62023CJ0632
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an tOchtú Dlísheomra)
13 Samhain 2025 (
*1
)
(Mainneachtain Bhallstáit ina chuid oibleagáidí a chomhlíonadh – Státchabhair – Cabhair arna dearbhú a bheith neamhdhleathach agus neamhréireach leis an margadh inmheánach – An dara fomhír d’Airteagal 108(2) CFAE – Idirbheart babhtála talún foraoise – Oibleagáid aisghabhála – Oibleagáid faisnéis a sholáthar – Neamhchomhlíonadh)
I gCás C‑632/23,
IMEACHTAÍ mar gheall ar mhainneachtain in oibleagáidí a chomhlíonadh faoin dara fomhír d’Airteagal 108(2) CFAE, a tionscnaíodh an 19 Deireadh Fómhair 2023,
an Coimisiún Eorpach, arna ionadú ag C. Georgieva, A. Steiblytė agus B. Stromsky, i gcáil Gníomhairí,
iarratasóir,
v
Poblacht na Bulgáire, arna hionadú ag T. Mitova agus R. Stoyanov, i gcáil Gníomhairí,
cosantóir,
tugann AN CHÚIRT (an tOchtú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: O. Spineanu-Matei (Rapóirtéir), Uachtarán Dlísheomra, S. Rodin agus N. Fenger, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: A. Rantos,
Cláraitheoir: R. Stefanova-Kamisheva, Riarthóir,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn agus tar éis éisteacht an 8 Eanáir 2025,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 27 Márta 2025,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Lena chaingean, iarrann an Coimisiún Eorpach ar an gCúirt a dhearbhú nár chomhlíon Poblacht na Bulgáire a hoibleagáidí faoi Airteagail 4 go 6 de Chinneadh (AE) 2015/456 ón gCoimisiún an 5 Meán Fómhair 2014 maidir le scéim cabhrach Uimh. SA.26212 (11/C) (ex 11/NN – ex CP 176/A/08) agus SA.26217 (11/C) (ex 11/NN – ex CP 176/B/08) arna chur chun feidhme ag Poblacht na Bulgáire i gcomhthéacs babhtálacha ar thalamh foraoise, toisc nár ghlac sí, laistigh den tréimhse fhorordaithe, na bearta uile is gá chun an Cinneadh sin a chomhlíonadh.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Rialachán (AE) Uimh. 1407/2013
2
Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 7(3) de Rialachán (AE) Uimh. 1407/2013 ón gCoimisiún an 18 Nollaig 2013 maidir le cur i bhfeidhm Airteagail 107 agus 108 [CFAE] maidir le cabhair de minimis (IO 2013 L 352, lch. 1):
‘Aon chabhair de minimis aonair a deonaíodh idir an 1 Eanáir 2007 agus an 30 Meitheamh 2014 agus a chomhlíonann coinníollacha Rialachán (CE) Uimh. 1998/2006 [ón gCoimisiún an 15 Nollaig 2006 maidir le hAirteagail 107 agus 108 CFAE a chur i bhfeidhm maidir le cabhair de minimis (IO 2006 L 379, lch. 5)] measfar nach gcomhlíonann sí na critéir ar fad in Airteagal 107(1) [CFAE] agus beidh sí, dá bhrí sin, díolmhaithe ón gceanglas fógra in Airteagal 108(3) [CFAE].’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Rialachán (AE) 2015/1589
3
Le Rialachán (AE) 2015/1589 ón gComhairle an 13 Iúil 2015 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le hAirteagal 108 [CFAE] a chur i bhfeidhm (IO 2015 L 248, lch. 9), códaíodh agus aisghaireadh Rialachán (CE) Uimh. 659/1999 ón gComhairle an 22 Márta 1999 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le hAirteagal [108 CFAE] a chur i bhfeidhm (IO 1999 L 83, lch. 1).
4
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in aithris 25 de Rialachán 2015/1589:
‘I gcás cabhair neamhdhleathach agus neamhréireach leis an margadh inmheánach, ba cheart iomaíocht éifeachtach a athbhunú. Chun na críche sin, is gá an chabhair, lena n‑áirítear ús, a ghnóthú gan mhoill. Is iomchuí an gnóthú a chur i gcrích i gcomhréir le nósanna imeachta an dlí náisiúnta. Níor cheart go gcuirfeadh cur i bhfeidhm na nósanna imeachta sin bac ar iomaíocht éifeachtach a athbhunú trí chosc a chur ar fhorghníomhú láithreach agus éifeachtach chinneadh an Choimisiúin [Eorpaigh]. Chun an cuspóir sin a bhaint amach, ba cheart do na Ballstáit na bearta uile is gá a ghlacadh chun éifeachtacht chinneadh an Choimisiúin a áirithiú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5
Foráiltear le hAirteagal 16(3) de Rialachán 2015/1589:
‘Gan dochar d’aon ordú ón gCúirt [...] de bhun Airteagal [278 CFAE], déanfar an aisghabháil gan mhoill agus i gcomhréir leis na nósanna imeachta faoi dhlí náisiúnta an Bhallstáit lena mbaineann, ar choinníoll go gceadaítear leo cur i bhfeidhm láithreach agus éifeachtach chinneadh an Choimisiúin. Chuige sin agus i gcás nós imeachta os comhair cúirteanna náisiúnta, déanfaidh na Ballstáit lena mbaineann gach beart is gá dá bhforáiltear lena gcórais dlí faoi seach, lena n‑áirítear bearta sealadacha, gan dochar do dhlí an Aontais.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6
Foráiltear le hAirteagal 35 de Rialachán 2015/1589:
‘Aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 659/1999.
Déanfar tagairtí don Rialachán aisghairthe a fhorléiriú mar thagairtí don Rialachán seo agus léifear iad i gcomhréir leis an tábla comhghaoil in Iarscríbhinn II.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Bulgáire
An Dlí maidir le Maoin Stáit
7
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 32(2) den Zakon za darzhavnata sobstvenost (an Dlí maidir le Maoin Stáit, DV Uimh. 44 an 21 Bealtaine 1996), sa leagan is infheidhme maidir leis na príomhimeachtaí (‘an Dlí maidir le Maoin Stáit’):
‘Cinnfear an cúiteamh airgid coibhéiseach dá dtagraítear i mír 1 ar bhonn úsáid na talún roimh theacht i bhfeidhm an phlean mhionsonraithe úsáide talún, nó sula bhformheasfar plean mionsonraithe úsáide talún lena bhforáiltear do thionscadal náisiúnta a thógáil agus a bhfuil ordú i bhfeidhm ina leith lena gceadaítear forghníomhú sealadach, bunaithe ar phraghsanna margaidh na talún a bhfuil saintréithe comhchosúla acu atá suite gar don talamh atá faoi réir díshealbhú.’
8
Luaitear an méid seo a leanas i mír 1a de na dopalnitelni razporedbi na Zakon za darzhavnata sobstvenost (forálacha forlíontacha leis an Dlí maidir le Maoin Stáit):
‘Chun críocha an dlí seo:
[...]
(2) Is éard atá i gceist le “margadhphraghas” ná meánphraghsanna na n‑idirbheart maoine uile a bhaineann le ceannach/díol, babhtáil, cruthú cearta in rem nó aistriú úinéireachta mar mhalairt ar oibleagáid tógála, cruthú morgáiste (mar urrús chun maoin a cheannach/a dhíol), ceantanna ag báillí poiblí agus príobháideacha, institiúidí stáit agus bardasacha, chomh maith le hidirbhearta eile ar comaoin, cé is moite díobh siúd a bhaineann le scaireanna teoiriciúla réadmhaoine, inar trádálaí é ceann amháin ar a laghad de na páirtithe, arna dtabhairt i gcrích laistigh de 12 mhí roimh dháta na hiarrata ar luacháil agus arna gclárú ag oifig chláraithe na háite ina bhfuil an réadmhaoin lonnaithe. Más rud é, sna 12 mhí roimh dháta na hiarrata ar luacháil, gur cláraíodh níos mó ná 20 idirbheart in oifig chláraithe na háite ina bhfuil an réadmhaoin lonnaithe, cinntear praghas an mhargaidh agus an 20 idirbheart deireanach a taifeadadh á gcur san áireamh. Ríomhtar an meán ar bhonn dhá idirbheart ábhartha ar a laghad.
[...]
(4) Is ionann “réadmhaoin atá suite gar dóibh siúd atá faoi réir díshealbhú” agus réadmhaoin atá suite:
(a)
sa cheantar céanna, laistigh de chathracha móra atá roinnte ina gceantair;
(b)
sa cheantar céanna, i mbailte eile, in ionaid a bhfuil cónaí ar dhaoine ann nó i gceantair eile;
(c)
sa chríoch chéanna i limistéir thalmhaíochta agus foraoise.’
An Dlí maidir le Foraoisí
9
Foráiltear le hAirteagal 3 d’fhorálacha idirthréimhseacha agus críochnaitheacha Zakon za gorite (an Dlí maidir le Foraoisí, DV Uimh. 19, an 8 Márta 2011), atá i bhfeidhm ó 2011 i leith:
‘(1) Ní fhéadfar aon athrú úsáide a dhéanamh faoin dlí seo, agus ní fhéadfar aon tógáil a dhéanamh ar thalamh atá suite i limistéir foraoise atá faighte ag daoine nádúrtha agus dlítheanacha nó bardais ón Stát mar thoradh ar bhabhtálacha a rinneadh suas go dtí dáta fógartha an dlí in Darzhaven vestnik [(Iris Oifigiúil)].
(2) Beidh feidhm ag an toirmeasc dá dtagraítear i bhfomhír 1 freisin i gcás athrú úinéara na réadmhaoine, ach amháin i gcásanna ina bhfaigheann an Stát an limistéar foraoise lena mbaineann.’
Cúlra na díospóide agus an nós imeachta réamhdhlíthíochta
Cinneadh 2015/456
10
In 1947, náisiúnaíodh talamh foraoise i bPoblacht na Bulgáire. Tar éis 2000, thosaigh Poblacht na Bulgáire á dtabhairt ar ais dá n‑iarúinéirí príobháideacha iad. Le leasú ar an Dlí maidir le Foraoisí, a tháinig i bhfeidhm an 22 Feabhra 2002, ceadaíodh talamh foraoise príobháidithe a babhtáil ar thalamh foraoise ar leis an mBallstát sin é. Cinneadh praghsanna na talún a babhtáladh ar bhonn na gcritéar a leagtar síos i reachtaíocht na Bulgáire.
11
Tar éis gearán a fuarthas in 2008 inar líomhnaíodh Státchabhair neamhdhleathach i ndáil le babhtálacha talún foraoise, thug an Coimisiún fógra do Phoblacht na Bulgáire le litir dar dáta an 29 Meitheamh 2011 maidir lena chinneadh an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil a leagtar síos in Airteagal 108(2) CFAE a thionscnamh.
12
Maireann tréimhse na n‑idirbheart babhtála atá faoi chonspóid ón 1 Eanáir 2007 go dtí an 27 Eanáir 2009, de réir mar a tháinig toirmeasc ar bhabhtálacha talún foraoise i bhfeidhm an 27 Eanáir 2009.
13
I gCinneadh 2015/456, chinn an Coimisiún gur dheonaigh Poblacht na Bulgáire Státchabhair neamhdhleathach agus neamhréireach leis an margadh inmheánach do ghnóthais i gcomhthéacs babhtáil talún foraoise faoi úinéireacht Stáit ar thalamh foraoise faoi úinéireacht phríobháideach le linn na tréimhse ón 1 Eanáir 2007 go dtí an 27 Eanáir 2009, lenar cumhdaíodh 132 idirbheart babhtála. I ndáil leis sin, mheas sé gurbh ionann na hidirbhearta babhtála a rinne Poblacht na Bulgáire le linn na tréimhse sin agus Státchabhair de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE, i gcás ina raibh an páirtí eile san idirbheart babhtála lena mbaineann ina ghnóthas de réir bhrí na forála sin, nár léirigh na praghsanna riaracháin a úsáideadh don idirbheart sin praghsanna an mhargaidh agus nár comhlíonadh na coinníollacha maidir le cabhair de minimis, a leagtar síos i Rialachán 1407/2013.Mheas an Coimisiún, mar mhalairt air sin, nach Státchabhair de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE a bhí i gcinneadh údaráis phoiblí athrú a dhéanamh, tar éis idirbheart babhtála, ar úsáid dáileachta talún ar leith ionas go mbeadh an talamh lena mbaineann ina thalamh tógála ansin.
14
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagail 1 agus 4 go 6 de Chinneadh 2015/456:
‘Airteagal 1
Tá an Státchabhair arna deonú do ghnóthais i gcomhthéacs idirbhearta babhtála talún foraoise faoi úinéireacht phoiblí mar mhalairt ar thalamh foraoise faoi úinéireacht phríobháideach le linn na tréimhse ón 1 Eanáir 2007 go dtí an 27 Eanáir 2009, arna gcur i bhfeidhm go neamhdhleathach ag Poblacht na Bulgáire de shárú ar Airteagal 108(3) [CFAE], neamhréireach leis an margadh inmheánach.
Airteagal 4
1.   Déanfaidh Poblacht na Bulgáire an chabhair neamhréireach arna deonú faoi na hidirbhearta babhtála dá dtagraítear in Airteagal 1 a aisghabháil ó na tairbhithe.
2.   De mhaolú ar mhír 1, féadfar an chabhair neamhréireach a aisghabháil ó na tairbhithe trí na hidirbhearta babhtála a neamhniú, i gcásanna nach ndearnadh aon athrú ábhartha ar an talamh foraoise atá faoi úinéireacht phoiblí agus faoi úinéireacht phríobháideach araon lena mbaineann an t‑idirbheart ó dháta an idirbhirt sin.
3.   Saothrófar ús ar na méideanna atá le gnóthú ón dáta ar soláthraíodh iad don tairbhí go dtí a ngnóthú iarbhír.
4.   Ríomhfar an t‑ús ar bhonn iolraithe i gcomhréir le Caibidil V de Rialachán (CE) Uimh. 794/2004 [ón gCoimisiún an 21 Aibreán 2004 lena gcuirtear chun feidhme Rialachán Uimh. 659/1999 ón gComhairle lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le cur i bhfeidhm Airteagal [108 CFAE] (IO 2004 L 140, lch. 1)] agus Rialachán (CE) Uimh. 271/2008 [ón gCoimisiún an 30 Eanáir 2008 lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 794/2004 lena gcuirtear chun feidhme Rialachán (CE) Uimh. 659/1999 ón gComhairle lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le cur i bhfeidhm Airteagal [108 CFAE] (IO 2008 L 82, lch. 1)].
5.   Cuirfidh Poblacht na Bulgáire gach íocaíocht den chabhair arna deonú nach bhfuil íoctha i gcomhthéacs na n-idirbheart babhtála dá dtagraítear in Airteagal 1 ar ceal le héifeacht ón dáta a glacadh an Cinneadh seo.
Airteagal 5
1.   Beidh aisghabháil na cabhrach arna deonú faoin scéim dá dtagraítear in Airteagal 1 láithreach agus éifeachtach.
2.   Áiritheoidh Poblacht na Bulgáire go gcuirfear an Cinneadh seo chun feidhme ina iomláine laistigh de 12 mhí tar éis an dáta a thabharfar fógra faoin gCinneadh seo.
Airteagal 6
1.   Laistigh de 4 mhí tar éis fógra a thabhairt faoin gCinneadh seo, cuirfidh Poblacht na Bulgáire an fhaisnéis seo a leanas faoi bhráid an Choimisiúin:
(a)
liosta de na hidirbhearta babhtála uile, lena léirítear an fhaisnéis seo a leanas:
–
praghsanna riaracháin agus margaidh na ndáileachtaí foraoise faoi úinéireacht phríobháideach agus faoi úinéireacht phoiblí a babhtáladh, faisnéis maidir leis na méideanna airgid breise a bhaineann le gach idirbheart, agus an méid Státchabhrach a eascraíonn as sin,
–
ainm an pháirtí phríobháidigh, eadhon tairbhí an idirbhirt babhtála, atá bainteach le gach idirbheart agus léiriú ar na cúiseanna a meastar nó nach meastar gur gnóthas é an páirtí sin;
(b)
na cásanna ina ndéanfar aisghabháil ar bhonn phraghsanna an mhargaidh tráth na n‑idirbheart babhtála a shonraítear i dtíolacadh 2014/032997 ó Phoblacht na Bulgáire a shainaithint;
(c)
na cásanna ina ndéanfar aisghabháil tríd an idirbheart babhtála a chur ar ceal a shainaithint;
(d)
na cásanna ina gcuirfear an gnóthú chun feidhme ar bhonn méideanna a chinnfidh saineolaí neamhspleách agus doiciméid lena léirítear gur ceapadh saineolaí neamhspleách den sórt sin, arna roghnú trí thairiscint phoiblí agus arna gcomhaontú ag an gCoimisiún a shainaithint.
2.   Laistigh de 8 mí tar éis fógra a thabhairt faoin gCinneadh seo, cuirfidh Poblacht na Bulgáire an fhaisnéis seo a leanas faoi bhráid an Choimisiúin:
(a)
liosta na dtairbhithe a fuair cabhair faoi na hidirbhearta babhtála dá dtagraítear in Airteagal 1 agus méid iomlán na cabhrach a fuair gach ceann acu mar thoradh ar na hidirbhearta sin;
(b)
an méid iomlán (príomhshuim agus ús) atá le haisghabháil ó gach tairbhí;
(c)
tuairisc mhionsonraithe ar na bearta a rinneadh cheana agus atá beartaithe chun an Cinneadh seo a chomhlíonadh;
(d)
doiciméid ina dtaispeántar gur ordaíodh do na tairbhithe an chabhair a aisíoc.
3.   Laistigh de 12 mhí tar éis fógra faoin gCinneadh seo a fháil, déanfaidh Poblacht na Bulgáire doiciméid a thíolacadh lena léireofar gur aisghabhadh an chabhair go hiomlán ó na tairbhithe lena mbaineann.
4.   Cuirfidh Poblacht na Bulgáire an Coimisiún ar an eolas go minic faoi dhul chun cinn na mbeart náisiúnta arna nglacadh chun an Cinneadh seo a chur chun feidhme go dtí go mbeidh aisghabháil na cabhrach arna deonú faoi na hidirbhearta babhtála dá dtagraítear in Airteagal 1 tugtha chun críche trí thuarascálacha a chur isteach gach 2 mhí. Cuirfidh sí isteach láithreach, ar iarraidh ón gCoimisiún, faisnéis maidir leis na bearta a rinneadh cheana féin agus atá beartaithe chun an Cinneadh seo a chomhlíonadh. Mar an gcéanna, soláthróidh sí faisnéis mhionsonraithe maidir leis na méideanna cabhrach agus an úis aisghabhála a fuarthas ó na tairbhithe cheana féin.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
15
I gCinneadh 2015/456, leag an Coimisiún amach ar dtús, in aithrisí 173 agus 174, an modh atá le húsáid ag údaráis na Bulgáire chun méid na Státchabhrach atá le haisghabháil a ríomh. Thug sí faoi deara, in aithris 175 den Chinneadh sin, go raibh faisnéis ag údaráis na Bulgáire cheana féin maidir leis na praghsanna riaracháin a úsáideadh sna hidirbhearta babhtála, chomh maith le praghsanna margaidh na ndáileachtaí talún uile a bhaineann leis na hidirbhearta sin tráth na mbabhtálacha, agus, dá bhrí sin, nár cheart go mbeadh aon mhórdheacrachtaí ag na húdaráis sin maidir leis na méideanna atá le haisghabháil ar bhonn an mhodha a thuairiscítear in aithris 173 a chinneadh.
16
In aithris 176 de Chinneadh 2015/456, luaigh an Coimisiún, i gcásanna ina bhféadfadh údaráis na Bulgáire ábhair imní dhlisteanacha a léiriú nach bhféadfaí an modh sin a chur i bhfeidhm nó nach raibh méid mar thoradh air nár léirigh go leordhóthanach an méid a fuair an tairbhí, go bhféadfadh údaráis na Bulgáire a chinneadh measúnú a dhéanamh ar phraghsanna margaidh na ndáileachtaí a babhtáladh tráth a tugadh an t‑idirbheart babhtála i gcrích le cúnamh ó shaineolaí neamhspleách, ar ghá dó a bheith cáilithe chun measúnuithe den sórt sin a dhéanamh agus a roghnaíodh trí nós imeachta tairisceana.
17
Ina dhiaidh sin, in aithris 177 de Chinneadh 2015/456, chinn an Coimisiún freisin, ós rud é gurbh é cuspóir na haisghabhála an staid a bhí ann roimh an idirbheart babhtála a athbhunú agus i bhfianaise chineál eisceachtúil na gcomhaontuithe chun babhtáil a dhéanamh ar thalamh foraoise nár úsáideadh chun críocha tráchtála, go gcomhlíonfadh Poblacht na Bulgáire a hoibleagáid an Státchabhair neamhdhleathach a aisghabháil trí na hidirbhearta babhtála atá faoi chonspóid a chur ar ceal i gcásanna nach ndearnadh aon athrú ábhartha ar an talamh foraoise faoi úinéireacht stáit agus faoi úinéireacht phríobháideach tar éis dháta an idirbhirt babhtála.
18
Ar deireadh, in aithris 180 de Chinneadh 2015/456, chuir an Coimisiún in iúl nach mór do na tréimhsí chun Státchabhair a aisghabháil ó thairbhithe a bheith i gcomhréir, a mhéid is féidir, leis na tréimhsí a leagtar amach sa [Teachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal ‘I dtreo chur chun feidhme éifeachtach chinntí an Choimisiúin lena n‑ordaítear do na Ballstáit Státchabhair neamhdhleathach agus neamhréireach a aisghabháil’ (IO 2007 C 272, lch. 4)]. In aon chás, ní rachaidh na tréimhsí thar na tréimhsí sin a leagtar amach i dTábla 5 de Chinneadh 2015/456.
An nós imeachta réamhdlíthíochta
19
Ag an gcéad chruinniú a bhí acu leis an gCoimisiún an 7 Deireadh Fómhair 2014, d’fhógair údaráis na Bulgáire a gcinneadh gan úsáid a bhaint as an bhféidearthacht na hidirbhearta babhtála talún foraoise atá faoi chonspóid a chur ar ceal.
20
Tar éis d’údaráis na Bulgáire a chur in iúl go ndéanfadh siad, le cúnamh ó shaineolaí neamhspleách, measúnú ar phraghas margaidh na ndáileachtaí talún foraoise a babhtáladh tráth an idirbhirt babhtála, eagraíodh roinnt nósanna imeachta tairisceana chun an saineolaí sin a roghnú ó 2014 go 2017. An 16 Deireadh Fómhair 2017, mhol údaráis na Bulgáire Agrolesproekt EOOD lena fhormheas ag an gCoimisiún. Faoin 26 Deireadh Fómhair 2017, d’fhormheas an Coimisiún roghnú Agrolesproekt. An 7 Samhain 2017, shínigh údaráis na Bulgáire agus Agrolesproekt conradh chun seirbhís a sholáthar chun praghas margaidh na ndáileachtaí foraoise babhtála a ríomh.
21
An 4 Meán Fómhair 2018, chuir údaráis na Bulgáire a dtuarascáil maidir leis an measúnú ar phraghsanna margaidh na ndáileachtaí talún foraoise a babhtáladh faoi bhráid an Choimisiúin.
22
In 2020, chinn an Coimisiún gur ghnóthas poiblí é Agrolesproekt agus gur fheidhmigh an t‑údarás a dheonaigh an Státchabhair atá i gceist feidhmeanna bainistíochta, eadhon an tAire Talmhaíochta, Bia agus Foraoiseachta, agus mheas sé, dá bhrí sin, nár chomhlíon Agrolesproekt an ceanglas neamhspleáchais.
23
I litir dar dáta an 22 Meán Fómhair 2020, d’iarr an Coimisiún ar údaráis na Bulgáire athbhreithniú a dhéanamh ar na tuarascálacha luachála aonair uile arna n‑ullmhú ag Agrolesproekt chun praghsanna margaidh na ndáileachtaí talún foraoise a babhtáladh a chinneadh i gcomhréir leis an modh a thuairiscítear i gCinneadh 2015/456 agus chun na méideanna cearta Státchabhrach atá le haisghabháil a ríomh gan mhoill.
24
I litir dar dáta an 2 Samhain 2020, chuir údaráis na Bulgáire in iúl don Choimisiún gur taisceadh go leor achomharc leis na cúirteanna náisiúnta i gcoinne na n‑orduithe aisghabhála a eisíodh agus nach raibh aon sásra nós imeachta ná reachtach ann chun imeachtaí cúirte atá ar siúl a athoscailt nó a thabhairt chun críche.
25
I litir dar dáta an 11 Bealtaine 2021, chosain údaráis na Bulgáire rogha Agrolesproekt i gcáil saineolaí.
26
I litir dar dáta an 12 Iúil 2022, chuir údaráis na Bulgáire in iúl, as 102 chás san iomlán inar sainaithníodh deonú Státchabhrach, gur tionscnaíodh 66 imeacht breithiúnach go dtí seo maidir le haisghabháil na cabhrach sin agus, i 10 gcás, gur chuir Varhoven administrativen sad (an Chúirt Riaracháin Uachtarach, an Bhulgáir) na horduithe aisghabhála atá faoi chonspóid ar neamhní. Shonraigh siad go raibh 21 ordú aisghabhála seolta acu, ar íocadh 10 gcinn díobh agus gur cuireadh an t‑idirbheart babhtála ar ceal mar thoradh ar 5 cinn díobh.
27
I gcomhthéacs ceann de na caingne dá dtagraítear i mír 24 den bhreithiúnas seo, d’iarr Administrativen sad – Varna (an Chúirt Riaracháin, Varna, an Bhulgáir) ar an gCúirt réamhrialú a thabhairt ar cheisteanna a bhaineann le léiriú Chinneadh 2015/456, Airteagal 107(1) CFAE a mhéid a bhaineann leis an gcoincheap ‘gnóthas’ agus Airteagal 16(3) de Rialachán 2015/1589 maidir leis na critéir chun méid na Státchabhrach a fuarthas ar thalamh i mbabhtáil a chinneadh, ag féachaint do na modhanna chun praghas margaidh dáileachtaí talún foraoise a ríomh. Rialaigh an Chúirt ar na ceisteanna sin ina breithiúnas an 19 Deireadh Fómhair 2023, Ministar na zemedelieto, hranite i gorite (C‑325/22, EU:C:2023:793).
28
Ba sna himthosca sin ar chinn an Coimisiún an chaingean seo a thabhairt.
An chaingean
29
Mar thaca lena chaingean, maíonn an Coimisiún trí shaincheist dlí. An chéad ghearán lena líomhnaítear nár cuireadh Cinneadh 2015/456 chun feidhme laistigh den tréimhse fhorordaithe. An dara gearán lena líomhnaítear go raibh aisghabháil na Státchabhrach atá i gceist an‑teoranta. An tríú gearán lena líomhnaítear nach bhfuil aon imthosca ann lena suitear go bhfuil sé go hiomlán dodhéanta Cinneadh 2015/456 a chur chun feidhme.
30
Áitíonn Poblacht na Bulgáire nach mór an chaingean a dhíbh toisc í a bheith gan bhunús.
Réamhbharúlacha
31
Ba cheart a thabhairt faoi deara, de réir chásdlí na Cúirte, go bhfuil sé d’oibleagáid ar Bhallstát faoin gceathrú mír d’Airteagal 288 CFAE, ar Bhallstát é ar a ndírítear Cinneadh lena gceanglaítear cabhair neamhdhleathach arna dearbhú a bheith neamhréireach leis an margadh inmheánach, na bearta uile is gá a ghlacadh chun cur chun feidhme an Chinnidh sin a áirithiú. Ní mór go n‑éireodh leis na suimeanna atá dlite a aisghabháil go héifeachtach chun deireadh a chur leis an saobhadh iomaíochta a eascraíonn as an mbuntáiste frithiomaíoch a eascraíonn as an gcabhair sin (breithiúnais an 12 Bealtaine 2021, an Coimisiún v an Ghréig (Cabhair do tháirgeoirí talmhaíochta), C‑11/20, EU:C:2021:380, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 20 Eanáir 2022, an Coimisiún v an Ghréig (Aisghabháil Státchabhrach – Ferronickel), C‑51/20, EU:C:2022:36, mír 55 agus an cásdlí dá dtagraítear).
32
Faoi Airteagal 16(3) de Rialachán 2015/1589, ní mór aisghabháil cabhrach arna dearbhú a bheith neamhdhleathach agus neamhréireach leis an margadh inmheánach ag Cinneadh ón gCoimisiún, mar is léir freisin ó aithris 25 den Rialachán sin, a chur i gcrích gan mhoill agus i gcomhréir leis na nósanna imeachta faoi dhlí náisiúnta an Bhallstáit lena mbaineann, ar choinníoll go gceadaíonn siad cur i gcrích láithreach agus éifeachtach an Chinnidh sin, coinníoll a léiríonn ceanglais phrionsabal na héifeachtúlachta atá leagtha síos i gcásdlí na Cúirte (breithiúnas an 15 Meán Fómhair 2022, Fossil (Gibraltar), C‑705/20, EU:C:2022:680, mír 40). Chuige sin, ní mór do na Ballstáit lena mbaineann gach beart is gá a dhéanamh dá bhforáiltear lena gcórais dlí faoi seach, lena n‑áirítear bearta sealadacha, gan dochar do dhlí an Aontais (breithiúnas an 12 Bealtaine 2021, an Coimisiún v an Ghréig(Cabhair do tháirgeoirí talmhaíochta), C‑11/20, EU:C:2021:380, mír 34).
33
Dá bhrí sin, ní féidir le haisghabháil dhéanach tar éis na tréimhsí forordaithe ceanglais CFAE a chomhlíonadh. I ndáil leis sin, is léir ó chásdlí socair gurb é an dáta tagartha do chur i bhfeidhm an dara fomhír d’Airteagal 108(2) CFAE an dáta tagartha dá bhforáiltear sa Chinneadh nach gcuirtear chun feidhme é nó, i gcás inarb iomchuí, sa Chinneadh a rinne an Coimisiún ina dhiaidh sin (breithiúnais an 12 Feabhra 2015, an Coimisiún v an Fhrainc, C‑37/14, EU:C:2015:90, míreanna 55 agus 56 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 29 Aibreán 2021, an Coimisiún v an Spáinn(TNT in Castilla-La Mancha), C‑704/19, EU:C:2021:342, mír 50)
34
Ar deireadh, de réir cásdlí socair, ach amháin i gcásanna inar cuireadh cinneadh aisghabhála ar neamhní de bhun Airteagal 263 CFAE, is é an t‑aon chosaint amháin a fhéadfaidh Ballstát a mhaíomh i gcoinne caingne mar gheall ar mhainneachtain in oibleagáidí a chomhlíonadh arna dtabhairt ag an gCoimisiún ar bhonn Airteagal 108(2) CFAE ná dodhéantacht iomlán an Cinneadh ar díríodh air a chur chun feidhme i gceart (breithiúnais an 11 Meán Fómhair 2014, an Coimisiún v an Ghearmáin, C‑527/12, EU:C:2014:2193, mír 48 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus, chuige sin, an 12 Bealtaine 2021, an Coimisiún v an Ghréig (Cabhair do tháirgeoirí talmhaíochta), C‑11/20, EU:C:2021:380, mír 40 agus an cásdlí dá dtagraítear).
35
De réir an chásdlí, ní chomhlíontar an coinníoll a bhaineann le dodhéantacht iomlán a bheith ann i gcás nach ndéanann an Ballstát is cosantóir ach deacrachtaí dlíthiúla, polaitiúla nó praiticiúla a bhí aige i gcur chun feidhme an Chinnidh lena mbaineann a agairt, gan aon fhíorchéimeanna a ghlacadh chun an chabhair a aisghabháil ó na gnóthais lena mbaineann, agus gan aon socruithe malartacha a mholadh don Choimisiún chun an Cinneadh a chur chun feidhme a d’fhéadfadh na deacrachtaí sin a shárú (breithiúnais an 14 Nollaig 2006, an Coimisiún v an Spáinn, C‑485/03 go C‑490/03, EU:C:2006:777, mír 74 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 12 Bealtaine 2021, an Coimisiún v an Ghréig (Cabhair do tháirgeoirí talmhaíochta), C‑11/20, EU:C:2021:380, mír 43 agus an cásdlí dá dtagraítear).
36
Sa chás seo, maidir leis an dáta tagartha dá dtagraítear sa chásdlí dá dtagraítear i mír 33 den bhreithiúnas seo, ba cheart a thabhairt faoi deara ag an tús gur comhthuiscint é gurbh é an 5 Meán Fómhair 2015 an dáta a socraíodh chun Cinneadh 2015/456 a chur chun feidhme agus nár iarr Poblacht na Bulgáire ar an gCoimisiún tréimhse bhreise a shocrú don chur chun feidhme sin. Thairis sin, mar a thugtar faoi deara i mír 1 den bhreithiúnas seo, chuir an Coimisiún féin, ina chonclúidí, srian ar an gcaingean mar gheall ar mhainneachtain Phoblacht na Bulgáire ar a hoibleagáidí a eascraíonn ó Airteagail 4 go 6 de Chinneadh 2015/456 a chomhlíonadh laistigh de na tréimhsí forordaithe. Dá bhrí sin, sa chás seo, is é an 5 Meán Fómhair 2015 an dáta tagartha le haghaidh chur i bhfeidhm an dara fomhír d’Airteagal 108(2) CFAE.
37
Dá bhrí sin, maidir leis an argóint a leagtar amach i gcomhthéacs an dara gearán, ar dá réir a dhéanann an Coimisiún agóid, go bunúsach, ar an gcéad dul síos, i gcoinne neamhspleáchas Agrolesproekt, a roghnaíodh mar shaineolaí neamhspleách an 7 Samhain 2017, agus, ar an dara dul síos, cur i bhfeidhm modhanna luachála nár léirigh, de réir na hinstitiúide sin, an praghas margaidh iarbhír, níl sé ábhartha do scrúdú na caingne seo.
38
Sna himthosca sin, ní gá ach an chéad agus an tríú gearán a scrúdú i bhfianaise an chásdlí dá dtagraítear i míreanna 31 go 35 den bhreithiúnas seo.
An chéad ghearán
Argóintí na bpáirtithe
39
Cuireann an Coimisiún in iúl gur dhréachtaigh Poblacht na Bulgáire liosta na n‑idirbheart a chomhlíonann coinníollacha Rialachán Uimh. 1998/2006 an 26 Samhain 2014. Cuireann sé leis sin gur eagraigh Poblacht na Bulgáire, idir 2014 agus 2017, cúig nós imeachta roghnúcháin do shaineolaí atá freagrach as praghas margaidh na ndáileachtaí talún foraoise a babhtáladh a chinneadh agus, ar dhul in éag na tréimhse a leagtar síos i gCinneadh 2015/456 dá chur chun feidhme, eadhon an 5 Meán Fómhair 2015, go raibh na sonraíochtaí teicniúla don tríú nós imeachta tairisceana chun saineolaí a roghnú fós ar siúl.
40
Áitíonn an Coimisiún, ar an 5 Meán Fómhair 2015, nár chuir Poblacht na Bulgáire Cinneadh 2015/456 chun feidhme, ós rud é nár aisghabh sí an Státchabhair lena mbaineann óna tairbhithe agus nár chomhlíon sí na hoibleagáidí faisnéise a leagtar síos in Airteagal 6 den Chinneadh sin.
41
Déanann Poblacht na Bulgáire agóid i gcoinne fhiúntas an chéad ghearáin.
42
Sa chéad áit, áitíonn Poblacht na Bulgáire gurb ionann líon mór thairbhithe na Státchabhrach atá i gceist agus castacht ábhartha dhlíthiúil agus fhíorasach atá le cur san áireamh agus tréimhse iomchuí agus réasúnta á socrú chun Cinneadh 2015/456 a chur chun feidhme. Bhainfeadh an aisghabháil le Státchabhair arna deonú i gcomhthéacs 132 idirbheart babhtála talún foraoise, a chomhfhreagraíonn do 2500 dáileacht talún san iomlán, a bhfuil a ríomh bunaithe ar an iliomad fachtóirí aonair. Ina theannta sin, áirítear sa tréimhse 12 mhí a leagtar síos chun Cinneadh 2015/456 a chur chun feidhme an tréimhse ar lena linn a fhéadfaidh tairbhithe a gceart achomhairc a fheidhmiú in aghaidh orduithe gnóthaithe lena mbunaítear fiachas poiblí. Léiríonn Poblacht na Bulgáire gur tionscnaíodh 68 n‑imeacht bhreithiúnacha i gcoinne orduithe den sórt sin os comhair na gcúirteanna náisiúnta. Ní bheadh feidhmiú an chirt chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach ag na tairbhithe sin faoi réir thoil Rialtas na Bulgáire. Dá bhrí sin, níl an tréimhse 12 mhí a leagtar síos i gCinneadh 2015/456 lena chur chun feidhme réasúnach.
43
Sa dara háit, áitíonn Poblacht na Bulgáire go ndearna sí roinnt beart laistigh den tréimhse fhorordaithe trí na sonraíochtaí don ghlao ar thairiscintí a tharraingt suas maidir le saineolaí a cheapadh chun measúnú a dhéanamh ar phraghas margaidh na ndáileachtaí foraoise a babhtáladh. Bhí easpa tairiscintí mar fhreagairt ar an gcéad ghlao ar thairiscintí ina imthoisc nach raibh faoi smacht Rialtas na Bulgáire. Cuireadh an nós imeachta tairisceana ina dhiaidh sin, a seoladh in 2015, ar ceal ar iarratas ón gCoimisiún, tar éis gearán a taisceadh lena sheirbhísí, gan an institiúid sin a chur san áireamh nach raibh sa ghearán ach meastacháin agus ní phraghsanna iarbhír idirbheart.
44
Thairis sin, cuireann Poblacht na Bulgáire in iúl gur dhréachtaigh sí, laistigh de na tréimhsí a leagtar amach in aithris 180 de Chinneadh 2015/456, liosta de 132 idirbheart babhtála talún foraoise a rinneadh le linn na tréimhse ón 1 Eanáir 2007 go dtí an 27 Eanáir 2009, gur shainaithin sí na tairbhithe óna raibh Státchabhair le haisghabháil agus gur dhréachtaigh sí liosta tairbhithe a fuair cabhair de minimis. Maíonn sí gur fhéach sí le cur chun feidhme iomlán agus éifeachtach Chinneadh 2015/456 a áirithiú trína ceangal, i gcás na nósanna imeachta tairisceana a eagraíodh in 2016 agus 2017 chun saineolaí a roghnú, go ndéanfaí scrúdú ar gach 132 idirbheart agus go gcinnfear margadhluach na ndáileachtaí talún foraoise a babhtáladh. Roghnaigh rialtas na Bulgáire saineolaí neamhspleách, a ndearna scrúdú ar na hidirbhearta, ar thug 103 díobh údar le haisghabháil, agus ríomh sé méid beacht na cabhrach a bhí dlite. In 2019 agus 2020, tuairiscíodh gur eisigh rialtas na Bulgáire 98 n‑ordú aisghabhála chun an chabhair sin a aisghabháil.
45
Ina fhreagra, áitíonn an Coimisiún, sa chéad áit, ós rud é nár tionscnaíodh aon chaingean chun Cinneadh 2015/456 a chur ar neamhní faoin gceathrú mír d’Airteagal 263 CFAE, gur ceanglaíodh ar Phoblacht na Bulgáire an Cinneadh sin a chur chun feidhme laistigh den tréimhse a leagtar síos ann. Thairis sin, chuir an Ballstát sin i gcoinne na tréimhse sin den chéad uair ina chosaint.
46
Sa dara háit, bheadh cur chun feidhme Chinneadh 2015/456, eadhon Státchabhair a aisghabháil, ina oibleagáid toradh a ghnóthú seachas ina oibleagáid díchill. Níor leor nósanna imeachta tairisceana a eagrú chun saineolaí a roghnú amháin chun a mheas gur cuireadh an cinneadh sin chun feidhme. Measann an Coimisiún freisin nach féidir freagracht a bheith air as neamhrialtachtaí a bhaineann le nós imeachta tairisceana a eagrú ná as an saineolaí a roghnú.
47
Sa tríú háit, cé gur eisíodh 98 n‑ordú aisghabhála, ní chiallaíonn sé sin gur aisghabhadh an Státchabhair. I gcás imeachtaí os comhair na gcúirteanna náisiúnta, bheadh ar údaráis na Bulgáire, lena n‑áirítear na cúirteanna sin, gach beart is gá a dhéanamh dá bhforáiltear lena gcóras dlí, lena n‑áirítear bearta sealadacha, chun cur chun feidhme láithreach agus éifeachtach Chinneadh 2015/456 a áirithiú. Leis an oibleagáid éifeachtacht iomlán an chinnidh sin a áirithiú agus réiteach a bhaint amach a bheadh comhsheasmhach leis an gcuspóir a shaothraítear, ní mór a áirithiú nach mbeadh rochtain ag tairbhithe na cabhrach sin air, fiú ar bhonn sealadach. Ós rud é go gcuireann imeachtaí cúirte náisiúnta éifeachtaí an ordaithe aisghabhála atá faoi chonspóid ar fionraí go huathoibríoch agus go gcuireann siad cosc ar aisghabháil éifeachtach na cabhrach sin, is sárú é sin ann féin ar dhlí an Aontais agus, go háirithe, ar phrionsabal na héifeachtachta i gcur chun feidhme Chinneadh 2015/456.
48
Ina hathfhreagra, áitíonn Poblacht na Bulgáire, ar an gcéad dul síos, nach raibh sí in ann measúnú a dhéanamh ar réasúntacht na tréimhse a leagtar síos i gCinneadh 2015/456 maidir lena chur chun feidhme sula raibh uirthi dul i ngleic leis na deacrachtaí a cruthaíodh leis an gCinneadh sin. Thairis sin, ó chéim an réamhscrúdaithe, chuir údaráis na Bulgáire in iúl don Choimisiún, i gcomhréir le prionsabal an chomhair dhílis, nárbh fhéidir comparáid oibiachtúil a dhéanamh le leibhéil phraghsanna na n‑idirbheart a rinneadh ar an margadh réadmhaoine.
49
Sa dara háit, i gCinneadh 2015/456, níor chuir an Coimisiún san áireamh an fhaisnéis a sholáthair údaráis na Bulgáire maidir le luach na réadmhaoine de réir na ngníomhas nótaire lena mbaineann, chun modh a cheapadh agus a mholadh do na húdaráis sin chun praghas iarbhír an mhargaidh a fháil, dá dtagraítear ag an institiúid sin sa Chinneadh sin.
50
Sa tríú háit, rinne Poblacht na Bulgáire bearta nithiúla chun a áirithiú nach mbeidh rochtain ag tairbhithe Státchabhrach air, fiú ar bhonn sealadach. Dá bhrí sin, i gcomhréir le moratóir a glacadh in 2009, ní bheadh acu ach úinéireacht lom ar an talamh foraoise a fuarthas ón Stát, gan bheith in ann tógáil air, rud a laghdódh luach na talún sin. Bhainfeadh caillteanas do na tairbhithe sin iad féin agus, dá bhrí sin, ní bheadh aon saobhadh iomaíochta iarbhír ann. Dá bhrí sin, níor éirigh leis an gCoimisiún a léiriú nach beart éifeachtach é an moratóir sin chun Cinneadh 2015/456 a chur chun feidhme.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
51
Mar réamhphointe, ba cheart a mheabhrú gurb é an 5 Meán Fómhair 2015 an dáta tagartha do chur i bhfeidhm an dara fomhír d’Airteagal 108(2) CFAE sa chás seo.
52
Ba cheart a thabhairt faoi deara nach bhfuil aon amhras ann gur sholáthair údaráis na Bulgáire, an 17 Deireadh Fómhair 2014, liosta d’idirbhearta babhtála talún foraoise a chomhlíon na coinníollacha chun iad a mheas mar ‘chabhair de minimis’. Áitíonn Poblacht na Bulgáire gur chuir an Coimisiún in iúl d’údaráis na Bulgáire, an 22 Deireadh Fómhair 2014, gur tarraingíodh suas an liosta sin i gceart, rud a dheimhnigh an institiúid sin ag an éisteacht.
53
Dá bhrí sin, ní mór a thabhairt faoi deara gur mheas an Coimisiún nach mór a mheas gur ‘cabhair de minimis’ iad na hidirbhearta babhtála talún foraoise a áirítear sa liosta sin agus nár cheart d’údaráis na Bulgáire iad a aisghabháil i gcomhthéacs chur chun feidhme Chinneadh 2015/456.
54
Sa chéad áit, maidir leis an oibleagáid an Státchabhair dá bhforáiltear in Airteagail 4 agus 5 de Chinneadh 2015/456 a aisghabháil, ní mór a thabhairt faoi deara nár chuir Poblacht na Bulgáire i gcoinne a hoibleagáide an chabhair sin a aisghabháil riamh agus go ndearna sí bearta nithiúla i leith na haisghabhála.
55
Mar sin féin, ar an gcéad dul síos, is léir ó aighneachtaí Phoblacht na Bulgáire gur cuireadh 6 idirbheart babhtála talún foraoise ar ceal, ar a luaithe, le linn 2020.
56
Ar an dara dul síos, ba cheart a thabhairt faoi deara, trí cheist le haghaidh freagra i scríbhinn a sheol an Chúirt Bhreithiúnais chuig údaráis na Bulgáire, gur iarradh orthu na hidirbhearta babhtála talún foraoise ba chúis le haisghabháil éifeachtach na Státchabhrach a deonaíodh a shonrú, seachas tríd an idirbheart babhtála a chur ar ceal, agus do mhéid arna chomhaontú ag an gCoimisiún. Mar fhreagra ar an gceist sin, chuir Poblacht na Bulgáire liosta de na hidirbhearta sin ar fáil, lena léirítear gur tharla na haisghabhálacha go léir tar éis an 5 Meán Fómhair 2015.
57
I ndáil leis sin, ní mhaíonn Poblacht na Bulgáire go ndearna sí, roimh an 5 Meán Fómhair 2015, méideanna a chomhfhreagraíonn don Státchabhair a leagtar amach i gCinneadh 2015/456 a aisghabháil.
58
Dá bhrí sin, maidir le hidirbhearta babhtála seachas iad siúd a liostaítear i mír 53 den bhreithiúnas seo, ní mór a chinneadh, ón 5 Meán Fómhair 2015, mar a áitíonn an Coimisiún, nach ndearna Poblacht na Bulgáire an Státchabhair a aisghabháil go héifeachtach, fiú go páirteach, i gcomhréir le hAirteagail 4 agus 5 de Chinneadh 2015/456.
59
Ní féidir na hargóintí arna n-agairt ag Poblacht na Bulgáire an cinneadh sin a chur faoi cheist.
60
Ar an gcéad dul síos, a mhéid a áitíonn Poblacht na Bulgáire go raibh an tréimhse dá bhforáiltear i gCinneadh 2015/456 maidir lena chur chun feidhme míréasúnta, a mhéid is gurb ionann an argóint sin agus pléadáil intuigthe go bhfuil an cinneadh sin neamhdhleathach i gcomhthéacs na caingne seo, ní mór diúltú don argóint sin.
61
De réir cásdlí socair, ní féidir le Ballstát brath ar neamhdhleathacht cinnidh mar chosaint i gcoinne caingne mar gheall ar mhainneachtain in oibleagáidí a chomhlíonadh bunaithe ar mhainneachtain an cinneadh sin a chur chun feidhme, ach amháin i gcás nach mór a mheas nach ann don chinneadh sin. Is i gcomhthéacs nós imeachta ar leith, eadhon caingean le haghaidh neamhniú faoi Airteagal 263 CFAE, nach mór aon agóid in aghaidh dlíthiúlacht gnímh den sórt sin de dhlí an Aontais a dhéanamh (féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Feabhra 2015, an Coimisiún v an Fhrainc, C‑37/14, EU:C:2015:90, mír 77 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus, chuige sin, breithiúnas an 29 Aibreán 2021, an Coimisiún v an Spáinn (TNT in Castilla-La Mancha), C‑704/19, EU:C:2021:342, mír 69 agus an cásdlí dá dtagraítear). Níor thionscain Poblacht na Bulgáire caingean le haghaidh neamhniú maidir le Cinneadh 2015/456 agus níl aon fhianaise ina hargóintí a d’fhéadfadh amhras a chaitheamh ar an gcinneadh sin a bheith ann.
62
Thairis sin, mar a tugadh faoi deara i mír 36 den bhreithiúnas seo, níl amhras ann nár iarr Poblacht na Bulgáire síneadh a chur leis an tréimhse a leagtar síos i gCinneadh 2015/456 lena chur chun feidhme.
63
A mhéid nach mór argóint Phoblacht na Bulgáire a leagtar amach i mír 60 den bhreithiúnas seo a thuiscint mar argóint lena bhféachtar le dodhéantacht Chinneadh 2015/456 a chur chun feidhme laistigh den tréimhse fhorordaithe a agairt, scrúdaítear an argóint sin i gcomhthéacs an tríú gearán.
64
Ar an dara dul síos, a mhéid a áitíonn Poblacht na Bulgáire go ndearna sí roinnt beart laistigh den tréimhse fhorordaithe, eadhon, go bunúsach, sonraíochtaí tairisceana a dhréachtú chun saineolaí a roghnú chun measúnú a dhéanamh ar phraghas margaidh na ndáileachtaí talún foraoise a babhtáladh agus nósanna imeachta tairisceana a sheoladh, ós rud é go raibh uirthi, i gcás na nósanna imeachta tairisceana a eagraíodh in 2016 agus 2017, 132 idirbheart babhtála a scrúdú agus margadhluach na ndáileachtaí talún foraoise babhtála a chinneadh, ós rud é gur ríomh sí méid beacht na cabhrach a fuarthas agus gur eisigh sé orduithe chun an chabhair sin a aisghabháil, ba cheart a thabhairt faoi deara, beag beann ar an dáta iarbhír ar a ndearnadh na bearta sin, nach ionann aon cheann acu agus aisghabháil éifeachtach mhéideanna na Státchabhrach i gcomhréir le hAirteagail 4 agus 5 de Chinneadh 2015/456, ós rud é go dtugtar le tuiscint leis an gCinneadh sin oibleagáid toradh sonrach a ghnóthú (féach, chuige sin, breithiúnas an 14 Aibreán 2011, an Coimisiún v an Pholainn, C‑331/09, EU:C:2011:250, míreanna 56 agus 57 agus an cásdlí dá dtagraítear).
65
Ar an tríú dul síos, ní mór diúltú d’argóint Phoblacht na Bulgáire go ndearnadh bearta nithiúla chun a áirithiú nach bhfuair tairbhithe na Státchabhrach an chabhair sin, fiú ar bhonn sealadach, toisc nach féidir na bearta sin a mheas mar bhearta lena gcuirtear Cinneadh 2015/456 chun feidhme.
66
Áitíonn Poblacht na Bulgáire, tar éis ghlacadh na mbeart sin, nach raibh ach ‘úinéireacht lom’ na talún foraoise a fuarthas ón Stát ag na tairbhithe, gan bheith in ann aon obair tógála a dhéanamh ar an talamh sin, rud a laghdódh luach na talún sin.
67
Mar sin féin, ar an gcéad dul síos, mar is léir ó aighneachtaí Phoblacht na Bulgáire agus ó na malartuithe ag an éisteacht, bhí na bearta sin roimh ghlacadh Chinneadh 2015/456, ós rud é, tar éis d’údaráis na Bulgáire moratóir a chur chun feidhme ar athruithe ar úsáid talún babhtála in 2009, gur le dlí a glacadh in 2011 a chuir na húdaráis sin toirmeasc ar thógáil ar an talamh sin.
68
Ar an dara dul síos, ós rud é gur measadh nach Státchabhair de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE i gCinneadh 2015/456 é an cinneadh ó na húdaráis phoiblí athrú ar úsáid talún a fuarthas ón Stát a fhormheas, níor cheart, dá bhrí sin, aon chabhair a aisghabháil ina leith sin. Thairis sin, ós rud é nach féidir tógáil ar thalamh a fhaightear ón Stát mar thoradh ar idirbheart babhtála talún foraoise, ní féidir teacht ar an gconclúid nach ann a thuilleadh don bhuntáiste eacnamaíoch a dhíorthaítear, de réir Chinneadh 2015/456, ó bhabhtáil den sórt sin.
69
Sa dara háit, maidir leis an oibleagáid a leagtar síos in Airteagal 6 de Chinneadh 2015/456, faoina gceanglaítear ar Phoblacht na Bulgáire faisnéis áirithe a sholáthar laistigh de 4 mhí, 8 mí agus 12 mhí ó fhógra an chinnidh sin, áitíonn an Ballstát sin, laistigh de na tréimhsí a leagtar amach in aithris 180 de Chinneadh 2015/456, gur dhréachtaigh sé liosta de 132 idirbheart babhtála talún foraoise a rinneadh le linn na tréimhse ó 2007 go 2009, gur sainaithníodh na tairbhithe óna raibh an Státchabhair le haisghabháil agus gur dhréachtaigh sé liosta tairbhithe a fuair cabhair de minimis.
70
Beag beann ar na dátaí ar a ndearnadh na bearta sin, ní mór a chinneadh nach dtugann a nglacadh le fios gur sholáthair Poblacht na Bulgáire an fhaisnéis a ceanglaíodh uirthi a chur faoi bhráid an Choimisiúin i gcomhréir le hAirteagal 6 de Chinneadh 2015/456.
71
Ní chomhfhreagraíonn na bearta sin don fhaisnéis a thuairiscítear in Airteagal 6(1) go (3) de Chinneadh 2015/456. Ina theannta sin, mar is léir ó mhíreanna 54 go 68 den bhreithiúnas seo, ós rud é nár lean Poblacht na Bulgáire, laistigh den tréimhse dá bhforáiltear i gCinneadh 2015/456, ar aghaidh, fiú go páirteach, le haisghabháil éifeachtach na Státchabhrach, ní féidir a mheas gur chuir an Ballstát sin na bearta agus an fhaisnéis uile dá dtagraítear in Airteagal 6(4) den Chinneadh sin in iúl don Choimisiún roimh an 5 Meán Fómhair 2015.
72
I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, ní mór seasamh leis an gcéad ghearán.
An tríú gearán
Argóintí na bpáirtithe
73
Meabhraíonn an Coimisiún nach mór do na Ballstáit a léiriú go ndearna siad iarracht de mheon macánta an Státchabhair a aisghabháil agus comhoibriú leis, i gcomhréir le hAirteagal 4(3) CAE, chun aon deacrachtaí a tháinig chun cinn a shárú. Ní hamhlaidh, áfach, an cás anseo. Léiríonn an Coimisiún, de réir na faisnéise atá ar fáil dó, nár cuireadh Cinneadh 2015/456 chun feidhme go hiomlán fós ar an dáta a taisceadh a iarratas.
74
Sa chéad áit, áitíonn an Coimisiún go ndearna 66 as 102 thairbhí na Státchabhrach agóid i gcoinne na n‑orduithe aisghabhála os comhair na gcúirteanna náisiúnta, rud a d’fhág go raibh tuilleadh moilleanna ar chur chun feidhme Chinneadh 2015/456 agus, i gcás inarb infheidhme, imeachtaí nua riaracháin agus breithiúnacha.
75
Ar an gcéad dul síos, cheanglófaí ar na húdaráis náisiúnta inniúla agus ar na cúirteanna náisiúnta a áirithiú go bhfuil Cinneadh 2015/456 go hiomlán éifeachtach agus teacht ar réiteach atá comhsheasmhach leis an gcuspóir atá á shaothrú leis an gcinneadh sin, eadhon a áirithiú nach mbeidh rochtain ag tairbhithe Státchabhrach, fiú ar bhonn sealadach, ar na cistí a chomhfhreagraíonn don Státchabhair. Dá bhrí sin, ní fhéadfadh cúirteanna náisiúnta modh a chur i bhfeidhm chun méid na cabhrach sin a ríomh a mbeadh sé d’éifeacht aige an buntáiste eacnamaíoch a shainaithnítear sa chinneadh sin a neodrú. Thairis sin, ní thagraíonn Poblacht na Bulgáire d’fhionraí ar chur chun feidhme ordaithe chun Státchabhair a aisghabháil bunaithe ar amhras maidir le bailíocht Chinneadh 2015/456, cé acu an dtagann an t‑amhras sin ón mBallstát sin i gcomhthéacs caingean le haghaidh neamhniú arna tionscnamh faoi Airteagal 263 CFAE nó ó chúirteanna náisiúnta.
76
Ar an dara dul síos, áitíonn an Coimisiún, a mhéid a mheasann Poblacht na Bulgáire nach féidir, faoi dhlí na Bulgáire, an bonn a bhaint d’imeachtaí dlíthiúla leanúnacha ná de chinntí a bhfuil feidhm res judicata acu, go bhfuil sé d’oibleagáid ar chúirt náisiúnta lánéifeacht dhlí an Aontais a áirithiú trí aon fhoráil den dlí náisiúnta atá contrártha a fhágáil gan feidhm, más gá. Dá bhrí sin, ní bheadh éifeacht res judicata a ghabhann le cinntí na gcúirteanna náisiúnta, lena gcuirtear cosc de facto ar aisghabháil cabhrach, ina imthoisc a léiríonn go bhfuil sé go hiomlán dodhéanta an cinneadh ón gCoimisiún a chur chun feidhme.
77
Sa dara háit, cuireann an Coimisiún in iúl, chun an oibleagáid a chomhlíonadh maidir leis an Státchabhair lena mbaineann a aisghabháil, nach mór don Bhallstát gníomhartha dlíthiúla nua a ghlacadh nó neamhaird a thabhairt ar fhorálacha den dlí náisiúnta lena gcuirtear cosc air an cinneadh a chur chun feidhme lena n‑ordaítear cabhair atá neamhdhleathach agus neamhréireach leis an margadh inmheánach a aisghabháil agus na deacrachtaí a thagann chun cinn a shárú go tapa. Dá bhrí sin, ba cheart forálacha forlíontacha an Dlí maidir le Maoin Stáit, arna chur i bhfeidhm ag na saineolaithe breithiúnacha, a leasú nó neamhaird a dhéanamh orthu chun éifeacht iomlán a thabhairt do Chinneadh 2015/456, a thagann go hiomlán faoi inniúlacht Phoblacht na Bulgáire.
78
Cuireann Poblacht na Bulgáire i gcoinne fhiúntas an tríú gearán.
79
Sa chéad áit, maíonn Poblacht na Bulgáire, mar gheall ar líon beag idirbheart a bheith ann idir daoine aonair, go raibh sé dodhéanta go hoibiachtúil do Agrolesproekt idirbhearta inchomparáide a aimsiú ar an margadh chun measúnuithe ar phraghsanna margaidh a bhunú don talamh foraoise a babhtáladh a dhéanfadh éilimh, gan bhunús, ón gCoimisiún maidir le ‘praghas margaidh iarbhír’ a shásamh.
80
Sa dara háit, áitíonn Poblacht na Bulgáire go ndearna na cúirteanna náisiúnta orduithe aisghabhála a chur ar neamhní ar bhonn tuarascálacha ó shaineolaithe breithiúnacha arna dtarraingt suas i gcomhréir leis na critéir mheasúnaithe náisiúnta a leagtar síos i bpointí 2 agus 4 de mhír 1a d’fhorálacha forlíontacha an Dlí maidir le Maoin Stáit. I ndáil leis sin, is léir ó bhreithiúnas an 19 Deireadh Fómhair 2023, Ministar na zemedelieto, hranite i gorite (C‑325/22, EU:C:2023:793, mír 60), go bhfuil míreanna 2 agus 4 de mhír 1a i gcomhréir le hAirteagal 107(1) CFAE agus le hAirteagal 16(3) de Rialachán 2015/1589. Dá bhrí sin, tá na cinntí a rinne cúirteanna na Bulgáire i gcomhréir le dlí an Aontais.
81
Ina theannta sin, ina breithiúnais a tugadh ar dháta fhreagra Phoblacht na Bulgáire, dhiúltaigh Varhoven administrativen sad (an Chúirt Riaracháin Uachtarach, an Bhulgáir) go daingean don fhéidearthacht talamh a úsáid chun críche eile. De réir cásdlí socair, ós rud é go bhféadfadh dodhéantacht iomlán chur chun feidhme a bheith de chineál dlíthiúil i gcás ina n‑eascraíonn sé as cinntí arna ndéanamh ag cúirteanna náisiúnta, ar choinníoll go bhfuil na cinntí sin i gcomhréir le dlí an Aontais, fágann sé sin go raibh ar Phoblacht na Bulgáire, sa chás seo, dul i ngleic le dodhéantacht den sórt sin.
82
Sa tríú háit, áitíonn Poblacht na Bulgáire gur chuir sí na saincheisteanna a bhaineann le Státchabhair a aisghabháil faoi bhráid an Choimisiúin lena measúnú laistigh den tréimhse fhorordaithe agus gur iarr sí treoracha ionas go bhféadfaí a cheangal ar na cúirteanna náisiúnta iad a chomhlíonadh. Ós rud é nár thug an Coimisiún na treoracha sin di, agus dá bhrí sin nár chomhlíon sé a oibleagáid maidir le comhar dílis, d’iarr ionadaithe dlíthiúla an Aire Talmhaíochta, Bia agus Foraoiseachta, i gcomhthéacs na n‑imeachtaí in aghaidh na n‑orduithe aisghabhála, go ndéanfaí iarraidh ar réamhrialú chuig an gCúirt, as ar eascair breithiúnas an 19 Deireadh Fómhair 2023, Ministar na zemedelieto, hranite i gorite (C‑325/22, EU:C:2023:793), lenar tugadh deiseanna nua d’údaráis na Bulgáire bearta leantacha a ghlacadh chun na deacrachtaí a bhaineann le cur chun feidhme Chinneadh 2015/456 a shárú.
83
Sa cheathrú háit, meabhraíonn Poblacht na Bulgáire nár léirigh an Coimisiún i gCinneadh 2015/456 ná ag aon chéim eile ina dhiaidh sin, aon mhodh sonrach chun measúnú a dhéanamh ar phraghsanna margaidh na talún foraoise a babhtáladh. Ina theannta sin, maidir le líomhaintí an Choimisiúin maidir le neamhiontaofacht na luachálacha a rinneadh, níor léirigh an institiúid sin, ina iarratas ná sna hiarscríbhinní a ghabhann leis, figiúr beacht ná neasfhigiúr don ‘phraghas margaidh iarbhír’.
84
Ina fhreagra, cuireann an Coimisiún in iúl, sa chéad áit, nach leanann sé ó bhreithiúnas an 19 Deireadh Fómhair 2023, Ministar na zemedelieto, hranite i gorite (C‑325/22, EU:C:2023:793), go ríomhann cúirteanna náisiúnta méid na Státchabhrach ar bhealach as a n‑eascraíonn cur chun feidhme Chinneadh 2015/456, ná go ndéantar praghas margaidh iarbhír a ríomh i gceart mar thoradh ar an modh a eascraíonn as an Dlí maidir le Maoin Stáit. Tugann sí faoi deara gur chinn an Chúirt nach mór don chúirt náisiúnta a chur san áireamh, ar an gcéad dul síos, tearcluacháil na bpraghsanna a luaitear sna gníomhais nótaire agus, ar an dara dul síos, líon neamhleor na ndíolachán a d’fhéadfaí a chur san áireamh de réir analaí chun go bhféadfaí comparáid iontaofa a dhéanamh. Is léir ó bhreithiúnas ó Varhoven administrativen sad (an Chúirt Riaracháin Uachtarach) an 20 Aibreán 2021 nár cuireadh an dá fhachtóir sin san áireamh agus an modh a eascraíonn as an Dlí maidir le Maoin Stáit á chur i bhfeidhm.
85
Ina theannta sin, is léir nach bhfuil cinntí na gcúirteanna náisiúnta i gcomhréir le dlí an Aontais, ós rud é go neodródh na saineolaithe breithiúnacha, a ríomhann praghsanna margaidh na talún foraoise a babhtáladh ar bhonn, inter alia, na sonraí atá sna gníomhais nótaire, aisghabháil Státchabhrach in 58 gcás.
86
Sa dara háit, cuireann an Coimisiún i gcoinne gur ghá dó teacht ar réiteach ar an dodhéantacht dhlíthiúil líomhnaithe Státchabhair neamhdhleathach a aisghabháil faoin dlíchóras intíre. Cuireann sé in iúl go sainmhínítear go docht coincheap na ‘dodhéantachta dlíthiúla iomlán’ ionas nach mbainfear an bonn de thosaíocht agus d’éifeachtacht dhlí an Aontais, agus nach féidir é a bhunú ar chreat dlíthiúil náisiúnta a bheith ann lena gcuirtear cosc ar aisghabháil éifeachtach. Measann sé, thairis sin, go dtugann aithrisí 172 go 179 de Chinneadh 2015/456 roinnt féidearthachtaí do Phoblacht na Bulgáire chun déileáil le castacht aisghabháil na Státchabhrach.
87
Sa tríú háit, cuireann an Coimisiún in iúl, ar an dáta a taisceadh an freagra, nár sholáthair Poblacht na Bulgáire sonraí ach amháin maidir leis na méideanna Státchabhrach arna ríomh i gcomhthéacs na n‑imeachtaí cúirte náisiúnta atá ar siúl faoi láthair. Os a choinne sin, ní raibh sé ar an eolas faoi na sonraí deiridh a bhaineann le ríomh na méideanna a bhí le haisghabháil.
88
Ina hathfhreagra, áitíonn Poblacht na Bulgáire gur leasaigh sí forálacha Airteagal 6 de Naredba za otsenka na pozemleni imoti v gorski teritorii (Rialachán maidir le luacháil talún i limistéir foraoise, DV Uimh. 63 an 16 Lúnasa 2011), arna leasú agus arna fhorlíonadh (DV Uimh. 34 an 3 Bealtaine 2016), chun Cinneadh 2015/456 a chur chun feidhme. Líomhnaítear go bhfuarthas praghsanna margaidh na talún foraoise a babhtáladh arna gcinneadh i dtuarascálacha luachála Agrolesproekt mar thoradh ar an leasú sin agus d’ainneoin líon neamhleor na n‑idirbheart comhchosúil ar an margadh.
89
Bheadh dodhéantacht oibiachtúil de chineál dlíthiúil ann freisin a eascraíonn as chur i bhfeidhm phointí 2 agus 4 de mhír 1a ag na cúirteanna náisiúnta d’fhorálacha forlíontacha an Dlí maidir le Maoin Stáit, a bheadh i gcomhréir le breithiúnas an 19 Deireadh Fómhair 2023, Ministar na zemedelieto, hranite i gorite (C‑325/22, EU:C:2023:793). Leis na critéir a leagtar amach sna forálacha sin, cheanglófaí ar shaineolaithe scrúdú a dhéanamh ar idirbhearta comhchosúla ar an margadh ar bhonn gníomhartha nótaire a bhaineann leis na hidirbhearta sin, a mheastar a bheith mar dhíolacháin iarbhír earraí a bhfuil saintréithe comhchosúla acu.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
90
Ba cheart a thabhairt faoi deara, ar an gcéad dul síos, a mhéid a áitíonn Poblacht na Bulgáire nár léirigh an Coimisiún i gCinneadh 2015/456 nó ag céim níos déanaí modh sonrach chun measúnú a dhéanamh ar phraghsanna margaidh na talún foraoise a babhtáladh nó figiúr beacht nó neasfhigiúr don ‘phraghas margaidh iarbhír’, gur léirigh an Coimisiún, i ndáiríre, trí mhodh as a bhféadfadh Poblacht na Bulgáire úsáid a bhaint chun Cinneadh 2015/456 a chur chun feidhme, a leagtar amach in aithrisí 173 go 177.
91
Foráiltear le modh amháin, dá dtagraítear in aithris 177 de Chinneadh 2015/456, do chealú an idirbhirt babhtála talún foraoise. Baineann an dá mhodh eile, a leagtar amach in aithrisí 173 go 176 den Chinneadh sin, le méid na Státchabhrach atá le haisghabháil a chinneadh ar bhonn na bpraghsanna margaidh a bhí i réim tráth na n‑idirbheart babhtála, mar a léirítear i dtíolacadh 2014/032997 a chuir Poblacht na Bulgáire isteach, nó ar bhonn an mhéid arna shocrú ag saineolaí neamhspleách tar éis measúnú a dhéanamh ar phraghas margaidh na ndáileachtaí sin.
92
Sna himthosca sin, níor ceanglaíodh ar an gCoimisiún, nár ceanglaíodh air an chabhair a bhí le haisghabháil a chainníochtú, murab ionann agus an méid a áitíonn Poblacht na Bulgáire, critéir níos sonraí a shainiú, i gCinneadh 2015/456 nó ag céim níos déanaí, chun measúnú a dhéanamh ar phraghsanna margaidh na talún foraoise a babhtáladh nó figiúr beacht nó neasfhigiúr don ‘phraghas margaidh iarbhír’ a shainiú.
93
Sa dara háit, agus Poblacht na Bulgáire ag áitiú go raibh dodhéantacht oibiachtúil ag Agrolesproekt, eadhon idirbhearta inchomparáide a aimsiú ar an margadh chun measúnú a dhéanamh ar phraghsanna margaidh na talún a babhtáladh, ní mór a thabhairt faoi deara, ar an gcéad dul síos, nach é an fhéidearthacht saineolaí a úsáid chun measúnú a dhéanamh ar na praghsanna sin, dá bhforáiltear in aithris 176 de Chinneadh 2015/456, an t‑aon mhodh amháin a d’fhéadfaí a úsáid chun measúnú a dhéanamh ar mhéid na Státchabhrach atá le haisghabháil, mar a cuireadh in iúl i mír 91 den bhreithiúnas seo, agus, ar an dara dul síos, a mhéid a bhí an measúnú a rinne an saineolaí sin i gcomhréir leis an gCinneadh sin, nach gá an measúnú sin a bhunú ar an modh eile dá dtagraítear sa mhír sin. Dá bhrí sin, cé gur fhormheas an Coimisiún roghnú Agrolesproekt, níor forchuireadh an rogha chun measúnú saineolaithe a úsáid le Cinneadh 2015/456, ach d’eascair sé as cinneadh ó údaráis na Bulgáire.
94
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, mar a chuir an tAbhcóide Ginearálta in iúl i míreanna 64, 89 agus 90 dá Thuairim, go bhféadfadh an saineolaí a bheith ina ghnóthas poiblí agus, mar atá i ndlí an Aontais agus i gcleachtas cinnteoireachta an Choimisiúin, nach raibh aon chúis ag Poblacht na Bulgáire an fhaisnéis a nochtadh don Choimisiún gur gnóthas poiblí é Agrolesproekt arna rialú, go háirithe, ag an Aireacht Talmhaíochta, Bia agus Foraoiseachta.
95
Thairis sin, is de chineál praiticiúil iad na deacrachtaí a luaigh Poblacht na Bulgáire maidir le hidirbhearta inchomparáide a aimsiú ar an margadh chun measúnú a dhéanamh ar phraghsanna margaidh na talún a babhtáladh agus bhí an Ballstát sin ar an eolas fúthu, ós rud é gur chuir sé an Coimisiún ar an eolas fúthu le linn an nós imeachta riaracháin, mar a luaitear i gCinneadh 2015/456. I gcomhréir leis an gcásdlí dá dtagraítear i mír 35 den bhreithiúnas seo, ní cheadaítear le deacrachtaí den sórt sin a mheas go bhfuil an coinníoll a bhaineann le dodhéantacht iomlán chur chun feidhme Chinneadh 2015/456 comhlíonta sa chás seo.
96
Sa tríú háit, a mhéid a bhraitheann Poblacht na Bulgáire ar chaingne a bheith ann os comhair na gcúirteanna náisiúnta i gcoinne na n‑orduithe aisghabhála arna n‑eisiúint, ba cheart a thabhairt faoi deara nach n‑éilíonn an Ballstát sin go ndearnadh bearta, i gcomhthéacs na n‑imeachtaí sin, ionas nach mbainfidh na tairbhithe tairbhe as an gcabhair lena mbaineann, fiú ar bhonn sealadach. Thairis sin, ní mhaíonn Poblacht na Bulgáire go ndearnadh agóid i gcoinne bhailíocht Chinneadh 2015/256 i gcomhthéacs na caingne sin.
97
Dá bhrí sin, i gcomhréir leis an gcásdlí dá dtagraítear i mír 35 den bhreithiúnas seo, ní cheadaítear leis na deacrachtaí dlíthiúla sin a mheas, sa chás seo, go gcomhlíontar an coinníoll a bhaineann le dodhéantacht iomlán Chinneadh 2015/456 a chur chun feidhme.
98
Sa cheathrú háit, a mhéid a bhraitheann Poblacht na Bulgáire ar dhodhéantacht iomlán, de chineál dlíthiúil, Chinneadh 2015/456 a chur chun feidhme, a eascraíonn as cinntí arna ndéanamh ag cúirteanna náisiúnta i gcomhréir le dlí an Aontais, i bhfianaise théarmaí bhreithiúnas an 19 Deireadh Fómhair 2023, Ministar na zemedelieto, hranite i gorite (C‑325/22, EU:C:2023:793), ní mór diúltú don argóint sin.
99
I ndáil leis sin, chinn an Chúirt nach gcuireann Airteagal 107(1) CFAE agus Airteagal 16(3) de Rialachán 2015/1589 cosc, a priori, ar chritéir amhail iad siúd a leagtar síos i bpointí 2 agus 4 de mhír 1a d’fhorálacha forlíontacha an Dlí maidir le Maoin Stáit, chun méid na Státchabhrach a fhaightear agus talamh á fháil a chinneadh, i gcomhthéacs babhtáil talún foraoise, atá bunaithe ar mheánphraghsanna idirbheart maoine cláraithe a bhaineann le talamh a bhfuil saintréithe comhchosúla acu agus atá suite gar dó, ina bhfuil ceann amháin ar a laghad de na páirtithe ina thrádálaí, a tugadh i gcrích laistigh de thréimhse 12 mhí roimh an luacháil (féach, chuige sin, breithiúnas an 19 Deireadh Fómhair 2023, Ministar na zemedelieto, hranite i gorite, C‑325/22, EU:C:2023:793, míreanna 56 agus 60).
100
Chinn an Chúirt freisin, áfach, nach mór cur i bhfeidhm na gcritéar sin a bheith comhréireach le cinneadh an Choimisiúin maidir le Státchabhair a aisghabháil agus nach mór dóibh a bheith in ann margadhluach na talún sin tráth na babhtála a chinneadh. I ndáil leis sin, mar a chuir Poblacht na Bulgáire in iúl, shonraigh an Chúirt gur faoin gcúirt náisiúnta, a rinne an iarraidh ar réamhrialú, a bhí sé tearcluacháil ar phraghsanna na n‑idirbheart maoine a fhíorú, sa chleachtas, chun méid na dtáillí cánach agus nótaire a laghdú, agus, mar a luaigh Rialtas na Bulgáire ina bharúlacha i scríbhinn, nár leor na díolacháin a d’fhéadfaí a chur san áireamh de réir analaí chun comparáid iontaofa a dhéanamh (féach, chuige sin, breithiúnas an 19 Deireadh Fómhair 2023, Ministar na zemedelieto, hranite i gorite, C‑325/22, EU:C:2023:793, míreanna 56, 58 agus 60).
101
Is deacrachtaí dlíthiúla agus praiticiúla iad na deacrachtaí a luaigh Poblacht na Bulgáire, a eascraíonn go bunúsach as an ngá atá le pointí 2 agus 4 de mhír 1a d’fhorálacha forlíontacha an Dlí maidir le Maoin Stáit a chur i bhfeidhm, nuair a bheadh sé deacair idirbhearta inchomparáide a aimsiú ar an margadh chun luachálacha phraghas an mhargaidh a bhunú don talamh babhtála. Ar an gcéad dul síos, mar a tugadh faoi deara cheana i mír 93 den bhreithiúnas seo, eascraíonn na deacrachtaí sin as an rogha a rinne údaráis na Bulgáire modh a úsáid chun méid na cabhrach atá le haisghabháil a ríomh bunaithe ar chinneadh phraghas margaidh na talún lena mbaineann ag saineolaí. Ar an dara dul síos, a mhéid a chuir cur i bhfeidhm phointí 2 agus 4 de mhír 1a d’fhorálacha forlíontacha an Dlí maidir le Maoin Stáit bac ar chur chun feidhme Chinneadh 2015/456, is faoi údaráis na Bulgáire a bhí sé gach beart is gá a dhéanamh chun deacrachtaí cur chun feidhme den sórt sin a sheachaint agus, ar an gcaoi sin, éifeacht iomlán an chinnidh sin a áirithiú.
102
Mar a chuir an Chúirt in iúl ina breithiúnas an 19 Deireadh Fómhair 2023, Ministar na zemedelieto, hranite i gorite (C‑325/22, EU:C:2023:793, mír 55 agus an cásdlí dá dtagraítear), má imíonn modh luachála ón margadhluach, ceanglaítear ar an gcúirt náisiúnta neamhaird a thabhairt air de bhua na hoibleagáide atá ar gach comhlacht Stáit, lena n‑áirítear cúirteanna náisiúnta, neamhaird a dhéanamh ar aon riail dlí náisiúnta nach bhfuil ag teacht le dlí an Aontais.
103
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara gur faoin gCoimisiún atá sé a léiriú, trí fhianaise nithiúil shonrach, nach gceadaítear le praghas an mhargaidh arna bhunú ag údaráis na Bulgáire Státchabhair a aisghabháil i gcomhthéacs chur chun feidhme Chinneadh 2015/456.
104
Sa chúigiú háit, a mhéid a áitíonn Poblacht na Bulgáire go raibh an tréimhse a leagtar síos i gCinneadh 2015/456 maidir lena chur chun feidhme míréasúnta agus a mhéid nach mór a thuiscint go bhféachtar leis an argóint sin lena shuí nárbh fhéidir Cinneadh 2015/456 a chur chun feidhme laistigh den tréimhse a fhorordaítear, mar a léirítear i mír 63 den bhreithiúnas seo, ní mór diúltú don argóint sin. Mar a tugadh faoi deara i mír 36 den bhreithiúnas seo, níor iarr Poblacht na Bulgáire ar an gCoimisiún tréimhse bhreise a shocrú don chur chun feidhme sin.
105
Dá bhrí sin, ní mór teacht ar an gconclúid nach bhfuil údar maith leis an moill ar chur chun feidhme Chinneadh 2015/456 agus nach mór seasamh leis an tríú gearán.
106
Is léir ó na breithnithe roimhe seo, ós rud é nach mór seasamh leis an gcéad ghearán agus leis an tríú gearán, nach mór a mheas, trí mhainneachtain na bearta uile is gá a ghlacadh, laistigh de na tréimhsí forordaithe, chun Cinneadh 2015/456 a chur chun feidhme, nár chomhlíon Poblacht na Bulgáire a hoibleagáidí faoi Airteagail 4 go 6 den chinneadh sin agus faoi CFAE.
Costais
107
Faoi Airteagal 138(1) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte, ordófar don pháirtí nár éirigh leis na costais a íoc, má iarrtar iad i bpléadálacha an pháirtí a n‑éireoidh leis. Ós rud é go bhfuil iarratas déanta ag an gCoimisiún ar chostais agus nár éirigh le Poblacht na Bulgáire, ní mór ordú a thabhairt do Phoblacht na Bulgáire na costais a íoc.
Ar na forais sin, dearbhaíonn agus rialaíonn an Chúirt (an tOchtú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.
Trí mhainneachtain na bearta uile is gá a ghlacadh, laistigh de na tréimhsí forordaithe, chun Cinneadh (AE) 2015/456 ón gCoimisiún an 5 Meán Fómhair 2014 maidir le scéim cabhrach Uimh. SA.26212 (11/C) (ex 11/NN – ex CP 176/A/08) agus SA.26217 (11/C) (ex 11/NN – ex CP 176/B/08) arna chur chun feidhme ag Poblacht na Bulgáire i gcomhthéacs babhtálacha talún foraoise, níor chomhlíon Poblacht na Bulgáire a hoibleagáidí faoi Airteagail 4 go 6 den Chinneadh sin agus faoi CFAE.
2.
Ordaítear do Phoblacht na Bulgáire na costais a íoc.
[Sínithe]
(
*1
)	Teanga an cháis: an Bhulgáiris.