62022CO0530
BESCHIKKING VAN HET HOF (Zesde kamer)
16 februari 2023 (
*1
)
„Prejudiciële verwijzing – Artikel 99 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof – Spoorwegvervoer – Rechten en verplichtingen van reizigers – Verordening (EG) nr. 1371/2007 – Artikel 3, punt 8 – Vervoerovereenkomst – Begrip – Reiziger die geen vervoerbewijs heeft wanneer hij in de trein stapt – Consumentenbescherming”
In zaak C‑530/22,
betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door de Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie (rechter in eerste aanleg Warschau, zittingsplaats Warschau-Centrum, Polen) bij beslissing van 20 juni 2022, ingekomen bij het Hof op 9 augustus 2022, in de procedure
Dunaj-Finanse sp. z o.o.
tegen
KG,
geeft
HET HOF (Zesde kamer),
samengesteld als volgt: P. G. Xuereb, kamerpresident, T. von Danwitz (rapporteur) en A. Kumin, rechters,
advocaat-generaal: G. Pitruzzella,
griffier: A. Calot Escobar,
gelet op de beslissing, de advocaat-generaal gehoord, om te beslissen bij met redenen omklede beschikking, overeenkomstig artikel 99 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof,
de navolgende
Beschikking
1
Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 3, punt 8, van verordening (EG) nr. 1371/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 betreffende de rechten en verplichtingen van reizigers in het treinverkeer (PB 2007, L 315, blz. 14), en van artikel 6, leden 1 en 2, van het in bijlage I bij deze verordening opgenomen aanhangsel A.
2
Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen Dunaj-Finanse sp. z o.o. en KG over de toeslagen die van laatstgenoemde worden geëist omdat hij zonder vervoerbewijs met de trein heeft gereisd.
Toepasselijke bepalingen
Unierecht
3
De overwegingen 1 tot en met 3 van verordening nr. 1371/2007 luiden als volgt:
„(1)
In het kader van het gemeenschappelijke vervoerbeleid is het belangrijk de gebruikersrechten voor reizigers in het treinverkeer te waarborgen en de kwaliteit en effectiviteit van de diensten voor reizigers in het treinverkeer te verbeteren, teneinde te helpen bij het vergroten van het aandeel van het spoorwegvervoer in verhouding tot andere vervoerswijzen.
(2)
De mededeling van de Commissie ‚Strategie voor het consumentenbeleid 2002‑2006’ [(PB 2002, C 137, blz. 2)] beoogt het bereiken van een hoog niveau van consumentenbescherming op het gebied van vervoer overeenkomstig artikel 153, lid 2, van het Verdrag.
(3)
Omdat de treinreiziger de zwakste partij bij het vervoercontract is, dienen de reizigersrechten in dit verband te worden gewaarborgd.”
4
Artikel 1, onder a), van deze verordening luidt:
„Bij deze verordening worden voorschriften ingesteld met betrekking tot het volgende:
a)
de door spoorwegondernemingen te verstrekken informatie, de sluiting van vervoerovereenkomsten, de afgifte van vervoerbewijzen en de invoering van een geautomatiseerd informatie- en boekingssysteem voor spoorwegvervoer”.
5
Artikel 3 van deze verordening bepaalt:
„Voor de toepassing van deze verordening zijn de volgende definities van toepassing:
[…]
(2)
‚vervoerder’: de contractuele spoorwegonderneming waarmee de reiziger de vervoerovereenkomst heeft gesloten, dan wel een reeks van opvolgende spoorwegondernemingen die aansprakelijk zijn op basis van die overeenkomst;
[…]
(8)
‚vervoerovereenkomst’: een vervoerovereenkomst onder bezwarende titel of om niet tussen een spoorwegonderneming of een verkoper van vervoerbewijzen en de reiziger voor de levering van een of meer vervoerdiensten;
[…]
(16)
‚algemene vervoervoorwaarden’: de voorwaarden van de vervoerder in de vorm van algemene voorwaarden of van in iedere lidstaat rechtens geldende tarieven die door de sluiting van de vervoerovereenkomst een integraal deel daarvan zijn geworden;
[…]”
6
Hoofdstuk II van verordening nr. 1371/2007 heeft als opschrift „Vervoerovereenkomst, informatie en vervoerbewijzen” en bestaat uit de artikelen 4 tot en met 10. Artikel 4 („Vervoerovereenkomst”) van deze verordening luidt als volgt:
„Onverminderd het bepaalde in dit hoofdstuk zijn op de sluiting en de uitvoering van een vervoerovereenkomst en de verstrekking van informatie en vervoerbewijzen de titels II en III van bijlage I bij toepassing.”
7
Bijlage I bij verordening nr. 1371/2007 heeft als opschrift „Uittreksel uit de uniforme regelen betreffende de overeenkomst van internationaal spoorwegvervoer van reizigers en bagage (CIV)” en bestaat uit de titels II tot en met VII van aanhangsel A bij het Verdrag betreffende het internationaal spoorwegvervoer (COTIF) van 9 mei 1980, zoals gewijzigd bij het Protocol van Vilnius van 3 juni 1999 (hierna: „COTIF”). In deze bijlage I is dus titel II („Sluiting en uitvoering van de vervoerovereenkomst”) van dat aanhangsel vervat, waarin de artikelen 6 tot en met 11 van dat aanhangsel zijn opgenomen.
8
Artikel 6 van aanhangsel A bij het COTIF heeft als opschrift „Vervoerovereenkomst” en luidt als volgt:
„1.   Op grond van de vervoerovereenkomst is de vervoerder verplicht de reiziger alsmede, in voorkomend geval, bagage en voertuigen te vervoeren naar de plaats van bestemming en de bagage en de voertuigen af te leveren op de plaats van bestemming.
2.   De vervoerovereenkomst moet worden vastgelegd in een of meer vervoerbewijzen die aan de reiziger worden overhandigd. Onverminderd artikel 9 tast het ontbreken, de onregelmatigheid of het verlies van het vervoerbewijs noch het bestaan, noch de geldigheid van de overeenkomst aan, die onderworpen blijft aan deze Uniforme Regelen.
3.   Het vervoerbewijs levert volledig bewijs, behoudens tegenbewijs, van het sluiten en de inhoud van de vervoerovereenkomst.”
9
Artikel 9 van aanhangsel A heeft als opschrift „Recht op vervoer – Uitsluiting van vervoer” en bepaalt in lid 1 het volgende:
„De reiziger moet vanaf het begin van de reis voorzien zijn van een geldig vervoerbewijs en dit bij een controle van de vervoerbewijzen tonen. De Algemene vervoervoorwaarden kunnen bepalen:
a)
dat een reiziger die geen geldig vervoerbewijs toont, boven de vervoerprijs een toeslag moet betalen;
b)
dat een reiziger die weigert onmiddellijk de vervoerprijs of de toeslag te betalen, van het vervoer kan worden uitgesloten;
c)
of en onder welke voorwaarden een terugbetaling van de toeslag plaatsvindt.”
Pools recht
Burgerlijk wetboek
10
Artikel 117 van de ustawa – Kodeks cywilny (burgerlijk wetboek) van 23 april 1964 (Dz. U. van 1964, nr. 16, volgnr. 93), in de versie die van toepassing is op het hoofdgeding, bepaalt in de §§ 2 en 21:
„§ 2.   Na het verstrijken van de verjaringstermijn kan de schuldenaar zich aan zijn verplichting onttrekken, tenzij hij ervan afziet zich op de verjaring te beroepen. […]
§ 21.   Na het verstrijken van de verjaringstermijn kan tegen een consument geen vordering meer geldend worden gemaakt.”
Vervoerswet
11
Artikel 16 van de ustawa Prawo przewozowe (vervoerswet) van 15 november 1984 (Dz. U. van 1984, nr. 53, volgnr. 272), in de versie die van toepassing is op het hoofdgeding (hierna: „vervoerswet”), bepaalt in lid 1:
„De vervoerovereenkomst wordt gesloten door de aankoop van een vervoerbewijs vóór aanvang van de reis of door naleving van de andere voorwaarden voor toegang tot het vervoermiddel die door de vervoerder of de organisator van het openbaar vervoer zijn vastgesteld, of, bij gebreke daarvan, eenvoudigweg door plaats te nemen in het vervoermiddel.”
12
Artikel 33a, lid 3, van de vervoerswet bepaalt:
„Wanneer de vervoerder of de organisator van het openbaar vervoer vaststelt dat de reiziger niet in het bezit is van een geldig vervoerbewijs, int hij, of een door hem gemachtigde persoon, de prijs van het traject en de toeslag of reikt hij een verzoek tot betaling uit.”
13
Artikel 77, lid 1 en lid 3, punt 4, van deze wet luidt als volgt:
„1.   Onverminderd het bepaalde in lid 2 en artikel 78 verjaren vorderingen op grond van deze wet of van haar uitvoeringsbepalingen na een jaar.
[…]
3.   De verjaringstermijn begint te lopen:
[…]
4)
voor verzoeken tot betaling of terugbetaling, vanaf de datum van betaling of, indien geen betaling heeft plaatsgevonden, vanaf de datum waarop de betaling had moeten plaatsvinden.”
Hoofdgeding en prejudiciële vraag
14
Op 10 september 2016 heeft KG een rit gemaakt met een trein van de spoorwegonderneming Koleje Mazowieckie – KM sp. z o.o. zonder in het bezit te zijn van een geldig vervoerbewijs. Op grond van het tarief van de spoorwegonderneming werd van hem een bedrag van 191,82 Poolse zloty (PLN) (ongeveer 40,50 EUR) gevorderd, zijnde de prijs van het vervoerbewijs van 6,82 PLN (ongeveer 1,50 EUR) vermeerderd met een toeslag van 185 PLN (ongeveer 39 EUR).
15
Bij cessieovereenkomst van 2 januari 2019 heeft Dunaj-Finanse de schuldvordering van de vervoerder jegens KG verworven.
16
Op 16 juni 2021 heeft Dunaj-Finanse bij de verwijzende rechter, de Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie (rechter in eerste aanleg Warschau, zittingsplaats Warschau-Centrum, Polen), gevorderd dat KG op grond van artikel 33a, lid 3, van de vervoerswet zou worden veroordeeld tot betaling van voornoemd bedrag, vermeerderd met de wettelijke vertragingsrente tot de dag van betaling. Deze onderneming heeft aangevoerd dat er op grond van artikel 16, lid 1, van deze wet tussen de spoorwegonderneming en KG geen vervoerovereenkomst was gesloten, zodat KG niet kon worden beschouwd als partij bij een vervoerovereenkomst en dus evenmin als consument. Zij heeft daaraan toegevoegd dat de nationale bepaling volgens welke de rechter ambtshalve de verjaring van een vordering op een consument kan opwerpen dus niet van toepassing is op het hoofdgeding.
17
De verwijzende rechter zet uiteen dat uit artikel 77 van die wet blijkt dat de geldend gemaakte schuldvordering reeds verjaard was op de datum waarop beroep werd ingesteld (16 juni 2021), maar dat hij die verjaring krachtens artikel 117, § 21, van het burgerlijk wetboek, in de versie die van toepassing is op het hoofdgeding, slechts ambtshalve kan vaststellen en dus de vordering kan afwijzen indien KG als consument kan worden beschouwd, hetgeen veronderstelt dat deze laatste een vervoerovereenkomst met de spoorwegvervoerder heeft gesloten. Indien daarentegen moet worden aangenomen dat er geen overeenkomst is gesloten en dat KG dus niet als consument kan worden beschouwd, kan de verjaring van de vordering slechts in aanmerking worden genomen indien KG deze inroept, hetgeen hij niet heeft gedaan, zodat de vordering zou moeten worden toegewezen.
18
In dit verband preciseert de verwijzende rechter dat een vervoerovereenkomst weliswaar volgens de algemene regels van het nationale recht stilzwijgend kan worden gesloten, maar dat uit artikel 16, lid 1, van de vervoerswet – zoals onder meer uitgelegd door de Sąd Okręgowy w Kielcach (rechter in tweede aanleg Kielce, Polen) in een arrest van 1 september 2019 – niet kan worden opgemaakt dat er sprake is van een dergelijke overeenkomst wanneer een reiziger de trein neemt zonder een vervoerbewijs te hebben aangekocht, terwijl de betrokken algemene vervoervoorwaarden bepalen dat als voorwaarde voor de sluiting van een overeenkomst geldt dat een vervoerbewijs wordt gekocht en dit wordt gevalideerd of geactiveerd.
19
De verwijzende rechter vraagt zich dan ook af of een dergelijke nationale regeling in overeenstemming is met verordening nr. 1371/2007 en in het bijzonder met artikel 3, punt 8, van deze verordening, waarin het begrip „vervoerovereenkomst” wordt gedefinieerd, zoals uitgelegd door het Hof in het arrest van 7 november 2019, Kanyeba e.a. (C‑349/18–C‑351/18, EU:C:2019:936).
20
De verwijzende rechter voegt daaraan toe dat er redenen zijn om aan te nemen dat de bepalingen van deze verordening in de weg staan aan deze nationale regeling, en dat een dergelijke oplossing met name wordt ondersteund door het doeltreffendheidsbeginsel. Die rechter merkt namelijk op dat het hoofddoel van verordening nr. 1371/2007 erin bestaat een hoog niveau van bescherming en veiligheid te waarborgen voor reizigers, die de zwakste partij bij het vervoercontract zijn. Deze doelstelling wordt volgens hem echter gedeeltelijk tenietgedaan indien althans een deel van de bepalingen van deze verordening niet van toepassing zou zijn op een bepaalde categorie reizigers. Bovendien zou een reiziger die zonder vervoerbewijs reist niet als „consument” kunnen worden beschouwd krachtens andere bepalingen van het Unierecht, zoals die van richtlijn 93/13/EEG van de Raad van 5 april 1993 betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten (PB 1993, L 95, blz. 29), zodat de rechtspositie van deze reiziger nog meer zou worden verzwakt.
21
Tegen deze achtergrond heeft de Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vraag:
„Moeten artikel 3, punt 8, van verordening [nr. 1371/2007], artikel 6, leden 1 en 2, van het in bijlage I bij deze verordening opgenomen aanhangsel A, artikel 169, lid 1, [VWEU], de artikelen 20 en 38 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en de beginselen van doeltreffendheid, gelijkheid voor de wet en samenhang van het rechtsstelsel aldus worden uitgelegd dat zij in de weg staan aan een bepaling van nationaal recht op grond waarvan geen vervoerovereenkomst wordt gesloten tussen een vervoerder en een reiziger die in een trein plaatsneemt zonder het voornemen om een vervoerbewijs te kopen?”
Beantwoording van de prejudiciële vraag
22
Krachtens artikel 99 van zijn Reglement voor de procesvoering kan het Hof, wanneer het antwoord op een prejudiciële vraag duidelijk uit de rechtspraak kan worden afgeleid of over het antwoord op de gestelde vraag redelijkerwijs geen twijfel kan bestaan, in elke stand van het geding, op voorstel van de rechter-rapporteur, de advocaat-generaal gehoord, beslissen om bij met redenen omklede beschikking uitspraak te doen.
23
Deze bepaling dient in de onderhavige zaak te worden toegepast.
24
Vooraf moet worden opgemerkt dat de verwijzende rechter in zijn vraag heeft verwezen naar verordening nr. 1371/2007 alsook naar artikel 169, lid 1, VWEU, de artikelen 20 en 38 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en de beginselen van doeltreffendheid, gelijkheid voor de wet en samenhang van het rechtsstelsel. Uit het verzoek om een prejudiciële beslissing blijkt echter dat in het kader van de onderhavige zaak alleen het begrip „vervoerovereenkomst” in de zin van deze verordening aan de orde is.
25
Dienaangaande blijkt uit vaste rechtspraak van het Hof dat het in het kader van de bij artikel 267 VWEU ingestelde procedure van samenwerking tussen de nationale rechterlijke instanties en het Hof, de taak van het Hof is om de nationale rechter een nuttig antwoord te geven aan de hand waarvan deze het bij hem aanhangige geding kan beslechten. Daartoe dient het Hof de voorgelegde vragen indien nodig te herformuleren (arresten van 8 juni 2017, Freitag, C‑541/15, EU:C:2017:432, punt 29, en 18 november 2021, A. S.A., C‑212/20, EU:C:2021:934, punt 36 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
26
Bijgevolg wenst de verwijzende rechter met zijn vraag in wezen te vernemen of artikel 3, punt 8, van verordening nr. 1371/2007, gelezen in samenhang met artikel 6, leden 1 en 2, van het in bijlage I bij deze verordening opgenomen aanhangsel A, aldus moet worden uitgelegd dat het in de weg staat aan een bepaling van nationaal recht op grond waarvan geen vervoerovereenkomst wordt gesloten tussen een vervoerder en een reiziger die in een trein plaatsneemt zonder het voornemen om een vervoerbewijs te kopen.
27
Er zij aan herinnerd dat voor de uitlegging van een bepaling van het recht van de Unie niet alleen rekening moet worden gehouden met de bewoordingen ervan, maar ook met de context ervan en met de doelstellingen die worden nagestreefd door de regeling waarvan zij deel uitmaakt (arrest van 7 november 2019, Kanyeba e.a., C‑349/18–C‑351/18, EU:C:2019:936, punt 35 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
28
Wat om te beginnen de bewoordingen van artikel 3, punt 8, van verordening nr. 1371/2007 betreft, verwijst de term „overeenkomst” in zijn gebruikelijke betekenis naar een wilsovereenstemming waarmee rechtsgevolgen worden beoogd. In het door die verordening geregelde domein en gezien de tekst van die bepaling bestaan deze rechtsgevolgen er hoofdzakelijk in dat de spoorwegonderneming een of meer vervoerdiensten moet leveren aan de reiziger en dat deze laatste de prijs moet betalen, tenzij de vervoerdienst wordt geleverd om niet (arrest van 7 november 2019, Kanyeba e.a., C‑349/18–C‑351/18, EU:C:2019:936, punt 36).
29
Door het verlenen van vrije toegang tot de trein enerzijds, en het instappen in die trein om een rit te maken anderzijds, uiten de spoorwegonderneming en de reiziger dus hun overeenstemmende wil om een contractuele relatie aan te gaan, zodat de voorwaarden voor een vervoerovereenkomst in beginsel zijn vervuld. Uit de tekst van artikel 3, punt 8, van verordening nr. 1371/2007 kan echter niet worden opgemaakt of de reiziger noodzakelijkerwijs een vervoerbewijs moet hebben om te kunnen spreken van een „vervoerovereenkomst” in de zin van deze bepaling (arrest van 7 november 2019, Kanyeba e.a., C‑349/18–C‑351/18, EU:C:2019:936, punt 37).
30
Wat vervolgens de context van dit artikel betreft, hieruit blijkt duidelijk dat het treinkaartje – ook het „vervoerbewijs” genoemd in aanhangsel A – slechts het instrument is dat de vervoerovereenkomst in de zin van deze verordening concretiseert (arrest van 7 november 2019, Kanyeba e.a., C‑349/18–C‑351/18, EU:C:2019:936, punt 48).
31
Dienaangaande zij opgemerkt dat de termen „vervoerovereenkomst” nog in verschillende andere bepalingen van deze verordening voorkomen, met name in artikel 4, waarin wordt gesteld dat „[o]nverminderd het bepaalde in [hoofdstuk II van verordening nr. 1371/2007] op de sluiting en de uitvoering van een vervoerovereenkomst en de verstrekking van informatie en vervoerbewijzen de titels II en III van bijlage I [bij deze verordening] [van] toepassing [zijn]”. Deze bijlage I bevat onder meer titel II van aanhangsel A bij het COTIF, die gaat over de sluiting en uitvoering van de vervoerovereenkomst, waarvan artikel 6 in lid 1 bepaalt dat „[o]p grond van de vervoerovereenkomst de vervoerder verplicht [is] de reiziger […] te vervoeren naar de plaats van bestemming” en in lid 2 preciseert dat de vervoerovereenkomst moet worden vastgelegd in een of meer vervoerbewijzen die aan de reiziger worden overhandigd en dat, onverminderd artikel 9 van dat aanhangsel, het ontbreken, de onregelmatigheid of het verlies van het vervoerbewijs noch het bestaan, noch de geldigheid van de overeenkomst aantast, die onderworpen blijft aan de uniforme regelen van het COTIF (zie in die zin arrest van 7 november 2019, Kanyeba e.a., C‑349/18–C‑351/18, EU:C:2019:936, punten 38, 40 en 41).
32
Artikel 9, lid 1, eerste zin, van aanhangsel A bepaalt weliswaar dat de reiziger vanaf het begin van de reis moet zijn voorzien van een geldig vervoerbewijs, maar de tweede zin van die bepaling preciseert onder a) respectievelijk b) dat de algemene vervoervoorwaarden kunnen bepalen dat een reiziger die geen geldig vervoerbewijs toont, boven de vervoerprijs een toeslag moet betalen, en dat een reiziger die weigert onmiddellijk de vervoerprijs of de toeslag te betalen, van het vervoer kan worden uitgesloten (zie in die zin arrest van 7 november 2019, Kanyeba e.a., C‑349/18–C‑351/18, EU:C:2019:936, punt 45).
33
Aangezien een reiziger die geen geldig vervoerbewijs toont of die weigert het vervoerbewijs onmiddellijk te betalen, volgens artikel 9 mogelijk in strijd handelt met de algemene vervoervoorwaarden, en aangezien deze voorwaarden volgens artikel 3, punt 16, juncto artikel 3, punt 2, van deze verordening voor de toepassing ervan door de sluiting van de vervoerovereenkomst tussen de spoorwegonderneming en de reiziger integraal deel daarvan worden, moeten een dergelijke onderneming die vrije toegang tot haar treinen verleent en een reiziger die in een dergelijke trein stapt om een rit te maken, als partijen bij een „vervoerovereenkomst” in de zin van deze verordening worden beschouwd zodra de reiziger zich in de trein bevindt. In het omgekeerde geval zouden de algemene vervoervoorwaarden volgens verordening nr. 1371/2007 immers niet kunnen worden tegengeworpen aan die reiziger (arrest van 7 november 2019, Kanyeba e.a., C‑349/18–C‑351/18, EU:C:2019:936, punt 47).
34
Uit de bewoordingen van artikel 3, punt 8, van verordening nr. 1371/2007 en uit de context van deze bepaling kan derhalve worden afgeleid dat het begrip „vervoerovereenkomst” van deze bepaling voor de toepassing van die verordening aldus moet worden begrepen dat het losstaat van de vraag of de reiziger een vervoerbewijs heeft en in die zin dus ook slaat op de situatie waarin een reiziger zonder vervoerbewijs in een vrij toegankelijke trein stapt om een rit te maken (arrest van 7 november 2019, Kanyeba e.a., C‑349/18–C‑351/18, EU:C:2019:936, punt 49).
35
Deze uitlegging vindt steun in de doelstellingen van verordening nr. 1371/2007. Volgens artikel 1, onder a), beoogt deze verordening voorschriften in te voeren met betrekking tot onder meer de sluiting van vervoerovereenkomsten. In overweging 1 van de voormelde verordening wordt er onder meer op gewezen dat het in het kader van het gemeenschappelijke vervoerbeleid belangrijk is de gebruikersrechten voor reizigers in het treinverkeer te waarborgen. Uit overweging 2 blijkt voorts dat een hoog niveau van consumentenbescherming moet worden bereikt op het gebied van vervoer, en volgens overweging 3 is de treinreiziger de zwakste partij bij het vervoercontract en moeten zijn rechten in dit verband worden gewaarborgd (arrest van 7 november 2019, Kanyeba e.a., C‑349/18–C‑351/18, EU:C:2019:936, punt 50).
36
Het zou tegen deze doelstellingen indruisen om te stellen dat het begrip „vervoerovereenkomst” in de zin van verordening nr. 1371/2007 aldus moet worden uitgelegd dat het niet mede slaat op de situatie waarin een reiziger zonder vervoerbewijs in een vrij toegankelijke trein stapt om een rit te maken. Indien zou worden aangenomen dat deze reiziger, louter omdat hij bij het instappen geen vervoerbewijs heeft, kan worden geacht geen contractuele relatie te hebben met de spoorwegonderneming die vrije toegang tot haar treinen heeft verleend, zou die reiziger immers, wegens omstandigheden die hem niet zijn toe te rekenen, de rechten kunnen verliezen die verordening nr. 1371/2007 verbindt aan de sluiting van een vervoerovereenkomst, wat in strijd zou zijn met de in de overwegingen 1 tot en met 3 van deze verordening vermelde doelstelling van het beschermen van treinreizigers (arrest van 7 november 2019, Kanyeba e.a., C‑349/18–C‑351/18, EU:C:2019:936, punt 51).
37
Hieruit volgt dat het begrip „vervoerovereenkomst” in de zin van artikel 3, punt 8, van verordening nr. 1371/2007 – dat een autonoom Unierechtelijk begrip is dat in alle lidstaten uniform moet worden uitgelegd – mede slaat op een situatie waarin een reiziger zonder vervoerbewijs in een vrij toegankelijke trein stapt om een rit te maken, ongeacht of deze reiziger voornemens is een dergelijk vervoerbewijs te kopen (zie in die zin arrest van 7 november 2019, Kanyeba e.a., C‑349/18–C‑351/18, EU:C:2019:936, punt 53).
38
Bijgevolg kan een lidstaat niet bepalen dat een situatie waarin een reiziger in een vrij toegankelijke trein stapt om een rit te maken zonder dat hij over een vervoerbewijs beschikt en zonder voornemens te zijn een dergelijk bewijs te kopen, van het begrip „vervoerovereenkomst” is uitgesloten.
39
Bovendien zij eraan herinnerd dat, bij gebreke van bepalingen ter zake in verordening nr. 1371/2007, de uitlegging die in punt 37 van de onderhavige beschikking is gegeven geen afbreuk doet aan de geldigheid van die overeenkomst of aan de gevolgen die kunnen worden verbonden aan de niet-nakoming door een van de partijen van haar contractuele verplichtingen, welke, bij gebreke van enige bepaling daarover in de verordening, onderworpen blijven aan het nationale recht (zie in die zin arrest van 7 november 2019, Kanyeba e.a., C‑349/18–C‑351/18, EU:C:2019:936, punt 52).
40
Gelet op het voorgaande moet op de gestelde vraag worden geantwoord dat artikel 3, punt 8, van verordening nr. 1371/2007, gelezen in samenhang met artikel 6, leden 1 en 2, van het in bijlage I bij deze verordening opgenomen aanhangsel A, aldus moet worden uitgelegd dat het in de weg staat aan een bepaling van nationaal recht op grond waarvan geen vervoerovereenkomst wordt gesloten tussen een vervoerder en een reiziger die in een vrij toegankelijke trein plaatsneemt zonder het voornemen om een vervoerbewijs te kopen.
Kosten
41
Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen.
Het Hof (Zesde kamer) verklaart voor recht:
Artikel 3, punt 8, van verordening (EG) nr. 1371/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 betreffende de rechten en verplichtingen van reizigers in het treinverkeer, gelezen in samenhang met artikel 6, leden 1 en 2, van het in bijlage I bij deze verordening opgenomen aanhangsel A,
moet aldus worden uitgelegd dat
het in de weg staat aan een bepaling van nationaal recht op grond waarvan geen vervoerovereenkomst wordt gesloten tussen een vervoerder en een reiziger die in een vrij toegankelijke trein plaatsneemt zonder het voornemen om een vervoerbewijs te kopen.
ondertekeningen
(
*1
)	Procestaal: Pools.