62020TO0727_RES
Sprawa T‑727/20
Nigar Kirimova
przeciwko
Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej
Postanowienie Sądu (czwarta izba w składzie powiększonym) z dnia 9 marca 2022 r.
Skarga o stwierdzenie nieważności – Reprezentowanie przez adwokata lub radcę prawnego niebędącego osobą trzecią niezależną od strony skarżącej – Niedopuszczalność
Postępowanie sądowe – Skarga wszczynająca postępowanie – Wymogi formalne – Podpis złożony przez adwokata lub radcę prawnego – Pojęcie adwokata – Wykładnia autonomiczna
(statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 19 akapit trzeci; regulamin postępowania przed Sądem, art. 51 § 1)
(zob. pkt 17)
Postępowanie sądowe – Skarga wszczynająca postępowanie – Wymogi formalne – Wymogi w stosunku do osoby podpisującej – Status osoby trzeciej a status stron – Reprezentowanie przez adwokata lub radcę prawnego będącego członkiem podmiotu zatrudniającego stronę – Niespełnienie wymogu niezależności
(Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 47; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 19 akapit trzeci)
(zob. pkt 18–22, 24–27, 31–33, 37, 46)
Postępowanie sądowe – Skarga wszczynająca postępowanie – Wymogi formalne – Wymogi w stosunku do osoby podpisującej – Status osoby trzeciej a status stron – Reprezentowanie przez adwokata lub radcę prawnego niebędącego osobą trzecią – Niedopuszczalność – Konwalidacja po upływie terminu do wniesienia skargi – Niedopuszczalność
(statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 19 akapit trzeci; regulamin postępowania przed Sądem, art. 78 § 6)
(zob. pkt 47)
Streszczenie
Nigar Kirimova, obywatelka Azerbejdżanu, była prawnikiem w kancelarii adwokackiej. W celu uzyskania wpisu na listę zawodowych pełnomocników w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), wniosła ona o odstępstwo od wymogu posiadania obywatelstwa jednego z państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego. W następstwie oddalenia tego wniosku przez dyrektora wykonawczego EUIPO, N. Kirimova wniosła skargę do Sądu. Skarga została podpisana przez adwokata należącego do tej samej kancelarii, w której N. Kirimova pracowała w chwili wniesienia skargi.
W swoim postanowieniu Sąd, orzekając w składzie powiększonym, odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Sąd stwierdził, że skarżąca i jej adwokat utrzymywali szczególnie ścisłe relacje zawodowe i że zarówno adwokat, jak i kancelaria, w której pracowała ta ostatnia, mieli bezpośredni interes w rozstrzygnięciu niniejszego sporu, dotyczącego bezpośrednio zawodu wykonywanego przez skarżącą w ramach kancelarii. W rezultacie Sąd orzekł, że wymóg posiadania przez adwokata lub radcę prawnego statusu osoby trzeciej niezależnej od skarżącego (
1
) w oczywisty sposób nie został spełniony.
Ocena Sądu
Sąd przypominał przede wszystkim, że do celów wniesienia skargi do Sądu strona jest zobowiązana skorzystać z usług osoby trzeciej, która działa w pełni niezależnie w celu jak najlepszej ochrony i obrony interesów strony, a w szczególności jej prawa do skutecznej ochrony sądowej (
2
). Reprezentowanie przed sądem wymaga stosunku zaufania opartego na wyborze prywatnym, mającego umowny charakter, przy czym strona postępowania może swobodnie wybrać swojego adwokata, który co do zasady może wybrać swobodnie swoich klientów. W związku z tym wszelka ingerencja w ten stosunek powinna opierać się na poważnych przesłankach, w świetle których istnieje wyraźna i bezwzględna potrzeba ochrony skarżącego przed jego prawnikiem. W rezultacie, niezależność adwokata lub radcy prawnego jest rozumiana nie jako brak jakichkolwiek powiązań z klientem, ale jako brak powiązań, które w oczywisty sposób ograniczają zdolność takiego prawnika do wypełniania zadań w zakresie obrony klienta w najlepszym interesie mocodawcy.
Następnie Sąd stwierdził, że możliwość odrzucenia przez sąd Unii skarg jako niedopuszczalnych jest ograniczona jedynie do przypadków oczywistego braku niezależności adwokata. Przypadki mogące uniemożliwić adwokatowi reprezentowanie jego mocodawcy muszą mieć taki charakter i zakres, że jest oczywiste, iż adwokata wiążą z przedmiotem sporu lub jedną ze stron więzi ekonomiczne lub osobiste, które podważają jego rzeczywistą niezależność. W tym względzie Sąd podkreślił, że każdą sytuację należy badać indywidualnie, biorąc pod uwagę środowisko zawodowe, w którym działa adwokat.
Wreszcie Sąd uznał, że w niniejszej sprawie skarżąca i jej adwokat utrzymywali szczególnie ścisłe relacje zawodowe w ramach tej samej kancelarii. Ponadto kancelaria i adwokat wielokrotnie wyrazili swoje zainteresowanie wnioskiem skierowanym przez skarżącą do EUIPO, jak też rozstrzygnięciem sporu, co pozostawało w bezpośrednim związku z zawodem wykonywanym przez skarżącą w ramach kancelarii, podkreślając przy tym, że zaskarżona decyzja wyrządza im szkodę. W konsekwencji adwokat skarżącej nie mógł w takich okolicznościach zostać uznany za niezależną osobę trzecią, a tym samym być „adwokatem lub radcą prawnym” działającym jako niezależna osoba trzecia.
Ponadto na dopuszczalność skargi nie ma żadnego wpływu fakt, że związek łączący kancelarię i adwokata ze skarżącą został zerwany po wniesieniu skargi i że skarżąca była następnie wspierana przez drugiego adwokata spoza odnośnej kancelarii. Sąd przypominał bowiem, po pierwsze, że dopuszczalność skargi należy oceniać w odniesieniu do sytuacji w chwili wniesienia skargi, a po drugie, iż wymóg dotyczący reprezentowania przez uprawnionego do tego adwokata lub radcę prawnego nie może zostać uzupełniony po upływie terminu do wniesienia skargi (
3
).
(
1
)	Wymóg ten wynika z art. 19 akapit trzeci statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
(
2
)	Gwarantowanego w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.
(
3
)	Zgodnie z art. 78 § 6 regulaminu postępowania przed Sądem.