62021TJ0131_INF
Arrest van het Gerecht (Vijfde kamer) van 21 juni 2023 –Região Autónoma da Madeira / Commissie
(Zaak T‑131/21) (
1
)
„Staatssteun – Steunmaatregel die door Portugal ten uitvoer is gelegd – Vrijhandelszone van Madeira – Besluit waarbij wordt vastgesteld dat de maatregel niet in overeenstemming is met de besluiten C(2007) 3037 final en C(2013) 4043 final, waarbij die maatregel onverenigbaar wordt verklaard met de interne markt en terugvordering wordt gelast van de op grond daarvan betaalde steun – Beroep tot nietigverklaring – Procesbevoegdheid – Ontvankelijkheid – Begrip ‚staatssteun’ – Bestaande steun in de zin van artikel 1, onder b), ii), van verordening (EU) 2015/1589 – Terugvordering – Gewettigd vertrouwen – Rechtszekerheid – Beginsel van behoorlijk bestuur – Volstrekte onmogelijkheid van tenuitvoerlegging – Verjaring – Artikel 17 van verordening 2015/1589”
1.
Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Besluit van de Commissie houdende vaststelling dat een steunmaatregel onverenigbaar is met de interne markt – Beroep ingesteld door het lager openbaar lichaam dat verantwoordelijk is voor de toekenning van die steun – Ontvankelijkheid – Voorwaarden
(Art. 263, vierde alinea, VWEU)
(zie punten 24‑32)
2.
Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Selectiviteit van de maatregel – Maatregel houdende toekenning van een belastingvoordeel – Referentiekader voor het bepalen van het bestaan van een voordeel – Maatregel die een onderscheid maakt tussen marktdeelnemers die zich, gelet op het doel van het algemene belastingstelsel, in een feitelijk en juridisch vergelijkbare situatie bevinden – Belastingvrijstelling die niet geldt voor activiteiten die vergelijkbaar zijn met die welke de voorwaarde vormen voor de toekenning ervan – Maatregel die als selectief kan worden aangemerkt
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 39‑48)
3.
Steunmaatregelen van de staten – Bestaande steunmaatregelen en nieuwe steunmaatregelen – Maatregel waarbij een bestaande steunregeling wordt gewijzigd – Uitvoering van de steunregeling in strijd met de in het goedkeuringsbesluit van de Commissie vastgestelde voorwaarden – Wijziging die de kern van de regeling raakt – Kwalificatie als nieuwe steun
[Art. 108, lid 3, VWEU; verordening nr. 2015/1589 van de Raad, art. 1, c); verordening nr. 794/2004 van de Commissie, art. 4, lid 1, c)]
(zie punten 75‑79, 82‑86, 89‑94, 100‑110, 112‑133)
4.
Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige en onverenigbare steun – Steun die met schending van de procedureregels van artikel 108 VWEU is verleend – Eventueel gewettigd vertrouwen van de steunontvangers – Geen, behoudens buitengewone omstandigheden
(Art. 108, lid 3, VWEU)
(zie punten 144‑151)
5.
Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige en onverenigbare steun – Schending van het rechtszekerheidsbeginsel – Geen
(Art. 107 VWEU; verordening nr. 2015/1589 van de Raad, art. 16, lid 1)
(zie punten 152‑162)
6.
Beroep tot nietigverklaring – Middelen – Volstrekte onmogelijkheid van uitvoering van een besluit van de Commissie waarbij wordt vastgesteld dat steun onverenigbaar is met de interne markt en de terugvordering ervan wordt gelast – Middel dat wordt aangevoerd door het lagere openbare lichaam dat verantwoordelijk is voor de terugvordering – Ontvankelijkheid
(Art. 263 VWEU)
(zie punten 169, 170)
7.
Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige en onverenigbare steun – Volstrekte onmogelijkheid van uitvoering – Gronden – Juridische, politieke of praktische moeilijkheden die te wijten zijn aan de nationale autoriteiten – Geen rechtvaardiging
(Art. 4, lid 3, VEU; art. 108, lid 2, VWEU)
(zie punten 172‑182)
8.
Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige en onverenigbare steun – Herstel van de vroegere toestand – Schending van het evenredigheidsbeginsel en van het beginsel van gelijke behandeling – Geen
(Art. 107 en 108 VWEU)
(zie punten 186, 187)
9.
Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige en onverenigbare steun – Verplichting – Begunstigden in moeilijkheden of in staat van faillissement – Geen invloed
(Art. 108, lid 2, VWEU)
(zie punt 188)
10.
Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige en onverenigbare steun – Verjaringstermijn van tien jaar ingevoerd bij artikel 17 van verordening 2015/1589 – Aanvang van de verjaringstermijn – Datum van verlening van de steun aan de begunstigde – Stuiting van de verjaring door een verzoek om inlichtingen van de Commissie aan de betrokken lidstaat
(Art. 108, lid 2, VWEU; verordening nr. 2015/1589 van de Raad, art. 17)
(zie punten 193‑197)
11.
Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige en onverenigbare steun – Steunregeling – Verstrijken van de verjaringstermijn ten aanzien van een specifieke begunstigde – Nietigverklaring van het besluit van de Commissie waarbij wordt vastgesteld dat steun onverenigbaar is met de interne markt en de terugvordering ervan wordt gelast – Daarvan uitgesloten
(Art. 108, lid 2, VWEU)
(zie punt 198)
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Região Autónoma da Madeira wordt verwezen in de kosten.
(
1
)	PB C 206 van 31.5.2021.