62009CC0020_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
I – Introduzzjoni
1. Fil-kawża preżenti, il-Kummissjoni Ewropea ppreżentat rikors quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja skont l-Artikolu 226 KE, sabiex jiġi kkonstatat li billi, fil-kuntest tar-regolarizzazzjoni fiskali, ipprovdiet trattament fiskali preferenzjali limitat għat-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa biss mill-Istat Portugiż, ir-Repubblika Portugiża naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 56 KE u l-Artikolu 40 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (iktar ’il quddiem iż-“ŻEE”).
II – Il-kuntest ġuridiku
2. Is-sistema eċċezzjonali ta’ regolarazzazzjoni fiskali (Regime Excepcional de Regularização Tributária de elementos patrimoniais que não se encontrem no território português, iktar ’il quddiem is-“SERF”) kienet adottata mill-Assemblea tar-Repubblika permezz tal-Liġi Nru 39‑A/2005, tad-29 ta’ Lulju 2005, u ppubblikata fil-ġurnal Diário da República fl-istess ġurnata (2) .
3. L-introduzzjoni tas-SERF kellha bħala għan li tiġġieled l-evażjoni fiskali u l-evitar tat-taxxa billi tistabbilixxi miżura ta’ inċentiv ratione temporis
għall-persuni fiżiċi taxxabbli li naqsu milli jħallsu t-taxxa, sabiex huma jipproċedu b’mod volontarju għar-regolarizzazzjoni tas-sitwazzjoni fiskali tagħhom f’dak li jikkonċerna l-assenza ta’ dikjarazzjoni, minħabba ommissjoni jew minħabba frodi, ta’ dħul u ta’ elementi patrimonjali taxxabbli barra mill-pajjiż.
4. Sabiex jintlaħaq dan l-iskop, Artikolu 1 tas-SERF japplika għall-elementi patrimonjali li jikkonsistu f’depożiti, ċertifikati ta’ depożitu, titoli u strumenti finanzjarji oħrajn li ma jinstabux fit-territorju Portugiż. Fil-kuntest tas-SERF, l-elementi patrimonjali huma suġġetti għal rata ġenerali ta’ 5 % relattiva għall-valur tagħhom li jidher fid-dikjarazzjoni tar-regolarizzazzjoni fiskali, b’konformità mal-Artikoli 2 u 5 tas-SERF.
5. Skont l-Artikolu 6(1) tas-SERF, din ir-rata ġenerali ta’ 5 % titnaqqas bin-nofs jekk l-elementi patrimonjali jkunu titoli tal-Istat Portugiż. Tnaqqis tar-rata tapplika wkoll għal elementi patrimonjali oħra jekk il-valur tagħhom jiġi investit mill-ġdid f’titoli tal-Istat Portugiż sad-data tal-preżentazzjoni tad-dikjarazzjoni ta’ regolarizzazzjoni fiskali, b’konformità mal-Artikolu 6(2) tas-SERF.
6. Madankollu, biex jibbenefikaw mir-rata mnaqqsa ta’ 2.5 % prevista f’Artikolu 6(1) tas-SERF, it-titoli tal-Istat Portugiż għandhom jibqgħu l-proprjetà tad-dikjarant matul minn tal-inqas tliet snin mid-data tal-preżentazzjoni tad-dikjarazzjoni tar-regolarizzazzjoni fiskali u indipendentement mid-data tal-akkwist tagħhom, b’konformità mal-Artikolu 6(4) tas-SERF. In-nuqqas ta’ osservanza ta’ dan il-perijodu minimu ta’ detenzjoni jwassal, skont l-Artikolu 6(5) tas-SERF, għall-ħlas tad-differenza tal-ammont li jirriżulta mill-applikazzjoni tar-rata ġenerali ta’ 5 %.
7. Is-SERF skadiet fil-31 ta’ Diċembru 2005.
III – Il-proċedura prekontenzjuża
8. Wara li tressaq ilment u qabel ma skadiet is-SERF, il-Kummissjoni bagħtet ittra ta’ intimazzjoni lir-Repubblika Portugiża fid-19 ta’ Diċembru 2005. F’din l-ittra, hija qieset li sad-data tad-dikjarazzjoni tar-regolarizzazzjoni fiskali, ir-Repubblika Portugiża kienet naqset milli twettaq l-obbligi tagħha skont l-Artikolu 56 KE u l-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE sa fejn hija kienet qed tapplika rata iktar favorevoli għar-regolarizzazzjoni tal-elementi patrimonjali li huma titoli tad-dejn pubbliku tal-Istat Portuġiż jew għall-valur tal-elementi patrimonjali investiti mill-ġdid f’tali titoli b’kuntrast mar-regolarizzazzjoni ta’ dawk li ma kinux investiti f’titoli tad-dejn pubbliku tal-Istat Portugiż.
9. Fis-27 ta’ Frar 2006, il-Gvern Portugiż irrisponda għall-ittra ta’ intimazzjoni. Preliminarjament, il-Gvern Portugiż ikkontesta n-natura attwali tal-kritika fformulata mill-Kummissjoni peress li, fl-opinjoni tiegħu, in-nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi allegat li jirriżulta mill-Artikolu 56 KE u mill-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE ma kienx jeżisti iktar. Barra minn hekk, il-Gvern Portugiż kien tal-fehma li s-SERF ma kinitx tippreġudika d-dritt Komunitarju. Fi kwalunkwe każ, is-sistema legali kontenzjuża tiġġustifika ruħha permezz ta’ raġuni ta’ interess personali, jiġifieri l-ġlieda kontra l-evitar tat-taxxa u l-evażjoni fiskali.
10. Peress li l-Kummissjoni ma kinitx sodisfatta b’din ir-risposta, tat opinjoni motivata permezz ta’ ittra tal-11 ta’ Mejju 2007, b’konformità mal-Artikolu 226 KE, li permezz tagħha talbet lir-Repubblika Portugiża sabiex tikkonforma ruħha mal-obbligi tagħha skont l-Artikolu 56 KE u l-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE f’terminu ta’ xahrejn minn meta tirċievi l-opinjoni msemmija.
11. Il-Gvern Portugiż żamm il-pożizzjoni tiegħu esposta b’risposta għall-ittra ta’ intimazzjoni.
IV – Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u t-talbiet tal-partijiet
12. F’dawn iċ-ċirkustanzi, permezz ta’ att promotur ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-15 ta’ Jannar 2009, il-Kummissjoni ppreżentat ir-rikors preżenti.
13. Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tikkonstata li, billi, fil-kuntest tar-regolarizzazzjoni fiskali skont il-Liġi Nru 39‑A/2005, ipprovdiet trattament fiskali preferenzjali limitat għat-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa biss mill-Istat Portugiż, ir-Repubblika Portugiża naqset milli twettaq l-obbligi tagħha skont l-Artikolu 56 KE u l-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE;
– tikkundanna lir-Repubblika Portugiża għall-ispejjeż.
14. Ir-Repubblika Portugiża titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiċħad ir-rikors u tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
15. Il-partijiet instemgħu fis-seduta tal-11 ta’ Mejju 2010.
V – Analiżi ġuridika
A – Fuq l-ammissibbiltà tar-rikors
1. L-argumenti tal-partijiet
16. Fid-difiża tagħha, ir-Repubblika Portugiża ssostni li r-rikors huwa inammissibbli għal żewġ raġunijiet. L-ewwel nett, hija tallega li rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ma għandux jiġi kkunsidrat ammissibbli meta l-ksur attribwit waqaf ħafna qabel it-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata (f’dan il-każ iktar minn sena u nofs), minħabba li l-Liġi Nru 39‑A/2005, li tistabbilixxi s-SERF skadiet fil-31 ta’ Diċembru 2005. Għalhekk, ir-rikors huwa inammissibbli minħabba nuqqas ta’ skop. It-tieni nett, skont l-Istat Membru konvenut, is-suġġett tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu invokat fl-opinjoni motivata ma jikkoinċidix ma’ dak li jinsab fl-ittra ta’ intimazzjoni. Fil-fatt, huwa biss fl-opinjoni motivata li bħalma kienet indikat fl-ittra ta’ intimazzjoni, il-Kummissjoni spjegat li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu allegat kien dovut għat-trattament preferenzjali tat-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa mill-Istat Portugiż, mhux b’paragun mal-elementi l-oħra patrimonjali, iżda biss b’paragun ma’ titoli tad-dejn pubbliku ta’ Stati Membri oħra.
17. Il-Kummissjoni tiċħad dawn l-allegazzjonijiet kollha u ssostni li r-rikors huwa effettivament ammissibbli. Fir-rigward tal-iskop tar-rikors, il-Kummissjoni tippreċiża li dejjem ikun hemm interess li titkompla l-kawża. Hija ssostni li, fil-kawża preżenti u għall-kuntrarju tal-ġurisprudenza invokata mill-Gvern Portugiż (3), il-Kummissjoni ħadet azzjoni fil-ħin, li jippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi a contrario r-rikors preżenti bħala ammissibbli. Barra minn hekk, l-effetti tas-SERF jinżammu minħabba li l-persuni li ma setgħux jiksbu l-benefiċċju ta’ trattament fiskali iktar favorevoli jibqgħu żvantaġġati finanzjarjament meta mqabbla ma’ dawk li kellhom din il-possibbiltà. Matul is-seduta, il-Kummissjoni żiedet li l-effetti tal-liġi kkontestata huma ġġustifikati permezz ta’ element supplimentari li jirriżulta mill-obbligu, magħmul lid-detenturi taxxabbli ta’ titoli tad-dejn pubbliku maħruġa mill-Istat Portugiż li jridu jibbenefikaw mir-rata (ta’ regolarizzazzjoni) ta’ 2.5 %, li jżommu dawn it-titoli għal perijodu ta’ minn tal-inqas tliet snin wara d-depożitu tad-dikjarazzjoni fiskali ta’ regolarizzazzjoni tagħhom, b’konformità mal-Artikolu 6(4) tas-SERF. F’dak li jikkonċerna l-inkonsistenza allegata bejn l-ittra ta’ intimazzjoni u l-opinjoni motivata, l-ilment espost fl-opinjoni motivata huwa biss preċiżjoni tal-ilment ifformulat fl-ittra ta’ intimazzjoni. Dan l-ilment kien diġà neċessarjament jinsab fl-ittra ta’ intimazzjoni. Għalhekk, din bl-ebda mod ma hi emenda tal-ilment ifformulat inizjalment.
2. Kunsiderazzjonijiet
a) Dwar it-tieni eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà, ibbażata fuq l-inkonsistenza bejn l-ittra ta’ intimazzjoni u l-opinjoni motivata.
18. Qabel kollox, inqis li t-tieni eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà tar-rikors, imqajma mir-Repubblika Portugiża u li tirriżulta mill-inkonsistenza bejn l-ittra ta’ intimazzjoni u l-opinjoni motivata, għandha tiġi miċħuda b’mod ċar.
19. F’dan ir-rigward, għandha titfakkar id-differenza bejn iż-żewġ atti tal-proċedura prekontenzjuża. Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-opinjoni motivata, imsemmija fl-Artikolu 226 KE, għandha tinkludi espożizzjoni koerenti u dettaljata tar-raġunijiet li wasslu lill-Kummissjoni għall-konvinzjoni li l-Istat ikkonċernat naqas milli jwettaq wieħed fost l-obbligi tiegħu skont it-Trattat KE. Min-naħa l-oħra, l-ittra ta’ intimazzjoni ma tistax tkun suġġetta għal eżiġenzi ta’ preċiżjoni daqstant stretti, minħabba li din tal-aħħar ma tistax neċessarjament tikkonsisti biss f’sunt inizjali qasir tal-ilmenti. Għalhekk, xejn ma jipprekludi lill-Kummissjoni milli tagħti dettalji, fl-opinjoni motivata, dwar l-ilmenti li hija diġà sostniet b’mod iktar globali fl-ittra ta’ intimazzjoni (4) .
20. F’dan il-każ, il-Kummissjoni ma tikkontestax li, filwaqt li l-ittra ta’ intimazzjoni tipparaguna t-trattament preferenzjali tat-titoli tad-dejn pubbliku tal-Istat Portugiż mal-elementi patrimonjali l-oħra kollha, l-opinjoni motivata kkunsidrat biss, min-naħa tagħha, il-paragun tal-imsemmija titoli mat-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa minn Stati Membri oħra.
21. Madankollu, xorta jibqa’ l-fatt li l-kunċett ta’ elementi patrimonjali huwa kunċett iktar ġenerali minn dak tat-titoli tad-dejn pubbliku u jkopri neċessarjament it-tieni wieħed. Għalhekk, l-opinjoni motivata mibgħuta fil-kawża preżenti ma tikkostitwixxix biss preċiżjoni tal-ilmenti esposti fl-ittra ta’ intimazzjoni, jew saħansitra restrizzjoni tas-suġġett tan-nuqqas, kompletament leġittima (5) . Huwa b’dan il-mod li s-suġġett tan-nuqqas ma nbidilx fl-opinjoni motivata, iżda kien iktar dettaljat, jew saħansitra ristrett, skont il-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq fil-punt 19 ta’ dawn il-konkluzjonijiet.
b) Fuq l-ewwel eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà, ibbażata fuq l-assenza ta’ ksur attwali tat-Trattat u tal-Ftehim ŻEE
22. Fl-opinjoni tiegħi, ir-riżoluzzjoni tal-ewwel eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà qabel kollox tippreżenta diffikultajiet u twassal għall-eżami tal-ġurisprudenza fir-rigward tal-ammissibbiltà ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ppreżentat kontra miżuri nazzjonali temporanji, problematika li diġà kkunsidrajt parzjalment fil-konklużjonijiet tiegħi fil-kawżi Il‑Kummissjoni vs Il‑Greċja (6) u Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja (7) .
23. Infakkar li, fil-kuntest tal-proċedura prevista fl-Artikolu 226 KE, il-missjoni tal-Kummissjoni tikkonsisti, b’mod partikolari, f’li tkun f’pożizzjoni li tikkonstata l-eżistenza tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi eventwali derivanti mid-dritt Komunitarju, fid-dawl tat-tmiem tagħhom (8) ..
24. Barra minn hekk, b’konformità mal-Artikolu 226 KE u skont il-ġurisprudenza, l-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu għandha tiġi evalwata skont is-sitwazzjoni tal-Istat Membru hekk kif tippreżenta ruħha f’għeluq it-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata (9) . Kif diġà indika l-Avukat Ġenerali Lenz fil-kawża Il‑Kummissjoni vs L‑Italja (10), il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex għaliex tiddikjara li kien hemm ksur tat-Trattat meta ntemm il-ksur qabel l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata mibgħuta mill-Kummissjoni (11) .
25. Din is-soluzzjoni ċertament tirriżulta meta l-waqfien tal-allegat ksur tad-dritt Komunitarju jkun ir-riżultat tal-intervent tal-Istat Membru kkonċernat b’mod konformi mal-opinjoni motivata.
26. Huwa b’dan il-mod li l-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet bħala inammissibbli rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li jikkritika lill-Istat Membru kkonċernat talli adotta diversi miżuri leġiżlattivi li, wara l-verifika min-naħa tal-Qorti tal-Ġustizzja għand il-partijiet, jirriżulta li ġew imħassra qabel l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata mibgħuta mill-Kummissjoni (12) .
27. Madankollu, dan ma huwiex il-każ f’din il-kawża. Fil-fatt, id-dispożizzjonijiet tas-SERF ma ġewx formalment imħassra u r-Repubblika Portugiża ma intervinitx sabiex tikkonforma ruħha mal-opinjoni motivata qabel l-iskadenza tat-terminu mogħti fl-opinjoni motivata.
28. F’dan il-każ, huwa paċifiku li l-Liġi Nru 39‑A/2005 skadiet fil-31 ta’ Diċembru 2005 u għalhekk ħafna qabel it-tmiem tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata tal-11 ta’ Mejju 2007.
29. Konsegwentement, jeħtieġ li jiġi vverifikat jekk, kif issostni l-Kummissjoni, fid-data ta’ skadenza ta’ dan it-terminu, il-ksur allegat tal-Artikolu 56 KE u l-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE kompliex jipproduċi effetti.
30. F’dan ir-rigward, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma dehritx inekwivoka u varjata skont is-setturi kkonċernati, fejn ċerti sentenzi jirrikjedu li d-dispożizzjonijiet kontenzjużi jkomplu jipproduċu effetti filwaqt li oħrajn lanqas biss jikkunsidraw din il-kundizzjoni.
31. Fost dawn tal-aħħar, jistgħu jiġbdu l-attenzjoni s-sentenzi mogħtija fil-qasam tal-kwoti tas-sajd li fihom bosta rikorsi dwar nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ġew ikkunsidrati ammissibbli filwaqt li l-Kummissjoni kienet bdiet il-proċeduri prekontenzjużi ferm wara t-tmiem tal-kampanji annwali tas-sajd ikkontestati (13) . B’mod partikolari, fil-kawża Il‑Kummissjoni vs Franza, iċċitata iktar ’il fuq, ir-Repubblika Franċiża kienet oġġezzjonat l-inammissibbiltà tar-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu minħabba li dan ir-rikors kien jirrigwarda l-kampanji tas-sajd li jmorru lura għal iktar minn għaxar snin qabel u li għaldaqstant fir-rigward tiegħu hija ma setgħetx tirrimedja (14) .
32. Quddiem din l-argumentazzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret, qabel kollox, li ma hijiex responsabbiltà tal-Kummissjoni li turi l-eżistenza ta’ interess ġuridiku, sussegwentement li hija din tal-aħħar li għandha tikkunsidra l-opportunità li tieħu azzjoni kontra Stat Membru, b’mod partikolari li tagħżel il-mument li fih hija tibda l-kawża għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, u fl-aħħar nett li l-Kummissjoni ma hijiex marbuta, fil-kuntest tal-Artikolu 226 KE, li tosserva terminu partikolari għall-azzjoni tagħha (15) .
33. Wieħed għandu josserva li għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja lanqas biss ivverifikat jekk il-ksur allegat kompliex fid-data tal-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata, anki jekk din iċ-ċirkustanza dehret li kienet il-kritika vera indirizzata mir-Repubblika Franċiża fir-rigward tal-ammissibbiltà tar-rikors. Minflok dan, ir-raġunament tal-Qorti tal-Ġustizzja jibbaża ruħu biss fuq it-tliet argumenti msemmija fil-punt preċedenti ta’ dawn il-konklużjonijiet.
34. Issa, dan ir-raġunament ma jissodisfax b’mod adegwat l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mir-Republika Franċiża, ibbażata, essenzjalment, fuq l-għebien tan-natura attwali tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li ġiet ikkritikata dwaru.
35. Fil-fatt, qabel kollox, kemm ir-rikonoxximent inkontestabbli ta’ marġni diskrezzjonali tal-Kummissjoni biex tippreżenta rikors għal nuqqas ta’ twettiq kif ukoll l-assenza tagħha f’kull obbligu li turi interess ta’ azzjoni bl-ebda mod ma jikkoinċidu mal-problematika marbuta man-natura attwali tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jew mat-tkomplija tal-effetti ġuridiċi tiegħu fl-ipoteżi tan-nuqqas ta’ twettiq puntwali tad-dritt Komunitarju; filwaqt li l-eżistenza ta’ marġni diskrezzjonali mogħtija lill-Kummissjoni u l-assenza ta’ obbligu li jintwera interess ġuridiku li jikkonċerna d-drittijiet suġġettivi tal-Kummissjoni, l-eżistenza ta’ ksur fid-data tal-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata hija kundizzjoni oġġettiva tal-ammissibbiltà li għandha tiġi kkonstatata minn qabel mill-Qorti tal-Ġustizzja u, jekk ikun il-każ, ex officio (16) . Barra minn hekk, il-ġurisprudenza li teżiġi prova ta’ interess ġuridiku min-naħa tal-Kummissjoni fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu tapplika biss meta l-ksur allegat jiġi eliminat wara l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata (17) u mhux qabel.
36. Sussegwentement, ir-riferimenti għas-sentenzi Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja (18) u Il‑Kummissjoni vs L‑Italja (19) magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 24 tas-sentenza Il‑Kummissjoni vs Franza, iċċitata iktar ’il fuq, sabiex tiġġustifika l-marġni ta’ diskrezzjoni li huma tal-Kummissjoni fir-rigward tal-għażla tal-mument tal-preżentata tar-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, ma jidhirlix li huma rilevanti.
37. Fl-imsemmija sentenzi Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja u Il‑Kummissjoni vs L‑Italja, iċċitati mill-Qorti tal-Ġustizzja, l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà mressqa mill-Istati Membri konvenuti kienu differenti ħafna minn dawk invokati mill-Gvern Franċiż fis-sentenza tal-1 ta’ Frar 2001, Il‑Kummissjoni vs Franza, iċċitata iktar ’il fuq. Fl-ewwel kawża, il-Gvern Ġermaniż ikkontesta l-ammissibbiltà tar-rikors billi allega li l-konformità mal-opinjoni motivata kienet fis-seħħ, li l-preżentata tar-rikors kisret il-prinċipju tal-aspettattivi leġittimi u li hija ndaħlet fin-negozjati fis-seħħ fil-Kunsill tal-Unjoni Ewropea (20) . Fit-tieni kawża, ir-Repubblika Taljana invokat b’mod partikolari l-ksur tad-drittijiet tad-difiża billi allegat li l-Kummissjoni ppreżentat b’mod żbaljat it-tieni proċedura ta’ ksur li kien fiha, essenzjalment, l-istess ilmenti bħal dawk esposti f’rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ppreżentat preċedentement kontriha (21) . Issa, għalkemm huwa possibbli li jinftiehem ir-raġunament tal-Qorti tal-Ġustizzja bbażat fuq l-eżistenza ta’ marġni ta’ diskrezzjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tal-għażla tal-mument għall-preżentata tar-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fiċ-ċirkustanzi li għadhom kif ġew deskritti, tali raġunament ma jinkludix sitwazzjoni li fiha, bħal fis-sentenza Il‑Kummissjoni vs Franza, iċċitata iktar ’il fuq, l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà invokata mill-Istat konvenut tikkonċerna l-persistenza ta’ ksur tat-Trattat fl-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata.
38. Għaldastant inqis li f’dan il-każ, ma huwiex adegwat li nsegwi l-ġurisprudenza stabbilita dwar il-kwoti tas-sajd li għadhom kif ġew analizzati (22) .
39. Madankollu, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tieħu spunt mill-ġurisprudenza, attwalment iktar abbondanti, żviluppata f’oqsma oħra u li skont ma tgħid, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra l-ammissibbiltà tar-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu billi teżamina l-kwistjoni dwar jekk, fid-data tat-terminu mogħti sabiex l-Istat Membru jikkonforma ruħu mal-opinjoni motivata, il-ksur allegat tad-dritt Komunitarju, li jidher li ntemm, kompliex jipproduċi effetti.
40. Din il-ġurisprudenza oriġinat fil-qasam tal-kuntratti pubbliċi. B’hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat ir-rikorsi għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu tal-Kummissjoni bħala ammissibbli meta l-kuntratti allegatament konklużi bi ksur tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt Komunitarju sekondarju ma kinux kompletament implementati fl-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata u għalhekk komplew jipproduċu l-effetti tagħhom (23) . Min-naħa l-oħra, ir-rikorsi għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ġew ikkunsidrati inammissibbli meta dawn il-kuntratti kienu diġà eżawrew l-effetti kollha tagħom (24) jew meta digriet nazzjonali li jawtorizza l-għoti tal-kuntratti f’każijiet mhux previsti mid-direttivi dwar il-“kuntratti pubbliċi” jkunu eżawrew “l-effetti tagħhom” (25) .
41. Din il-ġurisprudenza stabbilita ġiet estiża wkoll għal oqsma oħra.
42. Huwa b’dan il-mod li l-Qorti tal-Ġustizzja għamlet riferiment għas-sentenzi li għadhom kif ġew iċċitati li jirrigwardaw l-eżami tal-ammissibbiltà tar-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu bbażat, minn naħa (26), fuq it-traspożizzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 85/337/KEE, tas-27 ta’ Ġunju 1985, dwar l-istima tal-effetti ta’ ċertu proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent (27) u, min-naħa l-oħra (28), dwar l-osservanza tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE, tal-21 ta’ Mejju 1992, dwar il-konservazzjoni tal-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa (29) .
43. Iktar reċentement, il-Qorti tal-Ġustizzja applikat ukoll din il-ġurisprudenza fis-sentenza tas-6 ta’ Diċembru 2007, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, dwar ksur tal-libertà ta’ stabbiliment ta’ psikoterapewti fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja (30) .
44. F’din il-kawża ġiet ittrattata l-kompatibbiltà mal-Artikolu 43 KE tad-dispożizzjonijiet tranżitorji nazzjonali li kienu jirriżervaw għall-psikoterapewti biss, li eżerċitaw f’reġjun fil-Ġermanja fil-kuntest tal- fondi tal-assigurazzjoni Ġermaniżi kontra l-mard matul perijodu partikolari, il-possibbiltà li jeżerċitaw l-attività tagħhom fuq bażi kuntrattwali u li kienu rrifjutaw li jagħtu din il-possibbiltà lill-psikoterapewti li eżerċitaw l-attività tagħhom matul l-istess perijodu barra mill-Ġermanja fil-kuntest tal-fondi tal-assigurazzjoni ta’ Stat Membru ieħor kontra l-mard. Il-Gvern Ġermaniż ikkontesta n-natura attwali tal-ksur allegat tal-libertà ta’ stabbiliment sa fejn il-Kummissjoni bagħtet l-opinjoni motivata iktar minn sentejn wara l-iskadenza tad-dispożizzjonijiet tranżitorji.
45. Bħala risposta għal din l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà, il-Qorti tal-Ġustizzja, wara li indikat li kellha tivverifika, b’konformità mal-ġurisprudenza, jekk, fi tmiem tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata “il-leġiżlazzjoni kkontestata baqgħetx tkompli tipproduċi l-effetti legali” (31), ikkonstatat li l-impossibbiltà għall-psikoterapewti li ma kinux eżerċitaw l-attivitajiet tagħhom matul il-perijodu ta’ referenza fil-Ġermanja li jibbenefikaw mid-dispożizzjonijiet tranżitorji kontenzjużi ma kinitx limitata ratione temporis, tieħu natura permanenti u tkompli, b’mod partikolari fl-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata (32) . Għalhekk hija ċaħdet l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà invokata mill-Gvern Ġermaniż, filwaqt li ppreċiżat li d-dispożizzjonijiet tranżitorji kontenzjużi komplew jipproduċu effetti fid-data rilevanti għall-evalwazzjoni tal-ammissibbiltà tar-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu (33) .
46. Din il-ġurisprudenza jidhirli li hija koerenti u konformi mal-għan tal-Artikolu 226 KE li jagħti l-kapaċità lill-Istati Membri li jikkonformaw ruħhom mal-opinjoni motivata u, b’mod iktar ġenerali, mal-obbligi tagħhom tad-dritt Komunitarju fi tmiem it-terminu stabbilit f’din l-opinjoni (34) . Issa, Stat Membru jista’ jibbenefika minn tali sitwazzjoni dment, fid-data stabbilita fl-opinjoni motivata, tkun teżisti possibbiltà reali għal dan l-Istat li jtemm in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu allegat, inklużi l-effetti tiegħu, u jimmodifika l-komportament tiegħu lato sensu .
47. Għaldaqstant, jiena tal-fehma li jeħtieġ, b’konformità ma’ din il-ġurisprudenza stabbilita, li f’dan il-każ jiġi eżaminat jekk is-SERF komplietx tipproduċi effetti wara l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata.
48. F’dan ir-rigward, infakkar li l-Liġi Nru 39‑A/2005 skadiet fil-31 ta’ Diċembru 2005 u li t-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata biex l-Istat Membru jikkonforma ruħu ma’ din tal-aħħar skada, min-naħa l-oħra, f’Lulju 2007.
49. Għandu jiġi osservat ukoll li, skont l-Artikolu 6(4) tas-SERF, it-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa mill-Istat Portugiż, miżmuma mill-persuni taxxabbli Portugiżi li jibbenefikaw mill-iskema preferenzjali inkwistjoni, kellhom jibqgħu proprjetà tad-dikjarant matul mill-inqas tliet snin mid-data tal-preżentazzjoni tad-dikjarazzjoni tar-regolarizzazzjoni fiskali u indipendentament mid-data tal-kisba tagħhom, inkella d-dikjarant kellu jħallas id-differenza bejn ir-rata preferenzjali u r-rata ġenerali. Barra minn hekk, b’konformità mal-Artikolu 5(2) tas-SERF, id-dikjarazzjoni tal-regolarizzazzjoni fiskali kellha tiġi ddepożitata sas-16 ta’ Diċembru 2005. Konsegwentement, il-benefiċċju tat-trattament preferenzjali għaldaqstant seta’ biss jitwettaq kompletament fl-iskadenza tat-terminu ta’ tliet snin wara l-preżentazzjoni tad-dikjarazzjoni ta’ regolarizzazzjoni fiskali, jiġifieri bejn l-aħħar tax-xahar ta’ Lulju 2008, l-iktar kmieni, u s-16 ta’ Diċembru 2008, l-iktar tard.
50. Minn dan isegwi, b’mod ċar ħafna, li s-SERF kompliet tipproduċi effetti f’Lulju 2007, jiġifieri fil-mument tal-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata. Barra minn hekk, f’din id-data, ir-Repubblika Portugiża kien għad għandha l-possibbiltà reali li tikkonforma mal-opinjoni motivata, pereżempju, billi tistabbilixxi mill-ġdid rata unika applikabbli għat-titoli tad-dejn pubbliku kollha maħruġa mill-Istati Membri u mill-Istati tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles (EFTA), li huma partijiet kontraenti fil-Ftehim dwar iż-ŻEE.
51. Iċ-ċirkustanza li s-SERF baqgħet tipproduċi effetti wara l-iskadenza tal-Liġi Nru 39‑A/2005, jidhirli li hija korroborata mill-possibbiltà li ngħatat lill-amministrazzjoni fiskali Portugiża sabiex tapplika rata ġenerali ta’ 5 % għall-persuni taxxabbli li kienu ttrasferew it-titoli tad-dejn pubbliku mogħtija mill-Istat Portugiż matul it-tliet snin ikkunsidrat f’Artikolu 6(4) tas-SERF . Fil-fatt, din il-possibbiltà, ikkundizzjonata għat-trasferiment tat-titoli inkwistjoni, ħalliet, b’ċertu mod, lill-amministrazzjoni fiskali Portugiża sabiex ittaffi, minkejja li b’mod puntwali u konċiż, l-effetti tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkritikat wara l-31 ta’ Diċembru 2005, billi f’każijiet preċiżi tirrettifika t-trattament ugwali bejn il-persuni taxxabbli skont jekk iżommux titoli maħruġa mill-Istat Portugiż jew minn Stati Membri oħra (jew mill-Istati tal-EFTA, li huma partijiet kontraenti tal-Ftehim dwar iż-ŻEE). Għaldaqstant, is-sempliċi eżistenza ta’ din il-possibbiltà ta’ intervent favur l-amministrazzjoni fiskali Portugiża ħafna wara l-31 ta’ Diċembru 2005 u li baqgħet attwali fil-mument tal-iskadenza tat-terminu stabbilit sabiex l-Istat Membru inkwistjoni jikkonforma ruħu mal-opinjoni motivata tissostanzja, fl-opinjoni tiegħi, il-fatt li l-benefiċċju tat-trattament fiskali preferenzjali ma twettaqx kompletament fid-data ta’ skadenza tal-Liġi Nru 39‑A/2005.
52. Fl-aħħar nett, ma jidhirlix li għandu jintlaqa’ l-argument tar-Repubblika Portugiża, espost fis-seduta u li jgħid li, essenzjalment, in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkritikat ma jkoprix it-terminu ta’ tliet snin fir-rigward tal-konservazzjoni tat-titoli maħruġa mir-Repubblika Portugiża, sa fejn il-Kummissjoni tillimita ruħha sabiex titlob li r-Repubblika Portugiża testendi t-trattament preferenzjali lid-detenturi tat-titoli tal-Istati Membri minbarra l-Portugall, filwaqt li t-terminu ta’ konservazzjoni tat-titoli impost fuq il-persuni taxxabbli li jżommu titoli tad-dejn pubbliku maħruġa mill-Istat Portugiż ma jikkostitwixxix vantaġġ, iżda żvantaġġ fil-konfront tal-persuni taxxabbli msemmija.
53. Indipendentement mid-domanda dwar jekk it-terminu ta’ konservazzjoni tat-titoli inkwistjoni huwiex vantaġġjuż jew le għall-persuni taxxabbli kkonċernati, l-argument tar-Repubblika Portugiża ma huwiex rilevanti sabiex jiġi eżaminat jekk il-liġi Nru 39‑A/2005 eżawrietx jew le l-effetti kollha tagħha sat-tmiem it-terminu stabbiliti fl-opinjoni motivata bil-għan li tivverifika l-ammissibbiltà tar-rikors. Barra minn hekk, in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkritikat jikkunsidra tajjeb lil din il-liġi fit-totalità tagħha, mingħajr, għaldaqstant, ma jeskludi l-Artikolu 6(4) u (5) tas-SERF.
54. Barra minn hekk, infakkar li l-proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu tikseb natura oġġettiva u hija intiża sabiex jiġi kkonstatat ksur tal-obbligi tat-Trattat. Għaldaqstant, hija ma tawtorizzax lill-Kummissjoni sabiex tordna lil Stat Membru jadotta mġiba partikolari. Għalhekk, fil-fehma tiegħi, ir-Repubblika Portugiża ma tistax targumenta li, permezz tal-proċedura kontriha, il-Kummissjoni kienet qed tillimita ruħha biss sabiex titlobha testendi t-trattament preferenzjali rriżervat għad-detenturi tat-titoli maħruġa mill-Istat Portugiż lid-detenturi ta’ dawn it-titoli maħruġa mill-Istati Membri l-oħra. F’dan il-każ, ir-Repubblika Portugiża ma setgħetx titfixkel dwar il-fatt li l-Kummissjoni setgħet biss tillimita ruħha sabiex tistedinha ttemm in-nuqqas ta’ trattament ugwali identifikat fil-proċedura prekontentuzjuża u li, fil-fehma tagħha, tikser id-dispożizzjonijiet tat-Trattat. Ir-Repubblika Portugiża għaldaqstant ipprovdiet marġni ta’ diskrezzjoni wiesgħa biżżejjed biex tbiddel l-imġiba timmodifika kkritikata fl-opinjoni motivata, b’tali mod li tistabbilixxi mill-ġdid it-trattament ugwali allegatament miksur, inkluż wara l-iskadenza tal-Liġi Nru 39‑A/2005 matul il-perijodu li fih hija kompliet tipproduċi effetti (35) .
55. F’dawn iċ-ċirkustanzi, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà invokata mir-Repubblika Portugiża u, għaldaqstant, tiddikjara r-rikors preżenti bħala ammissibbli.
c) Sussidjarjament, dwar l-azzjoni tal-Kummissjoni fil-ħin
56. Madankollu għalkemm il-Qorti tal-Ġustizzja, ma kellhiex taderixxi mal-proposta li tiddikjara r-rikors preżenti bħala ammissibbli minħabba r-raġuni li s-SERF kompliet tipproduċi effetti fit-tmiem it-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata, hija kellha tiddeċiedi dwar l-allegazzjoni tal-Kummissjoni li tgħid li huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li din tal-aħħar bdiet l-azzjoni tagħha fil-ħin biex taċċetta l-ammissibbiltà tar-rikors.
57. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni invokat, permezz ta’ raġunament a contrario, is-sentenza tal-31 ta’ Marzu 1992, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja, iċċitata iktar ’il fuq (36), mogħtija fil-qasam tal-għoti tal-kuntratti pubbliċi, li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu bħala inammissibbli, b’mod partikolari minħabba li, minn naħa, il-Kummissjoni ma ħaditx azzjoni fil-ħin biex tevita, permezz tal-proċeduri għad-dispożizzjoni tagħha, li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkritikat jipproduċi effetti u, min-naħa l-oħra, din l-istituzzjoni lanqas biss invokat l-eżistenza ta’ ċirkustanzi li ostakolawha milli ttemm il-proċedura prekontenzjuża, prevista fl-Artikolu 226 tat-Trattat, qabel ma waqaf jeżisti (37) .
58. Għaldaqstant il-Kummissjoni tallega, f’dan il-każ li, billi ħadet azzjoni fil-ħin, hemm lok sabiex ir-rikors jiġi ddikjarat ammissibbli.
59. Jekk inqis li huwa xieraq li jintlaqa’ l-argument li ssostni l-Kummisjoni, dan huwa preċiżament minħabba l-fatt li s-sitwazzjoni tal-kawża preżenti tikkorrispondi eżattament għall-każ li jiena kkunsidrajt fil-punt 54 tal-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża li tat lok għas-sentenza Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq (38) .
60. Bħalma indikajt, essenzjalment, f’dan il-punt tal-konklużjonijiet iċċitati iktar ’il fuq, iċ-ċirkustanza li rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jiġi ppreżentat wara l-iskadenza ta’ miżura nazzjonali li waqfet ukoll tipproduċi effetti ma tistax tipprekludi lill-Qorti tal-Ġustizzja milli tikkonstata l-ammissibbiltà ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fil-konfront ta’ tali miżura meta jidher li l-Kummissjoni ma kellhiex ħin materjali biex ittemm l-istadji tal-proċedura prekontenzjuża qabel dan il-waqfien. Il-fatt li tiġi ddikjarata l-inammissibbiltà ta’ rikors f’tali sitwazzjoni fil-fatt ifisser, li jiġi ppremjat il-fatt li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkritikat ġie “kkonsmat”, filwaqt li l-Kummissjoni ma setgħetx tieħu azzjoni qabel ma jieqaf jeżisti l-ksur u tevita li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jipproduċi l-effetti tiegħu, a fortiori, meta l-Kummissjoni għamlet dak li huwa possibli sabiex tieħu azzjoni fil-ħin.
61. F’dan il-każ, sa fejn, minn naħa, is-SERF baqgħet fis-seħħ biss għal madwar 5 xhur u, min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni bagħtet l-ittra ta’ intimazzjoni tagħha diġà qabel l-iskadenza tal-Liġi Nru 39‑A/2005, fil-fehma tiegħi, hija ħadet azzjoni fil-ħin.
62. Fir-rigward tal-ewwel punt, huwa ċertament possibbli li wieħed jimmaġina fl-astratt, hekk kif sostniet matul is-seduta r-Repubblika Portugiża, li l-Kummissjoni setgħet tmexxi l-proċedura prekontenzjuża kollha fit-terminu ta’ 5 xhur qabel l-iskadenza tal-Liġi Nru 39‑A/2005.
63. Madankollu, huwa paċifiku wkoll li, skont il-ġurisprudenza, il-Kummissjoni hija suġġetta għall-obbligu li tagħti terminu raġonevoli lill-Istati Membri sabiex jirrispondu l-ittra ta’ intimazzjoni u sabiex jikkonformaw ruħhom mal-opinjoni motivata, u li l-evalwazzjoni tan-natura raġonevoli ta’ dan it-terminu għandha titmexxa skont iċ-ċirkustanzi partikolari kollha tal-każ ikkonċernat. Huwa għalhekk li l-Qorti tal-Ġustizzja qieset li termini qosra ħafna jistgħu jkunu ġġustifikati f’sitwazzjonijiet partikolari, b’mod partikolari fil-każ ta’ urġenza biex jiġi rimedjat nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jew meta l-Istat Membru kkonċernat ikollu għarfien sħiħ tal-perspettiva tal-Kummissjoni ħafna qabel il-bidu tal-proċedura (39) .
64. Issa, fid-dawl tan-natura limitata tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkritikat u tal-fatt li l-Kummissjoni ġiet infurmata dwar l-addozzjoni tal-liġi kontenzjuża biss fix-xahar ta’ Settembru 2005, huwa diffiċli li wieħed jifhem li l-kawża preżenti setgħet tissodisfa l-kundizzjonijiet ta’ din il-ġurisprudenza żviluppata fil-kuntest ta’ kawżi sensibbli u serji, bħar-rifjut min-naħa tal-awtoritajiet Franċiżi li jwaqfu l-embargo fuq il-laħam taċ-ċanga Brittaniku (40) jew l-għoti ta’ kuntratti pubbliċi kunsiderevoli fit-territorju ta’ Stat Membru (41) .
65. Fir-rigward tat-tieni punt, nixtieq nosserva li s-sitwazzjoni tal-każ ikkonċernat tiddistingwi ruħha b’mod ċar, f’dan is-sens, minn dik li wasslet għall-kawża Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq (42), li fiha l-Kummissjoni kienet bdiet il-proċedura prekontenzjuża madwar sentejn qabel l-iskadenza tad-dispożizzjonijiet tranżitorji (43) .
66. Fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkustanzi, fil-fehma tiegħi, hemm lok sabiex ir-rikors jiġi ddikjarat ammissibbli għas-sempliċi raġuni li l-Kummissjoni ħadet azzjoni fil-ħin.
B – Fuq il-mertu
1. L-argumenti tal-partijiet
67. Il-Kummissjoni tqis li d-dispożizzjonijiet tas-SERF jikkostitwixxu restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital, skont l-Artikolu 56 KE u l-Artikolu 40 tal-Ftehim dwar iż-ŻEE. Fil-fehma tagħha, il-persuni taxxabbli li jibbenefikaw mis-SERF kienu dissważi milli jikkonservaw l-assi patrimonjali tagħhom regolarizzati skont forom differenti minn dawk tat-titoli tad-dejn pubbliku tal-Istat Portuġiż. Madankollu, il-Kummissjoni ma tikkontesta bl-ebda mod iċ-ċirkustanza li t-titoli tad-dejn pubbliku jistgħu jibbenefikaw minn trattament iktar favorevoli, iżda l-problema partikolari f’dan il-każ hija dwar jekk dispożizzjoni nazzjonali tistax tiffavorixxi t-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa minn Stat Membru wieħed. B’hekk, il-Kummissjoni hija tal-opinjoni li l-applikazzjoni ta’ rata ta’ tassazzjoni inferjuri għas-sempliċi elementi partrimonjali regolarizzati li huma titoli tad-dejn pubbliku tal-Istat Portugiż tikkostitwixxi restrizzjoni diskriminatorja għall-moviment tal-kapital.
68. Abbażi tas-sentenza Verkooijen (44), il-Kummissjoni tikkunsidra li ma teżisti ebda ġustifikazzjoni oġġettiva għad-differenza bejn ir-rati preferenzjali ta’ 2.5 % u r-rata ġenerali ta’ 5 %, sa fejn is-sitwazzjoni tal-persuni taxxabbli tkun identika. Barra minn hekk, la r-rapporti tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u għall-Iżvilupp Ekonomiku (OECD) (45) invokati mill-Gvern Portugiż fir-risposta tiegħu, u lanqas id-Direttiva tal-Kunsill 2003/48/KE, tat-3 ta’ Ġunju 2003, dwar tassazzjoni ta’ riżervi fuq id-dħul fil-forma ta’ pagamenti ta’ imgħax (46) ma jippermettu li jiġi ġġustifikat it-trattament preferenzjali mogħti lit-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa mill-Istat Portugiż.
69. Il-Gvern Portugiż iqis, jekk ir-rikors jiġi kkunsidrat ammissibbli, li t-trattament preferenzjali rriżervat għat-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa mill-Istat Portugiż fil-kuntest tas-SERF huwa ġġustifikat skont l-Artikolu 58(1)(b) KE. F’dan ir-rigward, il-ġustifikazzjoni ta’ interess ġenerali tinsab fil-ġlieda kontra l-evitar tat-taxxa u l-evażjoni fiskali.
70. Insostenn tal-argument tiegħu, il-Gvern Portugiż jirreferi għad-Direttiva 2003/48. Peress li din id-direttiva ppermettiet dan it-tip ta’ differenzjar għat-titoli ta’ dejn negozzjabbli maħruġa minn amministrazzjoni pubblika, ġie wkoll ikkunsidrat leġittimu, fil-kuntest tal-adozzjoni tas-SERF, li jingħata trattament preferenzjali għad-detenturi tat-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa mill-Istat Portugiż.
71. Barra minn hekk, skont il-Gvern Portugiż, ir-rapporti tal-OECD, iċċitati iktar ’il fuq, jimpenjaw lill-Istati Membri, li huma partijiet kontraenti f’din l-organizzazzjoni, sabiex jadottaw miżuri intiżi li jiffavorixxu r-regolarizzazzjoni volontarja tas-sitwazzjoni tal-persuni taxxabbli li, billi jqiegħdu fondi barra mill-pajjiż, jistgħu jaħbu dħul taxxabbli fl-Istat ta’ residenza tagħhom.
72. Fl-aħħar nett, filwaqt li nfakkar li s-SERF kienet intiża għar-regolarizzazzjoni fiskali tal-elementi patrimonjali li għalihom ma tħallsitx taxxa fil-Portugall, il-Gvern Portugiż iqis li s-sistema legali kontenzjuża hija leġittima. Fil-fatt, it-taxxa inkwistjoni kienet taħdem tabilħaqq bħala l-“prezz tar-regolarizzazzjoni” tas-sitwazzjoni fiskali. Din it-taxxa setgħet ħadet il-forma ta’ ħlas ta’ kumpens għall-estinzjoni tal-obbligi fiskali dovuti lill-Istat Portugiż għall-elementi patrimonjali inkwistjoni.
73. Għaldaqstant, din il-funzjoni kumpensatorja tiġġustifika li, fil-każ tat-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa mill-Istat Portugiż, ikun previst prezz orħos, b’differenza għal dak li kien jirriżulta bit-titoli ta’ kull Stat Membru ieħor, minħabba li, fil-kuntest tas-SERF, kien id-dħul mit-taxxa ta’ dan l-Istat Membru, permezz tal-estinzjoni tal-obbligi fiskali rilevanti, li ttieħdu inkunsiderazzjoni.
2. Kunsiderazzjoni
a) Fuq l-eżistenza ta’ restrizzjoni fuq il-moviment liberu tal-kapital
74. Skont kif il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, il-miżuri imposti minn Stat Membru li huma tali li jiddiswadu r-residenti tagħhom milli jidħlu f’kuntratt ta’ self jew milli jinvestu fi Stati Membri oħra jikkostitwixxu restrizzjonijiet fuq il-moviment tal-kapital skont l-Artikolu 56 KE (47) .
75. L-istess bħal fis-sunt, f’dan il-każ, mingħajr ma r-Repubblika Portugiża kkontestat il-Kummissjoni, il-persuni taxxabbli li jżommu titoli tad-dejn pubbliku maħruġa mill-Istat Portugiż setgħu jibbenefikaw minn trattament fiskali preferenzjali previst fl-Artikolu 6(1) tas-SERF meta mqabblin mal-persuni taxxabbli li jżommu titoli ta’ dejn pubbliku maħruġa minn Stati Membri oħra.
76. Fil-fatt, filwaqt li dawn tal-aħħar kellhom iħallsu taxxa bir-rata bażika ta’ 5 % tal-valur tal-elementi patrimonjali li jidhru fid-dikjarazzjoni ta’ regolarizzazzjoni tagħhom b’konformità mas-SERF, il-persuni taxxabbli li investew fit-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa mill-Istat Portugiż kellhom iħallsu biss taxxa stabbilita fuq ir-rata mnaqqsa ta’ 2.5 %.
77. Dan it-trattament preferenzjali seta’ jiddiswadi l-persuni taxxabbli kkonċernati milli jżommu titoli tad-dejn pubbliku maħruġa mill-Istati Membri l-oħra, minħabba li għal dawn tal-aħħar kienet tapplika rata inqas favorevoli ta’ 5 % skont is-SERF.
78. Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-miżura kontenzjuża tikkostitwixxi restrizzjoni fis-sens tal-Artikolu 56(1) KE.
79. Sa fejn in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jinkludi wkoll it-trattament fiskali tat-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa mill-Istati tal-EFTA, partijiet kontraenti fil-Ftehim dwar iż‑ŻEE, din il-konklużjoni intermedjarja tirriżulta wkoll fir-rigward tal-Artikolu 40 tal-imsemmi ftehim, li l-ambitu ġuridika tiegħu hu essenzjalment identiku għall-Artikolu 56(1) KE (48) .
b) Fuq il-ġustifikazzjoni tar-restrizzjoni fuq il-moviment liberu tal-kapital
80. Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-moviment liberu tal-kapital bħala prinċipju fundamentali tat-Trattat jista’ jkun limitat permezz ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali jekk dan ikun ġġustifikat minn waħda mir-raġunijiet imsemmija fl-Artikolu 58 KE jew minħabba raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali, sa fejn ma teżistix miżura Komunitarja ta’ armonizzazzjoni li tipprovdi miżuri neċessarji biex tiżgura l-protezzjoni ta’ dawn l-interessi (49) .
81. Fin-nuqqas ta’ tali armonizzazzjoni Komunitarja, kull Stat Membru għandu jistabbilixxi l-livell li fih għandu l-intenzjoni li jiżgura l-protezzjoni ta’ dawn l-interessi leġittimi kif ukoll il-mod biex jilħaq dan il-livell, fid-dawl tal-osservanza tat-Trattat u, b’mod partikolari, tal-prinċipju ta’ proporzjonalità li jgħid li l-miżuri adottati għandhom ikunu tali li jiggarantixxu t-twettiq tal-għan li huma jsegwu u ma għandhomx imorru lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq (50) .
82. F’dan il-każ, il-Gvern Portugiż jenfasizza qabel kollox li d-Direttiva 2003/48 tista’ tiġġustifika differenza fit-trattament bejn it-titoli ta’ dejn negozzjabbli maħruġa minn amministrazzjoni pubblika u dawn it-titoli maħruġa minn persuni privati.
83. Mingħajr ma jkun neċessarju li wieħed jeżamina b’mod iddettaljat id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2003/48, dan l-argument bl-ebda mod ma jikkonvinċini.
84. Fil-fatt, li kieku kellu jitqies li din id-direttiva tistabbilixxi d-differenza msemmija mill-Gvern Portugiż, dan ma jwassalx għall-ġustifikazzjoni ta’ trattament differenti bejn titoli tal-istess natura, jiġifieri, f’dan il-każ, it-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa minn Stati Membri differenti. Issa, madankollu, din hija l-kritika fformulata mill-Kummissjoni, li, kif diġà indikajt f’punt 21 ta’ dawn il-konklużjonijiet, limitat is-suġġett tal-kawża fl-istadju tal-opinjoni motivata għat-trattament fiskali differenti fil-Portugall bejn it-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa mir-Repubblika Portugiża u dawk maħruġa mill-Istati Membri l-oħra (kif ukoll l-Istati tal-EFTA, partijiet kontraenti fil-Ftehim dwar iż-ŻEE) u mhux għat-trattament fiskali differenti bejn it-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa mill-Istat Portugiż u l-elementi partimonjali l-oħra kollha.
85. Għaldaqstant, id-Direttiva 2003/48 ma tistax isservi bħala sors ta’ ispirazzjoni biex jiġu ġġustifikati r-restrizzjonijiet fuq il-moviment liberu tal-kapital inkwistjoni fil-kawża preżenti.
86. Għaldaqstant, jifdal li jiġi eżaminat jekk, kif isostni sussegwentement il-Gvern Portugiż, il-ġlieda kontra l-evitar tat-taxxa u l-evażjoni fiskali tiġġustifikax l-imsemmija restrizzjonijiet.
87. Huwa minnu li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-għan imsemmi iktar ’il fuq jista’ jiġġustifika restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital (51) . Madankollu, jeħtieġ li r-restrizzjonijiet inkwistjoni, f’dan il-każ dawk li jirriżultaw mill-applikazzjoni tas-SERF, jikkostitwixxu miżuri indispensabbli sabiex jintrebħu l-evitar tat-taxxa u l-evażjoni fiskali rispettivament (52) .
88. Ma jidhirlix li s-SERF tista’ tiġi kkunsidrata bħala tali.
89. F’dan ir-rigward, il-Gvern Portugiż bl-ebda mod ma spjega jew lanqas ma wera a fortiori n-natura indispensabbli tad-differenza fir-rata li teżisti bejn it-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa mill-Gvern Portugiż u dawk maħruġa mill-Istati Membri l-oħra biex jikseb l-għan ta’ interess ġenerali li għandu l-intenzjoni li jsegwi, meta r-regoli l-oħra tas-SERF applikabbli għall-persuni taxxabbli li xtaqu jirregolarizzaw is-sitwazzjoni fiskali tagħhom kienu japplikaw indipendentement mill-post fejn kien investit il-kapital. Fil-fatt, l-ispjegazzjonijiet ibbażati fuq il-fatt li d-differenza tar-rata ssib il-ġustifikazzjoni tagħha, essenzjalment, fi ħlas kumpensatorju iktar importanti għall-investimenti regolarizzati bbażati fuq titoli ta’ dejn pubbliku maħruġa minn Stati Membri oħra, fil-fehma tiegħi, jippruvaw jiġġustifikaw miżura restrittiva għall-moviment liberu tal-kapital permezz ta’ għan b’mod ċar ta’ natura ekonomika, jiġifieri dak tal-kumpens tat-telf ta’ dħul fiskali tal-Istat Membru. Issa, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, raġuni ta’ natura ekonomika ma tistax ċertament tkun tali li tiġġustifika miżura kuntrarja għall-Artikolu 56(1) KE (53) . Jekk, b’konformità mas-SERF, il-persuni taxxabbli kkunsidrati kienu kollha mistiedna jirregolarizzaw is-sitwazzjoni tagħhom fir-rigward tat-taxxa mhux imħallsa fil-Portugall, jiena bl-ebda mod ma nara għalfejn, fl-ipoteżi ta’ evażjoni fiskali, huma biss dawk li investew f’titoli tad-dejn pubbliku tal-Istat Portugiż li għandhom jibbenefikaw minn trattament preferenzjali.
90. Fl-aħħar nett, ir-rapporti tal-OCED, imsemmija fil-punt 68 ta’ dawn il-konklużjonijiet, fl-opinjoni tiegħi, ma jistgħux jiġu invokati f’dan il-każ. L-imsemmija rapporti ma jippermettux lill-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea sabiex jillimataw il-libertajiet ta’ ċirkulazzjoni. Barra minn hekk, huwa dubjuż ħafna l-fatt li dawn ir-rapporti, li ma jinkludu ebda obbligu ġuridiku, jistgħu, bħala regola ġenerali, iwasslu sabiex jimponu fuq l-Istati Membri l-adozzjoni ta’ aġir partikolari.
91. Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li s-SERF tikkostitwixxi, fl-opinjoni tiegħi, restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital ikkunsidrat fl-Artikolu 56 KE li ma tistax tiġi ġġustifikata permezz tal-motivi invokati mill-Gvern Portugiż.
92. Konklużjoni identika tirriżulta, fl-opinjoni tiegħi, minn dak li jikkonċerna l-ilment ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 40 tal-Ftehim dwar iż-ŻEE.
93. Fil-fatt, peress li, fl-ewwel lok, is-sitwazzjoni inkwistjoni taffettwa wkoll it-titoli ta’ dejn pubbliku maħruġa mill-Istati tal-EFTA, partijiet kontraenti fil-Ftehim dwar iż-ŻEE, u, fit-tieni lok, li r-Repubblika Portugiża ma ppreżentatx raġunijiet speċifiċi, ibbażati fuq il-kuntest ġuridiku differenti li jaqgħu fih ir-restrizzjonijiet fuq il-movimenti ta’ kapital bejn l-Istati Membri u l-Istati terzi meta mqabbla mal-eżerċizzju tal-moviment liberu tal-kapital fil-Komunità (54), li setgħu, jekk ikun il-każ, jiġġustifikaw it-trattament fiskali preferenzjali previst mis-SERF, dan it-trattament jippreġudika wkoll l-Artikolu 40 tal-Ftehim dwar iż-ŻEE, mingħajr ma jista’ jiġi ġġustifikat permezz tal-iskop tal-ġlieda kontra l-evitar tat-taxxa u l-evażjoni fiskali.
94. Għaldaqstant, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tilqa’ r-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu.
VI – Fuq l-ispejjeż
95. Skont l-Artikolu 69(2), tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż jekk dawn jintalbu.
96. Peress li nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tilqa’ r-rikors, u billi l-Kummissjoni talbet il-kundanna tal-Istat konvenut għall-ispejjeż, jiena nqis li dawn tal-aħħar għandhom jitħallsu mir-Repubblika Portugiża.
VII – Konklużjoni
97. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi kif ġej:
– tikkonstata li, billi pprovdiet, fil-kuntest tar-regolarizzazzjoni fiskali skont il-Liġi Nru 39‑A/2005, tad-29 ta’ Lulju 2005, trattament fiskali preferenzjali limitat għat-titoli tad-dejn pubbliku maħruġa biss mill-Istat Portugiż, ir-Repubblika Portugiża naqset milli twettaq l-obbligi tagħha skont l-Artikolu 56 KE u l-Artikolu 40 tal-Fteħim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), u
– tikkundanna lir-Repubblika Portugiża għall-ispejjeż.
(1) .
(2)  –	Diário da República I, serje A, Nru 145.
(3)  –	Sentenza tal-31 ta’ Marzu 1992, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja (C‑362/90, Ġabra p. I‑2353).
(4)  –	Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenzi tal-31 ta’ Jannar 1984, Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda (74/82, Ġabra p. 317, punt 20); tat-28 ta’ Marzu 1985, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja (274/83, Ġabra p. 1077, punt 21); tas-17 ta’ Settembru 1996, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja (C-289/94, Ġabra p. I‑4405, punt 16) u tas-6 ta’ Novembru 2003 Il‑Kummissjoni vs Spanja (C‑358/01, Ġabra. p. I‑13145, punt 29).
(5)  –	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad-9 ta’ Novembru 1999, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja (C‑365/97, Ġabra p. I‑7773, punt 25) u tat-18 ta’ Mejju 2006, Il‑Kummissjoni vs Spanja (C-221/04, Ġabra. p. I‑4515, punt 33).
(6)  –	Konklużjonijiet ippreżentati fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal-11 ta’ Ottubru 2007 (C‑237/05, Ġabra p. I‑8203).
(7)  –	Konklużjonijiet ippreżentati fil-kawża li tat lok għas-sentenza tas-6 ta’ Diċembru 2007 (C‑456/05, Ġabra p. I‑10517).
(8)  –	Ara s-sentenzi tal-1 ta’ Frar 2001, Il‑Kummissjoni vs Franza (C-333/99, Ġabra p. I‑1025, punt 23); tat-2 ta’ Ġunju 2005, Il‑Kummissjoni vs Il‑Greċja (C-394/02, Ġabra p. I‑4713, punti 14 u 15) u tat-8 ta’ Diċembru 2005, Il‑Kummissjoni vs Il‑Lussemburgu (C-33/04, Ġabra p. I‑10629, punt 65).
(9)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas-6 ta’ Marzu 2008, Il‑Kummissjoni vs Spanja (C‑196/07, Ġabra p. I‑41, punt 25); tal-11 ta’ Jannar 2007, Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda (C-183/05, Ġabra p. I‑137, punt 17) u tat-13 ta’ April 2000, Il‑Kummissjoni vs Il‑Lussemburgu (C‑348/99, Ġabra p. I‑2917, punt 8).
(10)  –	Konklużjonijiet ippreżentati fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal-31 ta’ Marzu 1992, iċċitata iktar ’il fuq.
(11)  –	Ara l-punt 11 tal-imsemmija konklużjonijiet.
(12)  –	Ara s-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2002, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja (C-439/99, Ġabra p. I‑305, punti 15 sa 17). Din kienet tikkonċerna speċifikament inammissibbiltà parzjali sakemm ir-rikors ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kien jikkunsidra l-liġijiet reġjonali fil-qasam tal-fieri, tal-espożizzjonijiet ta’ ħwienet u tas-suq.
(13)  –	Ara b’mod partikolari, is-sentenzi Il‑Kummissjoni vs Franza, iċċitata iktar ’il fuq, (punti 22 sa 26); tal-25 ta’ April 2002, Il‑Kummissjoni vs Franza (C‑418/00 u C‑419/00, Ġabra p. I‑3969, punti 28 sa 30) u tal-21 ta’ Lulju 2005, Il‑Kummissjoni vs Il‑Belġju (C‑149/03, mhux ippubblikata fil-Ġabra). Ta’ min jinnota li f’din l-aħħar kawża l-Qorti tal-Ġustizzja lanqas biss eżaminat l-ammissibbiltà tar-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ppreżentat kważi sentejn wara l-aħħar kampanja tas-sajd ikkontestata.
(14)  –	Ara l-punt 22 tas-sentenza tal-1 ta’ Frar 2001, Il‑Kummissjoni vs Franza, iċċitata iktar ’il fuq.
(15)  –	Ara l-punti 23 sa 25 tas-sentenza.
(16)  –	B’hekk, fis-sentenza Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat b’mod korrett ħafna l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq l-assenza ta’ ksur attwali tat-Trattat indipendentement u qabel dik ibbażata fuq l-assenza ta’ interess ġuridiku tal-Kummissjoni.
(17)  –	Ara s-sentenza tad-9 ta’ Lulju 1970, Il‑Kummissjoni vs Franza (26/69, Ġabra p. 565, punti 2 sa 13) u punt 12 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Lenz fil-kawża Il‑Kummissjoni vs L‑Italja, iċċitata iktar ’il fuq.
(18)  –	Sentenza tal-1 ta’ Ġunju 1994 (C-317/92, Ġabra p. I‑2039).
(19)  –	Sentenza tat-18 ta’ Ġunju 1998 (C-35/96, Ġabra p. I‑3851).
(20)  –	Sentenza tal-1 ta’ Ġunju 1994, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq (punt 2).
(21)  –	Ara s-sentenza tat-18 ta’ Ġunju 1998, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja, iċċitata iktar ’il fuq (punti 21 sa 31).
(22)  –	Fi kwalunkwe każ, li kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tiddeċiedi li tispira ruħha minn din il-ġurisprudenza stabbilita f’dan il-każ, ir-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jkun ammissibbli, peress li din il-linja ma teżiġix li tintwera eżistenza ta’ ksur fi tmiem it-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata
(23)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-28 ta’ Ottubru 1999, Il‑Kummissjoni vs L‑Awstrija (C‑328/96, Ġabra p. I‑7479, punti 42 sa 44); tal-10 ta’ April 2003, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja (C‑20/01 u C‑28/01, Ġabra p. I‑3609, punti 32 sa 37); tad-9 ta’ Settembru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja (C‑125/03, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punti 12 u 13); tal-4 ta’ Ottubru 2007, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja (C‑217/06, Ġabra p. I‑132, punt 21) u tat-2 ta’ Ġunju 2006, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġreċja, iċċitata iktar ’il fuq (punti 18 u 19).
(24)  –	Ara s-sentenza tal-11 ta’ Ottubru 2007, Il‑Kummissjoni vs Il‑Greċja, iċċitata iktar ’il fuq (punti 29 sa 35).
(25)  –	Ara s-sentenza tas-27 ta’ Ottubru 2005, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja (C‑525/03, Ġabra p. I‑9405, punti 15 u 16).
(26)  –	Ara s-sentenza tal-4 ta’ Mejju 2006, Il‑Kummissjoni vs Ir‑Renju Unit (C‑508/03, Ġabra p. I‑3969, punt 73) li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja għamlet riferiment għas-sentenza tal-31 ta’ Marzu 1992, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja, iċċitata iktar ’il fuq.
(27)  –	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 1, p. 248.
(28)  –	Sentenza tat-18 ta’ Mejju 2006, Il‑Kummissjoni vs Spanja, iċċitata iktar ’il fuq (punti 23 sa 26) li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja għamlet riferiment għas-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq tal-31 ta’ Marzu 1992, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja u tas-27 ta’ Ottubru 2005, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja.
(29)  –	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 102
(30)  –	Sentenza tas-6 ta’ Diċembru 2007, iċċitata iktar ’il fuq.
(31)  –	Punt 16 tas-sentenza tas-6 ta’ Diċembru 2007, iċċitata iktar ’il fuq. Il-Qorti tal-Ġustizzja tirreferi f’dan il-punt għal tliet sentenzi mogħtija fil-qasam tal-għoti tal-kuntratti pubbliċi, jiġifieri s-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq tal-10 ta’ April 2003, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja; tad-9 ta’ Settembru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja u tas-27 ta’ Ottubru 2005, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja.
(32)  –	Punt 18 tas-sentenza.
(33)  –	Punt 20 tas-sentenza.
(34)  –	Ara f’dan is-sens, is-sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2001, Il‑Kummissjoni vs Franza (C‑1/00, Ġabra p. I‑9989, punt 64).
(35)  –	Il-fatt li d-dispożittiv tal-opinjoni motivata jikkritika lill-Istat Membru talli rriżerva t-trattament preferenzjali biss għal dawk id-detenturi tat-titoli maħruġa mill-Istat
Portugiż ma jidhirlix li huwa deċiżiv. Fil-fatt, fil-kuntest tal-proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, il-Kummissjoni ma għandhiex is-setgħa li ġġiegħel Stat Membru jadotta aġir preċiż fir-rigward taċ-ċittadini tiegħu f’sitwazzjoni interna. B’hekk, hija ma setgħetx terġa’ tikkontesta l-għażla tal-leġiżlatur Portugiż li jagħti rata ta’ 2.5 % lid-detenturi tat-titoli maħruġa mill-Istat Portugiż li jixtiequ jirregolarizzaw is-sitwazzjoni fiskali tagħhom. Min-naħa l-oħra, minn din il-premessa, hija stiednet lill-Istat Membru sabiex jiżgura t-trattament ugwali previst mid-dispożizzjonijiet tat-Trattat. Dan bl-ebda mod ma jfisser li, sabiex jilħaq dan l-iskop u jikkonforma ruħu mal-opinjoni motivata, l-Istat Membru ma jistax, huwa stess, imur kontra l-għażla inizjali tiegħu li jagħti r-rata ta’ 2.5 % lill-persuni taxxabbli Portugiżi kkonċernati, jekk dan jidhirlu li hija s-soluzzjoni l-iktar opportuna jew l-iktar realistika.
(36)  –	Sentenza tal-31 ta’ Marzu 1992.
(37)  –	Ara s-sentenza tal-31 ta’ Marzu 1992, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja, iċċitata iktar ’il fuq (punt 12).
(38)  –	Sentenza tas-6 ta’ Diċembru 2007.
(39)  –	Sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2001, Il‑Kummissjoni vs Franza, iċċitata iktar ’il fuq (punt 65 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(40)  –	Sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2001.
(41)  –	Ara s-sentenza tat-28 ta’ Ottubru 1999, Il‑Kummissjoni vs L‑Awstrija (C‑328/96, Ġabra p. I‑7479, punt 54).
(42)  –.	Sentenza tas-6 ta’ Diċembru 2007.
(43)  –	Ara, b’mod partikolari l-punt 56 tal-konklużjonijiet tiegħi ċċitati iktar ’il fuq li taw lok għas-sentenza tas-6 ta’ Diċembru 2007.
(44)  –	Sentenza tas-6 ta’ Ġunju 2000 (C‑35/98, Ġabra p. I‑4071, punti 43 u 44).
(45)  –	Rapporti tal-OECD, Titjib tal-aċċess għall-informazzjoni bankarja għal finijiet fiskali, 2000, p. 19 u Titjib tal-aċċess għall-informazzjoni bankarja għal finijiet fiskali: rapport ta’ progress, 2007, p. 26. [mhux disponibbli bil-Malti]
(46)  –	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 369.
(47)  –	Sentenzi tal-14 ta’ Novembru 1995, Svensson u Gustavsson (C‑484/93, Ġabra p. I‑3955, punt 10); tal-14 ta’ Ottubru 1999, Sandoz (C‑439/97, Ġabra p. I‑7041, punt 19) u tas-26 ta’ Settembru 2000, Il‑Kummissjoni vs Il‑Belġju (C‑478/98, Ġabra p. I‑7587, punt 18).
(48)  –	Ara, b’mod partikolari, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-11 ta’ Ġunju 2009, Il‑Kummissjoni vs Il‑Pajjiżi l‑Baxxi (C‑521/07, Ġabra p. I‑4873, punt 33) u tad-19 ta’ Novembru 2009, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja (C‑540/07, Ġabra p I‑10983, punt 66).
(49)  –	Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tal-4 ta’ Ġunju 2002, Il‑Kummissj oni vs Il‑Portugall (C‑367/98, Ġabra p. I‑4731, punt 49) u tal-14 ta’ Frar 2008, Il‑Kummissjon vs Spanja (C‑274/06, Ġabra p. I‑26, punt 35).
(50)  –	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-14 ta’ Marzu 2000, Knisja tax-Xjenzoloġija (C‑54/99, Ġabra p. I‑1335, point 18); tal-4 ta’ Ġunju 2002, Il‑Kummissjoni vs Il‑Belġju (C‑503/99, Ġabra p. I‑4809, punt 45), kif ukoll is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq tal-4 ta’ Ġunju 2002, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (punt 49) u tal-14 ta’ Frar 2008, Il‑Kummissjoni vs Spanja (punt 36).
(51)  –	Ara, b’mod partikolari, fir-rigward tal-ġlieda kontra l-evitar tat-taxxai, is-sentenzi tas-26 ta’ Settembru 2000, Il‑Kummissjoni vs Il‑Belġju, iċċitata iktar ’il fuq (punt 39); tat-13 ta’ Diċembru 2005, Marks & Spencer (C‑446/03, Ġabra p. I‑10837, punti 49 u 51) u tat-18 ta’ Lulju 2007, Oy AA (C‑231/05, Ġabra p. I‑6373, punt 60) u, fir-rigward tal-ġlieda kontra l-evażjoni fiskali, is-sentenzi tat-23 ta’ Frar 1995, Bordessa et
(C‑358/93 u C‑416/93, Ġabra p. I‑361, punti 21 u 22); tal-14 ta’ Diċembru 1995, Sanz de Lera et
(C‑163/94, C‑165/94 u C‑250/94, Ġabra p. I‑4821, punt 22), kif ukoll tad-19 ta’ Novembru 2009, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja, iċċitata iktar ’il fuq (punt 55).
(52)  –	Ara, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Bordessa et
(punt 21) u tas-26 ta’ Settembru 2000, Il‑Kummissjoni vs Il‑Belġju (punt 40).
(53)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza Verkooijen, iċċitata iktar ’il fuq (punt 48). Fir-rigward tal-impossibbiltà li jiġu ġġustifikati miżuri nazzjonali li jirrestrinġu l-moviment liberu tal-kapital biex jipprevjenu t-telf ta’ dħul fiskali, ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-27 ta’ Jannar 2009, Persche (C‑318/07, Ġabra. p. I‑359, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(54)  –	Ara, f’dan ir-rigward, f’dan is-sens, is-sentenza tad-19 ta’ Novembru 2009, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja, iċċitata iktar ’il fuq (punt 69). B’mod partikolari, bil-kontra tar-raġunament żviluppat mir-Repubblika Taljana fil-kawża li tat lok għal din is-sentenza, ir-Repubblika Portugiża qatt ma invokat il-fatt li t-trattament fiskali preferenzjali previst mis-SERF ġie introdott u li huwa neċessarju sabiex itaffi l-assenza ta’ kwalunkwe dispożizzjoni ta’ skambju ta’ informazzjoni bejn l-awtoritajiet fiskali tal-Istati Membri u dawk tal-Istati tal-EFTA, partijiet kontraenti fil-Ftehim dwar iż-ŻEE.