Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
RICHARD DE LA TOUR
ippreżentati fit‑22 ta’ Jannar 2026 (1)
Kawża C‑583/24 [Tagu] (i)
Proċeduri kriminali
kontra
DZ,
fil-preżenza ta’
Openbaar Ministerie
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mir-rechtbank Amsterdam (il-Qorti Distrettwali ta’ Amsterdam, il-Pajjiżi l-Baxxi))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali – Mandat ta’ arrest Ewropew – Deċiżjoni Qafas 2002/584/ĠAI – Artikolu 1(3) – Deċiżjoni Qafas 2004/757/ĠAI – Artikolu 2(1)(a) u (2) – Artikolu 4(1) u (2)(b) – Dispożizzjonijiet minimi li jirrigwardaw l-elementi kostituttivi tar-reati kriminali u tas-sanzjonijiet applikabbli fil-qasam tat-traffikar tad-droga – Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Artikolu 49(3) – Proporzjonalità tal-pieni – Kontroll mill-awtorità ġudizzjarja tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni”
I.      Introduzzjoni
1.        It-teħid inkunsiderazzjoni tal-prinċipju ta’ proporzjonalità mill-awtoritajiet ġudizzjarji emittenti u tal-eżekuzzjoni waqt l-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2002/584/ĠAI tat‑13 ta’ Ġunju 2002 dwar il-mandat ta’ arrest Ewropew u l-proċeduri ta’ konsenja bejn l-Istati Membri(2), kif emendata bid-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2009/299/ĠAI, tas‑26 ta’ Frar 2009 (3), diġà qajjem ħafna diskussjoni, fenomenu li ġie ċertament amplifikat minħabba s-silenzju tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 dwar dan il-punt (4).
2.        Fil-fatt, din id-deċiżjoni qafas ma tinkludi ebda rekwiżit espliċitu fir-rigward tal-osservanza mill-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Istati Membri tal-prinċipju ta’ proporzjonalità fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-istess deċiżjoni qafas (5). Biex jagħmel tajjeb għal dan is-silenzju, dan ir-rekwiżit ġie fformulat kemm fid-diversi manwali dwar il-ħruġ u l-eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew (6), kif ukoll mill-Parlament Ewropew (7).
3.        Fil-manwal tagħha tal-2023, il-Kummissjoni tindika għaldaqstant li mandat ta’ arrest Ewropew “għandu dejjem ikun proporzjonali għall-għan tiegħu” (8). F’din il-perspettiva, l-awtoritajiet ġudizzjarji emittenti “għandhom iqisu jekk jistgħux jintużaw miżuri oħra ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja minflok ma joħorġu [mandat ta’ arrest Ewropew]”, sa fejn tali miżuri jistgħu jkunu “effettivi iżda inqas koerċittivi”. Fuq nota iktar ġenerali, il-Kummissjoni tenfasizza li “l-applikazzjoni tal-kontroll tal-proporzjonalità qabel ma jinħareġ [mandat ta’ arrest Ewropew] tista’ ssaħħaħ il-fiduċja reċiproka fost l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri”, ħaġa li tikkontribwixxi għat-“tħaddim effettiv tal-[mandat ta’ arrest Ewropew] fl-Unjoni [Ewropea] kollha” (9).
4.        Għaldaqstant, ir-rekwiżit ta’ proporzjonalità, għalkemm ma jissemmiex b’mod espliċitu fid-Deċiżjoni Qafas 2002/584, jippenetra l-proċess ta’ konsenja stabbilit minn din id-deċiżjoni qafas. Ma jistax ikun mod ieħor peress li, skont l-Artikolu 5(4) TUE, “[s]kond il-prinċipju tal-proporzjonalità, il-kontenut u l-forma ta’ l-azzjoni ta’ l-Unjoni m’għandhomx jeċċedu dak li jkun meħtieġ sabiex jitwettqu l-objettivi tat-Trattati”. Fid-dawl tal-konsegwenzi ta’ mandat ta’ arrest Ewropew fuq id-drittijiet tal-persuni rikjesti u sabiex tiġi ggarantita l-effikaċità u l-ħeffa tal-proċeduri ta’ konsenja, huwa għaldaqstant partikolarment importanti li f’kull każ l-awtoritajiet ġudizzjarji emittenti jeżaminaw b’attenzjoni u b’ċertu moderazzjoni jekk tali mandat huwiex neċessarju.
5.        Il-Qorti tal-Ġustizzja nnifisha, fuq l-insistenza ta’ diversi Avukati Ġenerali tagħha (10), enfasizzat il-ħtieġa li l-awtorità ġudizzjarja emittenti jistħarrġu l-proporzjonalità. Fil-fatt, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, peress li l-ħruġ ta’ mandat ta’ arrest Ewropew jista’ jkollu bħala konsegwenza l-arrest tal-persuna li hija s-suġġett tiegħu u, għaldaqstant, jista’ jippreġudika l-libertà individwali ta’ din tal-aħħar, hija l-awtorità ġudizzjarja li għandha l-intenzjoni li toħroġ mandat ta’ arrest Ewropew li għandha teżamina jekk, fid-dawl tal-aspetti speċifiċi tal-każ, dan il-ħruġ huwiex ta’ natura proporzjonata (11). F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja tidher li tagħmel distinzjoni skont jekk mandat ta’ arrest Ewropew inħariġx għal skopijiet ta’ prosekuzzjoni jew inkella għal skopijiet ta’ eżekuzzjoni ta’ piena, peress li hija ppreċiżat li, f’dan l-aħħar każ, il-proporzjonalità ta’ dan il-mandat tirriżulta mill-kundanna imposta, li, hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 2(1) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, għandha tikkonsisti f’piena jew f’ordni ta’ detenzjoni ta’ mill-inqas erba’ xhur (12).
6.        Għal dak li jirrigwarda l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma jirriżultax li din l-awtorità hija obbligata teżamina l-proporzjonalità tal-mandat ta’ arrest Ewropew li hija għandha teżegwixxi (13).
7.        Barra minn hekk, fil-Manwal tal‑2023, il-Kummissjoni tenfasizza li hija biss l-awtorità ġudizzjarja emittenti li għandha l-obbligu li twettaq il-verifika tal-proporzjonalità ta’ mandat ta’ arrest Ewropew. Hija tirrileva, f’dan ir-rigward, li d-Deċiżjoni Qafas 2002/584 “ma tipprevedix il-possibbiltà li l-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni jevalwa l-proporzjonalità ta’ [mandat ta’ arrest Ewropew]”. Skont din l-istituzzjoni, dan huwa “konformi mal-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku”. Jekk, madankollu, l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni jkollha dubji serju dwar il-proporzjonalità ta’ mandat ta’ arrest Ewropew, it-triq tal-“komunikazzjoni diretta” bejn din l-awtorità u l-awtorità ġudizzjarja emittenti għandha tkun ippreferuta, sabiex tinstab “soluzzjoni aktar adatta” (14). Il-Kummissjoni tqis li tali sitwazzjonijiet jinqalgħu biss “f’ċirkostanzi eċċezzjonali” (15).
8.        Magħmula dawn il-preċiżazzjonijiet, għandu qabel kollox jiġi enfasizzat li din it-talba għal deċiżjoni preliminari tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja teżamina minn perspettiva partikolari l-kwistjoni tal-proporzjonalità fil-kuntest tal-mekkaniżmu ta’ konsenja, anki jekk, kif ser nispjega iktar ’il quddiem, it-tqassim tal-verifiki li għandhom jagħmlu, rispettivament, l-awtoritajiet ġudizzjarji emittenti u dawk ta’ eżekuzzjoni huwa wkoll fil-qalba tad-dibattitu legali.
9.        Din it-talba għandha għalhekk twassal sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi dwar il-punt dwar jekk l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tistax u, jekk ikun il-każ, taħt liema kundizzjonijiet, tirrifjuta li teżegwixxi mandat ta’ arrest Ewropew maħruġ għall-iskopijiet ta’ eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà meta hija tikkunsidra li l-konsenja tal-persuna rikjesta tinvolvi r-riskju ta’ ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni, sanċit fl-Artikolu 49(3) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (16). Minn din il-perspettiva, ma hijiex daqstant il-verifika tal-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità fl-istadju tal-ħruġ tal-mandat ta’ arrest Ewropew li hija involuta, imma pjuttost il-verifika tal-osservanza ta’ dan il-prinċipju, fl-istadju tal-eżekuzzjoni ta’ dan il-mandat, fir-rigward tal-piena imposta fl-Istat Membru emittenti, piena li fir-rigward tagħha l-mandat ta’ arrest Ewropew huwa biss l-istrument proċedurali użat biex jasal għall-eżekuzzjoni tagħha (17).
10.      Iktar preċiżament, din it-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 1(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, moqri flimkien mal-Artikolu 49(3) tal-Karta, kif ukoll flimkien mal-Artikolu 2(1) u (2), mal-Artikolu 4(1) u (2) u mal-Artikolu 5 tad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2004/757/ĠAI tal-25 ta’ Ottubru 2004 li tistabbilixxi dispożizzjonijiet minimi dwar l-elementi kostitwenti ta’ atti kriminali u ta’ pieni fil-qasam tat-traffikar illeċitu ta’ drogi (18).
11.      Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ proċeduri kriminali kontra DZ li s-suġġett tagħhom kien mandat ta’ arrest Ewropew maħruġ kontrih għall-iskopijiet tal-eżekuzzjoni ta’ piena finali li ċċaħħad il-libertà għal perijodu ta’ seba’ snin għal reat li jikkonsisti fl-introduzzjoni ta’ drogi “ta’ riskju jew ta’ riskju għoli” fir-Rumanija.
12.      F’dan il-kuntest, jeħtieġ li jiġi ddeterminat jekk, u jekk ikun il-każ, sa fejn u taħt liema kundizzjonijiet, l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tista’ tirrifjuta l-konsenja ta’ DZ meta hija tqis li tali piena hija sproporzjonata u li l-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew jippreġudika għaldaqstant il-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni, sanċit fl-Artikolu 49(3) tal-Karta. B’mod partikolari, din l-awtorità hija obbligata tagħmel eżami f’żewġ stadji sabiex tkun tista’ tirrifjuta din il-konsenja abbażi tal-Artikolu 1(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584? Fil-każ ta’ tweġiba fl-affermattiv, liema kontenut konkret għandu jingħata lil kull wieħed miż-żewġ stadji ta’ dan l-eżami?
II.    Il‑fatti tal‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
13.      Fid‑9 ta’ Jannar 2024, il-Judecătoria Constanța (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Constanța, ir-Rumanija) ħarġet mandat ta’ arrest Ewropew kontra DZ. Ir-rechtbank Amsterdam (il-Qorti Distrettwali ta’ Amsterdam, il-Pajjiżi l-Baxxi), li hija l-qorti tar-rinviju, għandha, bħala l-awtorità ġudizzjarja tal-eżekuzzjoni, tiddeċiedi dwar l-eżekuzzjoni ta’ dan il-mandat. Dik il-qorti ssostni li ebda waħda mir-raġunijiet għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni msemmija fl-Artikoli 3, 4 u 4a tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ma tista’ tiġi invokata.
14.      Il-mandat ta’ arrest Ewropew huwa intiż għall-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà għal perijodu ta’ seba’ snin, li saret finali wara deċiżjoni tal-Curtea de Apel Constanța (il-Qorti tal-Appell ta’ Constanța, ir-Rumanija), tal‑20 ta’ Diċembru 2023, fi tmiem proċess li fil-kuntest tiegħu DZ deher personalment (19). Il-qorti tar-rinviju tindika li minn dan il-mandat jirriżulta li din il-kundanna tirrigwarda fatti, imwettqa minn DZ flimkien mal-konjuġi tiegħu, ta’ importazzjoni illeċita fir-Rumanija ta’ tliet grammi kannabis u erba’ pilloli li fihom il-metillendiossimetamfetamina (MDMA). Dik il-qorti tippreċiża li dawn il-fatti huma punibbli fir-Rumanija skont l-Artikolu 3 tal-Legea nr. 143/2000 privind prevenirea și combaterea traficului și consumului ilicit de droguri (il-Liġi Nru 143/2000 dwar il-Prevenzjoni u l-Ġlieda Kontra t-Traffikar u l-Konsum Illegali ta’ Drogi) (20), tas‑26 ta’ Lulju 2000, fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi Nru 143/2000”) (21), u skont l-Artikolu 46(2) tal-Codul penal (il-Kodiċi Kriminali) (22). Fid-dritt Rumen, dan huwa reat wieħed, jiġifieri l-“introduzzjoni fil-pajjiż ta’ drogi ta’ riskju jew ta’ riskju għoli”.
15.      Il-qorti tar-rinviju tippreċiża wkoll li, għal dak li jikkonċerna d-drogi “ta’ riskju għoli”, l-Artikolu 3 tal-Liġi Nru 143/2000 huwa intiż li jimplimenta l-Artikolu 4(2)(b) tad-Deċiżjoni Qafas 2004/757 (23). Filwaqt li din l-aħħar dispożizzjoni timponi fuq l-Istati Membri l-obbligu li jipprevedu reat punibbli b’piena massima ta’ mill-inqas ħames sa għaxar snin priġunerija, mill-informazzjoni addizzjonali pprovduta mill-awtorità ġudizzjarja emittenti u mill-uffiċċju Rumen tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni fil-Ġustizzja Kriminali (Eurojust) jirriżulta li, fiż-żmien tat-twettiq tal-fatti, ir-reat konsistenti fl-“introduzzjoni fil-pajjiż ta’ drogi ta’ riskju jew ta’ riskju għoli” kien punibbli b’piena minima ta’ seba’ snin priġunerija.
16.      Fid-dawl tal-kwantitajiet ta’ drogi li huma indikati fil-mandat ta’ arrest Ewropew u tad-dikjarazzjoni magħmula waqt is-seduta quddiem il-qorti tar-rinviju minn DZ – jiġifieri li d-drogi kienu intiżi għall-konsum personali tal-konjuġi tiegħu, li kienet tinqeda bihom biex ittaffi l-uġigħ (24) –, dik il-qorti tikkonstata li dawn kienu kwantitajiet żgħar ta’ drogi “ta’ riskju” jew “ta’ riskju għoli” għall-konsum personali. Fi kwalunkwe każ, l-imsemmija qorti tirrileva li DZ u l-konjuġi tieħu kienu fil-pussess ta’ dawn il-kwantitajiet żgħar ta’ drogi mingħajr ma kellhom l-intenzjoni li jittraffikawhom.
17.      Id-dritt Rumen jipprevedi l-possibbiltajiet ta’ tnaqqis tal-piena, b’mod partikolari bit-teħid inkunsiderazzjoni ta’ ċirkustanzi attenwanti. Madankollu, bi tweġiba għal mistoqsija, l-awtorità ġudizzjarja emittenti jidher li indikat li, fil-każ ta’ DZ, la kien hemm ċirkustanza aggravanti, bħalma hija r-reċidività, u lanqas ċirkustanzi attenwanti. Anki li kieku DZ kellu dritt għal tnaqqis tal-piena u li kieku dan kienet ġie applikat, is-sospensjoni tal-eżekuzzjoni tal-piena ma kinitx possibbli minħabba t-tul ta’ din il-piena. Fil-fatt, skont din l-awtorità, f’każ ta’ applikazzjoni ta’ raġuni għat-tnaqqis tal-piena, din kienet tkun ta’ erba’ snin u tmien xhur u għaldaqstant kienet tkun ta’ iktar minn tliet snin (25).
18.      Minn dawn l-elementi l-qorti tar-rinviju tiddeduċi li, barra miċ-ċirkustanzi li jiġġustifikaw tnaqqis tal-piena, fiż-żmien tat-twettiq tal-fatti l-leġiżlazzjoni Rumena kienet teħtieġ li l-qorti, f’każ ta’ kundanna għall-importazzjoni illegali ta’ “drogi ta’ riskju jew ta’ riskju għoli”, timponi piena minima ta’ seba’ snin priġunerija, mingħajr ma tieħu inkunsiderazzjoni la jekk dan l-aġir kienx jikkonċerna kwantità żgħira ta’ droga u lanqas jekk l-awtur ta’ dan l-aġir kienx għamel hekk għal skopijiet ta’ konsum personali, jew minn tal-inqas mingħajr intenzjoni li jittraffikaha.
19.      Mill-banda l-oħra, sakemm kien hemm possibbiltà legali waħda jew iktar għat-tnaqqis tal-piena li kienu applikabbli, din il-leġiżlazzjoni kienet tippermetti lill-qorti tnaqqas din il-piena minima għall-importazzjoni illegali ta’ kwantitajiet żgħar ta’ “drogi ta’ riskju u ta’ riskju għoli” għall-iskopijiet ta’ konsum personali, jew minn tal-inqas mingħajr l-intenzjoni li tiġi ttraffikatha, jew bin-nofs (f’każ ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 15 tal-Liġi Nru 143/2000), jew b’massimu ta’ terz f’każ ta’ applikazzjoni ta’ waħda jew iktar mill-possibbiltajiet l-oħra għat-tnaqqis tal-piena).
20.      Il-qorti tar-rinviju tindika li l-avukat ta’ DZ oppona l-konsenja ta’ dan tal-aħħar billi sostna li l-piena li ċċaħħad il-libertà li ġiet imposta kienet sproporzjonata u li, għaldaqstant, tmur kontra l-Artikolu 49(3) tal-Karta. Dik il-qorti ssostni li fid-dawl tal-argument ta’ dan l-avukat, il-piena minima, imposta mil-leġiżlazzjoni Rumena, li għandha tiġi applikata
mill-qorti kriminali Rumena, ikkunsidrata b’mod konġunt mal-possibbiltajiet legali limitati għat-tnaqqis tal-piena, tqajjem ċerti domandi mill-perspettiva tal-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni msemmi f’din id-dispożizzjoni tal-Karta.
21.      Fl-ewwel lok, skont l-imsemmija qorti, tqum il-kwistjoni ta’ jekk, meta l-persuna rikjesta tinvoka r-riskju reali ta’ eżekuzzjoni ta’ piena sproporzjonata meta mqabbla mar-reat li għalih inħareġ il-mandat ta’ arrest Ewropew, l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni għandha tivverifika jekk dan ir-riskju jistax iwassal biex tiġi rrifjutata l-konsenja.
22.      Il-qorti tar-rinviju tirrileva, f’dan ir-rigward, li ma hijiex ċerta li mis-sentenza tal‑14 ta’ Lulju 2022, Procureur général près la cour d’appel d’Angers (26) jista’ jiġi dedott li ma huwiex possibbli li l-Artikolu 1(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jiġi invokat b’mod konġunt mal-Artikolu 49(3) tal-Karta.
23.      Fit-tieni lok, skont dik il-qorti, iqumu diversi kwistjonijiet addizzjonali dwar il-mod li bih l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni għandha tevalwa jekk jeżistix, fl-Istat Membru emittenti, riskju reali ta’ eżekuzzjoni ta’ piena finali sproporzjonata.
24.      Għaldaqstant, jeħtieġ li wieħed jistaqsi liema stħarriġ għandu jiġi applikat minn din l-awtorità fil-kuntest ta’ din l-evalwazzjoni u xi rwol għandu, fil-kuntest ta’ dan l-istħarriġ, l-obbligu li timponi piena minima, ikkunsidrat flimkien mal-possibbiltajiet ta’ tnaqqis ta’ piena u ta’ sospensjoni tal-eżekuzzjoni tal-piena li huma previsti mid-dritt tal-Istat Membru emittenti. Barra minn hekk, peress li l-piena li ċċaħħad il-libertà li għaliha ġiet ikkundannata l-persuna rikjesta hija finali, tqum il-kwistjoni ta’ jekk garanzija eventwalment ipprovduta mill-awtoritajiet tal-Istat Membru emittenti – li tkun tipprovdi, pereżempju, li l-persuna rikjesta tista’ tingħata maħfra jew li hija tista’ wkoll titlob ir-reviżjoni tas-sentenza ta’ kundanna – tkunx tali li telimina, fir-rigward tal-persuna rikjesta, riskju reali eventwalment ikkonstatat ta’ ksur tal-Artikolu 49(3) tal-Karta.
25.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-rechtbank Amsterdam (il-Qorti Distrettwali ta’ Amsterdam) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)      L-Artikolu 1(3) tad-[Deċiżjoni Qafas 2002/584], moqri flimkien mal-Artikolu 49(3) tal-[Karta] kif ukoll mal-parti introduttiva u mal-punt (a) tal-Artikolu 2(1), mal-Artikolu 2(2), mal-Artikolu 4(1) u mal-parti introduttiva u mal-punt (b) tal-Artikolu 4(2) u mal-Artikolu 5 tad-[Deċiżjoni Qafas 2004/757], għandu jiġi interpretat fis-sens li:
jekk il-persuna rikjesta topponi l-konsenja tagħha billi tinvoka li hija kienet ġiet ikkundannata definittivament fl-Istat Membru emittenti għal piena ta’ priġunerija minima sproporzjonata għall-importazzjoni ta’ kwantitajiet żgħar ta’ drogi għall-konsum personali, jew tal-inqas għall-importazzjoni ta’ kwantitajiet żgħar ta’ drogi mingħajr l-intenzjoni li tittraffika dawn id-drogi,
l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni għandha teżamina jekk, fil-każ ta’ konsenja għall-eżekuzzjoni ta’ din il-piena, il-persuna rikjesta tbati riskju reali tal-eżekuzzjoni ta’ piena li tkun sproporzjonata fir-rigward tar-reat li jkun il-bażi tal-mandat ta’ arrest Ewropew[?]
2)      Jekk [l-ewwel domanda] teħtieġ risposta fl-affermattiv:
a)      x’tip ta’ kontroll l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni għandha tapplika sabiex tevalwa jekk jeżistix riskju reali tal-eżekuzzjoni ta’ piena definittiva sproporzjonata bħal dik imsemmija f[l-ewwel domanda];
b)      fil-kuntest ta’ dan il-kontroll, x’rwol għandha ċ-ċirkustanza li d-dritt tal-Istat Membru emittenti,
fl-eżekuzzjoni tal-parti introduttiva u tal-punt (b) tal-Artikolu 4(2) tad-[Deċiżjoni Qafas 2004/757] u tal-obbligu li jirriżulta minn dan li tiġi prevista inkriminazzjoni [reat] punibbli b’piena ta’ priġunerija massima minn ħames sa għaxar snin mill-inqas,
jimponi fuq il-qorti nazzjonali li timponi piena minima ta’ seba’ snin priġunerija f’każ ta’ kundanna għal, essenzjalment, importazzjoni ta’ drogi fost l-iktar dannużi għas-saħħa, mingħajr ma tittieħed inkunsiderazzjoni la l-kwantità tad-drogi kkonċernati minn dan l-aġir u lanqas jekk dan l-aġir huwiex intiż għal finijiet ta’ konsum personali, jew bl-intenzjoni ta’ traffikar ta’ dawn id-drogi, filwaqt li:
–        il-qorti tista’ tnaqqas din il-piena minima obbligatorja jew sa total massimu ta’ terz jekk ikun hemm ċirkustanzi li jnaqqsu l-gravità tal-ksur jew it-theddida li l-awtur jirrappreżenta jew jekk il-persuna kkonċernata tirrikonoxxi l-fatti, jew b’nofs jekk il-persuna kkonċernata tiffaċilita l-identifikazzjoni u l-prosekuzzjoni ta’ persuni oħra li jkunu wettqu reati marbuta mad-droga, u li
–        it-tul ta’ din il-piena minima (possibbilment imnaqqsa) jipprekludi li l-qorti tordna s-sospensjoni tal-eżekuzzjoni;
c)      garanzija li għandha tiġi pprovduta mill-Istat Membru emittenti tista’ wkoll telimina riskju reali possibbli tal-eżekuzzjoni ta’ piena definittiva sproporzjonata bħal dik imsemmija f[l-ewwel domanda] u liema forma tista’ din il-garanzija tieħu?”
26.      DZ, l-Openbaar Ministerie (l-Uffiċċju tal-Prosekutur, il-Pajjiżi l-Baxxi), il-Gvern Rumen, Ungeriż u Pollakk, l-Irlanda kif ukoll il-Kummissjoni ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub u pparteċipaw, fil-preżenza wkoll tal-Gvern Ġermaniż, fis-seduta li nżammet fit‑23 ta’ Settembru 2025, li matulha huma wieġbu għal-mistoqsijiet għal tweġiba orali magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja.
III. Analiżi
27.      Permezz tad-domandi tagħha, li nissuġġerixxi li jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi jekk, u, jekk ikun il-każ, taħt liema kundizzjonijiet u sa fejn, l-Artikolu 1(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, moqri fid-dawl tal-Artikolu 49(3) tal-Karta, jippermetti lil awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tirrifjuta li teżegwixxi mandat ta’ arrest Ewropew maħruġ għall-iskopijiet ta’ eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà, meta din l-awtorità tqis li l-piena imposta hija eċċessiva u li l-eżekuzzjoni ta’ dan il-mandat tista’ tippreġudika l-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni, sanċit f’din id-dispożizzjoni tal-Karta.
28.      Is-sors tad-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju essenzjalment jinstab fid-differenza bejn id-dritt kriminali Olandiż u d-dritt kriminali Rumen għal dak li jikkonċerna l-grad ta’ severità tal-piena għal reat bħalma huwa dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jiġifieri l-introduzzjoni fir-Rumanija ta’ drogi “ta’ riskju għoli”. Fil-fatt, filwaqt li, skont l-ispjegazzjonijiet ipprovduti mill-uffiċċju tal-prosekutur waqt is-seduta, l-introduzzjoni fir-Rumanija ta’ drogi li jagħmlu parti minn din il-kategorija, fi kwantità sa għaxar grammi, hija punibbli b’piena ta’ minn ġimgħa sa tliet ġimgħat priġunerija fil-Pajjiżi l-Baxxi, fir-Rumanija l-piena ta’ priġunerija minima hija ta’ seba’ snin. Dawn id-domandi huma bbażati għaldaqstant fuq il-konstatazzjoni li l-piena ta’ priġunerija minima prevista mid-dritt Rumen hija għoli meta pparagunata mal-piena prevista mid-dritt Olandiż. Ma’ dan tiżdied il-konstatazzjoni li l-possibbiltajiet tal-qorti Rumena li tnaqqas il-piena jew li tissospendi l-eżekuzzjoni tagħha huma limitati.
29.      Sabiex tingħata risposta għad-domandi tal-qorti tar-rinviju, jeħtieġ li jitfakkar li d-Deċiżjoni Qafas 2002/584 hija intiża, permezz tal-introduzzjoni ta’ sistema ssemplifikata u effikaċi għall-konsenja tal-persuni kkundannati jew issuspettati li kisru l-liġi kriminali, sabiex tiffaċilita u tħaffef il-kooperazzjoni ġudizzjarja bil-għan li tikkontribwixxi għall-kisba tal-għan mogħti lill-Unjoni li ssir spazju ta’ libertà, ta’ sigurtà u ta’ ġustizzja bbażata fuq il-grad għoli ta’ fiduċja li għandu jkun hemm bejn l-Istati Membri (27).
30.      Fil-qasam irregolat minn din id-deċiżjoni qafas, il-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku, li jikkostitwixxi, hekk kif jirriżulta b’mod partikolari mill-premessa 6 tagħha, il-“punt ta’ referenza” tal-kooperazzjoni ġudizzjarja fil-qasam kriminali, huwa espress fl-Artikolu 1(2) tal-imsemmija deċiżjoni qafas, li jistabbilixxi r-regola li bis-saħħa tagħha l-Istati Membri huma obbligati jeżegwixxu kull mandat ta’ arrest Ewropew fuq il-bażi tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku u konformement mad-dispożizzjonijiet tal-istess deċiżjoni qafas (28).
31.      Minn dan isegwi, minn naħa, li l-awtoritajiet ġudizzjarji ta’ eżekuzzjoni jistgħu jirrifjutaw li jeżegwixxu mandat ta’ arrest Ewropew biss għal raġunijiet li jirriżultaw mid-Deċiżjoni Qafas2002/584, kif interpretata mill-Qorti tal-Ġustizzja. Min-naħa l-oħra, filwaqt li l-eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew tikkostitwixxi l-prinċipju, ir-rifjut ta’ eżekuzzjoni tiegħu huwa maħsub bħala eċċezzjoni, li għandha għalhekk tiġi interpretata b’mod strett (29). Fir-rigward ta’ tali raġunijiet, din id-deċiżjoni qafas tipprevedi, fl-Artikolu 3 tagħha, ir-raġunijiet għal nuqqas ta’ eżekuzzjoni obbligatorju ta’ mandat ta’ arrest Ewropew u, fl-Artikoli 4 u 4a tagħha, ir-raġunijiet għal nuqqas ta’ eżekuzzjoni fakultattiva ta’ dan il-mandat (30).
32.      Wara li nikkonstata li ebda waħda minn dawn ir-raġunijiet ma tirrigwarda n-natura sproporzjonata tal-piena imposta fl-Istat Membru emittenti (A), ser nispjega liema konsegwenzi jistgħu jinsiltu mill-Artikolu 1(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 f’każ ta’ riskju ta’ ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni, sanċit fl-Artikolu 49(3) tal-Karta (B).
A.      L‑assenza fid-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ta’ raġuni għan‑nuqqas ta’ eżekuzzjoni relatat man‑natura sproporzjonata tal-piena imposta fl‑Istat Membru emittenti
33.      Id-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ma tipprevedix li l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tkun tista’ tirrifjuta li teżegwixxi mandat ta’ arrest Ewropew għall-iskopijiet ta’ eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà biss għar-raġuni li din il-piena tkun ta’ natura sproporzjonata meta mqabbla mar-reat li hija intiża li tippenalizza.
34.      Tali konstatazzjoni tista’ tkun dedotta wkoll mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
35.      B’hekk, fil-kawża li wasslet għas-sentenza Procureur général près la cour d’appel d’Angers, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet mitluba tinterpreta l-kundizzjoni ta’ kriminalità doppja tal-fatt, prevista fl-Artikolu 2(4) u fil-punt 1 tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584. B’mod partikolari, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li din il-kundizzjoni tkun issodisfatta meta l-mandat ta’ arrest Ewropew jinħareġ għall-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà, minkejja li din il-piena tkun ġiet imposta, fl-Istat Membru emittenti, għat-twettiq mill-persuna rikjesta ta’ reat uniku kompost minn diversi fatti li parti minnhom biss tikkostitwixxi reat kriminali fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni (31).
36.      Mitluba mill-qorti tar-rinviju sabiex teżamina din il-kwistjoni wkoll mill-perspettiva tal-Artikolu 49(3) tal-Karta, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li tali interpretazzjoni hija konformi mal-prinċipju ta’ proporzjonalità tar-reati u tal-pieni, previst f’din id-dispożizzjoni (32).
37.      F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat, minn naħa, li, fis-sistema stabbilita mid-Deċiżjoni Qafas 2002/584, l-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità tar-reati u tal-pieni hija żgurata mill-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Istat Membru emittenti, u żiedet tgħid, b’mod iktar ġenerali, li l-garanzija tal-osservanza tad-drittijiet tal-persuna li tagħha tintalab il-konsenja taqa’ taħt ir-responsabbiltà tal-Istat Membru emittenti (33).
38.      Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li n-natura eventwalment sproporzjonata tal-piena mogħtija fl-Istat Membru emittenti ma tinsabx fost ir-raġunijiet għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni obbligatorja u fakultattiva ta’ mandat ta’ arrest Ewropew li jinsabu fl-Artikoli 3, 4 u 4a tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 (34).
39.      Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-kundizzjoni ta’ kriminalità doppja tal-fatt timplika biss li jiġi vverifikat jekk l-elementi fattwali tar-reat li ta lok għall-ħruġ ta’ dan il-mandat ta’ arrest Ewropew jikkostitwixxux ukoll, bħala tali, reat fir-rigward tad-dritt tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni fil-każ li jkunu seħħew fit-territorju ta’ dan tal-aħħar (35).
40.      Minn dawn l-elementi, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeduċiet li ma hijiex l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni, fil-kuntest tal-evalwazzjoni ta’ din il-kundizzjoni, li għandha tevalwa l-piena mogħtija fl-Istat Membru emittenti fid-dawl tal-Artikolu 49(3) tal-Karta (36).
41.      Huwa minnu li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha Procureur général près la cour d’appel d’Angers għandha tiġi analizzata fid-dawl tal-kundizzjoni tal-kriminalità doppja tal-fatt, sa fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tillimita ruħha li tenfasizza li l-interpretazzjoni li hija tagħti lil din il-kundizzjoni hija kompatibbli mal-prinċipju ta’ proporzjonalità tar-reati u tal-pieni, sanċit fl-Artikolu 49(3) tal-Karta.
42.      Madankollu, bil-formulazzjoni ġenerali tal-punti 65 u 66 ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja tagħti lil wieħed x’jifhem li l-evalwazzjoni mill-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tan-natura eventwalment sproporzjonata tal-piena imposta mill-Istat Membru emittenti tidher inkompatibbli mas-sistema implimentata mid-Deċiżjoni Qafas 2002/584. Jidhirli li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha, fil-kuntest ta’ din il-proċedura, tafferma b’mod ċar li r-rifjut ta’ eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew ma jistax, bħala prinċipju, ikun ibbażat fuq l-evalwazzjoni magħmula mill-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni li tikkonkludi, skont diversi elementi ta’ evalwazzjoni, fosthom id-dritt nazzjonali tagħha stess, li l-piena imposta fl-Istat Membru emittenti hija ta’ natura sproporzjonata. Fil-fatt, tali evalwazzjoni min-naħa ta’ din l-awtorità ġudizzjarja, fil-fehma tiegħi, la hija mixtieqa u lanqas ma hija possibbli fil-prattika.
43.      Din l-evalwazzjoni mill-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tal-proporzjonalità tal-piena ma hijiex mixtieqa, peress li twassal lil din l-awtorità sabiex terġa’ teżamina fil-mertu l-kundanna mogħtija fl-Istat Membru emittenti, u tippreġudika, jekk ikun il-każ, il-fondatezza tagħha. Din l-awtorità tittrasforma ruħha għaldaqstant f’istanza ta’ appell li quddiemha l-persuna rikjesta tkun tista’ tikkontesta l-proporzjonalità tal-piena li tkun ġiet imposta fuqha minn qorti tal-Istat Membru emittenti. Madankollu, tali istanza ta’ appell tista’ tkun biss fl-Istat Membru emittenti u ma tistax tkun iddelokalizzata fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni, li l-awtoritajiet ġudizzjarji tiegħu ma jistgħux jagħtu lilhom infushom tali rwol. Barra minn hekk, l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni ma għandhiex il-kompetenzi li jippermettulha tapplika r-regoli ta’ dritt kriminali sostantiv tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni għal reat li l-prosekuzzjoni tiegħu hija r-responsabbiltà tal-qrati tal-Istat Membru emittenti u li waħda minnhom tat, b’mod indipendenti, is-sentenza li fuqha huwa bbażat il-mandat ta’ arrest Ewropew li l-eżekuzzjoni tiegħu hija mitluba.
44.      Għaldaqstant, ma huwiex kompitu tal-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni li tevalwa jekk il-piena imposta minn qorti tal-Istat Membru emittenti hija xierqa sabiex jintlaħqu l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat Membru u jekk hija teċċedix dak li huwa neċessarju għat-twettiq ta’ dawn l-għanijiet. Inżid li, għar-raġunijiet evidenti ta’ ċertezza legali, is-sentenza finali li kienet ingħatat fl-Istat Membru emittenti ma tistax tkun ikkontestata, fl-istadju tal-eżekuzzjoni tagħha, mill-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni, taħt piena li jiġi ppreġudikat il-prinċipju tal-awtorità ta’ res judicata.
45.      Iktar minn hekk, verifika mill-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tal-proporzjonalità tal-piena imposta fl-Istat Membru emittenti tmur fundamentalment kontra l-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku (37). Infakkar li dan jimplika illi teżisti fiduċja reċiproka bejn l-Istati Membri fil-konfront tas-sistemi ta’ ġustizzja kriminali rispettivi tagħhom u li kull wieħed minnhom jaċċetta l-applikazzjoni tad-dritt kriminali fis-seħħ fl-Istati Membri l-oħra, anke meta l-applikazzjoni tad-dritt nazzjonali tagħhom stess iwassal għal soluzzjoni differenti (38). Dan jimplika li l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni ma tistax tikkontesta l-proporzjonalità tal-pieni billi tagħmel riferiment għad-dritt kriminali tagħha stess (39), u tagħti preċedenza lill-evalwazzjoni tagħha stess tal-proporzjonalità tal-pieni, u dan indipendentement mir-regoli previsti mid-dritt kriminali sostantiv tal-Istat Membru emittenti. Jeħtieġ ukoll li jiġi enfasizzat li d-diverġenzi fid-dritt kriminali tal-Istati Membri huma r-riflessjoni tad-diversità tal-għażliet magħmulin minnhom fil-qasam tal-politika kriminali (40), skont il-prijoritajiet iddefiniti mil-leġiżlaturi nazzjonali (41), inkluż fil-qasam tad-dritt kriminali sostantiv li huwa s-suġġett ta’ armonizzazzjoni minima fi ħdan l-Unjoni. F’dan ir-rigward, jeħtieġ li jiġi evitat li ċerti Stati Membri jsiru, għad-detriment tal-għan tal-ġlieda kontra l-impunità u tad-drittijiet tal-vittmi, post ta’ rifuġju għall-persuni kkundannati minħabba li huma jipprevedu pieni inqas ħorox għal ċerti reati. Jeħtieġ ukoll li jiġi rrilevat li, kif diġà ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, anki jekk id-Deċiżjoni Qafas 2002/584 telenka, fl-Artikolu 2(2) tagħha, kategoriji ta’ reati għall-iskopijiet tal-implimentazzjoni tal-istess deċiżjoni qafas, id-definizzjoni stess ta’ dawn ir-reati u l-pieni applikabbli huma dawk li jirriżultaw mid-dritt tal-Istat Membru emittenti. Din id-deċiżjoni qafas ma hijiex intiża li tarmonizza d-dritt kriminali sostantiv, jiġifieri r-reati kriminali inkwistjoni fir-rigward tal-elementi kostituttivi tagħhom jew tal-pieni assoċjati magħhom (42).
46.      Ma’ dawn il-konstatazzjonijiet tiżdied dik li tgħid li jidher diffiċli, jekk mhux impossibbli, li l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni twettaq evalwazzjoni rigoruża u informata dwar il-proporzjonalità tal-piena deċiża minn qorti tal-Istat Membru emittenti, għas-sempliċi raġuni li l-proċess ma żvolġiex quddiemha, li hija ma għandiex il-proċess komplut u li hija ma tafx il-partikolaritajiet tas-sistema ta’ ġustizzja kriminali ta’ dan l-Istat Membru (43). L-iskambju ta’ informazzjoni previst fl-Artikolu 15(2) u (3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ma jidhirx li jista’ jirrimedja din il-problema, peress li huwa intiż li jqiegħed lill-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni f’pożizzjoni li tiddeċiedi dwar il-konsenja u mhux li jipprovdilha l-elementi li jippermettulha tevalwa l-fondatezza tas-sentenza ta’ kundanna li tkun ingħatat fl-Istat Membru emittenti (44).
47.      B’mod iktar ġenerali, tali soluzzjoni tkun tinjora l-fatt li l-għan ta’ din id-deċiżjoni qafas ma huwiex li tarmonizza d-dritt kriminali sostantiv tal-Istati Membri, b’mod li d-diversità tar-regoli f’ dan il-qasam ma tistax, billi l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tingħata l-possibbiltà li tistħarreġ l-osservanza minn qorti tal-Istat Membru emittenti tal-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni, twassal biex tipparalizza l-mekkaniżmu ta’ konsenja stabbilit mill-imsemmija deċiżjoni qafas. Sabiex jiġi evitat dan ir-riskju, huwa għaldaqstant essenzjali li jiġi ggarantit li l-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni taqa’ biss, bħala prinċipju, taħt il-kompetenza tal-qrati tal-Istat Membru emittenti, taħt il-kundizzjonijiet previsti mid-dritt kriminali ta’ dan l-Istat Membru. Jekk jiġi deċiż mod ieħor dan ikun inevitabbilment jippreġudika l-għan li tiġi implimentata sistema ssimplifikata u effikaċi sabiex tiġi ffaċilitata u mħaffa l-konsenja bejn l-Istati Membri.
48.      Għaldaqstant, ma jistax jiġi eskluż kompletament li, f’ċirkustanzi eċċezzjonali, riskju ta’ ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni jista’ jwassal sabiex l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tirrifjuta li teżegwixxi mandat ta’ arrest Ewropew. Ninnota wkoll li l-Qorti tal-Ġustizzja ma ppronunzjatx ruħha, fis-sentenza tagħha Procureur général près la cour d’appel d’Angers, fuq il-punt dwar jekk ir-riskju ta’ ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni, previst fl-Artikolu 49(3) tal-Karta, jistax, fuq il-bażi tal-Artikolu 1(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, jikkostitwixxi raġuni awtonoma ta’ rifjut ta’ eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew.
B.      Il‑konsegwenzi li għandhom jinsiltu mill‑Artikolu 1(3) tad‑Deċiżjoni Qafas 2002/584 f’każ ta’ riskju ta’ ksur tal‑prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni, sanċit fl‑Artikolu 49(3) tal-Karta
49.      Mill-Artikolu 1(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jirriżulta li din ma jistax ikollha l-effett li tbiddel l-obbligu li jiġu osservati d-drittijiet fundamentali ggarantiti mill-Karta.
50.      L-Istati Membri għandhom dan l-obbligu meta jagħtu deċiżjoni dwar il-konsenja ta’ persuna, peress li deċiżjoni dwar tali konsenja tikkostitwixxi implimentazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, fis-sens tal‑Artikolu 51(1) tal-Karta. L-awtoritajiet ġudizzjarji ta’ eżekuzzjoni tal-Istati Membri huma għalhekk obbligati li jiggarantixxu, waqt l‑adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni, ir-rispett tad-drittijiet fundamentali rrikonoxxuti mill-Karta lill-persuna kkonċernata minn mandat ta’ arrest Ewropew (45).
51.      F’dan il-kuntest, jeħtieġ li jitfakkar li l-Artikolu 49(3) tal-Karta jipprovdi li s-severità tal-piena ma għandhiex tkun sproporzjonata għar-reat. Din id-dispożizzjoni tapplika meta dispożizzjoni nazzjonali timplimenta d-dritt tal-Unjoni (46). Skont il-prinċipju ta’ proporzjonalità, il-miżuri repressivi previsti minn leġiżlazzjoni nazzjonali ma għandhomx imorru lil hinn mil-limiti ta’ dak li huwa meħtieġ sabiex jintlaħqu l-għanijiet li din il-leġiżlazzjoni leġittimament tfittex li tilħaq. Il-ħruxija tas-sanzjonijiet għandha tkun proporzjonata mal-gravità tal-ksur li huma jissanzjonaw, billi, b’mod partikolari, jiżguraw effett tassew dissważiv, filwaqt li ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jintlaħaq l-imsemmija għanijiet (47).
52.      Barra minn hekk, il-prinċipju ta’ proporzjonalità jeħtieġ li, kemm waqt id-determinazzjoni tas-sanzjoni kif ukoll waqt dik tal-iffissar tal-livell tagħha, jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-każ (48). Sabiex tiġi evalwata l-proporzjonalità tas-sanzjonijiet, għandha wkoll tittieħed inkunsiderazzjoni l-possibbiltà li l-qorti nazzjonali għandha li tibdel il-klassifikazzjoni meta mqabbla ma dik li tinsab fl-att ta’ akkuża, sa fejn din il-possibbiltà hija ta’ natura li twassal għall-applikazzjoni ta’ sanzjoni inqas severa, u l-possibbiltà li taġġusta s-sanzjoni skont il-gravità tal-ksur ikkonstatat (49).
53.      Fuq il-bażi tal-Artikolu 1(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, il-Qorti tal-Ġustizzja siltet raġuni awtonoma li tista’, jekk ikunu ssodisfatti ċerti kundizzjonijiet, tiġġustifika, b’mod eċċezzjonali, rifjut ta’ konsenja min-naħa tal-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni f’każ ta’ riskju ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali tal-persuna rikjesta. Sa issa, il-possibbiltà li tiġi invokata tali raġuni kienet ikkontemplata fir-rigward tar-riskju ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali ggarantiti fl-Artikoli 4 (projbizzjoni tat-tortura jew tal-pieni jew trattamenti inumani jew degradanti), 7 (ir-rispett għall-ħajja privata u tal-familja), 24 (id-drittijiet tat-tfal) u 47 (id-dritt għal rimedju effettiv quddiem qorti indipendenti u imparzjali,
stabbilita minn qabel bil-liġi) tal-Karta.
54.      Fil-fehma tiegħi, ma hemm ebda raġuni li teskludi minn qabel u b’mod kategoriku l-possibbiltà li riskju ta’ ksur tad-dritt fundamentali sanċit fl-Artikolu 49(3) tal-Karta jista’ jiġġustifika wkoll, b’mod eċċezzjonali, ir-rifjut ta’ konsenja fuq il-bażi tal-Artikolu 1(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584. Nosserva wkoll li l-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sentenza tagħha Alchaster, għalkemm fil-kuntest tal-interpretazzjoni ta’ att ieħor tad-dritt tal-Unjoni (50), diġà ddeċidiet li l-awtoritajiet ġudizzjarji ta’ eżekuzzjoni tal-Istati Membri huma obbligati li jiggarantixxu, waqt l‑adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni, ir-rispett tad-drittijiet fundamentali li jirriżultaw mill-Artikolu 49(1) tal-Karta, li jipprovdi, b’mod partikolari, li ma għandiex tingħata piena ikbar minn dik li kienet applikabbli fiż-żmien meta twettaq ir-reat. Din l-evalwazzjoni, fil-fehma tiegħi, għandha tkun tista’ tiġi estiża għall-Artikolu 49(3) tal-Karta (51).
55.      Konsegwentement, l-eżistenza ta’ riskju ta’ ksur tad-dritt fundamentali protett mill-Artikolu 49(3) tal-Karta tista’, fil-fehma tiegħi, tippermetti li
l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tirrifjuta, wara eżami xieraq, li teżegwixxi mandat ta’ arrest Ewropew.
56.      Għal dak li jirrigwarda l-modalitajiet ta’ tali eżami, nikkunsidra li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex titbiegħed mill-ġurisprudenza tagħha li hija intiża li żżomm bħala eċċezzjoni
r-rifjut ta’ konsenja bbażat fuq l-Artikolu 1(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, billi tissuġġetta l-verifika ta’ riskju ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali għal eżami f’żewġ stadji.
57.      F’dan ir-rigward, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-evalwazzjoni waqt proċedura ta’ eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew, tar-realtà tar-riskju ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali ggarantiti fl-Artikoli 4, 7, 24, u 47 tal-Karta għandha, bħala prinċipju, titwettaq permezz ta’ eżami f’żewġ stadji separati li ma jistgħux jiġu konfużi, sa fejn dawn jimplikaw analiżi abbażi ta’ kriterji differenti, u li għalhekk għandhom isiru suċċessivament (52).
58.      Għal dan il-għan, l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni għandha, fil‑kuntest tal-ewwel stadju, tiddetermina jekk teżistix informazzjoni oġġettiva, affidabbli, preċiża u debitament aġġornata li tissuġġerixxi l‑eżistenza ta’ riskju reali ta’ ksur, fl-Istat Membru emittenti, ta’ dawn id-drittijiet fundamentali kemm minħabba nuqqasijiet sistemiċi jew ġeneralizzati, kif ukoll minħabba nuqqasijiet li jaffettwaw iktar speċifikament grupp ta’ persuni oġġettivament identifikabbli (53).
59.      Fil-kuntest tat-tieni stadju, l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni għandha tivverifika, b’mod konkret u preċiż, sa fejn in-nuqqasijiet identifikati matul l-ewwel stadju tal-eżami jista’ jkollhom impatt fuq il-persuna li tkun is-suġġett ta’ mandat ta’ arrest Ewropew u jekk, fid-dawl tas-sitwazzjoni personali tagħha, ikunux jeżistu raġunijiet serji u pprovati biex wieħed jemmen li jista’ jkun hemm riskju reali li din il-persuna ser tkun suġġetta għal ksur tal‑imsemmija drittijiet fundamentali fil-każ ta’ konsenja lill-Istat Membru emittenti (54).
60.      Meta tevalwa jekk l-eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew jistax iwassal għal riskju ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali, l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni għandha għaldaqstant tiddistanzja ruħha mill-każ konkret u terġa’ lura għalih biss jekk tiskopri, fl-Istat Membru emittenti, l-eżistenza kemm ta’ nuqqasijiet sistemiċi jew ġeneralizzati, kif ukoll nuqqasijiet li jaffettwaw iktar speċifikament grupp ta’ persuni oġġettivament identifikabbli. Għalhekk, analiżi fuq livell sistemiku tippreċedi, bħala prinċipju, analiżi fuq livell individwali.
61.      L-implimentazzjoni tar-raġuni ta’ rifjut bbażata fuq l-Artikolu 1(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 hija għaldaqstant suġġetta għal sorveljanza stretta mill-Qorti tal-Ġustizzja, li tikkonsisti fl-impożizzjoni fuq l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni l-implimentazzjoni ta’ eżami rigoruż u eżiġenti. Dan huwa ġġustifikat mill-fatt li s-sistema ssemplifikata u effikaċi ta’ konsenja ta’ persuni kkundannati jew issuspettati stabbilita bid-Deċiżjoni Qafas 2002/584 hija bbażata fuq il-livell għoli ta’ fiduċja li għandu jkun hemm bejn l‑Istati Membri u fuq il-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku (55). Għaldaqstant, il-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka jimponi fuq kull wieħed minn dawn l-Istati l-obbligu li jqis, ħlief f’ċirkustanzi eċċezzjonali, li l-Istati Membri l-oħra kollha josservaw id-dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, id-drittijiet fundamentali rrikonoxxuti minn dan id-dritt (56). Dan għandu bħala konsegwenzi li, meta l-Istati Membri jimplementaw id-dritt tal-Unjoni, huma għandhom jippreżumu r‑rispett tad-drittijiet fundamentali mill-Istati Membri l-oħra, b’tali mod li mhux biss talli ma huwiex possibbli li jeżiġu minn Stat Membru ieħor livell ta’ protezzjoni nazzjonali tad-drittijiet fundamentali ogħla minn dak żgurat mid-dritt tal-Unjoni, iżda talli, ħlief f’każijiet eċċezzjonali, ma jistgħux jivverifikaw jekk dan l-Istat Membru l-ieħor ikunx effettivament irrispetta, f’każ konkret, id-drittijiet fundamentali ggarantiti mill‑Unjoni (57).
62.      Huwa f’dan il-kuntest ta’ preżunzjoni tar-rispett tad-drittijiet fundamentali mill-Istat Membri emittenti li joħroġ mill-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka li l-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li l-obbligu li tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ nuqqasijiet sistemiċi jew ġeneralizzati jew ta’ nuqqasijiet li jaffettwaw iktar speċifikament grupp ta’ persuni oġġettivament identifikabbli qabel ma jkun jista’ jiġi vverifikat, b’mod konkret u preċiż, jekk il-persuna li tkun is-suġġett ta’ mandat ta’ arrest Ewropew tkunx qiegħda taffaċċja riskju reali ta’ ksur ta’ dritt fundamentali, huwa intiż preċiżament li jevita li tali verifika ssir f’każijiet eċċezzjonali biss (58).
63.      Il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li l-osservanza ta’ dan l-obbligu tippermetti b’mod partikolari li jiġi ggarantit it-tqassim tar-responsabbiltajiet bejn l-Istat Membru emittenti u l-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni fir-rigward tal-preżervazzjoni tar‑rekwiżiti inerenti għad-drittijiet fundamentali li jirriżultaw mill‑applikazzjoni sħiħa tal-prinċipji ta’ fiduċja u ta’ rikonoxximent reċiproċi li fuqhom huwa bbażat il-funzjonament tal-mekkaniżmu tal‑mandat ta’ arrest Ewropew (59).
64.      Kif indikajt fil-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Puig Gordi et (60), ma hemmx dubju li, bħala awtoritajiet li għandhom jimplimentaw id-Deċiżjoni Qafas 2002/584, l-awtoritajiet ġudizzjarji emittenti u ta’ eżekuzzjoni huma obbligati jirrispettaw id-drittijiet fundamentali protetti mill-Karta. Dan premess, sabiex is-sistema ta’ konsenja implimentata minn din id-deċiżjoni qafas tkun tista’ tiffunzjona, ir-responsabbiltajiet f’dan ir-rigward huma, skont il-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka, maqsuma bejn dawn iż-żewġ awtoritajiet. Fil-fatt, li kieku l-awtorità ġudizzjarja emittenti u l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni jkunu awtorizzati jwettqu l-istess verifiki, l-effikaċja u l-ħeffa tal-konsenja jkunu ppreġudikati. Iktar minn hekk, il-fiduċja reċiproka hija, min-natura tagħha, kuntrarja għat-twettiq ta’ kontrolli reċiproċi minn kull waħda mill-awtoritajiet intiżi li jivverifikaw ir-rispett tad-drittijiet fundamentali fl-Istat Membru fejn hija stabbilita l-awtorità l-oħra. Ir-rifjut ta’ eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew ibbażat fuq il-konstatazzjoni mill-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni ta’ riskju ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali fl-Istat Membru emittenti jista’, skont din il-loġika, ikun biss ta’ natura eċċezzjonali (61).
65.      Għalkemm il-Qorti tal-Ġustizzja setgħet kultant teskludi l-obbligu tal-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni li tagħmel, għall-bidu, eżami fuq livell sistemiku, dan kien biss fil-każ fejn tali eżami jirriżulta li ma huwiex xieraq għall-evalwazzjoni
tar-riskju invokat ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali. Dan huwa l-każ, mill-perspettiva tal-Artikolu 4 tal-Karta li jistabbilixxi dritt assolut, meta l-persuna li tagħha tintalab il-konsenja issofri minn patoloġiji gravi, ta’ natura kronika, għal perijodu indefinit, u li jistgħu jiddeterjoraw b’mod sostanzjali f’każ ta’ konsenja (62). Madankollu, ir-rekwiżit dwar in-natura eċċezzjonali tar-rifjut ta’ eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew jibqa’ jeżisti f’dan il-każ. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja timponi, f’dan il-każ, limitu minimu ta’ gravità li jaqbeż il-livell inevitabbli ta’ sofferenzi inerenti għad-detenzjoni biex tiġġustifika tali rifjut, jiġifieri li l-konsenja tal-persuna rikjesta, marida gravement, tesponiha għal riskju reali ta’ tnaqqis sinjifikattiv tal-aspettattivi ta’ ħajja tagħha jew ta’ deterjorament rapidu, sinjifikattiv u irrimedjabbli tal-istat tas-saħħa tagħha (63).
66.      Madankollu, nikkunsidra li ma hemmx bżonn li tiżdied eċċezzjoni ġdida għar-rekwiżit tal-eżami f’żewġ stadji fil-kuntest ta’ din il-kawża. Jidhirli għaldaqstant li l-evalwazzjoni tar-riskju ta’ ksur tal-Artikolu 49(3) tal-Karta f’każ ta’ eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew teħtieġ, waqt l-ewwel stadju, eżami fuq livell sistemiku.
67.      Konsegwentement, hija l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni, meta l-persuna li hija s-suġġett ta’ mandat ta’ arrest Ewropew tallega li ġiet ikkundannata għal piena sproporzjonata u, għaldaqstant, hija esposta għal riskju ta’ ksur tal-Artikolu 49(3) tal-Karta f’każ li tiġi kkonsenjata, li għandha tevalwa l-fondatezza ta’ din l-allegazzjoni fil-kuntest ta’ eżami f’żewġ stadji.
68.      Minn dan isegwi li, meta persuna tallega li tkun esposta għal tali riskju, iżda l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tqis li l-elementi li hija għandha għad-dispożizzjoni tagħha ma jikkostitwixxux elementi oġġettivi, affidabbli, preċiżi u debitament aġġornati intiżi sabiex juru l-eżistenza ta’ nuqqasijiet sistemiċi jew ġeneralizzati, jew ta’ nuqqasijiet li jaffettwaw il-protezzjoni ġudizzjarja ta’ grupp identifikabbli oġġettivament ta’ persuni, fir-rigward tal-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju fl-Istat Membru emittenti, din l-awtorità ma tistax tirrifjuta li teżegwixxi dan il-mandat ta’ arrest għall-motiv allegat mill-imsemmija persuna (64). Fil-fatt, f’każ bħal dan,
l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni ma jkollha ebda raġuni valida sabiex
tippreżumi li l-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni ma ġiex osservat fl-Istat Membru emittenti, peress li din l-awtorità ġudizzjarja hija, għall-kuntrarju, marbuta li tibbaża l-analiżi tagħha fuq l-osservanza ta’ dan il-prinċipju, konformement mal-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka (65).
69.      F’dan ir-rigward, jeħtieġ li jitfakkar li huwa l-Istat Membru emittenti li huwa primarjament responsabbli sabiex jiggarantixxi, fil-kuntest ta’ proċedura dwar mandat ta’ arrest Ewropew, l-osservanza tad-drittijiet fundamentali r(66). Minn dan jirriżulta li l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni għandha tagħti l-fiduċja tagħha lill-qrati tal-Istat Membru emittenti (67). Fin-nuqqas ta’ tali fiduċja, l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tkun imġiegħla, hekk kif tiġi adita b’allegazzjonijiet bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, twettaq stħarriġ tal-applikazzjoni, mill-qrati tal-Istat Membru emittenti, tad-dritt kriminali sostantiv ta’ dan l-Istat Membru f’każ speċifiku, ħaġa li tmur kontra l-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku li fuqu hija bbażata d-Deċiżjoni Qafas 2002/584. Issa, mill-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li din id-deċiżjoni qafas, moqrija fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-Karta, ma tistax tiġi interpretata b’mod li tiġi ppreġudikata l-effettività tas-sistema ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja bejn l-Istati Membri (68).
70.      Għal dak li jirrigwarda l-kontenut tal-eżami f’żewġ stadji li l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni għandha twettaq meta jiġi invokat riskju ta’ ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni sanċit fl-Artikolu 49(3) tal-Karta, iż-żewġ stadji ta’ dan l-eżami jistgħu jkunu deskritti bil-mod li ġej.
71.      Għal dak li jikkonċerna l-ewwel stadju, l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni għandha, biex tiddetermina jekk tali nuqqasijiet jeżistux, twettaq evalwazzjoni globali tar-regoli fis-seħħ fl-Istat Membru emittenti sabiex tiddetermina jekk dawn iċaħħdux lill-qrati nazzjonali, għal ċerti kategoriji ta’ reati kriminali, mis-setgħa tagħhom li jieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi individwali tal-każ inkwistjoni billi jipproċedu b’individwalizzazzjoni tal-piena. Fil-fehma tiegħi, l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tista’ tqis li dawn in-nuqqasijiet jeżistu jekk minn din l-evalwazzjoni globali jirriżulta li l-persuni kkundannati minħabba t-twettiq tar-reati inklużi f’dawn il-kategoriji huma, b’mod ġenerali, imċaħħda, f’dan l-Istat Membru, mill-benefiċċju ta’ individwalizzazzjoni tal-piena (69).
72.      Fil-fatt, kif indika l-Avukat Ġenerali Bot fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawżi Aranyosi u Căldăraru (70), “[f]il-fażi tal-pronunzja tal-piena, il-prinċipju tal-individwalizzazzjoni tal-piena jeskludi l-prinċipju tal-piena awtomatika u kompletament iddeterminata. Għaldaqstant, il-qorti tiddetermina l-piena permezz tal-personalità tad-delinkwent, kif tirriżulta b’mod partikolari min-natura tar-reat imwettaq, miċ-ċirkustanzi li fihom twettaq, mill-investigazzjoni tal-personalità, mix-xhieda, mill-esperti psikoloġiċi u psikjatriċi u mill-possibbiltajiet ta’ reintegrazzjoni offruti mill-personalità ta’ dan l-individwu”. Il-prinċipju tal-individwalizzazzjoni tal-piena għalhekk jippermetti t-teħid inkunsiderazzjoni tal-aġir tal-persuna kkundannata, tal-personalità tagħha kif ukoll tas-sitwazzjoni materjali, tal-familja u dik soċjali tagħha (71). L-individwalizzazzjoni tal-piena tikkontribwixxi għaldaqstant għall-għoti ta’ piena proporzjonata.
73.      Għaldaqstant, meta l-ordinament ġuridiku tal-Istat Membru emittenti jipprevedi regoli li jippermettu li
l-qorti nazzjonali tindividwalizza l-piena skont in-natura u l-gravità tar-reat, kif ukoll skont is-sitwazzjoni personali tal-imputat, ir-riskju li dan ikun ikkundannat għal piena sproporzjonata jista’, bħala prinċipju, jiġi evitat. L-istess japplika a fortiori għaldaqstant meta l-osservanza, minn dik il-qorti, ta’ dan il-prinċipju jista’ jkun mistħarreġ bl-eżerċizzju ta’ xi rimedju ieħor, bħal fil-kawża prinċipali.
74.      Nippreċiża wkoll li, fil-fehma tiegħi, il-konstatazzjoni li s-setgħa tal-qorti nazzjonali li tindividwalizza l-piena għandha tiġi eżerċitata f’ċerti limiti skont id-dritt tal-Istat Membru emittenti, bħalma huwa l-iffissar ta’ ratio għat-tnaqqis tal-piena f’każ ta’ ċirkustanzi attenwanti li jinsab fid-dritt Rumen jew l-iffissar ta’ pieni minimi, ma hijiex suffiċjenti biex tistabbilixxi l-eżistenza ta’ nuqqasijiet sistemiċi, ġeneralizzati jew li jaffettwaw ċerti kategoriji f’dan l-Istat Membru. Tali nuqqasijiet jistgħu jiġu kkonstatati biss jekk il-qorti nazzjonali tkun prekluża mid-dritt nazzjonali tagħha milli tindividwalizza l-piena u mhux jekk hija tkun tista’ teżerċita din is-setgħa biss taħt ċerti limiti.
75.      Fit-tieni stadju, meta r-riskju allegat mill-persuna rikjesta ikun ibbażat fuq il-fatt li, f’każ ta’ konsenja, hija jkollha tiskonta piena sproporzjonata, l-eżistenza ta’ tali riskju għandha tkun ikkonstatata biss jekk, fid-dawl tar-regoli applikabbli fl-Istat Membru emittenti, ir-riskju ta’ ksur ta’ dan il-prinċipju huwa manifest (72). Dan ikun il-każ meta l-piena imposta tmur b’mod evidenti u bi grad ta’ severità estrema lill hinn minn dak li hu neċessarju għar-repressjoni tal-ksur inkwistjoni.
76.      F’dan ir-rigward, il-konstatazzjoni li, għall-istess reat kriminali, teżisti differenza kbira bejn il-piena imposta fl-Istat Membru emittenti u dik fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni, ma hijiex suffiċjenti sabiex tiġġustifika tali konstatazzjoni. Fil-fatt, id-dritt kriminali fl-Istat Membru emittenti ma jistax ikun il-punt ta’ paragun adegwat, inkwantu l-livell ta’ protezzjoni ggarantit mill-Artikolu 49(3) tal-Karta għandu jkun iddeterminat fuq livell tal-Unjoni u mhux fuq livell ta’ Stat Membru wieħed (73). Minn dan isegwi li l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni ma tistax tapplika standard ogħla fir-rigward tal-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni minn dak iggarantit f’din id-dispożizzjoni (74). Iktar minn hekk, differenza bejn Stati Membri tista’ ssib spjegazzjoni fil-fatt li jkun hemm diverġenżi fil-qasam tal-politika kriminali li huma inevitabbli fl-assenza ta’ armonizzazzjoni sħiħa tar-regoli ta’ dritt kriminali sostantiv bejn l-Istati Membri.
77.      F’każ ta’ adozzjoni fuq livell tal-Unjoni, konformement mal-Artikolu 83(1) TFUE, ta’ regoli minimi dwar id-definizzjoni tar-reati kriminali u tal-pieni f’wieħed mill-oqsma ta’ kriminalità partikolarment gravi li għandhom dimensjoni transkonfinali li huma elenkati fit-tieni subparagrafu ta’ din id-dispożizzjoni, dawn ir-regoli jistgħu jipprovdu wkoll lill-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni indikazzjonijiet utli, meta s-sitwazzjoni li tat lok għas-sentenza ta’ kundanna taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-att tal-Unjoni li jkun ippreveda l-imsemmija regoli. F’dan il-każ, dan il-punt ta’ paragun ma jidhirlix li huwa determinanti peress li, minn naħa, skont l-Artikolu 2(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2004/757 (75), imġiba bħalma hija l-importazzjoni ta’ drogi huma esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija deċiżjoni qafas “meta din tiġi mwettqa mill-awturi tagħha esklussivament għall-konsum personali tagħhom kif definit mil-liġi nazzjonali”, ħaġa li, skont DZ, tidher li hija l-każ hawnhekk. Min-naħa l-oħra, il-marġni ta’ evalwazzjoni tal-Istati Membri f’tali kuntest jirriżulta b’mod ċar mill-premessa 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2004/757, li tipprevedi li “[l]-esklużjoni ta’ ċerti għamliet ta’ mġieba fir-rigward ta’ konsum personali mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni Kwadru ma tikkostitwixxix linja gwida tal-Kunsill [tal-Unjoni Ewropea] dwar kif l-Istati Membri għandhom jittrattaw ma’ dawn il-każijiet l-oħra fil-leġislazzjoni nazzjonali tagħhom” (76).
78.      Inżid ngħid li r-rekwiżit li r-riskju ta’ ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni għandu jkun manifest ma jfissirx, fil-fehma tiegħi, li l-piena imposta għandha neċessarjament tkun ta’ natura inumana u degradanti, fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Karta. Ċertament, mill-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem jirriżulta li l-“isproporzjonalità netta” bejn ir-reat u l-piena tista’ tiġi eżaminat fid-dawl tal-Artikolu 3 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali (77). Madankollu, jidhirli li l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tista’ tasal tikkonstata li l-piena imposta fl-Istat Membru emittenti tmur b’mod evidenti u bi grad ta’ severità estrema lill hinn minn dak li huwa neċessarju għar-repressjoni tal-ksur inkwistjoni, mingħajr ma din il-piena tkun neċessarjament ta’ natura inumana jew degradanti, fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Karta.
79.      F’dan il-każ, ma jidhirlix li l-espożizzjoni tad-dritt Rumen li saret quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tiżvela l-eżistenza jew ta’ nuqqasijiet sistemiċi jew ġeneralizzati, jew ta’ nuqqasijiet li jaffettwaw grupp ta’ persuni oġġettivament identifikabbli li għalih jappartjeni DZ, fl-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni. Fil-fatt, għalkemm il-livell minimu tal-piena huwa ffissar f’livell li jista’ jidher għoli, jiġifieri seba’ snin, hemm ċertu numru ta’ ċirkustanzi li jippermettu lill-qorti tindividwalizza l-piena, ħaġa li tista’ twassalha sabiex tnaqqas il-piena imposta billi tniżżilha taħt il-livell minimu.
80.      L-ewwel nett, skont l-Artikolu 75(2)(b) tal-Kodiċi Kriminali (78), moqri flimkien mal-Artikolu 76(1) ta’ dan il-kodiċi, il-limiti speċjali tal-piena (minimu u massimu) jistgħu jitnaqqsu b’terz f’każ ta’ ċirkustanzi attenwanti. Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu l-Gvern Rumen jindika li l-applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet tista’ twassal għal tnaqqis tat-tul tal-piena minn seba’ snin għal erba’ snin u tmien xhur (79).
81.      Imbagħad, skont l-Artikolu 375, intitolat “Proċedura ta’ tranżazzjoni kriminali”, moqri flimkien mal-Artikolu 396(10) tal-Codul de Procedură Penală (il-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali), il-limiti speċjali tal-piena (minimu u massimu) jistgħu jitnaqqsu b’terz fil-każ li l-persuna inkwistjoni tammetti l-ħtija tagħha u jekk il-qorti tikkonstata l-istess sitwazzjoni fattwali bħal dik ammessa minn din il-persuna. Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu l-Gvern Rumen jindika li l-applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet jistgħu jwasslu għal tnaqqis tat-tul tal-piena minn 4 snin u tmien xhur għal 1 120 ġurnata, jiġifieri 3 snin, xahar u 10 ġranet (80).
82.      Fl-aħħar nett, skont l-Artikolu 15 tal-Liġi Nru 143/2000, jekk il-persuna akkużata, matul il-proċedura kriminali, tikxef persuni oħra li jkunu wettqu reati marbutin mad-droga u tgħin lill-awtoritajiet sabiex jidentifikawhom u jressqu prosekuzzjoni kriminali kontrihom, hija tibbenefika minn tnaqqis ta’ nofs il-limiti tal-pieni previsti mil-liġi. Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu l-Gvern Rumen jindika li l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni tista’ twassal għal tnaqqis tat-tul tal-piena minn 1 120 ġurnata, jiġifieri 3 snin, xahar u 10 ġranet, għal 560 ġurnata, jiġifieri, 6 xhur u 20 ġurnata (81).
83.      Ma’ dawn il-possibbiltajiet ta’ tnaqqis tal-piena, jeħtieġ li tiżdied il-possibbiltà li l-qorti Rumena għandha li tiddeċiedi li tissospendi l-eżekuzzjoni tal-piena, skont l-Artikolu 91 tal-Kodiċi Kriminali, f’każ ta’ piena ta’ tul massimu ta’ tliet snin (82). Iktar minn hekk, ma jidhirx li d-dritt Rumen iċaħħad lill-qorti nazzjonali mill-possibbiltà li temenda l-klassifikazzjoni tar-reat meta mqabbla ma’ dik li tinsab fl-att ta’ akkuża, sa fejn din il-possibbiltà hija ta’ natura li twassal għall-applikazzjoni ta’ sanzjoni inqas severa (83).
84.      Filwaqt li nilqa’ dawn il-preċiżazzjonijiet u dawn il-kalkoli kollha bil-prudenza meħtieġa, inkwantu dawn jikkonċernaw l-applikazzjoni tad-dritt Rumen, nosserva li l-elementi li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja donnhom juru li l-qorti li imponiet il-piena ta’ seba’ snin priġunerija kontra DZ ma kinitx prekluża bid-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali tagħha milli tindividwalizza l-piena, filwaqt li tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi individwali tal-każ inkwistjoni. Dik il-qorti setgħet għaldaqstant temenda l-piena skont il-gravità tal-ksur ikkonstatat, u tniżżilha, jekk ikun il-każ, taħt il-livell minimu ta’ seba’ snin. Għaldaqstant, l-imsemmija qorti kellha l-possibbiltà, skont id-dritt Rumen, li tieħu inkunsiderazzjoni elementi bħalma huma l-kwantità żgħira ta’ drogi inkwistjoni u l-fatt li l-importazzjoni ta’ dawn id-drogi jidher li kienet għall-konsum personali ta’ DZ u tal-konjuġi tiegħu, bħala ċirkustanzi attenwanti, sabiex tnaqqas il-piena fil-proporzjonijiet stabbiliti mid-dritt Rumen (84). Il-punt dwar jekk iċ-ċirkustanzi attenwanti kellhomx, f’dan il-każ, jittieħdu inkunsiderazzjoni jew le, kien eżerċizzju li jaqa’ taħt l-evalwazzjoni esklużiva tal-qorti Rumena, skont b’mod partikolari l-provi għad-dispożizzjoni tagħha u l-aġir ta’ DZ. Infakkar ukoll li s-sentenza tal-ewwel istanza kienet ġiet appellata, u f’dak il-kuntest il-proporzjonalità tal-piena imposta kontra DZ setgħet tiġi mistħarrġa mill-Curtea de Apel Constanța (il-Qorti tal-Appell ta’ Constanța).
85.      Nippreċiża wkoll li l-Artikolu 15(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jawtorizza espliċitament lill-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni, meta hija tikkunsidra li l-informazzjoni kkomunikata mill-Istat Membru emittenti hija insuffiċjenti biex tippermettilha tiddeċiedi dwar il-konsenja, li titlob li tiġi pprovduta b’urġenza l-informazzjoni addizzjonali neċessarja. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 15(3) ta’ din id-deċiżjoni qafas, l-awtorità ġudizzjarja emittenti tista’, f’kull mument, tittrażmetti kwalunkwe informazzjoni addizzjonali utli għall‑awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni (85). Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jista’ jiġi dedott li, waqt l-eżami tar-regoli applikabbli fl-Istat Membru emittenti, l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni ma tistax tirrifjuta l-eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew billi tibbaża ruħha fuq elementi dwar dawn ir-regoli li hija stess tkun ġabret u li fir-rigward tagħhom hija ma tkunx talbet informazzjoni addizzjonali mingħand l-awtorità ġudizzjarja emittenti (86). Minbarra r-regoli dwar id-determinazzjoni tal-piena, l-awtorità ġudizzjarja emittenti tista’, jekk ikun il-każ, tintalab tikkomunika informazzjoni bħalma hija dik dwar
il-modalitajiet ta’ eżekuzzjoni tal-piena (87), dwar l-eżistenza eventwali ta’ rikors għal reviżjoni u dwar
ir-regoli li jirregolaw il-maħfra.
IV.    Konklużjoni
86.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, nipproponi li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għad-domandi preliminari magħmula mir-rechtbank Amsterdam (il-Qorti Distrettwali ta’ Amsterdam, il-Pajjiżi l-Baxxi) tkun kif ġej:
L-Artikolu 1(3) tad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2002/584/ĠAI tat‑13 ta’ Ġunju 2002 dwar il-mandat ta’ arrest Ewropew u l-proċeduri ta’ konsenja bejn l-Istati Membri, kif emendata bid-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2009/299/ĠAI, tas‑26 ta’ Frar 2009, moqri flimkien mal-Artikolu 49(3) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni mitluba tiddeċiedi dwar il-konsenja ta’ persuna li hija s-suġġett ta’ mandat ta’ arrest Ewropew maħruġ għall-iskopijiet ta’ eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà ma tistax tirrifjuta li teżegwixxi l-imsemmi mandat minħabba li din il-persuna tirriskja, wara li tiġi kkonsenjata fl-Istat Membru emittenti, li jkollha tiskonta piena li tikser il-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni sanċit fl-Artikolu 49(3) tal-Karta, ħlief jekk:
–        minn naħa, din l-awtorità ġudizzjarja jkollha quddiemha elementi oġġettivi, affidabbli, preċiżi u debitament aġġornati intiżi sabiex juru l-eżistenza ta’ nuqqasijiet sistemiċi jew ġeneralizzati, jew ta’ nuqqasijiet li jaffettwaw grupp identifikabbli oġġettivament ta’ persuni li għalih tappartjeni l-persuna kkonċernata, fir-rigward tal-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-pieni sanċit fl-imsemmija dispożizzjoni tal-Karta, li jimplikaw li r-regoli fis-seħħ fl-Istat Membru emittenti jċaħħdu lill-qrati nazzjonali, għal ċerti kategoriji ta’ reati kriminali, mis-setgħa tagħhom li jieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi individwali tal-każ inkwistjoni billi jipproċedu b’individwalizzazzjoni tal-piena, u
–        min-naħa l-oħra, l-imsemmija awtorità ġudizzjarja tikkonstata li jeżistu raġunijiet serji u pprovati biex wieħed jemmen li din il-persuna, fid-dawl tal-fatt li l-piena imposta fl-Istat Membru emittenti tmur b’mod evidenti u bi grad ta’ severità estrema lill hinn minn dak li huwa neċessarju għar-repressjoni tar-reat inkwistjoni, ser tkun manifestament esposta għal tali riskju f’każ ta’ konsenja lill-Istat Membru emittenti.
1      Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
i      L-isem ta’ din il-kawża huwa isem fittizju. Ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.
2      ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 34, rettifika fil-ĠU 2009, L 17, p. 45.
3      ĠU 2009, L 81, p. 24, iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Qafas 2002/584”.
4      Ara, b’mod partikolari, Carrera, S., Guild, E., u Hernanz, N., “Europe’s most wanted ? Recalibrating Trust in the European Arrest Warrant System”, CEPS Papers in Liberty and Security in Europe, Centre for European Policy Studies, Brussell, Nru 55, 2013, b’mod partikolari punt 3.1, intitolat “Proportionality”; Helenius, D., “Mutual Recognition in Criminal Matters and the Principle of Proportionality : Effective Proportionality or Proportionate Effectiveness ?”, New Journal of European Criminal Law, Vol. 5, Nru 3, Intersentia, Mortsel, 2014, p. 349 sa 369; Glerum, V., u Kijlstra, H., “EAW : Next steps, Will Pandora’s Box Be Opened ?”, Review of European and Comparative Law, Vol. 54, Nru 3, Université catholique Jean-Paul II de Lublin, Lublin, 2023, p. 125 sa 145; Klaus, W., Włodarczyk-Madejska, J., u Wzorek, D., “In the Pursuit of Justice : (Ab)Use of the European Arrest Warrant in the Polish Criminal Justice System”, Central and Eastern European Migration Review, Vol. 10 Nru 1, Centre de recherche sur la migration de l’Université de Varsovie, Varsovie, 2021, p. 95 sa 117; Klip, A., “Transposition and Implementation of the Framework Decision”, Report and recommendations, ImprovEAW Research Project, disponibbli fis-sit internet li ġej: https://improveaw.eu/media/90, b’mod partikolari punt 2.5.4, intitolat “Proportionality of issuing an EAW”, punt 2.5.6, intitolat “Proportionality revisited”, u punt 2.6.3, intitolat “Proportionality of executing an EAW”; Mitsilegas, V., EU Criminal Law after Lisbon : Rights, Trust and the Transformation of Justice in Europe, Hart Publishing, Oxford, 2016, b’mod partikolari p. 142 sa 146; Shabbir, A., “Proportionality”, The European Arrest Warrant : Trust, Fundamental Rights, and the Rule of Law – A Comparative Report of 14 EU Member States, STREAM Project, disponibbli fis-sit internet li ġej: https://stream-eaw.eu/wp-content/uploads/2023/09/final-STREAM-Comparative-Report.pdf, p. 34 sa 38, kif ukoll Xanthopoulou, E., “The Quest for Proportionality for the European Arrest Warrant : Fundamental Rights Protection in a Mutual Recognition Environment”, New Journal of European Criminal Law, Vol. 6, Nru 1, Intersentia, Mortsel, 2015, p. 32 sa 52.
5      U dan għall-kuntrarju ta’ strumenti oħra ta’ rikonoxximent fil-qasam kriminali. Ara, b’mod partikolari, l-Artikolu 6(1)(a) tad-Direttiva 2014/41/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑3 ta’ April 2014 dwar l-Ordni ta’ Investigazzjoni Ewropew f’materji kriminali (ĠU 2014, L 130, p. 1,
rettifika fil-ĠU 2015, L 143, p. 16), li jipprovdi li “[l]-awtorità emittenti tista’ toħroġ OIE biss fejn [...] l-emissjoni tal-OIE tkun meħtieġa u proporzjonata għall-fini tal-proċedimenti msemmija fl-Artikolu 4 b'kont meħud tad-drittijiet tal-persuna suspettata jew akkużata” (enfasi miżjuda minni).
6      Ara l-Manwal dwar kif toħroġ u teżegwixxi mandat ta’ arrest Ewropew ippubblikat mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea fit‑18 ta’ Ġunju 2008 (8216/2/08 REV 2) u l-verżjoni riveduta tiegħu tas‑17 ta’ Diċembru 2010 (17195/1/10 REV 1). Dan il-manwal kien ġie rivedut mill-Kummissjoni Ewropea matul is-sena 2017: Ara l-Avviż tal-Kummissjoni — Manwal dwar kif toħroġ u teżegwixxi mandat ta’ arrest Ewropew, 28 ta’ Settembru 2017 (C(2017) 6389 (ĠU 2017, C 335, p. 1)). Fl‑2023, dan l-aħħar manwal ġie rivedut (C/2023/7782, ĠU C, C/2023/1270), iktar ’il quddiem il-“Manwal tal‑2023”.
7      Ara r-Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas‑27 ta’ Frar 2014 b’rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar ir-rieżami tal-Mandat ta’ Arrest Ewropew (2013/2109(INL) (ĠU 2017, C 285, p. 18)), fosthom “verifika tal-proporzjonalità meta jkunu qed jinħarġu deċiżjonijiet ta’ rikonoxximent reċiproku, abbażi tal-fatturi u ċ-ċirkostanzi rilevanti kollha bħalma huma s-serjetà tar-reat, jekk il-kawża hijiex lesta biex titressaq għal smigħ ta’ proċess, l-impatt fuq id-drittijiet tal-persuna rekwiżita [rikjesta], inkluża l-protezzjoni tal-ħajja privata u dik tal-familja, l-implikazzjonijiet ta’ spejjeż u d-disponibilità ta’ miżura alternattiva inqas intrużiva xierqa” (punt 7(b), u l-anness).
8      Ara l-Manwal tal‑2023 (punt 2.4., intitolat “Proporzjonalità”, b’mod partikolari p. 18).
9      Ara Manwal tal‑2023 (punt 2.4., intitolat “Proporzjonalità”, b’mod partikolari p. 19).
10      Ara, b’mod partikolari, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bot fil-kawżi Aranyosi u Căldăraru (C‑404/15 u C‑659/15 PPU, EU:C:2016:140, punti 145 sa 155), kif ukoll tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona fil-kawża Poltorak (C‑452/16 PPU, EU:C:2016:782, punt 38).
11      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑31 ta’ Jannar 2023, Puig Gordi et (C‑158/21, iktar ’il quddiem is-“sentenza Puig Gordi et”, EU:C:2023:57, punt 144 u l-ġurisprudenza ċċitata). Fil-kuntest tal-istħarriġ tal-proporzjonalità li għandu jitwettaq mill-awtorità ġudizzjarja emittenti, ma għandhomx jittieħdu inkunsiderazzjoni biss il-preġudizzji
għad-dritt għal-libertà tal-persuna kkonċernata, imma wkoll l-effetti tal-proċedura ta’ konsenja fuq ir-relazzjonijiet soċjali u familjari ta’ din il-persuna, meta hija tibqa’ fi Stat Membru differenti mill-Istat Membru emittenti: ara s-sentenza tad‑9 ta’ Ottubru 2019, NJ (L-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Vjenna) (C‑489/19 PPU, EU:C:2019:849, punt 44).
12      Ara s-sentenza tat‑12 ta’ Diċembru 2019, Openbaar Ministerie (Prosekutur tar-Re ta’ Brussell) (C‑627/19 PPU, EU:C:2019:1079, punt 38). F’dan ir-rigward setgħu jiġu fformulati xi riżervi: ara, b’mod partikolari, Glerum, V., u Kijlstra, H., op. cit., p. 129 u 130.
13      Fuq ir-raġunijiet li jimmilitaw kontra l-introduzzjoni ta’ test ta’ proporzjonalità mill-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni, ara, b’mod partikolari, Weyembergh, A., Armada, I., u Brière, C., “Annex I – Critical Assessment of the Existing European Arrest Warrant Framework Decision », Revising the European Arrest Warrant, Euroean Added Value Assessment accompanying the European Parliament’s Legislative own-Initiative Report, European Parliamentary Reasearch Service, disponibbli fis-sit internet li ġej: https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document/IPOL-JOIN_ET(2013)510979, b’mod partikolari p. 37. Fil-fatt, l-awturi jirrilevaw li l-għan intiż għas-simplifikazzjoni u għat-tħaffif tal-proċeduri ta’ konsenja jimplika li l-parti l-kbira tal-istħarriġ, b’mod partikolari dak li jirrigwarda l-proporzjonalità tal-mandat ta’ arrest Ewropew, jseħħ fl-Istat Membru emittenti u li l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tafda dan l-istħarriġ. Iktar minn hekk, ikun diffiċli li test ta’ proporzjonalità mwettaq minn din l-awtorità jiġi aċċettat, inkwantu din hija evalwazzjoni parzjalment suġġettiva u li tiddependi fil-parti l-kbira mill-fatti u miċ-ċirkustanzi tal-każ kif ukoll mill-politika fil-qasam kriminali tal-Istat Membru emittenti. Tali test jippreżupponi li l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni għandha ċertu għarfien tas-sistema ġudizzjarja kriminali ta’ dan l-Istat Membru. Dan premess, jeħtieġ li jiġi enfasizzat li l-marġni ta’ diskrezzjoni li l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni għandha fil-kuntest tar-raġunijiet għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni fakultattiva jippermetti li din tal-aħħar tieħu inkunsiderazzjoni, sa ċertu punt, il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
14      Ara l-Manwal tal‑2023 (punt 5.8, intitolat “Proporzjonalità — ir-rwol tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni”, p. 57). Ara, ukoll, fl-istess sens, ir-riżoluzzjoni tal-Parlament iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7 ta’ dawn il-konklużjonijiet, li l-anness tagħha jinkludi l-proposta segwenti: “[f]ejn l-awtorità ta’ eżekuzzjoni għandha raġuni biex temmen li l-miżura hija sproporzjonata, l-awtorità ta' eżekuzzjoni tista’ tikkonsulta lill-awtorità emittenti dwar l-importanza tal-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni dwar ir-rikonoxximent reċiproku. Wara din il-konsultazzjoni, l-awtorità emittenti tista’ tiddeċiedi li tirtira d-deċiżjoni dwar ir-rikonoxximent reċiproku”.
15      Ara l-Manwal tal‑2023 (punt 5.8, intitolat “Proporzjonalità — ir-rwol tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni”, p. 57).
16      Iktar ’il quddiem il-“Karta”.
17      L-espressjoni “retrospective proportionality” setgħet tintuża biex tikklassifika dan il-każ: ara Haggenmüller, S., “The Principle of Proportionality and the European Arrest Warrant”, Oñati Socio-Legal Series, Vol. 3, Nru 1, Oñati International Institute for the Sociology of Law (online), 2013, p. 95 sa 106, b’mod partikolari p. 100 u 101.
18      ĠU 2006, L 153M, p. 94.
19      Waqt is-seduta, il-Gvern Rumen indika li DZ kien ippreżentat rikors tal-kassazzjoni li ġie miċħud bħala inammissibbli.
20      Monitorul Oficial al României, Parti I, Nru 362 tat‑3 ta’ Awwissu 2000, kif ippubblikat mill-ġdid fil-Monitorul Oficial al României, Parti I, Nru 163 tas‑6 ta’ Marzu 2014.
21      Skont l-Artikolu 3(1) ta’ din il-liġi, “[l]-introduzzjoni fil-pajjiż jew il-ħruġ mill-pajjiż kif ukoll l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta’ drogi ta’ riskju, mingħajr ma persuna jkollha dritt, huma punibbli b’piena ta’ priġunerija ta’ minn 3 sa 10 snin u b’interdizzjoni”. Il-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu jipprovdi li, “[j]ekk l-atti msemmija fil-paragrafu 1 jikkonċernaw drogi ta’ riskju għoli, is-sanzjoni hija piena ta’ priġunerija ta’ minn 7 sa 15-il sena u interdizzjoni”.
22      Skont din id-dispożizzjoni, “[i]l-ko-awturi huma l-persuni li jwettqu direttament l-istess att previst mid-dritt kriminali”.
23      Skont din id-dispożizzjoni, “[k]ull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri meħtieġa biex jiżgura li r-reati msemmija fl-Artikolu 2(1)(a), (b) u (ċ) [bħalma hija l-importazzjoni ta’ drogi] huma punibbli b’pieni kriminali ta’ massimu ta’ minn ta’ l-inqas bejn 5 u 10 snin ħabs f’kull waħda miċ-ċirkostanzi li ġejjin: [...] ir-reat jew jinvolvi dawk id-drogi li jikkawżaw l-ikbar dannu għas-saħħa, jew jirriżulta f’dannu sinifikattiv għas-saħħa ta’ għadd ta’ persuni”.
24      Fil-punt 9 tal-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, il-Gvern Rumen indika madankollu li “[l]-allegazzjonijiet li jirrigwardaw l-iskop mediku tad-drogi ġew eżaminati mill-qorti tal-ewwel istanza, li kkonkludiet li kienu foloz, wara li evalwat l-istorja medika tal-konjuġi ta’ [DZ] u l-kompożizzjoni tal-mediċini li ġew preskritti lilha”.
25      Il-qorti tar-rinviju tippreċiża li, skont il-Liġi Nru 143/2000, il-qorti tista’ tissospendi biss l-eżekuzzjoni ta’ pieni ta’ priġunerija jekk dawn ikunu sa tliet snin.
26      C‑168/21, iktar ’il quddiem is-“sentenza Procureur général près la cour d’appel d’Angers”, EU:C:2022:558.
27      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2025, C.J. (Eżekuzzjoni ta’ kundanna b’konsegwenza ta’ MAE) (C‑305/22, iktar ’il quddiem is-“sentenza C.J.”, EU:C:2025:665, punt 39 u l-ġurisprudenza ċċitata).
28      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza C.J. (punt 40 u l-ġurisprudenza ċċitata).
29      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza C.J. (punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
30      Ara s-sentenza C.J. (punt 42).
31      Ara s-sentenza Procureur général près la cour d’appel d’Angers (punt 63 u punt 2 tad-dispożittiv).
32      Ara s-sentenza Procureur général près la cour d’appel d’Angers (punt 64).
33      Ara s-sentenza Procureur général près la cour d’appel d’Angers (punt 65).
34      Ara s-sentenza Procureur général près la cour d’appel d’Angers (punt 66).
35      Ara s-sentenza Procureur général près la cour d’appel d’Angers (punt 67).
36      Ara s-sentenza Procureur général près la cour d’appel d’Angers (punt 68).
37      Kif jirrileva Helenius, D., op. cit., “il-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku [...] jimplika li l-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni għandu jaċċetta [...] [id-]differenza fil-livelli ta’ piena” (p. 368) (traduzzjoni libera).
38      Ara, b’mod partikolari, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑11 ta’ Frar 2003, Gözütok u Brügge (C‑187/01 u C‑385/01, EU:C:2003:87, punt 33), u tat‑23 ta’ Jannar 2018, Piotrowski (C‑367/16, EU:C:2018:27, punt 52). F’din l-aħħar sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-evalwazzjoni, mill-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni, tal-punt dwar jekk il-kundizzjonijiet addizzjonali li għalihom id-dritt tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni jissuġġetta b’mod konkret il-prosekuzzjoni jew il-kundanna eventwali ta’ persuna minuri humiex issodisfatti,
tista’ fir-realtà twassal għat-twettiq ta’ eżami mill-ġdid fuq il-mertu
veru u proprju tal-analiżi diġà mwettqa fil-kuntest tad-deċiżjoni ġudizzjarja adottata fl-Istat Membru emittenti, li hija l-bażi tal-mandat ta’ arrest Ewropew. Issa, tali eżami mill-ġdid ikun jikser u jċaħħad minn kull effett utli l-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku. Għalhekk dan il-prinċipju ma jippermettix li
l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha dwar ir-responsabbiltà kriminali tal-persuna minuri msemmija f’mandat ta’ arrest Ewropew għal dik diġà mwettqa, fl-Istat Membru emittenti, fil-kuntest tad-deċiżjoni ġudizzjarja li fuqha huwa bbażat dan il-mandat (punt 52).
39      Ara Lenaerts, K., “The Principle of Mutual recognition in the Area of Freedom, Security and Justice”, diskors mogħti fl-okkażjoni tal-Fourth Annual Sir Jeremy Lever Lecture fl-Università ta’ Oxford, fit‑30 ta’ Jannar 2015, b’mod partikolari p. 12.
40      Ara Haggenmüller, S., op. cit., b’mod partikolari p. 100 u 101. L-awtriċi tiċċita d-Deċiżjoni Nru 2879 tal-High Court of Justice (England & Wales) (il-Qorti Għolja tal-Ġustizzja (Ingilterra u Wales), ir-Renju Unit), Sandru vs Government of Romania, tat‑28 ta’ Ottubru 2009, fir-rigward ta’ estradizzjoni, li kienet ibbażata fuq il-kundanna ta’ imputat fir-Rumanija għal tliet snin priġunerija talli seraq u qatel għaxar tiġiġiet. F’dik id-deċiżjoni, Lord Justice Elias irrileva li “l-piena xierqa tiddependi, in parti, mill-kultura [...]. Jista’ jkun, pereżempju, f’dan il-każ, li l-qrati Rumeni jittrattaw is-serq tal-bhejjem u l-qtil sussegwenti tagħhom b’ħafna iktar severità milli jagħmlu dan b’mod ġenerali l-qrati Ingliżi. Jekk il-piena titqies ħarxa wisq, is-soluzzjoni tkun li din tiġi kkontestata fir-Rumanija” (traduzzjoni libera) (punti 14 u 15).
41      Għal eżempju ta’ teħid inkunsiderazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-importanza li jista’ jkollha f’xi Stat Membru l-ġlieda kontra kategorija partikolari ta’ reati, ara s-sentenza tal‑4 ta’ Mejju 2023, Agenția Națională de Integritate (C‑40/21, EU:C:2023:367, punti 60 sa 66). Fil‑punt 80 tal-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, il-Gvern Rumen jispjega li, “[m]inħabba l-iskala tat-traffiku tad-droga u tal-effetti devastanti tal-konsum tad-droga, b’mod partikolari fost iż-żgħażagħ u l-adoloxxenti, fl‑2023 kien hemm żieda tal-limiti tal-pieni ta’ priġunerija għar-reat kriminali ta’ introduzzjoni ta’ drogi ‘ta’ riskju għoli’ fil-pajjiż. Fejn qabel dawn kienu jvarjaw bejn 7 sa 15-il sena, dawn huma llum minn 10 sa 20 sena”. Din il-politika kriminali, li hija bbażata fuq il-konstatazzjoni li ż-żieda fin-numru ta’ traffikanti ta’ drogi u tal-konsumaturi tad-drogi, hija intiża li tiġġieled bil-qawwa l-“perikolu soċjali estremament għoli” li jġib miegħu il-konsum ta’ drogi (pereżempju, l-inċidenti gravi tat-traffiku), bil-għan ta’ prevenzjoni kif ukoll ta’ protezzjoni tal-ħajja u tas-saħħa tal-persuni (punt 81).
42      Ara s-sentenza tat‑3 ta’ Mejju 2007, Advocaten voor de Wereld (C‑303/05, EU:C:2007:261, punti 52, 53 u 59).
43      Fid-deċiżjoni tal-High Court of Justice (England & Wales) (il-Qorti Għolja tal-Ġustizzja (Ingilterra u Wales)), iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 40 ta’ dawn il-konklużjonijiet, Lord Justice Elias jindika li, “[s]a
fejn dan jobbliga lill-qrati tagħna jikkontestaw jew jeżaminaw mill-ġdid il-mertu tal-piena imposta minn qorti barranija, dan iwassal biex dawn jiġu mitluba jeżerċitaw funzjoni li ma humiex mgħammra għaliha. [...] [I]l-qrati tagħna jkollhom informazzjoni limitata fuq il-fatturi li wasslu lill-qorti barranija sabiex timponi l-piena li hija imponiet” (punt 14).
44      Jeħtieġ jissemma wkoll il-fatt li l-awtorità ġudizzjarja emittenti ta’ mandat ta’ arrest Ewropew ma għandhiex id-dritt li tipparteċipa, bħala parti, fil-proċedura dwar l-eżekuzzjoni ta’ dan il-mandat ta’ arrest quddiem l‑awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni: ara s-sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, Breian (C‑318/24 PPU, iktar ’il quddiem is-“sentenza Breian”, EU:C:2024:658, punt 96).
45      Ara, b’analoġija, is-sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, Alchaster (C‑202/24, iktar ’il quddiem is-“sentenza Alchaster”, EU:C:2024:649, punt 49). F’dan ir-rigward, huwa irrilevanti li s-sitwazzjoni li wasslet għall-għoti tal-piena kontra DZ ma taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas 2004/757. Fuq dan il-punt, infakkar li, skont l-Artikolu 2(2) ta’ din id-Deċiżjoni Qafas, imġiba bħalma hija l-importazzjoni ta’ drogi “m’għandiex tiġi inkluża fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ [l-imsemmija] Deċiżjoni Kwadru meta din tiġi mwettqa mill-awturi tagħha esklussivament għall-konsum personali tagħhom kif definit mil-liġi nazzjonali”. Fuq dan l-aspett, ara, madankollu, is-sentenza tal‑11 ta’ Ġunju 2020, Prokuratura Rejonowa w Słupsku (C‑634/18, EU:C:2020:455), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat il-kompetenza tagħha biex tirrispondi għad-domandi preliminari li jirrigwardaw l-Artikolu 4(2)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2004/757, moqri flimkien mal-Artikolu 2(1)(c) tagħha, kif ukoll mal-Artikoli 20, 21 u 49 tal-Karta, peress li l-leġiżlatur nazzjonali kien għamel l-għażla li japplika ċ-ċirkustanza aggravanti tal-pussess ta’ “kwantitajiet kbar ta’ drogi”, fis-sens tal-Artikolu 4(2)(a) ta’ din id-deċiżjoni qafas għal aġir eskluż mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-deċiżjoni qafas, jiġifieri l-pussess ta’ drogi esklużivament għal skopijiet ta’ konsum personali.
46      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tad‑19 ta’ Ottubru 2023, G. ST. T. (Proporzjonalità tal-piena f’każ ta’ kontrafazzjoni) (C‑655/21, iktar ’il quddiem is-“sentenza G. ST. T.”, EU:C:2023:791, punt 62).
47      Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi G. ST. T. (punt 65 u l-ġurisprudenza ċċitata) kif ukoll tat‑3 ta’ Lulju 2025, Beach and bar management (C‑733/23, iktar ’il quddiem is-“sentenza Beach and bar management”, EU:C:2025:515, punt 48).
48      Ara, b’mod partikolari, f’dan is-sens, is-sentenzi G. ST. T. (punt 67 u l-ġurisprudenza ċċitata) kif ukoll is-sentenza Beach and bar management (punt 49).
49      Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi G. ST. T. (punt 68 u l-ġurisprudenza ċċitata) kif ukoll is-sentenza Beach and bar management (punt 50).
50      Dan kien il-Ftehim ta’ Kummerċ u Kooperazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika, minn naħa, u r-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq, min-naħa l-oħra
(ĠU 2020, L 444, p. 14).
51      Ara s-sentenza Alchaster (punti 49 sa 51).
52      Ara, b’mod partikolari, sentenza Alchaster (punt 52 u l-ġurisprudenza ċċitata).
53      Ara, b’mod partikolari, sentenza Alchaster (punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata).
54      Ara, b’mod partikolari, sentenza Alchaster (punt 54 u l-ġurisprudenza ċċitata).
55      Ara, b’mod partikolari, sentenza Alchaster (punt 56 u l-ġurisprudenza ċċitata).
56      Ara, b’mod partikolari, sentenza Alchaster (punt 57 u l-ġurisprudenza ċċitata).
57      Ara, b’mod partikolari, sentenza Alchaster (punt 58 u l-ġurisprudenza ċċitata).
58      Ara, b’mod partikolari, sentenza Alchaster (punt 59 u l-ġurisprudenza ċċitata).
59      Ara, b’mod partikolari, sentenza Alchaster (punt 60 u l-ġurisprudenza ċċitata).
60      C‑158/21, EU:C:2022:573.
61      Ara l-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Puig Gordi et (C‑158/21, EU:C:2022:573, punt 85).
62      Ara s-sentenza tat‑18 ta’ April 2023, E. D. L. (Raġuni ta’ rifjut ibbażat fuq mard) (C‑699/21, EU:C:2023:295).
63      Ara s-sentenza tat‑18 ta’ April 2023, E. D. L. (Raġuni ta’ rifjut ibbażat fuq mard) (C‑699/21, EU:C:2023:295, punti 40, 42 u 50).
64      Ara, b’analoġija, is-sentenza Puig Gordi et (punt 111).
65      Ara, b’analoġija, is-sentenza Puig Gordi et (punt 114).
66      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza Breian (punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll il-punt 52).
67      Ara s-sentenza Puig Gordi et (punt 115).
68      Ara, b’mod partikolari, Puig Gordi et (punt 116 u l-ġurisprudenza ċċitata).
69      Nosserva li, għal dak li jirrigwarda reat li jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas 2004/757, l-individwalizzazzjoni neċessarja tal-piena tirriżulta mit-test stess tagħha. Fil-fatt, il-premessa 5 ta’ din id-deċiżjoni qafas tindika li “[b]iex jiġi determinat il-livell tal-pieni, għandhom jitqiesu l-elementi bbażati fuq il-fatti bħal ma huma l-kwantitajiet u t-tip ta’ drogi traffikati, u jekk ir-reat sarx fil-kuntest ta’ organizzazzjoni kriminali”.
70      C‑404/15 u C‑659/15 PPU, EU:C:2016:140, punt 139.
71      Ara l-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża AV (Sentenza globali) (C‑221/19, EU:C:2020:815, punt 35). Ara wkoll, Pradel, J., “Du Principe de Proportionnalité en Droit Pénal”, Cahiers de Droit, Vol 60, Nru 4, Université Laval, Québec, 2019, p. 1129 sa 150, li jirrileva li “[l]-istħarriġ tal-proporzjonalità jibda bi stħarriġ tal-motivazzjoni” u li “proporzjonalità, gravità, motivazzjoni u individwalizzazzjoni jikkostitwixxu kwartett inseparabbli u raġonevoli” [traduzzjoni libera] (p. 1149). Seta’ jiġi osservat ukoll li, “il-qorti, fl-eżerċizzju tal-funzjoni tagħha, hija llum marbuta bi dmir ta’ personalizzazzjoni u ta’ motivazzjoni dejjem ikbar. Għaliha, il-proporzjonalità hija ċertament waħda mir-raġunijiet l-iktar effikaċi biex tpoġġi lilha nnifisha [...] ‘bejn il-liġi u l-ġustizzja’” [traduzzjoni libera]: ara Saenko, L., “De la proportionnalité de la peine encourue”, Gazette du Palais, Lextenso Éditions, Issy-les-Moulineaux, 24 ta’ Ottubru 2017, Nru 36, p. 73 sa 76, b’mod partikolari p. 73. Ara, wkoll, Daubigney, M.-C., u Lavielle, B., “La motivation de la proportionnalité de l’infraction et de la peine dans le jugement pénal”, Revue Justice Actualités, Nru 24, École Nationale de la Magistrature, Bordeaux, 2020, p. 117 sa 127.
72      Ara, b’analoġija, is-sentenza Puig Gordi et (punti 107 u 133).
73      L-evalwazzjoni tar-riskju ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali għandha ssir mill-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni fid-dawl tal-istandard ta’ protezzjoni ta’ dawn id-drittijiet iggarantit mid-dritt tal-Unjoni: Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2023, GN (Raġuni ta’ rifjut ibbażat fuq l-aħjar interessi tal-wild) (C‑261/22, EU:C:2023:1017, punt 44 u l-ġurisprudenza ċċitata).
74      Ara, b’analoġija, is-sentenza Breian (punt 122).
75      Din id-deċiżjoni qafas ġiet adottata, b’mod partikolari, fuq il-bażi tal-Artikolu 31(1)(e) UE, li kien jipprevedi, b’mod partikolari, li l-azzjoni komuni fil-qasam tal-kooperazzjoni ġudizzjarja kriminali hija intiża għall-adozzjoni, progressivament, ta’ miżuri li jistabbilixxu regoli minimi li jirrigwardaw l-elementi kostituttivi tar-reati kriminali u s-sanzjonijiet applikabbli fil-qasam tat-traffikar tad-droga.
76      Ara s-sentenza tal‑11 ta’ Ġunju 2020, Prokuratura Rejonowa w Słupsku (C‑634/18, EU:C:2020:455), li tgħid li minn dawn id-dispożizzjonijiet jirriżulta li l-Istati Membri jibqgħu liberi li jittrattaw il-pussess ta’ kwantitajiet kbar ta’ droga għall-finijiet ta’ konsum personali bħala reat kriminali aggravat (punt 37). Fil-punt 76 tal-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, il-Gvern Rumen indika li, fid-dritt Rumen, huwa l-kriterji tat-tip ta’ droga (“ta’ riskju għoli”) li jiddetermina n-natura aggravata tar-reat. F’dan il-każ, is-sistema ta’ ġustizzja kriminali li wasslet għall-impożizzjoni lil DZ ta’ piena ta’ seba’ snin priġunerija jidhirli li hija l-espressjoni ta’ politika kriminali intiża li tippenalizza, fir-Rumanija, b’mod aħrax ħafna r-reat ta’ introduzzjoni f’dan l-Istat Membru ta’ drogi “ta’ riskju u ta’ riskju għoli”, ħaġa li, bħala tali, ma jidhirlix li tista’ tiġi kkontestata fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ konsenja.
77      Iffirmata f’Ruma, fl‑4 ta’ Novembru 1950. Ara, fuq dan is-suġġett, Simon, A., “La disproportion de la répression pénale devant la Cour européenne des droits de l’Homme”, Gazette du Palais, Lextenso Éditions, Issy-les-Moulineaux, Nru 36, 24 ta’ Ottubru 2017, p. 64 sa 67. Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-Qorti EDB, tat‑12 ta’ Frar 2008, Kafkaris vs Ċipru (CE:ECHR:2008:0212JUD002190604); tad‑9 ta’ Lulju 2013, Vinter et vs Ir‑Renju Unit (CE:ECHR:2013:0709JUD006606909); tal‑4 ta’ Settembru 2014, Trabelsi vs Il‑Belġju (CE:ECHR:2014:0904JUD000014010), u tad‑29 ta’ Ġunju 2023, Bijan Balahan vs L‑Isvezja (CE:ECHR:2023:0629JUD000983922). Hekk kif ġie indikat mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem fis-sentenza tagħha tal-4 ta’ Settembru 2014, Trabelsi vs Il‑Belġju (CE:ECHR:2014:0904JUD000014010), l-Artikolu 3 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali jipprojbixxi b’mod partikolari li piena ta’ priġunerija għall-għomor ma tkunx tista’, de
jure jew de facto, tiġi ridotta (p. 113). Din il-Ġurisprudenza tal-Qorti EDB hija riflessa fil-punt 2 tal-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 li tipprevedi li, meta l-piena jew l-ordni ta’ detenzjoni, għar-reat li fir-rigward tiegħu jkun inħareġ il-mandat ta’ arrest Ewropew, tkun ta’ priġunerija għall-għomor, l-eżekuzzjoni tal-imsemmi mandat tista’ tkun suġġetta għall-kundizzjoni li s-sistema ġuridika tal-Istat Membru emittenti tipprevedi dispożizzjonijiet li jippermettu reviżjoni tal-piena imposta – fuq applikazzjoni jew l-iktar tard wara għoxrin sena – jew l-applikazzjoni ta’ miżuri ta’ klemenza li għalihom persuna jista’ jkollha dritt b’applikazzjoni tal-liġi jew ta’ prassi tal-Istat Membru emittenti fir-rigward tan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ din il-piena jew ordni.
78      Skont din id-dispożizzjoni, is-sitwazzjonijiet segwenti jistgħu jikkostitwixxu ċirkustanzi attenwanti ġudizzjarji: l-isforzi magħmula minn awtur ta’ reat sabiex jelimina jew inaqqas il-konsegwenzi tar-reat (punt a)) u ċ-ċirkustanzi relatati mar-reat imwettaq li jtaffu l-gravità tiegħu jew li jnaqqsu t-theddida li jirrappreżenta l-awtur tiegħu (punt b)).
79      Ara l-punt 85 tal-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Gvern Rumen.
80      Ibidem. Fil-punt 11 tal-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, il-Gvern Rumen indika li l-qorti tal-ewwel istanza imponiet piena inqas ħarxa lill-konjuġi ta’ DZ, peress li din ammettiet il-fatti mwettqa.
81      Ara l-punt 85 tal-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Gvern Rumen.
82      Kif jindika l-Gvern Rumen fil-punt 86 tal-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, skont l-Artikolu 91(d) tal-Kodiċi Kriminali, hija l-qorti li għandha tiddeċiedi dar
is-sospensjoni tal-eżekuzzjoni, f’dan il-kuntest hija għandha tevalwa jekk “fid-dawl tal-persuna tad-delinkwent, tal-aġir tiegħu qabel it-twettiq tar-reat, tal-isforzi magħmula mid-delinkwent biex iħassar jew itaffi l-konsegwenzi tar-reat, kif ukoll tal-fakultajiet tiegħu li jirriforma ruħu [...], l-impożizzjoni tal-piena hija suffiċjenti u, anki mingħajr l-eżekuzzjoni tagħha, il-persuna kkundannata mhux ser twettaq ebda reati oħra fil-ġejjieni”.
83      Ara, b’mod partikolari, f’dan ir-rigward, is-sentenza Beach and bar management (punt 50 u l-ġurisprudenza ċċitata).
84      Din il-possibbiltà ma tidhirx li hija limitata għall-każijiet fejn iċ-ċirkustanzi attenwanti jkunu jew eċċezzjonali, jew numerużi, u dan għall-kuntrarju ta’ dak li kien il-każ fil-kawża li wasslet għas-sentenza G. ST. T. (punt 85).
85      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza Breian (punt 109).
86      Ara, b’analoġija, is-sentenza Breian (punt 122). Barra minn hekk, l-informazzjoni li l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni għandha dritt titlob tista’ tikkonċerna kemm l-ewwel kif ukoll it-tieni stadju tal-eżami li din l-awtorità għandha twettaq. Madankollu, l-imsemmija awtorità ma tistax titlob mingħand l-awtorità ġudizzjarja emittenti informazzjoni li tikkonċerna biss it-tieni stadju ta’ dan l-eżami f’sitwazzjoni fejn hija tqis li ma hijiex stabbilita l-eżistenza ta’ nuqqasijiet sistemiċi jew ġeneralizzati jew ta’ nuqqasijiet li jaffettwaw grupp oġġettivament identifikabbli ta’ persuni li tappartjeni għalih il-persuna kkonċernata: ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2023, GN (Raġuni ta’ rifjut ibbażat fuq l-aħjar interessi tal-wild) (C‑261/22, EU:C:2023:1017, punt 50 u l-ġurisprudenza ċċitata).
87      Nirreferi b’mod partikolari għar-regoli dwar il-ħelsien bikri, li jistgħu, sa ċertu punt, jibbilanċjaw is-severità tal-piena imposta.