62024CC0323
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
ΝΙΚΟΛΑ ΑΙΜΙΛΙΟΥ
της 19ης Ιουνίου 2025 (
1
)
Υπόθεση C‑323/24
Deity Shoes, S.L.
κατά
Mundorama Confort, S.L.,
Stay Design, S.L.
[αίτηση του Juzgado de lo Mercantil no 1 de Alicante(εμποροδικείου αριθ. 1 Αλικάντε, Ισπανία)για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
«Προδικαστική παραπομπή – Διανοητική και βιομηχανική ιδιοκτησία – Κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα – Κανονισμός (ΕΚ) 6/2002 – Άρθρο 4 – Προϋποθέσεις για τη χορήγηση της προστασίας σχεδίου ή υποδείγματος – Νεωτερισμός – Ατομικός χαρακτήρας – Οπτικά χαρακτηριστικά που προκαθορίζονται από τρίτο – Προσαρμογή στοιχείων που προσφέρονται σε υφιστάμενο κατάλογο – Βαθμός απαιτούμενης προσαρμογής – Ελευθερία του δημιουργού κατά την εκπόνηση του σχεδίου ή υποδείγματος – Δυνατότητα προστασίας της εικόνας του συνόλου ή μέρους προϊόντος που προκύπτει βάσει γνωστών τάσεων της μόδας»
I. Εισαγωγή
1.
«These boots are made for walkin’ and that’s just what they’ll do» (
2
). Με τη νομολογία του σχετικά με την ερμηνεία του κανονισμού (ΕΚ) 6/2002 (
3
), το Γενικό Δικαστήριο έχει δεχθεί γενικώς ότι η ελευθερία του δημιουργού ενός προϊόντος (για παράδειγμα, ενός υποδήματος) περιορίζεται από την τεχνική λειτουργία του εν λόγω προϊόντος (για παράδειγμα, το γεγονός ότι το υπόδημα προορίζεται να φοριέται στα πόδια και πρέπει να είναι κατάλληλο για συγκεκριμένο σκοπό, όπως βάδισμα ή τρέξιμο), καθώς και από προδιαγραφές που επιβάλλονται στο προϊόν εκ του νόμου οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα ορισμένα χαρακτηριστικά να καθίστανται ο κανόνας (
4
). Με την υπό κρίση υπόθεση τίθεται, μεταξύ άλλων, το ακόλουθο ερώτημα: περιορίζεται η ανωτέρω ελευθερία και από τάσεις της μόδας;
2.
Στη διαφορά τις κύριας δίκης εμπλέκονται τρεις εταιρίες του κλάδου της υποδηματοποιίας, αφενός, η Deity Shoes S.L. και, αφετέρου, η Mundorama Confort S.L. και η Stay Design S.L. Η πρώτη ως άνω εταιρία άσκησε αγωγή κατά των δύο άλλων εταιριών υποστηρίζοντας ότι προσέβαλαν τα κοινοτικά σχέδια ή υποδείγματά της για διάφορα σχέδια υποδημάτων (στο εξής: επίμαχα σχέδια ή υποδείγματα). Η Mundorama Confort και η Stay Design άσκησαν ανταγωγή με αίτημα τα επίμαχα σχέδια ή υποδείγματα να κηρυχθούν άκυρα, καθότι βασίζονται σε υφιστάμενα σχέδια ή υποδείγματα, τα οποία παρουσιάζονται στους καταλόγους προμηθευτών της Deity Shoes και ως προς τα οποία εμφανίζουν ελάσσονες μόνον διαφορές σχετικές με την προσαρμογή, για παράδειγμα, του πέλματος, κορδονιών ή πορπών, επηρεασμένες από πρόσφατες τάσεις της μόδας. Επομένως, κατά τη γνώμη τους, τα επίμαχα σχέδια ή υποδείγματα δεν είναι αποτέλεσμα οποιασδήποτε «πραγματικής δραστηριότητας σχεδιασμού», «διανοητικής προσπάθειας» ή καινοτομίας.
3.
Με τα προδικαστικά ερωτήματα που υπέβαλε, το Juzgado de lo Mercantil no 1 de Alicante (εμποροδικείο αριθ. 1 Αλικάντε, Ισπανία), αιτούν δικαστήριο, ζητεί, κατ’ ουσίαν, από το Δικαστήριο να αποσαφηνίσει αν, υπό τις προεκτεθείσες περιστάσεις, ένα σχέδιο ή υπόδειγμα μπορεί να προστατεύεται ως καταχωρισμένο ή μη καταχωρισμένο (
5
) κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα δυνάμει του κανονισμού 6/2002. Επιπλέον, το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να διευκρινίσει αν οι τάσεις της μόδας μπορούν να περιορίζουν την ελευθερία του δημιουργού κατά τρόπο ώστε ελάσσονες διαφορές να είναι επαρκείς ώστε το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα να προκαλεί διαφορετική συνολική εντύπωση από ένα ή πλείονα προγενέστερα σχέδια και, επομένως, να προσδίδουν στο επίμαχο σχέδιο «ατομικό χαρακτήρα», κατά την έννοια του άρθρου 6 του κανονισμού 6/2002.
II. Το νομικό πλαίσιο
4.
Το άρθρο 4 του κανονισμού 6/2002, το οποίο φέρει τον τίτλο «Προϋποθέσεις προστασίας», προβλέπει τα εξής:
«1.   Το σχέδιο ή υπόδειγμα προστατεύεται ως κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα εφόσον είναι νέο και έχει ατομικό χαρακτήρα.
[…]»
5.
Το άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο επιγράφεται «Νεωτερισμός», ορίζει τα εξής:
«1.   Ένα σχέδιο ή υπόδειγμα θεωρείται νέο εάν δεν έχει [γνωστοποιηθεί] στο κοινό ταυτόσημο σχέδιο ή υπόδειγμα:
α)
στην περίπτωση μη καταχωρισμένου κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος, πριν από την ημερομηνία κατά την οποία το σχέδιο ή το υπόδειγμα για το οποίο διεκδικείται προστασία [γνωστοποιήθηκε] για πρώτη φορά στο κοινό,
β)
στην περίπτωση καταχωρισμένου κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος, πριν από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για την καταχώριση ή, αν διεκδικείται προτεραιότητα, πριν από την ημερομηνία προτεραιότητας.
2.   Τα σχέδια ή υποδείγματα λογίζονται ως ταυτόσημα αν τα χαρακτηριστικά τους διαφέρουν μόνο σε επουσιώδεις λεπτομέρειες.»
6.
Κατά το άρθρο 6 του κανονισμού 6/2002, με τίτλο «Ατομικός χαρακτήρας»:
«1.   Ένα σχέδιο ή υπόδειγμα θεωρείται ότι παρουσιάζει ατομικό χαρακτήρα εάν η συνολική εντύπωση που προκαλεί στον ενημερωμένο καταναλωτή διαφέρει από τη συνολική εντύπωση που προκαλεί στον εν λόγω καταναλωτή κάθε σχέδιο ή υπόδειγμα που έχει [γνωστοποιηθεί] στο κοινό:
α)
στην περίπτωση μη καταχωρισμένου κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος, πριν από την ημερομηνία κατά την οποία το σχέδιο ή το υπόδειγμα για το οποίο διεκδικείται προστασία [γνωστοποιήθηκε] για πρώτη φορά στο κοινό,
β)
στην περίπτωση καταχωρισμένου κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος, πριν από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για την καταχώριση ή, εάν διεκδικείται προτεραιότητα, πριν από την ημερομηνία προτεραιότητας.
2.   Προκειμένου να εκτιμηθεί ο ατομικός χαρακτήρας, λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός της ελευθερίας του δημιουργού κατά την εκπόνηση του σχεδίου ή υποδείγματος.»
7.
Το άρθρο 10 του εν λόγω κανονισμού φέρει τον τίτλο «Έκταση της προστασίας» και ορίζει τα εξής:
«1.   Η προστασία που παρέχει το κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα εκτείνεται σε οποιοδήποτε σχέδιο ή υπόδειγμα το οποίο δεν προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη διαφορετική συνολική εντύπωση.
2.   Προκειμένου να εκτιμάται η έκταση της προστασίας, λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός της ελευθερίας του δημιουργού κατά την εκπόνηση του σχεδίου ή υποδείγματος.»
8.
Το άρθρο 14 του κανονισμού 6/2002, το οποίο φέρει τον τίτλο «Δικαίωμα επί κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος», προβλέπει τα εξής:
«1.   Δικαίωμα σε κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα έχει ο δημιουργός ή ο εξ αυτού έλκων δικαίωμα.
[…]»
9.
Το άρθρο 25 του εν λόγω κανονισμού επιγράφεται «Λόγοι ακυρότητας» και ορίζει τα εξής:
«1.   Το κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα κηρύσσεται άκυρο μόνο εάν:
α)
δεν αντιστοιχεί στον ορισμό του άρθρου 3, στοιχείο α),
β)
δεν πληροί τις προϋποθέσεις των άρθρων 4 έως 9,
γ)
βάσει δικαστικής αποφάσεως, ο δικαιούχος δεν έχει δικαίωμα επί του κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος κατά την έννοια του άρθρου 14,
[…]».
III. Τα πραγματικά περιστατικά, η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και τα προδικαστικά ερωτήματα
10.
Στις 10 Δεκεμβρίου 2021 η Deity Shoes άσκησε αγωγή ενώπιον του Juzgado de lo Mercantil no 1 de Alicante (εμποροδικείου αριθ. 1 Αλικάντε) κατά της Mundorama Confort και της Stay Design προβάλλοντας προσβολή των επίμαχων σχεδίων ή υποδειγμάτων.
11.
Στις 12 Απριλίου 2022 η Mundorama Confort και η Stay Design άσκησαν ανταγωγή με αίτημα την κήρυξη της ακυρότητας των επίμαχων σχεδίων ή υποδειγμάτων (
6
).
12.
Ειδικότερα, οι αντενάγουσες της κύριας δίκης υποστήριξαν ότι στην εκπόνηση των επίμαχων σχεδίων ή υποδειγμάτων δεν υπάρχει καινοτομία ή «πραγματική δραστηριότητα σχεδιασμού» και ότι τα επίμαχα σχέδια ή υποδείγματα δεν είναι αποτέλεσμα οποιασδήποτε «διανοητικής προσπάθειας». Εκτός λιγοστών προσαρμοσμένων στοιχείων (για παράδειγμα, το χρώμα, ορισμένα υλικά, η θέση των πορπών, των κορδονιών και άλλων διακοσμητικών στοιχείων), τα επίμαχα σχέδια ή υποδείγματα απεικονίζουν τα σχέδια υποδημάτων που περιέχονται στους καταλόγους που παρείχαν στην Deity Shoes Κινέζοι προμηθευτές τους (στο εξής: προμηθευτές). Επομένως, κατά τη γνώμη της Mundorama Confort και της Stay Design, τα επίμαχα σχέδια ή υποδείγματα δεν πληρούν τις προϋποθέσεις περί «νεωτερισμού» και «ατομικού χαρακτήρα», οι οποίες προβλέπονται στα άρθρα 5 και 6, αντιστοίχως, του κανονισμού 6/2002.
13.
Το αιτούν δικαστήριο παρατηρεί ότι η τιμή διαδραματίζει σημαντικό ρόλο για την επιχειρηματική δραστηριότητα της Deity Shoes, η οποία στοχεύει σε πωλήσεις μεγάλου όγκου. Δεδομένου ότι κάθε αλλαγή ή προσαρμογή στα σχέδια ή υποδείγματα που περιέχονται στους καταλόγους των προμηθευτών συνεπάγεται αύξηση του κόστους, μια εταιρία όπως η Deity Shoes δεν έχει πραγματικό κίνητρο να προβεί σε σημαντικές αλλαγές στα σχέδια υποδημάτων που παρουσιάζονται στους προμνησθέντες καταλόγους.
14.
Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει επίσης ότι οι διάφορες επιλογές προσαρμογής (όσον αφορά, για παράδειγμα, το χρώμα, τα υλικά και τη θέση των πορπών, κορδονιών ή άλλων διακοσμητικών στοιχείων) παρουσιάζονται στους καταλόγους των προμηθευτών. Επιπλέον, τα σχέδια που παρουσιάζονται στους εν λόγω καταλόγους, οι επιλογές προσαρμογής τους, και τα επίμαχα σχέδια ή υποδείγματα επηρεάζονται στο σύνολό τους από γνωστές τάσεις της μόδας. Το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν μπορεί να θεωρηθεί ότι οι εν λόγω τάσεις της μόδας περιορίζουν την ελευθερία του δημιουργού με τον τρόπο που η εν λόγω ελευθερία περιορίζεται ενίοτε από την τεχνική λειτουργία του προϊόντος ή τις προδιαγραφές που επιβάλλονται στο προϊόν εκ του νόμου.
15.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Juzgado de lo Mercantil no 1 de Alicante (εμποροδικείο αριθ. 1 Αλικάντε) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Προκειμένου ένα σχέδιο να υπαχθεί στο καθεστώς προστασίας του κανονισμού [6/2002] είναι αναγκαίο να υφίσταται πραγματική δραστηριότητα σχεδιασμού κατά τρόπον ώστε το σχέδιο να είναι αποτέλεσμα της διανοητικής προσπάθειας του δημιουργού του; […] Υπό την έννοια αυτή, μπορεί να θεωρηθεί πραγματική δραστηριότητα σχεδιασμού ο συνδυασμός εξαρτημάτων βάσει [υφιστάμενων] προτύπων των οποίων τα χαρακτηριστικά εμφανίσεως έχουν ως επί το πλείστον προκαθοριστεί από [προμηθευτές], με αποτέλεσμα οι τροποποιήσεις συγκεκριμένων στοιχείων να πρέπει να θεωρούνται μεμονωμένες και δευτερεύουσας σημασίας […];
2)
[Λαμβανομένων υπόψη] των ανωτέρω, μπορεί να θεωρηθεί ότι το σύνολο ή μέρος των χαρακτηριστικών εμφανίσεως ενός προϊόντος που προκύπτει κατόπιν προσαρμογής των σχεδίων που προσφέρουν [Κινέζοι προμηθευτές] μέσω των καταλόγων τους έχουν ατομικό χαρακτήρα κατά την έννοια του άρθρου 6 του κανονισμού [6/2002], όταν ο δικαιούχος του σχεδίου εξαντλεί τη δραστηριότητά του στην εμπορία των εν λόγω σχεδίων εντός [της Ευρωπαϊκής Ένωσης] χωρίς τη διενέργεια τροποποιήσεων ή με μεμονωμένες τροποποιήσεις επιμέρους εξαρτημάτων (όπως πελμάτων, πριτσινιών, κορδονιών, πορπών...) και τα χαρακτηριστικά εμφανίσεως προκαθορίζονται κατά το μεγαλύτερο μέρος τους από [τους προμηθευτές]; Για τους σκοπούς αυτούς, έχει σημασία το γεγονός ότι τα εν λόγω εξαρτήματα […] προσφέρονται από [τους προμηθευτές] βάσει του καταλόγου τ[ους];
3)
Έχει το άρθρο 14 του κανονισμού [6/2002] την έννοια ότι μπορεί να θεωρηθεί δημιουργός ένα πρόσωπο το οποίο, βασιζόμενο σε [προγενέστερο] σχέδιο που περιλαμβάνεται σε καταλόγους [προμηθευτών], προσαρμόζει απλά και μόνον το προηγούμενο αυτό σχέδιο τροποποιώντας εξαρτήματα τα οποία […] προσφέρονται από τ[ους] εν λόγω [προμηθευτές] και δεν αποτέλεσαν αντικείμενο σχεδιασμού από [το εν λόγω πρόσωπο]; Στην περίπτωση αυτή, πρέπει να πιστοποιείται ορισμένος βαθμός προσαρμογής, ώστε να αποδεικνύεται ότι η τελική μορφή του σχεδίου αποκλίνει σημαντικά από το [προγενέστερο] σχέδιο προκειμένου να ζητηθεί η κατοχύρωση του δικαιώματος;
4)
Με την επιφύλαξη των ανωτέρω, σε μια περίπτωση όπως η παρούσα, δεδομένων των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των υποδημάτων που σχεδιάζονται με βάση τα δειγματολόγια των [προμηθευτών] και, στο μέτρο που [“η δραστηριότητα σχεδιασμού”] περιορίζεται στην επιλογή προϋφιστάμενων σχεδίων βάσει δειγματολογίου και, ενδεχομένως, στην παραλλαγή ορισμένων στοιχείων τους […] σύμφωνα […] με τις τάσεις της μόδας, μπορεί να εννοηθεί ότι οι εν λόγω τάσεις: α) περιορίζουν την ελευθερία του δημιουργού υπό την έννοια ότι μικρές διαφοροποιήσεις μεταξύ του καταχωρισμένου (ή μη καταχωρισμένου) σχεδίου και έτερου τοιούτου αρκούν για να δημιουργήσουν διαφορετική συνολική εντύπωση ή, αντιστρόφως, β) [μειώνουν] τον ατομικό χαρακτήρα του καταχωρισμένου (ή μη καταχωρισμένου) σχεδίου υπό την έννοια ότι τα εν λόγω στοιχεία ή εξαρτήματα [τα οποία προκύπτουν από γνωστές τάσεις της μόδας] καθίστανται ήσσονος σημασίας για τη συνολική εντύπωση που προκαλούν στον ενημερωμένο χρήστη σε σύγκριση με άλλο [προγενέστερο] σχέδιο […];»
16.
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, με ημερομηνία 13 Δεκεμβρίου 2023, περιήλθε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 2 Μαΐου 2024. Γραπτές παρατηρήσεις υπέβαλαν η Deity Shoes και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Δεν διεξήχθη επ’ ακροατηρίου συζήτηση.
IV. Ανάλυση
17.
Το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 6/2002 προβλέπει ότι, για την προστασία σχεδίου ή υποδείγματος ως καταχωρισμένου ή μη καταχωρισμένου «κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος» δυνάμει του εν λόγω κανονισμού, πρέπει να πληρούνται δύο προϋποθέσεις. Το σχέδιο ή υπόδειγμα πρέπει να είναι «νέο» και πρέπει να έχει «ατομικό χαρακτήρα». Για να είναι ένα σχέδιο ή υπόδειγμα νέο και, επομένως, για να πληροί την πρώτη από τις ως άνω προϋποθέσεις, δεν πρέπει να έχει γνωστοποιηθεί στο κοινό ταυτόσημο σχέδιο ή υπόδειγμα είτε πριν από την ημερομηνία κατά την οποία το σχέδιο ή το υπόδειγμα για το οποίο διεκδικείται προστασία γνωστοποιήθηκε για πρώτη φορά στο κοινό (
7
) (για μη καταχωρισμένα κοινοτικά σχέδια ή υποδείγματα) είτε πριν από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης καταχώρισης του σχεδίου ή υποδείγματος (για καταχωρισμένα σχέδια ή υποδείγματα) (
8
). Η δεύτερη προϋπόθεση, η οποία αφορά τον «ατομικό χαρακτήρα» του σχεδίου ή υποδείγματος, απαιτεί η συνολική εντύπωση που το σχέδιο ή υπόδειγμα προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη να διαφέρει από τη συνολική εντύπωση που προκαλεί στον εν λόγω χρήστη κάθε σχέδιο ή υπόδειγμα που έχει γνωστοποιηθεί στο κοινό πριν από τις προαναφερθείσες ημερομηνίες (
9
).
18.
Στο πλαίσιο των ανωτέρω διατάξεων, τα προδικαστικά ερωτήματα που υπέβαλε το Juzgado de lo Mercantil no 1 de Alicante (εμποροδικείο αριθ. 1 Αλικάντε) αφορούν, κατ’ ουσίαν, δύο ζητήματα. Το πρώτο ζήτημα (στο οποίο επικεντρώνεται το πρώτο σκέλος του πρώτου και του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος) είναι αν, προκειμένου να προστατεύεται ως κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα, ένα σχέδιο ή υπόδειγμα πρέπει να είναι αποτέλεσμα «πραγματικής δραστηριότητας σχεδιασμού» ή «διανοητικής προσπάθειας» του δημιουργού. Θα εκθέσω αρχικώς τους λόγους για τους οποίους φρονώ ότι οι παράγοντες αυτοί δεν ασκούν επιρροή εν προκειμένω (ενότητα Α). Το δεύτερο ζήτημα (το οποίο αποτυπώνεται στο δεύτερο σκέλος του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος καθώς και στο δεύτερο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα) αφορά το αν ένα σχέδιο ή υπόδειγμα μπορεί να προστατεύεται ως κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα όταν προκαθορίζεται από προγενέστερα σχέδια ή υποδείγματα τα οποία περιέχονται στους καταλόγους προμηθευτών και όταν διαφέρει από τα εν λόγω σχέδια ή υποδείγματα μόνον ως προς ορισμένα ελάσσονος σημασίας στοιχεία προσαρμογής (που παρουσιάζονται επίσης στους εν λόγω καταλόγους), τα οποία επηρεάζονται από τάσεις της μόδας. Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να διευκρινίσει αν μπορεί να θεωρηθεί ότι οι τάσεις της μόδας περιορίζουν την ελευθερία του δημιουργού κατά τρόπο ώστε ελάσσονες διαφορές μεταξύ ενός ή πλειόνων προγενέστερων σχεδίων ή υποδειγμάτων και του επίμαχου σχεδίου ή υποδείγματος να είναι επαρκείς ώστε το δεύτερο να προκαλεί διαφορετική συνολική εντύπωση από το/τα πρώτο/-α και, επομένως, να έχει «ατομικό χαρακτήρα», κατά την έννοια του άρθρου 6 του κανονισμού 6/2002 (ενότητα Β).
Α.
Επί του ζητήματος αν κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα πρέπει να είναι αποτέλεσμα «πραγματικής δραστηριότητας σχεδιασμού» ή «διανοητικής προσπάθειας» (πρώτο σκέλος του πρώτου και του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος)
19.
Κατά τη γνώμη μου, η απάντηση που πρέπει να δοθεί στο πρώτο ζήτημα που θέτει το αιτούν δικαστήριο είναι μάλλον απλή.
20.
Όπως προεκτέθηκε στο σημείο 17 των παρουσών προτάσεων, για να προστατεύεται ένα σχέδιο ή υπόδειγμα ως καταχωρισμένο ή μη καταχωρισμένο κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα πρέπει να πληρούνται δύο προϋποθέσεις οι οποίες αφορούν τον «νεωτερισμό» και τον «ατομικό χαρακτήρα», αντιστοίχως, του σχεδίου ή υποδείγματος.
21.
Οι δύο προϋποθέσεις απαριθμούνται εξαντλητικώς, καθότι ο κανονισμός 6/2002 δεν προβλέπει οποιαδήποτε περαιτέρω προϋπόθεση, κατά την οποία πρέπει να ασκείται «πραγματική δραστηριότητα σχεδιασμού», κατά την εκπόνηση του σχεδίου ή υποδείγματος, ή το σχέδιο ή υπόδειγμα πρέπει να είναι αποτέλεσμα «διανοητικής προσπάθειας», κατά τις φράσεις που το αιτούν δικαστήριο χρησιμοποίησε με την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως. Συγκεκριμένα, τόσο η Mundorama Confort όσο και η Stay Design αναγνωρίζουν ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου ότι ούτε το άρθρο 4, παράγραφος 1, του προμνησθέντος κανονισμού (στο οποίο παρατίθενται οι προϋποθέσεις προστασίας) ούτε το άρθρο 25, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ (το οποίο αφορά την κήρυξη της ακυρότητας κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος που δεν πληροί τις εν λόγω προϋποθέσεις), κάνουν λόγο για τέτοια «πραγματική δραστηριότητα σχεδιασμού» ή «διανοητική προσπάθεια».
22.
Επιπλέον, κατά τη γνώμη μου, με τη χρήση των ανωτέρω φράσεων, το αιτούν δικαστήριο ζητεί στην πραγματικότητα από το Δικαστήριο να διευκρινίσει αν, όσον αφορά την προστασία των κοινοτικών σχεδίων και υποδειγμάτων, εφαρμόζεται προϋπόθεση παρεμφερής με την προϋπόθεση της «πρωτοτυπίας», η οποία μνημονεύεται στη νομολογία του Δικαστηρίου σχετικά με την ερμηνεία της οδηγίας 2001/29/ΕΚ (
10
). Συγκεκριμένα, το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι, για να μπορεί ένα αντικείμενο να θεωρείται πρωτότυπο και να προστατεύεται δυνάμει του άρθρου 2, στοιχείο αʹ, της προμνησθείσας οδηγίας, είναι συγχρόνως αναγκαίο και επαρκές να αντανακλά την προσωπικότητα του δημιουργού του, εκδηλώνοντας τις ελεύθερες και δημιουργικές επιλογές του (
11
). Επομένως, τα διάφορα τμήματα ενός έργου απολαύουν της προστασίας υπό την προϋπόθεση ότι περιλαμβάνουν ορισμένα από τα στοιχεία που αποτελούν την έκφραση της προσωπικής πνευματικής εργασίας του δημιουργού του έργου αυτού (
12
).
23.
Εντούτοις, είναι, κατά τη γνώμη μου, σαφές ότι δεν απαιτείται η πλήρωση παρεμφερούς προϋπόθεσης προκειμένου ένα σχέδιο ή υπόδειγμα να προστατεύεται ως κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα. Συγκεκριμένα, το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι ο νομοθέτης της Ένωσης εκτίμησε ότι «τα αντικείμενα που προστατεύονται ως σχέδια ή υποδείγματα δεν μπορούν κατ’ αρχήν να εξομοιωθούν με εκείνα που αποτελούν προστατευόμενα από την οδηγία 2001/29 έργα» (
13
). Εξάλλου, «η προστασία των σχεδίων και υποδειγμάτων, αφενός, και η προστασία που διασφαλίζεται από το δικαίωμα του δημιουργού, αφετέρου, επιδιώκουν σκοπούς ουσιωδώς διαφορετικούς και υπόκεινται σε διαφορετικά καθεστώτα». Όπως έχει διευκρινίσει το Δικαστήριο, «η προστασία των σχεδίων και υποδειγμάτων αποσκοπεί στην προστασία αντικειμένων τα οποία, μολονότι είναι νέα και εξατομικευμένα, έχουν χρηστικό χαρακτήρα και προορίζονται για μαζική παραγωγή», η δε «προστασία που παρέχεται με το δικαίωμα του δημιουργού, της οποίας η διάρκεια είναι σημαντικότατα μεγαλύτερη, επιφυλάσσεται μόνο στα αντικείμενα που αξίζουν να χαρακτηριστούν ως έργα» (
14
).
24.
Όσον αφορά το ζήτημα του αν οι προϋποθέσεις του «νεωτερισμού» και του «ατομικού χαρακτήρα» έχουν την έννοια ότι απαιτούν ο δημιουργός να άσκησε «πραγματική δραστηριότητα σχεδιασμού» ή να κατέβαλε «διανοητική προσπάθεια», επισημαίνεται κατ’ αρχάς ότι, όπως υπογραμμίζουν η Επιτροπή και η Deity Shoes με τις παρατηρήσεις τους, οι εν λόγω προϋποθέσεις αφορούν την εικόνα του σχεδίου ή υποδείγματος, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο δημιουργήθηκε και, επομένως, ανεξαρτήτως κάθε «διανοητικής προσπάθειας» ή δημιουργικής δραστηριότητας του δημιουργού. Συγκεκριμένα, το άρθρο 3 του κανονισμού 6/2002 ορίζει ως «σχέδιο ή υπόδειγμα» την «εικόνα την οποία παρουσιάζει το σύνολο ή μέρος ενός προϊόντος η οποία προκύπτει από τα χαρακτηριστικά του, και ιδίως από τη γραμμή, το περίγραμμα, το χρώμα, το σχήμα, την υφή ή/και τα υλικά του ίδιου του προϊόντος ή/και της διακόσμησης που φέρει» (
15
).
25.
Επιπλέον, η προϋπόθεση του «νεωτερισμού» σημαίνει απλώς και μόνον, όπως προεκτέθηκε, ότι δεν έχει γνωστοποιηθεί προηγουμένως στο κοινό κανένα ταυτόσημο σχέδιο ή υπόδειγμα. Επομένως, η συγκεκριμένη προϋπόθεση απαιτεί τη σύγκριση του σχεδίου ή υποδείγματος για το οποίο ζητείται προστασία ως κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος, ή του οποίου το κύρος αμφισβητείται, με το σύνολο των υφιστάμενων σχεδίων ή υποδειγμάτων. Η εν λόγω προϋπόθεση δεν απαιτεί να εκτιμηθεί αν το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένης «διανοητικής προσπάθειας» ή «πραγματικής δραστηριότητας σχεδιασμού».
26.
Το ίδιο ισχύει όσον αφορά την προϋπόθεση του «ατομικού χαρακτήρα». Συναφώς, επισημαίνεται ότι, κατά την αιτιολογική σκέψη 14 του κανονισμού 6/2002, «η εκτίμηση του κατά πόσον ένα σχέδιο ή υπόδειγμα έχει ατομικό χαρακτήρα θα πρέπει να βασίζεται στο κατά πόσον η συνολική εντύπωση που προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη διαφέρει από αυτήν που του προκαλεί οποιοδήποτε άλλο από το σύνολο των υπαρχόντων σχεδίων ή υποδειγμάτων, λαμβανομένης υπόψη της φύσης του προϊόντος στο οποίο έχει εφαρμοστεί ή ενσωματωθεί το σχέδιο ή το υπόδειγμα».
27.
Τούτου λεχθέντος, αναγνωρίζω, πρώτον, ότι στην προμνησθείσα αιτιολογική σκέψη επισημαίνεται επίσης ότι, όταν εξετάζεται αν το σχέδιο ή υπόδειγμα έχει «ατομικό χαρακτήρα», θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ο «βιομηχανικ[ός] κλάδ[ος] στον οποίο εντάσσεται [το σχέδιο ή υπόδειγμα] και [ο] βαθμ[ός] της ελευθερίας του δημιουργού κατά την εκπόνηση του σχεδίου ή υποδείγματος» (
16
). Η διατύπωση του άρθρου 6, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002 είναι παρόμοια, καθόσον η διάταξη προβλέπει ότι, «[π]ροκειμένου να εκτιμηθεί ο ατομικός χαρακτήρας, λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός της ελευθερίας του δημιουργού κατά την εκπόνηση του σχεδίου ή υποδείγματος». Είναι αληθές ότι τούτο θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η «πραγματική δραστηριότητα σχεδιασμού» ή η «διανοητική προσπάθεια» που οδήγησαν στην εκπόνηση του σχεδίου ή υποδείγματος.
28.
Εντούτοις, είναι κατά τη γνώμη μου σαφές ότι η μνεία στην «ελευθερία του δημιουργού» στην αιτιολογική σκέψη 14 του κανονισμού 6/2002 και στο άρθρο 6, παράγραφος 2, δεν πρέπει να ερμηνευθεί με τον ίδιο τρόπο σε αμφότερες τις περιπτώσεις. Συγκεκριμένα, από τη νομολογία του Γενικού Δικαστηρίου που μνημόνευσα στην εισαγωγή (
17
) προκύπτει ότι το άρθρο 6, παράγραφος 2, έχει ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι η προστασία ενός σχεδίου ή υποδείγματος ως κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος δεν μπορεί να αποκλειστεί απλώς και μόνον επειδή ορισμένα χαρακτηριστικά του σχεδίου ή υποδείγματος υπαγορεύονται από περιορισμούς που σχετίζονται, για παράδειγμα, με την τεχνική λειτουργία του προϊόντος (θα εξετάσω το ζήτημα αυτό στην ενότητα B των παρουσών προτάσεων). Με άλλα λόγια, η προστασία σχεδίου ή υποδείγματος υποδήματος ως κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος δεν αποκλείεται απλώς και μόνον επειδή το συνολικό σχήμα του μοιάζει με το σχήμα ποδιού.
29.
Δεύτερον, με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι το άρθρο 14 του κανονισμού 6/2002 χαρακτηρίζει ως «δημιουργό» το πρόσωπο από το οποίο «έχει γίνει» το σχέδιο ή υπόδειγμα. Λαμβανομένης υπόψη της εν λόγω διάταξης, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν, για να προστατεύεται ένα σχέδιο ή υπόδειγμα ως κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα, πρέπει το πρόσωπο που το εκπόνησε να άσκησε «πραγματική δραστηριότητα σχεδιασμού» ή να κατέβαλε «διανοητική προσπάθεια» ώστε το πρόσωπο αυτό να μπορεί να θεωρηθεί ως ο «δημιουργός» του. Εκ νέου, δεν συμμερίζομαι τις ως άνω αμφιβολίες.
30.
Κατ’ αρχάς, παρατηρώ ότι το άρθρο 14 του κανονισμού 6/2002, το οποίο επιγράφεται «Δικαίωμα επί κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος», προβλέπει, στην παράγραφο 1, ότι «[δ]ικαίωμα σε κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα έχει ο δημιουργός ή ο εξ αυτού έλκων δικαίωμα». Στις παραγράφους 2 και 3 της ίδιας διάταξης καθορίζονται οι κανόνες που εφαρμόζονται όταν το σχέδιο ή υπόδειγμα έχει γίνει από κοινού από πλείονα πρόσωπα καθώς και όταν το σχέδιο ή υπόδειγμα «έχει γίνει από μισθωτό κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του ή σύμφωνα με τις οδηγίες του εργοδότη του».
31.
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, είναι σαφές ότι σκοπός του άρθρου 14 του κανονισμού 6/2002 είναι ο καθορισμός του προσώπου ή της οντότητας που έχει δικαίωμα επί του κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος, και όχι να εξαρτήσει τον «νεωτερισμό» και τον «ατομικό χαρακτήρα» από την «πραγματική δραστηριότητα σχεδιασμού» ή τη «διανοητική προσπάθεια» του δημιουργού.
32.
Συναφώς, επισημαίνεται επίσης ότι η έννοια του «δημιουργού» κατά την ως άνω διάταξη δεν πρέπει να συγχέεται με την έννοια του «δημιουργού» που χρησιμοποιείται στην οδηγία 2001/29 η οποία αφορά τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τα συγγενικά δικαιώματα. Στο πλαίσιο της ερμηνείας της εν λόγω οδηγίας, το Δικαστήριο συνέδεσε πάντοτε την έννοια του «έργου» με την έννοια του «δημιουργού» (
18
). Εντούτοις, παρόμοιος σύνδεσμος μεταξύ «έργου» και «δημιουργού» (ή μάλλον μεταξύ «σχεδίου ή υποδείγματος» και «δημιουργού») δεν υφίσταται στο πλαίσιο του κανονισμού 6/2002. Η προστασία του σχεδίου ή υποδείγματος ως κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος μπορεί να χορηγηθεί χωρίς να χρειάζεται να εξεταστούν οποιαδήποτε χαρακτηριστικά του δημιουργού του (όπως η προσωπικότητα, οι δημιουργικές επιλογές ή η διανοητική δημιουργία του). Από το άρθρο 14 του κανονισμού 6/2002 καθίσταται σαφές ότι η ταυτότητα του δημιουργού έχει σημασία όταν καθορίζεται το πρόσωπο ή η οντότητα που έχει το δικαίωμα προστασίας, και όχι όταν εκτιμάται αν το σχέδιο ή υπόδειγμα μπορεί να τύχει προστασίας ως κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα. Υπ’ αυτή την έννοια, οι απαιτήσεις που επιβάλλονται στον δημιουργό ενός έργου, κατά την οδηγία 2001/29, και στον δημιουργό ενός κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος, κατά τον κανονισμό 6/2002, είναι διαφορετικές: ο δημιουργός έργου πρέπει να παραγάγει ένα πρωτότυπο έργο, το οποίο πρέπει να αντικατοπτρίζει την προσωπικότητά του, ενώ ο δημιουργός κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος πρέπει απλώς και μόνο να εκπονήσει ένα σχέδιο ή υπόδειγμα το οποίο είναι «νέο» και έχει «ατομικό χαρακτήρα».
33.
Κατά τη γνώμη μου, από τα ανωτέρω προκύπτει ότι, προκειμένου ένα σχέδιο ή υπόδειγμα να προστατεύεται ως κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα δυνάμει του κανονισμού 6/2002, δεν είναι αναγκαίο να καταδεικνύεται ότι το σχέδιο ή υπόδειγμα είναι αποτέλεσμα «πραγματικής δραστηριότητας σχεδιασμού» ή «διανοητικής προσπάθειας» του δημιουργού. Ούτε απαιτείται το πρόσωπο ή η οντότητα που εκπόνησε το σχέδιο ή υπόδειγμα να άσκησε τέτοια «πραγματική δραστηριότητα σχεδιασμού» ή να κατέβαλε τέτοια «διανοητική προσπάθεια» για να θεωρηθεί ως «δημιουργός» του σχεδίου ή υποδείγματος.
Β.
Επί της σχετικής σημασίας των ελασσόνων διαφορών μεταξύ σχεδίου ή υποδείγματος και προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος στην περίπτωση που οι εν λόγω διαφορές επηρεάζονται από τάσεις της μόδας (δεύτερο σκέλος του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος και δεύτερο και τέταρτο προδικαστικό ερώτημα)
34.
Το δεύτερο ζήτημα που έθεσε το αιτούν δικαστήριο (με το δεύτερο σκέλος του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος και το δεύτερο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα) αφορά, ειδικότερα, τον «ατομικό χαρακτήρα» του σχεδίου ή υποδείγματος, ο οποίος προβλέπεται στο άρθρο 6 του κανονισμού 6/2002.
35.
Υπενθυμίζω, κατ’ αρχάς, ότι, όπως έχει αποφανθεί το Γενικό Δικαστήριο, ένα σχέδιο ή υπόδειγμα έχει «ατομικό χαρακτήρα» εάν δημιουργεί διαφορετική συνολική εντύπωση ή την εντύπωση «καινοφανούς» στον ενημερωμένο χρήστη σε σχέση με οποιοδήποτε προγενέστερο από το σύνολο των υφιστάμενων σχεδίων ή υποδειγμάτων, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη διαφορές οι οποίες, καίτοι υπερβαίνουν επουσιώδεις λεπτομέρειες, δεν είναι πάντως αρκετά έντονες ώστε να επηρεάσουν την εν λόγω συνολική εντύπωση, αλλά λαμβανομένων υπόψη των διαφορών οι οποίες είναι αρκετά έντονες ώστε να δημιουργήσουν διαφορετική συνολική εντύπωση (
19
).
36.
Επιπλέον, όπως προεκτέθηκε στο σημείο 27 των παρουσών προτάσεων, στο πλαίσιο της ως άνω εκτίμησης, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός ελευθερίας του δημιουργού κατά την εκπόνηση του σχεδίου ή υποδείγματος. Το Γενικό Δικαστήριο έχει δεχθεί συναφώς ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι περιορισμοί που επιβάλλονται από την τεχνική λειτουργία του προϊόντος (ή στοιχείου του προϊόντος) καθώς και από τις νομικές προδιαγραφές του προϊόντος, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα ορισμένα χαρακτηριστικά να καθίστανται ο κανόνας και να είναι, επομένως, κοινά σε όλα τα σχέδια ή υποδείγματα που αφορούν το οικείο προϊόν (
20
).
37.
Το Γενικό Δικαστήριο έχει διευκρινίσει επίσης ότι η ελευθερία του δημιουργού πρέπει να θεωρείται ως παράγοντας για την εκτίμηση του ατομικού χαρακτήρα του επίμαχου σχεδίου ή υποδείγματος, και όχι ως ανεξάρτητος παράγοντας που καθορίζει τον απαιτούμενο βαθμό διαφοράς μεταξύ δύο σχεδίων ή υποδειγμάτων (
21
). Συγκεκριμένα, τούτο σημαίνει ότι εφαρμόζεται ο ακόλουθος κανόνας «αντίστροφης αναλογίας» (
22
): όσο περισσότερο περιορίζεται η ελευθερία του δημιουργού κατά την εκπόνηση του επίμαχου σχεδίου ή υποδείγματος, τόσο πιθανότερο είναι ελάσσονες διαφορές να επαρκούν για την πρόκληση διαφορετικής συνολικής εντύπωσης στον ενημερωμένο χρήστη.
38.
Κατά συνέπεια, ο υψηλός βαθμός ελευθερίας του δημιουργού επιρρωννύει το συμπέρασμα ότι τα σχέδια ή υποδείγματα χωρίς σημαντικές διαφορές προκαλούν την ίδια συνολική εντύπωση στον ενημερωμένο χρήστη και ότι, επομένως, το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα δεν έχει ατομικό χαρακτήρα. Αντιστρόφως, ο χαμηλός βαθμός ελευθερίας του δημιουργού τεκμηριώνει το συμπέρασμα ότι επαρκώς έντονες διαφορές μεταξύ των σχεδίων ή υποδειγμάτων προκαλούν διαφορετική συνολική εντύπωση στον ενημερωμένο χρήστη και ότι, επομένως, το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα έχει ατομικό χαρακτήρα (
23
).
39.
Καίτοι οι ανωτέρω κρίσεις του Γενικού Δικαστηρίου δεν έχουν επικυρωθεί ακόμη από το Δικαστήριο, συντάσσομαι απολύτως με το περιεχόμενό τους.
40.
Επανέρχομαι στο παράδειγμα που χρησιμοποίησα ανωτέρω, το οποίο καταλαμβάνει κεντρική θέση στην υπό κρίση υπόθεση. Ένα υπόδημα προορίζεται να φοριέται στα πόδια. Λόγω της συγκεκριμένης τεχνικής λειτουργίας, το σχέδιο ή υπόδειγμα του υποδήματος πρέπει κατ’ ανάγκην να έχει σχήμα επαρκώς επίμηκες ώστε το πόδι να μπορεί να εισχωρήσει στο υπόδημα. Αναμφίβολα η συγκεκριμένη τεχνική λειτουργία περιορίζει την ελευθερία του δημιουργού και, στις περιπτώσεις αυτές, πρέπει, στο πλαίσιο της συνολικής εντύπωσης που προκαλεί το προϊόν, να αποδοθεί μεγαλύτερη σημασία σε ελάσσονος σημασίας διαφορές οι οποίες συνδέονται, για παράδειγμα, με το τακούνι (το ύψος και το σχήμα του) ή το σχήμα της μύτης του υποδήματος (αιχμηρή, στρογγυλή ή τετράγωνη) (
24
).
41.
Κατά τη γνώμη μου, ευλόγως αποδίδεται μεγαλύτερη σημασία στις ελάσσονες αυτές διαφορές υπό τέτοιες περιστάσεις. Κατ’ αρχάς, τούτο συνάδει με το γεγονός ότι ο κανονισμός 6/2002 απαιτεί ο «ατομικός χαρακτήρας» του σχεδίου ή υποδείγματος να εκτιμάται από την άποψη του «ενημερωμένου χρήστη» (
25
). Το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι «ο προσδιορισμός “ενημερωμένος” προϋποθέτει ότι, χωρίς να είναι σχεδιαστής ή ειδικός τεχνικός, ο χρήστης γνωρίζει τα διάφορα σχέδια ή υποδείγματα που υπάρχουν στον οικείο τομέα, διαθέτει ορισμένες γνώσεις ως προς τα στοιχεία που κατά κανόνα περιλαμβάνουν τα εν λόγω σχέδια ή υποδείγματα, και, λόγω του ενδιαφέροντός του για τα εν λόγω προϊόντα, επιδεικνύει σχετικά υψηλότερο βαθμό προσοχής όταν τα χρησιμοποιεί» (
26
). Επομένως, τέτοιος χρήστης είναι σε θέση να αντιληφθεί τα χαρακτηριστικά του σχεδίου ή υποδείγματος τα οποία μπορεί να συνδέονται με την τεχνική λειτουργία του προϊόντος ή τα οποία έχουν καταστεί κανόνας λόγω νομικών προδιαγραφών και να προσδώσει μεγαλύτερη βαρύτητα σε χαρακτηριστικά τα οποία δεν εμπίπτουν σε καμία από τις δύο αυτές κατηγορίες.
42.
Επιπλέον, εάν δεν αποδιδόταν επαρκής βαρύτητα σε τέτοιες ελάσσονες διαφορές, όταν η ελευθερία του δημιουργού περιορίζεται υπό τέτοιες περιστάσεις, η χορήγηση προστασίας σε σχέδιο ή υπόδειγμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα καθίστατο ιδιαιτέρως δυσχερής. Κατ’ ουσίαν, ο κανονισμός 6/2002 θα παρείχε σε έναν οικονομικό φορέα (τον πρώτο που θα εξασφάλιζε προστασία για το σχέδιο ή υπόδειγμα συγκεκριμένου προϊόντος) τη δυνατότητα να αποκτήσει το μονοπώλιο επί χαρακτηριστικών τα οποία είναι, στην πράξη, κοινά σε όλα τα σχέδια ή υποδείγματα του εν λόγω προϊόντος. Όπως έχει διευκρινίσει το Δικαστήριο, τούτο θα παρείχε τη δυνατότητα στον συγκεκριμένο οικονομικό φορέα να απολαύει, σε σχέση με το προϊόν, προστασίας σχεδόν απόλυτης και ισοδύναμης προς αυτήν που προσφέρει ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, χωρίς να υπόκειται στις προϋποθέσεις που ισχύουν για τη χορήγηση αυτού του τελευταίου, και θα μπορούσε να εμποδίσει τους ανταγωνιστές να προσφέρουν ένα προϊόν στο οποίο θα έχουν ενσωματωθεί ορισμένα λειτουργικά χαρακτηριστικά ή θα περιόριζε τις πιθανές τεχνικές λύσεις (
27
). Τούτο θα αντέβαινε στους σκοπούς της νομοθεσίας της Ένωσης για τα σχέδια και υποδείγματα, οι οποίοι περιλαμβάνουν, κατά την αιτιολογική σκέψη 7 του κανονισμού αυτού, την «ενισχυμένη προστασία της βιομηχανικής αισθητικής» και την ενθάρρυνση της «ανάπτυξη[ς] νέων προϊόντων και τ[ων] επενδύσε[ων] στην παραγωγή τους». Τούτο θα στερούσε επίσης την πλήρη αποτελεσματικότητά του από το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 6/2002, κατά το οποίο, «[κ]οινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα δεν παρέχει δικαιώματα επί των χαρακτηριστικών της εμφάνισης ενός προϊόντος, τα οποία υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του».
43.
Μετά τις ανωτέρω παρατηρήσεις, πρέπει να αποσαφηνιστεί αν μπορεί να θεωρηθεί ότι οι «τάσεις της μόδας» περιορίζουν την εικόνα ενός σχεδίου ή υποδείγματος με τρόπο πανομοιότυπο όπως η τεχνική λειτουργία ή το γεγονός ότι ορισμένα χαρακτηριστικά του προϊόντος έχουν καταστεί κανόνας. Σε τέτοια περίπτωση, όπως επισημαίνει το αιτούν δικαστήριο με το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα, μικρές (ή ήσσονος σημασίας) διαφορές μεταξύ του επίμαχου καταχωρισμένου ή μη καταχωρισμένου σχεδίου ή υποδείγματος και προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος μπορεί να είναι επαρκείς ώστε το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα να προκαλεί διαφορετική συνολική εντύπωση στον ενημερωμένο χρήστη.
44.
Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι το ζήτημα του αν ένα σχέδιο ή υπόδειγμα ακολουθεί ή όχι μια γενική τάση σε επίπεδο σχεδιασμού είναι αλυσιτελές για την εκτίμηση του αν υπάρχουν όρια στην ελευθερία του δημιουργού. Το Γενικό Δικαστήριο αποσαφήνισε για πρώτη φορά το ζήτημα αυτό με την απόφαση Shenzhen Taiden κατά ΓΕΕΑ – Bosch Security Systems (Συσκευές επικοινωνίας) (
28
). Στην υπόθεση εκείνη, το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα απεικόνιζε μια μονάδα συνεδρίων (δηλαδή, το σύστημα μικροφώνου που τοποθετείται συνήθως στο εμπρόσθιο μέρος κάθε τραπεζιού σε μια αίθουσα συνεδρίων). Η προσφεύγουσα είχε υποστηρίξει ότι πολλά χαρακτηριστικά του σχεδιασμού υπαγορεύθηκαν όχι μόνον από την τεχνική λειτουργία της συσκευής, αλλά επίσης από την ύπαρξη γενικής τάσης προς τις επίπεδες, ορθογώνιες και μικρού μεγέθους συσκευές, οι οποίες φέρουν συχνά αρθρωτά στοιχεία. Εντούτοις, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε το επιχείρημα αυτό. Με επακόλουθη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο διευκρίνισε ότι η άρνησή του να δεχθεί ότι μια γενική τάση στον τομέα του σχεδιασμού μπορεί να θεωρηθεί ως παράγοντας περιορισμού της ελευθερίας του δημιουργού είχε βασιστεί στο γεγονός ότι αυτή ακριβώς η ελευθερία παρέχει στον δημιουργό τη δυνατότητα να ανακαλύπτει νέες φόρμες, νέες τάσεις ή ακόμη και να καινοτομεί στο πλαίσιο κάποιας υπάρχουσας τάσης (
29
).
45.
Κατά τη γνώμη μου, η υπό κρίση υπόθεση παρέχει στο Δικαστήριο τη δυνατότητα να επιβεβαιώσει τη συγκεκριμένη προσέγγιση.
46.
Συγκεκριμένα, πρώτον, μολονότι δεν αποσκοπεί στη χορήγηση προστασίας για χαρακτηριστικά που συνδέονται με την τεχνική λειτουργία ενός προϊόντος ή τις προδιαγραφές που επιβάλλονται στο προϊόν εκ του νόμου, ο κανονισμός 6/2002 θεσπίστηκε για να καταστήσει δυνατή την προστασία, μεταξύ άλλων, χαρακτηριστικών που συνδέονται με τάσεις της μόδας ως στοιχείων ενός κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος (
30
). Ο κλάδος της μόδας παράγει μεγάλο αριθμό «συλλογών» με σχετικά βραχεία διάρκεια ζωής στην αγορά. Τούτο δημιουργεί την απαίτηση για αποτελεσματική, βραχυχρόνια προστασία του σχεδίου ή υποδείγματος, η οποία είναι συνεπής με το σύστημα που θεσπίστηκε με τον εν λόγω κανονισμό (
31
),
47.
Δεύτερον, η προστασία χαρακτηριστικών που συνδέονται με τάσεις της μόδας ενθαρρύνει την καινοτομία, κατά τον σκοπό του κανονισμού 6/2002 που υπομνήσθηκε στο σημείο 42 των παρουσών προτάσεων. Για παράδειγμα, συγγραφείς περιοδικών μόδας κάνουν σήμερα λόγο για μια τάση, κατά την οποία πολλά είδη υποδημάτων –περιλαμβανομένων επίπεδων μπαλαρινών, αθλητικών υποδημάτων και μποτών τύπου γουέστερν– σχεδιάζονται με πόρπη τύπου «Mary Jane» (
32
). Εάν τα εν λόγω σχέδια ή υποδείγματα προστατεύονται δυνάμει του σχετικού συστήματος της Ένωσης, άλλες επιχειρήσεις ή άλλοι δημιουργοί θα εμποδίζονται να τα αντιγράψουν και θα παροτρύνονται να δημιουργήσουν νέα σχέδια ή υποδείγματα.
48.
Τρίτον, τα χαρακτηριστικά τα οποία συνδέονται με τάσεις της μόδας διαφέρουν επίσης από τα χαρακτηριστικά που συνδέονται με την τεχνική λειτουργία του προϊόντος ή τις προδιαγραφές που επιβάλλονται στο προϊόν εκ του νόμου στον βαθμό που τα δεύτερα είναι τόσο αναπόφευκτα (υπό την έννοια ότι όλα τα σχέδια ή υποδείγματα του σχετικού προϊόντος πρέπει οπωσδήποτε να διαθέτουν τα εν λόγω χαρακτηριστικά) όσο και μόνιμα ή μακροχρόνια. Φρονώ ότι παρόμοιο συμπέρασμα δεν μπορεί να συναχθεί όσον αφορά τα χαρακτηριστικά που συνδέονται με τάσεις της μόδας, τα οποία είναι, εκ φύσεως, εφήμερα.
49.
Επιπλέον, οι τάσεις του σχεδιασμού συνδέονται εγγενώς με τις «προσδοκίες της αγοράς», οι οποίες, εκ φύσεως, εμφανίζουν μεγάλες διαφοροποιήσεις. Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι οι προσδοκίες των καταναλωτών δεν συνιστούν περιορισμό ο οποίος μειώνει κατ’ ανάγκην τον βαθμό ελευθερίας του δημιουργού και ότι το γεγονός ότι μια γενική τάση στον τομέα του σχεδιασμού είναι ικανή να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των ενδιαφερόμενων καταναλωτών δεν μπορεί να θεωρηθεί ως παράγοντας περιορισμού της ελευθερίας του δημιουργού, δεδομένου ότι η εν λόγω ελευθερία παρέχει στον δημιουργό τη δυνατότητα να ανακαλύπτει νέες μορφές και νέες γραμμές ή ακόμη και να καινοτομεί στο πλαίσιο κάποιας υπάρχουσας εικονιστικής τάσης. Ως εκ τούτου, «τυχόν προσδοκίες της αγοράς» δεν λαμβάνονται υπόψη για τον καθορισμό του βαθμού ελευθερίας του δημιουργού (
33
).
50.
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, φρονώ ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι οι τάσεις της μόδας περιορίζουν την ελευθερία του δημιουργού κατά τρόπο ώστε ελάσσονες διαφορές μεταξύ προγενέστερων σχεδίων ή υποδειγμάτων και του μη καταχωρισμένου ή καταχωρισμένου σχεδίου ή υποδείγματός του να είναι επαρκείς ώστε το δεύτερο να προκαλεί διαφορετική συνολική εντύπωση από τα πρώτα και, επομένως, να έχει «ατομικό χαρακτήρα», κατά την έννοια του άρθρου 6 του κανονισμού 6/2002.
51.
Τούτου λεχθέντος, υπενθυμίζεται ότι, ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, η Mundorama Confort και η Stay Design υποστηρίζουν ότι τα επίμαχα σχέδια και υποδείγματα δεν έχουν «ατομικό χαρακτήρα», κατά την έννοια του άρθρου 6 του κανονισμού 6/2002, διότι βασίζονται σε προγενέστερα σχέδια ή υποδείγματα τα οποία περιέχονται στους καταλόγους των προμηθευτών και ως προς τα οποία εμφανίζουν ελάσσονες μόνον διαφορές σχετικές με την προσαρμογή, για παράδειγμα, του πέλματος, κορδονιών ή πορπών.
52.
Συναφώς, παρατηρώ ότι το Δικαστήριο έχει αποφανθεί, κατ’ ουσίαν, ότι ένα σχέδιο ή υπόδειγμα μπορεί να προστατεύεται ως κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα, έστω και αν απαρτίζεται από συγκεκριμένα στοιχεία ή τμήματα προγενέστερων σχεδίων ή υποδειγμάτων, υπό τον όρο ότι προκαλεί στον χρήστη διαφορετική συνολική εντύπωση από την εντύπωση την οποία προκαλούν τα εν λόγω εξατομικευμένα και συγκεκριμένα προγενέστερα σχέδια και υποδείγματα (
34
).
53.
Κατά τη γνώμη μου, επομένως, ένα κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα δεν πρέπει να κηρυχθεί άκυρο απλώς και μόνον επειδή συνιστά περιορισμένη προσαρμογή ενός ή πλειόνων προγενέστερων σχεδίων ή υποδειγμάτων. Το συμπέρασμα αυτό συνάδει με τους σκοπούς του κανονισμού 6/2002 που υπομνήσθηκαν στο σημείο 42 των παρουσών προτάσεων.
Γ.
Επί των συνεπειών για τη διαφορά της κύριας δίκης
54.
Τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξα στην προηγούμενη ενότητα με οδηγούν στη διατύπωση των ακόλουθων παρατηρήσεων όσον αφορά την υπόθεση της κύριας δίκης.
55.
Αφενός, το γεγονός και μόνο ότι οι διαφορές μεταξύ των επίμαχων σχεδίων ή υποδειγμάτων και των προγενέστερων σχεδίων ή υποδειγμάτων που περιέχονται στους καταλόγους των προμηθευτών της Deity Shoes (εν προκειμένω, στοιχεία προσαρμογής τα οποία συνδέονται με το πέλμα, τα κορδόνια ή τις πόρπες του υποδήματος που απεικονίζεται στα επίμαχα σχέδια ή υποδείγματα) βασίζονται σε τάσεις της μόδας δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκην ότι στα εν λόγω στοιχεία πρέπει να αποδοθεί μικρότερη σημασία κατά την εκτίμηση της συνολικής εντύπωσης την οποία τα επίμαχα σχέδια ή υποδείγματα προκαλούν στον «ενημερωμένο χρήστη» και, επομένως, κατά την εκτίμηση του «ατομικού χαρακτήρα» τους. Αντιθέτως προς την τεχνική λειτουργία του προϊόντος ή τις προδιαγραφές που επιβάλλονται στο προϊόν εκ του νόμου (που έχουν ως αποτέλεσμα ορισμένα χαρακτηριστικά να καθίσταται κανόνας για το προϊόν), οι τάσεις της μόδας δεν θα πρέπει να θεωρούνται ως περιορισμός ή όριο στην ελευθερία του δημιουργού. Όπως προκύπτει από το παράδειγμα της διάδοσης των υποδημάτων τύπου «Mary Jane» που μνημονεύθηκε στο σημείο 47 των παρουσών προτάσεων, η τοποθέτηση μιας πόρπης σε ένα υπόδημα μπορεί (ενίοτε) να έχει σημαντικές συνέπειες όσον αφορά την πρόκληση διαφορετικής συνολικής εντύπωσης και, επομένως, την απόδοση «ατομικού χαρακτήρα» στο προϊόν. Ομοίως, το γεγονός και μόνο ότι τα επίμαχα σχέδια ή υποδείγματα προκύπτουν από την προσαρμογή προγενέστερων σχεδίων ή υποδειγμάτων δεν εμποδίζει την προστασία τους ως κοινοτικών σχεδίων ή υποδειγμάτων και δεν μπορεί, αυτό καθεαυτό και αφ’ εαυτού, να οδηγήσει στην κήρυξή τους ως άκυρων.
56.
Αφετέρου, το αν τα επίμαχα σχέδια ή υποδείγματα έχουν «ατομικό χαρακτήρα», κατά την έννοια του άρθρου 6 του κανονισμού 6/2002, και προστατεύονται ως κοινοτικά σχέδια ή υποδείγματα εξακολουθεί να εξαρτάται από το αν οι διαφορές μεταξύ των εν λόγω σχεδίων ή υποδειγμάτων και των προγενέστερων σχεδίων ή υποδειγμάτων είναι αρκούντως έντονες ή αφορούν μόνον επουσιώδεις λεπτομέρειες –εκτίμηση η οποία απόκειται στο αιτούν δικαστήριο. Συναφώς, υπενθυμίζω μόνον ότι σκοπός του κανονισμού 6/2002 δεν είναι να χορηγήσει προστασία κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος σε σχέδιο ή υπόδειγμα το οποίο, πέραν ορισμένων επουσιωδών διαφορών, είναι ακριβές αντίγραφο προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος και δεν προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη συνολική εντύπωση διαφορετική από την εντύπωση που προκαλεί τέτοιο προγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα.
V. Πρόταση
57.
Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στα προδικαστικά ερωτήματα που υπέβαλε το Juzgado de lo Mercantil no 1 de Alicante (εμποροδικείο αριθ. 1 Αλικάντε, Ισπανία) ως εξής:
1)
Ο κανονισμός (ΕΚ) 6/2002 του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2001, για τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα,
έχει την έννοια ότι, για να προστατεύεται ένα σχέδιο ή υπόδειγμα ως κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα, δεν είναι αναγκαίο ο δημιουργός να άσκησε «πραγματική δραστηριότητα σχεδιασμού» ή να κατέβαλε «διανοητική προσπάθεια» κατά την εκπόνηση του σχεδίου ή υποδείγματος. Ούτε απαιτείται το πρόσωπο ή η οντότητα που εκπόνησε το σχέδιο ή υπόδειγμα να άσκησε τέτοια «πραγματική δραστηριότητα σχεδιασμού» ή να κατέβαλε τέτοια «διανοητική προσπάθεια» για να θεωρηθεί ως ο «δημιουργός» του σχεδίου ή υποδείγματος.
2)
Το άρθρο 6 του κανονισμού 6/2002
έχει την έννοια ότι, αντίθετα με τους περιορισμούς που σχετίζονται με την τεχνική λειτουργία του προϊόντος ή με τις προδιαγραφές που επιβάλλονται στο προϊόν εκ του νόμου, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι οι τάσεις της μόδας περιορίζουν την ελευθερία του δημιουργού κατά τρόπο ώστε ελάσσονες διαφορές μεταξύ ενός ή πλειόνων προγενέστερων σχεδίων ή υποδειγμάτων και του επίμαχου σχεδίου ή υποδείγματος να είναι επαρκείς ώστε το δεύτερο να προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη διαφορετική συνολική εντύπωση από το/τα πρώτο/-α και, επομένως, να έχει «ατομικό χαρακτήρα», κατά την έννοια της εν λόγω διάταξης. Ως εκ τούτου, σχέδιο ή υπόδειγμα το οποίο διαφέρει από προγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα μόνον ως προς επουσιώδεις λεπτομέρειες που επηρεάζονται από τάσεις της μόδας μπορεί να μην έχει «ατομικό χαρακτήρα», κατά την έννοια της ανωτέρω διάταξης, και μπορεί να μην προστατεύεται ως κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα.
(
1
)	Γλώσσα του πρωτοτύπου: η αγγλική.
(
2
)	Από το μουσικό έργο «These boots are made for walkin’» της Nancy Sinatra (κυκλοφόρησε το 1966).
(
3
)	Κανονισμός του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2001, για τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα (ΕΕ 2002, L 3, σ. 1, και διορθωτικό ΕΕ 2002, L 179, σ. 31).
(
4
)	Πρβλ. απόφαση της 21ης Νοεμβρίου 2013, El Hogar Perfecto del Siglo XXI κατά ΓΕΕΑ – Wenf International Advisers (Ανοιχτήρι) (T‑337/12, EU:T:2013:601, σκέψη 32). Βλ., επίσης, απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2023, Cayago Tec κατά EUIPO – iAqua (Shenzhen) (Τζετ σκι, μηχανοκίνητο σκάφος) (T‑377/22, EU:T:2023:504, σκέψη 46 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
5
)	Κατά το άρθρο 1, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002, τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα προστατεύονται ως «μη καταχωρισμένα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα», εάν έχουν γνωστοποιηθεί στο κοινό, υπό τους όρους που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό, και ως «καταχωρισμένα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα», εάν έχουν καταχωρισθεί, υπό τους όρους που προβλέπονται στον ίδιο κανονισμό. Η υπόθεση της κύριας δίκης αφορά τόσο καταχωρισμένα όσο και μη καταχωρισμένα κοινοτικά σχέδια ή υποδείγματα.
(
6
)	Βλ. άρθρο 24, παράγραφοι 1 και 3, του κανονισμού 6/2002, το οποίο προβλέπει κατ’ ουσίαν ότι καταχωρισμένο ή μη καταχωρισμένο κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα μπορεί να κηρυχθεί άκυρο από δικαστήριο κοινοτικών σχεδίων και υποδειγμάτων βάσει ανταγωγής που ασκείται στο πλαίσιο αγωγής περί παραποίησης/απομίμησης. Στο άρθρο 26 του εν λόγω κανονισμού καθορίζονται οι «συνέπειες της ακυρότητας». Ειδικότερα, κατά την παράγραφο 1 του άρθρου, «ένα κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα λογίζεται ότι δεν έχει επιφέρει, εξ υπαρχής, τα αποτελέσματα τα οποία προβλέπονται από τον παρόντα κανονισμό, εφόσον έχει κηρυχθεί άκυρο».
(
7
)	Βλ. άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 6/2002 για επεξηγήσεις σχετικά με τον χρόνο κατά τον οποίο ένα σχέδιο ή υπόδειγμα θεωρείται ότι έχει γνωστοποιηθεί στο κοινό.
(
8
)	Βλ. άρθρο 5, παράγραφος 1, του κανονισμού 6/2002.
(
9
)	Βλ. άρθρο 6 του κανονισμού 6/2002.
(
10
)	Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2001, για την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του δικαιώματος του δημιουργού και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας (ΕΕ 2001, L 167, σ. 10).
(
11
)	Βλ. απόφαση της 12ης Σεπτεμβρίου 2019, Cofemel (C‑683/17, EU:C:2019:721, σκέψη 30 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Η υπογράμμιση δική μου.
(
12
)	Βλ. απόφαση της 16ης Ιουλίου 2009, Infopaq International (C‑5/08, EU:C:2009:465, σκέψη 39). Η υπογράμμιση δική μου.
(
13
)	Βλ. απόφαση της 12ης Σεπτεμβρίου 2019, Cofemel (C‑683/17, EU:C:2019:721, σκέψη 40).
(
14
)	Όπ.π. (σκέψη 50). Το Δικαστήριο επισήμανε επιπλέον, στην ίδια σκέψη, ότι «η προστασία [δυνάμει του κανονισμού 6/2002] προβλέπεται να εφαρμόζεται για διάρκεια περιορισμένη μεν, πλην όπως επαρκή ώστε να μπορέσουν να καταστούν αποδοτικές οι επενδύσεις που υπήρξαν αναγκαίες για τη δημιουργία και την παραγωγή των αντικειμένων αυτών, χωρίς ωστόσο να παρακωλύει υπέρμετρα τον ανταγωνισμό».
(
15
)	Η υπογράμμιση δική μου.
(
16
)	Η υπογράμμιση δική μου.
(
17
)	Βλ. υποσημείωση 4 των παρουσών προτάσεων.
(
18
)	Συγκεκριμένα, όπως επισήμανα στο σημείο 22 των παρουσών προτάσεων, το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι η έννοια του «έργου», κατά την οδηγία 2001/29, συνεπάγεται την ύπαρξη πρωτότυπου αντικειμένου, υπό την έννοια ότι πρόκειται περί της διανοητικής δημιουργίας του δημιουργού, εφόσον το αντικείμενο αντανακλά την προσωπικότητα του δημιουργού του, ως έκφραση των ελεύθερων και δημιουργικών επιλογών του.
(
19
)	Βλ. απόφαση της 8ης Μαΐου 2024, Puma κατά EUIPO – Road Star Group (Υπόδημα) (T‑757/22, EU:T:2024:291, σκέψη 57 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
20
)	Βλ. υποσημείωση 4 των παρουσών προτάσεων.
(
21
)	Βλ. απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2023, Cayago Tec κατά EUIPO – iAqua (Shenzhen) (Τζετ σκι, μηχανοκίνητο σκάφος) (T‑377/22, EU:T:2023:504, σκέψη 47 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
22
)	Όπ.π. (σκέψη 48 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Βλ., επίσης, προτάσεις του γενικού εισαγγελέα M. Szpunar στην υπόθεση LEGO (Έννοια του ενημερωμένου χρήστη ενός σχεδίου ή υποδείγματος) (C‑211/24, EU:C:2025:153, σημείο 36).
(
23
)	Βλ. απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2023, Cayago Tec κατά EUIPO – iAqua (Shenzhen) (Τζετ σκι, μηχανοκίνητο σκάφος) (T‑377/22, EU:T:2023:504, σκέψη 48 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
24
)	Για άλλα παραδείγματα, βλ. Hartwig, H., «The concept of aesthetic creative freedom in design, copyright, and trademark law – a European perspective», Design Law, Edward Elgar Publishing, Cheltenham, UK (2024), σ. 562: «στην περίπτωση καλαθιών ποδηλάτων, η δημιουργική ελευθερία του δημιουργού περιορίζεται από τεχνικές προδιαγραφές στον βαθμό μόνο που τα καλάθια πρέπει να στερεώνονται στο ποδήλατο και να μπορούν να περιέχουν αντικείμενα τα οποία δεν θα πρέπει να πέφτουν εκτός του καλαθιού κατά την ποδηλασία. Εντούτοις, ο δημιουργός μπορεί να επιλέξει από ευρεία ποικιλία χρωμάτων, υλικών (π.χ. πλαστικό, μέταλλο, καλάμι ή ύφασμα) και σχημάτων (στρογγυλό, ωοειδές ή τετράγωνο) εκείνα που θα χρησιμοποιήσει για το καλάθι».
(
25
)	Βλ. άρθρο 6, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού.
(
26
)	Βλ. απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2011, PepsiCo κατά Grupo Promer Mon Graphic (C‑281/10 P, EU:C:2011:679, σκέψη 59).
(
27
)	Βλ. απόφαση της 8ης Μαρτίου 2018, DOCERAM (C‑395/16, EU:C:2018:172, σκέψη 30).
(
28
)	Απόφαση της 22ας Ιουνίου 2010 (T‑153/08, EU:T:2010:248, σκέψη 58).
(
29
)	Βλ. απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2012, Antrax It κατά ΓΕΕΑ – THC (Θερμαντικά σώματα) (T‑83/11 και T‑84/11, EU:T:2012:592, σκέψη 95).
(
30
)	Βλ., συναφώς, Wennersten, U., κ.ά., «Fashion and design law», Design Law, Edward Elgar Publishing, Cheltenham, UK (2024), σ. 586.
(
31
)	Όπ.π. (σ. 589). Όπως εξηγούν οι συγγραφείς, «[η] καταχώριση του κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος στην ΕΕ έχει ορισμένα μοναδικά χαρακτηριστικά [ειδικότερα, επειδή δεν υπάρχει προθεσμία ανακοπής]. Τούτο καθιστά τη διαδικασία καταχώρισης σχετικά ταχεία, καθώς οι εγκρίσεις χορηγούνται ακόμη και αυθημερόν». Βλ., επίσης, σ. 594: «[λ]όγω της ταχύτητας με την οποία κινείται σήμερα ο κλάδος της μόδας και των συχνών αλλαγών των τάσεων, η εξασφάλιση της προστασίας μη καταχωρισμένου σχεδίου ή υποδείγματος [η οποία καθίσταται δυνατή με τον κανονισμό 6/200] είναι επωφελής για τον κλάδο».
(
32
)	Βλ. Jones, D., «Please, Can We Stop Mary Jane-ifying Everything?», British Vogue, 11 Φεβρουαρίου 2025, διατίθεται στη διεύθυνση: https://www.vogue.co.uk/article/mary-jane-shoe-trend.
(
33
)	Βλ. απόφαση της 6ης Ιουνίου 2019, Porsche κατά EUIPO – Autec (Μηχανοκίνητα οχήματα) (T‑209/18, EU:T:2019:377, σκέψεις 57, 59 και 61).
(
34
)	Βλ. απόφαση της 19ης Ιουνίου 2014, Karen Millen Fashions (C‑345/13, EU:C:2014:2013, σκέψεις 26 και 33).