62021CJ0237_RES
Υπόθεση C‑237/21
S.M.
κατά
Generalstaatsanwaltschaft München
(αίτηση του Oberlandesgericht München για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)
Απόφαση του Δικαστηρίου (τμήμα μείζονος συνθέσεως) της 22ας Δεκεμβρίου 2022
«Προδικαστική παραπομπή – Ιθαγένεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Άρθρα 18 και 21 ΣΛΕΕ – Αίτηση τρίτου κράτους προς κράτος μέλος για την έκδοση πολίτη της Ένωσης, υπηκόου άλλου κράτους μέλους, ο οποίος άσκησε το δικαίωμά του ελεύθερης κυκλοφορίας στο πρώτο κράτος μέλος – Αίτηση υποβληθείσα με σκοπό την εκτέλεση στερητικής της ελευθερίας ποινής – Απαγόρευση εκδόσεως ισχύουσα μόνο για τους ημεδαπούς – Περιορισμός στην ελεύθερη κυκλοφορία – Δικαιολόγηση στηριζόμενη στην αποτροπή της ατιμωρησίας – Αναλογικότητα»
Ιθαγένεια της Ένωσης – Διατάξεις της Συνθήκης – Προσωπικό πεδίο εφαρμογής – Υπήκοος κράτους μέλους ο οποίος έχει επίσης την ιθαγένεια τρίτου κράτους – Εμπίπτει
(Άρθρα 18 και 21 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 31)
Ιθαγένεια της Ένωσης – Δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και ελεύθερης διαμονής στο έδαφος των κρατών μελών – Αίτηση τρίτου κράτους προς κράτος μέλος για την έκδοση πολίτη της Ένωσης, υπηκόου άλλου κράτους μέλους, ο οποίος άσκησε το δικαίωμά του ελεύθερης κυκλοφορίας στο πρώτο κράτος μέλος – Αίτηση εκδόσεως με σκοπό την εκτέλεση στερητικής της ελευθερίας ποινής – Απαγόρευση εκδόσεως ισχύουσα μόνο για τους υπηκόους του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως – Περιορισμός στην ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών της Ένωσης που κατοικούν μονίμως στο κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως – Δικαιολόγηση στηριζόμενη στην αποτροπή της ατιμωρησίας – Αναλογικότητα – Κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται αίτηση εκδόσεως, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα έκτισης στο έδαφός του ποινής η οποία επιβλήθηκε στην αλλοδαπή – Υποχρέωση διασφάλισης, στους πολίτες της Ένωσης που κατοικούν μονίμως στο έδαφός του, της δυνατότητας να εκτίουν την ποινή τους στην επικράτειά του υπό τις ίδιες προϋποθέσεις με τους υπηκόους του
(Άρθρα 18 και 21 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 33‑36, 39‑42)
Ιθαγένεια της Ένωσης – Δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και ελεύθερης διαμονής στο έδαφος των κρατών μελών – Αίτηση τρίτου κράτους προς κράτος μέλος για την έκδοση πολίτη της Ένωσης, υπηκόου άλλου κράτους μέλους, ο οποίος άσκησε το δικαίωμά του ελεύθερης κυκλοφορίας στο πρώτο κράτος μέλος – Αίτηση εκδόσεως με σκοπό την εκτέλεση στερητικής της ελευθερίας ποινής – Κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται αίτηση εκδόσεως, το οποίο απαγορεύει την έκδοση των υπηκόων του για την εκτέλεση ποινής και παρέχει τη δυνατότητα έκτισης στο έδαφός του τέτοιας ποινής που επιβλήθηκε στην αλλοδαπή – Άρνηση εκδόσεως η οποία ενδεχομένως δεν συνάδει προς τις υποχρεώσεις που υπέχει από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Εκδόσεως το κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η σχετική αίτηση – Άνευ ετέρου και απόλυτο δικαίωμα του εκζητουμένου για μη έκδοσή του εκτός της επικράτειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Δεν υφίσταται
(Άρθρα 18 και 21 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 47)
Ιθαγένεια της Ένωσης – Δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και ελεύθερης διαμονής στο έδαφος των κρατών μελών – Αίτηση τρίτου κράτους προς κράτος μέλος για την έκδοση πολίτη της Ένωσης, υπηκόου άλλου κράτους μέλους, ο οποίος άσκησε το δικαίωμά του ελεύθερης κυκλοφορίας στο πρώτο κράτος μέλος – Αίτηση εκδόσεως με σκοπό την εκτέλεση στερητικής της ελευθερίας ποινής – Κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται αίτηση εκδόσεως, το οποίο απαγορεύει την έκδοση των υπηκόων του για την εκτέλεση ποινής και παρέχει τη δυνατότητα έκτισης στο έδαφός του τέτοιας ποινής που επιβλήθηκε στην αλλοδαπή, υπό την επιφύλαξη της συναίνεσης του τρίτου κράτους – Υποχρέωση του εν λόγω κράτους μέλους να επιδιώξει ενεργώς τη συναίνεση χρησιμοποιώντας τους διαθέσιμους μηχανισμούς συνεργασίας και συνδρομής σε ποινικές υποθέσεις
(Άρθρα 18 και 21 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 48‑50, 56 και διατακτ.)
Ιθαγένεια της Ένωσης – Δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και ελεύθερης διαμονής στο έδαφος των κρατών μελών – Αίτηση τρίτου κράτους προς κράτος μέλος για την έκδοση πολίτη της Ένωσης, υπηκόου άλλου κράτους μέλους, ο οποίος άσκησε το δικαίωμά του ελεύθερης κυκλοφορίας στο πρώτο κράτος μέλος – Αίτηση εκδόσεως με σκοπό την εκτέλεση στερητικής της ελευθερίας ποινής – Κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται αίτηση εκδόσεως, το οποίο απαγορεύει την έκδοση των υπηκόων του για την εκτέλεση ποινής και παρέχει τη δυνατότητα έκτισης στο έδαφός του τέτοιας ποινής που επιβλήθηκε στην αλλοδαπή, υπό την επιφύλαξη της συναίνεσης του τρίτου κράτους – Δικαίωμα του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως να προβεί στην έκδοση πολίτη της Ένωσης που κατοικεί μονίμως στο έδαφός του ελλείψει συναινέσεως του τρίτου κράτους – Προϋπόθεση – Υποχρέωση εξακρίβωσης των εγγυήσεων που προβλέπονται στο άρθρο 19 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
(Άρθρα 18 και 21 ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 19)
(βλ. σκέψεις 53‑55, 56 και διατακτ.)
Σύνοψη
Ο S.M., ο οποίος έχει την κροατική, τη βοσνιακή και τη σερβική ιθαγένεια, ζει στη Γερμανία από το 2017, όπου και εργάζεται από το 2020. Τον Νοέμβριο του 2020, οι αρχές της Βοσνίας‑Ερζεγοβίνης ζήτησαν από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας την έκδοση του S.M. με σκοπό την εκτέλεση στερητικής της ελευθερίας ποινής η οποία του επιβλήθηκε από βοσνιακό δικαστήριο.
Η Generalstaatsanwaltschaft München (γενική εισαγγελία Μονάχου, Γερμανία), παραπέμποντας στην απόφαση Raugevicius (
1
), ζήτησε να κριθεί απαράδεκτη η έκδοση του S.M.
Κατά το Oberlandesgericht München (εφετείο Μονάχου, Γερμανία), το οποίο είναι το αιτούν δικαστήριο, το βάσιμο του συγκεκριμένου αιτήματος εξαρτάται από το αν τα άρθρα 18 και 21 ΣΛΕΕ έχουν την έννοια ότι δεν επιτρέπουν την έκδοση πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακόμη και στην περίπτωση που το κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η σχετική αίτηση (
2
) υποχρεούται εκ διεθνούς συμβάσεως να προβεί στην έκδοση.
Με την απόφαση Raugevicius δεν επιλύθηκε το ως άνω ζήτημα, δεδομένου ότι, στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση εκείνη, το κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνθηκε η αίτηση εκδόσεως είχε τη δυνατότητα, λαμβανομένων υπόψη των εφαρμοστέων διεθνών συμβάσεων, να μην εκδώσει τον εμπλεκόμενο Λιθουανό υπήκοο εκτός της Ένωσης. Αντιθέτως, στην υπό κρίση υπόθεση, η Γερμανία έχει έναντι της Βοσνίας‑Ερζεγοβίνης την υποχρέωση να εκδώσει τον S.M. κατ’ εφαρμογήν της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως Εκδόσεως, η οποία υπεγράφη στο Παρίσι στις 13 Δεκεμβρίου 1957. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 1 της εν λόγω συμβάσεως, η Γερμανία και η Βοσνία‑Ερζεγοβίνη υπέχουν αμοιβαίως την υποχρέωση να παραδίδουν τα πρόσωπα που εκζητούνται από τις δικαστικές αρχές του αιτούντος κράτους με σκοπό την εκτέλεση ποινής. Συναφώς, σύμφωνα με τη δήλωση στην οποία προέβη η Γερμανία δυνάμει του άρθρου 6 της εν λόγω συμβάσεως, όσον αφορά την προστασία έναντι της εκδόσεως της οποίας τυγχάνουν οι «υπήκοοί» της, ο συγκεκριμένος όρος καλύπτει μόνον τα πρόσωπα που έχουν τη γερμανική ιθαγένεια.
Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο δεν εξέτασε στην απόφαση Raugevicius το ζήτημα αν η αναγκαιότητα να εξετάζεται η λήψη μέτρων λιγότερο περιοριστικών από την έκδοση μπορεί να συνεπάγεται την παράβαση των υποχρεώσεων που υπέχει από το διεθνές δίκαιο το κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως.
Το αιτούν δικαστήριο ζητεί επομένως από το Δικαστήριο διευκρινίσεις ως προς την ερμηνεία των άρθρων 18 και 21 ΣΛΕΕ. Ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν τα εν λόγω άρθρα, σε περίπτωση που τρίτο κράτος έχει απευθύνει σε κράτος μέλος αίτηση εκδόσεως προς τον σκοπό εκτελέσεως στερητικής της ελευθερίας ποινής επιβληθείσας σε βάρος υπηκόου άλλου κράτους μέλους που κατοικεί μονίμως στο πρώτο κράτος μέλος, του οποίου το εθνικό δίκαιο απαγορεύει την έκδοση εκτός της Ένωσης μόνον των δικών του υπηκόων και προβλέπει τη δυνατότητα εκτέλεσης της ποινής στην επικράτειά του υπό την προϋπόθεση της συναίνεσης του τρίτου κράτους, αντιτίθενται στην εκ μέρους του πρώτου κράτους μέλους έκδοση του εν λόγω πολίτη της Ένωσης, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που υπέχει από διεθνή σύμβαση, εφόσον το εν λόγω κράτος μέλος αδυνατεί να αναλάβει πράγματι την εκτέλεση της ποινής ελλείψει τέτοιας συναίνεσης.
Με την απόφασή του, το Δικαστήριο απαντά ότι τα άρθρα 18 και 21 ΣΛΕΕ έχουν την έννοια ότι:
–
επιβάλλουν στο κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως, υπό τις περιστάσεις αυτές, να επιδιώξει ενεργώς τη συναίνεση του αιτούντος την έκδοση τρίτου κράτους, ώστε η ποινή του υπηκόου άλλου κράτους μέλους ο οποίος είναι μόνιμος κάτοικος του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως να εκτελεστεί στο έδαφος του τελευταίου αυτού κράτους μέλους, χρησιμοποιώντας όλους τους μηχανισμούς συνεργασίας και συνδρομής σε ποινικές υποθέσεις τους οποίους διαθέτει στο πλαίσιο των σχέσεών του με το τρίτο κράτος·
–
ελλείψει τέτοιας συναίνεσης, δεν αντιτίθενται, υπό τις περιστάσεις αυτές, στην έκδοση του εν λόγω πολίτη της Ένωσης από το κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η σχετική αίτηση, συμφώνως προς τις υποχρεώσεις που αυτό υπέχει από διεθνή σύμβαση, εφόσον η έκδοση δεν προσβάλλει τα δικαιώματα που κατοχυρώνει ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (
3
).
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Πρώτον, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι, στην απόφαση Raugevicius, η οποία, όπως και η υπόθεση της κύριας δίκης, αφορούσε αίτηση εκδόσεως προερχόμενη από τρίτο κράτος το οποίο δεν είχε συνάψει συμφωνία έκδοσης με την Ένωση, έκρινε ότι, μολονότι, ελλείψει κανόνων του δικαίου της Ένωσης οι οποίοι να διέπουν την έκδοση υπηκόων των κρατών μελών σε τρίτα κράτη, τα κράτη μέλη έχουν την αρμοδιότητα να θεσπίζουν τέτοιους κανόνες, εντούτοις η αρμοδιότητα αυτή πρέπει να ασκείται τηρουμένου του δικαίου της Ένωσης, ιδίως δε των άρθρων 18 και 21, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ.
Ως Κροάτης υπήκοος ο οποίος διαμένει νομίμως στη Γερμανία, ο S.M. δικαιούται, υπό την ιδιότητα του πολίτη της Ένωσης, να επικαλεστεί το άρθρο 21, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ και εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των Συνθηκών, κατά την έννοια του άρθρου 18 ΣΛΕΕ. Το γεγονός ότι έχει επίσης την ιθαγένεια της τρίτης χώρας η οποία υπέβαλε την αίτηση εκδόσεως δεν δύναται να τον εμποδίσει να προβάλει τα δικαιώματα και τις ελευθερίες που του παρέχει η ιδιότητα του πολίτη της Ένωσης, μεταξύ δε άλλων και τα κατοχυρωμένα στα άρθρα 18 και 21 ΣΛΕΕ.
Δεύτερον, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι οι περί εκδόσεως κανόνες κράτους μέλους οι οποίοι προβλέπουν, όπως στην υπόθεση της κύριας δίκης, διαφορετική μεταχείριση αναλόγως του αν ο εκζητούμενος έχει την ιθαγένεια αυτού του κράτους μέλους ή άλλου κράτους μέλους είναι δυνατόν να περιορίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία και διαμονή των υπηκόων άλλων κρατών μελών οι οποίοι διαμένουν νομίμως στο έδαφος του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως, καθόσον έχουν ως αποτέλεσμα να μην τους παρέχεται η έναντι της εκδόσεως προστασία που επιφυλάσσεται στους υπηκόους του εν λόγω κράτους μέλους.
Ως εκ τούτου, σε περίπτωση όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, η άνιση μεταχείριση που συνίσταται στη δυνατότητα εκδόσεως ενός υπηκόου κράτους μέλους διαφορετικού από το κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως συνιστά περιορισμό της προμνημονευθείσας ελευθερίας, ο οποίος μπορεί να δικαιολογηθεί μόνον εφόσον στηρίζεται σε αντικειμενικούς λόγους και είναι ανάλογος προς τον θεμιτώς επιδιωκόμενο από το εθνικό δίκαιο σκοπό.
Ο θεμιτός σκοπός της αποτροπής του κινδύνου της ατιμωρησίας των προσώπων τα οποία έχουν διαπράξει ποινικό αδίκημα μπορεί να δικαιολογήσει μέτρο περιοριστικό της ελευθερίας που προβλέπεται στο άρθρο 21 ΣΛΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι το μέτρο αυτό είναι αναγκαίο για την προστασία των συμφερόντων τα οποία σκοπεί να διασφαλίσει και οι σκοποί αυτοί δεν μπορούν να επιτευχθούν με λιγότερο περιοριστικά μέτρα.
Σε περίπτωση αίτησης εκδόσεως για τον σκοπό της εκτέλεσης στερητικής της ελευθερίας ποινής, η δυνατότητα, εφόσον αυτή προβλέπεται στο δίκαιο του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση, να εκτελεστεί η ποινή την οποία αφορά η αίτηση εκδόσεως στο έδαφος του κράτους μέλους στο οποίο απευθύνεται η αίτηση συνιστά εναλλακτικό της εκδόσεως μέτρο που θίγει λιγότερο την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής πολίτη της Ένωσης ο οποίος είναι μόνιμος κάτοικος του εν λόγω κράτους μέλους. Επομένως, κατ’ εφαρμογήν των άρθρων 18 και 21 ΣΛΕΕ, ένας τέτοιος υπήκοος άλλου κράτους μέλους, ο οποίος είναι μόνιμος κάτοικος του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως, θα πρέπει να μπορεί να εκτίσει την ποινή του στην επικράτεια του τελευταίου κράτους μέλους υπό τις ίδιες προϋποθέσεις με τους υπηκόους του εν λόγω κράτους μέλους.
Τρίτον, το Δικαστήριο υπογραμμίζει, εντούτοις, ότι η απορρέουσα από την απόφαση Raugevicius νομολογία δεν κατοχύρωσε για τους πολίτες της Ένωσης άνευ ετέρου και απόλυτο δικαίωμα μη έκδοσής τους εκτός της επικράτειας της Ένωσης. Το Δικαστήριο διευκρινίζει επίσης ότι, εφόσον εθνικός κανόνας εισάγει, όπως στην υπόθεση της κύριας δίκης, διαφορετική μεταχείριση μεταξύ των υπηκόων του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως και των πολιτών της Ένωσης οι οποίοι είναι μόνιμοι κάτοικοι αυτού, απαγορεύοντας την έκδοση μόνον των πρώτων, το εν λόγω κράτος μέλος υποχρεούται να αναζητήσει ενεργώς την ύπαρξη εναλλακτικού της εκδόσεως μέτρου, το οποίο να θίγει λιγότερο την άσκηση των δικαιωμάτων και των ελευθεριών που αντλούν τέτοιοι πολίτες της Ένωσης από τα άρθρα 18 και 21 ΣΛΕΕ, εφόσον ζητείται η έκδοσή τους από τρίτο κράτος.
Επομένως, όταν η εφαρμογή ενός τέτοιου εναλλακτικού της εκδόσεως μέτρου συνίσταται στη δυνατότητα των πολιτών της Ένωσης που είναι μόνιμοι κάτοικοι του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως να εκτίσουν την ποινή τους στο εν λόγω κράτος μέλος υπό τις ίδιες προϋποθέσεις με τους υπηκόους αυτού του κράτους μέλους, αλλά η εφαρμογή του συγκεκριμένου μέτρου εξαρτάται από τη συναίνεση του αιτούντος την έκδοση τρίτου κράτους, τα άρθρα 18 και 21 ΣΛΕΕ επιβάλλουν στο κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως να επιδιώξει ενεργώς τη συναίνεση του τρίτου κράτους, χρησιμοποιώντας όλους τους μηχανισμούς συνεργασίας και συνδρομής σε ποινικές υποθέσεις τους οποίους διαθέτει στο πλαίσιο των σχέσεών του με το τρίτο κράτος.
Αν το εν λόγω τρίτο κράτος συναινέσει στην εκτέλεση της ποινής στο έδαφος του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως, το τελευταίο αυτό κράτος μέλος θα είναι σε θέση τόσο να παράσχει στον πολίτη της Ένωσης του οποίου ζητείται η έκδοση και ο οποίος κατοικεί μονίμως στο έδαφός του τη δυνατότητα να εκτίσει στην επικράτειά του την ποινή που του επιβλήθηκε από το αιτούν την έκδοση τρίτο κράτος όσο και να διασφαλίσει την ίδια μεταχείριση με εκείνη που επιφυλάσσει στους υπηκόους του.
Σε μια τέτοια περίπτωση, η εφαρμογή του εναλλακτικού της εκδόσεως μέτρου θα μπορούσε επίσης να παράσχει στο κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως τη δυνατότητα να ασκήσει τις αρμοδιότητές του συμφώνως προς τις συμβατικές υποχρεώσεις που υπέχει έναντι του ως άνω τρίτου κράτους. Συγκεκριμένα, η συναίνεση του τρίτου κράτους για την εκτέλεση του συνόλου της ποινής για την οποία ζητήθηκε η έκδοση στο έδαφος του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η σχετική αίτηση θα μπορούσε να καταστήσει περιττή την εκτέλεση της αιτήσεως εκδόσεως.
Αν, αντιθέτως, δεν παρασχεθεί τέτοια συναίνεση από το τρίτο κράτος, το εναλλακτικό της εκδόσεως μέτρο που επιβάλλεται από τα άρθρα 18 και 21 ΣΛΕΕ δεν θα μπορεί να εφαρμοστεί. Εφόσον συντρέχει τέτοια περίπτωση, το εν λόγω κράτος μέλος μπορεί να εκδώσει τον εκζητούμενο, συμφώνως προς τις απορρέουσες από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Εκδόσεως υποχρεώσεις του, δεδομένου ότι η άρνηση της εν λόγω εκδόσεως δεν θα καθιστούσε δυνατή την αποτροπή του κινδύνου ατιμωρησίας του εκζητουμένου.
Στην περίπτωση αυτή, δεδομένου ότι η έκδοση του εκζητουμένου συνιστά, υπό το πρίσμα του ως άνω σκοπού, αναγκαίο και αναλογικό μέτρο, ο περιορισμός του δικαιώματος κυκλοφορίας και διαμονής που προκύπτει από την έκδοση για την εκτέλεση ποινής είναι δικαιολογημένος. Εντούτοις, το κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως οφείλει να εξακριβώσει ότι η έκδοση δεν θα θίξει την παρεχόμενη από το άρθρο 19, παράγραφος 2, του Χάρτη προστασία έναντι οποιουδήποτε σοβαρού κινδύνου επιβολής στον εκζητούμενο της ποινής του θανάτου από το αιτούν την έκδοση τρίτο κράτος ή υποβολής του σε βασανιστήρια ή σε άλλη απάνθρωπη ή εξευτελιστική ποινή ή μεταχείριση.
(
1
)	Στην απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 2018, Raugevicius (C‑247/17, EU:C:2018:898, στο εξής: απόφαση Raugevicius), το Δικαστήριο ερμήνευσε το άρθρο 18 ΣΛΕΕ (στο οποίο διατυπώνεται η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων λόγω ιθαγένειας) και το άρθρο 21 ΣΛΕΕ (το οποίο στην παράγραφό του 1 κατοχυρώνει το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής στο έδαφος των κρατών μελών) υπό την έννοια ότι, στην περίπτωση υποβολής από τρίτο κράτος αιτήσεως εκδόσεως πολίτη της Ένωσης που άσκησε το δικαίωμά του ελεύθερης κυκλοφορίας, με σκοπό την εκτέλεση στερητικής της ελευθερίας ποινής, το κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκδόσεως, του οποίου η εθνική νομοθεσία απαγορεύει την έκδοση των υπηκόων του εκτός της Ένωσης με σκοπό την εκτέλεση ποινής και προβλέπει τη δυνατότητα εκτίσεως στο έδαφός του αυτής της καταγνωσθείσας στην αλλοδαπή ποινής, υποχρεούται να εξασφαλίζει στον εν λόγω πολίτη της Ένωσης, εφόσον είναι μόνιμος κάτοικός του, την ίδια ακριβώς μεταχείριση με εκείνη που επιφυλάσσει στους δικούς του υπηκόους όσον αφορά την έκδοση (σκέψη 50 και διατακτικό).
(
2
)	Το κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται αίτηση εκδόσεως.
(
3
)	Στο εξής: Χάρτης.