62020CJ0145_RES
Cás C‑145/20
DS
v
Porsche Inter Auto GmbH & Co KG
agus
Volkswagen AG
(Iarraidh ar réamhrialú ón Oberster Gerichtshof)
Breithiúnas na Cúirte (an Mór-Dhlísheomra) an 14 Iúil 2022
(Tarchur chun réamhrialú — Comhfhogasú dlíthe — Rialachán (CE) Uimh. 715/2007 — Cineálcheadú mótarfheithiclí — Airteagal 5(2) — Feiste sháraithe — Mótarfheithiclí — Inneall díosail — Córas rialaithe astaíochtaí — Bogearraí atá comhtháite sa ríomhaire rialaithe innill — Comhla athshruthaithe gáis sceite (comhla AGS) — Laghdú astaíochtaí ocsaíde nítrigine (NOx) arna theorannú ag “fuinneog theochta” — Toirmeasc ar úsáid feistí sáraithe a laghdaíonn éifeachtacht na gcóras rialaithe astaíochtaí — Airteagal 5(2)(a) — Eisceacht ón toirmeasc sin — Treoir 1999/44/CE — Díolachán agus ráthaíochtaí earraí tomhaltais — Airteagal 2(d) — An coincheap “earraí a léiríonn an cháilíocht agus an fheidhmíocht is iondúil d’earraí den chineál céanna lena bhféadfadh an tomhaltóir a bheith ag súil go réasúnta de bharr chineál na n‑earraí” — Feithicil ag a bhfuil cineálcheadú CE — Airteagal 3(6) — An coincheap “mioneaspa comhréireachta”)
Cosaint tomhaltóirí — Díolachán agus ráthaíochtaí earraí tomhaltais — Treoir 1999/44 — Earra atá i gcomhréir le conradh díolacháin — An coincheap “earraí a léiríonn an cháilíocht agus an fheidhmíocht is iondúil d’earraí den chineál céanna lena bhféadfadh an tomhaltóir a bheith ag súil go réasúnta de bharr chineál na n‑earraí” — Feithicil ag a bhfuil cineálcheadú CE bailí — Feithicil atá feistithe le feiste sháraithe nach bhfuil ceadaithe de bhun Rialachán Uimh. 715/2007 — Eisiamh
[Treoir Uimh. 1994/44 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 2(2)(d)]
(féach míreanna 39, 40, 43, 47-50, 53, 54, an chuid oibríochtúil 1)
Comhfhogasú dlíthe — Mótarfheithiclí — Astaíochtaí feithiclí éadroma paisinéirí agus tráchtála — Rialachán Uimh. 715/2007 — Oibleagáidí na ndéantóirí i ndáil le cineálcheadú — Toirmeasc ar fheistí sáraithe a úsáid lena laghdaítear éifeachtacht na gcóras rialaithe astaíochtaí — Eisceachtaí — Feiste lena n‑áirithítear cosaint an innill ó dhamáiste nó ó thionóisc agus go n‑oibreoidh an fheithicil go sábháilte — Raon feidhme — Feiste lena laghdaítear, ag brath ar an teocht lasmuigh agus ar an airde, éifeachtacht an chórais chun truailleáin gháis feithiclí a athchúrsáil le linn a ngnáthoibriú agus a ngnáthúsáide — Eisiamh
[Rialachán Uimh. 715/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 5(2)(a)]
(féach míreanna 61-67, 72-76, 78-81, an chuid oibríochtúil 2)
Cosaint tomhaltóirí — Díolachán agus ráthaíochtaí earraí tomhaltais — Treoir 1999/44 — Cearta tomhaltóirí — Mioneaspa comhréireachta — Coincheap — Feiste sháraithe san fheithicil lena mbaineann nach bhfuil ceadaithe de bhun Rialacháin Uimh. 715/2007 — Eisiaimh — Tomhaltóir arbh eol dó gurbh ann don fheiste agus a cheannaigh an fheithicil ar aon nós — Easpa tionchair
[Treoir 1999/44 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 3(6))
(féach míreanna 85, 86, 88-97, an chuid oibríochtúil 3)
Résumé
Léirítear an cuspóir maidir le hardleibhéal cosanta comhshaoil a áirithiú laistigh den Aontas Eorpach, inter alia, trí bhearta a ghlacadh chun astaíochtaí truailleán a theorannú. Chuige sin, bhí mótarfheithiclí faoi réir reachtaíocht níos ceangailtí arís agus arís eile, go háirithe le glacadh Rialachán Uimh. 715/2007 maidir le cineálcheadú mótarfheithiclí. (
1
) Feictear, go háirithe, leis an Rialachán seo astaíochtaí ocsaíde nítrigine (NOx) ó fheithiclí díosail a laghdú go substaintiúil chun cáilíocht an aeir a fheabhsú agus chun luachanna teorantacha truaillithe a chomhlíonadh.
Baineann na trí chás seo le feithiclí a ceannaíodh agus iad feistithe le bogearraí comhtháite sa ríomhaire rialaithe innill lena laghdaítear, lasmuigh de choinníollacha teochta áirithe agus os cionn airde tiomána áirithe, éifeachtúlacht an chórais athshruthaithe gáis sceite (AGS), rud a fhágann go sáraítear na luachanna teorantacha astaíochta NOx a leagtar síos i Rialachán Uimh. 715/2007.
Tar éis na bogearraí a bhí comhtháite sa ríomhaire rialaithe innill a nuashonrú, déantar íonú na ngás sceite a dhíghníomhachtú ag teocht lasmuigh atá faoi bhun 15°C agus ag teocht lasmuigh atá os cionn 33°C agus ag airde tiomána atá os cionn 1000 méadar (“an fhuinneog theochta”). Lasmuigh den fhuinneog sin, laistigh de chorrlach 10°C agus os cionn 1000 méadar airde, laistigh d’eatramh 250 méadar, laghdaítear an ráta athshruthaithe gáis sceite go líneach go 0, rud a fhágann méadú ar astaíochtaí NOx os cionn na luachanna teorantacha a leagtar síos i Rialachán Uimh. 715/2007.
Leanann na trí chás sin ó bhreithiúnas an 17 Nollaig 2020, CLCV
agus
páirtithe eile
(Feiste sháraithe díosail) (“an breithiúnas CLCV”)), (
2
) ina ndearna an Chúirt léirmhíniú den chéad uair ar an gcoincheap “feiste sháraithe”, de réir bhrí Rialachán Uimh. 715/2007, (
3
) agus inar chinn sí cathain a bhíonn feiste den sórt sin neamhdhleathach i bhfianaise fhoráil an Rialacháin sin (
4
), lena bhforáiltear d’eisceachtaí ón toirmeasc ar fheiste sháraithe, lena n‑áirítear an call atá ann chun an t‑inneall a chosaint ó dhamáiste nó ó thionóisc agus chun go n‑oibreoidh an fheithicil go sábháilte.
Is sa chomhthéacs sin a d’iarr na trí chúirt de chuid na hOstaire a rinne an tarchur ar an gCúirt an bhfuil bogearraí, amhail na bogearraí atá i gceist, ina “bhfeiste sháraithe” de réir bhrí Rialachán Uimh. 715/2007. Más amhlaidh, fiafraíonn na cúirteanna sin an bhféadfar na bogearraí sin a údarú ar bhonn na heisceachta ón toirmeasc ar fheistí den sórt sin bunaithe ar an gcall atá ann chun an t‑inneall a chosaint ó dhamáiste nó ó thionóisc agus chun go n‑oibreoidh an fheithicil go sábháilte. Ar deireadh, i gcás nach bhfuil na bogearraí sin údaraithe, is mian leis na cúirteanna sin a fhionnadh an bhféadfaí, de thoradh ar a húsáid, an díolachán a chur ar neamhní mar gheall ar easpa comhréireachta na feithicle leis an gconradh, ar bhonn na Treorach maidir le díolachán agus ráthaíochtaí earraí tomhaltóra. (
5
)
Le trí bhreithiúnas arna dtabhairt ag an Mór-Dhlísheomra, chinn an Chúirt, ar dtús, go laghdaítear éifeachtacht an chórais rialaithe astaíochtaí i ngnáthoibriú agus i ngnáthúsaid na bhfeithiclí leis na bogearraí atá i gceist agus go bhfuil siad, dá bhrí sin, ina “bhfeiste sháraithe” de réir bhrí Rialachán Uimh. 715/2007. Ina dhiaidh sin, measann sí nach dtagann feiste sháraithe lena mbeartaítear páirteanna a chosaint, amhail an chomhla AGS, an malartóir AGS agus an scagaire cáithníní díosail, faoin eisceacht ó thoirmeasc ar fheistí den sórt sin mura ndéantar difear do chosaint an innill le hoibriú na gcomhpháirteanna sin. Ar deireadh, tugann an Chúirt le fios nach bhfuil feithicil a bhfuil feistithe le feiste den sórt sin i gcomhréir leis an gconradh díolacháin, de réir bhrí na Treorach maidir le díolachán agus ráthaíochtaí earraí tomhaltóra, fiú má tá cineálcheadú CE bailí aici, agus nach féidir caitheamh leis mar “mhioneaspa comhréireachta”, rud a d’fhágfadh, i bprionsabal, nach mbeadh an ceannaitheoir in ann dearbhú a fháil go bhfuil an conradh ar neamhní.
Measúnú na Cúirte
Ar an gcéad dul síos, d’fhonn a chinneadh an bhfuil na bogearraí atá i gceist ina “bhfeiste sháraithe” de réir bhrí Rialachán Uimh. 715/2007, léiríonn an Chúirt an coincheap d’fheithicil “i ngnáthoibriú agus i ngnáthúsáid”.
I ndáil leis sin, luann an Chúirt gur léir ní hamháin ó fhoclaíocht na forála i Rialachán Uimh. 715/2007 lena sainmhínítear feiste den sórt sin, (
6
) ach ó chomhthéacs na forála sin freisin, agus ón gcuspóir a shaothraítear leis an Rialachán sin, go dtagraíonn an coincheap sin d’úsáid feithicle i ngnáthchoinníollacha tiomána, is é sin le rá, ní hamháin a húsáid sna coinníollacha a leagtar síos don tástáil cineálcheadaithe agus is infheidhme maidir leis na fíorais sna príomhimeachtaí. Dá bhrí sin, is éard atá i gceist leis an gcoincheap sin ná úsáid na feithicle sin i bhfíorchoinníollacha tiomána, mar a bhíonn siad de ghnáth i gcríoch an Aontais Eorpaigh. Tugann an Chúirt le fios i ndáil leis sin, mar a rialaíodh in CLCV, dá ndéanfaí feiste a shuiteáil lena bhféadfaí a áirithiú go gcomhlíonfaí na luachanna teorantacha astaíochta a leagtar síos le Rialachán Uimh. 715/2007 le linn na céime tástála cineálcheadaithe, agus lena linn sin amháin, cé nach féidir gnáthchoinníollacha úsáide feithicle a atáirgeadh leis an gcéim tástála sin, shárófaí an oibleagáid a áirithiú go gcuirfí srian éifeachtach ar astaíochtaí faoi na coinníollacha úsáide sin. Is amhlaidh atá maidir le feiste a shuiteáil nach féidir an comhlíonadh sin a áirithiú léi ach i gcomhthéacs fuinneoige teochta, cé go gcumhdaítear na coinníollacha ina ndéantar an chéim tástála cineálcheadaithe, nach bhfreagraíonn do ghnáthchoinníollacha tiomána.
Sna himthosca sin, measann an Chúirt go laghdaíonn bogearraí, amhail na bogearraí atá i gceist, lena n‑áirithítear go gcomhlíonfaí na luachanna teorantacha astaíochta a leagtar síos le Rialachán Uimh. 715/2007 nuair atá an teocht lasmuigh san fhuinneog theochta amháin, éifeachtacht an chórais rialaithe astaíochtaí i gcoinníollacha a bhféadfaí a bheith ag súil go réasúnach leo i ngnáthoibriú agus i ngnáthúsáid feithicle. Dá bhrí sin, is “feiste sháraithe” de réir bhrí an Rialacháin sin na bogearraí sin. (
7
)
Ar an dara dul síos, scrúdaíonn an Chúirt an cheist an bhféadfadh feiste sháraithe, amhail an feiste sháraithe i gceist, teacht faoin eisceacht ón toirmeasc ar úsáid feistí sáraithe a bhaineann leis an gcall atá ann chun an t‑inneall a chosaint ó dhamáiste nó ó thionóisc agus chun go n‑oibreoidh an fheithicil go sábháilte, dá bhforáiltear le Rialachán Uimh. 715/2007 (
8
), i gcás ina gcuidíonn an fheiste sháraithe sin le páirteanna, amhail an chomhla AGS, an malartóir AGS agus an scagaire cáithníní díosail, a chosaint.
Chuige sin, cuireann an Chúirt in iúl go bhforáiltear le Rialachán Uimh. 715/2007 d’eisceachtaí ón toirmeasc ar fheiste sháraithe a úsáid, go háirithe “i gcás ina mbeidh call leis an bhfeiste chun an t‑inneall a chosaint ó dhamáiste nó ó thionóisc agus chun go n‑oibreoidh an fheithicil go sábháilte”. Maidir leis an gcoincheap “inneall”, ar dtús, cuireann an Chúirt in iúl go ndéantar idirdhealú soiléir i ndlí an Aontais (
9
) idir, ar thaobh amháin, an t‑inneall dá dtagraítear leis an eisceacht sin agus, ar an taobh eile, paraiméadair an chórais rialaithe truaillithe, lena n‑áirítear na scagairí cáithníní agus an AGS. Dá bhrí sin, is comhpháirteanna ar leithligh den inneall an chomhla AGS, an malartóir AGS agus an scagaire cáithníní díosail. Ansin, maidir leis na coincheapa “tionóisc” agus “damáiste”, measann an Chúirt nach féidir breathnú ar luchtú agus aosú an innill mar “thionóisc” nó “damáiste” de réir bhrí Rialachán Uimh. 715/2007, (
10
) ós rud é, i bprionsabal, go bhfuil na teagmhais sin intuartha agus intuigthe i ngnáthoibriú feithicle. Dar leis an gCúirt, ní féidir, dá bhrí sin, ach na rioscaí láithreacha damáiste nó tionóisce don inneall amháin, as a n‑eascródh contúirt shonrach agus feithicil á tiomáint, údar cuí a thabhairt le feiste sháraithe a úsáid faoi Rialachán Uimh. 715/2007.
Ós rud é nach mór an eisceacht ón toirmeasc ar úsáid feistí sáraithe a léirmhíniú go docht, measann an Chúirt nach bhfuil ann don “chall” le feiste den sórt sin, de réir bhrí Rialachán Uimh. 715/2007, ach amháin i gcás, tráth chineálcheadú CE na feiste sin nó na feithicle atá feistithe léi, nach bhfuil ann d’aon réiteach teicniúil eile chun rioscaí láithreacha damáiste nó tionóisce don inneall, is cúis le contúirt ar leith le linn an fheithicil a thiomáint, a sheachaint.
Dá bhrí sin, tá an Chúirt den tuairim nach féidir le feiste sháraithe, nach n‑áirithítear léi comhlíonadh na luachanna teorantacha astaíochta a leagtar síos i Rialachán Uimh. 715/2007 ach amháin i gcás ina bhfuil an teocht lasmuigh san fhuinneog theochta, teacht laistigh den eisceacht ón toirmeasc ar úsáid feistí den sórt sin, a leagtar síos sa Rialachán sin, ar an gcúis amháin go gcuidíonn an fheiste sin le páirteanna, amhail an chomhla AGS, an malartóir AGS agus an scagaire cáithníní díosail, a chosaint. Ní hamhlaidh a bheadh i gcás ina gcruthófaí go bhfreagraíonn an fheiste sin go docht don chall rioscaí láithreacha damáiste nó tionóisce don inneall a eascraíonn as mífheidhmiú ceann de na comhpháirteanna sin, ar mhífheidhmiú é a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le contúirt shonrach agus an fheithicil ina bhfuil an fheiste sin á tiomáint, a sheachaint. Ar aon chaoi, maidir le feiste sháraithe nach mór, faoi gnáthchoinníollacha tiomána, oibriú den chuid is mó den bhliain chun go gcosnófar an t‑inneall ar dhamáiste nó ar thionóisc agus chun go n‑áiritheofar oibriú sábháilte na feithicle, ní fhéadfaidh sí i gcás ar bith teacht faoin eisceacht dá bhforáiltear i Rialachán Uimh. 715/2007.
Thairis sin, deir an Chúirt nach bhfuil sé ábhartha gur suiteáladh feiste sáraithe, de réir bhrí Rialachán Uimh. 715/2007, tar éis feithicil a chur i seirbhís, le linn deisithe (
11
), chun measúnú a dhéanamh an bhfuil toirmeasc ar úsáid na feiste sin faoin Rialachán sin (
12
).
Ar an tríú dul síos agus ar deireadh, scrúdaíonn an Chúirt an bhféadfaí an díolachán a chur ar ceal mar thoradh ar úsáid bogearraí toirmiscthe mar gheall ar easpa comhréireachta na feithicle leis an gconradh, ar bhonn na Treorach maidir le díolacháin agus ráthaíochtaí earraí tomhaltóra.
Chuige sin, tugann an Chúirt dá haire, de pháirt amháin, nach mór do na feithiclí a thagann faoi raon feidhme Threoir 2007/46 (
13
) a bheith cineálcheadaithe agus, de pháirt eile, nach bhféadfaí an cineálcheadú CE sin a dheonú ach amháin má gcomhlíonann an cineál feithicle i gceist forálacha Rialachán Uimh. 715/2007, go háirithe iadsan a bhaineann le hastaíochtaí truailleán. Thairis sin, de réir Threoir 2007/46 (
14
), déanfaidh an déantóir, ina cháil mar shealbhóir de chineálcheadú feithicle, deimhniú comhréireachta a eisiúint a bheidh ag gabháil le gach feithicil, bíodh sí iomlán, neamhiomlán nó lán‑chríochnaithe, arna déanamh i gcomhréir leis an gcineál feithicle cineálcheadaithe. Tá an deimhniú sin éigeantach chun críocha feithicil a chlárú agus a dhíol nó a chur i seirbhís. (
15
) Sa chás ina bhfaigheann sé feithicil de chuid na sraithe feithicle cineálcheadaithe a bhfuil, uime sin, deimhniú comhréireachta ag gabháil léi, d’fhéadfadh coinne réasúnta a bheith ag tomhaltóir go gcomhlíontar Rialachán Uimh. 715/2007 maidir leis an bhfeithicil sin, fiú mura bhfuil aon fhorálacha conarthacha sonracha ann.
Dá bhrí sin, measann an Chúirt nach léiríonn mótarfheithicil, a thagann faoi réim feidhme Rialachán Uimh. 715/2007, an “cháilíocht is iondúil in earraí den chineál céanna lena bhféadfadh an tomhaltóir a bheith ag súil go réasúnta”, de réir bhrí na Treorach maidir le díolachán agus ráthaíochtaí earraí tomhaltóra (
16
), i gcás ina bhfuil an fheithicil sin, cé go bhfuil cineálcheadú CE bailí aici agus go bhféadfaí, dá bhrí sin, í a úsáid ar an mbóthar, feistithe le feiste sháraithe nach bhfuil a húsáid ceadaithe de réir Rialachán Uimh. 715/2007. (
17
)
Ar deireadh, soiléiríonn an Chúirt nach bhféadfaí caitheamh le heaspa comhréireachta, arb ionann é agus feiste sháraithe i bhfeithicil, nach bhfuil a húsáid ceadaithe de réir Rialachán Uimh. 715/2007, mar “mhioneaspa comhréireachta” (
18
) dá gceannódh an tomhaltóir, fiú dá mba rud é gurbh eol dó gurbh ann don fheiste agus dá feidhmiú, an fheithicil ar aon nós.
(
1
)	Rialachán (CE) 715/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2007 maidir le cineálcheadú mótarfheithiclí i dtaca le hastaíochtaí ó fheithiclí éadroma paisinéirí agus tráchtála (Euro 5 agus Euro 6) agus maidir le rochtain ar fhaisnéis faoi dheisiú agus faoi chothabháil feithiclí (IO 2007 L 171, lch. 1).
(
2
)	Breithiúnas an 17 Nollaig 2020, CLCV agus páirtithe eile (Feiste sháraithe díosail) (C‑693/18, EU:C:2020:1040).
(
3
)	De réir bhrí phointe 10 d’Airteagal 3 de Rialachán Uimh. 715/2007. Sainmhinitear “feiste sháraithe” san fhoráil seo mar “aon eilimint dearaidh lena mothaítear teocht, luas feithicle, luas innill (ISN), giar traiseolta, folús iolrúcháin nó aon pharaiméadar eile chun críocha oibriú aon chuid den chóras rialaithe astaíochta a ghníomhachtú, a mhodhnú, a mhoilliú nó a dhíghníomhachtú agus lena laghdaítear éifeachtúlacht an chórais rialaithe astaíochta i gcoinníollacha a bhféadfaí a bheith ag súil go réasúnta leo i ngnáthoibriú agus i ngnáthúsáid feithicle”.
(
4
)	Airteagal 5(2)(a) de Rialachán Uimh. 715/2007.
(
5
)	Treoir 1999/44/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Bealtaine 1999 maidir le gnéithe áirithe de dhíolachán earraí tomhaltóra agus na ráthaíochtaí gaolmhara (IO 1999 L 171 lch. 12, “an Treoir maidir le díolachán agus ráthaíochtaí earraí tomhaltóra”).
(
6
)	Pointe 10 d’Airteagal 3 de Rialachán Uimh. 715/2007.
(
7
)	Pointe 10 d’Airteagal 3 de Rialachán Uimh. 715/2007.
(
8
)	Airteagal 5(2)(a) de Rialachán Uimh. 715/2007.
(
9
)	Rialachán (CE) Uimh. 692/2008 ón gCoimisiún an 18 Iúil 2008 lena gcuirtear chun feidhme agus lena leasaítear Rialachán Uimh. 715/2007( IO 2008 L 199, lch. 1), arna leasú le Rialachán (AE) Uimh. 566/2011 ón gCoimisiún an 8 Meitheamh 2011 (IO 2011 L 158, lch. 1), Iarscríbhinn I.
(
10
)	Airteagal 5(2)(a) de Rialachán Uimh. 715/2007.
(
11
)	De réir bhrí Airteagal 3(2) de Threoir 1999/44.
(
12
)	Airteagal 5(2) de Rialachán Uimh. 715/2007.
(
13
)	Treoir 2007/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Meán Fómhair 2007 lena mbunaítear creat le haghaidh cineálcheadú mótarfheithiclí, a leantóirí agus córas, comhpháirteanna agus aonad teicniúil ar leithligh atá beartaithe do na feithiclí sin (Treoir Réime) (IO 2007 L 263, lch. 1), arna leasú le Rialachán (AE) Uimh. 1229/2012 ón gCoimisiún an 10 Nollaig 2012 (IO 2012 L 353, lch. 1).
(
14
)	De bhua Airteagal 18(1) de Threoir 2007/46.
(
15
)	I gcomhréir le hAirteagal 26(1) de Threoir 2007/46.
(
16
)	Airteagal 2(2)(d) de Threoir 1999/44.
(
17
)	Airteagal 5(2) de Rialachán Uimh. 715/2007.
(
18
)	De bhua Airteagal 3(6) de Threoir 1999/44.