62008CC0197_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
I – Introduzzjoni
1. Dawn ir-rikorsi għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu għal darb’oħra jikkonċernaw regoli tal-Istati Membri li jiffissaw prezzijiet minimi għall-prodotti tat-tabakk. Il-Kummissjoni hija tal-fehma li, fid-dawl tal-ġurisprudenza preċedenti tal-Qorti tal-Ġustizzja, dawn ir-regoli jiksru l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 95/59/KE, tas-27 ta’ Novembru 1995, dwar taxxi li mhumiex taxxi fuq il-qliegħ li jaffettwaw il-konsum ta’ tabakk manifatturat (2) .
2. L-Istati Membri konvenuti essenzjalment jargumentaw li, bil-kontra tal-ġurisprudenza preċedenti tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-iffissar ta’ prezzijiet minimi ma jiksirx id-Direttiva 95/59 u, ikun xi jkun il-każ, dan huwa ġġustifikat minħabba raġunijiet ta’ protezzjoni tas-saħħa. F’dak ir-rigward, huma jinvokaw, inter alia, il-Konvenzjoni Kwadru tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa dwar il-Kontroll tat-Tabakk (3) .
II – Il-kuntest ġuridiku
A – Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
3. It-tieni u t-tielet subparagrafi tal-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 95/59 jipprovdu:
“Manifatturi, jew, fejn xieraq, ir-rappreżentanti jew aġenti awtorizzati tagħhom fil-Komunità u importaturi tat-tabakk minn pajjiżi li mhumiex membri għandhom ikunu liberi li jistabbilixxu l-prezz massimu tal-bejgħ bl-imnut għal kull prodott tagħhom għal kull Stat Membru fejn dawn il-prodotti jistgħu jiġu rilaxxati għall-konsum.
It-tieni paragrafu ma jistax, madankollu, ifixkel l-implementazzjoni tas-sistemi ta’ leġislazzjoni nazzjonali dwar il-kontroll tal-livell tal-prezzijiet jew l-osservanza ta’ prezzijiet imposti, sakemm dawn ikunu kompatibbli mal-leġislazzjoni tal-Komunità.”
B – Il-leġiżlazzjoni internazzjonali
4. L-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Kwadru tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa dwar il-Kontroll tat-Tabakk huwa intitolat “Miżuri finanzjarji u fiskali bl-għan li titnaqqas id-domanda għat-tabakk” u jipprovdi dan li ġej (4) :
“1. Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-miżuri finanzjarji u fiskali huma mezz effettiv u importanti sabiex jitnaqqas il-konsum tat-tabakk min-naħa ta’ diversi segmenti tal-popolazzjoni, b’mod partikolari ż-żgħażagħ.
2. Bla ħsara għad-dritt sovran tal-partijiet li jiddeċiedu u jistabbilixxu l-politika ta’ tassazzjoni tagħhom, kull parti għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-għanijiet nazzjonali għas-saħħa tagħha rigward il-kontroll tat-tabakk u tadotta jew iżżomm, kif ikun xieraq, miżuri li jistgħu jinkludu:
(a) l-implementazzjoni tal-politika fiskali u, fejn ikun xieraq, il-politika ta’ prezzijiet, rigward il-prodotti tat-tabakk sabiex jingħata kontribut għall-għanijiet tas-saħħa mmirati biex inaqqsu l-konsum tat-tabakk; u
[...]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
C – Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
1. Franza
5. Fi Franza, il-Code général des impôts (Kodiċi Ġenerali tat-Taxxi) kien emendat bil-Liġi tad-9 ta’ Awwissu 2004. Skont il-Liġi, għandu jiġi stabbilit prezz għas-sigaretti li inqas minnu ma jistgħux jinbiegħu iktar. Dak il-prezz minimu jiġi ffissat b’digriet b’riferiment għall-prezz medju tas-suq. Barra minn hekk, iddaħħlet projbizzjoni fil-Code de la santé publique (Kodiċi dwar is-Saħħa Pubblika) fuq il-bejgħ ta’ prodotti tat-tabakk bi prezz promozzjonali li jmur kontra l-għanijiet tas-saħħa pubblika.
2. L-Awstrija
6. B’Liġi Federali tal-2006, ġie miżjud subparagrafu mal-Paragrafu 2 tat-Tabakgesetz Awstrijaka (Liġi dwar it-Tabakk), fejn il-Ministru Federali tas-Saħħa, fl-interess tal-kontroll tat-tabakk, ġie awtorizzat jiffissa b’digriet prezz minimu ta’ bejgħ bl-imnut għall-prodotti tat-tabakk sabiex ikun żgurat livell minimu ta’ prezzijiet. It-tqegħid tal-prodotti tat-tabakk fuq is-suq taħt il-prezz minimu ta’ bejgħ bl-imnut kien ipprojbit. Skont id-digriet dwar prezzijiet minimi li ġie adottat sussegwentement, il-prezz minimu ta’ bejgħ bl-imnut għas-sigaretti, għal kull sigarett, jammonta għal mill-inqas 92.75 % tal-prezz medju mwieżen tas-sigaretti kollha mibjugħa matul is-sena kalendarja preċedenti (5) .
3. L-Irlanda
7. Skont l-Artikolu 2(2)(i) tal-Att dwar il-Prodotti tat-Tabakk (Kontroll tar-Reklamar, tal-Isponsorizzazzjoni u tal-Promozzjoni tal-Bejgħ) tal-1978, jistgħu jiġu adottati digrieti sabiex ikun ipprojbit il-bejgħ ta’ prodotti tat-tabakk bi prezzijiet li jkunu iktar baxxi b’ċertu ammont minn dawk li bihom jinbiegħu prodotti tat-tabakk ta’ tip jew natura simili fiż-żmien ikkunsidrat tant li l-bejgħ bi prezzijiet iktar baxxi jikkostitwixxi, fil-fehma tal-Ministru, mezz ta’ promozzjoni tal-bejgħ.
8. L-Artikolu 16 (1) tar-Regolamenti dwar il-Prodotti tat-Tabakk (Kontroll tar-Reklamar, tal-Isponsorizzazzjoni u tal-Promozzjoni tal-Bejgħ) tal-1991 jipprovdi li persuna ma għandiex tbiegħ bl-imnut prodott tat-tabakk ta’ marka partikolari bi prezz iktar baxx milli kieku tinbiegħ bih dik il-marka. L-Artikolu 17 tar-Regolamenti jipprovdi li persuna ma għandiex tbiegħ bl-imnut prodott tat-tabakk bi prezz li fir-rigward tiegħu l-Ministru kompetenti fforma opinjoni li l-bejgħ ta’ dak il-prodott b’tali prezz jikkostitwixxi mezz ta’ promozzjoni tal-bejgħ. Skont Memorandum ta’ Kjarifika, ikun hemm mezz ta’ promozzjoni tal-bejgħ fejn il-prezz bl-imnut tas-sigaretti jaqa’ b’iktar minn 3 % taħt il-prezz medju mwieżen għal dik il-kategorija ta’ prodotti.
III – Il-proċedura prekontenzjuża u t-talbiet tal-partijiet
9. Il-Kummissjoni hija tal-fehma li r-regoli nazzjonali msemmija iktar ’il fuq jiksru l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 95/59 għaliex jistabbilixxu prezzijiet minimi għall-bejgħ ta’ sigaretti jew ta’ prodotti oħrajn tat-tabakk. Għalhekk, il-Kummissjoni tat bidu għal dawn ir-rikorsi għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu. Wara ittri ta’ intimazzjoni, hija bagħtet opinjoni motivata fit-28 ta’ Ġunju 2006 lil Franza, fis-27 ta’ Ġunju 2007 lill-Awstrija u fil-15 ta’ Diċembru 2006 lill-Irlanda. Hija indirizzat ukoll opinjoni motivata lill-Irlanda fis-7 ta’ Lulju 2004, fejn allegat il-ksur tal-Artikolu 10 KE.
10. Peress li l-Istati Membri ma ħadux azzjoni abbażi tal-opinjonijiet motivati, il-Kummissjoni ppreżentat dawn ir-rikorsi.
11. Fil-Kawża C‑197/08, il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tiddikjara li, billi qed tinżamm fis-seħħ sistema ta’ prezzijiet minimi għas-sigaretti rrilaxxati għal konsum fi Franza u projbizzjoni fuq il-bejgħ tal-prodotti tat-tabakk bi prezz promozzjonali li jmur kontra l-għanijiet tas-saħħa pubblika, ir-Repubblika Franċiża naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 95/59;
– tikkundanna lir-Repubblika Franċiża għall-ispejjeż.
12. Ir-Repubblika Franċiża titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tiċħad ir-rikors;
– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
13. Fil-Kawża C‑198/08, il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tiddikjara li bl-adozzjoni u biż-żamma tad-dispożizzjonijiet legali li abbażi tagħhom il-prezzijiet minimi għall-bejgħ tas-sigaretti u tat-tabakk maqtugħ fin għar-romblar tas-sigaretti huma ffissati mill-Istat, ir-Repubblika tal-Awstrija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 95/59;
– tikkundanna lir-Repubblika tal-Awstrija għall-ispejjeż.
14. Ir-Repubblika tal-Awstrija titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tiċħad ir-rikors tal-Kummissjoni bħala infondat;
– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż tal-proċeduri.
15. Fil-Kawża C‑221/08, il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tiddikjara,
– li bl-impożizzjoni ta’ prezzijiet minimi u massimi tal-imnut għas-sigaretti, l-Irlanda naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 95/59;
– li, billi naqset milli tagħti l-informazzjoni meħtieġa dwar il-leġiżlazzjoni Irlandiża applikabbli sabiex il-Kummissjoni tkun tista’ twettaq dmirha li tissorvelja l-konformità mad-Direttiva 95/59, l-Irlanda naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu10 KE;
– tikkundanna lill-Irlanda għall-ispejjeż.
16. L-Irlanda titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
– tiċħad ir-rikors;
– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
17. It-tliet Stati Membri u l-Kummissjoni ħadu sehem fis-seduta konġunta.
18. Biħsiebni neżamina t-tliet rikorsi flimkien f’dawn il-konklużjonijiet, peress li essenzjalment iqajmu l-istess kwistjonijiet.
IV – Il-kunsiderazzjonijiet ġuridiċi
19. Ir-regoli inkwistjoni f’dawn il-kawżi jistabbilixxu prezzijiet minimi għall-bejgħ ta’ sigaretti jew ta’ tipi oħrajn ta’ tabakk immanifatturat fl-ambitu tat-tifsira tad-direttiva. Bil-kontra tas-sottomissjoni tal-Irlanda, sabiex ikun hemm prezz minimu mhux rilevanti jekk jiġix iffissat direttament minn entità Statali jew jekk il-livell tiegħu jiġix stabbilit, bħal f’dawn il-każijiet, b’riferiment għall-prezzijiet medji tas-suq. Dak li huwa deċiżiv huwa li fit-tliet Stati Membri l-manifatturi ma jistgħux ibiegħu l-prodotti tat-taba kk tagħhom taħt prezz speċifiku, li ma jistabbilixxux huma stess (6) . Fil-qalba ta’ dawn ir-rikorsi għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu hemm il-kwistjoni jekk it-tieni subparagafu tal-Artikolu 9(1) tad-direttiva jipprekludix tali prezzijiet minimi imposti mill-Istat u jekk dawn jaqgħux taħt waħda mir-riżervi fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 9(1).
A – L-intepretazzjoni tal-Artikolu  9(1) tad-Direttiva 95/59/KE
20. It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 95/59/KE jipprovdi li l-manifatturi u l-importaturi għandhom ikunu liberi li jistabbilixxu l-prezz massimu tal-bejgħ bl-imnut għal kull prodott tagħhom.
21. Qabel ma nikkunsidraw l-interpretazzjoni tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 9(1) tad-direttiva, għandna neżaminaw fil-qosor il-kuntest leġiżlattiv ta’ din id-dispożizzjoni.
22. Id-Direttiva 95/59/KE tirregola l-applikazzjoni tad-dazji tas-sisa fir-rigward tat-tabakk immanifatturat. L-istruttura tad-dazju hija stabbilita fl-Artikolu 8(1) u (2) u fl-Artikolu 16 tad-direttiva. Skont dawk id-dispożizzjonijiet, is-sigaretti huma suġġetti għal dazju tas-sisa proporzjonali “[ikkalkolat] fuq il-prezz massimu ta’ bejgħ bl-imnut” u dazju tas-sisa speċifiku “[ikkalkolat] fuq kull unit[à] tal-prodott”. Skont is-sistema ta’ regoli stabbiliti mid-direttiva, għalhekk il-prezz massimu tal-bejgħ bl-imnut huwa l-bażi tal-evalwazzjoni u tal-ġbir tad-dazju tas-sisa proporzjonali.
23. Il-fatt li l-Artikolu 9 jiffoka fuq il-prezz massimu tal-bejgħ bl-imnut jista’ jiġi spjegat bil-mod li bih id-dazju jista’ jiġi impost taħt id-direttiva. Il-prezz massimu li jissemma f’dik id-dispożizzjoni jikkostitwixxi l-bażi ta’ evalwazzjoni għall-kalkolu tad-dazju tas-sisa proporzjonali. Jekk dak id-dazju jiġi impost fuq il-bażi tal-prezz ta’ bejgħ bl-imnut, l-iffissar ta’ prezz massimu jiżgura li l-manifattur ma jindikax prezz tal-bejgħ iktar baxx meta jiġi impost id-dazju, sabiex jitnaqqas il-piż tat-taxxi, biex imbagħad, sussegwentement, ibiegħ il-prodotti bi prezz ogħla. L-istabbiliment ta’ prezz massimu għalhekk jikkostitwixxi garanzija fiskali, li għandha l-għan li tipprekludi tali aġir (7) .
24. Jekk l-ewwel inħarsu lejn id-diċitura tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 9(1) tad-direttiva, għandu jiġi nnotat mill-bidu nett li d-dispożizzjoni ma tipprojbixxix espressament il-prezzijiet minimi . Hija tipprovdi biss li l-manifatturi “għandhom ikunu liberi” li jistabbilixxu l-prezz massimu tal-bejgħ bl-imnut.
1. Il-ġurisprudenza preċedenti tal-Qorti tal-Ġustizzja
a) Fuq it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 95/59
25. Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà sostniet kemm-il darba li l-libertà li jiġu stabbiliti l-prezzijiet massimi tal-bejgħ bl-imnut li hija pprovduta fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 9(1) tad-direttiva tirriżulta fi projbizzjoni tal-impożizzjoni ta’ prezzijiet minimi mill-awtoritajiet pubbliċi. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li l-iffissar ta’ prezz minimu tal-bejgħ bl-imnut mill-awtoritajiet pubbliċi inevitabbilment ikollu l-effett li jillimita l-libertà tal-produtturi u tal-importaturi li jistabbilixxu l-prezzijiet massimi tal-bejgħ bl-imnut tagħhom peress li, ikun xi jkun il-każ, tali prezzijiet ma jistgħux ikunu iktar baxxi mill-prezz minimu obbligatorju (8) .
26. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 9 hija kkonfermata jekk wieħed iħares lejn l-ispirtu u l-fini tad-direttiva. Kif jagħmluha ċar il-premessi 1 u 2 fil-preambolu, id-direttiva kienet adottata bħala parti minn politika li kellha l-għan li tarmonizza l-istrutturi tad-dazju tas-sisa fuq it-tabakk immanifatturat, sabiex jiġi żgurat li l-kompetizzjoni fil-kategoriji differenti tat-tabakk immanifatturat li jappartjenu lill-istess grupp ma tiġix distorta u b’hekk jinfetħu s-swieq nazzjonali tal-Istati Membri (9) .
27. Għaldaqstant, ir-regoli tal-Istati Membri li jistabbilixxu prezzijiet vinkolanti għat-tabakk immanifatturat jiksru d-direttiva minħabba li jirrestrinġu l-libertà tal-manifatturi li jiffissaw il-prezzijiet u b’hekk huma ta’ periklu għall-kompetizzjoni libera.
28. Fl-interpretazzjoni tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja tibbaża ruħha b’mod partikolari fuq il-premessa 7 fil-preambolu għad-direttiva, li tenfasizza li l-bżonnijiet imperattivi tal-kompetizzjoni jimplikaw sistema ta’ prezzijiet ifformati liberament għall-gruppi kollha ta’ tabakk immanifatturat. Ir-regola tal-istabbiliment liberu tal-prezzijiet fil-kummerċ tat-tabakk tikkostitwixxi l-espressjoni tal-prinċipju tal-moviment liberu tal-merkanzija f’kundizzjonijiet normali tal-kompetizzjoni, li jissemma wkoll band’oħra fil-preambolu (10) .
b) Fuq ir-riservi inklużi fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 95/59
29. Skont it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 9(1), it-tieni subparagrafu ma jistax ifixkel l-implementazzjoni tas-sistemi ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali dwar il-kontroll tal-livelli tal-prezzijiet jew l-osservanza tal-prezzijiet imposti.
30. Fil-ġurisprudenza preċedenti tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja interpretat dawn ir-riżervi b’mod strett u ma interpretathomx bħala li jagħtu jedd lill-Istat li jistabbilixxi prezzijiet minimi.
31. Hija tenfasizza li r-riżervi fit-tielet subparagrafu għandhom ikunu kkonċiljati mar-regola fundamentali tal-iffissar liberu tal-prezzijiet stabbilita fit-tieni subparagrafu (11) . Minn din il-perspettiva, l-espressjoni “kontroll tal-livell tal-prezzijiet” ma tistax tiġi interpretata bħala li tirriżerva lill-Istati Membri setgħa diskrezzjonali biex jiffissaw il-prezz tat-tabakk manifatturat, peress li l-eżerċizzju ta’ tali setgħa estensiva prattikament ikun qed jiċħad kwalunkwe effett prattiku lill-prinċipju tal-iffissar liberu tal-prezzijiet (12) .
32. B’hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja bil-frażi “sistemi ta’ leġislazzjoni nazzjonali dwar il-kontroll tal-livell tal-prezzijiet” tifhem biss miżuri ta’ natura ġenerali li għandhom l-għan li jwaqqfu żieda fil-prezzijiet (13) . Bl-istess mod, l-espressjoni “leġislazzjoni […] dwar […] l-osservanza ta’ prezzijiet imposti” ma għandhiex tinftiehem bħala li l-Istati Membri jistgħu jitħallew jiffissaw prezzijiet minimi. Anzi, għandha tinftiehem bħala li tirreferi għall-osservanza ta’ prezz li, ladarba jiġi stabbilit mill-manifattur jew mill-importatur u ladarba jiġi approvat mill-awtoritajiet pubbliċi, huwa vinkolanti bħala prezz massimu ta’ bejgħ bl-imnut u għandu jiġi osservat f’kull stadju tal-katina ta’ distribuzzjoni sakemm jinbiegħ lill-konsumatur (14) . It-terminu “prezzijiet imposti” fil-kuntest ta’ dik id-dispożizzjoni għalhekk ifisser il-prezzijiet iffissati mill-manifattur u mhux mill-Istat. Il-fini tal-mekkaniżmu huwa li jipprekludi kwalunkwe preġudizzju għall-integrità tad-dħul fiskali billi jinqabeż il-prezz speċifikat preċedentement (15) .
2. Konklużjonijiet provviżorji
33. Għaldaqstant, skont il-ġurisprudenza preċedenti tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 95/59 jipprekludi l-prezzijiet minimi imposti mill-Istat għat-tabakk manifatturat.
3. Raġuni biex wieħed jitbiegħed mill-ġurisprudenza preċedenti?
34. F’dawn ir-rikorsi għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, l-Istati Membri konvenuti jitolbu lill-Qorti tal-Ġustizzja biex terġa’ tikkunsidra l-interpretazzjoni preċedenti tagħha tal-Artikolu 9(1). Fil-fehma tagħhom, fid-dawl tal-kuntest leġiżlattiv u tal-għanijiet tad-direttiva u meta jittieħdu inkunsiderazzjoni l-iżviluppi reċenti fuq il-livell internazzjonali, il-leġiżlazzjoni li timponi prezzijiet minimi, fl-aħħar mill-aħħar, ma għandiex tiġi kkunsidrata iktar bħala li tikkostitwixxi ksur tad-direttiva.
a) L-argumenti bbażati fuq l-għanijiet tad-Direttiva 95/59
35. Il-Gvern Awstrijak b’mod partikolari jargumenta li, fid-dawl tal-bażi legali tiegħu, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 9(1) tad-direttiva ma għandux jinftiehem bħala li jipprojbixxi prezzijiet minimi.
36. L-Awstrija tirreferi għall-fatt li d-Direttiva 95/59 kienet ibbażata fuq l-Artikolu 99 tat-Trattat KE (illum l-Artikolu 93 KE) u għalhekk fuq id-dispożizzjoni tat-Trattat li tikkonċerna l-armonizzazzjoni tat-tassazzjoni indiretta. Fil-fehma tagħha, għalhekk il-kamp ta’ applikazzjoni tad-direttiva huwa limitat għal kwistjonijiet tal-liġi dwar it-taxxi. L-Istati Membri konvenuti jsostnu wkoll li fid-direttiva ma hemm l-ebda indikazzjoni li fiż-żmien meta ġiet adottata l-kwistjonijiet tas-saħħa pubbliku ttieħdu inkunsiderazzjoni. Id-direttiva, b’hekk, ma tistax tinftiehem bħala li tipprojbixxi li l-Istati Membri, bħala kwistjoni ta’ prinċipju, jadottaw miżuri ta’ protezzjoni tas-saħħa fil-forma ta’ prezzijiet minimi.
37. Dak l-argument tal-Gvern Awstrijak ma jistax jiġi miċħud b’mod sommarju. Il-bażi legali tad-Direttiva 95/59 hija tabilħaqq id-dispożizzjoni tat-Trattat dwar l-armonizzazzjoni tat-tassazzjoni indiretta u d-direttiva għalhekk tikkostitwixxi primarjament sett ta’ regoli tekniċi li jirregolaw it-tassazzjoni tat-tabakk immanifatturat fil-Komunità. Hija tarmonizza l-mod li bih id-dazji tas-sisa jiġu imposti fuq it-tabakk immanifatturat u b’hekk, pereżempju, tistabbilixxi l-prezz massimu ta’ bejgħ bl-imnut bħala l-bażi tal-evalwazzjoni tad-dazju tas-sisa proporzjonali. Il-projbizzjoni fuq il-prezzijiet minimi għat-tabakk immanifatturat mal-ewwel daqqa t’għajn mhix element rikonoxxibbli ta’ armonizzazzjoni fiskali.
38. L-Istati Membri huma wkoll korretti meta jiddikjaraw li l-preambolu għad-direttiva ma jindikax li l-kwistjonijiet tal-protezzjoni tas-saħħa u l-importanza tat-tnaqqis tal-konsum tat-tabakk ittieħdu inkunsiderazzjoni mid-direttiva. Din mhix xi ħaġa tal-għaġeb, peress li d-Direttiva 95/59 hija essenzjalment kodifikazzjoni ta’ direttivi iktar qodma li jmorru lura għas-sena 1972. Fl-1972, ma kienx hemm ħlief għarfien ċkejken tal-perikli tal-konsum tat-tabakk. F’dan il-kuntest, jista’ jiġi argumentat li l-Artikolu 9(1) għandu jiġi interpretat bħala li ma jiċħadx lill-Istati Membri minn mezz biex jiġġieldu l-konsum tat-tabakk, filwaqt li fl-istess ħin ma jindikax li d-direttiva stess b’mod eżawrjenti kkunsidrat il-kwistjoni tal-kontroll effettiv tal-konsum tat-tabakk. Jekk tali miżuri tal-Istat Membru humiex kompatibbli ma’ dispożizzjonijiet oħrajn tad-dritt Komunitarju, b’mod partikolari l-Artikolu 28 KE, hija kwistjoni oħra.
39. Kontra dik l-interpretazzjoni tal-Artikolu 9(1), li titbiegħed mill-ġurisprudenza preċedenti, madankollu għandna d-diċitura tad-direttiva, li tirreferi espliċitament għall-iffissar liberu
tal-prezz massimu ta’ bejgħ bl-imnut. Fejn prezz minimu jiġi ffissat mill-Istat, ma jkunx iktar possibbli, kif osservat ġustament il-Qorti tal-Ġustizzja, li jiġi sostnut mingħajr riżerva li l-manifattur ikollu l-libertà kollha li jiffissa l-prezz. Dak il-prezz ma jistax jiġi ffissat f’livell taħt il-prezz minimu tal-Istat.
40. It-tieni subparagrafu, fejn jingħad li l-manifattur għandu jkun liberu
li jistabbilixxi l-prezz massimu ta’ bejgħ bl-imnut, barra minn hekk huwa element essenzjali fis-sistema speċifika ta’ regoli stabbilita mid-direttiva għad-dazji tas-sisa. Biex ikun żgurat li tali mekkaniżmu leġiżlattiv ikun konformi mar-regoli dwar il-kompetizzjoni libera u mal-moviment liberu tal-merkanzija, huwa essenzjali li l-manifatturi jkunu liberi li jiffissaw il-prezz massimu ta’ bejgħ bl-imnut. Fejn prezz minimu jkun iffissat minn Stat Membru, ikun hemm periklu li l-manifatturi minn Stati Membri oħrajn li jixtiequ jiksbu vantaġġ minn prezz kompetittiv fis-suq billi jitolbu prezzijiet massimi ta’ bejgħ bl-imnut iktar baxxi jitqiegħdu fi żvantaġġ. L-iffissar ta’ prezz minimu jikkanċella l-vantaġġ kompetittiv li ġej minn prezz tal-produzzjoni iktar baxx tal-prodott importat.
41. Huwa biss jekk il-manifattur ikun liberu li jiffissa l-prezz massimu ta’ bejgħ bl-imnut li jista’ jiġi żgurat li s-sistema ta’ tassazzjoni pprovduta taħt id-direttiva ma jkollhiex l-effett sekondarju li twassal għal distorsjoni tal-kompetizzjoni u li tirrestrinġi l-moviment liberu tal-merkanzija, biex b’hekk tidħol f’kunflitt mal-mira ta’ armonizzazzjoni stabbilita fl-Artikolu 93 KE.
42. Il-premessa 2 fil-preambolu għad-direttiva tagħmilha ċara li unjoni ekonomika li fiha jkun hemm kompetizzjoni attiva u li l-karatteristiċi tagħha jkunu simili għal dawk ta’ suq domestiku fejn jidħol it-tabakk manifatturat, tagħti wieħed x’jifhem li l-applikazzjoni fl-Istati Membri ta’ taxxi li jaffettwaw il-konsum ta’ prodotti ma toħloqx distorsjoni fil-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni u ma tfixkilx il-moviment liberu tagħhom fi ħdan il-Komunità. F’dak il-każ, il-metodu ta’ evalwazzjoni li fuqu huwa bbażat id-dazju tas-sisa proporzjonali (il-prezz massimu ta’ bejgħ bl-imnut) ma għandux iwassal għal distorsjoni tal-kompetizzjoni. Id-direttiva tikseb dan billi tipprovdi li l-manifatturi jkunu liberi li jiffissaw il-prezz massimu ta’ bejgħ bl-imnut. Bl-istess mod, il-premessa 7 fil-preambolu għad-direttiva tenfasizza wkoll li l-bżonnijiet imperattivi tal-kompetizzjoni jimplikaw sistema ta’ prezzijiet ifformati liberament.
43. Fid-dawl ta’ dawk il-kunsiderazzjonijiet, għaldaqstant l-interpretazzjoni tal-Artikolu 9(1) tad-direttiva magħżula mill-Qorti tal-Ġustizzja tidher għalkollox ġustifikabbli. B’hekk, fil-fehma tiegħi, ma hemm l-ebda raġuni li wieħed jitbiegħed mill-ġurisprudenza preċedenti. Għandu jitfakkar ukoll li ż-żewġ sentenzi rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja ma humiex partikolarment qodma. Għal dik ir-raġuni, il-prinċipji ta’ uniformità tal-ġurisprudenza u ta’ ċertezza legali jissuġġerixxu wkoll li wieħed ma għandux jitbiegħed miż-żewġ sentenzi rilevanti (16) .
b) Bidla fil-ġurisprudenza fuq il-bażi tal-Konvenzjoni Kwadru tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa u fuq rakkomandazzjoni tal-Kunsill?
44. Sabiex ikun iġġustifikat tbegħid mill-ġurisprudenza preċedenti, l-Istati Membri jinvokaw ukoll il-Konvenzjoni Kwadru tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa dwar il-Kontroll tat-Tabakk, li kienet approvata f’isem il-Komunità b’deċiżjoni tal-Kunsill tat-2 ta’ Ġunju 2004 (17) .
45. Barra minn hekk, l-Istati Membri jirreferu għar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill, tat-2 ta’ Diċembru 2002, dwar il-prevenzjoni tat-tipjip u dwar inizjattivi sabiex jissaħħaħ il-kontroll tat-tabakk (18) .
46. Skont l-Artikolu 6(1) tal-Konvenzjoni Kwadru tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa, il-partijiet kontraenti jirrikonoxxu li l-miżuri tal-prezzijiet u tat-taxxi huma mezz effettiv u importanti biex jitnaqqas il-konsum tat-tabakk, b’mod partikolari min-naħa taż-żgħażagħ. L-Artikolu 6(2) jipprovdi li l-partijiet kontraenti għandhom jadottaw jew iżommu, kif ikun xieraq, miżuri li inter alia
jistgħu jinkludu l-implementazzjoni ta’ politika fiskali u, fejn ikun xieraq, politika ta’ prezzijiet fuq il-prodotti tat-tabakk.
47. Huwa minnu li d-dispożizzjonijiet tad-dritt Komunitarju sekondarju għandhom jiġu interpretati, sa fejn ikun possibbli, f’konformità mat-trattati internazzjonali konklużi mill-Komunità. Fil-fatt, skont l-Artikolu 300(7) KE, dawn it-trattati għandhom jorbtu lill-istituzzjonijiet tal-Komunità. Id-dritt sekondarju ma jistax jiksirhom, billi huma jipprevalu fuq id-dritt sekondarju (19) .
48. Il-Konvenzjoni Kwadru tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa tenfasizza l-importanza li issa għandu l-kontroll tal-konsum tat-tabakk għal raġunijiet ta’ protezzjoni ta’ saħħa. Hija tiċċara l-firxa ferm differenti ta’ miżuri li l-Istati Membri għandhom għad-dispożizzjoni tagħhom sabiex jiġġieldu kontra l-konsum tat-tabakk. Mill-Artikolu 6 jirriżulta li l-politika tal-prez zijiet tiġi kkunsidrata bħala possibbiltà flimkien mal-politika fiskali. Il-prezzijiet minimi għall-prodotti tat-tabakk jistgħu jiġu inklużi taħt l-espressjoni “politika ta’ prezzijiet”.
49. Madankollu, fil-fehma tiegħi, il-konvenzjoni kwadru ma tipprovdix bażi biex wieħed jitbiegħed mill-ġurisprudenza preċedenti. It-termini tal-Konvenzjoni Kwadru tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa rigward il-miżuri tal-prezzijiet huma wisq ġenerali biex jeħtieġu interpretazzjoni differenti tal-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 95/59.
50. Jidher ċar, l-ewwel nett, li l-Konvenzjoni Kwadru tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa ma tinkludi ebda obbligu konkret biex il-prodotti tat-tabakk jiġu intaxxati iktar permezz ta’ miżuri finanzjarji. L-Artikolu 6(2) tal-Konvenzjoni jipprovdi sempliċement li l-partijiet kontraenti għandhom jadottaw miżuri li jistgħu jinkludu politika fiskali ta’ implementazzjoni u “fejn ikun xieraq, il-politika ta’ prezzijiet”.
51. Għalhekk, il-Konvenzjoni Kwadru ma timponi l-ebda obbligu effettiv fuq il-partijiet kontraenti rigward il-politika tal-prezzijiet għall-prodotti tat-tabakk, imma sempliċement tiddeskrivi miżuri possibbli li ma jorbtuhomx.
52. Ma tista’ tinġibed l-ebda konklużjoni differenti mir-rakkomandazzjoni tal-Kunsill 2003/54, li jsemmu l-Istati Membri. Fil-punt 7, hija tirrakkomanda li l-Istati Membri jadottaw u jimplementaw miżuri xierqa ta’ prezzijiet rigward il-prodotti tat-tabakk sabiex jiġi skoraġġut il-konsum tat-tabakk. Dik ir-rakkomandazzjoni wkoll ma tistax tiġġustifika li l-Qorti tal-Ġustizzja tkun meħtieġa titbiegħed mill-ġurisprudenza preċedenti tagħha rigward il-permissibbiltà tal-prezzijiet minimi għall-prodotti tat-tabakk. L-ewwel nett, ir-rakkomandazzjoni tal-Kunsill ma għandha l-ebda effett vinkolanti u, it-tieni nett, meta tinterpreta d-direttiva, id-diċitura vaga tar-rakkomandazzjoni ma tippermettix li tiġi interpretata b’mod differenti.
4. Konklużjonijiet provviżorji
53. Għaldaqstant, il-konklużjoni tibqa’ li l-leġiżlazzjoni tal-Istati Membri tikser it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 9(1) tad-direttiva.
B – Ġustifikazzjoni għal raġunijiet ta’ protezzjoni tas-saħħa?
54. Bħala difiża tal-miżuri nazzjonali tagħhom li jintroduċu prezzijiet minimi, l-Istati Membri jinvokaw ukoll raġunijiet ta’ protezzjoni tas-saħħa skont l-Artikolu 30 KE. Huma jirreferu għall-kompetizzjoni tal-prezzijiet li wasslet għal provvista ikbar ta’ sigaretti rħas u jsostnu li din mhix sitwazzjoni mixtieqa f’termini ta’ politika tas-saħħa. Għaldaqstant, bl-introduzzjoni ta’ prezzijiet minimi huma jixtiequ jgħollu l-prezz tas-sigaretti rħas biss.
1. Klassifikazzjoni legali
55. Minkejja dan, huwa dubjuż kemm l-Istati Membri jistgħu jinvokaw l-Artikolu 30 KE peress li l-Artikolu 30 KE jelenka r-raġunijiet ta’ interess pubbliku li fuq il-bażi tagħhom jistgħu jiġu ġġustifikati r-restrizzjonijiet għal-libertà inklużi fl-Artikolu 28 KE (moviment liberu tal-merkanzija). Madankollu, il-kwistjoni hawnhekk hija l-ġustifikazzjoni ta’ ksur tal-Artikolu 9 tad-Direttiva 95/59. Meta kwistjoni tkun ġiet armonizzata b’mod eżawrjenti minn leġiżlazzjoni sekondarja, Stat Membru ma jistax jiġġustifika ksur ta’ dik il-leġiżlazzjoni sekondarja minħabba l-protezzjoni tas-saħħa (20) . Barra minn hekk, lanqas ma jistgħu miżuri oħrajn, għajr dawk imsemmija fl-Artikolu 28 KE, ikunu ġġustifikati taħt l-Artikolu 30 KE (21) . Madankollu, il-Kummissjoni ma allegatx ksur tal-Artikolu 28 KE f’dawn ir-rikorsi għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu. Din il-kwistjoni għalhekk mhix is-suġġett ta’ dawn il-proċeduri.
56. Minkejja dan, fis-sentenza tas-27 ta’ Frar 2002, Il‑Kummissjoni vs Franza, C‑302/00 (22) – li s-suġġett tagħha kien ukoll rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu rigward il-prezzijiet minimi għall-prodotti tat-tabakk – il-Qorti tal-Ġustizzja, wara li ddeċidiet li l-miżuri tal-Istat Membru kienu jiksru d-Direttiva 95/59, eżaminat ukoll jekk dawk il-miżuri setgħux ikunu ġġustifikati taħt il-Artikolu 30 KE (23) . Dak l-eżami jista’ jinftiehem bħala konferma tal-intepretazzjoni tad-direttiva billi tiġi evalwata s-sitwazzjoni fid-dawl tad-dritt primarju (24) . B’hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja għamlitha ċara li evalwazzjoni tas-sitwazzjoni fid-dawl tad-dritt primarju biss, li matulha kellha tiġi eżaminata l-ġustifikazzjoni possibbli tal-Artikolu 30, madankollu, kienet twassal ukoll għall-istess konklużjoni li l-miżura tal-Istat Membru ma kinitx permissibbli.
57. F’dan il-kuntest, issa ser neżamina fil-qosor l-Artikoli 28 KE u 30 KE.
2. Eżami tal-mertu tal-protezzjoni tas-saħħa
58. Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li prezz minimu għall-bejgħ finali ta’ sigaretti importati jikkostitwixxi, ikun xi jkun il-każ, miżura b’effett ekwivalenti fl-ambitu tat-tifsira tal-Artikolu 28 KE jekk dan ikun iffissat fuq tali livell li l-vantaġġ kompetittiv mogħti mill-prezzijiet tal-produzzjoni iktar baxxi jiġi kkanċellat (25) . Dan għandu jiġi kkunsidrat f’dawn il-kawżi. Madankollu, mhux possibbli li jingħataw konklużjonijiet dwar din il-kwistjoni, peress li ksur tal-Artikolu 28 KE ma huwiex is-suġġett ta’ dawn il-proċeduri.
59. Skont l-Istati Membri, il-prezzijiet minimi huma meħtieġa fis-suq tat-tabakk. Huma biss jipprovdu mezz effettiv kif jgħollu l-prezz tal-prodotti tat-tabakk, li min-naħa tiegħu jwassal għal tnaqqis fil-konsum, b’mod partikolari min-naħa taż-żgħażagħ.
60. Il-prevenzjoni tat-tipjip u l-kontroll tal-konsum tat-tabakk huma aspetti importanti tal-protezzjoni tas-saħħa. It-tipjip jibqa’ l-ikbar kawża ta’ mewt li tista’ tiġi pprevenuta fl-Unjoni Ewropea (26) . Il-protezzjoni taż-żgħażagħ hija partikolarment importanti f’dan il-kuntest. F’dawn l-aħħar snin, b’mod partikolari, il-miżuri kontra l-konsum tat-tabakk okkupaw pożizzjoni prominenti fil-politika tas-saħħa tal-Istati Membri u tal-Komunità Ewropea. Il-ġlieda kontra l-konsum tat-tabakk għalhekk hija mingħajr dubju għan leġittimu.
61. Il-kwistjoni deċiżiva hija jekk il-miżuri inkwistjoni humiex meħtieġa sabiex jintlaħaq dak l-għan jew jekk hemmx alternattivi ugwalment adattati, imma inqas restrittivi. F’dan il-kuntest, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fl-evalwazzjoni tal-konformità mal-prinċipju ta’ proporzjonalità fil-qasam tas-saħħa pubblika, għandu jiġi kkunsidrat il-fatt li l-Istat Membru jista’ jiddeċiedi f’liema livell huwa biħsiebu jiżgura l-protezzjoni tas-saħħa pubblika u l-mod kif dan il-livell għandu jintlaħaq. Peress li dan il-livell jista’ jvarja minn Stat Membru għal ieħor, l-Istati Membri għandhom jingħataw marġni ta’ diskrezzjoni (27) .
62. F’sentenza dwar prezzijiet minimi għal prodotti tat-tabakk immanifatturat, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li tali prezzijiet ma kinux meħtieġa sabiex tkun protetta s-saħħa pubblika. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, l-għan tal-protezzjoni tas-saħħa pubblika jista’ jintlaħaq b’mod adegwat billi tiżdied it-tassazzjoni tal-prodotti tat-tabakk immanifatturat li għandu jissalvagwardja l-prinċipju tal-formazzjoni libera tal-prezzijiet. Skont l-Artikolu 16 tad-direttiva, l-Istati Membri għandhom il-libertà li jistabbilixxu l-piż totali tat-taxxi fuq it-tabakk immanifatturat (28) . Dan l-argument huwa applikabbli wkoll f’dawn ir-rikorsi.
63. L-Istati Membri, min-naħa l-oħra, jargumentaw li l-manifatturi u l-importaturi jistgħu jibbilanċjaw żieda fit-taxxi billi jnaqqsu l-marġni ta’ profitti tagħhom. Il-Qorti tal-Ġustizzja indirizzat ukoll dan l-argument fil-ġurisprudenza preċedenti tagħha. Hija tosserva korrettament li l-Istati Membri jistgħu jirreaġixxu għal tnaqqis fil-marġnijiet tal-profitti billi jżidu l-livell tat-taxxa b’mod iktar iebes, sabiex il-manifatturi fl-aħħar mill-aħħar ma jkunux jistgħu jevitaw iż-żieda fil-prezzijiet ikkawżata miż-żieda fit-taxxi (29) .
64. Il-ħila tal-manifatturi u tal-importaturi li ma jgħaddux iż-żidiet fid-dazji tas-sisa fuq il-prodotti tagħhom, ikun xi jkun il-każ, hija limitata mid-daqs tal-marġni tal-profitti tagħhom, biex b’hekk xi darba jew oħra ż-żidiet fid-dazju tas-sisa jridu jiġu inkorporati fil-prezzijiet ta’ bejgħ bl-imnut. Iż-żidiet fid-dazji tas-sisa, għalhekk, huma miżura inqas restrittiva mill-prezzijiet minimi, li b’hekk ma humiex meħtieġa.
3. Konklużjonijiet provviżorji
65. Għaldaqstant, il-konklużjonijiet provviżojri għandhom ikunu li r-rikorsi tal-Kummissjoni huma fondati, peress li l-Istati Membri kisru d-Direttiva 95/59 billi ffissaw prezzijiet minimi għall-prodotti tat-tabakk.
C – Karatteristiċi speċjali tal-kawża Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda (C‑221/08)
66. Fl-aħħar nett, jeħtieġ li nqajjem żewġ ilmenti oħrajn li l-Kummissjoni qajmet biss fil-kawża Il‑Kummissjoni vs L‑Irlanda (C‑221/08).
1. L-iffissar tal-prezzijiet massimi
67. Rigward id-dispożizzjonijiet Irlandiżi dwar il-prezzijiet tat-tabakk, il-Kummissjoni ssostni li dawn jinkludu wkoll prezzijiet massimi, peress li l-prezz ta’ prodott tat-tabakk ma jistax ikun ta’ iktar minn 3 % ’il fuq mill-prezz medju mwieżen. Fid-difiża tagħha, l-Irlanda osservat li d-dispożizzjonijiet Irlandiżi ma jistabbilixxux prezz massimu obbligatorju għall-prodotti tat-tabakk.
68. Fir-risposta tagħha, il-Kummissjoni ssostni li f’dak ir-rigward hija kienet qed tibbaża fuq dikjarazzjonijiet magħmula mir-rappreżentanti Irlandiżi waqt laqgħa mal-Kummissjoni. Wara l-kjarifika, jidher li l-Kummissjoni ma tixtieqx iktar taderixxi mas-sottomissjoni tagħha li hemm tali prezz massimu għall-prodotti tat-tabakk fl-Irlanda. Madankollu, hija tenfasizza li dak id-diżgwid min-naħa tagħha ma kienx jinqala’ li kieku l-Irlanda kkooperat b’mod sodisfaċenti magħha matul il-proċedura prekontenzjuża. Għaldaqstant, il-Kummissjoni għamlitha ċara waqt is-seduta li hija ma xtaqitx tirtira r-rikors tagħha fuq dak il-punt.
69. Madankollu, peress li l-Kummissjoni stess ma taderixxix iktar mal-affermazzjoni tagħha li l-Irlanda tiffissa prezzijiet massimi għall-prodotti tat-tabakk, dan l-ilment ma jistax iktar ikun is-suġġett ta’ sentenza. Għaldaqstant, ir-rikors tal-Kummissjoni, sa fejn jikkonċerna din il-parti, huwa miċħud. Il-kwistjoni jekk l-ilment kienx attribwibbli għal nuqqas ta’ kooperazzjoni min-naħa tal-Irlanda waqt il-proċedura prekontenzjuża hija rilevanti biss fir-rigward ta’ jekk l-Irlanda kisritx l-Artikolu 10 KE, li ser jiġi kkunsidrat iktar ’l isfel.
2. Ksur tal-Artikolu 10 KE
70. Skont il-Kummissjoni, l-Irlanda kisret l-Artikolu 10 KE billi ma pprovdietx l-informazzjoni meħtieġa dwar il-leġiżlazzjoni Irlandiża applikabbli sabiex il-Kummissjoni setgħet taqdi dmirha u tissorvelja l-konformità mad-Direttiva 95/59.
71. Skont l-Artikolu 10 KE, l-Istati Membri huma marbuta li jikkooperaw in bona fides ma’ kull investigazzjoni magħmula mill-Kummissjoni taħt l-Artikolu 226 KE u li jagħtuha l-informazzjoni kollha mitluba għal dan il-għan (30) .
72. B’ittri tad-29 ta’ Lulju 2002 u tal-1 ta’ Ottubru 2002, il-Kummissjoni talbet informazzjoni mingħand l-Irlanda rigward il-leġiżlazzjoni Irlandiża attwali li tikkonċerna l-prezzijiet tat-tabakk. Il-Kummissjoni ma rċeviet l-ebda risposta għall-ittri tagħha. Għaldaqstant, il-Kummissjoni tat bidu għal proċedura oħra għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, minħabba ksur tal-Artikolu 10 KE, parallelament mal-proċedura ta’ ksur tad-Direttiva 95/59. Fis-17 ta’ Ottubru 2003, hija bagħtet ittra ta’ intimazzjoni lill-Irlanda. L-opinjoni motivata segwietha fis-7 ta’ Lulju 2004, fejn l-Irlanda ngħatat terminu ta’ xahrejn mid-data minn meta rċeviet l-ittra. L-awtoritajiet Irlandiżi ma rrispondewx qabel l-10 ta’ Diċembru 2004.
73. L-ewwel nett, huwa dubjuż kemm l-informazzjoni mogħtija fl-ittra tal-10 ta’ Diċembru 2004 tikkostitwixxi risposta adegwata. Kien x’kien il-każ, l-ittra waslet tard.
74. Fid-difiża tagħha, l-Irlanda ssostni li l-Kummissjoni ngħatat informazzjoni suffiċjenti iktar tard. Din is-sottomissjoni, madankollu, ma tistax tiġġustifika n-nuqqas li twettaq l-obbligi tagħha.
75. Skont ġurisprudenza stabbilita, l-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu għandha tiġi evalwata skont is-sitwazzjoni tal-Istat Membru fi tmiem it-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata (31) . Anki fejn l-iżball jiġi rrimedjat, wara t-terminu previst fl-opinjoni motivata, jeżisti dejjem interess ġuridiku.
F’dan il-każ, ir-risposta tal-Irlanda ngħatat wara t-terminu previst.
76. Għaldaqstant, ir-rikors tal-Kummissjoni għall-ksur tal-Artikolu 10 KE huwa milqugħ.
V – Fuq l-ispejjeż
77. Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li r-Repubblika Franċiża u r-Repubblika tal-Awstrija tilfu fir-rigward tas-sottomissjonijiet kollha tagħhom u l-Irlanda tilfet fil-parti l-kbira tas-sottomissjonijiet tagħha, hemm lok li jiġu ordnati jbatu l-ispejjeż tar-rikorsi rispettivi tagħhom, kif mitlub mill-Kummissjoni.
VI – Konklużjoni
78. Għaldaqstant, jiena tal-fehma li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi kif ġej.
79. Fil-Kawża C-197/08:
1. Ir-Repubblika Franċiża naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 95/59/KE, tas-27 ta’ Novembru 1995, dwar taxxi li mhumiex taxxi fuq il-qliegħ li jaffettwaw il-konsum ta’ tabakk manifatturat, billi żammet fis-seħħ sistema ta’ prezzijiet minimi għas-sigaretti rilaxxati għall-konsum fi Franza kif ukoll projbizzjoni fuq il-bejgħ ta’ prodotti tat-tabakk bi prezz promozzjonali li jmur kontra ll-għanijiet tas-saħħa pubblika.
2. Ir-Repubblika Franċiża hija kkundannata għall-ispejjeż.
80. Fil-Kawża C‑198/08:
1. Ir-Repubblika tal-Awstrija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 95/59/KE, tas-27 ta’ Novembru 1995, dwar taxxi li mhumiex taxxi fuq il-qliegħ li jaffettwaw il-konsum ta’ tabakk manifatturat, billi adottat u żammet fis-seħħ leġiżlazzjoni li abbażi tagħha l-prezzijiet minimi ta’ bejgħ għas-sigaretti u għat-tabakk maqtugħ fin għar-romblar tas-sigaretti jiġu ffissati mill-Istat.
2. Ir-Repubblika tal-Awstrija hija kkundannata għall-ispejjeż.
81. Fil-Kawża C‑221/08:
1. L-Irlanda naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 9(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 95/59/KE, tas-27 ta’ Novembru 1995, dwar taxxi li mhumiex taxxi fuq il-qliegħ li jaffettwaw il-konsum ta’ tabakk manifatturat, billi imponiet prezzijiet minimi ta’ bejgħ bl-imnut għas-sigaretti.
2. L-Irlanda naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 10 KE, billi naqset milli tipprovdi l-informazzjoni meħtieġa dwar il-leġiżlazzjoni Irlandiża applikabbli sabiex il-Kummissjoni tkun tista’ twettaq dmirha li tissorvelja l-konformità mad-Direttiva 95/59.
3. Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud.
4. L-Irlanda hija kkundannata għall-ispejjeż.
(1) .
(2)  –	(ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol 1, p. 283) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 95/59”), kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 1999/81/KE tad-29 ta’ Lulju 1999 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol 1, p. 326) u d-Direttiva tal-Kunsill 2002/10/KE tat-12 ta’ Frar 2002 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 35 p. 182).
(3)  –	Approvata mill-Komunità permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill (2004/513/KE) tat-2 ta’ Ġunju 2004 dwar il-konklużjoni tal-Konvenzjoni Kwadru tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa dwar il-Kontroll tat-Tabakk (ĠU L 142M, p. 63).
(4)  –	It-test tal-Konvenzjoni ġie ppubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea biss bil-lingwi uffiċjali tagħha jiġifieri bl-Ingliż, bil-Franċiż u bl-Ispanjol. Traduzzjoni bil-Ġermaniż ġiet ppubblikata fil-Bundesgesetzblatt Parti II, p.158.
(5)  –	Għat-tabakk maqtugħ fin, 90 % tal-prezz medju mwieżen għal kull gramma tat-tabakk maqtugħ fin kollu għas-sigaretti għar-romblar mibjugħ fis-sena kalendarja preċedenti.
(6)  –	Ara wkoll is-sentenza tas-27 ta’ Frar 2002, Il‑Kummissjoni vs Franza (C‑302/00, Ġabra p. I‑2055, punt 14).
(7)  –	Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jacobs ippreżentati fit-13 ta’ April 2000 fil-kawża Il‑Kummissjoni vs Il‑Greċja (C‑216/98, Ġabra p. I‑8921, punt 20), fejn isir riferiment għas-sentenza tas-16 ta’ Novembru 1977, GB-Inno-BM (13/77, Ġabra p. 2115, punt 17).
(8)  –	Sentenza tad-19 ta’ Ottubru 2000, Il‑Kummissjoni vs Il‑Greċja (C‑216/98, Ġabra p. I‑8921, punt 21); u s-sentenza tas-7 ta’ Frar 2002, Il‑Kummissjoni vs Franza (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 6, punt 15).
(9)  –	Sentenza Il‑Kummissjoni vs Il‑Greċja (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8 iktar ’il fuq, punt 18).
(10)  –	Sentenza tal-21 ta’ Ġunju 1983, Il‑Kummissjoni vs Franza (90/82, Ġabra p. 2011, punt 20).
(11)  –	Sentenza Il‑Kummissjoni vs Franza (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 10, punt 20); u s-sentenza Il‑Kummissjoni vs Il-Greċja (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7_punt 25).
(12)  –	Sentenza Il‑Kummissjoni vs Franza (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 10, punt 21).
(13)  –	Sentenzi Il‑Kummissjoni vs Franza (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 10, punt 21); u Il‑Kummissjoni vs Il-Greċja (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7, punt 25).
(14)  –	Sentenza Il‑Kummissjoni vs Il-Greċja (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7, punt 26).
(15)  –	Sentenza tad-19 ta’ Ottubru 2000 Il‑Kummissjoni vs Il-Greċja (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7, punt 26).
(16)  –	F’dan ir-rigward, ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Maduro tal-1 ta’ Frar 2006 fil-kawżi maqgħuda Cipolla et
(C‑94/04 u C‑202/04 Ġabra p. I‑11421, punti 27 et seq ).
(17)  –	Iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 3.
(18)  –	ĠU L 22, p. 31.
(19)  –	Sentenza tal-10 ta’ Settembru 1996, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja (C‑61/94, Ġabra p. I‑3989, punt 52); u tal-1 ta’ April 2004, Bellio F.lli (C‑286/02, Ġabra p. I‑3465, punt 33).
(20)  –	Sentenza tas-17 ta’ April 2007, AGM-COS.MET (C‑470/03, Ġabra p. I‑2749, punt 70).
(21)  –	Ara s-sentenza Il‑Kummissjoni vs Franza (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 6, punt 33) dwar il-ksur tal-Artikoli 8(2) u 16(5) tad-Direttiva 95/59.
(22)  –	Iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 6.
(23)  –	Is-sentenza Il‑Kummissjoni vs Franza (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 6, punti 30 et seq ).
(24)  –	F’dan ir-rigward, ara s-sentenza tat-3 ta’ April 2008, Rüffert (C-346/06, Ġabra p. I-1989, punt 36).
(25)  –	Sentenza tas-7 ta’ Mejju 1991, Il‑Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑287/89, Ġabra p. I‑2233, punt 17).
(26)  –	Is-seba’ premessa tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill 2003/54.
(27)  –	Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenzi tat-2 ta’ Diċembru 2004, Il‑Kummissjoni vs Il‑Pajjiżi l-Baxxi (C‑41/02, Ġabra p. I‑11375, punti 46 u 51); tal-10 ta’ Marzu 2009, Hartlauer (C‑169/07, Ġabra p. I‑1721, punt 30); u s-sentenzi maqgħuda tad-19 ta’ Mejju 2009, Apothekerkammer des Saarlandes et
(C‑171/07 u C‑172/07, Ġabra p. I‑4171, punt 19).
(28)  –	Sentenza Il‑Kummissjoni vs Il-Greċja (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7, punt 28).
(29)  –	Sentenza Il‑Kummissjoni vs Il-Greċja (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 7, punt 32). Ara anki l-punt 35 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jacobs f’dik il-kawża.
(30)  –	Ara s-sentenzi tal-11 ta’ Diċembru 1985, Il‑Kummissjoni vs Il-Greċja (192/84, Ġabra p. 3967, punt 19); tas-6 ta’ Marzu 2003, Il‑Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C‑478/01, Ġabra p. I‑2351, punt 24); tat-13 ta’ Lulju 2004, Il‑Kummissjoni vs L-Italja (C‑82/03, Ġabra p. I‑6635, punt 15); u tas-26 ta’ April 2005, Il‑Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑494/01, Ġabra p. I‑3331, punt 198).
(31)  –	Ara, inter alia, is-sentenzi tas-17 ta’ Jannar 2002, Il‑Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑394/00, Ġabra p. I‑581, punt 12); u tal-20 ta’ Ġunju 2002, Il‑Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C‑299/01, Ġabra p. I‑5899, punt 11).