Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Cúigiú Dlísheomra)
21 Bealtaine 2026 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Comhar breithiúnach in ábhair choiriúla – Cinneadh Réime 2008/909/CGB – Aitheantas frithpháirteach breithiúnas in ábhair choiriúla lena bhforchuirtear pianbhreitheanna coimeádta nó bearta a bhaineann le cailleadh saoirse – Forais le neamh-aitheantas agus neamh-fhorghníomhú – Airteagal 9(1)(i) – Duine lena mbaineann nár láithrigh go pearsanta ag an triail inar ciontaíodh é – Eisceachtaí – Dlíodóir a áirithiú ag an duine lena mbaineann lena chosaint sa triail agus le toghairmeacha arna gcur air a fháil – Eolas a thabhairt faoi dháta na héisteachta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach sin – Tarscaoileadh deonach agus aonchiallach an chirt chun láithriú go pearsanta ag an triail sin ag an duine lena mbaineann – Lánrogha ag údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh – Oibleagáid maidir le léiriú comhsheasmhach a dhéanamh)
I gCás C‑447/24 [Höldermann] (i),
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ón
Kammergericht (Ard-Chúirt Réigiúnach Bheirlín, an Ghearmáin), trí bhreith an 21 Meitheamh 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 25 Meitheamh 2024, sna himeachtaí
Staatsanwaltschaft Berlin,
idiragraí:
SO,
tugann AN CHÚIRT (an Cúigiú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: L. Arastey Sahún, Uachtarán Dlísheomra, E. Regan (Rapóirtéir), D. Gratsias, B. Smulders agus N. Fenger, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J. Richard de la Tour,
Cláraitheoir: M. Siekierzyńska, Riarthóir,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn agus tar éis éisteacht an 15 Bealtaine 2025,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        SO, ag K. Bobisch,
Rechtsanwalt,
–        Rialtas na Polainne, ag B. Majczyna agus J. Sawicka, i gcáil Gníomhairí,
–        an Coimisiún Eorpach, ag H. Leupold, F. Tomat agus J. Vondung, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 18 Meán Fómhair 2025,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909/CGB ón gComhairle an 27 Samhain 2008 maidir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh a chur i bhfeidhm ar bhreithiúnais in ábhair choiriúla lena bhforchuirtear pianbhreitheanna coimeádta nó bearta a bhaineann le cailleadh saoirse chun iad a fhorfheidhmiú san Aontas Eorpach (IO 2008 L 327, lch. 27), arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299/CGB (IO 2009 L 81, lch. 24) (‘Cinneadh Réime 2008/909’).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí maidir le breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith choimeádta a aithint agus a fhorghníomhú sa Ghearmáin a thug cúirt de chuid na Polainne i gcoinne náisiúnach Gearmánach ar chlabhsúr trialach nár láithrigh sé aici go pearsanta.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Cinneadh Réime 2002/584
3        Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 4a(1) de Chinneadh Réime 2002/584/CGB ón gComhairle an 13 Meitheamh 2002 maidir leis an mbarántas gabhála Eorpach agus na nósanna imeachta um thabhairt suas idir na Ballstáit (IO 2002 L 190, lch. 1), arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299 (‘Cinneadh Réime 2002/584’), ar Airteagal é dar teideal ‘Cinntí arna ndéanamh ar chlabhsúr trialach nár láithrigh an duine lena mbaineann aici go pearsanta’:
‘Féadfaidh an t-údarás breithiúnach forghníomhaitheach diúltú freisin d’fhorghníomhú an bharántais gabhála Eorpaigh arna eisiúint chun pianbhreith choimeádta nó ordú coinneála a fhorghníomhú mura raibh an duine i láthair go pearsanta ag an triail a raibh an cinneadh mar thoradh uirthi, mura sonraítear sa bharántas gabhála Eorpach, i gcomhréir le ceanglais bhreise nós imeachta a shainítear i ndlí náisiúnta an Bhallstáit eisiúna:
(a)       in am trátha,
(i)       go bhfuair duine toghairm go pearsanta agus tríd sin gur cuireadh ar an eolas é nó í faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach a raibh an cinneadh sin mar thoradh uirthi, nó gurb amhlaidh go bhfuair siad faisnéis oifigiúil ar mhodh eile faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach ar mhodh a chinntigh gan amhras go raibh sé nó sí ar an eolas faoin triail sceidealta;
agus
(ii)       gur cuireadh é ar an eolas go bhféadfar cinneadh a thabhairt i gcás neamhláithriú;
nó
(b)       agus é nó í ar an eolas faoin triail sceidealta, d’áirithigh an duine dlíodóir a cheap an duine lena mbaineann nó a cheap an Stát, chun chosaint a thabhairt dó nó di ag an triail, agus is amhlaidh a thug an dlíodóir sin cosaint dó nó di ag an triail;
nó
(c)       tar éis an cinneadh a sheirbheáil ar an duine agus i ndiaidh an duine a chur ar an eolas go sainráite go raibh ceart atrialach nó achomhairc aige, a bhfuil cead ag an duine a bheith páirteach inti nó ann agus ina gceadaítear tuillteanais an cháis, lena n‑áirítear fianaise nua, a athscrúdú, agus go bhféadfaí an cinneadh bunaidh a chur droim ar ais mar thoradh uirthi nó air:
(i)       gur léirigh sé go sainráite nach ndearna an duine an cinneadh a chonspóid;
nó
(ii)       nár iarr sé atriail ná achomharc laistigh den tréimhse ama is infheidhme;
nó
(d)       nach bhfuair sé seirbheáil an chinnidh go pearsanta ach:
(i)       go seirbheálfar é go pearsanta air gan mhoill tar éis an tabhairt suas agus go gcuirfear é ar an eolas go sainráite go bhfuil ceart atrialach nó achomhairc aige, a bhfuil cead ag an duine a bheith páirteach inti nó ann agus ina gceadaítear tuillteanais an cháis, lena n‑áirítear fianaise nua, a athscrúdú, agus go bhféadfaí an cinneadh bunaidh a chur droim ar ais mar thoradh uirthi nó air; agus;
agus
(ii)      go gcuirfear é ar an eolas faoin gcreat ama ar laistigh de nach mór dó nó di atriail nó achomharc den sórt sin a iarraidh, mar a luaitear sa bharántas gabhála Eorpach lena mbaineann.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Cinneadh Réime 2008/909
4        De réir Airteagal 1 de Chinneadh Réime 2008/909, dar teideal ‘Sainmhínithe’:
‘Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
(a)      ciallaíonn “breithiúnas” cinneadh críochnaitheach arna dhéanamh ag cúirt de chuid an Bhallstáit eisiúna lena dtugtar ciontach duine nádúrtha;
(b)      ciallaíonn “pianbhreith” aon phianbhreith choimeádta
nó beart a bhaineann le cailleadh saoirse arna tabhairt nó arna thabhairt ar feadh tréimhse theoranta nó neamhtheoranta mar gheall ar chion coiriúil i ndiaidh imeachtaí coiriúla;
(c)      ciallaíonn “Stát eisiúna” an Ballstát ina dtugtar breithiúnas;
(d)      ciallaíonn “Stát forghníomhaitheach” an Ballstát a chuirtear breithiúnas chuige chun é a aithint agus a fhorghníomhú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5        Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 3(1) den Chinneadh Réime sin, ar Airteagal é dar teideal ‘Cuspóir agus raon feidhme’:
‘Is é is cuspóir don Chinneadh Réime seo na rialacha a leagan síos faoina ndéanfaidh Ballstát, d’fhonn ath-imeascadh sóisialta an duine faoi phianbhreith a éascú, breithiúnas a aithint agus an phianbhreith a fhorghníomhú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6        Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 4(1) den Chinneadh Réime sin, dar teideal, ‘Critéir is infheidhme maidir le breithiúnas agus deimhniú a tharchur chuig Ballstát eile’:
‘Ar choinníoll go bhfuil an duine faoi phianbhreith sa Stát eisiúna nó sa Stát forghníomhaitheach agus gur thug sé a thoiliú i gcás ina bhfuil sin riachtanach de bhun Airteagal 6, féadfar breithiúnas lena ngabhann deimhniú a bhfuil an fhoirm chaighdeánach de in Iarscríbhinn I, a tharchur chuig ceann de na Ballstáit seo a leanas:
(a)       Ballstát náisiúntachta an duine faoi phianbhreith ar an gcríoch ar a bhfuil cónaí air; [...]
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7        Foráiltear le hAirteagal 8 den Chinneadh Réime sin, dar teideal ‘Aitheantas an bhreithiúnais agus forghníomhú na pianbhreithe’, i mír 1 de:
‘Aithneoidh údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh an breithiúnas a tarchuireadh chuige i gcomhréir le hAirteagal 4 agus leis an nós imeachta a ndéantar cur síos air in Airteagal 5, agus glacfaidh sé gan mhoill na bearta is gá chun an phianbhreith a fhorghníomhú, seachas má chinneann sé brath ar cheann de na forais chun diúltú d’aitheantas agus d’fhorghníomhú dá bhforáiltear in Airteagal 9.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8        Foráiltear le hAirteagal 9 de Chinneadh Réime 2008/909, dar teideal ‘Forais le haghaidh neamhaitheantais agus neamh-fhorghníomhú’, i mír 1 de:
‘Féadfaidh údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh diúltú aitheantas a thabhairt don bhreithiúnas agus diúltú an phianbhreith a fhorghníomhú, más rud é:
[...]
(i)       de réir an deimhnithe dá bhforáiltear in Airteagal 4, ní raibh an duine i láthair go pearsanta sa triail a raibh an cinneadh mar thoradh uirthi, mura sonraítear sa deimhniú, i gcomhréir le ceanglais bhreise nós imeachta a shainítear i ndlí náisiúnta an Stáit eisiúna:
(i)       in am trátha,
–        go bhfuair duine toghairm go pearsanta agus tríd sin gur cuireadh ar an eolas é nó í faoi dháta sceidealta agus áit na trialach a raibh an cinneadh mar thoradh uirthi, nó gurb amhlaidh go bhfuair siad faisnéis oifigiúil ar mhodh eile maidir le dáta sceidealta agus áit na trialach ar mhodh a chinntigh gan amhras go raibh sé nó sí ar an eolas faoin triail sceidealta;
agus
–        gur cuireadh é ar an eolas go bhféadfar cinneadh a thabhairt i gcás neamh-láithriú;
nó
(ii)       agus é/í ar an eolas faoin triail sceidealta,
d’áirithigh an duine dlíodóir a cheap an duine lena mbaineann nó a cheap an Stát, chun chosaint a thabhairt dó/di sa triail, agus is amhlaidh a thug an dlíodóir sin cosaint dó/di sa triail;
nó
(iii)       tar éis don duine an cinneadh a fháil agus i ndiaidh eolas a fháil go sainráite faoina cheart atrialach nó achomhairc, a bhfuil cead ag an duine a bheith páirteach inti nó ann agus ina gceadaítear tuillteanais an cháis, lena n‑áirítear fianaise nua, a athscrúdú, agus go bhféadfaí an cinneadh bunaidh a chur droim ar ais mar thoradh uirthi nó air:
–        gur léirigh sé go sainráite nach ndearna an duine an cinneadh a chonspóid,
nó
–        nár iarr sé atriail nó achomharc laistigh den tréimhse ama is infheidhme;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Cinneadh Réime 2009/299
9        De réir aithrisí 1, 4, 6, 8 agus 15 de Chinneadh Réime 2009/299:
‘(1)       Áiritear ceart an chúisí chun láithriú go pearsanta
ag an triail sa cheart chun triail chóir a fháil, dá bhforáiltear in Airteagal 6
[den Choinbhinsiún Eorpach] chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint[, arna shíniú sa Róimh an 4 Samhain 1950], mar a léirigh an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine. Dhearbhaigh an Chúirt chomh maith nár cheart daingean ab ea ceart an chúisí chun láithriú go pearsanta ag an triail agus, in imthosca áirithe, gur féidir an cúisí an ceart sin a tharscaoileadh, dá lántoil féin, go sainráite nó go intuigthe, ach go haonchiallach.
[...]
(4)       Dá bhrí sin, is gá foráil a dhéanamh d’fhorais shonracha agus choiteanna le neamhaitheantas cinntí a rinneadh ar chlabhsúr trialach nár láithrigh an duine lena mbaineann aici go pearsanta. Féachtar tríd an gCinneadh seo leis an sainmhíniú a shoiléiriú ar na comhfhorais lena gcuirtear ar chumas an údaráis fhorghníomhaithigh an cinneadh sin a fhorghníomhú ainneoin an duine lena mbaineann a bheith as láthair ag an triail, fad a thugtar lánurraim dá cheart cosanta. Ní fhéachtar tríd an gCinneadh Réime seo leis na gnéithe foirmiúla agus na nósanna imeachta a rialáil, ina n‑áirítear na ceanglais nós imeachta, a úsáidtear leis na torthaí a bhaint amach dá dtagraítear sa Chinneadh Réime seo, a thagann faoi dhlíthe náisiúnta na mBallstát.
[...]
(6)      Le forálacha an Chinnidh Réime seo lena leasaítear Cinntí
Réime eile, leagtar síos na coinníollacha faoina bhfuil cosc ar dhiúltú cinneadh a aithint agus a fhorghníomhú, ar cinneadh é a rinneadh ar chlabhsúr trialach nár láithrigh an duine lena mbaineann aici go pearsanta. Is coinníollacha roghnacha iad; i gcás go gcomhlíontar ceann de na coinníollacha, áiritheoidh an t‑údarás eisiúna, tríd an
gcuid chomhfhreagrach den bharántas gabhála Eorpach nó den deimhniú is ábhartha atá sna Cinntí Réime eile a chomhlánú, go bhfuil nó go mbeidh na ceanglais comhlíonta, mar is gá gur leor é sin ar mhaithe leis an gcinneadh a fhorghníomhú de bhun phrionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh.
[...]
(8)       Áirithítear ceart an chúisí chun triail chóir a fháil [leis an
gCoinbhinsiún na Eorpach] chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, arna léiriú ag an gCúirt Eorpach um Chearta an Duine. Áirítear sa cheart sin ceart an duine lena mbaineann chun láithriú go pearsanta ag an triail. Ar mhaithe leis an gceart sin a fheidhmiú, ní mór an duine lena mbaineann a bheith ar an eolas faoin triail sceidealta. De réir an Chinnidh Réime seo, ní mór do gach Ballstát a chinntiú, i gcomhréir lena dhlí náisiúnta, go raibh an duine lena mbaineann ar an eolas faoin triail, ar chuntar go gcomhlíontar na ceanglais arna leagan síos sa chomhaontú seo le déanamh amhlaidh. I gcomhréir le cásdlí na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine, maidir le cinneadh an leor faoi mar a sholáthraítear an fhaisnéis chun an duine lena mbaineann a chur ar an eolas faoin triail, d’fhéadfaí aird ar leith a thabhairt, i gcás gurb iomchuí, ar an gcúram a léirigh an duine lena mbaineann maidir leis an bhfaisnéis arna cur chuige dó a fháil.
[...]
(15)      Is roghnach iad na forais le diúltú. Rialaítear an lamháltas
atá ag na Ballstáit chun na forais sin a thrasuí sa dlí náisiúnta go háirithe tríd an gceart chun triail chóir a fháil, fad a chuirfear san áireamh cuspóir foriomlán an Chinnidh Réime seo, arb é atá ann ná cur le cearta nós imeachta na ndaoine agus comhar breithiúnach a éascú in ábhair choiriúla.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
10      Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 1 den Chinneadh Réime sin, dar teideal ‘Cuspóirí agus raon feidhme’:
‘1.      ‘Is iad na cuspóirí don Chinneadh Réime seo cur le cearta nós imeachta daoine atá faoi réir imeachtaí coiriúla, an comhar breithiúnach in ábhair choiriúla a éascú agus go háirithe aitheantas frithpháirteach na gcinntí breithiúnacha idir Ballstáit a fheabhsú.
2.      Níl sé d’éifeacht ag an gCinneadh Réime seo athrú a chur leis na oibleagáid urraim a thabhairt do na cearta bunúsacha agus do na bunphrionsabail dlí arna gcumhdach in Airteagal 6 de Chonradh [AE],
lena n‑áirítear an ceart cosanta daoine atá faoi réir imeachtaí coiriúla, ná an ceart chun iad a fhorghníomhú os comhair údaráis bhreithiúnacha na mBallstát.
3.      Bunaítear leis an gCinneadh Réime seo rialacha comhchoiteanna maidir le cinntí breithiúnacha arna n‑eisiúint ag Ballstát eile (an Ballstát eisiúna) a aithint agus/nó a fhorghníomhú i mBallstát amháin (an Ballstát forghníomhaitheach) ar chlabhsúr imeachtaí nár láithrigh an duine lena mbaineann iontu go pearsanta, i gcomhréir le forálacha Airteagal 5(1) de [Chinneadh Réime 2002/584], [...] d’Airteagal 9(1)(i) de [Chinneadh Réime 2008/909] [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
11      Trí Airteagal 2(1) de Chinneadh Réime 2009/299, ar Airteagal é dar teideal ‘Leasuithe ar [Chinneadh Réime 2002/584]’, cuirtear Airteagal 4a le Cinneadh Réime 2002/584. Trí Airteagal 5 de Chinneadh Réime 2009/299, ar Airteagal é dar teideal ‘Leasuithe ar [Chinneadh Réime 2008/909]’, cuirtear Airteagal 9(1)(i) le Cinneadh Réime 2008/909.
Treoir (AE) 2016/343
12      Is iad seo a leanas focail aithris 36 de Threoir (AE) 2016/343 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Márta 2016 maidir le gnéithe áirithe de thoimhde na neamhchiontachta agus den cheart chun bheith i láthair le linn na trialach in imeachtaí coiriúla (IO 2016 L 65, lch. 1):
‘In imthosca áirithe, ba cheart go bhféadfaí cinneadh maidir le ciontacht nó neamhchiontacht duine atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe a thabhairt fiú mura bhfuil an duine lena mbaineann i láthair ag an triail. D’fhéadfadh sé sin a bheith amhlaidh i gcás go gcuirfí an duine atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe ar an eolas faoin triail agus na hiarmhairtí a bhaineann le neamhláithriú in am trátha, agus nach dtagann sé in ainneoin sin. Ba cheart a thuiscint gurb é atá i gceist leis an duine atá faoi dhrochamhras nó an duine atá cúisithe a chur ar an eolas faoin triail go ndéantar é a thoghairm go pearsanta nó, ar bhealaí eile, eolas a thabhairt go hoifigiúil dó maidir le dáta agus láthair sceidealta na trialach ionas go gcuirfí ar a chumas a bheith ar an eolas faoin triail. Ba cheart a thuiscint gurb é atá i gceist leis an duine atá faoi dhrochamhras nó an duine atá cúisithe a chur ar an eolas faoi na hiarmhairtí a bhaineann le neamhláithriú, go háirithe, agus an duine sin a chur ar an eolas go bhféadfaí cinneadh a dhéanamh mura dtiocfadh sé i láthair ag an triail.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
13      Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 8(2) den Treoir sin, ar Airteagal é dar teideal ‘An ceart chun bheith i láthair ag an triail’:
‘Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh ionas go bhféadfar triail a reáchtáil, ar triail ar féidir cinneadh maidir le ciontacht nó neamhchiontacht an duine atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe a bheith mar thoradh uirthi, agus é as láthair, ar choinníoll:
(a)       gur cuireadh an duine atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe ar an eolas faoin triail agus faoi na hiarmhairtí a bhaineann le neamhláithriú in am trátha; nó
(b)      go bhfuil an duine atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe, tar éis dó a bheith curtha ar an eolas faoin triail, á ionadú ag dlíodóir áirithithe, arna cheapadh ag an duine atá faoi dhrochamhras nó an duine atá cúisithe nó ag an Stát.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Gearmáine
14      Foráiltear don mhéid seo a leanas i bParagraf 84b den Gesetz über internationale Rechtshilfe in Strafsachen (an Dlí maidir le cúnamh dlíthiúil frithpháirteach idirnáisiúnta in ábhair choiriúla), sa leagan arna fhoilsiú an 27 Meitheamh 1994 (BGBl. 1994 I, lch. 1537), arna leasú le Dlí an 19 Nollaig 2022 (BGBl. 2022 I, lch. 2632) (‘IRG’), dar teideal ‘Coinníollacha breise maidir le ceadú’, foráiltear mar a leanas:
‘(1)      Ní cheadófar forghníomhú más rud é::
[...]
2.       nach raibh an duine atá ciontaithe i láthair i bpearsa sa triail ónar eascair an cinneadh,
[...]
(3)       De mhaolú ar mhír 1(2), ceadófar forghníomhú más rud é
1.       go ndearnadh an duine atá ciontaithe, i dtráth chuí,
(a)       a thoghairm i bpearsa chuig an triail a raibh an cinneadh mar thoradh uirthi nó
(b)       a chur ar an eolas go hoifigiúil go hiarbhír ar bhealaí eile faoin dáta agus faoin áit arna socrú don triail a raibh an cinneadh mar thoradh uirthi sa chaoi gur suíodh ar bhealach dobhréagnaithe go raibh sé nó sí ar an eolas faoin éisteacht arna socrú don triail, agus
(c)       a chur ar an eolas go bhféadfaí breithiúnas in absentia a thabhairt,
[...]
3.       go ndearna an duine atá faoi phianbhreith, agus eolas aige nó aici faoin éisteacht arna socrú don triail, dlíodóir a cheapadh chun é nó í a chosaint ag an éisteacht agus go ndearna an dlíodóir é nó í a chosaint go héifeachtach ag an éisteacht.
(4)       D’ainneoin mhír 1(2), ceadófar forghníomhú más rud é, tar éis gur seirbheáladh an cinneadh,
1.       gur dhearbhaigh an duine ciontaithe go sainráite nach raibh an cinneadh arna thabhairt á chonspóid aige nó aici, nó
2.       nár iarr an duine ciontaithe go ndéanfaí na himeachtaí a athoscailt nó nach ndearna sé nó sí achomharc laistigh den tréimhse teorann arna leagan síos.
Ní mór go mbeadh an duine ciontaithe curtha ar an eolas go sainráite roimh ré faoin gceart chun trialach nua nó chun achomharc a dhéanamh, ina mbeadh ceart rannpháirtíochta ag an duine agus ina bhféadfaí substaint an cháis a athscrúdú agus fianaise nua á cur san áireamh, a bhféadfaí an bunchinneadh a fhreaschur dá barr.’
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
15      Le breithiúnas arna thabhairt an 5 Lúnasa 2019, rinne Sąd Okręgowy w Zielonej Górze (an Chúirt Réigiúnach, Zielona Góra, an Pholainn) pianbhreith choimeádta bliana a fhorchur ar SO as ballraíocht in eagraíocht choiriúil.
16      Le breithiúnas an 24 Márta 2022, dhíbh Sąd Apelacyjny w Poznaniu (an Chúirt Achomhairc, Poznan, an Pholainn) an t‑achomharc a rinne dlíodóir SO i gcoinne an bhreithiúnais sin.
17      Le cinneadh an 30 Eanáir 2023, ghlac Sąd Okręgowy w Zielonej Górze (Cúirt Réigiúnach
Zielona Góra) le hiarraidh SO go ndéanfaí an phianbhreith choimeádta a fhorghníomhú sa Ghearmáin, ar an bhforas gur náisiúnach de chuid na Gearmáine é, gurbh i mBeirlín (an Ghearmáin) a bhí a lárionad leasa agus cónaí ar a mhuintir sa Bhallstát sin chomh maith.
18      Le litir an 2 Feabhra 2023, lena raibh an cinneadh sin, an deimhniú dá bhforáiltear in Airteagal 4(1) de Chinneadh Réime 2008/909, breithiúnas an 5 Lúnasa 2019 arna thabhairt ag an gcéad chéim agus an breithiúnas arna thabhairt ar achomharc ag gabháil in iarscríbhinn, chomh maith leis an bhfógra maidir le hiarraidh SO as Polainnis agus as Gearmáinis, d’iarr an chúirt sin ar Staatsanwaltschaft Berlin (Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí, Beirlín, an Ghearmáin), i gcáil údarás inniúil na Gearmáine,
forghníomhú an chiontaithe sin i gcoinne SO a thógáil ar láimh.
19      D’iarr Oifig Ionchúisitheoir Poiblí Bheirlín go ndéanfadh an dlísheomra um fhorghníomhú pianbhreitheanna de Landgericht Berlin (an Chúirt Réigiúnach, Beirlín, an Ghearmáin) dearbhú go raibh cead an phianbhreith choimeádta arna forchur le breithiúnas an 5 Lúnasa 2019 a fhorghníomhú.
20      Os comhair an dlísheomra sin um fhorfheidhmiú pianbhreitheanna, chuir SO i gcoinne na hiarrata ó Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí, Beirlín, agus é ag áitiú,
inter alia, nach raibh sé i láthair i bpearsa ach ag 2 éisteacht as measc na 28 n‑éisteacht dá thriail sa Pholainn,
a reáchtáladh ag an gcéad
chéim, dar leis, thar bhreis agus 4
bliana go leith, agus nach raibh sé i láthair i bpearsa ag an éisteacht ar achomharc ach an oiread. Deir SO nach bhfuil a fhios aige an ndearnadh é a chosaint ag an gcéad
chéim le linn na 26 lá eile d’éisteachtaí agus ag céim an achomhairc.
21      Tar éis gur iarr an dlísheomra sin um fhorghníomhú pianbhreitheanna ar Sąd Okręgowy w Zielonej Górze (an Chúirt Réigiúnach,
Zielona Góra) faisnéis bhreise a thabhairt, chuir sí in iúl, le litir an 31 Iúil 2023, go raibh SO i láthair ag an gcéad
chéim ag trí éisteacht le linn 2012 agus 2014, gur chuir sé barúlacha isteach maidir leis an tsubstaint agus gur iarr sé go ndéanfaí na héisteachtaí eile a reáchtáil in absentia i gcás ina raibh sé as láthair. Maítear gur cuireadh SO ar an eolas faoina cheart chun freastal ar an triail agus faoin oibleagáid chun athrú ar bith ar an seoladh a bhféadfaí toghairm a dhéanamh air ann a chur in iúl agus chun seoladh baile a shonrú sa Pholainn chun na gcríoch sin. Deirtear, áfach, nach raibh SO i láthair ag céim an achomhairc, ach gur bhain sé leas as cúnamh ó dhlíodóir a bhí i láthair ag na héisteachtaí ag an dá chéim. Faoi dhlí na Polainne ní gá go mbeadh an duine atá cúisithe ná an dlíodóir i láthair ag céim an achomhairc. Deirtear gur cuireadh an toghairm chuig an seoladh sa Pholainn arna shonrú ag SO chun na toghairmeacha arna gcur air a fháil, eadhon oifig a dhlíodóra.
22      Le litir an 19 Meán Fómhair 2023, rinne Sąd Okręgowy w Zielonej Górze (an Chúirt Réigiúnach,
Zielona Góra), i ndiaidh iarraidh nua ón dlísheomra um fhorghníomhú pianbhreithe de chuid
Landgericht Berlin (an Chúirt Réigiúnach, Beirlín), faisnéis bhreise a sholáthar maidir leis na himeachtaí céadchéime.
23      Le cinneadh an 24 Samhain 2023, dhíbh an dlísheomra sin um fhorghníomhú pianbhreitheanna de chuid
Landgericht Berlin (an Chúirt Réigiúnach, Beirlín) an iarraidh ó Oifig Ionchúisitheoir Poiblí Bheirlín go ndearbhófaí go raibh cead ciontú SO a fhorghníomhú sa Ghearmáin, ós rud é, dar leis an bhfianaise arna soláthar ag Sąd Okręgowy w Zielonej Górze (an Chúirt Réigiúnach,
Zielona Góra), nach ndearnadh SO a thoghairm chuig éisteachtaí áirithe den triail, agus gan an cuma ar an scéal nár bhain na céimeanna nós imeachta arna nglacadh ag na héisteachtaí sin sa triail chéadchéime ach le comhchoirithe, ná go raibh SO curtha ar an eolas faoi na socruithe sin ar bhealach eile. Dealraítear nach bhfuair sé aon chúnamh ó dhlíodóir ina leith sin ach an oiread.
24      Rinne Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí, Beirlín, achomharc i gcoinne an chinnidh sin os comhair Kammergericht (an Ard-Chúirt Réigiúnach, Beirlín, an Ghearmáin), arb í an chúirt a rinne an tarchur í. Mar thaca leis an achomharc sin, mhaígh sí gur leor an fíoras go raibh SO i láthair ag éisteachtaí áirithe inar thug sé barúlacha maidir leis an tsubstaint agus inar iarr sé go dtabharfaí breithiúnas ina leith fiú i gcás ina raibh sé as láthair, toisc gurb ionann an méid sin agus a chinneadh gan páirt a ghlacadh in éisteachtaí na laethanta eile. Thairis sin, deirtear gurb é SO féin a d’iarr, trí mheán a dhlíodóra ag Sąd Okręgowy w Zielonej Górze (an Chúirt Réigiúnach,
Zielona Góra), go ndéanfaí a chiontú a fhorghníomhú sa Ghearmáin, agus go raibh an chosaint a eascraíonn as Paragraf 84b(1)(2) de IRG á tarscaoileadh aige ar an gcaoi sin.
25      Dar le dearbhú óna dhlíodóir, ní raibh SO ar an eolas faoi na himeachtaí achomhairc. Maítear nach ndearnadh é a thoghairm ag a sheoladh sa Ghearmáin. Leanann sé, maítear, nach raibh sé in ann a áirithiú
ad litem chun ionadaíocht a dhéanamh thar a cheann le linn an nós imeachta agus é ‘ar an eolas faoin éisteacht arna socrú don triail’.
26      Tar éis iarraidh ón gcúirt a rinne an tarchur, bhí sé curtha in iúl ag dlíodóir SO os comhair chúirteanna na Polainne trí dhearbhú an 28 Feabhra 2024 go raibh feidhm ag a chuid cumhachtaí ní hamháin sna himeachtaí céadchéime ach sna himeachtaí achomhairc freisin, gur shonraigh SO gur ag seoladh oifig an dlíodóra sin a bhféadfaí toghairmeacha arna gcur air a fháil sa Pholainn agus litreacha a chur chuige go bailí i gcomhréir le dlí na Polainne agus, ag céim an achomhairc, go raibh comhghleacaí curtha ina ionad. Maítear gur dócha nár chuir sé sin SO ar an eolas maidir le dáta na héisteachta, ós rud é nach raibh sé éigeantach dó sin a bheith i láthair ag an éisteacht agus ós rud é gur cuireadh comhghleacaí ina ionad.
27      Sa chéad áit, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an gcomhlíontar na coinníollacha a cheanglaítear le pointe (d) den chéad fhleasc d’Airteagal 9(1)(i)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 le toghairm chun láithriú arna cur ar ionadaí a cheap an duine ciontaithe, gan láithriú é féin, leis na toghairmeacha arna gcur air a fháil, sa mhéid nach mór di an breithiúnas
trínar ciontaíodh an duine sin a aithint agus a fhorghníomhú.
28      I ndáil leis sin, measann an chúirt sin nach mór an coincheap ‘triail a raibh an cinneadh mar thoradh uirthi’, atá in úsáid in Airteagal 9(1)(i) den Chinneadh Réime sin, a thuiscint sa chaoi chéanna leis an gcoincheap neamhspleách atá in Airteagal 4a de Chinneadh Réime 2002/584, arna léiriú ag an gCúirt cheana féin i mbreithiúnais an 10 Lúnasa 2017,
Tupikas (C‑270/17 PPU, EU:C:2017:628), agus an 21 Nollaig 2023,
Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Ciontú in absentia)
C‑397/22, EU:C:2023:1030), ós rud é gurb ionann na téarmaí sa dá fhoráil sin, gur leasaíodh iad leis an gCinneadh Réime céanna, agus nach bhfuil údar ar bith ann chun caitheamh leis an gcás ina ndéantar tabhairt suas chun barántas gabhála Eorpach a fhorghníomhú ar bhealach atá éagsúil ó na cásanna ina ndéantar breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith a fhorghníomhú. Dá bhrí sin, maidir leis an gcoincheap sin, i gcás ina bhfuil breis agus céim amháin sna himeachtaí coiriúla, níor cheart go gcumhdófaí leis ach an chéim a raibh rialú críochnaitheach tugtha lena linn, tar éis scrúdú nua ar na fíorais agus ar an dlí, i ndáil le ciontacht an duine lena mbaineann agus a phianbhreith. Sa chás seo, is í sin éisteacht achomhairc an 24 Márta 2022 os comhair Sąd Apelacyjny w Poznaniu (an Chúirt Achomhairc,
Poznan) seachas an triail chéadchéime dá dtagraíonn an Dlísheomra um Fhorfheidhmiú Pianbhreitheanna de chuid Landgericht Berlin (an Chúirt Réigiúnach, Beirlín).
29      Dar leis an gcúirt a rinne an tarchur, tá freagra diúltach le tabhairt ar an gceist a tharchuirtear i ndiaidh bhreithiúnais an 24 Bealtaine 2016,
Dworzecki (C‑108/16 PPU, EU:C:2016:346), agus an 21 Nollaig 2023,
Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Ciontú in absentia)
(C‑397/22, EU:C:2023:1030), maidir leis an bhforáil a dhréachtaítear i dtéarmaí comhionanna atá in Airteagal 4a(1)(a)(i) de Chinneadh Réime 2002/584 inar chinn an Chúirt nach gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar amach san fhoráil sin trí thoghairm a thabhairt do dhuine fásta is ball de theaghlach an duine lena mbaineann a gheall go dtabharfadh sé nó sí don duine lena mbaineann suas, ach amháin más féidir a fháil amach ón mbarántas gabhála Eorpach an fíor gur thug an duine sin an toghairm don duine lena mbaineann agus, má thug, cén uair a thug. Dá bhrí sin, ba cheart d’údarás breithiúnach eisiúna a chur in iúl sa bharántas gabhála Eorpach na heilimintí ónar léir dó go bhfuair an duine lena mbaineann go hoifigiúil an fhaisnéis maidir le dáta agus áit a thrialach. D’fhéadfaí an cásdlí sin a chur i bhfeidhm i ndáil leis an deimhniú dá dtagraítear in Airteagal 4(1) de Chinneadh Réime 2008/909, nach n‑áirítear faisnéis den sórt sin ann sa chás seo.
30      Ainneoin sin, is éagsúil fíorais na díospóide sna príomhimeachtaí leis na fíorais arna scrúdú sna cásanna ba bhun leis na breithiúnais sin sa mhéid, sa chás seo, go raibh an té a fuair an toghairm lena mbaineann ceaptha go sainráite ag SO os comhair na n‑údarás breithiúnach inniúil mar ionadaí chun toghairmeacha a fháil ina sonraítear a sheoladh mar sheoladh lena leithéid de thoghairmeacha a chur air. D’fhéadfaí a thuiscint as an méid sin gur mhian le SO go gcaithfí le toghairmeacha arna gcur chuig an ngníomhaire seirbhíse údaraithe amhail go raibh siad curtha chuige féin.
31      Ar an dara dul síos, i gcás freagra diúltach ar an gcéad cheist, measann an chúirt a rinne an tarchur gur cheart a scrúdú an ndearnadh ionadaíocht thar ceann an duine ciontaithe, gan láithriú é féin, ag céim an achomhairc sa chaoi nach bhfuil foras ann chun diúltú an phianbhreith a aithint agus a fhorfheidhmiú lenar ciontaíodh é. Dá bhrí sin, is mian léi a fháil amach an gcomhlíontar na coinníollacha maidir le hAirteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909 a chur i bhfeidhm i gcás nach raibh an duine sin, tráth a d’áirithigh sé a dhlíodóir chun ionadaíocht a dhéanamh thar a cheann, ar an eolas faoi dháta na trialach agus nach raibh ar eolas aige ach go mbeadh triail ann.
32      Chuir an chúirt sin in iúl gur cheart, faoin bhforáil sin, go mbeadh éisteacht socraithe don triail sula n‑áiritheofaí an dlíodóir. Ní gá gurb amhlaidh i gcás imeachtaí achomhairc, áfach. Tugann an chúirt sin dá haire, maidir le duine a chiontaítear ag an gcéad chéim a cheapann dlíodóir chun achomharc a thionscnamh, go bhfuil sé mar riail ghinearálta go gceaptar an dlíodóir freisin chun an duine a chosaint sna himeachtaí achomhairc, fiú i gcás go bhfuil an duine as láthair, a mhéid a cheadaítear an méid sin faoin dlí náisiúnta agus nach gá go mbeadh an duine sin i láthair ag na himeachtaí achomhairc sin. Tugann an chúirt chéanna dá haire go bhfuil an duine sin in ann a bheith cinnte go mbeidh imeachtaí achomhairc ann, ós é an duine sin féin a rinne an t‑achomharc, fiú mura bhfuil sé nó sí ar an eolas go fóill faoin dáta beacht a socróidh an chúirt achomhairc éisteacht na n‑imeachtaí.
33      Dar leis an gcúirt a rinne an tarchur,
is leor go bhfuiltear ar an eolas go mbeidh imeachtaí achomhairc ann, ós rud é, i ndiaidh na n‑imeachtaí, nárbh ach faoin duine ciontaithe amháin, nár láithrigh sé féin sa chéad chéim, dul nó gan dul i dteagmháil leis an gcúirt agus lena dhlíodóir le teacht ar an eolas faoin dáta arna shocrú le haghaidh na n‑imeachtaí achomhairc sin.
34      Rud eile atá curtha in iúl ag an gcúirt a rinne an tarchur ná, fiú i gcásanna ina ndéanann an dlíodóir achomharc i ngan fhios don chliant, agus nach bhfuil aon teagmháil aige leis an gcliant agus é ar intinn aige, mar bheart réamhchúraim, an teorainn ama a urramú don achomharc, nach leanfar ar aghaidh leis na himeachtaí achomhairc gan dul i gcomhairle leis an duine lena mbaineann agus deimhniú a fháil uaidh nó uaithi. Dá bhrí sin, i bhfianaise idirghabhálacha an dlíodóra arna roghnú agus gur cuireadh an comhghleacaí ina ionad os comhair Sąd Apelacyjny w Poznaniu (an Chúirt Achomhairc,
Poznan), tá sé bainte de thátal ag an gcúirt sin go raibh comhairliúchán déanta le SO agus, dá bhrí sin, go raibh a fhios ag SO go pointe áirithe go raibh imeachtaí achomhairc ar tí tarlú, fiú mura raibh dáta na héisteachta socraithe fós tráth an chomhairliúcháin sin.
35      Sa tríú háit, i gcás freagra diúltach ar an gcéad cheist agus má fhreagraítear an dara ceist sa chaoi nach mór go mbeadh éisteacht na trialach socraithe cheana féin agus an duine lena mbaineann ar an eolas fúithi tráth a áirithítear an dlíodóir, tugann an chúirt a rinne an tarchur faoi deara nach mbeadh cead forghníomhú na pianbhreithe a thógáil faoi láimh faoi Airteagal 84b(1)(2) de IRG, ós rud é nach mbeadh an maolú dá bhforáiltear i bParagraf 84b(3)(3) de IRG, lena dtrasuitear i ndlí na Gearmáine Airteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909, infheidhme.
36      Tugann an chúirt sin faoi deara, áfach, cé go bhfuil lánrogha ag údarás inniúil an Bhallstáit fhorfheidhmithigh ar bhonn Airteagal 9(1) de Chinneadh Réime 2008/909, go bhforáiltear le Paragraf 84b(1)(2) de IRG do dhearbhfhoras le haitheantas agus forghníomhú a dhiúltú. Measann an chúirt sin nach féidir léi léiriú contra legem a dhéanamh ar an bhforáil sin, is é sin le rá í a léiriú sa chaoi go mbeadh lánrogha aici, agus scrúdú á dhéanamh aici ar an bhforas le diúltú, a théann níos faide ná na heisceachtaí dá bhforáiltear i bParagraf 84b(3) agus (4) de IRG.
37      Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur, dá mbeadh a leithéid de lánrogha aici, go mbeadh cead forghníomhú na pianbhreithe a thógáil ar láimh. D’ainneoin an achomhairc arna thionscnamh aige, níor choinnigh SO teagmháil leordhóthanach ar bun le húdaráis bhreithiúnacha na Polainne agus lena dhlíodóir, ar luaigh sé seoladh a oifige mar sheoladh a bhféadfaí toghairm a sheoladh chuige. Dá bhrí sin, is cosúil nach raibh aon chúis ar leith aige páirt a ghlacadh sna himeachtaí achomhairc go pearsanta. Thairis sin, ba é SO féin a d’iarr go ndéanfaí a chiontú a fhorghníomhú sa Ghearmáin. I bhfianaise na n‑imthosca sin, ní fheictear don chúirt sin go bhfuil aon leas dlisteanach ag SO go ndiúltófaí a phianbhreith a fhorfheidhmiú sa Bhallstát sin.
38      Fágann sé sin go bhfiafraíonn an chúirt sin den Chúirt Bhreithiúnais faoi chomhoiriúnacht reachtaíocht na Gearmáine le prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais, cé go bhféadfaí freagra ar cheist na neamhréireachta a thuiscint ó bhreithiúnas an 21 Nollaig 2023,
Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Ciontú in absentia),
C‑396/22, EU:C:2023:1029), inar chinn an Chúirt Bhreithiúnais go raibh dlí na Gearmáine ar neamhréir le hAirteagal 4a(1) de Chinneadh Réime 2002/584, arb ionann a fhoclaíocht agus foclaíocht Airteagal 9(1) de Chinneadh Réime 2008/909.
39      Sa cheathrú háit, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an féidir leis an duine ciontaithe an chosaint a thugtar faoi Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 a tharscaoileadh agus, más féidir, an bhfuil tarscaoileadh den sórt sin i gceist leis an iarraidh a chuir an duine sin faoi bhráid údarás inniúil an Bhallstáit eisiúna go ndéanfaí an phianbhreith a fhorghníomhú sa Bhallstát baile.
40      Níl iompar SO i gcomhréir leis féin ós rud é, ar thaobh amháin, gur iarr sé sa Pholainn, gan aon ábhar amhrais ná agóide a chur in iúl i gcoinne an chiontaithe, go ndéanfaí an phianbhreith a fhorghníomhú sa Ghearmáin fad, ar an taobh eile, go bhfuil agóidí á ndéanamh anois aige sa Bhallstát sin ag céim an fhorghníomhaithe sin. Measann an chúirt a rinne an tarchur go bhfuil an méid sin le cur san áireamh agus í ag feidhmiú na lánrogha ba cheart a bheith aici le breith a aithint agus a fhorghníomhú lenar ciontaíodh duine gan é a theacht i láthair é féin. Ní aithnítear go bhfuil a leithéid de lánrogha aige leis an dlí náisiúnta, áfach.
41      Cé nach bhfuil aon bhunús dlí i gCinneadh Réime 2008/909 don duine atá ciontaithe, gan láithriú é féin, an chosaint a eascraíonn as Airteagal 9(1)(i) den Chinneadh Réime sin a tharscaoileadh,
tugann an chúirt sin faoi deara, leis an bhforáil sin, go gcumhdaítear cásanna ina bhféadfaidh an duine sin a chinneadh, trí mheán a iompair nó a hiompair sna himeachtaí, an mian leis nó léi leas a bhaint as an gcosaint i gcoinne aithint agus forghníomhú breithiúnais arna thabhairt agus é nó í as láthair. Dar léi, le pointe (iii) den fhoráil sin, foráiltear go bhféadfaidh an duine sin an ceart chun agóid a dhéanamh i gcoinne a leithéide de chinneadh a tharscaoileadh. Más ea go bhféadfadh in‑fhorfheidhmitheacht an chinnidh sin a bheith ag brath, sa mhéid sin, ar thoil an duine atá ciontaithe, gan láithriú é féin, d’fhéadfaí glacadh leis freisin go mbraitheann an chuid eile d’fhorghníomhú an chinnidh sin ar an toil sin, arna cur in iúl ag SO, sa chás seo, nuair d’iarr sé ar Sąd Okręgowy w Zielonej Górze (an Chúirt Réigiúnach,
Zielona Góra) go ndéanfaí an phianbhreith a fhorghníomhú sa Ghearmáin.
42      Sna himthosca sin, chinn Kammergericht (an Ard-Chúirt Réigiúnach, Beirlín) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt le haghaidh réamhrialú:
‘1)       An ndéantar ceanglais na chéad fhleisce d’Airteagal 9(1)(i)(i) de Chinneadh Réime [2008/909] a chomhlíonadh le toghairm a sheirbheáiltear ar ghníomhaire seirbhíse intíre?
2)       Maidir le hAirteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime [2008/909], ar cheart é a thuiscint sa chaoi nach mór go mbeadh an triail sceidealta cheana féin [ar áirithiú] agus gur cheart an duine lena mbaineann a bheith ar an eolas faoin dáta sceidealta, nó an leor go ndéanann an duine lena mbaineann [an t‑áirithiú nó é] a dheimhniú agus iad lánchinnte go ndéanfar triail a reáchtáil?
3)       An bhfuil sé comhsheasmhach le tosaíocht dhlí an Aontais go bhforálann reachtas na Gearmáine, faoi [Pharagraf] 84b(1)(2) [de IRG], go bhfuil ciontú in absentia mar fhoras iomlán do-ghlacthachta, cé nach bhforáiltear le hAirteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime [2008/909] ach d’fhoras roghnach le diúltú ina leith sin?
4)       An féidir leis an duine lena mbaineann an chosaint a eascraíonn as Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime [2008/909], a tharscaoileadh, agus ar an gcaoi sin forfheidhmiú breithiúnais arna thabhairt in absentia a chumasú fiú mura gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 9(1)(i)(i) go (iii) den Chinneadh Réime sin? An ionann iarratas ar fhorfheidhmiú sa Stát baile agus tarscaoileadh den sórt sin i leith údarás inniúil an Stáit eisiúna?’
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
Réamhbharúlacha
43      Is tábhachtach a thabhairt chun cuimhne,
dála Chinneadh Réime 2002/584, go dtugtar léiriú nithiúil le Cinneadh Réime 2008/909, in ábhair choiriúla, ar phrionsabail na hiontaoibhe frithpháirtí agus an aitheantais fhrithpháirtigh. Leis an gCinneadh Réime sin, neartaítear an comhar breithiúnach i ndáil le breithiúnas a aithint agus a fhorghníomhú in ábhair choiriúla i gcás ina ngearrtar pianbhreitheanna coimeádta nó bearta a bhaineann le cailleadh saoirse ar dhaoine i mBallstát eile, d’fhonn ath-imeascadh sóisialta a éascú dóibh (breithiúnas an 4 Meán Fómhair 2025,
C.J.
(Forghníomhú pianbhreithe i ndiaidh barántas gabhála Eorpach),
C‑305/22, EU:C:2025:665, mír 45 agus an cásdlí dá dtagraítear).
44      I gcomhréir le hAirteagal 3(1) de Chinneadh Réime 2008/909, is é is cuspóir don chinneadh sin rialacha a leagan síos, d’fhonn ath-imeascadh sóisialta an duine faoi phianbhreith a éascú, lena gcuirtear ar chumas Ballstáit breithiúnas a aithint agus pianbhreith a ghearrann cúirt Ballstáit eile a fhorghníomhú.
45      Chuige sin, in Airteagal 4(1)(a) de Chinneadh Réime 2008/909, foráiltear go bhféadfar breithiúnas lena ngabhann deimhniú sa mhúnla a leagtar amach in Iarscríbhinn I leis an gCinneadh Réime sin a aistriú chuig Ballstát náisiúntacht an duine ar a gearradh pianbhreith sa chríoch ina bhfuil cónaí air nó uirthi.
46      Sa chomhthéacs sin, foráiltear le hAirteagal 8(1) de Chinneadh Réime 2008/909 go gceanglaítear ar údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh, i bprionsabal, seasamh le hiarraidh go ndéanfar breithiúnas a aithint agus pianbhreith nó beart lena mbaineann cailleadh saoirse arna forchur i mBallstát eile a fhorghníomhú, a tarchuireadh chuige i gcomhréir le hAirteagail 4 agus 5 den Chinneadh Réime sin. Ní fhéadfaidh an t‑údarás sin, i bprionsabal, diúltú éifeacht a thabhairt d’iarraidh den sórt sin ach amháin ar na forais neamhaitheantais agus neamh-fhorghníomhaithe a liostaítear go huileghabhálach in Airteagal 9 den Chinneadh Réime sin (breithiúnas an 9 Samhain 2023,
Staatsanwaltschaft Aachen,
C‑819/21, EU:C:2023:841, mír 20).
47      Go háirithe, i gcomhréir le hAirteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909, mar is ábhar don iarraidh ar réamhrialú, d’fhéadfadh údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh diúltú breithiúnas a aithint agus pianbhreith a fhorghníomhú i gcás, de réir an deimhnithe dá bhforáiltear in Airteagal 4 den Chinneadh Réime sin, nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta ag an triail a raibh an cinneadh lena mbaineann mar thoradh uirthi.
48      I dtaca leis sin, ní mór a thabhairt chun cuimhne gur chinn an Chúirt cheana féin, maidir le hAirteagal 4a de Chinneadh Réime 2002/584, nach mór an coincheap ‘triail a raibh an cinneadh mar thoradh uirthi’ de réir bhrí na forála sin a thuiscint sa chaoi go mbaineann sé leis na himeachtaí ónar eascair an cinneadh breithiúnach lenar gearradh pianbhreith chríochnúil ar an duine a n‑iarrtar é nó í a thabhairt suas i gcomhthéacs barántas gabhála Eorpach a fhorghníomhú (féach, go háirithe, breithiúnas an 21 Nollaig 2023,
Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Ciontú in absentia),
C‑398/22, EU:C:2023:1031, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear).
49      Go sonrach, maidir le cás amhail an cás atá i gceist sna príomhimeachtaí, ina raibh an triail á reáchtáil in dhá chéim i ndiaidh a chéile, eadhon an chéad chéim agus nós imeachta achomhairc ina dhiaidh sin, chinn an Chúirt nach bhfuil ábhartha chun críocha chur i bhfeidhm Airteagal 4a(1) de Chinneadh Réime 2002/584 ach an chéim ónar eascair an cinneadh a tugadh ar achomharc, ós as an gcéim sin a tháinig an cinneadh nach féidir gnáthachomharc a dhéanamh ina choinne a thuilleadh, agus ós ag an gcéim sin, dá bhrí sin, a thugtar rialú cinntitheach i leith shubstaint an cháis (féach, go háirithe, breithiúnas an 21 Nollaig 2023,
Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Ciontú in absentia),
C‑398/22, EU:C:2023:1031, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear).
50      Mar a thug an Abhcóide Ginearálta faoi deara i mír 45 dá Thuarim, is infheidhme an léiriú sin ar an gcoincheap ‘an triail a raibh an cinneadh mar thoradh uirthi’, atá in Airteagal 4a(1) de Chinneadh Réime 2002/584 maidir le hAirteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 sa mhéid gur comhchosúil, nó fiú, comhionann foclaíocht Airteagal 4a(1) de Chinneadh Réime 2002/584 agus Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909, a cuireadh leis an dá Chinneadh Réime i gceist tríd an aon ghníomh Aontais amháin, is é sin Cinneadh Réime 2009/299, go sonrach, trí Airteagal 2(1) agus Airteagal 5(1) de Chinneadh Réime 2009/299 faoi seach, agus gur comhchosúil na cuspóirí dóibh a bhaineann, inter alia, le ceart an duine lena mbaineann chun láithriú go pearsanta ag a thriail agus le hurraim a thabhairt do chearta cosanta an duine sin lena mbaineann i gcás nár láithrigh sé go pearsanta ag an triail inar ciontaíodh é, mar is léir,
inter alia,
ó aithrisí 1, 4, 6 agus 8 de Chinneadh Réime 2009/299.
51      Is amhlaidh atá, ar chúiseanna comhionanna, maidir leis an léiriú ar choincheapa eile atá in Airteagal 4a(1) de Chinneadh Réime 2002/584, mar a rinne an Chúirt sa chásdlí maidir leis an bhforáil sin, go háirithe an cásdlí maidir le coincheapa agus natha a thagann faoi phointí (a) go (c) den fhoráil sin, atá ar chomhfhocal go díreach le pointí (i) go (iii)
d’Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909, mar a bhí siad i gceist leis na ceisteanna arna gcur ar an gCúirt.
52      Is i bhfianaise na réamhbharúlacha roimhe seo nach mór freagra a thabhairt ar na ceisteanna sin.
An chéad cheist
53      De réir cásdlí socair, faoin nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 267 CFAE, lena bhforáiltear do chomhar idir na cúirteanna náisiúnta agus an Chúirt Bhreithiúnais, is faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé freagra a thabhairt ar an gcúirt náisiúnta a bheidh úsáideach di agus lena gcuirfear ar a cumas cinneadh a dhéanamh sa díospóid atá roimpi. Chuige sin, is féidir leis an gCúirt Bhreithiúnais, i gcás inarb iomchuí, na ceisteanna a chuirtear faoina bráid a chur i bhfocail eile. Chuige sin, is faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé, ag féachaint ar an ábhar go léir a sholáthair an chúirt náisiúnta, agus go háirithe an t‑ábhar sa ráiteas ar na cúiseanna leis an ordú tarchuir, na heilimintí de dhlí an Aontais is gá a léiriú i bhfianaise ábhar na díospóide sna príomhimeachtaí a tharraingt amach (breithiúnas an 5 Meitheamh 2025,
Nuratau,
C‑349/24, EU:C:2025:397, mír 23 agus an cásdlí dá dtagraítear).
54      Sa chás seo, de réir fhocail na chéad cheiste, ní bhaineann sí ach leis an gcás ar leith dá dtagraítear in Airteagal 9(1)(i)(i) de Chinneadh Réime 2008/909. Baineann an cás sin ar leith le cúinsí, de réir an deimhnithe dá bhforáiltear in Airteagal 4 den Chinneadh Réime sin, nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta sa triail inar ciontaíodh é, ach, i gcomhréir leis an gcéad fhleasc den fhoráil sin, in am trátha, cuireadh toghairm air agus cuireadh é ar an eolas mar sin faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach ba bhun leis an mbreithiúnas nó gur cuireadh é ar an eolas go hoifigiúil agus go héifeachtach ar bhealaí eile faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach sin,
ionas gur léiríodh go haonchiallach go raibh sé ar an eolas faoin triail sceidealta agus, i gcomhréir leis an dara fleasc den fhoráil sin, cuireadh é ar an eolas go bhféadfaí cinneadh a dhéanamh i gcás neamh-láithriú.
55      De réir an ordaithe tarchuir, áfach, sa díospóid sna príomhimeachtaí, iarrtar ar an gcúirt a rinne an tarchur rialú a thabhairt ní ar an gcás gur cuireadh an duine lena mbaineann ar an eolas go bhféadfaí cinneadh a dhéanamh i gcás neamh-láithriú, ach ar an gcás inar áirithigh an duine sin lena mbaineann dlíodóir agus gurb amhlaidh a chosain an comhairleoir sin é le linn na trialach, mar atá i gceist le hAirteagal 9(1)(i)(ii) den Chinneadh Réime sin.
56      Dá bhrí sin, an tuiscint atá le baint as an gcéad cheist ná go n‑iarrtar ar an gCúirt a chinneadh an bhfuil léiriú le déanamh ar an bhforáil sin sa chaoi go bhfuil an coinníoll maidir le bheith ar an eolas faoin
triail sceidealta, a leagtar amach san fhoráil sin, comhlíonta i gcás inar seirbheáladh toghairm chun láithriú ní ar an duine lena mbaineann go díreach, ach ar dhlíodóir a d’áirithigh sé lena chosaint ag an triail agus a cheap sé sa Bhallstát eisiúna chun na toghairmeacha arna gcur air a fháil.
57      De réir Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909, d’fhéadfadh údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh diúltú breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith a aithint agus a fhorghníomhú i gcás, de réir an deimhnithe dá bhforáiltear in Airteagal 4 den Chinneadh Réime sin, nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta ag an triail a raibh an cinneadh sin mar thoradh uirthi, ach i gcás ina gcomhlíonann an duine lena mbaineann, i gcomhréir leis na ceanglais nós imeachta eile arna leagan síos i reachtaíocht náisiúnta an Bhallstáit eisiúna, na coinníollacha maidir le feidhm a bheith ag ceann de na cásanna ar leith dá dtagraítear i bpointí (i), (ii) nó (iii) d’Airteagal 9(1)(i) sin.
58      Dá bhrí sin, ní mór d’údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh, i bprionsabal,
breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith a aithint agus a fhorghníomhú, ainneoin go raibh an duine lena mbaineann as láthair ón triail a raibh an cinneadh sin mar thoradh uirthi, i gcás go bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag ceann de na cásanna ar leith arna lua i bpointí
(i), (ii) nó (iii) d’Airteagal 9(1)(i) den Chinneadh Réime sin (féach, de réir análaí, breithiúnas an 24 Bealtaine 2016,
Dworzecki,
C‑108/16 PPU, EU:C:2016:346, mír 35).
59      Go deimhin, i ngach ceann de na cásanna ar leith arna lua sna pointí sin, ní bhaintear tríd an mbreithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith a aithint agus a fhorghníomhú de chearta cosanta an duine lena mbaineann ná den cheart chun triail chóir a fháil, mar a chumhdaítear in Airteagal 47 agus Airteagal 48(2) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’) (féach, de réir análaí, breithiúnas an 23 Márta 2023,
an tAire Dlí agus Cirt (Deireadh le fionraí),
C‑514/21 agus C‑515/21, EU:C:2023:235, mír 73 agus an cásdlí dá dtagraítear), ós amhlaidh go meastar an ceart chun bheith i láthair a trialach a bheith tarscaoilte ag an duine lena mbaineann go deonach agus go haonchiallach sna cásanna sin ar leith (féach, de réir análaí, breithiúnas an 26 Feabhra 2013,
Melloni,
C‑399/11, EU:C:2013:107, mír 52).
60      Go sonrach, ó thaobh Airteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909 de,
tá sé d’oibleagáid ar údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith a aithint agus a fhorghníomhú, ainneoin nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta sa triail a raibh an breithiúnas sin mar thoradh uirthi, i gcás gur áirithigh an duine sin lena mbaineann, de réir an cheanglais is bonn leis an bhforáil sin, agus é ar an eolas faoin triail sceidealta,
dlíodóir arna cheapadh ag an duine lena mbaineann sin nó ag an Stát lena chosaint sa triail sin agus gur amhlaidh gur chosain an dlíodóir sin an duine lena mbaineann sin le linn na trialach sin.
61      Go deimhin, de réir chásdlí na Cúirte maidir le hAirteagal 9(1)(i)(i) de Chinneadh Réime 2008/909, a bhaineann, go bunúsach, mar a thugtar faoi deara i mír 54 den bhreithiúnas seo, le cás ar leith nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta sa triail inar ciontaíodh é, ach cuireadh toghairm air gur nó gurb amhlaidh cuireadh é ar an eolas go hoifigiúil agus ar bhealaí eile faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach sin, i bhfianaise,
inter alia,
fhoclaíocht na chéad fhleisce den fhoráil sin, ar dá réir nach mór a shuí go haonchiallach go raibh go raibh an duine sin lena mbaineann ‘ar an eolas faoin triail sceidealta’, ní féidir a léiriú go haonchiallach ‘gurb amhlaidh’ go bhfuair an duine lena mbaineann an fhaisnéis maidir le dáta agus láthair a thrialach ná, i gcás inarb iomchuí, am beacht na fála sin de thoisc gur cuireadh an toghairm ar thríú páirtí a ghabh chuige an toghairm sin a chur ar an duine lena mbaineann (féach, de réir análaí, breithiúnais an 24 Bealtaine 2016,
Dworzecki,
C‑108/16 PPU, EU:C:2016:346, mír 47, agus an 21 Nollaig 2023,
Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Ciontú in absentia),
C‑397/22, EU:C:2023:1030, mír 31).
62      Ní hamhlaidh atá, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 53 dá Thuairim, i gcás inar cuireadh toghairm chun láithriú ar dhlíodóir a d’áirithigh an duine lena mbaineann lena chosaint ina thriail agus a cheap sé sa Bhallstát eisiúna chun na toghairmeacha arna gcur air a fháil.
63      Ionannaítear an toghairm sin a chur ag údarás inniúil an Bhallstáit eisiúna sin chuig seoladh oifig dhlíodóir an duine lena mbaineann leis an duine sin lena mbaineann a chur ar an eolas é féin, ó mheastar sa chás sin ar leith go bhfuair an duine sin lena mbaineann an toghairm sin chun láithriú (féach, de réir análaí, breithiúnas an 20 Bealtaine 2025,
Kachev,
C‑135/25 PPU, EU:C:2025:366, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).
64      Dá bhrí sin, an freagra atá le tabhairt ar an gcéad cheist ná go bhfuil Airteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909 le léiriú sa chaoi go bhfuil an coinníoll maidir le bheith ar an eolas faoin triail sceidealta, a leagtar amach san fhoráil sin, comhlíonta i gcás inar seirbheáladh toghairm chun láithriú ní ar an duine lena mbaineann go díreach, ach ar dhlíodóir a d’áirithigh sé lena chosaint sa triail agus a cheap sé sa Bhallstát eisiúna chun na toghairmeacha arna gcur air a fháil.
An dara ceist
65      Leis an dara ceist dá cuid, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909 le léiriú sa chaoi go gcuirtear de choinníoll le feidhm a bheith ag an bhforáil sin go raibh an duine lena mbaineann ar an eolas faoin dháta na héisteachta arna socrú le haghaidh a thrialach agus comhairleoir dlí á áirithiú aige lena chosaint sa triail sin.
66      Ar dtús, ní mór a thabhairt faoi deara, de réir na forála sin, go gceanglaítear ar údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh, i gcomhréir leis an gcásdlí arna thabhairt chun cuimhne i míreanna 57 go 59 den bhreithiúnas seo,
breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith a aithint agus a fhorghníomhú i gcás nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta sa triail a raibh an cinneadh sin mar thoradh air i gcás inar áirithigh an duine sin lena mbaineann, de réir an cheanglais lena mbunaítear an fhoráil chéanna, agus é ar an eolas faoin triail sceidealta,
dlíodóir arna cheapadh ag an duine sin lena mbaineann nó ag an Stát, lena chosaint sa triail sin, agus gurb amhlaidh gur chosain an comhairleoir dlí é le linn na trialach sin.
67      Chun freagra a thabhairt ar an dara ceist, mar sin, ní mór raon feidhme an cheanglais is bonn le pointe (ii) d’Airteagal 9(1) de Chinneadh Réime 2008/909 maidir leis an duine lena mbaineann a bheith ar an eolas faoin triail sceidealta a chinneadh,
mar is ionann é, mura ndéantar tagairt do dhlí náisiúnta na mBallstát, ina choincheap neamhspleách dhlí an Aontais atá le léiriú go haonfhoirmeach i gcríoch an Aontais Eorpaigh (féach, de réir análaí, breithiúnas an 24 Bealtaine 2016,
Dworzecki,
C‑108/16 PPU, EU:C:2016:346, míreanna 28 go 31).
68      I dtaca leis sin, ní mór a thabhairt chun cuimhne, de réir cásdlí comhsheasmhach, agus foráil de dhlí an Aontais á léiriú, is gá machnamh a dhéanamh ní hamháin ar fhoclaíocht na forála sin ach ar an gcomhthéacs ina bhfuil sí agus ar na cuspóirí a shaothraítear leis na rialacha a bhfuil sí mar chuid díobh freisin (breithiúnais an 17 Samhain 1983,
Merck, 292/82, EU:C:1983:335, mír 12, agus an 4 Meán Fómhair 2025,
Casa Judeţeană de Asigurări de Sănătate Mureș agus páirtithe eile,
C‑489/23, EUC:2025:651, mír 31).
69      Maidir le foclaíocht Airteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909, ní mór a thabhairt faoi deara nach féidir a chinneadh go haonchiallach de réir fhoclaíocht na forála sin, sna leaganacha teanga éagsúla di, an gceanglaítear leis an bhforáil sin, ar mhaithe lena cur i bhfeidhm,
go raibh an duine lena mbaineann ar an eolas faoi dháta beacht na héisteachta arna socrú le haghaidh na trialach inar ciontaíodh é.
70      Go sonrach, bíodh a leithéid de cheanglas sa leagan Iodáilise d’Airteagal 9(1)(i)(ii) den Chinneadh Réime sin go sainráite, ní cheanglaítear le leaganacha áirithe, ar nós na leaganacha Béarla agus Fraincise, ach ‘[a bheith] ar an eolas faoin triail sceidealta’, fad a cheanglaítear le leaganacha eile, ar nós na leaganacha Gearmáinise agus Ungáirise, ‘[a bheith] ar an eolas faoin éisteacht arna socrú’ nó, ar nós na leaganacha Seicise, Polainnise agus Sualainnise, ‘[a bheith] ar an eolas faoin éisteacht sceidealta’.
71      Cé gur deimhin go bhféadfaí a thabhairt le fios ó na nathanna éagsúla sin nach mór, mar a fhoráiltear go sainráite dó sa leagan Iodáilise den fhoráil sin, an duine lena mbaineann a bheith ar an eolas faoi dháta beacht na héisteachta arna socrú le haghaidh na trialach inar ciontaíodh é,
de réir cásdlí comhsheasmhach,
ní fhéadfadh na focail arna n‑úsáid i leaganacha teanga d’fhoráil de dhlí an Aontais a bheith ar an aon bhunús amháin le léiriú ar an bhforáil sin ná tús áite a thabhairt dóibh ar leaganacha teanga eile, mar sin féin. Is deimhin go bhfuil forálacha dhlí an Aontais le léiriú agus le cur i bhfeidhm go haonfhoirmeach, i bhfianaise na leaganacha arna ndréachtú i dteangacha uile an Aontais. Dá réir sin,
i gcás go bhfuil éagsúlacht idir roinnt leaganacha teanga de théacs dhlí an Aontais, ní mór an fhoráil atá i gceist a léiriú de réir scéim ghinearálta agus chuspóir na reachtaíochta a bhfuil sí ina chuid di (féach, chuige sin, breithiúnas an 23 Deireadh Fómhair 2025,
Naturvårdsverket (Cóireáil dramhaíola i ndiaidh aisghlacadh),
C‑221/24 agus C‑222/24, EU:C:2025:818, mír 45 agus an cásdlí dá dtagraítear).
72      I dtaca leis sin, ó thaobh chomhthéacs phointe (ii) d’Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909, ní mór a thabhairt faoi deara go gceanglaítear le hAirteagal 9(1)(i)(i) gur toghaireadh an duine lena mbaineann go pearsanta agus gur cuireadh é ar an eolas mar sin ‘faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach’ ba bhun leis an gcinneadh nó gurb amhlaidh gur cuireadh é ar an eolas go hoifigiúil ar bhealaí eile ‘faoin dáta agus láthair arna socrú le haghaidh na trialach sin’,
ionas gur léiríodh go haonchiallach go raibh ‘sé nó sí ar an eolas faoin triail sceidealta’.
73      Mar sin, ní mór a thabhairt faoi deara go bhfágann foclaíocht féin Airteagal 9(1)(i)(i) den Chinneadh Réime sin go gceanglaítear de réir an natha ‘ar an eolas faoin triail sceidealta’ atá ann nach mór eolas faoi dháta na héisteachta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach inar ciontaíodh é a bheith tugtha don duine lena mbaineann.
74      De réir léiriú comhthéacsúil, is cosúil gurb intuigthe é ón méid sin gur féidir, ar chúiseanna comhsheasmhachta, an raon feidhme céanna a bheith ag an gceanglas comhfhreagrach,
is bonn le pointe (ii) d’Airteagal 9(1)(i) sin,
ionas nach mór léiriú a dhéanamh ar na bhforáil sin sa chaoi go gceanglaítear leis nach mór an duine lena mbaineann a chur ar an eolas faoi dháta na héisteachta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach inar ciontaíodh é.
75      Comhthacaítear leis an léiriú sin trí fhorálacha Threoir 2016/343, go háirithe Airteagal 8(2) di, lena leagtar síos na híosrialacha maidir le gnéithe áirithe d’imeachtaí coiriúla,
lena
n‑áirítear an ‘ceart chun bheith i láthair ag a thriail’,
atá ábhartha go comhthéacsúil chun Airteagal 9(1)(i) den Chinneadh Réime sin a léiriú de bharr an cheangail fheidhmiúil idir an dá fhoráil sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 16 Eanáir 2025,
VB II (Faisnéis ar an gceart chun atrialach),
C‑400/23, EU:C:2025:14, mír 48).
76      I dtaca leis sin, ní mór a thabhairt chun cuimhne, i gcomhréir le hAirteagal 8(2) de Threoir 2016/343, lena leagtar síos na híosrialacha maidir le gnéithe áirithe d’imeachtaí coiriúla,
lena
n‑áirítear an ‘ceart chun bheith i láthair ag a thriail’,
go bhféadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh ionas go bhféadfar triail a reáchtáil ar féidir cinneadh maidir le ciontacht nó neamhchiontacht an duine atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe a bheith mar thoradh uirthi,
agus é as láthair, ar chuntar, de réir Airteagal 8(2)(a) sin, gur cuireadh an duine sin atá faoi dhrochamhras sin nó atá cúisithe ar an eolas, in am trátha, faoin triail agus faoi na iarmhairtí a bhaineann le neamhláithriú, nó, i gcomhréir le hAirteagal 8(2)(b), go bhfuil an duine sin atá faoi dhrochamhras sin nó atá cúisithe, a cuireadh ar an eolas faoin triail, á ionadú ag dlíodóir áirithithe, arna cheapadh ag an duine céanna atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe nó ag an Stát.
77      Rialaigh an Chúirt go gcuirtear tábhacht ar leith in Airteagal 8(2) de Threoir 2016/343 ar an duine lena mbaineann a chur ar an eolas, sa chaoi go gcuirtear de choinníoll go sainráite le haon triail a reáchtáil in absentia gur cuireadh an duine sin ar an eolas faoin triail sin. Ag brath,
inter alia,
ar aithris 36 den Treoir sin, shonraigh an Chúirt go gceanglaítear de réir an choinníll, arna leagan amach in Airteagal 8(2)(a) agus (b) sin, ar dá réir nach mór an duine lena mbaineann a chur ar an eolas faoin triail, go gcuirfí é ar an eolas faoi dháta na héisteachta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach, ar mhaithe lena chur ar an eolas faoin triail (féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Meán Fómhair
2022,
HN (Triail ar chúisí arna dhíbirt ón gcríoch),
C‑420/20, EU:C:2022:679, míreanna 51 agus 52).
78      Comhthacaítear trí léiriú teileolaíoch ar phointe (ii) d’Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh 2008/909 leis an léiriú ar dá réir a cheanglaítear tríd an gceanglas lena mbunaítear Airteagal 9(1)(i)(ii) sin nár cuireadh an duine lena mbaineann ar an eolas faoi dháta na héisteachta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach inar ciontaíodh é chomh maith.
79      Go deimhin, mar is follasach ó Airteagal 1
de Chinneadh Réime 2009/299, arna léamh i bhfianaise aithrisí 1 agus 15 de, féachtar trí Airteagal 9(1)(i) sin, trí shainiú na bhforas coitinne le pianbhreith a fhorghníomhú ainneoin an duine lena mbaineann a bheith as láthair ag an triail a shonrú, lena cheart chun láithriú go pearsanta ag an triail choiriúil ina choinne a chosaint, mar atá ina dhlúthchuid dá chearta cosanta agus,
ar bhonn níos ginearálta, a bhfuil príomhthábhacht leis agus urraim á tabhairt don cheart chun triail choiriúil chóir a fháil, mar a chumhdaítear sa dara agus tríú mír d’Airteagal 47 agus in Airteagal 48 den Chairt,
agus aitheantas frithpháirteach do chinntí breithiúnacha idir Ballstáit á fheabhsú (féach, de réir análaí, breithiúnas an 23 Márta 2023,
an tAire Dlí agus Cirt (Deireadh le fionraí),
C‑514/21 agus C‑515/21, EU:C:2023:235, míreanna 50 agus 60 agus an cásdlí dá dtagraítear).
80      Cuirtear chun cinn baint amach na gcuspóirí sin leis an léiriú ar Airteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909 ar dá réir nach mór an duine lena mbaineann a bheith ar an eolas faoi dháta na héisteachta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh a thrialach, ós féidir leis an duine sin lena mbaineann a láithriú go pearsanta más mian leis go dtí gurb amhlaidh go bhfuil an triail ann, nó, i gcás gurb iomchuí, a chinntiú gur tharscaoil an duine sin lena mbaineann láithriú go pearsanta sa triail sin go deonach agus go haonchiallach.
81      Sa chomhthéacs sin, ní mór a shonrú chomh maith, murab ionann agus an méid a d’fhéadfaí a thuiscint ó fhoclaíocht
Airteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909, nach féidir a bhaint de chiall as an bhforáil sin go gceanglaítear eolas a thabhairt faoi dháta na héisteachta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh thriail an duine lena mbaineann sula n‑áirithíonn sé dlíodóir lena chosaint le linn a thrialach nó d’fhorchuirfí ceanglais fhoirmiúla iomarcacha, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 106 dá Thuairim, ar nós an ghá an t‑áirithiú sin a dheimhniú nó a athnuachan ar mhaithe leis na himeachtaí achomhairc, cé go ndearnadh an t‑áirithiú sin ar dtús le haghaidh na n‑imeachtaí ar fad.
82      Sa mhéid go bhféachtar tríd an bhfaisnéis sin a thabhairt le cur i gcumas don duine lena mbaineann láithriú ag a thriail, tá sé gan tábhacht cé acu roimh nó tar éis comhairleoir dlí a áirithiú go bhfuair sé í. Thairis sin, ní mór a thabhairt faoi deara, i gcás ina n‑áirithíonn an duine lena mbaineann dlíodóir ar mhaithe le hachomharc a dhéanamh agus ionadaíocht a dhéanamh air sna himeachtaí lena mbaineann, is gá go ndéantar an t‑áirithiú sin roimh an bhfaisnéis a thabhairt faoin dáta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na n‑imeachtaí achomhairc, de réir sainmhíniú, nach bhfuil ar eolas ag an gcéim sin go fóill.
83      De réir an mhéid roimhe seo mar sin, éilítear leis an gceanglas is bonn le pointe (ii) d’Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 gur cuireadh an duine lena mbaineann ar an eolas, in am trátha, faoi dháta na héisteachta agus faoin láthair arna socrú le haghaidh na trialach, agus é gan tábhacht cé acu roimh nó tar éis comhairleoir dlí a áirithiú lena chosaint le linn na trialach go bhfuair sé an t‑eolas sin.
84      Dá bhrí sin, an freagra atá le tabhairt ar an dara ceist ná go bhfuil Airteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909 le léiriú sa chaoi go gcuirtear de choinníoll leis an bhforáil sin gur cuireadh an duine lena mbaineann ar an eolas, in am trátha, faoi dháta na héisteachta arna socrú le haghaidh a thrialach, ach ní go bhfuil an t‑eolas sin ag an duine sin lena mbaineann roimh dhlíodóir a áirithiú lena chosaint sa triail sin.
An tríú ceist
85      Lena tríú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur den Chúirt, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta lena gceanglaítear ar údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh diúltú breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith arna tabhairt sa Bhallstát eisiúna a aithint agus a fhorghníomhú i gcás nach
bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna lua i bpointí (i) go (iii) den fhoráil sin.
86      Níl feidhm ag an gceist sin maidir leis an gcás sna príomhimeachtaí ach dá mbeadh sé le cinneadh ag an gcúirt a rinne an tarchur, i bhfianaise an fhreagra ar an dara ceist, nach bhfuil na coinníollacha maidir le feidhm a bheith ag an gcás ar leith arna lua i bpointe (ii) d’Airteagal 9(1)(i) den Chinneadh Réime sin comhlíonta sna príomhimeachtaí.
87      De réir fhoclaíocht féin Airteagal 9(1)(i), go háirithe an sonrú go ‘bhféadfaidh’ an t‑údarás breithiúnach diúltú aitheantas a thabhairt don bhreithiúnas agus diúltú an phianbhreith a fhorghníomhú,
tá sé de chumhacht ag údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh diúltú an breithiúnas lena bhforchuirtear an phianbhreith a aithint agus a fhorghníomhú i gcás nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta sa triail a raibh an breithiúnas sin mar thoradh uirthi, ach amháin i gcás go sonraítear sa deimhniú dá bhforáiltear in Airteagal 4 den Chinneadh Réime sin go bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna leagan amach i bpointí (i), (ii) agus (iii) den fhoráil sin (féach, de réir análaí, breithiúnas an 21 Nollaig 2023,
Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Ciontú
in absentia),
C‑396/22, EU:C:2023:1029, míreanna 38 agus 39 agus an cásdlí dá dtagraítear).
88      Cuirtear teorainn trí Airteagal 9(1)(i) sin leis an bhféidearthacht diúltú breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith a aithint agus a fhorghníomhú trí na coinníollacha a leagan amach go soiléir agus go haonfhoirmeach ar dá réir nach féidir diúltú a leithéid de bhreithiúnas a aithint agus a fhorghníomhú ar chlabhsúr trialach nár láithrigh an duine lena mbaineann go pearsanta aici (féach, de réir análaí, breithiúnas an 23 Márta 2023,
an tAire Dlí agus Cirt (Deireadh le fionraí),
C‑514/21 agus C‑515/21, EU:C:2023:235, mír 49 agus an cásdlí dá dtagraítear).
89      Dá bhrí sin, mar atá de réir mhír 58 den bhreithiúnas seo, bíonn breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith le haithint agus le forghníomhú ag údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh, ainneoin an duine lena mbaineann a bheith as láthair ón triail
a raibh an cinneadh lena mbaineann mar thoradh uirthi, i gcás go bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag ceann de na cásanna ar leith arna lua i bpointí (i)(ii) nó (iii) d’Airteagal 9(1)(i) sin faoi seach.
90      Bíodh sin sonraithe, ag féachaint dó go bhforáiltear le hAirteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 d’fhoras roghnach le neamhaitheantas agus neamh-fhorghníomhú breithiúnais lena bhforchuirtear pianbhreith, d’fhéadfadh údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh, ach go háirithe, i ndiaidh dó a chinneadh nach bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith dá bhforáiltear i bpointí (i), (ii) nó (iii) den fhoráil sin ó thaobh chás an duine atá faoina leithéid de bhreithiúnas, na himthosca ar fad a chur san áireamh a bhfuil sainbhaint acu le gach cás ar dá réir arb inchinntithe aige nach sáraítear cearta cosanta an duine sin agus an breithiúnas sin á aithint agus á fhorghníomhú (féach, de réir análaí, breithiúnas an 23 Márta 2023,
an tAire Dlí agus Cirt (Deireadh le fionraí),
C‑514/21 agus C‑515/21, EU:C:2023:235, míreanna 76 agus 78 agus an
cásdlí dá dtagraítear).
91      Sa chás seo, is léir ón ordú tarchuir go gceanglaítear leis an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí ar údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh diúltú breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith arna thabhairt sa Bhallstát eisiúna a aithint agus a fhorghníomhú i gcás nach
bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna lua i bpointí (i), (ii) nó (iii) d’Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909. Dá bhrí sin, níl aon lánrogha ag an údarás sin leis an reachtaíocht sin chun a fháil amach, ar bhonn imthosca an cháis, an féidir a mheas, mar sin féin, gur urramaíodh cearta cosanta an duine lena mbaineann agus, dá bhrí sin, chun cinneadh a dhéanamh an breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith atá i gceist a aithint agus a fhorghníomhú.
92      Sna himthosca sin, ní mór a mheas go bhfuil an reachtaíocht náisiúnta sin contrártha d’Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909.
93      I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú nach mór prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais a léiriú sa chaoi nach gceanglaítear ar chúirt náisiúnta foráil den dlí náisiúnta atá ar neamhréir le forálacha an Chinnidh Réime sin a fhágáil gan feidhm, ós rud é nach bhfuil éifeacht dhíreach ag na forálacha sin. Mar sin féin, ceanglaítear ar údaráis na mBallstát, lena n‑áirítear na cúirteanna, a ndlí náisiúnta a léiriú, a mhéid is féidir, i gcomhréir le dlí an Aontais lena gcuirtear ar a gcumas toradh atá comhoiriúnach leis an gcuspóir atá á shaothrú leis an
gCinneadh Réime sin a áirithiú (féach, de réir análaí, breithiúnas an 21 Nollaig 2023,
Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Ciontú in absentia),
C‑398/22, EU:C:2023:1031, mír 47 agus an cásdlí dá dtagraítear).
94      Go deimhin, cé nach féidir éifeacht dhíreach a bheith ag na Cinntí Réime, cuireann a ngné cheangailteach mar sin féin oibleagáid ar údaráis náisiúnta na mBallstát an dlí náisiúnta a léiriú i gcomhréir le dlí an Aontais amhail ó dháta dhul in éag na tréimhse chun na Cinntí Réime sin a thrasuí. Agus an dlí náisiúnta á chur i bhfeidhm, ceanglaítear ar na húdaráis sin, dá bhrí sin, é a léiriú, a mhéid is féidir, i bhfianaise théacs agus chuspóir an Chinnidh Réime lena mbaineann chun an toradh atá á lorg leis an gcinneadh sin a bhaint amach, agus nach féidir léiriú contra legem a dhéanamh ar an dlí náisiúnta. Dá bhrí sin, ceanglaítear le prionsabal an léirmhínithe i gcomhréir le dlí an Aontais go gcuirfear corpas iomlán an dlí náisiúnta san áireamh agus go gcuirfear na modhanna léiritheacha a aithnítear leis an dlí sin i bhfeidhm, chun éifeachtacht iomlán an Chinnidh Réime sin a ráthú agus chun teacht ar thoradh atá comhsheasmhach leis an gcuspóir atá á shaothrú aige (breithiúnas an 21 Nollaig 2023,
Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Ciontú in absentia),
C‑398/22, EU:C:2023:1031, mír 48 agus an cásdlí dá dtagraítear).
95      Dá bhrí sin, dá gcinnfeadh an chúirt a rinne an tarchur nach bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna lua in Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909, go háirithe pointe (ii) den fhoráil sin, bheadh ar an gcúirt sin, ag féachaint dá dlí náisiúnta ar fad agus ag cur i bhfeidhm na modhanna léirithe arna n‑aithint ann, léiriú a dhéanamh ar an reachtaíocht náisiúnta i gceist sna príomhimeachtaí, a oiread sin agus is féidir, i bhfianaise théacs agus chuspóir an Chinnidh Réime sin, sa chaoi go bhféadfadh sí a mheas, de bhun imthosca uile an cháis, an féidir a mheas mar sin féin go bhfuil urraim tugtha do chearta cosanta an duine lena mbaineann, sa chaoi nár mhór an breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith lena mbaineann a aithint agus a fhorghníomhú.
96      Dá bhrí sin, an freagra atá le tabhairt ar an tríú ceist ná go bhfuil Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta lena gceanglaítear ar údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh diúltú breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith arna tabhairt sa Bhallstát eisiúna a aithint agus a fhorghníomhú i gcás nach
bhfuil aon cheann de na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna lua i bpointí (i) go (iii) den fhoráil sin.
An ceathrú ceist
97      Lena ceathrú ceist,
fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 9(1)(i) den Chinneadh Réime
2008/909 le léiriú sa chaoi gur féidir le húdarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh, agus cinneadh á dhéanamh aige nach bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna lua i bpointí (i) go (iii) den fhoráil sin, a chur san áireamh gur iarr an duine lena mbaineann ar údarás inniúil an Bhallstáit eisiúna go bhforghníomhófaí a phianbhreith sa Bhallstát a bhfuil sé ina náisiúnach dá chuid agus ina bhfuil a lárionad leasa ar mhaithe le cinneadh an amhlaidh nach bhfuil sárú ar a chearta cosanta i gceist leis an bhforghníomhú sin.
98      Ar dtús, ní mór a shonrú nach bhfuil feidhm ag an bhfreagra ar an gceist sin, dála an fhreagra ar an tríú ceist, maidir leis an gcás sna príomhimeachtaí ach dá mbeadh sé le cinneadh ag an gcúirt a rinne an tarchur, i bhfianaise an fhreagra ar an dara ceist, nach bhfuil na coinníollacha comhlíonta in imthosca na díospóide sna príomhimeachtaí maidir le feidhm a bheith ag an gcás ar leith arna lua in Airteagal 9(1)(i)(ii) den Chinneadh Réime sin.
99      Mar a tugadh faoi deara i míreanna 57 go 59 den bhreithiúnas seo, leagtar amach in Airteagal 9(1)(i) den Cinneadh Réime sin, i bpointí (i) go (iii) de, na coinníollacha nach mór a mheas gur tharscaoil an duine lena mbaineann go deonach agus go haonchiallach a bheith i láthair ag a thriail, sa chaoi nach mór d’údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh an breithiúnas inar tugadh pianbhreith ina leithéid de thriail a aithint agus a fhorghníomhú.
100    Mar a thugann an chúirt a rinne an tarchur faoi deara ina cinneadh, d’fhéadfaí a leithéid de tharscaoileadh a bheith mar thoradh ar iompar an duine lena mbaineann i gcás, i gcomhréir leis an gcás ar leith arna lua i bpointe (iii) d’Airteagal 9(1)(i), gur shonraigh an duine sin lena mbaineann go sainráite nach raibh sé ag cur i gcoinne an chinnidh arna dhéanamh ar chlabhsúr trialach nár láithrigh sé aici go pearsanta nó nár iarr sé imeachtaí nua trialach nó imeachtaí achomhairc faoin teorainn ama.
101    Mar a shonraigh an tAbhcóide Ginearálta i míreanna 129 agus 130 dá Thuairim, áfach, ní chomhlíontar na coinníollacha arna leagan amach san fhoráil sin de thoisc, inti féin, gur iarr an duine lena mbaineann, mar is amhlaidh an cás sna príomhimeachtaí, ar údarás inniúil an Bhallstáit eisiúna go bhforghníomhófaí an phianbhreith ina leith ar chlabhsúr na trialach nár láithrigh sé inti go pearsanta sa Bhallstát a bhfuil sé ina náisiúnach dá chuid agus ina bhfuil a lárionad leasa, mar a thugann an chúirt a rinne an tarchur le fios agus an ceart aici lena ceathrú ceist, ós rud é nach bhfuil bac ar bith ar an duine lena mbaineann a leithéid d’iarratas a dhéanamh agus an ceart a fhorchoimeád
chun cur i gcoinne an bhreithiúnais lena bhforchuirtear an phianbhreith sin agus reáchtáil trialach nuaí a iarraidh.
102    Ainneoin sin, ní mór a thabhairt chun cuimhne, mar a fhágann an cásdlí arna thabhairt chun cuimhne i mír 90 den bhreithiúnas seo, gur féidir le húdarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh, i ndiaidh dó a chinneadh nach bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna lua i bpointí (i) go (iii) d’Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909, imthosca eile a chur san áireamh ar mhaithe lena chinntiú nach sárófaí cearta cosanta an duine lena mbaineann, go háirithe a
iompar, leis an mbreithiúnas lena bhforchuirtear an phianbhreith lena mbaineann a aithint agus a fhorghníomhú.
103    Sna himthosca sin, mar sin, bíonn cead ag údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh iarratas a chur san áireamh, ar nós an iarratais arna dhéanamh sa díospóid sna príomhimeachtaí, lena bhféachtar leis go bhforghníomhófaí an phianbhreith sa Bhallstát a bhfuil an duine lena mbaineann ina náisiúnach de agus ina bhfuil a lárionad leasa, ar mhaithe le cinneadh an sáraítear a chearta cosanta leis an bhforghníomhú sin,
ionas nach gá an foras le neamh-aitheantas agus neamh-fhorghníomhú dá bhforáiltear in Airteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909 a chur i bhfeidhm, ainneoin nach bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith dá dtagraítear i bpointí (i) go (iii) den fhoráil sin.
104    Dá bhrí sin, an freagra atá le tabhairt ar an gceathrú ceist ná go bhfuil Airteagal 9(1)(i) den Chinneadh Réime 2008/909 le léiriú sa chaoi gur féidir le húdarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh, agus cinneadh á dhéanamh aige nach bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna lua i bpointí (i) go (iii) den fhoráil sin, a chur san áireamh gur iarr an duine lena mbaineann ar údarás inniúil an Bhallstáit eisiúna go bhforghníomhófaí a phianbhreith sa Bhallstát a bhfuil sé ina náisiúnach dá chuid agus ina bhfuil a lárionad leasa ar mhaithe le cinneadh an amhlaidh nach bhfuil sárú ar a chearta cosanta i gceist leis an bhforghníomhú sin.
Costais
105    Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Cúigiú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.      Maidir le hAirteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909/CGB ón gComhairle an 27 Samhain 2008 maidir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh a chur i bhfeidhm ar bhreithiúnais in ábhair choiriúla lena bhforchuirtear pianbhreitheanna coimeádta nó bearta a bhaineann le cailleadh saoirse chun iad a fhorfheidhmiú san Aontas Eorpach, arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299/CGB ón gComhairle an 26 Feabhra 2009,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
tá an coinníoll maidir le bheith ar an eolas faoin triail sceidealta, a leagtar amach san fhoráil sin, comhlíonta i gcás inar seirbheáladh toghairm chun láithriú ní ar an duine lena mbaineann go díreach, ach ar dhlíodóir a d’áirithigh sé lena chosaint sa triail agus a cheap sé sa Bhallstát eisiúna chun na toghairmeacha arna gcur air a fháil.
2.      Maidir le hAirteagal 9(1)(i)(ii) de Chinneadh Réime 2008/909, arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cuirtear de choinníoll leis an bhforáil sin gur cuireadh an duine lena mbaineann ar an eolas, in am trátha, faoi dháta na héisteachta arna socrú le haghaidh a thrialach, ach ní go bhfuil an t‑eolas sin ag an duine sin lena mbaineann roimh dhlíodóir a áirithiú lena chosaint sa triail sin.
3.      Maidir le hAirteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909, arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta lena gceanglaítear ar údarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh diúltú breithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith arna tabhairt sa Bhallstát eisiúna a aithint agus a fhorghníomhú i gcás nach bhfuil aon cheann de na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna lua i bpointí (i) go (iii) den fhoráil sin.
4.      Maidir le hAirteagal 9(1)(i) de Chinneadh Réime 2008/909, arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
is féidir le húdarás inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh, agus cinneadh á dhéanamh aige nach bhfuil na coinníollacha comhlíonta maidir le feidhm a bheith ag na cásanna ar leith arna lua i bpointí (i) go (iii) den fhoráil sin, a chur san áireamh gur iarr an duine lena mbaineann ar údarás inniúil an Bhallstáit eisiúna go bhforghníomhófaí a phianbhreith sa Bhallstát a bhfuil sé ina náisiúnach dá chuid agus ina bhfuil a lárionad leasa ar mhaithe le cinneadh an amhlaidh nach bhfuil sárú ar a chearta cosanta i gceist leis an bhforghníomhú sin.
[Sínithe]
*       Teanga an cháis: an Ghearmáinis.
ii       Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.