62023TJ1117_INF
Arrest van het Gerecht (Eerste kamer) van 3 september 2025 –Usmanov / Raad
(Zaak T‑1117/23)
„Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen met betrekking tot de acties van Rusland die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen – Bevriezing van tegoeden – Lijst van personen, entiteiten en lichamen waarop de bevriezing van tegoeden en economische middelen van toepassing is – Handhaving van de naam van verzoeker op de lijst – Begrip ‚zakenlieden die betrokken zijn bij economische sectoren die een aanzienlijke bron van inkomsten vormen voor de regering van de Russische Federatie’ – Artikel 2, lid 1, onder g), van besluit 2014/145/GBVB – Artikel 3, lid 1, onder g), van verordening (EU) nr. 269/2014 – Recht op effectieve rechterlijke bescherming – Motiveringsplicht – Beoordelingsfout – Evenredigheid – Eigendomsrecht – Recht op een privéleven – Exceptie van onwettigheid”
1.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Criteria voor vaststelling van de beperkende maatregelen – Vooraanstaande zakenlieden die actief zijn in Rusland en hun naaste familieleden of andere natuurlijke personen die profijt trekken van hen – Begrip „vooraanstaande zakenlieden”
[Besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2023/1094, (GBVB) 2023/1767 en (GBVB) 2024/2456, art. 2, lid 1, g); verordeningen van de Raad nr. 269/2014, art. 3, lid 1, g), en 2023/1089, 2023/1765 en 2024/2455]
(zie punten 52, 53, 105, 109, 110, 132‑136)
2.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Criteria voor vaststelling van de beperkende maatregelen – Vooraanstaande zakenlieden die actief zijn in Rusland en hun naaste familieleden of andere natuurlijke personen die profijt trekken van hen – Eerbiediging van het evenredigheidsbeginsel
[Art. 21 VEU, besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2023/1094, art. 2, lid 1, g); verordeningen van de Raad nr. 269/2014, art. 3, lid 1, g), en 2023/1089]
(zie punten 61‑68)
3.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Omvang van de toetsing – Plaatsing van verzoeker op de lijst in de bijlage bij het bestreden besluit op grond van zijn hoedanigheid van persoon die materiële of financiële steun verleent aan Russische beleidsmakers of profijt trekt van deze beleidsmakers – Plaatsing van verzoeker op de lijst in de bijlage bij het bestreden besluit op grond van zijn hoedanigheid van persoon die verantwoordelijk is voor, steun verleent aan acties of beleidsmaatregelen die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen – Opneming van de naam van verzoekende partij op de lijst in de bijlage bij het bestreden besluit op grond van haar hoedanigheid van vooraanstaand zakenman die actief is in economische sectoren die een aanzienlijke bron van inkomsten vormen voor de regering van de Russische Federatie – Voor het publiek toegankelijke documenten – Bewijswaarde – Beginsel van de vrije beoordeling van het bewijs
[Besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2023/1767, (GBVB) 2024/847 en (GBVB) 2024/2456; verordeningen nr. 269/2014, 2023/1765, 2024/849 en 2024/2455 van de Raad]
(zie punten 77‑81)
4.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Omvang van de toetsing – Bewijs van de gegrondheid van de maatregel – Verplichting voor de bevoegde autoriteit van de Unie om in geval van betwisting de juistheid vast te stellen van de gronden die tegen de betrokken personen of entiteiten zijn aangevoerd – Opneming op de lijsten op basis van een geheel van nauwkeurige, concrete en onderling overeenstemmende aanwijzingen – Beoordelingsfout – Geen
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 47; besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2023/1767, (GBVB) 2024/847 en (GBVB) 2024/2456; verordeningen nr. 269/2014, 2023/1765, 2024/849 en 2024/2455 van de Raad]
(zie punten 92‑94, 111, 112, 137, 138)
5.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Omvang van de toetsing – Bewijs van de gegrondheid van de maatregel – Verplichting voor de bevoegde autoriteit van de Unie om in geval van betwisting de juistheid vast te stellen van de gronden die tegen de betrokken personen of entiteiten zijn aangevoerd – Omvang van de beoordelingsbevoegdheid van die bevoegde autoriteit – Relevantie van het in het kader van een eerdere plaatsing overgelegde bewijs bij gebreke van wijziging van de redenen, wijzigingen in de situatie van verzoeker of evolutie van de context in Oekraïne – Wijzigingen in verzoekers situatie – Geen
[Besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2023/1767, (GBVB) 2024/847 en (GBVB) 2024/2456; verordeningen nr. 269/2014, 2023/1765, 2024/849 en 2024/2455 van de Raad]
(zie punten 95, 96, 115‑123)
6.
Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Draagwijdte – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Personen, entiteiten of lichamen die materiële of financiële steun verlenen aan Russische beleidsmakers of profijt trekken van deze beleidsmakers – Personen die steun verlenen aan of uitvoering geven aan acties of beleidsmaatregelen die de territoriale integriteit, soevereiniteit of de onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen, en met hen geassocieerde personen, entiteiten of lichamen – Vooraanstaande zakenlieden die actief zijn in Rusland – Zakenlieden die actief zijn in economische sectoren die een belangrijke bron van inkomsten zijn voor de regering van de Russische Federatie – Verplichting om in de motivering de specifieke en concrete redenen voor die maatregel aan te geven – Besluit genomen in een door de belanghebbende gekende context zodat deze de draagwijdte van de hem betreffende maatregel kan begrijpen – Toelaatbaarheid van een beknopte motivering
[Art. 29 VEU, art. 215 en art. 296, tweede alinea, VWEU; besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2023/1767, bijlage; verordeningen van de Raad nr. 269/2014, bijlage I, en 2023/1765]
(zie punten 143‑148)
7.
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Rechten van de verdediging – Recht op effectieve rechterlijke bescherming – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Verplichting om de individuele en specifieke redenen voor de genomen besluiten mee te delen – Verplichting om de betrokkene in staat te stellen zijn standpunt over de tegen hem in aanmerking genomen redenen naar behoren kenbaar te maken – Omvang – Niet-nakoming van de evaluatieverplichting – Geen
[Art. 4, lid 3, VEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 41, lid 2, a); besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2024/847 en (GBVB) 2024/2456; verordeningen nr. 269/2014, 2024/849 en 2024/2455 van de Raad]
(zie punten 160‑164, 172‑181)
8.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten vanwege de situatie in Oekraïne – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Rechten van de verdediging – Mededeling van bezwarende elementen – Navolgend besluit waarbij verzoekers naam wordt gehandhaafd op de lijst van personen die onder deze maatregelen vallen – Besluit dat door de Raad is vastgesteld na onderzoek door interne werkgroepen – Niet-nakoming van de evaluatieverplichting – Geen – Schending van wezenlijke vormvoorschriften in het kader van de herzieningsprocedure – Geen
[Art. 29 VEU; art. 215, lid 2, VWEU; reglement van orde van de Raad, art. 19; besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2024/2456; verordeningen van de Raad nr. 269/2014, art. 14, lid 3, en 2024/2455]
(zie punten 184‑189)
9.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Criteria voor vaststelling van de beperkende maatregelen – Vooraanstaande zakenlieden die actief zijn in Rusland of vooraanstaande zakenlieden die betrokken zijn bij economische sectoren die een aanzienlijke bron van inkomsten vormen voor de regering van de Russische Federatie – Discriminatieverbod – Werkingssfeer ratione materiae – Entiteit of lichaam uit een derde land – Daarvan uitgesloten – Schending van het non-discriminatiebeginsel – Geen
[Art. 6, lid 1, VEU; art. 18, eerste alinea, VWEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 21 en art. 52, lid 7; besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2023/1767, (GBVB) 2024/847 en (GBVB) 2024/2456; verordeningen nr. 269/2014, 2023/1765, 2024/849 en 2024/2455 van de Raad]
(zie punten 195‑201)
10.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Inreis- en doorreisverbod, en bevriezing van de tegoeden van bepaalde personen en entiteiten gelet op de situatie in Oekraïne – Beperking van het eigendomsrecht – Toelaatbaarheid – Voorwaarden – Bij wet gestelde beperking – Eerbiediging van de wezenlijke inhoud van het recht dat wordt ingeroepen – Nastreven van een door de Unie erkende doelstelling van algemeen belang – Eerbiediging van het evenredigheidsbeginsel – Voorwaarden vervuld
[Art. 21, lid 2, VWEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 17; besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2023/1767, (GBVB) 2024/847, en (GBVB) 2024/2456, art. 2, leden 3 en 4; verordeningen van de Raad nr. 269/2014, art. 4‑6, 2023/1765, 2024/849 en 2024/2455]
(zie punten 206‑218)
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Alisher Usmanov wordt verwezen in de kosten.