62024TJ0229_RES
Sprawa T-229/24
Isabel Sánchez
przeciwko
Komisji Europejskiej
Wyrok Sądu (dziesiąta izba) z dnia 29 kwietnia 2026 r.
Służba publiczna – Urzędnicy – Zatrudnienie – Ogłoszenie o konkursie – Konkurs otwarty EPSO/AD/391/21 – Decyzja o nieumieszczeniu nazwiska skarżącego na liście rezerwy kadrowej – Równość traktowania – Mechanizm skalowania ocen – Obowiązek uzasadnienia – Prawo do obrony – Zasada dobrej administracji – Czas trwania postępowania administracyjnego – Rozsądny termin
Urzędnicy – Konkurs – Konkurs przeprowadzony w oparciu o świadectwa posiadanych kwalifikacji oraz egzaminy – Obowiązki komisji konkursowej – Porównanie osiągnięć kandydatów – Zastosowanie mechanizmu skalowania ocen – Obowiązek podania do wiadomości kandydatów w ogłoszeniu o konkursie lub poinformowania ich przed egzaminami – Brak
[regulamin pracowniczy urzędników, załącznik III, art. 1 ust. 1 lit. e)]
(zob. pkt 37-44, 69)
Urzędnicy – Konkurs – Konkurs przeprowadzony w oparciu o świadectwa posiadanych kwalifikacji oraz egzaminy – Zastosowanie kryteriów oceny i ustalonej wagi każdego z nich – Uznanie przysługujące komisji konkursowej – Zastosowanie mechanizmu skalowania ocen po zakończeniu egzaminów – Dopuszczalność
(regulamin pracowniczy urzędników, art. 27, załącznik III)
(zob. pkt 46-49, 51-54)
Urzędnicy – Konkurs – Europejski Urząd Doboru Kadr (EPSO) – Przebieg konkursu w sprawie naboru urzędników – Rola EPSO – Wspomaganie komisji konkursowej – Wsparcie techniczne w ramach mechanizmu skalowania ocen kandydatów – Dopuszczalność – Konieczność wskazania w ogłoszeniu o konkursie możliwości interwencji EPSO – Brak
[regulamin pracowniczy urzędników, załącznik III, art. 1 ust. 1 lit. e), art. 7 ust. 1–3]
(zob. pkt 70-77)
Urzędnicy – Konkurs – Komisja konkursowa – Decyzja o nieumieszczeniu na liście rezerwy kadrowej – Obowiązek uzasadnienia – Zakres – Przestrzeganie tajności prac – Przekazanie informacji o ocenach uzyskanych z poszczególnych egzaminów – Dopuszczalność – Konieczność przedstawienia dodatkowego uzasadnienia w przypadku zastosowania mechanizmu skalowania ocen przez komisję konkursową – Brak
(art. 296 TFUE; regulamin pracowniczy urzędników, załącznik III, art. 6)
(zob. pkt 91-100)
Urzędnicy – Zasady – Prawo do obrony – Obowiązek wysłuchania zainteresowanego przed przyjęciem niekorzystnego dla niego aktu – Zakres – Zastosowanie do decyzji komisji konkursowej – Obowiązek podania do wiadomości wzoru matematycznego stosowanego w ramach mechanizmu skalowania ocen – Brak
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41 ust. 2 lit. a)]
(zob. pkt 104-109, 117-120)
Urzędnicy – Konkurs – Konkurs przeprowadzony w oparciu o świadectwa posiadanych kwalifikacji oraz egzaminy – Ocena osiągnięć kandydatów – Weryfikacja kandydatur – Cel
[regulamin pracowniczy, załącznik III, art. 7 ust. 2 lit. b)]
(zob. pkt 113)
Skargi urzędników – Zażalenie złożone uprzednio w drodze administracyjnej – Dorozumiana decyzja oddalająca zażalenie – Późniejsza wyraźna decyzja – Naruszenie obowiązku działania administracji w rozsądnym terminie – Brak
(Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41 ust. 1; regulamin pracowniczy urzędników, art. 90, art. 91 ust. 3)
(zob. pkt 127-132)
Urzędnicy – Konkurs – Obowiązek zapewnienia przez instytucje Unii wszystkim kandydatom niezakłóconego i prawidłowego przebiegu egzaminów – Naruszenie – Wpływ na zgodność egzaminów z prawem – Przesłanki – Ciężar dowodu
(zob. pkt 142-145, 149-152)
Streszczenie
W ramach skargi o stwierdzenie nieważności wniesionej przez byłą kandydatkę w konkursie otwartym EPSO/AD/391/21, która została oddalona przez Sąd, Sąd po raz pierwszy wypowiedział się w przedmiocie próby podważenia mechanizmu skalowania ocen (zwanego dalej „mechanizmem skalowania ocen”) w ramach konkursu.
W maju 2021 r. skarżąca zgłosiła swoją kandydaturę w rozpatrywanym konkursie mającym na celu sporządzenie list rezerwy kadrowej, z których instytucje Unii Europejskiej, głównie Komisja Europejska, mogłyby zatrudniać urzędników.
W grudniu 2022 r. skarżąca została poinformowana, że po zakończeniu egzaminów ostatniego etapu konkursu jej nazwisko nie zostało umieszczone na liście rezerwy kadrowej ze względu na to, że nie znalazła się ona wśród kandydatów, którzy uzyskali najwyższe oceny z tych egzaminów.
W niniejszej sprawie skarżąca kwestionuje w istocie brak podania do publicznej wiadomości w ogłoszeniu o konkursie możliwości zastosowania mechanizmu skalowania ocen jako metody oceny i uważa, że decyzja o zastosowaniu tego mechanizmu powinna była zostać podjęta, a informacja o tym przekazana uczestnikom konkursu, przed rozpoczęciem egzaminów przez komisję konkursową.
Ocena Sądu
Sąd rozpoczął swój wywód od przypomnienia, że prace komisji konkursowej składają się zasadniczo z przynajmniej dwóch różnych etapów, a mianowicie, w pierwszej kolejności, z analizy kandydatur w celu wyselekcjonowania kandydatów dopuszczonych do konkursu oraz, w drugiej kolejności, z badania przydatności kandydatów na stanowiska, które mają zostać obsadzone, w celu sporządzenia listy rezerwy kadrowej.
Mechanizm skalowania ocen, który jest częścią drugiego etapu prac komisji konkursowej, ma na celu zneutralizowanie względnej subiektywności poszczególnych oceniających przy przyznawaniu ocen, ponieważ niektórzy z nich są obiektywnie bardziej surowi niż inni. Może on okazać się istotny w zależności od okoliczności właściwych dla każdego postępowania w sprawie naboru. Mechanizm ten służy realizacji zasady równego traktowania, ponieważ z jednej strony jest stosowany jednolicie wobec wszystkich kandydatów, którzy zostali ocenieni niezależnie przez co najmniej dwóch różnych oceniających. Z drugiej strony pozwala on na przeprowadzenie porównawczej oceny kandydatów na podstawie porównywalnych danych, w tym przypadku zeskalowanych ocen wszystkich kandydatów biorących udział w konkursie, w celu zapewnienia jednolitości oceny.
Regulamin pracowniczy urzędników Unii Europejskiej (zwany dalej „regulaminem pracowniczym”), a w szczególności art. 1 ust. 1 lit. e) załącznika III do tego regulaminu, nie przewiduje ani obowiązku podania do wiadomości możliwości zastosowaniu mechanizmu skalowania ocen, ani obowiązku uprzedniego powiadomienia uczestników konkursu o tej możliwości przed egzaminami. W związku z tym nie ma obowiązku umieszczania tej informacji w ogłoszeniu o konkursie.
Ponadto decyzja o zastosowaniu mechanizmu skalowania ocen może zostać podjęta dopiero po przeprowadzeniu egzaminów, gdy oceny przyznane przez oceniających są już znane członkom komisji konkursowej i gdy stwierdzono istnienie zbyt dużych rozbieżności między ocenami poszczególnych oceniających. Tak więc nie jest możliwe stwierdzenie z góry, czy konieczne będzie zastosowanie mechanizmu skalowania ocen, w związku z czym komisja nie może podjąć decyzji o jego zastosowaniu przed sprawdzeniem prac egzaminacyjnych.
Biorąc pod uwagę szeroki zakres uznania, jakim dysponuje komisja konkursowa przy prowadzeniu swoich prac, nawet w przypadku braku informacji w ogłoszeniu o konkursie o możliwości zastosowania mechanizmu skalowania ocen, komisja konkursowa może postanowić o jego zastosowaniu oraz określić warunki, na jakich będzie on stosowany.
W odróżnieniu bowiem od „rodzaju” i „sposobu oceniania” egzaminów, które dotyczą samych egzaminów, a zatem obiektywnych danych, które należy określić w ogłoszeniu o konkursie mechanizm skalowania ocen ma na celu wyeliminowanie subiektywności w ramach ocen porównawczych komisji konkursowej, które same są objęte tajnością prac komisji konkursowej. Ponadto, jak przyznała skarżąca na rozprawie, wiedza przed przeprowadzeniem egzaminów o tym, że komisja konkursowa zastosuje mechanizm skalowania ocen, w praktyce nie wpłynęłaby na jej przygotowania do konkursu.
Co się tyczy interwencji Europejskiego Urzędu Doboru Kadr (EPSO) na etapie skalowania ocen, urząd ten ograniczył się do zastosowania w ramach tego mechanizmu naukowo potwierdzonego wzoru matematycznego do ocen przyznanych przez oceniających, przy czym komisja konkursowa ostatecznie postanowiła przyjąć jedną z dwóch metod skalowania ocen zaproponowanych przez EPSO. EPSO nie wykroczyło zatem poza swoją rolę polegającą, zgodnie z art. 7 ust. 1–3 załącznika III do regulaminu pracowniczego, na wspomaganiu poszczególnych instytucji poprzez określanie i organizację procedur rekrutacyjnych urzędników z poszanowaniem ogólnych zasad ustanowionych przez te instytucje.
Co się tyczy zakresu obowiązku uzasadnienia decyzji komisji konkursowej, Sąd stanął na stanowisku, że zastosowanie mechanizmu skalowania ocen nie wymaga dodatkowego uzasadnienia.
Otóż skoro celem mechanizmu skalowania ocen jest ułatwienie porównania wyników kandydatów, wniosek kandydata o ustalenie wpływu skalowania na jego ocenę wymagałby przekazania mu zarówno jego oceny pośredniej, jak i ocen pozostałych kandydatów. Ujawnienie tych informacji wymagałoby również przekazania przeprowadzonych obliczeń.
Tymczasem oceny pośrednie, których przekazanie mogłoby ujawnić elementy dotyczące ocen o charakterze osobistym lub porównawczym kandydatów są bezwzględnie objęte zasadą tajności prac komisji konkursowej.
W związku z tym, biorąc pod uwagę konieczność pogodzenia obowiązku uzasadnienia z poszanowaniem zasady tajności prac komisji konkursowej, skarżącej nie można było ujawnić ani jej ocen pośrednich, ani obliczeń przeprowadzonych na podstawie tych ocen.
Podobnie, chociaż wzór matematyczny stosowany w ramach mechanizmu skalowania ocen nie jest objęty tajnością prac komisji konkursowej, inaczej jest w przypadku ocen pośrednich i obliczeń dokonanych w ramach tego mechanizmu, których przekazanie naruszałoby równowagę między prawem do obrony a tajnością prac komisji konkursowej.