Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
BIONDI
ippreżentati fis‑26 ta’ Marzu 2026 (1)
Kawża C‑505/24 P
Condor Flugdienst GmbH
vs
Ryanair DAC,
Il‑Kummissjoni Ewropea
“Appell – Għajnuna mill-Istat – Suq Ġermaniż tat-trasport bl-ajru – Għajnuna mogħtija lil kumpannija tal-ajru mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID‑19 – Qafas temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat – Rikapitalizzazzjoni ta’ Condor Flugdienst GmbH – Deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea li ma tqajjimx oġġezzjonijiet – Rikors għal annullament – Artikolu 107(3)(c) TFUE – Punt 67 tal-Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għas-salvataġġ u r-ristrutturar ta’ impriżi mhux finanzjarji f’diffikultà – Qsim tal-piżijiet)
I.      Introduzzjoni
1.        L-għajnuna għas-salvataġġ u għar-ristrutturar (iktar ’il quddiem l-“għajnuna għas-S&R”) tikkostitwixxi waħda mill-forom l-iktar distorsivi ta’ għajnuna mill-Istat skont id-dritt tal-Unjoni. Kif irrikonoxxut fil-punt 6 tal-Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għas-salvataġġ u r-ristrutturar ta’ impriżi mhux finanzjarji f’diffikultà (2), it-tmiem ta’ impriżi ineffiċjenti huwa karatteristika normali u mixtieqa ta’ ekonomija tas-suq li tiffunzjona, li tippermetti l-iżvilupp ta’ kompetituri iktar effiċjenti u teknoloġikament avvanzati. Billi tintervjeni f’dan il-proċess, l-għajnuna għas-S&R tirriskja li ddewwem l-aġġustamenti neċessarji tas-suq u li tnaqqas b’mod kunsiderevoli t-tkabbir ekonomiku fis-setturi kkonċernati, li jkollha impatt negattiv fuq l-ekonomija kollha kemm hi u li tipproduċi effetti negattivi fuq is-suq intern. Minħabba tali distorsjonijiet potenzjalment serji tal-kompetizzjoni, l-għajnuna għas-S&R hija ġġustifikata biss f’ċirkustanzi definiti b’mod strett.
2.        Il-Linji Gwida S&R, li jistabbilixxu l-kundizzjonijiet li taħthom l-għajnuna għas-S&R tista’ titqies kompatibbli mas-suq intern abbażi tal-Artikolu 107(3)(c) TFUE, jiddistingwu b’mod ċar bejn l-għajnuna għas-salvataġġ, li tipprovdi għajnuna temporanja, u l-għajnuna għar-ristrutturar, li għandha l-għan li tirrestawra l-vijabbiltà fit-tul tal-impriża (3) sabiex tippermettilha tikkompeti fis-suq fuq il-merti tagħha stess, mingħajr l-appoġġ ssoktat tal-Istat (4).
3.        Fir-rigward tal-għajnuna għar-ristrutturar, it-Taqsima 3.5.2 tal-Linji Gwida S&R tistabbilixxi rekwiżiti speċifiċi biex jiġi żgurat li l-ammont u l-intensità tal-għajnuna jkunu limitati għall-minimu strettament meħtieġ biex ikun jista’ jsir ir-ristrutturar. Għal dan l-għan, livell sinjifikattiv ta’ “kontribuzzjoni proprja” għandu
jiġi żgurat għall-ispejjeż tar-ristrutturar (5) u “qsim tal-piżijiet” adegwat.
4.        Il-qsim tal-piżijiet huwa rekwiżit relattivament ġdid fid-dritt tal-Unjoni fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat. Dan deher għall-ewwel darba fil-Linji Gwida tal-2009 dwar l-Għajnuna mill-Istat għas-Settur Bankarju (6), u sar ċentrali fil-Komunikazzjoni dwar il-Banek 2013 (7). Imbagħad ġie inkluż fil-Linji Gwida S&R
rreveduti tal-2014, li ġew adottati bħala parti minn programm usa’ ta’ modernizzazzjoni tal-għajnuna mill-Istat (SAM). Irregolat fit-Taqsima 3.5.2.2 ta’ dawn l-aħħar linji gwida, dan
jeżiġi, fl-ewwel lok, li l-azzjonisti u, jekk ikun il-każ, il-kredituri subordinati jassorbu kompletament it-telf eżistenti qabel l-injezzjoni ta’ fondi pubbliċi (8).
Il-qsim tal-piżijiet jiżgura li l-għajnuna ma tintużax biex tipproteġi lill-investituri mill-konsegwenzi ta’ deċiżjonijiet kummerċjali preċedenti, peress li dan jista’ joħloq periklu morali u jimmina d-dixxiplina tas-suq (9).
Fil-fatt, ir-riskju ta’ periklu morali, meta l-impriżi jistgħu jantiċipaw li jiġu salvati meta jkunu f’diffikultà u jinvolvu ruħhom fi strateġiji kummerċjali eċċessivament riskjużi u mhux sostenibbli, huwa tħassib ċentrali li fuqu huwa bbażat il-qafas tal-Linji Gwida S&R (10).
5.        Il-qsim tal-piżijiet xieraq skont il-Linji Gwida S&R ma jirrikjedix biss li t-telf tal-passat jiġi assorbit bis-sħiħ qabel kwalunkwe intervent mill-Istat. Kif speċifikat fil-paragrafu 67 ta’ dawk il-linji gwida, dan jirrikjedi wkoll li l-għajnuna mill-Istat li ttejjeb il-pożizzjoni tal-ekwità tal-benefiċjarju “għandha tingħata fuq termini li jagħtu lill-Istat proporzjon raġonevoli ta’ qligħ futur għall-valur tal-ekwità tal-benefiċjarju, minħabba l-ammont ta’ ekwità tal-Istat injettat meta mqabbel mal-ekwità li jifdal tal-kumpanija wara li t-telf ikun ġie kontabbilizzat”. It-tilwima fil-qalba ta’ dan l-appell tirrigwarda l-applikazzjoni ta’ dan ir-rekwiżit speċifiku.
II.    Il-fatti li wasslu għall-kawża, id-deċiżjoni kkontestata, is-sentenza appellata u t-talbiet tal-partijiet
6.        Matul il-perijodu mill‑2019 sal‑2021, l-appellanti, Condor Flugdienst GmbH (iktar ’il quddiem “Condor”), ibbenefikat minn diversi miżuri ta’ għajnuna mill-Istat, li jistgħu jiġu kklassifikati f’żewġ gruppi, jiġifieri, minn naħa, miżuri ta’ għajnuna intiżi sabiex isolvu d-diffikultajiet finanzjarji kkawżati mill-insolvenza tal-kumpannija omm preċedenti tagħha, Thomas Cook Group plc (iktar ’il quddiem “Thomas Cook”), u, min-naħa l-oħra, miżuri ta’ għajnuna intiżi li jirrimedjaw id-danni li hija kienet ġarrbet minħabba l-impożizzjoni ta’ restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar marbuta mal-pandemija tal-COVID‑19, mis‑17 ta’ Marzu sal‑31 ta’ Diċembru 2020 (iktar ’il quddiem l-“għajnuna COVID‑19 tal-2020”), u mill‑1 ta’ Jannar sal‑31 ta’ Mejju 2021 (iktar ’il quddiem l- “għajnuna COVID‑19 tal‑2021”) (11).
7.        Permezz ta’ deċiżjoni tas‑26 ta’ April 2020, il-Kummissjoni Ewropea approvat l-għajnuna COVID‑19 tal‑2020, li ħadet il-forma ta’ żewġ ammonti ta’ self li flimkien jammontaw għat-total ta’ EUR 550 miljun (iktar ’il quddiem is- “self COVID‑19 tal‑2020”), sostnuta b’garanzija mill-Istat, abbażi tal-Artikolu 107(2)(b) TFUE (12).
8.        Permezz ta’ sentenza tad‑9 ta’ Ġunju 2021, Ryanair vs Il‑Kummissjoni (Condor; COVID‑19) (13), il-Qorti Ġenerali annullat din id-deċiżjoni minħabba nuqqas ta’ motivazzjoni.
9.        Fis‑26 ta’ Lulju 2021, fl-ewwel lok, il-Kummissjoni approvat mill-ġdid l-għajnuna COVID‑19 tal-2020. Madankollu, sabiex tikkonforma mas-sentenza msemmija iktar ’il fuq, id-deċiżjoni tal-Kummissjoni, l-ewwel, eskludiet mill-kalkolu tad-danni mġarrba minn Condor l-ispejjeż li hija kienet ġarrbet minħabba l-estensjoni tal-proċedura ta’ insolvenza. It-tieni, fuq il-bażi ta’ data ex post pprovduta mill-awtoritajiet Ġermaniżi, hija kkonstatat li Condor kienet irċeviet kumpens żejjed fl-ammont ta’ EUR 91.745 miljun, flimkien mal-interessi (14).
10.      Fit-tieni lok, il-Kummissjoni approvat l-għajnuna COVID‑19 tal‑2021, li ħadet il-forma ta’ tħassir parzjali, li ammonta għal EUR 60 miljun, tad-djun li jirriżultaw mis-self COVID‑19 tal‑2020, bħala kompatibbli mas-suq intern abbażi tal-Artikolu 107(2)(b) TFUE (15).
11.      Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni, abbażi tal-Artikolu 107(3)(c) TFUE u tal-Linji Gwida S&R, approvat miżura ta’ għajnuna biex tappoġġja r-ristrutturar u t-tkomplija tal-attivitajiet ta’ Condor, li kienet tinvolvi żewġ partijiet (iktar ’il quddiem il-“miżura kkonċernata”). L-ewwel parti kienet tikkonsisti f’emenda tal-kundizzjonijiet tas-self COVID‑19 tal‑2020 u kanċellazzjoni parzjali ta’ EUR 90 miljun ta’ djun li jirriżultaw minn dan is-self. It-tieni parti kienet tikkonċerna t-tħassir tad-dejn ta’ EUR 20.2 miljun li jikkorrispondi għall-interessi dovuti minn Condor wara d-deċiżjoni emendata dwar l-għajnuna COVID‑19 tal‑2020 (16) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”). It-tnejn li huma kienu jagħmlu parti minn pakkett finanzjarju nnegozjat mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, l-azzjonist privat il-ġdid ta’ Condor, Attestor Limited (iktar ’il quddiem “Attestor”), u l-bank ta’ żvilupp pubbliku Ġermaniż, il-Kreditanstalt für Wiederaufbau (iktar ’il quddiem il-“KfW”), sabiex jiġu sostnuti r-ristrutturazzjoni u t-tkomplija tal-attivitajiet ta’ Condor (iktar ’il quddiem il-“ftehim ta’ xiri”).
12.      Ryanair DAC (iktar ’il quddiem “Ryanair”) ippreżentat rikors għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata billi sostniet,
inter alia, li d-drittijiet proċedurali tagħha bħala parti interessata kienu nkisru minħabba l-fatt li l-Kummissjoni ma kinitx fetħet il-proċedura prevista fl-Artikolu 108(2) TFUE, minkejja diffikultajiet serji ta’ evalwazzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna (17). Fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet il-parti l-kbira tal-motivi mressqa minn Ryanair, bl-eċċezzjoni ta’ żewġ ilmenti mqajma fis-sitt motiv, ibbażati fuq l-assenza ta’ stabbiliment mill-Kummissjoni tal-proporzjonalità tal-għajnuna. Il-Qorti Ġenerali kkonstatat li Ryanair kienet uriet b’mod suffiċjenti fid-dritt li l-Kummissjoni kellu jkollha dubji li jiġġustifikaw il-ftuħ tal-proċedura skont l-Artikolu 108(2) TFUE, l-ewwel,  jekk il-miżura kkonċernata tissodisfax ir-rekwiżit ta’ qsim tal-piżijiet xieraq stabbilit fil-punt 67 tal-Linji Gwida S&R u, it-tieni,  jekk il-portata tal-miżuri intiżi sabiex jillimitaw id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni kinitx konformi mar-rekwiżiti stabbiliti, b’mod partikolari, fit-Taqsima 3.6.2.2 tal-imsemmija linji gwida.
13.      Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni kkontestata mingħajr ma eżaminat iż-żewġ motivi l-oħra, ibbażati fuq ksur tal-prinċipji ta’ nondiskriminazzjoni, ta’ libertà li jiġu pprovduti servizzi u tal-libertà ta’ stabbiliment, kif ukoll fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni (18).
14.      Wara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, Condor ippreżentat appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fit‑18 ta’ Lulju 2024. Condor, Ryanair, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Kummissjoni nstemgħu waqt is-seduta li nżammet fl‑20 ta’ Novembru 2025.
15.      Permezz tal-appell tagħha, Condor titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla s-sentenza appellata, tiċħad ir-rikors ta’ Ryanair fl-intier tiegħu u tikkundanna lil Ryanair tbati l-ispejjeż relatati mal-proċedura tal-ewwel istanza u mal-proċedura tal-appell.
16.      Il-Kummissjoni u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja t-tnejn jitolbu li l-Qorti tal-Ġustizzja tilqa’ l-appell, tannulla s-sentenza appellata u tikkundanna lil Ryanair għall-ispejjeż.
17.      Ryanair titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell u tikkundanna lil Condor għall-ispejjeż kollha li hija sostniet f’dawn il-proċeduri.
III. L-appell
18.      Insostenn tal-appell tagħha, Condor tqajjem tliet aggravji. Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, hija tikkontesta l-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti Ġenerali tal-portata tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R. Permezz tat-tieni aggravju tagħha, hija ssostni li d-deċiżjoni kkontestata hija fi kwalunkwe każ konformi mal-punt 67 u li l-Qorti Ġenerali, essenzjalment, naqset milli tevalwa l-kontenut ta’ dik id-d-deċiżjoni . Permezz tat-tielet aggravju tagħha, Condor issostni li l-allegat difett fl-eżami tal-Kummissjoni ma kellux impatt fuq l-eżitu tad-deċiżjoni kkontestata.
19.      Kif mitlub mill-Qorti tal-Ġustizzja, dawn il-konklużjonijiet ser jiffokaw esklużivament fuq it-tieni aggravju.
A.      It-tieni aggravju
20.      Permezz tat-tieni aggravju tagħha, Condor, sostnuta mill-Kummissjoni u mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, tikkontesta l-punti 207, 232 u 233 tas-sentenza appellata.
21.      F’dawn il-punti, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-Kummissjoni naqset milli tikkunsidra jekk il-miżura kkonċernata kinitx konformi mar-rekwiżiti stabbiliti fil-punt 67 tal-Linji Gwida S&R. Il-Qorti Ġenerali kkonstatat li xejn fid-deċiżjoni kkontestata ma kien jindika li l-Kummissjoni kienet indirizzat il-kwistjoni dwar jekk il-miżura kkonċernata kinitx ingħatat b’kundizzjonijiet li joffru lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja proporzjon raġonevoli ta’ qligħ futur għall-valur ta’ Condor (19). Fil-punt 232 ta’ din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argument ta’ Condor li r-rimbors futur tal-parti li jifdal tad-dejn li jirriżulta mis-self COVID‑19 tal-2020 seta’ jitqies biex jipprovdi lill-Istat “proporzjon raġonevoli ta’ qligħ futur għall-valur” ta’ Condor, fis-sens tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R. L-ewwel, skont il-Qorti Ġenerali, dan l-argument kien jissupplimenta l-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata. It-tieni, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-aċċettazzjoni tal-argument ta’ Condor tirriskja li tneħħi s-sens tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R. Hija spjegat li, mis-sustanza tagħha stess, tħassir parzjali tad-dejn jimplika l-ħlas lura tal-parti tad-dejn li ma tħassritx. L-argument ta’ Condor għalhekk kien jammonta għall-esklużjoni de facto tat-tħassir parzjali tad-djun mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R.
22.      Condor issostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball meta qieset li l-Kummissjoni kellu jkollha dubji dwar jekk il-miżura kkonċernata kinitx tissodisfa r-rekwiżit stabbilit fil-punt 67 tal-Linji Gwida S&R. Skont Condor, id-deċiżjoni kkontestata tinkludi biżżejjed elementi sabiex jitqies li dan ir-rekwiżit kien ġie osservat, anki jekk ma tinkludix riferiment espliċitu għall-punt 67.
23.      Nixtieq nosserva, qabelxejn, li skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-istħarriġ tal-legalità ta’ atti skont l-Artikolu 263 TFUE, il-qrati tal-Unjoni ma jistgħux, fi kwalunkwe każ, jissostitwixxu l-motivazzjoni tagħhom għal dik tal-awtur tal-att ikkontestat(20). Peress li kkonkludiet li l-Kummissjoni ma kinitx eżaminat jekk il-miżura inkwistjoni kinitx konformi mal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R, ma kinitx il-Qorti Ġenerali li kellha twettaq tali evalwazzjoni, billi tiddetermina jekk, abbażi tal-informazzjoni li tinsab fid-deċiżjoni kkontestata, il-miżura kkonċernata kinitx ingħatat b’kundizzjonijiet li joffru lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja proporzjon raġonevoli ta’ qligħ futur għall-valur ta’
Condor.
24.      Huwa veru, kif issostni Condor, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat fis-sentenza tat‑28 ta’ Settembru 2023, Ryanair vs Il‑Kummissjoni (21), li l-Qorti Ġenerali hija kompetenti sabiex tfakkar il-kontenut tad-deċiżjoni kkontestata quddiemha u sabiex tislet konklużjonijiet mill-informazzjoni li tinsab fiha. Madankollu, dan ma jawtorizzax lill-Qorti Ġenerali, u lanqas ma jobbligaha, twettaq, fuq inizjattiva tagħha stess, evalwazzjoni li l-Kummissjoni naqset milli twettaq, b’mod partikolari meta tali evalwazzjoni timplika l-eżerċizzju ta’ setgħa diskrezzjonali. Skont il-ġurisprudenza, il-konstatazzjoni ta’ eżami insuffiċjenti jew inkomplet tikkostitwixxi indikazzjoni tal-eżistenza ta’ diffikultajiet serji fl-evalwazzjoni tal-miżura inkwistjoni li, fiha nnifisha, tikkontesta l-legalità ta’ deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet, bħad-deċiżjoni kkontestata (22).
25.      Għalkemm Condor tista’ għalhekk tikkontesta l-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali li d-deċiżjoni kkontestata ma kinitx tinkludi evalwazzjoni tal-osservanza tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R, hija ma tistax tikkritika lill-Qorti Ġenerali li ma evalwatx jekk, fid-dawl tal-elementi li jinsabu fid-deċiżjoni kkontestata, il-miżura kkonċernata kinitx konformi ma’ dan il-punt.
26.      Wara li ġiet iċċarata din il-kwistjoni, ser nindirizza ż-żewġ talbiet distinti mressqa minn Condor. Sussegwentement ser neżamina l-argumenti speċifiċi mressqa mill-Kummissjoni u mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja insostenn tat-tieni aggravju.
1.      L-ewwel sottomissjoni tat-tieni aggravju
27.      Permezz tal-ewwel sottomissjoni
tat-tieni aggravju tagħha, Condor issostni li, billi ċaħdet l-argument li l-ħlas mill-ġdid tal-parti li jifdal tad-dejn li jirriżulta mis-self COVID‑19 tal‑2020 seta’ jitqies li dan jipprovdi
lill-Istat “proporzjon raġonevoli ta’ qligħ futur għall-valur” ta’ Condor fis-sens tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R, il-Qorti Ġenerali manifestament żnaturat kemm l-osservazzjonijiet ta’ Condor kif ukoll dawk tal-Kummissjoni. Il-Qorti Ġenerali qieset b’mod żbaljat li Condor kienet “[i]kkompletat […]
fil-mori tal-kawża” l-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata (23). Kemm il-Kummissjoni kif ukoll Condor kienu fir-realtà sostnew fl-osservazzjonijiet rispettivi tagħhom li l-premessa 126 ta’ din id-deċiżjoni kienet turi b’mod ċar li l-offerta ta’ Attestor kienet tipprovdi l-aħjar kundizzjonijiet għal ħlas lura tas-self pubbliku u li l-pakkett finanzjarju propost minn Attestor kien jirrifletti wkoll il-profitti futuri potenzjali li Condor setgħet tiġġenera (24).
28.      Fil-premessa 126 ta’ dik id-deċiżjoni msemmija iktar ’il fuq, wara li fakkret fil-qosor l-elementi differenti tal-miżura kkonċernata, il-Kummissjoni indikat li l-kundizzjonijiet tal-kuntratt ta’ xiri u r-ristrutturazzjoni tas-self COVID‑19 tal‑2020 kienu pakkett intiż sabiex jimmassimizza l-benefiċċji għal Attestor kif ukoll sabiex jottimizza r-rimbors tas-self, u kienu jiddependu fuq xulxin. Filwaqt li l-ammont globali tal-interessi dovuti fuq is-self ristrutturat kien inqas minn dak tas-self inizjali, “huwa [kien] jagħmel parti minn grupp innegozjat intiż sabiex jimmassimizza r-redditu għal Attestor kif ukoll għall-[G]vern Ġermaniż u għalhekk jista’ jitqies li jikkostitwixxi remunerazzjoni xierqa tal-għajnuna” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
29.      Ma narax kif din il-premessa tista’ titqies li tittratta l-kwistjoni dwar jekk il-komponent tal-miżura kkonċernata identifikat mill-Qorti Ġenerali bħala li jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R, jiġifieri t-tħassir parzjali tad-djun, kien jissodisfa ir-rekwiżit stabbilit f’dan il-punt. L-evalwazzjoni fil-premessa 126 tkopri l-kundizzjonijiet li taħthom il-parti tad-dejn li ma tħassarx tiġi rremunerata. Minflok, hija tirreferi għar-rekwiżit, stabbilit fil-punt 54 tal-Linji Gwida, li l-għajnuna lill-impriżi f’diffikultà għandha tiġi rremunerata kif jixraq. Ma hemm xejn f’din il-premessa li jindika li l-Kummissjoni eżaminat jekk it-tħassir parzjali tad-djun previst mill-miżura kkonċernata kienx joffri lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja sehem raġonevoli mill-qligħ fil-futur tal-valur tal-benefiċjarju.
30.      Il-Qorti Ġenerali ma żnaturatx l-argument ta’ Condor ibbażat fuq il-premessa 126 tad-deċiżjoni kkontestata. Hija sempliċement ċaħdet dan l-argument wara li kkonstatat li ma kien hemm xejn fid-deċiżjoni kkontestata, inkluża għalhekk il-premessa 126, li jissuġġerixxi li l-Kummissjoni kienet evalwat jekk il-miżura kkonċernata – li kienet ikkunsidrata li ssaħħaħ il-pożizzjoni ta’ ekwità ta’ Condor – kinitx toffri lill-Istat proporzjon raġonevoli ta’ qligħ futur għall-valur ta’ Condor, kif meħtieġ mill-punt 67 tal-Linji Gwida S&R. Għaldaqstant, fil-fehma tiegħi, l-ewwel sottomissjoni tat-tieni aggravju għandha
tiġi miċħuda.
2.      It-tieni sottomissjoni tat-tieni aggravju
31.      Permezz tat-tieni sottomissjoni tat-tieni aggravju tagħha, Condor issostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkonkludiet li l-kisba tal-aħjar kundizzjonijiet għall-ħlas lura tas-self pubbliku permezz tal-pakkett propost minn Attestor ma setgħetx titqies li tagħti lill-Istat proporzjon raġonevoli ta’ qligħ futur fis-sens tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R. Dan il-pakkett kien jinkludi tħassir parzjali, kif ukoll mekkaniżmu “earn-out” għal partijiet tas-self ristrutturat, fejn, jekk il-kumpannija
tmur tajjeb, parti ikbar mill-ammont tas-self kien jitħallas lura. L-argument tal-Qorti Ġenerali li “min-natura tiegħu stess, tħassir parzjali tad-djun jimplika l-ħlas lura tal-parti tagħhom li ma tkunx tħassret” (25) ma weġibx għall-argumenti mressqa minn Condor u mill-Kummissjoni abbażi tal-premessa 126 tad-deċiżjoni
kkontestata.
32.      Kif diġà rrilevajt fil-punt 29 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-premessa 126 tad-deċiżjoni kkontestata bl-ebda mod ma tindirizza l-kwistjoni tal-konformità tat-tħassir tad-dejn mal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R. Is-sempliċi konstatazzjoni li l-pakkett finanzjarju miftiehem ma’ Attestor kien jikkostitwixxi remunerazzjoni xierqa tal-għajnuna ma tistax twassal lill-Qorti Ġenerali sabiex tikkunsidra li l-Kummissjoni kienet debitament evalwat dan ir-rekwiżit u kkonkludiet ġustament, mingħajr ma kien neċessarju li jsir eżami iktar fil-fond, li hija kienet tagħti lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja proporzjon raġonevoli ta’ qligħ futur għall-valur ta’ Condor bħala korrispettiv għat-tħassir parzjali tad-djun inkluż fil-miżura kkonċernata.
33.      Fir-rigward tal-mekkaniżmu “earn-out”previst mill-pakkett imsemmi iktar ’il fuq, ma huwiex ikkontestat li dan il-mekkaniżmu jikkostitwixxi kundizzjoni marbuta mal-ħlas lura tal-parti li jifdal tar-ristrutturar tas-self u li għalhekk ma huwiex rilevanti sabiex jiġi ddeterminat jekk it-tħassir parzjali tad-dejn miftiehem mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kienx konformi mal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R. Li jiġi konkluż mod ieħor iwassal, kif irrilevat il-Qorti Ġenerali fil-punt 232 tas-sentenza appellata, għall-esklużjoni de facto tat-tħassir parzjali ta’ dejn mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-punt 67 ta’ dawn il-linji gwida.
34.      Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi u lanqas ma naqset milli tirrispondi għall-argumenti ta’ Condor u tal-Kummissjoni bbażati fuq il-premessa 126 tad-deċiżjoni kkontestata. L-aċċettazzjoni ta’ dan l-argument kienet timplika li jimtlew il-lakuni fil-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata jew fl-evalwazzjoni tal-osservanza tar-rekwiżiti previsti mil-Linji Gwida S&R imwettqa mill-Kummissjoni. Dawn it-tnejn huma pprojbiti fil-kuntest tal-istħarriġ tal-legalità tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni skont l-Artikolu 263 TFUE.
35.      Għalhekk jiena tal-fehma li t-tieni sottomissjoni tat-tieni aggravju għandha tiġi miċħuda wkoll.
3.      L-argumenti mressqa mill-Kummissjoni u mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja insostenn tat-tieni aggravju
36.      Insostenn tat-tieni aggravju ta’ Condor, il-Kummissjoni ssostni li l-evalwazzjoni li turi l-konformità tal-għajnuna mal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R tinsab fil-premessi 135 u 136 tad-deċiżjoni kkontestata, li fihom hija kkonkludiet li, minħabba telf totali tad-drittijiet tal-azzjonist eżistenti (26) u telf kważi totali tal-pretensjonijiet tal-kredituri ta’ Condor (27), il-miżura kkonċernata kienet tinvolvi qsim xieraq tal-piżijiet (28). Skont il-Kummissjoni, il-Qorti Ġenerali injorat kemm din l-evalwazzjoni kif ukoll l-argumenti prinċipali tagħha mqajma f’dan ir-rigward fir-risposta u fil-kontroreplika tagħha, u b’hekk interpretat b’mod żbaljat id-deċiżjoni kkontestata (29) u b’nuqqas ta’ motivazzjoni.
37.      Il-Kummissjoni ssostni wkoll li l-Qorti Ġenerali interpretat b’mod żbaljat il-punt 67 tal-Linji Gwida S&R. Hija ssostni li l-punti 66 u 67 tagħha huma intiżi sabiex inaqqsu r-riskju ta’ periklu morali fir-rigward tal-investituri eżistenti billi jipprekludu li għajnuna għar-ristrutturazzjoni tipproteġihom mill-konsegwenzi tal-għażla tagħhom li jinvestu fil-benefiċjarju. L-“investituri eżistenti” huma l-azzjonisti attwali u, sa ċertu punt, il-kredituri subordinati. Attestor, li d-dħul tagħha f’Condor sar possibbli bl-approvazzjoni tal-miżura kkonċernata, ma għandhiex tinftiehem bħala azzjonista fis-sens tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R. Il-qsim tal-piżijiet previst fil-punt 67 huwa proporzjonali “meta mqabbel mal-ekwità rimanenti tal-kumpannija wara li t-telf ikun ġie kontabbilizzat”. Għalhekk, meta, bħal f’dan il-każ, ikun hemm telf totali tad-drittijiet tal-azzjonist attwali u telf kważi totali tal-krediti tal-kredituri, kwalunkwe sehem tal-Istat fil-progress futur tar-ristrutturar huwa raġonevoli, inkluż sehem ta’ 0 %. Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tressaq argument simili fir-risposta tagħha.
38.      Dawn l-argumenti ġew appoġġati minn Condor fir-replika tagħha u waqt is-seduta.
39.      Il-Kummissjoni u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja jsostnu wkoll li l-Qorti Ġenerali injorat is-setgħa diskrezzjonali li għandha l-Kummissjoni fir-rigward tal-evalwazzjonijiet ekonomiċi u/jew soċjali kumplessi. B’mod partikolari, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tikkritika lill-Qorti Ġenerali talli estendiet il-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju tagħha tad-deċiżjonijiet biex ma jitqajmux oġġezzjonijiet skont l-Artikolu 4 tar-Regolament (UE) 2015/1589 (30). Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja żżid tgħid li, sabiex tingħata tweġiba għall-mistoqsija dwar jekk il-Kummissjoni kellux ikollha dubji dwar il-kompatibbiltà tal-għajnuna inkwistjoni mal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R, ftit jimporta jekk, jew sa fejn, id-deċiżjoni kkontestata tirreferix espressament għall-punt 67 tas-S&R. Dan huwa, l-iktar l-iktar, rilevanti għall-kwistjoni dwar jekk id-deċiżjoni kkontestata hijiex suffiċjentement immotivata jew le. Il-Qorti Ġenerali ħawdet dawn l-aspetti, u b’hekk wettqet żball ta’ liġi. Il-Kummissjoni, min-naħa tagħha, issostni li l-Qorti Ġenerali ma rrikonoxxietx is-setgħa diskrezzjonali li hija għandha fl-interpretazzjoni tal-Linji Gwida S&R.
40.      Waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, Ryanair qajmet eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà, billi sostniet li l-argument tal-Kummissjoni dwar il-premessi 135 u 136 kellu jitqajjem fil-kuntest ta’ appell inċidentali, peress li dan huwa aggravju li ma kienx tqajjem minn Condor fl-appell tagħha.
41.      Għandu jitfakkar li, skont l-Artikoli 172 u 174 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-partijiet fil-kawża inkwistjoni quddiem il-Qorti Ġenerali li jkollhom interess li l-appell jintlaqa’ jew jiġi miċħud jistgħu jippreżentaw risposta intiża sabiex jintlaqa’ jew jiġi miċħud, totalment jew parzjalment, dan l-appell. Dawn il-partijiet jistgħu wkoll, skont l-Artikolu 176 u t-tieni sentenza tal-Artikolu 178(1) u (3) tar-Regoli tal-Proċedura, jippreżentaw appell inċidentali, li għandu jiġi ppreżentat permezz ta’ att, separat mir-risposta, li huwa intiż għall-annullament, totali jew parzjali, tad-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali abbażi ta’ motivi u ta’ argumenti separati minn dawk invokati fir-risposta. Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, minn dawn id-dispożizzjonijiet jirriżulta li r-risposta msemmija fl-Artikolu 172 ta’ dawn ir-Regoli ma tistax tkun intiża għall-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali fuq motivi distinti u indipendenti minn dawk imqajma fl-appell, peress li tali aggravji jistgħu jitqajmu biss fil-kuntest ta’ appell inċidentali (31).
42.      F’dan il-każ, l-eċċezzjoni mqajma mill-Kummissjoni, ibbażata fuq il-fatt li l-Qorti Ġenerali injorat l-evalwazzjoni li tinsab fil-premessa 135 tad-deċiżjoni kkontestata, ma tirrigwarda ebda aggravju mressaq minn Condor insostenn tal-appell tagħha. Għalkemm formalment ifformolata insostenn tat-tieni aggravju, hija tqajjem kontestazzjoni kompletament ġdida għar-raġunament tal-Qorti Ġenerali. Skont il-Kummissjoni, l-evalwazzjoni tal-osservanza mal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R hija esposta fil-premessa 135 ta’ din id-deċiżjoni, li fiha l-Kummissjoni kkonstatat li ma kienx jeżisti kapital ta’ ekwità li jifdal li kien jippermetti lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tibbenefika minn proporzjon raġonevoli ta’ qligħ futur għall-valur ta’ Condor. B’kuntrast, fl-appell tagħha Condor sostniet li l-punt 67 ġie indirizzat mill-Kummissjoni fil-premessa 126 tad-deċiżjoni kkontestata u li l-pakkett finanzjarju miftiehem ma’ Attestor kien jagħti lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tali proporzjon.
43.      L-eċċezzjoni tal-Kummissjoni hija bbażata ukoll fuq interpretazzjoni tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R li hija differenti u tikkontradixxi dik sostnuta minn Condor. Filwaqt li Condor, fl-ewwel aggravju tagħha, ċaħdet espliċitament il-premessa li riskju ta’ periklu morali huwa l-qofol tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R u ssostni li l-Qorti Ġenerali ttrasferixxiet illegalment dan ir-raġunament, li fir-realtà huwa l-bażi tal-punti 65 u 66, fil-punt 67, il-Kummissjoni ssostni li t-tnaqqis ta’ dan ir-riskju huwa tabilħaqq l-għan prinċipali ta’ dan l-aħħar punt. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ssostni li l-punt 67 tal-Linji Gwida S&R ma jikkonċernax lill-investituri l-ġodda, filwaqt li, fl-appell tagħha, Condor iddikjarat li l-pakkett finanzjarju propost minn Attestor kien jikkostitwixxi remunerazzjoni xierqa tal-għajnuna u kien jagħti lill-Istat proporzjon raġonevoli ta’ qligħ futur li Condor tista’ tiġġenera, filwaqt li rrikonoxxiet impliċitament li l-punt 67 imsemmi iktar ’il fuq jista’ jkollu effett fuq l-investituri l-ġodda.
44.      Fl-aħħar nett, u fuq kollox, billi tikkontesta l-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali li d-deċiżjoni kkontestata ma kinitx tinkludi evalwazzjoni tal-osservanza tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R, Condor, fl-appell tagħha, u l-Kummissjoni, fir-risposta tagħha, jallegaw diversi żbalji ta’ liġi. Filwaqt li l-Kummissjoni tqajjem interpretazzjoni żbaljata tal-punt 67 imsemmi iktar ’il fuq u tal-premessa 135 tad-deċiżjoni kkontestata, Condor tallega li l-argument tagħha dwar ir-rilevanza tal-premessa 126 ġie żnaturat u li r-raġunament segwit mill-Qorti Ġenerali sabiex tiċħad din is-sottomissjoni bbażata fuq il-premessa 126 tad-deċiżjoni kien żbaljat u inadegwat jew inkella insuffiċjenti.
45.      Għalhekk jiena tal-fehma li l-Kummissjoni qajmet eċċezzjoni distinta u awtonoma fir-risposta tagħha, li għandha tiġi ddikjarata inammissibbli. L-istess konklużjoni tapplika għall-eċċezzjoni analoga mqajma mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, kif ukoll għall-eċċezzjonijiet tal-Kummissjoni u tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja msemmija fil-punt 39 ta’ dawn il-konklużjonijiet. F’dan ir-rigward, nirrileva li Condor sostniet li l-Qorti Ġenerali injorat il-marġni ta’ evalwazzjoni li għandha l-Kummissjoni fl-ewwel aggravju tagħha, fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk il-punt 67 tal-Linji Gwida S&R japplikax għat-tħassir tad-djun, u fil-kuntest tat-tielet aggravju tagħha, fir-rigward tan-natura xierqa tal-miżura sabiex tillimita d-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni, iżda mhux fil-kuntest tat-tieni
aggravju tagħha.
46.      B’kuntrast, l-ilment imqajjem
mill-Kummissjoni li l-Qorti Ġenerali injorat l-argument prinċipali tagħha, imqajjem fir-risposta tagħha u fil-kontroreplika tagħha fl-ewwel istanza, dwar il-premessi 135 u 136 tad-deċiżjoni kkontestata, huwa
ammissibbli.
47.      Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li, fil-kuntest ta’ appell, l-istħarriġ għandu, inter alia, l-għan li jivverifika jekk il-Qorti Ġenerali rrispondietx, b’mod suffiċjenti fid-dritt, għall-argumenti kollha mressqa mill-appellant u li eċċezzjoni li tallega li l-Qorti Ġenerali ma rrispondietx għall-argumenti mressqa fl-ewwel istanza jammonta, essenzjalment, għall-allegazzjoni ta’ ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni (32). Assenza jew insuffiċjenza ta’ motivazzjoni jikkostitwixxu eċċezzjoni ta’ ordni pubbliku li tista’, anzi għandha, titqajjem ex officio mill-Qorti tal-Ġustizzja (33).
48.      Madankollu, fil-fehma tiegħi, din l-eċċezzjoni hija infondata.
49.      Insostenn ta’ din l-affermazzjoni, il-Kummissjoni tirreferi għall-punti 122 u 123 tar-risposta tagħha u għall-punti 94 u 95 tal-kontroreplika tagħha fl-ewwel istanza.
50.      F’dawn iż-żewġ punti tar-risposta tagħha, dwar is-sitt eċċezzjoni ta’ Ryanair, il-Kummissjoni ressqet argument li jgħid li r-rekwiżit tal-qsim tal-piżijiet ġie ssodisfatt. B’mod iktar speċifiku, l-ewwel, hija tirrileva
li l-ishma ta’ Condor kienu tqiegħdu fi trust, peress li l-proprjetarju preċedenti ta’ Condor tilef kull valur tal-parteċipazzjoni azzjonarja tiegħu u bl-ebda mod ma kien jibbenefika minn xi appoġġ għal ristrutturazzjoni b’suċċess tal-benefiċjarju. It-tieni, hija tindika li l-kredituri tal-benefiċjarju ħassru wkoll kważi l-krediti kollha tagħhom fil-proċedura ta’ insolvenza. Il-premessa 135 tad-deċiżjoni kkontestata, li tissemma darba biss fir-risposta tal-Kummissjoni, tissemma fin-nota ta’ qiegħ il-paġna numru 164 tagħha insostenn ta’ dan l-argument. La r-riferiment għall-premessa 135 tad-deċiżjoni kkontestata u lanqas l-argument imressaq mill-Kummissjoni fil-punti 122 u 123 tar-risposta tagħha ma jindirizzaw speċifikament il-punt 67 tal-Linji Gwida S&R.
51.      Fil-punti 94 u 95 tal-kontroreplika tagħha, il-Kummissjoni sostniet li Ryanair ma kinitx ipproduċiet provi insostenn tal-allegazzjoni tagħha li l-prezz tal-bejgħ ta’ Condor ma kienx jirrifletti l-profitti futuri potenzjali li l-benefiċjarju seta’ jiġġenera u fakkret li “l-għan tal-qsim tal-piżijiet huwa li jiġi żgurat li l-proprjetarji attwali (u l-kredituri subordinati) ma jibbenefikawx indebitament minn appoġġ f’ekwità tal-Istat, iżda li jġarrbu kompletament it-telf sa fejn ikun possibbli”
[traduzzjoni mhux uffiċjali] (34).
52.      Infakkar li, skont il-ġurisprudenza, il-Qorti Ġenerali ma hijiex obbligata tipprovdi espożizzjoni li ssegwi, b’mod eżawrjenti u wieħed wieħed, l-argumenti kollha esposti mill-partijiet fil-kawża. Il-motivazzjoni tista’ għalhekk tkun impliċita bil-kundizzjoni li tkun tippermetti li l-partijiet ikkonċernati jkunu jafu r-raġunijiet għalfejn il-Qorti Ġenerali ma laqgħetx l-argumenti tagħhom u li l-Qorti tal-Ġustizzja jkollha elementi suffiċjenti sabiex teżerċita l-istħarriġ tagħha (35).
53.      F’din il-kawża, is-sempliċi riferiment għall-premessa 135 tad-deċiżjoni kkontestata fis-sottomissjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni fl-ewwel istanza ma jistax raġonevolment jiġi kklassifikat bħala “argumenti prinċipali”. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali ma kinitx obbligata tmur lil hinn mis-sempliċi konstatazzjoni li d-deċiżjoni kkontestata ma kinitx tinkludi evalwazzjoni tal-osservanza tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R.
54.      Għandu jiġi rrilevat ukoll li l-interpretazzjoni tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R irrakkomandata fir-risposta tal-Kummissjoni fil-kuntest ta’ dan l-appell — li tgħid li dan il-punt ma huwiex intiż li japplika għall-investituri l-ġodda u tippermetti sehem tal-Istat ta’ 0 % meta ma jkunx fadal ekwità tal-kumpanija wara t-teħid inkunsiderazzjoni tat-telf — la tinsab fid-deċiżjoni kkontestata u lanqas fis-sottomissjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni quddiem il-Qorti Ġenerali. Din tidher li ġiet żviluppata biss matul dawn il-proċeduri. Pjuttost milli jikkontesta l-konstatazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali jew nuqqas ta’ motivazzjoni tagħha, l-argument tal-Kummissjoni jidher fir-realtà intiż sabiex jissupplimenta l-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, li ma huwiex permess fl-istadju ta’ rikors għal annullament quddiem il-Qorti Ġenerali, u wisq inqas fl-istadju ta’ appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
55.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali ma tistax tiġi kkritikata li ma pprovdietx motivazzjoni speċifika sabiex tirrispondi għal punti li la ġew artikolati b’mod ċar u lanqas żviluppati fuq il-mertu quddiemha. Hija lanqas ma tista’ tiġi kkritikata li ffokat fuq l-argument li jallega li l-punt 67 tal-Linji Gwida S&R ma huwiex applikabbli għat-tħassir tad-djun, imressaq mill-Kummissjoni matul il-proċedura fl-ewwel istanza (36).
56.      Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta li l-eċċezzjonijiet invokati mill-Kummissjoni u mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja insostenn tat-tieni aggravju għandhom, fil-fehma tiegħi, jiġu miċħuda bħala parzjalment inammissibbli u parzjalment infondati.
57.      Il-kunsiderazzjonijiet li ġejjin dwar il-fondatezza tal-eċċezzjonijiet li, fil-fehma tiegħi, għandhom jiġu ddikjarati inammissibbli, qegħdin jingħataw fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja ma taqbilx mal-proposta tiegħi.
58.      Qabelxejn, nixtieq nindirizza żewġ ilmenti mressqa mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u mill-Kummissjoni, kif imsemmi fil-punt 39 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
59.      Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tikkritika l-affermazzjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali fil-punt 35 tas-sentenza appellata, li tgħid li l-istħarriġ ġudizzjarju tal-eżistenza ta’ “dubji” (37) fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk il-miżura kkonċernata, sa fejn taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) TFUE, hi kompatibbli mas-suq intern, tmur, min-natura tagħha, lil hinn mill-kunsiderazzjoni jekk hemmx żball manifest ta’ evalwazzjoni. Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ssostni li tali approċċ iwassal għal stħarriġ iktar estensiv ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni li ma tiftaħx proċedura ta’ investigazzjoni formali bis-saħħa tal-Artikolu 4 tar-Regolament 2015/1589 minn dak ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni adottata fi tmiem tali proċedura.
60.      Infakkar li l-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà tal-miżuri ta’ għajnuna mas-suq intern, skont l-Artikolu 107(3) TFUE, taqa’ taħt il-kompetenza esklużiva tal-Kummissjoni (38) li għandha, inkluż waqt l-eżami preliminari ta’ miżura partikolari, setgħa ta’ evalwazzjoni wiesgħa li l-eżerċizzju tagħha jimplika evalwazzjonijiet kumplessi ta’ natura ekonomika u soċjali. Għalhekk, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-istħarriġ ta’ dawn l-evalwazzjonijiet huwa limitat (39).
61.      Madankollu, għandu jitfakkar li l-kwistjoni dwar jekk jeżistux diffikultajiet serji fil-fażi ta’ investigazzjoni preliminari, li jiġġustifikaw id-deċiżjoni li tinfetaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, hija distinta mill-evalwazzjoni sostantiva tal-kompatibbiltà tal-miżura. Kif irrilevat ġustament il-Qorti Ġenerali fil-punt 35 tas-sentenza appellata, il-kunċett ta’ “dubji” li jinsab fl-Artikolu 4(3) u (4) tar-Regolament 2015/1589, li jirriżulta fl-eżistenza ta’ diffikultajiet serji li ltaqgħet magħhom il-Kummissjoni fl-eżami tagħha tal-kwistjoni dwar jekk il-miżura inkwistjoni tikkostitwixxix għajnuna jew jekk hijiex kompatibbli mas-suq intern, huwa ta’ natura oġġettiva (40). Il-qrati tal-Unjoni għandhom ikunu jistgħu jiddeterminaw b’mod oġġettiv, billi jqabblu r-raġunijiet għad-deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet mal-informazzjoni disponibbli għall-Kummissjoni fiż-żmien tal-adozzjoni tagħha, jekk din l-istituzzjoni kinitx f’pożizzjoni li ssolvi l-kwistjonijiet rilevanti kollha mingħajr ma tiftaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali. Jekk l-evalwazzjonijiet ekonomiċi jew soċjali materjali insostenn tal-konklużjoni li l-ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali ma huwiex meħtieġ huma s-suġġett ta’ stħarriġ ġudizzjarju limitat, il-kwistjoni dwar jekk din il-konklużjoni tissodisfax il-kriterju legali tal-“assenza ta’ diffikultajiet serji” ma hijiex. Għaldaqstant, fil-fehma tiegħi, l-allegazzjoni mressqa mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja għandha tiġi miċħuda.
62.      Fir-rigward tal-allegazzjoni tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja li l-Qorti Ġenerali b’mod żbaljat ħawdet l-assenza ta’ motivazzjoni adegwata fid-deċiżjoni kkontestata mal-eżistenza ta’ diffikultajiet serji, kif diġà semmejt, skont il-ġurisprudenza, il-konstatazzjoni ta’ eżami insuffiċjenti jew inkomplet tpoġġi f’dubju l-legalità ta’ deċiżjoni biex ma jitqajmux oġġezzjonijiet, billi dan jikkostitwixxi indikazzjoni tal-eżistenza ta’ diffikultajiet serji fl-evalwazzjoni tal-miżura kkonċernata (41). Għalhekk, din l-affermazzjoni għandha tiġi miċħuda wkoll.
63.      Fir-rigward tal-Kummissjoni, hija ssostni li l-linji gwida huma ta’ natura differenti mill-atti vinkolanti tad-dritt tal-Unjoni (42) u li huwa żbaljat li dawn jiġu interpretati skont l-istess metodi ta’ interpretazzjoni. Meta, fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-linji gwida tagħha, il-Kummissjoni tikkonstata li l-formulazzjoni ta’ dawn il-linji gwida tista’ tiġi interpretata b’diversi interpretazzjonijiet, hija għandha żżomm is-setgħa diskrezzjonali tagħha sabiex tadotta l-interpretazzjoni li tirrifletti bl-aħjar mod il-politika tagħha fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat. Konsegwentement, l-istħarriġ ġudizzjarju eżerċitat mill-qorti tal-Unjoni għandu jkun limitat għall-verifika ta’ jekk l-interpretazzjoni tal-Kummissjoni hijiex ivvizzjata bi żball manifest. Peress li huwa kkonstatat li l-interpretazzjoni ta’ dawn il-linji gwida mill-Kummissjoni hija tal-inqas plawżibbli, ma jistax jitqies li l-Kummissjoni marret lil hinn mis-setgħa diskrezzjonali tagħha.
64.      Jiena ma naqbilx ma’ dan ir-raġunament. L-interpretazzjoni ta’ strument legali, tkun xi tkun in-natura tiegħu, hija kompitu differenti minn dak li jiġi mistħarreġ jekk ġiex applikat b’mod koerenti u legali. Il-proċess ta’ interpretazzjoni jikkonsisti fid-determinazzjoni tas-sens ta’ dak li huwa interpretat, inkluż fejn ikun espressjoni tad-diskrezzjoni li jgawdi l-awtur.
65.      Jekk jiġi aċċettat li l-qrati tal-Unjoni għandhom id-dritt li jinterpretaw il-linji gwida tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 107(3) TFUE, kif naħseb li huwa korrett, tali impenn għandu jiġi eżerċitat skont kriterji ddefiniti minn qabel ta’ natura oġġettiva, anki meta tkun qiegħda tiġi rrikostruwita l-intenzjoni tal-awtur tagħhom. Dawn il-kriterji jinsabu fil-ġurisprudenza.
66.      Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet b’mod konsistenti li, għall-finijiet tal-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem ta’ tali dispożizzjoni, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li minnha tagħmel parti (43). Din il-ġurisprudenza ġiet invokata — fil-fehma tiegħi, ġustament — sabiex jiġu interpretati ż-żewġ deċiżjonijiet tal-Kummissjoni (44) u l-linji gwida, b’mod partikolari fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, inkluż mill-Qorti tal-Ġustizzja nnifisha (45). Bl-istess mod, prinċipji oħra stabbiliti sew dwar l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni għandhom jitqiesu li huma applikabbli wkoll fir-rigward tal-linji gwida tal-Kummissjoni. Dan jinkludi l-prinċipju li, meta tali dispożizzjoni tista’ tingħata diversi interpretazzjonijiet, għandha tingħata preferenza lil dik li tiżgura li d-dispożizzjoni iżżomm l-effett utli tagħha (46).
67.      Għall-kuntrarju ta’ dak li ssostni l-Kummissjoni, l-ambigwità żżid, iktar milli tnaqqas, il-ħtieġa għal interpretazzjoni ġudizzjarja, anki fir-rigward ta’ strumenti bħal-Linji Gwida S&R. Huma l-qrati tal-Unjoni li għandhom jirrimedjaw kull nuqqas ta’ ċarezza jew kull inkonsistenza fil-formulazzjoni billi jirrikorru għal interpretazzjoni sistematika u fuq kollox teleoloġika. Din tal-aħħar timplika li jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss l-għan u l-istruttura ġenerali ta’ tali strumenti, iżda wkoll l-għanijiet imfittxija mill-Artikolu 107(3) TFUE u, b’mod iktar ġenerali, mir-regoli fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, sabiex tiġi żgurata l-koerenza ma’ dawn l-għanijiet u tiġi ggarantita l-effettività tagħhom. Li jiġi kkunsidrat li l-Kummissjoni għandha setgħa ta’ diskrezzjoni totali, kull darba li l-formulazzjoni ta’ set ta’ linji gwida tista’ tkun is-suġġett ta’ diversi interpretazzjonijiet, biex iżżomm l-interpretazzjoni tagħha stess meta jkun plawżibbli, inaqqas, fil-fehma tiegħi, l-effettività tal-istħarriġ ġudizzjarju u jnaqqas iċ-ċertezza legali billi potenzjalment jippermetti lill-Kummissjoni tuża nuqqas ta’ preċiżjoni sabiex tevita r-regoli tagħha stess li hija imponiet fuqha nnifisha.
68.      Issa ser neżamina l-fondatezza tat-talbiet ippreżentati mill-Kummissjoni u mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja fid-dettall fil-punti 36 u 37 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Dawn l-allegazzjonijiet huma bbażati fuq interpretazzjoni tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R li r-rekwiżit f’dan il-punt jikkonċerna biss azzjonisti attwali jew kredituri subordinati u mhux investituri ġodda jew il-benefiċjarju nnifsu.
69.      Il-punt 67 tal-Linji Gwida S&R japplika għal “kull għajnuna mill-Istat li ttejjeb il-pożizzjoni tal-ekwità tal-benefiċjarju” u jirrikjedi li, f’sitwazzjonijiet bħal dawn, l-Istat “għand[u]” jingħata “proporzjon raġonevoli ta’ qligħ futur għall-valur tal-ekwità tal-benefiċjarju”, li għandu jiġi ddeterminat “minħabba l-ammont ta’ ekwità tal-Istat injettat meta mqabbel mal-ekwità li jifdal tal-kumpanija wara li t-telf ikun ġie kontabbilizzat” (enfasi miżjuda). Jista’ jiġi argumentat li l-punt 67 tal-Linji Gwida S&R huwa maħsub li japplika ladarba r-rekwiżiti tal-qsim tal-piżijiet stabbiliti fil-punt 66 ta’ dawk il-linji gwida jkunu ġew applikati u jkun għad hemm ekwità pożittiva li fir-rigward tagħha jista’ jsir tali tqabbil. Għalhekk, il-punt 67 jikkostitwixxi pass addizzjonali, suġġett għall-eżistenza ta’ ekwità li jifdal wara li jkun ġie osservat il-punt 66. Madankollu, ir-riferiment għall-“ekwità li jifdal” ma hijiex ċara, speċjalment meta wieħed iqis li r-rekwiżit ta’ “proporzjon raġonevoli ta’ qligħ futur” jikkonċerna punt differenti fiż-żmien minn dak tal-assorbiment tat-telf u jiġi applikat biss ladarba l-vijabbiltà tal-benefiċjarju tiġi rrestawrata. Fih innifisu, dan ir-riferiment ma jippermettix li jiġi konkluż li l-punt 67 tal-Linji Gwida S&R jikkonċerna biss l-azzjonisti eżistenti u l-kredituri subordinati u mhux l-investituri li jintervjenu fil-pjan ta’ ristrutturar flimkien mal-Istat.
70.      Fir-rigward tal-analiżi kuntestwali, għandu jiġi rrilevat li l-punt 67 jinsab fit-Taqsima 3.5.2.2 tal-Linji Gwida S&R, dwar il-qsim tal-piżijiet, u jsegwi l-punti 65 u 66, li huma fformulati espressament bħala li japplikaw għall-investituri eżistenti. Dawn il-punti jidentifikaw, b’mod espliċitu, l-azzjonisti attwali u l-kredituri subordinati bħala li jassumu r-responsabbiltà primarja għall-assorbiment tat-telf qabel ma tingħata l-għajnuna mill-Istat. Madankollu, il-punt 67 iżid ukoll rekwiżit awtonomu u kumulattiv ma’ dawk tal-punt 66, fit-termini introduttivi tiegħu fejn jagħmilha ċar li, “[i]l-qsim adegwat tal-piżijiet ifisser ukoll” (enfasi miżjuda) (47). Barra minn hekk, il-punti 65 sa 67 jagħmlu parti mit-Taqsima 3.5 tal-Linji Gwida S&R, intitolata “Il-proporzjonalità tal-għajnuna/l-għajnuna limitata għall-minimu”. Il-punt 61 ta’ din it-taqsima jippreċiża li l-ammont u l-intensità tal-għajnuna għar-ristrutturar għandhom ikunu limitati għall-minimu strett neċessarju sabiex ikun jista’ jsir ir-ristrutturar u li għandu jiġi żgurat livell suffiċjenti ta’ kontribuzzjoni proprja għall-ispejjeż tar-ristrutturar u tal-qsim tal-piżijiet. Minn dan isegwi li ma jistax jiġi dedott mill-kuntest li fih jidher li l-punt 67 huwa manifestament limitat għall-azzjonisti attwali u għall-kredituri subordinati, bl-istess mod bħall-punti 65 u 66.
71.      Fir-rigward tal-għanijiet imfittxija mir-rekwiżit fil-punt 67 tal-Linji Gwida S&R, mill-punt 65 tagħhom jirriżulta b’mod ċar li l-qsim tal-piżijiet skont it-Ttaqsima 3.5.2.2 għandu l-għan li jnaqqas il-periklu morali billi jiżgura li l-investituri eżistenti ma jaħarbux mill-konsegwenzi tat-teħid ta’ riskji tagħhom fil-passat għad-detriment tal-fondi pubbliċi. Madankollu, jidhirli li huwa ċar – u dan barra minn hekk huwa espressament indikat fil-punt 11 tal-Linji Gwida S&R (48) li l-punt 67 ma huwiex limitat biss (u lanqas prinċipalment) biex jindirizza t-tħassib dwar il-periklu morali. L-ewwel, il-pożizzjoni tiegħu fit-taqsima tal-Linji Gwida dwar il-proporzjonalità, flimkien mal-kontribuzzjoni proprja, tindika li l-qsim tal-piżijiet issegwi għan komplementari u globali, jiġifieri li jiġi żgurat li l-għajnuna mill-Istat tkun limitata għall-minimu meħtieġ, b’hekk jitnaqqas il-piż fuq il-kontribwenti (49). It-tieni, il-loġika wara l-punt 67 hija kemxejn differenti minn dik tal-punt 66. Minflok ma jimponi obbligi fuq kategoriji speċifiċi ta’ azzjonisti privati jew kredituri tal-benefiċjarju, il-punt 67 jirregola l-kundizzjonijiet li taħthom għandha tingħata l-għajnuna mill-Istat li ttejjeb l-ekwità. F’dak is-sens, jidher li dan huwa iktar il-każ li jiġi stabbilit rekwiżit ta’ kontribuzzjoni proprja milli rekwiżit ta’ qsim tal-piżijiet u li jkun ikkonċepit prinċipalment bħala inċentiv sabiex jiġi limitat l-ammont tal-għajnuna għar-ristrutturazzjoni mitluba (50). Għalhekk, fil-fehma tiegħi, ma jistax jiġi kompletament eskluż li l-punt 67 tal-Linji Gwida S&R, bħall-punt 62 dwar il-kontribuzzjoni proprja u kuntrarjament għall-punt 66, huwa intiż ukoll li japplika għall-investituri l-ġodda li jipparteċipaw f’ristrutturazzjoni u li jibbenefikaw mill-qligħ futur fil-valur tal-benefiċjarju, li hu, tal-inqas parzjalment, iġġenerat permezz ta’ għajnuna mill-Istat. Kif tindika r-Repubblika Federali tal-Ġermanja, id-dħul ta’ Attestor f’Condor ma kienx ikun possibbli mingħajr l-għajnuna mogħtija taħt il-miżura kkonċernata. Għalhekk, huwa raġonevoli li wieħed jistenna li l-profitti futuri ta’ Condor jinqasmu b’mod ġust mal-kontribwenti.
72.      Madankollu, il-Kummissjoni u Condor argumentaw li l-estensjoni tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R għal investituri ġodda tista’ tiskoraġġixxi lill-investituri privati milli jipparteċipaw f’ristrutturar li jibbenefika minn għajnuna mill-Istat. Konsegwentement, iktar għajnuna, u mhux inqas, tkun neċessarja sabiex tissostitwixxi dawn l-investimenti mitlufa, li ma jkunx konformi mal-prinċipju ta’ proporzjonalità. Sabiex jiġi evitat tali riskju, hija l-Kummissjoni li għandha ssib bilanċ, fl-applikazzjoni tal-punt 67 f’ċirkustanzi bħal dawk f’dan il-każ, bejn in-neċessità li l-Istat jingħata proporzjon raġonevoli ta’ qligħ futur fil-valur tal-benefiċjarju, u dik li tevita li taffettwa b’mod sproporzjonat l-investituri l-ġodda.
73.      Billi l-premessa 135 tad-deċiżjoni kkontestata ma tinkludi ebda analiżi ta’ din in-natura, jiena inklinat nikkonkludi li, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja kellha tikkunsidra li l-eċċezzjonijiet invokati mill-Kummissjoni u mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja f’dan ir-rigward huma ammissibbli, mela dawn ikollhom jiġu miċħuda fuq il-mertu.
B.      Konklużjoni dwar it-tieni aggravju
74.      Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li t-tieni aggravju għandu, fil-fehma tiegħi, jiġi miċħud.
IV.    Konklużjoni
75.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad it-tieni aggravju.
1      Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
2      ĠU 2014, C 249, p. 1, iktar ’il quddiem il-“Linji Gwida S&R”.
3      Punti 26 u 27 tal-Linji Gwida S&R.
4      Ara l-punt 52 tal-Linji Gwida S&R.
5      Ara l-punti 62 sa 64 tal-Linji Gwida S&R. Tali kontribuzzjoni hija meħtieġa mir-riżorsi proprji tal-benefiċjarju tal-għajnuna, tal-azzjonisti jew tal-kredituri tiegħu jew tal-grupp tal-kummerċ li jappartjeni għalih, jew minn investituri ġodda, u trid tkun reali, attwali, ħielsa mill-għajnuna u adegwata, jiġifieri trid tilħaq mill-inqas 50 % tal-ispejjeż tar-ristrutturar f’ċirkustanzi normali.
6      Komunikazzjoni tal-Kummissjoni fuq ir-ritorn għall-vijabbiltà u l-valutazzjoni ta’ miżuri ta’ ristrutturar fis-settur finanzjarju fil-kriżi attwali taħt ir-regoli tal-għajnuna mill-Istat (ĠU 2009, C 195, p. 9).
7      Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni, mill‑1 ta’ Awwissu 2013, tar-regoli dwar l-għajnuna mill-istat għal miżuri ta’ appoġġ favur il-banek fil-kuntest tal-kriżi finanzjarja (il-“komunikazzjoni dwar il-banek”) (ĠU 2013 C 216, p. 1).
8      Skont il-punt 66 tal-Linji Gwida S&R, “[i]l-qsim tal-piżijiet adegwat normalment ifisser li l-azzjonisti eżistenti, u fejn meħtieġ il-kredituri subordinati, iridu jassorbu t-telf kollu. Il-kredituri subordinati għandhom jikkontribwixxu għall-assorbiment tat-telf jew billi dan jiġi mibdul f’ekwità jew billi jitnaqqas il-kapital tal-istrumenti relevanti. Għalhekk, l-intervent tal-Istat għandu jsir biss wara li t-telf ikun ġie ġġustifikat u attribwit kollu għall-azzjonisti eżistenti u għad-detenturi tad-dejn subordinat […]”
9      Ara l-punt 65 tal-Linji Gwida S&R.
10      Ara b’mod partikolari l-punti 9 u 11 tal-Linji Gwida S&R.
11      Ara s-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2024, Ryanair vs Il‑Kummissjoni (Condor; Għajnuna għar-Ristrutturazzjoni) (T‑28/22, EU:T:2024:301, punti 3 sa 9) (iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”).
12      Deċiżjoni C (2020) 2795 final tas‑26 ta’ April 2020 dwar l-għajnuna mill-Istat SA.56867 (2020/N, ex 2020/PN) – il-Ġermanja – Kumpens għad-danni kkawżati lil Condor mill-pandemija tal-COVID‑19.
13      T‑665/20, EU:T:2021:344.
14      Deċiżjoni C (2021) 5731 final tas‑26 ta’ Lulju 2021 dwar l-għajnuna mill-Istat SA.63617 (2021/N) –Il-Ġermanja COVID‑19 – Kumpens
għad-danni kkawżati lil Condor II.
15      Deċiżjoni C (2021) 5731 final tas‑26 ta’ Lulju 2021 dwar l-għajnuna mill-Istat SA.63617 (2021/N) – Il-Ġermanja COVID‑19 – Kumpens għad-danni kkawżati lil Condor II.
16      Deċiżjoni C (2021) 5729 final tas‑26 ta’ Lulju 2021 dwar l-għajnuna mill-Istat SA. 63203 (2021/N) – Il-Ġermanja – Għajnuna għar-ristrutturazzjoni għal Condor.
17      Condor u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja intervjenew quddiem il-Qorti Ġenerali insostenn tat-talbiet tal-Kummissjoni.
18      Wara s-sentenza appellata, il-Kummissjoni informat lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja bid-deċiżjoni tagħha li tiftaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali fid‑29 ta’ Lulju 2024, fid-dawl tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni ġdida dwar l-għajnuna għar-ristrutturazzjoni lil Condor; ara d-Deċiżjoni C (2024) 5322 final tad‑29 ta’ Lulju 2024 dwar l-għajnuna mill-Istat SA.63203 (2024/C) (ex 2021/N) – Il-Ġermanja – Għajnuna għar-ristrutturazzjoni għal
Condor (ĠU C, C/2024/5533). Minn dak iż-żmien ġiet adottata deċiżjoni ta’ approvazzjoni mill-ġdid, f’April 2025; ara d-Deċiżjoni C (2025) 2294 final tat‑28 ta’ April 2025, dwar l-għajnuna mill-Istat SA.63203 (2024/C) (ex 2021/N) implimentata mill-Ġermanja għal [Condor] (ĠU L, 2025/2178) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni l-ġdida”). Id-deċiżjoni l-ġdida ma ġietx ikkontestata quddiem il-Qorti Ġenerali.
19      Ara l-punti 207 u 232 tas-sentenza appellata. Fil-punt 212 ta’ dik is-sentenza, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-miżura kkonċernata, li kienet, inter alia, fil-forma ta’ tħassir parzjali tad-djun, kellha tiġi kklassifikata bħala “għajnuna mill-Istat li ttejjeb il-pożizzjoni tal-ekwità tal-benefiċjarju” fis-sens tal-punt 67 tal-Linji Gwida S&R. Condor tikkontesta din il-konklużjoni fl-ewwel aggravju tagħha.
20      Ara, inter alia, sentenzi tas‑6 ta’ Ottubru 2021, World Duty Free Group u Spanja vs Il‑Kummissjoni (C‑51/19 P u C‑64/19 P, EU:C:2021:793) u tat‑28 ta’ Settembru 2023, Ryanair vs Il‑Kummissjoni (C‑321/21 P, EU:C:2023:713).
21      Ara s-sentenza tat‑28 ta’ Settembru 2023, Ryanair vs Il‑Kummissjoni (C‑321/21 P, EU:C:2023:713, punti 104 et seq.).
22      Ara, inter alia, is-sentenza tat‑2 ta’ Settembru 2021, Il‑Kummissjoni vs Tempus Energy u Tempus Energy Technology (C‑57/19 P, iktar ’il quddiem is-“sentenza f’Tempus”, EU:C:2021:663, punt 41).
23      Ara l-punt 232 tas-sentenza appellata.
24      Fir-risposta, il-Kummissjoni sostniet, fir-rigward tal-premessa 126, li r-rekwiżit ta’ qsim tal-piżijiet kien ġie osservat peress li Attestor kienet akkwistat lil Condor permezz ta’ proċedura ta’ sejħa għal offerti li fiha l-offerta tagħha kienet ġiet aċċettata minn tliet offerti disponibbli, peress li hija kienet offriet l-aħjar kundizzjonijiet għall-ħlas lura tas-self pubbliku. Insostenn tal-osservazzjonijiet tal-Kummissjoni quddiem il-Qorti Ġenerali, Condor sostniet, fin-nota ta’ intervent tagħha, li fl-assenza tal-offerta ta’ Attestor, li kienet tirrifletti l-profitti futuri potenzjali fil-prezzijiet tagħha, kien ikun hemm ħafna inqas possibbiltajiet – jew ebda waħda – ta’ ħlas lura tas-self preċedenti mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja. F’din is-sitwazzjoni, it-teħid inkunsiderazzjoni tat-telf u tat-telf potenzjali kollu tal-ħlas lura ta’ self preċedenti jista’ jitqies bħala proporzjon raġonevoli ta’ qligħ futur ta’ Condor għar-Repubblika Federali tal-Ġermanja. Skont Condor, dawn il-kunsiderazzjonijiet ġew riflessi fil-premessa 126 tad-deċiżjoni kkontestata. Minkejja li dan l-argument kien fil-qalba tad-dikjarazzjoni magħmula waqt l-intervent ta’ Condor, il-premessa 126 tad-deċiżjoni kkontestata ssemmiet darba biss fir-risposta tal-Kummissjoni, fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 165 tagħha.
25      Ara l-punt 232 tas-sentenza appellata.
26      Id-deċiżjoni kkontestata, premessa 19 et seq. u premessa 135.
27      Id-deċiżjoni kkontestata, premessa33 u premessa 132 et seq. tad-deċiżjoni kkontestata.
28      Skont il-premessa 135, “[f]ir-rigward tal-qsim tal-piż tar-ristrutturar mill-azzjonisti preċedenti u l-kredituri subordinati, jidher li l-azzjonist ta’ kontroll preċedenti ta’ Condor, TCG, hija stralċjata u qiegħda
tiġi llikwidata, filwaqt li l-ishma ta’ Condor ġew ittrasferiti lil trust (il-premessi (12) u (19)). TCG tilfet kull valur tal-ishma tagħha u fl-ebda każ ma tibbenefika minn xi gwadann mir-ristrutturazzjoni b’suċċess ta’ Condor. Bl-istess mod, il-kredituri ta’ Condor iħassru kważi l-krediti kollha tagħhom fil-kuntest tal-proċedura ta’ insolvenza u b’hekk jikkontribwixxu għall-pjan ta’ ristrutturazzjoni. Il-kontribuzzjoni tat-tħassir taqbeż l-ammont tal-għajnuna għar-ristrutturar, kemm f’termini ta’ tħassir parzjali kif ukoll ta’ kontinwazzjoni tas-self ta’ KfW ristrutturat imqiegħed għad-dispożizzjoni ta’ Condor. L- azzjonisti u kredituri preċedenti ta’ Condor jikkontribwixxu effettivament għar-ristrutturar, u b’hekk inaqqsu l-ħtieġa ta’ għajnuna mill-Istat u jnaqqsu l-periklu morali” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Għalhekk, fil-premessa 136, il-Kummissjoni kkonkludiet li l-għajnuna kienet tinvolvi qsim xieraq tal-piżijiet.
29      L-interpretazzjoni żbaljata ta’ att ikkontestat tikkostitwixxi żball ta’ liġi u hija ammissibbli fil-kuntest ta’ appell; ara s-sentenzi tal‑10 ta’ Marzu 2022, Il‑Kummissjoni vs Freistaat Bayern et (C‑167/19 P u C‑171/19 P, EU:C:2022:176, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata), u tal‑10 ta’ Settembru 2024, Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda et (C‑465/20 P, EU:C:2024:724, punt 112).
30      Regolament tat‑13 ta’ Lulju 2015 li jistabblixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 [TFUE] (ĠU 2015, L 248, p. 9).
31      Ara s-sentenzi tal‑14 ta’ Settembru 2023, Land Rheinland-Pfalz vs Deutsche Lufthansa (C‑466/21 P, EU:C:2023:666, punti 50 u 51 u l-ġurisprudenza ċċitata) u tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Franza u Il-Kummissjoni vs CWS Powder Coatings et (C‑71/23 P u C‑82/23 P, EU:C:2025:601, punt 57).
32      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ Settembru 2023, Land Rheinland-Pfalz vs Deutsche Lufthansa (C‑466/21 P, EU:C:2023:666, punt 93 u l-ġurisprudenza ċċitata).
33      Ara s-sentenza tad‑9 ta’ Marzu 2023, Les Mousquetaires u ITM Entreprises vs Il‑Kummissjoni (C‑682/20 P, EU:C:2023:170, punt 39 u l-ġurisprudenza ċċitata).
34      Il-Kummissjoni rreferiet b’mod espliċitu biss għall-punti 65 u 66 tal-Linji Gwida S&R. Hija żiedet tgħid, filwaqt li rreferiet għall-punti 122 u 123 tar-risposta tagħha, li Ryanair ma kinitx “allegat (u wisq inqas uriet) li l-proprjetarji attwali jew il-kredituri subordinati ta’ Condor kienu bbenefikaw minn vantaġġi indebiti” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
35      Ara s-sentenza tal‑14 ta’ Settembru 2023, Land Rheinland-Pfalz vs Deutsche Lufthansa (C‑466/21 P, EU:C:2023:666, punt 94 u l-ġurisprudenza ċċitata).
36      Dan l-argument, li ma jinsabx fis-sottomissjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni fl-ewwel istanza, tressaq, skont ir-risposta tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja, waqt is-seduta quddiem
il-Qorti Ġenerali li nżammet fit‑22 ta’ Settembru 2023.
37      Il-kunċett ta’ “dubji” jinsab fl-Artikolu 4(3) u (4) tar-Regolament 2015/1589 u jindika l-eżistenza ta’ diffikultajiet serji li ltaqgħet magħhom il-Kummissjoni waqt l-eżami tagħha tal-miżura kkonċernata.
38      Ara, inter alia, is-sentenza tad‑19 ta’ Lulju 2016, Kotnik et (C‑526/14, EU:C:2016:570, punt 37).
39      Dan l-istħarriġ huwa limitat għall-verifika tal-osservanza tar-regoli ta’ proċedura u ta’ motivazzjoni kif ukoll għall-verifika tal-eżattezza tal-fatti kkunsidrati u tal-assenza ta’ żball ta’ liġi, ta’ żball manifest fl-evalwazzjoni tal-fatti jew ta’ użu ħażin ta’ poter. Ara s-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, E. Breuninger vs Il‑Kummissjoni (C‑124/23 P, EU:C:2024:860, punt 30).
40      Ara, inter alia, is-sentenza tat‑2 ta’ April 2009, Bouygues u Bouygues Télécom vs Il‑Kummissjoni (C‑431/07 P, EU:C:2009:223, punt 63).
41      Ara, inter alia, is-sentenza Tempus, punt 41.
42      Huwa magħruf sew li, fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali li jagħtiha l-Artikolu 107(3) TFUE, il-Kummissjoni tista’ tadotta strumenti mhux vinkolanti sabiex tiċċara, filwaqt li tosserva neċessarjament dispożizzjonijiet legali ta’ livell superjuri (kemm jekk ikun id-dritt primarju u/jew sekondarju tal-Unjoni), il-kriterji li hija għandha l-intenzjoni li tapplika sabiex tevalwa l-kompatibbiltà tal-miżuri nazzjonali mas-suq intern fid-dawl tar-regoli fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat. Il-linji gwida jikkostitwixxu awtolimitazzjoni tas-setgħa diskrezzjonali li tibbenefika minnhom il-Kummissjoni. Din tal-aħħar ma tistax, bħala regola ġenerali, titbiegħed minn dawn il-linji gwida, b’riskju li tinstab li qed tikser il-prinċipji ġenerali tad-dritt, bħall-ugwaljanza fit-trattament jew il-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi (ara s-sentenza tad‑19 ta’ Lulju 2016, Kotnik et,  C‑526/14, EU:C:2016:570, il-punti 39, 40 u 43). Jekk linji gwida ma jistgħux jimponu obbligi awtonomi fuq l-Istati Membri, id-dispożizzjonijiet tagħhom jistgħu jsiru vinkolanti bis-saħħa ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni li tapplikahom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Ottubru 2023, Est Wind Power, C‑11/22, EU:C:2023:765, punti 30 sa 38, u l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Rantos fil-kawża Est Wind Power, C‑11/22, EU:C:2023:241, punti 28 sa 32).
43      Ara, ex multis, is-sentenzi tas‑17 ta’ Novembru 1983, Merck (292/82, EU:C:1983:335, punt 12); tas‑7 ta’ Marzu 2018; SNCF Mobilités vs Il‑Kummissjoni (C‑127/16 P, EU:C:2018:165, punt 29), u tat‑12 ta’ Ottubru 2023, Est Wind Power (C‑11/22, EU:C:2023:765, punt 46).
44      Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑7 ta’ Marzu 2018, SNCF
Mobilités vs Il‑Kummissjoni (C‑127/16 P, EU:C:2018:165, punt 29
et seq.), u tas‑17 ta’ Diċembru 2015, SNCF vs Il‑Kummissjoni (T‑242/12, EU:T:2015:1003, punti 88 et seq.)
45      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Ottubru 2023, Est Wind Power (C‑11/22, EU:C:2023:765, punti 46 et seq.).
46      Ara, inter alia, is-sentenzi tat‑22 ta’ Settembru 1988, Land de Sarre et (187/87, EU:C:1988:439, punt 19); tal‑10 ta’ Settembru 2014, Holger Forstmann Transporte (C‑152/13, EU:C:2014:2184, punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata); u tal‑15 ta’ Ġunju 2000, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja (C‑348/97, EU:C:2000:317, punt 53).
47      Kif osservat ġustament mill-Qorti Ġenerali fil-punt 223 tas-sentenza appellata.
48      Skont il-punt 11 tal-Linji Gwida S&R, “[i]l-kunċett tal-kondiviżjoni tal-piżijiet ġie introdott, inter alia, sabiex jindirizza aħjar il-kwistjoni tar-riskju morali”.
49      Ara, b’analoġija, is-sentenza tad‑19 ta’ Lulju 2016, Kotnik et (C-526/14, EU:C:2016:570, punti 55 sa 58).
50      Ara, f’dan is-sens, Soltész U. u Maier-Rigaud F., “Rescue and Restructuring Aid”, fi Werner, P. u
Verouden, V. (eds),
EU State Aid Control: Law and Economics, 2025, p. 553 u 554.