61990CJ0056_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-56/90,
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τους Ricardo Gosalbo Bono και Xavier Lewis, μέλη της Νομικής Υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Nicola Annecchino, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, Centre Wagner, Kirchberg,
προσφεύγουσα,
κατά
Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας, εκπροσωπουμένου από τον John E. Collins, Assistant Treasury Solicitor, επικουρούμενο από τους John Laws και Derrick Wyatt, barristers, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο την Πρεσβεία του Ηνωμένου Βασιλείου, 14, boulevard Roosevelt,
καθού,
που έχει ως αντικείμενο να αναγνωρισθεί από το Δικαστήριο ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, μη λαμβάνοντας όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να καταστεί η ποιότητα των υδάτων κολυμβήσεως της περιοχής κολυμβήσεως του Blackpool και της παρακειμένης στο Formby και το Southport περιοχής κολυμβήσεως σύμφωνη προς τις οριακές τιμές του άρθρου 3 της οδηγίας 76/160/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 1975, περί της ποιότητας των υδάτων κολυμβήσεως (ΕΕ ειδ. εκδ., 15/001, σ. 108), παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4 της οδηγίας αυτής και από τα άρθρα 5 και 189 της Συνθήκης ΕΟΚ,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
συγκείμενο από τους O. Due, Πρόεδρο, Κ. Ν. Κακούρη και M. Zuleeg, προέδρους τμήματος, R. Joliet, J. C. Moitinho de Almeida, F. Grevisse, M. Diez de Velasco, P. J. G. Kapteyn και D. A. O. Edward, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: C. O. Lenz
γραμματέας: H. von Holstein, βοηθός γραμματέας,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,
αφού άκουσε τις αγορεύσεις των διαδίκων κατά τη συνεδρίαση της 27ης Οκτωβρίου 1992, κατά την οποία το Ηνωμένο Βασίλειο εκπροσωπήθηκε από τον John E. Collins, επικουρούμενο από τους Derrick Wyatt και Stephen Richards, barrister,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 16ης Δεκεμβρίου 1992,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 7 Μαρτίου 1990, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με αίτημα να αναγνωρισθεί ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, μη λαμβάνοντας όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να καταστεί η ποιότητα των υδάτων κολυμβήσεως της περιοχής κολυμβήσεως του Blackpool και της παρακειμένης στο Formby και το Southport περιοχής κολυμβήσεως σύμφωνη προς τις οριακές τιμές του άρθρου 3 της οδηγίας 76/160/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 1975, περί της ποιότητας των υδάτων κολυμβήσεως (ΕΕ ειδ. εκδ., 15/001, σ. 108, στο εξής: οδηγία), παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4 της οδηγίας αυτής και από τα άρθρα 5 και 189 της Συνθήκης ΕΟΚ.
2 Κατά το άρθρο 1, παράγραφος 1, η οδηγία αφορά την ποιότητα των υδάτων κολυμβήσεως, εξαιρέσει των υδάτων τα οποία χρησιμοποιούνται για θεραπευτικούς σκοπούς και των υδάτων τα οποία χρησιμοποιούνται για πισίνες (κολυμβητήρια).
3 Η παράγραφος 2, στοιχεία α' και β', του ιδίου άρθρου ορίζει ότι κατά την έννοια της οδηγίας νοούνται ως:
α) "ύδατα κολυμβήσεως" τα γλυκέα ρέοντα ή λιμνάζοντα ύδατα ή μέρη αυτών, όπως και το ύδωρ της θαλάσσης, στα οποία η κολύμβηση:
* επιτρέπεται σαφώς από τις αρμόδιες αρχές κάθε κράτους μέλους,
ή
* δεν απαγορεύεται και συνηθίζεται από μεγάλο αριθμό λουομένων
β) "περιοχή κολυμβήσεως", το μέρος στο οποίο υπάρχουν ύδατα κολυμβήσεως.
4 Η οδηγία επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να καθορίσουν για τα ύδατα κολυμβήσεως, ως προς τις φυσικο-χημικές και μικροβιολογικές παραμέτρους που διαλαμβάνει το παράρτημά της, τιμές όχι λιγότερο αυστηρές από τις αναγραφόμενες στη στήλη Ι του παραρτήματος (άρθρα 2 και 3).
5 Κατά το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας, η ποιότητα των υδάτων κολυμβήσεως πρέπει να καταστεί σύμφωνη προς τις οριακές τιμές του άρθρου 3 της οδηγίας, εντός δεκαετούς προθεσμίας από της κοινοποιήσεως της οδηγίας στο οικείο κράτος μέλος, προθεσμία η οποία, όσον αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, εξέπνευσε στις 31 Δεκεμβρίου 1985. Ωστόσο, όσον αφορά τις ζώνες κολυμβήσεως που δημιουργούνται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές μετά την κοινοποίηση της οδηγίας και που θα είναι ειδικά διαμορφωμένες για κολύμβηση, οι προβλεπόμενες στο παράρτημα τιμές πρέπει να τηρούνται από τη στιγμή που θα επιτραπεί η κολύμβηση, για τις δε περιοχές κολυμβήσεως που θα δημιουργηθούν εντός διετίας από της εν λόγω κοινοποιήσεως έχει προβλεφθεί ειδικό καθεστώς (άρθρο 4, παράγραφος 2).
6 Βάσει του άρθρου 5, παράγραφος 1, της οδηγίας, για την εφαρμογή του προαναφερθέντος άρθρου 4, τα ύδατα κολυμβήσεως θεωρούνται ότι ανταποκρίνονται στις ως άνω παραμέτρους όταν από τα δείγματα τα οποία λαμβάνονται, υπό συνθήκες που καθορίζονται στο παράρτημα, από τον ίδιο χώρο δειγματοληψίας, προκύπτει ότι τα ύδατα ανταποκρίνονται στις τιμές των παραμέτρων που αφορούν την ποιότητα του εν λόγω ύδατος κατά ορισμένο ποσοστό των δειγμάτων αυτών, καθοριζόμενο από τη διάταξη.
7 Το άρθρο 12, παράγραφος 1, της οδηγίας επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να θεσπίσουν τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για τη συμμόρφωση προς την οδηγία, εντός διετούς προθεσμίας από της κοινοποιήσεως αυτής. Όσον αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, η προθεσμία αυτή εξέπνευσε στις 31 Δεκεμβρίου 1977.
8 Τέλος, ορισμένες διατάξεις επιτρέπουν παρεκκλίσεις από τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την οδηγία:
* Δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφος 3, τα κράτη μέλη μπορούν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, να επιτρέπουν παρεκκλίσεις από τη δεκαετή προθεσμία που χορηγείται για να καταστεί η ποιότητα των υδάτων κολυμβήσεως σύμφωνη προς τις παραμέτρους του παραρτήματος. Οι αιτιολογίες της παρεκκλίσεως αυτής πρέπει να βασίζονται επί σχεδίου διαχειρίσεως των υδάτων εντός της οικείας περιοχής και να κοινοποιούνται στην Επιτροπή το αργότερο εντός εξαετούς προθεσμίας από της κοινοποιήσεως της οδηγίας.
* Σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 2, οι υπερβάσεις των τιμών του άρθρου 3 δεν λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό των ποσοστών των δειγμάτων που πρέπει να είναι σύμφωνα προς τις τιμές αυτές, όταν είναι αποτέλεσμα πλημμυρών, φυσικών καταστροφών ή εκτάκτων μετεωρολογικών συνθηκών.
* Το άρθρο 8 επιτρέπει παρεκκλίσεις ως προς ορισμένες από τις παραμέτρους του παραρτήματος λόγω εξαιρετικών μετεωρολογικών ή γεωγραφικών συνθηκών ή όταν τα ύδατα κολυμβήσεως υπόκεινται σε φυσικό εμπλουτισμό με ορισμένες ουσίες, ο οποίος προκαλεί υπέρβαση των οριακών τιμών που καθορίζονται στο παράρτημα. Το κράτος μέλος που επιτρέπει τέτοιες παρεκκλίσεις πληροφορεί αμέσως την Επιτροπή συναφώς, διευκρινίζοντας τους λόγους και τη διάρκεια της παρεκκλίσεως.
9 Κατά την έγγραφη διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου η Επιτροπή απέσυρε την αιτίασή της σχετικά με την κείμενη στο Formby Point περιοχή κολυμβήσεως.
10 Στην έκθεση ακροατηρίου εκτίθενται διεξοδικότερα τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς, η εξέλιξη της διαδικασίας και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
Επί του παραδεκτού
11 Η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου διευκρινίζει ότι στις 19 Οκτωβρίου 1979 κοινοποίησε στην Επιτροπή έγγραφο στο οποίο απαριθμούνταν συγκεκριμένα κριτήρια απαραίτητα για τον προσδιορισμό των υδάτων κολυμβήσεως που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Το έγγραφο αυτό εστάλη στις 9 Ιουλίου 1979 τις αρμόδιες αρχές προκειμένου να εφαρμοστεί η οδηγία στην Αγγλία και την Ουαλία. Βάσει του εγγράφου αυτού, το οποίο περιελάμβανε, μεταξύ άλλων, διευκρινίσεις ως προς τον αριθμό των λουομένων που πρέπει να θεωρείται μεγάλος υπό την έννοια του άρθρου 1, παράγραφος 2, στοιχείο α', δεύτερη περίπτωση, της οδηγίας, τα ύδατα εικοσιεπτά περιοχών θεωρήθηκαν ότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και γνωστοποιήθηκαν στην Επιτροπή με έγγραφο της 18ης Δεκεμβρίου 1979. Το Ηνωμένο Βασίλειο υπογράμμισε τότε ότι ο κατάλογος αυτός, ο οποίος δεν περιελάμβανε τα επίδικα ύδατα, δεν ήταν οριστικός, διότι διάφορες τοπικές αρχές δεν είχαν την ευκαιρία να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους, και ότι ενδεχομένως θα αποστέλλονταν στην Επιτροπή συμπληρωματικά στοιχεία στην αρχή του επομένου έτους.
12 Στις 18 Ιουλίου 1980, η Επιτροπή κοινοποίησε στο Ηνωμένο Βασίλειο αιτιολογημένη γνώμη σχετική με τη μη εφαρμογή της οδηγίας στη Βόρεια Ιρλανδία και στη Σκωτία. Το Ηνωμένο Βασίλειο απάντησε στην Επιτροπή με έγγραφο της 18ης Σεπτεμβρίου 1980, διατεινόμενο ότι στο τμήμα αυτό του Ηνωμένου Βασιλείου δεν υπήρχαν ύδατα που να αναταποκρίνονται στα καθορισθέντα κριτήρια και ότι, όσον αφορά τον κατάλογο των κειμένων στην Αγγλία και στην Ουαλία υδάτων κολυμβήσεως, είχε αποφασίσει ότι δεν ήταν απαραίτητη καμία τροποποίηση ή προσθήκη.
13 Το Ηνωμένο Βασίλειο υποστηρίζει ότι, κατά το μέτρο που η Επιτροπή δεν προέβαλε αντίρρηση κατόπιν της απαντήσεως αυτής, μπορούσε να θεωρήσει ότι η Επιτροπή ενέκρινε τον τρόπο κατά τον οποίον εφάρμοζε την οδηγία. Η Επιτροπή, μη διατυπώνοντας παρά πολύ αργότερα τις αντιρρήσεις της κατά της εξαιρέσεως των επιδίκων υδάτων από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, δημιούργησε κατάσταση ανασφαλείας δικαίου και παρέβη το άρθρο 5 της Συνθήκης, το οποίο της επιβάλλει καθήκον συνεργασίας με τα κράτη μέλη. Συνεπώς, η παρούσα προσφυγή πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη.
14 Η επιχειρηματολογία αυτή δεν μπορεί να γίνει δεκτή.
15 Αρκεί συναφώς η επισήμανση ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν μπορούσε ευλόγως να συναγάγει από την αρχική αδράνεια της Επιτροπής ότι η Επιτροπή ενέκρινε τα κριτήρια που της είχε κοινοποιήσει και τον τρόπο εφαρμογής των κριτηρίων αυτών. Συγκεκριμένα, ούτε το άρθρο 5 της Συνθήκης ούτε οι διατάξεις της οδηγίας υποχρεώνουν την Επιτροπή να λάβει θέση, εντός συγκεκριμένης προθεσμίας, επί του τρόπου εφαρμογής του άρθρου 1 της οδηγίας εκ μέρους του Ηνωμένου Βασιλείου. Συνεπώς, η Επιτροπή ορθώς ενήργησε, διότι η επιλογή της χρονικής στιγμής κατά την οποία θα διατυπώσει τις αντιρρήσεις της εναπόκειται στην εκτίμησή της και τίποτε δεν την εμπόδιζε να κινήσει κατόπιν την παρούσα διαδικασία αναγνωρίσεως της παραβάσεως.
16 Η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου προβάλλει έναν δεύτερο λόγο απαραδέκτου ισχυριζόμενη ότι της ήταν φυσικώς αδύνατον να λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να καταστεί η ποιότητα των επιδίκων υδάτων σύμφωνη προς τις απαιτήσεις της οδηγίας, εντός της δίμηνης προθεσμίας που τάχθηκε με τις αιτιολογημένες γνώμες της 2ας Φεβρουαρίου 1988.
17 Ούτε αυτή η επιχειρηματολογία μπορεί να γίνει δεκτή.
18 Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου (βλ., συναφώς, την απόφαση της 2ας Φεβρουαρίου 1988, 293/85, Επιτροπή κατά Βελγίου, Συλλογή 1988, σ. 305, σκέψη 14), το εύλογο της προθεσμίας που τάσσεται με την αιτιολογημένη γνώμη πρέπει να εκτιμάται λαμβανομένων υπόψη όλων των συνθηκών της συγκεκριμένης περιπτώσεως.
19 Αρκεί συναφώς η επισήμανση ότι η Επιτροπή επέστησε την προσοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στην κατάσταση των περιοχών κολυμβήσεως του Blackpool και των παρακειμένων στο Formby και στο Southport περιοχών κολυμβήσεως, με έγγραφα της 3ης Απριλίου και της 30ής Ιουλίου 1986 αντιστοίχως, δηλαδή δύο σχεδόν χρόνια πριν την ημερομηνία της αιτιολογημένης γνώμης. Υπό τις συνθήκες αυτές, η βαλλόμενη προθεσμία πρέπει να θεωρηθεί εύλογη. Επιλέον, το Ηνωμένο Βασίλειο μπορούσε, εν πάση περιπτώσει, να απαγορεύσει την κολύμβηση στις επίμαχες περιοχές. Όπως παρατήρησε κατά τη συζήτηση η Επιτροπή, άλλα κράτη μέλη ενήργησαν κατά τον τρόπο αυτόν ως προς τα ύδατα ορισμένων περιοχών, η ποιότητα των οποίων δεν ήταν σύμφωνη με την οδηγία.
20 Η καθής κυβέρνηση ισχυρίζεται τέλος ότι η προσφυγή είναι απαράδεκτη διότι η οδηγία δεν επιβάλλει καμία υποχρέωση επιτεύξεως αποτελέσματος, αλλά περιορίζεται να επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να λάβουν κάθε λογικώς αναγκαίο μέτρο για τη συμμόρφωση προς τους κανόνες τους οποίους προβλέπει.
21 Η επιχειρηματολογία αυτή αποτελεί ισχυρισμό ουσίας. Συνεπώς, πρέπει να εξετασθεί αν είναι λυσιτελής, κατά την εξέταση του βασίμου της προσφυγής.
22 Απ'
όλες τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι η προσφυγή είναι παραδεκτή.
Επί της ουσίας
Ως προς τα ύδατα του Ainsdale
23 Το Ηνωμένο Βασίλειο αμφισβητεί την ύπαρξη παραβάσεως ως προς την ποιότητα των υδάτων του Ainsdale, περιοχής μεταξύ του Southport και του Formby Point.
24 Συναφώς, η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είχε δεχθεί με έγγραφο της 6ης Ιουνίου 1988, απαντώντας στις αιτιολογημένες γνώμες της 2ας Φεβρουαρίου 1988, ότι ήταν αναγκαία η βελτίωση της ποιότητας των υδάτων του Ainsdale προκειμένου να ανταποκρίνεται στις παραμέτρους της οδηγίας και ότι, συνεπώς, το Ηνωμένο Βασίλειο είχε αναγνωρίσει ότι δεν είχαν τηρηθεί οι παράμετροι αυτές.
25 Η επιχειρηματολογία αυτή πρέπει να απορριφθεί.
26 Επισημαίνεται, συγκεκριμένα, ότι η Επιτροπή δεν αμφισβήτησε τα αποτελέσματα των δειγματοληψιών, τα οποία επικαλείται το Ηνωμένο Βασίλειο με το υπόμνημά του αντικρούσεως για να αποδείξει ότι η ποιότητα των υδάτων του Ainsdale είχε βελτιωθεί και ανταποκρινόταν στις απαιτήσεις της οδηγίας.
27 Υπό τις συνθήκες αυτές, δεδομένου ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε παράβαση όσον αφορά τα κείμενα στο Ainsdale ύδατα, η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί ως προς τα ύδατα αυτά.
Ως προς τα ύδατα του Blackpool και τα παρακείμενα στο Southport ύδατα
28 Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν αμφισβητεί ότι η ποιότητα των υδάτων κολυμβήσεως του Blackpool και των παρακειμένων στο Southport υδάτων εξακολουθεί να μην είναι σύμφωνη προς την οδηγία. Η καθής κυβέρνηση ισχυρίζεται ωστόσο ότι δεν μπορεί να της προσαφθεί παράβαση. Πρώτον, ούτε η δεκαετής προθεσμία που προβλέπεται από το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας, προκειμένου να καταστεί η ποιότητα των υδάτων σύμφωνη με τις απαιτήσεις της οδηγίας, ούτε η εξαετής προθεσμία της παραγράφου 3 της ίδιας διατάξεως, ταχθείσα για την κοινοποίηση των επιτρεπομένων παρεκκλίσεων από τη δεκαετή προθεσμία, έχουν λήξει ως προς τα προαναφερθέντα ύδατα. Εξάλλου, η μη τήρηση της εξαετούς προθεσμίας του άρθρου 4, παράγραφος 3, ακόμη και αν αποδειχθεί, δεν μπορεί να εμποδίσει το Ηνωμένο Βασίλειο να επιτρέπει παρεκκλίσεις δυνάμει της διατάξεως αυτής. Τέλος, η οδηγία δεν επιβάλλει υποχρέωση επιτεύξεως αποτελέσματος, αλλά περιορίζεται να επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να λαμβάνουν όλα τα λογικώς αναγκαία μέτρα για τη συμμόρφωση προς τους προβλεπομένους κανόνες, μέτρα τα οποία έχει λάβει το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ως προς τις προθεσμίες του άρθρου 4, παράγραφοι 1 και 3, της οδηγίας
29 Η καθής κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι ο ορισμός της έννοιας του ύδατος κολυμβήσεως που διαλαμβάνεται στο άρθρο 1, παράγραφος 2, στοιχείο α', δεύτερη περίπτωση, της οδηγίας είναι υπερβολικά ασαφής και δεν παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να καθορίσουν ποια ύδατα κολυμβήσεως εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της. Η έννοια αυτή, το περιεχόμενο της οποίας απαιτεί ως εκ τούτου διευκρίνιση, προϋποθέτει κάποια εξουσία εκτιμήσεως εκ μέρους των κρατών μελών.
30 Το Ηνωμένο Βασίλειο υποστηρίζει ότι θέσπισε τα κριτήρια που περιλαμβάνονται στο προαναφερθέν έγγραφο της 19ης Οκτωβρίου 1979 ακριβώς κατά την άσκηση της αρμοδιότητας αυτής και ότι κατάρτισε, κατ'
εφαρμογήν των κριτηρίων αυτών, κατάλογο των υδάτων κολυμβήσεως που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Κατόπιν, αποδείχθηκε αναγκαία η επανεξέταση των εν λόγω κριτηρίων σε συσχετισμό, όχι μόνο προς τον αριθμό των λουομένων, αλλά και προς την ύπαρξη, εντός των περιοχών κολυμβήσεως, ορισμένης υποδομής, όπως ιδίως εγκαταστάσεων υγιεινής, αποδυτηρίων και περιοχών σταθμεύσεως οχημάτων καθώς και επιβλέψεως από ναυαγοσώστες.
31 Κατά το Ηνωμένο Βασίλειο, το 1985 τριακόσιες πενήντα περιοχές κολυμβήσεως οι οποίες ανταποκρίνονταν στα κριτήρια αυτά χαρακτηρίστηκαν ως περιοχές κολυμβήσεως, στις οποίες προστέθηκαν αργότερα και άλλες περιοχές. Τα επίδικα ύδατα ανταποκρίνονται στα νέα κριτήρια και συνεπώς εντάσσονται μεταξύ των υδάτων που χαρακτηρίστηκαν ως ύδατα κολυμβήσεως βάσει των κριτηρίων αυτών.
32 Για λόγους ασφαλείας δικαίου, το άρθρο 4, παράγραφοι 1 και 3, της οδηγίας πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι, ως προς τα ύδατα που έχουν χαρακτηρισθεί ως ύδατα κολυμβήσεως σύμφωνα με τα νέα κριτήρια, τόσο η δεκαετής προθεσμία ταχθείσα προκειμένου να καταστεί η ποιότητα των υδάτων κολυμβήσεως σύμφωνη προς τις οριακές τιμές του παραρτήματος της οδηγίας, όσο και η εξαετής προθεσμία για την κοινοποίηση των παρεκκλίσεων από την προαναφερθείσα δεκαετή προθεσμία, αρχίζουν να τρέχουν από το χρονικό σημείο του χαρακτηρισμού των υδάτων ως υδάτων κολυμβήσεως υπό την έννοια της οδηγίας και όχι από τον χρόνο της κοινοποιήσεως της οδηγίας.
33 Υπενθυμίζεται συναφώς ότι, σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 2, στοιχείο α', δεύτερη περίπτωση, της οδηγίας, πρέπει να θεωρούνται ως "ύδατα κολυμβήσεως" τα γλυκέα ρέοντα ή λιμνάζοντα ύδατα ή μέρη αυτών και το ύδωρ της θάλασσας, στα οποία η κολύμβηση δεν απαγορεύεται και συνηθίζεται από μεγάλο αριθμό λουομένων. Ο όρος αυτός πρέπει να ερμηνεύεται υπό το φως του σκοπού της οδηγίας, η οποία εκφράζεται στις δύο πρώτες αιτιολογικές σκέψεις της, κατά τις οποίες "(...) είναι απαραίτητο για την προστασία του περιβάλλοντος και της δημοσίας υγείας, να μειωθεί η ρύπανση των υδάτων κολυμβήσεως και να προστατευθούν αυτά από περαιτέρω ρύπανση" και "ο έλεγχος των υδάτων κολυμβήσεως είναι απαραίτητος για να επιτευχθούν, στα πλαίσια της λειτουργίας της κοινής αγοράς, οι στόχοι της Κοινότητος περί βελτιώσεως των όρων ζωής, αρμονικής αναπτύξεως των οικονομικών δραστηριοτήτων στο σύνολο της Κοινότητος, και συνεχούς και ισορροπημένης επεκτάσεως".
34 Οι στόχοι αυτοί δεν θα επιτυγχάνονταν αν ήταν δυνατόν τα ύδατα των περιοχών κολυμβήσεως που διαθέτουν ορισμένη υποδομή, όπως αποδυτήρια, εγκαταστάσεις υγιεινής και σήμανση των περιοχών κολυμβήσεως, καθώς και επίβλεψη από ναυαγοσώστες να εξαιρούνται του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας αποκλειστικά λόγω του ότι ο αριθμός των λουομένων είναι κατώτερος ορισμένου ορίου. Συγκεκριμένα, η υποδομή αυτή και η παρουσία ναυαγοσωστών συνιστούν ενδείξεις ότι στην περιοχή αυτή κολυμβήσεως συχνάζει μεγάλος αριθμός λουομένων, η υγεία των οποίων πρέπει να προστατεύεται.
35 Οι περιοχές κολυμβήσεως του Blackpool και του Southport αποτελούν εδώ και πολύ καιρό περιοχές κολυμβήσεως ανταποκρινόμενες στα προαναφερθέντα κριτήρια. Συνεπώς, έπρεπε, από της κοινοποιήσεως της οδηγίας, να θεωρούνται ως περιοχές κολυμβήσεως υπό την έννοια της οδηγίας αυτής.
36 Συνεπώς, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν μπορεί να βασίζεται στο προαναφερθέν έγγραφο της 19ης Οκτωβρίου 1979 ούτε στον κατάλογο των υδάτων κολυμβήσεως που καταρτίστηκε εντός του έτους 1979 κατ'
εφαρμογήν των κριτηρίων που θεσπίστηκαν με το εν λόγω έγγραφο, προκειμένου να μην τηρήσει, ως προς τα επίδικα ύδατα, τις προθεσμίες του άρθρου 4, παράγραφοι 1 και 3, της οδηγίας, προθεσμίες οι οποίες τρέχουν, όπως προκύπτει αμέσως από το γράμμα των διατάξεων αυτών, από της κοινοποιήσεως της οδηγίας.
37 Όσον αφορά το επιχείρημα που αντλείται από την ανασφάλεια δικαίου, αρκεί η επισήμανση ότι, όπως έχει διαπιστωθεί ανωτέρω στη σκέψη 15, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν μπορούσε ευλόγως να συναγάγει από το ότι η Επιτροπή δεν προέβαλε αντιρρήσεις ως προς τα κριτήρια και τον κατάλογο ότι το θεσμικό όργανο θεωρούσε ότι ανταποκρίνονταν προς τις απαιτήσεις της οδηγίας.
Ως προς τις συνέπειες της μη τηρήσεως της προθεσμίας του άρθρου 4, παράγραφος 3
38 Η καθής κυβέρνηση ισχυρίζεται επιπλέον ότι, εν πάση περιπτώσει, αντιβαίνει προς την αρχή της αναλογικότητας το να θεωρείται ότι η μη τήρηση από κράτος μέλος της προθεσμίας του άρθρου 4, παράγραφος 3, της οδηγίας του αφαιρεί το δικαίωμα να επιτρέπει παρεκκλίσεις από τη δεκαετή προθεσμία της παραγράφου 1 της διατάξεως αυτής, πολλώ δε μάλλον εφόσον η ερμηνεία αυτή θέτει στην ίδια κατάσταση το κράτος μέλος που δεν είχε κανένα λόγο παρεκκλίσεως και το κράτος μέλος η παρέκκλιση του οποίου είναι δικαιολογημένη αλλά που δεν την κοινοποίησε εγκαίρως.
39 Αρκεί συναφώς η επισήμανση ότι η επίμαχη προθεσμία αποσκοπεί στο να καταστεί, στο μέτρο του δυνατού, η ποιότητα των υδάτων κολυμβήσεως σύμφωνη προς την οδηγία, παρά την παρέκκλιση, εντός της δεκαετούς προθεσμίας του άρθρου 4, παράγραφος 1, ιδίως χάρη στις πρωτοβουλίες που μπορεί να λάβει η Επιτροπή δυνάμει της παραγράφου 3 του ιδίου άρθρου. Αν γινόταν δεκτή η ερμηνεία της καθής κυβερνήσεως ο στόχος αυτός θα διακυβευόταν.
Ως προς τη φύση των υποχρεώσεων που επιβάλλει η οδηγία
40 Κατά την καθής κυβέρνηση, η οδηγία περιορίζεται στο να επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να λαμβάνουν κάθε λογικώς δυνατό μέτρο προκειμένου να συμμορφωθούν προς τις οριακές τιμές που καθορίζονται με το άρθρο 3 της οδηγίας. Στο Ηνωμένο Βασίλειο πραγματοποιήθηκαν οι αναγκαίες προς τούτο μελέτες και εκτελούνται έργα τα οποία θα καταστήσουν την ποιότητα των επιδίκων υδάτων κολυμβήσεως σύμφωνη προς την οδηγία το 1995. Η πρόοδος των έργων αυτών είναι κατ' ανάγκην βραδεία, ιδίως διότι πρέπει να επηρεάσουν όσο το δυνατόν λιγότερο τον πληθυσμό και τις δραστηριότητες εντός των πόλεων. Το Ηνωμένο Βασίλειο προσθέτει ότι η Επιτροπή δεν του υπέδειξε τα μέτρα τα οποία θα του παρείχαν τη δυνατότητα να εξασφαλίσει όσο το δυνατόν συντομότερα την εφαρμογή της οδηγίας ως προς τα επίδικα ύδατα.
41 Η επιχειρηματολογία αυτή δεν μπορεί να γίνει δεκτή.
42 Συγκεκριμένα, από το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας προκύπτει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να καταστεί η ποιότητα των υδάτων κολυμβήσεως σύμφωνη προς τις οριακές τιμές του άρθρου 3 εντός δεκαετούς προθεσμίας από της κοινοποιήσεως της οδηγίας, η δε προθεσμία αυτή είναι μεγαλύτερη από την προθεσμία που προβλέπεται για τη μεταφορά της οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο, δηλαδή δύο έτη από της κοινοποιήσεως της οδηγίας (άρθρο 12, παράγραφος 1), ούτως ώστε να παρασχεθεί στα κράτη μέλη η δυνατότητα να ανταπεξέλθουν στην προαναφερθείσα απαίτηση.
43 Οι μόνες παρεκκλίσεις από την υποχρέωση των κρατών μελών να καταστήσουν την ποιότητα των υδάτων κολυμβήσεως σύμφωνη προς τις απαιτήσεις της οδηγίας είναι οι προβλεπόμενες από το άρθρο 4, παράγραφος 3, το άρθρο 5, παράγραφος 2, και το άρθρο 8, το περιεχόμενο του οποίου αναφέρθηκε ανωτέρω. Συνεπώς, η οδηγία επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να επιτύχουν ορισμένα αποτελέσματα χωρίς να μπορούν να επικαλούνται, εκτός των παρεκκλίσεων αυτών, ιδιάζουσες περιστάσεις προκειμένου να δικαιολογήσουν τη μη τήρηση της υποχρεώσεως αυτής.
44 Συνεπώς, το επιχείρημα που επικαλείται η καθής κυβέρνηση, ότι έλαβε όλα τα λογικώς δυνατά μέτρα, δεν μπορεί να δικαιολογήσει την παράβαση της υποχρεώσεως να καταστήσει την ποιότητα των επιδίκων υδάτων κολυμβήσεως τουλάχιστον σύμφωνη προς το παράρτημα της οδηγίας, με μόνη εξαίρεση τις ρητώς προβλεπόμενες παρεκκλίσεις.
45 Η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου παρατηρεί ότι, αν γίνει δεκτή η τελευταία αυτή ερμηνεία, κάθε υπέρβαση των οριακών τιμών του παραρτήματος της οδηγίας θα αποτελεί παράβαση του άρθρου 4, παράγραφος 1, της οδηγίας, τούτο δε παρά τη θέσπιση εκ μέρους του εμπλεκομένου κράτους μέλους κάθε δυνατού μέτρου για την αποφυγή τέτοιων υπερβάσεων.
46 Ακόμη και αν υποτεθεί ότι η απόλυτη πραγματική αδυναμία συμμορφώσεως προς τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την οδηγία μπορεί να δικαιολογήσει παράβαση, διαπιστώνεται ότι, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας με το σημείο 56 των προτάσεων, το Ηνωμένο Βασίλειο απέτυχε να αποδείξει την ύπαρξη μιας τέτοιας αδυναμίας εν προκειμένω.
47 Ενόψει όλων των προηγουμένων σκέψεων, αναγνωρίζεται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, μη λαμβάνοντας όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να καταστεί η ποιότητα των υδάτων κολυμβήσεως του Blackpool και των παρακειμένων στο Southport σύμφωνη προς τις οριακές τιμές του άρθρου 3 της οδηγίας 76/160/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 1975, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
48 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον υπήρξε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Επειδή το Ηνωμένο Βασίλειο ηττήθηκε, πρέπει να καταδικασθεί στα έξοδα.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφασίζει:
1) Το Ηνωμένο Βασίλειο, μη λαμβάνοντας όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να καταστεί η ποιότητα των υδάτων κολυμβήσεως του Blackpool και των παρακειμένων στο Southport σύμφωνη προς τις οριακές τιμές του άρθρου 3 της οδηγίας 76/160/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 1975, περί της ποιότητος των υδάτων κολυμβήσεως, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ.
2) Απορρίπτει την προσφυγή κατά τα λοιπά.
3) Καταδικάζει το Ηνωμένο Βασίλειο στα έξοδα.