62022CO0254_INF
Beschikking van het Hof (Negende kamer) van 28 februari 2023 –Caixabank
(Zaak C‑254/22)
„Prejudiciële verwijzing – Artikelen 53 en 99 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof – Consumentenbescherming – Richtlijn 93/13/EEG – Oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten – Richtlijn 2014/17/EU – Hypothecaire lening – Variabele rentevoet – Beding met een rentevoet die is gebaseerd op de voor hypothecaire leningen bepaalde referentie-index (IRPH) vermeerderd met 0,50 % – Criteria om het oneerlijke karakter van een dergelijk beding te beoordelen – Vereisten van goede trouw, evenwicht en transparantie – Gevolgen van de vaststelling van het oneerlijke karakter van het beding”
1.
Prejudiciële vragen – Ontvankelijkheid – Vragen die zijn gesteld zonder voldoende nauwkeurige aanwijzingen van de redenen die de noodzaak van een antwoord op de prejudiciële vragen rechtvaardigen – Geen verband tussen het hoofdgeding en de Unierechtelijke bepaling waarop de prejudiciële vragen betrekking hebben – Kennelijke niet-ontvankelijkheid
(Art. 267 VWEU; Reglement voor de procesvoering van het Hof, art. 94)
(zie punten 30‑35, dictum 1)
2.
Prejudiciële vragen – Bevoegdheid van het Hof – Grenzen – Uitlegging van het nationale recht – Daarvan uitgesloten
(Art. 267 VWEU)
(zie punten 37‑40, 46)
3.
Consumentenbescherming – Oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten – Richtlijn 93/13 – Beding tot vaststelling van een variabele rentevoet – Transparantievereiste – Omvang – Beoordelingscriteria – Kredietverstrekker die op grond van een nationale wettelijke regeling en nationale rechtspraak is vrijgesteld van de verplichting om de consument informatie te verstrekken over de evolutie van de referentie-index in het verleden – Daaronder begrepen – Voorwaarde – Informatie die een gemiddelde consument in staat heeft gesteld om de concrete werking van de berekeningswijze van de referentie-index te begrijpen en om de economische gevolgen in te schatten – Verificatie door de nationale rechter
(Richtlijn 93/13 van de Raad, art. 3, 5 en 7)
(zie punten 44, 45, 47‑49, dictum 2)
4.
Consumentenbescherming – Oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten – Richtlijn 93/13 – Oneerlijk beding in de zin van artikel 3 – Beoordeling van het oneerlijke karakter door de nationale rechter – Beding tot vaststelling van een variabele rentevoet – Nationale wettelijke regeling en nationale rechtspraak op grond waarvan het gebrek aan goede trouw van de kredietverstrekker een voorafgaande noodzakelijke voorwaarde is voor elke inhoudelijk toetsing van een niet-transparant beding – Ontoelaatbaarheid – Kredietverstrekker wordt geacht te goeder trouw te hebben gehandeld bij de vaststelling van de rentevoet voor een hypothecaire lening onder verwijzing naar een wettelijke index – Aanzienlijke verstoring van het evenwicht tussen de uit de overeenkomst voortvloeiende rechten en verplichtingen van partijen ten nadele van de consument – Verificatie door de nationale rechter
(Richtlijn 93/13 van de Raad, art. 3, 5 en 7)
(zie punten 57‑61, dictum 3)
5.
Consumentenbescherming – Oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten – Richtlijn 93/13 – Vaststelling dat een beding oneerlijk is – Strekking – Herziening van de inhoud van een oneerlijk beding door de nationale rechter – Ontoelaatbaarheid – Vervanging, door de nationale rechter, van een oneerlijk beding door een nationale bepaling van aanvullend recht – Toelaatbaarheid
(Richtlijn 93/13 van de Raad, art. 6, lid 1, en 7, lid 1)
(zie punten 63‑77, dictum 4)
Dictum
1)
Het tweede gedeelte van de eerste prejudiciële vraag, het tweede gedeelte van de elfde prejudiciële vraag, en de vijftiende prejudiciële vraag van de Juzgado de Primera Instancia no 17 de Palma de Mallorca (rechter in eerste aanleg nr. 17 Palma de Mallorca, Spanje) zijn kennelijk niet-ontvankelijk.
2)
De artikelen 3, 5 en 7, van richtlijn 93/13/EEG van de Raad van 5 april 1993 betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten,
moeten aldus worden uitgelegd dat
zij zich niet verzetten tegen een nationale wettelijke regeling en nationale rechtspraak op grond waarvan de kredietverstrekker niet verplicht is om bij de sluiting van een hypothecaire leningsovereenkomst de consument informatie te verstrekken over de evolutie van de referentie-index in het verleden – minstens over de afgelopen twee jaren – in vergelijking met tenminste één andere index zoals Euribor, mits die nationale wetgeving en rechtspraak de rechter in staat stelt om zich ervan te vergewissen dat, gelet op de beschikbare en toegankelijke openbare informatie en de in voorkomend geval door de kredietverstrekker verstrekte informatie, een normaal geïnformeerde en redelijk omzichtige en oplettende gemiddelde consument in staat is gesteld om de concrete werking van de berekeningswijze van de rentevoet te begrijpen en om aldus op basis van nauwkeurige en begrijpelijke criteria de – mogelijk aanzienlijke – economische gevolgen van een beding tot vaststelling van een variabele rentevoet voor zijn financiële verplichtingen in te schatten.
3)
De artikelen 3, 5 en 7 van richtlijn 93/13
moeten aldus worden uitgelegd dat
zij zich verzetten tegen een nationale wettelijke regeling en nationale rechtspraak op grond waarvan het gebrek aan goede trouw van de kredietverstrekker een noodzakelijke voorafgaande voorwaarde is voor elke inhoudelijk toetsing van een niet-transparant beding in een consumentenovereenkomst. Het staat aan de verwijzende rechter om, rekening houdend met het geheel van de relevante omstandigheden van het hoofdgeding, vast te stellen of de kredietverstrekker moet worden geacht te goeder trouw te hebben gehandeld bij de vaststelling van de rentevoet voor een hypothecaire lening onder verwijzing naar een wettelijke index, en of het beding dat een dergelijke index bevat een aanzienlijke verstoring van het evenwicht tussen de uit de overeenkomst voortvloeiende rechten en verplichtingen van partijen ten nadele van de consument kan veroorzaken.
4)
Artikel 6, lid 1, en artikel 7, lid 1, van richtlijn 93/13
moeten aldus worden uitgelegd dat
zij niet eraan in de weg staan dat de nationale rechter in geval van nietigheid van een oneerlijk beding dat verwijst naar een referentie-index voor de vaststelling van de variabele rentevoet van een hypothecaire lening, die index vervangt door een wettelijke index die van toepassing is wanneer de partijen bij de overeenkomst niet anders zijn overeengekomen, voor zover de betrokken hypotheekovereenkomst in geval van schrapping van dat oneerlijke beding niet kan voortbestaan en de nietigverklaring van die overeenkomst in haar geheel de consument zou blootstellen aan uiterst nadelige consequenties.