BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Ceathrú Dlísheomra)
17 Deireadh Fómhair 2024 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Cosaint tomhaltóirí – Treoir 2008/48/CE – Raon feidhme an chur i bhfeidhm – Comhaontuithe creidmheasa le haghaidh tomhaltóirí – Eisceachtaí – Airteagal 2(2)(f) – Comhaontuithe creidmheasa saor ó ús agus gan aon mhuirir eile nó le muirir dhiomaibhseacha – Seirbhís íocaíochta iarchurtha ‘Ceannaigh anois, íoc níos déanaí’ – Íocaíocht dhéanach – Ús réamhshocraithe agus costais aisghabhála lasmuigh den chúirt)
I gCás C-409/23,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ón Hoge Raad der Nederlanden (Cúirt Uachtarach na hÍsiltíre), trí bhreith an 30 Meitheamh 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 4 Iúil 2023, sna himeachtaí
Riverty GmbH, comharba dlíthiúil Arvato Finance BV,
v
MI,
tugann AN CHÚIRT (an Ceathrú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: C. Lycourgos, Uachtarán an Tríú Dlísheomra, ag gníomhú mar Uachtarán an Cheathrú Dlísheomra, S. Rodin agus O. Spineanu-Matei (Rapóirtéir), Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J. Richard de la Tour,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha a cuireadh isteach thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        Riverty GmbH, comharba dlíthiúil d’Arvato Finance BV, ag I. M. A. Lintel, advocate,
–        Rialtas na hÍsiltíre, ag M. K. Bulterman agus M. H. S. Gijzen, i gcáil Gníomhairí,
–        Rialtas na Seice, ag M. Smolek, S. Šindelková agus J. Vláčil, i gcáil Gníomhairí,
–        Rialtas na Gearmáine, ag J. Möller, M. Hellmann agus J. Simon, i gcáil Gníomhairí,
–        Rialtas na hOstaire, ag A. Posch, J. Schmoll agus M. Winkler-Unger, i gcáil Gníomhairí,
–        Rialtas na Fionlainne, ag M. Pere, i gcáil Gníomhaire,
–        le Rialtas na hIorua, ag K. H. Aarvik, I. R. Norum agus S. Runde, i gcáil Gníomhairí,
–        an Coimisiún Eorpach, ag P. Ondrůšek agus F. van Schaik, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh seo ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 2(2)(f) agus Airteagal (3)(g) de Threoir 2008/48/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Aibreán 2008, maidir le comhaontuithe creidmheasa le haghaidh tomhaltóirí agus lena n-aisghairtear Treoir 87/102/CEE ón gComhairle (IO 2008 L 133, lch. 66).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir Riverty GmbH, mar chomharba dlíthiúil Arvato Finance BV (‘Arvato’), soláthraí seirbhíse íocaíochta iarchurtha, agus MI, tomhaltóir a roghnaigh an tseirbhís seo agus é ag ceannach ar líne.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais
3        Foráiltear le haithrisí 10 agus 13 de Threoir 2008/48:
‘(10)      Cinntear raon feidhme an chomhchuibhithe leis na sainmhínithe atá sa Treoir seo. Dá bhrí sin, ba cheart oibleagáid na mBallstát forálacha na Treorach seo a chur chun feidhme a theorannú do raon feidhme na Treorach seo, mar a léirítear sna sainmhínithe sin. Mar sin féin, ba cheart an Treoir seo a bheith gan dochar do chur i bhfeidhm fhorálacha na Treorach seo ag na Ballstáit, i gcomhréir le dlí an Chomhphobail, maidir le réimsí nach dtagann faoina raon feidhme. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh Ballstát forálacha náisiúnta a choimeád ar bun nó a thabhairt isteach a chomhfhreagraíonn d’fhorálacha na Treorach seo nó do chuid dá fhorálacha maidir le comhaontuithe creidmheasa nach dtagann faoi raon feidhme na Treorach seo, mar shampla comhaontuithe creidmheasa ar lú ná EUR 200 nó níos mó ná EUR 75 000 iad. [...]
[...]
(13)      Níor cheart feidhm a bheith ag an Treoir seo maidir le cineálacha áirithe comhaontuithe creidmheasa, amhail cártaí dochair iarchurtha, a bhforáiltear lena dtéarmaí d’aisíoc an chreidmheasa laistigh de 3 mhí agus do mhuirir dhiomaibhseacha a ghearradh.’
4        Foráiltear le hAirteagal 2 den Treoir sin, dar teideal ‘Raon feidhme’, an méid seo a leanas:
‘1.      Tá feidhm ag an Treoir seo maidir le comhaontuithe creidmheasa.
2.      Ní bheidh feidhm ag an Treoir seo maidir le:
[...]
c)      conarthaí creidmheasa ina bhfuil méid iomlán an chreidmheasa níos lú ná EUR 200 nó níos mó ná EUR 75 000;
[...]
f)      comhaontuithe creidmheasa ina ndeonaítear an creidmheas saor ó ús agus gan aon mhuirir ná comhaontuithe creidmheasa eile ar faoina dtéarmaí atá an creidmheas le haisíoc laistigh de 3 mhí agus nach bhfuil ach muirir neamhshuntasacha iníoctha;
[...]’
5        De réir théarmaí Airteagal 3 den Treoir sin, dar teideal ‘Sainmhínithe’:
‘Chun críocha na Treorach seo, ciallaíonn:
[...]
c)      “comhaontú creidmheasa” comhaontú faoina ndeonaíonn creidiúnaí creidmheas do thomhaltóir, nó faoina ngeallann creidiúnaí creidmheas a dheonú dó, i bhfoirm íocaíocht iarchurtha, iasachta nó aon chóiríocht airgeadais eile dá samhail [...]
[...]
g)      “costas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir”: na costais uile, lena n-áirítear ús, coimisiúin, cánacha, agus gach cineál eile táillí a cheanglaítear ar an tomhaltóir a íoc i ndáil leis an gcomhaontú creidmheasa agus arb eol don chreidiúnaí fúthu, cé is moite de tháillí nótaire; áirítear costais i leith seirbhísí coimhdeacha a bhaineann leis an gcomhaontú creidmheasa freisin, go háirithe préimheanna árachais, más rud é, ina theannta sin, go bhfuil tabhairt i gcrích conartha seirbhíse éigeantach chun an creidmheas a fháil nó chun é a fháil ar na téarmaí agus na coinníollacha a mhargaítear;
[...]
i)      “ráta céatadánach bliantúil an mhuirir”: costas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir, arna shloinneadh mar chéatadán bliantúil de mhéid iomlán an chreidmheasa, agus na costais dá dtagraítear in Airteagal 19(2) á gcur san áireamh, i gcás inarb iomchuí;
[...]’
6        Foráiltear le hAirteagal 5 den Treoir sin, dar teideal ‘Faisnéis réamhchonarthach’, don mhéid seo a leanas:
‘1.      Sula mbeidh an tomhaltóir faoi cheangal ag aon chomhaontú creidmheasa nó tairiscint chreidmheasa, déanfaidh an creidiúnaí agus, i gcás inarb infheidhme, an t-idirghabhálaí creidmheasa, ar bhonn na dtéarmaí agus na gcoinníollacha creidmheasa a thairgeann an creidiúnaí agus, i gcás inarb infheidhme, na roghanna a chuireann an tomhaltóir in iúl agus an fhaisnéis a sholáthraíonn an tomhaltóir, an fhaisnéis is gá a sholáthar don tomhaltóir go tráthúil chun comparáid a dhéanamh idir na tairiscintí éagsúla chun cinneadh eolasach a dhéanamh maidir le comhaontú creidmheasa a thabhairt i gcrích. Soláthrófar an fhaisnéis sin, ar pháipéar nó ar mheán marthanach eile, tríd an bhfoirm le haghaidh na ‘Faisnéise Caighdeánaí Eorpaí um Chreidmheas Tomhaltóra’ a leagtar amach in Iarscríbhinn II. [...]
Baineann an fhaisnéis sin le seo a leanas:
[...]
g)      ráta céatadánach bliantúil an mhuirir agus an méid iomlán is iníoctha ag an tomhaltóir [...]
[...]
l)      an ráta úis is infheidhme i gcás íocaíochtaí déanacha agus na socruithe maidir lena choigeartú, agus, i gcás inarb infheidhme, aon mhuirear is iníoctha i leith mainneachtana;
[...]’
7        Foráiltear le hAirteagal 10(2) de Threoir 2008/48, dar teideal ‘Faisnéis le bheith san áireamh i gcomhaontuithe creidmheasa’:
‘Sonrófar an méid seo a leanas sa chomhaontú creidmheasa ar bhealach soiléir agus gonta:
[...]
g)      ráta céatadánach bliantúil an mhuirir agus an méid iomlán is iníoctha ag an tomhaltóir [...]
[...]
l)      an ráta úis is infheidhme i gcás íocaíochtaí déanacha de réir mar is infheidhme tráth a tugadh an comhaontú creidmheasa i gcrích agus na socruithe maidir lena choigeartú agus, i gcás inarb infheidhme, aon mhuirir is iníoctha i leith mainneachtana;
[...]’
8        I gcomhréir le hAirteagal 19 den Treoir seo, dar teideal ‘Ráta céatadánach bliantúil an mhuirir a ríomh’:
‘1.      Déanfar ráta céatadánach bliantúil an mhuirir, arb ionann é, ar bhonn bliantúil, agus luach reatha na ngealltanas uile (tarraingtí anuas, aisíocaíochtaí agus muirir), a bheidh ann amach anseo nó atá ann cheana, arna gcomhaontú ag an gcreidiúnaí agus ag an tomhaltóir, a ríomh i gcomhréir leis an bhfoirmle mhatamaiticiúil a leagtar amach i gCuid I d’Iarscríbhinn I.
2.      Chun ráta céatadánach bliantúil an mhuirir a ríomh, déanfar costas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir a chinneadh, cé is moite d’aon mhuirear is iníoctha ag an tomhaltóir as neamhchomhlíonadh aon cheann dá ghealltanais nó dá gealltanais a leagtar síos sa chomhaontú creidmheasa agus de mhuirir seachas an praghas ceannaigh a bhfuil sé d’oibleagáid air nó uirthi a íoc chun earraí nó seirbhísí a cheannach, cibé acu in airgead tirim nó ar chreidmheas a dhéantar an t-idirbheart.
Na costais a bhaineann le cuntas a choinneáil ar bun, ar cuntas é ina dtaifeadtar idirbhearta íocaíochta agus tarraingtí anuas araon, na costais a bhaineann le modh íocaíochta a úsáid le haghaidh idirbhearta íocaíochta agus tarraingtí anuas araon, agus costais eile a bhaineann le hidirbhearta íocaíochta, áireofar iad i gcostas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir mura rud é go bhfuil oscailt an chuntais roghnach agus gur sainaithníodh costais an chuntais go soiléir agus ar leithligh sa chomhaontú creidmheasa, nó in aon chomhaontú eile a tugadh i gcrích leis an tomhaltóir.
3.      Déanfar ráta céatadánach bliantúil an mhuirir a ríomh bunaithe ar an toimhde go leanfaidh an comhaontú creidmheasa de bheith bailí ar feadh na tréimhse a comhaontaíodh agus go ndéanfaidh an creidiúnaí agus an tomhaltóir a n-oibleagáidí a chomhlíonadh faoi na téarmaí agus faoi na dátaí a shonraítear sa chomhaontú creidmheasa.
[...]’
9        Foráiltear le hAirteagal 22(3) den Treoir sin, dar teideal ‘Comhchuibhiú agus cineál éigeantach na Treorach seo’:
‘Áiritheoidh na Ballstáit [...] nach féidir dul timpeall ar na forálacha a ghlacann siad chun an Treoir seo a chur chun feidhme trí bhíthin fhoclaíocht na gcomhaontuithe, go háirithe trí tharraingtí anuas nó comhaontuithe creidmheasa a thagann faoi raon feidhme na Treorach seo a ionchorprú i gcomhaontuithe creidmheasa a bhfágfadh a gcineál nó a gcuspóir go bhféadfaí a cur i bhfeidhm a sheachaint.’
10      Is é an teideal atá ar Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Treoir sin ná ‘Faisnéis Chaighdeánach Eorpach um Chreidmheas Tomhaltóra’. Déantar foráil san iarscríbhinn sin maidir le roinnt faisnéise a sholáthar don tomhaltóir a bhaineann, inter alia, le céannacht agus sonraí teagmhála an chreidiúnaí nó an idirghabhálaí creidmheasa, príomh-shaintréithe an táirge creidmheasa, chomh maith le costas an chreidmheasa agus na costais ghaolmhara. Áiríonn an pointe deireanach seo na costais a bhfuil an tomhaltóir faoi dhliteanas ina leith i gcás íocaíocht dhéanach.
Dlí na hÍsiltíre
11      Foráiltear leis an Burgerlijk Wetboek (Cód Sibhialta) in Airteagal 57(1)(g) agus (2) de Leabhar 7:
‘1. Chun críocha an Teidil seo:
[...]
g.      “costas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir”: na costais uile, lena n-áirítear ús, coimisiúin, cánacha, agus gach cineál eile táillí a cheanglaítear ar an tomhaltóir a íoc i ndáil leis an gcomhaontú creidmheasa agus arb eol don chreidiúnaí fúthu, cé is moite de tháillí nótaire; [...]
[...]
2.      tá costais i leith seirbhísí coimhdeacha a bhaineann leis an gcomhaontú creidmheasa, dá dtagraítear i mír 1(g), go háirithe préimheanna árachais, ar áireamh freisin i gcostas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir i gcás ina bhfuil sé éigeantach, ina theannta sin, conradh a thabhairt i gcrích maidir leis na seirbhísí coimhdeacha sin chun an creidmheas a fháil nó chun é a fháil ar na téarmaí agus na coinníollacha a ndéantar margaíocht ina leith.’
12      Faoi Airteagal 58(2)(e) de Leabhar 7 den chód sin:
‘[...]
2.      Níl feidhm ag an Teideal seo maidir leis na nithe seo a leanas:
[...]
e)      comhaontuithe creidmheasa ina ndeonaítear an creidmheas saor ó úis agus gan aon mhuirir ná comhaontuithe creidmheasa eile ar faoina dtéarmaí atá an creidmheas le haisíoc laistigh de 3 mhí agus nach bhfuil ach muirir neamhshuntasacha iníoctha; [...]’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú
13      Is é Riverty comharba dlíthiúil Arvato, a d’oibrigh faoin ainm AfterPay. Ba é AfterPay soláthraí na seirbhíse íocaíochta iarchurtha den aon ainm, a cuireadh ar fáil le linn ceannachán ar líne, mar mhalairt ar choimisiún íocaíochta EUR 1.
14      De réir na gcoinníollacha íocaíochta ginearálta a d’úsáid Arvato, thug an rogha chun íoc ag baint úsáide as an tseirbhís seo le tuiscint, tar éis glacadh leis an iarratas chun an tseirbhís sin a úsáid, gur shann an ceannaí do AfterPay na cearta a bhaineann leis an méid a bhí dlite ag an gcustaiméir as an ordú a chuir sé ar líne. Níorbh fhéidir leis an gcustaiméir sin urscaoileadh a íoc a thuilleadh go dtí AfterPay agus, chun na críche sin, fuair sé sonrasc ina léirítear an méid a bhí dlite, ar leithligh ó sheachadadh an ordaithe sin. Bhí an íocaíocht le déanamh laistigh de 14 lá ó dháta an tsonraisc, murar comhaontaíodh tréimhse eile i scríbhinn.
15      I gcás ina mainnítear íocaíocht a dhéanamh laistigh den tréimhse fhorordaithe, bhí an méid a bhí dlite iníoctha láithreach gan aon ghá fógra foirmiúil breise a eisiúint don chustaiméir sin. Sa chás sin, d'fhorchoimeád Arvato an ceart chun costais riaracháin a ghearradh, ar méadaíodh an méid le gach meabhrúchán íocaíochta, ús reachtúil míosúil ar an méid a bhí dlite agus gach costas réasúnach a tabhaíodh chun íocaíocht a fháil trí mhodhanna dlíthiúla nó seachbhreithiúnacha. Ba é EUR 40 an t-íosmhéid a gearradh ar tháillí aisghabhála lasmuigh den chúirt.
16      An 27 Feabhra 2019 nó go gairid roimhe sin, cheannaigh MI, mar thomhaltóir, trí tháirge ó mhiondíoltóir ar líne ar shuim iomlán EUR 37.97 (‘praghas ceannaigh na dtáirgí’). An uair seo, roghnaigh sí an tseirbhís AfterPay mar mhodh íocaíochta.
17      An lá céanna, sheol Arvato achoimre íocaíochta chuig an seoladh ríomhphoist a chuir an tomhaltóir sin ar fáil ar shuim EUR 38.97, ina raibh praghas ceannaigh na dtáirgí agus an coimisiún íocaíochta EUR 1, ag socrú spriocdháta íocaíochta an 13 Márta 2019. Shonraigh sí freisin go dtiocfadh méadú EUR 40 ar an méid dlite, trí chostais aisghabhála sheachbhreithiúnacha, i gcomhréir leis an reachtaíocht is infheidhme de chuid na hÍsiltíre maidir leis an ábhar, mura n-íocfaí laistigh den tréimhse sin.
18      Idir an 15 Márta agus an 6 Nollaig 2019, sheol Arvato sé mheabhrúchán íocaíochta chuig an tomhaltóir sin trí ríomhphost. Léirigh na ríomhphoist sin an oibleagáid praghas ceannaigh na dtáirgí a íoc agus shonraigh siad na costais riaracháin a thabhaítear de bharr mainneachtain an oibleagáid seo a chomhlíonadh, ar dtús, ar feadh shuim EUR 9.50 agus, ina dhiaidh sin, ar feadh shuim EUR 12.50. Leis an ríomhphost deireanach, a seoladh an 6 Nollaig 2019, d’iarr Arvato íocaíocht ón tomhaltóir céanna ar phraghas ceannaigh na dtáirgí laistigh de 15 lá ón ríomhphost deireanach sin a fháil, faoi réir, i gcás neamhíocaíochta, Arvato a bheith sonrasctha chuig Arvato ar mhéid breise EUR 40 i leith costais aisghabhála.
19      Thug Arvato caingean os comhair Kantonrechter te Arnhem (Cúirt Dúiche Arnhem, an Ísiltír) ag iarraidh ordú go n-íocfadh MI suim EUR 80.20, móide ús reachtúil arna ríomh ar shuim EUR 38.97, ón 9 Deireadh Fómhair 2020. Ina dhiaidh sin, laghdaigh Arvato an méid a éilíodh amhlaidh, toisc gur tharscaoil Arvato a luach saothair faoi EUR 1.
20      I gcomhréir leis an dlí náisiúnta, tharchuir an Kantonrechter te Arnhem (an Chúirt Dúiche, Arnhem) roinnt ‘ceisteanna le haghaidh réamhrialú’ chuig an Hoge Raad der Nederlanden (Cúirt Uachtarach na hÍsiltíre), arb í an chúirt a rinne an tarchur í. Áirítear ar na ceisteanna sin, inter alia, an cuid de chostais an chreidmheasa iad ús mainneachtana, is é sin le rá ús seachas an t-ús a bhaineann le luach saothair as an gcreidmheas a chur ar fáil, agus costais aisghabhála lasmuigh den chúirt is iníoctha ag tomhaltóir i gcás nach gcomhlíontar comhaontú creidmheasa nó an gá ús den sórt sin agus costais eile den sórt sin a chur san áireamh chun a mheas an comhaontú ‘saor ó ús agus saor ó mhuirear eile’ é an comhaontú creidmheasa lena mbaineann nó comhaontú ‘nach n-éilítear ach costais dhiomaibhseacha ina leith’, de réir bhrí Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48, nó an gá, agus scrúdú á dhéanamh ar na ceisteanna sin, cineál dlíthiúil nó conarthach an úis sin agus na gcostas eile sin agus méideanna an úis agus na gcostas sin i ndáil leis na scálaí reachtúla a chur san áireamh.
21      Maíonn an chúirt a rinne an tarchur go ndearnadh an coincheap ‘costas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir’, a leagtar síos in Airteagal 3(g) de Threoir 2008/48, a thrasuí i ndlí na hÍsiltíre ‘a mhéid is féidir go liteartha’, in Airteagal 57(1)(g) agus (2) de Leabhar 7 den Chód Sibhialta. De réir na cúirte sin, atáirgtear le hAirteagal 58(2)(e) de Leabhar 7 den Chód sin foclaíocht Airteagal 2(2)(f) den Treoir sin maidir le comhaontuithe creidmheasa ‘saor ó ús agus gan muirir eile’ agus comhaontuithe ‘faoi nach mór an creidmheas a aisíoc laistigh de thréimhse nach faide ná 3 mhí, agus nach bhfuil ach costais dhiomaibhseacha ag teastáil ina leith’ a eisiamh, de réir bhrí na forála deiridh sin.
22      Mar fhreagra ar roinnt de na ceisteanna a chuir an Kantonrechter te Arnhem (an Chúirt Dúiche, Arnhem) chuici, measann an chúirt a rinne an tarchur gur comhaontú creidmheasa é comhaontú faoina sonraítear tréimhse íocaíochta i gcás ina gcomhlíonann sé na coinníollacha a leagtar síos leis an reachtaíocht náisiúnta is infheidhme chun críocha aicmiú den sórt sin agus nach mór an coincheap ‘costais eile’, de réir bhrí Airteagal 58(2)(e) de Leabhar 7 den Chód Sibhialta, a ‘chomhcheangal’ leis an gcoincheap ‘costas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir’ de réir bhrí Airteagal 57(1)(g) de Leabhar 7 den Chód sin.
23      Measann an chúirt a rinne an tarchur, áfach, nach bhfágann Treoir 2008/48 ná cásdlí na Cúirte Breithiúnais a bhaineann leis an Treoir sin gur féidir freagra a thabhairt ar an gceist an gcaithfear ús mainneachtana agus costais aisghabhála sheachbhreithiúnacha a mheas mar chostais chreidmheasa agus an gá iad a chur san áireamh chun a chinneadh an ionann an comhaontú lena mbaineann agus comhaontú creidmheasa ‘saor ó ús agus gan aon mhuirir eile’ nó comhaontú creidmheasa ‘nach bhfuil ach costais dhiomaibhseacha ag teastáil ina leith’, de réir bhrí Airteagal 2(2)(f) den Treoir sin.
24      I ndáil leis sin, maidir leis an gcreat dlíthiúil náisiúnta, ar an gcéad dul síos, sonraíonn an chúirt sin go dtagraíonn an t-ús mainneachtana agus na costais aisghabhála sheachbhreithiúnacha atá i gceist sna príomhimeachtaí don ús agus do na costais arna dtabhú ag an gcreidiúnaí chun íocaíocht a éilimh a fháil lasmuigh den chúirt. Is léir ón iarraidh ar réamhrialú, i gcás inar duine nádúrtha é an féichiúnaí atá ag gníomhú chun críocha nach mbaineann lena thrádáil, lena ghnó ná lena ghairm, go bhforáiltear leis an gCód Sibhialta go gcomhfhreagraíonn an cúiteamh a éilítear i leith costais aisghabhála sheachbhreithiúnacha do chéatadán den phríomhfhiach agus nach bhféadfaidh sé a bheith níos lú ná EUR 40 nó níos mó ná EUR 6 775.
25      Is léir ón iarraidh sin freisin, i gcás comhaontuithe creidmheasa a thagann faoi raon feidhme Threoir 2008/48, go dtoirmeasctar le reachtaíocht na hÍsiltíre ar an gcreidiúnaí luach saothair a éileamh ar an gcreidmheas de bhreis ar an luach saothair uasta a cheadaítear leis an dlí agus go n-áirítear leis an luach saothair uasta sin ús mainneachtana agus costais aisghabhála sheachbhreithiúnacha, agus nach féidir leis an gcreidiúnaí, dá bhrí sin, cúiteamh a éileamh ar chostais aisghabhála sheachbhreithiúnacha a bhfuil sé d’éifeacht aige an luach saothair ar an gcreidmheas a mhéadú thar an uasmhéid a cheadaítear.
26      Ar an dara dul síos, maidir le forálacha ábhartha Threoir 2008/48, tugann an chúirt a rinne an tarchur le tuiscint ó léamh comhcheangailte ar Airteagal 5(1)(l), Airteagal 10(2)(l) agus Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Treoir sin nach mór na costais is iníoctha i gcás íocaíocht dhéanach, lena n-áirítear ús mainneachtana agus na costais aisghabhála sheachbhreithiúnacha a éilítear sa chás seo, a áireamh i ‘gcostas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir’ dá dtagraítear in Airteagal 3(g) den Treoir sin.
27      Cuireann an chúirt a rinne an tarchur in iúl freisin, cé go leanann sé as Airteagal 19(3) den Treoir sin nach gcuirtear na costais is iníoctha i gcás neamhchomhlíonadh oibleagáide conarthaí san áireamh agus ráta céatadánach bliantúil an mhuirir (APR) á ríomh, ní chiallaíonn sé sin nach bhféadfadh na costais sin teacht faoi chostas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir.
28      Deir an chúirt a rinne an tarchur, áfach, gur féidir a mheas freisin nach bhféadfar na costais sin a áireamh i ‘gcostas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir’ ach amháin má thugtar le fios leis na coinníollacha maidir leis an gcreidmheas a dheonú agus leis na himthosca eile a bhaineann le tabhairt i gcrích an chomhaontaithe go bhfuil inmhuirearacht na gcostas céanna mar chuid de shamhail ghnó an chreidiúnaí.
29      Maidir leis an eisceacht dá bhforáiltear in Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48, áitíonn an chúirt sin go bhféadfaí a substaint a bhaint di dá gcinnfí go mbeadh ús agus costais aisghabhála sheachbhreithiúnacha atá dlite faoin dlí i gcás mainneachtana san áireamh san ús agus sna costais eile dá bhforáiltear san fhoráil sin.
30      Sna himthosca sin, chinn an Hoge Raad der Nederlanden (Cúirt Uachtarach na hÍsiltíre) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘1)      An gcuimsítear ús mainneachtana agus costais sheachbhreithiúnacha faoi chostais iomlána an chreidmheasa don tomhaltóir de réir bhrí Airteagal 3(g) den Treoir maidir le creidmheas le haghaidh tomhaltóirí agus an gcaithfear iad a chur san áireamh sa mheasúnú i dtaobh an bhfuil conarthaí creidmheasa “saor ó ús agus táillí eile” nó an conradh creidmheasa é “nach mbaineann ach mionchostais leo”, de réir bhrí Airteagal 2(2)(f) den Treoir maidir le creidmheas le haghaidh tomhaltóirí?
2)      An ndéantar difear don fhreagra ar an gcéad cheist, má dhéantar an t-ús mainneachtana agus na costais sheachbhreithiúnacha a thabhú de réir dlí nó i gcomhréir le conradh? Má tá ceist maidir le hús ar íocaíocht dhéanach agus costais aisghabhála sheachbhreithiúnacha dá bhforáiltear le clásal sa chonradh, an bhfuil tionchar ag an bhfíric go bhfuil siad seo níos airde ná mar a bheadh dlite faoin dlí d’éagmais clásal den sórt sin ar fhreagra na chéad cheiste?’
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
Réamhbharúlacha
31      Mar réamhphointe, ní mór a thabhairt faoi deara gur léir ó bharúlacha Rialtas na hÍsiltíre go ndearnadh Treoir 2008/48 infheidhme le dlí náisiúnta na hÍsiltíre maidir le comhaontuithe creidmheasa ar lú a méid iomlán creidmheasa ná EUR 200.
32      Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara freisin, chun na ceisteanna a d’ardaigh an chúirt a rinne an tarchur a fhreagairt, nach mór dhá ghné a scrúdú. Baineann an chéad cheann, go bunúsach, le léiriú na gcoincheap ‘ús’ agus ‘costais eile’ de réir bhrí Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48 agus leis an gceist an bhfuil tionscnamh reachtúil nó conarthach an úis mainneachtana agus na gcostas aisghabhála seachbhreithiúnach arna n-éileamh ag an gcreidiúnaí i gcás neamhchomhlíonadh oibleagáid an tomhaltóra íocaíocht a dhéanamh faoi chomhaontú creidmheasa agus, i gcás inarb iomchuí, a mhéid ina gcritéir úsáideacha chun críocha an léirithe sin. Baineann an dara ceann le léiriú an choincheapa ‘costas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir’ dá bhforáiltear in Airteagal 3(g) den Treoir sin.
33      Mar is léir ón iarraidh ar réamhrialú, déanann an chúirt a rinne an tarchur an nasc idir an coincheap ‘costais eile’, de réir bhrí Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48, agus an coincheap ‘costas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir’, de réir bhrí Airteagal 3(g) den Treoir sin, agus fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an dtagann ús mainneachtana agus costais aisghabhála lasmuigh den chúirt faoi na coincheapa sin agus faoin gcoincheap eile araon.
34      É sin ráite, cuidíonn Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48 le raon feidhme na Treorach sin a shainiú agus d’fhéadfadh sé, b’fhéidir, a fhágáil nach bhfuil gá leis an bhfreagra ar an gceist an dtagann ús mainneachtana agus costais aisghabhála sheachbhreithiúnacha faoin gcoincheap ‘costas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir’, de réir bhrí Airteagal 3(g) den Treoir sin.
35      Dá bhrí sin, is gá, ar an gcéad dul síos, Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48 a léiriú agus scrúdú a dhéanamh ar ábharthacht chineál dlíthiúil nó conarthach an úis agus na gcostas a bhaineann le neamhchomhlíonadh agus, b’fhéidir, ar mhéid an neamhchomhlíonta sin chun críocha an léirmhínithe sin, sula ndéanfar scrúdú ansin, i gcás inarb iomchuí, ar raon feidhme an choincheapa ‘costas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir’, de réir bhrí Airteagal 3(g) den Treoir sin.
An dara cuid den chéad cheist agus an dara ceist
36      Leis an dara cuid den chéad cheist agus leis an dara ceist, ar cheart a scrúdú le chéile agus, ar an gcéad dul síos, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48 a léiriú sa chaoi go gciallaíonn sé go dtagann ús mainneachtana agus costais aisghabhála sheachbhreithiúnacha a bhfuil tomhaltóir faoi dhliteanas ina leith i gcás mhoill nó neamhchomhlíonadh a oibleagáide íocaíochta faoi chomhaontú creidmheasa faoi na coincheapa ‘ús’ agus ‘costais eile’ de réir bhrí na forála sin. Fiafraíonn an chúirt seo freisin an mbeadh bunús dlíthiúil nó coinbhinsiúnta na leasanna sin agus costais eile agus, más infheidhme, na leasanna sin agus costais eile de bhunadh tionscnaimh níos airde ná mar a bheadh dlite faoin dlí ina n-eilimintí ábhartha chun críocha an léirithe seo.
37      I ndáil leis sin, ní mór a chur in iúl gurb ionann an t-ús mainneachtana agus na costais aisghabhála sheachbhreithiúnacha atá i gceist sna príomhimeachtaí, mar a shonraíonn an chúirt a rinne an tarchur, agus ús agus costais neamhchomhlíonta.
38      Faoi Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48, eisiatar ó raon feidhme na Treorach sin comhaontuithe creidmheasa ‘saor ó ús agus gan aon mhuirir eile’ agus comhaontuithe creidmheasa ‘nach mór an creidmheas a aisíoc faoina dtéarmaí laistigh de thréimhse nach faide ná 3 mhí, agus nach gceanglaítear ach costais dhiomaibhseacha ina leith’.
39      Chun an fhoráil sin a léiriú agus, go háirithe, na coincheapa ‘leas’ agus ‘costais eile’ atá inti, ní mór a chur san áireamh, i gcomhréir le cásdlí socair, ní hamháin foclaíocht na forála sin, ach freisin an comhthéacs ina dtarlaíonn sí agus na cuspóirí agus an cuspóir a shaothraítear leis an mbeart ar cuid de í (féach, chuige sin, breithiúnas an 11 Eanáir 2024, Inditex, C-361/22, EU:C:2024:17, mír 43 agus an cásdlí dá dtagraítear).
40      Ar an gcéad dul síos, maidir le foclaíocht Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48, ní mór a thabhairt faoi deara nach dtagraíonn an fhoráil sin ach do ‘ús’ agus ‘costais eile’ gan na coincheapa sin a shainiú agus gan tagairt a dhéanamh do choincheapa eile a úsáidtear freisin i gcomhthéacs na Treorach sin, go háirithe na coincheapa sin ‘táillí neamhfheidhmíochta’, ‘muirir ar íocaíocht dhéanach’, ‘costais’, ‘coimisiúin’ nó ‘cánacha’.
41      Mar sin féin, sainíonn an coincheap ‘ús’, sa chiall litriúil, an t-ús fabhraithe nó dlite ar chaipiteal a infheistíodh nó a tugadh ar iasacht agus an t-ús cúiteach nó íocaíocht dhéanach agus mar sin tá roinnt bríonna féideartha aige.
42      Is coincheap cineálach é an coincheap ‘costais eile’ freisin, atá in ann roinnt catagóirí caiteachais a chumhdach, agus mar thoradh air sin tá ábhar difriúil ag an gcoincheap sin ag brath ar an gcomhthéacs ina n-úsáidtear é.
43      É sin ráite, tugann comparáid idir na leaganacha teanga éagsúla d’Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48 roinnt treorach maidir leis an léiriú atá le tabhairt ar na coincheapa ‘ús’ agus ‘costais eile’ de réir bhrí na forála sin. Go háirithe, áirítear sna leaganacha sin na leaganacha sin nach dtagraíonn, ar bhealach níos gonta, ach don easpa úis nó do chostais eile, amhail an Ghearmáinis (‘zins- und gebührenfreie Kreditverträge’), an Ghréigis (‘symvaseis pistosis oi opoies einai atokes kai choris alles epivarynseis’), an Fhraincis (‘contrats de crédit sans intérêt et sans autres frais’) nó an Ísiltíris (‘kredietovereenkomsten zonder rente en andere kosten’). I leaganacha teangacha eile, go háirithe sna leaganacha Spáinnise (‘loscontratos decredito concedidos libre de intereses y sin ningún otro tipo de gastos’), sa Bhéarla (‘where the credit is granted free of interest and without any other charges’), sa Chróitis (‘ugovore o kreditu prema kojima se kredit odobrava bez kamata i bez bilo kakvih drugih naknada’), san Iodáilis (‘contratti di credito che non prevedono il pagamento di interessi o altre spese’) nó sa Rómáinis (‘contractele de credit in baza cărora creditul este acordat fără dobândă și fără alte costuri’), déantar tagairt shainráite don fhíric go ndeonaítear an creidmheas gan ús nó muirir eile a sholáthar.
44      Is léir ó théarmaí na leaganacha eile seo nach mór infheidhmeacht Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48 a scrúdú ag cur san áireamh an úis agus na muirear eile dá bhforáiltear ag tráth thabhairt i gcrích an chomhaontaithe creidmheasa. I bprionsabal, ní féidir a thuar an tráth sin nach gcomhlíonfaidh tomhaltóir a oibleagáid íocaíochta ná fad aon neamhchomhlíonta den sórt sin. Dá réir sin, ní cuid de ‘ús’ ná de ‘chostais eile’ iad costais úis agus neamh-fheidhmíochta, de réir bhrí Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48, gan beann ar cé acu a fhoráiltear nó nach bhforáiltear do chur i bhfeidhm agus leibhéal an úis agus na gcostas sin le dlí nó a shonraítear sa chomhaontú creidmheasa.
45      Tacaítear leis an léiriú sin le comhthéacs na forála sin agus leis na cuspóirí a shaothraítear le Treoir 2008/48.
46      Dá bhrí sin, maidir le comhthéacs na forála sin, ar an dara dul síos, ní mór a thabhairt faoi deara, i gcomhréir le hAirteagal 19(2) agus (3) de Threoir 2008/48, go n-eisiatar costais neamhchomhlíonta ó ríomh APR, agus an ríomh sin bunaithe ar an toimhde go leanfaidh an comhaontú creidmheasa de bheith bailí ar feadh na tréimhse a comhaontaíodh agus go gcomhlíonfaidh an creidiúnaí agus an tomhaltóir a n-oibleagáidí i gcomhréir leis na coinníollacha agus laistigh de na tréimhsí a shonraítear sa chomhaontú sin. Is iomchuí mar sin tosú leis an hipitéis seo chun Airteagal 2(2)(f) den treoir sin a léiriú.
47      Ar an tríú dul síos, comhlíonann an léiriú a leagtar amach i mír 44 den bhreithiúnas seo cuspóir Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48, lena bhféachtar, cosúil le forálacha eile an Airteagail sin, le raon feidhme na Treorach sin a shainiú. Dá gcuirfí an t-ús agus na costais a bhaineann le neamhchomhlíonadh san áireamh chun a shuíomh an dtagann conradh faoi raon feidhme na Treorach sin, bhainfí a substaint agus a héifeachtacht den fhoráil sin den chuid is mó, ós rud é nach mbeadh feidhm aici ach amháin i gcásanna nach dócha nach mbeadh aon iarmhairtí dlíthiúla ag an moill nó ag an mainneachtain don iasachtaí, eadhon ús mainneachtana ná costais eile a fhorchur mar gheall ar neamhchomhlíonadh na hoibleagáide íocaíochta.
48      Sa chás sin, éilíonn Arvato go n-íocfar praghas ceannaigh na dtáirgí de shuim EUR 37.97 móide ús reachtúil ón 9 Deireadh Fómhair 2024 agus na costais aisghabhála sheachbhreithiúnacha dhlíthiúla de EUR 40, a bhfuil a mhéid ag ceann íochtair an raoin a leagtar síos le reachtaíocht na hÍsiltíre. Ní thagann ús agus muirir den sórt sin, i bprionsabal, faoi na coincheapa ‘ús’ agus ‘muirir eile’ de réir bhrí Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48 agus dá bhrí sin ní féidir iad a chur san áireamh in ord chun a chinneadh an dtagann an comhaontú creidmheasa lena mbaineann faoi raon feidhme na treorach sin.
49      Áitíonn an chúirt a rinne an tarchur agus Rialtas na hÍsiltíre, áfach, nach féidir a chur as an áireamh go dtugtar le tuiscint leis na himthosca a bhaineann le tabhairt i gcrích an chonartha lena mbaineann go bhfuil inmhuirearacht costas neamhchomhlíonta mar chuid de shamhail ghnó an chreidiúnaí, cás inar cheart na costais sin a chur san áireamh chun infheidhmeacht Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48 a scrúdú.
50      I ndáil leis sin, ní mór a mheabhrú go gceanglaítear le hAirteagal 22(3) de Threoir 2008/48 ar na Ballstáit a áirithiú nach féidir dul timpeall ar na forálacha a ghlacann siad chun an Treoir sin a chur chun feidhme trí fhoclaíocht na gconarthaí (breithiúnas an 11 Meán Fómhair 2019, Lexitor, C-383/18, EU:C:2019:702, mír 30).
51      Is faoin gcúirt a rinne an tarchur, dá bhrí sin, a bheidh sé a fhíorú an bhfuil, i ndáiríre, nach bhfuil an t-iasachtóir ag iarraidh dul timpeall ar a oibleagáidí faoi Threoir 2008/48 trí réamh-mheas a dhéanamh, ar thabhairt i gcrích an chomhaontaithe creidmheasa, go mainneoidh an tomhaltóir an oibleagáid íocaíochta a chomhlíonadh chun buntáiste eacnamaíoch a lorg as costais úis agus neamhfheidhmíochta a íoc. Chuige sin, is faoin gcúirt sin a bheidh sé scrúdú a dhéanamh ar na himthosca go léir a bhaineann le tabhairt i gcrích an chonartha lena mbaineann agus ar thosca ábhartha eile, amhail, go háirithe, bunús dlíthiúil nó conarthach an úis agus na gcostas neamhchomhlíonta, na tréimhsí ina dtagann an t-ús agus na costais sin chun bheith iníoctha agus méid an úis agus na gcostas sin.
52      I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar an dara cuid den chéad cheist agus ar an dara ceist ná nach mór Airteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48 a léiriú sa chaoi, faoi réir na gcásanna ina measann an creidiúnaí, ó thabhairt i gcrích an chomhaontaithe creidmheasa, nach dtagann neamhchomhlíonadh na hoibleagáide íocaíochta ag an tomhaltóir chun buntáiste eacnamaíoch, ús mainneachtana agus costais aisghabhála sheachbhreithiúnacha a lorg a bhfuil tomhaltóir faoi dhliteanas ina leith i gcás mhoill nó neamhchomhlíonadh a oibleagáide íocaíochta faoi chomhaontú creidmheasa faoi na coincheapa ‘ús’ agus ‘costais eile’, de réir bhrí na forála sin, beag beann, i bprionsabal, ar an bhfíoras go dtagann an t-ús agus na costais eile le dlí nó le comhaontú, agus ar an bhfíoras, de réir mar a bheidh, go sáraíonn an t-ús agus na costais eile a eascraíonn as an gcomhaontú an méid a bheadh le híoc faoin dlí.
An chéad chuid de Cheist 1
53      I bhfianaise an fhreagra a tugadh ar an dara cuid den chéad cheist agus ar an dara ceist, ní gá an chéad chuid den chéad cheist a fhreagairt.
Costais
54      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Ceathrú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 2(2)(f) de Threoir 2008/48/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Aibreán 2008, maidir le comhaontuithe creidmheasa le haghaidh tomhaltóirí agus lena n-aisghairtear Treoir 87/102/CEE ón gComhairle,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
faoi réir na gcásanna ina measann an creidiúnaí, ó thabhairt i gcrích an chomhaontaithe creidmheasa, nach dtagann neamhchomhlíonadh na hoibleagáide íocaíochta ag an tomhaltóir chun buntáiste eacnamaíoch, ús mainneachtana agus costais aisghabhála sheachbhreithiúnacha a lorg a bhfuil tomhaltóir faoi dhliteanas ina leith i gcás mhoill nó neamhchomhlíonadh a oibleagáide íocaíochta faoi chomhaontú creidmheasa faoi na coincheapa ‘ús’ agus ‘costais eile’, de réir bhrí na forála sin, beag beann, i bprionsabal, ar an bhfíoras go dtagann an t-ús agus na costais eile le dlí nó le comhaontú, agus ar an bhfíoras, de réir mar a bheidh, go sáraíonn an t-ús agus na costais eile a eascraíonn as an gcomhaontú an méid a bheadh le híoc faoin dlí.
Sínithe
*      Teanga an cháis: an Ollainnis.