62003CC0499_PL
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
Odwołanie od wyroku Sądu Pierwszej Instancji (czwarta izba) z dnia 17 września 2003 r. w sprawach połączonych T‑309/01 i T‑239/02 Peter Biegi Nahrungsmittel GmbH i Commonfood Handelsgesellschaft für Agrar-Produkte mbH przeciwko Komisji
–
Stwierdzenie częściowej nieważności decyzji Komisji C (2001) 2533 z dnia 14 sierpnia 2001 r. (sprawa T‑309/01) i stwierdzenie nieważności decyzji Komisji C (2002) 857 z dnia 5 marca 2002 r. (sprawa T‑239/02), stwierdzających, że pokrycie
–
po zwolnieniu towaru
–
niepobranych uprzednio należności celnych przywozowych z tytułu przywozu mięsa drobiowego z Tajlandii jest zasadne
I – Wprowadzenie
1. Przedmiotem niniejszej sprawy jest odwołanie od wyroku Sądu Pierwszej Instancji z dnia 17 września 2003 r. w sprawach połączonych T‑309/01 i T‑239/02 wniesione przez spółki Peter Biegi Nahrungsmittel GmbH (zwaną dalej „Biegi”) i Commonfood Handelsgesellschaft für Agrar-Produkte mbH (zwaną dalej „Commonfood”). Wyrokiem tym Sąd oddalił skargi o stwierdzenie (częściowej) nieważności dwóch decyzji Komisji.
2. Sprawa T‑309/01 dotyczyła decyzji Komisji C (2001) 2533 z dnia 14 sierpnia 2001 r. (REC 4/00) stwierdzającej, że zaksięgowanie retrospektywne niepobranych uprzednio od Biegi należności celnych przywozowych z tytułu przywozu mięsa drobiowego z Tajlandii w okresie od 13 do 18 lipca 1995 r. i od 4 do 22 września 1995 r. jest zasadne. Zwracam uwagę, że żądanie pokrycia należności [celnych przywozowych] za wrzesień nie stanowiło w tej sprawie przedmiotu sporu. Przedmiotem sprawy T‑239/02 była decyzja Komisji C (2002) 857 z dnia 5 marca 2002 r. (REC 4/01), która zawierała identyczne stwierdzenie, tym razem wobec Commonfood w związku z przywozem dokonanym w dniu 24 lipca 1995 r.
3. Odwołanie to – podobnie jak skargi do Sądu Pierwszej Instancji – dotyczy jedynie pokrycia należności celnych przywozowych po zwolnieniu towaru za lipiec 1995 r., w sprawie T‑309/01 w wysokości 218 605,65 DEM, a w sprawie T‑239/02 w wysokości 222 116,06 DEM.
4. Tło tego postępowania, wszczętego przez dwóch głównych importerów mięsa drobiowego w Niemczech, jest następujące. W dniu 1 lipca 1995 r. do niemieckich przepisów dotyczących przywozu mięsa drobiowego została wprowadzona zerowa stawka celna. Z przepisów krajowych nie wynikało, że aby skorzystać z tej zerowej stawki, wymagane jest pozwolenie na przywóz. Owa luka w prawie krajowym była związana z nieprawidłową wykładnią wspólnotowych przepisów celnych. Biegi i Commonfood dokonały w związku z tym licznych zgłoszeń przywozu mięsa drobiowego i właściwy niemiecki urząd celny przyznał im zwolnienie od cła. W dniu 22 sierpnia 1995 r. ta regulacja krajowa została zmieniona z mocą wsteczną w ten sposób, że skorzystanie ze stawki zerowej uzależnione zostało od okazania pozwolenia na przywóz. Następnie wydano decyzję o pokryciu należności celnych przywozowych po zwolnieniu towaru.
II – Ramy prawne
5. W tym postępowaniu decydujące znaczenie ma art. 220 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny(2) . Postanowienie to ma w zakresie istotnym dla sprawy następujące brzmienie:
„2. […] Zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy:
[…]
b) kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepis[ów] obowiązując[ych] w zakresie zgłoszenia celnego;
[…]”.
Pełniejsze omówienie ram prawnych zostało zamieszczone w pkt 1–7 wyroku Sądu.
6. Stan faktyczny oraz przebieg postępowania zostały zreferowane w pkt 8–18 wyroku Sądu. Podsumowując, można powiedzieć, że zainteresowani importerzy mięsa drobiowego wnieśli skargę do Finanzgericht Bremen przeciwko pokryciu należności po zwolnieniu towaru. Na wniosek tego sądu władze niemieckie wystąpiły do Komisji o wydanie decyzji w kwestii, czy na podstawie art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego w sporze pomiędzy władzami celnymi a Biegi i Commonfood niedokonanie zaksięgowania retrospektywnego jest zasadne(3) . Skarga do Sądu została skierowana przeciwko negatywnym decyzjom Komisji wydanym w odpowiedzi na ten wniosek.
III – Wyrok Sądu
7. W pkt 55–84 wyroku Sąd dokonuje oceny pierwszego zarzutu podniesionego przez skarżące, to jest naruszenia art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego. Zarzut ten został oddalony, ponieważ nie został spełniony sformułowany w orzecznictwie wymóg, zgodnie z którym właściwy organ może zrezygnować z dokonania zaksięgowania retrospektywnego, jeżeli błąd organu celnego jest tego rodzaju, że nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze (pkt 55 wyroku).
8. W pkt 61 Sąd wywodzi, że „w myśl utrwalonego orzecznictwa możliwość wykrycia błędu przez płatnika oceniana jest z uwzględnieniem rodzaju błędu, doświadczenia zawodowego danego uczestnika obrotu i wykazanej przez niego staranności”.
9. Rodzaj błędu podlega ocenie na podstawie stopnia skomplikowania danej regulacji (pkt 62 wyroku). W pkt 63 i 67 wyroku Sąd wyjaśnia, że regulacja ta nie była szczególnie skomplikowana. W każdym zaś razie skarżący byli doświadczonymi uczestnikami obrotu, w których przypadku należy wychodzić z założenia, że znane im było znaczenie pozwolenia na przywóz jako przesłanki skorzystania z kontyngentu taryfowego. Zdaniem Sądu, zauważyli oni związek pomiędzy pozwoleniem i kontyngentem i zwrócili się do władz niemieckich celem wyjaśnienia wątpliwości (pkt 69–72 wyroku). W pkt 73 Sąd wywodzi: „W przedmiocie staranności uczestnika obrotu z orzecznictwa wynika, że jeśli tylko poweźmie on wątpliwość, czy dla skorzystania z preferencyjnego kontyngentu celnego wymagane jest uzyskanie pozwolenia na przywóz, to sam musi zasięgnąć informacji i uzyskać najobszerniejsze możliwe wyjaśnienia, czy jego wątpliwości są uzasadnione”.
10. Zdaniem Sądu, staranność w każdym razie wymaga, by doświadczony uczestnik obrotu nie polegał jedynie na informacjach zawartych w krajowej taryfie celnej. Przepisy wspólnotowe stanowią w tej dziedzinie jedyne prawo pozytywne i nikt nie może powołać się na ich nieznajomość. Krajowa instrukcja dotycząca taryf celnych jest jedynie instrukcją na potrzeby odprawy celnej, mającą charakter czysto pomocniczy (pkt 75 wyroku). Nie wystarczy powołanie się przez uczestnika obrotu na nieprawidłową informację telefoniczną. Podobnie nietrafny jest argument skarżących, że nie miały one do dyspozycji dostatecznie długiego czasu na to, by zwrócić się do właściwego organu celnego o pisemne wyjaśnienie sytuacji prawnej. Sąd jest zdania, że skarżące dysponowały dostateczną ilością czasu. Przyjęcie tego argumentu mogłoby poza tym prowadzić do tego, że obowiązek staranności uczestników obrotu zdefiniowany w orzecznictwie straciłby wszelki sens (pkt 76–83 wyroku).
IV – W przedmiocie zarzutu pierwszego
A – Zarzuty i argumenty
11. Wnoszące odwołanie jako pierwszy podnoszą zarzut, jakoby Sąd naruszył prawo wspólnotowe, błędnie stosując art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego. Zdaniem wnoszących odwołanie, Sąd niesłusznie oparł wyrok na stwierdzeniu, że błąd właściwych organów celnych mógł zostać przez nie wykryty. W zaskarżonym wyroku Sąd sformułował, ich zdaniem, wygórowane wymogi staranności uczestników obrotu. Ponadto Sąd nie uwzględnił stopnia skomplikowania obowiązującej regulacji.
12. Wnoszące odwołanie wskazują, że przepis ten ma na celu ochronę uzasadnionych oczekiwań płatnika co do prawidłowości wszystkich kryteriów odgrywających rolę przy wydaniu decyzji w przedmiocie zasadności żądania pokrycia należności po zwolnieniu towaru(4) . Zdaniem wnoszących odwołanie, dla oceny sytuacji ważne jest, że organy celne trwały przy swojej błędnej decyzji przez pewien czas. Obowiązująca regulacja krajowa była nie tylko błędna, ale przy tym organy celne potwierdzały tę błędną wykładnię podczas szeregu rozmów telefonicznych. Chodzi o najwyższy celny organ krajowy, który trwał w błędzie przez prawie dwa miesiące. W związku z tym wnoszące odwołanie wskazują również na to, że załącznik do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1359/95 z dnia 13 czerwca 1995 r.(5) nie precyzuje, iż celem zakwalifikowania się do korzystania z kontyngentu mrożonych części kurczaków konieczne jest spełnienie innych wymogów wspólnotowych, jak okazanie pozwolenia na przywóz.
13. Zdaniem wnoszących odwołanie, błąd organów nie mógł zostać wykryty przez uczestników obrotu, nawet doświadczonych. Wnoszące odwołanie są zdania, że wykazały się starannością w granicach określonych w orzecznictwie, wielokrotnie zasięgając u organów celnych informacji w sprawie pozwolenia na przywóz, co dawało organom możliwość skorygowania błędu.
14. Komisja stoi na stanowisku, iż odwołanie i wraz z nim zarzut pierwszy są niedopuszczalne, ponieważ wnoszące odwołanie powtórzyły zarzuty i argumenty podniesione wcześniej przed Sądem. Ponadto odwołanie dotyczy, zdaniem Komisji, oceny okoliczności faktycznych, jak na przykład stopnia skomplikowania regulacji lub czasu pozostawania w błędzie.
15. Na wypadek stwierdzenia dopuszczalności odwołania Komisja reprezentuje pogląd, że zarzut jest bezzasadny. W odpowiedzi na odwołanie Komisja podnosi argumenty podobne do przytoczonych przez Sąd w uzasadnieniu wydanego wyroku.
B – Dopuszczalność
16. Jestem zdania, że pierwszy zarzut jest dopuszczalny. Trybunał stwierdza co prawda w swoim orzecznictwie, że odwołanie powtarzające jedynie zarzuty i argumenty podniesione już przed Sądem jest niedopuszczalne, jednak stwierdzenia tego nie można interpretować w ten sposób, aby postępowanie odwoławcze straciło sens. W postępowaniu odwoławczym ocena prawna Sądu może zostać zakwestionowana(6) . Poza tym nie zgadzam się z poglądem Komisji, jakoby odwołanie dotyczyło oceny okoliczności faktycznych. Dotyczy ono przede wszystkim sprecyzowania przez orzecznictwo wykładni art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego.
C – Co do istoty sprawy
17. W niniejszej sprawie chodzi o stwierdzenie, w jakim stopniu zawodowy i doświadczony importer – w tym przypadku mięsa drobiowego – może polegać na krajowych organach celnych, gdy te dokonują błędnej wykładni kodeksu celnego.
18. Po pierwsze, przedmiot sprawy nie jest niczym nowym. Trybunał orzekał wielokrotnie w podobnych sprawach, oceniając zakres, w jakim błąd organu może później zostać przypisany przedsiębiorstwu. Jako główną zasadę Trybunał przyjął, że błąd organu może zostać przypisany przedsiębiorstwu tylko wtedy, gdy spełnione są trzy surowe wymogi. Pewność prawa może uzasadniać zwolnienie przedsiębiorstwa z obowiązku pokrycia należności po zwolnieniu towaru.
19. Uwzględniając okoliczności, w jakich należności i kontyngenty przywozowe są ustalane i implementowane, konieczne jest również, ażeby błędy organu mogły co do zasady zostać przypisane przedsiębiorstwu lub, inaczej mówiąc, ażeby przedsiębiorstwa nie mogły zbyt łatwo czerpać korzyści z błędów popełnianych na ich korzyść przez organy. Po pierwsze ważne jest jednolite stosowanie kodeksu celnego. Różnice w jego stosowaniu przez państwa członkowskie prowadziłyby bowiem do zniekształcenia warunków konkurencji. Poza tym inne przedsiębiorstwa doznają szkody, jeżeli jedno przedsiębiorstwo korzysta z niewłaściwego zastosowania preferencyjnych stawek celnych, ponieważ kontyngenty taryfowe, które w większości ustalane są w ramach Światowej Organizacji Handlu, mają ograniczony zakres. Po drugie, zwracam uwagę na interes finansowy Wspólnoty. Chodzi tu o środki własne Wspólnoty, które mogłyby zostać znacznie uszczuplone. Jeżeli w państwach członkowskich popełniane byłyby na większą skalę błędy, których nie można byłoby skorygować, mogłoby to spowodować straty dla budżetu Wspólnoty. Po trzecie, sprawa dotyczy zawodowych importerów, od których można oczekiwać, że znają i analizują właściwe przepisy wspólnotowe.
20. Zachodzi widoczne podobieństwo z orzecznictwem Trybunału w przedmiocie żądania zwrotu pomocy państwa przyznanej niezgodnie z prawem. Rozważny przedsiębiorca będzie bowiem zazwyczaj w stanie upewnić się, czy dochowana została procedura przewidziana w art. 88 WE(7) . Na przedsiębiorstwie ciąży obowiązek wykazania aktywności w zakresie zbadania sytuacji. Co prowadzi nas do stosowanych w tym względzie przez Trybunał kryteriów rodzaju błędu, doświadczenia zawodowego i stopnia staranności (por. powyżej, pkt 8).
21. W przedmiocie rodzaju błędu: Trybunał przyznaje w orzecznictwie znaczenie stopniowi skomplikowania regulacji. W niniejszym przypadku wnoszące odwołanie powołują się przede wszystkim na niejasność przepisów wspólnotowych. Nie są tu całkowicie w błędzie. Lektura rozporządzenia nr 1359/95 w oderwaniu od pozostałych przepisów mogłaby rzeczywiście prowadzić do przekonania, że pozwolenie na przywóz nie jest konieczne. Rozporządzenie nie odsyła do innych przepisów wspólnotowych, które zawierają wymóg okazania pozwolenia na przywóz, co mogłoby sprawić wrażenie, że nie jest to konieczne. Podobnie niewiele wynika z rozporządzenia w przedmiocie tego, jakie inne przepisy wspólnotowe znajdują zastosowanie do przywozu według preferencyjnych stawek celnych.
22. W związku z tym bardzo wątpliwe jest również, czy przepisy te spełniają wymogi określone w porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie wspólnych wytycznych dotyczących jakości prawodawstwa wspólnotowego(8) . W myśl motywu pierwszego uzasadnienia, wspólnotowe akty prawne muszą być sformułowane jasno, prosto i precyzyjnie. Nie zmienia niczego okoliczność podniesiona przez Komisję ponownie w trakcie rozprawy przed Trybunałem, że na podstawie art. 26 WE stawki celne określa Rada, w związku z czym wnoszące odwołanie nie mogą opierać się wyłącznie na rozporządzeniu Komisji nr 1359/95, które ze względu na swój charakter może zawierać jedynie przepisy wykonawcze względem decyzji Rady.
23. Wszystko to nie oznacza jednak, że nie można powołać się na sporną regulację przeciwko występującemu przed sądem podmiotowi. Wspomniane wspólne wytyczne nie są prawnie wiążące. Większe znaczenie ma to, że przedmiotem oceny są przepisy skierowane do dobrze poinformowanych uczestników obrotu, których, jak wspomniałem, dotyczy obowiązek pozyskiwania wiedzy. Nie mogą oni opierać się wyłącznie na jednej wyizolowanej regulacji.
24. W niektórych przypadkach z okoliczności, że dany błąd miał charakter trwały Trybunał wywodził wskazówkę co do tego, że problem podlegający rozwiązaniu był skomplikowany i przedsiębiorca nie był niestaranny. Wyrok w sprawie Belovo(9) dotyczył przedsiębiorcy, który w długim okresie dziewięciokrotnie otrzymał pozwolenie, co za każdym razem potwierdzało słuszność przekonania, które ostatecznie okazało się niesłuszne, i co stanowiło podstawę spornych zapłat. Również w wyroku w sprawie Faroe Seafood i in.(10) chodziło o przedsiębiorców, którym wielokrotnie na przestrzeni względnie długiego okresu dwóch i pół roku wystawiano zaświadczenia. W wyroku w sprawie Ilumitrónica okres błędnego stosowania ustawy przekraczał nawet 20 lat(11) .
25. Sąd przywołuje te wyroki jako argument a contrario i na tym opiera swoje uzasadnienie, że w niniejszym przypadku problem nie był tak skomplikowany. Problem, na który powołują się wnoszące odwołanie, był stosunkowo łatwy do rozwiązania. Sąd uznaje poza tym za istotne, że przedmiotowe przedsiębiorstwa w sposób oczywisty były zdezorientowane i zwróciły się do niemieckich organów celnych z telefoniczną prośbą o wyjaśnienie. Zgadzam się z wynikiem tego uzasadnienia, jednak nie z samym uzasadnieniem. Po pierwsze, nie wydaje mi się prawidłowe wymaganie od uczestników obrotu, by zwracali się do administracji o wyjaśnienie, jeżeli powezmą wątpliwości dotyczące wykładni regulacji wspólnotowej. Poza tym potwierdzenie, jak się później okazuje, nieprawidłowej praktyki organu może prowadzić do powstania uzasadnionego domniemania zgodności praktyki z prawem wspólnotowym. Nie jest, moim zdaniem, decydujące, czy potwierdzenie to ma formę ustną czy pisemną. Jeżeli obywatel zwraca się do organu z prośbą o wykładnię przepisu prawnego, musi co do zasady wyjść z założenia, że odpowiedź będzie prawidłowa.
26. Właściwe uzasadnienie, moim zdaniem, jest inne. Miarodajny jest tekst wspólnotowej regulacji, a nie jego wykładnia dokonana przez któryś z organów. Tylko zupełnie wyjątkowo obywatel może wywieść z wykładni sprzecznej z tekstem regulacji uzasadnione prawnie oczekiwanie korzystające z ochrony sądowej w ten sposób, że treść regulacji nie może być już zastosowana na jego niekorzyść. Tego rodzaju wyjątek może zostać dopuszczony, jeżeli wykładnia ustawy jest konsekwentnie potwierdzana przez wiele lat i w oparciu o to obywatel kształtuje swoje zachowanie. Podsumowując, regulacja wspólnotowa musi być nie tylko skomplikowana, ale również konsekwentnie błędnie interpretowana. Nie jest tak w niniejszym przypadku.
27. Drugie kryterium stosowane przez Trybunał to doświadczenie zawodowe podmiotu. Im dłużej przedsiębiorca jest obecny w branży i im większe jest jego przedsiębiorstwo, tym mniejsze ma szanse na skuteczne powołanie się na art. 220 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 2913/92. Sąd stwierdza w wyroku, że w niniejszym przypadku chodzi o doświadczonych importerów mięsa drobiowego.
28. Od doświadczonego importera oczekuje się wysokiego stopnia staranności. Nie może on, jak słusznie stwierdza w wyroku Sąd, ograniczyć się do znajomości krajowych przepisów wykonawczych, ponieważ rozporządzenia wspólnotowe są stosowane bezpośrednio. Od doświadczonego importera można oczekiwać, że postępuje zgodnie z przepisami wspólnotowymi i dokonuje ich dokładnej lektury. Z perspektywy interesu importerów polegającego na możliwości szybkiego reagowania na zmiany stawek celnych nie jest to żaden wygórowany wymóg, a importer zazwyczaj spełnia go również we własnym interesie. Krajowe przepisy wykonawcze nie są dla niego niczym więcej niż wskazówką.
29. Poza tym importer ma możliwość zwrócenia się do organów krajowych. Nie jestem, jak już wspomniałem, przekonany, że musi to zrobić pisemnie, mimo iż Sąd wydaje się wychodzić z takiego założenia. Uważam jednak za istotne, by organowi celnemu pozostawiony został pewien czas na wyrażenie opinii i że doświadczony importer nie może oprzeć się na pierwszej, potwierdzającej jego przekonanie odpowiedzi uzyskanej telefonicznie. Kontakt organu celnego i importera charakteryzuje profesjonalizm i równy poziom wiedzy.
30. W przypadku wątpliwości związanych z prawidłowością praktyki państwo członkowskie dysponuje możliwością zwrócenia się do Komisji w ramach procedury przewidzianej w art. 871 rozporządzenia Komisji nr 2454/93(12) . Istnienie tej możliwości rzutuje również na postępowania importerów. Mogą oni złożyć wniosek do państwa członkowskiego o zastosowanie tej procedury i za jego pośrednictwem uzyskać wyjaśnienie Komisji.
31. Podsumowując, jestem zdania, że wymogi art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego, na podstawie których możliwe jest zaniechanie zaksięgowania retrospektywnego, nie są spełnione. Z tego względu proponuję Trybunałowi oddalenie pierwszego zarzutu.
V – W przedmiocie zarzutu drugiego
32. Drugi zarzut dotyczy rzekomej wadliwości postępowania w zakresie, w jakim Sąd niesłusznie nie przesłuchał świadków, o których przesłuchanie wnioskowały wnoszące odwołanie. W przekonaniu wnoszących odwołanie, zamiast tego Sąd oparł wyrok na niekorzystnych dla nich przypuszczeniach.
33. W przedmiocie tego zarzutu mogę wyrazić się zwięźle. Po pierwsze, Sąd nie jest zobowiązany do przesłuchania świadków, jak wynika z art. 68 regulaminu (w § 2 tego artykułu mowa jest o świadkach, których przesłuchanie Sąd uznał za konieczne) i co znalazło potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału(13) . Mówiąc ogólniej, ocena, czy informacje, którymi w danej sprawie dysponuje Sąd, wymagają ewentualnie uzupełnienia, należy wyłącznie do Sądu. Ocena mocy dowodowej akt procesowych stanowi element niezawisłej oceny okoliczności faktycznych, która nie podlega kontroli Trybunału w postępowaniu odwoławczym, z wyjątkiem błędnej oceny przez Sąd przedłożonego mu materiału dowodowego lub gdy Sąd dokonał materialnie błędnych ustaleń, jeżeli wynika to z akt sprawy(14) .
34. Wnoszące odwołanie nie przedstawiły żadnych argumentów, które według powyżej przywołanego orzecznictwa uzasadniałyby konieczność przeprowadzenia przez Trybunał kontroli materialnej, mogącej prowadzić do uchylenia wyroku Sądu. Zwracam w tym względzie również uwagę, że oddalenie pierwszego zarzutu jest związane przede wszystkim z zakresem obowiązku pozyskiwania wiedzy spoczywającym na wnoszących odwołanie, a nie z oceną treści rozmów (telefonicznych) prowadzonych przez wnoszące odwołanie z niemieckimi organami.
35. Podsumowując, także drugi zarzut jest bezzasadny.
VI – Wnioski
36. Uwzględniając powyższe, proponuję Trybunałowi uznanie odwołania od wyroku Sądu z dnia 17 września 2003 r. w sprawach połączonych T‑309/01 i T‑239/02 wniesionego przez Peter Biegi Nahrungsmittel GmbH i Commonfood Handelsgesellschaft für Agrar-Produkte mbH za bezzasadne.
(1) .
(2)
–	Dz.U. L 302, str. 1, zwany dalej „kodeksem celnym”.
(3)
–	W myśl procedury na podstawie art. 871 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 22 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.
(4)
– 	Zobacz wyrok z dnia 14 listopada 2002 r. w sprawie C‑251/00 Ilumitrónica, Rec. str. I‑10433, pkt 39.
(5)
–	Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1359/95 z dnia 13 czerwca 1995 r. zmieniające załączniki I i II do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, oraz uchylające rozporządzenie (EWG) nr 802/80, Dz.U. L 142, str. 1).
(6)
– 	Porównaj moją bardziej szczegółową opinię w sprawie C‑234/02 P Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich przeciwko Lambertsowi (wyrok z dnia 23 marca 2003 r., Rec. str. I‑0000), pkt 90 i nast.
(7)
– 	Zobacz m.in. wyrok z dnia 20 marca 1997 r. w sprawie C‑24/95 Alcan Deutschland, Rec. str. I‑1591.
(8)
– 	Dz.U. 1999, C 73, str. 1.
(9)
– 	Wyrok z dnia 16 lipca 1992 r. w sprawie C‑187/91, Rec. str. I‑4937, pkt 18.
(10)
– 	Wyrok z dnia 14 maja 1996 r. w sprawach połączonych C‑153/94 i C‑204/94, Rec. str. I‑2465, pkt 7 i 104.
(11)
– 	Porównaj pkt 58 i nast. wyroku przywołanego w przypisie 4.
(12)
– 	Powołany w przypisie 3.
(13)
– 	Wyrok Trybunału z dnia 17 grudnia 1998 r. w sprawie C‑185/95 Baustahlgewebe przeciwko Komisji, Rec. str. I‑8417, pkt 77. Niemiecka wersja językowa tego przepisu jest mniej jednoznaczna niż niderlandzka czy francuska. Wersje te mają następujące brzmienie: „Die Zeugen werden aufgrund eines Beschlusses des Gerichts geladen”, „De getuigen wier verhoor noodzakelijk wordt geacht, worden opgeroepen krachtens een beschikking”, „Les témoins dont l’audition est reconnue nécessaire sont cités en vertu d’une ordonannce” [„Świadka, którego przesłuchanie uznano za konieczne, wzywa się na podstawie postanowienia”]. Pomimo tych różnic pomiędzy rozmaitymi wersjami językowymi w przywołanym wyroku Trybunał wyraźnie potwierdził, że Sąd nie jest zobowiązany do przesłuchania świadków.
(14)
– 	Zobacz w szczególności wyrok z dnia 10 lipca 2001 r. w sprawie C‑315/99 P Ismeri Europa przeciwko Trybunałowi Obrachunkowemu, Rec. str. I‑5281, pkt 19.