62014CC0591
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
MENGOZZI
ppreżentati fit-30 ta’ Marzu 2017 (
1
)
Kawża C-591/14
Il-Kummissjoni Ewropea
vs
Ir-Renju tal-Belġju
“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu – Nuqqas ta’ osservanza ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar għajnuna mill-Istat – Deċiżjoni 2011/678/UE – Għajnuna mill-Istat favur il-finanzjament tal-iskrining tal-enċefalopatiji sponġiformi trażmissibbli (TSE) fl-annimali tal-ifrat – Assenza ta’ rkupru tal-għajnuna mogħtija – Difiżi – Diffikultajiet fl-identifikazzjoni tal-benefiċjarji tal-għajnuna”
Introduzzjoni
1.
Din il-kawża għandha bħala suġġett rikors taħt l-Artikolu 108(2) TFUE kontra r-Renju tal-Belġju, li permezz tiegħu l-Kummissjoni Ewropea titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, peress li ma ħax, fit-termini stabbiliti, il-miżuri kollha meħtieġa sabiex jirkupra mingħand il-benefiċjarji l-għajnuna mill-Istat iddikjarata illegali u inkompatibbli mas-suq intern bl-Artikolu l(3) u (4) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2011/678/UE, tas-27 ta’ Lulju 2011, dwar l-għajnuna mill-Istat favur il-finanzjament tal-iskrining għall-enċefalopatiji sponġiformi trasmissibbli (BSE) fil-bovini [annimali tal-ifrat] implimentata mill-Belġju [għajnuna mill-Istat C 44/08 (ex NN 45/04]) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”) (
2
), u talli ma nfurmax lill-Kummissjoni, fit-terminu stabbilit, bil-miżuri meħuda sabiex jikkonforma ruħu ma’ dik id-deċiżjoni, ir-Renju tal-Belġju naqas mill-obbligi imposti fuqu taħt ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 288(4) TFUE u tal-Artikoli 2 sa 4 ta’ din id-deċiżjoni.
Il-fatti li wasslu għall-kawża
Il-finanzjament tat-testijiet ta’ skrining għall-enċefalopatiji sponġiformi trasmissibbli (TSE) fl-annimali tal-ifrat fil-Belġju
2.
Mill-proċess jirriżulta li, bejn l-2001 u l-2006, ir-Renju tal-Belġju assuma l-ispejjeż kollha jew parti minnhom tat-testijiet ta’ skrining ta’ TSE fl-annimali tal-ifrat (iktar ’il quddiem it-“testijiet BSE”), obbligatorji mill-1 ta’ Jannar 2001.
3.
Matul il-perijodu mill-1 ta’ Jannar 2001 sal-31 ta’ Diċembru 2001, dawn l-ispejjeż kienu ffinanzjati permezz ta’ sussidju dirett tat-Teżor (il-Belġju).
4.
Mill-1 ta’ Jannar 2002 sat-30 ta’ Ġunju 2004, it-testijiet BSE kienu ffinanzjati minn qabel mill-Bureau d’Intervention u de Restitution belge (uffiċju ta’ intervent u restituzzjoni Belġjan, iktar ’il quddiem il-“BIRB”), istituzzjoni federali li għandha personalità legali.
5.
Mill-1 ta’ Lulju 2004 sat-30 ta’ Novembru 2004, dawn it-testijiet kienu tħallsu minn qabel mill-Agence Fédérale pour la Sécurité de la Chaîne Alimentaire (aġenzija federali għas-sigurtà tal-katina alimentari, iktar ’il quddiem l-“AFSCA”, il-Belġju), istituzzjoni pubblika li għandha personalità legali.
6.
Bejn l-1 ta’ Diċembru 2004 u l-31 ta’ Diċembru 2005, it-testijiet BSE kienu ffinanzjati abbażi tad-dispożizzjonijiet tad-digriet irjali tal-15 ta’ Ottubru 2004 dwar il-finanzjament tal-iskrining għall-enċefalopatiji sponġiformi trasmissibbli fl-annimali (iktar ’il quddiem “id-digriet irjali tal-15 ta’ Ottubru 2004”) (
3
) u tal-liġi tad-9 ta’ Diċembru 2004 dwar il-finanzjament tal-AFSCA (iktar ’il quddiem il- “liġi tad-9 ta’ Diċembru 2004”) (
4
). Id-digriet irjali tal-15 ta’ Ottubru 2004 kien jipprevedi li l-AFSCA kellha tirċievi dritt, fl-ammont li kien stabbilit għal EUR 10.70 għal kull annimal tal-ifrat ippreżentat għall-qatla u li kellu jiġi sottopost għal test rapidu BSE li kellu jitħallas mill-operatur tal-biċċerija (
5
). Mill-proċess jirriżulta li, matul dan il-perijodu, it-testijiet BSE kienu ffinanzjati, parzjalment, permezz tad-drittijiet imħallsa abbażi tad-digriet irjali tal-15 ta’ Ottubru 2004 u, parzjalment, mill-AFSCA mir-riżervi tagħha u mis-self irkuprabbli mqiegħed għad-dispożizzjoni tagħha mit-Teżor (
6
).
7.
Il-metodu ta’ finanzjament tat-testijiet BSE kien ġie emendat mill-ġdid bid-dħul fis-seħħ ta’ żewġ digrieti rjali adottati fl-10 ta’ Novembru 2005, wieħed jistabbilixxi l-kontribuzzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 4 tal-liġi tad-9 ta’ Diċembru 2004 (
7
), u l-ieħor dwar it-tariffi msemmija fl-Artikolu 5 ta’ dik l-istess liġi (iktar ’il quddiem id-“digrieti irjali tal-10 ta’ Novembru 2005”) (
8
). L-ewwel minn dawn id-digrieti, li ħassar id-digriet irjali tal-15 ta’ Ottubru 2004, jistabbilixxi li kontribuzzjoni annwali kellha titħallas mill-operaturi lill-AFSCA, għal kull settur ta’ attività u għal kull unità ta’ stabbiliment. Seba’ setturi ta’ attività jissemmew b’mod partikolari (provvista agrikola, produzzjoni primarja, trasformazzjoni, kummerċ bl-ingrossa, kummerċ bl-imnut, industrija tas-servizzi tal-ikel, trasport) (
9
). It-tieni digriet irjali jipprevedi l-ħlas ta’ kumpens għas-servizzi pprovduti mill-AFSCA li setgħu jiġi imputati lil operatur partikolari, fosthom, b’mod partikolari, il-provvisti “għat-teħid ta’ kampjuni u l-analiżi imposti mil-liġi” (
10
). Id-digrieti irjali tal-10 ta’ Novembru 2005 daħlu fis-seħħ fil-31 ta’ Diċembru 2005.
8.
Il-finanzjament tat-testijiet BSE fil-Belġju wassal għal interventi differenti tal-Kummissjoni fuq il-bażi tar-regoli tat-trattat fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat.
9.
B’hekk, b’deċiżjoni tat-13 ta’ Frar 2002 (
11
), il-Kummissjoni approvat l-għajnuna mogħtija għall-perijodu inkluż bejn l-1 ta’ Jannar u t-30 ta’ Ġunju 2002 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni tal-2002”).
10.
Fl-2005, hija eżentat, bis-saħħa tal-Artikolu 15(d) tar-Regolament (KE) Nru 1/2004 (
12
), skemi ta’ għajnuna intitolati “prefinanzjament tat-testijiet TSE”, implementata fl-1 ta’ Jannar 2003, u “finanzjament tat-testijiet TSE”, implementata fil-15 ta’ Ottubru 2004 (
13
). L-ewwel skema kienet tipprevedi għajnuna sa massimu ta’ EUR 40 u, it-tieni, ta’ EUR 33.38 għal kull test.
11.
Dejjem fl-2005, il-Kummissjoni approvat, abbażi tal-Artikolu 87(3)(c) KE u sal-ammont ta’ EUR 33.38 għal kull test, l-għajnuna ffinanzjata permezz ta’ kontribuzzjonijiet imposti fuq il-katina alimentari kollha, proġettata fil-kuntest tar-riforma tas-sistema ta’ finanzjament tal-AFSCA implementata bid-digrieti irjali tal-10 ta’ Novembru 2005 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni tal-2005”) (
14
). F’din l-istess deċiżjoni, il-Kummissjoni kkunsidrat li la l-finanzjament tal-AFSCA bil-ħlasijiet għas-servizzi mogħtija lil operaturi partikolari, lanqas il-finanzjament tal-“kontrolli aleatorji globali” bis-sistema ta’ kontribuzzjonijiet imposti fuq il-katina alimentari kollha ma kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat (
15
).
Id-deċiżjoni kontenzjuża
12.
Wara ilmenti rċevuti fl-2004, il-Kummissjoni indirizzat lir-Renju tal-Belġju talba għal informazzjoni dwar il-miżuri ta’ finanzjament tat-testijiet BSE. L-awtoritajiet Belġjani rrispondew għal din it-talba fis-6 ta’ Frar u l-14 ta’ Mejju 2004.
13.
B’ittra tat-23 ta’ Jannar 2004, ir-Renju tal-Belġju nnotifika lill-Kummissjoni miżura ta’ għajnuna intiża sabiex tkopri l-ispejjeż tal-iskrining għal TSE fl-annimali (
16
). B’din il-miżura, kien maħsub li jitwettaq prefinanzjament tal-ispejjeż tat-testijiet BSE, li s-somma tiegħu kellha tiġi rrimborżata iktar ’il quddiem permezz ta’ taxxi parafiskali. Skont l-ispjegazzjonijiet mogħtija lill-Kummissjoni mir-Renju tal-Belġju, din is-sistema kienet diġà ġiet applikata għat-testijiet li saru fl-2002 u fl-2003 (
17
). Billi rriżulta li l-miżura nnotifikata kienet diġà ġiet implementata, hija ġiet imniżżla fir-reġistru tal-għajnuna mhux innotifikata bin-numru NN 45/04.
14.
Fis-16 ta’ Settembru 2004, l-awtoritajiet Belġjani nnotifikaw abbozz ġdid ta’ digriet irjali (li sar id-digriet irjali tal-15 ta’ Ottubru 2004), li kien jistabbilixxi sistema ta’ ħlas ta’ EUR 10.70 għal kull annimal tal-ifrat ippreżentat għall-qatla.
15.
Wara din il-proċedura, l-awtoritajiet Belġjani kienu spjegaw li huma kellhom il-ħsieb jimplementaw, permezz ta’ sistema ġdida ta’ finanzjament tal-AFSCA, sistema ta’ rkupru solidali tal-ispejjeż marbuta mat-testijiet BSE fuq perijodu ta’ ħmistax-il sena u li l-operaturi attivi kollha li kienu żammew annimali tal-ifrat matul il-perijodu kontenzjuż kienu ser jintalbu jikkontribwixxu għal din is-sistema (
18
).
16.
Permezz ta’ ittra tas-26 ta’ Novembru 2008, il-Kummissjoni infurmat lir-Renju tal-Belġju bid-deċiżjoni tagħha li tiftaħ il-proċedura prevista fl-Artikolu 108(2) TFUE (
19
).
17.
Fil-premessa 31 tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni spjegat li hija kienet ittrattat “biss l-għajnuna li tiffinanzja t-testijiet għall-BSE għall-perjodu 2001-2006, kif ukoll għas-sistema ta’ finanzjament tagħha peress li l-għajnuna għat-testijiet għall-BSE matul dan il-perjodu kienet iffinanzjata minn qabel, u li dan il-finanzjament minn qabel kellu jitħallas lura fuq diversi snin”.
18.
Fil-premessi 32 u 33 tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni fakkret id-“differenza bejn il-kliem” bejn “retribuzzjonijiet”, billi semmiet, f’dan il-każ, l-EUR 10.70 miġbura mir-Renju tal-Belġju b’effett mill-1 ta’ Diċembru 2004 u “kontribuzzjonijiet”, jiġifieri l-ħlasijiet rċevuti mill-AFSCA li jitħallsu mill-entitajiet li joperaw fuq it-territorju Beġjan u maqsuma f’seba’ setturi. Fis-sezzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża ddedikata għall-evalwazzjoni tal-miżuri inkwistjoni, il-Kummissjoni kienet, l-ewwel nett, ikkonstatat li l-finanzjament tat-testijiet BSE abbażi tal-kontribuzzjonijiet u riżorsi oħra tal-Istat kien jiffavorixxi, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, “lill-bdiewa, lill-biċċeriji u lil entitajiet oħrajn li jipproċessaw, jimmanipulaw, ibiegħu jew jikkumerċjalizzaw prodotti tal-bovini [tal-laħam taċ-ċanga u tal-vitella] u soġġetti għal test obbligatorju għall-BSE skont il-liġi applikabbli” u kien, għalhekk, jinvolvi l-għoti ta’ għajnuna (
20
). Fil-premessa 100 tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni kkonstatat li, billi ma kinitx ġiet innotifikata, din l-għajnuna kienet illegali.
19.
Hija kienet imbagħad evalwat il-kompatibbiltà tal-għajnuna mal-Artikolu 107(3)(c) TFUE. Għal dan l-għan, hija għamlet distinzjoni bejn żewġ perijodi, “skont l-applikabbiltà tad-diversi dispożizzjonijiet legali” (
21
).
20.
L-għajnuna mogħtija matul l-ewwel perijodu, inkluż bejn l-1 ta’ Jannar 2001 u l-31 ta’ Diċembru 2002, ġiet evalwata u ddikjarata kompattibbli abbażi tal-punt 11.4 tal-linji gwida tal-Komunità dwar l-għajnuna mill-Istat fis-settur agrikolu (
22
).
21.
L-għajnuna mogħtija matul it-tieni perijodu, bejn l-1 ta’ Jannar 2003 u l-31 ta’ Diċembru 2005, kienet għall-kuntrarju eżaminata fuq il-bażi tal-punti 21 et seq tal-linji gwida tal-Komunità dwar l-għajnuna mill-Istat marbuta mat-testijiet TSE, mal-annimali li jinsabu mejta u mal-iskart tal-biċċeriji (iktar ’il quddiem il-“linji gwida TSE”) (
23
). Fil-kuntest ta’ dan l-eżami, il-Kummissjoni kkonstatat li l-ammont massimu ta’ EUR 40 għal kull test, previst fil-punt 24 ta’ dawn il-linji gwida, kien inqabeż bejn l-1 ta’ Jannar 2003 u t-30 ta’ Ġunju 2004 (
24
).
22.
Għalhekk, fil-premessa 125 tad-deċiżjoni kontenzjuża, hija kkonkludiet li l-għajnuna mogħtija għall-finanzjament tat-testijiet BSE, “li hija ogħla mill-ammont ta’ EUR 40 għal kull test matul il-perjodu ta’ bejn l-1 ta’ Jannar 2003 u t-30 ta’ Ġunju 2004 u li t-total tiegħu jammonta għal EUR 6619810.74 mhijiex kumpatibbli mas-suq intern”.
23.
Fil-premessi 126 sa 129 tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni eżaminat is-sistema ta’ rkupru ta’ din l-għajnuna permezz tal-kontribuzzjonijiet miġbura mill-finanzjament tal-AFSCA, proposta mir-Renju tal-Belġju, u kkonkludiet li din is-sistema ma kinitx konformi mar-rekwiżiti fil-qasam ta’ rkupru kif jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u mill-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 659/1999 (
25
).
24.
L-Artikolu 1(3) u (4) tad-deċiżjoni kontenzjuża jaqra kif ġej:
“3.   Il-finanzjament tat-testijiet għall-BSE permezz tar-riżorsi tal-Istat għall-perjodu li jkopri bejn l-1 ta’ Jannar 2003 u t-30 ta’ Ġunju 2004 huwa għajnuna kumpatibbli mas-suq intern li tingħata lill-bdiewa, lill-biċċeriji u lil entitajiet oħrajn li jipproċessaw, jimmaniġġjaw, ibiegħu jew jikkumerċjalizzaw prodotti li jkunu ġejjin mill-bovini u sottomessi għal test obbligatorju għall-BSE għall-ammonti taħt EUR 40 għal kull test. L-ammonti li jaqbżu EUR 40 għal kull test mhumiex kumpatibbli mas-suq intern u għandhom jiġu rkuprati, minbarra l-għajnuna mogħtija lil proġetti speċifiċi li, meta ngħatat l-għajnuna, kienu jissodisfaw il-kundizzjonijiet kollha stabbiliti fir-Regolament de minimis applikabbli.
4.   Il-Belġju implimenta b’mod illegali għajnuna għall-finanzjament tat-testijiet għall-BSE bi ksur tal-Artikolu 108(3) […]TFUE matul il-perjodu li jkopri bejn l-1 ta’ Jannar 2001 u t-30 ta’ Ġunju 2004.”
25.
Skont l-Artikolu 2(1) tad-deċiżjoni kontenzjuża “[i]l-Belġju għandu jieħu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jirkupra l-għajnuna illegali u mhux kumpatibbli msemmija fl-Artikolu 1(3) u (4), mingħand il-benefiċjarji”. Il-paragrafu 4 ta’ dan l-istess artikolu jippreċiża li “[l]- irkupru għandu jsir minnufih skont il-proċeduri previsti mil-liġi nazzjonali, sakemm dawn jippermettu l-implimentazzjoni immedjata u effettiva ta’ din id-Deċiżjoni”.
26.
Skont il-paragrafi 1 u 2 tal-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kontenzjuża “l-irkupru huwa immedjat u effettiv” u “[ir-Renju tal-]Belġju għandu jiżgura li [din] id-deċiżjoni tkun implimentata fi żmien erba’ xhur mid-data tan-notifika tagħha”.
27.
L-Artikolu 4(1)(a) sa (d) tad-deċiżjoni kontenzjuża jistabbilixxi li, f’terminu ta’ xahrejn mid-data tan-notifika tagħha, ir-Renju tal-Belġju għandu jippreżenta lill-Kummissjoni l-lista tal-benefiċjarji li rċevew għajnuna msemmija fl-Artikolu 1(3) u (4) ta’ din id-deċiżjoni u l-ammont totali tal-għajnuna li rċieva kull wieħed minnhom, l-ammont totali (kapital u interessi tal-irkupru) li għandu jkun irkuprat mingħand il-benefiċjarji, deskrizzjoni dettaljata tal-miżuri li diġà ttieħdu jew dawk previsti sabiex jikkonforma ma’ din id-deċiżjoni, kif ukoll dokumenti li juru li l-benefiċjarji ġew mitluba jirrimborsaw l-għajnuna. Il-paragrafi 2 u 3 ta’ dan l-istess Artikolu 4 jipprevedu li “[ir-Renju tal]-Belġju għandu jinforma lill-Kummissjoni dwar il-progress li jkun sar wara li jkunu ġew adottati l-miżuri nazzjonali sabiex jimplimenta din id-Deċiżjoni, u dan sakemm tkun ġiet irkuprata l-għajnuna msemmija fl-Artikolu 1(3)” u li “[w]ara l-perjodu ta’ xahrejn imsemmi fil-paragrafu 1, i[r-Renju tal-]Belġju għandu jippreżenta, fuq sempliċi talba tal-Kummissjoni, rapport dwar il-miżuri li diġà ttieħdu u dawk previsti sabiex jikkonforma ma’ din id-Deċiżjoni. Dan ir-rapport għandu jipprovdi wkoll informazzjoni dettaljata dwar l-ammonti tal-għajnuna u l-interessi tal-irkupru diġà miġbura mingħand il-benefiċjarji”.
28.
Id-deċiżjoni kontenzjuża ġiet ikkontestata mir-Renju tal-Belġju quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Ujoni Ewropea, li ċaħdet ir-rikors (
26
). L-appell ippreżentat mir-Renju tal-Belġju kontra dik is-sentenza kien, min-naħa tiegħu, miċħud mill-Qorti tal-Ġustizzja (
27
).
L-iskambju ta’ korrispondenza bejn ir-Renju tal-Belġju u l-Kummissjoni wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża
29.
Fis-27 ta’ Settembru 2011, ir-Renju tal-Belġju bagħat ir-risposta tiegħu għad-deċiżjoni kontenzjuża permezz ta’ ittra lill-Kummissjoni.
30.
Fl-ewwel lok, huwa fakkar il-perspettiva tiegħu li l-finanzjament pubbliku tat-testijiet BSE ma jagħtix lok għal għajnuna mill-Istat.
31.
Fit-tieni lok, huwa indika li investigazzjoni tal-awtoritajiet Belġjani tal-kompetizzjoni kienet għaddejja fuq possibbli akkordji illegali fuq il-prezz bejn laboratorji fil-kuntest tat-testijiet BSE u li r-riżultati ta’ din l-inkjesta kien ser ikollhom effett fuq il-kalkolu tal-għajnuna li għandha tiġi mħallsa lura.
32.
Fit-tielet lok, ir-Renju tal-Belġju jargumenta illi sa fejn jimponi l-irkupru tal-għajnuna inkwistjoni, l-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kontenzjuża ma jistax jiġi eżegwit fil-prattika. F’dan ir-rigward, huwa informa lill-Kummissjoni dwar l-impossibbiltà li fiha kien jinsab li jistabbilixxi rabta oġġettiva bejn l-annimal ittestjat u l-benefiċjarji differenti tal-istadji kollha tal-proċess ta’ produzzjoni u bejgħ tal-prodott finali.
33.
Fir-raba lok, huwa jargumenta li r-regola de minimis kienet applikabbli “għall-ammonti medji inkwistjoni”. Sabiex jispjega dan il-punt, qabelxejn, huwa indika li l-benefiċjarji msemmija fid-deċiżjoni kontenzjuża setgħu jinqasmu f’sitt kategoriji (bdiewa, bejjiegħa ta’ annimali ħajjin, biċċiera, produzzjoni u trasformazzjoni ta’ prodotti, bejgħ bl-ingrossa u bejgħ bl-imnut) u li t-total tal-għajnuna li għandha tiġi rkuprata setgħet tiġi diviża f’partijiet ugwali bejn dawn is-sitt kategoriji, li jagħti ammont ta’ EUR 1103301.79 għal kull kategorija. Imbagħad, dan l-ammont għandu jiġi diviż bejn in-numru ta’ operaturi f’kull kategorija, li jwassal għall-ammont medju għal kull operatur taħt il-limitu de minimis applikabbli għall-kategorija.
34.
Fl-aħħar nett, huwa esprima l-impossibbiltà tiegħu li jipprovdi l-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 4 tad-deċiżjoni kontenzjuża.
35.
B’risposta ghall-oġġezzjonijiet imressqa mir-Renju tal-Belġju, il-Kummissjoni spjegat, permezz ta’ faks tat-18 ta’ Lulju 2012, li “l-benefiċċjarju dirett tal-għajnuna għandu jkun l-operatur suġġett għal obbligu ta’ test BSE, u li lilu l-biċċerija toħroġ fattura għal retribuzzjoni għall-ispejjeż tat-BSE”. Hija kkonkludiet li għandu jiġi vverifikat matul il-perijodu kkonċernat “jekk il-benefiċjarji individwali tas-servizz ta’ test BSE mwettaq fuq il-bovini tagħhom [kienux] ibbenefikaw minn għajnuna inkompatibbli (jiġifieri li tmur lil hinn minn EUR 40) li teċċedi l-de minimis”. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni indikat, bħala eżempju, metodu ta’ kalkolu konsistenti fid-diviżjoni tal-ammont de minimis bl-ammont li jeċċedi l-EUR 40 ta’ għajnuna kompatibbli, sabiex jiġi ottenut in-numru ta’ testijiet għal kull operatur li lil hinn minnu l-għajnuna teċċedi l-livell de minimis.
36.
Permezz ta’ ittra mibgħuta lill-Kummissjoni fid-29 ta’ Awwissu 2012, wara li rrepeta l-pożizzjoni tiegħu dwar l-ineżistenza, f’dan il-każ, ta’ għajnuna mill-Istat u indika li l-investigazzjoni tal-awtoritajiet tal-kompetizzjoni kienet għadha għaddejja, ir-Renju tal-Belġju indika lill-Kummissjoni li l-metodu li hija kienet ipproponiet fil-faks tat-18 ta’ Lulju 2012 seta’ jiġi applikat biss għall-benefiċjarji li kienu jappartjenu biss lil settur wieħed minn fost dawk indikati fid-deċiżjoni kontenzjuża u għall-kuntrarju ma kienet ingħatat l-ebda indikazzjoni għas-setturi l-oħra.
37.
B’faks tad-19 ta’ Ottubru 2012, il-Kummissjoni fakkret lir-Renju tal-Belġju li kien jinkombi fuqu li jeżegwixxi d-deċiżjoni kontenzjuża b’mod immedjat u effettiv, billi enfasizzat li d-diffikultajiet ta’ kwantifikazzjoni tal-għajnuna li dak l-Istat Membru kien ressaq ma kinux jikkostitwixxu impossibbiltà assoluta ta’ eżekuzzjoni. Hija kienet ukoll intimat lir-Renju tal-Belġju sabiex jieħu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jirkupra l-għajnuna u sabiex jipprovdi l-informazzjoni dwar l-ammont tagħha mhux iktar tard mill-1 ta’ Diċembru 2012, u fin-nuqqas hija kienet ser tikkunsidra l-possibbiltà li tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja skont l-Artikolu 108(2) tat-TFUE.
38.
Fit-30 ta’ Novembru 2012, ir-Renju tal-Belġju bagħat lill-Kummissjoni r-risposta tiegħu għall-faks tad-19 ta’ Ottubru 2012. Fiha, huwa kien, l-ewwel nett, enfasizza li ma kienx possibbli għalih li effettivament jirkupra l-għajnuna inkwistjoni sakemm l-investigazzjoni tal-awtoritajiet tal-kompetizzjoni kienet għadha għaddejja. Imbagħad insista fuq il-metodu ta’ kalkolu diġà propost fir-risposta tiegħu tas-27 ta’ Settembru 2011, konsistenti fid-diviżjoni tal-ammont totali tal-għajnuna bejn is-sitt setturi li jissemmew fid-deċiżjoni kontenzjuża, u kkonkluda li, fid-dawl tal-ammont relattivament żgħir li kellu jiġi rkuprat u n-numru kbir ta’ operaturi kkonċernati, “huwa kważi eskluż li l-livelli de minimis jkunu nqabżu”. Fl-aħħar nett, ir-Renju tal-Belġju talab lill-Kummissjoni rapport tal-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni, meħuda inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari l-impatt ekonomiku u d-distorsjoni tal-kompetizzjoni limitati tal-każ, kif ukoll il-proċedura ta’ rikors kontra d-deċiżjoni kontenzjuża pendenti quddiem il-Qorti Ġenerali.
39.
Billi ddeċidiet li kien ikun utli li jiġi analizzat iktar fid-dettall il-metodu propost mir-Renju tal-Belġju, fl-14 ta’ Marzu 2013, il-Kummissjoni talbitu jikkomunikalha d-data preċiża f’dak li jikkonċerna, b’mod partikolari, in-numru ta’ annimali ttestjati, dawk tal-istallazzjonijiet li fihom kienu nqatlu l-annimali, it-tqassim tal-għajnuna bejn is-sitt setturi inkwistjoni, kif ukoll l-ammont tal-għajnuna de minimis diġà mogħtija matul il-perijodu kkonċernat, fuq il-livell nazzjonali.
40.
B’ittra nnotifikata lill-Kummissjoni fis-17 ta’ April 2013, b’risposta għat-talba tal-Kummissjoni, ir-Renju tal-Belġju argumenta, qabel kollox, li l-livelli nazzjonali fil-qasam ta’ għajnuna de minimis lill-produzzjoni primarja kienu bogħod milli jinkisru għaliex, bejn l-2004 u l-2006, mill-EUR 22077000 awtorizzati, kien għadu possibbli li jitħallsu EUR 18737738. Dwar il-kategoriji ta’ benefiċjarji indikati fid-deċiżjoni kontenzjuża kif ukoll il-produzzjoni primarja, huwa nnota li l-livell de minimis kien, f’kull każ, ħafna ogħla, jiġifieri EUR 200000 għal tliet snin għal kull operatur minflok EUR 3000. Imbagħad, ir-Renju tal-Belġju indika li l-ammont medju ta’ eċċess tal-EUR 40 awtorizzati għal kull test, f’dan il-każ EUR 12.34, maqsum bejn is-sitt setturi kkonċernati (EUR 2.06 għal kull settur) u applikat għan-numru medju ta’ bovini maqtula kull sena, f’dan il-każ, 380738 annimal, kien ta’ natura li jistabbilixxi li, fi kwalsiasi ipoteżi kkunsidrata, il-livell de minimis ma kienx inkiser, billi seta’ jkun hemm eċċess ta’ dan il-livell biss wara li l-operaturi jkunu qatlu iktar minn 1458 annimal matul l-istess sena. Fl-aħħar nett, ir-Renju tal-Belġju enfasizza li l-aħħar rabta rreġistrata bejn annimal ittestjat u stallazzjoni ta’ trobbija ma kinitx timplika neċessarjament li din l-istallazzjoni kienet ukoll benefiċjarja tal-għajnuna, għaliex, f’perijodu ta’ tmint ijiem qabel il-qatla, is-sid tal-annimal seta’ jinbidel mingħajr ma dan ikun irreġistrat fid-database.
41.
B’ittra tas-16 ta’ Ottubru 2013, il-Kummissjoni talbet lir-Renju tal-Belġju li jipprovdiha, mhux iktar tard mill-15 ta’ Novembru 2014, lista sħiħa tal-benefiċjarji individwali tar-regola de minimis, il-lista sħiħa tal-benefiċjarji tal-għajnuna, kif ukoll provi suffiċjenti li l-ordnijiet ta’ rkupru kienu ntbagħtu lilhom, u fakkritu li kienet qiegħda taħseb sabiex tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja. Kienet spjegat ukoll li s-servizzi tagħha ma kinux jaqblu mal-opinjoni li l-ammont totali tal-għajnuna li kellha tiġi rkuprata seta’ jiġi diviż proporzjonalment bejn is-sitt setturi kkonċernati u li, “[f]l-assenza ta’ data preċiżi, kien jidher li kienu l-produtturi tal-produzzjoni agrikola primarja li kienu prinċiparjament ibbenefikaw mis-sistema ta’ għajnuna”. Barra minn hekk, il-Kummissjoni fakkret lill-awtoritajiet Belġjani li l-formula tal-kalkolu li huma kienu pproponew għall-applikazzjoni tal-għajnuna de minimis ma kinitx konformi mar-rekwiżit li l-applikazzjoni tal-kundizzjonijiet tal-għajnuna de minimis għandha tintwera fil-livell ta’ kull benefiċjarju individwali. Fl-aħħar nett il-Kummissjoni pproponiet metodu ta’ kalkolu alternattiv, li, f’dak li jikkonċerna l-2003, il-merħliet kollha b’mill-inqas 97 annimal maqtula kienu jibqgħu barra mil-limitu de minimis. Għalhekk, stiednet lir-Renju tal-Belġju sabiex jidentifika l-merħliet li minnhom inqatlu iktar minn 97 annimal matul l-2003 u sabiex japplika l-istess kalkolu għall-2004.
42.
Fit-13 ta’ Novembru 2013, ir-Renju tal-Belġju rrisponda li l-metodu ta’ kalkolu ssuġġerit mill-Kummissjoni fl-ittra tagħha tas-16 ta’ Ottubru 2013 kien kuntrarju għad-deċiżjoni kontenzjuża, li kienet tippreċiża li l-allegata miżura ta’ għajnuna ma kinitix tibbenefika lill-bdiewa biss imma wkoll lil operaturi oħra attivi fis-setturi differenti tal-katina alimentari tal-prodotti li ġejjin mill-annimali tal-ifrat. Filwaqt li kien tal-opinjoni li t-tqassim tal-ammont tal-għajnuna bejn dawn is-setturi differenti jibqa’ l-uniku alternattiva loġika fid-dawl tat-test ta’ din id-deċiżjoni, fi spirtu ta’ kooperazzjoni, l-awtoritajiet Belġjani kienu pproponew lill-Kummissjoni li “qabel xejn tiddetermina kjarament u korrettament il-prinċipji applikabbli” qabel ma tidħol, bir-riżorsi limitati disponibbli għaliha, għal eżerċizzju potenzjalment kbir ħafna ta’ identifikazzjoni tal-ammont ta’ għajnuna li kien irċieva kull benefiċjarju. Fl-aħħar nett, ir-Renju tal-Belġju informa lill-Kummissjoni li l-Kunsill ta’ Kompetizzjoni Belġjan kien għalaq l-investigazzjoni fuq possibbli akkordju bejn il-laboratorji f’dak li jikkonċerna l-prezzijiet tat-testijiet BSE u li d-deċiżjoni meħuda minn dik l-awtorità ma kellhiex effett fuq il-proċedura ta’ rkupru tal-għajnuna.
Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
43.
Permezz ta’ att ippreżentat fir-reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fid-19 ta’ Diċembru 2014, il-Kummissjoni ppreżentat ir-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li huwa s-suġġett ta’ din il-kawża. Is-sottomissjonijiet tal-partijiet instemgħu waqt is-seduta li nżammet fit-8 ta’ Diċembru 2016.
Fuq ir-rikors
L-argumenti tal-partijiet
44.
Il-Kummissjoni tesponi li, għalkemm l-awtoritajiet Belġjani kienu obbligati jirkupraw l-għajnuna inkwistjoni f’terminu ta’ erba’ xhur wara d-data tan-notifika tad-deċiżjoni kontenzjuża, jiġifieri mhux iktar tard mit-28 ta’ Novembru 2011, sa dik id-data, mhux biss l-irkupru kien għadu ma ġiex eżegwit u l-ebda ordni ta’ rkupru ma kienet intbagħtet lill-benefiċjarji, imma la l-lista tagħhom, u lanqas l-ammonti dovuti minn kull wieħed minnhom, ma kienu ġew stabbiliti.
45.
F’dan il-każ, ir-Renju tal-Belġju ma kienx irrinfaċċat b’impossibbiltà assoluta ta’ rkupru tal-għajnuna inkwistjoni, l-uniku motiv ta’ difiża li jista’ jiġi invokat minn Stat Membru fil-kuntest ta’ rikors ibbażat fuq l-Artikolu 108(2) TFUE.
46.
Fil-fatt, minn naħa, il-Kummissjoni ssostni li, kuntrarjament għal dak li jallega r-Renju tal-Belġju, id-deċiżjoni kontenzjuża tippreċiża l-identità tal-benefiċjarji u n-natura tal-benefiċċju tagħhom, billi dawn kienu l-bdiewa, il-biċċiera u entitajiet oħra li jipproċessaw, jimmaniġġjaw jew ibigħu l-prodotti li jirriżultaw minn annimali tal-ifrat u suġġetti għal test obbligatorju għall-BSE, sa fejn il-miżuri ta’ għajnuna inkwistjoni jtaffu l-ispejjeż imposti fuq dawn il-benefiċjarji. Għaldaqstant, jeħtieġ li f’kull każ jiġi ddeterminat liema minn dawn l-operaturi kien obbligat iħallas l-ispejjeż tat-testijiet. Skont il-każ, dan l-operatur seta’ jkun kemm il-bidwi, kemm il-biċċier, kemm l-entità li tkun ipproċessat jew immaniġġjat l-annimal, kif ukoll dik li biegħet jew ikkummerċjalizzat il-prodotti ġejjin minn annimali tal-ifrat. Min-naħa l-oħra, hija ssostni li, matul l-iskambji kollha ta’ ittri mar-Renju tal-Belġju, hija kienet issuġġerixxiet metodi prattiċi ta’ implementazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża, li ma kinux jippreżentaw diffikultajiet insormontabbli.
47.
Fir-rigward tal-allegazzjoni tar-Renju tal-Belġju li juża r-regoli de minimis, il-Kummissjoni tinnota li, sabiex jista’ jagħmel hekk, huwa meħtieġ, qabel -xejn li l-awtoritajiet Belġjani jidentifikaw il-benefiċjarji individwali tal-għajnuna, jistabbilixxu l-ammont tagħha, jivverifikaw liema għajnuna oħra de minimis kienu rċevew dawn il-benefiċjarji matul l-istess perijodu ta’ tliet snin, jiżguraw li l-kumulu ta’ din l-għajnuna ma jkunx jeċċedi l-livell awtorizzat minn dawn ir-regoli u jistabbilixxu li l-kundizzjonijiet l-oħra kollha ffissati minnhom ikunu ġew osservati. Issa l-ebda wieħed minn dawn il-passi ma kien twettaq mill-awtoritajiet Belġjani. Barra minn hekk, l-allegazzjoni tar-Renju tal-Belġju li l-livelli de minimis ma kinux inqabżu tistrieħ kompletament fuq evalwazzjoni tal-għajnuna rċevuta minn kull wieħed mill-operaturi fuq il-bażi ta’ medja bejn setturi u bejn operaturi fi ħdan kull settur, u għaldaqstant huwa bbażat fuq finzjoni doppja. Billi dan il-metodu ta’ evalwazzjoni ma jistax ikun aċċettat, din l-allegazzjoni għandha tiġi miċħuda.
48.
Ir-Renju tal-Belġju jressaq tliet motivi ta’ difiża.
49.
Fl-ewwel lok, huwa jikkontesta l-klassifikazzjoni tal-finanzjament tat-testijiet BSE bħala għajnuna. Peress li l-ispejjeż dwar dawn it-testijiet jitnisslu minn obbligu legali impost għall-protezzjoni tas-saħħa pubblika, huma ma jistgħux jitqiesu bħala piż li normalment jaqa’ fuq il-baġit ta’ impriża.
50.
Fit-tieni lok, u sussidjarjament, ir-Renju tal-Belġju jsostni li l-għajnuna inkwistjoni tissodisfa l-kundizzjonijiet kollha għall-applikazzjoni tar-regoli de minimis. B’mod iktar speċifiku, f’dak li jirrigwarda l-benefiċjarji li ma humiex operaturi attivi fil-produzzjoni primarja tal-prodotti agrikoli, l-għajnuna għandha taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 1 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1998/2006, tal-15 ta’ Diċembru 2006, dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli [107 u 108 TFUE] dwar l-għajnuna de minimis (
28
). Bil-kuntrarju, fir-rigward tal-benefiċjarji li huma produtturi agrikoli, l-għajnuna għandha tkun koperta bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1860/2004, tas-6 ta’ Ottubru 2004, dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli [107 u 108TFUE] għall-għajnuna de minimis fis-setturi tal-agrikoltura u tas-sajd (
29
).
51.
Ir-Renju tal-Belġju jargumenta li l-ammont tal-għajnuna għal kull benefiċjarju individwali ma teċċedix il-livell de minimis, li jitla’ għal EUR 3000 għall-bdiewa u għal EUR 200000 għall-benefiċjarji attivi fis-setturi l-oħra. F’dan ir-rigward, huwa jirreferi għall-metodu ta’ kalkolu llustrat fl-ittra tiegħu tas-26 ta’ Settembru 2011 u ripetut fl-ittri tiegħu tat-30 ta’ Novembru 2012 u tal-15 ta’ April 2013. Skont dan il-metodu, ibbażat fuq “diviżjoni proporzjonata tal-ammont totali tal-għajnuna” fost sitt setturi ta’ attività, l-ammonti medji tal-għajnuna għal kull impriża għandu jkun, għal kull settur, tant taħt il-livell de minimis applikabbli “li teżisti ċertezza suffiċjenti li ebda benefiċjarju individwali ma jeċċedi [dan il-]livell”, mingħajr ma jkun meħtieġ li jiġi speċifikat “il-vantaġġ ipotetikament possibbli għall-impriża f’kull settur”. Dan l-approċċ għandu jkun “rilevanti u raġonevoli”, kont meħud b’mod partikolari tal-fatt li, “fid-dawl tar-realtà ekonomika […] l-ispiża tat-testijiet BSE kellha tkun riflessa fis-setturi kollha”.
52.
Skont ir-Renju tal-Belġju, matul l-iskambju kollu ta’ korrispondenza mal-awtoritajiet Belġjani, il-Kummissjoni kienet adottat pożizzjonijiet inkonsistenti u kontradittorji, kif ukoll inkompatibbli mad-deċiżjoni kontenzjuża. Minn naħa, fl-ittra tagħha tal-14 ta’ Marzu 2013, hija allegatament qieset bħala li “jistħoqqlu analiżi ddettaljata” il-metodu ta’ kalkolu propost mir-Renju tal-Belġju, sabiex tiskartah, mingħajr ġustifikazzjoni, fl-ittra tagħha tas-16 ta’ Ottubru 2013. Min-naħa l-oħra, fir-risposti tagħha lill-Qorti Ġenerali fil-kawża li wasslet għas-sentenza tal-25 ta’ Marzu 2015, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni (T‑538/11, EU:T:2015:188), hija kienet irrikonoxxiet li l-katina alimentari kollha kienet ibbenefikat mill-għajnuna inkwistjoni u kienet indikat bħala benefiċjarji diretti tagħha l-biċċeriji, filwaqt li, fl-ittra tagħha tas-16 ta’ Ottubru 2013, hija kienet qieset li huma l-bdiewa li kienu prinċipalment ibbenefikaw mill-għajnuna. Minn ċerti dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni jirriżulta wkoll li hija qieset bħala deċiżiv il-kriterju tal-proprjetà tal-annimal, filwaqt li dan il-kriterju ma jissemmiex fid-deċiżjoni kontenzjuża. F’dan ir-rigward, ir-Renju tal-Belġju jargumenta li d-deċiżjoni kontenzjuża ma tippermettix li jiġi konkluż li hemm biss benefiċjarju wieħed għal kull annimal ittestjat, u li, pereżempju, ristorant jew ħanut tal-laħam jistgħu jiġu kklassifikati bħala benefiċjarji biss jekk huma proprjetarji tal-annimali ttestjati fil-mument tal-qatla. Barra minn hekk, dan il-kriterju jista’ jkun ibbażat biss fuq il-fatt li l-biċċeriji “ta’ spiss” iħaddnu spontanjament l-ispejjeż marbuta mat-testijiet BSE fuq il-proprjetarju tal-annimal ittestjat. Imma, minn naħa, in-natura spontanja ta’ din ir-riperkussjoni ma tippermettix li jiġi konkluż li hija sseħħ fil-każijiet kollha u min-naħa l-oħra, jekk tittieħed inkunsiderazzjoni r-riperkussjoni tal-ispejjeż fuq l-istadji kollha ta’ produzzjoni u kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tal-laħam taċ-ċanga u tal-vitella, sabiex jiġi mfittex min verament ibbenefika mill-għajnuna, twassal għall-konsumatur finali, li, bħala tali, ma jistax ikun benefiċjarju ta’ għajnuna.
53.
Fit-tielet lok, dejjem sussidjarjament, ir-Renju tal-Belġju jsostni li huwa kkoopera b’mod leali u kostruttiv mal-Kummissjoni, minkejja l-problemi oġġettivi li ltaqa’ magħhom sabiex jidentifika l-benefiċjarji individwali tal-għajnuna u jikkalkula l-ammonti li bbenefika minnhom kull wieħed minnhom. Bil-kuntrarju, il-Kummissjoni allegatament aġixxiet b’mod żleali, billi ma pprovdietx linji gwida ċari għall-irkupru tal-għajnuna inkwistjoni.
54.
Bħala konklużjoni, ir-Renju tal-Belġju jsostni li, kemm jekk tiġi segwita d-deċiżjoni kontenzjuża, li l-għajnuna inkwistjoni vvantaġġat lill-operaturi kollha attivi fis-setturi differenti tal-katina alimentari tal-prodotti tal-annimali tal-ifrat, bil-konsegwenza li l-ammonti għal kull benefiċjarju huma lkoll sempliċement impossibbli li jiġu kkalkolati, kemm jekk tiġi segwita l-opinjoni espressa mill-Kummissjoni fl-ittra tagħha tas-16 ta’ Ottubru 2013, li l-għajnuna għandha tiġi rkuprata biss mingħand il-bdiewa, f’liema każ id-deċiżjoni kontenzjuża għandha titqies bħala “vvizzjata minn difetti partikolarment gravi u evidenti, sal-punt li tista’ tiġi kklassifikata bħala ineżistenti”, fis-sens tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (
30
).
Analiżi
55.
Preliminarjament, għandu jiġi nnotat li r-Renju tal-Belġju ma jikkontestax il-fatt li l-finanzjamenti kklassifikati bħala għajnuna konformement mal-Artikolu 1(3) u (4) tad-deċiżjoni kontenzjuża ma kienu l-oġġett ta’ ebda miżura ta’ rkupru, lanqas li l-informazzjonili tissemma fl-Artikolu 4 ta’ dik id-deċiżjoni ma kinitx innotifikata lill-Kummissjoni fit-termini previsti.
56.
Bil-kuntrarju, huwa javvanza tliet linji ta’ argumenti sabiex jirrifjuta n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li bih huwa akkużat. Dawn l-argumenti jirrigwardaw klassifikazzjoni skorretta tal-finanzjament tat-testijiet BSE bħala għajnuna mill-Istat, applikazzjoni, f’dan il-każ, tar-regoli de minimis u impossibbiltà ta’ eżekuzzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża.
Fuq l-argumenti bbażati fuq klassifikazzjoni skorretta tal-finanzjament tat-testijiet BSE bħala għajnuna mill-Istat
57.
Primarjament, ir-Renju tal-Belġju jikkontesta l-klassifikazzjoni adottata fid-deċiżjoni kontenzjuża tal-finanzjament tat-testijiet BSE bħala għajnuna.
58.
F’dan ir-rigward, infakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita ferm, Stat Membru ma jistax jinvoka l-illegalità ta’ deċiżjoni bħala mezz ta’ difiża kontra rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu bbażat fuq in-nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ din id-deċiżjoni (
31
). Huwa, fil-fatt, fil-kuntest ta’ proċedura distinta, jiġifieri dik ta’ rikors għal annullament previst fl-Artikolu 263 TFUE, li kull kontestazzjoni tal-legalità ta’ tali att tad-dritt tal-Unjoni għandha titwettaq (
32
).
59.
F’dan il-każ, kif indikat fil-punt 43 ta’ dawn il-konklużjonijiet, ir-rikors għal annullament ippreżentat mir-Renju tal-Belġju kontra d-deċiżjoni kontenzjuża kien ġie miċħud minn sentenza tal-Qorti Ġenerali u l-appell ippreżentat quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja kontra din is-sentenza kien ukoll ġie miċħud. B’żieda ma’ dan, għandu jiġi nnnotat li, f’dawn iż-żewġ proċeduri, fir-rigward tal-klassifikazzjoni bħala għajnuna tal-finanzjament tat-testijiet BSE li saret mid-deċiżjoni kontenzjuża, ir-Renju tal-Belġju avvanza l-istess argumenti żviluppati fil-kuntest tar-risposta tiegħu f’din il-kawża. Għaldaqstant, dawn l-argumenti kienu diġà ġew eżaminati u miċħuda kemm mill-Qorti Ġenerali kif ukoll mill-Qorti tal-Ġustizzja.
60.
L-unika eċċezzjoni għar-regola stabbilita fil-punt 58 ta’ dawn il-konklużjonijiet tikkonċerna l-każ fejn id-deċiżjoni li tagħha qiegħed jiġi kkontestat in-nuqqas ta’ eżekuzzjoni għandha titqies bħala ineżistenti (
33
). Kif espost fil-punt 54 ta’ dawn il-konklużjonijiet, fir-risposta tiegħu, ir-Renju tal-Belġju qajjem ilment ibbażat fuq l-ineżistenza tad-deċiżjoni kontenzjuża. Madankollu, kif sejjer ukoll nuri fil-kumplament tal-analiżi tiegħi, dan l-aggravju ma jistax jirnexxi.
61.
Isegwi li r-Renju tal-Belġju ma jistax validament jopponi għat-talba tal-konstatazzjoni ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ppreżentata mill-Kummissjoni b’argumenti bbażati fuq klassifikazzjoni żbaljata tal-miżuri inkwistjoni bħala għajnuna mill-Istat.
Fuq l-argumenti bbażati fuq applikazzjoni tar-regoli de minimis
62.
Fit-tieni lok, u sussidjarjament, ir-Renju tal-Belġju jargumenta li hemm “ċertezza raġonevoli” li l-livelli de minimis ma nqabżux fir-rigward tal-għajnuna inkwistjoni.
63.
Kif ġie espost fil-punti 29 u 50 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-metodu tal-kalkolu segwit mir-Renju tal-Belġju sabiex jasal għal din il-konklużjoni jikkonsisti fid-diviżjoni proporzjonali tal-ammont totali tal-għajnuna inkwistjoni bejn sitt setturi, identifikati fl-ittri tiegħu lill-Kummissjoni tas-26 ta’ Settembru 2011, 30 ta’ Novembru 2012 u 17 ta’ April 2013 (
34
) u, essenzjalment, korrispondenti għall-kategoriji ta’ benefiċjarji li jissemmew fid-deċiżjoni kontenzjuża. Ir-Renju tal-Belġju jsostni, essenzjalment, li dan il-metodu ta’ kalkolu huwa l-uniku wieħed kompatibbli mad-deċiżjoni kontenzjuża.
64.
Għar-raġunijiet li sejjer nesponi, ma jiniex tal-istess fehma. Għall-kuntrarju, jidhirli li dan il-metodu jikser kemm il-kliem kif ukoll l-ispirtu ta’ din id-deċiżjoni.
65.
Il-klassifikazzjoni tal-finanzjamnet mill-Istat tat-testijiet BSE bħala għajnuna adottata fid-deċiżjoni kontenzjuża hija bbażata fuq l-idea li dan il-finanzjament għandu r-riżultat li jtaffi l-ispejjeż li normalment jolqot il-baġit ta’ impriża partikolari, u jagħtiha vantaġġ selettiv (
35
). B’hekk, mill-premessi 90, 92 u 93 tad-deċiżjoni kontenzjuża, kif ukoll mill-istruttura tagħha, jirriżulta kjarament li għalkemm iċ-ċirku tal-benefiċjarji potenzjali tal-għajnuna marbut ma’ dan il-finanzjament jinkludi l-operaturi differenti tal-katina alimentari tal-prodotti li ġejjin mill-annimali tal-ifrat suġġetti għall-obbligu ta’ test BSE, il-benefiċjarju reali tal-għajnuna hija impriża individwali, li fuqha huwa impost l-obbligu li twettaq dan it-test u li direttament jew indirettament tassumi l-ispejjeż (
36
). Barra minn hekk, dan huwa loġiku. Billi l-ispejjeż tat-testijiet BSE huma ġġenerati fl-istadju tal-qatla, huwa f’dan l-istadju li tingħata l-għajnuna u għalhekk għandha tiġi rkuprata.
66.
Għandu jiġi enfasizzat li, f’dan ir-rigward, id-deċiżjoni kontenzjuża ssegwi orjentament stabbilit tal-Kummissjoni li jinsab diġà espress, b’żieda mad-deċiżjoni li tinfetaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali (
37
), fid-deċiżjoni tal‑2005.
67.
F’din l-aħħar deċiżjoni, il-Kummissjoni tagħmel distinzjoni, b’mod partikolari, bejn finanzjament tal-“kontrolli aleatorji globali”, li “ma jistgħux jiġu fatturati lil impriża individwali, għaliex huma intiżi sabiex jiżguraw is-sorveljenza tal-katina alimentari intiera”, minn naħa, u finanzjament tal-“ispejjeż tal-kontrolli obbligatorji li jikkonċernaw il-produzzjoni jew il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti”, min-naħa l-oħra. Filwaqt li tal-ewwel “ma jagħtix vantaġġ ekonomiku partikolari favur l-operaturi”, it-tieni jagħti lok għal vantaġġ selettiv favur l-impriżi kkonċernati (
38
). Għalhekk il-Kummissjoni kkonkludiet, fil-premessi 74 u 75 ta’ din id-deċiżjoni, li l-finanzjament ta’ parti mill-ispejjeż tat-testijiet BSE mill-kontribuzzjonijiet obbligatorji, ippjanat mir-Renju tal-Belġju fl-abbozz ta’ digriet irjali nnotifikat, “iħaffef l-ispejjeż li normalment jolqot il-baġit ta’ impriża” u jagħtiha vantaġġ selettiv fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE (
39
).
68.
Il-Kummissjoni kienet diġà esprimiet l-istess opinjoni fid-deċiżjoni tal-2002 (
40
). F’din id-deċiżjoni, il-miżura nnotifikata kienet ġiet ikklassifikata bħala għajnuna “għaliex hija tagħti vantaġġ ekonomiku lill-benefiċjarji […] li jissarraf b’mod partikolari fin-nuqqas ta’ pagament mill-proprjetarji tal-annimali ħajjin li għandhom jiġu ttestjati ta’ parti mill-ispejjeż tat-testijiet obbligatorji, li għandhom jitħallsu mill-ifrat suġġetti għat-taxxa li ma għandhomx jiġu ttestjati” (
41
). Benefiċjarji tal-għajnuna għandhom jitqiesu l-bdiewa.
69.
Fl-istess sens huma, fl-aħħar nett, il-linji gwida TSE. Il-punt 25 tagħhom jipprovdi li “l-għajnuna mill-Istat intiża sabiex tkopri l-ispejjeż tat-testijiet TSE għandhom jitħallsu lill-operatur fil-post minn fejn għandhom jitieħdu l-kampjuni għall-finijiet tat-test” u “għandha tiġi riflessa f’riduzzjoni ekwivalenti mill-prezz mitlub minnu”. Fi kliem ieħor, l-għajnuna għandha, bħala regola, titħallas lill-biċċerija (
42
), u għandha tiġi awtomatikament mgħoddija, mill-biċċerija, lill-operatur li fl-interess tiegħu twettaq it-test (
43
). Jeħtieġ jiġi enfasizzat li dan l-operatur ma huwiex awtomatikament identifikat bħala li huwa l-bidwi, kuntrarjament għal dak li kien il-każ fil-punt 11.4 tal-linji gwida tal-Komunità dwar l-għajnuna mill-Istat fis-settur agrikolu, applikabbli għall-għajnuna intiża sabiex tiffinanzja t-testijiet BSE sal-31 ta’ Diċembru 2002 (
44
). Għalkemm huwa manifest li dan ser ikun ta’ sikwit il-każ, il-kriterju stabbilit fl-Artikolu 25 tal-linji gwida TSE jippermetti li jittieħdu inkunsiderazzjoni wkoll sitwazzjonijiet fejn dan l-operatur ma huwiex bidwi, imma impriża li topera fi stadji oħra tal-katina tal-annimali tal-ifrat jew anki l-biċċerija nnifisha, li ma taġixxix fl-interess ta’ klijent imma fl-interess tagħha stess.
70.
Għalhekk, mir-raġunijiet li jsostnu l-klassifikazzjoni bħala għajnuna tal-finanzjament pubbliku tat-testijiet BSE adottata fid-deċiżjoni kontenzjuża jirriżulta li benefiċjarju tal-għajnuna huwa, kif indikat kjarament il-Kummissjoni fl-ittra tagħha tat-18 ta’ Lulju 2012, l-impriża li kellha tħallas it-test li kieku l-ispejjeż tat-test ma ġewx assunti mill-Istat u mhux, kif isostni skorrettament ir-Renju tal-Belġju, l-impriżi kollha involuti fil-proċess tal-produzzjoni, trasformazzjoni u kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti li ġejjin mil-annimal ittestjat.
71.
Ċertament, id-deċiżjoni kontenzjuża tindika bħala benefiċjarji tal-għajnuna lill-“bdiewa, lill-biċċeriji u lil entitajiet oħrajn li jipproċessaw, jimmanipulaw, ibiegħu jew jikkumerċjalizzaw prodotti tal-bovini u soġġetti għal test obbligatorju għall-BSE skont il-liġi applikabbli”. Madankollu, kif diġà enfasizzajt fil-punt 65 ta’ dawn il-konklużjonijiet, minn din id-deċiżjoni jirriżulta kjarament li huwa biss sa fejn hija kienet responsabbli mit-twettiq tat-test BSE u obbligata li tħallas l-ispejjeż li impriża, li topera f’wieħed mill-istadji differenti tal-katina tal-annimali tal-ifrat, tista’ titqies li bbenefikat minn vantaġġ taħt l-Artikolu 107 TFUE, fil-forma ta’ tnaqqis mill-ispejjeż u tista’, għalhekk, titqies bħala benefiċjarju reali tal-għajnuna inkwistjoni.
72.
Dan iwassal għal żewġ konsegwenzi għall-għan tal-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża. L-ewwel waħda hija li, kuntrarjament għal dak li jsostni r-Renju tal-Belġju fl-ittra tiegħu tas-27 ta’ Settembru 2011, bl-ebda mod ma huwa neċessarju li, sabiex jiġu identifikati l-benefiċjarji tal-għajnuna inkwistjoni, tiġi stabbilita rabta oġġettiva bejn kull annimal ittestjat u l-operaturi kollha kkonċernati li jintervjenu fil-mument tal-qatla tiegħu sal-bejgħ tal-prodott finali. Għaldaqstant l-argument difenżiv li r-Renju tal-Belġju jibbaża fuq l-impossibbiltà li titwettaq din l-operazzjoni ma jistax jirnexxi.
73.
It-tieni konsegwenza, iktar fundamentali, hija li metodu ta’ “globalizzazzjoni tal-irkupru”, konsistenti fit-tqassim tal-ammont totali tal-għajnuna bejn is-setturi differenti fil-katina tal-annimali tal-ifrat, u, fi ħdan kull settur, bejn l-operaturi kollha tagħha, ma jistax jissodisfa r-rekwiżiti ta’ eżekuzzjoni korretta tad-deċiżjoni kontenzjuża, għaliex huwa ma jiżgurax l-irkupru tal-għajnuna mingħand l-impriża li realment ibbenefikat minnha.
74.
Mhux biss dan il-metodu huwa kuntrarju għal-loġika li ssostni l-klassifikazzjoni bħala għajnuna tal-finanzjament tat-testijiet BSE adottata fid-deċiżjoni kontenzjuża, iżda jikser ukoll il-kliem stess ta’ din id-deċiżjoni.
75.
Fil-fatt, fil-punti 126 sa 129 tagħha, il-Kummissjoni ċaħdet il-metodu ta’ rkupru tal-għajnuna permezz ta’ kontribuzzjonijiet imposti għall-finanzjament tal-AFSCA, propost mir-Renju tal-Belġju, billi kklassifikatu bħala “[mhux] konformi mar-rekwiżi fil-qasam ta’ rkupru f’każ ta’ għajnuna illegali u inkompatibbli”. Kuntarjament għal dak li ried jagħti x’jifhem ir-Renju tal-Belġju, teżisti analoġija ċara bejn il-metodu miċħud fid-deċiżjoni kontenzjuża u dak propost minn dan l-Istat Membru fil-korrispondenza tiegħu mal-Kummissjoni. Fil-fatt, fiż-żewġ każijiet, ir-riżultat huwa dak li l-għajnuna ma tiġix irkuprata b’mod individwali, mingħand il-benefiċjarji reali tagħha, imma b’mod “globalizzat”, mingħand l-operaturi kollha tas-settur tal-annimali tal-ifrat.
76.
Għaldaqstant, sabiex jikkonforma ruħu mad-deċiżjoni kontenzjuża u mal-prinċipji fil-qasam ta’ rkupru tal-għajnuna inkompatibbli mas-suq intern, ir-Renju tal-Belġju huwa obbligat li jipproċedi għal irkupru individwali tal-għajnuna inkwistjoni mingħand il-benefiċjarji reali tagħha. Barra minn hekk, dan huwa konformi mal-prinċipju li l-irkupru ta’ għajnuna huwa intiż sabiex jelimina d-distorsjoni tal-kompetizzjoni kkawżata mill-vantaġġ kompetittiv li jkun approfitta minnu l-benefiċjarju ta’ din l-għajnuna fis-suq fil-konfront tal-kompetituri tiegħu, billi jistabbilixxi mill-ġdid is-sitwazzjoni preċedenti għall-ħlas tal-imsemmija għajnuna (
45
).
77.
Fir-rigward, f’dan il-każ, ta’ skema ta’ għajnuna, huwa kompletament possibbli li, f’każ individwali, l-ammont imħallas abbażi ta’ din l-iskema ma jaqax taħt il-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 107(1) TFUE, għaliex huwa jaqa’ taħt ir-regoli de minimis. Madankollu, l-awtoritajiet Belġjani jistgħu jaslu għal din il-konklużjoni biss wara li jkunu ddeterminaw l-ammont tal-għajnuna li minnu l-impriża inkwistjoni tkun ibbenefikat minnha u wara li jkunu vverifikaw jekk hux il-kundizzjonijiet kollha previsti mil-leġiżlazzjoni de minimis applikabbli huma ssodisfatti fir-rigward ta’ din l-impriża. Barra minn hekk, dawn l-awtoritajiet huma obbligati li jqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni l-elementi kollha li jistgħu jiġġustifikaw, f’kull każ individwali, l-użu tar-regola de minimis (
46
).
78.
Għaldaqstant, is-sempliċi dikjarazzjoni li “teżisti ċertezza raġonevoli li ebda benefiċjarju individwali ma jaqbeż il-livell de minimis” ma tistax tkun suffiċjenti, multo magis fiċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ fejn din id-dikjarazzjoni hija bbażata fuq l-applikazzjoni ta’ metodu ta’ kalkolu li, kif għadni kif urejt, huwa kuntrarju għall-ispirtu u għall-kliem tad-deċiżjoni kontenzjuża kif ukoll għall-prinċipji fil-qasam ta’ rkupru tal-għajnuna.
79.
Konsegwentement, l-argument avvanzat mir-Renju tal-Belġju, ibbażat fuq applikazzjoni tar-regoli de minimis, għandu, fil-fehma tiegħi, jiġi miċħud.
Fuq l-argumenti bbażati fuq impossibbiltà ta’ eżekuzzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża
80.
Fit-tielet lok, u iktar sussidjarjament, ir-Renju tal-Belġju javvanza serje ta’ argumenti intiżi sabiex isostnu impossibbiltà ta’ eżekuzzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża minħabba, minn naħa, l-assenza ta’ kjarezza tagħha kif ukoll in-natura kontradittorja tal-indikazzjonijiet ipprovduti mill-Kummissjoni u, min-naħa l-oħra, id-diffikultajiet ta’ natura prattika. Ir-Renju tal-Belġju jargumenta wkoll li kkoopera b’mod leali mal-Kummissjoni.
81.
Fil-fehma tiegħi, dawn l-argumenti għandhom jiġu miċħuda fl-intier tagħhom.
82.
Qabelxejn, kuntrarjament għal dak li huwa jippretendi, ir-Renju tal-Belġju għandu indikazzjonijiet ċari biżżejjed fuq il-mod ta’ eżekuzzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża, b’mod partikolari dwar il-kwistjoni mingħand liema operaturi għandha tiġi rkuprata l-għajnuna.
83.
Kif diġà kelli l-opportunità li ninnota fil-punti 65 sa 75 ta’ dawn il-konklużjonijiet, dawn l-indikazzjonijiet mhux biss jidhru kjarament fid-deċiżjoni kontenzjuża u ġew ulterjorment speċifikati mill-Kummissjoni fl-iskambju ta’ korrispondenza tagħha mar-Renju tal-Belġju, imma jirriżultaw ukoll mid-deċiżjonijiet preċedenti tal-Kummissjoni dwar l-iskema Belġjana ta’ finanzjament tat-testijiet BSE, kif ukoll mil-leġiżlazzjoni applikabbli.
84.
B’hekk, mhux biss id-deċiżjoni kontenzjuża u l-ispjegazzjonijiet ulterjuri tal-Kummissjoni jindikaw distintament bħala benefiċjarju tal-għajnuna inkwistjoni, għal kull annimal ittestjat, l-operatur obbligat li jwettaq it-test u li lilu għandhom jiġu fatturati l-ispejjeż tiegħu, imma dan jirriżulta wkoll b’mod ċar ħafna mil-linji gwida TSE, mid-deċiżjoni tal-2002, minn dik tal-2005 kif ukoll mid-deċiżjoni li tinbeda l-proċedura formali ta’ investigazzjoni. Inżid li diversi partijiet tad-deċiżjoni kontenzjuża juru li r-Renju tal-Belġju kien fehem perfettament it-teżi tal-Kummissjoni, li l-ispejjeż tat-testijiet BSE kellhom jiġu sopportati minn operaturi individwali, ħafna drabi l-bdiewa, u li l-ammont tal-għajnuna inkwistjoni kellu jiġi rkuprat mingħand dawn l-operaturi (
47
).
85.
Dawn l-indikazzjonijiet univoċi ġew injorati mir-Renju tal-Belġju. Fil-korrispondenza tagħha mal-Kummissjoni u, sussegwentement, fl-atti tagħha quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, dan tal-aħħar tenna biss l-argument tiegħu li, “fid-dawl tar-realtà ekonomika” kif ukoll tal-li “l-epidemija BSE kienet problema li taffettwa l-katina alimentari fl-intier tagħha”, “l-ispejjeż tat-testijiet BSE [għandhom] jingħaddu fuq is-setturi kollha kkonċernati”, u sostnuti ugwalment mill-operaturi kollha tas-settur tal-annimali tal-ifrat (
48
).
86.
Issa, dan l-argument mhux biss – 'il bogħod milli jkun kompatibbli mad-deċiżjoni kkontestata, kif jallega r-Renju tal-Belġju – huwa inkonsistenti ma’ din tal-aħħar, iżda, iktar fundamentalment, iqajjem dubji dwar il-klassifikazzjoni stess tal-finanzjament tat-testijiet BSE bħala għajnuna, kif stabbilit f’din id-deċiżjoni. Barra minn hekk, dan huwa espressament miċħud kemm mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza tal-25 ta’ Marzu 2015, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni (T‑538/11, EU:T:2015:188), kif ukoll, fuq appell, mill-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sentenza tat-30 ta’ Ġunju 2016, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni (C‑270/15 P, EU:C:2016:489), li, it-tnejn ikkonfermaw in-natura ta’ “piż impost fuq il-baġit ta’ impriża” ta’ spejjeż marbuta mat-testijiet BSE (
49
).
87.
Sussegwentement, fir-rigward tal-argumenti bbażati fuq allegata impossibbiltà li tiġi implementata d-deċiżjoni kontenzjuża minħabba diffikultajiet insormontabbli ta’ natura prattika, nosserva li l-identifikazzjoni tal-benefiċjarji individwali tal-għajnuna inkwistjoni u d-determinazzjoni tal-ammont ta’ din l-għajnuna għal kull wieħed minnhom ma kienu, kuntrarjament għal dak li jsostni r-Renju tal-Belġju, bl-ebda mod wisq ikkumplikati.
88.
L-ewwel nett, kif diġà semmejt fil-punt 72 ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-argument ibbażat fuq l-impossibbiltà li tiġi identifikata rabta oġġettiva bejn kull annimal ittestjat u l-operaturi kollha kkonċernati, mill-qatla sal-bejgħ tal-prodott finali, għandu jiġi miċħud bħala totalment irrilevanti, peress li d-deċiżjoni kontenzjuża ma timponix tali operazzjoni.
89.
It-tieni nett, ninnota li, fiż-żmien tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, ir-Renju tal-Belġju kien għal bosta snin ħaddem sistema ta’ ħlasijiet għal servizz mogħti, imħallsa lill-ASFCA mill-biċċerija, iżda din l-ispiża hija imposta fuq l-operatur li f’ismu t-test BSE ikun sar (
50
). Għaldaqstant, l-identifikazzjoni ta’ dan l-operatur ma huwa xejn ġdid għall-awtoritajiet Belġjani.
90.
Fit-tielet lok, is-sempliċi fatt – invokat ukoll mir-Renju tal-Belġju insostenn tal-allegata impossibbiltà li jiġi identifikat il-benefiċjarju reali tal-għajnuna inkwistjoni – li l-ispejjeż tat-test BSE jistgħu, skont il-kundizzjonijiet tas-suq, jgħaddu fuq l-operaturi downstream u sal-konsumatur finali ma jistax jitqies li dan tal-aħħar, fil-każ li dawn l-ispejjeż ikun responsabbli għalihom l-Istat, u mhux l-operatur eżentat, totalment jew parzjalment, mill-ħlas tagħhom, li huwa benefiċjarju tal-miżura tal-għajnuna (
51
).
91.
Ir-raba’ nett, ir-Renju tal-Belġju ma jistax jinvoka l-fatt li l-identifikazzjoni tal-benefiċjarji reali tal-għajnuna tista’ tkun eċċessivament twila u oneruża għas-servizzi kkonċernati, b’mod partikolari minħabba r-riżorsi limitati disponibbli għalihom kif ukoll il-fatt li parti mill-operaturi kkonċernati ma għadhomx iktar attivi fis-suq. Hija, fil-fatt, ġurisprudenza stabbilita li sempliċi diffikultajiet prattiċi, li ma jinvolvux l-impossibbiltà assoluta tal-implementazzjoni tal-deċiżjoni kkonċernata, ma humiex biżżejjed sabiex jiġġustifikaw in-nuqqas ta’ implementazzjoni tagħha.
92.
Il-ħames nett, l-argument tar-Renju tal-Belġju li jgħid li, anki jekk l-awtoritajiet kompetenti kellhom jibbażaw fuq il-kriterju tal-proprjetà tal-annimal ittestjat għall-identifikazzjoni tal-benefiċjarji tal-għajnuna, huma ma jkunux jistgħu jaċċertaw il-każijiet fejn bidla fil-proprjetà seħħet fit-tmint ijiem qabel il-qatla, peress li tali bidla ta’ proprjetà ma kinitx suġġetta għal obbligu ta’ reġistrazzjoni, ma jidhirlix li jista’ jiġi invokat sabiex jiġġustifika l-impossibbiltà li jimplementa d-deċiżjoni kontenzjuża. Fil-fatt, minn naħa, il-possibbiltà li jirreferi għaliha r-Renju tal-Belġju tidher li tikkonċerna biss numru żgħir ta’ każijiet u, min-naħa l-oħra, l-operatur identifikat b’mod żbaljat bħala l-proprjetarju tal-annimal ikollu, fi kwalunkwe każ, il-possibbiltà li jikkontesta l-ordni għal irkupru billi jipprovdi l-prova tal-bidla tal-proprjetà. Min-naħa l-oħra, nikkonkludi minn dan l-argument li, bl-eċċezzjoni tal-każijiet imsemmija iktar 'il fuq, l-identifikazzjoni tal-proprjetà tal-annimal ittestjat ma toħloqx problemi kbar għall-awtoritajiet Belġjani. Issa, kif tirrikonoxxi l-Kummissjoni, il-proprjetà tal-annimal fil-mument tal-qatla tista’ tkun kriterju rilevanti għall-identifikazzjoni tal-operatur li għalih sar it-test u li għandu jsostni l-l-ispejjeż.
93.
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li d-deċiżjoni kkontestata la hija waħda li ma tistax tiġi implementata, jew saħansitra ineżistenti, minħabba l-allegata natura “mhux ċara” jew kontradittorja tagħha, u lanqas impossibbli li tiġi implementata minħabba ostakoli ta’ natura prattika.
94.
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-argument tar-Renju tal-Belġju ibbażat fuq kooperazzjoni leali mill-Kummissjoni, anki jekk ikun preżunt li dan huwa biżżejjed fih innifsu sabiex jiġġustifika l-assenza totali ta’ implementazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża, jidhirli li dan ukoll għandu jiġi miċħud fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet spjegati iktar 'il fuq.
95.
Madankollu, kuntrarjament għal dak li r-Renju tal-Belġju jissuġġerixxi, inqis li l-Kummissjoni ma tistax tiġi akkużata b’nuqqas ta’ kooperazzjoni, peress li din tal-aħħar ikkjarifikat il-pożizzjoni tagħha dwar il-modalitajiet prattiċi ta’ implementazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża bil-faks tagħha tat-18 ta’ Lulju 2012, u fl-istess ħin uriet li lesta tieħu inkunsiderazzjoni d-diffikultajiet imqajma mir-Renju tal-Belġju u lesta li teżamina l-proposti alternattivi ppreżentati minn-dan tal-aħħar.
Fuq in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu
96.
Huwa paċifiku li, fid-data li ġie ppreżentat dan ir-rikors, iktar minn tliet snin wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża, ir-Renju tal-Belġju ma ħax il-miżuri neċessarji sabiex jirkupra l-għajnuna illegali u inkompatibbli, imsemmija fl-Artikolu 1(3) u (4) ta’ din id-deċiżjoni. F’din id-data, mhux biss ma kien hemm l-ebda ordni ta’ rkupru maħruġa mill-awtoritajiet Belġjani, iżda dawn tal-aħħar kienu għadhom ma identifikawx il-benefiċjarji individwali tal-għajnuna u lanqas ma kkalkulaw l-ammonti rċevuti minn kull wieħed minnhom. Ir-Renju tal-Belġju lanqas ma kien bagħat lill-Kummissjoni, kif kien obbligat skont l-Artikolu 4 tad-deċiżjoni kontenzjuża, l-informazzjoni elenkata fil-paragrafu 1(a) sa (d) ta’ dan l-artikolu.
97.
Skont ġurisprudenza stabbilita, l-unika difiża disponibbli għal Stat Membru li jikkontesta kawża għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu mressqa mill-Kummissjoni abbażi tal-Artikolu 108(2) TFUE huwa dak ibbażat fuq l-impossibbiltà assoluta għalih li jimplementa korrettement id-deċiżjoni inkwistjoni (
52
).
98.
Issa, mill-kunsiderazzjonijiet kollha spjegati iktar 'il fuq, jirriżulta li r-Renju tal-Belġju naqas milli jistabbilixxi tali impossibbiltà li jimplementa d-deċiżjoni kontenzjuża.
99.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat li l-kundizzjoni dwar l-eżistenza ta’ impossibbiltà assoluta ta’ implementazzjoni ma hijiex issodisfatta meta l-Istat Membru konvenut sempliċement jinforma lill-Kummissjoni dwar id-diffikultajiet legali, politiċi jew prattiċi involuti fl-implementazzjoni tad-deċiżjoni inkwistjoni, mingħajr ma jieħu passi veri sabiex jirkupra l-għajnuna mingħand l-impriżi kkonċernati, u mingħajr ma jipproponi lill-Kummissjoni xi modalitajiet alternattivi għall-implementazzjoni ta’din id-deċiżjoni li setgħu wasslu sabiex id-diffikultajiet jingħelbu (
53
).
100.
F’dan il-każ, għalkemm ir-Renju tal-Belġju ppropona metodu alternattiv lill-Kummissjoni sabiex jimplementa d-deċiżjoni kontenzjuża, jibqa’ l-fatt li dan il-metodu jwassal li jeskludi n-natura individwali tal-għajnuna inkwistjoni u kien ġustament miċħud mill-Kummissjoni. Barra minn hekk, ir-Renju tal-Belġju sempliċement jiġġustifika l-assenza li jirkupra l-għajnuna inkwistjoni b’diffikultajiet ta’ natura prattika involuti fl-implementazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża li, kif intwera iktar 'il fuq, ma kinux tali li jrendu l-implementazzjoni tagħha impossibbli.
Konklużjoni
101.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja:
–
tikkonstata li, peress li ma ħax, fit-termini stabbiliti, il-miżuri kollha meħtieġa sabiex jirkupra mingħand il-benefiċjarji l-għajnuna mill-Istat iddikjarata illegali u inkompatibbli mas-suq intern bl-Artikolu l(3) u (4) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2011/678/UE, tas-27 ta’ Lulju 2011, dwar l-għajnuna mill-Istat favur il-finanzjament tal-iskrining għall-enċefalopatiji sponġiformi trasmissibbli (TSE) fil-bovini [annimali tal-ifrat] implimentata mir-Renju tal-Belġju [għajnuna mill-Istat C 44/08 (ex NN 45/04]), u talli ma nfurmax lill-Kummissjoni Ewropea, fit-terminu stabbilit, bil-miżuri meħuda sabiex jikkonforma ruħu ma’ din id-deċiżjoni, ir-Renju tal-Belġju naqas mill-obbligi imposti fuqu taħt ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 288(4) TFUE u tal-Artikoli 2 sa 4 ta’ din id-deċiżjoni, u
–
tikkundanna lir-Renju tal-Belġju għall-ispejjeż.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż
(
2
)	ĠU 2011, L 274, p. 36.
(
3
)	Moniteur belge tat-8 ta’ Novembru 2004, p. 75290.
(
4
)	Moniteur belge tas-17 ta’ Jannar 2005.
(
5
)	Ara l-Artikolu 2 tad-digriet irjali tal-15 ta’ Ottubru 2004.
(
6
)	Ara l-premessa 55 tad-deċiżjoni kontenzjuża, li tirriproduċi l-osservazzjonijiet tar-Renju tal-Belġju fuq il-kronoloġija tal-finanzjament tat-testijiet BSE; ara, ukoll, il-premessa 83 et seq ta’ din id-deċiżjoni.
(
7
)	Moniteur belge tal-21 ta’ Novembru 2005.
(
8
)	Moniteur belge tal-21 ta’ Novembru 2005.
(
9
)	Ara l-Artikoli 3 sa 11.
(
10
)	Ara l-punt 9 tal-Artikolu 2. L-Anness II ta’ dan id-digriet jiffissa l-ammonti ta’ kumpens għat-testijiet BSE.
(
11
)	Għajnuna mill-Istat Nru N21/2002‐Il-Belġju, Teħid ta’ responsabbiltà għall-ispejjeż ta’ testijiet obbligatorji BSE [C(2002)447finali].
(
12
)	Regolament tal-Kummissjoni, tat-23 ta’ Diċembru 2003, dwar l-applikazzjoni ta’ l-Artikoli [107 u 108TFUE]dwar l-għajnuna ta’ l-Istat għall-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju attivi fil-produzzjoni, l-ipproċessar u l-marketing ta’ prodotti ta’ l-agrikoltura (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 3, p. 24). L-Artikolu 15 ta’ dan ir-regolament jikkonċerna espressament l-“appoġġ għas-settur tal-bhejjem”.
(
13
)	Irreġistrati rispettivament taħt in-numri XA 53/04 u XA 54/0 (ĠU 2005, C 105, p. 5).
(
14
)	Deċiżjoni C(2005)4203 tad-9 ta’ Novembru 2005 dwar l-għajnuna mill-Istat N 9/05 u N 10/05 li tikkonċerna l-finanzjament tal-AFSCA. Din id-deċiżjoni hija aċċessibbli fuq is-sit internet tal-Kummissjoni fuq l-indirizz li ġej http://ec.europa.eu/competition/state_aid/cases/197533/197533_517261_5_2.pdf.
(
15
)	Ara l-premessa 107 tad-deċiżjoni.
(
16
)	Dik il-miżura kienet inizjalment imniżżla fir-reġistru tal-għajnuna nnotifikata, bin-numru N 54/04.
(
17
)	Ara l-premessi 18 sa 20 tad-deċiżjoni kkonċernata.
(
18
)	Ara l-premessa 29 tad-deċiżjoni kontenzjuża.
(
19
)	Dik id-deċiżjoni kienet ġiet ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (ĠU2009, C 11, p. 8).
(
20
)	Ara l-premessa 99 tad-deċiżjoni kontenzjuża. Fl-istess premessa, il-Kummissjoni kienet ikkonstatat, għall-kuntrarju, li l-finanzjament tat-testijiet BSE permezz ta’ retribuzzjonijiet ma kienx jinvolvi elementi ta’ għajnuna bili dawn kienu intiżi sabiex ikopru l-ispejjeż ta’ servizzi pprovduti bil-prezz tas-suq.
(
21
)	Ara l-premessa 112.
(
22
)	ĠU 2000, C 232, p. 17 (verżjoni rettifikata). Ara l-premessi 113 sa 117 tad-deċiżjoni kontenzjuża. Konformement mal-punt 11.4 ta’ dawn il-linji gwida agrikoli, il-livell tal-għajnuna li tiffinanzja t-testijiet obbligatarji BSE jista’ jitla’ sa’ 100 % tal-ispejjeż ammissibbli.
(
23
)	ĠU 2002, C 324, p. 2.
(
24
)	Ara l-premessa 121 tad-deċiżjoni kontenzjuża. F’din l-istess premessa, il-Kummissjoni kkonstatat li, wara l-1 ta’ Lulju 2004, l-ispiża totali tal-BSE kienet inqas minn EUR 40. Fir-rigward tal-għajnuna mogħtija wara l-1 ta’ Jannar 2006, il-Kummissjoni tirreferi għad-deċiżjoni tal-2005 (ara l-premessa 124).
(
25
)	Regolament tal-Kunsill, tat-22 ta’ Marzu 1999, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu [108 TFUE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 339).
(
26
)	Sentenza tal-25 ta’ Marzu 2015, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni (T‑538/11, EU:T:2015:188).
(
27
)	Sentenza tat-30 ta’ Ġunju 2016, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni (C‑270/15 P, EU:C:2016:489).
(
28
)	ĠU 2006, L-379, p. 5.
(
29
)	ĠU 2004, L 325, p. 4.
(
30
)	Sentenzi tas-27 ta’ Ġunju 2000, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C‑404/97, EU:C:2000:345, punt 35) u tat-22 ta’ Marzu 2001, Il-Kummissjoni vs Franza (C‑261/99, EU:C:2001:179, punt 19).
(
31
)	Ara b’mod partikolari s-sentenzi tat-12 ta’ Frar 2015, Il-Kummissjoni vs Franza (C‑37/14, mhux ippubblikata, EU:C:2015:90, punt 77) u tal-10 ta’ Ottubru 2013, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑353/12, mhux ippubblikata, EU:C:2013:651, punt 43).
(
32
)	Ara s-sentenza tal-14 ta’ Frar 2008, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑419/06, mhux ippubblikata, EU:C:2008:89, punt 52).
(
33
)	Ara b’mod partikolari s-sentenzi tal-10 ta’ Ottubru 2013, -Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑353/12, mhux ippubblikata, EU:C:2013:651, punt 43), u tas-27 ta’ Ġunju 2000, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C‑404/97, EU:C:2000:345, punt 35) u tat-22 ta’ Marzu 2001, Il-Kummissjoni vs Franza (C‑261/99, EU:C:2001:179, punt 19).
(
34
)	Ninnota, inċidentalment, li ma hemmx korrispondenza stretta bejn il-kategoriji ta’ operaturi elenkati f’kull waħda minn dawn l-ittri.
(
35
)	Ara, b’mod partikolari, il-premessa 90 tad-deċiżjoni kontenzjuża.
(
36
)	Fil-fehma tiegħi, f’dan is-sens għandu jiftiehem ukoll il-punt 50 tas-sentenza tat-30 ta’ Ġunju 2016, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni (C‑270/15 P, EU:C:2016:489), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li, “f’dan il-każ, il-finanzjament tat-testijiet ta’ screening għall-BSE mir-Renju tal-Belġju […] huwa ta’ benefiċċju għall-operaturi kollha tas-settur tal-annimali tal-ifrat li jsostnu l-ispejjeż ta’ dawn it-testitjiet” (korsiv miżjud minni).
(
37
)	Ara l-premessi 56 sa 59 ta’ dik id-deċiżjoni.
(
38
)	Ara l-premessi 70 sa 75 tad-deċiżjoni tal-2005.
(
39
)	Infakkar li, fid-deċiżjoni tal-2005, il-miżura ta’ għajnuna eżaminata kienet meqjusa bħala kompatibbli mal-linji gwida TSE billi hija kienet tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti f’dawn il-linji gwida u, b’mod partikolari, il-livell massimu ta’ EUR 40 għal kull test (Ara l-premessi 93 sa 96 u 107).
(
40
)	Iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il- paġna 11 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
41
)	Ara p. 2 tad-deċiżjoni.
(
42
)	Bħala regola ġenerali, il-kampjuni għat-test għandhom jittieħdu fil-post tal-qatla.
(
43
)	L-osservanza mir-Renju tal-Belġju tal-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan il-punt 25 tal-linji gwida TSE kienet barra minn hekk ivverifikata mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kontenzjuża qabel ma ġie awtorizzat il-finanzjament inkwistjoni sal-ammont ta’ EUR 40 għal kull test (ara l-premessi 122 u 123).
(
44
)	Ara l-punt 24 tal-linji gwida TSE.
(
45
)	Ara, inter alia, is-sentenza tas-17 ta’ Novembru 2011, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑496/09, EU:C:2011:740, punt 61).
(
46
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-12 ta’ Frar 2015, Il-Kummissjoni vs Franza (C‑37/14, mhux ippubblikata, EU:C:2015:90, punti 70 sa 73).
(
47
)	Ara, b’mod partikolari, il-premessi 38, 68 u 71 tad-deċiżjoni kontenzjuża.
(
48
)	Dawn id-dikjarazzjonijiet jinsabu fil-punt 11 tal-kontroreplika, iżda dikjarazzjonijiet simili jinstabu fl-iskambju ta’ korrispondenza kollha mal-Kummissjoni, kif ukoll fl-atti tar-Renju tal-Belġju quddiem il-Qorti Ġenerali u quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja relatati mal-proċeduri dwar ir-rikors għal annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża u dwar l-appell kontra s-sentenza li ċaħdet dan ir-rikors.
(
49
)	Ara, b’mod partikolari, il-punti 77 u 83 sa 96 tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali, kif ukoll il-punti 35 u 36 tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
(
50
)	Ara l-premessi 32, 39 sa 44, 61 u 68 tad-deċiżjoni kontenzjuża.
(
51
)	Ara f’dan is-sens, għalkemm f’kuntest differenti, is-sentenza tal-21 ta’ Diċembru 2016, Il-Kummissjoni vs Aer Lingus u Ryanair Designated Activity (C-164/15 P u C-165/15 P, EU:C:2016:990), fejn kumpanniji tal-ajru kienu invokaw l-effett fuq il-klijenti tagħhom tal-vantaġġ li jirriżulta minn għajnuna fil-forma ta’ tnaqqis fiskali li huma kienu bbenefikaw minnha sabiex jopponu l-irkupru ta’ din tal-aħħar.
(
52
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-12 ta’ Diċembru 2013, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑411/12, mhux ippubblikata, EU:C:2013:832, punt 36), kif ukoll tal-11 ta’ Settembru 2014, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C-527/12, EU:C:2014:2193, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
53
)	Ara s-sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2013, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C-411/12, mhux ippubblikata, EU:C:2013:832, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).