62024CJ0525
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Séú Dlísheomra)
27 Samhain 2025 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Airteagal 63 CFAE – Saorghluaiseacht chaipitil – Cánachas – Cáin chorparáide ar dhíbhinní – Duine dlítheanach faoi rialú dhlí na Spáinne, duine inchánach nach bhfuil cónaí air sa Phortaingéil – Cáin shiarchoinneálach – Díolúine – Ceanglais cruthúnais – Deimhniú lena ndearbhaítear na coinníollacha maidir le díolúine – Airteagal 65 CFAE – Cúiseanna sáraitheacha ar mhaithe le leas an phobail – Éifeachtacht na maoirseachta fioscaí – Bailiú éifeachtach cánach – Comhar agus cúnamh frithpháirteach idir údaráis inniúla na mBallstát)
I gCás C‑525/24,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ó Tribunal Arbitral Tributário (Centro de Arbitragem Administrativa – CAAD) (an Bord Eadrána Cánach (an tIonad Eadrána Riaracháin), an Phortaingéil), trí bhreith an 18 Iúil 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 30 Iúil 2024, sna himeachtaí
Santander Renta Variable España Pensiones, Fondo de Pensiones,
v
Autoridade Tributária e Aduaneira,
tugann AN CHÚIRT (an Séú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: I. Ziemele (Rapóirtéir), Uachtarán Dlísheomra, A. Kumin agus S. Gervasoni, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J. Richard de la Tour,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
Santander Renta Variable España Pensiones, Fondo de Pensiones, arna ionadú ag F. Cabral Matos, T. Marreiros Moreira agus R. Pereira de Abreu, advogados,
–
Rialtas na Portaingéile, arna ionadú ag P. Barros da Costa, H. Gomes Magno agus A. Rodrigues, i gcáil Gníomhairí,
–
an Coimisiún Eorpach, arna ionadú ag P. Caro de Sousa agus W. Roels, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú seo le léiriú ar Airteagal 63 CFAE.
2
Rinneadh an iarraidh in imeachtaí idir Santander Renta Variable España Pensiones, Fondo de Pensiones (‘Santander’) agus Autoridade Tributária e Aduaneira (an tÚdarás Cánach agus Custaim, an Phortaingéil; ‘an t‑údarás cánach’) maidir le dlíthiúlacht chánachas na ndíbhinní a fuair Santander, a bhaineann leis na blianta 2020 agus 2021, trí cháin shiarchoinneálach ag an bhfoinse.
An dlí lena mbaineann
Dlí idirnáisiúnta
3
Foráiltear le hAirteagal 10(1) agus (2) den Choinbhinsiún idir Poblacht na Portaingéile agus Ríocht na Spáinne chun cánachas dúbailte a sheachaint agus imghabháil cánach a chosc i réimse na gcánacha ioncaim, a tugadh i gcrích i Maidrid an 26 Deireadh Fómhair 1993:
‘1.   Féadfar cáin a ghearradh ar dhíbhinní a íocann cuideachta atá bunaithe i Stát Conarthach le cónaitheoir an Stáit Chonarthaigh eile sa Stát eile sin.
2.   Féadfar, áfach, cáin a ghearradh freisin ar dhíbhinní den sórt sin i Stát Conarthach ina bhfuil an chuideachta a íocann na díbhinní bunaithe agus de réir reachtaíocht an Stáit sin, ach más é an duine a fhaigheann na díbhinní a úinéir tairbhiúil, ní rachaidh an cháin a chinnfear amhlaidh thar:
(b) 15% den mhéid comhlán díbhinní i gcásanna eile.
[...]’
Dlí an Aontais Eorpaigh
CFAE
4
Foráiltear le hAirteagal 63(1) CFAE mar a leanas:
‘Faoi chuimsiú na bhforálacha atá leagtha amach sa Chaibidil seo, toirmiscfear na srianta uile ar ghluaiseacht chaipitil idir na Ballstáit agus idir na Ballstáit agus tríú tíortha.’
5
Foráiltear le hAirteagal 65 CFAE mar a leanas:
‘1.   Beidh forálacha Airteagal 63 gan dochar do cheart Ballstát:
(a)
forálacha ábhartha a ndlí cánach a chur chun feidhme a idirdhealaíonn idir cáiníocóirí nach bhfuil sa chor céanna maidir lena n‑áit chónaithe nó maidir leis an áit ina bhfuil a gcuid caipitil infheistithe;
[...]
3.   Ní fhéadfar áis a bhaint as na bearta ná na nósanna imeachta dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2 le haghaidh idirdhealú treallach ná chun srianadh faoi cheilt a dhéanamh ar shaorghluaiseacht chaipitil agus íocaíochtaí mar atá sí sainithe in Airteagal 63.
[...]’
Treoir (AE) 2016/2341
6
Luaitear in aithris 3 de Threoir (AE) 2016/2341 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Nollaig 2016 maidir le gníomhaíochtaí institiúidí um sholáthar pinsean ceirde (IORPanna) agus maoirseacht a dhéanamh ar na hinstitiúidí sin (IO 2016 L 354, lch. 37) mar seo a leanas:
‘Is é is aidhm don Treoir seo comhchuibhiú íosta a bhaint amach agus, dá bhrí sin, níor cheart go gcuirtear cosc ar na Ballstáit forálacha eile a choinneáil ar bun nó a ghlacadh chun comhaltaí agus tairbhithe scéimeanna pinsin ceirde a chosaint, ar choinníoll go bhfuil na forálacha sin comhoiriúnach le hoibleagáidí na mBallstát faoi dhlí an Aontais Eorpaigh. Ní bhaineann an Treoir seo le saincheisteanna maidir leis an dlí náisiúnta sóisialta, saothair, cánach ná conarthaí, ná le leordhóthanacht an tsoláthair pinsin sna Ballstáit.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7
Foráiltear le hAirteagal 6 den Treoir sin mar seo a leanas:
‘Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
(1)
ciallaíonn “institiúid um sholáthar scor ceirde” nó “IORPanna”: institiúid, beag beann ar a foirm dhlíthiúil, a fheidhmíonn ar bhonn cistithe agus a bhunaítear ar leithligh ó aon ghnóthas nó ó aon ghrúpa ballraíochta chun sochair scoir atá nasctha le gníomhaíocht ghairme a sholáthar, ar bhonn comhaontaithe nó conartha:
(a)
ar bhonn aonair nó go comhpháirteach idir an fostóir/na fostóirí agus an fostaí/na fostaithe nó a n‑ionadaithe faoi seach; nó
(b)
le daoine féinfhostaithe, ar bhonn aonair nó go comhpháirteach, i gcomhréir le dlí an Bhallstáit baile agus an Bhallstáit óstaigh,
agus a dhéanann gníomhaíochtaí a dhíorthaíonn go díreach ón aidhm sin;
[...]
(4)
ciallaíonn “sochair scoir”: sochair a dhámhtar trí thagairt a dhéanamh do scor nó don ionchas dul ar scor, nó, i gcás ina bhforlíonann siad na sochair sin agus ina soláthraítear iad ar bhonn coimhdeach, i bhfoirm íocaíochtaí i gcás báis, míchumais nó scor gníomhaíochta, nó i bhfoirm íocaíochtaí nó seirbhísí tacaíochta i gcás breoiteachta, bochtaineachta nó báis. D’fhonn urrús airgeadais le linn scoir a éascú, féadfaidh na sochair sin a bheith i bhfoirm íocaíochtaí ar feadh an tsaoil, íocaíochtaí a dhéantar ar feadh tréimhse shealadach, cnapshuim, nó aon teaglaim díobh sin;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8
Foráiltear le hAirteagal 45 den Treoir sin mar seo a leanas:
‘1.   Is é príomhchuspóir na maoirseachta stuamachta cearta comhaltaí agus tairbhithe a chosaint agus cobhsaíocht agus fóntacht IORPanna a áirithiú.
2.   Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfear na hacmhainní is gá ar fáil do na húdaráis inniúla, agus go mbeidh an saineolas, an inniúlacht agus an sainordú ábhartha acu chun príomhchuspóir na maoirseachta dá dtagraítear i mír 1 a bhaint amach.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9
Foráiltear le hAirteagal 50(a) de Threoir 2016/2341 mar seo a leanas,
‘Áiritheoidh na Ballstáit go ndeonófar do na húdaráis inniúla, i leith aon IORP atá cláraithe nó údaraithe ina gcríoch, na cumhachtaí agus na modhanna is gá chun an méid seo a leanas a dhéanamh:
(a)
a cheangal ar IORP, ar chomhlacht riaracháin, bainistíochta nó maoirseachta IORP nó ar na daoine a reáchtálann IORP go héifeachtach nó a dhéanann príomhfheidhmeanna go hiarbhír faisnéis a sholáthar tráth ar bith maidir le gach ábhar gnó nó gach doiciméad gnó a chur ar aghaidh;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Treoir 2010/24/AE
10
Luaitear in aithris 7 de Threoir 2010/24/AE ón gComhairle an 16 Márta 2010 maidir le cúnamh frithpháirteach chun éilimh a bhaineann le cánacha, dleachtanna agus bearta eile a aisghabháil (IO 2010 L 84, lch. 1) mar seo a leanas:
‘Is féidir na nithe seo a leanas a bheith i gceist leis an gcúnamh frithpháirteach: féadfaidh an t‑údarás iarrtha faisnéis a bhaineann le haisghabháil éileamh a thagann chun cinn sa Bhallstát iarrthach a chur ar fáil don údarás iarrthach agus fógra a thabhairt don fhéichiúnaí faoi na doiciméid uile a bhaineann leis na héilimh sin de thionscnamh an Bhallstáit iarrthaigh. Féadfaidh an t‑údarás iarrtha freisin, arna iarraidh sin don údarás is iarratasóir, éilimh a thagann chun cinn sa Bhallstát iarrthach a ghnóthú nó bearta réamhchúraim a dhéanamh chun aisghabháil na n‑éileamh sin a ráthú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
11
De bhun Airteagal 1 di, leagtar síos leis an Treoir sin na rialacha nach mór do na Ballstáit a chomhlíonadh maidir le cúnamh a sholáthar, i mBallstát amháin, i leith aisghabhála d’aon éileamh dá dtagraítear in Airteagal 2 a thagann chun cinn i mBallstát eile.
12
Foráiltear le hAirteagal 2(1)(a) den Treoir sin mar a leanas:
‘Beidh feidhm ag an Treoir seo maidir le héilimh a bhaineann leis na nithe seo a leanas:
(a)
gach cáin agus dleacht d’aon chineál arna dtobhach ag Ballstát nó thar a cheann nó ag a fhoranna críochacha nó riaracháin, lena n‑áirítear údaráis áitiúla, nó thar ceann an Aontais [Eorpaigh].’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
13
Foráiltear le hAirteagal 5(1) den Treoir sin mar a leanas:
‘Arna iarraidh sin don údarás is iarratasóir, cuirfidh an t‑údarás iarrtha aon fhaisnéis ar fáil is dócha a bheidh ábhartha don údarás is iarratasóir chun a éilimh dá dtagraítear in Airteagal 2 a aisghabháil.
Chun críoch sholáthar na faisnéise sin, socróidh an t‑údarás iarrtha tabhairt i gcrích aon fhiosrúcháin riaracháin is gá chun an fhaisnéis sin a fháil.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
14
Foráiltear le hAirteagal 10(1) de Threoir 2010/24 mar a leanas:
‘Arna iarraidh sin don údarás is iarratasóir, aisghabhfaidh an t‑údarás iarrtha éilimh atá faoi réir ionstraim lena gceadaítear forghníomhú sa Bhallstát iarrthach a ghnóthú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Treoir 2011/16/AE
15
Foráiltear le hAirteagal 1(1) de Threoir 2011/16/AE ón gComhairle an 15 Feabhra 2011 maidir le comhar riaracháin i réimse an chánachais lena n‑aisghairtear Treoir 77/799/CEE (IO 2011 L64, lch. 1):
‘Leagtar síos leis an Treoir seo na rialacha agus na nósanna imeachta faoina gcomhoibreoidh na Ballstáit le chéile d’fhonn faisnéis a mhalartú atá ábhartha go hintuartha maidir le dlíthe náisiúnta na mBallstát a bhaineann leis na cánacha dá dtagraítear in Airteagal 2 a riar agus a fhorfheidhmiú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
16
Foráiltear le hAirteagal 2(1) de Threoir 2011/16 go mbeidh feidhm ag an Treoir sin maidir le gach cineál cánach a thoibhíonn Ballstát nó a eintitis chríochacha nó riaracháin, lena n‑áirítear údaráis áitiúla, nó a thoibhítear thar a gceann.
17
Foráiltear le hAirteagal 5, atá mar chuid de Chaibidil II, Roinn I, dar teideal ‘Malartú faisnéise arna iarraidh sin’, den Treoir sin mar a leanas:
‘Arna iarraidh sin don údarás iarrthach, cuirfidh an t‑údarás iarrtha in iúl don údarás iarrthach aon fhaisnéis dá dtagraítear in Airteagal 1(1) atá ina sheilbh aige nó a fhaigheann sé mar thoradh ar fhiosrúcháin riaracháin.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Portaingéile
18
Foráiltear le hAirteagal 16 den Estatuto dos Benefícios Fiscais (an Reacht um Shochair Chánach) (Diário da República, Sraith I-A, Uimh. 149, an 1 Iúil 1989), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘EBF’), dar teideal ‘Ciste pinsin agus eintitis chomhchosúla’ mar a leanas:
‘1.   Beidh ioncam ó chistí pinsin agus ó chistí dá samhail atá comhdhéanta agus a oibríonn i gcomhréir leis an dlí náisiúnta díolmhaithe ó [cháin chorparáide].
[...]
7.   Beidh ioncam cistí pinsin nach féidir a chur i leith buanbhunaíochta atá suite i gcríoch na Portaingéile, a fhaigheann cistí pinsin atá bunaithe, a oibríonn de réir dhlí an Bhallstáit sin agus atá lonnaithe i mBallstát eile den Aontas Eorpach […] nó den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch – sa chás deireanach sin, ar choinníoll go bhfuil an Ballstát i gceist faoi cheangal ag córas comhair riaracháin i réimse an chánachais atá coibhéiseach leis an gcóras atá bunaithe laistigh den Aontas Eorpach –, díolmhaithe ó [cháin chorparáide], ar an gcoinníoll go gcomhlíonann go carnach na cistí pinsin na coinníollacha seo a leanas:
(a)
ráthaítear leo, go heisiach, go n‑íocfar sochair phinsin ar fhorais seanaoise nó easláine, pinsin marthanóirí, sochair réamhscoir nó luathscoir, sochair cúraim sláinte iarfhostaíochta agus, i gcás ina mbeidh siad forlíontach nó coimhdeach leis na sochair sin, go n‑íocfar deontais bháis;
(b)
bainistítear iad ag institiúidí um sholáthar scor ceirde a bhfuil feidhm ag Treoir 2003/41/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 3 Meitheamh 2003 [maidir le gníomhaíochtaí institiúidí um sholáthar pinsean ceirde (IORPanna) agus maoirseacht a dhéanamh ar na hinstitiúidí sin (IO 2003 L 235, lch. 10)] maidir leo;
(c)
is iadsan úinéirí tairbhiúil iarbhír an ioncaim;
(d)
maidir le brabús dáilte, bhí na scairshealbha ábhartha faoi úinéireacht leanúnach ar feadh bliain amháin ar a laghad.
8.   Gan dochar d’Airteagal 98 de [Código do Imposto sobre o Rendimento das Pessoas Coletivas (an Cód Cánach Corparáideach), arna fhormheas ag Decreto-Lei n. 442-B/88 (Dlí Foraithne Uimh. 442-B/88) an 30 Samhain 1988 (Diário da República, Sraith I, Uimh. 277 an30 Samhain 1988; (‘CIRC’)], chun go mbeidh forálacha na míre roimhe seo infheidhme láithreach, ní mór cruthúnas ar chomhlíonadh na gcoinníollacha a leagtar síos i mír 7(a), (b) agus (c) den Airteagal seo a sholáthar don eintiteas a bhfuil sé d’oibleagáid air an cháin shiarchoinneálach ag an bhfoinse a chur ar fáil, roimh an dáta a chuirfear an t‑ioncam ar fáil, trí dhearbhú arna dheimhniú agus arna dhearbhú ag údaráis Bhallstát an Aontais nó an Limistéir Eorpaigh Eacnamaíoch atá freagrach as an maoirseacht chomhfhreagrach.’
19
Foráiltear le hAirteagal 98(5) agus (7) de CIRC mar a leanas:
‘5.   Gan dochar d’fhorálacha na míre seo a leanas, i gcás nach gcuirfear cruthúnas ar fáil roimh dhul in éag na tréimhse a fhorordaítear d’íocaíocht na cánach agus sna cásanna dá bhforáiltear in Airteagal 14(3) et seq., ceanglófar ar an gcáiníocóir ionadaíoch méid iomlán na cánach ba cheart a asbhaint i gcomhréir leis an dlí a íoc.
[...]
7.   I gcás nár soláthraíodh cruthúnas laistigh de na teorainneacha ama agus na coinníollacha a leagtar síos, féadfaidh eintitis a fhaigheann ioncam a chomhlíonann na coinníollacha dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2 den Airteagal seo agus in Airteagal 14(3) et seq., iarratas a dhéanamh ar aisíocaíocht iomlán nó pháirteach ar an gcáin arna siarchoinneáil ag an bhfoinse, laistigh de dhá bhliain ó dheireadh na bliana inar tharla an teagmhas inmhuirearaithe, trí fhoirm chaighdeánach a chur isteach arna formheas le hordú ón gcomhalta den rialtas atá freagrach as airgeadas, agus doiciméad arna eisiúint ag údaráis inniúla an Stáit chónaithe faoi seach ag gabháil léi lena ndeimhnítear go bhfuil cónaí ar na heintitis sin chun críoch cánach le linn na tréimhse lena mbaineann agus go bhfuil siad faoi dhliteanas cáin ioncaim a íoc sa Stát sin.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear
20
Is duine dlítheanach é Santander atá faoi rialú dhlí na Spáinne, atá comhdhéanta mar chiste pinsin conarthach agus a bhfuil cónaí air sa Spáinn chun críoch cánach.
21
In 2020 agus 2021, fuair Santander, nach raibh buanbhunaíocht aige sa Phortaingéil, díbhinní i leith scaireanna arna sealbhú go leanúnach ar feadh bliain amháin ar a laghad i gcuideachtaí a bhfuil cónaí orthu sa Phortaingéil. Bhí na díbhinní sin faoi réir cáin chorparáide ag ráta 25 %, arna tobhach trí cháin shiarchoinneálach ag an bhfoinse.
22
Tar éis aisíocaíocht na difríochta a lorg idir an méid cánach a gearradh amhlaidh agus an méid a chomhfhreagraíonn don ráta cánach 15 % dá bhforáiltear sa Choinbhinsiún idir Poblacht na Portaingéile agus Ríocht na Spáinne chun cáin dhúbailte a sheachaint agus chun calaois chánach a chosc i réimse na cánach ioncaim, arna thabhairt i gcrích i Maidrid an 26 Deireadh Fómhair 1993, d’iarr Santander ansin, ar thaobh amháin, go gcuirfí na gníomhartha cánach siarchoinneálaí ag an bhfoinse ar cháin chorparáide le haghaidh 2020 agus 2021 ar neamhní mar gheall ar shárú ar dhlí an Aontais agus, ar an taobh eile, go n‑aithneofaí a cheart chun aisíocaíocht a fháil ar mhéid iomlán na gcánach a íocadh go míchuí i leith na mblianta sin, ag maíomh gur chomhlíon sé na coinníollacha uile a leagtar síos in Airteagal 16 de EBF.
23
Tugann an Tribunal Arbitral Tributário (Centro de Arbitragem Administrativa) (Binse Eadrána Cánach (an tIonad um Eadráin Riaracháin), an Phortaingéil), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, faoi deara gur glacadh Airteagal 16 de EBF, sa leagan is infheidhme maidir le 2020 agus 2021, tar éis bhreithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2011, an Coimisiún v an Phortaingéil (C‑493/09, EU:C:2011:635), agus go bhfuil díolúine cistí pinsin neamhchónaitheacha faoi réir, ó 2012 i leith, na gcoinníollacha céanna is infheidhme maidir le cistí pinsin cónaitheacha.
24
Sonraíonn an chúirt sin, ar thaobh amháin, chun go mbainfidh ioncam a fhaightear sa Phortaingéil tairbhe láithreach as an díolúine ó cháin chorparáide, nach mór do chistí pinsin neamhchónaitheacha cruthúnas a sholáthar ar chomhlíonadh na gcoinníollacha a leagtar síos in Airteagal 16(7)(a), (b) agus (c) de EBF roimh an dáta a chuirtear an t‑ioncam ar fáil, trí bhíthin an dearbhaithe dá dtagraítear in Airteagal 16(8) de EBF.
25
Ar an taobh eile, leanann sé ó léamh comhcheangailte Airteagal 16(8) de EBF agus Airteagal 98 de CIRC go bhféadfaidh cistí pinsin atá mar chónaitheoir i mBallstát eile nár thairbhigh den díolúine ó cháin chorporáide aisíocaíocht a éileamh i leith na cánach a íocadh go míchuí sa Phortaingéil, ar choinníoll go suíonn siad go gcomhlíontar na coinníollacha substainteacha a leagtar síos in Airteagal 16 de EBF.
26
Tugann an chúirt sin dá haire go maíonn Santander nár éirigh leis an dearbhú dá dtagraítear in Airteagal 16(8) de EBF a fháil agus measann sí, ós rud é nach féidir brath ar cheanglais dhlí na Portaingéile i gcoinne Ballstáit eile, nach féidir le Santander a cheangal ar an eintiteas atá freagrach as maoirseacht a dhéanamh air sa Spáinn deimhnithe a eisiúint ina bhfuil faisnéis nach bhféadfadh an t‑eintiteas sin a bheith i dteideal iad a eisiúint, faoina reachtaíocht féin agus faoina rialacha inmheánacha.
27
Dá réir sin, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go háirithe, i bhfianaise bhreithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2011, an Coimisiún v an Phortaingéil (C‑493/09, EU:C:2011:635, mír 49), an bhféadfar na ceanglais a bhaineann le cruthúnas a leagtar síos in Airteagal 16(7) agus (8) de EBF a fhorchur ar chistí pinsin neamhchónaitheacha, go háirithe i gcás nach n‑éilítear iad ó chiste pinsin cónaitheach, agus, i gcás ina maíonn an cáiníocóir nach bhfuil sé in ann an cruthúnas sin a fháil, nach mór don údarás cánach an chruthúnais sin a iarraidh uaidh féin.
28
Sna himthosca seo, chinn an Tribunal Arbitral Tributário (Centro de Arbitragem Administrativa) (Binse Eadrána Cánach (an tIonad um Eadráin Riaracháin)), bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘1.
Chun críocha an díolúine ó cháin shiarchoinneálach nó an aisíoc cánach arna siarchoinneáil ag an bhfoinse a chur i bhfeidhm, an bhfuil na coinníollacha cruthúnais a cheanglaítear le hAirteagal 16(7) agus (8) de EBF maidir le cistí pinsin nach bhfuil cónaitheach chun críoch cánach sa Phortaingéil ag luí le dlí an Aontais (go háirithe leis an tsaorghluaiseacht chaipitil dá bhforáiltear in Airteagal 63 CFAE)?
2.
Má mhaíonn an t‑iarratasóir go bhfuil sé deacair nó dodhéanta dó fianaise den sórt sin a fháil ó údaráis a Stáit chónaithe, an bhfuil sé d’oibleagáid ar údaráis chánach na Portaingéile úsáid a bhaint as na sásraí dá bhforáiltear, mar shampla, i dTreoir 77/799/CEE ón gComhairle an 19 Nollaig 1977 [maidir le cúnamh frithpháirteach idir údaráis inniúla na mBallstát i réimse an chánachais dhírigh (OJ 1977 L 336, p. 15)] agus/nó i dTreoir 2008/55/CE ón gComhairle an 26 Bealtaine 2008 [maidir le cúnamh frithpháirteach a bhaineann le tobhaigh áirithe, dleachtanna áirithe, cánacha áirithe agus bearta eile áirithe a ghnóthú (OJ 2008 L 150, p. 28)], chun an cruthúnas a cheanglaítear le hAirteagal 16(7) agus (8) de EBF a fháil?’
An iarraidh ar réamhrialú
Réamhbharúlacha
29
Ar an gcéad dul síos, gan amhras a chaitheamh go foirmiúil ar inghlacthacht na hiarrata ar réamhrialú, cuireann Rialtas na Portaingéile i gcoinne an bhoinn ar a bhfuil an chúirt a rinne an tarchur ag brath, eadhon go mbeadh sé d’éifeacht ag an dualgas cruthúnais a fhorchuirtear le hAirteagal 16(7) agus (8) de EBF, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 98 de CIRC, cosc a chur ar an gciste pinsin neamhchónaitheach a cheart chun díolúine ó cháin chorparáide a fheidhmiú. Cuireann an rialtas sin in iúl, go bunúsach, go nglacfaí leis na modhanna cruthúnais uile lena léirítear comhlíonadh na gcoinníollacha a leagtar síos in Airteagal 16(7) de EBF agus go mbeadh neamhchur i bhfeidhm na díolúine sin sa chás atá i gceist sna príomhimeachtaí mar thoradh ar ghníomhartha na cuideachta Portaingéalaí atá ag dáileadh na díbhinní agus ar ghníomhartha an chiste pinsin neamhchónaithigh a fhaigheann na díbhinní sin, ar cheart dóibh, inter alia, a éilimh dlí a chur isteach i gceart.
30
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, ar thaobh amháin, sa nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 267 CFAE, gur faoin gCúirt atá sé, i gcomhthéacs roinnt na dlínse idir Cúirteanna an Aontais Eorpaigh agus na cúirteanna náisiúnta, comhthéacs fíorasach agus reachtach na gceisteanna a tharchuirtear chun réamhrialú a chur san áireamh, mar atá sainithe ag an gcúirt a rinne an tarchur faoina freagracht féin (féach, chuige sin, breithiúnas an 27 Feabhra 2025, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (Modh bainistíochta GC), C‑18/23, EU:C:2025:119, mír 36 agus an cásdlí dá dtagraítear).
31
Ar an taobh eile, is ceist í an cheist an bhfuil na boinn ar a bhfuil an chúirt a rinne an tarchur ag brath ina ceisteanna mícheart faoin gcomhthéacs fíorasach nach faoin gCúirt atá sé a chruinneas a chinneadh (breithiúnas an 27 Feabhra 2025, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (Modh bainistíochta GC), C‑18/23, EU:C:2025:119, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).
32
Dá bhrí sin, ní féidir le Rialtas na Portaingéile na boinn a eascraíonn as an gcreat dlíthiúil náisiúnta agus fíorasach, mar a ghlac an chúirt a rinne an tarchur é, a thabhairt faoi cheist os comhair na Cúirte Breithiúnais, ar a gcaithfidh an Chúirt brath ina freagra ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú.
33
Ar an dara dul síos, a mhéid a chuireann an Coimisiún Eorpach amhras in iúl maidir leis na coinníollacha substainteacha a leagtar síos in Airteagal 16(7) de EBF, ba cheart a thabhairt faoi deara nach bhfuil an scrúdú ar chomhoiriúnacht le dlí an Aontais na gceanglas maidir le cruthúnas nach mór do chiste pinsin neamhchónaitheach a chomhlíonadh chun díolúine ó cháin chorpáráide ábhartha ach amháin má chomhlíonann na coinníollacha substainteacha iad féin ag teacht le dlí an Aontais. Mar is léir ón iarraidh ar réamhrialú, measann an chúirt a rinne an tarchur, ó 2012, go bhfuil an díolúine sin, i gcás ina mbaineann sí le hioncam arna fháil sa Phortaingéil ag cistí pinsin atá mar chónaitheoir i mBallstát eile den Aontas Eorpach, faoi réir na gcoinníollacha substainteacha céanna is infheidhme maidir le cistí pinsin arna mbunú i gcomhréir le dlí na Portaingéile.
34
Ós rud é nach n‑iarrann an chúirt a rinne an tarchur ar an gCúirt ach maidir le léiriú dhlí an Aontais Eorpaigh i ndáil leis na ceanglais a bhaineann le cruthúnas is infheidhme maidir le cistí pinsin neamhchónaitheacha, ní mór don Chúirt rialú ar an ngné sin amháin, gan seasamh a ghlacadh, i gcomhthéacs an cháis seo, maidir le léiriú an dlí sin i ndáil leis na coinníollacha substainteacha is infheidhme maidir le cistí pinsin neamhchónaitheacha chun go mbeidh siad in ann tairbhe a bhaint as díolúine ó cháin chorparáide.
An chéad cheist a tharchuirtear
35
Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 63(1) CFAE le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc ar Bhallstát a cheangal ar chiste pinsin neamhchónaitheach cruthúnas a thabhairt go gcomhlíontar na coinníollacha substainteacha a leagtar síos chun tairbhe a bhaint as díolúine ón gcáin a ghearrtar ar dhíbhinní arna bhfáil ag an gciste sin, nó chun aisíocaíocht a fháil, trí dhearbhú a sholáthar arna dheimhniú agus arna dhearbhú ag na húdaráis atá freagrach as maoirseacht a dhéanamh ar an gciste sin ina Bhallstát cónaithe.
36
Is cásdlí socair é go n‑áireofar sna bearta atá toirmiscthe faoi Airteagal 63(1) CFAE, mar shrian ar ghluaiseacht chaipitil, na bearta atá de chineál nach mbeidh sé tarraingteach do neamhchónaitheoirí tabhairt faoi infheistíochtaí i mBallstát nó nach mbeidh sé tarraingteach do chónaitheoirí an Bhallstáit sin tabhairt faoi i Stáit eile (breithiúnais an 6 Deireadh Fómhair 2011, an Coimisiún v an Phortaingéil, C‑493/09, EU:C:2011:635, mír 28 agus an 7 Samhain 2024, XX (Conarthaí aonadnasctha), C‑782/22, EU:C:2024:932, mír 28 agus an cásdlí dá dtagraítear).
37
D’fhéadfadh sé go mbainfeadh an scrúdú ar chineál díspreagthach na mbeart ní hamháin le bearta lena mbunaítear na coinníollacha substainteacha chun tairbhe a bhaint as buntáiste cánach, ach freisin le bearta lena bhforáiltear don chruthúnas atá le tabhairt ar aird ag cáiníocóirí neamhchónaitheacha chun na críche sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 30 Eanáir 2020, Köln‑Aktienfonds Deka, C‑156/17, EU:C:2020:51, mír 50).
38
Sa chás seo, is léir ón iarraidh ar réamhrialú, chun tairbhe a bhaint as an díolúine ó cháin chorparáide, nach mór don chiste pinsin neamhchónaitheach, i gcomhréir le hAirteagal 16(8) de EBF, cruthúnas ar chomhlíonadh na gcoinníollacha a leagtar síos in Airteagal 16(7)(a), (b) agus (c) a sholáthar don eintiteas a gceanglaítear air an cháin shiarchoinneálach ag an bhfoinse a chur ar fáil, roimh an dáta a chuirtear an t‑ioncam lena mbaineann ar fáil, trí dhearbhú arna dheimhniú agus arna dhearbhú ag údaráis Bhallstát an Aontais nó an Limistéir Eorpaigh Eacnamaíoch atá freagrach as maoirseacht a dhéanamh ar an gciste sin, i gcás nach n‑éilítear comhlíonadh na gcoinníollacha cruthúnais sin ar chiste pinsin cónaitheach.
39
Leanann sé ó sin go bhfuil cistí pinsin neamhchónaitheacha, chun leas a bhaint as an díolúine ó cháin chorparáideach nó chun aisíocaíocht den ioncam sin a fháil, faoi réir ualaí riaracháin nach bhfuil cistí pinsin cónaitheacha faoina réir.
40
Is ionann difríocht den sórt sin sa chóir agus cóir neamhfhabhrach ar chistí pinsin neamhchónaitheacha, rud a d’fhéadfadh iad a dhíspreagadh ó infheistíochtaí a dhéanamh i gcuideachtaí Portaingéalacha, agus, dá bharr sin, is srian é ar shaorghluaiseacht chaipitil atá toirmiscthe, i bprionsabal, le hAirteagal 63(1) CFAE.
41
Mar sin féin, de bhun Airteagal 65(1)(a) CFAE, ní dhéantar difear le hAirteagal 63 CFAE do cheart na mBallstát forálacha ábhartha a dlí cánach a chur i bhfeidhm lena mbunaítear idirdhealú idir cáiníocóirí nach bhfuil sa chás chéanna maidir lena n‑áit chónaithe nó an áit a rinneadh a gcaipitil a infheistiú.
42
Is léir ó chásdlí socair na Cúirte nach mór Airteagal 65(1)(a) CFAE, nuair is ionann é sin agus maolú ar bhunphrionsabal saorghluaiseachta caipitil, a léiriú go han‑docht. Dá bhrí sin, ní féidir an fhoráil sin a léiriú sa chaoi go bhfuil gach reachtaíocht chánach a dhéanann idirdhealú idir cáiníocóirí bunaithe ar a n‑áit chónaithe nó an Stát ina n‑infheistíonn siad a gcaipiteal ag luí go huathoibríoch le Conradh CAE (breithiúnais an 17 Eanáir 2008, Jäger, C 256/06, EU:C:2008:20, mír 40, agus an 27 Feabhra 2025, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (Modh bainistíochta GC), C‑18/23, EU:C:2025:119, mír 76 agus an cásdlí dá dtagraítear).
43
De réir Airteagal 65(1)(a) CFAE, níor cheart idirdhealú treallach ná srian faoi cheilt a bheith i gceist leis na difríochtaí sa chóir a cheadaítear le hAirteagal 65 de réir mhír 3 den Airteagal sin. Dá bhrí sin, chinn an Chúirt nach féidir difríochtaí den sórt sin i gcóir a údarú ach amháin nuair a bhaineann siad le cásanna nach bhfuil inchomparáide go hoibiachtúil nó, i gcás ina bhfuil a mhalairt fíor, nuair a bhíonn údar maith leo ar chúis fhoriomlán leasa phoiblí (breithiúnais an 6 Meitheamh 2000, Verkooijen, C‑35/98, EU:C:2000:294, mír 43 agus an 27 Feabhra 2025, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (Modh bainistíochta GC), C‑18/23, EU:C:2025:119, mír 77 agus an cásdlí dá dtagraítear).
44
Leanann sé ó chásdlí na Cúirte, ar thaobh amháin, gur gá inchomparáideacht nó neamhchomparáideacht staide trasteorann le staid intíre a scrúdú agus aird á tabhairt ar an gcuspóir atá á shaothrú ag an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist agus ar chuspóir agus ar ábhar na reachtaíochta sin, agus, ar an taobh eile, nach gá ach na critéir idirdhealaitheacha ábhartha a bhunaítear leis an reachtaíocht sin a chur san áireamh chun measúnú a dhéanamh ar cibé an léiríonn an difríocht sa chóir a eascraíonn as an reachtaíocht sin difríocht i staid oibiachtúil (breithiúnais an 29 Aibreán 2021, Veronsaajien oikeudenvalvontayksikkö (Ioncam a íocann GCUI), C‑480/19, EU:C:2021:334, mír 49, agus an 7 Samhain 2024, XX (Conarthaí aonadnasctha), C‑782/22, EU:C:2024:932, mír 45 agus an cásdlí dá dtagraítear).
45
Dá bhrí sin, a luaithe a fhorchuireann Ballstát, go haontaobhach nó trí choinbhinsiún, cáin ioncaim ní hamháin ar cháiníocóirí cónaitheacha, ach ar cháiníocóirí neamhchónaitheacha freisin, ar dhíbhinní a fhaigheann siad ó chuideachta chónaitheach, measann an Chúirt go bhfuil staid na gcáiníocóirí neamhchónaitheacha sin inchomparáide le staid na gcáiníocóirí cónaitheacha (breithiúnais an 12 Nollaig 2006, Test Claimants in Class IV of the ACT Group Litigation, C‑374/04, EU:C:2006:773, mír 68, agus an 19 Nollaig 2024, Credit Suisse Securities (Europe), C‑601/23, EU:C:2024:1048, mír 53 agus an cásdlí dá dtagraítear).
46
Sa chás seo, aithnítear sa reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí go bhfuil staid na gcistí pinsin cónaitheacha agus staid na gcistí pinsin neamhchónaitheacha inchomparáide, ós rud é go dtairbhíonn na cistí pinsin neamhchónaitheacha, amhail cistí pinsin cónaitheacha, as an díolúine ón gcáin a ghearrtar ar na díbhinní a fhaigheann siad. Mar sin féin, cuirtear an dá chatagóir cistí sin faoi réir cóir éagsúil maidir le cruthúnas go gcomhlíonann siad na coinníollacha substainteacha chun tairbhe a bhaint as an díolúine sin. Is gá na coinníollacha substainteacha a chomhlíonadh chun buntáiste cánach a fháil maidir le cistí pinsin cónaitheacha agus cistí pinsean neamhchónaitheacha araon.
47
Dá bhrí sin, ní léirítear difríocht oibiachtúil sa chás idir cistí pinsin cónaitheacha agus cistí pinsean neamhchónaitheacha le reachtaíocht a bhfuil sé mar chuspóir aici comhlíonadh na gcoinníollacha substainteacha do bhuntáiste cánach a áirithiú agus a fhorchuirtear léi coinníollacha cruthúnais i ndáil leis sin ar chistí pinsin neamhchónaitheacha amháin.
48
Dá bhrí sin, is gá a fháil amach an féidir údar a thabhairt leis an difríocht sa chóir a eascraíonn as an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí ar chúis sháraitheach ar mhaithe le leas an phobail.
49
I ndáil leis sin, is cásdlí socair é gur cúiseanna sáraitheacha ar mhaithe le leas an phobail iad an gá atá le héifeachtacht na maoirseachta fioscaí a áirithiú agus an gá atá le bailiú éifeachtach cánach a áirithiú, lena bhféadfaí údar a thabhairt le srian ar shaorghluaiseacht chaipitil, ar choinníoll go bhfuil sé iomchuí chun a áirithiú, ar bhealach comhsheasmhach córasach, go mbainfear amach na cuspóirí sin agus nach dtéann sé thar a bhfuil riachtanach chun iad a bhaint amach (féach, chuige sin, breithiúnais an 12 Deireadh Fómhair 2023, BA (Comharbas – Beartas tithíochta sóisialta san Aontas Eorpach), C‑670/21, EU:C:2023:763, míreanna 67 agus 78 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 19 Nollaig 2024, Credit Suisse Securities (Europe), C‑601/23, EU:C:2024:1048, mír 59 agus an cásdlí dá dtagraítear)
50
Cé gur faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé, i ndeireadh na dála, a bhfuil dlínse aici amháin measúnú a dhéanamh ar fhíorais na díospóide sna príomhimeachtaí agus an reachtaíocht náisiúnta a léiriú, a chinneadh an gcomhlíonann, agus a mhéid a chomhlíonann, reachtaíocht den sórt sin na ceanglais sin, tá dlínse ag an gCúirt, a n‑iarrtar uirthi freagra úsáideach a thabhairt don chúirt sin, treoir a thabhairt di bunaithe ar na doiciméid sna príomhimeachtaí agus ar na barúlacha i scríbhinn a cuireadh faoina bráid, amhail a chur ar chumas na cúirte sin rialú a thabhairt (breithiúnas an 7 Meán Fómhair 2022, Cilevičs agus páirtithe eile, C‑391/20, EU:C:2022:638, míreanna 72 agus 73 agus an cásdlí dá dtagraítear).
51
Sa chás seo, chun tairbhe a bhaint as díolúine ó cháin chorparáide nó chun aisíocaíocht a fháil ar an gcáin sin, ní mór don chiste pinsin neamhchónaitheach dearbhú a sholáthar arna dheimhniú agus arna dhearbhú ag na húdaráis atá freagrach as maoirseacht a dhéanamh air ina Bhallstát cónaithe, lena léirítear, ar an gcéad dul síos, go ráthaíonn sé go heisiach go n‑íocfar sochair seanaoise nó easláine, sochair mharthanóirí, sochair luathscoir nó luathscoir, cúram sláinte iarfhostaíochta agus, i gcás ina bhfuil siad comhlántach agus coimhdeach leis na sochair sin, deontais bháis, ar an dara dul síos, go bhfuil sé á bhainistiú ag institiúidí um sholáthar scor ceirde a bhfuil feidhm ag Treoir 2003/41 maidir leo agus, ar an tríú dul síos, gurb é úinéir tairbhiúil an ioncaim é.
52
I ndáil leis sin, maidir le hoiriúnacht dearbhaithe den sórt sin chun a áirithiú, ar bhealach comhsheasmhach agus córasach, go mbainfear amach na cuspóirí dá dtagraítear i mír 49 den bhreithiúnas seo, ní mór a mheabhrú go bhfuil údaráis chánach Ballstáit i dteideal a cheangal ar an gcáiníocóir an cruthúnas a mheasann siad a bheith riachtanach chun a mheas an gcomhlíontar na coinníollacha maidir le buntáiste cánach agus, dá bhrí sin, an bhfuil sé iomchuí an buntáiste sin a dheonú nó nach bhfuil. Is é an Ballstát a bhronnann buntáiste den sórt sin a chinneann an t‑ábhar, an fhoirm agus an leibhéal mionsonraí a chaithfidh an fhaisnéis a chuireann an cáiníocóir isteach a shásamh, d’fhonn cur ar a chumas an cháin a ghearradh i gceart (féach, chuige sin, breithiúnas an 30 Eanáir 2020, Köln‑Aktienfonds Deka, C‑156/17, EU:C:2020:51, mír 61 agus an cásdlí dá dtagraítear).
53
Mar sin féin, ionas nach mbeidh sé dodhéanta nó ródheacair do cháiníocóir neamhchónaitheach buntáiste cánach a fháil, ní féidir a cheangal air doiciméid a chur ar fáil atá comhsheasmhach ar gach bealach le foirm agus méid mionsonraí na ndoiciméad tacaíochta dá bhforáiltear le reachtaíocht náisiúnta an Bhallstáit lena dtugtar an buntáiste sin, más rud é, thairis sin, go gcuireann na doiciméid a sholáthraíonn an cáiníocóir sin ar chumas an Bhallstáit sin a fháil amach, go soiléir agus go beacht, go gcomhlíontar na coinníollacha chun an buntáiste cánach atá i gceist a fháil. Ní féidir le cáiníocóirí neamhchónaitheacha a bheith faoi réir ualaí riaracháin iomarcacha, rud a d’fhágfadh go mbeadh sé dodhéanta go héifeachtach dóibh tairbhe a bhaint as buntáiste cánach (féach, chuige sin, breithiúnas 30 Eanáir 2020, Köln‑Aktienfonds Deka, C‑156/17, EU:C:2020:51, mír 62 agus an cásdlí dá dtagraítear).
54
Dá bhrí sin, leis an gcoinníoll, nach bhfuil feidhm aige ach amháin maidir le cistí pinsin neamhchónaitheacha, maidir le dearbhú a chur ar fáil, amhail an dearbhú dá bhforáiltear leis an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí, ó údaráis Ballstáit eile, ní féidir éifeachtacht na maoirseachta fioscaí agus an bhailithe cánach éifeachtaí a áirithiú ar bhealach comhsheasmhach córasach ach amháin má tá na cumhachtaí agus na hinniúlachtaí uile is gá ag na húdaráis sin chun dearbhú den sórt sin a eisiúint agus más féidir é a eisiúint don chiste pinsin lena mbaineann laistigh de thréimhse réasúnta.
55
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go sainmhínítear i dTreoir 2016/2341, lenar aisghaireadh, le héifeacht ón 13 Eanáir 2019, Treoir 2003/41, in Airteagal 6(1) agus (4) na coincheapa ‘institiúid um sholáthar pinsean ceirde’ agus ‘sochair scoir’ ar bhealach atá comhionann go bunúsach leis na coincheapa comhfhreagracha i dTreoir 2003/41, dá dtagraítear in Airteagal 16(7) de EBF.
56
Cé go bhforáiltear le hAirteagal 50(a) de Threoir 2016/2341 go n‑áiritheoidh na Ballstáit go dtabharfar do na húdaráis inniúla, i ndáil le haon IORP atá cláraithe nó údaraithe ina gcríoch, na cumhachtaí agus na modhanna is gá chun a cheangal ar IORP, ar chomhlacht riaracháin, bainistíochta nó maoirseachta IORP nó ar na daoine a stiúrann IORP nó a fheidhmíonn príomhfheidhmeanna ann atá le soláthar tráth ar bith, níl aon fhoráil sa Treoir sin lena bhforáiltear do cheart na gcistí pinsin a iarraidh go n‑eiseodh na húdaráis sin dearbhuithe amhail iad siúd a cheanglaítear leis an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí, ná forálacha lena dtugtar an chumhacht do na húdaráis sin dearbhuithe den sórt sin a eisiúint.
57
Ós rud é nach bhféachtar le Treoir 2016/2341 ach comhchuibhiú íosta, i gcomhréir le haithris 3 di, braitheann an fhéidearthacht dearbhú den sórt sin a fháil ar reachtaíocht náisiúnta Stát cónaithe an chiste pinsin a iarrann díolúine ó cháin.
58
Sa chás seo, dá gcinnfeadh an chúirt a rinne an tarchur nach bhfuil na cumhachtaí agus na hinniúlachtaí uile is gá ag údaráis mhaoirseachta Stát cónaithe an chiste pinsin is iarratasóir atá i gceist sna príomhimeachtaí chun dearbhú a eisiúint amhail an dearbhú a cheanglaítear leis an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí nó nach féidir an dearbhú sin a eisiúint laistigh de thréimhse réasúnta, ní mór a mheas nach bhfuil an ceanglas maidir le dearbhú ó na húdaráis sin a chur isteach in ann a áirithiú, ar bhealach comhsheasmhach agus córasach, go gcomhlíontar coinníollacha substainteacha an bhuntáiste cánach agus, ar bhonn níos leithne, éifeachtacht na maoirseachta fioscaí agus bailiú éifeachtach cánach.
59
Murach sin, ní mór a chinneadh an dtéann ceanglas den sórt sin thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.
60
Ní mór an scrúdú sin a dhéanamh trí idirdhealú a dhéanamh idir an dá chás dá dtagraíonn an chúirt a rinne an tarchur, eadhon, ar thaobh amháin, an díolúine láithreach ó cháin shiarchoinneálach ag an bhfoinse a bhaineann le cáin chorparáide agus, ar an taobh eile, aisíocaíocht na cánach siarchoinneálaí ina dhiaidh sin.
61
Sa chéad áit, maidir leis an díolúine ó cháin shiarchoinneálach ag an bhfoinse a bhaineann leis an gcáin sin, is léir ó Airteagal 16(8) de EBF, chun tairbhe a bhaint as an díolúine sin, nach mór cruthúnas ar chomhlíonadh na gcoinníollacha a leagtar síos in Airteagal 16(7)(a), (b) agus (c) de EBF a sholáthar don eintiteas a bhfuil sé d’oibleagáid air an cháin shiarchoinneálach ag an bhfoinse sin a dhéanamh, roimh an dáta a chuirtear an t‑ioncam ar fáil do chistí pinsin neamhchónaitheacha. Is iad na heintitis a gceanglaítear orthu an cháin shiarchoinneálach ag an bhfoinse a dhéanamh, sa chás seo, cuideachtaí cónaitheacha Portaingéalacha ina bhfuil scairshealbha ag cistí pinsin neamhchónaitheacha. Dá bhrí sin, is iad na cuideachtaí cónaitheacha sin nach mór dóibh a bheith in ann a fhíorú go gcomhlíonann an ciste pinsin neamhchónaitheach atá i gceist sna príomhimeachtaí na coinníollacha substainteacha maidir le díolúine ó cháin shiarchoinneálach.
62
I ndáil leis seo, tá sé tábhachtach nach féidir leis an eintiteas lena mbaineann, ar a bhfuil sé de cheangal an cháin a choinneáil siar ag an bhfoinse sin, a mheas go bhfuil sé scaoilte óna oibleagáid ach amháin má tá sé cinnte go gcomhlíonann faighteoir na ndíbhinní na coinníollacha le haghaidh díolúine ón gcáin sin. Mar sin féin, ní féidir a cheangal ar íocóir na ndíbhinní a dheimhniú, trí chruthúnas a chomhlíonann critéir seachas na critéir dá bhforáiltear sa reachtaíocht náisiúnta a bhfuil sé faoina réir, go gcomhlíonann na díbhinní atá i gceist na coinníollacha substainteacha le haghaidh díolúine ó cháin shiarchoinneálach, agus an baol ann go gcuirfí bailiú cánach ó fhaighteoir na ndíbhinní i mbaol, i gcás earráide ar a thaobh (féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Deireadh Fómhair 2006, FKP Scorpio Konzertproduktionen, C‑290/04, EU:C:2006:630, mír 60).
63
Dá bhrí sin, ag glacadh leis gurb iomchuí éifeachtacht na maoirseachta fioscaí agus an bhailithe éifeachtaigh cánach a áirithiú, ní théann an oibleagáid, i gcás ciste pinsin neamhchónaitheach, dearbhú a sholáthar do chuideachtaí cónaitheacha a íocann díbhinní arna dheimhniú agus arna dhearbhú ag na húdaráis atá freagrach as maoirseacht a dhéanamh ar an gciste sin ina Bhallstát cónaithe thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.
64
Is faoin gcúirt a rinne an tarchur a bheidh sé a fháil amach an gcomhlíontar leis an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí prionsabal na comhréireachta sa chiall is dochta, sa mhéid nach bhfuil sé díréireach i ndáil leis na cuspóirí atá á saothrú, i bhfianaise an fhíorais, arna leagan amach ag Rialtas na Portaingéile ina bharúlacha i scríbhinn a cuireadh faoi bhráid na Cúirte, gur ghlac an t‑údarás cánach le haon doiciméad chun comhlíonadh na gcoinníollacha a leagtar síos in Airteagal 16(7) de EBF a chruthú, ar choinníoll go raibh doiciméad ag gabháil leis arna eisiúint ag údaráis inniúla Stát cónaithe an chiste pinsin neamhchónaitheora lena mbaineann lena bhfianaítear gur cónaitheoir é chun críoch cánach agus faoi réir cáin ioncaim sa Stát sin.
65
Sa dara háit, maidir le haisíoc na cánach a gearradh, dá mba rud é go mbeadh an chúirt a rinne an tarchur den tuairim, tar éis an scrúdaithe a leagtar amach i mír 58 den bhreithiúnas seo, go bhfuil an ceanglas maidir le dearbhú ó údaráis mhaoirseachta an Bhallstáit ina bhfuil cónaí ar an gciste pinsin neamhchónaitheach chun críoch cánach a chur faoi bhráid údaráis chánach an Bhallstáit ina bhfuil cónaí ar an gciste pinsin neamhchónaitheach chun críoch cánach, bheadh uirthi a fháil amach an dtéann an ceanglas sin thar a bhfuil riachtanach chun iad a bhaint amach.
66
I ndáil leis sin, chinn an Chúirt cheana féin go rachadh reachtaíocht Ballstáit lena gcuirfí cosc iomlán ar cháiníocóir fianaise a sholáthar a chomhlíonann critéir seachas na critéir a leagtar síos ag an reachtaíocht sin, go háirithe fianaise a thíolacadh, thar a bhfuil riachtanach chun éifeachtacht na maoirseachta fioscaí agus bailiú éifeachtach cánach a áirithiú (féach, chuige sin, breithiúnais an 30 Meitheamh 2011, Meilicke agus páirtithe eile, C‑262/09, EU:C:2011:438, mír 43, agus an 9 Deireadh Fómhair 2014, van Caster, C‑326/12, EU:C:2014:2269, mír 49).
67
Murab ionann agus an staid a scrúdaítear i míreanna 61 go 64 den bhreithiúnas seo, ina bhfuil an chuideachta a dháileann na díbhinní freagrach as an cáin a choinneáil siar ag an bhfoinse, is iad údaráis chánach an Bhallstáit ina ndéantar na díbhinní nach mór dóibh cinneadh a dhéanamh maidir leis an iarratas ar aisíocaíocht na cánach siarchoinneálaí sin. Féadfaidh riarachán den sórt sin úsáid a bhaint as na sásraí um chúnamh frithpháirteach atá ann idir údaráis na mBallstát, ar leor iad chun a chur ar chumas an Bhallstáit arb é foinse na ndíbhinní iad fírinneacht na fianaise arna cur ar aghaidh ag cistí pinsin neamhchónaitheacha ar mian leo aisíocaíocht na cánach siarchoinneálaí a fháil a fhíorú (breithiúnas an 19 Nollaig 2024, Credit Suisse Securities (Europe), C‑601/23, EU:C:2024:1048, mír 65 agus an cásdlí dá dtagraítear).
68
Dá bhrí sin, foráiltear le hAirteagal 5 de Threoir 2011/16, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 1(1) agus le hAirteagal 2 di, lenar aisghaireadh, i gcomhréir le hAirteagal 28 den Treoir sin, Treoir 77/799 le héifeacht ón 1 Eanáir 2013, go gcuirfidh an t‑údarás iarrtha, arna iarraidh sin don údarás is iarratasóir, faisnéis in iúl don údarás is iarratasóir atá ábhartha do riar agus do chur i bhfeidhm reachtaíocht inmheánach an Bhallstáit a bhfuil an t‑údarás iarrtha faoina réir, maidir le cánacha a thagann faoi raon feidhme Threoir 2011/26, atá ar fáil don údarás sin nó a fhaigheann sé tar éis fiosrúcháin riaracháin.
69
Tá Airteagal 5 de Threoir 2011/16 mar chuid de Roinn I de Chaibidil II den Treoir sin, an roinn a bhaineann le malartú faisnéise arna iarraidh sin, ina n‑eagraítear leis an Treoir sin caidreamh idir an Ballstát iarrthach agus an Ballstát iarrtha agus a n‑oibleagáidí cómhalartacha (breithiúnas an 26 Meán Fómhair 2024, Ordre des avocats du Barreau de Luxembourg, C‑432/23, EU:C:2024:791, mír 56).
70
Mura bhforchuirtear le haon fhoráil de Threoir 2011/16 oibleagáid ar údaráis Bhallstáit an iarraidh dá dtagraítear in Airteagal 5 di a thíolacadh, ós rud é, chun críocha an mhalartaithe faisnéise arna iarraidh sin dá bhforáiltear leis an Treoir sin, nár chinn reachtas an Aontais ach na hoibleagáidí atá ar na Ballstáit i leith a chéile (féach, chuige sin, breithiúnas an 26 Meán Fómhair 2024, Ordre des avocats du Barreau de Luxembourg, C‑432/23, EU:C:2024:791, mír 59), ceadaítear leis an Treoir sin do Bhallstát gach faisnéis a iarraidh ar údaráis inniúla Ballstáit eile a d’fhéadfadh a chur ar a chumas cánacha ioncaim a chinneadh i gceart.
71
Dá bhrí sin, a mhéid a bhaineann le haisíoc cháin chorparáide a ghearrtar trí bhíthin cáin shiarchoinneálach ag an bhfoinse, téann an ceanglas dearbhú a chur isteach ó údaráis mhaoirseachta an chiste pinsin neamhchónaithigh, mar an t‑aon mhodh cruthúnais amháin, thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí atá á saothrú a bhaint amach.
72
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú ná maidir le hAirteagal 63(1) CFAE,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
–
ní chuirtear bac leis ar Bhallstát a cheangal ar chiste pinsin neamhchónaitheach cruthúnas a thabhairt ar chomhlíonadh na gcoinníollacha substainteacha a leagtar síos chun tairbhe a bhaint as díolúine ón gcáin a ghearrtar ar dhíbhinní arna bhfáil ag an gciste sin, trí dhearbhú a sholáthar arna dheimhniú agus arna dhearbhú ag na húdaráis atá freagrach as maoirseacht a dhéanamh ar an gciste sin ina Bhallstát cónaithe, ar choinníoll go bhfuil na cumhachtaí agus na hinniúlachtaí is gá ag na húdaráis sin chun dearbhú den sórt sin a eisiúint, gur féidir é a fháil laistigh de thréimhse réasúnta ama agus nach bhfuil aon bhearta ann nach bhfuil chomh sriantach céanna, agus atá chomh héifeachtach céanna;
–
cuirtear cosc ar Bhallstát a cheangal ar chiste pinsin neamhchónaitheach cruthúnas a thabhairt ar chomhlíonadh na gcoinníollacha substainteacha a leagtar síos chun aisíocaíocht a fháil ar an gcáin a ghearrtar ar dhíbhinní arna bhfáil ag an gciste sin, trí dhearbhú a sholáthar arna dheimhniú agus arna dhearbhú ag na húdaráis atá freagrach as maoirseacht a dhéanamh ar an gciste sin ina Bhallstát cónaithe.
An dara ceist a tharchuirtear
73
I bhfianaise an fhreagra a tugadh ar an gcéad cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú, ní gá an dara ceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú a fhreagairt.
Costais
74
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Séú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 63(1) CFAE,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
–
ní chuirtear bac leis ar Bhallstát a cheangal ar chiste pinsin neamhchónaitheach cruthúnas a thabhairt ar chomhlíonadh na gcoinníollacha substainteacha a leagtar síos chun tairbhe a bhaint as díolúine ón gcáin a ghearrtar ar dhíbhinní arna bhfáil ag an gciste sin, trí dhearbhú a sholáthar arna dheimhniú agus arna dhearbhú ag na húdaráis atá freagrach as maoirseacht a dhéanamh ar an gciste sin ina Bhallstát cónaithe, ar choinníoll go bhfuil na cumhachtaí agus na hinniúlachtaí uile is gá ag na húdaráis sin chun dearbhú den sórt sin a eisiúint, gur féidir é a fháil laistigh de thréimhse réasúnta ama agus nach bhfuil aon bhearta ann nach bhfuil chomh sriantach céanna, agus atá chomh héifeachtach céanna;
–
cuirtear cosc ar Bhallstát a cheangal ar chiste pinsin neamhchónaitheach cruthúnas a thabhairt ar chomhlíonadh na gcoinníollacha substainteacha a leagtar síos chun aisíocaíocht a fháil ar an gcáin a ghearrtar ar dhíbhinní arna bhfáil ag an gciste sin, trí dhearbhú a sholáthar arna dheimhniú agus arna dhearbhú ag na húdaráis atá freagrach as maoirseacht a dhéanamh ar an gciste sin ina Bhallstát cónaithe.
Sínithe
(
*1
)	Teanga an cháis: an Phortaingéilis.