62002CC0329_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
1. Dan huwa appell minn sentenza (2) li parzjalment annullat rifjut biex ma jiġix irreġistrat ‘SAT.2’ bħala trade mark
tal-Komunità għal diversi kategoriji ta’ servizzi. L-argumenti importanti għad-diskussjoni li nqalgħu huma:
(i) jekk l-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament tat- Trade mark
tal-Komunità (3) isegwix il-għan li sinjali li huma neqsin minn kull karattru distintiv jinżammu għall-użu ġenerali b’xejn; (ii) il-mod kif għandha titwettaq l-evalwazzjoni totali tal-karattru distintiv
ta’ sinjal komposta minn diversi elementi; u (iii) il-mod kif il-prinċipju tan-non diskriminazzjoni għandu jiġi applikat meta r-rifjut li jiġi rreġistrat trade mark partikolari allegatament imur kontra l-prattika ta’ qabel.
Leġiżlazzjoni
2. L-Artikolu 4 tar-Regolament tat- Trade mark
jipprovdi: ‘ Trade mark
tal-Komunità jista’ jkun jikkonsisti f’kull sinjali li jistgħu jiġu rappreżentati b’mod grafiku, b’mod partikolari kliem, li jinkludu ismijiet personali, disinni, ittri, numri, jew il-forma ta’ oġġetti jew l-ippakkettjar tagħhom, bil-kundizzjoni li b’dawn is-sinjali jkunu jistgħu jintgħarfu l-prodotti jew servizzi ta’ xi impriżi minn dawk ta’ impriżi oħra.’
3. Taħt l-Artikolu 7, intitolat ‘Raġunijiet assoluti għal rifjut’:
‘1. Dawn li ġejjin m’għandhomx jiġu reġistrati:
(a) sinjali li ma jikkonformawx mar-rekwiżiti ta’ l-Artikolu 4;
(b) trade marks
li huma neqsin minn kull karattru distintiv;
(c) trade marks
li jikkonsistu esklużivament f’sinjali jew indikazzjonijiet li jistgħu jservu, fil-kummerċ, biex ifissru x-xorta, il-kwalità, il-kwantità, skop intiż, valur, oriġini geografika jew żmien ta’ produzzjoni ta’ oġġetti jew ta’ għoti ta’ servizzi jew karatteristiċi oħrajn ta’ oġġetti jew servizzi;
(d) trade marks
li jikkonsistu esklużivament f’sinjali jew indikazzjonijiet li saru konswetudinarji fl-ilsien mitkellem jew fl-użanzi bonafidi u stabbiliti f’dak il-kummerċ;
(e) sinjali li jikkonsistu esklużivament:
(i) fil-forma li tirriżulta mix-xorta ta’ l-oġġetti nfushom; jew
(ii) fil-forma ta’ oġġetti li tkun meħtieġa biex jinkiseb riżultat tekniku; jew
(iii)	fil-forma li tagħti valur sostantiv lill-oġġetti;
…’ (4)
4. Taħt l-Artikolu 7(3), ‘il-Paragrafu 1(b),(c) u (d) m’għandux japplika jekk it- trade mark
sar distintiv fir-rigward ta’ oġġetti u servizzi li għalihom ir-reġistrazzjoni hija rikjesta bħala konsegwenza ta’ l-użu li sar minnha.’
Il-punti prinċipali tal-proċedura
5. Fil-15 ta’ April 1997, SAT.1 SatellitenFernsehen GmbH (‘SAT.1’), kumpannija tat-televiżjoni bis-satellita, applikat mal-Uffiċju ta’ l-Armonizzazzjoni fis-Suq Intern ( trade marks
u disinni)(‘l-Uffiċċju’) biex tirreġistra ‘SAT.2’ bħala trade mark
tal-Komunità għal oġġetti fi klassijiet differenti, u għal servizzi fi Klassijiet 35, 38, 41 u 42, tal-Ftehim ta’ Nizza. (5) Skond it-titoli tagħhom, dawn il-klassijiet ikopru essenzjalment: reklamar u negozju jew maniġġjar ta’ l-uffiċċju; telekommunikazzjonjiet; edukazzjoni, taħriġ, divertiment. Attivitajiet sportivi u kulturali; u servizzi mhux ikklassifikati x’imkien ieħor. L-applikazzjoni kienet fir-rigward ta’ lista dettaljata ta’ servizzi taħt kull wieħed minn dawk it-titoli. L-eżaminatur irrifjuta l-applikazzjoni fir-rigward tas-servizzi kollha msemmija, ‘sa fejn jirreferu għal satelliti jew satelliti tat-televiżjoni, fis-sens l-aktar wiesa’’. It-Tieni Bord ta’ l-Appell ċaħad l-oġġezzjoni ta’ SAT.1 għal dak ir-rifjut sa fejn din kienet tikkonċerna servizzi fil- Klassijiet 38, 41 u 42, u sostna, essenzjalment, li s-sinjal kien deskrittiv u li kien nieqes minn karattru distintiv, b’hekk jaqa’ fl-ambitu ta’ l-Artikolu 7(1)(b) u anki (c) tar-Regolament tat- Trade mark .
6. Fir-rikors ulterjuri ta’ SAT.1 quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, dik il-Qorti annullat id-deċiżjoni tal-Bord ta’ l-Appell sa fejn kienet naqset milli tiddeċiedi dwar it-talbiet ta’ l-applikant fir-rigward ta’ servizzi fi Klassi 35 (6) u sa fejn kienet tikkonċerna ċerti tipi ta’ servizzi elenkati fl-applikazzjoni imma mhux konnessi ma’ xandir bis-satellita. (7)
7. Il-Qorti ta’ l-ewwel Istanza aċċettat ukoll, fir-rigward tas-servizzi rilevanti kollha, l-argument ta’ l-applikant taħt l-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament tat- Trade mark : hija rriteniet li l-kombinazzjoni ‘SAT.2’ ma kinitx esklużivament deskrittiva għall-iskopijiet tad-dispożizzjoni. (8)
8. Madankollu hija ċaħdet il-kontestazzjoni fir-rigward tas-servizzi kollha elenkati li ‘għandhom x’jaqsmu ma’ xandir bis-satellita, għar-raġuni lil ‘SAT.2’, minkejja li mhijiex deskrittiva, kienet nieqsa minn karattru distintiv fir-rigward ta’ dawk is-servizzi, fis-sens tat-tifsira ta’ l-Artikolu 7(1)(b). Biex waslet għal dik il-fehma, il-Qorti tal-Prim’Istanza rraġunat essenzjalment kif ġej. (9)
9. Ir-raġunijiet assoluti għar-rifjut fl-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament tat- Trade mark
għandhom l-interess pubbliku bħala l-għan warajhom, li jiżguraw li s-sinjali li għalihom jirreferu jistgħu jiġu użati minn kulħadd liberament. L-Artikolu 7(1)(b) ikopri għalhekk b’mod partikolari marki li huma jew jistgħu jkunu komunement użati fil-kummerċ għal preżentazzjoni ta’ l-oġġetti jew servizzi in kwistjoni. Il-karattru distintiv għandu jiġi evalwat b’riferiment kemm għal dawk l-oġġetti jew servizzi kif ukoll għal mod kif il-marka tiġi pperċepita mill-pubbliku rilevanti. F’dan il-każ, il-pubbliku rilevanti kien jikkonsisti f’nies professjonali tal-films u tal-medja jew minn konsumaturi medji, skond it-tip speċifiku ta’ servizz.
10. Bħala trade mark
komposta, ‘SAT.2’ kellha tiġi kkunsidrata b’mod sħiħ fl-evalwazzjoni tal-karattru distintiv. Madankollu, kull fattur seta’ jiġi eżaminat wieħed wara l-ieħor. L-ewwel nett, ‘SAT’ kien ġie stabbilit bħala taqsira normali fil-Ġermaniż jew Ingliż li tindika karatteristika li torbot max-xandir bis-satellita ta’ ħafna mis-servizzi kkonċernati. Kienet għalhekk nieqsa minn kull karattru distintiv fir-rigward ta’ dawk is-servizzi. Barra dan, numri bħal ‘2’ kienu komunement użati fil-kummerċ għall-preżentazzjoni tas-servizzi kkonċernati, u kienu għalhekk neqsin mill-karattru distintiv f’dak ir-rigward. Fl-aħħar nett, l-element ‘.’ kien komunement użat fil-preżentazzjoni ta’ kull xorta ta’ oġġetti u servizzi. ‘SAT.2’ fit-totalità tagħha għalhekk kienet tikkonsisti f’kombinazzjoni ta’ elementi li kull wieħed minnhom seta’ jintuża fil-kummerċ għall-preżentazzjoni tas-servizzi kkonċernati, u kienet għalhekk nieqsa minn kull karattru distintiv b’riferiment għalihom.
11. Il-fatt li trade mark
komposta tikkonsisti biss minn elementi neqsin minn karattru distintiv ġeneralment jiġġustifika l-konklużjoni li, ikkunsidrata fit-totalità tagħha, tista’ wkoll tiġi komunement użata fil-kummerċ għall-preżentazzjoni ta’ oġġetti u servizzi kkonċernati. Konklużjoni bħal din setgħet tiġi miċġuda biss kieku kien hemm evidenza – li ma kienx hemm fil-każ preżenti – li l-marka komposta kienet ikbar mill-partijiet tagħha magħduda f’daqqa.
12. Fir-rigward ta’ l-eċċezzjoni l-oħra ta’ SAT.1, l-allegat ksur tal-prinċipju tat-trattament ugwali peress li l-Uffiċċju tbiegħed mid-deċiżjonijiet tiegħu preċedenti fir-rigward ta’ trade marks
li jikkonsistu f’numri u ittri, il-Qorti tal-Prim’Istanza essenzjalment irraġunat kif ġej. (10) Jekk sinjal kien korrettament aċċettat għar-reġistrazzjoni f’każ wieħed imma fir-rigward ta’ każ simili sussegwenti ġiet addottata deċiżjoni kuntrarja, it-tieni deċiżjoni għandha tiġi annullata minħabba infrazzjoni tar-Regolament tat- Trade mark ; l-ebda eċċezzjoni li tallega ksur tal-prinċipju tan-non diskriminazzjoni setgħet tiġi ssollevata b’mod validu. Jekk, mill-banda l-oħra, sinjal ġie aċċettat għar-reġistrazzjoni bi żball u għal darb’oħra deċiżjoni kuntrarja tiġi addottata f’każ simili sussegwenti, ma tistax torbot fuq l-ewwel deċiżjoni sabiex tiġi annullata t-tieni deċiżjoni. Il-prinċipju tat-trattament ugwali ma setgħax jiġi rrikonċiljat ma’ dak tal-legalità u l-ebda persuna ma tista’, in sostenn tat-talba tagħha, tistrieħ fuq atti illegali mwettqa favur ħaddieħor. Fiż-żewġ każijiet, ma jista’ jkun hemm l-ebda bażi għall-annulament tat-tieni deċiżjoni fuq allegat ksur tal-prinċipju ta’ non diskriminazzjoni.
13. SAT.1 tissottometti li l-Qorti tal-Prim’Istanza interpretat ħażin l-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament tat- Trade mark, essenżjalment fi tliet aspetti: kien żbaljat li ġie kkunsidrat li l-Artikolu 7(1)(b) għandu warajh l-interess pubbliku bħala ghan li ċerti sinjali jinżammu ħalli jiġu użati liberament minn kulħadd; fl-evalwazzjoni tal-karattru distintiv ta’ ‘SAT.2’ applikat kriterju li ma jinstabx f’dik id-dispożizzjoni, jiġifieri l-probabbilità ta’ l-użu fil-kummerċ għall-preżentazzjoni ta’ prodotti rilevanti; u meta għamlet dan naqset milli tevalwa l-karattru distintiv tal-marka b’mod sħiħ imma sempliċement eżaminat kull parti separatament. Alternattivament, SAT. 1 targumenta li l-Qorti tal-Prim’Istanza applikat ħażin il-prinċipju ta’ non diskriminazzjoni billi ttrattat b’mod żbaljat l-eċċezzjoni tagħha li tirreferi għal deċiżjonijiet individwali preċedenti, filwaqt kienet prattika konsistenti ta’ l-Uffiċċju fir-rigward ta’ marki li jkun fihom numri jew taqsir li fuqhom kien hemm kwistjoni.
Ir-raġuni prinċipali ta’ l-appell: interpretazzjoni żbaljata ta’ l-Artikolu 7(1)(b)
Il-kunċett tal-karattru distintiv
14. Qabel ma jiġu eżaminati l-argumenti speċifiċi mressqin fl-appell, jista’ jkun ta’ għajnuna li jiġi kkunsidrat fil-qosor il-kunċett tal-karattru distintiv kif użat fl-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament tat- Trade mark .
15. Dak il-kunċett ħoloq xi diffikultà peress li l-projbizzjoni tar-reġistrazzjoni ta’ trade marks
li huma ‘nieqsa minn kull karattru distintiv’ jidher li tirrepeti, f’termini differenti, ir-rekwiżit li trade mark
għandha tkun ‘kapaċi tiddistingwi l-prodotti jew servizzi ta’ xi impriżi minn dawk ta’ impriżi oħra, li jinsab fl-Artikolu 4 u, b’riferiment, fl-Artikolu 7(1)(a). Din hi sempliċi ripetizzjoni, jew il-kunċetti jvarjaw?
16. L-iktar tweġiba sempliċi tidher li hi dik indikata mill-Artikolu 7(3), li taħtu l-Artikolu 7(1)(b), (ċ) u (d) – imma mhux (a) – ma tapplikax jekk it- trade mark
tkun saret, bl-użu, distintiva fir-rigward ta’ oġġetti u servizzi li għalihom ir-reġistrazzjoni tintalab. F’dan id-dawl, jidhirli li huwa għaqli li wieħed jassumi li l-Artikoli 4 u 7(1)(a) jirreferu għal kapaċità ġenerali, assoluta u astratta li tiddistingwi prodotti ta’ oriġini differenti, filwaqt li l-Artikolu 7(1)(b) huwa intiż li jfisser b’mod impliċitu karattru distintiv fir-rigward tal-klassi ta’ prodott in kwistjoni.
17. Għalhekk, fil-każ preżenti, jekk tintalab reġistrazzjoni separata għal kull wieħed mill-elementi individwali, l-element ‘.’ – li għalih l-ebda karattru distintiv qed jiġi fil-fatt pretiż – jista’ jidher li għandu nieqes kull karattru distintiv liema jkun, filwaqt li l-karattru distintiv jew xort’oħra ta’ ‘SAT’ jista’ jkollu jiġi evalwat fil-kuntest tas-servizzi rilevanti. Kieku dak kien il-każ, ir-reġistrazzjoni fl-ewwel ċirkustanza tkun prekluża – għall-oġġetti u servizzi kollha – kemm bl-Artikolu 7(1)(a) u anki (b), filwaqt li fit-tieni ċirkustanza tista’ titqies, fil-kuntest ta’ l-Artikolu 7(1)(b) waħdu, bħala karattru distintiv fir-rigward ta’ xi prodotti imma mhux fir-rigward ta’ oħrajn.
L-għan ta’ l-Artikolu 7(1)(b)
Argument
18. Is-SAT.1 taċċetta li jsegwi minn Windsurfing Chiemsee (11) li l-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament tat- Trade mark
ifittex li jiżgura li sinjali jew indikazzjonijiet deskrittivi ta’ oġġetti jew servizzi jistgħu jiġu użati liberament minn kulħadd fir-rigward ta’ dawk l-oġġetti jew servizzi. Iżda l-Qorti qatt ma sostniet li l-Artikolu 7(1)(b) għandu l-istess għan; hi enfasizzat anzi li l-funzjoni essenzjali ta’ trade mark
li jiddistingwi bejn prodotti ta’ oriġini differenti u li jiggarantixxu, f’sistema ta’ kompetizzjoni mhux distorta, li l-prodotti kollha biha fuqhom oriġinaw taħt il-kontroll ta’ l-istess impriża li hija responsabbli għall-kwalità tagħhom u li għandha tkun f’pożizzjoni li żżomm il-klijenti tagħha bis-saħħa ta’ din il-kwalità. (12)  Huwa għal din ir-raġuni li sinjali bla karattru distintiv ma jistgħux jiġu rreġistrati bħala trade marks, u mhux biex jinżammu liberi għall-użu ġenerali.
19. L-Uffiċċju jissottometti illi huwa manifestament fl-interess pubbliku li sinjali li huma neqsin minn karattru distintiv li ma jiġux irreġistrati bħala trade marks .
F’ Canon (13) il-Qorti enfasizzat li għal raġunijiet ta’ ċertezza legali u ta’ amministrazzjoni tajba huwa meħtieġ biex jiġi żgurat li t- trade marks
li l-użu tagħhom jista’ jiġi kkontestat b’suċċess quddiem il-qrati ma jiġux irreġistrati. Sinjali li jkun fihom sempliċement wieħed minn serje limitata ta’ elementi użati komunement – jistgħu jipprovdu karattru distintiv limitat, u, b’mod Partik olari, numri għandhom jibqgħu disponibbli biex jindikaw kwantitajiet.
Evalwazzjoni
20. Huwa stabbilit li kull raġuni għal rifjut ta’ reġistrazzjoni għandha tiġi interpretata fid-dawl ta’ l-interess pubbliku inerenti fiha. (14)
21. L-interess inerenti fl-Artikolu 7(1)(ċ) huwa li ‘sinjali jew indikazzjonijiet li jirrigwardaw il-karatteristiċi ta’ oġġetti jew servizzi li fir-rigward tagħhom tintalab ir-registrazzjoni tista’ tintuża minn kulħadd liberament’. Dak kien ġie ddikjarat, l-ewwel nett, fir-rigward ta’ l-Artikolu 3(1)(ċ) tad-Direttiva tat- Trade marks li għandu diċitura identika, fil- Windsurfing Chiemsee, (15) reċentement riaffermat f’ Linde. (16)  Iktar reċentement dan ġie mtenni fil-kuntest ta’ l-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament f’ Doublemint . (17)
22. Mhux diffiċli tifhem għalfejn huwa hekk. Jekk tħalli negozjant jimmonopolizza terminu li jista’ jservi biex jindika l-karatteristiċi ta’ prodott, tkun qed tagħtih vantaġġ inġust fuq kompetituri li għandhom interess leġittimu li jkunu jistgħu jużaw it-terminu b’mod deskrittiv.
23. Raġunament bħal dan jista’ jiġi traspost għall-Artikolu 7(1)(d) u (e), rispettivament għal termini li saru konswetudinarji għal prodott jew għal forom li huma b’xi mod marbutin mill-qrib max-xorta tiegħu. (18)
24. Madankollu ma nħossx li dan jista’ jiġi traspost mingħajr kwalifika għall-Artikolu 7(1)(b). M’hemm l-ebda raġuni ovvja għalfejn sinjali li huwa sempliċement neqsin minn kull karattru distintiv – anki jekk dak in-nuqqas mhux assolut imma jirrigwarda biss l-oġġetti jew is-servizzi kkonċernati – għandhom jitħallew liberi għall-użu ġenerali sakemm is-sinjali nfushom għandhom ukoll relazzjoni mill-qrib mal-prodotti rilevanti, b’mod partikolari waħda mit-tipi ta’ relazzjonijiet speċifikati fis-subparagrafi (ċ) sa (e). L-ebda relazzjoni ta’ dik ix-xorta m’hi implikata sempliċement mill-fatt li dak is-sinjal nieqes minn karattru distintiv.
25. Huwa veru li f’ Libertel, (19) li kellu x’jaqsam ma’ applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ kulur per se
bħala trade mark, u li kien jinvolvi l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 3(1)(b) tad-Direttiva tat- Trade marks
(identiku fid-diċitura għall-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament), il-Qorti ddeċidiet li, fl-evalwazzjoni tal-karattru distintiv potenzjali ta’ kulur partikolari bħala trade mark, għandu jingħata qies għall-interess ġenerali li ma jkunx hemm restrizzjoni eċċessiva għad-disponibbiltà ta’ kuluri
għal negozjanti oħrajn li jipprovdu oġġetti jew servizzi tat-tip li fir-rigward tiegħu tintalab ir-reġistrazzjoni.
26. Madankollu, dan l-interess mhuwiex identiku għal dak li nsibu fl-Artikolu 7(1)(ċ). Is-sentenza f’ Libertel
ma titkellimx dwar iż-żamma ta’ sinjali disponibbli biex ‘jintużaw liberament minn kulħadd’ imma pjuttost li ‘ma tiġix ristretta eċċessivament’ id-disponibbilità tagħhom. Barra minn hekk, hija tagħmel hekk, fil-kuntest speċifiku ta’ sinjali li tagħhom hemm varjetà limitata, peress li n-numru ta’ kuluri li l-konsumatur medju huwa kapaċi li jiddistingwi huwa limitat. (20)  Fil-kuntest tal-każ preżenti, il-probabbiltà li konsumatur bħal dan jista’ jagħraf bħala karattru
distintiv varjetà ikbar ta’ numri jidher li huwa rilevanti.
27. Minbarra dan wieħed jista’iżomm f’moħħu (jekk wieħed jinkludi l-iswed u l-abjad bħala kuluri) li huwa impossibbli li tikkonċepixxi bħala trade mark
viżiva, prodott mhux tas-soltu jew reklamar viżiv li ma jużax ta’ l-inqas wieħed, u fil-maġġjoranza kbira tal-każijiet ta’ l-inqas tnejn, kuluri mill-varjetà limitata disponibbli, filwaqt li tkun kwistjoni ta’ għażla jekk jintużax xi element jew le mit-tipi l-oħrajn kollha li huma limitati fil-għadd, bħal per eżempju numri jew marki tal-punteġġjatura. Barra minhekk, ir-reġistrazzjoni ta’ kulur per se, għal kuntrarju ta’ għamla speċifika jew forma b’dak il-kulur, tista’ tiġi mxebbħa, jekk tiġi trasposta per eżempju għall-kamp tan-numru, mar-reġistrazzjoni ta’ kull espressjoni ta’ duwalità (‘2’, ‘II’, ‘ii’, ‘tnejn’, ‘deuce’, ‘twain’, ‘pari’. ‘doppju’ eċċ., u l-ekwivalenti tagħhom f’ilsna oħra), b’kuntrast man-numru speċifiku ‘2’.
28. Id-dikjarazzjoni fil-paragrafu 36 tas-sentenza appellata, fis-sens li l-għan ta’ l-Artikolu 7(1)(b) huwa li jinżammu s-sinjali li tirreferi għalihom disponibbli biex jiġu użat liberament minn kulħadd, u għalhekk tmur b’mod ħafna lil hinn minn dak li nqis li hija interpretazzjoni korretta tal-liġi. Għalkemm forsi mhux deċiżiva minnha nnifisha, din id-dikjarazzjoni x’aktarx influwenzat l-evalwazzjoni finali tar-reġistrabbiltà ta’ ‘SAT.2’; l-applikazzjoni ta’ test li għandu l-għan li jżomm sinjali disponibbli biex jiġu użati liberament minn kulħadd se jkun inevitabbilment iktar iebes minn dak ta’ test immirat sempliċement biex ma jkunx hemm restrizzjoni eċċessiva fuq id-disponibbiltà ta’ tipi ta’ sinjali oħrajn li l-varjetà tagħhom hija limitata.
Approċċ għall-evalwazzjoni tal-marka fit-totalità tagħha
Argument
29. SAT.1 tissottometti li l-Qorti tal-Prim’Istanza kellha tikkunsidra jekk ‘SAT.2’ ħalliex is-settur rilevanti tal-pubbliku jiddistingwi s-servizzi indikati minn dawk ta’ oriġini tal-kummerċ differenti. Li wieħed jgħid li ‘SAT’ hija taqsira
normali għal ‘satellita’ u li ‘.’ u ‘2’ hija komunement użata fil-kummerċ għall-preżentazzjoni ta’ servizzi bħal dawn, mhuwiex rilevanti f’dan ir-rigward. Jekk element jistax jiġi użat b’dak il-mod mhuwiex kriterju għall-Artikolu 7(1)(b) imma għall-Artikolu 7(1)(ċ) jew (e). L-għan ta’ l-Artikolu 7(1)(b) mhux li jiġbor ir- raġunijiet residwi għal rifjut ta’ marki li mhumiex esklużivament
deskrittivi.
30. L-importanti fuq kollox hija l-perċezzjoni ġenerali tal-konsumatur, li ma joqgħodx janalizza trade mark
fl-elementi kostituttivi tagħha. ‘SAT.2’, meħud fit-totalità tiegħu, mhux deskrittiv ta’ xi wieħed mit-tipi ta’ servizzi in kwistjoni imma invenzjoni li faċilment timmemorizzaha, u għalhekk kapaċi tiddistingwi prodotti skond l-oriġini tagħhom. SAT.1 jikkwota s-sentenza ta’ Baby-Dry (21) fis-sens li termini innovattivi u mhux deskrittivi jista’ jkollhom karattru distintiv.
31. L-Uffiċċju jinnota li fit-totalità tiegħu ‘SAT.2’ mhuwiex deskrittiv u għalhekk ma jistax jiġi rrifjutat fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 7(1)(ċ) imma li, skond ir-riżultanżi tal-fatti li għamlet il-Qorti tal-Prim’Istanza u li mhumiex kontestabbli fl-appell, jinkludi l-element ‘SAT’, li hu deskrittiv (u għalhekk mhux distintiv), u l-element ‘2’, li la huwa deskrittiv u lanqas distintiv (m’hemm ebda ħtieġa li jiġi kkunsidrat l-element ‘.’). Kull marka għandha ċertament tiġi evalwata fit-totalità tagħha, u li jgħodd huwa jekk hijiex kapaċi tiddistingwi prodotti skond l-oriġini tagħhom; Madankollu s-sempliċi żieda ta’ element mhux distintiv ma’ element deskrittiv ma jistax joħloq marka li hija distintiva fit-totalità tagħha sakemm il-mod tal-kumbinazzjoni joħloq ħaġa sħiħa ikbar mit-total tal-partijiet tagħha, li mhux il-każ hawnhekk.
32. L-implikazzjoni ta’ SAT.1 li kull sinjal li mhux deskrittiv għandu jkollu l-kapaċità li jiddistingwi mhuwiex loġiku, u hu żbaljat; raġunament bħal dan jippriva l-Artikolu 7(1)(b) minn kull skop indipendenti. U lanqas l-Artikolu 7(1)(ċ) ma jkopri sempliċement grupp ta’ sitwazzjonijiet koperti bl-Artikolu 7(1)(b). Is-sentenza f’ Baby-Dry ma ssostnix il-veduta ta’ SAT.1, peress li għandha x’taqsam mal-karattru distintiv tat-tqegħid ħdejn xulxin għal kuntrast mhux tas-soltu ta’ żewġ elementi deskrittivi b’mod inventiv u sintattiku, mhux il-karattru distintiv taż-żieda ta’ element mhux distintiv ma’ wieħed deskrittiv. Fi kwalsiasi każ, il-kriterju ta’ ‘kull differenza perċettibbli’ (22) ma jistax jiġi sodisfatt biż-żieda ta’ element banali bħal numru jew, ngħidu aħna, karattru bil-korsiv.
Evalwazzjoni
33. Fil-paragrafu 39 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddikjarat: ‘Peress li dak li hemm involut huwa trade mark
komposta, evalwazzjoni tal-karattru distintiv tagħha jitlob li tiġi kkunsidrata b’mod sħiħ. Madankollu, dan mhuwiex kompatibbli ma’ eżami ta’ kull wieħed mill-karatteristiċi individwali tat- trade mark
wara l-ieħor.’
34. Wara li ġie kkunsidrat, fil-kors tal-punti 41 sa 47, li ‘SAT’ ‘tindika karatteristika ta’ ħafna mis-servizzi kkonċernati li probabbilment tiġi kkunsidrata mill-pubbliku rilevanti meta jagħmel l-għażla tiegħu, u jiġifieri l-fatt li għandhom x’jaqsmu ma’ xandir permezz tas-satellita u hija nieqsa minn kull karattru distintiv fir-rigward ta’ dawk is-servizzi, filwaqt li l-elementi ‘2’ u ‘.’ huma użati komunement fin-negozju fil-preżentazzjoni ta’ dawk is-servizzi u għalhekk huma neqsin minn karattru distintiv f’dak ir-rigward.
35. Fil-paragrafi 49 u 50, hija kompliet tgħid li:
‘il-fatt li trade mark
komposta tikkonsisti biss minn elementi neqsin minn karattru distintiv ġeneralment jiġġustifika l-konklużjoni li dik it- trade mark, meċjusa fit-totalità tiegħu, huwa kapaċi wkoll li jiġi komunement użat, fil-kummerċ, fil-preżentazzjoni ta’ l-oġġetti jew servizzi kkonċernati. Il-konklużjoni ma tkunx tapplika biss jekk evidenza konkreta, bħal per eżempju, il-mod kif l-elementi varji ġew ikkombinati, kellhom jindikaw li t- trade mark
komposta kienet akbar mit-total tal-partijiet tagħha.
Fil-każ preżenti ma jidhirx li hemm evidenza bħal din. ... [L]-argument ta’ l-applikant li t- trade mark
li dwaru saret applikazzjoni, ikkunsidrat b’mod sħiħ, għandu element ta’ immaġinazzjoni, huwa irrilevanti.’
36. Il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonkludiet għalhekk li ‘SAT.2’ kien nieqes minn karattru distintiv fir-rigward ta’ dawk il-prodotti rilevanti li ‘għandhom x’jaqsmu ma’ xandir bis-satellita.
37. SAT.1 tikkritika, essenzjalment, żewġ aspetti ta’ dak ir-raġunament: l-evalwazzjoni ta’ l-elementi individwali ‘SAT’ u ‘2’, u l-evalwazzjoni tal-marka fit-totalità tagħha.
38. Meta tikkunsidra din il-kritika, għandu jiġi nnutat li l-Qorti tal-Prim’Istanza kienet korretta meta stqarret li l-evalwazzjoni fid-dawl ta’ l-Artikolu 7(1)(b) għandha tkun tal-marka sħiħa. Hija ġurisprudenza stabbilita li, b’mod ġenerali, trade marks
għandhom jiġu evalwati fid-dawl ta’ l-impressjoni totali li jħallu fuq il-konsumatur rilevanti, peress li l-konsumatur, għalkemm meqjus li huwa raġjonevolment infurmat tajjeb, osservanti u attent, ‘normalment jipperċepixxi marka b’mod sħiħ u ma jgħaddix biex janaliżżaha fid-dettalji varji tagħha’. (23)
39. Però xorta jista’ jkun ta’ għajnuna, bħala stadju intermedju f’dik l-evalwazzjoni b’mod sħiħ, li jiġu eżaminati wieħed wara l-ieħor kull parti komponenti tal-marka, u l- Qorti tal-Prim’Istanza ma għandix tiġi kritikata talli għamlet hekk.
40. Fir-rigward ta’ l-eżami ta’ l-element ‘SAT’, ma nista’ nsib ebda nuqqas fil-konklużjoni, bil-premessa li ‘SAT’ hija deskrittiva fir-rigward ta’ servizzi konnessi ma’ xandir bis-satellita,
li hija wkoll nieqsa minn karattru distintiv fir-rigward ta’ l-istess prodotti. Filwaqt li l-Artikolu 7(1(b) u (ċ) jipprovdu għal raġunijiet separati għal rifjut ta’ reġistrazzjoni, hemm grad ta’ terren komuni bejn is-sitwazzjonijiet differenti li jkopru, u terminu li jista’ jiġi użat fil-kummerċ biex jindika karatteristiċi ta’ prodott x’aktarx li jkun nieqes minn karattru distintiv fir-rigward ta’ dan il-prodott; (24) hawnhekk il-konklużjoni hija manifestament korretta.
41. Fir-rigward ta’ l-eżami ta’ l-element ‘2’, il-kritika ta’ l-appellant hija fil-fehma tiegħi aktar b’saħħitha. Il-Qorti tal-Prim’Istanza, jissottometti, introduċiet kriterju ġdid, li ma jinstabx fl-Artikolu 7(1)(b), meta qalet li ‘numri b’mod ġenerali u n-numru “2” b’mod partikolari huma komunement użati, fil-kummerċ, għall-preżentazzjoni tas-servizzi kkonċernati’ u għalhekk huma neqsin minn karattru distintiv f’dak ir-rigward. (25)
42. Jidhirli li l-konklużjoni hija difettuża. Filwaqt li element deskrittiv komunement użat fil-kummerċ għall-preżentazzjoni ta’ oġġetti jew servizzi wisq probabbli jkun ukoll nieqes minn karattru distintiv, dan ir-raġunament ma jistax jiġi estiż awtomatikament għal elementi mhux deskrittivi. In-numri b’mod partikolari huma użati komunement f’ħafna oqsma varjati – formoli amministrattivi, klabbijiet tal-golf u rotot tal-karozzi tal-linja biex insemmi tlieta –sabiex tiddistingwi bejn kategoriji ta’ oġġetti f’lista, prodotti jew servizzi, (26) u jidher li jaqdu din il-funzjoni tajjeb. M’hemm ebda raġuni inerenti għalfejn numri – li huma espressament inklużi fil-lista fl-Artikolu 4 tar-Regolament – m’għandhomx ukoll jiddistingwu bejn il-prodotti ta’ fornituri differenti. Madankollu l-linja li ħadet il-Qorti tal-Prim’Istanza tidher li tgħaqqad flimkien il-kriterju tal-karattru distintiv fl-Artikolu 7(1)(b) ma’ dak deskrittiv fl-Artikolu 7(1)(ċ).
43. Finalment u l-aktar importanti, in-natura ta’ kull komponent hija fi kwalsiasi każ sempliċement fattur li għandu jiġi kunsidrat fl-evalwazzjoni b’mod sħiħ. Bħala reductio ad absurdum, jista’ jiġi osservat, jekk wieħed kellu jikkunsidra li kull ittra ta’ l-alfabett individwalment kienet nieqsa mill-karattru distintiv (27) minn hekk wieħed ma seta’ jgħaddi għal ebda konklużjoni fir-rigward tal-karattru distintiv ta’ marka komposta minn kelma neċessarjament iffurmata minn tali ittri.
44. Il-fatt li marka tikkonsisti esklużivament f’elementi li individwalment huma neqsin minn karattru distintiv fir-rigward tal-prodotti rilevanti għalhekk ma jistgħux jagħtu lok għall-preżunzjoni awtomatika li l-marka fit-totalità tagħha wkoll hija nieqsa minn karattru distintiv, li jista’ jiġi kkontestat biss b’evidenza ta’ xi fattur addizzjonali, bħal mod partikolari tal-kombinazzjoni ta’ l-elementi, u li fin-nuqqas ta’ tali evidenza jirrendi mhux neċessarju kull evalwazzjoni tal-marka b’mod sħiħ.
45. Għal kuntrarju, peress li b’mod sħiħ il-marka tista’ tkun jew ma tkunx ‘akbar mit-total tal-partijiet tagħha’, eżami separat ta’ l-oġġett sħiħ huwa dejjem meħtieġ.
Madankollu, il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punti 49 u 50 tas-sentenza li hija taħt appell ma wettqitx dan l-eżami.
46. Jien għalhekk tal-fehma li l-Qorti tal-Prim’Istanza żbaljat fl-applikazzjoni tagħha ta’ l-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament tat- Trade mark : l-ewwel nett meta kkonkludiet, mill-fatt li n-numri b’mod ġenerali u n-numru ‘2’ b’mod partikolari huma komunement użati fil-kummerċ fil-preżentazzjoni tas-servizzi in kwistjoni, li huma neqsin minn karattru distintiv f’dan ir-rigward; it-tieni nett, meta naqset milli tevalwa l-karattru distintiv tal-marka ‘SAT.2’ b’mod sħiħ u kkunsidrat bħala irrilevanti l-argument ta’ l-applikant li l-marka b’mod sħiħ kellha element ta’ immaġinazzjoni.
Raġuni alternattiva għall-appell: ksur tal-prinċipju ta’ non diskriminazzjoni
Argument
47. SAT.1 tissottometti li r-raġunament tal-Qorti tal-Prim’Istanza huwa rilevanti fejn ikun hemm deċiżjonijiet individwali konfliġġenti imma mhux meta, kif allegat kemm fl-ewwel istanza u fil-kors tal-proċeduri legali tar-reġistrazzjoni l-Uffiċċju fil-passat segwa b’mod ċar prattika konsistenti u identifikabbli, paragunabbli mal-linji gwida ta’ eżami maħruġa minnu. Marki li ġew aċċettati mill-Uffiċċju, għat-telekommunikazzjonijiet, jinkludu ‘T-SAT’, ‘One Tel’, ‘One.Tel’ u “MEDIA 4’.
48. L-Uffiċċju joġġezzjona li l-bażi ta’ l-appell tikkonċerna allegat ksur tal-prinċipju tat-trattament ugwali mill-Uffiċċju u mhux mill-Qorti tal-Prim’Istanza. SAT.1 għalhekk qed tfittex ri-eżami mill-Qorti tal-Ġustizzja ta’ l-eċċezzjoni tagħha fl-ewwel istanza li tikkonċerna l-prattika ta’ l-Uffiċċju, li mhix ammissibbli f’appell.
Evalwazzjoni
49. Wara li wasalt għall-konklużjoni li r-raġuni ewlenija ta’ l-appell għandha tiġi milqugħha, jien se nikkummenta biss fil-qosor dwar il-bażi alternattiva għall-appell.
50. L-ewwel nett, jidhirli li huwa ċar li SAT.1 qed tallega hawnhekk li l-evalwazzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-eċċezzjoni oriġinali tagħha rigward trattament mhux ugwali mill-Uffiċċju kienet ibbażata fuq żball fid-dritt. Meta ċaħdet dik l-eċċezzjoni, SAT.1 tallega, il-Qorti tal-Prim’Istanza applikat raġunament legali xieraq biex isir paragun bejn każijiet individwali, u mhux għal paragun bejn deċiżjoni individwali u prattika konsistenti. Il-bażi għall-appell hija għalhekk ammissibbli.
51. It-tieni nett, il-linja li ħadet il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-prinċipju tidher li mhijiex sindakabbli. Jekk deċiżjoni preċedenti ta’ l-Uffiċċju kienet żbaljata, ma tistax torbot fuqha biex issostni l-annullament ta’ deċiżjoni sussegwenti korretta –
ebda persuna ma tista’ tibbaża ruħha, in sostenn tat-talba tagħha, fuq atti illegali kommessi favur xi ħadd ieħor. (28) Fejn – kif nikkunsidra li huwa l-każ hawnhekk – is-sitwazzjoni tkun bil-maqlub, it-tieni deċiżjoni għandha tiġi annullata fi kwalsiasi każ, u l-prinċipju ta’ non diskriminazzjoni ma jidħolx fix-xena.
52. It-tielet nett, dan ir-raġunament huwa ppostulat b’mod partikolari fuq id-dikjarazzjoni li l-Bordijiet ta’ l-Appell jeżerċitaw poteri limitati, u mhux diskrezzjonali, meta jiddeċidu dwar reġistrabbilità.
Madankollu, filwaqt li kull diskrezzjoni hija ċertament limitata, huwa inevitabbli li jkun hemm grad ta’ suġġettività fl-evalwazzjoni tal-karattru distintiv ta’ marka, anki fl-applikazzjoni korretta tal-liġi. Jidher li huwa partikolarment importanti li tinżamm il-konsistenza f’kuntest bħal dan. Ċertament il-Linji Gwida ta l-Uffiċċju (29) jistipulaw li ‘għandu jkun hemm konsistenza fit-teħid tad-deċiżjonijiet sabiex l-applikanti kollha jiġu ttrattati b’istess mod. L-eżaminaturi għandhom ir-responsabbiltà li jżommu ruħhom aġġornati mad-deċiżjonijiet tal-kollegi tagħhom, b’mod partikolari tal-Bordijiet ta’ l-Appell u tal-Qorti tal-Prim’Istanza u l-Qorti tal-Ġustizzja Ewropea.’
Is-sustanza ta’ l-azzjoni fl-ewwel istanza
53. L-unika kwistjoni li jifdal biex tiġi ddeterminata hija jekk il-marka ‘SAT.2’ b’mod sħiħ hijiex nieqsa minn karattru distintiv, fis-sens ta’ l-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament tat- Trade mark, fir-rigward ta’ servizzi konnessi ma’ xandir bis-satellita.
54. Skond l-Artikolu 61 ta’ l-Istatut tal-Qorti, il-kwistjoni tista’ tiġi deċiża jew mill-Qorti tal-Ġustizzja, jekk l-istat tal-proċeduri legali jippermetti, jew mill-Qorti tal-Prim’Istanza fuq referenza lura. Fil-każ preżenti, il-punt ġie suffiċjentement argumentat, li ma jkunx fl-interessi ta’ l-ekonomija tal-ġudizzju li l-każ jiġi mibgħut lura lill-Qorti tal-Prim’Istanza. Ċertament, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet li spjegajt hawn fuq, ftit li xejn hija meħtieġa analiżi ulterjuri.
55. ‘SAT.2’ huwa sinjal kompost ta’ format komuni ħafna fil-kamp tax-xandir. Il-lista twila ta’ eżempji komparabbli f’diversi pajjiżi Ewropej, tinkludi ‘BBC 1’, ‘Kanaal 2’, ‘MTV 3’, ‘TV4’. ‘Tele 5’, ‘M6’, ‘RTL 7’ etc. F’xi każijiet, l-element mhux numeriku huwa distintiv minnu nnifsu, f’oħrajn huwa deskrittiv bl-istess mod li l-Qorti tal-Prim’Istanza sabet li ‘SAT’ huwa deskrittiv fir-rigward ta’ servizzi ta’ xandir bis-satellita u għalhekk jista’ jitqies li huwa nieqes mill-karattru distintiv f’dan ir-rigward.
56. Madankollu, il-presenza ta’ identifikatur numeriku huwa b’mod ċar intiż biex jiżgura karattru distintiv. L-użu kummerċjali ħafna ta’ dawn is-sinjali biex jindikaw kanali televiżivi u prodotti assoċjati, tidher li hija prova wiesa’ tas-suċċess ta’ din il-linja. Jekk il-konsumatur medju ta’ programmi televiżivi u dak li jista’ joħroġ minnhom kellu diffikultà biex jiddentifika dawn is-sinjali bħala li jagħmlu differenza bejn prodotti u l-oriġini tagħhom, dawn mhux se jiġu użati, partikolarment għax il-pressjonijiet kummerċjali tad-dħul minn reklamar u popolarità ma’ l-udjenzi joħolqu l-ħtieġa b’saħħitha tal-lealtà tal-prodott. (30)
57. Lanqas il-għan li ‘ma tillimitax b’mod eċċessiv’ id-disponibbiltà ta’ ċerti sinjali, li huwa wieħed mill-għanijiet ta’ l-Artikolu 7(1)(b), ma jidher li hu rilevanti hawnhekk. Fejn marka tkun tikkonsisti f’element numeriku u element mhux numeriku, dan ta’ l-aħħar jista’ jkun jew ma jkunx deskrittiv; fi kwalsiasi każ, l-għażla mhijiex partikolarment ristretta. M’għandniex xi ngħidu hemm limitazzjoni prattika għall-għadd ta’ numri li realistikament jistgħu jiġu użati, imma huwa għoli. Meta ż-żewġ tipi ta’ elementi jitpoġġew f’daqqa, in-numru ta’ kombinazzjonijiet distintivi u distingwibbli huwa ċertament għoli ferm. Jekk konsumaturi jistgħu jidentifikaw, per eżempju, kanal tat-televiżjoni bis-satellita permezz ta’ sinjal bħal m’huwa ‘SAT.2’, dawn jistgħu jiddistingwuh b’mod ċar minn kombinazzjonijiet oħrajn li jinvolvu ittri u/jew numri differenti li xandara oħrajn ikunu jridu jirreġistraw bħala trade marks . (31)
58. Konsegwentement, jiena tal-fehma li l-Bord ta’ l-Appelli kien żbaljat li kkunsidra li ‘SAT.2’, meta tarah b’mod sħiħ, kien nieqes minn karattru distintiv fir-rigward tas-servizzi rilevanti.
Konklużjoni
59. Jien għalhekk ta’ l-opinjoni li l-Qorti għandha:
- tħassar is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-kawża sa fejn ċaħdet ir-rikors f’dik il-kawża għar-raġuni li r-reġistrazzjoni ta’ ‘SAT.2’ bħala trade mark
tal-Komunità għal servizzi konnessi ma’ xandir bis-satellita kien prekluż bl-Artikolu 7(1)(b) tar-Regolament tat- Trade mark ;
- tannulla d-Deċiżjoni R312/1999-2 tat-Tieni Bord ta’ l-Appell sa fejn mhijiex diġà ġiet annullata bis-sentenza fil-kawza;  u
- tordna l-Uffiċċju jbati l-ispejjeż kemm tal-Prim’Istanza u anki fl-appell.
(1) .
(2)
–	Kawża T-323/00, SAT.1 SatellitenFernsehen vs UASI
[2002] Ġabra II-2839.
(3)
–	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 40/94, tal-20 ta’ Diċembru 1993, dwar it- trade mark
tal-Komunità, ĠU Nru 40/94 L 11, p. 1.
(4)
– Is-subparagrafi l-oħra, (f) sa (j) jipprojbixxu r-reġistrazzjoni ta’, fil-qosor: sinjali li jmorru kontra l-interess pubbliku jew il-prinċipji aċċettati ta’ moralità; sinjali qarrieqa; sinjali li jagħmlu użu mhux awtorizzat minn emblemi, simboli jew bolli ta’ garanzija; u indikazzjonijiet ġeografiċi għal inbejjed u spirti li ma jkollhomx dik l-oriġini.
(5)
–	Il-Ftehim ta’ Nizza li jikkonċerna l-Klassifikazzjoni Internazzjonali ta’ Oġġetti u Servizzi għall-Iskopijiet ta’ Reġistrazzjoni ta’ Sinjali tal-15 ta’ Ġunju 1957, kif irrivedut u emendat.
(6)
–	Punt 18 sa 21 tas-sentenza appellata.
(7)
–	Ibid., punti 42 sa 44.
(8)
–	Ibid., punti 24 sa 28.
(9)
–	Ibid., punti 34 sa 57.
(10)
–	Ibid., punt 61, fejn tiġi ċċitata l-Kawża 188/83 Witte vs Il-Parlament
[1984] Ġabra 3465, punt 15 tas-sentenza, u l-Kawża 134/84 Williams vs Il-Qorti ta’ l-Awdituri
[1985] Ġabra 2225, punt 14.
(11)
–	Kawżi magħquda C-108/97 u C-109/97 [1999] Ġabra I-2779, b’mod partikolari fil-punt 25 tas-sentenza, fir-rigward ta’ l-Artikolu 3(1)(ċ) tad-Direttiva tat- Trade marks
(L-Ewwel Direttiva tal-Kunsill tal-21 ta’ Diċembru 1988, biex jiġu approssimati l-liġijiet ta’ l-Istati Membri b’riferiment għal trade mark s, ĠU 1989 L 40, p. 1), li hija identika għad-diċitura fl-Artikolu 7(1)(ċ) tar-Regolament tat- Trade mark
imma li għandha x’taqsam ma’ trade marks
nazzjonali, pjuttost milli dawk tal-Komunità.
(12)
–	Ara l-Kawża C-39/97 Canon [1998] Ġabra I-5507, punt 28 tas-sentenza; il-Kawża C-10/89 CNL-SUCAL
vs HAG GF (HAG II)
[1990] Ġabra I-3711, punt 13; il-Kawża C-299/99 Philips
vs Remington
[2002] Ġabra I-5475, punt 30.
(13)
–	Iċċitata fin-nota 12, punt 21 tas-sentenza.
(14)
–	Ara, bħala eżempju, Philips, iċċitata fin-nota 12, punt 77 tas-sentenza.
(15)
–	Iċċitata fin-nota 11, punt 25 tas-sentenza.
(16)
–	Kawżi magħquda C-53/01 sa 55/01 Linde et
[2003] Ġabra I-3161, punt 73 tas-sentenza u l-punt 2 tal-parti dispożittiva.
(17)
–	Kawża C-191/01 P UASI
vs Wrigley, sentenza tat-23 ta’ Ottubru 2003, fil-punt 31.
(18)
–	Fir-rigward ta’ l-Artikolu 3(1)(e) tad-Direttiva (identiku għall-Artikolu 7(1)(e) tar-Regolament), ara Philips, iċċitata fin-nota 12, punti 78 sa 80 tas-sentenza. L-għanijiet segwiti mis-subparagrafi (f) sa (j) huma differenti imma ċari fil-kontenut tagħhom: ara n-nota 4.
(19)
–	Il-Kawża C-104/01 Libertel Groep [2003] Ġabra I-3793, sentenza mogħtija wara tressqu l-appell u r-risposta fil-kawża preżenti; ara, b’mod partikolari, fil-kuntest preżenti, il-punti 44 sa 60.
(20)
–	Punt 47 tas-sentenza. Ara wkoll il-punt 81 tal-Konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo tas-6 ta’ Novembru 2003 fil-Kawżi magħquda C-456/01 P u C-457/01 P Henkel
vs UASI, Kawżi magħquda C-473/01P u C-474/01 P
Procter & Gamble
vs UASI u l-Kawżi magħquda C-473/01 P u C-474/01 P Procter & Gamble
vs UASI
(kawżi tal -‘pilloli tad-deterġenti multikuluriti’ ).
(21)
21
–	Il-Kawża C-383/99 P Procter & Gamble vs UASI [2001] Ġabra I-6251, punti 40 u 42 sa 45.
(22)
–	Baby–Dry, punt 37 tas-sentenza.
(23)
–	Ara, bħala eżempju, fir-rigward ta’ diversi tipi ta’ evalwazzjoni, il-Kawża C-251/95 Sabel [1997] Ġabra I-6191, punt 23 tas-sentenza; Baby-Dry, punt 40; il-Kawża C-291/00 LTJ Diffusion
[2003] Ġabra I-2799, punt 52.
(24)
–	Ara, bħala eżempju, il-Kawża C-265/00 Campina Melkunie, sentenza tat-12 ta’ Frar 2004, fil-punti 18 u 19.
(25)
–	Punt 46 tas-sentenza taħt appell.
(26)
–	Dawn huma każijiet fejn in-numru huwa użat bħala identifikazzjoni, kuntrarju għal indikazzjonijiet ta’ daqs, bħala eżempju, fejn ikun b’mod ċar deskrittiv.
(27)
–	Imma ara William Cornish u David Llewlyn, Intellectual Property
(il-5 Edizzjoni 2003), fil-punti 17-23, p. 663, u l-ġurisprudenza hemmhekk iċċitata.
(28)
–	Punt 61 tas-sentenza appellata.
(29)
–	Tas-26 ta’ Marzu 1996, punt 2.2.
(30)
–	F’kamp pjuttost differenti, wieħed jista’ jipparaguna ‘Pastis 51’ ma’ ‘VAT 69’ bħala ismijiet tad-ditta manifestament distintivi li jinkludu biss element deskrittiv u numru distintiv.
(31)
–	Il-mistoqsija hawnhekk, ta’ minn wieħed jiftakar, għandha x’taqsam mar-raġunijiet assoluti tar- rifjut taħt l-Artikolu 7 tar-Regolament; f’dan il-kuntest, kunsiderazzjonijiet li jistgħu jkunu rilevanti fil-kuntest ta’ oppożizzjoni jew azzjoni fuq infrazzjoni bbażata fuq raġuni relattiva ta’ invalidità bħal eżistenza preċedenti ta’ marka simili għal prodotti simili ma tidħolx neċessarjament fix-xena.