Voorlopige editie
CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL
A. BIONDI
van 29 januari 2026 (1)
Zaak C‑721/24
Vista-Life Pharma SA,
Vista-Life Pharma Belgium SCRL
tegen
Laboratoires S.M.B. SA,
Brussels Reps Pharma SRL
[verzoek van het hof van beroep Brussel (België) om een prejudiciële beslissing]
„ Prejudiciële verwijzing – Verordening (EG) nr. 1924/2006 – Voedingssupplementen waarvoor reclame wordt gemaakt – Claims inzake ziekterisicobeperking – Specifieke gebruiksvoorwaarden ”
1.        Met het onderhavige verzoek om een prejudiciële beslissing verzoekt het hof van beroep Brussel (België) het Hof om te verduidelijken hoe enkele bepalingen van verordening (EG) nr. 1924/2006(2) moeten worden toegepast.
De verwijzende rechter verzoekt het Hof ten eerste te bepalen wanneer verwijzingen naar de frequentie en wijze van toediening van voedingssupplementen, op basis van de wijze van hun presentatie, betrekking kunnen hebben op de gezondheid, en ten tweede de strekking en vorm te verduidelijken van de informatieve boodschap die bij een vermelding inzake ziekterisicobeperking is gevoegd, waaronder de plaats ervan tussen etikettering en reclame.
I.      Toepasselijke bepalingen
2.        In artikel 2, lid 2, punten 1 en 5, van verordening nr. 1924/2006 inzake voedings‑ en gezondheidsclaims voor levensmiddelen worden de voor de onderhavige prejudiciële verwijzing relevante begrippen als volgt gedefinieerd: „claim: elke boodschap of aanduiding die niet verplicht is op grond van de communautaire of nationale wetgeving, met inbegrip van illustraties, grafische voorstellingen of symbolen, ongeacht de vorm, waarmee gesteld, de indruk gewekt of geïmpliceerd wordt dat een levensmiddel bepaalde eigenschappen heeft”; „gezondheidsclaim: een claim die stelt, de indruk wekt of impliceert dat er een verband bestaat tussen een levensmiddelencategorie, een levensmiddel of een bestanddeel daarvan en de gezondheid”.
3.        Artikel 14, lid 2, van die verordening bepaalt dat „bij claims inzake ziekterisicobeperking [...] op de etikettering, of bij ontbreken daarvan, in de presentatie en de reclame, ook moet worden vermeld dat de ziekte [waarnaar] de claim verwijst, meerdere risicofactoren heeft en dat verandering van een van die factoren al dan niet een heilzaam effect kan hebben”.
4.        Voor de definitie van etikettering verwijst artikel 2, lid 1, onder d), van verordening nr. 1924/2006 naar artikel 1, lid 3, onder a), van richtlijn 2000/13/EG(3), dat is ingetrokken en vervangen door artikel 2, lid 2, onder j), van verordening (EU) nr. 1169/2011(4). Daarin wordt „etikettering” gedefinieerd als „de vermeldingen, aanwijzingen, fabrieks‑ of handelsmerken, afbeeldingen of tekens die betrekking hebben op een levensmiddel en voorkomen op een verpakkingsmiddel, document, schriftstuk, etiket, band of label, dat bij dit levensmiddel is gevoegd of daarop betrekking heeft”.
5.        Hoewel de vraag van de verwijzende rechter alleen betrekking heeft op de uitlegging van verordening nr. 1924/2006, moet mijns inziens in herinnering worden gebracht hoe die verordening ten uitvoer is gelegd in het Belgische recht. In met name artikel VI.104 van het
Wetboek van economisch recht(5) is bepaald dat oneerlijke marktpraktijken verboden zijn ter bescherming van de beroepsbelangen van ondernemingen.
II.    Hoofdgeding, prejudiciële vragen en procedure bij het Hof
6.        Partijen in het hoofdgeding zijn ondernemingen die actief zijn op de Belgische markt voor farmaceutische en parafarmaceutische producten. Laboratoires S.M.B. SA en Brussels Reps Pharma SRL (hierna samen: „SMB”) produceren geneesmiddelen en voedingssupplementen
en brengen die op de markt. Vista‑Life Pharma SA en Vista‑Life Pharma Belgium SCRL (hierna samen: „Vista‑Life”) brengen eveneens voedingssupplementen op de markt, waaronder Vista-D3 en VistaSterol. SMB en Vista-Life zijn concurrenten in de sector van de handel in voedingssupplementen.
7.        Het hoofdgeding betreft commerciële mededelingen over deze producten. De litigieuze reclames voor deze producten zijn verspreid via gespecialiseerde tijdschriften bestemd voor apothekers en artsen.
8.        Voor Vista‑D3 zijn in reclame claims gebruikt
als „stabiele plasmaspiegels”, „Vista-D3 kan een toename van het risico op overlijden voorkomen”, „Vista-D3 kan het effect van de eerste leverpassage en de afbraak door enzymen in de maag voorkomen”, „dagelijks beter dan een bolus”, en wat betreft de sublinguale toediening „de best mogelijke absorptie
voor alle patiënten”.
9.         Voor VistaSterol is in advertenties de claim „de oplossing om cholesterol te verlagen” gebruikt.
10.      Bij twee afzonderlijke verzoekschriften van 9 juni 2021 en 9 december 2022 heeft SMB zich gewend tot de Tribunal de l’entreprise francophone de Bruxelles (Franstalige ondernemingsrechtbank Brussel, België). SMB heeft daarin de verenigbaarheid van de claims met verordening nr. 1924/2006 betwist. Zij heeft met name aangevoerd dat deze claims „gezondheidsclaims” in de zin van verordening nr. 1924/2006 opleveren en een schending vormen van artikel 10 van die verordening en van artikel VI.104 van het Wetboek van economisch recht. Wat betreft de claims over de stabiele plasmaspiegels en de cholesterolniveaus stelt SMB dat deze een schending vormen van artikel 14, lid 2, van die verordening en van artikel VI.104 van het Wetboek van economisch recht.
11.      Bij vonnis van 6 april 2022 en bij vonnis van 5 april 2023 heeft de rechter in eerste aanleg vastgesteld dat artikel 10 en artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006 en artikel VI.104 van het Wetboek van economisch recht geschonden waren en Vista-Life gelast de schending te staken.
12.      Vista-Life heeft hoger beroep ingesteld bij het hof van beroep Brussel, die de zaken heeft gevoegd.
13.      Daarop heeft het hof van beroep Brussel de behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende prejudiciële vragen gesteld:
„1)      Moeten de punten 1 en 5 van artikel 2, lid 2, van verordening nr. 1924/2006 aldus worden uitgelegd dat de termen ‚bepaalde eigenschappen’ en ‚een levensmiddelencategorie, een levensmiddel of een bestanddeel daarvan’ ook aanwijzingen met betrekking tot de frequentie van inname en/of de wijze van toediening omvatten?
2)      Moet artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006 aldus worden uitgelegd dat op de etikettering of, bij ontbreken daarvan, in de presentatie en de reclame, letterlijk de vermelding moet worden gereproduceerd dat de ziekte waarnaar de claim verwijst, ‚meerdere risicofactoren heeft en dat verandering van een van die factoren al dan niet een heilzaam effect kan hebben’?
3)      Moet artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006 aldus worden uitgelegd dat het vereist is dat reclame met een gezondheidsclaim inzake ziekterisicobeperking de vermelding bevat dat ‚de ziekte [waarnaar] de claim verwijst, meerdere risicofactoren heeft en dat verandering van een van die factoren al dan niet een heilzaam effect kan hebben’, indien deze vermelding voorkomt op de verpakking, in de bijsluiter en/of op de website van het product?”
14.      De partijen in het hoofdgeding, de Belgische regering en de Commissie hebben schriftelijke opmerkingen ingediend.
III. Analyse
A.      Opmerkingen vooraf
15.      Bij verordening nr. 1924/2006 wordt een kader voor volledige harmonisatie vastgesteld dat rechtstreeks toepasselijk is en waarborgt dat aan de consument correcte informatie wordt verstrekt en dat gelijke concurrentievoorwaarden worden gehanteerd.(6)
16.      De lidstaten zijn belast met toezichthoudende en handhavingstaken; de Commissie is tezamen met de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) verantwoordelijk voor het bijhouden van de lijsten van toegestane claims, voor het aansturen en coördineren van de tenuitvoerlegging van de verordening, in overeenstemming met de doelstellingen van de Uniewetgever, zoals de goede werking van de interne markt en een hoog niveau van consumentenbescherming.(7) Naast consumentenbescherming is de bescherming van de gezondheid een van de hoofddoelstellingen van verordening nr. 1924/2006.(8)
17.      Zoals het Hof heeft verklaard moet, om aan die doelstellingen te voldoen, aan de consumenten de informatie worden verstrekt die zij nodig hebben om geïnformeerde keuzen te maken.(9)
18.      Het algemene beginsel van verordening nr. 1924/2006 is dat gezondheidsclaims voor levensmiddelen verboden zijn, tenzij zij in overeenstemming zijn met de verordening, daarvoor door de Commissie een vergunning is verleend en zij zijn opgenomen in de lijsten van toegestane claims.(10)
19.      Het risico voor de gezondheid vormt voorts de ratio achter de bijzondere regeling voor gezondheidsclaims en claims inzake ziekterisicobeperking. Wanneer de commerciële boodschap voedingsclaims of gezondheidsclaims bevat, valt die boodschap binnen de werkingssfeer van de verordening. Het Hof heeft gesuggereerd dat het begrip „gezondheidsclaim” ruim en functioneel moet worden uitgelegd. Daaronder valt niet alleen de verbetering van de lichamelijke conditie maar ook het ontbreken of de vermindering van negatieve effecten in verband met de consumptie van een levensmiddel, evenals kortetermijneffecten zoals van gerichte consumptie en effecten van een herhaalde consumptie.(11)
20.      In het arrest Deutsches Weintor heeft het Hof de uitdrukking „licht verteerbaar” (met betrekking tot een wijn) als een gezondheidsclaim aangemerkt en opgemerkt dat in de boodschap de indruk werd gewekt dat er geen sprake is van schadelijke effecten voor het spijsverteringsstelsel.
Dat bevestigt dat ook claims over een heilzaam effect op de gezondheid „ondanks” een potentieel schadelijke consumptie onder de definitie van gezondheidsclaims vallen.(12) Met andere woorden,
het gaat om de totaalindruk op de consument en het overtuigende effect van de boodschap.(13)
21.      De bescherming van de consument en van de gezondheid moet voorts in evenwicht worden gebracht met de vrijheid van ondernemerschap.(14) Die afweging belet niet dat voor gezondheidsclaims bepaalde voorwaarden gelden teneinde de consument in staat te stellen om een geïnformeerde keuze te maken.(15)
22.      Bij die afweging baseert het Hof zich op de „gemiddelde consument (een redelijk goed geïnformeerde, redelijk oplettende en voorzichtige consument)”.(16)
23.      De vermelding(17) bedoeld in artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006
heeft tot doel om een realistisch beeld van de claim inzake ziekterisicobeperking te geven door te benadrukken dat i) de betreffende ziekte meerdere oorzaken heeft en ii) het wegnemen van slechts één van die oorzaken mogelijk geen effect heeft. Dat strookt met de bescherming van de gezondheid zoals die door deze verordening wordt nagestreefd.(18)
24.      In de digitale omgeving, waarin consumenten online informatie vergaren en aankopen doen, is het noodzakelijk dat de doeltreffendheid van de regeling wordt gewaarborgd. Een reclameboodschap mag de gezondheidsclaim niet scheiden van de preventieve vermelding die door verordening nr. 1924/2006 wordt opgelegd.
Als de gezondheidsclaim op een website staat en de preventieve vermelding op de etikettering, kan worden overwogen ten minste één duidelijke verwijzing op te nemen naar de plaats van de vermelding in haar geheel om te waarborgen dat die onmiddellijk te vinden is.(19)
25.      Het is de taak van de nationale autoriteiten en rechters om de doeltreffendheid van de verordening te waarborgen en ervoor te zorgen dat zij volledig wordt toegepast. Tegelijkertijd is de Commissie gehouden
de lijst met claims bij te werken, operationele richtsnoeren bij te houden en de handhaving te coördineren, ten behoeve van de zekerheid voor ondernemingen en de bescherming van consumenten.
B.      Eerste prejudiciële vraag: frequentie en wijze van toediening
26.      In verordening nr. 1924/2006 worden de begrippen „claim” en „gezondheidsclaim” ruim en functioneel uitgelegd. Daaronder wordt elke boodschap verstaan waarmee wordt gesteld, de indruk wordt gewekt of wordt geïmpliceerd dat er een verband bestaat tussen een levensmiddel of een bestanddeel daarvan en de gezondheid. De verwijzing naar „bepaalde eigenschappen” van een levensmiddel beperkt zich niet tot de intrinsieke eigenschappen (samenstelling, inhoud, ingrediënten) maar omvat ook de elementen die, zoals zij aan de consument worden gepresenteerd, aangeven op welke wijze het product zou moeten worden ingenomen en wat de verwachte voordelen zijn. In dat verband kunnen de verwijzingen naar de frequentie van inname (bijvoorbeeld „dagelijks beter dan een bolus”) en/of de wijze van toediening (bijvoorbeeld „sublinguaal” omdat dat zou zorgen voor „stabiele plasmaspiegels” of een „betere opname”) een aanvulling vormen op een claim in de zin van artikel 2, lid 2, punten 1 en 5, van verordening nr. 1924/2006 wanneer bij de consument de indruk wordt gewekt dat die
een heilzaam effect op de gezondheid
hebben.
27.      Dat wordt bevestigd door de letterlijke, de systematische en de teleologische uitlegging: de letterlijke uitlegging, omdat artikel 2, lid 2, punt 5, van verordening nr. 1924/2006 uitdrukkelijk ook
de boodschappen omvat
die „impliceren” dat er een verband bestaat tussen de gezondheid en een levensmiddel; de systematische uitlegging, omdat het criterium van de gemiddelde consument geen statistisch criterium is maar vereist dat de typische reactie van de consument
in een bepaald geval in aanmerking wordt genomen, zoals in overweging 16 van verordening nr. 1924/2006 wordt verkondigd, en de teleologische uitlegging, omdat de doelstellingen van bescherming van de consument en de gezondheid eraan in de weg staan dat een belofte over een voordeel wordt gedaan door middel van onvolledige of technische mededelingen die de controle op claims omzeilen. De rechtspraak bevestigt deze benadering: ook een boodschap die geen klinische verbetering in strikte zin belooft, maar de indruk wekt dat negatieve effecten ontbreken of minder worden en dus juist de nadruk legt op de manier waarop de consument de boodschap in haar geheel opvat en op basis daarvan een beslissing neemt, vormt een „gezondheidsclaim”.(20)
28.      Hieruit volgt dat vermeldingen over de wijze van toediening en de frequentie van inname die op basis van hun formulering, grafische positie, naastgelegen claims of beelden, aan die voorschriften een rol toekennen bij het bereiken van een heilzaam effect op de gezondheid (bijvoorbeeld „stabiele plasmaspiegels”, „betere biologische beschikbaarheid”, „voorkomt het effect van de eerste leverpassage”), onder de definitie van gezondheidsclaims vallen. Gebruiksinstructies zonder overtuigende inhoud op het vlak van gezondheid (bijvoorbeeld: „innemen met water”, „één tablet per dag”) vallen daar echter niet onder, tenminste
wanneer die instructies niet gepaard gaan met expliciete of impliciete verwijzingen naar voordelen of risico’s. Het is dus niet de enkele vermelding van de wijze van inname die relevant is, maar de presentatie ervan als reden voor het voordeel of de beperking van het risico.
29.      Ten slotte legt deze uitlegging ondernemingen geen overdreven formalisme op. Een exploitant
kan neutrale gebruiksinstructies verstrekken. Indien de wijze en de frequentie van toediening echter worden gepresenteerd als overtuigend argument voor de gezondheid, zijn op die boodschap de vereisten van artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006 van toepassing. Het is aan de nationale rechter om in concreto na te gaan of de litigieuze vermeldingen aan de hierboven vastgestelde criteria voldoen.
30.      Derhalve moet op de eerste vraag worden geantwoord dat de frequentie van inname en de wijze van toediening, indien zij als functioneel voor de gezondheid worden gepresenteerd, „bepaalde eigenschappen” vormen, die „gezondheidsclaims” vormen in de zin van artikel 2, lid 2, punten 1 en 5, van verordening nr. 1924/2006.
C.      Tweede prejudiciële vraag: letterlijke reproductie van artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006
31.      Artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006 vereist niet dat een bepaalde formule letterlijk wordt overgenomen. Dat artikel geeft de wezenlijke inhoud van de vermelding weer, waarin moet zijn opgenomen dat i) de betreffende ziekte meerdere oorzaken heeft en ii) het wegnemen van slechts één van die oorzaken mogelijk geen effect heeft. De tekst geeft aan waarmee de consument bekend moet zijn en niet noodzakelijkerwijs hoe dat moet worden geformuleerd.
32.      Dat wordt ook bevestigd door de analyse van andere bepalingen van die verordening. Wanneer de wetgever een standaardformulering wil opleggen, geeft hij dat namelijk uitdrukkelijk aan.
Zie bijvoorbeeld artikel 4, lid 2, onder b)(21), van verordening nr. 1924/2006 en de onderdelen van de bijlage(22) daarbij, waarin voor bepaalde voedingsclaims een letterlijke tekst wordt voorgeschreven (bijvoorbeeld de verplichte toevoeging „dit product bevat van nature aanwezige suikers” indien een levensmiddel van nature suikers bevat, naast de claim „zonder toegevoegde suikers”). Artikel 14, lid 2, van die verordening werkt anders: daarin is het doel en de inhoud van de waarschuwing
omschreven, maar niet de letterlijke tekst.
33.      De reden daarvoor is duidelijk: voorkomen dat de claim inzake risicobeperking wordt opgevat als een therapeutische belofte. Dat resultaat wordt bereikt door naast de claim een vermelding op te nemen die de strekking ervan relativeert.
34.      Wanneer een voorschrift in die zin ontbreekt, is een vermelding die de vereiste essentiële informatie bevat, namelijk dat i) de ziekte meerdere factoren
heeft en ii) verandering van slechts één van die factoren al dan niet een heilzaam effect kan hebben, verenigbaar met artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006.
35.      De voorgestelde uitlegging voorkomt onnodige rigiditeit en handhaaft duidelijke informatiestandaarden ter bescherming van de gezondheid.(23)
36.      In de onderhavige zaak komt uit de bovenstaande overwegingen naar voren dat een vermelding waarbij de wezenlijke inhoud van de boodschap wordt overgebracht, in overeenstemming is met artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006 en dat de bepaling niet letterlijk hoeft te worden overgenomen. Het is aan de verwijzende rechter om op basis van de totaalindruk op de consument na te gaan of met de gehanteerde formulering wordt verzekerd dat de noodzakelijke informatie op duidelijke en begrijpelijke wijze wordt verstrekt.
D.      Derde prejudiciële vraag: verplichting om een vermelding over te nemen in reclame wanneer die vermelding al voorkomt op de verpakking, in de bijsluiter en/of op de website
37.      Artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006 bepaalt dat bij claims inzake ziekterisicobeperking „op de etikettering, of bij ontbreken daarvan, in de presentatie en de reclame” de preventieve vermelding wordt opgenomen.
38.      Uit de bewoordingen volgt een eenvoudige regel: de vermelding in reclame is alleen noodzakelijk „bij ontbreken” van etikettering. Indien er etikettering is die in overeenstemming is met artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006 geldt de verplichting alleen voor dat primaire medium.
39.      Met andere woorden, i) indien er sprake is van etikettering, dan moet deze worden voorzien van de preventieve vermelding; ii) indien er geen etikettering is, dan moet de vermelding voorkomen in de presentatie of in de reclame. Deze bepaling vereist niet dat de preventieve vermelding op al het reclamemateriaal automatisch wordt overgenomen.
40.      In dat verband herinner ik eraan dat het Hof zich heeft uitgesproken over artikel 10, lid 3, van verordening nr. 1924/2006, dat voorschrijft dat verwijzingen naar algemene, niet-specifieke voordelen „gepaard” moeten gaan met een specifieke gezondheidsclaim.(24) In het bijzonder heeft het Hof verduidelijkt dat, indien de specifieke gezondheidsclaims niet allemaal op dezelfde kant van de verpakking kunnen worden aangebracht als de verwijzing die zij moeten onderbouwen, bij wijze van uitzondering aan het vereiste van een direct visueel verband kan worden voldaan door middel van een expliciete verwijzing, zoals een asterisk, indien daarmee in ruimtelijke zin wordt verzekerd dat het voor de consument duidelijk en volkomen begrijpelijk is dat de gezondheidsclaims en de verwijzing qua inhoud met elkaar overeenstemmen.(25) Het is hoe dan ook aan de nationale rechter om, gelet op alle omstandigheden van het geval, vast te stellen of door het gebruik van een verbinding creërende asterisk is voldaan aan het vereiste van visuele nabijheid.(26)
41.      Als we die redenering naar analogie toepassen op artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006, kan daaruit worden afgeleid dat etikettering, presentatie of reclame aan de vereisten van dat artikel kan voldoen door middel van een verwijzing naar de door die bepaling opgelegde vermelding elders. Het is hoe dan ook aan de nationale rechter om vast te stellen of de verwijzing naar de vermelding volstaat om de volle werking van artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006 te garanderen.
42.      Wat betreft de begrippen „verpakking” en „bijsluiter” moet worden opgemerkt dat deze begrippen ongetwijfeld onder de definitie van etikettering in artikel 2, lid 2, onder j), van verordening nr. 1169/2011 vallen.
43.      Wat de website betreft, verordening nr. 1924/2006 is vastgesteld in een tijd waarin elektronische handel minder ontwikkeld was dan tegenwoordig. Zoals het Europees Parlement heeft benadrukt, komen misleidende claims zowel bij de online‑ als bij de offlineverkoop van levensmiddelen voor.(27) Het Parlement heeft de Commissie uitdrukkelijk verzocht om alomvattende richtsnoeren voor de handhaving van de verordening online op te stellen.(28)
44.      Het digitale kanaal is gangbaar geworden voor zowel informatie vóór het sluiten van een overeenkomst als aankopen, ook op het gebied van voedingssupplementen.(29)
45.      In deze context moet worden vastgesteld of de website valt onder „vermeldingen, aanwijzingen, fabrieks- of handelsmerken, afbeeldingen of tekens die betrekking hebben op een levensmiddel en voorkomen op een verpakkingsmiddel, document, schriftstuk, etiket, band of label, dat bij dit levensmiddel is gevoegd of daarop betrekking heeft” in de zin van artikel 2, lid 2, onder j), van verordening nr. 1169/2011.
46.      Daarvoor is de functie van een website van belang. Indien een website fungeert als platform voor de promotie van het product, valt hij
binnen de definitie van presentatie of reclame in de zin van artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006. Indien een website fungeert als platform voor de aankoop van het product kan daarentegen worden gesteld dat hij de rol heeft van een document of schriftstuk dat bij het levensmiddel is gevoegd of daarop betrekking heeft, en dus valt onder de definitie van etikettering voor de toepassing van verordening nr. 1169/2011.
47.      Gelet op het voorgaande hangt de toepassing van de hierboven uiteengezette criteria op websites af van de functie die zij vervullen: a) wanneer het product op de website wordt gepresenteerd of gepromoot (productpagina’s, showcasepagina’s, campagnes), valt de website onder de definitie van presentatie of reclame van verordening nr. 1924/2006; b) wanneer verkoop op afstand plaatsvindt via de website (aankooppagina) en de verplichte informatie vóór de aankoop via de website wordt verstrekt, bepaalt artikel 14 van verordening nr. 1169/2011 dat die informatie beschikbaar moet zijn op het materiaal ter ondersteuning van de verkoop op afstand.
Bij deze functie kan de pagina feitelijk worden beschouwd als het „document” of „schriftstuk” dat bij het voedingssupplement is gevoegd en derhalve als „etikettering” in de zin van de ruime definitie van verordening nr. 1169/2011.
48.      Het bovenstaande voorkomt dat het begrip „etikettering” in het algemeen wordt uitgebreid naar het gehele web en zorgt ervoor dat de preventieve vermelding bij kanalen voor verkoop op afstand vóór de aankoop met één muisklik te vinden is.
49.      Er is derhalve geen reden om van de exploitant te eisen dat de preventieve vermelding op elk communicatiemiddel wordt opgenomen. Op basis van een functioneel criterium moet de preventieve vermelding daar worden geplaatst waar zij haar informatiefunctie vervult en voor de consument die tot aankoop besluit gemakkelijk te vinden is.
In dat verband sluit ik niet uit dat onlinereclame in geval van verkoop op afstand, wanneer de betrokken pagina de preventieve vermelding bevat, ook naar die verkooppagina kan verwijzen (bijvoorbeeld door middel van een link).
50.      Het is aan de verwijzende rechter om in concreto na te gaan of de door de exploitant gekozen oplossing de consument garandeert dat
hij kennisneemt van de vermelding voordat hij tot aankoop besluit.
51.      Artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006 vereist derhalve in beginsel niet dat de vermelding in de reclame wordt herhaald wanneer zij correct op de etikettering is aangebracht.
IV.    Conclusie
52.      Gelet op een en ander geef ik het Hof in overweging om de prejudiciële vragen van het hof van beroep Brussel te beantwoorden als volgt:
„1)      Artikel 2, lid 2, punten 1 en 5, van verordening (EG) nr. 1924/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 inzake voedings- en gezondheidsclaims voor levensmiddelen
moet aldus worden uitgelegd dat
de termen
‚bepaalde eigenschappen’ en ‚een levensmiddelencategorie, een levensmiddel of een bestanddeel daarvan’
ook aanwijzingen
met betrekking tot de frequentie van inname en/of de wijze van toediening van een voedingsmiddel omvatten.
2)      Artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006
moet aldus worden uitgelegd dat
het niet vereist is dat op de etikettering of, bij ontbreken daarvan, in de presentatie of de reclame letterlijk de vermelding wordt gereproduceerd dat de ziekte waarnaar de claim verwijst, ‚meerdere risicofactoren heeft en dat verandering van een van die factoren al dan niet een heilzaam effect kan hebben’.
3)      Artikel 14, lid 2, van verordening nr. 1924/2006
moet aldus worden uitgelegd dat
het niet vereist is dat reclame met een gezondheidsclaim inzake ziekterisicobeperking de vermelding bevat dat ‚de ziekte [waarnaar] de claim verwijst, meerdere risicofactoren heeft en dat verandering van een van die factoren al dan niet een heilzaam effect kan hebben’, indien deze vermelding voorkomt op de verpakking, in de bijsluiter en/of op de website van het product.”
1      Oorspronkelijke taal: Italiaans.
2      Verordening van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 inzake voedings- en gezondheidsclaims voor levensmiddelen (PB 2006, L 404, blz. 9), zoals gewijzigd bij verordening (EG) nr. 107/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 15 januari 2008 tot wijziging van verordening [nr. 1924/2006] wat de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden betreft (PB 2008, L 39, blz. 8); verordening (EG) nr. 109/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 15 januari 2008 tot wijziging van verordening [nr. 1924/2006] (PB 2008, L 39, blz. 14); verordening (EU) nr. 116/2010 van de Commissie van 9 februari 2010 tot wijziging van verordening
[nr. 1924/2006] wat betreft de lijst van voedingsclaims (PB 2010, L 37, blz. 16); verordening (EU) nr. 1169/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten (PB 2011, L 304, blz. 18); verordening (EU) nr. 1047/2012 van de Commissie van 8 november 2012 tot wijziging van verordening [nr. 1924/2006] wat betreft de lijst van voedingsclaims (PB 2012, L 310, blz. 36).
3      Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad van 20 maart 2000 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgeving der lidstaten inzake de etikettering en presentatie van levensmiddelen alsmede inzake de daarvoor gemaakte reclame (PB 2000, L 109, blz. 29).
4      Verordening van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten, tot wijziging van verordeningen
[nr. 1924/2006] en (EG) nr. 1925/2006 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van richtlijn 87/250/EEG van de Commissie, richtlijn 90/496/EEG van de Raad, richtlijn 1999/10/EG van de Commissie, richtlijn 2000/13/EG van het Europees Parlement en de Raad, richtlijnen 2002/67/EG en 2008/5/EG van de Commissie, en verordening (EG) nr. 608/2004 van de Commissie (PB 2011, L 304, blz. 18).
5      Belgisch Staatsblad, 29 maart 2013, blz. 19975, zoals gewijzigd bij de Wet houdende invoeging van boek VI „Marktpraktijken en consumentenbescherming” in het Wetboek van economisch recht en houdende invoeging van de definities eigen aan boek VI, en van de rechtshandhavingsbepalingen eigen aan boek VI, in de boeken I en XV van het Wetboek van economisch recht (Belgisch Staatsblad, 30 december 2013, blz. 103506).
6      Zie overweging 9 en artikel 1, lid 1, van verordening nr. 1924/2006.
7      Zie de overwegingen 31, 33, 34 en 36, artikel 1, lid 1, en artikel 20 van verordening nr. 1924/2006.
8      Arrest van 30 april 2025, Novel Nutriology (C‑386/23, EU:C:2025:304, punt 63 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
9      Arrest van 30 april 2025, Novel Nutriology (C‑386/23, EU:C:2025:304, punt 64 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
10      Artikel 10, lid 1, van verordening nr. 1924/2006. Zie ook verordening (EG) nr. 983/2009 van de Commissie van 21 oktober 2009 inzake de verlening en weigering van een vergunning voor bepaalde gezondheidsclaims voor levensmiddelen over ziekterisicobeperking en de ontwikkeling en gezondheid van kinderen (PB 2009, L 277, blz. 3) en verordening (EU) nr. 432/2012 van de Commissie van 16 mei 2012 tot vaststelling van een lijst van toegestane gezondheidsclaims voor levensmiddelen die niet over ziekterisicobeperking en de ontwikkeling en gezondheid van kinderen gaan (PB 2012, L 136, blz. 1).
11      Arrest van 6 september 2012, Deutsches Weintor (C‑544/10, EU:C:2012:526, punten 34‑36).
12      Ibidem, punt 35.
13      Ibidem, punt 37.
14      Artikelen 15 en 16 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (PB 2016, C 202, blz. 389).
15      Conclusie van advocaat-generaal Rantos in de zaak Novel Nutriology (C‑386/23, EU:C:2024:897, punt 43).
16      Overweging 16 van verordening nr. 1924/2006 en arrest van 30 januari 2020, Dr. Willmar Schwabe (C‑524/18, EU:C:2020:60, punt 35).
17      Hierna: „preventieve vermelding”.
18      Dat doel wordt ook aangehaald in het arrest van 6 september 2012, Deutsches Weintor (C‑544/10, EU:C:2012:526, punt 45).
19      Zie de punten 37 e.v. infra.
20      Arrest van 6 september 2021, Deutsches Weintor (C‑544/10, EU:C:2012:526, punt 35).
21      Artikel 4 („Voorwaarden voor het gebruik van voedings- en gezondheidsclaims”), lid 2, onder b), van verordening nr. 1924/2006 bepaalt onder meer: „Deze vermelding luidt: ‚Hoog gehalte aan
(naam van de nutriënt die het voedingsprofiel overschrijdt)”.
22      De bijlage, met het opschrift „Voedingsclaims en voorwaarden daarvoor”, bepaalt in
het onderdeel „Zonder toegevoegde suikers” onder meer: „Indien een levensmiddel van nature suikers bevat, dient ook het volgende op het etiket te staan: ‚DIT PRODUCT BEVAT VAN NATURE AANWEZIGE SUIKERS’.”
23      Zie naar analogie ook de conclusie van advocaat-generaal Hogan in de zaak Dr. Willmar Schwabe (C‑524/18, EU:C:2019:727, punten 60‑66).
24      Arrest van 30 januari 2020, Dr. Willmar Schwabe (C‑524/18, EU:C:2020:60).
25      Ibidem, punt 48.
26      Ibidem, punt 49.
27      Resolutie van het Europees Parlement van 18 januari 2024 over de tenuitvoerlegging van verordening [nr. 1924/2006]
(PB C, 2024/5729),
punt 1.
28      Ibidem, punt 23.
29      Zie naar analogie arrest van 11 december 2003, Deutscher Apothekerverband (C‑322/01, EU:C:2003:664, punt 73).