62021CJ0088
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πρώτο τμήμα)
της 15ης Δεκεμβρίου 2022 (
*1
)
«Προδικαστική παραπομπή – Δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις – Σύστημα πληροφοριών Σένγκεν δεύτερης γενιάς (SIS II) – Απόφαση 2007/533/ΔΕΥ – Καταχώριση για αντικείμενο που αναζητείται – Άρθρο 38 – Σκοποί της καταχώρισης – Κατάσχεση ή χρησιμοποίηση του αντικειμένου ως αποδεικτικού στοιχείου σε ποινική διαδικασία – Άρθρο 39 – Εκτέλεση δράσης βάσει καταχώρισης – Μέτρα που έχουν ληφθεί σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο των κρατών μελών – Εθνική κανονιστική ρύθμιση η οποία προβλέπει υποχρέωση απαγόρευσης της ταξινόμησης οχημάτων τα οποία αποτελούν το αντικείμενο καταχωρίσεων στο SIS II»
Στην υπόθεση C‑88/21,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο της Λιθουανίας) με απόφαση της 8ης Φεβρουαρίου 2021, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 12 Φεβρουαρίου 2021, στο πλαίσιο της δίκης
Regionų apygardos administracinio teismo Kauno rūmai,
παρισταμένου του:
Lietuvos Respublikos vidaus reikalų ministerija,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
συγκείμενο από τους A. Arabadjiev, πρόεδρο τμήματος, L. Bay Larsen (εισηγητή), Αντιπρόεδρο του Δικαστηρίου, P. G. Xuereb, A. Kumin και I. Ziemele, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: N. Αιμιλίου
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–
η Λιθουανική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον K. Dieninis και την V. Kazlauskaitė-Švenčionienė,
–
η Λεττονική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τις J. Davidoviča και K. Pommere,
–
η Ολλανδική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τις M. K. Bulterman και M. A. M. de Ree,
–
η Πορτογαλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την P. Barros da Costa, τον L. Inez Fernandes και τις M. J. Ramos και C. Vieira Guerra,
–
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τις L. Grønfeldt και A. Steiblytė,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 7ης Ιουλίου 2022,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 38, παράγραφος 1, και του άρθρου 39, παράγραφος 3, της απόφασης 2007/533/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 2007, σχετικά με την εγκατάσταση, τη λειτουργία και τη χρήση του συστήματος πληροφοριών Σένγκεν δεύτερης γενιάς (SIS II) (ΕΕ 2007, L 205, σ. 63) (στο εξής: απόφαση SIS II).
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαδικασίας που κίνησε ενώπιον του Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου της Λιθουανίας) το Regionų apygardos administracinio teismo Kauno rūmai (περιφερειακό διοικητικό δικαστήριο του Kaunas, Λιθουανία), όσον αφορά τη νομιμότητα της λιθουανικής κανονιστικής ρύθμισης η οποία απαγορεύει να καταχωρούνται στο εθνικό μητρώο ταξινόμησης τα οχήματα που αποτελούν το αντικείμενο τρέχουσας καταχώρισης στο σύστημα πληροφοριών Σένγκεν δεύτερης γενιάς (στο εξής: SIS II).
Το νομικό πλαίσιο
Ο κανονισμός (ΕΚ) 1986/2006
3
Το άρθρο 1, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) 1986/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με την πρόσβαση στο Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν δεύτερης γενιάς (SIS II) των υπηρεσιών των κρατών μελών που είναι υπεύθυνες για την έκδοση αδειών κυκλοφορίας οχημάτων (ΕΕ 2006, L 381, σ. 1, και διορθωτικό ΕΕ 2015, L 26, σ. 34), έχει ως εξής:
«1.   Κατά παρέκκλιση από τα άρθρα 38, 40 και 46, παράγραφος 1, της απόφασης [SIS II], οι υπηρεσίες των κρατών μελών που είναι αρμόδιες για την έκδοση αδειών κυκλοφορίας οχημάτων όπως μνημονεύονται στην [οδηγία] 1999/37/ΕΚ [του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 1999, σχετικά με τα έγγραφα κυκλοφορίας οχημάτων (ΕΕ 1999, L 138, σ. 57)] δικαιούνται πρόσβασης στα ακόλουθα δεδομένα που έχουν καταχωριστεί στο SIS II σύμφωνα με το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχεία α), β) και στ) της εν λόγω απόφασης αποκλειστικά και μόνο προκειμένου να ελέγχουν εάν τα οχήματα για τα οποία τους ζητείται να εκδώσουν άδεια κυκλοφορίας έχουν κλαπεί, υπεξαιρεθεί ή απολεσθεί ή αναζητούνται ως αποδεικτικά στοιχεία στα πλαίσια ποινικής διαδικασίας:
α)
δεδομένα που αφορούν οχήματα κυλινδρισμού κινητήρα άνω των 50 κ.εκ.·
[…]».
Η απόφαση SIS II
4
Οι αιτιολογικές σκέψεις 5, 8 και 13 της απόφασης SIS II έχουν ως εξής:
«(5)
Το SIS II θα πρέπει να αποτελεί μέτρο αντισταθμιστικού χαρακτήρα το οποίο συμβάλλει στη διατήρηση υψηλού επιπέδου ασφάλειας εντός του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την υποστήριξη της επιχειρησιακής συνεργασίας μεταξύ των αστυνομικών αρχών και των δικαστικών αρχών σε ποινικές υποθέσεις.
[…]
(8)
Είναι αναγκαίο να καταρτιστεί εγχειρίδιο με λεπτομερείς κανόνες για την ανταλλαγή συμπληρωματικών πληροφοριών σε σχέση με τις ενέργειες που απαιτούνται βάσει της εκάστοτε καταχωρίσεως. Οι εθνικές αρχές κάθε κράτους μέλους οφείλουν να μεριμνούν για την ανταλλαγή των εν λόγω πληροφοριών.
[…]
(13)
Οι καταχωρίσεις δεν μπορούν να διατηρηθούν στο SIS II για διάστημα μεγαλύτερο από το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την επίτευξη του σκοπού για τον οποίο εισήχθησαν. […] Οι καταχωρίσεις για αντικείμενα που έχουν εισαχθεί με σκοπό να κατασχεθούν ή να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικό μέσο σε ποινική διαδικασία θα πρέπει να διαγράφονται αυτομάτως από το SIS II μετά την πάροδο δεκαετίας. […]»
5
Το άρθρο 1 της εν λόγω απόφασης, το οποίο επιγράφεται «Εγκατάσταση και γενικός σκοπός του SIS II», ορίζει στην παράγραφο 2 τα εξής:
«Το σύστημα SIS II αποσκοπεί, σύμφωνα με την παρούσα απόφαση, στην εξασφάλιση υψηλού επίπεδου ασφάλειας εντός του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της τήρησης της δημόσιας ασφάλειας και τάξης και της προστασίας της ασφάλειας στο έδαφος των κρατών μελών […] με τη χρησιμοποίηση πληροφοριών που διαβιβάζονται μέσω του συστήματος αυτού.»
6
Το άρθρο 3 της ίδιας απόφασης, με τίτλο «Ορισμοί», προβλέπει στην παράγραφο 1 τα ακόλουθα:
«Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης νοούνται ως:
α)
“καταχώριση”, ένα σύνολο δεδομένων που εισάγονται στο SIS II και επιτρέπουν στις αρμόδιες αρχές να αναγνωρίζουν ένα πρόσωπο ή ένα αντικείμενο με σκοπό την ανάληψη συγκεκριμένης δράσης·
β)
“συμπληρωματικές πληροφορίες”, οι πληροφορίες που δεν έχουν αποθηκευθεί στο SIS II, συνδέονται ωστόσο με τις καταχωρίσεις του SIS II, οι οποίες πρέπει να ανταλλάσσονται:
[…]
ii)
μετά από εντοπισμό καταχώρισης (hit) ώστε να είναι δυνατό να ληφθούν τα ενδεδειγμένα μέτρα,
[…]».
7
Το άρθρο 8, παράγραφοι 1 και 3, της ίδιας απόφασης προβλέπει τα εξής:
«1.   Η ανταλλαγή των συμπληρωματικών πληροφοριών πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις του εγχειριδίου SIRENE και μέσω της επικοινωνιακής υποδομής. […]
[…]
3.   Οι αιτήσεις παροχής συμπληρωτικών πληροφοριών που υποβάλλουν άλλα κράτη μέλη απαντώνται το ταχύτερο δυνατό.»
8
Το άρθρο 38 της απόφασης SIS II, το οποίο τιτλοφορείται «Στόχοι και προϋποθέσεις εισαγωγής καταχωρίσεων», ορίζει τα ακόλουθα:
«1.   Στο SIS II εισάγονται δεδομένα σχετικά με αντικείμενα που αναζητούνται προκειμένου να κατασχεθούν ή να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικά στοιχεία σε ποινική διαδικασία.
2.   Καταχωρίζονται οι ακόλουθες εύκολα αναγνωρίσιμες κατηγορίες αντικειμένων:
α)
οχήματα κυλινδρισμού κινητήρα άνω των 50 κυβικών εκατοστών, πλοία και αεροσκάφη·
[…]».
9
Το άρθρο 39 της ανωτέρω απόφασης, με τίτλο «Εκτέλεση δράσης βάσει καταχωρίσεως», προβλέπει τα εξής:
«1.   Εάν από αναζήτηση διαπιστωθεί ότι υπάρχει καταχώριση για αντικείμενο το οποίο έχει εντοπισθεί, η αρχή η οποία συνδύασε τα δύο δεδομένα επικοινωνεί με την αρχή που εισήγαγε την καταχώριση, προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία για τα αναγκαία μέτρα. Για τον σκοπό αυτό, μπορούν να διαβιβάζονται και δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με την παρούσα απόφαση.
2.   Οι πληροφορίες της παραγράφου 1 κοινοποιούνται μέσω της ανταλλαγής συμπληρωματικών πληροφοριών.
3.   Το κράτος μέλος που εντόπισε το αντικείμενο λαμβάνει μέτρα σύμφωνα με το εθνικό του δίκαιο.»
10
Το άρθρο 45 της εν λόγω απόφασης, το οποίο επιγράφεται «Περίοδος διατήρησης καταχωρίσεων σχετικά με αντικείμενα», διευκρινίζει τα εξής:
«1.   Οι καταχωρίσεις για αντικείμενα που εισάγονται στο SIS II σύμφωνα με την παρούσα απόφαση διατηρούνται μόνον για το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την επίτευξη του σκοπού για τον οποίο εισήχθησαν.
[…]
3.   Οι καταχωρίσεις για αντικείμενα που εισάγονται σύμφωνα με το άρθρο 38 διατηρούνται επί δέκα έτη κατ’ ανώτατο όριο.
4.   Οι περίοδοι διατήρησης που προβλέπονται [στην παράγραφο 3] δύναται να παραταθούν εάν αυτό κριθεί απαραίτητο για τους σκοπούς για τους οποίους εκδόθηκε η καταχώριση. Στην περίπτωση αυτή, [η παράγραφος 3 διέπει] επίσης τη διατήρηση της καταχωρίσεως.»
11
Το άρθρο 49, παράγραφοι 1 και 2, της ίδιας απόφασης προβλέπει τα ακόλουθα:
«1.   Το καταχωρούν κράτος μέλος είναι υπεύθυνο για […] την ενημερότητα των δεδομένων, καθώς και τη […] εισαγωγή τους στο SIS ΙΙ.
2.   Μόνο το καταχωρούν κράτος μέλος επιτρέπεται να τροποποιεί, να συμπληρώνει, να διορθώνει, να ενημερώνει ή να διαγράφει τα δεδομένα που έχει εισαγάγει.»
Το εγχειρίδιο Sirene
12
Το παράρτημα της εκτελεστικής απόφασης 2013/115/ΕΕ της Επιτροπής, της 26ης Φεβρουαρίου 2013, για το εγχειρίδιο SIRENE και άλλα μέτρα εφαρμογής σε σχέση με το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν δεύτερης γενιάς (SIS II) (ΕΕ 2013, L 71, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2017/1528 της Επιτροπής, της 31ης Αυγούστου 2017 (ΕΕ 2017, L 231, σ. 6) (στο εξής: εγχειρίδιο Sirene), ορίζει, στο σημείο του 2.1, τα εξής:
«Ορισμοί
–
“Καταχωρίζον κράτος μέλος”: το κράτος μέλος που εισήγαγε την καταχώριση στο SIS II.
–
“Κράτος μέλος εκτέλεσης”: το κράτος μέλος που αναλαμβάνει τις επιβαλλόμενες ενέργειες κατόπιν θετικής απάντησης.
[…]»
13
Το εγχειρίδιο Sirene ορίζει, στο σημείο του 2.10, το οποίο φέρει τον τίτλο «Διαγραφή καταχώρισης όταν παύσουν να συντρέχουν οι προϋποθέσεις για τη διατήρησή της», τα εξής:
«Οι καταχωρίσεις δεν μπορούν να διατηρηθούν στο SIS II για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από αυτό που απαιτείται για την επίτευξη του σκοπού για τον οποίον εισήχθησαν.
Μόλις παύσουν να ισχύουν οι προϋποθέσεις για τη διατήρηση της καταχώρισης, το καταχωρίζον κράτος μέλος τη διαγράφει χωρίς καθυστέρηση. […]
[…]»
Το λιθουανικό δίκαιο
14
Από το σημείο 25 των διατάξεων που αφορούν το εθνικό SIS II της Λιθουανίας, οι οποίες εγκρίθηκαν με τη Lietuvos Respublikos vidaus reikalų ministro įsakymas Nr. 1V‑324 «Dėl Lietuvos nacionalinės antrosios kartos Šengeno informacijos sistemos nuostatų patvirtinimo» (απόφαση 1V‑324 του Υπουργού Εσωτερικών της Λιθουανίας για την έγκριση των διατάξεων που αφορούν το εθνικό σύστημα πληροφοριών Σένγκεν δεύτερης γενιάς της Λιθουανίας), της 17ης Σεπτεμβρίου 2007 (Žin., 2007, αριθ. 100‑4084), προκύπτει ότι το τμήμα πληροφορικής και επικοινωνιών του Υπουργείου Εσωτερικών της Λιθουανίας εξασφαλίζει την πρόσβαση της δημόσιας επιχείρησης Regitra στον κατάλογο δεδομένων του N. SIS II που περιέχεται στα σημεία 1 και 3.1 έως 3.3 (δεδομένα για τα μηχανοκίνητα οχήματα και τα ρυμουλκούμενά τους που αναζητούνται, εθνικό μητρώο ταξινόμησης οχημάτων, έγγραφα κυκλοφορίας των μηχανοκίνητων οχημάτων που αναζητούνται).
15
Το άρθρο 27, παράγραφος 1, του Lietuvos Respublikos saugaus eismo autobilių keliais istatymas (νόμου της Δημοκρατίας της Λιθουανίας για την ασφαλή οδική κυκλοφορία των μηχανοκίνητων οχημάτων), της 12ης Οκτωβρίου 2000 (Žin., 2000, αριθ. 92-2883), ως είχε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης, προβλέπει ότι «[ε]πιτρέπεται η κυκλοφορία στις δημόσιες οδούς στη Λιθουανία των μηχανοκίνητων οχημάτων και των ρυμουλκούμενών τους που έχουν δεόντως ταξινομηθεί».
16
Κατά το σημείο 13 των κανόνων ταξινόμησης των μηχανοκίνητων οχημάτων και των ρυμουλκούμενών τους, οι οποίοι εγκρίθηκαν με τη Lietuvos Respublikos vidaus reikalų ministro įsakymas Nr. 260 «Dėl kelių transporto priemonių registravimo taisyklių patvirtinimo» (απόφαση αριθ. 260 του Υπουργού Εσωτερικών της Λιθουανίας σχετικά με τους κανόνες που διέπουν την ταξινόμηση των οχημάτων οδικών μεταφορών), της 25ης Μαΐου 2001 (Žin., 2001, αριθ. 48-1683), ως είχε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης:
«13. Η δημόσια επιχείρηση Regitra ενημερώνει την αστυνομία όταν:
13.1 ο αιτών επιθυμεί να ταξινομήσει όχημα:
13.1.1 το οποίο ή του οποίου ο κινητήρας ή η πινακίδα κυκλοφορίας έχει καταχωριστεί στο μητρώο των οχημάτων που αναζητούνται, στο σύστημα πληροφοριών Σένγκεν της Λιθουανίας ή στη βάση δεδομένων της Γενικής Γραμματείας της Interpol·
[…]».
17
Το σημείο 14 των ανωτέρω κανόνων ταξινόμησης προβλέπει τα εξής:
«Αφού ενημερώσει την αστυνομία […], η δημόσια επιχείρηση Regitra εξετάζει τις αιτήσεις ταξινόμησης οχημάτων των αιτούντων μόνον κατόπιν της διενέργειας ελέγχων ή ερευνών από τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου […] Τα οχήματα που μνημονεύονται στο σημείο 13.1.1 των κανόνων ταξινόμησης […] μπορούν να ταξινομηθούν μόνον αφού διαγραφούν από το μητρώο των οχημάτων που αναζητούνται, από το σύστημα πληροφοριών Σένγκεν της Λιθουανίας ή από τη βάση δεδομένων της Γενικής Γραμματείας της Interpol.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
18
Στις 13 Νοεμβρίου 2015 ο D.R. αγόρασε στη Γερμανία, βάσει σύμβασης που είχε συνάψει με την AM Transportas, μηχανοκίνητο όχημα το οποίο είχε προηγουμένως κλαπεί στη Βουλγαρία.
19
Στις 20 Νοεμβρίου 2015 το μηχανοκίνητο όχημα διαγράφηκε από το μητρώο ταξινόμησης στη Γερμανία και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στη Λιθουανία, όπου μεταπωλήθηκε σε άλλο πρόσωπο, του οποίου η ταυτότητα δεν διευκρινίζεται στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως.
20
Στις 22 Φεβρουαρίου 2016 το άλλο αυτό πρόσωπο ζήτησε από τη Regitra, τη δημόσια επιχείρηση που ήταν αρμόδια για την ταξινόμηση των μηχανοκίνητων οχημάτων στη Λιθουανία, την ταξινόμηση του μηχανοκίνητου οχήματος στο εν λόγω κράτος μέλος. Κατόπιν τούτου, το εν λόγω πρόσωπο ανακάλυψε ότι στις 23 Δεκεμβρίου 2015 είχε εισαχθεί καταχώριση στο SIS II για το ίδιο μηχανοκίνητο όχημα στη Βουλγαρία. Κατά συνέπεια, υπαναχώρησε από τη σύμβαση πώλησης που είχε συνάψει όσον αφορά το εν λόγω όχημα.
21
Με απόφαση της λιθουανικής εισαγγελίας της 21ης Σεπτεμβρίου 2016, περατώθηκε η ποινική έρευνα που είχε κινηθεί στη Λιθουανία σχετικά με το επίμαχο μηχανοκίνητο όχημα, με την αιτιολογία ότι δεν διαπιστώθηκε ποινικό αδίκημα διαπραχθέν στο εν λόγω κράτος μέλος. Όπως συνάγεται από την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, με την ανωτέρω απόφαση, το μηχανοκίνητο όχημα επιστράφηκε στον D. R., δηλαδή στον αγοραστή του.
22
Ο ιδιοκτήτης του μηχανοκίνητου οχήματος κατά τον χρόνο της εικαζόμενης κλοπής του, ήτοι η βουλγαρική θυγατρική της Nabko Holding Company LLC, μολονότι είχε ενημερωθεί σχετικώς διά της αποστολής αντιγράφου της εν λόγω απόφασης και της ανακοίνωσης της ταυτότητας του D. R., και, ως εκ τούτου, ήταν σε θέση να προβάλει τα δικαιώματά του, δεν προέβη σε σχετικές ενέργειες. Εξάλλου, παρά τη διαβίβαση των αναγκαίων πληροφοριών στο καταχωρίζον κράτος μέλος, το τελευταίο δεν έλαβε, επί τρία και πλέον έτη μετά την εν λόγω κοινοποίηση, κανένα μέτρο για τη διαγραφή της καταχώρισης του μηχανοκίνητου οχήματος από το SIS II.
23
Με απόφαση της 20ής Φεβρουαρίου 2019, το τοπικό γραφείο της Regitra απέρριψε την αίτηση ταξινόμησης του επίμαχου οχήματος που υπέβαλε ο D. R. στη Λιθουανία, η δε απόφαση αυτή εκδόθηκε από το τοπικό γραφείο βάσει διάταξης της λιθουανικής κανονιστικής ρύθμισης ορίζουσας ότι τα οχήματα για τα οποία υπάρχει τρέχουσα καταχώριση στο SIS II μπορούν να ταξινομηθούν στο εν λόγω κράτος μέλος μόνο μετά τη διαγραφή της καταχώρισης από το σύστημα.
24
Η AM Transportas προσέβαλε την ανωτέρω απόφαση ενώπιον της εν λόγω δημόσιας επιχείρησης, η οποία, με απόφαση της 28ης Μαρτίου 2019, επικύρωσε την απόφαση του τοπικού γραφείου περί απορρίψεως της αιτήσεως ταξινόμησης του οχήματος στη Λιθουανία.
25
Κατόπιν τούτου, η AM Transportas άσκησε προσφυγή κατά των αποφάσεων της εν λόγω δημόσιας επιχείρησης ενώπιον του Regionų apygardos administracinio teismo Kauno rūmai (περιφερειακού διοικητικού δικαστηρίου του Kaunas, Λιθουανία).
26
Το ανωτέρω δικαστήριο υπέβαλε στο αιτούν δικαστήριο αίτηση για τον έλεγχο της νομιμότητας της ανωτέρω εθνικής κανονιστικής ρύθμισης.
27
Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς το κατά πόσον συνάδει προς την απόφαση SIS II εθνική κανονιστική ρύθμιση η οποία εξαρτά την ταξινόμηση των μηχανοκίνητων οχημάτων στο εθνικό μητρώο οχημάτων οδικών μεταφορών από την προϋπόθεση να μην αποτελεί το επίμαχο όχημα το αντικείμενο τρέχουσας καταχώρισης στο SIS II, ιδίως δε σε περίπτωση κατά την οποία το καταχωρίζον κράτος μέλος δεν έχει διαγράψει την καταχώριση από το SIS II, μολονότι οι αρχές του κράτους μέλους εκτέλεσης διαβίβασαν τις αναγκαίες πληροφορίες σχετικά με το εντοπισθέν αντικείμενο τόσο στις αρχές του καταχωρίζοντος κράτους μέλους όσο και στον αρχικό ιδιοκτήτη αυτού.
28
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο της Λιθουανίας) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Έχει το άρθρο 39 της [απόφασης SIS II], και ειδικότερα η παράγραφός του 3, την έννοια ότι επιβάλλει την υποχρέωση απαγόρευσης της εγγραφής σε εθνικό μητρώο αντικειμένων για τα οποία υπάρχει καταχώριση στο [SIS II], μολονότι η καταχώριση αυτή έχει πλέον καταστεί άνευ αντικειμένου (δεδομένου ότι το όχημα εντοπίστηκε, η δε ποινική διαδικασία στο κράτος μέλος όπου αυτό εντοπίστηκε διακόπηκε διότι δεν διαπιστώθηκε διάπραξη ποινικού αδικήματος στο εν λόγω κράτος μέλος και, τέλος, το κράτος που εισήγαγε την καταχώριση ενημερώθηκε, αλλά παραλείπει να ενεργήσει τη διαγραφή της καταχώρισης από το σύστημα);
2)
Έχει το άρθρο 39 της [απόφασης SIS II], και ειδικότερα η παράγραφός του 3, την έννοια ότι επιβάλλει στο κράτος μέλος που εντόπισε αντικείμενο για το οποίο έχει εισαχθεί καταχώριση σύμφωνα με το άρθρο 38, παράγραφος 1, της εν λόγω απόφασης την υποχρέωση να θεσπίσει εθνικούς κανόνες που να απαγορεύουν οποιαδήποτε ενέργεια σε σχέση με το εντοπισθέν αντικείμενο πέραν των ενεργειών που καθιστούν δυνατή την επίτευξη ενός εκ των διαλαμβανόμενων στο άρθρο 38 της απόφασης σκοπών (κατάσχεση ή χρήση του αντικειμένου ως αποδεικτικού στοιχείου σε ποινική διαδικασία);
3)
Έχει το άρθρο 39 της [απόφασης SIS II], και ειδικότερα η παράγραφός του 3, την έννοια ότι επιτρέπει στα κράτη μέλη να θεσπίζουν νομικούς κανόνες που προβλέπουν παρεκκλίσεις από την απαγόρευση ταξινόμησης των οχημάτων για τα οποία έχει εισαχθεί καταχώριση στο [SIS II] σύμφωνα με το άρθρο 38 της εν λόγω απόφασης, στην περίπτωση που οι αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους έχουν προηγουμένως προβεί σε ενέργειες για την ενημέρωση του κράτους μέλους που εισήγαγε την καταχώριση σχετικά με το εντοπισθέν αντικείμενο;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
29
Με τα προδικαστικά ερωτήματα, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί αν το άρθρο 39 της απόφασης SIS II, σε συνδυασμό με το άρθρο της 38, παράγραφος 1, έχει την έννοια ότι προβλέπει, κατ’ αρχάς, γενική υποχρέωση απαγόρευσης της ταξινόμησης μηχανοκίνητου οχήματος που αποτελεί το αντικείμενο τρέχουσας καταχώρισης στο SIS II, ότι επιβάλλει, περαιτέρω, στα κράτη μέλη να προβλέπουν γενικούς κανόνες που απαγορεύουν ενέργειες σχετικές με το εντοπισθέν αντικείμενο, οι οποίες δεν εξυπηρετούν την επίτευξη των σκοπών του άρθρου 38, παράγραφος 1, και ότι παρέχει, τέλος, στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να προβλέπουν παρεκκλίσεις από ενδεχόμενη γενική απαγόρευση ταξινόμησης τέτοιου οχήματος.
30
Προκαταρκτικώς, από την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως προκύπτει ότι η επίμαχη καταχώριση έχει ως αντικείμενο όχημα κυλινδρισμού κινητήρα άνω των 50 κυβικών εκατοστών.
31
Συναφώς, το άρθρο 38, παράγραφος 1, και παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της απόφασης SIS II προβλέπει ότι τα δεδομένα που αφορούν όχημα, όπως το επίμαχο στην κύρια δίκη, το οποίο αναζητείται προκειμένου να κατασχεθεί ή να χρησιμοποιηθεί ως αποδεικτικό στοιχείο σε ποινική διαδικασία, εισάγονται στο SIS II.
32
Όσον αφορά τα υποβληθέντα ερωτήματα, υπενθυμίζεται εκ προοιμίου ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, για την ερμηνεία διάταξης του δικαίου της Ένωσης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται και οι σκοποί που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος [απόφαση της 28ης Οκτωβρίου 2022, Generalstaatsanwaltschaft München (Έκδοση και ne bis in idem), C‑435/22 PPU, EU:C:2022:852, σκέψη 67].
33
Το άρθρο 39 της απόφασης SIS II ρυθμίζει τις λεπτομέρειες σχετικά με την εκτέλεση δράσης βάσει καταχώρισης που αφορά αντικείμενα με σκοπό την κατάσχεση ή τη χρησιμοποίησή τους ως αποδεικτικών στοιχείων σε ποινική διαδικασία.
34
Όσον αφορά, πρώτον, το γράμμα του άρθρου 39, παράγραφος 1, της εν λόγω απόφασης, επισημαίνεται ότι η διάταξη αυτή προβλέπει ότι, όταν από αναζήτηση διαπιστωθεί ότι υπάρχει καταχώριση για εντοπισθέν αντικείμενο, η αρχή η οποία συνδύασε τα δύο δεδομένα επικοινωνεί με την αρχή που εισήγαγε την καταχώριση, προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία για τα μέτρα που είναι αναγκαίο να ληφθούν.
35
Οι μνημονευόμενες στο άρθρο 39, παράγραφος 1, της απόφασης SIS II πληροφορίες κοινοποιούνται, όπως διευκρινίζεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 39, μέσω της ανταλλαγής συμπληρωματικών πληροφοριών.
36
Το άρθρο 39, παράγραφος 3, της απόφασης ορίζει ότι το κράτος μέλος που εντόπισε το αντικείμενο λαμβάνει μέτρα «σύμφωνα με το εθνικό του δίκαιο».
37
Επομένως, το άρθρο 39 της απόφασης SIS II απλώς περιγράφει, με γενικούς όρους, τον τρόπο με τον οποίο οι αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους εκτέλεσης πρέπει να ανταποκρίνονται σε θετική απάντηση για καταχώριση στο SIS II, πραγματοποιηθείσα βάσει του άρθρου 38 της απόφασης αυτής.
38
Ως εκ τούτου, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 49 των προτάσεών του, ο νομοθέτης της Ένωσης, επιλέγοντας να μη ρυθμίσει λεπτομερώς στο άρθρο 39 της απόφασης SIS II τα ακριβή μέτρα τα οποία πρέπει να λαμβάνουν τα κράτη μέλη για την εκτέλεση καταχώρισης που έχει εισαχθεί στο SIS II δυνάμει του άρθρου 38 της απόφασης, είχε την πρόθεση να παράσχει συναφώς στα κράτη μέλη ευρύ περιθώριο εκτίμησης.
39
Όσον αφορά, δεύτερον, το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται το άρθρο 39 της απόφασης SIS II, παρατηρείται ότι, μολονότι η επιχειρησιακή συνεργασία μεταξύ των αστυνομικών και των δικαστικών αρχών σε ποινικές υποθέσεις βάσει της εν λόγω απόφασης προϋποθέτει ότι οι αρχές του κράτους μέλους εκτέλεσης λαμβάνουν τα αναγκαία συντηρητικά μέτρα (πρβλ. απόφαση της 16ης Ιουνίου 2022, Nachalnik na Rayonno upravlenie Silistra, C‑520/20, EU:C:2022:466, σκέψη 40), καμία διάταξη της ανωτέρω απόφασης δεν διευκρινίζει επακριβώς το είδος των μέτρων τα οποία πρέπει να λάβει, σύμφωνα με το εθνικό του δίκαιο, το κράτος μέλος που εντόπισε το αντικείμενο για το οποίο έχει εισαχθεί καταχώριση.
40
Εξάλλου, σημειώνεται ότι, καίτοι το άρθρο 1, παράγραφος 1, του κανονισμού 1986/2006 προβλέπει ότι η υπηρεσία του κράτους μέλους που είναι αρμόδια για την έκδοση αδειών κυκλοφορίας μηχανοκίνητων οχημάτων έχει πρόσβαση στο SIS II προκειμένου να ελέγχει εάν τα οχήματα για τα οποία της ζητείται να εκδώσει άδεια κυκλοφορίας έχουν κλαπεί, υπεξαιρεθεί ή απολεσθεί ή αναζητούνται προκειμένου να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικά στοιχεία στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας, η διάταξη αυτή δεν προβλέπει καμία υποχρέωση απαγόρευσης της ταξινόμησης οχημάτων που αποτελούν το αντικείμενο τρέχουσας καταχώρισης στο SIS II.
41
Τρίτον, από το άρθρο 1, παράγραφος 2, της απόφασης SIS II, σε συνδυασμό με την αιτιολογική της σκέψη 5, προκύπτει ότι σκοπός της απόφασης αυτής είναι, μεταξύ άλλων, να υποστηρίξει την επιχειρησιακή συνεργασία μεταξύ των αστυνομικών και των δικαστικών αρχών σε ποινικές υποθέσεις και να συμβάλει, με τον τρόπο αυτόν, στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας εντός του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης της Ένωσης, χάρη στις πληροφορίες που διαβιβάζονται από το SIS II.
42
Πάντως, η ερμηνεία του άρθρου 39 της εν λόγω απόφασης υπό την έννοια ότι το άρθρο αυτό δεν επιβάλλει στα κράτη μέλη να λαμβάνουν προκαθορισμένα μέτρα, αλλά τους αφήνει ευρύ περιθώριο εκτίμησης όσον αφορά τον προσδιορισμό των μέτρων που κρίνεται αναγκαίο να ληφθούν δεν είναι αντίθετη προς τον ανωτέρω σκοπό και διασφαλίζει τη συμβολή στην ενίσχυση του επιπέδου ασφάλειας εντός του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης της Ένωσης συνεπεία της διαβίβασης πληροφοριών που αφορούν αντικείμενα με σκοπό αυτά να κατασχεθούν ή να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικά στοιχεία σε ποινική διαδικασία, και τη διεξαγωγή ανταλλαγών μεταξύ των οικείων κρατών μελών προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία για τα αναγκαία μέτρα.
43
Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να γίνει δεκτό ότι από το άρθρο 39 της απόφασης SIS II δεν προκύπτει καμία γενική υποχρέωση, όπως υποχρέωση απαγόρευσης της ταξινόμησης των μηχανοκίνητων οχημάτων τα οποία αποτελούν το αντικείμενο τρέχουσας καταχώρισης στο SIS II ή υποχρέωση απαγόρευσης των ενεργειών που αφορούν το όχημα αυτό χωρίς να σχετίζονται με το άρθρο 38, παράγραφος 1, της απόφασης.
44
Επομένως, σε περίπτωση κατά την οποία κράτος μέλος αποφασίζει να χρησιμοποιήσει το ευρύ περιθώριο εκτίμησης που διαθέτει, δυνάμει του άρθρου 39, παράγραφος 3, της εν λόγω απόφασης, όσον αφορά τα μέτρα που μπορούν να ληφθούν σύμφωνα με το εθνικό του δίκαιο, προβλέποντας γενική απαγόρευση ταξινόμησης των μηχανοκίνητων οχημάτων που αποτελούν το αντικείμενο τρέχουσας καταχώρισης στο SIS II, η ίδια απόφαση δεν αποκλείει την εκ μέρους του εν λόγω κράτους μέλους εισαγωγή παρεκκλίσεων από την απαγόρευση.
45
Εξάλλου, λαμβανομένων υπόψη των αμφιβολιών που εξέφρασε το αιτούν δικαστήριο όσον αφορά την απουσία οποιασδήποτε ενέργειας εκ μέρους των αρμόδιων αρχών του καταχωρίζοντος κράτους μέλους σε σχέση με την εισαχθείσα καταχώριση, πρέπει, για κάθε ενδεχόμενο, να υπομνησθούν τα ακόλουθα.
46
Αφενός, από το άρθρο 8, παράγραφος 3, της απόφασης SIS II προκύπτει ότι τα κράτη μέλη απαντούν το ταχύτερο δυνατό στις αιτήσεις παροχής συμπληρωματικών πληροφοριών που υποβάλλουν άλλα κράτη μέλη. Επιπλέον, κατά το άρθρο 45, παράγραφος 1, της απόφασης, σε συνδυασμό με την αιτιολογική της σκέψη 13, οι καταχωρίσεις για αντικείμενα που εισάγονται στο SIS II, στο πλαίσιο της εφαρμογής της απόφασης SIS II, διατηρούνται μόνο για το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την επίτευξη του σκοπού για τον οποίο εισήχθησαν.
47
Αφετέρου, το άρθρο 49, παράγραφοι 1 και 2, της εν λόγω απόφασης προβλέπει βεβαίως ότι μόνον το καταχωρίζον κράτος μέλος το οποίο είναι υπεύθυνο, μεταξύ άλλων, για την επικαιροποίηση των δεδομένων που εισάγονται στο SIS II επιτρέπεται να διαγράφει τα δεδομένα. Τούτου λεχθέντος, το άρθρο 8, παράγραφος 1, της απόφασης SIS II, σε συνδυασμό με την αιτιολογική της σκέψη 8, παραπέμπει στο εγχειρίδιο Sirene το οποίο περιέχει λεπτομερέστερους κανόνες και απαιτεί, στο σημείο 2.10, δεύτερο εδάφιο, από το καταχωρίζον κράτος μέλος να διαγράφει την επίμαχη καταχώριση χωρίς καθυστέρηση μόλις παύσουν να ισχύουν οι προϋποθέσεις για τη διατήρησή της. Η ανωτέρω διάταξη του εγχειριδίου Sirene επιβάλλει επομένως στο τελευταίο αυτό κράτος μέλος υποχρέωση διαγραφής της καταχώρισης, μόλις επιτευχθεί ο σκοπός για τον οποίο εισήχθη.
48
Υπό το πρίσμα του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, στα υποβληθέντα προδικαστικά ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 39 της απόφασης SIS II, σε συνδυασμό με το άρθρο της 38, παράγραφος 1, έχει την έννοια ότι:
–
δεν προβλέπει γενική υποχρέωση απαγόρευσης της ταξινόμησης μηχανοκίνητου οχήματος που αποτελεί το αντικείμενο τρέχουσας καταχώρισης στο SIS II·
–
δεν επιβάλλει στο κράτος μέλος εκτέλεσης να προβλέπει γενικούς κανόνες που απαγορεύουν ενέργειες σχετικές με το εντοπισθέν αντικείμενο οι οποίες δεν εξυπηρετούν την επίτευξη των σκοπών του άρθρου 38, παράγραφος 1·
–
δεν απαγορεύει στο εν λόγω κράτος μέλος να προβλέπει παρεκκλίσεις από γενική απαγόρευση ταξινόμησης τέτοιου οχήματος.
Επί των δικαστικών εξόδων
49
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφαίνεται:
Το άρθρο 39 της απόφασης 2007/533/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 2007, σχετικά με την εγκατάσταση, τη λειτουργία και τη χρήση του συστήματος πληροφοριών Σένγκεν δεύτερης γενιάς (SIS II), σε συνδυασμό με το άρθρο της 38, παράγραφος 1,
έχει την έννοια ότι:
–
δεν προβλέπει γενική υποχρέωση απαγόρευσης της ταξινόμησης μηχανοκίνητου οχήματος που αποτελεί το αντικείμενο τρέχουσας καταχώρισης στο σύστημα πληροφοριών Σένγκεν δεύτερης γενιάς (SIS II)·
–
δεν επιβάλλει στο κράτος μέλος εκτέλεσης να προβλέπει γενικούς κανόνες που απαγορεύουν ενέργειες σχετικές με το εντοπισθέν αντικείμενο, οι οποίες δεν εξυπηρετούν την επίτευξη των σκοπών του άρθρου 38, παράγραφος 1·
–
δεν απαγορεύει στο εν λόγω κράτος μέλος να προβλέπει παρεκκλίσεις από γενική απαγόρευση ταξινόμησης τέτοιου οχήματος.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η λιθουανική.