62015CJ0454
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
24 ta’ Novembru 2016 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Politika soċjali — Direttiva 2008/94/KE — Artikolu 8 — Protezzjoni tal-impjegati fil-każ ta’ insolvenza tal-persuna li timpjegahom — Dispożizzjonijiet dwar is-sigurtà soċjali — Portata — Miżuri neċessarji għall-protezzjoni tad-drittijiet kweżiti jew fil-proċess li jinkisbu ta’ impjegati taħt skema komplementari ta’ pensjoni — Obbligu li jiġi previst dritt għall-esklużjoni tal-kontribuzzjonijiet tal-pensjoni tal-irtirar mhux imħallsa mill-massa tal-falliment — Assenza”
Fil-Kawża C‑454/15,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Hessisches Landesarbeitsgericht (qorti superjuri tax-xogħol tal-Land de Hesse, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tal-1 ta’ April 2015, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl-24 ta’ Awwissu 2015, fil-proċedura
Jürgen Webb-Sämann
vs
Christopher Seagon, li qiegħed jaġixxi bħala kuratur tal-falliment ta’ Baumarkt Praktiker DIY GmbH,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn M. Ilešič, President tal-Awla, A. Prechal (Relatur), A. Rosas, C. Toader u E. Jarašiūnas, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Bobek,
Reġistratur: V. Giacobbo-Peyronnel, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-4 ta’ Lulju 2016,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
—
għal M. Webb-Sämann, minn R. Buschmann u J. Schubert,
—
għal M. Seagon, li qiegħed jaġixxi bħala kuratur tal-falliment ta’ Baumarkt Praktiker DIY GmbH, minn E. Hess u L. Hinkel, Rechtsanwälte,
—
għall-Gvern Ġermaniż, minn R. Kanitz u T. Henze, bħala aġenti,
—
għall-Kummissjoni Ewropea, minn M. Kellerbauer u T. Maxian Rusche, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat-8 ta’ Settembru 2016,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-Direttiva 2008/94/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ottubru 2008, dwar il-protezzjoni tal-impjegati fil-każ ta’ insolvenza ta’ min iħaddimhom (ĠU L 283, p. 36).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn J. Webb-Sämann u C. Seagon, li qiegħed jaġixxi bħala kuratur tal-falliment ta’ Baumarkt Praktiker DIY GmbH (iktar ’il quddiem “Baumarkt Praktiker”), dwar dritt għall-esklużjoni mill-massa tal-falliment tal-kontribuzzjonijiet tal-irtirar mhux imħallsa minn din il-kumpannija qabel is-seħħ tal-insolvenza tagħha.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3
Il-premessa 3 tad-Direttiva 2008/94 tipprovdi:
“Jeħtieġ li jsir provvediment għall-protezzjoni ta’ l-impjegati fil-każ ta’ l-insolvenza ta’ min iħaddimhom [tal-persuna li timpjega] u biex jiġi żgurat livell minimu ta’ protezzjoni, speċjalment biex jiġu garantiti pretensjonijiet mhux imħallsa b’kont meħud tal-ħtieġa ta’ żvilupp, ekonomiku u soċjali, bilanċjat [fl-Unjoni]. […]”
4
L-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva huwa fformulat kif ġej:
“L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jiżguraw li l-istituzzjonijiet ta’ garanzija jiggarantixxu, suġġett għall-Artikolu 4, il-ħlas tal-pretensjoniet pendenti, ta’ ħaddiema, li jirriżultaw minn kuntratti ta’ impjieg jew minn relazzjonijiet ta’ impjieg, inkluża, fejn previst mil-liġijiet nazzjonali, paga terminali fi tmiem ir-relazzjonijiet ta’ l-impjieg.
Il-pretensjonijiet li tidħol għalihom l-istituzzjoni ta’ garanzija għandhom ikunu l-pretensjonijiet pendenti tal-ħlas tal-paga relatati ma’ perijodu preċedenti ta’ żmien u/jew, skond il-każ applikabbli, wara data speċifikata stabbilita mill-Istati Membri.”
5
Skont l-Artikolu 4 tal-imsemmija direttiva:
“1.   L-Istati Membri għandhom ikollhom l-għażla li jillimitaw ir-responsabbiltà ta’ l-istituzzjonijiet ta’ garanzija imsemmija fl-Artikolu 3.
2.   Jekk l-Istati Membri jeżerċitaw l-għażla msemmija fil-paragrafu 1, għandhom jispeċifikaw it-tul tal-perijodu ta’ żmien li għalih għandhom jiġu sodisfatti l-pretensjonijiet pendenti mill-istituzzjoni ta’ garanzija. Madankollu, dan ma jistax ikun iqsar minn perijodu ta’ żmien li jkopri r-rimunerazzjoni ta’ l-aħħar tliet xhur tar-relazzjoni ta’ impjieg qabel u/jew wara d-data msemmija fit-tieni paragrafu ta’ l-Artikolu 3.
[…]
3.   L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu limiti massimi rigward il-ħlasijiet magħmula mill-istituzzjoni ta’ garanzija. Dawn il-limiti massimi m’għandhomx jaqgħu taħt livell li jkun soċjalment kompatibbli ma’ l-għan soċjali ta’ din id-Direttiva.
Jekk l-Istati Membri jeżerċitaw din il-għażla, għandhom jgħarrfu lill-Kummissjoni bil-metodi użati sabiex jiġi stabbilit il-limitu massimu.”
6
L-Artikolu 6 ta’ din l-istess direttiva jipprovdi:
“L-Istati Membri jistgħu jistipulaw li l-Artikoli 3, 4 u 5 ma japplikawx għall-kontribuzzjonijiet dovuti taħt skemi statutorji nazzjonali ta’ sigurtà soċjali jew taħt xi skemi supplimentari [komplementari]okkupazzjonali jew inter-okkupazzjonali li ma jidħlux fl-iskemi statutorji nazzjonali tas-sigurtà soċjali.”
7
L-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94 jgħid:
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jittieħdu l-miżuri meħtieġa għall-protezzjoni ta’ l-interessi ta’ l-impjegati u ta’ persuni li jkunu diġa’telqu mill-impriża jew negozju ta’ min iħaddem [tal-persuna li timpjega] fid-data tal-bidu tal-insolvenza tiegħu fir-rigward tad-drittijiet li jintitolawhom immedjatament jew prospettivament għal benefiċċji tax-xjuħija, inklużi benefiċċji lil min jibqa’ ħaj, taħt skemi pensjonistiċi supplimentari [komplementari] okkupazzjonali jew inter-okkupazzjonali li ma jkunux parti mill-iskemi statutorji nazzjonali ta’ sigurtà soċjali.”
8
L-ewwel paragrafu, tal-Artikolu 11 tal-imsemmija direttiva huwa fformulat kif ġej:
“Din id-Direttiva ma taffettwax l-għażla ta’ l-Istati Membri li japplikaw jew jintroduċu liġijiet, regolamenti jew dispożizzjonijiet amministrattivi aktar favorevoli għall-impjegati.”
Id-dritt Ġermaniż
9
L-Artikolu 47 tal-Insolvenzordnung (regolament dwar l-insolvenza) jiddisponi:
“Kull persuna li, abbażi ta’ dritt reali jew personali, tista’ tinvoka l-fatt li proprjetà ma tidħolx fil-massa tal-falliment, ma hijiex kreditriċi fil-proċedura ta’ insolvenza. Id-dritt tagħha għall-esklużjoni tal-proprjetà huwa rregolat mill-liġijiet applikabbli barra mill-proċedura ta’ insolvenza.”
10
L-Artikolu 165 tal-Ktieb III tas-Sozialgesetzbuch (kodiċi tas-sigurtà soċjali) huwa fformulat kif ġej:
“1.   L-impjegati għandhom dritt għal kumpens għal insolvenza jekk kellhom impjieg fil-Ġermanja u jekk għad għandhom kreditu ta’ salarju għat-tliet xhur ta’ xogħol preċedenti għas-seħħ tal-insolvenza. […]
[…]
2.   Il-kreditu ta’ salarju jinkludi kull dritt għal remunerazzjoni bbażat fuq ir-relazzjoni ta’ xogħol. […] Jekk l-impjegat ikkonverta parti mir-remunerazzjoni tiegħu, b’konformità mal-punt 3 tal-paragrafu 2 tal-Artikolu 1 tal-Betriebsrentengesetz (liġi dwar l-irtirar professjonali), u jekk din il-parti tar-remunerazzjoni titqiegħed f’fond tal-pensjoni, fond ta’ irtirar jew prodott ta’ assigurazzjoni diretta, għall-kalkolu tal-kumpens għal insolvenza, il-konverżjoni tar-remunerazzjoni titqies li ma seħħitx sa fejn il-persuna li timpjega ma tkunx ħallset il-kontribuzzjonijiet lill-organu responsabbli għall-ħlas tal-pensjoni tal-irtirar.”
Il-kawża prinċipali
11
J. Webb-Sämann kien impjegat fuq bażi part-time minn Baumarkt Praktiker sa mit-18 ta’ Novembru 1996. Fl-1 ta’ Ottubru 2013, infetħet proċedura ta’ falliment kontra din l-impriża. C. Seagon inħatar kuratur tal-falliment.
12
J. Webb-Sämann ippreżenta rikors quddiem l-Arbeitsgericht Darmstadt (qorti tax-xogħol ta’ Darmstadt, il-Ġermanja) intiż sabiex C. Seagon, bħala kuratur tal-falliment ta’ Baumarkt Praktiker, jiġi kkundannat iħallsu s-somma ta’ EUR 1017.56, flimkien mal-interessi. Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali spjega li din is-somma kienet tikkorrispondi għal kreditu ta’ salarju li Baumarkt Praktiker kellha tħallas fil-kont personali tal-irtirar tiegħu ma’ Hamburger Pensionskasse bħala kontribuzzjonijiet għal pensjoni okkupazzjonali.
13
Il-krediti, inklużi dawk marbuta mal-kontribuzzjonijiet għall-iskema ta’ pensjoni okkupazzjonali, li jkopru l-perijodu ta’ tliet xhur preċedenti għad-data ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ falliment tħallsu mill-organu ta’ garanzija. Issa, il-kontestazzjoni bejn il-partijiet fil-kawża prinċipali tirrigwarda biss l-esklużjoni tal-kontribuzzjonijiet għall-iskema ta’ pensjoni okkupazzjonali għax-xhur bejn Jannar sa Ġunju 2013, it-tnejn li huma inklużi.
14
J. Webb-Sämann sostna f’dan il-kuntest li, skont l-Artikolu 47 tar-regolament dwar l-insolvenza, huwa kien intitolat jibbenefika mid-dritt għall-esklużjoni mill-massa tal-falliment sas-somma mitluba. Huwa żied li din is-somma kienet inżammet fuq bażi fiduċjarja u li, għaldaqstant, hija kienet eskluża minn din il-massa tal-falliment. J. Webb-Sämann invoka wkoll l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94 sabiex isostni li jekk ma jiġix irrikonoxxut fil-konfront tiegħu d-dritt għall-esklużjoni tal-ammonti dovuti mill-imsemmija massa tal-falliment, dan jikkostitwixxi ksur ta’ din id-dispożizzjoni.
15
C. Seagon sostna li s-somma mitluba minn J. Webb-Sämann qatt ma ħarġet mill-assi ta’ Baumarkt Praktiker u li, b’mod partikolari, l-ebda ftehim fiduċjarju fir-rigward ta’ din is-somma ma ġie konkluż bejn J. Webb-Sämann u Baumarkt Praktiker. Għaldaqstant, skont C. Seagon, J. Webb‑Sämann ma setax jinvoka l-Artikolu 47 tar-regolament dwar l-insolvenza sabiex jallega li kien jibbenefika minn dritt għall-esklużjoni.
16
L-Arbeitsgericht Darmstadt (qorti tax-xogħol ta’ Darmstadt) ċaħdet ir-rikors ta’ J. Webb-Sämann. Qabel xejn, din il-qorti rrilevat li huwa ma kienx intitolat jikseb il-ħlas tal-kontribuzzjonijiet tal-irtirar fil-kont tiegħu u li seta’ jitlob biss ħlas fuq kont individwali ta’ rtirar. L-imsemmija qorti, imbagħad, osservat li J. Webb-Sämann ma kienx ġab prova tal-eżistenza ta’ ftehim fiduċjarju ma’ Baumarkt Praktiker. Fl-aħħar nett, hija enfasizzat li, anki kieku tali ftehim ġie konkluż, dritt għall-esklużjoni jkun eskluż minħabba li l-assi fiduċjarju ma jistax jiġi identifikat minn somom oħra fil-massa tal-falliment.
17
J. Webb-Sämann appella minn din is-sentenza quddiem il-qorti tar-rinviju. Wara d-dibattitu ta’ bejn il-partijiet, kif miġbur fil-qosor fil-punti 14 u 15 ta’ din is-sentenza, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94 jipprekludix interpretazzjoni tal-Artikolu 47 tar-regolament dwar l-insolvenza fis-sens li J. Webb-Sämann ma għandux id-dritt jeskludi l-ammont tal-kontribuzzjonijiet mhux imħallsa minn Baumarkt Praktiker lill-Hamburger Pensionskasse.
18
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Hessisches Landesarbeitsgericht (qorti superjuri tax-xogħol tal-Land de Hesse, il-Ġermanja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
Fuq id-domanda preliminari
19
Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94 għandux jiġi interpretat fis-sens li, fil-każ ta’ insolvenza tal-persuna li timpjega, jimponi li s-somom miżmuma mis-salarju kkonvertiti f’kontribuzzjonijiet tal-irtirar ta’ ex impjegat, li din il-persuna li timpjega kellha tħallas f’kont tal-irtirar favur dan l-impjegat, għandhom jiġu esklużi mill-massa tal-falliment.
20
Preliminarjament, għandha tingħata risposta għad-domanda mqajma minn C. Seagon u mill-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom, dwar jekk l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94 japplikax għall-kawża prinċipali jew jekk din hijiex esklużivament irregolata mill-Artikolu 3 tal-imsemmija direttiva, li jfisser li għandu jiġi ddefinit il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ kull waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet.
21
L-Artikolu 3 tad-Direttiva 2008/94 jobbliga lill-Istati Membri jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jiżguraw li l-istituzzjonijiet ta’ garanzija jiggarantixxu, bla ħsara għall-Artikolu 4 tagħha, il-ħlas ta’ krediti mhux imħallsa tal-impjegati.
22
Skont l-Artikolu 6 ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri għandhom il-possibbiltà li jistabbilixxu li l-Artikoli 3, 4 u 5 tal-imsemmija direttiva ma japplikawx għall-kontribuzzjonijiet dovuti taħt skema komplementari ta’ pensjoni. Il-possibbiltà ta’ esklużjoni ta’ dawn il-kontribuzzjonijiet timplika, għalhekk, li dawn huma rregolati, fil-prinċipju, mill-Artikolu 3 ta’ din l-istess direttiva.
23
Madankollu, minn dak li ntqal fuq, ma jistax jiġi dedott li l-kontribuzzjonijiet tal-irtirar mhux imħallsa għandhom jiġu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94. Mill-formulazzjoni tiegħu, jirriżulta li dan l-artikolu jobbliga lill-Istati Membri jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jipproteġu l-interessi tal-impjegati f’dak li jirrigwarda d-drittijiet kweżiti tagħhom, jew id-drittijiet tagħhom fil-proċess li jinkisbu, il-benefiċċji tax-xjuħija taħt skemi komplementari ta’ previdenza professjonali jew interprofessjonali eżistenti lil hinn mill-iskemi statutorji nazzjonali ta’ sigurtà soċjali.
24
Għalkemm il-kontribuzzjonijiet tal-irtirar ma humiex imsemmija b’mod espliċitu fl-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94, huma relatati mill-qrib mad-drittijiet kweżiti jew mad-drittijiet fil-proċess li jinkisbu u għall-benefiċċji tax-xjuħija, li din id-dispożizzjoni għandha l-għan li tipproteġi. Fil-fatt, l-għan ta’ dawn il-kontribuzzjonijiet huwa l-finanzjament tad-drittijiet kweżiti għall-benefiċċju tal-impjegat fil-mument tal-irtirar tiegħu. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkunsidrat li n-nuqqas ta’ ħlas tal-kontribuzzjonijiet mill-persuna li timpjega jista’ jkun kawża ta’ kopertura insuffiċjenti tal-iskema komplementari ta’ previdenza professjonali, sitwazzjoni li hija rregolata mill-Artikolu 8 tal-imsemmija direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-25 ta’ April 2013, Hogan et, C-398/11, EU:C:2013:272, punti 37 sa 40). Minn dan jirriżulta li kemm l-Artikolu 3 kif ukoll l-Artikolu 8 ta’ din l-istess direttiva huma rilevanti fil-każ ta’ nuqqas ta’ ħlas tal-kontribuzzjonijiet tal-irtirar.
25
Madankollu, jibqa’ l-fatt li l-Artikolu 3 u l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94 għandhom għanijiet differenti u huma jirregolaw żewġ forom ta’ protezzjoni distinti.
26
Fir-rigward tal-Artikolu 3 tal-imsemmija direttiva, dan jimponi li l-ħlas tal-krediti mhux imħallsa, li mhux biss jinkludi l-krediti ta’ salarji, iżda wkoll, bla ħsara għall-Artikolu 6 ta’ din l-istess direttiva, ċerti kontribuzzjonijiet bħala krediti ta’ salarji, jiġi żgurat mill-istituzzjonijiet ta’ garanzija. Barra minn hekk, l-Artikolu 4(2) u (3) tad-Direttiva 2008/94 jagħti lill-Istati Membri l-possibbiltà li jirrestrinġu l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 3 tagħha. Tali restrizzjoni tista’ tikkonċerna kemm it-tul tal-perijodu ta’ żmien li għalih għandhom jiġu ssodisfatti l-krediti mhux imħallsa mill-istituzzjoni ta’ garanzija, kif ukoll il-limitu minimu tal-ħlasijiet imwettqa minn din l-istituzzjoni. Barra minn hekk, il-protezzjoni stabbilita permezz tal-Artikolu 3 tal-imsemmija direttiva hija intiża, bħala prinċipju, biex tkopri d-djun ta’ żmien qasir, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 46 tal-konklużjonijiet tiegħu.
27
Madankollu, l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94 għandu, min-naħa tiegħu, portata materjali iktar limitata fis-sens li huwa intiż għall-protezzjoni tal-interess tal-impjegati fir-rigward tal-ħlas tad-drittijiet tagħhom għall-pensjoni tal-irtirar. Barra minn hekk, dan l-artikolu, kuntrarjament għall-Artikoli 3 u 4 tal-imsemmija direttiva, ma jipprevedix b’mod espliċitu l-possibbiltà tal-Istati Membri li jillimitaw il-livell ta’ protezzjoni (sentenza tal-25 ta’ Jannar 2007, Robins et, C‑278/05, EU:C:2007:56, punt 43). Fl-aħħar nett, b’mod differenti mill-Artikolu 3 ta’ din l-istess direttiva, l-Artikolu 8 tagħha huwa intiż li jiżgura l-protezzjoni fit-tul tal-interessi tal-impjegati, peress li tali interessi fir-rigward tad-drittijiet kweżiti jew fil-proċess li jinkisbu jestendu, bħala prinċipju, fuq il-perijodu tal-irtirar kollu.
28
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94 japplika għall-kontribuzzjonijiet tal-irtirar mhux imħallsa, sa fejn dawn ma humiex ikkumpensati taħt l-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva. Hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 37 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-protezzjoni mogħtija mill-Artikolu 8 tal-imsemmija direttiva hija komplementari għal dik mogħtija mill-Artikolu 3 tal-istess direttiva, u kull waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet jistgħu jiġu applikati flimkien għall-istess każ.
29
F’dan il-każ, mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li J. Webb‑Sämann irċieva, abbażi tal-Artikolu 165 tal-Ktieb III tal-Kodiċi tas-sigurtà soċjali, kumpens għal insolvenza għall-kreditu ta’ salarju mhux imħallsa tiegħu għat-tliet xhur ta’ xogħol preċedenti għall-ftuħ tal-proċedura ta’ insolvenza kontra Baumarkt Praktiker. Barra minn hekk, peress li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja ma eżerċitatx l-possibbiltà mogħtija lilha mill-Artikolu 6 tad-Direttiva 2008/94 li teskludi l-kontribuzzjonijiet tal-pensjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva, il-persuna interessata rċeviet ukoll kumpens għall-kontribuzzjonijiet tal-pensjoni tagħha għal dawn l-istess tliet xhur. Madankollu, il-kawża prinċipali tirrigwarda l-kontribuzzjonijiet tal-pensjoni dovuti għall-perijodu minn disa’ sa tliet xhur qabel il-ftuħ tal-imsemmija proċedura ta’ insolvenza. Peress li dawn il-kontribuzzjonijiet mhux imħallsa ma wasslu għall-ħlas tal-ebda danni bħala kumpens u n-nuqqas ta’ ħlas neċessarjament kellu effett fuq l-ammont tad-drittijiet fil-proċess li jinkisbu, huma jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 8 tal-imsemmija direttiva.
30
Konsegwentement, id-domanda magħmula għandha tiġi eżaminata biss mill-perspettiva tal-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94.
31
Skont il-premessa 3 tagħha, din id-direttiva hija intiża b’mod partikolari “għall-protezzjoni ta’ l-impjegati fil-każ ta’ l-insolvenza ta’ min iħaddimhom [tal-persuna li timpjega]” u “biex jiġi żgurat livell minimu ta’ protezzjoni […] b’kont meħud tal-ħtieġa ta’ żvilupp, ekonomiku u soċjali, bilanċjat fl-[Unjoni]”.
32
B’dan il-mod, l-imsemmija direttiva, li tipprova tirrikonċilja l-interessi tal-impjegati u l-bżonnijiet ta’ żvilupp ekonomiku u soċjali bbilanċjat, għandha bħala għan li tiggarantixxi lil dawn l-impjegati, fil-kuntest tad-dritt tal-Unjoni, livell minimu ta’ protezzjoni fil-każ ta’ insolvenza tal-persuna li timpjega, bla ħsara, skont l-Artikolu 11 tagħha, għal dispożizzjonijiet iktar favorevoli li l-Istati Membri jistgħu japplikaw jew jintroduċu. Il-livell ta’ protezzjoni meħtieġ minn din l-istess direttiva għal kull garanzija speċifika li hija tistabbilixxi għandu jiġi ddeterminat fid-dawl tal-kliem użat fid-dispożizzjoni korrispondenti, interpretata, jekk ikun hemm bżonn, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-25 ta’ Jannar 2007, Robins et, C‑278/05, EU:C:2007:56, punti 39 sa 41).
33
Fir-rigward tal-formulazzjoni tal-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94, huwa jipprovdi, b’mod ġenerali, li l-Istati Membri “għandhom jiżguraw li jittieħdu l-miżuri meħtieġa għall-protezzjoni ta’ l-interessi ta’ l-impjegati”.
34
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-Istati Membri jibbenefikaw minn marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ sabiex jiddeterminaw kemm il-mekkaniżmu, kif ukoll il-livell ta’ protezzjoni tad-drittijiet għall-benefiċċji tax-xjuħija abbażi tal-iskema komplementari ta’ previdenza professjonali fil-każ ta’ insolvenza tal-persuna li timpjega, li jeskludi obbligu ta’ garanzija integrali (sentenzi tal-25 ta’ Jannar 2007, Robins et, C‑278/05, EU:C:2007:56, punti 36 u 42 sa 45, kif ukoll tal-25 ta’ April 2013, Hogan et, C‑398/11, EU:C:2013:272, punt 42).
35
Għalkemm l-Istati Membri għandhom, għalhekk, marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ fl-implementazzjoni tal-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94, ma humiex inqas obbligati, b’konformità mal-għan imfittex minn din id-direttiva, li jiggarantixxu lill-impjegati livell minimu ta’ protezzjoni meħtieġ minn din id-dispożizzjoni. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li traspożizzjoni korretta tal-Artikolu 8 tal-imsemmija direttiva teħtieġ li impjegat jirċievi, fil-każ ta’ insolvenza tal-persuna li timpjegah, minn tal-inqas, nofs il-benefiċċji tax-xjuħija li jirriżultaw mid-drittijiet ta’ pensjoni akkumulati u li fir-rigward tagħhom ħallas kontribuzzjonijiet fil-kuntest ta’ skema komplementari ta’ previdenza professjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-25 ta’ Jannar 2007, Robins et, C‑278/05, EU:C:2007:56, punt 57, kif ukoll tal-25 ta’ April 2013, Hogan et, C‑398/11, EU:C:2013:272, punt 51), mingħajr ma teskludi li, f’ċirkustanzi oħra, it-telf subit ikun jista’ jitqies, anki fil-każ li l-perċentwali tagħhom ikun differenti, bħala manifestament sproporzjonat fid-dawl tal-obbligu ta’ protezzjoni tal-interessi tal-impjegati, imsemmi fl-Artikolu 8 ta’ din l-istess direttiva.
36
F’dan il-każ, mil-proċess u b’mod partikolari mill-informazzjoni mogħtija minn J. Webb-Sämann jirriżulta li, minħabba n-nuqqas ta’ ħlas tal-kontribuzzjonijiet tal-irtirar matul il-perijodu inkwistjoni fil-kawża prinċipali, id-drittijiet għall-pensjoni tal-irtirar tiegħu fix-xahar jitnaqqsu b’ammont ta’ bejn EUR 5 u 7 kull xahar. F’dawn iċ-ċirkustanzi, li l-eżattezza tagħhom għandha tiġi vverifikata mill-qorti tar-rinviju, għandu jiġi kkunsidrat li l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94 ma jeżiġix protezzjoni li tmur lil hinn minn dik diġà mogħtija, f’dan il-każ, lill-impjegat ikkonċernat, rikorrent fil-kawża prinċipali.
37
Għaldaqstant, sa fejn Stat Membru kien jissodisfa l-obbligu li jiżgura l-protezzjoni minima mitluba mill-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94, il-marġni ta’ diskrezzjoni tiegħu fir-rigward tal-mekkaniżmu ta’ protezzjoni tad-drittijiet għall-benefiċċji tax-xjuħija taħt l-iskema komplementari ta’ previdenza professjonali fil-każ ta’ insolvenza tal-persuna li timpjega ma huwiex effettwat.
38
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jimponix, fil-każ ta’ insolvenza tal-persuna li timpjega, li s-somom miżmuma mis-salarju kkonvertiti f’kontribuzzjonijiet tal-irtirar ta’ ex impjegat, li din il-persuna li timpjega kellha tħallas f’kont tal-irtirar għall-benefiċċju ta’ dan l-impjegat, għandhom jiġu esklużi mill-massa tal-falliment.
Fuq l-ispejjeż
39
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/94/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ottubru 2008, dwar il-protezzjoni tal-impjegati fil-każ ta’ insolvenza ta’ min iħaddimhom, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jimponix, fil-każ ta’ insolvenza tal-persuna li timpjega, li s-somom miżmuma mis-salarju kkonvertiti f’kontribuzzjonijiet tal-irtirar ta’ ex impjegat, li din il-persuna li timpjega kellha tħallas f’kont tal-irtirar għall-benefiċċju ta’ dan l-impjegat, għandhom jiġu esklużi mill-massa tal-falliment.
Firem
(
*1
)   Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.