Inhoudsindicatie: Systeem van de EET-Verordening. Betekenis aanvulling
art. 34 sub 2 EEX-Verordening. Het past niet in het systeem van de EET-
Verordening dat een in een lidstaat gegeven Europese titel in de lidstaat
van tenuitvoerlegging kan worden aangetast. Daarom is in artikel 21
lid 2 EET-Verordening ook bepaald dat in geen geval in de lidstaat van
tenuitvoerlegging wordt overgegaan tot de beoordeling van de juistheid
van de beslissing of de waarmerking daarvan als Europese executoriale
titel. Als gevolg van de aanvulling in art. 34 sub 2 EEX-Verordening
("tenzij de verweerder tegen de beslissing geen rechtsmiddel heeft
aangewend terwijl hij daartoe in staat was") is in de exequaturprocedure
in verstekzaken waarin het inleidende verzoek niet regelmatig werd
betekend de jurisprudentie van het Europese Hof, die erop neerkomt
dat in dergelijke zaken ook als er bewust geen rechtsmiddel wordt
aangewend geen erkenning kan volgen, niet langer geldig. Anders dan
eiseres vermag de voorzieningenrechter niet in te zien dat waar de
Europese wetgever heeft beoogd middels deze "tenzij"-aanvulling de
gevolgen op te heffen van voormelde Europese jurisprudentie, deze
wetgeving in Europeesrechtelijk verband geen betekenis zou hebben voor
(spoed)procedures die niet zijn ingeleid middels een aan de verweerder
betekend stuk. Doorslaggevend voor dit oordeel is dat er voor verweerder
materieel geen verschil is tussen de situatie dat in een verstekzaak het
inleidende verzoekschrift hem tengevolge van de wijze van betekening
niet heeft bereikt en de situatie dat de procedure niet wordt ingeleid met
een aan verweerder bekend gemaakt verzoekschrift.
Uitspraak
vonnis
RECHTBANK 'S-HERTOGENBOSCH
Sector civiel recht
zaaknummer / rolnummer: 162045 / KG ZA 07-483
Vonnis in kort geding van 24 augustus 2007 in de zaak van de besloten
vennootschap met beperkte aansprakelijkheid REALCHEMIE NEDERLAND
B.V., gevestigd te Eindhoven, eiseres, procureur mr. J.E. Lenglet, advocaat
mr. J.A.M. Janssen te Groningen, tegen de vennootschap naar Duits recht
BAYER CROPSCIENCE DEUTSCHLAND GMBH, gevestigd te Langenfeld,
Duitsland, gedaagde, procureur mr. R. Smink.
Partijen zullen hierna Realchemie en Bayer genoemd worden.
1. De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding
- de mondelinge behandeling
- de pleitnota van Realchemie
- de pleitnota van Bayer Cropscience.
2. Ten slotte is vonnis bepaald.
2. De feiten
2.1. Op verzoek van Bayer Cropscience heeft het Landgericht Ravensburg
op 17 augustus 2006 een einstweilige Verfügung (voorlopige voorziening)
gegeven waarbij het Realchemie onder meer is verboden bepaalde
geïmporteerde producten in Duitsland aan te bieden. Naar Duits recht
kan de rechter ervoor kiezen om een einstweilige Verfügung te geven
zonder dat er een mondelinge behandeling plaatsvindt en zonder dat het
inleidende verzoekschrift aan de wederpartij bekend is gemaakt. Dat is
ook in dit geval gebeurd. Tegen een dergelijke einstweilige Verfügung
staat het rechtsmiddel van verzet open. Realchemie heeft hier bewust
geen gebruik van gemaakt.
2.2. In de einstweilige Verfügung is beslist dat Realchemie de
kosten van het geding moet dragen. In het daaruit voortvloeiend
Kostenfestsetzungsbeschluss van 2 november 2006, dat naar Duits
recht een executoriale titel oplevert, zijn de proceskosten vastgesteld op
een bedrag van 6.353,80 EUR. Realchemie heeft bewust geen gebruik
gemaakt van de mogelijkheid tegen de vaststelling van de kosten bezwaar
te maken. Op verzoek van Bayer Cropscience heeft het Landgericht
Ravensburg het Kostenfestsetzungsbeschluss op 6 februari 2007 als
Europese executoriale titel gewaarmerkt. De waarmerking is vervolgens
op verzoek van Realchemie herroepen. Tegen de herroepingsbeslissing
van het Landgericht Ravensburg heeft Bayer Cropscience op haar beurt
een rechtsmiddel aangewend en de zaak aan het Oberlandesgericht
(OLG) Stuttgart voorgelegd. Op 24 mei 2007 heeft het OLG Stuttgart
de herroepingsbeslissing vernietigd en het Kostenfestsetzungsbeschluss
gewaarmerkt als Europese executoriale titel.
3. Het geschil
3.1. Realchemie vordert in dit geding –kort weergegeven– bij vonnis,
uitvoerbaar bij voorraad:
1. primair:
Bayer te verbieden het "Kostenfestsetzungsbeschluss" in Nederland te
executeren op straffe van verbeurte van een dwangsom van € 50.000,00
per executoriale maatregel en een dwangsom van € 10.000,00 per dag
voor iedere dag waarop Bayer een reeds getroffen maatregel handhaaft
dan wel voortzet;
subsidiair:
de executie van het "Kostenfestsetzungsbeschluss" te schorsen, in
afwachting van de uitkomst van een bodemprocedure voor de bevoegde
Nederlandse rechter waarin in hoogste instantie zal zijn beslist over de
vraag naar de verenigbaarheid van de beslissing van het OLG Stuttgart
van 24 mei 2007 met de EET-verordening en de EEX- verordening;
meer subsidiair:
de executie van het "Kostenfestsetzungsbeschluss" te schorsen, in
afwachting van de beantwoording door het Europese Hof van Justitie van
de navolgende door de voorzieningenrechter aan het Europese Hof voor te
leggen prejudiciële vragen: 1. Is een "Kostenfestsetzungsbeschluss" naar
Duits recht in een andere EU lidstaat executeerbaar, indien de titel waarop
de "Kostenfestsetzungsbeschluss" is gebaseerd zonder mondelinge
behandeling in de zin van artikel 34 sub 2 EET-Verordening tot stand is
gekomen?
2. Is voor de beantwoording van de eerste vraag van belang of de
schuldenaar in het "Kostenfestsetzungsverfahren" voor het uitvaardigen
van de "Kostenfestsetzungsbeschluss" is gehoord? Verandert de
beoordeling van voorgaande vraag indien het beginsel van hoor en
wederhoor slechts is toegepast met betrekking tot de vraag naar de
hoogte van de kosten, en niet met betrekking tot de vraag wie deze
kosten dient te dragen?
3. Is een "Kostenfestsetzungsbeschluss" naar Duits recht dat is gebaseerd
op een "Kostengrundentscheidung" in een procedure waarin geen sprake
is geweest van toepassing van het beginsel hoor en wederhoor voordat de
beslissing werd genomen, een beslissing in de zin van artikel 4 sub 1 EET-
verordening?
4. Mocht het antwoord op vraag 3 bevestigend luiden en een
"Kostenfestsetzungsbeschluss" naar Duits recht een beslissing
in de zin van artikel 4 sub 1 EET-Verordening zijn, komt dit
"Kostenfestsetzungsbeschluss" dan onder de onder 3 genoemde
omstandigheden in aanmerking voor waarmerking als Europese
executoriale titel overeenkomstig artikel 6 EET-Verordening?
5. Is het rechtsmiddel van de "Widerspruch" overeenkomstig § 24 ZPO
tegen een "einstweilige Verfügung" die zonder mondelinge behandeling
heeft plaatsgevonden een rechtsmiddel waarop artikel 34 sub 2 EEX-
Verordening ziet?
dan wel andere door de voorzieningenrechter aan het Europese Hof van
Justitie te stellen prejudiciële vragen;
2. Bayer te veroordelen in de kosten van dit geding.
3.2. Bayer voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor
zover van belang, nader ingegaan.
4. De beoordeling
4.1. In artikel 21 lid 1 EET-Verordening is bepaald in welke gevallen
de tenuitvoerlegging van een Europese executoriale titel op verzoek
van de schuldenaar kan worden geweigerd. In artikel 23 is bepaald
wanneer de tenuitvoerlegging op verzoek van de schuldenaar kan worden
opgeschort of beperkt. Geen van beide bepalingen is aan de vordering van
Realchemie ten grondslag gelegd.
4.2. Realchemie verzoekt feitelijk om in het kader van dit kort
geding nogmaals te beoordelen of de waarmerking van het
Kostenfestsetzungsbeschluss als Europese executoriale titel in
overeenstemming is met de bepalingen in de EET-Verordening. Als er
reële twijfels bestaan omtrent de verenigbaarheid van de beslissing
van het OLG Stuttgart met de EET-Verordening zelf, ligt het volgens
Realchemie in de rede de executie van het Kostenfestsetzungsbeschluss
in Nederland te verbieden in afwachting van de beantwoording door het
Europese Hof van in het kader van dit kort geding te stellen vragen.
4.3. Realchemie ziet bij haar verzoek over het hoofd dat dit niet past
in het systeem van de EET-Verordening. De EET-Verordening voorziet
voor een specifiek deel van burgerlijke en handelszaken, te weten de
niet-betwiste schuldvorderingen, in afschaffing van het exequatur en
de invoering van een procedure voor het verkrijgen van een Europese
executoriale titel. In de exequaturprocedure is voorzien in een rechtsgang
in de lidstaat van tenuitvoerlegging ten aanzien van de erkenning
van de in een andere lidstaat gegeven beslissing. In artikel 10 EET-
Verordening is voorzien in een rechtsgang in de lidstaat waar de beslissing
wordt gegeven ten aanzien van de vraag of die beslissing kan worden
gewaarmerkt als een Europese executoriale titel. Het past niet in dat
systeem dat een in een lidstaat gegeven Europese titel in de lidstaat
van tenuitvoerlegging kan worden aangetast. Daarom is in artikel 21
lid 2 EET-Verordening ook bepaald dat in geen geval in de lidstaat
van tenuitvoerlegging wordt overgegaan tot de beoordeling van de
juistheid van de beslissing of de waarmerking daarvan als Europese
executoriale titel. Het verzoek van Realchemie is dan ook reeds hierom
niet toewijsbaar.
4.4. Ingevolge art. 20, eerste lid, EET-Verordening worden de
tenuitvoerleggingsprocedures in Nederland beheerst door Nederlands
recht. Ingevolge vaste jurisprudentie van de Hoge Raad kan schorsing
van de executie van een executoriale titel eerst aan de orde zijn indien
er sprake is van een kennelijke feitelijke of juridische misslag en van een
geëxecuteerde die door de tenuitvoerlegging onevenredig zwaar in zijn
belangen wordt geschaad.
4.5. Niet gebleken is dat in de beslissing van het OLG Stuttgart sprake is
van een kennelijke feitelijke of juridische misslag. De strekking van het
betoog van Realchemie is niet meer dan het, onder verwijzing naar de
Europese jurisprudentie en de tenzij-aanvulling in artikel 34 sub 2 van de
EEX-Verordening, trachten reële twijfel te zaaien aan de beslissing van het
OLG Stuttgart. De voorzieningenrechter wil, zonder afbreuk te willen doen
aan het uitgangspunt dat die beslissing hier niet ter beoordeling voor kan
liggen, niet verhelen dat Realchemie in die opzet niet is geslaagd.
4.6. Het betoog van Realchemie komt er in de kern op neer dat het niet
voldoen aan het beginsel van hoor en wederhoor voorafgaande aan de
einstweilige Verfügung door haar kan worden gebruikt om ervoor te
zorgen dat het op die beslissing gebaseerde Kostenfestsetzungsbeschluss
niet als Europese titel kan worden gewaarmerkt en wel door bewust geen
verzet respectievelijk bezwaar aan te tekenen tegen de respectievelijke
beslissingen. Realchemie erkent weliswaar dat als gevolg van de
aanvulling in art. 34 sub 2 EEX-Verordening ("tenzij de verweerder tegen
de beslissing geen rechtsmiddel heeft aangewend terwijl hij daartoe
in staat was") in de exequaturprocedure in verstekzaken waarin het
inleidende verzoek niet regelmatig werd betekend de jurisprudentie van
het Europese Hof, die erop neerkomt dat in dergelijke zaken ook als er
bewust geen rechtsmiddel wordt aangewend geen erkenning kan volgen,
niet langer geldig is, maar betoogt dat zulks niet opgaat voor beslissingen
als de onderhavige.
4.7. Anders dan Realchemie vermag de voorzieningenrechter niet in
te zien dat waar de Europese wetgever heeft beoogd middels deze
"tenzij"-aanvulling de gevolgen op te heffen van voormelde Europese
jurisprudentie, deze wetgeving in Europeesrechtelijk verband geen
betekenis zou hebben voor (spoed)procedures die niet zijn ingeleid
middels een aan de verweerder betekend stuk. Doorslaggevend voor
dit oordeel is dat er voor verweerder materieel geen verschil is tussen
de situatie dat in een verstekzaak het inleidende verzoekschrift hem
tengevolge van de wijze van betekening niet heeft bereikt en de situatie
dat de procedure niet wordt ingeleid met een aan verweerder bekend
gemaakt verzoekschrift.
4.8. Dat Realchemie door de executie onevenredig zwaar in haar belangen
wordt geschaad, is evenmin gebleken. Betaling van het verschuldigde
bedrag zal haar, zo heeft zij ter zitting verzekerd, op geen enkele wijze
in de problemen brengen. Dat zou, zo heeft zij betoogd, wel het geval
kunnen zijn als haar vrees wordt bewaarheid en Bayer Cropscience en/
of andere bedrijven tientallen van procedures beginnen waarin telkens
door die bedrijven een Kostenfestsetzungsbeschluss wordt verkregen. Niet
gesteld en evenmin gebleken is dat die vrees gegrond is, zodat daarmee
in dit kader ook geen rekening kan worden gehouden.
4.9. Realchemie zal als de in het ongelijk gestelde partij in de
proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Bayer
worden begroot op:
- vast recht EUR 251,00
- salaris procureur 816,00
Totaal EUR 1.067,00
5. De beslissing
De voorzieningenrechter
5.1. wijst de vorderingen af,
5.2. veroordeelt Realchemie in de proceskosten, aan de zijde van Bayer
tot op heden begroot op EUR 1.067,00.
Dit vonnis is gewezen door mr. W.M. Callemeijn en in het openbaar
uitgesproken op 24 augustus 2007.