IL-KUMMISSJONI vs HOSMAN-CHEVALIER 
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla) 
21 ta' Ġunju 2007* 
Fil-kawża C-424/05 P, 
li għandha bħala suġġett appell taħt l-Artikolu 56 ta' l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, 
imressaq fid-29 ta' Novembru 2005, 
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata minn H. Kraemer u M. 
Velardo, bħala aġenti, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu, 
rikorrenti, 
il-parti l-oħra fil-kawża li hija: 
Sonja Hosman-Chevalier, irrappreżentata minn J.-R. García-Gallardo Gil-Fournier, 
A. Sayagues Torres u D. Dominguez Perez, abogados, 
rikorrenti fl-ewwel istanza, 
* Lingwa tal-kawża: il-Franċiż. 
I - 5051
SENTENZA TAL-21.6.2007 — KAWŻA C-424/05 P 
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla), 
komposta minn A. Rosas, President ta' l-Awla, A. Tizzano, J. Malenovsky (Relatur), 
U. Lõhmus u A.O Caoimh, Imħallfin, 
Avukat Ġenerali: P. Mengozzi, 
Reġistratur: B. Ftilop, Amministratur, 
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-13 ta' Settembru 2006, 
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-15 
ta Marzu 2007, 
tagħti l-preżenti 
Sentenza 
1 Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob l-
annullament tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tal-Komunitajiet Ewropej tat-
13 ta' Settembru 2005, Hosman-Chevalier vs Il-Kummissjoni (T-72/04, Ġabra p. II-
3265, iktar 'il quddiem is-"sentenza kkontestata"), li annullat id-deċiżjonijiet tal-
Kummissjoni tat-8 ta' April u tad-29 ta' Ottubru 2003 li jiċħdu lil S. Hosman-
Chevalier il-benefiċċju ta' espatrijazzjoni kif ukoll il-benefiċċju għall-istallazzjoni. 
I - 5052
IL-KUMMISSJONI vs HOSMAN-CHEVALIER 
Il-kuntest ġuridiku 
2 L-Artikolu 69 tar-Regolamenti tal-Persunal ta' l-Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej 
(iktar 'il quddiem ir-"Regolamenti"), fil-verżjoni tagħhom applikabbli għall-kawża 
preżenti, jipprovdi li l-benefiċċju ta' espatrijazzjoni għandu jkun 16% tat-total tas-
salarju bażiku, l-allowance tal-familja, u l-allowance tat-tfal dipendenti li għalihom 
huwa intitolat l-uffiċjal. 
3 L-Artikolu 4(1) ta' l-Anness VII tar-Regolamenti jipprovdi li l-benefiċċju ta 
espatrijazzjoni jingħata: 
"a) lill-uffiċjali: 
— li m'humiex u qatt ma kienu ċittadini ta' l-Istat li [fit-]territorju tiegħu 
qiegħed il-post fejn huma impjegati 
u 
— li matul il-ħames snin li jispiċċaw sitt xhur qabel daħlu fis-servizz ma kienux 
jgħixu jew iwettqu l-okkupazzjoni ewlenija tagħhom ġewwa t-territorju 
Ewropej ta' dak l-Istat. Għall-iskopijiet ta' din id-disposizzjoni, iċ-ċirkustanzi 
li jinħolqu minn xogħol li sar [lgħal] Stat ieħor jew għal organizzazzjoni 
internazzjonali ma jkunux ikkunsidrati; 
I - 5053
SENTENZA TAL-21.6.2007 — KAWŻA C-424/05 P 
b) għall-uffiċjali li huma jew kienu ċittadini ta' l-Istat li fit-territorju jinsab il-post 
fejn huma impjegati iżda li matul l-għaxar snin li jispiċċaw fid-data ta' meta 
daħlu fis-servizz jgħixu barra t-territorju Ewropew ta' dak l-Istat għal raġunijiet 
minbarra l-qadi tad-dmirijiet fis-servizz ta' Stat jew ta' organizzazzjoni 
internazzjonali. 
[...]" 
Il-fatti li wasslu għall-kawża 
4 Il-Qorti tal-Prim'Istanza għamlet sinteżi tal-fatti li wasslu għall-kawża fil-punti 4 sa 
10 tas-sentenza kkontestata: 
"4. Ir-rikorrenti, ta' nazzjonalità Awstrijaka, studjat u ħadmet fl-Awstrija sa l-14 ta' 
Mejju 1995. Mill-15 ta' Mejju 1995 sas-17 ta' Marzu 1996, hija ħadmet fil-Belġu 
għall-Verbindungsburo tal-Lànder tat-Tirol, l-uffiċċju tal-Lànder tat-Tirol, li 
jinsab fi Brussell. 
5. Mit-18 ta' Marzu 1996 sal-15 ta' Novembru 2002, ir-rikorrenti għamlet parti 
mill-persunal tar-Rappreżentanza Permanenti tar-Repubblika ta' l-Awstrija fl-
Unjoni Ewropea fi Brussell. F'din il-kwalità, hija eżerċitat l-attività tagħha, l-
ewwel, għall-Verbindungstelle der Bundeslànder (iktar 'il quddiem il-"VB"), l-
I - 5054
IL-KUMMISSJONI vs HOSMAN-CHEVALIER 
uffiċċju ta' kuntatt tal-Länder u wara, għall-Österreichischer Gewerkschafts-
bund (iktar 'il quddiem L"OGB"), il-Federazzjoni tas-sindakati Awstrijaċi. 
6. Fis-16 ta' Novembru 2002, ir-rikorrenti daħlet fil-kariga tagħha mal-Kummiss-
joni bħala uffiċjal Il-perijodu ta' ħames snin imsemmija fit-tieni inċiż ta' l-
Artikolu 4(l)(a) ta' l-Anness VII tar-Regolamenti, fir-rigward tal-benefiċċju tal-
pagament ta' espatrijazzjoni, imsejjaħ il-"perijodu ta' riferiment", ġie ffissat bejn 
is-16 ta' Mejju 1997 u l-15 ta' Mejju 2002. 
7. B'nota tat-8 ta' April 2003, ir-rikorrenti ġiet informata mid-Direttorat Ġenerali 
(DG) ta' l-Amministrazzjoni u tal-Persunal tal-Kummissjoni li l-benefiċċju ta' 
espatrijazzjoni ma setax jingħatalha. 
8. Fis-7 ta' Lulju 2003, ir-rikorrenti ppreżentat ilment, skond l-Artikolu 90(2) tar-
Regolamenti, kontra n-nota tat-8 ta' April 2003. Hija ppreżentat żewġ annessi 
għal dan Lilment bposta elettronika ta' l-14 ta' Awwissu 2003 u b'fax tal-11 ta' 
Settembru 2003. 
9. Bnota tad-29 ta' Ottubru 2003, li r-rikorrenti saret taf biha fit-3 ta' Novembru 
2003, l-Awtorità tal-Ħatra (iktar 'il quddiem l-"AIPN" ċaħdet Lilment tar-
rikorrenti. 
10. Minn din id-deċiżjoni jirriżulta li l-pagament ta' espatrijazzjoni u l-pagamenti 
relatati miegħu ġew irrifjutati lir-rikorrenti prinċipalment minħabba li l-
attivitajiet professjonali li hija kienet eżerċitat fi Brussell matul il-perijodu ta 
I - 5055
SENTENZA TAL-21.6.2007 — KAWŻA C-424/05 P 
riferiment ma setgħux jitqiesu li kienu "[xogħol li sar għal] Stat ieħor" fis-sens 
ta' l-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 4(l)(a) ta' l-Anness VII tar-Regolamenti. L-
AIPN qieset li, anki jekk kien minnu li l-VB kien jinsab fil-bini tar-
Rappreżentanza Permanenti tar-Repubblika ta' l-Awstrija, huwa kien jikkostit-
wixxi madankollu entità awtonoma distinta, li toħroġ mil-Lànder u li hija 
inkarigata tiddefendi l-interessi tagħhom u mhux dawk tal-Bund (Stat federali). 
Għal dak li jirrigwarda l-OGB, id-dokumenti ppreżentati mir-rikorrenti u, 
b'mod partikolari, il-kuntratt ta' xogħol tagħha, ma jsemmu l-ebda rabta mar-
Repubblika ta' l-Awstrija, ir-raġuni għalfejn lanqas ix-xogħol imwettaq għall-
OGB ma seta' jiġi assimilat majx-xogħol li sar] għal dan l-Istat" 
Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza u s-sentenza kkontestata 
5 B'att ippreżentat fir-reġistru tal-Qorti tal-Prim'Istanza fl-20 ta' Frar 2004, S. 
Hosman-Chevalier ippreżentat dan ir-rikors li bih titlob l-annullament tad-deċiżjoni 
tal-Kummissjoni tad-29 ta' Ottubru 2003 li tiċħadilha l-benefiċċju ta' espatrijazzjoni 
kif ukoll benefiċċji relatati miegħu. 
6 Bis-sentenza kkontestata, il-Qorti tal-Prim'Istanza qieset li r-rikors mhuwiex intiż 
biss għall-annullament tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni tad-29 ta' Ottubru 2003, iżda 
wkoll għall-annullament ta' dik tat-8 ta' April 2003. Dawn id-deċiżjonijiet ġew 
annullati mill-Qorti tal-Prim'Istanza. 
7 Fil-fatt, il-Qorti tal-Prim'Istanza laqgħat it-tieni motiv imressaq minn S. Hosman-
Chevalier ibbażat fuq il-ksur ta' l-Artikolu 4(l)(a) ta' l-Anness VII tar-Regolamenti. 
I - 5056
IL-KUMMISSJONI vs HOSMAN-CHEVALIER 
8 Skond il-Qorti tal-Prim'Istanza, il-kwistjoni li tqum hija li jiġi ddeterminat jekk is-
servizzi pprovduti minn S. Hosman-Chevalier fir-Rappreżentanza Permanenti tar-
Repubblika ta' l-Awstrija matul il-perijodu ta' riferiment, għandhomx jitqiesu li 
huma xogħol li sar għal Stat, fis-sens ta' l-Artikolu 4(l)(a) ta' l-Anness VII tar-
Regolamenti. Barra minn dan, il-Qorti tal-Prim'Istanza speċifikat li l-kunċett ta' 
"Stat", li jirreferi għalih dan l-Artikolu, jirreferi biss għall-Istat bħala persuna legali u 
bħala suġġett komuni ta' dritt internazzjonali kif ukoll l-organizzazzjonijiet tiegħu. 
9 L-ewwel nett, il-Qorti tal-Prim'Istanza enfasizzat, fil-punt 30 tas-sentenza 
kkontestata, li mhuwiex ikkontestat li s-servizzi pprovduti għall-organizzazzjonijiet, 
bħar-rappreżentanza permanenti ta' Stat Membru fl-Unjoni Ewropea jew l-
ambaxxati ta' Stat, jitqiesu li huma xogħol li sar għal Stat, fis-sens ta' l-
Artikolu 4(l)(a) ta' l-Anness VII tar-Regolamenti. 
10 Fil-punti 31 sa 36 tas-sentenza kkontestata, il-Qorti tal-Prim'Istanza kkunsidrat 
diversi elementi li wassluha biex tikkonstata li S. Hosman-Chevalier kienet membru 
tal-persunal tar-Rappreżentanza Permanenti tar-Repubblika ta' l-Awstrija, li hija 
kienet suġġetta għall-awtorità ġerarkika ta' l-ambaxxatur, rappreżentant permanenti 
tar-Repubblika ta' l-Awstrija fl-Unjoni Ewropea, u li l-istatus tagħha kien l-istess 
bħal dak ta' uffiċjali oħra assenjati fl-imsemmija rappreżentanza. 
11 Minn dan il-Qorti tal-Prim'Istanza ddeduċiet li s-servizzi li S. Hosman-Chevalier 
ipprovdiet lir-Rappreżentanza Permanenti tar-Repubblika ta' l-Awstrija, matul il-
perijodu ta' riferiment, għandhom jitqiesu li huma xogħol li sar għal Stat 
I - 5057
SENTENZA TAL-21.6.2007 — KAWŻA C-424/05 P 
12 Wara, fil-punti 38 sa 41 tas-sentenza kkontestata, il-Qorti tal-Prim'Istanza warrbet 
l-argumenti tal-Kummissjoni li jgħidu li S. Hosman-Chevalier, għalkemm ħadmet 
fir-Rappreżentanza Permanenti tar-Repubblika ta' l-Awstrija, ma kinitx qed tagħmel 
dan għal dan l-Istat Membru, iżda għall-VB u l-OGB, li huma organizzazzjonijiet li 
m'għandhomx bħala funzjoni d-difiża ta' l-interessi ta' l-Istat 
13 Mill-banda l-oħra, fil-punt 42 tas-sentenza kkontestata, il-Qorti tal-Prim'Istanza 
għarfet li huwa biżżejjed li persuna teżerċita l-attività professjonali tagħha għal 
organizzazzjoni li tagħmel parti mill-Istat fis-sens imsemmi, bħal rappreżentanza 
permanenti, sabiex hija tkun kollha kemm hi inkluża fl-eċċezzjoni pprovduta fl-
Artikolu 4(l)(a) ta' l-Anness VII tar-Regolamenti, indipendentement mill-funzjoni-
jiet partikolari u speċifiċi eżerċitati minnha ġewwa l-imsemmija organizzazzjoni. 
Kieku kien ikun mod ieħor, kien ikun hemm lok li wieħed iwettaq analiżi dettaljata 
tax-xogħol imwettaq u l-funzjonijiet eżerċitati mill-perspettiva tad-dritt intern, fatt li 
jmur kontra l-eżiġenzi ta' l-applikazzjoni uniformi tad-dritt Komunitarju u tal-
prinċipju ta' ugwaljanza. U dan, iktar u iktar billi huwa esklużivament kull Stat 
Membru li għandu jorganizza d-dipartimenti tiegħu kif iqis li huwa l-iktar 
konvenjenti u li jistabbilixxi b'hekk l-għanijiet u l-funzjonijiet li huwa jassenja lill-
uffiċjali u l-ħaddiema tiegħu. 
14 Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim'Istanza kkonkludiet li S. Hosman-Chevalier 
tissodisfa l-kundizzjonijiet ipprovduti mill-Artikolu 4(l)(a) ta' l-Anness VII tar-
Regolamenti, li jippermettulha tibbenifika mill-benefiċċju ta' espatrijazzjoni. 
15 Fil-punt 51 tas-sentenza kkontestata, il-Qorti tal-Prim'Istanza kkunsidrat li, peress li 
l-benefiċċju għall-istallazzjoni stabbilit fl-Artikolu 5(1) ta' l-Anness VII tar-
Regolamenti huwa dovut lill-uffiċjal li jissodisfa l-kundizzjonijiet sabiex jibbenefika 
mill-benefiċċju ta' espatrijazzjoni, S. Hosman-Chevalier għandha dritt titlob għal 
dan il-benefiċċju għall-istallazzjoni. Madankollu, il-Qorti tal-Prim'Istanza ddeċidiet 
li hija ma kinitx intitolata għall-benefiċċju ta' l-għajxien ta' kuljum għar-raġunijiet 
esposti fil-punt 52 tas-sentenza kkontestata. 
I - 5058
IL-KUMMISSJONI vs HOSMAN-CHEVALIER 
Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja 
16 F'dan l-appell, il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha: 
— tannulla s-sentenza kkontestata u tibgħat lura l-kawża quddiem il-Qorti tal-
Prim'Istanza; 
— tikkundanna lil S. Hosman-Chevalier tbati l-ispejjeż ta' l-istanza, kif ukoll l-
ispejjeż tagħha fil-proċedura quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza. 
17 S. Hosman-Chevalier titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha: 
— tiċħad l-appell bħala manifestament inammissibbli, jew sussidjarjament, bħala 
infondat; 
— tikkundanna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż taż-żewġt istanzi. 
I - 5059
SENTENZA TAL-21.6.2007 — KAWŻA C-424/05 P 
Fuq l-appell 
L-argumenti tal-partijiet 
18 Permezz tal-motiv waħdieni tagħha, il-Kummissjoni tilmenta li l-Qorti tal-
Prim'Istanza wettqet żball fid-dritt fl-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta' l-
Artikolu 4(l)(a) ta' l-Anness VII tar-Regolamenti, dwar l-għoti tal-benefiċċju ta 
espatrijazzjoni, meta interpretat b'mod żbaljat il-kunċett ta' "xogħol li sar għal Stat 
ieħor" li jirreferu għalih dawn id-dispożizzjonijiet. 
19 Jirriżulta minn serje ta' elementi ta' fatt, meħuda in kunsiderazzjoni fil-punti 31 sa 
36 tas-sentenza kkontestata, li l-Qorti tal-Prim'Istanza, b'mod żbaljat ikkunsidrat li 
kien biżżejjed, sabiex il-kundizzjoni dwar is-servizzi mwettqa għal Stat ieħor tiġi 
sodisfatta, li l-persuna kkonċernata tiġi integrata fil-kuntest funzjonali u/jew 
organizzattiv ta' organizzazzjoni ta' l-Istat, bħal rappreżentanza permanenti għall-
Unjoni Ewropea. 
20 Għall-kuntrarju, il-Kummissjoni tqis li din il-kundizzjoni għandha tiġi interpretata 
fis-sens li teżiġi rabta ġuridika diretta bejn il-persuna kkonċernata u l-Istat in 
kwistjoni, rabta li ma tistax tiġi kkostitwita biss mill-integrazzjoni tal-persuni 
kkonċernati fil-kuntest imsemmi. 
21 Skond il-Kummissjoni, id-deroga prevista fit-tieni sentenza tat-tieni inċiż ta' l-
Artikolu 4(l)(a) ta' l-Anness VII tar-Regolamenti, li l-uffiċjali msemmija għandhom 
dritt għall-benefiċċju ta' espatrijazzjoni, huwa ġġustifikat sa fejn dawn ta' l-aħħar ma 
jistgħux jitqiesu li għandhom rabtiet fit-tul mal-pajjiż ta' servizz (sentenza tat-2 ta' 
Mejju 1985, De Angelis vs Il-Kummissjoni, 246/83, Ġabra p. 1253, punt 13). Din ir-
I - 5060
IL-KUMMISSJONI vs HOSMAN-CHEVALIER 
ratio legis tippreżupponi preċiżament li l-persuna kkonċernata tkun direttament 
marbuta ma Stat ieħor, jew ma' organizzazzjoni internazzjonali, permezz ta 
relazzjoni regolamentari u/jew kuntrattwali. Fil-fatt, relazzjoni bħal din biss tista 
timplika d-dritt għall-Istat l-ieħor, jew l-organizzazzjoni internazzjonali, li jeżiġu 
minn din il-persuna t-twettiq tas-servizzi tagħha, matul perijodu limitat, fit-
territorju ta' l-Istat li fih jinsab il-post fejn irid jipprovdi servizzi ulterjuri (iktar 'il 
quddiem, il-"pajjiż ta' servizz") bħala uffiċjal tal-Komunitajiet Ewropej. 
22 Il-Kummissjoni tfakkar li d-dispożizzjoni tat-tieni sentenza tat-tieni inċiż ta' l-
Artikolu 4(l)(a) ta' l-Anness VII tar-Regolamenti tikkostitwixxi eċċezzjoni għall-
kundizzjonijiet ta' għoti tal-benefiċċju ta' espatrijazzjoni u għalhekk għandha, għal 
dan il-għan, tiġi interpretata b'mod restrittiv. Barra minn dan, billi din hija 
dispożizzjoni li tirregola benefiċċju finanzjarju, din l-interpretazzjoni hija waħda 
tajba (ara s-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-6 ta' Mejju 1982, BayWa et, 146/81, 
192/81 u 193/81, Ġabra p. 1503, punt 10, kif ukoll tal-Qorti tal-Prim'Istanza tat-8 ta 
Marzu 1990, Schwedler vs Il-Parlament, T-41/89, Ġabra p. II-79, punt 23, 
ikkonfermata fl-appell bis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-28 ta' Novembru 1991, 
Schwedler vs Il-Parlament, C-132/90 P, Ġabra p. I-5745). 
23 Barra minn dan, l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Prim'Istanza, fil-punti 31 sa 36 u 42 
tas-sentenza kkontestata, tat-tieni sentenza tat-tieni inċiż ta' l-Artikolu 4(l)(a) ta' l-
Anness VII tar-Regolamenti, titbiegħed mill-ġurisprudenza tagħha li rabta ġuridika 
diretta ma' l-Istat hija mitluba (ara s-sentenzi tal-Qorti tal-Prim'Istanza tat-30 ta' 
Ġunju 2005, Olesen vs Il-Kummissjoni, T-190/03, GabraFP p. I-A-181 u II-805, 
punti 49 sa 51; tal-25 ta' Ottubru 2005, Salvador Garcia vs Il-Kummissjoni, 
T-205/02, ĠabraFP p. I-A-285 u II-1311, punt 55; Salazar Brier vs Il-Kummissjoni, 
T-83/03, ĠabraFP p. I-A-311 u II-1407, punt 45; Herrero Romeu vs Il-Kummissjoni, 
T-298/02, Ġabra p. II-4599 u ĠabraFP p. I-A-295 u II-1349, punt 41, kif ukoll 
De Bustamante Tello vs Il-Kunsill, T-368/03, ĠabraFP p. I-A-321 u II-1439, punt 
42). 
24 Barra minn hekk, skond il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza, li tirrigwarda l-
kundizzjoni prevista f'din id-dispożizzjoni, dwar "xogħol li sar [...] għal organizzaz-
I - 5061
SENTENZA TAL-21.6.2007 — KAWŻA C-424/05 P 
zjoni internazzjonali", rabta ġuridika diretta ma l-organizzazzjoni internazzjonali in 
kwistjoni kienet ukoll mitluba (ara s-sentenzi tal-Qorti tal-Prim'Istanza tat-22 ta' 
Marzu 1995, Lo Giudice vs Il-Parlament, T-43/93, ĠabraFP p. I-A-57 u II-189, punt 
36, kif ukoll tal-11 ta' Settembru 2002, Nevin vs Il-Kummissjoni, T-127/00, ĠabraFP 
p. I-A-149 u II-781, punt 51). Ikun inkonsistenti u arbitarju li tintalab tali rabta 
ġuridika diretta għal parti mill-eċċezzjoni iżda mhux għall-oħra. 
25 Il-Qorti tal-Prim'Istanza naqset milli tfittex jekk kinitx teżisti rabta ġuridika diretta 
bejn S. Hosman-Chevalier u r-Repubblika ta' l-Awstrija. F'dan il-każ, ma kienx 
hemm din ir-rabta, billi l-persuna kkonċernata kienet impjegata, suċċessivament, 
matul il-perijodu ta' riferiment, mill-VB u mill-OGB. 
26 S. Hosman-Chevalier tikkonkludi li l-appell huwa inammissibbli billi ssostni li l-
Kummissjoni, fil-fatt, qed tfittex li tikseb mill-Qorti tal-Ġustizzja evalwazzjoni ġdida 
tal-fatti. 
27 Fir-rigward tal-mertu, S. Hosman-Chevalier issostni li, billi stabbilixxiet l-eżistenza 
ta' rabta ġuridika bejn il-persuna kkonċernata u l-Istat, mingħajr ma eżiġiet 
neċessarjament li din ir-rabta tkun diretta, l-approċċ tal-Qorti tal-Prim'Istanza 
josserva d-dritt Komunitarju. 
28 Mill-mument li x-xogħol għal rappreżentanza permanenti bħal dak in kwistjoni 
jitqies li huma xogħol għal Stat, il-kundizzjoni ta' rabta ġuridika bejn S. Hosman-
Chevalier u l-Istat tkun sodisfatta. 
I - 5062
IL-KUMMISSJONI vs HOSMAN-CHEVALIER 
29 F'dan ir-rigward, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza mhijiex formalistika u l-
eżistenza ta' din ir-rabta ma timplikax b'mod strett jew biss, rabta "ġuridika" ta 
dipendenza. Din ir-rabta tista' tiġi stabbilita fid-dawl taċ-ċirkustanzi ta' kull kawża. 
Għalhekk, f'dan il-każ, billi jirriżulta mill-inkartament li S. Hosman-Chevalier kienet 
membru mill-persunal tar-Rappreżentanza Permanenti tar-Repubblika ta' l-Aws-
trija, la kien hemm lok li jittieħdu passi oħra u lanqas li tiġi indikata b'mod espliċitu 
l-eżistenza ta' rabta ġuridika jew ta' kwalunkwe natura oħra. 
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja 
Fuq l-ammissibbiltà 
30 Għandu jiġi mfakkar li, skond l-Artikolu 225(1) KE u l-ewwel subparagrafu ta' l-
Artikolu 58 ta' l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżulta li appell jista' jkun ibbażat 
biss fuq motivi li jikkonċernaw il-ksur ta' regoli ta' dritt, bl-esklużjoni ta' kull 
evalwazzjoni tal-fatti. 
31 Skond dawn id-dispożizzjonijiet, il-Qorti tal-Prim'Istanza hija l-unika li għandha l-
kompetenza, minn naħa, li tikkonstata l-fatti, ħlief fil-każ fejn l-ineżattezza materjali 
ta' l-osservazzjonijiet tagħha tirriżulta minn dokumenti ta' l-inkartament li jkunu 
ġew ippreżentati quddiemha, u, min-naħa l-oħra, li tevalwa dawn il-fatti. Billi l-Qorti 
tal-Prim'Istanza kkonstatat jew evalwat il-fatti, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-
kompetenza teżerċita, skond l-Artikolu 225 KE, stħarriġ fuq l-applikazzjoni tal-liġi 
għal dawn il-fatti u l-konsegwenzi ta' dritt li waslet għalihom il-Qorti tal-
Prim'Istanza (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi tas-16 ta' Marzu 2000, Il-Parlament 
vs Bieber, C-284/98 P, Ġabra p. I-1527, punt 31, u tas-27 ta' Novembru 2001, Z vs II-
Parlament, C-270/99 P, Ġabra p. I-9197, punt 37). 
I - 5063
SENTENZA TAL-21.6.2007 — KAWŻA C-424/05 P 
32 F'dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni ma kkontestatx li S. Hosman-
Chevalier kienet membru tal-persunal tar-Rappreżentanza Permanenti tar-Repub-
blika ta' l-Awstrija matul il-perijodu ta' riferiment In sostenn ta' l-appell tagħha, il-
Kummissjoni ssostni biss li dan il-fatt ma kienx ta' natura li jippermetti lill-persuna 
kkonċernata tibbenefika mill-benefiċċju ta' espatrijazzjoni, peress li mhemmx rabta 
ġuridika diretta bejnha u r-Repubblika ta' l-Awstrija. 
33 Għaldaqstant, għall-kuntrarju ta' dak sostnut minn S. Hosman-Chevalier, l-appell 
tal-Kummissjoni ma jirrigwardax l-evalwazzjoni tal-fatti iżda l-applikazzjoni ta' din 
il-liġi. Għaldaqstant, l-eċċezzjoni ta' inammissibbiltà mqajma minn S. Hosman-
Chevalier għandha tiġi miċħuda. 
Fuq il-mertu 
34 Sabiex tingħata tweġiba għall-motiv imressaq mill-Kummissjoni, għandu jiġi evalwat 
il-kunċett ta' "xogħol li sar għal Stat ieħor", fir-rigward tad-dispożizzjonijiet kollha 
ta' l-Artikolu 4(l)(a) ta' l-Anness VII tar-Regolamenti li jirregolaw l-għoti tal-
benefiċċju ta' espatrijazzjoni u li dan il-kunċett jagħmel parti minnu. 
35 Għandu jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza kostanti tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-għoti 
tal-benefiċċju ta' espatrijazzjoni għandu bħala għan li jikkumpensa l-piżijiet u l-
iżvantaġġi partikolari li jirriżultaw mill-eżerċizzju permanenti ta' funzjonijiet mal-
Komunitajiet għall-uffiċjali li jkunu obbligati jittrasferixxu r-residenza tagħhom mill-
pajjiż fejn ikunu domiċiljati għall-pajjiż ta' servizz u li jintegraw fambjent ġdid. II-
kunċett ta' espatrijazzjoni jiddependi wkoll mis-sitwazzjoni personali ta' l-uffiċjal, 
jiġifieri kemm huwa integra fil-post ġdid tiegħu, li jista' jiġi stabbilit, per eżempju, 
permezz tar-residenza abitwali tiegħu jew permezz ta' l-eżerċizzju preċedenti ta 
I - 5064
IL-KUMMISSJONI vs HOSMAN-CHEVALIER 
attività professjonali prinċipali (ara s-sentenzi ta' l-10 ta' Ottubru 1989, Atala-
Palmerini vs Il-Kummissjoni, 201/88, Ġabra p. 3109, punt 9, u tal-15 ta 
Settembru 1994, Magdalena Fernàndez vs Il-Kummissjoni, C-452/93 P, Ġabra 
p. I-4295, punt 20). 
36 L-għoti tal-benefiċċju ta' espatrijazzjoni huwa intiż li jagħmel tajjeb għan-nuqqas ta 
ugwaljanza bejn l-uffiċjali li huma totalment integrati fil-komunità tal-pajjiż ta 
servizz u dawk li mhumiex. 
37 Jirriżulta mit-tieni sentenza tat-tieni inċiż ta' l-Artikolu 4(l)(a) ta' l-Anness VII tar-
Regolamenti, li l-leġiżlatur Komunitarju bilfors kellu l-ħsieb li jikkunsidra li jinsab 
fsitwazzjoni ta' espatrijazzjoni bħal din uffiċjal li, filwaqt li għex jew wettaq l-
okkupazzjoni ewlenija tiegħu ġewwa t-territorju Ewropew ta' l-Istat fejn jinsab il-
post fejn huwa impjegat, matul il-ħames snin li jispiċċaw sitt xhur qabel id-dħul 
tiegħu fis-servizz, wettaq xogħol għal Stat ieħor jew għal organizzazzjoni 
internazzjonali. 
38 Il-leġiżlatur Komunitarju ppreżuma li t-twettiq ta' dawn is-servizzi għandu bħala 
konsegwenza ż-żamma ta' rabta speċifika għall-persuna kkonċernata ma' dan l-Istat 
l-ieħor jew din l-organizzazzjoni internazzjonali, li joħloq ostaklu għall-ħolqien ta' 
rabta fit-tul mal-pajjiż tas-servizz u għalhekk għall-integrazzjoni suffiċjenti tal-
persuna kkonċernata fil-komunità tal-pajjiż tas-servizz (ara, f'dan is-sens, is-
sentenza tal-15 ta' Jannar 1981, Vutera vs Il-Kummissjoni, 1322/79, Ġabra p. 127, 
punt 8, u De Angelis vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar 'il fuq, punt 13). 
39 Fil-pajjiż ta' servizz ta' l-uffiċjal ikkonċernat, l-Istati l-oħra huma rrappreżentati mill-
ambaxxati jew mill-missjonijiet diplomatiċi kif ukoll mir-rappreżentanzi permanenti 
fi ħdan organizzazzjonijiet internazzjonali, kif jirriżulta mir-regoli tad-dritt 
internazzjonali konswetudinarju, ikkodifikat, b'mod partikolari mill-Konvenzjoni 
I - 5065
SENTENZA TAL-21.6.2007 — KAWŻA C-424/05 P 
ta Vjenna, tat-18 ta' April 1961, dwar ir-relazzjonijiet diplomatiċi, kif ukoll il-
Konvenzjoni ta' Vjenna, ta' l-14 ta' Marzu 1975, dwar ir-Rappreżentanza ta' Stati fir-
Relazzjoni tagħhom ma Organizzazzjonijiet Internazzjonali ta' Karattru Universali. 
40 Għaldaqstant, il-kunċett ta' "Stat", imsemmi fit-tieni sentenza tat-tieni inċiż ta' l-
Artikolu 4(l)(a) ta' l-Anness VII tar-Regolamenti, jinkludi bilfors ir-rappreżentanza 
permamenti ta' Stat Membru ma' l-Unjoni Ewropea, fatt li ma ġiex, barra minn 
hekk, ikkontestat fil-kuntest ta' l-appell. 
41 Għaldaqstant, il-persunal ta' tali rappreżentanza permanenti, inkluż il-persunal 
amministrattiv u tekniku, għandu jitqies, minħabba li huwa parti mill-istruttura ta' 
din ir-rappreżentanza, fis-servizz ta' l-Istat Membru kkonċernat u, konsegwente-
ment, fsitwazzjoni ta' "espatrijazzjoni" skond l-Artikolu 4(l)(a) ta' l-Anness VII tar-
Regolamenti. 
42 F'din il-kawża, hekk kif ġie kkonstatat mill-Qorti tal-Prim'Istanza, S. Hosman-
Chevalier, għalkemm ma kinitx impjegata mill-amministrazzjoni ċentrali Awstrijaka, 
kienet membru tal-persunal tar-Rappreżentanza Permanenti tar-Repubblika ta' l-
Awstrija, kienet suġġetta għall-awtorità ġerarkika ta' l-ambaxxatur tagħha u l-istatus 
tagħha kien l-istess bħal dak ta' uffiċjali oħra assenjati fl-imsemmija rappreżentanza. 
Jirriżulta wkoll mis-sentenza kkontestata li bbenefikat, minħabba f'dan, minn 
privileġġi u immunitajiet differenti, jiġifieri, b'mod partikolari, mill-eżenzjoni mit-
taxxi reġjonali fuq l-immobbli. F'dawn iċ-ċirkustanzi, hija għandha titqies li wettqet 
servizzi għall-Istat Awstrijaku. 
43 L-istatus partikolari ta' S. Hosman-Chevalier, hekk kif deskritt fil-punt ta' qabel, 
kellu bħala riżultat ir-rabta speċifika tagħha mar-Repubblika ta' l-Awstrija. Din ta' l-
I - 5066
IL-KUMMISSJONI vs HOSMAN-CHEVALIER 
aħħar ħolqot, minnha nfisha, ostaklu sabiex hija tidħol f'rabta fit-tul mal-pajjiż tas-
servizz u, għaldaqstant, sabiex hija tintegra b'mod suffiċjenti fil-komunità ta' l-
imsemmi pajjiż tas-servizz. 
44 Għalhekk, fir-rigward tar-ratio legis tat-tieni sentenza tat-tieni inċiż ta' l-Artikolu 4 
(l)(a) ta' l-Anness VII tar-Regolamenti, huwa korrett li, fil-punt 42 tas-sentenza 
kkontestata, il-Qorti tal-Prim'Istanza kkunsidrat bħala biżżejjed, sabiex tibbenefika 
għall-benefiċċju ta' espatrijazzjoni, il-fatt li S. Hosman-Chevalier kienet wettqet l-
attività professjonali tagħha għar-Rappreżentanza Permanenti tar-Repubblika ta' l-
Awstrija, indipendentement mill-funzjonijiet partikolari u speċifiċi eżerċitati minnha 
ġewwa l-imsemmija organizzazzjoni. 
45 Għaldaqstant, huwa infondat l-argument tal-Kummissjoni li l-benefiċċju ta 
espatrijazzjoni huwa suġġett għall-eżistenza ta' rabta ġuridika diretta bejn il-persuna 
kkonċernata u l-Istat in kwistjoni. 
46 Barra minn dan, din l-interpretazzjoni timxi ma l-awtonomija li jgawdu minnha l-
Istati Membri fl-organizzazzjoni interna tar-rappreżentanzi permanenti tagħhom. 
Hekk kif qies l-Avukat Ġenerali fil-punt 89 tal-konklużjonijiet tiegħu, huwa l-Istat 
Membru li jagħżel l-organizzazzjonijiet maħtura li jagħmlu parti mir-rappreżentanza 
permanenti kif ukoll l-interessi pubbliċi li d-diversi organi preżenti fi ħdan din ir-
Rappreżentazzjoni għandhom jippromwovu fir-relazzjonijiet ma l-istituzzjonijiet 
Komunitarji. 
47 Fid-dawl ta' dak kollu li ntqal iktar 'il fuq, għandu jiġi kkonstat li mingħajr ma 
wettqet żball ta' dritt il-Qorti tal-Prim'Istanza kkonkludiet, fil-punt 47 tas-sentenza 
kkontestata, li kien hemm lok li tannulla d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni tat-8 ta' 
April u tad-29 ta' Ottubru 2003 fejn dawn jiċħdu lil S. Hosman-Chevalier il-
benefiċċju ta' espatrijazzjoni. 
I - 5067
SENTENZA TAL-21.6.2007 — KAWŻA C-424/05 P 
48 Jirriżulta minn dak kollu li ntqal li l-appell tal-Kummissjoni għandu jiġi miċħud 
bħala infondat 
Fuq l-ispejjeż 
49 Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċedura ta' 
appell skond l-Artikolu 118 ta' l-istess Regoli, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati 
l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li l-Kummissjoni tilfet, hemm lok li 
hija tiġi ordnata tbati l-ispejjeż, kif mitluba minn S. Hosman-Chevalier. 
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta' u tiddeċiedi: 
1) L-appell huwa miċħud 
2) Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej hija kkundannata tbati l-ispejjeż, 
Firem 
I - 5068