62009CJ0083_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-Kawża C‑83/09 P,
li għandha bħala suġġett appell taħt l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, imressaq fit-23 ta’ Frar 2009
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej,
irrappreżentata minn K. Gross u V. Kreuschitz, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
rikorrenti,
il-partijiet l-oħra fil-kawża li huma:
Kronoply GmbH & Co. KG, stabbilita fi Heiligengrabe (il-Ġermanja),
Kronotex GmbH & Co. KG, stabbilita fi Heiligengrabe (il-Ġermanja),
irrapreżentati minn R. Nierer u L. Gordalla, avukati,
rikorrenti fl-ewwel istanza,
Zellstoff Stendal GmbH, stabbilita fi Arneburg (il-Ġermanja), irrappreżentata minn T. Müller-Ibold u K. Karl, avukati,
Repubblika Federali tal-Ġermanja,
Land ta’ Sachsen-Anhalt,
intervenjenti fl-ewwel istanza,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja),
komposta minn V. Skouris, President, A. Tizzano, N. Cunha Rodriguez, K. Lenaerts u J.-C. Bonichot, Presidenti ta’ Awla, A. Rosas, R. Silva de Lapuerta, J. Malenovský, U. Lõhmus, E. Levits (Relatur), A. Ó Caoimh, M. Safjan u M. Berger, Imħallfin
Avukat Ġenerali: N. Jääskinen,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal‑25 ta’ Novembru 2010,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Motivi tas-sentenza
1. Permezz tal-appell tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob l‑annullament tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej (li issa saret, il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea), tal-10 ta’ Diċembru 2008, Kronoply u Kronotex vs Il‑Kummissjoni, (T‑388/02, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”), li permezz tagħha din iddikjarat bħala ammissibbli r-rikors għal annullament ippreżentat minn Kronoply GmbH & Co. KG u Kronotex GmbH & Co. KG (iktar ’il quddiem, flimkien, “Kronoply u Kronotex”) kontra d‑Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2002) 2018 finali, tad-19 ta’ Ġunju 2002, li ma tqajjimx oġġezzjonijiet dwar miżura ta’ għajnuna mill-Istat mogħtija lil Zellstoff Stendal GmbH (iktar ’il quddiem “ZSG”) mill-awtoritajiet Ġermaniżi (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”).
Il-kuntest ġuridiku
2. Mill-premessa 2 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999, tat-22 ta’ Marzu 1999, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu [88] tat‑Trattat tal-KE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 339), jirriżulta li dan ir-regolament huwa intiż sabiex jikkodifika u jsaħħaħ il-prattika kostanti żviluppata u stabbilita mill-Kummissjoni, b’mod konformi mal‑ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, fl-applikazzjoni tal-Artikolu 88 KE.
3. L-Artikolu 1 tal-imsemmi regolament jipprovdi:
“Għall-għan ta’ dan ir-Regolament:
[...]
h) ‛parti interessata’ għandha tfisser kull Stat Membru u kull persuna, impriża jew assoċjazzjoni ta’ impriżi li l-interessi tagħhom jistgħu jkunu affettwati bl-għoti ta’ għajnuna, b’mod partikolari l-benefiċjarju ta’ l-għajnuna, impriżi li jikkompetu bejniethom u assoċjazzjonijiet tal-kummerċ.”
4. L-Artikolu 4 tal-istess regolament, intitolat “Abbozz preliminari tan-notifika u deċiżjonijiet tal-Kummissjoni”, fil-paragrafi 2 sa 4 tiegħu jipprovdi:
“2. Fejn il-Kummissjoni, wara eżami preliminari, issib li l-miżura notifikata ma tikkostitwixix għajnuna, għandha tirreġistra dik is-sejba permezz ta’ deċiżjoni.
3. Fejn il-Kummissjoni, wara eżami preliminari, issib li ma tqajjem l-ebda dubju f’dik li l-kompatibilità mas-suq komuni ta’ miżura notifikata, safejn taqa’ fi ħdan l-iskop ta’ l-Artikolu 87(1) tat-Trattat, għandha tiddeċiedi li l-miżura hija kompatibbli mas-suq komuni (minn hawn ‘l quddiem imsejjaħ ‘deċiżjoni li ma jitqajjmux oġġezzjonijiet’). Id-deċiżjoni għandha tispeċifika liema eċċezzjoni taħt it-Trattat kienet applikata.
4. Fejn il-Kummissjoni, wara eżami preliminari, issib li tqajjmu dubji dwar il‑kompatibilità mas-suq komuni ta’ miżura notifikata, għandha tiddeċiedi jekk għandhomx jibdew proċeduri skond l-Artikolu 93(2) tat-Trattat (minn hawn ‘l quddiem imsejjħa ‘deċiżjoni li tinbeda l-proċedura formali għall-investigazzjoni’).
[...]”
5. Skont l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999:
“Id-deċiżjoni li tinbeda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali għandha tiġbor fil-qosor l-kwistjonijiet relevanti tal-fatti u liġi, għandha tinkludi stima preliminari tal-Kummissjoni dwar il-karattru tal-miżura proposta u għandha tqiegħed id-dubji dwar il-kompatibilità tagħha mas-suq komuni. Id-deċiżjoni għandha ssejjaħ lill-Istat Membru kkonċernat u lil partijiet interessati oħra sabiex jissottomettu l‑kummenti f’perjodu preskritt li normalment m’għandux ikun aktar minn xahar. F’każijiet ġustifikati, il-Kummissjoni għandha testendi l-perjodu preskritt.”
6. Il-qafas multisettorjali għal għajnuna reġjonali għal proġetti kbar ta’ investiment (ĠU 1998, C 107, p. 7, iktar ’il quddiem il-“qafas multisettorjali tal-1998”), fis-seħħ fiż-żmien meta seħħew il-fatti, jiddefinixxi r-regoli ta’ evalwazzjoni tal-għajnuna li taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 87(3) KE.
7. Skont il-qafas multisettorjali tal-1998, il-Kummissjoni tistabbilixxi, fuq bażi individwali, l-intensità tal-għajnuna massima ammissibbli għall-proġetti suġġetti għall-obbligu ta’ notifika previst fl-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 659/1999.
Il-fatti li wasslu għall-kawża
8. Fid-9 ta’ April 2002, ġie nnotifikat lill-Kummissjoni mill-awtoritajiet Ġermaniżi, proġett ta’ għajnuna mill-Istat favur Zellstoff Stendhal GmbH (iktar ’il quddiem “ZSG”).
9. L-għajnuna proposta, li tikkonsisti f’self mhux rimborsabbli, premium fiskali għall-investiment u att ta’ garanzija ta’ 80% ta’ self – li skont il-Kummissjoni, tirrappreżenta somma totali ta’ EUR 250 899 miljun – kienet iddestinata sabiex tiffinanzja l-kostruzzjoni ta’ impjant għall-produzzjoni tal-polpa tal-karta ta’ kwalità għolja kif ukoll il-ħolqien ta’ impriża għall-provvista tal-injam u ta’ impriża ta’ loġistika f’Arneburg fil-Land ta’ Sachsen-Anhalt (il-Ġermanja).
10. Kronoply u Kronotex huma impriżi rregolati mid-dritt Ġermaniż li jipproduċu pannelli tal-fibre (MDF, HDF jew LDF) kif ukoll Oriented Strandboards fis-siti ta’ produzzjoni tagħhom li jinsabu fi Heiligengrabe, fil-Land ta’ Brandebourg (il‑Ġermanja). Bħal fil-każ ta’ ZSG, il-materja prima prinċipali li l-attività tagħhom tinħtieġ hija l-injam.
11. Permezz tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ddeċidiet, wara eżami preliminari, li ma tqajjimx oġġezzjonijiet dwar l-għajnuna proposta peress li hemm nuqqas ta’ kapaċità żejda f’dan is-settur u minħabba n-numru ta’ impjiegi diretti u indiretti maħluqa. B’hekk, u mingħajr ma fetħet il-fażi formali ta’ investigazzjoni prevista fl-Artikolu 88(2) KE, hija qieset li l-għajnuna proposta kienet kompatibbli mas-suq intern.
Il-proċeduri fl-ewwel istanza u s-sentenza appellata
12. B’rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-23 ta’ Diċembru 2002, Kronoply u Kronotex ippreżentaw rikors għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, ibbażata fuq tliet motivi.
13. L-ewwel nett, Kronoply u Kronotex jikkunsidraw li, meta kkonstatat li l-proġett ta’ għajnuna favur ZSG hija kompatibbli mas-suq intern, il-Kummissjoni wettqet żball manifest fl-evalwazzjoni tal-fatti.
14. It-tieni nett, meta ma għaddietx għall-ftuħ tal-proċedura formali ta’ investigazzjoni, il-Kummissjoni injorat il-garanziji proċedurali li Kronoply u Kronotex għandhom taħt l-Artikolu 88(2) KE.
15. It-tielet nett, il-Kummissjoni kisret b’mod partikolari l-Artikolu 87(1) u (3)(c) KE, kif ukoll il-linji gwida reġjonali u l-qafas multisettorjali tal-1998.
16. Permezz ta’ att separat ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil-25 ta’ Frar 2003, il-Kummissjoni qajmet żewġ eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà fejn waħda hija bbażata fuq nuqqas ta’ locus standi tar-rikorrenti fl-ewwel istanza. Skont din l-istituzzjoni, Kronoply u Kronotex ma setgħux jitqiesu bħala impriżi kompetituri tal-benefiċjarja tal-għajnuna, u, bħala konsegwenza, ma setgħux jikkwalifikaw għall-istatus ta’ “parti interessata” fis-sens tar-Regolament Nru 659/1999. Għal din ir-raġuni, huma ma kinux ammissibbli biex jikkontestaw id-deċiżjoni kkontestata.
17. Permezz ta’ digriet tal-14 ta’ Ġunju 2005, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tgħaqqad fil-mertu l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà.
18. Fuq il-kwistjoni tal- locus standi
ta’ Kronoply u Kronotex, il-Qorti Ġenerali fakkret, fil-punt 55 tas-sentenza appellata, li, b’konformità mar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE, persuna fiżika jew ġuridika tista’ biss tippreżenta azzjoni kontra deċiżjoni indirizzata lil persuna oħra jekk l-imsemmija deċiżjoni tirrigwardaha direttament u individwalment. Hija wkoll indikat li l-ġurisprudenza stabbilita li toħroġ mis-sentenza tal-15 ta’ Lulju 1963, Plaumann vs Il‑Kummissjoni (25/62, Ġabra p. 197), li l-persuni li ma humiex id-destinatarji ta’ deċiżjoni ma jistgħux jallegaw li huma kkonċernati individwalment ħlief jekk din id-deċiżjoni tolqothom minħabba ċerti kwalitajiet li huma partikolari għalihom jew minħabba sitwazzjoni ta’ fatt li tikkaratterizzahom meta mqabbla mal-persuni l-oħra kollha u, minħabba dan il-fatt, tindividwalizzahom bl-istess mod bħad-destinatarju ta’ tali deċiżjoni.
19. Wara li, fil-punti 57 sa 59 tas-sentenza appellata, ġibdet l-attenzjoni għad-distinzjoni bejn il-fażi ta’ eżami preliminari u l-proċedura formali ta’ investigazzjoni fis-sens tal-Artikolu 88(2) u (3) KE, li tikkaratterizza l-istħarriġ mill-Kummissjoni tal-kompatibbiltà ta’ għajnuna mill-Istat mas-suq komuni, il‑Qorti Ġenerali fakkret, fil-punti 60 u 61 ta’ din l-istess sentenza, il‑ġurisprudenza li tgħid li rikors għall-annullament ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma tiftaħx il-proċedura formali ta’ investigazzjoni, ippreżentat minn persuna interessata fis-sens tal-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu 88 KE, għandu jiġi ddikjarat ammissibbli jekk l-għan tal-persuna, permezz tat-tressiq ta’ din l‑azzjoni jkun li tissalvagwardja d-drittijiet proċedurali tagħha taħt din id‑dispożizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad-19 ta’ Mejju 1993, Cook vs Il‑Kummissjoni, C-198/91, Ġabra p. I‑2487, punt 23, u tal-15 ta’ Ġunju 1993, Matra vs Il-Kummissjoni, C‑225/91, Ġabra p. I‑3203, punt 17). F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali ppreċiżat, li “persuna interessata” għandha tinftiehem bħala kull persuna, kwalunkwe impriża u kwalunkwe assoċjazzjoni li l-interessi tagħha huma eventwalment affettwati mill-għoti ta’ għajnuna.
20. Wara li enfasizzat, fil-punt 62 tas-sentenza appellata, li skont il-ġurisprudenza, il‑kwalità ta’ parti interessata madankollu setgħet biss tiġġustifika l- locus standi f’rikors għal annullament intiża għall-protezzjoni tad-drittijiet proċedurali, l‑ammissibbiltà ta’ rikors li permezz tiegħu l-persuna li tressaq tikkontesta l-fondatezza ta’ deċiżjoni għandha tissodisfa l-kundizzjonijiet tal-ġurisprudenza Plaumann vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, hija kkonstatat, fil-punt 63 tal-imsemmija sentenza, li, bil-motivi tagħhom, Kronoply u Kronotex qegħdin jikkontestaw f’dan il-każ, kemm ir-rifjut tal-Kummissjoni li tiftaħ il-proċedura formali ta’ investigazzjoni kif ukoll il-fondatezza tad-deċiżjoni kkontestata.
21. Fuq din il-bażi, il-Qorti Ġenerali pproċediet bl-eżami tal- locus standi
ta’ Kronoply u Kronotex fuq il-motivi li huma ressqu.
22. Fir-rigward tal- locus standi ta’ Kronoply u Kronotex sabiex jikkontestaw il‑fondatezza tad-deċiżjoni kkontestata, il-Qorti Ġenerali kkonstatat fil-punt 69 tas-sentenza appellata, li Kronoply u Kronotex ma stabbilixxewx li huma kienu kkonċernati individwalment mill-imsemmija deċiżjoni. Għaldaqstant, hija ċaħdet bħala inammissibbli l-parti tar-rikors tagħhom kontra l-fondatezza tad-deċiżjoni kkontestata.
23. Fir-rigward tal- locus standi
ta’ Kronoply u Kronotex sabiex jiksbu r-rispett tad-drittijiet proċedurali tagħhom, il-Qorti Ġenerali fakkret, fil-punti 71 u 72 tas-sentenza appellata, li l-kwalità ta’ parti interessata fis-sens tal-Artikolu 88(2) KE tirriżulta mill-interess leġittimu li persuna fiżika jew ġuridika jista’ jkollha dwar jekk il-miżuri ta’ għajnuna inkwistjoni jiġux implementati jew le. Għaldaqstant, impriża kompetitriċi jkollha tali interess jekk hija tista’ tistabbilixxi li l-pożizzjoni kompetittiva tagħha fis-suq hija affettwata jew tista’ tkun affettwata mill-għoti tal-għajnuna.
24. Wara li enfasizzat, fil-punti 73 u 74 tas-sentenza appellata, li l-effetti mhux negliġibbli ta’ għajnuna setgħu jinħassu mhux biss fis-suq li topera fih il‑benefiċjarja tal-għajnuna, iżda wkoll fi swieq oħra li eventwalment jinsabu upstream jew downstream, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet b’mod partikolari, fil-punt 76 ta’ dik is-sentenza, li r-“rikorrenti wrew li kien hemm żieda, tal-inqas temporanja, tal-prezz tal-injam. Għalkemm ir-rikorrenti ma wrewx li din iż-żieda hija attribwibbli għall-bidu tal-operat tal-fabbrika ta’ ZSG, l-eżistenza ta’ konsegwenzi negattivi, tal-inqas temporanji, għar-rikorrenti wara – u probabbilment minħabba – l-istabbiliment ta’ ZSG ma tistax tiġi eskluża. Żieda fil-prezzijiet tal-materja prima, mhux ikkontestata għas-sena 2003, tista’ taffettwa l-prezz tal-prodotti finali u, għaldaqstant, iddgħajjef il-kompetittività tal-impriżi li jintlaqtu minnha meta mqabbla ma’ kompetituri tagħhom li ma jaffaċċjawx l‑istess sitwazzjoni”.
25. Minn dan, il-Qorti Ġenerali ddeduċiet fil-punt 77 tal-imsemmija sentenza, li “bħala konsegwenza, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti stabbilixxew suffiċjentement fid-dritt rabta ta’ kompetizzjoni u r-riskju li l-pożizzjoni tagħhom fis-suq tiġi affettwata, attribwibbli għall-għoti tal-għajnuna inkwistjoni. Għaldaqstant, huma għandhom jitqiesu bħala partijiet interessati fis-sens tal-Artikolu 88(2) KE.”
26. Bħala konsegwenza, il-Qorti Ġenerali qieset, fil-punt 78 tal-istess sentenza, li “dan ir-rikors huwa […] ammissibbli peress li r-rikorrenti għandhom il- locus standi
sabiex jiksbu r-rispett tad-drittijiet proċedurali tagħhom. F’dawn iċ‑ċirkustanzi, hija l-Qorti Ġenerali li għandha tivverifika jekk, permezz tal-motivi invokati insostenn tar-rikors tagħhom, ir-rikorrenti effettivament jixtiequ jiddefendu d-drittijiet proċedurali tagħhom, li jirriżultaw mill-Artikolu 88(2) KE.”.
27. Fuq din il-bażi, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet dwar l-ammissibbiltà tat-tliet motivi għal annullament invokati minn Kronoply u Kronotex, ibbażati, rispettivament, fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni, fuq nuqqas ta’ osservanza tal-garanziji proċedurali u, fl-aħħar nett, fuq ksur tal-Artikolu 87(1) u (3)(c) KE, tal-linji gwida reġjonali kif ukoll tal-qafas multisettorjali tal-1998.
28. Meta għamlet hekk, wara li osservat, fil-punt 80 tas-sentenza appellata, li permezz tat-tieni motiv tagħhom, Kronoply u Kronotex sostnew espressament li l‑Kummissjoni kellha tiftaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni prevista fl-Artikolu 88(2) KE, il-Qorti Ġenerali ppreċiżat, fil-punti 81 u 82 tal-imsemmija sentenza, li anki jekk ma kienx il-kompitu tagħha li tinterpreta l-motivi intiżi esklussivament sabiex jikkontestaw il-fondatezza ta’ deċiżjoni intiża, fir-realtà, li tipproteġi d-drittijiet proċedurali ta’ Kronoply u Kronotex, hija setgħet tivverifika jekk xi argumenti fuq il-mertu jikkontribwixxux ukoll xi elementi insostenn ta’ motiv espressament intiż li jipproteġi xi drittijiet proċedurali.
29. Huwa fuq dawn l-elementi li l-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-ewwel motiv, kuntrarjament għat-tielet wieħed, kien jinkludi argumenti fuq il-mertu intiżi li jikkontestaw id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma tiftaħx il-proċedura formali ta’ investigazzjoni, li kienu jissostanzjaw it-tieni motiv allegat insostenn tal-protezzjoni tad-drittijiet proċedurali.
30. Hija kkonkludiet, fil-punt 86 tas-sentenza appellata, li l-argumenti tal-ewwel motiv kellhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-analiżi tat-tieni motiv, filwaqt li t-tielet motiv kien inammissibbli.
31. Dwar il-mertu, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argumenti ta’ Kronoply u Kronotex.
32. Għaldaqstant, hija qieset, fil-punt 115 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni kienet adottat id-deċiżjoni kkontestata fuq il-bażi ta’ elementi sħaħ u li tista’ torbot fuqhom, qabel ma kkonkludiet fil-punti 117, 128, 146 u 152 tas-sentenza attakkata, li Kronoply u Kronotex baqgħu ma wrewx li matul l-eżami preliminari tal-miżura ta’ għajnuna kkontestata, il-Kummissjoni ħabbtet wiċċha ma’ diffikultajiet serji li kienu jeħtieġu l-ftuħ tal-fażi ta’ investigazzjoni formali.
33. B’hekk, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors għal annullament kollu kemm hu.
It-talbiet tal-partijiet
34. Permezz tal-appell tagħha, il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
– tannulla s-sentenza appellata sa fejn tiddikjara ammissibbli ir-rikors għal annullament ippreżentat minn Kronoply u Kronotex kontra d-deċiżjoni kkontestata;
– tiċħad bħala inammissibbli r-rikors għal annullament ippreżentat minn Kronoply u Kronotex kontra d-deċiżjoni kkontestata;
– tikkundanna lil Kronoply u Kronotex għall-ispejjeż relatati mal-appell.
35. ZSG titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tannulla s-sentenza appellata fejn tiddikjara ammissibbli r-rikors għal annullament ippreżentat minn Kronoply u Kronotex kontra d-deċiżjoni kkontestata;
– tiċħad bħala inammissibbli r-rikors għal annullament ippreżentat minn Kronoply u Kronotex kontra d-deċiżjoni kkontestata;
– tikkundanna lil Kronoply u Kronotex in solidum
għall-ispejjeż;
Fuq l-appell
36. Il-Kummissjoni, sostnuta minn ZSG, tinvoka tliet aggravji li permezz tagħhom hija tikkontesta s-sentenza appellata inkwantu din tiddikjara r-rikors ta’ Kronoply u Kronotex bħala ammissibbli.
Fuq l-ewwel u t-tieni aggravji
L-argumenti tal-partijiet
37. L-ewwel nett, il-Kummissjoni essenzjalment issostni li l-Qorti Ġenerali qieset b’mod żbaljat bħala ammissibbli, fuq il-bażi ta’ kundizzjonijiet differenti minn dawk previsti fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE, ir-rikors ippreżentat minn Kronoply u Kronotex. F’dan ir-rigward, il-ġurisprudenza li fuqha l-Qorti Ġenerali bbażat ruħha tenfasizza, fl-Artikolu 108 TFUE, kundizzjonijiet alternattivi ta’ ammissibbiltà.
38. Issa, billi l-leġiżlatur tal-Unjoni stabbilixxa espliċitament, fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE, il-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà ta’ rikorsi kontra l-atti tal-istituzzjonijiet, ma jistax jitqies li l-istess leġiżlatur kellu l-intenzjoni li jidderoga minnhom b’mod impliċitu permezz tal-Artikolu 108 TFUE.
39. ZSG iżżid li l-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà ta’ rikors kontra deċiżjoni tal-Kummissjoni ma jistax ivarja skont il-motivi ta’ annullament invokati.
40. It-tieni nett, il-Kummissjoni, sostnuta minn ZSG, tenfasizza li l-Qorti Ġenerali, wara li indikat fil-punt 81 tas-sentenza appellata li ma huwiex kompitu tagħha li tinterpreta “r-rikors ta’ rikorrent li jikkontesta biss il-fondatezza ta’ deċiżjoni ta’ evalwazzjoni tal-għajnuna bħala tali li fir-realtà hija intiża sabiex tipproteġi d‑drittijiet proċedurali li r-rikorrent jislet mill-Artikolu 88(2) KE, meta r-rikorrent ma ppreżentax espressament motiv li għandu dan l-għan”, waslet għal tali interpretazzjoni fil-punt 82 tal-imsemmija sentenza.
41. Issa, meta għamlet hekk, minn naħa, il-Qorti Ġenerali marret lil hinn mill-kompetenzi tagħha, peress li hija marbuta bit-termini tar-rikors bħal dawk li jirriżultaw min-noti ppreżentati quddiemha. Min-naħa l-oħra, tali approċċ iwassal sabiex tinkiser l-ugwaljanza bejn il-partijiet quddiem il-qorti tal-Unjoni, peress li tiffavorixxi l-pożizzjoni tar-rikorrenti għad-detriment ta’ dik tal-Kummissjoni.
42. ZSG tippreċiża li, billi pproċediet b’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali, b’mod żbaljat, antiċipat l-evalwazzjoni tal-fajl li l-Kummissjoni tkun imqabbda tagħmel matul il‑proċedura formali ta’ investigazzjoni, anki jekk, fl-istadju tal-fażi preliminari, l‑għajnuna msemmija ma kinitx is-suġġett tal-investigazzjoni dettaljata.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
43. L-ewwel nett, fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq ksur tal-kundizzjonijiet tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE, qabelxejn għandu jitfakkar li l-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 659/1999 jistabbilixxi fażi ta’ eżami preliminari tal-miżuri ta’ għajnuna nnotifikati li għandha l-għan li tippermetti lill-Kummissjoni tifforma l‑ewwel opinjoni tagħha dwar il-kompatibbiltà tal-għajnuna inkwistjoni mas-suq komuni. Fit-tmiem ta’ din il-fażi, il-Kummissjoni tikkonstata li din il-miżura jew ma tikkostitwixxix għajnuna, jew inkella li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE. F’din l-aħħar eventwalità, l-imsemmija miżura tista’ ma tqajjimx dubji dwar il-kompatibbiltà tagħha mas-suq komuni, jew min-naħa l‑oħra, tqajjimhom.
44. Jekk wara l-eżami preliminari, il-Kummissjoni tikkonstata li l-miżura notifikata, jekk kemm-il darba tkun taqa’ fil-kamp tal-Artikolu 87(1) KE, ma tkunx tqajjem dubji dwar il-kompatibbiltà mas-suq komuni, hi tieħu deċiżjoni li ma tqajjimx oġġezzjonijiet taħt l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 659/1999.
45. Meta l-Kummissjoni tieħu deċiżjoni li ma tqajjimx oġġezzjonijiet, hija mhux biss tiddikjara l-miżura bħala kompatibbli mas-suq komuni, iżda wkoll, b’mod impliċitu, tirrifjuta li tiftaħ il-proċedura formali ta’ investigazzjoni prevista fl-Artikolu 88(2) KE u l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999.
46. Jekk, wara l-eżami preliminari, il-Kummissjoni tikkonstata li l-miżura notifikata tqajjem dubji dwar il-kompatibbiltà tagħha mas-suq komuni, hija marbuta tieħu, abbażi tal-Artikolu 4(4) tar-Regolament Nru 659/1999, deċiżjoni għall-ftuħ tal-proċedura formali ta’ investigazzjoni prevista fl-Artikolu 88(2) KE u fl-Artikolu 6(1) tal-imsemmi regolament. Skont din l-aħħar dispożizzjoni, tali deċiżjoni tistieden lill-Istati Membri kkonċernati u lill-partijiet interessati l-oħra sabiex jissottomettu l-osservazzjonijiet tagħhom f’terminu determinat, li normalment ma jaqbiżx it-terminu ta’ xahar.
47. F’dan il-każ, id-deċiżjoni kkontestata hija deċiżjoni li ma għandhomx jitqajmu oġġezzjonijiet ibbażata fuq l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 659/1999 li l‑legalità tagħha tiddependi fuq il-kwistjoni ta’ jekk jeżistux dubji dwar il‑kompatibbiltà tal-għajnuna mas-suq komuni. Meta dubji bħal dawn jagħtu lok għall-ftuħ ta’ proċedura formali ta’ investigazzjoni li għaliha jistgħu jipparteċipaw il-partijiet interessati msemmija fl-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999, għandu jitqies li kull parti interessata fis-sens ta’ din l-aħħar dispożizzjoni hija direttament u individwalment ikkonċernata minn tali deċiżjoni. Fil-fatt, il‑benefiċjarji tal-garanziji proċedurali previsti fl-Artikolu 88(2) KE u fl-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999, jistgħu biss jiksbu l-osservanza tagħhom jekk huma għandhom il-possibbiltà li jikkontestaw id-deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet quddiem il-qorti tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-13 ta’ Diċembru 2005, Il-Kummissjoni vs Aktiongemeinshaft Recht und Eigentum, C‑78/03 P, Ġabra p. I‑10737, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata; tat-22 ta’ Diċembru 2008, British Aggregates vs Il-Kummissjoni, C‑487/06 P, Ġabra p. I‑10515, punt 28, kif ukoll tad-9 ta’ Lulju 2009, 3F vs Il-Kummissjoni, C‑319/07 P, Ġabra p. I-5963, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
48. Għaldaqstant, il-kwalità partikolari ta’ parti interessata fis-sens tal-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999, marbuta mas-suġġett speċifiku tar-rikors, hija biżżejjed sabiex tindividwalizza, skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE, ir‑rikorrent li jikkontesta deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet.
49. F’dan il-każ, minn naħa, jirriżulta mis-sentenza appellata, u b’mod partikolari mill-punt 16 tagħha, li, permezz tar-rikors tagħhom, Kronoply u Kronotex ifittxu li jiksbu l-annullament ta’ deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet skont l‑Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 659/1999. Min-naħa l-oħra, fil-punt 77 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali essenzjalment ikkonstatat li Kronoply u Kronotex għandhom jitqiesu bħala partijiet interessati fis-sens tal-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999.
50. It-tieni nett, il-Kummissjoni u ZSG isostnu li l-Qorti Ġenerali bidlet is-suġġett tar-rikors sa fejn hija eżaminat mhux biss it-tieni motiv tar-rikors ibbażat fuq in‑nuqqas ta’ osservanza tal-garanziji proċedurali li minnhom jibbenefikaw l‑interessati, iżda wkoll l-argumenti mqajma fil-kuntest tal-ewwel motiv li jikkontestaw il-fondatezza tad-deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet.
51. F’dan ir-rigward, għalkemm ir-rikorrent li jikkontesta d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma tiftaħx il-proċedura formali ta’ investigazzjoni għandu jiddefinixxi s-suġġett tal-azzjoni tiegħu fir-rikors tiegħu, b’konformità mal-Artikolu 44(1)(c) tar-Regoli ta’ Proċedura tal-Qorti Ġenerali, dan ir-rekwiżit ikun sodisfatt suffiċjentement fid-dritt meta r-rikorrent jidentifika d-deċiżjoni li tagħha huwa jitlob l-annullament.
52. Ftit jimporta li r-rikors jindika li huwa intiż għall-annullament ta’ deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet – frażi li tidher fl-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 659/1999 – jew ta’ deċiżjoni li ma tinfetaħx il-proċedura formali ta’ investigazzjoni, meta b’deċiżjoni waħda l-Kummissjoni tiddeċiedi fuq iż-żewġ aspetti tal-kwistjoni.
53. F’dan il-każ, għandu jitfakkar li fl-ewwel istanza, Kronoply u Kronotex jitolbu l‑annullament tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni “li ma titqajjimx oġġezzjoni kontra l-għoti ta’ għajnuna mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja” lil ZSG, billi jinvokaw tliet motivi insostenn tar-rikors tagħhom.
54. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali kkonstatat fil-punt 80 tas-sentenza appellata, li Kronoply u Kronotex espressament isostnu li l-Kummissjoni kellha tiftaħ il‑proċedura formali ta’ investigazzjoni fuq it-tieni motiv tagħhom biss.
55. Fir-rigward tal-ewwel u t-tieni motivi, il-Qorti Ġenerali ġustament osservat, fil-punt 81 tas-sentenza appellata, li, b’konformità ma’ ġurisprudenza stabbilita, ma huwiex il-kompitu tagħha li tinterpreta r-rikors ta’ rikorrent li jikkontesta biss il‑fondatezza ta’ deċiżjoni ta’ evalwazzjoni tal-għajnuna bħala li fir-realtà hija intiża li tipproteġi d-drittijiet proċedurali li r-rikorrent għandu taħt l‑Artikolu 88(2) KE, meta r-rikorrent ma jkunx ippreżenta motiv li għandu dan l‑għan. F’eventwalità bħal din, l-interpretazzjoni tal-motiv fil-fatt twassal għal kwalifika mill-ġdid tas-suġġett tar-rikors (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-29 ta’ Novembru 2007, Stadtwerke Schwäbisch Hall et
vs Il-Kummissjoni, C‑176/06 P, punt 25).
56. Madankollu, fil-punt 82 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tali limitu għall-poter ta’ interpretazzjoni tal-motivi ta’ rikors ma ċaħħadhiex milli teżamina l-argumenti fuq il-mertu mressqa mir-rikorrent sabiex jiġi vverifikat jekk huma għandhomx xi elementi insostenn tal-motiv, ukoll imressqa mir-rikorrent, li espressament isostnu l-eżistenza ta’ diffikultajiet serji li ġġustifikaw il-ftuħ tal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 88(2) KE.
57. Bħala konsegwenza, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, fil-punt 83 tas-sentenza appellata, li kien leġittimu għaliha li teżamina l-ewwel u t-tielet motivi sabiex tevalwa jekk l-argumenti mressqa fil-kuntest ta’ dawn setgħux ikunu relatati mal-motiv ibbażat fuq in-nuqqas ta’ osservanza tal-garanziji proċedurali. F’dan il-kuntest hija ddeċidiet, fil-punt 86 ta’ din is-sentenza, li l-argumenti mressqa insostenn tal-ewwel motiv, intiżi sabiex jikkontestaw id-deċiżjoni tal-Kummissjoni sabiex ma tinfetaħx proċedura formali ta’ investigazzjoni, kellhom jiġu eżaminati flimkien mal-argumenti mqajma insostenn tat-tieni motiv.
58. Issa, meta għamlet hekk, il-Qorti Ġenerali ma wettqet l-ebda żball ta’ liġi.
59. Meta rikorrent jitlob l-annullament ta’ deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet, essenzjalment huwa jikkontesta l-fatt li d-deċiżjoni meħuda mill-Kummisjoni fir-rigward tal-għajnuna inkwistjoni ttieħdet mingħajr ma din l-istituzzjoni tiftaħ il-proċedura formali ta’ investigazzjoni, u b’hekk tikser id-drittijiet proċedurali tiegħu. Sabiex it-talba għal annullament tiegħu tintlaqa’, ir-rikorrent jista’ jinvoka kwalunkwe motiv ta’ natura li juri li l-evalwazzjoni tal-informazzjoni u tal-elementi li għandha l-Kummissjoni, matul il-fażi ta’ eżami preliminari tal-miżura notifikata, kellha tqajjem dubji dwar il-kompatibbiltà tagħha mas-suq komuni. L‑użu ta’ tali argumenti ma jistax, madankollu, ikollu l-konsegwenza li jibdel is‑suġġett tar-rikors u lanqas li jibdel il-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza 3F vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 35). Min-naħa l-oħra, l-eżistenza ta’ dubji dwar din il-kompatibbiltà hija preċiżament il-prova li għandha tiġi prodotta sabiex jintwera li l-Kummissjoni kienet marbuta tiftaħ il-proċedura formali ta’ investigazzjoni stipulata fl-Artikolu 88(2) KE kif ukoll fl-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 659/1999.
60. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-ewwel u t-tieni aggravji tal-appell għandom jiġu miċħuda fl-intier tagħhom.
Fuq it-tielet motiv
L-argumenti tal-partijiet
61. Skont il-Kummissjoni, meta kkunsidrat li impriżi li fis-suq tal-prodott li huma jipproduċu ma humiex kompetituri tal-benefiċjarju tal-għajnuna jistgħu jiġu rikonoxxuti l-istatus ta’ partijiet interessati fis-sens tal-Artikolu 88(2) KE, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi. Meta għamlet hekk, il-Qorti Ġenerali tippermetti l‑użu ta’ xorta ta’ actio popularis kontra d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni dwar il‑qasam ta’ għajnuna mill-Istat. Għaldaqstant, fiċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ, il‑Qorti Ġenerali b’mod żbaljat qieset li Kronoply u Kronotex kellhom interess li jiksbu l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata.
62. F’dan ir-rigward, ZSG issostni wkoll li r-raġunament tal-Qorti Ġenerali għandu l‑konsegwenza li jkabbar b’mod sproporzjonat iċ-ċirku ta’ impriżi li jistgħu jikkontestaw deċiżjoni dwar għajnuna mill-Istat. Fil-fatt, għalkemm għall-attivita’ tagħha, ZSG tuża prinċipalment polpa tal-injam, hija tuża wkoll materji oħra u sorsi ta’ enerġija għall-proċess ta’ produzzjoni tagħha. Għaldaqstant, is-sentenza appellata għandha l-konsegwenza li tirrikonoxxi bħala parti interessata grupp illimitat ta’ rikorrenti potenzjali.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
63. Skont l-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999, parti interessata għandha tinftiehem b’mod partikolari kull persuna, impriża jew assoċjazzjoni ta’ impriżi li l-interessi tagħhom jistgħu jkunu affettwati bl-għoti ta’ għajnuna, jiġifieri partikolarment impriżi kompetituri tal-benefiċjarju ta’ din l-għajnuna. Fi kliem ieħor, hija tirreferi għal grupp indeterminat ta’ destinatarji (ara, f’dan is-sens, is‑sentenza tal-14 ta’ Novembru 1984, Intermills vs Il-Kummissjoni, 323/82, Ġabra p. 3809, punt 16).
64. Għaldaqstant, din id-dispożizzjoni ma teskludix li impriża li ma hijiex kompetitriċi diretta tal-benefiċjarju tal-għajnuna, iżda fil-proċess tal-produzzjoni tagħha teħtieġ l-istess materja prima, tikkwalifika bħala parti interessata, jekk kemm-il darba hija ssostni li l-interessi tagħha jistgħu jiġu affettwati mill-għoti tal-għajnuna.
65. Biex tagħmel dan, l-impriża trid turi, suffiċjentement fid-dritt, li l-għajnuna jista’ jkollha effett konkret fuq is-sitwazzjoni tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza 3F vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 33).
66. F’dan il-każ, wara li fil-punt 71 tas-sentenza appellata fakkret li persuna fiżika jew ġuridika, sabiex tiġi rrikonoxxuta bħala interessata, għandha tkun tista’ tiġġustifika interess leġittimu sabiex il-miżuri ta’ għajnuna inkwistjoni jkunu jew ma jkunux implementati, jew jinżammu meta jkunu diġà ngħataw, il-Qorti Ġenerali enfasizzat, fil-punt 72 tal-imsemmija sentenza, li fir-rigward ta’ impriża, tali interess leġittimu jista’, b’mod partikolari, jikkonsisti fil-protezzjoni tal-pożizzjoni kompetittiva fis-suq, sa fejn hi tiġi affettwata mill-miżuri ta’ għajnuna.
67. Meta kkonstatat, fil-punti 74 u 75 tas-sentenza appellata, li Kronoply u Kronotex ma humiex kompetituri fl-istess swieq ta’ prodotti, iżda fil-proċessi ta’ produzzjoni tagħhom jużaw l-istess materja prima, jiġifieri injam industrijali, il‑Qorti Ġenerali iddeduċiet li r-rikorrenti u ZSG jinsabu f’kompetizzjoni bħala xerrejja tal-injam.
68. Sussegwentement, il-Qorti Ġenerali qieset, fil-punt 76 tas-sentenza appellata, li r‑rikorrenti wrew li kien hemm żieda, tal-inqas temporanja, tal-prezz tal-injam, u ddeċidiet li, minkejja l-fatt li dawn tal-aħħar ma wrewx li din iż-żieda hija attribwibbli għall-bidu tal-operat tal-fabbrika ta’ ZSG, l-eżistenza ta’ konsegwenzi negattivi għalihom, probabbilment minħabba l-istabbiliment ta’ ZSG, ma tistax tiġi eskluża.
69. Fuq din il-bażi, il-Qorti Ġenerali qieset, fil-punt 77 tal-istess sentenza, li Kronoply u Kronotex “stabbilixxew suffiċjentement fid-dritt rabta ta’ kompetizzjoni u r‑riskju li l-pożizzjoni tagħhom fis-suq tiġi affettwata, attribwibbli għall-għoti tal-għajnuna inkwistjoni”.
70. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali ma tistax tiġi akkużata li wettqet żball ta’ liġi meta hija kkunsidrat, essenzjalment, li impriżi li ma humiex f’kompetizzjoni mal-benefiċjarju tal-għajnuna fis-suq tal-prodott li huma jipproduċu jistgħu jaqgħu fil-kunċett ta’ “parti interessata” fis-sens tal-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999.
71. Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet jirriżulta li l-Qorti Ġenerali ġustament iddeċidiet li Kronoply u Kronotex kellhom il-kwalità ta’ partijiet interessati fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
72. Bħala konsegwenza, it-tielet aggravju insostenn tal-appell għandu jiġi miċħud.
73. Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta li l-appell għandu jiġi miċħud fit-totalità tiegħu.
Fuq l-ispejjeż
74. Skont l-Artikolu 69(2) tal-istess Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 118 tal-istess Regoli, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. L-Artikolu 69(3) tal-istess regoli jippreċiża li jekk il-partijiet ikunu telliefa rispettivament fuq kap jew aktar tat‑talbiet tagħhom jew għal raġunijiet eċċezzjonali, il-Qorti tista’ tiddeċiedi li taqsam l-ispejjeż jew tiddeċiedi li kull parti tbati l-ispejjeż tagħha.
75. F’din il-kawża, il-Kummissjoni, sostnuta minn ZSG, tilfet. Peress li l-partijiet li lmentaw fl-ewwel istanza ma pparteċipawx fil-proċeduri tal-appell u għaldaqstant, ma għamlux talba għall-ispejjeż, għandu jiġi deċiż li l-Kummissjoni u ZSG għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:
1) L-appell huwa miċħud.
2) Il-Kummissjoni tal-Unjoni Ewropea u Zellstoff Stendal GmbH għandhom ibatu l‑ispejjeż tagħhom.