61976CJ0071_NL
Partijen
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Partijen
IN DE ZAAK 71/76,
BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN DE COUR D ' APPEL TE PARIJS, IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN
JEAN THIEFFRY, DOCTOR IN DE RECHTSGELEERDHEID, ADVOCAAT, WONENDE TE PARIJS,
EN
DE ORDE VAN ADVOCATEN BIJ HET HOF VAN PARIJS, OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING INZAKE DE UITLEGGING VAN DE BEPALINGEN VAN HET EEG-VERDRAG BETREFFENDE HET RECHT VAN VESTIGING, IN VERBAND MET BEPAALDE WETTELIJKE VOORWAARDEN VOOR DE TOELATING TOT HET BEROEP VAN ADVOCAAT,
Overwegingen van het arrest
1 OVERWEGENDE DAT DE COUR D ' APPEL TE PARIJS BIJ ARREST VAN 13 JULI 1976, INGEKOMEN TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 19 JULI 1976, KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG EEN VRAAG HEEFT GESTELD INZAKE DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 57 VAN HET VERDRAG, BETREFFENDE DE ONDERLINGE ERKENNING VAN BEWIJZEN VAN BEROEPSBEKWAAMHEID VOOR DE TOEGANG TOT WERKZAAMHEDEN ANDERS DAN IN LOONDIENST EN IN HET BIJZONDER VOOR DE TOELATING TOT DE UITOEFENING VAN HET BEROEP VAN ADVOCAAT ;
2 OVERWEGENDE DAT HET GEDING VOOR DE COUR D ' APPEL BETREKKING HEEFT OP DE TOELATING TOT DE ORDE VAN ADVOCATEN BIJ HET HOF TE PARIJS VAN EEN BELGISCH ADVOCAAT DIE IN HET BEZIT IS VAN EEN BELGISCH DIPLOMA VAN DOCTOR IN DE RECHTSGELEERDHEID, DAT DOOR EEN FRANSE UNIVERSITEIT ALS GELIJKWAARDIG IS ERKEND MET DE FRANSE
'
' LICENCE EN DROIT '
', EN DIE VERVOLGENS HET INGEVOLGE DE FRANSE WETGEVING VEREISTE
'
' CERTIFICAT D ' APTITUDE A LA PROFESSION D ' ADVOCAT '
'
HEEFT VERKREGEN NA MET SUCCES HET EXAMEN HIERVOOR TE HEBBEN AFGELEGD ;
3 DAT HET VERZOEK VAN APPELLANT IN HET HOOFDGEDING OM HEM TE DOEN INSCHRIJVEN ALS ADVOCAAT BIJ HET HOF TE PARIJS, DOOR DE ORDE VAN ADVOCATEN BIJ BESLUIT VAN 9 MAART 1976 IS AFGEWEZEN OP GROND DAT BETROKKENE
'
' NIET EEN FRANS DIPLOMA VAN ZIJN, LICENCE '
OF, DOCTORAT '
KON OVERLEGGEN '
' ;
4 DAT UIT DE BEWOORDINGEN VAN DIT BESLUIT VOLGT DAT HET VERZOEK OM TOELATING IS AFGEWEZEN ALLEEN OMDAT BETROKKENE, HOEWEL DIENS BASISDIPLOMA ALS UNIVERSITAIR GELIJKWAARDIG WAS ERKEND EN HIJ BOVENDIEN HET
'
' CERTIFICAT D ' APTITUDE A LA PROFESSION '
'
HAD BEHAALD, TOCH NIET KON WORDEN GELIJKGESTELD MET DE HOUDER VAN EEN DIPLOMA VAN
'
' LICENCE '
'
OF
'
' DOCTORAT '
'
IN DE ZIN VAN DE FRANSE WETGEVING ;
5 DAT, VOLGENS DE ORDE VAN ADVOCATEN, HET VERDRAG WELISWAAR STREKT TOT OPHEFFING OP HET BETROKKEN GEBIED VAN ELKE DISCRIMINATIE OP GROND VAN NATIONALITEIT, DOCH DE TOEPASSING DER VERDRAGSBEPALINGEN VAN RECHTSWEGE GEEN GELIJKWAARDIGHEID VAN DIPLOMA ' S MEEBRENGT, AANGEZIEN DEZE SLECHTS HET GEVOLG KAN ZIJN VAN - KRACHTENS ARTIKEL 57 VAN HET VERDRAG VASTGESTELDE - RICHTLIJNEN TOT ERKENNING, WELKE VOOR HET BEROEP VAN ADVOCAAT NOG NIET ZIJN VERSCHENEN ;
6 DAT DE COUR D ' APPEL, OP EEN KLACHT VAN DE BETROKKENE OVER HET BESLUIT VAN DE ORDE VAN ADVOCATEN, HET HOF DE VOLGENDE VRAAG HEEFT GESTELD :
'
' VORMT HET FEIT DAT VAN EEN ONDERDAAN VAN EEN LID-STAAT DIE IN EEN ANDERE LID-STAAT HET BEROEP VAN ADVOCAAT WIL UITOEFENEN, HET DOOR DE WET VAN HET LAND VAN VESTIGING VOORGESCHREVEN NATIONALE DIPLOMA WORDT VERLANGD, TERWIJL HET IN ZIJN LAND VAN HERKOMST BEHAALDE DIPLOMA ALS GELIJKWAARDIG IS ERKEND DOOR HET UNIVERSITAIRE GEZAG VAN HET LAND VAN VESTIGING EN HET HEM MOGELIJK HEEFT GEMAAKT IN DAT LAND HET EXAMEN VOOR HET BEROEP VAN ADVOCAAT AF TE LEGGEN - VOOR WELK EXAMEN HIJ IS GESLAAGD -, BIJ ONTBREKEN VAN DE IN ARTIKEL 57, LEDEN 1 EN 2, EEG-VERDRAG BEDOELDE RICHTLIJNEN, EEN BELEMMERING DIE VERDER GAAT DAN NODIG IS OM DE DOELSTELLINGEN VAN DE BETROKKEN GEMEENSCHAPSBEPALINGEN TE BEREIKEN?
'
'
7 OVERWEGENDE DAT LUIDENS ARTIKEL 3 VAN HET VERDRAG DE ACTIVITEIT VAN DE GEMEENSCHAP ONDER MEER DE VERWIJDERING VAN HINDERPALEN VOOR HET VRIJE VERKEER VAN PERSONEN EN DIENSTEN OMVAT ;
8 DAT TER VERWEZENLIJKING VAN DEZE DOELSTELLING ARTIKEL 52, EERSTE ALINEA, BEPAALT DAT DE BEPERKINGEN VAN DE VRIJHEID VAN VESTIGING VOOR ONDERDANEN VAN EEN LID-STAAT OP HET GRONDGEBIED VAN EEN ANDERE LID-STAAT TIJDENS DE OVERGANGSPERIODE GELEIDELIJK WORDEN OPGEHEVEN ;
9 DAT VOLGENS DE TWEEDE ALINEA VAN DIT ARTIKEL DEZE VRIJHEID DE TOEGANG OMVAT TOT WERKZAAMHEDEN ANDERS DAN IN LOONDIENST, OVEREENKOMSTIG DE BEPALINGEN WELKE DOOR DE WETGEVING VAN HET LAND VAN VESTIGING VOOR DE EIGEN ONDERDANEN ZIJN VASTGESTELD ;
10 DAT ARTIKEL 53 HET ONHERROEPELIJKE KARAKTER VAN DE OP EEN GEGEVEN MOMENT TE DIER ZAKE BEREIKTE LIBERALISATIE ONDERSTREEPT, DOOR TE BEPALEN DAT DE LID-STATEN GEEN NIEUWE BEPERKINGEN MOGEN INVOEREN MET BETREKKING TOT DE VESTIGING OP HUN GRONDGEBIED VAN ONDERDANEN DER ANDERE LID-STATEN ;
11 DAT, TEN EINDE DE TOEGANG TOT WERKZAAMHEDEN ANDERS DAN IN LOONDIENST EN DE UITOEFENING DAARVAN TE VERGEMAKKELIJKEN, ARTIKEL 57 DE RAAD OPDRAAGT RICHTLIJNEN VAST TE STELLEN INZAKE, ENERZIJDS, DE ONDERLINGE ERKENNING VAN DIPLOMA ' S EN, ANDERZIJDS, DE COORDINATIE VAN DE WETTELIJKE EN BESTUURSRECHTELIJKE BEPALINGEN DER LID-STATEN BETREFFENDE DE TOEGANG TOT WERKZAAMHEDEN, ANDERS DAN IN LOONDIENST, EN DE UITOEFENING DAARVAN ;
12 DAT DIT ARTIKEL ALDUS BEOOGT DE VRIJHEID VAN VESTIGING IN OVEREENSTEMMING TE BRENGEN MET DE TOEPASSELIJKHEID VAN NATIONALE BEROEPSREGELS DIE HUN GROND VINDEN IN HET ALGEMEEN BELANG, MET NAME REGELS BETREFFENDE ORGANISATIE, BEKWAAMHEID, BEROEPSETHIEK, TOEZICHT EN AANSPRAKELIJKHEID, MITS DEZE REGELS WORDEN TOEGEPAST OP NIET-DISCRIMINERENDE WIJZE ;
13 DAT DE RAAD IN HET ALGEMEEN PROGRAMMA VOOR DE OPHEFFING VAN DE BEPERKINGEN VAN DE VRIJHEID VAN VESTIGING, VASTGESTELD OP 18 DECEMBER 1961 INGEVOLGE ARTIKEL 54 VAN HET VERDRAG, NIET ALLEEN DE OPENLIJKE DISCRIMINATIES HEEFT WILLEN OPHEFFEN, MAAR OOK ELKE VORM VAN VERKAPTE DISCRIMINATIE DOOR IN TITEL III, LETTER B ALS BEPERKINGEN AAN TE WIJZEN WELKE MOETEN WORDEN OPGEHEVEN,
'
' DE VOORWAARDEN WAARVAN DE TOEGANG TOT EEN WERKZAAMHEID ANDERS DAN IN LOONDIENST OF DE UITOEFENING DAARVAN DOOR EEN WETTELIJKE OF BESTUURSRECHTELIJKE BEPALING OF EEN ADMINISTRATIEVE HANDELWIJZE AFHANKELIJK WORDT GESTELD EN DIE, HOEWEL VAN TOEPASSING ZONDER ONDERSCHEID NAAR NATIONALITEIT, UITSLUITEND OF IN HOOFDZAAK DE TOEGANG TOT OF DE UITOEFENING VAN DEZE WERKZAAMHEID DOOR VREEMDELINGEN BELEMMEREN '
'
( PB 1962, BLZ . 36 );
14 DAT DIT PROGRAMMA, GEZIEN IN HET ZICHT VAN DE OPHEFFING VAN DE BEPERKINGEN VAN DE VRIJHEID VAN VESTIGING, NUTTIGE AANWIJZINGEN VERSCHAFT VOOR DE UITVOERING VAN DE DESBETREFFENDE VERDRAGSBEPALINGEN ;
15 OVERWEGENDE DAT UIT HET GEHEEL DER GENOEMDE BEPALINGEN BLIJKT DAT DE VRIJHEID VAN VESTIGING, ONDER INACHTNEMING VAN DE IN HET ALGEMEEN BELANG GERECHTVAARDIGDE BEROEPSREGELS, EEN DER DOELSTELLINGEN VAN HET VERDRAG VORMT ;
16 DAT, VOORZOVER HET GEMEENSCHAPSRECHT ZELF NIETS NADERS BEPAALT, DEZE DOELSTELLINGEN HUN VERWEZENLIJKING KUNNEN VINDEN IN MAATREGELEN VAN DE LID-STATEN, DIE VOLGENS ARTIKEL 5 VAN HET VERDRAG GEHOUDEN ZIJN
'
' ALLE ALGEMENE OF BIJZONDERE MAATREGELEN TE TREFFEN WELKE GESCHIKT ZIJN OM DE NAKOMING VAN DE UIT DIT VERDRAG OF UIT HANDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN DER GEMEENSCHAP VOORTVLOEIENDE VERPLICHTINGEN TE VERZEKEREN '
'
EN ZICH TE ONTHOUDEN
'
' VAN ALLE MAATREGELEN WELKE DE VERWEZENLIJKING VAN DE DOELSTELLINGEN VAN DIT VERDRAG IN GEVAAR KUNNEN BRENGEN '
' ;
17 DAT DERHALVE IN HET GEVAL DAT DE IN ARTIKEL 52 BEDOELDE VRIJHEID VAN VESTIGING IN EEN LID-STAAT KAN WORDEN VERZEKERD HETZIJ KRACHTENS DE GELDENDE WETTELIJKE EN BESTUURSRECHTELIJKE BEPALINGEN, HETZIJ DOOR DE HANDELWIJZEN VAN DE OVERHEID OF BEROEPSCORPORATIES, HET DAADWERKELIJK GENOT DIER VRIJHEID NIET MAG WORDEN ONTZEGD AAN EEN ONDER HET GEMEENSCHAPSRECHT VALLENDE PERSOON OP DE ENKELE GROND DAT VOOR EEN BEPAALD BEROEP DE IN ARTIKEL 57 VAN HET VERDRAG BEDOELDE RICHTLIJNEN NOG NIET ZIJN VASTGESTELD ;
18 DAT, WAAR HET DAADWERKELIJK GENOT VAN DE VRIJHEID VAN VESTIGING ALDUS ONDER BEPAALDE OMSTANDIGHEDEN KAN AFHANGEN VAN NATIONALE WETTELIJKE REGELINGEN OF HANDELWIJZEN, HET AAN DE BEVOEGDE OVERHEDEN - WAARONDER DE WETTELIJK ERKENDE BEROEPSCORPORATIES - STAAT DEZE WETTELIJKE REGELINGEN OF HANDELWIJZEN TOE TE PASSEN OVEREENKOMSTIG DE IN DE VERDRAGSBEPALINGEN BETREFFENDE DE VRIJHEID VAN VESTIGING OMSCHREVEN DOELSTELLING ;
19 DAT IN HET BIJZONDER SPRAKE ZOU ZIJN VAN EEN ONGERECHTVAARDIGDE BEPERKING DIER VRIJHEID IN HET GEVAL DAT IN EEN BEPAALDE LID-STAAT DE TOEGANG TOT EEN BEPAALD BEROEP ZOU WORDEN ONTZEGD AAN EEN PERSOON DIE ONDER DE TOEPASSINGSSFEER VAN HET VERDRAG VALT, DIE HOUDER IS VAN EEN DIPLOMA DAT ALS GELIJKWAARDIG IS ERKEND DOOR DE BEVOEGDE AUTORITEIT VAN HET LAND VAN VESTIGING, EN DIE BOVENDIEN HEEFT VOLDAAN AAN DE IN DAT LAND GELDENDE SPECIFIEKE VOORWAARDEN VAN BEROEPSOPLEIDING, OP DE ENKELE GROND DAT DE BETROKKENE NIET IN HET BEZIT IS VAN HET NATIONALE DIPLOMA OVEREENKOMENDE MET HET DIPLOMA WAAROVER HIJ WEL BESCHIKT EN DAT ALS GELIJKWAARDIG IS ERKEND ;
20 OVERWEGENDE DAT, WAAR DE NATIONALE RECHTER MET NAME OOK HET EFFECT VAN EEN GELIJKWAARDIGERKENNING
'
' DOOR HET UNIVERSITAIRE GEZAG VAN HET LAND VAN VESTIGING '
'
HEEFT BELICHT, IN DE LOOP VAN HET GEDING DE VRAAG IS GEREZEN OF TEN AANZIEN VAN DE GELIJKWAARDIGHEID VAN DIPLOMA ' S ONDERSCHEID MOET WORDEN GEMAAKT TUSSEN EEN UNIVERSITAIRE ERKENNING, MET HET OOG OP DE VOORTZETTING VAN BEPAALDE STUDIES, EN EEN ERKENNING MET CIVIEL EFFECT, MET HET OOG OP DE UITOEFENING VAN EEN BEROEPSACTIVITEIT ;
21 DAT UIT DE TE DIEN AANZIEN VERSTREKTE INLICHTINGEN VAN DE COMMISSIE EN VAN DE AAN HET GEDING DEELNEMENDE REGERINGEN BLIJKT DAT HET ONDERSCHEID TUSSEN UNIVERSITAIR EFFECT EN CIVIEL EFFECT VAN DE ERKENNING VAN BUITENLANDSE DIPLOMA ' S IN VERSCHILLENDE VORMEN BEKEND IS IN DE WETGEVING EN DE PRAKTIJK VAN VERSCHEIDENE LID-STATEN ;
22 DAT WAAR DIT EEN ONDERSCHEID IS VAN HET NATIONALE RECHT VAN DE VERSCHILLENDE STATEN, HET AAN DE NATIONALE AUTORITEITEN STAAT OVER DE GEVOLGEN HIERVAN TE OORDELEN, ZULKS ECHTER MET INACHTNEMING VAN DE DOELSTELLINGEN VAN HET GEMEENSCHAPSRECHT ;
23 DAT HET TEN DEZE VAN BELANG IS DAT BEWIJZEN VAN BEROEPSBEKWAAMHEID VOOR VESTIGINGSDOELEINDEN ZOVEEL MOGELIJK ALS VERENIGBAAR IS MET BOVENGENOEMDE BEROEPSVEREISTEN, IN ELKE LID-STAAT WORDEN ERKEND ;
24 DAT HET DERHALVE AAN DE BEVOEGDE NATIONALE AUTORITEITEN STAAT OM, GELET OP BOVENGENOEMDE EISEN VAN GEMEENSCHAPSRECHT, DE FEITELIJKE BEOORDELINGEN TE TREFFEN VOOR HUN BESLISSING OF EEN DOOR EEN UNIVERSITAIRE INSTANTIE VERLEENDE ERKENNING NAAST HAAR ACADEMISCH EFFECT OOK KAN GELDEN ALS BEWIJS VAN BEROEPSBEKWAAMHEID ;
25 DAT DE OMSTANDIGHEID DAT EEN NATIONALE WETTELIJKE REGELING SLECHTS EEN ERKENNING VAN GELIJKWAARDIGHEID VOOR UNIVERSITAIRE DOELEINDEN VOORZIET, OP ZICHZELF GEEN GROND VORMT VOOR DE WEIGERING OM EEN DERGELIJKE GELIJKWAARDIGHEID ALS TITEL VOOR BEROEPSBEKWAAMHEID TE AANVAARDEN ;
26 DAT DIT IN HET BIJZONDER ZO IS WANNEER EEN VOOR UNIVERSITAIRE DOELEINDEN TOEGEKEND DIPLOMA WORDT AANGEVULD DOOR EEN BEWIJS VAN BEROEPSBEKWAAMHEID, VERKREGEN OVEREENKOMSTIG DE WETGEVING VAN HET LAND VAN VESTIGING ;
27 OVERWEGENDE DAT ONDER DEZE OMSTANDIGHEDEN OP DE GESTELDE VRAAG MOET WORDEN GEANTWOORD DAT HET FEIT DAT VAN EEN ONDERDAAN VAN EEN LID-STAAT DIE IN EEN ANDERE STAAT EEN BEROEPSACTIVITEIT WIL UITOEFENEN, ZOALS HET BEROEP VAN ADVOCAAT, HET DOOR DE WET VAN HET LAND VAN VESTIGING VOORGESCHREVEN NATIONALE DIPLOMA WORDT VERLANGD, TERWIJL HET DOOR BETROKKENE IN ZIJN LAND VAN HERKOMST BEHAALDE DIPLOMA ALS GELIJKWAARDIG IS ERKEND DOOR HET KRACHTENS DE WETGEVING VAN HET LAND VAN VESTIGING BEVOEGDE GEZAG EN HET HEM ALDUS MOGELIJK HEEFT GEMAAKT MET VRUCHT DE BIJZONDERE PROEVEN VAN HET TOELATINGSEXAMEN VOOR HET BETROKKEN BEROEP AF TE LEGGEN, ZELFS BIJ ONTBREKEN VAN DE IN ARTIKEL 57 BEDOELDE RICHTLIJNEN EEN BEPERKING VORMT WELKE ONVERENIGBAAR IS MET DE IN ARTIKEL 52 VAN HET VERDRAG GEWAARBORGDE VRIJHEID VAN VESTIGING ;
Beslissing inzake de kosten
TEN AANZIEN VAN DE KOSTEN
28 OVERWEGENDE DAT DE KOSTEN, DOOR DE REGERING VAN DE FRANSE REPUBLIEK, DE REGERING VAN HET VERENIGD KONINKRIJK EN DE COMMISSIE DER EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KUNNEN KOMEN ;
29 DAT DE PROCEDURE TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT IS TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN ;
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE
UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR DE COUR D ' APPEL TE PARIJS BIJ IN RAADKAMER GEWEZEN ARREST VAN 13 JULI 1976 GESTELDE VRAGEN, VERKLAART VOOR RECHT :
HET FEIT DAT VAN EEN ONDERDAAN VAN EEN LID-STAAT DIE IN EEN ANDERE LID-STAAT EEN BEROEPSACTIVITEIT WIL UITOEFENEN, ZOALS HET BEROEP VAN ADVOCAAT, HET DOOR DE WET VAN HET LAND VAN VESTIGING VOORGESCHREVEN NATIONALE DIPLOMA WORDT VERLANGD, TERWIJL HET DOOR BETROKKENE IN ZIJN LAND VAN HERKOMST BEHAALDE DIPLOMA ALS GELIJKWAARDIG IS ERKEND DOOR HET KRACHTENS DE WETGEVING VAN HET LAND VAN VESTIGING BEVOEGDE GEZAG EN HET HEM ALDUS MOGELIJK HEEFT GEMAAKT MET VRUCHT DE BIJZONDERE PROEVEN VAN HET TOELATINGSEXAMEN VOOR HET BETROKKEN BEROEP AF TE LEGGEN, VORMT ZELFS BIJ HET ONTBREKEN VAN DE IN ARTIKEL 57 BEDOELDE RICHTLIJNEN EEN BEPERKING DIE ONVERENIGBAAR IS MET DE IN ARTIKEL 52 VAN HET VERDRAG GEWAARBORGDE VRIJHEID VAN VESTIGING .