61981CJ0007_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στήν υπόθεση 7/81,
πού έχει ως αντικείμενο αίτηση τού Cour du travail τής Mons, 7ο Τμήμα, πρός τό Δικαστήριο, κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ, μέ τήν οποία ζητείται, στό πλαίσιο τής διαφοράς πού εκκρεμεί ενώπιον τού αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
ANTONINO SINATRA
καί
FONDS NATIONAL DE RETRAITE DES OUVRIERS MINEURS
Αντικείμενο της υπόθεσης
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως πρός τήν ερμηνεία τού άρθρου 51 τού κανονισμού 1408/71 τού Συμβουλίου, τής 14ης Ιουνίου 1971, περί εφαρμογής τών συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στούς μισθωτούς καί στίς οικογένειές τους πού διακινούνται εντός τής Κοινότητος ( ΕΕ ειδ . έκδ . 05/001, σ . 73 ),
Σκεπτικό της απόφασης
1 Μέ απόφαση τής 7ης Ιανουαρίου 1981, η οποία περιήλθε στό Δικαστήριο στίς 14 Ιανουαρίου τού ιδίου έτους, τό Cour du travail τής Mons υπέβαλε, δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ, τρία προδικαστικά ερωτήματα ως πρός τήν ερμηνεία τού άρθρου 51 τού κανονισμού 1408/71 τού Συμβουλίου, τής 14ης Ιουνίου 1971, περί εφαρμογής τών συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στούς μισθωτούς καί τίς οικογένειές τους πού διακινούνται εντός τής Κοινότητος ( ΕΕ ειδ . έκδ . 05/001, σ . 73 ).
2 Τά εν λόγω ερωτήματα ανέκυψαν στό πλαίσιο διαφοράς μεταξύ τού A . Sinatra, ιταλικής ιθαγενείας, καί τού Fonds national de retraite des ouvriers mineurs ( εφ’ εξής FNROM ), βελγικού φορέως κοινωνικής ασφαλίσεως . Ο Sinatra λαμβάνει από 1ης Απριλίου 1971 καί δυνάμει μόνης τής βελγικής νομοθεσίας σύνταξη αναπηρίας από τό FNROM . Κατ’ εφαρμογή τών απαγορευόντων τήν
σώρευση παροχών εθνικών κανόνων, ο εν λόγω φορεύς αφαιρεί από τήν βελγική σύνταξη τό ποσό τής συντάξεως πού καταβάλλεται από τίς ιταλικές αρχές από 1ης Νοεμβρίου 1970, δυνάμει τών εφαρμοστέων κοινοτικών κανόνων . Λόγω τού οτι η σύζυγος τού Sinatra ειργάζετο επί μισθώ, τό ποσό τής βελγικής συντάξεως εμειώθη, από 1ης Ιανουαρίου 1976, στό προβλεπόμενο γιά τούς «αγάμους» ποσοστό . Τό FNROM εθεώρησε οτι η μεταβολή αυτή κατέστησε αναγκαίο, δυνάμει τού άρθρου 51 παράγραφος 2 τού κανονισμού 1408/71, τόν εκ νέου υπολογισμό τών παροχών, σύμφωνα μέ τό άρθρο 46 τού ιδίου κανονισμού . Στίς 2 Νοεμβρίου 1978, έλαβε γνώση τού υψους τών ιταλικών παροχών, πού κατεβάλλοντο από 1ης Ιανουαρίου 1976, κατόπιν δέ εφαρμογής τών απαγορευόντων τήν σώρευση βελγικών κανόνων καί αφού έλαβε υπ’ όψη τό αναπροσαρμοσθέν αυτό ποσό, απήτησε από τόν Sinatra τήν επιστροφή, ως αχρεωστήτως καταβληθέντος, τού ποσού τών 38 800 βελγικών φράγκων γιά τό χρονικό διάστημα από 1ης Ιανουαρίου 1976 μέχρι 31ης Ιανουαρίου 1979 .
3 Επειδή τό Cour du travail τής Mons έκρινε οτι η επίλυση τής διαφοράς στήν κυρία δίκη εξηρτάτο από τήν ερμηνεία τού άρθρου 51 τού κανονισμού 1408/71, υπέβαλε στό Δικαστήριο τά ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα :
«1 . Η ‛‛επανεκτίμηση’’, πού αναφέρεται στόν τίτλο τού άρθρου 51 τού κανονισμού 1408/71 τής 14ης Ιουνίου 1971, αποτελεί τό γενικό πλαίσιο εφαρμογής τών παραγράφων 1 καί 2 τού ανωτέρω άρθρου, κατά τρόπον ωστε οι περιπτώσεις τής παραγράφου 2 νά καλύπτουν μόνον εκείνες οπου υπάρχει επανεκτίμηση ή αύξηση τής παροχής, ενώ ο ορος ‛‛τροποποίηση’’, οπως αναφέρεται στό άρθρο 51 παράγραφος 2 σημαίνει συνήθως τόσο τήν βελτίωση, οσο καί τήν επιδείνωση ;
2.Υφίσταται ‛‛τροποποίηση τού τρόπου καθορισμού ή τών κανόνων υπολογισμού τών παροχών’’, κατά τήν έννοια τού άρθρου 51 παράγραφος 2 τού κανονισμού 1408/71, από τήν στιγμή πού επέρχεται μόνο μεταβολή τής καταστάσεως τού κοινωνικώς ασφαλισμένου, η οποία απαιτεί τήν εφαρμογή ως πρός αυτόν, από τόν βελγικό φορέα, ενός άλλου κανόνος τού βελγικού δικαίου, σχετικού μέ τό υψος τής απονεμηθείσης σ’ αυτόν βελγικής συντάξεως αναπηρίας εργάτου υπεδάφους ορυχείου υπό τήν έννοια μειώσεως τής συντάξεως ( άρθρο 4 παράγραφος 1, 4°, τού arrete royal τής 19ης Νοεμβρίου 1970 ), χωρίς νά υπάρχει κατά τόν χρόνο αυτό καμμία μεταβολή τών βελγικών νομοθετικών διατάξεων, αυτών καθ’ εαυτών, πού αναφέρονται στόν τρόπο καθορισμού τών παροχών ή τών διατάξεων πού αφορούν τούς κανόνες υπολογισμού τών παροχών ;
3.Πρέπει τό άρθρο 51 παράγραφος 2 τού κανονισμού ΕΟΚ 1408/71 νά ερμηνευθεί υπό τήν έννοια οτι η μεταβολή καί μόνο τού ποσού τής απονεμηθείσης από τόν αρμόδιο βελγικό φορέα συντάξεως αναπηρίας στόν κοινωνικώς ασφαλισμένο, κατά τήν έννοια τής μειώσεως τού ποσού αυτού, κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 4 παράγραφος 1, 4°, τού arrete royal τής 19ης Νοεμβρίου 1970, συνεπάγεται εκ νέου υπολογισμό τών παροχών σύμφωνα μέ τό άρθρο 46 τού κοινοτικού κανονισμού 1408/71;»
4 Από τήν ανάλυση τών ερωτημάτων αυτών προκύπτει οτι τό εθνικό δικαστήριο επιθυμεί κατ’ ουσίαν νά μάθει άν, σύμφωνα μέ τό άρθρο 51 τού κανονισμού 1408/71, επιβάλλεται εκ νέου υπολογισμός τών παροχών σύμφωνα μέ τό άρθρο 46 τού ιδίου κανονισμού, οταν μία μεταβολή τής προσωπικής καταστάσεως τού κοινωνικώς ασφαλισμένου επιφέρει μείωση τών παροχών πού τού καταβάλλονται .
5 Τό σύστημα τού συνυπολογισμού καί τού αναλογικού επιμερισμού, πού προβλέπεται στό άρθρο 46 τού κανονισμού 1408/71 καί πού βασίζεται στό άρθρο 51 τής συνθήκης, αποσκοπεί στό νά θεραπεύει τίς καταστάσεις κατά τίς οποίες η νομοθεσία ενός Κράτους μέλους δέν αναγνωρίζει από μόνη της στόν ενδιαφερόμενο δικαίωμα πρός παροχές, λόγω ανεπαρκούς αριθμού περιόδων πού συνεπληρώθησαν υπό τήν εν λόγω νομοθεσία ή τού χορηγεί παροχές κατώτερες από τό ανώτατο οριο .
6 Επομένως, τό σύστημα αυτό δέν δύναται νά εφαρμοσθεί, εφ’ οσον έχει ως αποτέλεσμα τήν ελάττωση τών παροχών, τίς οποίες ο ενδιαφερόμενος δύναται νά διεκδικήσει δυνάμει τής νομοθεσίας ενός μόνον Κράτους μέλους βάσει μόνο τών ασφαλιστικών περιόδων πού έχει συμπληρώσει υπό τήν εν λόγω νομοθεσία .
7 Αντιθέτως, οταν η εφαρμογή τής εθνικής νομοθεσίας αποδεικνύεται λιγότερο ευνοϊκή από τήν εφαρμογή τών κανόνων περί συνυπολογισμού καί αναλογικού επιμερισμού, πρέπει νά εφαρμόζονται, δυνάμει τού άρθρου 46 τού κανονισμού 1408/71, οι τελευταίοι .
8 Τό κατ’ αυτόν τόν τρόπο αναγνωριζόμενο στόν διακινούμενο εργαζόμενο δικαίωμα υπαγωγής στό πλέον ευνοϊκό σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως συνεπάγεται κατ’ αρχήν οτι, μετά από κάθε τροποποίηση τών παροχών πού χορηγούνται βάσει τού εν λόγω συστήματος, πρέπει νά διενεργείται μιά νέα σύγκριση, σύμφωνα μέ τό άρθρο 46 τού κανονισμού 1408/71, μεταξύ τού εθνικού συστήματος καί τού συστήματος συνυπολογισμού καί αναλογικού επιμερισμού, προκειμένου νά προσδιορίζεται, κατόπιν τής επελθούσης τροποποιήσεως, ποιό ειναι τό πλέον ευνοϊκό σύστημα .
9 Εν τούτοις, προκειμένου νά μειωθεί η διοικητική επιβάρυνση πού προκαλεί η επανεξέταση τής καταστάσεως τού κοινωνικώς ασφαλισμένου κατόπιν κάθε τροποποιήσεως τών χορηγουμένων παροχών, τό άρθρο 51 τού κανονισμού 1408/71 καθιερώνει μία διάκριση μεταξύ τών τροποποιήσεων τών παροχών «κατά ενα καθορισμένο ποσοστό ή ποσό» πού προκύπτει από τήν «αύξηση τού κόστους ζωής, τήν διακύμανση τού υψους τών μισθών ή άλλους λόγους προσαρμογής» καί τών τροποποιήσεων πού επέρχονται στόν «τρόπο καθορισμού» ή στούς «κανόνες υπολογισμού» τών παροχών . Πράγματι, τό εν λόγω άρθρο ορίζει στήν παράγραφο 1 οτι οι τροποποιήσεις τής πρώτης κατηγορίας πρέπει νά εφαρμόζονται απ’ ευθείας στίς καταβαλλόμενες παροχές, χωρίς νά χρειάζεται ο εκ νέου υπολογισμός, ο οποίος προβλέπεται ρητώς στήν παράγραφο 2 γιά τίς τροποποιήσεις τής δευτέρας κατηγορίας .
10 Ο κανονισμός θέλησε κατ’ αυτόν τόν τρόπο νά αποκλείσει τόν εκ νέου υπολογισμό, οταν οι προσαρμογές τών παροχών προέρχονται από γεγονότα ξένα πρός τήν προσωπική κατάσταση τού ασφαλισμένου καί αποτελούν συνέπειες τής γενικής εξελίξεως τής οικονομικής καί κοινωνικής καταστάσεως .
11 Ο ανωτέρω αποκλεισμός δέν δύναται, ελλείψει ειδικών πρός τούτο διατάξεων, νά επεκταθεί στίς τροποποιήσεις τών παροχών πού οφείλονται σέ μεταβολή τής προσωπικής καταστάσεως τού κοινωνικώς ασφαλισμένου, οπως η μετάβαση από τήν κατηγορία τού «εγγάμου» στήν κατηγορία τού «αγάμου» . Αυτό συμβαίνει ιδίως επειδή δέν ειναι δυνατόν σέ τέτοιες περιπτώσεις νά εφαρμοσθεί κατ’ αναλογία τό άρθρο 51 παράγραφος 1, εφ’ οσον οι μεταβολές στήν προσωπική κατάσταση τών κοινωνικώς ασφαλισμένων, κατ’ αντίθεση πρός τούς «λόγους προσαρμογής» πού αναφέρονται στήν ανωτέρω παράγραφο, δέν ειναι γενικής φύσεως .
12 Συνεπώς, η απάντηση πού προσήκει στά ερωτήματα πού υπέβαλε τό Cour du travail τής Mons ειναι οτι εκ νέου υπολογισμός, σύμφωνα μέ τίς διατάξεις τού άρθρου 46 τού κανονισμού 1408/71, επιβάλλεται σέ κάθε τροποποίηση τών παροχών πού καταβάλλονται από ενα Κράτος μέλος, εκτός άν η τροποποίηση αυτή οφείλεται σέ εναν από τούς «λόγους προσαρμογής» πού προβλέπονται στήν παράγραφο 1 τού άρθρου 51 τού κανονισμού 1408/71, στούς οποίους δέν περιλαμβάνονται οι μεταβολές πού επέρχονται στήν προσωπική κατάσταση τού κοινωνικώς ασφαλισμένου .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί τών δικαστικών εξόδων
13 Τά έξοδα στά οποία υπεβλήθησαν η Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στό Δικαστήριο, δέν αποδίδονται . Δεδομένου οτι η παρούσα διαδικασία έχει ως πρός τούς διαδίκους τής κυρίας δίκης τόν χαρακτήρα παρεμπίπτοντος, πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται νά αποφασίσει γιά τά δικαστικά έξοδα .
Διατακτικό
Διά ταύτα
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
κρίνοντας επί τών ερωτημάτων πού τού υπέβαλε τό Cour du travail τής Mons μέ απόφαση τής 7ης Ιανουαρίου 1981, αποφαίνεται :
Εκ νέου υπολογισμός, σύμφωνα μέ τίς διατάξεις τού άρθρου 46 τού κανονισμού 1408/71, επιβάλλεται σέ κάθε τροποποίηση τών παροχών πού καταβάλλονται από ενα Κράτος μέλος, εκτός άν η τροποποίηση αυτή οφείλεται σέ εναν από τούς «λόγους προσαρμογής» πού προβλέπονται στήν παράγραφο 1 τού άρθρου 51 τού κανονισμού 1408/71, στούς οποίους δέν περιλαμβάνονται οι μεταβολές πού επέρχονται στήν προσωπική κατάσταση τού κοινωνικώς ασφαλισμένου .