61999CJ0239_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-239/99,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Finanzgericht Düsseldorf (Γερμανία) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 234 ΕΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Nachi Europe GmbH
και
Hauptzollamt Krefeld,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς το κύρος του άρθρου 1, σημείο 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2849/92 του Συμβουλίου, της 28ης Σεπτεμβρίου 1992, περί τροποποιήσεως του οριστικού δασμού αντιντάμπινγκ κατά τις εισαγωγές ενσφαίρων τριβέων (ρουλεμάν με σφαιρίδια), με μέγιστη εξωτερική διάμετρο υπερβαίνουσα τα 30 χιλιοστά, καταγωγής Ιαπωνίας, που έχει επιβληθεί με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1739/85 (ΕΕ L 286, σ. 2),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
συγκείμενο από τους G. C. Rodríguez Iglesias, ρόεδρο, C. Gulmann, A. La Pergola (εισηγητή), Μ. Wathelet και Β. Σκουρή, προέδρους τμήματος, D. A. O. Edward, J.-P. Puissochet, P. Jann, L. Sevón, R. Schintgen και την F. Macken, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: F. G. Jacobs
γραμματέας: H. A. Rühl, κύριος υπάλληλος διοικήσεως,
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
- η Nachi Europe GmbH, εκπροσωπούμενη από τους N. Polley και A. Scheffler, Rechtsanwälte,
- το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, εκπροσωπούμενο από τον S. Marquardt, επικουρούμενο από τους G. Berrisch και H.-G. Kamann, Rechtsanwälte,
- η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τους V. Kreuschitz και N. Khan,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,
αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις της Nachi Europe GmbH, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, κατά τη συνεδρίαση της 26ης Σεπτεμβρίου 2000,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 16ης Νοεμβρίου 2000,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με διάταξη της 21ης Ιουνίου 1999, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 24 Ιουνίου 1999, το Finanzgericht Düsseldorf υπέβαλε, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 234 ΕΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα ως προς το κύρος του άρθρου 1, σημείο 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2849/92 του Συμβουλίου, της 28ης Σεπτεμβρίου 1992, περί τροποποιήσεως του οριστικού δασμού αντιντάμπινγκ κατά τις εισαγωγές ενσφαίρων τριβέων (ρουλεμάν με σφαιρίδια), με μέγιστη εξωτερική διάμετρο υπερβαίνουσα τα 30 χιλιοστά, καταγωγής Ιαπωνίας, που έχει επιβληθεί με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1739/85 (ΕΕ L 286, σ. 2).
2 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της Nachi Europe GmbH (στο εξής: Nachi Europe) και του Hauptzollamt Krefeld (στο εξής: Hauptzollamt), κατόπιν της αποφάσεως του τελευταίου περί απορρίψεως της αιτήσεως της Nachi Europe για την επιστροφή δασμών αντιντάμπινγκ που καταβλήθηκαν κατ' εφαρμογήν του κανονισμού 2849/92.
Το νομικό πλαίσιο
Ο κανονισμός 2849/92
3 Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1739/85 του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 1985, για την επιβολή οριστικού δασμού αντιντάμπινγκ στις εισαγωγές ορισμένων τύπων ρουλεμάν με μπίλιες και ρουλεμάν με κωνικούς κυλίνδρους, καταγωγής Ιαπωνίας (ΕΕ L 167, σ. 3), θέσπισε οριστικούς δασμούς αντιντάμπινγκ στις εισαγωγές ενσφαίρων τριβέων καταγωγής Ιαπωνίας με μέγιστη εξωτερική διάμετρο υπερβαίνουσα τα 30 χιλιοστά. Ειδικότερα, ο κανονισμός 1739/85 επέβαλε οριστικούς δασμούς αντιντάμπινγκ στους ένσφαιρους τριβείς που κατασκεύαζαν η NTN Toyo Bearing Ltd (στο εξής: NTN), η Koyo Seiko Co. Ltd (στο εξής: Koyo Seiko) και η Nachi Fujikoshi Corporation (στο εξής: Nachi Fujikoshi), οι οποίοι ανέρχονταν, αντιστοίχως, στο 3,2 %, 5,5 % και 13,9 % της καθαρής τιμής του προϊόντος «ελεύθερο στα σύνορα της Κοινότητας», πριν από την επιβολή του δασμού.
4 Οι δασμοί αυτοί τροποποιήθηκαν με τον κανονισμό 2849/92, ο οποίος εκδόθηκε βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) 2423/88 του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 1988, για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ ή επιδοτήσεων εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΕ L 209, σ. 1), και άρχισε να ισχύει από τις 2 Οκτωβρίου 1992.
5 Από τις αιτιολογικές σκέψεις του κανονισμού 2849/92 προκύπτει μεταξύ άλλων ότι το Συμβούλιο έκρινε ότι η κατάργηση των εφαρμοζόμενων μέτρων αντιντάμπινγκ συνεπάγεται την εκ νέου πρόκληση σημαντικής ζημίας για την κοινοτική βιομηχανία (σημείο 39 των αιτιολογικών σκέψεων) και ότι η Κοινότητα είχε προδήλως συμφέρον να διατηρηθεί η προστασία της βιομηχανίας ενσφαίρων τριβέων κατά του αθέμιτου ανταγωνισμού που προκαλείται από τις εισαγωγές σε τιμές ντάμπινγκ (σημείο 44 των αιτιολογικών σκέψεων). Αφού έγινε σύγκριση των επιπέδων τιμών (σημεία 45 έως 52 των αιτιολογικών σκέψεων), ο κανονισμός 2849/92 τροποποίησε τους υφισταμένους οριστικούς δασμούς, καθορίζοντας δηλαδή αυτούς, στο άρθρο του 1, σημείο 2, σε 11,6 % για την NTN, σε 13,7 % για την Koyo Seiko και σε 7,7 % για την Nachi Fujikoshi.
Η απόφαση του ρωτοδικείου NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου και η απόφαση του Δικαστηρίου Επιτροπή κατά NTN και Koyo Seiko
6 Επιληφθέν προσφυγής περί ακυρώσεως του κανονισμού 2849/92, την οποία άσκησαν η NTN και η Koyo Seiko, το ρωτοδικείο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ακύρωσε, με απόφαση της 2ας Μαΐου 1995, Τ-163/94 και Τ-165/94, NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου (Συλλογή 1995, σ. ΙΙ-1381), το άρθρο 1 του κανονισμού 2849/92 «καθόσον επιβάλλει δασμό αντιντάμπινγκ στις προσφεύγουσες».
7 Από την προπαρατεθείσα απόφαση NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου προκύπτει ότι το ρωτοδικείο έκρινε ότι πολλά σημεία των αιτιολογικών σκέψεων του κανονισμού 2849/92 περιείχαν διαπιστώσεις που ενείχαν πραγματικές ή νομικές πλάνες ή περιήγαγαν σε πλάνη λόγω του ότι δεν ήσαν πλήρεις. Το ρωτοδικείο κατέληξε εντεύθεν ότι το συμπέρασμα που περιλαμβάνεται στο σημείο 39 των αιτιολογικών σκέψεων του κανονισμού αυτού, σύμφωνα με το οποίο οι εισαγωγές που αποτελούσαν αντικείμενο ντάμπινγκ συνιστούσαν κίνδυνο προκλήσεως σημαντικής ζημίας στην κοινοτική παραγωγή ένσφαιρων τριβέων, ενείχε και αυτό πραγματική και νομική πλάνη.
8 Με την απόφασή του της 10ης Φεβρουαρίου 1998, C-245/95 P, Επιτροπή κατά NTN και Koyo Seiko (Συλλογή 1998, σ. Ι-401), το Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση αναιρέσεως της Επιτροπής κατά της προπαρατεθείσας αποφάσεως NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου. Το Δικαστήριο παρατήρησε μεταξύ άλλων ότι η διαπιστωθείσα από το ρωτοδικείο παράλειψη του Συμβουλίου να αποδείξει την ύπαρξη ζημίας ή απειλής ζημίας υπό την έννοια του άρθρου 4 του κανονισμού 2423/88 αρκεί για να επιφέρει την ακύρωση του άρθρου 1 του κανονισμού 2849/92.
9 Αντλώντας τα συμπεράσματα από τις προπαρατεθείσες αποφάσεις NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου και Επιτροπή κατά NTN και Koyo Seiko, η Επιτροπή δημοσίευσε στις 3 Ιουνίου 1998 την ανακοίνωση 98/C 168/04, με τίτλο «Ανακοίνωση σχετικά με τη λήψη μέτρων αντιντάμπινγκ για τις εισαγωγές ένσφαιρων τριβέων με μεγαλύτερη εξωτερική διάμετρο από 30 χιλιοστά καταγωγής Ιαπωνίας» (ΕΕ C 168, σ. 6), στην οποία αναφέρει ότι οι εισαγωγείς δύνανται να ζητήσουν την επιστροφή από τις εθνικές τελωνειακές αρχές των οριστικών δασμών που έχουν εισπραχθεί μετά την έναρξη της ισχύος του κανονισμού 2849/92, καθόσον αφορά τα προϊόντα που κατασκευάστηκαν από την Koyo Seiko και την NTN.
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
10 Η Nachi Europe, η οποία είναι θυγατρική εταιρία της Nachi Fujikoshi, εισήγαγε τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 1995 ένσφαιρους τριβείς καταγωγής Ιαπωνίας κατασκευασθέντες από τη μητρική εταιρία της και τους έθεσε σε ελεύθερη κυκλοφορία στο τελωνείο του Μönchengladbach, το οποίο εξαρτάται από το Hauptzollamt.
11 Η Nachi Europe κατέβαλε για τον λόγο αυτό δασμούς αντιντάμπινγκ συνολικού ποσού 58 891,51 γερμανικών μάρκων (DEM) που της είχαν ζητηθεί με ειδοποιήσεις πληρωμής της 17ης Νοεμβρίου 1995 και της 29ης Δεκεμβρίου 1995.
12 Με έγγραφο που περιήλθε στο Hauptzollamt στις 19 Νοεμβρίου 1998, η Nachi Europe ζήτησε την επιστροφή των δασμών αντιντάμπινγκ που είχε καταβάλει, επικαλουμένη τον παράνομο χαρακτήρα του κανονισμού 2849/92, που απέρρεε από τις προαναφερθείσες αποφάσεις NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου και Επιτροπή κατά NTN και Koyo Seiko.
13 Το Hauptzollamt απέρριψε την αίτηση περί επιστροφής με απόφαση της 11ης Ιανουαρίου 1999. Απέρριψε επίσης την ένσταση που άσκησε η Nachi Europe κατά της αποφάσεως αυτής.
14 ρος στήριξη της προσφυγής που ακολούθως άσκησε ενώπιον του Finanzgericht Düsseldorf, η Nachi Europe ισχυρίστηκε ότι ο κανονισμός 2849/92 επιβάλλει δασμούς αντιντάμπινγκ στους ένσφαιρους τριβείς που αυτή εισήγαγε και ότι, με τις προπαρατεθείσες αποφάσεις NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου και Επιτροπή κατά NTN και Koyo Seiko, έγιναν δεκτές οι περί ακυρώσεως προσφυγές άλλων εισαγωγέων.
15 Το Finanzgericht παρατήρησε ότι, ναι μεν οι προπαρατεθείσες αποφάσεις NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου και Επιτροπή κατά NTN και Koyo Seiko κήρυξαν τον κανονισμό 2849/92 άκυρο μόνον έναντι των προσφευγουσών αυτών των υποθέσεων και όχι έναντι της Nachi Europe, πλην όμως το σκεπτικό των αποφάσεων αυτών οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το άρθρο 1, σημείο 2, του εν λόγω κανονισμού είναι παντελώς άκυρο.
16 Υπό τις περιστάσεις αυτές, το Finanzgericht Düsseldorf αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1) Είναι άκυρο το άρθρο 1, σημείο 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2849/92;
2) Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα: Από ποια ημερομηνία τίθεται σε ισχύ η ακυρότητα του άρθρου 1, σημείο 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2849/92 έναντι της προσφεύγουσας;»
Επί του πρώτου ερωτήματος
17 Από τη διάταξη περί παραπομπής προκύπτει ότι, με το πρώτο ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο δεν ερωτά αν το άρθρο 1, σημείο 2, του κανονισμού 2849/92 είναι άκυρο στο σύνολό του, αλλά μόνον αν η διάταξη αυτή είναι άκυρη καθόσον επιβάλλει δασμό αντιντάμπινγκ εφαρμοστέο στους ένσφαιρους τριβείς που κατασκευάζει η Nachi Fujikoshi και εισάγει η θυγατρική της εταιρία Nachi Europe, τα μόνα προϊόντα για τα οποία πρόκειται στη διαφορά της κύριας δίκης.
18 Συναφώς, πρέπει να εξεταστεί, αφενός, αν οι προπαρατεθείσες αποφάσεις NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου και Επιτροπή κατά NTN και Koyo Seiko είχαν ως αποτέλεσμα να επηρεάσουν το κύρος του άρθρου 1, σημείο 2, του κανονισμού 2849/92, καθόσον η διάταξη αυτή καθορίζει δασμό αντιντάμπινγκ εφαρμοστέο στους ένσφαιρους τριβείς που κατασκευάζει η Nachi Fujikoshi και αν, αφετέρου, ελλείψει αυτού του αποτελέσματος, η Nachi Europe μπορεί να επικαλεστεί την ακυρότητα του εν λόγω δασμού αντιντάμπινγκ επ' ευκαιρία διαφοράς ενώπιον εθνικού δικαστηρίου.
Ως προς το αποτέλεσμα των προπαρατεθεισών αποφάσεων NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου και Επιτροπή κατά NTN και Koyo Seiko επί του κύρους του δασμού αντιντάμπινγκ που έχει εφαρμογή στους κατασκευαζομένους από τη Nachi Fujikoshi ένσφαιρους τριβείς
19 ρέπει προηγουμένως να υπομνησθούν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες ένας ιδιώτης μπορεί να ασκήσει παραδεκτώς προσφυγή περί ακυρώσεως κανονισμού για τη θέσπιση δασμού αντιντάμπινγκ, όπως είναι ο κανονισμός 2849/92.
20 Το άρθρο 230, τέταρτο εδάφιο, ΕΚ εξαρτά το παραδεκτό προσφυγής ακυρώσεως ασκηθείσας από φυσικό ή νομικό πρόσωπο από την προϋπόθεση ότι η προσβαλλομένη πράξη, ακόμη και αν εκδόθηκε υπό μορφή κανονισμού, το αφορά άμεσα και ατομικά.
21 Κατά πάγια νομολογία, οι κανονισμοί με τους οποίους θεσπίζεται ο δασμός αντιντάμπινγκ, παρόλο που έχουν, από τη φύση τους και το περιεχόμενό τους, κανονιστικό χαρακτήρα, αφορούν άμεσα και ατομικά, μεταξύ άλλων, εκείνες τις επιχειρήσεις παραγωγής και εξαγωγής που αποδεικνύουν ότι αναφέρονται ειδικώς στις πράξεις της Επιτροπής και του Συμβουλίου ή ότι τις αφορούν οι προπαρασκευαστικές έρευνες (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 21ης Φεβρουαρίου 1984, 239/82 και 275/82, Allied Corporation κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1984, σ. 1005, σκέψη 12), ή ακόμη τους εισαγωγείς των οποίων οι τιμές μεταπωλήσεως των οικείων εμπορευμάτων αποτελούν τη βάση της κατασκευής της τιμής εξαγωγής σε περίπτωση υπάρξεως συνδέσμου μεταξύ του εξαγωγέα και του εισαγωγέα (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 11ης Ιουλίου 1990, C-305/86 και C-160/87, Neotype Techmashexport κατά Επιτροπής και Συμβουλίου, Συλλογή 1990, σ. Ι-2945, σκέψη 19).
22 Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι, οσάκις κανονισμός περί θεσπίσεως δασμού αντιντάμπινγκ επιβάλλει διαφορετικούς δασμούς σε σειρά εταιριών, μια εταιρία την αφορούν ατομικά μόνον εκείνες οι διατάξεις που της επιβάλλουν ειδικό δασμό αντιντάμπινγκ και καθορίζουν το σχετικό ποσό, και όχι εκείνες που επιβάλλουν δασμούς αντιντάμπινγκ σε άλλες εταιρίες, οπότε η προσφυγή της εταιρίας αυτής είναι παραδεκτή μόνο στο μέτρο που ζητεί την ακύρωση εκείνων των διατάξεων του κανονισμού που την αφορούν αποκλειστικώς (βλ. αποφάσεις της 7ης Μαΐου 1987, 240/84, Toyo κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1987, σ. 1809, σκέψεις 6 και 7· 255/84, Nachi Fujikoshi κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1987, σ. 1861, σκέψεις 7 και 8· 256/84, Koyo Seiko κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1987, σ. 1899, σκέψεις 6 και 7, και 258/84, Nippon Seiko κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1987, σ. 1923, σκέψεις 7 και 8).
23 Στο πλαίσιο της νομολογίας αυτής, η NTN και η Koyo Seiko, επιχειρήσεις παραγωγής ένσφαιρων τριβέων, αναφερόμενες ονομαστικώς στον κανονισμό 2849/92, άσκησαν εκάστη προσφυγή ενώπιον του ρωτοδικείου ζητώντας την ακύρωση του κανονισμού αυτού καθόσον αφορούσε την καθεμία από αυτές.
24 Με την προπαρατεθείσα απόφασή του NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου, το ρωτοδικείο έκανε δεκτές τις προσφυγές των εταιριών αυτών, εντός του ορίου των αιτημάτων των οποίων είχε επιληφθεί, δηλαδή ακυρώνοντας το άρθρο 1 του κανονισμού 2849/92 μόνον καθόσον επέβαλε δασμό αντιντάμπινγκ στις εταιρίες NTN Corporation και Koyo Seiko, αυτό δε σύμφωνα με τη νομολογία κατά την οποία ο κοινοτικός δικαστής δεν μπορεί να αποφανθεί ultra petita [βλ. αποφάσεις της 14ης Δεκεμβρίου 1962, 46/59 και 47/59, Meroni κατά Ανωτάτης Αρχής, Συλλογή τόμος 1954-1964, σ. 797, και της 28ης Ιουνίου 1972, 37/71, Jamet κατά Επιτροπής, ECR 1972 (μόνο σε ξενόγλωσσες εκδόσεις), σ. 483, σκέψη 12] και συνεπώς η ακυρότητα την οποία κηρύσσει δεν μπορεί να υπερβεί τη ζητηθείσα από τον προσφεύγοντα (απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 1999, C-310/97 P, Επιτροπή κατά AssiDomän Kraft Products κ.λπ., Συλλογή 1999, σ. Ι-5363, σκέψη 52).
25 Το Δικαστήριο διευκρίνισε συναφώς ότι, αν ο αποδέκτης μιας αποφάσεως αποφασίσει να ασκήσει προσφυγή ακυρώσεως, ο κοινοτικός δικαστής επιλαμβάνεται μόνον των στοιχείων της αποφάσεως που αφορούν τον προσφεύγοντα. Αντιθέτως, τα στοιχεία που αφορούν άλλους αποδέκτες και τα οποία δεν προσβλήθηκαν δεν εμπίπτουν στο αντικείμενο της διαφοράς την οποία ο κοινοτικός δικαστής καλείται να επιλύσει (προπαρατεθείσα απόφαση Επιτροπή κατά AssiDomän Kraft Products κ.λπ., σκέψη 53).
26 Εξάλλου, το Δικαστήριο έκρινε ότι το μεν απόλυτο δεδικασμένο που περιβάλλει την ακυρωτική απόφαση ενός κοινοτικού δικαστηρίου καλύπτει τόσο το διατακτικό της αποφάσεως όσο και το σκεπτικό που αποτελεί την απαραίτητη βάση του, πλην όμως δεν μπορεί να συνεπάγεται την ακύρωση πράξεως η οποία δεν υποβλήθηκε στον έλεγχο του κοινοτικού δικαστή και η οποία εμφανίζει την ίδια έλλειψη νομιμότητας (προπαρατεθείσα απόφαση Επιτροπή κατά AssiDomän Kraft Products κ.λπ., σκέψη 54).
27 Υπό τις συνθήκες αυτές διαπιστώνεται ότι η ακύρωση από το ρωτοδικείο, με την προπαρατεθείσα απόφασή του NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου, που επικυρώθηκε από το Δικαστήριο με την προπαρατεθείσα απόφασή του Επιτροπή κατά NTN και Koyo Seiko, του άρθρου 1 του κανονισμού 2849/92, καθόσον επιβάλλει δασμό αντιντάμπινγκ στις εταιρίες NTN και Koyo Seiko, δεν θίγει το κύρος των άλλων στοιχείων του κανονισμού αυτού, και ιδίως του δασμού αντιντάμπινγκ που έχει εφαρμογή στους κατασκευαζομένους από τη Nachi Fujikoshi ένσφαιρους τριβείς, εφόσον τα στοιχεία αυτά δεν εμπίπτουν στο αντικείμενο της διαφοράς την οποία ο κοινοτικός δικαστής καλείται να επιλύσει.
Ως προς τη δυνατότητα της Nachi Europe να επικαλεστεί την ακυρότητα του δασμού αντιντάμπινγκ επ' ευκαιρία διαφοράς ενώπιον εθνικού δικαστηρίου
28 Ανεξαρτήτως των αποτελεσμάτων της μερικής ακυρότητας που κηρύχθηκε από το ρωτοδικείο με την προπαρατεθείσα απόφασή του NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου, πρέπει να εξεταστεί αν η Nachi Europe μπορεί παραδεκτώς να επικαλεστεί την ακυρότητα του δασμού αντιντάμπινγκ που έχει εφαρμογή επί των κατασκευαζομένων από τη Nachi Fujikoshi ένσφαιρων τριβέων επ' ευκαιρία διαφοράς ενώπιον εθνικού δικαστηρίου.
29 ρέπει κατ' αρχάς να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, απόφαση των κοινοτικών οργάνων η οποία δεν προσβλήθηκε από τον αποδέκτη της εντός της προθεσμίας του άρθρου 230, πέμπτο εδάφιο, ΕΚ καθίσταται απρόσβλητη έναντι αυτού (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 12ης Οκτωβρίου 1978, 156/77, Επιτροπή κατά Βελγίου, Συλλογή τόμος 1978, σ. 587, σκέψεις 20 έως 24, της 10ης Ιουνίου 1993, C-183/91, Επιτροπή κατά Ελλάδος, Συλλογή 1993, σ. Ι-3131, σκέψεις 9 και 10, και της 9ης Μαρτίου 1994, C-188/92, TWD Textilwerke Deggendorf, Συλλογή 1994, σ. Ι-833, σκέψη 13). Η νομολογία αυτή στηρίζεται κυρίως στο σκεπτικό ότι οι προθεσμίες για την άσκηση προσφυγής αποσκοπούν στην προστασία της ασφαλείας δικαίου, αποτρέποντας την επ' αόριστον αμφισβήτηση των κοινοτικών πράξεων που παράγουν έννομα αποτελέσματα (απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 1997, C-178/95, Wiljo, Συλλογή 1997, σ. Ι-585, σκέψη 19).
30 Το Δικαστήριο έκρινε επίσης ότι οι ίδιες επιτακτικές ανάγκες ασφαλείας δικαίου οδηγούν στον αποκλεισμό της δυνατότητας του δικαιούχου κρατικής ενισχύσεως, η οποία αποτελεί αντικείμενο αποφάσεως της Επιτροπής απευθυνομένης απευθείας μόνο στο κράτος μέλος στο οποίο υπάγεται ο δικαιούχος αυτός, ο οποίος είχε αναμφιβόλως το δικαίωμα προσβολής της οικείας αποφάσεως, αλλά άφησε να παρέλθει άπρακτη η προβλεπόμενη συναφώς στο άρθρο 230, πέμπτο εδάφιο, ΕΚ, αποσβεστική προθεσμία, να αμφισβητήσει τη νομιμότητά της ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων στα πλαίσια προσφυγής κατά των μέτρων που έλαβαν οι εθνικές αρχές σε εκτέλεσή της (προπαρατεθείσες αποφάσεις TWD Textilwerke Deggendorf, σκέψεις 17 και 24, και Wiljo, σκέψεις 20 και 21). Το Δικαστήριο θεώρησε πράγματι ότι ενδεχόμενη υιοθέτηση της αντίθετης λύσης θα ισοδυναμούσε με αναγνώριση, υπέρ του δικαιούχου της ενισχύσεως, της ευχέρειας να παρακάμψει το απρόσβλητο της αποφάσεως με το οποίο, δυνάμει της αρχής της ασφαλείας δικαίου, πρέπει να περιβάλλεται μια απόφαση μετά την εκπνοή των προθεσμιών για την άσκηση της προσφυγής (προπαρατεθείσες αποφάσεις TWD Textilwerke Deggendorf, σκέψη 18, και Wiljo, σκέψη 21).
31 ρέπει να εξεταστεί αν, όπως υποστηρίζουν το Συμβούλιο και η Επιτροπή, η λύση που έγινε δεκτή με την προπαρατεθείσα απόφαση TWD Textilwerke Deggendorf μπορεί να επεκταθεί στην περίπτωση κατά την οποία, όπως στη διαφορά της κύριας δίκης, γίνεται επίκληση της ακυρότητας του κανονισμού αντιντάμπινγκ στα πλαίσια διαφοράς ενώπιον εθνικού δικαστηρίου από επιχείρηση που βρίσκεται σε μια τέτοια κατάσταση όπως αυτή της Nachi Europe.
32 Ως προς το σημείο αυτό, η Nachi Europe υποστήριξε κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση ότι η λύση που έγινε δεκτή με την προπαρατεθείσα απόφαση TWD Textilwerke Deggendorf δεν μπορούσε να εφαρμοστεί στην περίπτωση κατά την οποία η επίκληση της ακυρότητας κανονισμού γίνεται παρεμπιπτόντως, εφόσον το άρθρο 241 ΕΚ επιτρέπει σε κάθε διάδικο να επικαλείται παρεμπιπτόντως τη μη εφαρμογή κανονισμού παρά τη λήξη της προθεσμίας για την άσκηση προσφυγής που προβλέπει το άρθρο 230, πέμπτο εδάφιο, ΕΚ.
33 Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί κατ' αρχάς ότι, κατά πάγια νομολογία, η βάσει του άρθρου 241 ΕΚ δυνατότητα επικλήσεως του ανεφάρμοστου ενός κανονισμού δεν αποτελεί αυτοτελές δικαίωμα ασκήσεως προσφυγής και μπορεί να ασκείται μόνον παρεμπιπτόντως επ' ευκαιρία δίκης ενώπιον του ιδίου του Δικαστηρίου βάσει άλλης διατάξεως της Συνθήκης (αποφάσεις της 14ης Δεκεμβρίου 1962, 31/62 και 33/62, Wöhrmann και Lütticke, Συλλογή τόμος 1954-1964, σ. 849· της 16ης Ιουλίου 1981, 33/80, Albini κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, Συλλογή 1981, σ. 2141, σκέψη 17· της 11ης Ιουλίου 1985, 87/77, 130/77, 22/83, 9/84 και 10/84, Salerno κ.λπ. κατά Επιτροπής και Συμβουλίου, Συλλογή 1985, σ. 2523, σκέψη 36, και διάταξη της 28ης Ιουνίου 1993, C-64/93, Donatab κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1993, σ. Ι-3595, σκέψη 19).
34 Επειδή δεν μπορούσε να γίνει επίκληση του άρθρου 241 ΕΚ ενώπιον του Δικαστηρίου ελλείψει κύριας προσφυγής της οποίας αυτό να έχει επιληφθεί, η διάταξη αυτή δεν μπορεί, καθεαυτή, να εφαρμοστεί στο πλαίσιο της διαδικασίας προδικαστικής παραπομπής του άρθρου 234 ΕΚ. Όπως παρατήρησε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 62 των προτάσεών του, το άρθρο 234 ΕΚ προβλέπει μια διαδικασία η οποία επιτρέπει την εξέταση ερωτήματος που τίθεται ως προς το κύρος κοινοτικής πράξεως οσάκις ένα τέτοιο ερώτημα τίθεται παρεμπιπτόντως στο πλαίσιο διαφοράς ενώπιον εθνικού δικαστηρίου.
35 Εντούτοις, είναι αληθές ότι το άρθρο 241 ΕΚ εκφράζει μια γενική αρχή του δικαίου που εξασφαλίζει στον αιτούντα το δικαίωμα, στο πλαίσιο προσφυγής ασκούμενης σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο κατά της απορρίψεως της αιτήσεώς του, να προτείνει τον παράνομο χαρακτήρα της κοινοτικής πράξεως, η οποία αποτελεί το έρεισμα της εθνικής αποφάσεως που ελήφθη εις βάρος του, με συνέπεια να μπορεί το θέμα του κύρους της κοινοτικής πράξεως να παραπεμφθεί στο Δικαστήριο στο πλαίσιο της διαδικασίας εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως (απόφαση της 27ης Σεπτεμβρίου 1983, 216/82, Universität Hamburg, Συλλογή 1983, σ. 2771, σκέψεις 10 και 12).
36 Το Δικαστήριο ανέφερε επίσης ότι η γενική αυτή αρχή διασφαλίζει σε κάθε διάδικο το δικαίωμα να αμφισβητήσει, προκειμένου να επιτύχει την ακύρωση αποφάσεως που τον αφορά άμεσα και ατομικά, το κύρος προγενεστέρων πράξεων των κοινοτικών οργάνων που αποτέλεσαν τη νομική βάση της προσβαλλομένης αποφάσεως, εφόσον ο συγκεκριμένος διάδικος δεν διαθέτει το δικαίωμα να ασκήσει, δυνάμει του άρθρου 230 ΕΚ, ευθεία προσφυγή κατά των εν λόγω πράξεων, τις συνέπειες των οποίων υφίσταται χωρίς να είναι σε θέση να ζητήσει την ακύρωσή τους (απόφαση της 6ης Μαρτίου 1979, 92/78, Simmenthal κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1979/Ι, σ. 407, σκέψη 39, και προπαρατεθείσα απόφαση TWD Textilwerke Deggendorf, σκέψη 23).
37 άντως, η γενική αυτή αρχή, η οποία επιδιώκει να διασφαλίζει ότι ο κάθε διάδικος έχει ή είχε τη δυνατότητα να αμφισβητήσει μια κοινοτική πράξη η οποία αποτελεί το έρεισμα αποφάσεως που ελήφθη εις βάρος του, ουδόλως απαγορεύει ένας κανονισμός να καταστεί απρόσβλητος για έναν ιδιώτη, έναντι του οποίου πρέπει να θεωρείται ατομική απόφαση και ο οποίος αναμφιβόλως θα μπορούσε να ζητήσει την ακύρωσή του δυνάμει του άρθρου 230 ΕΚ, πράγμα το οποίο εμποδίζει τον εν λόγω ιδιώτη να προτείνει ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου την έλλειψη νομιμότητας του κανονισμού αυτού (βλ., όσον αφορά απόφαση της Επιτροπής, την προπαρατεθείσα απόφαση TWD Textilwerke Deggendorf, σκέψεις 24 και 25). Αυτό το συμπέρασμα έχει εφαρμογή στους κανονισμούς περί θεσπίσεως δασμών αντιντάμπινγκ, λόγω της διττής φύσεώς τους, τονισθείσας από το Δικαστήριο με την αναφερομένη στη σκέψη 21 της παρούσας αποφάσεως νομολογία, των πράξεων με κανονιστικό χαρακτήρα και των πράξεων που μπορούν να αφορούν άμεσα και ατομικά ορισμένους επιχειρηματίες.
38 Στην παρούσα υπόθεση, η Nachi Europe, προσφεύγουσα της κύριας δίκης, μπορούσε αναμφίβολα να ζητήσει την ακύρωση του άρθρου 1, σημείο 2, του κανονισμού 2849/92, καθόσον ορίζει δασμό αντιντάμπινγκ που εφαρμόζεται στους κατασκευαζομένους από τη Nachi Fujikoshi ένσφαιρους τριβείς.
39 ράγματι, όπως ο γενικός εισαγγελέας παρατήρησε στα σημεία 32 έως 34 των προτάσεών του, η Nachi Europe είναι εισαγωγέας που συνδέεται με τη Nachi Fujikoshi και της οποίας οι τιμές μεταπωλήσεως των οικείων εμπορευμάτων αποτέλεσαν τη βάση για την κατασκευή της τιμής εξαγωγής που ο κανονισμός 2849/92 έλαβε υπόψη για τον καθορισμό των περιθωρίων ντάμπινγκ όσον αφορά τη Nachi Fujikoshi. Σύμφωνα με την αναφερθείσα στις σκέψεις 21 και 22 της παρούσας αποφάσεως νομολογία, το γεγονός αυτό επιτρέπει να θεωρηθεί ότι οι διατάξεις του κανονισμού αυτού που επέβαλαν ειδικό δασμό αντιντάμπινγκ στα κατασκευαζόμενα από τη Nachi Fujikoshi προϊόντα αφορά τη Nachi Europe άμεσα και ατομικά.
40 Απ' όλα τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι στο πρώτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ούτε η προπαρατεθείσα απόφαση του ρωτοδικείου NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου ούτε η προπαρατεθείσα απόφαση του Δικαστηρίου Επιτροπή κατά NTN και Koyo Seiko είχαν ως αποτέλεσμα τον επηρεασμό του κύρους του άρθρου 1, σημείο 2, του κανονισμού 2849/92, καθόσον καθορίζει δασμό αντιντάμπινγκ εφαρμοστέο στους κατασκευαζομένους από τη Nachi Fujikoshi ένσφαιρους τριβείς.
Ένας εισαγωγέας των προϊόντων αυτών, όπως είναι η Nachi Europe, η οποία αναμφίβολα διέθετε δικαίωμα ασκήσεως προσφυγής ενώπιον του ρωτοδικείου προκειμένου να επιτύχει την ακύρωση του δασμού αντιντάμπινγκ που πλήττει τα εν λόγω προϊόντα, αλλά δεν άσκησε αυτή την προσφυγή, δεν μπορεί στη συνέχεια να επικαλεστεί την ακυρότητα του εν λόγω δασμού αντιντάμπινγκ ενώπιον εθνικού δικαστηρίου. Σε μια τέτοια περίπτωση, το εθνικό δικαστήριο δεσμεύεται από τον οριστικό χαρακτήρα του δασμού αντιντάμπινγκ που έχει εφαρμογή δυνάμει του άρθρου 1, σημείο 2, του κανονισμού 2849/92 επί των ένσφαιρων τριβέων που κατασκευάζει η Nachi Fujikoshi και εισάγει η Nachi Europe.
Επί του δευτέρου ερωτήματος
41 Επειδή το δεύτερο ερώτημα τέθηκε από το αιτούν δικαστήριο μόνο για την περίπτωση που η απάντηση στο πρώτο ερώτημα θα ήταν καταφατική, η απάντηση σ' αυτό παρέλκει.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
42 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν το Συμβούλιο και η Επιτροπή που κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με διάταξη της 21ης Ιουνίου 1999 το Finanzgericht Düsseldorf, αποφαίνεται:
Ούτε η απόφαση του ρωτοδικείου της 2ας Μαΐου 1995, Τ-163/94 και Τ-165/94, NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου ούτε εκείνη του Δικαστηρίου της 10ης Φεβρουαρίου 1998, C-245/95 P, Επιτροπή κατά NTN και Koyo Seiko, είχαν ως αποτέλεσμα τον επηρεασμό του κύρους του άρθρου 1, σημείο 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2849/92 του Συμβουλίου, της 28ης Σεπτεμβρίου 1992, περί τροποποιήσεως του οριστικού δασμού αντιντάμπινγκ κατά τις εισαγωγές ενσφαίρων τριβέων (ρουλεμάν με σφαιρίδια), με μέγιστη εξωτερική διάμετρο υπερβαίνουσα τα 30 χιλιοστά, καταγωγής Ιαπωνίας, που έχει επιβληθεί με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1739/85, καθόσον καθορίζει δασμό αντιντάμπινγκ εφαρμοστέο στους κατασκευαζομένους από τη Nachi Fujikoshi Corporation ένσφαιρους τριβείς.
Ένας εισαγωγέας των προϊόντων αυτών, όπως είναι η Nachi Europe GmbH, η οποία αναμφίβολα διέθετε δικαίωμα ασκήσεως προσφυγής ενώπιον του ρωτοδικείου προκειμένου να επιτύχει την ακύρωση του δασμού αντιντάμπινγκ που πλήττει τα εν λόγω προϊόντα, αλλά δεν άσκησε αυτή την προσφυγή, δεν μπορεί στη συνέχεια να επικαλεστεί την ακυρότητα του εν λόγω δασμού αντιντάμπινγκ ενώπιον εθνικού δικαστηρίου. Σε μια τέτοια περίπτωση, το εθνικό δικαστήριο δεσμεύεται από τον οριστικό χαρακτήρα του δασμού αντιντάμπινγκ που έχει εφαρμογή δυνάμει του άρθρου 1, σημείο 2, του κανονισμού 2849/92 επί των ένσφαιρων τριβέων που κατασκευάζει η Nachi Fujikoshi Corporation και εισάγει η Nachi Europe GmbH.