WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ
(pierwsza izba)
z dnia 10 marca 2009 r.
Sprawa F-100/07
Kyriakos Tsirimiagos
przeciwko
Komitetowi Regionów Unii Europejskiej
Służba publiczna – Urzędnicy – Wynagrodzenie – Przelew części wynagrodzenia poza państwo zatrudnienia – Artykuł 17 ust. 2 lit. b) załącznika VII do dawnego regulaminu pracowniczego – Konto oszczędnościowe na cele mieszkaniowe – Zwrot nadpłaconych kwot – Przesłanki – Przelewy pozbawione podstawy prawnej – Oczywista niezgodność z przepisami
Przedmiot: Skarga wniesiona na podstawie art. 236 WE i art. 152 EWEA, w której K. Tsirimiagos żąda w istocie, po pierwsze, stwierdzenia
nieważności decyzji Komitetu Regionów z dnia 21 listopada 2006 r. w sprawie odzyskania, na podstawie art. 85 regulaminu pracowniczego,
kwot wypłaconych mu z tytułu współczynnika korygującego stosowanego do części jego wynagrodzenia przelewanej do Francji w okresie
od kwietnia 2004 r. do maja 2005 r., wynoszących w sumie 2 120,16 EUR, po drugie, w razie potrzeby, stwierdzenia nieważności
decyzji z dnia 21 czerwca 2007 r. oddalającej jego zażalenie w zakresie, w jakim decyzja ta potwierdza odzyskanie kwoty 2 038,61 EUR,
oraz zasądzenia od Komitetu Regionów zwrotu kwoty 2 038,61 EUR potrąconej z jego wynagrodzenia.
Orzeczenie: Stwierdza się nieważność decyzji Komitetu Regionów z dnia 21 listopada 2006 r., w brzmieniu zmienionym decyzją z dnia 21 czerwca
2007 r., w zakresie, w jakim nakazuje ona odzyskanie kwot wynikających z zastosowania współczynnika korygującego do przelewów
dokonanych przez skarżącego na jego konto oszczędnościowe na cele mieszkaniowe w okresie od kwietnia 2004 r. do maja 2005 r.,
wynoszących w sumie 15 300 EUR. Komitet Regionów wypłaci skarżącemu tytułem zwrotu kwotę 15 300 EUR, powiększoną o odsetki
za zwłokę, potrąconą mu z wynagrodzenia, wynikającą z zastosowania współczynnika korygującego do przelewów dokonanych przez
skarżącego na swoje konto oszczędnościowe na cele mieszkaniowe w okresie od kwietnia 2004 r. do maja 2005 r.; odsetki nalicza
się od dnia wyegzekwowania przez Komitet zwrotu do dnia rzeczywistej zapłaty, według stopy ustalonej przez Europejski Bank
Centralny dla głównych operacji refinansowania w okresie odniesienia, podwyższonej o dwa punkty. W pozostałym zakresie skarga
zostaje oddalona. Komitet Regionów pokrywa własne koszty postępowania oraz połowę kosztów poniesionych przez skarżącego. Skarżący
pokrywa połowę swoich kosztów.
Streszczenie
1.      Urzędnicy – Skarga – Akt niekorzystny – Pojęcie – Pismo administracji informujące zainteresowanego o zamiarze wyegzekwowania
zwrotu nadpłaconych kwot w razie braku przedstawienia przez niego zadowalającego wyjaśnienia lub dodatkowego dokumentu potwierdzającego
– Wyłączenie
(regulamin pracowniczy, art. 90, 91)
2.      Urzędnicy – Zwrot nadpłaconych kwot – Przesłanki – Oczywista nieprawidłowość wypłaty – Świadomość po stronie zainteresowanego
– Przelew części wynagrodzenia urzędnika poza państwo zatrudnienia w celu zasilenia konta oszczędnościowego na cele mieszkaniowe
(regulamin pracowniczy, art. 85; załącznik VII, art. 17 ust. 2)
3.      Urzędnicy – Skarga – Nieograniczone prawo orzekania – Naprawienie szkody materialnej poniesionej przez urzędnika powstałej
na skutek niezgodnego z prawem wyegzekwowania zwrotu sumy pieniężnej – Zwrot – Przyznanie odsetek za zwłokę
(regulamin pracowniczy, art. 91 ust. 1)
1.      Pismo administracji informujące urzędnika o zamiarze wyegzekwowania zwrotu pewnych nadpłaconych kwot – w razie braku przedstawienia
przez niego zadowalającego wyjaśnienia lub dodatkowego dokumentu potwierdzającego – w którym nie podano ani wysokości ewentualnego
zwrotu, ani formy jego wyegzekwowania, nie może zostać uznane za akt niekorzystny dla urzędnika, ponieważ nie wpływa bezpośrednio
i natychmiastowo na jego interesy, zmieniając w istotny sposób jego sytuację prawną, ani też nie oznacza zajęcia ostatecznego
stanowiska przez administrację. Ponadto tego rodzaju pismo w ogóle nie umożliwia zainteresowanemu oceny, czy powinien zakwestionować
omawiany akt w drodze zażalenia na podstawie art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego.
(zob. pkt 41, 42)
2.      Z art. 85 regulaminu pracowniczego wynika, że zwrot nadpłaconych kwot uzależniony jest od spełnienia dwóch kumulatywnych przesłanek:
pierwszej, polegającej na braku podstawy prawnej wypłaty kwoty, do której odzyskania dąży administracja, oraz drugiej, polegającej
na istnieniu po stronie urzędnika świadomości braku podstawy prawnej lub ustaleniu, że brak tej podstawy był na tyle oczywisty,
że urzędnik ten musiał być go świadomy.
Nawet przy założeniu, że art. 17 ust. 2 załącznika VII do regulaminu pracowniczego, w brzmieniu sprzed wejścia w życie rozporządzenia
nr 723/2004 zmieniającego regulamin pracowniczy urzędników i warunki zatrudnienia innych pracowników, dający urzędnikowi możliwość
zlecenia przelewu części swojego wynagrodzenia poza państwo zatrudnienia na pokrycie wydatków wynikających w szczególności
z wykazanych regularnych zobowiązań poza granicami państwa, w którym ma siedzibę zatrudniająca go instytucja lub w którym
urzędnik wykonuje swoje obowiązki, nie znajduje zastosowania w przypadku, gdy przelew przeznaczony jest na zasilanie rachunku
oszczędnościowego na cele mieszkaniowe, uznawany za taki w prawie państwa członkowskiego, to brak podstawy prawnej tego rodzaju
przelewu nie jest na tyle oczywisty, by dany urzędnik nie mógł nie zdać sobie z tego sprawy, zwłaszcza gdy brzmienie właściwych
przepisów nie pozwala udzielić jasnej i jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o zastosowanie tego przepisu do tego rodzaju przelewu,
a zachowanie właściwych służb pozwoliło zainteresowanemu rozsądnie zakładać, że przychylają się one do interpretacji na rzecz
zastosowania tego przepisu w tym przypadku.
Natomiast, nawet przy założeniu, że przelew na konto oszczędnościowe na cele mieszkaniowe objęty jest zakresem przedmiotowym
art. 17 ust. 2 załącznika VII do regulaminu pracowniczego w przytoczonym wyżej brzmieniu, to takiego przelewu można dokonać
jedynie do wysokości limitu tego konta określonego w przepisach krajowych. W związku z tym przelew części wynagrodzenia urzędnika
w celu zasilenia konta oszczędnościowego na cele mieszkaniowe przewyższający wspomniany limit nie może być w żadnym razie
uznany za zgodny z prawem. Tego rodzaju niezgodność z prawem powinna być oczywista dla urzędnika posiadającego doświadczenie
w zakresie prawa wspólnotowej służby publicznej.
(zob. pkt 55, 60, 61, 64, 66, 70, 74, 75)
3.      Wspólnotowy sąd do spraw służby publicznej, któremu przysługuje nieograniczone prawo orzekania w sprawach o charakterze majątkowym,
jest władny zasądzić na rzecz skarżącego, tytułem naprawienia szkody materialnej, zwrot niesłusznie odzyskanej przez administrację
kwoty, powiększonej o odsetki za zwłokę, naliczane od dnia wyegzekwowania zwrotu przez administrację do dnia rzeczywistej
zapłaty.
(zob. pkt 79, 80)
Odesłanie:
Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑29/01 Puente Martín przeciwko Komisji, 18 września 2002 r., RecFP s. I‑A‑157, II‑833, pkt 88;
sprawa T‑22/01 Efthymiou przeciwko Komisji, 9 lipca 2003 r., RecFP s. I‑A‑177, II‑891, pkt 45
Sąd do spraw Służby Publicznej: sprawa F‑126/05 Borbély przeciwko Komisji, 16 stycznia 2007 r., Zb.Orz.SP s. I‑A‑1‑0000, II‑A‑1‑0000,
pkt73