62024TO0615_RES
Zaak T‑615/24
Asociación de ciudadanos contra la corrupción y para la defensa del estado de derecho
tegen
Europese Ombudsman
Beschikking van het Gerecht (Tweede kamer) van 17 juni 2025
„Beroep tot nietigverklaring – Besluit van de Ombudsman om geen onderzoek in te stellen naar aanleiding van een klacht – Handeling waartegen geen beroep kan worden ingesteld – Gedeeltelijke kennelijke onbevoegdheid – Gedeeltelijke kennelijke niet-ontvankelijkheid”
Beroep tot nietigverklaring – Handelingen waartegen beroep kan worden ingesteld – Begrip – Handelingen die bindende rechtsgevolgen sorteren – Besluit van de Europese Ombudsman om de behandeling van een klacht te beëindigen of geen onderzoek in te stellen – Daarvan uitgesloten
(Art. 228 en 263 VWEU; verordening 2021/1163 van het Europees Parlement, art. 2 tot en met 4)
(zie punten 9‑11)
Beroep wegens nalaten – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Nalaten dat vatbaar is voor beroep – Besluit van de Europese Ombudsman om geen onderzoek in te stellen naar aanleiding van een klacht of om geen aanbevelingen te doen – Daarvan uitgesloten
(Art. 265, derde alinea, VWEU)
(zie punt 14)
Samenvatting
Het Gerecht spreekt zich in het kader van een beroep tot nietigverklaring, dat het deels wegens kennelijke onbevoegdheid, deels wegens kennelijke niet-ontvankelijkheid verwerpt, voor het eerst sinds de goedkeuring in 2021 van het nieuwe statuut van de Europese Ombudsman (
1
) uit over de vraag of tegen besluiten van de Ombudsman om naar aanleiding van een klacht geen onderzoek in te stellen, beroep tot nietigverklaring kan worden ingesteld.
Verzoekster, de Asociación de ciudadanos contra la corrupción y para la defensa del estado de derecho, is een vereniging naar Spaans recht die tot doel heeft corruptie te bestrijden en de rechtsstaat te verdedigen.
Op 28 augustus 2024 heeft zij bij de Ombudsman een klacht ingediend tegen de Europese Commissie. Bij brief van 18 september 2024 heeft de Ombudsman haar meegedeeld dat er onvoldoende redenen waren om een onderzoek in te stellen en dat de klacht zou worden geseponeerd. Na aandringen van verzoekster heeft de Ombudsman haar op 27 september 2024 een e-mail, en op 3 oktober 2024 een brief gestuurd, waarin hij zijn eerdere antwoorden heeft herhaald en heeft gereageerd op haar verzoek om op eigen initiatief een onderzoek in te stellen.
De vereniging heeft tegen het besluit vervat in de brief van de Ombudsman van 3 oktober 2024 beroep tot nietigverklaring ingesteld.
Beoordeling door het Gerecht
Het Gerecht verklaart dit verzoek tot nietigverklaring kennelijk niet-ontvankelijk omdat het bestreden besluit geen voor beroep vatbare handeling in de zin van artikel 263 VWEU vormt.
In dit verband merkt het Gerecht op dat uit artikel 228 VWEU en de artikelen 2 tot en met 4 van verordening 2021/1163 volgt dat de Ombudsman de door hem ontvangen klachten over gevallen van wanbeheer bij het optreden van de instellingen, organen of instanties van de Europese Unie onderzoekt en de door hem gerechtvaardigd geachte onderzoeken verricht. (
2
) Met name wijst hij klachten af die buiten zijn mandaat vallen of die niet voldoen aan bepaalde procedurele vereisten (
3
), sluit hij het dossier en brengt hij de klager daarvan op de hoogte wanneer hij vaststelt dat een klacht kennelijk ongegrond is (
4
), en kan hij besluiten een onderzoek in te stellen indien hij dit gerechtvaardigd acht. (
5
) In dat kader stelt hij de klager zo spoedig mogelijk in kennis van het gevolg dat aan de klacht is gegeven en kan hij de klager en de instelling, het orgaan of de instantie in kwestie een oplossing voorstellen om het in de klacht bedoelde geval van wanbeheer op te lossen, en, indien zij deze oplossing aanvaarden, het dossier sluiten. (
6
) Indien de Ombudsman na een onderzoek een geval van wanbeheer constateert, stelt hij de instelling, het orgaan of de instantie in kwestie in kennis van de bevindingen van het onderzoek en doet hij in voorkomend geval aanbevelingen. (
7
) Na deze laatste mededeling beschikt die instelling, dat orgaan of die instantie over een termijn van drie maanden om de Ombudsman een gedetailleerd standpunt te doen toekomen (
8
), waarna de Ombudsman het dossier kan afsluiten en aan de instelling, het orgaan of de instantie, alsmede in bepaalde gevallen aan het Europees Parlement, een verslag kan toezenden waarin hij aanbevelingen kan doen. Ten slotte brengt de Ombudsman de klager op de hoogte van het resultaat van het onderzoek, van het ontvangen standpunt en van de eventuele aanbevelingen die in het verslag zijn gedaan. (
9
)
Uit die bepalingen volgt dus dat de Ombudsman zich ertoe beperkt de klager zo spoedig mogelijk in kennis te stellen van het gevolg dat aan zijn klacht is gegeven en dat hij, indien hij een geval van wanbeheer ontdekt, eerst de betrokken instelling, het betrokken orgaan of de betrokken instantie in kennis stelt, en vervolgens de klager enkel op de hoogte brengt over het resultaat van het onderzoek en het standpunt van de instelling, het orgaan of de instantie en van zijn eventuele aanbevelingen.
In het bijzonder heeft de Ombudsman na het onderzoek van een klacht niet de bevoegdheid om bindende maatregelen te nemen, en heeft het verslag dat hij aan de betrokken instelling, het betrokken orgaan of de betrokken instantie zendt wanneer hij een geval van wanbeheer constateert, per definitie geen rechtsgevolgen voor derden in de zin van artikel 263 VWEU en is het evenmin bindend voor die instelling, dat orgaan of die instantie, die of dat vrij is om in het kader van de uitoefening van haar of zijn door het Unierecht verleende bevoegdheden te beslissen welk gevolg eraan zal worden gegeven.
Het Gerecht leidt hieruit af dat het met redenen omklede besluit van de Ombudsman om te stoppen met de behandeling van een klacht en er geen verder gevolg aan te geven, ook wanneer er geen onderzoek is ingesteld, geen handeling is waartegen een beroep tot nietigverklaring kan worden ingesteld omdat het geen rechtsgevolgen jegens derden teweegbrengt in de zin van artikel 263 VWEU.
Om dezelfde redenen stelt het Gerecht overigens vast dat, gesteld al dat het beroep ertoe strekt om in het kader van een beroep wegens nalaten op grond van artikel 265 VWEU te doen vaststellen dat de Ombudsman heeft nagelaten een onderzoek in te stellen of een verslag en aanbevelingen aan de Commissie te doen toekomen, tegen dergelijke handelingen niettemin geen beroep wegens nalaten krachtens artikel 265, derde alinea, VWEU kan worden ingesteld. Het beroep wegens nalaten strekt er immers toe de niet-vaststelling van een juridisch bindende handeling te bestraffen. De Ombudsman neemt echter geen bindende maatregelen ten aanzien van de klager, net zo min overigens als ten aanzien van de instelling, het orgaan of de instantie in kwestie.
(
1
)	Verordening (EU, Euratom) 2021/1163 van het Europees Parlement van 24 juni 2021 inzake het statuut en de algemene voorwaarden voor de uitoefening van het ambt van de Europese Ombudsman (statuut van de Europese Ombudsman) en tot intrekking van besluit 94/262/EGKS, EG, Euratom (PB 2021, L 253, blz. 1).
(
2
)	Artikel 228, lid 1, eerste en tweede alinea, VWEU.
(
3
)	Artikel 2, lid 4, van het statuut van de Ombudsman.
(
4
)	Artikel 2, lid 5, van dat statuut.
(
5
)	Artikel 2, lid 7, en artikel 3, lid 1, van dat statuut.
(
6
)	Artikel 2, lid 10, van dat statuut.
(
7
)	Artikel 4, lid 1, van dat statuut.
(
8
)	Artikel 4, lid 2, van dat statuut.
(
9
)	Artikel 4, lid 3, van dat statuut.