62023CJ0572
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Tríú Dlísheomra)
5 Feabhra 2026 (
*1
)
(Achomharc – Dlí institiúideach – Feisirí Pharlaimint na hEorpa – Pribhléidí agus díolúintí – Cinneadh chun díolúine pharlaiminteach Fheisirí na Parlaiminte a tharscaoileadh – Airteagal 41(1) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – Prionsabal an dea-riaracháin – An Coiste um Ghnóthaí Dlíthiúla na Parlaiminte – Ceanglas neamhchlaontachta an Rapóirtéara)
I gCás C‑572/23 P,
ACHOMHARC de bhun Airteagal 56 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, a tionscnaíodh an 15 Meán Fómhair 2023,
Carles Puigdemont i Casamajó, atá ina chónaí in Waterloo (an Bheilg),
Antoni Comín i Oliveres, atá ina chónaí in Waterloo,
Clara Ponsatí i Obiols, atá ina cónaí in Waterloo,
dá ndéanann P. Bekaert, S. Bekaert, advocaten, agus G. Boye, abogado, ionadaíocht,
achomharcóirí,
na páirtithe eile sna himeachtaí:
Parlaimint na hEorpa, arna hionadú ag N. Görlitz, N. Lorenz agus J.-C. Puffer, i gcáil Gníomhairí,
cosantóir ag an gcéad chéim,
Ríocht na Spáinne, arna hionadú ag A. Gavela Llopis, i gcáil Gníomhaire,
idiragraí ag an gcéad chéim,
tugann AN CHÚIRT (an Tríú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: C. Lycourgos, Uachtarán Dlísheomra, O. Spineanu-Matei (Rapóirtéir), S. Rodin, N. Piçarra agus N. Fenger, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: M. Szpunar,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 4 Meán Fómhair 2025,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Lena n‑achomharc, iarrann Carles Puigdemont i Casamajó, Antoni Comín i Oliveres agus Clara Ponsatí i Obiols (‘na hachomharcóirí’) breithiúnas Chúirt Ghinearálta an Aontais Eorpaigh an 5 Iúil 2023, Puigdemont i Casamajó agus páirtithe eile v an Pharlaimint (T‑272/21, an breithiúnas atá faoi achomharc, EU:T:2023:373) a chur ar neamhní, lenar dhiúltaigh an Chúirt Ghinearálta dá n‑iarratas ar neamhniú Chinntí P9_TA(2021)0059, P9_TA(2021)0060 agus P9_TA(2021)0061 ó Pharlaimint na hEorpa an 9 Márta 2021 maidir leis an iarraidh ar a ndíolúine a tharscaoileadh (‘na cinntí atá faoi chonspóid’).
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Prótacal (Uimh. 7)
2
Foráiltear le hAirteagal 9 de Phrótacal Uimh. 7 ar Phribhléidí agus Díolúintí an Aontais Eorpaigh (‘Prótacal Uimh. 7’):
‘Le linn sheisiúin Pharlaimint na hEorpa, beidh ag a comhaltaí:
(a)
i gcríoch a Stáit féin, na díolúintí a thugtar do chomhaltaí a bparlaiminte féin;
(b)
i gcríoch aon Bhallstáit eile, díolúine ó aon bheart coinneála agus ó imeachtaí dlíthiúla.
Bainfidh an díolúine mar an gcéanna le comhaltaí ag taisteal dóibh go dtí áit chruinnithe Pharlaimint na hEorpa agus uaithi.
Ní féidir díolúine a éileamh nuair a gheofar comhalta i mbun cion a dhéanamh ná ní choiscfidh sí Parlaimint na hEorpa óna ceart a fheidhmiú chun díolúine dhuine dá comhaltaí a tharscaoileadh.’
Rialacha Nós Imeachta
3
Foráiltear le Rialacha Nós Imeachta Pharlaimint na hEorpa, is infheidhme maidir leis an naoú téarma parlaiminteach (2019-2024), sa leagan sular leasaíodh é le cinneadh ón bParlaimint an 17 Eanáir 2023 (‘na Rialacha Nós Imeachta’), in Airteagal 5 díobh, dar teideal ‘Pribhléidí agus díolúintí’:
‘1.   Teachtann na Feisirí na pribhléidí agus díolúintí a leagtar síos i bPrótacal Uimh. 7 [...]
2.   I bhfeidhmiú a cumhachtaí i ndáil le pribhléidí agus díolúintí, gníomhóidh an Pharlaimint chun a hiomláine mar thionól reachtach daonlathach a chaomhnú agus chun neamhspleáchas a Feisirí a áirithiú le linn dóibh a gcuid dualgas a chomhlíonadh. Ní pribhléid phearsanta d’Fheisire díolúine pharlaiminteach, ach gur ráthaíocht í ar neamhspleáchas na Parlaiminte ina hiomláine agus a cuid Feisirí;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4
Foráiltear le hAirteagal 6 de na Rialacha Nós Imeachta, dar teideal ‘Díolúine a tharscaoileadh’:
‘1.   Maidir le haon iarraidh ar tharscaoileadh díolúine, déanfar í a mheas i gcomhréir le hAirteagal 7, 8 agus 9 de Phrótacal Uimh. 7 [...] agus i gcomhréir leis na prionsabail dá dtagraítear i Riail 5(2) de na Rialacha Nós Imeachta seo.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5
Foráiltear le hAirteagal 9 de na Rialacha Nós Imeachta, dar teideal ‘Nósanna imeachta i leith díolúine’:
‘1.   Maidir le haon iarraidh a bheidh seolta ó údarás inniúil Ballstáit chuig an Uachtarán chun díolúine Feisire a tharscaoileadh, nó ó Fheisire nó ó iarFheisire chun pribhléidí agus díolúintí a chosaint, déanfar í a fhógairt sa Pharlaimint agus a tharchur chuig an gcoiste freagrach.
[...]
13.   Leagfaidh an coiste síos prionsabail maidir le cur chun feidhme na Rialach seo.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Fógra Uimh. 11/2019
6
Foráiltear le pointe 6 den Fhógra do na Feisirí maidir leis na prionsabail is infheidhme maidir le hiarrataí ar tharscaoileadh díolúine, dar dáta an 19 Samhain 2019 (‘Fógra Uimh. 11/2019’), arna ghlacadh ag an gCoiste um Ghnóthaí Dlíthiúla i bParlaimint na hEorpa (‘Coiste JURI’):
‘Déanfaidh an coiste [JURI] Rapóirtéir a cheapadh do gach cás díolúine.’
7
Foráiltear an méid seo a leanas i bpointe 7 de Theachtaireacht Uimh. 11/2019:
‘Chun na críche sin, déanfaidh gach grúpa polaitiúil Feisire amháin a cheapadh chun bheith ina bhuanrapóirtéir i gcomhair cásanna díolúine, ar cheart gurb é a bheadh ina chomhordaitheoir, chun a áirithiú gurb iad na Feisirí a bhfuil taithí acu a dhéileálann le cásanna díolúine. Áiritheoidh na grúpaí polaitiúla gur den ionracas is airde iad na buanrapóirtéirí a cheapfaidh siad.’
8
De réir phointe 8 de Theachtaireacht Uimh. 11/2019:
‘Déanfar uainíocht ar bhonn comhionann idir na grúpaí polaitiúla ar ról an rapóirtéara le haghaidh gach cáis díolúine. Mar sin féin, ní fhéadfaidh an Rapóirtéir a bheith ina chomhalta den ghrúpa céanna, ná a bheith tofa sa Bhallstát céanna leis an bhFeisire a bhfuil a dhíolúine faoi chaibidil.’
9
De réir phointe 43 de Theachtaireacht Uimh. 11/2019:
‘I gcás nach mbaineann na himeachtaí i dtrácht le tuairimí a tugadh ná le vótaí a caitheadh i gcomhlíonadh dualgas Feisire, ba cheart díolúine a tharscaoileadh mura rud é go ndealraíonn sé go bhféadfadh sé gurb é an rún is bonn leis na himeachtaí dlíthiúla dochar a dhéanamh do ghníomhaíocht pholaitiúil Feisire agus, dá bhrí sin, do neamhspleáchas na Parlaiminte (fumus persecutionis).’
Cúlra na díospóide
10
Tá cúlra na díospóide leagtha amach i míreanna 2 go 19 den bhreithiúnas atá faoi achomharc agus is féidir, chun críocha an bhreithiúnais seo, achoimre a dhéanamh air mar seo a leanas.
11
Bhí Carles Puigdemont i Casamajó ina Uachtarán ar Generalitat de Cataluña (Rialtas na Catalóine, an Spáinn) agus bhí Antoni Comín i Oliveres agus Clara Ponsatí i Obiols ina gcomhaltaí de Gobierno autonómico de Cataluña (Rialtas Féinrialaitheach na Catalóine, an Spáinn), tráth a glacadh Ley 19/2017 del Parlamento de Cataluña, reguladora del referéndum de autodeterminación (Dlí 19/2017 ó Pharlaimint na Catalóine, lena rialaítear an reifreann maidir le féinchinntiúchán) an 6 Meán Fómhair 2017 (DOGC Uimh. 7449A, an 6 Meán Fómhair 2017, lch. 1), agus Ley 20/2017 del Parlamento de Cataluña, de transitoriedad jurídica y fundacional de la República (Dlí 20/2017 ó Pharlaimint na Catalóine, maidir leis an aistriú dlíthiúil agus bunreachtúil chuig an bPoblacht), an 8 Meán Fómhair 2017 (DOGC Uimh. 7451A an 8 Meán Fómhair 2017, lch. 1) agus an reifreann maidir le féinchinntiúchán dá bhforáiltear leis an gcéad cheann de na dlíthe sin a reáchtáil an 1 Deireadh Fómhair 2017, a raibh a fhorálacha curtha ar fionraí, idir an dá linn, le cinneadh ón Tribunal Constitucional (an Chúirt Bhunreachtúil, an Spáinn).
12
Tar éis ghlacadh na ndlíthe sin agus reáchtáil an reifrinn sin, thionscain an Ministerio Fiscal (Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí, an Spáinn), Abogado del Estado (Comhairleoir Stáit, an Spáinn) agus an páirtí polaitiúil VOX imeachtaí coiriúla i gcoinne roinnt daoine, lena n‑áirítear na hiarratasóirí, agus iad den tuairim go ndearna siad gníomhartha a thagann, dar leis na daoine lena mbaineann, faoi raon feidhme, inter alia, na gcionta a bhaineann le héigniú, ceannairc agus míleithreasú cistí poiblí (‘na himeachtaí coiriúla atá i gceist’).
13
An 21 Márta 2018, d’eisigh an Tribunal Supremo (an Chúirt Uachtarach, an Spáinn) ordú lena ndíotáiltear na hiarratasóirí as cionta líomhnaithe i ndáil le ceannairc agus míleithreasú cistí Stáit. Le hordú an 9 Iúil 2018, dhearbhaigh an Tribunal Supremo (an Chúirt Uachtarach) gur dhiúltaigh na hiarratasóirí teacht i láthair, tar éis dóibh éalú ón Spáinn, agus gur chuir siad na himeachtaí coiriúla atá i gceist ar fionraí go dtí go n‑aimseofar iad.
14
Sheas na hiarratasóirí mar iarrthóirí sna toghcháin do Chomhaltaí Pharlaimint na hEorpa a tionóladh sa Spáinn an 26 Bealtaine 2019.
15
An 14 Deireadh Fómhair 2019, d’eisigh breitheamh imscrúdaithe an Dlísheomra Choiriúil den Tribunal Supremo (an Chúirt Uachtarach) barántas gabhála náisiúnta, barántas gabhála Eorpach agus barántas gabhála idirnáisiúnta i gcoinne Carles Puigdemont i Casamajó, ionas go bhféadfaí é a thriail sna himeachtaí coiriúla atá i gceist. An 4 Samhain 2019, d’eisigh an breitheamh céanna barántais ghabhála chomhchosúla i gcoinne Antoni Comín i Oliveres agus Clara Ponsatí i Obiols.
16
Ag seisiúin iomlánach an 13 Eanáir 2020, thug an Pharlaimint dá haire, tar éis bhreithiúnas an 19 Nollaig 2019, Junqueras Vies (C‑502/19, EU:C:2019:1115), gur toghadh Carles Puigdemont i Casamajó agus Antoni Comín i Oliveres chun na Parlaiminte le héifeacht ón 2 Iúil 2019.
17
An 13 Eanáir 2020, sheol Uachtarán an Tribunal Supremo (an Chúirt Uachtarach) iarraidh chuig an bParlaimint dar dáta an 10 Eanáir 2020, a tarchuireadh faoi chumhdach Uachtarán Dhlísheomra Coiriúil na Cúirte sin, a d’eascair as ordú an lae chéanna ó bhreitheamh imscrúdaithe an Dlísheomra sin, maidir le díolúine Carles Puigdemont i Casamajó agus Antoni Comín i Oliveres a tharscaoileadh.
18
An 10 Feabhra 2020, tar éis do Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann tarraingt siar as an Aontas Eorpach an 31 Eanáir 2020, thug an Pharlaimint dá haire gur toghadh Clara Ponsatí i Obiols le héifeacht ón 1 Feabhra 2020.
19
An 10 Feabhra 2020, sheol Uachtarán an Tribunal Supremo (an Chúirt Uachtarach) iarraidh chuig an bParlaimint dar dáta an 4 Feabhra 2020, a tarchuireadh faoi chumhdach Uachtarán Dhlísheomra Coiriúil na Cúirte sin, a d’eascair as ordú an lae chéanna ó bhreitheamh imscrúdaithe an Dlísheomra sin, maidir le tarscaoileadh dhíolúine Clara Ponsatí i Obiols.
20
Chuir Leas-Uachtarán na Parlaiminte na hiarrataí ar tharscaoileadh díolúine dá dtagraítear i míreanna 17 agus 19 den bhreithiúnas seo in iúl i seisiún iomlánach agus tharchuir sé chuig Coiste JURI iad.
21
An 23 Feabhra 2021, ghlac Coiste JURI A 9-0020/2021, A 9-0021/2021, agus A 9-0022/2021, maidir leis na hiarrataí sin.
22
Leis na cinntí atá faoi chonspóid, dheonaigh an Pharlaimint na hiarrataí sin.
Na himeachtaí os comhair na Cúirte Ginearálta agus an breithiúnas atá faoi achomharc
23
Le hiarratas a taisceadh i gClárlann na Cúirte Ginearálta an 19 Bealtaine 2021, thionscain na hachomharcóirí caingean chun na cinntí atá faoi chonspóid a chur ar neamhní.
24
Le doiciméad ar leith, a taisceadh i gClárlann na Cúirte Ginearálta an 26 Bealtaine 2021, thionscain na hachomharcóirí iarratas ar bhearta eatramhacha faoi Airteagail 278 agus 279 CFAE ag lorg fionraí ar fhorghníomhú na gcinntí atá faoi chonspóid.
25
Le hordú an 2 Meitheamh 2021, Puigdemont i Casamajó agus páirtithe eile v an Pharlaimint (T‑272/21 R), d’ordaigh Leas-Uachtarán na Cúirte Ginearálta go gcuirfí forghníomhú na gcinntí atá faoi chonspóid ar fionraí go dtí dáta an ordaithe lena bhfoirceanntar na himeachtaí le haghaidh bearta eatramhacha. Le hordú an 30 Iúil 2021, Puigdemont i Casamajó agus páirtithe eile v an Pharlaimint (T‑272/21 R, EU:T:2021:497), rinne Leas-Uachtarán na Cúirte Ginearálta an t‑iarratas ar bhearta eatramhacha dá dtagraítear sa mhír roimhe seo a dhíbhe agus chuir sé ordú an 2 Meitheamh 2021 ar ceal.
26
Le hordú an 24 Bealtaine 2022, Puigdemont i Casamajó agus páirtithe eile v an Pharlaimint agus an Spáinn [C‑629/21 P(R), EU:C:2022:413], chuir Leas-Uachtarán na Cúirte Breithiúnais ordú an 30 Iúil 2021, Puigdemont i Casamajó agus páirtithe eile v an Pharlaimint (T‑272/21 R, EU:T:2021:497), ar neamhní agus d’fhorchoimeád sé costais na n‑iarratasóirí a bhaineann leis na himeachtaí ag an gcéad chéim.
27
Mar thaca lena gcaingean, maíonn na hiarratasóirí ocht saincheist dlí.
28
Leis an mbreithiúnas atá faoi achomharc, dhiúltaigh an Chúirt Ghinearálta don chaingean sin tar éis di diúltú do na nithe seo a leanas:
–
ar an gcéad dul síos, an chéad saincheist dlí, lena n‑éilítear ráiteas neamhleor ar chúiseanna leis na cinntí atá faoi chonspóid;
–
ar an dara dul síos, an dara saincheist dlí, lena n‑éilítear easpa inniúlacht an údaráis náisiúnta a d’eisigh agus a chuir na hiarrataí ar tharscaoileadh dhíolúine na n‑iarratasóirí ar aghaidh chuig an bParlaimint;
–
ar an tríú dul síos, an cúigiú saincheist dlí, lena n‑éilítear sárú ar phrionsabail na deimhneachta dlíthiúla agus an chomhair dhílis, ar an gceart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil agus ar chearta na cosanta mar gheall ar easpa soiléireachta na gcinntí atá faoi chonspóid;
–
ar an gceathrú dul síos, an séú saincheist dlí, a mhéid a líomhnaíodh sárú ar Airteagal 343 CFAE, ar Airteagal 9 de Phrótacal Uimh. 7 agus ar Airteagal 5(2) de na Rialacha Nós Imeachta agus ar chearta bunúsacha áirithe na n‑iarratasóirí;
–
ar an gcúigiú dul síos, an séú saincheist dlí a mhéid a líomhain sí earráidí fíorais agus dlí lena gcuirtear scrúdú na Parlaiminte ar fumus persecutionis ó bhail, agus an seachtú saincheist dlí, lena n‑éilítear sárú ar phrionsabail an dea-riaracháin agus na córa comhionainne agus earráidí follasacha a rinne an Pharlaimint ina measúnú ar fumus persecutionis;
–
ar an séú dul síos, an t‑ochtú saincheist dlí, lena n‑éilítear sárú ar phrionsabail an dea-riaracháin agus na córa comhionainne a mhéid a dhiúltaigh an Pharlaimint forálacha Airteagal 9(7) de na Rialacha Nós Imeachta a chur i bhfeidhm;
–
ar an seachtú dul síos, an ceathrú saincheist dlí, lena n‑éilítear, go bunúsach, sárú ar an gceart chun éisteacht a fháil agus,
–
ar an ochtú dul síos, an tríú saincheist dlí, lena n‑éilítear sárú ar phrionsabal na neamhchlaontachta.
An t‑ordú atá á lorg ag na páirtithe san achomharc
29
Lena n‑achomharc, iarrann na hachomharcóirí ar an gCúirt Bhreithiúnais:
–
an breithiúnas atá faoi achomharc a chur ar neamhní;
–
na cinntí atá faoi chonspóid a chur ar neamhní nó, mar mhalairt air sin, an cás a tharchur ar ais chuig an gCúirt Ghinearálta; agus
–
a ordú do Pharlaimint na hEorpa agus do Ríocht na Spáinne na costais a íoc nó, mar mhalairt air sin, na costais a fhorchoimeád.
30
Iarrann Parlaimint na hEorpa agus Ríocht na Spáinne ar an gCúirt Bhreithiúnais:
–
an t‑achomharc a dhíbhe agus
–
a ordú do na hachomharcóirí na costais a íoc.
An t‑achomharc
31
Mar thaca lena n‑achomharc, maíonn na hachomharcóirí 10 saincheist dlí, lena n‑éilítear:
–
ar an gcéad dul síos, earráid dlí a rinne an Chúirt Ghinearálta agus í ag diúltú don chéad saincheist dlí le haghaidh neamhniú ar an bhforas nár sháraigh na cinntí atá faoi chonspóid an oibleagáid cúiseanna a lua a leagtar síos in Airteagal 296 CFAE agus in Airteagal 41(2) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’);
–
ar an dara dul síos, earráid dlí a rinne an Chúirt Ghinearálta a mhéid a dhiúltaigh sí don dara saincheist dlí le haghaidh neamhniú trína chinneadh nach faoin gCúirt Ghinearálta ná faoin bParlaimint a bhí sé athbhreithniú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht na hiarrata ar tharscaoileadh díolúine, go háirithe a hinghlacthacht, i gcomhréir le breithiúnas an 19 Nollaig 2018, Berlusconi agus Fininvest (C‑219/17, EU:C:2018:1023);
–
ar an tríú dul síos, earráid dlí a rinne an Chúirt Ghinearálta agus í ag cinneadh nár sáraíodh a gceart go ndéanfadh an Pharlaimint a ngnóthaí a láimhseáil go neamhchlaonta agus go cothrom;
–
ar an gceathrú dul síos, earráid dlí a rinne an Chúirt Ghinearálta a mhéid a chinn sí nár sháraigh an Pharlaimint a ceart chun éisteacht a fháil a chumhdaítear in Airteagal 41(2) den Chairt;
–
ar an gcúigiú dul síos, earráid dlí a rinne an Chúirt Ghinearálta a mhéid a dhiúltaigh sí don chúigiú saincheist dlí le haghaidh neamhniú, lena n‑éilítear sárú ar phrionsabal na deimhneachta dlíthiúla mar thoradh ar easpa soiléireachta na gcinntí atá faoi chonspóid;
–
ar an séú dul síos, earráidí dlí arna ndéanamh ag an gCúirt Ghinearálta a mhéid a dhiúltaigh sí don séú saincheist dlí le haghaidh neamhniú, lena n‑éilítear sárú ar na díolúintí dá bhforáiltear in Airteagal 343 CFAE agus in Airteagal 9 de Phrótacal Uimh. 7, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 6, Airteagal 39(2) agus Airteagal 45 den Chairt agus Airteagal 5(2) de na Rialacha Nós Imeachta, agus a mhéid a dhiúltaigh sí don seachtú saincheist dlí le haghaidh neamhniú, lena n‑éilítear sárú ar phrionsabail an dea-riaracháin agus na córa comhionainne;
–
ar an seachtú dul síos, earráid dlí a rinne an Chúirt Ghinearálta sa mhéid is gur shaobh sí an fhianaise, trí dhiúltú don ochtú saincheist dlí le haghaidh neamhniú, maidir le cinntí roimhe sin ón bParlaimint ónar léir nach dtarscaoileann an institiúid sin díolúine a Feisirí i gcásanna ina bhfuil baol ann go ngabhfaí iad gan chiontú agus i gcomhthéacs a measúnaithe ar chur i bhfeidhm Airteagal 9(7) de na Rialacha Nós Imeachta;
–
ar an ochtú dul síos, sárú ag an gCúirt Ghinearálta ar Airteagal 47 den Chairt, arna léamh i bhfianaise Airteagal 6 den Choinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, a síníodh sa Róimh an 4 Samhain 1950, agus ar chásdlí na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine, chomh maith le hAirteagal 296 CFAE agus Airteagail 36 agus 53 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, sa mhéid go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí trí mhainneachtain cúiseanna leordhóthanacha a lua leis an mbreithiúnas atá faoi achomharc;
–
ar an naoú dul síos, sárú ag an gCúirt Ghinearálta ar Airteagal 47 den Chairt, arna léiriú i bhfianaise Airteagail 6 agus 13 den Choinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, a mhéid a dhiúltaigh an Chúirt Ghinearálta na bearta eagrúcháin nós imeachta agus na bearta fiosrúcháin a d’iarr siad a ghlacadh agus,
–
ar an deichiú dul síos, earráid dlí a rinne an Chúirt Ghinearálta sa mhéid nár scrúdaigh sí uaithi féin an raibh gá fós le breithniú a dhéanamh ar an gcaingean le haghaidh neamhniú, ag féachaint go háirithe d’ordú an 12 Eanáir 2023 ó bhreitheamh imscrúdaithe an Tribunal Supremo (an Chúirt Uachtarach), lena n‑éilítear sárú ar phrionsabal na deimhneachta dlíthiúla.
32
Ba cheart a thabhairt faoi deara go bhfuil an tríú saincheist dlí roinnte ina ceithre chuid.
33
Leis an gcéad chuid den tríú saincheist dlí, áitíonn na hachomharcóirí, i míreanna 234 go 238 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí nuair a chinn sí nach raibh ceapadh rapóirtéara a bhí ag obair ina aonar do na trí chás chun díolúine pharlaiminteach a tharscaoileadh contrártha d’Airteagal 41(1) agus d’Airteagal 39(2) den Chairt ná do phointí 6 agus 8 de Theachtaireacht Uimh. 11/2019.
34
Leis an dara cuid den tríú saincheist dlí, áitíonn na hachomharcóirí, i míreanna 239 go 257 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí agus gur shaobh sí an fhianaise a mhéid a luaigh sí nach raibh bunús lena n‑argóint lena n‑éilítear easpa neamhchlaontachta ar thaobh an rapóirtéara, agus gur sháraigh sí Airteagal 41(1) agus Airteagal 39(2) den Chairt agus na prionsabail a eascraíonn as mír 8 de Theachtaireacht Uimh. 11/2019.
35
Leis an tríú cuid den tríú saincheist dlí, áitíonn na hachomharcóirí, i míreanna 258 go 262 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí agus gur shaobh sí an fhianaise a mhéid a luaigh sí nach raibh bunús lena n‑argóint lena n‑éilítear easpa neamhchlaontachta ar thaobh Chathaoirleach Choiste JURI.
36
Leis an gceathrú cuid den tríú saincheist dlí, maíonn na hachomharcóirí, trí léiriú mícheart a dhéanamh ar an gceathrú cuid den tríú saincheist dlí sa chaingean le haghaidh neamhniú agus diúltú di, go ndearna an Chúirt Ghinearálta, i míreanna 219 agus 262 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, earráid dlí agus go ndearna sí earráid réasúnaíochta, gur sháraigh sí an ceart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil agus cearta na cosanta agus gur mhainnigh sí a hoibleagáid cúiseanna a lua a chomhlíonadh.
37
Measann an Chúirt gurb iomchuí scrúdú a dhéanamh ar an dara cuid den tríú saincheist dlí.
Argóintí na bpáirtithe
38
Sa réamhrá a ghabhann lena dtríú saincheist dlí, tugann na hachomharcóirí faoi deara nach féidir cineál ‘polaitiúil’ na gcinntí atá faoi chonspóid, mar a chuir an Chúirt Ghinearálta síos orthu, a thuiscint ach amháin mar chinntí a eascraíonn as ‘cineál polaitiúil’ na Parlaiminte, nach bhfuil éagsúil ar bhealach ar bith le cineál Chomhairle an Aontais Eorpaigh ná an Choimisiúin Eorpaigh, ar institiúidí polaitiúla iad. De réir na n‑iarratasóirí, bhí an Pharlaimint faoi cheangal go hiomlán, dá bhrí sin, Airteagal 41(1) agus Airteagal 39(2) den Chairt a chomhlíonadh.
39
Tá an dara cuid den tríú saincheist dlí roinnte ina cúig ghearán.
40
Leis an gcéad ghearán, maíonn na hachomharcóirí, i míreanna 244 go 246 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí nuair a chinn sí nach raibh sé contrártha d’Airteagal 41(1) den Chairt, arna léamh i bhfianaise phointe 8 de Theachtaireacht Uimh. 11/2019, go mbainfeadh an rapóirtéir, atá freagrach as scrúdú a dhéanamh ar iarrataí ar tharscaoileadh díolúine, leis an ngrúpa polaitiúil céanna leis an ngrúpa lena raibh comhaltaí an pháirtí pholaitiúil náisiúnta a bhí ina bpáirtithe sna himeachtaí sin, tar éis dóibh caingean phobail a fheidhmiú sna himeachtaí coiriúla atá i gceist (‘an páirtí polaitiúil a thionscain na himeachtaí coiriúla atá i gceist’).
41
I ndáil leis sin, meabhraíonn na hiarratasóirí go gcuimsítear leis an gceanglas neamhchlaontachta a fhorchuirtear le hAirteagal 41(1) den Chairt neamhchlaontacht shuibiachtúil agus neamhchlaontacht oibiachtúil.
42
Maíonn siad, ag féachaint d’fhoclaíocht mhír 8 de Theachtaireacht Uimh. 11/2019 agus contrártha leis an méid a luaigh an Chúirt Ghinearálta i mír 244 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, gur mheas an Pharlaimint féin nach bhfuil ach tionchar ag ballraíocht i ngrúpa polaitiúil laistigh den institiúid sin ar an measúnú ar neamhchlaontacht an rapóirtéara. Is léir ó mhír 8 go measann an Pharlaimint go n‑ardaíonn an fíoras go mbaineann rapóirtéir leis an ngrúpa polaitiúil céanna lena mbaineann an Feisire lena mbaineann an iarraidh ar tharscaoileadh díolúine amhras dlisteanach go hoibiachtúil maidir le neamhchlaontacht an rapóirtéara sin. Is amhlaidh atá, murab ionann agus an méid a chinn an Chúirt Ghinearálta i míreanna 245 agus 246 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, i gcás ina bhfuil an rapóirtéir ina chomhalta den ghrúpa polaitiúil lena mbaineann Comhaltaí an pháirtí pholaitiúil ba chúis leis na himeachtaí coiriúla atá i gceist.
43
Ina theannta sin, i mír 246 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, rinne an Chúirt Ghinearálta earráid dlí agus bhain sí míbhrí as barúlacha na n‑achomharcóirí agus í ag cinneadh gur luaigh siad gurbh é a chleamhnachtaí polaitiúla an t‑aon chúis amháin le diúltú cead a thabhairt do chomhalta den ghrúpa polaitiúil lena mbaineann comhaltaí an pháirtí sin a bheith ina rapóirtéir. De réir na n‑iarratasóirí, féadfaidh comhaltaí de ghrúpaí polaitiúla éagsúla cleamhnachtaí den sórt sin a chomhroinnt. Dá bhrí sin, ní féidir an argóint nach féidir leis an rapóirtéir a bheith ina chomhalta den ghrúpa polaitiúil céanna leis an ngrúpa lena mbaineann comhaltaí an pháirtí sin agus an argóint nach féidir le duine a bheith ina rapóirtéir ar an gcúis amháin go roinneann sé cleamhnachtaí polaitiúla leis an ngrúpa sin a chur ar an mbonn céanna.
44
Leis an dara gearán, maíonn na hachomharcóirí gur dhiúltaigh an Chúirt Ghinearálta, i míreanna 247 go 251 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, a aithint gur léirigh an fíoras gur eagraigh an rapóirtéir imeacht a bhí ar siúl an 6 Márta 2019 in áitreabh na Parlaiminte (‘imeacht an 6 Márta 2019’) agus inar úsáid idiragraí an mana ‘Puigdemont i bpríosún!’ a chlaontacht nó, ar a laghad, go raibh amhras dlisteanach ann maidir lena neamhchlaontacht. De réir na n‑achomharcóirí, ní bhaineann sé le hábhar ina leith sin nár chuir an rapóirtéir sin a thacaíocht in iúl ó bhéal, mar a chuireann an Chúirt Ghinearálta in iúl i mír 250 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, ach gur mhol sí an idirghabháil sin.
45
Ar an gcéad dul síos, maíonn siad, i míreanna 249 agus 250 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, gur bhain an Chúirt Ghinearálta míbhrí as an bhfianaise agus, dá bhrí sin, go ndearna sí earráid dlí trí mhainneachtain a chur san áireamh ní hamháin gur eagraigh an rapóirtéir an t‑imeacht sin, ach go raibh sé i láthair ag bord na gcainteoirí ansin agus gur thacaigh sé go sainráite leis an idirghabháil dá dtagraítear sa mhír roimhe seo, agus í á moladh.
46
Ar an dara dul síos, áitíonn na hachomharcóirí, i mír 251 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, gur bhain an Chúirt Ghinearálta míbhrí as an bhfianaise freisin trína lua gurb é ‘an staid pholaitiúil sa Chatalóin’ an t‑aon téama amháin a bhí ag an imeacht sin, i bhfianaise a theidil, cé gur bhain níos mó ná leath d’óráid an chainteora leis na himeachtaí coiriúla a tionscnaíodh sa Spáinn, go háirithe, ina gcoinne.
47
Ar an tríú dul síos, maíonn siad go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí i mír 251 sa mhéid is gur mhol sí nach mbeadh easpa neamhchlaontacht an rapóirtéara ábhartha ach amháin dá gceanglófaí ar an bParlaimint a chinneadh ar suíodh na fíorais a ndearnadh gearán ina leith.
48
Leis an tríú gearán, maíonn na hachomharcóirí, i míreanna 253 agus 254 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, gur sháraigh an Chúirt Ghinearálta, ar an gcéad dul síos, Airteagal 85(2) dá Rialacha Nós Imeachta agus an ceart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach agus cearta na cosanta, i bhfianaise Airteagal 41(1) agus Airteagal 39(2) den Chairt, agus, ar an dara dul síos, a hoibleagáid cúiseanna a lua, sa mhéid gur dhiúltaigh sí d’fhianaise toisc í a bheith do-ghlactha arb é atá inti agallamh leis an rapóirtéir a foilsíodh i nuachtán Bulgárach, ar an bhforas nár thug na hachomharcóirí údar leis an agallamh sin a thabhairt ar aird go déanach.
49
Leis an gceathrú gearán, maíonn siad go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí a mhéid a chinn sí nár fhág na tosca a luaitear i mír 255 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, a ndearna an chúirt sin saobhadh orthu, agus na tosca eile ar a rabhthas ag brath roimhe sin, gurbh fhéidir easpa neamhchlaontachta an Rapóirtéara a shuí.
50
Leis an gcúigiú gearán, déanann na hachomharcóirí gearán go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí, i mír 256 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, a mhéid a luaigh sí nár bhraith siad ar aon leas pearsanta de chuid an rapóirtéara a d’fhéadfadh difear a dhéanamh dá neamhchlaontacht. In aon chás, is leor an easpa neamhchlaontacht oibiachtúil chun a chinneadh go ndearnadh sárú, sa chás seo, ar Airteagal 41(1) agus Airteagal 39(2) den Chairt.
51
Ina bhfreagra, cuireann na hiarratasóirí i bhfios go láidir nach raibh a n‑argóint maidir le heaspa neamhchlaontachta an rapóirtéara bunaithe ar fhreasúra polaitiúil amháin a bheith ann ina gcoinne, ach ar an staid an‑sonrach a eascraíonn as rannpháirtíocht dhíreach páirtí pholaitiúil sna himeachtaí coiriúla atá i gceist a raibh a Fheisirí den Pharlaimint cleamhnaithe leis an ngrúpa polaitiúil céanna leis an rapóirtéir.
52
Chomh maith le bheith ina staid atá inchomparáide go hoibiachtúil leis an staid dá bhforáiltear i bpointe 8 de Theachtaireacht Uimh. 11/2019, is léir gur bhain an choinbhleacht leasa a d’eascair as ballraíocht an rapóirtéara sa ghrúpa polaitiúil céanna le Feisirí an pháirtí pholaitiúil sin aon chuma ar neamhchlaontacht den rapóirtéir sin.
53
Ina theannta sin, maidir le himeacht an 6 Márta 2019, bhí sé i gceist le cur i láthair laghdaithe na bhfíoras ag an gCúirt Ghinearálta, a mhéid a fágadh fíorthéama agus cineál an imeachta sin ar lár, go ndealraíonn sé go bhfuil sé neodrach.
54
Cuireann an Pharlaimint i gcoinne argóintí na n‑iarratasóirí a leagtar amach sa dara cuid den tríú saincheist dlí.
55
Ina freagra, cuireann an Pharlaimint, ar an gcéad dul síos, i gcoinne argóintí na n‑achomharcóirí a chaitheann amhras ar chinntí na Cúirte Ginearálta maidir le cineál polaitiúil na gcinntí atá faoi chonspóid, a leagtar amach i míreanna 243 go 246 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.
56
Ar an gcéad dul síos, measann sí nach bhfuil bunús le hargóintí na n‑achomharcóirí maidir le mír 244 den bhreithiúnas atá faoi achomharc. Ní féidir an staid dá dtagraítear i bpointe 8 d’Fhógra Uimh. 11/2019 a chur i gcomparáid leis an staid ina mbaineann an rapóirtéir le grúpa a chuireann i gcoinne an Fheisire lena mbaineann an iarraidh ar tharscaoileadh díolúine go polaitiúil. Áitíonn an Pharlaimint, mar a mheabhraigh an Chúirt Ghinearálta i míreanna 225 agus 226 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, go bhfuil cinntí maidir le hiarrataí ar tharscaoileadh díolúine de chineál polaitiúil agus nach bhfuil Feisirí, ar comhaltaí de Choiste JURI iad, neodrach ó thaobh na polaitíochta de, de réir sainmhínithe. Mura bhféadfaí ach comhaltaí den choiste sin atá neodrach ó thaobh na polaitíochta de a cheapadh mar rapóirtéirí, bheadh an coiste sin neamhéifeachtach. Ós rud é gur tharraing na hiarratasóirí aird an phobail ar a gcúis, d’fhéadfaí a mheas gur ghlac comhaltaí uile an choiste sin seasamh polaitiúil go dearfach nó go diúltach ina leith agus ar a gcúis.
57
Ar an dara dul síos, measann sí go bhfuil argóint neamhbheacht na n‑achomharcóirí maidir le mír 246 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, lena n‑áitíonn siad go raibh a ngearán bunaithe ní hamháin ar chleamhnachtaí polaitiúla ach freisin ar na leasanna eacnamaíocha, airgeadais agus straitéiseacha atá ag comhaltaí grúpa pholaitiúil, do-ghlactha. Tá an argóint sin, in aon chás, gan bhunús toisc, ag an gcéad chéim, nár luaigh na hachomharcóirí ach go raibh an rapóirtéir ina chomhalta den ghrúpa polaitiúil lena mbaineann comhaltaí pháirtí polaitiúil VOX.
58
Ar an dara dul síos, cuireann an Pharlaimint i gcoinne na n‑argóintí lena dtugtar faoi cheist cinntí na Cúirte Ginearálta maidir le teagmhas an 6 Márta 2019, a leagtar amach i míreanna 247 go 251 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.
59
Mar réamhphointe, cuireann sé in iúl gur tharla an t‑imeacht sin i dtéarma parlaiminteach eile, fiú sula bhféadfadh a fhios a bheith ag an rapóirtéir go dtoghfaí chun na Parlaiminte é i dtoghcháin 2019 agus, in aon chás, i bhfad sular ceapadh é mar rapóirtéir do na hiarrataí ar tharscaoileadh na díolúine atá i gceist.
60
Ar an gcéad dul síos, áitíonn sé go bhfuil argóintí na n‑achomharcóirí maidir le míreanna 249 agus 250 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, lena maíonn siad go ndearna an Chúirt Ghinearálta an fhianaise a shaobhadh, do-ghlactha toisc, go bunúsach, go n‑iarrann na hachomharcóirí measúnú nua ar na fíorais. In aon chás, níl bunús leis an argóint sin, ós rud é gur chuir Ardrúnaí pháirtí polaitiúil VOX, mar a thug an Chúirt Ghinearálta dá haire, deireadh lena óráid leis na focail ‘Go maire an Spáinn, go maire an Eoraip, agus go gcuirtear Puigdemont i bpríosún’ agus níl aon rud sa taifeadadh ar imeacht an 6 Márta 2019 chun a léiriú gur fhormheas an rapóirtéir go sonrach na trí fhocal dheireanacha sin den óráid sin. Ina ionad sin, léiríonn an taifeadadh sin gnáthchomhartha béasachta i dtreo cainteora tar éis idirghabháil a thabhairt chun críche.
61
Ar an dara dul síos, áitíonn sé nach mbaineann cinneadh na Cúirte Ginearálta, i mír 250 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, nár labhair an rapóirtéir ag an imeacht sin le hábhar.
62
Ar an tríú dul síos, tá argóint na n‑achomharcóirí, i mír 251 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, gur bhain an Chúirt Ghinearálta míbhrí as an bhfianaise trína lua gurbh é ‘an staid pholaitiúil sa Chatalóin amháin’ ábhar theagmhas an 6 Márta 2019 bunaithe ar mhíléamh an bhreithiúnais sin, ós rud é nár chuir an Chúirt Ghinearálta as an áireamh ar bhealach ar bith go bhféadfadh an t‑ábhar sin na himeachtaí coiriúla atá i gceist a chumhdach freisin. Thairis sin, ní dhearna an Chúirt Ghinearálta clárú an imeachta sin a shaobhadh trína théama a chur i láthair go hachomair. In aon chás, tá an argóint sin do-ghlactha toisc go n‑iarrann na hiarratasóirí measúnú nua ar na fíorais.
63
Ar an gceathrú dul síos, áitíonn sí go bhfuil argóintí na n‑achomharcóirí a chaitheann amhras ar an tríú habairt agus ar an gceathrú habairt de mhír 251 den bhreithiúnas atá faoi achomharc neamhéifeachtach, ós rud é gur leagadh amach na breithnithe a leagtar amach inti mar mhalairt air sin. In aon chás, ba cheart diúltú do na hargóintí sin. Ar an gcéad dul síos, tá argóint na n‑achomharcóirí gur thug an Chúirt Ghinearálta neamhaird ar na critéir ábhartha chun measúnú a dhéanamh ar fumus persecutionis bunaithe ar mhíléamh an bhreithiúnais atá faoi achomharc. Ina dhiaidh sin, ní dhearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí nuair a mhaígh sí, go bunúsach, sa tríú agus sa cheathrú habairt sin, nár bhain na ceisteanna a pléadh ag imeacht an 6 Márta 2019 leis na ceisteanna a bhí le cinneadh ag an bParlaimint i gcomhthéacs nós imeachta chun díolúine a tharscaoileadh. Ar deireadh, áitíonn an Pharlaimint, a mhéid a mhaíonn na hachomharcóirí gur fhormheas an rapóirtéir, trína uafás, an teachtaireacht gur nochtadh iad leis na cinntí atá faoi chonspóid, leis na barántais ghabhála Eorpacha agus leis na foláirimh i gCóras Faisnéise Schengen, ina n‑iomláine, do bhaol mór gabhála, go bhfuil an argóint sin do-ghlactha, ós rud é go n‑iarrann na hachomharcóirí ar an gCúirt, go bunúsach, cinneadh fíorais a dhéanamh. Tá an argóint sin, in aon chás, gan bhunús, ós rud é nár mhol an Rapóirtéir an teachtaireacht sin.
64
Ar an tríú dul síos, cuireann an Pharlaimint i gcoinne argóintí na n‑achomharcóirí a chaitheann amhras ar chinntí na Cúirte Ginearálta maidir le himeachtaí eile, a leagtar amach i míreanna 252 go 255 den bhreithiúnas atá faoi achomharc. Ar an gcéad dul síos, cuireann sí i gcoinne argóint na n‑achomharcóirí gur sháraigh an Chúirt Ghinearálta Airteagal 85(2) dá Rialacha Nós Imeachta agus a hoibleagáid cúiseanna a lua trína n‑argóintí a dhiúltú toisc iad a bheith do-ghlactha bunaithe ar agallamh leis an rapóirtéir a foilsíodh i nuachtán Bulgárach. Ar an dara dul síos, cuireann sí i gcoinne argóint na n‑achomharcóirí, trína chinneadh nár suíodh easpa neamhchlaontachta an rapóirtéara le freagairtí pháirtí polaitiúil VOX ar ghlacadh na gcinntí atá faoi chonspóid, go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí agus gur shaobh sí brí shoiléir na fianaise.
65
Ar an gceathrú dul síos, cuireann an Pharlaimint i gcoinne argóintí na n‑achomharcóirí a chaitheann amhras ar chinntí na Cúirte Ginearálta maidir le heaspa coinbhleacht leasa a bhaineann leis an rapóirtéir, a leagtar amach i mír 256 den bhreithiúnas atá faoi achomharc. Ar an gcéad dul síos, tá éileamh na n‑achomharcóirí gur mheas an Chúirt Ghinearálta nach féidir claontacht a chur in iúl ach amháin trí ráitis bunaithe ar mhíléamh mhír 256. Ar an dara dul síos, ós rud é nár tugadh bunús le hargóint na n‑iarratasóirí maidir le leas pearsanta a bheith ag an rapóirtéir a d’fhéadfadh difear a dhéanamh dá neamhchlaontacht, tá sí do-ghlactha. In aon chás, tá sé gan bhunús.
66
Ina hathfhreagra, áitíonn an Pharlaimint, ar an gcéad dul síos, cé go dtagraíonn na hiarratasóirí don chaingean a thionscain páirtí polaitiúil VOX ina gcoinne os comhair chúirteanna na Spáinne, nach léiríonn siad ar bhealach ar bith conas a d’fhéadfaí iompar an pháirtí sin a chur i leith an ghrúpa pholaitiúil lena mbaineann an rapóirtéir. Ós rud é go raibh Feisirí laistigh den ghrúpa sin a thacaigh le cás na n‑iarratasóirí agus daoine eile a chuir ina choinne, ní thacaíonn an fíoras gur bhain an rapóirtéir leis an ngrúpa sin leis an dearbhú nach raibh an rapóirtéir sin neamhchlaonta.
67
Ar an dara dul síos, áitíonn an Pharlaimint nár shaobh an Chúirt Ghinearálta téama theagmhas an 6 Márta 2019. Cuireann sí in iúl, cé gurbh é ‘Is í an Chatalóin an Spáinn’ teideal chlárú an pháirtí pholaitiúil VOX dá dtagraíonn na hachomharcóirí sna hiarscríbhinní a ghabhann lena n‑iarratas ag an gcéad chéim, gurbh é ‘Ról na náisiúnstát san Aontas Eorpach agus cosaint saoirsí sibhialta’ téama an chruinnithe, ina ndearna Ardrúnaí pháirtí polaitiúil VOX idirghabháil. Deir an Pharlaimint nárbh ionann na barántais ghabhála Eorpacha a ndearna Ardrúnaí an pháirtí sin tagairt dóibh ina idirghabháil agus na cinn a eisíodh tar éis do na hiarratasóirí a bheith ina bhFeisirí Parlaiminte.
68
Cuireann Ríocht na Spáinne i gcoinne argóintí na n‑iarratasóirí a leagtar amach sa dara cuid den tríú saincheist dlí.
69
Mar réamhphointe, cuireann Ríocht na Spáinne in iúl, sa nós imeachta chun déileáil le hiarraidh ar tharscaoileadh díolúine, nach mór don Pharlaimint Airteagal 39 agus Airteagal 41(1) den Chairt a chomhlíonadh, rud a bhí amhlaidh nuair a glacadh na cinntí atá faoi chonspóid.
70
Ar an gcéad dul síos, áitíonn Ríocht na Spáinne nach féidir le hargóintí na n‑achomharcóirí maidir le hearráid dlí líomhnaithe i léiriú mhír 8 de Theachtaireacht Uimh. 11/2019, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 41 den Chairt, amhras a chaitheamh ar na forais a leagtar amach i míreanna 245 agus 246 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, arb é atá iontu conclúid ar thángthas uirthi ar bhonn mhíreanna 242 go 244 den bhreithiúnas sin nach bhfuil faoi chonspóid. Sna míreanna 242 go 244 sin, mhínigh an Chúirt Ghinearálta nach bhfuil aon tionchar ach ag ballraíocht i ngrúpa polaitiúil ar neamhchlaontacht an duine aonair atá ina chomhalta den ghrúpa sin.
71
Ar an dara dul síos, tugann Ríocht na Spáinne faoi deara, cé go líomhnaíonn na hachomharcóirí go ndearna an Chúirt Ghinearálta saobhadh ar na fíorais i míreanna 249 go 251 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, nach bhfuil a n‑argóintí de chineál a chruthódh earráid fhollasach a rinne an Chúirt Ghinearálta ina measúnú ar na fíorais sin.
72
Ar an tríú dul síos, baineann argóint na n‑achomharcóirí a bhaineann le hearráid dlí líomhnaithe a rinne an Chúirt Ghinearálta ag deireadh mhír 251 den bhreithiúnas atá faoi achomharc le breithniú a rinneadh ar mhaithe le hiomláine.
73
Ar an gceathrú dul síos, níl argóint na n‑achomharcóirí lena ndéanann siad gearán go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí agus í ag cinneadh go raibh doiciméad a tugadh ar aird ina bhfreagra do-ghlactha beacht go leor agus ba cheart í a dhiúltú.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Réamhbharúlacha
74
Mar is léir ón gcéad abairt d’Airteagal 343 CFAE, tá ag an Aontas Eorpach, ar chríocha na mBallstát, na pribhléidí agus na díolúintí is gá chun a chúraimí a chomhlíonadh, faoi na coinníollacha a leagtar síos i bPrótacal Uimh. 7.
75
Is é is cuspóir don phrótacal sin cosaint iomlán agus éifeachtach a áirithiú d’institiúidí an Aontais ar bhacainní nó ar rioscaí dá bhfeidhmiú cuí agus dá neamhspleáchas (féach, chuige sin, breithiúnas an 19 Nollaig 2019, Junqueras Vies, C-502/19, EU:C:2019:1115, mír 82).
76
I gcás na Parlaiminte, tugtar le tuiscint leis an gcuspóir sin ní hamháin, i gcomhréir le prionsabal an daonlathais ionadaíoch, lena léirítear go nithiúil luach an daonlathais dá dtagraítear in Airteagal 2 CAE agus a chuirtear chun feidhme in Airteagal 14(3) CAE, nach mór do chomhdhéanamh na hinstitiúide sin léiriú dílis agus iomlán a thabhairt ar shaorléiriú na roghanna arna ndéanamh ag saoránaigh an Aontais maidir leis na daoine a bhfuil sé beartaithe acu ionadaíocht a dhéanamh dóibh le linn téarma parlaiminteach ar leith, ach freisin nach mór an Pharlaimint a chosaint, i gcomhréir le prionsabal dheighilt na gcumhachtaí, i bhfeidhmiú a gníomhaíochtaí, ar bhacainní nó ar rioscaí dá feidhmiú cuí. Is sa cháil dhúbailte seo atá sé mar aidhm ag na díolúintí a dheonaítear d’Fheisirí na Parlaiminte neamhspleáchas na hinstitiúide seo a chinntiú (féach, chuige sin, breithiúnas an 19 Nollaig 2019, Junqueras Vies, C‑502/19, EU:C:2019:1115, míreanna 63, 83 agus 84).
77
Déantar cuspóir sin na ndíolúintí a thugtar chun tairbhe d’Fheisirí na Parlaiminte a lua freisin in Airteagal 5 de na Rialacha Nós Imeachta. Tar éis a lua, i mír 1 de, go bhfuil na pribhléidí agus na díolúintí dá bhforáiltear i bPrótacal Uimh. 7 le bheith ag na Feisirí, foráiltear leis an airteagal sin, i mír 2 de, go bhféachfaidh an Pharlaimint, i bhfeidhmiú a cumhachtaí a bhaineann le pribhléidí agus díolúintí, lena hiomláine mar thionól reachtach daonlathach a chaomhnú agus le neamhspleáchas a Feisirí a áirithiú i gcomhlíonadh a ndualgas agus nach pribhléid phearsanta d’Fheisire í an díolúine pharlaiminteach, ach ráthaíocht ar neamhspleáchas na Parlaiminte ina hiomláine agus a Feisirí.
78
Faoin tríú mír d’Airteagal 9 de Phrótacal Uimh. 7, tá sé de cheart ag an bParlaimint díolúine dhuine dá Feisirí a tharscaoileadh. Dá bhrí sin, tarlaíonn an nós imeachta chun díolúine a tharscaoileadh laistigh den Pharlaimint. Cé gur polaiteoirí a dhéanann an nós imeachta sin, ní de chineál polaitiúil iad an nós imeachta sin agus an cinneadh lena gcinneann an Pharlaimint díolúine a tharscaoileadh, mar a luaigh an Chúirt Ghinearálta i míreanna 112, 225 agus 242 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, ach de chineál dlíthiúil.
79
Is fíor, ag féachaint don fhíoras go dtagann an cinneadh díolúine a tharscaoileadh faoi inniúlacht na Parlaiminte, go bhfuil lánrogha leathan ag an institiúid sin na rialacha is infheidhme a chinneadh agus í ag déileáil le hiarrataí ar tharscaoileadh díolúine. Dá bhrí sin, is iad Feisirí na Parlaiminte, a bhaineann le grúpaí polaitiúla a bhunaítear laistigh den Pharlaimint, a dhéanann na rialacha sin a ghlacadh agus a chur i bhfeidhm.
80
Mar sin féin, i gcomhréir le luachanna an smachta reachta agus na hurraime do chearta an duine a leagtar amach in Airteagal 2 CAE, ceanglaítear ar an bParlaimint, agus scrúdú á dhéanamh aici ar iarraidh ar tharscaoileadh díolúine, na rialacha agus na prionsabail dhlíthiúla a bhfuil feidhm acu maidir leis an díolúine sin agus an Chairt, a bhfuil a bhforálacha dírithe ar an bParlaimint mar cheann d’institiúidí an Aontais dá dtagraítear in Airteagal 51(1) di, a urramú. D’fhéadfaí bac a chur ar fheidhmiú a shainordaithe ag an bhFeisire lena mbaineann, arb é príomhthréith an stádais mar Fheisire de Pharlaimint na hEorpa é agus a eascraíonn as toghadh trí vótáil chomhchoiteann dhíreach, saor agus rúnda mar a fhoráiltear le dlí an Aontais (breithiúnas an 19 Nollaig 2019, Junqueras Vies, C‑502/19, EU:C:2019:1115, mír 65), trí chinneadh díolúine a tharscaoileadh. Dá bhrí sin, ní mór scrúdú a dhéanamh ar iarrataí ar tharscaoileadh díolúine, a d’fhéadfadh difear a dhéanamh do shainordú an Fheisire lena mbaineann agus, mar a mheabhraítear i mír 76 den bhreithiúnas seo, d’fheidhmiú cuí na Parlaiminte ina hiomláine, i bhfianaise chearta an duine lena mbaineann agus phrionsabail an daonlathais ionadaíoch agus scaradh na gcumhachtaí, agus ní ar bhonn treoirlínte polaitiúla.
81
Is i bhfianaise na mbreithnithe roimhe seo gur gá scrúdú a dhéanamh ar an gcéad ghearán agus ar an dara gearán de chuid na n‑achomharcóirí lena ndéanann siad gearán, go bunúsach, gur sháraigh an Chúirt Ghinearálta Airteagal 41(1) den Chairt, faoi seach, i míreanna 244 go 246 den bhreithiúnas atá faoi achomharc agus i míreanna 247 go 251 den bhreithiúnas sin, trína chinneadh nach raibh bunús lena n‑argóint lena líomhnaítear easpa neamhchlaontachta an Rapóirtéara atá freagrach, laistigh de Choiste JURI, as scrúdú a dhéanamh ar na hiarrataí ar tharscaoileadh díolúine a bhaineann leo.
– An chéad ghearán
82
I mír 244 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, chinn an Chúirt Ghinearálta, go bunúsach, nach féidir, i bprionsabal, measúnú a dhéanamh ar neamhchlaontacht rapóirtéara, a dhéanann idiragairt i gcéim imscrúdaithe na hiarrata ar tharscaoileadh díolúine arna seoladh ag coiste parlaiminteach, i bhfianaise a idé-eolaíochta polaitiúla nó i bhfianaise comparáid idir a idé-eolaíocht pholaitiúil agus idé-eolaíocht pholaitiúil an Fheisire lena mbaineann an iarraidh ar tharscaoileadh díolúine. Luaigh sí, ar an gcéad dul síos, nach raibh an fíoras gur bhain an rapóirtéir sin le páirtí polaitiúil náisiúnta nó le grúpa polaitiúil a bunaíodh laistigh den Pharlaimint, beag beann ar na luachanna agus na smaointe a chuir na páirtithe sin in iúl, agus fiú dá bhféadfadh na luachanna agus na smaointe sin íogaireachtaí a nochtadh a priori a bheadh neamhfhabhrach do chás an Fheisire sin, neamhábhartha, i bprionsabal, don mheasúnú ar neamhchlaontacht an rapóirtéara. Ag brath ar a cásdlí, chinn an Chúirt Ghinearálta nach raibh an difríocht idé-eolaíochta polaitiúla idir an rapóirtéir sin agus an Feisire sin, ann féin, de chineál a chaithfeadh amhras ar dhlíthiúlacht an nós imeachta chun na cinntí atá faoi chonspóid a ghlacadh.
83
Ina dhiaidh sin, i mír 245 den bhreithiúnas sin, chinn an Chúirt Ghinearálta, sa chás seo, nach raibh an fíoras gur bhain an rapóirtéir leis an ngrúpa polaitiúil Eorpach do Choimeádaigh agus Leasaitheoirí na hEorpa ábhartha, i bprionsabal, don mheasúnú ar a neamhchlaontacht.
84
Ar deireadh, i mír 246 den bhreithiúnas sin, shonraigh an Chúirt Ghinearálta gur áiríodh sa ghrúpa polaitiúil sin Feisirí pháirtí polaitiúil VOX, a cuireadh i staid an‑speisialta i leith na n‑achomharcóirí, ós rud é go raibh sé mar thionscnamh na n‑imeachtaí coiriúla atá i gceist. De réir na Cúirte Ginearálta, bhain an cás áirithe sin, áfach, le Comhaltaí de pháirtí polaitiúil VOX agus ní féidir é a leathnú, mar phrionsabal, chuig comhaltaí uile an ghrúpa pholaitiúil sin ar an bhforas amháin, ós rud é gur bhain siad leis an ngrúpa céanna, gur chomhroinn siad cleamhnachtaí polaitiúla.
85
Mar a chuir an Chúirt Ghinearálta in iúl i míreanna 225 agus 226 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, ní mór an nós imeachta lena bhféadfaí cinneadh a ghlacadh lena dtarscaoiltear díolúine a bheith ag luí leis an gceart chun dea-riaracháin, a chumhdaítear in Airteagal 41(1) den Chairt.
86
Foráiltear leis an bhforáil sin den Chairt go bhfuil sé de cheart ag gach duine go ndéanfaidh institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais a ghnóthaí a láimhseáil go neamhchlaon, go cóir agus laistigh de thréimhse réasúnta. Dá bhrí sin, tugtar an ceart sin freisin, a thugtar d’aon duine, d’aon Fheisire den Pharlaimint is ábhar d’iarraidh ar tharscaoileadh díolúine.
87
Tá dhá ghné ag baint leis an gceanglas maidir le neamhchlaontacht, eadhon, ar an gcéad dul síos, neamhchlaontacht shuibiachtúil, nach bhféadfaidh aon chomhalta den institiúid lena mbaineann atá freagrach as an ábhar claontacht ná dochar pearsanta a léiriú, agus, ar an dara dul síos, neamhchlaontacht oibiachtúil, faoina gcaithfidh ráthaíochtaí leordhóthanacha a bheith ann chun aon amhras dlisteanach a eisiamh maidir le claontacht a d’fhéadfadh a bheith ann ar thaobh na hinstitiúide sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 20 Nollaig 2017, an Spáinn v an Chomhairle, C‑521/15, EU:C:2017:982, mír 91).
88
Agus a lánrogha leathan, dá dtagraítear i mír 79 thuas, á feidhmiú aici, féadfaidh an Pharlaimint rialacha a ghlacadh lena léirítear go nithiúil an chosaint i gcoinne riosca claontachta a cheanglaítear faoi Airteagal 41 den Chairt.
89
Foráladh leis, dá bhrí sin, in Airteagal 6 de na Rialacha Nós Imeachta, go ndéanfaí scrúdú ar aon iarraidh ar tharscaoileadh díolúine i gcomhréir le Prótacal Uimh. 7 agus leis na prionsabail dá dtagraítear in Airteagal 5(2) de na Rialacha sin.
90
Luaitear in Airteagal 9 den Rialachán sin, i míreanna 1 agus 13 faoi seach, go ndéanfar aon iarraidh a sheolann údarás inniúil de chuid Ballstáit chuig Uachtarán na Parlaiminte chun díolúine Feisire a tharscaoileadh a fhógairt sa Pharlaimint agus a tharchur chuig an gcoiste freagrach, atá le prionsabail chur i bhfeidhm Airteagal 9 a leagan síos.
91
Dá bhrí sin, ghlac Coiste JURI, a ceapadh chun déileáil leis na hiarrataí ar tharscaoileadh díolúine, Fógra Uimh. 11/2019, is infheidhme ag an am ábhartha, ina leagtar síos na rialacha is infheidhme maidir leis na hiarrataí sin.
92
Leagtar síos san fhógra sin, ar an gcéad dul síos, rialacha maidir le scrúdú a dhéanamh ar shubstaint iarrata ar tharscaoileadh díolúine. I mír 43 den fhógra sin, foráladh, dá bhrí sin, go bunúsach, i gcás ina mbaineann an iarraidh le tarscaoileadh na díolúine dá bhforáiltear in Airteagal 9 den Phrótacal sin, nach mór díolúine a tharscaoileadh mura rud é go ndealraíonn sé gurb é cuspóir an ionchúisimh ná dochar a dhéanamh do ghníomhaíocht pholaitiúil an Fheisire agus, dá bhrí sin, do neamhspleáchas na Parlaiminte (fumus persecutionis).
93
Ar an taobh eile, bunaíodh rialacha nós imeachta chun iarrataí ar tharscaoileadh díolúine a láimhseáil.
94
Ar an gcéad dul síos, de réir phointe 6 d’Fhógra Uimh. 11/2019, tá Coiste JURI le rapóirtéir a cheapadh do gach iarraidh ar tharscaoileadh díolúine.
95
Ina dhiaidh sin, foráiltear le mír 7 den fhógra sin, inter alia, go gceapfaidh gach grúpa polaitiúil, chun na críche sin, Feisire atá le gníomhú mar bhuanrapóirtéir do chásanna díolúine a bhfuil cáil orthu mar gheall ar a ionracas eiseamláireach.
96
Ar deireadh, faoi phointe 8 den fhógra sin, tá feidhm an rapóirtéara le rothlú go cothrom idir na grúpaí polaitiúla i gcás gach díolúine, cé nach bhféadfaidh an rapóirtéir a bheith sa ghrúpa polaitiúil céanna leis an ngrúpa lena mbaineann an Feisire a bhfuil a dhíolúine i gceist nó a toghadh sa Bhallstát céanna leis an bhFeisire sin.
97
Is léir ó mhír 8 d’Fhógra Uimh. 11/2019 go raibh an Pharlaimint den tuairim nach bhféadfadh rapóirtéir ón ngrúpa polaitiúil céanna leis an bhFeisire lena mbaineann a dhíolúine scrúdú a dhéanamh ar an iarraidh ar tharscaoileadh na díolúine sin. Dá bhrí sin, tá an cur chuige sin bunaithe ar an mbreithniú, mar gheall ar a mballraíocht sa ghrúpa polaitiúil céanna, go bhféadfadh an rapóirtéir sin agus an Feisire sin cleamhnachtaí áirithe a chomhroinnt, go háirithe cleamhnachtaí polaitiúla, agus mar thoradh air sin nach féidir amhras dlisteanach maidir le claontacht a d’fhéadfadh a bheith ann, de réir bhrí an chásdlí dá dtagraítear i mír 87 den bhreithiúnas seo, ar thaobh an rapóirtéara sin i bhfabhar an Fheisire sin a chur as an áireamh. Dá bhrí sin, mheas an Pharlaimint, agus a lánrogha leathan á feidhmiú aici, gur ghá, chun neamhchlaontacht an rapóirtéara a ráthú, mar a cheanglaítear le hAirteagal 41(1) den Chairt, riail a leagan síos lena gcuirtear cosc ar an rapóirtéir sin a bheith páirteach i ngrúpa polaitiúil ar leith.
98
Chun Airteagal 41(1) den Chairt a chomhlíonadh, ní mór na coimircí arna mbunú ag an institiúid lena mbaineann a chur i bhfeidhm go comhsheasmhach chun aon amhras dlisteanach maidir le claontacht a sheachaint agus chun go bhféadfar déileáil go cothrom le hiarrataí ar tharscaoileadh díolúine.
99
Chun críocha cur i bhfeidhm den sórt sin, ní mór an ceanglas maidir le neamhchlaontacht a leagtar amach i bpointe 8 d’Fhógra Uimh. 11/2019 a chur chun feidhme freisin ar bhealach ina ndealraíonn sé go bhfuil an rapóirtéir a bhaineann le grúpa polaitiúil seachas grúpa an Fheisire a bhfuil a dhíolúine i gceist neamhchlaonta go hoibiachtúil.
100
I bhfianaise chuspóirí na ndíolúintí dá bhforáiltear chun tairbhe Fheisirí na Parlaiminte, a mheabhraítear i míreanna 75 go 77 den bhreithiúnas seo, ciallaíonn an ceanglas sin maidir le neamhchlaontacht ar thaobh an Rapóirtéara nach féidir leis an bhFeisire sin amhras dlisteanach a bheith air maidir leis an bhfíoras nach bhfuil an rapóirtéir a n‑iarrtar air scrúdú a dhéanamh ar an iarraidh sin faoi threoir breithnithe a chuirfeadh cosc air a dhualgais a chomhlíonadh go hoibiachtúil in ullmhú chinneadh na Parlaiminte maidir le fumus persecutionis a d’fhéadfadh a bheith ann, dá dtagraítear i mír 92 den bhreithiúnas seo.
101
Cé nach féidir easpa neamhchlaontachta an rapóirtéara sin a thabhairt le tuiscint le cur i gcoinne rapóirtéir den sórt sin i gcoinne smaointe polaitiúla an Fheisire a bhfuil a dhíolúine i gceist, ní hamhlaidh atá i gcás bhallraíocht an rapóirtéara sa ghrúpa polaitiúil lena mbaineann comhaltaí de pháirtí polaitiúil atá mar thionscnamh na n‑imeachtaí coiriúla arna dtionscnamh i gcoinne an Fheisire sin atá mar bhonn leis an iarraidh ar tharscaoileadh díolúine, páirtí a bhfuil leas ar leith acu i dtoradh na n‑imeachtaí sin freisin.
102
Mar a luaitear i mír 97 den bhreithiúnas seo, de réir na rialach a leagtar amach i bpointe 8 d’Fhógra Uimh. 11/19, d’fhéadfadh iarmhairtí a bheith ag an bhfíoras go mbaineann rapóirtéir le grúpa polaitiúil ar leith maidir leis an bhféidearthacht é a cheapadh mar rapóirtéir chun scrúdú a dhéanamh ar iarraidh ar tharscaoileadh díolúine go háirithe. Ní féidir a mheas nach bhfuil feidhm ag an gceanglas neamhchlaontachta a chuirtear chun feidhme leis an riail sin ach amháin i gcás ina mbaineann an rapóirtéir leis an ngrúpa polaitiúil as a dtagann an Feisire lena mbaineann an iarraidh sin, d’eisiamh aon cháis ina mbaineann an rapóirtéir sin le grúpa polaitiúil eile.
103
Dá bhrí sin, ós rud é gur bhunaigh an Pharlaimint, i bpointe 8 d’Fhógra Uimh. 11/19, an riail, sa chóras uainíochta a cuireadh i bhfeidhm maidir le ceapadh an rapóirtéara, nach mór neamhaird a thabhairt ar aon rapóirtéir atá ina chomhalta den ghrúpa polaitiúil lena mbaineann an Feisire lena mbaineann iarraidh ar tharscaoileadh díolúine, ní mór don institiúid sin freisin, chun Airteagal 41(1) den Chairt a chomhlíonadh, neamhaird a thabhairt ar rapóirtéir atá ina chomhalta de ghrúpa polaitiúil lena mbaineann Feisirí an pháirtí pholaitiúil ba chúis leis na himeachtaí coiriúla a tionscnaíodh i gcoinne an Fheisire sin ar a bhfuil an iarraidh sin bunaithe, páirtí a bhfuil leas ar leith aige i dtoradh na n‑imeachtaí sin. D’fhéadfaí a mheas nach bhfuil rapóirtéir den sórt sin neamhchlaonta de réir bhrí an chásdlí dá dtagraítear i mír 87 den bhreithiúnas seo.
104
I ndáil leis sin, ní éireoidh le hargóint na Parlaiminte nach bhfuil na naisc idir a comhaltaí, ó pháirtithe polaitiúla náisiúnta éagsúla, a thagann le chéile chun grúpa polaitiúil a bhunú laistigh de, gar go leor chun an bonn a bhaint de neamhchlaontacht oibiachtúil comhalta den ghrúpa polaitiúil sin a n‑iarrtar air dualgais an rapóirtéara atá freagrach as scrúdú a dhéanamh ar iarraidh ar tharscaoileadh díolúine a bhaineann le comhalta eile den ghrúpa sin a chomhlíonadh. Tagann an argóint sin salach ar an bhfíoras gur mheas an Pharlaimint féin, agus pointe 8 d’Fhógra Uimh. 11/19 á ghlacadh aici, go bhfuil ballraíocht an rapóirtéara sa ghrúpa polaitiúil céanna leis an ngrúpa lena mbaineann an Feisire a bhfuil a dhíolúine i gceist ar neamhréir le neamhchlaontacht oibiachtúil an rapóirtéara sin.
105
Dá bhrí sin, i gcás ina gceaptar comhalta de ghrúpa polaitiúil lena mbaineann comhaltaí de pháirtí polaitiúil atá ag tionscnamh na n‑imeachtaí coiriúla i gcoinne an Fheisire sin a bhunaíonn an iarraidh sin i gcás amhail an cás dá dtagraítear i míreanna 101 agus 103 den bhreithiúnas seo mar rapóirtéir chun scrúdú a dhéanamh ar iarraidh ar tharscaoileadh díolúine laistigh de Choiste JURI, ní thugann rapóirtéir den sórt sin ráthaíochtaí leordhóthanacha chun aon amhras dlisteanach ar thaobh an Fheisire lena mbaineann an iarraidh sin a eisiamh maidir le claontacht a d’fhéadfadh a bheith ann uaidh agus, dá bhrí sin, ní féidir a mheas go bhfuil sé neamhchlaonta, de réir an chaighdeáin arna bhunú ag an bParlaimint féin agus a cumhacht leathan á feidhmiú aici, mar a mheabhraítear i mír 97 den bhreithiúnas seo. Ní mór a mheas go ndearnadh ceapachán den sórt sin de shárú ar Airteagal 41(1) den Chairt.
106
I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, ní mór a mheas go bhfuil míreanna 245 agus 246 den bhreithiúnas atá faoi achomharc curtha ó bhail mar gheall ar earráid dlí, a mhéid a chinn an Chúirt Ghinearálta go raibh an fíoras gur bhain an rapóirtéir, a ceapadh chun iarraidh ar tharscaoileadh díolúine Feisire a scrúdú, leis an ngrúpa polaitiúil céanna leis an ngrúpa polaitiúil lenar bhain comhaltaí de pháirtí polaitiúil as ar eascair na himeachtaí coiriúla a tionscnaíodh i gcoinne an Fheisire sin ar a raibh an iarraidh sin bunaithe, gan aon tionchar a bheith aige ar an measúnú ar neamhchlaontacht an rapóirtéara sin agus, go bunúsach, go bhféadfaí comhalta den ghrúpa polaitiúil sin a cheapadh mar rapóirtéir.
107
Dá bhrí sin, ní mór seasamh leis an gcéad ghearán den dara cuid den tríú saincheist dlí.
– An dara gearán
108
I mír 249 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, thug an Chúirt Ghinearálta dá haire gur comhthuiscint é, i gcomhthéacs a dhualgas mar Fheisire den Pharlaimint, gur eagraigh an rapóirtéir imeacht an 6 Márta 2019, arb é a bhí ann idirghabháil ó Ardrúnaí pháirtí polaitiúil VOX ar an téama ‘Is í an Chatalóin an Spáinn’, a chuir deireadh lena óráid leis na focail ‘Go maire an Spáinn, go maire an Eoraip, agus Puigdemont i bpríosún’.
109
I mír 250 den bhreithiúnas sin, thug an Chúirt Ghinearálta faoi deara gur léir ó thaifeadadh an imeachta sin go raibh an rapóirtéir i láthair ag bord na gcainteoirí, in éineacht le beirt Fheisirí eile den Pharlaimint agus an tArdrúnaí sin, arbh é an t‑aon duine é a rinne idirghabháil ó bhéal.
110
I mír 251 den bhreithiúnas sin, chinn an Chúirt Ghinearálta go bhféadfaí eagrú imeachta den sórt sin a mheas mar léiriú ar thacaíocht an rapóirtéara do na smaointe a chuir páirtí polaitiúil VOX chun cinn a bhaineann, go háirithe, i bhfianaise théama an imeachta sin, leis an staid pholaitiúil sa Chatalóin agus lena fhreasúra i gcoinne na smaointe polaitiúla a chuir na hachomharcóirí chun cinn.
111
Ina theannta sin, i mír 251 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, chinn an Chúirt Ghinearálta, cé gur fíor go mbaineann na fíorais a líomhnaítear i gcoinne na n‑achomharcóirí sna himeachtaí coiriúla atá i gceist leis an staid pholaitiúil sa Chatalóin a mhéid a bhaineann siad le glacadh na ndlíthe dá dtagraítear i mír 11 den bhreithiúnas seo agus le reáchtáil an reifrinn ar fhéinchinntiúchán dá dtagraítear sa mhír sin, nach leor léiriú an Fheisire, a bheidh ina rapóirtéir amach anseo ar na cásanna lena dtarscaoiltear díolúine na n‑achomharcóirí, ar a sheasamh maidir leis an staid sin, ar na cúiseanna a leagtar amach i míreanna 244 agus 246 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, chun sárú ar phrionsabal na neamhchlaontachta a shuíomh.
112
Bhí na fíorais a d’aimsigh an Chúirt Ghinearálta, i míreanna 249 agus 250 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, ábhartha chun a mheas, sa chás seo, an raibh iompar an Rapóirtéara a ceapadh chun scrúdú a dhéanamh ar na hiarrataí ar tharscaoileadh díolúine a bhaineann leis na hachomharcóirí de chineál a bhainfeadh an bonn den cheanglas maidir le neamhchlaontacht, ós rud é go bhféadfaí a mheas go léiríonn siad claontacht, contrártha leis an méid a mhaíonn an Pharlaimint, cé go bhféadfadh na fíorais sin a bheith ar eolas os comhair an Rapóirtéara sin go dtoghfaí é i dtoghcháin 2019, sular tugadh na hiarrataí sin os comhair na Parlaiminte agus sular ceapadh an Feisire lena mbaineann, i gcomhthéacs na huainíochta comhionainne idir na grúpaí polaitiúla, mar Rapóirtéir chun scrúdú a dhéanamh ar na hiarrataí sin. Ba ghá a chur san áireamh gurb ann do na fíorais sin chun measúnú a dhéanamh ar an bhféidearthacht é a cheapadh mar rapóirtéir chun na hiarratais sin a scrúdú.
113
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, i mír 251 den bhreithiúnas sin, gur luaigh an Chúirt Ghinearálta nach raibh sé ábhartha gur chuir an rapóirtéir a thacaíocht in iúl do sheasamh pháirtí polaitiúil VOX maidir leis an staid sa Chatalóin trí tharchur a dhéanamh, chun údar a thabhairt lena chonclúid nár sháraigh eagrú theagmhas an 6 Márta 2019 prionsabal na neamhchlaontachta, chuig míreanna 244 agus 246 den bhreithiúnas atá faoi achomharc. Ar an gcéad dul síos, tá an pointe deireanach sin curtha ó bhail mar gheall ar earráid dlí, mar a tugadh faoi deara i mír 106 den bhreithiúnas seo. Ar an dara dul síos, maidir le dearbhú na Cúirte Ginearálta, ag tagairt do mhír 244 den bhreithiúnas sin, nach mbaineann sé le hábhar gur chuir an rapóirtéir é féin in iúl i bhfabhar an tseasaimh sin, nár thug sé freagra ar argóintí na n‑achomharcóirí, nár bhain sé le tuairim an rapóirtéara a bheidh ann amach anseo maidir leis an staid sa Chatalóin, ach leis an tacaíocht ghníomhach a thug sé don pháirtí polaitiúil sin ba chúis leis na himeachtaí coiriúla atá i gceist.
114
Mar is léir ó chróineolaíocht chúlra na díospóide a thug an Chúirt Ghinearálta faoi deara sa bhreithiúnas atá faoi achomharc, go háirithe na cinn a bhfuil achoimre déanta orthu i míreanna 11 go 13 den bhreithiúnas seo, bhí an páirtí polaitiúil sin, tráth a eagraíodh imeacht an 6 Márta 2019, ag tionscnamh na n‑imeachtaí coiriúla atá i gceist. Dá bhrí sin, bhí eagrú an imeachta sin, ag an duine a ceapadh ina rapóirtéir ina dhiaidh sin, de chineál a léireodh ní hamháin tacaíocht do smaointe polaitiúla an pháirtí sin maidir leis an staid sa Chatalóin, ach seasamh atá fabhrach freisin d’ionchúiseamh coiriúil na n‑iarratasóirí. Trí neamhaird a thabhairt ar an ngné sin dá hanailís, mhainnigh an Chúirt Ghinearálta toisc a chur san áireamh a bhí ábhartha go háirithe agus measúnú á dhéanamh aici an bhféadfaí eagraí an imeachta sin a cheapadh ina dhiaidh sin, gan an bonn a bhaint de cheanglas na neamhchlaontachta, mar rapóirtéir sa nós imeachta chun scrúdú a dhéanamh ar iarrataí ar tharscaoileadh díolúine bunaithe ar an ionchúiseamh coiriúil sin.
115
Leanann sé ó na breithnithe roimhe seo go bhfuil aicmiú dlíthiúil na bhfíoras a rinneadh i mír 251 den bhreithiúnas atá faoi achomharc mícheart, a mhéid a chinn an Chúirt Ghinearálta, ar bhonn, go háirithe, mhír 246 den bhreithiúnas sin, go bhfuil sé curtha ó bhail mar gheall ar earráid dlí, agus gan croineolaíocht chúlra na díospóide a chur san áireamh go cuí, nár fhág eagrú theagmhas an 6 Márta 2019 ag an duine a ceapadh ina rapóirtéir ina dhiaidh sin go raibh an duine sin mí-oiriúnach lena cheapadh mar rapóirtéir agus, dá bhrí sin, nach bhféadfadh sé a bheith ina shárú ar an gceanglas maidir le neamhchlaontacht de réir bhrí Airteagal 41(1) den Chairt.
116
Sna himthosca sin, ní mór seasamh leis an dara gearán den dara cuid den tríú saincheist dlí freisin.
117
Ós rud é go bhfuil na hearráidí dlí a fhaightear i míreanna 106 agus 115 den bhreithiúnas seo de chineál a d’fhágfadh go gcuirfí an breithiúnas atá faoi achomharc ar ceal, ní mór seasamh leis an achomharc gan é a bheith riachtanach scrúdú a dhéanamh ar na gearáin eile sa dara cuid den tríú saincheist dlí agus ar na saincheisteanna dlí eile.
An chaingean os comhair na Cúirte Ginearálta
118
I gcomhréir leis an dara habairt den chéad mhír d’Airteagal 61 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, i gcás ina gcuirfear cinneadh na Cúirte Ginearálta ar neamhní, féadfaidh an Chúirt Bhreithiúnais breithiúnas críochnaitheach a thabhairt, i gcás ina gceadaíonn staid na n‑imeachtaí é.
119
Sa chás seo, measann an Chúirt gurb iomchuí breithiúnas críochnaitheach a thabhairt sa díospóid seo. Ceadaítear le staid na n‑imeachtaí, ós rud é go bhfuil caingean an achomharcóra le haghaidh neamhniú os comhair na Cúirte Ginearálta bunaithe ar shaincheisteanna dlí a bhí ina n‑ábhar do mhalartú argóintí os comhair na Cúirte Ginearálta agus nach gá aon bheart breise eagrúcháin nós imeachta ná fiosrúcháin a ghlacadh chun iad a scrúdú (féach, chuige sin, breithiúnas an 8 Meán Fómhair 2020, an Coimisiún agus an Chomhairle v Carreras Sequeros agus páirtithe eile, C‑119/19 P agus C‑126/19 P, EU:C:2020:676, mír 130).
120
Mar a cuireadh in iúl i mír 28 den bhreithiúnas seo, maíonn na hachomharcóirí ocht saincheist dlí mar thaca lena gcaingean os comhair na Cúirte Ginearálta.
121
Éilítear leis an tríú saincheist dlí sa chaingean sin, atá roinnte i dtrí chuid, sárú ar cheart na n‑iarratasóirí go ndéileálfar lena ngnóthaí go neamhchlaonta agus go cothrom i gcomhréir le hAirteagal 41(1) den Chairt, arna léamh i gcomhar leis an dara mír d’Airteagal 296 CFAE agus le hAirteagal 41(2)(c) den Chairt.
122
Leis an dara cuid den tríú saincheist dlí ina gcaingean, áitíonn na hiarratasóirí gur sháraigh an Pharlaimint Airteagal 41(1) agus Airteagal 39(2) den Chairt agus gur sháraigh sí ceanglas riachtanach nós imeachta trí rapóirtéir claonta a cheapadh.
123
Leis an gcéad ghearán, maíonn siad go n‑eascraíonn easpa neamhchlaontachta an rapóirtéara sin as a bhallraíocht i ngrúpa polaitiúil lena mbaineann Feisirí de Pharlaimint pháirtí polaitiúil VOX, seachas na hiarratasóirí agus as ar eascair na himeachtaí coiriúla atá i gceist.
124
Leis an dara gearán, maíonn siad go n‑eascraíonn an easpa neamhchlaontachta sin as an bhfíoras gur eagraigh an rapóirtéir sin imeacht an 6 Márta 2019 leis an bpáirtí polaitiúil sin, inar thacaigh sé leis an mana ‘Go gcuirtear Puigdemont i bpríosún’, ag moladh na hidirghabhála sin.
125
Déanann an Pharlaimint, le tacaíocht ó Ríocht na Spáinne, argóintí na n‑iarratasóirí a dhíospóid. Ar an gcéad dul síos, áitíonn sé nach bhfuil aon riail nó prionsabal ann lena gcuirtear cosc ar an rapóirtéir a bheith páirteach i ngrúpa polaitiúil lena n‑áirítear freisin Feisirí de pháirtí náisiúnta a bhfuil cuspóirí polaitiúla acu atá contrártha leis na cuspóirí atá á saothrú ag an bhFeisire lena mbaineann le hiarraidh ar tharscaoileadh díolúine. Cuireann sé in iúl go n‑eascraíonn an bhallraíocht sin as cineál polaitiúil na Parlaiminte agus as na cinntí maidir le hiarraidh den sórt sin agus leagann sé béim ar ilchineálacht na ngrúpaí polaitiúla a bunaíodh laistigh di. Ar an dara dul síos, áitíonn sé, fiú dá mbeadh argóintí na n‑iarratasóirí maidir le hiompar an Rapóirtéara lena mbaineann inghlactha, nach leor na hargóintí sin, in aon chás, chun amhras a chaitheamh ar neamhchlaontacht an Rapóirtéara sin.
126
I ndáil leis sin, mar a meabhraíodh i míreanna 86 agus 87 den bhreithiúnas seo, foráiltear leis an gceart chun dea-riaracháin, a chumhdaítear in Airteagal 41(1) den Chairt, go bhfuil sé de cheart ag gach duine go ndéanfaidh institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais a ghnóthaí a láimhseáil go neamhchlaon, go cóir agus laistigh de thréimhse réasúnach ama. Cuimsíonn an ceanglas neamhchlaontachta sin neamhchlaontacht shuibiachtúil agus neamhchlaontacht oibiachtúil.
127
Mar a luaitear i mír 79 den bhreithiúnas seo, tá lánrogha leathan ag an bParlaimint maidir le hiarrataí ar tharscaoileadh díolúine a láimhseáil, rud a thugann le tuiscint go bhfuil sé de chumhacht aici na rialacha nós imeachta is infheidhme a chinneadh nuair nach mór don Pharlaimint rialú ar iarrataí den sórt sin.
128
Agus a lánrogha leathan á feidhmiú aici, ghlac an Pharlaimint, i gcomhthéacs obair Choiste JURI, Fógra Uimh. 11/2019, ina sainítear na prionsabail is infheidhme nuair a dhéileálann an coiste sin le hiarraidh ar tharscaoileadh díolúine, lena n‑áirítear iad siúd a leagtar amach i bpointe 8 den Fógra sin lena rialaítear ceapadh an rapóirtéara, i gcomhthéacs uainíocht chomhionann idir na grúpaí polaitiúla, ar iarradh air scrúdú a dhéanamh ar iarraidh den sórt sin go háirithe.
129
Sa chás seo, tá comhthuiscint ann go raibh an rapóirtéir atá freagrach as scrúdú a dhéanamh ar na hiarrataí ar tharscaoileadh díolúine a bhaineann leis na hiarratasóirí ina bhall den ghrúpa polaitiúil lenar bhain comhaltaí an pháirtí pholaitiúil ba chúis leis na himeachtaí coiriúla atá i gceist.
130
Ar na cúiseanna a leagtar amach i míreanna 97 go 105 agus 114 den bhreithiúnas seo, ní mór a mheas nár thug an rapóirtéir sin ráthaíochtaí leordhóthanacha chun aon amhras dlisteanach ar thaobh na n‑achomharcóirí a eisiamh maidir le haon chlaontacht neamhfhabhrach uathu agus, dá bhrí sin, nach bhféadfaí a mheas go gcomhlíonann sé ceanglas na neamhchlaontachta. Dá bhrí sin, ní mór a mheas go ndearnadh ceapadh an rapóirtéara sin de shárú ar Airteagal 41(1) den Chairt.
131
Dá bhrí sin, is locht é an ceapachán sin a chuireann an nós imeachta maidir le tuarascálacha a ghlacadh i gCoiste JURI ó bhail. Dá bhrí sin, tá na nósanna imeachta chun na cinntí atá faoi chonspóid a ghlacadh iad féin curtha ó bhail ag locht foirmiúil.
132
Is cásdlí socair é, i ndáil leis sin, gurb ionann neamhchomhlíonadh na rialacha nós imeachta a bhaineann le gníomh a ghlacadh a dhéanann dochar d’oifigeach agus sárú ar cheanglais fhíor-riachtanacha nós imeachta de réir bhrí an dara mír d’Airteagal 263 CFAE, agus mar thoradh air sin, má chinneann Cúirteanna an Aontais nár glacadh an gníomh atá faoi chonspóid i gceart, gur fúthu atá sé teacht ar na conclúidí iomchuí ón sárú ar cheanglas fíor-riachtanach nós imeachta agus, dá bhrí sin, an gníomh sin a neamhniú (breithiúnas an 14 Márta 2024, D & A Pharma v an Coimisiún agus EMA, C‑291/22 P, EU:C:2024:228, mír 158 agus an cásdlí dá dtagraítear). Sa chás seo, ós rud é gur glacadh na cinntí atá faoi chonspóid ar bhonn thuarascálacha choiste JURI ar cheart a mheas go bhfuil siad ar neamhní, tá na cinntí sin féin ar neamhní.
133
Dá bhrí sin, ní mór a dhearbhú go bhfuil bunús maith leis an dara cuid den tríú saincheist dlí sa chaingean agus ní mór na cinntí atá faoi chonspóid a chur ar neamhní, i gcomhréir leis na héilimh chuige sin a chuir na hachomharcóirí faoi bhráid na Cúirte Ginearálta, gan é a bheith riachtanach scrúdú a dhéanamh ar na codanna eile den tríú saincheist dlí ná ar na saincheisteanna dlí eile sa chaingean.
Costais
134
I gcomhréir le hAirteagal 184(2) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, i gcás ina bhfuil bunús maith leis an achomharc agus ina dtugann an Chúirt Bhreithiúnais féin breithiúnas críochnaitheach sa chás, tabharfaidh an Chúirt Bhreithiúnais breith maidir le costais.
135
I gcomhréir le hAirteagal 138(1) de na Rialacha Nós Imeachta sin, is infheidhme maidir le himeachtaí achomhairc de bhun Airteagal 184(1) dóibh, ordófar don pháirtí caillteach na costais a íoc, má iarrtar iad i bpléadálacha an pháirtí a n‑éireoidh leis.
136
Sa chás seo, ós rud é nár éirigh leis an bParlaimint sna himeachtaí os comhair na Cúirte Ginearálta agus sna himeachtaí achomhairc araon, ní mór a ordú di, i gcomhréir leis an ordú atá á lorg ag na hachomharcóirí, a costais féin a íoc agus na costais arna dtabhú ag na hachomharcóirí i ndáil leis na himeachtaí sin a íoc.
137
Ina theannta sin, i gcomhréir le hAirteagal 184(4) de na Rialacha Nós Imeachta, féadfaidh an Chúirt a chinneadh, i gcás nár thionscain sí féin an t‑achomharc, go n‑íocfaidh idiragraí ag an gcéad chéim a ghlac páirt sa chuid i scríbhinn nó ó bhéal de na himeachtaí achomhairc a chostais féin. Sa chás seo, ní mór a ordú do Ríocht na Spáinne, idiragraí ag an gcéad chéim a ghlac páirt sa chuid i scríbhinn den nós imeachta san achomharc, a costais féin a íoc.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt Bhreithiúnais (an Tríú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.
Cuirtear breithiúnas Chúirt Ghinearálta an Aontais Eorpaigh an 5 Iúil 2023, Puigdemont i Casamajó agus páirtithe eile v an Pharlaimint (T‑272/21, EU:T:2023:373) ar neamhní.
2.
Cuirtear Cinntí P9_TA(2021)0059, P9_TA(2021)0060 agus P9_TA(2021)0061 ó Pharlaimint na hEorpa an 9 Márta 2021 ar neamhní.
3.
Ordaítear do Pharlaimint na hEorpa a costais féin a bhaineann leis na himeachtaí os comhair Chúirt Ghinearálta an Aontais Eorpaigh agus leis na himeachtaí achomhairc a íoc chomh maith leis na costais arna dtabhú ag Carles Puigdemont i Casamajó, Antoni Comín i Oliveres agus Clara Ponsatí i Obiols i gcomhthéacs an dá nós imeachta sin.
4.
Ordaítear do Ríocht na Spáinne a costais féin a bhaineann leis na himeachtaí os comhair Chúirt Ghinearálta an Aontais Eorpaigh agus leis na himeachtaí achomhairc araon a íoc.
Sínithe
(
*1
)	Teanga an cháis: an Béarla.