62017CJ0059
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τέταρτο τμήμα)
της 7ης Αυγούστου 2018 (
*1
)
«Προδικαστική παραπομπή – Γεωργία – Αμπελοοινική αγορά – Κανονισμός (ΕΚ) 555/2008 – Ενισχύσεις για την αναδιάρθρωση και τη μετατροπή αμπελώνων – Απροειδοποίητοι επιτόπιοι έλεγχοι – Αρμοδιότητες των ελεγκτών υπαλλήλων – Δυνατότητα των ελεγκτών να εισέρχονται σε γεωργική εκμετάλλευση χωρίς τη συναίνεση του φορέα της εκμεταλλεύσεως»
Στην υπόθεση C‑59/17
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Conseil d’État (Συμβούλιο της Επικρατείας, Γαλλία) με απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2017, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 3 Φεβρουαρίου 2017, στο πλαίσιο της δίκης
Château du Grand Bois SCI
κατά
Etablissement national des produits de l’agriculture et de la mer (FranceAgriMer),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
συγκείμενο από τους T. von Danwitz, πρόεδρο τμήματος, C. Vajda (εισηγητή), E. Juhász, K. Jürimäe και Κ. Λυκούργο, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: M. Bobek
γραμματέας: V. Giacobbo‑Peyronnel, διοικητική υπάλληλος,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 7ης Νοεμβρίου 2017,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
–
η Γαλλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τους D. Colas και S. Horrenberger, καθώς και από την E. de Moustier,
–
η Ελληνική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον Γ. Κανελλόπουλο, καθώς και από τις Ε. Λευθεριώτου, Α. Βασιλοπούλου και Ε. Χρόνη,
–
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τους Δ. Τριανταφύλλου και H. Krämer,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 22ας Φεβρουαρίου 2018,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του κανονισμού (ΕΚ) 555/2008 της Επιτροπής, της 27ης Ιουνίου 2008, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 479/2008 του Συμβουλίου για την κοινή οργάνωση της αμπελοοινικής αγοράς όσον αφορά τα προγράμματα στήριξης, τις συναλλαγές με τρίτες χώρες, το δυναμικό παραγωγής και τους ελέγχους στον αμπελοοινικό τομέα (ΕΕ 2008, L 170, σ. 1).
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της Château du Grand Bois SCI και του Établissement national des produits de l’agriculture et de la mer (FranceAgriMer) [Εθνικού Ιδρύματος αγροτικών και αλιευτικών προϊόντων] με αντικείμενο την απόρριψη από το εν λόγω ίδρυμα της αιτήσεως της Château du Grand Bois περί καταβολής ενισχύσεως για την αναδιάρθρωση και τη μετατροπή του αμπελώνα της.
Το δίκαιο της Ένωσης
Ο κανονισμός (ΕΚ) 479/2008
3
Ο κανονισμός (ΕΚ) 479/2008 του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2008, για την κοινή οργάνωση της αμπελοοινικής αγοράς, την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1493/1999, (ΕΚ) αριθ. 1782/2003, (ΕΚ) αριθ. 1290/2005, (ΕΚ) αριθ. 3/2008 και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 2392/86 και (ΕΚ) αριθ. 1493/1999 (ΕΕ 2008, L 148, σ. 1), καταργήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) 491/2009 του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 2009, σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των γεωργικών αγορών και ειδικών διατάξεων για ορισμένα γεωργικά προϊόντα (ενιαίος κανονισμός ΚΟΑ) (ΕΕ 2009, L 154, σ. 1). Κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της υποθέσεως της κύριας δίκης, πάντως, εξακολουθούσε να εφαρμόζεται ο κανονισμός 479/2008. Το άρθρο 3 του ως άνω κανονισμού, το οποίο περιλαμβανόταν στο κεφάλαιο 1, επιγραφόμενο «Προγράμματα στήριξης», του τίτλου II αυτού, όριζε τα εξής:
«Το παρόν κεφάλαιο καθορίζει τους κανόνες που διέπουν τη χορήγηση κοινοτικών πόρων στα κράτη μέλη και τη χρησιμοποίηση των πόρων αυτών από τα κράτη μέλη, μέσω εθνικών προγραμμάτων στήριξης (στο εξής “προγράμματα στήριξης”), για τη χρηματοδότηση ειδικών μέτρων στήριξης που προορίζονται να στηρίξουν τον αμπελοοινικό τομέα.»
4
Κατά το άρθρο 4, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού:
«Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για τα προγράμματα στήριξης και εξασφαλίζουν ότι διαθέτουν εσωτερική συνοχή και καταρτίζονται και εφαρμόζονται κατά αντικειμενικό τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική κατάσταση των ενδιαφερόμενων παραγωγών και την ανάγκη να αποφευχθεί η αδικαιολόγητη άνιση μεταχείριση μεταξύ των παραγωγών.
Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για να προβλέπουν και να εφαρμόζουν τους απαιτούμενους ελέγχους και κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προς τα προγράμματα στήριξης.»
Ο κανονισμός 555/2008
5
Οι αιτιολογικές σκέψεις 72 και 73 του κανονισμού 555/2008 έχουν ως εξής:
«(72)
Είναι αναγκαίο κάθε κράτος μέλος να εξασφαλίζει την αποτελεσματικότητα της δραστηριότητας των αρχών που είναι επιφορτισμένες με τη διεξαγωγή των αμπελοοινικών ελέγχων.
[…]
(73)
Προκειμένου να συμβάλουν σε μια ενιαία εφαρμογή της ρύθμισης σε ολόκληρη την Κοινότητα, εναπόκειται στα κράτη μέλη να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε το προσωπικό των αρμοδίων αρχών να διαθέτει κατάλληλες αρμοδιότητες έρευνας που είναι απαραίτητες για την εξασφάλιση της τήρησης της ρύθμισης.»
6
Το άρθρο 57, σημείο 9, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2016/1149 της Επιτροπής, της 15ης Απριλίου 2016, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τα εθνικά προγράμματα στήριξης στον αμπελοοινικό τομέα και για την τροποποίηση του κανονισμού αριθ. 555/2008 της Επιτροπής (ΕΕ 2016, L 190, σ. 1), κατάργησε τα άρθρα 75 έως 82 του κανονισμού 555/2008. Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2018/273 της Επιτροπής, της 11ης Δεκεμβρίου 2017, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά το καθεστώς αδειοδότησης αμπελοφυτεύσεων, το αμπελουργικό μητρώο, τα συνοδευτικά έγγραφα και την πιστοποίηση, τα βιβλία εισερχομένων και εξερχομένων, τις υποχρεωτικές δηλώσεις, τις κοινοποιήσεις και τη δημοσίευση κοινοποιηθεισών πληροφοριών, και τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τους σχετικούς ελέγχους και κυρώσεις, την τροποποίηση των κανονισμών της Επιτροπής (ΕΚ) αριθ. 555/2008, (ΕΚ) αριθ. 606/2009 και (ΕΚ) αριθ. 607/2009 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 436/2009 της Επιτροπής και του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2015/560 της Επιτροπής (ΕΕ 2018, L 58, σ. 1), σύμφωνα με το άρθρο 52, σημείο 1, κατάργησε, μεταξύ άλλων, τα άρθρα 83 έως 95α του κανονισμού 555/2008. Κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης, τα άρθρα αυτά ήταν ακόμη εν ισχύι.
7
Το άρθρο 76 του κανονισμού 555/2008 όριζε ότι:
«Με την επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων του παρόντος κανονισμού ή άλλης κοινοτικής νομοθεσίας, τα κράτη μέλη θεσπίζουν ελέγχους και μέτρα στο βαθμό που είναι αναγκαία για τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής του κανονισμού […] 479/2008 και του παρόντος κανονισμού, τα οποία είναι αποτελεσματικά, αναλογικά και αποτρεπτικά, ώστε να εξασφαλίζουν κατάλληλη προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων.
Ειδικότερα, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι:
α)
όλα τα κριτήρια επιλεξιμότητας που θεσπίζονται από την κοινοτική ή την εθνική νομοθεσία ή το εθνικό πλαίσιο μπορούν να ελεγχθούν·
[…]
δ)
οι έλεγχοι και τα μέτρα αντιστοιχούν στη φύση του οικείου μέτρου στήριξης. Τα κράτη μέλη καθορίζουν μεθόδους και μέσα ελέγχου και προσδιορίζουν ποιοι υπόκεινται σε ελέγχους·
[…]».
8
Κατά το άρθρο 77, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, η επαλήθευση διενεργείται μέσω διοικητικών και, όπου αρμόζει, επιτόπιων ελέγχων.
9
Κατά το άρθρο 78 του εν λόγω κανονισμού:
«1.   Οι επιτόπιοι έλεγχοι διενεργούνται απροειδοποίητα. Ωστόσο, υπό τον όρο ότι δεν διακυβεύεται ο σκοπός του ελέγχου, είναι δυνατόν να δοθεί προηγούμενη ειδοποίηση, η οποία περιορίζεται στην απολύτως ελάχιστη αναγκαία. Η εν λόγω ειδοποίηση δεν υπερβαίνει τις 48 ώρες, με εξαίρεση δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις ή τα μέτρα για τα οποία προβλέπονται συστηματικοί επιτόπιοι έλεγχοι.
[…]
3.   Η(οι) σχετική(-ές) αίτηση(-εις) ενίσχυσης απορρίπτεται(-ονται), εάν οι δικαιούχοι ή οι εκπρόσωποί τους εμποδίζουν τη διενέργεια ενός επιτόπιου ελέγχου.»
10
Το άρθρο 81, παράγραφοι 3 και 4, του ίδιου κανονισμού προέβλεπε τα ακόλουθα:
«3.   Οι εκτάσεις που λαμβάνουν πριμοδότηση εκρίζωσης πρέπει να ελέγχονται συστηματικά πριν από και μετά την εκτέλεση της εκρίζωσης. Ελέγχονται τα αγροτεμάχια που αποτελούν αντικείμενο αίτησης ενίσχυσης.
[…]
4.   Ο έλεγχος της πραγματικής εκτέλεσης της εκρίζωσης διενεργείται μέσω κλασικού επιτόπιου ελέγχου ή, σε περίπτωση εκρίζωσης ολόκληρου του αγροτεμαχίου του αμπελώνα ή εάν η ανάλυση της τηλεπισκόπησης είναι τουλάχιστον ίση με 1 m2, είναι δυνατόν να διενεργηθεί με τηλεπισκόπηση.»
11
Το άρθρο 83 του κανονισμού 555/2008, με τίτλο «Αρμοδιότητες των ελεγκτών υπαλλήλων», είχε ως εξής:
Κάθε κράτος μέλος λαμβάνει όλα τα χρήσιμα μέτρα προκειμένου να διευκολύνει την εκπλήρωση των καθηκόντων των υπαλλήλων των αρμοδίων του αρχών. Μεριμνά ιδίως ώστε οι υπάλληλοι αυτοί, ενδεχομένως σε συνεργασία με αυτούς των υπηρεσιών του, τις οποίες εξουσιοδοτεί προς το σκοπό αυτό:
α)
να έχουν πρόσβαση στους αμπελώνες, στις εγκαταστάσεις οινοποίησης, αποθεματοποίησης και μεταποίησης των αμπελοοινικών προϊόντων και στα μέσα μεταφοράς των προϊόντων αυτών·
[…]».
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
12
Όπως προκύπτει από την απόφαση περί παραπομπής, στις 29 Ιουλίου 2009, η Château du Grand Bois υπέβαλε αίτηση προκειμένου να της χορηγηθεί ενίσχυση για την αναδιάρθρωση και μετατροπή του αμπελώνα της για την περίοδο 2008-2009.
13
Με απόφαση της 18ης Δεκεμβρίου 2009, η FranceAgriMer απέρριψε την αίτηση αυτή με την αιτιολογία ότι, κατά τους επιτόπιους ελέγχους που διενεργήθηκαν από υπάλληλό της στις 27 Αυγούστου και στις 15 Σεπτεμβρίου 2009, διαπιστώθηκε ότι σε ορισμένα αγροτεμάχια η εκρίζωση των κλημάτων δεν είχε πραγματοποιηθεί σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
14
Με απόφαση της 7ης Μαΐου 2013, το tribunal administratif de Nantes (διοικητικό πρωτοδικείο Νάντης, Γαλλία) δέχθηκε την προσφυγή που άσκησε η Château du Grand Bois κατά της αποφάσεως αυτής. Κατόπιν εφέσεως της FranceAgriMer, το cour administrative d’appel de Nantes (διοικητικό εφετείο Νάντης, Γαλλία) εξαφάνισε την απόφαση αυτή.
15
Ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, ήτοι του Conseil d’État (Συμβουλίου της Επικρατείας, Γαλλία), η Château du Grand Bois προέβαλε ότι το γεγονός ότι ο υπάλληλος της FranceAgriMer εισήλθε στην ιδιοκτησία της χωρίς την άδειά της επηρεάζει τη νομιμότητα της αποφάσεως της FranceAgriMer της 18ης Δεκεμβρίου 2009.
16
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Conseil d’État (Συμβούλιο της Επικρατείας) αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Επιτρέπουν οι διατάξεις των άρθρων 76, 78 και 81 του [κανονισμού 555/2008] στους υπαλλήλους που διενεργούν επιτόπιο έλεγχο να εισέρχονται στο έδαφος γεωργικής εκμεταλλεύσεως χωρίς τη συναίνεση του φορέα της εκμεταλλεύσεως;
2)
Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα, πρέπει να γίνεται διάκριση αναλόγως του αν το εν λόγω έδαφος είναι περιφραγμένο ή όχι;
3)
Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα, συνάδουν οι διατάξεις των άρθρων 76, 78 και 81 του [κανονισμού 555/2008] με την αρχή του απαραβίαστου της κατοικίας όπως αυτή κατοχυρώνεται από το άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως [για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, που υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950];»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου ερωτήματος
17
Με το πρώτο ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, εάν τα άρθρα 76, 78 και 81 του κανονισμού 555/2008 πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι επιτρέπουν στους υπαλλήλους που διενεργούν επιτόπιο έλεγχο να εισέλθουν σε γεωργική εκμετάλλευση χωρίς τη συναίνεση του φορέα της εκμεταλλεύσεως.
18
Οι διατάξεις που αναφέρει το αιτούν δικαστήριο στο πρώτο ερώτημά του υπάγονται στο κεφάλαιο Ι, «Αρχές του ελέγχου», του τίτλου V, ο οποίος επιγράφεται «Έλεγχοι στον αμπελοοινικό τομέα», του κανονισμού 555/2008, που καθορίζει τους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής του κανονισμού 479/2008. Οι διατάξεις του κεφαλαίου αυτού προσδιορίζουν ορισμένες από τις αρχές και τους λεπτομερείς κανόνες που διέπουν την υποχρέωση των κρατών μελών να διενεργούν ελέγχους προκειμένου να επαληθεύουν την ορθή εφαρμογή του κανονισμού αυτού.
19
Πράγματι, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 4, παράγραφος 2, του κανονισμού 479/2008, το άρθρο 76 του κανονισμού 555/2008, στον βαθμό που είναι αναγκαίο για τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής των κανονισμών αυτών, υποχρεώνει τα κράτη μέλη να θεσπίζουν ελέγχους και μέτρα τα οποία είναι αποτελεσματικά, αναλογικά και αποτρεπτικά, ώστε να εξασφαλίζουν κατάλληλη προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
20
Το άρθρο 77, παράγραφος 1, του κανονισμού 555/2008 ορίζει ότι η επαλήθευση διενεργείται μέσω διοικητικών και, όπου αρμόζει, επιτόπιων ελέγχων. Σύμφωνα με το άρθρο 78, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, οι επιτόπιοι έλεγχοι πρέπει να διενεργούνται απροειδοποίητα, ωστόσο, υπό τον όρο ότι δεν διακυβεύεται ο σκοπός του ελέγχου, είναι δυνατόν να δοθεί προηγούμενη ειδοποίηση, η οποία περιορίζεται στην απολύτως ελάχιστη αναγκαία.
21
Όσον αφορά τις εκτάσεις βάσει των οποίων λαμβάνεται πριμοδότηση εκρίζωσης, το άρθρο 81, παράγραφοι 3 και 4, του εν λόγω κανονισμού προβλέπει ότι οι εκτάσεις αυτές ελέγχονται συστηματικά πριν και μετά την εκτέλεση της εκρίζωσης και ότι οι έλεγχοι αυτοί διενεργούνται μέσω κλασικού επιτόπιου ελέγχου, παρά τη δυνατότητα, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, διενέργειας των ελέγχων με άλλους τρόπους που προβλέπονται αναλυτικά στις διατάξεις αυτές.
22
Εντούτοις, δεν προκύπτει ούτε από το γράμμα των άρθρων 76, 78 και 81 του κανονισμού 555/2008 ούτε από το γράμμα των λοιπών διατάξεων του ως άνω κανονισμού ότι ο κανονισμός αυτός συνδυάζει την εν λόγω υποχρέωση των κρατών μελών να καθιερώσουν σύστημα επιτόπιων ελέγχων με την άδεια εισόδου σε γεωργική εκμετάλλευση, όσον αφορά τους υπαλλήλους που έχουν εξουσιοδοτηθεί προς τον σκοπό αυτό, χωρίς τη συναίνεση του φορέα της εκμεταλλεύσεως.
23
Ειδικότερα, από το γεγονός ότι, δυνάμει του άρθρου 78, παράγραφος 1, του κανονισμού 555/2008, οι επιτόπιοι έλεγχοι πρέπει να διενεργούνται αιφνιδιαστικά δεν μπορεί να συναχθεί ότι ο κανονισμός αυτός προβλέπει την παροχή μιας τέτοιας άδειας. Όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας με τα σημεία 40 έως 42 των προτάσεών του, οι όροι «απροειδοποίητα» και «χωρίς άδεια» δεν είναι συνώνυμοι. Πράγματι, το γεγονός ότι ο έλεγχος μπορεί να πραγματοποιηθεί αιφνιδιαστικά σημαίνει το πολύ ότι μπορεί να πραγματοποιηθεί ανά πάσα στιγμή, χωρίς να έχει ενημερώσει για την επίσκεψή του ο αρμόδιος για τον έλεγχο υπάλληλος.
24
Αντιθέτως, το γεγονός ότι ένας τέτοιος έλεγχος είναι «απροειδοποίητος» δεν σημαίνει ωστόσο ότι, όταν ο υπάλληλος μεταβαίνει επί τόπου χωρίς να έχει ενημερώσει προηγουμένως, δικαιούται να εισέλθει στους χώρους του ελέγχου, χωρίς να έχει λάβει άδεια από τον φορέα της εκμεταλλεύσεως. Εξ αυτού προκύπτει ότι η υποχρέωση που υπέχουν τα κράτη μέλη από τον κανονισμό 555/2008 να θεσπίσουν σύστημα απροειδοποίητων ελέγχων δεν συνεπάγεται, αφ’ εαυτής, το δικαίωμα των ελεγκτών υπαλλήλων να εισέρχονται στους χώρους του ελέγχου χωρίς τη συναίνεση των φορέων της εκμεταλλεύσεως.
25
Η ανάλυση αυτή επιβεβαιώνεται από τη γενική οικονομία του ως άνω κανονισμού. Συναφώς, όπως προκύπτει από τις αιτιολογικές σκέψεις 72 και 73 του κανονισμού αυτού, εναπόκειται στα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν την αποτελεσματικότητα των ενεργειών των αρχών που είναι επιφορτισμένες με τη διεξαγωγή των αμπελοοινικών ελέγχων, λαμβάνοντας τα αναγκαία μέτρα ώστε το προσωπικό των αρχών αυτών να διαθέτει τις κατάλληλες αρμοδιότητες έρευνας για την εξασφάλιση της τηρήσεως του νομοθετικού πλαισίου της Ένωσης στον αμπελοοινικό τομέα. Επιπλέον, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας με το σημείο 43 των προτάσεών του, το άρθρο 83, στοιχείο αʹ, του εν λόγω κανονισμού, σχετικά με τις αρμοδιότητες των ελεγκτών, διευκρινίζει ότι κάθε κράτος μέλος πρέπει να διασφαλίζει ότι οι υπάλληλοί του έχουν πρόσβαση στους αμπελώνες και στους άλλους χώρους και εγκαταστάσεις που απαιτείται για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους, χωρίς εντούτοις να απαιτεί την παροχή πρόσβασης χωρίς τη συναίνεση του φορέα της εκμεταλλεύσεως.
26
Εξ αυτού έπεται ότι ο κανονισμός 555/2008 αναθέτει στα κράτη μέλη να ρυθμίσουν, στο εθνικό τους δίκαιο, τις εξουσίες που διαθέτουν οι ελεγκτές καθώς και, κατά μεγάλο μέρος, τους λεπτομερείς κανόνες διεξαγωγής των ελέγχων, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων που αφορούν την πρόσβαση στους χώρους που πρέπει να ελεγχθούν.
27
Κατά συνέπεια, πρέπει να θεωρηθεί ότι από τις διατάξεις του κανονισμού 555/2008 δεν χορηγείται άδεια εισόδου στους χώρους ενός φορέα εκμεταλλεύσεως χωρίς τη συναίνεσή του.
28
Εντούτοις, η Γαλλική Κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φρονούν κατ’ ουσίαν ότι οι φορείς εκμεταλλεύσεως στον αμπελοοινικό τομέα, υποβάλλοντας αίτηση για τη χορήγηση πόρων της Ένωσης βάσει των προγραμμάτων στήριξης που προβλέπονται στους κανονισμούς 479/2008 και 555/2008, παρέχουν εμμέσως εκ των προτέρων άδεια γενικού χαρακτήρα για τη διεξαγωγή ελέγχων, καθόσον οι έλεγχοι αυτοί αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο του καθεστώτος ενισχύσεων που θεσπίστηκε με τους κανονισμούς αυτούς.
29
Το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό.
30
Συγκεκριμένα, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η προστασία έναντι επεμβάσεων της δημόσιας εξουσίας στη σφαίρα της ιδιωτικής ζωής ενός προσώπου, φυσικού ή νομικού, που είναι αυθαίρετες ή δυσανάλογα επαχθείς συνιστά γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης, τέτοιες δε επεμβάσεις πρέπει να έχουν νομικό έρεισμα και να δικαιολογούνται από λόγους που προβλέπονται από τον νόμο (βλ., συναφώς, αποφάσεις της 21ης Σεπτεμβρίου 1989, Hoechst κατά Επιτροπής, 46/87 και 227/88, EU:C:1989:337, σκέψη 19, της 22ας Οκτωβρίου 2002, Roquette Frères, C-94/00, EU:C:2002:603, σκέψη 27, καθώς και της 16ης Μαΐου 2017, Berlioz Investment Fund, C-682/15, EU:C:2017:373, σκέψη 51).
31
Πλην όμως, έμμεση εκ των προτέρων άδεια γενικού χαρακτήρα, όπως αυτή στην οποία αποβλέπουν η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή, δεν ανταποκρίνεται στην απαίτηση αυτή. Μολονότι το δίκαιο της Ένωσης δύναται να προβλέπει τη χορήγηση από τον φορέα εκμεταλλεύσεως εκ των προτέρων άδειας γενικού χαρακτήρα στους ελεγκτές για να έχουν πρόσβαση στους χώρους εκμεταλλεύσεως, μια τέτοια άδεια θα πρέπει, τουλάχιστον, να προβλέπεται ρητώς από τον νόμο. Οι διατάξεις των κανονισμών 479/2008 και 555/2008 δεν προβλέπουν όμως τέτοια άδεια.
32
Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να θεωρηθεί ότι η απόρριψη της αιτήσεως ενισχύσεως που προβλέπεται στο άρθρο 78, παράγραφος 3, του κανονισμού 555/2008, ως σημαντική έννομη συνέπεια της παρεμποδίσεως, από τον φορέα της εκμεταλλεύσεως ή από αντιπρόσωπό του, της διενέργειας επιτόπιου ελέγχου, αποτελεί από μόνη της αποτελεσματικό και επαρκές μέσο για την επίτευξη του σκοπού που αναφέρεται στο άρθρο 76 του κανονισμού αυτού διασφαλίσεως αποτελεσματικής προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 16ης Ιουνίου 2011, Omejc, C-536/09, EU:C:2011:398, σκέψεις 26 και 27). Επομένως, για την επίτευξη του σκοπού αυτού, δεν απαιτείται η χορήγηση εκ των προτέρων άδειας γενικού χαρακτήρα στους ελεγκτές υπαλλήλους προκειμένου να έχουν πρόσβαση στους χώρους ελέγχου.
33
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, στο πρώτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι τα άρθρα 76, 78 και 81 του κανονισμού 555/2008 πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι δεν επιτρέπουν στους υπαλλήλους που διενεργούν επιτόπιο έλεγχο να εισέλθουν σε γεωργική εκμετάλλευση χωρίς τη συναίνεση του φορέα της εκμεταλλεύσεως.
Επί του δευτέρου και τρίτου ερωτήματος
34
Λαμβανομένης υπόψη της απαντήσεως που δόθηκε στο πρώτο ερώτημα, παρέλκει να δοθεί απάντηση στο δεύτερο και στο τρίτο ερώτημα.
Επί των δικαστικών εξόδων
35
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφαίνεται:
Τα άρθρα 76, 78 και 81 του κανονισμού (ΕΚ) 555/2008 της Επιτροπής, της 27ης Ιουνίου 2008, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) 479/2008 του Συμβουλίου, για την κοινή οργάνωση της αμπελοοινικής αγοράς όσον αφορά τα προγράμματα στηρίξεως, τις συναλλαγές με τρίτες χώρες, το δυναμικό παραγωγής και τους ελέγχους στον αμπελοοινικό τομέα, πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι δεν επιτρέπουν στους υπαλλήλους που διενεργούν επιτόπιο έλεγχο να εισέλθουν σε γεωργική εκμετάλλευση χωρίς τη συναίνεση του φορέα της εκμεταλλεύσεως.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.