62020CC0695
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
RANTOS
ippreżentati fil‑15 ta’ Settembru 2022 (
1
)
Kawża C‑695/20
Fenix International Limited
vs
Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-First‑tier Tribunal (Tax Chamber) (il-Qorti tal-Ewwel Istanza (Awla Fiskali), ir-Renju Unit))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Artikolu 291(2) TFUE – Setgħa ta’ implimentazzjoni tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea – Direttiva 2006/112/KE – Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) – Artikoli 28 u 397 – Persuna taxxabbli li taġixxi f’isimha iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor li tieħu parti fi provvista ta’ servizzi – Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 282/2011 – Artikolu 9a – Servizzi pprovduti b’mod elettroniku permezz ta’ network ta’ telekomunikazzjoni, ta’ interfaċċa jew ta’ portal – Preżunzjonijiet relatati mal-identifikazzjoni tal-fornitur ta’ servizzi – Possibbiltà jew le għall-persuna taxxabbli li tikkonfuta dawn il-preżunzjonijiet – Validità”
I. Daħla
1.
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-validità tal-Artikolu 9a tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 282/2011 (
2
), kif inkluż f’dan tal-aħħar bir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 1042/2013 (
3
) (iktar ’il quddiem l-“Artikolu 9a”). Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn il-kumpannija Fenix International Limited (iktar ’il quddiem “Fenix”), li topera pjattaforma online, u l-Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs (l-Awtorità tat-Taxxa u tad-Dwana, ir-Renju Unit, iktar ’il quddiem l-“Awtorità tat-Taxxa”) fuq it-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) li kellha titħallas minn din il-kumpannija għall-perijodu ta’ bejn ix-xhur ta’ Lulju 2017 u Jannar 2020, kif ukoll għax-xahar ta’ April 2020.
2.
Il-First-tier Tribunal (Tax Chamber) (il-Qorti tal-Ewwel Istanza (Awla Fiskali), ir-Renju Unit), il-qorti tar-rinviju, tfittex li ssir taf jekk il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, bl-adozzjoni tal-Artikolu 9a, marx lil hinn mis-setgħa ta’ implimentazzjoni mogħtija lilu mill-Artikolu 291(2) TFUE u mill-Artikolu 397 tad-Direttiva 2006/112/KE (
4
) fid-dawl tal-Artikolu 28 ta’ din id-direttiva.
3.
Din il-kawża tinsab f’salib it-toroq bejn, minn naħa, id-dritt istituzzjonali tal-Unjoni, bl-eżami tal-kunċett ta’ “setgħa ta’ implimentazzjoni” li minnha jgawdi l-Kunsill skont it-Trattat FUE, u, min-naħa l-oħra, id-dritt tal-VAT fir-rigward ta’ persuna taxxabbli li, hija u taġixxi f’isimha stess iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor, tieħu parti fi provvista ta’ servizzi. B’mod partikolari, din il-kawża tqajjem il-kwistjoni tas-setgħa diskrezzjonali li għandu l-Kunsill sabiex jimplimenta d-Direttiva dwar il-VAT. Din il-kwistjoni għandha sinjifikat partikolari fil-kuntest tal-influwenza li qiegħda dejjem tikber tal-pjattaformi online fl-ekonomija u tar-rwol tagħhom fil-ġbir tal-VAT, li jqajjem diversi riflessjonijiet (
5
).
4.
Fi tmiem l-analiżi tiegħi, ser nikkonkludi li l-Artikolu 9a huwa validu peress li din id-dispożizzjoni tosserva l-għanijiet ġenerali essenzjali segwiti mill-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, hija neċessarja jew utli għall-implimentazzjoni ta’ dan l-artikolu u tippreċiżah mingħajr ma tissupplimentah jew temendah.
II. Il‑kuntest ġuridiku
A.
Id‑Direttiva dwar il‑VAT
5.
Id-Direttiva dwar il-VAT hija bbażata fuq l-Artikolu 93 KE (li sar l-Artikolu 113 TFUE). Skont il-premessi 61 u 62 ta’ din id-direttiva:
“(61)
Huwa essenzjali li tkun żgurata l-applikazzjoni uniformi tas-sistema tal-VAT. Miżuri ta’ implimentazzjoni huma xierqa biex jintlaħaq dak l-għan.
(62)
Dawk il-miżuri għandhom, b’mod partikolari, jindirizzaw il-problema tat-taxxa doppja tat-transazzjonijiet bejn il-fruntieri li jistgħu jseħħu bħala riżultat tad-diverġenzi bejn l-Istati Membri fl-applikazzjoni tar-regoli li jirregolaw il-post fejn huma mwettqa transazzjonijiet li huma taxxabbli.”
6.
L-Artikolu 28 tal-imsemmija direttiva, li jaqa’ taħt it-Titolu IV tagħha, intitolat “Transazzjonijiet taxxabbli”, u taħt il-Kapitolu 3 ta’ dan it-titolu, dwar il-provvista ta’ servizzi, jipprovdi:
“Fejn persuna taxxabbli li taġixxi f’isimha iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor tieħu parti fi provvista ta’ servizzi, hija għandha tiġi kkunsidrata li rċeviet u pprovdiet dawk is-servizzi hija stess.”
7.
L-Artikolu 397 tal-istess direttiva jipprevedi:
“Il-Kunsill, li jaġixxi unanimament fuq proposta mill-Kummissjoni, għandu jadotta l-miżuri meħtieġa biex jimplimenta din id-Direttiva.”
B.
Ir‑Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 282/2011
8.
Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 282/2011 huwa bbażat fuq l-Artikolu 397 tad-Direttiva dwar il-VAT. Skont il-premessi 2, 4 u 5 ta’ dan ir-regolament ta’ implimentazzjoni:
“(2)
Id-Direttiva [dwar il-VAT] fiha regoli dwar [il-VAT] li, f’ċerti każijiet, huma soġġetti għall-interpretazzjoni tal-Istati Membri. L-adozzjoni ta’ dispożizzjonijiet komuni għall-implimentazzjoni tad-Direttiva [dwar il-VAT] għandha tiżgura li l-applikazzjoni tas-sistema tal-VAT tikkonforma aktar bis-sħiħ mal-għan tas-suq intern, f’każijiet fejn irriżultaw jew jistgħu jirriżultaw diverġenzi fl-applikazzjoni li mhumiex kompatibbli mal-funzjonament tajjeb ta’ tali tas-suq intern. Dawn il-miżuri ta’ implimentazzjoni huma legalment vinkolanti biss mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament u huma mingħajr preġudizzju għall-validità tal-leġislazzjoni u tal-interpretazzjoni adottati qabel mill-Istati Membri.
[…]
(4)
L-għan ta’ dan ir-Regolament huwa li jassigura applikazzjoni uniformi tas-sistema attwali tal-VAT billi jiġu stipulati regoli għall-implimentazzjoni tad-Direttiva [dwar il-VAT], b’mod partikolari fir-rigward ta’ persuni taxxabbli, il-forniment ta’ prodotti u servizzi, kif ukoll il-post tat-transazzjonijiet taxxabbli. B’konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità kif stabbilit Artikolu 5(4) [TUE] dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li hu meħtieġ sabiex jintlaħaq dan l-għan. Peress li jorbot u japplika direttament fl-Istati Membri kollha, l-uniformità fl-applikazzjoni tintlaħaq bl-aħjar mod permezz ta’ Regolament.
(5)
Dawn id-dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni fihom dispożizzjonijiet speċifiċi li jwieġbu għal ċerti kwistjonijiet ta’ applikazzjoni u huma mfassla biex iwasslu, fl-Unjoni kollha, trattament uniformi f’dawk iċ-ċirkostanzi partikolari biss. Għalhekk mhumiex konklużivi għal każijiet oħra u, għandhom ikunu applikati b’mod restrittiv b’kont meħud tal-formulazzjoni tagħhom.”
9.
L-Artikolu 1 tal-imsemmi regolament ta’ implimentazzjoni jipprovdi:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi miżuri għall-implimentazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet tat-Titoli I sa V, u VII sa XII tad-Direttiva [dwar il-VAT].”
10.
L-istess regolament ta’ implimentazzjoni ġie emendat bir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1042/2013, li wkoll huwa bbażat fuq l-Artikolu 397 tad-Direttiva dwar il-VAT. Il-premessa 4 ta’ dan ir-regolament ta’ implimentazzjoni tal-aħħar hija fformulata kif ġej:
“Huwa meħtieġ li jiġi speċifikat min ikun il-fornitur għall-finijiet [tal-VAT] fejn servizzi fornuti b’mod elettroniku, jew servizzi telefoniċi fornuti permezz tal-Internet, ikunu fornuti lil klijent permezz ta’ netwerks tat-telekomunikazzjoni jew permezz ta’ interface jew portal.”
11.
L-Artikolu 1(1)(c) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1042/2013 inkluda fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 282/2011 l-Artikolu 9a, ifformulat kif ġej:
“1.   Għall-applikazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva [dwar il-VAT], fejn ikunu fornuti servizzi fornuti b’mod elettroniku permezz ta’ netwerk tat-telekomunikazzjoni, interface jew portal bħal suq għal applikazzjonijiet, persuna taxxabbli li tieħu sehem f’dak il-forniment għandha titqies bħala li tkun qed taġixxi f’isimha iżda fl-interess tal-fornitur ta’ dawk is-servizzi sakemm dak il-fornitur ma jkunx indikat espliċitament bħala l-fornitur minn dik il-persuna taxxabbli u dak jiġi rifless fl-arranġamenti kuntrattwali bejn il-partijiet.
Sabiex il-fornitur tas-servizzi fornuti b’mod elettroniku jitqies bħala indikat espliċitament li hu l-fornitur ta’ dawk is-servizzi mill-persuna taxxabbli, għandhom jiġu sodisfatti l-kundizzjonijiet li ġejjin:
(a)
il-fattura maħruġa jew magħmula disponibbli minn kull persuna taxxabbli li tieħu sehem fil-forniment tas-servizzi fornuti b’mod elettroniku għandha tidentifika dawn is-servizzi u l-fornitur tagħhom;
(b)
il-fattura jew l-irċevuta maħruġa jew magħmula disponibbli lill-klijent għandha tidentifika s-servizzi fornuti b’mod elettroniku u l-fornitur ta’ dawk is-servizzi.
Għall-finijiet ta’ dan il-paragrafu, persuna taxxabbli li, fir-rigward ta’ forniment ta’ servizzi fornuti b’mod elettroniku, tawtorizza l-imposizzjoni ta’ ħlas mingħand il-klijent jew l-għoti tas-servizzi, jew tistabbilixxi t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali tal-forniment, ma għandhiex tkun permessa tindika espliċitament persuna oħra bħala l-fornitur ta’ dawk is-servizzi.
2.   Il-paragrafu 1 għandu japplika wkoll fejn ikunu fornuti servizzi telefoniċi fornuti permezz tal-Internet, inklużi s-servizzi bil-vuċi fuq protokoll tal-Internet (VoIP), permezz ta’ netwerk tat-telekomunikazzjoni, interface jew portal bħal suq għall-applikazzjonijiet u taħt l-istess kundizzjonijiet bħal dawk stabbiliti f’dak il-paragrafu.
3.   Dan l-Artikolu ma għandux japplika għal persuna taxxabbli li tforni biss l-ipproċessar tal-pagamenti fir-rigward ta’ servizzi fornuti b’mod elettroniku jew ta’ servizzi telefoniċi fornuti fuq l-Internet, inklużi s-servizzi bil-vuċi fuq Protokoll tal-Internet (VoIP), u li ma tiħux sehem fil-forniment ta’ dawk is-servizzi fornuti b’mod elettroniku jew servizzi telefoniċi.”
III. Il‑kawża prinċipali, id‑domanda preliminari u l‑proċedura quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja
12.
Fenix, li hija rreġistrata għall-finijiet tal-VAT fir-Renju Unit, topera l-pjattaforma online ddedikata għan-network soċjali magħruf bħala “Only Fans” (iktar ’il quddiem il-“pjattaforma”) u teżerċita kontroll esklużiv fuqha. Il-pjattaforma hija mmirata lejn “utenti” mid-dinja kollha, li jinqasmu f’“ideaturi” u f’“fans”.
13.
L-ideaturi, li għandhom “profili”, itellgħu u jippubblikaw kontenut bħal ritratti u vidjows fuq il-profili rispettivi tagħhom. Huma jistgħu wkoll ixandru vidjows diretti u jibagħtu messaġġi privati lill-fans tagħhom. Dawn tal-aħħar jistgħu jaċċedu għall-kontenut imtella’ permezz ta’ ħlasijiet individwali jew billi jħallsu tariffa ta’ abbonament fix-xahar għal kull ideatur li huma jkunu jixtiequ jikkonsultaw il-kontenut tiegħu u/jew li huma jkunu jixtiequ jinteraġixxu miegħu. Il-fans jistgħu wkoll iħallu tips jew donazzjonijiet li għalihom ma jiġi pprovdut l-ebda kontenut korrispondenti. L-ideaturi jiddeterminaw l-ammont tat-tariffa ta’ abbonament ta’ kull xahar tal-profil tagħhom, filwaqt li Fenix tiffissa l-ammont minimu kemm għall-abbonamenti kif ukoll għat-tips.
14.
Fenix hija responsabbli għall-ġbir u d-distribuzzjoni tal-ħlasijiet imwettqa mill-fans, billi tuża fornitur terz ta’ servizzi ta’ ħlas. Hija tiffissa wkoll il-kundizzjonijiet ġenerali għall-użu tal-pjattaforma, li ġew emendati diversi drabi matul il-perijodu rilevanti. Fenix tiffattura lill-ideatur ammont ta’ 20 % tas-somom imħallsa mill-fans tagħhom permezz ta’ tnaqqis (iktar ’il quddiem it-“tnaqqis ta’ 20 %”). Kemm il-ħlasijiet minn fan kif ukoll dawk imħallsa lil ideatur jidhru fuq ir-rendikont bankarju tal-utent ikkonċernat bħala ħlas ikkreditat jew iddebitat lil Fenix. Matul il-perijodu rilevanti kollu, Fenix iffatturat u kkontabbilizzat il-VAT b’rata ta’ 20 % fuq valur taxxabbli kkostitwit mit-tnaqqis ta’ 20 %.
15.
Fit‑22 ta’ April 2020, l-awtorità tat-taxxa bagħtet lil Fenix avviżi ta’ tassazzjoni relatati mal-VAT li hija kellha tħallas għall-perijodu ta’ bejn ix-xhur ta’ Lulju 2017 u Jannar 2020, kif ukoll għax-xahar ta’ April 2020 (iktar ’il quddiem l-“avviżi ta’ tassazzjoni inkwistjoni”), billi qieset li din il-kumpannija kellha titqies bħala li kienet qiegħda taġixxi f’isimha skont l-Artikolu 9a. B’hekk, skont din l-awtorità, Fenix kellha tħallas il-VAT mhux fuq il-bażi tat-tnaqqis ta’ 20 %, iżda fuq il-bażi tas-somom kollha mħallsa mill-fans.
16.
Fis‑27 ta’ Lulju 2020, Fenix ippreżentat rikors quddiem il-qorti tar-rinviju, fejn ikkontestat il-bażi ġuridika tal-avviżi ta’ tassazzjoni inkwistjoni, jiġifieri l-Artikolu 47(4) u (5) tal-Value Added Tax Act 1994 (il-Liġi tal‑1994 dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud), fil-verżjoni tagħha fis-seħħ fid-data li fiha seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, li ttrasponiet fid-dritt Brittaniku l-Artikolu 9a, kif ukoll l-ammonti rispettivi ta’ dawn l-avviżi ta’ tassazzjoni. Hija sostniet li l-Artikolu 9a ma kienx validu u li, barra minn hekk, hija ma kinitx taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan l-artikolu.
17.
Il-qorti tar-rinviju tippreċiża li l-awtorità tat-taxxa ma ħadet l-ebda deċiżjoni dwar f’liema kwalità, fid-dritt Ingliż, aġixxiet Fenix fir-rigward tal-pjattaforma, jiġifieri jekk hux bħala aġent jew bħala prinċipal. Din l-awtorità adottat l-avviżi ta’ tassazzjoni inkwistjoni b’riferiment għall-Artikolu 9a biss, mingħajr ma eżaminat l-applikazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT bħala tali.
18.
Dik il-qorti tindika li għandha dubji dwar il-validità tal-Artikolu 9a. Fil-fatt, jekk dan l-artikolu huwa intiż li japplika l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, jista’ jiġi sostnut li dan imur lil hinn mis-setgħa ta’ implimentazzjoni mogħtija lill-Kunsill. F’dan ir-rigward, l-imsemmija qorti, filwaqt li tagħmel riferiment għas-sentenza tal‑15 ta’ Ottubru 2014, Il‑Parlament vs Il‑Kummissjoni (C‑65/13, EU:C:2014:2289), tissottolinja li dispożizzjoni ta’ applikazzjoni ta’ att leġiżlattiv tkun legali biss jekk tosserva l-għanijiet ġenerali essenzjali ta’ dak l-att, tkun neċessarja jew utli għall-implimentazzjoni tal-imsemmi att u la tista’ timmodifika u lanqas tissupplimenta l-istess att, lanqas fl-elementi mhux essenzjali tiegħu.
19.
Fuq l-istess linja, il-Kummissjoni Ewropea tqis li, sabiex jiġi ddeterminat jekk miżura “tissupplimentax” l-att bażiku, il-leġiżlatur tal-Unjoni għandu jevalwa jekk din il-miżura żżidx b’mod konkret regoli ġodda li ma humiex essenzjali u li jibdlu l-kuntest ta’ dan l-att, filwaqt li titħalla setgħa diskrezzjonali lill-Kummissjoni filwaqt li, għall-kuntrarju, miżuri intiżi biss sabiex jagħtu effett lir-regoli eżistenti tal-att bażiku ma għandhomx jitqiesu bħala miżuri supplimentari (
6
).
20.
Il-qorti tar-rinviju tissottolinja li l-Artikolu 9a, kif ġie adottat, huwa radikalment differenti u ferm iktar estensiv mill-proposta għal Regolament ippreżentata mill-Kummissjoni li temenda r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 282/2011 (
7
). Fil-fatt, filwaqt li l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT jagħmel riferiment għal persuna taxxabbli li taġixxi f’isimha, l-introduzzjoni tal-preżunzjoni prevista fl-Artikolu 9a tfisser, skont il-Kumitat tal-VAT (
8
), li din għandha, bħala regola ġenerali, tkun valida għall-persuni taxxabbli kollha li jieħdu parti fi provvista ta’ servizzi.
21.
Il-qorti tar-rinviju tagħmel riferiment, barra minn hekk, għall-istudju (
9
) li sostna l-proposta għal Direttiva ppreżentata mill-Kummissjoni fl‑1 ta’ Diċembru 2016 (
10
), li jgħid li l-għan tal-Artikolu 9a, li huwa li jittrasferixxi l-issuġġettar għall-VAT għall-intermedjarju, jidher mixtieq u li huwa neċessarju li jiġu pprovduti kjarifiki addizzjonali kif ukoll li l-Istati Membri jaslu għal interpretazzjoni komuni u vinkolanti. Skont dik il-qorti, jista’ jiġi sostnut li dan it-trasferiment ta’ responsabbiltà ma jikkostitwixxix sempliċi miżura teknika iżda jikkostitwixxi bidla fis-sitwazzjoni eżistenti iktar milli kjarifika.
22.
Barra minn hekk, l-imsemmija qorti tirrileva li, fis-sentenza tal‑14 ta’ Lulju 2011, Henfling et (C‑464/10, iktar ’il quddiem is-“sentenza Henfling et, EU:C:2011:489, punt 42), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, fir-rigward tal-kundizzjoni dwar il-fatt li l-persuna taxxabbli għandha taġixxi f’isimha iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor, li tinsab fl-Artikolu 6(4) tad-Direttiva 77/388/KEE (
11
), il-qorti nazzjonali għandha twettaq verifika konkreta li tistabbilixxi jekk il-persuna taxxabbli effettivament hijiex qiegħda taġixxi f’isimha. Issa, skont il-qorti tar-rinviju, il-preżunzjoni prevista fl-Artikolu 9a tneħħi l-obbligu li tiġi eżaminata s-sitwazzjoni ekonomika u kummerċjali tal-persuna taxxabbli.
23.
Għaldaqstant, jeżistu raġunijiet tajba sabiex jitqies, minn naħa, li din il-preżunzjoni ma tikkostitwixxix miżura teknika iżda tikkostitwixxi bidla radikali u li, min-naħa l-oħra, il-kuntest ġuridiku li jirriżulta mill-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT ġie emendat b’mod kunsiderevoli bl-introduzzjoni tal-preżunzjoni prevista fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 9a(1). Irrispettivament mill-kriterju tal-analiżi adottat, il-Kunsill b’hekk wettaq żball manifest ta’ evalwazzjoni meta adotta l-Artikolu 9a.
24.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-First-tier Tribunal (Tax Chamber) (il-Qorti tal-Ewwel Istanza (Awla Fiskali)) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“[L-Artikolu 9a] huwa invalidu minħabba li jmur lil hinn mill-kompetenza jew mill-obbligu ta’ implimentazzjoni tal-Kunsill stabbiliti fl-Artikolu 397 tad-Direttiva [dwar il-VAT] sa fejn jikkompleta u/jew jemenda l-Artikolu 28 [ta’ din id-direttiva]?”
25.
Ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u tal-Irlanda ta’ Fuq ħareġ mill-Unjoni fil‑31 ta’ Jannar 2020. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja jibqa’ jkollha ġurisdizzjoni sabiex tagħti deċiżjoni dwar din it-talba għal deċiżjoni preliminari (
12
).
26.
Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub minn Fenix, mill-Gvern Taljan, mill-Gvern tar-Renju Unit, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni. Dawn il-partijiet ippreżentaw ukoll osservazzjonijiet orali waqt is-seduta għas-sottomissjonijiet orali li nżammet fit‑3 ta’ Mejju 2022.
IV. Analiżi
27.
Permezz tad-domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 9a huwiex invalidu inkwantu li l-Kunsill mar lil hinn mis-setgħa ta’ implimentazzjoni mogħtija lilu. Il-Gvern Taljan, il-Gvern tar-Renju Unit, il-Kunsill u l-Kummissjoni jissuġġerixxu li r-risposta għal din id-domanda għandha tkun li l-Artikolu 9a huwa validu. Għall-kuntrarju, Fenix issostni li r-risposta għaliha għandha tkun li l-imsemmi artikolu huwa invalidu.
28.
F’dawn il-konklużjonijiet, ser neżamina l-kunċett ta’ “setgħa ta’ implimentazzjoni” fis-sens tal-Artikolu 291(2) TFUE (Taqsima A), imbagħad l-applikazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT permezz tal-Artikolu 9a (Taqsima B).
A.
Fuq il‑kunċett ta’ “setgħa ta’ implimentazzjoni” fis‑sens tal‑Artikolu 291(2) TFUE
29.
It-Trattat ta’ Lisbona stabbilixxa d-distinzjoni bejn “setgħa delegata” u “setgħa ta’ implimentazzjoni”, rispettivament fl-Artikoli 290 u 291 TFUE (
13
). Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet f’diversi okkażjonijiet dwar din id-distinzjoni u l-portata tagħha fir-rigward tal-Kummissjoni.
1. Il‑ġurisprudenza tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
30.
Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-leġiżlatur tal-Unjoni għandu setgħa diskrezzjonali fir-rigward tad-deċiżjoni li jagħti lill-Kummissjoni setgħa delegata skont l-Artikolu 290(1) TFUE jew setgħa ta’ implimentazzjoni skont l-Artikolu 291(2) TFUE. Madankollu, din is-setgħa diskrezzjonali għandha tiġi eżerċitata f’konformità mal-kundizzjonijiet previsti fl-Artikoli 290 u 291 TFUE (
14
).
31.
F’dan ir-rigward, fir-rigward tal-għoti ta’ setgħa delegata, mill-Artikolu 290(1) TFUE jirriżulta li att leġiżlattiv jista’ jiddelega lill-Kummissjoni s-setgħa li tadotta atti mhux leġiżlattivi ta’ applikazzjoni ġenerali li jissumplimentaw jew jemendaw ċerti elementi mhux essenzjali tal-att leġiżlattiv. F’konformità mat-tieni subparagrafu ta’ din id-dispożizzjoni, l-għanijiet, il-kontenut, il-portata u d-durata tad-delega ta’ setgħa għandhom jiġu ddefiniti espressament fl-att leġiżlattiv li jkun jagħti din id-delega. Dan ir-rekwiżit jimplika li l-għoti ta’ setgħa delegata huwa intiż għall-adozzjoni ta’ regoli li jidħlu fil-qafas regolamentari kif iddefinit fl-att leġiżlattiv bażiku (
15
).
32.
Fir-rigward tal-għoti ta’ setgħa ta’ implimentazzjoni, l-Artikolu 291(1) TFUE jipprovdi li l-Istati Membri għandhom jadottaw il-miżuri kollha tad-dritt nazzjonali meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-atti tal-Unjoni legalment vinkolanti. Madankollu, kif jipprevedi l-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu, meta jkun hemm bżonn ta’ kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni tal-atti tal-Unjoni legalment vinkolanti, dawn l-atti għandhom jagħtu setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni jew, f’każijiet speċifiċi ġġustifikati b’mod xieraq kif ukoll fil-kuntest tal-politika esterna u ta’ sigurtà komuni (PESK), lill-Kunsill (
16
).
33.
Għalkemm l-Artikolu 291 TFUE ma jipprovdi l-ebda definizzjoni tal-kunċett ta’ “att ta’ implimentazzjoni” (
17
), il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li l-kunċett ta’ “implimentazzjoni” jinkludi fl-istess waqt l-elaborazzjoni ta’ regoli ta’ applikazzjoni u l-applikazzjoni ta’ regoli għal każijiet partikolari permezz ta’ atti li japplikaw individwalment (
18
). Fir-rigward tal-interpretazzjoni ta dan l-artikolu, il-Qorti tal-Ġustizzja għamlet riferiment għal ġurisprudenza stabbilita li tmur lura għal qabel it-Trattat ta’ Lisbona, li skontha, fil-kuntest tas-setgħa ta’ implimentazzjoni tagħha, li l-limiti tagħha għandhom jiġu evalwati b’mod partikolari skont l-għanijiet ġenerali essenzjali tal-att leġiżlattiv inkwistjoni, il-Kummissjoni hija awtorizzata li tadotta l-miżuri kollha neċessarji jew utli għall-implimentazzjoni tal-imsemmi att, sakemm dawn ma jkunux kuntrarji għalih (
19
).
34.
Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta wkoll li, fil-kuntest tal-eżerċizzju tas-setgħa ta’ implimentazzjoni mogħtija lilha, l-istituzzjoni kkonċernata għandha tispeċifika l-kontenut ta’ att leġiżlattiv, sabiex tiżgura l-implimentazzjoni tiegħu f’kundizzjonijiet uniformi fl-Istati Membri kollha (
20
). F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tispeċifika l-att leġiżlattiv jekk id-dispożizzjonijiet tal-att ta’ implimentazzjoni li hija tadotta, minn naħa, josservaw l-għanijiet ġenerali essenzjali tal-att leġiżlattiv u, min-naħa l-oħra, jkunu neċessarji jew utli għall-implimentazzjoni tiegħu mingħajr ma jissupplimentawh jew jemendawh, lanqas fl-elementi mhux essenzjali (
21
).
35.
Il-ġurisprudenza msemmija hawn fuq tikkonċerna s-setgħa delegata u s-setgħa ta’ implimentazzjoni tal-Kummissjoni (
22
). F’din il-kawża, kien il-Kunsill li adotta d-Direttiva dwar il-VAT, fuq il-bażi tal-Artikolu 93 KE (li sar l-Artikolu 113 TFUE). Huwa adotta wkoll l-Artikolu 9a, li jinsab fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1042/2013, li huwa bbażat fuq l-Artikolu 397 ta’ din id-direttiva. F’dan ir-rigward, fil-kuntest tal-eżerċizzju tas-setgħa ta’ implimentazzjoni fis-sens tal-Artikolu 291(2) TFUE, għandha ssir distinzjoni skont jekk l-istituzzjoni li tadotta l-att ta’ implimentazzjoni hijiex il-Kummissjoni jew il-Kunsill?
36.
Fl-opinjoni tiegħi, dan ma għandux ikun il-każ.
37.
Fil-fatt, l-ewwel, mill-formulazzjoni tal-Artikolu 291(2) TFUE jirriżulta li l-Kunsill huwa wkoll għandu setgħa ta’ implimentazzjoni, b’differenza mis-setgħa delegata skont l-Artikolu 290 TFUE, li tappartjeni biss lill-Kummissjoni. Huwa minnu li, kif irrilevat il-Qorti tal-Ġustizzja, is-setgħa li jadotta atti ta’ implimentazzjoni tista’ tiġi rriżervata lill-Kunsill biss b’mod eċċezzjonali f’“każijiet speċifiċi ġustifikati b’mod xieraq” u f’każijiet espressament speċifikati minn dik id-dispożizzjoni li jirrigwardaw biss il-PESK (
23
). Il-Kunsill għalhekk għandu jiġġustifika b’mod iddettaljat id-deċiżjoni li jirriżerva d-dritt li jeżerċita s-setgħat ta’ implimentazzjoni għalih innifsu (
24
). Hawnhekk, l-Artikolu 397 tad-Direttiva dwar il-VAT jipprovdi li l-Kunsill, li jaġixxi unanimament fuq proposta mill-Kummissjoni, għandu jadotta l-miżuri meħtieġa sabiex jimplimenta din id-Direttiva (
25
). L-adozzjoni tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 282/2011 mill-Kunsill, u b’mod partikolari tal-Artikolu 9a, hija għalhekk ibbażata fuq bażi ġuridika speċifika għall-VAT, bil-għan li tiġi implimentata d-Direttiva dwar il-VAT. L-adozzjoni ta’ dan ir-regolament ta’ implimentazzjoni għalhekk tikkostitwixxi, fil-fehma tiegħi, każ speċifiku debitament iġġustifikat, f’konformità mal-Artikolu 291(2) TFUE (
26
).
38.
It-tieni, il-fatt li l-Kunsill jeżerċita setgħa ta’ implimentazzjoni għal att li jkun adotta huwa stess ma jidhirlix li huwa ta’ natura li jikkontesta din l-interpretazzjoni. Ċertament, il-Kunsill seta’ emenda l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT bħala tali sabiex jispjega l-kontenut tiegħu. Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, Fenix għaldaqstant irrilevat li, fl‑1 ta’ Diċembru 2016, il-Kummissjoni ppreżentat proposta għal Direttiva (
27
) bil-għan li tiġi emendata l-formulazzjoni ta’ dan l-Artikolu 28, iżda din il-proposta finalment ma ġietx inkluża fid-Direttiva (UE) 2017/2455 (
28
). Madankollu, il-Kunsill għandu wkoll id-dritt li jadotta att ta’ implimentazzjoni fil-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 291(2) TFUE. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-emenda tad-Direttiva dwar il-VAT abbażi tal-Artikolu 113 TFUE teżiġi, b’mod partikolari, li jiġu kkonsultati l-Parlament Ewropew u l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali, iżda dan ma huwiex previst għall-adozzjoni ta’ regolament ta’ implimentazzjoni skont l-Artikolu 397 tad-Direttiva dwar il-VAT. Il-proċedura relatata mal-emenda ta’ din id-direttiva hija għalhekk iktar kumplessa u tieħu iktar żmien mill-adozzjoni ta’ att ta’ implimentazzjoni tagħha, minkejja li l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 291(2) TFUE jistgħu jiġu ssodisfatti f’dan il-każ.
39.
It-tielet, b’mod iktar ġenerali, għalkemm jista’ jiġi sostnut li l-Kunsill, meta jadotta att ta’ implimentazzjoni għal wieħed mill-atti leġiżlattivi proprji tiegħu, għandu jkollu setgħa iktar wiesgħa mill-Kummissjoni meta din tadotta miżuri ta’ implimentazzjoni ta’ att leġiżlattiv ta’ istituzzjoni oħra tal-Unjoni (analiżi li jiena ma naqbilx magħha), ma nara l-ebda raġuni għaliex il-Kunsill għandu jkun suġġett għal trattament differenti mill-Kummissjoni fir-rigward tas-setgħa ta’ implimentazzjoni skont l-Artikolu 291(2) TFUE. Fil-fatt, il-Kunsill jista’ jkun meħtieġ jispeċifika l-kontenut ta’ att leġiżlattiv. Dan jista’ jkun il-każ fil-qasam tat-tassazzjoni, b’mod partikolari meta jkun hemm teknoloġiji ġodda (f’dan il-każ, il-kummerċ elettroniku, li jista’ jirriżulta f’sensiela twila ta’ tranżazzjonijiet fir-rigward tal-provvista ta’ servizzi) li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-implimentazzjoni tal-atti leġiżlattivi eżistenti. F’din is-sitwazzjoni, ir-regolament ta’ implimentazzjoni, f’konformità mal-Artikolu 288 TFUE, huwa ta’ applikazzjoni ġenerali, huwa vinkolanti fl-intier tiegħu u huwa direttament applikabbli fl-Istati Membri kollha, anki jekk l-att leġiżlattiv ikun direttiva, bħalma huwa l-każ hawnhekk.
40.
Għandu jingħad ukoll li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-adozzjoni tar-regoli essenzjali ta’ kwistjoni hija rriżervata għal-leġiżlatur tal-Unjoni, fejn dawn ir-regoli għandhom jiġu stabbiliti fil-leġiżlazzjoni bażika, u li minn dan isegwi li d-dispożizzjonijiet li jistabbilixxu l-elementi essenzjali ta’ leġiżlazzjoni bażika, li l-adozzjoni tagħhom teħtieġ li jsiru għażliet politiċi li jaqgħu fir-responsabbiltajiet proprji tal-leġiżlatur tal-Unjoni, ma jistgħux ikunu s-suġġett ta’ delega u lanqas jidhru f’atti ta’ implimentazzjoni (
29
).
41.
Bħala konklużjoni, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-Artikolu 9a, fid-dawl tal-Artikolu 291(2) TFUE u tal-Artikolu 397 tad-Direttiva dwar il-VAT, huwa validu jekk, minn naħa, josserva l-għanijiet ġenerali essenzjali tal-Artikolu 28 ta’ din id-direttiva u jekk, min-naħa l-oħra, ikun neċessarju jew utli għall-implimentazzjoni ta’ dan l-Artikolu 28 mingħajr ma jissupplimentah kkompletah u mingħajr ma jemendah, lanqas fl-elementi mhux essenzjali tiegħu.
2. Id‑distinzjoni bejn “tispeċifika” u “tissupplimenta jew temenda” att leġiżlattiv
42.
Id-differenza bejn is-setgħa delegata u s-setgħa ta’ implimentazzjoni hija bbażata proprju fuq il-formulazzjoni tal-Artikoli 290 u 291 TFUE u timplika li, għas-setgħa delegata, l-istituzzjoni kkonċernata tista’ tissupplimenta jew temenda ċerti elementi mhux essenzjali tal-att leġiżlattiv u li, għas-setgħa ta’ implimentazzjoni, l-istituzzjoni hija mitluba tispeċifika l-kontenut regolatorju ta’ att leġiżlattiv. Madankollu, id-distinzjoni bejn “tissupplimenta jew temenda” u “tispeċifika” att leġiżlattiv ma hijiex evidenti (
30
).
43.
Kif irrileva l-Avukat Ġenerali Cruz Villalón, id-differenza bħala prinċipju bejn is-setgħa eżerċitata fil-każ ta’ delega leġiżlattiva u dik mogħtija fil-każ ta’ implimentazzjoni tinsab fil-fatt li l-leġiżlatur jiddelega lill-istituzzjoni kkonċernata l-possibbiltà li tiddeċiedi fuq punti li bħala prinċipju kellu jiddeċiedi fuqhom huwa stess, filwaqt li l-implimentazzjoni tikkonċerna dispożizzjonijiet regolatorji li l-kontenut materjali tagħhom ikun ġie ddefinit mil-leġiżlatur. Skont l-Avukat Ġenerali, minħabba din id-differenza, l-Artikolu 291(2) TFUE jirrigwarda s-sempliċi eżerċizzju tas-setgħa ta’ implimentazzjoni, li jeskludi dak kollu li ma huwiex neċessarju għall-applikazzjoni konkreta ta’ regola diġà ddefinita u stabbilita, filwaqt li l-Artikolu 290 TFUE jipprevedi d-definizzjoni tal-għanijiet tad-delega, kif ukoll tal-kontenut u l-portata tagħha, li jfisser li huwa mistenni li l-Kummissjoni tagħmel iktar minn sempliċement timplimenta dispożizzjoni li fiha dawn l-elementi kollha jkunu diġà stabbiliti, ħaġa li teħtieġ marġni ta’ “kreattività” regolatorja, li ma hijiex possibbli fil-każ ta’ sempliċi implimentazzjoni (
31
).
44.
Fil-kuntest ta’ din id-distinzjoni, jidhirli li huwa utli li jsir paragun mal-kunċett ta’ “liġi interpretattiva”, li huwa simili għal att ta’ implimentazzjoni. F’dan is-sens, il-Cour de cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni, Franza), b’mod partikolari, irrilevat li liġi tista’ titqies li hija interpretattiva biss jekk din tillimita ruħha tirrikonoxxi, mingħajr l-ebda innovazzjoni, dritt preeżistenti li minħabba definizzjoni imperfetta ta lok għal kontroversji (
32
). Dan il-kunċett jinsab f’ordinamenti ġuridiċi oħra, fosthom l-ordinament ġuridiku Elleniku. Għalhekk, liġi interpretattiva (u att ta’ implimentazzjoni) jiċċaraw is-sens ta’ liġi preċedenti, mingħajr ma jżidu dispożizzjonijiet ġodda. Fl-istess ħin, l-implimentazzjoni tikkostitwixxi attività regolatorja, jiġifieri attività li tikkonsisti fil-promulgazzjoni ta’ atti legalment vinkolanti u għalhekk huwa diffiċli ħafna li wieħed jikkonċepixxi att ta’ implimentazzjoni li ma jżidx xi ħaġa mal-qafas regolatorju ddefinit mill-att leġiżlattiv u, konsegwentement, li ma jissupplimentax b’xi mod lil dan tal-aħħar (
33
). Għaldaqstant, att ta’ implimentazzjoni ma jistax jinftiehem, skont id-definizzjoni proprja tiegħu, li huwa nieqes minn kull saħħa regolatorja. F’dan is-sens, il-Qorti tal-Ġustizzja adottat interpretazzjoni wiesgħa tal-kunċett ta’ “implimentazzjoni” (
34
).
45.
Fil-fehma tiegħi, l-istituzzjoni kkonċernata tista’ teżerċita s-setgħa ta’ implimentazzjoni tagħha meta l-att leġiżlattiv ikun jista’ jkun jingħata diversi interpretazzjonijiet, bil-konsegwenza li l-Istati Membri jkunu jistgħu japplikawh b’modi differenti. F’dan il-kuntest, l-att ta’ implimentazzjoni jadotta waħda minn dawn l-interpretazzjonijiet bil-għan li jagħmel uniformi l-applikazzjoni ta’ dan l-att leġiżlattiv. Fi kliem ieħor, l-interpretazzjoni adottata diġà tkun inkluża fl-imsemmi att leġiżlattiv, possibbilment fost interpretazzjonijiet oħra possibbli tiegħu. Konsegwentement, l-istituzzjoni li jkollha s-setgħa ta’ implimentazzjoni ma tagħmilx innovazzjoni, iżda tagħżel li tiffavorixxi interpretazzjoni, li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tkun neċessarja jew utli sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni tal-att leġiżlattiv f’kundizzjonijiet uniformi fl-Istati Membri kollha. L-att ta’ implimentazzjoni għalhekk sempliċement jiċċara u jikkonkretizza l-att leġiżlattiv, mingħajr ma jissupplimenta dak l-att billi jżid elementi (mhux essenzjali) u mingħajr ma jemendah (
35
).
B.
Fuq l‑applikazzjoni tal‑Artikolu 28 tad‑Direttiva dwar il‑VAT permezz tal‑Artikolu 9a
46.
Għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li Fenix sostniet quddiem il-qorti tar-rinviju li hija ma kinitx taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 9a u, waqt is-seduta, li hija lanqas ma kienet taqa’ taħt l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT minħabba li ma kinitx qiegħda taġixxi f’isimha iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor, billi sempliċement iffaċilitat il-provvista ta’ servizzi bejn l-ideaturi u l-fans. Min-naħa l-oħra, il-qorti tar-rinviju indikat li l-awtorità tat-taxxa adottat l-avviżi ta’ tassazzjoni inkwistjoni billi għamlet riferiment għall-Artikolu 9a biss, mingħajr ma vverifikat l-applikazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT bħala tali.
47.
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-domandi dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni magħmula mill-qorti nazzjonali fil-kuntest leġiżlattiv u fattwali ddefinit taħt ir-responsabbiltà tagħha stess, u li ma huwiex il-kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tivverifika l-eżattezza tiegħu, igawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tiċħad talba għal deċiżjoni preliminari mressqa minn qorti nazzjonali biss meta jkun evidenti li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mitluba ma għandha ebda konnessjoni mal-fatti jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex għad-dispożizzjoni tagħha l-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli d-domandi li sarulha (
36
).
48.
F’dan il-każ, ma jirriżultax b’mod evidenti mill-fajl ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja li s-sitwazzjoni tal-kawża tikkorrispondi għal xi waħda minn dawn l-ipoteżijiet. Fil-fatt, il-kawża prinċipali toriġina mid-deċiżjoni tal-awtorità tat-taxxa li Fenix kellha titqies bħala li taġixxi f’isimha skont l-Artikolu 9a. Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, fil-kuntest ta’ din il-kawża, Fenix sostniet li dan l-artikolu ma kienx validu. Peress li l-Artikolu 9a ġie adottat bħala att ta’ implimentazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, l-eżami tal-validità ta’ dan l-artikolu jeħtieġ li tiġi eżaminata r-relazzjoni bejn dawn iż-żewġ artikoli, li hija s-suġġett tad-domanda preliminari, li għalhekk tidher li hija ammissibbli. Huwa neċessarju li jiżdied li, fid-dawl tal-formulazzjoni ta’ din id-domanda, il-qorti tar-rinviju titlaq mill-premessa li, f’dan il-każ, Fenix taġixxi f’isimha iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor.
49.
Għaldaqstant, għandhom jiġu analizzati s-sens tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT u sussegwentement il-portata tal-Artikolu 9a sabiex jiġi vverifikat jekk dan tal-aħħar jikkostitwixxix tabilħaqq att ta’ implimentazzjoni, fis-sens tal-Artikolu 291(2) TFUE, ta’ dan l-Artikolu 28.
1. L‑Artikolu 28 tad‑Direttiva dwar il‑VAT
50.
L-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT jipprovdi li, fejn persuna taxxabbli li taġixxi f’isimha iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor tieħu parti fi provvista ta’ servizzi, hija għandha tiġi kkunsidrata li rċeviet u pprovdiet dawn is-servizzi hija stess (
37
).
51.
Dan l-artikolu, li għandu portata awtonoma speċifika għad-dritt tal-Unjoni, jistabbilixxi preżunzjoni (“għandha tiġi kkunsidrata”). Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-imsemmi artikolu joħloq il-finzjoni ġuridika ta’ żewġ provvisti ta’ servizzi identiċi pprovduti konsekuttivament. Skont din il-finzjoni, l-operatur li jieħu parti fil-provvista ta’ servizzi u li jikkostitwixxi l-aġent, fl-ewwel lok, jiġi kkunsidrat li rċieva s-servizzi inkwistjoni tal-operatur li għall-benefiċċju tiegħu huwa jkun qiegħed jaġixxi, li jikkostitwixxi l-prinċipal, qabel ma jipprovdi, fit-tieni lok, dawn is-servizzi personalment lill-klijent (
38
). Minn dan jirriżulta li, fir-rigward tar-relazzjoni ġuridika bejn il-prinċipal u l-aġent, ir-rwol rispettiv tagħhom ta’ fornitur ta’ servizzi u ta’ min iħallas huwa invertit b’mod fittizju għall-finijiet tal-VAT (
39
). L-istess raġunament japplika fir-rigward tal-akkwist ta’ oġġetti bis-saħħa ta’ kuntratt ta’ xiri b’kummissjoni, konformement mal-Artikolu 14(2)(ċ) tad-Direttiva dwar il-VAT, li wkoll jaqa’ taħt it-Titolu IV tagħha (
40
).
52.
Minn dan isegwi li għandhom jiġu ssodisfatti żewġ kundizzjonijiet sabiex l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT ikun applikabbli, jiġifieri, minn naħa, li jkun hemm mandat li permezz tiegħu l-aġent jintervjeni, f’isem il-prinċipal, fil-provvista ta’ servizzi kif ukoll, min-naħa l-oħra, li jkun hemm identiċità bejn il-provvista tas-servizzi akkwistati mill-aġent u l-provvisti tas-servizzi ttrasferiti lill-prinċipal (
41
). Din it-tieni kundizzjoni timplika li jkun hemm, jekk ikun il-każ, trasferiment tad-dritt għall-proprjetà relatat (
42
).
53.
Il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet tgħid li l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT jaqa’ taħt it-Titolu IV ta’ din id-direttiva, intitolat “Transazzjonijiet taxxabbli”, u li huwa fformulat f’termini ġenerali, mingħajr ma fih restrizzjonijiet dwar il-kamp ta’ applikazzjoni jew il-portata tiegħu (
43
). Għalhekk, il-provvisti ta’ servizzi pprovduti konsekuttivament jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-VAT u minn dan jirriżulta li, jekk il-provvista ta’ servizzi li fiha jieħu parti aġent tkun suġġetta għall-VAT, ir-relazzjoni ġuridika bejn dan l-aġent u l-prinċipal ukoll tkun suġġetta għall-VAT (
44
).
54.
Dan l-Artikolu 28 jirrigwarda intermedjarju kklassifikat mil-letteratura legali bħala “opak” (
45
), inkwantu l-persuna taxxabbli taġixxi f’isimha iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor (
46
), b’differenza minn intermedjarju msejjaħ “trasparenti”, li jintervjeni f’isem u għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor, kif imsemmi b’mod partikolari fl-Artikolu 46 tad-Direttiva dwar il-VAT, li jikkonċerna l-provvisti ta’ servizzi minn intermedjarji (
47
). F’dan is-sens, kif irrilevat il-Qorti tal-Ġustizzja, id-Direttiva dwar il-VAT stess tipprevedi regoli partikolari għall-provvisti ta’ servizzi pprovduti minn aġent, li jaġixxi f’ismu iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor, li huma differenti minn dawk li jirregolaw il-provvisti pprovduti minn aġent li jaġixxi f’isem u għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor (
48
). Din il-kawża tikkonċerna dawn ir-regoli partikolari li japplikaw għall-intermedjarji opaki.
2. L‑Artikolu 9a
55.
L-interpretazzjoni u l-portata tal-Artikolu 9a qajmu interess fil-letteratura legali (
49
). Fil-kuntest ta’ din il-kawża, kif ġie stabbilit fil-punt 41 ta’ dawn il-konklużjonijiet, għandu jiġi vverifikat jekk l-Artikolu 9a, minn naħa, josservax l-għanijiet ġenerali essenzjali segwiti mill-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT u, min-naħa l-oħra, huwiex neċessarju jew utli għall-implimentazzjoni ta’ dan l-aħħar artikolu mingħajr ma jissupplimentah jew jemendah, u dan lanqas fl-elementi mhux essenzjali tiegħu.
a) Fuq l‑osservanza mill‑Artikolu 9a tal‑għanijiet ġenerali essenzjali segwiti mill‑Artikolu 28 tad‑Direttiva dwar il‑VAT
56.
L-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT għandu l-għan li jiddetermina taħt liema kundizzjonijiet aġent huwa kkunsidrat bħala l-fornitur ta’ servizzi fil-kuntest tas-sistema komuni tal-VAT. Din id-dispożizzjoni, essenzjalment, tmur lura għas-sena 1977 (
50
), jiġifieri għal perijodu meta l-kummerċ elettroniku kien għadu ma jeżistix.
57.
Kif jirriżulta mill-premessa 4 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 282/2011, l-għan tiegħu huwa li jiżgura applikazzjoni uniformi tas-sistema attwali tal-VAT billi jiġu stipulati regoli għall-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar il-VAT, b’mod partikolari fir-rigward tal-provvista ta’ servizzi. Il-premessa 5 ta’ dan ir-regolament ta’ implimentazzjoni żżid li dawn il-miżuri ta’ implimentazzjoni fihom dispożizzjonijiet speċifiċi li jwieġbu għal ċerti kwistjonijiet ta’ applikazzjoni u huma mfassla sabiex iġibu, fl-Unjoni kollha, trattament uniformi f’dawk iċ-ċirkustanzi partikolari biss. Barra minn hekk, il-premessa 4 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1042/2013 tiddikjara li huwa meħtieġ li jiġi speċifikat min ikun il-fornitur għall-finijiet tal-VAT fejn servizzi pprovduti b’mod elettroniku, jew servizzi telefoniċi pprovduti permezz tal-internet ikunu pprovduti lil klijent permezz ta’ networks ta’ telekomunikazzjoni jew permezz ta’ interfaċċa jew ta’ portal.
58.
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 9a, li huwa waħda mid-diversi dispożizzjonijiet tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 282/2011, jistabbilixxi kif, “għall-applikazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva [dwar il-VAT]”, dan tal-aħħar għandu jiġi interpretat fejn servizzi pprovduti b’mod elettroniku jkunu pprovduti permezz ta’ network ta’ telekomunikazzjoni, ta’ interfaċċa jew ta’ portal bħal pjattaforma ta’ tniżżil għall-applikazzjonijiet.
59.
Issa, minn naħa, l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT huwa fformulat f’termini ġenerali, mingħajr ma fih restrizzjonijiet dwar il-kamp ta’ applikazzjoni jew il-portata tiegħu (
51
). Għalhekk, l-ebda kategorija ta’ servizzi ma hija eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae ta’ dan l-artikolu. Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 9a jirrigwarda l-kwistjoni speċifika dwar meta intermedjarju jkun responsabbli għall-ħlas tal-VAT meta servizzi pprovduti b’mod elettroniku jkunu pprovduti permezz, b’mod partikolari, ta’ pjattaforma online. Jidhirli li huwa ċar li din il-kwistjoni taqa’ fil-kuntest tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT. Għaldaqstant, nikkunsidra li l-Artikolu 9a josserva l-għanijiet ġenerali essenzjali segwiti mill-imsemmi Artikolu 28.
b) Fuq in‑neċessità jew l‑utilità tal-Artikolu 9a għall‑implimentazzjoni tal‑Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT
60.
Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, fid-dawl tas-setgħa diskrezzjonali tal-leġiżlatur tal-Unjoni meta jiddeċiedi li jagħti setgħa delegata jew setgħa ta’ implimentazzjoni, l-istħarriġ ġudizzjarju huwa limitat għall-iżbalji manifesti ta’ evalwazzjoni fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk il-leġiżlatur setax raġonevolment jikkunsidra, minn naħa, li l-kuntest ġuridiku li huwa stabbilixxa fl-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT jitlob biss, fid-dawl tal-implimentazzjoni tiegħu, li jiġi speċifikat, mingħajr ma jkollu għalfejn jiġi emendat jew issupplimentat f’elementi mhux essenzjali, u, minn naħa l-oħra, li d-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu jeżiġu kundizzjonijiet uniformi ta’ implimentazzjoni (
52
).
61.
Qabel l-adozzjoni tal-Artikolu 9a, is-sitwazzjoni tal-aġenti fir-rigward tal-VAT qajmet diskussjonijiet fi ħdan il-Kumitat tal-VAT, li wasslu għall-adozzjoni ta’ linji gwida fit-93 laqgħa tiegħu li saret fl‑1 ta’ Lulju 2011 (
53
). Dan il-kumitat kien tal-fehma, “kważi b’mod unanimu”, li, sabiex jiġi stabbilit il-post tal-provvisti ta’ servizzi elettroniċi li jirċievi konsumatur finali, online jew permezz ta’ networks ta’ telekomunikazzjoni oħra, minn fornitur ta’ servizzi elettroniċi permezz ta’ intermedjarju jew parti terza li tintervjeni fit-tranżazzjoni, huwa neċessarju li jiġi ddeterminat min huwa l-fornitur tas-servizz elettroniku. Dan il-kumitat ikkunsidra wkoll, “kważi b’mod unanimu”, li, meta servizz elettroniku jiġi pprovdut lill-konsumatur finali, l-intermedjarju jew il-parti terza li jintervjenu fit-tranżazzjoni jitqiesu li jkunu aġixxew f’isimhom, ħlief jekk, fir-relazzjoni mal-konsumatur finali, il-fornitur tas-servizz elettroniku stess ikun indikat b’mod espliċitu bħala l-fornitur tas-servizz elettroniku.
62.
Wara l-adozzjoni tal-Artikolu 9a, il-Kummissjoni fasslet noti ta’ spjega relatati, fost l-oħrajn, ma’ din id-dispożizzjoni (
54
). Skont l-indikazzjoni espressa li tinsab f’dawn in-noti, dawn ma humiex legalment vinkolanti. Konsegwentement, ma jistgħux, bħala tali, jippermettu li tittieħed deċiżjoni dwar il-validità tal-Artikolu 9a fuq il-bażi tagħhom, iktar u iktar peress li dawn ġew imfassla mill-Kummissjoni u mhux mill-Kunsill. Madankollu, l-imsemmija noti jikkostitwixxu dokument li, fil-fehma tiegħi, jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex jiġu ċċarati l-għanijiet tal-Kunsill meta adotta dan l-artikolu. B’hekk, l-istess noti jindikaw li “[m]eta s-servizzi tat-telekomunikazzjoni u elettroniċi jiġu fornuti lil konsumatur finali (B2C), huwa l-fornitur tas-servizzi li għandu jħallas il-VAT lill-awtoritajiet fiskali. Għaldaqstant, huwa essenzjali li jiġi identifikat b’ċertezza min huwa l-fornitur tas-servizzi pprovduti, b’mod partikolari meta dawn ma jiġux fornuti direttament lill-klijent finali, iżda jiġu fornuti permezz ta’ intermedjarji” (
55
). Il-Kummissjoni żiedet tgħid li “[i]l-ktajjen tal-provvista sikwit ikunu twal u jistgħu jkunu mifruxa tul il-fruntieri. Meta dan ikun il-każ, jista’ jkun diffiċli li ssir taf meta s-servizzi jiġu finalment fornuti lil konsumatur finali, kif ukoll min huwa responsabbli għall-VAT fuq dak il-forniment. Bil-għan li tiġi pprovduta ċertezza legali għall-partijiet kollha involuti u sabiex jiġi żgurat li t-taxxa tinġabar, kien meħtieġ li jiġi definit min fil-katina għandu jitqies bħala l-fornitur tas-servizz lill-konsumatur finali” (
56
).
63.
Minn dan li ntqal jirriżulta li l-Artikolu 9a huwa ta’ natura teknika, jiġifieri jiċċara s-sitwazzjoni tal-aġenti li joperaw fil-qasam tal-kummerċ elettroniku, billi jistabbilixxi kriterji għall-identifikazzjoni tal-fornitur tas-servizzi bil-għan li jiġi ddeterminat min huwa responsabbli għall-ħlas tal-VAT u l-post tat-tranżazzjonijiet taxxabbli (
57
). Kif indikat il-Kummissjoni fin-Noti ta’ Spjega, din il-kjarifika għandha għan doppju, jiġifieri li tiżgura ċ-ċertezza legali għall-partijiet differenti involuti fil-katina ta’ tranżazzjonijiet u li tiżgura l-ġbir kif suppost tal-VAT fir-rigward tad-diversi provvisti ta’ servizzi. Fin-nuqqas ta’ tali kjarifika, tista’ tqum il-problema tat-taxxa doppja tat-tranżazzjonijiet transkonfinali, kif imsemmija fil-premessa 62 tad-Direttiva dwar il-VAT, jew, bil-maqlub, dik tan-nuqqas ta’ intaxxar f’katina li tinvolvi b’mod partikolari pjattaforma online. Issa, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-applikazzjoni korretta tad-Direttiva dwar il-VAT tagħmilha possibbli li tiġi evitata t-tassazzjoni doppja u tiġi żgurata n-newtralità fiskali (
58
). Barra minn hekk, fin-nuqqas ta’ dispożizzjoni li tistabbilixxi applikazzjoni uniformi tas-sistema attwali tal-VAT f’dan ir-rigward, kull wieħed mill-fornituri ta’ servizzi jista’ jkun individwalment responsabbli għall-ħlas ta’ din it-taxxa, fatt li jinvolvi t-tiftix ta’ kull wieħed minnhom fl-Istati differenti kkonċernati, li jirrendi kważi impossibbli l-ġbir ta’ din it-taxxa. F’dan ir-rigward, għandu jingħad ukoll li l-VAT hija riżorsa proprja tal-Unjoni.
64.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, jiena tal-opinjoni li l-Kunsill seta’ raġonevolment iqis li huwa kellu s-setgħa li jippreċiża l-kontenut regolatorju tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT fir-rigward tas-servizzi pprovduti b’mod elettroniku, f’konformità mal-Artikolu 291(2) TFUE, u li l-għoti ta’ setgħa ta’ implimentazzjoni lil din l-istituzzjoni jista’ jitqies li huwa raġonevoli sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan l-Artikolu 28 fir-rigward ta’ dawn is-servizzi. F’dan is-sens, l-Artikolu 9a jidher li huwa neċessarju jew utli għall-implimentazzjoni tal-imsemmi Artikolu 28.
c) Fuq il‑kwistjoni dwar jekk l‑Artikolu 9a jispeċifikax l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT mingħajr ma jissupplimentah jew jemendah
65.
F’dan l-istadju, għandha tiġi eżaminata fid-dettall il-formulazzjoni tal-Artikolu 9a sabiex jiġi vverifikat jekk dan effettivament jispeċifikax l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT mingħajr ma jissupplimentah jew jemendah. Dan l-Artikolu 9a jinkludi tliet paragrafi, l-ewwel wieħed magħmul minn tliet subparagrafi, li huma kkonċernati mill-kunsiderazzjonijiet tal-qorti tar-rinviju u l-osservazzjonijiet ta’ Fenix insostenn tal-invalidità tal-imsemmi artikolu.
66.
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 9a(1) (iktar ’il quddiem l-“ewwel subparagrafu”) jipprovdi li, għall-applikazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, fejn ikunu pprovduti servizzi pprovduti b’mod elettroniku permezz ta’ network ta’ telekomunikazzjoni, ta’ interfaċċa jew ta’ portal bħal pjattaforma ta’ tniżżil għall-applikazzjonijiet, il-persuna taxxabbli li tieħu parti f’din il-provvista għandha titqies bħala li tkun qiegħda taġixxi f’isimha iżda għall-benefiċċju tal-fornitur ta’ dawn is-servizzi sakemm dan il-fornitur ma jkunx indikat espliċitament bħala l-fornitur minn din il-persuna taxxabbli u dan jiġi rifless fl-arranġamenti kuntrattwali bejn il-partijiet.
67.
It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 9a(1) (iktar ’il quddiem it-“tieni subparagrafu”) jipprevedi li, sabiex il-fornitur tas-servizzi pprovduti b’mod elettroniku jitqies bħala indikat espliċitament li huwa l-fornitur ta’ dawn is-servizzi mill-persuna taxxabbli, għandhom jiġu ssodisfatti żewġ kundizzjonijiet kumulattivi, jiġifieri, minn naħa, li l-fattura maħruġa jew magħmula disponibbli minn kull persuna taxxabbli li tieħu parti fil-provvista tas-servizzi pprovduti b’mod elettroniku għandha tidentifika dawn is-servizzi u l-fornitur tagħhom u, min-naħa l-oħra, li l-fattura jew l-irċevuta maħruġa jew magħmula disponibbli lill-klijent għandha tidentifika s-servizzi pprovduti b’mod elettroniku u l-fornitur tagħhom.
68.
Skont it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 9a(1) (iktar ’il quddiem it-“tielet subparagrafu”), għall-finijiet ta’ dan il-paragrafu 1, persuna taxxabbli li, fir-rigward tal-provvista ta’ servizzi pprovduti b’mod elettroniku, tawtorizza l-fatturazzjoni lill-klijent jew il-provvista tas-servizzi, jew tistabbilixxi t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali għall-provvista, ma għandhiex tkun permessa tindika espliċitament persuna oħra bħala l-fornitur ta’ dawn is-servizzi.
69.
Fir-rigward tal-ewwel subparagrafu, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT ikopri s-sitwazzjoni fejn persuna taxxabbli “taġixxi f’isimha iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor”, mingħajr ma jiddefinixxi meta persuna taxxabbli titqies bħala li tkun qiegħda taġixxi bħala tali. Skont l-ewwel subparagrafu, għal servizzi pprovduti b’mod elettroniku pprovduti b’mod partikolari permezz ta’ pjattaforma online, il-persuna taxxabbli li tieħu parti f’din il-provvista għandha titqies bħala li tkun qiegħda taġixxi f’isimha iżda għall-benefiċċju tal-fornitur ta’ dawn is-servizzi. Jekk din il-preżunzjoni tkun tapplika, mill-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT jirriżulta li din il-persuna taxxabbli hija għalhekk meqjusa li tirċievi u tipprovdi personalment is-servizzi inkwistjoni, bil-konsegwenza li hija tkun responsabbli għall-ħlas tal-VAT bħala aġent.
70.
Kif tirrileva ġustament Fenix, il-preżunzjoni li tinsab fl-ewwel subparagrafu, intiża sabiex tispeċifika meta intermedjarju jaġixxi f’ismu iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor, ma tissemmiex fl-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT. Minn dan, din il-kumpannija tiddeduċi li dan huwa suppliment jew emenda ta’ dak l-artikolu li jmorru lil hinn minn sempliċement implimentazzjoni. It-termini “taġixxi f’isimha” li jinsabu fl-imsemmi artikolu ma jeħtieġu l-ebda att ta’ implimentazzjoni u ġew evalwati, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, fid-dawl tar-relazzjoni kuntrattwali bejn il-partijiet. Issa, il-preżunzjoni stabbilita fl-ewwel subparagrafu tapplika indipendentement mir-realtà kuntrattwali u kummerċjali, bi ksur ta’ din il-ġurisprudenza. Barra minn hekk, din il-preżunzjoni tipprevedi li l-aġenti huma meqjusa bħala li jipprovdu u jirċievu servizz, anki jekk il-mandat huwa manifest u jekk l-identità tal-prinċipal tkun magħrufa, ħaġa li tibdel l-approċċ tal-issuġġettar tal-aġenti skont l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT.
71.
Jiena ma naqbilx ma’ din l-interpretazzjoni.
72.
Effettivament, l-ewwel, Fenix issostni li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma kellux l-intenzjoni li jirregola, fl-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, il-kwistjoni dwar meta intermedjarju, li jieħu parti fi provvista ta’ servizzi, jaġixxi f’ismu. Madankollu, il-kunċett ta’ “persuna taxxabbli li taġixxi f’isimha iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor”, li jikkostitwixxi kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni, jissemma f’dan l-artikolu. F’dan il-kuntest, l-ewwel subparagrafu jispeċifika (u mhux jissupplimenta) is-sens ta’ dan il-kunċett, billi jistipula preżunzjoni. Dan is-subparagrafu għalhekk jiċċara u jikkonkretizza l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, li huwa fformulat f’termini ġenerali, fir-rigward tas-sitwazzjoni speċifika tas-servizzi pprovduti b’mod elettroniku, sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni ta’ dan l-artikolu taħt kundizzjonijiet uniformi fl-Istati Membri kollha.
73.
It-tieni, kif jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kunsill jista’ jadotta l-miżuri kollha ta’ applikazzjoni neċessarji jew utli għall-implimentazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, sakemm dawn ma jkunux kuntrarji għalih (
59
). Issa, il-preżunzjoni stabbilita fl-ewwel subparagrafu ma tmurx kontra l-formulazzjoni ta’ dan l-artikolu. Fi kliem ieħor, l-interpretazzjoni adottata mill-Kunsill fl-ewwel subparagrafu diġà hija inkluża fl-att leġiżlattiv, possibbilment fost interpretazzjonijiet oħra possibbli tiegħu (
60
).
74.
It-tielet, il-preżunzjoni stabbilita fl-ewwel subparagrafu hija konfutabbli. Skont it-termini ta’ dan is-subparagrafu, din tiġi kkonfutata meta l-fornitur ikun espliċitament indikat bħala l-fornitur mill-persuna taxxabbli li tieħu parti fil-provvista u meta dan jiġi rifless fl-arranġamenti kuntrattwali bejn il-partijiet. Konsegwentement, l-imsemmi subparagrafu jieħu inkunsiderazzjoni r-realtà kuntrattwali u kummerċjali tar-relazzjonijiet bejn l-intervenjenti fil-katina ta’ tranżazzjonijiet. Dawn jistgħu għalhekk jaqblu li l-persuna taxxabbli li tieħu parti fil-provvista ma titqiesx bħala l-fornitur tas-servizzi u, f’dan il-każ, hija ma tkunx responsabbli għall-ħlas tal-VAT.
75.
Ir-raba’, kif tissottolinja l-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, anki qabel l-adozzjoni tal-Artikolu 9a, l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT kellu l-għan li jittrasferixxi r-responsabbiltà fil-qasam tal-VAT fir-rigward tal-provvisti ta’ servizzi li fihom jipparteċipa intermedjarju li jaġixxi f’ismu iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor. Fil-fatt, dan l-artikolu, skont il-finzjoni ġuridika msemmija fil-punt 35 tas-sentenza Henfling et, diġà jipprovdi li dan l-intermedjarju jitqies bħala li pprovda personalment is-servizzi inkwistjoni u, għalhekk, huwa responsabbli għall-ħlas tal-VAT. Skont l-ewwel subparagrafu, il-fornitur tas-servizzi u l-aġent jibqgħu liberi li jiddeċiedu li dan il-fornitur huwa l-fornitur tas-servizzi, skont l-arranġamenti kuntrattwali tagħhom. Għalhekk ma hemmx bidla fl-approċċ tal-issuġġettar tal-aġenti skont l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT. Fid-dawl ta’ dan li ntqal hawn fuq, jiena tal-opinjoni li l-ewwel subparagrafu jispeċifika l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, mingħajr ma jemendah jew jissupplimentah.
76.
Fir-rigward tat-tieni subparagrafu, Fenix issostni li din id-dispożizzjoni tistabbilixxi kriterji stretti u limitati għall-konfutazzjoni tal-preżunzjoni stabbilita fl-ewwel subparagrafu li ma jinsabux fl-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, b’żewġ kriterji addizzjonali li huma obbligatorji u kumulattivi. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li dan is-subparagrafu huwa marbut direttament mal-ewwel subparagrafu u jsegwi l-istess loġika tiegħu sa fejn jindika, b’mod iktar iddettaljat, il-kundizzjonijiet li fihom, għal servizzi pprovduti b’mod elettroniku, il-fornitur ta’ servizzi huwa espliċitament indikat mill-aġent bħala l-fornitur ta’ dawn is-servizzi. Dawn il-kundizzjonijiet jirrigwardaw l-indikazzjonijiet li għandhom jidhru fuq il-fattura, dokument li, bħala prinċipju, jinħareġ minn impriża rreġistrata għall-finijiet tal-VAT li tipprovdi servizzi. Għalhekk din hija kwistjoni ta’ prova fir-rigward tal-konfutazzjoni tal-preżunzjoni li skontha l-intermedjarju li jieħu parti jaġixxi f’ismu iżda għall-benefiċċju tal-fornitur tas-servizzi, li l-evalwazzjoni tagħha taqa’ taħt ir-responsabbiltà tal-qrati nazzjonali. Sa fejn, fil-fehma tiegħi, l-ewwel subparagrafu huwa validu sa fejn jaqa’ taħt is-setgħa ta’ implimentazzjoni tal-Kunsill, it-tieni subparagrafu, li jaqa’ taħt l-istess kuntest, jidher li huwa validu wkoll.
77.
Fir-rigward tat-tielet subparagrafu, dan jipprovdi li l-persuna taxxabbli li tawtorizza l-fatturazzjoni lill-klijent jew il-provvista tas-servizzi, jew tistabbilixxi t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali għall-provvista, ma għandhiex tkun permessa tindika espliċitament persuna oħra bħala l-fornitur ta’ dawn is-servizzi. Minn dan is-subparagrafu jirriżulta li, meta dawn il-kundizzjonijiet jkunu ssodisfatti, il-preżunzjoni ma tistax tiġi kkonfutata u għalhekk issir inkonfutabbli.
78.
Fenix issostni li l-imsemmija kundizzjonijiet ma humiex previsti fl-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT. Mit-tielet subparagrafu jirriżulta li huwa estremament diffiċli għal pjattaforma online li tevita l-applikazzjoni ta’ dan l-artikolu favur is-sitwazzjoni li fiha tipprevali r-realtà kuntrattwali, kummerċjali u ekonomika. Bħalma tagħmel il-qorti tar-rinviju, Fenix tagħmel riferiment, minn naħa, għad-Dokument tax-Xogħol Nru 885 (
61
), li jindika li l-effett segwit mill-Artikolu 9a huwa li dan japplika bl-iktar mod wiesa’ possibbli u, min-naħa l-oħra, għall-istudju (
62
) li fuqu hija fondata l-proposta għal Direttiva mressqa mill-Kummissjoni fl‑1 ta’ Diċembru 2016 (
63
), li minnu jirriżulta li dan l-artikolu ma huwiex intiż sabiex jimplimenta l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, iżda sabiex jittrasferixxi l-issuġġettar għall-VAT lill-intermedjarju. Dan għalhekk jikkostitwixxi emenda għall-kuntest ta’ dan l-Artikolu 28, li tmur lil hinn mis-setgħa ta’ implimentazzjoni mogħtija lill-Kunsill.
79.
Barra minn hekk, in-Noti ta’ Spjega jadottaw interpretazzjoni tal-Artikolu 9a li tirrendi impossibbli l-konfutazzjoni tal-preżunzjoni għal pjattaforma online. Fil-fatt, fir-rigward tal-iffissar tat-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali għall-provvista, fis-sens tat-tielet subparagrafu, dawn in-noti jindikaw li dawn huma, pereżempju, termini u kundizzjonijiet ġenerali stabbiliti minn swieq jew pjattaformi simili li jistiednu lill-utenti jaċċettaw it-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali għall-użu tas-sit web jew tal-pjattaforma. Madankollu, skont Fenix, il-kundizzjonijiet għall-użu ta’ pjattaforma online ma humiex it-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali għall-provvista, fis-sens tat-tielet subparagrafu. Kieku dan kien il-każ, il-pjattaformi online kollha kienu jkunu jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, indipendentement mill-kundizzjonijiet kuntrattwali dwar il-mandat u r-realtà ekonomika u kummerċjali, sakemm ma jkunx il-każ li ma jkollhomx termini u kundizzjonijiet għall-użu tas-sit internet tagħhom, ħaġa li tkun kummerċjalment imprudenti. Fenix iżżid tgħid li, fir-rigward tal-awtorizzazzjoni tal-fatturazzjoni lill-klijent jew il-provvista ta’ servizzi, in-Noti ta’ Spjega jipprovdu li huma koperti s-sitwazzjonijiet li fihom il-persuna taxxabbli tista’ “tinfluwenza”, b’mod partikolari, il-kundizzjonijiet minn qabel għall-provvista. Din l-interpretazzjoni wiesgħa temenda saħansitra iktar l-applikazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT.
80.
It-tielet subparagrafu jinsab fil-qalba ta’ din il-kawża, kif irrilevaw l-intervenjenti waqt is-seduta, u l-validità tal-preżunzjoni inkonfutabbli stabbilita f’dan is-subparagrafu hija mqiegħda f’dubju minn ċerti awturi fir-rigward tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT (
64
). Jidhirli li l-argumenti mressqa minn Fenix insostenn tal-invalidità tat-tielet subparagrafu jistgħu jinġabru f’erba’ kategoriji.
81.
L-ewwel kategorija ta’ argumenti tirrigwarda l-għan tat-tielet subparagrafu, li huwa li l-issuġġettar għall-VAT jiġi ttrasferit lill-intermedjarju, b’differenza għall-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT. Madankollu, kif ġie ssottolinjat fil-punt 75 ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-għan tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT u, qablu, tal-Artikolu 6(4) tas-Sitt Direttiva, diġà kien it-trasferiment tar-responsabbiltà fil-qasam tal-VAT lill-aġent. L-Artikolu 9a u t-tielet subparagrafu tiegħu jieħdu l-istess direzzjoni, billi jispeċifikaw il-kundizzjonijiet ta’ dan it-trasferiment fir-rigward tal-provvista ta’ servizzi b’mod elettroniku.
82.
It-tieni kategorija ta’ argumenti tirreferi għall-analiżi tal-Artikolu 9a magħmula mill-Kummissjoni fin-Noti ta’ Spjega. Madankollu, kif issottolinjajt fil-punt 62 ta’ dawn il-konklużjonijiet, dawn in-noti ma humiex legalment vinkolanti u ma jistgħux, bħala tali, jippermettu li tittieħed deċiżjoni dwar il-validità ta’ dan l-artikolu fuq il-bażi tagħhom. Huwa għalhekk biss abbażi tal-formulazzjoni tal-imsemmi artikolu li għandu jiġi vverifikat jekk il-Kunsill marx lil hinn mis-setgħa ta’ implimentazzjoni tiegħu. Fi kwalunkwe każ, l-argument ta’ Fenix li jkun “kummerċjalment imprudenti” għall-pjattaformi online li ma jistabbilixxux kundizzjonijiet għall-użu tas-sit internet tagħhom jidher li huwa irrilevanti f’dan il-każ. Fil-fatt, din hija għażla magħmula mill-pjattaformi kkonċernati, li tista’ tkun kummerċjalment indispensabbli, iżda li għandha konsegwenzi fiskali, anki jekk dawn ma humiex mixtieqa minn dawn il-pjattaformi.
83.
It-tielet kategorija ta’ argumenti tagħmel riferiment għall-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tgħid li t-teħid inkunsiderazzjoni tar-realtà ekonomika u kummerċjali jikkostitwixxi kriterju fundamentali għall-applikazzjoni tas-sistema komuni tal-VAT (
65
). Għalhekk, fil-punt 42 tas-sentenza Henfling et, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li, fir-rigward tal-attività tar-riċevituri tal-lottu inkwistjoni f’dik il-kawża, għalkemm il-kundizzjoni relattiva għall-fatt li l-persuna taxxabbli għandha taġixxi f’isimha iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor, li tidher fl-Artikolu 6(4) tas-Sitt Direttiva, għandha tiġi interpretata fuq il-bażi tar-relazzjonijiet kuntrattwali inkwistjoni, l-operat tajjeb tas-sistema komuni tal-VAT stabbilita permezz ta’ din id-direttiva jeħtieġ, min-naħa tal-qorti tar-rinviju, verifika konkreta li tistabbilixxi jekk, fid-dawl tad-data kollha tal-każ, l-imsemmija riċevituri tal-lottu, matul il-ġbir tal-imħatri kinux effettivament qegħdin jaġixxu f’isimhom. Il-Qorti tal-Ġustizzja sussegwentement indikat, fil-punt 43 ta’ dik is-sentenza, l-elementi li, b’mod partikolari, kellhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġi stabbilit jekk ir-riċevituri tal-lottu kinux aġixxew f’isimhom jew le.
84.
Madankollu, għandu jiġi ssottolinjat li s-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija differenti b’modi sinjifikattivi mill-kawża li tat lok għas-sentenza Henfling et. Fil-fatt, fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, l-Artikolu 9a pprovda speċifikazzjonijiet, li ma kinux jeżistu fid-data ta’ dik is-sentenza, fir-rigward tas-sitwazzjoni tal-aġenti, billi indika sa fejn il-persuna taxxabbli li tieħu parti fil-provvista ta’ servizzi elettroniċi hija preżunta li qiegħda taġixxi f’isimha iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor (
66
).
85.
Barra minn hekk, skont l-ewwel subparagrafu, il-persuna taxxabbli li tieħu parti fil-provvista ta’ servizzi għandha titqies bħala li tkun qiegħda taġixxi f’isimha iżda għall-benefiċċju tal-fornitur ta’ dawn is-servizzi. F’dan ir-rigward, it-tielet subparagrafu jsemmi tliet kundizzjonijiet li fihom il-preżunzjoni ssir inkonfutabbli, jiġifieri meta l-persuna taxxabbli tawtorizza l-fatturazzjoni lill-klijent jew il-provvista tas-servizzi, jew tistabbilixxi t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali għall-provvista. Meta tiġi ssodisfatta waħda biss minn dawn il-kundizzjonijiet, din il-persuna taxxabbli ma tistax espliċitament tindika persuna oħra bħala l-fornitur tas-servizzi. Għalkemm l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT ma jiddeterminax il-kundizzjonijiet li fihom għandu jitqies li persuna taxxabbli “tieħu parti” fi provvista ta’ servizzi, jidher li, fit-tliet sitwazzjonijiet imsemmija fit-tielet subparagrafu, l-intermedjarju effettivament jieħu parti (
67
) fil-provvista, bil-konsegwenza li huwa jitqies b’mod inkonfutabbli li qiegħed jaġixxi f’ismu iżda għall-benefiċċju tal-fornitur ta’ dawn is-servizzi (
68
).
86.
B’mod partikolari, meta pjattaforma online “tistabbilixxi t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali tal-forniment” ta’ servizzi, hija tiddetermina b’mod unilaterali dawk il-kundizzjonijiet li għandhom jiġu ssodisfatti mill-konsumatur finali qabel ma ssir il-provvista tas-servizzi (
69
). F’sitwazzjoni bħal din, jidhirli li huwa ċar li, wara li tkun għamlet l-għażla tagħha, din il-pjattaforma tieħu parti fil-provvista ta’ servizzi, u għandha titqies bħala l-fornitur tas-servizzi, bil-konsegwenzi fir-rigward tal-VAT li jirriżultaw minn din l-għażla. Hemm differenza ċara mill-każ imsemmi fl-Artikolu 9a(3), li jgħid li dan l-artikolu ma japplikax għal persuna taxxabbli li tipprovdi biss l-ipproċessar tal-pagamenti fir-rigward ta’ servizzi pprovduti b’mod elettroniku jew ta’ servizzi telefoniċi pprovduti fuq l-internet u li ma tiħux parti fil-provvista ta’ dawn is-servizzi. Fil-fatt, f’tali każ, il-persuna taxxabbli ma tiħux parti fil-provvista ta’ servizzi. Fi kliem ieħor, fil-fehma tiegħi, it-tielet subparagrafu jqis ir-realtà ekonomika u kummerċjali pjuttost milli biss ir-relazzjonijiet kuntrattwali (
70
). Konsegwentement, fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, kif ukoll ta’ dik li tirrigwarda l-Artikolu 14(2)(ċ) ta’ din id-direttiva, li wkoll huwa fondat fuq ir-realtà ekonomika (
71
), il-Kunsill ma marx lil hinn mis-setgħa ta’ implimentazzjoni tiegħu meta adotta t-tielet subparagrafu.
87.
Fuq l-istess linja, il-Kumitat tal-VAT, fil-linji gwida tiegħu (
72
), qabel “b’mod unanimu” li fornitur li jintervjeni fil-katina ma jistax ikollu d-dritt li jiddeċiedi, b’mod kuntrarju għall-fatti u għad-dispożizzjonijiet ġuridiċi applikabbli, li huwa ma jiħux parti fil-provvista u għalhekk ma jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 9a. Hawnhekk, huwa abbażi tal-fatti li jikkonċernaw is-sitwazzjoni reali tal-intermedjarju fil-katina tat-tranżazzjonijiet li t-tielet subparagrafu jadotta preżunzjoni inkonfutabbli, sabiex tittieħed inkunsiderazzjoni r-realtà ekonomika. B’hekk, meta persuna taxxabbli tieħu parti fil-provvista ta’ servizzi, il-kundizzjonijiet kuntrattwali li jipprevedu li hija ma hijiex il-fornitur tas-servizzi ma jistgħux japplikaw.
88.
Ir-raba’ kategorija ta’ argumenti, li diġà ġiet invokata minn Fenix fir-rigward tal-ewwel paragrafu, tirrigwarda l-fatt li, minħabba l-preżunzjoni stabbilita fit-tielet subparagrafu, l-intermedjarju jitqies bħala li jaġixxi f’ismu iżda għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor, anki jekk il-mandat ikun manifest u l-identità tal-prinċipal tkun magħrufa. Fenix issostni li, f’tali sitwazzjoni, l-intermedjarju ma għandux jiġi ttrattat bħallikieku kien qiegħed jipprovdi jew jirċievi servizzi.
89.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, peress li huwa speċifikat, fl-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT li l-persuna taxxabbli għandha taġixxi “għall-benefiċċju ta’ ħaddieħor”, għandu jkun hemm ftehim bejn l-aġent u l-prinċipal bil-għan li jingħata l-mandat li b’eżekuzzjoni tiegħu l-aġent jintervjeni f’isem il-prinċipal, fil-provvista ta’ servizzi (
73
). Kif issottolinjat il-Kummissjoni, il-ktajjen tal-provvista sikwit ikunu twal u jistgħu jkunu mifruxa tul il-fruntieri (
74
). Taħt dawn il-kundizzjonijiet, għandu jiġi kkunsidrat li, fil-kuntest ta’ katina ta’ tranżazzjonijiet relatata mal-provvisti ta’ servizzi fil-qasam tal-kummerċ elettroniku, l-aġent, bħala prinċipju, huwa intermedjarju opak. Is-sempliċi fatt li, f’sitwazzjoni speċifika partikolari, il-mandat ikun manifest u l-identità tal-prinċipal tkun magħrufa, kif Fenix issostni f’dak li jirrigwarda l-kawża prinċipali, ma jidhirlix li huwa suffiċjenti sabiex jiġi kkunsidrat li t-tielet subparagrafu, bħala tali, huwa invalidu.
d) Kunsiderazzjonijiet addizzjonali
90.
Skont il-qorti tar-rinviju, l-Artikolu 9a jmur ferm iktar lil hinn mill-proposta għal Regolament ippreżentata mill-Kummissjoni (
75
), li kienet tipprovdi, fir-rigward tal-Artikolu 9a, li fejn is-servizzi tax-xandir jew elettroniċi ta’ fornitur tas-servizzi jkunu pprovduti permezz tan-network ta’ telekomunikazzjoni, permezz ta’ interfaċċa jew ta’ portal bħal pjattaforma ta’ tniżżil għall-applikazzjonijiet li jappartjenu għal intermedjarju jew għal parti terza li jintervjenu fil-provvista, għall-applikazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, l-intermedjarju jew il-parti terza jitqiesu bħala li jkunu qegħdin jaġixxu f’isimhom iżda għall-benefiċċju ta’ fornitur tas-servizzi “sakemm, f’relazzjoni mal-konsumatur finali, dak li jipprovdi s-servizz ma jkunx indikat espliċitament bħala l-fornitur”. Minn din il-proposta jirriżulta li l-preżunzjoni għandha tapplika “sakemm ma jkunx iddikjarat mod ieħor”, b’differenza mill-Artikolu 9a hekk kif ġie adottat.
91.
Din il-qorti titlaq mill-premessa li l-imsemmija proposta tikkostitwixxi att ta’ implimentazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, fis-sens tal-Artikolu 291(2) TFUE. Madankollu, minn naħa, nirrileva li l-istess proposta tistabbilixxi, bħall-Artikolu 9a stess, il-preżunzjoni li, għas-servizzi kkonċernati, l-intermedjarju jaġixxi f’ismu iżda għall-benefiċċju tal-fornitur ta’ servizzi. Konsegwentement, l-Artikolu 9a huwa konformi mal-proposta għal Regolament ippreżentata mill-Kummissjoni. Min-naħa l-oħra, skont din il-proposta, din il-preżunzjoni tiġi kkonfutata meta l-fornitur ta’ servizzi jkun indikat espliċitament bħala l-fornitur. Issa, l-Artikolu 9a jistrieħ fuq l-istess loġika, billi jispeċifika l-kundizzjonijiet li fihom l-imsemmija preżunzjoni tista’ tiġi kkonfutata. Għalhekk, fil-fehma tiegħi, ma teżisti l-ebda differenza fundamentali fl-approċċ bejn it-test tal-proposta għal Regolament u l-Artikolu 9a kif ġie adottat.
92.
Il-qorti tar-rinviju tagħmel riferiment ukoll għall-proposta għal Direttiva ppreżentata mill-Kummissjoni fl‑1 ta’ Diċembru 2016 (
76
), intiża sabiex temenda l-formulazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, li ssostni l-argument li l-validità tal-Artikolu 9a hija diskutibbli. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Kummissjoni pproponiet li l-Artikolu 28 jiġi emendat kif ġej: “[m]eta persuna taxxabbli li taġixxi f’isimha stess iżda għan-nom ta’ persuna oħra tieħu sehem fi provvista tas-servizzi, inklużi każijiet fejn jintużaw netwerk tat-telekomunikazzjoni, interfaċċja jew portal għal dak l-għan, din għandha titqies li tkun irċiviet u forniet dawk is-servizzi hi stess” (
77
). Kif issottolinja l-Kunsill fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, din il-proposta kienet meqjusa bħala superfluwa peress li l-imsemmi Artikolu 28 huwa dispożizzjoni ġenerali li tapplika għal kull tip ta’ servizz, inkluż għas-servizzi elettroniċi. Fi kwalunkwe każ, ma narax kif l-imsemmija proposta tista’ titqies bħala li ssostni l-invalidità tal-Artikolu 9a.
93.
Bħala konklużjoni, jiena tal-opinjoni li dan l-artikolu huwa ta’ natura teknika u li l-adozzjoni tiegħu ma rrikjedietx li jsiru għażliet politiċi li jaqgħu taħt ir-responsabbiltajiet proprji tal-leġiżlatur tal-Unjoni. L-imsemmi artikolu jagħmel speċifikazzjonijiet fil-qasam tal-kummerċ elettroniku fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, mingħajr ma jissupplimentah jew jemendah, lanqas fl-elementi mhux essenzjali tiegħu.
94.
Sussidjarjament, il-Gvern tar-Renju Unit isostni li, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja kellha tikkunsidra li l-Artikolu 9a(1) huwa invalidu, l-effetti tas-sentenza li għandha tingħata għandhom ikunu limitati ratione temporis. F’dan ir-rigward, nixtieq nagħmel l-osservazzjonijiet li ġejjin.
95.
Skont ġurisprudenza stabbilita, fejn ikun iġġustifikat minn kunsiderazzjonijiet imperattivi ta’ ċertezza legali, il-Qorti tal-Ġustizzja tgawdi, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 264 TFUE, li huwa applikabbli wkoll, b’analoġija, fil-kuntest ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari dwar l-evalwazzjoni tal-validità tal-atti tal-Unjoni, skont l-Artikolu 267TFUE, minn setgħa diskrezzjonali sabiex tindika, f’kull każ partikolari, liema mill-effetti tal-att inkwistjoni għandhom jiġu kkunsidrati bħala definittivi (
78
). Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja eżerċitat il-possibbiltà li tillimita ratione temporis l-effett tal-konstatazzjoni li dispożizzjoni tal-Unjoni hija invalida fejn kunsiderazzjonijiet imperattivi ta’ ċertezza legali li jinvolvu l-interessi kollha, kemm pubbliċi kif ukoll privati, involuti fil-kawżi inkwistjoni kienu jipprekludu li jiġu kkontestati l-ġbir jew il-ħlas ta’ somom ta’ flus, magħmula fuq il-bażi ta’ dik id-dispożizzjoni, għall-perijodu ta’ qabel id-data tas-sentenza (
79
).
96.
F’dan il-każ, il-Gvern tar-Renju Unit isostni li hemm kunsiderazzjonijiet imperattivi ta’ ċertezza legali li jiġġustifikaw iż-żamma tal-effetti legali kollha tal-Artikolu 9a, li ilu applikabbli fl-Unjoni mill‑1 ta’ Jannar 2015, sad-data tas-sentenza li għandha tingħata. Fil-fatt, id-dikjarazzjoni ta’ invalidità ta’ dan l-artikolu jista’ jkollha riperkussjonijiet ekonomiċi serji dovuti, b’mod partikolari, għan-numru għoli ta’ tranżazzjonijiet online mwettqa bejn l-impriżi u l-konsumaturi finali, u minkejja li l-VAT tkun ġiet iddikjarata, imħallsa u miġbura in bona fide abbażi ta’ dan l-artikolu, li kien ikkunsidrat li kien fis-seħħ b’mod validu. Dan il-gvern iqis li l-ammonti żejda ta’ taxxi ddikjarati jew imħallsa bejn is-snin 2015 u 2020 li jistgħu jkunu s-suġġett ta’ rimborsi jistgħu jilħqu s-somma ta’ 2.7 biljun lira sterlina (GBP) (madwar EUR 3.215 biljun) fir-Renju Unit. Barra minn hekk, l-imsemmi gvern jisħaq li l-limitazzjoni ratione temporis tal-effetti tas-sentenza li għandha tingħata hija ġġustifikata mill-motiv tal-invalidità, jiġifieri l-iżball imwettaq fir-rigward tal-bażi ġuridika tal-att ikkontestat. Din il-limitazzjoni għandha tapplika għall-persuni kollha u għall-għanijiet kollha, mingħajr ma ssir eċċezzjoni favur Fenix jew kwalunkwe persuna oħra li tkun ippreżentat rikors billi invokat l-invalidità tal-Artikolu 9a qabel id-data tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tingħata.
97.
Fid-dawl tal-argumenti mressqa mill-Gvern tar-Renju Unit u fid-dawl tar-riperkussjonijiet serji fuq in-numru kbir ta’ relazzjonijiet ġuridiċi li jistgħu jseħħu, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li l-Artikolu 9a huwa invalidu, ikun jaqbel, fil-fehma tiegħi, li l-effetti tas-sentenza li għandha tingħata jkunu limitati ratione temporis. Barra minn hekk, hija l-Qorti tal-Ġustizzja, meta tagħmel użu mill-possibbiltà li tillimita l-effett fil-passat ta’ dikjarazzjoni preliminari tal-invalidità ta’ att tal-Unjoni, li għandha tiddetermina jekk tistax tiġi prevista eċċezzjoni għal din il-limitazzjoni ratione temporis tal-effett, mogħtija lis-sentenza tagħha, favur il-parti fil-kawża prinċipali li tkun ippreżentat ir-rikors quddiem il-qorti nazzjonali kontra l-miżuri nazzjonali ta’ implimentazzjoni tal-att tal-Unjoni, jew jekk, għall-kuntrarju, anki fir-rigward ta’ din il-parti, dikjarazzjoni tal-invalidità tal-att tal-Unjoni li għandha effett biss għall-futur tikkostitwixxix rimedju adegwat (
80
). F’dan il-każ, peress li Fenix qajmet l-invalidità tal-Artikolu 9a quddiem il-qorti tar-rinviju, inqis li, fir-rigward ta’ din il-kumpannija, ma hemmx lok li jiġu limitati ratione temporis l-effetti tas-sentenza li għandha tingħata (
81
).
98.
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal f’dawn il-konklużjonijiet, inqis li l-Kunsill, billi adotta l-Artikolu 9a, ma marx lil hinn mis-setgħa ta’ implimentazzjoni mogħtija lilu mill-Artikolu 291(2) TFUE u mill-Artikolu 397 tad-Direttiva dwar il-VAT, fir-rigward tal-Artikolu 28 ta’ din id-direttiva, u li, konsegwentement, l-imsemmi Artikolu 9a huwa validu.
V. Konklużjoni
99.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domanda preliminari magħmula mill-First-tier Tribunal (Tax Chamber) (il-Qorti tal-Ewwel Istanza (Awla Fiskali), ir-Renju Unit) kif ġej:
L-eżami tad-domanda preliminari ma żvela l-ebda element ta’ natura li jaffettwa l-validità tal-Artikolu 9a tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) Nru 282/2011 tal‑15 ta’ Marzu 2011 li jistabbilixxi miżuri ta’ implimentazzjoni fir-rigward tad-Direttiva 2006/112/KE dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud, kif inkluż bir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) Nru 1042/2013 tas‑7 ta’ Ottubru 2013, li jemenda r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 282/2011.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill tal‑15 ta’ Marzu 2011 li jistabbilixxi miżuri ta’ implimentazzjoni fir-rigward tad-Direttiva 2006/112/KE dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU 2011, L 77, p. 1).
(
3
)	Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill tas‑7 ta’ Ottubru 2013 li jemenda r-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 282/2011 (ĠU 2013, L 284, p. 1).
(
4
)	Direttiva tal-Kunsill tat‑28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU 2006, L 347, p. 1, rettifika fil-ĠU 2007, L 335, p. 60), kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2017/2455 tal‑5 ta’ Diċembru 2017 (ĠU 2017, L 348, p. 7, rettifiki fil-ĠU 2018, L 125, p. 15, fil-ĠU 2018, L 225, p. 1, u fil-ĠU 2019, L 245, p. 9, iktar ’il quddiem id-“Direttiva dwar il-VAT”).
(
5
)	Ara, b’mod partikolari, id-dokument tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) intitolat The role of digital platforms in the collection of VAT/GST on online sales (Ir-rwol tal-pjattaformi diġitali fil-ġbir tal-VAT/GST fuq il-bejgħ online), ippreżentat għall-eżami waqt il-ħames laqgħa tal-Forum Globali dwar il-VAT, Marzu 2019, li jista’ jiġi kkonsultat fl-indirizz li ġej: https://www.oecd.org/tax/consumption/the-role-of-digital-platforms-in-the-collection-of-vat-gst-on-online-sales.pdf.
(
6
)	Il-qorti tar-rinviju tagħmel riferiment għall-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill tad‑9 ta’ Diċembru 2009 – Implimentazzjoni tal-Artikolu 290 TFUE, (KUMM(2009) 673 finali), p. 4.
(
7
)	Proposta għal Regolament tal-Kunsill li jemenda r-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 282/2011 fir-rigward tal-post tal-forniment ta’ servizzi, tat‑18 ta’ Diċembru 2012 (COM(2012) 763 final), p. 14.
(
8
)	Il-qorti tar-rinviju ssemmi f’dan ir-rigward id-Dokument tax-Xogħol Nru 885 tal-Kumitat tal-VAT, taxud.c.1(2015)4659331, tad‑9 ta’ Ottubru 2015, p. 4. Dan id-dokument jista’ jiġi kkonsultat fl-indirizz li ġej: https://circabc.europa.eu/sd/a/ab683366-67b5-4fee-b0a8-9c3eab0e713d/885%20-%20VAT%202015%20-%20Harmonised%20application%20of%20the%20presumption.pdf. Il-Kumitat tal-VAT huwa kumitat konsultattiv previst fl-Artikolu 398 tad-Direttiva dwar il-VAT, li l-linji gwida tiegħu, minkejja li ma humiex ta’ natura vinkolanti, xorta waħda jikkostitwixxu għajnuna għall-interpretazzjoni ta’ dik id-direttiva (ara s-sentenza tal‑15 ta’ April 2021, SK Telecom, C‑593/19, EU:C:2021:281, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
9
)	Dan l-istudju, imwettaq mill-kumpannija Deloitte, kien magħmul minn tliet lottijiet, fosthom il-lott 3, iddatat Novembru 2016, intitolat “Evalwazzjoni tal-implimentazzjoni tar-regoli tal‑2015 dwar il-post tal-provvista tas-servizzi u tal-Mini One Stop Shop”, u li jista’ jiġi kkonsultat bl-Ingliż, fl-indirizz li ġej: https://ec.europa.eu/taxation_customs/system/files/2016-12/vat_aspects_cross-border_e-commerce_final_report_lot3.pdf.
(
10
)	Proposta għal Direttiva tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2006/112/KE u d-Direttiva 2009/132/KE fir-rigward ta’ ċerti obbligi tat-taxxa fuq il-valur miżjud għall-provvisti ta’ servizzi u għall-bejgħ mill-bogħod ta’ prodotti (COM(2016) 757 final).
(
11
)	Is-Sit Direttiva tal-Kunsill tas‑17 ta’ Mejju 1977 fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ – Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud: bażi uniformi ta’ stima (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 23, iktar ’il quddiem is-“Sitt Direttiva”). Din id-direttiva tħassret u ġiet issostitwita bid-Direttiva dwar il-VAT. L-Artikolu 28 tagħha huwa fformulat fl-istess termini bħall-Artikolu 6(4) tas-Sitt Direttiva. Din l-aħħar dispożizzjoni kienet tinsab fil-verżjoni inizjali tas-Sitt Direttiva u qatt ma ġiet emendata.
(
12
)	L-Artikolu 86(2) tal-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq mill-Unjoni Ewropea u mill-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (ĠU 2019, C 384 I, p. 1) jipprevedi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandu jkompli jkollha ġurisdizzjoni sabiex tagħti deċiżjonijiet preliminari dwar it-talbiet mill-qrati u t-tribunali tar-Renju Unit imressqa qabel it-tmiem tal-perijodu ta’ tranżizzjoni. Skont l-Artikolu 126 ta’ dan il-ftehim, dan intemm fil‑31 ta’ Diċembru 2020. Barra minn hekk, mill-Artikolu 86(3) tal-imsemmi ftehim jirriżulta li talba għal deċiżjoni preliminari għandha titqies bħala li tressqet, fis-sens tal-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu, fid-data li fiha l-att promotur ikun ġie rreġistrat mir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja. F’dan il-każ, din it-talba għal deċiżjoni preliminari ġiet irreġistrata mir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fit‑22 ta’ Diċembru 2020, jiġifieri qabel it-tmiem tal-perijodu ta’ tranżizzjoni.
(
13
)	Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tat‑18 ta’ Marzu 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill (C‑427/12, EU:C:2014:170C‑427/12, punt 36). Dwar id-distinzjoni bejn setgħa delegata u setgħa ta’ implimentazzjoni fil-kuntest tat-Trattat ta’ Lisbona, ara, b’mod partikolari, Craig. P., “Delegated Acts, Implementing Acts and the New Comitology Regulation”, European Law Review, vol 36, Nru 5, 2011, p. 671 sa 687; Chamon, M., “Institutional Balance and Community Method in the Implementation of EU Legislation Following the Lisbon Treaty”, Common Market Law Review, 2016, vol. 53, Nru 6, 2016, p. 1501 sa 1543.
(
14
)	Sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2015, Il‑Kummissjoni vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill (C‑88/14, EU:C:2015:499, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
15
)	Sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2016, Il‑Parlament vs Il‑Kummissjoni (C‑286/14, EU:C:2016:183, punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
16
)	Sentenza tal‑20 ta’ Diċembru 2017, Spanja vs Il‑Kunsill (C‑521/15, EU:C:2017:982, punt 42). Kif irrileva l-Avukat Ġenerali Cruz Villalón fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża Il‑Kummissjoni vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill (C‑427/12, EU:C:2013:871, punt 50), b’differenza għal dak li jiġri fil-każ tal-Artikolu 290 TFUE, l-element li jagħti lok għall-awtorizzazzjoni prevista fl-Artikolu 291(2) TFUE ma huwiex is-sempliċi rieda tal-leġiżlatur, iżda l-eżistenza ta’ kawża oġġettiva, jiġifieri n-neċessità li l-atti tal-Unjoni legalment vinkolanti jiġu implimentati taħt kundizzjonijiet uniformi.
(
17
)	Sentenza tat‑18 ta’ Marzu 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill (C‑427/12, EU:C:2014:170, punt 33).
(
18
)	Sentenza tal‑1 ta’ Marzu 2016, National Iranian Oil Company vs Il‑Kunsill (C‑440/14 P, EU:C:2016:128, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
19
)	Sentenzi tal‑15 ta’ Ottubru 2014, Il‑Parlament vs Il‑Kummissjoni (C‑65/13, EU:C:2014:2289, punt 44 u l-ġurisprudenza ċċitata), u tad‑9 ta’ Ġunju 2016, Pesce et (C‑78/16 u C‑79/16, EU:C:2016:428, punt 46).
(
20
)	Sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2015, Il‑Kummissjoni vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill (C‑88/14, EU:C:2015:499, punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
21
)	Ara s-sentenza tal‑15 ta’ Ottubru 2014, Il‑Parlament vs Il‑Kummissjoni (C‑65/13, EU:C:2014:2289, punti 45 u 46).
(
22
)	Skont l-Artikolu 291(3) TFUE, is-setgħa ta’ implimentazzjoni tal-Kummissjoni hija suġġetta għall-kontroll mill-Istati Membri permezz tal-proċedura prevista mir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni (ĠU 2011, L 55, p. 13).
(
23
)	Sentenza tal‑1 ta’ Diċembru 2015, Il‑Parlament u l‑Kummissjoni vs Il‑Kunsill (C‑124/13 u C‑125/13, EU:C:2015:790, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
24
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑1 ta’ Marzu 2016, National Iranian Oil Company vs Il‑Kunsill (C‑440/14 P, EU:C:2016:128, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
25
)	L-Artikolu 397 tad-Direttiva dwar il-VAT huwa fformulat fl-istess kliem bħall-Artikolu 29a tas-Sitt Direttiva, kif inkluż fiha permezz tad-Direttiva tal-Kunsill 2004/7/KE tal‑20 ta’ Jannar 2004, li temenda d-Direttiva 77/388 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 2, p. 7). Fil-premessi 7 u 8 tagħha, din l-aħħar direttiva tipprovdi li, fl-assenza ta’ xi mekkaniżmu għall-adozzjoni ta’ miżuri vinkolanti sabiex jirregolaw l-implimentazzjoni tas-Sitt Direttiva, l-applikazzjoni ta’ regoli stabbiliti f’din id-direttiva tvarja minn Stat Membru għall-ieħor; li, sabiex jittejjeb il-funzjonament tas-suq intern, huwa essenzjali li tkun żgurata applikazzjoni iktar uniformi tas-sistema preżenti tal-VAT u li l-introduzzjoni ta’ proċedura għall-adozzjoni ta’ miżuri sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni korretta tar-regoli eżistenti, tkun pass ’il quddiem sinjifikattiv f’dan ir-rigward. Il-premessa 61 tad-Direttiva dwar il-VAT hija bbażata fuq l-istess premessi.
(
26
)	Fil-premessi 11 u 12 tad-Direttiva 2004/7, il-Kunsill indika li l-effett tal-miżuri ta’ implimentazzjoni fuq il-baġits tal-Istati Membri jiġġustifika li huwa jirriżerva d-dritt li jeżerċita s-setgħat ta’ implimentazzjoni fir-rigward tal-implimentazzjoni tas-Sitt Direttiva. Dawn l-elementi huma riprodotti fil-premessa 63 tad-Direttiva dwar il-VAT.
(
27
)	Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 10 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
28
)	Direttiva tal-Kunsill tal‑5 ta’ Diċembru 2017 li temenda d-Direttiva 2006/112/KE u d-Direttiva 2009/132/KE fir-rigward ta’ ċerti obbligi tat-taxxa fuq il-valur miżjud għall-provvisti ta’ servizzi u għall-bejgħ mill-bogħod ta’ oġġetti (ĠU 2017, L 348, p. 7, rettifiki fil-ĠU 2018, L 125, p. 15, fil-ĠU 2018, L 225, p. 1, fil-ĠU 2019, L 245, p. 9).
(
29
)	Ara s-sentenza tal‑10 ta’ Settembru 2015, Il‑Parlament vs Il‑Kunsill (C‑363/14, EU:C:2015:579, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
30
)	Ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jääskinen fil-kawża Ir‑Renju Unit vs Il‑Parlament u l‑Kunsill (C‑270/12, EU:C:2013:562, punt 78). Ara wkoll Englisch, J., “’Detailing’ EU Legislation through Implementing Acts”, Yearbook of European Law, 2021, vol. 40, Nru 1, p. 111 sa 145.
(
31
)	Konklużjonijiet fil-kawża Il‑Kummissjoni vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill (C‑427/12, EU:C:2013:871, punti 62 u 63).
(
32
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-Awla Soċjali, tat‑23 ta’ Frar 2000, Nru 98‑15.598, u tat-Tielet Awla Ċivili, tas‑27 ta’ Frar 2002, Nru 00‑17.902.
(
33
)	Ara Ritleng, D. “The Dividing Line Between Delegated and Implementing Acts: The Court of Justice Sidesteps the Difficulty in Commission v. Parliament and Council (Biocides)”, Common Market Law Review, vol 52, Nru 1, 2015 p. 243 sa 257, b’mod partikolari p. 251.
(
34
)	Ara Lenaerts, K., u Van Nuffel, P., EU Constitutional Law, l-1 edizzjoni, Oxford University Press, Oxford, 2021, Nru 18.013.
(
35
)	Fis-sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2016, Il‑Parlament vs Il‑Kummissjoni (C‑286/14, EU:C:2016:183, punt 41), il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li, fil-kuntest tal-Artikolu 290(1) TFUE, id-delega ta’ setgħa li “jissumplimentaw [jissupplimentaw]” att leġiżlattiv hija biss intiża li tawtorizza lill-Kummissjoni tikkonkretizza dan l-att u li, meta din teżerċita tali setgħa, il-mandat tagħha jkun limitat għall-iżvilupp fid-dettall, fl-osservanza tal-integralità tal-att leġiżlattiv adottat mil-leġiżlatur, tal-elementi mhux essenzjali tal-leġiżlazzjoni kkonċernata li ma jkunux ġew iddefiniti mil-leġiżlatur. F’dan ir-rigward, nirrileva, minn naħa, li din il-ġurisprudenza ngħatat fil-kuntest tas-“setgħa delegata”, fis-sens tal-Artikolu 290(1) TFUE, u mhux tas-“setgħa ta’ implimentazzjoni”, imsemmija fl-Artikolu 291(2) TFUE. Min-naħa l-oħra, fil-fehma tiegħi, l-approċċ adottat jista’ jitqies bħala restrittiv wisq sa fejn dan jista’ jirrendi mingħajr kontenut reali l-kunċett li jikkonsisti f’li “tispeċifika” l-att leġiżlattiv skont l-Artikolu 291(2) TFUE.
(
36
)	Sentenza tat‑2 ta’ Ġunju 2022, SR (Spejjeż ta’ traduzzjoni fi proċedura ċivili) (C‑196/21, EU:C:2022:427, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
37
)	Fuq dan l-artikolu, ara Terra, B., u Kajus, J., “10.4.5 Undisclosed agent”, A Guide to the European VAT Directives 2022: Introduction to European VAT, vol. 1, IBFD, Amsterdam, 2022.
(
38
)	Sentenzi Henfling et (punt 35), u tat‑12 ta’ Novembru 2020, ITH Comercial Timişoara (C‑734/19, EU:C:2020:919, punt 49).
(
39
)	Sentenza Henfling et (punt 35).
(
40
)	Ara s-sentenza tat‑12 ta’ Novembru 2020, ITH Comercial Timişoara (C‑734/19, EU:C:2020:919, punt 50). Skont l-Artikolu 14(2)(ċ) tad-Direttiva dwar il-VAT, għandu jiġi kkunsidrat bħala kunsinna ta’ oġġetti t-trasferiment ta’ oġġett imwettaq skont kuntratt li bih titħallas kummissjoni meta jsir xiri jew bejgħ.
(
41
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Novembru 2020, ITH Comercial Timişoara (C‑734/19, EU:C:2020:919, punt 51).
(
42
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Novembru 2020, ITH Comercial Timişoara (C‑734/19, EU:C:2020:919, punt 54).
(
43
)	Ara s-sentenzi Henfling et (punt 36), u tas‑17 ta’ Jannar 2013, BGŻ Leasing (C‑224/11, EU:C:2013:15, punt 64).
(
44
)	Ara s-sentenzi tal‑4 ta’ Mejju 2017, Il‑Kummissjoni vs Il‑Lussemburgu (C‑274/15, EU:C:2017:333, punt 87), u tal‑21 ta’ Jannar 2021, UCMR - ADA (C‑501/19, EU:C:2021:50, punt 49). Għall-kuntrarju, jekk il-provvista ta’ servizzi li fiha l-aġent jieħu parti tkun eżentata mill-VAT, dik l-eżenzjoni tkun tapplika wkoll għar-relazzjoni ġuridika bejn il-prinċipal u l-aġent (ara s-sentenza Henfling et (punt 36)).
(
45
)	Ara, b’mod partioklari, Berlin, D., Directive TVA 2006/112: commentaire article par article, Bruylant, Brussell, 2020, kummentarju dwar l-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT, p. 228. Peress li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tagħmel riferiment għal “aġent”, ser nuża din il-kelma sabiex nindika l-intermedjarju fil-katina ta’ tranżazzjonijiet.
(
46
)	Li jfisser li l-klijent ma jkunx jaf l-identità tal-prinċipal.
(
47
)	Skont l-Artikolu 46 tad-Direttiva dwar il-VAT, kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 2008/8/KE tat‑12 ta’ Frar 2008 (ĠU 2008, L 44, p. 11), “[i]l-post fejn ikunu fornuti servizzi mogħtija lil persuna mhux taxxabbli minn intermedjarju li jaġixxi f’isem u fl-interessi ta’ persuna oħra għandu jkun il-post fejn tiġi fornuta t-transazzjoni sottostanti skond din id-Direttiva”.
(
48
)	Sentenza Henfling et (punt 38).
(
49
)	Ara, b’mod partikolari, Claessens, S., u Corbett, T., “Intermediated Delivery and Third-Party Billing: Implications for the Operation of VAT Systems around the World”, f’Lang, M., u Lejeune, I., VAT/GST in a Global Digital Economy, Wolters Kluwer, Alphen‑sur‑le‑Rhin, 2015, p. 59 sa 78. Ara wkoll, fl-istess xogħol, Nguyen, D., “Comments on the Discussion of Article 9a of Implementing Regulation 1042/2013”, p. 79 sa 82.
(
50
)	Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 11 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
51
)	Ara l-punt 53 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
52
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑18 ta’ Marzu 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill (C‑427/12, EU:C:2014:170, punt 40).
(
53
)	Dokument C – taxud.c.1(2012)1410604 – 709, li jista’ jiġi kkonsultat fl-indirizz li ġej: https://ec.europa.eu/taxation_customs/system/files/2022-04/guidelines-vat-committee-meetings_en.pdf, p. 155.
(
54
)	Ara d-dokument intitolat “Noti ta’ spjegazzjoni dwar il-bidliet fil-VAT tal-UE fir-rigward tal-post tal-forniment ta’ servizzi tat-telekomunikazzjoni, tax-xandir u elettroniċi, li se jidħlu fis-seħħ fl‑2015 (Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) Nru 1042/2013)” (iktar ’il quddiem in-“Noti ta’ Spjega”), ippubblikat fit‑3 ta’ April 2014 u li jista’ jiġi kkonsultat fl-indirizz li ġej: https://ec.europa.eu/taxation_customs/business/vat/telecommunications-broadcasting-electronic-services/sites/default/files/explanatory_notes_2015_mt_0.pdf
(
55
)	Punt 3.2 tan-Noti ta’ Spjega.
(
56
)	Punt 3.3 tan-Noti ta’ Spjega.
(
57
)	Kif huwa pprovdut fil-premessa 1 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1042/2013, “[i]d-Direttiva [dwar il-VAT] tipprovdi li mill‑1 ta’ Jannar 2015, is-servizzi kollha tat-telekomunikazzjoni, tax-xandir fuq ir-radju u t-televiżjoni u servizzi fornuti b’mod elettroniku fornuti lil persuna mhux taxxabbli għandhom jiġu intaxxati fl-Istat Membru fejn ikun stabbilit il-klijent, fejn ikollu l-indirizz permanenti tiegħu jew fejn normalment ikun residenti, irrispettivament minn fejn tkun stabbilita l-persuna taxxabbli li tforni dawk is-servizzi. Il-biċċa l-kbira tas-servizzi l-oħrajn ipprovduti lil persuna mhux taxxabbli jibqgħu jiġu intaxxati fl-Istat Membru li fih ikun stabbilit il-fornitur”.
(
58
)	Ara s-sentenza tat‑18 ta’ Ġunju 2020, KrakVet Marek Batko (C‑276/18, EU:C:2020:485, punt 50).
(
59
)	Ara l-punt 33 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
60
)	Ara l-punt 45 ta’ dawn il-konklużjonijiet
(
61
)	Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 8 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
62
)	Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 9 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
63
)	Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 10 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
64
)	Ara, b’mod partikolari, Weidmann, M., “The New EU VAT Rules on the Place of Supply of B2C E‑Services: Practical Consequences – The German Example”, EC Tax Review, vol. 24, Nru 2, 2015, p. 105 sa 118, b’mod partikolari, p. 113; Henkow, O., “Acting in One’s Own Name on Someone Else’s Behalf: A Changing Concept?”, f’Egholm Elgaard, K.K., Ramsdahl Jensen, D., u Stensgaard, H. (edituri), Momsloven 50 år – festskrift i anledning af 50 års jubilæet for Danmarks første momslov, Ex Tuto Publishing A/S, Kopenħagen, 2017, p. 241 sa 254.
(
65
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat‑12 ta’ Novembru 2020, ITH Comercial Timişoara (C‑734/19, EU:C:2020:919, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
66
)	Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, il-Kummissjoni rrilevat li s-sentenza Henfling et kienet uriet il-ħtieġa li tiġi adottata regola uniformi sabiex jiġi ċċarat meta l-intermedjarju jkun qiegħed jaġixxi f’ismu, li rriżultat fl-adozzjoni tal-Artikolu 9a.
(
67
)	Skont id-definizzjoni tad-dizzjunarju Le Petit Robert, 2011, “jieħu parti” tista’ tiġi ddefinita bħala intervent bejn żewġ persuni jew iktar bil-għan li joqorbu lejn xulxin, sabiex tiġi ffaċilitata l-konklużjoni tal-kwistjonijiet li jinteressawhom.
(
68
)	Skont Henkow. O, (p. 251 tal-artiklu tiegħu, ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 64 ta’ dawn il-konklużjonijiet), il-fatt li l-persuna taxxabbli tawtorizza l-fatturazzjoni lill-klijent, mingħajr ma tagħmel xejn iktar, jidher li jmur lil hinn minn dak li l-Qorti tal-Ġustizzja pprovdiet għalih fil-punt 43 tas-sentenza Henfling et. Madankollu, qabelxejn, din is-sentenza tindika l-elementi li għandhom “b’mod partikolari” jittieħdu inkunsiderazzjoni, li tfisser li dawn ma humiex ta’ natura esklużiva. Sussegwentement, fid-data tal-imsemmija sentenza, ma kienx jeżisti regolament ta’ implimentazzjoni intiż li jispeċifika l-applikazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Direttiva dwar il-VAT. Fl-aħħar nett, għandha tiġi rrikonoxxuta setgħa diskrezzjonali lil-leġiżlatur tal-Unjoni bil-għan li jispeċifika l-kontenut ta’ dan l-artikolu.
(
69
)	Għall-kuntrarju ta’ dak li ssostni Fenix, inqis, b’mod partikolari, li t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali tal-provvista, fis-sens tat-tielet subparagrafu, ikopru t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali għall-użu ta’ pjattaforma online, bħal dawk stabbiliti minn din il-kumpannija.
(
70
)	Ara wkoll, f’dan ir-rigward, is-sentenza tal‑20 ta’ Ġunju 2013, Newey (C‑653/11, EU:C:2013:409, punti 42 sa 46).
(
71
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat‑3 ta’ Settembru 2015, Fast Bunkering Klaipėda (C‑526/13, EU:C:2015:536).
(
72
)	Linji gwida li rriżultaw mill‑106 laqgħa, tal‑14 ta’ Marzu 2016, Dokument A - taxud.c.1(2016)3604550 – 904, p. 217, li jista’ jiġi kkonsultat fl-indirizz li ġej: https://taxation-customs.ec.europa.eu/system/files/2022-04/guidelines-vat-committee-meetings_en.pdf
(
73
)	Ara s-sentenza tat‑12 ta’ Novembru 2020, ITH Comercial Timişoara (C‑734/19, EU:C:2020:919, punti 51 u 52).
(
74
)	Ara l-punt 62 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
75
)	Ara l-punt 20 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
76
)	Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 10 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
77
)	Enfasi miżjuda minni.
(
78
)	Sentenza tad‑9 ta’ Frar 2017, Raffinerie Tirlemontoise (C‑585/15, EU:C:2017:105, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
79
)	Sentenza tad‑9 ta’ Frar 2017, Raffinerie Tirlemontoise (C‑585/15, EU:C:2017:105, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
80
)	Ara s-sentenza tat‑28 ta’ April 2016, Borealis Polyolefine et (C‑191/14, C‑192/14, C‑295/14, C‑389/14 u C‑391/14 sa C‑393/14, EU:C:2016:311, punt 108 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
81
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-26 ta’ April 1994, Roquette Frères (C‑228/92, EU:C:1994:168, punt 28).