62022TJ0104_RES
Kawża T‑104/22
L‑Ungerija
vs
Il‑Kummissjoni Ewropea
(Id-Disa’ Awla Estiża) tal‑10 ta’ Lulju 2024
“Aċċess għal dokumenti – Regolament (KE) Nru 1049/2001 – Dokumenti relatati mal-korrispondenza mibgħuta lill-Kummissjoni mill-awtoritajiet Ungeriżi dwar abbozz ta’ sejħa għal proposti kofinanzjata mill-Unjoni fil-kuntest tal-Fondi strutturali u ta’ investiment Ewropej – Dokumenti li joriġinaw minn Stat Membru – Oppożizzjoni manifestata mill-Istat Membru – Eċċezzjoni relatata mal-protezzjoni tal-proċess deċiżjonali – Kunċett ta’ ‘dokument relatat ma’ kwistjoni li dwarha l-istituzzjoni tkun għadha ma ħaditx deċiżjoni’ – Obbligu ta’ motivazzjoni – Kooperazzjoni leali”
Istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea – Dritt ta’ aċċess pubbliku għal dokumenti – Regolament Nru 1049/2001 – Eċċezzjonijiet għad-dritt ta’ aċċess għal dokumenti – Rifjut ta’ aċċess – Obbligu ta’ motivazzjoni – Portata – Deċiżjoni dwar talba konfermattiva għal aċċess li titbiegħed mit-tweġiba għal talba inizjali għal aċċess – Ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni – Assenza
(it-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE; Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 41(2)(c); Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1049/2001, Artikolu 4(3))
(ara l-punti 24, 27, 30, 35 sa 37)
Istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea – Dritt ta’ aċċess pubbliku għal dokumenti – Regolament Nru 1049/2001 – Eċċezzjonijiet għad-dritt ta’ aċċess għal dokumenti – Dokumenti li joriġinaw minn Stat Membru – Possibbiltà għall-Istat Membru li jitlob lill-istituzzjoni li d-dokumenti ma jiġux żvelati – Obbligu ta’ kooperazzjoni leali bejn l-istituzzjoni u l-Istat Membru
(Artikolu 4(3) TUE; Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1049/2001, Artikoli 4(1) sa (3) u (5))
(ara l-punti 41 sa 43)
Istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea – Dritt ta’ aċċess pubbliku għal dokumenti – Regolament Nru 1049/2001 – Eċċezzjonijiet għad-dritt ta’ aċċess għal dokumenti – Dokumenti li joriġinaw minn Stat Membru – Possibbiltà għall-Istat Membru li jitlob lill-istituzzjoni li d-dokumenti ma jiġux żvelati – Implikazzjonijiet proċedurali – Obbligu ta’ motivazzjoni li jaqa’ fuq l-Istat Membru
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1049/2001, Artikolu 4(5))
(ara l-punti 44 sa 46, 49)
Koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali – Interventi strutturali – Finanzjament mill-Unjoni – Fondi strutturali u ta’ investiment Ewropej – Ġestjoni kondiviża – Teħid ta’ deċiżjoni dwar is-sejħa għal proposti – Responsabbiltà esklużiva tal-Istati Membri
(Regolamenti tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1303/2013, Artikoli 4(4), 34(3)(d), 73 sa 75, 110(2)(a) u 125(3); 2018/1046, Artikolu 63(1))
(ara l-punti 66, 75, 76)
Istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea – Dritt ta’ aċċess pubbliku għal dokumenti – Regolament Nru 1049/2001 – Eċċezzjonijiet għad-dritt ta’ aċċess għal dokumenti – Protezzjoni tal-proċess deċiżjonali – Portata – Dokumenti relatati mal-korrispondenza mibgħuta lill-Kummissjoni Ewropea mill-awtoritajiet nazzjonali dwar abbozz ta’ sejħa għal proposti kofinanzjata mill-Fondi strutturali u ta’ investiment Ewropej – Esklużjoni
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 1049/2001, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(3))
(ara l-punti 92, 93, 100, 101)
Istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea – Dritt ta’ aċċess pubbliku għal dokumenti – Regolament Nru 1049/2001 – Eċċezzjonijiet għad-dritt ta’ aċċess għal dokumenti – Protezzjoni tal-proċess deċiżjonali – Kunċett – Portata – Proċess deċiżjonali tal-awtoritajiet ta’ ġestjoni nazzjonali – Esklużjoni
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 1049/2001, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(3))
(ara l-punti 110 sa 113, 126, 127)
Istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea – Dritt ta’ aċċess pubbliku għal dokumenti – Regolament Nru 1049/2001 – Eċċezzjonijiet għad-dritt ta’ aċċess għal dokumenti – Protezzjoni tal-proċess deċiżjonali – Kundizzjonijiet – Preġudizzju konkret, effettiv u serju għall-imsemmi proċess – Assenza fil-każ ta’ żvelar tad-dokumenti relatati mal-korrispondenza mibgħuta lill-Kummissjoni Ewropea mill-awtoritajiet nazzjonali dwar abbozz ta’ sejħa għal proposti kofinanzjata mill-Fondi strutturali u ta’ investiment Ewropej
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 1049/2001, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(3))
(ara l-punti 130 sa 133, 136, 137, 140)
Proċedura ġudizzjarja – Rikors promotur – Rekwiżiti formali – Identifikazzjoni tas-suġġett tat-tilwima – Espożizzjoni sommarja tal-motivi invokati – Dikjarazzjoni astratta – Inammissibbiltà
(Statut tal-Qorti tal-Ġustizzja, Artikolu 21; Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, Artikolu 76(d))
(ara l-punt 145)
Sunt
Billi ċaħdet ir-rikors għal annullament tal-Ungerija kontra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tagħti lil terz applikant l-aċċess għall-korrispondenza indirizzata mill-awtoritajiet Ungeriżi lil din l-istituzzjoni fir-rigward ta’ abbozz ta’ sejħa għal proposti ffinanzjata minn fondi tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), il-Qorti Ġenerali ppreċiżat il-portata tal-eċċezzjoni dwar il-protezzjoni tal-proċess deċiżjonali previst mir-Regolament Nru 1049/2001 (
1
), b’mod partikolari fid-dawl tad-definizzjoni preċiża tal-kunċett ta’ “proċess deċiżjonali tal-istituzzjoni”. Barra minn hekk, din it-tilwima, relattivament rari, li permezz tagħha Stat Membru wera l-oppożizzjoni tiegħu għall-iżvelar, minn istituzzjoni tal-Unjoni, ta’ dokumenti li joriġinaw mill-awtoritajiet tiegħu stess tat l-opportunità lill-Qorti Ġenerali tagħti deċiżjoni dwar il-kwistjoni ġdida dwar jekk din l-eċċezzjoni tistax tiġi invokata minn Stat Membru sabiex jopponi l-iżvelar ta’ dokumenti relatati ma’ sejħa għal proposti mfassla minn awtorità nazzjonali ta’ ġestjoni tal-Fondi strutturali u ta’ investiment Ewropej (iktar ’il quddiem il-“Fondi ESI”), fil-kuntest tal-ġestjoni kondiviża tal-baġit tal-Unjoni.
Fl‑2021, tressqet talba għal aċċess lill-Kummissjoni, intiża għall-korrispondenza uffiċjali bejnha u bejn l-awtoritajiet Ungeriżi dwar sejħa għal proposti li taqa’ taħt programm operazzjonali ffinanzjat mill-Fondi ESI (
2
) skont ir-Regolament Nru 1303/2013 (
3
). Waqt il-konsultazzjoni tagħhom skont ir-Regolament Nru 1049/2001 (
4
), l-awtoritajiet Ungeriżi opponew l-iżvelar tad-dokumenti li kienu joriġinaw minnhom, abbażi tal-eċċezzjoni dwar il-protezzjoni tal-proċess deċiżjonali. Huma rrilevaw li, peress li l-proċess deċiżjonali li kienu jikkonċerna s-sejħa għal proposti inkwistjoni kien għadu għaddej, l-iżvelar tal-imsemmija dokumenti seta’ jippreġudika serjament il-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament, ta’ nondiskriminazzjoni u ta’ trasparenza.
Il-Kummissjoni tat qabelxejn lit-terz applikant l-aċċess għal sitta mill-ħdax‑il dokument identifikati bħala li kienu jaqgħu taħt it-talba għal żvelar, iżda rrifjutat li tagħtih aċċess għad-dokumenti li kienu joriġinaw mill-awtoritajiet Ungeriżi. Madankollu, wara talba konfermattiva u konsultazzjoni ġdida mal-awtoritajiet Ungeriżi, minkejja l-oppożizzjoni li huwa esprimew, il-Kummissjoni tat aċċess għad-dokumenti li kienu joriġinaw mill-awtoritajiet Ungeriżi, inklużi d-dokumenti identifikati mill-ġdid.
Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti Ġenerali
Meta tat deċiżjoni fuq il-motiv li permezz tiegħu l-Ungerija akkużat lill-Kummissjoni talli ma applikatx, f’dan il-każ, l-eċċezzjoni dwar il-protezzjoni tal-proċess deċiżjonali, il-Qorti Ġenerali kkonstatat, fl-ewwel lok, li ebda proċess deċiżjonali tal-Kummissjoni ma kien pendenti fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.
F’dan ir-rigward, hija nnotat li, għalkemm il-Fondi ESI jaqgħu taħt il-ġestjoni kondiviża, id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1303/2013 (
5
) dwar il-kriterji li għandhom jiġu osservati sabiex jintgħażlu l-operazzjonijiet li għandhom jiġu ffinanzjati minn dawn il-fondi kienu juru li s-sejħiet għal proposti kienu jaqgħu taħt ir-responsabbiltà esklużiva tal-Istati Membri. Għalhekk, ir-Regolament Nru 1303/2013 ma jagħtix kompetenza partikolari lill-Kummissjoni fil-proċess ta’ finalizzazzjoni ta’ sejħa għal proposti rregolata minn dan ir-regolament.
Barra minn hekk, skont interpretazzjoni letterali, kuntestwali u teleoloġika tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 1049/2001, il-Qorti Ġenerali osservat li l-applikazzjoni tal-eċċezzjoni prevista minn din id-dispożizzjoni hija suġġetta għall-identifikazzjoni ta’ proċess li fi tmiemu istituzzjoni tal-Unjoni tingħata s-setgħa mid-dritt tal-Unjoni li tadotta deċiżjoni partikolari. Issa, is-sempliċi parteċipazzjoni tal-Kummissjoni fi proċedura rregolata mir-regoli baġitarji tal-ġestjoni kondiviża ma tistax tiġġustifika li din il-proċedura taqa’ taħt il-proċess deċiżjonali ta’ din l-istituzzjoni. Fil-fatt, id-delega, mill-Kummissjoni, lill-awtoritajiet ta’ ġestjoni nazzjonali, li tikkaratterizza l-ġestjoni kondiviża, tibqa’ mingħajr effett fuq il-kompetenzi rispettivi tagħha u tal-Istati Membri ddefiniti b’mod ċar mid-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1303/2013, b’tali mod li l-proċessi deċiżjonali ta’ kull wieħed minnhom ma jistgħux jiġu konfużi.
Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li, f’dan il-każ, il-Kummissjoni ma kellhiex tadotta deċiżjoni. Għalhekk, id-dokumenti li hija rċeviet ma setgħux jitqiesu li jirrigwardaw proċess deċiżjonali ta’ istituzzjoni tal-Unjoni li kien għadu għaddej. Konsegwentement, huma ma setgħux jitqiesu li jirrigwardaw “kwistjoni fejn id-deċiżjoni ma ttiħditx [minn istituzzjoni tal-Unjoni]” (
6
).
Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argument tal-Ungerija dwar l-applikabbiltà tal-eċċezzjoni bbażata fuq l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 1049/2001 għall-proċess deċiżjonali tal-awtoritajiet ta’ ġestjoni nazzjonali.
F’dan ir-rigward, hija rrilevat li din id-dispożizzjoni ma hijiex intiża li tipproteġi l-proċessi deċiżjonali tal-Istati Membri jew tal-persuni ġuridiċi minbarra l-istituzzjonijiet tal-Unjoni, peress li l-formulazzjoni stess ta’ din id-dispożizzjoni tkopri biss id-dokumenti li jirrigwardaw “kwistjoni fejn id-deċiżjoni ma ttiħditx [mill-istituzzjoni]”. Interpretazzjoni ta’ din l-eċċezzjoni li tgħid li hija tipproteġi wkoll il-proċess deċiżjonali tal-awtoritajiet ta’ ġestjoni nazzjonali twassal għall-introduzzjoni mill-ġdid, b’mod ħażin, tar-regola tal-awtur imneħħija mil-leġiżlatur tal-Unjoni, għal kull dokument li jaffettwa t-teħid ta’ deċiżjoni ta’ Stat Membru. Issa, tali interpretazzjoni la tkun kompatibbli mal-għan u lanqas mal-iskop tal-Artikolu 15 TFUE u tar-Regolament Nru 1049/2001, li huwa li l-pubbliku jingħata dritt ta’ aċċess għad-dokumenti tal-istituzzjonijiet fl-oqsma kollha ta’ attività tal-Unjoni li jkun l-iktar wiesa’ possibbli. Barra minn hekk, kull interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni li tmur lil hinn mill-formulazzjoni stess twassal għal interpretazzjoni estensiva tal-eċċezzjoni prevista minn din id-dispożizzjoni li ma tippermettix li tiġi limitata l-portata tar-raġuni għal rifjut ikkonċernata.
(
1
)	Artikolu 4(3) tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑30 ta’ Mejju 2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 331).
(
2
)	Sejħa għal proposta “EFOP 2.2.5”, intitolati “Titjib tat-tranżizzjoni mill-kura istituzzjonali għall-kura mhux istituzzjonali – sostituzzjoni tal-akkomodazzjoni istituzzjonali sal‑2023”.
(
3
)	Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU 2013, L 347, p. 320, rettifiki fil-ĠU 2016, L 200, p. 140, fil-ĠU 2019, L 66, p. 6 u fil-ĠU 2022, L 146, p. 155).
(
4
)	Artikolu 4(4) u (5) tar-Regolament Nru 1049/2001.
(
5
)	Artikolu 110(2)(a) u Artikolu 125(3) tar-Regolament Nru 1303/2013.
(
6
)	Fis-sens tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 1049/2001.