62004CC0419_PL
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
1. Orzeczeniem z dnia 30 września 2004 r. cour d’appel de Poitiers (Francja) przedłożył Trybunałowi pytanie prejudycjalne w przedmiocie wykładni art. 871 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny(2) . W szczególności sąd krajowy zmierza do ustalenia, czy przepis ten zobowiązuje krajowe organy celne do przekazania sprawy Komisji Wspólnot Europejskich, jeżeli organy te zamierzają dokonać retrospektywnego pokrycia należności celnych pominiętych w dniu przywozu towaru, ale wyraziły one wątpliwości co do tego, czy zostały spełnione przesłanki dokonania pokrycia.
I – Ramy prawne
2. Retrospektywne zaksięgowanie i retrospektywne pokrycie długu celnego uregulowane są w art. 868 i nast. rozporządzenia nr 2454/93. W zakresie istotnym dla potrzeb niniejszego przypadku przypomnę, że zgodnie z art. 869 tego rozporządzenia w wersji znajdującej zastosowanie w okresie obejmującym okoliczności faktyczne niniejszej sprawy(3) krajowe organy celne same mogą podjąć decyzję o nieksięgowaniu retrospektywnym niepobranych należności celnych w przypadku, gdy ich kwota jest niższa od 2000 EUR. Z kolei w przypadku kwot wyższych w grę wchodzi art. 871, który w wersji znajdującej zastosowanie do okoliczności faktycznych rozważanej sprawy stanowi:
„W przypadkach innych niż określone w art. 869, jeżeli organy celne uznają, że warunki ustanowione w art. 220 ust. 2 lit. b) zostały spełnione lub mają wątpliwości co do dokładnego zakresu kryteriów tego przepisu w odniesieniu do danego przypadku, organy te przekazują przypadek Komisji, aby mogła zostać podjęta decyzja zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 872–876. Dokumenty przekazane Komisji zawierają wszystkie informacje niezbędne do dokładnego zbadania przedstawionego przypadku […]”.
3. Artykuł 220 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny(4) (zwanego dalej „kodeksem celnym”), do którego odsyła wskazany przepis rozporządzenia nr 2454/93, przewiduje, że retrospektywnego zaksięgowania należności wynikających z długu celnego nie dokonuje się, gdy:
„kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepis[ów] obowiązując[ych] w zakresie zgłoszenia celnego”.
4. Przypomnę, że spełnienie tych samych przesłanek umożliwia również umorzenie należności celnych, które zgodnie z art. 235 lit. b) kodeksu celnego polega na „odstąpieniu od pobrania w całości lub w części kwoty długu celnego”. W istocie art. 236 ust. 1 akapit drugi kodeksu celnego przewiduje, że „[n]ależności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi [umorzeniu], gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2”.
II – Okoliczności faktyczne i przebieg postępowania
5. W okresie od 31 marca do 29 kwietnia 1993 r. Conseil général de la Vienne – będąca członkiem rady nadzorczej lokalnej spółki o kapitale mieszanym, zarządzającej Parc du Futuroscope (zwany dalej „Futuroscopem”) – nabyła od spółki prawa kanadyjskiego IMAX Corporation (zwanej dalej „IMAX’em”) sprzęt audiowizualny i dokonała jego przywozu na obszar celny Wspólnoty.
6. Zgodnie z umową sprzedaży zapłata została podzielona na dwie części: Conseil général de la Vienne była zobowiązana, po pierwsze, do zapłaty na rzecz IMAX’u kwoty 3 431 650 USD w dniu dostawy sprzętu oraz po drugie do zapłacenia tej spółce stałej opłaty wynoszącej 1,80 FRF za każdy sprzedany bilet wstępu do Futuroscopu.
7. Conseil général de la Vienne dokonała jednak zgłoszenia wyłącznie pierwszej kwoty jako wartości celnej rzeczonego sprzętu i zapłaciła jedynie należności celne, które francuskie organy celne obliczyły na tej podstawie.
8. Ponieważ przeprowadzona następnie kontrola wykazała istnienie drugiego składnika ceny, organy francuskie zażądały zapłaty należności celnych od Conseil général de la Vienne. Ta ostatnia zwróciła się do commission de conciliation et d’expertise douanière (komisji pojednawczej i ekspertyz celnych, zwanej dalej „CRED”), organu złożonego z urzędników sądowych i ekspertów, do którego importerzy (bądź eksporterzy) mogą się zwrócić o arbitraż w sporach z organami celnymi. W opinii z dnia 13 kwietnia 1999 r. CRED stwierdziła, że wartość celna sprzętu audiowizualnego została niesłusznie zaniżona o kwotę 5 517 281 FRF (tj. 841 104 EUR).
9. Wobec tego Conseil général de la Vienne zwróciła się do francuskich organów celnych, na podstawie art. 236 kodeksu celnego, z wnioskiem o umorzenie, który został jednak oddalony decyzją z dnia 6 czerwca 2000 r.
10. Conseil général de la Vienne wniosła w dniu 17 lipca odwołanie od tej decyzji do ministre de l’Économie, des Finances et de l’Industrie (ministra gospodarki, finansów i przemysłu), będącego organem nadrzędnym.
11. Ponieważ próba polubownego rozstrzygnięcia sporu nie powiodła się, w dniu 16 lipca 2001 r. directeur général des douanes et droits indirects français (dyrektor generalny ds. ceł i opłat pośrednich) skierował do Conseil général de la Vienne pismo, w którym – przypomniawszy o istnieniu wskazanej decyzji odmawiającej umorzenia i przyjmując do wiadomości, że toczy się postępowanie odwoławcze – poinformował o decyzji o „przekazaniu powstałego zagadnienia Komisji”(5) .
12. Jednakże w dniu 19 lipca 2001 r. organ ten wystąpił do tribunal d’instance de Poitiers, żądając nakazania zapłaty przez Conseil général de la Vienne długu celnego w wysokości 1 451 541 FRF (tj. 221 286 EUR), wynikającego z drugiego elementu ceny nabycia przywiezionego sprzętu audiowizualnego.
13. W dniu 18 września 2001 r. w toku postępowania francuskie organy celne wniosły do rządu o przekazanie Komisji pisma, w którym zwróciły się o potwierdzenie zasadności oceny, na podstawie której zażądały zapłaty rzeczonego długu celnego. Pismo to wysłane rzeczywiście w dniu 11 grudnia 2001 r. pozostało bez odpowiedzi.
14. W dniu 20 grudnia 2002 r. tribunal d’instance de Poitiers orzekł na niekorzyść Conseil général de la Vienne. Ta ostatnia zaskarżyła ten wyrok do cour d’appel de Poitiers.
15. Sąd ten zauważa najpierw, że zgodnie z art. 871 rozporządzenia nr 2454/93 organy celne przekazują
sprawę Komisji, jeśli mają wątpliwości co do dokładnego zakresu kryteriów niedokonania zaksięgowania retrospektywnego, w szczególności gdy kwota należności celnych prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.
16. Ponadto, zdaniem tego sądu, w niniejszym przypadku krajowe organy celne powzięły wątpliwości dotyczące dokładnego zakresu kryteriów zastosowania przesłanek zwolnienia z obowiązku retrospektywnego zaksięgowania należności celnych, ponieważ we wskazanym piśmie z dnia 16 lipca 2001 r. organy te poinformowały Conseil général de la Vienne o swojej decyzji o przekazaniu sprawy Komisji.
17. Na tej podstawie cour d’appel postanowił przedłożyć Trybunałowi pytanie prejudycjalne dotyczące wyłącznie wykładni art. 871, sformułowane w następujący sposób:
„Czy art. 871 [rozporządzenia nr 2454/93](6) dotyczący pokrycia kwoty długu celnego należy interpretować w ten sposób, że wprowadza on pod rygorem nieważności niezbędną i obowiązkową procedurę, w razie gdy krajowe organy celne okażą na którymkolwiek etapie procedury zmierzającej do pokrycia należności celnych, iż mają w odniesieniu do płatnika działającego w dobrej wierze wątpliwości co do zakresu kryteriów pokrycia lub umorzenia należności celnych, wynikających z długu celnego pominiętego z powodu niezaksięgowania go w terminie, w którym powinien był zostać pokryty, jeśli dług ten wynika z ewentualnego wliczenia do ceny kupna sprzętu audiowizualnego, dostarczonego przez kanadyjskiego dostawcę, opłaty ryczałtowej zawartej obowiązkowo w cenie biletu wstępu do parku rozrywki, w którym sprzęt ten jest wykorzystywany, niezależnie od tego czy odwiedzający, który uiścił tę opłatę, skorzystał z tego sprzętu?”.
18. W postępowaniu wszczętym w następstwie tego przed Trybunałem uwagi przedstawiły: Conseil général de la Vienne, rządy francuski i słowacki oraz Komisja. Strony te, z wyjątkiem rządu słowackiego, wzięły udział w rozprawie w dniu 28 września 2005 r.
III – Ocena prawna
A – W przedmiocie dopuszczalności
19. Przed przystąpieniem do badania istoty pytania należy poczynić kilka uwag w zakresie jego dopuszczalności, która była kwestionowana przez rząd francuski.
20. Zdaniem tego rządu wykładnia art. 871 nie jest potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy przed sądem krajowym. W zakresie, w jakim odwołuje się on do przesłanek zawartych w art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego, przepis ten wskazuje, że znajduje on zastosowanie, tylko jeśli przesłanki te są spełnione, a zatem wyłącznie wtedy, gdy władze krajowe uważają, że w chwili określania kwoty należności celnej dopuściły się „błędu […], który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepis[ów] obowiązując[ych] w zakresie zgłoszenia celnego”.
21. Ponieważ w sprawie leżącej u podstaw niniejszego postępowania Conseil général de la Vienne zakwestionowała tymczasem samo włączenie drugiego elementu ceny nabycia przywiezionego sprzętu audiowizualnego (związanego z liczbą odwiedzających park rozrywki, którzy korzystali z tego sprzętu) przy obliczeniu należności celnych, nie powołując się jednak na istnienie błędu mającego cechy wskazane powyżej, wykładnia art. 871 nie ma znaczenia dla sprawy.
22. Zdaniem rządu francuskiego potwierdza to ponadto fakt, że wątpliwości, w zakresie których rzeczywiście skonsultowano się z Komisją, zresztą bez zachowania formy wskazanej w art. 871, dotyczyły właśnie zasadności oceny, która skłoniła francuskie organy celne do retrospektywnego zaksięgowania drugiego elementu ceny nabycia sprzętu audiowizualnego przy obliczaniu należności celnych, a nie istnienia błędu w rozumieniu art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego.
23. Ze swej strony nie mogę wykluczyć, że to właśnie tę wątpliwość żywiły krajowe organy celne i że to ona została przedstawiona we wskazanym piśmie z dnia 16 lipca 2001 r. W istocie wydaje się, że jest to właśnie kwestia, którą podniosła Conseil général de la Vienne i którą organy celne ostatecznie postanowiły przekazać do Komisji.
24. Jednak niekoniecznie prowadzi to do uwzględnienia zarzutu niedopuszczalności. W istocie sąd krajowy, który z pewnością był świadom argumentów, jakie Conseil général de la Vienne podniosła przeciwko retrospektywnemu pokryciu, uznał jednak, że wątpliwości, które żywiły krajowe organy celne, wskazane w piśmie z dnia 16 lipca 2001 r., mogły w każdym razie prowadzić do uruchomienia mechanizmu, o którym mowa w art. 871 rozporządzenia nr 2454/93. To właśnie celem rozwiania niepewności w zakresie niezbędnych przesłanek zastosowania tego przepisu sąd krajowy zwrócił się do Trybunału.
25. Ujmując kwestię w ten sposób uważam, że orzecznictwo wspólnotowe w dziedzinie dopuszczalności nie pozwala na uchylenie się od rozstrzygnięcia pytania prejudycjalnego.
26. Jak wiadomo, zgodnie z tym orzecznictwem „w ramach współpracy pomiędzy Trybunałem a sądami krajowymi ustanowionej na mocy art. [234 WE] wyłącznie do sądu krajowego, przed którym sprawa zawisła i na którym spoczywa odpowiedzialność za wydanie orzeczenia w sprawie, należy ocena, z uwzględnieniem konkretnych okoliczności tej sprawy, czy wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niezbędne do wydania wyroku w postępowaniu przed sądem krajowym, jak i ocena zasadności pytań, z którymi zwraca się on do Trybunału. Wyłącznie „w szczególnych okolicznościach [bada on], czy jest właściwy w sprawie, jaka jest mu przekazywana przez sąd krajowy”(7) . W szczególności ma to miejsce „gdy okazuje się w oczywisty sposób, że wykładnia prawa wspólnotowego lub ocena ważności przepisu wspólnotowego, o którą zwraca się sąd krajowy, pozostaje bez związku ze stanem faktycznym czy przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, bądź gdy problem ma charakter hipotetyczny […]”(8) .
27. Wydaje mi się, że skoro sąd krajowy uznał, iż treść art. 871 rozporządzenia nr 2454/93 nie pozwala mu w jednoznaczny sposób ustalić, po spełnieniu jakich przesłanek przekazanie sprawy Komisji staje się obowiązkowe, nie można stwierdzić, że orzeczenie Trybunału w tej kwestii jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu, a w każdym razie nie w oczywisty sposób . W istocie dopiero po otrzymaniu wyjaśnienia ze strony Trybunału w zakresie wykładni, która umożliwiłaby mu stwierdzenie, czy w niniejszym przypadku istniał obowiązek zwrócenia się do Komisji, sąd krajowy może dokonać oceny zgodności z prawem krajowego postępowania. W szczególności dzięki wskazówkom dostarczonym przez Trybunał będzie mógł on orzec, czy w słuszny sposób Conseil général de la Vienne została pozbawiona gwarancji bezstronności, która polega na ocenie przez Komisję ewentualnego spełnienia przesłanek niedokonywania retrospektywnego pokrycia długu celnego.
28. W konsekwencji uważam, że pytanie jest dopuszczalne, i chciałbym zbadać je co do istoty.
B – Co do istoty sprawy
29. Pytaniem prejudycjalnym sąd krajowy zmierza w istocie do ustalenia, czy z art. 871 rozporządzenia nr 2454/93 wynika, że krajowe organy celne są zobowiązane przekazać sprawę Komisji, jeśli chociaż przejściowo powezmą wątpliwości w zakresie przesłanek niedokonywania retrospektywnego zaksięgowania pominiętych należności celnych.
30. Conseil général de la Vienne oraz rząd słowacki oceniają, że w każdym przypadku istnieje taki obowiązek.
31. Nawet rząd francuski przyznaje, że omawiany obowiązek istnieje w przypadku wątpliwości określonego rodzaju. W każdym razie podniósł on na wstępie kwestię, czy należy stosować w niniejszym przypadku pierwotną wersję art. 871, czy też wersję zmienioną, wynikającą z rozporządzenia nr 1335/2003 (zob. powyżej przypis 3), opowiadając się za drugim z rozwiązań.
32. Komisja jest w tym względzie przeciwnego zdania. Jest również przeciwnego zdania w kwestii istoty rozpatrywanego pytania, gdyż uważa, że jeśli pierwotną wątpliwość zastąpiło przekonanie, iż przesłanki niedokonywania retrospektywnego zaksięgowania nie są spełnione, krajowe władze nie są zobowiązane zwrócić się do Komisji.
33. Ze swej strony sądzę przede wszystkim, jeśli chodzi o określenie znajdującej zastosowanie wersji art. 871, że wyłącznie pierwotna wersja ma znaczenie dla niniejszej sprawy. Z pewnością jest bowiem prawdą, że jest to przepis proceduralny oraz że zgodnie z orzecznictwem wspólnotowym „uważa się, iż przepisy proceduralne mają zastosowanie do wszystkich postępowań zawisłych w momencie ich wejścia w życie”(9) . Jest jednak również prawdą, że zgodnie z ogólnymi zasadami nowe przepisy mogą mieć natychmiastowe zastosowanie jedynie w odniesieniu do sytuacji, które mimo że powstały pod rządami uprzedniej regulacji, nadal rodzą skutki prawne po wejściu w życie nowych przepisów.
34. Wydaje mi się właśnie, że sytuacja prawna mająca znaczenie w niniejszej sprawie całkowicie przestała rodzić skutki prawne zanim dokonane zostały zmiany wprowadzone rozporządzeniem nr 1335/2003, które weszło w życie w dniu 1 sierpnia 2003 r.. Pismo, którym organy celne wskazały na istnienie wątpliwości, które miały być przekazane Komisji, jest bowiem datowane na dzień 16 lipca 2001 r.; wezwanie Conseil général de la Vienne do tribunal d’instance de Poitiers pochodzi z dnia 19 lipca 2001 r., a ten ostatni orzekł w sprawie w dniu 20 grudnia 2002 r.
35. Wyjaśniwszy to, przejdę teraz do istoty sprawy, to znaczy zbadania, czy organy celne miały obowiązek zwrócić się do Komisji.
36. Przypomnę w tym celu, że zgodnie z art. 871 „jeżeli organy celne uznają, że warunki ustanowione w art. 220 ust. 2 lit. b) [kodeksu] zostały spełnione lub mają wątpliwości co do dokładnego zakresu kryteriów tego przepisu w odniesieniu do danego przypadku, organy te przekazują przypadek Komisji […]”(10) .
37. Z użycia czasu teraźniejszego w trybie oznajmującym można z pewnością wywieść, mając na względzie technikę redakcyjną stosowaną zwykle przez prawodawcę wspólnotowego, że chodzi o obowiązek przekazania sprawy Komisji.
38. Jednak w ten sposób nie wyczerpuje się materia niniejszej sprawy. Uważam bowiem, że w tym celu należy jeszcze zbadać, czy rzeczony obowiązek wygasa i czy organy celne mogą swobodnie wydać decyzję, jeśli wcześniejsze wątpliwości zostaną wyjaśnione. Zakładając utrzymanie się obowiązku mimo wygaśnięcia wątpliwości, należałoby ponadto wskazać, czego powinny one dotyczyć, tak aby chociaż przejściowe ich wystąpienie, zobowiązywało do zwrócenia się do Komisji.
39. a) Jeśli chodzi o pierwszy aspekt, wydaje mi się, że sposób sformułowania art. 871, jak stwierdziła również Komisja na rozprawie, prowadzi do wniosku, że przekazanie jej sprawy powinno nastąpić w tym samym czasie, w którym pojawiły się wątpliwości, co z kolei wyklucza istnienie tego obowiązku w przypadku, gdy początkowe wątpliwości zastąpiła pewność.
40. Dodam, że w niniejszej sprawie francuskie organy celne doszły w końcu do przekonania, że przesłanki przewidziane w art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego nie zostały spełnione oraz że w konsekwencji należało retrospektywnie zaksięgować pominięte należności celne. Uważam, że jeśli organy krajowe nabiorą w końcu przekonania, że należy postąpić w ten sposób, to nie ciąży na nich żaden obowiązek uprzedniego zwrócenia się do Komisji.
41. Wywodzę ten wniosek z zasad ustanowionych w orzecznictwie Trybunału dotyczącym przepisów, które zostały zastąpione bez zmiany ich ratio legis przez art. 871 rozporządzenia nr 2454/93 oraz przez art. 220 kodeksu celnego.
42. Odniosę się najpierw do art. 4 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1573/80 z dnia 20 czerwca 1980 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1697/79 w sprawie odzyskiwania, po dokonaniu odprawy celnej, należności celnych przywozowych lub wywozowych, które nie były wymagane od osoby odpowiedzialnej za zapłatę za towary zgłoszone do procedury celnej przewidującej obowiązek uiszczenia takich należności(11) . Przepis ten nie różnił się w istocie od art. 871 rozporządzenia nr 2454/93 i przewidywał, że „jeżeli właściwy organ państwa członkowskiego, w którym popełniony został błąd, sam nie jest w stanie z całą pewnością stwierdzić, że wszystkie przesłanki określone w art. 5 ust. 2 rozporządzenia podstawowego są spełnione […], wnosi do Komisji wniosek o wydanie decyzji […]” [tłumaczenie nieoficjalne].
43. Przesłanki te były zdefiniowane w art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1697/79 z dnia 24 lipca 1979 r. w sprawie odzyskiwania, po dokonaniu odprawy celnej, należności celnych przywozowych lub wywozowych, które nie były wymagane od osoby odpowiedzialnej za zapłatę za towary zgłoszone do procedury celnej przewidującej obowiązek uiszczenia takich należności(12) w podobnych słowach jak te, które następnie zostały użyte w art. 220 kodeksu celnego. Chodziło bowiem o należności celne „[…] które nie zostały zaksięgowane w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego” [tłumaczenie nieoficjalne].
44. Trybunał wyjaśnił już, że wskazany art. 4 rozporządzenia nr 1573/80 „nie obejmuje przypadku, w którym właściwe władze są przekonane, że przesłanki przewidziane w art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady nie są spełnione, i uważają one w związku z tym, że powinny dokonać pokrycia. Wykładnia ta jest zgodna z celem rozporządzenia Komisji. W istocie przyznanie Komisji uprawnień decyzyjnych w zakresie »retrospektywnego« pokrycia należności celnych ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania prawa wspólnotowego. Może być ono zagrożone w przypadkach uwzględnienia wniosków
o zaniechanie »retrospektywnego« pokrycia, ponieważ ocena, na której państwo członkowskie jest skłonne oprzeć pozytywną decyzję, może w rzeczywistości z powodu prawdopodobnego braku możliwości odwołania umknąć kontroli pozwalającej zapewnić jednolite stosowanie przesłanek określonych prawodawstwem wspólnotowym. Natomiast nie dzieje się tak w przypadkach, gdy organy krajowe przystępują do pokrycia […]. Zainteresowany jest wówczas uprawniony do kwestionowania takiej decyzji w postępowaniu przed sadem krajowym. W następstwie tego jednolitość prawa wspólnotowego będzie mogła być zapewniona przez Trybunał Sprawiedliwości w ramach postępowania prejudycjalnego”(13) .
45. Mając na uwadze, że wejście w życie kodeksu celnego i rozporządzenia nr 2454/93 nie ma moim zdaniem żadnego wpływu na zasady wyrażone przez Trybunał w kontekście poprzednio obowiązującego ustawodawstwa, uważam, że taki sam wniosek zachowuje ważność w niniejszej sprawie wobec tego, iż organy celne postanowiły dokonać retrospektywnego pokrycia.
46. Wyjaśniwszy w ten sposób jedną z kwestii wskazanych w pkt 38, proponuję, aby na pytanie prejudycjalne udzielić odpowiedzi, zgodnie z którą art. 871 rozporządzenia nr 2454/93 należy interpretować w ten sposób, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zobowiązuje on krajowych organów celnych do przekazania sprawy Komisji.
47. b) Wobec powyższego, gdyby Trybunał uznał jednak, że obowiązek zwrócenia się do Komisji istnieje mimo rozstrzygnięcia wątpliwości i mimo wydania decyzji o pokryciu, należy wyjaśnić, jak wskazałem już w pkt 38, co powinno być przedmiotem tych wątpliwości, aby można było zastosować art. 871 rozporządzenia nr 2454/93.
48. Zgodnie z treścią tego przepisu, aby nie dokonywać retrospektywnego zaksięgowania należności, wątpliwości powinny dotyczyć „zakresu kryteriów” przewidzianych w art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego.
49. Ponieważ przepis ten ma prawie identyczne brzmienie jak przepis go poprzedzający, to znaczy art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 1697/79, uważam, że pomocne będzie przypomnienie dla potrzeb niniejszej sprawy orzeczenia Trybunału, w którym dokonano wykładni tego przepisu(14) .
50. Zgodnie z tym orzecznictwem wątpliwości powinny obejmować następujące kwestie:
„– [czy] należności celne nie zostały pobrane na skutek błędu w wykładni lub stosowaniu przepisów dotyczących danych [należności], który był wynikiem działania właściwych organów, co wyklucza błędy wywołane przez nieprawidłowe zgłoszenia płatnika;
– [czy] płatnik działający w dobrej wierze nie mógł w rozsądny sposób wykryć tego błędu mimo jego doświadczenia zawodowego i należytej staranności, którą powinien był zachować, oraz […]
– [czy] płatnik ten przestrzegał wszystkich przepisów zawartych w obowiązujących uregulowaniach w zakresie zgłoszenia zdarzenia, z którym związane jest pobranie danych [należności]”(15) .
51. Jak orzekł wreszcie Trybunał, „do sądu krajowego należy stwierdzenie, czy mając na względzie okoliczności danego przypadku” wątpliwości organów krajowych dotyczyły wskazanych powyżej kwestii(16) .
52. Wystarczy przypomnieć jeszcze raz, że jeśli okaże się, iż wątpliwości te dotyczą tych kwestii, wówczas powstaje obowiązek organów krajowych zwrócenia się do Komisji. Oczywiście to wszystko pod warunkiem, że – odmiennie od tego, co wcześniej zaproponowałem – uznaje się, iż obowiązek ten utrzymuje się mimo rozstrzygnięcia wątpliwości organów krajowych i mimo wydania decyzji o pokryciu.
IV – Wnioski
53. Wobec powyższych rozważań proponuję, aby na pytanie przedstawione przez cour d’appel de Poitiers Trybunał udzielił następującej odpowiedzi:
„Artykuł 871 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny należy interpretować w ten sposób, że w okolicznościach badanych w niniejszej sprawie nie zobowiązuje on krajowych organów celnych do przekazania sprawy Komisji”.
(1) .
(2)  –	Dz.U. L 253, str. 1.
(3)  –	Liczne artykuły rozporządzenia nr 2454/93 mające znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu zostały zmienione w 2003 r. [rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1335/2003 r. z dnia 25 lipca 2003 r. zmieniającym rozporządzenie nr 2454/93 (Dz.U. L 187, str. 16)], lecz – jak wykażę to później (zob. pkt 31 i nast.) – zmiany te nie dotyczą niniejszej sprawy.
(4)  –	Dz.U. L 302, str. 1.
(5)  –	Tłumaczenie nieoficjalne z języka francuskiego.
(6)  – Z powodu błędu rzeczowego sąd krajowy powołuje się na art. 871 kodeksu celnego.
(7)  –	Wyroki z dnia 13 marca 2001 r. w sprawie C‑379/98 PreussenElektra, Rec. str. I‑2099, pkt 38 i 39 oraz z dnia 22 stycznia 2002 r. w sprawie C‑390/99 Canal Satélite Digital, Rec. str. I‑607, pkt 18 i 19.
(8)  –	Zobacz w szczególności wyroki z dnia 15 grudnia 1995 r. w sprawie C‑415/93 Bosman, Rec. str. I‑4921, pkt 61, z dnia 9 marca 2000 r. w sprawie C‑437/97 EKW i Wein & Co, Rec. str. I‑1157, pkt 52, z dnia 13 lipca 2000 r. w sprawie C‑36/99 Idéal tourisme, Rec. str. I‑6049, pkt 20 oraz z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie C‑318/00 Bacardi-Martini i Cellier des Dauphins, Rec. str. I‑905, pkt 43 (podkreślenie moje).
(9)  –	Wyroki z dnia 12 listopada 1981 r. w sprawach połączonych od 212/80 do 217/80 Salumi i in., Rec. str. 2735, pkt 9 oraz z dnia 6 lipca 1993 r. w sprawach połączonych C‑121/91 i C‑122/91CT Control (Rotterdam) i JCT Benelux przeciwko Komisji, Rec. str. I‑3873, pkt 22.
(10)  –	Podkreślenie moje.
(11)  –	Dz.U. L 161, str. 1.
(12)  –	Dz.U. L 197, str. 1.
(13)  –	Wyrok z dnia 26 czerwca 1990 r. w sprawie C‑64/89 Deutsche Fernsprecher, Rec. str. I‑2535, pkt 12 i 13 (podkreślenie moje). Zobacz również wyroki z dnia 27 czerwca 1991 r. w sprawie C‑348/89 Mecanarte, Rec. str. I‑3277, pkt 32 i 33 oraz z dnia 14 maja 1996 r. w sprawach połączonych C‑153/94 i C‑204/94 Faroe Seafood i in., Rec. str. I‑2465, pkt 79 i 80.
(14)  –	W wyroku z dnia 3 marca 2005 r. w sprawie C‑499/03 P Biegi Nahrungsmittel i Commonfood przeciwko Komisji, Zb.Orz. str. I‑1751, pkt 46 Trybunał dokonał wykładni art. 220 ust. 2 lit. b) kodeksu celnego odwołując się per analogiam do orzecznictwa dotyczącego art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 1697/79.
(15)  – Postanowienie z dnia 11 października 2001 r. w sprawie C‑30/00 William Hinton & Sons, Rec. str. I‑7511, pkt 74. Zobacz również wyroki z dnia 1 kwietnia 1993 r. w sprawie C‑250/91 Hewlett Packard France, Rec. str. I‑1819, pkt 12 i 13, z dnia 12 grudnia 1996 r. w sprawach połączonych od C‑47/95 do C‑50/95, C‑60/95, C‑81/95, C‑92/95 i C‑148/95 Olasagasti i in., Rec. str. I‑6579, pkt 32–35 oraz z dnia 26 listopada 1998 r. w sprawie C‑370/96 Covita, Rec. str. I‑7711, pkt 24–28.
(16)  –	Zobacz ww. wyroki w sprawie Covita, pkt 28, oraz w sprawie Olasagasti i in., pkt 36.