62018CJ0004
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla)
16 ta’ Ottubru 2019 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Tassazzjoni – Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) – Direttiva 2006/112/KE – Artikolu 132(1)(a) – Eżenzjonijiet favur ċerti attivitajiet ta’ interess ġenerali – Servizzi postali pubbliċi – Direttiva 97/67/KE – Fornitur tas-servizz postali universali – Operatur privat li jipprovdi servizz ta’ komunikazzjoni formali ta’ atti li joriġinaw minn qrati jew minn awtoritajiet amministrattivi”
Fil-Kawżi magħquda C‑4/18 u C‑5/18,
li għandhom bħala suġġett talbiet għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjonijiet tal-31 ta’ Mejju 2017, li waslu fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-3 ta’ Jannar 2018, fil-proċeduri
Michael Winterhoff, li qed jaġixxi fil-kwalità tiegħu ta’ stralċjarju ta’ DIREKTexpress Holding AG,
vs
Finanzamt Ulm (C‑4/18),
u
Jochen Eisenbeis, li qed jaġixxi fil-kwalità tiegħu ta’ stralċjarju ta’ JUREX GmbH,
vs
Bundeszentralamt für Steuern (C‑5/18),
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla),
komposta minn E. Regan (Relatur), President tal-Awla, I. Jarukaitis, E. Juhász, M. Ilešič u C. Lycourgos, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: H. Saugmandsgaard Øe,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal M. Winterhoff, li qed jaġixxi fil-kwalità tiegħu ta’ stralċjarju ta’ DIREKTexpress Holding AG, u għal J. Eisenbeis, li qed jaġixxi fil-kwalità tiegħu ta’ stralċjarju ta’ JUREX GmbH, minn C. Hahn, Steuerberater,
–
għall-Gvern Ġermaniż, inizjalment minn T. Henze, u R. Kanitz, bħala aġent,
–
għall-Gvern Finlandiż, minn H. Leppo, bħala aġent,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn W. Mölls kif ukoll minn L. Lozano Palacios u L. Nicolae, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-punt 13 tal-Artikolu 2 u tal-Artikolu 3(4) tad-Direttiva 97/67/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Diċembru 1997 dwar regoli komuni għall-iżvilupp tas-suq intern tas-servizzi postali tal-Komunità u t-titjib fil-kwalità tas-servizz (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 3, p. 71), kif emendata bid-Direttiva 2008/6/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Frar 2008 (ĠU 2008, L 52, p. 3, u rettifika ĠU 2015, L 225, p. 49) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 97/67”), kif ukoll tal-Artikolu 132(1)(a) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat-28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU 2006, L 347, p. 1).
2
Dawn it-talbiet tressqu fil-kuntest ta’ żewġ kawżi, l-ewwel waħda bejn, minn naħa, Michael Winterhoff, fil-kwalità tiegħu ta’ stralċjarju ta’ DIREKTexpress Holding AG, u min-naħa l-oħra, il-Finanzamt Ulm (l-Amministrazzjoni Fiskali ta’ Ulm, il-Ġermanja) (Kawża C‑4/18) u, it-tieni waħda bejn, minn naħa, Jochen Eisenbeis, fil-kwalità tiegħu ta’ stralċjarju ta’ JUREX GmbH, u min-naħa l-oħra, il-Bundeszentralamt für Steuern (l-Uffiċċju Federali Fiskali, il-Ġermanja) (Kawża C‑5/18), dwar ir-rifjut ta’ eżenzjoni mit-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) tas-servizzi ta’ komunikazzjoni formali ta’ atti mwettqa minn dawn il-kumpanniji għal qrati u għal awtoritajiet amministrattivi.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 97/67
3
L-Artikolu 2 tad-Direttiva 97/67, li jinsab fil-Kapitolu 1 tagħha, intitolat “L-Għanijiet u kamp”, jistabbilixxi d-definizzjonijiet li ġejjin:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva:
(1)
servizzi postali: servizzi li jinvolvu l-clearance, l-issortjar, it-trasport u t-tqassim ta’ oġġetti postali;”;
(1a)
fornitur ta’ servizz postali: impriża li tipprovdi servizz postali wieħed jew aktar;
[…]
4)
clearance: l-operazzjoni tal-ġbir ta’ l-oġġetti postali minn fornitur ta’ servizz postali;
5)
tqassim: il-proċess mill-issortjar fiċ-ċentru tat-tqassim sal-kunsinna ta’ l-oġġetti postali lid-destinatarji tagħhom;
6)
oġġett postali: oġġett indirizzat fil-forma finali li fiha ser jinġarr minn fornitur ta’ servizz postali. Minbarra l-oġġetti ta’ korrispondenza, dawk l-oġġetti jinkludu wkoll, per eżempju, kotba, katalogi, gazzetti, perjodiċi u pakketti postali li jkun fihom merkanzija b’valur kummerċjali jew mingħajru;
[…]
9)
oġġett reġistrat: servizz li jipprovdi garanzija b’rata fissa kontra riskji ta’ telf, serq jew ħsara u li tagħti lill-mittenti, meta approprjat fuq talba, b’xiehda ta’ l-għoti ta’ l-oġġett postali u/jew tal-kunsinna tiegħu lill-indirizzat;
[…]
(13)
fornitur ta’ servizz universali: il-fornitur ta’ servizz postali pubbliku jew privat li jipprovdi servizz postali universali jew partijiet minnu fi Stat Membru, li l-identità tiegħu tkun ġiet innotifikata lill-Kummissjoni skond l-Artikolu 4;
[…]
17)
utent: kull persuna fiżika jew ġuridika li tibbenefika minn forniment ta’ servizz postali bħala mittenti jew indirizzat;
[…]”
4
Il-Kapitolu 2 ta’ din id-direttiva, intitolat “Servizz universali”, jinkludi l-Artikoli 3 sa 6 tagħha. L-imsemmi Artikolu 3 huwa fformulat kif ġej:
“1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-konsumaturi jgawdu d-dritt ta’ servizz universali li jinvolvi il-provvista permanenti ta’ servizz postali ta’ kwalità speċifikata fil-punti kollha fit-territorju tagħhom bi prezzijiet li jistgħu jitħallsu mill-konsumaturi kollha.
[…]
4.   Kull Stat Membru għandu jaddotta l-miżuri meħtieġa biex jiżgura li s-servizz universali jinkludi l-faċilitajiet minimi li ġejjin:
–
- l-ikklerjar, l-issortjar, it-trasport u t-tqassim ta’ oġġetti postali sa żewġ kilogrammi,
–
- l-ikklerjar, l-issortjar, it-trasport u t-tqassim ta’ oġġetti postali sa 10 kilogrammi,
–
- servizzi għall-oġġetti reġistrati u oġġetti assigurati.
[…]
7.   Is-servizz universali kif deskritt f’dan l-Artikolu għandu jkopri kemm servizzi nazzjonali u dawk bejn fruntiera u oħra.”
5
Skont l-Artikolu 4 tal-imsemmija direttiva:
“1.   Kull Stat Membru għandu jiżgura li l-forniment ta’ servizz universali jkun garantit u għandu jinnotifika lill-Kummissjoni bil-passi li jkun ħa sabiex jissodisfa dan l-obbligu. Il-Kumitat imsemmi fl-Artikolu 21 għandu jiġi infurmat dwar il-miżuri stabbiliti mill-Istati Membri biex jiżguraw il-forniment ta’ servizz universali.
2.   L-Istati Membri jistgħu jinnominaw impriża waħda jew aktar bħala l-fornituri ta’ servizz universali sabiex it-territorju nazzjonali kollu jkun kopert. L-Istati Membri jistgħu jinnominaw impriżi differenti għall-forniment ta’ elementi differenti tas-servizz universali u/jew biex jiġu koperti partijiet differenti tat-territorju nazzjonali. […]
L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni dwar l-identità tal-fornitur(i) ta’ servizz universali li huma jinnominaw. […]”
Id-Direttiva 2006/112
6
L-Artikolu 131 li jinsab taħt il-Kapitolu 1, intitolat “Dispożizzjonijiet ġenerali”, tat-Titolu IX tad-Direttiva 2006/112, huwa stess intitolat “Eżenzjonijiet”, jipprevedi:
“L-eżenzjonijiet ipprovduti fil-Kapitoli 2 sa 9 għandhom japplikaw mingħajr preġudizzju għal disposizzjonijet oħrajn [tad-dritt tal-Unjoni] skond kondizzjonijiet li l-Istati Membri għandhom jistabilixxu għall-finijiet li jiżguraw l-applikazzjoni korretta u ċara ta’ dawk l-eżenzjonijet u tal-prevenzjoni ta’ kawlunkwe evażjoni, evitar jew abbuż possibbli.”
7
Il-Kapitolu 2, intitolat “Eżenzjonijet għal ċertu attivitajiet fl-interess pubbliku”, tal-istess Titolu IX jinkludi l-Artikolu 132 ta’ din id-direttiva, li jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“L-Istati Membri għandhom jeżentaw it-transazzjonijiet li ġejjin:
a)
il-provvista mis-servizzi postali pubbliċi ta’ servizzi barra t-trasport ta’ passiġġieri u s-servizzi ta’ telekomunikazzjoni, u l-provvista ta’ merkanzija inċidentali għalihom;
[…]”
Id-dritt Ġermaniż
L-UStG
8
Fost l-operazzjonijiet li jaqgħu taħt l-Artikolu 1(1) tal-Umsatzsteuergesetz (il-Liġi dwar it-Taxxa dwar id-Dħul mill-Bejgħ, iktar ’il quddiem l-“UStG”), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali fil-Kawża C‑4/18, kienu eżentati, skont il-punt 11b tal-Artikolu 4 ta’ din il-liġi, “it-tranżazzjonijiet li jservu direttament is-servizz postali ta’ Deutsche Post AG”.
9
Fil-verżjoni tal-UStG applikabbli għat-tilwima fil-kawża prinċipali fil-Kawża C‑5/18, jiġifieri dik fis-seħħ mill-1 ta’ Lulju 2010, l-operazzjonijiet li ġejjin kienu eżentati skont il-punt 11b tal-Artikolu 4 ta’ din il-liġi:
“Servizz universali msemmi fl-Artikolu 3(4) tad-[Direttiva 97/67]. L-eżenzjoni tingħata biss sakemm l-imprenditur ikun intrabat, skont ċertifikat maħruġ mill-[Uffiċċju Federali tat-Taxxi], fil-konfront ta’ din l-awtorità, sabiex jipproponi f’kull parti tat-territorju tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja t-totalità jew parti mis-servizzi msemmija fl-ewwel sentenza.”
Il-Liġi dwar is-Servizzi Postali
10
L-Artikolu 11 tal-Postgesetz (il-Liġi dwar is-Servizzi Postali, tat-22 ta’ Diċembru 1997, BGBl. 1997 I, p. 3294), fil-verżjoni tagħha applikabbli għat-tilwimiet fil-kawża prinċipali, intitolat, “Definizzjoni u firxa tas-servizz universali”, jipprevedi:
“1.   Is-servizz universali jikkostitwixxi offerta minima tas-servizzi postali previsti fl-Artikolu 4(1) li huma pprovduti f’kull parti tat-territorju ta’ kwalità partikolari u bi prezz raġonevoli. Is-servizz universali huwa limitat għas-servizzi postali suġġetti għal liċenzja u għas-servizzi postali li, mill-perspettiva tat-teknika tat-trasport, huma pprovduti mill-inqas parzjalment b’servizzi postali suġġetti għal liċenzja. Dawn jinkludu biss is-servizzi kkunsidrati, b’mod ġenerali, bħala indispensabbli.
2.   Il-Gvern Federali jista’ jistabbilixxi permezz ta’ digriet, bi ftehim mal-(Bundestag (il-Parlament Federali, il-Ġermanja)) u mal-(Bundesrat (il-Kunsill Federali, il-Ġermanja)), konformement mal-paragrafu 1, il-kontenut u l-firxa tas-servizz universali.”
11
L-Artikolu 33(1) ta’ din il-liġi, intitolat “Obbligu li ssir komunikazzjoni formali”, huwa fformulat kif ġej:
“Detentur ta’ liċenzja li jipprovdi servizzi ta’ distribuzzjoni ta’ korrispondenza għandu jwettaq komunikazzjoni formali ta’ atti indipendentement mill-piż tagħhom, skont ir-regoli proċedurali u l-liġijiet li jirregolaw il-komunikazzjoni amministrattiva. Fil-kuntest ta’ dan l-obbligu, id-detentur ta’ liċenzja għandu prerogattivi ta’ awtorità pubblika (imprenditur delegat).”
12
Skont l-Artikolu 34 tal-imsemmija liġi, intitolat “Remunerazzjoni għall-komunikazzjoni formali”:
“Id-detentur ta’ liċenzja responsabbli għat-twettiq tal-obbligu għandu dritt għal remunerazzjoni. Din ir-remunerazzjoni tkopri s-servizzi kollha pprovduti mid-detentur ta’ liċenzja, inkluż iċ-ċertifikazzjoni uffiċjali u r-rinviju għall-mandat tad-dokumenti ta’ ċertifikazzjoni. Ir-remunerazzjoni għandha tkun konformi mar-rekwiżiti previsti fl-Artikolu 20(1) u (2). Din għandha tkun awtorizzata mill-awtorità regolatorja. […]”
Ir-Regolament dwar is-Servizz Postali Universali
13
L-Artikolu 1 tal-Post-Universaldienstleistungsverordnung (ir-Regolament dwar is-Servizz Postali Universali), tal-15 ta’ Diċembru 1999 (BGBl. 1999 I, p. 2418), fil-verżjoni tagħha applikabbli għat-tilwimiet fil-kawża prinċipali, jipprevedi:
“1.   ‘Servizz universali’ ifisser is-servizzi postali li ġejjin:
(1)
it-trasport ta’ ittri skont l-Artikolu 4(2) tal-Liġi dwar is-Servizzi Postali, sakemm il-piż tagħhom ma jaqbiżx l-2000 gramma u d-daqs tagħhom ma jkunx ikbar minn dak stabbilit fil-Konvenzjoni postali universali u fir-regolamenti ta’ implimentazzjoni relatati,
(2)
it-trasport ta’ pakketti b’indirizz, li l-piż individwali tagħhom ma jaqbiżx l-20 kilogramma u li d-daqs tagħhom ma jkunx jeċċedi dak stabbilit fil-Konvenzjoni Postali Universali u fir-regolamenti ta’ implimentazzjoni relatati,
(3)
it-trasport ta’ gazzetti u ta’ rivisti fis-sens tal-Artikolu 4(1)(c) tal-Liġi dwar is-Servizzi Postali […].
2.   It-trasport ta’ korrispondenza għandu jinkludi wkoll il-forom ta’ posta li ġejjin:
(1)
posta rreġistrata (posta ta’ korrispondenza, iggarantita b’rata fissa kontra r-riskji ta’ telf, serq jew ħsara u kkonsenjata kontra konferma ta’ rċevuta),
(2)
posta b’valur iddikjarat (posta ta’ korrispondenza li l-konenut tagħha huwa assigurat sal-valur iddikjarat mill-mittenti fil-każ ta’ telf, serq jew ħsara;
(3)
posta kontra rimbors (posta ta’ korrispondenza li l-konsenja tagħha ssir biss wara l-irkupru ta’ ċerta somma ta’ flus mingħand id-destinatarju),
(4)
posta espressa (posta ta’ korrispondenza li t-tqassim tagħha jsir permezz ta’ kurrieri speċifiċi fl-iqsar żmien possibbli wara li tkun ġiet iddepożitata għand organu ta’ distribuzzjoni).”
Il-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili
14
L-Artikolu 176(1) taz-Zivilprozessordnung (il-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili), dwar il-komunikazzjoni formali, jipprevedi:
“Jekk jintbagħat mandat ta’ komunikazzjoni lis-servizz postali, lil membru tal-persunal tas-servizzi ġudizzjarji jew lil uffiċjal ġudizzjarju jew jekk ikun meħtieġ li l-komunikazzjoni ssir minn awtorità oħra, ir-Reġistru għandu jippreżenta l-att li għandu jiġi kkomunikat f’envelop magħluq, flimkien ma’ formola debitament ippreparata ta’ att ta’ komunikazzjoni. […]”
15
Skont l-Artikolu 182 ta’ dan il-kodiċi, li jikkonċerna wkoll il-komunikazzjoni formali:
“1.   Sabiex tiġi stabbilita l-komunikazzjoni […] għandu jiġi redatt att fuq il-formola prevista għal dan il-għan. […]
3.   L-att ta’ komunikazzjoni għandu jintbagħat mingħajr dewmien lir-Reġistru, fil-forma ta’ oriġinal jew ta’ dokument elettroniku.”
Il-kawżi prinċipali u d-domandi preliminari
Il-Kawża C‑4/18
16
M. Winterhoff fil-kwalità tiegħu ta’ stralċjarju ta’ DIREKTexpress Holding, li fil-konfront tagħha nfetħet proċedura ta’ insolvenza permezz ta’ sentenza tal-Amtsgericht Ulm (il-Qorti Distrettwali ta’ Ulm, il-Ġermanja) tas-6 ta’ Lulju 2011, li wkoll ħatret lil M. Winterhoff f’din il-kwalità. Din il-kumpannija hija l-kumpannija ċentrali ta’ grupp li kien jipprovdi servizzi postali permezz ta’ sussidjarji stabbiliti fit-territorju Ġermaniż kollu. Matul is-snin 2008 u 2009, l-attività tal-grupp kienet prinċipalment tikkonsisti fl-eżekuzzjoni ta’ mandati ta’ komunikazzjoni ta’ atti, skont id-dispożizzjonijiet tad-dritt pubbliku Ġermaniż, li kienu ttrattati bħala operazzjonijiet eżentati mill-VAT.
17
Wara kontroll fiskali li kien jirrigwarda l-perijodu bejn Awwissu 2008 u Mejju 2009, l-amministrazzjoni fiskali ta’ Ulm ikkunsidrat li tali operazzjonijiet ta’ komunikazzjoni kellhom ikunu suġġetti għall-VAT.
18
DIREKTexpress Holding ippreżentat, qabel kollox, ilment kontra din id-deċiżjoni u, sussegwentement, peress li dan l-ilment ġie miċħud, ippreżentat rikors quddiem il-Finanzgericht Baden-Württemberg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Bade-Wurtemberg, il-Ġermanja). Matul il-proċedura, l-amministrazzjoni fiskali ta’ Ulm, konvenuta quddiem din il-qorti, ħarġet opinjonijiet annwali ta’ tassazzjoni għall-VAT għas-snin 2008 u 2009.
19
Huwa wkoll matul din il-proċedura li nfetħet proċedura ta’ insolvenza fil-konfront ta’ DIREKTexpress Holding ġiet iddikjarata fi stat ta’ insolvenza u li M. Winterhoff inħatar bħala likwidatur. Għalhekk, huwa reġa’ beda l-proċedura pendenti.
20
Il-Finanzgericht Baden-Württemberg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Bade-Wurtemberg) ċaħdet ir-rikors ippreżentat quddiemha minn DIREKTexpress Holding minħabba li l-komunikazzjonijiet formali ta’ atti ma setgħux jibbenefikaw mill-eżenzjoni mitluba. B’mod partikolari, din il-qorti qieset, minn naħa, li l-kundizzjonijiet previsti fil-punt 11b tal-Artikolu 4 tal-UStG ma kinux issodisfatti, sa fejn huma operazzjonijiet biss li jservu direttament is-servizz postali tad-Deutsche Post li kienu eżentati mill-VAT u, min-naħa l-oħra, li ma kienx possibbli li jiġi invokat direttament l-Artikolu 132(1)(a) tad-Direttiva 2006/112, peress li l-operazzjonijiet ta’ komunikazzjoni formali ta’ atti ma jaqgħux taħt is-servizz universali, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
21
M. Winterhoff adixxa lill-qorti tar-rinviju, il-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi, il-Ġermanja), b’talba għal Reviżjoni ta’ din id-deċiżjoni.
22
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi fl-ewwel lok, dwar jekk imprenditur, li jwettaq prinċipalment komunikazzjonijiet formali ta’ atti li joħorġu minn qrati jew minn awtoritajiet amministrattivi, jistax jiġi kkunsidrat li huwa fornitur ta’ servizz universali, fis-sens tal-punt 13 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 97/67. Din il-qorti tistaqsi, b’mod partikolari, dwar il-possibbiltà li dawn l-attivitajiet jiġu assimilati għall-każ partikolari ta’ oġġett postali jew pakkett postali, fis-sens tal-Artikolu 3(4) tad-Direttiva 97/67 jew għal posta rreġistrata, ukoll imsemmija f’din id-dispożizzjoni.
23
Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju għandha dubji dwar il-kwistjoni dwar jekk kumpannija bħal DIREKTexpress Holding tistax tiġi kkunsidrata bħala li tiżgura provvista ta’ servizzi mwettqa mis-“servizzi postali pubbliċi”, fis-sens tal-Artikolu 132(1)(a) tad-Direttiva 2006/112, b’tali mod li s-servizzi ta’ komunikazzjoni formali li hija tipprovdi kellhom jiġu eżentati mill-VAT abbażi ta’ din id-dispożizzjoni. Il-fatt, b’mod partikolari, li dawn il-komunikazzjonijiet jikkontribwixxu għal amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja u jservu, għalhekk, l-interess ġenerali, jimmilitaw f’dan is-sens. Għall-kuntrarju, peress li individwu ma jkunx jista’ jitlob li ssir komunikazzjoni formali, tali operazzjoni ma tistax titqies li hija servizz għad-dispożizzjoni tal-“konsumaturi kollha”, fis-sens tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 97/67.
24
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejjin:
“Imprenditur li jwettaq komunikazzjoni formali ta’ atti konformement mad-dispożizzjonijiet irregolati mid-dritt pubbliku huwa “fornitur ta’ servizz universali” fis-sens tal-punt 13 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 97/67 […] li jiżgura t-totalità ta’ jew parti mis-servizz postali universali u dawn is-servizzi huma eżentati skont l-Artikolu 132(1)(a) tad-Direttiva [2006/112]?”
Il-Kawża C‑5/18
25
J. Eisenbeis huwa stralċjarju ta’ JUREX, li fil-konfront tagħha nfetħet proċedura ta’ insolvenza permezz ta’ deċiżjoni tal-1 ta’ Lulju 2011, li wkoll ħatret lil J. Eisenbeis f’din il-kwalità. Din il-kumpannija kienet twettaq, b’mod partikolari, mandati ta’ komunikazzjoni formali ta’ atti fit-territorju Ġermaniż.
26
Matul is-sena 2010, JUREX talbet, mingħand l-Uffiċċju Federali tat-Taxxi, il-ħruġ ta’ ċertifikat dwar l-eżenzjoni mill-VAT fir-rigward tal-imsemmi servizz ta’ komunikazzjoni. Din il-kumpannija intrabtet ma’ din l-awtorità li tipproponi fit-territorju Ġermaniż kollu tali servizz ta’ komunikazzjoni formali ta’ atti, b’applikazzjoni tar-regoli proċedurali u tal-liġijiet applikabbli, b’mod konformi mal-liċenzji mogħtija għal dan il-għan mill-Bundesnetzagentur (l-Aġenzija Federali tan-Netwerks, il-Ġermanja).
27
Permezz ta’ deċiżjoni tal-4 ta’ Awwissu 2010, l-Uffiċċju Federali tat-Taxxi ċaħad l-imsemmija talba, minħabba li s-servizz li kien is-suġġett tagħha ma kienx jikkonsisti f’servizz postali universali.
28
Wara rikors ippreżentat minn J. Eisenbeis, il-Finanzgericht Köln (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Köln, il-Ġermanja) ikkonfermat ir-rifjut ta’ eżenzjoni mill-VAT għas-servizzi inkwistjoni, għall-istess raġuni bħal dik adottata mill-Uffiċċju Federali tat-Taxxi.
29
J. Eisenbeis adixxa l-qorti tar-rinviju, il-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi), b’talba għal Reviżjoni ta’ din id-deċiżjoni.
30
Għall-istess raġunijiet bħal dawk adottati fil-kuntest tal-Kawża C‑4/18, il-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Il-komunikazzjoni formali ta’ atti skont dispożizzjonijiet irregolati mid-dritt pubbliku (dispożizzjonijiet proċedurali u liġijiet li jirregolaw il-komunikazzjoni amministrattiva – Artikolu 33(1) tal-Liġi dwar is-Servizzi Postali) tikkostitwixxi servizz postali universali skont l-Artikolu 3(4) tad-Direttiva 97/6[7] […]?
2)
Fil-każ li tingħata risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda:
Imprenditur li jwettaq komunikazzjoni formali ta’ atti konformement mad-dispożizzjonijiet irregolati mid-dritt pubbliku huwa “fornitur ta’ servizz universali” fis-sens tal-punt 13 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 97/67[…] li jiżgura t-totalità ta’ jew parti mis-servizz postali universali u dawn is-servizzi huma eżentati skont l-Artikolu 132(1)(a) tad-Direttiva [2006/112]?”
31
B’deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-1 ta’ Frar 2018, il-Kawżi C‑4/18 u C‑5/18 ġew magħquda għall-finijiet tal-proċedura bil-miktub u tal-proċedura orali kif ukoll tas-sentenza.
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ammissibbiltà tat-talbiet għal deċiżjoni preliminari
32
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jikkontestaw l-ammissibbiltà tat-talbiet għal deċiżjoni preliminari.
33
B’mod partikolari, huma jsostnu, minn naħa, li, sa fejn id-domandi magħmula huma intiżi sabiex jiġi ddeterminat jekk l-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 132(1)(a) tad-Direttiva 2006/112 hijiex applikabbli għal operazzjonijiet bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, dawn id-domandi huma inutli għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawżi prinċipali. Fil-fatt, sa fejn ir-risposta tkun li s-servizzi inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandhom jitqiesu fis-sens li jikkostitwixxu servizz universali u li fornituri ta’ servizzi postali bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandhom jitqiesu bħala fornituri ta’ servizz universali, dawn is-servizzi għandhom neċessarjament jiġu eżentati abbażi ta’ din id-dispożizzjoni.
34
Min-naħa l-oħra, fil-kuntest tat-tilwima fil-kawża prinċipali fil-Kawża C‑5/18, il-qorti tar-rinviju diġà ddeċidiet, b’digriet tal-15 ta’ Diċembru 2016, li l-eżekuzzjoni ta’ mandati ta’ komunikazzjoni formali ta’ atti kienet tagħmel parti mis-servizz universali eżenti mill-VAT. Minn dan id-digriet jirriżulta li l-imsemmija qorti ma kellha l-ebda dubju dwar l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni li huma s-suġġett ta’ dawn ir-rinviji għal deċiżjoni preliminari, b’tali mod li ma kienx neċessarju għaliha li tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE.
35
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn din tal-aħħar u l-qrati nazzjonali stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali li quddiemha titressaq il-kawża u li għandha tagħti d-deċiżjoni, li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm il-ħtieġa ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, peress li d-domandi magħmula jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja, bħala prinċipju, hija obbligata li tagħti deċiżjoni (sentenza tal-5 ta’ Marzu 2019, Eesti Pagar, C‑349/17, EU:C:2019:172, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata).
36
Minn dan isegwi li d-domandi dwar id-dritt tal-Unjoni jgawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirrifjuta li tiddeċiedi fuq talba għal deċiżjoni preliminari mressqa minn qorti nazzjonali biss jekk ikun jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mitluba ma għandha ebda relazzjoni mar-realtà jew mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex il-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (sentenza tal-5 ta’ Marzu 2019, Eesti Pagar, C‑349/17, EU:C:2019:172, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
37
F’dan il-każ, fir-rigward tal-argument espost fil-punt 33 ta’ din is-sentenza, għandu jiġi kkonstatat li mill-elementi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha għad-dispożizzjoni tagħha jirriżulta li l-qorti tar-rinviju hija effettivament adita b’kawżi li fil-kuntest tagħhom hija għandha tiddeċiedi fuq il-punt dwar jekk l-attivitajiet ta’ komunikazzjoni formali ta’ atti mwettqa minn DIREKTexpress Holding u JUREX kellhomx jibbenefikaw minn eżenzjoni tal-VAT skont l-Artikolu 132(1)(a) tad-Direttiva 2006/112. Jirriżulta, f’dan ir-rigward, mid-deċiżjoni tar-rinviju li din il-qorti tikkunsidra li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għad-domandi magħmula tirriżulta li hija determinanti għall-finijiet tas-soluzzjoni ta’ dawn il-kawżi. F’dawn iċ-ċirkustanzi, jidher li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għad-domandi magħmula hija neċessarja sabiex tippermetti lill-qorti tar-rinviju tagħti s-sentenza tagħha.
38
Fir-rigward tal-argument imqajjem mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, imfakkar fil-punt 34 ta’ din is-sentenza, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li l-qorti tar-rinviju tindika fit-talbiet għal deċiżjoni preliminari tagħha li għandha dubji dwar ir-risposta li l-Qorti tal-Ġustizzja ser tagħti għad-domandi magħmula. Barra minn hekk, dawn il-partijiet ma ressqux elementi li jistgħu jikkontestaw il-konstatazzjonijiet magħmula fil-punt preċedenti li l-qorti tar-rinviju hija adita b’tilwim pendenti li r-riżoluzzjoni tiegħu tiddependi mir-risposti li ser tagħti l-Qorti tal-Ġustizzja għad-domandi magħmula.
39
Għaldaqstant, it-talbiet għal deċiżjoni preliminari huma ammissibbli fl-intier tagħhom.
Fuq il-mertu
40
Permezz tad-domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi essenzjalment, jekk il-punt 13 tal-Artikolu 2 u l-Artikolu 3 tad-Direttiva 97/67 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li fornituri tas-servizz ta’ tqassim ta’ korrispondenza, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li, fil-kwalità tagħhom ta’ detenturi ta’ liċenzja nazzjonali li tawtorizzahom joffru dan is-servizz, huma obbligati li jwettqu, skont id-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali, servizzi ta’ komunikazzjoni formali ta’ atti li joriġinaw minn qrati jew minn awtoritajiet amministrattivi, għandhom jitqiesu bħala “fornituri ta’ servizz universali”, fis-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, b’tali mod li dawn is-servizzi għandhom ikunu eżentati mill-VAT bħala provvista ta’ servizzi mwettqa mis-“servizzi postali pubbliċi”, skont l-Artikolu 132(1)(a) tad-Direttiva 2006/112.
41
Għandu, qabelxejn, jitfakkar li, skont l-Artikolu 132(1)(a) tad-Direttiva 2006/112, il-provvista ta’ servizzi u l-kunsinni ta’ oġġetti aċċessorji għal dawn il-provvisti, imwettqa mis-servizzi postali pubbliċi, huma eżentati mill-VAT.
42
Kif diġà ġie deċiż mill-Qorti tal-Ġustizzja, għalkemm, skont l-Artikolu 131 tad-Direttiva 2006/112, l-eżenzjonijiet previsti fil-Kapitoli 2 sa 9 tagħha japplikaw, b’mod partikolari, taħt il-kundizzjonijiet li l-Istati Membri jistabbilixxu sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni korretta u sempliċi u l-prevenzjoni ta’ kwalunkwe frodi, evażjoni kif ukoll abbuż eventwali, dawn il-kundizzjonijiet ma jistgħux jaffettwaw id-definizzjoni tal-kontenut tal-eżenzjonijiet previsti (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-11 ta’ Jannar 2001, Il-Kummissjoni vs Franza, C‑76/99, EU:C:2001:12, punt 26, kif ukoll tas-26 ta’ Mejju 2005, Kingscrest Associates u Montecello, C‑498/03, EU:C:2005:322, punt 24).
43
Fil-fatt, l-eżenzjonijiet previsti fl-Artikolu 132 tad-Direttiva 2006/112 jikkostitwixxu kunċetti awtonomi tad-dritt tal-Unjoni u għandhom, għaldaqstant, ikollhom definizzjoni uniformi fil-livell tal-Unjoni Ewropea (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-26 ta’ Mejju 2005, Kingscrest Associates u Montecello, C‑498/03, EU:C:2005:322, punt 22, kif ukoll tal-21 ta’ Jannar 2016, Les Jardins de Jouvence, C‑335/14, EU:C:2016:36, punt 47).
44
Għalhekk, l-issuġġettar għall-VAT ta’ tranżazzjoni partikolari jew l-eżenzjoni tagħha ma jistax jiddependi mill-klassifikazzjoni tagħha fid-dritt nazzjonali (sentenzi tas-26 ta’ Mejju 2005, Kingscrest Associates u Montecello, C-498/03, EU:C:2005:322, punt 25, kif ukoll tal-14 ta’ Ġunju 2007, Haderer, C-445/05, EU:C:2007:344, punt 25).
45
Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-kliem użat sabiex tiġi indikata eżenzjoni, bħal dak previst fl-Artikolu 132 tad-Direttiva 2006/112, għandu jiġi interpretat b’mod strett, peress li eżenzjoni tikkostitwixxi deroga mill-prinċipju ġenerali li l-VAT għandha tiġi imposta fuq kull provvista ta’ servizzi magħmula bi ħlas minn persuna taxxabbli. Madankollu, l-interpretazzjoni ta’ dan il-kliem għandha tkun konformi mal-għanijiet segwiti mill-imsemmija eżenzjonijiet u għandha tosserva r-rekwiżiti tal-prinċipju ta’ newtralità fiskali inerenti għas-sistema komuni tal-VAT. Għaldaqstant, din ir-regola ta’ interpretazzjoni stretta ma tfissirx li l-kliem użat sabiex jiġu ddefiniti l-eżenzjonijiet indikati fl-imsemmi Artikolu 132 għandu jiġi interpretat b’mod li jiġu mċaħħda mill-effett tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-21 ta’ Settembru 2017, Aviva, C‑605/15, EU:C:2017:718, punt 30, u tas-26 ta’ Ottubru 2017, The English Bridge Union, C‑90/16, EU:C:2017:814, punt 20).
46
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 132 tad-Direttiva 2006/112 jinsab fil-Kapitolu 2, intitolat “Eżenzjonijet għal ċertu attivitajiet fl-interess pubbliku”, tat-Titolu IX ta’ din id-direttiva. Minn dan jirriżulta li l-eżenzjonijiet previsti f’dan l-artikolu għandhom l-għan li jiffavorixxu ċerti attivitajiet ta’ interess ġenerali, bħall-provvista ta’ servizzi mwettqa mis-servizzi postali pubbliċi indikati fil-paragrafu 1(a) ta’ dan l-artikolu.
47
Jirriżulta, b’mod partikolari, min-natura ta’ dan il-għan li l-eżenzjoni ma tistax tapplika għal servizzi speċifiċi li huma separabbli mis-servizz ta’ interess ġenerali, li jinkludu servizzi li jissodisfaw il-bżonnijiet partikolari ta’ operaturi ekonomiċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-23 ta’ April 2009, TNT Post UK, C‑357/07, EU:C:2009:248, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
48
Għaldaqstant, ma jistgħux jitqiesu li huma eżentati abbażi tal-Artikolu 132(1)(a) tad-Direttiva 2006/112 servizzi pprovduti mis-servizzi postali pubbliċi li l-kundizzjonijiet tagħhom ġew innegozjati individwalment. Min-natura tagħhom stess, tali servizzi jissodisfaw il-bżonnijiet partikolari tal-utenti kkonċernati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-23 ta’ April 2009, TNT Post UK, C‑357/07, EU:C:2009:248, punt 47).
49
Għandu, barra minn hekk, jiġi osservat li l-għan ġenerali espost fil-punt 46 ta’ din is-sentenza huwa rifless, fil-qasam postali, mill-għan iktar speċifiku li jiġu offruti, bi prezz imnaqqas, servizzi postali li jissodisfaw il-bżonnijiet essenzjali tal-popolazzjoni. Fl-istat attwali tad-dritt tal-Unjoni, tali għan jikkoinċidi, essenzjalment, ma’ dak imfittex mid-Direttiva 97/67 li jiġi offrut servizz postali universali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-23 ta’ April 2009, TNT Post UK, C‑357/07, EU:C:2009:248, punti 33 u 34).
50
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li s-“servizzi postali pubbliċi”, fis-sens tal-Artikolu 132(1)(a) tad-Direttiva 2006/112 għandhom jiġu kkunsidrati bħala operaturi, kemm pubbliċi u kemm privati, li jintrabtu joffru servizzi postali li jissodisfaw il-bżonnijiet essenzjali tal-populazzjoni u għalhekk, fil-prattika, jiżguraw it-totalità jew parti mis-servizzi postali universali fi Stat Membru, kif iddefinit fl-Artikolu 3 tad-Direttiva 97/67 (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-23 ta’ April 2009, TNT Post UK, C‑357/07, EU:C:2009:248, punt 36, u tal-21 ta’ April 2015, Il-Kummissjoni vs L-Isvezja, C‑114/14, EU:C:2015:249, punt 28).
51
Fir-rigward tal-imsemmi kunċett ta’ “servizz postali universali”, għalkemm il-parametri tiegħu huma ddefiniti fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 97/67, li jipprovdi li tali servizz jikkorrispondi għal offerta ta’ servizzi postali ta’ kwalità speċifika pprovduti b’mod permanenti f’kull parti mit-territorju bi prezzijiet raġonevoli għall-utenti kollha, il-paragrafu 4 ta’ dan l-artikolu jipprevedi li kull Stat Membru għandu jadotta l-miżuri neċessarji sabiex is-servizz universali jkun jinkludi tal-inqas is-servizzi li jikkonsistu fil-ġbir, l-issortjar, it-trasport u t-tqassim tal-oġġetti postali u tal-pakketti postali li l-piż tagħhom ma jkunx jeċċedi dak indikat minn din id-dispożizzjoni, kif ukoll is-servizzi relatati mal-posta rreġistrata u l-posta b’valur iddikjarat. Il-punti (4) sa (6) u l-punt 9 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 97/67 jipprovdu, permezz ta’ diversi definizzjonijiet, indikazzjonijiet addizzjonali dwar il-kontenut ta’ tali servizz minimu.
52
Mit-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li s-servizzi inkwistjoni fit-tilwimiet fil-kawżi prinċipali jikkonsistu fil-komunikazzjoni formali ta’ atti fil-kuntest ta’ proċeduri ġudizzjarji jew amministrattivi. Skont ir-regoli applikabbli għal tali komunikazzjoni, l-att li għandu jiġi kkomunikat huwa s-suġġett ta’ mandat ta’ komunikazzjoni fdat lis-servizz postali jew lil fornitur simili. Dan l-att jintefa’ f’envelop magħluq, flimkien ma’ formola debitament ippreparata ta’ att ta’ komunikazzjoni li, ladarba dan l-ewwel att jiġi kkomunikat, tiġi rritornata lill-awtorità li tkun ħarġet l-imsemmi mandat. Minn dawn it-talbiet jirriżulta wkoll li l-fornitur ta’ servizzi li jwettaq komunikazzjonijiet formali ma jipprovdi l-ebda assigurazzjoni b’rata fissa.
53
Issa, mill-formulazzjoni stess tal-Artikolu 3(4) tad-Direttiva 97/67 u, b’mod partikolari, mill-kelma “minimi” li jinsab fih, jirriżulta li għalkemm Stat Membru għandu, tal-inqas, jiżgura li s-servizzi msemmija fih jiġu żgurati, xorta jibqa’ l-fatt li servizzi postali oħra jistgħu wkoll jitqiesu li jikkostitwixxu, skont il-każ, servizz universali żgurati minn dan l-Istat Membru.
54
Għalhekk, mingħajr ma huwa neċessarju li jiġi eżaminat jekk servizzi bħal dawk li ġew ipprovduti minn DIREKTexpress Holding u minn JUREX jaqgħux taħt waħda mill-kategoriji speċifiċi ta’ servizzi postali li għalihom jirreferi l-Artikolu 3(4) tad-Direttiva 97/67, għandu, f’dan il-każ, jiġi rrilevat li, minħabba l-karatteristiċi li huma partikolari għalihom u l-kuntest li fih huma pprovduti, dawn is-servizzi jistgħu, fi kwalunkwe każ, jiġu kkunsidrati bħala li jikkostitwixxu servizz universali, kif iddefinit f’dan l-artikolu.
55
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar, qabel kollox, li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-operaturi li jiżguraw it-totalità jew parti tas-servizz postali universali huma suġġetti għal sistema legali partikolari li tinkludi obbligi speċifiċi. Fil-fatt, id-differenza bejn is-“servizzi postali pubbliċi” u l-operaturi l-oħra ma tirriżultax min-natura tas-servizzi mwettqa, iżda mill-fatt li huma suġġetti għal tali sistema (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-21 ta’ April 2015, Il-Kummissjoni vs L-Isvezja, C‑114/14, EU:C:2015:249, punt 33).
56
F’dan il-każ, mill-elementi li għandha għad-dispożizzjoni tagħha l-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, matul il-perijodu rilevanti, DIREKTexpress Holding u JUREX kienu effettivament suġġetti għal regoli li ma jirriżultawx minn negozjati individwali, iżda minn obbligi speċifiċi skont il-leġiżlazzjoni Ġermaniża.
57
B’mod partikolari, skont din il-leġiżlazzjoni, id-detentur ta’ liċenzja li tawtorizzah jipprovdi servizzi ta’ tqassim ta’ korrispondenza għandu jwettaq il-komunikazzjoni formali ta’ atti indipendentement mill-piż tagħhom, skont ir-regoli proċedurali u l-liġijiet li jirregolaw il-komunikazzjoni amministrattiva. Barra minn hekk, ir-remunerazzjoni ta’ tali detentur ta’ liċenzja ssir skont rekwiżiti previsti minn din il-leġiżlazzjoni u għandha tiġi awtorizzata mill-awtorità nazzjonali kompetenti. Mill-elementi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha għad-dispożizzjoni tagħha jirriżulta wkoll li l-komunikazzjoni formali ta’ deċiżjonijiet ġudizzjarji tagħti bidu għat-termini għall-preżentata ta’ rikors u timplika delega ta’ missjonijiet ta’ servizz pubbliku sa fejn, skont il-leġiżlazzjoni Ġermaniża, meta huwa obbligat jeżegwixxi mandat ta’ komunikazzjoni formali, il-fornitur ta’ servizzi ta’ tqassim ta’ korrispondenza għandu prerogattivi ta’ awtorità pubblika sabiex ikun jista’ josserva l-obbligi tiegħu.
58
Minn dan jirriżulta li dawn is-servizzi ma humiex intiżi sabiex jissodisfaw bżonnijiet partikolari ta’ operaturi ekonomiċi jew ta’ ċerti utenti partikolari oħra, iżda li jiżguraw amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja, sa fejn jippermettu l-komunikazzjoni formali ta’ dokumenti fil-kuntest ta’ proċeduri ġudizzjarji jew amministrattivi.
59
Sussegwentement, fir-rigward tal-kundizzjoni prevista fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 97/67, li tipprovdi li s-servizz universali huwa pprovdut għall-“konsumaturi kollha”, kif tosserva l-qorti tar-rinviju, il-mandati ta’ komunikazzjonijiet formali msemmija mil-leġiżlazzjoni Ġermaniża inkwistjoni fil-kawża prinċipali huma prinċipalment qrati u awtoritajiet amministrattivi. Minn dan isegwi li dawn il-komunikazzjonijiet ma jistgħux jintalbu minn kwalunkwe persuna privata, iżda huma, essenzjalment, għad-dispożizzjoni tal-organi pubbliċi.
60
Madankollu, dan il-fatt bl-ebda mod ma jipprekludi li l-kundizzjoni li għaliha jagħmel riferimint il-punt preċedenti tiġi kkunsidrata bħala ssodisfatta f’dan il-każ. B’mod partikolari, fl-ewwel lok, kif tfakkar ġustament il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, l-“utenti” ta’ servizzi postali, fis-sens tal-punt 17 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 97/67, ma humiex biss il-persuni fiżiċi jew ġuridiċi benefiċjarji ta’ tali servizz bħala mittenti, iżda wkoll id-destinatarji ta’ dawn is-servizzi.
61
Fit-tieni lok, għalkemm il-komunikazzjonijiet formali jitwettqu b’eżekuzzjoni ta’ mandati maħruġa minn organi pubbliċi, xorta jibqa’ l-fatt li l-attività ta’ dawn tal-aħħar ma hijiex intiża sabiex tissodisfa l-bżonnijiet li huma partikolari għalihom, iżda sabiex jiġi żgurat il-funzjonament tajjeb tas-sistema ġudizzjarja jew amministrattiva li minnha jifformaw parti. Din l-attività għalhekk titwettaq f’isem dawk kollha li huma kkonċernati mill-possibbiltà li jiġi kkomunikat att skont il-proċedura msemmija fil-punt 52 ta’ din is-sentenza.
62
Fit-tielet lok, kif tenfasizza wkoll ġustament il-Kummissjoni, is-servizz ta’ komunikazzjoni formali ta’ atti jikkostitwixxi biss element ta’ servizz universali li għandu jiġi żgurat minn Stat Membru, peress li dan tal-aħħar huwa, barra minn hekk, liberu li jindika, skont l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 97/67, diversi fornituri sabiex jiġu żgurati elementi differenti tas-servizz universali jew sabiex ikopru partijiet differenti tat-territorju nazzjonali.
63
Fl-aħħar nett, mill-elementi ppreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li s-servizzi ta’ komunikazzjonijiet formali ta’ atti, li għandhom jiġu pprovduti b’mod obbligatorju mid-detentur ta’ liċenzja li jawtorizzawh li joffri servizzi ta’ tqassim ta’ korrispondenza, jidher li għandhom jiġu pprovduti, skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali li tirregolahom, għal prezzijiet raġonevoli u f’kull parti tat-territorju Ġermaniż, li madankollu hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika.
64
F’dawn iċ-ċirkustanzi, servizzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawżi prinċipali għandhom jitqiesu li jissodisfaw il-bżonnijiet essenzjali tal-populazzjoni Ġermaniża skont l-għan speċifiku fil-qasam postali mfakkar fil-punt 49 ta’ din is-sentenza.
65
Fid-dawl tal-kundizzjonijiet preċedenti, għandu jiġi kkonstatat li operaturi ekonomiċi bħal DIREKTexpress Holding u JUREX, li, kif jirriżulta mill-elementi li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja iżda li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, kienu kull wieħed minnhom detenturi ta’ liċenzja li tawtorizzahom joffru servizzi ta’ tqassim ta’ korrispondenza u li kienu għalhekk obbligati li jiżguraw, f’kull parti tat-territorju Ġermaniż, servizzi ta’ komunikazzjonijiet formali ta’ atti skont il-kundizzjonijiet speċifiċi indikati fil-punt 57 ta’ din is-sentenza, jiżguraw parti mis-“servizz postali universali” fis-sens tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 97/67. Issa, kif jirriżulta mill-punt 50 ta’ din is-sentenza, peress li dawn is-servizzi jifformaw parti mill-imsemmi servizz, tali operaturi ekonomiċi għandhom jitqiesu bħala “servizzi pubbliċi postali”, fis-sens tal-Artikolu 132(1)(a) tad-Direttiva 2006/112 meta jipprovdu l-imsemmija servizzi, b’tali mod li huma għandhom jiġu eżentati mill-VAT skont din id-dispożizzjoni tal-aħħar.
66
Dawn il-kunsiderazzjonijiet ma jistgħux jiġu kkontestati minħabba l-fatt li, skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, is-servizzi kkonċernati ma humiex ikkunsidrati bħala li jagħmlu parti mis-servizz universali. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-punti 42 sa 44 ta’ din is-sentenza, il-klassifikazzjoni fid-dritt nazzjonali ta’ tranżazzjoni partikolari ma jistax ikollha l-effett li tissuġġetta għall-VAT, filwaqt li eżenzjoni mill-VAT hija applikabbli skont id-dritt tal-Unjoni.
67
L-istess japplika għall-fatt, enfasizzat mill-Gvern Finlandiż fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, li l-identitajiet ta’ DIREKTexpress Holding u ta’ JUREX ma kinux ġew ikkomunikati lill-Kummissjoni bħala fornituri li kienu jiżguraw parti mis-servizz postali universali, kuntrarjament għall-obbligu li jinsab fl-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 97/67.
68
B’mod partikolari, il-ksur ta’ dan l-obbligu ta’ komunikazzjoni, anki jekk jiġi pprovat, ma jistax, fih innifsu, ikollu l-effett li jippermetti lill-Istati Membri li jostakolaw, kif jixtiequ, l-applikabbiltà tal-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 132(1)(a) tad-Direttiva 2006/112, meta jkunu involuti servizzi li jikkostitwixxu servizz postali universali. Fil-fatt, ir-rikonoxximent ta’ tali possibbiltà lill-Istati Membri jista’ jikser mhux biss il-ġurisprudenza esposta fil-punti 42 sa 44 ta’ din is-sentenza, iżda wkoll il-prinċipju ta’ newtralità fiskali, li jipprekludi li operaturi ekonomiċi li jwettqu l-istess operazzjonijiet jiġu ttrattati b’mod differenti fil-qasam tal-ġbir tal-VAT (f’dan l-aħħar rigward, ara s-sentenza tat-28 ta’ Ġunju 2007, JP Morgan Fleming Claverhouse Investment Trust u The Association of Investment Trust Companies, C‑363/05, EU:C:2007:391, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
69
Il-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punt 65 ta’ din is-sentenza lanqas ma huma invalidati mill-Artikolu 3(7) tad-Direttiva 97/67, li jipprovdi li s-servizz universali jinkludi kemm is-servizzi nazzjonali kif ukoll is-servizzi transkonfinali.
70
Għalkemm, ċertament, din id-dispożizzjoni għandha l-effett li tinkludi s-servizzi postali transkonfinali fil-kunċett ta’ “servizz universali”, kif iddefinit fl-Artikolu 3 tad-Direttiva 97/67, din ma tistax, għal din ir-raġuni biss, tiġi interpretata bħala li għandha bħala effett li teskludi servizzi nazzjonali, bħal dawk inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan il-kunċett minħabba li l-offerta ta’ dawn is-servizzi pprovduti mill-fornitur ikkonċernat ma tinkludix servizzi transkonfinali. Fil-fatt, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li, hekk kif jirriżulta mill-punt 62 ta’ din is-sentenza, il-fatt li Stat Membru huwa liberu li jindika diversi fornituri sabiex jiżguraw elementi differenti tas-servizz universali jew sabiex jiġu koperti diversi firxiet territorjali jimplika li dan l-Istat Membru jista’ jiddeċiedi li jafda lil operatur partikolari biss is-servizz ta’ komunikazzjoni formali tal-atti inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li jkun ikopri biss it-territorju tal-Istat Membru kkonċernat.
71
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, ir-risposta għad-domandi magħmula għandha tkun li l-punt 13 tal-Artikolu 2 u l-Artikolu 3 tad-Direttiva 97/67 għandhom jiġu interpretati fis-sens li fornituri tas-servizz ta’ tqassim ta’ korrispondenza, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li, fil-kwalità tagħhom ta’ detenturi ta’ liċenzja nazzjonali li tawtorizzahom joffru dan is-servizz, huma obbligati li jwettqu, skont id-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali, servizzi ta’ komunikazzjoni formali ta’ atti li joriġinaw minn qrati jew awtoritajiet amministrattivi, għandhom jitqiesu bħala “fornituri ta’ servizz universali”, fis-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, b’tali mod li dawn is-servizzi għandhom ikunu eżentati mill-VAT bħala provvista ta’ servizzi mwettqa mis-“servizzi postali pubbliċi”, skont l-Artikolu 132(1)(a) tad-Direttiva 2006/112.
Fuq l-ispejjeż
72
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
Il-punt 13 tal-Artikolu 2 u l-Artikolu 3 tad-Direttiva 97/67/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Diċembru 1997 dwar regoli komuni għall-iżvilupp tas-suq intern tas-servizzi postali tal-Komunità u t-titjib fil-kwalità tas-servizz, kif emendata bid-Direttiva 2008/6/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Frar 2008 għandhom jiġu interpretati fis-sens li fornituri tas-servizz ta’ tqassim ta’ korrispondenza, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li, fil-kwalità tagħhom ta’ detenturi ta’ liċenzja nazzjonali li tawtorizzahom joffru dan is-servizz, huma obbligati li jwettqu, skont id-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali, servizzi ta’ komunikazzjoni formali ta’ atti li joriġinaw minn qrati jew awtoritajiet amministrattivi, għandhom jitqiesu bħala “fornituri ta’ servizz universali”, fis-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, b’tali mod li dawn is-servizzi għandhom ikunu eżentati mit-taxxa fuq il-valur miżjud bħala provvista ta’ servizzi mwettqa mis-“servizzi postali pubbliċi”, skont l-Artikolu 132(1)(a) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE ta’ 28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.