62019TJ0825_RES
Gevoegde zaken T‑825/19 en T‑826/19
Tazzetti SpAenTazzetti SA
tegen
Europese Commissie
Arrest van het Gerecht (Eerste kamer – uitgebreid) van 22 maart 2023
„Milieu – Verordening (EU) nr. 517/2014 – Gefluoreerde broeikasgassen – Elektronisch register van quota voor het op de markt brengen van fluorkoolwaterstoffen – Ondernemingen met dezelfde uiteindelijke begunstigde – Enige producent of invoerder – Bezwarende handeling – Procesbelang – Ontvankelijkheid – Verzoek tot aanpassing van het verzoekschrift – Niet-ontvankelijkheid – Exceptie van onwettigheid – Uitlegging van een uitvoeringsverordening in overeenstemming met de basisverordening – Uitvoeringsbevoegdheid van de Commissie”
Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Procesbelang – Noodzaak van een bestaand en daadwerkelijk belang – Beoordeling naar het tijdstip waarop het beroep is ingesteld – Beroep dat de verzoekende partij een voordeel kan opleveren
(Art. 263, vierde alinea, VWEU)
(zie punten 45, 49‑53, 111‑122)
Beroep tot nietigverklaring – Handelingen waartegen beroep kan worden ingesteld – Voorbereidende handelingen – Daarvan uitgesloten – Besluit van de Commissie waarbij aan een onderneming het recht op toewijzing van fluorkoolwaterstoffenquota wordt toegekend en dit recht wordt geweigerd aan een andere onderneming met dezelfde uiteindelijke begunstigde – Handeling die autonome rechtsgevolgen sorteert – Daaronder begrepen
(Art. 263, eerste alinea, VWEU; verordening nr. 517/2014 van het Europees Parlement en de Raad)
(zie punten 75, 76, 87‑92, 96‑99, 104, 108)
Milieu – Luchtverontreiniging – Vermindering van de uitstoot van gefluoreerde broeikasgassen – Verordening nr. 517/2014 – Toewijzing van quota voor het op de markt brengen van fluorkoolwaterstoffen – Toewijzingsmechanisme op basis van referentiewaarden – Procedure voor de herberekening van de referentiewaarden – Uitvoeringsverordening van de Commissie waarbij ondernemingen met dezelfde uiteindelijke begunstigde voor de toepassing van deze herberekening worden aangemerkt als enige producent of invoerder – Werkingssfeer
(Verordening nr. 517/2014 van het Europees Parlement en de Raad, art. 16, leden 2 en 3; verordening 2019/661 van de Commissie, art. 7, lid 1)
(zie punten 138‑141)
Milieu – Luchtverontreiniging – Vermindering van de uitstoot van gefluoreerde broeikasgassen – Verordening nr. 517/2014 – Toewijzing van quota voor het op de markt brengen van fluorkoolwaterstoffen – Uitvoeringsbevoegdheid toegekend aan de Commissie – Draadwijdte – Vaststelling van een uitvoeringsverordening tot wijziging van de rechten van ondernemingen om quota toegewezen te krijgen en over te dragen – Onbevoegdheid
(Art. 291, lid 2, VWEU; verordening nr. 517/2014 van het Europees Parlement en de Raad, art. 16, lid 3, 17, lid 2, en 18, lid 1, en bijlage VI, punt 1; verordening 2019/661 van de Commissie, art. 7, lid 1)
(zie punten 154‑161, 165, 166, 184‑207, 210, 211)
Samenvatting
In het kader van de strijd tegen de uitstoot van broeikasgassen hebben het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie verordening nr. 517/2014 betreffende gefluoreerde broeikasgassen (
1
) vastgesteld. Deze verordening moest ervoor zorgen dat er minder fluorkoolwaterstoffen (hfk’s) in de Europese Unie op de markt zouden worden gebracht. Volgens deze verordening is het de taak van de Europese Commissie om te bepalen hoeveel hfk’s er jaarlijks op de markt mogen worden gebracht en om de producenten en invoerders quota toe te wijzen volgens een toewijzingsmechanisme dat met name berust op de vaststelling van referentiewaarden. In dit verband bepaalt de verordening dat de referentiewaarden aanvankelijk worden toegewezen aan producenten en invoerders die hebben gerapporteerd dat zij van 2009 tot 2012 hfk’s op de markt hebben gebracht. Vanaf 2017 en vervolgens om de drie jaar moet de Commissie deze referentiewaarden herberekenen op basis van het jaargemiddelde van de hoeveelheden hfk’s die na 1 januari 2015 rechtmatig op de markt zijn gebracht.
Volgens verordening nr. 517/2014 is de Commissie ook verantwoordelijk voor het opzetten van een elektronisch quotaregister voor het op de markt brengen van fluorkoolwaterstoffen (hierna: „hfk-register”). Voor de vlotte werking van dat register heeft de Commissie verordening 2019/661 (
2
) vastgesteld.
Om omzeiling of misbruik bij de toewijzing van quota te vermijden, bepaalt artikel 7, lid 1, van uitvoeringsverordening 2019/661 met name dat voor de herberekening van referentiewaarden krachtens verordening nr. 517/2014 alle ondernemingen met dezelfde uiteindelijke begunstigde(n) moeten worden beschouwd als één enkele invoerder of producent.
In 2008 heeft Tazzetti SpA, een Italiaanse vennootschap die binnen de Unie hfk’s op de markt brengt, een Spaanse vennootschap gekocht die ook hfk’s op de markt bracht. De Commissie heeft deze Spaanse vennootschap en Tazzetti SpA bij brieven van 27 en 30 september 2019 en 20 november 2019 (hierna samen: „bestreden besluiten”) meegedeeld dat overeenkomstig artikel 7, lid 1, van uitvoeringsverordening 2019/661 voortaan alleen Tazzetti SpA hfk-quota kon ontvangen, omdat beide ondernemingen dezelfde uiteindelijke begunstigde hadden.
Omdat Tazzetti SpA en de overgenomen onderneming van mening waren dat de Commissie met de vaststelling van artikel 7, lid 1, van uitvoeringsverordening 2019/661 haar bevoegdheden had overschreden, hebben zij bij het Gerecht twee beroepen tot nietigverklaring van de bestreden besluiten ingesteld. Ter ondersteuning van die beroepen betogen verzoeksters dat dat artikel 7, lid 1, de werking van het bij verordening nr. 517/2014 ingestelde hfk-quotastelsel heeft gewijzigd, hoewel de uitvoeringsbevoegdheid van de Commissie beperkt is tot de vlotte werking van het hfk-register.
Deze beroepen zijn toegewezen door de Eerste kamer (uitgebreid) van het Gerecht, die bij die gelegenheid meer uitleg geeft over de draagwijdte van de uitvoeringsbevoegdheid van de Commissie in het kader van het mechanisme voor de toewijzing van hfk-quota dat bij verordening nr. 517/2014 is ingevoerd.
Beoordeling door het Gerecht
Het Gerecht merkt allereerst op dat uit de formulering van artikel 7, lid 1, van uitvoeringsverordening 2019/661 – in tegenstelling tot wat verzoeksters beweren – duidelijk en ondubbelzinnig blijkt dat deze bepaling van toepassing is op alle producenten en invoerders die onder de procedure voor de herberekening van de referentiewaarden vallen; er geldt geen uitzondering voor bestaande marktdeelnemers, te weten de ondernemingen die, net als verzoeksters, hebben gerapporteerd dat zij van 2009 tot 2012 hfk’s op de markt hebben gebracht.
Na deze verduidelijking onderzoekt het Gerecht of de Commissie met de vaststelling van artikel 7, lid 1, van uitvoeringsverordening 2019/661 de haar bij verordening nr. 517/2014 en artikel 291 VWEU (
3
) verleende uitvoeringsbevoegdheid heeft overschreden. In dat verband onderzoekt het Gerecht de argumenten van verzoeksters dat de Commissie verordening nr. 517/2014 heeft aangevuld of gewijzigd wat betreft de rechten van de ondernemingen om hfk-quota toegewezen te krijgen enerzijds en de rechten van de ondernemingen om hfk-quota over te dragen anderzijds.
Om te beginnen brengt het Gerecht in herinnering dat de uitvoeringsbevoegdheid van de Commissie op grond van artikel 17, lid 2, van verordening nr. 517/2014 beperkt is tot de vlotte werking van het hfk-register als instrument voor het beheren van de quota, voor het op de markt brengen van hfk’s alsmede voor de rapportage van op de markt gebrachte apparatuur. Wanneer de Commissie daarentegen een uitvoeringsbevoegdheid krijgt op basis van artikel 291, lid 2, VWEU, moeten de bepalingen van de uitvoeringshandeling die zij vaststelt ten eerste de door de wetgevingshandeling nagestreefde algemene hoofddoelen eerbiedigen en ten tweede noodzakelijk of nuttig zijn voor de uitvoering van die handeling, zonder dat zij deze aanvullen of wijzigen, zelfs niet wat betreft de niet-essentiële onderdelen ervan.
Met betrekking tot de rechten van ondernemingen om hfk-quota toegewezen te krijgen, wijst het Gerecht er vervolgens op dat elke onderneming, opgevat als een natuurlijke persoon of rechtspersoon die na 1 januari 2015 rechtmatig hfk’s op de markt heeft gebracht en de in dat artikel bedoelde verklaring heeft afgelegd, krachtens artikel 16, lid 3, van verordening nr. 517/2014 recht heeft op een referentiewaarde wanneer de driejaarlijkse herberekening van de referentiewaarden plaatsvindt. Door echter te bepalen dat verschillende ondernemingen met dezelfde uiteindelijke begunstigde onder bepaalde voorwaarden voor de toepassing van verordening nr. 517/2014 als één onderneming moeten worden beschouwd, heeft artikel 7, lid 1, van uitvoeringsverordening 2019/661 die bij de basisverordening vastgestelde regeling gewijzigd door voorwaarden toe te voegen waarin die verordening niet voorziet om te bepalen of ondernemingen recht hebben op een referentiewaarde.
Zodoende heeft de Commissie ook de hfk-toewijzingsregeling gewijzigd die bij verordening nr. 517/2014 (
4
) is ingesteld, aangezien de enige producent of importeur in de zin van artikel 7, lid 1, van uitvoeringsverordening 2019/661 op basis van zijn enige referentiewaarde niet alleen de hfk-quota toegewezen krijgt die overeenkomen met de hoeveelheden hfk’s die hij in het verleden op de markt heeft gebracht, maar ook de quota die overeenkomen met de hoeveelheden hfk’s die op de markt zijn gebracht door ondernemingen met dezelfde uiteindelijke begunstigde, terwijl deze laatste geen recht hebben op een eigen referentiewaarde en de daaraan verbonden quota.
Bijgevolg hebben die ondernemingen sinds de inwerkingtreding van artikel 7, lid 1, van de uitvoeringsverordening 2019/661 ten slotte evenmin het recht om hfk-quota over te dragen, aangezien dit recht volgens verordening 517/2014 (
5
) is voorbehouden aan ondernemingen die een quotum hebben gekregen uit hoofde van een referentiewaarde.
Hieruit volgt dat de Commissie met de vaststelling van artikel 7, lid 1, van uitvoeringsverordening 2019/661 de rechten die de betrokken ondernemingen aan verordening nr. 517/2014 ontleenden, heeft gewijzigd wat betreft het recht op een referentiewaarde en de mogelijkheid om zelf hfk-quota toegewezen te krijgen en deze over te dragen, waardoor de werking van het hfk-quotastelsel is hervormd.
Gelet op een en ander komt het Gerecht tot de slotsom dat de Commissie niet bevoegd was om artikel 7, lid 1, van uitvoeringsverordening 2019/661 vast te stellen en verklaart het de bestreden besluiten die op basis van die verordening zijn genomen bijgevolg nietig.
(
1
)	Verordening (EU) nr. 517/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 betreffende gefluoreerde broeikasgassen en tot intrekking van verordening (EG) nr. 842/2006 (PB 2014, L 150, blz. 195).
(
2
)	Uitvoeringsverordening (EU) 2019/661 van de Commissie van 25 april 2019 betreffende het waarborgen van de vlotte werking van het elektronisch quotaregister voor het op de markt brengen van fluorkoolwaterstoffen (PB 2019, L 112, blz. 11).
(
3
)	Artikel 291, lid 2, VWEU bepaalt dat indien het nodig is dat juridisch bindende handelingen van de Unie volgens eenvormige voorwaarden worden uitgevoerd, bij die handelingen uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend aan de Commissie.
(
4
)	Bijlage VI, punt 1, bij verordening (EU) nr. 517/2014.
(
5
)	Artikel 18, lid 1, van verordening nr. 517/2014.