62023CC0397
KONKLUŻJONIJIET TAL‑AVUKAT ĠENERALI
RICHARD DE LA TOUR
ippreżentati fit‑13 ta’ Frar 2025 (
1
)
Kawża C‑397/23
FL
vs
Jobcenter Arbeitplus Bielefeld,
fil-preżenza ta’
Stadt Bielefeld
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mis-Sozialgericht Detmold (il-Qorti għall-Kwistjonijiet Soċjali ta’ Detmold, il-Ġermanja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Moviment liberu tal-persuni – Ċittadin tal-Unjoni bi dritt ta’ residenza bħala persuna li qiegħda tfittex impjieg – Artikolu 18 TFUE – Prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità – Direttiva 2004/38/KE – Artikolu 24 – Prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament – Deroga fil-qasam tal-assistenza soċjali – Portata – Għoti ta’ dritt ta’ residenza nazzjonali għall-finijiet tal-eżerċizzju ta’ awtorità tal-ġenituri fuq wild minuri – Distinzjoni skont in-nazzjonalità tal-wild”
I. Daħla
1.
It-talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mis-Sozialgericht Detmold (il-Qorti għall-Kwistjonijiet Soċjali ta’ Detmold, il-Ġermanja) tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn FL u Jobcenter Arbeitplus Bielefeld (iċ-Ċentru tal-Impjiegi ta’ Bielefeld, il-Ġermanja) (
2
), li ċaħadlu l-benefiċċju ta’ protezzjoni soċjali bażika previst mil-leġiżlazzjoni Ġermaniża. Peress li din id-deċiżjoni hija ġġustifikata mit-titolu li permezz tiegħu huwa jirrisjedi legalment fit-territorju Ġermaniż, FL jikkontesta, sabiex ikun jista’ jikseb dawn il-benefiċċji, il-fatt li ma jistax jiġi rrikonoxxut lilu dritt ta’ residenza previst minn din il-leġiżlazzjoni, ibbażat fuq l-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri fir-rigward tal-wild tiegħu, għas-sempliċi raġuni li dan il-wild ma huwiex Ġermaniż.
2.
B’differenza mir-rinviji għal deċiżjoni preliminari preċedenti fil-qasam tal-benefiċċju tal-assistenza soċjali li ċittadin “mobbli” tal-Unjoni Ewropea (
3
) jitlob li jibbenefika minnu, id-domanda ġdida li għandha quddiemha l-Qorti tal-Ġustizzja tirrigwarda inugwaljanza fit-trattament fir-rigward tal-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ dritt ta’ residenza nazzjonali u mhux l-effetti pekunjarji tiegħu meta mqabbel maċ-ċittadini nazzjonali.
3.
Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà mad-dritt tal-Unjoni ta’ leġiżlazzjoni dwar dritt ta’ residenza nazzjonali mhux applikabbli għal ċittadin “mobbli” tal-Unjoni minħabba n-nazzjonalità tal-wild tiegħu, li ma hijiex dik tal-pajjiż ospitanti, filwaqt li l-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ dan id-dritt jaqgħu taħt il-ġurisdizzjoni ta’ dan l-Istat Membru.
4.
Iċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali jagħtu għalhekk l-okkażjoni lill-Qorti tal-Ġustizzja tippreċiża l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 24 tad-Direttiva 2004/38/KE (
4
) dwar l-ugwaljanza fit-trattament, fid-dawl tal-ġurisprudenza reċenti tagħha dwar is-sitwazzjoni ta’ ċittadini “mobbli” tal-Unjoni li d-dritt ta’ residenza tagħhom jingħata skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali, li teżentahom milli jissodisfaw il-kundizzjonijiet ta’ riżorsi, kif previst minn din id-direttiva (
5
).
II. Il‑kuntest ġuridiku
A.
Id‑dritt tal‑Unjoni Ewropea
5.
L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 18 TFUE jipprovdi:
“Fil-kamp ta’ l-applikazzjoni tat-Trattati, u mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet speċjali inklużi hemm kull diskriminazzjoni minħabba ċittadinanza għandha tiġi projbita.”
6.
L-Artikolu 14 tad-Direttiva 2004/38, intitolat “Żamma tad-dritt ta’ residenza”, jipprovdi, fil-paragrafi 2 u 4 tiegħu:
“2.   Ċittadini ta’ l-Unjoni u l-membri tal-familja tagħhom għandhom id-dritt ta’ residenza kif previst fl-Artikoli 7, 12 u 13 sakemm jaderixxu mal-kondizzjonijiet stabbiliti fihom.
[…]
4.   Permezz ta’ deroga mill-paragrafi 1 u 2 u mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet tal-Kapitolu VI, m’għandha fl-ebda każ tiġi adotatta miżura ta’ tkeċċija kontra ċittadini ta’ l-Unjoni jew kontra membri tal-familja tagħhom jekk:
[…]
(b)
iċ-ċittadini ta’ l-Unjoni daħlu fit-territorju ta’ l-Istat Membru ospitanti sabiex ifittxu impjieg. F’dan il-każ, iċ-ċittadini ta’ l-Unjoni u l-membri tal-familja tagħhom m’għandhomx jitkeċċew sakemm iċ-ċittadini ta’ l-Unjoni jistgħu jipprovdu evidenza li qed ikomplu jfittxu xogħol u li għandhom ċans ġenwin li jsibuh.”
7.
Skont l-Artikolu 24 ta’ din id-direttiva, intitolat “Trattament ugwali”:
“1.   Bla ħsara għal disposizzjonijiet speċifiċi kif previsti b’mod ċar fit-Trattat u fil-liġi sekondarja, iċ-ċittadini kollha ta’ l-Unjoni li jgħixu skond din id-Direttiva fit-territorju ta’ l-Istat Membru ospitanti għandhom igawdu trattament ugwali bħaċ-ċittadini ta’ dak l-Istat Membru fl-iskop tat-Trattat. […]
2.   B’deroga mill-paragrafu 1, l-Istat Membru ospitanti m’għandux ikun obbligat li jattribwixxi d-dritt ta’ għajnuna soċjali matul l-ewwel tliet xhur ta’ residenza jew, fejn xieraq, matul il-perjodu itwal previst fl-Artikolu 14(4)(b), […] lill-persuni li mhumiex ħaddiema, persuni li jaħdmu għal rashom, persuni li jżommu t-tali status u membri tal-familja tagħhom.”
8.
L-Artikolu 37 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Disposizzjonijiet nazzjonali aktar favorevoli”, jipprevedi:
“Id-disposizzjonijiet ta’ din id-Direttiva m’għandhomx jolqtu xi liġijiet, regoli jew disposizzjonijiet amministrattivi stabbiliti minn Stat Membru li jistgħu jkunu aktar favorevoli għall-persuni koperti minn din id-Direttiva.”
B.
Id‑dritt Ġermaniż
1. Dwar ir‑residenza
9.
L-Artikolu 28 tal-Gesetz über den Aufenthalt, die Erwerbstätigkeit und die Integration von Ausländern im Bundesgebiet (il-Liġi dwar ir-Residenza, l-Attività Professjonali u l-Integrazzjoni ta’ Ċittadini Barranin fit-Territorju Federali) (
6
), tat‑30 ta’ Lulju 2004 (
7
) (iktar ’il quddiem l-“AufenthG”), intitolat “Riunifikazzjoni tal-familja ma’ ċittadini Ġermaniżi”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Għandu jinħareġ permess ta’ residenza
1.
lill-konjuġi barrani ta’ ċittadin Ġermaniż,
2.
lill-wild minuri mhux miżżewweġ barrani ta’ ċittadin Ġermaniż,
3.
lill-ġenitur barrani ta’ ċittadin Ġermaniż minuri u mhux miżżewweġ għall-finijiet tal-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri
jekk iċ-ċittadin Ġermaniż ikollu r-residenza abitwali tiegħu fit-territorju federali […]”
10.
L-Artikolu 11(14) tal-Gesetz über die allgemeine Freizügigkeit von Unionsbürgern (il-Liġi dwar il-Moviment Liberu taċ-Ċittadini tal-Unjoni) (
8
), tat‑30 ta’ Lulju 2004 (
9
) (iktar ’il quddiem il-“FreizügG/EU”), jipprovdi:
“L-Aufenth[G] tapplika wkoll meta tagħti status ġuridiku iktar favorevoli minn din il-liġi […]”
2. Dwar l‑għoti ta’ assistenza soċjali
11.
L-Artikolu 7 tas-Sozialgesetzbuch Zweites Buch, Grundsicherung für Arbeitsuchende (il-Ktieb II tal-Kodiċi Soċjali, Protezzjoni Soċjali Bażika għal dawk li qegħdin ifittxu impjieg (
10
)) (
11
) (iktar ’il quddiem is-“SGB II”), intitolat “Benefiċjarji”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Il-benefiċċji skont dan il-ktieb huma intiżi għall-persuni li:
1.
laħqu l-età ta’ 15-il sena u għadhom ma laħqux il-limitu tal-età msemmi fl-Artikolu 7a,
2.
huma kapaċi jaħdmu,
3.
jinsabu fil-bżonn u
4.
jirrisjedu abitwalment fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja (benefiċjarji kapaċi li jaħdmu).
Huma esklużi:
1.
iċ-ċittadini barranin, nisa u rġiel, li ma humiex impjegati jew ħaddiema li jaħdmu għal rashom fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u li ma għandhomx id-dritt għall-moviment liberu skont l-Artikolu 2(3) tal-[FreizügG/EU] u l-membri tal-familja tagħhom, matul l-ewwel tliet xhur tar-residenza tagħhom,
2.
iċ-ċittadini barranin
a)
li ma għandhomx dritt ta’ residenza,
b)
li d-dritt ta’ residenza tagħhom huwa ġġustifikat biss minħabba li qegħdin ifittxu xogħol […]
[…]
u l-membri tal-familja tagħhom,
[…]
[…] B’deroga mill-punt 2 tat-tieni sentenza, il-benefiċċji skont dan il-ktieb jingħataw liċ-ċittadini barranin u lill-membri tal-familja tagħhom jekk ikollhom ir-residenza abitwali tagħhom fit-territorju federali għal mill-inqas ħames snin […]”
3. Dwar l‑assistenza soċjali
12.
L-Artikolu 23 tas-Sozialgesetzbuch Zwölftes Buch, Sozialhilfe (il-Ktieb XII tal-Kodiċi Soċjali, Għajnuna Soċjali) (
12
) (iktar ’il quddiem is-“SGB XII”), intitolat “Għajnuna soċjali għaċ-ċittadini barranin”, jipprovdi:
“1)   L-għajnuna għall-għajxien, l-għajnuna f’każ ta’ mard, l-għajnuna f’każ ta’ tqala u ta’ maternità u l-għajnuna għall-aċċess għall-kura previsti minn dan il-ktieb għandhom jitħallsu lill-barranin li de facto jirrisjedu fit-territorju nazzjonali. Id-dispożizzjonijiet tar-raba’ kapitolu ma humiex affettwati. Barra minn hekk, l-għajnuna soċjali tista’ tingħata fuq bażi ta’ każ b’każ sa fejn dan ikun iġġustifikat. Il-limitazzjonijiet skont l-ewwel sentenza ma japplikawx għall-barranin li għandhom permess ta’ residenza permanenti jew permess ta’ residenza għal żmien limitat u li ser jirrisjedu b’mod permanenti fit-territorju federali. Id-dispożizzjonijiet li skonthom iridu, jew għandhom, jitħallsu, minbarra l-benefiċċji msemmija fl-ewwel sentenza, benefiċċji oħra ta’ għajnuna soċjali ma humiex affettwati.
[…]
3)   Il-benefiċċji skont il-paragrafu 1 jew skont ir-raba’ kapitolu ma għandhomx jingħataw lill-barranin u lill-membri tal-familja tagħhom
1.
jekk ma humiex impjegati jew ħaddiema li jaħdmu għal rashom fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u li ma għandhomx id-dritt għall-moviment liberu skont l-Artikolu 2(3) tal-[FreizügG/EU] u l-membri tal-familja tagħhom, matul l-ewwel tliet xhur tar-residenza tagħhom,
2.
jekk ma għandhomx dritt ta’ residenza jew id-dritt ta’ residenza tagħhom huwa ġġustifikat biss minħabba li qegħdin ifittxu xogħol,
[…]
4.
jekk ikunu daħlu fit-territorju bl-għan li jiksbu għajnuna soċjali.
[…]
[…] B’deroga mill-punti 2 u 3 tal-ewwel sentenza, il-benefiċċji skont l-ewwel u t-tieni sentenzi tal-paragrafu 1 għandhom jingħataw lill-barranin u lill-membri tal-familja tagħhom jekk ikunu ilhom jirrisjedu fit-territorju federali għal mill-inqas ħames snin mingħajr interruzzjoni notevoli […]”
III. Il‑fatti tal‑kawża prinċipali u d‑domanda preliminari
13.
Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali, FL, ċittadin Pollakk, daħal fil-Ġermanja fit‑30 ta’ Mejju 2020, akkumpanjat mis-“sieħba mhux leġittima” tiegħu (
13
), li wkoll hija ta’ nazzjonalità Pollakka, mill-Pajjiżi l-Baxxi. Hija kienet irrisjediet hemmhekk għal ftit żmien, filwaqt li kienet ilha tirrisjedi fil-Ġermanja mit‑30 ta’ Awwissu 2015, id-data tad-dħul tagħha mill-Polonja.
14.
Il-wild komuni tagħhom twieled fis‑27 ta’ Novembru 2020 fil-Ġermanja u huwa wkoll ta’ nazzjonalità Pollakka.
15.
FL, is-sieħba tiegħu u l-wild komuni tagħhom applikaw ma’ Jobcenter Bielefeld għal benefiċċji ta’ protezzjoni soċjali bażika skont is-SGB II. Permezz ta’ deċiżjonijiet tat‑3 u tal‑21 ta’ Diċembru 2020, dan tal-aħħar aċċetta t-talba tas-sieħba ta’ FL, mit‑30 ta’ Mejju 2020, u, għall-wild, mid-data tat-twelid tiegħu. Għall-kuntrarju, permezz ta’ deċiżjoni tal‑21 ta’ April 2021, l-applikazzjoni ta’ FL ġiet miċħuda għall-perijodu mit‑30 ta’ Mejju 2020 sat‑28 ta’ Frar 2021 minħabba li huwa kellu biss dritt ta’ residenza għall-iskop uniku li jfittex impjieg u li huwa ma kellu ebda titolu ieħor ta’ dritt ta’ residenza li jista’ jagħtih id-dritt għall-ħlas tal-benefiċċji skont is-SGB II.
16.
Permezz ta’ deċiżjoni tad‑19 ta’ Lulju 2021, Jobcenter Bielefeld ċaħad l-ilment ta’ FL bħala infondat, billi adotta, essenzjalment, l-istess motivi. B’mod partikolari, Jobcenter Bielefeld sostna li FL ma jistax jitlob dritt ta’ residenza:
–
previst mid-dritt nazzjonali, bħala membru tal-familja jew persuna qrib is-sieħba tiegħu li għandha dritt ta’ residenza permanenti,
–
fuq il-bażi tal-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri fir-rigward tal-wild minuri tiegħu (
14
), minħabba li dan ma għandux in-nazzjonalità Ġermaniża,
–
li jirriżulta mis-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, Jobcenter Krefeld (
15
), u mir-Regolament (UE) Nru 492/2011 (
16
) peress li l-wild ta’ FL ma huwiex suġġett għall-obbligu tal-iskola.
17.
Barra minn hekk, skont Jobcenter Bielefeld, ma hemmx lok, fid-dawl tal-Artikolu 4 tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 (
17
), li l-Artikolu 28 tal-AufenthG jiġi interpretat fis-sens li d-dritt tal-Unjoni jeżiġi li l-missier mhux miżżewweġ ta’ ċittadin tal-Unjoni li ma huwiex suġġett għall-obbligu tal-iskola jkun jista’ jibbenefika minn dritt ta’ residenza.
18.
Barra minn hekk, is-sempliċi fatt li l-missier mhux miżżewweġ ma jirċievi ebda benefiċċju ta’ protezzjoni soċjali bażika skont is-SGB II ma jċaħħadx lis-sieħba tiegħu mill-benefiċċju effettiv tad-drittijiet tagħha ta’ moviment liberu u ta’ residenza.
19.
Fit‑12 ta’ Awwissu 2021, FL ippreżenta rikors kontenzjuż kontra din id-deċiżjoni quddiem il-qorti tar-rinviju. Huwa jqis, essenzjalment, li jirriżulta dritt ta’ residenza mid-dispożizzjonijiet ikkombinati tal-punt 3 tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 28(1) tal-AufenthG, tal-Artikolu 6 tal-Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland (il-Liġi Bażika tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja) (
18
) u tal-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali (
19
). Huwa jargumenta li jkun kuntrarju għad-dritt tal-Unjoni li r-riunifikazzjoni tal-familja għall-finijiet tal-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri tiġi ristretta għal dik eżerċitata fuq “ċittadin Ġermaniż”. Dan jikkostitwixxi diskriminazzjoni eċċessiva kif ukoll restrizzjoni għall-moviment liberu (
20
).
20.
Jobcenter Bielefeld u l-Amt für soziale Leistungen (Sozialamt) der Stadt Bielefeld (l-Uffiċċju tal-Affarijiet Soċjali tal-Belt ta’ Bielefeld, il-Ġermanja), bħala intervenjenti fil-proċedura, sostnew, b’risposta, li ma setax jirriżulta dritt ta’ residenza mill-punt 3 tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 28(1) tal-AufenthG, li huwa applikabbli biss, skont il-formulazzjoni tiegħu stess, għaċ-“ċittadini Ġermaniżi” u mhux għaċ-“ċittadini tal-Unjoni”. Huwa inerenti fil-leġiżlazzjoni nazzjonali fil-qasam tal-immigrazzjoni u tar-residenza li ssir distinzjoni bejn iċ-“ċittadini Ġermaniżi” u l-“barranin”. Din il-leġiżlazzjoni ma hijiex kuntrarja għad-dritt tal-Unjoni.
21.
Il-qorti tar-rinviju tesponi li l-ġurisprudenza tal-qrati superjuri hija diverġenti fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk in-nuqqas ta’ ħruġ ta’ permess ta’ residenza lil ċittadin tal-Unjoni li jeżerċita l-awtorità tal-ġenituri fuq wild minuri residenti fit-territorju federali, li jibbenefika mid-dritt ta’ moviment liberu u li għandu n-nazzjonalità ta’ Stat Membru ieħor, jikkostitwixxix diskriminazzjoni.
22.
Din il-qorti tippreċiża wkoll li l-Bundesverfassungsgericht (il-Qorti Kostituzzjonali Federali, il-Ġermanja), f’digriet tal‑4 ta’ Ottubru 2019 (
21
), fakkret li jeżistu, fil-ġurisprudenza tal-qrati superjuri tal-kawżi soċjali u fil-kummentarji, fehmiet diverġenti dwar jekk il-ħdax-il sentenza tal-Artikolu 11(1) tal-FreizügG/EU fil-verżjoni fis-seħħ sat‑23 ta’ Novembru 2020 (
22
), moqrija flimkien mal-punt 3 tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 28(1) tal-AufenthG u mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 18 TFUE, tistax tagħti dritt ta’ residenza lill-ġenitur li jeżerċita l-awtorità tal-ġenituri fuq ċittadin tal-Unjoni minuri li għandu d-dritt għall-moviment liberu skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 3(1) tal-FreizügG/EU minħabba li jkun qiegħed jakkumpanja lill-ġenitur l-ieħor tiegħu.
23.
Fl-assenza ta’ deċiżjoni tal-qorti suprema dwar dan il-punt, il-qorti tar-rinviju tqis li għandha tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tkun tista’ tiddeċiedi dwar il-konformità tal-leġiżlazzjoni Ġermaniża mad-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari mal-Artikolu 18, mal-Artikolu 20 u mal-Artikolu 21(2) TFUE, kif ukoll mal-Artikolu 33(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (
23
), mar-Regolament (KE) Nru 987/2009, (
24
) kif ukoll mad-Direttiva 2004/38.
24.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, is-Sozialgericht Detmold (il-Qorti għall-Kwistjonijiet Soċjali ta’ Detmold) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“Id-dritt tal-Unjoni għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li skontha permess ta’ residenza għall-finijiet tal-kura u tal-kustodja jista’ jingħata biss lil ġenitur barrani ta’ wild minuri mhux miżżewweġ residenti fit-territorju nazzjonali kemm-il darba l-ġenitur ikollu r-residenza abitwali tiegħu jew tagħha fit-territorju nazzjonali, bil-konsegwenza li ċ-ċittadini tal-Unjoni ta’ Stat Membru ma għandhomx dritt jiksbu permess ta’ residenza għall-finijiet tal-kura u tal-kustodja ta’ ċittadin tal-Unjoni minuri li jkollu n-nazzjonalità ta’ Stat Membru għajr l-Istat Membru ospitanti?”
25.
Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub mill-Kummissjoni Ewropea, li, bħalma għamel il-Gvern Ġermaniż, ipparteċipat fis-seduta li saret fl‑14 ta’ Novembru 2024, li matulha huma wieġbu wkoll għall-mistoqsijiet għal tweġiba orali magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja.
IV. Analiżi
26.
Permezz tad-domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-kompatibbiltà mad-dritt tal-Unjoni, u, b’mod partikolari, fid-dawl tal-motivazzjoni tat-talba tagħha, mal-Artikolu 18 TFUE u mal-Artikolu 33(1) tal-Karta kif ukoll mad-Direttiva 2004/38, tal-leġiżlazzjoni nazzjonali ta’ Stat Membru li permezz tagħha huwa eskluż l-għoti ta’ permess ta’ residenza, għall-finijiet tal-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri, lil ċittadin “mobbli” tal-Unjoni li huwa ġenitur mhux miżżewweġ ta’ wild minuri li ma huwiex ċittadin tal-Istat Membru ospitanti li fih huwa għandu r-residenza abitwali tiegħu.
27.
Din il-leġiżlazzjoni nazzjonali, li tippermetti lil Stat Membru jadotta dispożizzjonijiet iktar favorevoli fil-qasam tad-dritt ta’ residenza minn dawk previsti mid-dritt tal-Unjoni (
25
), taqa’ taħt l-Artikolu 37 tad-Direttiva 2004/38.
28.
Hija tippromwovi r-riunifikazzjoni tal-familja għall-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri fir-rigward ta’ wild Ġermaniż mill-ġenitur barrani tiegħu (
26
). Fl-assenza ta’ riżerva rigward tfal li huma wkoll ċittadini tal-Unjoni, dan ir-regolament joħloq diskriminazzjoni abbażi tan-nazzjonalità li hija pprojbita skont id-dritt tal-Unjoni. Dan il-prinċipju ġenerali ta’ ugwaljanza jaqa’ taħt il-prinċipji fundamentali tad-dritt tal-Unjoni (
27
).
29.
Fil-fatt, konformement ma’ ġurisprudenza stabbilita mfakkra fis-sentenza CG fil-punti 62, 63 u 65 (
28
):
–
l-Artikolu 20(1) TFUE jagħti lil kull persuna li għandha n-nazzjonalità ta’ Stat Membru l-istatus ta’ ċittadin tal-Unjoni. Dan l-istatus huwa intiż li jkun l-istatus fundamentali taċ-ċittadini tal-Istati Membri li jippermetti lil dawk fosthom li jinsabu fl-istess sitwazzjoni li jiksbu, fi ħdan il-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tat-Trattat FUE, indipendentement min-nazzjonalità tagħhom u bla ħsara għall-eċċezzjonijiet espressament previsti f’dan ir-rigward, l-istess trattament ġuridiku;
–
kull ċittadin tal-Unjoni jista’ għalhekk jinvoka l-projbizzjoni tad-diskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità stabbilita fl-Artikolu 18 TFUE fis-sitwazzjonijiet kollha li jifformaw parti mill-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tad-dritt tal-Unjoni. Dawn is-sitwazzjonijiet jinkludu dawk relatati mal-eżerċizzju tal-libertà ta’ moviment u ta’ residenza fit-territorju tal-Istati Membri mogħtija mill-punt (a) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 20(2) u mill-Artikolu 21 TFUE (
29
), u
–
l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 18 TFUE huwa intiż li japplika b’mod awtonomu biss f’sitwazzjonijiet irregolati mid-dritt tal-Unjoni li fir-rigward tagħhom it-Trattat FUE ma jipprevedix regoli speċifiċi ta’ nondiskriminazzjoni. Barra minn hekk, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 20(2) kif ukoll l-Artikolu 21 TFUE jissuġġettaw, taħt termini simili, id-dritt taċ-ċittadini tal-Unjoni li jiċċaqilqu u li jirrisjedu liberament fit-territorju tal-Istati Membri b’osservanza tal-limiti u tal-kundizzjonijiet previsti mit-Trattati u mid-dispożizzjonijiet adottati għall-applikazzjoni tagħhom.
30.
Barra minn hekk, fis-sentenza CG, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fil-punt 66, li l-“prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni huwa kkonkretizzat fl-Artikolu 24 tad-Direttiva 2004/38 fir-rigward taċ-ċittadini tal-Unjoni li jeżerċitaw il-libertà ta’ moviment u ta’ residenza tagħhom fit-territorju tal-Istati Membri”.
31.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret fil-punt 67 ta’ din is-sentenza, essenzjalment, li ċ-ċittadini “mobbli” tal-Unjoni (
30
) jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2004/38 u jibbenefikaw mid-drittijiet mogħtija minnha, u ddeċidiet li huwa fid-dawl tal-Artikolu 24 ta’ din id-direttiva, u mhux tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 18 TFUE, li għandu jiġi evalwat jekk tali ċittadini humiex suġġetti għal diskriminazzjoni abbażi tan-nazzjonalità.
32.
Nosserva li, f’dan l-istadju tal-motivazzjoni tas-sentenza CG, il-fatt li d-dritt ta’ residenza huwa previst minn dispożizzjonijiet nazzjonali iktar favorevoli minn dawk previsti mid-Direttiva 2004/38 huwa irrilevanti, filwaqt li, f’dan il-każ, il-persuna kkonċernata kienet tibbenefika minn dritt ta’ residenza nazzjonali u li l-Artikolu 24(1) ta’ din id-direttiva jillimita l-espressjoni tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament għaċ-ċittadini tal-Unjoni li jirrisjedu fit-territorju tal-Istat Membru ospitanti skont l-imsemmija direttiva (
31
).
33.
Konsegwentement, prima facie, peress li, f’dan il-każ, FL jirrisjedi legalment fit-territorju Ġermaniż bħala persuna li qiegħda tfittex impjieg (
32
), jidher li huwa konsistenti, kif issostni l-Kummissjoni, li wieħed jibbaża ruħu fuq l-Artikolu 24(1) tad-Direttiva 2004/38 sabiex tingħata risposta lill-qorti tar-rinviju li l-leġiżlazzjoni nazzjonali li tittratta b’mod differenti liċ-ċittadini nazzjonali tmur kontra l-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament li huwa stabbilit fiha, għar-raġuni, essenzjalment, li din il-leġiżlazzjoni tippreġudika l-eżerċizzju effettiv tad-dritt ta’ moviment liberu u ta’ residenza libera fit-territorju tal-Istati Membri.
34.
Għandu jiġi ppreċiżat, barra minn hekk, fir-rigward tal-wild ta’ FL, li l-fatt li twieled fit-territorju Ġermaniż u li ma għamilx użu mid-dritt ta’ moviment liberu ma jaffettwax l-eżerċizzju tad-drittijiet tiegħu f’termini tal-moviment liberu u ta’ residenza libera tal-persuni bħala ċittadin tal-Unjoni (
33
).
35.
Madankollu, ma ninsabx konvint mill-applikabbiltà tal-Artikolu 24(1) tad-Direttiva 2004/38 f’dan il-każ. Huwa għalhekk li, wara li nesponi r-riżervi tiegħi, ser nindika liema bażi, fil-fehma tiegħi, għandha tinżamm.
A.
Fuq l‑applikazzjoni tal‑Artikolu 24(1) tad‑Direttiva 2004/38
36.
L-għażla ta’ din il-bażi, li timplika paragun maċ-ċittadini nazzjonali, hija bbażata fuq żewġ approċċi differenti tad-diskriminazzjoni inkwistjoni minħabba n-nazzjonalità tal-wild skont jekk wieħed jiħux il-perspettiva tal-wild jew dik tal-ġenitur barrani, kif tesponi l-Kummissjoni.
37.
L-effett tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni huwa li l-wild mhux Ġermaniż isofri diskriminazzjoni diretta meta mqabbel ma’ wild Ġermaniż li jista’ jibbenefika mill-preżenza tal-ġenitur barrani tiegħu fit-territorju Ġermaniż għall-finijiet tal-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri.
38.
Fir-rigward tal-ġenitur barrani li l-wild tiegħu ma huwiex Ġermaniż, għandu jitqies li huwa jsofri, minħabba n-nazzjonalità tal-wild tiegħu, diskriminazzjoni diretta (
34
), li tipprekludih milli jeżerċita l-awtorità tal-ġenituri fir-rigward tal-wild tiegħu taħt l-istess kundizzjonijiet bħal ġenitur Ġermaniż. Sa fejn hija marbuta man-nazzjonalità tal-wild, id-diskriminazzjoni tista’ tiġi kklassifikata bħala diskriminazzjoni “b’assoċjazzjoni” (
35
) jew “b’mod indirett” (
36
), fejn dawn l-espressjonijiet jintużaw b’mod ekwivalenti. Huma intiżi sabiex jikklassifikaw sitwazzjoni li fiha l-persuna suġġetta għal diskriminazzjoni diretta bbażata fuq kriterju (diżabbiltà jew kriterju ieħor, bħan-nazzjonalità, f’dan il-każ, li huwa wild Ġermaniż) ma tissodisfax dan il-kriterju, iżda fejn huwa l-imsemmi kriterju li jikkostitwixxi l-motiv ta’ trattament inqas favorevoli allegat. Huwa għalhekk id-dritt tal-persuna affettwata mill-kriterju li jiddiskrimina li huwa mmobilizzat u mhux id-dritt tal-persuna kkonċernata stess.
39.
Madankollu, kemm fir-rigward tal-wild kif ukoll tal-ġenitur, tinħoloq diffikultà serja minħabba s-suġġett tat-tilwima, li huwa l-għoti ta’ dritt ta’ residenza nazzjonali (
37
).
40.
Infakkar li l-ewwel sentenza tal-Artikolu 24(1) tad-Direttiva 2004/38 tipprovdi li, “[b]la ħsara għal disposizzjonijiet speċifiċi kif previsti b’mod ċar fit-Trattat u fil-liġi sekondarja, iċ-ċittadini kollha ta’ l-Unjoni li jgħixu skond din id-Direttiva fit-territorju ta’ l-Istat Membru ospitanti għandhom igawdu trattament ugwali bħaċ-ċittadini ta’ dak l-Istat Membru fl-iskop tat-Trattat”.
41.
Ċertament, f’dan il-każ, kemm il-wild kif ukoll il-ġenitur jirrisjedu fil-Ġermanja skont id-Direttiva 2004/38. Barra minn hekk, għalkemm id-domanda tal-qorti tar-rinviju tirrigwarda l-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ dritt ta’ residenza nazzjonali, hija intiża sabiex tirrikonoxxi dritt għal benefiċċji ta’ protezzjoni soċjali bażika, taħt l-istess kundizzjonijiet bħal dawk taċ-ċittadini nazzjonali.
42.
Fil-fehma tiegħi, huwa fuq dan il-punt li għandna nkunu ċari ħafna. L-ugwaljanza fit-trattament diskussa fil-kawża prinċipali tirrigwarda biss il-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ permess ta’ residenza u mhux l-aċċess għal benefiċċji ta’ protezzjoni soċjali bażika. Ladarba jinkiseb dan il-permess, il-benefiċċji jitħallsu mingħajr distinzjoni bejn il-benefiċjarji (
38
).
43.
Issa, il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament maċ-ċittadini nazzjonali, stabbilit fl-Artikolu 24(1) tad-Direttiva 2004/38, ma jistax iwassal għall-għoti ta’ dritt ta’ residenza, la għall-benefiċċju dirett tal-missier u lanqas dak indirett tal-wild.
44.
Sa issa, fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, dan l-Artikolu 24 ġie interpretat f’każijiet ta’ applikazzjoni għall-għoti ta’ assistenza soċjali, li fihom ġiet invokata inugwaljanza fit-trattament meta f’paragun mad-drittijiet mogħtija lil ċittadini nazzjonali fl-istess sitwazzjoni ekonomika (
39
). Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet dwar il-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament maċ-ċittadini nazzjonali fir-rigward tal-effetti ta’ dritt ta’ residenza (
40
). Dan għandu jkun skont id-Direttiva 2004/38 (
41
) u, fir-rigward tal-effetti tagħha, huma previsti espressament biss eċċezzjonijiet speċifiċi għal ċerti kategoriji ta’ persuni fir-rigward tal-għoti ta’ assistenza soċjali (
42
).
45.
F’dan il-każ, it-talba ta’ FL tinsab fi stadju preċedenti, dak tal-benefiċċju ta’ dritt ta’ residenza.
46.
Huwa għalhekk li jiena tal-fehma, kuntrarjament għal dak tal-Kummissjoni bbażat fuq l-Artikolu 24(2) tad-Direttiva 2004/38, minħabba li ma jipprevedix deroga mill-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament fil-qasam tad-dritt ta’ residenza, li dan il-prinċipju ma jistax iservi sabiex jingħata tali dritt. Fi kliem ieħor, il-kisba ta’ permess ta’ residenza kif previst mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni ma tistax tkun effett tal-imsemmi prinċipju li jibbenefikaw minnu ċ-ċittadini tal-Unjoni minħabba d-dritt ta’ residenza tagħhom mogħti skont din id-direttiva.
47.
Jista’ jinsilet argument ieħor mill-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni. Hija tipprovdi espressament paragun maċ-ċittadini nazzjonali. Issa, dawn ma jistgħux jitolbu għalihom infushom ebda dritt ta’ residenza billi dan huwa mingħajr kundizzjoni (
43
). Il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament stabbilit fid-Direttiva 2004/38 għalhekk ma huwiex applikabbli għad-dritt ta’ residenza, irrispettivament minn jekk huwiex irregolat minn dispożizzjonijiet nazzjonali iktar favorevoli.
48.
Madankollu, kif tissuġġerixxi l-Kummissjoni, peress li l-paragun maċ-ċittadini għandu jsir “fil-qasam ta’ applikazzjoni tat-Trattat”, tista’ tiġi ppreferuta interpretazzjoni teleoloġika tal-Artikolu 24 tad-Direttiva 2004/38 (
44
)? Fi kliem ieħor, filwaqt li l-ugwaljanza fit-trattament maċ-ċittadini tal-Istat Membru ospitanti ma hijiex direttament f’riskju f’termini tad-dritt ta’ residenza, tista’ tkun f’riskju f’oqsma oħra ta’ applikazzjoni tat-Trattat billi tiddependi esklużivament fuq l-iskop tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni. F’dan is-sens, il-Kummissjoni ssostni, abbażi tal-Artikolu 24(1) tad-Direttiva 2004/38, billi tieħu l-perspettiva tal-wild, li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni tippreġudika l-effett utli tad-dritt ta’ residenza li jgawdi l-wild fit-territorju Ġermaniż skont din id-direttiva (
45
), sa fejn huwa ma jistax igawdi l-ħajja tal-familja bl-istess mod bħal wild Ġermaniż. Hija ssostni, minn naħa, li d-dritt tal-Unjoni, u b’mod partikolari l-Artikoli 7 u 24 tal-Karta, ma jipproteġix biss il-ħajja tal-familja u d-dritt tat-tfal għall-benesseri u, min-naħa l-oħra, li l-effett utli tad-dritt ta’ residenza ta’ wild żgħir fl-età jimplika li dan il-wild ikollu d-dritt li jkun akkumpanjat u fil-kura tal-persuna li jkollha l-kustodja tiegħu (
46
).
49.
Imqiegħda fil-kuntest tal-Artikolu 24(1) tad-Direttiva 2004/38, dawn l-argumenti għalhekk jippreżupponu li jiġi kkunsidrat li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni, li tiffaċilita l-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri mill-ġenituri barranin, ta’ tfal Ġermaniżi, tippermetti, meta mqabbla maċ-ċittadini nazzjonali li jeżerċitaw l-istess drittijiet tal-ġenituri, li jgawdu bis-sħiħ id-drittijiet marbuta mal-eżerċizzju tal-libertà ta’ moviment u ta’ residenza, li jinkludu d-dritt għal ħajja tal-familja bid-drittijiet kollha marbuta magħha, għall-ġenituri fir-relazzjonijiet tagħhom ma’ wliedhom (
47
).
50.
Jista’ wkoll jiġi rrilevat li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni stabbilita favur ġenituri barranin, li tgħaqqad permess ta’ residenza ddedikat għar-riunifikazzjoni tal-familja u l-possibbiltà li jinkisbu benefiċċji ta’ protezzjoni soċjali bażika għal dan l-għan, tikkontribwixxi sabiex tiġi ggarantita l-libertà ta’ moviment u ħajja tal-familja f’kundizzjonijiet normali u dinjitużi (
48
).
51.
Għalhekk, dawn id-drittijiet, li għandhom jiġu protetti mingħajr kundizzjoni ta’ nazzjonalità, jiġġustifikaw l-applikazzjoni tal-Artikolu 24(1) tad-Direttiva 2004/38 sabiex tiġi vvalutata l-konformità mad-dritt tal-Unjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni, li tagħti lok għal dritt ta’ residenza fit-territorju nazzjonali.
52.
L-imsemmija drittijiet huma tabilħaqq essenzjali. Madankollu, meqjus minn din il-perspettiva, il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità kif ikkonkretizzat fl-Artikolu 24 tad-Direttiva 2004/38, bl-eċċezzjonijiet previsti fil-paragrafu 2 tiegħu, għandu portata partikolarment wiesgħa, bir-riskju li jikkontradixxi l-istruttura ta’ din id-direttiva.
53.
F’dan ir-rigward, is-sitwazzjoni ta’ FL turi b’mod konkret l-importanza li ma tiġix adottata interpretazzjoni wiesgħa tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 24(1) tad-Direttiva 2004/38. Infakkar li FL għandu, fit-territorju Ġermaniż, dritt ta’ residenza previst minn din id-direttiva sabiex ifittex impjieg u għalhekk jista’, abbażi ta’ dan, jinvoka l-applikazzjoni tal-Artikolu 24(1) tal-imsemmija direttiva għal effetti oħra minbarra dawk previsti fir-rigward tal-benefiċċju ta’ protezzjoni soċjali bażika, meta ma jkunx jista’ jibbenefika minnu konformement mal-Artikolu 24(2) tal-istess direttiva.
54.
Barra minn hekk, fid-dawl tal-preċiżazzjonijiet proċedurali magħmula mill-qorti tar-rinviju (
49
), huwa stabbilit li FL ma jista’ jkollu ebda dritt ta’ residenza taħt ebda titolu ieħor skont id-Direttiva 2004/38, b’mod partikolari wieħed bbażat fuq ir-relazzjonijiet familjari tiegħu (
50
), u għalhekk jitlob il-benefiċċji ta’ protezzjoni soċjali bażika li huma assoċjati ma’ dan.
55.
Konsegwentement, li FL jitħalla jikseb, abbażi tal-Artikolu 24(1) tad-Direttiva 2004/38, dritt ta’ residenza li jippermettilu jgħix ħajja tal-familja taħt l-istess kundizzjonijiet bħal dawk previsti għaċ-ċittadini nazzjonali jikkontesta, fil-fehma tiegħi, il-limiti stabbiliti minn din id-direttiva fil-qasam tal-familja u dak ekonomiku (
51
), u għalhekk il-bilanċ kumplessiv magħżul mil-leġiżlatur tal-Unjoni.
56.
Dan jiġġustifika, barra minn hekk, li ma tiġix suġġetta għall-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni kkonkretizzat fl-Artikolu 24(1) tad-Direttiva 2004/38 il-leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti li jingħata permess ta’ residenza lil ċittadin tal-Unjoni li s-sitwazzjoni tiegħu taqa’ fil-portata ta’ din id-direttiva.
57.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi deċiż li l-prinċipju stabbilit fis-sentenza CG, li jgħid li huwa fid-dawl tal-Artikolu 24 tad-Direttiva 2004/38, u mhux tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 18 TFUE, li għandu jiġi vvalutat jekk ċittadini “mobbli” tal-Unjoni humiex suġġetti għal diskriminazzjoni abbażi tan-nazzjonalità (
52
), irid ikun limitat għas-sitwazzjonijiet li fihom l-effetti ta’ dritt ta’ residenza mogħti skont din id-direttiva jiġu diskussi b’paragun maċ-ċittadini nazzjonali, li jeskludi l-miżuri nazzjonali iktar favorevoli fir-rigward tad-dritt ta’ residenza.
58.
Fin-nuqqas ta’ interpretazzjoni tal-Artikolu 24(1) tad-Direttiva 2004/38, għandhom jiġu ppreċiżati l-kundizzjonijiet li taħthom l-Artikolu 18 TFUE huwa għalhekk applikabbli.
B.
Fuq l‑applikazzjoni tal‑Artikolu 18 TFUE
59.
L-għażla ta’ tali bażi tad-dritt għal ugwaljanza fit-trattament għall-kisba ta’ permess ta’ residenza tirriżulta mill-konstatazzjoni li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni toħloq għall-ġenitur diskriminazzjoni bejn ċittadini “mobbli” tal-Unjoni, minħabba n-nazzjonalità tal-wild li fir-rigward tiegħu huwa jeżerċita l-awtorità tal-ġenituri. Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 18 TFUE jikkonċerna sitwazzjonijiet li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li fihom ċittadin ta’ Stat Membru jkun suġġett għal trattament diskriminatorju meta mqabbel maċ-ċittadini ta’ Stat Membru ieħor abbażi biss tan-nazzjonalità tiegħu (
53
).
60.
Għall-wild, huwa minħabba li l-permess ta’ residenza previst għall-ġenitur tiegħu mil-leġiżlazzjoni nazzjonali jiggarantixxi l-effettività tal-libertà tiegħu ta’ moviment u ta’ residenza fit-territorju Ġermaniż, mogħti mill-punt (a) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 20(2) u mill-Artikolu 21 TFUE, li l-ugwaljanza fit-trattament ma’ wild Ġermaniż tista’ tiġi invokata. Din it-talba tista’ tkun ibbażata fuq l-Artikolu 18 TFUE peress li ma hijiex konsegwenza ta’ dritt ta’ residenza mogħti skont id-Direttiva 2004/38, fis-sens tal-Artikolu 24 tagħha (
54
).
61.
Tali analiżi li tikkonċerna kemm is-sitwazzjoni ta’ FL kif ukoll dik tal-wild tiegħu (
55
), minkejja li jirrisjedu fil-Ġermanja skont id-Direttiva 2004/38, għandha l-vantaġġ li testendi l-parti tal-motivazzjoni tas-sentenza CG li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li l-Istati Membri ma jkunux qegħdin jimplimentaw id-Direttiva 2004/38 meta jipprevedu dritt ta’ residenza skont sistema iktar favorevoli minn dik stabbilita minn din id-direttiva (
56
).
62.
Għalhekk, tali analiżi tibqa’ fl-ambitu tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar id-dispożizzjonijiet speċjali li jimplimentaw il-prinċipju stabbilit fl-Artikolu 18 TFUE u d-drittijiet ibbażati fuq l-Artikoli 20 u 21 TFUE.
63.
F’dan ir-rigward, waqt is-seduta, il-Gvern Ġermaniż sostna li l-intenzjoni tal-leġiżlatur kienet li jikkonkretizza dritt skont l-Artikolu 11 tal-Liġi Fundamentali, li jippreżerva l-unità tal-familja fit-territorju nazzjonali Ġermaniż. Fl-istess sens, il-Kummissjoni ppreċiżat li, dak li, oriġinarjament, fl-1990, kien biss dritt irriżervat għaċ-ċittadini Ġermaniżi, skont dritt fundamentali Ġermaniż, illum sar dritt fundamentali tal-Unjoni. Skont din l-istituzzjoni, il-ġustifikazzjoni tar-residenza ta’ ġenitur għall-benefiċċju ta’ wild Ġermaniż, li kellu jiġi protett, illum għandha tapplika għall-ulied kollha li jirrisjedu legalment fil-Ġermanja, peress li huma ċittadini tal-Unjoni. Għalhekk, intlaħaq qbil dwar il-konstatazzjoni li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni għandha bażi ekwivalenti għal dik stabbilita fl-Artikoli 20 u 21 TFUE.
64.
Għaldaqstant il-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ permess ta’ residenza li joħolqu diskriminazzjoni bejn ċittadini “mobbli” tal-Unjoni jaqgħu taħt l-Artikolu 18 TFUE, fl-assenza ta’ dispożizzjonijiet partikolari li jipprevedu adattament tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità f’każ bħal dan. Il-fatt li din il-kwistjoni tikkonċerna ċittadin “mobbli” tal-Unjoni li s-sitwazzjoni tiegħu hija rregolata mid-Direttiva 2004/38 huwa irrilevanti.
65.
F’dan il-każ, il-leġiżlazzjoni nazzjonali tmur kontra tali prinċipju fundamentali billi tagħti trattament iktar favorevoli lill-ġenituri ta’ wlied Ġermaniżi fir-rigward tal-permessi ta’ residenza.
66.
Barra minn hekk, għalkemm id-determinazzjoni tal-kundizzjonijiet iktar favorevoli minn dawk tad-dritt tal-Unjoni f’dan il-qasam taqa’ taħt l-eżerċizzju tal-kompetenza tal-Istati Membri, dawn tal-aħħar huma obbligati josservaw l-obbligi li jirriżultaw għalihom mid-dritt tal-Unjoni.
C.
Fuq it‑tfakkira tal‑limiti għall‑eżerċizzju mill‑Istati Membri tal‑kompetenzi tagħhom
67.
Għandha titfakkar id-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza CG dwar l-applikazzjoni tal-Karta, jiġifieri li, meta Stat Membru jipprevedi regola nazzjonali dwar ir-residenza f’kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni iktar favorevoli minn dawk tad-Direttiva 2004/38, huwa jimplementa d-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE dwar l-istatus ta’ ċittadin tal-Unjoni, li eżerċita l-libertà ta’ moviment tiegħu fit-territorju tal-Istati Membri, mogħtija mill-Artikolu 21(1) TFUE. Konsegwentement, konformement mal-Artikolu 51(1) tal-Karta, dan l-Istat Membru huwa obbligat jikkonforma ruħu mad-dispożizzjonijiet tagħha (
57
).
68.
Fis-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, kif diġà rrilevajt (
58
), id-dritt għar-rispett tal-ħajja privata u tal-familja ggarantit fl-Artikolu 7 tal-Karta kif ukoll id-drittijiet tal-minuri ggarantiti fl-Artikolu 24 tagħha, b’mod partikolari d-dritt li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-aħjar interessi tal-minuri bħala kunsiderazzjoni primarja fl-azzjonijiet kollha relatati mat-tfal kif ukoll id-dritt li jinżammu relazzjonijiet personali u kuntatti diretti regolari maż-żewġ ġenituri tiegħu, huma fundamentali (
59
).
69.
Fir-risposta li għandha tingħata għad-domanda tal-qorti tar-rinviju, il-konstatazzjoni ta’ diskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità hija, fil-fehma tiegħi, suffiċjenti, mingħajr ma hemm ħtieġa li jiġi ppreċiżat ma’ liema drittijiet fundamentali oħra, ibbażati fuq il-Karta, l-Istat Membru kkonċernat għandu jikkonforma ruħu fl-eżerċizzju tal-kompetenza tiegħu f’sitwazzjonijiet li jaqgħu taħt id-dritt tal-Unjoni. F’dan ir-rigward, huwa irrilevanti jekk id-diskriminazzjoni diretta ssirx b’assoċjazzjoni (
60
) jew le, peress li, fil-każijiet kollha, il-ġustifikazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali ma hijiex effettiva fir-rigward tal-prinċipji invokati li huma wkoll minquxa u protetti fid-dritt tal-Unjoni (
61
).
70.
Konsegwentement, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tillimita r-risposta tagħha għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 18 TFUE, moqri flimkien mal-punt (a) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 20(2) TFUE u mal-Artikolu 21(1) TFUE.
V. Konklużjoni
71.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha iktar ’il fuq, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domanda preliminari magħmula mis-Sozialgericht Detmold (il-Qorti għall-Kwistjonijiet Soċjali ta’ Detmold, il-Ġermanja) kif ġej:
L-Artikolu 18 TFUE, moqri flimkien mal-punt (a) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 20(2) TFUE u mal-Artikolu 21(1) TFUE,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
jipprekludi l-leġiżlazzjoni nazzjonali ta’ Stat Membru ospitanti li tipprovdi li l-għoti ta’ permess ta’ residenza għall-finijiet tal-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri huwa rriżervat biss għaċ-ċittadini “mobbli” tal-Unjoni, ġenituri ta’ wild minuri mhux miżżewweġ li huwa ċittadin tal-Istat Membru ospitanti li fih għandu r-residenza abitwali tiegħu, u li għandu jiġi rrifjutat meta l-wild ikun ċittadin ta’ Stat Membru ieħor.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	Iktar ’il quddiem “Jobcenter Bielefeld”.
(
3
)	Dawn huma ċ-ċittadini tal-Unjoni li ma għandhomx in-nazzjonalità tal-Istat Membru li jirrisjedu fit-territorju tiegħu.
(
4
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑29 ta’ April 2004 dwar id-drittijiet taċ-ċittadini ta’ l-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju ta’ l-Istati Membri u li temenda r-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u li tħassar id-Direttivi 64/221/KEE, 68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE, 90/364/KEE, 90/365/KEE u 93/96/KEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 5, p. 46).
(
5
)	Ara s-sentenza tal‑15 ta’ Lulju 2021, The Department for Communities in Northern Ireland (C‑709/20, iktar ’il quddiem is-“sentenza CG, EU:C:2021:602).
(
6
)	BGBl. 2004 I, p. 1950.
(
7
)	Fil-verżjoni tagħha li tirriżulta mil-Liġi tas‑27 ta’ Lulju 2015 (BGBl. 2015 I, p. 1386).
(
8
)	BGBl. 2004 I, p. 1986.
(
9
)	Fil-verżjoni tagħha li tirriżulta mil-Liġi tat‑12 ta’ Novembru 2020 (BGBl. 2020 I, p. 2416).
(
10
)	Mill‑1 ta’ Jannar 2023, il-kelma “Bürgergeld” (“dħul miċ-ċittadinanza”) ġiet miżjuda mat-titolu ta’ dan il-Ktieb II.
(
11
)	Fil-verżjoni tiegħu fis-seħħ sal‑31 ta’ Diċembru 2020, li tirriżulta mil-Liġi tat‑30 ta’ Novembru 2019 (BGBl. 2019 I, p. 1948).
(
12
)	Fil-verżjoni tiegħu fis-seħħ sal‑31 ta’ Diċembru 2020, li tirriżulta mil-Liġi tat‑22 ta’ Diċembru 2016 (BGBl. 2016 I, p. 3155).
(
13
)	Iktar ’il quddiem is-“sieħba”. Dan it-terminu jintuża fit-talba għal deċiżjoni preliminari mingħajr rabta ma’ kunċetti bbażati fuq id-Direttiva 2004/38. F’dan is-sens, huwa ekwivalenti għal “kumpanna” jew “konkubina”.
(
14
)	Skont il-punt 3 tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 28(1) tal-AufenthG, moqri waħdu jew flimkien mal-ewwel sentenza tal-Artikolu 11(14) tal-FreizügG/EU.
(
15
)	C‑181/19, EU:C:2020:794.
(
16
)	Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑5 ta’ April 2011 dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema fi ħdan l-Unjoni (ĠU 2011, L 141, p. 1).
(
17
)	Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑29 ta’ April 2004 dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 5, p. 72). Dan l-artikolu, intitolat “Trattament ugwali” jipprovdi li, “[s]akemm dan ir-Regolament ma jgħidx mod ieħor, persuni li għalihom japplika dan ir-Regolament għandhom igawdu l-istess benefiċċji u għandhom ikunu suġġetti għall-istess obbligi taħt il-leġislazzjoni ta’ kull Stat Membru daqs li kieku kienu ċittadini ta’ dak l-Istat Membru”.
(
18
)	Iktar ’il quddiem il-“Liġi Fundamentali”. Dan l-artikolu huwa intiż, b’mod partikolari, sabiex jiggarantixxi liż-żwieġ u lill-familja l-benefiċċju ta’ protezzjoni partikolari u jistabbilixxi l-obbligi tal-ġenituri fir-rigward tal-kura u tal-edukazzjoni ta’ wliedhom. Barra minn hekk, inaqqax il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament fil-liġi bejn ulied imwielda barra miż-żwieġ u wlied imwielda fiż-żwieġ.
(
19
)	Iffirmata f’Ruma fl‑4 ta’ Novembru 1950.
(
20
)	Minħabba r-raġunijiet invokati minn FL, il-qorti tar-rinviju rrilevat li l-applikazzjoni tiegħu għal benefiċċji ta’ protezzjoni soċjali bażika ma tistax tirrigwarda perijodu li jibda fit‑30 ta’ Mejju 2020, id-data tad-dħul tiegħu fil-Ġermanja sabiex ifittex impjieg hemmhekk. Peress li hija bbażata fuq l-eżerċizzju tal-awtorità tal-ġenituri fir-rigward ta’ ibnu, din għandha tibda fid-data tat-twelid ta’ dan il-wild, jiġifieri fis‑27 ta’ Novembru 2020. Minn dan jirriżulta li t-tul tal-benefiċċji ta’ protezzjoni soċjali bażika mitluba huwa ta’ tliet xhur.
(
21
)	Il-qorti tar-rinviju indikat li din id-deċiżjoni tista’ tiġi kkonsultata permezz tal-link li ġejja: https://www.bundesverfassungsgericht.de/SharedDocs/Downloads/DE/2019/10/rk20191004_1bvr171018.html, punt 12.
(
22
)	Dan l-artikolu, mill‑24 ta’ Novembru 2020, sar l-ewwel sentenza tal-Artikolu 11(14).
(
23
)	Iktar ’il quddiem il-“Karta”.
(
24
)	Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ Settembru 2009 li jistabbilixxi l-proċedura għall-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 dwar il-koordinazzjoni tal-iskemi ta’ sigurtà soċjali (ĠU 2009, L 284, p. 1).
(
25
)	Ara, fil-każ ta’ ġenitur li huwa ċittadin ta’ pajjiż terz, il-kawża Stadt Wuppertal (C‑130/24) attwalment pendenti. Ara wkoll, għal każijiet oħra, is-sentenzi tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Ziolkowski u Szeja (C‑424/10 u C‑425/10, EU:C:2011:866, punt 50), kif ukoll CG (punt 82).
(
26
)	Waqt is-seduta, il-Gvern Ġermaniż ippreċiża li wild Ġermaniż jista’ jirriunifika lill-familja tiegħu skont l-Artikolu 28 tal-AufenthG, abbażi tal-Artikolu 11 tal-Liġi Fundamentali, dwar id-dritt ta’ residenza tal-Ġermaniżi fil-Ġermanja. Ara, ukoll, il-punt 63 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
27
)	Ara s-sentenzi tad‑19 ta’ Novembru 2024, Il‑Kummissjoni vs Ir‑Repubblika Ċeka (Kandidatura u kwalità ta’ membru ta’ partit politiku) (C‑808/21, EU:C:2024:962, punt 97), u tad‑19 ta’ Novembru 2024, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (Kandidatura u kwalità ta’ membru ta’ partit politiku) (C‑814/21, EU:C:2024:963, punt 96).
(
28
)	Ara wkoll, fir-rigward ta’ dan il-punt 65, is-sentenzi tad‑19 ta’ Novembru 2024, Il‑Kummissjoni vs Ir‑Repubblika Ċeka (Kandidatura u kwalità ta’ membru ta’ partit politiku) (C‑808/21, EU:C:2024:962, punt 98), u tad‑19 ta’ Novembru 2024, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (Kandidatura u kwalità ta’ membru ta’ partit politiku) (C‑814/21, EU:C:2024:963, punt 97).
(
29
)	Ara, ukoll, is-sentenza CG (punt 58).
(
30
)	Fih huwa ppreċiżat li, “konformement mal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2004/38, jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva u jibbenefikaw mid-drittijiet mogħtija minnha ċ-ċittadini tal-Unjoni li jiċċaqilqu jew li jirrisjedu fi Stat Membru differenti minn dak li tiegħu ikollhom in-nazzjonalità, kif ukoll il-membri tal-familja tagħhom, kif iddefiniti fil-punt 2 tal-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva, li jakkumpanjawhom jew li jingħaqdu magħhom (sentenza tal‑10 ta’ Settembru 2019, Chenchooliah, C‑94/18, EU:C:2019:693, punt 54 u l-ġurisprudenza ċċitata)”.
(
31
)	Ara s-sentenza CG (punt 83).
(
32
)	Ara l-punt 15 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
33
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Settembru 2016, Rendón Marín (C‑165/14, EU:C:2016:675, punt 42).
(
34
)	F’dan il-każ, il-kriterju huwa dak tan-nazzjonalità u mhux kriterju newtrali li għandu l-effett li joħloq din id-diskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità.
(
35
)	Ara, b’analoġija, din l-espressjoni bil-Franċiż fil-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Poiares Maduro fil-kawża Coleman (C‑303/06, EU:C:2008:61, punti 4, 5 u 20, kif ukoll in-nota ta’ qiegħ il-paġna 5).
(
36
)	Ara l-konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali Kokott fil-kawża CHEZ Razpredelenie Bulgaria (C‑83/14, EU:C:2015:170, punt 55).
(
37
)	Ara l-punt 19 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
38
)	Fir-rigward tal-effetti tiegħu fir-rigward tal-benefiċċju ta’ protezzjoni soċjali bażika, mill-formulazzjoni tal-Artikolu 7(1) tas-SGB II u tal-Artikolu 23 tas-SGB XII jirriżulta li huwa irrilevanti l-fatt li r-rikorrent ma huwiex ċittadin nazzjonali u jekk id-dritt ta’ residenza tiegħu jkunx previst mid-Direttiva 2004/38 jew mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni. F’dan l-aħħar każ, il-leġiżlazzjoni Ġermaniża fil-qasam tal-għoti ta’ assistenza soċjali hija favorevoli għaċ-ċittadini tal-Unjoni, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fis-sentenza CG, li dawk li ma jibbenefikawx minn dritt ta’ residenza skont id-Direttiva 2004/38 ma jistgħux jinvokaw il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni kkonkretizzat fl-Artikolu 24(1) ta’ din id-direttiva (ara, f’dan is-sens, il-punti 80 u 83 ta’ din is-sentenza).
(
39
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza CG (punt 77 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
40
)	Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza CG (punt 83 u l-ġurisprudenza ċċitata dwar il-libertà tal-Istati Membri li jippreċiżaw l-effetti ta’ dritt ta’ residenza mogħti abbażi biss tad-dritt nazzjonali).
(
41
)	Mis-sentenza CG jirriżulta li ma jistax jiġi invokat il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni kkonkretizzat fl-Artikolu 24(1) tad-Direttiva 2004/38 sabiex jinkisbu l-benefiċċji ta’ assistenza soċjali mħallsa liċ-ċittadini nazzjonali fl-istess sitwazzjoni, minn ċittadin tal-Unjoni li jista’ jsir piż mhux raġonevoli fuq is-sistema ta’ għajnuna soċjali tal-Istat Membru ospitanti (punt 80) jew li d-dritt ta’ residenza tiegħu jkun ingħata skont leġiżlazzjoni nazzjonali iktar favorevoli mid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2004/38 (punt 83), mogħti mingħajr kundizzjoni ta’ riżorsi (punt 81).
(
42
)	Ara l-Artikolu 24(2) tad-Direttiva 2004/38.
(
43
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑14 ta’ Novembru 2017, Lounes (C‑165/16, EU:C:2017:862, punt 37), u tat‑22 ta’ Ġunju 2023, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Omm Tajlandiża ta’ wild minuri Olandiż) (C‑459/20, EU:C:2023:499, punt 41). Ara wkoll il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni intitolata “Gwida dwar id-dritt tal-moviment liberu taċ-ċittadini tal-UE u l-familji tagħhom” (ĠU C, C/2023/1392), b’mod partikolari p. 6.
(
44
)	Ara, b’paragun, fil-qasam tal-għoti ta’ assistenza soċjali, Lenaerts, K., u Gutiérrez-Fons, J., Les méthodes d’interprétation de la Cour de justice de l’Union européenne, Bruylant, Brussell, 2020, b’mod partikolari l-punt 71 (p. 69 sa 71), kif ukoll Lenaerts, K., “The Broadening of EU Competences Through the Case Law of the Court of Justice: Myth or Reality?”, Forum tal-ERA, Journal of the Academy of European Law, Vol. 24, Nru 4, ERA, Trier, 2023, p. 589 sa 598, b’mod partikolari p. 595 u 596.
(
45
)	Infakkar li, f’dan il-każ, il-wild ta’ FL jibbenefika minn dritt ta’ residenza dderivat minn dak ta’ ommu. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “l-Artikolu 20 TFUE jipprekludi miżuri nazzjonali, inklużi deċiżjonijiet li jirrifjutaw id-dritt ta’ residenza lill-membri tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni, li għandhom l-effett li jċaħħdu liċ-ċittadini tal-Unjoni mit-tgawdija effettiva tal-essenzjal tad-drittijiet mogħtija mill-istatus tagħhom” (ara s-sentenza tal‑10 ta’ Mejju 2017, Chavez‑Vilchez et (C‑133/15, EU:C:2017:354, punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata)).
(
46
)	Ara wkoll l-argumenti ta’ FL, essenzjalment imfakkra fil-punt 19 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
47
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza CG (punt 90), u s-sentenza tal‑14 ta’ Diċembru 2021, Stolichna obshtina, rayonPancharevo (C‑490/20, EU:C:2021:1008, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll il-punti 59 u 65). F’dan il-każ, FL jista’ jsostni li huwa skoraġġut milli jibqa’ fil-Ġermanja sabiex jeżerċita hemmhekk l-awtorità tal-ġenituri, unikament minħabba raġunijiet ekonomiċi, peress li huwa awtorizzat jirrisjedi fil-Ġermanja sabiex ifittex impjieg hemmhekk mingħajr ma jibbenefika minn benefiċċji ta’ protezzjoni soċjali bażika. Bl-istess mod, jista’ jsostni li, skont in-nazzjonalità tagħhom u mingħajr kunsiderazzjoni tal-fatt li wieħed mill-ġenituri huwa ċittadin tal-Unjoni, l-ulied ikkonċernati, ċittadini tal-Unjoni, jistgħu jgħixu jew le fit-territorju Ġermaniż ma’ dan il-ġenitur li jirrisjedi hemmhekk legalment, bl-għoti ta’ benefiċċji ta’ protezzjoni soċjali bażiċi mħallsa lilu.
(
48
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza CG (punti 89 u 91).
(
49
)	Ara l-punti 16 sa 19 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
50
)	Minn qari tal-motivi għaċ-ċaħda tat-talba ta’ FL, għandu jiġi dedott li, matul il-perijodu msemmi fir-rikors tiegħu, huwa kien jgħix fil-Ġermanja, mingħajr relazzjoni stabbli ma’ omm il-wild tiegħu u mingħajr ma assuma l-kustodja effettiva tiegħu. F’dan ir-rigward, jekk jibqa’ inċertezzi dwar il-fatt li FL ma jista’ jibbenefika bl-ebda mod minn dritt ta’ residenza bbażat fuq id-Direttiva 2004/38, hija l-qorti tar-rinviju li għandha ssolvihom (ara s-sentenzi tal‑15 ta’ Settembru 2015, Alimanovic (C‑67/14, EU:C:2015:597, punt 52), u tas‑6 ta’ Ottubru 2020, Jobcenter Krefeld (C‑181/19, EU:C:2020:794, punt 69)). Għaldaqstant, ma hemmx lok li l-analiżi tas-sitwazzjoni ta’ FL tiġi estiża, kif tissuġġerixxi l-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, għall-Artikolu 3 tad-Direttiva 2004/38 li l-paragrafu 2 tiegħu ġie interpretat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis‑sentenza tal‑5 ta’ Settembru 2012, Rahman et (C‑83/11, EU:C:2012:519).
(
51
)	Ara, b’mod partikolari, fir-rigward tat-tfakkira tal-kundizzjonijiet stabbiliti mid-Direttiva 2004/38 f’sitwazzjoni paragunabbli għal dik tal-wild ta’ FL, is-sentenza tat‑13 ta’ Settembru 2016, Rendón Marín (C‑165/14, EU:C:2016:675, punti 44 sa 47). Ara, ukoll, fir-rigward ta’ dawn il-kriterji ta’ interpretazzjoni, b’analoġija, is-sentenza CG (punt 81).
(
52
)	Ara l-punt 31 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
53
)	Ara s-sentenza tat‑2 ta’ Settembru 2021, L-Istat Belġjan (Dritt ta’ residenza f’każ ta’ vjolenza domestika) (C‑930/19, EU:C:2021:657, punt 51 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
54
)	Ara l-punt 57 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
55
)	Il-punt (a) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 20(2) TFUE biss huwa applikabbli fil-każ tiegħu. Ara l-punt 34 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
56
)	Ara s-sentenza CG (punti 82, 83 u 87).
(
57
)	Ara s-sentenza CG (punti 84, 85, 86 u 88). Ara wkoll Lenaerts, K., The Broadening of EU Competences Through the Case Law of the Court of Justice: Myth or Reality?, op. cit., b’mod partikolari n-nota ta’ qiegħ il-paġna 40 (p. 596), li tgħid li, meta mqabbla mas-sentenzi tal‑11 ta’ Novembru 2014, Dano (C‑333/13, EU:C:2014:2358), u tal‑15 ta’ Settembru 2015, Alimanovic (C‑67/14, EU:C:2015:597), saret distinzjoni sfumata sinjifikattiva fl‑2021 bis-sentenza CG. Huwa enfasizzat li, essenzjalment, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet f’dik is-sentenza li Stat Membru “jimplimenta” d-drittijiet ta’ moviment liberu ta’ ċittadin tal-Unjoni skont l-Artikolu 21(1) TFUE meta jagħti lil dak iċ-ċittadin dritt ta’ residenza, anki jekk dak id-dritt ma jissodisfax il-kundizzjonijiet stabbiliti fid-Direttiva 2004/38. Dan jiskatta l-applikazzjoni ta’ ċerti drittijiet tal-Karta u għalhekk jirrikjedi li l-Istat Membru ospitanti jagħti liċ-ċittadin “mobbli” tal-Unjoni l-mezzi ta’ għajxien meħtieġa biex jgħix ħajja li tirrispetta d-dinjità tal-bniedem.
(
58
)	Ara l-punti 48 sa 52 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
59
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ Diċembru 2021, Stolichna obshtina, rayonPancharevo (C‑490/20, EU:C:2021:1008, punt 59). Fir-rigward tal-wild fil-kawża prinċipali, l-Artikolu 24(3) tal-Karta jista’ jiġi invokat b’mod partikolari.
(
60
)	Ara l-punt 38 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
61
)	Ara l-punt 63 ta’ dawn il-konklużjonijiet.