62022TJ0781_RES
Cás T-781/22
Madre Querida agus páirtithe eile
v
An Coimisiún Eorpach
Breithiúnas na Cúirte Ginearálta (an Seachtú Dlísheomra Méadaithe) an 11 Meitheamh 2025
(Comhbheartas iascaigh – Airteagal 9 de Rialachán (AE) 2016/2336 – Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/1614 – Modhanna agus critéir lena gcinntear limistéir inarb eol nó inar dócha éiceachórais mhuirí leochaileacha a bheith – Liosta a bhunú de na limistéir inarb eol nó inar dócha éiceachórais mhuirí leochaileacha a bheith – Criosanna maolánacha a bhunú – Pléadáil neamhdhleathachta – Comhréireacht)
Iascach – Acmhainní na mara a chaomhnú – Éiceachórais leochaileacha mhuirí a chosaint – Liosta de na limistéir inarb eol nó inar dócha éiceachórais den sórt sin a bheith – Critéir maidir le cinneadh – Measúnú ar thionchair shuntasacha dhochracha a bhíonn ag gléasanna éighníomhacha i ngach limistéar a áirítear ar an liosta sin – Eisiamh – Sárú ar phrionsabail na comhréireachta agus an neamh-idirdhealaithe – Neamhláithreacht
(Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle Uimh. 1380/2013, Airteagal 4 agus 2016/2336, Airteagal 9(4) agus (6); Rialachán Uimh. 734/2008 ón gComhairle, Airteagal 2; Rialachán 2022/1614 ón gCoimisiún)
(féach míreanna 30, 31, 38, 41-46, 48-52, 54, 56, 69, 70, 103)
Iascach – Acmhainní na mara a chaomhnú – Éiceachórais leochaileacha mhuirí a chosaint – Liosta de na limistéir inarb eol nó inar dócha éiceachórais den sórt sin a bheith – Modh cinnteoireachta – Cumhacht lánroghnach an Choimisiúin – Criosanna maolánacha cosanta a bhunú – Inghlacthacht – Sárú ar phrionsabal na comhréireachta – Neamhláithreacht
(Rialachán 2016/2336 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 9; Rialachán 2022/1614 ón gCoimisiún)
(féach míreanna 80, 83, 91-95, 97)
Gníomhartha na n-institiúidí – Bunreachtaíocht agus rialacha cur chun feidhme – Rialacha cur chun feidhme nach féidir gnéithe bunriachtanacha na bunreachtaíochta a leasú ná a fhorlíonadh – Aicmiú gnéithe bunriachtanacha – Saintréithe agus gnéithe speisialta an réimse lena mbaineann a chur san áireamh – Gníomhartha cur chun feidhme lena mbunaítear liosta de na limistéir inarb eol nó inar dócha éiceachórais leochaileacha mhuirí a bheith – Cur chun feidhme an chórais chun na héiceachórais sin a chosaint arna ghlacadh leis an mbunreachtaíocht – Inghlacthacht
(Airteagal 291(2) CFAE; Rialachán 2016/2336 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 9(6))
(féach míreanna 117-120, 123-126)
Iascach – Acmhainní na mara a chaomhnú – Cur chuige réamhchúraim agus cur chuige bunaithe ar éiceachórais i leith bainistiú iascaigh – Éiceachórais leochaileacha mhuirí a chosaint – Toirmeasc ar iascaireacht le haon ghléas grinnill i ngach limistéir inarb eol nó inar dócha éiceachórais leochaileacha mhuirí a bheith – Sárú ar an oibleagáid cúiseanna a lua agus ar phrionsabal na comhréireachta – Neamhláithreacht
(Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle Uimh. 1380/2013, Airteagal 2(1) go (3) agus (5)(a), (f), (i) agus (j), agus Airteagal 4(1), míreanna 8 agus 9, agus 2016/2336, Airteagal 9(9); Rialachán Uimh. 734/2008 ón gComhairle, Airteagal 2)
(féach míreanna 135, 141, 143, 150-152, 155)
Résumé
In dhá chaingean chun Rialachán Cur Chun Feidhme 2022/1614 (
1
) a neamhniú, sonraíonn an Chúirt Ghinearálta, ina suí di i gcomhdhéanamh méadaithe de chúigear breithiúna, na critéir lena gcinntear limistéir inarb eol nó inar dócha éiceachórais mhuirí leochaileacha (VMEnna) a bheith, i bhfianaise na bprionsabal a leagtar amach i Rialachán 2016/2336 (
2
) (‘an bun-Rialachán’).
Foráiltear le Rialachán Uimh. 1380/2013 (
3
) maidir leis an gComhbheartas Iascaigh (CBI), inter alia, do bhearta a ghlacadh chun acmhainní bitheolaíocha na mara a chaomhnú agus a shaothrú ar bhealach inbhuanaithe. Sa chomhthéacs sin, foráiltear le hAirteagal 9(6) den bhun-Rialachán go nglacfar gníomhartha cur chun feidhme chun críche liosta a bhunú de na limistéir inarb eol nó inar dócha VMEnna a bheith (‘limistéir VMEnna’). De réir Airteagal 9(9) den bhun-Rialachán, beidh cosc ar iascaireacht le gléasanna grinnill sna limistéir sin.
An 15 Meán Fómhair 2022, ghlac an Coimisiún Eorpach, le Rialachán Cur Chun Feidhme 2022/1614, an liosta sin ar bhonn dhá chomhairle ón gComhairle Idirnáisiúnta um Thaiscéalaíocht na Mara (ICES).
Tá Ríocht na Spáinne, roinnt cuideachtaí atá faoi rialú dhlí na Spáinne agus ar leo soithí iascaireachta agus eagraíocht táirgeoirí táirgí iascaigh ina bhfuil na cuideachtaí sin, ag iarraidh ar an gCúirt Ghinearálta an Rialachán Cur Chun Feidhme sin a neamhniú, a mhéid a bhaineann le bunú an liosta sin. Mar thaca lena gcaingean, líomhnaíonn siad, ar an gcéad dul síos, sárú ag an Rialachán Cur Chun Feidhme ar an mbun-Rialachán agus ar phrionsabail ghinearálta áirithe de dhlí an Aontais Eorpaigh agus, ar an dara dul síos, neamhbhailíocht Airteagal 9(6) agus (9) den bhun-Rialachán.
Lena breithiúnais, déanann an Chúirt Ghinearálta an dá chaingean a dhíbhe ina n-iomláine.
Measúnú na Cúirte Ginearálta
Sa chéad áit, scrúdaíonn an Chúirt ar sháraigh an Coimisiún an bun-Rialachán, prionsabal na comhréireachta nó prionsabal an neamh-idirdhealaithe agus liosta na limistéir VMEnna á bhunú, i gcomhthéacs gearán a bhaineann le tionchar cineálacha áirithe gléis iascaireachta, ar thaobh amháin, agus leis an modheolaíocht chun na limistéir a úsáidtear a shainiú, ar an taobh eile.
Maidir le cineálacha na ngléasanna iascaireachta, léiríonn an Chúirt Ghinearálta Airteagal 9(6) den bhun-Rialachán ar dtús chun na critéir a shainiú lena gcinnfear na limistéir VME agus chun a chinneadh an gceanglaítear leis an bhforáil sin measúnú a dhéanamh ar thionchair dhochracha na hiascaireachta le gléasanna éighníomhacha sna limistéir sin, eadhon gléasanna iascaireachta atá feistithe ag pointe sonrach sa mhuirthimpeallacht. De réir na n-iarratasóirí, ba cheart measúnú a bheith déanta ag an gCoimisiún ar thionchar na ngléasanna sin, a mhéid a bheadh tionchar diúltach níos lú acu ar VMEnna i gcomparáid le gléasanna grinnill soghluaiste. Ina theannta sin, measann na hiarratasóirí i gCás T-781/22 go sáraíonn cóir chomhionann, gan chúis oibiachtúil, le gléasanna iascaireachta éighníomhacha agus soghluaiste prionsabal an neamh-idirdhealaithe.
Ní cheanglaítear le hAirteagal 9(6) den bhun-Rialachán measúnú ná cur chuige den sórt sin i leith bainistiú iascaigh, fiú bainistiú lena n-áirítear measúnú ar iarmhairtí na mbeart chun VMEnna lena mbaineann a chosaint ar ghníomhaíochtaí iascaireachta agus ar an saol eacnamaíoch agus sóisialta.
Ar an gcéad dul síos, leanann sé ó na sainmhínithe a leagtar síos sa bhun-Rialachán agus i Rialachán Uimh. 734/2008 (
4
) léirítear gurb ann do VMEnna le gnéithe atá nasctha le cineál agus cainníocht an speicis teagmhálaithe le gléasanna soghluaiste agus éighníomhacha araon. Ina theannta sin, mar thoradh ar láithreacht inarb eol nó inar dócha a bheith ag speiceas faoi chosaint, déantar na limistéir ábhartha VMEnna a aicmiú ar bhealach lena n-áirithítear a gcosaint ar ghléasanna grinnill i gcoitinne. Dá bhrí sin, is féidir limistéar a aicmiú mar limistéar VMEnna, mar gheall ar na tionchair shuntasacha dhochracha a eascraíonn as gléasanna grinnill soghluaiste a úsáid ina n-aonar nó as gléasanna grinnill a úsáid i gcoitinne, gan amhras a chaitheamh ar an aicmiú sin i ndáil le gléasanna grinnill éighníomhacha. In imthosca den sórt sin, ní féidir bunú liosta na limistéar sin a bheith ag brath ar anailís chomparáideach ar ghléasanna soghluaiste agus éighníomhacha, fiú má mheastar go bhféadfadh níos lú rioscaí a bheith ag baint leis na gléasanna sin ná mar a bhaineann le gléasanna soghluaiste.
Ar an dara dul síos, is léir freisin ó threoirlínte Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe (EBT), dá dtagraítear sa bhun-Rialachán chun críocha measúnú bliantúil a dhéanamh ar limistéir VME, nach nglactar le haicmiú éiceachórais na mara mar éiceachóras leochaileach go ndéanfar scrúdú ar thionchair dhochracha gléasanna grinnill éighníomhacha, ós rud é go bhfuil an t-aicmiú sin bunaithe ar shaintréithe an éiceachórais féin.
Ar an tríú dul síos, de réir anailís theileolaíoch agus shistéamach ar Airteagal 9(6) den bhun-Rialachán, ní féidir a thuiscint ón bhforáil sin nach mór cur chuige bainistíochta, lena n-áirítear an ceanglas measúnú a dhéanamh ar iarmhairtí bhearta caomhnaithe VMEnna ar ghníomhaíochtaí iascaireachta agus ar an saol eacnamaíoch agus sóisialta, a chur i bhfeidhm i ndáil le bunú liosta na limistéar VMEnna. Os a choinne sin, tá cur chuige den sórt sin ar neamhréir leis an gcoincheap ‘gníomh cur chun feidhme’, ós rud é go leasaítear nó go bhforlíontar leis an mbun-Rialachán ina bhunghnéithe maidir le VMEnna a chosaint. Faoi chuimsiú na gcumhachtaí a thugtar dó chun rialachán cur chun feidhme a ghlacadh, ní fhéadfadh an Coimisiún aon chothromú a dhéanamh ar chosaint VMEnna i gcomparáid le cuspóirí eile CBI.
Ina dhiaidh sin, a mhéid ba ghá iad féin a bhunú, agus liosta á chruthú de limistéir VMEnna, ar shaintréithe na n-éiceachóras féin, agus an riosca damáiste a bhaineann leis na tionchair shuntasacha dhochracha a eascraíonn, go ginearálta, as úsáid gléasanna grinnill á chur san áireamh, ní sárú ar phrionsabal na comhréireachta é mainneachtain ICES agus an Choimisiúin anailís a dhéanamh ar thionchair dhíobhálacha na ngléasanna éighníomhacha. Ar deireadh, ós rud é nach gcinntear ainmniú na limistéar sin leis an gceist maidir leis an gcineál sonrach gléis a úsáidtear le haghaidh iascaireachta, bídís soghluaiste nó éighníomach, ní féidir go n-éireoidh leis an argóint maidir le hidirdhealú mar gheall ar easpa anailíse den sórt sin ach oiread.
Maidir leis an modheolaíocht chun limistéir VME a chinneadh go sonrach, ní aimsíonn an Chúirt Ghinearálta aon sárú ar an mbun-Rialachán ná ar phrionsabal na comhréireachta. Tagann an rogha modheolaíochta faoin lánrogha leathan atá ag an gCoimisiún maidir le cur i bhfeidhm na gcritéar chun an liosta de na limistéir sin a bhunú. Sa chás seo, níl aon rud ann a thabharfadh le fios gur léir gur sháraigh an Coimisiún a lánrogha trí úsáid a bhaint as an modheolaíocht a chuir ICES san áireamh ina chomhairle, nó nár bhain sé úsáid as an bhfaisnéis eolaíoch agus theicniúil is fearr dá raibh ar fáil.
Sa dara háit, diúltaíonn an Chúirt don phléadáil neamhdhleathachta a d’ardaigh na hiarratasóirí. Ar an gcéad dul síos, maíonn na hiarratasóirí sárú ar Airteagal 291 CFAE sa mhéid go dtagraítear in Airteagal 9(6) den bhun-Rialachán do ghníomh cur chun feidhme d’fhonn gnéithe bunriachtanacha a fhorlíonadh. Ar an dara dul síos, leis an toirmeasc neamh-idirdhealaitheach ar iascaireacht le haon ghléas grinnill i limistéir VMEnna a leagtar síos in Airteagal 9(9) den Rialachán sin, sáraítear rialacha CBI, prionsabal na comhréireachta agus aon oibleagáid cúiseanna a lua a bhaineann go sonrach leis na roghanna a rinneadh.
Maidir leis an gceist an ndéantar tagairt in Airteagal 9(6) den bhun-Rialachán do ghníomh cur chun feidhme chun a ghnéithe bunriachtanacha, nó fiú neamhriachtanacha, a fhorlíonadh, ba cheart a thabhairt faoi deara nach ndéantar leis na gníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear san fhoráil sin ach na limistéir VMEnna a shonrú agus, dá bhrí sin, léiriú nithiúil a thabhairt ratione loci ar chóras cosanta VMEnna arna ghlacadh leis an Airteagal sin. I ndáil leis sin, tá bhfuil na gnéithe bunriachtanacha a bhaineann leis an sainmhíniú agus leis na critéir chun VME a shainaithint, táscairí VME agus an nós imeachta chun liosta de na héiceachórais sin a bhunú soiléir cheana féin ó Airteagal 9 den bhun-Rialachán.
Dá réir sin, dhréachtaigh an Coimisiún an liosta i gcomhréir le critéir shubstainteacha VMEnna atá soiléir agus beacht go leor agus de réir nós imeachta a shainítear freisin sa bhun-Rialachán, agus ag an am céanna leas a bhaint as cumhacht lánroghnach áirithe, go háirithe agus an mhodheolaíocht bheacht á bunú maidir le cur i bhfeidhm na gcritéar arna leagan síos ag an reachtóir. Thairis sin, bhí an Coimisiún ag gníomhú go deimhin laistigh dá chumhachtaí cur chun feidhme agus ní a chumhachtaí bainistithe CBI. Sa chomhthéacs sin, d’fhéadfaí gnéithe a bhaineann le hoibríochtaí iascaireachta a chur san áireamh chun measúnú a dhéanamh ar an dóchúlacht go mbeadh VMEnna ann (go leanúnach).
Maidir leis an toirmeasc neamh-idirdhealaitheach a bhunaítear le hAirteagal 9(9) den bhun-Rialachán, gan a thionchar eacnamaíoch agus sóisialta, inter alia, a chur san áireamh, leanann sé ó Rialachán Uimh. 1380/2013 go gciallaíonn inbhuanaitheacht fhadtéarmach chomhshaoil na ngníomhaíochtaí iascaireachta go n-íoslaghdaítear tionchair na ngníomhaíochtaí sin ar an éiceachóras na mara, tríd an gcur chuige réamhchúraim a chur i bhfeidhm i leith bainistiú iascaigh agus an chur chuige bunaithe ar éiceachórais.
I gcothromú na leasanna lena mbaineann, rud a bhaineann go dlúth le bearta a ghlacadh chun acmhainní bitheolaíocha na mara a chaomhnú, tá lánrogha leathan ag an reachtóir. Maidir lena rogha bearta den sórt sin a ghlacadh, tá sí faoi athbhreithniú ag Cúirteanna an Aontais Eorpaigh nach mór a theorannú d’fhíorú an bhfuil an beart atá i gceist curtha ó bhail mar gheall ar earráid fhollasach nó mí-úsáid cumhachtaí nó ar sháraigh an reachtóir teorainneacha a chumhachta lánroghnaí go follasach. Ní cheanglaítear ar an reachtóir ualú sonrach réasúnaithe a dhéanamh ar leas chosaint na muirthimpeallachta ar mhaithe le daoine a dhéanann gníomhaíochtaí iascaireachta agus gnéithe socheacnamaíocha na ngníomhaíochtaí sin. Go bunúsach, i gcomhthéacs bearta teicniúla, ní cheanglaítear ar údar an ghnímh ráiteas sonrach ar na cúiseanna lena rogha a sholáthar má léirítear leis an mbeart atá faoi chonspóid an cuspóir bunúsach atá á shaothrú, mar atá sa chás seo.
De réir na Cúirte Ginearálta, níor léiríodh gur sháraigh an reachtóir teorainneacha a chumhachta lánroghnaí go follasach. Go háirithe, níor thug na hiarratasóirí fianaise atá beacht agus diongbháilte go leor ar aird chun a shuí nach raibh aon tionchair dhochracha ag gléasanna éighníomhacha ar VMEnna, agus ar an gcaoi sin eisiatar, i gcur chuige éiceachórais agus réamhchúraim, an riosca, le tacaíocht ó fhoirceadal eolaíoch, a bhainfeadh leis na gléasanna iascaireachta sin do VMEnna, go háirithe le linn a n-imscartha arís agus arís eile agus a n-aisghabhála.
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, d’fhéadfadh reachtóir an Aontais, agus a lánrogha leathan á feidhmiú aige san ábhar, a mheas go bhfuil gá, chun an riosca go mbeadh tionchair dhochracha ag gléasanna éighníomhacha a sheachaint, d’ainneoin na dtionchar diúltach socheacnamaíoch a d’fhéadfadh a bheith ann, leis an toirmeasc ar iascaireacht le gléasanna grinnill i gcoitinne i limistéir VMEnna.
(
1
)	Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/1614 ón gCoimisiún an 15 Meán Fómhair 2022 lena gcinntear na limistéir iascaireachta domhainfharraige atá ann cheana agus liosta a bhunú de na limistéir inarb eol nó inar dócha éiceachórais mhuirí leochaileacha a bheith (IO 2022 L 242, lch. 1).
(
2
)	Rialachán (AE) 2016/2336 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Nollaig 2016 lena mbunaítear coinníollacha sonracha maidir le stoic dhomhainfharraige a iascach san Atlantach Thoir Thuaidh agus forálacha maidir le hiascaireacht i bhfarraigí idirnáisiúnta an Atlantaigh Thoir Thuaidh agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 2347/2002 ón gComhairle (IO 2016 L 354, lch. 1).
(
3
)	Rialachán (AE) Uimh. 1380/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2013 maidir leis an gComhbheartas Iascaigh, lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 1954/2003 agus (CE) Uimh. 1224/2009 ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialacháin (CE) Uimh. 2371/2002 agus (CE) Uimh. 639/2004 ón gComhairle agus Cinneadh 2004/585/CE ón gComhairle (IO 2013 L 354, lch. 22).
(
4
)	Rialachán (CE) Uimh. 734/2008 ón gComhairle an 15 Iúil 2008 maidir le héiceachórais leochaileacha mhuirí ar an mórmhuir a chosaint ar thionchair dhochracha gléasanna iascaireachta grinnill (IO 2008 L 201, lch. 8), agus go háirithe Airteagal 2(b) go (d) de, maidir leis na coincheapa ‘VME’, ‘tionchair shuntasacha dhochracha’ agus ‘gléasanna grinnill’.