62022CJ0088
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τέταρτο τμήμα)
της 19ης Οκτωβρίου 2023 (
*1
)
«Αίτηση αναιρέσεως – Υπαλληλική υπόθεση – Παράρτημα VII του Κανονισμού Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση – Έκτακτοι υπάλληλοι – Αμοιβή – Επίδομα αποδημίας – Προϋποθέσεις χορήγησης – Κύρια επαγγελματική δραστηριότητα – Παροχή υπηρεσιών προς άλλο κράτος»
Στην υπόθεση C‑88/22 P,
με αντικείμενο αίτηση αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 56 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ασκήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2022,
QB, εκπροσωπούμενος αρχικώς από τον R. Wardyn, radca prawny, στη συνέχεια από την K. Staszkiewicz, avocate,
αναιρεσείων,
όπου έτερος διάδικος είναι η:
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον T. S. Bohr και την A.‑C. Simon,
καθής πρωτοδίκως,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
συγκείμενο από τους J.‑C. Bonichot, προεδρεύοντα, S. Rodin και L. S. Rossi (εισηγήτρια), δικαστές,
γενική εισαγγελέας: J. Kokott
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα η οποία ανέπτυξε τις προτάσεις της κατά τη συνεδρίαση της 4ης Μαΐου 2023,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Με την αίτηση αναιρέσεως, ο QB, έκτακτος υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ζητεί την αναίρεση της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 8ης Δεκεμβρίου 2021, QB κατά Επιτροπής (T‑71/21, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, EU:T:2021:868), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή του με αίτημα την ακύρωση της αποφάσεως του Γραφείου Διαχείρισης και Εκκαθάρισης των Ατομικών Δικαιωμάτων (PMO) της Επιτροπής της 6ης Απριλίου 2020, με την οποία το PMO αρνήθηκε να χορηγήσει στον αναιρεσείοντα το επίδομα αποδημίας (στο εξής: επίδικη απόφαση).
Το νομικό πλαίσιο
2
Το άρθρο 4 του παραρτήματος VII του Κανονισμού Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς στο πλαίσιο της οποίας ασκήθηκε η προσφυγή (στο εξής: ΚΥΚ), ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Το επίδομα αποδημίας, ίσο με το 16 % του συνολικού ποσού του βασικού μισθού, καθώς και του επιδόματος στέγης και του επιδόματος συντηρούμενων τέκνων [που καταβάλλονται] στον υπάλληλο χορηγείται:
α)
Στον υπάλληλο:
–
ο οποίος δεν είναι και δεν υπήρξε ποτέ υπήκοος του κράτους στο έδαφος του οποίου ευρίσκεται ο τόπος όπου υπηρετεί ο ενδιαφερόμενος,
και
–
ο οποίος, δεν είχε μόνιμη διαμονή ή δεν άσκησε κατά συνήθη τρόπο, επί πέντε έτη λήγοντα έξι μήνες πριν από την ανάληψη των καθηκόντων του, την κυρία επαγγελματική δραστηριότητά του στο ευρωπαϊκό έδαφος του εν λόγω κράτους. Για την εφαρμογή της παρούσης διατάξεως δεν λαμβάνονται υπόψη οι καταστάσεις που προκύπτουν από την παροχή υπηρεσιών σε άλλο κράτος ή διεθνή οργανισμό.
[…]»
Το ιστορικό της διαφοράς
3
Το ιστορικό της διαφοράς εκτίθεται από το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 3 έως 13 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ως ακολούθως:
«3
Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Κατάρτισης Δικαστικών (στο εξής: ΕΔΚΔ) είναι μη κερδοσκοπική διεθνής ένωση βελγικού δικαίου, η οποία δεν έχει νομική προσωπικότητα και εδρεύει στις Βρυξέλλες (Βέλγιο). Σκοπός του είναι η ανάπτυξη προγραμμάτων επιμόρφωσης με ευρωπαϊκή διάσταση για τα μέλη και το προσωπικό των δικαστικών αρχών. Μέλη του ΕΔΚΔ μπορούν να είναι τα όργανα των κρατών μελών που είναι αρμόδια για την κατάρτιση δικαστών και εισαγγελέων ή συμμετέχουν στην κατάρτιση των δικαστικών σε επίπεδο [Ευρωπαϊκής] Ένωσης.
4
Από το 2005 ο αναιρεσείων, QB, Πολωνός υπήκοος, ασκούσε καθήκοντα δικαστή σε περιφερειακό δικαστήριο της Πολωνίας.
5
Από τον Μάρτιο του 2009, κατόπιν αποφάσεως του πολωνικού Υπουργείου Δικαιοσύνης, ο αναιρεσείων αποσπάσθηκε στην Krajowa Szkola Sadownictwa i Prokuratury (Εθνική Σχολή Δικαστών και Εισαγγελέων, στο εξής: KSSiP). Η KSSiP είναι κεντρικός κρατικός οργανισμός ο οποίος συστάθηκε με νόμο και έχει ως σκοπό να εξασφαλίσει την κατάρτιση των μελών των τακτικών δικαστηρίων και της εισαγγελίας στην Πολωνία.
6
Τον Δεκέμβριο του 2013 το πολωνικό Υπουργείο Δικαιοσύνης και το ΕΔΚΔ συνήψαν συμφωνία με την οποία ο αναιρεσείων, ο οποίος ήταν αποσπασμένος στην KSSiP, ανέλαβε τα καθήκοντα γενικού γραμματέα του ΕΔΚΔ. Όσον αφορά τον τόπο άσκησης των καθηκόντων του, προβλέφθηκε ότι η παρουσία του αναιρεσείοντος θα απαιτούνταν όχι μόνο στην έδρα της KSSiP στην Πολωνία, αλλά και στα γραφεία του ΕΔΚΔ στις Βρυξέλλες και σε κάθε άλλο τόπο όπου ασκούνται οι δραστηριότητες του ΕΔΚΔ ή όπου η παρουσία του αναιρεσείοντος θα θεωρούνταν προς το συμφέρον του ΕΔΚΔ.
7
Από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019 ο αναιρεσείων εργαζόταν επίσης ως επικεφαλής εμπειρογνώμονας στο Διεθνές Κέντρο Συνεργασίας της KSSiP. Ήταν επιφορτισμένος με τη διασφάλιση της καλής συνεργασίας και την υλοποίηση των δραστηριοτήτων που προκύπτουν από την προσχώρηση της KSSiP στο ΕΔΚΔ.
8
Ο αναιρεσείων ζούσε στις Βρυξέλλες με την οικογένειά του από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως τις 30 Ιουνίου 2019. Μετά τη λήξη της θητείας του στο ΕΔΚΔ, τον Ιούνιο του 2019, ο αναιρεσείων και η οικογένειά του επέστρεψαν στην Πολωνία.
9
Την 1η Ιανουαρίου 2020 ο αναιρεσείων ανέλαβε υπηρεσία στην […] Επιτροπή ως έκτακτος υπάλληλος στις Βρυξέλλες.
10
Με [την επίδικη απόφαση], το Γραφείο Διαχείρισης και Εκκαθάρισης των Ατομικών Δικαιωμάτων (PMO) χορήγησε στον αναιρεσείοντα, κατόπιν της εκ μέρους του ανάληψης υπηρεσίας στην Επιτροπή, το επίδομα εκπατρισμού που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 2, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, αλλά αρνήθηκε να του χορηγήσει το επίδομα αποδημίας.
[…]
13
Με απόφαση της 3ης Νοεμβρίου 2020 (στο εξής: απόφαση απόρριψης της διοικητικής ενστάσεως), η αρμόδια για τη σύναψη των συμβάσεων προσλήψεως αρχή […] της Επιτροπής απέρριψε [την υποβληθείσα από τον αναιρεσείοντα] διοικητική ένσταση [κατά της επίδικης απόφασης]. Η εν λόγω αρχή διευκρίνισε ότι η περίοδος αναφοράς των πέντε ετών πριν από την ανάληψη των καθηκόντων του αναιρεσείοντος στην Επιτροπή [(στο εξής: περίοδος αναφοράς)] εκτεινόταν από την 1η Ιουλίου 2014 έως τις 30 Ιουνίου 2019. Εκτίμησε ότι ο αναιρεσείων, καθ’ όλη την περίοδο αναφοράς, ασκούσε τα καθήκοντα γενικού γραμματέα του ΕΔΚΔ στις Βρυξέλλες. Επισήμανε ότι ο αναιρεσείων δεν αμφισβητεί το συμπέρασμα του PMO ότι το ΕΔΚΔ δεν μπορούσε να θεωρηθεί ως διεθνής οργανισμός κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ. Θεώρησε ότι, μολονότι ο αναιρεσείων εξακολουθούσε κατά την περίοδο αναφοράς να υπόκειται στις οδηγίες των ιεραρχικώς ανωτέρων του στην KSSiP, ο δεσμός του με το ΕΔΚΔ αποτελούσε, ωστόσο, αυτοτελή νομική σχέση. Υπογράμμισε ότι, από τη στιγμή που ο αναιρεσείων δεν είχε ενταχθεί στη μόνιμη αντιπροσωπεία του πολωνικού κράτους στο Βέλγιο, η άσκηση των καθηκόντων γενικού γραμματέα του ΕΔΚΔ δεν μπορούσε να θεωρηθεί ως παροχή υπηρεσιών προς το πολωνικό κράτος, κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, και, ως εκ τούτου, ασκούσε κατά την περίοδο αναφοράς την κύρια επαγγελματική δραστηριότητά του στο Βέλγιο. Έκρινε ότι, δεδομένου ότι η άρνηση χορηγήσεως του επιδόματος αποδημίας μπορούσε να στηριχθεί απλώς και μόνον στο κριτήριο του τόπου άσκησης της κύριας δραστηριότητας, δεν ήταν απαραίτητο να εξετάσει το κριτήριο της μόνιμης διαμονής.»
Η διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση
4
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 2 Φεβρουαρίου 2021, ο QB άσκησε προσφυγή με αίτημα την ακύρωση της επίδικης αποφάσεως.
5
Προς στήριξη της προσφυγής του, ο QB προέβαλε τρεις λόγους ακυρώσεως. Ο πρώτος λόγος αφορούσε παράβαση της υποχρέωσης αιτιολογήσεως. Με τον δεύτερο λόγο προσήψε στην Επιτροπή παράβαση του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ όσον αφορά, πρώτον, τον προσδιορισμό του τόπου της μόνιμης διαμονής του QB κατά την περίοδο αναφοράς, δεύτερον, τον προσδιορισμό της κύριας επαγγελματικής του δραστηριότητας κατά την ίδια περίοδο και του τόπου στον οποίον την ασκούσε και, τρίτον, τη δυνατότητα εφαρμογής της εξαίρεσης που προβλέπεται στην εν λόγω διάταξη σε περίπτωση «παροχής υπηρεσιών σε άλλο κράτος». Ο τρίτος λόγος αφορούσε πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως κατά την εφαρμογή των προϋποθέσεων χορήγησης του επιδόματος αποδημίας.
6
Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή στο σύνολό της.
Τα αιτήματα των διαδίκων της αναιρετικής διαδικασίας
7
Με την αίτηση αναιρέσεως, ο QB ζητεί από το Δικαστήριο:
–
να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση·
–
να ακυρώσει την επίδικη απόφαση και την απόφαση απόρριψης της διοικητικής ενστάσεως·
–
επικουρικώς, να αναπέμψει την υπόθεση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, και
–
να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας.
8
Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως και να καταδικάσει τον QB στα δικαστικά έξοδα.
Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
9
Προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως, ο αναιρεσείων προβάλλει δύο λόγους, με τους οποίους υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομικά σφάλματα κατά την ερμηνεία και κατά την εφαρμογή των προϋποθέσεων χορήγησης του επιδόματος αποδημίας, οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ.
Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρηματολογία των διαδίκων
10
Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, ο αναιρεσείων προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο νομικό σφάλμα κατά την ερμηνεία και κατά την εφαρμογή του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, καθόσον έκρινε, στις σκέψεις 63 έως 74 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η κύρια επαγγελματική δραστηριότητα του αναιρεσείοντος κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς ήταν εκείνη του γενικού γραμματέα του ΕΔΚΔ και ο τόπος άσκησης της δραστηριότητας αυτής ήταν οι Βρυξέλλες.
11
Ο αναιρεσείων δεν αμφισβητεί συναφώς ότι κατά την περίοδο αναφοράς ασκούσε τα καθήκοντα γενικού γραμματέα του ΕΔΚΔ, ότι στο πλαίσιο αυτό εκπλήρωνε πολυάριθμα διοικητικά καθήκοντα και καθήκοντα εκπροσώπησης τα οποία περιλάμβαναν σημαντικές αρμοδιότητες, καθώς και ότι η παρουσία του δεν απαιτούνταν μόνο στην KSSiP, αλλά και στα γραφεία του ΕΔΚΔ στις Βρυξέλλες.
12
Θεωρεί ωστόσο ότι, καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, η κύρια επαγγελματική δραστηριότητά του ήταν εκείνη του αποσπασμένου στην KSSiP δικαστή, στην Πολωνία.
13
Ειδικότερα, ισχυρίζεται, πρώτον, ότι στο ΕΔΚΔ ασκούσε τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητές του για λογαριασμό της KSSiP, η οποία έχει ως αποστολή την κατάρτιση των λειτουργών της πολωνικής δικαστικής εξουσίας και είναι ένας από τους βασικούς αποδέκτες της κατάρτισης που προσφέρει το ΕΔΚΔ.
14
Δεύτερον, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι όλες οι δραστηριότητες του ΕΔΚΔ ασκούνται προς όφελος των δικαστικών οργάνων των κρατών μελών και ότι το ΕΔΚΔ πρέπει να θεωρηθεί ως ομάδα των εθνικών αυτών οργάνων, επιχείρημα το οποίο επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι το ΕΔΚΔ δεν διαθέτει νομική προσωπικότητα.
15
Τρίτον, ο αναιρεσείων υπογραμμίζει ότι το καταστατικό και ο εσωτερικός κανονισμός του ΕΔΚΔ δεν προβλέπουν σχέση εργασίας ή άλλη νομική σχέση μεταξύ του ΕΔΚΔ και του εθνικού δικαστή που ασκεί τα καθήκοντα γενικού γραμματέα. Τούτο προκύπτει επίσης και από το μνημόνιο συμφωνίας που συνήφθη μεταξύ του ΕΔΚΔ και του πολωνικού Υπουργείου Δικαιοσύνης, το οποίο διαλάμβανε ότι ουδεμία νομική σχέση υφίσταται μεταξύ του αναιρεσείοντος και του ΕΔΚΔ.
16
Τέταρτον, ο αναιρεσείων επισημαίνει ότι από τα κριθέντα με την απόφαση του Δικαστηρίου της 21ης Ιουνίου 2007, Επιτροπή κατά Hosman‑Chevalier (C‑424/05 P, EU:C:2007:367, σκέψη 42), προκύπτει ότι η «ιεραρχική εξάρτηση» αποτελεί κρίσιμο στοιχείο προκειμένου να προσδιοριστεί σε ποιον παρείχε υπηρεσίες ορισμένο πρόσωπο, κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ. Συναφώς, ο αναιρεσείων θεωρεί ότι διατήρησε την ιδιότητα του δικαστή καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς και, για τον λόγο αυτόν, παρέμεινε έμμισθος λειτουργός του πολωνικού κράτους, υποκείμενος ιεραρχικώς στην KSSiP. Επομένως, ασκούσε τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες του γενικού γραμματέα του ΕΔΚΔ ως αποσπασμένος στην KSSiP δικαστής, σύμφωνα με τις αρχές της ανεξαρτησίας και της αμεροληψίας οι οποίες απαγορεύουν στους δικαστές την παράλληλη απασχόληση ή τη σύναψη νομικών σχέσεων παρόμοιας φύσης.
17
Στο υπόμνημα απαντήσεώς του, ο αναιρεσείων αμφισβητεί, επιπροσθέτως, ότι για τις υπηρεσίες που παρείχε ως γενικός γραμματέας αμειβόταν από το ΕΔΚΔ και ισχυρίζεται ότι, καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, αμειβόταν αποκλειστικά από το πολωνικό κράτος, το οποίο ήταν ο μοναδικός νόμιμος εργοδότης του.
18
Συναφώς, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ειδικότερα, αφενός, ότι οι γενικοί γραμματείς του ΕΔΚΔ συνεχίζουν να λαμβάνουν τον εθνικό μισθό τους, τον οποίο επιστρέφει το ΕΔΚΔ στις οικείες εθνικές αρχές μέχρις ενός ανώτατου ορίου, το οποίο δεν ισοδυναμεί κατ’ ανάγκην με το συνολικό ποσό του μισθού αυτού. Αφετέρου, υπογραμμίζει ότι το ΕΔΚΔ αναλαμβάνει μόνον τα έξοδα στέγασης των γενικών γραμματέων στις Βρυξέλλες και όχι τις λοιπές παροχές σε είδος που χορηγούνται στο προσωπικό του, γεγονός το οποίο αποδεικνύει ότι οι γενικοί γραμματείς δεν απασχολούνται από το ΕΔΚΔ.
19
Η Επιτροπή αμφισβητεί την ανωτέρω επιχειρηματολογία.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
20
Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως προβάλλεται νομικό σφάλμα του Γενικού Δικαστηρίου κατά την εκ μέρους του εφαρμογή των κριτηρίων προσδιορισμού της κύριας επαγγελματικής δραστηριότητας του ενδιαφερόμενου προσώπου και του τόπου άσκησης της δραστηριότητας αυτής, κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, καθόσον έκρινε, στις σκέψεις 63 έως 74 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η κύρια επαγγελματική δραστηριότητα του αναιρεσείοντος κατά την περίοδο αναφοράς ήταν εκείνη του γενικού γραμματέα του ΕΔΚΔ και ο τόπος άσκησης της δραστηριότητας αυτής ήταν οι Βρυξέλλες.
21
Κατά την ανωτέρω διάταξη, το επίδομα αποδημίας χορηγείται στον υπάλληλο ο οποίος πληροί τις δύο προβλεπόμενες στην εν λόγω διάταξη σωρευτικές προϋποθέσεις, ήτοι, πρώτον, να μην είναι και να μην υπήρξε ποτέ υπήκοος του κράτους στο έδαφος του οποίου βρίσκεται ο τόπος όπου υπηρετεί (στο εξής: κράτος υπηρεσίας) και, δεύτερον, να μην είχε μόνιμη διαμονή ή να μην άσκησε κατά συνήθη τρόπο, επί πέντε έτη λήγοντα έξι μήνες πριν από την ανάληψη των καθηκόντων του, την κύρια επαγγελματική δραστηριότητά του στο ευρωπαϊκό έδαφος του εν λόγω κράτους (πρβλ. απόφαση της 15ης Σεπτεμβρίου 2022, Brown κατά Επιτροπής και Συμβουλίου, C‑675/20 P, EU:C:2022:686, σκέψεις 37 και 38 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Η εν λόγω διάταξη διευκρινίζει ωστόσο ότι, για την εφαρμογή της δεύτερης προϋπόθεσης, δεν λαμβάνονται υπόψη οι καταστάσεις που προκύπτουν από την παροχή υπηρεσιών προς άλλο κράτος ή διεθνή οργανισμό.
22
Ελλείψει ορισμού της έννοιας «κύρια επαγγελματική δραστηριότητα» στον ΚΥΚ, ο προσδιορισμός της σημασίας και του περιεχομένου της πρέπει να γίνει σύμφωνα με το σύνηθες νόημά της στην καθημερινή γλώσσα, λαμβανομένων ταυτόχρονα υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου αυτή χρησιμοποιείται και των σκοπών που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος [πρβλ. απόφαση της 8ης Ιουνίου 2023, Επιτροπή κατά Σλοβακίας (Δικαίωμα καταγγελίας σύμβασης χωρίς χρέωση), C‑540/21, EU:C:2023:450, σκέψη 63 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
23
Συναφώς, επισημαίνεται ότι η έννοια της «κύριας επαγγελματικής δραστηριότητας» δηλώνει, κατά το σύνηθες νόημά της στην καθημερινή γλώσσα, οποιαδήποτε αμειβόμενη και τακτική εργασία, ανεξαρτήτως του ιδιωτικού ή δημόσιου χαρακτήρα της ή του αν είναι μισθωτή ή μη εξαρτημένη εργασία, η οποία ασκείται πρωτευόντως σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα που ενδεχομένως ασκεί το ενδιαφερόμενο πρόσωπο.
24
Συγκεκριμένα, όπως εκτίμησε κατ’ ουσίαν η γενική εισαγγελέας στο σημείο 46 των προτάσεών της, προκειμένου μια δραστηριότητα να εμπίπτει στην ανωτέρω έννοια, είναι απαραίτητο το πρόσωπο που την ασκεί να αφιερώνει σε αυτή το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου εργασίας του και να αντλεί από αυτή το μεγαλύτερο μέρος των επαγγελματικών εσόδων του. Αντιθέτως, δεν είναι απαραίτητο η εν λόγω δραστηριότητα να ασκείται στο πλαίσιο σχέσης εργασίας, είτε εκ του νόμου είτε συμβατικής, η οποία να συνδέει ειδικά το πρόσωπο που την ασκεί και την οντότητα για την οποία αυτή ασκείται.
25
Όσον αφορά το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η έννοια της «κύριας επαγγελματικής δραστηριότητας» και, ειδικότερα, όσον αφορά το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, στο οποίο αυτή περιέχεται, επισημαίνεται ότι, αφενός, η κύρια επαγγελματική δραστηριότητα είναι κρίσιμη για τους σκοπούς της διάταξης αυτής μόνον καθόσον έχει ασκηθεί «κατά συνήθη τρόπο» και «στο ευρωπαϊκό έδαφος» του κράτους υπηρεσίας. Επομένως, οι πραγματικές περιστάσεις οι οποίες καθιστούν δυνατή τη διαπίστωση του σταθερού και διαρκούς χαρακτήρα μιας τέτοιας δραστηριότητας και τον προσδιορισμό του τόπου άσκησής της, όπως αυτές που αφορούν την κατανομή του χρόνου εργασίας του ενδιαφερομένου κατά την περίοδο αναφοράς και τον χώρο στον οποίο το εν λόγω πρόσωπο πράγματι κλήθηκε να διαθέσει τον χρόνο εργασίας του, αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για τον χαρακτηρισμό μιας συγκεκριμένης εργασίας ως «κύριας επαγγελματικής δραστηριότητας», κατά την έννοια της εν λόγω διάταξης.
26
Αφετέρου, το ζήτημα κατά πόσον η συγκεκριμένη δραστηριότητα μπορεί να χαρακτηριστεί ως «παροχή υπηρεσιών σε άλλο κράτος ή διεθνή οργανισμό», κατά την έννοια της εν λόγω διάταξης, τίθεται μόνον αφού προσδιοριστεί η κύρια επαγγελματική δραστηριότητα του ενδιαφερόμενου προσώπου, οπότε και καθίσταται κρίσιμος ο τυχόν προσδιορισμός της οντότητας για την οποία την ασκεί. Επομένως, η ταυτότητα των προσώπων προς όφελος των οποίων ασκείται εν τέλει η συγκεκριμένη δραστηριότητα και των οντοτήτων για τις οποίες ενδεχομένως αυτή ασκήθηκε δεν αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τον προσδιορισμό της κύριας επαγγελματικής δραστηριότητας του ενδιαφερόμενου προσώπου ή του τόπου στον οποίο αυτή ασκήθηκε.
27
Μια τέτοια γραμματική και συστηματική ερμηνεία της έννοιας της «κύριας επαγγελματικής δραστηριότητας» ενισχύεται από τους σκοπούς που επιδιώκει το άρθρο 4, παράγραφος 1, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ. Πράγματι, το Δικαστήριο έχει επανειλημμένως κρίνει ότι η χορήγηση του επιδόματος αποδημίας αποσκοπεί στην αντιστάθμιση των ιδιαίτερων βαρών και μειονεκτημάτων που είναι απότοκα της ανάληψης καθηκόντων στα θεσμικά όργανα της Ένωσης για τους υπαλλήλους οι οποίοι υποχρεώνονται, για τον λόγο αυτό, να μεταφέρουν τη διαμονή τους από το κράτος της κατοικίας τους στο κράτος υπηρεσίας και να ενταχθούν σε νέο περιβάλλον. Η έννοια της αποδημίας εξαρτάται από την υποκειμενική κατάσταση του υπαλλήλου, ήτοι από τον βαθμό ενσωμάτωσής του στο νέο περιβάλλον, ο οποίος μπορεί να αποδειχθεί με τη μόνιμη διαμονή του ή με τα χαρακτηριστικά της ασκούμενης κύριας επαγγελματικής δραστηριότητας. Επομένως, η χορήγηση του επιδόματος αποδημίας αποσκοπεί στην εξάλειψη των ανισοτήτων που δημιουργούνται εκ των πραγμάτων μεταξύ των υπαλλήλων που είναι πλήρως ενταγμένοι στην κοινωνία του κράτους υπηρεσίας και εκείνων που δεν είναι (πρβλ. απόφαση της 25ης Μαρτίου 2021, Alvarez y Bejarano κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑517/19 P και C‑518/19 P, EU:C:2021:240, σκέψη 69 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
28
Επομένως, όπως επισήμανε, κατ’ ουσίαν, η γενική εισαγγελέας στα σημεία 49 και 50 των προτάσεών της, προκειμένου να κριθεί αν ο ενδιαφερόμενος ασκούσε κατά την περίοδο αναφοράς την κύρια επαγγελματική δραστηριότητά του στο κράτος υπηρεσίας, ούτως ώστε να πρέπει, κατ’ αρχήν, να θεωρηθεί ότι έχει ενταχθεί στην κοινωνία του κράτους αυτού και να μην μπορεί επομένως να λάβει το επίδομα αποδημίας, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη πραγματικά στοιχεία τα οποία μπορούν να επηρεάσουν την ένταξή του στην κοινωνία αυτή και όχι τυπικά στοιχεία τα οποία αφορούν το νομικό ή συμβατικό καθεστώς του ενδιαφερομένου. Στα πραγματικά αυτά στοιχεία περιλαμβάνονται, ειδικότερα, ο κύριος τόπος πραγματικής άσκησης των καθηκόντων τα οποία συνεπάγεται η επαγγελματική δραστηριότητά του, ο χρόνος που αφιερώνει στην επαγγελματική αυτή δραστηριότητα και το ύψος της αμοιβής που εισπράττει γι’ αυτήν, υπό τη μορφή επίσης ενδεχόμενων παροχών σε είδος οι οποίες καταβάλλονται λόγω της απαίτησης παρουσίας στον τόπο εργασίας.
29
Κατόπιν της ανωτέρω επισήμανσης, υπενθυμίζεται επίσης ότι, σύμφωνα με το άρθρο 256, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ και το άρθρο 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η αίτηση αναιρέσεως περιορίζεται σε νομικά ζητήματα. Το Γενικό Δικαστήριο είναι αποκλειστικώς αρμόδιο να διαπιστώνει και να εκτιμά τα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά καθώς και να εκτιμά τα αποδεικτικά στοιχεία. Επομένως, η εκτίμηση των εν λόγω πραγματικών περιστατικών και αποδεικτικών στοιχείων, υπό την επιφύλαξη της παραμορφώσεως του περιεχομένου τους, δεν υπόκειται, αυτή καθεαυτή, στον αναιρετικό έλεγχο του Δικαστηρίου (πρβλ. απόφαση της 12ης Ιανουαρίου 2023, Lietuvos geležinkeliai κατά Επιτροπής, C‑42/21 P, EU:C:2023:12, σκέψη 60 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
30
Εν προκειμένω, ο αναιρεσείων δεν προέβαλε ότι ενέχει παραμόρφωση το σκεπτικό που διαλαμβάνεται στις σκέψεις 63 έως 66 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, με τις οποίες το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε, κατ’ ουσίαν, ότι από τη συναφθείσα μεταξύ του πολωνικού Υπουργείου Δικαιοσύνης και του ΕΔΚΔ συμφωνία προέκυπτε ότι ο αναιρεσείων όφειλε να εκπληρώνει διοικητικά καθήκοντα και καθήκοντα εξωτερικής εκπροσώπησης τα οποία συνεπάγονταν ότι ο αναιρεσείων έπρεπε να δαπανά ένα μεγάλο μέρος του χρόνου εργασίας του στα γραφεία της γραμματείας του ΕΔΚΔ στις Βρυξέλλες και με τις οποίες το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, αφενός, ότι ο αναιρεσείων, ως γενικός γραμματέας, εισέπραττε σημαντική αμοιβή, το ύψος της οποίας απέκλειε το ενδεχόμενο να ασκούσε αυτός τα σχετικά καθήκοντα ως δευτερεύουσα δραστηριότητα σε σχέση με τα καθήκοντα του δικαστή στην Πολωνία, και, αφετέρου, ότι του χορηγούνταν παροχές σε είδος οι οποίες καταβάλλονται λόγω της απαίτησης παρουσίας στις Βρυξέλλες, όπως, μεταξύ άλλων, η παραχώρηση υπηρεσιακού διαμερίσματος στο οποίο διέμεινε με την οικογένειά του καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς. Επιπλέον, οι διάδικοι δεν αμφισβητούν το γεγονός ότι η θέση του γενικού γραμματέα του ΕΔΚΔ είναι μια θέση με σημαντικά καθήκοντα και αρμοδιότητες.
31
Προς στήριξη του πρώτου λόγου αναιρέσεως, ο αναιρεσείων αντλεί επιχείρημα, πρώτον, από το γεγονός ότι ασκούσε τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες γενικού γραμματέα του ΕΔΚΔ για λογαριασμό της KSSiP ως αποδέκτη της προσφερόμενης από το ΕΔΚΔ κατάρτισης και ότι όλες οι αρμοδιότητες του ΕΔΚΔ ασκούνται προς όφελος των οργανισμών κατάρτισης δικαστικών των κρατών μελών.
32
Το ανωτέρω επιχείρημα δεν μπορεί να ευδοκιμήσει, δεδομένου ότι, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 26 της παρούσας απόφασης, το ζήτημα της ταυτότητας των προσώπων προς όφελος των οποίων ασκείται εν τέλει η επαγγελματική δραστηριότητα του ενδιαφερομένου δεν είναι κρίσιμο προκειμένου να καθοριστεί αν η δραστηριότητά του αυτή αποτελεί την κύρια επαγγελματική του δραστηριότητα ούτε για να προσδιοριστεί ο τόπος στον οποίο αυτή ασκείται.
33
Δεύτερον, ο αναιρεσείων επικαλείται ότι δεν υπάρχει σχέση εργασίας ή άλλη νομική σχέση μεταξύ του ιδίου και του ΕΔΚΔ. Εντούτοις, όπως επισημάνθηκε στις σκέψεις 23, 24 και 28 της παρούσας απόφασης, προκειμένου μια δραστηριότητα να μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί «κύρια επαγγελματική δραστηριότητα», κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, δεν είναι απαραίτητο να αποτελεί αντικείμενο σχέσης εργασίας μεταξύ του ενδιαφερομένου και της οντότητας για την οποία ασκείται, εφόσον, αφενός, η άσκησή της από τον ενδιαφερόμενο γίνεται κατά τρόπο τακτικό και έναντι αμοιβής και, αφετέρου, ο ενδιαφερόμενος αφιερώνει σε αυτή το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου εργασίας του και αντλεί από αυτή το μεγαλύτερο μέρος των επαγγελματικών εσόδων του.
34
Εν προκειμένω, από τις διαπιστώσεις στις οποίες κατέληξε το Γενικό Δικαστήριο στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, οι οποίες υπενθυμίζονται στη σκέψη 30 της παρούσας απόφασης, προκύπτει, αφενός, ότι η δραστηριότητα του γενικού γραμματέα του ΕΔΚΔ αποτελούσε εργασιακή δραστηριότητα την οποία ο αναιρεσείων ασκούσε τακτικά και έναντι αμοιβής, προς εκτέλεση συμφωνίας μεταξύ του εργοδότη του, ήτοι του πολωνικού Υπουργείου Δικαιοσύνης, και του ΕΔΚΔ, και, αφετέρου, ότι ο αναιρεσείων αφιέρωνε στη δραστηριότητα αυτή μεγάλο μέρος του χρόνου εργασίας του, έναντι αμοιβής της οποίας το ύψος απέκλειε το ενδεχόμενο άσκησής της ως δευτερεύουσας δραστηριότητας.
35
Τρίτον, ο αναιρεσείων προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι δεν έλαβε υπόψη, προκειμένου να προσδιορίσει την κύρια επαγγελματική δραστηριότητά του, το κριτήριο της ιεραρχικής εξάρτησης, το οποίο προκύπτει από τα κριθέντα με την απόφαση του Δικαστηρίου της 21ης Ιουνίου 2007, Επιτροπή κατά Hosman-Chevalier (C‑424/05 P, EU:C:2007:367, σκέψη 42), ούτε και την ιδιότητά του ως εθνικού δικαστή.
36
Το ανωτέρω επιχείρημα προέρχεται ωστόσο από εσφαλμένη ερμηνεία της ανωτέρω νομολογίας. Συγκεκριμένα, το Δικαστήριο έλαβε υπόψη την ύπαρξη ιεραρχικής σχέσης μεταξύ του ενδιαφερομένου και της οντότητας για την οποία το εν λόγω πρόσωπο είχε ασκήσει την επαγγελματική δραστηριότητα που ήταν επίμαχη στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση εκείνη μόνο στο πλαίσιο εκτίμησης του ζητήματος κατά πόσον η δραστηριότητα αυτή μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «παροχή υπηρεσιών σε άλλο κράτος». Όπως υπογραμμίστηκε στη σκέψη 26 της παρούσας απόφασης, η εκτίμηση του ζητήματος αυτού διενεργείται μόνον αφού κριθεί αν μια τέτοια επαγγελματική δραστηριότητα αποτελεί κύρια δραστηριότητα.
37
Ομοίως, όσον αφορά το γεγονός ότι ο αναιρεσείων διατήρησε την ιδιότητα του εθνικού δικαστή και, ως εκ τούτου, ασκούσε τα καθήκοντα του γενικού γραμματέα του ΕΔΚΔ ως δικαστής αποσπασμένος στην KSSiP, επισημαίνεται ότι, όπως εξέθεσε κατ’ ουσίαν η γενική εισαγγελέας στο σημείο 59 των προτάσεών της, το γεγονός αυτό θα μπορούσε να είναι κρίσιμο στην καλύτερη περίπτωση προκειμένου να καθοριστεί κατά πόσον μια τέτοια επαγγελματική δραστηριότητα ασκούνταν για λογαριασμό του πολωνικού κράτους. Επομένως, για τους ίδιους λόγους με αυτούς που εκτίθενται στην προηγούμενη σκέψη της παρούσας απόφασης, το στοιχείο αυτό δεν ασκεί καμία επιρροή ούτε στον σχηματισμό κρίσης περί του αν η συγκεκριμένη δραστηριότητα αποτελεί κύρια δραστηριότητα ούτε στον προσδιορισμό του τόπου άσκησής της.
38
Τέλος, τέταρτον, το επιχείρημα με το οποίο ο αναιρεσείων αμφισβητεί την ορθότητα της εκτίμησης ότι αμειβόταν από το ΕΔΚΔ για τις υπηρεσίες που παρείχε ως γενικός γραμματέας απορρέει, εν πάση περιπτώσει, και από εσφαλμένη ερμηνεία της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης. Συγκεκριμένα, στη σκέψη 66 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο δεν έκρινε ότι ο αναιρεσείων αμειβόταν από το ΕΔΚΔ, αλλά ότι το ΕΔΚΔ είχε αναλάβει, εν τέλει, την αμοιβή του μέχρις ενός ανώτατου ποσού, το ύψος του οποίου ήταν σημαντικό.
39
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
Επί του δεύτερου λόγου αναιρέσεως
Επιχειρηματολογία των διαδίκων
40
Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, ο αναιρεσείων προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι, στις σκέψεις 79 έως 82 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, υπέπεσε σε νομικό σφάλμα κατά την ερμηνεία της έννοιας «παροχή υπηρεσιών σε άλλο κράτος» κατά το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ.
41
Αφενός, ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο εσφαλμένως έκρινε ότι η ανωτέρω έννοια καλύπτει μόνον τις υπηρεσίες που παρέχονται στο πλαίσιο της απασχόλησης στη μόνιμη αντιπροσωπεία ενός κράτους. Συναφώς ισχυρίζεται, κατ’ αρχάς, ότι μια τέτοια στενή ερμηνεία της συγκεκριμένης έννοιας αποκλίνει από τη νομολογία του Γενικού Δικαστηρίου κατά την οποία, στο μέτρο που ο ενδιαφερόμενος είχε άμεσους νομικούς δεσμούς με το οικείο κράτος ή τον οικείο διεθνή οργανισμό, η προβλεπόμενη στην ανωτέρω διάταξη εξαίρεση καταλαμβάνει όλες τις καταστάσεις που προκύπτουν από την παροχή υπηρεσιών προς το συγκεκριμένο κράτος ή τον συγκεκριμένο διεθνή οργανισμό.
42
Περαιτέρω, ο αναιρεσείων θεωρεί ότι η νομολογία την οποία μνημονεύει το Γενικό Δικαστήριο στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση προς στήριξη της ανωτέρω στενής ερμηνείας δεν μπορεί να εφαρμοστεί στην παρούσα υπόθεση. Κατά τον αναιρεσείοντα, η νομολογία αυτή αφορά είτε πρόσωπα τα οποία απήλαυαν του διπλωματικού καθεστώτος αποκλειστικά και μόνο λόγω των συζύγων τους, οι οποίοι ήταν διπλωμάτες των κρατών μελών, και τα οποία, δεδομένης της νομικής σχέσης που τα συνέδεε με βελγικές οντότητες, δεν είχαν άμεσο δεσμό με το κράτος καταγωγής τους, είτε πρόσωπα τα οποία εργάζονταν για πολιτική υποδιαίρεση και όχι για την κεντρική διοίκηση ενός κράτους.
43
Τέλος, ο αναιρεσείων ισχυρίζεται ότι, λαμβανομένης υπόψη της αρχής της διάκρισης των εξουσιών, η οποία απορρέει μεταξύ άλλων από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών, κανένα μέλος της δικαστικής εξουσίας δεν μπορεί να ενταχθεί στη μόνιμη αντιπροσωπεία κράτους μέλους, δεδομένου ότι αυτή ανήκει στην εκτελεστική εξουσία. Επομένως, ερμηνεύοντας τον όρο «παροχή υπηρεσιών σε άλλο κράτος» του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ υπό την έννοια ότι καταλαμβάνει μόνον τις υπηρεσίες που παρέχονται κατά την απασχόληση στη μόνιμη αντιπροσωπεία ενός κράτους, το Γενικό Δικαστήριο απέκλεισε εσφαλμένως κάθε μέλος της δικαστικής εξουσίας από την εφαρμογή της εξαιρέσεως αυτής.
44
Αφετέρου, ο αναιρεσείων ισχυρίζεται ότι το Γενικό Δικαστήριο, μη λαμβάνοντας υπόψη την ιδιότητά του ως εθνικού δικαστή και την εργασία που παρείχε για την KSSiP, παρέβη την ανωτέρω διάταξη. Συναφώς, παραπέμπει στα επιχειρήματα που ανέπτυξε στο πλαίσιο του πρώτου λόγου αναιρέσεως προκειμένου να υποστηρίξει ότι, ασκώντας τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες του γενικού γραμματέα του ΕΔΚΔ, εκπλήρωνε καθήκοντα τα οποία του είχε αναθέσει η KSSiP.
45
Η Επιτροπή αμφισβητεί την ανωτέρω επιχειρηματολογία.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
46
Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, ο αναιρεσείων αμφισβητεί την ορθότητα της ερμηνείας του όρου «παροχή υπηρεσιών σε άλλο κράτος», κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, ισχυριζόμενος ότι το Γενικό Δικαστήριο, αφενός, εσφαλμένως έκρινε ότι η συγκεκριμένη έννοια καλύπτει μόνον τις υπηρεσίες που παρέχονται κατά την απασχόληση στη μόνιμη αντιπροσωπεία ενός κράτους μέλους και, αφετέρου, δεν έλαβε υπόψη την ιδιότητά του ως εθνικού δικαστή και την εργασία που παρείχε για την KSSiP.
47
Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, το περιεχόμενο της έννοιας της «παροχής υπηρεσιών σε άλλο κράτος» πρέπει να εκτιμάται συνολικώς και να ερμηνεύεται με γνώμονα την οικονομία και τους σκοπούς της κανονιστικής ρύθμισης της οποίας αποτελεί μέρος (απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2007, Salvador García κατά Επιτροπής, C‑7/06 P, EU:C:2007:724, σκέψη 42 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
48
Συναφώς, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, όπως υπενθυμίστηκε στη σκέψη 27 της παρούσας απόφασης, το επίδομα αποδημίας αποσκοπεί στην εξάλειψη των εκ των πραγμάτων ανισοτήτων οι οποίες δημιουργούνται μεταξύ των υπαλλήλων που είναι πλήρως ενταγμένοι στην κοινωνία του κράτους υπηρεσίας και εκείνων που δεν είναι. Πράγματι, η παροχή των υπηρεσιών αυτών προς άλλο κράτος ή διεθνή οργανισμό έχει ως συνέπεια τη διατήρηση ενός ειδικού δεσμού του ενδιαφερομένου με αυτό το κράτος ή αυτόν τον διεθνή οργανισμό, εμποδίζοντας έτσι τη δημιουργία μόνιμου δεσμού με το κράτος υπηρεσίας και, ως εκ τούτου, την επαρκή ένταξή του στην κοινωνία του κράτους υπηρεσίας. Στο πλαίσιο αυτό, στην ίδια κατάσταση αποδημίας βρίσκεται και ο υπάλληλος ο οποίος κατοικούσε ή ασκούσε επαγγελματική δραστηριότητα επί του ευρωπαϊκού εδάφους του κράτους υπηρεσίας κατά την περίοδο αναφοράς, προκειμένου να παράσχει υπηρεσίες προς άλλο κράτος ή διεθνή οργανισμό (πρβλ. απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2007, Salvador García κατά Επιτροπής, C‑7/06 P, EU:C:2007:724, σκέψεις 43 έως 46 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
49
Συγκεκριμένα, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι κάθε πρόσωπο το οποίο, λόγω του ότι κατά την περίοδο αναφοράς εντάσσεται στις δομές άλλου κράτους ή διεθνούς οργανισμού στο κράτος υπηρεσίας πρέπει να θεωρείται ότι τελεί στην υπηρεσία του άλλου κράτους ή του διεθνούς οργανισμού, βρίσκεται σε κατάσταση «αποδημίας» κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, ανεξαρτήτως μάλιστα των καθηκόντων που ασκεί και της ύπαρξης άμεσου νομικού δεσμού μεταξύ του εν λόγω προσώπου και του άλλου κράτους ή του διεθνούς οργανισμού (πρβλ. αποφάσεις της15ης Ιανουαρίου 1981, Vutera κατά Επιτροπής, 1322/79, EU:C:1981:6, σκέψη 8, και της 21ης Ιουνίου 2007, Επιτροπή κατά Hosman‑Chevalier, C‑424/05 P, EU:C:2007:367, σκέψεις 41, 44 και 45).
50
Το Δικαστήριο έχει διευκρινίσει εξάλλου ότι, δεδομένου ότι ο όρος «παροχή υπηρεσιών σε άλλο κράτος», κατά την έννοια της ανωτέρω διάταξης, καλύπτει επίσης την παροχή υπηρεσιών προς τρίτη χώρα, για την ερμηνεία της πρέπει να γίνει παραπομπή στο δημόσιο διεθνές δίκαιο που διέπει τις σχέσεις μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών. Ακόμη και αν η κατανομή των αρμοδιοτήτων σε ενδοκρατικό επίπεδο ποικίλλει ανάλογα με τη θεσμική δομή κάθε κράτους, το κράτος πρέπει να θεωρείται ως ενιαίο υποκείμενο του δημοσίου διεθνούς δικαίου, (πρβλ. απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2007, Salvador García κατά Επιτροπής, C‑7/06 P, EU:C:2007:724, σκέψεις 47 έως 49).
51
Σύμφωνα με την αντίληψη αυτή, τα άλλα κράτη εκπροσωπούνται στο κράτος υπηρεσίας του ενδιαφερομένου μέσω ενός συστήματος ενιαίας διπλωματικής εκπροσώπησης, το οποίο αντανακλά τον ενιαίο χαρακτήρα, σε διεθνές επίπεδο, των άλλων αυτών κρατών και περιλαμβάνει τις πρεσβείες, τις διπλωματικές αποστολές και τις μόνιμες αντιπροσωπείες στους διεθνείς οργανισμούς (πρβλ. αποφάσεις της 21ης Ιουνίου 2007, Επιτροπή κατά Hosman‑Chevalier, C‑424/05 P, EU:C:2007:367, σκέψη 39, και της 29ης Νοεμβρίου 2007, Salvador García κατά Επιτροπής, C‑7/06 P, EU:C:2007:724, σκέψη 49).
52
Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, μολονότι για να μπορεί να θεωρηθεί ότι ένα πρόσωπο, το οποίο κατά την περίοδο αναφοράς ασκούσε την κύρια επαγγελματική του δραστηριότητα στο κατάστημα της αντιπροσωπείας πολιτικής υποδιαίρεσης κράτους μέλους στα θεσμικά όργανα της Ένωσης στις Βρυξέλλες, έχει παράσχει υπηρεσίες σε «άλλο κράτος», δεν είναι ουσιώδες το να έχει εργαστεί στην κεντρική διοίκηση του κράτους αυτού, εντούτοις, η λειτουργική ένταξή του κατά την περίοδο αναφοράς σε μόνιμη αντιπροσωπεία του κράτους αυτού στην Ένωση αποτελεί στοιχείο αποφασιστικής σημασίας (πρβλ. απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2007, Salvador García κατά Επιτροπής, C‑7/06 P, EU:C:2007:724, σκέψη 50 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
53
Το Δικαστήριο έχει κρίνει, συγκεκριμένα, ότι η ιδιαίτερη υπηρεσιακή κατάσταση μέλους του προσωπικού μόνιμης αντιπροσωπείας, βάσει της οποίας το μέλος αυτό έχει τη δυνατότητα, μεταξύ άλλων, να τύχει των διαφόρων προνομίων και ασυλιών δυνάμει της Συμβάσεως της Βιέννης περί των διπλωματικών σχέσεων, της 18ης Απριλίου 1961, δημιουργεί τον ειδικό δεσμό με το οικείο κράτος μέλος και εμποδίζει, αφ’ εαυτής, το εν λόγω πρόσωπο να αναπτύξει μόνιμο δεσμό με το κράτος υπηρεσίας και, ως εκ τούτου, να ενταχθεί επαρκώς στην κοινωνία του εν λόγω κράτους (απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2007, Salvador García κατά Επιτροπής, C‑7/06 P, EU:C:2007:724, σκέψη 51 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
54
Στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο, αφού υπενθύμισε συνοπτικά, στις σκέψεις 78 έως 80, τη νομολογία που μνημονεύεται στις σκέψεις 50 έως 52 της παρούσας απόφασης, έκρινε, στη σκέψη 82, ότι οι υπηρεσίες που παρείχε ο αναιρεσείων στο ΕΔΚΔ ως γενικός γραμματέας δεν εμπίπτουν στην έννοια της «παροχής υπηρεσιών σε άλλο κράτος», δεδομένου ότι, μεταξύ άλλων, το ΕΔΚΔ αποτελεί μη κερδοσκοπική διεθνή ένωση βελγικού δικαίου «μη εντεταγμένη σε μόνιμη αντιπροσωπεία κράτους μέλους».
55
Το Γενικό Δικαστήριο, εκφέροντας την ανωτέρω κρίση χωρίς να ερευνήσει αν ο ίδιος ο αναιρεσείων είχε ασκήσει την κύρια επαγγελματική του δραστηριότητα ως γενικός γραμματέας του ΕΔΚΔ απασχολούμενος στη διπλωματική αντιπροσωπεία άλλου κράτους στο κράτος υπηρεσίας και αν τελούσε, ως εκ τούτου, στην υπηρεσία του άλλου αυτού κράτους, κατά την έννοια της νομολογίας που μνημονεύεται στις σκέψεις 48 έως 51 της παρούσας απόφασης, υπέπεσε σε νομικό σφάλμα.
56
Εντούτοις, αν το σκεπτικό αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου ενέχει παραβίαση του δικαίου της Ένωσης, πλην όμως το διατακτικό της είναι ορθό για άλλους νομικούς λόγους, η παραβίαση αυτή δεν δύναται να έχει ως συνέπεια την αναίρεση της εν λόγω αποφάσεως, πρέπει δε να γίνει αντικατάσταση σκεπτικού (απόφαση της 17ης Ιανουαρίου 2023, Ισπανία κατά Επιτροπής, C‑632/20 P, EU:C:2023:28, σκέψη 48).
57
Πρέπει επομένως να εξεταστεί αν το Γενικό Δικαστήριο μπορούσε ορθώς να συμπεράνει, στη σκέψη 83 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η εξαίρεση που αφορά την περίπτωση «παροχής υπηρεσιών σε άλλο κράτος», η οποία προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, δεν εφαρμόζεται στην εργασία που παρείχε ο αναιρεσείων στο ΕΔΚΔ.
58
Συναφώς, από τα διαλαμβανόμενα στις σκέψεις 3, 64 έως 66 και 73 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, τα οποία δεν αμφισβήτησε λυσιτελώς ο αναιρεσείων, προκύπτει ότι το ΕΔΚΔ είναι μη κερδοσκοπική διεθνής ένωση βελγικού δικαίου, μέλη της οποίας είναι τα όργανα των κρατών μελών της Ένωσης που είναι αρμόδια για την κατάρτιση των δικαστικών και η οποία έχει ως σκοπό την ανάπτυξη προγραμμάτων επιμόρφωσης για τα εθνικά δικαστήρια, ότι οι δραστηριότητες του γενικού γραμματέα του ΕΔΚΔ τις οποίες ασκούσε ο αναιρεσείων συνίσταντο στην εκτέλεση διοικητικών καθηκόντων και καθηκόντων εξωτερικής εκπροσώπησης της εν λόγω ένωσης, ότι παραχωρήθηκε στον αναιρεσείοντα, ως γενικό γραμματέα του ΕΔΚΔ, υπηρεσιακό διαμέρισμα στις Βρυξέλλες, πλην όμως, όπως ο ίδιος παραδέχεται, δεν του χορηγήθηκε άλλη παροχή ούτε του αναγνωρίστηκαν προνόμια και ασυλίες, και ότι, τέλος, ως γενικός γραμματέας, ο αναιρεσείων υπέκειτο στην εξουσία ελέγχου της διοικούσας επιτροπής του ΕΔΚΔ, η οποία είχε την εξουσία να τον παύσει προσωρινά και να προτείνει στη γενική συνέλευση τον τερματισμό της εντολής του.
59
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι ο αναιρεσείων δεν ασκούσε την κύρια επαγγελματική δραστηριότητά του ως γενικός γραμματέας του ΕΔΚΔ σε διπλωματική αντιπροσωπεία άλλου κράτους στο κράτος υπηρεσίας, τελώντας, ως εκ τούτου, στην υπηρεσία του άλλου κράτους, κατά την έννοια της νομολογίας που μνημονεύεται στις σκέψεις 48 έως 51 της παρούσας απόφασης, ούτε εξάλλου ασκούσε τη δραστηριότητα αυτή σε άλλο όργανο που εκπροσωπεί τα συμφέροντα του άλλου κράτους στο κράτος υπηρεσίας.
60
Το γεγονός ότι ο αναιρεσείων ήταν, κατά την περίοδο αναφοράς, εθνικός δικαστής αποσπασμένος στην KSSiP δεν μπορεί να αναιρέσει το ανωτέρω συμπέρασμα. Συγκεκριμένα, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 49 της παρούσας απόφασης, η ύπαρξη άμεσου νομικού δεσμού με κράτος διαφορετικό από το κράτος υπηρεσίας, πλην των περιπτώσεων που αναφέρονται στην προηγούμενη σκέψη της παρούσας απόφασης, δεν μπορεί, αφ’ εαυτής, να αποδείξει ότι ο ενδιαφερόμενος άσκησε την κύρια επαγγελματική δραστηριότητά του κατά την περίοδο αναφοράς τελώντας στην υπηρεσία του άλλου αυτού κράτους.
61
Κατά συνέπεια, ορθώς το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στη σκέψη 83 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η εξαίρεση που αφορά την «παροχή υπηρεσιών σε άλλο κράτος», η οποία προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, δεύτερη περίπτωση, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, δεν εφαρμόζεται στην κύρια επαγγελματική δραστηριότητα που ασκούσε ο αναιρεσείων κατά την περίοδο αναφοράς.
62
Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.
63
Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη.
Επί των δικαστικών εξόδων
64
Κατά το άρθρο 184, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, όταν η αίτηση αναιρέσεως απορρίπτεται ως αβάσιμη, το Δικαστήριο αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων.
65
Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, το οποίο εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.
66
Εν προκειμένω, δεδομένου ότι ο QB ηττήθηκε, πρέπει να φέρει, πέραν των δικαστικών εξόδων του, και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή, σύμφωνα με το σχετικό αίτημά της.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.
2)
Ο QB φέρει, πέραν των δικαστικών εξόδων του, και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.