62024CJ0294
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Naoú Dlísheomra)
10 Iúil 2025 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Treoir 93/13/CEE – Téarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóirí – Airteagal 3(1) – Conradh chun uisce agus córas séarachais a sholáthar – An dáta a mbíonn an t‑éileamh dlite agus túsphointe thréimhse theorann an éilimh – Ceanglas na cúiseanna a thabhairt lena dtugtar údar leis an ngá atá le léiriú ar fhorálacha áirithe de dhlí an Aontais ón gCúirt Bhreithiúnais – Easpa sonraí leordhóthanacha – Do-ghlacthacht)
I gCás C‑294/24 (Zadzhova) (
i
),
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ó Rayonen sad - Burgas (an Chúirt Dúiche, Burgas, an Bhulgáir), trí bhreith an 24 Aibreán 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 24 Aibreán 2024, sna himeachtaí
‘Vodosnabdyavane i kanalizatsia’ EAD
v
ED,
tugann AN CHÚIRT (an Naoú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: N. Jääskinen, Uachtarán Dlísheomra, M. Condinanzi agus R. Frendo (Rapóirtéir), Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: L. Medina,
Cláraitheoir: R. Stefanova-Kamisheva, Riarthóir,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn agus tar éis éisteacht an 5 Márta 2025,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
‘Vodosnabdyavane i kanalizatsia’ EAD, ag G. D. Dobrev, Z. I. Gadzheva agus L. I. Todev, advokati, agus T. Mirchev,
–
Rialtas na Bulgáire, ag T. Mitova agus R. Stoyanov, i gcáil Gníomhairí,
–
an Coimisiún Eorpach, ag P. Kienapfel, G. Koleva, N. Nikolova agus P. Ondrůšek, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 3(1) de Threoir 93/13/CEE ón gComhairle an 5 Aibreán 1993 maidir le téarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóra (IO 1993 L 95, lch. 29).
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir ‘Vodosnabdyavane i kanalizatsia’ EAD (‘VIK’) agus ED maidir le mainneachtain sonraisc tomhaltais uisce a bhaineann le foirgneamh atá faoi úinéireacht ED a íoc.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
3
Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 3(1) de Threoir 93/13:
‘Measfar téarma conarthach nár caibidlíodh ar leithligh a bheith éagórach más rud é, contrártha leis an gceanglas maidir le meon macánta, go gcruthaíonn sé éagothroime shuntasach maidir le cearta agus oibleagáidí na bpáirtithe a eascraíonn as an gconradh, chun aimhleasa an tomhaltóra.’
[Aistriúcháin neamhoifigiúil]
Dlí na Bulgáire
4
Foráiltear leis an gcéad mhír d’Airteagal 84 den Zakon za zadalzheniyata i dogovorite (an Dlí maidir le hoibleagáidí agus conarthaí, DV Uimh. 275 an 22 Samhain 1950) (‘an ZZD’):
‘I gcás ina socrófar teorann ama chun an oibleagáid a chomhlíonadh, déanfar mainneachtain an fhéichiúnaí ag deireadh na tréimhse sin […]’
5
De réir Airteagal 114 den ZZD:
‘Cuirfear tús leis an tréimhse teorann ón lá bheidh an t‑éileamh dlite.
[…]’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
6
Soláthraíonn VIK seirbhísí soláthair uisce agus córas séarachais dá chustaiméirí i gcathair Burgas (an Bhulgáir) ar bhonn conarthaí aonair ina bhfuil téarmaí caighdeánacha lena rialaítear soláthar na seirbhísí sin d’úsáideoirí (‘na téarmaí caighdeánacha’).
7
An 27 Deireadh Fómhair 2023, thug VIK caingean os comhair an Rayonen sad - Burgas (an Chúirt Dúiche, Burgas, an Bhulgáir), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, ag lorg ordú go n‑íocfadh ED, tomhaltóir, sonraisc áirithe do thomhaltais uisce a bhaineann le foirgneamh atá faoina úinéireacht, atá suite i gcathair Burgas.
8
Go háirithe, maíonn VIK go bhfuil ED faoi dhliteanas an phríomhshuim de 693.56 leva na Bulgáire (BGN) (thart ar EUR 350) i ndáil le tomhaltas uisce idir an 17 Márta 2020 agus an 12 Bealtaine 2023 agus a sonrascadh le linn na tréimhse ón 25 Lúnasa 2021 go dtí an 25 Bealtaine 2023, mar aon le hús reachtúil ón dáta ar tugadh an chaingean os comhair na cúirte a rinne an tarchur go dtí go n‑íocfar an t‑éileamh go críochnaitheach, agus cúiteamh as íocaíocht dhéanach le haghaidh na tréimhse ón 25 Meán Fómhair 2021 go dtí an 24 Deireadh Fómhair 2023 de BGN 81.30 (thart ar EUR 41).
9
Áitíonn VIK gur eisigh sé sonraisc le haghaidh na tréimhse tomhaltais atá i gceist nár íoc ED laistigh den tréimhse fhorordaithe 30 lá a leagtar síos in Airteagal 33(2) de na téarmaí caighdeánacha.
10
Cuireann ED i gcoinne mhéid na suimeanna arna n‑éileamh agus ardaíonn sé, inter alia, pléadáil bunaithe ar dhíothú an éilimh líomhnaithe tar éis dhul in éag na tréimhse teorann 3 bliana.
11
Tugann an chúirt a rinne an tarchur faoi deara go gceanglaítear ar VIK, faoi Airteagal 33(1) de na téarmaí caighdeánacha, sonraisc mhíosúla a eisiúint le haghaidh seirbhísí soláthair uisce agus córas séarachais a sholáthraítear dá custaiméirí. I gcomhréir le hAirteagal 33(2) de na téarmaí caighdeánacha, ceanglaítear ar an tomhaltóir na méideanna atá dlite a íoc laistigh de 30 lá ón dáta a eisítear an sonrasc.
12
Ina theannta sin, faoi Airteagal 42 de na téarmaí caighdeánacha, tá tomhaltóir a mhainníonn a oibleagáid íocaíochta a chomhlíonadh laistigh den tréimhse fhorordaithe faoi dhliteanas cúiteamh a íoc le VIK atá coibhéiseach le méid an leasa reachtúil.
13
Tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire, de bhun na chéad mhíre d’Airteagal 84 agus Airteagal 114 den ZZD, ar dhul in éag an thréimhse 30 lá ó eisiúint an tsonraisc ag VIK, go mbeidh an t‑éileamh i leith an tsonraisc sin iníoctha agus go gcuirfear tús leis an tréimhse theorann.
14
Dá bhrí sin, braitheann cinneadh thúsphointe na tréimhse sin ar iompar VIK agus, go sonrach, ar eisiúint sonrasc. Ní chomhlíonann VIK na ceanglais faoi Airteagal 33(1) de na téarmaí caighdeánacha go rialta, lena gceanglaítear air sonraisc mhíosúla a eisiúint.
15
Cuireann an chúirt a rinne an tarchur amhras in iúl maidir le héagóracht fhéideartha Airteagal 33(2) de na téarmaí caighdeánacha, ós rud é go gceadaítear do VIK a chinneadh go haontaobhach, ar bhonn an dáta a eisítear an sonrasc, an bhfuil a éilimh agus an t‑ús mainneachtana lena mbaineann dlite, agus, dá bhrí sin, túsphointe na tréimhse teorann maidir leis na héilimh sin.
16
Sa chomhthéacs sin, chinn Rayonen sad - Burgas (an Chúirt Dúiche, Burgas) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt le haghaidh réamhrialú:
‘An bhfuil Airteagal 3(1) de [Threoir 93/13] le léiriú sa chaoi go bhfuil téarma amhail an téarma dá dtagraítear in Airteagal 33(2) de théarmaí caighdeánacha Vodosnabdyavane i kanalizatsia Burgas (Soláthar uisce agus córas séarachais Burgas; “Soláthraí uisce Burgas”) ina chúis le míchothromaíocht shuntasach maidir le cearta agus oibleagáidí na bpáirtithe faoi na téarmaí caighdeánacha, chun aimhleasa an tomhaltóra, ós rud é go mbraitheann aisghabháil an éilimh faoin bhforáil sin de na téarmaí caighdeánacha sin nó tús na tréimhse teorann don éileamh ar na seirbhísí arna soláthar ag Soláthraí uisce Burgas do thomhaltóirí go hiomlán ar iompar an tsoláthróra uisce agus sonrasc á eisiúint aige, fiú mura gcomhlíonann sé a oibleagáid chun sonraisc mhíosúla a eisiúint?’
Inghlacthacht na hiarrata ar réamhrialú
17
De réir cásdlí socair, is ionstraim comhair idir an Chúirt Bhreithiúnais agus na cúirteanna náisiúnta é an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 267 CFAE, trína gcuireann an Chúirt na léirmhínithe ar dhlí an Aontais atá de dhíth ar fáil do na cúirteanna náisiúnta, chun na díospóidí atá os a gcomhair a chinneadh (breithiúnas an 22 Feabhra 2024, Ente Cambiano società cooperativa per azioni, C‑660/22, EU:C:2024:152, mír 20 agus an cásdlí dá dtagraítear).
18
Toisc go bhfuil an t‑ordú tarchuir mar bhonn do na himeachtaí sin, ceanglaítear ar an gcúirt náisiúnta míniú a thabhairt, san ordú tarchuir féin, ar chomhthéacs fíorasach agus reachtach na díospóide sna príomhimeachtaí agus na mínithe is gá a thabhairt maidir leis na cúiseanna le roghnú na bhforálacha de dhlí an Aontais atá á lorg aici agus maidir leis an nasc a dhéanann sí idir na forálacha sin agus an reachtaíocht náisiúnta is infheidhme maidir leis an díospóid atá os a comhair (breithiúnas an 22 Feabhra 2024, Ente Cambiano società cooperativa per azioni, C‑660/22, EU:C:2024:152, mír 21 agus an cásdlí dá dtagraítear).
19
Ba cheart a mheabhrú chomh maith go bhfuil toimhde ábharthachta ag ceisteanna maidir le léiriú dhlí an Aontais arna dtarchur ag cúirt náisiúnta sa chomhthéacs fíorasach agus reachtach a bhfuil an chúirt sin freagrach as a shainiú, agus nach faoin gCúirt atá sé a chruinneas a chinneadh. Ní féidir leis an gCúirt diúltú rialú a thabhairt ar cheist arna tarchur ag cúirt náisiúnta ach amháin má dhealraíonn sé go follasach nach mbaineann an léiriú atá á lorg ar dhlí an Aontais le fíricí iarbhír nó le cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí, i gcás ina bhfuil an fhadhb hipitéiseach, nó i gcás nach bhfuil an fhaisnéis fhíorasach agus dhlíthiúil is gá ag an gCúirt chun freagra úsáideach a thabhairt ar na ceisteanna a cuireadh uirthi (breithiúnas an 8 Aibreán 2025, Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (Athbhreithniú breithiúnach ar ghníomhartha nós imeachta)C‑292/23, EU:C:2025:255, mír 36 agus an cásdlí dá dtagraítear).
20
Lena ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 3(1) de Threoir 93/13 a léiriú sa chaoi go bhfuil téarma atá i dtéarmaí caighdeánacha conartha faoina gceanglaítear ar an tomhaltóir na méideanna dlite a íoc laistigh de 30 lá ón dáta a eisítear an sonrasc ina chúis le míchothromaíocht shuntasach maidir le cearta agus oibleagáidí na bpáirtithe, chun aimhleasa an tomhaltóra sin.
21
Ní mór a thabhairt faoi deara nár luaigh an chúirt a rinne an tarchur go sainráite na cúiseanna a bhfuil gá le léiriú na forála dá dtagraítear sa cheist a tarchuireadh chun an díospóid sna príomhimeachtaí a réiteach.
22
Is léir ón gcomhad os comhair na Cúirte agus ó na hargóintí a cuireadh i láthair ag an éisteacht os comhair na Cúirte go mbaineann an díospóid sna príomhimeachtaí le cur i bhfeidhm oibleagáid chonarthach an díoltóra nó an tsoláthróra, a leagtar síos in Airteagal 33(1) de na téarmaí caighdeánacha, sonraisc mhíosúla a eisiúint. Ní bhaineann amhras na cúirte a rinne an tarchur le hAirteagal 33(1) de na téarmaí caighdeánacha, ach le mír 2, agus mar thoradh air sin is léir nach bhfuil aon bhaint ag ábhar na díospóide sna príomhimeachtaí leis an léiriú arna iarraidh ar Airteagal 3(1) de Threoir 93/13.
23
Dá bhrí sin, ní mór a dhearbhú go bhfuil an iarraidh ar réamhrialú do-ghlactha.
24
Mar sin féin, ní mór a mheabhrú gur féidir leis an gcúirt a rinne an tarchur iarraidh ar réamhrialú nua a dhéanamh tríd an bhfaisnéis go léir a thabhairt don Chúirt Bhreithiúnais ionas go mbeadh sí in ann cinneadh a dhéanamh (breithiúnas an 22 Feabhra 2024, Ente Cambiano società cooperativa per azioni, C‑660/22, EU:C:2024:152, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear).
Costais
25
Os rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Naoú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Tá an iarraidh ar réamhrialú ón Rayonen sad - Burgas (an Chúirt Dúiche, Burgas, an Bhulgáir), a rinneadh le cinneadh an 24 Aibreán 2024 do-ghlactha.
[Sínithe]
(
*1
)	Teanga an cháis: an Bhulgáiris.
(
i
)	Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.