62021CJ0684
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δέκατο τμήμα)
της 2ας Μαρτίου 2023 (
*1
)
«Προδικαστική παραπομπή – Διανοητική ιδιοκτησία – Κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα – Κανονισμός (ΕΚ) 6/2002 – Άρθρο 8, παράγραφος 1 – Χαρακτηριστικά της εμφάνισης ενός προϊόντος, τα οποία υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του – Κριτήρια εκτιμήσεως – Ύπαρξη εναλλακτικών σχεδίων ή υποδειγμάτων – Δικαιούχος ο οποίος διαθέτει επίσης πλήθος προστατευόμενων εναλλακτικών σχεδίων – Πολυχρωμία ενός προϊόντος που δεν αναπαρίσταται στην καταχώριση του οικείου σχεδίου ή υποδείγματος»
Στην υπόθεση C‑684/21,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Oberlandesgericht Düsseldorf (ανώτερο περιφερειακό δικαστήριο Ντίσελντορφ, Γερμανία) με απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 2021, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 12 Νοεμβρίου 2021, στο πλαίσιο της δίκης
Papierfabriek Doetinchem BV
κατά
Sprick GmbH Bielefelder Papier- und Wellpappenwerk & Co.,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δέκατο τμήμα),
συγκείμενο από τους M. Ilešič, προεδρεύοντα του δέκατου τμήματος, I. Jarukaitis (εισηγητή) και Z. Csehi, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: M. Campos Sánchez-Bordona
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–
η Papierfabriek Doetinchem BV, εκπροσωπούμενη από τους C. Böhmer και C. Menebröcker, Rechtsanwälte,
–
η Sprick GmbH Bielefelder Papier- und Wellpappenwerk & Co., εκπροσωπούμενη από τον S. Rojahn, Rechtsanwältin,
–
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τις P. Němečková, J. Samnadda και από τον T. Scharf,
κατόπιν της απόφασης που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
H αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 8, παράγραφος 1, και του άρθρου 10 του κανονισμού (ΕΚ) 6/2002 του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2001, για τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα (ΕΕ 2002, L 3, σ. 1).
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της Papierfabriek Doetinchem BV και της Sprick GmbH Bielefelder Papier- und Wellpappenwerk & Co. (στο εξής: Sprick), σχετικά με αγωγή λόγω παραποίησης/απομίμησης εξαιτίας προβαλλόμενης προσβολής των δικαιωμάτων που απορρέουν από κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα του οποίου δικαιούχος είναι η Sprick.
Το νομικό πλαίσιο
3
Η αιτιολογική σκέψη 10 του κανονισμού 6/2002 έχει ως εξής:
«Η τεχνολογική καινοτομία δεν θα πρέπει να παρακωλύεται από τη χορήγηση προστασίας σε χαρακτηριστικά του σχεδίου ή υποδείγματος που υπαγορεύονται αποκλειστικά από μια τεχνική λειτουργία, εξυπακουομένου ότι αυτό δεν συνεπάγεται ότι ένα σχέδιο ή υπόδειγμα πρέπει να έχει αισθητική αξία. Επιπλέον, η διαλειτουργικότητα των προϊόντων διαφόρων κατασκευαστών δεν θα πρέπει να εμποδίζεται από την επέκταση της προστασίας στα σχέδια και υποδείγματα μηχανικών εξαρτημάτων. Συνεπώς, τα χαρακτηριστικά ενός σχεδίου ή υποδείγματος τα οποία αποκλείονται της προστασίας για τους λόγους αυτούς, δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν σταθμίζεται κατά πόσον άλλα χαρακτηριστικά του εν λόγω σχεδίου ή υποδείγματος πληρούν τους όρους προστασίας.»
4
Το άρθρο 3 του ως άνω κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ορισμοί», έχει ως εξής:
«Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως:
α)
“σχέδιο ή υπόδειγμα”: η εικόνα την οποία παρουσιάζει το σύνολο ή μέρος ενός προϊόντος η οποία προκύπτει από τα χαρακτηριστικά του, και ιδίως από τη γραμμή, το περίγραμμα, το χρώμα, το σχήμα, την υφή ή/και τα υλικά του ίδιου του προϊόντος ή/και της διακόσμησης που φέρει,
β)
“προϊόν”: κάθε βιομηχανικό αντικείμενο ή χειροτέχνημα, περιλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των εξαρτημάτων που προορίζονται για συναρμολόγηση σε ένα σύνθετο προϊόν, της συσκευασίας και της παρουσίασης, των γραφικών συμβόλων και των τυπογραφικών στοιχείων, αποκλειομένων όμως των προγραμμάτων ηλεκτρονικού υπολογιστή,
[…]».
5
Κατά το άρθρο 6 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ατομικός χαρακτήρας»:
«1.   Ένα σχέδιο ή υπόδειγμα θεωρείται ότι παρουσιάζει ατομικό χαρακτήρα εάν η συνολική εντύπωση που προκαλεί στον ενημερωμένο καταναλωτή διαφέρει από τη συνολική εντύπωση που προκαλεί στον εν λόγω καταναλωτή κάθε σχέδιο ή υπόδειγμα που έχει διατεθεί στο κοινό:
[…]».
6
Το άρθρο 8 του ίδιου κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Σχέδια και υποδείγματα υπαγορευόμενα από την τεχνική λειτουργία τους και σχέδια ή υποδείγματα διασυνδέσεων», προβλέπει, στην παράγραφο 1, τα εξής:
«Κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα δεν παρέχει δικαιώματα επί των χαρακτηριστικών της εμφάνισης ενός προϊόντος, τα οποία υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του.»
7
Το άρθρο 10 του κανονισμού 6/2002, το οποίο φέρει τον τίτλο «Έκταση της προστασίας», ορίζει, στην παράγραφο 1, τα εξής:
«Η προστασία που παρέχει το κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα εκτείνεται σε οποιοδήποτε σχέδιο ή υπόδειγμα το οποίο δεν προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη διαφορετική συνολική εντύπωση.»
8
Κατά το άρθρο 36 του κανονισμού, το οποίο φέρει τον τίτλο «Προϋποθέσεις τις οποίες πρέπει να πληροί η αίτηση»:
«1.   Η αίτηση για καταχώριση κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος πρέπει να περιλαμβάνει:
α)
αίτημα καταχώρισης,
β)
τα στοιχεία που επιτρέπουν την αναγνώριση του αιτούντος,
γ)
αναπαράσταση του σχεδίου ή υποδείγματος κατάλληλη για αναπαραγωγή. […]
[…]»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
9
Η Sprick είναι εταιρία που παράγει διανομέα χαρτιού συσκευασίας. Η εταιρία είναι δικαιούχος του υπ’ αριθ. 001344022-0006 κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος σχετικά με μηχανή συσκευασίας, το οποίο κατατέθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2012, καταχωρίσθηκε και δημοσιεύθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2012 και παρίσταται ως εξής:
10
Η Papierfabriek Doetinchem παράγει και εμπορεύεται προϊόν ανταγωνιστικό εκείνου που παράγει η Sprick.
11
Η Sprick, επικαλούμενη προσβολή των δικαιωμάτων που της παρέχει το επίμαχο στην κύρια δίκη σχέδιο ή υπόδειγμα, άσκησε ενώπιον του Landgericht Düsseldorf (περιφερειακού δικαστηρίου Ντίσελντορφ, Γερμανία) αγωγή κατά της Papierfabriek Doetinchem με αίτημα, μεταξύ άλλων, την παύση της προσβολής. Η τελευταία άσκησε ανταγωγή με αίτημα την ακύρωση του εν λόγω σχεδίου ή υποδείγματος, για τον λόγο ότι όλα τα χαρακτηριστικά του υπαγορεύονταν αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του συγκεκριμένου προϊόντος.
12
Με απόφαση της 18ης Μαΐου 2017, το Landgericht Düsseldorf (περιφερειακό δικαστήριο Ντίσελντορφ) δέχθηκε τα αιτήματα της Sprick και απέρριψε την ανταγωγή της Papierfabriek Doetinchem, με το σκεπτικό ότι, λαμβανομένης υπόψη της υπάρξεως «περισσότερων εναλλακτικών δυνατοτήτων σχεδιασμού» του προϊόντος, τα χαρακτηριστικά του επίμαχου στην κύρια δίκη σχεδίου δεν υπαγορεύονταν αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του.
13
Η Papierfabriek Doetinchem άσκησε έφεση κατά της εν λόγω αποφάσεως ενώπιον του Oberlandesgericht Düsseldorf (ανώτερου περιφερειακού δικαστηρίου Ντίσελντορφ, Γερμανία). Το δικαστήριο αυτό, με απόφαση της 27ης Ιουνίου 2019, ακύρωσε το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης σχέδιο, με το σκεπτικό ότι όλα τα χαρακτηριστικά του υπαγορεύονταν από την τεχνική λειτουργία του προϊόντος. Συναφώς, το Oberlandesgericht Düsseldorf (ανώτερο περιφερειακό δικαστήριο Ντίσελντορφ) έλαβε υπόψη την αίτηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας της Sprick EP 2897793, κατά την οποία όλα τα χαρακτηριστικά του ίδιου προϊόντος παρουσιάζονταν ως έχοντα πλεονεκτήματα από τεχνικής απόψεως και διαπίστωσε, στηριζόμενο στην απόφαση της 8ης Μαρτίου 2018, DOCERAM (C‑395/16, EU:C:2018:172), ότι δεν ασκούσε επιρροή η ύπαρξη «εφικτών εναλλακτικών μορφών» όσον αφορά το σχήμα του.
14
Κατόπιν αιτήσεως αναιρέσεως που άσκησε η Sprick, το Bundesgerichtshof (Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο, Γερμανία) αναίρεσε την απόφαση του Oberlandesgericht Düsseldorf (ανώτερου περιφερειακού δικαστηρίου Ντίσελντορφ) και ανέπεμψε τη διαφορά ενώπιον του δικαστηρίου αυτού προκειμένου να αποφανθεί εκ νέου. Το Bundesgerichtshof (Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο) έκρινε ότι το Oberlandesgericht Düsseldorf (ανώτερο περιφερειακό δικαστήριο Ντίσελντορφ) προσέδωσε υπερβολική σημασία στην αίτηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας EP 2897793 της Sprick, υπέπεσε σε νομικά σφάλματα κατά την εκτίμηση των λοιπών περιστάσεων και δεν έλαβε υπόψη όλες τις κρίσιμες πτυχές της συγκεκριμένης υπόθεσης. Κατά το Bundesgerichtshof (Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο), το Oberlandesgericht Düsseldorf (ανώτερο περιφερειακό δικαστήριο του Ντίσελντορφ) όφειλε να εξετάσει αν για την επιλογή της διαμόρφωσης του υπό εξέταση προϊόντος με δύο στοιχεία ήταν κρίσιμα και τα οπτικά κριτήρια, δεδομένου ότι μια τέτοια διαμόρφωση παρείχε τη δυνατότητα παραγωγής ενός δίχρωμου προϊόντος, όπως το προϊόν που πράγματι διατέθηκε στο εμπόριο. Επιπλέον, το Oberlandesgericht Düsseldorf (ανώτερο περιφερειακό δικαστήριο Ντίσελντορφ) δεν έπρεπε να παραβλέψει το γεγονός ότι η Sprick διέθετε αρκετά σχέδια ή υποδείγματα για εναλλακτικές μορφές σχεδιασμού που θα μπορούσαν να επιτελέσουν την ίδια τεχνική λειτουργία με το προϊόν που σχεδιάστηκε σύμφωνα με το επίμαχο στην κύρια δίκη σχέδιο ή υπόδειγμα.
15
Κατόπιν της αναπομπής της υπόθεσης της κύριας δίκης ενώπιον του Oberlandesgericht Düsseldorf (ανώτερου περιφερειακού δικαστηρίου Ντίσελντορφ), το οποίο είναι το αιτούν δικαστήριο, το δικαστήριο αυτό εκτιμά ότι η σκέψη 30 της απόφασης της 8ης Μαρτίου 2018, DOCERAM (C‑395/16, EU:C:2018:172), συνηγορεί υπέρ μιας ερμηνείας κατά την οποία η ύπαρξη άλλων σχεδίων ή υποδειγμάτων είναι ήσσονος σημασίας, στο πλαίσιο της εκτίμησης του συνόλου των αντικειμενικών περιστάσεων της περίπτωσης που προβλέπεται στο άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 6/2002, όταν ο δικαιούχος του επίμαχου σχεδίου ή υποδείγματος διεκδικεί προστασία των σχεδίων και υποδειγμάτων και για τα εναλλακτικά σχέδια ή υποδείγματα.
16
Όσον αφορά την εκτίμηση του Bundesgerichtshof (Ανώτατου Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου), κατά την οποία το αιτούν δικαστήριο όφειλε να εξετάσει αν ο αποτελούμενος από δύο μέρη σχεδιασμός του προϊόντος, ο οποίος προκύπτει από το επίμαχο στην κύρια δίκη σχέδιο ή υπόδειγμα, στηριζόταν σε οπτικά κριτήρια, καθόσον ο σχεδιασμός αυτός παρείχε τη δυνατότητα διχρωμίας η οποία δεν υπαγορευόταν από την τεχνική λειτουργία του προϊόντος, το αιτούν δικαστήριο παρατηρεί ότι η διχρωμία δεν προκύπτει από το σχέδιο ή το υπόδειγμα που καταχωρίστηκε.
17
Υπ’ αυτές τις συνθήκες, το Oberlandesgericht Düsseldorf (ανώτερο περιφερειακό δικαστήριο του Ντίσελντορφ) αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, προκειμένου να καθορισθεί εάν τα χαρακτηριστικά της εμφανίσεως ενός προϊόντος υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του, η εκτίμηση πρέπει να διενεργείται υπό το πρίσμα του επίμαχου σχεδίου ή υποδείγματος, των αντικειμενικών περιστάσεων που καθιστούν σαφείς τους λόγους που πρυτάνευσαν κατά την επιλογή των χαρακτηριστικών της εμφανίσεως του οικείου προϊόντος, των δεδομένων σχετικά με τη χρήση του ή ακόμη της υπάρξεως εναλλακτικών σχεδίων ή υποδειγμάτων που μπορούν να επιτελέσουν την ίδια τεχνική λειτουργία (απόφαση της 8ης Μαρτίου 2018, DOCERAM, C‑395/16, EU:C:2018:172). Ποια σημασία πρέπει να αποδοθεί, όσον αφορά την πτυχή της υπάρξεως άλλων σχεδίων ή υποδειγμάτων, στο γεγονός ότι ο δικαιούχος του σχεδίου ή υποδείγματος έχει καταχωρίσει δικαιώματα για περισσότερα εναλλακτικά σχέδια ή υποδείγματα;
2)
Πρέπει κατά την εξέταση του ζητήματος εάν τα χαρακτηριστικά της εμφανίσεως ενός προϊόντος υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του να λαμβάνεται υπόψη το ότι ο σχεδιασμός επιτρέπει την πολυχρωμία, όταν αυτός καθαυτός ο χρωματικός συνδυασμός δεν προκύπτει από την καταχώριση;
3)
Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο δεύτερο ερώτημα: Ασκεί το γεγονός αυτό επιρροή στην έκταση της προστασίας του σχεδίου ή υποδείγματος;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος
18
Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 6/2002 έχει την έννοια ότι η εκτίμηση του κατά πόσον τα χαρακτηριστικά της εμφάνισης ενός προϊόντος υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, πρέπει να διενεργείται λαμβανομένων υπόψη των αντικειμενικών περιστάσεων που καθορίζουν την επιλογή των χαρακτηριστικών αυτών, της ύπαρξης εναλλακτικών σχεδίων ή υποδειγμάτων που καθιστούν δυνατή την επίτευξη της τεχνικής λειτουργίας του ή ακόμη του γεγονότος ότι ο δικαιούχος του σχεδίου ή υποδείγματος έχει καταχωρίσει μεγάλο αριθμό εναλλακτικών σχεδίων ή υποδειγμάτων.
19
Συναφώς, επισημαίνεται ότι το άρθρο 3, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 6/2002 ορίζει ως σχέδιο ή υπόδειγμα την εικόνα την οποία παρουσιάζει το σύνολο ή μέρος ενός προϊόντος η οποία προκύπτει από τα χαρακτηριστικά του, και ιδίως από τη γραμμή, το περίγραμμα, το χρώμα, το σχήμα, την υφή ή/και τα υλικά του ίδιου του προϊόντος ή/και της διακόσμησης που φέρει. Επομένως, στο πλαίσιο του συστήματος που προβλέπει ο κανονισμός 6/2002, το καθοριστικό στοιχείο ενός σχεδίου ή υποδείγματος είναι η εμφάνιση (αποφάσεις της 8ης Μαρτίου 2018, DOCERAM, C‑395/16, EU:C:2018:172, σκέψη 25 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 28ης Οκτωβρίου 2021, Ferrari, C‑123/20, EU:C:2021:889, σκέψη 30).
20
Το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 6/2002, το οποίο έχει ως σκοπό, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 10 του κανονισμού αυτού, να μην παρακωλύεται η τεχνολογική καινοτομία, ορίζει ότι το κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα δεν παρέχει δικαιώματα επί των χαρακτηριστικών της εμφάνισης ενός προϊόντος τα οποία υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του. Επομένως, η διάταξη αυτή αποκλείει από την προστασία που παρέχει ο κανονισμός την περίπτωση κατά την οποία η ανάγκη επιτελέσεως μιας τεχνικής λειτουργίας του οικείου προϊόντος είναι ο μόνος παράγων που καθόρισε την επιλογή από τον δημιουργό ενός χαρακτηριστικού της εμφάνισης του προϊόντος αυτού, ενώ κριτήρια άλλης φύσεως, και δη κριτήρια σχετικά με την οπτική διάσταση του εν λόγω προϊόντος, ουδόλως επηρέασαν την επιλογή του χαρακτηριστικού αυτού (πρβλ. απόφαση της 8ης Μαρτίου 2018, DOCERAM, C‑395/16, EU:C:2018:172, σκέψεις 26, 29 και 31).
21
Όσον αφορά, ειδικότερα, την ύπαρξη εναλλακτικών σχεδίων ή υποδειγμάτων που μπορούν να επιτελέσουν την ίδια λειτουργία με εκείνη του οικείου προϊόντος, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, αν το γεγονός αυτό ήταν αρκετό προκειμένου να αποκλεισθεί η εφαρμογή του άρθρου 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 6/2002, δεν θα μπορούσε να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο ένας οικονομικός φορέας να προβεί στην καταχώριση, ως κοινοτικών σχεδίων ή υποδειγμάτων, διαφόρων πιθανών σχημάτων ενός προϊόντος στο οποίο έχουν ενσωματωθεί χαρακτηριστικά της εμφάνισής του τα οποία υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του. Τούτο θα έδινε τη δυνατότητα σε αυτόν τον οικονομικό φορέα να απολαύει, σε σχέση με ένα τέτοιο προϊόν, προστασίας σχεδόν απόλυτης και ισοδύναμης προς αυτή που προσφέρει ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, χωρίς να υπόκειται στις προϋποθέσεις που ισχύουν για τη χορήγηση αυτού του τελευταίου, και θα μπορούσε να εμποδίσει τους ανταγωνιστές να προσφέρουν ένα προϊόν στο οποίο θα έχουν ενσωματωθεί ορισμένα λειτουργικά χαρακτηριστικά ή θα περιόριζε τις πιθανές τεχνικές λύσεις, στερώντας έτσι από το άρθρο 8, παράγραφος 1, την πρακτική αποτελεσματικότητά του. Ως εκ τούτου, η ύπαρξη εναλλακτικών σχεδίων ή υποδειγμάτων δεν είναι καθοριστική για την εφαρμογή της διάταξης αυτής (πρβλ. απόφαση της 8ης Μαρτίου 2018_DOCERAM, C‑395/16, EU:C:2018:172, σκέψεις 30 και 32). Το ίδιο ισχύει και όταν ο δικαιούχος του συγκεκριμένου σχεδίου ή υποδείγματος έχει καταχωρίσει πλείονα εναλλακτικά σχέδια ή υποδείγματα.
22
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι, προκειμένου να εκτιμηθεί αν τα χαρακτηριστικά της εμφάνισης ενός προϊόντος εμπίπτουν στο άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 6/2002, εναπόκειται στο εθνικό δικαστήριο να συνεκτιμήσει όλες τις κρίσιμες αντικειμενικές περιστάσεις κάθε συγκεκριμένης περίπτωσης. Η εν λόγω εκτίμηση πρέπει να διενεργείται, μεταξύ άλλων, υπό το πρίσμα του συγκεκριμένου σχεδίου ή υποδείγματος, των αντικειμενικών περιστάσεων που καθιστούν σαφείς τους λόγους που πρυτάνευσαν κατά την επιλογή των χαρακτηριστικών της εμφανίσεως του προϊόντος, των δεδομένων σχετικά με τη χρήση του ή ακόμη της υπάρξεως εναλλακτικών σχεδίων ή υποδειγμάτων που μπορούν να επιτελέσουν την ίδια τεχνική λειτουργία, εφόσον τα ανωτέρω αποδεικνύονται από αξιόπιστα αποδεικτικά στοιχεία (πρβλ. απόφαση της 8ης Μαρτίου 2018, DOCERAM, C‑395/16, EU:C:2018:172, σκέψεις 36 και 37).
23
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 6/2002 έχει την έννοια ότι η εκτίμηση του κατά πόσον τα χαρακτηριστικά της εμφάνισης ενός προϊόντος υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του, όπως ορίζεται στη διάταξη αυτή, πρέπει να διενεργείται λαμβανομένων υπόψη του συνόλου των κρίσιμων αντικειμενικών περιστάσεων κάθε περίπτωσης, ιδίως εκείνων που καθορίζουν την επιλογή των χαρακτηριστικών αυτών, της ύπαρξης εναλλακτικών σχεδίων ή υποδειγμάτων που καθιστούν δυνατή την επίτευξη της τεχνικής λειτουργίας και του γεγονότος ότι ο δικαιούχος του σχεδίου ή υποδείγματος είναι επίσης δικαιούχος πολλών εναλλακτικών σχεδίων ή υποδειγμάτων, χωρίς ωστόσο το γεγονός αυτό να έχει καθοριστική σημασία για την εφαρμογή της εν λόγω διάταξης.
Επί του δευτέρου προδικαστικού ερωτήματος
24
Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 6/2002 έχει την έννοια ότι, στο πλαίσιο της εξέτασης του ζητήματος αν η εμφάνιση ενός προϊόντος υπαγορεύεται αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι ο σχεδιασμός του προϊόντος παρέχει τη δυνατότητα πολυχρωμίας, όταν η πολυχρωμία δεν προκύπτει από την καταχώριση του συγκεκριμένου σχεδίου ή υποδείγματος.
25
Συναφώς, πρέπει να ληφθεί υπόψη η νομολογία που παρατίθεται στις σκέψεις 19 και 22 της παρούσας απόφασης σχετικά με την εμφάνιση, ως το ουσιώδες στοιχείο της προστασίας που παρέχει ένα σχέδιο ή υπόδειγμα, και σχετικά με τις περιστάσεις που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη προκειμένου να εκτιμηθεί αν τα χαρακτηριστικά της εμφάνισης ενός προϊόντος υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του, κατά την έννοια του άρθρου 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 6/2002.
26
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι οπτικά κριτήρια, όπως ο σχεδιασμός με δύο στοιχεία που παρέχουν δυνατότητα πολυχρωμίας ενός προϊόντος, μπορούν, κατ’ αρχήν, να συγκαταλέγονται στις περιστάσεις που πρέπει να ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο της εκτίμησης, χωρίς, ωστόσο, να είναι, αυτές καθαυτές, καθοριστικές.
27
Όσον αφορά, ειδικότερα, το κατά πόσον το γεγονός ότι ο σχεδιασμός ενός προϊόντος παρέχει τη δυνατότητα πολυχρωμίας μπορεί να ληφθεί υπόψη στην περίπτωση καταχωρισμένου σχεδίου ή υποδείγματος, όταν η πολυχρωμία δεν περιλαμβάνεται στην οικεία καταχώριση, υπενθυμίζεται ότι η καταχώριση του σχεδίου ή υποδείγματος σε δημόσιο μητρώο έχει ως σκοπό να το καθιστά προσβάσιμο στις αρμόδιες αρχές και στο κοινό, και ειδικότερα στους επιχειρηματίες (απόφαση της 5ης Ιουλίου 2018, Mast-Jägermeister κατά EUIPO, C‑217/17 P, EU:C:2018:534, σκέψη 53).
28
Αφενός, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να γνωρίζουν με επαρκή σαφήνεια και ακρίβεια τη φύση των συστατικών στοιχείων ενός σχεδίου ή υποδείγματος, ώστε να είναι σε θέση να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους σχετικά με την προηγούμενη εξέταση των αιτήσεων καταχωρίσεως, καθώς και με τη δημοσίευση και την τήρηση κατάλληλου και ακριβούς μητρώου σχεδίων και υποδειγμάτων. Αφετέρου, οι επιχειρηματίες πρέπει να μπορούν να ενημερώνονται με σαφήνεια και ακρίβεια για τις καταχωρίσεις που πραγματοποιούν ή τις αιτήσεις καταχωρίσεως που υποβάλλουν οι πραγματικοί ή δυνητικοί ανταγωνιστές τους, καθώς και να ενημερώνονται καταλλήλως σχετικά με τα δικαιώματα τρίτων. Επομένως, η απαίτηση αυτή αποσκοπεί στην εδραίωση της ασφάλειας δικαίου υπέρ των τρίτων (απόφαση της 5ης Ιουλίου 2018, Mast-Jägermeister κατά EUIPO, C‑217/17 P, EU:C:2018:534, σκέψεις 53 και 54 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
29
Περαιτέρω, το άρθρο 36, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 6/2002 προβλέπει ότι η αίτηση καταχωρίσεως κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος πρέπει να περιλαμβάνει «αναπαράσταση του σχεδίου ή υποδείγματος κατάλληλη για αναπαραγωγή».
30
Συναφώς, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η αναπαράσταση του σχεδίου ή υποδείγματος του οποίου ζητείται η καταχώριση πρέπει να καθιστά δυνατή τη σαφή ταυτοποίηση του σχεδίου ή υποδείγματος αυτού (απόφαση της 28ης Οκτωβρίου 2021, Ferrari, C‑123/20, EU:C:2021:889, σκέψη 39 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Η απαίτηση της γραφικής αναπαραστάσεως έχει ιδίως ως λειτουργία να προσδιορίζει το ίδιο το σχέδιο ή υπόδειγμα, ώστε να καθορίζεται το ακριβές αντικείμενο της προστασίας που παρέχει το καταχωρισμένο σχέδιο ή υπόδειγμα στον δικαιούχο του (απόφαση της 5ης Ιουλίου 2018, Mast-Jägermeister κατά EUIPO, C‑217/17 P, EU:C:2018:534, σκέψεις 51 και 52) και να συμμορφώνεται προς τους σκοπούς που μνημονεύθηκαν στις σκέψεις 27 και 28 της παρούσας αποφάσεως.
31
Επομένως, διαπιστώνεται ότι η απλή δυνατότητα πολυχρωμίας την οποία παρέχει ο σχεδιασμός σε δύο μέρη του οικείου προϊόντος έχει υποκειμενικό χαρακτήρα αν η πολυχρωμία αυτή δεν περιλαμβάνεται στην αναπαράσταση του επίμαχου στην κύρια δίκη σχεδίου ή υποδείγματος και δεν αρκεί αυτή καθεαυτήν για να αποκλειστεί η εφαρμογή της εξαίρεσης από την προστασία που προβλέπεται στο άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 6/2002. Αντίθετη ερμηνεία θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα ανακρίβειες ή έλλειψη βεβαιότητας ως προς το ακριβές αντικείμενο της προστασίας του εν λόγω σχεδίου ή υποδείγματος και θα μπορούσε να θίξει την ασφάλεια δικαίου.
32
Κατόπιν των προεκτεθέντων, στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 6/2002 έχει την έννοια ότι, στο πλαίσιο της εξέτασης του ζητήματος αν η εμφάνιση ενός προϊόντος υπαγορεύεται αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του, το γεγονός ότι ο σχεδιασμός του προϊόντος παρέχει τη δυνατότητα πολυχρωμίας σχεδίου ή υποδείγματος δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη όταν η πολυχρωμία αυτή δεν προκύπτει από την καταχώριση του συγκεκριμένου σχεδίου ή υποδείγματος.
Επί του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος
33
Με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν, σε περίπτωση καταφατικής απάντησης στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, ο κανονισμός 6/2002 έχει την έννοια ότι το γεγονός ότι ο σχεδιασμός του υπό εξέταση προϊόντος παρέχει τη δυνατότητα πολυχρωμίας, μολονότι αυτή καθεαυτήν δεν προκύπτει από την καταχώριση του συγκεκριμένου σχεδίου ή υποδείγματος, ασκεί επιρροή στην έκταση της προστασίας που παρέχει το εν λόγω σχέδιο ή υπόδειγμα.
34
Λαμβανομένης, όμως, υπόψη της απάντησης που δόθηκε στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, παρέλκει η απάντηση στο τρίτο ερώτημα.
Επί των δικαστικών εξόδων
35
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δέκατο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) 6/2002 του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2001, για τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα
έχει την έννοια ότι:
η εκτίμηση του κατά πόσον τα χαρακτηριστικά της εμφάνισης ενός προϊόντος υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του, όπως ορίζεται στη διάταξη αυτή, πρέπει να διενεργείται λαμβανομένων υπόψη του συνόλου των κρίσιμων αντικειμενικών περιστάσεων κάθε περίπτωσης, ιδίως εκείνων που καθορίζουν την επιλογή των χαρακτηριστικών αυτών, της ύπαρξης εναλλακτικών σχεδίων ή υποδειγμάτων που καθιστούν δυνατή την επίτευξη της τεχνικής λειτουργίας και του γεγονότος ότι ο δικαιούχος του σχεδίου ή υποδείγματος είναι επίσης δικαιούχος πολλών εναλλακτικών σχεδίων ή υποδειγμάτων, χωρίς ωστόσο το γεγονός αυτό να έχει καθοριστική σημασία για την εφαρμογή της εν λόγω διάταξης.
2)
Το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 6/2002
έχει την έννοια ότι:
στο πλαίσιο της εξέτασης του ζητήματος αν η εμφάνιση ενός προϊόντος υπαγορεύεται αποκλειστικά από την τεχνική λειτουργία του, το γεγονός ότι ο σχεδιασμός του προϊόντος παρέχει τη δυνατότητα πολυχρωμίας σχεδίου ή υποδείγματος δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη όταν η πολυχρωμία αυτή δεν προκύπτει από την καταχώριση του συγκεκριμένου σχεδίου ή υποδείγματος.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.