ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ 16. 7. 1981 — ΥΠΟΘΕΣΗ 33/80 
Στην υπόθεση 33/80 
RENATO ALBINI, πρώην υπάλληλος τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
καί άλλοι 9 πρώην υπάλληλοι τῆς ἐν λόγω 'Επιτροπῆς, εκπροσωπούμενοι καί 
επικουρούμενοι ἀπό τόν Raimondo Marini-Garelli, δικηγόρο Ρώμης, μέ τόπο επι­
δόσεως, στό Λουξεμβοῦργο, τό γραφείο τοῦ δικηγόρου Victor Biel, 18 A, rue des 
Glacis, 
προσφεύγοντες, 
κατά 
ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ ΤῶΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΏΝ ΚΟΙΝΟΤΉΤΩΝ, εκπροσωπουμένου ἀπό τόν νομικό του 
σύμβουλο John Carbery, μέ ἀντίκλητο στό Λουξεμβοῦργο τόν Douglas Fontein, 
διευθυντή τῆς νομικής ὑπηρεσίας τῆς Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ἐπενδύσεων, 
Kirchberg, 
καί 
ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ ΤῶΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΏΝ ΚΟΙΝΟΤΉΤΩΝ, εκπροσωπουμένης ἀπό τόν νομικό της 
σύμβουλο Joseph Griesmar καί ἀπό τόν Oreste Montako, μέλος τῆς ἐν λόγω υπη­
ρεσίας, μέ ἀντίκλητο στό Λουξεμβοῦργο, τόν Mario Cervino, κτίριο Jean Monnet, 
Kirchberg, 
καθ' ων, 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρῶτο τμήμα) 
συγκείμενο ἀπό τους Τ. Koopmans, πρόεδρο τμήματος, Α. O' Keeffe καί G. Bosco, 
δικαστές 
γενικός εἰσαγγελεύς: F. Capotorti 
γραμματεύς: J. Α. Pompe, βοηθός γραμματεύς 
εκδίδει τήν κατωτέρω 
2142
ALBINI / ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
ΑΠΟΦΑΣΗ 
Περιστατικά 
Τά περιστατικά τῆς υποθέσεως, τά αιτή­
ματα καί επιχειρήματα πού ἀνεπτύχθησαν 
κατά τήν διάρκεια τῆς έγγραφης διαδικα­
σίας συνοψίζονται ὡς έξῆς: 
Ι — Πραγματικά περιστατικά καί 
έγγραφη διαδικασία 
Ή παροῦσα υπόθεση εξετάζεται στο ακό­
λουθο κανονιστικό πλαίσιο: 
Τό άρθρο 63 τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής 
καταστάσεως τῶν υπαλλήλων, ὅπως ἴσχυε 
ὥς τίς 31 Μαρτίου 1979, ὥριζε: 
«Οἱ ἀποδοχές τοῦ υπαλλήλου εκφράζονται 
σέ βελγικά φράγκα. Καταβάλλονται στό 
νόμισμα τῆς χώρας, στην ὁποία ὁ υπάλ­
ληλος ἀσκεῖ τά καθήκοντα του. Οἱ ἀπο­
δοχές πού καταβάλλονται σέ νόμισμα διά­
φορο τοῦ βελγικοῦ φράγκου υπολογίζονται 
βάσει τῶν Ισοτιμιών πού ἐδέχετο τό 
Διεθνές Νομισματικό Ταμείο τήν 1η 
'Ιανουαρίου 1965.» 
Ἡ Ισοτιμία αύτη ήταν 12,50 BF γιά 1 μάρκο 
Γερμανίας καί 8 BF γιά 100 λιρέτες 'Ιτα­
λίας. 
Σύμφωνα μέ τό άρθρο 17 τοῦ παραρτή­
ματος VΙΙ τοῦ κανονισμού υπηρεσιακής 
καταστάσεως, υπάλληλος δύναται νά ζη­
τήσει τήν τακτική ἡ κατ' ἐξαίρεση μετα­
φορά τμήματος τῶν ἀποδοχών του σέ χώρα 
έκτός αυτής ὅπού ἀσκεί τά καθήκοντα του. 
Ή παράγραφος 4 τοῦ ἐν λόγω άρθρου, 
ὅπως 'ίσχυε ὡς τίς 31 Μαρτίου 1979, ὥριζε 
̥τι οἱ μεταφορές αυτές πρέπει νά πραγμα­
τοποιούνται μέσω τοῦ ὀργάνου, στό όποιο 
υπάγεται ὁ υπάλληλος, «βάσει τῆς ἐπι­
σήμου τιμής συναλλάγματος πού ισχύει 
κατά τήν ημερομηνία τῆς μεταφοράς». Ὡς 
«επίσημη τιμή συναλλάγματος» κατά τήν 
έννοια τῆς ἀνωτέρω διατάξεως εθεωρείτο ή 
τελευταία ἰσοτιμία πού ἐδέχετο τό ΔΝΤ 
καί ἡ ὁποία δέν εἶχε τροποποιηθεῖ ἀπό τήν 
1η Νοεμβρίου 1969 (δηλαδή γιά παρά­
δειγμα 13,66 BF πρός 1 μάρκο Γερμανίας). 
Μετά τήν κατάργηση, τό 1971, τοῦ διε-
θνοῦς συστήματος τῶν σταθερών τιμών συ­
ναλλάγματος, στό όποιο βασίζονται οἱ ἐν 
λόγω διατάξεις, οἱ ισοτιμίες αυτές ἀντικα­
τοπτρίζουν ὅλο καί λιγότερο τήν ἀγορα­
στική δύναμη τῶν οἰκείων νομισμάτων, 
καθώς καί τήν ἀξία τους στην ἀγορά συ­
ναλλάγματος. Οἱ υπάλληλοι πού προ-
έβαιναν σέ μεταφορές πρός χώρες, τό 
νόμισμα τῶν ὁποίων ἀνετιμᾶτο σέ σχέση 
μέ τίς ισοτιμίες πού ἐκοινοποιοῦντο στό 
ΔΝΤ, είχαν κατ' αυτόν τόν τρόπο τήν 
δυνατότητα — σέ σύγκριση μέ τίς μετα­
φορές πού πραγματοποιοῦνται ὑπό τίς συνή­
θεις συνθήκες ἀγοράς — νά πραγματο­
ποιούν κέρδη ἐπί τῆς τρεχούσης τιμής συ­
ναλλάγματος. 
Σύμφωνα μέ τήν πρό τῆς 1ης 'Απριλίου 1979 
νομική κατάσταση, ὁ συντελεστής ἀναπρο­
σαρμογής τοῦ ἄρθρου 64 τοῦ κανονισμοῦ 
υπηρεσιακής καταστάσεως, πού ἀντανακλά 
τους ὅρους διαβιώσεως στον τόπο ὅπου 
ἀσκεῖ τά καθήκοντά του ὁ υπάλληλος, 
έπρεπε νά εφαρμόζεται ἐπί τοῦ συνόλου 
τῶν ἀποδοχών, συμπεριλαμβανομένου καί 
τοῦ τμήματος εκείνου τῶν ἀποδοχών πού 
μεταφέρεται σέ άλλη χώρα βάσει τοῦ 
άρθρου 17 τοῦ παραρτήματος VΙΙ. Τό 
γεγονός αυτό είχε ὡς συνέπεια παράλληλη 
αύξηση τοῦ συντελεστοῦ ἀναπροσαρμογής 
γιά τους υπαλλήλους πού ὑπηρετοῦν σέ 
χώρες ὅπως ἡ 'Ιταλία, τό Ἡνωμένο Βασί­
λειο καί ἡ 'Ιρλανδία, όπου τό νόμισμα εἶχε 
υποτιμηθεί σέ σχέση μέ τίς ἰσοτιμίες τοῦ 
ΔΝΤ, καί μείωση τοῦ συντελεστοῦ γιά τους 
υπαλλήλους πού υπηρετούν σέ χώρες, ὅπου 
τό νόμισμα εἶχε ανατιμηθεί σέ σχέση μέ τίς 
ἰσοτιμίες ΔΝΤ. 
2143
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ 16. 7. 1981 — ΥΠΟΘΕΣΗ 33/80 
Οἱ συνταξιοῦχοι ἠδύναντο μέ την ἐν λόγω 
ρύθμιση νά ἀντλήσουν ειδικά πλεονεκτή­
ματα. "Αν ἐδήλωναν ὅτι έχουν τήν κατοικία 
τους σέ χώρα μέ υποτιμημένο νόμισμα, ὁ 
συντελεστής ἀναπροσαρμογής, πού ἴσχυε 
γιά τήν ἐν λόγω χώρα, ἐφηρμόζετο ἐπί τῆς 
συντάξεως τους σύμφωνα μέ τό άρθρο 82 
παράγραφος 1 τοῦ κανονισμοί) υπηρε­
σιακής καταστάσεως. Τό άρθρο 45 τοῦ 
παραρτήματος VIII τοῦ κανονισμού υπηρε­
σιακής καταστάσεως τους παρείχε τήν 
δυνατότητα εισπράξεως τῶν συντάξεων 
αὐτῶν στό ἰσχυρό νόμισμα τῆς χώρας 
καταγωγής τους ἡ τῆς έδρας τοῦ ὀργάνου 
στό όποιο ὑπήγοντο. Τήν κατάσταση αυτή 
επέκρινε ὁ γενικός εἰσαγγελεύς Mayras μέ 
τίς προτάσεις του στην υπόθεση 28/74 
(Gillet, Rec. 1975, σ. 478). 
Ἀπό τό 1974, ἡ Ἐπιτροπή υπέβαλε στό Συμ­
βούλιο προτάσεις γιά τήν εξάλειψη των 
ἀτελειῶν τῶν κανόνων πού Ισχύουν σχε­
τικά μέ τήν καταβολή συντάξεων καί 
μισθών, οἱ ὁποῖες προκύπτουν ἀπό τήν 
κατάργηση τοῦ διεθνοῦς συστήματος τῶν 
σταθερών τιμών συναλλάγματος. 
Ή πρόταση κανονισμοί) τοῦ Συμβουλίου 
περί τροποποιήσεως τοῦ κανονισμοῦ υπη­
ρεσιακής καταστάσεως, τῆς 13ης 'Ιουνίου 
1974 (JO C 88, σ. 25), προέβλεπε νέα δια­
τύπωση τοῦ ἄρθρου 17 παράγραφος 4 τοῦ 
παραρτήματος VII τοῦ κανονισμοῦ υπηρε­
σιακῆς καταστάσεως: 
«Οἱ μεταφορές πού προβλέπονται στίς ἀνω­
τέρω παραγράφους 2 καί 3 πραγματοποι­
οῦνται βάσει τῶν ισοτιμιών πού ἀναφέ­
ρονται στό άρθρο 63 τελευταίο εδάφιο τοῦ 
κανονισμοί) υπηρεσιακής καταστάσεως. 
Στά μεταφερόμενα ποσά εφαρμόζεται ὁ 
συντελεστής πού προκύπτει ἀπό τήν σχέση 
μεταξύ τοῦ συντελεστοῦ ἀναπροσαρμογῆς 
τῆς χώρας, στό νόμισμα τῆς ὁποίας πραγ­
ματοποιείται ἡ μεταφορά, καί τοῦ συντελε-
στοῦ ἀναπροσαρμογής τῆς χώρας ὅπου 
ἀσκεῖ τά καθήκοντά του ὁ υπάλληλος.» 
Τή 1η 'Απριλίου 1977, ἡ 'Επιτροπή υπέβαλε 
στό Συμβούλιο πρόταση κανονισμού περί 
εισαγωγής τῆς ευρωπαϊκής λογιστικής 
μονάδος (ΕΛΜ) στόν κανονισμό υπηρε­
σιακής καταστάσεως (JO C 99, σ. 5), ή 
ὁποία ἀπερρίφθη ἀπό τήν επιτροπή τοῦ 
κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως πού 
εἶχε επιληφθεί σχετικά. Τό Συμβούλιο 
έλαβε τήν γνώμη τοῦ Ευρωπαϊκού Κοινο­
βουλίου καί τήν γνωμοδότηση τοῦ Δικα­
στηρίου. Στό ψήφισμά του τῆς 7ης 'Ιουλίου 
1977 (JO C 183, σ. 55), τό Κοινοβούλιο ενέ­
κρινε τήν πρόταση, λαμβάνοντας ὑπό 
σημείωση «τίς διαβεβαιώσεις τῆς 'Επι­
τροπής ὅτι οἱ προτάσεις τῆς δέν πρόκειται 
νά θίξουν καθόλου τήν πραγματική ἀξία 
τῶν ποσών πού καταβάλλονται στους 
υπαλλήλους ως ἀποδοχές, συντάξεις καί 
ἀποζημιώσεις». Σέ συνεδρίαση, ὁ υπεύ­
θυνος γιά τίς διοικητικές ὑποθέσεις ἐπί­
τροπος Tugendhat δήλωσε: «... στόχος τοῦ 
συστήματος πού καθιέρωσε ἡ 'Επιτροπή 
είναι ἡ επίτευξη χρηματιστηριακῆς οὐδετε-
ρότητος, νομίζουμε δέ ὅτι δύναται νά ἐπι­
τευχθεί ἰσότης ἀγοραστικής δυνάμεως. 
Ἐπιθυμοῦμε, πράγματι, οἱ υπάλληλοι τῆς 
'Επιτροπής ὡρισμένου βαθμοῦ, εἴτε υπηρε­
τοῦν στίς Βρυξέλλες, στό Λουξεμβοῦργο, 
στό Λονδίνο εἴτε σέ ὁποιονδήποτε άλλον 
τόπο τῆς Κοινότητος, νά εἶναι σέ θέση νά 
ἀγοράζουν ἀκριβώς τήν 'ίδια ποσότητα 
ἀγαθών μέ ἐκείνη τοῦ συναδέλφου τους 
πού εἶναι εγκατεστημένος ἀλλοῦ εντός τῆς 
Κοινότητος ... Τό πρόβλημα τῶν μετα­
φορών ἀπασχολεί επίσης τήν 'Επιτροπή. 
Ἐπί τοῦ παρόντος εξετάζεται πρόταση τρο­
ποποιήσεως τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής 
καταστάσεως τῶν υπαλλήλων. Κατά τίς 
εκτιμήσεις μας, ἡ ἐν λόγω τροποποίηση 
πρέπει νά θεσπισθεί ὄχι ἀργότερα ἀπό τήν 
παροῦσα πρόταση κανονισμοί) καί πιστεύω 
ὅτι ἐδῶ πρόκειται γιά ένα άλλο σημείο πού 
ἐστάθη ἀφορμή νά διατυπωθοῦν ὁρισμένες 
ἀνησυχίες». 
'Επειδή τό Συμβούλιο δέν ἐψήφισε ὥς τό 
1978 τήν ἀπό 6 'Οκτωβρίου 1976 πρόταση 
κανονισμοῦ περί εφαρμογής τῆς (ΕΛΜ) 
ευρωπαϊκής λογιστκῆς μονάδος ἐπί τῶν πρά­
ξεων τῶν ὀργάνων τῶν Κοινοτήτων 
2144
ALBINI / ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
(JO C 271, σ. 5), ἡ Ἐπιτροπή κατέβαλε προ­
σπάθεια, ώστε νά ἐφαρμοσθοῦν οἱ συντελε­
στές μετατροπής τῶν αποδοχών τῶν 
υπαλλήλων, ὅπως προβλέπεται στην πρό­
ταση τῆς 1ης 'Απριλίου 1977, λαμβάνοντας 
ὑπ' ὄψη τήν κατάσταση πού ἐδημιουργήθη 
κατ' αυτόν τόν τρόπο. Σέ παράρτημα τῆς 
ἐκθέσεως τῆς τοῦ 1978 πού ἀφορᾶ τήν 
ετήσια εξέταση τοῦ επιπέδου τῶν ἀπο­
δοχῶν (DOC. COM (78) 673 τελικό τῆς 
29ης Νοεμβρίου 1978), ἡ 'Επιτροπή ἐπι¬ 
συνῆψε τήν ἀκόλουθη κοινοποίηση πρός τό 
Συμβούλιο, χωρίς προηγουμένη διαβού­
λευση μέ τό Κοινοβούλιο, τό Δικαστήριο 
καί τήν επιτροπή τοῦ κανονισμού υπηρε­
σιακής καταστάσεως: 
«... τό κείμενο τῶν δύο πρώτων εδαφίων 
τοῦ ἄρθρου 63 ἀντικαθίσταται ἀπό τό ἀκό­
λουθο κείμενο: «Οἱ ἀποδοχές τοῦ υπαλ­
λήλου εκφράζονται σέ βελγικά φράγκα. 
Καταβάλλονται στό νόμισμα τῆς χώρας, 
στην ὁποία ὁ υπάλληλος ἀσκεῖ τά καθή­
κοντα του. Οἱ ἀποδοχές πού καταβάλ­
λονται σέ νόμισμα διάφορο τοῦ βελγικού 
φράγκου υπολογίζονται βάσει τῶν τιμών 
συναλλάγματος πού χρησιμοποιούνται 
στην εκτέλεση τοῦ γενικού προϋπολο­
γισμού τῶν Κοινοτήτων ὅπως ίσχυαν 
τήν...» Ή 'Επιτροπή εμμένει στην θέσπιση 
ἐκ μέρους τοῦ Συμβουλίου, πρό τοῦ τέλους 
τοῦ έτους, τοῦ προαναφερθέντος άρθρου, 
καθώς καί τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ παραρτή­
ματος VΙΙ, ὅπως προκύπτει ἀπό τίς εργα­
σίες τοῦ Συμβουλίου πού έγιναν στό 
πλαίσιο τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ κανο­
νισμού υπηρεσιακής καταστάσεως... (Ὁ) 
... κανονισμός (πρέπει νά τεθεί σέ) ἰσχύ 
τήν 1η 'Ιανουαρίου 1979 (καί νά είναι) 
εφαρμοστέος ἀπό τήν 1η 'Απριλίου 1979. 
Πάντως, γιά τους δικαιούμενους ἀποζημιώ­
σεων συνταξιούχους, οἱ καθαρές χρημα­
τικές παροχές τῶν ὁποίων υφίστανται 
μείωση λόγω τῆς εφαρμογής τοῦ παρόντος 
συστήματος, ὁ κανονισμός δέν θά τύχει 
εφαρμογής πρίν ἀπό τήν 1η 'Οκτωβρίου 
1979..». 
Στίς 21 Δεκεμβρίου 1978, τό Συμβούλιο ἐθέ¬ 
σπισε τόν κανονισμό 3085/78, ὁ ὁποῖος 
τροποποιεί — Ιδίως ὅσον ἀφορᾶ τίς χρησι¬ 
μοποιητέες νομισματικές ισοτιμίες — τόν 
κανονισμό 259/68 περί καθορισμοῦ τοῦ 
κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως καί 
τοῦ καθεστώτος πού εφαρμόζεται ἐπί τοῦ 
λοιποῦ προσωπικοί) τῶν Κοινοτήτων, 
καθώς καί τους κανονισμούς 2530/72 καί 
1543/73 περί θεσπίσεως ὡρισμένων ειδικών 
μέτρων (JO L 369, σ. 6). Ό ἐν λόγω κανο­
νισμός (3085/78) επαναλαμβάνει τήν κοινο­
ποίηση τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς 29ης Νοεμβρίου 
1978 καί, ὅσον άφορᾶ τόν συντελεστή ἀνα­
προσαρμογής πρός υπολογισμό τῶν 
μεταφερθέντων ποσών, τήν διατύπωση πού 
ἐχρησιμοποιήθη στην πρόταση τῆς 1ης 
'Απριλίου 1977. 'Ορίζει τήν 1η 'Ιουλίου 1978 
ὡς ημερομηνία ἡ ὁποία πρέπει νά ληφθεῖ 
ὑπ' ὄψη γιά τόν υπολογισμό τῶν ἀποδοχών 
πού καταβάλλονται σέ νόμισμα διάφορο 
τοῦ βελγικοῦ φράγκου βάσει τῶν τιμών 
συναλλάγματος πού χρησιμοποιούνται 
στην ἐκτέλεση τοῦ γενικοῦ προϋπολο­
γισμού τῶν Κοινοτήτων καί διευκρινίζει 
ὅτι ἡ ἀνωτέρω ημερομηνία τροποποιείται 
κατά τήν ετησία εξέταση τοῦ επιπέδου τῶν 
ἀποδοχών. 
Παράλληλα μέ τήν ἀναπροσαρμογή τῶν 
τιμών συναλλάγματος, τό Συμβούλιο, μέ 
τόν κανονισμό 3086/78 τῆς 21ης Δεκεμ­
βρίου 1978 περί προσαρμογής τῶν συντε­
λεστών ἀναπροσαρμογής πού εφαρμό­
ζονται ἐπί τῶν ἀποδοχών καί συντάξεων 
τῶν υπαλλήλων καί τοῦ λοιποῦ προσω­
πικού τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καί ἐν 
συνεχεία τῆς τροποποιήσεως τῶν διατά­
ξεων τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής κατατά¬ 
σεως περί τῶν τιμών συναλλάγματος πού 
χρησιμοποιούνται στην ἐφαρμογή τοῦ 
κανονισμού (JO L 369, σ. 8), ἐτροποποίησε 
τίς τιμές τῶν συντελεστών ἀναπροσαρ­
μογής πού ἀντιστοιχούν στους διαφόρους 
τόπους διορισμού κατά τρόπο, ώστε κάθε 
μόνιμος υπάλληλος (ή έκτακτος), ὁ όποῖος 
δέν ἤσκει τά καθήκοντά του στό Βέλγιο ή 
στό Λουξεμβούργο, νά βλέπει τίς ἀποδοχές 
του τοῦ 'Απριλίου 1979 νά παραμένουν στό 
ἴδιο επίπεδο μέ τίς ἀποδοχές τοῦ προηγου­
μένου μηνός. Πράγματι, επειδή τό σημείο 
2145
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ 16. 7. 1981 — ΥΠΟΘΕΣΗ 33/80 
ἀφετηρίας (ὕψος ἀποδοχών σέ βελγικά 
φράγκα) παραμένει υποθετικά ἀμετάβλητο, 
ὅσον άφορᾶ τίς πράξεις εκκαθαρίσεως, καί 
τό σημείο ἀφίξεως (ὕψος καταβολής σέ 
εθνικό νόμισμα), πρέπει κανονικά νά παρα­
μένει ἴσο μέ τό πρῶτο, ἀπό την στιγμή 
κατά τήν ὁποία μια ἀπό τίς παραμέτρους 
πού παρεμβάλλονται στην εκκαθάριση θά 
ἐτροποποιεῖτο, θά συνέτρεχε λόγος προ­
σαρμογῆς τῆς δευτέρας παραμέτρου (συντε­
λεστής ἀναπροσαρμογής) έτσι ώστε νά 
εξασφαλίζεται ἡ οὐδετερότης τῆς πράξεως. 
Γιά τόν καθορισμό τοῦ συντελεστοῦ ἀνα­
προσαρμογής, πού προβλέπει τό άρθρο 64 
τοῦ κανονισμού ὑπηρεσιακής καταστά­
σεως, τό Συμβούλιο καί ἡ Ἐπιτροπή ἐφαρμό­
ζουν, ἀπό τό 1967, τήν ἀκόλουθη διαδι­
κασία συγκρίσεως τοῦ επιπέδου τιμών 
μεταξύ τῶν Βρυξελλών καί τῶν διαφόρων 
άλλων τόπων διορισμού. Ή Στατιστική 
'Υπηρεσία τῶν ΕΚ συντάσσει τακτικά καί 
σέ συνεργασία μέ τίς ἁρμόδιες εθνικές ὑπη­
ρεσίες πίνακες τιμών γιά τά εμπορεύματα 
καί τίς υπηρεσίες πού θεωρούνται ὅτι ἀντι­
προσωπεύουν τίς κατηγορίες τῶν ενδει­
κτικών δαπανών, στίς όποιες υποβάλλονται 
τά νοικοκυριά τῶν υπαλλήλων στους διαφό­
ρους τόπους ὅπου οἱ τελευταίοι ἀσκοῦν τά 
καθήκοντά τους. Γιά κάθε κατηγορία υπο­
λογίζεται ἡ σχέση μεταξύ τῆς τιμής Βρυ­
ξελλών καί εκείνης πού εφαρμόζεται στην 
πόλη, ἡ ὁποία λαμβάνεται ὡς βάση γιά τόν 
τόπο διορισμού. Μέ τήν στάθμιση αυτή 
εἶναι δυνατόν νά υπολογισθεί ἡ σχέση 
μεταξύ τῆς ἀγοραστικής δυνάμεως τῶν 
νομισμάτων τῶν χωρών ὅπου οἱ υπάλληλοι 
τῆς Κοινότητος ἀσκοῦν τά καθήκοντά 
τους. Ό δείκτης πού υπολογίζεται σύμφωνα 
μέ τή μέθοδο «Fisher» εκφράζει, πχ., τήν 
σχέση τιμών Βρυξελλῶν-Ρώμης καί Ρώμης-
Βρυξελλῶν μέ έναν καί μόνον αριθμό. Ό 
ἀριθμός αυτός χρησιμοποιείται γιά τους 
συντελεστές ἀναπροσαρμογής εντός τῆς 
Κοινότητος, καθ' ὅσον εκφράζει τήν σχέση 
τῶν τιμών μεταξύ δύο πόλεων ὑπό ἀνατρέ­
ψιμη μορφή καί κατά συνέπεια επιτρέπει 
ὄχι μόνον διμερείς, άλλά καί πολυμερείς 
συγκρίσεις τιμών. Σύμφωνα μέ τήν ἐν λόγω 
μέθοδο, ὁ συντελεστής ἀναπροσαρμογής 
ἀνευρίσκεται μέ διαίρεση τοῦ δείκτου 
«Fisher» πού υπολογίζεται κατά τόν τρόπο 
πού προανεφέρθη διά τῆς ἀντιστοίχου ισο­
τιμίας πού χρησιμοποιείται γιά τήν μετα­
τροπή τῶν ἀποδοχών τῶν υπαλλήλων στό 
ἀντίστοιχο εθνικό νόμισμα σύμφωνα μέ τό 
άρθρο 63 τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής 
καταστάσεως. Τόν Ὀκτώβριο-Νοέμβριο 
τοῦ 1975 διενηργήθη σέ ὅλες τίς πρωτεύ­
ουσες τῆς Κοινότητος συγκριτική ἔρευνα 
τιμών. 
Οἱ προσφεύγοντες, πού εἶναι πρώην 
υπάλληλοι τῆς Ἐπιτροπῆς καί έχουν λάβει 
τήν σύνταξη τους στην 'Ιταλία, υπέβαλαν 
εμπροθέσμως ένσταση κατά τήν έννοια τοῦ 
άρθρου 90 παράγραφος 2 τοῦ κανονισμοῦ 
υπηρεσιακής καταστάσεως τῶν υπαλλήλων, 
προσβάλλοντας τίς ἀποφάσεις πού περιέ­
χονται στους·ἐν λόγω κανονισμούς. Κατά 
τόν χρόνο ἀσκήσεως τῆς προσφυγής δέν 
είχε ληφθεί καμμία ἀπόφαση σχετικά μέ 
τίς ενστάσεις αυτές. 
Τό δικόγραφο τῆς προσφυγής κατετέθη 
στην γραμματεία τοῦ Δικαστηρίου τήν 24η 
'Ιανουαρίου 1980. 
Στίς 28 καί 29 Φεβρουαρίου 1980, τό Συμ­
βούλιο καί ἡ 'Επιτροπή προέβαλαν ἀντι­
στοίχως ενστάσεις ἀπαραδέκτου. 
Τό Δικαστήριο (πρώτο τμήμα), κατόπιν 
εκθέσεως τοῦ εἰσηγητοῦ δικαστοῦ καί μετ' 
ἀκρόαση τοῦ γενικοῦ εισαγγελέως, ἀπεφά­
σισε τήν έναρξη τῆς προφορικής διαδικα­
σίας ἐπί τῶν ενστάσεων, χωρίς προηγου­
μένη διεξαγωγή ἀποδείξεων. 
ΙΙ — Αιτήματα τῶν διαδίκων 
Οἱ προσφεύγοντες ζητοῦν ἀπό τό Δικα­
στήριο 
— νά ἀκυρώσει τόν κανονισμό 3086/78 
τοῦ Συμβουλίου τῶν Ευρωπαϊκών Κοι­
νοτήτων ἤ, τουλάχιστον, νά ἀνα­
γνωρίσει ὅτι δέν έχει εφαρμογή ἐπί τῶν 
προσφευγόντων, 
— νά ἀκυρώσει τόν κανονισμό 3085/78 
τοῦ Συμβουλίου τῶν Ευρωπαϊκών Κοι­
νοτήτων ἤ, τουλάχιστον, νά ἀνα­
γνωρίσει ὅτι δέν έχει εφαρμογή ἐπί τῶν 
προσφευγόντων, 
2146
ALBINI / ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
— ὅλως δέ ἐπικουρικῶς νά επιδικάσει υπέρ 
τῶν προσφευγόντων ἀντισταθμιστική 
ἀποζημίωση, υπολογιζομένη κατά 
τρόπο πού νά ἀποφεύγεται οιαδήποτε 
μείωση τῶν συντάξεων πού εἶχαν 
καταβληθεί στους προσφεύγοντες πρίν 
ἀπό τήν ἔναρξη Ισχύος τῶν κανονισμῶν 
3085/78 καί 3086/78, 
— ἐν πάση περιπτώσει, νά καταδικάσει τό 
Συμβούλιο τῶν Ευρωπαϊκῶν Κοι­
νοτήτων καί τήν Ἐπιτροπή τῶν Ευρω­
παϊκών Κοινοτήτων, καθ' ὧν στην 
παροῦσα δίκη, στά δικαστικά έξοδα τῆς 
υποθέσεως. 
Τό Συμβούλιο, μέ παρεμπῖπτον υπόμνημα 
πού υπέβαλε δυνάμει τοῦ ἄρθρου 91 τοῦ 
κανονισμοί) διαδικασίας ζητεί ἀπό τό 
Δικαστήριο νά κρίνει τίς προσφυγές ἀπαρά­
δεκτες κατά τό μέτρο πού τό άφορᾶ. 
Ή 'Επιτροπή μέ παρεμπῖπτον υπόμνημα 
πού υπέβαλε δυνάμει τοῦ ἄρθρου 91 τοῦ 
κανονισμοί) διαδικασίας ζητεί ἀπό τό 
Δικαστήριο: 
— μετά τήν υποβολή τῶν παρατηρήσεων 
τῶν ἀντιδίκων της, νά κηρύξει περαιω­
μένη τήν (έγγραφη) διαδικασία καί νά 
ἀποφανθεῖ, ενδεχομένως, ὅτι δέν συ­
ντρέχει περίπτωση διεξαγωγής τῆς προ­
φορικής διαδικασίας. 
— νά ἀπορρίψει ὡς ἀπαράδεκτη τήν προ­
σφυγή, 
— νά καταδικάσει τους προσφεύγοντες 
στά δικαστικά έξοδα. 
III — Λόγοι καί επιχειρήματα τῶν 
διαδίκων 
Οἱ προσφεύγοντες ὑποστηρίζουν ὅτι τό 
σύστημα συνταξιοδοτήσεως τῶν υπαλ­
λήλων τῶν Κοινοτήτων εἶναι σύστημα πού 
βασίζεται σέ εἰσφορές. Τό άρθρο 83 παρά­
γραφος 2 τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής 
καταστάσεως ὁρίζει ὅτι οἱ υπάλληλοι συ­
νεισφέρουν κατά τό ένα τρίτο στην χρημα­
τοδότηση τοῦ συστήματος συνταξιοδοτή­
σεως. Τά υπόλοιπα δύο τρίτα χρηματοδο­
τοῦνται ἀπό τίς Κοινότητες. Επομένως, ή 
σύνταξη δέν ἀντιπροσωπεύει τίποτε άλλο, 
παρά ἀποδοχές πού καταβάλλονται ἐκ τῶν 
ὑστέρων καί ὄχι είδος δώρου τοῦ ἐργο­
δότου. 
Ὅλοι οἱ υπάλληλοι ὡρισμένου βαθμού καί 
αρχαιότητος, καταβάλλουν τό αυτό ποσό 
ὑπό μορφή ἀμεσων κρατήσεων ἀπό τόν 
μισθό τους, ἀφ᾽ ἑνός, καί μιας ἀντιστοίχου 
εἰσφορᾶς τοῦ εργοδότου, ἀφ᾽ έτερου, 
ἀνεξαρτήτως τῆς ιθαγενείας τους ἡ τοῦ 
τόπου διορισμοῦ τους. Στην πραγματι­
κότητα, ὅλες οἱ κρατήσεις γίνονται σέ βελ­
γικά φράγκα στην πηγή, χωρίς νά εφαρμό­
ζεται ὁποιοσδήποτε μηχανισμός ἀναπρο­
σαρμογής. 
Οἱ προσφεύγοντες ισχυρίζονται ὅτι τό ἐν 
λόγω σύστημα προϋποθέτει ὅτι ένας 
υπάλληλος πού έχει καταβάλει ὡρισμένο 
ποσό, ἴσο πρός αυτό πού κατέβαλαν καί οἱ 
λοιποί υπάλληλοι τοῦ ἰδίου βαθμοῦ καί 
ἀρχαιότητος, λαμβάνει τήν ἰδία σύνταξη μέ 
εκείνη τῶν λοιπών, ἡ ὁποία ἀντιστοιχεί 
στίς εἰσφορές του ὑπό μορφή κρατήσεων 
καί στίς καταβολές τοῦ εργοδότου. 
Ἀντιθέτως, στό θεσπισθέν συνταξιοδοτικό 
σύστημα, τό ὕψος τῆς συντάξεως εξαρτᾶται 
ὄχι μόνον ἀπό τά ποσά πού κατέβαλε ὁ 
υπάλληλος, ἀλλά καί ἀπό τήν χώρα στην 
ὁποία δηλώνει ὅτι έχει τήν κατοικία του 
κατά τόν χρόνο τῆς συνταξιοδοτήσεως του. 
Λόγω τοῦ θεσπισθέντος συστήματος τῶν 
συντελεστών ἀναπροσαρμογής, οἱ συντα­
ξιοῦχοι υπάλληλοι, πού διαμένουν σέ διά­
φορες χώρες, λαμβάνουν σύνταξη χαμηλό­
τερη ἀπό εκείνη πού θά ἐδικαιοῦντο βάσει 
τῶν καταβληθεισών εἰσφορῶν γιά λογα­
ριασμό τους. Συνταξιούχος υπάλληλος πού 
διαμένει στό Βέλγιο λαμβάνει πχ. σύνταξη 
κατά 34 % ἀνώτερη εκείνης πού λαμβάνει 
συνταξιούχος υπάλληλος, τοῦ αὐτοῦ 
βαθμοῦ καί ἀρχαιότητος, ὁ όποιος διαμένει 
στην 'Ιταλία, έστω καί ἄν έχουν καί οἱ δύο 
καταβάλει καί έχουν καί γιά τους δύο 
καταβληθεί τά 'ίδια ποσά γιά τήν σύσταση 
τῆς συντάξεως τους. 
2147
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ 16. 7. 1981 — ΥΠΟΘΕΣΗ 33/80 
Οἱ προσφεύγοντες θεωροῦν ὅτι εἶναι παρά­
νομο νά επηρεάζεται τό ποσόν μιᾶς συντά­
ξεως μέ δείκτη μειώσεως βάσει τοῦ τόπου 
διαμονής καί τοῦ οἰκείου κόστους διαβιώ­
σεως, καθ' ὅσον έτσι περιορίζεται ἡ ελευ­
θερία διακινήσεως τοῦ συνταξιούχου, την 
στιγμή ἀκριβώς πού τήν 'έχει περισσότερο 
ἀνάγκη. Τό ὕψος τῆς συντάξεως πρέπει νά 
συνίσταται ἀποκλειστικά στό ταμιακό 
ἀποτέλεσμα ἀθροίσεως εισφορῶν, πού 
κανείς δέν θά είχε δικαίωμα νά επηρεάσει 
ή νά κλιμακώσει σύμφωνα μέ γεωγραφικά 
νομισματικά κριτήρια. 
Οἱ προσφεύγοντες θεωρούν ὅτι ἐξ αίτιας 
τῆς θεσπίσεως τῶν προσβαλλόμενων κανο­
νισμών, πού είχε ὡς ἀποτέλεσμα τήν περισ­
σότερο ἀπό τό μισό μείωση τῆς συντάξεώς 
τους, παρεβιάσθησαν οἱ θεμιτές προσδοκίες 
τους. 
Τό άρθρο 45 τοῦ παραρτήματος VΙΙΙ τοῦ 
κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως 
ὁρίζει ὅτι οἱ «συντάξεις δύνανται νά 
καταβληθοῦν, κατ' ἐπιλογή τῶν ενδιαφερο­
μένων, εἴτε στό νόμισμα τῆς χώρας 
καταγωγής τους εἴτε στό νόμισμα τῆς 
χώρας διαμονής τους εἴτε στό νόμισμα τῆς 
έδρας τοῦ ὀργάνου στό όποιο ἀνηκε ὁ 
υπάλληλος». 
Μέχρι τῆς θεσπίσεως τῶν προσβαλλόμενων 
κανονισμών ἡ εφαρμοζόμενη τιμή συναλ­
λάγματος ήταν εκείνη πού εἶχε καθορισθεί 
ἀπό τό ΔΝΤ τήν 1η 'Ιανουαρίου 1965 (γιά 
τήν 'Ιταλία 8 BF = 100 λιρέτες), ἐνῶ ὁ συ­
ντελεστής ἀναπροσαρμογής ήταν 146,8. 
Μετά τήν έκδοση τῶν κανονισμών 3085/78 
καί 3086/78, ἡ ἐφαρμοζόμενη συναλλαγμα­
τική ἰσοτιμία εἶναι εκείνη πού ἐχρησιμο¬ 
ποιήθη στην εκτέλεση τοῦ γενικοῦ προϋπο­
λογισμοῦ τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 
κατά τήν 1η 'Ιουλίου 1978 (3,83 BF = 100 
λιρέτες) καί ὁ συντελεστής ἀναπροσαρ­
μογής εἶναι 70,3). 
Ή νέα κανονιστική ρύθμιση εἶχε ὡς ἀποτέ­
λεσμα τήν μείωση τῶν συντάξεων τῶν 
προσφευγόντων κατά ποσοστό περισσό­
τερο ἀπό τό μισό. Οἱ προσφεύγοντες θεω­
ρούν ὅτι ἡ ἐν λόγω κατάσταση εἶχε πολύ 
σοβαρές επιπτώσεις γιά τους συνταξιού­
χους πού ἐπληρώνοντο σέ βελγικά φράγκα, 
οἱ ὁποιοι διαμένουν σέ χώρες μέ ἀσθενές 
νόμισμα καί οἱ όποιοι ὠργάνωσαν τήν ζωή 
τους σύμφωνα μέ τίς συντάξεις πού ἐλάμ­
βαναν, τό ὕψος τῶν ὁποίων βλέπουν νά 
έχουν μειωθεί κατά τρόπο δραστικό. 
Τό άρθρο 64 τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής 
καταστάσεως προβλέπει ὅτι οἱ συντελεστές 
ἀναπροσαρμογής καθορίζονται βάσει τῶν 
ὅρών διαβιώσεως εντός τῶν διαφόρων 
Κρατών μελών. Τό άρθρο 65 ὁρίζει ὅτι οἱ 
συντελεστές καθορίζονται βάσει ἀριθμη­
τικής πράξεως. Ὅσον άφορᾶ τήν 'Ιταλία, ή 
πράξη αυτή έχει ὡς ἑξῆς: στην τιμή τῶν 8 
BF γιά 100 λιρέτες ἀντιστοιχεί, ὡς συντε­
λεστής ἀναπροσαρμογής, τό 146,8. 'Επειδή 
ή παροῦσα τιμή εἶναι 3,83 BF γιά 100 
λιρέτες, ὁ νέος συντελεστής ἀναπροσαρ­
μογής πού πρέπει νά εφαρμοσθεί προκύπτει 
ἀπό τήν εξίσωση 8 :146,8 = 3,83 : χ, ὅπου 
x = 
146,8 x 3,83 / 
8 
= 70,28, 
στρογγυλοποιημένο σέ 70,3, πού είναι 
τελικά ὁ νέος συντελεστής ἀναπροσαρ­
μογής. 
Οἱ προσφεύγοντες ισχυρίζονται ὅτι δέν 
δύναται νά εἶναι σοβαρός καί δίκαιος ὁ 
συντελεστής πού προκύπτει ἀπό ἁπλή 
μαθηματική πράξη. 
Ό συντελεστής ἀναπροσαρμογής πρέπει νά 
υπολογίζεται μέ ἀντικειμενικό τρόπο, ὥστε 
νά λαμβάνεται ὑπ' ὄψη ἡ εξέλιξη τοῦ 
κόστους ζωής καί τῆς ἀγοραστικής δυνά­
μεως τοῦ νομίσματος εντός τῶν διαφόρων 
Κρατών μελών τῆς Κοινότητος. Πρέπει νά 
είναι τό ἀποτέλεσμα καταλλήλου στατι­
στικής ἐρεύνης τῶν διαφόρων εθνικών γρα­
φείων στατιστικής, σέ συνεργασία μέ τήν 
Στατιστική Ὑπηρεσία τῶν Εὐρωπαϊκών 
Κοινοτήτων, μέ βάση μιά ὁμοιόμορφη τιμή 
ἀναφορᾶς. 
2148
ALBINI / ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Οἱ προσφεύγοντες υποστηρίζουν ὅτι δέν 
έγινε καμμία διαβούλευση μέ τό Ευρω­
παϊκό Κοινοβούλιο ἐπί τῶν κανονισμῶν 
3085/82 καί 3086/78. 
Ἡ πρόταση τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς 1ης 'Απρι­
λίου 1977 (JO 1977 C 99), πού ενέκρινε τό 
Κοινοβούλιο (JO 1977 C 183), ἀφορούσε 
την εἰσαγωγή τῆς ευρωπαϊκής λογιστικής 
μονάδος στόν κανονισμό ὑπηρεσιακής 
καταστάσεως καί τόν καθορισμό τῆς τιμῆς 
της λογιστικῆς μονάδος ἐν σχέσει πρός τά 
διάφορα νομίσματα την 1η 'Ιουλίου 1977, 
ἐνῶ ἀντιθέτως ὁ κανονισμός 3085/78 της 
21ης Δεκεμβρίου 1978 (JO 1978 L 369) ἀφο­
ρούσε ἀποκλειστικά την ἀναπροσαρμογή 
των συμβατικῶν τιμῶν συναλλάγματος πού 
καθωρίσθησαν σέ βελγικά φράγκα την 1η 
'Ιουλίου 1978 ἐν σχέσει πρός τά λοιπά 
νομίσματα. Στό προοίμιο τοῦ κανονισμού 
3085/78 ἀνεφέρετο ἡ γνώμη πού εἶχε δια­
τυπώσει τό Κοινοβούλιο ἑνάμισυ χρόνο 
ενωρίτερα ἐπί τῆς παλαιάς προτάσεως της 
'Επιτροπής τῆς 1ης 'Απριλίου 1977 περί τῆς 
εισαγωγῆς τῆς ευρωπαϊκῆς λογιστικῆς 
μονάδος. 
Οἱ προσφεύγοντες θεωροῦν ὅτι δέν εἶναι 
θεμιτή ἡ τροποποίηση ενός κειμένου, ὅταν 
γίνεται επίκληση γνώμης πού άφορᾶ προγε­
νέστερο κείμενο, τό ὁποῖο διαφέρει ἀπό τό 
νέο ἐπί ουσιώδους σημείου. 
Τό Συμβούλιο, μέ τήν ἔνσταση ἀπαρα­
δέκτου πού προέβαλε, ζητεί ἀπό τό Δικα­
στήριο νά ἀποφανθεί, χωρίς νά υπεισέλθει 
στην ουσία, ἐπί τῆς ἐν λόγω ενστάσεως, 
κατ' εφαρμογή τοῦ ἄρθρου 91 παράγραφος 
1 τοῦ κανονισμού διαδικασίας του. 
Ὡς πρός τήν προσφυγή ἀκυρώσεως των 
κανονισμών 3085/78 καί 3086/78, τό Συμ­
βούλιο θεωρεί ὅτι δύναται νά γίνει παρα­
δεκτή μόνον μέ τήν τήρηση τῶν κανόνων 
πού καθορίζουν τά άρθρα 90 καί 91 τοῦ 
κανονισμοί) υπηρεσιακής καταστάσεως. 
Αυτό ὅμως δέν συνέβη στην προκειμένη 
περίπτωση. 
Τό Συμβούλιο υποστηρίζει ἀφ' ἑνός μέν ὅτι 
οἱ προσφεύγοντες ουδέποτε τοῦ υπέβαλαν 
ένσταση κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 90 
παράγραφος 2 τοῦ κανονισμού υπηρε­
σιακής καταστάσεως, ἀφ' ἑτερου δέ ὅτι δέν 
δύναται νά θεωρηθεί ως ἡ ἁρμοδία ἀρχή 
γιά τόν διορισμό τῶν προσφευγόντων πού 
είναι πρώην υπάλληλοι τῆς 'Επιτροπής. Δέν 
δύναται νά θεωρηθεί ὅτι οἱ κανονισμοί 
3085/78 καί 3086/78 συνιστούν βλαπτικές 
πράξεις, δεκτικές προσβολής δυνάμει τοῦ 
ενδίκου μέσου τοῦ ἄρθρου 91, δεδομένου 
ὅτι τό άρθρο αυτό δέν επιτρέπει προσφυγές 
παρά μόνον κατά βλαπτικών πράξεων τῆς 
ἁρμοδίας γιά τους διορισμούς ἀρχής 
(άρθρο 90 παράγραφος 2). 
Τό Συμβούλιο θεωρεί ὅτι ἡ προσφυγή 
ἀκυρώσεως δέν εἶναι δυνατόν νά θεμε­
λιωθεί οὔτε στό άρθρο 173 τῆς συνθήκης, 
ἐφ' ὅσον οἱ κανονισμοί 3085/78 καί 
3086/78 τυγχάνουν εφαρμογής ἐπί τοῦ συ­
νόλου τῶν υπαλλήλων τῶν Κοινοτήτων, 
καθώς καί τῶν συνταξιούχων πρώην 
υπαλλήλων. Δέν εἶναι κατά συνέπεια 
δυνατόν νά βεβαιωθεί ὅτι πρόκειται γιά 
«ἀποφάσεις» πού ἀπευθύνονται στους 
προσφεύγοντες ἡ γιά ἀποφάσεις πού τους 
ἀφορούν «άμεσα καί ἀτομικά», καίτοι ἐξε¬ 
δόθησαν ὑπό μορφή κανονισμού. 
Τό Συμβούλιο προσθέτει ὅτι, ἀκόμη καί ἄν 
οἱ προσφυγές ἐθεμελιοῦντο στό άρθρο 173, 
θά ήταν ἐν πάση περιπτώσει ἀπαράδεκτες, 
γιατί δέν είχαν ἀσκηθεί εντός τῶν προθε­
σμιών πού προβλέπονται ἀπό τό ἐν λόγω 
άρθρο. 
Τό Συμβούλιο θεωρεῖ ὅτι τό αἴτημα τῶν 
προσφευγόντων, σύμφωνα μέ τό όποιο 
πρέπει νά ἀναγνωρισθεί ὅτι οἱ κανονισμοί 
3085/78 καί 3086/78 δέν έχουν εφαρμογή 
ἐπ' αυτών, βασίζεται στό άρθρο 184 τῆς 
συνθήκης. 
Τό Συμβούλιο ἰσχυρίζεται ὅτι ἡ ἀνα­
γνώριση τοῦ ἀνεφάρμοστου ενός κανο¬ 
νισμοῦ συνεπεία ενστάσεως ελλείψεως 
νομιμότητος ζητείται παρεμπιπτόντως καί 
έχει περιωρισμένα ἀποτελέσματα. Τό 
Δικαστήριο έχει ήδη διευκρινίσει ὅτι ή 
ἀκύρωση ἀτομικής ἀποφάσεως λόγω ελλεί­
ψεως νομιμότητος τῶν γενικών ἀποφά­
σεων, στίς όποιες βασίζεται ἡ πρώτη, θίγει 
τά ἀποτελέσματα τῆς γενικής ἀποφάσεως 
κατά τό μέτρο πού τά ἀποτελέσματα αυτά 
2149
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ 16. 7. 1981 — ΥΠΟΘΕΣΗ 33/80 
συγκεκριμενοποιούνται μέ τήν ἀκυρωθείσα 
ἀτομική ἀπόφαση (ἀπόφαση τοῦ Δικα­
στηρίου τῆς 13ης Ἰουνίου 1958 στην υπό­
θεση 9/56 Meroni & Co., Industrie Metallur­
giche SpA κατά 'Ανωτάτης 'Αρχής, Racc. 
1958, καί ἀπόφαση τοῦ Δικαστηρίου τῆς 
12ης 'Ιουνίου 1958 στην υπόθεση 15/57, 
Compagnie des Hauts Fourneaux de Chasse 
κατά Ανωτάτης 'Αρχῆς, Racc. 1958, σ. 155) 
καί ὅτι ἡ παρούσα προσφυγή πρέπει νά 
κριθεί ἀπαράδεκτη κατά τό μέρος πού 
στηρίζεται στό άρθρο 184. 
Τό Συμβούλιο θεωρεί ὅτι τό αίτημα των 
προσφευγόντων περί ἀντισταθμιστικής 
ἀποζημιώσεως δέν δύναται νά υποβληθεί 
παρά μόνον ως ἀγωγή ἀποζημιώσεως μέ 
βάση τό άρθρο 215 τῆς συνθήκης. "Εχοντας 
ὑπ' ὄψη τήν ἀπόφαση τοῦ Δικαστηρίου τῆς 
22ας 'Οκτωβρίου 1975 (ὑπόθεση 9/75, 
Meyer-Burckhardt κατά 'Επιτροπής, Racc. 
1975, σ. 1171), τό Συμβούλιο υποστηρίζει 
ὅτι μιά τέτοια ἀγωγή εἶναι ἀπαράδεκτη. 
Μέ τίς παρατηρήσεις τους ἐπί τῆς ενστά­
σεως ἀπαραδέκτου τοῦ Συμβουλίου, οἱ 
προσφεύγοντες Ισχυρίζονται ὅτι ὅλοι τους 
υπέβαλαν εμπροθέσμως τήν ἀπαιτουμένη 
ένσταση βάσει τοῦ ἄρθρου 90 τοῦ κανο¬ 
νισμοῦ υπηρεσιακής καταστάσεως των 
υπαλλήλων. 
Κατά τους προσφεύγοντες, οἱ κανονισμοί 
3085/78 καί 3086/78 συνιστούν βλαπτικές 
πράξεις, δεδομένου ὅτι τά ποσά τῶν συντα­
ξιοδοτικών δικαιωμάτων γιά τόν μήνα 
'Ιούνιο 1980 εμειώθησαν περισσότερο ἀπό 
τό μισό σέ σχέση μέ τίς καταβληθείσες τόν 
μήνα Σεπτέμβριο 1979 συντάξεις. Οἱ προ­
σβαλλόμενοι κανονισμοί ἐξεδόθησαν ἀπό 
τό Συμβούλιο καί ετέθησαν σέ εφαρμογή 
ἀπό τήν Ἐπιτροπή. Αυτός εἶναι καί ὁ λόγος 
γιά τόν όποιο οἱ προσφεύγοντες ἀπεφά­
σισαν νά ἀσκήσουν προσφυγή κατ' ἀμφο­
τέρων τῶν προαναφερθέντων ὀργάνων. 
Κατά τήν άποψη τῶν προσφευγόντων, ή 
ένσταση πού προβλέπεται στό άρθρο 184 
τῆς συνθήκης έχει ὡς μοναδικό σκοπό νά 
ἐπιτρέψει τήν άσκηση ευθείας ἀγωγής κατά 
τοῦ Συμβουλίου, ἐφ' ὅσον τό όργανο αυτό 
εξέδωσε τίς προσβαλλόμενες πράξεις. 
Ὡς πρός τό αίτημα περί ἀντισταθμιστικῆς 
ἀποζημιώσεως, οἱ προσφεύγοντες υποστηρί­
ζουν ὅτι ἡ ἐν λόγω ἀποζημίωση εἶναι 
δυνατό νά δικαιολογηθεί στό πλαίσιο τῆς 
γενικής υποχρεώσεως ἀρωγής τῶν κοινο­
τικών ὀργάνων έναντι τῶν υπαλλήλων 
τους. Οἱ προσφεύγοντες δέν κατανοούν 
γιατί ἡ γενική αυτή υποχρέωση ἀρωγής νά 
μήν περιλαμβάνει ἐξ 'ίσου τους συνταξιού­
χους πρώην υπαλλήλους, καθώς καί τό 
λοιπό προσωπικό τῶν Κοινοτήτων. 
Μέ τήν προβληθεῖσα ένσταση της, ἡ 'Επι­
τροπή υποστηρίζει ὅτι ἡ προσφυγή είναι 
ἀπαράδεκτη, ἐφ' ὅσον βάλλει κατά πρά­
ξεων πού δέν προέρχονται ἀπό τήν ἁρμοδία 
γιά τους διορισμούς τῶν προσφευγόντων 
ἀρχή. Τό Δικαστήριο μέ τήν διάταξη του 
τῆς 4ης 'Οκτωβρίου 1979 πού εξέδωσε στην 
υπόθεση 48/79 (Οοms καί λοιποί κατά, 'Επι­
τροπής, Racc. 1979, σ. 3121), ὅπου οἱ προ­
σφεύγοντες ἐζήτουν ὅπως καί στην 
παροῦσα, τήν ἀκύρωση τῶν κανονισμών 
3085/78 καί 3086/78, ἀπεφάνθη ὅτι: 
«Κατά τό άρθρο 91 παράγραφος 2 τοῦ 
κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως 
των υπαλλήλων, οἱ προσφυγές των 
υπαλλήλων πού ἀσκούνται στό πλαίσιο τοῦ 
άρθρου 179 τῆς συνθήκης ΕΟΚ πρέπει νά 
στρέφονται κατά τῆς ἁρμοδίας γιά τους 
διορισμούς ἀρχής καί νά ἀφοροῦν βλα­
πτικές πράξεις καί παραλείψεις τῆς ἐν λόγω 
ἀρχής έναντι τῶν προσφευγόντων. Ή προ­
σφυγή δέν πληροῖ τήν ἀνωτέρω προϋπό­
θεση, καθ' ὅσον ἀποβλέπει στην ἀκύρωση 
κανονισμοί) τοῦ Συμβουλίου.» 
Ή 'Επιτροπή παρατηρεῖ ὅτι ἡ προσφυγή 
είναι επίσης ἀπαράδεκτη καί κατά τό 
άρθρο 173. 
Κατά τήν γνώμη της, προσφυγή υπαλλήλου 
ή πρώην υπαλλήλου δύναται νά ἀσκηθεί 
μόνον βάσει τοῦ ἄρθρου 179. Ή ἀρμο¬ 
διότης πού προβλέπεται στό άρθρο 179 
εἶναι ἀποκλειστικής φύσεως καί δέν είναι 
δυνατόν νά γίνει δεκτή σωρευτική ἡ συ­
ντρέχουσα ἁρμοδιότης, στηριζομένη στίς 
κοινές διατάξεις περί προσφυγών. 
Μέ τήν ἀπόφαση του τῆς 22ας 'Οκτωβρίου 
1975 (υπόθεση) 9/75 Meyer-Burckhardt κατά 
'Επιτροπής, Racc. 1975, σ. 1171) καί τήν 
ἀπόφαση τῆς 17ης Φεβρουαρίου 1977 (υπό­
θεση 48/76 Reinarz κατά 'Επιτροπής, 
2150
ALBINI / ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
Racc. 1977, σ. 291), τό Δικαστήριο ἀπε­
φάνθη ὅτι: 
«... διαφορά μεταξύ υπαλλήλου καί τοῦ 
ὀργάνου στό όποιο αυτός υπάγεται ἡ ὑπή¬ 
γετο καί ἡ ὁποία άφορᾶ τήν ἀποκατά­
σταση ζημίας τοποθετείται, ὅταν ἀπορρέει 
ἀπό τήν εργασιακή σχέση μεταξύ τοῦ 
ενδιαφερομένου καί τοῦ οργάνου, στό 
πλαίσιο τοῦ ἄρθρου 179 τῆς συνθήκης καί 
τῶν άρθρων 90 καί 91 τοῦ κανονισμοῦ υπη­
ρεσιακής καταστάσεως...». 
Ή 'Επιτροπή παρατηρεί ὅτι ἡ νομολογία 
τοῦ Δικαστηρίου περί διαφορων ἀποζημιώ­
σεων διατηρεί ὅλη τῆς τήν ἀξία στό 
πλαίσιο διάφορων περί ἀκυρώσεως (πρβλ. 
τήν ἀπόφαση τῆς 22ας Ὀκτωβρίου 1975 
πού 'έχει ήδη παρατεθεῖ, ὅπού τό Δικα­
στήριο ἀπεφάνθη ὅτι: «καίτοι ἡ προσφυγή 
ἀκυρώσεως καί ἡ ἀγωγή ἀποζημιώσεως 
συνιστούν πράγματι χωριστά ένδικα μέσα, 
γεγονός παραμένει ὅτι τά άρθρα 90 καί 91 
τοῦ κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως 
δέν εἰσάγουν διάκριση μεταξύ τῶν δύο, στό 
πλαίσιο τῶν διαφορών μεταξύ υπαλλήλων 
καί ὀργάνων, ὅσον άφορᾶ τόσον τήν 
διοικητική, ὅσον καί τήν ένδικη διαδικασία 
πού ἀκολουθείται ἐπί τῶν διαφορων 
αυτών»). 
"Αν ἡ ἀγωγή περί ἀποζημιώσεως στηρίζεται 
ἀπό διαδικαστικής απόψεως ἀποκλει­
στικώς στό άρθρο 179, πρέπει νά ισχύει τό 
ἴδιο καί ὡς πρός τήν προσφυγή περί ἀκυρώ­
σεως. 
Στην περίπτωση πού γίνει, πάντως, δεκτό 
ὅτι οἱ συνήθεις διατάξεις περί προσφυγῶν 
ἀκυρώσεως δύνανται νά ληφθούν ὑπ' ὄψη 
παραλλήλως καί συντρεχόντως, ὅταν ἡ δια­
φορά μεταξύ τῶν Κοινοτήτων καί τοῦ 
προσωπικοί) ἡ πρώην προσωπικοῦ ἀπο­
σκοπεί στην ἀκύρωση πράξεως τῆς Ἐπι­
τροπής ἡ τοῦ Συμβουλίου, ἡ Ἐπιτροπή 
Ισχυρίζεται ὅτι καί τότε (ή προσφυγή) είναι 
ἀπαράδεκτη, επειδή δέν πληροῦνται οἱ 
προϋποθέσεις πού ὁρίζει τό άρθρο 173 τῆς 
συνθήκης. Κατ' ἀρχάς, ἡ παρούσα προ­
σφυγή δέν ἠσκήθη εντός τῆς προθεσμίας 
δύο μηνών πού ὁρίζει τό άρθρο 173. Ἐπί 
πλέον, δέν ἐτηρήθησαν οἱ προϋποθέσεις 
πού θέτει τό εδάφιο 2 τοῦ ἐν λόγω άρθρου 
(πρβλ. διάταξη τοῦ Δικαστηρίου στην ἀπό­
φαση 48/79 πού έχει ήδη παρατεθεί: «... 
ἐφ' ὅσον οἱ κανονισμοί 3085/78 καί 
3086/78 δέν ἀποτελοῦν οὔτε ἀπόφαση πού 
ἀπευθύνεται πρός τους προσφεύγοντες ούτε 
ἀπόφαση πού, καίτοι εξεδόθη ὡς κανο­
νισμός, τους άφορᾶ άμεσα καί ἀτομικά, ή 
προσφυγή εἶναι επίσης ἀπαράδεκτη, ὅπως 
θά ήταν ἄν ἐστηρίζετο στό άρθρο 173 τῆς 
συνθήκης ΕΟΚ»). 
Όσον άφορᾶ τά αιτήματα περί μή ἐφαρ­
μογής έναντι τῶν προσφευγόντων των 
κανονισμών 3085/78 καί 3076/78; ἡ Ἐπι­
τροπή ισχυρίζεται ὅτι οἱ ἐνδιαφρόμενοι δέν 
δύνανται νά ἐπικαλεσθοῦν τό άρθρο 184 
τῆς συνθήκης. Τό τελευταίο δέν συνιστά 
αυτοτελές μέσο προσφυγής, ἀλ' άφορᾶ τήν 
περίπτωση ὅπου παρεμπιπτόντως καί μέ 
περιωρισμένα ἀποτελέσματα ἀναγνωρί­
ζεται τό ἀνεφάρμοστο κανονισμοῦ μόνο 
κατά τήν διαδικασία πού διεξάγεται ενώ­
πιον τοῦ Δικαστηρίου βάσει κάποιας άλλης 
διατάξεως τῆς συνθήκης (ἀποφάσεις τῆς 
14ης Δεκεμβρίου 1962, υποθέσεις 31 καί 
33/62, Milchwerke Heinz, Wöhrmann & Sohn 
KG καί ἐπιχείρηση A F Lutticke GmbH κατά, 
'Επιτροπῆς, Racc. 1962, σ. 971). Ή 
παροῦσα προσφυγή ἀσκείται κατά τρόπο 
κύριο καί αυτοτελή, ὁπότε οἱ προσφεύ­
γοντες δέν δύνανται νά ἐπικαλεσθοῦν τό 
άρθρο 184. 
Ὅσον άφορᾶ τό αίτημα περί ἀντισταθμι­
στικής ἀποζημιώσεως, κατά τήν Ἐπιτροπή 
δέν χωρεί ἀμφιβολία ὅτι εἶναι ἀδύνατον οἱ 
διαφορές πλήρους δικαιοδοσίας νά συν­
δέονται μέ τήν ἐν λόγω ἀποζημίωση, ὅταν 
δέν υφίσταται διαφορά περί ἀκυρώσεως 
(ἀπόφαση τῆς 10ης Δεκεμβρίου 1969, υπό­
θεση 32/68, Grasselli κατά Ἐπιτροπής, 
Racc. 1969, σ. 505). 
Ἐπί πλέον, ἡ προσφυγή, κατά τό μέτρο πού 
έχει αίτημα ἀποζημιώσεως, τηρεί, ἀντίθετα 
πρός τό άρθρο 38 παράγραφος 1 τοῦ κανο­
νισμοῦ διαδικασίας, ἀπόλυτο σιγή ἐπί τοῦ 
ή τῶν λόγων πού δύνανται νά στηρίξουν τό 
αίτημα. 
2151
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ 16. 7. 1981 - ΥΠΟΘΕΣΗ 33/80 
Μέ τίς παρατηρήσεις τους ἐπί τῆς ἐνστά­
σεως ἀπαραδέκτου τῆς Ἐπιτροπής, οἱ προ¬ 
σφεύγοντες τονίζουν ὅτι προσβάλλουν τους 
κανονισμούς 3085/78 καί 3086/78 τόσον 
έναντι τοῦ Συμβουλίου, ὅσον καί έναντι 
τῆς 'Επιτροπής, καθ' ὅσον οἱ κανονισμοί 
αυτοί ἐξεδόθησαν ἀπό τό Συμβούλιο καί 
ετέθησαν σέ εφαρμογή ἀπό τήν 'Επιτροπή. 
Δεδομένου δέ ὅτι εἴτε τό πρώτο εἴτε ἡ δευ­
τέρα δύναται νά εἶναι ἡ ἁρμοδία γιά τους 
διορισμούς ἀρχή, οἱ προσφεύγοντες ἐπα­
φίενται σχετικώς στην κρίση τοῦ Δικα­
στηρίου. 
Οἱ προσφεύγοντες θεωρούν ὅτι κατά των 
προσβαλλόμενων κανονισμῶν δύναται νά 
ἀσκηθεί προσφυγή δυνάμει τοῦ ἄρθρου 90 
παράγραφος 2 τοῦ κανονισμοί) ὑπηρε­
σιακής καταστάσεως. Συνιστούν μέτρα 
γενικοῦ χαρακτῆρος πού εξέδωσε τό Συμ­
βούλιο καί ἐφηρμόσθησαν έναντι ὅλων των 
συνταξιούχων καί έχουν επιζήμιες συ­
νέπειες γιά ὡρισμένους ἀπό αυτούς. 
Οἱ προσφεύγοντες φρονούν ὅτι ἡ προσφυγή 
είναι επίσης παραδεκτή δυνάμει τοῦ 
άρθρου 173 παράγραφος 2. Κατά τους 
προσφεύγοντες, οἱ προσβαλλόμενοι κανο­
νισμοί ἀποτελούν ἀποφάσεις πού ἀπευθύ­
νονται πρός αὐτούς καί πού, καίτοι ἐξε-
δόθησαν ως κανονισμοί, τους ἀφορούν 
άμεσα καί ἀτομικά. 
Οἱ προσφεύγοντες ισχυρίζονται ὅτι τά αιτή­
ματα περί ἀνεφαρμοστου τῶν κανονισμών 
3085/78 καί 3086/78 υποβάλλονται κατά 
τρόπο κύριο καί αυτοτελή. Τό Δικαστήριο 
είναι επομένως ἁρμόδιο δυνάμει τοῦ 
άρθρου 184 τῆς συνθήκης. 
Ὅσον άφορᾶ τά αιτήματα περί επιδικά­
σεως ωντισταθμιστικής ἀποζημιώσεως, οἱ 
προσφεύγοντες ἰσχυρίζονται ὅτι είναι 
παραδεκτό, καθ' ὅσον εἶναι παραδεκτό καί 
τό κύριο αἴτημα. 
ΙV — Προφορική διαδικασία 
Οἱ πληρεξούσιοι τῶν διαδίκων ἠγόρευσαν 
κατά τίς συνεδριάσεις τῆς 19ης καί 20ής 
Φεβρουαρίου 1981. 
Ό γενικός εἰσαγγελεύς ἀνέπτυξε τίς προτά­
σεις του κατά τήν συνεδρίαση τῆς 14ης 
Μαρτίου 1981. 
Σκεπτικό 
1 Μέ δικόγραφο πού κατέθεσαν στην γραμματεία τοῦ Δικαστηρίου στίς 24 
Ἰανουαρίου 1980, οἱ προσφεύγοντες ἤσκησαν, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 91 τοῦ κανο­
νισμοί) υπηρεσιακῆς καταστάσεως τῶν υπαλλήλων (ἐφ' έξης: κανονισμός), προ­
σφυγή κατά τοῦ Συμβουλίου καί τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Οἱ προσφεύγοντες, δέκα συνταξιοῦχοι υπάλληλοι τῆς 'Επιτροπῆς, ζητούν ἀπό τό 
Δικαστήριο: 
1) νά ἀκυρώσει ἤ, τουλάχιστον, νά ἀναγνωρίσει ὅτι οἱ κανονισμοί 3085/78 καί 
3086/78 τοῦ Συμβουλίου, τῆς 21ης Δεκεμβρίου 1978, δέν ἔχουν εφαρμογή ἐπ' 
αὐτοῦ· 
2152
ALBINI / ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
2) επικουρικώς, νά επιδικάσει υπέρ τῶν προσφευγόντων ἀντισταθμιστική 
ἀποζημίωση, υπολογιζόμενη κατά τρόπο πού νά ἀποφεύγεται οιαδήποτε 
μείωση τῶν συντάξεων πού εἶχαν καταβληθεί στους προσφεύγοντες πρίν ἀπό 
τήν ἔναρξη ισχύος τῶν κανονισμῶν 3085/78 καί 3086/78. 
2 Τά ἄρθρα 63 καί 64 τοῦ κανονισμοῦ, ὅπως αυτός 'ίσχυε μέχρι τό τέλος τοῦ 1978, 
ὥριζαν: «οἱ ἀποδοχές τοῦ υπαλλήλου εκφράζονται σέ βελγικά φράγκα. Κατα­
βάλλονται στό νόμισμα τῆς χώρας, στην ὁποία ὁ υπάλληλος ἀσκεί τά καθή­
κοντα του. Οἱ ἀποδοχές πού καταβάλλονται σέ νόμισμα διάφορο τοῦ βελγικοῦ 
φράγκου ὑπολογίζονται βάσει τῶν τιμών συναλλάγματος πού ἐδέχετο τό 
Διεθνές Νομισματικό Ταμείο τήν 1η 'Ιανουαρίου 1965. 'Επί τῶν ἀποδοχῶν τοῦ 
υπαλλήλου πού εκφράζονται σέ βελγικά φράγκα ... εφαρμόζεται συντελεστής 
ἀναπροσαρμογῆς υψηλότερος, χαμηλότερος ἡ ἴσος πρός 100 %, ἀνάλογα μέ τους 
ὅρους διαβιώσεως στους διαφόρους τόπους διορισμοῦ. Ό ἐφαρμοστέος συντε­
λεστής ἀναπροσαρμογῆς ἐπί τῶν ἀποδοχῶν τῶν ὑπαλλήλων, πού ἀσκοῦν τά 
καθήκοντά τους στίς προσωρινές έδρες τῶν Κοινοτήτων, εἶναι ἴσος μέ 100 % 
κατά τήν 1η 'Ιανουαρίου 1962». 
3 Τό ἄρθρο 82 τοῦ κανονισμοῦ ὁρίζει ὅτι «οἱ συντάξεις [πρώην υπαλλήλων] καθο­
ρίζονται βάσει τῶν μισθολογικών κλιμακίων πού ισχύουν κατά τήν πρώτη 
ἡμερα τοῦ μηνός τῆς γενέσεως δικαιώματος συντάξεως. Ἐπ' αυτών εφαρμόζεται 
συντελεστής ἀναπροσαρμογῆς, πού καθορίζεται βάσει τῶν διατάξεων τῶν 
άρθρων 64 καί 65 παράγραφος 2, γιά τήν χώρα τῶν Κοινοτήτων ὅπού ὁ δικαι­
ούχος τῆς συντάξεως δηλώνει ὅτι ἔχει τήν κατοικία του ...». 
4 Τό άρθρο 45 παράγραφος 3 τοῦ παραρτήματος VIII (κανονισμός συντάξεων) 
ὁρίζει ὅτι «οἱ συντάξεις δύνανται νά καταβληθοῦν, κατ' επιλογή τῶν ενδιαφερο­
μένων, εἴτε στό νόμισμα τῆς χώρας καταγωγής τους εἴτε στό νόμισμα τῆς χώρας 
διαμονής τους εἴτε στό νόμισμα τῆς έδρας τοῦ ὀργάνου, στό όποιο ἀνῆκε ὁ 
υπάλληλος· ἡ επιλογή αυτή ισχύει γιά δύο τουλάχιστον έτη». 
5 Στίς 21 Δεκεμβρίου 1978, τό Συμβούλιο εξέδωσε τόν κανονισμό (Εὐρατόμ, 
ΕΚΑΧ, ΕΟΚ) 3085/78 (JO L 369, σ. 8), τό άρθρο 1 τοῦ ὁποίου ὁρίζει ὅτι τό 
άρθρο 63 τοῦ κανονισμοῦ ἀντικαθίσταται ὡς ἑξῆς: 
«Οἱ ἀποδοχές τῶν υπαλλήλων εκφράζονται σέ βελγικά φράγκα. Καταβάλλονται 
στό νόμισμα τῆς χώρας, στην ὁποία ὁ υπάλληλος ἀσκεῖ τά καθήκοντα του. 
2153
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ 16. 7. 1981 — ΥΠΟΘΕΣΗ 33/80 
Οἱ ἀποδοχές πού καταβάλλονται σέ νόμισμα διάφορο τοῦ βελγικοί) φράγκου 
υπολογίζονται βάσει τῶν τιμών συναλλάγματος, πού ἐχρησιμοποιήθησαν γιά 
τήν εκτέλεση τοῦ γενικοῦ προϋπολογισμοί) τῶν Κοινοτήτων τήν 1η 'Ιουλίου 
1978. 
Τό Συμβούλιο τροποποιεί τήν ἐν λόγω ἡμερομηνία κατά τήν ετησία εξέταση των 
ἀποδοχῶν πού προβλέπει τό ἄρθρο 65, ἀποφασίζοντας, κατόπιν προτάσεως τῆς 
Ἐπιτροπής, μέ τήν ειδική πλειοψηφία πού προβλέπεται στό ἄρθρο 148 παρά­
γραφος 2 εδάφιο δεύτερο πρώτη περίπτωση τῆς συνθήκης ΕΟΚ καί στό ἄρθρο 
118 τῆς συνθήκης Εὐρατόμ. 
Ὑπό τήν επιφύλαξη τῆς ἐφαρμογής τῶν ἄρθρων 64 καί 65, οἱ συντελεστές ἀνα­
προσαρμογής, πού καθορίζονται δυνάμει τῶν άρθρων αυτών, προσαρμόζονται 
— σέ περίπτωση τροποποιήσεως τῆς ἀνωτέρω ημερομηνίας — ἀπό τό Συμ­
βούλιο, τό όποῖο, ἀποφασίζοντας κατά τήν διαδικασία πού προβλέπει τό τρίτο 
ἐδάφιο, διορθώνει τίς συνέπειες τῆς διακυμάνσεως τοῦ βελγικοῦ φράγκου σέ 
σχέση μέ τίς τιμές πού ἀναφέρονται στό δεύτερο εδάφιο.» 
6 Τό άρθρο 4 τοῦ κανονισμοί) προβλέπει ὅτι ὁ τελευταίος τίθεται ἐν ἰσχύι τήν 
1η 'Ιανουαρίου 1979 καί εφαρμόζεται ἀπό 1ης 'Απριλίου 1979. Πάντως, γιά τίς 
συντάξεις καί ἀποζημιώσεις, τό καθαρό ὕψος τῶν ὁποίων μειώνεται μέ τήν 
εφαρμογή τοῦ ισχύοντος συστήματος, ὁ κανονισμός δέν εφαρμόζεται πρίν ἀπό 
τήν 1η 'Οκτωβρίου 1979. Μετά τήν ἡμερομηνία αυτή, ἡ διαφορά μεταξύ τῶν 
καθαρών ποσών πού προκύπτουν ἀπό τήν εφαρμογή τοῦ παρόντος κανονισμοί) 
καί αυτών πού εἰσεπράχθησαν γιά τόν μήνα Σεπτέμβριο μειώνεται κατά 1/10 
μηνιαίως. 
7 Τήν 21η Δεκεμβρίου 1978, τό Συμβούλιο εξέδωσε περαιτέρω τόν κανονισμό 
(Εὐρατόμ, ΕΚΑΧ, ΕΟΚ) 3085/78 περί προσαρμογής τῶν συντελεστών ἀναπρο­
σαρμογής, πού εφαρμόζονται ἐπί τῶν ἀποδοχών καί συντάξεων τῶν υπαλλήλων 
καί τοῦ λοιποῦ προσωπικοί) τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, κατόπιν τῆς τροπο­
ποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ κανονισμοί) πού άφορᾶ τίς χρησιμοποιητέες νομι­
σματικές ισοτιμίες κατά τήν εφαρμογή τοῦ κανονισμοῦ. Τό άρθρο 1 παρά­
γραφος 2 τοῦ κανονισμοί) καθορίζει γιά τήν 'Ιταλία, μεταξύ άλλων, σέ 74,4 τόν 
συντελεστή ἀναπροσαρμογής πού εἶναι εφαρμοστέος ἐπί τῶν συντάξεων, 
σύμφωνα μέ τό άρθρο 82 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο τοῦ κανονισμοί). 
8 Τόν Μάρτιο τοῦ 1979, ὡρισμένοι ἀπό τους προσφεύγοντες υπέβαλαν αιτήσεις 
στην Ἐπιτροπή, μέ τίς όποιες τῆς ἐζήτουν νά προτείνει στό Συμβούλιο τίς 
2154
ALBINI / ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
κατάλληλες τροποποιήσεις ὅσον άφορᾶ τούς κανονισμούς 3085/78 καί 3086/78, 
την νομιμότητα τῶν οποίων ἠμφισβήτουν οἱ ενδιαφερόμενοι. Ή Ἐπιτροπή, μέ 
τήν ἀπό 12 'Ιουλίου 1979 πράξη της, ἀπήντησε ἀρνητικῶς στίς ἐν λόγω αιτήσεις. 
9 Τόν 'Οκτώβριο τοῦ 1979, οἱ περισσότεροι ἀπό τους προσφεύγοντες υπέβαλαν 
ενστάσεις δυνάμει τοῦ ἄρθου 90 παράγραφος 2 τοῦ κανονισμοί), κατά τῆς ἀποφά­
σεως τῆς 'Επιτροπής. 'Επειδή ἡ Ἐπιτροπή δέν μετέβαλε τήν στάση της, οἱ προ­
σφεύγοντες ἤσκησαν τήν παρούσα προσφυγή. 
10 Οἱ προσφεύγοντες ισχυρίζονται ὅτι τό σύστημα συνταξιοδοτήσεως τῶν 
υπαλλήλων εἶναι σύστημα πού βασίζεται σέ εἰσφορές, χρηματοδοτούμενο κατά 
τό ἕνα τρίτο ἀπό τίς εἰσφορές τῶν υπαλλήλων. Ἑπομένως, ἡ σύνταξη δέν ἀντι­
προσωπεύει τίποτε άλλο παρά επακολουθοῦσες ἀποδοχές καί δέν ἀποτελεί είδος 
δώρου τοῦ εργοδότου. Ὅλοι οἱ υπάλληλοι ὡρισμένου βαθμοῦ καί ὡρισμένης 
ἀρχαιότητος καταβάλλουν τό αυτό ποσό ὡς άμεσες κρατήσεις. Ὅλες οἱ κρατή­
σεις γίνονται σέ βελγικά φράγκα στην πηγή καί χωρίς νά εφαρμόζεται ὁποιοσδή­
ποτε μηχανισμός ἀναπροσαρμογής. Τό σύστημα αυτό προϋποθέτει ὅτι ἕνας 
υπάλληλος πού έχει καταβάλει ὡρισμένο ποσό, 'ίσο πρός αυτό πού κατέβαλαν 
καί οἱ λοιποί υπάλληλοι τοῦ ἰδίου βαθμοί) καί ἀρχαιότητος, λαμβάνει τήν ἴδια 
σύνταξη μέ εκείνη τῶν λοιπῶν, ἡ ὁποία ἀντιστοιχεί στίς εἰσφορές πού 'έχει 
καταβάλει ὑπό μορφή κρατήσεων, καθώς καί στίς καταβολές τοῦ εργοδότου. Οἱ 
προσφεύγοντες θεωρούν παράνομη τήν εφαρμογή δείκτου μειώσεως ἐπί τῶν 
συντάξεων λόγω τοῦ τόπου διαμονής καί τοῦ οικείου κόστους διαβιώσεως, 
επειδή κατ' αυτόν τόν τρόπο περιορίζεται ἡ ελευθερία διακινήσεως τοῦ συντα­
ξιούχου τήν στιγμή ἀκριβώς πού τήν 'έχει περισσότερο ἀνάγκη. Μέ τήν έκδοση 
τῶν προσβαλλόμενων κανονισμών, πού εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τήν μείωση τῆς συ­
ντάξεως τους περισσότερο ἀπό τό μισό, παρεβιάσθησαν οἱ θεμιτές προσδοκίες 
τους. 
11 Μέ υπομνήματα πού κατέθεσαν ἀντιστοίχως στίς 28 καί στίς 29 Φεβρουαρίου 
1980 δυνάμει τοῦ ἄρθρου 91 τοῦ κανονισμοί) διαδικασίας, τό Συμβούλιο καί ή 
'Επιτροπή προέβαλαν ενστάσεις ἀπαραδέκτου κατά τῆς προσφυγής περί ἀκυρώ­
σεως τοῦ αίτήματος περί μή εφαρμογής τῶν κανονισμών ἐπί τῶν προσφευ­
γόντων, καθώς καί τοῦ αἰτήματος περί ἀντισταθμιστικής ἀποζημιώσεως. 
2155
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ 16. 7. 1981 — ΥΠΟΘΕΣΗ 33/80 
12 Όσον άφορᾶ τήν προσφυγή περί ἀκυρώσεως, τό Συμβούλιο και ἡ 'Επιτροπή δια­
βλέπουν δύο ἐνδεχόμενα: προσφυγής πού στηρίζεται εἴτε στό ἄρθρο 91 τοῦ 
κανονισμοῦ εἴτε στό ἄρθρο 173 τῆς συνθήκης. Κατά τό Συμβούλιο, ἡ προσφυγή 
πού ἠσκήθη δυνάμει τοῦ ἄρθρου 91 τοῦ κανονισμοί) εἶναι ἀπαράδεκτη γιά τους 
ἀκολούθους λόγους: οἱ προσφεύγοντες ουδέποτε υπέβαλαν ένσταση στό Συμ­
βούλιο κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 90 παράγραφος 2· τό Συμβούλιο δέν εἶναι ή 
ἁρμοδία γιά τόν διορισμό τῶν προσφευγόντων ἀρχή· τό άρθρο 91 δέν παρέχει 
τήν δυνατότητα ἀσκήσεως προσφυγής παρά μόνον κατά βλαπτικῶν πράξεων 
αυτές δέν δύνανται παρά νά προέρχονται ἀπό τήν ἁρμοδία γιά τόν διορισμό 
ἀρχή. 'Εξ άλλου, κατά τήν 'Επιτροπή, ἡ προσφυγή πού προβλέπεται ἀπό τό 
άρθρο 91 τοῦ κανονισμοῦ δύναται νά ασκηθεί μόνον κατά «βλαπτικής πρά­
ξεως» τῆς ἁρμοδίας γιά τόν διορισμό ἀρχής, ἐνῶ, στην παροῦσα περίπτωση, ή 
προσφυγή βάλλει κατά τῶν κανονισμῶν τοῦ Συμβουλίου, οἱ όποιοι δέν συ­
νιστούν βλαπτικές πράξεις κατά τήν ἔννοια τοῦ ἄρθρου 90 παράγραφος 2 τοῦ 
κανονισμοῦ. 
13 Τό Συμβούλιο καί ἡ 'Επιτροπή υποστηρίζουν ὅτι, ἀκόμα καί ἄν ἡ προσφυγή 
ἐστηρίζετο στό άρθρο 173 τῆς συνθήκης, θά ήταν ἀπαράδεκτη, ἐφ' ὅσον οἱ 
προσβαλλόμενοι κανονισμοί δέν ἀποτελοῦν ἀποφάσεις πού ἀπευθύνονται στους 
προσφεύγοντες ἡ ἀποφάσεις, οἱ όποιες, καίτοι εκδίδονται ὑπό μορφή κανο­
νισμοῦ, τους ἀφοροῦν άμεσα καί ἀτομικά. Ἐν πάση περιπτώσει, ἡ προσφυγή 
εἶναι ἀπαράδεκτη, επειδή δέν ἠσκήθη ἐντός προθεσμίας δύο μηνών ἀπό τῆς 
δημοσιεύσεως τῶν κανονισμών. 
14 Όσον άφορᾶ τό αίτημα περί τοῦ ἀνεφαρμόστου τῶν ἐν λόγω κανονισμών ἐπί 
τῶν προσφευγόντων, τό Συμβούλιο καί ἡ 'Επιτροπή υπογραμμίζουν ὅτι παρόμοιο 
αίτημα δέν δύναται νά στηριχθεί παρά μόνον ἐπί τοῦ ἄρθρου 184 τῆς συνθήκης. 
Τό άρθρο ὅμως αυτό δέν ἐπιτρέπει στον προσφεύγοντα νά επικαλεσθεί παρε­
μπιπτόντως καί μέ περιωρισμένα ἀποτελέσματα τό ἀνίσχυρο ενός κανονισμοῦ 
παρά μόνον στό πλαίσιο διαδικασίας ενώπιον τοῦ Δικαστηρίου, πού στηρίζεται 
σέ άλλη διάταξη τῆς συνθήκης. Ή δυνατότης ἐπικλήσεως τοῦ παρανόμου χαρα¬ 
κτῆρος τοῦ κανονισμοῦ παρεμπιπτόντως δέν δύναται νά δικαιολογήσει προ­
σφυγή μέ τήν ὁποία επιδιώκεται κυρίως ἡ ἀναγνώριση τοῦ ἀνεφαρμόστου. Τό 
Συμβούλιο καί ἡ 'Επιτροπή θεωροῦν, επομένως, ὅτι τό αίτημα πού στηρίζεται 
στό άρθρο 184 τῆς συνθήκης δέν εἶναι παραδεκτό. 
15 Κατά τό Συμβούλιο, οὔτε ἡ ἀγωγή ἀποζημιώσεως εἶναι παραδεκτή. Προσκρούει 
στην νομολογία τοῦ Δικαστηρίου, σύμφωνα μέ τήν ὁποία ἡ ἀγωγή ἑνός 
υπαλλήλου (ή ἑνός πρώην υπαλλήλου) περί ἀποζημιώσεως πρέπει νά ασκεῖται 
στό πλαίσιο τοῦ ἄρθρου 179 τῆς συνθήκης καί τῶν άρθρων 90 καί 91 τοῦ κανο¬ 
2156
ALBINI / ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 
νισμοῦ, ὅταν ἀπορρέει ἀπό την εργασιακή σχέση πού συνδέει τόν ενδιαφερό­
μενο μέ τό ὄργανο. Ἑπομένως, ἡ ἀγωγή δύναται νά ἀσκηθεί μόνον εναντίον τῆς 
ἁρμοδίας γιά τους διορισμούς ἀρχής. Ή 'Επιτροπή προσθέτει ὅτι, ὅταν ἕνας 
υπάλληλος ἀσκεῖ προσφυγή δυνάμει τοῦ ἄρθρου 179 τῆς συνθήκης, μέ τήν ὁποία 
επιδιώκει τήν ἀκύρωση πράξεως ὀργάνου καί τήν επιδίκαση ἀποζημιώσεως γιά 
τήν βλάβη πού τοῦ προεκάλεσε ἡ ἐν λόγω πράξη, τό ἀπαράδεκτο τοῦ αιτήματος 
περί ἀκυρώσεως συνεπάγεται, σύμφωνα μέ τήν νομολογία τοῦ Δικαστηρίου, τό 
ἀπαράδεκτο καί τοῦ περί ἀποζημιώσεως αιτήματος. 
16 Οἱ προσφεύγοντες ἀπαντοῦν ὅτι υπέβαλαν τήν ένσταση τους εντός τῆς προθε­
σμίας πού προβλέπει ὁ κανονισμός. Οἱ προσβαλλόμενοι κανονισμοί συνιστούν 
πράξεις οἱ όποιες τους βλάπτουν, ἐφ' ὅσον εἶχαν ὡς ἀποτέλεσμα τήν περισσό­
τερο ἀπό τό μισό μείωση τῶν ποσῶν πού δικαιοῦνται ὡς σύνταξη. Οἱ κανο­
νισμοί ἐξεδόθησαν ἀπό τό Συμβούλιο καί ετέθησαν σέ ἐφαρμογή ἀπό τήν 'Επι­
τροπή· αὐτός εἶναι ὁ λόγος γιά τόν όποιο οἱ προσφεύγοντες ἀπεφάσισαν νά 
ἀσκήσουν προσφυγή κατ' ἀμφοτέρων τῶν ὀργάνων. Βεβαίως οἱ προσφεύγοντες 
δέν διαφωνοῦν μέ τήν άποψη τοῦ Συμβουλίου πού δέχεται ὅτι ἡ ἀναγνώριση τοῦ 
ἀνεφαρμόστου ενός κανονισμοῦ συνιστᾶ παρεμπίπτουσα διαδικασία, αυτό ὅμως 
δέν δικαιολογεί τό συμπέρασμα πού συνάγει σχετικά τό Συμβούλιο. Ὅσον 
άφορα τό επικουρικό αίτημα περί επανορθώσεως τῆς προκληθείσης ζημίας, αυτό 
δύναται νά δικαιολογηθεί ἀπό τήν γενική υποχρέωση ἀρωγής πού υπέχουν τά 
κοινοτικά ὄργανα ἔναντι τῶν υπαλλήλων τους. 
17 Οἱ ενστάσεις ἀπαραδέκτου πού προέβαλαν τό Συμβούλιο καί ἡ 'Επιτροπή πρέπει 
νά γίνουν δεκτές. Πράγματι, ἀπό τά ἄρθρα 90 καί 91 τοῦ κανονισμοῦ προκύπτει 
ὅτι ἡ ένσταση, καί συνεπώς ἡ προσφυγή, δέν εἶναι δυνατόν νά στρέφονται παρά 
μόνον κατά τῆς ἁρμοδίας γιά τους διορισμούς ἀρχής καί ὅτι ἡ βλαπτική πράξη 
πρέπει νά προέρχεται ἀπό τήν ἐν λόγω ἀρχή. 'Εξ ἄλλου, ἡ προσφυγή, κατά τό 
μέτρο πού στηρίζεται στό άρθρο 173, έστω καί ἄν ήταν κατά τά λοιπά παρα­
δεκτή, δέν ἠσκήθη εντός τῆς προθεσμίας πού προβλέπει τό ἐν λόγω άρθρο. 'Από 
τήν νομολογία τοῦ δικαστηρίου προκύπτει ὅτι ἡ ευχέρεια προβολής τοῦ ἀνεφαρ­
μόστου ἑνός κανονισμού, πού παρέχει τό άρθρο 184 τῆς συνθήκης, δέν συνιστᾶ 
αυτοτελές δικαίωμα προσφυγής καί δέν δύναται νά ἀσκηθεί παρά μόνον παρε­
μπιπτόντως. Όταν δέν υφίσταται δικαίωμα ἀσκήσεως κυρίας προσφυγής, οἱ 
προσφεύγοντες δέν δύνανται νά επικαλεσθούν τό άρθρο 184. 
18 Όσον άφορᾶ τήν ἀγωγή ἀποζημιώσεως, σύμφωνα μέ τήν νομολογία τοῦ Δικα­
στηρίου (ἰδίως τίς ἀποφάσεις τῆς 12ης Δεκεμβρίου 1967, Müller κατά 'Επι­
τροπῆς, 4/67, Racc. σ. 469 καί τῆς 20ής 'Οκτωβρίου 1975, Meyer-Burckhardt κατά 
2157
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ 16. 7. 1981 — ΥΠΟΘΕΣΗ 33/80 
Ἐπιτροπῆς, 9/75, Racc. σ. 1171), ὅταν ἕνας υπάλληλος ἀσκεί, κατ' εφαρμογή 
τοῦ ἄρθρου 179 τῆς συνθήκης, προσφυγή περί ἀκυρώσεως πράξεως ὀργάνου καί 
περί επιδικάσεως ἀποζημιώσεως γιά τήν ζημία πού τοῦ προεκάλεσε ἡ ἐν λόγω 
πράξη, τά αιτήματα συνδέονται μεταξύ τους τόσο στενά, ώστε τό ἀπαράδεκτο 
τοῦ αιτήματος περί ἀκυρώσεως συνεπάγεται καί τό ἀπαράδεκτο τοῦ αιτήματος 
περί ἀποζημιώσεως. 
19 Ἑπομένως, ἡ προσφυγή πρέπει νά ἀπορριφθεί ὡς ἀπαράδεκτη. 
'Επί τῶν δικαστικών εξόδων 
20 Κατά τό ἄρθρο 70 τοῦ κανονισμοί) διαδικασίας, προκειμένου περί προσφυγών 
τοῦ προσωπικοῦ τῶν Κοινοτήτων, τά όργανα φέρουν τά ἔξοδά τους. 
Διά ταῦτα 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα) 
κρίνει καί ἀποφασίζει: 
1) Ἀπορρίπτει τήν προσφυγή ὡς ἀπαράδεκτη. 
2) Κάθε διάδικος φέρει τά δικαστικά του έξοδα. 
Koopmans O'Keeffe Bosco 
Ἐδημοσιεύθη σέ δημοσία συνεδρίαση στό Λουξεμβοῦργο στίς 16 'Ιουλίου 1982. 
Ὁ γραμματεύς 
Α. Van Houtte 
Ό πρόεδρος τοῦ πρώτου τμήματος 
Τ. Koopmans 
2158