62022CJ0695_RES
Sprawa C‑695/22
Fondee a.s.
przeciwko
Česká národní banka
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Městský soud v Praze)
Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 16 maja 2024 r.
Odesłanie prejudycjalne – Swoboda świadczenia usług – Rynki instrumentów finansowych – Dyrektywa 2014/65/UE – Artykuł 3 – Wyłączenie z zakresu stosowania dyrektywy 2014/65/UE – Pośrednik inwestycyjny wyłączony z zakresu stosowania tej dyrektywy – Przepisy państwa członkowskiego zakazujące temu pośrednikowi przekazywania zleceń klientów przedsiębiorstwu inwestycyjnemu mającemu siedzibę w innym państwie członkowskim
Swoboda przedsiębiorczości – Swoboda świadczenia usług – Rynki instrumentów finansowych – Dyrektywa 2014/65 – Wyłączenia opcjonalne – Pośrednik inwestycyjny – Przepisy państwa członkowskiego zakazujące pośrednikowi wyłączonemu z zakresu stosowania dyrektywy przekazywania zleceń klientów posiadającemu zezwolenie przedsiębiorstwu inwestycyjnemu mającemu siedzibę w innym państwie członkowskim – Niedopuszczalność
[dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65, art. 3 ust. 1 lit. c) ppkt (i)]
(zob. pkt 31, 32 i sentencja)
Streszczenie
Trybunał, do którego Městský soud v Praze (sąd miejski w Pradze, Republika Czeska) zwrócił się w trybie prejudycjalnym w ramach sporu dotyczącego swobody świadczenia usług przez pośrednika na rynkach instrumentów finansowych potwierdził, że pośrednik, do którego nie ma zastosowania dyrektywa 2014/65 (
1
), ma możliwość przekazywania zleceń giełdowych przedsiębiorstwu inwestycyjnemu mającemu siedzibę w państwie członkowskim innym niż jego macierzyste państwo.
Fondee a.s. prowadzi w Republice Czeskiej działalność w zakresie pośrednictwa inwestycyjnego. W takim charakterze i zgodnie z uprawnieniem, przewidzianym w art. 3 ust. 1 dyrektywy 2014/65, z którego skorzystała Republika Czeska, spółka ta jest wyłączona z zakresu stosowania tej dyrektywy, a zatem nie korzysta ze swobody świadczenia usług inwestycyjnych zgodnie z jej art. 3 ust. 3.
W ramach swojej działalności w okresie od 7 października do 27 grudnia 2019 r. Fondee przekazała 407 zleceń zakupu jednostek uczestnictwa funduszów inwestycyjnych typu ETF otrzymanych od jej klientów podmiotowi zajmującemu się obrotem papierami wartościowymi z siedzibą w Niderlandach.
Przepisy krajowe zakazują jednak pośrednikom inwestycyjnym przekazywania zleceń przedsiębiorstwom inwestycyjnym mającym siedzibę w innych państwach członkowskich.
W konsekwencji narodowy bank czeski nałożył na Fondee grzywnę ze względu na prowadzenie przez nią tej działalności w odnośnym okresie.
Po bezskutecznym wniesieniu skargi do rady bankowej narodowego banku czeskiego, Fondee wniosła sprawę do sądu miejskiego w Pradze, będącego sadem odsyłającym. Sąd ten podniósł kwestię, czy pośrednicy inwestycyjni mają możliwość powołania się na prawo do swobodnego świadczenia usług w oparciu o art. 56 TFUE, aby móc przekazywać zlecenia klienta zagranicznemu podmiotowi zajmującemu się obrotem papierami wartościowymi.
Ocena Trybunału
W zakresie, w jakim dyrektywa 2014/65 dokonała pełnej harmonizacji uregulowań krajowych dotyczących w szczególności transgranicznego przyjmowania i przekazywania zleceń w odniesieniu do jednego lub większej liczby instrumentów finansowych, Trybunał postanowił, zgodnie ze swoim orzecznictwem (
2
), zbadać pytania prejudycjalne wyłącznie na podstawie przepisów tej dyrektywy.
W konsekwencji Trybunał uznał, że zwrócono się do niego zasadniczo z pytaniem, czy art. 3 ust. 1 lit. c) ppkt (i) dyrektywy 2014/65 należy interpretować w ten sposób, że osoby, które państwo członkowskie wyłączyło z zakresu stosowania tej dyrektywy, są uprawnione do przekazywania – w celu ich realizacji – zleceń otrzymanych od klientów mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w tym państwie członkowskim posiadającym zezwolenie przedsiębiorstwom inwestycyjnym mającym siedzibę w innym państwie członkowskim, a tym samym, czy rzeczony przepis stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu zakazującemu takiego przekazywania.
Trybunał odpowiedział twierdząco na to pytanie.
Dochodząc do tego wniosku, Trybunał zauważył, że art. 3 ust. 1 dyrektywy 2014/65 zezwala państwom członkowskim na niestosowanie tej dyrektywy do osób, dla których są one macierzystym państwem członkowskim, z zastrzeżeniem spełnienia określonych warunków. Wśród tych warunków art. 3 ust. 1 lit. c) ppkt (i) tej dyrektywy wyraźnie przewiduje, że osoby te są uprawnione do przekazywania otrzymanych przez nie zleceń przedsiębiorstwom inwestycyjnym posiadającym zezwolenie.
Tymczasem artykuł ten dotyczy przekazywania zleceń wszystkim przedsiębiorstwom inwestycyjnym posiadającym zezwolenie, a nie tylko tym mającym siedzibę i posiadającym zezwolenie w macierzystym państwie członkowskim osoby wyłączonej z zakresu stosowania tej dyrektywy.
(
1
)	Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniająca dyrektywę 2002/92/WE i dyrektywę 2011/61/UE (Dz.U. 2014, L 173, s. 349).
(
2
)	Wyrok z dnia 20 kwietnia 2023 r., Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato (Comune di Ginosa) (C‑348/22, EU:C:2023:301, pkt 36).