62024CJ0433_RES
Kawża C‑433/24
Galerie Karsten Greve
vs
Ministère de l’Économie, des Finances et de la Souveraineté industrielle et numérique
(talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mill-Conseil d’État (Franza))
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) tal‑1 ta’ Awwissu 2025
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Tassazzjoni – Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) – Direttiva 2006/112/KE – Skema speċjali applikabbli fil-qasam tal-oġġetti użati, tax-xogħlijiet tal-arti, tal-oġġetti ta’ kollezzjoni jew tal-antikitajiet – Bejjiegħa mill-ġdid taxxabbli – Skema tal-marġni ta’ profitt – Artikolu 316(1)(b) – Għażla għall-applikazzjoni tal-iskema tal-marġni ta’ profitt – Kunċett ta’ ‘provvista ta’ xogħol tal-arti mill-awtur’ – Provvista mill-awtur permezz ta’ persuna ġuridika”
Armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet fiskali – Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) – Skema speċjali għal bejjiegħa mill-ġdid taxxabbli – Skema tal-marġni ta’ profitt – Dritt li tintgħażel l-applikazzjoni tal-imsemmija skema – Portata – Provvista ta’ xogħlijiet tal-arti pprovduti upstream mill-awtur jew mill-aventi kawża tiegħu – Provvista upstream permezz ta’ persuna ġuridika – Inklużjoni – Kundizzjonijiet – Provvista li tista’ tiġi attribwita lill-awtur jew lill-aventi kawża tiegħu u li tikkostitwixxi l-ewwel introduzzjoni tal-imsemmija xogħlijiet tal-arti fis-suq tal-Unjoni
(Direttiva tal-Kunsill 2006/112, Artikolu 316(1)(b))
(ara l-punti 32, 39 sa 47, u 49, u d-dispożittiv)
Sunt
Adita b’talba għal deċiżjoni preliminari mill-Conseil d’État (il-Kunsill tal-Istat, Franza), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat f’din is-sentenza li l-iskema speċjali ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) għall-bejgħ mill-ġdid ta’ xogħlijiet tal-arti akkwistati mingħand l-awturi tagħhom tapplika wkoll meta x-xogħol tal-arti inkwistjoni jkun ġie pprovdut mill-awtur tiegħu li jaġixxi permezz ta’ persuna ġuridika u ppreċiżat il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ tali skema.
Il-kumpannija Galerie Karsten Greve (iktar ’il quddiem “GKG”) kienet teżerċita, fi żmien il-fatti tal-kawża, attività ta’ gallarija tal-arti u kienet wettqet provvisti lill-klijenti tagħha, b’mod partikolari, ta’ tpinġijiet tal-pittur Gideon Rubin, li hija stess kienet akkwistat mingħand il-kumpannija rregolata mid-dritt Brittaniku Studio Rubin Gideon (iktar ’il quddiem il-“kumpannija SRG”) li tagħha G. Rubin kien wieħed miż-żewġ soċji. Fil-kuntest tal-provvista ta’ dawn it-tpinġijiet lill-klijenti tagħha, GKG applikat l-iskema tal-marġni ta’ profitt.
Fi tmiem proċedura fiskali, l-awtorità tat-taxxa Franċiża talbet mingħand GKG arretrati tal-VAT, għar-raġuni li l-iskema ta’ marġni ta’ profitt ma setgħetx tapplika għal dawn il-provvisti.
Wara ċ-ċaħda tat-talba tagħha għall-eżenzjoni minn dawn l-arretrati tat-taxxa quddiem il-qrati Franċiżi tal-ewwel istanza u tal-appell, GKG ippreżentat appell ta’ kassazzjoni quddiem il-Conseil d’État (il-Kunsill tal-Istat), li kienet il-qorti tar-rinviju. Il-Kunsill tal-Istat irrileva b’mod partikolari li d-dritt nazzjonali kien jagħti d-dritt li tintgħażel l-iskema speċjali tal-marġni ta’ profitt għal provvisti ta’ xogħlijiet tal-arti konsekuttivi għal provvista mwettqa mill-awtur tagħhom jew mill-aventi kawża tiegħu, kif ukoll għall-provvisti konsekuttivi għal akkwist intra‑Komunitarju ta’ tali xogħlijiet imwettaq mingħand l-awtur tagħhom jew mingħand l-aventi kawża tiegħu (
1
). Issa, f’dan il-każ, it-tpinġijiet inkwistjoni ma kinux ġew ipprovduti lill-GKG mill-awtur tagħhom stess, jiġifieri l-artist Gideon Rubin li kien pinġihom b’idejh, iżda mill-kumpannija SRG li, fil-kwalità tagħha ta’ persuna ġuridika, ma setgħetx, skont il-Kunsill tal-Istat, titqies bħala l-awtur ta’ dawn it-tpinġijiet.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li l-qorti tar-rinviju kienet qiegħda tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 316(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT (
2
) kellux jiġi interpretat fis-sens li l-provvista minn bejjiegħa mill-ġdid taxxabbli ta’ xogħlijiet tal-arti li kienu ġew ipprovduti lilhom mill-awtur jew mill-aventi kawża tiegħu li jaġixxu permezz ta’ persuna ġuridika kienet taqa’ taħt din id-dispożizzjoni u, jekk dan ikun il-każ, taħt liema kundizzjonijiet.
Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat, qabelxejn, li l-formulazzjoni tal-Artikolu 316(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT ma tispeċifikax il-modalitajiet tal-provvista ta’ xogħlijiet tal-arti mill-awtur tagħhom jew mill-aventi kawża tiegħu lill-bejjiegħa mill-ġdid taxxabbli. Il-provvista ta’ xogħlijiet tal-arti tagħmel, madankollu, parti mill-attività kummerċjali tal-awtur jew tal-aventi kawża tiegħu, li tikkonsisti fit-trasferiment, ġeneralment bi ħlas, tad-dritt li wieħed jiddisponi minn proprjetà tanġibbli bħala proprjetarju.
Għaldaqstant, il-formulazzjoni tal-Artikolu 316(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT ma teskludix espressament li awtur jew l-aventi kawża tiegħu jistgħu jwettqu tali provvista permezz ta’ persuna ġuridika u lanqas li tali provvista tista’ titwettaq minn persuna ġuridika.
Interpretazzjoni tal-Artikolu 316(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT li teskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu l-provvisti kollha mill-bejjiegħa mill-ġdid taxxabbli ta’ xogħlijiet tal-arti li ġew ipprovduti lilhom minn awturi jew mill-aventi kawża tagħhom li jaġixxu permezz ta’ persuni ġuridiċi tista’ tikser l-għanijiet imfittxija mid-Direttiva dwar il-VAT u mill-Artikolu 316(1)(b) tagħha, li huma intiżi li jiggarantixxu n-newtralità fiskali, li jevitaw id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni u li jiffavorixxu l-introduzzjoni ta’ xogħlijiet tal-arti ġodda fis-suq tal-Unjoni Ewropea. Fil-fatt, l-Artikolu 316(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT għandu l-għan speċifiku, minn naħa, li jiffavorixxi l-introduzzjoni fis-suq tal-Unjoni ta’ xogħlijiet tal-arti ġodda billi jipprevedi trattament fiskali favorevoli għall-importazzjoni ta’ tali xogħlijiet, għall-ewwel provvista tagħhom wara l-ħolqien, u għall-ewwel provvista ta’ dawn ix-xogħlijiet minn bejjiegħa mill-ġdid taxxabbli, u, min-naħa l-oħra, li jillimita l-ispejjeż amministrattivi ta’ prova għall-bejjiegħa mill-ġdid taxxabbli, b’mod partikolari, dawk marbuta mal-prezz tax-xiri ta’ xogħol tal-arti li jinkludi jew le l-VAT tal-input imħallsa, u dawk marbuta mal-kontroll tal-awtoritajiet tat-taxxa tal-Istati Membri.
F’dan ir-rigward, meta jipprovdu xogħlijiet tal-arti lill-bejjiegħa mill-ġdid taxxabbli, l-awturi ta’ dawn ix-xogħolijiet jew l-aventi kawża tagħhom iwettqu operazzjonijiet identiċi mill-perspettiva tal-impożizzjoni tal-VAT, kemm jekk huma jwettqu dawn il-provvisti bħala persuni fiżiċi kif ukoll jekk huma jaġixxu permezz ta’ persuni ġuridiċi. Issa, il-prinċipju ta’ newtralità fiskali jipprekludi li operaturi ekonomiċi li jwettqu l-istess tranżazzjonijiet ikunu ttrattati b’mod differenti fil-qasam tal-ġbir tal-VAT.
Barra minn hekk, trattament differenti skont il-forma ġuridika li taħtha jaġixxu l-awturi jew l-aventi kawża tagħhom jista’ jwassal għal ġbir tal-VAT b’rati differenti għal operazzjonijiet identiċi (
3
) u li tinħoloq distorsjoni tal-kompetizzjoni bejn il-bejjiegħa mill-ġdid taxxabbli li jwettqu l-istess operazzjonijiet ta’ akkwist u bejgħ mill-ġdid ta’ xogħlijiet tal-arti, sa fejn jiġi applikat fir-rigward tagħhom trattament differenti fir-rigward tal-possibbiltà li tintgħażel l-applikazzjoni tal-iskema tal-marġni ta’ profitt, skont jekk dawn ix-xogħlijiet ikunux ġew ipprovduti lilhom mill-awtur jew mill-aventi kawża tiegħu jew le permezz ta’ persuna ġuridika.
Għal dawn ir-raġunijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li l-Artikolu 316(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT ikopri wkoll il-provvisti minn bejjiegħ mill-ġdid taxxabbli ta’ xogħlijiet tal-arti li jkunu ġew pprovduti lilu minn persuna ġuridika, bil-kundizzjoni, madankollu, li l-provvisti ta’ dawn ix-xogħlijiet tal-arti minn din il-persuna ġuridika lil dan il-bejjiegħ mill-ġdid taxxabbli jkunu jistgħu jiġu attribwiti lill-awtur jew lill-aventi kawża tiegħu, fatt li jkun jista’ jiġi preżunt meta, bħal f’dan il-każ, il-persuna ġuridika tkun twaqqfet mill-awtur jew mill-aventi kawża tiegħu għall-finijiet tal-kummerċjalizzazzjoni tax-xogħlijiet tal-arti li l-awtur ikun ħoloq.
Barra minn hekk, konformement mal-għan speċifiku tal-Artikolu 316(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT, il-provvista tax-xogħlijiet tal-arti lil bejjiegħ mill-ġdid taxxabbli mill-awtur tagħhom li jaġixxi permezz ta’ persuna ġuridika għandha tikkostitwixxi l-ewwel introduzzjoni tagħhom fis-suq tal-Unjoni, li jeħtieġ li din il-persuna ġuridika jkollha d-dritt li tiddisponi minn tali xogħlijiet bħala proprjetarju sa mill-ħolqien tagħhom jew fil-mument ta’ din l-ewwel introduzzjoni fis-suq tal-Unjoni, meta dawn ma kinux is-suġġett ta’ provvista preċedenti suġġetta għall-VAT.
Peress li dawn iż-żewġ kriterji kienu ssodisfatti, il-kunsinna inkwistjoni kienet taqa’ taħt l-Artikolu 316(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT u kienet tippermetti lil bejjiegħ mill-ġdid taxxabbli jagħżel l-iskema ta’ marġni ta’ profitt.
Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-applikazzjoni ta’ kriterji bħalma huma l-issuġġettar tal-persuna ġuridika għal sistema legali partikolari, iż-żamma mill-persuna fiżika li tkun ħolqot xogħol tal-arti tal-kapital azzjonarju kollu jew ta’ parti minnu ta’ din il-persuna ġuridika, l-eżerċizzju minn din il-persuna fiżika ta’ funzjonijiet ta’ tmexxija fi ħdan l-imsemmija persuna ġuridika u/jew it-trasferiment ta’ parti sostanzjali mid-dħul mill-bejgħ lill-imsemmija persuna fiżika, tista’ twassal għal ħolqien ta’ piżijiet eċċessivi fil-qasam tal-prova u tal-kontroll, u b’hekk tikkomprometti l-għan tal-Artikolu 316(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT.
(
1
)	Paragrafu 2 tal-Artikolu 278 septies tal-code général des impôts (il-Kodiċi Ġenerali tat-Taxxi), fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-perijodu ta’ tassazzjoni inkwistjoni, moqri flimkien mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 297B tal-istess kodiċi.
(
2
)	Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat‑28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU 2006, L 347, p. 1, rettifika fil-ĠU 2007, L 335, p. 60, iktar ’il quddiem id-“Direttiva dwar il-VAT”).
(
3
)	Ara, f’dan ir-rigward, l-Artikolu 103(2)(a) u (b) tad-Direttiva dwar il-VAT.