62024CO0829
POSTANOWIENIE PREZESA TRYBUNAŁU
z dnia 12 lutego 2025 r. (
*1
)
Postępowanie w trybie przyspieszonym
W sprawie C‑829/24
mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 258 TFUE, uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesioną w dniu 4 grudnia 2024 r.,
Komisja Europejska, którą reprezentowali L. Armati, A. Bouchagiar, M. Mataija, Zs. Teleki i J. Tomkin, w charakterze pełnomocników,
strona skarżąca,
przeciwko
Węgrom, które reprezentowali M.Z. Fehér i K. Szíjjártó, w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
PREZES TRYBUNAŁU,
po wysłuchaniu sędziego sprawozdawcy, J. Passera, i rzecznik generalnej, J. Kokott,
wydaje następujące
Postanowienie
1
W swej skardze Komisja Europejska wnosi do Trybunału o stwierdzenie, że przyjmując a nemzeti szuverenitás védelméről szóló 2023. évi LXXXVIII. törvény (ustawę nr LXXXVIII z 2023 r. o ochronie suwerenności narodowej, zwaną dalej „sporną ustawą”), Węgry uchybiły zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy art. 49, 56 i 63 TFUE oraz art. 3 dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym) (Dz.U. 2000, L 178, s. 1), art. 14, 16 i 19 dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie usług na rynku wewnętrznym (Dz.U. 2006, L 376, s. 36), art. 7, 8, 11, 12, 47 i 48 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 5, 6, 9 i 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U. 2016, L 119, s. 1).
2
Odrębnym pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 4 grudnia 2024 r. Komisja wniosła o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie przyspieszonym przewidzianym w art. 23a statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i w art. 133 regulaminu postępowania przed Trybunałem.
3
Na poparcie tego wniosku Komisja w pierwszej kolejności podnosi, że sporna ustawa została przyjęta w celu ochrony suwerenności narodowej Węgier i ustanowiono w niej w tym celu „urząd ds. ochrony suwerenności narodowej” (zwany dalej „urzędem”). Komisja wyjaśnia, że urząd ten ma za zadanie identyfikację działań, które mogą podważać tę suwerenność lub jej zagrażać, a także identyfikację ubiegających się o wsparcie z zagranicy organizacji, które prowadzą lub wspierają działania mogące wpłynąć na wolę wyborców lub na wynik wyborów. Komisja stwierdza również, że pod pewnymi względami urząd korzysta z systemu prawnego ustanawiającego odstępstwa od powszechnie obowiązującego prawa, w szczególności jeśli chodzi o przysługujące mu uprawnienia dochodzeniowe, które są zarówno szczególnie daleko idące, jak i wyłączone spod kontroli sądów administracyjnych.
4
W drugiej kolejności Komisja podnosi w istocie, że ze względu na jej charakter niniejsza sprawa powinna zostać rozstrzygnięta niezwłocznie.
5
W tym względzie instytucja ta twierdzi, po pierwsze, że sporna ustawa jest skonstruowana w oparciu o binarne rozróżnienie między interesami narodowymi a interesami zagranicznymi, które to rozróżnienie nie uwzględnia faktu przynależności Węgier do Unii. Ze względu na to rozróżnienie stosowanie tej ustawy może naruszać podstawowe swobody dotyczące przepływu, które umożliwiają obywatelom Unii oraz podmiotom takim jak organizacje społeczeństwa obywatelskiego lub dostawcy usług medialnych dalsze prowadzenie działalności, w tym gospodarczej, na Węgrzech, w szczególności poprzez zakładanie tam przedsiębiorstw i świadczenie usług lub też przekazywanie do tego kraju kapitału. Ponadto stosowanie spornej ustawy może naruszać szereg zagwarantowanych poszczególnym osobom fizycznym lub prawnym praw podstawowych, takich jak prawo do poszanowania życia prywatnego, prawo do ochrony danych osobowych, prawo do skutecznej ochrony sądowej czy też wolność zrzeszania się, wypowiedzi i informacji, które mają zasadnicze znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania pluralistycznego i demokratycznego społeczeństwa.
6
Po drugie, Komisja podnosi w istocie, że sporna ustawa może mieć konsekwencje praktyczne i gospodarcze, a także konsekwencje dla reputacji osób fizycznych lub prawnych, do których ma ona zastosowanie, a w szczególności dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego i dostawców usług medialnych, a tym samym dla pluralizmu i wolności mediów, które mają fundamentalny charakter; w przypadku niektórych z nich te konsekwencje mogą okazać się nieodwracalne. Urzędowi przysługuje bowiem uprawnienie do prowadzenia dotyczących tych osób dochodzeń, po zakończeniu których publikuje on sprawozdanie uznające prowadzone przez nie działania za „zagrożenia dla” lub „naruszenia” suwerenności narodowej. Ponadto sporna ustawa umożliwia zablokowanie lub przynajmniej znacznie utrudnianie finansowania tej działalności.
7
W trzeciej i ostatniej kolejności Komisja zauważa, że sytuacja wynikająca z przyjęcia spornej ustawy generuje bardzo poważne i daleko idące naruszenia dużej ilości przepisów prawa pierwotnego i wtórnego Unii, wśród których znajduje się szereg przepisów ustanawiających swobody lub prawa podstawowe, które stanowią fundament demokratycznego i pluralistycznego społeczeństwa.
8
Węgry kwestionują zasadność wniosku Komisji o rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym, przedstawiając w istocie następujące argumenty.
9
Przede wszystkim zdaniem tego państwa członkowskiego Komisja ograniczyła się do stwierdzenia w sposób ogólny i abstrakcyjny, że stosowanie spornej ustawy może mieć konsekwencje praktyczne i gospodarcze, a także konsekwencje dla reputacji osób fizycznych lub prawnych, do których ma ona zastosowanie, które to konsekwencje mają być jej zdaniem znaczne, zaś w przypadku niektórych z nich mogą okazać się nieodwracalne, lecz nie dowiodła ona lub co najmniej nie uprawdopodobniła wystąpienia takich konsekwencji.
10
Następnie – powołanie się na domniemane przeszkody w korzystaniu z zagwarantowanych w prawie Unii podstawowych swobód dotyczących przepływu lub na wpływ na działalność gospodarczą osób fizycznych lub prawnych, do których ma zastosowanie sporna ustawa, nie ma – w ramach skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, za pomocą której Komisja zmierza do wykazania naruszenia przepisów prawa Unii ustanawiających te podstawowe swobody – charakteru wyjątkowego, a zatem nie stanowi jako takie nadzwyczaj pilnej sytuacji uzasadniającej rozpoznanie danej sprawy w trybie przyspieszonym.
11
Ponadto Komisja w ramach swej argumentacji dotyczącej naruszeń praw podstawowych pominęła ustanowione w spornej ustawie gwarancje. W szczególności każda osoba, której dotyczą prowadzone przez urząd dochodzenie i sprawozdanie publikowane po jego zakończeniu, ma możliwość wniesienia sprawy do sądu, w szczególności w celu stwierdzenia popełnienia przez urząd naruszenia, doprowadzenia do zaprzestania tego naruszenia lub uzyskania odszkodowania za szkodę wyrządzoną jej przez to naruszenie. Ponadto wnioski przedstawione w sprawozdaniach publikowanych przez urząd nie stanowią same w sobie sankcji i nie mają bezpośrednio wiążącej mocy prawnej, jak wynika z orzeczenia Alkotmánybíróság (trybunału konstytucyjnego, Węgry) z dnia 15 listopada 2024 r. w sprawie IV/02551/2024.
12
Co się tyczy podnoszonego zbiegu naruszeń szeregu przepisów prawa pierwotnego i wtórnego Unii, to uzasadniałoby ono nie zastosowanie trybu przyspieszonego, lecz, przeciwnie, przeprowadzenie pogłębionej i pełnej analizy podniesionych przez Komisję licznych zarzutów, które ponadto mają złożony charakter, zgodnie z procedurami mającymi zwykle zastosowanie na mocy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i jego regulaminu postępowania.
13
Wreszcie Węgry zauważają, że Komisja, kierując do Trybunału wniosek o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie przyspieszonym, nie zastosowała w ramach postępowania poprzedzającego wniesienie skargi terminów krótszych niż te zwykle stosowane, co świadczy zdaniem tego państwa członkowskiego o tym, że niniejsza sprawa jest pozbawiona pilnego charakteru. Ponadto zachowanie tej instytucji w ramach postępowania poprzedzającego wniesienie skargi różni się od tego przyjętego w innych sprawach, w których zastosowała ona terminy krótsze niż zwykle, nie zwracając się jednak następnie do Trybunału o rozpoznanie tych spraw w trybie przyspieszonym.
14
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 133 § 1 regulaminu postępowania na wniosek strony skarżącej albo strony pozwanej, jeżeli charakter sprawy wymaga niezwłocznego rozstrzygnięcia, prezes Trybunału może postanowić, po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony przeciwnej, o rozpatrzeniu sprawy w trybie przyspieszonym.
15
W niniejszym przypadku Węgry kwestionują zasadność wniosku Komisji o zastosowanie w niniejszej sprawie takiego trybu przyspieszonego, podważając w szczególności przedstawione przez tę instytucję szkodliwe skutki, jakie mają wynikać ze spornej ustawy. Owo państwo członkowskie nie kwestionuje jednak faktu, że sporna ustawa została przyjęta w celu ochrony jego suwerenności narodowej, ani faktu, że ustanowiono w niej w tym celu urząd, któremu w istocie powierzono zadanie prowadzenie dochodzeń w sprawie działań, które mogą podważać tę suwerenność lub jej zagrażać, a także w przedmiocie ubiegających się o wsparcie z zagranicy organizacji, które prowadzą lub wspierają działania mogące wpłynąć na wolę wyborców lub na wynik wyborów. Ponadto cel ten wynika wyraźnie z preambuły tej ustawy, która odnosi się w szczególności, jak to wynika ze skargi Komisji i czemu Węgry nie zaprzeczyły, do konieczności „zapewnienia demokratycznej debaty oraz przejrzystości publicznych i społecznych procesów decyzyjnych [a także] podawania do publicznej wiadomości wszelkich prób obcej ingerencji i do zapobieżenia wszelkim podobnym próbom”. Co więcej, również w swej skardze Komisja podniosła, że zgodnie z § 11 spornej ustawy „jeżeli urząd stwierdzi lub odkryje okoliczności mogące uzasadniać wszczęcie czy też prowadzenie postępowania w sprawie wykroczenia, postępowania karnego, postępowania administracyjnego czy też innego postępowania, podaje do wiadomości organów uprawnionych do wszczęcia tych postępowań dane i okoliczności faktyczne, o których się dowiedział”. Ponadto na mocy nowelizacji węgierskiego kodeksu karnego, która została przewidziana w § 32 spornej ustawy, niektóre powiązane z tymi organizacjami osoby mogą podlegać karze za korzystanie w ramach ich działalności z zakazanego wsparcia zagranicznego. Węgry nie kwestionują zaś tego przedstawienia spornej ustawy.
16
Należy zatem uznać, że państwo to kwestionuje nie treść przepisów, o których mowa w poprzednim punkcie, jako takich, lecz w istocie raczej to, iż wynikające z nich konsekwencje mają mieć udowodniony i szkodliwy charakter. To zaś zakwestionowanie nie jest wystarczającą podstawą do oddalenia podniesionej przez Komisję argumentacji dotyczącej konieczności bezzwłocznego ustalenia, czy przepisy te są sprzeczne z prawem Unii, aby, jeśli okaże się, że tak jest, zapobiec występowaniu wspomnianych konsekwencji.
17
W świetle powyższych rozważań należy uznać, że interes ogólny wymaga, aby kwestia zgodności spornej ustawy z prawem Unii została rozstrzygnięta w możliwie najkrótszym terminie, tak aby usunąć niekorzystną niepewność w tym względzie, a tym samym umożliwić Węgrom albo pełne i nieograniczone stosowanie wspomnianej ustawy w ramach wykonywania ich kompetencji krajowych i suwerenności, w przypadku gdyby okazała się ona zgodna z tym prawem, albo – w wypadku przeciwnym – podjęcie niezbędnych środków.
18
Jak zaś już bowiem zostało rozstrzygnięte w innych kontekstach, jeżeli w sprawie pojawiają się poważne wątpliwości co do zasadniczych kwestii związanych z konstytucyjnym prawem krajowym oraz z prawem Unii, może okazać się konieczne, w świetle szczególnych okoliczności takiej sprawy, niezwłoczne jej rozstrzygnięcie zgodnie z art. 105 § 1 regulaminu postępowania (postanowienia prezesa Trybunału: z dnia 19 października 2018 r., Wightman i in., C‑621/18, EU:C:2018:851, pkt 10; z dnia 29 listopada 2024 r., LC i CP, C‑758/24 i C‑759/24, EU:C:2024:1012, pkt 8). W niniejszej sprawie podobnie – ponieważ chodzi o skargę bezpośrednią – ze względu na to, że niniejsza sprawa dotyczy stosunków o charakterze konstytucyjnym między Unią a jej państwami członkowskimi w mającej zasadnicze znaczenie i wrażliwej dziedzinie, jaką jest życie publiczne w porządku demokratycznym, konieczne jest jej niezwłoczne rozstrzygnięcie zgodnie z art. 133 § 1 regulaminu postępowania.
19
Wniosku tego nie podważa podniesiony przez Węgry argument dotyczący złożonego charakteru podniesionych przez Komisję zarzutów. Choć bowiem prawdą jest, jak podnosi to państwo członkowskie, że złożony lub delikatny charakter kwestii podnoszonych w danej sprawie może prowadzić do uznania, biorąc pod uwagę kontekst prawny i faktyczny charakteryzujący sprawę, iż trudno jest rozpatrzyć ją w trybie przyspieszonym (wyrok z dnia 18 maja 2021 r., AsociaţiaForumul Judecătorilor din România i in., C‑83/19, C‑127/19, C‑195/19, C‑291/19, C‑355/19 i C‑397/19, EU:C:2021:393, pkt 105), okoliczność ta sama w sobie nie wyklucza możliwości zastosowania takiej procedury, której szczegółowe zasady wykonania pozwalają na uwzględnienie całokształtu cech charakterystycznych poszczególnych spraw (postanowienie prezesa Trybunału z dnia 7 kwietnia 2016 r., Rada/Front Polisario, C‑104/16 P, EU:C:2016:232, pkt 17) w sytuacjach, w których zastosowanie wspomnianej procedury jest konieczne, ani też możliwości przeprowadzenia wymaganego badania złożonych zarzutów.
20
Należy zatem uznać, że charakter niniejszej sprawy wymaga jej niezwłocznego rozstrzygnięcia. W związku z tym należy ją rozpoznać w trybie przyspieszonym przewidzianym w art. 133 regulaminu postępowania przed Trybunałem.
Z powyższych względów prezes Trybunału postanawia, co następuje:
1)
Sprawa C‑829/24 podlega rozpoznaniu w trybie przyspieszonym przewidzianym w art. 133 regulaminu postępowania przed Trybunałem.
2)
Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: węgierski.