62008CC0115
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
POIARES MADURO
ppreżentati fit-22 ta’ April 2009 (
1
)
Kawża C-115/08
Land Oberösterreich
vs
ČEZ as
“Azzjoni intiża biex twaqqaf l-inkonvenjenti jew riskji ta’ inkonvenjenti fir-rigward ta’ proprjetà immobbli minn ċentrali nukleari li tinsab fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor — Obbligu li jiġu ttollerati l-inkonvenjenti u r-riskji ta’ inkonvenjenti kkawżati minn istallazzjonijiet li ġew awtorizzati mill-amministrazzjoni fl-Istat ospitanti — Nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-awtorizzazzjonijiet maħruġa fi Stati Membri oħra — Trattament ugwali — Prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni minħabba ċittadinanza fil-qasam ta’ applikazzjoni tat-Trattat KEEA”
I — Il-kuntest
1.
Din il-kawża tista’ tiġi deskritta bħala waħda li tirrigwarda l-kwistjoni tal-esternalitajiet reċiproċi. Fuq naħa waħda, l-Awstrija u, b’mod partikolari, il-Land Oberösterreich jemmnu li huma l-vittmi ta’ esternalità imposta fuqhom minn ČEZ u mill-awtoritajiet Ċeki fl-istallazzjoni ta’ impjant tal-enerġija nukleari qrib il-fruntiera Awstrijaka mingħajr ma tqiesu r-riskji imposti fuq dawk li jgħixu fuq in-naħa l-oħra tal-fruntiera. Fuq in-naħa l-oħra, ČEZ u r-Repubblika Ċeka li jsostnu li hija l-interpretazzjoni tad-dritt Awstrijak mill-Qorti Suprema Awstrijaka li qed timponi esternalità fuqhom billi teħtieġ li huma jagħlqu l-impjant tal-enerġija nukleari Ċek sempliċement sabiex jipproteġu l-interessi taċ-ċittadini Awstrijaċi u mingħajr ma titqies is-sitwazzjoni eżistenti fir-Repubblika Ċeka. Id-dritt tal-UE (fil-forma tar-regoli tal-KE u tal-KEEA) sar parti minn din il-kawża għaliex fil-fatt qed jiġi invokat minn kull waħda mill-partijiet sabiex tipprovdi lilha nfisha bl-awtorità li tinforza d-deċiżjoni tagħha fuq il-parti l-oħra. Idealment, is-soluzzjoni li għandha tingħata minflok għandha twassal biex kull parti tinternalizza d-deċiżjoni tagħha stess fl-interessi tan-naħa l-oħra peress li huwa dan il-falliment li jinsab fl-għajn u fil-qalba ta’ din il-kawża. Sfortunatament, fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni kompluta ta’ kwistjoni bħal din mir-regoli tal-KE u tal-KEEA, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tkun inklinata tikkunsidra li l-grad li bih tista’ tipprovdi soluzzjoni għalkollox sodisfaċenti għal dan il-każ huwa limitat. Minkejja dan, l-interpretazzjoni li qed nissuġġerixxi tar-regoli applikabbli hija ggwidata mill-mira li l-awtoritajiet nazzjonali, sakemm ikun possibbli, għandhom ikunu attenti għall-impatt li jkollhom id-deċiżjonijiet tagħhom fuq l-interessi tal-Istati Membri l-oħra u fuq iċ-ċittadini tagħhom peress li nistgħu ngħidu li din il-mira tinsab fil-qalba tal-proġett tal-integrazzjoni Ewropea u hija inkluża fir-regoli tiegħu.
2.
F’din il-kawża, għat-tieni darba, ġew irrinvijati xi domandi preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja skont l-Artikolu 234 KE fil-kuntest ta’ kawża bejn il-provinċja ta’ Oberösterreich (iktar ’il quddiem: ir-“rikorrent”) u ċ-ċentrali nukleari ta’ ČEZ f’Temelín fir-Repubblika Ċeka (iktar ’il quddiem: il-“konvenuta”). Ir-rikorrent huwa sid il-proprjetà fejn stabbilixxa kulleġġ agrikolu f’territorju Awstrijak, li jinsab madwar 60 km bogħod miċ-ċentrali tal-konvenuta. L-impjant ta’ Temelín kien awtorizzat mill-Gvern Ċek fl-1985 u ilu jitħaddem b’mod sħiħ sa mill-2003, wara perijodu ta’ tħaddim sperimentali li beda fis-sena 2000.
3.
Iċ-ċentrali ta’ Temelín kienet is-suġġett ta’ negozjati bejn l-Awstrija u r-Repubblika Ċeka li laħqu l-qofol tagħhom f’dikjarazzjoni, annessa mat-Trattat ta’ Adeżjoni tar-Repubblika Ċeka mal-Unjoni, fejn iż-żewġ Stati ddikjaraw li kellhom jissodisfaw għadd ta’ obbligi bilaterali, inklużi miżuri ta’ sigurtà, li jissorveljaw id-drittijiet tal-moviment liberu u l-iżvilupp tas-sħubija f’oqsma enerġetiċi, stabbiliti f’dokument magħruf bħala “Il-Konklużjonijiet tal-Proċess ta’ Melk u s-Segwitu tiegħu” (“The Conclusions of the Melk Process and Follow-Up”) li kien konkluż f’Novembru 2001.
4.
Minkejja dan, fl-2001, ir-rikorrent u sidien ta’ proprjetajiet privati oħrajn ressqu proċeduri quddiem il-Landesgericht Linz (iktar ’il quddiem: il-“qorti tar-rinviju”) fuq il-bażi tal-Artikolu 364(2) tal-Allgemeines bürgerliches Gesetzbuch (il-Kodiċi Ċivili tal-Awstrija; iktar ’il quddiem: l-“ABGB”) fejn ipprovaw iġiegħlu lill-konvenuta twaqqaf l-inkonvenjent ikkawżat lill-proprjetà tar-rikorrent mill-emissjonijiet radjoattivi li allegatament ħerġin miċ-ċentrali ta’ Temelín.
5.
Skont il-qorti tar-rinviju, l-Artikolu 364(2) tal-ABGB jippermetti lil sidien ta’ proprjetà jeżiġu li sidien ta’ proprjetà fil-viċinanzi, inkluża proprjetà li tinsab fi Stat ieħor, jiżguraw li l-użu ta’ tali proprjetà fil-viċinanzi ma tikkawżax effetti li jaqbżu l-livelli lokali normali u ma tfixkilx l-użu normali tal-art fiż-żona. Barra minn hekk, fil-każ ta’ theddida immedjata u konkreta ta’ inkonvenjent li jikkawża dannu irriversibbli, jista’ jinkiseb mandat ta’ inibizzjoni li jipprevjeni użu mill-art li jkun daqstant ta’ theddida. Madankollu, jekk l-inkonvenjent rilevanti jkun qed jiġi kkawżat minn “stallazzjoni awtorizzata b’mod uffiċjali”, id-dritt li jintalab mandat jiġi ssostitwit minn dritt li jintalab kumpens għad-danni.
6.
Skont l-informazzjoni pprovduta mill-qorti tar-rinviju, l-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema Awstrijaka; iktar ’il quddiem: l-“OGH”) iddeċidiet li t-terminu “stallazzjoni awtorizzata b’mod uffiċjali”, iddefinit fl-Artikolu 364a tal-ABGB, ma jkoprix anki l-istallazzjonijiet awtorizzati minn awtorità barranija, minħabba li l-Artikolu rilevanti huwa bbażat “esklużivament fuq kunsiderazzjoni ta’ diversi interessi nazzjonali” u ma kien hemm l-ebda raġuni għaliex id-dritt Awstrijak kellu jirrestrinġi d-drittijiet tal-proprjetà tas-sidien tal-artijiet Awstrijaċi “purament sabiex jiġu protetti ekonomija barranija u l-interessi pubbliċi f’pajjiż ieħor”.
7.
F’numru ta’ domandi ferm twal, il-Landesgericht Linz qed titlob lil din il-qorti biex tagħtiha l-opinjoni tagħha rigward il-kompatibbiltà ta’ din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 364a mad-dritt Komunitarju, b’mod partikolari mal-Artikoli 43, 28, 12 u 10 KE. Biex nibdew, nissuġġerixxi li neżaminaw il-kwistjonijiet li jirriżultaw skont l-Artikolu 43 KE li, fil-fehma tiegħi, jista’ jagħti l-possibbiltà lill-Qorti tal-Ġustizzja li tittratta l-iktar kwistjonijiet importanti li nqalgħu f’din il-kawża.
II — L-Artikolu 43 KE u l-leġiżlazzjoni nazzjonali li għandha impatt transkonfinali
8.
S’issa, il-ġurisprudenza dwar il-libertà ta’ stabbiliment kienet iffokata fuq miżuri imposti minn Stat Membru li jirrestrinġu l-libertà tal-individwi jew tal-impriżi li jistabbilixxu rwieħhom f’dak l-Istat Membru sabiex jinvolvu rwieħhom f’attività ekonomika jew li jirrestrinġu l-possibbiltajiet biex l-individwi jew l-impriżi jitilqu minn dak l-Istat Membru sabiex jistabbilixxu rwieħhom fi Stat Membru ieħor. L-istess jiġri rigward dispożizzjonijiet oħrajn tal-moviment liberu. L-eliminazzjoni tar-restrizzjonijiet fuq id-dħul fi, u l-ħruġ minn, Stat Membru, tinsab fil-qalba tad-dispożizzjonijiet tal-moviment liberu. F’dan il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha quddiemha sitwazzjoni pjuttost differenti fejn qed jiġi allegat li l-miżuri domestiċi imposti minn Stat (f’dan il-każ, l-Awstrija) għandhom impatt fuq id-dritt ta’ stabbiliment fi Stat Membru ieħor (f’dan il-każ, ir-Repubblika Ċeka) li qed jipprova jbigħ il-prodotti tiegħu lil klijenti fi Stati Membri oħrajn li mhumiex l-Istat li huwa s-sors tal-miżuri inkwistjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja, għalhekk, trid tiddeċiedi jekk l-impatt extra territorjali possibbli tal-leġiżlazzjoni domestika Awstrijaka fil-prinċipju jistax ikun restrizzjoni fuq id-dritt għal-libertà ta’ stabbiliment fi Stat Membru ieħor, jiġifieri r-Repubblika Ċeka.
9.
Fil-fehma tiegħi, ir-risposta għal din id-domanda għandha tkun fl-affermattiv. Filwaqt li huwa minnu li l-ġurisprudenza li tikkonċerna l-libertà ta’ stabbiliment fil-parti l-kbira kienet iffokata fuq l-effetti tal-miżuri tal-Istati Membri fuq il-ħila ta’ ċittadin ta’ Stat Membru ieħor li jistabbilixxi ruħu f’dak l-Istat Membru, l-iżviluppi fid-dritt Komunitarju b’relazzjoni għall-infurzabbiltà tas-sentenzi nazzjonali fi Stati Membri oħra, bħar-Regolament Nru 44/2001 (
2
), fisser li s-sentenzi tal-qrati nazzjonali rigward kwistjonijiet ta’ dritt nazzjonali li jkollhom impatt transkonfinali, se jkun jista’ jkollhom dejjem iktar effetti fuq id-dritt ta’ stabbiliment fi Stat Membru ieħor, anki rigward iċ-ċittadini ta’ dak l-Istat jew ta’ Stati Membri terzi. Pereżempju, b’relazzjoni għal-liġi dwar it-tneħħija ta’ inkonvenjent, id-dritt Komunitarju se jkabbar il-probabbiltà li s-sentenzi tal-qrati ta’ Stat A rigward it-tneħħija ta’ inkonvenjent fl-Istat A imma li joriġinaw fl-Istat B, jiġu infurzati mill-qrati tal-Istat B. B’hekk, l-impatt transkonfinali tad-deċiżjonijiet tal-qrati u tat-tribunali tal-Istat A b’relazzjoni għal oqsma bħat-tneħħija ta’ inkonvenjent, jistgħu, billi tiżdied l-espożizzjoni tal-impriżi li jinsabu fl-Istat B għal talbiet għad-danni jew għal mandati skont id-dritt tal-Istat A, ikollhom l-effett li jfixklu jew jagħmlu inqas attraenti l-eżerċizzju min-naħa taċ-ċittadini ta’ Stat C tad-dritt tagħhom li jistabbilixxu rwieħhom fl-Istat B. Dan wisq probabbli jkollu impatt negattiv fuq is-sitwazzjonijiet transkonfinali fejn l-impriżi stabbiliti fl-Istat A, imma mhux dawk stabbiliti fl-Istat B, ikunu jistgħu jibbenefikaw minn eżenzjonijiet li jnaqqsu l-espożizzjoni tagħhom f’dan ir-rigward.
10.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ma naqbilx mal-pożizzjoni tal-Kummissjoni, tal-Land Oberösterreich u tal-Gvernijiet tal-Awstrija u tal-Polonja, li tillimita l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-moviment liberu għal sitwazzjonijiet fejn miżura ta’ Stat tista’ tfixkel il-moviment liberu bejn dak l-Istat u Stat Membru ieħor. Fil-fehma tiegħi, ir-regoli dwar il-moviment liberu għandhom l-għan li jeliminaw kwalunkwe restrizzjoni imposta minn Stat Membru fuq l-attività ekonomika fi jew ma’ Stat Membru ieħor. Huwa meħtieġ element transkonfinali imma dak l-element transkonfinali mhemmx għalfejn jinvolvi tfixkil effettiv tal-moviment liberu minn jew lejn l-Istat li qed jimponi l-miżura. Huwa suffiċjenti li l-applikazzjoni extra territorjali ta’ dik il-miżura tal-Istat tista’ taffettwa l-attività ekonomika fi Stat Membru ieħor jew bejn Stati Membri oħrajn. Dak li huwa rilevanti huwa li l-impatt transkonfinali tal-miżura ta’ Stat Membru wieħed tista’ taffettwa lill-operaturi ekonomiċi stabbiliti fi Stati Membri oħrajn milli jgawdu mill-vantaġġi tas-suq intern. Jekk id-diċitura tad-dispożizzjonijiet tal-moviment liberu ma tidhirx manifestament li tinkludi sitwazzjoni bħal dik ta’ din il-kawża, dan huwa sempliċement għaliex fiż-żmien meta tfasslu dawn id-dispożizzjonijiet ma setgħux ikunu previsti ċirkustanzi bħal dawn. Tabilħaqq, il-fatt li regola Awstrijaka u d-deċiżjoni ġudizzjarja li tapplikaha jista’ jkollhom tali effett restrittiv fuq l-attività ekonomika ta’ Stat Membru ieħor huwa għaliex l-iżviluppi fid-dritt Komunitarju issa jimponu r-rikonoxximent ta’ ċerti deċiżjonijiet ġudizzjarji (u r-regoli nazzjonali applikabbli) fi Stat Membri oħrajn. Bħala tali, mhuwiex aċċettabbli li Stat Membru jista’ juża r-regoli tat-trattat tal-KE sabiex jinforza fi Stat Membru ieħor, miżura li tirrestrinġi l-attività ekonomika f’dak l-Istat, filwaqt li fl-istess ħin jitlob immunità mir-regoli tal-KE rigward l-istħarriġ ta’ tali miżura.
11.
Il-Kummissjoni, ċertament konxja minn din il-problema sottostanti, waslet għall-konklużjoni pjuttost paradossali li, filwaqt li din is-sitwazzjoni ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ ebda waħda mir-regoli dwar il-moviment liberu, l-istess sitwazzjoni taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt Komunitarju minħabba l-effetti tal-miżura nazzjonali fuq il-kummerċ intra-Komunitarju tal-merkanzija u tas-servizzi. Biex issostni din l-opinjoni, il-Kummissjoni tinvoka diversi sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja. Imma kull ma jagħmlu dawn is-sentenzi huwa li jiddikjaraw li tali drittijiet għandhom effetti fuq il-kummerċ intra-Komunitarju tal-merkanzija u tas-servizzi mingħajr ma hemm bżonn li jkunu marbuta ma’ dispożizzjonijiet speċifiċi tar-regoli differenti tal-moviment liberu (
3
). Huwa għalhekk, għaliex setgħu jirrestrinġu d-dispożizzjonijiet differenti kollha tal-moviment liberu, li l-miżuri eżaminati f’dawn il-kawżi waqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt Komunitarju u mhux waqgħu f’dan il-kamp anki jekk ma kienux koperti mill-ebda dispożizzjoni tal-moviment liberu. Interpretazzjoni bħal dik proposta mill-Kummissjoni tista’ tagħti lok biss għal iktar konfużjoni u inċertezza legali. Dan ikun ifisser li, fil-każ fejn l-effett restrittiv fuq regola partikolari fil-qasam tal-moviment liberu jista’ ma jkunx biżżejjed sabiex jikkawża l-applikazzjoni tagħha, dan ikun biżżejjed sabiex jikkawża l-applikazzjoni ġenerali tad-dritt Komunitarju, li b’hekk timplika fl-istess ħin limitazzjoni fil-kamp ta’ applikazzjoni mad-dritt ta’ moviment liberu u estensjoni simultanja tal-portata tad-dritt Komunitarju mingħajr ma jkun hemm kriterji ċari ta’ kif dan iseħħ. Minflok, dak li huwa meħtieġ sabiex inlaħħqu mal-iżvilupp tad-dritt tal-KE, hija interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-moviment liberu li tkopri kwalunkwe miżura nazzjonali li tittratta s-sitwazzjonijiet transkonfinali b’mod inqas favorevoli minn sitwazzjonijiet purament nazzjonali b’impatt fuq l-attività ekonomika fi Stat Membru ieħor.
12.
Kif għidt fil-konklużjonijiet tiegħi fil-kawżi Alfa Vita (
4
) u Marks and Spencer (
5
), meta tara li d-drittijiet tal-moviment liberu jiġu osservati, inklużi dawk protetti kemm mill-Artikolu 28 kif ukoll mill-Artikolu 43, il-Qorti tal-Ġustizzja hija meħtieġa li tiżgura li “l-Istati ma jadottawx miżuri li, fil-fatt, iwasslu sabiex sitwazzjonijiet transkonfinali jiġu ttrattati b’mod inqas favorevoli minn sitwazzjonijiet purament nazzjonali” (
6
). Rifjut tal-qrati Awstrijaċi li jieħdu inkunsiderazzjoni l-awtorizzazzjonijiet amministrattivi mogħtija mill-awtoritajiet ta’ Stati Membri oħrajn, sabiex tkun limitata d-disponibbiltà ta’ ċerti rimedji fil-liġi dwar it-tneħħija ta’ inkonvenjent, f’ċirkustanzi fejn awtorizzazzjonijiet simili mogħtija mill-awtoritajiet Awstrijaċi jiġu rikonoxxuti, se jesponi lil ditti bħal ČEZ, li ddeċidew sabiex jistabbilixxu rwieħhom fi Stati Membri konfinanti mal-Awstrija, għal riskju ikbar, meta mqabbla mad-ditti Awstrijaċi li joperaw fis-suq Awstrijak, li jiġu suġġetti għal ordni li jtemmu l-inkonvenjent. Għaldaqstant, l-interpretazzjoni mill-Qorti Suprema Awstrijaka tal-Artikolu 364a tal-ABGB, kif deskritta mill-qorti tar-rinviju, għandha bħala effett li tittratta sitwazzjonijiet transkonfinali b’mod inqas favorevoli mis-sitwazzjonijiet purament nazzjonali u għalhekk tissarraf f’ostakolu għad-dritt ta’ stabbiliment li jeħtieġ ġustifikazzjoni xierqa. Barra minn hekk, meta titqies il-probabbiltà li l-istallazzjonijiet nukleari, bħal dik inkwistjoni f’din il-kawża, jistgħu jkollhom ix-xewqa li jbigħu l-elettriku li jipproduċu lil klijenti fi Stati Membri oħrajn, ir-riskju ikbar li jkollha stallazzjoni mhux Awstrijaka li tkun suġġetta għal ordni li jtemmu l-inkonvenjent jimplika wkoll restrizzjoni potenzjali għad-drittijiet imħarsa mill-Artikolu 28 KE.
13.
Għandu jiġi osservat ukoll li l-liġi tal-KEEA stabbiliet regoli u standards rigward il-kostruzzjoni u l-użu ta’ stallazzjonijiet nukleari li ċ-ċentrali ta’ Temelín hija għalkollox konformi magħhom. Il-Kummissjoni pprovat ukoll tindirizza din il-problema billi tinvoka dawk ir-regoli sabiex tistabbilixxi l-applikazzjoni tad-dritt Komunitarju. Madankollu, ir-regoli tal-KEEA għandhom biss l-għan li jirregolaw il-kundizzjonijiet li fihom ċentrali nukleari għandha tingħata l-awtorizzazzjoni biex tibda topera u ma għandhomx l-għan li jirregolaw il-kunflitti ta’ natura ċivili li jistgħu jinqalgħu bejn is-sidien ta’ tali faċilitajiet u dawk li jistgħu jiġu affetwati mill-użu tagħhom. Kif innotat il-Kummissjoni stess waqt is-seduta, l-eżistenza tar-regoli tal-KEEA li jiddeterminaw il-kundizzjonijiet li għandu jkun hemm konformità magħhom minn naħa tal-istallazzjonijiet nukleari per se ma timplikax li kwalunkwe regola nazzjonali li jista’ jkollha effett fuq l-operazzjonijiet ta’ ċentrali nukleari bilfors hija kuntrarja għad-dritt Komunitarju. Il-fatt li stallazzjoni partikolari tkun konformi mal-istandards stabbiliti mill-awtoritajiet governattivi ma jimplikax li stallazzjoni bħal din ma tistax tiġi suġġetta għal proċeduri marbuta mal-impatt li l-attivitajiet tagħha jista’ jkollhom fuq id-drittijiet ta’ natura ċivili ta’ oħrajn. Dan il-prinċipju jinstab f’bosta oqsma tal-liġi. Pereżempju, li restorant ikun konformi mar-regolamenti tal-ippjanar u tal-iġjene ma jfissirx li, minħabba f’hekk, ma jistax ikun is-suġġett ta’ kawżi minn naħa ta’ klijenti li jallegaw li batew minn avvelenament tal-ikel waqt li kienu qed jieklu hemmhekk jew minn ġirien li ddejqu minħabba l-irwejjaħ li qed joħorġu mill-kċejjen. Għalhekk, kif se jintwera iktar ’il quddiem, filwaqt li l-konformità mar-regoli tal-KEEA minn naħa taċ-ċentrali ta’ Temelín, tista’ tkun rilevanti għal finijiet oħrajn f’din il-kawża, per se mhijiex suffiċjenti sabiex teskludi l-applikazzjoni ta’ drittijiet ta’ natura ċivili ta’ terzi.
14.
Għalhekk, minkejja l-effett potenzjalment restrittiv tiegħu b’relazzjoni għad-drittijiet tal-Artikolu 43, nuqqas minn naħa tal-qrati Awstrijaċi li jirrikonoxxu l-awtorizzazzjonijiet amministrattivi tal-awtoritajiet Ċeki bħala li jagħtu immunità minn mandati rigward allegazzjonijiet ta’ inkonvenjent mhux bilfors prekluż mid-dritt Komunitarju. Madankollu, qorti Awstrijaka, meta tapplika regoli nazzjonali relatati mal-ħruġ ta’ mandati marbuta ma’ proċeduri minħabba inkonvenjent b’element transkonfinali, għandha tiżgura li tali rifjut ma jkunx diskriminatorju u jkun iġġustifikat minn waħda mir-raġunijiet ta’ interess pubbliku pprovduta fl-Artikolu 30 KE inkella minn waħda mir-raġunijiet imperattivi stabbiliti mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (
7
).
15.
Skont dawn il-kundizzjonijiet, il-qrati Awstrijaċi ma jistgħux sempliċement jirrifjutaw li jagħtu lill-awtorizzazzjonijiet amministrattivi mhux Awstrijaċi kollha effetti simili għal dawk mogħtija lill-awtoritajiet amministrattivi Awstrijaċi. Dan huwa partikolarment il-każ meta d-dritt Awstrijak jiddetermina li l-awtorizzazzjonijiet maħruġa mill-awtoritajiet Awstrijaċi jagħtu immunità minn ordnijiet rigward allegazzjonijiet ta’ inkonvenjent. Approċċ bħal dan ma jagħti ebda importanza lill-awtorizzazzjoni amministrattiva Ċeka, anki f’ċirkustanzi fejn tali awtorizzazzjoni nħarġet f’konformità ma’ standards strettament identiċi daqs dawk applikati fl-Awstrija. Politika diskriminatorja bħal din tikser ir-rekwiżit li l-mezzi adottati minn Stat Membru għar-restrizzjoni tad-drittijiet protetti mill-Artikolu 43 ma jridux ikunu diskriminatorji jew imorru lil hinn minn dak li jkun meħtieġ sabiex jintlaħaq l-għan mixtieq (
8
). Fil-fatt, jista’ jkun hemm dubji dwar kemm jista’ jingħad li tali approċċ għandu bħala l-għan tiegħu l-protezzjoni tas-saħħa pubblika jew il-prevenzjoni ta’ inkonvenjent minħabba, li kif ġie nnotat iktar ’il fuq, ma jirrikonoxxix awtorizzazzjonijiet li jipproteġu daqstant ieħor dawn il-miri bħall-awtorizzazzjonijiet Awstrijaċi.
16.
Biex tibbilanċja l-kisba tal-miri ta’ politika pubblika, bħall-protezzjoni tas-saħħa pubblika u tad-drittijiet għall-proprjetà, bir-restrizzjoni tad-drittijiet protetti mill-Artikolu 43 u ta’ dispożizzjonijiet oħra tal-moviment liberu li se jirriżulta minn rifjut li tiġi rikonoxxuta awtorizzazzjoni Ċeka, il-qorti Awstrijaka trid tqis il-fatt li d-dritt Komunitarju speċifikatament jawtorizza l-iżvilupp ta’ stallazzjonijiet nukleari u l-iżvilupp tal-industriji nukleari b’mod ġenerali (
9
). Trid anki tingħata importanza għall-fatt li l-awtorizzazzjoni liċ-ċentrali ta’ Temelín mill-awtoritajiet Ċeki ngħatat skont l-istandards stabbiliti mid-dritt Komunitarju rilevanti.
17.
Barra minn hekk, għalkemm il-qrati Awstrijaċi huma intitolati, meta huma jikkunsidraw jekk hemmx lok li jirrikonoxxu awtorizzazzjoni amministrattiva barranija, li jivverifikaw li ttieħed debitament inkunsiderazzjoni tal-interessi taċ-ċittadini Awstrijaċi fl-għoti ta’ din l-awtorizzazzjoni, huma għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni wkoll tal-fatt li dawn l-interessi setgħu anki ttieħdu inkunsiderazzjoni bħala parti mill-proċeduri għal konformità mar-regoli stabbiliti mill-Unjoni Ewropea dwar is-sigurtà nukleari. B’mod partikolari, il-Landesgericht Linz trid tqis il-fatt li l-ispezzjonijiet li għamlet il-Kummissjoni rigward iċ-ċentrali ta’ Temelín inkludew eżami tal-impatt taċ-ċentrali fuq il-popolazzjonijiet ta’ Stati Membri oħrajn għajr ir-Repubblika Ċeka (
10
).
18.
Fl-aħħar nett, meta tevalwa l-bilanċ tal-interessi b’relazzjoni għall-possibbiltà li jinħareġ mandat rigward l-inkonvenjent ikkawżat lis-sidien tal-proprjetajiet Awstrijaċi miċ-ċentrali ta’ Temelín, il-qrati Awstrijaċi għandhom iqisu l-benefiċċji tal-eżistenza ta’ din iċ-ċentrali lir-Repubblika Ċeka u ma jistgħux jibbażaw id-deċiżjoni tagħhom abbażi ta’ interessi domestiċi biss. Kif sostnejt fil-konklużjonijiet tiegħi meta l-kawża bejn il-partijiet dehret l-aħħar quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja:
“Il-qrati nazzjonali li huma kompetenti biex jiddeċiedu dwar sitwazzjonijiet transnazzjonali abbażi tal-Konvenzjoni ta’ [Brussell] għandhom obbligi speċifiċi li jirriżultaw minn natura transnazzjonali tal-kawża […].
Tali obbligi jirriżultaw prinċipalment mill-eżistenza ta’ limiti għar-rikonoxximent ta’ sentenzi li ma josservawx il-politika pubblika tas-sistemi legali involuti fejn tista’ ssir talba biex jiġu rikonoxxuti. Sakemm sentenza tittratta sitwazzjoni transnazzjonali, bħal waħda ta’ inkonvenjent transkonfinali, is-sentenza mhux se tkun ħielsa minn effetti fi Stati oħrajn u huwa f’dan ir-rigward li tista’ tinqala’ l-kwistjoni tar-rikonoxximent tas-sentenza barra mill-pajjiż. Għalhekk, il-qrati tal-Istat Kontraenti li huma kompetenti li jiddeċiedu l-kawża għandhom josservaw l-obbligi li jirriżultaw mit-teħid inkunsiderazzjoni ta’ dik li tista’ tkun sentenza inkonsistenti ma’ deċiżjonijiet ta’ politika pubblika ta’ Stat Membru ieħor” (
11
).
19.
Fil-fatt, in-nuqqas minn naħa ta’ qorti nazzjonali li taġixxi b’dan il-mod jista’ jaffetwa l-infurzabbiltà tas-sentenza tagħha skont ir-Regolament Nru 44/2001. Il-qorti tar-rinviju ma talbitx lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tispjegalha kif dan ir-regolament jista’ jiġi applikat f’din il-kawża. Madankollu, din il-kawża ma tikkonċernax biss il-kwistjoni ta’ restrizzjoni għad-drittijiet tal-moviment liberu imma wkoll ir-rikonoxximent ta’ sentenzi skont ir-Regolament Nru 44/2001. F’dan ir-rigward, għandu jiġi nnotat li, l-intepretazzjoni tal-Artikolu 364a tal-ABGB mill-OGH, kif imsemmija fid-domandi rinvijati mil-Landesgericht Linz, tinvolvi l-adozzjoni ta’ approċċ għalkollox insulari u għalkollox iffokat fuq il-kuntest domestiku b’relazzjoni għal kwistjoni b’effetti transnazzjonali. Tali nuqqas li jitqiesu l-interessi u d-deċiżjonijiet ta’ politika pubblika ta’ Stati Membri oħrajn li jistgħu jiġu affetwati mid-deċiżjoni tal-qorti Awstrijaka mhux biss hija inkonsistenti mal-obbligi tal-Awstrija skont l-Artikolu 43 tat-Trattat KE, imma, kif wissejt fil-konklużjonijiet preċedenti tiegħi, jirriskja li jipprovoka rifjut minn naħa tal-qrati Ċeki li jirrikonoxxu sentenza Awstrijaka f’din il-kwistjoni abbażi tal-Artikolu 34(1) tar-Regolament Nru 44/2001 li jipprovdi li: “[s]entenza m’għandhiex tiġi rikonoxxuta […] jekk dak ir-rikonoxximent ikun manifestament kontra l-istrateġija [politika] pubblika ta’ l-Istat Membru li fih ġie mfittex ir-rikonoxximent”.
III — Tilwim marbut mal-interpetazzjoni tal-Artikolu 364a tal-ABGB
20.
Il-Gvern Awstrijak jikkontesta s-sunt tal-interpetazzjoni tal-Qorti Suprema Awstrijaka tal-Artikolu 364a tal-ABGB li għamlet il-Landesgericht Linz. Huwa qed isostni li interpretazzjoni xierqa tal-ġurisprudenza tal-Qorti Suprema tipprovdi iktar ambitu biex jitqiesu l-awtorizzazzjonijiet amministrattivi maħruġa mill-awtoritajiet tal-Istati Membri għajr ir-Repubblika tal-Awstrija. Għalkemm, din il-qorti tista’ teżamina l-kundizzjonijiet li fihom sar rinviju għal quddiemha sabiex tevalwa jekk hijiex kompetenti jew biex tkun tista’ tagħti risposta (
12
), hija ma għandha l-ebda awtorità li tiddeċiedi dwar kwistjonijiet ta’ liġi nazzjonali. Il-Qorti tal-Ġustizzja għandha biss is-setgħa li tevalwa l-kompatibbiltà ta’ tali liġi mad-dritt Komunitarju u mhux li teżamina l-validità ta’ interpretazzjonijiet opposti tad-dritt intern. Il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat kemm-il darba n-natura kooperattiva tal-proċedura tar-rinviju (
13
) u l-awtonomija tal-qrati nazzjonali rigward kwistjonijiet ta’ dritt nazzjonali (
14
). Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tirrispondi għad-domandi li sarulha mill-qorti nazzjonali u ma tipprovax teskludi l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali li waslet għaliha l-qorti nazzjonali inkwistjoni. Fil-każ li l-Landesgericht Linz ma interpretatx sew il-ġurisprudenza rilevanti tal-qrati Awstrijaċi għandhom ikunu l-mekkaniżmi tal-appell fis-sistema legali Awstrijaka, u mhux din il-qorti, li għandhom isibu rimedju għal tali interpretazzjoni ħażina.
IV — Kwistjonijiet dwar l-Artikoli 10, 12 u 28 KE
21.
Fid-dawl tal-konklużjonijiet preċedenti, mhemmx għalfejn nagħmlu eżami dettaljat tal-kwistjonijiet li nqalgħu rigward l-Artikoli 10, 12 u 28 KE. Din il-kawża tinvolvi l-kunsiderazzjoni tal-impatt tal-liġijiet domestiċi Awstrijaċi fuq l-attivitajiet ekonomiċi ta’ ċentrali nukleari li tinsab fi Stat Membru ieħor. L-effett ta’ tali liġijiet li jagħmlu inqas attraenti l-eżerċizzju minn din iċ-ċentrali tad-drittijiet tal-Artikolu 43 attraenti u l-ġustifikazzjoni possibbli ta’ tali restrizzjonijiet mill-awtoritajiet Awstrijaċi, jqajmu kwistjonijiet li essenzjalment huma l-istess bħal dawk li jirriżultaw taħt l-Artikolu 28. Għaldaqstant, mhemmx għalfejn inqisu l-Artikolu 28 KE b’mod dettaljat u separat sabiex tkun tista’ tingħata risposta għad-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju.
22.
L-Artikoli 10 u 12 KE mhumiex dispożizzjonijiet awtonomi u jistgħu japplikaw biss fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ Artikolu ieħor tat-Trattat. Il-konklużjoni li skontha l-interpretazzjoni tal-Artikolu 364a tal-ABGB mill-OGH, kif deskritta mill-qorti tar-rinviju, tekwivali għal ksur tal-Artikolu 43 tirrendi superfluwu li jiġu eżaminati separatament il-kwistjonijiet li jirriżultaw mill-Artikoli 10 u 12 KE. Ir-riżultat tar-raġunament tiegħi jista’ jkun pjuttost simili għal dak li jirriżulta li kieku kelli nsegwi s-suġġeriment tal-Kummissjoni u nikkonkludi li l-leġiżlazzjoni Awstrijaka rilevanti taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-Trattat KE imma la hija koperta mill-Artikolu 28 KE u lanqas mill-Artikolu 43 KE. Madankollu, għar-raġunijiet invokati iktar ’il fuq, jiena nqis li l-approċċ adottat mill-Kummissjoni mhuwiex xieraq.
23.
Ir-rekwiżiti li l-approċċ tiegħi jirrikjedi mill-qrati Awstrijaċi jirriflettu lkoll r-realtà li, fil-kuntest ta’ interazzjoni u ta’ interdipendenza ikbar bejn is-sistemi legali tal-Istati Membri li rriżultaw mill-proċess ta’ integrazzjoni, l-awtoritajiet nazzjonali se jintalbu, b’mod dejjem iktar ta’ spiss, li jieħdu deċiżjonijiet li se joħolqu effett lil hinn mill-fruntieri tal-Istat tagħhom. Kif innotajt iktar ’il fuq, kull parti f’din il-kawża pprovat tinvoka n-nuqqas tal-awtortaijiet fi Stat Membru li jqisu l-interessi taċ-ċittadini tal-Istat tagħhom sabiex jiġġustifikaw azzjonijiet partikolari minn naħa tal-awtoritajiet tal-Istat tagħhom stess. Dan il-fatt jenfasizza r-realtà li l-proċess ta’ integrazzjoni legali u politika jfisser li d-deċiżjonijiet nazzjonali għandhom firxa u impatt wiesgħa iktar minn qatt qabel. Dan ifisser ukoll li d-dritt Komunitarju estenda l-ambitu tal-awtorità tas-setgħat nazzjonali u tal-istrumenti disponibbli sabiex jitħarsu l-interessi taċ-ċittadini tagħhom. Il-korollarju ta’ din il-qrubija u ta’ din is-setgħa dejjem ikbar huwa responsabbiltà dejjem ikbar. Responsabbiltà bħal din teħtieġ li l-awtoritajiet nazzjonali jqisu l-firxa sħiħa ta’ dawk li se jintlaqtu mid-deċiżjonijiet tagħhom. L-istituzzjonijiet Komunitarji għandhom jiżguraw li d-dritt Komunitarju ma jsirx l-istrument li bih l-istituzzjonijiet ta’ Stat Membru jippruvaw jimponu r-rieda tagħhom fuq Stat Membru ieħor jew jinjoraw id-drittijiet u l-interessi ta’ dawk li ntlaqtu mid-deċiżjonijiet tagħhom fi Stat Membru ieħor. Dan tabilħaqq ikun kuntrarju għall-għan tal-proċess ta’ integrazzjoni Ewropea. Idealment, dan għandhom jiftakruh il-partijiet kollha ta’ din il-kawża.
V — Konklużjoni
24.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jien nissuġġerixxi li huwa biżżejjed li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domandi preliminari magħmula mil-Landesgericht Linz:
“Regola nazzjonali li ma tħallix li qorti nazzjonali li ġiet inkarigata tagħti sentenza rigward inkonvenjent potenzjali li ġej minn impriża li tinsab fi Stat ieħor, tqis awtorizzazzjoni amministrattiva eżistenti mogħtija lil tali impriża mill-awtoritajiet tal-Istat fejn tinsab l-impriża, f’ċirkustanzi fejn il-qorti nazzjonali kieku tqis awtorizzazzjoni ekwivalenti mogħtija mill-awtoritajiet domestiċi, tikkostitwixxi restrizzjoni inġustifikabbli għad-drittijiet iggarantiti mill-Artikolu 43 KE.
L-awtorizzazzjonijiet amministrattivi ta’ Stati Membri oħrajn jistgħu jiġu rrifjutati r-rikonoxximent jekk tali rifjut ma jkunx diskriminatorju u jkun ġie ġġustifikat b’mod xieraq minħabba raġunijiet ta’ politika pubblika, ta’ sigurtà pubblika jew ta’ saħħa pubblika u sakemm tingħata kunsiderazzjoni xierqa lill-konformità mar-regoli Komunitarji rilevanti u lill-interessi tal-partijiet affetwati kollha. Fid-dawl tal-konklużjoni marbuta mal-Artikolu 43, ma hemmx għalfejn tiġi eżaminata l-kompatibbiltà tal-leġiżlazzjoni nazzjonali rilevanti mal-Artikoli 10, 12 u 28 KE.”
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001, tat-22 ta’ Diċembru 2000, dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol 4, p. 42-64).
(
3
)	Sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-20 ta’ Ottubru 1993, Phil Collins et (C-92/92 u C-326/92, Ġabra p. I-5145, punt 27); tas-6 ta’ Ġunju 2002, Ricordi (C-360/00, Ġabra p. I-5089, punt 24); tat-30 ta’ Ġunju 2005, Tod’s u Tod’s France (C-28/04, Ġabra p. I-5781, punt 18); tas-26 ta’ Settembru 1996, Data Delecta u Forsberg (C-43/95, Ġabra p. I-4661, punt 15); tal-20 ta’ Marzu 1997, Hayes (C-323/95, Ġabra p. I-1711, punt 17); u tat-2 ta’ Ottubru 1997, Saldanha u MTS (C-122/96, Ġabra p. I-5325, punt 20).
(
4
)	Sentenza tal-14 ta’ Settembru 2006, Alfa Vita Vassilopoulos u Carrefour Marinopoulos (C-158/04 u C-159/04, Ġabra p. I-8135).
(
5
)	Sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2005, Marks and Spencer (C-446/03, Ġabra p. I-10837, punti 37 sa 40).
(
6
)	Sentenzi Alfa Vita (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 4, punt 41); u Marks and Spencer (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 4, punti 37 sa 40).
(
7
)	Ara, pereżempju, is-sentenzi tat-30 ta’ Novembru 1995 Gebhard (C-55/94, Ġabra p. I-4165, punt 37); u tal-4 ta’ Lulju 2000, Haim (C-424/97, Ġabra p. I-5123, punt 57).
(
8
)	Ibid.
(
9
)	Ara l-Artikoli 1 u 2 tat-Trattat tal-KEEA.
(
10
)	Ara l-Opinjoni tal-Kummissjoni, tal-24 ta’ Novembru 2005, dwar il-pjan għar-rimi tal-iskart radjoattiv li rriżulta mill-modifikazzjonijiet li saru fis-sit tal-impjant tal-enerġija nukleari ta’ Temelín li jinsab fir-Repubblika Ċeka, skont l-Artikolu 37 tat-Trattat dwar l-Euratom (2005/C 293/08) (ĠU 2005 C 29 p. 40).
(
11
)	Konklużjonijiet tiegħi ppreżentati fil-11 ta’ Jannar 2006 fil-kawża Land Oberösterreich vs ČEZ (C-343/04, Ġabra p. I-4557, punti 93-94).
(
12
)	Sentenza tal-1 ta’ Diċembru 1965, Schwarze (16/65, Ġabra p. 1081).
(
13
)	Sentenza tas-16 ta’ Lulju 1992, Lourenço Dias (C-343/90, Ġabra p. I-4673, punt 17).
(
14
)	Sentenza tal-15 ta’ Lulju 1964, Costa (6/64, Ġabra p. 1141).