62018CJ0542_RES
Kawżi magħquda C‑542/18 RX‑II u C‑543/18 RX‑II
Erik SimpsonvsIl-Kunsill tal-Unjoni Ewropea
u
HGvsIl-Kummissjoni Ewropea
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) tas‑26 ta’ Marzu 2020
“Eżami mill-ġdid tas-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea Simpson vs Il‑Kunsill (T‑646/16 P) u HG vs Il‑Kummissjoni (T‑693/16 P) – Servizz pubbliku – Kompożizzjoni tal-kulleġġ ġudikanti li ta s-sentenzi fl-ewwel istanza – Proċedura ta’ ħatra ta’ Mħallef fit-Tribunal għas-Servizz Pubbliku tal-Unjoni Ewropea – Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Qorti stabbilita bil-liġi – Stħarriġ tal-legalità inċidentali – Preġudizzju għall-unità u għall-koerenza tad-dritt tal-Unjoni
Dritt tal-Unjoni Ewropea – Prinċipji – Drittijiet fundamentali – Osservanza żgurata mill-qorti tal-Unjoni – Prinċipju ta’ qorti legali – Irregolarità fil-proċedura għall-ħatra ta’ Mħallef fit-Tribunal għas-Servizz Pubbliku – Eżami ex officio mill-qorti tal-Unjoni
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 47)
(ara l-punti 55 sa 58)
It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku – Proċedura ta’ ħatra ta’ Mħallef fl-imsemmi tribunal – Setgħa diskrezzjonali tal-Kunsill – Limiti – Osservanza tal-kundizzjonijiet stabbiliti permezz ta’ sejħa pubblika għal kandidaturi u ta’ regoli ta’ proċedura adottati għall-eżerċizzju ta’ setgħa ta’ evalwazzjoni
(ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 257 TFUE; Statut tal-Qorti tal-Ġustizzja, Anness I, Artikolu 3)
(ara l-punti 61, 68)
Dritt tal-Unjoni Ewropea – Prinċipji – Dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva – Prinċipju ta’ indipendenza tal-ġudikatura – Portata
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, it-tieni paragrafu tal-Artikolu 47)
(ara l-punti 71, 73, 74, 80)
Drittijiet fundamentali – Dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva – Stabbiliment fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u fl-Artikolu 6(1) tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem – Sens u portata identiċi – Livell ta’ protezzjoni żgurat mill-Karta li ma jmurx kontra dak żgurat mill-imsemmija konvenzjoni
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, it-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 u l-Artikoli 52(3) u 53)
(ara l-punt 72)
Dritt tal-Unjoni Ewropea – Prinċipji – Drittijiet fundamentali – Osservanza żgurata mill-qorti tal-Unjoni – Prinċipju ta’ qorti legali – Irregolarità fil-proċedura għall-ħatra ta’ Mħallef fit-Tribunal għas-Servizz Pubbliku – Ksur tal-imsemmi prinċipju – Assenza
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, it-tieni paragrafu tal-Artikolu 47)
(ara l-punti 75, 77 sa 79, 81 sa 83)
Eżami mill-ġdid – Konstatazzjoni ta’ preġudizzju għall-unità jew il-koerenza tad-dritt tal-Unjoni – Kriterji ta’ evalwazzjoni – Konsegwenzi li għandhom jinsiltu – Annullament tas-sentenza u rinviju tal-kawża quddiem il-qorti tal-appell
(Statut tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 62b)
(ara l-punti 84 sa 87, 89, 90)
Sunt
Fis-sentenza tagħha tas‑26 ta’ Marzu, Eżami mill-ġdid Simpson vs Il‑Kunsill u HG vs Il‑Kummissjoni (Kawżi magħquda C‑542/18 RX‑II u C‑543/18 RX‑II), il-Qorti tal-Ġustizzja, komposta bħala Awla Manja, wettqet l-eżami mill-ġdid (
1
) tas-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tad‑19 ta’ Lulju 2018, Simpson vs Il‑Kunsill (T‑646/16 P) u HG vs Il‑Kummissjoni (T‑693/16 P) (
2
) (iktar ’il quddiem, is-“sentenzi taħt eżami mill-ġdid”). Hija ddeċidiet li l-Qorti Ġenerali, sa fejn qieset li l-irregolarità li kienet taffettwa l-proċedura ta’ ħatra ta’ Mħallef tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku li kkawżat ksur tal-prinċipju ta’ qorti legali (
3
), ippreġudikat l-unità u l-koerenza tad-dritt tal-Unjoni. Filwaqt li rrikonoxxiet l-eżistenza ta’ irregolarità fil-proċedura ta’ ħatra inkwistjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li din l-irregolarità ma setgħetx tiġġustifika waħedha l-annullament ta’ deċiżjonijiet adottati mill-kulleġġ ġudikanti tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku li lilu ġie assenjat l-Imħallef ikkonċernat. Is-sentenzi taħt eżami mill-ġdid ġew annullati u l-kawżi ntbagħtu lura quddiem il-Qorti Ġenerali.
F’dan il-każ, bil-ħsieb li jintemmu l-mandati ta’ żewġ Imħallfin tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku, S. Van Raepenbusch u H. Kreppel, fit‑3 ta’ Diċembru 2013 ġiet imnedija sejħa pubblika għal kandidaturi. Wara din is-sejħa, il-Kumitat ta’ Selezzjoni (
4
) stabbilixxa lista ta’ sitt kandidati. Fid-dawl tal-iskadenza tal-mandat tat-tielet Imħallef tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku, I. Rofes i Pujol, l-ebda sejħa pubblika għal kandidaturi ma ġiet ippubblikata.
Fit‑22 ta’ Marzu 2016, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea ħatar tliet Imħallfin fit-Tribunal għas-Servizz Pubbliku. S. Van Raepenbusch, J. Sant’Anna u A. Kornezov. Sabiex jipproċedi bil-ħatriet għal dawn it-tliet pożizzjonijiet ta’ Mħallfin, il-Kunsill uża l-lista ta’ kandidati stabbilita wara s-sejħa pubblika għal kandidaturi tat‑3 ta’ Diċembru 2013, inkluż għall-pożizzjoni vakanti li qabel kienet okkupata minn I. Rofes i Pujol (iktar ’il quddiem it-“tielet pożizzjoni”), minkejja li din is-sejħa pubblika għal kandidaturi ma kinitx tirrigwarda din il-pożizzjoni. J. Sant’Anna u A. Kornezov ġew assenjati lit-Tieni Awla tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku għall-perijodu bejn l‑14 ta’ April u l‑31 ta’ Awwissu 2016.
Wara l-appelli ppreżentati quddiem il-Qorti Ġenerali, żewġ deċiżjonijiet mogħtija mit-Tieni Awla tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku (
5
) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjonijiet ikkontestati”) ġew annullati permezz tas-sentenzi taħt eżami mill-ġdid, minħabba li l-kulleġġ ġudikanti ma kienx ġie kkostitwit b’mod regolari. Permezz ta’ deċiżjonijiet tas‑17 ta’ Settembru 2018 (
6
), l-Awla għall-Eżami mill-Ġdid qieset li kien hemm lok li jsir eżami mill-ġdid tal-imsemmija sentenzi sabiex jiġi ddeterminat jekk dawn jippreġudikawx l-unità jew il-koerenza tad-dritt tal-Unjoni.
Fl-ewwel lok, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-motiv ibbażat fuq l-irregolarità tal-kompożizzjoni tal-kulleġġ ġudikanti li ta d-deċiżjonijiet ikkontestati kellu jiġi eżaminat ex officio mill-Qorti Ġenerali. Fil-fatt, il-garanziji ta’ aċċess għal qorti indipendenti, imparzjali u stabbilita minn qabel bil-liġi, u b’mod partikolari dawk li jiddeterminaw il-kunċett tagħha kif ukoll il-kompożizzjoni tagħha, jirrappreżentaw il-bażi tad-dritt għal smigħ xieraq. Dan jimplika li kull qorti għandha l-obbligu li tivverifika jekk, fil-kompożizzjoni tagħha, hija tikkostitwixxix tali qorti meta jitnissel dubju serju fuq dan il-punt. Issa, tali dubju kien fil-fatt jeżisti f’dan il-każ peress li l-irregolarità tal-kulleġġ ġudikanti kienet ġiet ikkonstatata f’sentenza preċedenti tal-Qorti Ġenerali (
7
). Minn dan isegwi li l-Qorti Ġenerali ma wettqet l-ebda żball meta eżaminat ex officio r-regolarità ta’ din il-kompożizzjoni fis-sentenzi taħt eżami mill-ġdid.
Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li l-irregolarità fil-proċedura ta’ ħatra kienet tirriżulta esklużivament min-nuqqas ta’ osservanza, mill-Kunsill, tas-sejħa pubblika għal kandidaturi tat‑3 ta’ Diċembru 2013. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat li l-Kunsill ma kienx osserva l-qafas ġuridiku li huwa nnifsu kien stabbilixxa meta ppubblika l-imsemmija sejħa pubblika għal kandidaturi u li huwa kien obbligat josserva. Madankollu, l-użu tal-lista ta’ kandidati għall-ħatra tat-tielet pożizzjoni deher li kien, għall-bqija, konformi mar-regoli li jirregolaw il-proċedura ta’ ħatra tal-Imħallfin fit-Tribunal għas-Servizz Pubbliku. B’mod partikolari, il-lista inkwistjoni kienet fil-fatt tinkludi numru ta’ kandidati li jikkorrispondi għad-doppju tan-numru ta’ Mħallfin li ġew maħtura abbażi tal-imsemmija lista. Barra minn hekk, l-ebda element ma jippermetti li tiġi ddubitata l-osservanza tar-rekwiżit li l-Imħallfin fit-Tribunal għas-Servizz Pubbliku għandhom jintgħażlu minn fost persuni li joffru l-garanziji kollha ta’ indipendenza u li jkollhom il-kapaċità meħtieġa għall-eżerċizzju tal-funzjonijiet ġudizzjarji, jew ta’ dak li abbażi tiegħu l-lista kellha tindika l-kandidati li għandhom l-esperjenza ta’ livell għoli l-iktar idonea. L-irregolarità inkwistjoni barra minn hekk bl-ebda mod ma kienet tippermetti li jitqies li l-ħatra ta’ Mħallef fit-tielet pożizzjoni kienet twassal għal kompożizzjoni mhux ibbilanċjata tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku f’termini ta’ tqassim ġeografiku jew ta’ rappreżentanza tas-sistemi legali nazzjonali.
Fit-tielet lok, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-imsemmija irregolarità ma tikkostitwixxix ksur tal-prinċipju ta’ qorti legali previst fl-ewwel sentenza tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. Fil-fatt, irregolarità mwettqa matul il-ħatra ta’ Mħallfin fi ħdan is-sistema ġudizzjarja kkonċernata twassal għal ksur ta’ dan il-prinċipju, b’mod partikolari meta din l-irregolarità hija ta’ natura u ta’ gravità tali li toħloq riskju reali li partijiet oħra tal-poter, b’mod partikolari l-eżekuttiv, jistgħu jeżerċitaw setgħa diskrezzjonali indebita li tipperikola l-integrità tar-riżultat li jwassal għaliha l-proċess ta’ ħatra u b’hekk toħloq dubju leġittimu, f’moħħ il-partijiet fil-kawża, fir-rigward tal-indipendenza u tal-imparzjalità tal-Imħallef jew tal-Imħallfin ikkonċernati.
Issa, il-ħatra ta’ Mħallef fit-tielet pożizzjoni saret b’osservanza tar-regoli fundamentali għall-ħatra tal-Imħallfin fit-Tribunal għas-Servizz Pubbliku. F’dan il-kuntest, is-sempliċi fatt li l-Kunsill għamel użu tal-lista stabbilita wara s-sejħa pubblika għal kandidaturi tat‑3 ta’ Diċembru 2013 sabiex timtela t-tielet pożizzjoni ma huwiex biżżejjed sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ ksur ta’ regola fundamentali tal-proċedura ta’ ħatra tal-Imħallfin fit-Tribunal għas-Servizz Pubbliku ta’ natura u ta’ gravità tali li ħoloq riskju reali li l-Kunsill għamel użu inġustifikat tas-setgħat tiegħu billi pperikola l-integrità tar-riżultat tal-proċess ta’ ħatra u billi ħoloq b’hekk dubju leġittimu fir-rigward tal-indipendenza u tal-imparzjalità tal-Imħallef maħtur fit-tielet pożizzjoni, jew fl-awla li lilha huwa ġie assenjat. Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta annullat id-deċiżjonijiet ikkontestati abbażi biss tal-irregolarità mwettqa fil-proċedura ta’ ħatra inkwistjoni.
Fir-raba’ u l-aħħar lok, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li l-iżball ta’ liġi li jivvizzja s-sentenzi taħt eżami mill-ġdid jippreġudika l-unità u l-koerenza tad-dritt tal-Unjoni. Fil-fatt, l-imsemmija sentenzi jistgħu jikkostitwixxu preċedenti li jista’ jkollhom riperkussjonijiet fuq kawżi oħra li jinvolvu l-ħatra ta’ membru ta’ kulleġġ ġudikanti u, b’mod iktar ġenerali, fuq id-dritt għal qorti indipendenti, imparzjali u stabbilita minn qabel bil-liġi. Issa, dan id-dritt għandu natura fundamentali u trażversali fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni, li l-interpretazzjoni tiegħu kif ukoll il-koerenza tiegħu għandhom jiġu żgurati mill-Qorti tal-Ġustizzja.
(
1
)	Id-deċiżjonijiet mogħtija mill-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea fuq appelli mid-deċiżjonijiet mogħtija mit-Tribunal għas-Servizz Pubbliku tal-Unjoni Ewropea jistgħu, wara proposta tal-Avukat Ġenerali Ewlieni, eċċezzjonalment ikunu suġġetti għal eżami mill-ġdid mill-Qorti tal-Ġustizzja, fejn ikun hemm periklu serju ta’ preġudizzju għall-unità jew għall-koerenza tad-dritt tal-Unjoni. Il-proċedura ta’ eżami mill-ġdid hija prevista fl-Artikolu 256(2) TFUE u fl-Artikoli 62 et seq tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.
(
2
)	Sentenzi tal-Qorti Ġenerali tad‑19 ta’ Lulju 2018, Simpson vs Il‑Kunsill (T‑646/16 P, mhux ippubblikata, EU:T:2018:493) u HG vs Il‑Kummissjoni (T‑693/16 P, mhux ippubblikata, EU:T:2018:492).
(
3
)	Il-prinċipju ta’ qorti legali huwa stabbilit fl-ewwel sentenza tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. Dan l-artikolu jiddisponi li kull persuna għandha d-dritt għal smigħ ġust u pubbliku fi żmien raġonevoli minn qorti indipendenti u imparzjali, stabbilita minn qabel bil-liġi.
(
4
)	Il-Kumitat ta’ Selezzjoni huwa l-kumitat imsemmi fl-Artikolu 3(3) tal-Anness I tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Huwa għandu jagħti l-opinjoni tiegħu dwar l-idoneità tal-kandidati sabiex jeżerċitaw il-funzjonijiet ta’ Mħallef tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku u għandu jannetti ma’ din l-opinjoni lista tal-kandidati li għandhom l-esperjenza ta’ livell għoli l-iktar adegwata.
(
5
)	Id-digriet tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku tal‑24 ta’ Ġunju 2016, Simpson vs Il‑Kunsill (F‑142/11 RENV, EU:F:2016:136) u s-sentenza tad‑19 ta’ Lulju 2016, HG vs Il‑Kummissjoni (F‑149/15, EU:F:2016:155)
(
6
)	Id-deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑17 ta’ Settembru 2018, Eżami mill-ġdid Simpson vs Il‑Kunsill (C‑542/18 RX, EU:C:2018:763) u Eżami mill-ġdid HG vs Il‑Kummissjoni (C‑543/18 RX, EU:C:2018:764).
(
7
)	Sentenza tal-Qorti Ġenerali tat‑23 ta’ Jannar 2018, FV vs Il‑Kunsill (T‑639/16 P, EU:T:2018:22).