62022CJ0050
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
9 ta’ Marzu 2023 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Protezzjoni tal-konsumaturi – Direttiva 2008/48/KE – Kuntratti ta’ kreditu għall-konsumaturi – Kamp ta’ applikazzjoni – Dritt ta’ rtirar – Artikolu 14(7) – Dispożizzjonijiet nazzjonali li jistabbilixxu perijodu li matulu l-eżekuzzjoni tal-kuntratt ma tistax tibda – Regoli proċedurali nazzjonali li jirregolaw l-invokazzjoni ex officio u s-sanzjoni, mill-qorti nazzjonali, ta’ ksur ta’ tali dispożizzjonijiet – Artikolu 23 – Sanzjonijiet effettivi, proporzjonati u dissważivi”
Fil-Kawża C‑50/22,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-cour d’appel de Paris (il-Qorti tal-Appell ta’ Pariġi, Franza), permezz ta’ deċiżjoni tas‑16 ta’ Diċembru 2021, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑25 ta’ Jannar 2022, fil-proċedura
Sogefinancement SAS
vs
RW,
UV,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn K. Jürimäe, Presidenta tal-Awla, M. Safjan (Relatur), N. Piçarra, N. Jääskinen u M. Gavalec, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: L. Medina,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal Sogefinancement SAS, minn S. Mendès-Gil, avocat,
–
għall-Gvern Franċiż, minn A.-L. Desjonquères u N. Vincent, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Finlandiż, minn A. Laine, bħala aġent,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn G. Goddin u N. Ruiz García, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstemgħet l-Avukata Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 23 tad-Direttiva 2008/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑23 ta’ April 2008 dwar ftehim ta’ kreditu għall-konsumatur u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 87/102/KEE (ĠU 2008, L 133, p. 66, rettifiki fil-ĠU 2009, L 207, p. 14, fil-ĠU 2010, L 199, p. 40, u fil-ĠU 2011, L 234, p. 46).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn, minn naħa, Sogefinancement SAS u, min-naħa l-oħra, RW u UV, dwar talba għall-ħlas tal-bilanċ li għadu dovut taħt self personali mogħti lilhom minn Sogefinancement.
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni
3
Il-premessi 9 u 10 tad-Direttiva 2008/48 huma fformulati kif ġej:
“(9)
Armonizzazzjoni sħiħa hija meħtieġa biex tiżgura li l-konsumaturi kollha fil-Komunità igawdu livell għoli u ekwivalenti ta’ protezzjoni ta’ l-interessi tagħhom u biex jinħoloq suq intern ġenwin. L-Istati Membri għalhekk m’għandhomx jitħallew iżommu jew jintroduċu dispożizzjonijiet nazzjonali għajr dawk stabbiliti f’din id-Direttiva. Madankollu, tali restrizzjoni għandha tapplika biss fejn hemm dispożizzjonijiet armonizzati f’din id-Direttiva. Fejn tali dispożizzjonijiet armonizzati ma jeżistux, l-Istati Membri għandhom jibqgħu ħielsa li jżommu jew jintroduċu leġiżlazzjoni nazzjonali. […]
(10)
Id-definizzjonijiet li jinsabu f’din id-Direttiva jiddeterminaw il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ l-armonizzazzjoni. L-obbligu ta’ l-Istati Membri li jimplimentaw id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva għandu għalhekk ikun limitat għall-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu kif iddeterminat b’dawn id-definizzjonijiet. […]”
4
L-Artikolu 14 ta’ din id-direttiva, intitolat “Dritt ta’ rtirar”, jipprovdi:
“1.   Il-konsumatur għandu jkollu perijodu ta’ erbatax-il jum ta’ kalendarju li matulhom jista’ jirtira mill-ftehim ta’ kreditu mingħajr ma jagħti l-ebda raġuni.
[…]
7.   Dan l-Artikolu għandu jkun mingħajr preġudizzju għar-reġoli tal-liġi nazzjonali li tistabbilixxi perijodu ta’ żmien li fih ma tistax tibda l-eżekuzzjoni tal-kuntratt.”
5
L-Artikolu 22 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Armonizzazzjoni u n-natura imperattiva tad-Direttiva”, jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Safejn din id-Direttiva fiha dispożizzjonijiet armonizzati, l-Istati Membri ma jistgħux iżommu jew jintroduċu fil-liġi nazzjonali tagħhom dispożizzjonijiet li jiddevjaw minn dawk stabbiliti f’din id-Direttiva.”
6
L-Artikolu 23 tal-istess direttiva, intitolat “Penali”, jipprevedi:
“L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu r-regoli dwar il-penali applikabbli għall-ksur tad-dispożizzjonijiet nazzjonali adottati skond din id-Direttiva u għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa kollha biex jiżguraw li dawn jiġu implimentati. Il-penali previsti għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u disswassivi.”
Id‑dritt Franċiż
7
L-Artikolu L. 311‑14 tal-code de la consommation (il-Kodiċi tal-Konsum), fil-verżjoni tiegħu qabel l‑1 ta’ Lulju 2016 (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi tal-Konsum”), kien jipprevedi:
“Matul perijodu ta’ sebat ijiem mill-aċċettazzjoni tal-kuntratt mill-persuna li tissellef, ebda ħlas, taħt kwalunkwe forma u bi kwalunkwe titolu, ma jista’ jsir mill-persuna li ssellef lill-persuna li tissellef jew għan-nom tagħha, u lanqas mill-persuna li tissellef lill-persuna li ssellef.
Matul dan l-istess perijodu, il-persuna li tissellef lanqas ma tista’ tagħmel, fir-rigward tat-tranżazzjoni inkwistjoni, xi depożitu favur il-persuna li ssellef jew għan-nom tagħha.
Jekk il-persuna li tissellef tiffirma awtorizzazzjoni għall-ħlas dirett mill-kont bankarju tagħha, il-validità ta’ din l-awtorizzazzjoni u d-dħul fis-seħħ tagħha huma suġġetti għal dawk tal-kuntratt ta’ kreditu.”
It‑tilwima fil‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
8
Fil‑5 ta’ Novembru 2011, Sogefinancement ikkonkludiet ma’ RW u ma’ UV kuntratt ta’ self għall-konsum ta’ ammont ta’ EUR 15 362.90, rimborsabbli f’84 pagament mensili (iktar ’il quddiem il-“kuntratt ta’ kreditu inkwistjoni”). Fl‑20 ta’ Ottubru 2015, il-partijiet ftehmu dwar aġġustament mill-ġdid tad-dejn.
9
Adita minn Sogefinancement b’azzjoni intiża prinċipalment għall-kundanna ta’ RW u ta’ UV għall-ħlas tal-bilanċ li kien għadu dovut, it-tribunal d’instance du Raincy (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Raincy, Franza), permezz ta’ sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2018, ikkundannat lil dawn tal-aħħar għar-rimbors tal-bilanċ tal-kapital li kienu rċevew biss, filwaqt li ddikjarat in-nullità tal-kuntratt ta’ kreditu inkwistjoni. Għal dan il-għan, dik il-qorti qajmet ex officio motiv ibbażat fuq ksur tal-Artikolu L. 311‑14 tal-Kodiċi tal-Konsum u kkonstatat li, kuntrarjament għal dak li tipprevedi din id-dispożizzjoni bħala punt ta’ ordni pubbliku nazzjonali, il-fondi li kienu s-suġġett tal-kuntratt ta’ kreditu inkwistjoni kienu tqiegħdu għad-dispożizzjoni ta’ RW u ta’ UV inqas minn sebat ijiem wara l-aċċettazzjoni tal-offerta ta’ self.
10
Sogefinancement appellat minn din is-sentenza quddiem il-qorti tar-rinviju, jiġifieri l-cour d’appel de Paris (il-Qorti tal-Appell ta’ Pariġi, Franza), filwaqt li sostniet, minn naħa, li n-nullità tal-kuntratt ta’ kreditu inkwistjoni ma setgħetx titqajjem ex officio lil hinn mit-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ ħames snin li għalih huma suġġetti l-konsumaturi stess sabiex jitolbu l-annullament ta’ tali kuntratt. Min-naħa l-oħra, din il-kumpannija tqis li parti biss tista’ tinvoka n-nullità ta’ kuntratt abbażi ta’ dispożizzjoni li taqa’ taħt l-ordni pubbliku nazzjonali.
11
Filwaqt li tosserva li l-Artikolu L. 311‑14 tal-Kodiċi tal-Konsum jaqa’ fil-kuntest tal-possibbiltà mogħtija lill-Istati Membri mill-Artikolu 14(7) tad-Direttiva 2008/48, il-qorti tar-rinviju tfakkar b’mod partikolari li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-iffissar ta’ termini ta’ preskrizzjoni xierqa jista’ jiġi aċċettat sa fejn ikun intiż li jipprekludi l-possibbiltà li kuntratt jiġi kkontestat b’mod indefinit u b’hekk jieħu inkunsiderazzjoni l-prinċipju ta’ ċertezza legali.
12
Barra minn hekk, hija tikkunsidra li l-annullament tal-kuntratt mill-qorti fl-assenza ta’ talba jew ta’ kunsens għal tali annullament min-naħa tal-konsumatur jista’ jippreġudika l-prinċipju li l-partijiet jiddefinixxu t-tilwima, prinċipju li jipprekludi li l-qorti toħloq kontrotalba, kif ukoll il-prinċipju ta’ ċertezza legali individwali u kollettiva.
13
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-cour d’appel de Paris (il-Qorti tal-Appell ta’ Pariġi) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari segwenti:
“1)
Il-prinċipju tal-effettività tas-sanzjoni, li jirriżulta mill-Artikolu 23 tad-Direttiva [2008/48], jipprekludi, fid-dawl tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ awtonomija proċedurali tal-Istati, li qorti ma tistax tqajjem ex officio dispożizzjoni tad-dritt intern li toħroġ mill-Artikolu 14 tad-direttiva ċċitata iktar ’il fuq u ssanzjonata fid-dritt intern permezz tan-nullità ta’ kuntratt, lil hinn mit-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ ħames snin li fih il-konsumatur jista’ jitlob in-nullità ta’ ftehim ta’ kreditu permezz ta’ azzjoni jew permezz ta’ eċċezzjoni?
2)
Il-prinċipju tal-effettività tas-sanzjoni, li jirriżulta mill-Artikolu 23 tad-Direttiva 2008/48, jipprekludi, fid-dawl tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ awtonomija proċedurali tal-Istati u tal-prinċipju dispożittiv, li qorti ma tistax tiddikjara n-nullità ta’ ftehim ta’ kreditu, wara li tkun qajmet ex officio dispożizzjoni tad-dritt intern li toħroġ mill-Artikolu 14 tad-direttiva ċċitata iktar ’il fuq, mingħajr ma l-konsumatur ikun talab jew tal-inqas aċċetta tali annullament?”
Fuq id‑domandi preliminari
Fuq l‑ammissibbiltà
14
Kemm il-Gvern Franċiż kif ukoll il-Kummissjoni Ewropea jesprimu dubji dwar l-ammissibbiltà tad-domandi preliminari.
15
L-ewwel nett, il-Gvern Franċiż jikkunsidra li l-Artikolu 14(7) tad-Direttiva 2008/48 ma jipprevedi ebda regola sostantiva dwar il-kuntratti ta’ kreditu għall-konsumaturi u li l-Artikolu L. 311‑14 tal-Kodiċi tal-Konsum ma jistax, għaldaqstant, jiġi kklassifikat bħala dispożizzjoni nazzjonali “adottata skont” id-Direttiva 2008/48, fis-sens tal-Artikolu 23 tagħha. F’dawn iċ-ċirkustanzi, id-domandi preliminari huma intiżi biss li jsolvu l-kunflitt normattiv bejn id-diversi regoli nazzjonali dwar il-preskrizzjoni u r-rwol tal-qorti nazzjonali li l-qorti tar-rinviju għandha tapplika fil-kawża prinċipali.
16
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali li tkun adita bit-tilwima u li għandha tassumi r-responsabbiltà għad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tittieħed li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Għaldaqstant, kemm-il darba d-domandi magħmula jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, marbuta li tagħti deċiżjoni (sentenza tal‑14 ta’ Lulju 2022, Volkswagen, C‑134/20, EU:C:2022:571, punt 56 u l-ġurisprudenza ċċitata).
17
Minn dan isegwi li d-domandi li jirrigwardaw id-dritt tal-Unjoni jgawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Ir-rifjut tal-Qorti tal-Ġustizzja li tagħti deċiżjoni dwar domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali huwa possibbli biss meta jkun jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma għandha l-ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex għad-dispożizzjoni tagħha l-punti ta’ fatt u ta’ liġi meħtieġa sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (sentenza tal‑14 ta’ Lulju 2022, Volkswagen, C‑134/20, EU:C:2022:571, punt 57 u l-ġurisprudenza ċċitata).
18
Issa, dan ma huwiex il-każ hawnhekk.
19
Fil-fatt, id-domandi preliminari jimplikaw li għandha tiġi ppreċiżata l-portata tal-Artikolu 14(7) tad-Direttiva 2008/48, sabiex jiġi ddeterminat jekk regoli proċedurali nazzjonali li jirregolaw l-invokazzjoni ex officio u s-sanzjoni, mill-qorti nazzjonali, tal-ksur, mill-persuna li ssellef, ta’ dispożizzjoni nazzjonali adottata jew miżmuma fl-eżerċizzju tal-possibbiltà rrikonoxxuta minn din id-dispożizzjoni lill-Istati Membri jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva. F’dan il-kuntest, il-kwistjoni tal-portata li għandha tiġi rrikonoxxuta lill-imsemmi Artikolu 14(7) ma tikkostitwixxix kwistjoni ipotetika jew mingħajr ebda rabta mas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali.
20
Sussegwentement, il-Gvern Franċiż josserva li l-partijiet ma jaqblux dwar id-data eżatta tat-tqegħid għad-dispożizzjoni tas-somma mislufa taħt il-kuntratt ta’ kreditu inkwistjoni, b’tali mod li teżisti inċertezza dwar l-osservanza tal-perijodu previst fl-Artikolu L. 311‑14 tal-Kodiċi tal-Konsum fil-kawża prinċipali. Skont id-data li finalment tagħżel il-qorti tar-rinviju, l-interpretazzjoni mitluba minn din tal-aħħar tista’ għalhekk tkun ipotetika.
21
Issa, minkejja li l-qorti tar-rinviju ma ddeċidietx dwar id-data tat-tqegħid għad-dispożizzjoni tas-somma mislufa taħt il-kuntratt ta’ kreditu inkwistjoni, il-preżunzjoni ta’ rilevanza li minnha jibbenefikaw id-domandi preliminari, konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 17 ta’ din is-sentenza, ma tistax tiġi kkonfutata bis-sempliċi fatt li, f’dan il-każ, waħda mill-partijiet fil-kawża prinċipali tikkontesta dan il-fatt, li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju u mhux mill-Qorti tal-Ġustizzja (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑1 ta’ Ottubru 2020, A (Reklamar u bejgħ ta’ prodotti mediċinali online), C‑649/18, EU:C:2020:764, punt 44 u l-ġurisprudenza ċċitata).
22
Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tqis li t-tieni domanda tidher ipotetika, peress li RW u UV espliċitament indikaw li kienu qed jaqblu mal-annullament tal-kuntratt ta’ kreditu inkwistjoni.
23
F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li dan l-eventwali kunsens ma jistax jirrendi t-tieni domanda ipotetika. Fil-fatt, skont il-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 16 ta’ din is-sentenza, hija biss il-qorti tar-rinviju li tista’ tevalwa l-eventwali effett ta’ dan il-fatt kemm fuq in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari kif ukoll fuq ir-rilevanza tad-domanda għall-finijiet tal-istħarriġ li hija mitluba teżerċita fir-rigward tas-sentenza li permezz tagħha l-qorti inferjuri invokat ex officio u ssanzjonat ksur tal-Artikolu L. 311‑14 tal-Kodiċi tal-Konsum.
24
F’dawn iċ-ċirkustanzi, id-domandi preliminari huma ammissibbli.
Fuq il‑mertu
25
Permezz taż-żewġ domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju qiegħda essenzjalment tistaqsi jekk id-dispożizzjonijiet ikkunsidrati flimkien tal-Artikolu 14(7) u tal-Artikolu 23 tad-Direttiva 2008/48, moqrija fid-dawl tal-prinċipju ta’ effettività, għandhomx jiġu interpretati fis-sens li l-ksur, mill-persuna li ssellef, ta’ dispożizzjoni nazzjonali li tipprevedi perijodu li matulu l-eżekuzzjoni tal-kuntratt ta’ kreditu ma tistax tibda għandux ikun jista’, minn naħa, jiġi invokat ex officio mill-qorti nazzjonali indipendentement minn regola nazzjonali ta’ preskrizzjoni ta’ ħames snin, u min-naħa l-oħra, jiġi ssanzjonat minn din il-qorti permezz tal-annullament tal-kuntratt ta’ kreditu indipendentement minn regola nazzjonali li tissuġġetta tali annullament għal talba jew minn tal-inqas għall-kunsens tal-konsumatur f’dan is-sens.
26
Sabiex tingħata risposta għal dawn id-domandi, għandu jiġi vverifikat minn qabel jekk dispożizzjoni ta’ Stat Membru, bħalma huwa l-Artikolu L. 311‑14 tal-Kodiċi tal-Konsum, li l-adozzjoni jew iż-żamma tagħha huma permessi mill-Artikolu 14(7) tad-Direttiva 2008/48, taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva. Fil-fatt, huwa biss taħt din il-kundizzjoni li r-regoli proċedurali nazzjonali li jirregolaw l-invokazzjoni ex officio u s-sanzjoni, mill-qorti nazzjonali, tal-ksur, mill-persuna li ssellef, ta’ tali dispożizzjoni għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti li jirriżultaw mill-imsemmija direttiva.
27
F’dan ir-rigward, minn naħa, mill-Artikolu 22(1) tad-Direttiva 2008/48, interpretat fid-dawl tal-premessi 9 u 10 tagħha, jirriżulta li, f’dak li jirrigwarda l-kuntratti ta’ kreditu li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva, din tal-aħħar tipprevedi armonizzazzjoni kompleta u, kif jirriżulta mit-titolu tal-imsemmi Artikolu 22, hija ta’ natura imperattiva. Minn dan isegwi li, fl-oqsma li huma speċifikament koperti minn din l-armonizzazzjoni, l-Istati Membri ma humiex awtorizzati jżommu jew jintroduċu dispożizzjonijiet nazzjonali differenti minn dawk li huma previsti fl-istess direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Lulju 2012, SC Volksbank România, C‑602/10, EU:C:2012:443, punt 38).
28
Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 14 tad-Direttiva 2008/48 jistabbilixxi l-kundizzjonijiet u l-modalitajiet għall-eżerċizzju tad-dritt, tal-konsumatur, li jirtira mill-kuntratt wara li jkun ikkonkluda kuntratt ta’ kreditu, filwaqt li jippreċiża, fil-paragrafu 7 tiegħu, li d-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu huma bla ħsara għad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jiffissaw perijodu li matulu l-eżekuzzjoni tal-kuntratt ma tistax tibda.
29
Issa, billi jħalli lill-Istati Membri l-possibbiltà li jadottaw jew li jżommu dispożizzjonijiet li jiffissaw perijodu li qabel ma jintemm ma tistax tibda l-eżekuzzjoni tal-kuntratt, l-użu tal-kliem “mingħajr preġudizzju”, fl-Artikolu 14(7) tad-Direttiva 2008/48, jimplika li l-armonizzazzjoni kompleta u imperattiva li tagħmel din id-direttiva fil-qasam tad-dritt ta’ rtirar tal-konsumatur ma tkoprix il-modalitajiet tal-bidu tal-eżekuzzjoni ta’ kuntratt ta’ kreditu u, b’mod partikolari, tat-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-fondi lill-persuna li tissellef.
30
Minn dan isegwi li kull ma jagħmel l-Artikolu 14(7) tad-Direttiva 2008/48 huwa li jirrikonoxxi l-possibbiltà għall-Istati Membri li jipprevedu dispożizzjonijiet li jiffissaw perijodu li matulu ma tistax tibda l-eżekuzzjoni tal-kuntratt ta’ kreditu, lil hinn mill-qafas tar-regoli stabbiliti permezz ta’ din id-direttiva (ara, b’analoġija, is-sentenzi tal‑20 ta’ Novembru 2014, Novo Nordisk Pharma, C‑310/13, EU:C:2014:2385, punti 25 u 29, kif ukoll tad‑19 ta’ Novembru 2019, TSN u AKT, C‑609/17 u C‑610/17, EU:C:2019:981, punt 49).
31
Barra minn hekk, l-adozzjoni jew iż-żamma ta’ dispożizzjoni nazzjonali taħt l-Artikolu 14(7) tad-Direttiva 2008/48 ma jistgħux jaffettwaw jew jillimitaw l-eżerċizzju effettiv, mill-konsumatur, tad-dritt ta’ rtirar li għandu l-konsumatur abbażi ta’ dan l-Artikolu 14, u lanqas ma jistgħu jippreġudikaw dispożizzjonijiet oħra tal-imsemmija direttiva, il-koerenza tagħha jew l-għanijiet imfittxija minnha (ara, b’analoġija, is-sentenzi tal‑20 ta’ Novembru 2014, Novo Nordisk Pharma, C‑310/13, EU:C:2014:2385, punti 28 u 31, kif ukoll tad‑19 ta’ Novembru 2019, TSN u AKT, C‑609/17 u C‑610/17, EU:C:2019:981, punt 51). Is-sempliċi fatt li l-ksur, mill-persuna li ssellef, ta’ tali dispożizzjoni nazzjonali jista’ jċaħħad lill-konsumatur mill-protezzjoni mogħtija mid-dritt nazzjonali ma għandux effett f’dan ir-rigward.
32
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li, meta l-Istati Membri jipprevedu, fl-eżerċizzju tal-possibbiltà mogħtija lilhom mill-Artikolu 14(7) tad-Direttiva 2008/48, dispożizzjonijiet li jiffissaw perijodu li matulu l-eżekuzzjoni tal-kuntratt ta’ kreditu ma tistax tibda, ir-regoli proċedurali nazzjonali li jirregolaw l-invokazzjoni ex officio u s-sanzjoni, mill-qorti nazzjonali, tal-ksur, mill-persuna li ssellef, ta’ tali dispożizzjonijiet jaqgħu taħt il-kompetenza miżmuma mill-Istati Membri, mingħajr ma huma rregolati minn din id-direttiva u mingħajr ma jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din tal-aħħar (ara, b’analoġija, is-sentenzi tad‑19 ta’ Novembru 2019, TSN u AKT, C‑609/17 u C‑610/17, EU:C:2019:981, punt 52, kif ukoll tad‑10 ta’ Ġunju 2021, Land Oberösterreich (Għajnuna għall-akkomodazzjoni), C-94/20, EU:C:2021:477, punt 47).
33
F’dawn iċ-ċirkustanzi, minn naħa, ma hemmx lok li jiġi evalwat jekk il-prinċipju ta’ effettività jipprekludix regoli proċedurali nazzjonali li jirregolaw l-invokazzjoni ex officio, mill-qorti nazzjonali, tal-ksur, mill-persuna li ssellef, ta’ dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali li taqa’ taħt il-possibbiltà mogħtija lill-Istati Membri mill-Artikolu 14(7) tad-Direttiva 2008/48. Min-naħa l-oħra, tali dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali ma tistax titqies li kienet ġiet “adottata skont” l-imsemmija direttiva, fis-sens tal-Artikolu 23 tagħha, b’tali mod li ma hemmx lok li tingħata interpretazzjoni ta’ dan l-artikolu sabiex jiġi ddeterminat jekk jipprekludix ir-regoli dwar is-sanzjonijiet applikabbli fil-każ ta’ ksur tal-imsemmija dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali.
34
Fid-dawl ta’ dawn il-motivi, ir-risposta li għandha tingħata għad-domandi magħmula hija li l-Artikolu 14(7) tad-Direttiva 2008/48 għandu jiġi interpretat fis-sens li r-regoli proċedurali nazzjonali li jirregolaw l-invokazzjoni ex officio u s-sanzjoni, mill-qorti nazzjonali, tal-ksur, mill-persuna li ssellef, ta’ dispożizzjoni nazzjonali li tipprevedi perijodu li matulu l-eżekuzzjoni tal-kuntratt ta’ kreditu ma tistax tibda ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva.
Fuq l‑ispejjeż
35
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 14(7) tad-Direttiva 2008/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑23 ta’ April 2008 dwar ftehim ta’ kreditu għall-konsumatur u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 87/102/KEE
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
ir-regoli proċedurali nazzjonali li jirregolaw l-invokazzjoni ex officio u s-sanzjoni, mill-qorti nazzjonali, tal-ksur, mill-persuna li ssellef, ta’ dispożizzjoni nazzjonali li tipprevedi perijodu li matulu l-eżekuzzjoni tal-kuntratt ta’ kreditu ma tistax tibda ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.