62023CC0790
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑJEAN RICHARD DE LA TOUR
της 30ής Απριλίου 2025 (
1
)
Υπόθεση C-790/23 [Qassioun] (
i
)
X
κατά
Maahanmuuttovirasto
[αίτηση του Korkein hallinto-oikeus(Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου, Φινλανδία)για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
«Προδικαστική παραπομπή – Πολιτική ασύλου – Κανονισμός (ΕΕ) 604/2013 – Κριτήρια και μηχανισμοί για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας – Άρθρο 18 – Υποχρεώσεις του υπεύθυνου κράτους μέλους – Υποχρεώσεις εκ νέου ανάληψης του αιτούντος διεθνή προστασία του οποίου η “αίτηση απερρίφθη” – Αίτηση υποβληθείσα σε κράτος μέλος που υπόκειται στον κανονισμό 604/2013, αλλά δεν δεσμεύεται από τις οδηγίες 2011/95/ΕΕ και 2013/32/ΕΕ – Υπήκοος τρίτης χώρας από τον οποίο το Βασίλειο της Δανίας ανακάλεσε την προσωρινή προστασία που χορηγήθηκε σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο – Έννοια της “αιτήσεως [διεθνούς προστασίας η οποία] απερρίφθη”»
I. Εισαγωγή
1.
Η υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως παρέχει εκ νέου στο Δικαστήριο την ευκαιρία να αποφανθεί επί της έκτασης των συνεπειών που απορρέουν από τη διαφοροποιημένη συμμετοχή του Βασιλείου της Δανίας στους κανόνες που συνθέτουν το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου (ΚΕΣΑ) (
2
).
2.
Συγκεκριμένα, όσον αφορά το τρίτο μέρος, τίτλος V, της Συνθήκης ΛΕΕ, στο οποίο εμπίπτουν, μεταξύ άλλων, οι πολιτικές σχετικά με τους ελέγχους στα σύνορα, το άσυλο και τη μετανάστευση, το ανωτέρω κράτος μέλος απολαύει, δυνάμει του Πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη ΕΕ και στη Συνθήκη ΛΕΕ, ειδικού καθεστώτος, το οποίο το διαφοροποιεί από τα λοιπά κράτη μέλη. Καίτοι το εν λόγω κράτος μέλος δεσμεύεται, δυνάμει διεθνούς συμφωνίας συναφθείσας με την Ευρωπαϊκή Ένωση (
3
), να εφαρμόζει τον κανονισμό (ΕΕ) 604/2013 (
4
), δεν δεσμεύεται, αντιθέτως, από τις οδηγίες 2011/95/ΕΕ (
5
) και 2013/32/ΕΕ (
6
), οι οποίες συνδέονται με αυτόν. Επομένως, οι αποφάσεις που εκδίδει το εν λόγω κράτος μέλος στο πλαίσιο της εξέτασης των αιτήσεων διεθνούς προστασίας οι οποίες υποβάλλονται σε αυτό σύμφωνα με τις διατάξεις του εσωτερικού του δικαίου εκδίδονται βάσει των ουσιαστικών προϋποθέσεων και σύμφωνα με τους διαδικαστικούς κανόνες που καθορίζει το ίδιο.
3.
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ Σύριας υπηκόου και της Maahanmuuttovirasto (Εθνικής Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης, Φινλανδία) (στο εξής: φινλανδική Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης), ενώπιον της οποίας η ανωτέρω υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας ενώ είχε μόλις ανακληθεί η προσωρινή προστασία η οποία της είχε χορηγηθεί από το Βασίλειο της Δανίας. Η φινλανδική Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης απέρριψε την αίτησή της ως απαράδεκτη για τον λόγο ότι το Βασίλειο της Δανίας είναι το κράτος μέλος το οποίο είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης και είχε, εξάλλου, δεχθεί να αναλάβει εκ νέου την αναιρεσείουσα δυνάμει του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ. Το Korkein hallinto-oikeus (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο, Φινλανδία), αιτούν δικαστήριο, αμφισβητεί τη νομική βάση επί της οποίας ερείδεται η εν λόγω εκ νέου ανάληψη για τον λόγο ότι η ανωτέρω διάταξη εφαρμόζεται σε υπήκοο τρίτης χώρας «του οποίου η αίτηση απερρίφθη και ο οποίος έκανε αίτηση σε άλλο κράτος μέλος», περίπτωση που δεν αντιστοιχεί στην κατάσταση της αναιρεσείουσας.
4.
Το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι κράτος μέλος στο οποίο ένα πρόσωπο υπέβαλε νέα αίτηση διεθνούς προστασίας μπορεί να ζητήσει από το Βασίλειο της Δανίας να αναλάβει εκ νέου το πρόσωπο αυτό, εφόσον πληρούνται οι μνημονευόμενες στο άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ προϋποθέσεις (
7
). Εν προκειμένω, το Δικαστήριο καλείται να καθορίσει αν πράγματι πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές σε περίπτωση κατά την οποία το Βασίλειο της Δανίας δεν απέρριψε, κατά την αυστηρή έννοια του όρου, την προγενέστερη αίτηση διεθνούς προστασίας της αναιρεσείουσας, αλλά ανακάλεσε προσωρινή προστασία που της είχε χορηγήσει προγενέστερα δυνάμει του εσωτερικού του δικαίου.
5.
Για τους λόγους που θα αναπτύξω κάτωθι, είμαι της γνώμης ότι το Βασίλειο της Δανίας δεν μπορεί να θεωρηθεί ως το υπεύθυνο κράτος μέλος το οποίο υπέχει υποχρέωση εκ νέου ανάληψης κατά το άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ. Βεβαίως, η αποτελεσματική εφαρμογή του εν λόγω κανονισμού έναντι του Βασιλείου της Δανίας συνηγορεί υπέρ ευρείας ερμηνείας των προϋποθέσεων εφαρμογής της ανωτέρω διάταξης. Εντούτοις, όπως θα εκθέσω εν συνεχεία, η ερμηνεία αυτή δεν συνάδει, κατά τη γνώμη μου, προς το νοηματικό περιεχόμενο και το εύρος εφαρμογής των κανόνων και των εννοιών που ο νομοθέτης της Ένωσης εναρμόνισε με τις οδηγίες 2011/95 και 2013/32, και στις οποίες ερείδονται ο κανονισμός Δουβλίνο ΙΙΙ και, ευρύτερα, το ΚΕΣΑ.
II. Το νομικό πλαίσιο
Α.
Το δίκαιο της Ένωσης
1. Η Συμφωνία μεταξύ της Ένωσης και της Δανίας
6.
Με τη Συμφωνία μεταξύ της Ένωσης και της Δανίας, η οποία εγκρίθηκε εξ ονόματος της Ένωσης με την απόφαση 2006/188/ΕΚ (
8
), η Ένωση και το Βασίλειο της Δανίας συμφώνησαν, μεταξύ άλλων, για την επέκταση, «σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο», της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) 343/2003 (
9
) στις μεταξύ τους σχέσεις. Εν συνεχεία, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 2, της ανωτέρω Συμφωνίας, το εν λόγω κράτος μέλος κοινοποίησε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την απόφασή του να εφαρμόσει τον κανονισμό Δουβλίνο ΙΙΙ, ο οποίος αποτελεί την «τροποποίηση» του εν λόγω κανονισμού.
7.
Το ενδέκατο εδάφιο του προοιμίου της Συμφωνίας μεταξύ της Ένωσης και της Δανίας ορίζει ότι «το Δικαστήριο [της Ευρωπαϊκής Ένωσης] θα πρέπει να έχει δικαιοδοσία για να διασφαλισθεί η ομοιόμορφη εφαρμογή και ερμηνεία της [εν λόγω] συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων των κανονισμών και κάθε μέτρου εφαρμογής [της Ένωσης] που αποτελεί μέρος της [εν λόγω] συμφωνίας».
8.
Το άρθρο 1 της εν λόγω Συμφωνίας, με τίτλο «Σκοπός», προβλέπει τα εξής:
«1.   Σκοπός της παρούσας συμφωνίας είναι η εφαρμογή των διατάξεων του [κανονισμού Δουβλίνο II] […] και των μέτρων εφαρμογής [του] στις σχέσεις μεταξύ [της Ένωσης] και της Δανίας σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφοι 1 και 2.
2.   Στόχος των συμβαλλόμενων μερών είναι η επίτευξη ομοιόμορφης εφαρμογής και ερμηνείας των διατάξεων [του εν λόγω] κανονισμο[ύ] και των μέτρων εφαρμογής [του] σε όλα τα κράτη μέλη.
[…]»
9.
Το άρθρο 2, παράγραφος 1, της εν λόγω Συμφωνίας ορίζει τα εξής:
«Οι διατάξεις του [κανονισμού Δουβλίνο ΙΙ] […] εφαρμόζονται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο στις σχέσεις μεταξύ [Ένωσης] και Δανίας.»
2. Ο κανονισμός Δουβλίνο ΙΙΙ
10.
Το άρθρο 2, στοιχεία βʹ και δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ ορίζει τα εξής:
«Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως:
[…]
β)
“αίτηση διεθνούς προστασίας”: η αίτηση διεθνούς προστασίας όπως ορίζεται στο άρθρο 2, [στοιχείο] η) της οδηγίας [2011/95 (
10
)],
[…]
δ)
“εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας”: το σύνολο των εξεταστικών μέτρων, αποφάσεων ή δικαστικών αποφάσεων που εκδίδονται για μια αίτηση διεθνούς προστασίας από τις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με την οδηγία [2013/32] και την οδηγία [2011/95], εξαιρουμένων των διαδικασιών προσδιορισμού του υπεύθυνου κράτους μέλους σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.»
11.
Το άρθρο 3 του εν λόγω κανονισμού, με τίτλο «Πρόσβαση στη διαδικασία εξέτασης αίτησης διεθνούς προστασίας», προβλέπει τα εξής:
«1.   Τα κράτη μέλη εξετάζουν κάθε αίτηση διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα στο έδαφος οποιουδήποτε από αυτά, συμπεριλαμβανομένων των συνόρων ή των ζωνών διέλευσης. Η αίτηση εξετάζεται από ένα μόνο κράτος μέλος, το οποίο είναι το οριζόμενο ως υπεύθυνο σύμφωνα με τα κριτήρια που αναφέρονται στο κεφάλαιο III.
2.   Εάν δεν είναι δυνατόν να καθορισθεί το υπεύθυνο κράτος μέλος βάσει των κριτηρίων που αναφέρονται στον παρόντα κανονισμό, υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης είναι το πρώτο κράτος μέλος στο οποίο υποβλήθηκε η αίτηση διεθνούς προστασίας.
[…]»
12.
Το άρθρο 18 του εν λόγω κανονισμού απαριθμεί τις «[υ]ποχρεώσεις του υπεύθυνου κράτους μέλους» ως ακολούθως:
«1.   Το υπεύθυνο κράτος μέλος δυνάμει του παρόντος κανονισμού υποχρεούται:
[…]
δ)
να αναλαμβάνει εκ νέου […] υπήκοο τρίτης χώρας ή απάτριδα του οποίου η αίτηση απερρίφθη και ο οποίος έκανε αίτηση σε άλλο κράτος μέλος ή ο οποίος ευρίσκεται χωρίς να έχει τίτλο διαμονής στο έδαφος άλλου κράτους.
2.   […]
Στις περιπτώσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παραγράφου 1 [στοιχείο] δʹ, όταν η αίτηση απορρίπτεται πρωτοδίκως μόνο, το υπεύθυνο κράτος μέλος εξασφαλίζει ότι το ενδιαφερόμενο πρόσωπο έχει ή είχε δυνατότητα πραγματικής προσφυγής […]».
Β.
Το φινλανδικό δίκαιο
13.
Σύμφωνα με το άρθρο 103, περίπτωση 2, του ulkomaalaislaki (301/2004) [νόμου περί αλλοδαπών (301/2004)], της 30ής Απριλίου 2004, η αίτηση διεθνούς προστασίας μπορεί να απορριφθεί ως απαράδεκτη εφόσον είναι δυνατόν να μεταφερθεί ο αιτών σε άλλο κράτος, το οποίο βάσει του κανονισμού Δουβλίνο III είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης ασύλου.
Γ.
Το δανικό δίκαιο
14.
Το άρθρο 7, παράγραφοι 1 έως 3, του udlændingeloven (νόμου περί αλλοδαπών), ως είχε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης (
11
), ορίζει τα εξής:
«1.   Σε αλλοδαπό που εμπίπτει στη σύμβαση περί του καθεστώτος προσφύγων [ (
12
)] μπορεί να χορηγηθεί, κατόπιν αιτήσεως, προσωρινή άδεια διαμονής.
2.   Σε αλλοδαπό ο οποίος, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του, διατρέχει κίνδυνο να του επιβληθεί η ποινή του θανάτου, να υποβληθεί σε βασανιστήρια ή άλλη απάνθρωπη ή εξευτελιστική ποινή ή μεταχείριση, μπορεί να χορηγηθεί κατόπιν αιτήσεως προσωρινή άδεια διαμονής. Η αίτηση για την οποία γίνεται λόγος στο προηγούμενο εδάφιο λογίζεται και ως αίτηση προσωρινής άδειας διαμονής κατά την παράγραφο 1.
3.   Στις περιπτώσεις της παραγράφου 2, στις οποίες ο κίνδυνος επιβολής της ποινής του θανάτου, υποβολής σε βασανιστήρια ή άλλη απάνθρωπη ή εξευτελιστική ποινή ή μεταχείριση, στηρίζεται σε ιδιαιτέρως σοβαρή κατάσταση που επικρατεί στη χώρα προέλευσης, η οποία χαρακτηρίζεται από αδιακρίτως ασκούμενη βία κατά του άμαχου πληθυσμού, μπορεί να χορηγείται, κατόπιν αιτήσεως, προσωρινή άδεια διαμονής. Η αίτηση για την οποία γίνεται λόγος στο προηγούμενο εδάφιο λογίζεται και ως αίτηση άδειας διαμονής κατά τις παραγράφους 1 και 2.»
15.
Το άρθρο 11, παράγραφος 2, του δανικού νόμου περί αλλοδαπών προβλέπει τα εξής:
«Η άδεια διαμονής ορισμένου χρόνου, η οποία χορηγήθηκε με δυνατότητα μόνιμης διαμονής, μπορεί να παραταθεί κατόπιν αιτήσεως, εκτός αν συντρέχουν λόγοι ανάκλησής της […] Η Udlændingestyrelse (υπηρεσία μετανάστευσης, Δανία (
13
)) λαμβάνει αυτεπαγγέλτως την απόφαση περί παρατάσεως της προσωρινής άδειας διαμονής κατά το άρθρο 7 […] εφόσον εξακολουθεί να υφίσταται το έρεισμα βάσει του οποίου χορηγήθηκε η προσωρινή άδεια διαμονής. […]»
III. Τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
16.
Η αναιρεσείουσα, Σύρια υπήκοος, υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας ενώπιον των δανικών αρχών την 1η Ιουλίου 2016.
17.
Στις 29 Αυγούστου 2016, της χορηγήθηκε άδεια διαμονής βάσει του άρθρου 7, παράγραφος 3, του δανικού νόμου περί αλλοδαπών, το οποίο προβλέπει τη χορήγηση προσωρινής προστασίας. Η ως άνω άδεια διαμονής, η οποία τέθηκε σε ισχύ κατά την ημέρα της χορήγησής της, ίσχυε αρχικά για ένα έτος. Εν συνεχεία, η δανική υπηρεσία μετανάστευσης την παρέτεινε αυτεπαγγέλτως και επανειλημμένως για το ίδιο χρονικό διάστημα. Εντούτοις, στις 17 Νοεμβρίου 2020, η ανωτέρω υπηρεσία αποφάσισε, πάντοτε αυτεπαγγέλτως, να μην ανανεώσει την άδεια, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 11, παράγραφος 2, του ανωτέρω νόμου, με την αιτιολογία ότι είχαν εκλείψει οι λόγοι χορήγησής της. Η Flygtningenævnet (επιτροπή προσφύγων, Δανία) επικύρωσε την ανωτέρω απόφαση στις 2 Ιουλίου 2021 και διέταξε την αναιρεσείουσα να εγκαταλείψει τη Δανία εντός μηνός.
18.
Στις 27 Ιουλίου 2021, η αναιρεσείουσα υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας στη Φινλανδία.
19.
Στις 29 Ιουλίου 2021, η φινλανδική Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης, ήτοι η φινλανδική αρχή που είναι αρμόδια για την εξέταση της ανωτέρω αίτησης, υπέβαλε στο Βασίλειο της Δανίας αίτημα εκ νέου ανάληψης της αναιρεσείουσας κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ. Στις 5 Αυγούστου 2021, το Βασίλειο της Δανίας έκανε δεκτό το ανωτέρω αίτημα.
20.
Στις 12 Νοεμβρίου 2021, η φινλανδική Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης απέρριψε την αίτηση διεθνούς προστασίας της αναιρεσείουσας ως απαράδεκτη, για τον λόγο ότι αρμόδιο για την εξέταση της αίτησης ήταν το Βασίλειο της Δανίας, και, ως εκ τούτου, διέταξε τη μεταφορά της στο ανωτέρω κράτος μέλος και της επέβαλε διετή απαγόρευση εισόδου στη Φινλανδία.
21.
Η αναιρεσείουσα άσκησε προσφυγή κατά της ανωτέρω απόφασης ενώπιον του Helsingin hallinto-oikeus (διοικητικού πρωτοδικείου Ελσίνκι, Φινλανδία), το οποίο την απέρριψε. Ακολούθως, η αναιρεσείουσα ζήτησε να της επιτραπεί να ασκήσει αναίρεση ενώπιον του Korkein hallinto-oikeus (Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου, Φινλανδία).
22.
Προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως, υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, ότι η απόφαση της φινλανδικής Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης να απορρίψει την αίτησή της διεθνούς προστασίας αντίκειται στο δίκαιο της Ένωσης.
23.
Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται, κατ’ ουσίαν, αν πληρούνται οι προϋποθέσεις ενεργοποίησης της υποχρέωσης εκ νέου ανάληψης η οποία προβλέπεται στο άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο III και, ειδικότερα, αν μπορεί να γίνει δεκτό ότι η πρώτη αίτηση διεθνούς προστασίας που υπέβαλε η αναιρεσείουσα στη Δανία αποτελεί «αίτηση [διεθνούς προστασίας η οποία] απερρίφθη» από την αρμόδια δανική αρχή, κατά την έννοια της εν λόγω διάταξης.
24.
Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει, κατά πρώτον, ότι επί της επίδικης αίτησης διεθνούς προστασίας εκδόθηκαν αρχικά ορισμένες εν μέρει ευνοϊκές αποφάσεις, καθόσον η δανική υπηρεσία μετανάστευσης χορήγησε στην αναιρεσείουσα προσωρινή άδεια διαμονής, την οποία, εν συνεχεία, παρέτεινε επανειλημμένως. Το ανωτέρω δικαστήριο προσθέτει ότι μεταγενέστερα μόνον εξέδωσε αυτεπαγγέλτως η εν λόγω αρχή απόφαση περί μη ανανέωσης της ανωτέρω άδειας διαμονής. Το εν λόγω δικαστήριο διερωτάται αν, σε τέτοια περίπτωση, συντρέχει απόρριψης αίτησης διεθνούς προστασίας, κατά το άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ.
25.
Κατά δεύτερον, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά, λαμβανομένης υπόψη της ιδιαίτερης νομικής κατάστασης του Βασιλείου της Δανίας, ότι οι εθνικές διαδικασίες που εφαρμόζονται στο εν λόγω κράτος μέλος για την εξέταση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας διαφέρουν από τις διαδικασίες που εφαρμόζονται στα λοιπά κράτη μέλη και διερωτάται, κατά συνέπεια, ποιος είναι ο ορισμός που πρέπει να δοθεί στην έννοια της «αίτησης».
26.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Korkein hallinto-oikeus (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Έχει το άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού [Δουβλίνο III] την έννοια ότι η απόρριψη της αιτήσεως κατά την εν λόγω διάταξη καλύπτει την περίπτωση κατά την οποία δεν παρατάθηκε η προγενέστερη προσωρινή άδεια διαμονής που χορηγήθηκε στον ενδιαφερόμενο κατόπιν αιτήματός του στη Δανία λόγω της ευάλωτης θέσης του, αν η απόφαση περί μη παρατάσεως λήφθηκε από την αρμόδια αρχή αυτεπαγγέλτως και όχι κατόπιν σχετικού αιτήματος του ενδιαφερομένου;»
27.
Γραπτές παρατηρήσεις υπέβαλαν η φινλανδική Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης, η Φινλανδική, η Δανική, η Γερμανική, η Ολλανδική και η Ελβετική Κυβέρνηση, καθώς και η Επιτροπή. Οι ως άνω διάδικοι και ενδιαφερόμενοι (εξαιρουμένων της Ολλανδικής και της Ελβετικής Κυβέρνησης), καθώς και η αναιρεσείουσα, συμμετείχαν στην επ’ ακροατηρίου συζήτηση που διεξήχθη στις 29 Ιανουαρίου 2025 και απάντησαν στις προφορικές ερωτήσεις του Δικαστηρίου.
IV. Ανάλυση
28.
Με το προδικαστικό ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, το Δικαστήριο αν το άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ έχει την έννοια ότι εφαρμόζεται σε περίπτωση κατά την οποία το Βασίλειο της Δανίας ανακάλεσε προσωρινή προστασία την οποία είχε χορηγήσει, σύμφωνα με τις εσωτερικές διατάξεις του, σε υπήκοο τρίτης χώρας ή σε απάτριδα κατόπιν αίτησης διεθνούς προστασίας, ο οποίος, μετά την εν λόγω ανάκληση, υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας σε άλλο κράτος μέλος.
Α.
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
29.
Προκαταρκτικώς, πρέπει να διευκρινιστεί η φύση της προστασίας που χορήγησε το Βασίλειο της Δανίας στην αναιρεσείουσα επί περισσότερα από τέσσερα έτη δυνάμει του άρθρου 7, παράγραφος 3, του δανικού νόμου περί αλλοδαπών. Συγκεκριμένα, η Φινλανδική Κυβέρνηση βασίζει τις παρατηρήσεις της στην παραδοχή ότι η χορήγηση τέτοιας προστασίας πρέπει να θεωρηθεί ως ισοδύναμη προς τη χορήγηση διεθνούς προστασίας.
30.
Φρονώ, ωστόσο, ότι η παραδοχή αυτή πρέπει να απορριφθεί, διότι η προσωρινή προστασία που χορηγήθηκε στην αναιρεσείουσα δεν μπορεί να θεωρηθεί ως «διεθνής προστασία», κατά το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2011/95. Αποδεικνύεται ότι στην αναιρεσείουσα δεν χορηγήθηκε ούτε το καθεστώς πρόσφυγα, κατά την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο εʹ, ούτε το καθεστώς επικουρικής προστασίας κατά την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο ζʹ, της οδηγίας αυτής.
31.
Είναι αληθές ότι η ανωτέρω προσωρινή προστασία χορηγείται βάσει προϋποθέσεων οι οποίες είναι αρκετά όμοιες με τις προϋποθέσεις που διέπουν τη χορήγηση της επικουρικής προστασίας, οι οποίες απαριθμούνται στο άρθρο 15 της οδηγίας. Συγκεκριμένα, η προστασία που προβλέπεται στο άρθρο 7, παράγραφος 3, του δανικού νόμου περί αλλοδαπών αφορά τους υπηκόους τρίτων χωρών που διατρέχουν κίνδυνο επιβολής της ποινής του θανάτου ή υποβολής σε βασανιστήρια ή άλλη απάνθρωπη ή εξευτελιστική ποινή ή μεταχείριση, λόγω της γενικότερης κατάστασης που επικρατεί στη χώρα προέλευσης, για παράδειγμα λόγω πολέμου (
14
).
32.
Εντούτοις, διαφοροποιείται από αυτήν σε δύο σημεία. Αφενός, η προσωρινή προστασία που προβλέπεται στο άρθρο 7, παράγραφος 3, του δανικού νόμου περί αλλοδαπών χορηγείται υπό το πρίσμα ουσιαστικών προϋποθέσεων και σύμφωνα με τους διαδικαστικούς κανόνες του δανικού δικαίου. Αφετέρου, τα δικαιώματα που αναγνωρίζονται στον δικαιούχο τέτοιας προσωρινής προστασίας διαφέρουν τόσο, ως προς τη φύση τους όσο και ως προς την έκτασή τους από τα δικαιώματα που συνδέονται με το καθεστώς επικουρικής προστασίας τα οποία διαλαμβάνονται στο κεφάλαιο VII της οδηγίας 2011/95.
33.
Επομένως, θα εξετάσω το ερώτημα που υποβάλλει το αιτούν δικαστήριο εκκινώντας από την παραδοχή ότι η προσωρινή προστασία που προβλέπεται στο άρθρο 7, παράγραφος 3, του δανικού νόμου περί αλλοδαπών αποτελεί άλλο είδος προστασίας, εκτός του πεδίου εφαρμογής των οδηγιών 2011/95 και 2013/32, η οποία προβλέπεται και χορηγείται μόνο βάσει των διατάξεων του δανικού δικαίου.
Β.
Επί της ουσίας
34.
Το άρθρο 18 του κανονισμού Δουβλίνο III καθορίζει τις γενικές και ειδικές υποχρεώσεις τις οποίες υπέχει το κράτος μέλος που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας, η οποία ζητείται με σκοπό την αναδοχή ή την εκ νέου ανάληψη αιτούντος παρόμοιας προστασίας.
35.
Οι υποχρεώσεις σχετικά τόσο με την αναδοχή ή την εκ νέου ανάληψη του αιτούντος όσο και με την εξέταση της αίτησής του διεθνούς προστασίας καθορίζονται ανάλογα με το στάδιο της εξέτασης της αίτησης στο κράτος μέλος αυτό. Το άρθρο 18, παράγραφος 1, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ απαριθμεί εξαντλητικά τέσσερις περιπτώσεις. Πρώτον, την αναδοχή του αιτούντος που υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας σε άλλο κράτος μέλος (στοιχείο αʹ). Δεύτερον, την εκ νέου ανάληψη του αιτούντος του οποίου η αίτηση τελεί υπό εξέταση στο υπεύθυνο κράτος μέλος και ο οποίος υπέβαλε αίτηση σε άλλο κράτος μέλος (στοιχείο βʹ). Τρίτον, την εκ νέου ανάληψη του υπηκόου τρίτης χώρας ή του απάτριδα ο οποίος ανακάλεσε την αίτησή του ενώ αυτή τελούσε υπό εξέταση στο υπεύθυνο κράτος μέλος και υπέβαλε αίτηση σε άλλο κράτος μέλος (στοιχείο γʹ). Τέταρτον, την εκ νέου ανάληψη του υπηκόου τρίτης χώρας ή του απάτριδα του οποίου «η αίτηση [διεθνούς προστασίας] απερρίφθη και ο οποίος έκανε αίτηση σε άλλο κράτος μέλος» (στοιχείο δʹ). Ζητείται η ερμηνεία της ανωτέρω τέταρτης περίπτωσης. Κατά το Δικαστήριο, το άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ αφορά, μεταξύ άλλων, τις περιπτώσεις στις οποίες μια αίτηση διεθνούς προστασίας απορρίφθηκε με απόφαση της αρμόδιας αρχής η οποία δεν έχει ακόμη καταστεί απρόσβλητη (
15
).
36.
Με το ερώτημά του το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινισθεί εάν και κατά πόσον μπορεί να γίνει δεκτό ότι το Βασίλειο της Δανίας, ανακαλώντας το καθεστώς προσωρινής προστασίας που είχε χορηγήσει στην αναιρεσείουσα δυνάμει του εσωτερικού του δικαίου, απέρριψε την αίτηση διεθνούς προστασίας της αναιρεσείουσας, κατά την έννοια του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ.
37.
Συμμερίζομαι εν μέρει τα επιχειρήματα που προβάλλουν ορισμένα κράτη μέλη τα οποία, λαμβανομένης υπόψη της ιδιαίτερης νομικής κατάστασης του Βασιλείου της Δανίας, προτείνουν μια αρκετά ευρεία ερμηνεία των όρων της εν λόγω διάταξης, προκειμένου να διασφαλιστεί η πραγματική συμμετοχή του εν λόγω κράτους μέλους στον κανονισμό Δουβλίνο ΙΙΙ, ώστε να εξασφαλιστεί η πρακτική αποτελεσματικότητα του άρθρου 2 της Συμφωνίας μεταξύ της Ένωσης και της Δανίας. Συγκεκριμένα, η Γερμανική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τυχόν αυστηρή ερμηνεία των διατάξεων του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ θα καθιστούσε αδύνατη την εφαρμογή τους επί του Βασιλείου της Δανίας, μολονότι αναγνωρίζεται στο εν λόγω κράτος μέλος η δυνατότητα να συμμετέχει εθελοντικά και επιλεκτικά στον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.
38.
Θεωρώ, ωστόσο, ότι τέτοια επιχειρήματα υπερβαίνουν το πλαίσιο ευρείας ερμηνείας των όρων του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ. Μολονότι η ερμηνεία αυτή περιορίζεται στις υποχρεώσεις αναδοχής ή εκ νέου ανάληψης τις οποίες υπέχει το Βασίλειο της Δανίας, δημιουργείται, ωστόσο, κίνδυνος σύγχυσης μεταξύ των εννοιών που εναρμονίστηκαν με τις οδηγίες 2011/95 και 2013/32 και στις οποίες ερείδεται ο κανονισμός Δουβλίνο ΙΙΙ.
39.
Συγκεκριμένα, η Δανική και η Ελβετική Κυβέρνηση υποστηρίζουν, κατ’ ουσίαν, τη θέση ότι το Βασίλειο της Δανίας απέρριψε «προσωρινώς» την αίτηση διεθνούς προστασίας την οποία υπέβαλε η αναιρεσείουσα την 1η Ιουλίου 2016, χορηγώντας και ανανεώνοντας την προσωρινή προστασία που προβλέπεται από το εσωτερικό του δίκαιο, εν συνεχεία δε απέρριψε την αίτηση διεθνούς προστασίας «οριστικώς», κατά την έννοια του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, επικυρώνοντας, στις 2 Ιουλίου 2021, την ανάκληση της προσωρινής προστασίας. Κατά την ερμηνεία αυτή, η αίτηση διεθνούς προστασίας, βάσει της οποίας εκδόθηκαν οι διαδοχικές αποφάσεις περί ανανέωσης και, κατόπιν, περί μη ανανέωσης της προσωρινής άδειας διαμονής, ήταν εκκρεμής από τις 29 Αυγούστου 2016 έως τις 2 Ιουλίου 2021, ημερομηνία κατά την οποία απορρίφθηκε οριστικά. Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει και η Γερμανική Κυβέρνηση, στηριζόμενη στην έννοια της «ανάκλησης [της] αίτησης διεθνούς προστασίας», κατά το άρθρο 2, στοιχείο εʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ. Κατά τη Γερμανική Κυβέρνηση, θα μπορούσε να γίνει δεκτό ότι, δεδομένου ότι η αναιρεσείουσα δεν είχε ανακαλέσει την αίτησή της, η εν λόγω αίτηση εξακολούθησε να υφίσταται ενόσω δεν εκδόθηκε οριστική απόφαση επ’ αυτής, επειδή, για παράδειγμα, ακολούθησε σειρά αποφάσεων περί χορήγησης ή παράτασης της προσωρινής άδειας διαμονής. Η Δανική Κυβέρνηση προσθέτει, εξάλλου, ότι, στο πλαίσιο αυτό, η απόφαση περί απόρριψης αιτήσεως διεθνούς προστασίας και η απόφαση περί ανάκλησης προσωρινής προστασίας έχουν το ίδιο νομικό αποτέλεσμα.
40.
Η φινλανδική Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης δεν συμμερίζεται την ερμηνεία αυτή, υποστηρίζοντας ότι μόνον η απόφαση της 29ης Αυγούστου 2016, με την οποία χορηγήθηκε στην αναιρεσείουσα προσωρινή άδεια διαμονής, συνιστά απόφαση περί απόρριψης της αίτησης διεθνούς προστασίας, δεδομένου ότι η εν λόγω απόφαση δεν χορήγησε διεθνή προστασία στην αναιρεσείουσα. Κατά τη φινλανδική Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης, η απόφαση περί ανάκλησης της προσωρινής προστασίας στερείται εννόμων συνεπειών σε σχέση με την εφαρμογή του άρθρου 18 του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ.
41.
Η Ολλανδική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η έννοια της «αίτησης [η οποία] απερρίφθη» αποτελεί γενικό όρο που αφορά τις διάφορες περιπτώσεις στις οποίες ο αιτών δεν είναι ή δεν είναι πλέον επιλέξιμος για τη χορήγηση διεθνούς προστασίας.
42.
Θεωρώ ότι τέτοιες ερμηνείες ενδέχεται να εγείρουν περισσότερες δυσχέρειες από όσες επιλύουν, λόγω των νομικών στρεβλώσεων τις οποίες συνεπάγονται.
43.
Πρώτον, συνεπάγονται την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ σε περίπτωση την οποία ο νομοθέτης της Ένωσης δεν προέβλεψε στην ανωτέρω διάταξη, πλην όμως ρύθμισε επακριβώς στο άρθρο 12 του κανονισμού. Συγκεκριμένα, το άρθρο 12, παράγραφος 4, το οποίο αποτελεί μέρος του κεφαλαίου ΙΙΙ του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, διευκρινίζει ρητώς τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες κράτος μέλος που έχει χορηγήσει άδεια διαμονής σε αιτούντα διεθνή προστασία μπορεί να θεωρηθεί ως υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησής του.
44.
Δεύτερον, οι ανωτέρω ερμηνείες δεν λαμβάνουν υπόψη τη «συνδυασμένη εφαρμογή» των οδηγιών 2011/95 και 2013/32 καθώς και του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, στην οποία αναφέρθηκε το Δικαστήριο στην απόφαση της 10ης Δεκεμβρίου 2020, Minister for Justice and Equality (Αίτηση διεθνούς προστασίας στην Ιρλανδία) (
16
). Οι ερμηνείες αυτές βαίνουν κατά πολύ πέραν του νοηματικού περιεχομένου και του εύρους εφαρμογής θεμελιωδών εννοιών που προσδιορίζονται στο πλαίσιο των ανωτέρω οδηγιών, ενέχουν δε τον κίνδυνο εισαγωγής μεταβλητής προϋπόθεσης («αίτηση [η οποία] απερρίφθη»), και μάλιστα σε ένα πεδίο όπου πρόθεση του νομοθέτη της Ένωσης ήταν η θέσπιση σαφούς και λειτουργικής μεθόδου για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας (
17
), η οποία θα θεμελιώνεται σε αντικειμενικά και δίκαια κριτήρια τόσο για τα κράτη μέλη όσο και για τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα, σύμφωνα με τις αιτιολογικές σκέψεις 4 και 5 του κανονισμού.
45.
Βεβαίως, η Συμφωνία μεταξύ της Ένωσης και της Δανίας προβλέπει, στο άρθρο 2, ότι οι διατάξεις του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ εφαρμόζονται στο εν λόγω κράτος μέλος. Εντούτοις, προκύπτει επίσης από το άρθρο 1, παράγραφος 2, αυτής ότι στόχος των συμβαλλομένων μερών είναι η επίτευξη ομοιόμορφης εφαρμογής και ερμηνείας των διατάξεων του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ και των μέτρων εφαρμογής του σε όλα τα κράτη μέλη. Δυνάμει του ενδέκατου εδαφίου του προοιμίου της ανωτέρω Συμφωνίας, το Δικαστήριο πρέπει να έχει δικαιοδοσία για να διασφαλισθεί παρόμοια ομοιομορφία.
46.
Εντούτοις, στο μέτρο που οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ εδράζονται σε κανόνες που εναρμονίστηκαν με τις οδηγίες 2011/95 και 2013/32, η παραδοχή ότι, υπό συνθήκες όπως οι επίδικες, το Βασίλειο της Δανίας απέρριψε αίτηση διεθνούς προστασίας, ενώ έπαυσε απλώς την εθνική προστασία που είχε χορηγήσει δυνάμει του εσωτερικού του δικαίου, θίγει, κατά τη γνώμη μου, τον ανωτέρω σκοπό.
47.
Συγκεκριμένα, η έννοια της «αίτησης διεθνούς προστασίας» ή «αίτησης» στο άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, ορίζεται στο άρθρο 2, στοιχείο βʹ του κανονισμού αυτού, το οποίο παραπέμπει στο άρθρο 2, στοιχείο ηʹ, της οδηγίας 2011/95. Το Δικαστήριο έχει τονίσει ότι αίτηση διεθνούς προστασίας η οποία υποβάλλεται στις αρμόδιες αρχές του Βασιλείου της Δανίας σύμφωνα με τις εσωτερικές διατάξεις του εν λόγω κράτους μέλους αποτελεί αναμφισβήτητα «αίτηση» που υποβάλλεται σε κράτος μέλος, πλην όμως έκρινε ότι παρόμοια αίτηση δεν αποτελεί «αίτηση διεθνούς προστασίας» κατά την ανωτέρω οδηγία, ήτοι αίτηση για «το καθεστώς του πρόσφυγα ή της επικουρικής προστασίας», καθόσον, σύμφωνα με το Πρωτόκολλο αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη ΕΕ και στη Συνθήκη ΛΕΕ, η εν λόγω οδηγία δεν εφαρμόζεται στο Βασίλειο της Δανίας, όπως υπενθυμίζεται στην αιτιολογική σκέψη 51 της οδηγίας αυτής (
18
).
48.
Εξ αυτού συνάγω ότι, εφόσον δεν έχει υποβληθεί στη Δανία «αίτηση διεθνούς προστασίας», κατά την έννοια της οδηγίας 2011/95, δεν δύναται να υπάρξει απόφαση περί απόρριψης τέτοιας αίτησης, κατά την έννοια του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ.
49.
Επιπλέον, δεν συμμερίζομαι την άποψη της Ολλανδικής Κυβέρνησης ότι ο εν λόγω κανονισμός δεν διευκρινίζει τι πρέπει να νοηθεί με την έκφραση «αίτηση [η οποία] απερρίφθη». Συγκεκριμένα, το άρθρο 2, στοιχείο δʹ, του εν λόγω κανονισμού ορίζει την έννοια της «εξέτασης αίτησης διεθνούς προστασίας» ως «το σύνολο των εξεταστικών μέτρων, αποφάσεων ή δικαστικών αποφάσεων που εκδίδονται για μια αίτηση διεθνούς προστασίας από τις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με την οδηγία [2013/32]
και την οδηγία [2011/95], εξαιρουμένων των διαδικασιών προσδιορισμού του υπεύθυνου κράτους μέλους σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό» (
19
). Συνεπώς, οσάκις απόφαση σχετική με το καθεστώς πρόσφυγα και/ή το καθεστώς επικουρικής προστασίας απορρίπτει αίτηση κατά την έννοια του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού, η απόφαση αυτή πρέπει να εκδίδεται σύμφωνα με τους διαδικαστικούς κανόνες και ρυθμίσεις που προβλέπονται στην οδηγία 2013/32 και ιδίως στο άρθρο 11, παράγραφος 2, αυτής (
20
).
50.
Στο πλαίσιο αυτό, φρονώ ότι, στην υπόθεση της κύριας δίκης, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι αίτηση διεθνούς προστασίας παρέμεινε εκκρεμής επί τέσσερα συναπτά έτη, στη διάρκεια των οποίων απορρίφθηκε προσωρινώς και κατόπιν οριστικώς.
51.
Εξ αυτού προκύπτει ότι η απόφαση των δανικών αρχών περί ανάκλησης της προσωρινής προστασίας και της άδειας διαμονής που είχαν χορηγηθεί στην αναιρεσείουσα στις 29 Αυγούστου 2016 σύμφωνα με τις διατάξεις του εσωτερικού δικαίου δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως «απόφαση [η οποία] απερρίφθη» κατά την έννοια του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, στο μέτρο που, αφενός, από την ανωτέρω απόφαση δεν προκύπτει ότι η αναιρεσείουσα δεν πληροί τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση του καθεστώτος του πρόσφυγα κατά το άρθρο 2, στοιχείο δʹ, της οδηγίας 2011/95 ή του καθεστώτος επικουρικής προστασίας κατά το άρθρο 2, στοιχείο στʹ, της οδηγίας αυτής και, αφετέρου, η εν λόγω απόφαση δεν εκδόθηκε βάσει των διαδικαστικών κανόνων της οδηγίας 2013/32.
52.
Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν συμμερίζομαι το επιχείρημα της Ολλανδικής Κυβέρνησης ότι θα θιγόταν ο σκοπός του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ αν το δεύτερο κράτος μέλος (εν προκειμένω, η Δημοκρατία της Φινλανδίας) καθίστατο υπεύθυνο για την εξέταση της εν λόγω αίτησης, ενώ το πρώτο κράτος μέλος (ήτοι το Βασίλειο της Δανίας) είχε ήδη εξετάσει αν ο αιτών είναι (ή δεν είναι πλέον) επιλέξιμος για διεθνή προστασία. Συγκεκριμένα, σε μια τέτοια περίπτωση, οι φινλανδικές αρχές δεν θα όφειλαν να επανεξετάσουν το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν οι δανικές αρχές, στο μέτρο που η διαδικασία εξέτασης διέπεται από διαφορετικούς κανόνες, οι οποίοι καθορίζονται από τις οδηγίες 2011/95 και 2013/32 και ερμηνεύονται από τη νομολογία του Δικαστηρίου, και από τους οποίους δεν δεσμεύεται το Βασίλειο της Δανίας.
53.
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω εκτιμήσεων, φρονώ ότι δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι το Βασίλειο της Δανίας απέρριψε την αίτηση διεθνούς προστασίας της αναιρεσείουσας, κατά την έννοια του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ.
54.
Το συμπέρασμα αυτό εντάσσεται στη λογική του συμπεράσματος στο οποίο κατέληξε το Δικαστήριο στην απόφαση Bundesrepublik Deutschland (Αίτηση ασύλου απορριφθείσα από τη Δανία), η οποία αφορούσε την εφαρμογή της οδηγίας 2013/32.
55.
Συγκεκριμένα, το Δικαστήριο έκρινε ότι απόφαση εκδοθείσα από το Βασίλειο της Δανίας επί αίτησης διεθνούς προστασίας δεν δύναται να χαρακτηριστεί ως «απρόσβλητη απόφαση» κατά την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2013/32 (
21
), ήτοι ως απόφαση που ορίζει κατά πόσο χορηγείται στον υπήκοο τρίτης χώρας ή στον απάτριδα καθεστώς πρόσφυγα ή καθεστώς επικουρικής προστασίας δυνάμει της οδηγίας 2011/95 και η οποία δεν υπόκειται πλέον σε μέσο παροχής έννομης προστασίας στο πλαίσιο του κεφαλαίου V της οδηγίας 2013/32.
56.
Το Δικαστήριο κατέληξε εξ αυτού στο συμπέρασμα ότι η ύπαρξη προγενέστερης απορριπτικής απόφασης επί αίτησης διεθνούς προστασίας υποβληθείσας στο εν λόγω κράτος μέλος αποκλείει τον χαρακτηρισμό ως «μεταγενέστερης αίτησης», κατά την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο ιζʹ, και του άρθρου 33, παράγραφος 2, στοιχείο δʹ, της οδηγίας 2013/32, αίτησης διεθνούς προστασίας, κατά την έννοια της οδηγίας 2011/95, την οποία ο ενδιαφερόμενος υπέβαλε σε άλλο κράτος μέλος μετά την έκδοση της προγενέστερης απόφασης (
22
). Συναφώς, το Δικαστήριο προσέθεσε ότι ούτε η Συμφωνία μεταξύ της Ένωσης και της Δανίας ούτε το ενδεχόμενο να προβλέπει η δανική ρύθμιση, όσον αφορά τη χορήγηση διεθνούς προστασίας, προϋποθέσεις πανομοιότυπες ή παρόμοιες με τις οριζόμενες στην οδηγία 2011/95 μπορούν να οδηγήσουν σε διαφορετικό συμπέρασμα (
23
).
57.
Υπό το πρίσμα των στοιχείων αυτών προτείνω στο Δικαστήριο να αποφανθεί ότι το άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ έχει την έννοια ότι δεν εφαρμόζεται σε περίπτωση κατά την οποία το Βασίλειο της Δανίας ανακάλεσε εθνική προστασία την οποία είχε χορηγήσει, σύμφωνα με τις εσωτερικές διατάξεις του, κατόπιν υποβολής αίτησης διεθνούς προστασίας, σε υπήκοο τρίτης χώρας ή σε απάτριδα ο οποίος υπέβαλε, μετά την εν λόγω ανάκληση, αίτηση διεθνούς προστασίας σε άλλο κράτος μέλος.
58.
Απόκειται, κατά συνέπεια, στις αρμόδιες φινλανδικές αρχές να καθορίσουν το κράτος μέλος το οποίο είναι, σύμφωνα με τα κριτήρια που αναφέρονται στο κεφάλαιο ΙΙΙ του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, το οριζόμενο ως υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης διεθνούς προστασίας της αναιρεσείουσας (
24
). Ειδικότερα, οι φινλανδικές αρχές οφείλουν, κατά τη γνώμη μου, να εξετάσουν αν η ευθύνη του Βασιλείου της Δανίας μπορεί να θεμελιωθεί στο άρθρο 12, παράγραφος 4, του εν λόγω κανονισμού, για τον λόγο ότι το ανωτέρω κράτος μέλος χορήγησε, στο παρελθόν, άδεια διαμονής στην αναιρεσείουσα ή αν υφίστανται, αντιθέτως, λόγοι αντλούμενοι από την προσωπική και οικογενειακή κατάσταση της αναιρεσείουσας βάσει των οποίων η Δημοκρατία της Φινλανδίας μπορεί να κρίνει ότι είναι υπεύθυνη για την εξέταση της εν λόγω αίτησης.
V. Πρόταση
59.
Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στο προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το Korkein hallinto-oikeus (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο, Φινλανδία) ως εξής:
Το άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 604/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα,
έχει την έννοια ότι:
δεν εφαρμόζεται σε περίπτωση κατά την οποία το Βασίλειο της Δανίας ανακάλεσε εθνική προστασία την οποία είχε χορηγήσει, σύμφωνα με τις εσωτερικές διατάξεις του, κατόπιν υποβολής αίτησης διεθνούς προστασίας, σε υπήκοο τρίτης χώρας ή σε απάτριδα ο οποίος υπέβαλε, μετά την εν λόγω ανάκληση, αίτηση διεθνούς προστασίας σε άλλο κράτος μέλος.
(
1
)	Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.
(
i
)	Η ονομασία που έχει δοθεί στην παρούσα υπόθεση είναι πλασματική. Δεν αντιστοιχεί στο πραγματικό όνομα κανενός διαδίκου.
(
2
)	Πρβλ. απόφαση της 22ας Σεπτεμβρίου 2022, Bundesrepublik Deutschland (Αίτηση ασύλου απορριφθείσα από τη Δανία) [C‑497/21, στο εξής: απόφαση Bundesrepublik Deutschland (Αίτηση ασύλου απορριφθείσα από τη Δανία), EU:C:2022:721].
(
3
)	Συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής [Ένωσης] και του Βασιλείου της Δανίας σχετικά με τα κριτήρια και τους μηχανισμούς για τον προσδιορισμό του κράτους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης ασύλου που υποβάλλεται στη Δανία ή σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και με το Eurodac, για την αντιπαραβολή δακτυλικών αποτυπωμάτων για την αποτελεσματική εφαρμογή της σύμβασης του Δουβλίνου (ΕΕ 2006, L 66, σ. 38), στο εξής: Συμφωνία μεταξύ της Ένωσης και της Δανίας.
(
4
)	Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα (ΕΕ 2013, L 180, σ. 31, στο εξής: κανονισμός Δουβλίνο III).
(
5
)	Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας (ΕΕ 2011, L 337, σ. 9).
(
6
)	Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας (ΕΕ 2013, L 180, σ. 60).
(
7
)	Βλ. απόφαση Bundesrepublik Deutschland (Αίτηση ασύλου απορριφθείσα από τη Δανία) (σκέψη 49).
(
8
)	Απόφαση του Συμβουλίου, της 21ης Φεβρουαρίου 2006, σχετικά με τη σύναψη συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής [Ένωσης] και του Βασιλείου της Δανίας, για την επέκταση στη Δανία των διατάξεων του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 343/2003 του Συμβουλίου για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης ασύλου που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2725/2000 σχετικά με τη θέσπιση του «Eurodac» για την αντιπαραβολή δακτυλικών αποτυπωμάτων για την αποτελεσματική εφαρμογή της σύμβασης του Δουβλίνου (ΕΕ 2006, L 66, σ. 37).
(
9
)	Κανονισμός του Συμβουλίου, της 18ης Φεβρουαρίου 2003, για τα κριτήρια και τους μηχανισμούς προσδιορισμού του κράτους μέλους το οποίο είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης ασύλου που έχει υποβληθεί σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας (ΕΕ 2003, L 50, σ. 1, στο εξής: κανονισμός Δουβλίνο ΙΙ). Ο εν λόγω κανονισμός καταργήθηκε με τον κανονισμό Δουβλίνο III.
(
10
)	Το άρθρο 2, στοιχείο ηʹ, της οδηγίας 2011/95 ορίζει την «αίτηση διεθνούς προστασίας» ως «την αίτηση παροχής προστασίας από κράτος μέλος που υποβάλλει υπήκοος τρίτης χώρας ή ανιθαγενής, ο οποίος μπορεί να θεωρηθεί ότι αιτείται καθεστώς πρόσφυγα ή καθεστώς επικουρικής προστασίας και ο οποίος δεν αιτείται ρητώς να του παρασχεθεί άλλη μορφή προστασίας, μη εμπίπτουσα στο πεδίο εφαρμογής της [εν λόγω] οδηγίας, δυναμένη να ζητηθεί αυτοτελώς».
(
11
)	Όπως ενοποιήθηκε με το lovbekendtgørelse nr. 1079 (διάταγμα περί κωδικοποίησης αριθ. 1079), της 10ης Αυγούστου 2023, στο εξής: δανικός νόμος περί αλλοδαπών.
(
12
)	Η οποία υπεγράφη στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 [Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 (1954)] και τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954, όπως συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλον σχετικόν προς το καθεστώς των προσφύγων, το οποίο συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967.
(
13
)	Στο εξής: δανική υπηρεσία μετανάστευσης.
(
14
)	Για μια επισκόπηση σχετικά με το περιεχόμενο της προσωρινής προστασίας που προβλέπεται στο άρθρο 7, παράγραφος 3, του δανικού νόμου περί αλλοδαπών, βλ. μεταξύ άλλων, απόφαση του Højesteret (Ανώτατο Δικαστήριο, Δανία) της 6ης Νοεμβρίου 2017, αριθ. 107/2017.
(
15
)	Βλ. απόφαση της 5ης Ιουλίου 2018, X (C‑213/17, EU:C:2018:538, σκέψεις 31 και 32).
(
16
)	C‑616/19 (EU:C:2020:1010, σκέψη 47).
(
17
)	Βλ. απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2024, Tudmur (C‑185/24 και C‑189/24, EU:C:2024:1036, σκέψη 41 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
18
)	Βλ. απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2024, Khan Yunis και Baabda (C‑123/23 και C‑202/23, EU:C:2024:1042, σκέψη 60), η οποία παραπέμπει στην απόφαση Bundesrepublik Deutschland (Αίτηση ασύλου απορριφθείσα από τη Δανία) (σκέψεις 35 και 43). Η τελευταία απόφαση αναπαράγει τα συμπεράσματα που αντλούνται από την απόφαση της 20ής Μαΐου 2021, L.R. (Αίτηση ασύλου απορριφθείσα από τη Νορβηγία) (C‑8/20, EU:C:2021:404), δεδομένου ότι το Βασίλειο της Νορβηγίας είναι τρίτο κράτος το οποίο εφαρμόζει τον κανονισμό Δουβλίνο ΙΙΙ δυνάμει της Συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής [Ένωσης], της Δημοκρατίας της Ισλανδίας και του Βασιλείου της Νορβηγίας για τα κριτήρια και τους μηχανισμούς καθορισμού του κράτους που είναι αρμόδιο για την εξέταση αίτησης παροχής ασύλου που υποβάλλεται σε κράτος μέλος ή στην Ισλανδία ή στη Νορβηγία – Δηλώσεις (ΕΕ 2001, L 93, σ. 40), η οποία εγκρίθηκε εξ ονόματος της Ένωσης με την απόφαση 2001/258/ΕΚ του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2001 (ΕΕ 2001, L 93, σ. 38).
(
19
)	Η υπογράμμιση δική μου.
(
20
)	Το εν λόγω άρθρο ορίζει ότι «[τ]α κράτη μέλη μεριμνούν […] ώστε, όταν απορρίπτεται αίτηση όσον αφορά το καθεστώς του πρόσφυγα και/ή το καθεστώς επικουρικής προστασίας, να αναφέρονται στην απόφαση οι πραγματικοί και νομικοί λόγοι και να δίδονται γραπτώς πληροφορίες για τις δυνατότητες προσβολής αρνητικής απόφασης. Τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να παρέχουν γραπτώς πληροφορίες για τις δυνατότητες προσβολής αρνητικής απόφασης όταν ο αιτών έχει ενημερωθεί σχετικά σε προηγούμενο στάδιο γραπτώς ή με ηλεκτρονικό μέσο στο οποίο ο αιτών έχει πρόσβαση».
(
21
)	Βλ. απόφαση Bundesrepublik Deutschland (Αίτηση ασύλου απορριφθείσα από τη Δανία) (σκέψη 45).
(
22
)	Βλ. απόφαση Bundesrepublik Deutschland (Αίτηση ασύλου απορριφθείσα από τη Δανία) (σκέψη 47).
(
23
)	Βλ. απόφαση Bundesrepublik Deutschland (Αίτηση ασύλου απορριφθείσα από τη Δανία) (σκέψη 48).
(
24
)	Βλ. άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ και απόφαση της 16ης Φεβρουαρίου 2017, C. K. κ.λπ. (C‑578/16 PPU, EU:C:2017:127, σκέψη 56).