62023TJ1088_RES
Sprawa T‑1088/23
RTL Group Markenverwaltungs GmbH
przeciwko
Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej
Wyrok Sądu (siódma izba) z dnia 7 maja 2025 r.
Znak towarowy Unii Europejskiej – Postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku – Graficzny unijny znak towarowy RTL – Brak rzeczywistego używania znaku towarowego – Artykuł 58 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) 2017/1001 – Przedstawienie okoliczności faktycznych i dowodów po raz pierwszy przed izbą odwoławczą – Artykuł 95 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001 – Artykuł 27 ust. 4 rozporządzenia delegowanego (UE) 2018/625 – Nadużycie prawa
Znak towarowy Unii Europejskiej – Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie – Podstawy wygaśnięcia – Brak rzeczywistego używania znaku towarowego – Dowód używania – Rzeczywiste używanie – Pojęcie – Kryteria oceny – Wymóg przedstawienia konkretnych i obiektywnych dowodów
[rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/1001, art. 18 ust. 1, art. 58 ust. 1 lit. a)]
(zob. pkt 16, 19, 20, 91–93)
Znak towarowy Unii Europejskiej – Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie – Podstawy wygaśnięcia – Brak rzeczywistego używania znaku towarowego – Dowód używania – Używanie częściowe – Wpływ
(rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/1001, art. 18 ust. 1, art. 58 ust. 2)
(zob. pkt 17, 18)
Znak towarowy Unii Europejskiej – Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie – Wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku – Dopuszczalność – Brak uzależnienia od braku nadużycia prawa lub od dobrej wiary wnioskującego o stwierdzenie wygaśnięcia
[rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/1001, art. 63 ust. 1 lit. a)]
(zob. pkt 27–30)
Znak towarowy Unii Europejskiej – Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie – Podstawy wygaśnięcia – Brak rzeczywistego używania znaku towarowego – Graficzny znak towarowy RTL
[rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/1001, art. 18 ust. 1, art. 58 ust. 1 lit. a)]
(zob. pkt 35, 55, 82, 83, 95, 101)
Znak towarowy Unii Europejskiej – Procedura – Postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku – Okoliczności faktyczne i dowody nieprzedstawione w wyznaczonym w tym celu terminie – Uwzględnienie – Uznanie przysługujące izbie odwoławczej
(rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/1001, art. 95 ust. 2; rozporządzenie Komisji 2018/625, art. 27 ust. 4)
(zob. pkt 45–47, 49)
Znak towarowy Unii Europejskiej – Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie – Podstawy wygaśnięcia – Brak rzeczywistego używania znaku towarowego – Używanie przez osobę trzecią za zgodą właściciela znaku towarowego
(rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/1001, art. 18 ust. 2)
(zob. pkt 62)
Znak towarowy Unii Europejskiej – Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie – Podstawy wygaśnięcia – Brak rzeczywistego używania znaku towarowego – Dowód używania – Rzeczywiste używanie – Pojęcie – Kryteria oceny – Znak towarowy cieszący się renomą w Unii – Brak wpływu
[rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/1001, art. 8 ust. 5, art. 18 ust. 1, art. 58 ust. 1 a)]
(zob. pkt 94)
Streszczenie
W wydanym wyroku Sąd zmienił decyzję Izby Odwoławczej Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO). Wyjaśnił on w nim następujące kwestie: a) czy wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku miał znamiona nadużycia; b) wykonywania przez Izbę Odwoławczą EUIPO uprawnień dyskrecjonalnych przysługujących jej w odniesieniu do odmowy uwzględnienia dowodów przedstawionych po raz pierwszy przed nią z tego powodu, że nie zostały one przedstawione w pismach procesowych przewidzianych w rozporządzeniu delegowanym 2018/625 (
1
); c) rzeczywistego używania znaku towarowego w odniesieniu do usług reklamowych, promocyjnych i marketingowych przez przedsiębiorstwo należące do grupy świadczącej w szczególności usługi nadawania reklam oraz d) wpływu, jaki ma renoma, jaką cieszy się dany znak towarowy, na ocenę jego rzeczywistego używania w odniesieniu do innych towarów i usług.
Począwszy od 2016 r. skarżąca RTL Group Markenverwaltungs GmbH jest właścicielem graficznego unijnego znaku dla szeregu towarów i usług (
2
). W 2021 r. interwenientka w sprawie, Marcella Örtl, skierowała wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego (
3
) ze względu na to, że przez nieprzerwany okres pięciu lat ten znak towarowy nie był rzeczywiście używany w odniesieniu do towarów lub usług, dla których został on zarejestrowany. Wydział Unieważnień EUIPO częściowo uwzględnił ten wniosek w odniesieniu do niektórych towarów i usług.
Rozpatrując odwołanie wniesione przez skarżącą, Izba Odwoławcza EUIPO, po pierwsze, uznała wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku za dopuszczalny i, po drugie, uchyliła częściowo decyzję Wydziału Unieważnień w zakresie, w jakim stwierdził on w niej wygaśnięcie prawa do zakwestionowanego znaku towarowego, w szczególności w odniesieniu do podkategorii usług „reklamowych, marketingowych i promocyjnych”, a mianowicie usług „nadawania reklam w telewizji, radiu i mediach elektronicznych” (
4
), i oddaliła odwołanie w pozostałym zakresie. W skardze wniesionej do Sądu skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności lub zmianę tej decyzji.
Ocena Sądu
W pierwszej kolejności Sąd zauważył, że podstawy stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku mają na celu ochronę leżącego u ich podstaw interesu ogólnego, co wyjaśnia, dlaczego nie wymaga się od wnioskodawcy wykazania istnienia po jego stronie interesu prawnego. Za przyjęciem takiej analizy przemawia motyw 24 rozporządzenia 2017/1001 i cel art. 63 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia, który polega na zaoferowaniu jak najszerszemu kręgowi osób możliwości zakwestionowania unijnego znaku towarowego, który nie był rzeczywiście używany przez określony czas, bez konieczności wykazywania istnienia po ich stronie interesu prawnego. Ponieważ wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku może zostać złożony przez „każdą osobę fizyczną lub prawną” z powodu braku lub niewystarczającego używania znaku towarowego, kwestia możliwości zaistnienia nadużycia prawa pozostaje bez znaczenia dla analizy dopuszczalności takiego wniosku. Podobnie ani dopuszczalność, ani zasadność wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku nie są uzależnione od dobrej wiary wnioskodawcy, ponieważ wygaśnięcie z powodu nieużywania znaku towarowego w okresie pięciu lat jest skutkiem prawnym, który został przewidziany w rozporządzeniu 2017/1001 (
5
).
Choć skarżąca powołała się w tym względzie na sprawę Sandra Pabst, to Sąd zauważył, że tamta sprawa charakteryzowała się wyjątkowymi okolicznościami, które nie występowały w niniejszej sprawie. W odróżnieniu od sprawy Sandra Pabst (
6
) interwenientka nie jest spółką specjalnie utworzoną wyłącznie w celu składania licznych wniosków o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku. Ponadto skarżąca nie wykazała, że wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku w niniejszej sprawie był skazany na niepowodzenie, a zatem miał służyć wyłącznie jej nadmiernemu obciążeniu czy też wywarciu na nią jakiejś presji. Przeciwnie, okoliczność polegająca na tym, że interwenientka ma zamiar używania znaku towarowego mogącego spowodować wprowadzenie w błąd odnośnie do zakwestionowanego znaku, świadczy o istnieniu po jej stronie rzeczywistego interesu w tym, by rejestr znaków towarowych został zaktualizowany w odniesieniu do zakresu monopolu, jaki ma skarżąca w odniesieniu do zakwestionowanego znaku towarowego.
W konsekwencji Sąd oddalił twierdzenie skarżącej dotyczące niedopuszczalności wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku ze względu na to, że miał on mieć znamiona nadużycia.
W drugiej kolejności Sąd przypomniał orzecznictwo dotyczące uprawnień dyskrecjonalnych przysługujących EUIPO w zakresie uwzględniania okoliczności faktycznych i dowodów powołanych lub przedstawionych z opóźnieniem (
7
) i podkreślił, że uwzględnienie to powinno stanowić rezultat obiektywnego i uzasadnionego skorzystania z uprawnień dyskrecjonalnych, czego kontrola należy do Sądu.
Sąd stwierdził, że w niniejszym przypadku skarżąca przedstawiła uwagi i dowody z opóźnieniem, w związku z czym Izba Odwoławcza powinna była przy wydawaniu decyzji, którą miała wydać, zadecydować, czy skorzystać z przysługującego jej zakresu uznania. Takie obiektywne i uzasadnione skorzystanie z uprawnień dyskrecjonalnych nie ma zaś miejsca w niniejszym przypadku ze względu na to, że Izba Odwoławcza nie uwzględniła tych dowodów z tego tylko powodu, że nie zostały one przedstawione wraz z jednym z pism procesowych, o których mowa w rozporządzeniu delegowanym 2018/625 (
8
), nie badając przy tym, czy zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 27 ust. 4 tego rozporządzenia. Badanie dopuszczalności uwag i dowodów przedstawionych po raz pierwszy przed Izbą Odwoławczą nie może bowiem ograniczać się do okoliczności faktycznych i dowodów przedstawionych wraz z pismami procesowymi, o których mowa w rozporządzeniu delegowanym 2018/625, ponieważ takie ograniczenie nie wynika ani z art. 95 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001, ani z art. 27 ust. 4 rozporządzenia delegowanego 2018/625.
W konsekwencji Izba Odwoławcza dopuściła się błędu, nie uwzględniając przy badaniu uwag i dowodów przedstawionych przez skarżącą z opóźnieniem bez skorzystania przy tym z przysługujących jej uprawnień dyskrecjonalnych.
W trzeciej kolejności Sąd zbadał, czy przedstawione przez skarżącą dowody dotyczące działalności spółek z jej grupy umożliwiają wykazanie używania zakwestionowanego znaku towarowego nie tylko dla podkategorii usług nadawania reklam, jak wskazała Izba Odwoławcza, ale również, wychodząc poza tę podkategorię, dla całej kategorii usług „reklamowych, marketingowych i promocyjnych”.
Przede wszystkim podniósł on, że skarżąca wykazała, iż spółki należące do jej grupy świadczyły na rzecz reklamodawców usługi dotyczące tworzenia i realizacji reklam, w szczególności telewizyjnych. Przedstawiła ona bowiem dowody dotyczące usług wiążących się z twórczym wkładem tych spółek w projektowanie reklam, które to usługi nie ograniczały się do samego tylko nadawania treści reklamowych stworzonych przez osobę trzecią.
Następnie Sąd uznał, że z dowodów przedstawionych przez skarżącą wynika, iż oferowała ona reklamodawcom swoje usługi w dziedzinie opracowywania strategii reklamowych w należących do niej środkach masowego przekazu, oferując im możliwość udziału w tworzonych przez jej grupę akcjach promocyjnych.
Wreszcie Sąd orzekł, że w świetle przedstawionych dowodów spółki grupy, do której należy skarżąca, świadczyły usługi doradcze dotyczące sprzedaży reklamy telewizyjnej, należące do wyspecjalizowanych usług doradczych i wsparcia na rzecz przedsiębiorstw, które zamierzają promować swe produkty i usługi oraz rozwijać swoje strategie reklamowe.
W tych okolicznościach Sąd uważa, że przedstawione przez skarżącą dowody świadczą o tym, iż jej grupa świadczyła osobom trzecim, odnosząc się do zakwestionowanego znaku towarowego i w rozpatrywanym okresie, usługi reklamowe, promocyjne i marketingowe, które nie ograniczały się do nadawania reklam, lecz miały aktywnie przyczynić się do rozwoju strategii reklamowej tych osób trzecich. W rezultacie Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, oddalając wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do zakwestionowanego znaku towarowego w odniesieniu do należących do klasy 35 usług reklamowych, promocyjnych i marketingowych.
W ostatniej kolejności Sąd uściślił, że zgodnie z brzmieniem i celem art. 58 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 utrzymanie praw związanych ze znakiem towarowym Unii Europejskiej jest uzależnione od spełnienia warunku, by znak ten był rzeczywiście używany. Nie jest bowiem uzasadnione, aby znak towarowy, który nie jest używany, utrudniał konkurencję i ograniczał swobodny przepływ towarów i swobodę świadczenia usług. Ponadto sądy Unii orzekły już, że przepisy dotyczące rozszerzonej ochrony przyznanej unijnemu znakowi towarowemu cieszącemu się renomą w Unii służą innemu celowi niż te, w których ustanowiony został wymóg przedstawienia dowodu rzeczywistego używania, efektem czego te dwa rodzaje przepisów należy interpretować w sposób autonomiczny. W rezultacie, nawet przy założeniu, że rozpatrywany w niniejszej sprawie znak towarowy cieszy się renomą w sektorze mediów, okoliczność ta sama w sobie nie pozwala na wykazanie istnienia rzeczywistego używania tego znaku w odniesieniu do rozpatrywanych towarów i usług. Ponadto skarżąca nie może w celu dokonania wykładni przepisów materialnych rozporządzenia 2017/1001 powoływać się skutecznie ani na jednolity charakter unijnego znaku towarowego, ani na motyw 7 rozporządzenia delegowanego 2018/625, który dotyczy wyłącznie przepisów proceduralnych.
(
1
)	Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2018/625 z dnia 5 marca 2018 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej oraz uchylające rozporządzenie delegowane (UE) 2017/1430 (Dz.U. 2018, L 104, s. 1).
(
2
)	Towary i usługi, dla których znak został zarejestrowany, należą do klas 3, 6, 8, 9, 12, 14, 16, 18, 20, 21, 24, 25, 28, 30, 32, 33, 35, 38, 41, 42, 43 i 45 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami.
(
3
)	Na podstawie art. 58 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2017, L 154, s. 1).
(
4
)	Pozostałe towary i usługi, w odniesieniu do których uchylono decyzję Wydziału Unieważnień, to należące do klasy 9 „optyczne karty pamięci” i należące do klasy 45 „usługi serwisów społecznościowych online; usługi dotyczące kontaktów społecznych online”.
(
5
)	Zobacz art. 58 ust. 1 lit. a) i art. 64 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001.
(
6
)	Sprawa, w której Wielka Izba Odwoławcza wydała decyzję z dnia 1 lutego 2020 r. (sprawa R 2445-2017-G, zwana dalej „sprawą Sandra Pabst”).
(
7
)	Przewidziane w art. 95 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001 i ograniczone w art. 27 ust. 4 rozporządzenia delegowanego 2018/625.
(
8
)	Artykuły 22, 24 i 26 rozporządzenia nr 2018/625.