62024CC0076
KONKLUŻJONIJIET TAL‑AVUKAT ĠENERALI
SPIELMANN
ippreżentati fis‑27 ta’ Marzu 2025 (
1
)
Kawża C‑76/24
Tradeinn Retail Services S.L.
vs
PH
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Proprjetà intellettwali – Trade marks nazzjonali – Direttiva (UE) 2015/2436 – Artikolu 10(3)(b) – Effetti tat-trade mark – Dritt li jiġi pprojbit lil kull terz milli jkollu fil-pussess tiegħu prodotti bl-iskop li joffrihom jew iqiegħdhom fis-suq – Kunċett ta’ pussess ta’ prodotti – Pussess ta’ prodotti fi Stat Membru ieħor – Prinċipju ta’ territorjalità – Kummerċ online – Konsenja ta’ prodotti lejn l-Istat Membru ta’ protezzjoni tat-trade mark”
Introduzzjoni
1.
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva (UE) 2015/2436 (
2
).
2.
Din it-talba ġiet ippreżentata mill-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja), li hija mitluba tiddeċiedi fl-aħħar istanza wara d-deċiżjonijiet mogħtija minn qorti tal-ewwel istanza u qorti tal-appell, fil-kuntest ta’ tilwima bejn PH, proprjetarju ta’ trade marks Ġermaniżi għal aċċessorji għall-għadis u Tradeinn Retail Services S.L. (iktar ’il quddiem “TRS”), kumpannija stabbilita fi Spanja, fir-rigward ta’ azzjoni għall-ħruġ ta’ mandat ta’ inibizzjoni ta’ użu ta’ dawn it-trade marks.
3.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ser ikollha teżamina l-kwistjoni tad-drittijiet marbuta ma’ trade mark nazzjonali protetta fit-territorju ta’ Stat Membru, meta terzi jkollhom fil-pussess tagħhom fi Stat Membru ieħor prodotti li għandhom din it-trade mark sabiex jiġu offruti jew jitqiegħdu fis-suq fl-Istat Membru ta’ protezzjoni tat-trade mark.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
4.
L-Artikolu 10 tad-Direttiva 2015/2436, intitolat “Drittijiet mogħtija minn trade mark”, jipprovdi:
“1.   Ir-reġistrazzjoni ta’ trade mark għandha tagħti lill-proprjetarju drittijiet esklużivi b’rabta magħha.
2.   Mingħajr preġudizzju għad-drittijiet tal-proprjetarji li jkunu nkisbu qabel id-data tad-domanda jew id-data ta’ prijorità tat-trade mark reġistrata, il-proprjetarju dik it-trade mark reġistrata għandu jkun intitolat li jimpedixxi li kull parti terza li ma jkollhiex il-kunsens tiegħu milli tuża fl-eżerċizzju tal-kummerċ, b’rabta ma’ oġġetti jew servizzi, kwalunkwe sinjal fejn:
a)
is-sinjal ikun identiku għat-trade mark u jintuża b’rabta ma’ oġġetti jew servizzi li huma identiċi għal dawk li għalihom ġiet irreġistrata t-trade mark;
b)
is-sinjal ikun identiku, jew simili, għat-trade mark u jintuża relattivament għal oġġetti jew servizzi li huma identiċi jew simili għall-oġġetti jew is-servizzi li għalihom ġiet irreġistrata t-trade mark, jekk teżisti l-probabbiltà ta’ konfużjoni min-naħa tal-pubbliku; il-probabbiltà ta’ konfużjoni tinkludi l-probabbiltà li ssir assoċjazzjoni bejn is-sinjal u t-trade mark;
c)
is-sinjal ikun identiku, jew simili, għat-trade mark irrispettivament minn jekk jintużax b’rabta ma’ oġġetti jew servizzi li huma identiċi, simili jew mhux simili għal dawk li għalihom ġiet irreġistrata t-trade mark, fejn din tal-aħħar ikollha reputazzjoni fl-Istat Membru u fejn l-użu ta’ dak is-sinjal mingħajr raġuni valida jikkostitwixxi vantaġġ inġust min-natura distintiva jew ir-reputazzjoni tat-trade mark jew huwa ta’ detriment għalihom.
3.   Dawn li ġejjin, b’mod partikolari, jistgħu jiġu pprojbiti taħt il-paragrafu 2:
[…]
(b)
l-offerta tal-oġġetti jew it-tqegħid tagħhom fis-suq, jew il-ħażna tagħhom għal dawk l-għanijiet taħt is-sinjal, jew l-offerta jew il-provvista ta’ servizzi taħt dan is-sinjal;
[…]
(e)
l-użu tas-sinjal fuq il-karti tan-negozju u fir-riklamar;
[…]”.
Id-dritt Ġermaniż
5.
Taħt it-titolu “Dritt esklużiv tal-proprjetarju ta’ trade mark, dritt li jinkiseb mandat ta’ inibizzjoni, dritt għad-danni”, l-Artikolu 14(1) sa (3) tal-Gesetz über den Schutz von Marken und sonstigen Kennzeichen –Markengesetz (il-Liġi dwar il-Protezzjoni tat-Trade Marks u Sinjali Distintivi Oħra), tal‑25 ta’ Ottubru 1994 (BGBl. 1994 I, p. 3082), kif emendata mill-Gesetz zur Umsetzung der Richtlinie (EU) 2015/2436 des Europäischen Parlaments und des Rates vom 16. Dezember 2015 zur Angleichung der Rechtsvorschriften der Mitgliedstaaten über die Marken (Markenrechtsmodernisierungsgesetz) (il-Liġi dwar it-Traspożizzjoni tad-Direttiva 2015/2436), tal‑11 ta’ Diċembru 2018 (BGBl. 2018 I, p. 2357) (iktar ’il quddiem il-“MarkenG”), jipprevedi t-traspożizzjoni tal-Artikolu 10(1) sa (3) tad-Direttiva 2015/2436.
6.
Skont l-ewwel sentenza tal-punt 1 tal-Artikolu 14(2) tal-MarkenG, huwa pprojbit lit-terzi, fl-assenza tal-kunsens tal-proprjetarju tat-trade mark, li jużaw fil-kummerċ, għal prodotti jew servizzi, sinjal identiku għat-trade mark għal prodotti jew servizzi identiċi għal dawk li għalihom din hija protetta.
7.
Skont il-punti 2 u 6 tal-Artikolu 14(3) tal-MarkenG, jekk il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu jkunu ssodisfatti, huwa b’mod partikolari pprojbit li jiġu offruti prodotti, li jitqiegħdu fis-suq jew il-pussess tagħhom għal dawn l-iskopijiet taħt is-sinjal, kif ukoll l-użu tas-sinjal f’karti tan-negozju jew fir-reklamar.
8.
Skont l-Artikolu 14(5) tal-MarkenG, kull min juża sinjal bi ksur tal-paragrafi 2 sa 4 jista’ jinħareġ mandat ta’ inibizzjoni kontrih mill-proprjetarju tat-trade mark, fil-każ ta’ riskju ta’ reċidiva. Dan id-dritt jeżisti wkoll meta ksur ikun mhedded li jseħħ għall-ewwel darba.
Il-fatti, il-proċedura prinċipali, id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
9.
PH huwa proprjetarju ta’ żewġ trade marks figurattivi Ġermaniżi li jinkludu elementi verbali rreġistrati, fost oħrajn, għal “tagħmir tal-għadis, ilbiesi tal-għadis, ingwanti tal-għadis, maskli tal-għadis u tagħmir respiratorju għall-għawm taħt l-ilma”, irriprodotti iktar ’il quddiem:
10.
TRS, li hija stabbilita fi Spanja, kienet tirreklama fuq is-sit tal-internet tagħha www.scubastore.com, kif ukoll fuq il-pjattaforma kummerċjali online www.amazon.de, l-aċċessorji għall-għadis li hija offriet għall-bejgħ billi użat it-trade marks ta’ PH. Ċerti ritratti tal-prodotti kienu juru lil dawn tal-aħħar b’dawn it-trade marks. Dan kien il-każ ta’ pawċ għaċ-ċomb (weight pocket), mixtrija minn PH fit‑8 ta’ Ġunju 2019 bħala test, iżda li kienet ikkonsenjata mingħajr l-imsemmija trade marks fuq dan il-prodott u l-ippakkjar tiegħu.
11.
Wara intimazzjoni mingħajr suċċess, PH ippreżenta quddiem il-Landgericht Nürnberg-Fürth (il-Qorti Reġjonali ta’ Nürnberg-Fürth, il-Ġermanja) rikors intiż sabiex TRS tiġi ordnata twaqqaf l-użu, fil-kummerċ, tat-trade marks inkwistjoni fil-Ġermanja għall-aċċessorji għall-għadis. Huwa talab b’mod partikolari li TRS tiġi pprojbita milli tpoġġi dawn is-sinjali fuq aċċessorji għall-għadis, l-ippakkjar jew l-imballaġġ tagħhom, milli toffri, timmanifattura, tiddistribwixxi jew b’xi mod ieħor tqiegħed fis-suq u milli tippromwovi jew ikollha fil-pussess tagħha għall-iskopijiet imsemmija iktar ’il fuq aċċessorji għall-għadis taħt dawn is-sinjali. PH talab ukoll li TRS tiġi kkundannata tikkumpensaha, tipprovdi ċerta informazzjoni u tirrimborża l-ispejjeż ta’ intimazzjoni, flimkien mal-interessi.
12.
TRS qablet mat-talba li tieqaf toffri jew tippromwovi aċċessorji għall-għadis taħt it-trade mark inkwistjoni u li tipprovdi ċerta informazzjoni kif ukoll mat-talba li jiġi kkonstatat l-obbligu tagħha ta’ kumpens f’dan ir-rigward.
13.
Permezz ta’ sentenza tat‑3 ta’ Frar 2022, il-Landgericht Nürnberg-Fürth (il-Qorti Reġjonali ta’ Nürnberg-Fürth) ikkundannat lil TRS b’konformità mal-qbil parzjali tagħha, u barra minn hekk allokat lil PH ammont bħala spejjeż ta’ intimazzjoni, flimkien mal-interessi. Il-kumplament tar-rikors ġie miċħud.
14.
Fuq appell ta’ PH, l-Oberlandesgericht Nürnberg (il-Qorti Reġjonali Superjuri ta’ Nürnberg, il-Ġermanja) estendiet il-kundanna għal waqfien, b’mod partikolari billi żiedet il-kliem “kif ukoll li tiddistribwixxihom jew li jkollha fil-pussess tagħha għal dan l-iskop” u mill-kumplament ċaħdet l-appell.
15.
Permezz tar-rikors għal reviżjoni tagħha quddiem il-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja), il-qorti tar-rinviju, TRS tikkontesta b’mod partikolari l-kundanna tagħha mill-Oberlandesgericht Nürnberg (il-Qorti Reġjonali Superjuri ta’ Nürnberg) fir-rigward tal-pussess ta’ aċċessorji għall-għadis li jiksru t-trade marks ta’ PH u titlob li tiġi stabbilita mill-ġdid is-sentenza tal-Landgericht Nürnberg‑Fürth (il-Qorti Reġjonali ta’ Nürnberg‑Fürth) fl-ewwel istanza.
16.
Skont il-qorti tar-rinviju, l-att li jikkonsisti f’pussess illegali previst fl-Artikolu 14(2) u fil-punt 2 tal-Artikolu 14(3) tal-MarkenG jeħtieġ is-sodisfazzjon ta’ element sostantiv, jiġifieri, il-pussess ta’ prodotti li jikser id-drittijiet fuq it-trade mark, u elementi intenzjonali, jiġifieri r-rieda li jkun hemm il-pussess tal-prodott sabiex jiġi introdott fis-suq bi kwalunkwe att legali, inkluż billi jiġi offrut. Peress li dawn ir-regoli huma intiżi sabiex jittrasponu l-Artikolu 10(2)(a) u (3)(b) u (e) tad-Direttiva 2015/2436, huma għandhom jiġu interpretati b’konformità ma’ din id-direttiva.
17.
Id-dubji tal-qorti tar-rinviju jirrigwardaw l-element sostantiv. Fl-ewwel lok, il-qorti tar-rinviju tirrileva li, skont il-prinċipju ta’ territorjalità, li jirregola l-proprjetà intellettwali, il-protezzjoni ta’ trade mark Ġermaniża hija limitata għat-territorju tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja u huma biss l-atti mwettqa f’dan it-territorju li jistgħu jiġu ssanzjonati. Fid-dawl ta’ dan il-prinċipju, l-imsemmija qorti tqajjem il-kwistjoni dwar jekk il-proprjetarju ta’ trade mark nazzjonali jistax, skont l-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436, jipprojbixxi lil terz milli jkollu fil-pussess tiegħu f’pajjiż ieħor prodotti li jiksru d-drittijiet tat-trade mark tiegħu sabiex joffri dawn il-prodotti jew iqegħedhom fis-suq fil-pajjiż li fih it-trade mark hija protetta.
18.
Il-qorti tar-rinviju targumenta li jistgħu jingħataw żewġ interpretazzjonijiet lil din id-dispożizzjoni. Għalhekk, b’konformità mal-prinċipju ta’ territorjalità, jista’ jiġi kkunsidrat li persuna li jkollha fil-pussess tagħha prodotti f’pajjiż ieħor ma tiksirx trade mark nazzjonali, anki jekk dan il-pussess iseħħ sabiex il-prodotti jiġu offruti jew jitqiegħdu fis-suq fit-territorju nazzjonali inkwistjoni taħt is-sinjal.
19.
Madankollu, jista’ jiġi kkunsidrat ukoll – bħall-qorti tal-appell – li huwa suffiċjenti, sabiex ikun hemm ksur ta’ trade mark nazzjonali, li l-pussess tal-prodotti kkonċernati f’pajjiż ieħor iseħħ bil-għan li jiġu offruti jew jitqiegħdu fis-suq taħt is-sinjal fil-pajjiż ta’ protezzjoni tat-trade mark. Insostenn ta’ din l-interpretazzjoni, il-qorti tar-rinviju tirreferi għal sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (
3
), li fiha kienet iddeċidiet, fil-qasam tad-drittijiet tal-awtur, li azzjonijiet li jitwettqu f’pajjiż ieħor jistgħu jiksru wkoll dritt protett biss fit-territorju nazzjonali.
20.
Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-kunċett ta’ “pussess”, fis-sens tal-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436 (“besitzen” fil-verżjoni bil-lingwa Ġermaniża), jeħtieġx il-possibbiltà ta’ aċċess effettiv għall-prodotti li jiksru t-trade mark jew hijiex suffiċjenti l-possibbiltà li l-persuna li jkollha aċċess effettiv għal dawn il-prodotti tkun tista’ tiġi influwenzata.
21.
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tesponi li, fid-dritt Ġermaniż, il-kunċett ta’ “Besitz” għandu portata wiesgħa u jinkludi kemm “il-pussess dirett” kif ukoll il-“pussess indirett”. Il-“pussess dirett” jibda mill-kisba tas-setgħa de facto fuq oġġett u jispiċċa meta l-possessur jabbanduna jew jitlef din is-setgħa de facto. Mill-banda l-oħra, meta wieħed jippossjedi xi ħaġa permezz ta’ relazzjoni li tagħtih jew timponilu għal żmien determinat dritt jew obbligu ta’ pussess fir-rigward ta’ persuna oħra, din tal-aħħar tiġi kklassifikata bħala “possessur indirett”. Għalhekk, il-qorti tar-rinviju tagħti l-eżempju ta’ xiri ta’ merkanzija b’korrispondenza, li fil-kuntest tiegħu l-bejjiegħ li qed jibgħat isir, fil-mument li jgħaddi l-merkanzija lill-fornitur ta’ servizzi loġistiċi li jiżgura t-trasport tal-prodott mingħand il-bejjiegħ għal għand ix-xerrej, possessur indirett, filwaqt li l-imsemmi trasportatur jikseb il-kwalità ta’ possessur dirett.
22.
Għalhekk, minkejja li fid-dritt Ġermaniż, TRS tista’ tiġi kklassifikata bħala possessur indirett, il-qorti tar-rinviju tiddubita li l-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436 ikopri l-pussess ta’ terzi. F’dan ir-rigward, hija tibbaża ruħha fuq il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona fil-kawża Coty Germany (
4
), li minnhom jirriżulta li l-kelma “pussess” ma tidher fl-ebda verżjoni lingwistika tal-Artikolu 9 tar-Regolament (UE) 2017/1001 (
5
), peress li ċerti verżjonijiet jużaw verbi jew nomi li jindikaw il-“ħżin” ta’ merkanzija, li teħtieġ aċċess dirett għall-prodotti.
23.
Il-qorti tar-rinviju tindika madankollu li d-dritt tal-Unjoni diġà ppermetta li negozjant jinżamm responsabbli ta’ atti mwettqa minn fornitur ta’ servizzi loġistiċi jew minn trasportatur li jiksru dritt tal-proprjetà intellettwali nazzjonali (
6
).
24.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Il-proprjetarju ta’ trade mark nazzjonali jista’, skont l-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva [2015/2436], jimpedixxi persuna f’pajjiż ieħor milli jkollha fil-pussess tagħha oġġetti li jiksru d-drittijiet tat-trade mark bl-iskop li joffri dawn l-oġġetti jew iqiegħdhom fis-suq fil-pajjiż ta’ protezzjoni tat-trade mark?
2)
Sabiex tkun stabbilita il-ħażna tal-oġġetti fis-sens tal-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436, hija meħtieġa l-possibbiltà ta’ aċċess effettiv għall-oġġetti li jiksru d-drittijiet tat-trade mark jew hija suffiċjenti l-possibbiltà li l-persuna li jkollha aċċess effettiv għal dawn l-oġġetti tkun tista’ tiġi influwenzata?”
25.
Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub mill-proprjetarju tat-trade marks Ġermaniżi u mill-Kummissjoni Ewropea.
Analiżi
26.
Skont l-Artikolu 10(1) tad-Direttiva 2015/2436, ir-reġistrazzjoni ta’ trade mark tagħti lill-proprjetarju tagħha dritt esklużiv li, skont dan l-Artikolu 10(2)(a) jawtorizza lil dan il-proprjetarju jipprojbixxi lil kull terz, fl-assenza tal-kunsens tiegħu, milli juża fil-kummerċ sinjal identiku għal din it-trade mark għal prodotti jew servizzi identiċi għal dawk li għalihom din ġiet irreġistrata. L-Artikolu 10(3) ta’ din id-direttiva jelenka mbagħad, b’mod mhux eżawrjenti, diversi tipi ta’ użi li l-proprjetarju tat-trade mark jista’ jipprojbixxi (
7
). B’mod partikolari, l-Artikolu 10(3)(b) tal-imsemmija direttiva jipprevedi li l-proprjetarju ta’ trade mark irreġistrata jista’ jipprojbixxi l-offerta ta’ prodotti bit-trade mark tiegħu, it-tqegħid fis-suq tagħhom jew il-pussess tagħhom għal dawn l-iskopijiet.
27.
Preliminarjament, infakkar li l-protezzjoni ta’ trade marks hija kkaratterizzata fi ħdan l-Unjoni Ewropea mill-koeżistenza ta’ diversi sistemi ta’ protezzjoni. Minn naħa, permezz tad-Direttiva 2015/2436, il-leġiżlatur tal-Unjoni għamel sforz ta’ approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet nazzjonali dwar it-trade marks. Min-naħa l-oħra, ir-Regolament 2017/1001 stabbilixxa dritt tat-trade marks uniformi li japplika għat-territorju kollu tal-Unjoni. Id-dritt tat-trade marks tal-Unjoni ma jissostitwixxix id-drittijiet tat-trade marks tal-Istati Membri iżda huwa intiż sabiex jikkompleta s-sistemi ta’ protezzjoni nazzjonali. It-trade marks nazzjonali jibqgħu jeżistu għaliex jitqiesu li huma neċessarji għall-impriżi li ma jkunux jixtiequ jagħżlu protezzjoni tat-trade mark tagħhom fil-livell tal-Unjoni (
8
).
28.
Infakkar ukoll li, skont il-prinċipju ta’ territorjalità (lex loci protectionis), l-effetti legali ta’ trade mark nazzjonali huma limitati għat-territorju tal-Istat li fih hija protetta (
9
). Dan il-prinċipju jfisser li huwa d-dritt tal-Istat fejn tintalab il-protezzjoni ta’ trade mark li jiddetermina l-kundizzjonijiet ta’ din il-protezzjoni. Barra minn hekk, id-dritt nazzjonali jista’ jissanzjona biss atti mwettqa fit-territorju nazzjonali inkwistjoni. Minn dan jirriżulta li, bħala regola ġenerali, il-proprjetarju ta’ trade mark nazzjonali ma jistax jibbenefika mill-imsemmija protezzjoni barra minn dan it-territorju (
10
). Dan il-prinċipju japplika wkoll għat-trade marks tal-Unjoni Ewropea, peress li l-protezzjoni miksuba fuq livell tal-Unjoni ma tippermettix, bħala prinċipju, l-invokazzjoni ta’ protezzjoni fit-territorji li jinsabu barra mill-Unjoni (
11
).
29.
F’dan il-każ, il-prinċipju ta’ territorjalità ma huwiex is-suġġett proprju tad-diskussjonijiet. Mill-banda l-oħra tqum il-kwistjoni dwar jekk jistgħux iseħħu sitwazzjonijiet partikolari li fihom atti mwettqa f’pajjiż ieħor jiġu kkunsidrati bħala li jikkostitwixxu ksur ta’ drittijiet ta’ trade mark nazzjonali, b’tali mod li l-proprjetarju ta’ dawn id-drittijiet ikun jista’ jinvoka l-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436 sabiex jipprojbixxi li prodotti bit-trade mark nazzjonali tiegħu jiġu offruti, jitqiegħdu fis-suq jew ikunu fil-pussess għal dawn l-iskopijiet. Iż-żewġ domandi preliminari magħmula huma intiżi b’mod iktar speċifiku għad-definizzjoni ta’ wieħed minn dawn l-atti li jistgħu jiġu pprojbiti mill-proprjetarju ta’ trade mark protetta, jiġifieri dak li jikkonsisti fil-“ħażna [tal-prodotti] għal dawk l-għanijiet”.
30.
F’dan ir-rigward, inżid li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni tippreċiża li mill-formulazzjoni tal-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436 jirriżulta li l-kunċett ta’ pussess “għal dawk l-għanijiet” jirrigwarda l-pussess sabiex il-prodotti jiġu offruti jew jitqiegħdu fis-suq. Minn dan isegwi li, sabiex il-pussess ta’ prodotti li jkollhom sinjali identiċi għal trade mark protetta jkun jista’ jiġi kklassifikat bħala “użu” ta’ dan is-sinjal, fis-sens tal-Artikolu 10(2) ta’ din id-direttiva, u jippermetti lill-proprjetarju tal-imsemmija trade mark jipprevali mid-drittijiet tiegħu u jinvoka l-Artikolu 10(3)(b) tal-imsemmija direttiva, l-operatur ekonomiku jkollu huwa stess ifittex li jilħaq l-iskop imsemmi minn din id-dispożizzjoni, li jikkonsisti fl-offerta ta’ prodotti jew fil-bejgħ tagħhom. Il-pussess ta’ prodotti għall-iskop tal-bejgħ tagħhom huwa għalhekk att li jiġi qabel il-konsum, espressament identifikat bħala tali mil-leġiżlatur tal-Unjoni, li l-proprjetarju ta’ trade mark jista’ jipprekludi (
12
).
A. Fuq l-ewwel domanda, li tirrigwarda l-ksur ta’ dritt tat-trade mark permezz ta’ pussess extraterritorjali
31.
Permezz tal-ewwel domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-proprjetarju ta’ trade mark nazzjonali jista’ jipprojbixxi lil terz milli jkollu fil-pussess tiegħu f’pajjiż ieħor prodotti li jiksru t-trade mark tiegħu għall-iskopijiet li joffri dawn il-prodotti jew li jqegħedhom fis-suq fil-pajjiż li fih it-trade mark hija protetta.
32.
Inqis li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tippermetti li tingħata risposta pożittiva lil din id-domanda.
33.
Fil-fatt, filwaqt li tat deċiżjoni dwar offerti għall-bejgħ jew reklamar fuq l-internet ta’ prodotti li għandhom sinjal identiku jew simili għal trade mark protetta, intiżi għall-konsumaturi li jinsabu fl-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li tkun ippreġudikata l-effettività tar-regoli relatati mal-protezzjoni tad-drittijiet tat-trade mark jekk dawn ma kellhomx jiġu applikati għall-użu ta’ sinjal identiku jew simili għal trade mark irreġistrata fl-Unjoni sempliċement minħabba li t-terz li għamel din l-offerta jew dan ir-reklamar ikun stabbilit fi Stat terz, li s-server tas-sit internet li juża jinsab f’tali Stat, jew anki li l-prodott suġġett tal-imsemmija offerta jew tal-imsemmi reklamar ikun jinsab fi Stat terz. Il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li l-proprjetarju tat-trade mark jista’ għalhekk jipprekludi dan il-bejgħ, offerti għall-bejgħ jew reklamar skont l-Artikolu 5 tal-Ewwel Direttiva 89/104 jew l-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 40/94 (
13
).
34.
Il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet li s-sempliċi aċċessibbiltà ta’ sit internet fit-territorju kopert mit-trade mark ma hijiex suffiċjenti sabiex jiġi konkluż li l-offerti għall-bejgħ ippubblikati fih huma intiżi għall-konsumaturi li jinsabu f’dan it-territorju. Huma l-qrati nazzjonali li għandhom jevalwaw każ b’każ jekk ikunux jeżistu indizji rilevanti sabiex jiġi konkluż li offerta għall-bejgħ, ippubblikata f’suq online aċċessibbli mit-territorju kopert mit-trade mark, hija maħsuba għall-konsumaturi li jinsabu f’dan tal-aħħar, billi jieħdu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, il-fatt li l-offerta għall-bejgħ tkun akkumpanjata minn preċiżazzjonijiet fir-rigward taż-żoni ġeografiċi fejn il-bejjiegħ lest li jibgħat il-prodott (
14
).
35.
Barra minn hekk, f’ċerti kawżi li jirrigwardaw il-miżuri li jista’ jinvoka l-proprjetarju ta’ dritt tal-proprjetà intellettwali fil-każ ta’ bejgħ fl-Unjoni ta’ prodotti li għandhom it-trade mark tiegħu u li joriġina minn Stat terz, b’mod partikolari, meta l-offerta jew il-bejgħ ta’ dawn il-prodotti jitwettqu waqt li l-merkanzija tkun għaddejja mill-proċedura tat-tranżitu estern jew dik tal-ħażna doganali, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat essenzjalment li d-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali protetti jistgħu jinkisru meta, anki qabel ma tasal fit-territorju kopert minn din il-protezzjoni, il-merkanzija provenjenti minn Stati terzi tkun is-suġġett ta’ att kummerċjali indirizzat lill-konsumaturi ta’ dan it-territorju, bħal bejgħ jew offerta għall-bejgħ. Il-proprjetarju tat-trade mark jista’ għalhekk jipprekludi l-offerta jew il-bejgħ ta’ tali merkanzija meta dawn jimplikaw neċessarjament il-bejgħ ta’ din il-merkanzija fl-Unjoni (
15
).
36.
Barra minn hekk, kif tirrileva l-qorti tar-rinviju, il-Qorti tal-Ġustizzja waqt li tat deċiżjoni dwar talba għal deċiżjoni preliminari mressqa fil-kuntest ta’ proċedura kriminali għal kompliċità fl-isfruttament kummerċjali mingħajr awtorizzazzjoni ta’ xogħol protett bid-drittijiet tal-awtur, hija indikat li xi azzjonijiet imwettqa f’pajjiż ieħor jistgħu jiksru dritt protett biss f’territorju nazzjonali. Huwa għalhekk li fis-sentenza Donner, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li negozjant li jindirizza r-reklamar tiegħu lejn membri tal-pubbliku residenti fi Stat Membru speċifiku, u joħloq jew ipoġġi għad-dispożizzjoni tagħhom sistema ta’ kunsinna jew metodu ta’ ħlas speċifiċi, jew jippermetti li terz jagħmel dan, u għalhekk iqiegħed lill-imsemmija membri tal-pubbliku f’pożizzjoni li jistgħu jirċievu kunsinna ta’ kopji ta’ xogħlijiet protetti minn drittijiet tal-awtur f’dak l-istess Stat Membru, iwettaq, fl-Istat Membru fejn isseħħ il-kunsinna, att li jikkostitwixxi ksur tal-imsemmija drittijiet (
16
).
37.
Bl-istess mod, f’kawża li tirrigwarda l-ġurisdizzjoni tal-qrati ta’ Stat Membru fil-każ ta’ ksur allegat tad-dritt tal-awtur, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-qrati ta’ Stat Membru li fih id-drittijiet tal-awtur huma ggarantiti għandhom jieħdu konjizzjoni tal-allegazzjonijiet ta’ ksur ta’ dawn id-drittijiet, anki meta l-ksur allegat ta’ dawn id-drittijiet jirriżulta minn atti mwettqa fi Stat Membru ieħor, meta hemm ir-riskju li d-dannu allegat iseħħ fil-ġurisdizzjoni tal-qorti li quddiemha titressaq il-kawża (
17
).
38.
Minn din il-ġurisprudenza kollha jirriżulta li l-element essenzjali li jippermetti li jiġi ddeterminat jekk il-proprjetarju ta’ dritt tal-proprjetà intellettwali ikunx jista’ jinvokah fil-każ ta’ atti mwettqa f’pajjiż ieħor jiddependi minn jekk dawn l-atti, bħall-bejgħ, l-offerta għall-bejgħ jew it-tqegħid fis-suq tal-prodotti kkonċernati, ikunux immirati għall-konsumaturi li jinsabu fit-territorju li fih id-dritt tal-proprjetà intellettwali inkwistjoni huwa protett.
39.
Indipendentement mill-kuntest speċifiku ta’ dawn is-sentenzi, il-kunsiderazzjonijiet dwar ir-rimedji ġudizzjarji disponibbli għall-proprjetarju ta’ dritt tal-proprjetà intellettwali fil-każ ta’ allegat ksur ta’ dan id-dritt permezz ta’ atti mwettqa f’pajjiż ieħor, barra mit-territorju li fih l-imsemmi dritt huwa protett, huma ta’ natura trasversali u għalhekk, fil-fehma tiegħi, trasponibbli għal dan il-każ.
40.
Fil-fatt, b’mod analogu, f’din il-kawża, għandu jiġi evitat li t-terz li juża sinjal identiku għal trade mark nazzjonali, mingħajr il-kunsens tal-proprjetarju ta’ din it-trade mark, għal prodotti identiċi għal dawk li għalihom din tal-aħħar hija rreġistrata, jista’ jipprekludi l-applikazzjoni tal-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436 u għalhekk jippreġudika l-effett utli ta’ din id-dispożizzjoni billi jinvoka l-post tal-pussess tal-prodotti, meta jkollu l-intenzjoni li joffrihom jew iqegħedhom fis-suq fit-territorju li fih din it-trade mark hija protetta.
41.
Peress li l-pussess ta’ prodotti sabiex jiġu offruti jew jitqiegħdu fis-suq huwa wieħed mill-użi, fis-sens tal-Artikolu 10(2) tad-Direttiva 2015/2436, li jista’ jiġi pprojbit mill-proprjetarju ta’ trade mark, espressament previst fil-punt (b) tal-paragrafu 3 ta’ din id-dispożizzjoni, il-proprjetarju ta’ trade mark nazzjonali għandu, fil-fehma tiegħi, ikun jista’ jipprekludih, bis-saħħa tad-dritt esklużiv mogħti lilu mit-trade mark.
42.
Għalhekk, l-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436 għandu jiġi interpretat fis-sens li jiggarantixxi l-protezzjoni ta’ trade mark nazzjonali kontra l-pussess ta’ prodott li jikser id-drittijiet ta’ din it-trade mark barra mit-territorju ta’ protezzjoni tagħha, meta dan il-pussess isir bl-iskop li l-prodott jiġi offrut jew imqiegħed fis-suq fil-pajjiż li fih it-trade mark hija protetta.
43.
Peress li għandu jeżisti element ta’ rabta rilevanti mat-territorju nazzjonali li fih it-trade mark hija protetta, tali interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni hija konformi mal-prinċipju ta’ territorjalità. Hija konformi wkoll mal-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, li fakkret diversi drabi li d-dritt eklużiv tal-proprjetarju tat-trade mark ingħata sabiex jippermettilu jipproteġi l-interessi speċifiċi tiegħu bħala proprjetarju ta’ din it-trade mark, jiġifieri li jiżgura li din tal-aħħar tkun tista’ tilħaq il-funzjonijiet proprji tagħha. L-eżerċizzju ta’ dan id-dritt għandu jkun irriżervat għall-każijiet li fihom l-użu tas-sinjal minn terz jippreġudika jew jista’ jippreġudika l-funzjonijiet tat-trade mark, li fosthom hemm il-funzjoni essenzjali tat-trade mark li hija li tiggarantixxi lill-konsumaturi jew lill-utenti finali l-identità tal-oriġini tal-prodott li jkollu t-trade mark, billi tippermettilhom jiddistingwu mingħajr konfużjoni possibbli dan il-prodott minn dawk li għandhom oriġini oħra (
18
).
44.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nikkonkludi li l-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-proprjetarju ta’ trade mark nazzjonali jista’ jipprojbixxi lil terz milli jkollu fil-pussess tiegħu fi Stat Membru ieħor prodotti li jiksru d-drittijiet tat-trade mark tiegħu sabiex joffri dawn il-prodotti jew iqiegħdhom fis-suq fil-pajjiż li fih it-trade mark hija protetta.
Fuq it-tieni domanda, li tirrigwarda l-kunċett ta’ “pussess”
45.
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436 għandux jiġi interpretat fis-sens li, sabiex ikun hemm pussess fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, hija meħtieġa l-possibbiltà ta’ aċċess effettiv għall-prodotti li jiksru d-drittijiet tat-trade mark jew jekk hijiex suffiċjenti l-possibbiltà li tiġi influwenzata l-persuna li jkollha aċċess effettiv għal dawn il-prodotti.
46.
Fid-dawl tas-sens li għandu l-kunċett ta’ “Besitz” fid-dritt Ġermaniż, kif jirriżulta mill-punt 21 ta’ dawn il-konklużjonijiet, id-domanda preliminari għandha tinftiehem bħala li tirrigwarda l-punt dwar jekk il-pussess, fis-sens tal-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436 (“besitzen” fil-verżjoni bil-lingwa Ġermaniża), jibdiex biss mill-“kisba tas-setgħa de facto” tal-prodotti, b’tali mod li jispiċċa meta l-possessur ma jkunx baqagħlu l-possibbiltà li jaċċedi effettivament għal dawn il-prodotti, jew jekk, bħal fid-dritt Ġermaniż, huwa jinkludix ukoll is-sitwazzjoni li fiha persuna “tagħti” jew “timponi”“dritt jew obbligu ta’ pussess” ta’ dawn il-prodotti fuq terz, b’tali mod li din il-persuna għandha influwenza deċiżiva fuq dan it-terz sabiex tiddeċiedi dwar id-destinazzjoni tal-prodotti.
47.
Skont ġurisprudenza stabbilita, mir-rekwiżiti kemm tal-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll tal-prinċipju ta’ ugwaljanza jirriżulta li t-termini ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li ma tagħmel ebda riferiment espliċitu għad-dritt tal-Istati Membri sabiex jiġu stabbiliti t-tifsira u l-portata tagħha, għandhom normalment jiġu interpretati b’mod awtonomu u uniformi fl-Unjoni kollha, interpretazzjoni awtonoma u uniformi li għandha tingħata billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-kuntest tad-dispożizzjoni u l-għan imfittex mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni (
19
).
48.
Barra minn hekk, il-ħtieġa ta’ interpretazzjoni uniformi tal-verżjonijiet lingwistiċi differenti ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni teżiġi wkoll, fil-każ ta’ diverġenza bejniethom, li d-dispożizzjoni inkwistjoni tiġi interpretata skont l-istruttura ġenerali u l-għan tal-leġiżlazzjoni li minnha tifforma parti (
20
).
49.
Issa, l-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436 ma jinkludi ebda riferiment għad-dritt tal-Istati Membri sabiex jiġu stabbiliti t-tifsira u l-portata tiegħu, u minn eżami komparattiv tal-verżjonijiet lingwistiċi differenti ta’ din id-dispożizzjoni jirriżulta li dawn jippreżentaw ċerti diverġenzi.
50.
Kif ġustament enfasizzat il-qorti tar-rinviju, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat il-kunċett ta’ “pussess” fis-sentenza Coty Germany. Il-kwistjoni kienet, b’mod partikolari, li jiġi ddeterminat jekk il-fatt li jinħażnu prodotti li jiksru d-dritt ta’ trade mark, mingħajr ma ġew offruti minnhom stess għall-bejgħ jew mingħajr ma poġġewhom fuq is-suq, u mingħajr ma kellhom l-intenzjoni li joffruhom għall-bejgħ jew li jpoġġuhom fuq is-suq, jistax jiġi kkunsidrat bħala “użu” tat-trade mark, fis-sens tal-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 207/2009 u tal-Artikolu 9(1) u (2) tar-Regolament 2017/1001, u b’mod partikolari, bħala “pussess” ta’ dawn il-prodotti sabiex jiġu offruti jew imqiegħda fis-suq, fis-sens tal-Artikolu 9(2)(b) tar-Regolament Nru 207/2009, li s-sostanza tiegħu hija riprodotta fl-Artikolu 9(3)(b) tar-Regolament 2017/1001 (
21
).
51.
F’dan ir-rigward, l-Avukat Ġenerali Campos Sánchez‑Bordona kkonstata ġustament li t-terminu “pussess” ma jidhirx fil-verżjonijiet lingwistiċi kollha tal-Artikolu 9(3)(b) tar-Regolament 2017/1001. B’hekk, il-verżjoni lingwistika Franċiża (“détenir”) u l-verżjoni lingwistika Ġermaniża (“besitzen”) jużaw kliem direttament marbut mal-kunċett legali ta’ possessio. Verżjonijiet oħra, bħall-verżjoni lingwistika Spanjola, Taljana, Portugiża, Ingliża jew Svediża (“almacenarlos”, “stoccaggio”, “armazená-los”, “stocking” u “lagra”), jużawverbi jew nomi li jindikaw l-attività ta’ ħżin ta’ merkanzija (
22
).
52.
Minkejja li fis-sentenza Coty Germany, il-Qorti tal-Ġustizzja ma kellhiex fl-aħħar mill-aħħar bżonn tiddeċiedi dwar dak li għandu jinftiehem speċifikament bil-kunċett ta’ “pussess” fis-sens tal-Artikolu 9(3)(b) tar-Regolament 2017/1001, u kkonċentrat fuq l-għan kummerċjali ta’ pussess“sabiex l-oġġetti jiġu offruti jew imqiegħda fis-suq”, l-imsemmija sentenza kif ukoll il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jipprovdu suġġerimenti utli sabiex tingħata risposta għad-domanda magħmula fil-każ inkwistjoni.
53.
Fil-fatt, kif imsemmi fil-punt 30 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-pussess ta’ prodotti li għandhom trade mark protetta huwa wieħed mill-“użi” tat-trade mark, fis-sens tal-Artikolu 9(2) tar-Regolament 2017/1001 jew tal-Artikolu 10(2) tad-Direttiva 2015/2436, li huma elenkati b’mod mhux eżawrjenti fil-paragrafu 3 ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, li l-proprjetarju tad-dritt ta’ trade mark tal-Unjoni Ewropea jew ta’ dritt ta’ trade mark nazzjonali jista’ jipprojbixxi, sa fejn dan il-pussess ikun intiż sabiex il-prodotti jiġu offruti jew imqiegħda fis-suq.
54.
Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni tenfasizza li, skont is-sens normali tagħha, l-espressjoni “tuża” timplika aġir attiv u kontroll, dirett jew indirett, tal-att li jikkostitwixxi l-użu. F’dan ir-rigward, hija rrilevat li l-Artikolu 9(2) tar-Regolament Nru 207/2009, kif ukoll l-Artikolu 5(3) tad-Direttiva 2008/95, li s-sostanza tagħhom hija riprodotta fl-Artikolu 10(3) tad-Direttiva 2015/2436, li jelenkaw b’mod mhux eżawrjenti t-tipi ta’ użi li l-proprjetarju ta’ trade mark jista’ jipprojbixxi, isemmu esklużivament aġir attiv min-naħa tat-terz (
23
). F’dan il-kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li l-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 207/2009 kif ukoll l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2008/95 għandhom l-għan li jipprovdu lill-proprjetarju ta’ trade mark tal-Unjoni Ewropea jew ta’ trade mark nazzjonali, strument legali li jippermettilu li jipprojbixxi, u b’hekk li jwaqqaf, kull użu ta’ din it-trade mark li jsir minn terz mingħajr il-kunsens tiegħu. Madankollu, huwa biss terz li għandu l-kontroll, dirett jew indirett, tal-att li jikkostitwixxi l-użu li jista’ effettivament iwaqqaf dan l-użu u għalhekk li jikkonforma mal-imsemmija projbizzjoni (
24
).
55.
Għalhekk il-Qorti tal-Ġustizzja tat ħarsa lejn diversi sitwazzjonijiet li fihom fornitur ta’ servizzi terz – operatur ta’ suq online, min jirreklama jew magazzinier – uża sinjal korrispondenti għal trade mark ta’ ħaddieħor, sabiex tiddetermina jekk dan it-terz setax jiġi kkunsidrat li għamel “użu” mill-imsemmi sinjal.
56.
Huwa għalhekk li l-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-operaturi tas-swieq online, li joffru servizzi ta’ ħżin lill-bejjiegħa, attivi f’dawn is-swieq online, u li ma għandhomx l-għan li joffru huma stess l-oġġetti li jaħżnu jew li jqegħeduhom fis-suq ma “jużawx” is-sinjali mwaħħla fuq l-oġġetti maħżuna. Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-fatt li joħloq il-kundizzjonijiet tekniċi neċessarji għall-użu ta’ sinjal u li jitħallas għal dan is-servizz ma jfissirx neċessarjament li dak li jagħti dan is-servizz jagħmel huwa stess użu mill-imsemmi sinjal. Sakemm ma tiġix stabbilita rabta bejn is-sinjal inkwistjoni u s-servizzi pprovduti minn fornitur ta’ servizzi terz, l-imsemmi użu jsir mill-klijenti tal-fornitur ta’ servizzi (
25
).
57.
Barra minn hekk, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, min jirreklama ma jistax jiġi imputat lilu użu ta’ sinjal meta r-reklami jkunu saru minn operaturi ekonomiċi oħra, bħall-operaturi ta’ siti internet ta’ riferiment, li jinjoraw l-istruzzjonijiet espressi mogħtija minn min jirreklama sabiex jiġi evitat tali użu, jew li magħhom min jirreklama ma għandu ebda relazzjoni diretta jew indiretta, u li jaġixxu mhux fuq ordni jew għan-nom ta’ min jirreklama, iżda fuq inizjattiva tagħhom u f’isimhom proprju. Għalhekk, l-Artikolu 10(2) tad-Direttiva 2015/2436 ma jistax jiġi interpretat fis-sens li persuna tista’, indipendentement mill-aġir tagħha, tiġi kkunsidrata bħala l-awtur tal-użu ta’ sinjal identiku jew simili għat-trade mark ta’ ħaddieħor għas-sempliċi raġuni li dan l-użu jista’ jkun ta’ vantaġġ ekonomiku għaliha (
26
).
58.
Fil-każ ta’ magazzinier, li jżomm biss l-oġġetti għan-nom ta’ terz fl-eżerċizzju normali tal-professjoni tiegħu, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat ukoll li l-provvista minnu tas-servizz ta’ ħżin ta’ merkanzija li għandha t-trade mark ta’ ħaddieħor ma tikkostitwixxix “użu” tas-sinjal. Għalhekk, l-intermedjarji, bħall-operaturi ta’ maħżen, li jipprovdu servizzi lill-klijenti tagħhom, ma humiex responsabbli għall-ksur tad-drittijiet tat-trade mark li huma jistgħu jwettqu, meta huma ma jużawx it-trade mark fil-kuntest tal-komunikazzjoni kummerċjali tagħhom stess u lanqas fil-kuntest tal-attivitajiet ekonomiċi tagħhom. Għall-kuntrarju, mhux l-istess japplika għall-operatur ekonomiku li jgħaddi lil dan il-magazzinier u jaħżen, bil-għan li titqiegħed fis-suq, merkanzija li għandha trade mark li ma tkunx proprjetà tiegħu. Għalhekk, dan l-operatur għandu jiġi kklassifikat bħala “possessur għal dawk l-iskopijiet”, fis-sens tal-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436. Fin-nuqqas, l-atti ta’ pussess għall-finijiet tat-tqegħid fis-suq, imsemmija f’dan l-Artikolu 10(3) u normalment imwettqa fl-assenza ta’ kuntatt dirett mal-konsumaturi potenzjali, ma jkunux jistgħu jiġu kklassifikati bħala “użu” fis-sens tal-imsemmi artikolu u għalhekk ma jkunux jistgħu jiġu pprojbiti, minkejja li l-leġiżlatur tal-Unjoni identifikahom espressament bħala li jistgħu jiġu pprojbiti (
27
).
59.
Sabiex tiddetermina jekk hemmx użu minn terz ta’ sinjal identiku jew simili għal trade mark protetta, fis-sens tal-Artikolu 10(2) tad-Direttiva 2015/2436, il-Qorti tal-Ġustizzja għamlet distinzjoni bejn fornituri ta’ servizzi skont is-servizzi li huma joffru u l-aġir li huma jadottaw. Dan it-tip ta’ użu ma jsirx meta t-terz sempliċement jipprovdi soluzzjoni teknika neċessarja għall-użu ta’ sinjal jew meta jwettaq aġir passiv, mingħajr kontroll, dirett jew indirett, tal-att li jikkostitwixxi l-użu (
28
). Għall-kuntrarju, hemm użu, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, meta t-terz inkwistjoni jkollu kontroll, dirett jew indirett, tal-att li jikkostitwixxi l-użu pprojbit. Dan jista’ jkun bejjiegħ li juża s-swieq online sabiex joffri jew iqiegħed fis-suq prodotti li għandhom trade mark li ma tkunx proprjetà tiegħu, jew operatur ekonomiku li jgħaddi tali prodotti lil magazzinier, bil-għan li jbigħhom, u li juża t-trade mark protetta fil-kuntest tal-komunikazzjonijiet kummerċjali tiegħu stess (
29
).
60.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta, minn naħa, li l-“pussess” għall-iskopijiet li jiġu offruti prodotti jew jitqiegħdu fis-suq huwa wieħed mill-użi espressament imsemmija fl-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436, li jista’ jiġi pprojbit mill-proprjetarju ta’ trade mark protetta. Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà indikat essenzjalment, li operatur ekonomiku, li jgħaddi lil magazzinier merkanzija li jkollha t-trade mark li ma tkunx proprjetà tiegħu, bil-għan li jbiegħha, ikun qiegħed jagħmel użu minn din it-trade mark u jkollu fil-pussess tiegħu l-merkanzija, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. Għalhekk, nikkunsidra li l-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436 jagħti d-dritt lill-proprjetarju ta’ trade mark nazzjonali protetta li jieħu azzjoni kontra kull terz li jkollu l-kontroll, kemm dirett jew indirett, ta’ tali pussess.
61.
Għalhekk, il-pussess ta’ prodotti sabiex jiġu offruti jew jitqiegħdu fis-suq għandu jinftiehem bħala li jinkludi kull sitwazzjoni li fiha t-terz ikkritikat mill-proprjetarju tat-trade mark protetta jew ikun qiegħed jaħżen huwa stess il-prodotti sabiex joffrihom jew iqegħedhom fis-suq fit-territorju li fih it-trade mark tkun protetta, jew jgħaddihom lil persuna oħra sabiex taħżinhom għan-nom tiegħu għal dawn l-iskopijiet u jkollu influwenza deċiżiva fuq din il-persuna, sa fejn dan it-terz ikun jista’ jiddeċiedi, anki indirettament, dwar id-destinazzjoni ta’ dawn il-prodotti.
62.
Tali interpretazzjoni tal-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436 hija konformi wkoll mal-għan tal-Artikolu 10 ta’ din id-direttiva, li huwa li jipprovdi lill-proprjetarju ta’ trade mark strument legali li jippermettilu jipprojbixxi, u għalhekk iwaqqaf, kwalunkwe użu tat-trade mark tiegħu magħmul minn terz mingħajr il-kunsens tiegħu. Kif ġustament tinvoka l-Kummissjoni, din l-interpretazzjoni tiżgura protezzjoni effettiva lill-proprjetarju ta’ trade mark. Fil-każ kuntrarju, it-terz li jeżerċita indirettament il-kontroll permezz ta’ persuna oħra jkun jista’ jevita l-konsegwenzi ġuridiċi tal-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436, minkejja li jikkontrolla, għalkemm indirettament, il-merkanzija sabiex tiġi offruta jew titqiegħed fis-suq fit-territorju protett.
63.
Għalhekk, nikkonkludi li l-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva 2015/2436 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-pussess, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, jinkludi l-fatt li wieħed jista’ jinfluwenza b’mod deċiżiv il-persuna li jkollha aċċess effettiv għall-prodotti sabiex jiddeċiedi, anki indirettament, dwar id-destinazzjoni ta’ dawn il-prodotti.
Konklużjoni
64.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domandi preliminari magħmula mill-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja):
L-Artikolu 10(3)(b) tad-Direttiva (UE) 2015/2436 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ Diċembru 2015 biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
–
il-proprjetarju ta’ trade mark nazzjonali jista’ jipprojbixxi lil terz milli jkollu pussess fi Stat Membru ieħor prodotti li jiksru d-drittijiet tat-trade mark tiegħu sabiex joffri dawn il-prodotti jew iqegħedhom fis-suq fil-pajjiż li fih it-trade mark hija protetta;
–
il-pussess, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, jinkludi l-fatt li wieħed jista’ jinfluwenza b’mod deċiżiv il-persuna li jkollha l-aċċess effettiv għall-prodotti sabiex jiddeċiedi, anki indirettament, dwar id-destinazzjoni tal-imsemmija prodotti.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ Diċembru 2015 biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU 2015, L 336, p. 1, rettifika fil-ĠU 2016, L 110, p. 5).
(
3
)	Sentenza tal‑21 ta’ Ġunju 2012, Donner (C‑5/11, iktar ’il quddiem is-“sentenza Donner, EU:C:2012:370, punt 30).
(
4
)	C‑567/18, EU:C:2019:1031, punti 46 u 47.
(
5
)	Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑14 ta’ Ġunju 2017 dwar it-trademark tal-Unjoni Ewropea (ĠU 2017, L 154, p. 1).
(
6
)	Ara s-sentenza Donner (punt 27).
(
7
)	Ara s-sentenzi tas‑17 ta’ Novembru 2022, Merck Sharp & Dohme et (C‑224/20, iktar ’il quddiem is-“sentenza Merck Sharp & Dohme et”, EU:C:2022:893, punt 112 u l-ġurisprudenza ċċitata), kif ukoll tas‑17 ta’ Novembru 2022, Impexeco u PI Pharma (C‑253/20 u C‑254/20, EU:C:2022:894, punt 44).
(
8
)	Ara, f’dan is-sens, il-premessi 5 sa 8 tar-Regolament 2017/1001. Ara wkoll, is-sentenza tat‑22 ta’ Marzu 2012, Génesis (C‑190/10, EU:C:2012:157, punti 30 u 31), kif ukoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jääskinen fil-kawża Génesis (C‑190/10, EU:C:2011:202, punti 31 sa 33).
(
9
)	Ara l-premessa 5 tar-Regolament 2017/1001; ara wkoll, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jääskinen fil-kawża Génesis (C‑190/10, EU:C:2011:202, punt 29), kif ukoll, fost oħrajn, Wertheimer, H. W., “The Principle of Territoriality in the Trademark Law of the Common Market Countries”, International and Comparative Law Quarterly, 1967, vol. 16, Nru 3, p. 630, u Dinwoodie, G. B., “Territorial Overlaps in Trademark Law: The Evolving European Model”, Notre Dame Law Review, 2017, vol. 92, Nru 4, p. 1673.
(
10
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑22 ta’ Ġunju 1994, IHT Internationale Heiztechnik u Danzinger (C‑9/93, EU:C:1994:261, punt 22), u tad‑19 ta’ April 2012, Wintersteiger (C‑523/10, EU:C:2012:220, punt 25).
(
11
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑7 ta’ Diċembru 2017, Coca‑Cola vs EUIPO – Mitico (Master) (T‑61/16, EU:T:2017:877, punt 81), u tal‑21 ta’ Diċembru 2022, International Masis Tabak vs EUIPO – Philip Morris Brands (Rappreżentazzjoni ta’ pakkett sigaretti) (T‑44/22, mhux ippubblikata, EU:T:2022:843, punt 78).
(
12
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2015, TOP Logistics et (C‑379/14, EU:C:2015:497, punti 38, 41 u 42), li tirreferi għall-Artikolu 5(3) tal-Ewwel Direttiva tal-Kunsill 89/104/CEE tal‑21 ta’ Diċembru 1988 biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 92). Din id-direttiva kienet issostitwita mid-Direttiva 2008/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑22 ta’ Ottubru 2008 biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU 2008, L 299, p. 25), u din tal-aħħar ġiet issostitwita permezz tad-Direttiva 2015/2436. Madankollu, l-Artikolu 5(1), (2) u (3)(b) tal-Ewwel Direttiva 89/104 ma ġarrab ebda emenda sostanzjali fir-rigward tal-formulazzjoni tiegħu, tal-kuntest tiegħu jew tal-għan tiegħu meta mqabbel mad-dispożizzjoni ekwivalenti tad-Direttiva 2008/95 – l-Artikolu 5(1), (2) u (3)(b) – u dik tad-Direttiva 2015/2436 – l-Artikolu 10(1), (2)u (3)(b). Minn dan jirriżulta li r-referenzi għall-ġurisprudenza dwar dawn id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 89/104 u tad-Direttiva 2008/95 għadhom rilevanti għall-finijiet tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 10 tad-Direttiva 2015/2436.
Ara wkoll is-sentenza tat‑2 ta’ April 2020, Coty Germany (C‑567/18, iktar ’il quddiem is-“sentenza Coty Germany, EU:C:2020:267, punti 44 u 45), li fiha kien inkwistjoni l-Artikolu 9(2)(b) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 207/2009 tas‑26 ta’ Frar 2009 dwar it-trade mark tal-Unjoni Ewropea (ĠU 2009, L 78, p. 1). Peress li l-Artikolu 9 tar-Regolament 2017/1001, li s-sostanza tiegħu hija meħuda mill-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 207/2009 u mill-Artikolu 9 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 40/94 tal‑20 ta’ Diċembru 1993 dwar it-trade mark Komunitarja (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1 p. 146), huwa fformulat fi kliem identiċi għal dawk tal-Artikolu 10 tad-Direttiva 2015/2436, ir-raġunamenti li jirrigwardaw dawn id-dispożizzjonijiet tar-regolamenti dwar it-trade mark tal-Unjoni Ewropea huma trasponibbli mutatis mutandis għal din id-dispożizzjoni tad-Direttiva 2015/2436. Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza Merck Sharp & Dohme et (punti 112 sa 116); ara wkoll, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona fil-kawża ÖKO-Test Verlag (C‑690/17, EU:C:2019:39, punt 26).
(
13
)	Ara s-sentenza tat‑12 ta’ Lulju 2011, L’Oréal et (C‑324/09, iktar ’il quddiem is-“sentenza L’Oréal et”, EU:C:2011:474, punti 62, 63 u 67), li kienet tirrigwarda b’mod partikolari prodotti li jinsabu fi Stat terz għaż-Żona Ekonomika Ewropea, li kellhom trade mark irreġistrata fi Stat Membru tal-Unjoni, li tagħhom sar reklamar u li kienu offruti għall-bejgħ minn operatur ekonomiku permezz ta’ pjattaforma tas-suq online, mingħajr il-kunsens tal-proprjetarju ta’ din it-trade mark, lil konsumaturi li jinsabu fit-territorju kopert mill-imsemmija trade mark.
Ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑5 ta’ Settembru 2019, AMS Neve et (C‑172/18, EU:C:2019:674, punti 47 sa 49 u l-ġurisprudenza ċċitata), li kienet tirrigwarda l-ġurisdizzjoni tal-qrati ta’ Stat Membru sabiex jieħdu konjizzjoni ta’ azzjoni ta’ kontrafazzjoni ta’ trade mark tal-Unjoni Ewropea meta l-konsumaturi ta’ dan l-Istat kienu milħuqa mir-reklamar u l-offerti għall-bejgħ ippubblikati b’mezz elettroniku, minkejja li t-terz kien ħa d-deċiżjonijiet u l-miżuri fir-rigward ta’ din il-pubblikazzjoni elettronika fi Stat Membru ieħor. F’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja bbażat ruħha b’mod partikolari fuq ir-raġunament magħmul fis-sentenza L’Oréal et.
(
14
)	Ara s-sentenzi L’Oréal et (punti 64 u 65 u l-ġurisprudenza ċċitata) kif ukoll tal‑5 ta’ Settembru 2019, AMS Neve et (C‑172/18, EU:C:2019:674, punt 56).
(
15
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑18 ta’ Ottubru 2005, Class International (C‑405/03, EU:C:2005:616, punti 58 sa 61), li kienet tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(1), (2) u (3)(b) tal-Ewwel Direttiva 89/104 u tal-Artikolu 9(1) u (2)(b) tar-Regolament Nru 40/94; ara wkoll is-sentenza tal‑1 ta’ Diċembru 2011, Philips (C‑446/09 u C‑495/09, EU:C:2011:796, punti 56 sa 58), li kienet tirrigwarda merkanzija li setgħet tikser id-drittijiet esklużivi mogħtija minn mudelli rreġistrati u xi drittijiet tal-awtur kif ukoll trade mark tal-Unjoni, u li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja għamlet riferiment għas-sentenza L’Oréal et u għas-sentenza tat‑18 ta’ Ottubru 2005, Class International, (C‑405/03, EU:C:2005:616). Ara wkoll, is-sentenza tas‑6 ta’ Frar 2014, Blomqvist (C‑98/13, EU:C:2014:55, punti 32 sa 35).
(
16
)	Sentenza Donner (punt 30). B’mod iktar speċifiku, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li tali negozjant wettaq “distribuzzjoni lill-pubbliku” fis-sens tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2001/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑22 ta’ Mejju 2001 dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà tal-informazzjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 230).
(
17
)	Ara s-sentenza tat‑3 ta’ Ottubru 2013, Pinckney (C‑170/12, EU:C:2013:635, punti 43 sa 47). Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li għalhekk il-qorti adita għandha ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni biss tad-dannu kkawżat fit-territorju tal-Istat Membru fejn hija tinsab.
(
18
)	Ara, f’dan is-sens, fost oħrajn, is-sentenzi tas‑27 ta’ Ottubru 2022, Soda‑Club (CO2) u SodaStream International (C‑197/21, EU:C:2022:834, punti 35 u 36); Merck Sharp & Dohme et (punt 45); kif ukoll tal‑25 ta’ Jannar 2024, Audi (Appoġġ għal emblema fuq grilja tar-radjatur) (C‑334/22, EU:C:2024:76, punt 31).
(
19
)	Ara, fost oħrajn, is-sentenza tat‑13 ta’ Ottubru 2022, Gemeinde Bodman‑Ludwigshafen (C‑256/21, EU:C:2022:786, punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
20
)	Ara s-sentenza tat‑22 ta’ Marzu 2012, Génesis (C‑190/10, EU:C:2012:157, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
21
)	Sentenza Coty Germany (punt 35).
(
22
)	Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez‑Bordona fil-kawża Coty Germany (C‑567/18, EU:C:2019:1031, punt 46).
(
23
)	Ara s-sentenza tat‑3 ta’ Marzu 2016, Daimler (C‑179/15, iktar ’il quddiem is-“sentenza Daimler, EU:C:2016:134, punt 40), “bħal dak li ‘jwaħħal’ is-sinjal fuq il-prodotti u l-kondizzjonament tagħhom jew li ‘jużaw[h]’ fil-karti tal-kummerċ u l-pubbliċità li ‘joffru’ l-prodotti, li ‘jitqegħdu fil-kummerċ’, li ‘jinżammu’ għal dawn il-finijiet, li ‘jimpurtaw[hom]’ jew li ‘jesportaw[hom]’ jew ukoll li ‘joffru’ jew li ‘jipprovdu’ servizzi taħt dan is-sinjal”.
(
24
)	Ara s-sentenzi Daimler (punti 39 sa 41); tal‑25 ta’ Lulju 2018, Mitsubishi Shoji Kaisha u Mitsubishi Caterpillar Forklift Europe (C‑129/17, EU:C:2018:594, punt 38), Coty Germany (punti 37 u 38), kif ukoll tat‑22 ta’ Diċembru 2022, Louboutin (Użu ta’ sinjal kontrafatt f’suq online) (C‑148/21 u C‑184/21, EU:C:2022:1016, punti 27 u 28).
(
25
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑23 ta’ Marzu 2010, Google France u Google (C‑236/08 sa C‑238/08, EU:C:2010:159, punti 57 u 72); L’Oréal et (punti 92, 102 u 103); tal‑15 ta’ Diċembru 2011, Frisdranken Industrie Winters (C‑119/10, EU:C:2011:837, punti 29 u 32), kif ukoll Coty Germany (punti 40 sa 48), li barra minn hekk, fiha l-magazzinier ma kienx jaf li l-oġġetti maħżuna jiksru d-drittijiet tat-trade mark; ara wkoll id-digriet tad‑19 ta’ Frar 2009, UDV North America (C‑62/08, EU:C:2009:111, punt 47).
(
26
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Daimler (punti 34 sa 36, 39 u 42), u tat‑2 ta’ Lulju 2020, mk advokaten (C‑684/19, EU:C:2020:519, punti 21 sa 25).
(
27
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2015, TOP Logistics et (C‑379/14, EU:C:2015:497, punti 42 sa 45), li tirreferi għall-Artikolu 5(3) tal-Ewwel Direttiva 89/104.
(
28
)	Ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez‑Bordona fil-kawża Coty Germany (C‑567/18, EU:C:2019:1031, punt 39), li kienu jirreferu għall-Artikolu 9(2) tar-Regolament 2017/1001.
(
29
)	F’dan ir-rigward, ara wkoll, b’analoġija, is-sentenza Donner (punt 27), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li negozjant huwa responsabbli għal kull attività, imwettqa minnu stess jew f’ismu, li tagħti lok għal “distribuzzjoni lill-pubbliku”, fis-sens tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2001/29, fi Stat Membru fejn l-oġġetti ddistribwiti huma protetti minn drittijiet tal-awtur. Hija żiedet li huwa jista’ jinżamm responsabbli wkoll għal kull attività tal-istess natura mwettqa minn terz, meta l-imsemmi negozjant kien speċifikament immira lejn il-pubbliku tal-Istat ta’ destinazzjoni u ma setax ma jkunx jaf bl-azzjonijiet ta’ dan it-terz.