62022CJ0558_SUM
Zaak C‑558/22
Autorità di Regolazione per Energia Reti e Ambiente (ARERA)
tegen
Fallimento Esperia SpAenGestore dei Servizi Energetici SpA - GSE
(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Consiglio di Stato)
Arrest van het Hof (Tweede kamer) van 7 maart 2024
„Prejudiciële verwijzing – Nationale steunregeling die voorziet in de toekenning van verhandelbare groenestroomcertificaten aan nationale producenten van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen – Invoer van elektriciteit die in een andere lidstaat uit hernieuwbare bronnen is geproduceerd – Verplichting om groenestroomcertificaten aan te kopen – Sanctie – Vrijstelling – Richtlijn 2001/77/EG – Richtlijn 2009/28/EG – Steunregeling – Garanties van oorsprong – Vrij verkeer van goederen – Artikelen 18, 28, 30, 34 en 110 VWEU – Staatssteun – Artikelen 107 en 108 VWEU – Staatsmiddelen – Selectief voordeel”
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Gelijke behandeling – Discriminatie op grond van de nationaliteit – Verhouding tussen artikel 18 VWEU en de artikelen 28, 30, 34 en 110 VWEU
(Art. 18, 28, 30, 34 en 110 VWEU)
(zie punt 39)
Milieu – Bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen op de interne elektriciteitsmarkt – Richtlijn 2001/77 – Nationale steunregeling die voorziet in de toewijzing van verhandelbare certificaten aan nationale elektriciteitsproducenten met inachtneming van uit hernieuwbare energiebronnen opgewekte elektriciteit – Importeurs van elektriciteit die de opwekking ervan uit hernieuwbare bronnen niet hebben aangetoond door het indienen van garanties van oorsprong – Maatregel waarbij de betrokken importeurs worden verplicht groene stroom of groenestroomcertificaten aan te kopen bij nationale elektriciteitsproducenten – Toelaatbaarheid – Evenredigheid van de maatregel – Toetsing door de verwijzende rechterlijke instantie
(Art. 34 en 36 VWEU; richtlijn 2001/77 van het Europees Parlement en de Raad, overwegingen 10, 11 en 14, art. 1, art. 3, leden 1 en 2, art. 4 en art. 5)
(zie punten 43‑49, dictum 2)
Milieu – Bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen – Richtlijn 2009/28 – Bindende streefcijfers voor het aandeel energie uit hernieuwbare bronnen – Maatregelen die zijn vastgesteld om deze streefcijfers te bereiken – Beoordelingsbevoegdheid van de lidstaten – Nationale steunregeling die voorziet in de toewijzing van verhandelbare certificaten aan nationale elektriciteitsproducenten met inachtneming van uit hernieuwbare energiebronnen opgewekte elektriciteit – Importeurs van elektriciteit die de opwekking ervan uit hernieuwbare bronnen niet hebben aangetoond door het indienen van garanties van oorsprong – Maatregel waarbij de betrokken importeurs worden verplicht groene stroom of groenestroomcertificaten aan te kopen bij nationale elektriciteitsproducenten – Toelaatbaarheid – Evenredigheid van de maatregel – Toetsing door de verwijzende rechterlijke instantie
(Art. 34 en 36 VWEU; richtlijn 2009/28 van het Europees Parlement en de Raad, overwegingen 25, 52 en 56, en art. 2, 3, en 15)
(zie punten 53‑57, dictum 2)
Steunmaatregelen van de staten – Respectieve bevoegdheden van de Commissie en van de nationale rechterlijke instanties – Rol van de nationale rechterlijke instanties – Beoordeling of de uitvoeringsvoorschriften van een steunregeling verenigbaar zijn met de Verdragsbepalingen – Uitsluitend bevoegd voor de voorschriften die niet noodzakelijk zijn ter bereiking van het doel of voor de goede werking van de steunregeling – Steunregeling voor de productie van groene stroom – Importeurs en marktdeelnemers die verantwoordelijk zijn voor installaties die elektriciteit invoeren of produceren uit niet-hernieuwbare bronnen – Regeling die deze importeurs en marktdeelnemers ertoe verplicht om jaarlijks een quotum groene stroom aan het nationale elektriciteitsnet te leveren – Uitvoeringsvoorschriften van die regeling met een nauw verband met het doel van de steunregeling – Nationale rechterlijke instantie die niet kan beoordelen of dergelijke uitvoeringsvoorschriften in overeenstemming zijn met de verdragsbepalingen
(Art. 107 en 108 VWEU)
(zie punten 60 en 61)
Steunmaatregelen van de staten – Ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer tussen de lidstaten – Aantasting van de mededinging – Beoordelingscriteria – Maatregel die nationale groenestroomproducenten in staat heeft gesteld hun elektriciteit te verkopen zonder groene stroom of groenestroomcertificaten te moeten aankopen – Maatregel waardoor dezelfde producenten hun groenestroomcertificaten die zij gratis hebben ontvangen in verhouding tot de groene stroom die zij hebben geproduceerd, kunnen verkopen aan producenten of importeurs van elektriciteit uit niet-hernieuwbare bronnen – Maatregel die de handel ongunstig kan beïnvloeden en de mededinging kan vervalsen – Daaronder begrepen
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 63‑66)
Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Steun die met staatsmiddelen is bekostigd – Toekenning van een met staatsmiddelen bekostigd voordeel toe te rekenen aan de Staat – Regeling die de kosteloze terbeschikkingstelling van groenestroomcertificaten aan nationale groenestroomproducenten toestaat – Regeling die voorziet in een mechanisme waarmee een bepaalde waarde van de groenestroomcertificaten moet worden gewaarborgd en dat is toevertrouwd aan een met de staat gelijk te stellen entiteit – Regeling die een overdracht van staatsmiddelen met zich meebrengt – Daaronder begrepen – Toetsing door de verwijzende rechterlijke instantie
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 74‑79)
Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Selectiviteit van de maatregel – Maatregel die producenten van groene stroom een voordeel oplevert – Nationale steunregeling die voorziet in de toewijzing van verhandelbare certificaten aan nationale elektriciteitsproducenten met inachtneming van uit hernieuwbare energiebronnen opgewekte elektriciteit – Referentiekader voor het bepalen van het bestaan van een voordeel – Materiële afbakening – Criteria – Vastgesteld referentiekader dat een autonome juridische logica met een eigen doelstelling moet hebben en niet in verband kan worden gebracht met een coherent geheel van regels buiten dat kader
(Art. 107, lid 1, VWEU)
(zie punten 80, 81, 83‑85, 87)
Steunmaatregelen van de staten – Begrip – Selectiviteit van de maatregel – Maatregel die producenten van groene stroom een voordeel oplevert – Nationale steunregeling die voorziet in de toewijzing van verhandelbare certificaten aan nationale elektriciteitsproducenten met inachtneming van uit hernieuwbare energiebronnen opgewekte elektriciteit – Rechtvaardiging ontleend aan de aard of opzet van het referentiestelsel – Toelaatbaarheid – Beoordeling door de nationale rechterlijke instantie
(Art. 107 en 108 VWEU)
(zie punten 80, 87‑95, 124, dictum 3)
Vrij verkeer van goederen – Douanerechten – Heffing van gelijke werking – Binnenlandse belastingen – Invoer van elektriciteit die in een andere lidstaat is geproduceerd – Importeurs van elektriciteit die geen garanties van oorsprong kunnen overleggen – Nationale maatregel die deze importeurs uit andere lidstaten verplicht om groenestroomcertificaten of groene stroom bij nationale producenten aan te kopen in verhouding tot de hoeveelheid ingevoerde elektriciteit – Maatregel waarbij in geval van niet-nakoming van deze verplichting een sanctie wordt opgelegd – Toelaatbaarheid
(Art. 28, 30 en 110 VWEU)
(zie punten 98‑103, 124, dictum 1)
Vrij verkeer van goederen – Kwantitatieve beperkingen – Maatregelen van gelijke werking – Maatregel waarbij de importeurs van elektriciteit worden verplicht groene stroom of groenestroomcertificaten aan te kopen – Maatregel waarbij die importeurs tevens worden verplicht om, in geval van invoer van groene stroom, garanties van oorsprong te verstrekken om een vrijstelling van de aankoopverplichting te genieten – Toelaatbaarheid – Rechtvaardiging – Bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen – Eerbiediging van het evenredigheidsbeginsel – Toetsing door de verwijzende rechterlijke instantie
(Art. 34 en 36 VWEU)
(zie punten 105‑124, dictum 2)
Zie de tekst van de beslissing.