62020TJ0064_RES
Kawża T‑64/20
Deutsche Telekom AG
vs
Il‑Kummissjoni Ewropea
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (Is-Seba’ Awla Estiża) tat‑13 ta’ Novembru 2024
“Kompetizzjoni – Konċentrazzjonijiet – Swieq Ġermaniżi tas-servizzi televiżivi u tas-servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet – Deċiżjoni li tiddikjara l-konċentrazzjoni kompatibbli mas-suq intern u mal-Ftehim ŻEE – Impenji – Evalwazzjoni tal-effetti orizzontali u vertikali tal-konċentrazzjoni fuq il-kompetizzjoni – Relazzjoni ta’ kompetizzjoni bejn il-partijiet fil-konċentrazzjoni – Bidla speċifika għall-konċentrazzjoni – Żball manifest ta’ evalwazzjoni”
Rikors għal annullament – Deċiżjoni ta’ applikazzjoni tar-regoli fil-qasam tal-konċentrazzjonijiet bejn impriżi – Evalwazzjoni ekonomika kumplessa – Stħarriġ ġudizzjarju – Portata u limiti – Stħarriġ tal-applikazzjoni tad-dritt għall-fatti – Stħarriġ tal-evalwazzjoni tal-effetti tal-konċentrazzjoni fuq il-kompetizzjoni – Stħarriġ limitat għall-verifika tal-eżattezza materjali tal-fatti u għall-assenza ta’ żball manifest ta’ evalwazzjoni – Stħarriġ ġudizzjarju tal-interpretazzjoni mill-Kummissjoni ta’ kunċetti tad-dritt tal-Unjoni li jeħtieġu analiżi ekonomika fl-implimentazzjoni tagħhom – Inklużjoni
(Artikolu 263 TFUE; Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004, Artikolu 2)
(ara l-punti 51 sa 54)
Konċentrazzjonijiet bejn impriżi – Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq intern – Eżami mill-Kummissjoni – Analiżi prospettiva – Rekwiżiti ta’ prova – Livell ta’ prova – Evalwazzjoni tal-aġir futur probabbli tal-entità amalgamata u tal-kompetituri tagħha – Evalwazzjoni tal-plawżibbiltà tad-diversi konsegwenzi li għandhom jiġu previsti wara l-konċentrazzjoni inkwistjoni – Portata tal-oneru probatorju – Oneru li jaqa’ fuq il-Kummissjoni li ssostni t-teżi ta’ ostakolu magħmula fil-konfront tal-imsemmija konċentrazzjoni permezz ta’ elementi sinjifikattivi u konkordanti biżżejjed sabiex tkun tista’ tikkonkludi li l-konsegwenzi analizzati huma iktar probabbli milli improbabbli
(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004, Artikolu 2(2) u (3))
(ara l-punti 55 sa 59)
Konċentrazzjonijiet bejn impriżi – Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq intern – Eżami mill-Kummissjoni – Evalwazzjoni tal-effetti antikompetittivi – Effetti orizzontali – Restrizzjonijiet kompetittivi eżerċitati mill-partijiet fil-konċentrazzjoni – Evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ kompetizzjoni diretta
(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004)
(ara l-punti 80 sa 82)
Konċentrazzjonijiet bejn impriżi – Eżami mill-Kummissjoni – Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiddikjara konċentrazzjoni kompatibbli mas-suq intern – Evalwazzjoni tal-effetti antikompetittivi tal-konċentrazzjoni – Oneru tal-prova li jaqa’ fuq il-parti li tikkontesta l-analiżi tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward
(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004)
(ara l-punti 90, 115, 156, 167, 172, 184, 201, 223, 245, 251, 295, 337, 359 u 424)
Konċentrazzjonijiet bejn impriżi – Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq intern – Eżami mill-Kummissjoni – Evalwazzjoni tal-effetti antikompetittivi – Effetti orizzontali – Restrizzjonijiet kompetittivi eżerċitati mill-partijiet fil-konċentrazzjoni – Evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ kompetizzjoni indiretta – Kriterji
(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004)
(ara l-punti 102 sa 114)
Konċentrazzjonijiet bejn impriżi – Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq intern – Eżami mill-Kummissjoni – Evalwazzjoni tal-effetti antikompetittivi – Effetti orizzontali – Restrizzjonijiet kompetittivi eżerċitati mill-partijiet fil-konċentrazzjoni – Evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ kompetizzjoni potenzjali – Kriterju – Possibbiltajiet reali u konkreti ta’ dħul fis-suq – Elementi rilevanti – Teħid inkunsiderazzjoni tal-opinjonijiet tal-operaturi kompetituri – Portata
(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004)
(ara l-punti 134 sa 154)
Konċentrazzjonijiet bejn impriżi – Eżami mill-Kummissjoni – Ħtieġa li jittieħdu inkunsiderazzjoni d-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet nazzjonali – Assenza
(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004)
(ara l-punt 155)
Konċentrazzjonijiet bejn impriżi – Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq intern – Ħolqien jew tisħiħ ta’ pożizzjoni dominanti – Element insuffiċjenti fih innifsu sabiex jikkaratterizza ostakolu sinjifikattiv għal kompetizzjoni effettiva
(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004, Artikolu 2(2) u (3))
(ara l-punti 191 sa 197)
Konċentrazzjonijiet bejn impriżi – Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq intern – Eżami mill-Kummissjoni – Evalwazzjoni tal-effetti antikompetittivi – Effetti vertikali – Evalwazzjoni tal-probabbiltà ta’ xenarju ta’ esklużjoni antikompetittiva mis-suq tal-input – Kriterji – Kapaċità ta’ esklużjoni tal-aċċess tal-inputs b’mod sinjifikattiv – Inċentiv ta’ esklużjoni tas-suq tal-input – Effett negattiv sinjifikattiv tal-esklużjoni fuq il-kompetizzjoni tal-output – Kundizzjonijiet kumulattivi
(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004, Artikolu 2; Avviż tal-Kummissjoni 2008/C 265/07, punti 31 u 32)
(ara l-punti 275 sa 294, 318 sa 327, 331 sa 336, u 341 sa 358)
Konċentrazzjonijiet bejn impriżi – Eżami mill-Kummissjoni – Adozzjoni ta’ deċiżjoni li tikkonstata l-kompatibbiltà ta’ konċentrazzjoni mas-suq intern – Impenji tal-impriżi kkonċernati tali li jirrendu l-konċentrazzjoni nnotifikata kompatibbli mas-suq intern – Ammissibbiltà tal-impenji kemm ta’ aġir kif ukoll strutturali – Setgħa ta’ evalwazzjoni tal-istituzzjonijiet
(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004, premessa 30 u Artikolu 2(2); Avviż tal-Kummissjoni 2008/C 267/01, punt 16)
(ara l-punti 370 sa 379)
Konċentrazzjonijiet bejn impriżi – Eżami mill-Kummissjoni – Adozzjoni ta’ deċiżjoni li tikkonstata l-kompatibbiltà ta’ konċentrazzjoni mas-suq intern – Impenji tal-impriżi kkonċernati tali li jirrendu l-konċentrazzjoni nnotifikata kompatibbli mas-suq intern – Teħid inkunsiderazzjoni ta’ impenji ppreżentati wara d-data ta’ skadenza – Kundizzjonijiet
(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004, Artikolu 8(2); Regolament tal-Kummissjoni Nru 802/2004, Artikolu 19(2); Avviż tal-Kummissjoni 2008/C 267/01, punt 94)
(ara l-punti 415 sa 421)
Sunt
Permezz ta’ sentenzi tal-istess jum, il-Qorti Ġenerali ċaħdet tliet rikorsi ppreżentati sabiex jinkiseb l-annullament tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea li awtorizzat, bħala kompatibbli mas-suq intern, konċentrazzjoni fis-settur tas-servizzi televiżi u ta’ telekomunikazzjoni intiża għall-akkwist minn Vodafone Group plc ta’ ċerti assi ta’ Liberty Global plc (
1
). Permezz ta’ dawn is-sentenzi, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-Kummissjoni ma setgħetx tiġi kkritikata li, fl-eżami tal-kompatibbiltà ta’ din il-konċentrazzjoni mas-suq intern li hija kellha twettaq skont l-Artikolu 2(2) tar-Regolament Nru 139/2004 (
2
), pprivileġġat il-kriterju tal-ostakolu sinjifikattiv għal kompetizzjoni effettiva fuq dak tad-dominanza.
Fiż-żmien tal-kawża, Vodafone u Liberty Group kienu żewġ operaturi attivi fis-settur tas-servizzi televiżivi u tat-telekomunikazzjoni f’diversi pajjiżi tal-Unjoni, fosthom il-Ġermanja. F’dan il-pajjiż, Liberty Group kienet preżenti permezz tas-sussidjarja tagħha Unitymedia GmbH.
Fl‑2018, Vodafone nnotifikat lill-Kummissjoni, konformement mar-Regolament KE dwar il-konċentrazzjonijiet, abbozz ta’ konċentrazzjoni intiż sabiex jippermettilha tikseb il-kontroll esklużiv tal-attivitajiet ta’ telekomunikazzjonijiet ta’ Liberty Global f’diversi Stati Membri, fosthom il-Ġermanja. Il-konċentrazzjoni kienet tikkonsisti f’kuntratt ta’ xiri u ta’ bejgħ li permezz tiegħu Vodafone kienet qiegħda tipprevedi li takkwista 100 % tal-azzjonijiet ta’ Unitymedia (iktar ’il quddiem il-“konċentrazzjoni inkwistjoni”).
Peress li qieset li din il-konċentrazzjoni kienet tqajjem dubji serji dwar il-kompatibbiltà tagħha mas-suq intern, il-Kummissjoni ddeċidiet li tibda l-proċedura ta’ eżami fil-fond. Fi tmiem din il-proċedura, il-konċentrazzjoni ġiet iddikjarata kompatibbli mas-suq intern u mal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), bla ħsara għall-osservanza ta’ ċerti impenji minn Vodafone (
3
).
Fid-Deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni, fl-ewwel lok, evalwat l-effetti orizzontali, vertikali u konglomerattivi tal-konċentrazzjoni, b’mod partikolari fil-Ġermanja. Fi tmiem l-analiżi tagħha, minkejja li kkonkludiet li ma kienx hemm ostakolu sinjifikattiv għal kompetizzjoni effettiva (iktar ’il quddiem “OSKE”) fis-suq tal-provvista bl-imnut ta’ servizzi ta’ trażmissjoni ta’ sinjali tat-televiżjoni, is-suq għall-provvista bl-imnut ta’ offerti multiservizzi u fis-suq għall-provvista bl-imnut ta’ servizzi televiżivi, hija kkonstatat OSKE fis-suq tal-aċċess fiss għall-internet u fis-suq ta’ xiri lura ta’ sinjali tat-televiżjoni.
Fit-tieni lok, hija vverifikat jekk l-impenji proposti minn Vodafone kinux ta’ natura li jirrendu l-konċentrazzjoni kompatibbli mas-suq intern, b’mod partikolari fir-rigward taż-żewġt iswieq li fihom kienu ġew identifikati problemi ta’ kompetizzjoni.
Ir-rikorrenti, Deutsche Telekom AG, Tele Columbus AG u NetCologne Gesellschaft für Telekommunikation mbH, kienu, fiż-żmien tal-kawża, kumpanniji stabbiliti fil-Ġermanja li kienu joffru servizzi televiżivi, tal-internet u tat-telefonija. Huma adixxew lill-Qorti Ġenerali b’rikors għal annullament kontra d-Deċiżjoni kkontestata, kull waħda sa fejn kienet tikkonċernaha.
Permezz tar-rikorsi rispettivi tagħhom, huma sostnew b’mod partikolari, minn naħa, żball ta’ evalwazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-effetti orizzontali tal-konċentrazzjoni inkwistjoni, b’mod partikolari fis-suq tal-provvista bl-imnut ta’ servizzi ta’ trażmissjoni ta’ sinjali tat-televiżjoni u fis-suq ta’ xiri lura tas-sinjali tat-televiżjoni, kif ukoll l-effetti vertikali fis-suq intermedjarju tat-trażmissjoni ta’ sinjali tat-televiżjoni. Min-naħa l-oħra, huma kkontestaw in-natura suffiċjenti u xierqa tal-impenji magħmula vinkolanti bid-Deċiżjoni kkontestata sabiex il-konċentrazzjoni ssir kompatibbli mas-suq intern.
Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti Ġenerali
Preliminarjament, il-Qorti Ġenerali fakkret il-prinċipji ġurisprudenzjali applikabbli, kemm fir-rigward tal-intensità tal-istħarriġ ġudizzjarju li kellha twettaq kif ukoll fir-rigward tal-prova tal-assenza ta’ ostakolu sinjifikattiv għal kompetizzjoni effettiva li kellha tiġi stabbilita mill-Kummissjoni.
F’dan ir-rigward, hija ppreċiżat li, fil-qasam tal-konċentrazzjonijiet, ir-Regolament KE dwar il-konċentrazzjonijiet jagħti lill-Kummissjoni ċerta setgħa diskrezzjonali, b’mod partikolari fir-rigward tal-evalwazzjonijiet ta’ natura ekonomika. F’dan il-kuntest, għalkemm il-Qorti Ġenerali ma għandhiex tissostitwixxi l-evalwazzjoni ekonomika tal-Kummissjoni b’dik tagħha, din il-qorti għandha, b’mod partikolari, mhux biss tivverifika l-eżattezza materjali tal-provi invokati, l-affidabbiltà tagħhom u l-koerenza tagħhom, iżda għandha wkoll tistħarreġ jekk dawn il-provi jikkostitwixxux id-data rilevanti kollha li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni fl-evalwazzjoni ta’ sitwazzjoni kumplessa u jekk dawn humiex ta’ natura li jsostnu l-konklużjonijiet dedotti minnha.
Fir-rigward tar-rekwiżiti ta’ prova imposti fuq il-Kummissjoni sabiex turi li konċentrazzjoni nnotifikata tostakola kompetizzjoni effettiva b’mod sinjifikattiv jew le u kellha għalhekk tiġi ddikjarata inkompatibbli jew kompatibbli mas-suq intern, il-Qorti Ġenerali enfasizzat li, fid-dawl tan-natura prospettiva tal-analiżi ekonomika meħtieġa, kien biżżejjed li l-Kummissjoni turi, permezz ta’ elementi suffiċjentement sinjifikattivi u konkordanti, li kien iktar probabbli milli improbabbli li din il-konċentrazzjoni tostakola kompetizzjoni effettiva b’mod sinjifikattiv jew le fis-suq intern jew f’parti sostanzjali minnu.
Kien fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li l-Qorti Ġenerali analizzat qabelxejn l-effetti tal-konċentrazzjoni fis-suq Ġermaniż u, sussegwentement, l-impenji li saru vinkolanti bid-Deċiżjoni kkontestata.
Fuq l‑analiżi tal‑effetti tal‑konċentrazzjoni
Fuq l‑effetti orizzontali mhux ikkoordinati tal‑konċentrazzjoni fis‑suq tal‑provvista bl‑imnut ta’ servizzi ta’ trażmissjoni ta’ sinjali tat‑televiżjoni lil klijenti li jgħixu fi proprjetajiet immobbli b’diversi akkomodazzjonijiet
Qabel kollox, il-Qorti Ġenerali eżaminat l-iżbalji manifesti ta’ evalwazzjoni u ta’ liġi allegatament imwettqa mill-Kummissjoni fl-analiżi tagħha tal-effetti orizzontali fis-suq tal-provvista bl-imnut ta’ servizzi ta’ trażmissjoni ta’ sinjali tat-televiżjoni lil klijenti li jgħixu fi proprjetajiet immobbli b’diversi akkomodazzjonijiet (multi dwelling units (MDU), iktar ’il quddiem is-“suq MDU”).
Fir-rigward tar-restrizzjonijiet kompetittivi reċiproċi eżerċitati mill-partijiet fil-konċentrazzjoni, il-Qorti Ġenerali qieset, fl-ewwel lok, li, fid-dawl tan-nuqqas ta’ sovrappożizzjoni sinjifikattiva bejn l-attivitajiet tagħhom, il-Kummissjoni ma wettqitx żball manifest ta’ evalwazzjoni meta kkunsidrat li huma ma kinux kompetituri diretti qabel il-konċentrazzjoni, u dan minkejja s-sitwazzjonijiet ta’ sovrapożizzjoni eċċezzjonali meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni, li n-natura negliġibbli tagħhom ma ġietx ikkontestata permezz ta’ elementi probatorji. Minn dan kien jirriżulta li l-prodotti kkummerċjalizzati mill-partijiet fil-konċentrazzjoni ma kinux, fil-prattika, f’kompetizzjoni.
Fit-tieni lok, il-Kummissjoni ma wettqitx żball manifest ta’ evalwazzjoni meta kkonkludiet li ma kienx hemm kompetizzjoni indiretta bejn il-partijiet fil-konċentrazzjoni. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali fakkret li impriżi jkunu jinsabu f’relazzjoni ta’ kompetizzjoni indiretta, b’mod partikolari, meta jkunu suġġetti għal pressjonijiet kompetittivi simili min-naħa ta’ impriżi oħra minbarra kull waħda minnhom direttament jew meta fatturi oħra, bħar-rekwiżiti imposti mill-klijenti, jillimitaw b’mod paragunabbli l-possibbiltajiet tagħhom li jiffissaw il-prezzijiet tagħhom u l-kundizzjonijiet kummerċjali tagħhom.
F’dan il-każ, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li, fir-rigward tal-fatt li l-partijiet fil-konċentrazzjoni kienu jissorveljaw l-attivitajiet rispettivi tagħhom u kienu jipparagunaw l-offerti ta’ prodotti tagħhom, dawn l-analiżi komparattivi ma kinux imorru lil hinn minn sempliċi analiżi komparattivi kummerċjali intiżi li jissorveljaw u eventwalment jimitaw l-aħjar prattiki fis-settur. Issa, din il-forma ta’ paragun, li tikkonsisti f’analiżi tal-prestazzjoni tas-suq jew tal-aħjar prattiki fis-settur, inkluż fi Stati Membri oħra jew fi Stati terzi, ma setgħetx tiġi kklassifikata bħala pressjonijiet kompetittivi indiretti. Barra minn hekk, mid-Deċiżjoni kkontestata kien isegwi li l-kuntratti konklużi mal-proprjetarji tal-MDU (iktar ’il quddiem il-“klijenti MDU”) kienu r-riżultat ta’ negozjati, ta’ sejħiet għal offerti jew ta’ proċeduri formali ta’ sejħa għal offerti. Għaldaqstant, dawn ma kinux kuntratti standard li setgħu jkunu s-suġġett ta’ analiżi komparattiva abbażi ta’ sempliċi osservazzjoni tal-prattiki tas-settur.
Barra minn hekk, fir-rigward tal-kompetizzjoni fil-qasam tal-infrastruttura bejn il-partijiet fil-konċentrazzjoni, il-Kummissjoni kkonstatat li l-attivitajiet ta’ investiment u ta’ innovazzjoni fin-network implimentati minn kull parti fil-konċentrazzjoni ma kellhom l-ebda impatt kompetittiv dirett fuq l-istrateġija ta’ innovazzjoni u ta’ investiment fin-netwerk tal-parti l-oħra u li s-sorveljanza minn kull parti tal-attivitajiet imwettqa mill-parti l-oħra f’dan il-kuntest kienet sempliċi analiżi komparattiva kummerċjali, li ma kinitx tikkorrispondi għal forma ta’ pressjonijiet kompetittivi indiretti.
Fit-tielet lok, ir-rikorrenti lanqas ma wrew l-eżistenza ta’ kompetizzjoni potenzjali bejn il-partijiet fil-konċentrazzjoni, b’tali mod li huma kkritikaw mingħajr suċċess lill-Kummissjoni li kkunsidrat li ma tantx kien probabbli li dawn il-partijiet, fl-assenza tal-konċentrazzjoni inkwistjoni, kienu jestendu l-attivitajiet tagħhom fl-impronta bil-kejbil tal-parti l-oħra, b’tali mod li jeliminaw kompetizzjoni potenzjali, u li għalhekk kien jagħti lok għal OSKE.
Fir-raba’ lok, fir-rigward tal-allegata eżistenza ta’ pożizzjoni dominanti kollettiva qabel il-konċentrazzjoni inkwistjoni li kienet tirriżulta minn kollużjoni taċita bejn il-partijiet fil-konċentrazzjoni, li kienet tispjega l-assenza ta’ kompetizzjoni reali jew potenzjali bejniethom fis-suq MDU, il-Qorti Ġenerali rrilevat li, jekk dan l-argument kien intiż li jirrapporta akkordju, dan l-ilment kien ineffettiv, peress li l-imsemmi argument ma kienx jirrigwarda s-suġġett tad-Deċiżjoni kkontestata, iżda pjuttost prattiki li kienu potenzjalment jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikoli 101 jew 102 TFUE. Fi kwalunkwe każ, kien irrilevanti, għall-finijiet tal-kontroll ta’ konċentrazzjoni, li jiġu eżaminati l-kawżi li jirrigwardaw, skont il-każ, ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, ta’ assenza ta’ kompetizzjoni bejn il-partijiet fil-konċentrazzjoni.
Min-naħa l-oħra, jekk dan l-argument kien intiż sabiex jirrapporta l-eżistenza ta’ pożizzjoni dominanti kollettiva, dawn l-allegazzjonijiet ma ġewx ikkonfermati minn eżami tad-dokumenti interni tal-imsemmija partijiet u kienu kontradetti mir-raġuni, potenzjalment kuntrarja għad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, għaliex il-partijiet fil-konċentrazzjoni ma ppruvawx jikkompetu bejniethom qabel.
Fil-ħames lok, fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni taż-żieda fir-riżorsi li jirriżultaw mill-konċentrazzjoni, li kien jippermetti lill-partijiet fil-konċentrazzjoni jeskludu lill-kompetituri tagħhom bl-applikazzjoni, b’mod partikolari, ta’ prezzijiet predatorji, il-Qorti Ġenerali rrilevat li tali żieda, anki jekk ipprovata, ma kinitx suffiċjenti, fiha nnifisha, sabiex l-imsemmija konċentrazzjoni tiġi ddikjarata inkompatibbli mas-suq intern. Fil-fatt, il-Kummissjoni tista’ tiddikjara konċentrazzjoni inkompatibbli mas-suq intern biss jekk hija tikkonstata OSKE li jkun il-konsegwenza diretta u immedjata tal-konċentrazzjoni. Tali OSKE, li jkun jirriżulta mid-deċiżjonijiet futuri tal-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni, jista’ jiġi kkunsidrat bħala konsegwenza diretta u immedjata tal-konċentrazzjoni biss jekk dan l-aġir futur isir possibbli u ekonomikament razzjonali permezz tat-tibdil fil-karatteristiċi u fl-istruttura tas-suq ikkawżat bil-konċentrazzjoni. Issa, f’dan il-każ, il-partijiet fil-konċentrazzjoni diġà kellhom is-setgħa li jaġixxu, b’mod kunsiderevoli, b’mod indipendenti fil-konfront tal-kompetituri tagħhom u tal-klijenti MDU tagħhom, indipendentement miż-żieda eventwali tar-riżorsi li jirriżultaw mill-konċentrazzjoni.
Għall-istess raġunijiet, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argument li l-konċentrazzjoni inkwistjoni kienet tnaqqas b’mod sinjifikattiv il-pressjoni kompetittiva eżerċitata mill-kompetituri fis-suq MDU, li seta’ jagħti lok għal OSKE. B’mod iktar preċiż, is-saħħa finanzjarja tal-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni meta mqabbla mal-kompetituri tagħha kienet tippermettilha li timpedixxi lill-imsemmija kompetituri milli jiżviluppaw. Issa, għalkemm kien minnu li t-tnaqqis tal-pressjoni kompetittiva eżerċitata mill-kompetituri bħala konsegwenza ta’ konċentrazzjoni seta’ jagħti lok għal OSKE, il-konstatazzjoni ta’ żieda tas-saħħa finanzjarja tal-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni ma kinitx tippermetti waħedha li jiġi konkluż li kien hemm tali ostakolu. Fil-fatt, il-Kummissjoni għandha tieħu inkunsiderazzjoni għadd ta’ fatturi oħra sabiex tevalwa l-kompatibbiltà ta’ konċentrazzjoni mas-suq intern, bħall-istruttura tas-swieq inkwistjoni, il-kompetizzjoni reali jew potenzjali minn impriżi, il-pożizzjoni tal-impriżi kkonċernati u s-saħħa ekonomika u finanzjarja tagħhom, l-għażliet possibbli tal-fornituri u tal-utenti, l-eżistenza ta’ ostakoli għad-dħul kif ukoll it-tendenzi fil-provvista u fid-domanda.
Fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni tal-ħolqien ta’ pożizzjoni dominanti ta’ Vodafone fis-suq MDU, li kien jagħti lok għal OSKE, il-Qorti Ġenerali fakkret li, konformement mar-Regolament KE dwar il-konċentrazzjonijiet (
4
), fil-kontroll tal-konċentrazzjonijiet, il-Kummissjoni għandha tevalwa jekk konċentrazzjoni hijiex ta’ natura li tostakola b’mod sinjifikattiv kompetizzjoni effettiva fis-suq intern jew f’parti sostanzjali minnu, peress li ċ-ċirkustanza li konċentrazzjoni toħloq jew issaħħaħ pożizzjoni dominanti ma hijiex, fiha nnifisha, suffiċjenti sabiex jitqies li din il-konċentrazzjoni hija inkompatibbli mas-suq intern. Tali analiżi prospettiva tikkonsisti f’eżami ta’ kif konċentrazzjoni tista’ tbiddel il-fatturi li jiddeterminaw l-istat tal-kompetizzjoni f’suq partikolari. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma setgħetx tiġi kkritikata li, f’dan il-każ, wettqet analiżi prospettiva li kienet tirrigwarda b’mod partikolari l-effetti orizzontali mhux ikkoordinati tal-konċentrazzjoni fis-suq MDU. Issa, fil-kuntest ta’ din l-analiżi, peress li l-Kummissjoni kkonkludiet li ma kienx hemm OSKE, sa fejn il-konċentrazzjoni inkwistjoni ma kinitx telimina restrizzjonijiet kompetittivi bejn il-partijiet u lanqas ma kienet iddgħajjef ir-restrizzjonijiet kompetittivi eżerċitati mill-kompetituri rimanenti, hija ma kinitx obbligata teżamina jekk l-imsemmija konċentrazzjoni kinitx ser toħloq jew issaħħaħ pożizzjoni dominanti, b’mod partikolari minħabba l-firxa ta’ portata nazzjonali, wara l-konċentrazzjoni tan-netwerks tal-kejbil ikkombinati tal-partijiet fiha.
Barra minn hekk, il-firxa tan-network bil-kejbil tal-partijiet fil-konċentrazzjoni ma setgħetx titqies bħala fattur determinanti tal-istat tal-konċentrazzjoni fis-suq MDU li l-modifika tiegħu tkun tagħti lok għal OSKE. Minn dan kien isegwi li s-sempliċi estensjoni ġeografika tan-network bil-kejbil tal-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni, kemm jekk din kienet rispettiva għaliha jew le, ma kinitx tagħti neċessarjament lok għal bidla ta’ fattur determinanti tal-istat tal-kompetizzjoni fis-suq MDU u, għaldaqstant, għal OSKE.
Fuq l‑effetti vertikali tal‑konċentrazzjoni
Sussegwentement, fir-rigward tal-analiżi tal-effetti vertikali tal-konċentrazzjoni inkwistjoni, li wasslet lill-Kummissjoni sabiex teżamina, b’mod partikolari, il-probabbiltà ta’ esklużjoni tal-fornituri bl-imnut ta’ servizzi ta’ trażmissjoni ta’ sinjali tat-televiżjoni lill-klijenti MDU, il-Qorti Ġenerali rrilevat li, waqt l-evalwazzjoni tal-probabbiltà ta’ xenarju ta’ esklużjoni antikompetittiva mis-suq tal-input, il-Kummissjoni teżamina, konformement mal-Linji Gwida dwar il-konċentrazzjonijiet mhux orizzontali (
5
), l-ewwel, jekk l-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni jistax ikollha, wara l-konċentrazzjoni, il-kapaċità li teskludi l-aċċess għall-inputs b’mod sinjifikattiv, it-tieni, jekk hija tistax tiġi inċentivata li tagħmel dan u, it-tielet, jekk strateġija ta’ esklużjoni mis-suq jistax ikollha effett negattiv sinjifikattiv fuq il-kompetizzjoni tal-output. Peress li dawn it-tliet kundizzjonijiet huma kumulattivi, l-assenza ta’ waħda minnhom hija suffiċjenti sabiex jiġi eskluż ir-riskju ta’ esklużjoni tal-inputs.
Fir-rigward b’mod iktar partikolari tat-tielet kundizzjoni, il-Kummissjoni kienet ikkonkludiet li strateġija eventwali ta’ esklużjoni mis-suq implimentata mill-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni fi kwalunkwe każ ma kienx ser ikollha effett negattiv sinjifikattiv fuq il-kompetizzjoni tal-output, peress li l-konċentrazzjoni inkwistjoni ma kienet tagħti lok għal ebda bidla speċifika fl-istruttura tas-swieq ikkonċernati, kemm tal-input kif ukoll tal-output. B’mod iktar preċiż, il-konċentrazzjoni inkwistjoni ma kienet twassal għal ebda bidla fil-kapaċità u fl-inċentiv tal-partijiet li jeskludu lill-fornituri bl-imnut tas-servizzi ta’ trażmissjoni tas-sinjali tat-televiżjoni, b’mod partikolari Tele Columbus, minn klijenti MDU fil-Ġermanja. Issa, peress li r-rikorrenti ma wrewx li l-imsemmija evalwazzjoni tal-Kummissjoni kienet ivvizzjata bi żball manifest, l-assenza tat-tielet kundizzjoni kienet suffiċjenti sabiex jiġi eskluż ir-riskju ta’ esklużjoni tal-input antikompetittiv.
Fuq l‑effetti orizzontali mhux ikkoordinati fis‑suq tax‑xiri lura tas‑sinjali tat‑televiżjoni
Fl-aħħar, il-Qorti Ġenerali qieset li Tele Columbus sostniet mingħajr suċċess li, fl-eżami tagħha, il-Kummissjoni kienet evalwat b’mod manifestament żbaljat l-effetti orizzontali mhux ikkoordinati fis-suq tax-xiri lura tas-sinjali tat-televiżjoni, li kienu jirriżultaw mill-konklużjoni, mill-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni, ta’ ftehim ta’ esklużività max-xandara.
L-ewwel, sa fejn il-Kummissjoni ġiet ikkritikata li ma wettqitx l-eżamijiet kollha mixtieqa jew meqjusa utli mir-rikorrenti, bħalma huma ċerti funzjonalitajiet tekniċi u ċerti aspetti kummerċjali, ir-rikorrenti bl-ebda mod ma spjegat kif dawn setgħu jiġu affettwati mill-konċentrazzjoni, u b’mod iktar partikolari r-raġunijiet li għalihom, u l-mod li bih, l-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni kien ser ikollha l-kapaċità, u fuq kollox l-interess, li tiddeterjora dawn il-funzjonalitajiet u aspetti kummerċjali waqt in-negozjati tagħha max-xandara, kif, fid-dawl b’mod partikolari tal-importanza tagħhom, dan seta’ jkollu l-effett li jostakola b’mod sinjifikattiv kompetizzjoni effettiva fis-suq tax-xiri lura tas-sinjali tat-televiżjoni u kif tali deterjorament probabbli ta’ dawn il-funzjonalitajiet u aspetti kummerċjali kien ikun speċifiku għall-konċentrazzjoni.
It-tieni, fuq l-allegazzjoni li l-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-fatt li l-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni kien ser ikollha l-kapaċità u l-inċentiv li tistabbilixxi esklużività parzjali sabiex tipprojbixxi x-xandir ta’ kontenut permezz ta’ wħud mill-kompetituri tagħha, bħalha stess, ir-rikorrenti ma wrietx li tali strateġija kien ser ikollha effett negattiv sinjifikattiv fuq il-kompetizzjoni tal-output. Barra minn hekk, ma tantx kien probabbli li l-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni kienet ser tkun inċentivata tikkonkludi ftehim ta’ esklużività totali jew parzjali ma’ xandar, fid-dawl tan-natura potenzjalment illegali tal-aġir inkwistjoni li jmur kontra d-dritt tal-kompetizzjoni.
It-tielet, fir-rigward tal-allegazzjoni li l-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni setgħet tuża fis-suq MDU l-vantaġġi li hija kienet tibbenefika minnhom fis-suq tax-xiri lura tas-sinjali tat-televiżjoni, jiġifieri l-ġbir ta’ tariffi ta’ xiri lura u l-akkwist ta’ kontenut b’kundizzjonijiet iktar vantaġġużi mill-iżgħar operaturi tal-kejbil, kellu jiġi rrilevat, minn naħa, li għalkemm dawn il-vantaġġi kienu jippermettu li jiġu offruti prezzijiet iktar vantaġġużi lill-klijenti MDU, dan kien juri effetti pożittivi għall-konsumaturi, peress li kien probabbli li tali tnaqqis fil-prezz kien ser jiġi rifless fl-ammont tal-kera fix-xahar tal-kera tal-proprjetajiet immobbli kkonċernati, pjuttost milli ta’ OSKE. Min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti ma wrietx li dawn il-vantaġġi kienu speċifiċi għall-konċentrazzjoni.
Fuq l‑impenji li saru vinkolanti bid‑Deċiżjoni kkontestata
Fid-Deċiżjoni kkontestata, peress li l-Kummissjoni kkonkludiet li kien hemm OSKE fis-suq tal-aċċess fiss għall-internet u fis-suq tax-xiri lura tas-sinjali tat-televiżjoni, hija eżaminat l-analiżi tal-impenji proposti minn Vodafone u minn dan iddeduċiet li l-konċentrazzjoni inkwistjoni, kif emendata bl-imsemmija impenji, ma kinitx tostakola b’mod sinjifikattiv il-kompetizzjoni effettiva fl-imsemmija swieq.
Il-Qorti Ġenerali qieset li l-analiżi magħmula mill-Kummissjoni fuq dan il-punt ma setgħet tiġi kkritikata bl-ebda mod dwar l-insuffiċjenza allegata u dwar in-natura mhux xierqa tal-impenji li kienu jirrigwardaw is-suq tax-xiri lura tas-sinjali tat-televiżjoni (
6
) kif ukoll dwar l-allegata ineffettività tal-impenn dwar is-suq ta’ aċċess fiss (l-impenn WCBA) għall-internet propost minn Vodafone.
F’dan ir-rigward, hija ċaħdet l-ilment ibbażat fuq il-fatt li dawn l-impenji kienu jirrigwardaw biss l-aġir u, għaldaqstant, kienu insuffiċjenti sabiex jirrimedjaw problemi ta’ kompetizzjoni ta’ natura orizzontali. Fil-fatt, għalkemm fl-Avviż dwar ir-rimedji, il-Kummissjoni turi preferenza għall-impenji strutturali, b’mod partikolari minħabba l-faċilità tal-implimentazzjoni tagħhom, hija prinċipalment in-natura xierqa u suffiċjenti tal-impenji sabiex tiġi solvuta l-problema ta’ kompetizzjoni identifikata, kif ukoll iċ-ċertezza li l-imsemmija impenji jistgħu jiġu implimentati, li tirregola l-aċċettazzjoni ta’ dawn tal-aħħar.
Fir-rigward b’mod iktar preċiż tal-impenji li kienu jirrigwardaw is-suq tax-xiri lura tas-sinjali tat-televiżjoni, l-allegazzjoni li t-terminoloġija użata mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni kkontestata kienet turi li din tal-aħħar ma kellha ebda ċertezza li dawn l-impenji kienu ser ikunu suffiċjenti u effettivi sabiex jirrimedjaw għall-OSKE kkonstatat fis-suq tax-xiri lura tas-sinjali tat-televiżjoni, ma setgħetx tintlaqa’. Fil-fatt, għalkemm il-Kummissjoni għandu jkollha ċ-ċertezza li l-impenji proposti jistgħu jiġu implimentati u li huma suffiċjentement vijabbli u sostenibbli, hija tista’ tiddikjara konċentrazzjoni kompatibbli jekk ikun suffiċjentement probabbli li l-imsemmija impenji jkunu suffiċjenti u effikaċi sabiex jeliminaw l-OSKE kkonstatat.
Barra minn hekk, fir-rigward tal-preżentazzjoni tard tal-impenn dwar it-tariffi tax-xiri lura, il-Kummissjoni tista’ taċċetta impenji tard, l-ewwel, jekk dawn ikunu jsolvu b’mod ċar u mingħajr bżonn ta’ investigazzjoni addizzjonali l-problemi ta’ kompetizzjoni identifikati minn qabel u, it-tieni, jekk ikun jeżisti biżżejjed żmien sabiex l-Istati Membri jiġu kkonsultati dwar dawn l-impenji. Issa, peress li dawn iż-żewġ kundizzjonijiet kumulattivi kienu ssodisfatti f’dan il-każ, il-Kummissjoni setgħet tieħu inkunsiderazzjoni l-impenn dwar it-tariffi ta’ xiri lura minkejja li ġie ppreżentat tard.
Fir-rigward tal-impenn WCBA, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-ilment ibbażat fuq l-allegata ineffiċjenza bbażata fuq il-fatt li dan l-impenn ma kienx jippermetti li tiġi kkumpensata t-tneħħija tal-pressjoni kompetittiva bl-infrastrutturi u bl-innovazzjonijiet eżerċitata minn Unitymedia qabel il-konċentrazzjoni.
Fil-fatt, l-għan ta’ dan l-impenn, li kien jipprevedi d-dħul ta’ operatur terz fis-suq, jiġifieri Telefónica, kien li jirrimedja l-problema kompetittiva li tirriżulta mit-tneħħija ta’ operatur (Vodafone) fil-cable footprint ta’ Unitymedia, u mhux li jikkumpensa t-tneħħija tal-pressjoni kompetittiva bl-infrastrutturi u bl-innovazzjonijiet eżerċitata minn din tal-aħħar qabel il-konċentrazzjoni. Barra minn hekk u fi kwalunkwe każ, ma ntweriex li l-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni kienet ser tieqaf tinvesti u tagħmel innovazzjonijiet fl-impronta bil-kejbil l-antika ta’ Unitymedia bil-konsegwenza li l-konċentrazzjoni kienet ser twassal għat-tneħħija tal-pressjoni kompetittiva li tirriżulta minn tali investimenti u innovazzjonijiet.
Fuq l-allegata inkapaċità ta’ Telefónica li teżerċita pressjoni kompetittiva qawwija fis-suq tal-aċċess fiss għall-internet, kellu jiġi kkonstatat li tali allegazzjoni kienet tirriżulta minn ċerti konstatazzjonijiet li saru mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni kkontestata fuq is-sitwazzjoni ta’ Telefónica fin-nuqqas tal-impenn inkwistjoni u li dawn tal-aħħar, għaldaqstant, ma kinux jieħdu inkunsiderazzjoni l-obbligi kollha assunti minn Vodafone fil-kuntest tal-imsemmi impenn. Konsegwentement, dawn il-konstatazzjonijiet ma kienu jippermettu li tinsilet ebda konklużjoni dwar il-kapaċità u l-inċentiv ta’ Telefónica li topera bħala saħħa kompetittiva vijabbli u attiva ladarba jiġi implimentat dan l-impenn.
Għal dak li jirrigwarda l-argument li l-impenn WCBA kien jippreġudika s-suq u jsaħħaħ l-istruttura oligopolistika tiegħu billi jagħti aċċess bl-ingrossa għal kundizzjonijiet privileġġati lil Telefónica, il-Kummissjoni spjegat li dan ir-rimedju kien isaħħaħ lil dan l-operatur, iżda li dan ma kienx jagħti lok għal problemi ta’ kompetizzjoni, peress li Telefónica ma kinitx kompetitur b’saħħtu b’mod partikolari fis-swieq tal-aċċess fiss għall-internet.
Il-Qorti Ġenerali ċaħdet ukoll l-ilment ibbażat fuq allegata insuffiċjenza tal-eżami mwettaq mill-Kummissjoni fir-rigward tal-impenn WCBA kif ukoll fuq allegata insuffiċjenza ta’ motivazzjoni tad-Deċiżjoni kkontestata fir-rigward tal-imsemmi impenn, peress li l-Kummissjoni kienet ivverifikat sew li dan kien jelimina kompletament il-problemi ta’ kompetizzjoni kkonstatati u li ma kellux effetti negattivi, inkluż fuq l-investimenti fil-fibra ottika jew fis-suq bl-imnut tal-offerti multiservizzi. Hija esponiet ukoll b’mod iddettaljat ir-raġunijiet li għalihom hija kienet tqis li dan ma kienx il-każ.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors kollu kemm hu.
(
1
)	Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2019) 5187 final tat‑18 ta’ Lulju 2019 li tiddikjara kompatibbli mas-suq intern u mal-Ftehim ŻEE l-konċentrazzjoni intiża għall-akkwist minn Vodafone Group plc ta’ ċerti assi ta’ Liberty Global plc (Każ COMP/M.8864 – Vodafone/Certain Liberty Global Assets) (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni kkontestata”).
(
2
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 tal‑20 ta’ Jannar 2004 dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi (iktar ’il quddiem ir-“Regolament KE dwar il-konċentrazzjonijiet”) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 3, p. 40).
(
3
)	Dawn l-impenji kienu jinkludu b’mod partikolari: l-impenn WCBA (“Wholesale Cable Broadband Access”), li kien jipprevedi l-ftuħ tal-aċċess għan-network bil-kejbil tal-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni lil operatur terz sabiex dan ikun jista’ joffri servizzi ta’ aċċess fiss bl-imnut għall-internet, kif ukoll is-servizzi tiegħu ta’ televiżjoni OTT (over the top) jew dawk ta’ terzi; l-impenn OTT, li kien jipprekludi lill-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni milli tillimita l-possibbiltà għax-xandara li l-kontenut tagħhom kien imxandar fuq il-pjattaforma tagħha milli jiddistribwixxu dan il-kontenut permezz ta’ servizz OTT u li kien jiggarantilhom, għal dan l-għan, kapaċità ta’ interkonnessjoni diretta suffiċjenti; l-impenn HBBTV (Hybrid Broadcast Broadband TV), li kien iġiegħel lill-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni tkompli xxandar is-sinjal HBBTV tax-xandara mingħajr ħlas; u l-impenn dwar it-tariffi ta’ xiri lura, li kien jipprekludi lill-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni milli żżid it-tariffi ta’ xiri lura mħallsa lilha mix-xandara mingħajr ħlas.
(
4
)	Artikolu 2(2) u (3) tar-Regolament KE dwar il-konċentrazzjonijiet
(
5
)	Linji gwida dwar l-evalwazzjoni ta’ amalgamazzjonijiet mhux orizzontali taħt ir-Regolament tal-Kunsill dwar il-kontroll tal-konċentrazzjonijiet bejn l-impriżi (ĠU 2008, C 265, p. 6).
(
6
)	Dawn l-impenji kienu jinkludu l-impenn OTT, l-impenn dwar it-tariffi ta’ xiri lura u l-impenn HBBTV.