61986CJ0228_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση 228/86,
Jean-Pierre Goossens,
Silvio Maraschin,
Walter Sandkuhl και
Gerard Dunne,
υπάλληλοι της Επιτροπής στο Λουξεμβούργο, εκπροσωπούμενοι και επικουρούμενοι από το δικηγόρο Λουξεμβούργου Victor Biel, τον οποίο όρισαν και αντίκλητο, 18 Α, rue des Glacis,
προσφεύγοντες,
κατά
Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από το νομικό της σύμβουλο Δημήτριο Γκουλούση, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γ . Κρεμλή, μέλος της νομικής υπηρεσίας της Επιτροπής, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,
καθής,
που έχει ως αντικείμενο την ακύρωση των αποφάσεων της εξεταστικής επιτροπής του εσωτερικού διαγωνισμού CΟΜ/Α/8/84, με τις οποίες οι προσφεύγοντες δεν περιελήφθησαν στον πίνακα επιτυχίας, καθώς και την ακύρωση των διορισμών που έγιναν κατόπιν του εν λόγω διαγωνισμού,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( δεύτερο τμήμα )
συγκείμενο από τους O . Due, πρόεδρο τμήματος, K . Bahlmann και Τ . F . O' Higgins, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας : C . O . Lenz
γραμματέας : D . Louterman, υπάλληλος διοικήσεως
έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 6ης Οκτωβρίου 1987,
αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 17ης Νοεμβρίου 1987,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 20 Αυγούστου 1986, οι Jean-Pierre Goossens, Silvio Maraschin, Walter Sandkuhl και Gerard Dunne, υπάλληλοι της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, άσκησαν προσφυγή με την οποία ζητούν να ακυρωθεί η απόφαση της εξεταστικής επιτροπής του εσωτερικού διαγωνισμού CΟΜ/Α/8/84, με την οποία οι προσφεύγοντες δεν περιελήφθησαν στον πίνακα επιτυχίας και, εφόσον τούτο χρειάζεται, να ακυρωθούν οι διορισμοί που έγιναν κατόπιν του εν λόγω διαγωνισμού .
2 Ο εσωτερικός διαγωνισμός για την κατάρτιση πίνακα μελλοντικών προσλήψεων CΟΜ/Α/8/84, βάσει τίτλων και εξετάσεων, που υπήρξε αντικείμενο της προκήρυξης που δημοσιεύθηκε στις 18 Ιουνίου 1984, διοργανώθηκε από την Επιτροπή για την κατάρτιση πίνακα μελλοντικών προσλήψεων υπαλλήλων διοικήσεως ( βαθμών 7 και 6 της κατηγορίας Α ). Σ' αυτόν το διαγωνισμό μπορούσαν να λάβουν μέρος μόνον οι από το 1980 υπάλληλοι βαθμών Β 3 μέχρι Β 1, απέβλεπε δε στο να επιτρέψει το πέρασμα από την κατηγορία Β στην κατηγορία Α . Στο διαγωνισμό μετείχαν 283 υποψήφιοι .
3 Οι περί το διαγωνισμό δραστηριότητες διαρθρώνονταν σε τρία στάδια : το στάδιο της προεπιλογής, το στάδιο της επιμόρφωσης και, τέλος, την προφορική εξέταση .
4 Στο τέλος του πρώτου σταδίου, η εξεταστική επιτροπή, βασιζόμενη στους ατομικούς φακέλους των υποψηφίων και στο αποτέλεσμα της έκθεσης, επέλεξε τους υποψηφίους οι οποίοι είχαν κριθεί ικανότεροι για να συμμετάσχουν στο επόμενο στάδιο .
5 Οι 87 υποψήφιοι, μεταξύ των οποίων οι προσφεύγοντες, οι οποίοι είχαν έτσι επιλεγεί για το δεύτερο στάδιο του διαγωνισμού, συμμετείχαν σε υποχρεωτικά επιμορφωτικά προγράμματα τα οποία καθόρισε και διοργάνωσε η εξεταστική επιτροπή και είχαν διάρκεια τεσσάρων εβδομάδων με πλήρες ωράριο . Για τα εν λόγω επιμορφωτικά προγράμματα, η εξεταστική επιτροπή είχε ορίσει τέσσερα κύρια θέματα, ένα ανά εβδομάδα, ήτοι τα δημοσιονομικά της Κοινότητας, την κοινοτική έννομη τάξη, τις σύγχρονες μεθόδους διοικήσεως και τις λειτουργικές και τεχνικές διαδικασίες γενικής διοικήσεως .
6 Οι υποψήφιοι οι οποίοι είχαν συμπληρώσει αυτόν τον επιμορφωτικό κύκλο συμμετείχαν εν συνεχεία, σύμφωνα με την προκήρυξη του διαγωνισμού, σε προφορική εξέταση, βαθμολογούμενη με 50 μονάδες, απαιτούνταν δε τουλάχιστον 30 μονάδες για την εγγραφή στον πίνακα επιτυχόντων . Από τους 84 υποψήφιους, μεταξύ των οποίων οι προσφεύγοντες, οι οποίοι είχαν λάβει μέρος στην προφορική εξέταση, 38 ενεγράφησαν στον πίνακα επιτυχόντων .
7 Με έγγραφα της 20ής Ιουνίου 1986, οι προσφεύγοντες πληροφορήθηκαν τον αριθμό των μονάδων που έλαβε καθένας από αυτούς και για το ότι, επειδή ο αριθμός αυτός ήταν κατώτερος των 30 μονάδων, η εξεταστική επιτροπή δεν είχε τη δυνατότητα να τους περιλάβει στον πίνακα επιτυχόντων .
8 Οι λόγοι που οι προσφεύγοντες προβάλλουν προς στήριξη του παρανόμου της αποφάσεως αυτής αντλούνται από την αντικανονική εξέλιξη και το περιεχόμενο της προφορικής εξετάσεως, καθώς και από την έλλειψη αιτιολογίας της προσβαλλόμενης αποφάσεως .
9 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά, οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων . Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο .
Επί του λόγου ακυρώσεως που αντλείται από την αντικανονικότητα της προφορικής εξετάσεως
10 Οι προσφεύγοντες προβάλλουν ουσιαστικά ότι τόσο η εξέλιξη όσο και το περιεχόμενο της προφορικής εξετάσεως συνιστούν παραβίαση της αρχής της ισότητας των υποψηφίων και της αρχής της αντικειμενικότητας, δύο θεμελιώδεις αρχές για κάθε διαγωνισμό, και παράβαση του πλαισίου που καθορίστηκε για την εν λόγω εξέταση με την προκήρυξη του διαγωνισμού . Ο πολύ υψηλός αριθμός των ερωτήσεων, που επεξεργάστηκε και χρησιμοποίησε η εξεταστική επιτροπή για την εν λόγω εξέταση, απέκλειε, αφεαυτού, την επιβαλλόμενη πλήρη ισότητα μεταξύ των υποψηφίων . Η κλήρωση των ερωτήσεων κατέστησε το τυχαίο ως το μόνο κριτήριο επιλογής . Αυτός ο τρόπος ενέργειας απέκλειε μια εξέταση με την οποία θα λαμβανόταν υπόψη η "προσωπικότητα" κάθε υποψηφίου η οποία, μόνη, θα επέτρεπε στην εξεταστική επιτροπή να εκτιμήσει το επίπεδο των προσόντων και των ικανοτήτων των υποψηφίων βάσει αντικειμενικών κριτηρίων . Οι ερωτήσεις που επέλεξε η εξεταστική επιτροπή δεν είχαν, όσον αφορά το περιεχόμενό τους, τον ίδιο βαθμό δυσκολίας και, γενικά, ήταν πολύ υψηλού επιπέδου σε σχέση με τις θέσεις που έπρεπε να πληρωθούν . Τέλος, οι ερωτήσεις που είχαν επιλεγεί δεν αφορούσαν αποκλειστικά τα διδαχθέντα θέματα κατά τη διάρκεια του επιμορφωτικού κύκλου, παραβιάζοντας έτσι τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των υποψηφίων .
11 Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η προφορική εξέταση, όπως είχε καθορίσει την εξέλιξή της η εξεταστική επιτροπή, περιελάμβανε τέσσερις φάσεις . Πρώτον, ο υποψήφιος θα τραβούσε στην τύχη μια ερώτηση γενικής φύσεως από κατάλογο 76 ερωτήσεων, που ειχε επεξεργαστεί η εξεταστική επιτροπή, και θα απαντούσε στην ερώτηση αυτή μετά από προετοιμασία 10 λεπτών ( διάρκεια : 10 λεπτά, συντελεστής : 1 ). Δεύτερον, ο υποψήφιος θα εξέθετε την κατάρτισή του και τη δραστηριότητά του, παρελθούσα και σημερινή ( διάρκεια : 5 λεπτά, συντελεστής : 0,5 ), εν συνεχεία δε θα απαντούσε σε ερωτήσεις ως προς την ένταξη της σημερινής δραστηριότητάς του στο πλαίσιο μιας από τις κοινοτικές πολιτικές ( διάρκεια : 10 λεπτά, συντελεστής : 1,5 ). Τέλος, ο υποψήφιος θα απαντούσε σε μία από τις δύο ερωτήσεις, που επέλεγε εκ περιτροπής ένα από τα μέλη της εξεταστικής επιτροπής από κατάλογο 75 ερωτήσεων που αφορούσαν τις κοινοτικές πολιτικές, αποκλείονταν δε ερωτήσεις σχετικές με τη σημερινή δραστηριότητα του υποψηφίου ( διάρκεια : 20 λεπτά, συντελεστής : 2 ).
12 Η Επιτροπή, αιτήσει του Δικαστηρίου, προσκόμισε τους δύο καταλόγους ερωτήσεων που επεξεργάστηκε η εξεταστική επιτροπή .
13 Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η προκήρυξη του διαγωνισμού δεν καθορίζει ούτε τις λεπτομέρειες διεξαγωγής της προφορικής εξετάσεως ούτε το περιεχόμενο της εν λόγω εξετάσεως, περιοριζόμενη στο να διασαφηνίσει ότι με την εξέταση θα παρεχόταν η δυνατότητα στην εξεταστική επιτροπή να υποβάλει ερωτήσεις στους υποψηφίους προκειμένου να εκτιμήσει το επίπεδο των προσόντων τους και την ικανότητά τους να ασκούν καθήκοντα κατηγορίας Α . 'Ετσι, η προκήρυξη αφήνει τον καθορισμό των εν λόγω λεπτομερειών και το αναλυτικό περιεχόμενο της προφορικής εξετάσεως στην εκτίμηση της εξεταστικής επιτροπής .
14 Εξάλλου, επιβάλλεται να υπογραμμιστεί ότι πρέπει να αναγνωριστεί στην εξεταστική επιτροπή ευρεία εξουσία εκτιμήσεως όσον αφορά τις λεπτομέρειες και το αναλυτικό περιεχόμενο των εξετάσεων ενός διαγωνισμού . Το Δικαστήριο δεν μπορεί να ελέγξει τις λεπτομέρειες διεξαγωγής μιας εξετάσεως, που καθόρισε η εξεταστική επιτροπή, παρά μόνο κατά το μέτρο που επιβάλλεται για να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση των υποψηφίων και η αντικειμενικότητα της επιλογής μεταξύ των υποψηφίων στην οποία προέβη η εξεταστική επιτροπή . Ούτε και εναπόκειται στο Δικαστήριο να ελέγξει το αναλυτικό περιεχόμενο μιας εξετάσεως, εκτός αν το περιεχόμενο αυτό εκφεύγει από το καθορισθέν με την προκήρυξη του διαγωνισμού πλαίσιο ή δεν έχει καμιά σχέση με τους σκοπούς της εξέτασης ή του διαγωνισμού .
15 'Οσον αφορά, πρώτον, τις αιτιάσεις ως προς τις λεπτομέρειες διεξαγωγής της προφορικής εξετάσεως, δεν μπορεί να προσάπτεται στην εξεταστική επιτροπή ότι επεξεργάστηκε καταλόγους ερωτήσεων ο αριθμός των οποίων πλησίαζε τον υψηλό αριθμό των υποψηφίων οι οποίοι συμμετείχαν στην εξέταση και ότι για την ερώτηση γενικού περιεχομένου, είχε προβλέψει ότι αυτή θα καθοριζόταν με κλήρωση από τον προς τούτο καταρτισθέντα κατάλογο . Πράγματι, τέτοιες λεπτομέρειες ανταποκρίνονται μάλλον στη μέριμνα ισότητας, υπό τον όρο πάντως ότι το σύνολο των ερωτήσεων που έχουν επιλεγεί εμφανίζουν τον ίδιο περίπου βαθμό δυσκολίας . Από τη σχετική εξέταση των 76 ερωτήσεων γενικής φύσεως και των 75 ερωτήσεων ως προς τις κοινοτικές πολιτικές δεν προκύπτει αισθητή διαφορά μεταξύ των ερωτήσεων .
16 Οι δύο πρώτες αιτιάσεις, που διατύπωσαν οι προσφεύγοντες ως προς τη διεξαγωγή της προφορικής εξετάσεως, δεν είναι επομένως βάσιμες .
17 'Οσον αφορά την τρίτη αιτίαση σχετικά με το ότι δεν λήφθηκε δήθεν υπόψη η "προσωπικότητα" κάθε υποψηφίου, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η εξέταση, με τις προαναφερθείσες δεύτερη και τρίτη φάση της, αφορούσε τις ατομικές δραστηριότητες των υποψηφίων και την ένταξη των δραστηριοτήτων αυτών στο κοινοτικό πλαίσιο . Επομένως, η αιτίαση αυτή είναι προφανώς αβάσιμη .
18 Δεύτερον, όσον αφορά τις αιτιάσεις ως προς το καθαυτό περιεχόμενο της προφορικής εξετάσεως, επιβάλλεται η παρατήρηση ότι, σύμφωνα με την προκήρυξη του διαγωνισμού, με την εξέταση θα παρεχόταν η δυνατότητα στην εξεταστική επιτροπή να εκτιμήσει το επίπεδο των προσόντων των υποψηφίων και την ικανότητά τους να ασκήσουν καθήκοντα κατηγορίας Α . Από την εξέταση των 76 ερωτήσεων γενικής φύσεως και των 75 ερωτήσεων ως προς τις κοινοτικές πολιτικές, προκύπτει ότι οι απαντήσεις στις ερωτήσεις αυτές και στις ερωτήσεις ως προς τη δραστηριότητα του υποψηφίου μπορούσαν να αποτελέσουν για την εξεταστική επιτροπή ικανοποιητική βάση για μια τέτοια εκτίμηση . Επομένως, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η εξέταση, ενόψει του περιεχομένου της, εξήλθε από το καθορισθέν στην προκήρυξη του διαγωνισμού πλαίσιο .
19 'Οσον αφορά το σκοπό του διαγωνισμού, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι αυτός απέβλεπε στη δημιουργία πίνακα μελλοντικών προσλήψεων υπαλλήλων κατηγορίας Α, ικανών να ασκούν δραστηριότητες ανταποκρινόμενες στην κατηγορία αυτή στο σύνολο των υπηρεσιών της Επιτροπής . Παρόλον ότι δεν πρόκειται για διαδικασία προσλήψεως κατά το άρθρο 27 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, ο διαγωνισμός έπρεπε να συμβάλλει στο να εξασφαλίζει στο όργανο τη συνεργασία υπαλλήλων που κατέχουν τα πιο υψηλά προσόντα ικανότητας και αποδόσεως . Οι σκέψεις αυτές και ο περιορισμένος αριθμός των θέσεων σε σχέση με τον αριθμό των υποψηφίων δικαιολογούν το ότι οι εξετάσεις ήταν δύσκολες ώστε να επιτρέψουν την αυστηρή επιλογή .
20 Ενόψει των σκέψεων αυτών, δεν προκύπτει ότι οι 76 ερωτήσεις γενικής φύσεως που επέλεξε η εξεταστική επιτροπή υπερέβαιναν το επίπεδο γενικών γνώσεων ή πνευματικής περιέργειας που μπορούσε να αναμένεται από τους υποψηφίους . Επίσης, αν ληφθεί υπόψη ο επιμορφωτικός κύκλος και το γεγονός ότι οι υποψήφιοι υπηρετούσαν από πάρα πολύ καιρό στις Κοινότητες, οι 75 ερωτήσεις που επέλεξε η εξεταστική επιτροπή ως προς τις κοινοτικές πολιτικές δεν υπερέβαιναν το επίπεδο των γνώσεων που αφορούν τη λειτουργία των Κοινοτήτων και τις επιδιωκόμενες από τις Κοινότητες πολιτικές, γνώσεις τις οποίες υποψήφιοι θεωρούμενοι ικανοί να ασκήσουν καθήκοντα κατηγορίας Α έπρεπε να έχουν αποκτήσει .
21 Η αιτίαση που διατυπώνουν οι προσφεύγοντες ως προς το πολύ υψηλό και δυσανάλογο επίπεδο των ερωτήσεων στις οποίες έπρεπε να απαντήσουν οι υποψήφιοι είναι επομένως αβάσιμη .
22 Τέλος, όσον αφορά την αιτίαση ως προς τις ερωτήσεις που δεν περιλαμβάνονταν στα διδαχθέντα θέματα κατά τη διάρκεια του επιμορφωτικού κύκλου, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι με την προκήρυξη του διαγωνισμού δεν παρεχόταν σχετικά καμιά διαβεβαίωση όσον αφορά το περιεχόμενο της προφορικής εξετάσεως, εξάλλου δε οι υποψήφιοι δεν προέβαλαν κανένα συγκεκριμένο στοιχείο το οποίο, ως προς το ζήτημα αυτό, θα μπορούσε να είχε δημιουργήσει στους υποψηφίους δικαιολογημένη εμπιστοσύνη .
23 'Οσον αφορά τις ερωτήσεις ως προς τις κοινοτικές πολιτικές, πρέπει πάντως να γίνει δεκτό ότι ο υποψήφιος που έπρεπε να απαντήσει σε ερώτηση μη περιλαμβανόμενη στα διδαχθέντα θέματα κατά τον επιμορφωτικό κύκλο μπορούσε να βρίσκεται σε μειονεκτική θέση σε σχέση με άλλους υποψηφίους και η εξέταση του συνόλου των ερωτήσεων που επέλεξε η εξεταστική επιτροπή δεν επιτρέπει να αποκλειστεί ότι ορισμένες από τις ερωτήσεις αυτές βρίσκονταν στα όρια των θεμάτων που είχαν εξεταστεί κατά τις τέσσερις εβδομάδες επιμορφώσεως . Πάντως, το πρόβλημα αυτό αφορά μόνο την τέταρτη φάση της προφορικής εξετάσεως και κάθε υποψήφιος είχε την επιλογή μεταξύ δύο ερωτήσεων επί των κοινοτικών πολιτικών . Επιπλέον, οι ερωτήσεις που είχαν επιλεγεί αφορούν προβλήματα τα οποία ο ενδιαφερόμενος για τις πολιτικές της Κοινότητας πρέπει να γνωρίζει επαρκώς για να μπορεί να τα αναλύει και να τα συζητεί με τα μέλη της εξεταστικής επιτροπής . Εξάλλου, η φάση αυτή της εξέτασης απέβλεπε περισσότερο στο να εκτιμηθούν οι σχετικές ικανότητες των υποψηφίων παρά να ελεγχθούν οι αποκτηθείσες γνώσεις κατά τη διάρκεια της εν λόγω επιμορφώσεως . Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, ο κίνδυνος μιας κάποιας ανισότητας ευκαιριών δεν μπορεί, αυτός καθαυτός, να έχει ως συνέπεια να καθιστά πλημμελές το αποτέλεσμα της εξετάσεως .
24 Από αυτό έπεται ότι η αιτίαση ως προς την έλλειψη αντιστοιχίας μεταξύ ορισμένων ερωτήσεων της εξέτασης και του επιμορφωτικού κύκλου είναι επίσης αβάσιμη, ο δε λόγος που αντλείται από την αντικανονικότητα της προφορικής εξετάσεως πρέπει να απορριφθεί .
Επί του λόγου ακυρώσεως που αντλείται από την έλλειψη αιτιολογίας
25 Οι προσφεύγοντες προβάλλουν, ουσιαστικά, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι ανεπαρκώς αιτιολογημένη κατά το μέτρο που η εξεταστική επιτροπή δεν ανέφερε το αποτέλεσμα των δύο εκτιμήσεων στις οποίες έπρεπε να προβεί σύμφωνα με την προκήρυξη του διαγωνισμού, δηλαδή την εκτίμηση του επιπέδου των προσόντων και την εκτίμηση των ικανοτήτων προς άσκηση καθηκόντων κατηγορίας Α .
26 Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι η εξεταστική επιτροπή δεν είχε υποχρέωση να εκφέρει χωριστή κρίση, αφενός, ως προς τα προσόντα των υποψηφίων, και, αφετέρου, ως προς την ικανότητά τους να ασκούν καθήκοντα κατηγορίας Α . Η εξεταστική επιτροπή διατύπωσε την εκτίμησή της για κάθε μία από τις φάσεις της εξέτασης για να καταλήξει σ' ένα συνολικό αποτέλεσμα .
27 Σχετικά, αρκεί η διαπίστωση ότι είναι αδύνατο να γίνει σαφής διάκριση μεταξύ, αφενός, της εκτίμησης του επιπέδου των επαγγελματικών προσόντων των υποψηφίων, και, αφετέρου, της εκτίμησης της ικανότητάς τους να ασκούν καθήκοντα υπαλλήλου διοικήσεως κατηγορίας Α τα οποία συνίστανται, όπως αναφέρει η προκήρυξη του διαγωνισμού, στην εκπλήρωση, βάσει γενικών κατευθύνσεων, καθηκόντων συλλήψεως, μελέτης ή ελέγχου .
28 Από αυτό έπεται ότι και η αιτίαση που διατύπωσαν οι προσφεύγοντες ως προς την έλλειψη αιτιολογίας είναι αβάσιμη . Κατά συνέπεια, η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
29 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα . Σύμφωνα όμως με το άρθρο 70 του ίδιου κανονισμού, προκειμένου περί προσφυγών υπαλλήλων των Κοινοτήτων, τα όργανα φέρουν τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν .
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( δεύτερο τμήμα )
αποφασίζει :
1 ) Απορρίπτει την προσφυγή .
2 ) Κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα .