62021CJ0775
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Sitt Awla)
20 ta’ April 2023 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Proprjetà intellettwali – Drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati – Direttiva 2001/29/KE – Artikolu 3(1) – Komunikazzjoni lill-pubbliku – Kunċett – Xandir ta’ mużika tal-ambjent – Direttiva 2006/115/KE – Artikolu 8(2) – Remunerazzjoni ekwa – Sempliċi provvista ta’ installazzjonijiet – Impjanti ta’ awdjo abbord ta’ ferroviji u inġenji tal-ajru – Preżunzjoni ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku”
Fil-kawżi magħquda C‑775/21 u C‑826/21,
li għandhom bħala suġġett talbiet għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Curtea de Apel Bucureşti (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest, ir-Rumanija), permezz ta’ deċiżjonijiet tat‑12 ta’ Novembru 2020 u tal‑1 ta’ Lulju 2021, li waslu fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑15 u fit‑22 ta’ Diċembru 2021, fil-proċeduri
Blue Air Aviation SA
vs
UCMR – ADA Asociaţia pentru Drepturi de Autor a Compozitorilor (C‑775/21),
u
Uniunea Producătorilor de Fonograme din România (UPFR)
vs
Societatea Naţională de Transport Feroviar de Călători (SNTFC) “CFR Călători” SA (C‑826/21),
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Sitt Awla),
komposta minn P. G. Xuereb, President tal-Awla, T. von Danwitz u I. Ziemele (Relatriċi), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Szpunar,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal Societatea Naţională de Transport Feroviar de Călători (SNTFC) “CFR Călători” SA, minn T. Preoteasa, bħala aġent,
–
għall-Gvern Rumen, minn E. Gane, A. Rotăreanu u A. Wellman, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. Biolan, P. Němečková u J. Samnadda, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2001/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑22 ta’ Mejju 2001 dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà tal-informazzjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 230).
2
Dawn it-talbiet tressqu fil-kuntest ta’ żewġ kawżi bejn, l-ewwel waħda, fil-Kawża C‑775/21, Blue Air Aviation SA (iktar ‘il quddiem “Blue Air”) u l-UCMR – ADA Asociaţia pentru Drepturi de Autor a Compozitorilor (iktar’ il quddiem l-“UCMR” – ADA”), dwar l-obbligu ta’ Blue Air li tħallas tariffi lill-UCMR – ADA għax-xandir ta’ xogħlijiet mużikali għall-atmosfera fuq inġenji tal-ajru għat-trasport ta’ passiġġieri u, it-tieni, fil-Kawża C‑826/21, l-Uniunea Producătorilor de Fonograme din România (UPFR) lil Societatea Naţională de Transport Feroviar de Călători (SNTFC) “CFR Călători” SA (iktar ’il quddiem iċ-“CFR”), dwar l-obbligu li jitħallsu tariffi għat-tqegħid għad-dispożizzjoni abbord ferroviji ta’ installazzjonijiet li jistgħu jintużaw biex isiru komunikazzjonijiet lill-pubbliku ta’ xogħlijiet mużikali.
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt internazzjonali
3
L-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali (WIPO) adottat f’Genève (l-Isvizzera), fl‑20 ta’ Diċembru 1996, it-Trattat tal-WIPO dwar id-Drittijiet tal-Awtur (iktar ’il quddiem it-“TDA”), li ġie approvat bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2000/278/KE tas‑16 ta’ Marzu 2000 dwar l-approvazzjoni, f’isem il-Komunità Ewropea, tat-Trattat WIPO dwar id-Dritt tal-Awtur u tat-Trattat WIPO dwar il-Preżentazzjonijiet u l-Fonogrammi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 33, p. 208), u li daħal fis-seħħ, fir-rigward tal-Unjoni Ewropea, fl‑14 ta’ Marzu 2010 (ĠU 2010, L 32, p. 1).
4
L-Artikolu 8 tad-TDA, intitolat “Dritt ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku”, jipprovdi:
“Mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet ta’ l-Artikoli 11(1)(ii), 11bis(1)(i) u (ii), 11ter(1)(ii), 14(1)(ii) u 14bis(1) tal-[Konvenzjoni għall-Protezzjoni ta’ Xogħlijiet Letterarji u Artistiċi, iffirmata f’Berne fid‑9 ta’ Settembru 1886 (Att ta’ Pariġi tal‑24 ta’ Lulju 1971), fil-verżjoni tagħha li tirriżulta mill-emenda tat‑28 ta’ Settembru 1979], awturi ta’ xogħlijiet letterarji u artistiċi għandhom igawdu d-dritt esklużiv għall-awtorizzazzjoni ta’ kull komunikazzjoni lill-pubbliku tax-xogħlijiet tagħhom, b’mezzi bil-fil jew mingħajr fili, inklużi t-tqegħid għad-disposizzjoni tal-pubbliku tax-xogħlijiet tagħhom b’tali mod li l-membri tal-pubbliku jistgħu ikollhom aċċess għalihom minn post u ħin li huma jagħżlu individwalment.”
5
Il-konferenza diplomatika tal‑20 ta’ Diċembru 1996 adottat dikjarazzjonijiet komuni fir-rigward tat-TDA.
6
Id-dikjarazzjoni miftiehma dwar l-Artikolu 8 ta’ TDA hija fformulata kif ġej:
“Huma mifhum illi s-sempliċi provvista ta’ faċilitajiet fiżiċi sabiex tkun tista’ ssir jew issir komunikazzjoni ma tammontax, fiha nnifisha, għal komunikazzjoni fis-sens ta’ dan [it-Trattat jew tal-Konvenzjoni għall-Protezzjoni ta’ Xogħlijiet Letterarji u Artistiċi, iffirmata f’Berne fid‑9 ta’ Settembru 1886 (Att ta’ Pariġi tal‑24 ta’ Lulju 1971), fil-verżjoni tagħha li tirriżulta mill-emenda tat‑28 ta’ Settembru 1979]. […]”
Id‑dritt tal‑Unjoni
Id‑Direttiva 2001/29
7
Il-premessi 1, 4, 6, 7, 9, 10, 23 u 27 tad-Direttiva 2001/29 jipprovdu:
“(1)
It-Trattat [FUE] jipprovdi għat-twaqqif ta’ suq intern u l-istituzzjoni ta’ sistema li jiżgura li l-kompetizzjoni fis-suq intern ma tkunx inġusta. L-armonizzazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar id-drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati tikkontribwixxi għall-kisba ta’ dawn l-oġġettivi.
[…]
(4)
Qafas armonizzat legali dwar id-drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati, permezz ta’ ċertezza legali akbar u waqt li jipprovdi għal livell għoli ta’ protezzjoni ta’ proprjetà intellettwali, jinkoraġġixxi investiment sostanzjali fil-kreattività u innovazzjoni, inkluż infrastruttura ta’ network, u li min-naħa tiegħu jwassal għal tkabbir u kompetittività akbar ta’ l-industrija Ewropea, sew fil-qasam li jipprovdi kontenut u teknoloġija ta’ l-informazzjoni u aktar ġenerali matul il-firxa tas-setturi industrijali u kulturali. Din tissalvagwardja l-impiegi u tinkuraġġixxi ħolqien ta’ impiegi ġodda.
[…]
(6)
Mingħajr armonizzazzjoni f’livell ta’ Komunità, attivitajiet leġislattivi f’livell nazzjonali li diġà bdew f’għadd ta’ Stati Membri sabiex jirrispondu għall-isfidi [teknoloġiċi] jistgħu jirriżultaw f’differenzi sinifikanti fil-protezzjoni u b’hekk fir-restrizzjonijiet fuq il-moviment liberu ta’ servizzi u prodotti li jinkorporaw, jew ikunu bażati fuq, proprjetà intellettwali, li twassal għal frammentazzjoni mill-ġdid tas-suq intern u inkonsistenza leġislattiva. L-impatt ta’ dawn id-differenzi leġislattivi u inċertezzi [legali] jsir aktar sinjifikanti b’aktar żvilupp tas-soċjetà ta’ l-informazzjoni, li diġà żiedet ħafna l-isfruttament li jaqsam il-fruntieri ta’ proprjetà intellettwali. Dan l-iżvilupp qiegħed u għandu jikber aktar. Differenzi u inċertezzi legali sinifikanti dwar il-protezzjoni jistgħu jfixklu ekonomiji ta’ ċertu daqs għal prodotti u servizzi ġodda li jkunu jinkludu drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati.
(7)
Il-qafas legali tal-Komunità għall-protezzjoni tad-drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati għandu, għalhekk, jiġi adattat u supplimentat ukoll sa fejn hu meħtieġ għall-funzjonament faċli tas-suq intern. Għal dan il-għan, dawk id-disposizzjonijiet nazzjonali dwar id-drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati li jistgħu jvarjaw konsiderevolment minn Stat Membru għall-ieħor jew li jistgħu jikkawżaw inċertezzi legali li jimpedixxu l-funzjonament faċli tas-suq intern u l-iżvilupp xieraq tas-soċjetà ta’ l-informazzjoni fl-Ewropa għandhom jiġu aġġustati, u reazzjonijiet nazzjonali inkonsistenti għall-iżviluppi teknoloġiċi għandhom ikunu evitati, filwaqt li differenzi li ma jolqtux b’mod negattiv il-funzjonament tas-suq intern mhux meħtieġ li jitneħħew jew jiġu evitati.
[…]
(9)
Kull armonizzazzjoni tad-drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati għandha tkun bażata fuq livell għoli ta’ protezzjoni, għar-raġuni li dawn id-drittijiet huma kruċjali għall-kreazzjoni intellettwali. Il-protezzjoni tagħhom tgħinhom jiżguraw it-tkomplija u l-iżvilupp tal-kreattivita fl-interessi ta’ l-awturi, artisti, produtturi, konsumaturi, kultura, industrija u l-pubbliku in ġenerali. Proprjetà intellettwali ġiet għalhekk rikonoxxuta bħala parti integrali ta’ proprjetà.
(10)
Jekk awturi jew artisti għandhom ikomplu bix-xogħol kreattiv u artistiku tagħhom, huma għandhom jirċievu kumpens xieraq għall-użu tax-xogħol tagħhom, kif għandhom jirċievu produtturi sabiex ikunu jistgħu jiffinanzjaw xogħolhom. L-investiment meħtieġ biex jipproduċu prodotti bħal fonogrammi, films u prodotti ta’ multimedia, u servizzi bħal servizzi ‘fuq talba’, huwa konsiderevoli. Protezzjoni legali adegwata għal drittijiet ta’ proprjetà intellettwali hija meħtieġa sabiex tiggarantixxi d-disponibbiltà ta’ dan il-kumpens u tipprovdi l-opportunità għal profitti sodisfaċenti ta’ dan l-investiment.
[…]
(23)
Din id-Direttiva għandha tarmonizza aktar id-dritt ta’ l-awtur li jikkomunika mal-pubbliku. Dan id-dritt għandu jiftiehem f’sens wiesa’ li jirregola l-komunikazzjoni kollha lill-pubbliku mhux preżenti fil-post fejn toriġina l-komunikazzjoni. Dan id-dritt għandu jirregola kull trasmissjoni jew trasmissjoni mill-ġdid bħal din ta’ xogħol lill-pubbliku b’mezzi bil-fili jew mingħajr fili, inkluż ix-xandir. Dan id-dritt m’għandu jirregola l-ebda att ieħor.
[…]
(27)
Is-sempliċi provvista ta’ faċilitajiet fiżiċi biex tkun tista’ iseħħ jew biex iseħħ komunikazzjoni ma twassalx fiha nfisha għal komunikazzjoni fit-tifsira ta’ din id-Direttiva.
[…]”
8
L-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva, intitolat “Id-dritt ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ xogħlijiet u d-dritt li jagħmlu disponibbli għall-pubbliku suġġett ieħor”, jipprevedi:
“1.   L-Istati Membri għandhom jipprovdu lill-awturi bid-dritt esklussiv li jawtorizzaw jew jipprojbixxu kull komunikazzjoni lill-pubbliku tax-xogħolijiet tagħhom, bil-fili jew mezzi mingħajr fili, inklużi li jagħmlu disponibbli lill-pubbliku x-xogħolijiet tagħhom b’mod li membri tal-pubbliku jistgħu jkollhom aċċess għalihom minn post u f’ħin magħżul individwalment minnhom.
2.   L-Istati Membri għandhom jipprovdu għad-dritt esklussiv biex jawtorizzaw jew jipprojbixxu li jagħmlu disponibbli lill-pubbliku, permezz tal-fili jew mingħajr fili, b’mod li l-membri tal-pubbliku jkunu jistgħu jkollhom aċċess għalihom minn post u f’ħin magħżul individwalment minnhom:
a)
għall-artisti, ta’ l-iffissar tal-wirjiet tagħhom;
b)
għall-produtturi ta’ fonogrammi, tal-fonogrammi tagħhom;
ċ)
għall-produtturi ta’ l-ewwel iffissar tal-films, ta’ l-oriġinal u l-kopji tal-films tagħhom;
d)
għall-organizzazzjonijiet tax-xandir, ta’ l-iffissar tax-xandiriet tagħhom, sew jekk dawn ix-xandirijiet ikunu trażmessi bil-fili jew bl-arja [mingħajr fili], magħduda bil-kejbil jew bis-satellita.
3.   Id-drittijiet imsemmija fil-paragrafi 1 u 2 m’għandhomx jiġu eżawriti bl-ebda att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku jew li jagħmilhom disponibbli għall-pubbliku kif stipulat f’dan l-Artikolu.”
Id‑Direttiva 2006/115/KE
9
L-Artikolu 8 tad-Direttiva 2006/115/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2006 dwar dritt ta’ kiri u dritt ta’ self u dwar ċerti drittijiet relatati mad-drittijiet tal-awtur fil-qasam tal-proprjetà intellettwali (ĠU 2006, L 376, p. 28), intitolat “Xandir u komunikazzjoni lill-pubbliku”, jipprevedi, fil-paragrafu 2 tiegħu:
“L-Istati Membri għandhom jipprovdu dritt biex jiżguraw li jitħallas ħlas uniku ekwu mill-utent, jekk jintuża fonogramm ippubblikat għall-finijiet kummerċjali, jew tintuża riproduzzjoni ta’ dan il-fonogramm, għax-xandir b’mezzi mingħajr fili jew għal kull komunikazzjoni lill pubbliku, u biex jiżguraw li dan il-ħlas jitqassam bejn l-artisti u l-produtturi tal-fonogramm relevanti. L-Istati Membri jistgħu, fin-nuqqas ta’ ftehim bejn l-artisti u l-produtturi tal-fonogramm, jistipulaw il-kondizzjonijiet għat-tqassim ta’ dan il-ħlas bejniethom.”
Id‑dritt Rumen
Il‑Liġi Nru 8/1996
10
Il-Legea nr. 8/1996 privind dreptul de autor și drepturile conexe (il-Liġi Nru 8/1996 dwar id-Drittijiet tal-Awtur u d-Drittijiet Relatati, Monitorul Oficial al României, parti I, Nru 60 tas‑26 ta’ Marzu 1996) ġiet emendata diversi drabi, b’mod partikolari bil-Liġi Nru 285/2004 (Monitorul Oficial
al României, parti I, Nru 587 tat 30 ta’ Ġunju 2004) (iktar ’il quddiem il-“Liġi Nru 8/1996”). Id-dispożizzjonijiet rilevanti ta’ din il-liġi huma riprodotti fil-punti 11 sa 20 iktar ’il quddiem fil-verżjoni tagħhom applikabbli għall-kawżi prinċipali.
11
L-Artikolu 13 tal-Liġi Nru 8/1996 jipprovdi:
“L-użu ta’ xogħol joħloq, għall-awtur, drittijiet patrimonjali distinti u esklużivi li jippermettulu jawtorizza jew jipprojbixxi:
[…]
f)
il-komunikazzjoni diretta jew indiretta tax-xogħol lill-pubbliku, bi kwalunkwe mezz, inkluż it-tqegħid għad-dispożizzjoni tiegħu lill-pubbliku, b’tali mod li dan tal-aħħar ikun jista’ jkollu aċċess għalih minn post u f’ħin magħżul individwalment minnu;
[…]”
12
L-Artikolu 15(1) ta’ din il-liġi huwa fformulat kif ġej:
“Kull komunikazzjoni ta’ xogħol, li ssir direttament jew permezz ta’ mezzi tekniċi, f’post miftuħ għall-pubbliku jew fi kwalunkwe post ieħor fejn jinġemgħu numru ta’ persuni li jmorru lil hinn miċ-ċirku normali ta’ membri ta’ familja u ta’ konoxxenzi tagħha, inkluża r-rappreżentanza xenika, ir-reċitazzjoni jew kull mezz ieħor ta’ eżekuzzjoni diretta tax-xogħol fil-pubbliku, l-espożizzjoni fil-pubbliku ta’ xogħlijiet ta’ arti plastika, ta’ arti applikata, ta’ xogħlijiet fotografiċi jew arkitettoniċi, il-wiri fil-pubbliku ta’ xogħlijiet ċinematografiċi u ta’ xogħlijiet oħra awdjoviżivi inklużi xogħlijiet ta’ arti diġitali, il-preżentazzjoni ta’ xogħlijiet f’post pubbliku permezz ta’ reġistrazzjonijiet awdjo jew awdjoviżivi, kif ukoll il-preżentazzjoni f’post pubbliku, b’kull mezz, ta’ xogħol imxandar, għandha titqies li hija pubblika. Bl-istess mod, kull komunikazzjoni, sew bil-fil sew mingħajr fil, li titwettaq permezz tat-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-pubbliku, inkluż l-internet jew netwerks oħra ta’ informazzjoni, b’mod li kull membru tal-pubbliku jkun jista’ jkollu aċċess għal dan ix-xogħol minn post jew f’ħin li jagħżel individwalment, għandha titqies li hija pubblika.
[…]”
13
Skont l-Artikolu 105(1)(f) tal-liġi msemmija:
“[…] Il-produttur ta’ reġistrazzjonijiet awdjo għandu d-dritt patrimonjali esklużiv li jawtorizza jew li jipprojbixxi dan li ġej:
[…]
f)
ix-xandir u l-komunikazzjoni lill-pubbliku tar-reġistrazzjonijiet tiegħu stess, ħlief dawk ippubblikati għal finijiet kummerċjali, f’liema każ huwa għandu dritt biss għal remunerazzjoni ekwa”.
14
L-Artikolu 1065 tal-istess liġi jipprevedi:
“1.   L-artisti, l-interpreti jew l-eżekuturi u l-produtturi tal-fonogrammi għandhom dritt għal ħlas uniku u ekwu għall-użu dirett jew indirett ta’ fonogrammi ppubblikati għal finijiet kummerċjali jew għar-riproduzzjoni tagħhom permezz tax-xandir jew b’kull mezz ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku.
2.   L-ammont ta’ din ir-remunerazzjoni għandu jiġi ddeterminat permezz ta’ metodoloġiji skont il-proċedura stabbilita fl-Artikoli 131, 1311 u 1312.”
15
L-Artikolu 123(1) sa (3) tal-Liġi Nru 8/1996 jipprovdi:
“1.   Il-proprjetarji tad-drittijiet tal-awtur u tad-drittijiet relatati jistgħu jeżerċitaw id-drittijiet li huma rrikonoxxuti lilhom bis-saħħa ta’ din il-liġi, personalment jew, fuq il-bażi ta’ mandat, permezz ta’ soċjetajiet għall-amministrazzjoni kollettiva, taħt il-kundizzjonijiet previsti mil-liġi preżenti.
2.   L-amministrazzjoni kollettiva tad-drittijiet tal-awtur tista’ ssir biss għal xogħlijiet preċedentement mgħarrfa lill-pubbliku u l-amministrazzjoni kollettiva tad-drittijiet relatati tista’ ssir biss għall-interpretazzjonijiet u għall-eżekuzzjonijiet stabbiliti jew imxandra preċedentement kif ukoll għall-fonogrammi jew vidjogrammi li jkunu ġew preċedentement mgħarrfa lill-pubbliku.
3.   Id-detenturi ta’ drittijiet tal-awtur jew ta’ drittijiet relatati ma jistgħux jittrasferixxu d-drittijiet patrimonjali rrikonoxxuti minn din il-liġi lil soċjetajiet għall-amministrazzjoni kollettiva.”
16
L-Artikolu 1231 ta’ din il-liġi jipprevedi, fil-paragrafu 1(e) u (f) tiegħu:
“L-amministrazzjoni kollettiva hija obbligatorja għall-eżerċizzju tad-drittijiet li ġejjin:
[…]
e)
id-dritt ta’ komunikazzjoni fil-pubbliku ta’ xogħlijiet mużikali, ħlief il-wiri pubbliku ta’ xogħlijiet ċinematografiċi;
f)
id-dritt għal ħlas ekwu rrikonoxxut lill-artisti interpreti u lill-produtturi ta’ fonogrammi għall-komunikazzjoni lill-pubbliku u għax-xandir ta’ fonogrammi kummerċjali jew tar-riproduzzjonijiet tagħhom”.
17
L-Artikolu 130(1)(a) u (b) tal-imsemmija liġi huwa fformulat kif ġej:
“Is-soċjetajiet għall-amministrazzjoni kollettiva għandhom l-obbligu:
a)
li jagħtu awtorizzazzjonijiet mhux esklużivi lill-utenti li jitolbuhom qabel kull użu tar-repertorju protett, bħala kontroparti għal remunerazzjoni, permezz ta’ liċenzja mhux esklużiva, bil-miktub;
b)
li jiżviluppaw metodoloġiji għall-oqsma ta’ attività tagħhom, li jinkludu d-drittijiet patrimonjali miftiehma, li għandhom jiġu nnegozjati mal-utenti għall-ħlas tal-imsemmija drittijiet fil-każ ta’ xogħlijiet li l-mod ta’ użu tagħhom jirrendi impossibbli l-għoti ta’ awtorizzazzjoni individwali mid-detenturi tad-drittijiet”.
18
Skont l-Artikolu 131(1) tal-istess liġi:
“Sabiex jinbdew il-proċeduri ta’ negozjar, is-soċjetajiet għall-amministrazzjoni kollettiva għandhom jissottomettu talba lill-[Oficiul Român pentru Drepturile de Autor (l-Uffiċċju Rumen tad-Drittijiet tal-Awtur)], flimkien mal-metodoloġiji proposti għan-negozjati, skont l-Artikolu 130(1)(a).
[…]”
19
L-Artikolu 1311(1) sa (3) tal-Liġi Nru 8/1996 jipprovdi:
“1.   Il-metodoloġiji huma nnegozjati mis-soċjetajiet għall-amministrazzjoni kollettiva u mir-rappreżentanti msemmija fl-Artikolu 131(2)(b), […]
2.   Is-soċjetajiet għall-amministrazzjoni kollettiva jistgħu jirrikjedu li l-istess kategorija ta’ utenti jirċievu remunerazzjoni f’daqqa jew proporzjonali, ikkalkolati skont id-dħul li l-utent jikseb mill-attività li fil-kuntest tagħha jintuża r-repertorju, pereżempju: ix-xandir, ritrażmissjoni bil-cable jew komunikazzjoni lill-pubbliku, b’kont meħud tal-prattika Ewropea dwar ir-riżultati tan-negozjati bejn l-utenti u s-soċjetajiet għall-amministrazzjoni kollettiva. Għall-attività ta’ xandir, ir-remunerazzjonijiet proporzjonali huma ffissati fuq bażi differenzjata, direttament proporzjonali għall-parti tal-użu tar-repertorju amministrat kollettivament f’din l-attività u, fl-assenza ta’ dħul, skont l-ispejjeż ikkawżati mill-użu.
3.   Ir-remunerazzjonijiet fil-forma ta’ somma f’daqqa jew proporzjonali msemmija fil-paragrafu 2 jistgħu jintalbu biss jekk u sa fejn l-użu jirrigwarda xogħlijiet li għalihom id-drittijiet tal-awtur jew id-drittijiet relatati dejjem jibbenefikaw mill-protezzjoni prevista mil-liġi.
[…]”
20
L-Artikolu 1312(2) ta’ din il-liġi huwa fformulat kif ġej:
“Il-ftehim bejn il-partijiet dwar il-metodoloġiji nnegozjati għandu jiġi rreġistrat fi protokoll li jiġi ddepożitat quddiem l-Uffiċċju Rumen tad-drittijiet tal-awtur. […] Il-metodoloġiji hekk ippubblikati jistgħu jiġu invokati kontra l-utenti kollha tal-qasam li kienu s-suġġett tan-negozjati u l-importaturi u l-manifatturi kollha ta’ mezzi u ta’ apparati li għalihom hija dovuta remunerazzjoni kumpensatorja għall-ikkopjar għal użu privat, skont l-Artikolu 107.”
Il‑Kodiċi tal‑Proċedura Ċivili
21
L-Artikolu 249 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili jipprovdi:
“Huwa min iressaq allegazzjoni matul il-proċedura ġudizzjarja li għandu jipproduċi l-prova ta’ dan, ħlief fil-każijiet espressament previsti mil-liġi.”
22
L-Artikolu 329 ta’ dan il-kodiċi huwa fformulat kif ġej:
“Il-qorti tista’ tibbaża d-deċiżjoni tagħha fuq preżunzjonijiet li jitħallew għall-evalwazzjoni tagħha biss jekk ikollhom piż suffiċjenti u s-setgħa li jnisslu l-probabbiltà tal-fatt allegat; madankollu, dawn jistgħu jiġu aċċettati biss fil-każijiet fejn il-liġi tippermetti l-prova permezz ta’ xhieda.”
Il‑metodoloġija dwar ir‑remunerazzjoni dovuta lid‑detenturi ta’ drittijiet patrimonjali tal‑awtur fuq xogħlijiet mużikali għall‑komunikazzjoni lill‑pubbliku ta’ xogħlijiet mużikali għal finijiet ta’ atmosfera
23
Il-Metodologia privind remunerațiile cuvenite titularilor de drepuri partimonale de autor de opere muzicale pentru comunicarea publică a operelor muzicale în scop ambiental (metodoloġija dwar ir-remunerazzjoni dovuta lid-detenturi ta’ drittijiet patrimonjali tal-awtur fuq xogħlijiet mużikali għall-komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ xogħlijiet mużikali għal finijiet ta’ atmosfera, Monitorul Oficial al României, Parti I, Nru 710 tas‑7 ta’ Ottubru 2011), kif emendata bid-deċiżjoni tal-Uffiċċju Rumen tad-Drittijiet tal-Awtur Nru 198/2012, tat‑8 ta’ Novembru 2012 (Monitorul Oficial al României, Parti I, Nru 780 tal‑20 ta’ Novembru 2012), jipprevedi:
“1. L-utenti ta’ xogħlijiet mużikali għal finijiet ta’ atmosfera għandhom, qabel kull użu ta’ xogħlijiet mużikali, jiksbu mingħand l-UCMR – ADA l-awtorizzazzjoni fil-forma ta’ liċenzja mhux esklużiva għall-użu ta’ xogħlijiet mużikali u l-ħlas ta’ remunerazzjoni skont l-iskala ta’ din il-metodoloġija, ikun xi jkun it-tul effettiv tal-użu.
2. Għall-finijiet ta’ din il-metodoloġija:
a)
komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ xogħlijiet mużikali għal finijiet ta’ atmosfera — il-komunikazzjoni ta’ xogħol mużikali wieħed jew iktar f’post miftuħ għall-pubbliku jew f’kull post ieħor fejn jinġabru jew jaċċedu, b’mod simultanju jew suċċessiv, numru ta’ persuni li jaqbeż iċ-ċirku normali ta’ membri ta’ familja u ta’ konoxxenzi tagħha, irrispettivament mill-mod kif issir il-komunikazzjoni u l-mezzi tekniċi użati, sabiex tinħoloq l-atmosfera għat-twettiq ta’ kull attività oħra li ma teħtieġx neċessarjament l-użu ta’ xogħlijiet mużikali;
b)
utent ta’ xogħlijiet mużikali għal finijiet ta’ atmosfera — kull persuna ġuridika jew fiżika awtorizzata li tippossjedi jew tuża taħt kwalunkwe titolu (proprjetà, ġestjoni, konċessjoni, kiri, sullokazzjoni, self, eċċ.) bini, magħluq jew miftuħ, li fih huwa installat jew miżmum tagħmir jew kull mezz tekniku jew elettroniku ieħor, bħal televixins, riċevituri tar-radju, apparat li jaqra cassettes, mixers tal-mużika, tagħmir tal-kompjuter, apparat tal-kompjuter, plejers tas-CDs, sistemi ta’ amplifikazzjoni u kull apparat ieħor li jippermetti r-riċezzjoni, ir-riproduzzjoni jew ix-xandir ta’ awdjo jew stampi flimkien ma’ awdjo.
[…]
6. Għall-perijodu li għalih l-utent ma kkonkludiex awtorizzazzjoni fil-forma ta’ liċenzja mhux esklużiva mal-UCMR – ADA, huwa obbligat iħallas lil din tal-aħħar ammont ugwali għat-triplu tar-remunerazzjonijiet li kienu jkunu legalment dovuti li kieku kien ikkonkluda l-awtorizzazzjoni fil-forma ta’ liċenzja mhux esklużiva.
7. Is-soċjetajiet għall-amministrazzjoni kollettiva jistgħu jikkontrollaw, permezz ta’ rappreżentanti awtorizzati għal dan il-għan, l-użu tax-xogħlijiet mużikali għal finijiet ta’ atmosfera, filwaqt li l-aċċess ta’ dawn tal-aħħar għall-postijiet kollha fejn il-mużika tintuża għal finijiet ta’ atmosfera huwa ggarantit b’mod liberu. Ir-rappreżentanti tas-soċjetajiet għall-amministrazzjoni kollettiva jistgħu jużaw tagħmir ta’ reġistrazzjoni awdjo u/jew video portabbli f’postijiet fejn jintużaw ix-xogħlijiet mużikali, b’tali mod li r-reġistrazzjonijiet jitwettqu b’mod fidil għall-użu ta’ xogħlijiet mużikali għal finijiet ta’ atmosfera.”
24
Fl-anness ta’ din il-metodoloġija hemm skala tar-remunerazzjonijiet dovuti għall-komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ xogħlijiet mużikali għal finijiet ta’ atmosfera, individwalizzati skont it-tip ta’ bini kummerċjali jew ta’ vetturi li fihom issir din il-komunikazzjoni. Il-punt 11 ta’ din l-iskala jipprevedi, għat-trasport bl-ajru tal-passiġġieri, remunerazzjoni fil-forma ta’ somma f’daqqa ta’ RON 200 (leu Rumen) fix-xahar u għal kull ajruplan.
Il‑metodoloġija għall‑komunikazzjoni lill‑pubbliku ta’ fonogrammi ppubblikati għal finijiet kummerċjali jew ta’ riproduzzjonijiet tagħhom u skali tad‑drittijiet patrimonjali tal‑artisti-interpreti u tal‑eżekuturi u tal-produtturi ta’ fonogrammi
25
Il-Metodologia privind comunicarea publică a fonogramelor publicate în scop comercial sau a reproducerilor acestora și tabelele cuprinzând drepturile patrimoniale ale artiștilor interpreți ori executanți și producătorilor de fonograme (metodoloġija għall-komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ fonogrammi ppubblikati għal finijiet kummerċjali jew ta’ riproduzzjonijiet tagħhom u ta’ skali ta’ drittijiet patrimonjali tal-artisti-interpreti jew tal-eżekuturi jew tal-produtturi ta’ fonogrammi, Monitorul Oficial al României, Parti I, Nru 982 tat‑8 ta’ Diċembru 2006), kif emendat bid-deċiżjoni tal-Uffiċċju Rumen tad-Drittijiet tal-Awtur Nru 189/2013, tad‑29 ta’ Novembru 2013 (Monitorul Oficial
al României, Parti I, Nru 788 tas‑16 ta’ Diċembru 2013), jipprovdi:
“1. Komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ fonogrammi ppubblikati għal finijiet kummerċjali jew ta’ riproduzzjonijiet tagħhom tfisser il-komunikazzjoni tagħhom f’postijiet pubbliċi (magħluqa jew miftuħa), irrispettivament minn kif issir il-komunikazzjoni, b’mezzi mekkaniċi, elettroakustiċi jew diġitali (faċilitajiet ta’ amplifikazzjoni, apparat għar-reġistrazzjoni awdjo jew awdjoviżiv, riċevituri tar-radju jew tat-televiżjoni, materjal informatiku, eċċ.).
[…]
3. Għall-finijiet ta’ din il-metodoloġija, utent ta’ fonogrammi jfisser kull persuna fiżika jew ġuridika awtorizzata li tikkomunika lill-pubbliku fonogrammi ppubblikati għal finijiet kummerċjali jew riproduzzjonijiet tagħhom, f’postijiet miżmuma taħt kwalunkwe titolu (proprjetà, ġestjoni, kiri, sullokazzjoni, self, eċċ.).
[…]
5. L-utent huwa obbligat jikseb awtorizzazzjonijiet fil-forma ta’ liċenzji mhux esklużivi, maħruġa mill-organizzazzjonijiet ta’ ġestjoni kollettiva tal-[…] produtturi ta’ fonogrammi, għall-komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ fonogrammi ppubblikati għal finijiet kummerċjali […], bi ħlas konformi mal-iskali iktar ’il quddiem, ikun xi jkun it-tul effettiv tal-komunikazzjoni lill-pubbliku.”
26
Fl-Anness ta’ din il-metodoloġija hemm żewġ skali fejn l-ewwel waħda tipprevedi r-remunerazzjonijiet dovuti għall-attivitajiet imwettqa f’mużika għall-atmosfera, individwalizzata skont it-tip ta’ bini kummerċjali jew ta’ vetturi li fihom jitwettqu dawn l-attivitajiet. Il-punt E3(1) ta’ din l-ewwel skala jipprevedi, għat-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri, remunerazzjoni fix-xahar ta’ RON 30 għal kull vagun li għandha sistema ta’ awdjo.
Il‑kawżi prinċipali u d‑domandi preliminari
Il‑Kawża C‑775/21
27
L-UCMR – ADA hija soċjetà għall-amministrazzjoni kollettiva tad-drittijiet tal-awtur fil-qasam mużikali.
28
Fit‑2 ta’ Marzu 2018, dan l-organu ppreżenta rikors quddiem it-Tribunalul București (il-Qorti tal-Muniċipalità ta’ Bukarest, ir-Rumanija) kontra l-kumpannija tat-trasport tal-ajru Blue Air, intiż għall-ħlas ta’ remunerazzjonijiet li kienu għadhom dovuti u ta’ penalitajiet għall-komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ xogħlijiet mużikali abbord ajruplani operati minn Blue Air, li għaliha din tal-aħħar ma kisbitx liċenzja.
29
Quddiem din il-qorti, Blue Air sostniet li hija topera 28 ajruplan, u li, minkejja li hija għandha s-softwer neċessarju għax-xandir ta’ xogħlijiet mużikali fi 22 minn dawn it‑28 ajruplan, hija kkomunikat biss lill-pubbliku, wara li kisbet il-liċenzja meħtieġa, xogħol mużikali wieħed għal finijiet ta’ atmosfera, f’14 minn dawn l-ajruplani.
30
Wara dawn il-preċiżazzjonijiet, l-UCMR – ADA estendiet it-talbiet tagħha għal ħlas, billi qieset li l-eżistenza ta’ sistemi ta’ ħoss f’numru approssimattiv ta’ 22 ajruplan kienet tiġġustifika l-konklużjoni li xogħlijiet protetti kienu ġew ikkomunikati lill-pubbliku fl-ajruplani kollha tal-flotta ta’ Blue Air.
31
Permezz ta’ deċiżjoni tat‑8 ta’ April 2019, intlaqa’ r-rikors tal-UCMR – ADA. Essenzjalment, it-Tribunalul București (il-Qorti tal-Muniċipalità ta’ Bukarest) qieset, abbażi tas-sentenzi tas‑7 ta’ Diċembru 2006, SGAE (C‑306/05, EU:C:2006:764), u tal‑15 ta’ Marzu 2012, Phonographic Performance (Ireland) (C‑162/10, EU:C:2012:141), li l-fatt li Blue Air tgħammar il-mezzi ta’ trasport li hija tuża b’mezzi li jippermettu l-komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ xogħlijiet mużikali għal finijiet ta’ atmosfera jagħti lok għal preżunzjoni sempliċi ta’ użu ta’ dawn ix-xogħlijiet, li kienet timponi li jiġi deċiż li kull ajruplan mgħammar b’sistema ta’ ħoss juża dan il-mezz għall-komunikazzjoni lill-pubbliku tax-xogħol mużikali inkwistjoni, mingħajr ma jkun neċessarju li jiġu prodotti provi oħra f’dan ir-rigward.
32
Blue Air appellat minn din id-deċiżjoni quddiem il-Curtea de Apel Bucureşti (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest, ir-Rumanija), li hija l-qorti tar-rinviju, billi sostniet b’mod partikolari li hija ma kinitx ikkomunikat mużika ta’ atmosfera abbord l-ajruplani li hija topera u li għalihom ma kienet inkisbet l-ebda liċenzja, u li s-sempliċi eżistenza ta’ installazzjonijiet ma kinitx ekwivalenti għal komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ xogħlijiet mużikali. Hija żiedet li, permezz tax-xandir ta’ mużika għall-atmosfera, hija ma kellha ebda skop ta’ profitt. Fl-aħħar nett, hija osservat li l-eżistenza ta’ sistemi ta’ ħoss fl-ajruplani hija meħtieġa għal raġunijiet ta’ sigurtà, sabiex tippermetti l-komunikazzjoni bejn il-membri tal-ekwipaġġ tal-ajruplan kif ukoll il-komunikazzjoni bejn il-membri ta’ dan l-ekwipaġġ u l-passiġġieri.
33
Il-Qorti tar-rinviju tenfasizza li l-kwistjoni dwar jekk, fid-dawl tal-assenza ta’ skop ta’ profitt tagħha, il-komunikazzjoni ta’ xogħol mużikali għal finijiet ta’ atmosfera tikkostitwixxix komunikazzjoni lill-pubbliku, fis-sens tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2001/29, ma hijiex nieqsa minn inċertezza. Barra minn hekk, fil-każ li tingħata risposta fl-affermattiv għal din id-domanda, din il-qorti tistaqsi dwar il-livell ta’ prova meħtieġ f’dan ir-rigward. Hija tirrileva li, konformement mal-ġurisprudenza ta’ ċerti qrati nazzjonali, meta stabbiliment li jeżerċita attività ekonomika partikolari huwa ċċitat fil-metodoloġija msemmija fil-punt 23 ta’ din is-sentenza, teżisti preżunzjoni sempliċi li xogħlijiet protetti mid-drittijiet tal-awtur huma kkomunikati lill-pubbliku fl-imsemmi post. Tali preżunzjoni hija b’mod partikolari ġġustifikata mill-impossibbiltà għas-soċjetajiet għall-amministrazzjoni kollettiva tad-drittijiet tal-awtur li jikkontrollaw sistematikament il-postijiet kollha fejn jistgħu jseħħu atti ta’ użu ta’ xogħlijiet ta’ kreazzjoni intellettwali.
34
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Curtea de Apel Bucureоti (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29/KE […] għandhom jiġu interpretati fis-sens li x-xandir, f’ajruplan kummerċjali li fih hemm passiġġieri, ta’ xogħol mużikali jew ta’ parti minn xogħol mużikali fit-tluq, fl-inżul jew f’ċertu mument matul it-titjira, permezz tas-sistema ġenerali tal-awdjo tal-ajruplan, jikkostitwixxi komunikazzjoni lill-pubbliku fis-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, speċjalment (iżda mhux esklussivament) fid-dawl tal-kriterju tal-għan kummerċjali tal-komunikazzjoni?
Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda:
2.
L-eżistenza abbord l-ajruplan ta’ sistema tal-awdjo meħtieġa mil-leġiżlazzjoni dwar is-sigurtà tat-traffiku bl-ajru tikkostitwixxi bażi suffiċjenti sabiex tiġi stabbilita preżunzjoni konfutabbli ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ xogħlijiet mużikali abbord l-ajruplan inkwistjoni?
Fil-każ ta’ risposta fin-negattiv għal din id-domanda:
3.
L-eżistenza abbord l-ajruplan ta’ sistema tal-awdjo meħtieġa mil-leġiżlazzjoni dwar is-sigurtà tat-traffiku bl-ajru u ta’ software li jippermetti l-komunikazzjoni ta’ fonogrammi (li jkun fihom xogħlijiet mużikali protetti) permezz ta’ din l-installazzjoni hija bażi suffiċjenti sabiex tiġi stabbilita preżunzjoni konfutabbli ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ xogħlijiet mużikali abbord dak l-ajruplan?”
Il‑Kawża C‑826/21
35
L-UPFR hija soċjetà għall-amministrazzjoni kollettiva tad-drittijiet relatati tal-produtturi tal-fonogrammi.
36
Fit‑2 ta’ Diċembru 2013, dan il-korp ippreżenta rikors kontra CFR, kumpannija tat-trasport ferrovjarju, intiż għall-ħlas ta’ remunerazzjonijiet li kienu għadhom dovuti u ta’ penalitajiet għall-komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ xogħlijiet mużikali abbord vaguni tal-passiġġieri li hija tuża. Dan sostna, f’dan il-kuntest, li l-leġiżlazzjoni ferrovjarja applikabbli kienet timponi li parti mill-ferroviji operati minn CFR tkun mgħammra b’sistemi ta’ ħoss u sostna li l-preżenza ta’ tali sistemi kienet ekwivalenti għal komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ xogħlijiet, fis-sens tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29.
37
Dan ir-rikors ġie miċħud mit-Tribunalul București (il-Qorti tal-Muniċipalità ta’ Bukarest), li qieset li għalkemm, ċertament, is-sempliċi fatt li tiġi installata sistema ta’ awdjo li tagħmel teknikament possibbli l-aċċess tal-pubbliku għal reġistrazzjonijiet awdjo jikkostitwixxi komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ xogħlijiet mużikali, ma kienx ġie pprovat li l-ferroviji fis-servizz kienu ġew mgħammra b’tali sistema.
38
L-UPFR appellat minn din id-deċiżjoni quddiem il-Curtea de Apel Bucureşti (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest), li hija l-qorti tar-rinviju.
39
Din tirrileva li, fil-ġurisprudenza nazzjonali, ħsieb maġġoritarju jqis, b’mod partikolari abbażi tas-sentenza tas‑7 ta’ Diċembru 2006, SGAE (C‑306/05, EU:C:2006:764), li l-preżenza ta’ sistemi ta’ awdjo f’vagun ferrovjarju hija ekwivalenti għal komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ xogħlijiet mużikali. Issa, din il-qorti għandha dubji f’dan ir-rigward.
40
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Curtea de Apel Bucureşti (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Operatur tat-trasport bil-ferrovija li juża vaguni tal-ferroviji li fihom huma mwaħħla sistemi tal-awdjo bil-għan li tiġi kkomunikata informazzjoni lill-passiġġieri ikun qiegħed b’hekk jagħmel komunikazzjoni lill-pubbliku fis-sens tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2001/29/KE […]?
2.
L-Artikolu 3 tad-Direttiva 2001/29/KE […] jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi preżunzjoni konfutabbli ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku bbażata fuq l-eżistenza ta’ sistemi tal-awdjo meta dawn ikunu previsti f’dispożizzjonijiet legali oħra li jirregolaw l-attività tal-operatur tat-trasport?”
Il‑proċedura quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja
41
Permezz ta’ deċiżjoni tal‑1 ta’ Marzu 2022, il-Kawżi C‑775/21 u C‑826/21 ġew magħquda għall-finijiet tal-fażijiet bil-miktub u orali tal-proċedura kif ukoll tas-sentenza, skont l-Artikolu 54 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
Fuq id‑domandi preliminari
Fuq l‑ewwel domanda fil‑Kawża C‑775/21
42
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29 għandux jiġi interpretat fis-sens li jikkostitwixxi komunikazzjoni lill-pubbliku, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, ix-xandir f’mezz ta’ trasport ta’ passiġġieri ta’ xogħol mużikali għal finijiet ta’ mużika għall-atmosfera.
43
Skont l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29, l-Istati Membri għandhom jipprovdu lill-awturi bid-dritt esklużiv li jawtorizzaw jew jipprojbixxu kull komunikazzjoni lill-pubbliku tax-xogħlijiet tagħhom, bil-fili jew mezzi mingħajr fili, inklużi li jagħmlu disponibbli lill-pubbliku x-xogħlijiet tagħhom b’mod li membri tal-pubbliku jistgħu jkollhom aċċess għalihom minn post u f’ħin magħżul individwalment minnhom.
44
Kif il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ripetutament, skont din id-dispożizzjoni, l-awturi għandhom dritt ta’ natura preventiva li jippermettilhom li jindaħlu bejn eventwali utenti tax-xogħol tagħhom u l-komunikazzjoni lill-pubbliku li dawn l-utenti jistgħu jikkunsidraw li jwettqu, u dan sabiex jipprojbixxu li dan isir (sentenza tat‑22 ta’ Ġunju 2021, YouTube u Cyando, C‑682/18 u C‑683/18, EU:C:2021:503, punt 62 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
45
Peress li l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29 ma jispeċifikax il-kunċett ta’ “komunikazzjoni lill-pubbliku”, għandhom jiġu ddeterminati s-sens u l-portata ta’ dan il-kunċett, fid-dawl tal-għanijiet imfittxija minn din id-direttiva u fid-dawl tal-kuntest li fih tidħol id-dispożizzjoni interpretata (sentenza tas‑7 ta’ Awwissu 2018, Renckhoff, C‑161/17, EU:C:2018:634, punt 17 u l-ġurisprudenza ċċitata).
46
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li dan il-kunċett għandu, kif tenfasizza l-premessa 23 tad-Direttiva 2001/29, jinftiehem f’sens wiesa’, bħala li jkopri kull komunikazzjoni lill-pubbliku mhux preżenti fil-post fejn toriġina l-komunikazzjoni u, għalhekk, kull trażmissjoni jew trażmissjoni mill-ġdid, ta’ din in-natura, ta’ xogħol lill-pubbliku, bil-fili jew mingħajr fili, inkluż ix-xandir. Fil-fatt, mill-premessi 4, 9 u 10 ta’ din id-direttiva jirriżulta li din għandha l-għan prinċipali li tistabbilixxi livell għoli ta’ protezzjoni favur l-awturi, li tippermettilhom jiksbu remunerazzjoni xierqa għall-użu tax-xogħlijiet tagħhom, b’mod partikolari fil-każ ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku (sentenza tat‑22 ta’ Ġunju 2021, YouTube u Cyando, C‑682/18 u C‑683/18, EU:C:2021:503, punt 63 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
47
F’dan ir-rigward, kif iddeċidiet ripetutament il-Qorti tal-Ġustizzja, il-kunċett ta’ “komunikazzjoni lill-pubbliku”, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 3(1), jassoċja żewġ elementi kumulattivi, jiġifieri att ta’ komunikazzjoni ta’ xogħol u l-komunikazzjoni ta’ dan tal-aħħar lil pubbliku, u jimplika evalwazzjoni individwalizzata (sentenzi tat‑2 ta’ April 2020, Stim u SAMI, C‑753/18, EU:C:2020:268, punt 30, u tat‑22 ta’ Ġunju 2021, YouTube u Cyando, C‑682/18 u C‑683/18, EU:C:2021:503, punt 66 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
48
Għall-finijiet ta’ tali evalwazzjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni diversi kriterji kumplimentari, ta’ natura mhux awtonoma u li huma interdipendenti. Peress li f’sitwazzjonijiet konkreti differenti, dawn il-kriterji jistgħu jkunu preżenti b’intensità varjabbli ħafna, għandhom jiġu applikati kemm b’mod individwali kif ukoll fl-interazzjoni ma’ xulxin (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑14 ta’ Ġunju 2017, Stichting Brein, C‑610/15, EU:C:2017:456, punt 25, u tat‑22 ta’ Ġunju 2021, YouTube u Cyando, C‑682/18 u C‑683/18, EU:C:2021:503, punt 67 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
49
Fost dawn il-kriterji, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat, minn naħa, ir-rwol indispensabbli tal-utent u n-natura intenzjonali tal-intervent tiegħu. Fil-fatt, dan l-utent iwettaq “att ta’ komunikazzjoni” meta jintervjeni, b’għarfien sħiħ tal-konsegwenzi tal-aġir tiegħu, sabiex jagħti lill-klijenti tiegħu aċċess għal xogħol protett, u dan b’mod partikolari meta, fl-assenza ta’ dan l-intervent, dawn il-klijenti ma jkunux jistgħu, bħala prinċipju, igawdu mix-xogħol imxandar (sentenza tal‑14 ta’ Ġunju 2017, Stichting Brein, C‑610/15, EU:C:2017:456, punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata).
50
Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-għan kummerċjali ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku, fis-sens tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29, ma hijiex irrilevanti (sentenza tat‑8 ta’ Settembru 2016, GS Media, C‑160/15, EU:C:2016:644, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata). Madankollu, hija aċċettat li tali natura ma hijiex neċessarjament kundizzjoni indispensabbli li tiddetermina l-eżistenza stess ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku (sentenzi tas‑7 ta’ Marzu 2013, ITV Broadcasting et, C‑607/11, EU:C:2013:147, punt 42 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata, u tal‑31 ta’ Mejju 2016, Reha Training, C‑117/15, EU:C:2016:379, punt 49).
51
Min-naħa l-oħra, sabiex jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “komunikazzjoni lill-pubbliku” fis-sens tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29, jeħtieġ ukoll li x-xogħlijiet protetti jiġu effettivament ikkomunikati lil pubbliku (sentenza tat‑28 ta’ Ottubru 2020, BY (Prova fotografika), C‑637/19, EU:C:2020:863, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata).
52
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-kunċett ta’ “pubbliku” jirreferi għal numru indeterminat ta’ destinatarji potenzjali u jimplika, barra minn hekk, numru pjuttost kbir ta’ persuni (sentenza tat‑22 ta’ Ġunju 2021, YouTube u Cyando, C‑682/18 u C‑683/18, EU:C:2021:503, punt 69 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
53
F’dan il-każ, fl-ewwel lok, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 49 ta’ din is-sentenza, għandu jiġi kkonstatat li x-xandir f’mezz ta’ trasport ta’ passiġġieri, mill-operatur ta’ dan il-mezz ta’ trasport, ta’ xogħol mużikali għal finijiet ta’ mużika għall-atmosfera jikkostitwixxi att ta’ komunikazzjoni, fis-sens tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29 peress li, b’dan il-mod, dan l-operatur jintervjeni, b’għarfien sħiħ tal-konsegwenzi tal-aġir tiegħu, sabiex jagħti lill-klijenti tiegħu aċċess għal xogħol protett, u dan b’mod partikolari meta, fl-assenza ta’ dan l-intervent, dawn il-klijenti ma jkunux jistgħu, bħala prinċipju, igawdu mix-xogħol imxandar.
54
Fit-tieni lok, tali xogħol mużikali huwa effettivament ikkomunikat lil pubbliku, fis-sens tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 51 ta’ din is-sentenza. Għalkemm huwa minnu, kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, li l-kunċett ta’ “pubbliku” jinkludi ċertu limitu de minimis, li jeskludi minn dan il-kunċett numru żgħir wisq ta’ persuni kkonċernati, jew saħansitra numru insinjifikanti, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat ukoll li, sabiex jiġi ddeterminat dan in-numru, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, in-numru ta’ persuni li jista’ jkollhom aċċess għall-istess xogħol b’mod parallel, iżda wkoll in-numru tagħhom li jista’ jkollhom aċċess suċċessivament għalih (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑31 ta’ Mejju 2016, Reha Training, C‑117/15, EU:C:2016:379, punti 43 u 44, kif ukoll tad‑19 ta’ Diċembru 2019, Nederlands Uitgeversverbond u Groep Algemene Uitgevers, C‑263/18, EU:C:2019:1111, punt 68 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
55
Issa, kif tirrileva l-qorti tar-rinviju, huwa paċifiku, f’dan il-każ, li x-xogħol inkwistjoni fil-kawża prinċipali effettivament ixxandar f’nofs l-ajruplani operati minn Blue Air, matul it-titjiriet imwettqa minn din il-kumpannija tal-ajru, b’tali mod li l-pubbliku inkwistjoni huwa kompost mill-gruppi ta’ passiġġieri kollha li, simultanjament jew suċċessivament, ħadu dawn it-titjiriet, peress li tali numru ta’ persuni kkonċernati ma jistax jitqies bħala żgħir wisq, jew saħansitra bħala numru insinjifikattiv, fis-sens tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 54 ta’ din is-sentenza.
56
F’dan il-kuntest, ma huwiex determinanti l-fatt, imsemmi mill-qorti tar-rinviju, li n-natura kummerċjali ta’ tali komunikazzjoni hija diskutibbli ħafna fir-rigward tax-xandir għal finijiet ta’ atmosfera ta’ estratti ta’ xogħlijiet mużikali lill-passiġġieri kollha ta’ ajruplan, fil-mument tat-tluq, tal-inżul jew fi kwalunkwe mument ieħor tat-titjira. Tali natura kummerċjali ma hijiex, fil-fatt, kundizzjoni neċessarja għall-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku, fis-sens tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li tali natura ma hijiex neċessarjament kundizzjoni indispensabbli li tiddetermina l-eżistenza stess ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza msemmija fil-punt 50 ta’ din is-sentenza.
57
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda fil-Kawża C‑775/21 għandha tkun li l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29 għandu jiġi interpretat fis-sens li jikkostitwixxi komunikazzjoni lill-pubbliku, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, ix-xandir f’mezz ta’ trasport ta’ passiġġieri ta’ xogħol mużikali għal finijiet ta’ mużika għall-atmosfera.
Fuq it‑tieni u t‑tielet domanda fil‑Kawża C‑775/21 u fuq l‑ewwel domanda fil‑Kawża C‑826/21
58
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, huwa l-kompitu ta’ din tal-aħħar li tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tgħinha tiddeċiedi l-kawża quddiemha. F’dan id-dawl, jekk ikun il-każ, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tifformula mill-ġdid id-domandi li jkunu sarulha. Il-fatt li qorti nazzjonali fformulat, formalment, domanda preliminari billi rreferiet għal ċerti dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni ma jipprekludix lill-Qorti tal-Ġustizzja milli tipprovdi lil din il-qorti l-elementi ta’ interpretazzjoni kollha li jistgħu jkunu utli għad-deċiżjoni tal-kawża li tinsab adita biha, indipendentement minn jekk għamlitx referenza għalihom jew le meta għamlet id-domandi tagħha. F’dan ir-rigward, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tislet mill-elementi kollha pprovduti mill-qorti nazzjonali, u b’mod partikolari mill-motivazzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju, il-punti ta’ liġi tal-Unjoni li jeħtieġu interpretazzjoni fid-dawl tas-suġġett tat-tilwima (sentenza tat‑22 ta’ Ġunju 2022, Volvo u DAF Trucks, C‑267/20, EU:C:2022:494, punt 28 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
59
F’dan il-każ, fid-dawl tal-elementi kollha pprovduti mill-qorti tar-rinviju fit-talbiet għal deċiżjoni preliminari tagħha, hemm lok, sabiex tkun tista’ tingħata risposta utli lil dik il-qorti, li d-domandi preliminari jiġu fformulati mill-ġdid.
60
B’mod partikolari, fir-rigward tar-rikors fil-Kawża C‑826/21, dan ġie ppreżentat minn soċjetà għall-amministrazzjoni kollettiva tad-drittijiet relatati tal-produtturi ta’ fonogrammi sabiex tikseb il-ħlas, minn CFR, ta’ remunerazzjoni ekwa għall-komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ xogħlijiet mużikali fuq vaguni tal-passiġġieri operati minnha. Għaldaqstant, u fid-dawl tal-applikazzjoni għal din il-kawża tal-Artikolu 105(1)(f) tal-Liġi Nru 8/1996, imsemmi fil-punt 10 ta’ din is-sentenza, li jipprevedi d-dritt patrimonjali tal-produttur ta’ recordings awdjo li jawtorizza x-xandir u l-komunikazzjoni lill-pubbliku tar-recordings awdjo tiegħu stess, jidher li l-interpretazzjoni tal-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2006/115 hija wkoll rilevanti għas-soluzzjoni tal-imsemmija kawża.
61
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jitqies li, permezz tad-domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29 u l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2006/115 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li tikkostitwixxi komunikazzjoni lill-pubbliku, fis-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, l-installazzjoni, fuq mezz ta’ trasport, ta’ tagħmir ta’ awdjo, u, jekk ikun il-każ, ta’ softwer li jippermetti t-tixrid ta’ mużika ta’ atmosfera.
62
Għandu jitfakkar li, fl-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tagħha, iżda wkoll l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li tifforma parti minnha u l-kuntest tagħha. Fir-rigward, b’mod partikolari, tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29, dan għandu jiġi interpretat b’mod konformi mad-dispożizzjonijiet rilevanti tat-TDA, peress li d-Direttiva 2001/29 hija intiża biex timplimenta ċerti obbligi tal-Unjoni skont l-imsemmija konvenzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑17 ta’ April 2008, Peek & Cloppenburg, C‑456/06, EU:C:2008:232, punt 33, kif ukoll tal‑21 ta’ Ġunju 2012, Donner, C‑5/11, EU:C:2012:370, punt 23).
63
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-formulazzjoni tad-dispożizzjonijiet inkwistjoni, fil-punt 43 ta’ din is-sentenza tfakkar li mill-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29 jirriżulta li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awturi jibbenefikaw mid-dritt esklużiv li jawtorizzaw jew li jipprojbixxu kull komunikazzjoni lill-pubbliku tax-xogħlijiet tagħhom, bil-fili jew mingħajr fili, inkluż it-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-pubbliku tax-xogħlijiet tagħhom b’mod li kulħadd ikun jista’ jkollu aċċess għalihom mill-post u fil-mument li huwa jagħżel individwalment.
64
Barra minn hekk, skont l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2006/115, il-leġiżlazzjoni tal-Istati Membri għandha tiżgura, minn naħa, li l-utent iħallas remunerazzjoni ekwa u unika meta fonogramm ippubblikat għal finijiet kummerċjali, jew riproduzzjoni ta’ dan il-fonogramm, jintuża għal xandir b’mezzi mingħajr fili jew għal kull komunikazzjoni lill-pubbliku u, min-naħa l-oħra, li din ir-remunerazzjoni tinqasam bejn l-artisti interpreti jew li jeżegwixxu u l-produtturi tal-fonogrammi kkonċernati.
65
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, peress li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma esprimiex rieda differenti, il-kunċett ta’ “komunikazzjoni lill-pubbliku”, użat fiż-żewġ dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq, għandu jiġi interpretat fis-sens li għandu l-istess tifsira (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑8 ta’ Settembru 2016, GS Media, C‑160/15, EU:C:2016:644, punt 33, u tas‑17 ta’ Ġunju 2021, M.I.C.M., C‑597/19, EU:C:2021:492, punt 41 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
66
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-għan imfittex minn dawn id-dispożizzjonijiet, mill-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 46 ta’ din is-sentenza jirriżulta li dan il-kunċett għandu, ċertament, jinftiehem fis-sens wiesa’ bħala li jkopri kull komunikazzjoni lill-pubbliku mhux preżenti fil-post fejn toriġina l-komunikazzjoni u, għalhekk, kull trażmissjoni jew trażmissjoni mill-ġdid, ta’ din in-natura, ta’ xogħol lill-pubbliku, bil-fili jew mingħajr fili, inkluż ix-xandir, fejn l-għan prinċipali tad-Direttiva 2001/29 huwa li jiġi stabbilit livell għoli ta’ protezzjoni favur l-awturi.
67
Wara li ġie ppreċiżat dan, għandu jiġi rrilevat, fit-tielet lok, fir-rigward tal-kuntest li fih jaqgħu d-dispożizzjonijiet inkwistjoni, li mill-premessa 27 tad-Direttiva 2001/29, li tirriproduċi, essenzjalment, id-dikjarazzjoni konġunta dwar l-Artikolu 8 tat-TDA, kif osservat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tat‑22 ta’ Ġunju 2021, YouTube u Cyando (C‑682/18 u C‑683/18, EU:C:2021:503, punt 79), jirriżulta li “s-sempliċi provvista ta’ faċilitajiet fiżiċi biex tkun tista’ iseħħ jew biex iseħħ komunikazzjoni ma twassalx fiha nfisha għal komunikazzjoni fit-tifsira ta’ din id-Direttiva”.
68
F’dan ir-rigward, jekk is-sempliċi fatt li l-użu ta’ tagħmir ta’ awdjo, u, jekk ikun il-każ, ta’ softwer, huwa neċessarju sabiex il-pubbliku jkun jista’ effettivament igawdi mix-xogħol, iwassal b’mod awtomatiku sabiex l-intervent tal-operatur ta’ din l-installazzjoni jiġi kklassifikat bħala “att ta’ komunikazzjoni”, kull “provvista ta’ installazzjonijiet sabiex tkun tista’ sseħħ jew titwettaq komunikazzjoni”, inkluż meta l-preżenza ta’ tali installazzjonijiet hija meħtieġa mil-leġiżlazzjoni nazzjonali li tirregola l-attività tal-operatur tat-trasport, tikkostitwixxi tali att, fatt li madankollu l-premessa 27 tad-Direttiva 2001/29 teskludi espressament (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Ġunju 2021, YouTube u Cyando, C‑682/18 u C‑683/18, EU:C:2021:503, punt 79).
69
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, għandu jitqies li l-fatt li jkun hemm, abbord mezz ta’ trasport, tagħmir ta’ awdjo, u, jekk ikun il-każ, softwer li jippermetti t-tixrid ta’ mużika ta’ atmosfera, ma jikkostitwixxix att ta’ komunikazzjoni, fis-sens tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29 u tal-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2006/115, peress li dan huwa sempliċi provvista ta’ installazzjonijiet fiżiċi maħsuba biex jippermettu jew iwettqu komunikazzjoni.
70
Ċertament, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, minn naħa, li l-operaturi ta’ kafetterija-ristorant, ta’ lukanda jew ta’ stabbiliment termali jwettqu att ta’ komunikazzjoni meta jittrażmettu deliberatament xogħlijiet protetti lill-klijentela tagħhom, billi jiddistribwixxu volontarjament sinjal permezz ta’ riċevituri tat-televiżjoni jew tar-radju li huma jkunu installaw fl-istabbiliment tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑7 ta’ Diċembru 2006, SGAE, C‑306/05, EU:C:2006:764, punt 47; tal‑4 ta’ Ottubru 2011, Football Association Premier League et, C‑403/08 u C‑429/08, EU:C:2011:631, punt 196, kif ukoll tas‑27 ta’ Frar 2014, OSA, C‑351/12, EU:C:2014:110, punt 26). Bl-istess mod, l-operatur ta’ ċentru ta’ riabilitazzjoni li deliberatament jittrażmetti xogħlijiet protetti lill-pazjenti tiegħu, permezz ta’ settijiet ta’ televiżjoni installati f’diversi postijiet f’dan l-istabbiliment, iwettaq att ta’ komunikazzjoni (sentenza tal‑31 ta’ Mejju 2016, Reha Training, C‑117/15, EU:C:2016:379, punti 55 u 56).
71
Madankollu, is-sempliċi installazzjoni ta’ tagħmir tal-awdjo f’mezz ta’ trasport ma tistax tiġi assimilata ma’ atti li permezz tagħhom fornituri ta’ servizzi jittrażmettu deliberatament xogħlijiet protetti lill-klijenti tagħhom, billi jiddistribwixxu sinjal permezz ta’ riċevituri li huma jkunu installaw fl-istabbiliment tagħhom, li jippermettu l-aċċess għal tali xogħlijiet.
72
Peress li l-installazzjoni, fuq mezz ta’ trasport, ta’ tagħmir ta’ awdjo, u, jekk ikun il-każ, ta’ softwer li jippermetti x-xandir ta’ mużika fl-isfond, ma tikkostitwixxix “att ta’ komunikazzjoni”, ma hemmx lok għalfejn wieħed jistaqsi dwar il-kwistjoni jekk komunikazzjoni eventwali saritx lil pubbliku, fis-sens tal-ġurisprudenza.
73
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għat-tieni u għat-tielet domanda fil-Kawża C‑775/21 u għall-ewwel domanda fil-Kawża C‑826/21 għandha tkun li l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29 u l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2006/115 għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-installazzjoni, fuq mezz ta’ trasport, ta’ tagħmir ta’ awdjo, u, jekk ikun il-każ, ta’ softwer li jippermetti t-tixrid ta’ mużika ambjentali, ma tikkostitwixxix komunikazzjoni lill-pubbliku.
Fuq it‑tieni domanda fil‑Kawża C‑826/21
74
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punt 60 ta’ din is-sentenza, sabiex tingħata risposta utli lill-qorti tar-rinviju, għandu jitqies li, permezz tad-domanda tagħha, din il-qorti tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2006/115 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, kif interpretata mill-qrati nazzjonali, li tistabbilixxi preżunzjoni sempliċi ta’ komunikazzjoni ta’ xogħlijiet mużikali lill-pubbliku bbażata fuq il-preżenza ta’ sistemi ta’ awdjo f’mezzi ta’ trasport.
75
Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li l-premessa li tibbaża ruħha fuqha l-qorti tar-rinviju, li tgħid li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tistabbilixxi preżunzjoni sempliċi ta’ komunikazzjoni ta’ xogħlijiet mużikali lill-pubbliku bbażata fuq il-preżenza ta’ sistemi ta’ awdjo f’mezzi ta’ trasport, hija kkontestata mill-Gvern Rumen fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu.
76
Madankollu, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-proċedura prevista fl-Artikolu 267 TFUE, il-funzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja u dawk tal-qorti tar-rinviju huma kjarament distinti u hija esklużivament din tal-aħħar li għandha tinterpreta l-leġiżlazzjoni nazzjonali (sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2022, Daimler, C‑232/20, EU:C:2022:196, punt 91 u l-ġurisprudenza ċċitata).
77
Għalhekk, ma huwiex il-kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tiddeċiedi, fil-kuntest ta’ rinviju preliminari, dwar l-interpetazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tieħu inkunsiderazzjoni, fil-kuntest tat-tqassim tal-ġurisdizzjoni bejn il-qrati tal-Unjoni u l-qrati nazzjonali, il-kuntest fattwali u leġiżlattiv li taħtu jaqgħu d-domandi preliminari, hekk kif iddefinit mid-deċiżjoni tar-rinviju (sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2022, Daimler, C‑232/20, EU:C:2022:196, punt 92 u l-ġurisprudenza ċċitata).
78
F’dan ir-rigward, jirriżulta b’mod partikolari mill-premessi 1, 6 u 7 tad-Direttiva 2001/29 li din tal-aħħar għandha fost oħrajn l-għan li tirrimedja d-differenzi leġiżlattivi u l-inċertezza legali li jeżistu fir-rigward tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-awtur, liema inċertezza tista’ tostakola l-funzjonament tajjeb tas-suq intern u l-iżvilupp tas-soċjetà tal-informazzjoni fl-Ewropa, kif ukoll li tevita li l-Istati Membri jirreaġixxu b’mod differenti għall-iżviluppi teknoloġiċi. Barra minn hekk, dawn il-premessi jiddikjaraw li, fl-assenza ta’ armonizzazzjoni fil-livell tal-Unjoni, jistgħu jseħħu differenzi sinjifikattivi fil-qasam tal-protezzjoni, li jwasslu għal frammentazzjoni tas-suq intern u għal inkoerenzi ta’ natura leġiżlattiva. Barra minn hekk, dejjem skont l-imsemmija premessi, differenzi u inċertezza legali kunsiderevoli fil-qasam tal-protezzjoni jistgħu jostakolaw it-twettiq ta’ ekonomiji ta’ skala għall-prodotti u s-servizzi l-ġodda protetti mid-drittijiet tal-awtur u mid-drittijiet relatati.
79
Issa, kif diġà ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, il-fatt li jiġi aċċettat li Stat Membru jista’ jipproteġi b’mod iktar wiesa’ lit-titulari ta’ dritt tal-awtur billi jipprevedi li l-kunċett ta’ “komunikazzjoni lill-pubbliku” jinkludi wkoll operazzjonijiet differenti minn dawk imsemmija fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29 ikollu l-effett li joħloq differenzi leġiżlattivi u għalhekk, għat-terzi, inċertezza legali (sentenza tat‑13 ta’ Frar 2014, Svensson et, C‑466/12, EU:C:2014:76, punt 34).
80
Minn dan isegwi li l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi li Stat Membru jkun jista’ jipproteġi b’mod iktar wiesa’ lill-proprjetarji ta’ dritt tal-awtur billi jipprevedi li l-kunċett ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku jinkludi iktar operazzjonijiet minn dawk imsemmija f’din id-dispożizzjoni (sentenza tat‑13 ta’ Frar 2014, Svensson et, C‑466/12, EU:C:2014:76, punt 41).
81
Tali interpretazzjoni hija, fid-dawl tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 65 ta’ din is-sentenza, applikabbli b’analoġija għall-kunċett ta’ “komunikazzjoni lill-pubbliku”, fis-sens tad-Direttiva 2006/115.
82
F’dan il-każ, mir-risposta għall-ewwel domanda fil-Kawża C‑826/21 jirriżulta li l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2006/115 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-installazzjoni, fuq mezz ta’ trasport, ta’ tagħmir ta’ awdjo, u, jekk ikun il-każ, ta’ softwer li jippermetti x-xandir ta’ mużika ta’ atmosfera għall-benefiċċju tal-vjaġġaturi li jgawdu minnu indipendentement mir-rieda tagħhom, ma tikkostitwixxix “komunikazzjoni lill-pubbliku”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
83
Konsegwentement, din id-dispożizzjoni tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi preżunzjoni sempliċi ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku bbażata fuq il-preżenza ta’ tali sistemi ta’ awdjo. Fil-fatt, tali leġiżlazzjoni tista’ twassal biex jiġi impost il-ħlas ta’ remunerazzjoni għas-sempliċi installazzjoni ta’ dawn is-sistemi ta’ awdjo, anki fl-assenza ta’ kull att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku, bi ksur tal-imsemmija dispożizzjoni.
84
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2006/115 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, kif interpretata mill-qrati nazzjonali, li tistabbilixxi preżunzjoni sempliċi ta’ komunikazzjoni ta’ xogħlijiet mużikali lill-pubbliku bbażata fuq il-preżenza ta’ sistemi ta’ awdjo f’mezzi ta’ trasport.
Fuq l‑ispejjeż
85
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Sitt Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat‑22 ta’ Mejju 2001, dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà tal-informazzjoni, għandu jiġi interpretat fis-sens li jikkostitwixxi komunikazzjoni lill-pubbliku, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, ix-xandir f’mezz ta’ trasport ta’ passiġġieri ta’ xogħol mużikali għal finijiet ta’ mużika għall-atmosfera.
2)
L-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29 u l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2006/115/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2006 dwar dritt ta’ kiri u dritt ta’ self u dwar ċerti drittijiet relatati mad-drittijiet tal-awtur fil-qasam tal-proprjetà intellettwali, għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-installazzjoni, fuq mezz ta’ trasport, ta’ tagħmir ta’ awdjo, u, jekk ikun il-każ, ta’ softwer li jippermetti t-tixrid ta’ mużika ambjentali, ma tikkostitwixxix komunikazzjoni lill-pubbliku.
3)
L-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2006/115 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, kif interpretata mill-qrati nazzjonali, li tistabbilixxi preżunzjoni sempliċi ta’ komunikazzjoni ta’ xogħlijiet mużikali lill-pubbliku bbażata fuq il-preżenza ta’ sistemi ta’ awdjo f’mezzi ta’ trasport.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: ir-Rumen.