62003CV0001_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Partijiet
Fil-proċedura għal opinjoni 1/03,
li għandha bħala suġġett talba għal opinjoni taħt l-Artikolu 300(6) KE, imressqa fil-5 ta' Marzu 2003 mill-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Qorti plenarja),
komposta minn V. Skouris, President, C. W. A. Timmermans, A. Rosas (Relatur), K. Schiemann, J. Makarczyk u J. Malenovský, Presidenti ta' Awla, J.-P. Puissochet, R. Schintgen, N. Colneric, S. von Bahr, J. N. Cunha Rodrigues, R. Silva de Lapuerta, K. Lenaerts, P. Kūris, E. Juhász, G. Arestis, A. Borg Barthet, M. Ilešič, J. Klučka, U. Lõhmus u E. Levits, Imħallfin,
Reġistraturi: M. H. von Holstein, Assistent Reġistratur, u M.-F. Contet, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tad-19 ta' Ottubru 2004,
wara li kkunsidrat is-sottomissjonijiet ippreżentati:
– għall-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea, minn J. Schutte u J. P. Hix, bħala aġenti,
– għall-Gvern Ċek, minn T. Boček, bħala aġent,
– għall-Gvern Daniż, minn J. Molde, bħala aġent,
– għall-Gvern Ġermaniż, minn W.-D. Plessing, A. Dittrich u A. Tiemann, bħala aġenti,
– għall-Gvern Elleniku, minn A. Samoni-Rantou u S. Chala, bħala aġenti,
– għall-Gvern Spanjol, minn N. Díaz Abad, bħala aġent,
– għall-Gvern Franċiż, minn R. Abraham, G. de Bergues u A. Bodard-Hermant, bħala aġenti,
– għall-Irlanda, minn D. O’Hagan u J. Gormley, bħala aġenti, assistiti minn P. Sreenan, SC, u N. Hyland, BL,
– għall-Gvern Taljan, minn I. M. Braguglia, bħala aġent,
– għall-Gvern Olandiż, minn S. Terstal, bħala aġent,
– għall-Gvern Pollakk, minn S. Królak, bħala aġent,
– għall-Gvern Portugiż, minn L. Fernandes u R. Correia, bħala aġenti,
– għall-Gvern Finlandiż, minn A. Guimaraes-Purokoski, bħala aġent,
– għall-Gvern Żvediż, minn A. Kruse, bħala aġent,
– għall-Gvern tar-Renju Unit, minn R. Caudwell, bħala aġent, assistita minn A. Dashwood, barrister,
– għall-Parlament Ewropew, minn H. Duintjer Tebbens u A. Caiola, bħala aġenti,
– għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn J. Iglesias Buhigues, A.-M. Rouchaud-Joët u M. Wilderspin, bħala aġenti,
wara li semgħet in camera, fil-15 ta' April 2005, lil L. A. Geelhoed, Avukat Ġenerali Prinċipali, u lil F. G. Jacobs, P. Léger, D. Ruíz-Jarabo Colomer, A. Tizzano, C. Stix-Hackl, J. Kokott, u M. Poiares Maduro, Avukati Ġenerali,
tagħti l-preżenti
Motivi tas-sentenza
Opinjoni
1. It-talba tirrigwarda l-kompetenza esklużiva jew maqsuma tal-Komunità Ewropea biex tikkonkludi l-Konvenzjoni ġdida dwar ġurisdizzjoni, rikonoxximent u eżekuzzjoni ta' sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali, intiża biex tissostitwixxi l-attwali Konvenzjoni ta' Lugano (iktar 'il quddiem il-"ftehim prospettat" jew il-"Konvenzjoni ġdida ta' Lugano").
2. Skond l-Artikolu 300(6) KE, "[i]l-Parlament Ewropew, il-Kunsill, il-Kummissjoni jew Stat Membru jista' jikseb l-opinjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar jekk ftehim prospettat ikunx kompatibbli mad-dispożizzjonijiet ta' dan it-Trattat.
Meta l-opinjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tkun negattiva, il-ftehim ikun jista' jidħol fis-seħħ biss fit-termini ta' l-Artikolu 48 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea."
Il-kuntest tat-talba għal opinjoni
Id-dispożizzjonijiet rilevanti tat-Trattat KE
3. It-Tielet Parti tat-Trattat KE għandha Titolu IV, introdott bit-Trattat ta' Amsterdam u emendat bit-Trattat ta' Nizza, li, b'mod partikolari, fih il-bażi legali għall-adozzjoni tal-leġiżlazzjoni Komunitarja fil-qasam tal-kooperazzjoni ġudizzjarja f'materja ċivili.
4. F'dan ir-rigward, l-Artikolu 61(ċ) KE jipprovdi:
"Sabiex jistabilixxi progressivament spazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja, il-Kunsill għandu jadotta:
[…]
ċ) miżuri fil-qasam ta' kooperazzjoni ġudizzjarja f'materji ċivili kif previsti fl-Artikolu 65".
5. L-Artikolu 65 KE jaqra kif ġej:
"Il-[m]iżuri fil-qasam ta' kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili li jkollhom implikazzjonijiet transkonfinali, li għandhom jittieħdu skond l-Artikolu 67 u sa fejn ikun meħtieġ għall-funzjonament xieraq tas-suq intern, għandhom jinkludu:
a) it-titji[b] u s-simplifikazzjoni [ta']:
– is-sistema tan-notifiki f'pajjiż ieħor ta’ dokumenti ġudizzjarji u extra-ġudizzjarji;
– il-kooperazzjoni fil-mod kif jiġu akkwiżiti l-provi;
– ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi ċivili u kummerċjali, inklużi deċiżjonijiet f’każijiet ext[r]a-ġudizzjarji;
b) il-promozzjoni tal-kumpatibilità tar-regoli applikabbli fl-Istati Membri li jikkonċernaw il-kunflitt [ta'] liġijiet u [ta'] ġurisdizzjoni[…];
ċ) l-eliminazzjoni ta' ostakoli għall-funzjonament tajjeb ta' proċeduri ċivili, jekk meħtieġ bil-promozzjoni tal-kumpatibilità tar-regoli tal-proċeduri ċivili applikabbli fl-Istati Membri."
6. L’Artikolu 67(1) KE jipprovdi:
"Matul perijodu transitorju ta' ħames snin wara d-dħul fis-seħħ
tat-Trattat ta' Amsterdam, il-Kunsill għandu jaġixxi unanimament fuq proposta mill-Kummissjoni jew fuq inizjattiva minn xi Stat Membru u wara li jkun ikkonsulta lill-Parlament Ewropew."
7. Għandu wkoll jiġi rrilevat li, skond l-Artikolu 69 KE, "[l]-applikazzjoni ta[t-Titolu IV tat-Tielet Parti tat-Trattat KE] għandha tkun soġġetta għad-disposizzjonijiet tal-Protokoll dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u ta' l-Irlanda u tal-Protokoll dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka [...]".
Kif joħroġ mit-termini rispettivi ta' dawn iż-żewġ Protokolli, il-Protokoll dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka (iktar 'il quddiem il-"Protokoll Daniż") jaħdem b'mod differenti minn dak tal-Protokoll dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u ta' l-Irlanda.
Fil-fatt, dan l-aħħar Protokoll jippermetti lir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq u lill-Irlanda li, jekk jixtiequ, jintrabtu bl-istrumenti adottati abbażi ta' l-Artikolu 61(ċ) KE, mingħajr, madankollu, ma jkunu obbligati jirrinunzjaw għal dan il-Protokoll bħala tali.
Min-naħa l-oħra, tali għażla mhijiex miftuħa għar-Renju tad-Danimarka.
Għaldaqstant, ir-regolamenti adottati abbażi ta' l-imsemmi Titolu IV fil-qasam tal-kooperazzjoni ġudizzjarja f'materji ċivili ma jorbtux lid-Danimarka u mhumiex applikabbli għaliha.
8. L-Artikolu 293 KE (li qabel kien l-Artikolu 220 tat-Trattat KE), li jagħmel parti mis-Sitt Parti tat-Trattat li tinkludi d-dispożizzjonijiet ġenerali u finali, jgħid:
"L-Istati Membri għandhom, safejn ikun meħtieġ, jieħdu sehem f’negozjati ma' xulxin bil-għan li jassiguraw għaċ-ċittadini tagħhom[:]
[...]
– is-simplifikazzjoni tal-formalitajiet li jirregolaw ir-rikonoxximent reċiproku u l-esekuzzjoni tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji u d-deċiżjonijiet arbitrali."
9. Dispożizzjonijiet oħra tat-Trattat ġew użati bħala bażi legali ta' strumenti Komunitarji settorjali li, b'mod aċċessorju, jinkludu regoli ta' kompetenza.
Il-Kunsill jiċċita, bħala eżempji, it-Titolu X tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 40/94 ta' l-20 ta' Diċembru 1993 dwar it- trademark
Komunitarja (ĠU 1994, L 11, p. 1), ibbażat fuq l-Artikolu 235 tat-Trattat KE (li sar l-Artikolu 308 KE), u l-Artikolu 6 tad-Direttiva 96/71/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Diċembru 1996 dwar l-impjieg ta' ħaddiema fil-qafas ta' prestazzjoni ta' servizzi (ĠU 1997, L 18, p. 1), ibbażata fuq l-Artikoli 57(2) tat-Trattat KE (li sar, wara li ġie emendat, l-Artikolu 47(2) KE) u 66 tat-Trattat KE (li sar l-Artikolu 55 KE).
L-istrumenti Komunitarji eżistenti fid-data tat-talba għal opinjoni
Ir-Regolament (KE) Nru 44/2001
10. Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001 tat-22 ta' Diċembru 2000 dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta' sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali (ĠU 2001, L 12, p. 1), jistabbilixxi sistema ġenerali ta' ġurisdizzjoni tal-qrati u ta' rikonoxximent, kif ukoll ta' eżekuzzjoni ta' sentenzi, applikabbli fil-Komunità f'materji ċivili u kummerċjali.
11. Dan ir-Regolament issostitwixxa, bejn l-Istati Membri kollha ħlief għar-Renju tad-Danimarka, il-Konvenzjoni dwar il-Ġurisdizzjoni u l-Eżekuzzjoni ta' Sentenzi f'Materji Ċivili u Kummerċjali, konkluża fi Brussell fis-27 ta' Settembru 1968 (JO 1972, L 299, p. 32) abbażi tar-raba' inċiż ta' l-Artikolu 220 tat-Trattat KEE (li sar ir-raba' inċiż ta' l-Artikolu 220 tat-Trattat KE, li wara sar ir-raba' inċiż ta' l-Artikolu 293 KE) (ĠU 1972, L 299, p. 32), kif emendata bil-Konvenzjoni tad-9 ta' Ottubru 1978 dwar l-adeżjoni tar-Renju tad-Danimarka, ta' l-Irlanda u tar-Renju
Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq (ĠU L 304, p. 1, u – test emendat – p. 77), bil-Konvenzjoni tal-25 ta' Ottubru 1982 dwar l-adeżjoni tar-Repubblika Ellenika (ĠU L 388, p. 1), bil-Konvenzjoni tas-26 ta' Mejju 1989 dwar l-adeżjoni tar-Renju ta' Spanja u tar-Repubblika Portugiża (ĠU L 285, p. 1) u bil-Konvenzjoni tad-29 ta' Novembru 1996 dwar l-adeżjoni tar-Repubblika ta' l-Awstrija, tar-Repubblika tal-Finlandja u tar-Renju ta' l-Iżvezja (ĠU 1997, C 15, p. 1, iktar 'il quddiem il-"Konvenzjoni ta' Brussell").
12. Skond il-Protokoll Daniż, ir-Regolament Nru 44/2001 ma japplikax għad-Danimarka.
Min-naħa l-oħra, bis-saħħa ta' l-Artikolu 3 tal-Protokoll dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u ta' l-Irlanda, dawn l-Istati Membri nnotifikaw ix-xewqa tagħhom li jipparteċipaw fl-adozzjoni u fl-applikazzjoni ta' l-imsemmi Regolament.
13. Il-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni biex tinterpreta r-Regolament Nru 44/2001 taħt il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikoli 68 KE u 234 KE.
Il-Konvenzjoni ta' Brussell
14. Billi, bis-saħħa tal-Protokoll Daniż, ir-Regolament Nru 44/2001 ma jorbotx lir-Renju tad-Danimarka u mhuwiex applikabbli għalih, hija l-Konvenzjoni ta' Brussell li tibqa' tapplika għar-relazzjonijiet bejn dan l-Istat Membru u l-Istati marbuta bir-Regolament Nru 44/2001.
Madankollu, għandu jiġi rrilevat li, fid-19 ta' Ottubru 2005, ġie ffirmat ftehim fi Brussell bejn il-Komunità Ewropea u r-Renju tad-Danimarka dwar il-ġurisdizzjoni, ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali, li l-firma tiegħu ġiet approvata għan-nom tal-Komunità permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2005/790/KE ta' l-20 ta' Settembru 2005 (ĠU L 299, p. 61), b'riżerva għad-Deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni ta' l-imsemmi ftehim.
15. Barra minn hekk, il-kamp ta' applikazzjoni tar-Regolament Nru 44/2001 huwa ċirkoskritt bl-Artikolu 299 KE, li jiddefinixxi l-kamp ta' applikazzjoni territorjali tat-Trattat, filwaqt li l-Konvenzjoni ta' Brussell, bħala konvenzjoni ta' dritt internazzjonali, tkopri ċerti territorji extra-Ewropej appartenenti lil diversi Stati Membri.
Dawn huma t-territorji extra-Ewropej u Mayotte, fir-rigward tar-Repubblika Franċiża, u Aruba, fir-rigward ta' l-Olanda, filwaqt li l-Istati Membri l-oħra mhumiex ikkonċernati.
Għalhekk, l-imsemmija Konvenzjoni tibqa' tapplika fir-rigward ta' dawn it-territorji.
16. Skond il-Protokoll dwar l-interpretazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Konvenzjoni tas-27 ta' Settembru 1968 dwar il-Ġurisdizzjoni u l-Eżekuzzjoni ta' Sentenzi f'Materji Ċivili u Kummerċjali, iffirmat fil-Lussemburgu fit-3 ta' Ġunju 1971 (ĠU 1975, L 204, p. 28), il-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni biex tinterpreta l-Konvenzjoni ta' Brussell.
Il-Konvenzjoni ta' Lugano
17. Il-Konvenzjoni ta' Lugano dwar il-Ġurisdizzjoni u l-Eżekuzzjoni ta' Sentenzi f'Materji Ċivili u Kummerċjali, iffirmata f'Lugano fis-16 ta' Settembru 1988 (ĠU L 319, p. 9, iktar 'il quddiem il-"Konvenzjoni ta' Lugano"), għandha l-oriġini tagħha fit-twaqqif ta' l-Assoċjazzjoni Ewropea għall-Kummerċ Ħieles (iktar 'il quddiem l-"EFTA") u fit-twaqqif, bejn l-Istati kontraenti ta' din ta' l-aħħar u l-Istati Membri ta' l-Unjoni Ewropea, ta' sistema analoga għal dik tal-Konvenzjoni ta' Brussell.
Hija ġiet irratifikata mill-Istati kkonċernati, ħlief għall-Prinċipat ta' Liechtenstein.
Minħabba fl-adeżjoni sussegwenti ta' diversi Stati Membri ta' l-EFTA ma' l-Unjoni Ewropea, l-uniċi Stati kontraenti li mhumiex Membri ta' l-Unjoni Ewropea llum huma r-Repubblika ta' l-Iżlanda, ir-Renju tan-Norveġja u l-Konfederazzjoni Żvizzera, li magħhom żdiedet ir-Repubblika tal-Polonja, li rratifikat l-imsemmija Konvenzjoni fl-1 ta' Novembru 1999, iżda dan l-Istat sar Membru ta' l-Unjoni Ewropea fl-1 ta' Mejju 2004.
18. Il-Konvenzjoni ta' Lugano hija parallela għall-Konvenzjoni ta' Brussell, fis-sens li għandha l-għan li tapplika, fir-relazzjonijiet bejn Stat parti fil-Konvenzjoni ta' Brussell u Stat Membru ta' l-EFTA li huwa parti fil-Konvenzjoni ta' Lugano, kif ukoll fir-relazzjonijiet bejn l-Istati Membri ta' l-EFTA li huma partijiet fil-Konvenzjoni ta' Lugano inter se, sistema li, ħlief għal xi ftit eċċezzjonijiet, hija l-istess bħal dik stabbilita bil-Konvenzjoni ta' Brussell.
19. Il-Qorti tal-Ġustizzja m'għandhiex ġurisdizzjoni biex tinterpreta l-Konvenzjoni ta' Lugano.
Madankollu, ġie stabbilit mekkaniżmu ta' skambju ta' informazzjoni permezz tal-Protokoll Nru 2 dwar l-interpretazzjoni uniformi tal-Konvenzjoni u ġew iffirmati dikjarazzjonijiet mill-Istati Membri ta' l-Unjoni Ewropea u l-Istati li mhumiex Membri tagħha, sabiex tiġi assigurata interpretazzjoni kemm jista' jkun uniformi ta' l-imsemmija Konvenzjoni u tad-dispożizzjonijiet ekwivalenti għal dawk ta' din il-Konvenzjoni li jinsabu fil-Konvenzjoni ta' Brussell.
Barra minn hekk, il-Protokoll Nru 3 tal-Konvenzjoni ta' Lugano, dwar l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 57 ta' din il-Konvenzjoni, jipprovdi li jekk Stat kontraenti jqis li dispożizzjoni ta' att ta' l-istituzzjonijiet Komunitarji mhijiex kompatibbli ma' din il-Konvenzjoni, l-Istati kontraenti għandhom, mingħajr dewmien, jaħsbu biex jemendawha, bla ħsara għall-applikazzjoni tal-proċedura stabbilita bl-imsemmi Protokoll Nru 2.
Kronoloġija tax-xogħol preparatorju relattiv għall-ftehim prospettat
20. Fis-sessjoni miżmuma fl-4 u l-5 ta' Diċembru 1997, il-Kunsill ta s-setgħa lil grupp ad hoc
li jiġbor fih ir-rappreżentanti ta' l-Istati Membri ta' l-Unjoni kif ukoll ir-Repubblika ta' l-Iżlanda, ir-Renju tan-Norveġja u l-Konfederazzjoni Żvizzera biex jibdew jaħdmu bil-għan li ssir reviżjoni parallela tal-Konvenzjonijiet ta' Brussell u ta' Lugano.
Id-diskussjonijiet essenzjalment kellhom għan doppju, jiġifieri li tiġi mmodernizzata s-sistema ta' dawn iż-żewġ Konvenzjonijiet u li jiġu eliminati d-diverġenzi bejniethom.
21. Is-setgħa mogħtija lill-imsemmi grupp ad hoc
kellha bħala bażi l-Artikolu 220 tat-Trattat KE u x-xogħol ta' dan il-grupp tlesta fix-xahar ta' April 1999.
Fil-fatt, dan il-grupp qabel fuq test intiż biex jirrevedi l-Konvenzjonijiet ta' Brussell u ta' Lugano.
Dan il-ftehim ġie approvat fuq livell politiku mill-Kunsill fl-2184 sessjoni li nżammet fis-27 u t-28 ta' Mejju 1999 (Dokument 7700/99 JUSTCIV 60 tat-30 ta' April 1999).
22. Wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta' Amsterdam, li ta lill-Komunità kompetenzi ġodda relattivi għall-kooperazzjoni ġudizzjarja f'materji ċivili, ma baqax iktar possibbli li l-emendi proposti mill-grupp ad hoc
dwar is-sistema tal-Konvenzjoni ta' Brussell jiġu inkorporati permezz ta' reviżjoni ta' din il-Konvenzjoni bbażata fuq l-Artikolu 293 KE.
Għaldaqstant, fl-14 ta' Lulju 1999, il-Kummissjoni ssottomettiet lill-Kunsill proposta għal regolament intiża biex tinkorpora r-riżultat tax-xogħol ta' dan il-grupp fid-dritt Komunitarju.
B'hekk, fit-22 ta' Diċembru 2000, il-Kunsill adotta, abbażi ta' l-Artikoli 61(ċ) KE u 67(1) KE, ir-Regolament Nru 44/2001 li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Marzu 2002.
23. Fir-rigward tal-Konvenzjoni ta' Lugano, il-Kummissjoni, fit-22 ta' Marzu 2002, ippreżentat rakkomandazzjoni għal deċiżjoni tal-Kunsill li tawtorizzaha tiftaħ negozjati bil-għan li tiġi adottata konvenzjoni bejn il-Komunità u, fid-dawl tal-Protokoll dwar il-pożizzjoni tagħha, id-Danimarka, minn naħa, l-Iżlanda, in-Norveġja, l-Iżvizzera u l-Polonja, min-naħa l-oħra, dwar ġurisdizzjoni, rikonoxximent u eżekuzzjoni ta' sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali, li tissostitwixxi l-Konvenzjoni ta' Lugano tas-16 ta' Settembru 1998 [Dokument SEC(2002) 298 finali].
24. Fl-2455 sessjoni tiegħu, li nżammet fl-14 u l-15 ta' Ottubru 2002, il-Kunsill awtorizza lill-Kummissjoni biex tiftaħ negozjati bil-għan li tiġi adottata l-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano, bla ħsara għall-kwistjoni jekk il-konklużjoni ta' din il-Konvenzjoni kinitx ta' kompetenza esklużiva tal-Komunità jew ta' kompetenza maqsuma bejn il-Komunità u l-Istati Membri.
Huwa adotta wkoll direttivi għan-negozjati.
25. Fl-2489 sessjoni tiegħu, li nżammet fis-27 u t-28 ta' Frar 2003, il-Kunsill iddeċieda li jissottometti din it-talba għal opinjoni lill-Qorti tal-Ġustizzja.
Is-suġġett tal-ftehim prospettat u t-talba tal-Kunsill għal opinjoni
26. Fil-punti 8 sa 12 tat-talba tiegħu għal opinjoni, il-Kunsill jiddeskrivi s-suġġett tal-ftehim prospettat kif ġej:
"8 Il-ftehim prospettat jaħseb biex jistabbilixxi konvenzjoni ġdida (ta' Lugano) dwar ġurisdizzjoni, rikonoxximent u eżekuzzjoni ta' sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali.
Is-suġġett u l-kontenut tal-ftehim prospettat jirriżultaw mid-direttivi għan-negozjati li, min-naħa tagħhom, jirreferu għat-test tar-reviżjoni (Dok. 7700/99) u għar-Regolament tal-Kunsill Nru 44/2001, bil-għan li, safejn ikun possibbli, id-dispożizzjonijiet sostantivi tal-ftehim prospettat jinġiebu f'konformità mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 44/2001.
9 Il-punt 1 tad-direttivi għan-negozjati jiddisponi, fil-fatt, li l-ftehim prospettat għandu jżomm it-test tar-reviżjoni miftiehem fil-Kunsill fis-27 u t-28 ta' Mejju 1999 u li t-test tat-Titoli II sa V tal-ftehim għandu jiġi adattat sabiex, safejn ikun possibbli, jikkorrispondi mat-test tar-Regolament Nru 44/2001, bil-kundizzjoni li t-testi tal-ftehim u tal-protokolli tiegħu għandhom jiġu adattati biex jirriflettu l-fatt li l-Komunità se tkun parti kontraenti.
10 Għaldaqstant, huwa maħsub li d-dispożizzjonijiet sostantivi tal-ftehim prospettat ikunu kif ġej:
– It-Titolu I dwar il-kamp ta' applikazzjoni għandu jirriproduċi t-test ta' l-Artikolu 1 tat-test tar-reviżjoni.
– It-Titolu II dwar il-ġurisdizzjoni għandu, safejn ikun possibbli, jikkorrispondi mal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 44/2001.
Madankollu, l-Artikolu 12A(5) tat-test tar-reviżjoni għandu, jekk ikun il-każ, jidħol minflok id-dispożizzjoni ta' l-Artikolu 14(5) tar-Regolament Nru 44/2001.
– It-Titolu III dwar ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni għandu, safejn ikun possibbli, jikkorrispondi mal-Kapitolu III tar-Regolament Nru 44/2001.
Madankollu, id-dispożizzjoni dwar il-benefiċċju ta' l-għajnuna legali għandha tinkludi paragrafu ieħor.
– It-Titolu IV dwar l-istrumenti awtentiċi u t-tranżazzjonijiet bil-qorti għandu, safejn ikun possibbli, jikkorrispondi mal-Kapitolu IV tar-Regolament Nru 44/2001.
– It-Titolu V, li jinkludi d-dispożizzjonijiet ġenerali, għandu, safejn ikun possibbli, jikkorrispondi mad-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu V tar-Regolament Nru 44/2001.
11 Il-punt 2 tad-direttivi għan-negozjati jirrigwarda d-dispożizzjonijiet tat-Titolu VII u tat-Titoli sussegwenti tal-ftehim prospettat.
– Il-punt 2(a) tad-direttivi għan-negozjati jipprovdi li 'il-konvenzjoni għandha tiġi kkompletata, sabiex tistabbilixxi r-relazzjonijiet mad-dritt Komunitarju u, b'mod partikolari, mar-Regolament Nru 44/2001. F'dan is-sens, għandha tiġi applikata s-sistema prevista fl-Artikolu 54B tal-Konvenzjoni ta' Lugano ta' l-1988. B'mod partikolari, is-sentenzi mogħtija fi Stat Membru għandhom jiġu rikonoxxuti u eżegwiti fi Stat Membru ieħor skond id-dritt Komunitarju.'
– Il-punti 2(b) u (c) tad-direttivi għan-negozjati jirrigwardaw il-ftehim dwar materji partikolari u l-ftehim ta' non-rikonoxximent.
– Il-punti 2(d) u (e) tad-direttivi għan-negozjati jiddisponu li l-ftehim prospettat għandu jinkludi dispożizzjonijiet li jippermettu li tiġi rregolata s-sitwazzjoni partikolari tad-Danimarka, tat-territorji extra-Ewropej Franċiżi, kif ukoll ta' l-Antilles Olandiżi u ta' Aruba. Filwaqt li r-Regolament Nru 44/2001 ma japplika la għad-Danimarka, la għat-territorji extra-Ewropej Franċiżi, u lanqas għall-Antilles Olandiżi u għal Aruba, il-ftehim prospettat għandu, bħala regola, japplika wkoll għal dawn il-pajjiżi u territorji, bħalma huwa l-każ fir-rigward tal-Konvenzjoni ta' Lugano ta' l-1988.
– Il-punt 2(f) tad-direttivi għan-negozjati jiddisponi li l-ftehim prospettat għandu jidħol fis-seħħ biss wara li jiġi rratifikat minn għall-inqas żewġ partijiet kontraenti. Bla ħsara għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tranżitorji u għad-dħul tiegħu fis-seħħ fir-rigward tal-partijiet ikkonċernati, il-ftehim prospettat għandu jissostitwixxi, bejn il-partijiet kontraenti kkonċernati, il-Konvenzjoni ta' Lugano ta' l-1988.
12 Barra minn hekk, it-test tar-reviżjoni jipprovdi ċerti emendi għad-dispożizzjonijiet finali tal-Konvenzjoni ta' Lugano ta' l-1988, b'mod partikolari dawk dwar l-adeżjoni mal-Konvenzjoni, kif ukoll id-dispożizzjonijiet tal-Protokolli Nru 1, 2 u 3, annessi mal-Konvenzjoni."
27. It-talba tal-Kunsill għal opinjoni taqra kif ġej:
"Il-konklużjoni tal-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano dwar ġurisdizzjoni, rikonoxximent u eżekuzzjoni ta' sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali, kif prospettata fil-punti 8 sa 12 ta' dan l-att, hija kollha kemm hi ta' kompetenza esklużiva tal-Komunità jew ta' kompetenza maqsuma bejn il-Komunità u l-Istati Membri?"
28. Waqt is-seduta, il-Kunsill speċifika li l-kwistjoni tal-kompetenza biex jiġu konklużi ftehim internazzjonali dwar ġurisdizzjoni f'materji ċivili, skond it-tifsira ta' l-Artikolu 65 KE, fil-prattika tqum sikwit u li l-Istati Membri ma jaqblux dwar dan il-punt.
Skond il-Kunsill, fit-talba tiegħu għal opinjoni, huwa la jsostni t-teżi ta' kompetenza esklużiva u lanqas dik ta' kompetenza maqsuma, iżda għamel mill-aħjar biex janalizza d-diversi aspetti tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja bl-iktar mod korrett possibbli.
Is-sottomissjonijiet bil-miktub ta' l-Istati Membri u ta' l-istituzzjonijiet
29. Konformement ma' l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 107(1) tar-Regoli tal-Proċedura, it-talba għal opinjoni ġiet innotifikata lill-Kummissjoni u lill-Parlament Ewropew, li ppreżentaw sottomissjonijiet.
B'applikazzjoni tat-tieni paragrafu ta' l-Artikolu 24 ta' l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, din il-Qorti stiednet ukoll lill-Istati Membri biex jippronunzjaw ruħhom dwar din it-talba.
Sottomissjonijiet bil-miktub ġew hekk ippreżentati mill-Gvern Ġermaniż, Elleniku, Spanjol u Franċiż, mill-Irlanda, mill-Gvern Taljan, Olandiż, Portugiż, Finlandiż, Żvediż u tar-Renju Unit.
Fuq l-ammissibbiltà tat-talba
30. Il-Kunsill, sostnut mill-Gvern Spanjol, Franċiż u Finlandiż, kif ukoll mill-Parlament u mill-Kummissjoni, jikkunsidra li t-talba għal opinjoni hija ammissibbli.
31. Fil-fatt, it-talba hija konformi mar-rekwiżiti ta' l-Artikolu 107(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, li jipprovdi li "l-opinjoni tista' tirrigwarda kemm il-kompatibbiltà tal-ftehim ikkonċernat mad-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE kif ukoll il-kompetenza tal-Komunità jew ta' waħda mill-istituzzjonijiet sabiex tikkonkludi tali ftehim".
Għal dak li jirrigwarda l-kunċett tal-qsim tal-kompetenzi bejn il-Komunità u l-Istati Membri, skond ġurisprudenza stabbilita, talba għal opinjoni li tirrigwarda l-kwistjoni jekk ftehim huwiex kollu kemm hu ta' kompetenza esklużiva tal-Komunità jew ta' kompetenza maqsuma bejn il-Komunità u l-Istati Membri hija ammissibbli (opinjoni 2/00, tas-6 ta' Diċembru 2001, Ġabra p. I-9713, punt 19). Issa dan huwa preċiżament is-suġġett tal-mistoqsija mressqa mill-Kunsill.
32. Barra minn hekk, sabiex jiġi aċċertat jekk il-ftehim in kwistjoni huwiex "prospettat" fis-sens ta' l-Artikolu 300(6) KE, jiġi mfakkar li, skond il-Qorti tal-Ġustizzja, huwa suffiċjenti li s-suġġett tal-ftehim ikun magħruf (opinjoni 2/94, tat-28 ta' Marzu 1996, Ġabra p. I-1759, punt 11). Dan huwa l-każ f'dawn il-proċeduri billi d-direttivi għan-negozjati jiddeterminaw b'mod suffiċjenti s-suġġett u l-kontenut ta' l-imsemmi ftehim kif ukoll il-materji li għandu jirregola.
Fuq il-mertu
33. Fit-talba tiegħu għal opinjoni, il-Kunsill jesponi tliet aspetti tal-kwistjoni tal-kompetenza tal-Komunità biex tikkonkludi l-ftehim prospettat. Huwa jeżamina l-ewwel nett l-eventwali eżistenza ta' kompetenza esterna espliċita, wara, l-eventwali eżistenza ta' kompetenza esterna impliċita u, fl-aħħar nett, in-natura eventwalment esklużiva ta' din il-kompetenza.
Fuq l-eżistenza ta' kompetenza esterna espliċita
34. Il-Kunsill, sostnut fuq dan il-punt mill-Istati Membri kollha li ppreżentaw sottomissjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja kif ukoll mill-Parlament u mill-Kummissjoni, jirrileva li s-suġġett tal-ftehim prospettat jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' l-Artikoli 61(ċ) KE u 67 KE. Din il-bażi legali ma tipprovdix espliċitament għal kompetenza esterna tal-Komunità.
Fuq l-eżistenza ta' kompetenza esterna impliċita
35. Skond il-Kunsill, l-Istati Membri kollha li ppreżentaw sottomissjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja kif ukoll il-Parlament u l-Kummissjoni, sabiex jiġi determinat jekk teżistix kompetenza esterna impliċita, ikun rilevanti li ssir referenza għall-opinjoni 1/76, tas-26 ta' April 1977 (Ġabra p. 741), kif elaborata fl-opinjoni 1/94, tal-15 ta' Novembru 1994 (Ġabra p. I-5267), li l-kontenut tagħhom ġie sintetizzat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi magħrufa bħala "sema' miftuħ", tal-5 ta' Novembru 2002, il-Kummissjoni vs id-Danimarka (C-467/98), Ġabra p. I-9519, punt 56); il-Kummissjoni vs l-Iżvezja (C-468/98, Ġabra p. I-9575, punt 53); il-Kummissjoni vs il-Finlandja (C-469/98, Ġabra p. I-9627, punt 57); il-Kummissjoni vs il-Belġju (C-471/98, Ġabra p. I-9681, punt 67); il-Kummissjoni vs il-Lussemburgu (C-472/98, Ġabra p. I-9741, punt 61); il-Kummissjoni vs l-Awstrija (C-475/98, Ġabra p. I-9797, punt 67); u l-Kummissjoni vs il-Ġermanja (C-476/98, Ġabra p. I-9855, punt 82).
36. Huma jesponu li, skond il-prinċipju stabbilit fl-opinjoni 1/76, iċċitata iktar 'il fuq, teżisti kompetenza esterna impliċita mhux biss fil-każijiet kollha fejn il-kompetenza i nterna tkun ġa ġiet użata bil-għan li jiġu adottati miżuri li għandhom x'jaqsmu mat-twettiq tal-politiki komuni, iżda wkoll jekk il-miżuri Komunitarji interni ma jiġux adottati ħlief fl-okkażjoni tal-konklużjoni u tad-dħul fis-seħħ tal-ftehim internazzjonali. B'hekk, il-kompetenza sabiex torbot il-Komunità fil-konfront ta' Stati terzi tista' toħroġ b'mod impliċitu mid-dispożizzjonijiet tat-Trattat li jistabbilixxu l-kompetenza interna, safejn il-parteċipazzjoni tal-Komunità fil-ftehim internazzjonali hija meħtieġa għat-twettiq ta' xi wieħed mill-għanijiet tagħha (ara l-opinjoni 1/76, iċċitata iktar 'il fuq, punti 3 u 4, kif ukoll is-sentenzi sema' miftuħ, iċċitati iktar 'il fuq, b'mod partikolari s-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, punt 56).
37. Fil-ġurisprudenza sussegwenti tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat, b'mod partikolari fir-rigward ta' l-eżistenza ta' kompetenza impliċita esklużiva, li l-ipoteżi msemmija fl-opinjoni 1/76, iċċitata iktar 'il fuq, hija dik fejn il-kompetenza interna tista' tiġi eżerċitata b'mod utli biss simultanjament mal-kompetenza esterna (opinjoni 1/94, iċċitata iktar 'il fuq, punt 89), billi l-konklużjoni tal-ftehim internazzjonali tkun b'hekk neċessarja sabiex jitwettqu l-għanijiet tat-Trattat li ma jkunux jistgħu jintlaħqu billi jiġu stabbiliti regoli awtonomi (formola użata fis-sentenzi sema' miftuħ, iċċitati iktar 'il fuq, b'mod partikolari, il-Kummissjoni vs id-Danimarka, punt 57). Skond l-espressjoni użata mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 86 ta' l-imsemmija opinjoni 1/94, it-twettiq tal-għan tal-Komunità għandu jkun "marbut indissolubbilment" mal-konklużjoni tal-ftehim internazzjonali.
38. Il-Kunsill jenfasizza li l-Komunità ġa adottat regoli interni dwar il-ġurisdizzjoni, ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali, ħaġa li tiġġustifika l-kompetenza impliċita tagħha sabiex tikkonkludi l-ftehim prospettat. F'dan ir-rigward, huwa jiċċita r-Regolament Nru 44/2001, iżda wkoll, bħala eżempji, it-Titolu X tar-Regolament Nru 40/94 u l-Artikolu 6 tad-Direttiva 96/71.
39. Huwa jispeċifika li l-ħtieġa li jiġi konkluż il-ftehim prospettat la ġie invokat mill-Istati Membri u lanqas mill-Kummissjoni. Il-Parlament jikkunsidra li tali ħtieġa ma teżistix. Fil-fatt, il-kooperazzjoni ġudizzjarja f'materji ċivili msemmija fl-Artikolu 65 KE tista' faċilment tiġi limitata għal miżuri indirizzati biss lill-qrati u lill-awtoritajiet ta' l-Istati Membri, mingħajr ma dawn il-miżuri jinvolvu r-relazzjonijiet ma' Stati terzi, kif jingħad fl-imsemmi artikolu li jispeċifika li l-miżuri prospettati għandhom jiġu adottati "sa fejn ikun meħtieġ għall-funzjonament xieraq tas-suq intern".
40. Skond il-Gvern Ġermaniż, tali ħtieġa hija f'kull każ eskluża, meta l-leġiżlazzjoni interna ma tirrikjedix il-parteċipazzjoni simultanja ta' Stati terzi.
41. Il-Gvern Elleniku, li jsostni li l-ġurisdizzjoni, ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali jikkostitwixxu tliet oqsma awtonomi li huma biss parzjalment koperti bir-Regolament Nru 44/2001, iqis li l-parti ta' kull wieħed minn dawn l-oqsma li mhijiex koperta b'dan ir-Regolament mhijiex marbuta b'mod indissolubbli mal-konklużjoni ta' konvenzjoni internazzjonali. Jekk wieħed jallega l-kuntrarju jkun qed imur kontra l-awtonomija tad-dritt internazzjonali tal-proċedura. Billi l-imsemmi Regolament jikkostitwixxi leġiżlazzjoni Komunitarja parzjali, huwa ma jagħtix lok għal kompetenza esterna esklużiva abbażi tal-kriterji stabbiliti fl-opinjoni 1/76, iċċitata iktar 'il fuq.
42. Il-Gvern Finlandiż u l-Gvern tar-Renju Unit isostnu li l-konklużjoni tal-ftehim prospettat mhijiex inseparabbli mill-eżerċizzju tal-kompetenza Komunitarja interna. Il-Gvern tar-Renju Unit jinvoka, bħala prova ta' dan, il-fatt li l-Konvenzjoni ta' Lugano ġiet konkluża għaxar snin wara li ġiet iffirmata l-Konvenzjoni ta' Brussell u li l-adozzjoni tar-Regolament Nru 44/2001, li ġrat ferm qabel ma ġiet aġġornata l-Konvenzjoni ta' Lugano, ma qajmet ebda riżerva.
Fuq l-eżistenza ta' kompetenza esklużiva bbażata fuq il-prinċipji stabbiliti fis-sentenza ERTA
43. Skond il-Kunsill, l-Istati Membri li ppreżentaw sottomissjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, kif ukoll il-Parlament u l-Kummissjoni, il-ġurisprudenza rilevanti sabiex jiġi eżaminat jekk kompetenza esterna impliċita tal-Komunità hijiex esklużiva jew le hija s-sentenza tal-31 ta' Marzu 1971, il-Kummissjoni vs il-Kunsill, magħrufa bħala "ERTA" (22/70, Ġabra p. 263), kif spjegata aħjar fl-opinjonijiet 2/91, tad-19 ta' Marzu 1993 (Ġabra p. I-1061) u 1/94, iċċitata iktar 'il fuq, liema pożizzjoni ġiet riassunta mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi sema' miftuħ, li fihom iddistingwiet tliet ipoteżijiet.
44. Il-punti 17 u 18 tas-sentenza ERTA, iċċitata iktar 'il fuq, jaqraw kif ġej:
"17 b'mod partikolari, kull darba li, sabiex timplementa xi politika komuni prevista mit-Trattat, il-Komunità tieħu miżuri li jistabbilixxu regoli komuni, tkun xi tkun il-forma tagħhom, l-Istati Membri ma jkollhomx iktar is-setgħa, la individwalment u lanqas kollettivament, li jintrabtu ma' Stati terzi b'obbligi li jaffettwaw dawn ir-regoli;
18 fil-fatt, waqt li jkunu qed jiġu stabbiliti dawn ir-regoli komuni, hija biss il-Komunità li tista' tassumi u teżegwixxi, b'effett fuq il-qasam ta' applikazzjoni kollu ta' l-ordni ġuridiku Komunitarju, l-obbligi miftiehma ma' Stati terzi".
45. Il-punti 81 sa 84 tas-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, iċċitata iktar 'il fuq, jaqraw kif ġej:
"81 Għandu wkoll jiġi ddeterminat taħt liema ċirkustanzi tista' tiġi affettwata jew modifikata l-portata tar-regoli komuni permezz ta' l-obbligi internazzjonali in kwistjoni u, għaldaqstant, taħt liema ċirkustanzi l-Komunità takkwista kompetenza esterna bil-fatt li teżerċita l-kompetenza interna tagħha.
82 Skond il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, dan ikun il-każ meta l-obbligi internazzjonali jaqgħu fil-qasam ta' applikazzjoni tar-regoli komuni (sentenza ERTA, iċċitata iktar 'il fuq, punt 30) jew f'kull każ f'qasam li fil-parti l-kbira tiegħu ġa jkun kopert b'tali regoli (opinjoni 2/91, iċċitata iktar 'il fuq, punt 25). F'din l-aħħar ipoteżi, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Istati Membri ma jistgħux jassumu obbligi internazzjonali barra mill-qafas ta' l-istituzzjonijiet komuni, u dan anki jekk ma tkun teżisti ebda kuntradizzjoni bejn dawn l-obbligi u r-regoli komuni (opinjoni 2/91, iċċitata iktar 'il fuq, punti 25 u 26).
83 Huwa b'dan il-mod li, meta l-Komunità tkun inkludiet fl-atti leġiżlattivi interni tagħha klawżoli relattivi għat-trattament riżervat għaċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi jew meta tkun espressament tat lill-istituzzjonijiet tagħha kompetenza sabiex jinnegozjaw ma' pajjiżi terzi, hija takkwista kompetenza esterna esklużiva fil-limiti koperti b'dawn l-atti (opinjoni 1/94, iċċitata iktar 'il fuq, punt 95, u 2/92, [ta' l-24 ta' Marzu 1995, Ġabra p. I-521,] punt 33).
84 Dan jiġri wkoll, anki fin-nuqqas ta' klawżola espressa li tawtorizza lill-istituzzjonijiet tagħha li jinnegozjaw ma' pajjiżi terzi, meta l-Komunità tkun wettqet armonizzazzjoni sħiħa f'qasam partikolari, għaliex ir-regoli komuni hekk adottati jistgħu jiġu affettwati fis-sens tas-sentenza ERTA, iċċitata iktar 'il fuq, jekk l-Istati Membri jibqa' jkollhom libertà li jinnegozjaw ma' pajjiżi terzi (ara l-opinjonijiet iċċitati iktar 'il fuq 1/94, punt 96, u 2/92, punt 33)."
46. Il-Gvern tar-Renju Unit jistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja teżamina mill-ġdid il-prinċipju stabbilit fil-punt 82 tas-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, iċċitata iktar 'il fuq, għal raġunijiet relatati mal-prinċipji ġenerali tat-Trattat li jirregolaw il-limiti tal-kompetenzi tal-Komunità u mal-koerenza interna tal-ġurisprudenza dwar l-effett ta' ftehim internazzjonali fis-sens tas-sentenza ERTA, iċċitata iktar 'il fuq.
47. L-imsemmi Gvern isostni, fl-ewwel lok, li t-tieni element tal-kriterju stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja, fil-punt 82 tas-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, iċċitata iktar 'il fuq, li jirreferi għall-punt 25 ta' l-opinjoni 2/91, iċċitata iktar 'il fuq, jiġifieri l-espressjoni "f'kull każ f'qasam li fil-parti l-kbira tiegħu ġa jkun kopert b'regoli komuni", la huwa ċar u lanqas preċiż, ħaġa li toħloq inċertezzi u li mhijiex aċċettabbli f'materja ta' limitazzjoni tal-kompetenzi ta' l-Istati Membri, meta, skond l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 5 KE, il-Komunità għandha biss kompetenzi li huma assenjati lilha.
48. Huwa jirrileva, fit-tieni lok, li dan l-element tal-kriterju huwa diffiċilment konċiljabbli mal-każijiet partikolari ta' effett fis-sens tas-sentenza ERTA, iċċitata iktar 'il fuq, li ngħataw bħala eżempji ta' dan it-tieni element fil-punti 83 u 84 tas-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, iċċitata iktar 'il fuq. Fil-fatt, dan l-element mhuwiex rilevanti sabiex jiġi ddeterminat jekk ikunx hemm effett fis-sens ta' l-imsemmija sentenza ERTA meta jiddaħħlu f'att klawżoli relattivi għat-trattament ta' ċittadini ta' Stati terzi, billi l-esklużività tal-kompetenza hija ċirkoskritta mill-materji speċifiċi rregolati b'dak l-att. Huwa pjuttost l-ewwel element tal-kriterju ġenerali li huwa applikabbli, jiġifieri l-espressjoni "meta l-obbligi internazzjonali jaqgħu fil-qasam ta' applikazzjoni tar-regoli komuni". L-istess jgħodd għat-tielet ipoteżi, relattiva għat-twettiq ta' armonizzazzjoni sħiħa, li neċessarjament teskludi li l-qasam in kwistjoni jkun biss "fil-parti l-kbira tiegħu" kopert b'regoli Komunitarji. Jekk jitwarrab dan l-element tal-kriterju, l-effett fis-sens tas-sentenza ERTA, iċċitata iktar 'il fuq, ikun jista' jiġi ddefinit b'iktar preċiżjoni, filwaqt li tkun assigurata l-osservanza mill-Istati Membri ta' l-obbligu tagħhom li jikkooperaw b'mod leali meta jaġixxu fuq livell internazzjonali.
49. Fir-rigward ta' l-ewwel ipoteżi msemmija fil-punt 83 tas-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, iċċitata iktar 'il fuq, li jirreferi għall-punt 95 ta' l-opinjoni 1/94, iċċitata iktar 'il fuq, u għall-punt 33 ta' l-opinjoni 2/92, iċċitata iktar 'il fuq, jiġifieri "meta l-Komunità tkun inkludiet fl-atti leġiżlattivi interni tagħha klawżoli relattivi għat-trattament riżervat għaċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi", il-Kunsill, sostnut mill-Gvern Ġermaniż u mill-Gvern Franċiż, jikkunsidra li din mhijiex rilevanti għal dak li għandu x'jaqsam mar-Regolament Nru 44/2001. Fil-fatt, jirriżulta mill-Artikoli 2 u 4 ta' dan ir-Regolament li l-kriterju rilevanti għall-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament huwa d-domiċilju u mhux in-nazzjonalità.
50. Il-Gvern Taljan jirrileva li wieħed jista' jargumenta favur estensjoni impliċita tar-Regolament 44/2001 fil-konfront taċ-ċittadini ta' Stati terzi, billi l-Artikolu 4 ta' dan ir-Regolament jipprovdi li, fil-konfront ta' persuni li mhumiex domiċiljati fil-Komunità, il-ġurisdizzjoni tal-qrati hija ddeterminata bil-liġi ta' kull l-Istat Membru u billi l-Artikoli 32 sa 37 ta' l-imsemmi Regolament jipprovdu sistema ta' rikonoxximent tas-sentenzi mogħtija mill-qrati ta' l-Istati Membri l-oħra.
51. Il-Kummissjoni tqis li r-Regolament Nru 44/2001 jinkludi "klawżoli relattivi għat-trattament riżervat għaċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi", billi l-Artikoli 2 u 4 ta' dan ir-Regolament jagħmluh applikabbli għar-relazzjonijiet bejn Stati, lil hinn mill-fruntieri esterni tal-Komunità, mingħajr ebda limitu ġeografiku u mingħajr ebda limitazzjoni tal-kamp ta' applikazzjoni personali.
52. B'hekk, ir-Regolament Nru 44/2001 inkorpora r-regoli ta' ġurisdizzjoni territorjali ta' l-Istati Membri għal dak li jirrigwarda l-konvenuti domiċiljati barra mill-Komunità, u dan jiġġustifika l-kompetenza esklużiva tal-Komunità biex tikkonkludi l-ftehim prospettat.
53. Il-Gvern Żvediż isostni li leġiżlazzjoni dwar il-kooperazzjoni ġudizzjarja f'materji ċivili mhijiex indirizzata direttament lill-individwi, iżda hija intiża għall-qrati li għandhom japplikawha. Għalhekk, il-fattur deċiżiv fir-rigward tal-kamp ta' applikazzjoni tar-Regolament Nru 44/2001 mhuwiex il-fatt jekk id-dispożizzjonijiet ta' l-imsemmi Regolament japplikawx għal ċittadin ta' Stat terz, iżda jekk qorti għandhiex is-sede tagħha fl-Unjoni.
54. Fir-rigward tat-tieni ipoteżi msemmija fil-punt 83 tas-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, iċċitata iktar 'il fuq, li jirreferi għall-punt 95 ta' l-opinjoni 1/94, iċċitata iktar 'il fuq, u għall-punt 33 ta' l-opinjoni 2/92, iċċitata iktar 'il fuq, jiġifieri meta l-Komunità "tkun espressament tat lill-istituzzjonijiet tagħha kompetenza sabiex jinnegozjaw ma' pajjiżi terzi", il-Kunsill, sostnut għall-inqas b'mod impliċitu mill-parti l-kbira tal-Gvernijiet li ppreżentaw sottomissjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, iqis li din ma tapplikax f'dan il-każ.
55. Il-Kummissjoni tirrileva li hija ġiet regolarment awtorizzata mill-Kunsill sabiex tidħol f'negozjati internazzjonali dwar dispożizzjonijiet biex jiġu inklużi fi strumenti internazzjonali u li jirrigwardaw ir-regoli kemm ta' ġurisdizzjoni internazzjonali kif ukoll ta' rikonoxximent u ta' eżekuzzjoni ta' sentenzi, u l-Istati Membri qatt ma rrivendikaw il-possibbiltà li jinnegozjaw waħedhom ir-regoli ta' ġurisdizzjoni applikabbli fil-konfront ta' konvenuti domiċiljati barra mit-territorju ta' l-Istati Membri.
56. Barra minn hekk, il-Gvern Taljan, il-Parlament u l-Kummissjoni jfakkru li teżisti differenza bejn il-kliem ta' l-Artikolu 71(1) tar-Regolament Nru 44/2001, li jgħid li "[d]an ir-Regolament m'għandux jaffettwa xi konvenzjoni li [fiha] l-Istati Membri jkunu parti u li [f'xi] materji partikolari, [t]irregola [l-] ġurisdizzjoni jew [ir-r]ikonoxximent jew [l-]eżekuzzjoni ta' sentenzi", u l-kliem ta' l-Artikolu 57(1) tal-Konvenzjoni ta' Brussell li jgħid li "[d]in il-Konvenzjoni m'għandhiex taffettwa xi konvenzjoni li fiha l-Istati kontraenti jkunu jew għad ikunu parti u li, f'xi materji partikolari, tirregola l-ġurisdizzjoni, ir-rikonoxximent jew l-eżekuzzjoni ta' sentenzi". Mit-tħassir tal-kliem "jew għad ikunu parti" fl-Artikolu 71, huma jikkonkludu li l-imsemmi Regolament huwa impliċitament ibbażat fuq il-premessa li hija biss il-Komunità li hija kompetenti sabiex tikkonkludi kull ftehim li jirrigwarda, b'mod ġenerali, materji ċivili u kummerċjali. Skond il-Parlament, din l-interpretazzjoni għandha iktar u iktar tiġi adottata fil-każ tal-Konvenzjoni ta' Lugano, li tiġbor fiha kompletament il-qasam kopert bl-imsemmi Regolament.
57. Il-Gvern Portugiż jikkontesta tali konklużjoni. Huwa jsostni li l-kliem ta' l-Artikolu 71 tar-Regolament Nru 44/2001 juri li r-regoli msemmija fih għandhom dejjem jipprevalu fuq ir-regoli l-oħra kollha li joħorġu minn konvenzjonijiet ġenerali li jirregolaw l-istess sitwazzjonijiet. F'kull każ, il-ftehim prospettat in prinċipju jirregola sitwazzjonijiet li għalihom l-imsemmi Regolament ma japplikax.
58. Fl-aħħar nett, fir-rigward tat-tielet ipoteżi spjegata fil-punt 84 tas-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, iċċitata iktar 'il fuq, li jirreferi għall-punt 96 ta' l-opinjoni 1/94, iċċitata iktar 'il fuq, u għall-punt 33 ta' l-opinjoni 2/92, iċċitata iktar 'il fuq, jiġifieri "meta l-Komunità tkun wettqet armonizzazzjoni sħiħa f'qasam partikolari", il-Kunsill jieħu in kunsiderazzjoni, fl-ewwel lok, id-determinazzjoni tal-qasam rilevanti, fit-tieni lok, l-eventwali inċidenza tal-"klawżola ta' dekonnessjoni" tal-ftehim prospettat u, fit-tielet lok, l-eventwali inċidenza ta' l-identiċità tad-dispożizzjonijiet tal-ftehim prospettat u tar-regoli Komunitarji interni.
– Determinazzjoni tal-qasam rilevanti
59. Sabiex jiġi ddeterminat il-qasam rilevanti, il-Kunsill, bħall-parti l-kbira ta' l-Istati Membri li ppreżentaw sottomissjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, jissuġġerixxi li mhuwiex biżżejjed li wieħed jillimita ruħu għal kif jissejjaħ il-qasam, iżda għandu jsir paragun b'mod konkret bejn il-kampijiet ta' applikazzjoni materjali, personali u territorjali tar-Regolament Nru 44/2001 u dawk tal-ftehim prospettat u jiġi vverifikat jekk id-dispożizzjonijiet ta' dan il-ftehim jaffettwawx ir-regoli kontenuti fil-leġiżlazzjoni Komunitarja. Madankollu, il-Gvern Taljan jirrileva li l-Qorti tal-Ġustizzja qatt ma għamlet evalwazzjoni ta' l-effett fuq dispożizzjonijiet Komunitarji ta' l-obbligi internazzjonali assunti mill-Istati Membri, iżda dejjem illimitat ruħha li tagħmel paragun bejn l-oqsma koperti, minn naħa, bi ftehim internazzjonali u, min-naħa l-oħra, bil-leġiżlazzjoni Komunitarja.
60. Ħafna mill-imsemmija Gvernijiet jenfasizzaw li l-portata tal-qasam ikkonċernat għandha tiġi analizzata billi tittieħed in kunsiderazzjoni l-bażi legali tar-Regolament Nru 44/2001 u l-Artikolu 65 KE.
Skond din id-dispżizzjoni, il-Komunità hija kompetenti sabiex tadotta miżuri "sa fejn ikun meħtieġ għall-funzjonament xieraq tas-suq intern".
L-Irlanda u l-Gvern Portugiż jirrilevaw ukoll li l-espressjoni użata fil-paragrafu (b) ta' dan l-Artikolu mhijiex "l-approssimazzjoni tar-regoli", iżda "il-promozzjoni tal-kumpatibilità tar-regoli applikabbli fl-Istati Membri li jikkonċernaw il-kunflitt [ta'] liġijiet u [ta'] ġurisdizzjoni[...]", ħaġa li tagħti x'tifhem li ma teżistix kompetenza interna globali f'materji ta' ġurisdizzjoni, ta' rikonoxximent u ta' eżekuzzjoni, iżda li tali kompetenza għandha pjuttost tiġi analizzata każ b'każ. Il-Gvern Żvediż jissottolinja wkoll id-distinzjoni li teżisti bejn rikonoxximent reċiproku u armonizzazzjoni tar-regoli sostantivi sabiex isostni li, fin-nuqqas ta' tali armonizzazzjoni, l-estensjoni għal Stati terzi ta' sistema ta' rikonoxximent tas-sentenzi ma tistax tiġi imposta fuq Stat Membru mingħajr ma dan l-Istat ikun ta l-kunsens tiegħu biex is-sistema ġuridika ta' l-imsemmi Stat terz tiġi kkunsidrata li tissodisfa r-rekwiżiti taċ-ċertezza legali b'mod li jkun jista' jirrinunzja għall-protezzjoni li huwa jagħti liċ-ċittadini tiegħu.
61. Min-naħa l-oħra, il-Gvern Taljan jikkunsidra li d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 44/2001 jistabbilixxu sistema kompleta fil-qasam tal-ġurisdizzjoni, tar-rikonoxximent u ta' l-eżekuzzjoni tas-sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali.
Din l-interpretazzjoni hija kkonfermata mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-Konvenzjoni ta' Brussell, li skondha din il-Konvenzjoni ħolqot proċedura ta' exequatur
li tikkostitwixxi sistema awtonoma u kompleta, inkluż fil-qasam tar-rimedji ġudizzjarji (sentenza tat-2 ta' Lulju 1985, Brasserie du Pêcheur, 148/84, Ġabra p. 1981, punt 17). Għaldaqstant, il-kompetenza sabiex jiġi konkluż il-ftehim prospettat tinsab esklużivament fi ħdan il-Komunità.
62. Il-Parlament isostni li l-kunċett ta' qasam għandu jinkludi biss il-qasam ta' applikazzjoni materjali tar-Regolament Nru 44/2001 u li mhuwiex rilevanti li jittieħed in kunsiderazzjoni l-qasam ta' applikazzjoni personali u territorjali.
Huwa jikkonkludi li l-ftehim prospettat jaqa' kompletament fis-suġġett ta' dan ir-Regolament, jiġifieri ġabra ta' regoli intiżi biex jiddeterminaw, fil-kawżi transkonfinali, il-ġurisdizzjoni u l-kundizzjonijiet għar-rikonoxximent u għall-eżekuzzjoni, fl-Istati marbuta b'dan il-ftehim u bl-imsemmi Regolament, tas-sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali, u li, għaldaqstant, il-Komunità hija esklużivament kompetenti sabiex tikkonkludi tali ftehim.
63. Skond il-Kummissjoni, il-ftehim prospettat jaqa' kompletament fil-qasam ta' applikazzjoni tar-Regolament Nru 44/2001, billi s-sitwazzjonijiet kollha li dwarhom jittratta dan il-ftehim huma ġa inkluzi fil-kamp tar-regoli Komunitarji li l-għan tagħhom huwa li jiġu evitati l-kunflitti negattivi jew pożittivi ta' ġurisdizzjoni. Fil-fatt, għandu jiġi kkunsidrat li anki meta jirreferu għad-dritt nazzjonali, ir-regoli ta' ġurisdizzjoni huma, madankollu, regoli Komunitarji. Bl-istess mod, il-każijiet ta' nuqqas ta' ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Komunità mhumiex lakuni jew xi vojt li Stat Membru jista' jimla, iżda għażliet definittivi tal-leġiżlatur Komunitarju.
64. Fir-rigward tal-qasam kopert bil-Kapitolu II tar-Regolament Nru 44/2001, dwar il-ġurisdizzjoni tal-qrati ta' l-Istati Membri, il-Kunsill u l-parti l-kbira tal-Gvernijiet li ppreżentaw sottomissjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja jfakkru fil-kliem ta' l-Artikolu 4(1) ta' dan ir-Regolament, li jgħid li "[j]ekk il-konvenut ma jkunx domiċiljat fi[t-territorju ta'] Stat Membru, il-ġurisdizzjoni tal-qrati ta' kull Stat Membru għandha, bla ħsara għall-Artikoli 22 u 23, tkun determinata bil-liġi ta' dak l-Istat Membru". Minn dan jikkonkludu li l-imsemmi Regolament jista' jiġi interpretat fis-sens li l-Kapitolu II tiegħu japplika biss, bħala regola, meta l-konvenut ikun domiċiljat fit-territorju ta' Stat Membru u li, ħlief għal xi eċċezzjonijiet, l-Istati Membri jibqgħu kompetenti sabiex jiddeterminaw il-ġurisdizzjoni tal-qrati tagħhom meta l-konvenut ma jkunx domiċiljat fil-Komunità.
Għalhekk, il-ftehim prospettat ma jidħolx fil-kamp tal-leġiżlazzjoni Komunitarja.
65. Il-Gvern Franċiż jirrileva li jista' jiġi kkunsidrat li l-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 44/2001 joħloq delega ta' kompetenza tal-Komunità lill-Istati Membri, ħaġa li tiġġustifika kompetenza Komunitarja. Madankollu, huwa jgħid li ma jaqbilx ma' din l-interpretazzjoni u jenfasizza, flimkien mal-Gvern tar-Renju Unit, li din id-dispożizzjoni għandha valur dikjaratorju billi hija l-konsegwenza ta' l-Artikolu 2(1) ta' l-istess Regolament, li jillimita l-applikazzjoni tar-regola ġenerali ta' ġurisdizzjoni għall-konvenuti domiċiljati fi Stat Membru. Din l-interpretazzjoni hija kkonfermata mill-użu ta' l-indikattiv fid-disa' premessa ta' l-imsemmi Regolament, li tipprovdi li "[k]onvenut li ma jkunx domiċiljat fi Stat Membru huwa ġeneralment suġġett għar-regoli nazz jonali ta' ġurisdizzjoni applikabbli fit-terri[t]orju ta' l-Istat Membru tal-qorti li teżamina l-każ [...]".
66. Il-Gvern Finlandiż ukoll jikkontesta t-teżi li l-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 44/2001 jekwivali għall-adozzjoni ta' regoli komuni fis-sens tas-sentenza ERTA, iċċitata iktar 'il fuq. Għalkemm huwa minnu li, fis-sentenza tal-10 ta' Frar 1994, Mund &
Fester (C-398/92, Ġabra p. I-467), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li kemm il-Konvenzjoni ta' Brussell kif ukoll id-dispożizzjonijiet nazzjonali li tirreferi għalihom huma marbuta mat-Trattat, il-kawża li tat lok għal din is-sentenza ma kinitx tirrigwarda l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 4 ta' din il-Konvenzjoni (li jikkorrispondi għall-Artikolu 4 ta' l-imsemmi Regolament), iżda sitwazzjoni li fiha ż-żewġ partijiet kienu domiċiljati fi Stat kontraenti ta' l-imsemmija Konvenzjoni. Barra minn hekk, il-fatt li dispożizzjoni tirreferi għat-Trattat ma jfissirx awtomatikament li l-kwistjonijiet li jirrigwardaw il-qasam ta' applikazzjoni ta' din id-dispożizzjoni jaqgħu fil-kompetenza Komunitarja, għaliex it-Trattat ma jillimitax ruħu li jittrasferixxi ċerta kompetenza lill-Komunità, iżda jimponi wkoll obbligi li l-Istati Membri għandhom josservaw meta jeżerċitaw il-kompetenza tagħhom (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tal-5 ta' Novembru 2002, il-Kummissjoni vs ir-Renju Unit, C-466/98, Ġabra p. I-9427, punt 41). Fl-aħħar nett, il-konvenzjonijiet konklużi mill-Istati Membri f'materja ta' ġurisdizzjoni huma wkoll inklużi fil-kunċett ta' "liġi ta' Stat Membru" użat fl-Artikolu 4(1) ta' l-istess Regolament u mhijiex ġustifikata l-kunsiderazzjoni li huwa biss bl-inkorporazzjoni ta' regola partikolari f'dan ir-Regolament li l-Komunità takkwista l-kompetenza esklużiva sabiex tikkonkludi ftehim internazzjonali fil-materji li jidħlu fil-qasam ta' applikazzjoni ta' dik ir-regola.
67. Il-Kunsill u l-parti l-kbira ta' l-Istati Membri li ppreżentaw sottomissjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja jirrilevaw li r-Regolament Nru 44/2001 jipprovdi numru ta' każijiet fejn, b'eċċezzjoni għall-prinċipju msemmi fl-Artikolu 4(1) ta' dan ir-Regolament, il-ġurisdizzjoni tal-qrati ta' l-Istati Membri hija ddeterminata bid-dispożizzjonijiet ta' dan l-istess Regolament, minkejja li l-konvenut ma jkunx domiċiljat fit-territorju ta' Stat Membru. Dawn il-każijiet jirrigwardaw:
– il-ġurisdizzjoni esklużiva msemmija fl-Artikolu 22 (per eżempju, il-kawżi dwar drittijiet immobbli, dwar il-validità ta' sentenzi dwar persuni ġuridiċi, dwar il-validità tad-dħul f'reġistri pubbliċi, kawżi li għandhom x'jaqsmu ma' l-eżekuzzjoni ta' sentenzi);
– il-proroga ta' ġurisdizzjoni msemmija fl-Artikolu 23 (f'każ ta' konklużjoni ta' konvenzjoni li tagħti ġurisdizzjoni);
– dispożizzjonijiet ġurisdizzjonali li jipproteġu parti meqjusa li tkun iktar dgħajfa:
– f'materji li għandhom x'jaqsmu ma' assigurazzjoni (Artikolu 9(2))
– f'materji li għandhom x'jaqsmu ma' kuntratti konklużi minn konsumatur (Artikolu 15(2))
– f'materji li għandhom x'jaqsmu ma' kuntratti individwali ta' impjieg (Artikolu 18(2));
– dispożizzjonijiet relattivi għal- lis pendens
u l-konnessjoni ta' kawżi (Artikoli 27 sa 30).
68. Skond il-Kunsill u l-parti l-kbira ta' l-Istati Membri li ppreżentaw sottomissjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, il-ftehim prospettat jista', safejn jirrigwarda dawn l-eċċezzjonijiet, jibdel il-parti tar-Regolament Nru 44/2001 relattiva għall-ġurisdizzjoni tal-qrati. Fil-fatt, il-Gvern Ġermaniż iqis li r-regoli ta' ġurisdizzjoni previsti f'dan il-ftehim jistgħu jibdlu jew jemendaw il-portata tar-regoli ta' ġurisdizzjoni ta' l-imsemmi Regolament u li, fir-rigward ta' ċerti partjiet tal-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano, teżisti għalhekk kompetenza esklużiva tal-Komunità. Il-Gvern Portugiż madankollu jsostni li l-eċċezzjoni ma tistax tippreġudika r-regola u li mhuwiex neċessarju, f'dan ir-rigward, li jitqiesu s-sitwazzjonijiet kollha li fihom tista' eventwalment tqum kompetenza esklużiva tal-Komunità.
69. L-istess jiġri wkoll fil-każ ta' klawżola bħall-Artikolu 54B(2) tal-Konvenzjoni ta' Lugano, li jipprovdi numru ta' ipoteżijiet li fihom japplika f'kull każ il-ftehim prospettat (fil-każ ta' ġurisdizzjoni esklużiva, ta' proroga ta' ġurisdizzjoni, ta' lis pendens
u ta' konnessjoni ta' kawżi u, f'dak li għandu x'jaqsam ma' rikonoxximent u eżekuzzjoni, meta jew l-Istat ta' oriġini jew l-Istat li fih ġie mfittex ir-rikonoxximent ma jkunx Membru tal-Komunità).
70. Tali klawżoli tista' taffettwa l-qasam ta' applikazzjoni tar-Regolament Nru 44/2001. Fil-fatt, ir-regoli tal-ftehim prospettat li jirrigwardaw il-ġurisdizzjoni esklużiva jimponu l-ġurisdizzjoni ta' qorti ta' Stat terz, anki meta l-konvenut ikun domiċiljat fil-Komunità. Dawn il-ftit każijiet eċċezzjonali madankollu ma jistgħux jaffettwaw il-portata ġenerali ta' l-imsemmi Regolament u jiġġustifikaw kompetenza esklużiva tal-Komunità.
71. F'dan ir-rigward, l-Irlanda tagħmel tliet osservazzjonijiet. Fl-ewwel lok, huwa diffiċli li wieħed ikun jaf f'liema sitwazzjoni konkreta dispożizzjoni bħall-Artikolu 43B(2) tal-Konvenzjoni ta' Lugano tista' toħloq kunflitt bejn ir-Regolament Nru 44/2001 u l-ftehim prospettat billi s-sitwazzjonijiet kollha previsti f'din id-dispożizzjoni jaqgħu barra l-kamp ta' applikazzjoni ta' dan ir-Regolament. Fit-tieni lok, billi din id-dispożizzjoni għandha tkun identika għall-imsemmi Artikolu 54B(2), fil-verżjoni tiegħu attwalment fis-seħħ, u billi l-Komunità għandha tkun parti fil-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano, li għandha tkun ftehim imħallat, ma jistax jiġi sostnut li l-Istati Membri qegħdin jintrabtu ma' Stati terzi b'obbligi li jaffettwaw xi regoli Komunitarji. Is-sitwazzjoni tkun għaldaqstant differenti minn dik fejn Stat membru jintrabat b'obbligi ma' Stati terzi mingħajr il-parteċipazzjoni tal-Komunità. Fl-aħħar lok, l-unika konsegwenza tal-fatt li klawżola bħall-imsemmi Artikolu 54B(2) għandha effett fuq regoli Komunitarji tkun li l-Komunità jkollha kompetenza esklużiva sabiex tinnegozja biss din id-dispożizzjoni, filwaqt li l-Istati Membri jibqgħu kompetenti fir-rigward tad-dispożizzjonijiet l-oħra tal-ftehim prospettat.
72. F'dak li jirrigwarda l-ġurisdizzjoni tal-qrati, il-Parlament isostni li r-Regolament Nru 44/2001 ma japplikax biss għall-kawżi allegatament intra-Komunitarji. Fil-fatt, dan ir-Regolament huwa wkoll applikabbli meta konvenut domiċiljat barra mill-Komunità jiġi mħarrek quddiem qorti ta' Stat Membru. Skond il-Parlament, huwa l-leġiżlatur Komunitarju li stabbilixxa r-regola ta' ġurisdizzjoni msemmija fl-Artikolu 4 ta' l-imsemmi Regolament u l-Istati Membri mhumiex kompetenti biex jemendawha. L-iktar l-iktar jistgħu, bl-awtorizzazzjoni tal-Komunità, jemendaw il-liġijiet nazzjonali tagħhom li jkunu applikabbli. Għaldaqstant, il-portata ta' dan l-Artikolu 4 tinbidel bil-ftehim prospettat, għaliex il-konvenuti domiċiljati fl-Istati kontraenti tal-Konvenzjoni ta' Lugano ma jistgħux jitħarrku iktar quddiem qorti ta' Stat Membru bis-saħħa ta' regoli nazzjonali ta' ġurisdizzjoni, filwaqt li, skond l-imsemmi Artikolu 4, dawn ir-regoli jistgħu, bħala regola, jiġu invokati fil-konfront ta' kull konvenut domiċiljat barra mill-Komunità.
73. Il-Kummissjoni targumenta bl-istess mod bħall-Parlament u tqis li l-effett fuq ir-Regolament Nru 44/2001 huwa proprju s-suġġett tan-negozjati. Fir-rigward tar-regoli ta' ġurisdizzjoni, il-ftehim prospettat ikollu wkoll bħala konsegwenza neċessarja li jinnewtralizza r-regola prevista fl-Artikolu 4 ta' dan ir-Regolament li tagħti ġurisdizzjoni residwa lill-qrati ta' Stat Membru fil-konfront ta' konvenuti domiċiljati fi Stat li ma jkunx Membru tal-Komunità, iżda li jkun parti fil-Konvenzjoni ta' Lugano. Għaldaqstant, l-imsemmi Artikolu 4 jiġi affettwat li kieku l-Istati Membri kellhom jitħallew jikkonkludu tali klawżoli bil-għan li l-effett ta' dan l-Artikolu jiġi estiż għal Stati terzi oħra.
74. Il-Kummissjoni għalhekk tikkontesta l-argumenti favur kompetenza ta' l-Istati Membri bbażata fuq l-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 44/2001. Fl-ewwel lok, hija tissottometti, sostnuta fuq dan il-punt mill-Parlament, li r-regola msemmija f'dan l-Artikolu ġiet stabbilita mil-leġiżlatur Komunitarju u li, għalhekk, l-Istati Membri m'għadhomx iktar kompetenti biex jiddeċiedu li, fir-relazzjonijiet tagħhom ma' Stati terzi, m'għandhomx ikunu iktar applikabbli l-liġijiet nazzjonali, iżda regoli differenti. Fit-tieni lok, hija tirrileva li kull regola ta' ġurisdizzjoni nnegozjata fil-kuntest tal-ftehim prospettat, li tkun applikabbli fil-konfront ta' konvenuti domiċiljati barra mill-Komunità, taffettwa r-regoli ta' ġurisdizzjoni armonizzati, billi l-għan ta' dawn ir-regoli huwa li jiġu evitati l-kunflitti pożittivi jew negattivi ta' ġurisdizzjoni u l-każijiet ta' lis pendens
u ta' sentenzi inkonċiljabbli.
75. Fir-rigward tal-parti tar-Regolament Nru 44/2001 dwar ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi, jiġifieri l-Kapitolu III tiegħu, il-Kunsill u l-parti l-kbira ta' l-Istati Membri li ppreżentaw sottomissjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja jirrilevaw li l-kampijiet ta' applikazzjoni tal-ftehim prospettat u ta' dan ir-Regolament ma jikkoinċidu bl-ebda mod. Il-Gvern Ġermaniż, b'mod partikolari, isostni li l-imsemmi Regolament mhuwiex applikabbli għas-sentenzi "barranin" għall-Komunità. Il-Gvern Portugiż jistaqsi dwar il-mod kif ir-rikonoxximent reċiproku ta' sentenzi mogħtija minn qrati ta' Stati Membri tal-Komunità jista' jiġi affettwat mit-twaqqif ta' regoli ta' rikonoxximent tas-sentenzi ta' qrati ta' Stati li mhumiex Membri tal-Komunità. Fil-fatt, ir-Regolament Nru 44/2001 jirrigwarda r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni, minn Stat Membru, ta' sentenza mogħtija minn qorti ta' Stat Membru ieħor, filwaqt li l-ftehim prospettat jirrigwarda r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni, minn Stat Membru, ta' sentenza mogħtija minn qorti ta' Stat terz u, minn Stat terz, ta' sentenza mogħtija minn qorti ta' Stat Membru.
76. Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni tqis li l-Kapitolu III tar-Regolament Nru 44/2001 ikun affettwat ukoll minn dispożizzjonijiet innegozjati mill-Istati Membri. Hija tenfasizza l-fatt li dan ir-Regolament u l-ftehim prospettat jinkludu ġabra waħda u unika ta' regoli, applikabbli in prinċipju jkun liema jkun l-Istat fejn tinsab il-qorti li tagħti s-sentenza.
77. Il-Parlament isostni l-istess argument. Skondu, ir-regoli msemmija fir-Regolament Nru 44/2001 ikunu affettwati wkoll mill-ftehim prospettat, għaliex il-fatt li l-applikazzjoni ta' l-imsemmi Kapitolu III huwa limitat biss għas-sentenzi ta' Stati Membri oħra jikkostitwixxi għażla deliberata tal-leġiżlatur. L-obbligu, li joħroġ mill-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano, li s-sentenzi mogħtija fl-Istati kontraenti tal-Konvenzjoni ta' Lugano jiġu ttrattati b'mod ugwali, jibdel din is-sitwazzjoni ġuridika.
– Il-"klawżola ta' skonnessjoni"
78. Il-Kunsill u l-parti l-kbira ta' l-Istati Membri li ppreżentaw sottomissjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja jeżaminaw l-eventwali inċidenza tal-"klawżola ta' skonnessjoni" prevista fil-punt 2(a) tad-direttivi għan-negozjati, li jirreferi għall-prinċipji stabbiliti fl-Artikolu 54B tal-Konvenzjoni ta' Lugano. Kif jispjega l-Gvern Elleniku, din il-klawżola għandha l-effett li "tiskonnetti" materja ristretta mill-kumplament tal-ftehim prospettat, b'mod li tistabbilixxi kompetenza esklużiva tal-Komunità. L-effett ta' din il-klawżola, kif ifformulata fl-Artikolu 54B(1) tal-Konvenzjoni ta' Lugano, ikun li, bejniethom, l-Istati Membri japplikaw ir-Regolament Nru 44/2001 u mhux il-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano.
79. Il-Kunsill u l-imsemmija Gvernijiet jieħdu pożizzjoni fuq dan il-punt fir-rigward tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja kif toħroġ mis-sentenzi sema' miftuħ, iċċitati iktar 'il fuq, u b'mod partikolari mill-punt 101 tas-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, li jaqra kif ġej:
"101 Din il-konstatazzjoni ma tistax titqiegħed fid-dubju bil-fatt li l-imsemmi Artikolu 9 [tal-ftehim bilaterali magħruf bħala 'tas-sema' miftuħ', konkluż fl-1995 fil-qasam tat-trasport bl-ajru bejn ir-Renju tad-Danimarka u l-Istati Uniti ta' l-Amerika] jimponi, fir-rigward tat-trasport bl-ajru li għalih japplika r-Regolament [(KEE) Nru 2490/92 tat-23 ta' Lulju 1992 dwar nolijiet u rati għal servizzi ta' l-ajru], li dan ir-Regolament għandu jiġi osservat. Fil-fatt, għalkemm din l-inizjattiva tar-Renju tad-Danimarka li tfittex li tħares l-applikazzjoni tar-Regolament Nru 2409/92 hija ta' min ifaħħarha, huwa madankollu evidenti li n-nuqqas ta' dan l-Istat Membru jirriżulta mill-fatt li ma kienx awtorizzat li jintrabat b'obbligu bħal dan waħdu, minkejja li l-kontenut tiegħu ma jmurx kontra d-dritt Komunitarju."
80. Il-Kunsill jirrileva li, fl-opinjoni 2/91, iċċitata iktar 'il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja ħadet in kunsiderazzjoni klawżola li tinsab fil-Konvenzjoni Nru 170 ta' l-Organizzazzjoni Dinjija tax-Xogħol, dwar is-sigurtà fl-użu tal-prodotti kimiċi fix-xogħol, li tippermetti lill-Membri tagħha japplikaw regoli interni iktar vinkolanti. A fortiori
għandha tittieħed in kunsiderazzjoni regola bħal dik imsemmija fl-Artikolu 54B(1) tal-Konvenzjoni ta' Lugano, li tipprovdi għall-applikazzjoni tar-regoli interni minflok dawk tal-ftehim prospettat.
81. Il-Gvern tar-Renju Unit, b'mod partikolari, jenfasizza d-differenza li teżisti bejn il-klawżola msemmija fis-sentenzi sema' miftuħ, iċċitati iktar 'il fuq, u dik ta' l-Artikolu 54B tal-Konvenzjoni ta' Lugano. Kuntrarjament għall-kawżi li taw lok għall-imsemmija sentenzi, li fihom il-kamp ta' applikazzjoni tal-ftehim magħruf bħala "tas-sema' miftuħ" konkluż fl-1995 ma' l-Istati Uniti ta' l-Amerika u li ġie kkontestat mill-Kummissjoni kien jidħol fil-kamp ta' applikazzjoni tar-regoli Komunitarji, il-klawżola li tinsab fil-paragrafu 1 ta' l-imsemmi Artikolu hija intiża biex tiddefinixxi l-portata rispettiva taż-żewġ ġabriet ta' regoli, jiġifieri li tassigura li r-regoli li jinsabu f'dawn iż-żewġ strumenti jirregolaw materji differenti. Kif jispjega l-Gvern Ġermaniż, teknika ġuridika oħra setgħet daqstant ieħor tiġi użata u r-regoli ta' rikonoxximent u ta' eżekuzzjoni setgħu ġew ifformulati b'mod iktar restrittiv, b'mod li japplikaw biss għar-relazzjonijiet bejn l-Istati Membri u l-Istati kontraenti l-oħra ta' l-imsemmija Konvenzjoni.
82. Min-naħa l-oħra, il-Parlament jirreferi għas-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, iċċitata iktar 'il fuq, u jikkonkludi li, anki kieku fil-ftehim prospettat kellha tidħol dispożizzjoni li tikkorrispondi ma' l-Artikolu 54B tal-Konvenzjoni ta' Lugano u kieku ma kellux ikun hemm kunflitt bejn dan il-ftehim u r-Regolament Nru 44/2001, mhumiex l-Istati Membri li għandhom jikkonkludu dan il-ftehim.
83. Il-Kummissjoni tirrileva li klawżola ta' skonnessjoni tinsab, l-iktar spiss, fi ftehim tat-tip "imħallat" u ssostni li x-xewqa tal-Kunsill, espressa fid-direttivi għan-negozjati, li tali klawżola tiġi inkluża fil-ftehim prospettat tista' tiġi kkunsidrata bħala tentattiv infeliċi biex tiġi ddeterminata minn qabel in-natura mħallta ta' tali ftehim. Hija tikkunsidra li l-esklużività tal-kompetenza esterna tal-Komunità, l-istess bħall-bażi legali ta' att leġiżlattiv Komunitarju, għandha tkun ibbażata fuq elementi oġġettivi u li jistgħu jiġu vverifikati mill-Qorti tal-Ġustizzja u mhux fuq is-sempliċi preżenza ta' klawżola ta' skonnessjoni mdaħħla fil-ftehim internazzjonali kkonċernat. Jekk dan ir-rekwiżit ma jkunx sodisfatt, in-natura esklużiva jew le tal-kompetenza tal-Komunità tista' tiġi mmanipulata.
84. F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni tistaqsi dwar kemm hija neċessarja klawżola intiża biex tirregola r-relazzjonijiet bejn leġiżlazzjoni li tistabbilixxi sistema Komunitarja u konvenzjoni internazzjonali intiża biex testendi din is-sistema għal Stati terzi, ħaġa li m'għandhiex, ipso facto, taffettwa d-dritt Komunitarju eżistenti. Billi l-ftehim prospettat ikopri oqsma li fihom seħħet armonizzazzjoni totali, l-eżistenza ta' klawżola ta' skonnessjoni ma jkollha ebda rilevanza.
85. Il-Kummissjoni tenfasizza n-natura partikolari ta' klawżola ta' skonnessjoni fi ftehim internazzjonali tad-dritt internazzjonali privat, billi din hija differenti sew minn klawżola ta' skonnessjoni klassika. Fil-każ preżenti, l-għan mhuwiex li tiġi mħarsa l-applikazzjoni tar-Regolament Nru 44/2001 kull darba li dan ikun applikabbli, iżda li tiġi rregolata b'mod koerenti l-applikazzjoni distributtiva ta' dan ir-Regolament u tal-ftehim prospettat.
– L-identiċità tad-dispożizzjonijiet tal-ftehim prospettat u tar-regoli interni tal-Komunità
86. Fl-aħħar nett, il-Kunsill jeżamina l-inċidenza ta' l-identiċità tad-dispożizzjonijiet tal-ftehim prospettat u tar-regoli interni. Dan jagħmlu filwaqt li jieħu in kunsiderazzjoni l-pożizzjoni ta' l-Avukat Ġenerali Tizzano spjegata fil-punt 72 tal-konklużjonijiet tiegħu fil-kawżi li taw lok għas-sentenzi sema' miftuħ, iċċitati iktar 'il fuq. Skond l-Avukat Ġenerali Tizzano, "[...] fl-oqsma koperti bir-regoli komuni, l-Istati Membri ma jistgħux jikkonkludu ftehim internazzjonali anki jekk it-test tagħhom jirriproduċi kelma b'kelma t-test tar-regoli komuni jew jirreferi għalihom. Fil-fatt, il-konklużjoni ta' ftehim ta' dan it-tip jista' jaffettwa l-applikazzjoni uniformi tad-dritt Komunitarju b'żewġ modi diversi. Fl-ewwel lok, billi r-'reċepiment' tar-regoli komuni fil-ftehim ma jistax jiggarantixxi [...] li sussegwentement dawn ir-regoli se jkunu effettivament applikati b'mod uniformi [...]. Fit-tieni lok, billi l-imsemmi 'reċepiment' xorta waħda jibdel in-natura u l-istruttura ġuridika tar-regoli komuni, ħaġa li toħloq ukoll periklu serju u konkret li dawn ir-regoli jiġu sottratti mill-istħarriġ magħmul mill-Qorti tal-Ġustizzja bis-saħħa tat-Trattat".
87. Skond il-Kunsill, fid-dawl ta' l-identiċità tad-dispożizzjonijiet sostantivi taż-żewġ strumenti, jiġifieri r-Regolament Nru 44/2001 u l-ftehim prospettat, u ta' l-għan ta' l-iżvilupp parallel ta' dan il-ftehim u tar-regoli Komunitarji interni, ma jidhirx li ma jistax jiġi konkluż li l-Komunità għandha kompetenza esklużiva fir-rigward ta' l-imsemmi ftehim kollu kemm hu.
88. Madankollu, jista' wkoll jiġi kkunsidrat li, fid-dawl tad-differenza bejn l-oqsma kkonċernati, l-identiċità tad-dispożizzjonijiet tal-ftehim prospettat u tar-Regolament Nru 44/2001 mhijiex rilevanti. B'mod partikolari, billi l-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 44/2001 jirrikonoxxi l-kompetenza ta' l-Istati Membri biex jiddeterminaw il-ġurisdizzjoni tal-qrati meta l-konvenut ma jkunx domiċiljat fi Stat Membru, xejn ma jżomm lil dawn l-Istati milli "jirriproduċu" r-regoli ta' dan ir-Regolament fil-liġijiet nazzjonali tagħhom mingħajr, b'daqshekk, ma jinkiser dan ir-Regolament. Din l-interpretazzjoni tal-Kunsill hija sostnuta mill-Gvern Ġermaniż u Elleniku, mill-Irlanda, mill-Gvern Portugiż u Finlandiż. Il-Gvern Ġermaniż, b'mod partikolari, jispeċifika li l-eżistenza ta' kompetenza Komunitarja ma tistax tiġi dedotta mis-sempliċi formulazzjoni konkreta ta' dispożizzjoni. Huwa l-għoti tal-kompetenza li għandu jindika min ser jiddeċiedi kif din id-dispożizzjoni għandha tiġi fformulata.
89. Il-Parlament jirreferi għall-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali Tizzano fil-kawżi li taw lok għas-sentenzi sema' miftuħ, iċċitati iktar 'il fuq, u jikkonkludi li l-Komunità għandha kompetenza esklużiva fil-materja kkonċernata.
90. Huwa jikkontesta l-argument tal-Kunsill li l-identiċità tad-dispożizzjonijiet tal-ftehim prospettat u tar-Regolament Nru 44/2001 teskludi kull possibbiltà ta' kunflitt bejniethom. Huwa jqis, minn naħa, li l-eżistenza jew le ta' kunflitt mhijiex deċiżiva biex tiġi evalwata l-portata tal-kompetenza Komunitarja u, min-n aħa l-oħra, li l-applikazzjoni ta' tali ftehim tista' twassal biex jitwarrbu ċerti regoli ta' l-imsemmi Regolament u b'hekk jiġu affettwati, minkejja l-identiċità tad-dispożizzjonijiet in kwistjoni.
91. Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-għan tan-negozjati dwar il-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano, li huwa li r-regoli komuni tar-Regolament Nru 44/2001 jiġu purament u sempliċement esportati fir-relazzjonijiet ma' Stati li mhumiex Membri tal-Komunità, għandu bħala konsegwenza li l-kompetenza Komunitarja biex jitmexxew dawn in-negozjati hija bilfors esklużiva.
92. Hija tfakkar fil-paralleliżmu u fir-rabtiet bejn il-Konvenzjoni ta' Brussell u dik ta' Lugano u ssostni li, jekk tiġi konkluża konvenzjoni separata, dan jiġri biss għaliex kien impossibbli li l-Istati terzi jintalbu jaderixxu għal konvenzjoni bbażata fuq l-Artikolu 293 KE u li tagħti ġurisdizzjoni lill-Qorti tal-Ġustizzja. Hija tindika li kienu ġew introdotti diversi mekkaniżmi bil-għan li titħares il-koerenza fl-interpretazzjoni taż-żewġ Konvenzjonijiet.
93. Skond il-Kummissjoni, l-għan ta' traspożizzjoni pura u sempliċi ta' regoli komuni fil-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano teskludi kull kompetenza ta' l-Istati Membri, għaliex din tkun inkompatibbli ma' l-unità tas-suq komuni u l-applikazzjoni b'mod uniformi tad-dritt Komunitarju. Hija biss il-Komunità li tista' tassigura l-koerenza tar-regoli komuni tagħha, jekk dawn jiġu elevati għal livell internazzjonali.
94. B'żieda ma' l-argument imressaq fir-rigward tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u f'perspettiva iktar wiesgħa, il-Parlament jiġbed l-attenzjoni ta' din il-Qorti għall-problemi ta' natura ġuridika u prattika li jistgħu jinqalgħu fil-każ ta' ftehim imħallat, b'mod partikolari f'dak li għandu x'jaqsam mal-ħtieġa li ssir ir-ratifika tal-ftehim prospettat mill-Istati Membri kollha. Huwa jenfasizza wkoll il-bżonn li jkun hemm koerenza bejn l-aspetti interni u esterni tal-politika Komunitarja fil-ħolqien ta' spazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja.
95. Fir-rigward ta' l-argument ibbażat fuq il-fatt li l-ftehim prospettat ma jippreġudikax l-applikazzjoni tar-Regolament Nru 44/2001, iżda, għall-kuntrarju, isaħħu billi jestendi l-applikazzjoni tiegħu għal Stati Ewropej oħra, il-Gvern Franċiż, filwaqt li jieħu in kunsiderazzjoni l-fatt li dan il-ftehim jinvolvi, apparti xi Stati terzi, lill-Istati Membri kollha, jistaqsi jekk il-Komunità għandhiex tiġi kkunsidrata bħala li hija biss għandha d-dritt li tiddisponi mil-leġiżlazzjoni tagħha, indipendentement mill-kwistjoni jekk l-imsemmi ftehim jippreġudikax jew jiffavorixxix il-leġiżlazzjoni Komunitarja. L-Istati Membri jibqgħu kompetenti biex jikkonkludu ftehim oħra ma' l-Istati terzi li ma jinvolvux lill-Istati Membri kollha, u safejn dawn il-ftehim ma jaffettwawx l-applikazzjoni ta' l-imsemmi Regolament. Skond dan il-Gvern, il-Komunità għandha, għalhekk, kompetenza esklużiva biex tikkonkludi speċifikament il-ftehim prospettat.
Is-sottomissjonijiet orali ta' l-Istati Membri u ta' l-istituzzjonijiet
96. Il-Qorti tal-Ġustizzja żammet seduta fid-19 ta' Ottubru 2004 sabiex l-Istati Membri li aderew ma' l-Unjoni Ewropea wara li ġiet ippreżentata t-talba għal opinjoni jkunu jistgħu jippreżentaw sottomissjonijiet fuq din it-talba. Il-Kunsill, il-Gvern Ċek, Daniż, Ġermaniż, Elleniku, Spanjol u Franċiż, l-Irlanda, il-Gvern Olandiż, Pollakk, Portugiż, Finlandiż u tar-Renju Unit, kif ukoll il-Parlament u l-Kummissjoni, ipparteċipaw f'din is-seduta. Il-parti l-kbira tas-sottomissjonijiet ippreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja kienu jirrigwardaw l-erba' mistoqsijiet li dwarhom din il-Qorti kienet stiednet, b'ittra, lill-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet sabiex jippronunzjaw ruħhom waqt din is-seduta. L-imsemmija mistoqsijiet kienu jirrigwardaw:
– ir-rilevanza tal-kliem użat fl-Artikoli 61 KE u 65 KE, b'mod partikolari l-kliem użat fl-espressjoni "meħtieġ għall-funzjonament xieraq tas-suq intern" li tinsab fl-Artikolu 65 KE;
– ir-rilevanza tal-kwistjoni safejn Stat Membru jista' jinnegozja, per eżempju, ftehim bilaterali ma' Stat terz li jirregola l-kwistjonijiet ittrattati fir-Regolament Nru 44/2001, iżda mingħajr ma jadotta neċessarjament l-istess kriterji msemmija f'dan ir-Regolament;
– il-possibbiltà li tinħoloq distinzjoni bejn id-dispożizzjonijiet dwar il-ġurisdizzjoni u dawk dwar ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi; kif ukoll
– l-eventwali ħtieġa ta' żvilupp jew ta' spjegazzjoni iktar dettaljata tal-ġurisprudenza eżistenti.
Fuq l-ewwel mistoqsija magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja
97. F'dak li jirrigwarda r-rilevanza tal-kliem użat fl-Artikoli 61 KE u 65 KE, u b'mod partikolari ta' l-espressjoni "sa fejn ikun meħtieġ għall-funzjonament xieraq tas-suq intern" li tinsab fl-Artikolu 65 KE, il-Gvern Ġermaniż, sostnut mill-Gvern Franċiż, il-Parlament u l-Kummissjoni, jikkunsidra li din l-espressjoni hija rilevanti biss sabiex jiġi determinat jekk, meta adottat ir-Regolament Nru 44/2001, il-Komunità eżerċitatx il-kompetenza interna tagħha korrettament. Skondu, kull att Komunitarju intern adottat abbażi ta' l-Artikolu 65 KE għandu jissodisfa din il-kundizzjoni. Min-naħa l-oħra, sabiex tiġi kkonstatata l-eżistenza ta' kompetenza Komunitarja esterna fil-qasam irregolat b'dan ir-Regolament, mhuwiex indispensabbli li l-ftehim prospettat ikun, huwa wkoll, meħtieġ għall-funzjonament xieraq tas-suq intern. Fil-fatt, din il-kompetenza esterna tiddependi biss mill-kwistjoni safejn tali ftehim jaffettwa jew jibdel il-portata ta' regola Komunitarja interna. Skond il-Gvern Franċiż, jekk il-fatt li l-Artikolu 65 KE jirreferi biss għall-miżuri meħtieġa għall-funzjonament xieraq tas-suq intern iċaħħad lill-Komunità minn kompetenza biex tikkonkludi ftehim internazzjonali, tinġieb fix-xejn il-ġurisprudenza li toħroġ mis-sentenza ERTA, iċċitata iktar 'il fuq.
98. Min-naħa l-oħra, il-Gvern tar-Renju Unit, sostnut minn diversi Gvernijiet oħra, iqis li l-Artikolu 65 KE jiddefinixxi, bit-termini nfushom tal-kliem użat fih, il-portata u l-intensità tas-sistema Komunitarja interna. B'mod partikolari, dan il-kliem juri li r-Regolament Nru 44/2001 ma jwassalx għal armonizzazzjoni sħiħa tar-regoli ta' l-Istati Membri dwar kunflitt ta' ġurisdizzjoni. Għalkemm diversi regoli msemmija f'dan ir-Regolament jistgħu jiġu kkunsidrati bħala li għandhom ċerta portata esterna, bħalma hija, b'mod partikolari, ir-regola ġenerali ta' ġurisdizzjoni bbażata fuq il-fatt li d-domiċilju tal-konvenut jinsab fl-Unjoni, il-punt essenzjali huwa li dawn ir-regoli jiffurmaw parti minn sistema interna intiża biex tirriżolvi kunflitti ta' ġurisdizzjoni bejn il-qrati ta' l-Istati Membri ta' l-Unjoni. Fid-dawl tal-portata interna ta' l-Artikoli 61 KE u 65 KE, dawn ma jistgħux jikkostitwixxu l-bażi legali biex jiġi stabbilit kodiċi Komunitarju komplet li jwaqqaf regoli dwar il-kompetenza internazzjonali tal-Komunità.
99. Barra minn hekk, il-Gvern Ċek, sostnut mill-Gvern Elleniku, Spanjol u Finlandiż, jirrileva li l-kliem użat fl-Artikoli 61 KE u 65 KE juri li l-kompetenza Komunitarja interna hija limitata mill-għan speċifiku tal-funzjonament xieraq tas-suq intern. Għaldaqstant, il-kompetenza Komunitarja esterna għandha tkun limitata mill-istess għan. Barra minn hekk, il-Gvern Finlandiż jikkunsidra li, fil-każ tal-Konvenzjoni ta' Lugano, billi l-Istati kontraenti li mhumiex Membri ta' l-Unjoni mhumiex ikkonċernati bit-twaqqif ta' spazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja, u lanqas bit-twettiq tas-suq intern, huwa diffiċli li wieħed jaħseb kif il-ftehim prospettat jista' jkun meħtieġ għall-funzjonament xieraq tas-suq intern.
Fuq it-tieni mistoqsija magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja
100. F'dak li jirrigwarda r-rilevanza tal-kwistjoni safejn Stat Membru jista' jinnegozja ftehim bilaterali ma' Stat terz li jirregola l-kwistjonijiet ittrattati fir-Regolament Nru 44/2001, iżda mingħajr ma jadotta neċessarjament l-istess kriterji msemmija f'dan ir-Regolament, il-parti l-kbira tal-Gvernijiet li ppreżentaw sottomissjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, kif ukoll il-Parlament, iqisu li l-unika kwistjoni rilevanti hija l-kwistjoni jekk l-obbligi li joħorġu mill-ftehim bilaterali jaqgħux jew le fil-kamp ta' applikazzjoni ta' dan ir-Regolament. Għalhekk, ma tagħmilx differenza jekk dan il-ftehim, mill-aspett tal-kontenut tiegħu, jikkorrispondix jew le għar-regoli Komunitarji.
101. Għaldaqstant, tali ftehim bilaterali għandu jiġi abbozzat b'ċirkuspezzjoni sabiex jiġi assigurat, possibbilment permezz ta' klawżola ta' skonnessjoni, li d-dispożizzjonijiet tiegħu ma jirrigwardawx il-materji regolati mir-Regolament Nru 44/2001. Il-Gvern Ġermaniż, Elleniku u Finlandiż, b'mod partikolari, isostnu li l-preżenza ta' tali klawżola hija determinanti. Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni tqis li l-eżistenza nfisha ta' klawżola ta' skonnessjoni tikkostitwixxi l-prova ċara ta' effett fis-sens tas-sentenza ERTA, iċċitata iktar 'il fuq.
102. Waqt is-seduta, il-Gvern Spanjol irrileva li, f'materji li ma jkunux dawk koperti mir-Regolament Nru 44/2001, Stat Membru jibqa' jżomm il-libertà li jikkonkludi ftehim ma' l-Istati terzi. F'dak li għandu x'jaqsam ma' ftehim dwar materji koperti bl-imsemmi Regolament, dan il-Gvern talab lill-Qorti tal-Ġustizzja tispjega aħjar il-ġurisprudenza tagħha, billi allega li ċerti Stati Membri jistgħu jkollhom interess partikolari li jinnegozjaw ma' Stat terz dwar dawn il-materji jew għal raġunijiet ta' prossimità ġeografika jew minħabba l-eżistenza ta' rabtiet storiċi bejn iż-żewġ Stati kkonċernati.
103. Skond il-Parlament, l-għażla, fi ftehim bilaterali konkluż bejn Stat Membru u Stat terz, ta' kriterju ta' rabta differenti mid-domiċilju tal-konvenut, li huwa l-kriterju adottat mir-Regolament Nru 44/2001, jaffettwa neċessarjament dan ir-Regolament. B'hekk, ftehim bilaterali li juża l-kriterju tan-nazzjonalità jkun inkompatibbli ma' dan ir-Regolament billi żewġ qrati differenti jkollhom ġurisdizzjoni, skond it-test li jiġi applikat u l-kriterju li jiġi adottat.
Fuq it-tielet mistoqsija magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja
104. F'dak li jirrigwarda l-eventwali ħtieġa li tinħoloq distinzjoni bejn id-dispożizzjonijiet dwar il-ġurisdizzjoni u dawk dwar ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi, diversi Gvernijiet, b'mod partikolari l-Gvern Ċek, Ġermaniz, Elleniku, Portugiż u Finlandiż, isostnu li tali distinzjoni hija neċessarja. Skond il-Gvern Finlandiż, per eżempju, jirriżulta mill-istruttura tar-Regolament Nru 44/2001 li l-kapitolu dwar il-ġurisdizzjoni u dak dwar ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi mhumiex marbuta. Fil-każ ta' dan ir-Regolament, għalhekk, żewġ atti leġiżlattivi separati u awtonomi jinsabu inkorporati fl-istess strument legali.
105. Min-naħa l-oħra, il-Gvern Spanjol iqis li tali distinzjoni m'għandhiex issir. Min-naħa, jista' jiġi kkonstatat li ż-żewġ kampijiet ta' applikazzjoni ta' l-imsemmija dispożizzjonijiet jinkludu partijiet li mhumiex koperti bid-dritt Komunitarju. Min-naħa l-oħra, iż-żewġ kategoriji ta' dispożizzjonijiet jiffurmaw korp wieħed billi l-għan tar-Regolament Nru 44/2001 huwa li jwassal għal simplifikazzjoni fir-rigward tar-rikonoxximent u ta' l-eżekuzzjoni ta' sentenzi.
106. Bl-istess mod, il-Parlament u l-Kummissjoni jikkunsidraw li mhuwiex leġittimu li wieħed jaqsam il-ftehim prospettat f'żewġ partijiet distinti u jsostni li l-Komunità għandha kompetenza esklużiva fir-rigward ta' waħda minn dawn il-partijiet u kompetenza maqsuma fir-rigward ta' l-oħra. Skond il-Kummissjoni, il-mekkaniżmu simplifikat kollu ta' rikonoxximent u ta' eżekuzzjoni ta' sentenzi, kemm dak implementat bir-Regolament Nru 44/2001 kif ukoll dak li jirriżulta mill-Konvenzjoni ta' Lugano, huwa bbażat fuq il-fatt li r-regoli dwar il-ġurisdizzjoni huma armonizzati u li bejn l-Istati Membri teżisti fiduċja reċiproka suffiċjenti biex tevita li l-qrati ta' l-Istati li fihom jiġi mfittex ir-rikonoxximent ikollhom għalfejn jeżaminaw, każ b'każ, jekk tkunx ġiet irrispettata l-ġurisdizzjoni ta' l-Istat ta' oriġini. Minn dan l-aspett, ma tistax issir distinzjoni bejn il-materja tal-ġurisdizzjoni u dik tar-rikonoxximent u ta' l-eżekuzzjoni ta' sentenzi.
Fuq ir-raba' mistoqsija magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja
107. F'dak li jirrigwarda l-eventwali ħtieġa ta' żvilupp jew ta' spjegazzjoni iktar dettaljata tal-ġurisprudenza eżistenti, il-maġġoranza l-kbira tal-Gvernijiet li ppreżentaw sottomissjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja tixtieq li tiġi ċċarata l-ġurisprudenza li toħroġ mis-sentenza ERTA, iċċitata iktar 'il fuq. Barra minn hekk, l-istess Gvernijiet isostnu l-pożizzjoni meħuda mill-Gvern tar-Renju Unit fis-sottomissjonijiet bil-miktub tiegħu, li skondha għandu jiġi kkunsidrat mill-ġdid wieħed mill-kriterji msemmija f'din il-ġurisprudenza, jiġifieri l-kriterju relattiv għas-sitwazzjoni fejn l-obbligi internazzjonali jaqgħu f'qasam li "fil-parti l-kbira tiegħu" ikun ġa kopert bir-regoli komuni. Skond il-Gvern Spanjol, per eżempju, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tkun prudenti ferm qabel ma tapplika d-duttrina tal-kompetenzi esterni impliċiti għall-każ li jifforma s-suġġett ta' din it-talba għal opinjoni, liema duttrina ġiet żviluppata fir-rigward ta' kawżi li jaqgħu fil-qasam ekonomiku, li fihom il-kriterji applikabbli huma differenti ħafna minn dawk li għandhom jiġu applikati fid-dritt internazzjonali privat. Skond l-Irlanda, għandha tkun meħtieġa armonizzazzjoni sħiħa biex tkun tista' tiġi kkonstatata l-eżistenza ta' kompetenza esterna impliċita tal-Komunità.
108. Min-naħa l-oħra, skond il-Gvern Franċiż u l-Kummissjoni, il-kompetenza esklużiva tal-Komunità tirriżulta mill-fatt li l-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano hija intiża biex testendi għal Stati terzi s-sistema ta' kooperazzjoni implementata bir-Regolament Nru 44/2001.
109. Fl-aħħar nett, f'dak li jirrigwarda r-rilevanza tal-fatt biss li l-ftehim prospettat huwa intiż biex jirriproduċi r-regoli Komunitarji, il-parti l-kbira tal-Gvernijiet issostni li xejn ma jżomm lill-Istati Membri milli jittraskrivu d-dispożizzjonijiet tad-dritt Komunitarju fl-obbligi internazzjonali tagħhom li dwarhom il-Komunità m'għandhiex kompetenza esterna. Il-kwistjoni ċentrali hija jekk il-ftehim prospettat jistax jaffettwa r-regoli Komunitarji interni, u mhux il-paralleliżmu tal-kompetenzi bħala tali.
Pożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja
Fuq l-ammissibbiltà tat-talba
110. It-talba għal opinjoni, ippreżentata mill-Kunsill, tirrigwarda n-natura esklużiva jew maqsuma tal-kompetenza biex tiġi konkluża l-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano.
111. Il-Kunsill huwa wieħed mill-istituzzjonijiet indikati fl-Artikolu 300(6) KE. Is-suġġett u l-punti prinċipali tal-ftehim prospettat ġew suffiċjentement deskritti kif titlob il-Qorti tal-Ġustizzja (opinjoni 1/78, ta' l-4 ta' Ottubru 1979, Ġabra p. 2871, punt 35, u 2/94, iċċitata iktar 'il fuq, punti 10 sa 18).
112. Barra minn hekk, skond ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, tista' tinkiseb l-opinjoni ta' din il-Qorti dwar kwistjonijiet li jirrigwardaw il-qsim tal-kompetenzi bejn il-Komunità u l-Istati Membri biex jiġi konkluż ftehim partikolari ma' Stati terzi (ara, fl-aħħar nett, l-opinjoni 2/00, iċċitata iktar 'il fuq, punt 3). L-Artikolu 107(2) tar-Regoli tal-Proċedura jikkonferma din l-interpretazzjoni.
113. Minn dan isegwi li t-talba għal opinjoni hija ammissibbli.
Fuq il-mertu
Fuq il-kompetenza tal-Komunità biex tikkonkludi ftehim internazzjonali
114. Il-kompetenza tal-Komunità biex tikkonkludi ftehim internazzjonali mhux biss tista' tirriżulta minn setgħa espliċita mogħtija mit-Trattat, iżda tista' toħroġ ukoll b'mod impliċitu minn dispożizzjonijiet oħra tat-Trattat u ta' atti adottati, fl-ambitu ta' dawn id-dispożizzjonijiet, mill-istituzzjonijiet tal-Komunità (ara s-sentenza ERTA, iċċitata iktar 'il fuq, punt 16). Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li kull meta d-dritt Komunitarju ta, lill-imsemmija istituzzjonijiet, kompetenzi fuq il-livell intern biex jitwettaq xi għan partikolari, il-Komunità kellha l-kompetenza biex tassumi l-obbligi internazzjonali meħtieġa għat-twettiq ta' dan il-għan, anki fin-nuqqas ta' dispożizzjoni espressa f'dan ir-rigward (opinjonijiet 1/76, punt 3, u 2/91, punt 7, iċċitati iktar 'il fuq).
115. Din il-kompetenza tal-Komunità tista' tkun esklużiva jew maqsuma ma' l-Istati Membri. F'dak li jirrigwarda l-kompetenza esklużiva, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li l-ipoteżi msemmija fl-opinjoni 1/76, iċċitata iktar 'il fuq, hija dik fejn il-kompetenza interna tista' tiġi eżerċitata b'mod utli biss simultanjament mal-kompetenza esterna (ara l-opinjonijiet 1/76, punti 4 u 7, u 1/94, punt 85, iċċitati iktar 'il fuq), billi l-konklużjoni tal-ftehim internazzjonali tkun hekk neċessarja sabiex jitwettqu l-għanijiet tat-Trattat li ma setgħux jintlaħqu billi jiġu stabbiliti regoli awtonomi (ara, b'mod partikolari, is-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, iċċitata iktar 'il fuq, punt 57).
116. Fil-punt 17 tas-sentenza ERTA, iċċitata iktar 'il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja stabbiliet il-prinċipju li, meta jkunu ġew adottati regoli komuni, l-Istati Membri ma jkollhomx iżjed is-setgħa, la individwalment u lanqas kollettivament, li jintrabtu ma' Stati terzi b'obbligi li jaffettwaw dawn ir-regoli. F'dan il-każ ukoll, il-Komunità għandha kompetenza esklużiva biex tikkonkludi l-ftehim internazzjonali.
117. Fl-ipoteżi msemmija fil-preżenti opinjoni, dan il-prinċipju huwa rilevanti sabiex tiġi evalwata n-natura esklużiva jew le ta' kompetenza esterna tal-Komunità.
118. Fil-punt 11 ta' l-opinjoni 2/91, iċċitata iktar 'il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat li l-imsemmi prinċipju huwa wkoll applikabbli meta jiġu adottati regoli f'oqsma li ma jaqgħux taħt politika komuni u, b'mod partikolari, f'oqsma fejn jeżistu dispożizzjonijiet ta' armonizzazzjoni.
119. F'dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li, fl-oqsma kollha li jikkorrispondu għall-għanijiet tat-Trattat, l-Artikolu 10 KE jitlob lill-Istati Membri jiffaċilitaw l-adempiment tal-missjoni tal-Komunità u ma jieħdu ebda miżura li tkun tista' tipperikola r-realizzazzjoni ta' l-għanjiet tat-Trattat (opinjoni 2/91, iċċitata iktar 'il fuq, punt 10).
120. Fil-pożizzjoni li ħadet dwar il-Parti III tal-Konvenzjoni Nru 170 ta' l-Organizzazzjoni Dinjija tax-Xogħol dwar is-sigurtà fl-użu tal-prodotti kimiċi fix-xogħol, li hija parti li taqa' f'qasam li fil-parti l-kbira tiegħu huwa ġa kopert bir-regoli Komunitarji, il-Qorti tal-Ġustizzja ħadet in kunsiderazzjoni l-fatt li dawn ir-regoli kienu ġew adottati progressivament sa minn iżjed minn 25 sena qabel bil-ħsieb li sseħħ armonizzazzjoni iktar kompleta u intiża, minn naħa, biex telimina l-ostakli għall-kummerċ li ġejjin mid-diverġenzi bejn il-liġijiet ta' l-Istati Membri u, min-naħa l-oħra, biex tassigura, fl-istess ħin, il-protezzjoni kemm tal-popolazzjoni kif ukoll ta' l-ambjent. Hija kkonkludiet li din il-parti ta' l-imsemmija Konvenzjoni setgħet taffettwa dawn ir-regoli Komunitarji u li, għaldaqstant, l-Istati Membri ma setgħux jassumu tali obbligi barra mill-qafas Komunitarju (opinjoni 2/91, iċċitata iktar 'il fuq, punti 25 u 26).
121. Fl-opinjoni 1/94, iċċitata iktar 'il fuq, u fis-sentenzi sema' miftuħ, iċċitati iktar 'il fuq, il-Qorti semmiet tliet ipoteżijiet li fihom irrikonoxxiet li l-Komunità għandha kompetenza esklużiva. Dawn it-tliet ipoteżijiet, li kienu s-suġġett ta' ħafna diskussjoni fil-kuntest tal-preżenti talba għal opinjoni u li ġew imfakkra fil-punt 45 tal-preżenti opinjoni, huma biss, madankollu, eżempji li l-formulazzjoni tagħhom toħroġ mill-kuntesti partikolari li ħadet in kunsiderazzjoni l-Qorti tal-Ġustizzja.
122. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet, f'termini ħafna iktar ġeneriċi, li l-Komunità għandha kompetenza esklużiva, b'mod partikolari, meta l-konklużjoni ta' ftehim mill-Istati Membri hija inkompatibbli ma' l-unità tas-suq komuni u l-applikazzjoni b'mod uniformi tad-dritt Komunitarju (sentenza ERTA, iċċitata iktar 'il fuq, punt 31) jew meta, minħabba n-natura nfisha tad-dispożizzjonijiet Komunitarji eżistenti, bħalma huma l-atti leġiżlattivi li jinkludu klawżoli dwar it-trattament riżervat għaċ-ċittadini ta' Stati terzi jew dwar l-armonizzazzjoni sħiħa ta' kwistjoni partikolari, kull ftehim dwar tali materja jaffettwa neċessarjament ir-regoli Komunitarji fis-sens tas-sentenza ERTA, iċċitata iktar 'il fuq (ara, f'dan is-sens, l-opinjoni 1/94, iċċitata iktar 'il fuq, punti 95 u 96, kif ukoll is-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, iċċitata iktar 'il fuq, punti 83 u 84).
123. Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja ma rrikonoxxietx li l-Komunità għandha kompetenza esklużiva meta, minħabba n-natura ta' rekwiżiti minimi kemm tad-dispożizzjonijiet Komunitarji kif ukoll ta' dawk ta' konvenzjoni internazzjonali, tali konvenzjoni ma setgħetx tostakola l-applikazzjoni sħiħa tad-dritt Komunitarju mill-Istati Membri (opinjoni 2/91, iċċitata iktar 'il fuq, punt 18). Bl-istess mod, il-Qorti tal-Ġustizzja ma rrikonoxxietx il-ħtieġa ta' kompetenza esklużiva tal-Komunità minħabba r-riskju li ftehim bilaterali joħolqu distorsjonijiet fil-moviment ta' servizzi fis-suq intern, billi rrilevat li xejn fit-Trattat ma jżomm l-istituzzjonijiet milli jorganizzaw, fir-regoli komuni li jadottaw, azzjonijiet ikkonċertati fil-konfront ta' Stati terzi jew milli jippreskrivu l-mod kif għandhom jaġixxu l-Istati Membri fir-relazzjonijiet barranin tagħhom (opinjoni 1/94, iċċitata iktar 'il fuq, punti 78 u 79, kif ukoll is-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, iċċitata iktar 'il fuq, punti 85 u 86).
124. F'dan il-kuntest, għandu jiġi mfakkar li l-Komunità għandha biss kompetenzi li huma mogħtija lilha u li, għaldaqstant, l-eżistenza ta' kompetenza, iktar u iktar kompetenza mhux prevista espressament fit-Trattat u ta' natura esklużiva, għandha tkun ibbażata fuq konklużjonijiet li joħorġu minn analiżi konkreta tar-relazzjoni li teżisti bejn ftehim prospettat u d-dritt Komunitarju fis-seħħ u li minnhom jirriżulta li l-konklużjoni ta' tali ftehim jista' jaffettwa r-regoli Komunitarji.
125. F'ċerti każijiet, l-eżami u l-paragun ta' l-oqsma koperti kemm bir-regoli Komunitarji kif ukoll bil-ftehim prospettat huma suffiċjenti biex jiġi eskluż kull effett fuq dawn ir-regoli (opinjonijiet 1/94, punt 103, 2/92; punt 34, u 2/00, punt 46, iċċitati iktar 'il fuq).
126. Madankollu, mhuwiex neċessarju li l-qasam kopert bil-ftehim internazzjonali u dak tal-leġiżlazzjoni Komunitarja jkunu jaqblu kompletament. Meta għandu jiġi ddeterminat jekk huwiex sodisfatt il-kriterju msemmi fl-espressjoni "f'qasam li fil-parti l-kbira tiegħu ġa jkun kopert b'regoli Komunitarji" (opinjoni 2/91, iċċitata iktar 'il fuq, punti 25 u 26), l-analiżi għandha tkun ibbażata mhux biss fuq il-portata tar-regoli in kwistjoni, iżda wkoll fuq in-natura u l-kontenut tagħhom. Għandu wkoll jittieħed in kunsiderazzjoni mhux biss l-istat attwali tad-dritt Komunitarju fil-qasam ikkonċernat, iżda wkoll il-prospetti ta' evoluzzjoni tiegħu, meta dawn ikunu prevedibbli fil-mument li ssir din l-analiżi (ara, f'dan is-sens, l-opinjoni 2/91, iċċitata iktar 'il fuq, punt 25).
127. It-teħid in kunsiderazzjoni mhux biss tal-portata tal-qasam kopert, iżda wkoll tan-natura u tal-kontenut tar-regoli Komunitarji, joħroġ ċar ukoll mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, imfakkra fil-punt 124 tal-preżenti opinjoni, li skondha n-natura tar-rekwiżiti minimi li jinsabu kemm fir-regoli Komunitarji kif ukoll fid-dispożizzjonijiet tal-ftehim internazzjonali tista' twassal għall-konklużjoni tan-nuqqas ta' effett, anki jekk ir-regoli Komunitarji u d-dispożizzjoni tal-ftehim ikopru l-istess qasam.
128. Fl-aħħar mill-aħħar, huwa essenzjali li tiġi assigurata applikazzjoni uniformi u koerenti tar-regoli Komunitarji u funzjonament xieraq tas-sistema stabbilita minnhom sabiex tiġi mħarsa l-effikaċja sħiħa tad-dritt Komunitarju.
129. Barra minn hekk, inizjattiva eventwali li tfittex li tevita l-kunflitti bejn id-dritt Komunitarju u l-ftehim prospettat ma tiddispensax milli jiġi ddeterminat, qabel ma jiġi konkluż dan il-ftehim, jekk dan il-ftehim jistax jaffettwa r-regoli Komunitarji (ara b'mod partikolari, f'dan is-sens, l-opinjoni 2/91, iċċitata iktar 'il fuq, punt 25, u s-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, iċċitata iktar 'il fuq, punti 101 u 105).
130. F'dan ir-rigward, l-eżistenza, fi ftehim, ta' klawżola magħrufa bħala "ta' skonnessjoni", li tgħid li dan il-ftehim ma jaffettwax l-applikazzjoni, mill-Istati Membri, tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt Komunitarju, mhijiex garanzija tan-nuqqas ta' effett tad-dispożizzjonijiet tal-ftehim fuq id-dritt Komunitarju permezz ta' delimitazzjoni tal-kamp ta' applikazzjoni rispettiv tad-dispożizzjonijiet tal-ftehim u tad-dritt Komunitarju, iżda, għall-kuntrarju, tista' tidher bħala indikazzjoni li dawn ir-regoli huma affettwati. Tali mekkaniżmu li jfittex li jevita kull kunflitt meta l-ftehim jiġi eżegwit mhuwiex fih innifsu element determinanti li jippermetti li tiġi riżolta l-kwistjoni jekk il-Komunità għandhiex kompetenza esklużiva biex tikkonkludi dan il-ftehim jew jekk humiex l-Istati Membri li għandhom il-kompetenza, liema kwistjoni għandha tiġi deċiża qabel ma jiġi konkluż dan il-ftehim (ara, f'dan is-sens, is-sentenza l-Kummissjoni vs id-Danimarka, iċċitata iktar 'il fuq, punt 101).
131. Fl-aħħar nett, il-bażi legali li fuqha jistrieħu r-regoli Komunitarji u b'mod iktar partikolari l-kundizzjoni relattiva għall-funzjonament xieraq tas-suq intern prevista fl-Artikolu 65 KE, mhumiex, bħala tali, rilevanti sabiex jiġi vverifikat jekk ftehim internazzjonali jaffettwax regoli Komunitarji. Fil-fatt, il-bażi legali ta' att leġiżlattiv intern hija ddeterminata mill-element kostituttiv prinċipali ta' tali att, filwaqt li r-regola li l-effett fuqha jkun qed jiġi eżaminat tista' tkun biss element aċċessorju ta' dan l-att leġiżlattiv. Il-kompetenza esklużiva tal-Komunità għandha, b'mod partikolari, l-għan li tħares l-effikaċja tad-dritt Komunitarju u l-funzjonament xieraq tas-sistemi stabbiliti bir-regoli tiegħu, indipendentement mil-limiti eventwali previsti fid-dispożizzjoni tat-Trattat li fuqha l-istituzzjonijiet ikunu bbażaw ruħhom sabiex jadottaw tali regoli.
132. Jekk ftehim internazzjonali jinkludi dispożizzjonijiet li jippreżupponu armonizzazzjoni tad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi jew regolamentari ta' l-Istati Membri f'qasam li fih it-Trattat jeskludi tali armonizzazzjoni, il-Komunità ma jkollhiex il-kompetenza neċessarja biex tikkonkludi dan il-ftehim. Dawn il-limiti tal-kompetenza esterna tal-Komunità jirrigwardaw l-eżistenza nfisha ta' din il-kompetenza u mhux in-natura esklużiva tagħha.
133. Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha li għandha ssir analiżi globali u konkreta sabiex jiġi vverifikat jekk il-Komunità għandhiex il-kompetenza biex tikkonkludi ftehim internazzjonali u jekk din il-kompetenza hijiex esklużiva. Għal dan il-għan, għandhom jittieħdu in kunsiderazzjoni mhux biss il-qasam kopert kemm bir-regoli Komunitarji kif ukoll bid-dispożizzjonijiet tal-ftehim prospettat, safejn ikunu magħrufa, iżda wkoll in-natura u l-kontenut ta' dawn ir-regoli u dispożizzjonijiet, sabiex jiġi assigurat li l-ftehim ma jistax jippreġudika l-applikazzjoni uniformi u koerenti tar-regoli Komunitarji u l-funzjonament xieraq tas-sistema stabbilita minnhom.
Fuq il-kompetenza tal-Komunità biex tikkonkludi l-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano
134. It-talba għal opinjoni ma tirrigwardax l-eżistenza nfisha tal-kompetenza tal-Komunità biex tikkonkludi l-ftehim prospettat, iżda l-kwistjoni jekk din il-kompetenza hijiex esklużiva jew maqsuma. F'dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li l-Komunità ġa adottat regoli interni dwar ġurisdizzjoni, rikonoxximent u eżekuzzjoni ta' sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali, li jirrigwardaw jew ir-Regolament Nru 44/2001, adottat abbażi ta' l-Artikoli 61(ċ) KE u 67(1) KE, jew dispożizzjonijiet speċifiċi li jinsabu f'leġiżlazzjoni settorjali, bħalma huma t-Titolu X tar-Regolament Nru 40/94 jew l-Artikolu 6 tad-Direttiva 96/71.
135. Ir-Regolament Nru 44/2001 ġie adottat sabiex jissostitwixxi, bejn l-Istati Membri ħlief għar-Renju tad-Danimarka, il-Konvenzjoni ta' Brussell. Huwa japplika għall-materji ċivili u kummerċjali, fil-limiti previsti fil-kamp ta' applikazzjoni tiegħu kif iddefinit fl-Artikolu 1 ta' dan ir-Regolament. Billi l-għan u d-dispożizzjonijiet ta' dan ir-Regolament ittieħdu, fil-parti l-kbira tagħhom, mill-imsemmija Konvenzjoni, ser issir referenza, fejn ikun hemm bżonn, għall-interpretazzjoni ta' din il-Konvenzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja.
136. Il-ftehim prospettat huwa intiż sabiex jissostitwixxi l-Konvenzjoni ta' Lugano, li fil-ħames premessa tar-Regolament Nru 44/2001 hija deskritta bħala "Konvenzjoni parallel[a] għall-Konvenzjoni ta' Brussel[l]".
137. Għalkemm it-test li jirriżulta mix-xogħol ta' reviżjoni taż-żewg Konvenzjonijiet fuq imsemmija u d-direttivi għan-negozjati tal-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano huma magħrufa, għandu jiġi enfasizzat li ma teżisti ebda ċertezza dwar it-test definittiv li ser jiġi adottat.
138. Kemm ir-Regolament Nru 44/2001 kif ukoll il-ftehim prospettat għandhom essenzjalment żewġ partijiet. L-ewwel parti ta' l-imsemmi ftehim tinkludi regoli ta' ġurisdizzjoni tal-qrati, bħal dawk li jiffurmaw is-suġġett tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 44/2001 u d-dispożizzjonijiet speċifiċi msemmija fil-punt 134 tal-preżenti opinjoni. It-tieni parti tinkludi regoli relattivi għar-rikonoxximent u għall-eżekuzzjoni ta' sentenzi, bħal dawk li jiffurmaw is-suġġett tal-Kapitolu III tar-Regolament Nru 44/2001. Dawn iż-żewġ partijiet ser jiġu analizzati separatament.
– Fuq ir-regoli ta' ġurisdizzjoni tal-qrati
139. L-għan ta' regola ta' ġurisdizzjoni tal-qrati huwa li jiġi determinat liema qorti għandha jkollha, f'sitwazzjoni partikolari, ġurisdizzjoni biex tisma' kawża. Għal dan l-iskop, ir-regola jkollha kriterju li jippermetti li l-kawża "tintrabat" mal-qorti li tiġi rrikonoxxuta bħala dik li għandha ġurisdizzjoni. Il-kriterji ta' rabta jvarjaw, l-iktar, skond is-suġġett tal-kawża. Iżda jistgħu jieħdu in kunsiderazzjoni wkoll id-data li fiha titressaq l-azzjoni, karatteristiċi speċifiċi għar-rikorrent jew għall-konvenut, jew anki kull element ieħor.
140. Il-pluralità tal-kriterji ta' rabta użati minn diversi sistemi legali toħloq kunflitti bejn ir-regoli ta' ġurisdizzjoni. Dawn jistgħu jiġu riżolti permezz ta' dispożizzjonijiet espressi tal- lex fori
jew permezz ta' l-applikazzjoni ta' prinċipji ġenerali komuni għal diversi sistemi legali. Jista' jiġri wkoll li liġi tħalli f'idejn ir-rikorrent l-għażla bejn varji qrati li l-ġurisdizzjoni tagħhom tiġi ddeterminata skond varji kriterji ta' rabta distinti.
141. Minn dawn l-elementi jirriżulta li leġiżlazzjoni internazzjonali li tinkludi regoli li jippermettu li jiġu riżolti l-kunflitti bejn diversi regoli ta' ġurisdizzjoni elaborati minn diversi sistemi legali billi jintużaw varji kriterji ta' rabta tista' tikkostitwixxi sistema partikolarment kumplessa li, sabiex tkun koerenti, għandha tkun kemm jista' jkun komprensiva. Fil-fatt, l-iċken lakuna f'dawn ir-regoli tista' tagħti lok għal ġurisdizzjoni konkorrenti ta' diversi qrati biex jiddeċiedu l-istess kawża, kif ukoll għal nuqqas totali ta' protezzjoni ġudizzjarja, billi ebda qorti ma tkun tista' tiġi rrikonoxxuta bħala li jkollha ġurisdizzjoni biex tiddeċiedi tali kawża.
142. Fil-ftehim internazzjonali konkluzi mill-Istati Membri jew mill-Komunità ma' Stati terzi, dawn ir-regoli ta' kunflitt ta' ġurisdizzjoni jistabbilixxu neċessarjament kriterji ta' ġurisdizzjoni tal-qrati mhux biss ta' l-Istati terzi, iżda wkoll ta' l-Istati Membri u, għaldaqstant, jirrigwardaw materji rregolati bir-Regolament Nru 44/2001.
143. Dan ir-Regolament, u b'mod iktar partikolari l-Kapitolu II tiegħu, għandu l-għan li jgħaqqad ir-regoli ta' ġurisdizzjoni tal-qrati f'materji ċivili u kummerċjali, mhux biss għal kawżi ta' natura intrakomunitarja, iżda wkoll għal dawk li jkollhom element ta' estranjetà, bil-għan li jiġu eliminati l-ostakli għall-funzjonament tas-suq intern li jistgħu joħorġu mid-differenzi bejn il-leġiżlazzjonijiet nazzjonali f'din il-materja (ara t-tieni premessa tar-Regolament Nru 44/2001 u, fir-rigward tal-Konvenzjoni ta' Brussell, is-sentenza ta' l-1 ta' Marzu 2005, Owusu, C-281/02, Ġabra p. I-1383, punt 34).
144. L-imsemmi Regolament jinkludi ġabra ta' regoli li jiffurmaw sistema komprensiva, li japplikaw mhux biss għar-relazzjonijiet bejn diversi Stati Membri, billi xi drabi jirrigwardaw proċeduri pendenti quddiem qrati ta' diversi Stati Membri u xi drabi jirrigwardaw sentenzi mogħtija minn qrati ta' Stat Membru bil-għan li jiġu rrikonoxxuti u eżegwiti fi Stat Membru ieħor, iżda japplikaw ukoll għar-relazzjonijiet bejn Stat Membru u Stat terz.
145. Meta ddeċidiet dwar il-Konvenzjoni ta' Brussell, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret, f'dan ir-rigward, li l-applikazzjoni tar-regoli ta' ġurisdizzjoni teħtieġ element ta' estranjetà u li n-natura internazzjonali tar-relazzjoni ġuridika in kwistjoni m'għandhiex neċessarjament toħroġ, għall-finijiet ta' l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 2 tal-Konvenzjoni ta' Brussell, mill-involviment, għal raġunijiet relattivi għall-mertu tal-kawża jew għad-domiċilju rispettiv tal-partijiet fil-kawża, ta' diversi Stati kontraenti.
L-involviment ta' Stat kontraenti u ta' Stat terz, għal raġunijiet relattivi, per eżempju, għad-domiċilju tar-rikorrent u ta' konvenut, fl-ewwel Stat, u għall-post fejn ikunu sitwati l-fatti tal-kawża fit-tieni Stat, jista' wkoll jagħti natura internazzjonali lir-relazzjoni ġuridika in kwistjoni. Fil-fatt, din is-sitwazzjoni tista' tqajjem, fl-Istat kontraenti, kwistjonijiet relattivi għad-determinazzjoni tal-ġurisdizzjoni tal-qrati fl-ordni internazzjonali, ħaġa li tikkostitwixxi preċiżament wieħed mill-għanijiet tal-Konvenzjoni ta' Brussell, kif jirriżulta mit-tielet premessa tal-preambolu tagħha (sentenza Owusu, iċċitata iktar 'il fuq, punti 25 u 26).
146. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li r-regoli tal-Konvenzjoni ta' Brussell dwar il-ġurisdizzjoni esklużiva jew il-proroga espressa ta' ġurisdizzjoni jistgħu jiġu applikati wkoll għar-relazzjonijiet ġuridiċi li jinvolvu biss Stat kontraenti u Stat terz wieħed jew iktar (sentenza Owusu, iċċitata iktar 'il fuq, punt 28). Fir-rigward tar-regoli tal-Konvenzjoni ta' Brussell dwar il- lis pendens
u l-konnessjoni ta' kawżi jew dwar ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni, li jirrigwardaw proċeduri pendenti quddiem qrati ta' diversi Stati kontraenti jew sentenzi mogħtija minn qrati ta' Stat kontraenti bil-għan li jiġu rikonoxxuti u eżegwiti fi Stat kontraenti ieħor, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat ukoll li l-kawżi relattivi għal tali proċeduri jew sentenzi jistgħu jkunu ta' natura internazzjonali billi jinvolvu Stat kontraenti u Stat terz u, għal din ir-raġuni, ikunu pprovokaw ir-rikors għar-regola ġenerali ta' ġurisdizzjoni msemmija fl-Artikolu 2 tal-Konvenżjoni ta' Brussell (sentenza Owusu, iċċitata iktar 'il fuq, punt 29).
147. F'dan il-kuntest, għandu jiġi kkonstatat li r-Regolament Nru 44/2001 jinkludi dispożizzjonijiet li jirregolaw ir-relazzjoni tiegħu ma' dispożizzjonijiet oħra eżistenti u futuri tad-dritt Komunitarju. Fil-fatt, l-Artikolu 67 tiegħu jżomm impreġudikata l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet li, f'materji speċifiċi, jirregolaw il-ġurisdizzjoni, ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni tas-sentenzi u li jinsabu fl-atti Komunitarji jew fil-leġiżlazzjoni nazzjonali armonizzata bis-saħħa ta' dawn l-atti. L-Artikolu 71(1) ta' l-imsemmi Regolament iżomm impreġudikata wkoll l-applikazzjoni tal-konvenzjonijiet li jkopru l-istess suġġett bħad-dispożizzjonijiet preċedenti u li l-Istati Membri huma ġa parti fihom. F'dan ir-rigward, jirriżulta mill-paragrafu 2(a) ta' l-istess Artikolu li r-Regolament m'għandux ifixkel qorti ta' Stat Membru, li jkun parti f'tali konvenzjoni, milli tibbaża l-ġurisdizzjoni tagħha fuq l-imsemmija konvenzjoni, anki meta l-konvenut ikun domiċiljat fi Stat Membru li ma jkunx parti f'din il-konvenzjoni.
148. Fid-dawl tan-natura komprensiva u koerenti tas-sistema tar-regoli ta' kunflitt ta' ġurisdizzjoni stabbilita fir-Regolament Nru 44/2001, l-Artikolu 4(1) ta' dan ir-Regolament, li jgħid li "[j]ekk il-konvenut ma jkunx domiċiljat fi[t-territorju ta'] Stat Membru, il-ġurisdizzjoni tal-qrati ta' kull Stat Membru għandha, bla ħsara għall-Artikoli 22 u 23, tkun determinata bil-liġi ta' dak l-Istat Membru", għandu jiġi interpretat fis-sens li jagħmel parti mis-sistema implementata b'dan ir-Regolament, billi dan ir-Regolament jirregola s-sitwazzjoni prevista b'referenza għal-leġiżlazzjoni ta' l-Istat Membru tal-qorti li quddiemha titressaq il-kawża.
149. Fir-rigward ta' din ir-referenza għal-leġiżlazzjoni nazzjonali in kwistjoni, anki jekk din tista' toħloq kompetenza ta' l-Istati Membri biex jikkonkludu ftehim internazzjonali, għandu bilfors jiġi kkonstatat li, skond il-kliem innifsu ta' l-imsemmi Artikolu 4(1), l-uniku kriterju li jista' jintuża huwa dak tad-domiċilju tal-konvenut, sakemm ma jkunx hemm lok li jiġu applikati l-Artikoli 22 u 23 tar-Regolament.
150. Barra minn hekk, anki jekk il-ftehim prospettat josserva r-regola msemmija fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 44/2001, dan il-ftehim jista', madankollu, imur kontra dispożizzjonijiet oħra ta' dan ir-Regolament. Fil-fatt, fir-rigward ta' persuna ġuridika li tkun konvenuta f'kawża u domiċiljata barra Stat Membru, dan il-ftehim jista', bil-fatt li juża l-kriterju tad-domiċilju tal-konvenut, imur kontra d-dispożizzjonijiet ta' l-imsemmi Regolament relattivi għall-fergħat, għall-aġenziji jew għall-istabbilimenti l-oħra mingħajr personalità ġuridika, bħalma huma l-Artikolu 9(2) għall-kawżi dwar kuntratti ta' assigurazzjoni, l-Artikolu 15(2) għall-kawżi dwar kuntratti konklużi mill-konsumaturi, jew l-Artikolu 18(2) għall-kawżi dwar kuntratti individwali ta' impjieg.
151. B'hekk, jirriżulta mill-eżami tar-Regolament Nru 44/2001 biss li, minħabba s-sistema komprensiva u koerenti tar-regoli ta' ġurisdizzjoni prevista f'dan ir-Regolament, kull ftehim internazzjonali li wkoll jistabbilixxi sistema komprensiva ta' regoli ta' kunflitt ta' ġurisdizzjoni bħal dik stabbilita f'dan ir-Regolament jista' jaffettwa l-imsemmija regoli ta' ġurisdizzjoni. Madankollu, l-analiżi għandha tkompli bl-eżami tal-ftehim prospettat, bil-għan li jiġi vverifikat jekk dan l-eżami jikkonfermax din il-konklużjoni.
152. Il-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano għandha l-istess suġġett bħar-Regolament Nru 44/2001, iżda għandha kamp ta' applikazzjoni territorjali iktar wiesgħa. Id-dispożizzjonijiet tagħha jimplementaw l-istess arranġament bħal dak tar-Regolament Nru 44/2001, b'mod partikolari billi jużaw l-istess regoli ta' ġurisdizzjoni, ħaġa li, skond il-parti l-kbira tal-Gvernijiet li ppreżentaw sottomissjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, tiggarantixxi l-koerenza bejn iż-żewġ strumenti legali u, għaldaqstant, tevita kull effett ta' din il-Konvenzjoni fuq ir-regoli Komunitarji.
153. Madankollu, jekk l-identiċità ta' suġġetti u ta' kliem bejn ir-regoli Komunitarji u d-dispożizzjonijiet tal-ftehim prospettat huma elementi li għandhom jittieħdu in kunsiderazzjoni fl-eżami dwar jekk dan il-ftehim jaffettwax l-imsemmija regoli, dawn l-elementi ma jistgħux, waħedhom, jippruvaw in-nuqqas ta' tali effett. Fir-rigward tal-koerenza li tirriżulta mill-applikazzjoni ta' l-istess regoli ta' ġurisdizzjoni, din ma tfissirx li m'hemmx effett billi l-applikazzjoni ta' regola ta' ġurisdizzjoni prevista fil-ftehim prospettat tista' twassal biex il-qorti li tiġi indikata bħala li għandha ġurisdizzjoni tkun differenti minn dik li kienet tiġi indikata skond id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 44/2001. B'hekk, bil-fatt li l-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano tkun tinkludi artikoli identiċi għall-Artikoli 22 u 23 tar-Regolament Nru 44/2001 u abbażi ta' dan twassal għall-indikazzjoni ta' Stat terz parti f'din il-Konvenzjoni bħala l- forum
li għandu ġurisdizzjoni, filwaqt li l-konvenut ikun domiċiljat fi Stat Membru, fin-nuqqas tal-Konvenzjoni, dan l-Istat Membru jkun il- forum
li għandu ġurisdizzjoni, filwaqt li bil-Konvenzjoni, ikun l-Istat terz.
154. Il-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano tinkludi klawżola ta' skonnessjoni analoga għal dik l i tinsab fl-Artikolu 54B tal-Konvenzjoni attwali. Madankollu, kif ġie rrilevat fil-punt 130 tal-preżenti opinjoni, tali klawżola, li hija intiża biex tevita l-kunflitti meta jiġu applikati ż-żewġ strumenti legali, ma tippermettix, minnha nfisha, li tiġi riżolta, qabel il-konklużjoni nfisha tal-ftehim prospettat, il-kwistjoni jekk il-Komunità għandhiex kompetenza esklużiva biex tikkonkludi dan il-ftehim. Għall-kuntrarju, tali klawżola tista' tidher bħala indikazzjoni ta' riskju li r-regoli Komunitarji jiġu affettwati bid-dispożizzjonijiet ta' dan il-ftehim.
155. Barra minn hekk, kif irrilevat il-Kummissjoni, klawżola ta' skonnessjoni fi ftehim internazzjonali tad-dritt internazzjonali privat għandha natura partikolari u hija differenti minn klawżola ta' skonnessjoni klassika. Fil-każ preżenti, l-għan mhuwiex li tiġi mħarsa l-applikazzjoni tar-Regolament Nru 44/2001 kull meta dan huwa possibbli, iżda li tiġi rregolata b'mod koerenti r-relazzjoni bejn dan ir-Regolament u l-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano.
156. Minbarra dan, għandu jiġi kkonstatat li l-klawżola ta' skonnessjoni li tinsab fl-Artikolu 54B(1) tal-Konvenzjoni ta' Lugano tinkludi eċċezzjonijiet previsti fil-paragrafu 2(a) u fil-paragrafu 2(b) ta' dan l-istess Artikolu.
157. B'hekk, l-Artikolu 54B(2)(a) tal-Konvenzjoni ta' Lugano jipprovdi li din il-Konvenzjoni tkun applikabbli f'kull każ meta l-konvenut huwa domiċiljat fit-territorju ta' Stat kontraenti ta' din il-Konvenzjoni li ma jkunx Membru ta' l-Unjoni Ewropea. Issa fil-każ, per eżempju, fejn il-konvenut huwa persuna ġuridika li jkollha fergħa, aġenzija jew stabbiliment ieħor mingħajr personalità ġuridika fi Stat Membru, din id-dispożizzjoni tista' taffettwa l-applikazzjoni tar-Regolament Nru 44/2001, b'mod partikolari ta' l-Artikolu 9(2) għall-kawżi dwar kuntratti ta' assigurazzjoni, ta' l-Artikolu 15(2) għall-kawżi dwar kuntratti konklużi mill-konsumaturi, jew ta' l-Artikolu 18(2) għall-kawżi dwar kuntratti individwali ta' impjieg.
158. L-istess jgħodd għaż-żewġ eċċezzjonijiet l-oħra għall-klawżola ta' skonnessjoni prevista fil-Konvenzjoni ta' Lugano, jiġifieri, skond l-aħħar parti ta' l-Artikolu 54B(2)(a), meta l-Artikoli 16 u 17 ta' din il-Konvenzjoni, relattivi, fil-każ ta' l-Artikolu 16, għall-ġurisdizzjoni esklużiva u, fil-każ ta' l-Artikolu 17, għall-proroga ta' ġurisdizzjoni, jagħtu ġurisdizzjoni lill-qrati ta' Stat kontraenti li ma jkunx Membru ta' l-Unjoni Ewropea u, skond l-Artikolu 54B(2)(b), f'materja ta' lis pendens
jew ta' konnessjoni ta' kawżi previsti fl-Artikoli 21 u 22 ta' din l-istess Konvenzjoni, meta jitressqu proċeduri fi Stat kontraenti li ma jkunx Membru ta' l-Unjoni Ewropea u fi Stat kontraenti li jkun Membru ta' l-istess Unjoni. Fil-fatt, fil-kuntest ta' dawn l-eċċezzjonijiet, l-applikazzjoni ta' l-imsemmija Konvenzjoni tista' tostakola l-applikazzjoni tar-regoli ta' ġurisdizzjoni previsti fir-Regolament Nru 44/2001.
159. Uħud mill-Gvernijiet, b'mod partikolari l-Gvern Portugiż, isostnu li dawn il-ftit eċċezzjonijiet ma jistgħux iqiegħdu fid-dubju l-kompetenza ta' l-Istati Membri biex jikkonkludu l-ftehim prospettat, billi din għandha tiġi ddeterminata permezz tad-dispożizzjonijiet prinċipali ta' dan il-ftehim. Bl-istess mod, l-Irlanda ssostni li jkun suffiċjenti li l-Komunità tinnegozja waħedha d-dispożizzjoni dwar dawn l-eċċezzjonijiet, filwaqt li l-Istati Membri jibqgħu kompetenti biex jikkonkludu d-dispożizzjonijiet l-oħra ta' l-imsemmi ftehim.
160. Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li, kif ġie indikat fil-punti 151 sa 153 tal-preżenti opinjoni, id-dispożizzjonijiet prinċipali tal-ftehim prospettat jistgħu jaffettwaw in-natura komprensiva u koerenti tar-regoli ta' ġurisdizzjoni previsti fir-Regolament Nru 44/2001. L-eċċezzjonijiet għall-klawżola ta' skonnessjoni kif ukoll il-ħtieġa ta' preżenza Komunitarja waqt in-negozjati, prevista mill-Irlanda, mhumiex ħlief indikazzjonijiet li, f'ċirkustanzi partikolari, jeżisti effett fuq ir-regoli Komunitarji.
161. Mill-analiżi tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano dwar ir-regoli ta' ġurisdizzjoni jirriżulta li dawn id-dispożizzjonijiet jaffettwaw l-applikazzjoni uniformi u koerenti tar-regoli Komunitarji dwar il-ġurisdizzjoni u l-funzjonament xieraq tas-sistema stabbilita b'dawn ir-regoli.
– Fuq ir-regoli dwar ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali
162. Il-parti l-kbira tal-Gvernijiet li ppreżentaw sottomissjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja jsostnu li r-regoli dwar ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali jikkostitwixxu qasam separat minn dak tar-regoli tal-ġurisdizzjoni, ħaġa li tiġġustifika analiżi distinta ta' l-effett tal-ftehim prospettat fuq ir-regoli Komunitarji. F'dan ir-rigward, huma jsostnu li l-kamp ta' applikazzjoni tar-Regolament Nru 44/2001 huwa limitat, billi r-rikonoxximent jirrigwarda biss sentenzi mogħtija fi Stati Membri oħra, u billi kull ftehim li jkollu kamp ta' applikazzjoni differenti, safejn dan jirrigwarda sentenzi "barranin għall-Komunità", ma jistax jaffettwa r-regoli Komunitarji.
163. Madankollu, kif isostnu Gvernijiet oħra kif ukoll il-Parlament u l-Kummissjoni, għandu jiġi kkonstatat li r-regoli ta' ġurisdizzjoni u dawk dwar ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi, li jinsabu fir-Regolament Nru 44/2001, ma jikkostitwixxux korpi distinti u awtonomi, iżda huma strettament marbuta. Kif fakkret il-Kummissjoni waqt is-seduta, il-mekkaniżmu simplifikat ta' rikonoxximent u ta' eżekuzzjoni, stabbilit fl-Artikolu 33(1) ta' l-imsemmi Regolament, li skondu s-sentenzi mogħtija fi Stat Membru huma rrikonoxxuti fl-Istati Membri l-oħra, mingħajr il-ħtieġa li jittieħdu proċeduri u li, bħala regola, b'applikazzjoni ta' l-Artikolu 35(3) ta' l-istess Regolament, iwassal għan-nuqqas ta' verifika tal-ġurisdizzjoni tal-qrati ta' l-Istat Membru ta' oriġini, huwa ġġustifikat bil-fiduċja reċiproka bejn l-Istati Membri u, b'mod partikolari, bil-fiduċja fil-qorti ta' l-Istat ta' oriġini li jkollha l-qorti ta' l-Istat li fih jiġi mfittex ir-rikonoxximent, fid-dawl, b'mod partikolari, tar-regoli ta' ġurisdizzjoni diretta stabbiliti fil-Kapitolu II ta' l-imsemmi Regolament. Fir-rigward tal-Konvenzjoni ta' Brussell, ir-rapport fuq l-imsemmija Konvenzjoni ppreżentat mis-Sur Jenard (ĠU 1979, C 59, p. 1, 46), indika li "ir-regoli stretti ħafna ta' ġurisdizzjoni previsti fit-Titolu II, il-garanziji mogħtija lill-konvenut kontumaċi fl-Artikolu 20 tiegħu, ippermettew li l-qorti li quddiemha jiġi invokat ir-rikonoxximent jew tintalab l-eżekuzzjoni ma tintalabx iktar tivverifika l-ġurisdizzjoni tal-qorti ta' oriġini".
164. Diversi dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 44/2001 jixhdu r-rabta li teżisti bejn ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi u r-regoli ta' ġurisdizzjoni. Fil-fatt, il-verifika tal-ġurisdizzjoni tal-qorti ta' oriġini tibqa' ssir, b'mod eċċezzjonali, b'applikazzjoni ta' l-Artikolu 35(1) tar-Regolament, fil-każijet li jinvolvu d-dispożizzjonijiet ta' l-imsemmi Regolament li jirrigwardaw il-ġurisdizzjoni esklużiva, il-ġurisdizzjoni dwar kuntratti ta' assigurazzjoni u kuntratti konklużi mill-konsumaturi. L-Artikoli 71(2)(b) u 72 ta' l-istess Regolament jistabbilixxu wkoll relazzjoni bejn ir-regoli ta' ġurisdizzjoni u dawk dwar ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' l-imsemmija sentenzi.
165. Barra minn hekk, id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 44/2001 jipprovdu għall-possibbiltà ta' kunflitti bejn sentenzi mogħtija f'kawżi bejn l-istess partijiet minn qrati differenti. Fil-fatt, l-Artikolu 34(3) ta' l-imsemmi Regolament jispeċifika li sentenza m'għandhiex tiġi rrikonoxxuta meta tkun irrikonċiljabbli ma' sentenza mogħtija f'kawża bejn l-istess partijiet fl-Istat Membru li fih ġie mfittex ir-rikonoxximent, filwaqt li l-punt (4) ta' l-istess Artikolu jipprovdi li sentenza m'għandhiex tiġi rrikonoxxuta meta tkun irrikonċiljabbli ma' sentenza mogħtija iktar kmieni fi Stat Membru ieħor jew fi Stat terz f'kawża bejn l-istess partijiet li tinvolvi l-istess suġġett u l-istess kawża ta' azzjoni, meta s-sentenza mogħtija iktar kmieni tissodisfa l-kundizzjonijiet meħtieġa għar-rikonoxximent tagħha fl-Istat Membru li fih ġie mfittex ir-rikonoxximent.
166. Barra minn hekk, kif ġie speċifikat fil-punt 147 tal-preżenti opinjoni, l-Artikolu 67 ta' l-imsemmi Regolament jirregola r-relazzjoni tas-sistema stabbilita b'dan ir-Regolament mhux biss mad-dispożizzjonijiet l-oħra tad-dritt Komunitarju eżistenti u futuri, iżda wkoll mal-konvenzjonijiet eżistenti li jaffettwaw ir-regoli Komunitarji dwar ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni, kemm jekk dawn il-konvenzjonijiet jinkludu regoli ta' ġurisdizzjoni kemm jekk jinkludu dispożizzjonijiet dwar ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi.
167. Fil-fatt, fir-rigward tal-konvenzjonijiet li fihom l-Istati Membri huma parti, imsemmija fl-Artikolu 71 tar-Regolament Nru 44/2001, l-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 2(b) ta' dan l-Artikolu jipprovdi li "sentenzi m[o]għtija fi Stat Membru minn qorti fl-eżerċiz[z]ju ta' ġurisdizzjoni li hemm disposizzjoni dwarha f'konvenzjoni dwar materja partikolari għandhom jiġu rikonoxxuti u eżegwi[t]i fl-Istati Membr[i] l-oħra skond dan ir-Regolament". It-tieni subparagrafu ta' l-istess dispożizzjoni jipprovdi li "[m]eta konvenzjoni dwar materja parikolari li dwarha kemm l-Istat Membru tal-oriġini u l-Istat Membru [li fih ġie mfittex ir-rikonoxximent] ikunu partijiet [t]qiegħ[ed] kondizzjonijet għall-eżekuzzjoni ta’ sentenzi, dawn il-kondizzjonijiet għandhom japplikaw". Fl-aħħar nett, l-Artikolu 72 ta' l-imsemmi Regolament jiddisponi li dan ir-Regolament "m'għandux jaffe[t]twa ftehim li permezz [tagħhom] Stati Membri ntrabtu, qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament bis-saħħa ta' [l-]Artikolu 59 tal-Konvenzjoni ta' Brussel[l], li ma jirrikonoxxux sentenzi mogħtija, b'mod partikolari fi Stati [kontraenti] oħra għal dik il-Konvenzjoni, kontra konvenuti li jkunu domiċiljati jew abitwalment residenti f'pajjiż terz meta, f'każi li hemm disposizzjoni dwarhom f[l-]Artikolu 4 ta' dik il-Ko[n]venzjoni, [is-sentenza t]ista' biss [t]kun ibbażat[a] fuq bażi ta' ġurisdizzjoni speċif[i]kata fit-tieni paragrafu ta' [l-]Artikolu 3 ta[' dik i]l-Konvenzjoni".
168. B'hekk, mill-eżami tar-Regolament Nru 44/2001 biss jirriżulta li, minħabba s-sistema komprensiva u koerenti li huwa jistabbilixxi f'dak li jirrigwarda r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi, ftehim bħall-ftehim prospettat, li jinkludi dispożizzjonijiet dwar il-ġurisdizzjoni tal-qrati jew ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi, jista' jaffettwa l-imsemmija regoli.
169. Fin-nuqqas ta' test definittiv tal-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano, l-eżami tal-possibbiltajiet ta' effett ta' din il-Konvenzjoni fuq ir-regoli Komunitarji ser isir billi jittieħdu in kunsiderazzjoni, bħala eżempji, id-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni attwali ta' Lugano.
170. L-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 26 tal-Konvenzjoni ta' Lugano jistabbilixxi l-prinċipju li s-sentenzi mogħtija fi Stat kontraenti għandhom jiġu rikonoxxuti fl-Istati kontraenti l-oħra, mingħajr il-ħtieġa li jittieħdu proċeduri. Tali prinċipju jaffettwa r-regoli Komunitarji, billi jwessa' l-kamp ta' applikazzjoni tar-rikonoxximent ta' sentenzi tal-qrati mingħajr ma jittieħdu proċeduri, u b'hekk iżid in-numru ta' każijiet li fihom jiġu rrikonoxxuti sentenzi mogħtija minn qrati ta' Stati li mhumiex Membri tal-Komunità, li l-ġurisdizzjoni tagħhom ma toħroġx mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 44/2001.
171. Fir-rigward ta' l-eżistenza ta' klawżola ta' skonnessjoni fil-ftehim prospettat, bħalma hija dik li tinsab fl-Artikolu 54B(1) tal-Konvenzjoni ta' Lugano, ma jidhirx, kif jirriżulta mill-punti 130 u 154 tal-preżenti opinjoni, li l-preżenza tagħha tista' tibdel din il-konstatazzjoni għal dak li jirrigwarda l-eżistenza ta' kompetenza esklużiva tal-Komunità biex tikkonkludi l-imsemmi ftehim.
172. Jirriżulta minn dawn l-elementi kollha li r-regoli Komunitarji dwar ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi mhumiex separabbli minn dawk dwar il-ġurisdizzjoni tal-qrati, li magħhom jiffurmaw sistema komprensiva u koerenti, u li l-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano taffettwa l-applikazzjoni uniformi u koerenti tar-regoli Komunitarji f'dak li jirrigwarda kemm il-ġurisdizzjoni kif ukoll ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi u l-funzjonament xieraq tas-sistema komprensiva stabbilita b'dawn ir-regoli.
173. Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha li l-Komunità għandha kompetenza esklużiva biex tikkonkludi l-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano.
Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja (Qorti plenarja) tagħti l-opinjoni segwenti:
Il-konklużjoni tal-Konvenzjoni ġdida ta' Lugano dwar ġurisdizzjoni, rikonoxximent u eżekuzzjoni ta' sentenzi f'materji ċivili u kummerċjali, kif prospettata fil-punti 8 sa 12 tat-talba għal opinjoni, riprodotti fil-punt 26 tal-preżenti opinjoni, taqa' kompletament fil-kompetenza esklużiva tal-Komunità Ewropea.
Firem
C
1
03
AP
LV
AVI
Litige
0 DEF
A. Rosas - projet définitif d'avis avant 2ème lecture du 1/12/2005
0 Texte pour publication
0 Document2
C:\TEMP\canevas\Litige.xml
Canevas 3.0.3 6/10/2005 12:15:57
-
EXP
§4;pos=184:lng=FR
POS
§239;pos=73312:lng=FR
SIG
§312;pos=105751:lng=FR
EVG@0000-00-0000-00-TRA-DOC-LV-AVIS-C-0001-2003-200507461-06,00
“
”
2006. GADA 7. FEBRUĀRA ATZINUMS 1/03
SASKAŅĀ AR EKL 300. PANTU SNIEGTS ATZINUMS
I - 40
I - 41