Edizzjoni Provviżorja
1KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
SPIELMANN
ippreżentati fil‑5 ta’Marzu 2026 (1)
Kawża C‑5/25 [Pilev] (i)
Proċedura kriminali
kontra
WE
fil-preżenza ta’
Sofiyska gradska prokuratura
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mis-Sofiyski gradski sad (il-Qorti tal-Belt ta’ Sofija, il-Bulgarija))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materja kriminali – Protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali f’materja kriminali – Operazzjonijiet ta’ pproċessar imwettqa mill-qrati fl-eżerċizzju tal-funzjoni ġudizzjarja tagħhom – Applikabbiltà tad-Direttiva (UE) 2016/680 – Verifika tal-identità tal-akkużat f’seduta pubblika – Data dwar il-post tat-twelid, in-nazzjonalità, il-post ta’ residenza, il-livell ta’ edukazzjoni, is-sitwazzjoni tal-familja, il-fedina penali u l-‘oriġini etnika’”
Introduzzjoni
1.        Din il-kawża tikkonċerna l-portata tal-ġbir, minn qorti kriminali nazzjonali, ta’ data personali ta’ persuna akkużata bl-uniku għan li jiġi vverifikat li din il-persuna hija fil-fatt il-persuna msemmija fl-att ta’ akkuża. Madankollu, hija ma tikkonċernax il-kwistjoni tal-indipendenza tal-imħallef fil-kuntest tar-rwol tiegħu ta’ qorti li tiddeċiedi fuq il-mertu u l-marġni ta’ manuvra tiegħu sabiex jistaqsi lill-persuna akkużata f’dan ir-rigward.
2.        Din il-kawża għalhekk tagħti lill-Qorti tal-Ġustizzja l-opportunità li tiċċara l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva (UE) 2016/680 (2) imqabbel mar-Regolament (UE) 2016/679 (3) u li tikkonsolida l-ġurisprudenza tagħha fil-qasam tal-proporzjonalità fuq l-għan imfittex ta’ pproċessar u l-ġbir, minn qorti kriminali, ta’ data personali.
Il-kuntest ġuridiku
Id-Direttiva 2016/680
3.        L-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva, intitolat “Suġġett u objettivi”, jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu
“Din id-Direttiva tistabbilixxi r-regoli rigward il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, inkluż is-salvagwardji kontra u l-prevenzjoni ta’ theddid għas-sigurtà pubblika”.
4.        L-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni” jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Din id-Direttiva tapplika għall-ipproċessar tad-data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet stipulati fl-Artikolu 1(1).”
5.        L-Artikolu 3 tad-Direttiva 2016/680, intitolat “Definizzjonijiet”, huwa fformulat kif ġej:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva:
[…]
(7)      ‘awtorità kompetenti’
tfisser:
(a)      kwalunkwe awtorità kompetenti pubblika għall-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, inkluż is-salvagwardja kontra u l-prevenzjoni ta’ theddid għas-sigurtà pubblika; jew
(b)      kwalunkwe korp jew entità oħra fdata mil-liġi ta’ Stat Membru li teżerċita awtorità pubblika u setgħat pubbliċi għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, inkluż is-salvagwardja kontra u l-prevenzjoni ta’ theddid għas-sigurtà pubblika;
[…]”
6.        Skont l-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, intitolat: “Prinċipji relatati mal-ipproċessar ta’ data personali”:
“1.      L-Istati Membri għandhom jipprevedu li d-data personali tkun:
[…]
(c)      adegwata, rilevanti, u mhux eċċessiva għall-finijiet li għalih tiġi pproċessata;
[…]”
7.        L-Artikolu 8 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Legalità tal-ipproċessar”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“L-Istati Membri għandhom jippreveduli l-ipproċessar ikun legali biss jekk u sakemm dak l-ipproċessar ikun meħtieġ għat-twettiq ta’ kompitu li jsir minn awtorità kompetenti għall-finijiet stipulati fl-Artikolu 1(1) u li jkun ibbażat fuq il-liġi tal-Unjoni jew ta’ Stat Membru.”
8.        L-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, intitolat “Ipproċessar ta’ kategoriji speċjali ta’ data personali”, huwa fformulat kif ġej:
“L-ipproċessar ta’ data personali li tiżvela oriġini razzjali jew etnika, opinjonijiet politiċi, twemmin reliġjuż jew filosofiku, jew sħubija ma’ trade union, u l-ipproċessar ta’ data ġenetika, ta’ data bijometrika bil-għan li tiġi identifika unikament persuna fiżika, ta’ data dwar is-saħħa jew ta’
data li tikkonċerna l-ħajja sesswali jew orjentazzjoni sesswali ta’ persuna fiżika għandu jiġi permess biss meta verament ikun meħtieġ, soġġett għal salvagwardji xierqa għad-drittijiet u l-libertajiet tas-suġġett tad-data, u biss:
(a)      fejn awtorizzat bil-liġi tal-Unjoni jew ta’ Stat Membru;
(b)      biex jiġu protetti l-interessi importanti tas-suġġett tad-data jew ta’ persuna fiżika oħra; jew
(c)      fejn tali pproċessar ikun relatat ma’ data li b’mod ċar tkun saret pubblika mis-suġġett tad-data”.
Id-dritt Bulgaru
Il-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali (NPK)
9.        L-Artikolu 138(2) u (3), tan-nakazatelno-protsesualen kodeks (il-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali) (4), tad‑29 ta’ April 2006 (iktar ’il quddiem in-“NPK”), huwa fformulat kif ġej:
“[…]
(2)      Qabel is-smigħ, l-awtorità kkonċernata għandha tistabbilixxi l-identità tal-persuna akkużata.
(3)      Is-smigħ tal-persuna akkużata jibda b’mistoqsija li titlobha jekk tifhimx l-akkuża, u sussegwentement din il-persuna tiġi mistiedna tesponi, jekk tixtieq, fil-forma ta’ stqarrija libera, dak kollu li hija taf dwar il-kawża.”
10.      L-Artikolu 272(1) tan-NPK jistabbilixxi:
“Il-President għandu jivverifika l-identità tal-persuna akkużata billi jitlobha t-tliet ismijiet tagħha, id-data u l-post tat-twelid tagħha, l-oriġini etnika tagħha, in-nazzjonalità tagħha, il-post ta’ residenza tagħha, il-livell ta’ edukazzjoni tagħha, is-sitwazzjoni tal-familja tagħha u n-numru ċivili uniku tagħha, u l-fedina penali tagħha”.
11.      Il-punt 2 tal-Artikolu 311(1) tan-NPK jipprovdi:
“Fil-proċess verbal tas-seduta […] għandha tidher […] id-data dwar l-identità tal-persuna akkużata.”
Il-Liġi dwar l-Istatus Ċivili (ZGR)
12.      Iż-zakon za grazhdanskata registratsia (il-Liġi dwar l-Istatus Ċivili) (5), tas‑27 ta’ Lulju 1999 (iktar ’il quddiem iż-“ZGR”), tiddisponi, fl-Artikolu 8(1) tagħha, li d-data prinċipali dwar l-istatus ċivili tal-persuni hija isimhom, id-data (jum, xahar, sena) u l-post tat-twelid, is-sess, in-nazzjonalità u numru ċivili uniku.
Il-Liġi dwar id-Dokumenti ta’ Identità Bulgari (ZBLD)
13.      Iż-zakon za balgarskite lichni dokumenti (il-Liġi dwar id-Dokumenti ta’ Identità Bulgari) (6), tal‑1 ta’
April 1999 (iktar ’il quddiem iż-“ZBLD”), tipprevedi, fl-Artikolu 3(1) tagħha:
“Id-dokumenti ta’ identità għandhom jiċċertifikaw l-identità u, jekk ikun il-każ, in-nazzjonalità permezz tal-indikazzjonijiet li jinsabu fihom.”
14.      L-Artikolu 6 taż-ZBLD jipprovdi:
“Iċ-ċittadini huma obbligati li jippruvaw l-identità tagħhom wara talba tal-uffiċjali kompetenti maħtura mil-liġi.”
15.      L-Artikolu 16(1) taż-ZBLD huwa fformulat kif ġej:
“Id-dokumenti tal-identità Bulgari għandhom jinkludu d-data personali obbligatorja li ġejja:
1.      l-ismijiet;
2.      id-data tat-twelid;
3.      in-numru ċivili uniku (numru personali jew numru personali ta’ ċittadin barrani);
4.      is-sess;
5.      in-nazzjonalità.”
Il-Liġi dwar is-Setgħa Ġudizzjarja (ZSV)
16.      Iż-zakon za sadebnata vlast (il-Liġi dwar is-Setgħa Ġudizzjarja) (7) (iktar ’il quddiem iż-“ZSV”), jipprevedi, fl-Artikolu 8(2) tiegħu:
“Fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tal-ġudikatura, la huma ammessi limitazzjonijiet tad-drittijiet u lanqas privileġġi bbażati fuq […] l-oriġini etnika […]”.
Il-kawża prinċipali, id-domanda preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
17.      Is-Sofiyski gradski sad (il-Qorti tal-Belt ta’ Sofija, il-Bulgarija), li hija l-qorti tar-rinviju, ġiet adita b’att ta’ akkuża tas-Sofiyska gradska prokuratura (l-Uffiċċju tal-Prosekutur tal-Belt ta’ Sofija, il-Bulgarija) li jsostni li, fis‑6 ta’ Settembru 2023, f’Sofija, minn naħa, persuna fiżika kienet xaħħmet uffiċjali tal-pulizija sabiex dawn tal-aħħar ma jħejjux rapport ta’ ksur amministrattiv kontriha talli saqet vettura mingħajr liċenzja tas-sewqan għal dan l-għan u, min-naħa l-oħra, fl-istess mument u fl-istess post, din il-persuna kienet eżerċitat il-professjoni ta’ xufier tat-taxi mingħajr awtorizzazzjoni għal dan l-għan. Huwa allegat li dawn il-fatti jikkostitwixxu reati kriminali.
18.      Rappreżentant tal-Uffiċċju tal-Prosekutur tal-Belt ta’ Sofija, il-persuna akkużata u l-avukat tagħha dehru fl-ewwel seduta li nżammet fil‑5 ta’ Lulju 2024. Il-qorti tar-rinviju kompliet il-proċedura u, skont l-Artikolu 272(1) tan-NPK, il-President tal-Awla kellu jivverifika l-identità tal-persuna akkużata, billi interrogaha dwar iċ-ċirkustanzi msemmija f’din id-dispożizzjoni.
19.      Abbażi tal-karta tal-identità ppreżentata mill-persuna akkużata, il-President tal-Awla żgura li l-persuna li dehret quddiemu kienet dik li kienet ġiet indikata bħala akkużata fl-att ta’ akkuża. Madankollu, huwa naqas milli jindirizza lill-persuna akkużata l-mistoqsijiet imsemmija fl-Artikolu 272(1) tan-NPK dwar l-identità tagħha, peress li l-kawża ġiet sospiża.
20.      Il-qorti tar-rinviju talbet lill-Konstitutsionen sad (il-Qorti Kostituzzjonali, il-Bulgarija) tikkonstata l-inkompatibbiltà tal-Artikolu 272(1) tan-NPK ma’ ċerti dispożizzjonijiet tal-Konstitutsia na Republika Bulgaria (il-Kostituzzjoni tar-Repubblika tal-Bulgarija) (8). Fid-dawl tar-rifjut ta’ din il-qorti li tiddeċiedi fuq il-mertu, il-qorti tar-rinviju ddeċidiet li tressaq din it-talba għal deċiżjoni preliminari.
21.      Il-qorti tar-rinviju tenfasizza li, għalkemm, kif għamlet waqt l-ewwel seduta, hija tista’ tidentifika l-persuna akkużata b’ċertezza suffiċjenti billi tikkonsulta d-dokument ta’ identità tagħha, li jinkludi d-data ta’ identifikazzjoni kollha neċessarja, it-talba għal informazzjoni dwar l-identifikazzjoni prevista fl-Artikolu 272(1) tan-NPK hija utli sabiex, permezz tat-tweġibiet tagħha, il-persuna li tidher tistabbilixxi b’ċertezza ikbar li hija fil-fatt il-persuna akkużata, jiġifieri li d-dokument tal-identità użat ma jappartjeni lil ebda persuna oħra u ma huwiex iffalsifikat. Madankollu, hija tirrileva li huwa biżżejjed li l-persuna tiġi interrogata fuq it-tliet ismijiet, id-data tat-twelid u n-numru ċivili uniku tagħha sabiex tiġi identifikata.
22.      Konsegwentement, il-qorti tar-rinviju għandha dubju dwar il-kwistjoni jekk, billi tistaqsi lill-persuna li tidher quddiemha, f’seduta pubblika, dwar l-elementi l-oħra msemmija fl-Artikolu 272(1) tan-NPK – jiġifieri, il-post tat-twelid, l-oriġini etnika, in-nazzjonalità, il-post ta’ residenza, il-livell ta’ edukazzjoni, is-sitwazzjoni tal-familja kif ukoll il-fedina penali – u billi tirreġistra t-tweġibiet orali fil-proċess verbal, hija tiksirx ir-rekwiżit ta’ neċessità tal-ipproċessar tad-data personali previst mid-Direttiva 2016/680. Peress li dawn l-elementi l-oħra ma humiex neċessarji għall-identifikazzjoni ċerta u kompleta tal-persuna akkużata, ikun eċċessiv li dawn jinġabru, fid-dawl tal-għan tal-Artikolu 272(1) tan-NPK, jiġifieri l-identifikazzjoni tal-persuna akkużata.
23.      Il-qorti tar-rinviju tirrileva li parti mid-data personali msemmija fl-Artikolu 272(1) tan-NPK tista’ sservi għal finijiet oħra. Għalhekk, il-post ta’ residenza jista’ jservi sabiex jiġi ddeterminat l-indirizz li fih tintbagħat it-taħrika għad-dehra u l-fedina penali tista’ tkun importanti għall-finijiet tal-individwalizzazzjoni tal-piena.
24.      Madankollu, il-qorti tar-rinviju tenfasizza, essenzjalment, li din id-data, miġbura sa minn qabel il-ftuħ tal-investigazzjoni ġudizzjarja, ma tirrigwardax l-identifikazzjoni tal-persuna akkużata. Barra minn hekk, ma huwiex biżżejjed li l-persuna akkużata tiġi interrogata u li t-tweġibiet tagħha jiġu rreġistrati sabiex jiġu stabbiliti dawn iċ-ċirkustanzi b’mod affidabbli. Fl-aħħar nett, bis-saħħa tad-dritt nazzjonali, l-informazzjoni żvelata waqt l-identifikazzjoni tal-persuna li tidher ma tistax tintuża sabiex tingħata d-deċiżjoni fuq il-mertu. Il-qorti l-ewwel tistabbilixxi l-identità tal-persuna li tidher, qabel ma tispjegalha d-drittijiet tagħha. Konsegwentement, din l-informazzjoni (l-oriġini etnika, il-fedina penali, l-istat ċivili, il-livell ta’ edukazzjoni) ma għandhiex valur probatorju.
25.      Għaldaqstant, il-qorti tar-rinviju tesprimi dubji dwar il-fatt jekk l-Artikolu 272(1) tan-NPK jissodisfax ir-rekwiżiti tal-Artikolu 4(1)(c) u tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 2016/680. Fil-fehma tagħha, il-ġbir, ir-reġistrazzjoni fil-proċess
verbal ġudizzjarju, imbagħad iż-żamma fil-proċess tal-kawża tad-data personali dwar il-post tat-twelid, l-oriġini etnika, in-nazzjonalità, il-post ta’ residenza, il-livell ta’ edukazzjoni, is-sitwazzjoni tal-familja u l-fedina penali, huma eċċessivi fid-dawl tal-għanijiet tal-proċedura kriminali. Hija tiddubita wkoll mill-konformità tal-Artikolu 272(1) tan-NPK mal-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, sa fejn jikkonċerna informazzjoni dwar l-oriġini etnika tal-persuna akkużata, peress li din l-informazzjoni tiżvelaha fir-rigward ta’ din il-persuna.
26.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, is-Sofiyski gradski sad (il-Qorti tal-Belt ta’ Sofija) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari segwenti:
“Hija kompatibbli mal-Artikolu 4(1)([c]), mal-Artikolu 8(1) u mal‑[Artikolu 10] tad-Direttiva [2016/680], dispożizzjoni nazzjonali legali, f’dan il-każ l-Artikolu 272(1) tan-[NPK], li tirrikjedi, fil-kuntest tal-istabbiliment tal-identità tal-persuna mressqa quddiem qorti ta’ ġudikatura kriminali, l-ipproċessar (ġbir, reġistrazzjoni u ħażna) tad-data personali tagħha li tikkonċerna l-post tat-twelid, l-oriġini etnika (‘narodnost’), in-nazzjonalità, il-post ta’ residenza, il-livell ta’ edukazzjoni, is-sitwazzjoni familjali u r-rekord kriminali, f’sitwazzjoni fejn id-data miġbura b’dan il-mod bl-ebda ma tkun meħtieġa għall-finijiet tal-proċedura kriminali?”
27.      Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub mill-Kummissjoni Ewropea, li ppreżentat ukoll l-osservazzjonijiet orali tagħha waqt is-seduta li nżammet pubblikament fit‑3 ta’ Diċembru 2025.
Analiżi
28.      Anki jekk mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li l-qorti tar-rinviju tqis li l-leġiżlazzjoni nazzjonali kontenzjuża taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2016/680, hemm lok, qabel ma tiġi invokata fil-mertu d-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju, li tiġi analizzata l-kwistjoni tal-applikabbiltà tad-Direttiva 2016/680, ħaġa li għaliha, barra minn hekk, kienet iddedikata parti kbira tas-seduta.
Fuq l-applikabbiltà tad-Direttiva 2016/680
29.      L-ewwel nett, il-kwistjoni dwar jekk hemmx “ipproċessar ta’ data personali” ma tqumx fil-kawża prinċipali. Fil-fatt, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li d-data ta’ identifikazzjoni personali inkwistjoni tinġabar, tiġi rreġistrata fil-proċess verbal ġudizzjarju u tinżamm fil-proċess. Barra minn hekk, anki jekk jitqies li d-data nġabret qabel mill-awtorità kompetenti fid-dritt nazzjonali (9) il-kunċett ta’ “pproċessar” huwa wiesa’ u jinkludi l-konsultazzjoni u ż-żamma mill-qorti tar-rinviju. Il-kundizzjoni dwar il-preżenza ta’ “pproċessar ta’ data personali” hija għalhekk issodisfatta.
30.      Sussegwentement, mill-formulazzjoni tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2016/680, moqri flimkien mal-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva, jirriżulta li dawn iż-żewġ kundizzjonijiet huma meħtieġa sabiex ipproċessar ta’ data personali jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva. Minn naħa, dan l-ipproċessar għandu jsir minn awtorità kompetenti fis-sens tal-Artikolu 3(7) ta’ din l-istess direttiva u, min-naħa l-oħra, l-imsemmi pproċessar għandu jsir għal waħda mill-finijiet elenkati fl-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2016/680, jiġifieri l-“prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, inkluż is-salvagwardji kontra u l-prevenzjoni ta’ theddid għas-sigurtà pubblika”. Għall-kuntrarju, il-GDPR, li jikkostitwixxi l-lex generalis fil-qasam tal-ipproċessar ta’ data personali, jeskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu l-ipproċessar imwettaq mill-“awtoritajiet kompetenti” għal tali finijiet (10), billi d-Direttiva 2016/680 hija, f’dan il-qasam, il-lex specialis applikabbli (11).
31.      Minn naħa, fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk qorti tistax taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tad-Direttiva 2016/680, ir-risposta hija, fil-fehma tiegħi, pożittiva. Fil-fatt, l-Artikolu 3(7)(a) ta’ din id-direttiva jista’ jkopri, taħt l-espressjoni “awtorità pubblika kompetenti”, mhux biss l-awtoritajiet tal-pulizija, iżda wkoll il-qrati kriminali nazzjonali (12). Tali konstatazzjoni, għalkemm ma tirriżultax espliċitament mid-definizzjoni tal-kunċett ta’ “awtorità pubblika kompetenti”, hija loġikament dedotta mill-kuntest li fih tinsab din id-dispożizzjoni u, b’mod partikolari, minn diversi dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2016/680.
32.      Fil-fatt, skont l-Artikolu 32(1) ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri għandhom jipprevedu li l-kontrollur jaħtar uffiċjal tal-protezzjoni tad-data u li huma jistgħu jeżentaw lill-qrati u lil awtoritajiet ġudizzjarji indipendenti oħra minn dan l-obbligu meta jaġixxu “fil-kapaċità ġudizzjarja tagħhom”. Bl-istess mod, l-Artikolu 45(2) ta’ din id-direttiva, moqri fid-dawl tal-premessa 80 (13) tagħha jindirizza espressament il-qrati nazzjonali billi hija eskluża kull kompetenza tal-awtorità ta’ superviżjoni fir-rigward tal-operazzjonijiet ta’ pproċessar imwettqa mill-“qrati li jaġixxu fil-kapaċità ġudizzjarja tagħhom” (14) sabiex ma jkunx hemm interferenza mar-regoli speċifiċi tal-proċedura kriminali u l-indipendenza ġudizzjarja.
33.      Dawn id-dispożizzjonijiet jikkonfermaw li l-qrati huma suġġetti, fl-eżerċizzju tal-funzjoni ġudizzjarja tagħhom, għall-obbligi imposti mid-Direttiva 2016/680, peress li l-indipendenza u l-imparzjalità tagħhom huma ppreżervati f’dan il-kuntest (15).
34.      Barra minn hekk, l-awtoritajiet ġudizzjarji jissemmew b’mod espliċitu fil-premessa 11 tad-Direttiva 2016/680, li tgħid li tali “awtoritajiet kompetenti jistgħu jinkludu [l-]awtoritajiet pubbliċi bħall-awtoritajiet ġudizzjarji […]”. Il-premessi 20, 49,
107 u l-Artikolu 18 ta’ din id-direttiva (16) jirreferu wkoll għall-ipproċessar ta’ data personali minn “qrati u awtoritajiet ġudizzjarji oħrajn, b’mod partikolari fir-rigward ta’ data personali li tinsab f’deċiżjoni ġudizzjarja jew f’rekords fir-rigward tal-proċedimenti kriminali” (17).
35.      Għaldaqstant, il-qrati nazzjonali għandhom jitqiesu bħala “awtoritajiet pubbliċi kompetenti” fis-sens tad-Direttiva 2016/680 u li huma suġġetti għad-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva meta jipproċessaw data personali fid-deċiżjonijiet ġudizzjarji jew fid-dokumenti relatati mal-proċeduri kriminali (18).
36.      Min-naħa l-oħra, il-kwistjoni li tqum b’mod iktar delikat hija dik dwar jekk ipproċessar imwettaq minn imħallef fil-kuntest ta’ proċedura ġudizzjarja kriminali jistax jitqies li jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tad-Direttiva 2016/680. Din il-kwistjoni, li sa fejn naf jien qiegħda tqum għall-ewwel darba (19), tagħmel il-mistoqsija jekk dan l-ipproċessar jirreferix jew le għal waħda jew oħra minn dawn il-finalitajiet li ġejjin elenkati fl-Artikolu 1(1) u l-Artikolu 3(7)(a) ta’ din id-direttiva u, b’mod partikolari, dik ta’ “prosekuzzjoni” f’materja kriminali.
37.      Infakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, fis-sentenza Inspektor
v InspektoratakamVisshiasadebensavet (Finalitajiet tal-ipproċessar ta’ data personali – Investigazzjoni kriminali) (20) li l-finalitajiet imsemmija fl-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva jikkostitwixxu kull waħda finalitajiet distinti ta’ “prevenzjoni”, ta’ “sejbien”, ta’ “investigazzjoni”, ta’ “prosekuzzjoni” u ta’ “eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali”. Din is-sentenza għalhekk ippermettiet li jiġi ċċarat li l-leġiżlatur tal-Unjoni kellu l-intenzjoni li jadotta regoli li jikkorrispondu għall-ispeċifiċitajiet li jikkaratterizzaw l-attivitajiet imwettqa mill-awtoritajiet kompetenti fil-qasam irregolat minn din id-direttiva, filwaqt li jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li dawn jikkostitwixxu attivitajiet distinti li jsegwu għanijiet speċifiċi għalihom (21).
38.      Ċertament, kif indika l-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona fil-konklużjonijiet tiegħu, il-kunċett ta’ “prosekuzzjoni” jirreferi għal attività li, ħlief fil-verżjoni bl-Ispanjol tal-imsemmija direttiva, tippreċedi l-proċedura ġudizzjarja (22). Barra minn hekk, bla ħsara għad-differenzi li jeżistu fis-sistemi legali tal-Istati Membri, dan it-terminu jindika ġeneralment l-atti u l-proċeduri kollha mibdija mill-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku (l-Uffiċċju tal-Prosekutur jew il-Prosekutur) kontra persuna ssuspettata li wettqet reat, bl-għan li din tiġi ġġudikata sabiex tiġi ddeterminata l-ħtija jew l-innoċenza tagħha (23).
39.      Madankollu, sabiex jiġi ddeterminat il-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tad-Direttiva 2016/680, jidhirli li, iktar milli l-punt ta’ tluq jkun bejn ir-rwol tal-“awtorità ta’ prosekuzzjoni” u dak tal-qorti fil-kuntest tal-proċedura ġudizzjarja kriminali, huwa iktar rilevanti li l-kunċett ta’ “prosekuzzjoni” jinftiehem mill-perspettiva tal-finalità tal-prosekuzzjoni kriminali. Fil-fatt, ir-regoli tad-direttiva japplikaw fir-rigward tal-attività ta’ pproċessar ta’ data personali “għall-finijiet” ta’ prosekuzzjoni kriminali.
40.      Issa, tali tifsira teleoloġika, fil-fehma tiegħi, timplika interpretazzjoni wiesgħa tal-kunċett ta’ “attività ta’ prosekuzzjoni”, li tista’ tinkludi ċerti attivitajiet tal-qrati kriminali mwettqa fil-kuntest ta’ proċedura ġudizzjarja. L-ipproċessar ta’ data personali mwettaq minn qorti fil-kuntest ta’ proċedura ġudizzjarja kriminali jista’, fil-fatt, f’ċerti ċirkustanzi li jiddependu b’mod partikolari mis-sistemi proċedurali nazzjonali (24) jitqies li jippermetti li tiġi stabbilita n-natura suffiċjentement probatorja tal-fatti imputati lill-persuna akkużata kif ukoll l-eżattezza tal-klassifikazzjoni kriminali ta’ dawn il-fatti, b’tali mod li jwassal, in fine, għas-sentenza (25). F’dan is-sens, dan l-ipproċessar ta’ data mill-qorti responsabbli għall-ipproċessar jista’ jitqies li sar “għall-finijiet ta’ prosekuzzjoni”, fis-sens tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-Direttiva 2016/680.
41.      F’dan il-kuntest, l-attività ta’ “prosekuzzjoni” tista’ tinkludi, mhux biss l-investigazzjoni mmexxija mill-pulizija u d-deċiżjoni ta’ prosekuzzjoni jew le meħuda mill-prosekutur, iżda wkoll l-istruttorja, ir-rinviju quddiem qorti u, jekk ikun il-każ, proċedura ġudizzjarja kriminali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
42.      Barra minn hekk, nirrileva li, kif jirriżulta mit-talba għal deċiżjoni preliminari, wara l-investigazzjoni tal-pulizija, il-qorti tar-rinviju, adita bl-att ta’ akkuża tal-Uffiċċju tal-Prosekutur, tkompli l-proċedura u hija stess twettaq attività ta’ investigazzjoni ġudizzjarja (26) li tibda bil-verifika tal-identità tal-persuna akkużata bis-saħħa tal-Artikolu 272 tan-NPK u tkompli bis-sentenza fuq il-mertu mill-istess qorti. Din tal-aħħar għalhekk għandha bħala missjoni li “tmexxi l-proċedura ġudizzjarja fil-kuntest ta’ proċeduri kriminali wara l-akkuża mressqa mill-prosekutur pubbliku”. Skont il-qorti tar-rinviju, din hija l-fażi ġudizzjarja tal-proċeduri kriminali mibdija għall-finijiet ta’ prosekuzzjoni kriminali. F’dan il-kuntest, il-kunċett ta’ “attività ta’ prosekuzzjoni” eżerċitata fil-kuntest tal-proċedura ġudizzjarja kriminali jikseb is-sens kollu tiegħu.
43.      Inżid ngħid li dan l-approċċ wiesa’ tal-kunċett ta’ “attività ta’ prosekuzzjoni”, minbarra li għandu l-vantaġġ li ma jippreġudikax is-sistemi nazzjonali differenti f’materja kriminali, ma huwiex kontradittorju mal-prinċipju li l-eċċezzjonijiet għall-applikazzjoni tal-GDPR, lex generalis, għandhom jiġu interpretati b’mod strett (27). Fil-fatt, dan l-approċċ ma jwassalx sabiex il-proċedura ġudizzjarja kriminali twarrab il-leġiżlazzjoni fil-qasam tal-protezzjoni tad-data personali, iżda sabiex tkun suġġetta għal-lex specialis fil-qasam, speċifikament previst fl-Artikolu 2(2)(d) tal-GDPR.
44.      Fl-aħħar nett, l-approċċ teleoloġiku tal-kunċett ta’ “attività ta’ prosekuzzjoni” jidhirli li jirriżulta mill-oriġini tad-Direttiva 2016/680 u jikkorrispondi mal-għanijiet tagħha.
45.      L-ewwel, fil-fatt, fir-rigward tal-oriġini tad-Direttiva 2016/680, nirrileva li, bid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, l-Artikolu 16 TFUE deher bħala l-bażi legali rilevanti għar-reviżjoni tad-Deċiżjoni Qafas 2008/977/ĠAI (28). Kif imsemmi fil-premessa 10 tad-Direttiva 2016/680, fid-Dikjarazzjoni Nru 21 dwar il-protezzjoni tad-data personali fil-qasam tal-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali u tal-kooperazzjoni mill-pulizija, annessa mal-att finali tal-Konferenza Intergovernattiva li adottat it-Trattat ta’ Lisbona (29), il-Konferenza rrikonoxxiet li regoli speċifiċi dwar il-protezzjoni ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ data personali fl-oqsma tal-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materja kriminali u l-kooperazzjoni tal-pulizija bbażati fuq l-Artikolu 16 TFUE jistgħu jkunu meħtieġa minħabba n-natura speċifika ta’ dawn l-oqsma. Għalhekk, il-Kummissjoni pproponiet żewġ testi, wieħed ġenerali fil-forma ta’ regolament li sar il-GDPR u l-ieħor speċifiku għall-protezzjoni tad-data fil-qasam kriminali, (30)meqjusa bħala iktar sensittiva u li għalhekk hija s-suġġett ta’ direttiva li teħtieġ traspożizzjoni tal-Istati Membri, li sar id-Direttiva 2016/680, li tapplika għall-atti kollha li jistgħu jitwettqu mill-atturi tal-ġustizzja kriminali, irrispettivament minn jekk dawn l-atti għandhomx jew le dimensjoni transkonfinali (31).
46.      L-approċċ tal-Unjoni għalhekk kien jikkonsisti f’li ssir distinzjoni bejn l-ipproċessar tad-data fil-kuntest tal-pulizija u kriminali u pproċessar ieħor ta’ data personali, b’tali mod li tittieħed inkunsiderazzjoni n-natura speċifika tal-qasam kopert mid-Direttiva 2016/680, jiġifieri l-protezzjoni tad-data personali fil-qasam tal-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materja kriminali u l-kooperazzjoni tal-pulizija, kif jirriżulta mill-premessi 10 u 11 ta’ din id-direttiva.
47.      It-tieni, fir-rigward tal-għanijiet tad-Direttiva 2016/680, din hija intiża b’mod partikolari, kif jirriżulta mill-premessi 4, 7 u 15 tagħha, li tiżgura livell għoli u omoġenju ta’ protezzjoni tad-data personali tal-persuni fiżiċi u li tiffaċilita l-iskambju ta’ tali data bejn l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri, sabiex tiġi ggarantita l-effettività tal-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materja kriminali u tal-kooperazzjoni tal-pulizija.
48.      Ninnota li, kif enfasizzat fil-kummentarji, is-sistema doppja ta’ protezzjoni tad-data tista’ toħloq diffikultajiet kunsiderevoli sabiex jiġi ddeterminat, mill-GDPR jew mid-direttiva, liema huwa l-istrument rilevanti (32).
49.      Għaldaqstant, huwa iktar u iktar importanti li, fil-kuntest tal-istess proċedura kriminali, l-ipproċessar tad-data personali ma jkunx suġġett għal żewġ testi differenti, għas-sempliċi raġuni li dan l-ipproċessar ikun twettaq minn awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi differenti fi stadji differenti ta’ din l-istess proċedura. Fil-fatt, jekk il-qrati kriminali li jiddeċiedu fil-kuntest tal-proċeduri kriminali jiġu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2016/680, dan iwassal, kif enfasizzat il-Kummissjoni waqt is-seduta, għal sistema fframmentata li fiha l-istess proċedura kriminali tista’ tiġi applikata, skont l-istadju proċedurali inkwistjoni.
50.      Tali approċċ imur, fil-fehma tiegħi, kontra mhux biss il-prinċipju ta’ ċertezza legali (33), iżda wkoll il-protezzjoni omoġenja u koerenti tad-data personali.
51.      Barra minn hekk, f’ċerti każijiet, l-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi għandhom iktar flessibbiltà fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom fil-kuntest tad-Direttiva 2016/680 milli jkollhom fil-kuntest tal-GDPR (34). B’mod partikolari, l-ipproċessar tal-“kategoriji speċjali ta’ data personali”, li jinkludu d-data msejħa “sensittiva”, huwa permess biss meta verament ikun meħtieġ mill-Artikolu 10 tal-imsemmija direttiva, filwaqt li huwa pprojbit mill-paragrafu 1 tal-Artikolu 9 tal-GDPR, ħlief fil-każ ta’ eċċezzjonijiet previsti fil-paragrafu 2 tiegħu. Bl-istess mod, l-Artikolu 4(1)(c) tad-Direttiva, dwar il-prinċipju ta’ minimizzazzjoni tad-data, jipprevedi li d-data personali għandha tkun adegwata, rilevanti u mhux eċċessiva, filwaqt li l-Artikolu 5(1)(c) tal-GDPR jipprevedi li din għandha tkun adegwata rilevanti u limitata għal dak li huwa neċessarju fir-rigward tal-għanijiet li għalihom tiġi pproċessata.
52.      L-applikazzjoni tad-Direttiva 2016/680 matul il-proċeduri kriminali kollha hija għalhekk iġġustifikata iktar u iktar peress li r-regoli dwar il-protezzjoni tad-data personali jistgħu jvarjaw, f’ċerti aspetti, minn dawk tal-GDPR.
53.      Fl-aħħar nett, approċċ ifframmentat tal-proċeduri kriminali diffiċilment jiġi rrikonċiljat mal-għan, imfakkar fil-premessa 7 tad-Direttiva 2016/680, li jiġi ffaċilitat l-iskambju ta’ data personali bejn l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri, sabiex tiġi ggarantita kooperazzjoni ġudizzjarja f’materja kriminali u kooperazzjoni tal-pulizija effikaċi.
54.      Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta li l-ipproċessar ta’ data personali mwettaq minn qorti nazzjonali fil-kuntest tal-eżami ta’ kawża kriminali jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2016/680 bħala pproċessar imwettaq minn awtorità kompetenti għall-finijiet tal-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali.
Fuq il-mertu
55.      Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 4(1)(c), l-Artikolu 8(1) u l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680 jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi l-verifika sistematika mill-qorti kriminali tal-informazzjoni kollha msemmija fl-Artikolu 272(1) tan-NPK, u dan għall-finijiet biss tal-identifikazzjoni tal-persuna akkużata fil-kuntest ta’ proċedura ġudizzjarja kriminali (35).
56.      Infakkar li d-drittijiet fundamentali għar-rispett tal-ħajja privata u għall-protezzjoni tad-data personali, iggarantiti fl-Artikoli 7 u 8 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), ma humiex prerogattivi assoluti. Jistgħu jsiru limitazzjonijiet, sakemm, skont l-Artikolu 52(1) tal-Karta, dawn ikunu previsti mil-liġi u josservaw il-kontenut essenzjali tad-drittijiet fundamentali kif ukoll il-prinċipju ta’ proporzjonalità (36).
57.      Il-prinċipju ta’ minimizzazzjoni tad-data, previst fl-Artikolu 4(1)(c) tad-Direttiva 2016/680, u l-prinċipju ta’ legalità tal-ipproċessar previst fl-Artikolu 8(1) ta’ din id-direttiva, jimponu għalhekk fuq l-Istati Membri li jipprevedu li d-data personali inkwistjoni tkun adegwata, rilevanti u mhux eċċessiva fir-rigward tal-għanijiet li għalihom tiġi pproċessata u li l-ipproċessar ikun neċessarju fid-dawl tal-għanijiet imfittxija, konformement mal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
58.      Barra minn hekk, l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680, li jikkostitwixxi dispożizzjoni speċifika li tirregola l-ipproċessar ta’ kategoriji speċjali ta’ data personali, u b’mod partikolari d-data li tiżvela l-oriġini razzjali jew etnika, huwa intiż li jiżgura protezzjoni ikbar tas-suġġett tad-data, sa fejn, minħabba s-sensittività partikolari tagħha u l-kuntest li fih tiġi pproċessata, id-data inkwistjoni tista’ toħloq, kif jirriżulta mill-premessa 37 ta’ din id-direttiva, riskji importanti għal-libertajiet u għad-drittijiet fundamentali, bħad-dritt għar-rispett tal-ħajja privata u d-dritt għall-protezzjoni tad-data personali, iggarantiti mill-Artikoli 7 u 8 tal-Karta (37).
59.      F’dan il-każ, il-missjoni tal-qorti tar-rinviju hija li tmexxi l-proċedura ġudizzjarja fil-kuntest tal-prosekuzzjonijiet kriminali, wara akkuża mressqa mill-prosekutur. Sabiex tkun tista’ twettaq din il-missjoni, hija għandha tistabbilixxi b’mod formali l-identità tal-persuna li tidher u, b’mod partikolari, tivverifika li din hija effettivament il-persuna akkużata li hija s-suġġett tal-akkuża (38). Għall-finijiet ta’ verifika tal-identità tal-persuna akkużata, l-Artikolu 272(1) tan-NPK jimponi fuq il-qorti tar-rinviju l-obbligu li titlob sistematikament lill-persuna li tidher fil-kuntest ta’ kull kawża partikolari ċertu numru ta’ data personali, jiġifieri t-tliet ismijiet tagħha, id-data u l-post tat-twelid tagħha, il-poplu ta’ appartenenza tagħha, in-nazzjonalità tagħha, il-post ta’ residenza tagħha, il-livell ta’ edukazzjoni tagħha, is-sitwazzjoni tal-familja tagħha u n-numru ċivili uniku tagħha, kif ukoll il-fedina penali tagħha.
60.      L-għan ta’ verifika tal-identità tal-persuna akkużata huwa, bħala tali, leġittimu u jista’ jaqa’ taħt interess ġenerali rrikonoxxut mill-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 52(1) tal-Karta, b’mod partikolari li jiġi evitat kull żball fir-rigward tal-persuna li tidher quddiem qorti.
61.      Għaldaqstant, hemm lok, għall-qorti tar-rinviju, li tistħarreġ jekk ir-rekwiżit ta’ ġbir tad-data inkwistjoni huwiex, l-ewwel, adattat sabiex jikkontribwixxi għat-twettiq tal-għan ta’ verifika tal-identità mfittex, jekk huwa hekk, it-tieni, huwiex neċessarju, li jimplika li ma jeżistux miżuri alternattivi li jippreġudikaw inqas id-drittijiet għar-rispett tal-protezzjoni tad-data personali iżda wkoll effettivi sabiex jintlaħaq l-għan invokat (39) u jekk hu, it-tielet, proporzjonat għal dan l-għan, li jimplika ponderazzjoni bbilanċjata bejn, minn naħa, l-għan ta’ interess ġenerali mfittex u, min-naħa l-oħra, id-drittijiet tal-persuna li d-data personali tagħha tinġabar (40) peress li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni sabiex tipprovdilha l-elementi ta’ interpretazzjoni utli.
62.      Nirrileva li d-domanda magħmula ma tikkonċernax il-ġbir ta’ ċerta data tal-istat ċivili u ta’ identifikazzjoni, bħall-ismijiet, id-data tat-twelid, kif ukoll in-numru ċivili uniku. Barra minn hekk, din id-data tikkostitwixxi klassikament elementi ta’ identifikazzjoni, inkluż skont il-leġiżlazzjoni Bulgara dwar l-istatus ċivili u d-dokumenti ta’ identità (41).
63.      Mill-banda l-oħra, il-qorti tar-rinviju tqajjem il-kwistjoni tal-proporzjonalità tal-ġbir sistematiku ta’ ċerta informazzjoni, bħal, l-ewwel, il-post tat-twelid u n-nazzjonalità, it-tieni, il-post ta’ residenza, il-livell ta’ edukazzjoni, is-sitwazzjoni tal-familja, u l-fedina penali u, it-tielet, l-oriġini etnika, li għandhom jiġu ttrattati wieħed wara l-ieħor.
64.      L-ewwel, parti minn din id-data, bħall-post tat-twelid u n-nazzjonalità tikkostitwixxi “data prinċipali dwar l-istatus ċivili” (42). Hija, għalhekk, ta’ natura li tippermetti li tiġi mistħarrġa l-identità tal-persuna kkonċernata mill-att ta’ akkuża u li jiġi evitat kull żball. Barra minn hekk, l-indħil fid-dritt għall-ħajja privata u għall-protezzjoni tad-data personali li jinvolvi l-ġbir ta’ tali informazzjoni ma huwiex tali li, wara bbilanċjar tal-interessi inkwistjoni, jidher li huwa sproporzjonat fid-dawl tal-għan ta’ verifika tal-identità mfittex.
65.      It-tieni, fir-rigward tal-ġbir ta’ data addizzjonali dwar il-livell ta’ edukazzjoni, is-sitwazzjoni tal-familja, il-post ta’ residenza u l-fedina penali, kif imfakkar mill-qorti tar-rinviju u mill-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom, dan jista’ jkun rilevanti għal skopijiet oħra għajr l-identifikazzjoni. Fil-fatt, il-livell ta’ edukazzjoni u s-sitwazzjoni tal-familja jistgħu jkunu rilevanti għall-finijiet tal-individwalizzazzjoni tal-piena. Il-post ta’ residenza jista’ jkollu rwol għall-finijiet tat-trasferiment tal-eżekuzzjoni tal-piena fi Stat ieħor. Bl-istess mod, il-fedina penali tista’ tippermetti li tiġi kkonstatata l-eżistenza jew le ta’ reċidiva. Madankollu, minn naħa, kif jirriżulta mir-regoli proċedurali Bulgari, din l-informazzjoni, miġbura mill-President tal-Awla f’dan l-istadju tal-verifika tal-identità tal-persuna li tidher quddiemu, ma tistax tintuża sabiex tingħata d-deċiżjoni fuq il-mertu u ma għandhiex valur probatorju. Min-naħa l-oħra, u fi kwalunkwe każ, ma huwiex biżżejjed li tiġi interrogata l-persuna akkużata u li jiġu rreġistrati t-tweġibiet tagħha sabiex tiġi stabbilita l-affidabbiltà ta’ din id-data. Fil-fatt, dokumenti uffiċjali, bħalma huma l-fedina penali, l-istat ċivili jew il-kisba ta’ diploma, għandhom jiġu kkonsultati jew prodotti.
66.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, jiena tal-fehma li leġiżlazzjoni li timponi, mingħajr distinzjoni u b’mod iġġeneralizzat, li jsiru mistoqsijiet sistematiċi lil kull persuna akkużata fir-rigward ta’ din id-data addizzjonali, u sussegwentement li dawn it-tweġibiet jiġu rreġistrati fil-proċess verbal, tista’ tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju għall-iskop uniku tal-identifikazzjoni tagħha. Ir-rekwiżit ta’ identifikazzjoni ma jimponix, fil-fehma tiegħi, li jiġu ttrattati sistematikament il-kategoriji kollha ta’ data elenkati, iżda biss dawk li, fid-dawl taċ-ċirkustanzi konkreti, huma neċessarji sabiex jitneħħa dubju raġonevoli dwar l-identità tal-persuna li tidher, fatt li għandu jiġi evalwat mill-qorti nazzjonali.
67.      Barra minn hekk, anki jekk jiġi preżunt li ċerta data dwar il-livell ta’ edukazzjoni, is-sitwazzjoni tal-familja, il-post ta’ residenza u l-fedina penali tista’, f’ċerti każijiet, tkun neċessarja għall-identifikazzjoni tal-persuna akkużata, il-prinċipju ta’ proporzjonalità jimplika wkoll li għandha ssir evalwazzjoni tal-elementi rilevanti kollha u li tiġi bbilanċjata l-importanza tal-għan ta’ interess ġenerali mfittex u l-gravità tal-indħil fid-drittijiet fundamentali u fil-protezzjoni tad-data personali tal-persuna kkonċernata (43). Issa, il-fatt li din id-data tintalab sistematikament, flimkien mal-fatt li dan il-ġbir iseħħ fil-kuntest ta’ seduta pubblika, li din id-data tiġi rreġistrata fil-proċess verbal u sussegwentement miżmuma fil-proċess aċċessibbli għall-partijiet, jista’ jikkostitwixxi ndħil li jmur lil hinn minn dak li teżiġi l-identifikazzjoni f’dan l-istadju preliminari tal-proċeduri kriminali.
68.      It-tielet, fir-rigward tad-data dwar l-“oriġini etnika”, għandu jitfakkar li l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680 jipprevedi li l-ipproċessar ta’ data sensittiva huwa “permess biss meta verament ikun meħtieġ”, li jikkostitwixxi kundizzjoni msaħħa ta’ legalità tal-ipproċessar ta’ tali data u jimplika, b’mod partikolari, kontroll partikolarment strett tal-osservanza tal-prinċipju ta’ “minimizzazzjoni tad-data”, kif jirriżulta mill-Artikolu 4(1)(c) ta’ din id-direttiva, li dan ir-rekwiżit jikkostitwixxi applikazzjoni speċifika tiegħu għal din id-data sensittiva (44). L-użu tal-avverbju “biss” quddiem l-espressjoni “meta verament ikun meħtieġ” jenfasizza li l-ipproċessar ta’ dawn il-kategoriji partikolari jista’ jitqies bħala ammissibbli biss f’numru limitat ta’ ipoteżijiet, filwaqt li n-natura “assoluta” tan-neċessità timponi evalwazzjoni partikolarment rigoruża (45).
69.      Mistoqsija sistematika, magħmula f’seduta pubblika lil kull persuna akkużata, dwar l-“oriġini etnika” tagħha u li għalhekk tikkonċerna l-oriġini etnika ta’ din il-persuna, bl-ebda mod ma tissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680 (46). Fil-fatt, l-identifikazzjoni tal-persuna akkużata tista’, bħala regola ġenerali, tiġi żgurata mid-data tal-istat ċivili u mill-elementi ta’ identifikazzjoni diġà disponibbli, b’mod partikolari permezz ta’ dokumenti ta’ identità, mingħajr ma jsir riferiment għal indikatur li jirrigwarda l-oriġini etnika tagħha. Barra minn hekk, ir-rekwiżit ta’ neċessità assoluta jimplika li jintwera, abbażi ta’ elementi konkreti, li, fl-assenza ta’ din id-data partikolari, l-għan imfittex ma jistax jintlaħaq b’mod ekwivalenti. Issa, obbligu ġenerali u mingħajr distinzjoni ta’ ġbir ta’ tali data personali, impost f’dan l-istadju tal-proċedura għall-identifikazzjoni tal-persuna akkużata u li ma jiddependix minn diffikultà partikolari marbuta ma’ din l-identifikazzjoni, jidhirli li bħala prinċipju jmur kontra r-rekwiżit ta’ “verament […] meħtieġ” ifformulat fl-Artikolu 10 tal-imsemmija direttiva (47).
70.      Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha li jiena tal-fehma li r-risposta lill-qorti tar-rinviju għandha tkun li l-Artikolu 4(1)(c), l-Artikolu 8(1) u l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2016/680 għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħall-Artikolu 272(1) tan-NPK, sa fejn din teħtieġ li data personali tal-persuna akkużata dwar il-post ta’ residenza, il-livell ta’ edukazzjoni, is-sitwazzjoni tal-familja, il-fedina penali u l-oriġini etnika tiġi sistematikament ipproċessata (miġbura, irreġistrata u miżmuma) waqt il-verifika tal-identità ta’ din il-persuna fil-kuntest ta’ kawża kriminali, meta din id-data ma hijiex neċessarja għal dan l-għan, fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.
Konklużjoni
71.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, jiena nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domanda preliminari magħmula mis-Sofiyski gradski sad (il-Qorti tal-Belt ta’ Sofija, il-Bulgarija):
L-Artikolu 4(1)(c), l-Artikolu 8(1) u l-Artikolu 10 tad-Direttiva (UE) 2016/680 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li tħassar id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/977/ĠAI,
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħall-Artikolu 272(1) tan-nakazatelno-protsesualen kodeks (il-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali Bulgaru), sa fejn din teħtieġ li data personali tal-persuna akkużata dwar il-post ta’ residenza, il-livell ta’ edukazzjoni, is-sitwazzjoni tal-familja, il-fedina penali u l-oriġini etnika tiġi sistematikament ipproċessata (miġbura, irreġistrata u miżmuma) waqt il-verifika tal-identità ta’ din il-persuna fil-kuntest ta’ kawża kriminali, meta din id-data ma hijiex neċessarja għal dan l-għan, fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.
1      Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
i      L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.
2      Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li tħassar id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/977/ĠAI (ĠU 2016, L 119, p. 89, rettifika fil-ĠU 2018, L 127, p. 6).
3      Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (ĠU 2016, L 119, p. 1, rettifika fil-ĠU 2018, L 127, p. 2, iktar ’il quddiem il-“GDPR”).
4      DV Nru 86 tat‑28 ta’ Ottubru 2005, kif emendat u ssupplimentat mid-DV Nru 39 tal‑1 ta’ Mejju 2024.
5      DV Nru 67 tas‑27 ta’ Lulju 1999, kif emendata u ssupplimentata mid-DV Nru 85 tat‑8 ta’ Ottubru 2024.
6      DV Nru 93 tal‑11 ta’ Awwissu 1998, kif emendata u ssupplimentata mid-DV Nru 67 tal‑4 ta’ Awwissu 2023.
7      DV Nru 64 tas‑7 ta’ Awwissu 2007, kif emendata u ssupplimentata
mid-DV Nru 67 tad‑9 ta’ Awwissu 2024.
8      DV Nru 56 tat‑13 ta’ Lulju 1991.
9      Għalhekk tista’ tiġi diskussa l-kwistjoni dwar jekk il-qorti tar-rinviju tiġborx hija stess id-data jew jekk din tkunx diġà nġabret qabel mill-awtorità kompetenti (ara, f’dan ir-rigward, l-Artikolu 138(2) tan-NPK).
10      Ara l-Artikolu 2(2)(d) tal-GDPR.
11      Jibqa’ l-fatt li l-GDPR japplika għall-ipproċessar ta’ data personali mwettaq minn “awtorità kompetenti” fis-sens tal-Artikolu 3(7) ta-Direttiva 2016/680, meta din taġixxi għal finijiet oħra, bħal pereżempju l-impjieg, it-taħriġ tal-persunal, l-arkivjar, ir-riċerka jew l-istatistika. Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Ġunju 2022, Ligue des droits humains (C‑817/19, EU:C:2022:491, punt 72 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara wkoll Leiser, M. u Custers, B., “The Law Enforcement Directive: Challenges of EU Directive 2016/680”, European Data Protection Law Review, Vol. 5, Nru 3, 2019, p. 367 sa 378, speċjalment p. 371.
12      Jiena tal-fehma, mill-banda l-oħra, li l-Artikolu 3(7)(b) tad-Direttiva 2016/680 ma jikkonċernax il-qrati iżda huwa intiż, taħt l-espressjoni “kwalunkwe korp jew entità oħra fdata mil-liġi ta’ Stat Membru li teżerċita awtorità pubblika u setgħat pubbliċi għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali […]” li jkopri organi privati. Hawnhekk wieħed jista’ jaħseb f’forzi tal-pulizija privatizzati jew f’ħabsijiet immexxija minn entità privata. Ara, f’dan ir-rigward, Purtova, N., “Between the GDPR and the Police Directive: navigating through the maze of information sharing in public-private partnerships”, International Data Privacy Law,  Vol. 8, Nru 1, Frar 2018, p. 52 sa 68. Ara wkoll De Hert, P. u Sajfert, J., “Chapter 10: Variety, velocity and volume of personal data in criminal investigations and proceedings: the limits drawn by the purpose limitation and data minimization principles in Directive (EU) 2016/680”, fi Research Handbook on EU Criminal Law,  Mitsilegas, V., Bergström, M. u Quintel, T., (edituri), Edward Elgar Publishing, 2024, it-tieni edizzjoni, p. 212 sa 228.
13      Skont din il-premessa, “[f]ilwaqt li din id-Direttiva tapplika wkoll għall-attivitajiet tal-qrati nazzjonali u awtoritajiet ġudizzjarji oħra, il-kompetenza tal-awtoritajiet superviżorji ma għandhiex tkopri l-ipproċessar ta’ data personali meta l-qrati jkunu qed jaġixxu fil-kapaċità ġudizzjarja tagħhom, bil-għan li tiġi salvagwardjata l-indipendenza tal-imħallfin fit-twettiq tal-kompiti ġudizzjarji tagħhom”.
14      Ara, b’analoġija, fir-rigward tad-dispożizzjoni analoga tal-GDPR, is-sentenza tal‑24 ta’ Marzu 2022, Autoriteit Persoonsgegevens (C‑245/20, EU:C:2022:216, punt 26). Din is-sentenza kienet tirrigwarda tilwim amministrattiv li jikkonċerna pproċessar implimentat minn qorti fil-kuntest tat-tqegħid għad-dispożizzjoni temporanja lill-ġurnalisti ta’ dokumenti li jirriżultaw minn proċedura ġudizzjarja li tinkludi data personali, ipproċessar li tqies li jaqa’ taħt l-eżerċizzju tal-funzjoni ġudizzjarja tagħha fis-sens tal-GDPR.
15      Ara, f’dan ir-rigward, Tosconi, L. u Bygrave, L. A., “Article 3 – Definitions ”, f’TheEU Law Enforcement Directive (LED): A Commentary, Kosta, E. u Boehm, F., (edituri), Oxford University Press, 2024, p. 79 sa 132, speċjalment p. 104, Nru 7.2.4, filwaqt li jiġu ċċitati wkoll il-minuti tat-12-il laqgħa tal-Grupp ta’ Esperti tal-Kummissjoni dwar il-GDPR u d-Direttiva 2016/680 tat‑2 ta’ Ottubru 2017 li ssemmi l-qbil tal-Istati Membri li din id-direttiva tapplika għall-qrati kriminali (dokument disponibbli f’dan indirizz: https://ec.europa.eu/transparency/expert-groups-register/screen/expert-groups/consult?lang=fr&groupID=3461).
16      B’mod partikolari, l-Artikolu 18 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Drittijiet tas-suġġett tad-data f’investigazzjonijiet u proċedimenti kriminali”, jikkonċerna l-eżerċizzju tad-drittijiet ta’ informazzjoni, ta’ aċċess, ta’ rettifika u ta’ tħassir u jipprevedi li dawn id-drittijiet għandhom jiġu eżerċitati skont il-liġi ta’ Stat Membru meta d-data personali tkun miżmuma “f’deċiżjoni jew reġistru ġudizzjarju jew fil-fajl tal-każ ipproċessat matul l-investigazzjonijiet u l-proċedimenti kriminali”.
17      Ara l-premessa 20 tad-Direttiva 2016/680.
18      Għandu jingħad ukoll li, kif indikat fil-premessa 20 tal-imsemmija direttiva, dan ma jċaħħadx lill-Istati Membri mill-possibbiltà li jispeċifikaw, fir-regoli tagħhom ta’ proċeduri kriminali nazzjonali dawn l-operazzjonijiet u proċeduri ta’ pproċessar.
19      Għalkemm il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2016/680 kien is-suġġett ta’ sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, dawn ma jirrigwardawx din il-kwistjoni. Pereżempju, it-trasportaturi tal-ajru, anki jekk huma marbuta b’obbligu legali ta’ trasferiment tad-data tar-reġistru tal-ismijiet tal-passiġġieri (PNR), ma jistgħux jitqiesu li huma awtoritajiet kompetenti, fis-sens tal-Artikolu 3(7) tad-Direttiva 2016/680 (ara s-sentenza tal‑21 ta’ Ġunju 2022, Ligue des droits humains (C‑817/19, EU:C:2022:491, punt 81). Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Pikamäe fil-kawża Vyriausioji tarnybinės etikos komisija (C‑184/20, EU:C:2021:991, punt 28) dwar il-Vyriausioji tarnybinės etikos komisija (il-Kummissjoni Għolja għall-Prevenzjoni ta’ Kunflitti ta’ Interess fis-Servizz Pubbliku, il-Litwanja) li għaliha ġie applikat il-GDPR (ara s-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2022, Vyriausioji tarnybinės etikos komisija, C‑184/20, iktar ’il quddiem is-“sentenza Vyriausioji tarnybinės etikos komisija”, EU:C:2022:601). Bl-istess mod, iċ-Ceļu satiksmes drošības direkcija (id-Direttorat tas-Sigurtà fit-Toroq, il-Latvja) ma huwiex “awtorità kompetenti” fis-sens tad-Direttiva 2016/680 fl-eżerċizzju tal-attivitajiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li jikkonsistu fil-komunikazzjoni lill-pubbliku, għal għan ta’ sigurtà fit-toroq, ta’ data personali dwar il-punti ta’ penalitajiet (ara s-sentenza tat‑22 ta’ Ġunju 2021, Latvijas Republikas Saeima (Punti ta’ penalità) (C‑439/19, EU:C:2021:504, punt 71).
20      Sentenza tat‑8 ta’ Diċembru 2022 (C‑180/21, iktar ’il quddiem is-“sentenza Inspektor”, EU:C:2022:967). F’din is-sentenza, qamet il-kwistjoni dwar jekk data personali, miksuba meta l-persuna inkwistjoni tidher bħala vittma tar-reat li huwa s-suġġett tal-investigazzjoni, setgħetx tiġi pproċessata sussegwentement kontriha bħala persuna mixlija jew akkużata, minkejja li din kienet inġabret u ġiet ipproċessata inizjalment għal finijiet oħra, jiġifieri għall-finijiet ta’ sejbien u ta’ investigazzjoni. Huwa f’dan il-kuntest li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, meta data personali tkun inġabret għall-finijiet ta’ “sejbien” ta’ reat kriminali u ta’ “investigazzjoni” tiegħu u pproċessata sussegwentement għal finijiet ta’ “prosekuzzjoni”, l-imsemmi ġbir u l-imsemmi pproċessar jissodisfaw għanijiet differenti (punt 44) u li l-evalwazzjoni tal-osservanza tal-proporzjonalità tal-ipproċessar mill-kontrollur għandha titwettaq billi kull wieħed minn dawn il-finijiet jitqies bħala speċifiku u distint (punt 56).
21      Sentenza Inspektor (punt 59).
22      Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona fil-kawża Inspektor v Inspektorata kam Visshia sadeben savet (Finalitajiet tal-ipproċessar ta’ data personali – Investigazzjoni kriminali) (C‑180/21, EU:C:2022:406, nota ta’ qiegħ il-paġna 15). Dan huwa l-każ b’mod partikolari tal-verżjonijiet bil-Ġermaniż, bil-Franċiż, bl-Ingliż, bit-Taljan u bl-Olandiż tad-Direttiva 2016/680, bl-eċċezzjoni tal-verżjoni Spanjola, li tirreferi għall-“enjuiciamiento” (proċedura ġudizzjarja) proprjament, li hija esklużivament irriżervata għall-qrati.
23      Dwar id-diversità tas-sistemi nazzjonali u n-natura komplementari tal-funzjonijiet rispettivi tal-imħallef u tal-prosekuzzjoni, ara l-Opinjoni Konġunta tal-Kunsill Konsultattiv tal-Imħallfin Ewropej (CCJE) u l-Kunsill Konsultattiv tal-Prosekuturi Ewropej (CCPE) dwar ir-relazzjonijiet bejn l-imħallfin u l-prosekuturi [l-1075 laqgħa] (CM (2009) 192). Ara wkoll, għal approċċ komparattiv, Pradel, J
Droit pénal comparé, Dalloz, Pariġi, 2016, ir-raba’ edizzjoni, speċjalment Nru 145 et seq.. Ara wkoll, dwar it-traspożizzjoni tad-Direttiva 2016/680 f’diversi Stati Membri, Franssen, V. u Corhay, M., “Article 18 – Rights of the data subject in criminal investigations and proceedings”, fi The EU Law Enforcement Directive (LED): A Commentary, op. cit., p. 321 sa 330, speċjalment is-subtitolu B.3., intitolat “National legislation”, p. 325 sa 328.
24      Fl-opinjoni tiegħu Nru 6/2015, Une nouvelle étape vers une protection européenne complètes des données fit‑28 ta’ Ottubru 2015, fil-punt VI dwar is-setgħat tal-awtoritajiet superviżorji, il-Bord Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data (KEPD) stess enfasizza l-importanza tad-differenzi fis-sistemi nazzjonali tal-Istati Membri u l-fatt li ma huwiex dejjem ċar jekk u meta l-prosekuturi huma “awtoritajiet ġudizzjarji indipendenti” u sa liema punt l-attivitajiet tagħhom jikkostitwixxu attivitajiet ġudizzjarji. Ara wkoll il-minuti tal-15-il laqgħa tal-Grupp ta’ Esperti tal-Kummissjoni dwar il-GDPR u d-Direttiva 2016/680, tal‑20 ta’ Frar 2018, li rreferew, fil-punt 5, għad-diffikultajiet fit-traspożizzjoni tad-direttiva f’dan ir-rigward, peress li xi Stati Membri enfasizzaw li l-prosekuturi tagħhom għandhom l-istess livell ta’ indipendenza bħall-imħallfin tagħhom (disponibbli fuq: https://ec.europa.eu/transparency/expert-groups-register/screen/meetings/consult?lang=en&meetingId=3656&fromExpertGroups=true).
25      Ara s-sentenza Inspektor (punt 53), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li “fil-kuntest tal-ipproċessar tad-data personali għall-finijiet tal-‘prosekuzzjoni’, din id-data tkun intiża li tistabbilixxi n-natura suffiċjentement probatorja tal-fatti imputati lill-persuni suġġetti għal prosekuzzjoni kriminali kif ukoll l-eżattezza tal-klassifikazzjoni kriminali ta’ dawn il-fatti, sabiex il-qorti li jkollha ġurisdizzjoni tkun tista’ tagħti deċiżjoni”.
26      Kif indikat waqt is-seduta, ma teżistix qorti istruttorja fid-dritt kriminali Bulgaru, iżda “inkjesta ġudizzjarja” jew “investigazzjoni ġudizzjarja” li tiġi wara l-investigazzjoni tal-pulizija.
27      Ara, dwar l-interpretazzjoni stretta tal-eċċezzjonijiet għall-applikazzjoni tal-GDPR, is-sentenza Inspektor (punt 78), li minnu jirriżulta li, meta l-Uffiċċju tal-Prosekutur jaġixxi għall-finijiet tad-difiża tal-Istat fil-kuntest ta’ rikors għad-danni amministrattivi, huwa ma għandux l-għan li jiżgura l-kompiti imposti fuq dan l-Uffiċċju tal-Prosekutur għall-finijiet stabbiliti fl-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2016/680; u għalhekk huwa l- GDPR li japplika. Bl-istess mod, il-ġbir, mill-amministrazzjoni fiskali ta’ Stat Membru, ta’ data personali dwar ir-reklami ta’ bejgħ ta’ vetturi ppubblikati fuq is-sit tal-internet ta’ operatur ekonomiku jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tal-GDPR, peress li din id-data ma tinġabarx bl-għan speċifiku li jiġu eżerċitati proċeduri kriminali jew fil-kuntest tal-attivitajiet tal-Istat relatati ma’ oqsma tad-dritt kriminali (ara s-sentenza tal‑24 ta’ Frar 2022, Valsts ieņēmumu dienests (Ipproċessar ta’ data personali għal finijiet fiskali) (C‑175/20, EU:C:2022:124, punti 44 sa 46).
28      Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/977/ĠAI tas‑27 ta’ Novembru 2008 dwar il-protezzjoni ta’ data personali pproċessata fil-qafas tal-kooperazzjoni tal-pulizija u dik ġudizzjarja f’materji kriminali (ĠU 2008, L 350, p. 60). Il-kamp ta’ applikazzjoni tagħha kien limitat għall-ipproċessar transkonfinali tad-data personali.
29      Konferenza tar-Rappreżentanti tal-Gvernijiet tal-Istati Membri, Att Finali, adottat fi Brussell fit‑3 ta’ Diċembru 2007 (CIG 15/07), disponibbli fuq: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/CG-15-2007-INIT/mt/pdf.
30      Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-protezzjoni ta’ individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ dejta personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet ta’ prevenzjoni, investigazzjoni, sejbien jew prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, u l-moviment liberu ta’ dik id-dejta, tal‑25 ta’ Jannar 2012 (COM(2012) 0010).
31      Ara De Hert, P. u Papakonstantinou, V., “The New Police and Criminal Justice Data Protection Directive”. A First Analysis”, New Journal of European Criminal Lawvol. 7, Nru 1, 2016, p. 7 sa 19; u Brière, C., “Défaut de transposition de la directive sur la protection des données dans le domaine pénal : vers une application ordinaire de l’article 260, paragraphe 3, TFUE. CJUE (Tmien kapitolu), tal‑25 ta’ Frar 2021, IlKummissjoni Ewropea vs Ir-Renju ta’ Spanja (Direttiva dwar id-data personali – Qasam kriminali) Kawża C‑658/19, EU:C:2021:138”, Revue des affaires européennes, Vol. 1, 2021, p. 223 sa 233.
32      Ara, f’dan ir-rigward, Sajfert, J. u Quintel, T., “Data Protection Directive (EU) 2016/680 for Police and Criminal Justice Authorities”, SSRN Electronic Journal, 2017, speċjalment is‑subtitolu I.1 intitolat “Meandering between the Directive and the GDPR”, fejn jingħad li d-distinzjoni bejn il-kampijiet ta’ applikazzjoni rispettivi tal-GDPR u tad-Direttiva 2016/680 ma humiex evidenti. Huma jsemmu l-eżempju ta’ uffiċjal tal-pulizija li jipproċessa data personali għal finijiet ta’ arkivjar u f’dan il-każ jaqa’ taħt il-GDPR, iżda jindikaw li l-istrument applikabbli huwa inqas ċar meta dan l-uffiċjal jaġixxi għal finijiet ta’ identifikazzjoni fil-qasam tal-migrazzjoni u tal-kontroll tal-fruntieri: il-qsim illegali ta’ fruntiera ta’ Schengen jista’ xi drabi jitqies bħala reat kriminali, iżda jekk il-migrant irregolari jitlob l-ażil, l-ipproċessar jista’ jaqa’ taħt il-GDPR jew taħt qafas settorjali rilevanti ieħor, minkejja l-proċedura kriminali mibdija. Dan juri l-kumplessità għall-awtoritajiet kompetenti biex japplikaw żewġ sistemi legali differenti skont l-iskop tal-ipproċessar. Ara wkoll Vogiatzoglou, P., “Article 2 – Scope”, fi The EU Law Enforcement Directive (LED): A Commentary, op. cit., p. 67 sa 78, speċjalment is-subtitolu C.2. intitolat “Between the LED and the GDPR”, p. 74 sa 75. Ara wkoll Purtova, N., “Between the GDPR and the Police Directive: navigating through the maze of information sharing in public-private partnerships”, op. cit.
33      Il-prinċipju ta’ sigurtà jeżiġi li l-applikazzjoni tar-regoli ta’ dritt tkun prevedibbli għall-individwi (ara s-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Bezirkshauptmannschaft Landeck (Tentattiv ta’ aċċess għad-data personali maħżuna fuq telefon ċellulari) (C‑548/21, EU:C:2024:830, punt 76).
34      Ara, f’dan ir-rigward, J. Sajfert, J. u Quintel, T., “Data Protection Directive (EU) 2016/680 for Police and Criminal Justice Authorities”, op. cit., speċjalment is-subtitolu I.4 intitolat “Croquis of the Directive”, p. 7 li jgħidu, pereżempju, li l-kontrollur għandu iktar possibbiltajiet li jirrestrinġi d-dritt ta’ aċċess u d-dritt li jikseb informazzjoni dwar ir-rifjut eventwali ta’ rettifika, ta’ tħassir jew ta’ restrizzjoni tal-ipproċessar taħt l-Artikolu 13(3), l-Artikolu 15(3) u l-Artikolu 16(4) tad-Direttiva 2016/680 milli fil-kuntest tal-Artikolu 23 tal-GDPR. Fil-fatt, dan huwa intiż “sabiex jiġi evitat it-tfixkil f’inkjesti, investigazzjonijiet jew proċeduri uffiċjali jew legali” u li jiġi evitat li jiġu ppreġudikati b’mod partikolari l-proċeduri f’dan il-qasam (ara l-Artikolu 13(3)(a) u (b) tad-Direttiva 2016/680). Ara wkoll Purtova, N., “Between the GDPR and the Police Directive: navigating through the maze of information sharing in public-private partnerships”, op. cit., speċjalment p. 60; u De Hert, P. u Sajfert, J., “Chapter 10: Variety, Velocity and Volume of personal data in criminal investigations and proceedings: the limits drawn by the purpose limitation and data minimization principles in Directive (UE) 2016/680”, op. cit., p. 222.
35      B’mod indikattiv, nirrileva li l-qorti tar-rinviju tindika li adixxiet lill-Konstitutsionen sad (il-Qorti Kostituzzjonali) sabiex tikkonstata l-inkompatibbiltà tad-dispożizzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali mal-Konstitutsia na Republika Bulgaria (il-Kostituzzjoni tar-Repubblika tal-Bulgarija). Madankollu, din it-talba ġiet miċħuda bħala inammissibbli minħabba li l-qorti tar-rinviju ma ħaditx inkunsiderazzjoni t-tmien kapitolu taż-Zakon za zashtita na lichnite danni (il-Liġi dwar il-Protezzjoni tad-Data Personali), tal‑1 ta’ Jannar 2002 (DV Nru 1 tal‑4 ta’ Jannar 2002, kif emendata u ssupplimentata mid-DV Nru 70 tal‑20 ta’ Awwissu 2024, iktar ’il quddiem iż-“ZZLD”), li tittrasponi d-Direttiva 2016/680. Il-qorti tar-rinviju tqis madankollu li l-leġiżlazzjoni taż-ZZLD hija ġenerali u li, peress li l-Artikolu 272(1) tan-NPK huwa liġi speċjali, jibqa’ applikabbli. Infakkar li l-qorti tar-rinviju għandha ġurisdizzjoni sabiex tinterpreta d-dritt nazzjonali tagħha (ara s-sentenza tat-30 ta’ April 2024, M.N. (EncroChat) (C‑670/22, EU:C:2024:372, punt 76), u għalhekk jiena tal-fehma li hemm lok li tingħata risposta għad-domanda kif magħmula, preżunta rilevanti (ara s-sentenza tas‑26 ta’ Jannar 2023, Ministerstvo na vatreshnite raboti (Reġistrazzjoni ta’ data bijometrika u ġenetika mill-pulizija) (C‑205/21, iktar ’il quddiem is‑“sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti”, EU:C:2023:49, il-punt 54).
36      Ara s-sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2024, Direktor na Glavna direktsia “Natsionalna politsia” pri MVR – Sofia (C‑118/22, iktar ’il quddiem is-“sentenza Direktor na Glavna direktsia”, EU:C:2024:97, punt 39).
37      Ara s-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti (punt 116 u l-ġurisprudenza ċċitata). Dwar il-kunċett ta’ “oriġini etnika” f’kuntest ieħor, ara s-sentenza tat‑18 ta’ Diċembru 2025, Slagelse Almennyttige Boligselskab, Afdeling Schackenborgvænge (C‑417/23, EU:C:2025:1017, punti 71 et seq.), dwar id-Direttiva tal-Kunsill 2000/43/KE tad-29 ta’ Ġunju 2000 li timplimenta l-prinċipju tat-trattament ugwali bejn il-persuni irrespettivament mill-oriġini tar-razza jew l-etniċità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 20, Vol. 1, p. 23).
38      Dan ma huwiex ġbir ta’ data mill-pulizija matul l-investigazzjoni għal finijiet ta’ identifikazzjoni jew ta’ paragun futur tal-persuna akkużata bħalma kien il-każ pereżempju fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal‑20 ta’ Novembru 2025, Policejní prezidium (Żamma ta’ data bijometrika u ġenetika) (C‑57/23, EU:C:2025:905, punt 84).
39      Ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑22 ta’ Ġunju 2021, Latvijas Republikas Saeima (Punti ta’ penalità) (C‑439/19, EU:C:2021:504, punti 109 u 110).
40      Ara, b’analoġija, is-sentenza Vyriausioji tarnybinės etikos komisija (punt 98 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara wkoll is-sentenza Direktor na Glavna direktsia (punt 62).
41      Ara l-punti 12 sa 15 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
42      Ara l-Artikolu 8(1) taż-ZGR li l-kontenut tiegħu jinsab fil-punt 12 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
43      Ara, b’analoġija, is-sentenza Vyriausioji tarnybinės etikos komisija (punt 98 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara wkoll is-sentenza Direktor na Glavna direktsia (punt 62).
44      Ara s-sentenza Direktor na Glavna direktsia (punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
45      Ara s-sentenzi Ministerstvo na vatreshnite raboti (punti 118 et seq.), u tal‑20 ta’ Novembru 2025, Policejní prezidium (Żamma ta’ data bijometrika u ġenetika) (C‑57/23, EU:C:2025:905, punt 78). Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Szpunar fil-kawża Comdribus (C‑371/24, EU:C:2025:631, punti 43 et seq.).
46      Barra minn hekk, nistaqsi dwar ir-raġuni għal din id-domanda dwar l-“oriġini etnika”, li hija ta’ natura li tqajjem problema fir-rigward tal-valuri tal-Unjoni fis-sens tal-Artikolu 2 TUE.
47      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ministerstvo na vatreshnite raboti (il‑punti 128 u 129); Simon, D., “Données personnelles – Traitement des données sensibles dans les procédures pénales”, Revue Europe,  LexisNexis, Nru 3, 2023, kumment Nru 112.