafu 3 għandu jikkonforma mal-ħtiġijiet li ġejjin:
(a)
qabel ma jintbagħtu l-oġġetti, tagħmel dikjarazzjoni lill-awtoritajiet tat-taxxa ta’ l-Istat membru ta’ destinazzjoni u tiggarantixxi l-ħlas tad-dazju tas-sisa;
(b)
tħallas id-dazju tas-sisa lill-Istat Membru ta’ destinazzjoni skond il-proċedura stabbilita minn dak l-Istat Membru;
(ċ)
taċċetta [tieħu sehem f’] kull verifika li tippermetti lill-amministrazzjoni ta’ l-Istat Membru ta’ destinazzjoni li jissodisfa lilu nnifsu li l-oġġetti jkunu ġew attwalment riċevuti u li d-dazju tas-sisa li għalih ikunu suġġetti jkun tħallas.
6.   Id-dazju tas-sisa mħallas fl-ewwel Stat Membru riferit fil-paragrafu 1 għandu jitħallas lura skond l-Artikolu 22(3)” (
4
).
7.
L-Artikolu 8 jipprovdi li:
“Fir-rigward ta’ prodotti akkwistati minn individwi privati għall-użu proprju tagħhom u trasportati minnhom, il-prinċipju li jirregola s-suq intern jipprovdi li d-dazju tas-sisa għandu jkun dovut fl-Istat Membru li fih ikunu ġew akkwistati”.
8.
Skont l-Artikolu 9(1):
“Mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 6, 7 u 8, id-dazju tas-sisa għandu jsir dovut fejn il-prodotti għall-konsum fi Stat Membru jkunu miżmuma għal għanijiet kummerċjali fi Stat Membru ieħor.
F’dan il-każ, id-dazju għandu jkun dovut fl-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jkun[u] l-prodotti u għandu jkun dovut mid-detentur tal-prodotti”.
9.
L-Artikolu 9(2) jipprovdi gwida dwar kif jiġi stabbilit jekk il-prodotti humiex intiżi għal għanijiet kummerċjali (u mhux privati).
10.
L-Artikolu 10 jikkonċerna l-prodotti suġġetti għas-sisa “mixtrija minn persuni li ma jkunux magazziniera awtorizzati ta’ mħażen jew negozjanti reġistrati jew mhux reġistrati u mibgħuta jew trasporati direttament jew indirettament mill-venditur jew għa[n]-nom tiegħu” (fi kliem ieħor, essenzjalment, bejgħ li jsir mill-bogħod). Meta t-trasport ikun bejn Stati Membri differenti, id-dazju tas-sisa għandu jinġabar fl-Istat Membru tad-destinazzjoni. Meta l-prodotti jkunu diġà ġew irrilaxxati għall-konsum fl-ewwel Stat Membru, id-dazju tas-sisa għandu jitħallas lura skont l-Artikolu 22(4).
11.
It-Titolu III tad-Direttiva 92/12 għandu t-titolu “Ċaqliq ta’ oġġetti” u jinkludi l-Artikoli 15 sa 21. Dawn l-artikoli jistabbilixxu d-dispożizzjonijiet li jirregolaw iċ-ċaqliq ta’ oġġetti suġġetti għad-dazju tas-sisa taħt l-arranġamenti għas-sospensjoni ta’ dazju tas-sisa, bejn imħażen tat-taxxa jew minn maħżen tat-taxxa għal negozjant awtorizzat li jirċievi tali prodotti taħt dawk l-arranġamenti. Huma jipprovdu, b’mod partikolari, għall-garanziji, kontrolli u dokumentazzjoni, u għar-responsabbiltà u l-penalizzazzjoni f’każ ta’ irregolaritajiet. L-Artikolu 18(1) jipprovdi, inter alia, li: “[...] il-prodotti kollha soġġetti għad-dazju tas-sisa imċaqalqa taħt arranġamenti ta’ sospensjoni tad-dazju bejn l-Istati Membri [...] għandhom ikunu akkumpanjati minn dokument imħejji mill-konsenjatur”.
12.
L-Artikolu 22 jipprovdi li:
“1.   Fejn japplika, prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa li jkunu ġew rilaxxati għall-konsum jistgħu, fuq it-talba ta’ negozjant fil-kors tan-negozju tiegħu, ikunu eliġibbli għall-ħlas lura tad-dazju tas-sisa mill-awtoritajiet tat-taxxa ta’ l-Istat Membru fejn ikunu ġew rilaxxati għall-konsum meta ma jkunux maħsuba għall-konsum f’dak l-Istat Membru.
Iżda, l-Istati Membri jistgħu jirrifjutaw talba għall-ħlas lura jekk dan ma jkunx jissodisfa l-kriterji ta’ korrettezza tal-kriterji [ (
5
)] li jistabbilixxu.
2.   Għall-għanijiet ta’ dan il-paragrafu, għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet li ġejjin:
(a)
qabel id-dispaċċ ta’ l-oġġetti, il-konsenjatur għandu jagħmel talba għall-ħlas lura lill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat Membru tiegħu u jipprovdi xhieda li d-dazju tas-sisa jkun tħallas. Iżda, l-awtoritajiet kompetenti m’għandhomx jirrifjutaw il-ħlas lura unikament fuq il-bażi tan-nuqqas ta’ preżentazzjoni tad-dokument imħejji mill-istess awtoritajiet li jiċċertifika li l-ħlas inizjali jkun sar;
(b)
iċ-ċaqliq ta’ l-oġġetti riferiti fl-(a) għandu jseħħ meta jkun skond id-disposizzjonijiet tat-[Titolu III];
(ċ)
il-konsenjatur għandu jibgħat lill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat Membru tiegħu il-kopja li tkun inbagħtet lura tad-dokument riferit fil-(b) (
6
) debitament annotata mill-konsenjatarju li għandha jew tkun akkumpanjata minn dokument li jiċċertifika li d-dazju tas-sisa jkun ġie żgurat fl-Istat Membru tal-konsum jew li jkollu miżjuda d-dettalji li ġejjin:
—
l-indirizz ta’ l-uffiċċju konċernat ta’ l-awtoritajiet tat-taxxa ta’ l-Istat Membru ta’ destinazzjoni,
—
id-data ta’ l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni minn dan l-uffiċju flimkien mar-referenza jew numru ta’ reġistrazzjoni ta’ dik id-dikjarazzjoni;
(d)
prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa u rilaxxati għall-konsum fi Stat Membru u li b’hekk ikollhom marka tat-taxxa jew marka ta’ identifikazzjoni ta’ dak l-Istat Membru jistgħu jkunu eliġibbli għall-ħlas lura tad-dazju tas-sisa dovut mill-awtoritajiet tat-taxxa ta’ l-Istati Membri li jkunu ħarġu il-marki tat-taxxa jew il-marki ta’ identifikazzjoni, b’dan illi l-awtoritajiet tat-taxxa ta’ l-Istat Membru li jkun ħariġhom ikun stabbilixxa li dak l-immarkar jew marki jkunu ġew distrutti.
3.   Fil-każijiet riferiti fl-Artikolu 7, l-Istat Membru tat-tluq huwa meħtieġ li jħallas lura d-dazju tas-sisa mħallas biss meta d-dazju tas-sisa jkun qabel tħallas fl-Istat Membru ta’ destinazzjoni skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 7(5).
Iżda, l-Istati Membri jistgħu jirrifjutaw din it-talba għall-ħlas lura jekk dan ma tkunx tissodisfa l-kriterji ta’ korrettezza li jkunu stabbilew.
4.   Fil-każi riferiti fl-Artikolu [10] l-Istat Membru tat-tluq għandu, fuq it-talba tal-venditur, iħallas lura id-dazju tas-sisa mħallas meta l-venditur ikun segwa il-proċeduri stabbiliti fl-Artikolu 10(3).
Iżda, l-Istati Membri jistgħu jirrifjutaw din it-talba għall-ħlas lura fejn din ma tkunx tissodisfa l-kriterji ta’ korrettezza li jkunu stabbilew.
Fejn il-venditur ikun magazzinier awtorizzat, l-Istat Membru jista’ jistipula li l-proċedura tiġi simplifikata.
5.   L-awtoritajiet tat-taxxa ta’ kull Stat Membru għandhom jistabbilixxu il-proċeduri ta’ immonitorjar u l-metodi li japplikaw għall-ħlas lura magħmul fit-territorju tagħhom. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ħlas lura ta’ dazju tas-sisa ma jeċċedix is-somma attwalment imħallsa”.
II – Il-leġiżlazzjoni Rumena rilevanti
13.
Fit-Titolu VII tal-Kodiċi Fiskali Rumen (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Fiskali”), l-Artikolu 1926(1) (bit-titolu “Rimbors tad-dazju tas-sisa fuq prodotti li fuqhom ikun tħallas id-dazju tas-sisa”), fil-verżjoni li kienet tapplika fiż-żmien rilevanti tal-kawża prinċipali, kien jipprovdi:
“1.   Negozjant jista’, fl-attivitajiet tiegħu, jitlob ir-rimbors tad-dazju tas-sisa fuq prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa li jkunu ġew irrilaxxati għall-konsum fir-Rumanija f’każ li dawk il-prodotti huma intiżi għall-konsum fi Stat Membru ieħor, u dan taħt il-kundizzjonijiet li ġejjin:
(a)
qabel ma jintbagħtu l-prodotti, in-negozjant li jkun qiegħed jibgħathom għandu jippreżenta talba għar-rimbors quddiem l-awtorità tat-taxxa kompetenti u għandu jipprovdi prova li d-dazju tas-sisa jkun tħallas;
(b)
il-kunsinna tal-prodotti fl-Istat Membru tad-destinazzjoni għandha sseħħ skont l-Artikolu 1924 [ (
7
)];
(c)
in-negozjant li jibgħat il-prodotti għandu jippreżenta quddiem l-awtoritajiet tat-taxxa kompetenti l-kopja li tkun intbagħtet lura tad-dokument imsemmi fl-Artikolu 1925 [ (
8
)] li tkun iċċertifikata mill-kunsinnatarju, li għandha tkun akkumpanjata minn dokument li jiċċertifika li d-dazju tas-sisa jkun tħallas fl-Istat Membru tad-destinazzjoni. Bl-istess mod, in-negozjant li jibgħat il-prodotti għandu jindika l-indirizz tal-uffiċċju tal-awtoritajiet tat-taxxa kompetenti tal-Istat Membru tad-destinazzjoni u d-data li fiha dak l-uffiċċju jkun aċċetta d-dikjarazzjoni tal-kunsinnatarju, flimkien man-numru ta’ referenza jew ta’ reġistrazzjoni ta’ dik id-dikjarazzjoni.”
14.
Il-Punt 184 tar-regoli ta’ implementazzjoni li jirrigwardaw l-Artikolu 1926(1) tal-Kodiċi Fiskali kien jipprovdi, fiż-żmien rilevanti, li:
“(1)   In-negozjant li jibgħat il-prodotti, li jkun jixtieq jitlob ir-rimbors tad-dazju tas-sisa mħallas fuq prodotti intiżi għall-konsum fi Stat Membru ieħor għandu, qabel ma jibgħat il-prodotti, jippreżenta quddiem l-awtorità tat-taxxa territorjali li magħha huwa jkun irreġistrat bħala persuna taxxabbli, talba għar-rimbors, li mudell tagħha jinsab riprodott fl-Anness 11, u għandu jipproduċi prova li tħallas id-dazju tas-sisa fuq dawk il-prodotti [ (
9
)].
(2)   Wara li l-kunsinnatarju jkun irċieva l-prodotti u d-dazju tas-sisa jkun tħallas fl-Istat Membru tad-destinazzjoni, in-negozjant li jibgħat il-prodotti għandu, għall-finijiet tar-rimbors tad-dazju tas-sisa, jippreżenta quddiem l-awtorità tat-taxxa territorjali li magħha huwa jkun irreġistrat bħala persuna taxxabbli, id-dokumenti msemmija fl-Artikolu 1926(1)(c) tal-Kodiċi Fiskali [ (
10
)].
(3)   Id-dazju tas-sisa li għandu jiġi rrimborsat għandu jirrigwarda l-kwantitajiet mibgħuta u attwalment irċevuti.
(4)   Id-dazju tas-sisa għandu jitħallas lura skont id-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi tal-Proċedura tat-Taxxa.
[...]”.
15.
L-informazzjoni li għandha tingħata fil-formola mudell tal-Anness 11, imsemmija fil-punt 184(1) tar-regoli ta’ implementazzjoni, tinkludi d-data li fiha jkunu waslu l-prodotti, il-kwantità li tkun waslet, id-data li fiha jkun tħallas id-dazju tas-sisa fl-Istat Membru tad-destinazzjoni u n-numru tad-dokument li jattesta dak il-pagament.
16.
Fil-Kodiċi tal-Proċedura Fiskali msemmi fil-punt 184(4) tar-regoli ta’ implementazzjoni, l-Artikolu 135 jistabbilixxi r-regola ġenerali li d-dritt tal-persuna li tħallas it-taxxa biex titlob kumpens jew rimbors fir-rigward tat-taxxa jiġi preskritt wara ħames snin mill-1 ta’ Jannar ta’ wara s-sena li fiha jkun irriżulta dak id-dritt għall-kumpens jew rimbors.
III – Il-fatti, il-proċedura u d-domandi preliminari
17.
SC Scandic Distilleries SA (iktar ’il quddiem “Scandic”) hija kumpannija Rumena li tipproduċi prodotti alkoħoliċi ddistillati li hija tikkummerċjalizza fir-Rumanija u fi Stati Membri oħra. Fi Frar, Marzu, Mejju, Ġunju u Lulju 2009, hija rrilaxxat għall-konsum fir-Rumanija prodotti alkoħoliċi intiżi għall-konsum fir-Repubblika Ċeka u ħallset dazju tas-sisa fl-ammont ta’ RON 203,060 (madwar EUR 45,000) fuq dawk il-prodotti fir-Rumanija. Bejn Settembru 2009 u Frar 2010, Scandic talbet lill-awtorità Rumena rilevanti, biex tħallasha lura dak id-dazju skont l-Artikolu 22 tad-Direttiva 92/12 u l-Artikolu 1926 tal-Kodiċi Fiskali Rumen, u dan peress li l-prodotti ntbagħtu lejn ir-Repubblika Ċeka, fejn reġa’ tħallas id-dazju tas-sisa.
18.
F’kull każ inkwistjoni, Scandic ipprovdiet l-informazzjoni mitluba fil-formola mudell. Hija ppreżentat ukoll dokumenti li jiċċertifikaw l-awtentiċità ta’ dik l-informazzjoni.
19.
It-talbiet għar-rimbors dejjem ġew ippreżentati wara li l-prodotti kienu waslu fir-Repubblika Ċeka. Scandic spjegat li l-informazzjoni mitluba fuq il-formola mudell kienet tinkludi d-data li fiha jkunu waslu l-prodotti u l-kwantità li tkun waslet. Hija ma setgħetx tipprovdi dik l-informazzjoni jew id-dokumenti korroborattivi neċessarji qabel ma l-prodotti jkunu ntbagħtu. Barra minn hekk, mill-formola jirriżulta ċar li t-talbiet għar-rimbors kellhom isiru kull xahar u mhux qabel ma l-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa jkunu bdew jiċċirkulaw fl-Istat Membru tad-destinazzjoni. Minkejja d-dewmien possibbli, Scandic riedet tkun żgura li tevita li t-talba tagħha tiġi miċħuda minħabba provi mhux adegwati.
20.
L-awtorità tat-taxxa ma rrispondietx għat-tliet talbiet għar-rimbors jew għan-notifika mibgħuta minn Scandic fis-7 ta’ Mejju 2010 bħala rekwiżit preliminari qabel ma jinbdew il-proċeduri ġudizzjarji.
21.
Għaldaqstant, Scandic bdiet proċeduri biex jiġi ordnat li l-awtorità tat-taxxa tħallas lura d-dazju tas-sisa fl-ammont ta’ RON 203,060, flimkien mal-interessi. L-awtorità tat-taxxa rribattiet li, għalkemm Scandic kienet ippreżentat id-dokumenti kollha meħtieġa taħt l-Artikolu 192 6 tal-Kodiċi Fiskali, hija ma kinitx talbet ir-rimbors qabel ma l-prodotti ntbagħtu lejn Stat Membru ieħor.
22.
It-talba ta’ Scandic ġiet miċħuda fl-ewwel istanza u issa tinsab fl-appell quddiem il-qorti tar-rinviju, li qiegħdha tistaqsi:
“1.
Ir-rifjut tal-awtoritajiet fiskali Rumeni li jilqgħu talba għal ħlas lura tad-dazju tas-sisa jmur kontra d-dritt Ewropew [tal-Unjoni Ewropea] (Artikoli 7 u 22 tad-Direttiva 92/12/KEE, kif ukoll il-premessi tagħha), fil-każ li:
(a)
in-negozjant li qiegħed jitlob il-ħlas lura tad-dazju tas-sisa pproduċa prova li huwa jissodisfa l-kundizzjonijiet tekniċi kollha li għalihom il-leġiżlazzjoni nazzjonali tissuġġetta l-ammissibbiltà tat-talba għal ħlas lura, u b’mod partikolari dawk li jikkonċernaw: (i) il-prova tal-ħlas tad-dazji tas-sisa fir-Rumanija u (ii) il-prova tal-kunsinna tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa fi Stat Membru ieħor;
(b)
mir-rekwiżiti tal-leġiżlazzjoni fiskali Rumena [Artikolu 1926 tal-Kodiċi Fiskali, punt 184 tad-dispożizzjonijiet ta’ implementazzjoni previsti fid-deċiżjoni tal-Gvern Rumen Nru°44/2004 u l-Anness Nru 11 tat-Titolu VII tal-Kodiċi Fiskali] jirriżulta li ċerti dokumenti li kellhom jakkumpanjaw it-talba għal ħlas lura ma setgħux jiġu pprovduti ħlief wara l-kunsinna tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa fi Stat Membru ieħor;
(c)
il-leġiżlazzjoni fiskali Rumena [Artikolu 184(4) tad-dispożizzjonijiet ta’ implementazzjoni li jirreferi għall-Artikolu 135 tal-Kodiċi tal-Proċedura Fiskali] tipprovdi terminu ġenerali ta’ 5 snin għal kull talba għal ħlas lura/rimbors?
2.
L-Artikolu 22[2](a) [ (
11
)] tad-Direttiva 92/12/KEE għandu jiġi interpretat fis-sens li negozjant li ma jippreżentax talba għal ħlas lura tad-dazju tas-sisa fl-Istat Membru fejn dan tħallas, qabel il-kunsinna tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa lejn Stat Membru ieħor fejn il-prodotti huma intiżi għall-konsum, jitlef id-dritt tiegħu li jikseb il-ħlas lura tad-dazju tas-sisa?
3.
Fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti risposta pożittiva għad-domanda Nru 2, it-telf tad-dritt għal negozjant li jikseb il-ħlas lura tad-dazju tas-sisa, fil-kuntest ta’ taxxa doppja tal-istess prodotti suġġetti għal dazju tas-sisa (fl-Istat Membru fejn il-prodotti suġġetti għal dazju tas-sisa tqiegħdu inizjalment għal konsum u fl-Istat Membru fejn dawn il-prodotti huma intiżi għall-konsum), huwa konformi mal-prinċipju ta’ newtralità fiskali?
4.
Fil-każ fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tagħti risposta pożittiva għad-domanda Nru 2, it-terminu estremament qasir bejn id-data tal-ħlas tad-dazji tas-sisa għall-prodotti li tqiegħdu għall-konsum fi Stat Membru u d-data tal-kunsinna tal-prodotti suġġetti għal dazju tas-sisa lejn Stat Membru ieħor, fejn huma intiżi għall-konsum, jista’ jitqies bħala konformi mal-prinċipji ta’ ekwivalenza u ta’ effettività? Il-fatt li t-terminu ġenerali għat-talba tal-ħlas lura/rimbors ta’ imposta, taxxa jew kontribuzzjoni fl-Istat Membru inkwistjoni huwa itwal, b’mod sinjifikattiv, għandu impatt f’dan ir-rigward?”
23.
Scandic, il-Polonja, il-Portugall, ir-Rumanija u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw l-osservazzjonijiet bil-miktub. La nżammet u lanqas ġiet rikjesta ebda seduta.
IV – Evalwazzjoni
24.
Ir-Rumanija tipproponi li l-ewwel domanda hija inammissibbli peress li tistaqsi, fis-sustanza, jekk id-Direttiva 92/12 tippermettix li l-awtorità tat-taxxa tiċħad talba għal restituzzjoni meta l-kundizzjonijiet stabbiliti għal dik ir-restituzzjoni fil-leġiżlazzjoni nazzjonali huma sodisfatti. Madankollu, hija tkompli tgħid li l-kwistjoni legali li l-qorti tar-rinviju tixtieq tqajjem hija koperta mit-tliet domandi l-oħra. F’dawn iċ-ċirkustanzi, jidhirli li ma hemmx bżonn li tiġi ttrattata d-domanda dwar l-ammissibbiltà.
25.
Min-naħa l-oħra, jiena naqbel mal-approċċ adottat mill-Kummissjoni u mill-Gvern Pollakk u Portugiż li l-erba’ domandi għandhom jiġu ttrattati flimkien. Essenzjalment, hemm kwistjoni waħda. Id-dazju tas-sisa jitħallas fi Stat Membru wieħed fuq prodotti li jintbagħtu sussegwentement lejn Stat Membru ieħor fejn huma jkunu intiżi għall-konsum u fejn jitħallas ukoll id-dazju tas-sisa. Il-kunsinnatur jitlob ir-rimbors tad-dazju fl-ewwel Stat Membru wara li l-prodotti jkunu waslu, u wara li jkun tħallas id-dazju fl-Istat Membru tad-destinazzjoni. It-talba tiġi miċħuda fuq il-bażi li ma tkunx saret qabel ma ntbagħtu l-prodotti. Tali ċaħda hija konsistenti mal-Artikoli 7 u 22 tad-Direttiva 92/12 — moqrija, jekk ikun hemm bżonn, fid-dawl tal-prinċipji tal-UE dwar in-newtralità fiskali u (b’mod partikolari fil-każ li bħala regola ġenerali jingħata terminu ħafna itwal biex issir talba għar-rimbors tad-dazju) ta’ ekwivalenza u effettività?
26.
It-tliet Stati Membri jipproponu risposta fl-affermattiv mentri Scandic u l-Kummissjoni jipproponu risposta fin-negattiv għal dik id-domanda. L-argumenti dettaljati tagħhom huma bbażati fuq żewġ approċċi differenti. L-ewwel wieħed huwa maħsub biex jipprekludi l-frodi, it-tieni wieħed biex jevita t-taxxa doppja (jiġifieri, li jiżguraw newtralità fiskali fis-sens li din il-frażi tintuża mill-qorti tar-rinviju).
27.
Nenfasizza li dawn iż-żewġ għanijiet huma fundamentali biex id-Direttiva 92/12 tiġi implementata b’mod korrett. Lanqas ma hemm, fil-prinċipju, xi konflitt bejniethom. Komuni bejniethom għandhom il-ħsieb li jiżguraw li kull persuna suġġetta għat-taxxa tħallas, u t-teżor ta’ kull Stat Membru jirċievi, la iktar u lanqas inqas minn dak li hu dovut f’suq wieħed. Għaldaqstant, mhux biss għandu jkun possibbli li d-direttiva (u kull leġiżlazzjoni nazzjonali li timplementaha b’mod korrett) tiġi interpretata b’mod li tiżgura li jintlaħqu dawn iż-żewġ għanijiet, iżda tali interpretazzjoni għandha, fil-fehma tiegħi, tkun preferita, fejn ikun possibbli, fuq kull interpretazzjoni oħra li tkun għall-benefiċċju ta’ għan wieħed a skapitu tal-ieħor.
28.
Fir-rigward, b’mod iktar speċifiku, ta’ kliem id-Direttiva 92/12, it-tliet Stati Membri jenfasizzaw il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 22(2), u b’mod partikolari r-rekwiżit li jinsab fl-ewwel sentenza tas-subparagrafu (a) li “qabel id-dispaċċ ta’ l-oġġetti, il-konsenjatur għandu jagħmel talba għall-ħlas lura lill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat Membru tiegħu u jipprovdi xhieda li d-dazju tas-sisa jkun tħallas”. Għaldaqstant, fl-osservazzjonijiet tagħhom (u f’dawk ta’ Scandic) jassumu li dak ir-rekwiżit (li jidher li ġie litteralment trasport fl-Artikolu 1926(1)(a) tal-Kodiċi Fiskali Rumen) japplika neċessarjament għall-operazzjonijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
29.
Il-Kummissjoni, madankollu, tibbaża s-sottomissjonijiet tagħha fuq analiżi differenti tal-Artikolu 22 tad-Direttiva 92/12. Hija ssostni li l-paragrafu 2 ta’ dak l-artikolu jirrigwarda biss il-moviment ta’ oġġetti suġġetti għad-dazju tas-sisa taħt arranġament ta’ sospensjoni tad-dazju. Meta l-oġġetti li d-dazju fuqhom ikun tħallas jiġu ttrasportati bejn l-Istati Membri, ir-rimbors huwa rregolat mill-paragrafu 3. Il-Kummissjoni ssostni li huwa ċar li l-prodotti inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma kinux ittrasportati taħt arranġament ta’ sospensjoni ta’ dazju. Konsegwentement, ir-rekwiżiti applikabbli huma dawk li jinsabu fl-Artikoli 22(3) u 7(5) u mhux dawk tal-Artikolu 22(2).
30.
Għandu jiġi rikonoxxut mill-ewwel li l-analiżi tal-Kummissjoni ma hijiex l-iktar waħda ovvja li toħroġ mill-istruttura u kliem l-Artikolu 22 tad-Direttiva 92/12. Il-paragrafu 1, minn kliemu, jidher li japplika għas-sitwazzjonijiet kollha fejn jiġu rrilaxxati għall-konsum fi Stat Membru oġġetti suġġetti għad-dazju tas-sisa iżda li ma humiex intiżi għall-konsum hemmhekk, u fejn ikun xieraq li jitħallas lura d-dazju mħallas f’dak l-Istat. Il-paragrafu 2 jistabbilixxi, imbagħad, dispożizzjonijiet li għandhom japplikaw “[f]l-applikazzjoni tal-paragrafu 1”. Il-paragrafi 3 u 4 ma jidhrux li jidderogaw mill-paragrafu 2 jew li jittrattaw sitwazzjonijiet li ma humiex koperti mill-paragrafu 1. Min-naħa l-oħra, għal żewġ subkategoriji tal-kategorija globali fl-Artikolu 22(1), b’mod partikolari l-każijiet imsemmija fl-Artikoli 7 u 10 rispettivament, dawn jidhru li jżidu iktar kundizzjonijiet ma’ dawk stabbiliti f’dawk l-artikoli.
31.
Madankollu, jidhirli li, wara eżami dettaljat tat-test, l-analiżi tal-Kummissjoni hija l-unika waħda li tista’ tkun korretta jekk id-direttiva għandha tiġi interpretata b’mod koerenti u prattiku.
32.
Oġġetti suġġetti għad-dazju, anki meta miżmuma għal għanijiet kummerċjali, mhux dejjem jistgħu jiġu ttrasportati bejn Stati membri taħt arranġament ta’ sospensjoni ta’ dazju. Huma biss il-magazziniera awtorizzati li jistgħu jibagħtu oġġetti taħt dan l-arranġament, u huma biss il-magazziniera awtorizzati, in-negozjanti reġistrati jew li ma humiex li jistgħu jirċevuhom. Il-bżonnijiet kummerċjali jistgħu jfissru b’mod plawsibbli li l-oġġetti li fuqhom ikun tħallas id-dazju fi Stat Membru wieħed iridu mbagħad jiġu ttrasportati għal għanijiet kummerċjali lejn Stat Membru ieħor. Huwa ċar, barra minn hekk, li r-rimbors tad-dazju tas-sisa li jkun diġà tħallas fl-Istat Membru minn fejn jintbagħtu l-oġġetti ma huwiex limitat għall-arranġamenti ta’ sospensjoni tad-dazju. Madankollu, l-Artikolu 22(2) jirrikjedi li l-oġġetti jiġu ttrasportati skont it-Titolu III u, konsegwentement, taħt arranġament ta’ sospensjoni tad-dazju. Ir-rimbors f’sitwazzjonijiet oħra — bħalma huwa t-trasport ta’ oġġetti li d-dazju fuqhom ikun imħallas — ma jistgħux, għaldaqstant, ikunu rregolati b’dak il-paragrafu.
33.
L-Artikolu 22(3) tad-Direttiva 92/12 jikkonċerna r-rimbors fil-każijiet imsemmija fl-Artikolu 7. Dak l-artikolu ma jagħmel ebda riferiment għall-arranġamenti ta’ sospensjoni ta’ dazju (huwa jikkonċerna l-oġġetti li d-dazju fuqhom ikun imħallas), u l-paragrafi 5 u 6 tiegħu jistabbilixxu proċedura li taħtha tali rimbors ikun jista’ jsir biss fl-Istat Membru tad-destinazzjoni (
12
). Biex dan ikun possibbli, l-oġġetti jridu jkunu ġew ittrasportati bid-dazju mħallas u — iktar milli jkun sospensjoni tad-dazju — irid ikun hemm perijodu, qasir kemm ikun qasir, li fih ikun tħallas dazju fiż-żewġ Stati Membri. L-Artikolu 22(4) jikkonċerna r-rimbors fil-każijiet imsemmija fl-Artikolu 10, fejn min jirċievi l-oġġetti la huwa magazzinier awtorizzat, la negozjant reġistrat u lanqas negozjant mhux reġistrat. Għaldaqstant, dawn il-każijiet ma jistgħux, mid-definizzjoni tagħhom, jinvolvu arranġament ta’ sospensjoni ta’ dazju.
34.
Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 22(1) u (5) huma ġenerali fil-portata tagħhom, u ma jikkonċernawx b’mod restrittiv xi waħda mis-sitwazzjonijiet speċifiċi li jittratta l-Artikolu 22(2), (3) u (4).
35.
Għaldaqstant, jiena tal-opinjoni li, fl-Artikolu 22 tad-Direttiva 92/12:
—
il-paragrafu 1 jintroduċi l-artikolu kollu u jirreferi b’mod ġenerali għall-każijiet kollha fejn l-oġġetti suġġetti għad-dazju tas-sisa ġew irrilaxxati għall-konsum fi Stat Membru imma li ma humiex intiżi għall-konsum hemmhekk, u fejn huwa xieraq li d-dazju mħallas f’dak l-Istat jiġi rimborsat (
13
);
—
il-paragrafu 2, minkejja l-kliem litterali li jirreferi għall-paragrafu 1, fil-fatt jikkonċerna biss dawk il-każijiet li jinvolvu ċaqliq ta’ oġġetti suġġetti għad-dazju tas-sisa taħt arranġament ta’ sospensjoni tad-dazju, peress li jeħtieġ li l-oġġetti jiġu ttrasportati skont id-dispożizzjonijiet tat-Titolu III;
—
il-paragrafu 3 jikkonċerna speċifikament dawk il-każijiet koperti mill-paragrafu 1 li jissemmew fl-Artikolu 7, jiġifieri dawk li ma jinvolvux ċaqliq taħt arranġament ta’ sospensjoni ta’ dazju, iżda li jeskludu lil dawk imsemmija fl-Artikolu 10;
—
il-paragrafu 4 jikkonċerna speċifikament dawk il-każijiet koperti mill-paragrafu 1 li jissemmew fl-Artikolu 10, jiġifieri, oġġetti suġġetti għad-dazju tas-sisa li jinxtraw minn persuni li ma humiex magazziniera awtorizzati jew negozjanti reġistrati jew mhux reġistrati u li jintbagħtu jew jiġu ttrasportati direttament jew indirettament mill-venditur jew f’ismu;
—
il-paragrafu 5 huwa wkoll dispożizzjoni ġenerali li tirrigwarda s-sitwazzjonijiet kollha rregolati mill-artikolu b’mod inġenerali.
36.
Dan premess, u peress li s-sitwazzjoni deskritta fid-digriet tar-rinviju ma hijiex waħda fejn l-oġġetti ġew ittrasportati taħt arranġament ta’ sospensjoni ta’ dazju, il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 22(2) tad-Direttiva 92/12 ma għandhomx japplikaw għar-rimbors mitlub fil-kawża prinċipali. Hija l-qorti nazzjonali li għandha tistabbilixxi jekk japplikax l-Artikolu 22(3) jew (4). Mid-dokumenti prodotti minn Scandic flimkien mal-osservazzjonijiet tagħha jidher li l-kunsinnatarju fir-Repubblika Ċeka kien negozjant u għaldaqstant li l-każ x’aktarx li ma jaqax taħt l-Artikolu 10 jew, inkella, l-Artikolu 22(4). Allura jibqa’ l-Artikolu 22(3).
37.
L-Artikolu 22(3) tad-Direttiva 92/12 jeżiġi r-rimbors tad-dazju tas-sisa mħallas fl-Istat Membru minn fejn jintbagħtu l-oġġetti biss meta d-dazju jkun diġà tħallas fl-Istat Membru tad-destinazzjoni skont il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 7(5). Din il-proċedura teżiġi li l-persuna li għandha tħallas id-dazju f’dan l-aħħar Stat Membru: (a) qabel ma jintbagħtu l-oġġetti, tagħmel dikjarazzjoni lill-awtoritajiet tat-taxxa ta’ dak l-Istat membru u tiggarantixxi l-ħlas tad-dazju tas-sisa hemmhekk; (b) tħallas id-dazju tas-sisa skont il-proċedura stabbilita mill-Istat Membru inkwistjoni; u (ċ) taċċetta kull verifika li tippermetti lill-amministrazzjoni ta’ dak l-Istat Membru li jissodisfa lilu nnifsu li l-oġġetti jkunu ġew attwalment riċevuti u li d-dazju tas-sisa jkun tħallas. Dan ma jeżiġix li l-persuna li ħallset id-dazju fl-Istat Membru minn fejn jintbagħtu l-oġġetti għandha titlob ir-rimbors ta’ dak id-dazju qabel ma jintbagħtu l-oġġetti. Min-naħa l-oħra: prima facie jidher li huwa iktar loġiku għan-negozjant li jagħmel it-talba għar-rimbors biss meta jkun f’pożizzjoni li juri lill-awtoritajiet amministrattivi tal-Istat Membru minn fejn jintbagħtu l-oġġetti li fil-fatt id-dazju relattiv tħallas fl-Istat Membru tad-destinazzjoni.
38.
L-Artikolu 22(3) jista’ xorta waħda jinqara bħala li jippermetti lill-Istati Membri li jeżiġu li n-negozjanti jitolbu r-rimbors qabel ma jintbagħtu l-oġġetti? Dan ċertament li jippermettilhom li jiċħdu talbiet għar-rimbors li ma jissodisfawx il-“kriterji ta’ korrettezza li jkunu stabbilew”. Barra minn hekk, l-Artikolu 22(5) jipprovdi li l-Istati Membri għandhom “jistabbilixxu il-proċeduri ta’ immonitorjar u l-metodi li japplikaw għall-ħlas lura magħmul fit-territorju tagħhom”.
39.
Fil-fehma tiegħi, ma hemm xejn fl-Artikolu 7 jew fl-Artikolu 22(3) tad-Direttiva 92/12 li jipprekludi speċifikament lil Stat Membru milli jistabbilixxi, f’każijiet li għalihom japplikaw dawn id-dispożizzjonijiet, proċedura li biha t-talba inizjali għar-rimbors għandha tiġi ppreżentata qabel ma jintbagħtu l-oġġetti. F’dak l-istadju, madankollu, it-talba għandha neċessarjament tkun ta’ natura preliminari jew provviżorja: fil-każijiet ikkonċernati mill-Artikoli 7 u 22(3), ir-rimbors ma jistax iseħħ sakemm jiġi stabbilit li l-oġġetti rċevihom il-kunsinnatarju u d-dazju tas-sisa tħallas fl-Istat Membru tad-destinazzjoni. Huwa biss meta jkunu sodisfatti dawn il-kundizzjonijiet supplimentari li t-talba tista’ ssir finali u l-awtorità tat-taxxa fl-Istat Membru tat-tluq tkun tista’ tieħu azzjoni fuqha. Naturalment, dan jista’ jseħħ biss wara li l-oġġetti inkwistjoni jkunu ntbagħtu.
40.
Mill-osservazzjonijiet tar-Rumanija f’dan il-każ, jidher li l-awtoritajiet Rumeni jinterpretaw il-leġiżlazzjoni nazzjonali bħala proċedura f’żewġ fażijiet. Scandic tidher li interpretatha b’mod differenti, fejn ikkunsidrat li talba kompluta tista’ ssir biss mat-tieni fażi u li talba mhux kompluta ppreżentata qabel ma jintbagħtu l-oġġetti x’aktarx li ma tiġix irreġistrata mill-awtorità tat-taxxa (
14
). Din il-Qorti ma tistax, naturalment, tgħid liema interpretazzjoni hija korretta imma jidhirli li l-ebda waħda minnhom ma hija inkonsistenti mal-Artikoli 7 u 22 tad-Direttiva 92/12 — dejjem, ovvjament, jekk (i) it-talba titqies valida malli tiġi kompluta u (ii) id-dispożizzjonijiet rilevanti huma ċari biżżejjed biex jiżguraw li kull proċedura li tiġi applikata tikkonforma mar-rekwiżiti taċ-ċertezza legali.
41.
Id-diffikultà f’dan il-każ qiegħda, madankollu, mhux fil-proċedura biex tiġi ppreżentata t-talba bħala tali imma maċ-ċaħda ta’ talba li, għalkemm sostantivament kienet kompluta minn kull lat, formalment ma kinitx tikkonforma ma’ dik il-proċedura. Tali ċaħda tista’ tkun iġġustifikata fuq il-bażi li t-talba ma kinitx tissodisfa l-“kriterji ta’ korrettezza” stabbiliti mill-Istat Membru?
42.
Jiena naqbel mal-Kummissjoni li, f’dan il-każ, dan ir-riżultat ikun sproporzjonat u inkonsistenti mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 92/12 b’mod ġenerali. Kull “kriterji ta’ korrettezza” li Stat Membru jistabbilixxi għandhom jiżguraw li tiġi osservata s-sistema tad-direttiva, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda l-għan li tiġi ggarantita n-newtralità fiskali, kif ukoll li tiġi prekluża l-frodi u l-evażjoni tad-dazju.
43.
Fl-osservazzjonijiet tagħha, ir-Rumanija ssostni li l-“kriterji ta’ korrettezza” rilevanti jinkludu d-dispożizzjonijiet kollha tal-Artikolu 1926 tal-Kodiċi Fiskali u l-punt 184 tar-regoli ta’ implementazzjoni.
44.
Madankollu, ma nistax naqbel li d-dispożizzjonijiet kollha [li, skont l-Artikolu 22(5) tad-direttiva, jistabbilixxu l-proċedura biex issir talba għar-rimbors] jikkostitwixxu “kriterji ta’ korrettezza” fis-sens tal-Artikolu 22(3). Għandha ssir distinzjoni bejn in-nuqqas li wieħed jikkonforma mar-regoli proċedurali imposti għal raġunijiet ta’ konvenjenza amministrattiva, li mingħajr ebda dubju jistgħu jwasslu għal penali proporzjonata, u n-nuqqas li jiġu sodisfatti l-“kriterji ta’ korrettezza”, li jista’ jwassal għal ċaħda tat-talba għar-rimbors. Tali ċaħda, li, bħala tali, hija eċċezzjoni għall-obbligu tal-Istat Membru li jħallas lura d-dazju skont l-Artikoli 7(6) u 22(3), tista’ tkun iġġustifikata biss meta jkun hemm riskju plawsibbli li finalment ma jinġabarx dazju b’mod korrett. Ma jidhirx li hemm tali riskju meta kunsinnatur ikun issodisfa r-rekwiżiti kollha tal-Artikoli 7(5) u 22(3). Rekwiżit li jinvolvi l-preżentata bil-quddiem ta’ talba provviżorja għar-rimbors tista’ tkun iġġustifikata minħabba raġunijiet amministrattivi iżda n-nuqqas li wieħed jikkonforma ruħu miegħu ma jistax, waħdu, jiġġustifika ċaħda tat-talba għar-rimbors.
45.
Inżid ngħid li kemm ir-regoli proċedurali u l-kriterji ta’ korrettezza għandhom jinkitbu b’ċarezza suffiċjenti biex jissodisfaw ir-rekwiżiti taċ-ċertezza legali. Jekk ir-regoli proċedurali huma vagi jew ambigwi, ma jkunx xieraq li negozjant li jkun osserva s-sustanza tal-kriterji ta’ korretteza jiġi ppenalizzat talli jkun naqas li josservahom. Inqas u inqas tali lakuna proċedurali tista’ tiġġustifika rifjut tar-rimbors.
46.
Il-kunsiderazzjonijiet preċedenti huma, fil-fehma tiegħi, suffiċjenti biex jagħtu risposta sodisfaċenti għad-domandi preliminari. Madankollu, il-qorti tar-rinviju tirreferi wkoll għall-prinċipji ta’ ekwivalenza u effettività, u jiena ser nindirizzahom fil-qasir.
47.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet konsistentement li, fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni tal-Unjoni fil-qasam, huwa l-obbligu ta’ kull Stat Membru li jistabbilixxi regoli proċedurali li jirregolaw l-azzjonijiet intiżi sabiex jiżguraw il-ħarsien tad-drittijiet li l-individwi jisiltu mid-dritt tal-UE, bil-kundizzjoni li ma jkunux inqas favorevoli minn dawk li jirregolaw sitwazzjonijiet simili ta’ natura nazzjonali (prinċipju ta’ ekwivalenza) u li, fil-prattika, ma jrendux impossibbli jew eċċessivament diffiċli l-eżerċizzju tad-drittijiet mogħtija mill-ordinament ġuridiku tal-UE (prinċipju ta’ effettività) (
15
).
48.
Għal dak li jirrigwarda l-prinċipju ta’ ekwivalenza, ir-Rumanija ssostni fl-osservazzjonijiet tagħha li t-terminu ta’ preskrizzjoni ġenerali ta’ ħames snin fl-Artikolu 135 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Fiskali japplika għall-kompletar (inkluża d-dokumentazzjoni korroborattiva) ta’ kull talba li toħroġ mid-dritt nazzjonali u tal-UE, iżda li jista’ jkun hemm termini proċedurali oħra, speċifiċi għal kull taxxa, li japplikaw għall-preżentazzjoni tat-talba inizjali f’kull kategorija. Scandic — li tidher li tikkunsidra li hija ma kinitx titħalla tikkompleta t-talba tagħha fi stadju ulterjuri — tinnota li, fi tranżazzjonijiet kummerċjali, is-suċċess spiss ikun jiddependi fuq jekk tkunx tista’ tikkompleta tranżazzjoni u tibgħat l-oġġetti malajr. Il-fatt li wieħed ikollu jippreżenta talba għar-rimbors tad-dazju tas-sisa qabel ma jintbagħtu l-oġġetti jista’ jkun ta’ xkiel. Scandic tinnota li ma teżistix l-istess ħaġa fir-rigward tar-rimbors ta’, pereżempju, il-VAT, li hija l-iktar taxxa li tista’ tixbah lid-dazju. Ma ġiex ipprovdut iktar dettall lill-Qorti tal-Ġustizzja. Għaldaqstant, hija l-qorti nazzjonali li għandha tistabbilixxi jekk, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda t-termini, ir-regoli li japplikaw it-talbiet għar-rimbors tad-dazju tas-sisa, li d-dritt għalih joħroġ mil-leġiżlazzjoni tal-UE, humiex fil-fatt inqas favorevoli minn dawk li japplikaw għal talbiet għar-rimbors ta’ taxxi purament nazzjonali, ibbażati fuq id-dritt nazzjonali waħdu. Jekk dan hu l-każ, il-prinċipju ta’ ekwivalenza jkun inkiser.
49.
Għal dak li jirrigwarda l-prinċipju tal-effettività, jidhirli li l-osservanza tal-proċedura maqsuma f’żewġ fażijiet li tinsab stabbilita b’mod ċar fil-leġiżlazzjoni nazzjonali x’aktarx li ma twassalx, minnha nfisha, għal diffikultà eċċessiva, sakemm (i) tkun tista’ ssir talba inizjali “pro forma” mingħajr diffikultà fil-perijodu possibbilment qasir bejn meta tidħol ordni għall-oġġetti li diġà ġew irrilaxxati għall-konsum u t-tluq sussegwenti ta’ dawk l-oġġetti lejn Stat Membru ieħor, u li (ii) kull dokument korroborattiv rilevanti jista’ jiġi pprovdut wara. Sakemm dawn il-kundizzjonijiet ikunu sodisfatti, anki jekk in-nuqqas li jiġi osservat it-terminu għat-talba inizjali jwassal għat-telf tad-dritt għar-rimbors mogħti mid-dritt tal-UE, il-proċedura ma tidhirx tali li, fil-prattika, tirrendi impossibbli jew eċċessivament diffiċli l-eżerċizzju tad-dritt. Jekk, madankollu, il-proċedura inkwistjoni twassal għal ċaħda sistematika tat-talbiet għar-rimbors kull darba li t-talba ma tiġix ippreżentata qabel it-tluq tal-oġġetti u akkumpanjata b’dokumenti li ma jkunux jistgħu jinġiebu sa wara li jaslu l-oġġetti, jew jekk iż-żmien meħtieġ biex jiġu osservati l-formalitajiet neċessarji biex tiġi ppreżentata talba preliminari għar-rimbors ikun tant twil li jxekkel it-tluq f’waqtu tal-oġġetti ordnati, allura jkun ċar li, fil-prattika, l-eżerċizzju tad-dritt għar-rimbors ikun sar impossibbli jew eċċessivament diffiċili. L-interpretazzjoni korretta tal-leġiżlazzjoni nazzjonali hija għal darba oħra obbligu tal-qorti nazzjonali.
V – Konklużjoni
50.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jiena tal-opinjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tirrispondi għad-domandi mressqa mill-Curtea de Apel Oradea – Secţia a II-a Civilă, de Contencios Administrativ şi Fiscal – bil-mod kif ġej:
F’ċirkustanzi fejn id-dazju tas-sisa jitħallas fi Stat Membru wieħed, fuq oġġetti li jintbagħtu sussegwentement lejn Stat Membru ieħor fejn ikunu intiżi għall-konsum, mhux taħt arranġament ta’ sospensjoni ta’ dazju u f’ċirkustanzi li ma humiex dawk imsemmija fl-Artikolu 10 tad-Direttiva tal-Kunsill 92/12/KEE, tal-25 ta’ Frar 1992, dwar l-arranġamenti ġenerali għall-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa u dwar iż-żamma, ċaqliq u mmonitorjar ta’ dan it-tip ta’ prodotti, fejn id-dazju tas-sisa jitħallas ukoll fl-Istat Membru tad-destinazzjoni, u fejn ir-rekwiżiti tal-Artikolu 7(4) u (5) tad-direttiva msemmija huma sodisfatti, ma huwiex kompatibbli ma’ din id-direttiva, u b’mod partikolari mal-Artikoli 7 u 22 tagħha, li l-awtorità tat-taxxa tal-Istat Membru tat-tluq tal-oġġetti, li tirrifjuta r-rimbors tad-dazju tas-sisa mħallas f’dak l-Istat fuq il-bażi biss li t-talba ma ġietx ippreżentata qabel ma ntbagħtu l-oġġetti.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	Direttiva tal-Kunsill 92/12/KEE, tal-25 ta’ Frar 1992, dwar l-arranġamenti ġenerali għall-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa u dwar iż-żamma, ċaqliq u mmonitorjar ta’ dan it-tip ta’ prodotti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1 p. 179) kif emendata. Id-Direttiva 92/12 illum tinsab imħassra u sostitwita bid-Direttiva tal-Kunsill 2008/118/KE, tas-16 ta’ Diċembru 2008, dwar l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa u li [t]ħassar id-Direttiva 92/12/KEE (ĠU 2009 L 9, p. 12)
(
3
)	Fir-rapport tagħha lill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 7 sa 10 tad-Direttiva 92/12/KEE (COM(2004) 227 finali), il-Kummissjoni qalet li l-“kliem preżenti tal-Artikoli 7 sa 10 kien frott diskussjoni twila u kumplessa fil-Kunsill. Madankollu, għandu jiġi aċċettat li l-istruttura leġiżlattiva riżultanti ma tantx kienet kongruwenti.
Hemm tliet dispożizzjonijiet li japplikaw għal sitwazzjoni partikolari waħda, jiġifieri għall-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa miżmuma għal għanijiet kummerċjali fi Stat Membru li ma huwiex dak fejn inxtraw il-prodotti, u t-tliet dispożizzjonijiet għandhom l-istess għan, li hu li jiżguraw li jitħallas id-dazju tas-sisa fl-Istat Membru l-ieħor. Barra minn hekk, ebda waħda mit-tliet dispożizzjonijiet ma tistabbilixxi b’mod ċar il-portata tagħha. B’riżultat ta’ dan, ċerti tipi ta’ ċaqliq jista’ jkun kopert b’diversi dispożizzjonijiet differenti li kull waħda minnhom teżiġi li jiġu osservati formalitajiet differenti”.
(
4
)	Il-bqija tal-Artikolu 7((7) sa (9)) jikkonċerna l-prodotti rrilaxxati għall-konsum fi Stat Membru wieħed u ttrasportati lejn destinazzjoni oħra fl-istess Stat Membru, mit-territorju ta’ Stat Membru ieħor. Dawn il-proċeduri ma jikkonċernawx din is-sitwazzjoni.
(
5
)	Il-kliem “kriterji ta’ korrettezza”, li fl-Ingliż jidher mhux tas-soltu, jidher li huwa traduzzjoni tal-kliem bil-Franċiż “critères de régularité”. Id-direttiva ma tagħtix definizzjoni tagħhom.
(
6
)	L-Artikolu 22(2)(b) oriġinarjament kien jaqra “iċ-ċaqliq ta’ l-oġġetti riferiti fl-(a) għandu jseħħ meta jkun kopert mid-dokument speċifikat fl-Artikolu 18(1)” (ara l-punt 11 iktar ’il fuq). Jidher li l-Artikolu 22(2)(ċ) qatt ma ġie emendat biex jieħu inkunsiderazzjoni t-tibdil fil-kliem tal-Artikolu 22(2)(b).
(
7
)	Essenzjalment, dan ifisser li huma suġġetti għal ċerti kontrolli u dikjarazzjonijiet, u jridu jintbagħtu flimkien ma’ dokument issimplifikat li jakkumpanjahom.
(
8
)	Id-dokument imsemmi fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7.
(
9
)	Din hija l-verżjoni msemmija mill-qorti tar-rinviju, li tidher li ġiet introdotta fl-2008. Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali jsemmi verżjoni kemxejn differenti, li tidher li ilha mill-2006: “In-negozjant kunsinnatur għandu, qabel jibgħat il-prodotti, jinforma lill-awtorità tat-taxxa territorjali dwar l-intenzjoni tiegħu li jitlob ħlas lura tad-dazju tas-sisa għall-prodotti li għandhom jintbagħtu għall-konsum fi Stat Membru ieħor, u jipprovdi prova li fuq dawk il-prodotti diġà tħallas id-dazju tas-sisa”.
(
10
)	Għal darba oħra, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali jsemmi verżjoni kemxejn differenti: “[...] in-negozjant kunsinnatur għandu jippreżenta t-talba għall-ħlas lura, li mudell tagħha tinsab fl-Anness 11, quddiem l-awtorità tat-taxxa lokali. It-talba għall-ħlas lura għandha tkun akkumpanjata bid-dokumenti speċifikati fil-Kodiċi Fiskali”.
(
11
)	Id-digriet tar-rinviju jsemmi l-Artikolu 22(1)(a), li ma jeżistix. Mill-kuntest jirriżulta ċar li dan jirreferi għall-Artikolu 22(2)(a).
(
12
)	Ara wkoll is-sentenza tat-23 ta’ Novembru 2006, Joustra (C-5/05, Ġabra p. I-11075, b’mod partikolari l-punt 52).
(
13
)	Jiġifieri, il-każijiet kollha fejn id-dazju jitħallas sussegwentement fl-Istat Membru li għalih huma intiżi l-oġġetti, u finalment irrilaxxati, għall-konsum — eskluż, għaldaqstant, il-każijiet fejn il-prodotti jinxtraw minn individwi privati għall-użu tagħhom stess u ttrasportati minnhom, fejn id-dazju għandu jinġabar biss fl-Istat Membru tal-akkwist.
(
14
)	Ara l-punt 19 iktar ’il fuq: Scandic issostni li huwa ċar mill-formola mudell għat-talbiet għar-rimbors li tali talbiet ma jistgħux jiġu ppreżentati qabel ma l-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa jkunu ġew irrilaxxati għaċ-ċirkolazzjoni fl-Istat Membru tad-destinazzjoni.
(
15
)	Ara, iktar reċentement, is-sentenza Pelati (C‑603/10, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata).