Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)
30 ta’ April 2026 (*)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Protezzjoni tal-konsumaturi – Prattiki kummerċjali żleali tal-impriżi fin-negozju mal-konsumaturi – Direttiva 2005/29/KE – Kamp ta’ applikazzjoni – Relazzjoni bejn id-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva u regoli oħra tal-Unjoni li jirregolaw aspetti speċifiċi tal-prattiki kummerċjali żleali – Artikolu 3(4) – Prattiki żleali li għandhom x’jaqsmu mal-informazzjoni dwar il-prodotti tal-ikel – Regolament (UE) Nru 1169/2011 – Eżistenza ta’ kunflitt – Natura komplementari tal-iskemi ta’ protezzjoni”
Fil-Kawża C‑301/25,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja), permezz ta’ deċiżjoni tat‑22 ta’ April 2025, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl‑24 ta’ April 2025, fil-proċedura
Lidl Italia Srl
vs
Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato (AGCM),
fil-preżenza ta’:
Wiise Srl,
Associazione per la Difesa e l’Orientamento dei Consumatori (ADOC Aps),
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn F. Biltgen, President tal-Awla, I. Ziemele, A. Kumin, S. Gervasoni u M. Bošnjak (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Szpunar,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għal Lidl Italia Srl, minn F. Capelli, U. Corea u M. Valcada, avvocati,
–        għall-Gvern Taljan, minn S. Fiorentino, bħala aġent, assistit minn I. Fresu u E. Manzo, avvocati dello Stato,
–        għall-Gvern Pollakk, minn B. Majczyna u D. Lutostańska, bħala aġenti,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn P. Kienapfel, D. Recchia u B. Rous Demiri, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talba għal deċiżjoni preliminari tikkonċerna l-interpretazzjoni:
–        tal-Artikolu 7 tar-Regolament (UE) Nru 1169/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Ottubru 2011 dwar l-għoti ta’ informazzjoni dwar l-ikel lill-konsumaturi, li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 1924/2006 u (KE) Nru 1925/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li jħassar id-Direttiva tal-Kummissjoni 87/250/KEE, id-Direttiva tal-Kunsill 90/496/KEE, id-Direttiva tal-Kummissjoni 1999/10/KE, id-Direttiva 2000/13/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi tal-Kummissjoni 2002/67/KE u 2008/5/KE u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 608/2004 (ĠU 2011, L 304, p. 18, rettifiki fil-ĠU 2014, L 331, p. 40, fil-ĠU 2016, L 266, p. 7, fil-ĠU 2022, L 35, p. 26, fil-ĠU 2023, L 142, p. 41 u fil-ĠU 2023, L 214, p. 229), kif ukoll
–        tal-Artikoli 6 et seq. u tal-Artikolu 13 tad-Direttiva 2005/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Mejju 2005 dwar prattiċi kummerċjali żleali fin-negozju mal-konsumatur fis-suq intern u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 84/450/KEE, id-Direttivi 97/7/KE, 98/27/KE u 2002/65/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Direttiva dwar Prattiċi Kummerċjali Żleali) (ĠU 2005, L 149, p. 22, rettifika fil-ĠU 2006, L 114, p. 86).
2        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Lidl Italia Srl u l-Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato (AGCM) (l-Awtorità tal-Kompetizzjoni u tas-Suq (AGCM), l-Italja) dwar multa amministrattiva pekunjarja li imponiet din tal-aħħar fuq Lidl Italia minħabba prattika kummerċjali żleali fil-kummerċjalizzazzjoni ta’ gammi ta’ għaġin magħmul minn smid tal-qamħ durum.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 2005/29
3        Il-premessi 7, 8, 11, 13 u 14 tad-Direttiva 2005/29 huma fformulati kif ġej:
“(7)      Din id-Direttiva tindirizza prattiċi kummerċjali konnessi direttament ma’ l-influwenza fuq id-deċiżjonijiet transazzjonali tal-konsumaturi fir-rigward ta’ prodotti. [...]
(8)      Din id-Direttiva tipproteġi direttament l-interessi leġittimi tal-konsumatur minn prattiċi kummerċjali żleali fin-negozju mal-konsumatur. B’hekk tħares ukoll b’mod indirett negozji leġittimi mill-kompetituri tagħhom li ma jimxux mar-regoli ta’ din id-Direttiva u tiggarantixxi kompetizzjoni ġusta fl-oqsma kordinati minnha. [...]
[...]
(11)      Il-livell għoli ta’ konverġenza milħuq mill-approssimazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali permezz ta’ din id-Direttiva joħloq livell komuni għoli ta’ ħarsien tal-konsumatur. Din id-Direttiva tistabbilixxi projbizzjoni ġenerali waħda għal dawk il-prattiċi kummerċjali żleali li joħolqu distorsjoni fl-imġieba ekonomika tal-konsumaturi. [...]
[...]
(13)      Sabiex jintlaħqu l-għanijiet tal-Komunità permezz tat-tneħħija ta’ l-ostakli għas-suq intern, huwa meħtieġ li jiġu sostitwiti l-klawżoli ġenerali u l-prinċipji legali eżistenti u diverġenti ta’ l-Istati Membri. Il-projbizzjoni ewlenija, stabbilita b’din id-Direttiva għalhekk tkopri prattiċi kummerċjali żleali li jgħawwġu l-imġieba ekonomika tal-konsumaturi. Sabiex jingħata sostenn lill-fiduċja tal-konsumatur, il-projbizzjoni ġenerali għandha tapplika ugwalment għal prattiċi kummerċjali żleali li jirriżultaw barra minn xi relazzjoni kontrattwali bejn kummerċjant u konsumatur jew li jirriżultaw wara l-konklużjoni ta’ kuntratt u waqt l-eżekuzzjoni tiegħu. Il-projbizzjoni ġenerali hija elaborata b’regoli dwar żewġ tipi ta’ prattiċi kummerċjali li b’marġni kbira huma l-iżjed komuni, jiġifieri l-prattiċi kummerċjali qarrieqa u l-prattiċi kummerċjali aggressivi.
(14)      Il-prattiċi kummerċjali li jqarrqu għandhom ikopru dawk il-prattiċi, inkluż ir-reklamar qarrieqi, iżommu l-konsumatur milli jagħmel għażla għaqlija u effiċjenti. [...]”
4        Skont l-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva, intitolat “L-Għan”:
“L-għan ta’ din id-Direttiva huwa li tikkontribwixxi għall-funzjonament tajjeb tas-suq intern u li tikseb livell għoli ta’ ħarsien tal-konsumatur billi tapprossima l-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi ta’ l-Istati Membri dwar prattiċi kummerċjali żleali li jagħmlu ħsara lill-interessi ekonomiċi tal-konsumaturi.”
5        L-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Definizzjonijiet”, jipprevedi:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva:
[...]
(d)      ‘prattiċi kummerċjali fin-negozju mal-konsumatur’ (minn hawn ’il quddiem imsejħa ‘prattiċi kummerċjali’) tfisser kwalunkwe att, ommissjoni, imġieba jew rappreżentazzjoni, komunikazzjoni kummerċjali inlużi reklamar u kummerċjalizzazzjoni, minn kummerċjant, konnessi direttament mal-promozzjoni jew bejgħ jew fornitura ta’ xi prodott lil konsumaturi;
[...]”
6        L-Artikolu 3 tal-istess direttiva, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi, fil-paragrafi 1, 3 u 4 tiegħu:
“1.      Din id-Direttiva għandha tapplika għal prattiċi kummerċjali żleali fin-negozju mal-konsumatur, kif stabbilit fl-Artikolu 5, qabel, matul jew wara tranżazzjoni kummerċjali fir-rigward ta’ xi prodott.
[...]
3.      Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għar-regoli [tal-Unjoni] jew nazzjonali konnessi ma’ aspetti ta’ saħħa u sigurtà ta’ prodotti.
4.      Fil-każ ta’ konflitt bejn id-disposizzjonijiet ta’ din id-Direttiva u regoli [tal-Unjoni] oħra li jirregolaw aspetti speċifiċi ta’ prattiċi kummerċjali żleali, dawn ta’ l-aħħar għandhom jipprevalixxu u japplikaw għal dawk l-aspetti speċifiċi.”
7        L-Artikolu 5 tad-Direttiva 2005/29, intitolat “Il-Projbizzjoni ta’ Prattiċi Kummerċjali Żleali”, jipprovdi:
“1.      Il-prattiċi kummerċjali żleali għandhom ikunu projbiti.
[...]
4.      B’mod partikolari, ikunu żleali dawk il-prattiċi kummerċjali li
a)      jqarrqu kif stabbilit fl-Artikoli 6 u 7,
[...]”
8        L-Artikolu 6 ta’ din id-direttiva, intitolat “L-Azzjonijiet Qarrieqa” jipprevedi:
“1.      Prattika kummerċjali għandha titqies bħala qarrieqa jekk ikun fiha tagħrif falz u għalhekk ma tkunx tikkorrispondi għall-verità, jew li b’xi mod, anki bil-preżentazzjoni totali tagħha, tqarraq bil-konsumatur medju, anke jekk it-tagħrif ikun korrett fattwalment, fir-rigward ta’ wieħed jew iktar mill-elementi li ġejjin, u li f’kull każ iġġiegħlu jew x’aktarx iġġiegħlu jieħu deċiżjoni transazzjonali li ma kienx jieħu f’ċirkostanzi oħra:
[...]
b)      il-karatteristiċi ewlenin tal-prodott, [bħal] [...] il-kompożizzjoni, [...] l-oriġini ġeografika jew kummerċjali tiegħu [...]
[...]”
9        Skont l-Artikolu 13 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Il-Penali”:
“L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu l-penali għall-ksur tad-dispożizzjonijiet nazzjonali adottati fl-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva u għandhom jieħdu l-miżuri kollha neċessarji sabiex jiżguraw li dawn jiġu nfurzati. Dawn il-penali għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi.”
Ir‑Regolament Nru 1169/2011
10      Il-premessi 5 u 20 tar-Regolament Nru 1169/2011 huma fformulati kif ġej:
“(5)      Id-Direttiva [2005/29] tkopri ċerti aspetti tal-għoti ta’ informazzjoni lill-konsumaturi bil-għan speċifiku li tipprevjeni li jsiru azzjonijiet li jiżgwidaw u li titħalla barra xi informazzjoni. Il-prinċipji ġenerali dwar il-prattika kummerċjali żleali għandhom jiġu komplementati minn regoli speċifiċi li jikkonċernaw l-għoti ta’ informazzjoni dwar l-ikel lill-konsumaturi.
[...]
(20)      Il-liġi tal-informazzjoni dwar l-ikel għandha tipprojbixxi l-użu ta’ informazzjoni li tista' tiżgwida lill-konsumatur, b'mod partikolari fir-rigward tal-karatteristiċi tal-ikel, l-effetti jew il-proprjetajiet tal-ikel, jew tattribwixxi proprjetajiet mediċinali lill-ikel. Biex tkun effettiva, dik il-projbizzjoni għandha tapplika wkoll għar-reklamar u l-preżentazzjoni tal-ikel.”
11      L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Suġġett u kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi:
“1.      Dan ir-Regolament jipprovdi l-bażi biex jiġi assigurat livell għoli ta’ protezzjoni għall-konsumatur b'rabta mal-informazzjoni dwar l-ikel, billi jqis id-differenzi fil-perċezzjoni tal-konsumaturi u l-bżonnijiet tagħhom għal informazzjoni filwaqt li jassigura li s-suq intern jiffunzjona mingħajr xkiel.
2.      Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali, ir-rekwiżiti u r-responsabbiltajiet li jirregolaw l-informazzjoni dwar l-ikel, u b'mod partikolari t-tikkettar dwar l-ikel. Hu jistipula l-mezzi biex ikun garantit id-dritt tal-konsumaturi għal informazzjoni u proċeduri għall-għoti ta’ informazzjoni dwar l-ikel, billi jqis il-bżonn li tiġi pprovduta flessibbiltà biżżejjed biex tlaħħaq mal-iżviluppi futuri u rekwiżiti ġodda għal informazzjoni.
3.      Dan ir-Regolament għandu japplika għall-operaturi tan-negozji tal-ikel fl-istadji kollha tal-proċess tal-ikel, fejn l-attivitajiet tagħhom jikkonċernaw l-għoti ta’ informazzjoni dwar l-ikel lill-konsumaturi. Hu għandu japplika għall-ikel kollu intiż għall-konsumatur finali, inkluż l-ikel li jitwassal minn fornituri tal-massa, u l-ikel intiż li jiġi fornut lil fornituri tal-massa.
[...]”
12      L-Artikolu 3 tal-imsemmi regolament, intitolat “Għanijiet ġenerali” jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Il-forniment tal-informazzjoni dwar l-ikel għandu jsegwi livell għoli ta’ protezzjoni ta’ saħħet il-konsumaturi u tal-interessi tagħhom billi jipprovdi bażi għall-konsumaturi finali biex ikunu jistgħu jagħmlu għażliet infurmati u biex jużaw l-ikel b’mod sigur, b’mod partikolari fir-rigward ta’ konsiderazzjonijiet sanitarji, ekonomiċi, ambjentali, soċjali u etiċi.”
13      L-Artikolu 7 tal-istess regolament, intitolat “Prassi ġusta dwar l-informazzjoni”, jipprevedi:
“1.      L-informazzjoni dwar l-ikel m’għandhiex tiżgwida, b’mod partikolari:
(a)      fir-rigward tal-karatteristiċi tal-ikel u, b'mod partikolari, fir-rigward tan-natura tiegħu, l-identità, il-proprjetajiet, il-kompożizzjoni, il-kwantità, id-durabbiltà, il-pajjiż ta’ oriġini jew il-post ta’ provenjenza, il-metodu ta’ fabbrikazzjoni jew produzzjoni;
[...]
2.      L-informazzjoni dwar l-ikel għandha tkun preċiża, ċara u faċilment komprensibbli għall-konsumatur.
[...]
4.      Il-paragrafi 1, 2 u 3 għandhom japplikaw ukoll għal:
[...]
(b)      il-preżentazzjoni ta’ ikel b’mod partikolari l-forma tiegħu, l-apparenza jew l-ippakkjar, il-materjal tal-ippakkjar użat, il-mod li bih hu rranġat u l-ambjent li fih jiġi esebit.”
Id-dritt Taljan
Il-Kodiċi tal-Konsumatur
14      Id-Decreto legislativo n. 206 – Codice del consumo (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 206 dwar il-Kodiċi tal-Konsumatur) tas‑6 ta’ Settembru 2005 (GURI Nru 235 tat‑8 ta’ Ottubru 2005, Suppliment Ordinarju Nru 162), fil-verżjoni tiegħu li tapplika għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi tal-Konsumatur”), jittrasponi, b’mod partikolari, id-Direttiva 2005/29 fid-dritt Taljan.
15      L-Artikolu 21 tal-Kodiċi tal-Konsumatur, intitolat “Azzjonijiet qarrieqa”, jipprevedi:
“1.      Prattika kummerċjali għandha titqies bħala qarrieqa jekk ikun fiha informazzjoni li ma tkunx taqbel mal-verità jew jekk, b’xi mod jew ieħor, inkluż bil-mod kif tiġi ġeneralment ippreżentata, hija tqarraq jew tista’ tqarraq bil-konsumatur medju, imqar jekk l-informazzjoni tkun fattwalment korretta, fir-rigward ta’ wieħed jew iktar mill-aspetti li ġejjin, u jekk, f’kull każ, hija ġġiegħlu jew tista’ ġġiegħlu jieħu deċiżjoni kummerċjali li altrimenti ma kienx jieħu:
[...]
(b)      il-karatteristiċi ewlenin tal-prodott, bħal [...] il-kompożizzjoni tiegħu, [...] l-oriġini ġeografika tiegħu [...];
[...]”
Id-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2017
16      L-Artikolu 1 tad-decreto legislativo n. 231 – Disciplina sanzionatoria per la violazione delle disposizioni del regolamento (UE) n. 1169/2011 (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 231 dwar is-Sistema ta’ Sanzjonijiet fil-Każ ta’ Ksur tad-Dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) Nru 1169/2011) tal‑15 ta’ Diċembru 2017 (GURI Nru 32 tat‑8 ta’ Frar 2018), fil-verżjoni tiegħu li tapplika għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem id-“Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2017”), intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Dan id-digriet jistabbilixxi s-sistema ta’ sanzjonijiet li japplikaw fil-każ ta’ ksur tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament [Nru 1169/2011], bla ħsara tas-sistema ta’ sanzjonijiet prevista fil-[Kodiċi tal-Konsumatur].”
17      L-Artikolu 3 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2017, intitolat “Nuqqas ta’ osservanza tal-prattiki leali b’rabta mal-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 7 tar-Regolament [Nru 1169/2011]”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Bla ħsara tal-każ fejn il-fatti jkunu jikkostitwixxu reat kriminali u barra l-każijiet speċifikament issanzjonati mid-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ dan id-digriet, ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 7 tar-Regolament [Nru 1169/2011] li jikkonċerna l-prattiki leali li għandhom x’jaqsmu mal-informazzjoni jesponi lill-operatur fis-settur tal-ikel għall-sanzjoni amministrattiva pekunjarja ta’ mhux inqas minn EUR 3 000 u mhux iżjed minn EUR 24 000.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
18      Permezz ta’ deċiżjoni tal‑20 ta’ Diċembru 2019, l-AGCM imponiet fuq Lidl Italia sanzjoni amministrattiva pekunjarja ta’ EUR 1 miljun minħabba li din il-kumpannija allegatament ikkummerċjalizzat gammi ta’ għaġin magħmul minn smid tal-qamħ durum billi użat imballaġġi li fuqhom kienet enfasizzata l-oriġini Taljana tal-prodott ikkonċernat u indikat li l-pajjiż li fih indaħan il-qamħ kien l-Italja, filwaqt li l-qamħ użat sabiex jiġi mmanifatturat dan l-ismid kien ta’ oriġini “UE u mhux UE” u li l-għaġin ikkonċernat kien għalhekk immanifatturat minn taħlitiet ta’ qamħ b’perċentwali kbira ta’ qamħ li ma kienx prodott fl-Italja.
19      L-AGCM irrilevat li l-użu ta’ imballaġġi li jkun ċar li jiġbdu l-attenzjoni ta’ dak li jkun għall-oriġini Taljana tal-prodott ikkonċernat kien jagħti jew seta’ jagħti x’jifhem lill-konsumatur li din l-indikazzjoni kienet tikkonċerna wkoll l-oriġini tal-materja prima użata fil-manifattura ta’ dan il-prodott. Sabiex jiġi ggarantit li tingħata informazzjoni xierqa lill-konsumatur, kwalunkwe użu ta’ materja prima minn barra jenħtieġ li jiġi enfasizzat b’mod daqstantieħor ċar permezz ta’ informazzjoni mqiegħda qrib tad-dikjarazzjonijiet li jindikaw l-oriġini Taljana tal-prodott ikkonċernat. Tal-inqas, tali indikazzjoni għandha tidher fuq l-istess naħa tal-imballaġġ li fuqha jidhru dawn id-dikjarazzjonijiet.
20      L-AGCM qieset li n-natura inkompleta tal-informazzjoni pprovduta minn Lidl Italia kienet tikkostitwixxi prattika kummerċjali żleali, fis-sens tal-Kodiċi tal-Konsumatur, inkwantu din il-prattika setgħet tqarraq bil-konsumatur dwar karatteristika essenzjali tal-prodott ikkonċernat, b’mod partikolari dwar l-oriġini tal-qamħ durum użat. Sabiex jiġi ffissat l-ammont tas-sanzjoni taħt il-Kodiċi tal-Konsumatur, l-AGCM ħadet inkunsiderazzjoni n-numru kbir ta’ konsumaturi kkonċernati, il-fatt li għas-sena 2018 biss, Lidl Italia kienet biegħet għexieren ta’ miljuni ta’ pakketti tal-għaġin, kif ukoll it-tul tal-prattika inkwistjoni, li kienet ilha li bdiet tiġi adottata minn, tal-inqas, Jannar 2017.
21      Billi r-rikors ta’ Lidl Italia kontra d-deċiżjoni tal-AGCM tal‑20 ta’ Diċembru 2019 ġie miċħud fl-ewwel istanza, din il-kumpannija ppreżentat appell quddiem il-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja), li huwa l-qorti tar-rinviju. Quddiem dik il-qorti, Lidl Italia ssostni, b’mod partikolari, li huwa biss ir-Regolament Nru 1169/2011 li japplika għall-prattiki li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament, billi ma tista’ tiġi imposta ebda sanzjoni fuq tali prattiki la taħt id-Direttiva 2005/29 u lanqas taħt il-Kodiċi tal-Konsumatur.
22      F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tosserva li l-aġir ta’ Lidl Italia, fis-sens li ppreżentat informazzjoni li, mingħajr ma tkun falza jew giddieba, tkun tista’ tqarraq bil-konsumatur tal-prodott ikkonċernat sa fejn għandu x’jaqsam l-oriġini tal-qamħ użat bħala materja prima fil-manifattura tal-imsemmi prodott, jista’ jaqa’ kemm fl-iskop tal-prattiki kummerċjali żleali ssanzjonati taħt l-Artikolu 6 tad-Direttiva 2005/29 u taħt l-Artikolu 21 tal-Kodiċi tal-Konsumatur, kif ukoll fl-iskop tal-aġir ipprojbit mill-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1169/2011 u ssanzjonat skont id-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2017.
23      Fil-fehma tal-qorti tar-rinviju, għad illi dawn iż-żewġ leġiżlazzjonijiet jistgħu jitqiesu bħala komplementari, iqajmu problema ta’ konkors ta’ regoli. F’dan ir-rigward, ir-regola ta’ kunflitt prevista fl-Artikolu 3(4) tad-Direttiva 2005/29 li tagħti preċedenza lil regoli oħra tal-Unjoni li jirregolaw aspetti speċifiċi tal-prattiki kummerċjali żleali ma tapplikax, billi ż-żewġ leġiżlazzjonijiet ifittxu li jipproteġu lill-konsumaturi minn prattiki li jistgħu jqarrqu bihom fil-qasam tal-prodotti tal-ikel. F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju tgħid li s-sanzjoni prevista fid-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2017 fil-każ ta’ ksur tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1169/2011 hija ħafna inqas severa minn dik prevista fil-Kodiċi tal-Konsumatur li jittrasponi d-Direttiva 2005/29.
24      Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat) iddeċieda li jissospendi l-proċeduri quddiemu u li jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“(1)      L-aġir ikkontemplat fl-Artikolu 7 tar-Regolament Nru [1169/2011] jikkostitwixxi każijiet partikolari ta’ prattiki kummerċjali żleali li huma koperti fi kwalunkwe każ mill-Artikoli 6 et seq tad-Direttiva [2005/29] u suġġett, bħala tali, anki għall-Artikoli 11 et seq ta’ din id-direttiva u għal-leġiżlazzjoni ta’ traspożizzjoni nazzjonali, jew inkella, bil-kontra ta’ dan, dawn jifformaw sistema awtonoma li l-applikazzjoni tagħha, jiġifieri l-implimentazzjoni (‘enforcement’) tagħha, ma tistax tkun ibbażata fuq l-imsemmija direttiva iżda hija rregolata biss, fil-każ tal-Italja, mid-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2017?
(2)      Id-dispożizzjonijiet dwar l-aġir ikkontemplat fl-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1169/2011 jikkostitwixxu l-unika forma ta’ protezzjoni tal-konsumatur fil-kuntest tax-xiri ta’ prodotti tal-ikel, b’tali mod li tkun eskluża l-protezzjoni ġenerali li tirriżulta mid-Direttiva 2005/29, jew inkella, bil-kontra ta’ dan, dawn jikkontribwixxu għall-protezzjoni tal-konsumatur flimkien mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2005/29 u tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li tittrasponiha?
(3)      Fil-każ fejn l-aġir ikkontemplat fl-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1169/2011 għandu jiġi kklassifikat bħala prattiki kummerċjali żleali u jkun kopert mid-Direttiva 2005/29, is-sistema ta’ sanzjonijiet prevista fl-Artikolu 3 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2017 hija ta’ natura li tiżgura effett li jista’ jiddiswadi t-twettiq ta’ aġir illegali, u b’dan il-mod tiżgura l-protezzjoni tal-konsumaturi prevista fl-Artikolu 169 TFUE, u, fi kwalunkwe każ, din hija konformi mal-Artikolu 13 tad-Direttiva 2005/29?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel u t-tieni domanda
25      Preliminarjament, għandu jitfakkar li, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tagħti lill-qorti nazzjonali risposta siewja hekk li din tal-aħħar tkun tista’ tiddeċiedi t-tilwima li jkollha quddiemha. Fid-dawl ta’ dan, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha, jekk ikun hemm bżonn, tifformula mill-ġdid id-domandi li jkunu sarulha u tieħu inkunsiderazzjoni, fejn meħtieġ, ir-regoli tad-dritt tal-Unjoni li l-qorti nazzjonali ma tkunx irreferiet għalihom fit-test tad-domanda tagħha (sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2025, Caronte & Tourist, C‑511/23, EU:C:2025:42, punt 35, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
26      F’dan il-każ, il-mistoqsijiet tal-qorti tar-rinviju dwar ir-relazzjoni bejn l-iskemi ta’ protezzjoni stabbiliti fid-Direttiva 2005/29 u fir-Regolament Nru 1169/2011, rispettivament, huma bbażati fuq il-premessa li l-aġir li bih hija mixlija Lidl Italia, fejn tidħol il-preżentazzjoni ta’ informazzjoni b’rabta ma’ ċerti karatteristiċi tal-prodotti fuq imballaġġi tal-għaġin, jaqa’ kemm fl-iskop tal-projbizzjoni ta’ prattiki kummerċjali qarrieqa taħt l-Artikolu 6(1) ta’ din id-direttiva kif ukoll fl-iskop tal-projbizzjoni ta’ prattiki żleali fejn tidħol l-informazzjoni dwar il-prodotti tal-ikel taħt l-Artikolu 7(1) tal-imsemmi regolament. Issa, l-Artikolu 3(4) tad-Direttiva 2005/29 jipprevedi b’mod espliċitu regola li tiddelimita l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva hekk li jistgħu jiġu ddeterminati l-każijiet li fihom regoli oħra tal-Unjoni li jirregolaw aspetti speċifiċi tal-prattiki kummerċjali żleali jieħdu post ir-regoli previsti f’din id-direttiva.
27      F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-ewwel u t-tieni domanda, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, għandhom jinftiehmu fis-sens li jfittxu li jiddeterminaw, essenzjalment, jekk l-Artikolu 3(4) tad-Direttiva 2005/29 għandux jiġi interpretat fis-sens li jżomm milli l-aġir ta’ kummerċjant li jkun jikkostitwixxi prattika kummerċjali qarrieqa, fis-sens tal-Artikolu 6(1) ta’ din id-direttiva, ikun jista’ jiġi ssanzjonat skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali li tittrasponi l-imsemmija direttiva, f’każ fejn dan l-aġir ikun jaqa’ wkoll fl-iskop tal-projbizzjoni tal-prattiki żleali fejn tidħol l-informazzjoni dwar il-prodotti tal-ikel prevista fl-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1169/2011, u skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta dan ir-regolament.
28      L-Artikolu 3(4) tad-Direttiva 2005/29 jipprovdi li, fil-każ ta’ kunflitt bejn id-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva u regoli oħra tal-Unjoni li jirregolaw aspetti speċifiċi ta’ prattiċi kummerċjali żleali, dawn ir-regoli l-oħra jipprevalu u japplikaw għal dawn l-aspetti speċifiċi. Fid-dawl tal-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, dawn l-aspetti speċifiċi jaqgħu esklużivament taħt id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1169/2011 biss jekk kemm‑il darba tkun issodisfatta kundizzjoni doppja, jiġifieri li, minn naħa, sa fejn tidħol l-informazzjoni fil-qasam tal-prodotti tal-ikel, l-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1169/2011 ikun jirregola aspetti speċifiċi tal-prattiki kummerċjali żleali u, min-naħa l-oħra, ikun hemm kunflitt bejn din id-dispożizzjoni u dawk tad-Direttiva 2005/29.
29      F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar, fl-ewwel lok, li skont l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2005/29, din tal-aħħar tapplika għall-prattiki kummerċjali żleali tal-impriżi fin-negozju mal-konsumaturi, kif iddefiniti fl-Artikolu 5 tagħha, qabel, matul u wara tranżazzjoni kummerċjali li tkun tikkonċerna prodott partikolari. L-Artikolu 2(d) ta’ din id-direttiva jiddefinixxi l-kunċett ta’ “prattika kummerċjali” billi juża formulazzjoni partikolarment wiesgħa, fejn l-uniku kriterju msemmi f’din id-dispożizzjoni huwa li l-prattika tal-kummerċjant għandha tkun marbuta direttament mal-promozzjoni, mal-bejgħ jew mal-forniment jew provvista ta’ oġġett jew ta’ servizz lill-konsumatur (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑5 ta’ Diċembru 2024, Guldbrev, C‑379/23, EU:C:2024:1002, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
30      Skont l-Artikolu 6(1)(b) tad-Direttiva 2005/29, titqies bħala qarrieqa prattika kummerċjali li, minn naħa, bi kwalunkwe mod, inkluż bil-mod kif tiġi ġeneralment ippreżentata, tqarraq jew tista’ tqarraq bil-konsumatur medju fir-rigward, b’mod partikolari, tal-karatteristiċi prinċipali tal-prodott, bħall-kompożizzjoni tiegħu u l-oriġini ġeografika jew kummerċjali tiegħu u li, min-naħa l-oħra, iġġiegħel jew tista’ ġġiegħel lill-konsumatur jieħu deċiżjoni kummerċjali li altrimenti ma kienx jieħu. Tali prattiki jaqgħu taħt kategorija speċifika ta’ prattiki kummerċjali żleali pprojbiti taħt l-Artikolu 5(1) u (4)(a) ta’ din tal-aħħar (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2013, Trento Sviluppo u Centrale Adriatica, C‑281/12, EU:C:2013:859, punt 27, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
31      L-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 1169/2011 jipprovdi li dan tal-aħħar jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali, ir-rekwiżiti u r-responsabbiltajiet ġenerali li jirregolaw l-informazzjoni dwar il-prodotti tal-ikel u, b’mod partikolari, l-ittikkettjar tagħhom. B’hekk, l-Artikolu 7(1)(a) u (2) ta’ dan ir-regolament jipprevedi li l-informazzjoni dwar il-prodotti tal-ikel għandha tiġi pprovduta b’mod preċiż, ċar u li jinftiehem faċilment mill-konsumaturi, hekk li dawn tal-aħħar ma jiġux imqarrqa fejn jidħlu l-karatteristiċi tal-prodott tal-ikel ikkonċernat, b’mod partikolari, sa fejn għandhom x’jaqsmu l-kompożizzjoni tiegħu, il-pajjiż ta’ oriġini tiegħu jew il-post ta’ provenjenza tiegħu jew il-metodu ta’ manifattura jew ta’ produzzjoni tiegħu. Skont l-Artikolu 7(4) tal-imsemmi regolament, ir-rekwiżiti msemmija iktar ’il fuq japplikaw għall-preżentazzjoni tal-prodotti tal-ikel u, b’mod partikolari, għall-ippakkjar tagħhom.
32      Mill-premessi 5 u 20 tar-Regolament Nru 1169/2011 jirriżulta li dan tal-aħħar jikkompleta l-prinċipji ġenerali li japplikaw għall-prattiki kummerċjali żleali skont id-Direttiva 2005/29 b’regoli speċifiċi dwar l-għoti ta’ informazzjoni lill-konsumaturi dwar il-prodotti tal-ikel, billi, b’mod partikolari, jipprojbixxi l-użu ta’ informazzjoni li tista’ tqarraq bil-konsumatur, fejn jidħlu, fost oħrajn, il-karatteristiċi tal-prodotti tal-ikel. Huwa fid-dawl ta’ dan li r-rekwiżiti speċifiċi li jirregolaw il-preżentazzjoni tal-informazzjoni dwar il-prodotti tal-ikel relatata mal-karatteristiċi prinċipali ta’ dawn tal-aħħar li jirriżultaw mill-Artikolu 7(1)(a) u (2) u (4) tar-Regolament Nru 1169/2011 jagħmluha possibbli, kif jindika t-titolu nnifsu ta’ dan l-artikolu, li jiġi ddeterminat jekk prattika li jkollha x’taqsam mal-informazzjoni dwar tali prodotti tal-ikel tistax tkun żleali u, konsegwentement, ipprojbita. Dan ifisser li dawn id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1169/2011 jirregolaw aspetti speċifiċi tal-prattiki kummerċjali żleali, fis-sens tal-Artikolu 3(4) tad-Direttiva 2005/29.
33      Fit-tieni lok, il-kunċett ta’ “kunflitt”, fis-sens tal-Artikolu 3(4) tad-Direttiva 2005/29, jirreferi għal relazzjoni bejn id-dispożizzjonijiet ikkonċernati li tmur lil hinn minn sempliċi disparità jew sempliċi differenza, relazzjoni li turi diverġenza li ma tistax tingħeleb permezz ta’ formula inklużiva li tagħmel possibbli l-koeżistenza taż-żewġ sitwazzjonijiet, mingħajr ma jkun hemm bżonn li tiżnaturahom. Tali kunflitt jeżisti biss meta dispożizzjonijiet li ma jkunux jaqgħu taħt id-Direttiva 2005/29 u li jkunu jirregolaw aspetti speċifiċi tal-prattiki kummerċjali żleali jimponu fuq il-kummerċjanti, mingħajr ebda marġni ta’ manuvra, obbligi li jkunu inkompatibbli ma’ dawk stabbiliti f’din id-direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Settembru 2018, Wind Tre u Vodafone Italia, C‑54/17 u C‑55/17, EU:C:2018:710, punti 60 u 61, kif ukoll id-digriet tal‑14 ta’ Mejju 2019, Acea Energia et, C‑406/17 sa C‑408/17 u C‑417/17, EU:C:2019:404, punt 49).
34      F’dan ir-rigward, l-għan tad-Direttiva 2005/29 huwa li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi u, f’dan is-sens, li jiġi ggarantit li l-prattiki kummerċjali żleali jiġu kkumbattuti b’mod effettiv fl-interess ta’ dawn tal-aħħar (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2025, Trenitalia, C‑510/23, EU:C:2025:41, punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata). L-Artikolu 6(1) ta’ din id-direttiva jfittex preċiżament li jiggarantixxi protezzjoni xierqa tal-konsumaturi f’dak li għandu x’jaqsam mar-regoli tal-preżentazzjoni tal-informazzjoni pprovduta fil-kuntest ta’ prattika kummerċjali.
35      Bl-istess mod, minn qari tal-Artikolu 1(1), flimkien mal-Artikolu 3(1), tar-Regolament Nru 1169/2011, jirriżulta li l-għan ta’ dan ir-regolament huwa li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi fejn tidħol l-informazzjoni dwar il-prodotti tal-ikel, b’osservanza tad-differenzi fil-perċezzjoni tagħhom, billi jipprovdilhom bażi li fuqha huma jkunu jistgħu joqogħdu sabiex jieħdu deċiżjoni b’għarfien sħiħ tal-fatti. F’dan is-sens, l-għan tal-imsemmi regolament huwa li ma jħallix li dawn il-konsumaturi jiġu mqarrqa bl-informazzjoni dwar il-prodotti tal-ikel li tingħatalhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑1 ta’ Ottubru 2020, Groupe Lactalis, C‑485/18, EU:C:2020:763, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tal‑1 ta’ Diċembru 2022, LSI–Germany, C‑595/21, EU:C:2022:949, punti 29 u 30).
36      Għalhekk, l-iskemi ta’ protezzjoni stabbiliti fl-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2005/29 u fl-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1169/2011 ifittxu li jilħqu għan komuni, jiġifieri li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi kontra l-informazzjoni qarrieqa u li ma jitħalliex, għalhekk, li dawn tal-aħħar jiġu mqarrqa, b’mod partikolari, fejn jidħlu ċerti karatteristiċi ta’ prodott partikolari jew, b’mod iktar speċifiku, ta’ prodott tal-ikel partikolari. Għalkemm l-elementi li jikkostitwixxu l-prattiki pprojbiti minn dawn id-dispożizzjonijiet ma jaqblux kompletament, dawn tal-aħħar jistabbilixxu, kif jirriżulta mill-punti 29 sa 31 ta’ din is-sentenza, obbligi fejn jidħol l-għoti ta’ informazzjoni lill-konsumaturi li huma simili ħafna.
37      Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li, fid-dawl tal-premessi 7, 11, 13 u 14 tad-Direttiva 2005/29 u tal-fatt li l-protezzjoni mogħtija mill-Artikolu 6(1) ta’ din id-direttiva teħtieġ li prattika kummerċjali ġġiegħel jew tista’ ġġiegħel lill-konsumatur medju jieħu deċiżjoni kummerċjali li altrimenti ma kienx jieħu, din id-dispożizzjoni tistabbilixxi projbizzjoni ġenerali tal-prattiki kummerċjali żleali li jbiddlu l-aġir ekonomiku tal-konsumaturi (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad‑19 ta’ Diċembru 2013, Trento Sviluppo u Centrale Adriatica, C‑281/12, EU:C:2013:859, punti 31 u 32, kif ukoll tad‑19 ta’ Settembru 2018, Bankia, C‑109/17, EU:C:2018:735, punt 30).
38      Kif jirriżulta mill-Artikolu 1 tad-Direttiva 2005/29, il-protezzjoni li din tal-aħħar tagħti lill-konsumaturi torbot mal-interessi ekonomiċi tagħhom. Għalhekk, id-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva essenzjalment inħasbu fid-dawl tal-protezzjoni tal-konsumatur bħala destinatarju u vittma potenzjali ta’ prattiki kummerċjali żleali, u l-għan li din id-direttiva tfittex li tilħaq, imfakkar fil-punt 34 ta’ din is-sentenza, jiġifieri il-protezzjoni sħiħa tal-konsumaturi kontra l-prattiki kummerċjali żleali, huwa bbażat fuq il-fatt li, apparagun mal-kummerċjanti, il-konsumaturi jinsabu f’pożizzjoni iktar dgħajfa, b’mod partikolari f’dak li għandu x’jaqsam mal-livell ta’ informazzjoni li huma jkollhom, inkwantu huma għandhom jitqiesu bħala ekonomikament iktar dgħajfa u ġuridikament inqas esperjenzati mill-kontraenti tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ April 2015, UPC Magyarország, C‑388/13, EU:C:2015:225, punti 52 u 53, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). Il-premessa 8 tal-imsemmija direttiva tgħid li dan l-għan innifsu jagħmel parti minn għan usa’ li tiġi ggarantita kompetizzjoni leali fis-sitwazzjonijiet li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-istess direttiva.
39      Sa fejn għandu x’jaqsam ir-Regolament Nru 1169/2011, l-Artikolu 3(1) tiegħu jipprevedi li l-informazzjoni dwar il-prodotti tal-ikel għandha tfittex livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa u tal-interessi tal-konsumaturi billi tipprovdi bażi lill-konsumatur finali li huwa jkun jista’ joqgħod fuqha u jieħu deċiżjoni b’għarfien sħiħ tal-fatti u jagħmel użu sigur mill-prodotti tal-ikel, b’osservanza, b’mod partikolari, ta’ kunsiderazzjonijiet sanitarji, ekonomiċi, ambjentali, soċjali u etiċi. Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(3) tiegħu, dan ir-regolament japplika għall-operaturi fis-settur tal-ikel f’kull stadju fil-katina alimentari, meta l-attivitajiet tagħhom ikunu jikkonċernaw l-għoti ta’ informazzjoni lill-konsumaturi dwar il-prodotti tal-ikel.
40      Għalhekk, il-projbizzjoni tal-prattiki żleali fejn tidħol l-informazzjoni dwar il-prodotti tal-ikel prevista fl-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1169/2011 ma hijiex essenzjalment ibbażata fuq il-prinċipju ta’ kompetizzjoni leali, iżda tfittex li tevita, abbażi ta’ kunsiderazzjonijiet ta’ saħħa u ta’ sigurtà tal-ikel, il-ħsara għall-interessi, ekonomiċi jew ma humiex, tal-konsumaturi li jirriżultaw mill-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodott partikolari fis-suq intern.
41      Dan ifisser li l-iskemi ta’ protezzjoni tal-konsumaturi stabbiliti fl-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2005/29 u fl-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1169/2011 jikkompletaw lil xulxin inkwantu jfittxu li jissanzjonaw aspetti differenti tal-istess aġir li jmur kontra d-dritt tal-Unjoni. Din il-konstatazzjoni hija, barra minn hekk, ikkorroborata mir-regola ġenerali stabbilita fl-Artikolu 3(3) tad-Direttiva 2005/29, li jipprovdi li din id-direttiva tapplika bla ħsara tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni jew tad-dispożizzjonijiet nazzjonali dwar is-saħħa u s-sigurtà tal-prodotti.
42      F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-applikazzjoni simultanja tal-obbligi li jirriżultaw minn dawn iż-żewġ skemi ta’ protezzjoni ma hijiex tali li toħloq sitwazzjoni ta’ diverġenza li ma tistax tingħeleb u, konsegwentement, sitwazzjoni ta’ kunflitt, fis-sens tal-Artikolu 3(4) tad-Direttiva 2005/29.
43      Madankollu, għandu jiġi ppreċiżat li, sabiex jiġi ggarantit l-effett utli tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1169/2011 b’rabta mar-regoli previsti fid-Direttiva 2005/29, kif ukoll l-applikazzjoni koerenti ta’ dawn iż-żewġ atti, prattika li jkollha x’taqsam mal-informazzjoni dwar il-prodotti tal-ikel li tkun konformi mar-rekwiżiti kollha li jirriżultaw minn dan l-Artikolu 7 ma tistax, bħala prinċipju, tiġi pprojbita mid-Direttiva 2005/29.
44      Fid-dawl tar-raġunijiet premessi, ir-risposta għall-ewwel u għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 3(4) tad-Direttiva 2005/29 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jżommx milli, fil-qasam tal-prodotti tal-ikel, l-aġir ta’ kummerċjant li jkun jikkostitwixxi prattika kummerċjali qarrieqa, fis-sens tal-Artikolu 6(1) ta’ din id-direttiva, ikun jista’ jiġi ssanzjonat skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali li tittrasponi l-imsemmija direttiva, f’każ fejn dan l-aġir ikun jaqa’ wkoll fl-iskop tal-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1169/2011, u skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta dan ir-regolament.
Fuq it-tielet domanda
45      Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk is-sistema ta’ sanzjonijiet prevista fl-Artikolu 3 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2017, hijiex konformi mal-Artikolu 13 tad-Direttiva 2005/29, li jipprovdi li l-Istati Membri huma obbligati jipprevedu sanzjonijiet effettivi, proporzjonati u dissważivi li japplikaw għal ksur tad-dispożizzjonijiet nazzjonali adottati taħt din id-direttiva.
46      Il-Gvern Taljan u l-Kummissjoni Ewropea għandhom dubji dwar l-ammissibbiltà tat-tielet domanda, billi jsostnu li s-sanzjoni imposta fuq Lidl Italia ġiet adottata abbażi biss tal-Kodiċi tal-Konsumatur, li jittrasponi d-Direttiva 2005/29 fid-dritt Taljan, u mhux abbażi tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2017, hekk li dan tal-aħħar ma huwiex rilevanti għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali.
47      F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li n-neċessità li tingħata interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li tkun ta’ siwi għall-qorti nazzjonali teħtieġ li din tal-aħħar tosserva bir-reqqa r-rekwiżiti li għandhom x’jaqsmu mal-kontenut ta’ talba għal deċiżjoni preliminari u li jissemmew b’mod espliċitu fl-Artikolu 94 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, liema rekwiżiti l-qorti tar-rinviju hija mistennija, fil-kuntest tal-kooperazzjoni stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, li tkun taf bihom. Dawn ir-rekwiżiti huma, barra minn hekk, imfakkra fil-punti 13, 15 u 16 tar-Rakkomandazzjonijiet lill-qrati nazzjonali dwar it-tressiq ta’ talbiet għal deċiżjoni preliminari (ĠU C, C/2024/6008) (sentenzi tas‑6 ta’ Ottubru 2021, Consorzio Italian Management u Catania Multiservizi, C‑561/19, EU:C:2021:799, punt 68 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tal‑11 ta’ Settembru 2025, Bervidi, C‑38/24, EU:C:2025:690, punt 82).
48      B’hekk, huwa essenzjali, kif jgħid l-Artikolu 94(c) tar-Regoli tal-Proċedura, li d-deċiżjoni tar-rinviju nnifisha jkun fiha espożizzjoni tar-raġunijiet li jkunu ġiegħlu lill-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar l-interpretazzjoni jew il-validità ta’ ċerti dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, kif ukoll ir-relazzjoni bejn dawn id-dispożizzjonijiet u l-leġiżlazzjoni nazzjonali li tapplika għat-tilwima fil-kawża prinċipali (sentenzi tas‑6 ta’ Ottubru 2021, Consorzio Italian Management u Catania Multiservizi, C‑561/19, EU:C:2021:799, punt 69 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tal‑11 ta’ Settembru 2025, Bervidi, C‑38/24, EU:C:2025:690, punt 83).
49      F’dan il-każ, it-talba għal deċiżjoni preliminari ma tissodisfax, sa fejn għandha x’taqsam it-tielet domanda, ir-rekwiżiti mfakkra fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza.
50      Fil-fatt, minn naħa, minn din it-talba jirriżulta b’mod ċar li fuq Lidl Italia ġiet imposta biss sanzjoni taħt il-Kodiċi tal-Konsumaturi, li jittrasponi d-Direttiva 2005/29 fid-dritt Taljan. Il-qorti tar-rinviju ma tipprovdi ebda indikazzjoni li tagħti wieħed x’jifhem li, sabiex tissolva t-tilwima fil-kawża prinċipali, hija jkollha tagħti deċiżjoni dwar is-sistema ta’ sanzjonijiet prevista fl-Artikolu 3 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2017 li, kif jirriżulta mingħajr ambigwità mill-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, tapplika biss għal ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1169/2011. Min-naħa l-oħra, dik il-qorti b’ebda mod ma tispjega r-raġunijiet għaliex hija tqis li għandha tiġi eżaminata l-konformità tal-Artikolu 3 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2017 fid-dawl tal-Artikolu 13 tad-Direttiva 2005/29, meta din id-dispożizzjoni tal-aħħar tirregola biss is-sanzjonijiet li japplikaw għal ksur tad-dispożizzjonijiet nazzjonali adottati taħt din id-direttiva.
51      F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li l-qorti tar-rinviju la spjegat biżżejjed ir-raġunijiet li wassluha sabiex tistaqsi dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 13 tad-Direttiva 2005/29 u lanqas ir-relazzjoni bejn din id-dispożizzjoni u d-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2017.
52      Dan ifisser li t-tielet domanda hija inammissibbli.
Fuq l-ispejjeż
53      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 3(4) tad-Direttiva 2005/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Mejju 2005 dwar prattiċi kummerċjali żleali fin-negozju mal-konsumatur fis-suq intern li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 84/450/KEE, id-Direttivi 97/7/KE, 98/27/KE u 2002/65/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u r-Regolament (KE) 2006/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Direttiva dwar Prattiċi Kummerċjali Żleali),
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
ma jżommx milli, fil-qasam tal-prodotti tal-ikel, l-aġir ta’ kummerċjant li jkun jikkostitwixxi prattika kummerċjali qarrieqa, fis-sens tal-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2005/29, ikun jista’ jiġi ssanzjonat skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali li tittrasponi din id-direttiva, f’każ fejn dan l-aġir ikun jaqa’ wkoll fl-iskop tal-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 7 tar-Regolament (UE) Nru 1169/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Ottubru 2011 dwar l-għoti ta’ informazzjoni dwar l-ikel lill-konsumaturi, li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 1924/2006 u (KE) Nru 1925/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li jħassar id-Direttiva tal-Kummissjoni 87/250/KEE, id-Direttiva tal-Kunsill 90/496/KEE, id-Direttiva tal-Kummissjoni 1999/10/KE, id-Direttiva 2000/13/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi tal-Kummissjoni 2002/67/KE u 2008/5/KE u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 608/2004, u skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta r-Regolament Nru 1169/2011.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: it-Taljan.