61985J0045
ΈΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠ' ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ ΣΥΖΉΤΗΣΗ
στην υπόθεση 45/85 (
*1
)
Ι — Πραγματικά περιστατικά και διαδικασία
1. Η ασφάΑιαη κατά βιομηχανικών κινδύνων πυρός και όιακοπής εκμεταΑΑενοεως
Η ασφάλιση βιομηχανικών κινδύνων πυρός καλύπτει τις υλικές ζημίες σε περίπτωση πυρκαγιάς εργοστασίων, βιομηχανικών εγκαταστάσεων ή παρομοίων αντικειμένων. Σε περίπτωση που η πυρκαγιά προκαλέσει διακοπή της εκμεταλλεύσεως, οι υλικές ζημίες που προκύπτουν από αυτήν καλύπτονται από την ασφάλιση κατά των βιομηχανικών κινδύνων διακοπής εκμεταλλεύσεως. Συχνά, οι δύο αυτοί τύποι ασφαλίσεως (στο εξής: «ασφάλιση πυρός » ) συνάπτονται με την ίδια ασφαλιστική επιχείρηση, λόγω της μερικής επικαλύψεως των εγγυήσεων.
Η ασφάλιση πυρός παρουσιάζει ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Οι εγγυήσεις πρέπει να προσαρμόζονται στις ιδιαίτερες συνθήκες της κάθε περιπτώσεως· η εξέλιξη των ατυχημάτων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την τύχη· η συχνότητα και η βαρύτητα των ατυχημάτων επηρεάζεται, επίσης, από τις αλλαγές που επιφέρει η τεχνολογική εξέλιξη στον τομέα του διαρκούς εξοπλισμού (υλικών, μηχανημάτων ) και των προϊόντων που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία, καθώς και στον τομέα των μεθόδων παραγωγής. Η κατάσταση αυτή συνεπάγεται ιδιαίτερες δυσκολίες για τον υπολογισμό των ασφαλίστρων. Για το λόγο αυτό οι συμβάσεις ασφαλίσεως πυρός συνάπτονται συνήθως για σχετικά μικρές περιόδους ( για παράδειγμα ετήσιες ).
Η επιρροή των ασφαλισμένων στην αγορά των ασφαλίσεων πυρός είναι σημαντική* Οι περισσότεροι ασφαλισμένοι είναι βιομηχανικές επιχειρήσεις, οι οποίες ενδιαφέρονται επίσης και για άλλες δυνατότητες ασφαλίσεως ( βιομηχανική ευθύνη, διάφορες τεχνικές ασφαλίσεις, ασφαλίσεις μεταφορών και λοιπά). Η ασφάλιση πυρός παρέχει συχνά στην ασφαλιστική εταιρία τη δυνατότητα να συνάψει ασφαλιστήρια σχετικά με τους κινδύνους αυτούς.
Στον τομέα της ασφαλίσεως πυρός, οι περισσότεροι κίνδυνοι καλύπτονται με το σύστημα της συνασφαλίσεως (περισσότερο από 50% των συμβάσεων και περισσότερο από 75 o/ο των ασφαλίστρων αφορούν συνασφαλίσεις ). Η συνασφάλιση είναι μια συλλογική πράξη με την οποία περισσότερες ασφαλιστικές επιχειρήσεις προτείνουν από κοινού, υπό τους ίδιους όρους ασφαλίσεως και με τα ίδια ακαθάριστα ασφάλιστρα, εγγύηση για έναν και τον ίδιο κίνδυνο. Εξάλλου, για τους κινδύνους αυτούς συνάπτονται συνήθως αντασφαλίσεις, κατά κανόνα αναλογικές αντασφαλίσεις. Στην περίπτωση αυτή ο ασφαλιζόμενος κίνδυνος κατανέμεται αναλογικώς μεταξύ του πρωτασφα-λιστή και του αντασφαλιστή. Ο αντασφαλι- στής λαμβάνει ένα αναλογικό μερίδιο από τα αρχικά ακαθάριστα ασφάλιστρα, καταβάλλει στον πρωτασφαλιστή μια προμήθεια αντασφαλίσεως και συμβάλλει αναλογικά στην κάλυψη των ζημιών.
2. Η Verband der Sachversicherer e. V.
Η Verband der Sachversicherer e. V. (Ένωση ασφαλιστικών επιχειρήσεων ενσωμάτων αγαθών στο εξής: VdS) έχει ως σκοπό να εκπροσωπεί, προωθεί και προστατεύει τα επαγγελματικά συμφέροντα των ασφαλιστών στους οποίους έχει επιτραπεί να ασκούν τη δραστηριότητα τους στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας και στο έδαφος του Βερολίνου, καθόσον οι ασφαλιστές αυτοί ασχολούνται, ιδίως, με την ασφάλιση βιομηχανικών κινδύνων πυρός και διακοπής της εκμεταλλεύσεως.
Σύμφωνα με το καταστατικό της, η VdS δεν ασκεί κανένα έλεγχο επί της εμπορικής δραστηριότητας των μελών της. Τα όργανα της VdS είναι η γενική συνέλευση των μελών, η επιτροπή και το διοικητικό συμβούλιο. Η ένωση διαθέτει, επίσης, ειδικές επιτροπές για τη μελέτη ζητημάτων σχετικών με τους διαφόρους τύπους ασφαλίσεως, όπως η επιτροπή « ασφάλιση βιομηχανικών κινδύνων πυρός — διακοπή εκμεταλλεύσεως». Τα μέλη των ειδικών επιτροπών εκλέγονται για ένα έτος από τα μέλη που ασχολούνται με τις σχετικές ασφαλίσεις. Οι αποφάσεις και συστάσεις των εν λόγω επιτροπών υποβάλλονται προς έγκριση στην επιτροπή, αν το διοικητικό συμβούλιο, μια ομάδα εργασίας ή ο πρόεδρος μιας άλλης ειδικής επιτροπής το ζητήσουν.
Κάθε ιδιωτική ή δημόσια επιχείρηση που ασχολείται άμεσα ή έμμεσα με τη σύναψη των σχετικών ασφαλίσεων και έχει την έδρα της ή ένα υποκατάστημα της στο έδαφος επί του οποίου ασκεί τη δραστηριότητα της η VdS, μπορεί να ζητήσει την εγγραφή της ως μέλους της VdS. Από τη δικογραφία προκύπτει ότι όλες οι επιχειρήσεις ασφαλίσεως πυρός, που αναπτύσσουν τη δραστηριότητα τους στη Γερμανία, περιλαμβανομένων και των αλλοδαπών ασφαλιστικών επιχειρήσεων, είναι μέλη της VdS.
Τα μέλη της VdS γίνονται αυτοδικαίως μέλη της Gesamtverband der deutschen Versicherungswirtschaft e. V. (Ομοσπονδία ασφαλιστικών επιχειρήσεων στο εξής: GdV), εκτός αν το αρνηθούν κατά την εγγραφή τους ως μελών. Η GdV είναι η ομοσπονδία των επαγγελματικών ενώσεων των ασφαλιστικών επιχειρήσεων στη Γερμανία· αναλαμβάνει, ειδικότερα, καθήκοντα που αφορούν όλους ή πολλούς ασφαλιστικούς κλάδους, ιδίως την έρευνα ζητημάτων οικονομικών και οικονομικής πολιτικής.
3. Διατάξεις που ρυθμίζουν τη δραστηριότητα των ασφαΑιστικών επιχειρήσεων πυρός στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας
3.1. Εθνική νομοθεσία
Η δραστηριότητα των ασφαλιστικών επιχειρήσεων πυρός ρυθμίζεται από το άρθρο 102 του « Gesetz gegen Wettbewerbsbeschränkungen » ( νόμος κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού· στο εξής: GWB) και τις διατάξεις του « Versicherungsaufsichtsgesetz » ( νόμου περί ελέγχου των ασφαλιστικών επιχειρήσεων στο εξής: VAG).
Το άρθρο 102 του GWB προβλέπει ότι η γενική απαγόρευση συμφωνιών, αποφάσεων και συστάσεων που περιορίζουν τον ανταγωνισμό, που προβλέπει ο εν λόγω νόμος, δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις και συστάσεις ασφαλιστικών επιχειρήσεων, ούτε στις αποφάσεις και συστάσεις των ενώσεων των εν λόγω επιχειρήσεων, όταν οι εν λόγω συμβάσεις, συστάσεις ή αποφάσεις συνδέονται με περιστατικά που υπόκεινται στην έγκριση ή τον έλεγχο της ομοσπονδιακής υπηρεσίας ελέγχου των ασφαλιστικών επιχειρήσεων (ή των υπηρεσιών ελέγχου ασφαλιστικών επιχειρήσεων των Länder ). Πρέπει, όμως, να κοινοποιούνται στις αρμόδιες για τον ανταγωνισμό αρχές ( ιδίως στο Bundeskartellamt ). Οι αρχές αυτές μπορούν να παρέμβουν αν αυτές οι αποφάσεις ή συστάσεις συνιστούν κατάχρηση θέσεως που έχει κτηθεί στην αγορά.
Ο VAG προβλέπει, μεταξύ άλλων, ειδικές διατάξεις για τις αλλοδαπές ασφαλιστικές επιχειρήσεις (άρθρα 105, 106 και 111 VAG), καθώς και διατάξεις για την επένδυση του ενεργητικού των ασφαλιστικών επιχειρήσεων ( άρθρα 54 έως 54δ VAG ), όπως επίσης και διατάξεις για τη λογιστική παρουσίαση και τον έλεγχο του ισολογισμού ( άρθρο 55 VAG ).
Τα άρθρα 105 και 106, παράγραφος 2, του VAG έχουν ως εξής:
Άρθρο 105: « 1 ) Οι αλλοδαπές ασφαλιστικές επιχειρήσεις που επιθυμούν να πραγματοποιήσουν απευθείας ασφαλίσεις στη Γερμανία, διά της παρεμβάσεως αντιπροσώπων, εντολοδόχων, πρακτόρων ή άλλων ενδιαμέσων προσώπων, πρέπει να έχουν σχετική άδεια.
2)
Στις εν λόγω επιχειρήσεις εφαρμόζεται αναλογικώς ο παρών νόμος, εκτός αν δεν ρυθμίζεται άλλως στα άρθρα 105 έως 111. »
Άρθρο 106: «2) Οι εν λόγω επιχειρήσεις οφείλουν να ιδρύσουν υποκατάστημα στο έδαφος επί του οποίου εφαρμόζεται ο παρών νόμος και να θέτουν στη διάθεση παντός ενδιαφερομένου τα εμπορικά έγγραφα που αφορούν το εν λόγω υποκατάστημα. Για τη δραστηριότητα του εν λόγω υποκαταστήματος τηρούνται χωριστά τα λογιστικά βιβλία. »
Το άρθρο 106, παράγραφος 3, του VAG προβλέπει το διορισμό ενός γενικού εντολοδόχου για κάθε υποκατάστημα αλλοδαπής ασφαλιστικής επιχειρήσεως.
Με την εγκύκλιο R 1/62, της 22ας Φεβρουαρίου 1962, ( Veröffentlichungen des Bundesaufsichtsamtes für das Versicherungs- und Bausparwesen — 1962, σ. 74), η ομοσπονδιακή υπηρεσία ελέγχου των ασφαλιστικών επιχειρήσεων γνωστοποίησε τα εξής:
Ι.
« Ο γενικός εντολοδόχος που πρέπει να διοριστεί κατ' εφαρμογή του άρθρου 106, παράγραφος 2, σημείο 3, του Versicherungsaufsichtsgesetz είναι ο μόνος εκπρόσωπος της αλλοδαπής ασφαλιστικής επιχειρήσεως στη Γερμανία και θεωρείται ότι είναι εξουσιοδοτημένος:
1)
να εκπροσωπεί την ασφαλιστική επιχείρηση σε κάθε περίπτωση, σε θέματα δικαστικά ή μη ·
2)
να συνάπτει, ιδίως, συμβάσεις ασφαλίσεως που δεσμεύουν την επιχείρηση με ασφαλιζόμενους στη Γερμανία ή αφορούν κινδύνους ευρισκόμενους στη Γερμανία·
3)
να λαμβάνει κάθε κλήση ή επίδοση που αφορά την επιχείρηση.
Το γεγονός ότι ο γενικός εντολοδόχος οφείλει να εκτελεί, κατ' εφαρμογή του άρθρου 108 του Versicherungsaufsichtsgesetz, όλες τις υποχρεώσεις που υπέχουν τα διοικητικά συμβούλια των γερμανικών ασφαλιστικών επιχειρήσεων και είναι ο μόνος υπεύθυνος για την εκτέλεση των υποχρεώσεων αυτών έναντι των υπηρεσιών ελέγχου, συνεπάγεται ότι δεν είναι απλώς γενικός πράκτορας της αλλοδαπής επιχειρήσεως. »
Π.
«Το υποκατάστημα που οφείλει να διατηρεί η αλλοδαπή ασφαλιστική επιχείρηση, κατ' εφαρμογή του άρθρου 106, παράγραφος 2, σημείο 3, του Versicherungsaufsichtsgesetz, κατά την περίοδο που αναπτύσσει δραστηριότητα στη Γερμανία οφείλει, σύμφωνα με τις διατάξεις του Handelsgesetzbuch ( γερμανικού εμπορικού κώδικα) και τη διοικητική πρακτική του Aufsichtsamt να εγγραφεί στο εμπορικό μητρώο του δικαστηρίου που είναι αρμόδιο για την τήρηση του εν λόγω μητρώου. Η υποχρέωση αυτή είναι ανεξάρτητη από το ύψος των ασφαλίστρων και εισφορών που εισπράττει στη Γερμανία η αλλοδαπή ασφαλιστική επιχείρηση. Το υποκατάστημα πρέπει, εξάλλου, να είναι οργανωμένο κατά τέτοιο τρόπο ώστε η λειτουργία του να μπορεί να συνεχιστεί ανά πάσα στιγμή, σε περίπτωση ανάγκης κατά τρόπο ανεξάρτητο, δηλαδή χωριστά από τη γενική διεύθυνση. Δεν μπορεί, συνεπώς, να λειτουργεί απλώς ως πρακτορείο. Αντιθέτως, το υποκατάστημα πρέπει να τηρεί λογιστικά βιβλία από τα οποία να προκύπτουν τα απαραίτητα στοιχεία που αφορούν τη δραστηριότητα του στη Γερμανία, χωρίς παρέμβαση της εγκατεστημένης στο εξωτερικό έδρας του. Τα λογιστικά βιβλία πρέπει να τηρούνται κατά τέτοιο τρόπο ώστε οι αρμόδιες για τον έλεγχο αρχές να μπορούν να προβούν ανά πάσα στιγμή, βάσει των διαθεσίμων στο υποκατάστημα βιβλίων, σε έλεγχο της δραστηριότητας του στη Γερμανία. Το είδος των τηρουμένων βιβλίων εξαρτάται, συνεπώς, από τις απαιτήσεις της γερμανικής υπηρεσίας ελέγχου. »
Επίσης, σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις, τα υποκαταστήματα των αλλοδαπών ασφαλιστικών επιχειρήσεων υπόκεινται στις ίδιες διατάξεις με εκείνες που διέπουν τις ανεξάρτητες ασφαλιστικές επιχειρήσεις που έχουν την έδρα τους στη Γερμανία (άρθρο 110 του VAG).
3.2. Κοινοτικές οιανάξεις
Η δραστηριότητα των ασφαλιστικών επιχειρήσεων πυρός υπόκειται στις διατάξεις της Συνθήκης τις σχετικές με την ελευθερία εγκαταστάσεως και την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών, καθώς και στις κοινοτικές οδηγίες περί εναρμονίσεως του ασφαλιστικού δικαίου.
Οι οδηγίες αυτές είναι, ιδίως, η οδηγία 64/225 του Συμβουλίου, της 25ης Φεβρουαρίου 1964, περί καταργήσεως των περιορισμών στο δικαίωμα εγκαταστάσεως και στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών στον τομέα της αντασφαλίσεως και της αντεκχωρήσεως (ΕΕ ειδ. έκδ. 06/001, σ. 36)· η οδηγία 73/240 του Συμβουλίου, της 24ης Ιουλίου 1973, περί καταργήσεως των περιορισμών στο δικαίωμα εγκαταστάσεως και στον τομέα της πρωτα-σφαλίσεως εκτός από την ασφάλιση ζωής ( ΕΕ -ειδ. έκδ. 06/001, σ. 174)· η οδηγία 73/239, της 24ης Ιουλίου 1973 (ΕΕ ειδ. έκδ. 06/001, σ. 157), περί συντονισμού των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ανάληψη δραστηριότητας πρωτα-σφαλίσεως εκτός της ασφαλίσεως ζωής και την άσκηση αυτής· και η οδηγία 78/473 του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 1978, περί συντονισμού των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων στον τομέα της κοινοτικής συνασφαλίσεως (ΕΕ ειδ. έκδ. 06/002, σ. 14).
4. Διάρθρωση της αγοράς των ασφαλίσεων πυρός στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας
Κατά την Επιτροπή, καθής, 126 ασφαλιστικές επιχειρήσεις πυρός, ημεδαπές και αλλοδαπές, ανέπτυσσαν δραστηριότητα στη Γερμανία το 1980 ( όλες μέλη της VdS ), από τις οποίες 17 ασφαλιστικές επιχειρήσεις από άλλα κράτη μέλη, οι οποίες δρούσαν μέσω υποκαταστημάτων. Οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις πυρός από άλλα κράτη μέλη κατείχαν μικρό μόνο μέρος της γερμανικής αγοράς· το μερίδιο τους δεν έφτανε ούτε το 3 % του ετησίου ακαθαρίστου ποσού ασφαλίστρων. Πραγματοποιούσαν το μεγαλύτερο μέρος των πράξεων ασφαλίσεως πυρός μέσω συνασφαλίσεων, υπό τη διεύθυνση γερμανικής ασφαλιστικής επιχειρήσεως, η οποία ενεργούσε ως κύριος ασφαλιστής. Συνεπώς, η διαπραγμάτευση των όρων και του ύψους των ασφαλίστρων αποτελούσε, κατά μέγα μέρος, έργο των γερμανικών ασφαλιστικών επιχειρήσεων.
Κατά την Επιτροπή, οι γερμανικές ασφαλιστικές επιχειρήσεις κατέχουν, επίσης, ισχυρή θέση στον τομέα της αντασφαλίσεως πυρός. Οι 26 γερμανικές αντασφαλιστικές επιχειρήσεις του εν λόγω τομέα κατέχουν περισσότερο από τα δύο τρίτα της αγοράς. Παρά τον κάποιο ανταγωνισμό των αλλοδαπών επιχειρήσεων αντασφαλίσεως οι γερμανικές αντα-σφαλιστικές επιχειρήσεις ήταν σε θέση να υιοθετούν, ανά πάσα στιγμή, κοινή στάση έναντι των πελατών τους, λόγω των πολλαπλών δεσμών που είχαν δημιουργήσει μεταξύ τους στο πλαίσιο της συνεργασίας τους στις πράξεις αμοιβαίας συνασφαλίσεως και αντασφαλίσεως.
Η ισχυρή αυτή θέση των γερμανικών επιχειρήσεων αντασφαλίσεως εξηγείται, εξάλλου, από το γεγονός ότι οι αλλοδαπές αντασφαλιστικές επιχειρήσεις υπόκεινται στην έμμεση παρακολούθηση των γερμανικών υπηρεσιών ελέγχου: οι υπηρεσίες αυτές παρακολουθούν τις συμφωνίες αντασφαλίσεως μέσω επιχειρήσεων πρω-τασφαλίσεως που ελέγχουν, και όταν έχουν αμφιβολίες ως προς τους οικονομικούς πόρους των αντασφαλιστικών επιχειρήσεων μπορούν να παρέμβουν ζητώντας από τις επιχειρήσεις πρωτασφαλίσεως να μειώσουν την κάλυψη τους εκ μέρους των εν λόγω επιχειρήσεων αντασφαλίσεως ή να παραιτηθούν από τις σχετικές συμβάσεις.
Ο τομέας των ασφαλίσεων πυρός στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας παρουσίαζε, μεταξύ 1973 και 1980, σημαντική μείωση του μέσου ύψους των ασφαλίστρων (44 0/0 σε έξι έτη για την ασφάλιση κατά βιομηχανικών κινδύνων πυρός ), ενώ οι ζημίες εξακολουθούσαν να παρουσιάζουν μια κυκλική εξέλιξη. Κατά την εν λόγω περίοδο το ποσοστό των ζημιών και των επιβαρύνσεων των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, εκλαμβανομένων στο σύνολο τους, υπερέβαινε σταθερώς το 100% των εισπραχθέντων ασφαλίστρων, ακόμα και κατά τα ευνοϊκά έτη. Η κατάσταση αυτή οφείλεται, προφανώς, στο γεγονός ότι οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις πυρός ασχολούνται, επίσης, και με άλλες μορφές ασφαλίσεως και προσπαθούν να προσελκύσουν υποθέσεις για τους άλλους κλάδους προσφέροντας μειωμένα ασφάλιστρα στις βιομηχανίες-πελάτες τους για την ασφάλιση πυρός. Αρχικώς, η καλή απόδοση του ενεργητικού των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, οφειλόμενη στα υψηλά επιτόκια, τους παρείχε τη δυνατότητα να ισοσκελίζουν τους λογαριασμούς τους, αλλά μακροπρόθεσμα η δυσαρμονία μεταξύ ασφαλίστρων και ζημιών συνιστούσε απειλή για την αποδοτικότητα των εν λόγω επιχειρήσεων.
5. Τα περιστατικά που οδήγησαν στην άσκηση της προσφυγής
Με έγγραφο της 21ης Μαΐου 1980 η VdS γνωστοποίησε στην ομοσπονδιακή υπηρεσία ελέγχου των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και στο Bundeskartellamt, σύμφωνα με το άρθρο 102 του GWB, την πρόθεση της να απευθύνει προς τα μέλη της την ακόλουθη σύσταση:
«Μη δεσμευτική σύσταση για τη σταθεροποίηση τον τομέα των ασφαλίσεων κατά βιομηχανικών κινδύνων πυρός και διακοπής της εκμεταλλεύσεως — Ιούνιος 1980
Ι.
Σταθεροποίηση του χαρτοφυλακίου των ασφαλιστικών επιχειρήσεων
1)
Το ύψος των ασφαλίστρων που εισπράττονται σήμερα για τις συμβάσεις που εμπίπτουν στις “αρχές” (
1
) δεν θα μεταβληθεί παρά μόνο εφόσον αυτό επιβάλλει η αντικειμενική μεταβολή των κριτηρίων διαμορφώσεως των ασφαλίστρων.
2)
Δεν θα συναφθούν πολυετείς συμβάσεις ούτε θα παραταθούν οι υπάρχουσες πέραν του έτους [σημείο IV (2) των “αρχών” (
1
)].
Π.
Εξυγίανση του χαρτοφυλακίου των ασφαλιστικών επιχειρήσεων
1)
Το ύψος των ασφαλίστρων για συμβάσεις που λήγουν μεταξύ 31ης Δεκεμβρίου 1980 και 30ής Δεκεμβρίου 1981, το ασφαλιζόμενο ποσό των οποίων είναι ίσο ή υπερβαίνει τα 50 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα, θα αυξηθεί κατά 10 ο/ο τουλάχιστον. Εάν, στο πλαίσιο της συμβάσεως, κατά τα πέντε τελευταία έτη, χορηγήθηκαν αποζημιώσεις που υπερβαίνουν το 150% των καταβληθέντων ασφαλίστρων (ποσοστό ζημιών), η αύξηση θα είναι τουλάχιστον 20 ο/ο.
Η διάρκεια των συμβάσεων δεν θα υπερβαίνει τα δύο έτη.
2)
Το ύψος των ασφαλίστρων για συμβάσεις που λήγουν μεταξύ 31ης Δεκεμβρίου 1981 και 30ής Δεκεμβρίου 1982, το ασφαλιζόμενο ποσό των οποίων ισούται ή υπερβαίνει το 1 εκατομμύριο γερμανικά μάρκα, θα αυξηθεί κατά 20 0/0 τουλάχιστον. Εφόσον, στο πλαίσιο της συμβάσεως, κατά τα πέντε τελευταία έτη, χορηγήθηκαν αποζημιώσεις που υπερβαίνουν το 150 ο/ο των καταβληθέντων ασφαλίστρων (ποσοστό ζημιών), η αύξηση θα είναι τουλάχιστον 30 ο/ο.
Η διάρκεια των συμβάσεων δεν μπορεί να παραταθεί για περίοδο μεγαλύτερη του έτους.
3)
Οι συμβάσεις που λήγουν στις 31 Δεκεμβρίου 1982 ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία προσαρμόζονται προς το ύψος των ασφαλίστρων που αναφέρεται στις ισχύουσες τότε οδηγίες καθορισμού των ασφαλίστρων.
4)
Τα ανωτέρω σημεία 1 και 2 δεν εφαρμόζονται στις συμβάσεις τα ασφάλιστρα των οποίων καθορίστηκαν σύμφωνα με τις συστάσεις της επιτροπής καθορισμού ασφαλίστρων. Οι συμβάσεις αυτές υποβάλλονται, όπως και πριν, στην εν λόγω επιτροπή.
5)
Οι πρόσθετες ασφαλίσεις συνάπτονται βάσει των ασφαλίστρων που εφαρμόζονται για τη βασική σύμβαση κατά την ημερομηνία της συνάψεως τους.
III.
Σε περίπτωση ατυχήματος, οι πολυετείς συμβάσεις καταγγέλλονται προκειμένου να προσαρμοστούν τα ασφάλιστρα σύμφωνα με την παρούσα σύσταση, εφόσον η αποζημίωση υπερβαίνει το ετήσιο ποσό ασφαλίστρων, ή εφόσον η σχέση μεταξύ επιβαρύνσεων εκ ζημιών και καταβληθέντων ασφαλίστρων (ποσοστό ζημιών) υπερβαίνει το 150 ο/ο κατά τη διάρκεια των πέντε τελευταίων ετών ασφαλίσεως.
IV.
Υπό την επιφύλαξη αντιθέτων ρυθμίσεων των σημείων Ι έως III, εφαρμόζονται οι “ αρχές ” (
1
) και οι σχετικές επεξηγηματικές εγκύκλιοι (εγκύκλιοι FGR). Η διάταξη αυτή αφορά ιδίως:
—
τις νέες υποθέσεις (σημείο III των “ αρχών ” (
1
)
(οι νέες υποθέσεις των οποίων το ασφαλιζόμενο ποσό ισούται ή υπερβαίνει τα 50 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα υποβάλλονται στην επιτροπή καθορισμού ασφαλίστρων ),
—
τις υπόλοιπες διατάξεις της συμβάσεως ( σημείο IV των “ αρχών ” (
1
) ),
—
τη διαδικασία αιτήσεως και πληροφορήσεως ( σημείο VIII των “ αρχών ” (
1
) ),
—
την ενημέρωση των διοικήσεων ( σημείο Χ των “ αρχών ” (
1
) ).
Στις πράξεις συνασφαλίσεως, ο κύριος ασφαλιστής ενημερώνει τους συνασφαλι-στές για το σχεδιαζόμενο μέτρο και ζητεί τη σύμφωνη γνώμη τους.
V.
Σε περίπτωση αμφιβολίας η παρούσα σύσταση ερμηνεύεται κατά τρόπο που δεν θίγει το στόχο της σταθεροποιήσεως και της εξυγιάνσεως του εν λόγω τομέα. »
Η σύσταση άρχισε να ισχύει μερικώς από τον Ιούνιο του 1980 (σημεία Ι, IV και V) και πλήρως από 1ης Αυγούστου 1980. Παρέμεινε σε ισχύ μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1982, οπότε αντικαταστάθηκε από νέες οδηγίες ( οι οποίες δεν αφορούν την υπό κρίση υπόθεση ).
Λίγο μετά την κοινοποίηση της συστάσεως και, κατά την Επιτροπή, κατόπιν επίμονων πιέσεων της VdS με σκοπό την ολοκλήρωση των συνεπειών της συστάσεως, οι γερμανικές επιχειρήσεις αντασφαλίσεως αποφάσισαν, με την έγκριση των γερμανικών υπηρεσιών ελέγχου, να περιλάβουν στις συμβάσεις αντασφαλίσεως την ακόλουθη ρήτρα:
«Ρήτρα vjtoÅoytOfiov των αοφαΑίοτρων
1)
Ο πρωτασφαλιστής αντιμετωπίζει τις ασφαλίσεις κατά βιομηχανικών κινδύνων πυρός και διακοπής εκμεταλλεύσεως, στο έδαφος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας ( συμπεριλαμβανομένων και των περιπτώσεων που ασφαλίζει προαιρετικώς ), σύμφωνα με τις “οδηγίες περί ασφαλίστρων στον τομέα της ασφαλίσεως κατά κινδύνων πυρός και διακοπής εκμεταλλεύσεως λόγω πυρός ” και τη “ μη δεσμευτική σύσταση περί σταθεροποιήσεως και εξυγιάνσεως στον τομέα των ασφαλίσεων κατά βιομηχανικών κινδύνων πυρός και διακοπής εκμεταλλεύσεως λόγω πυρός”, όπως τις έχει διαμορφώσει η Verband der Sachversicherer e. V., στην πιο πρόσφατη διατύπωση τους.
2)
Ο αντασφαλιστής παρακολουθεί την τήρηση του σημείου 1 σε περίπτωση επελεύσεως ζημίας το ύψος της οποίας ισούται ή υπερβαίνει το 1 εκατομμύριο γερμανικά μάρκα και η οποία καλύπτεται κατά 100 ο/ο από την ασφάλιση κατά βιομηχανικών κινδύνων πυρός και διακοπής εκμεταλλεύσεως λόγω πυρός.
3)
Σε περίπτωση μη τηρήσεως της συμφωνίας που αναφέρεται στο σημείο 1, ο αντασφαλι-στής, κατά τη στιγμή επελεύσεως της ζημίας, θα θεωρήσει τα ελλιπή ασφάλιστρα ως ελλιπή ασφάλιση και θα μειώσει αναλόγως την παροχή του. Η συμπληρωματική ζημία που επιβαρύνει τον πρωτασφαλιστή, για το 100 ο/ο των υποχρεωτικών συμβάσεων αντασφαλίσεως, περιορίζεται στο ανώτατο ποσό του μη αντασφαλισθέντος τμήματος της ζημίας. Η συμπληρωματική αυτή επιβάρυνση δεν μπορεί να αντασφαλιστεί σε άλλη επιχείρηση.
4)
Σε περίπτωση αμφιβολίας ως προς το ποσό των ασφαλίστρων που πρέπει να υπολογιστούν σύμφωνα με το σημείο 1, η γνωμοδότηση της επιτροπής καθορισμού ασφαλίστρων της Verband der Sachversicherer e. V. επέχει θέση διαιτητικής αποφάσεως... »
Σχετικά με τη σύσταση διεξήχθησαν πολλές συνομιλίες μεταξύ της VdS και της Επιτροπής.
Στις 23 Σεπτεμβρίου 1982, η VdS υπέβαλε προς την Επιτροπή, προληπτικώς, αίτηση χορηγήσεως αρνητικής πιστοποιήσεως και κοινοποίηση, σύμφωνα με τα άρθρα 2 και 4 του κανονισμού 17/62 του Συμβουλίου, η οποία αφορούσε, ιδίως, τη σύσταση. Η Επιτροπή αποφάσισε, στις 9 Σεπτεμβρίου 1983, να κινήσει τη διαδικασία και γνωστοποίησε, στις 16 Σεπτεμβρίου 1983, τις αιτιάσεις της στην VdS. Μετά από πρόσκληση της Επιτροπής να διατυπώσει τις παρατηρήσεις της επί των αιτιάσεων αυτών, η VdS υπέβαλε, στις 23 Ιανουαρίου 1984, γραπτές παρατηρήσεις. Στις 22 Μαρτίου 1984, η VdS ανέπτυξε προφορικώς τις παρατηρήσεις της σύμφωνα με τους κανονισμούς 17/62 και 99/63 του Συμβουλίου και της Επιτροπής αντιστοίχως. Μετά από γνωμοδότηση της συμβουλευτικής επιτροπής στον τομέα των συμπράξεων και των δεσποζουσών θέσεων, η Επιτροπή έλαβε, στις 5 Δεκεμβρίου 1984, την απόφαση 85/75/ΕΟΚ, σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 85 της Συνθήκης ΕΟΚ (IV/30.307 - ασφάλιση πυρός), κατά της οποίας στρέφεται η παρούσα προσφυγή.
6. Η προσβαλλόμενη απόφαοη
Στην απόφαση της 5ης Δεκεμβρίου 1984 η Επιτροπή τονίζει ότι η προαναφερθείσα σύσταση της VdS συνιστά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης· αρνήθηκε τη χορήγηση αρνητικής πιστοποιήσεως, βάσει του άρθρου 2 του κανονισμού 17/62, καθώς και τη χορήγηση εξαιρέσεως βάσει του άρθρου 85, παράγραφος 3, της Συνθήκης.
Στις αιτιολογικές σκέψεις της αποφάσεως αυτής, η Επιτροπή διαπιστώνει, μεταξύ άλλων, ως προς την εφαρμογή του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης:
«23)
3.1. Η Verband der Sachversicherer e. V. (VdS), στην Κολωνία, αποτελεί ένωση επιχειρήσεων κατά την έννοια του άρθρου 85, παράγραφος 1.
...
Η σύσταση για σταθεροποίηση και εξυγίανση (Ιούνιος του 1980) εκδόθηκε από το αρμόδιο σύμφωνα με το καταστατικό όργανο και κοινοποιήθηκε στα μέλη από τη διοίκηση στα πλαίσια των καθηκόντων της, ως επίσημη έκφραση της βούλησης της ένωσης. Ως εκ τούτου, έχει το χαρακτήρα “απόφασης” της ένωσης επιχειρήσεων, ανεξάρτητα από την αναφορά στο κείμενο της σύστασης ότι “ δεν είναι δεσμευτική ”.
...
24)
3.2. Η σύσταση έχει ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού στον τομέα ασφάλισης των βιομηχανικών κινδύνων πυρός και διακοπής της λειτουργίας των επιχειρήσεων μέσα στην κοινή αγορά.
...
25)
3.2.1. Ο περιορισμός του ανταγωνισμού, στον οποίο αποσκοπεί η σύσταση, προκύπτει εμφανής από τη σαφή διατύπωση του κειμένου της σύστασης, σύμφωνα με το οποίο προβλέπεται, ανάλογα με κάθε περίπτωση, αύξηση των ασφαλίστρων κατά 10,20 ή 30 ο/ο..
...
26)
3.2.2. Ο περιορισμός του ανταγωνισμού επιτυγχάνεται λόγω του γεγονότος ότι οι γερμανικές επιχειρήσεις αντασφάλισης ήταν έτοιμες, παράλληλα με τη σύσταση για σταθεροποίηση και εξυγίανση, να εισαγάγουν στις συμβάσεις αντασφάλισης ειδική “ ρήτρα υπολογισμού των ασφαλίστρων” από την 1η Ιανουαρίου 1981. Αποφασιστικό λόγο για την απόφαση αυτή αποτέλεσε η ισχυρή θέση που έχουν στην αγορά οι γερμανικές επαγγελματικές επιχειρήσεις αντασφάλισης.
...
27)
Λόγω της ισχυρής θέσης που κατέχουν στην αγορά, οι γερμανοί επαγγελματίες αντασφαλιστές ήταν σε θέση, ήδη από την 1η Ιανουαρίου 1981, με την ενιαία εφαρμογή της ειδικής “ ρήτρας υπολογισμού των ασφαλίστρων ” στις συμβάσεις αντασφάλισης, να ασκούν πίεση στους πρωτασφαλιστές και να τους αναγκάζουν να εφαρμόζουν την αντιανταγωνι-στική σύσταση για εξυγίανση της VdS.
...
28)
3.2.3. Ο περιορισμός του ανταγωνισμού, που εντάθηκε με τη συμπεριφορά των αντασφαλιστών και στον οποίο αποσκοπεί η σύσταση για σταθεροποίηση και εξυγίανση, δεν δικαιολογείται ούτε λόγω του γεγονότος ότι και η απόφαση της VdS για τη σύσταση εξυγίανσης και η απόφαση των αντασφαλιστών για εφαρμογή της “ ρήτρας υπολογισμού των ασφαλίστρων” εκδόθηκαν με έγκριση των γερμανικών αρχών ελέγχου.
...
29)
3.3. Το γεγονός ότι η σύσταση για σταθεροποίηση και εξυγίανση επηρεάζει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών προκύπτει, καταρχήν, από το ότι απευθύνεται προς τους ασφαλιστές πυρός της ΕΟΚ που ανήκουν στην VdS και έχουν την έδρα τους εκτός της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Εν προκειμένω, δεν έχει σημασία αν οι εν λόγω ασφαλιστές πυρός της ΕΟΚ ασκούν τις δραστηριότητες τους στη Γερμανία ως κύριοι ασφαλιστές ή ως συνασφαλιστές. Στην πρώτη περίπτωση, είναι οι άμεσοι παραλήπτες της σύστασης και υπάγονται άμεσα σ' αυτή. Στη δεύτερη περίπτωση, η σύσταση μπορεί να έχει έμμεσες επιπτώσεις στην αποδοτικότητα των υπερεθνικών δραστηριοτήτων τους και της τάσης τους να συμμετέχουν σε τέτοιες δραστηριότητες συνασφάλισης επειδή επηρεάζει τον κύριο γερμανό ασφαλιστή, στην ευχέρεια του οποίου ανήκει, κατά κύριο λόγο, ο καθορισμός της αύξησης των ασφαλίστρων στις ισχύουσες συμβάσεις, σύμφωνα με το πνεύμα των συστάσεων.
...
30)
3.3.1. Οι ασφαλιστές πυρός που ασκούν τις δραστηριότητες τους στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, χωρίς να έχουν εκεί την έδρα τους, συμμετέχουν στο εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, δηλαδή στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές. Ως προς τούτο, έχουν μικρή σημασία οι διατάξεις επί θεμάτων εγκατάστασης που προβλέπει ο γερμανικός νόμος περί ελέγχου των ασφαλίσεων ( Versicherungsaufsichtsgesetz ), διατάξεις οι οποίες εξάλλου, κατά την άποψη της Επιτροπής, δεν συμβιβάζονται με την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών που απορρέει από το άρθρο 59 της Συνθήκης ΕΟΚ (βλέπε υπόθεση 107/84). Οι διατάξεις αυτές δεν τους παρέχουν το δικαίωμα να ασκούν τις δραστηριότητες τους στη Γερμανία, παρά μόνον εφόσον αντιπροσωπεύονται εκεί από ένα υποκατάστημα (χωρίς αυτοτελή νομική δραστηριότητα ).
Αν ο εθνικός δικαστής έχει την ευχέρεια να εξομοιώνει παρόμοια υποκαταστήματα με εθνικές ανεξάρτητες επιχειρήσεις, αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι με τον τρόπο αυτό οι εταιρίες αυτές γίνονται εταιρίες του εθνικού δικαίου με νομική προσωπικότητα κατά την έννοια των κανόνων ανταγωνισμού των άρθρων 85 και επ. της Συνθήκης ΕΟΚ.
...
31)
Εν προκειμένω, δεν θα μπορούσε να αντιτάξει κανείς το επιχείρημα ότι οι υπηρεσίες που συνιστούν τον πυρήνα των δραστηριοτήτων μιας ασφαλιστικής επιχείρησης, δηλαδή ανάληψη συγκεκριμένων κινδύνων, παρέχονται στη Γερμανία. Πράγματι, αληθεύει το ότι οι συμβάσεις ασφάλισης υπογράφονται από το νόμιμο αντιπρόσωπο στη Γερμανία και ο ξένος ασφαλιστής υποχρεούται να παράσχει εκεί οικονομική ασφάλεια για να εγγυηθεί την τήρηση των συμβατικών του υποχρεώσεων και ότι για τις ενδεχόμενες πληρωμές της η ξένη ασφαλιστική επιχείρηση καταφεύγει συχνά σε κεφάλαια που είναι διαθέσιμα στη Γερμανία. Ωστόσο, αποφασιστικό, εν προκειμένω, είναι το ότι η ασφάλιση — δηλαδή η δεσμευτική ανάληψη συγκεκριμένου κινδύνου έναντι της καταβολής ασφαλίστρου — έχει ισχύ μόνο υπέρ και εναντίον του ξένου ασφαλιστή (τον οποίο εκπροσωπεί ο γερμανός αντιπρόσωπος ). Επομένως, από την άποψη του ανταγωνισμού, ένα υποκατάστημα πρέπει να θεωρείται σαν απλή επέκταση του ξένου ασφαλιστή.
...
32)
Το υποκατάστημα, πολύ περισσότερο απ' ό,τι μια θυγατρική εταιρία, εξαρτάται εξ ολοκλήρου από τη φήμη ( good will) του ξένου ασφαλιστή που εκπροσωπεί.
...
Τέλος, και πάνω απ' όλα, οι διατάξεις δημοσίου δικαίου του νόμου περί ελέγχου των ασφαλίσεων δεν εμποδίζουν τους ξένους ασφαλιστές να αποτελούν υποκείμενα δικαιωμάτων και υποχρεώσεων βάσει των ασφαλιστικών συμβάσεων που συνήψε το υποκατάστημα. Αν ληφθούν υπόψη όλα τα εν λόγω στοιχεία, θα ήταν προσποίηση να ισχυριστεί κανείς ότι οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις που έχουν υποκαταστήματα σε άλλες χώρες της ΕΟΚ δεν συμμετέχουν στις συναλλαγές μεταξύ των εν λόγω κρατών και της χώρας όπου έχουν την έδρα τους.
33)
3.3.2. Οι συστάσεις της VdS στον τομέα ασφαλίστρων ήταν δυνατό να επηρεάζουν σημαντικά το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, ακόμα κι αν το τμήμα της γερμανικής αγοράς που κατέχουν οι ξένοι ασφαλιστές της Κοινότητας είναι σχετικά περιορισμένο (μικρότερο από το 3 % των εσόδων από εμπορικά ασφάλιστρα που έχουν λογιστικώς καταγραφεί). Το ενδεχόμενο σημαντικής παρεμπόδισης του εμπορίου μεταξύ κρατών μελών υπάρχει πάντα όταν ένα μέτρο περιοριστικό του ανταγωνισμού προσβάλλει σχεδόν το σύνολο του παρόντος όγκου του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών ή του όγκου που θα ήταν δυνατό να προβλεφθεί για το μέλλον, στην περίπτωση που ο εν λόγω περιορισμός δεν υπήρχε.
35)
3.3.3. Εξάλλου, η σύσταση επί θεμάτων ασφαλίστρων, σε συνδυασμό με την εφαρμογή της “ρήτρας υπολογισμού των ασφαλίστρων ” εκ μέρους των γερμανικών αντασφαλιστών, μπορούσε να κατακερματίσει τη σχετική αγορά σε τόσα μέρη όσα και τα κράτη μέλη και να καταστήσει έτσι δυσχερέστερη την οικονομική αντίληψη που προβάλλεται από τη Συνθήκη. Ως προς τούτο, θα σημειώσουμε ότι οι πιέσεις που άσκησαν οι γερμανοί αντασφαλιστές με την εισαγωγή της “ ρήτρας υπολογισμού των ασφαλίστρων ” ασκούνταν, επίσης, στους ασφαλιστές πυρός της ΕΟΚ που ασκούν τις δραστηριότητες τους στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, χωρίς να έχουν εκεί την έδρα τους.
...
36)
Υπό τις συνθήκες αυτές, φαίνεται ότι η σύσταση μπορούσε να κατακερματίσει την αγορά στα διάφορα κράτη μέλη επειδή οι ξένοι ασφαλιστές της ΕΟΚ οι οποίοι, για να ασφαλίσουν σημαντικούς κινδύνους, οφείλουν σε μεγάλο βαθμό να συνεργάζονται με τους κύριους γερμανούς ασφαλιστές ( πρωτασφαλιστές ), δεν μπορούσαν, κατά συνέπεια, να προσφέρουν ευνοϊκότερα ποσοστά ασφαλίστρων από τους γερμανούς ανταγωνιστές τους, με σκοπό να εισέλθουν ενδεχομένως ευκολότερα στη σχετική αγορά.
...»
Στην απόφαση αναφέρεται ότι, ως προς το ότι δεν έχει εφαρμογή το άρθρο 85, παράγραφος 3, της Συνθήκης:
« 39)
4.2. η σύσταση για σταθεροποίηση και εξυγίανση δεν συνέβαλε στη βελτίωση των υπηρεσιών που παρέχουν οι ασφαλιστές.
4.2.1. Το κύριο επιχείρημα της VdS ότι τα στατιστικά στοιχεία για την πιθανότητα πραγματοποίησης του κινδύνου, τα οποία διαθέτει κάθε επιχείρηση, δεν επαρκούν για τον υπολογισμό των ασφαλίστρων, είναι βάσιμο. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η απόφαση της ένωσης για έκδοση σύστασης σχετικά με αύξηση των ασφαλίστρων κατά 10, 20 ή και 30o/ο αποτελεί μέτρο για βελτίωση της παροχής των ασφαλιστικών υπηρεσιών. Δεν αρκεί να αναφέρει κανείς ότι η αξία των ασφαλίστρων είχε μειωθεί λόγω του ιδιαίτερα “ έντονου ” ανταγωνισμού και ότι από οικονομική άποψη όλοι οι ασφαλιστές είχαν άμεσο συμφέρον στη βελτίωση των εσόδων τους.
Παρόμοιο ενδιαφέρον υπάρχει — ιδιαίτερα σε περίοδο οικονομικής αστάθειας — σε όλους τους κλάδους και δεν μπορεί να αποτελέσει αποφασιστικό στοιχείο ώστε να δικαιολογήσει περιορισμούς του ανταγωνισμού.
40)
4.2.2. Ακόμα και η αναφορά ότι, σύμφωνα με την έννοια και το αντικείμενο της ασφάλισης ζημίας καθώς και σύμφωνα με τις σχετικές νομοθετικές διατάξεις, η δυνατότητα εκπλήρωσης των συμβάσεων ασφάλισης πρέπει να εξασφαλίζεται, λαμβανομένης υπόψη της θεμελιώδους αρχής του χωρισμού των κλάδων, δεν καταλήγει σε διαφορετικό αποτέλεσμα.
...
42)
4.2.2.2. Η σύσταση, επιδιώκοντας την κατ' αποκοπή αύξηση του επιπέδου των ασφαλίστρων, υπερβαίνει το μέτρο της ανάλογης συνεργασίας μεταξύ ασφαλιστών ζημιών στην από κοινού εκτίμηση των στατιστικών στοιχείων για την πιθανότητα πραγματοποίησης του κινδύνου και στη διατύπωση, βάσει των αποτελεσμάτων της συνεργασίας αυτής, υποδείξεων για την κατάρτιση των ασφαλιστικών συμβάσεων. Η υπέρβαση δεν προκύπτει μόνο από το γεγονός ότι στην κατ' αποκοπή αύξηση κατά 10, 20 ή 30 ο/ο δεν λαμβάνεται υπόψη κατά κανένα τρόπο η κατάσταση των εξόδων και εσόδων του κάθε ασφαλιστή. Προκύπτει και από την αρχή που αποτελεί τη βάση της αύξησης αυτής και αφορά τον καθορισμό των εμπορικών ασφαλίστρων, δηλαδή ασφαλίστρων όπου λαμβάνονται υπόψη το γενικό κόστος και τα πρόσθετα κέρδη υπό μορφή ποσοστών του κόστους των ζημιών που διαπιστώθηκε σταστιστικά ( συμπεριλαμβανομένης Kat της πρόσθετης παροχής ασφάλειας), χωρίς όμως να λαμβάνεται υπόψη η κατάσταση των ατομικών εξόδων και εσόδων.
44)
4.2.2.3. Στο μέτρο που ορισμένες ασφαλιστικές επιχειρήσεις διέτρεχαν τον κίνδυνο να μην είναι σε θέση να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους από τις συμβάσεις ασφάλισης που έχουν συνάψει επειδή, παρά την αρνητική ανάπτυξη της κατάστασης των συνολικών τους εσόδων, παραβλέπουν την υπεύθυνη αντιμετώπιση του κόστους λειτουργίας τους, θα έπρεπε να αρκεί ως ενίσχυση η δυνατότητα παρέμβασης των αρχών ελέγχου.
... »
7. Αιαοικασία
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 15 Ιανουαρίου 1985, η VdS άσκησε προσφυγή με την οποία ζητεί ακύρωση της αποφάσεως της Επιτροπής, της 5ης Δεκεμβρίου 1984.
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 25 Ιουνίου 1985, η GdV ζήτησε να παρέμβει στην παρούσα υπόθεση υπέρ των αιτημάτων της προσφεύγουσας. Με Διάταξη της 10ης Ιουλίου 1985, το Δικαστήριο δέχτηκε την παρέμβαση της GdV.
Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα, το Δικαστήριο αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων.
II — Αιτήματα των διαδίκων
Η προσφεύγουσα ζητεί από το Δικαστήριο:
1)
να ακυρώσει την απόφαση 85/75/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 5ης Δεκεμβρίου 1984*
2)
να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
Η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, καθής, ζητεί από το Δικαστήριο:
1)
να απορρίψει την προσφυγή ως αβάσιμη·
2)
να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.
III — Ισχυρισμοί και επιχειρήματα των διαδίκων
Σύνοψη των προβληθέντων ιοχνριομών
Η προσφεύγουσα και η παρεμβαίνουσα υποστηρίζουν, καταρχάς, ότι το άρθρο 85 της Συνθήκης δεν εφαρμόζεται στους περιορισμούς του ανταγωνισμού στον τομέα των ασφαλίσεων. Αφενός, το άρθρο 85 δεν εφαρμόζεται εφόσον το Συμβούλιο δεν θέσπισε ειδικούς κανόνες εφαρμογής για τον εν λόγω τομέα, σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 2, της Συνθήκης. Πρόκειται, πράγματι, για οικονομικό κλάδο στον οποίο δεν μπορεί να εφαρμοστεί το καθεστώς του ανταγωνισμού χωρίς καθορισμό του πεδίου εφαρμογής του. Αφετέρου, η Επιτροπή δεν είναι αρμόδια να παρέμβει στην εθνική οικονομική πολιτική, εφόσον δεν έχουν ακόμα εναρμονιστεί οι εθνικές νομοθετικές διατάξεις περί ελέγχου των ασφαλίσεων και δεν έχει δημιουργηθεί, σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 2, στοιχείο γ), της Συνθήκης, σύνδεσμος μεταξύ της εναρμονισμένης κοινοτικής νομοθεσίας ελέγχου και του κοινοτικού δικαίου του ανταγωνισμού. Εφόσον δεν υφίσταται παρόμοιος σύνδεσμος τα ατομικά μέτρα της Επιτροπής, τα οποία αναφέρονται αποκλειστικώς στον τομέα του ανταγωνισμού, αφαιρούν κάθε ουσία από τις εθνικές ρυθμίσεις, οι οποίες αποσκοπούν ακριβώς στη διασφάλιση της συνοχής μεταξύ των εν λόγω δύο τομέων.
Η προσφεύγουσα και η παρεμβαίνουσα προβάλλουν, κατόπιν, την πεπλανημένη εφαρμογή του άρθρου 85, παράγραφος 1. Οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 85, παράγραφος 1, δεν συντρέχουν.
Καταρχάς, η σύσταση δεν συνιστά « απόφαση » κατά την έννοια του άρθρου 85, παράγραφος 1, εφόσον δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα· ο συντάκτης της συστάσεως, η τεχνική επιτροπή « βιομηχανικοί κίνδυνοι πυρός και διακοπή της εκμεταλλεύσεως», είναι αρμόδια μόνο για τη μελέτη τεχνικών ζητημάτων.
Εξάλλου, σκοπός της συστάσεως δεν είναι να περιορίσει τον ανταγωνισμό. Πρόκειται για μια μορφή συνεργασίας απαραίτητη στον τομέα των ασφαλίσεων, η οποία θα έπρεπε να θεωρηθεί ως νόμιμη από απόψεως δικαίου του ανταγωνισμού. Εξάλλου, η σύσταση δεν προκάλεσε αύξηση των ασφαλίστρων αντίστοιχη με τις προτάσεις που περιείχε.
Τέλος, η σύσταση δεν μπορεί να επηρεάσει το μεταξύ κρατών μελών εμπόριο. Αφενός, οι μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές που αφορούν τη σύναψη συμβάσεων ασφαλίσεως πυρός είναι ανύπαρκτες. Αφετέρου, η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη της ότι τα υποκαταστήματα που διατηρούν στη Γερμανία οι αλλοδαπές ασφαλιστικές επιχειρήσεις πρέπει να θεωρηθούν ως γερμανικές επιχειρήσεις και όχι ως «προεκτάσεις» εγκατεστημένης στην αλλοδαπή επιχειρήσεως. Τέλος, πεπλανημένως η Επιτροπή διαπίστωσε στεγανοποίηση της αγοράς.
Η προσφεύγουσα προβάλλει, τέλος, την πεπλανημένη εφαρμογή του άρθρου 85, παράγραφος 3, της Συνθήκης, στην περίπτωση που θεωρηθεί ότι έχει εφαρμογή το άρθρο 85, παράγραφος 1. Αμφισβητεί, ειδικότερα, τον ισχυρισμό της Επιτροπής ότι η κατ' αποκοπή αύξηση των ασφαλίστρων που προβλέπει η σύσταση δεν μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών και δεν λαμβάνει υπόψη το κόστος και τα έσοδα της κάθε ασφαλιστικής επιχειρήσεως. Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται, μεταξύ άλλων, ότι η αύξηση ήταν ουδέτερη από απόψεως ανταγωνισμού, καθόσον δεν μπορούσε να μεταβάλει την κατάσταση της κάθε επιχειρήσεως από απόψεως κόστους, ούτε αφορούσε ακαθάριστα ασφάλιστρα. Ωστόσο, η προσφεύγουσα επεξηγεί επικουρικώς την αναγκαιότητα συστάσεων σχετικών με τα ακαθάριστα ασφάλιστρα.
Α — Επί της εφαρμογής του άρθρου 85 στον τομέα των ασφαλίσεων
1. Εφαρμογή του άρθρου 87, παράγραφος 2, της Συνθήκης
Κατά την προσφεύγουσα και την παρεμβαίνουσα, το άρθρο 85 δεν εφαρμόζεται στοος περιορισμούς του ανταγωνισμού στον τομέα των ασφαλίσεων, εφόσον το Συμβούλιο δεν θέσπισε ακόμα ειδικούς κανόνες εφαρμογής για τον εν λόγω τομέα, σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 2, της Συνθήκης. Παραπέμπει σχετικώς στην έκθεση « Η προσωρινή μη εφαρμογή του άρθρου 85 της Συνθήκης στις ασφαλίσεις», που συνέταξε ο καθηγητής Borner (παράρτημα 9 του δικογράφου της προσφυγής). Η έκθεση αυτή αναλύει λεπτομερώς το περιεχόμενο του άρθρου 87, παράγραφος 2, στοιχείο γ), της Συνθήκης, την εφαρμογή του στον τομέα των ασφαλίσεων και τη νομική κατάσταση που υπάρχει μέχρι να τεθούν σε ισχύ οι κανόνες που πρέπει να θεσπίσει το Συμβούλιο δυνάμει του άρθρου 87, παράγραφος 2, της Συνθήκης.
Σύμφωνα με την έκθεση αυτή, το άρθρο 87, παράγραφος 2, στοιχείο γ ), έχει την έννοια ότι το Συμβούλιο είναι υποχρεωμένο να περιορίσει, σε διαφόρους οικονομικούς κλάδους, την απαγόρευση των συμπράξεων που επιβάλλει το άρθρο 85, παράγραφος 1. Οι αρχές που θεσπίζει το άρθρο 85, παράγραφος 3, προβλέπουν ότι η απαγόρευση αυτή των συμπράξεων εκλείπει όταν ο ελεύθερος ανταγωνισμός δεν συνεπάγεται την καλύτερη δυνατή οικονομική απόδοση. Το άρθρο 87, παράγραφος 2, στοιχείο γ), εφαρμόζεται, συνεπώς, στην περίπτωση κατά την οποία ολόκληροι οικονομικοί κλάδοι εμφανίζουν λιγότερο καλά αποτελέσματα υπό το γενικό καθεστώς του δικαίου του ανταγωνισμού από ό,τι υπό ένα ειδικό καθεστώς. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τον τομέα των ασφαλίσεων όπου ο ελεύθερος ανταγωνισμός μπορεί να αυξήσει σημαντικά την πιθανότητα καταστροφής των ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Η έκθεση αναλύει σχετικώς ποια είναι τα στοιχεία εκείνα που χαρακτηρίζουν τον τομέα των ασφαλίσεων και τα οποία αυξάνουν την πιθανότητα αυτή, σε περίπτωση ελεύθερου ανταγωνισμού_καθώς και τους λόγους της αυξημένης ευαισθησίας, ως προς το ενδεχόμενο μιας τέτοιας καταστροφής, των επιμέρους ασφαλισμένων και του κοινωνικού συνόλου. Συνεπώς, κανένα κράτος δεν επρόκειτο να υπαγάγει τον τομέα των ασφαλίσεων στους γενικούς κανόνες περί συμπράξεων. Επομένως, η χωρίς επιφύλαξη εφαρμογή του άρθρου 85, παράγραφος 1, στον τομέα των ασφαλίσεων δεν μπορεί να συναχθεί από το γεγονός ότι η Συνθήκη δεν προβλέπει σχετικώς ρητή εξαίρεση. Η εφαρμογή αυτή θα είχε ως συνέπεια ριζική μεταβολή της καταστάσεως που επικρατεί σήμερα σε όλα τα κράτη μέλη. Σύμφωνα με την έκθεση, οι συντάκτες της Συνθήκης είχαν επίγνωση των κλαδικών εξαιρέσεων που προβλέπουν οι εθνικές νομοθετικές διατάξεις για τον τομέα των συμπράξεων. Το ότι δεν μπόρεσαν να καθορίσουν οι ίδιοι τα όρια του άρθρου 85, οφείλεται αποκλειστικά στο γεγονός ότι η προθεσμία που είχαν τότε στη διάθεση τους δεν τους επέτρεπε να διαμορφώσουν μια συνολική εικόνα των εν λόγω αγορών και των διαστάσεων που είχε ο περιορισμός του ανταγωνισμού στις εν λόγω αγορές. Γι' αυτό το λόγο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε το 1961 από την Επιτροπή να υποβάλει στο Συμβούλιο προτάσεις οδηγιών σχετικές με το καθεστώς ανταγωνισμού στο οποίο έπρεπε να υποβληθούν οι τομείς των ασφαλίσεων και των πιστώσεων (ψήφισμα της 19ης Οκτωβρίου 1961, έγγραφο ΕΚ αριθ. 57, σ. 35, ΕΕ 1961, s. 1409).
Η έκθεση αναφέρει, τέλος, ότι τα άρθρα 88 και 89 της Συνθήκης έχουν εφαρμογή εφόσον το Συμβούλιο δεν έκανε χρήση της εξουσίας του να περιορίσει, σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 2, στοιχείο γ), το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 85 στον τομέα των ασφαλίσεων.
Η Επιτροπή παρατηρεί, καταρχάς, ότι οι κανόνες ανταγωνισμού εφαρμόζονται σε όλους τους οικονομικούς κλάδους, εκτός αν η Συνθήκη προβλέπει ρητή εξαίρεση. Για το λόγο αυτό το Δικαστήριο έκρινε ότι οι κανόνες του ανταγωνισμού εφαρμόζονται, χωρίς περιορισμούς, στον τραπεζικό τομέα (απόφαση της 14ης Ιουλίου 1981, Jüchner, 172/80, Συλλογή σ. 2021 ) και στον τομέα των ασφαλίσεων (απόφαση της 9ης Ιουνίου 1977, Ameyde, 90/76, Sig. σ. 1091 ). Η δυνατότητα θεσπίσεως μιας κοινοτικής πολιτικής ειδικά για ορισμένους τομείς δεν μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα των γενικών κανόνων της Συνθήκης. Κατά την Επιτροπή, μπορεί σχετικώς να αναφερθεί η νομολογία του Δικαστηρίου η σχετική με την απευθείας εφαρμογή του άρθρου 59 της Συνθήκης, πριν από τη θέσπιση κοινοτικών οδηγιών (απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 1974, Van Binsbergen, 33/74, Sig. σ. 1299 ) και του άρθρου 33 της Συνθήκης πριν από τη θέσπιση κοινής οργανώσεως των αγορών (απόφαση της 10ης Δεκεμβρίου 1974, Charmasson, 48/74, Sig. σ. 1383 ). Τέλος, από τις λέξεις « εφόσον είναι ανάγκη » του άρθρου 87, παράγραφος 2, στοιχείο γ ), συνάγεται ότι σκοπός της εν λόγω διατάξεως δεν είναι να αναστείλει την εν γένει εφαρμογή των κανόνων της Συνθήκης περί ανταγωνισμού.
Η Επιτροπή παρατηρεί, επίσης, ότι δεν μπορεί να κατηγορηθεί ότι ενήργησε πρόωρα, υπό την έννοια ότι προεξόφλησε, στην παρούσα υπόθεση, την ύπαρξη μέλλοντος να θεσπιστεί κανονισμού. Δεν παρέβη, επίσης, νομική υποχρέωση της να θεσπίσει διατάξεις βάσει του άρθρου 87, παράγραφος 2, στοιχείο γ ). Πράγματι, εφόσον η ίδια η Κοινότητα δεν υπέχει καμία υποχρέωση να θεσπίσει παρόμοιους κανονισμούς, η Επιτροπή, πολύ περισσότερο, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει την υποχρέωση να τους προτείνει.
Η Επιτροπή παρατηρεί, τέλος, ότι τα άρθρα 88 και 89 της Συνθήκης δεν εφαρμόζονται στους τομείς για τους οποίους έχουν ήδη θεσπιστεί διατάξεις σχετικές με την εφαρμογή των κανόνων του ανταγωνισμού. Σε ό,τι αφορά, όμως, τον τομέα των ασφαλίσεων εφαρμόζεται ο κανονισμός 17/62 του Συμβουλίου.
2. Παρέμβαση στην εθνική οικονομική πολιτική
Σύμφωνα με την προσφεύγουσα και την παρεμβαίνουσα η Επιτροπή δεν έχει την αρμοδιότητα να παρεμβαίνει στην εθνική οικονομική πολιτική, εφόσον δεν έχουν ακόμα εναρμονιστεί οι εθνικές νομοθετικές διατάξεις περί ελέγχου των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και δεν έχει δημιουργηθεί σύνδεσμος, σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 2, στοιχείο γ), της Συνθήκης μεταξύ της εναρμονισμένης κοινοτικής νομοθεσίας περί ελέγχου και του κοινοτικού δικαίου περί ανταγωνισμού. Εφόσον ελλείπει ο σύνδεσμος αυτός, τα ατομικά μέτρα της Επιτροπής που αφορούν αποκλειστικώς τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού στερούν από κάθε ουσία τις εθνικές ρυθμίσεις περί ελέγχου των ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Λαμβανομένων υπόψη των ιδιομορφιών του εν λόγω τομέα, οι γερμανικές κανονιστικές ρυθμίσεις λαμβάνουν ακριβώς υπόψη τους τους σκοπούς που επιδιώκει, αφενός μεν, η νομοθεσία περί ανταγωνισμού, αφετέρου δε, η νομοθεσία περί ελέγχου. Η εθνική αυτή πολιτική στον τομέα του ανταγωνισμού επηρεάζεται σοβαρώς από τη χωρίς επιφύλαξη εφαρμογή του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης.
Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η απόφαση της δεν αφορά εθνικά μέτρα οικονομικής πολιτικής ή πολιτικής ανταγωνισμού, αλλά ιδιωτική σύμπραξη, που αποφασίστηκε αυτοτελώς. Είχε δικαίωμα να ενεργήσει λόγω της απευθείας εφαρμογής του άρθρου 85, παράγραφος 1, επί των επιχειρήσεων των κρατών μελών και — σε περίπτωση συγκρούσεως μεταξύ του άρθρου 85, παράγραφος 1, και του εθνικού δικαίου περί ανταγωνισμού — λόγω της υπεροχής του κοινοτικού δικαίου. Από την απόφαση της 13ης Φεβρουαρίου 1969 (Walt Wilhelm, 14/68, Sig. σ. 1 ) προκύπτει ότι οι εθνικές νομοθετικές διατάξεις περί ανταγωνισμού δεν μπορούν να επηρεάσουν την ενιαία εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου περί ανταγωνισμού, ούτε να επηρεάσουν την πλήρη και ακέραια εφαρμογή των μέτρων που λαμβάνονται για την εφαρμογή του. Το ίδιο συμβαίνει και με τις άλλες ρυθμίσεις που λαμβάνουν τα κράτη μέλη στον τομέα της οικονομικής πολιτικής, όπως και με τις ρυθμίσεις στον τομέα ελέγχου των ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Εξάλλου, από τις συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 85 και του άρθρου 3, στοιχείο στ ), καθώς και του άρθρου 5, δεύτερη παράγραφος, της Συνθήκης προκύπτει ότι οι εθνικές νομοθετικές διατάξεις ή διοικητικές πρακτικές δεν πρέπει να επηρεάζουν την πλήρη εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων περί ανταγωνισμού.
Β — Επί της πεπλανημένης εφαρμογής του άρθρου 85, παράγραφος 1
1. «Απόφαση» κατά την έννοια του άρθρου 85, παράγραφος 1
Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι οι συστάσεις δεν αποτελούν « απόφαση » κατά την έννοια του άρθρου 85, παράγραφος 1. Η Επιτροπή δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι η σύσταση ελήφθη από το αρμόδιο σύμφωνα με το καταστατικό της VdS όργανο, ως επίσημη έκφραση της βουλήσεως της ενώσεως. Τα μόνα όργανα της VDS που είναι αρμόδια να λαμβάνουν αποφάσεις με δεσμευτικό για την ένωση και τα μέλη της χαρακτήρα είναι η συνέλευση των μελών και η επιτροπή της ενώσεως. Τα όργανα αυτά, όμως, δεν έλαβαν καμία απόφαση σχετικά με τη σύσταση. Εξάλλου, τα μέλη δεν συνεννοήθηκαν σχετικά με το περιεχόμενο της συστάσεως ούτε συμμορφώθηκαν προς αυτή.
Η Επιτροπή παρατηρεί, καταρχάς, ότι η VdS, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου (απόφαση της 19ης Οκτωβρίου 1980, 209 έως 215 και 218/78, Van Landewyck, Sig. σ. 3125), είχε δικαίωμα, βάσει του καταστατικού της, να ρυθμίζει την εμπορική συμπεριφορά των μελών της. Η τεχνική επιτροπή « βιομηχανικοί κίνδυνοι πυρός και διακοπής εκμεταλλεύσεως» είχε, βάσει του άρθρου 10, παράγραφος 5, του καταστατικού της VdS, δικαίωμα να λαμβάνει, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που της ανατέθηκαν για μελέτη τεχνικών ζητημάτων, αποφάσεις και συστάσεις που δεσμεύουν την ένωση. Στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων της ενώσεως οι τεχνικές επιτροπές λειτουργούν ως όργανα κατόπιν εξουσιοδοτήσεως. Είναι, εξάλλου, σημαντικό ότι κανένα από τα όργανα της VdS δεν άσκησε τις αρμοδιότητες που του παρέχει το καταστατικό για να αντιταχθεί στην εν λόγω σύσταση. Συνεπώς, δεν χωρεί αμφιβολία ότι η σύσταση αποτελούσε έκφραση της βουλήσεως της προσφεύγουσας και ότι κοινοποιήθηκε στα μέλη που ασχολούνται με ασφαλίσεις πυρός με στόχο τον επηρεασμό της εμπορικής τους συμπεριφοράς.
Η Επιτροπή ισχυρίζεται, εξάλλου, ότι η σύσταση δεν μπορεί να διαφύγει από την απαγόρευση του άρθρου 85, παράγραφος 1, επειδή δεν ήταν δεσμευτική για τους αποδέκτες της. Οι συστάσεις ενός ομίλου που καταρτίζονται από επιτροπές των εν λόγω ομίλων και κοινοποιούνται στα μέλη τους προκειμένου να εφαρμοστούν, αποτελούν έκφραση μιας συμφωνίας που αποβλέπει να περιορίσει τον ανταγωνισμό μεταξύ των μελών του εν λόγω ομίλου. Δεν είναι απαραίτητο να μετέχουν στη συμφωνία όλα τα μέλη, εφόσον τα προβλεπόμενα από το καταστατικό του ομίλου όργανα έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν τη συμπεριφορά των μελών στην αγορά και τα μέλη υποχρεούνται να τηρούν τις διατάξεις του καταστατικού.
Η παρεμβαίνουσα παρατηρεί ότι η Επιτροπή υποστηρίζει δύο αντιφατικές απόψεις. Στην αντίκρουση της υποστήριξε ότι οι συστάσεις, εφόσον δεν είναι δεσμευτικές, περιλαμβάνονται στην κατηγορία των εναρμονισμένων πρακτικών. Στην ανταπάντηση της, όμως, ισχυρίστηκε ότι η σύσταση αποτελεί, παρά το μη δεσμευτικό χαρακτήρα της, απόφαση ενώσεως επιχειρήσεων. Για να υπάρξει μια τέτοια απόφαση η σχετική πράξη πρέπει να έχει έναν ελάχιστο δεσμευτικό χαρακτήρα. Αν δεν έχει κανένα δεσμευτικό χαρακτήρα θα μπορούσε να εξεταστεί μόνο η περίπτωση εναρμονισμένης πρακτικής. Στην παρούσα περίπτωση δεν υπάρχει ούτε απόφαση, ούτε εναρμονισμένη πρακτική.
Η σύσταση δεν αποτελεί απόφαση καθόσον ρητώς χαρακτηρίζεται ως μη δεσμευτική. Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 3, του καταστατικού της απαγορεύεται στην VdS να ασκεί διοικητικές αρμοδιότητες έναντι των μελών της ή να ελέγχει καθ' οιονδήποτε τρόπο την εμπορική τους δραστηριότητα. Για να υπάρξει εναρμονισμένη πρακτική πρέπει να υπάρχει συνεννόηση και πραγματική συμπεριφορά που να ανταποκρίνεται στη συνεννόηση αυτή. Τα δύο, όμως, αυτά στοιχεία ελλείπουν στην προκειμένη περίπτωση. Η συνεννόηση προϋποθέτει ότι οι επιχειρήσεις ανταλλάσσουν πληροφορίες ως προς τη στάση που προτίθενται να τηρήσουν, ώστε κάθε επιχείρηση να μπορεί να ρυθμίζει τη δράση της έχοντας εμπιστοσύνη, βάσει αυτής της ενημερώσεως, ότι οι ανταγωνιστές της θα τηρήσουν παράλληλη στάση. Στην παρούσα, όμως, περίπτωση καμία ασφαλιστική επιχείρηση δεν ήταν σε θέση να προσανατολίσει την περί ασφαλίστρων πολιτική της βάσει της συστάσεως, προεξοφλώντας παράλληλη στάση των ανταγωνιστών της. Δεν υπήρξε, επίσης, συνεννόηση ούτε στο πλαίσιο της αρμόδιας τεχνικής επιτροπής, καθόσον τα μέλη της εν λόγω επιτροπής συμμετείχαν με την ιδιότητα του ιδιώτη επαγγελματία, χωρίς να εκπροσωπούν τις επιχειρήσεις τους. Τέλος, εάν πράγματι είχε υπάρξει συνεννόηση βάσει της συστάσεως, τα ασφάλιστρα έπρεπε να είχαν αυξηθεί σύμφωνα με τη σύσταση. Κατά τη διάρκεια, όμως, της περιόδου 1979 έως 1982 ο μέσος όρος των ασφαλίστρων μειώθηκε από 1,08 σε 1,02 ο/οο, για τις ασφαλίσεις κατά βιομηχανικών κινδύνων πυρός και από 1,49 σε 1,34 ο/οο για τις ασφαλίσεις κατά κινδύνων διακοπής της εκμεταλλεύσεως λόγω πυρός.
2. Αντικείμενο ή αποτέλεσμα ο περιορισμός του ανταγωνισμού
Η ¡προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι η σύσταση δεν έχει ούτε ως αντικείμενο ούτε ως αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού. Δεν αποβλέπει σε περιορισμό της ελευθερίας δράσεως των επιχειρήσεων στις οποίες απευθύνεται. Όπως προκύπτει από την απόφαση της 8ης Νοεμβρίου 1983 (TAZ, 96 έως 102 κλπ./82, Συλλογή σ. 3369), περιορισμός του ανταγωνισμού υπάρχει μόνο όταν οι αποδέκτες μιας συστάσεως οφείλουν να συμμορφωθούν, σύμφωνα με το καταστατικό και την εφαρμόζουν πράγματι. Η Επιτροπή, όμως, δεν διαπίστωσε τίποτα σχετικό' αντιθέτως, η εξέλιξη των ασφαλίστρων κατά την εν λόγω περίοδο αποδεικνύει ότι η σύσταση δεν εφαρμόστηκε. Τέλος, η προσφεύγουσα παρατηρεί, επικουρικώς, ότι, όπως προκύπτει από την απόφαση της 25ης Οκτωβρίου 1977 (Metro, 26/76, Sig. σ. 1875), δεν υπάρχει περιορισμός του ανταγωνισμού όταν οι συστάσεις, όπως η υπό εξέταση, είναι εξ αντικειμένου απαραίτητες για την εργασία των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, τα δε στατιστικά στοιχεία που περιέχει τίθενται στη διάθεση τόσο των μελών της ενώσεως όσο και των αντιπάλων τους στην αγορά.
Η Επιτροπήπαρατηρεί, καταρχάς, ότι για την εφαρμογή του άρθρου 85, παράγραφος 1, αρκεί να προκύπτει από την απόφαση ή την εναρμονισμένη πρακτική, λαμβανομένης ενδεχομένως υπόψη της οικονομικής καταστάσεως, ότι σκοπός τους είναι να περιορίσουν τον ανταγωνισμό. Στην περίπτωση αυτή, παρέλκει η εξέταση των συγκεκριμένων αποτελεσμάτων. Αυτό ισχύει για όλες τις μορφές συντονισμένης ενέργειας, ακόμα και στην περίπτωση συστάσεως ενώσεως επιχειρήσεων που στηρίζεται σε συνεννόηση των μελών της. Η Επιτροπή παρατηρεί σχετικώς ότι κάθε σύσταση ενώσεως, είτε προβλέπεται είτε όχι από το καταστατικό της, μπορεί να αποτελέσει συνεννόηση που αποσκοπεί στον περιορισμό του ανταγωνισμού, τουλάχιστον καθόσον τα μέλη της ενώσεως συνέπραξαν στην έγκριση της συστάσεως ψηφίζοντας υπέρ αυτής. Στην προκειμένη περίπτωση, η σύσταση εγκρίθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του καταστατικού. Τα μέλη της τεχνικής επιτροπής « βιομηχανικοί κίνδυνοι πυρός και διακοπής εκμεταλλεύσεως» αποτελούν τόσο τους συντάκτες όσο και τους αποδέκτες της συστάσεως και απέβλεπαν στην υιοθέτηση, εκ μέρους όλων των μελών της ενώσεως που δρουν στην εν λόγω αγορά, της συμπεριφοράς που συνιστάται στον τομέα των ασφαλίστρων. Δεν έχει σημασία το αν κάθε μέλος χωριστά συνέπραξε στην κατάρτιση της συστάσεως ή εάν ψήφισε υπέρ αυτής, λόγω της υποχρεώσεως όλων των μελών της ενώσεως να τηρούν τις διατάξεις του καταστατικού.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει, εξάλλου, ότι η σύσταση επηρέασε αισθητά τον ανταγωνισμό. Κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος της συστάσεως το ποσοστό επελεύσεως των κινδύνων μειώθηκε ως ακολούθως: 93,4 % (1979)· 93_Οθ/ο (1980)· 91,0ο/ο (1981)· 86,8 ο/ο ( 1982 ). Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, αντιθέτως, τα ασφάλιστρα ^ που εισπράχθηκαν αυξήθηκαν ως ακολούθως: 3,9 ο/ο ( 1979) 5,4% ( 1980)· 8,6 ο/ο ( 1981 ), 6,2 ο/ο ( 1982 ). Ο αισθητός περιορισμός του ανταγωνισμού προκύπτει, επίσης, από το γεγονός ότι η VdS περιλαμβάνει ως μέλη 126 επιχειρήσεις του τομέα των ασφαλίσεων πυρός, δηλαδή το σύνολο των ασφαλιστικών επιχειρήσεων που δρουν στην εν λόγω αγορά στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. Ο αισθητός περιορισμός του ανταγωνισμού ενισχύεται από το γεγονός ότι οι γερμανικές επιχειρήσεις αντασφαλίσεως περιέλαβαν στις συμβάσεις τους με τις επιχειρήσεις ασφαλίσεως πυρός της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας την καλούμενη ρήτρα υπολογισμού των ασφαλίστρων που τους επέτρεπε να μειώνουν τις παροχές τους όταν η επιχείρηση πρωτασφαλίσεως δεν εφαρμόζει τιμολόγια σύμφωνα προς τη σύσταση. Η ρήτρα αυτή είχε σημαντικές πρακτικές συνέπειες επί του ανταγωνισμού λόγω της ισχυρής θέσεως που κατέχουν στη γερμανική αγορά οι γερμανικές επιχειρήσεις αντασφαλίσεως και του υψηλού ποσοστού αντασφαλίσεων.
Τέλος, η Επιτροπή διευκρινίζει ότι από την προαναφερθείσα απόφαση της 25ης Οκτωβρίου 1977 ( Metro ) δεν μπορεί να συναχθεί ότι η σύσταση δεν πρέπει να θεωρηθεί ως περιορισμός του ανταγωνισμού, κατά την έννοια του άρθρου 85, παράγραφος 1, επειδή σκοπός της ήταν να αυξήσει, για όλο τον κλάδο, τα κέρδη των μελών.
Η παρεμβαίνουοα παρατηρεί, καταρχάς, ότι ο καθορισμός επαρκών ασφαλίστρων, που ήταν απαραίτητος για τη μακροπρόθεσμη διασφάλιση της εκτελέσεως των ασφαλιστηρίων απαιτεί επισταμένες στατιστικές αναλύσεις των στοιχείων που επηρεάζουν τον εν λόγω καθορισμό· οι αναλύσεις αυτές θα ήταν αδύνατες χωρίς τη συμμετοχή όλων των ασφαλιστικών επιχειρήσεων της αγοράς. Αντικειμενικός καθορισμός τιμολογίων αναφοράς θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μόνο από δημόσια υπηρεσία, ή από τη σχετική ένωση, ποτέ, όμως, από μεμονωμένη ασφαλιστική επιχείρηση. Από τη στιγμή, συνεπώς, που είναι απαραίτητη η τεχνική συνεργασία θα έπρεπε να επιτρέπεται, από την περί ανταγωνισμού νομοθεσία, η δημοσίευση των αποτελεσμάτων των εν λόγω αναλύσεων. Η δραστηριότητα της τεχνικής επιτροπής « βιομηχανικοί κίνδυνοι πυρός και διακοπής εκμεταλλεύσεως » της VdS εντάσσεται στο πλαίσιο της γερμανικής νομοθεσίας περί ελέγχου του ανταγωνισμού και των ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Συνεπώς, δεν απέβλεπε στον περιορισμό του ανταγωνισμού αλλά στην εκπλήρωση μιας αποστολής γενικού συμφέροντος.
Η παρεμβαίνουσα παρατηρεί, επίσης, ότι Τ| σύσταση δεν επέφερε τις συνιστώμενες αυξήσεις ασφαλίστρων, κακώς δε η Επιτροπή συνάγει ένα τέτοιο αποτέλεσμα από την^ εξέλιξη του ποσοστού επελεύσεως των κινδύνων και των εισπραχθέντων ασφαλίστρων. Δεδομένου ότι το ποσοστό επελεύσεως των κινδύνων εκφράζει τη σχέση μεταξύ του κόστους των ζημιών και του κέρδους εκ των ασφαλίστρων, η εξέλιξη του εξαρτάται από την εξέλιξη και των δύο αυτών παραγόντων και όχι μόνο από την εξέλιξη των ασφαλίστρων. Η εξέλιξη, όμως, των ζημιών θα είχε προκαλέσει τη μείωση του ποσοστού επελεύσεως των κινδύνων κατά την εξεταζόμενη περίοδο.
Η παρεμβαίνουσα διευκρινίζει, τέλος, ότι η ρήτρα υπολογισμού των ασφαλίστρων που περιέλαβαν στις συμβάσεις τους οι γερμανικές αντασφαλιστικές επιχειρήσεις αποτελεί αυτοτελές μέτρο, που οι επιχειρήσεις αυτές εφάρμοσαν προς ίδιο όφελος.
3. Το μεταξύ κρανών μελών εμπόριο
Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται, καταρχάς, ότι η σύσταση δεν μπορούσε να επηρεάσει το μεταξύ κρατών μελών εμπόριο επειδή οι μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές στον τομέα των ασφαλίσεων πυρός, που αφορούσαν το γερμανικό έδαφος, ήταν ανύπαρκτες. Πράγματι, ασφαλιστική επιχείρηση εγκατεστημένη στην αλλοδαπή δεν μπορεί να προβεί σε ασφαλιστικές παροχές στο γερμανικό έδαφος, μετά τη χορήγηση άδειας από την αρμόδια υπηρεσία ελέγχου των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, χωρίς τη δημιουργία εγκαταστάσεως στο γερμανικό έδαφος. Το ίδιο συμβαίνει και για τη συνασφάλιση, καθόσον η δυνατότητα που υπάρχει από 1ης Απριλίου 1983 για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις πυρός άλλων κρατών μελών να μετέχουν ως συνασφαλιστές (και όχι ως κύριοι ασφαλιστές) σε ασφαλίσεις πυρός στο γερμανικό έδαφος, χωρίς να έχουν εγκατάσταση στη Γερμανία, δεν είχε καμία πρακτική σημασία και δεν υπήρχε καμία σχετική πράξη κατά το χρόνο εκδόσεως της συστάσεως. Εξάλλου, ακόμα και στην περίπτωση απεριόριστης ελευθερίας παροχής υπηρεσιών, επίκεντρο των δραστηριοτήτων μιας ασφαλιστικής επιχειρήσεως άλλου κράτους μέλους αποτελεί, λόγω των ειδικών απαιτήσεων της ασφαλίσεως ( μεταξύ των οποίων η ανάγκη εξετάσεως του ασφαλιζομένου αντικειμένου και η ανάγκη μεταβάσεως στον τόπο της ζημίας ), η δράση των καταστημάτων της.
Η προσφεύγουσα παρατηρεί, επίσης, ότι η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη της την οικονομική και νομική κατάσταση των υποκαταστημάτων αλλοδαπών ασφαλιστικών επιχειρήσεων διαπιστώνοντας ότι τα υποκαταστήματα αυτά αποτελούσαν « απλή προέκταση » της αλλοδαπής ασφαλιστικής επιχειρήσεως. Τα υποκαταστήματα πρέπει να εξομοιωθούν με εθνικές επιχειρήσεις, λόγω της οργανώσεως τους και της αυτόνομης λειτουργίας τους. Ως εθνικές επιχειρήσεις τα θεωρεί η εθνική νομοθεσία και νομολογία. Ως ανεξάρτητες μονάδες παρέχουν « εθνική » υπηρεσία στο έδαφος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Η Επιτροπή, συνεπώς, πεπλανημένως ισχυρίζεται ότι οι αλλοδαπές ασφαλιστικές επιχειρήσεις μετέχουν στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές όταν συνάπτουν ασφαλίσεις στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας μέσω των υποκαταστημάτων τους.
Η προσφεύγουσα παρατηρεί, τέλος, ότι η σύσταση δεν επέφερε στεγανοποίηση των αγορών. Η Επιτροπή ούτε καν εξέτασε εάν πράγματι υπήρξε στεγανοποίηση, όπως ιδίως απήτησε το Δικαστήριο στην απόφαση του της 26ης Νοεμβρίου 1975 (Papiers Peints, 73/74, Sig. σ. 1491 ). Η πραγματική κατάσταση αποδεικνύει την πλήρη έλλειψη διασυνοριακών παροχών και υπογραμμίζει τον καθαρώς εθνικό χαρακτήρα των ασφαλίσεων πυρός στις οποίες αναφέρεται η σύσταση.
Η παρεμβαίνουσα στηρίζει τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας. Παρατηρεί ότι η θεώρηση των υποκαταστημάτων ως απλής προεκτάσεως της αλλοδαπής ασφαλιστικής επιχειρήσεως οδηγεί σε παράνομη επέκταση των εξουσιών της Επιτροπής στον τομέα του ανταγωνισμού. Η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη της την οικονομική πραγματικότητα και το βαθμό ανεξαρτησίας των υποκαταστημάτων, διαπιστώνοντας ότι αυτά εξαρτώνται πλήρως από τη φήμη ( « good will » ) της αλλοδαπής ασφαλιστικής επιχειρήσεως που εκπροσωπούν.
Η Επινροπή απαντά ότι οι διατάξεις του VAG δεν εμποδίζουν καθόλου τις αλλοδαπές ασφαλιστικές επιχειρήσεις να πραγματοποιήσουν ασφαλιστικές παροχές στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, ο δε VAG απλώς ρυθμίζει τους τρόπους σύμφωνα με τους οποίους οι εν λόγω επιχειρήσεις μπορούν να μετάσχουν στις διεθνείς συναλλαγές. Η προσφεύγουσα παραβλέπει το γεγονός ότι οι παροχές μιας αλλοδαπής ασφαλιστικής επιχειρήσεως μέσω του υποκαταστήματος της πρέπει, επίσης, να θεωρηθούν ως διασυνοριακές παροχές, καθώς και ότι οι πράξεις αντασφαλίσεως ή ασφαλίσεως δι' αλληλογραφίας δεν υπόκεινται σε κανένα άμεσο περιορισμό στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.
Η Επιτροπή, εξάλλου, παρατηρεί ότι η νομική κατάσταση των υποκαταστημάτων αλλοδαπών ασφαλιστικών επιχειρήσεων, βάσει του γερμανικού δικαίου, δεν εξομοιώνει τα υποκαταστήματα αυτά με ανεξάρτητες θυγατρικές επιχειρήσεις, που έχουν δική τους νομική προσωπικότητα και συνδέονται με μια αλλοδαπή μητρική εταιρία. Οι συμβάσεις που συνάπτουν τα υποκαταστήματα αναπτύσσουν τις συνέπειες τους έναντι της ίδιας της αλλοδαπής επιχειρήσεως, όπως δε προκύπτει από τη γερμανική νομολογία, η αλλοδαπή ασφαλιστική επιχείρηση υπέχει άμεση ευθύνη έναντι των ημεδαπών ασφαλισμένων. Τα άρθρα 105 και επόμενα του VAG χρησιμοποιούν τον όρο επιχείρηση αποκλειστικώς για τις αλλοδαπές επιχειρήσεις, οι δε διατάξεις τους απευθύνονται απευθείας σ' αυτές.
Πάντα κατά την άποψη της Επιτροπής, η σύσταση, από την ίδια της τη φύση, είχε ως αποτέλεσμα να ενισχύσει τη στεγανοποίηση της εθνικής αγοράς καθόσον απευθυνόταν στο σύνολο των ασφαλιστών πυρός της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Εξάλλου, η συνέπεια αυτή δεν αίρεται αναγκαστικά από την εξομοίωση των υποκαταστημάτων με εθνικές επιχειρήσεις, καθόσον το άρθρο 85 δεν απαιτεί από τις επιχειρήσεις που μετέχουν σε μια ενέργεια περιορισμού του ανταγωνισμού να έχουν την έδρα τους σε διαφορετικά κράτη μέλη.
Γ— Η εφαρμογή του άρθρου 85, παράγραφος 3
Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η σύσταση συνέβαλε στη βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. Ήταν εξ αντικειμένου απαραίτητη για την αποκατάσταση της ικανότητας των ασφαλιστικών επιχειρήσεων να εκτελούν, μακροπροθέσμως, τις συμβάσεις τους. Ολόκληρος ο κλάδος της ασφαλίσεως πυρός ήταν ελλειμματικός, η δε υπηρεσία ελέγχου δεν διέθετε καμία αποτελεσματική εξουσία για παρέμβαση. Η σύσταση αντιπροσώπευε, συνεπώς, ένα πρώτο βήμα για την παροχή προστασίας στους ασφαλισμένους, μέσω ασφαλίστρων που λαμβάνουν υπόψη τους κινδύνους, και για την απαλλαγή των ασφαλισμένων άλλων ασφαλιστικών κλάδων από επιβαρύνσεις που δεν έπρεπε να τους επιβάλλονται.
Συντρέχουν, επίσης, οι υπόλοιπες προϋποθέσεις της εξαιρέσεως που προβλέπει το άρθρο 85, παράγραφος 3. Λόγω της καταστάσεως της αγοράς, μόνο η κατ' αποκοπή αύξηση του συνολικού επιπέδου των ασφαλίστρων ήταν δυνατή · την αύξηση αυτή ενέκρινε η ομοσπονδιακή υπηρεσία συμπράξεων και η ομοσπονδιακή υπηρεσία ελέγχου των ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Εξάλλου, η σύσταση ήταν τόσο μετριοπαθής ως προς το ποσό, ώστε η εφαρμογή της δεν θα προκαλούσε δυσανάλογα εισοδήματα. Η συσταθείσα γραμμική αύξηση δεν μετέβαλε την ατομική κατάσταση των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, σε ό,τι αφορά το κόστος, καθόσον αφορούσε μόνο τα πράγματι συμφωνηθέντα ασφάλιστρα. Συνεπώς, η σύσταση παρέμεινε ουδέτερη από απόψεως ανταγωνισμού. Από τα περιστατικά αυτά προκύπτει ότι η σύσταση δεν αποκλείει τον ανταγωνισμό και ότι οι ασφαλισμένοι επωφελούντο αναλογικώς από τα πραγματοποιούμενα κέρδη.
Η προσφεύγουσα αναφέρει σχετικώς ότι η σύσταση αφορούσε αποκλειστικώς αύξηση των πράγματι καταβαλλομένων ασφαλίστρων και όχι τα ακαθάριστα ασφάλιστρα. Συνεπώς, είναι αβάσιμα τα επιχειρήματα της Επιτροπής που αφορούν τα ακαθάριστα ασφάλιστρα. Ωστόσο, η προσφεύγουσα παρατηρεί, επικουρικώς, ότι οι συστάσεις ακαθαρίστων ασφαλίστρων είναι εξ αντικειμένου απαραίτητες και γίνονται σε όλο τον κόσμο. Επικαλείται σχετικώς την έκθεση του καθηγητή Farny «Οι οδηγίες οι σχετικές με τα ακαθάριστα και καθαρά ασφάλιστρα στον τομέα των ασφαλίσεων βιομηχανικών κινδύνων πυρός και διακοπής εκμεταλλεύσεως» (παράρτημα 8α της προσφυγής ).
Η Επιτροπή απαντά ότι δεν είναι δυνατή η εξαίρεση για την πριν από την κοινοποίηση της συστάσεως περίοδο. Κατά την άποψη της, η σύσταση δεν συνέβαλε στη βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. Η ανάγκη εξυγιάνσεως του κλάδου των ασφαλίσεων πυρός, που προβάλλει η προσφεύγουσα, δεν αποτελεί ούτε επαρκή λόγο για να θεωρηθεί ότι τα συλλογικά μέτρα στον τομέα των τιμών συνιστούν βελτίωση των εν λόγω υπηρεσιών, ούτε δικαιολογία για περιορισμό του ανταγωνισμού εκ μέρους ιδιωτικών επιχειρήσεων. Στην υπηρεσία ελέγχου εναπόκειται η αντιμετώπιση της εν λόγω καταστάσεως. Η υπεροχή των αρνητικών για τον ανταγωνισμό συνεπειών προκύπτει ιδίως από το γεγονός ότι η σύσταση αφορούσε τα ακαθάριστα ασφάλιστρα, καθόσον αναφερόταν στην αύξηση των πράγματι εφαρμοζομένων ασφαλίστρων περιλαμβανομένων των εξόδων λειτουργίας και των προσθέτων εμπορικών κερδών. Η Επιτροπή θα μπορούσε να δεχθεί ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, όμιλοι ασφαλιστικών επιχειρήσεων επεξεργάζονται επακριβή στοιχεία υπολογισμού του ποσοστού του κινδύνου και των αναγκών καλύψεως και ότι, βάσει αυτών, συνιστούν στα μέλη τους καθαρά ασφάλιστρα ή ελάχιστες τιμές ασφαλίστρων. Ωστόσο, οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις μπορούν απολύτως να υπολογίσουν μόνες τους, κατά τρόπο ανεξάρτητο, το κόστος λειτουργίας τους και το εμπορικό τους περιθώριο και να καθορίσουν το μέρος αυτό των ασφαλίστρων βάσει των ειδικών για την επιχείρηση τους δεδομένων. Εξάλλου, η ανάγκη συστάσεως ακαθαρίστων ασφαλίστρων τίθεται εν αμφιβόλω από την απόφαση για τον κλάδο της ασφαλίσεως πυρός που έλαβε η γαλλική κυβέρνηση το 1979 (παράρτημα 1 της ανταπαντήσεως)' επίσης, δεν υπάρχουν ακαθάριστα ασφάλιστρα για το σύνολο του κλάδου στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις Κάτω Χώρες.
Η παρεμβαίνουσα στηρίζει τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας. Παρατηρεί ότι η γαλλική κυβέρνηση περιορίστηκε τότε να άρει το δεσμευτικό χαρακτήρα των συμφωνιών περί τιμών. Η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη της τη διαρκή πίεση των ασφαλισμένων, στην οποία οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις πυρός υπόκεινται περισσότερο απ' ό,τι οι άλλες ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Ο καθορισμός του ποσοστού της κατ' αποκοπή αυξήσεως στον οποίο προβαίνει η σύσταση υπολείπεται σαφώς από το ποσοστό που θα ήταν πράγματι απαραίτητο για την απάλειψη του ελλείμματος των ασφαλίστρων.
Τ. Koopmans
εισηγητής δικαστής
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.
(
1
)	Αρχές καθορισμού των ασφαλίστρων για βιομηχανικούς κινδύνους και για μεγάλους βιοτεχνικούς και εμπορικούς κινδύνους πυρός και διακοπής της εκμεταλλεύσεως ( όπως είχαν διαμορφωθεί στις 3 Φεβρουαρίου 1977).