62021TJ0330_RES
Υπόθεση T‑330/21
EWC Academy GmbH
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (ένατο τμήμα) της 21ης Δεκεμβρίου 2022
«Κοινωνική πολιτική – Επιχορηγήσεις για δράσεις που αποσκοπούν στην προώθηση πρωτοβουλιών στον τομέα της εταιρικής διακυβέρνησης – Πρόσκληση προς υποβολή προτάσεων VP/2020/008 – Αποκλεισμός των ευρωπαϊκών συμβουλίων εργαζομένων που δεν διαθέτουν νομική προσωπικότητα – Άρθρο 197, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1046»
Προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης – Επιχορηγήσεις για δράσεις που αποσκοπούν στην προώθηση πρωτοβουλιών στον τομέα της εταιρικής διακυβέρνησης – Διαδικασία παροχής επιχορηγήσεων και συμφωνία επιχορήγησης – Πρόσκληση προς υποβολή προτάσεων – Κριτήρια επιλεξιμότητας – Οντότητες που δεν διαθέτουν νομική προσωπικότητα – Στοιχεία ικανά να αποδείξουν τη χρηματοδοτική ικανότητα τέτοιων οντοτήτων – Περιορισμός σε αποδεικτικά στοιχεία που πιστοποιούν την ύπαρξη ιδίων ετήσιων λογαριασμών και τραπεζικών λογαριασμών – Δεν επιτρέπεται
(Κανονισμός 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 197 § 2, στοιχείο γʹ)
(βλ. σκέψεις 37, 38, 39, 41, 44 και διατακτ.)
Σύνοψη
Στις 2 Ιουνίου 2020 δημοσιεύθηκε πρόσκληση υποβολής προτάσεων σχετικά με την παροχή επιχορηγήσεων για δράσεις που αποσκοπούν στην προώθηση των πρωτοβουλιών στον τομέα της εταιρικής διακυβέρνησης (
1
). H πρόσκληση υποβολής προτάσεων εντασσόταν στο πλαίσιο απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (
2
) και διευκρίνιζε ότι οι επιλέξιμοι για συμμετοχή στην εν λόγω πρόσκληση αιτούντες, επικεφαλής αιτούντες και συναιτούντες έπρεπε να είναι, μεταξύ άλλων, νομικά πρόσωπα ή εκπρόσωποι των εργαζομένων, όπως τα συμβούλια εργαζομένων. Ομοίως, οι οργανώσεις κοινωνικών εταίρων που δεν διαθέτουν νομική προσωπικότητα βάσει του εφαρμοστέου εθνικού δικαίου ήταν επίσης επιλέξιμες να υποβάλουν αίτηση (
3
). Τέλος, η εν λόγω πρόσκληση επισήμαινε ότι οι αιτούντες, οι επικεφαλής αιτούντες και οι συναιτούντες έπρεπε να διαθέτουν ισχυρή χρηματοδοτική ικανότητα, προκειμένου να είναι σε θέση να ασκούν τη δραστηριότητά τους σε όλη τη διάρκεια της δράσης και να συμμετάσχουν, εν ανάγκη, στη χρηματοδότησή της
Η προσφεύγουσα, εταιρία, που παρέχει υπηρεσίες κατάρτισης και συμβουλευτικές υπηρεσίες, με ειδίκευση στα ζητήματα που αφορούν την εκπροσώπηση των εργαζομένων σε διασυνοριακό πλαίσιο, καθώς και τα ευρωπαϊκά συμβούλια εργαζομένων των εταιριών Mayr-Melnhof Packaging και DS Smith plc δημιούργησαν κοινοπραξία προκειμένου να συμμετάσχουν στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων. Στις 30 Ιουλίου 2020 η προσφεύγουσα υπέβαλε αίτηση επιχορήγησης και όρισε ως συναιτούντα τα προαναφερθέντα ευρωπαϊκά συμβούλια εργαζομένων (στο εξής: συναιτούντα συμβούλια). Η εν λόγω αίτηση συνοδευόταν από υπεύθυνη δήλωση των προέδρων των συναιτούντων συμβουλίων με την οποία βεβαιωνόταν ότι διέθεταν την αναγκαία χρηματοδοτική και επιχειρησιακή ικανότητα.
Η Επιτροπή ζήτησε κατ’ αρχάς από την προσφεύγουσα να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την καταχώριση των συναιτούντων συμβουλίων στα μητρώα που τηρούν οι εθνικές δημόσιες αρχές. Η προσφεύγουσα απάντησε ότι η σύστασή τους δεν απαιτούσε καταχώριση και ότι εκπροσωπούνταν από τους προέδρους τους. Περαιτέρω, η Επιτροπή ζήτησε από την προσφεύγουσα να της διαβιβάσει συμπληρωματικά έγγραφα, ιδίως δε το έντυπο με τίτλο «Νομική οντότητα». Απαντώντας στο αίτημα αυτό, η προσφεύγουσα δήλωσε ότι τα συναιτούντα συμβούλια δεν είναι νομικά πρόσωπα και ότι, κατά συνέπεια, δεν μπορούσε να προσκομίσει κανένα σχετικό έγγραφο.
Βάσει του δημοσιονομικού κανονισμού, η Επιτροπή κάλεσε, στη συνέχεια, την προσφεύγουσα να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τη χρηματοδοτική ικανότητα ενός εκ των δύο εμπλεκομένων ευρωπαϊκών συμβουλίων εργαζομένων, ζητώντας τον ισολογισμό και τα αποτελέσματα χρήσης του. Η προσφεύγουσα ανέφερε ότι δεν ήταν σε θέση να ικανοποιήσει το εν λόγω αίτημα.
Με απόφαση της 14ης Απριλίου 2021, η Επιτροπή απέρριψε την αίτηση επιχορήγησης την οποία είχε υποβάλει η προσφεύγουσα στο πλαίσιο της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων ως συντονίστρια της κοινοπραξίας (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση). Η Επιτροπή έκρινε, ειδικότερα, ότι τα συναιτούντα συμβούλια δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις του άρθρου 197, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του δημοσιονομικού κανονισμού και τους όρους του σημείου 8.1 της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων. Κατόπιν της διαπίστωσης της μη επιλεξιμότητας των συμβουλίων αυτών, η Επιτροπή έκρινε ότι η προσφεύγουσα δεν πληρούσε το ελάχιστο κριτήριο επιλεξιμότητας του σημείου 6.1, στοιχείο βʹ, της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, και επομένως η ως άνω αίτηση έπρεπε να απορριφθεί στο σύνολό της.
Με προσφυγή βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, η προσφεύγουσα ζήτησε την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης. Προς στήριξη της προσφυγής της προβάλλει, κατ’ ουσίαν, τρεις λόγους ακυρώσεως, ο πρώτος από τους οποίους αφορά παράβαση του άρθρου 197, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του δημοσιονομικού κανονισμού, σε συνδυασμό με το σημείο 8.1 της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, ο δεύτερος παράβαση του άρθρου 197, παράγραφος 3, του ίδιου κανονισμού και ο τρίτος παραβίαση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης.
Με την απόφασή του, το Γενικό Δικαστήριο δέχεται την προσφυγή της προσφεύγουσας κρίνοντας ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε κατά παράβαση του δημοσιονομικού κανονισμού.
Στην υπόθεση αυτή, για πρώτη φορά το Γενικό Δικαστήριο καλείται να ερμηνεύσει το άρθρο 197, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του δημοσιονομικού κανονισμού (
4
), το οποίο αφορά τη συμμετοχή οντοτήτων που δεν διαθέτουν νομική προσωπικότητα στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι σκοπός του άρθρου 197, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του δημοσιονομικού κανονισμού είναι να παράσχει στις οντότητες που δεν διαθέτουν νομική προσωπικότητα τη δυνατότητα να συμμετέχουν, όπως και τα νομικά πρόσωπα, στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων της Ένωσης. Συνακόλουθα, υπογραμμίζει ότι οι πληροφορίες και τα δικαιολογητικά έγγραφα που μνημονεύονται στο άρθρο 196, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού, τα οποία είναι αναγκαία για να αποδειχθεί η ύπαρξη χρηματοδοτικής ικανότητας στο πλαίσιο αίτησης επιχορήγησης και τα οποία συνίστανται, μεταξύ άλλων, στα αποτελέσματα χρήσης και στον ισολογισμό έως και των τριών τελευταίων οικονομικών ετών για τα οποία έχει γίνει εκκαθάριση, δεν μπορούν να αποτελούν τα μόνα στοιχεία δυνάμει των οποίων μπορεί να αποδειχθεί ότι υφίσταται η ως άνω ικανότητα. Πράγματι, τυχόν ερμηνεία του άρθρου 197, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του δημοσιονομικού κανονισμού η οποία θα είχε ως συνέπεια να επιβάλλεται σε οντότητες που δεν διαθέτουν νομική προσωπικότητα η υποχρέωση να προσκομίσουν αποδεικτικά στοιχεία που συνδέονται κατά κανόνα με την ύπαρξη νομικής προσωπικότητας θα υπονόμευε την πρακτική αποτελεσματικότητα της διάταξης αυτής, δημιουργώντας εμπόδια όσον αφορά τη συμμετοχή τέτοιων οντοτήτων στις αιτήσεις επιχορήγησης.
Μολονότι τα στοιχεία που προσκομίζονται πρέπει να παρέχουν τη δυνατότητα επαλήθευσης ότι η οντότητα που δεν διαθέτει νομική προσωπικότητα είναι σε θέση να παρέχει εγγυήσεις για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης ισοδύναμες με εκείνες που παρέχει ένα νομικό πρόσωπο, ο δημοσιονομικός κανονισμός δεν προβλέπει, κατά το Γενικό Δικαστήριο, ότι τα στοιχεία αυτά περιορίζονται σε αποδείξεις περί του ότι οι εν λόγω οντότητες διαθέτουν δικούς τους ετήσιους λογαριασμούς (ισολογισμό ή/και αποτελέσματα χρήσης) ή τραπεζικούς λογαριασμούς.
(
1
)	Πρόσκληση υποβολής προτάσεων VP/2020/008 (information, consultation and participation of representatives of undertakings) (ενημέρωση, διαβούλευση και συμμετοχή των εκπροσώπων των επιχειρήσεων) (στο εξής: πρόσκληση υποβολής προτάσεων).
(
2
)	Απόφαση C(2019) 6522 final της Επιτροπής, της 16ης Σεπτεμβρίου 2019, σχετικά με την έγκριση του ετήσιου προγράμματος εργασίας του 2020 για τις επιχορηγήσεις και συμβάσεις σχετικά με τα προνόμια και τις ειδικές αρμοδιότητες της Γενικής Διεύθυνσης Απασχόλησης, κοινωνικών υποθέσεων και κοινωνικής ένταξης, η οποία επέχει θέση απόφασης χρηματοδότησης.
(
3
)	Σύμφωνα με το άρθρο 197, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 2018, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1296/2013, (ΕΕ) αριθ. 1301/2013, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, (ΕΕ) αριθ. 1304/2013, (ΕΕ) αριθ. 1309/2013, (ΕΕ) αριθ. 1316/2013, (ΕΕ) αριθ. 223/2014, (ΕΕ) αριθ. 283/2014 και της απόφασης αριθ. 541/2014/ΕΕ και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 (ΕΕ 2018, L 193 της, σ. 1) (στο εξής: δημοσιονομικός κανονισμός).
(
4
)	Το άρθρο 197, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, του δημοσιονομικού κανονισμού ορίζει ότι οι οντότητες που δεν διαθέτουν νομική προσωπικότητα είναι επιλέξιμοι αιτούντες για συμμετοχή σε πρόσκληση υποβολής προτάσεων εφόσον παρέχουν εγγυήσεις για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης ισοδύναμες με εκείνες που παρέχουν τα νομικά πρόσωπα.