62024CJ0643
WYROK TRYBUNAŁU (ósma izba)
z dnia 27 listopada 2025 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Współpraca sądowa w sprawach cywilnych – Prawo do obrony – Rozporządzenie (WE) nr 805/2004 – Europejski tytuł egzekucyjny dla roszczeń bezspornych – Artykuł 20 – Postępowanie egzekucyjne – Jurysdykcja sądów państwa członkowskiego wykonania – Artykuły 21 i 23 – Podstawy odmowy, zawieszenia lub ograniczenia wykonania – Rozporządzenie (WE) nr 1393/2007 – Doręczanie dokumentów sądowych i pozasądowych – Artykuł 8 – Odmowa przyjęcia dokumentu – Brak tłumaczenia na język zrozumiały dla adresata lub na język urzędowy państwa członkowskiego wykonania, lub, w stosownych przypadkach, na jeden z języków urzędowych miejsca, w którym ma nastąpić doręczenie dokumentu – Pominięcie standardowego formularza zawartego w załączniku II do rozporządzenia nr 1393/2007 – Konsekwencje – Ocena dokonywana przez sądy państwa członkowskiego wydania
W sprawie C‑643/24
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Supremo Tribunal de Justiça (sąd najwyższy, Portugalia) postanowieniem z dnia 4 września 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 30 września 2024 r., w postępowaniu:
Manuel Costa Filhos, Lda.
przeciwko
OÜ Wine Port of Paldiski,
TRYBUNAŁ (ósma izba),
w składzie: O. Spineanu-Matei (sprawozdawczyni), prezes izby, S. Rodin i N. Fenger, sędziowie,
rzecznik generalny: J. Richard de la Tour,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu OÜ Wine Port of Paldiski – M.A. Brogueira oraz P. Moreira, advogados,
–
w imieniu rządu portugalskiego – P. Barros da Costa, S. Duarte Afonso oraz M.J. Ramos, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – S. Noë oraz B. Rechena, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 20 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 805/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie utworzenia europejskiego tytułu egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych (Dz.U. 2004, L 143, s. 15) oraz art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych (doręczanie dokumentów) oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000 (Dz.U. 2007, L 324, s. 79), zmienionego rozporządzeniem Rady (UE) nr 517/2013 z dnia 13 maja 2013 r. (Dz.U. 2013, L 158, s. 1) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1393/2007”).
2
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy spółką Manuel Costa Filhos, Lda. (zwaną dalej „spółką Manuel Costa”), z siedzibą w gminie Vizela (Portugalia), a spółką OÜ Wine Port of Paldiski (zwaną dalej „Wine Port”), z siedzibą w Talinie (Estonia), w przedmiocie wykonania w Portugalii wydanego w Estonii orzeczenia, któremu nadano tam zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego.
Ramy prawne
Prawo Unii
Rozporządzenie nr 805/2004
3
Motywy 8, 10–12, 14, 18 i 21 rozporządzenia nr 805/2004 mają następujące brzmienie:
„(8)
W konkluzjach z Tampere Rada Europejska uznała, że dostęp do wykonania orzeczenia w państwie członkowskim innym niż to, w którym orzeczenie zostało wydane, powinien być przyspieszony i uproszczony poprzez rezygnację ze stosowania środków pośrednich podejmowanych przed wykonaniem orzeczenia w państwie członkowskim, w którym wnosi się o wykonanie. Orzeczenie, któremu sąd wydania nadał zaświadczenie Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego, dla celów wykonania powinno być traktowane tak, jakby było wydane w państwie członkowskim, w którym wnosi się o wykonanie […].
[…]
(10)
W przypadku wydania przez sąd w państwie członkowskim orzeczenia dotyczącego roszczenia bezspornego pod nieobecność dłużnika w postępowaniu zniesienie w państwie członkowskim wykonania wszelkiej kontroli nierozerwalnie wiąże się i zależy od istnienia dostatecznej gwarancji przestrzegania prawa do obrony [wiąże się z istnieniem dostatecznej gwarancji przestrzegania prawa do obrony i od niego zależy].
(11)
Niniejsze rozporządzenie dąży do umacniania praw podstawowych oraz uwzględnia zasady uznane w szczególności w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej [(zwanej dalej »Kartą«)]. W szczególności dąży ono do zapewnienia pełnego poszanowania prawa do uczciwego procesu, uznanego w art. 47 Karty.
(12)
Należy ustanowić minimalne standardy dla postępowań prowadzących do wydania orzeczenia, aby zapewnić, że dłużnik będzie poinformowany o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu sądowemu, wymogach aktywnego uczestnictwa w postępowaniu w celu zakwestionowania roszczenia oraz o konsekwencjach wynikających z jego nieuczestnictwa, w odpowiednim czasie oraz w sposób umożliwiający mu zorganizowanie obrony.
[…]
(14)
Wszystkie metody doręczenia wymienione w art. 13 i 14 charakteryzują się albo całkowitą pewnością (art. 13) albo bardzo wysokim stopniem prawdopodobieństwa (art. 14), że doręczany dokument dotarł do adresata. W kategorii drugiej orzeczeniu należy nadać zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego jedynie wówczas, gdy państwo członkowskie wydania dysponuje odpowiednim mechanizmem umożliwiającym dłużnikowi ubieganie się o pełną kontrolę orzeczenia zgodnie z warunkami określonymi w art. 19, w tych wyjątkowych przypadkach, gdy pomimo postępowania zgodnie z art. 14 dokument nie dotarł do adresata.
[…]
(18)
Wzajemne zaufanie do wymiaru sprawiedliwości państw członkowskich uzasadnia przyjęcie przez sąd jednego z państw członkowskich, że zostały spełnione wszystkie warunki nadania orzeczeniu zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego umożliwiające wykonanie tego orzeczenia we wszystkich pozostałych państwach członkowskich bez dokonywania kontroli sądowej prawidłowego zastosowania minimalnych standardów proceduralnych w państwie członkowskim, w którym orzeczenie ma zostać wykonane.
[…]
(21)
W przypadku konieczności przesłania dokumentu z jednego państwa członkowskiego do drugiego dla celów doręczenia go tam zastosowanie powinno mieć niniejsze rozporządzenie, a w szczególności zawarte w nim przepisy dotyczące doręczeń, razem z rozporządzeniem (WE) nr 1348/2000 z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie doręczania dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych lub handlowych w państwach członkowskich [(Dz.U. 2000, L 160, s. 37)], w szczególności jego art. 14, w związku z oświadczeniami państw członkowskich złożonymi na podstawie art. 23 tego rozporządzenia”.
4
Zgodnie z art. 1 tego rozporządzenia, zatytułowanym „Przedmiot”, stanowi:
„Celem niniejszego rozporządzenia jest utworzenie europejskiego tytułu egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych, aby umożliwić, poprzez ustanowienie minimalnych standardów, swobodny przepływ orzeczeń, ugód sądowych oraz dokumentów urzędowych na obszarze wszystkich państw członkowskich, bez potrzeby wszczynania jakichkolwiek postępowań pośrednich w państwie członkowskim wykonania przed uznaniem i wykonaniem”.
5
Zgodnie z brzmieniem art. 5 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowanego „Zniesienie exequatur”:
„Orzeczenie, któremu nadane zostało zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego w państwie członkowskim wydania, jest uznawane i wykonywane w innych państwach członkowskich bez potrzeby stwierdzania wykonalności i bez możliwości sprzeciwienia się jego uznaniu”.
6
Artykuł 10 tego rozporządzenia, zatytułowany „Sprostowanie lub uchylenie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego”, stanowi w ust. 1 i 2:
„1.   Na wniosek złożony do sądu wydania zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego podlega:
a)
sprostowaniu, gdy na skutek istotnego błędu istnieje rozbieżność pomiędzy orzeczeniem a zaświadczeniem;
b)
uchyleniu, gdy zostało nadane oczywiście bezzasadnie, biorąc pod uwagę wymogi ustanowione w niniejszym rozporządzeniu.
2.   Do sprostowania lub uchylenia zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego stosuje się prawo państwa członkowskiego wydania”.
7
Zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 805/2004, zatytułowanym „Doręczenie za potwierdzeniem odbioru przez dłużnika”, który znajduje się w rozdziale III tego rozporządzenia, zatytułowanym „Minimalne standardy dla procedur dotyczących roszczeń bezspornych”:
„Dokument wszczynający postępowanie lub równoważny dokument może być doręczony dłużnikowi z zastosowaniem jednej z następujących metod:
a)
osobiste doręczenie potwierdzone poświadczeniem odbioru, zawierającym datę odbioru i podpisanym przez dłużnika;
b)
osobiste doręczenie potwierdzone dokumentem podpisanym przez właściwą osobę, która dokonała doręczenia, stwierdzającym, że dłużnik otrzymał dokument lub odmówił jego przyjęcia bez żadnego uzasadnienia prawnego, oraz datę doręczenia;
c)
doręczenie drogą pocztową za poświadczeniem odbioru, zawierającym datę odbioru, podpisanym i zwróconym przez dłużnika;
d)
doręczenie drogą elektroniczną, tj. faksem, pocztą elektroniczną, za poświadczeniem odbioru, zawierającym datę odbioru, podpisanym i zwróconym przez dłużnika”.
8
Artykuł 14 tego rozporządzenia, zatytułowany „Doręczenie bez potwierdzenia odbioru przez dłużnika”, przewiduje:
„1.   Doręczenia dłużnikowi dokumentu wszczynającego postępowanie lub równoważnego dokumentu oraz wszelkich wezwań na rozprawę można również dokonać z zastosowaniem jednej z następujących metod:
a)
osobiste doręczenie na osobisty adres dłużnika do rąk osób mieszkających z dłużnikiem w tym samym gospodarstwie domowym lub tam zatrudnionych;
b)
w przypadku dłużnika prowadzącego działalność gospodarczą lub osoby prawnej – osobiste doręczenie w lokalu przedsiębiorstwa dłużnika, do rąk osób zatrudnionych przez dłużnika;
c)
złożenie dokumentu w skrzynce pocztowej dłużnika;
d)
złożenie dokumentu na poczcie lub we właściwym organie władzy publicznej, za pisemnym powiadomieniem o takim złożeniu pozostawionym w skrzynce pocztowej dłużnika, pod warunkiem że pisemne powiadomienie wyraźnie określa charakter dokumentu jako dokumentu sądowego lub skutek prawny powiadomienia jako skutkującego doręczeniem i powodującego uruchomienie biegu terminów;
e)
doręczenie drogą pocztową bez potwierdzenia, zgodnie z ust. 3, gdy dłużnik ma adres w państwie członkowskim wydania;
f)
drogą elektroniczną, za automatycznym potwierdzeniem dostarczenia, pod warunkiem że dłużnik uprzednio wyraźnie zgodził się na taką metodę doręczenia.
2.   Do celów niniejszego rozporządzenia doręczenie zgodnie z ust. 1 nie jest dopuszczalne, jeżeli nie ma pewności co do adresu dłużnika.
3.   Doręczenie zgodnie z ust. 1 lit. a)–d) poświadcza się za pomocą:
a)
dokumentu podpisanego przez właściwą osobę, która dokonała doręczenia, wskazując:
i)
zastosowaną metodę doręczenia; i
ii)
datę doręczenia; i
iii)
gdy dokument został doręczony osobie innej niż dłużnik, nazwisko tej osoby i stosunek, w jakim pozostaje ona do dłużnika;
lub
b)
potwierdzenia odbioru przez osobę, do rąk której nastąpiło doręczenie, do celów ust. 1 lit. a) i b)”.
9
Zgodnie z art. 18 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowanym „Konwalidacja braku zgodności z minimalnymi standardami”, znajdującym się w owym rozdziale III:
„1.   Jeżeli postępowanie w państwie członkowskim wydania nie spełniło wymagań proceduralnych określonych w art. 13–17, brak takiej zgodności może być konwalidowany, a orzeczeniu może być nadane zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego, jeżeli:
a)
orzeczenie zostało doręczone dłużnikowi zgodnie z wymaganiami proceduralnymi według art. 13 lub 14; i
b)
dłużnik miał możliwość zaskarżyć orzeczenie za pomocą środków umożliwiających pełną kontrolę sądową i dłużnik został należycie poinformowany w orzeczeniu lub wraz z nim o wymaganiach proceduralnych dotyczących tego zaskarżenia, w tym o nazwie i adresie instytucji, do której należy złożyć środek zaskarżenia, oraz, w danym przypadku, o terminie do jego złożenia; i
c)
dłużnik nie zaskarżył orzeczenia zgodnie ze stosownymi wymaganiami proceduralnymi.
2.   Jeżeli postępowanie w państwie członkowskim wydania nie spełniło wymagań proceduralnych określonych w art. 13 lub 14, brak takiej zgodności może być konwalidowany, jeżeli zachowanie dłużnika w postępowaniu sądowym potwierdza, że osobiście otrzymał on dokument podlegający doręczeniu w czasie umożliwiającym mu przygotowanie obrony”.
10
Artykuł 20 tego rozporządzenia, zatytułowany „Postępowanie egzekucyjne”, w ust. 1 stanowi:
„Bez uszczerbku dla przepisów niniejszego rozdziału procedury egzekucyjne podlegają prawu państwa członkowskiego wykonania.
Orzeczenie, któremu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego, jest wykonywane na takich samych warunkach jak orzeczenie wydane w państwie członkowskim wykonania”.
11
Artykuł 21 rozporządzenia nr 805/2004, zatytułowany „Odmowa wykonania”, przewiduje:
„1.   Na wniosek dłużnika sąd właściwy w państwie członkowskim wykonania odmawia wykonania, jeżeli orzeczenie, któremu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego, nie da się pogodzić z wcześniejszym orzeczeniem wydanym w jakimkolwiek państwie członkowskim bądź w państwie trzecim, pod warunkiem że:
a)
wcześniejsze orzeczenie zostało wydane w odniesieniu do tego samego przedmiotu sporu i dotyczyło tych samych stron; i
b)
wcześniejsze orzeczenie zostało wydane w państwie członkowskim wykonania lub spełnia warunki konieczne dla jego uznania w państwie członkowskim wykonania; i
c)
niemożność pogodzenia orzeczeń nie była i nie mogła być podniesiona w formie zarzutu w postępowaniu sądowym w państwie członkowskim wydania.
2.   W żadnych okolicznościach orzeczenie lub nadanie mu zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego nie mogą być przedmiotem kontroli pod względem merytorycznym w państwie członkowskim wykonania”.
12
Zgodnie z brzmieniem art. 23 tego rozporządzenia, zatytułowanym „Zawieszenie lub ograniczenie wykonania”:
„Jeżeli dłużnik:
–
zaskarżył orzeczenie, któremu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego, w tym wniosek o kontrolę w rozumieniu art. 19, lub
–
złożył wniosek o sprostowanie lub cofnięcie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego zgodnie z art. 10,
właściwy sąd lub organ w państwie członkowskim wykonania może na wniosek dłużnika:
a)
ograniczyć postępowanie egzekucyjne do środków zabezpieczających; lub
b)
uzależnić wykonanie od złożenia takiego zabezpieczenia, jakie określi; lub
c)
w wyjątkowych okolicznościach zawiesić postępowanie egzekucyjne”.
13
Artykuł 28 tego rozporządzenia, zatytułowany „Stosunek do rozporządzenia (WE) nr 1348/2000”, stanowi:
„Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez wpływu na stosowanie rozporządzenia Rady (WE) nr 1348/2000”.
Rozporządzenie nr 1393/2007
14
Rozporządzenie nr 1393/2007 zostało uchylone rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1784 z dnia 25 listopada 2020 r. dotyczącym doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych lub handlowych (doręczanie dokumentów) (Dz.U. 2020, L 405, s. 40), mającym zastosowanie od dnia 1 lipca 2022 r. Niemniej jednak z uwagi na czas zaistnienia okoliczności faktycznych leżących u podstaw postępowania głównego wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym należy rozpatrzyć w świetle rozporządzenia nr 1393/2007.
15
Artykuł 8 tego rozporządzenia, zatytułowany „Odmowa przyjęcia dokumentu”, stanowił w ust. 1:
„Jednostka przyjmująca informuje adresata na standardowym formularzu, zawartym w załączniku II, o możliwości odmowy przyjęcia doręczanego dokumentu w momencie doręczenia lub poprzez zwrócenie go w ciągu tygodnia do jednostki przyjmującej, jeżeli nie został on sporządzony w jednym z języków określonych poniżej ani nie dołączono do niego tłumaczenia na jeden z następujących języków:
a)
język, który adresat rozumie;
b)
język urzędowy państwa członkowskiego, do którego adresowane są dokumenty, lub jeżeli w tym państwie członkowskim jest kilka języków urzędowych – język urzędowy lub jeden z języków urzędowych miejsca, w którym ma nastąpić doręczenie”.
16
Standardowy formularz zatytułowany „Informacja o prawie adresata do odmowy przyjęcia dokumentu”, który znajduje się w załączniku II do tego rozporządzenia, zawiera następującą wzmiankę przeznaczoną dla adresata dokumentu:
„Adresat może odmówić przyjęcia dokumentu, jeżeli nie został on sporządzony w języku, który rozumie, ani w języku urzędowym lub w jednym z języków urzędowych miejsca doręczenia lub jeżeli nie dołączono do niego tłumaczenia na taki język.
Jeżeli adresat chce skorzystać z tego prawa, musi odmówić przyjęcia dokumentu w momencie jego doręczenia bezpośrednio w obecności osoby doręczającej dokument lub zwrócić dokument na niżej wskazany adres w terminie tygodnia wraz z oświadczeniem o odmowie przyjęcia”.
Prawo portugalskie
17
Artykuł 191 ust. 1 Código de Processo Civil (kodeksu postępowania cywilnego, zwanego dalej „CPC”) stanowi:
„Z zastrzeżeniem art. 188 doręczenie jest bezskuteczne, gdy określone ustawowo wymogi formalne nie zostały spełnione”.
18
W ramach postępowania egzekucyjnego art. 696 CPC przewiduje:
„Od prawomocnego wyroku można się odwołać tylko wtedy, gdy:
[…]
e)
po przeprowadzeniu postępowania zaocznego ze względu na całkowity brak udziału strony pozwanej ustalono, że:
i)
nie została ona powiadomiona lub dokonane doręczenie jest bezskuteczne;
ii)
strona pozwana nie wiedziała o powiadomieniu ze względu na okoliczności, za które nie ponosi winy;
iii)
strona pozwana nie mogła złożyć odpowiedzi na pozew z powodu siły wyższej.
[…]”.
19
Zgodnie z art. 729 CPC:
„Jeżeli podstawą egzekucji jest wyrok, sprzeciw może opierać się wyłącznie na jednej z poniższych podstaw:
[…]
d)
brak udziału strony pozwanej w postępowaniu co do istoty, gdy zachodzi jeden z przypadków określonych w art. 696 lit. e) niniejszego kodeksu;
[…]”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
20
Wine Port wszczął w Portugalii postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce Manuel Costa na podstawie orzeczenia wydanego w dniu 12 kwietnia 2022 r. Harju Maakohtu Tallinna kohtumaja (sądu pierwszej instancji w Harju, ośrodek zamiejscowy w Tallinie, Estonia), któremu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego na podstawie rozporządzenia nr 805/2004, w którym to orzeczeniu spółka Manuel Costa została zobowiązana do zapłaty na rzecz Wine Port odszkodowania w wysokości 38732,84 EUR oraz kosztów postępowania w wysokości 2418,97 EUR, wraz z odsetkami za zwłokę.
21
Spółka Manuel Costa wniosła sprzeciw wobec tej egzekucji na tej podstawie, że nigdy nie otrzymała doręczenia do celów postępowania, w którym orzeczenie to zostało wydane, i że dowiedziała się o wspomnianym orzeczeniu dopiero w chwili jego wykonywania, w związku z czym nie była w stanie wnieść apelacji od tego orzeczenia.
22
Wine Port zakwestionował to twierdzenie, podnosząc, że dokument wszczynający postępowanie oraz wykaz kosztów i kosztów postępowania zostały prawidłowo doręczone spółce Manuel Costa w jej siedzibie oraz że jej przedstawiciel ustawowy każdorazowo podpisywał i opatrywał datą odpowiednie potwierdzenia odbioru, przy czym spółka ta nie zakwestionowała istnienia, ważności lub wymagalności żądanej wierzytelności.
23
W szczególności, po doręczeniu pisma wszczynającego postępowanie, sąd estoński wezwał spółkę Manuel Costa do przedstawienia ewentualnego sprzeciwu w terminie 28 dni od potwierdzenia odbioru tego dokumentu, opatrzonego datą 21 stycznia 2022 r. i podpisanego przez przedstawiciela prawnego tej spółki.
24
W dniu 24 marca 2022 r. sąd ten doręczył również spółce Manuel Costa wykaz kosztów i wydatków sądowych, wskazując, że przysługuje jej termin pięciu dni na przedstawienie uwag lub wniesienie zażalenia. Doręczenie to zostało również odebrane w siedzibie tej spółki bez zajęcia przez nią stanowiska w tym względzie.
25
W dniu 22 czerwca 2022 r. wspomniana spółka została poinformowana listem poleconym o tym, że orzeczenie z dnia 12 kwietnia 2022 r. nabyło moc tytułu egzekucyjnego.
26
Wszystkie dokumenty w ten sposób doręczone zostały sporządzone w języku estońskim i nie towarzyszył im standardowy formularz zawarty w załączniku II do rozporządzenia nr 1393/2007.
27
W ramach postępowania egzekucyjnego portugalski sąd pierwszej instancji uwzględnił sprzeciw złożony przez spółkę Manuel Costa i zarządził zawieszenie egzekucji, uznając, że doręczenie skierowane do tej spółki do celów postępowania co do istoty sprawy prowadzonego w Estonii było nieważne w rozumieniu art. 191 ust. 1 CPC. Uznał on, że doręczenie to nie spełniało wymogów ustanowionych w art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1393/2007, ponieważ dokumenty doręczone wspomnianej spółce nie zostały sporządzone w języku portugalskim ani nie dołączono do nich standardowego formularza zawartego w załączniku II do tego rozporządzenia, co umożliwiłoby poinformowanie jej o przysługującym jej prawie do odmowy przyjęcia rzeczonych dokumentów.
28
Wine Port wniósł apelację od wyroku wydanego w pierwszej instancji do Tribunal da Relação do Porto (sądu apelacyjnego w Porto, Portugalia), który wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2024 r. uwzględnił ją i nakazał kontynuowanie postępowania egzekucyjnego. W tym względzie sąd ten uznał, że z orzecznictwa Trybunału, w szczególności z wyroków z dnia 16 września 2015 r., Alpha Bank Cyprus (C‑519/13, EU:C:2015:603) i z dnia 2 marca 2017 r., Henderson (C‑354/15, EU:C:2017:157), a także z postanowienia z dnia 5 maja 2022 r., ING Luxembourg (C‑346/21, EU:C:2022:368), wynika, że brak wysłania wraz z doręczeniem listem poleconym za potwierdzeniem odbioru standardowego formularza zawartego w załączniku II do rozporządzenia nr 1393/2007 nie powoduje nieważności tego doręczenia.
29
Spółka Manuel Costa wniosła do Supremo Tribunal de Justiça (sądu najwyższego, Portugalia), który jest sądem odsyłającym, skargę rewizyjną od wyroku wydanego w postępowaniu apelacyjnym.
30
Sąd ten wyjaśnia, że z orzecznictwa przytoczonego w pkt 28 niniejszego wyroku wynika, iż pominięcie standardowego formularza zawartego w załączniku II do rozporządzenia nr 1393/2007 nie może skutkować nieważnością doręczenia, lecz jedynie powstaniem obowiązku usunięcia braków. Zauważa on jednak, że w sprawach, w których wydano te orzeczenia, brak tego formularza został stwierdzony w toku postępowania co do istoty sprawy, na etapie, na którym było jeszcze możliwe usunięcie tego braku poprzez przekazanie zainteresowanemu wspomnianego formularza. Natomiast w niniejszym przypadku jego brak został podniesiony po tym, jak postępowanie co do istoty dobiegło końca, w związku z czym nie było już możliwe usunięcie braku.
31
Sąd odsyłający zastanawia się zatem, czy w takim wypadku, w świetle wymogów podyktowanych przestrzeganiem prawa do obrony, ustanowionego w art. 47 akapit drugi Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i w art. 6 ust. 1 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1393/2007 stoi na przeszkodzie stwierdzeniu nieważności doręczenia listem poleconym za potwierdzeniem odbioru ze względu na to, że nie dołączono do niego standardowego formularza zawartego w załączniku II do tego rozporządzenia.
32
Sąd ten zastanawia się również nad wykładnią art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 805/2004, wskazując w tym względzie, że z przepisu tego wynika, iż orzeczenie, któremu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego, jest wykonywane na tych samych warunkach co orzeczenie wydane w państwie członkowskim wykonania.
33
Wyjaśnia on, że w orzecznictwie krajowym przepis ten był interpretowany w ten sposób, że w ramach egzekucji opartej na europejskim tytule egzekucyjnym strona pozwana w postępowaniu egzekucyjnym może sprzeciwiać się wobec niego z powołaniem się na podstawy identyczne z tymi, na które może powołać się w sprzeciwie wobec egzekucji opartej na orzeczeniu wydanym w państwie członkowskim wykonania. Tymczasem art. 729 lit. d) CPC w związku z art. 696 lit. e) tego kodeksu pozwala dłużnikowi w postępowaniu egzekucyjnym na wniesienie sprzeciwu na tej podstawie, że strona ta nie przystąpiła do postępowania co do istoty sprawy, a doręczenie listem poleconym za potwierdzeniem odbioru jest nieważne, ponieważ nie dołączono do niego standardowego formularza zawartego w załączniku II do rozporządzenia nr 1393/2007.
34
Niemniej jednak sąd odsyłający zastanawia się, czy taka wykładnia jest zgodna z celem określonym w art. 1 rozporządzenia nr 805/2004 oraz z minimalnymi wymogami dotyczącymi doręczania przewidzianymi w art. 13 i 14 tego rozporządzenia w związku z jego motywem 14, jakim musi odpowiadać postępowanie, w ramach którego wydano orzeczenie, któremu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego.
35
W tych okolicznościach Supremo Tribunal de Justiça (sąd najwyższy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy w przypadku, w którym z proceduralnego punktu widzenia nie jest możliwe usunięcie braku przekazania standardowego formularza zawartego w załączniku II do [rozporządzenia nr 1393/2007 ze względu na to, że postępowanie co do istoty zakończyło się już wydaniem prawomocnego wyroku zasądzającego, art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia stoi na przeszkodzie, z uwagi na prawo do obrony adresata tego dokumentu zgodnie z wymogami rzetelnego procesu sądowego, ustanowionego w art. 47 akapit drugi [Karty] i w art. 6 ust. 1 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., przepisom prawa krajowego stwierdzającym nieważność doręczenia listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, jeżeli nie dołączono do niego standardowego formularza zawartego w załączniku II do tego rozporządzenia?
2)
Czy art. 20 ust. 1 [rozporządzenia nr 805/2004], który stanowi, że »orzeczenie, któremu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego, jest wykonywane na takich samych warunkach jak orzeczenie wydane w państwie członkowskim wykonania«, należy interpretować w ten sposób, że strona, przeciwko której prowadzona jest egzekucja, może sprzeciwić się egzekucji na podstawie europejskiego tytułu egzekucyjnego, powołując się na te same podstawy, na które mogłaby się powołać w przypadku egzekucji na podstawie orzeczenia wydanego w państwie członkowskim wykonania, w szczególności podnosząc, że nie brała udziału w postępowaniu co do istoty sprawy i że skierowane do niej doręczenie listem poleconym za potwierdzeniem odbioru było bezskuteczne, ponieważ nie dołączono do niego standardowego formularza zawartego w załączniku II do rozporządzenia nr 1393/2007?
3)
Mając na uwadze cele, które doprowadziły do utworzenia europejskiego tytułu egzekucyjnego (art. 1 rozporządzenia nr 805/2004), oraz minimalne wymogi doręczenia, które muszą być spełnione w postępowaniu, w którym wydano orzeczenie poświadczone jako europejski tytuł egzekucyjny (art. 13 i 14 tego rozporządzenia), które zgodnie z motywem 14 tego rozporządzenia charakteryzują się zapewnieniem całkowitej pewności (art. 13) lub wysokiego stopnia prawdopodobieństwa (art. 14), że doręczany dokument dotarł do adresata – czy rozporządzenie nr 805/2004 stoi na przeszkodzie przepisowi krajowemu takiemu jak przewidziany w art. 729 lit. d) [CPC] w związku z art. 696 lit. e) ppkt (i) [tego] kodeksu, z którego wynika, że strona, przeciwko której prowadzona jest egzekucja, może sprzeciwić się egzekucji na tej podstawie, że nie brała udziału w postępowaniu co do istoty i że skierowane do niej listem poleconym za potwierdzeniem odbioru doręczenie było nieważne ze względu na brak załączenia do niego standardowego formularza zawartego w załączniku II do rozporządzenia nr 1393/2007?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytań drugiego i trzeciego
36
Poprzez pytania drugie i trzecie, które należy zbadać łącznie i w pierwszej kolejności, sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 805/2004 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego wykonania, które w ramach wykonywania orzeczenia sądowego wydanego i opatrzonego zaświadczeniem europejskiego tytułu egzekucyjnego w państwie członkowskim wydania pozwala stronie pozwanej w postępowaniu egzekucyjnym na sprzeciw wobec tej egzekucji na tej podstawie, że w toku postępowania, które doprowadziło do wydania tego orzeczenia, dokument wszczynający postępowanie został jej doręczony listem poleconym za potwierdzeniem odbioru bez tłumaczenia na język zrozumiały dla tej strony lub na język urzędowy państwa członkowskiego wykonania, lub, w stosownych przypadkach, na jeden z języków urzędowych miejsca, w którym miało nastąpić doręczenie tego dokumentu, i bez dołączenia do niego standardowego formularza zawartego w załączniku II do rozporządzenia nr 1393/2007, umożliwiającego poinformowanie wspomnianej strony o przysługującym jej prawie do odmowy przyjęcia doręczanego dokumentu.
37
Należy przypomnieć w odniesieniu do wykładni przepisu prawa Unii, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem należy uwzględnić nie tylko jego brzmienie, ale również kontekst, w jakim został on ustanowiony, oraz cele, do których realizacji zmierza akt, którego przepis ten jest częścią (wyroki: z dnia 17 listopada 1983 r., Merck, 292/82, EU:C:1983:335, pkt 12; z dnia 7 lipca 2022 r., LKW WALTER, C‑7/21, EU:C:2022:527, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo).
38
Po pierwsze, jak wynika z brzmienia art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 805/2004, przepis ten przewiduje, że bez uszczerbku dla przepisów rozdziału IV tego rozporządzenia, do którego należą jego art. 21 i 23, określające podstawy odmowy, zawieszenia lub ograniczenia wykonania orzeczenia, któremu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego, takie orzeczenie podlega wykonaniu na tych samych warunkach co orzeczenie wydane w państwie członkowskim wykonania.
39
Z brzmienia tych przepisów wynika, że postępowanie egzekucyjne podlega prawu państwa członkowskiego wykonania i że sądy tego państwa członkowskiego są uprawnione do odmowy, zawieszenia lub ograniczenia wykonania orzeczenia sądowego, któremu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego, z przyczyn określonych w tym rozporządzeniu.
40
Po drugie, należy zauważyć, że w systematyce wspomnianego rozporządzenia dokonuje się wyraźnego podziału kompetencji pomiędzy z jednej strony sądami i organami państwa członkowskiego wydania a z drugiej strony sądami i organami państwa członkowskiego wykonania, któremu towarzyszą wymogi, których należy przestrzegać zarówno w ramach postępowania prowadzącego do wydania orzeczenia dotyczącego roszczenia bezspornego, jak i przy wykonywaniu tego orzeczenia. Ten podział kompetencji wynika z faktu, że wierzytelność i stwierdzający ją europejski tytuł egzekucyjny są ustalane na podstawie prawa państwa członkowskiego wydania, podczas gdy postępowanie egzekucyjne jest zgodnie tym przepisem regulowane przez prawo państwa członkowskiego wykonania (zob. podobnie wyrok z dnia 16 lutego 2023 r., Lufthansa Technik AERO Alzey, C‑393/21, EU:C:2023:104, pkt 38).
41
Tym samym nadanie w państwie członkowskim wydania orzeczeniu dotyczącemu roszczenia bezspornego zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego jest uzależnione od przestrzegania minimalnych standardów przewidzianych w rozdziale III rozporządzenia nr 805/2004. W tym względzie, zgodnie z art. 18 tego rozporządzenia, nieprzestrzeganie tych standardów może zostać naprawione wyłącznie przed sądami lub organami tego państwa (wyrok z dnia 16 lutego 2023 r., Lufthansa Technik AERO Alzey, C‑393/21, EU:C:2023:104, pkt 39).
42
Owe minimalne standardy wyrażają wolę czuwania przez prawodawcę Unii Europejskiej nad tym, aby postępowania prowadzące do wydania orzeczenia w sprawie roszczenia bezspornego oferowały dostateczne gwarancje przestrzegania prawa do obrony w państwie członkowskim wydania z uwagi na zasadę braku kontroli w tym zakresie w państwie członkowskim wykonania (wyrok z dnia 28 lutego 2018 r., Collect Inkasso i in., C‑289/17, EU:C:2018:133, pkt 36), i zmierzają do tego, jak głosi motyw 12 wspomnianego rozporządzenia, aby dłużnik został poinformowany o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu sądowemu, wymogach aktywnego uczestnictwa w postępowaniu w celu zakwestionowania roszczenia oraz o konsekwencjach wynikających z jego nieuczestnictwa w odpowiednim czasie oraz w sposób umożliwiający mu zorganizowanie obrony.
43
Z art. 28 rozporządzenia nr 805/2004 w związku z jego motywem 21 wynika, że przy dokonywaniu takiego poinformowania, jeżeli dokument ma zostać przekazany z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego, rozporządzenie to pozostaje bez wpływu na stosowanie rozporządzenia nr 1348/2000, poprzedzającego rozporządzenie nr 1393/2007. Doręczenie tego dokumentu powinno zatem spełniać warunki przewidziane w art. 8 ust. 1 tego ostatniego rozporządzenia i w konsekwencji powinno się do niego dołączyć standardowy formularz zawarty w załączniku II do rozporządzenia nr 1393/2007 w celu poinformowania adresata o przysługującym mu prawie do odmowy przyjęcia doręczanego dokumentu, jeżeli do dokumentu tego nie dołączono tłumaczenia na język zrozumiały dla tego adresata lub na język urzędowy państwa członkowskiego, do którego dokument ten jest przekazywany, lub, w stosownych przypadkach, na jeden z języków urzędowych miejsca, w którym ma nastąpić doręczenie tego dokumentu.
44
W tym względzie należy czuwać nie tylko nad tym, aby adresat dokumentu został prawidłowo poinformowany o istnieniu i treści wytoczonego przeciwko niemu za granicą powództwa oraz aby był w stanie z nim się zapoznać oraz skutecznie zrozumieć w pełni znaczenie i zakres tego powództwa wytoczonego przeciwko niemu za granic, ale również nad tym, aby można było wnieść stosowny środek zaskarżenia w państwie członkowskim wydania w przypadku braku spełnienia tych wymogów.
45
Wynika z tego, że jeżeli dokument wszczynający postępowanie lub dokument równorzędny nie został doręczony wraz z formularzem i jeżeli brak ten nie został usunięty w toku postępowania w państwie członkowskim wydania, orzeczenie wydane w ramach tego postępowania nie może spełniać wymogów minimalnych standardów przewidzianych w rozdziale III rozporządzenia nr 805/2004 i nie można mu nadać zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego.
46
Zaświadczenie wydane w takich okolicznościach jest w konsekwencji nienależnie wydane w rozumieniu art. 10 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 805/2004, w związku z czym powinno zostać uchylone na wniosek sądu wydania.
47
Natomiast sądy lub właściwe organy państwa członkowskiego wykonania w ramach jurysdykcji przyznanej im w art. 20 rozporządzenia nr 805/2004 są uprawnione do zbadania istnienia okoliczności uzasadniających odmowę wykonania na podstawie art. 21 ust. 1 tego rozporządzenia lub ograniczenie lub zawieszenie wykonania zgodnie z art. 23 tego rozporządzenia (wyrok z dnia 16 lutego 2023 r., Lufthansa Technik AERO Alzey, C‑393/21, EU:C:2023:104, pkt 40).
48
Wynika z tego, że strona pozwana w postępowaniu egzekucyjnym może sprzeciwić się wykonaniu nakazu w państwie członkowskim wykonania jedynie w oparciu o podstawy przewidziane w art. 21 rozporządzenia nr 805/2004, dotyczące istnienia sprzecznych orzeczeń, oraz w art. 23 tego rozporządzenia, dotyczące zawieszenia lub ograniczenia wykonania, w postępowaniu wszczętym w państwie członkowskim wydania.
49
W szczególności zgodnie z art. 23 lit. c) rozporządzenia nr 805/2004 jeżeli dłużnik zaskarżył orzeczenie, któremu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego, w tym złożył wniosek o kontrolę w rozumieniu art. 19 tego rozporządzenia lub złożył wniosek o sprostowanie lub uchylenie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego zgodnie z art. 10 tego rozporządzenia, sąd lub właściwy organ państwa członkowskiego wykonania może, na wniosek dłużnika, w wyjątkowych okolicznościach, zawiesić postępowanie egzekucyjne.
50
Te możliwości zaskarżenia, złożenia wniosku o uchylenie lub kontrolę w państwie członkowskim pochodzenia gwarantują, że przewidziane w tym rozporządzeniu zniesienie kontroli w państwie członkowskim wykonania nie nastąpi bez zapewnienia gwarancji przestrzegania prawa do obrony.
51
W niniejszej sprawie, jak wynika z informacji dostarczonych przez sąd odsyłający, okoliczność, że strona pozwana w postępowaniu egzekucyjnym nie uczestniczyła w postępowaniu co do istoty, w wyniku którego wydano orzeczenie, któremu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego, oraz że do doręczanego dokumentu, który został do niej wysłany listem poleconym za potwierdzeniem odbioru w ramach tego postępowania, nie dołączono standardowego formularza zawartego w załączniku II do rozporządzenia nr 1393/2007, nie jest objęta zakresem podstaw przewidzianych w art. 21 i 23 rozporządzenia nr 805/2004.
52
Okoliczność ta dotyczy postępowania w państwie członkowskim wydania oraz nadania orzeczeniu wydanemu w wyniku tego postępowania zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego, w związku z czym aspekty te nie mogą podlegać ocenie właściwych sądów lub organów państwa członkowskiego wykonania (zob. podobnie wyrok z dnia 16 lutego 2023 r., Lufthansa Technik AERO Alzey, C‑393/21, EU:C:2023:104, pkt 41).
53
Po trzecie, należy zauważyć, że wykładnia art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 805/2004, która wynika z brzmienia i kontekstu, w jaki wpisuje się ten przepis, odpowiada celowi realizowanemu przez to rozporządzenie, który, jak wynika z łącznej lektury jego art. 1 i 5 w związku z jego motywami 8, 10, 11 i 18, zmierza, z poszanowaniem wzajemnego zaufania do sprawowania wymiaru sprawiedliwości w państwach członkowskich, na którym opiera się podział kompetencji między z jednej strony sądy i organy państwa członkowskiego pochodzenia a z drugiej strony sądy i organy państwa członkowskiego wykonania, do zapewnienia swobodnego przepływu między innymi orzeczeń dotyczących roszczeń bezspornych, przyspieszając i upraszczając ich wykonanie poprzez zniesienie postępowania zmierzającego do stwierdzenia wykonalności tych orzeczeń, przy jednoczesnym zapewnieniu przestrzegania prawa do obrony.
54
W niniejszym przypadku wydaje się, że do dnia dzisiejszego żaden środek, taki jak wniosek o uchylenie zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego, nie został złożony w Estonii. Z kolei, jak wynika z postanowienia odsyłającego, bezsporne jest, że spółka Manuel Costa sprzeciwia się wykonaniu w Portugalii orzeczenia sądowego, któremu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego w Estonii, ze względu na to, że w toku postępowania, które doprowadziło do wydania tego orzeczenia, dokument wszczynający postępowanie nie został jej doręczony, zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1393/2007, w języku zrozumiałym dla tej strony lub w języku urzędowym państwa członkowskiego wykonania ani nie dołączono do niego standardowego formularza zawartego w załączniku II do tego rozporządzenia, umożliwiającego poinformowanie jej o przysługującym jej prawie do odmowy przyjęcia doręczanego dokumentu.
55
Z powyższego wynika, że podstawa ta nie jest objęta zakresem podstaw przewidzianych w art. 21 i 23 rozporządzenia nr 805/2004, umożliwiających odmowę, zawieszenie lub ograniczenie wykonania orzeczenia sądowego, któremu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego.
56
Należy natomiast zauważyć, że wspomniana podstawa dotyczy ważności nadania podlegającemu wykonaniu orzeczeniu zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego, które można zaskarżyć, jak przypomniano w pkt 41 i 52 niniejszego wyroku, wyłącznie przed sądami państwa członkowskiego wydania.
57
Z uwagi na ogół powyższych rozważań na pytania drugie i trzecie trzeba odpowiedzieć, że art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 805/2004 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom państwa członkowskiego wykonania, które w ramach wykonywania orzeczenia sądowego wydanego i opatrzonego zaświadczeniem europejskiego tytułu egzekucyjnego pozwalają stronie pozwanej w postępowaniu egzekucyjnym na sprzeciw wobec tej egzekucji na tej podstawie, że w toku postępowania, które doprowadziło do wydania tego orzeczenia, dokument wszczynający postępowanie został jej doręczony listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, ale nie został on sporządzony w języku zrozumiałym dla tej strony lub w języku urzędowym państwa członkowskiego wykonania lub, w stosownych przypadkach, w jednym z języków urzędowych miejsca, w którym miało nastąpić doręczenie tego dokumentu, ani nie dołączono do niego tłumaczenia na taki język, ani też nie dołączono do niego standardowego formularza zawartego w załączniku II do rozporządzenia nr 1393/2007, umożliwiającego poinformowanie wspomnianej strony o przysługującym jej prawie do odmowy przyjęcia doręczanego dokumentu.
W przedmiocie pytania pierwszego
58
Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1393/2007 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, na mocy których doręczenie dokumentu sądowego dokonane listem poleconym za potwierdzeniem odbioru jest nieważne, jeżeli doręczany dokument został sporządzony w języku innym niż wskazane w tym przepisie, a do dokumentu tego nie dołączono standardowego formularza zawartego w załączniku II do tego rozporządzenia, mimo że postępowanie, w wyniku którego orzeczeniu sądowemu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego, dobiegło końca, w związku z czym nie jest już możliwa konwalidacja tego doręczenia.
59
Na wstępie należy przypomnieć, że odmowa wydania orzeczenia w przedmiocie pytania prejudycjalnego zadanego przez sąd krajowy jest możliwa w szczególności tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że przepis prawa Unii przedłożony Trybunałowi celem uzyskania wykładni nie może znaleźć zastosowania (wyrok z dnia 17 września 2015 r., van der Lans, C‑257/14, EU:C:2015:618, pkt 20 i przytoczone tam orzecznictwo).
60
W tym względzie należy zauważyć, że jak wynika z odpowiedzi udzielonej na pytania drugie i trzecie, sąd odsyłający, do którego wniesiono sprzeciw wobec egzekucji orzeczenia sądowego, któremu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego na podstawie rozporządzenia nr 805/2004, jest właściwy do sprawdzenia, czy podstawy podniesione na poparcie tego sprzeciwu są objęte podstawami odmowy wykonania przewidzianymi w art. 21 tego rozporządzenia lub też, w stosownym przypadku, podstawami zawieszenia lub ograniczenia tego wykonania, o których mowa w art. 23 wspomnianego rozporządzenia.
61
Natomiast, jak przypomniano w pkt 41 i 52 niniejszego wyroku, nadanie orzeczeniu zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego, w tym ocena ważności tego zaświadczenia, należy do wyłącznej właściwości sądu państwa członkowskiego wydania, który wydał to orzeczenie, do którego można w tym celu wnieść wniosek o uchylenie zaświadczenia wydanego bezzasadnie, zgodnie z art. 10 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 805/2004.
62
Tak więc w celu sprawdzenia, czy zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego zostało wydane bezzasadnie, sąd wydania powinien zbadać, czy postępowanie sądowe w państwie członkowskim wydania, które doprowadziło do wydania orzeczenia, któremu nadano zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego, spełniało wymogi minimalnych standardów przewidzianych w rozdziale III rozporządzenia nr 805/2004 lub czy, w stosownym przypadku, zostały spełnione warunki przewidziane w art. 18 tego rozporządzenia, pozwalające na konwalidację braku przestrzegania minimalnych standardów.
63
Wynika z tego, że stwierdzenie, iż zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego zostało wydane bezzasadnie ze względu na brak prawidłowego doręczenia dokumentu wszczynającego postępowanie z powodu braku standardowego formularza zawartego w załączniku II do rozporządzenia nr 1393/2007 i braku sporządzenia tego dokumentu w jednym z języków przewidzianych w art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia, należy do prawa państwa członkowskiego wydania i do wyłącznej jurysdykcji sądów tego państwa.
64
W konsekwencji, ponieważ przepis ten nie może mieć zastosowania do sporu zawisłego przed sądem odsyłającym, nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytanie pierwsze.
W przedmiocie kosztów
65
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 20 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 805/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie utworzenia europejskiego tytułu egzekucyjnego dla roszczeń bezspornych
należy interpretować w ten sposób, że:
stoi on na przeszkodzie przepisom państwa członkowskiego wykonania, które w ramach wykonywania orzeczenia sądowego wydanego i opatrzonego zaświadczeniem europejskiego tytułu egzekucyjnego pozwalają stronie pozwanej w postępowaniu egzekucyjnym na sprzeciw wobec tej egzekucji na tej podstawie, że w toku postępowania, które doprowadziło do wydania tego orzeczenia, dokument wszczynający postępowanie został jej doręczony listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, ale nie został on sporządzony w języku zrozumiałym dla tej strony lub w języku urzędowym państwa członkowskiego wykonania, lub, w stosownych przypadkach, w jednym z języków urzędowych miejsca, w którym miało nastąpić doręczenie tego dokumentu, ani nie dołączono do niego tłumaczenia na taki język, ani też nie dołączono do niego standardowego formularza zawartego w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych (doręczanie dokumentów) oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000, zmienionego rozporządzeniem Rady (UE) nr 517/2013 z dnia 13 maja 2013 r., umożliwiającego poinformowanie wspomnianej strony o przysługującym jej prawie do odmowy przyjęcia doręczanego dokumentu.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: portugalski.