62024TJ0530_RES
Υπόθεση T‑530/24
FUκατάΕυρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (τέταρτο τμήμα) της 29ης Οκτωβρίου 2025
«Υπαλληλική υπόθεση – Υπάλληλοι – Κοινωνική ασφάλιση – Άρθρο 73 του ΚΥΚ – Ατύχημα – Απόρριψη της δήλωσης ατυχήματος – Εκπρόθεσμη δήλωση – Υπέρβαση της προθεσμίας των δέκα εργάσιμων ημερών από την επέλευση του ατυχήματος – Έννοια του “νόμιμου λόγου”»
Υπάλληλοι – Κοινωνική ασφάλιση – Ασφάλιση κατά ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών – Ατύχημα – Εκπρόθεσμη δήλωση – Απόρριψη – Εξαίρεση – Ανωτέρα βία ή νόμιμος λόγος – Έννοια – Απόρριψη δήλωσης η οποία υποβλήθηκε εκπρόθεσμα χωρίς να συντρέχει περίπτωση ανωτέρας βίας ή νόμιμος λόγος – Παραβίαση της αρχής της χρηστής διοίκησης και παράβαση του καθήκοντος μέριμνας – Δεν συντρέχει
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρο 73 § 1· ρύθμιση σχετικά με την ασφάλιση κατά των κινδύνων ατυχήματος και επαγγελματικής ασθένειας, άρθρα 2 § 1 και 15 §§ 1 και 2)
(βλ. σκέψεις 38-40, 42-45, 48)
Υπάλληλοι – Κοινωνική ασφάλιση – Ασφάλιση κατά ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών – Ατύχημα – Εκπρόθεσμη δήλωση – Απόρριψη – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Περιεχόμενο
(Άρθρο 296 ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 41 § 2, στοιχείο γʹ· ρύθμιση σχετικά με την ασφάλιση κατά των κινδύνων ατυχήματος και επαγγελματικής ασθένειας, άρθρο 15 § 2)
(βλ. σκέψη 41)
Υπάλληλοι – Κοινωνική ασφάλιση – Ασφάλιση κατά ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών – Ατύχημα – Σύστημα κάλυψης – Εξάρτηση από την τήρηση χρονικής προϋπόθεσης για την υποβολή των δηλώσεων – Αντίθεση προς τον ΚΥΚ – Δεν συντρέχει
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρο 73 § 1· ρύθμιση σχετικά με την ασφάλιση κατά των κινδύνων ατυχήματος και επαγγελματικής ασθένειας, άρθρο 15 § 2)
(βλ. σκέψεις 57-61)
Σύνοψη
Με την απόφασή του, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει την προσφυγή που άσκησε η FU, υπάλληλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με αίτημα την ακύρωση της απόφασης του Κοινοβουλίου με την οποία απορρίφθηκε η δήλωση ατυχήματος που υπέβαλε (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), και ορίζει την έννοια του «νόμιμου λόγου» για τον οποίο επιτρέπεται σε ασφαλισμένο να προβεί σε δήλωση ατυχήματος μετά τη λήξη της προθεσμίας που προβλέπει η ρύθμιση περί ασφάλισης (
1
).
Τον Αύγουστο του 2023, κατά τη διάρκεια ταξιδιού της στην Ελλάδα, η προσφεύγουσα αισθάνθηκε πόνο στο δεξί γόνατο κατά την προσγείωση από άλμα. Κατόπιν αυτού, μετέβη σε ιατρό, ο οποίος της συνέστησε, μεταξύ άλλων, να υποβληθεί σε εξέταση απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού (ΑΜΣ), αφού υποχωρήσει το οίδημα στο γόνατό της.
Τον Σεπτέμβριο του 2023 η προσφεύγουσα, επειδή επιστρέφοντας από το ταξίδι της εξακολουθούσε να έχει πόνο στο γόνατο, επισκέφθηκε τον θεράποντα ιατρό της, ο οποίος της ζήτησε να προβεί σε ιατρικές εξετάσεις. Βάσει των αποτελεσμάτων της ΑΜΣ, ένας ορθοπεδικός συνέστησε στην προσφεύγουσα να συμβουλευθεί χειρουργό προκειμένου να λάβει δεύτερη γνώμη και να εξετάσει το ενδεχόμενο χειρουργικής επέμβασης. Στη συνέχεια, ένας χειρουργός και ένας άλλος ειδικευμένος ιατρός επιβεβαίωσαν την αναγκαιότητα μιας τέτοιας επέμβασης.
Τον Νοέμβριο του 2023 η προσφεύγουσα δήλωσε το ατύχημά της στο Κοινοβούλιο. Λίγες ημέρες αργότερα, το θεσμικό όργανο ενημέρωσε, με την προσβαλλόμενη απόφαση, την προσφεύγουσα για την απόρριψη της δήλωσης ατυχήματος που υπέβαλε, η οποία κρίθηκε εκπρόθεσμη.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει αρχικώς ότι η ρύθμιση περί ασφάλισης προβλέπει ότι ο ασφαλισμένος που έχει πέσει θύμα ατυχήματος ή οι εξ αυτού έλκοντες δικαιώματα υποχρεούνται να δηλώσουν το ατύχημα στη διοίκηση του οργάνου στο οποίο υπάγεται ο ασφαλισμένος. Η προθεσμία των δέκα εργάσιμων ημερών εντός της οποίας πρέπει να υποβληθεί η δήλωση αρχίζει από την ημερομηνία κατά την οποία συνέβη το ατύχημα. Εντούτοις, είναι δυνατή η υπέρβαση της προθεσμίας αυτής σε περίπτωση ανωτέρας βίας ή ένεκα οποιουδήποτε άλλου νόμιμου λόγου, υπό τον όρο ότι ο ασφαλισμένος αποδεικνύει την επέλευση του ατυχήματος και τεκμηριώνει την ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ του ατυχήματος αυτού και των βλαβών που έχουν προκληθεί στη σωματική και ψυχική του ακεραιότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, κατά την εφαρμογή της έννοιας του «νόμιμου λόγου» πρέπει να ακολουθείται αυστηρή προσέγγιση, αφενός, διότι πρόκειται για εξαίρεση από πάγια υποχρέωση υποβολής της δήλωσης ατυχήματος εντός προθεσμίας δέκα εργασίμων ημερών και, αφετέρου, διότι πρόκειται για έννοια σχετική με διατάξεις του δικαίου της Ένωσης που παρέχουν δικαίωμα λήψης χρηματικών παροχών.
Συναφώς, ο όρος «νόμιμος λόγος» πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι ο ασφαλισμένος υποχρεούται να αποδείξει ότι βρέθηκε αντιμέτωπος με μια εξαιρετική κατάσταση οφειλόμενη σε αιτίες για τις οποίες ο ίδιος δεν ευθύνεται και οι οποίες σχετίζονται με την αδυναμία του να υποβάλει δήλωση ατυχήματος εντός δέκα εργάσιμων ημερών από το ατύχημα.
Κατά τα λοιπά, η απλή προσκόμιση αποδεικτικών στοιχείων για το ατύχημα δεν αρκεί για να δικαιολογήσει την καθυστέρηση της δήλωσης ατυχήματος. Εντούτοις, ο ασφαλισμένος, ακόμη και αν δεν μπορεί, ελλείψει απόδειξης περίπτωσης ανωτέρας βίας ή οποιουδήποτε άλλου νόμιμου λόγου, να τύχει της συμπληρωματικής ασφαλιστικής κάλυψης για ατυχήματα, εξακολουθεί να έχει δικαίωμα επιστροφής των ιατρικών του εξόδων από το κοινό σύστημα υγειονομικής ασφάλισης.
Εν προκειμένω, δεδομένου ότι, πρώτον, η προσφεύγουσα περιέγραψε, με τη δήλωση ατυχήματος, τα συμπτώματα τα οποία μπόρεσε να διαπιστώσει ήδη από την επομένη του ατυχήματος, δεύτερον, ο ιατρός που συμβουλεύθηκε την ημέρα εκείνη της συνέστησε να υποβληθεί σε ΑΜΣ κατά την επιστροφή της από το ταξίδι και, τρίτον, οι πόνοι εξακολουθούσαν να υφίστανται, η προσφεύγουσα δεν μπορούσε να αγνοεί, πριν από τη λήξη της προθεσμίας των δέκα εργασίμων ημερών από την ημερομηνία του ατυχήματος, ότι είχε υποστεί ατύχημα κατά την έννοια της ρύθμισης περί ασφάλισης. Επομένως, δεν μπορεί να υποστηρίζει ότι συνειδητοποίησε καθυστερημένα τη σοβαρότητα των τραυματισμών της προκειμένου να αποδείξει ότι η καθυστέρηση της δήλωσης ατυχήματος δικαιολογούνταν από νόμιμο λόγο.
Επιπροσθέτως, από το έντυπο της δήλωσης ατυχήματος προκύπτει βεβαίως ότι η δήλωση πρέπει να συνοδεύεται από γνωμάτευση ιατρού. Εντούτοις, ουδόλως απαιτείται να έχει γίνει πλήρης διάγνωση για να είναι δυνατή η δήλωση ατυχήματος. Ειδικότερα, η ρύθμιση περί ασφάλισης απαιτεί μόνον τη διαβίβαση ιατρικής βεβαίωσης όπου διευκρινίζονται η φύση των βλαβών και οι πιθανές συνέπειες του ατυχήματος.
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, το Γενικό Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η προσφεύγουσα δεν απέδειξε την ύπαρξη περίπτωσης ανωτέρας βίας ή νόμιμου λόγου που να την εμπόδισαν να τηρήσει την προθεσμία των δέκα εργασίμων ημερών που προβλέπει η ρύθμιση περί ασφάλισης.
(
1
)	Κοινή ρύθμιση σχετικά με την ασφάλιση των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά των κινδύνων ατυχήματος και επαγγελματικής ασθένειας, η οποία θεσπίστηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2005 από τα θεσμικά όργανα της Ένωσης κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 73 του Κανονισμού Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ρύθμιση περί ασφάλισης).