ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τρίτο τμήμα)
της 1ης Φεβρουαρίου 2018 (*)
«ΕΓΤΕ και ΕΓΤΑΑ – Δαπάνες αποκλειόμενες από τη χρηματοδότηση – Δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν από την Ελλάδα – Κατ’ αποκοπή δημοσιονομικές διορθώσεις – Καθεστώς στρεμματικών ενισχύσεων – Έννοια των μονίμων βοσκοτόπων – Προϋποθέσεις επιβολής δημοσιονομικής διόρθωσης 25 % – Κοινοποίηση προβλεπόμενη από το άρθρο 11, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) 885/2006 – Άρθρο 31, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) 1122/2009 – Πολλαπλή συμμόρφωση – Έλεγχος των κανονιστικών απαιτήσεων για τη διαχείριση – Έλεγχος της καλής γεωργικής και περιβαλλοντικής κατάστασης – Υποχρέωση αιτιολόγησης – Αφαίρεση διόρθωσης ακυρωθείσας από το Γενικό Δικαστήριο»
Στην υπόθεση T–506/15,
Ελληνική Δημοκρατία, εκπροσωπούμενη από τον Γ. Κανελλόπουλο και τις Ε. Λευθεριώτου, Ό. Τσιρκινίδου και Α. Βασιλοπούλου,
προσφεύγουσα,
υποστηριζόμενη από
το Βασίλειο της Ισπανίας, εκπροσωπούμενο από την A. Gavela Llopis,
παρεμβαίνον,
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκπροσωπούμενης από τους H. Kranenborg και Δ. Τριανταφύλλου,
καθής,
με αντικείμενο προσφυγή βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ για την ακύρωση της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2015/1119 της Επιτροπής, της 22ας Ιουνίου 2015, για τον αποκλεισμό από τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορισμένων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) (ΕΕ 2015, L 182, σ. 39),
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),
συγκείμενο από τους S. Frimodt Nielsen, πρόεδρο, V. Kreuschitz και N. Półtorak (εισηγήτρια), δικαστές,
γραμματέας: E. Coulon
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
I.      Ιστορικό της διαφοράς
1.      Όσον αφορά το σύστημα των ενιαίων πληρωμών
1        Από τις 17 έως τις 25 Ιουνίου 2010, από τις 17 έως τις 21 Ιανουαρίου 2011, από τις 28 Νοεμβρίου έως τις 2 Δεκεμβρίου 2011 και από τις 10 έως τις 15 Ιουνίου 2012, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διενήργησε, αντιστοίχως, τις έρευνες ΑΑ/2010/09, ΑΑ/2011/34, ΑΑ/2011/11 και ΑΑ/2012/04 GR, σχετικά με τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων, για στρεμματικές ενισχύσεις.
2        Με επιστολές της 19ης Οκτωβρίου 2010, της 12ης Φεβρουαρίου 2012 και της 16ης Οκτωβρίου 2012, η Επιτροπή γνωστοποίησε τις παρατηρήσεις της στην Ελληνική Δημοκρατία. Η τελευταία απάντησε στις ανωτέρω επιστολές, αντιστοίχως, στις 7 Ιανουαρίου 2011, 31 Μαΐου 2012, 18 Δεκεμβρίου 2012 και 31 Ιανουαρίου 2013.
3        Στις 23 Μαΐου 2013, πραγματοποιήθηκε διμερής σύσκεψη κατόπιν πρόσκλησης της 2ας Απριλίου 2013. Με επιστολή της 14ης Ιουνίου 2013, η Επιτροπή απέστειλε στην Ελληνική Δημοκρατία τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε κατόπιν της διεξαγωγής της εν λόγω διμερούς σύσκεψης, στα οποία η Ελληνική Δημοκρατία απάντησε με επιστολή της 19ης Σεπτεμβρίου 2013.
4        Με επιστολή της 18ης Φεβρουαρίου 2014, η Επιτροπή ενημέρωσε την Ελληνική Δημοκρατία για την πρόθεσή της να αποκλείσει από τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ποσό ύψους 302 577 561,08 ευρώ, διότι η εφαρμογή του συστήματος καταβολής στρεμματικών ενισχύσεων δεν ήταν σύμφωνη με τους ισχύοντες ενωσιακούς κανόνες κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011.
5        Με επιστολή της 8ης Απριλίου 2014, η Ελληνική Δημοκρατία παρέπεμψε την υπόθεση ενώπιον του οργάνου συμβιβασμού. Το όργανο αυτό εξέδωσε τη γνώμη του στις 22 Οκτωβρίου 2014.
6        Στις 27 Ιανουαρίου 2015, η Επιτροπή εξέδωσε την τελική της θέση, με την οποία πρότεινε να αποκλεισθεί από τη χρηματοδότηση, λόγω της δημοσιονομικής διόρθωσης που επιβλήθηκε στην Ελληνική Δημοκρατία στον τομέα των άμεσων ενισχύσεων, ένα τελικό ακαθάριστο ποσό ύψους 313 483 531,71 ευρώ.
2.      Όσον αφορά την πολλαπλή συμμόρφωση
7        Από τις 5 έως τις 9 Σεπτεμβρίου 2011, η Επιτροπή διεξήγαγε την υπ’ αριθ. XC/2011/001/GR έρευνα σχετικά με τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο του καθεστώτος της πολλαπλής συμμόρφωσης.
8        Με επιστολή της 24ης Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή γνωστοποίησε τις παρατηρήσεις της στην Ελληνική Δημοκρατία. Η τελευταία απάντησε στην επιστολή αυτή στις 24 Ιανουαρίου 2012.
9        Στις 23 Μαΐου 2013 πραγματοποιήθηκε διμερής σύσκεψη κατόπιν πρόσκλησης της 28ης Φεβρουαρίου 2013. Με επιστολή της 14ης Ιουνίου 2013, η Επιτροπή απέστειλε στην Ελληνική Δημοκρατία τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε κατόπιν της διεξαγωγής της εν λόγω διμερούς σύσκεψης, στα οποία η Ελληνική Δημοκρατία απάντησε με επιστολή της 13ης Νοεμβρίου 2013.
10      Με επιστολή της 20ής Φεβρουαρίου 2014, η Επιτροπή ενημέρωσε την Ελληνική Δημοκρατία για την πρόθεσή της να αποκλείσει από τη χρηματοδότηση της Ένωσης ποσό ύψους 38 115 819,86 ευρώ, διότι η εφαρμογή του συστήματος πολλαπλής συμμόρφωσης δεν ήταν σύμφωνη με τους ισχύοντες ενωσιακούς κανόνες κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011.
11      Με επιστολή της 1ης Απριλίου 2014, η Ελληνική Δημοκρατία και ο Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (στο εξής: ΟΠΕΚΕΠΕ) παρέπεμψαν την υπόθεση ενώπιον του οργάνου συμβιβασμού. Το τελευταίο εξέδωσε τη γνώμη του στις 24 Σεπτεμβρίου 2014.
12      Στις 4 Φεβρουαρίου 2015, η Επιτροπή εξέδωσε την τελική της θέση, με την οποία πρότεινε να αποκλεισθεί από τη χρηματοδότηση, λόγω της δημοσιονομικής διόρθωσης που επιβλήθηκε στην Ελληνική Δημοκρατία στον τομέα της πολλαπλής συμμόρφωσης, ένα τελικό ακαθάριστο ποσό ύψους 16 060 573,95 ευρώ, εκ των οποίων ένα ακαθάριστο ποσό ύψους 5 206 914,77 ευρώ αντιστοιχούσε στο έτος υποβολής αιτήσεων 2011.
13      Στις 22 Ιουνίου 2015, η Επιτροπή εξέδωσε την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2015/1119 της Επιτροπής, για τον αποκλεισμό από τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορισμένων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) (ΕΕ 2015, L 182, σ. 39, στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση).
3.      Προσβαλλόμενη απόφαση
14      Με την προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή αποφάσισε να αποκλείσει από τη χρηματοδότηση της Ένωσης ορισμένες δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του ΕΓΤΕ και του ΕΓΤΑΑ (στο εξής, μεμονωμένα: Ταμείο). Όσον αφορά την Ελληνική Δημοκρατία, η Επιτροπή εφάρμοσε δημοσιονομικές διορθώσεις ως προς τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011 στους κρίσιμους εν προκειμένω τομείς, δηλαδή στους τομείς των άμεσων ενισχύσεων και του καθεστώτος της πολλαπλής συμμόρφωσης. Όσον αφορά τις άμεσες ενισχύσεις, η Επιτροπή επέβαλε διόρθωση καθαρού ποσού 302 577 561,08 ευρώ και, όσον αφορά το καθεστώς της πολλαπλής συμμόρφωσης, επέβαλε διόρθωση καθαρού ποσού 15 383 972,53 ευρώ.
15      Η Επιτροπή δικαιολόγησε την επιβολή των κατ’ αποκοπή διορθώσεων με το σκεπτικό το οποίο εκτίθεται στη συνοπτική έκθεση που επισυνάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση (στο εξής: συνοπτική έκθεση).
1.      Όσον αφορά τις άμεσες ενισχύσεις
16      Όσον αφορά τις εξακριβώσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2009, η Επιτροπή εκτίμησε ότι οι εν λόγω εξακριβώσεις κατέδειξαν μεγάλο αριθμό αλλαγών όσον αφορά την επιλεξιμότητα αγροτεμαχίων ή τμημάτων αγροτεμαχίων στο σύστημα αναγνώρισης αγροτεμαχίων (στο εξής: ΣΑΑ), που είχαν επιπτώσεις στη σταθερότητα του συστήματος και επηρέαζαν την ποιότητα των διασταυρούμενων ελέγχων που προβλέπονται στο άρθρο 24 του κανονισμού (ΕΚ) 796/2004 της Επιτροπής, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων για την εφαρμογή της πολλαπλής συμμόρφωσης, της διαφοροποίησης και του ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) 1782/2003 του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής και για τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς (ΕΕ 2004, L 141, σ. 18). Παρά τα σχετικά αιτήματα, οι ελληνικές αρχές δεν μεταβίβασαν τα αναδρομικώς ανακτηθέντα ποσά.
17      Όσον αφορά τις διοικητικές διαδικασίες, από την εξέταση των καταλόγων των τροποποιήσεων του συστήματος στον νομό Λακωνίας (Ελλάδα) προκύπτει η μη συμφωνία ορισμένων τροποποιήσεων προς το άρθρο 15 του κανονισμού 796/2004 ή προς το έγγραφο AGRI-49533-2002 της Επιτροπής σχετικά με την έννοια του προφανούς σφάλματος κατά το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΚ) 2419/2001 (στο εξής: έγγραφο AGRI-49533-2002).
18      Όσον αφορά τους επιτόπιους ελέγχους, η Επιτροπή προέβη στις ακόλουθες διαπιστώσεις:
–        η ανάλυση κινδύνου κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2010 και 2011 δεν ήταν σύμφωνη με το άρθρο 31, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) 1122/2009 της Επιτροπής, της 30ής Νοεμβρίου 2009, σχετικά με τη θέσπιση λεπτομερών διατάξεων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) 73/2009 του Συμβουλίου όσον αφορά την πολλαπλή συμμόρφωση, τη διαφοροποίηση και το ολοκληρωμένο σύστημα διαχειρίσεως και ελέγχου, στο πλαίσιο των καθεστώτων άμεσης στήριξης για τους γεωργούς που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό, καθώς και λεπτομερών διατάξεων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) 1234/2007 του Συμβουλίου όσον αφορά την πολλαπλή συμμόρφωση στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης που προβλέπεται για τον αμπελοοινικό τομέα (ΕΕ 2009, L 316, σ. 65), ιδιαιτέρως δε όσον αφορά το έτος υποβολής αιτήσεων 2010, ως προς το οποίο διαπιστώθηκαν «σημαντικές διαφορές»,
–        το δείγμα του 50 % των αγροτεμαχίων για τους επιτόπιους ελέγχους δεν επιλεγόταν πάντοτε κατά τρόπο που να εγγυάται αντιπροσωπευτικό και αξιόπιστο επίπεδο ελέγχου όσον αφορά την ελεγχόμενη έκταση και τη ζητούμενη ενίσχυση, σύμφωνα με το άρθρο 33 του κανονισμού 1122/2009,
–        για το έτος υποβολής αιτήσεων 2009, η μη συμμόρφωση με τα άρθρα 29 και 30 του κανονισμού 796/2004, κατά τα οποία απαιτείται ο επιτόπιος έλεγχος ποσοστού τουλάχιστον 50 % των αγροτεμαχίων για τα οποία έχει υποβληθεί αίτηση ενίσχυσης, επηρέασε την ακρίβεια των πληρωμών,
–        από τις εξακριβώσεις κατά το 2010 προέκυψαν σφάλματα κατά την καταχώριση των αποτελεσμάτων των ελέγχων σε ψηφιακή μορφή (όσον αφορά τις συντεταγμένες και τα σχήματα των αγροτεμαχίων), με αποτέλεσμα να μη διασφαλίζεται η εξάλειψη του κινδύνου διπλής πληρωμής στον επιδιωκόμενο βαθμό.
19      Όσον αφορά τις πληρωμές και τις κυρώσεις, διαπιστώθηκαν πλημμέλειες οι οποίες όμως αποτέλεσαν αντικείμενο μεταγενέστερων εξακριβώσεων.
20      Όσον αφορά τους μόνιμους βοσκοτόπους, όπως ακριβώς κατά τα προηγούμενα έτη (έρευνες αριθ. AA/2007/07 και AA/2008/12), κατά τα οποία η ερμηνεία του τι συνιστά βοσκότοπο/κτηνοτροφική έκταση/δασικό βοσκότοπο δεν πληρούσε πάντοτε τους όρους επιλεξιμότητας για την ενίσχυση στο πλαίσιο του πρώτου πυλώνα [βλ. άρθρο 44, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) 1782/2003 του Συμβουλίου, της 29ης Σεπτεμβρίου 2003, για τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής και για τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΟΚ) 2019/93, (ΕΚ) 1452/2001, (ΕΚ) 1453/2001, (ΕΚ) 1454/2001, (ΕΚ) 1868/94, (ΕΚ) 1251/1999, (ΕΚ) 1254/1999, (ΕΚ) 1673/2000, (ΕΟΚ) 2358/71 και (ΕΚ) 2529/2001 (ΕΕ 2003, L 270, σ. 1) –νυν άρθρο 34 του κανονισμού 73/2009–, και άρθρο 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 –νυν άρθρο 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού (ΕΚ) 1120/2009 της Επιτροπής, της 29ης Οκτωβρίου 2009, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης που προβλέπεται στον τίτλο ΙΙΙ του κανονισμού 73/2009 (ΕΕ 2009, L 316, σ. 1)], εν ολίγοις, η βλάστηση στις εν λόγω εκτάσεις δεν μπορούσε να θεωρηθεί ότι ανήκει στα «αγρωστώδη ή άλλα ποώδη κτηνοτροφικά φυτά», από τις έρευνες διαπιστώθηκε ότι τα αγροτεμάχια που καλύπτονταν (σε μεγάλο μέρος) από δέντρα, θάμνους, (ψηλά) χαμόδεντρα, βράχια (με φρύγανα) είχαν θεωρηθεί επιλέξιμα για το σύνολο της έκτασής τους. Η (εσφαλμένη) αναγνώριση των εκτάσεων αυτών στο ΣΑΑ, που χρησιμοποιήθηκε για τους διασταυρούμενους ελέγχους που αναφέρονται στο άρθρο 24 του κανονισμού 796/2004 (νυν άρθρο 28, παράγραφος 1, του κανονισμού 1122/2009) προκάλεσε παρατυπίες ως προς τις ενισχύσεις. Επιπλέον, διαπιστώθηκαν συγκεκριμένες αδυναμίες όσον αφορά τους επιτόπιους ελέγχους των εν λόγω αγροτεμαχίων (απουσία μέτρησης των κοινόχρηστων βοσκοτόπων και απουσία καταγραφής/αναφοράς των σημείων αναφοράς στην έκθεση). Η Γενική Διεύθυνση (ΓΔ) Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Επιτροπής θεώρησε ότι το «σύστημα ελέγχου» που θα έπρεπε να διασφαλίζει την ορθή ερμηνεία των κανόνων και, συνεπώς, την κανονικότητα των δαπανών ήταν ιδιαίτερα αναποτελεσματικό και, όπως διαπιστώθηκε στο πλαίσιο των διαφόρων αποστολών που πραγματοποιήθηκαν από την αποσύνδεση του 2006, ότι αυτό το είδος των εκτάσεων διατηρούνταν διαρκώς σε επίπεδο που οδήγησε στην επιστροφή της έκτασης σε φυσική κατάσταση. Συνεπώς, ο κίνδυνος παράτυπων ενισχύσεων αυξανόταν με την πάροδο των ετών.
21      Ως εκ τούτου, κατά την Επιτροπή, έπρεπε να διαπιστωθεί ότι υπήρχαν αδυναμίες κατά τη διενέργεια των βασικών και των επικουρικών ελέγχων και, επ’ αυτής της βάσης, επέβαλε διορθώσεις.
22      Έτσι, ως προς το έτος υποβολής αιτήσεων 2009, η Επιτροπή προέβη στις ακόλουθες εκτιμήσεις:
–        για τις αδυναμίες λειτουργίας του συστήματος κατά το πρώτο έτος εφαρμογής του, δηλαδή τον χειρισμό της αλλαγής καθεστώτος των εκτάσεων και το προφανές σφάλμα, που θεωρούνται από κοινού βασικοί έλεγχοι όσον αφορά την επιλεξιμότητα της δηλωθείσας έκτασης, κρίθηκε δέουσα μια κατ’ αποκοπή διόρθωση ύψους 5 %,
–        για τη μη προεκβολή των αποτελεσμάτων σε περίπτωση ανωμαλιών, κρίθηκε κατάλληλη μια διόρθωση που θα υπολογιζόταν σύμφωνα με τα όσα προτείνονταν από τις αρχές,
–        για τη μη διενέργεια ελέγχου σε ποσοστό 50 % των αγροτεμαχίων και για τη μη καταχώριση των αποτελεσμάτων των ελέγχων, λαμβανομένου υπόψη του αριθμού των περιστατικών, προτάθηκε διόρθωση 2 %· η εν λόγω διόρθωση απορροφήθηκε από την επόμενη,
–        για τις αδυναμίες κατά τον ορισμό και τον έλεγχο των μονίμων βοσκοτόπων, όπου το υψηλό επίπεδο σφαλμάτων συνεπαγόταν εκτεταμένες παρατυπίες, κρίθηκε αιτιολογημένη μια διόρθωση ύψους 25 %,
–        για τις αδυναμίες κατά τον υπολογισμό της ενίσχυσης, κρίθηκε κατάλληλη μια διόρθωση που θα υπολογιζόταν σύμφωνα με τα όσα προτείνονταν από τις αρχές.
23      Ως προς το έτος υποβολής αιτήσεων 2010, η Επιτροπή προέβη στις ακόλουθες εκτιμήσεις:
–        για τη σημαντική διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων του τυχαίου δείγματος και του δείγματος βάσει αξιολόγησης κινδύνου, η οποία καταδεικνύει εσφαλμένη προσέγγιση του ελέγχου, θεωρήθηκε δικαιολογημένη μια διόρθωση ύψους 2 %,
–        για τη μη προεκβολή των αποτελεσμάτων σε περίπτωση ανωμαλιών, κρίθηκε κατάλληλη μια διόρθωση που θα υπολογιζόταν σύμφωνα με τα όσα προτείνονταν από τις αρχές,
–        για τις αδυναμίες κατά τον ορισμό και τον έλεγχο των μονίμων βοσκοτόπων, όπου το υψηλό επίπεδο σφαλμάτων συνεπαγόταν εκτεταμένες παρατυπίες, κρίθηκε αιτιολογημένη διόρθωση ύψους 25 %.
24      Ως προς το έτος υποβολής αιτήσεων 2011, η Επιτροπή προέβη στις ακόλουθες εκτιμήσεις:
–        για τη μη προεκβολή των αποτελεσμάτων σε περίπτωση ανωμαλιών, κρίθηκε κατάλληλη μια διόρθωση που θα υπολογιζόταν σύμφωνα με τα όσα προτείνονταν από τις αρχές,
–        για τις αδυναμίες κατά τον ορισμό και τον έλεγχο των μονίμων βοσκοτόπων, όπου το υψηλό επίπεδο σφαλμάτων συνεπαγόταν εκτεταμένες παρατυπίες, κρίθηκε αιτιολογημένη μια διόρθωση ύψους 25 %.
25      Με την τελική της θέση, η Επιτροπή έκρινε, όσον αφορά τη διόρθωση 25 %, ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις επιβολής της. Πρώτον, το επίπεδο των μη επιλέξιμων εκτάσεων που είχαν καταχωρισθεί στο ΣΑΑ ήταν σημαντικό. Συναφώς, η Επιτροπή επικαλέστηκε τα αποτελέσματα του σχεδίου δράσης, το οποίο είχε ως στόχο να «καθαριστεί» το ΣΑΑ από τις εκτάσεις αυτές και οδήγησε σε μείωση από 3 εκατομμύρια εκτάρια σε 1,5 εκατομμύριο εκτάρια. Μολονότι το θεσμικό αυτό όργανο δέχτηκε ότι δεν καταβλήθηκε ενίσχυση για το σύνολο της έκτασης, εντούτοις ήταν σαφές ότι ο κίνδυνος ήταν σημαντικός. Όσον αφορά τον κίνδυνο για το Ταμείο, η Επιτροπή υπενθύμισε ότι τον αξιολόγησε στο επίπεδο του γεωργού, κρίνοντας ωστόσο ότι δεν έχει σημασία εν προκειμένω το γεγονός ότι ο γεωργός ως άτομο δεν μπορεί να είναι υπεύθυνος για την εκτεταμένη παρατυπία, διότι η κατανομή της κοινόχρηστης έκτασης ως βοσκοτόπου πραγματοποιήθηκε σε τυχαία βάση. Κατά την Επιτροπή, η Ελληνική Δημοκρατία όφειλε να εφαρμόσει σύστημα που να παρέχει στους γεωργούς τη δυνατότητα να υποβάλλουν ορθές αιτήσεις, πράγμα το οποίο παρέλειψε να πράξει.
2.      Όσον αφορά το καθεστώς πολλαπλής συμμόρφωσης
26      Ως προς τους βασικούς ελέγχους, η Επιτροπή προέβη στις ακόλουθες κύριες διαπιστώσεις:
–        ως προς την καθυστερημένη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων: για το έτος υποβολής αιτήσεων 2009, δεν επιτεύχθηκε το ελάχιστο ποσοστό ελέγχων του 1 % κατά τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους υποβολής των αιτήσεων· η διενέργεια των ελέγχων με καθυστέρηση θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στο περιεχόμενο, την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των ελέγχων,
–        ως προς την ανάκτηση των ποσών των κυρώσεων για θέματα πολλαπλής συμμόρφωσης από τις πληρωμές του δεύτερου πυλώνα για το έτος υποβολής αιτήσεων 2009: παρατηρήθηκαν σημαντικές καθυστερήσεις στον υπολογισμό και την εφαρμογή μειώσεων στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης· τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά που δεν είχαν ανακτηθεί περιελήφθησαν στην προταθείσα δημοσιονομική διόρθωση,
–        ως προς την καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση (στο εξής: ΚΓΠΚ) «διατήρηση των ελαιώνων και των αμπελώνων σε καλή βλαστική κατάσταση»: για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009 έως 2011 δεν υπήρξε αποτελεσματικός έλεγχος αυτού του προτύπου στην Ελλάδα και, ως εκ τούτου, δημιουργήθηκε κίνδυνος για το Ταμείο για τα εν λόγω έτη· το γεγονός ότι στο εγχειρίδιο για τους επιθεωρητές αναφερόταν η βλαστική κατάσταση των ελαιώνων και των αμπελώνων στο σημείο ελέγχου σχετικά με την επέκταση της ανεπιθύμητης βλάστησης μπορούσε να θεωρηθεί ελαφρυντικό στοιχείο,
–        ως προς την περιορισμένη εμβέλεια των επιτόπιων ελέγχων: ο τρόπος καθορισμού ορισμένων κανονιστικών απαιτήσεων διαχείρισης (στο εξής: ΚΑΔ) ενδεχομένως υπονόμευσε την αποτελεσματικότητα της επαλήθευσής τους. Όσον αφορά τις ΚΑΔ 1 (προστασία των πτηνών), 4 (νιτρορρύπανση) και 18 (καλή μεταχείριση των ζώων), η Επιτροπή έκρινε ότι ο πολύ μικρός αριθμός περιπτώσεων μη συμμόρφωσης που εντοπίστηκε αποδεικνύει ότι οι απαιτήσεις αυτές δεν ελέγχθηκαν αποτελεσματικά, όπως προβλέπεται στο άρθρο 26, παράγραφος 1, του κανονισμού 1122/2009,
–        ως προς τις ελάχιστες απαιτήσεις για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων: η Επιτροπή έκρινε ότι για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009 έως 2011 δεν υπήρξε έλεγχος της τηρήσεως των ελάχιστων απαιτήσεων και ότι, ως εκ τούτου, δημιουργήθηκε κίνδυνος για το οικείο Ταμείο,
–        ως προς το περιεχόμενο των εκθέσεων ελέγχου: κατά την Επιτροπή, διαπιστώθηκαν ορισμένες αδυναμίες στην έκθεση ελέγχου για την περίοδο από το 2009 έως το 2011, δημιουργώντας κίνδυνο για το Ταμείο.
27      Ως προς τους επικουρικούς ελέγχους, η Επιτροπή διαπίστωσε καταρχάς ότι, αντιθέτως προς το άρθρο 51, παράγραφος 1, του κανονισμού 1122/2009 που αφορά την επιλογή του δείγματος ελέγχου, τα εφαρμοσθέντα κριτήρια ήταν γενικά και δεν κάλυπταν συγκεκριμένα το μεγαλύτερο μέρος των οικείων απαιτήσεων και προτύπων. Κατά συνέπεια, μεταξύ των ετών 2009 και 2011, η ανάλυση κινδύνου παρουσίαζε, κατά την Επιτροπή, αδυναμίες οι οποίες δημιούργησαν κίνδυνο για το Ταμείο.
28      Η θέση της Επιτροπής ήταν ότι, σύμφωνα με το έγγραφο AGRI-64043-2005 της 9ης Ιουνίου 2006, με τίτλο «Ανακοίνωση της Επιτροπής για την αντιμετώπιση από την Επιτροπή, στο πλαίσιο της εκκαθάρισης των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ, Τμήμα Εγγυήσεων, των ανεπαρκειών στα συστήματα ελέγχου της πολλαπλής συμμόρφωσης που εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη» (στο εξής: έγγραφο AGRI‑64043-2005), η μη επιβολή κυρώσεων που προκύπτει από τη μη διενέργεια ή την ανεπαρκή διενέργεια των επιτόπιων ελέγχων στο πλαίσιο των ΚΑΔ και της ΚΓΠΚ και η μη επιβολή ή πλημμελής επιβολή των προβλεπόμενων από τους κανονισμούς κυρώσεων με συνέπεια την απώλεια του αποτρεπτικού αποτελέσματός τους συνιστούσαν, μεταξύ άλλων, αδυναμίες στους βασικούς ελέγχους. Εκτός αυτού, οι αδυναμίες στην ανάλυση κινδύνου θεωρούνταν, κατά το θεσμικό αυτό όργανο, ως αδυναμίες στους επικουρικούς ελέγχους.
29      Όσον αφορά τους βασικούς ελέγχους, η Επιτροπή διαπίστωσε, με τη θέση που διατύπωσε, ορισμένες αδυναμίες για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011.
30      Όσον αφορά το έτος υποβολής αιτήσεων 2009, η Επιτροπή επισήμανε τις ακόλουθες αδυναμίες:
–        καθυστερημένη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων,
–        κανένας έλεγχος για την ΚΓΠΚ «διατήρηση των ελαιώνων και των αμπελώνων σε καλή βλαστική κατάσταση»,
–        περιορισμένη εμβέλεια των επιτόπιων ελέγχων των ΚΑΔ 1, 4 και 18,
–        ελλιπή στοιχεία στις εκθέσεις ελέγχου,
–        μη διενέργεια ελέγχου όσον αφορά τις ελάχιστες απαιτήσεις για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων.
31      Όσον αφορά το έτος υποβολής αιτήσεων 2010, η Επιτροπή επισήμανε τις ακόλουθες αδυναμίες:
–        κανένας έλεγχος για την ΚΓΠΚ «διατήρηση των ελαιώνων και των αμπελώνων σε καλή βλαστική κατάσταση»,
–        περιορισμένη εμβέλεια των επιτόπιων ελέγχων των ΚΑΔ 1, 4 και 18,
–        ελλιπή στοιχεία στις εκθέσεις ελέγχου,
–        μη διενέργεια ελέγχου όσον αφορά τις ελάχιστες απαιτήσεις για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων.
32      Όσον αφορά το έτος υποβολής αιτήσεων 2011, η Επιτροπή επισήμανε τις ακόλουθες αδυναμίες:
–        κανένας έλεγχος για την ΚΓΠΚ «διατήρηση των ελαιώνων και των αμπελώνων σε καλή βλαστική κατάσταση»,
–        περιορισμένη εμβέλεια των επιτόπιων ελέγχων των ΚΑΔ 1, 4 και 18,
–        ελλιπή στοιχεία στις εκθέσεις ελέγχου,
–        μη διενέργεια ελέγχου όσον αφορά τις ελάχιστες απαιτήσεις για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων.
33      Όσον αφορά τους επικουρικούς ελέγχους, η Επιτροπή διαπίστωσε, για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011, αδυναμία όσον αφορά την ανάλυση κινδύνου.
34      Όσον αφορά τις επιβληθείσες διορθώσεις, η Επιτροπή ανέφερε τα ακόλουθα:
–        μολονότι κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011 εφαρμοζόταν στην Ελλάδα σύστημα ελέγχου της πολλαπλής συμμόρφωσης, διαπιστώθηκαν αδυναμίες στη διενέργεια των βασικών ελέγχων· εντούτοις, δεδομένου ότι, ως επί το πλείστον, οι αδυναμίες δεν ήταν γενικευμένες ή ότι είχε υπογραμμιστεί η ύπαρξη ελαφρυντικών στοιχείων κατά τη διαδικασία, η Επιτροπή κατέληξε ότι οι κίνδυνοι που δημιουργούσαν οι αδυναμίες αυτές των βασικών ελέγχων ήταν περιορισμένοι· ως εκ τούτου, προτάθηκε δημοσιονομική διόρθωση 2 % για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011,
–        σχετικά με την αδυναμία στην ανάλυση κινδύνου, η εφαρμοστέα διόρθωση του 2 % απορροφήθηκε από τη διόρθωση του 5 %,
–        το προτεινόμενο ποσοστό διόρθωσης έπρεπε να εφαρμοστεί στο 10 % του συνόλου των άμεσων ενισχύσεων, των ενισχύσεων για την αγροτική ανάπτυξη και των μέτρων στον αμπελοοινικό τομέα.
II.    Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
35      Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 29 Αυγούστου 2015, η Ελληνική Δημοκρατία άσκησε την υπό κρίση προσφυγή.
36      Με χωριστό δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 27 Νοεμβρίου 2015, το Βασίλειο της Ισπανίας ζήτησε να του επιτραπεί να παρέμβει προς υποστήριξη των αιτημάτων της Ελληνικής Δημοκρατίας. Με απόφαση της 11ης Ιανουαρίου 2016, ο πρόεδρος του δεύτερου τμήματος του Γενικού Δικαστηρίου επέτρεψε την εν λόγω παρέμβαση. Το Βασίλειο της Ισπανίας κατέθεσε το υπόμνημα παρέμβασης και οι κύριοι διάδικοι κατέθεσαν τις παρατηρήσεις τους επ’ αυτού εντός των ταχθεισών προθεσμιών.
37      Η Ελληνική Δημοκρατία ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–        να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση, καθόσον αποκλείει από τη χρηματοδότηση της Ένωσης δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν στον τομέα των αποσυνδεδεμένων άμεσων ενισχύσεων κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011 και στον τομέα της πολλαπλής συμμόρφωσης κατά το έτος υποβολής αιτήσεων 2011 και καθόσον παραλείπει να επιστρέψει στην Ελληνική Δημοκρατία το ποσό των 10 460 620,42 ευρώ, κατόπιν της έκδοσης της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου της 6ης Νοεμβρίου 2014, Ελλάδα κατά Επιτροπής (Τ-632/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2014:934),
–        να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
38      Η Επιτροπή ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–        να απορρίψει την προσφυγή,
–        να καταδικάσει την Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
39      Το Βασίλειο της Ισπανίας ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–        να δεχτεί την προσφυγή της Ελληνικής Δημοκρατίας και να ακυρώσει την απόφαση της Επιτροπής που αποτελεί αντικείμενο της ασκηθείσας προσφυγής,
–        να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
40      Κατόπιν έκθεσης της εισηγήτριας δικαστή, το Γενικό Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφάσισε, εν απουσία αιτήσεως των διαδίκων για τη διεξαγωγή επ’ ακροατηρίου συζήτησης και κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 106, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας, να κρίνει επί της προσφυγής χωρίς να διεξαχθεί επ’ ακροατηρίου συζήτηση. Πράγματι, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι έχει επαρκώς διαφωτιστεί από τα στοιχεία της δικογραφίας ώστε να αποφανθεί χωρίς να συνεχίσει τη διαδικασία.
III. Σκεπτικό
41      Κατ’ αρχάς, όσον αφορά την αίτηση παρέμβασης, υπενθυμίζεται ότι, δυνάμει του άρθρου 40, τέταρτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο εφαρμόζεται στη διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 53, πρώτο εδάφιο, του ιδίου Οργανισμού, η παρέμβαση μπορεί να έχει ως αντικείμενο μόνον την υποστήριξη των αιτημάτων του ενός των διαδίκων.
42      Εν προκειμένω, το Βασίλειο της Ισπανίας ζήτησε να παρέμβει προς στήριξη των αιτημάτων της Ελληνικής Δημοκρατίας. Όμως, με τα αιτήματά της, η Ελληνική Δημοκρατία ζητεί να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη απόφαση καθόσον αποκλείει από τη χρηματοδότηση της Ένωσης δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν στον τομέα των αποσυνδεδεμένων άμεσων ενισχύσεων κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011 και στον τομέα της πολλαπλής συμμόρφωσης κατά το έτος υποβολής αιτήσεων 2011 και καθόσον παραλείπει να επιστρέψει στην Ελληνική Δημοκρατία το ποσό των 10 460 620,42 ευρώ κατόπιν της έκδοσης της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου της 6ης Νοεμβρίου 2014, Ελλάδα κατά Επιτροπής (Τ‑632/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2014:934). Υπό τις περιστάσεις αυτές, πρέπει να γίνει δεκτό ότι τα αιτήματα του Βασιλείου της Ισπανίας με τα οποία ζητείται από το Γενικό Δικαστήριο «να κάνει δεκτή την προσφυγή της Ελληνικής Δημοκρατίας» και «να ακυρώσει την απόφαση της Επιτροπής, η οποία αποτελεί το αντικείμενο της ασκηθείσας προσφυγής» έχουν ως μοναδικό αντικείμενο την υποστήριξη των αιτημάτων της Ελληνικής Δημοκρατίας.
43      Όσον αφορά τις αιτιάσεις που προβάλλει η Ελληνική Δημοκρατία, υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, τα ευρωπαϊκά γεωργικά Ταμεία χρηματοδοτούν μόνον τις παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις διατάξεις της Ένωσης στο πλαίσιο της κοινής οργάνωσης των γεωργικών αγορών (βλ. απόφαση της 27ης Φεβρουαρίου 2013, Πολωνία κατά Επιτροπής, T-241/10, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:96, σκέψη 20 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
44      Όταν η Επιτροπή αρνείται να επιβαρύνει το Ταμείο με ορισμένες δαπάνες λόγω παραβάσεων των διατάξεων του δικαίου της Ένωσης για τις οποίες ευθύνεται κράτος μέλος, δεν οφείλει να αποδείξει κατά τρόπο εξαντλητικό την ανεπάρκεια των διενεργηθέντων από τις εθνικές διοικητικές αρχές ελέγχων ή το παράτυπο των αριθμητικών στοιχείων που αυτές διαβίβασαν, αλλά να παρουσιάσει αποδεικτικά στοιχεία για τη σοβαρή και εύλογη αμφιβολία που διατηρεί ως προς τους ελέγχους αυτούς ή τα αριθμητικά αυτά στοιχεία. Ο υπέρ της Επιτροπής μετριασμός αυτός του βάρους αποδείξεως εξηγείται από το γεγονός ότι το κράτος μέλος είναι σε θέση να συλλέξει και να ελέγξει καλύτερα τα αναγκαία δεδομένα για την εκκαθάριση των λογαριασμών του Ταμείου και, ως εκ τούτου, σ’ αυτό εναπόκειται να προσκομίσει την πλέον λεπτομερή και πλήρη απόδειξη του αληθούς χαρακτήρα των ελέγχων ή των αριθμητικών στοιχείων και, ενδεχομένως, της ανακρίβειας των ισχυρισμών της Επιτροπής (αποφάσεις της 11ης Ιανουαρίου 2001, Ελλάδα κατά Επιτροπής, C‑247/98, EU:C:2001:4, σκέψεις 7 έως 9, και της 17ης Μαΐου 2013, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T‑294/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:261, σκέψη 21).
45      Συνεπώς, πρέπει να εξακριβωθεί αν το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος απέδειξε την ανακρίβεια των εκτιμήσεων της Επιτροπής ή την έλλειψη κινδύνου ζημίας ή παρατυπιών σε βάρος του Ταμείου, βασιζόμενο στην εφαρμογή ενός αξιόπιστου και αποτελεσματικού συστήματος ελέγχου (βλ., συναφώς, αποφάσεις της 24ης Φεβρουαρίου 2005, Ελλάδα κατά Επιτροπής, C‑300/02, EU:C:2005:103, σκέψη 95, και της 17ης Μαΐου 2013, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T‑294/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:261, σκέψεις 21 και 22).
46      Υπό το πρίσμα αυτών ακριβώς των σκέψεων πρέπει να εξεταστούν οι αιτιάσεις τις οποίες προβάλλει η Ελληνική Δημοκρατία προς στήριξη της προσφυγής της, όσον αφορά τις τρεις κατηγορίες των κατ’ αποκοπή διορθώσεων που επιβλήθηκαν με την προσβαλλόμενη απόφαση.
47      Η Ελληνική Δημοκρατία προβάλλει έξι λόγους ακύρωσης, εκ των οποίων τέσσερις αφορούν το καθεστώς των άμεσων ενισχύσεων και δύο το καθεστώς της πολλαπλής συμμόρφωσης.
1.      Όσον αφορά τις άμεσες ενισχύσεις
1.      Επί των λόγων οι οποίοι αφορούν τη διόρθωση 25 % που επιβλήθηκε για αδυναμίες κατά τον ορισμό και τον έλεγχο των μονίμων βοσκοτόπων
48      Όσον αφορά την κατ’ αποκοπή διόρθωση 25 % που επιβλήθηκε για αδυναμίες κατά τον ορισμό και τον έλεγχο των μονίμων βοσκοτόπων, η Ελληνική Δημοκρατία προβάλλει δύο λόγους ακυρώσεως. Ο πρώτος λόγος στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 και του άρθρου 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1120/2009. Ο δεύτερος λόγος στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του εγγράφου VI/5330/97 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 1997, με τίτλο «Κατευθυντήριες οδηγίες για τον υπολογισμό των οικονομικών συνεπειών κατά την κατάρτιση της αποφάσεως σχετικά με την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ – Τομέας Εγγυήσεων» (στο εξής: έγγραφο VI/5330/97), όσον αφορά τη συνδρομή των προϋποθέσεων επιβολής δημοσιονομικής διόρθωσης 25 %, σε έλλειψη αιτιολογίας, σε υπέρβαση των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της Επιτροπής και ταυτόχρονη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας.
1)      Επί του πρώτου λόγου, που στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 και του άρθρου 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1120/2009
49      Η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει κατ’ ουσίαν ότι ο ορισμός των «μονίμων βοσκοτόπων» στο άρθρο 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι περιλαμβάνει τις εκτάσεις που καλύπτονται από θάμνους και ξυλώδη φυτά, χαρακτηριστικά των αποκαλούμενων «μεσογειακών βοσκοτόπων».
50      Η Επιτροπή αμφισβητεί την επιχειρηματολογία αυτή.
51      Πρώτον, επισημαίνεται ότι, για τον καθορισμό των δικαιωμάτων ενίσχυσης στο πλαίσιο της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ), το άρθρο 43 του κανονισμού 1782/2003 προέβλεπε δικαίωμα ενίσχυσης ανά εκτάριο, ο δε αριθμός των εκταρίων περιλάμβανε, κατά την παράγραφο 2, στοιχείο βʹ, του εν λόγω άρθρου, όλες τις κτηνοτροφικές εκτάσεις κατά την περίοδο αναφοράς. Οι τελευταίες ορίζονταν με τη σειρά τους στην παράγραφο 3 του εν λόγω άρθρου ως περιλαμβάνουσες την έκταση της εκμετάλλευσης που διατίθεται για την εκτροφή ζώων, αποκλειομένων, ιδίως, των κτιρίων, των πυκνών συδενδριών, των λιμνών και των μονοπατιών. Το άρθρο 33 του κανονισμού 73/2009 παρείχε δικαίωμα ενίσχυσης στο πλαίσιο του καθεστώτος ενιαίας ενίσχυσης σε γεωργούς κατέχοντες δικαιώματα ενίσχυσης χορηγηθέντα σύμφωνα με τον κανονισμό 1782/2003.
52      Κατά το άρθρο 44, παράγραφος 1, του κανονισμού 1782/2003 και το άρθρο 34, παράγραφος 1, του κανονισμού 73/2009, κάθε δικαίωμα ενίσχυσης που συνοδευόταν από επιλέξιμο εκτάριο γεννούσε δικαίωμα για τη λήψη ενίσχυσης. Κατά τη δεύτερη παράγραφο αμφοτέρων των ανωτέρω άρθρων, ο όρος «επιλέξιμο εκτάριο» σήμαινε κάθε έκταση της εκμετάλλευσης χρησιμοποιούμενη για γεωργική δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένων των αρόσιμων γαιών και των βοσκοτόπων.
53      Επομένως, το σύστημα που θεσπίστηκε με τον κανονισμό 1782/2003, όπως αντικαταστάθηκε στη συνέχεια με τον κανονισμό 73/2009, επιφύλασσε τις στρεμματικές ενισχύσεις μόνο για τις γεωργικές εκτάσεις, εν ολίγοις, για κάθε έκταση καλλιεργούμενη με σκοπό τη γεωργική παραγωγή, προς αποφυγή του ενδεχομένου χορήγησης της ενίσχυσης για εγκαταλελειμμένες εκτάσεις ή εκτάσεις μη χρησιμοποιούμενες πράγματι για γεωργική δραστηριότητα.
54      Δεύτερον, οι μόνιμοι βοσκότοποι ορίζονταν στο άρθρο 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 και στο άρθρο 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1120/2009 ως εκτάσεις χρησιμοποιούμενες για την ανάπτυξη αγρωστωδών ή άλλων ποωδών κτηνοτροφικών φυτών.
55      Επιβάλλεται εκ προοιμίου η διαπίστωση ότι, μολονότι τα λοιπά φυτά πέραν των αγρωστωδών και των άλλων ποωδών κτηνοτροφικών φυτών δεν αποκλείονται ρητώς από τον εν λόγω ορισμό, εντούτοις ο ορισμός αυτός διέκρινε εμμέσως μεταξύ, αφενός, των αγρωστωδών και των ποωδών κτηνοτροφικών φυτών και, αφετέρου, κατ’ αντιδιαστολή προς τα τελευταία, όλων των μη ποωδών φυτών, ήτοι των ξυλωδών. Συγκεκριμένα, από την έκφραση «ανάπτυξη αγρωστωδών ή άλλων ποωδών κτηνοτροφικών φυτών» συνάγεται ότι μόνον τα ποώδη κτηνοτροφικά φυτά έπρεπε, καταρχήν, να θεωρούνται επιλέξιμα για την ενίσχυση, βάσει του εν λόγω ορισμού.
56      Επομένως, όσον αφορά τις ενισχύσεις για τους βοσκότοπους, το είδος της βλάστησης στην οικεία έκταση ήταν το κριτήριο που προέκριναν τόσο οι κανονισμοί 1782/2003 και 796/2004 όσο και, εν συνεχεία, οι κανονισμοί 73/2009 και 1120/2009, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι δεν καταβάλλονται ενισχύσεις για εκτάσεις μη χρησιμοποιούμενες για γεωργική δραστηριότητα. Πράγματι, αν κυριαρχούσαν στις επίμαχες εκτάσεις άλλα φυτά πέραν των ποωδών κτηνοτροφικών φυτών, τούτο ήταν ενδεικτικό της εγκατάλειψης της γεωργικής δραστηριότητας στις εκτάσεις αυτές, ήτοι εν προκειμένω της χρήσης τους ως βοσκοτόπων. Με τον τρόπο αυτόν, το να λογίζονται ως βοσκότοποι μόνον οι εκτάσεις που καλύπτονταν με αγρωστώδη και ποώδη κτηνοτροφικά φυτά, τα οποία χρησιμοποιούνται ως φυσική ζωοτροφή, αποσκοπούσε στην αποτροπή του κινδύνου χορήγησης ενισχύσεων για εκτάσεις χρησιμοποιούμενες για μη γεωργικές δραστηριότητες και μη χρησιμοποιούμενες πραγματικά για κτηνοτροφικούς σκοπούς. Στην καλύτερη περίπτωση, μπορούσε να παραβλεφθεί η περιορισμένη ύπαρξη ξυλώδους βλάστησης (δένδρων και θάμνων), εφόσον όμως αυτή δεν έθετε σε κίνδυνο την ανάπτυξη των ποωδών φυτών και, επομένως, την αποτελεσματική εκμετάλλευση των αγροτεμαχίων ως βοσκοτόπων.
57      Εν προκειμένω, η Επιτροπή επισήμανε τα ακόλουθα στο πλαίσιο των ερευνών της.
58      Πρώτον, με την κοινοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας AA/2010/09, της 19ης Οκτωβρίου 2012, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η κατάσταση για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009 και 2010 ήταν σαφώς μη ικανοποιητική δεδομένης της μη συμμόρφωσης με την ισχύουσα νομοθεσία, δηλαδή με τους κανονισμούς 796/2004 και 1120/2009. Επιπλέον, το θεσμικό αυτό όργανο επισήμανε, όσον αφορά τους επιτόπιους ελέγχους, ότι υπήρχε το πρόβλημα ότι έγιναν δεκτές εκτάσεις για ενίσχυση ενώ σαφώς δεν πληρούσαν τους όρους επιλεξιμότητας του άρθρου 44, παράγραφος 2, του κανονισμού 1782/2003 και του άρθρου 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 (βλ. άρθρο 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1120/2009).
59      Δεύτερον, με την κοινοποίηση των αποτελεσμάτων των ερευνών AA/2011/11 και AA/2011/34, της 17ης Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή επισήμανε, όσον αφορά την επιλεξιμότητα των μονίμων βοσκοτόπων, ότι «οι εκτάσεις που θεωρ[ούσε] ότι είναι βοσκότοποι/κτηνοτροφικές εκτάσεις/δασικοί βοσκότοποι [...] δεν πληρού[σα]ν πάντα τους όρους επιλεξιμότητας [του άρθρου] 44, παράγραφος 2, του κανονισμού 1782/2003 [άρθρου 34 του κανονισμού 73/2009] και [του άρθρου 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2], του κανονισμού 796/2004 [άρθρου 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1120/2009], δηλαδή τα φυτά σε αυτές τις εκτάσεις δεν μπορούν να θεωρηθούν ως “αγρωστώδη ή άλλα ποώδη κτηνοτροφικά φυτά”», ότι, «[ε]φόσον δεν υπήρξε μεταβολή, η μη συμμόρφωση επηρεάζει και το έτος υποβολής αιτήσεων 2011», ότι «[β]άσει του τρέχοντος ελέγχου επιβεβαιώθηκε ότι τα προβλήματα που αφορούν τους μόνιμους βοσκότοπους τα οποία διαπιστώθηκαν σε προηγούμενους ελέγχους εξακολουθούσαν να υφίστανται, δεδομένου ότι ο ελληνικός ορισμός των (μόνιμων) βοσκοτόπων δεν συνάδει με τη νομοθεσία της [Ένωσης]», ότι «[ο]ι δηλωθείσες μέγιστες επιλέξιμες εκτάσεις που περιλαμβάνοντα[ν] στο ΣΑΑ-ΣΓΠ [ήταν] μεγαλύτερες εφόσον περιλαμβάνοντα[ν] και μη επιλέξιμες εκτάσεις», ότι, στο παρατεθέν παράδειγμα, μερικοί «βοσκότοποι χρησιμοποιήθηκαν/απαιτήθηκαν για την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων ενίσχυσης» και ότι, εν κατακλείδι, ζητήθηκε «από τις ελληνικές αρχές να εφαρμόσουν τον ενωσιακό ορισμό της επιλεξιμότητας βοσκοτόπων βάσει του άρθρου 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού […] 1120/2009» και «να υποβάλουν εκτίμηση του ύψους των αχρεωστήτως καταβληθεισών ενισχύσεων για γεωργούς οι οποίοι αιτήθηκαν ενίσχυσης για βοσκότοπους που θα έπρεπε να έχουν θεωρηθεί μη επιλέξιμοι για ενίσχυση υπό το ΚΕΕ».
60      Τρίτον, με την κοινοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας AA/2012/04, της 16ης Οκτωβρίου 2012, η Επιτροπή επισήμανε ότι η Ελληνική Δημοκρατία είχε ήδη ενημερωθεί, κατά τις προγενέστερες έρευνες, ότι οι εκτάσεις που θεωρούνταν ως βοσκότοποι/κτηνοτροφικές εκτάσεις/δασικοί βοσκότοποι δεν πληρούσαν πάντοτε τους όρους επιλεξιμότητας του άρθρου 44, παράγραφος 2, του κανονισμού 1782/2003 (άρθρο 34 του κανονισμού 73/2009) και του άρθρου 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 (άρθρο 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1120/2009), δηλαδή ότι τα φυτά σε αυτές τις εκτάσεις δεν μπορούν να θεωρηθούν ως «αγρωστώδη ή άλλα ποώδη κτηνοτροφικά φυτά». Επιπλέον, το θεσμικό αυτό όργανο επισήμανε ότι, βάσει της τρέχουσας έρευνας, επιβεβαιώθηκε ότι τα προβλήματα που αφορούν τους μόνιμους βοσκότοπους τα οποία διαπιστώθηκαν σε προηγούμενες έρευνες εξακολουθούσαν να υφίστανται, δεδομένου ότι ο ελληνικός ορισμός των μονίμων βοσκοτόπων δεν συνάδει με τη νομοθεσία της Ένωσης. Η Επιτροπή στηρίχθηκε, μεταξύ άλλων, στα ακόλουθα παραδείγματα παρατυπιών:
–        για τις ακόλουθες εκμεταλλεύσεις και, αντιστοίχως, τα ακόλουθα αγροτεμάχια: 71097668/4151603501017, 69568630/3361299823006, 3371294560001, 3351303196002, 3351303524004 και 3361293388007, οι βοσκότοποι με θάμνους και δέντρα θεωρήθηκαν ως 100 % επιλέξιμοι· από τον επανέλεγχο όμως προέκυψε ότι σχεδόν ολόκληρο το αγροτεμάχιο ήταν καλυμμένο με θάμνους και δέντρα και ότι, ως εκ τούτου, δεν μπορούσε να θεωρηθεί πλήρως επιλέξιμο.
–        για τις ακόλουθες εκμεταλλεύσεις και, αντιστοίχως, τα ακόλουθα αγροτεμάχια: 69568630/3361299823005, 3381269273004 και 3361308604001, οι βοσκότοποι με πέτρες, θάμνους και δέντρα θεωρήθηκαν ως 100 % επιλέξιμοι· από τον επανέλεγχο όμως προέκυψε ότι σχεδόν ολόκληρο το αγροτεμάχιο ήταν καλυμμένο με πέτρες, θάμνους και δέντρα και ότι, ως εκ τούτου, δεν μπορούσε να θεωρηθεί πλήρως επιλέξιμο,
–        για την εκμετάλλευση 300556546 και το αγροτεμάχιο 321600877055, το αγροτεμάχιο έγινε εξ ολοκλήρου δεκτό κατά τη διάρκεια του αρχικού επιτόπιου ελέγχου, ενώ από τον επανέλεγχο διαπιστώθηκαν πυκνοί θάμνοι που κάλυπταν το μεγαλύτερο τμήμα του αγροτεμαχίου· η μη επιλέξιμη έκταση ούτε μετρήθηκε ούτε αποκλείστηκε, γεγονός το οποίο οδήγησε σε καθ’ υπέρβαση δήλωση και επίσης θέτει υπό αμφισβήτηση την ποιότητα των επιτόπιων ελέγχων· οι μη επιλέξιμοι θάμνοι κάλυπταν περίπου το 40 % του αγροτεμαχίου (0,8 εκτάρια, ποσό καθ’ υπέρβαση δήλωσης 66 %),
–        για την εκμετάλλευση 30556546 και το αγροτεμάχιο 3211626727055, ο γεωργός είχε υποβάλει αίτηση για ολόκληρο το αγροτεμάχιο 1,5 εκταρίου, σύμφωνα με τις πληροφορίες του συστήματος αναγνώρισης και ελέγχου των εκτάσεων (ΣΑΑ-ΣΓΠ)· κατά τον επανέλεγχο, ο γεωργός ανέφερε ότι το όριο του αγροτεμαχίου που χρησιμοποιήθηκε ήταν τα υπολείμματα του παλιού τοιχίου στην ανατολική-νότια πλευρά του αγροτεμαχίου· το αχρησιμοποίητο τμήμα ήταν καλυμμένο από θάμνους και δεν χρησιμοποιούνταν για γεωργικούς σκοπούς· το μη επιλέξιμο τμήμα δεν είχε αποκλειστεί από τον αρχικό επιτόπιο έλεγχο, ενώ τα όρια δεν διορθώθηκαν στο ΣΑΑ-ΣΓΠ,
–        για την εκμετάλλευση 30556546 και το αγροτεμάχιο 3221625507052, υπήρχε ένας δρόμος (πλατύτερος από 2 μέτρα και εμφανώς διακρινόμενος στην ορθοφωτογραφία) στο κέντρο του αγροτεμαχίου με τον μόνιμο βοσκότοπο, ο οποίος δεν είχε αποκλειστεί ούτε κατά τη διάρκεια της φωτοερμηνείας ούτε από τον αρχικό επιτόπιο έλεγχο.
61      Με την κοινοποίηση των αποτελεσμάτων της 16ης Οκτωβρίου 2012, η Επιτροπή ζήτησε από τις ελληνικές αρχές να εφαρμόσουν τον ενωσιακό ορισμό της επιλεξιμότητας βοσκοτόπων βάσει του άρθρου 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1120/2009 και να υποβάλουν στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των γεωργών, τις εκτάσεις για τις οποίες είχε κατατεθεί αίτηση και τις ενισχύσεις που καταβλήθηκαν όσον αφορά μόνιμους βοσκότοπους κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2010 και 2011, καθώς και εκτίμηση του ύψους των αχρεωστήτως καταβληθεισών ενισχύσεων για γεωργούς οι οποίοι αιτήθηκαν ενίσχυσης για βοσκότοπους που θα έπρεπε να θεωρηθούν μη επιλέξιμοι για άμεσες ενισχύσεις.
62      Με την επιστολή της 18ης Φεβρουαρίου 2014, που απεστάλη στην Ελληνική Δημοκρατία κατόπιν της διμερούς σύσκεψης της 23ης Μαΐου 2013, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι «στο πλαίσιο του ελέγχου διαπιστώθηκε ότι η ελληνική ερμηνεία του βοσκότοπου/κτηνοτροφικής έκτασης/δασικού βοσκοτόπου δεν πληρ[ούσε] πάντοτε τους όρους επιλεξιμότητας [του άρθρου] 44, παράγραφος 2, του κανονισμού 1782/2003 [άρθρου 34 του κανονισμού 73/2009] και του άρθρου 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 [άρθρο 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1120/2009], εν ολίγοις, [ότι] η βλάστηση στις εν λόγω εκτάσεις δεν μπορ[ούσε] να θεωρηθεί ότι ανήκει στα “αγρωστώδη ή άλλα ποώδη κτηνοτροφικά φυτά”», ότι «[α]πό τους ελέγχους διαπιστώθηκε ότι τα αγροτεμάχια που καλύπτονταν (σε μεγάλο μέρος) από δέντρα, θάμνους, (ψηλά) χαμόδεντρα, βράχια (με φρύγανα) κτλ. θεωρούνταν επιλέξιμα στο σύνολο της έκτασής τους», ότι «[η] (εσφαλμένη) αναγνώριση των εκτάσεων αυτών στο ΣΑΑ, που χρησιμοποιήθηκε για τους διασταυρούμενους ελέγχους που αναφέρονται στο άρθρο 24 του κανονισμού 796/2004 [άρθρο 28, παράγραφος 1, του κανονισμού 1122/2009] δημιουργ[ούσε] παρατυπίες ως προς τις ενισχύσεις», ότι «[ό]σον αφορά αυτό το είδος βοσκοτόπων, [...] ήδη σε συνέχεια των αποστολών που πραγματοποιήθηκαν το 2001 και το 2003, [...] η [Ελληνική Δημοκρατία] ενημερώθηκε ότι οι εκτάσεις που θεωρούσε επιλέξιμες για την παραγωγή ζωοτροφών δεν πληρούσαν στο σύνολό τους τους κανόνες επιλεξιμότητας τη δεδομένη χρονική στιγμή», ότι «[ο]ι εν λόγω ορισμοί των επιλέξιμων εκτάσεων δεν [είχαν] τροποποιηθεί έκτοτε», ότι «[ε]πιπλέον, σε συνέχεια συγκεκριμένων ελέγχων, διαπιστώθηκαν αδυναμίες όσον αφορά τους επιτόπιους ελέγχους σε αυτού του είδους τα αγροτεμάχια», ότι, «[σ]το πλαίσιο της διμερούς διαδικασίας, [η Ελληνική Δημοκρατία ανέφερε] ότι οι μόνιμοι βοσκότοποι αποτελούν “καυτό” πολιτικό ζήτημα και ότι [θεωρούσε] ότι οι εκτάσεις που είχαν χαρακτηριστεί βοσκότοποι πριν το 2004 θα [έπρεπε] να είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο του ΚΕΕ, καθώς η βόσκηση στους εν λόγω “βοσκότοπους” ήταν σημαντική μεταξύ άλλων για την αποφυγή των δασικών πυρκαγιών και για την προστασία των αγροτικών περιοχών», ότι, «[σ]ε πιο γενικές γραμμές, οι ελληνικές αρχές [ανέφεραν] επίσης το σχέδιο δράσης που καταρτίστηκε για την αντιμετώπιση του θέματος της επιλεξιμότητας των βοσκοτόπων στην Ελλάδα», ότι «[η] ΓΔ [“Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης” της Επιτροπής θεωρούσε] ότι, εφόσον δεν υπήρξε συμμόρφωση με τους εφαρμοστέους κανόνες κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010, 2011 [και 2012], [υπήρχε] κίνδυνος για το Ταμείο», ότι «η [εν λόγω ΓΔ] θεωρ[ούσε] ότι το “σύστημα ελέγχου” που θα έπρεπε να διασφαλίζει την ορθή ερμηνεία των κανόνων και, συνεπώς, την κανονικότητα των δαπανών, [ήταν] ιδιαίτερα αναποτελεσματικό και, όπως διαπιστώθηκε στο πλαίσιο των διαφόρων αποστολών που πραγματοποιήθηκαν από την αποσύνδεση του 2006, αυτό το είδος των εκτάσεων διατηρήθηκε διαρκώς σε επίπεδο που οδήγησε στην επιστροφή της έκτασης σε φυσική κατάσταση», και ότι, «[σ]υνεπώς, ο κίνδυνος παράτυπων ενισχύσεων και ο κίνδυνος για το Ταμείο αυξ[ανόταν] με την πάροδο των ετών».
63      Κατά συνέπεια, η Επιτροπή κατέληξε με τη συνοπτική έκθεση ότι «[ό]πως και κατά τα προηγούμενα έτη (βλ. έρευνες αριθ. AA/2007/07 και AA/2008/12), […] η ελληνική ερμηνεία του τι συνιστά βοσκότοπο/κτηνοτροφική έκταση/δασικό βοσκότοπο δεν πληρ[ούσε] πάντοτε τους όρους επιλεξιμότητας στο πλαίσιο του [πρώτου] πυλώνα (πρβλ. άρθρο 44, παράγραφος 2, του κανονισμού 1782/2003 [άρθρο 34 του κανονισμού 73/2009] και άρθρο 2, [πρώτο εδάφιο, σημείο 2], του κανονισμού 796/2004 [άρθρο 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1120/2009], εν ολίγοις, η βλάστηση στις εν λόγω εκτάσεις δεν μπορ[ούσε] να θεωρηθεί ότι ανήκει στα “αγρωστώδη ή άλλα ποώδη κτηνοτροφικά φυτά”», ότι «[α]πό τους ελέγχους διαπιστώθηκε ότι τα αγροτεμάχια που καλύπτονταν (σε μεγάλο μέρος) από δέντρα, θάμνους, (ψηλά) χαμόδεντρα, βράχια (με φρύγανα) θεωρούνταν επιλέξιμα για το σύνολο της έκτασής τους», ότι «[η] (εσφαλμένη) αναγνώριση των εκτάσεων αυτών στο ΣΑΑ, που χρησιμοποιήθηκε για τους διασταυρούμενους ελέγχους που αναφέρονται στο άρθρο 24 του κανονισμού 796/2004 [άρθρο 28, παράγραφος 1, του κανονισμού 1122/2009] προκαλ[ούσε] παρατυπίες ως προς τις ενισχύσεις» και ότι, επιπλέον, διαπιστώθηκαν συγκεκριμένες «αδυναμίες όσον αφορά τους επιτόπιους ελέγχους σε αυτού του είδους τα αγροτεμάχια» (απουσία μέτρησης των αγροτεμαχίων των κοινόχρηστων βοσκοτόπων, απουσία καταγραφής/αναφοράς των σημείων αναφοράς στην έκθεση), ότι «η ΓΔ [“Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης” της Επιτροπής θεωρούσε] ότι το “σύστημα ελέγχου” που θα έπρεπε να διασφαλίζει την ορθή ερμηνεία των κανόνων και, συνεπώς, την κανονικότητα των δαπανών, [ήταν] ιδιαίτερα αναποτελεσματικό και, όπως διαπιστώθηκε στο πλαίσιο των διαφόρων αποστολών που πραγματοποιήθηκαν από την αποσύνδεση του 2006, αυτό το είδος των εκτάσεων διατηρούνταν διαρκώς σε επίπεδο που οδήγησε στην επιστροφή της έκτασης σε φυσική κατάσταση» και ότι, «[σ]υνεπώς, ο κίνδυνος παράτυπων ενισχύσεων [αυξανόταν] με την πάροδο των ετών».
64      Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι οι διαπιστωθείσες από τις υπηρεσίες της Επιτροπής παρατυπίες μπορούσαν να αποτελέσουν αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τις σοβαρές και εύλογες αμφιβολίες που είχε το θεσμικό αυτό όργανο όσον αφορά τις ενισχύσεις που χορηγούνταν για τους βοσκότοπους, σύμφωνα με την παρατιθέμενη στη σκέψη 44 ανωτέρω νομολογία.
65      Κανένα όμως από τα επιχειρήματα της Ελληνικής Δημοκρατίας δεν απέδειξε την ανακρίβεια των εκτιμήσεων της Επιτροπής και δεν είναι επομένως ικανό να κλονίσει την απόφαση του θεσμικού αυτού οργάνου περί επιβολής δημοσιονομικής διόρθωσης προς το κράτος αυτό λόγω αδυναμιών κατά τον ορισμό και τον έλεγχο των μονίμων βοσκοτόπων, σύμφωνα με την παρατιθέμενη στη σκέψη 45 ανωτέρω νομολογία.
66      Συγκεκριμένα, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει κατ’ ουσίαν ότι δεν είναι λογικός, ούτε μπορεί να υποστηριχθεί βασίμως, ο αποκλεισμός των «μεσογειακών» βοσκοτόπων από τις ενισχύσεις της ΚΓΠ και προβάλλει, προς στήριξη όσων ισχυρίζεται, σειρά επιχειρημάτων για να αποδείξει ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε σφάλμα επιβάλλοντας την επίμαχη κατ’ αποκοπή διόρθωση, καθόσον οι εκτάσεις που καλύπτονται από ξυλώδη φυτά τα οποία χρησιμοποιούνται παραδοσιακά ως ζωοτροφή για τα ζώα της μεσογειακής ζώνης έπρεπε να γίνουν δεκτές ως βοσκότοποι όσον αφορά τη χορήγηση της ενίσχυσης.
67      Πρώτον, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι, στην Ελλάδα, με τον όρο «μόνιμος βοσκότοπος» περιγράφονται οι εκτάσεις που λειτουργούν ως φυσικά οικοσυστήματα και καλύπτονται από αυτοφυή, ποώδη ή ξυλώδη βλάστηση, η οποία αποτελεί την τροφή των μικρών μηρυκαστικών (προβάτων και κατσικιών), στις περισσότερες δε περιπτώσεις οι εκτάσεις αυτές δέχονται παραδοσιακά ως μόνη διαχείριση τη βόσκηση. Οι εν λόγω εκτάσεις διαφέρουν από τους βοσκότοπους των χωρών της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης, οι οποίοι καλύπτονται από αγρωστώδη και ποώδη φυτά. Οι διαπιστώσεις αυτές σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογούν τον αποκλεισμό των εκτάσεων που καλύπτονται από θάμνους, όπως είναι οι παραδοσιακοί ελληνικοί βοσκότοποι, από τις επιλέξιμες για ενίσχυση εκτάσεις, κατά μείζονα λόγο διότι το άρθρο 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 και το άρθρο 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1120/09 δέχονται ως μόνιμο βοσκότοπο και την έκταση που με φυσικό τρόπο (αυτοφυή) παράγει τροφή για τα μικρά μηρυκαστικά. Κατά την Ελληνική Δημοκρατία, η διαφοροποίηση αυτή ως προς τη φύση και τη σύσταση του βοσκοτόπου έχει προκύψει και σε άλλα κράτη μέλη της Ένωσης, ενώ αποτελεί πάγιο αίτημα των κτηνοτρόφων του ευρωπαϊκού Νότου η αποδοχή των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του συνόλου των «μεσογειακών βοσκοτόπων» και η αναγνώριση της επιλεξιμότητάς τους βάσει του βοσκήσιμου χαρακτήρα τους και όχι του είδους της βλάστησής τους. Προσθέτει δε ότι οι μεσογειακοί βοσκότοποι είναι, κατά γενική παραδοχή, μεγάλης περιβαλλοντικής αξίας, διότι συμβάλλουν στην διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας. Επομένως, κατά το εν λόγω κράτος μέλος, η άρνηση της επιλεξιμότητάς τους οδηγεί στην εγκατάλειψη των εκτάσεων αυτών, με πρόσθετο κίνδυνο ερημοποίησής τους, και στην εντατικοποίηση της κτηνοτροφίας σε εγκαταστάσεις ή σε άλλης μορφής εκτάσεις.
68      Επισημαίνεται καταρχάς ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν μπορεί να επικαλεσθεί λυσιτελώς τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύεται στην Ελλάδα η έκφραση «μόνιμοι βοσκότοποι», σύμφωνα με τον οποίο θεωρούνται ως εκτάσεις για κτηνοτροφική χρήση εκείνες στις οποίες επικρατεί η ξυλώδης βλάστηση, διότι ο ισχύων ορισμός της Ένωσης προβλέπει ότι είναι αποδεκτή μόνον η περιθωριακή παρουσία ξυλωδών φυτών (βλ., συναφώς, απόφαση της 5ης Ιουλίου 2012, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T‑86/08, EU:T:2012:345, σκέψη 68).
69      Εν συνεχεία, δεν μπορεί να γίνει δεκτή η επιχειρηματολογία που βασίζεται στην πάγια διεκδίκηση της Ελληνικής Δημοκρατίας όσον αφορά την αναγνώριση της επιλεξιμότητας των λεγόμενων «μεσογειακών βοσκοτόπων» για τη χορήγηση ενισχύσεων της ΚΓΠ, προς στήριξη της οποίας το εν λόγω κράτος μέλος αρκείται στο να παραπέμψει σε σειρά παραρτημάτων χρονολογούμενων, το παλαιότερο, από το 2011. Συγκεκριμένα, από το περιεχόμενο των εγγράφων που προσκόμισε η Ελληνική Δημοκρατία προκύπτει ότι αυτά συντάχθηκαν και δημοσιεύθηκαν στο πλαίσιο συντονισμένων ενεργειών με σκοπό να επηρεάσουν την επιλογή του νομοθέτη σχετικά με τον ορισμό των μόνιμων βοσκοτόπων στον κανονισμό αυτόν.
70      Τέλος, όσον αφορά το επιχείρημα της Ελληνικής Δημοκρατίας ότι η άρνηση χορηγήσεως ενισχύσεως για εκτάσεις καλυπτόμενες από ξυλώδη φυτά οδηγεί στην εγκατάλειψή τους και στην εντατικοποίηση της κτηνοτροφίας σε εγκαταστάσεις ή σε άλλης μορφής εκτάσεις, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Επιτροπή κατέληξε, κατόπιν μεταγενέστερων ερευνών, στο ότι, από την αποσύνδεση του 2006, αυτό το είδος των εκτάσεων διατηρούνταν διαρκώς σε επίπεδο που οδήγησε στην επιστροφή της έκτασης σε φυσική κατάσταση. Επομένως, πέραν του γεγονότος ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν προσκομίζει κανένα στοιχείο το οποίο να τεκμηριώνει το επιχείρημά της περί εγκατάλειψης των θαμνωδών βοσκοτόπων λόγω της άρνησης χαρακτηρισμού τους ως επιλέξιμων για ενίσχυση, από τις διαπιστώσεις της Επιτροπής προκύπτει ότι η εγκατάλειψη των εκτάσεων αυτών επήλθε παρά το γεγονός ότι χορηγήθηκαν παρανόμως ενισχύσεις της ΚΓΠ για αυτές (βλ. σκέψεις 62 και 63 ανωτέρω).
71      Δεύτερον, η Ελληνική Δημοκρατία επικαλείται σκοπό της ΚΓΠ συνιστάμενο στην ενίσχυση των «μεσογειακών βοσκοτόπων», τον οποίο συνάγει από το γεγονός ότι η έννοια των μονίμων βοσκοτόπων εντάσσεται στο σύστημα χορήγησης ενιαίων ενισχύσεων που αποσκοπεί στη στήριξη του αγροτικού εισοδήματος, εφόσον οι εκτάσεις βοσκοτόπων χρησιμεύουν για την ενεργοποίηση δικαιωμάτων.
72      Όσον αφορά τον υποτιθέμενο σκοπό της ΚΓΠ περί ενίσχυσης των «μεσογειακών βοσκοτόπων», επισημαίνεται ότι δεν συγκαταλέγεται τέτοιος σκοπός στους σκοπούς της ΚΓΠ που θεσπίζονται με το άρθρο 39 ΣΛΕΕ ούτε και απορρέει από τις διατάξεις των κανονισμών 1782/2003 και 73/2009, οι οποίοι απλώς προβλέπουν, με την αιτιολογική σκέψη 4 ο πρώτος και με την αιτιολογική σκέψη 7 ο δεύτερος, ότι, επειδή οι μόνιμοι βοσκότοποι έχουν θετική επίδραση στο περιβάλλον, ενδείκνυται η θέσπιση μέτρων για την ενθάρρυνση της διατήρησης των υφιστάμενων μονίμων βοσκοτόπων, προκειμένου να αποφευχθεί η μαζική τους μετατροπή σε αρόσιμες εκτάσεις. Πέραν του γεγονότος ότι η Ελληνική Δημοκρατία παραλείπει να διευκρινίσει από πού απορρέει ο εν λόγω σκοπός προστασίας των «μεσογειακών βοσκοτόπων», η υλοποίησή του δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να επιτευχθεί με την επέκταση του ορισμού του μόνιμου βοσκοτόπου, όπως αυτός απορρέει από τις διατάξεις που έχουν εν προκειμένω εφαρμογή, στις εκτάσεις οι οποίες καλύπτονται από ξυλώδη φυτά.
73      Τρίτον, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι, λαμβανομένου υπόψη του προεκτεθέντος πλαισίου, δεν θα ήταν λογικό και δεν θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι η βούληση του ενωσιακού νομοθέτη, πριν από τη θέσπιση του κανονισμού (ΕΕ) 1307/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί θεσπίσεως κανόνων για άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς βάσει καθεστώτων στήριξης στο πλαίσιο της Κοινής γεωργικής πολιτικής και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) 637/2008 και του κανονισμού (ΕΚ) 73/2009 του Συμβουλίου (ΕΕ 2013, L 347, σ. 608), ήταν να αποκλεισθεί ο «μεσογειακός βοσκότοπος» από τον υπολογισμό των δικαιωμάτων ενίσχυσης ή να ελαχιστοποιηθεί η συμμετοχή του στον υπολογισμό των δικαιωμάτων αυτών. Επικαλείται δε, όσον αφορά την ερμηνεία του σκοπού του νομοθέτη της Ένωσης, την απόφαση της 6ης Νοεμβρίου 2014, Ελλάδα κατά Επιτροπής (Τ-632/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2014:934, σκέψη 99). Υποστηρίζει συναφώς ότι ο αποκλεισμός αυτός θα είχε ως αποτέλεσμα ο ενωσιακός νομοθέτης να αποκλείει ή και να εξαιρεί τη μορφή των βοσκοτόπων που, με βάση τις κλιματολογικές συνθήκες και το φυσικό περιβάλλον, αποτελούν την κυρίαρχη μορφή βοσκοτόπων σε όλα τα μεσογειακά κράτη μέλη της Ένωσης, με αποτέλεσμα να αποκλείσει από την ενίσχυση την πλειονότητα των κτηνοτρόφων στις χώρες αυτές και, ταυτοχρόνως, να πλήξει την κτηνοτροφία τους σε σχέση με τις χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης. Προσθέτει ακόμα ότι δεν ήταν δυνατόν ο εν λόγω νομοθέτης να αγνοούσε ή να παρέβλεψε τα δεδομένα της επιστήμης της δασοπονίας και της γεωπονίας, κατά τα οποία τα ξυλώδη και θαμνώδη φυτά είναι αναπόσπαστο στοιχείο των «μεσογειακών» βοσκοτόπων. Επομένως, κατά το εν λόγω κράτος μέλος, δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι οι διατάξεις περί του ορισμού του «μόνιμου βοσκοτόπου», ορθώς ερμηνευόμενες, με βάση το γενικότερο πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται και τον σκοπό τον οποίο επιδιώκουν, δεν καταλαμβάνουν και τους «μεσογειακούς» βοσκότοπους με θαμνώδη βλάστηση.
74      Από το ενδιάμεσο συμπέρασμα που εκτίθεται στις σκέψεις 55 και 56 ανωτέρω προκύπτει ότι, όσον αφορά τις εκτάσεις που θεωρούνται επιλέξιμες για ενίσχυση της ΚΓΠ ως μόνιμοι βοσκότοποι, η περιορισμένη ύπαρξη ξυλώδους βλάστησης (δένδρων και θάμνων) μπορούσε στην καλύτερη περίπτωση να παραβλεφθεί, εφόσον όμως αυτή δεν έθετε σε κίνδυνο την ανάπτυξη ποωδών φυτών και, επομένως, την αποτελεσματική εκμετάλλευση των αγροτεμαχίων ως βοσκοτόπων.
75      Συναφώς, επισημαίνεται ότι η Επιτροπή δεν είναι υποχρεωμένη να επιβαρύνει το Ταμείο με τις δαπάνες τις οποίες πραγματοποίησε κράτος μέλος και οι οποίες στηρίζονται σε αντικειμενικώς εσφαλμένη εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης, η οποία όμως βασίστηκε σε καλόπιστα δοθείσα ερμηνεία του δικαίου αυτού, εκτός αν η εσφαλμένη ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης μπορεί να αποδοθεί σε θεσμικό όργανο της Ένωσης (βλ., συναφώς, απόφαση της 19ης Ιουνίου 2009, Ισπανία κατά Επιτροπής, T-369/213, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2009:213, σκέψη 67). Επιβάλλεται όμως η διαπίστωση ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν προσκομίζει κανένα στοιχείο βάσει του οποίου να είναι δυνατό να συναχθεί ότι η ερμηνεία που προτείνει για την έννοια των μονίμων βοσκοτόπων μπορούσε να αποδοθεί σε συμπεριφορά της Επιτροπής. Αντιθέτως μάλιστα, από τις διαπιστώσεις στις οποίες προέβη η Επιτροπή στο πλαίσιο των ελέγχων προκύπτει ότι η επίμαχη ερμηνεία δεν οφείλεται σε συμπεριφορά του θεσμικού αυτού οργάνου.
76      Επιπλέον, όσον αφορά την ερμηνεία του σκοπού του νομοθέτη της Ένωσης, η Ελληνική Δημοκρατία επικαλείται την απόφαση της 6ης Νοεμβρίου 2014, Ελλάδα κατά Επιτροπής (Τ-632/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2014:934, σκέψη 99). Εν προκειμένω όμως, επισημαίνεται ότι το εν λόγω κράτος μέλος δεν διευκρινίζει το περιεχόμενο του επιχειρήματός του. Συγκεκριμένα, αρκείται σε αόριστη παραπομπή στην παρατιθέμενη απόφαση, χωρίς η παραπομπή αυτή να συνοδεύεται από εξηγήσεις ως προς τη σημασία της απόφασης για την υπό κρίση υπόθεση. Επομένως, πρέπει να απορριφθεί το επιχείρημα αυτό, το οποίο ουδόλως τεκμηριώνεται.
77      Τέταρτον, η Ελληνική Δημοκρατία επικαλείται σχέδιο δράσης που εκπονήθηκε τον Οκτώβριο του 2012 από τις ελληνικές αρχές σε συνεργασία με την Επιτροπή, το οποίο περιλαμβάνει την αξιολόγηση της επιλεξιμότητας των βοσκοτόπων μέσω φωτοερμηνείας δορυφορικών εικόνων σε επίπεδο αγροτεμαχίου αναφοράς (ενότητα) και την εφαρμογή αναλογικού συστήματος (pro rata) υπολογισμού στις περιπτώσεις ύπαρξης θάμνων σε διάσπαρτη μορφή. Κατά το εν λόγω κράτος μέλος, τα κριτήρια και η μεθοδολογία για την εκτίμηση της επιλεξιμότητας των βοσκοτόπων καθορίσθηκαν βάσει των κατευθυντηρίων οδηγιών της Επιτροπής που περιλαμβάνονται στο έγγραφο VI/5330/97. Κατά το ανωτέρω έγγραφο, εάν ο αριθμός των δένδρων ανά εκτάριο έκτασης βοσκοτόπου είναι κάτω των πενήντα, ολόκληρη η έκταση θεωρείται αμιγής βοσκότοπος. Επιπλέον, όσον αφορά τις εκτάσεις βοσκοτόπων που περιλαμβάνουν θάμνους, καθορίσθηκαν οι εξής διαβαθμίσεις:
–        όταν η επιλέξιμη έκταση βοσκοτόπου εκτιμάται, μέσω της φωτοερμηνείας, σε ποσοστό 25 %-30 %, ως επιλέξιμη έκταση θεωρείται ποσοστό 37,5 % του συνόλου της έκτασης,
–        όταν η επιλέξιμη έκταση βοσκοτόπου εκτιμάται, μέσω της φωτοερμηνείας, σε ποσοστό 50 %-75 %, ως επιλέξιμη έκταση θεωρείται ποσοστό 62,5 % του συνόλου της έκτασης,
–        όταν η επιλέξιμη έκταση βοσκοτόπου εκτιμάται, μέσω της φωτοερμηνείας σε ποσοστό 75 %-100 %, τότε ολόκληρη η έκταση του βοσκοτόπου θεωρείται επιλέξιμη.
78      Κατά την Ελληνική Δημοκρατία, το γεγονός ότι η ίδια η Επιτροπή, κατά τη διάρκεια ισχύος του άρθρου 2 του κανονισμού 796/2004, προέβη στις προεκτεθείσες στη σκέψη 77 υποδείξεις, οι οποίες περιλαμβάνονται στο εν λόγω σχέδιο δράσης και κατά τις οποίες συνεκτιμάται για την επιλεξιμότητα των βοσκοτόπων η ξυλώδης (δενδρώδης και θαμνώδης) βλάστηση, συνηγορεί υπέρ του συμπεράσματος ότι βούληση του ενωσιακού νομοθέτη ήταν ανέκαθεν και η προστασία του «μεσογειακού» βοσκοτόπου. Υποστηρίζει δε περαιτέρω ότι η Επιτροπή, κατά τη συνεργασία της με τις ελληνικές αρχές για την εκπόνηση του σχεδίου δράσης, αποδέχθηκε την επιλεξιμότητα έκτασης βοσκοτόπου στην οποία περιλαμβάνονται θάμνοι ή/και δένδρα παραδεχόμενη εκ των πραγμάτων ότι δεν προκαλείται κίνδυνος για το Ταμείο.
79      Συναφώς, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι άρχισε την εκπόνηση του επίμαχου σχεδίου δράσης τον Ιούνιο του 2012 και ότι το έθεσε σε εφαρμογή από το έτος υποβολής αιτήσεων 2013 και εφεξής. Επομένως, ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι το εν λόγω σχέδιο δράσης αποδεικνύει τη διεύρυνση της ερμηνείας της έννοιας των μονίμων βοσκοτόπων, ώστε να επιτρέπεται η χορήγηση ενίσχυσης για εκτάσεις καλυπτόμενες από ξυλώδη φυτά τα οποία υπερβαίνουν τα πενήντα δένδρα ανά εκτάριο, η Ελληνική Δημοκρατία δεν μπορεί να επικαλεστεί την κατάρτιση του εν λόγω σχεδίου δράσης για να βάλει κατά της επιβολής της επίμαχης κατ’ αποκοπή διόρθωσης η οποία στηρίζεται στις διαπιστώσεις που πραγματοποιήθηκαν για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011.
80      Επιπλέον, επιβάλλεται εν πάση περιπτώσει η διαπίστωση ότι οι εκτάσεις τις οποίες ανέφερε η Επιτροπή ως παραδείγματα παρατυπιών στην υπό κρίση υπόθεση και οι οποίες απαριθμούνται στη σκέψη 60 ανωτέρω θα κρίνονταν ούτως ή άλλως μη επιλέξιμες, ακόμη και αν ο εφαρμοσθείς ορισμός ήταν σύμφωνος με το γράμμα του άρθρου 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 ή αν η Επιτροπή εφάρμοζε την ερμηνεία που απορρέει από το επίμαχο σχέδιο δράσης ή ακόμη και αυτή του κανονισμού 1307/2013.
81      Πέμπτον, η Ελληνική Δημοκρατία επικαλείται την τροποποίηση του ορισμού των μονίμων βοσκοτόπων με το άρθρο 4, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 1307/2013, ο οποίος περιλαμβάνει, εφόσον ληφθεί σχετική απόφαση των κρατών μελών, γη που προσφέρεται για βοσκή και εντάσσεται σε καθιερωμένες τοπικές πρακτικές όπου τα αγρωστώδη και λοιπά ποώδη κτηνοτροφικά φυτά παραδοσιακά δεν επικρατούν.
82      Όσον αφορά την τροποποίηση του ορισμού των μονίμων βοσκοτόπων με τον κανονισμό 1307/2013, διαπιστώνεται ότι, με το επιχείρημά της, η Ελληνική Δημοκρατία επικαλείται τη μεταγενέστερη νομοθεσία προς στήριξη της εκ μέρους της προβαλλόμενης ερμηνείας της προγενέστερης νομοθεσίας. Δεν αμφισβητείται ότι ο νέος κανονισμός 1307/2013 άρχισε να εφαρμόζεται την 1η Ιανουαρίου 2015 και ότι δεν προβλέφθηκε καμία αναδρομική εφαρμογή. Επιβάλλεται όμως η διαπίστωση ότι, λαμβανομένου υπόψη του ότι εναπόκειται στον νομοθέτη της Ένωσης, ο οποίος διαθέτει ευρύ περιθώριο εκτίμησης κατά την άσκηση της εξουσίας του, να αξιολογήσει την κατάσταση και, ενδεχομένως, να αποφασίσει για τη σκοπιμότητα της τροποποίησης της ισχύουσας διάταξης, δεν προκύπτει, από αυτή και μόνη τη μεταγενέστερη τροποποίηση του εν λόγω ορισμού, ότι το άρθρο 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 πρέπει να ερμηνευθεί με γνώμονα την επελθούσα τροποποίηση (βλ., συναφώς, απόφαση της 5ης Απριλίου 2006, Deutsche Bahn κατά Επιτροπής, T‑351/02, EU:T:2006:104, σκέψη 112). Κατά συνέπεια, η ως άνω αιτίαση πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη.
83      Ως εκ τούτου, διαπιστώνεται ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν προσκόμισε κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει την ανακρίβεια των εκτιμήσεων της Επιτροπής.
84      Κατόπιν των προεκτεθέντων, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο πρώτος λόγος της Ελληνικής Δημοκρατίας, ο οποίος στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 και του άρθρου 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1120/2009.
2)      Επί του δεύτερου λόγου, που στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των κατευθυντήριων οδηγιών του εγγράφου VI/5330/97 ως προς τη συνδρομή των προϋποθέσεων επιβολής δημοσιονομικής διόρθωσης 25%, σε έλλειψη αιτιολογίας, σε υπέρβαση των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της Επιτροπής και ταυτόχρονη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας
1)      Επί της αιτίασης σχετικά με τη μη συνδρομή των προϋποθέσεων επιβολής δημοσιονομικής διόρθωσης 25 %
85      Η Ελληνική Δημοκρατία, υποστηριζόμενη από το Βασίλειο της Ισπανίας, προβάλλει κατ’ ουσίαν ότι δεν συντρέχουν εν προκειμένω οι προϋποθέσεις επιβολής δημοσιονομικής διόρθωσης 25 %.
86      Η Επιτροπή αμφισβητεί την επιχειρηματολογία αυτή.
87      Υπενθυμίζεται ότι διόρθωση που αποφασίζεται από την Επιτροπή σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες τις οποίες η ίδια εξέδωσε στον σχετικό τομέα αποσκοπεί στην αποφυγή επιβάρυνσης των Ταμείων με ποσά τα οποία δεν χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση σκοπού επιδιωκόμενου από την οικεία κανονιστική ρύθμιση της Ένωσης και, ως εκ τούτου, δεν αποτελεί κύρωση (βλ. απόφαση της 31ης Μαρτίου 2011, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T-214/07, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2011:130, σκέψη 136 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Ως εκ τούτου, η νομολογία έχει αναγνωρίσει ότι με τα καθοριζόμενα στις κατευθυντήριες οδηγίες κατ’ αποκοπήν ποσοστά επιτυγχάνεται η τήρηση του δικαίου της Ένωσης και συγχρόνως η αποτελεσματική διαχείριση των πόρων της Ένωσης, καθώς και η αποφυγή της άσκησης από την Επιτροπή της διακριτικής ευχέρειάς της κατά τρόπο που να συνεπάγεται για τα κράτη μέλη υπέρμετρες και δυσανάλογες διορθώσεις (απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2008, Ιταλία κατά Επιτροπής, T‑181/06, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2008:331, σκέψη 234).
88      Υπενθυμίζεται επίσης ότι, όσον αφορά το ύψος της δημοσιονομικής διόρθωσης, η Επιτροπή μπορεί να αρνηθεί την επιβάρυνση του Ταμείου ακόμη και με το σύνολο των δαπανών, αν διαπιστώσει ότι δεν υφίστανται επαρκείς μηχανισμοί ελέγχου (απόφαση της 11ης Ιουνίου 2009, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T‑33/07, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2009:195, σκέψη 140). Εντούτοις, η Επιτροπή οφείλει να τηρεί την αρχή της αναλογικότητας, η οποία επιτάσσει να μη βαίνουν οι πράξεις των θεσμικών οργάνων πέραν των ορίων αυτού που είναι πρόσφορο και αναγκαίο για την υλοποίηση του επιδιωκομένου σκοπού (αποφάσεις της 17ης Μαΐου 1984, Denkavit Nederland, 15/83, EU:C:1984:183, σκέψη 25, και της 19ης Ιουνίου 1997, Air Inter κατά Επιτροπής, T‑260/94, EU:T:1997:89, σκέψη 144). Πράγματι, κατά τη νομολογία, η αρχή της αναλογικότητας, ως γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης, επιτάσσει να μη βαίνουν οι πράξεις των οργάνων της Ένωσης πέραν των ορίων αυτού που είναι πρόσφορο και αναγκαίο για την επίτευξη των σκοπών που επιδιώκει η σχετική ρύθμιση. Επομένως, όταν υπάρχει η δυνατότητα επιλογής μεταξύ περισσότερων πρόσφορων μέτρων, πρέπει να επιλέγεται το λιγότερο επαχθές και τα μειονεκτήματα που προκαλούνται δεν πρέπει να είναι δυσανάλογα προς τους επιδιωκόμενους σκοπούς (απόφαση της 19ης Νοεμβρίου 2015, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T-107/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:870, σκέψη 54).
89      Εκτός αυτού, εναπόκειται μεν στην Επιτροπή να αποδείξει την ύπαρξη παράβασης των κανόνων της Ένωσης, πλην όμως, εφόσον αποδειχθεί η παράβαση αυτή, εναπόκειται στο κράτος μέλος να αποδείξει ότι η Επιτροπή υπέπεσε ενδεχομένως σε σφάλμα ως προς τις οικονομικές συνέπειες που πρέπει να συναχθούν από την παράβαση (αποφάσεις της 14ης Φεβρουαρίου 2008, Ισπανία κατά Επιτροπής, T‑266/04, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2008:37, σκέψη 105, και της 5ης Ιουλίου 2012, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T‑86/08, EU:T:2012:345, σκέψη 196).
90      Όσον αφορά το είδος της διόρθωσης που εφαρμόστηκε εν προκειμένω, υπενθυμίζεται ότι, υπό το πρίσμα των κατευθυντήριων οδηγιών της Επιτροπής που περιλαμβάνονται στο έγγραφο VI/5330/97, όταν δεν είναι εφικτή η ακριβής αποτίμηση των ζημιών που υπέστη η Ένωση, επιτρέπεται η επιβολή κατ’ αποκοπή διόρθωσης (βλ., συναφώς, απόφαση της 18ης Σεπτεμβρίου 2003, Ηνωμένο Βασίλειο κατά Επιτροπής, C-346/00, EU:C:2003:474, σκέψη 53). Το εν λόγω έγγραφο περιέχει τις κύριες κατευθυντήριες οδηγίες που προτίθεται να ακολουθήσει η Επιτροπή κατά την εφαρμογή των δημοσιονομικών διορθώσεων στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ–τμήμα Εγγυήσεων. Από το παράρτημα 2 του εγγράφου αυτού προκύπτει ότι οι δημοσιονομικές διορθώσεις υπολογίζονται λαμβανομένης υπόψη, ιδίως, της έκτασης της διαπιστωθείσας ασυμφωνίας και ότι η Επιτροπή εκτιμά προς τούτο το είδος και τη σοβαρότητα της παράβασης, καθώς και την οικονομική ζημία που υπέστη η Ένωση.
91      Επιπλέον, το παράρτημα 2 του εγγράφου VI/5330/97 προβλέπει ότι «η αδυναμία ενός κράτους μέλους να τελειοποιήσει τους ελέγχους γίνεται σοβαρότερη εάν η Επιτροπή έχει ήδη ανακοινώσει τις απαιτούμενες βελτιώσεις». Οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες η Επιτροπή προτίθεται να εφαρμόσει την αρχή αυτή διευκρινίζονται στο έγγραφο AGRI-60637-2006 με τίτλο «Ανακοίνωση της Επιτροπής για την αντιμετώπιση από την Επιτροπή, στο πλαίσιο της εκκαθάρισης των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ, Τμήμα Εγγυήσεων, των επαναλαμβανόμενων ανεπαρκειών στα συστήματα ελέγχου».
92      Εν προκειμένω, η Επιτροπή επέβαλε διόρθωση 25 % της οποίας οι σωρευτικές προϋποθέσεις είναι, σύμφωνα με το έγγραφο VI/5330/97, ο κίνδυνος ιδιαίτερα υψηλών ζημιών σε βάρος του Ταμείου λόγω ανυπαρξίας ή σοβαρών ελλείψεων του συστήματος ελέγχου καθώς και η ύπαρξη ενδείξεων περί εκτεταμένων ανωμαλιών και περί αμελειών στην αντιμετώπιση των παράτυπων πρακτικών. Δεδομένου ότι οι διάδικοι διαφωνούν ως προς το ζήτημα αν η επιβληθείσα εν προκειμένω διόρθωση 25 % είναι σύμφωνη με τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται για τη δυνατότητα εφαρμογής τέτοιας διόρθωσης, πρέπει να εξακριβωθεί αν η Επιτροπή τήρησε τις προϋποθέσεις αυτές.
93      Όσον αφορά τις ελλείψεις που διαπίστωσε η Επιτροπή κατά τους ελέγχους που πραγματοποίησε η Ελληνική Δημοκρατία, επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι κανένα από τα επιχειρήματα της τελευταίας δεν αποδεικνύει ότι οι διαπιστώσεις που περιλαμβάνονται στη συνοπτική έκθεση όσον αφορά την απουσία ορισμένων ελέγχων είναι εσφαλμένες ή αβάσιμες. Συγκεκριμένα, η Ελληνική Δημοκρατία δεν αρνείται την ύπαρξη των εν λόγω ελλείψεων, αλλά βάλλει μόνον κατά του ύψους της επιβληθείσας διόρθωσης, δηλαδή του ποσοστού 25 %.
94      Όσον αφορά την πρώτη προϋπόθεση, δεν αμφισβητείται εν προκειμένω ότι η εφαρμογή ενός συστήματος ελέγχου δεν ήταν παντελώς ανύπαρκτη. Επομένως, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που διαλαμβάνονται στη σκέψη 92 ανωτέρω, πρέπει να εξακριβωθεί αν οι ελλείψεις τις οποίες διαπίστωσε η Επιτροπή ήταν παρά ταύτα ικανές να στηρίξουν το συμπέρασμα ότι η εφαρμογή του συστήματος ελέγχου παρουσίαζε σοβαρές ελλείψεις.
95      Συναφώς, με τη συνοπτική έκθεση, η Επιτροπή επισήμανε ειδικότερα ως προς τους βοσκότοπους ότι, «όπως ακριβώς κατά τα προηγούμενα έτη (έρευνες αριθ. AA/2007/07 και AA/2008/12), η ελληνική ερμηνεία του τι συνιστά βοσκότοπο/κτηνοτροφική έκταση/δασικό βοσκότοπο δεν πληρ[ούσε] πάντοτε τους όρους επιλεξιμότητας στο πλαίσιο του [πρώτου] πυλώνα (πρβλ. άρθρο 44, παράγραφος 2, του κανονισμού 1782/2003 [άρθρο 34 του κανονισμού 73/2009] και άρθρο 2, [πρώτο εδάφιο, σημείο 2], του κανονισμού 796/2004 [άρθρο 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1120/2009], εν ολίγοις, η βλάστηση στις εν λόγω εκτάσεις δεν μπορ[ούσε] να θεωρηθεί ότι ανήκει στα “αγρωστώδη ή άλλα ποώδη κτηνοτροφικά φυτά”», ότι «[α]πό τους ελέγχους διαπιστώθηκε ότι τα αγροτεμάχια που καλύπτονταν (σε μεγάλο μέρος) από δέντρα, θάμνους, (ψηλά) χαμόδεντρα, βράχια (με φρύγανα) θεωρούνταν επιλέξιμα για το σύνολο της έκτασής τους», ότι «[η] (εσφαλμένη) αναγνώριση των εκτάσεων αυτών στο ΣΑΑ, που χρησιμοποιήθηκε για τους διασταυρούμενους ελέγχους που αναφέρονται στο άρθρο 24 του κανονισμού 796/2004 [άρθρο 28, παράγραφος 1, του κανονισμού 1122/2009] προκαλ[ούσε] παρατυπίες ως προς τις ενισχύσεις» και ότι, επιπλέον, διαπιστώθηκαν συγκεκριμένες «αδυναμίες όσον αφορά τους επιτόπιους ελέγχους σε αυτού του είδους τα αγροτεμάχια» (απουσία μέτρησης των κοινόχρηστων βοσκοτόπων, απουσία καταγραφής/αναφοράς των σημείων αναφοράς στην έκθεση), ότι «η ΓΔ [“Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης” της Επιτροπής θεωρούσε] ότι το “σύστημα ελέγχου” που θα έπρεπε να διασφαλίζει την ορθή ερμηνεία των κανόνων και, συνεπώς, την κανονικότητα των δαπανών, [ήταν] ιδιαίτερα αναποτελεσματικό και, όπως διαπιστώθηκε στο πλαίσιο των διαφόρων αποστολών που πραγματοποιήθηκαν από την αποσύνδεση του 2006, αυτό το είδος των εκτάσεων διατηρούνταν διαρκώς σε επίπεδο που οδήγησε στην επιστροφή της έκτασης σε φυσική κατάσταση», ότι, επιπλέον, είχε επισημάνει ότι «[κ]ατά την αξιολόγηση κινδύνου, [έπρεπε] να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι από το έτος υποβολής αιτήσεων 2010, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 137 του κανονισμού 73/2009, τα δικαιώματα θεωρούντα[ν] “νόμιμα και κανονικά” [από 1ης Ιανουαρίου 2010]» και ότι «[σ]ε συνέχεια εφαρμογής των άρθρων 80 και 81 του κανονισμού 1122/2009, παρατηρήθηκε αύξηση του επιπέδου παράτυπων ενισχύσεων που δηλώθηκαν το 2010 και κατά τα επόμενα έτη».
96      Με την τελική της θέση που περιλήφθηκε στη συνοπτική έκθεση, η Επιτροπή κατέληξε ότι, αν και αναγνωρίζει τις προσπάθειες του ΟΠΕΚΕΠΕ για τη βελτίωση της ποιότητας του ΣΑΑ, ιδίως με το έργο του στο πλαίσιο του επίμαχου σχεδίου δράσης, γεγονός παραμένει ότι τα αποτελέσματα αυτής της εργασίας δεν έχουν (αναδρομική) ισχύ στις πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011. Όσον αφορά το αίτημα του οργάνου συμβιβασμού σε σχέση με τη διόρθωση που επιβλήθηκε για τους μόνιμους βοσκότοπους, η Επιτροπή ήταν της γνώμης ότι πληρούνταν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του κατ’ αποκοπήν ποσοστού 25 %. Συναφώς, υπομνήσθηκε ότι το επίπεδο των μη επιλέξιμων εκτάσεων που είχαν καταχωριστεί στο ΣΑΑ ήταν σημαντικό. Ενδεικτικά, και χωρίς να επικυρώνει τα τελικά στοιχεία, η ΓΔ «Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης» της Επιτροπής υπογράμμισε τα (προκαταρκτικά) αποτελέσματα του εν λόγω σχεδίου δράσης, το οποίο είχε ως στόχο να «καθαριστεί» το ΣΑΑ από τις εκτάσεις αυτές και οδήγησε σε μείωση από 3 εκατομμύρια εκτάρια σε 1,5 εκατομμύριο εκτάρια. Μολονότι η Επιτροπή δέχτηκε ότι δεν καταβλήθηκε ενίσχυση για το σύνολο της έκτασης, εντούτοις ήταν σαφές ότι ο κίνδυνος ήταν σημαντικός. Όσον αφορά τον κίνδυνο για το Ταμείο, υπομνήσθηκε ότι η Επιτροπή τον αξιολόγησε στο επίπεδο του γεωργού, κρίνοντας ωστόσο ότι δεν έχει σημασία εν προκειμένω το γεγονός ότι ο γεωργός ως άτομο δεν μπορεί να είναι υπεύθυνος για την εκτεταμένη παρατυπία, διότι η κατανομή της κοινόχρηστης έκτασης ως βοσκοτόπου πραγματοποιήθηκε σε τυχαία βάση. Κατά την Επιτροπή, η Ελληνική Δημοκρατία όφειλε να εφαρμόσει σύστημα που να παρέχει στους γεωργούς τη δυνατότητα να υποβάλλουν ορθές αιτήσεις, πράγμα το οποίο παρέλειψε να πράξει. Η Επιτροπή επισήμανε επίσης ότι, στην από 4 Δεκεμβρίου 2014 απάντησή τους, οι ελληνικές αρχές αναφέρουν ότι ο υπολογισμός του σφάλματος όσον αφορά τους μόνιμους βοσκότοπους, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών κυρώσεων, είναι παραπλήσιος με εκείνον που προτάθηκε αρχικά από την εν λόγω ΓΔ. Κατά συνέπεια, η ΓΔ αυτή ενέμεινε στη θέση της όσον αφορά τις αδυναμίες και το προτεινόμενο επίπεδο διόρθωσης.
97      Στηριζόμενη στις διαπιστώσεις που περιλαμβάνονται στη σκέψη 96 ανωτέρω, η Επιτροπή κατέληξε στο ότι η εφαρμογή του συστήματος ελέγχων παρουσίαζε σοβαρές ελλείψεις λόγω ενός συνδυασμού αδυναμιών.
98      Συγκεκριμένα, η Επιτροπή επισήμανε ότι η εσφαλμένη αναγνώριση των εκτάσεων βοσκοτόπων στο ΣΑΑ, η οποία ήταν γενικευμένη και στηριζόταν στην εφαρμογή έννοιας του βοσκοτόπου μη σύμφωνης προς τη ρύθμιση της Ένωσης, αντικατοπτριζόταν στην ποιότητα του συστήματος ελέγχων, ειδικότερα δε των διασταυρούμενων ελέγχων και των επιτόπιων ελέγχων (βλ. σκέψη 62 ανωτέρω). Επισήμανε επιπλέον την παντελή απουσία μέτρησης των κοινόχρηστων αγροτεμαχίων βοσκοτόπων καθώς και την απουσία καταγραφής/αναφοράς των σημείων αναφοράς στις εκθέσεις.
99      Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τις διατάξεις του δικαίου της Ένωσης σχετικά με τα ευρωπαϊκά γεωργικά Ταμεία, απόκειται στα κράτη μέλη να οργανώσουν αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου και εποπτείας. Η απαίτηση αυτή συνεπάγεται ότι τα όρια των αγροτεμαχίων αναφοράς και η μέγιστη επιλέξιμη έκτασή τους πρέπει να καθορίζονται επακριβώς και συγκεκριμένα. Πράγματι, οι σχετικές πληροφορίες είναι ουσιώδεις προς εξασφάλιση της αξιοπιστίας των διασταυρούμενων διοικητικών ελέγχων, ώστε να είναι δυνατόν να διενεργούνται οι επιτόπιοι έλεγχοι και οι γεωργοί να διαθέτουν ορθές πληροφορίες προκειμένου να υποβάλλουν ορθές δηλώσεις (απόφαση της 17ης Μαΐου 2013, Βουλγαρία κατά Επιτροπής, T‑335/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:262, σκέψη 29).
100    Εκτός αυτού, από τον ορισμό που περιλαμβάνεται στο έγγραφο VI/5330/97 προκύπτει ότι οι διασταυρούμενοι διοικητικοί έλεγχοι και οι επιτόπιοι έλεγχοι αποτελούν βασικούς ελέγχους, πράγμα το οποίο άλλωστε δεν αμφισβητεί η Ελληνική Δημοκρατία.
101    Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι, όσον αφορά τις δαπάνες που συνδέονται με τους βοσκότοπους, η Επιτροπή διαπίστωσε ελλείψεις στο σύστημα ελέγχου αφορώσες την εκ μέρους των ελληνικών αρχών αποδοχή, προς χορήγηση της ενίσχυσης για τους βοσκότοπους, εκτάσεων μη σύμφωνων προς τους ισχύοντες κανόνες. Επομένως, οι εν λόγω ελλείψεις στο σύστημα ελέγχου, εξεταζόμενες στο σύνολό τους μαζί με όλες τις άλλες ελλείψεις που διαπιστώθηκαν και δεν αμφισβητήθηκαν από την Ελληνική Δημοκρατία, συνιστούν εφαρμογή του συστήματος ελέγχου η οποία παρουσιάζει σοβαρές ελλείψεις και προκάλεσαν κατά πάσα πιθανότητα εξαιρετικά υψηλές ζημίες στο Ταμείο.
102    Διαπιστώνεται ότι το συμπέρασμα αυτό δεν μπορεί να ανατραπεί από το επιχείρημα της Ελληνικής Δημοκρατίας ότι αυτή πραγματοποιεί όλους τους βασικούς και όλους τους επικουρικούς ελέγχους που προβλέπουν οι ισχύοντες κανονισμοί. Πράγματι, όπως έχει κριθεί, οσάκις κράτος μέλος δεν μεριμνά για την τήρηση των ουσιαστικών προϋποθέσεων που διέπουν τη χορήγηση ενισχύσεων, εν προκειμένω, της προϋπόθεσης που αφορά τον ορθό ορισμό των επιλέξιμων εκτάσεων προς χορήγηση ενίσχυσης για τους βοσκότοπους, τούτο συνεπάγεται κατ’ ανάγκη ότι το κράτος αυτό δεν διενεργεί τους ελέγχους στους οποίους υποχρεούται να προβεί προκειμένου να διακριβώσει ότι πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, δηλαδή η επιλεξιμότητα των δηλωθεισών εκτάσεων (βλ., συναφώς, απόφαση της 19ης Νοεμβρίου 2015, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T-107/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:870, σκέψη 81).
103    Όσον αφορά τη δεύτερη προϋπόθεση, δηλαδή την ύπαρξη ενδείξεων περί εκτεταμένων ανωμαλιών, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η εφαρμογή ορισμού για τους μόνιμους βοσκότοπους μη σύμφωνου προς τον ορισμό της ισχύουσας κανονιστικής ρύθμισης συνεπάγεται υψηλό επίπεδο σφαλμάτων, ενδεικτικό γενικευμένων ανωμαλιών οι οποίες καταλήγουν στο να γίνει δεκτός μεγάλος αριθμός εκτάσεων, στην πραγματικότητα μη επιλέξιμων. Το συμπέρασμα αυτό στηρίζεται στις διαπιστώσεις της Επιτροπής στο πλαίσιο των ερευνών από τις οποίες προέκυψε ότι πολύ συχνά δηλώνονταν εκτάσεις η επιλεξιμότητα των οποίων αμφισβητούνταν από το θεσμικό αυτό όργανο, αλλά οι οποίες δεν απορρίπτονταν στο πλαίσιο των ελέγχων που διενεργούσαν οι ελληνικές αρχές (σκέψεις 60 έως 62 ανωτέρω) καθώς και στο συμπέρασμα της Επιτροπής ότι, από το 2006, η καθ’ υποτροπή διάπραξη παρατυπιών αύξανε με την πάροδο των ετών τον κίνδυνο για το Ταμείο.
104    Συναφώς, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι, ακόμη και εάν θεωρηθεί ότι υπήρχαν ορισμένες ελλείψεις ή αδυναμίες, αυτές ήταν ήδη πολύ περιορισμένες, αφού δεν ενισχυόταν η συνολική δηλωθείσα έκταση, δεδομένου ότι τα διανεμηθέντα δικαιώματα αντιστοιχούσαν στον αριθμό των εκταρίων που πράγματι τα συνόδευαν κατά το άρθρο 43 του κανονισμού 1782/2003. Η επιχειρηματολογία αυτή πρέπει να απορριφθεί. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από το άρθρο 44 του κανονισμού αυτού, κάθε δικαίωμα ενίσχυσης που συνοδεύεται από επιλέξιμο εκτάριο γεννά δικαίωμα καταβολής του ποσού που καθορίζεται στο δικαίωμα ενίσχυσης ενώ, με τον όρο «επιλέξιμα εκτάρια», νοείται «κάθε γεωργική έκταση της εκμετάλλευσης που καλύπτεται από [...] μόνιμους βοσκότοπους». Επιπλέον, από την παράγραφο 3 του ίδιου αυτού άρθρου προκύπτει ότι ο γεωργός δηλώνει τα αγροτεμάχια που αντιστοιχούν στο επιλέξιμο εκτάριο το οποίο συνοδεύει κάθε δικαίωμα ενίσχυσης. Ο ορισμός των μονίμων βοσκοτόπων, ο οποίος προκύπτει από τους κανονισμούς εφαρμογής 796/2004 και 1120/2009, χρησιμοποιείται για να καθορίσει την επιλεξιμότητα των εκτάσεων που δηλώνει ένας γεωργός προκειμένου να ενεργοποιήσει τα δικαιώματά του για ενίσχυση. Κατά συνέπεια, το γεγονός ότι οι βοσκότοποι που παρέχουν δικαιώματα ενισχύσεως βάσει της έκτασης αντιπροσωπεύουν μέρος μόνον των δηλωθέντων βοσκοτόπων δεν κλονίζει τις διαπιστώσεις παρατυπιών ως προς τη λειτουργία του ΣΑΑ και τους βασικούς ελέγχους, σύμφωνα με τις οποίες μεγάλο τμήμα των εκτάσεων για τις οποίες χορηγήθηκε ενίσχυση δεν ήταν γενικώς επιλέξιμες για ενίσχυση, διότι δεν πληρούσαν πάντοτε τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστούν ως «μόνιμοι βοσκότοποι», κατά την έννοια του άρθρου 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 (βλ., συναφώς, απόφαση της 17ης Μαΐου 2013, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T‑294/11, μη δημοσιευθείσα EU:T:2013:261, σκέψη 204).
105    Τέλος, η Ελληνική Δημοκρατία δεν μπορεί βασίμως να υποστηρίζει ότι οι προβαλλόμενες ανωμαλίες εξαλείφθηκαν πλήρως με την εκπόνηση και εφαρμογή του σχεδίου δράσης. Συγκεκριμένα, επιβάλλεται η διαπίστωση, στην οποία καταλήγει και η Επιτροπή, ότι το εν λόγω σχέδιο δράσης δεν ασκεί καμία επιρροή για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011, καθόσον άρχισε να εφαρμόζεται μόνο μετά τα εν λόγω έτη υποβολής αιτήσεων, δεδομένου ότι η Ελληνική Δημοκρατία άρχισε την εκπόνηση του επίμαχου σχεδίου δράσης τον Ιούνιο του 2012.
106    Όσον αφορά την τρίτη προϋπόθεση, δηλαδή την ύπαρξη ενδείξεων περί αμελειών στην αντιμετώπιση των παράτυπων ή δόλιων πρακτικών, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να της καταλογιστεί καμία αμέλεια.
107    Συναφώς, πρέπει καταρχάς να επισημανθεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία αντιφάσκει όταν υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να της καταλογιστεί καμία αμέλεια, καθόσον στο πλαίσιο του πρώτου λόγου επιχειρεί να αποδείξει ότι η ερμηνεία της έννοιας των βοσκοτόπων που πρέπει να εφαρμοστεί είναι όχι η περιεχόμενη στην ισχύουσα κανονιστική ρύθμιση, αλλά η –μη σύμφωνη προς την τελευταία– ευρεία ερμηνεία την οποία εφαρμόζει συστηματικά το εν λόγω κράτος μέλος, τούτο δε παρά τις επανειλημμένες αντιρρήσεις της Επιτροπής. Διατηρώντας σε ισχύ και εφαρμόζοντας τον δικό της ορισμό για τους μόνιμους βοσκότοπους, η Ελληνική Δημοκρατία αμέλησε να διορθώσει τις παρατυπίες που επανειλημμένως διαπίστωσε η Επιτροπή.
108    Περαιτέρω, δεν μπορούν να ευδοκιμήσουν ούτε τα επιχειρήματα της Ελληνικής Δημοκρατίας που στηρίζονται στις προσπάθειες τις οποίες υποστηρίζει ότι κατέβαλε το κράτος μέλος αυτό σε συνεργασία με την Επιτροπή, προκειμένου να περιορίσει και εν συνεχεία να εξαλείψει πλήρως κάθε προβαλλόμενη «παρατυπία» χάρη στην εκπόνηση και την εφαρμογή του επίμαχου σχεδίου δράσης. Όπως επισημάνθηκε με τη σκέψη 105 ανωτέρω, επιβάλλεται η διαπίστωση, στην οποία καταλήγει και η Επιτροπή, ότι το εν λόγω σχέδιο δράσης δεν ασκεί καμία επιρροή για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011, καθόσον άρχισε να εφαρμόζεται μόνο μετά τα εν λόγω έτη υποβολής αιτήσεων, δεδομένου ότι η Ελληνική Δημοκρατία άρχισε την εκπόνηση του επίμαχου σχεδίου δράσης τον Ιούνιο του 2012.
109    Ομοίως, πρέπει επίσης να απορριφθεί το επιχείρημα το οποίο η Ελληνική Δημοκρατία αντλεί, προκειμένου να αποδείξει τη συνέχιση των προσπαθειών της για τον ακριβή ορισμό των μονίμων βοσκοτόπων, από τη θέσπιση ενός νόμου το 2014 σχετικού, μεταξύ άλλων, με τη δημιουργία, στο εσωτερικό του συστήματος αναγνώρισης των αγροτεμαχίων, ενός θεματικού χάρτη για τους βοσκότοπους δημόσιου χαρακτήρα. Πράγματι, ακόμη και αν υποτεθεί ότι μπορεί ενδεχομένως να γίνει επίκληση του νόμου αυτού για να αποδειχθεί εξάλειψη των παρατυπιών στο ΣΑΑ και στο σύστημα ελέγχου σχετικά με τον ορισμό των βοσκοτόπων, πράγμα το οποίο άλλωστε σε καμία περίπτωση δεν επαληθεύεται, ο νόμος αυτός θεσπίσθηκε μεταγενέστερα, οπότε ούτε το γεγονός αυτό μπορεί να θεωρηθεί κρίσιμο για την επίμαχη περίοδο.
110    Όσον αφορά την τέταρτη προϋπόθεση, δηλαδή την ύπαρξη κινδύνου ιδιαίτερα υψηλών ζημιών σε βάρος του Ταμείου, επισημαίνεται καταρχάς ότι, όσον αφορά τις δαπάνες που συνδέονται με τους βοσκότοπους, οι γενικευμένες ελλείψεις στο σύστημα ελέγχου, αφορώσες την εκ μέρους των ελληνικών αρχών αποδοχή, προς χορήγηση της ενίσχυσης για τους βοσκότοπους, εκτάσεων μη σύμφωνων προς τους ισχύοντες κανόνες, σύμφωνα με τις διαπιστώσεις που περιλαμβάνονται στις σκέψεις 97 έως 102 ανωτέρω, συνιστούν εφαρμογή του συστήματος ελέγχου η οποία παρουσιάζει σοβαρές ελλείψεις και προκάλεσαν κατά πάσα πιθανότητα εξαιρετικά υψηλές ζημίες στο Ταμείο.
111    Η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει συναφώς ότι, όσον αφορά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011, η επίδραση του περιθωρίου στις εκτάσεις βοσκοτόπων είναι ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας. Επικαλείται τη μείωση των επιλέξιμων εκτάσεων βοσκοτόπων λόγω εφαρμογής του σχεδίου δράσης στα 1 519 406,63 εκτάρια, έκταση τουλάχιστον διπλάσια εκείνης που απαιτείται για την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης των γεωργών. Επομένως, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, δεν επρόκειτο για κίνδυνο «ιδιαίτερα υψηλών ζημιών» σε βάρος του Ταμείου.
112    Τα επιχειρήματα της Ελληνικής Δημοκρατίας πρέπει να απορριφθούν. Συγκεκριμένα, όπως παρατηρεί και η Επιτροπή, το επίμαχο σχέδιο δράσης οδήγησε στη μείωση του αριθμού των επιλέξιμων βοσκοτόπων κατά 50 % σε σχέση με την έκταση που είχε αρχικώς καταχωρισθεί στο ΣΑΑ λόγω της εφαρμογής του ευρύτερου ορισμού των ελληνικών αρχών. Η μείωση αυτή αποδεικνύει την έκταση των παρατυπιών, και επομένως την ύπαρξη σημαντικού κινδύνου για το Ταμείο, κατά τα έτη που προηγήθηκαν της προβαλλόμενης εφαρμογής του εν λόγω σχεδίου δράσης, δηλαδή πριν το έτος υποβολής αιτήσεων 2013. Το γεγονός ότι δεν είναι πάντοτε απαραίτητο το σύνολο των βοσκοτόπων για την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων ενίσχυσης των γεωργών, εφόσον από τις διαπιστώσεις της Επιτροπής προκύπτει ότι οι εκτάσεις βοσκοτόπων χρησιμοποιούνται για την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων, ουδόλως μεταβάλλει τη διαπίστωση περί ύπαρξης κινδύνου ιδιαίτερα υψηλών ζημιών σε βάρος του Ταμείου, αντιθέτως προς τα όσα υποστηρίζουν η Ελληνική Δημοκρατία και το Βασίλειο της Ισπανίας, δεδομένου ότι το σφάλμα επιλεξιμότητας έχει ήδη εμφιλοχωρήσει στον υπολογισμό αυτών των δικαιωμάτων ενίσχυσης. Συγκεκριμένα, κατά τα άρθρα 43 και 44 του κανονισμού 1782/2003, ο ορθός υπολογισμός του αριθμού των δικαιωμάτων και της αξίας τους εξαρτάται από τον αριθμό των διαθέσιμων εκταρίων. Κατά συνέπεια, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, μια τόσο σημαντική απόκλιση όσο η εν προκειμένω συνεπάγεται εξαιρετικά υψηλό κίνδυνο για το Ταμείο.
113    Επιπλέον, τα συνολικά ποσά των ενισχύσεων που καταβλήθηκαν αρχικώς κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, και στα οποία παραπέμπουν τόσο η Ελληνική Δημοκρατία όσο και το Βασίλειο της Ισπανίας, δεν είναι δυνατόν να αντιστοιχούν στα ποσά τα οποία έπρεπε να έχουν καταβληθεί μεταγενέστερα βάσει του συστήματος των δικαιωμάτων άμεσων ενισχύσεων που αντιστοιχούν στα επιλέξιμα εκτάρια, στο μέτρο που μεγάλος αριθμός των εν λόγω δικαιωμάτων δεν αντιστοιχούσαν σε επιλέξιμες εκτάσεις και, ως εκ τούτου, δεν έπρεπε να έχουν ενεργοποιηθεί. Επομένως, το ιστορικό ποσό της περιόδου αναφοράς είναι κατ’ ανάγκην υψηλότερο από το συνολικό ποσό που θα έπρεπε να έχει νομίμως καταβληθεί στους κτηνοτρόφους, δεδομένου ότι το ήμισυ των εκτάσεων στο ΣΑΑ ήταν μη επιλέξιμες κατά τη διάρκεια της ίδιας αυτής περιόδου, με αποτέλεσμα να προκύψει σημαντικός κίνδυνος για το Ταμείο.
114    Εκτός αυτού, υπογραμμίζεται ότι, όπως τονίζει και η Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 137 του κανονισμού 73/2009, «τα δικαιώματα ενίσχυσης που χορηγήθηκαν σε γεωργούς πριν από την 1η Ιανουαρίου 2009 θεωρούνται νόμιμα και κανονικά από την 1η Ιανουαρίου 2010». Επομένως, δεδομένου ότι οι ελληνικές αρχές έπαυσαν να έχουν δυνατότητα εκ νέου υπολογισμού του αριθμού και της αξίας των δικαιωμάτων αναλόγως της επιλεξιμότητας των εκτάσεων, υπήρχε ο κίνδυνος οι ενισχύσεις που καταβλήθηκαν από το έτος υποβολής αιτήσεων 2009 και εφεξής να αντιστοιχούν, σχεδόν κατά το ήμισυ, σε μη επιλέξιμες εκτάσεις. Ο κίνδυνος αυτός θα μπορούσε να έχει εξαλειφθεί μόνον αν οι δηλωθείσες εκτάσεις ήταν όντως επιλέξιμες, από τις διαπιστώσεις όμως της Επιτροπής προκύπτει ότι τούτο δεν ισχύει.
115    Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι οι διαπιστώσεις της Επιτροπής είναι σύμφωνες προς τις επίμαχες κατευθυντήριες οδηγίες και ότι αποτελούν στοιχεία ικανά να δικαιολογήσουν την επιβολή δημοσιονομικής διόρθωσης 25 %.
116    Συναφώς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι τα λοιπά επιχειρήματα της Ελληνικής Δημοκρατίας, πλην των ήδη εξετασθέντων στο πλαίσιο της ανάλυσης των προϋποθέσεων επιβολής της επίμαχης δημοσιονομικής διόρθωσης, δεν είναι ικανά να κλονίσουν τα συμπεράσματα της Επιτροπής.
117    Όσον αφορά το επιχείρημα της Ελληνικής Δημοκρατίας που στηρίζεται στις αμφιβολίες του οργάνου συμβιβασμού ως προς το βάσιμο της επιβολής διόρθωσης 25 %, είναι χρήσιμο να υπομνησθεί ότι η Επιτροπή δεν δεσμεύεται από τα πορίσματα του οργάνου συμβιβασμού όταν εκδίδει την απόφασή της (αποφάσεις της 13ης Ιουνίου 2002, C‑158/00, Λουξεμβούργο κατά Επιτροπής, EU:C:2002:367, σκέψη 50, και της 17ης Μαΐου 2013, Βουλγαρία κατά Επιτροπής, T-335/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:262, σκέψη 124). Επιπλέον, όπως προκύπτει από τη σκέψη 97 ανωτέρω, συνήχθη το συμπέρασμα ότι οι διαπιστώσεις της Επιτροπής σχετικά με τον σημαντικό αριθμό των μη επιλέξιμων εκτάσεων που καταχωρίστηκαν στο ΣΑΑ και με την εκ μέρους της Ελληνικής Δημοκρατίας συστηματική παράβαση της υποχρέωσής της να θέσει σε εφαρμογή ένα σύστημα που να παρέχει στους γεωργούς τη δυνατότητα υποβολής ορθών αιτήσεων ήταν ικανές να δικαιολογήσουν την επιβολή δημοσιονομικής διόρθωσης 25 % σύμφωνα με τα κριτήρια του εγγράφου VI/5330/97.
118    Η Ελληνική Δημοκρατία επικαλείται επίσης την απόφαση της 22ας Νοεμβρίου 2001, Ιταλία κατά Επιτροπής (C-147/99, EU:C:2001:624), για να υποστηρίξει ότι δεν συντρέχει η «εξαιρετική περίσταση» που απαιτείται για την επιβολή διόρθωσης 25 %. Συναφώς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, αντιθέτως προς το κείμενο των επίμαχων κατευθυντηρίων οδηγιών που είχε εφαρμογή στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η ανωτέρω απόφαση, στην υπό κρίση περίπτωση, όπου η εφαρμογή ποσοστού διόρθωσης 25 % ή μεγαλύτερου δικαιολογείται βάσει του εγγράφου VI/5330/97, δεν απαιτείται να αποδειχθεί ότι συντρέχει «εξαιρετική περίσταση» (βλ., συναφώς, απόφαση της 22ας Νοεμβρίου 2001, Ιταλία κατά Επιτροπής, C-147/99, EU:C:2001:624, σκέψη 53).
119    Επομένως, αντιθέτως προς όσα ισχυρίζεται η Ελληνική Δημοκρατία, μολονότι απόκειται στην Επιτροπή να δικαιολογήσει το επιβαλλόμενο ποσοστό διόρθωσης, εν προκειμένω της τάξης του 25 %, υπό το πρίσμα των προϋποθέσεων που περιλαμβάνονται στις κατευθυντήριες οδηγίες της, εντούτοις δεν υποχρεούται να δικαιολογήσει το εν λόγω ποσοστό διόρθωσης αποδεικνύοντας τη συνδρομή εξαιρετικής περίστασης, η οποία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των προβλεπόμενων προϋποθέσεων.
120    Επαλλήλως, επισημαίνεται ότι, με την απόφαση της 22ας Νοεμβρίου 2001, Ιταλία κατά Επιτροπής (C-147/99, EU:C:2001:624), το Δικαστήριο υπογράμμισε ότι «πράγματι, σύμφωνα με την έκθεση των πραγματικών περιστατικών στην οποία προέβη η Επιτροπή, την οποία δεν αμφισβήτησε η Ιταλική Κυβέρνηση, αφενός, το ιταλικό σύστημα ελέγχου είχε σημαντικές ελλείψεις και, αφετέρου, διαπιστώθηκαν σοβαρές πλημμέλειες στις εν λόγω περιφέρειες» (απόφαση της 22ας Νοεμβρίου 2001, Ιταλία κατά Επιτροπής, C-147/99, EU:C:2001:624, σκέψη 55). Εξ αυτού συνάγεται ότι, κατά το Δικαστήριο, η συνδρομή εξαιρετικής περίστασης θεμελιώθηκε, αφενός, στο ότι το σύστημα ελέγχου είχε σημαντικές ελλείψεις και, αφετέρου, στο ότι διαπιστώθηκαν σοβαρές πλημμέλειες. Κατά συνέπεια, ακόμη και αν έπρεπε να γίνει δεκτό ότι, εν προκειμένω, η Ελληνική Δημοκρατία βασίμως προέβαλε ότι η διαπίστωση της συνδρομής «εξαιρετικής περίστασης» είναι απαραίτητη για να δικαιολογηθεί η επιβολή δημοσιονομικής διόρθωσης 25 %, η ύπαρξη τέτοιας «εξαιρετικής περίστασης» αποδείχθηκε εν προκειμένω. Πράγματι, είναι δυνατόν να θεωρηθεί εξαιρετική περίσταση το γεγονός ότι ένα κράτος μέλος, παρά το ότι η Επιτροπή του επισημαίνει επί σειρά ετών και επανειλημμένως την ύπαρξη παρατυπιών, προβαίνει καθ’ υποτροπή στις προσαπτόμενες πρακτικές οι οποίες συνίστανται στις ίδιες ευρείας κλίμακας παρατυπίες κατά τη διενέργεια των ελέγχων.
121    Η Ελληνική Δημοκρατία επικαλείται εν συνεχεία τη συνοπτική έκθεση που προσαρτάται στην εκτελεστική απόφαση 2014/950/ΕΕ της Επιτροπής, της 19ης Δεκεμβρίου 2014, για τον αποκλεισμό ορισμένων δαπανών από τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης που πραγματοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ), τμήμα Εγγυήσεων, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) (ΕΕ 2014, L 369, σ. 71), με την οποία η ίδια η Επιτροπή έκρινε ότι, λαμβάνοντας υπόψη «[...] ότι μόνο ένα μέρος των μονίμων βοσκοτόπων που έχουν δηλωθεί χρησιμοποιούνται για την ενεργοποίηση δικαιωμάτων, θεωρ[ήθηκε] καταλληλότερη η επιβολή κατ’ αποκοπή διόρθωσης 10 %». Ως εκ τούτου, κατά το κράτος μέλος αυτό, η επιβολή δημοσιονομικής διόρθωσης 25 % στην παρούσα υπόθεση ήταν αδικαιολόγητη.
122    Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι το άρθρο 31, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) 1290/2005 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 2005, για τη χρηματοδότηση της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΕΕ 2005, L 209, σ. 1), προβλέπει ότι η Επιτροπή πρέπει να λάβει υπόψη τη σοβαρότητα της διαπραχθείσας παράβασης για να εκτιμήσει το ποσό που πρέπει να εξαιρεθεί από τη χρηματοδότηση κατόπιν της διαπίστωσης παρατυπιών. Επομένως, στο πλαίσιο αυτό, η καθ’ υποτροπή εμφάνιση των εν λόγω παρατυπιών μπορεί να λογίζεται ως επιβαρυντικό στοιχείο, ικανό να δικαιολογήσει αύξηση της δημοσιονομικής διόρθωσης. Η αύξηση αυτή μπορεί συναφώς να θεωρηθεί ως πράξη εντασσόμενη στο πλαίσιο του καθορισμού του γενικού συντελεστή της διόρθωσης που πρέπει να επιβληθεί στην Ελληνική Δημοκρατία (απόφαση της 22ας Ιανουαρίου 2003, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T‑46/09, EU:T:2013:32, σκέψη 57).
123    Συγκεκριμένα, αφενός, το παράρτημα 2 του εγγράφου VI/5330/97 προβλέπει ότι «[η] αδυναμία ενός κράτους μέλους να τελειοποιήσει τους ελέγχους γίνεται σοβαρότερη εάν η Επιτροπή έχει ήδη ανακοινώσει τις απαιτούμενες βελτιώσεις». Αφετέρου, η ανακοίνωση AGRI-61495-2002, σχετικά με τις καθ’ υποτροπή παρατυπίες που συνδέονται με τις ανεπάρκειες στους ελεγκτικούς μηχανισμούς, αποσκοπεί στο να διευκρινίσει την αρχή της υποτροπής που προβλέπει το έγγραφο VI/5330/97. Η ανακοίνωση αυτή προβλέπει κατ’ ουσίαν ότι, αν εξακολουθούν να εμφανίζονται οι ίδιες αδυναμίες, είναι δυνατή η αύξηση του ποσοστού της κατ’ αποκοπή διόρθωσης που είχε επιβληθεί στο πλαίσιο προηγούμενης διόρθωσης και ότι, σε περίπτωση προηγούμενης διόρθωσης 5 %, επιβάλλεται για τη νέα σχετική περίοδο ποσοστό 10 %.
124    Για να συναγάγει καθ’ υποτροπή εμφάνιση των διαπιστωθεισών αδυναμιών, η Επιτροπή παρέπεμψε ιδίως στις έρευνες AA/2007/07 και AA/2008/12 (κατόπιν των οποίων εκδόθηκε η εκτελεστική απόφαση 2014/950), στο πλαίσιο των οποίων διαπιστώθηκε ότι η ελληνική ερμηνεία της έννοιας του βοσκοτόπου/κτηνοτροφικής έκτασης/δασικού βοσκοτόπου δεν ήταν πάντοτε σύμφωνη με τις εφαρμοστέες προϋποθέσεις επιλεξιμότητας. Επιπλέον, το θεσμικό αυτό όργανο υπενθύμισε με τη συνοπτική έκθεση ότι, ήδη μετά τις αποστολές του 2001 και του 2003, η Ελληνική Δημοκρατία είχε ενημερωθεί ότι οι εκτάσεις που θεωρούσε επιλέξιμες για την παραγωγή ζωοτροφών δεν πληρούσαν τους κανόνες επιλεξιμότητας στο σύνολό τους και ότι οι εν λόγω ορισμοί των επιλέξιμων εκτάσεων δεν είχαν έκτοτε τροποποιηθεί.
125    Οι αδυναμίες αυτές που διαπιστώθηκαν στο πλαίσιο των ερευνών AA/2007/07 και AA/2008/12 και εκείνες που διαπιστώθηκαν εν προκειμένω είναι παρόμοιες, όπως προκύπτει από τη συνοπτική έκθεση και όπως διαπίστωσε και το όργανο συμβιβασμού.
126    Επιπλέον, όπως διαπίστωσαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής, οι αδυναμίες αυτές είχαν, επομένως, αποφασιστική σημασία για την επιβολή του προσαυξημένου ποσοστού διόρθωσης.
127    Εξ αυτού συνάγεται ότι διαπιστώθηκαν παρόμοιες ελλείψεις, ότι οι ελλείψεις αυτές αφορούσαν τον ίδιο τομέα (των βοσκοτόπων), ότι γι’ αυτές ευθυνόταν το ίδιο κράτος μέλος και ότι κρίθηκαν ως αποφασιστικής σημασίας για την επιβολή προσαυξημένου ποσοστού διόρθωσης. Κατά συνέπεια, ορθώς η Επιτροπή διαπίστωσε τον καθ’ υποτροπή χαρακτήρα των εν λόγω ελλείψεων.
128    Όσον αφορά τη μείωση του ποσοστού διόρθωσης από το 25 % στο 10 % στο πλαίσιο της έκδοσης της εκτελεστικής απόφασης 2014/950 λόγω της συνεκτίμησης της «επίδρασης του περιθωρίου», η Επιτροπή στη συνοπτική έκθεση, αφού υπενθύμισε το επιχείρημα των ελληνικών αρχών περί της περιορισμένης επίπτωσης στο ποσό των ενισχύσεων, επισήμανε ότι, λόγω της ιδιαίτερα ελλιπούς λειτουργίας του συστήματος ελέγχων, οι εκτάσεις διατηρούνταν διαρκώς σε επίπεδο που οδηγούσε στην επιστροφή τους σε φυσική κατάσταση, αυξάνοντας τον κίνδυνο καταβολής παράτυπων ενισχύσεων με την πάροδο των ετών, ο οποίος αυξανόταν και εκ του γεγονότος ότι, από το έτος υποβολής αιτήσεων 2010, η εφαρμογή του άρθρου 137 του κανονισμού 73/2009 κατέστησε νόμιμα και κανονικά τα δικαιώματα ενίσχυσης, πράγμα που, κατ’ εφαρμογή των άρθρων 80 και 81 του κανονισμού 1122/2009, αύξανε το επίπεδο των παράτυπων ενισχύσεων που δηλώθηκαν το 2010 και κατά τα επόμενα έτη.
129    Επομένως, πρέπει να απορριφθούν τα επιχειρήματα της Ελληνικής Δημοκρατίας περί του ότι οι δημοσιονομικές διορθώσεις δεν μπορούσαν να προσαυξηθούν εν προκειμένω.
130    Ως εκ τούτου, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν προσκομίζει στοιχεία ικανά να άρουν τη σοβαρή και εύλογη αμφιβολία της Επιτροπής ως προς τη λειτουργία του ΣΑΑ και τους βασικούς ελέγχους. Επομένως, ορθώς έκρινε η Επιτροπή ότι οι αδυναμίες στο ΣΑΑ και οι ελλείψεις στους βασικούς ελέγχους αποτελούσαν ένδειξη της ιδιαίτερα ελλιπούς λειτουργίας του συστήματος ελέγχου και ορθώς εφάρμοσε δημοσιονομική διόρθωση 25 %.
131    Επιπλέον, όσον αφορά τις αιτιάσεις που στηρίζονται σε υπέρβαση των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της Επιτροπής και ταυτόχρονη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας, αφενός, επισημαίνεται ότι η Επιτροπή ορθώς εφάρμοσε δημοσιονομική διόρθωση 25 % και ότι η Ελληνική Δημοκρατία απλώς επικρίνει την εφαρμογή της διόρθωσης αυτής χωρίς να παρέχει περισσότερα στοιχεία, όσον αφορά την παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας. Αφετέρου, υπό το πρίσμα των περιστάσεων της υπό κρίση υπόθεσης, ιδιαιτέρως του γεγονότος ότι η Ελληνική Δημοκρατία, παρά το ότι η Επιτροπή της επισήμανε επί σειρά ετών και επανειλημμένως την ύπαρξη παρατυπιών, προέβη καθ’ υποτροπή σε πρακτικές συνιστάμενες στις ίδιες παρατυπίες κατά τη διενέργεια των επίμαχων ελέγχων, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η εν λόγω διόρθωση δεν βαίνει πέραν των ορίων αυτού που είναι πρόσφορο και αναγκαίο για την υλοποίηση του επιδιωκομένου σκοπού. Επομένως, πρέπει να απορριφθούν οι αιτιάσεις που στηρίζονται σε υπέρβαση των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της Επιτροπής και ταυτόχρονη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας.
2)      Επί της αιτίασης σχετικά με την έλλειψη αιτιολογίας
132    Όσον αφορά, τέλος, την αιτίαση περί έλλειψης αιτιολογίας που προβάλλει η Ελληνική Δημοκρατία, υποστηριζόμενη επί του ζητήματος αυτού από το Βασίλειο της Ισπανίας, υπενθυμίζεται ότι η υποχρέωση αιτιολόγησης αποτελεί ουσιώδη τύπο που πρέπει να διακρίνεται από το ζήτημα του βασίμου της αιτιολογίας, δεδομένου ότι το ζήτημα αυτό αφορά την ουσιαστική νομιμότητα της επίδικης πράξης. Κατά πάγια νομολογία, η επιβαλλόμενη από το άρθρο 296 ΣΛΕΕ αιτιολογία πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στη φύση της οικείας πράξης και πρέπει να διαφαίνεται από αυτήν κατά τρόπο σαφή και αδιαμφισβήτητο η συλλογιστική του θεσμικού οργάνου που την εκδίδει, ώστε οι ενδιαφερόμενοι να έχουν τη δυνατότητα να γνωρίζουν τους λόγους που δικαιολογούν τη λήψη του μέτρου και το αρμόδιο δικαιοδοτικό όργανο να ασκεί τον έλεγχό του (βλ. απόφαση της 29ης Απριλίου 2004, Κάτω Χώρες κατά Επιτροπής, C-159/01, EU:C:2004:246, σκέψη 65 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
133    Οι αποφάσεις της Επιτροπής σε υποθέσεις εκκαθάρισης των λογαριασμών των Ταμείων εκδίδονται βάσει συνοπτικής έκθεσης, καθώς και κατόπιν επικοινωνίας μεταξύ της Επιτροπής και του οικείου κράτους μέλους (απόφαση της 14ης Μαρτίου 2002, Κάτω Χώρες κατά Επιτροπής, C‑132/99, EU:C:2002:168, σκέψη 39). Υπό τις συνθήκες αυτές, η αιτιολογία απόφασης με την οποία η Επιτροπή αρνείται να επιβαρύνει το Ταμείο με ένα μέρος των δηλωθεισών δαπανών πρέπει να θεωρείται επαρκής εφόσον το κράτος στο οποίο απευθύνεται η απόφαση συνεργάστηκε στενά στη διαδικασία καταρτίσεως της απόφασης αυτής και γνώριζε τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή έκρινε ότι δεν έπρεπε να επιβαρύνει το Ταμείο με το σχετικό ποσό (αποφάσεις της 20ής Σεπτεμβρίου 2001, Βέλγιο κατά Επιτροπής, C‑263/98, EU:C:2001:455, σκέψη 98, και της 17ης Μαΐου 2013, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T‑294/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:261, σκέψη 94).
134    Εν προκειμένω, από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτει ότι η Ελληνική Δημοκρατία συνεργάστηκε στενά στη διαδικασία καταρτίσεως της προσβαλλόμενης απόφασης και ότι το ζήτημα της μη επιλεξιμότητας των δηλωθεισών εκτάσεων λόγω ασυμφωνίας τους προς τον ορισμό των μονίμων βοσκοτόπων του άρθρου 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 (άρθρο 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1120/2009) είχε ρητώς θιγεί κατά την αρχική ανταλλαγή εγγράφων, στο πλαίσιο της διαδικασίας συμβιβασμού και στην τελική θέση της Επιτροπής, όπως προκύπτει από τα έγγραφα που αντάλλαξαν η Επιτροπή και η Ελληνική Δημοκρατία, από τη γνώμη του οργάνου συμβιβασμού και από τη συνοπτική έκθεση.
135    Συγκεκριμένα, από τα έγγραφα της Επιτροπής της 19ης Οκτωβρίου 2010, της 12ης Φεβρουαρίου και της 16ης Οκτωβρίου 2012, καθώς και από τη γνώμη του οργάνου συμβιβασμού και από τη συνοπτική έκθεση που επισυνάφθηκε στην προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει σαφώς ότι η Ελληνική Δημοκρατία γνώριζε τις παρατυπίες που δικαιολόγησαν τις επιβληθείσες διορθώσεις. Πράγματι, οι υπηρεσίες της Επιτροπής αμφισβήτησαν ρητώς τον τρόπο με τον οποίο οι ελληνικές αρχές προσδιόριζαν την έκταση των επιλέξιμων για την ενίσχυση βοσκοτόπων, στηριζόμενες σε παραδείγματα παρατυπιών, ενώ επίσης διαπίστωσαν και απαρίθμησαν αδυναμίες στη λειτουργία του ΣΑΑ και στη διεξαγωγή των επιτόπιων ελέγχων.
136    Τέλος, με τη συνοπτική έκθεση, η Επιτροπή κατέληξε ότι «όπως ακριβώς κατά τα προηγούμενα έτη (έρευνες αριθ. AA/2007/07 και AA/2008/12), η ελληνική ερμηνεία του τι συνιστά βοσκότοπο/κτηνοτροφική έκταση/δασικό βοσκότοπο δεν πληρ[ούσε] πάντοτε τους όρους επιλεξιμότητας στο πλαίσιο του [πρώτου] πυλώνα (πρβλ. άρθρο 44, παράγραφος 2, του κανονισμού 1782/2003 [άρθρο 34 του κανονισμού 73/2009] και άρθρο 2, [πρώτο εδάφιο, σημείο 2], του κανονισμού 796/2004 [άρθρο 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1120/2009], εν ολίγοις, η βλάστηση στις εν λόγω εκτάσεις δεν μπορ[ούσε] να θεωρηθεί ότι ανήκει στα “αγρωστώδη ή άλλα ποώδη κτηνοτροφικά φυτά”», ότι «[α]πό τους ελέγχους διαπιστώθηκε ότι τα αγροτεμάχια που καλύπτονταν (σε μεγάλο μέρος) από δέντρα, θάμνους, (ψηλά) χαμόδεντρα, βράχια (με φρύγανα) θεωρούνταν επιλέξιμα για το σύνολο της έκτασής τους», ότι «[η] (εσφαλμένη) αναγνώριση των εκτάσεων αυτών στο ΣΑΑ, που χρησιμοποιήθηκε για τους διασταυρούμενους ελέγχους που αναφέρονται στο άρθρο 24 του κανονισμού 796/2004 [άρθρο 28, παράγραφος 1, του κανονισμού 1122/2009] προκαλ[ούσε] παρατυπίες ως προς τις ενισχύσεις» και ότι, επιπλέον, διαπιστώθηκαν συγκεκριμένες «αδυναμίες όσον αφορά τους επιτόπιους ελέγχους σε αυτού του είδους τα αγροτεμάχια» (απουσία μέτρησης των κοινόχρηστων βοσκοτόπων, απουσία καταγραφής/αναφοράς των σημείων αναφοράς στην έκθεση), ότι «η ΓΔ [“Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης” της Επιτροπής θεωρούσε] ότι το “σύστημα ελέγχου” που θα έπρεπε να διασφαλίζει την ορθή ερμηνεία των κανόνων και, συνεπώς, την κανονικότητα των δαπανών, [ήταν] ιδιαίτερα αναποτελεσματικό και, όπως διαπιστώθηκε στο πλαίσιο των διαφόρων αποστολών που πραγματοποιήθηκαν από την αποσύνδεση του 2006, αυτό το είδος των εκτάσεων διατηρούνταν διαρκώς σε επίπεδο που οδήγησε στην επιστροφή της έκτασης σε φυσική κατάσταση», και ότι, «[σ]υνεπώς, ο κίνδυνος παράτυπων ενισχύσεων [αυξανόταν] με την πάροδο των ετών».
137    Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι η Ελληνική Δημοκρατία συνεργάστηκε στενά στη διαδικασία καταρτίσεως της προσβαλλόμενης απόφασης και γνώριζε τους λόγους στους οποίους στηρίχθηκε η απόφαση αυτή.
138    Κατά τα λοιπά, από το σύνολο των ανωτέρω εκτιμήσεων, καθώς και από τους λόγους ακυρώσεως και τα επιχειρήματα που προβάλλει η Ελληνική Δημοκρατία βασιζόμενη στην αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι η αιτιολογία αυτή παρέσχε στο εν λόγω κράτος μέλος τη δυνατότητα να πληροφορηθεί τους λόγους επιβολής των διορθώσεων και στο Γενικό Δικαστήριο να ασκήσει τον έλεγχό του.
139    Από τις ανωτέρω διαπιστώσεις προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αιτιολογημένη σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 296 ΣΛΕΕ. Επομένως, η αιτίαση που στηρίζεται σε έλλειψη αιτιολογίας πρέπει να απορριφθεί.
140    Κατόπιν των προεκτεθέντων, πρέπει να απορριφθούν οι λόγοι οι οποίοι αφορούν την κατ’ αποκοπή διόρθωση 25 % που επιβλήθηκε για αδυναμίες κατά τον ορισμό και τον έλεγχο των μονίμων βοσκοτόπων.
2.      Επί του τρίτου λόγου, που στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του εγγράφου VI/5330/97 ως προς την επιβολή δημοσιονομικής διόρθωσης 5 %, σε έλλειψη αιτιολογίας, σε υπέρβαση των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της Επιτροπής και ταυτόχρονη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας
141    Η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει κατ’ ουσίαν ότι η δημοσιονομική διόρθωση 5 % που επιβλήθηκε εν προκειμένω είναι δυσανάλογη και αδικαιολόγητη, διότι οι διαπιστώσεις της Επιτροπής, και αληθείς υποτιθέμενες, αφορούσαν μόνο το μεταβατικό έτος, δηλαδή το έτος υποβολής αιτήσεων 2009, κατά τη διάρκεια του οποίου εφαρμόσθηκε για πρώτη φορά το σύστημα, δεν ενείχαν δε απολύτως κανέναν κίνδυνο για το Ταμείο.
142    Η Επιτροπή αμφισβητεί την επιχειρηματολογία αυτή.
143    Προκαταρκτικώς υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, τα ευρωπαϊκά γεωργικά Ταμεία χρηματοδοτούν μόνον τις παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις διατάξεις της Ένωσης στο πλαίσιο της κοινής οργάνωσης των γεωργικών αγορών (βλ. απόφαση της 27ης Φεβρουαρίου 2013, Πολωνία κατά Επιτροπής, T-241/10, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:96, σκέψη 20 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
144    Όταν η Επιτροπή αρνείται να επιβαρύνει το Ταμείο με ορισμένες δαπάνες λόγω παραβάσεως των διατάξεων του δικαίου της Ένωσης για τις οποίες ευθύνεται κράτος μέλος, δεν οφείλει να αποδείξει κατά τρόπο εξαντλητικό την ανεπάρκεια των διενεργηθέντων από τις εθνικές διοικητικές αρχές ελέγχων ή το παράτυπο των αριθμητικών στοιχείων που αυτές διαβίβασαν, αλλά να παρουσιάσει αποδεικτικά στοιχεία για τη σοβαρή και εύλογη αμφιβολία που διατηρεί ως προς τους ελέγχους αυτούς ή τα αριθμητικά αυτά στοιχεία. Ο υπέρ της Επιτροπής μετριασμός αυτός του βάρους αποδείξεως εξηγείται από το γεγονός ότι το κράτος μέλος είναι σε θέση να συλλέξει και να ελέγξει καλύτερα τα αναγκαία δεδομένα για την εκκαθάριση των λογαριασμών του Ταμείου και, ως εκ τούτου, σ’ αυτό εναπόκειται να προσκομίσει την πλέον λεπτομερή και πλήρη απόδειξη του αληθούς χαρακτήρα των ελέγχων ή των αριθμητικών στοιχείων και, ενδεχομένως, της ανακρίβειας των ισχυρισμών της Επιτροπής (αποφάσεις της 11ης Ιανουαρίου 2001, Ελλάδα κατά Επιτροπής, C‑247/98, EU:C:2001:4, σκέψεις 7 έως 9, και της 17ης Μαΐου 2013, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T‑294/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:261, σκέψη 21).
145    Συνεπώς, πρέπει να εξακριβωθεί αν το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος απέδειξε την ανακρίβεια των εκτιμήσεων της Επιτροπής ή την έλλειψη κινδύνου ζημίας ή παρατυπιών σε βάρος του Ταμείου, βασιζόμενο στην εφαρμογή ενός αξιόπιστου και αποτελεσματικού συστήματος ελέγχου (απόφαση της 17ης Μαΐου 2013, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T‑294/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:261, σκέψη 22· βλ. επίσης, συναφώς, απόφαση της 24ης Φεβρουαρίου 2005, Ελλάδα κατά Επιτροπής, C‑300/02, EU:C:2005:103, σκέψη 95).
146    Εν προκειμένω, όπως προκύπτει καταρχάς από τις παρατηρήσεις που γνωστοποίησε η Επιτροπή στην Ελληνική Δημοκρατία με το έγγραφο της 19ης Οκτωβρίου 2010, κατά το έτος το 2009 πολλοί γεωργοί υπέβαλαν αίτηση για αλλαγή καθεστώτος εκτάσεων από «μη επιλέξιμη» σε «επιλέξιμη», οι τροποποιήσεις δε αυτές δεν είχαν πάντα επιπτώσεις στα καταβαλλόμενα ποσά. Επιπλέον, από την εξέταση των αλλαγών που επήλθαν στον νομό Λακωνίας προέκυψε ότι υπήρχαν πιθανές μη ορθές εγκρίσεις των αιτήσεων για αλλαγή. Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή κατέληξε ότι, δεδομένου ότι δεν μπορούσαν να θεωρηθούν όλες οι αλλαγές συμβατές με το άρθρο 15 του κανονισμού 796/2004 ή με τις οδηγίες για τα προφανή σφάλματα οι οποίες περιλαμβάνονται στο έγγραφο AGRI-49533-2002, δημιουργήθηκε κίνδυνος για το Ταμείο.
147    Εν συνεχεία, από την τελική θέση της Επιτροπής της 27ης Ιανουαρίου 2015 προκύπτει ότι οι περιπτώσεις μη συμμόρφωσης τις οποίες διαπίστωσαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής αφορούσαν, μεταξύ άλλων, το υψηλό επίπεδο αλλαγών ως προς την επιλεξιμότητα αγροτεμαχίων ή τμημάτων αγροτεμαχίων στο ΣΑΑ, οι οποίες είχαν επιπτώσεις στη σταθερότητα του συστήματος για το έτος υποβολής αιτήσεων 2009 και επηρέασαν την ποιότητα των διασταυρούμενων ελέγχων δυνάμει του άρθρου 24 του κανονισμού 796/2004. Επιπλέον, θεωρήθηκε ότι οι τροποποιήσεις που έγιναν από τις ελληνικές αρχές για το εν λόγω έτος υποβολής αιτήσεων υπό την κατηγορία «προφανές σφάλμα» δεν μπορούσαν όλες να ληφθούν υπόψη σύμφωνα με το άρθρο 15 του κανονισμού 796/2004 ή με τις οδηγίες για τα προφανή σφάλματα οι οποίες περιλαμβάνονται στο έγγραφο AGRI‑49533-2002.
148    Εκτός αυτού, από τη συνοπτική έκθεση προκύπτει καταρχάς ότι από τους ελέγχους που διενεργήθηκαν το 2009 διαπιστώθηκε υψηλό επίπεδο αλλαγών ως προς την επιλεξιμότητα (τμημάτων) αγροτεμαχίων στο ΣΑΑ, οι οποίες είχαν επιπτώσεις στη σταθερότητα του συστήματος για το έτος υποβολής αιτήσεων 2009 και επηρέασαν την ποιότητα των διασταυρούμενων ελέγχων κατά το άρθρο 24 του κανονισμού 796/2004. Κατά τις ελληνικές αρχές, ο κίνδυνος αχρεώστητης καταβολής ποσών εξαιτίας της έλλειψης σταθερότητας του συστήματος περιοριζόταν, για το εν λόγω έτος υποβολής αιτήσεων, σε 148 591 εκτάρια, για τα οποία καταβλήθηκαν ενδεχομένως πριμοδοτήσεις λόγω των εκτάσεων που χαρακτηρίστηκαν ως επιλέξιμες. Λαμβανομένης υπόψη της μέσης αξίας των δικαιωμάτων το 2009 για τους εμπλεκόμενους γεωργούς, το ποσό που αντιστοιχούσε στον «πληθυσμό σε κίνδυνο» εκτιμήθηκε στα 99 569 323,49 ευρώ. Απαντώντας στα συμπεράσματα που καταρτίσθηκαν κατόπιν της διμερούς σύσκεψης, οι εν λόγω αρχές επισήμαναν ότι η αύξηση των εκτάσεων που επηρέασαν την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης αφορούσε μόλις 17 589,17 εκτάρια. Το χρηματικό ποσό που αφορούσε η αύξηση (η μέση αξία των δικαιωμάτων πολλαπλασιαζόμενη με την αύξηση της έκτασης βάσει των αιτημάτων επιλεξιμότητας που ενεργοποιούν δικαιώματα ενίσχυσης για κάθε εμπλεκόμενο γεωργό) ανερχόταν στα 28 663 386,05 ευρώ. Η Επιτροπή διαπίστωσε επίσης ότι, μολονότι ζητήθηκε με τα εν λόγω συμπεράσματα, δεν διαβιβάστηκε κανένα στοιχείο ως προς τα αναδρομικώς ανακτηθέντα ποσά.
149    Τέλος, όσον αφορά τις αλλαγές που πραγματοποίησαν οι ελληνικές αρχές για το έτος υποβολής αιτήσεων 2009 καθώς και τον χειρισμό των προφανών σφαλμάτων, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι από την εξέταση των αλλαγών στο σύστημα που επήλθαν στον νομό Λακωνίας προέκυψε ότι υπήρχαν πιθανές μη ορθές εγκρίσεις των αιτήσεων για αλλαγή. Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή κατέληξε ότι, δεδομένου ότι δεν μπορούσαν να θεωρηθούν όλες οι τροποποιήσεις συμβατές με το άρθρο 15 του κανονισμού 796/2004 ή με τις οδηγίες για τα προφανή σφάλματα, οι οποίες περιλαμβάνονται στο έγγραφο AGRI-49533-2002, δημιουργήθηκε κίνδυνος για το Ταμείο. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν από τις εν λόγω αρχές μετά τη διμερή σύσκεψη, η έκταση που αυξήθηκε και η οποία επηρέασε την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων ενίσχυσης αφορούσε 7 974,01 εκτάρια, εντεύθεν δε προέκυψε ποσό 2 675 998,58 ευρώ, εκ των οποίων 32 060,28 ευρώ αφορούσαν τους γεωργούς που δήλωναν τους βοσκότοπους και 1 180 788,08 τους γεωργούς με αιτήσεις επιλεξιμότητας. Η Επιτροπή εκτίμησε επίσης ότι οι διαπιστωθείσες ελλείψεις αφορούσαν τα συστατικά στοιχεία του συνόλου των βασικών ελέγχων.
150    Όσον αφορά το ΣΑΑ, αφενός, επισημαίνεται ότι η ακρίβεια των πληροφοριών που περιέχονται στο εν λόγω σύστημα είναι ουσιώδης για τη διενέργεια των βασικών ελέγχων οι οποίοι «είναι οι φυσικοί και διοικητικοί έλεγχοι που απαιτούνται για την επαλήθευση ουσιαστικών στοιχείων, ιδίως [...] τη[ς] ποσότητα[ς] και [των] ποιοτικ[ών] προϋποθέσε[ων], συμπεριλαμβανομένης της τηρήσεως των προθεσμιών» και οι οποίοι «πραγματοποιούνται επιτόπου και με διασταύρωση με ανεξάρτητα στοιχεία», σύμφωνα με το παράρτημα 2 του εγγράφου VI/5330/97. Επομένως, οι ελλείψεις στη λειτουργία του ΣΑΑ οι οποίες διαπιστώθηκαν από την Επιτροπή αφορούν τους βασικούς ελέγχους (βλ. συναφώς, απόφαση της 17ης Μαΐου 2013, Βουλγαρία κατά Επιτροπής, T-335/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:262, σκέψη 92).
151    Εν προκειμένω όμως, αρκεί η υπενθύμιση ότι οι παρατυπίες τις οποίες επισήμανε η Επιτροπή αφορούσαν το καθεστώς των εκτάσεων στο ΣΑΑ και τον χειρισμό των σχετικών σφαλμάτων. Επομένως, υπό το πρίσμα του παραρτήματος 2 του εγγράφου VI/5330/97, ορθώς έκρινε η Επιτροπή ότι οι επίμαχες παρατυπίες σχετικά με την εξακρίβωση της επιλεξιμότητας των δηλωθεισών εκτάσεων αφορούσαν τους βασικούς ελέγχους.
152    Αφετέρου, από το έγγραφο VI/5330/97 προκύπτει ότι, όταν διενεργούνται όλοι οι βασικοί έλεγχοι, αλλά όχι στον αριθμό, στη συχνότητα ή στο βάθος που απαιτείται από τους κανονισμούς, με αποτέλεσμα να συνάγεται ευλόγως ότι οι έλεγχοι αυτοί δεν προσφέρουν το αναμενόμενο επίπεδο διασφάλισης της κανονικότητας των αιτήσεων πληρωμής, πρέπει να επιβάλλεται διόρθωση ύψους 5 %, καθόσον υφίσταται σημαντικός κίνδυνος ζημιών για το Ταμείο.
153    Αυτό συμβαίνει εν προκειμένω, διότι πρόκειται για παρατυπίες διαπιστωθείσες στους βασικούς ελέγχους, οι οποίες θέτουν εν αμφιβόλω την αξιοπιστία του ΣΑΑ, και όχι αποκλειστικά για παράλειψη διενέργειας επικουρικών έλεγχων.
154    Όσον αφορά τα επιχειρήματα της Ελληνικής Δημοκρατίας, διαπιστώνεται ότι, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της δικογραφίας, ειδικότερα δε από τα συμπεράσματα που καταρτίσθηκαν κατόπιν της διμερούς σύσκεψης καθώς και από τη συνοπτική έκθεση, οι διαπιστωθείσες εν προκειμένω ελλείψεις στους βασικούς ελέγχους δεν αμφισβητούνται από την Ελληνική Δημοκρατία ενώ δεν αποδείχθηκε η μη καταβολή πρόσθετων αχρεώστητων ποσών μετά τις διαπιστωθείσες παρατυπίες, όπερ σημαίνει ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν προσκομίζει κανένα αποδεικτικό στοιχείο από το οποίο να μπορεί να συναχθεί η απουσία κινδύνου για το Ταμείο, αντιθέτως προς όσα ισχυρίζεται το κράτος μέλος αυτό με το σημείο 35 του δικογράφου της προσφυγής, ενώ η Επιτροπή ορθώς συνήγαγε την ύπαρξη τέτοιου κινδύνου, στηριζόμενη στις διαπιστωθείσες παρατυπίες.
155    Όσον αφορά ειδικότερα το επιχείρημα της Ελληνικής Δημοκρατίας ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν δημιουργήθηκε κίνδυνος για το Ταμείο, καθώς η συνολική αύξηση της έκτασης που επηρέαζε την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων σε ενιαία ενίσχυση το έτος 2009 αφορούσε μόλις 17 589,17 εκτάρια, ήτοι ποσοστό που αντιπροσωπεύει μόνο το 0,58 % της συνολικής έκτασης για την οποία ενεργοποιήθηκαν δικαιώματα, διαπιστώνεται ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρέσχε η Ελληνική Δημοκρατία απαντώντας στο αίτημα που διατυπώθηκε κατά τη διμερή σύσκεψη, το ποσό που αφορούσε η αύξηση ανερχόταν στα 28 663 386,05 ευρώ. Όσον αφορά το ποσό αυτό, δεν προσκομίστηκε κανένα αποδεικτικό στοιχείο ως προς την αναδρομική ανάκτηση ποσών, μολονότι τούτο ζητήθηκε από την Επιτροπή με τα πρακτικά της διμερούς σύσκεψης. Εκτός αυτού, από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι η δημοσιονομική διόρθωση 5 % υπολογίστηκε βάσει του ανωτέρω ποσού, στο οποίο προστέθηκε το ποσό που γνωστοποιήθηκε από τις ελληνικές αρχές όσον αφορά τις δαπάνες που έπασχαν παρατυπίες στον χειρισμό των προφανών σφαλμάτων, μειωμένο κατά το ποσό το οποίο αντιστοιχούσε στις οικείες εκτάσεις που συνιστούσαν βοσκότοπους, προκειμένου να αποφευχθεί διπλή επιβολή διόρθωσης. Ως εκ τούτου, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί το επιχείρημα αυτό να αποδείξει την απουσία κινδύνου για το Ταμείο.
156    Επομένως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Ελληνική Δημοκρατία κακώς υποστηρίζει ότι η δημοσιονομική διόρθωση 5 % είναι αδικαιολόγητη, υπό το πρίσμα της νομολογίας που υπενθυμίζεται με τις σκέψεις 144 και 145 ανωτέρω, καθώς και δυσανάλογη, υπό το πρίσμα του εγγράφου VI/5330/97 και της φύσης των επίμαχων εν προκειμένω ελέγχων.
157    Κανένα από τα επιχειρήματα της Ελληνικής Δημοκρατίας δεν κλονίζει το συμπέρασμα αυτό.
158    Όσον αφορά το επιχείρημα της Ελληνικής Δημοκρατίας ότι η Επιτροπή δεν αμφισβήτησε το γεγονός ότι οι τροποποιήσεις που επήλθαν στο ΣΑΑ δεν οδήγησαν σε πρόσθετες καταβολές ενισχύσεων στους παραγωγούς, το επιχείρημα αυτό είναι αβάσιμο. Συγκεκριμένα, από τα έγγραφα που αντηλλάγησαν κατά τη διαδικασία πριν από την άσκηση της προσφυγής προκύπτει ότι, κατά την Επιτροπή, οι εν λόγω τροποποιήσεις «δεν έχουν πάντα επιπτώσεις στα καταβαλλόμενα ποσά», πράγμα το οποίο συνεπάγεται, εξ αντιδιαστολής, ότι ορισμένες φορές έχουν τέτοιες επιπτώσεις. Επιπλέον, με τη συνοπτική έκθεση, η Επιτροπή επισήμανε ότι, παρά το αίτημά της στο πλαίσιο της διμερούς σύσκεψης, η Ελληνική Δημοκρατία παρέλειψε να γνωστοποιήσει τα ποσά που ανακτήθηκαν αναδρομικώς από τον πληθυσμό σε κίνδυνο εξαιτίας των επίμαχων ελλείψεων, πληθυσμό τον οποίο προσδιόρισε η ίδια η Ελληνική Δημοκρατία.
159    Όσον αφορά το επιχείρημα με το οποίο η Ελληνική Δημοκρατία προσάπτει στην Επιτροπή ότι επέβαλε διόρθωση που αντιστοιχεί προς αδυναμία σε βασικό έλεγχο επιλεξιμότητας παρατηρηθείσα σε ορισμένες μεμονωμένες περιπτώσεις, αρκεί η διαπίστωση ότι οι περιπτώσεις των διαπιστωθεισών αδυναμιών δικαιολογούν υπόνοιες ως προς την ύπαρξη εκτεταμένων παρατυπιών και επιτρέπουν επομένως στην Επιτροπή να εκφράσει αμφιβολίες σχετικά με την ποιότητα των βασικών ελέγχων. Συναφώς, υπενθυμίζεται επίσης ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία ικανά να κλονίσουν τις διαπιστώσεις της Επιτροπής.
160    Τέλος, όσον αφορά το επιχείρημα της Ελληνικής Δημοκρατίας ότι η Επιτροπή δεν διαπίστωσε ασυμφωνία προς το άρθρο 15 του κανονισμού 796/2004 ή τις οδηγίες της για τα προφανή σφάλματα, αλλά ενδεχόμενη μη συμφωνία προς τις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΠΕΚΕΠΕ, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, όπως προκύπτει ρητώς από τη συνοπτική έκθεση, η Επιτροπή στηρίχθηκε στη μη συμφωνία μέρους μόνον των τροποποιήσεων που επήλθαν στο ΣΑΑ με τις διατάξεις του άρθρου 15 του κανονισμού 796/2004 ή με τις οδηγίες για τα προφανή σφάλματα που περιλαμβάνονται στο έγγραφο AGRI-49533-2002. Επιπλέον, μολονότι η Επιτροπή όντως επισήμανε τη μη συμφωνία με τις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΠΕΚΕΠΕ στον εν λόγω τομέα, εντούτοις το γεγονός αυτό και μόνο δεν κλονίζει το συμπέρασμα του θεσμικού αυτού οργάνου ως προς τη μη συμφωνία των εν λόγω τροποποιήσεων με τους προαναφερθέντες κανόνες της Ένωσης.
161    Κατά συνέπεια, η Επιτροπή, καθόσον στηρίχθηκε στις διαπιστώσεις που περιλαμβάνονται στις σκέψεις 146 έως 149 ανωτέρω και οι οποίες αφορούν παρατυπίες κατά τον χειρισμό της αλλαγής καθεστώτος των εκτάσεων καθώς και κατά τον χειρισμό προφανών σφαλμάτων στις τροποποιήσεις των αιτήσεων, ορθώς συνήγαγε την ύπαρξη κινδύνου για το Ταμείο, στο μέτρο που οι διαπιστώσεις αυτές δεν αμφισβητήθηκαν από την Ελληνική Δημοκρατία και που η τελευταία δεν απέδειξε την απουσία κινδύνου ζημίας για το Ταμείο, τη στιγμή μάλιστα που προσδιόρισε συγκεκριμένο «πληθυσμό σε κίνδυνο» καθώς και τα ποσά τα οποία αφορούσαν οι παρατυπίες αυτές.
162    Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί ο λόγος που αφορά τη δημοσιονομική διόρθωση 5 % η οποία εφαρμόστηκε για τις αδυναμίες στο σύστημα αναγνώρισης αγροτεμαχίων για το έτος 2009.
3.      Επί του τέταρτου λόγου, που στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 31, παράγραφος 2, του κανονισμού 1122/2009 και του άρθρου 27 του κανονισμού 796/2004, καθώς και σε παραβίαση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης
163    Στο πλαίσιο του λόγου αυτού, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει κατ’ ουσίαν ότι, ακόμη κι αν υποτεθεί ότι κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011 είχε εφαρμογή μια διάταξη αναλόγου περιεχομένου με εκείνο του άρθρου 31, παράγραφος 2, του κανονισμού 1122/2009, δεν στοιχειοθετήθηκε η παράβασή της.
164    Η Επιτροπή αμφισβητεί την επιχειρηματολογία αυτή.
165    Όσον αφορά ειδικότερα την αιτίαση που στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 31, παράγραφος 2, του κανονισμού 1122/2009 και του άρθρου 27 του κανονισμού 796/2004, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει κατ’ ουσίαν ότι η δημοσιονομική διόρθωση 2 % που επιβλήθηκε λόγω μη αποτελεσματικής ανάλυσης των κινδύνων για το έτος υποβολής αιτήσεων 2010 στερείται νομικής βάσης, δεδομένου ότι οι απαιτήσεις στις οποίες θεμελίωσε η Επιτροπή την εν λόγω διόρθωση άρχισαν να εφαρμόζονται μόλις από το έτος υποβολής αιτήσεων 2011, λόγω του ότι η διάταξη που προέβλεψε την επίμαχη απαίτηση τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2010.
166    Συναφώς, επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 27, παράγραφος 1, του κανονισμού 796/2004, σχετικά με την επιλογή του δείγματος ελέγχου, όπως ίσχυε για τις αιτήσεις χορήγησης ενισχύσεων που υποβλήθηκαν για τα έτη ή τις περιόδους χορήγησης πριμοδοτήσεων από την 1η Ιανουαρίου 2008:
«Τα δείγματα ελέγχου για τη διεξαγωγή των επιτόπιων ελέγχων δυνάμει του παρόντος κανονισμού επιλέγονται από την αρμόδια αρχή βάσει μιας ανάλυσης κινδύνων και βάσει ενός στοιχείου αντιπροσωπευτικότητας των αιτήσεων ενίσχυσης που υποβλήθηκαν. Η αποτελεσματικότητα της ανάλυσης κινδύνων αξιολογείται και ενημερώνεται σε ετήσια βάση:
α)      με προσδιορισμό της καταλληλότητας κάθε παράγοντα κινδύνου·
β)      με σύγκριση των αποτελεσμάτων των δειγμάτων που επιλέγονται βάσει ανάλυσης κινδύνων και εκείνων που επιλέγονται τυχαία όπως προβλέπεται στο δεύτερο εδάφιο·
γ)      με βάση την ιδιαίτερη κατάσταση στο κράτος μέλος.
[...]»
167    Ο κανονισμός 796/2004 αντικαταστάθηκε με τον κανονισμό 1122/2009, ο οποίος εφαρμόζεται στις αιτήσεις χορήγησης ενισχύσεων που υποβάλλονται από 1ης Ιανουαρίου 2010 και εφεξής. Το άρθρο 31 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο αφορά την επιλογή των δειγμάτων ελέγχου, έχει ως εξής:
«1. Τα δείγματα ελέγχου για τη διεξαγωγή των επιτόπιων ελέγχων δυνάμει του παρόντος κανονισμού επιλέγονται από την αρμόδια αρχή βάσει ανάλυσης κινδύνων και βάσει της αντιπροσωπευτικότητας των αιτήσεων ενίσχυσης που υποβλήθηκαν.
[...]
2. Η αποτελεσματικότητα της ανάλυσης κινδύνων αξιολογείται και ενημερώνεται σε ετήσια βάση:
α)      με προσδιορισμό της καταλληλότητας κάθε παράγοντα κινδύνου·
β)      με σύγκριση των αποτελεσμάτων του δείγματος που επιλέγεται βάσει ανάλυσης κινδύνων και εκείνου που επιλέγεται τυχαία, όπως προβλέπεται στο δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 1·
γ)       λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαίτερη κατάσταση στο κράτος μέλος.
[...]»
168    Επομένως, το άρθρο 31, παράγραφος 1, του κανονισμού 1122/2009 θεσπίζει την αρχή ότι η επιλογή των δειγμάτων ελέγχου για τη διασφάλιση των αποτελεσματικών επιτόπιων ελέγχων πραγματοποιείται βάσει ανάλυσης κινδύνων. Κατά την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου, η ανάλυση αυτή πρέπει να πραγματοποιείται και, εφόσον παρίσταται ανάγκη, να ενημερώνεται. Αν η ενημέρωση μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνον εκ των υστέρων, πρέπει να προηγηθεί αξιολόγηση προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα των επιτόπιων ελέγχων για το τρέχον έτος. Με τον τρόπο αυτόν, η διαπίστωση σημαντικών αποκλίσεων μεταξύ των τυχαίων δειγμάτων και των δειγμάτων που επιλέγονται βάσει ανάλυσης κινδύνων αποδεικνύει την ύπαρξη αδυναμιών στο επίπεδο της εκ των προτέρων ανάλυσης κινδύνων, οι οποίες συνιστούν κίνδυνο για το Ταμείο, και καθιστά, κατά περίπτωση, αναγκαία τη μεταγενέστερη ενημέρωση.
169    Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι η διαπίστωση σημαντικών αποκλίσεων μεταξύ των τυχαίων δειγμάτων και των δειγμάτων βάσει ανάλυσης κινδύνων ενδέχεται να αποτελεί, εφόσον το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν κατορθώσει να αποδείξει ότι οι διαπιστώσεις της Επιτροπής είναι ανακριβείς, στοιχείο ικανό να δημιουργήσει σοβαρές αμφιβολίες όσον αφορά τη θέσπιση κατάλληλου και αποτελεσματικού συστήματος μέτρων εποπτείας και ελέγχου (βλ., συναφώς, απόφαση της 7ης Ιουνίου 2013, Πορτογαλία κατά Επιτροπής, T-2/11, EU:T:2013:307, σκέψη 102).
170    Με την από 17 Φεβρουαρίου 2012 κοινοποίησή της, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, υπήρχαν διαφορές στο ποσοστό σφάλματος μεταξύ του τυχαίου δείγματος και του δείγματος βάσει ανάλυσης κινδύνων όσον αφορά το έτος υποβολής αιτήσεων 2010. Κατέληξε δε ότι η ανάλυση κινδύνων για το έτος αυτό ήταν αναποτελεσματική και ζήτησε από τις ελληνικές αρχές να παράσχουν εξηγήσεις, καθώς επίσης και να ενημερώσουν το θεσμικό αυτό όργανο για τις σχεδιαζόμενες βελτιώσεις προκειμένου να διασφαλιστεί στο μέλλον η αποτελεσματικότητα της ανάλυσης κινδύνων.
171    Από τα συμπεράσματα που καταρτίσθηκαν κατόπιν της διμερούς σύσκεψης, τα οποία φέρουν ημερομηνία 14 Ιουνίου 2013, προκύπτει ότι οι ελληνικές αρχές ανέφεραν ότι, όσον αφορά το έτος υποβολής αιτήσεων 2010, δεν είχαν ληφθεί υπόψη δύο ζώνες, με αποτέλεσμα να διαπιστωθεί μεροληψία στη δειγματοληψία. Η Επιτροπή ανέφερε ότι επρόκειτο να επανεξετάσει την υπόθεση πριν αποφανθεί επί του ζητήματος αν υπήρξε συμμόρφωση με το άρθρο 31, παράγραφος 2, του κανονισμού 1122/2009.
172    Με την επίσημη κοινοποίηση της 18ης Φεβρουαρίου 2014, βάσει του άρθρου 11, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) 885/2006 της Επιτροπής, της 21ης Ιουνίου 2006, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) 1290/2005 του Συμβουλίου σχετικά με τη διαπίστευση των οργανισμών πληρωμών και άλλων οργανισμών και την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΕ και του ΕΓΤΑΑ (ΕΕ 2006, L 171, σ. 90), και του άρθρου 16, παράγραφος 1, του ίδιου κανονισμού, καθώς και με το τμήμα της συνοπτικής έκθεσης που αφορά τους επιτόπιους ελέγχους και την αποτελεσματικότητα της ανάλυσης κινδύνων, η Επιτροπή διαπίστωσε, υπενθυμίζοντας ότι, δυνάμει του άρθρου 31, παράγραφος 2, του κανονισμού 1122/2009, η ανάλυση κινδύνων αξιολογείται και, εάν χρειάζεται, ενημερώνεται σε ετήσια βάση, ότι, από τη σύγκριση των αποτελεσμάτων των τυχαίων δειγμάτων και εκείνων που επιλέχθηκαν βάσει ανάλυσης κινδύνων για το έτος υποβολής αιτήσεων 2010, προέκυψε ότι το ποσοστό σφάλματος σε όρους έκτασης ήταν υψηλότερο στο τυχαίο δείγμα από ό,τι στο δείγμα βάσει ανάλυσης κινδύνων για το καθεστώς ενιαίων στρεμματικών ενισχύσεων, το βαμβάκι και τα οπωροκηπευτικά. Παρόμοια κατάσταση διαπιστώθηκε για το έτος υποβολής αιτήσεων 2011.
173    Εν συνεχεία, βάσει αριθμητικών στοιχείων για το έτος υποβολής αιτήσεων 2010 και βάσει πληροφοριών προερχόμενων από τους κλασικούς επιτόπιους ελέγχους, που θα έπρεπε να εξαλείψουν το αποτέλεσμα της απουσίας των συγκεκριμένων ζωνών, τα διαπιστωθέντα αποτελέσματα ήταν τα ακόλουθα: «[καθεστώς ενιαίας στρεμματικής ενίσχυσης]: 5,22 % για το τυχαίο δείγμα και 1,65 % για το δείγμα βάσει ανάλυσης κινδύνου· βαμβάκι: 2,52 % για το τυχαίο δείγμα και 0,82 % για το δείγμα βάσει ανάλυσης κινδύνου· οπωροκηπευτικά: 2,52 % για το τυχαίο δείγμα και 0,82 % για το δείγμα βάσει ανάλυσης κινδύνου».
174    Η Επιτροπή κατέληξε ότι, λαμβάνοντας υπόψη ότι «η διαφορά μεταξύ τυχαίου δείγματος και δείγματος βάσει ανάλυσης κινδύνου [ήταν] σημαντική και ότι διατηρήθηκε και κατά τα έτη [υποβολής αιτήσεων] 2010 και 2011, [...] δεν υπήρξε συμμόρφωση με το άρθρο 31, παράγραφος 2, του κανονισμού 1122/2009, ιδίως για το έτος υποβολής αιτήσεων 2010, δεδομένου ότι για το έτος υποβολής αιτήσεων 2009 τα αριθμητικά στοιχεία [ήταν] “τα ίδια”: 1,73 % για το δείγμα βάσει ανάλυσης κινδύνου και 1,72% για το τυχαίο δείγμα». Κατά το θεσμικό αυτό όργανο, για το έτος υποβολής αιτήσεων 2010 παρατηρήθηκε «σημαντική διαφορά» και, για το έτος υποβολής αιτήσεων 2011, «η κατάσταση [έδειχνε] να βελτιώνεται».
175    Επομένως, η Επιτροπή, χωρίς να υποπέσει σε πλάνη και ελλείψει στοιχείων που να αποδεικνύουν την ανακρίβεια των διαπιστώσεών της, βασίμως συνήγαγε ότι η ανάλυση κινδύνων στην οποία προέβη η Ελληνική Δημοκρατία δεν ήταν σύμφωνη με το άρθρο 31, παράγραφος 2, του κανονισμού 1122/2009, καθόσον οι διαπιστωθείσες σημαντικές διαφορές μεταξύ των τυχαίων δειγμάτων και των δειγμάτων βάσει ανάλυσης κινδύνων για το έτος υποβολής αιτήσεων 2010 αποδείκνυαν ότι επελέγη εσφαλμένη προσέγγιση, με αποτέλεσμα τη δημιουργία κινδύνου για το Ταμείο.
176    Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι κανένα επιχείρημα της Ελληνικής Δημοκρατίας δεν κλονίζει το συμπέρασμα αυτό.
177    Πρώτον, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι παράβαση του άρθρου 31, παράγραφος 2, του κανονισμού 1122/2009 θα μπορούσε να στοιχειοθετηθεί εφόσον, λαμβανομένων υπόψη των διαφοροποιήσεων στα αποτελέσματα των ελέγχων για τα διαφορετικά δείγματα, δεν γινόταν αξιολόγηση και ενημέρωση κατά το έτος 2011, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται σημαντικές διαφορές κατά το έτος αυτό. Για το έτος όμως αυτό, η κατάσταση έδειξε να βελτιώνεται. Επομένως, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, δεν στοιχειοθετείται η προβαλλόμενη παράβαση κατά τη νόμιμη βάση της.
178    Ωστόσο, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Ελληνική Δημοκρατία, διαπιστώνεται, όπως εκτέθηκε στις σκέψεις 168 και 169 ανωτέρω, ότι, για τη διασφάλιση των αποτελεσματικών επιτόπιων ελέγχων κατά το τρέχον έτος, απαιτείται προηγουμένως διεξοδική ανάλυση των κινδύνων, βάσει της οποίας επιλέγονται τα δείγματα ελέγχου. Το γεγονός ότι η στάθμιση των κινδύνων αξιολογείται εκ των υστέρων και, εφόσον απαιτείται, ενημερώνεται δεν αποκλείει την ανάγκη διενέργειας τέτοιας προηγούμενης ανάλυσης των κινδύνων. Επομένως, η εμφάνιση σημαντικών αποκλίσεων μεταξύ των τυχαίων δειγμάτων και των δειγμάτων βάσει ανάλυσης κινδύνων, η οποία αποδεικνύει την ύπαρξη ελλείψεων στο επίπεδο της προηγούμενης ανάλυσης κινδύνων για το τρέχον έτος, αρκεί για να αποτελέσει στοιχείο ικανό να δημιουργήσει σοβαρές αμφιβολίες ως προς το αν τέθηκε σε εφαρμογή κατάλληλο και αποτελεσματικό σύστημα μέτρων εποπτείας και ελέγχου. Η διατήρηση των αποκλίσεων αυτών επί δύο ή περισσότερα συναπτά έτη αποδεικνύει, κατά περίπτωση, ελλείψεις στο επίπεδο της ενημέρωσης της ανάλυσης των κινδύνων για το ακόλουθο έτος, δεν είναι όμως η διατήρηση αυτή απαραίτητη για να διαπιστωθεί ελλιπής αποτελεσματικότητα της ανάλυσης των κινδύνων όσον αφορά το πρώτο έτος κατά τη διάρκεια του οποίου διαπιστώνεται σημαντική απόκλιση.
179    Δεύτερον, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι η υποχρέωση αξιολόγησης και ενημέρωσης της ανάλυσης των κινδύνων η οποία απορρέει από το άρθρο 31, παράγραφος 2, του κανονισμού 1122/2009 εφαρμόστηκε για πρώτη φορά την 1η Ιανουαρίου 2010, εξυπακουομένου ότι η προϊσχύσασα –δυνάμει του άρθρου 27 του κανονισμού 796/2004– υποχρέωση ήταν λιγότερο λεπτομερής.
180    Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το επιχείρημα της Ελληνικής Δημοκρατίας σχετικά με την υποχρέωση αξιολόγησης και ενημέρωσης της ανάλυσης των κινδύνων πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο. Συγκεκριμένα, από τον κανονισμό 796/2004, όπως τροποποιήθηκε και ίσχυε για τις αιτήσεις χορήγησης ενισχύσεων που υποβλήθηκαν για τα έτη ή τις περιόδους χορήγησης πριμοδοτήσεων από την 1η Ιανουαρίου 2008, προκύπτει ότι το άρθρο του 27 έθετε την εν λόγω υποχρέωση χρησιμοποιώντας πανομοιότυπη διατύπωση με την περιλαμβανόμενη στο άρθρο 31, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 1122/2009 (βλ. σκέψεις 166 και 167 ανωτέρω).
181    Τέλος, όσον αφορά, τρίτον, το επιχείρημα της Ελληνικής Δημοκρατίας το οποίο στηρίζεται σε παραβίαση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, επισημαίνεται ότι το εν λόγω κράτος μέλος επικαλείται το έγγραφο αριθ. 32316 της 28ης Μαρτίου 2014 που κατάρτισε ο ΟΠΕΚΕΠΕ προς στήριξη της θέσης του ότι ο τρόπος τυχαίας επιλογής των δειγμάτων ελέγχου ήταν απολύτως σύμφωνος με το έγγραφο οδηγιών που δημοσίευσε το 2010 το Κοινό Κέντρο Ερευνών (JRC) και το οποίο φέρει τον τίτλο «Common Technical Specifications, 2010». Παρά ταύτα, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι από το εν λόγω έγγραφο του ΟΠΕΚΕΠΕ προκύπτει ότι στο έγγραφο αυτό γίνεται αναφορά στις οδηγίες που κατάρτισε η Επιτροπή το 2012, χωρίς ωστόσο η Ελληνική Δημοκρατία να αποδεικνύει ότι αυτές οι οδηγίες, ή κάποιες πανομοιότυπες, θα μπορούσαν να έχουν εφαρμοστεί και στην επιλογή των δειγμάτων ελέγχου για το έτος υποβολής αιτήσεων 2010. Κατά συνέπεια, ακόμη και αν θεωρηθεί ακριβής ο ισχυρισμός της Ελληνικής Δημοκρατίας ότι ο τρόπος τυχαίας επιλογής των δειγμάτων ελέγχου που χρησιμοποίησε ήταν σύμφωνος με το γράμμα των εφαρμοστέων το 2012 οδηγιών στις οποίες αυτή παραπέμπει, δεν προκύπτει άνευ ετέρου ότι ο τρόπος αυτός ήταν σύμφωνος και με τις οδηγίες που είχαν εφαρμογή το 2010. Διαπιστώνεται συναφώς ότι, με το δικόγραφο της προσφυγής, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει απλώς ότι συμμορφώθηκε προς τις κοινές τεχνικές προδιαγραφές του 2010 χωρίς να διευκρινίζει το τμήμα των εν λόγω προδιαγραφών προς το οποίο συμμορφώθηκε και χωρίς να τεκμηριώνει το επιχείρημά της κατά τρόπο ώστε να παράσχει τη δυνατότητα το Γενικό Δικαστήριο να ασκήσει τον έλεγχό του.
182    Συναφώς, αρκεί η υπόμνηση ότι το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν μπορεί να ανασκευάζει τις διαπιστώσεις της Επιτροπής χωρίς να στηρίζει τους δικούς του συλλογισμούς σε στοιχεία τα οποία να αποδεικνύουν την ύπαρξη αξιόπιστου και λειτουργικού συστήματος ελέγχου. Στην περίπτωση που δεν κατορθώσει να αποδείξει ότι οι διαπιστώσεις της Επιτροπής είναι ανακριβείς, οι διαπιστώσεις αυτές αποτελούν στοιχεία ικανά να δημιουργήσουν σοβαρές αμφιβολίες ως προς το αν τέθηκε σε εφαρμογή κατάλληλο και αποτελεσματικό σύνολο μέτρων εποπτείας και ελέγχου (απόφαση της 6ης Νοεμβρίου 2014, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T-632/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2014:934, σκέψη 120). Κατά συνέπεια, δεδομένου ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν προσκόμισε κανένα αποδεικτικό στοιχείο ικανό να ανατρέψει τις διαπιστώσεις που εκθέτει η Επιτροπή με τη συνοπτική έκθεση, το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να ευδοκιμήσει.
183    Επομένως, εφόσον δεν έγινε δεκτή καμία από τις αιτιάσεις της Ελληνικής Δημοκρατίας, ο τέταρτος λόγος πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του.
2.      Όσον αφορά το καθεστώς πολλαπλής συμμόρφωσης
1.      Επί του πέμπτου λόγου, που στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 11 του κανονισμού 885/2006 και του άρθρου 31 του κανονισμού 1290/2005, σε ανεπαρκή αιτιολογία και σε εσφαλμένη εκτίμηση ως προς την κατ’ αποκοπή διόρθωση 2 % για το έτος υποβολής αιτήσεων 2011
1)      Επί του πρώτου σκέλους του πέμπτου λόγου, που στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 11 του κανονισμού 885/2006 και του άρθρου 31 του κανονισμού 1290/2005
184    Η Ελληνική Δημοκρατία προσάπτει κατ’ ουσίαν στην Επιτροπή ότι εφάρμοσε δημοσιονομική διόρθωση για το έτος 2011, ενώ, με την πρώτη κοινοποίηση της 24ης Νοεμβρίου 2011, η οποία απεστάλη κατ’ εφαρμογή του άρθρου 11, παράγραφος 1, του κανονισμού 885/2006, η Επιτροπή δεν προσδιόρισε τα αποτελέσματα των επαληθεύσεων σχετικά με το έτος αυτό. Με τον τρόπο αυτόν, οι ελληνικές αρχές στερήθηκαν τη διαδικαστική εγγύηση που προβλέπει υπέρ αυτών το άρθρο 11 του εν λόγω κανονισμού και το άρθρο 31 του κανονισμού 1290/2005 και βρέθηκαν σε αδυναμία να ασκήσουν τα δικαιώματα άμυνάς τους όσον αφορά το ως άνω έτος.
185    Πρέπει να υπομνησθεί ότι, όπως προκύπτει από πάγια νομολογία, η οριστική και τελική απόφαση περί εκκαθάρισης των λογαριασμών πρέπει να λαμβάνεται μετά από ειδική διαδικασία εκατέρωθεν ακροάσεως, στο πλαίσιο της οποίας τα εμπλεκόμενα κράτη μέλη πρέπει να απολαύουν όλων των απαιτούμενων εγγυήσεων προκειμένου να εκθέσουν την άποψή τους (απόφαση της 19ης Νοεμβρίου 2015, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T-107/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:870, σκέψη 147).
186    Επιπλέον, υπενθυμίζεται επίσης ότι το άρθρο 31 του κανονισμού 1290/2005, αφενός, και το άρθρο 11 του κανονισμού 885/2006, αφετέρου, αφορούν το ίδιο στάδιο της διαδικασίας εκκαθάρισης των λογαριασμών του Ταμείου, ήτοι την αποστολή της πρώτης κοινοποίησης από την Επιτροπή στο κράτος μέλος, κατόπιν των ελέγχων που αυτή διενήργησε (απόφαση της 19ης Νοεμβρίου 2015, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T-107/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:870, σκέψη 149).
187    Το άρθρο 11 του κανονισμού 885/2006 καθορίζει τα διάφορα στάδια που πρέπει να ακολουθούνται κατά τη διαδικασία εκκαθάρισης των λογαριασμών του Ταμείου. Ειδικότερα, το άρθρο 11, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού αυτού διευκρινίζει το περιεχόμενο της πρώτης γραπτής κοινοποίησης, με την οποία η Επιτροπή γνωστοποιεί το αποτέλεσμα των ελέγχων της στα κράτη μέλη, πριν από τη διοργάνωση διμερούς σύσκεψης (απόφαση της 19ης Νοεμβρίου 2015, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T-107/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:870, σκέψη 150). Κατά τη διάταξη αυτή, η πρώτη κοινοποίηση πρέπει να περιλαμβάνει τα αποτελέσματα των επαληθεύσεων της Επιτροπής όσον αφορά τις δαπάνες που δεν πραγματοποιήθηκαν από το ενδιαφερόμενο κράτος σύμφωνα με τους κανόνες της Ένωσης και να προσδιορίζει τα διορθωτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν προς εξασφάλιση της μελλοντικής τήρησης των σχετικών κανόνων. Εξάλλου, τα αποτελέσματα αυτά αποτελούν τη βάση κάθε διόρθωσης και πρέπει να ανακοινώνονται στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος το νωρίτερο δυνατόν, προκειμένου αυτό να μπορεί να διορθώσει τις διαπιστωθείσες ελλείψεις το ταχύτερο και, κατά συνέπεια, να αποφύγει νέες διορθώσεις στο μέλλον (απόφαση της 7ης Ιουνίου 2013, Πορτογαλία κατά Επιτροπής, T-2/11, EU:T:2013:307, σκέψη 79).
188    Κατά συνέπεια, προκειμένου να εκπληρώνει την προειδοποιητική λειτουργία της, ιδίως με γνώμονα το άρθρο 31 του κανονισμού 1290/2005, η πρώτη κοινοποίηση την οποία προβλέπει το άρθρο 11 του κανονισμού 885/2006 πρέπει να προσδιορίζει εξαρχής κατά τρόπο αρκούντως συγκεκριμένο όλες τις παρατυπίες που προσάπτονται στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και οι οποίες, τελικώς, στηρίζουν την επιβαλλόμενη δημοσιονομική διόρθωση. Μόνο μια τέτοια κοινοποίηση μπορεί να διασφαλίσει την πλήρη γνωστοποίηση των επιφυλάξεων της Επιτροπής και μπορεί να αποτελέσει το σημείο αναφοράς για τον υπολογισμό της προθεσμίας των 24 μηνών που προβλέπει το άρθρο 31 του κανονισμού 1290/2005 (απόφαση της 3ης Μαΐου 2012, Ισπανία κατά Επιτροπής, C-24/11 Ρ, EU:C:2012:266, σκέψη 31).
189    Εκτός αυτού, δυνάμει του άρθρου 11, παράγραφος 3, του κανονισμού 885/2006, η Επιτροπή, «[αφού] εξετάσει τις εκθέσεις που συντάσσει το όργανο συμβιβασμού σύμφωνα με το κεφάλαιο 3 του [εν λόγω] κανονισμού, [εκδίδει], εφόσον κριθεί σκόπιμο, μία ή περισσότερες αποφάσεις βάσει του άρθρου 31 του κανονισμού [...] 1290/2005, προκειμένου να αποκλείσει από την κοινοτική χρηματοδότηση δαπάνες που χαρακτηρίζονται από μη συμμόρφωση με τους κοινοτικούς κανόνες, έως ότου το κράτος μέλος εφαρμόσει αποτελεσματικά τα διορθωτικά μέτρα».
190    Διαπιστώνεται ότι το άρθρο 31, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1290/2005 απαγορεύει ρητώς να παρατείνεται το διάστημα που αφορά η δημοσιονομική διόρθωση πέραν των 24 μηνών που προηγούνται της γραπτής ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων των επαληθεύσεων της Επιτροπής. Πάντως, η διάταξη αυτή ούτε αποκλείει ούτε επιτρέπει ρητώς την παράταση του διαστήματος αυτού μετά την ημερομηνία της γραπτής ανακοίνωσης (απόφαση της 3ης Μαρτίου 2016, Ισπανία κατά Επιτροπής, T-675/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2016:123, σκέψη 94).
191    Όπως προκύπτει από τη νομολογία, όταν οι παρατυπίες που δικαιολογούν την επιβολή δημοσιονομικής διόρθωσης εξακολουθούν να υφίστανται και μετά την ημερομηνία της γραπτής ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων των επαληθεύσεων, η Επιτροπή πρέπει καταρχήν να λαμβάνει υπόψη την κατάσταση αυτή οσάκις καθορίζει το διάστημα το οποίο πρέπει να αφορά η εν λόγω δημοσιονομική διόρθωση (απόφαση της 7ης Ιουνίου 2013, Πορτογαλία κατά Επιτροπής, T-2/11, EU:T:2013:307, σκέψη 82).
192    Εν προκειμένω, η Επιτροπή διεξήγαγε την έρευνα XC/2011/001/GR από τις 5 έως τις 9 Σεπτεμβρίου 2011, τα αποτελέσματα δε της εν λόγω αποστολής ελέγχου ανακοινώθηκαν στην Ελληνική Δημοκρατία με επιστολή της 24ης Νοεμβρίου 2011 (βλ. σκέψεις 7 και 8 ανωτέρω).
193    Με την από 24 Νοεμβρίου 2011 επιστολή της, η Επιτροπή διευκρίνισε ότι το παράρτημα της εν λόγω επιστολής περιείχε «τις παρατηρήσεις και τα αιτήματα για περαιτέρω πληροφορίες που προέκυψαν από την προαναφερθείσα έρευνα για το έτος υποβολής αιτήσεων 2009 και μετά». Επιπλέον, στο εισαγωγικό μέρος της εν λόγω επιστολής επισήμανε ότι «οι αδυναμίες που εντοπί[στηκαν] θα εξακολουθ[ούσαν] να αποτελούν τη βάση για δημοσιονομικές διορθώσεις που θα εφαρμόζοντα[ν] σε σχέση με τις πραγματοποιηθείσες δαπάνες έως ότου εφαρμοστούν τα διορθωτικά μέτρα».
194    Εν συνεχεία, η Επιτροπή απαρίθμησε λεπτομερώς, στο παράρτημα της επιστολής της 24ης Νοεμβρίου 2011, με τίτλο «Παρατηρήσεις και αιτήματα παροχής πληροφοριών», τις διαπιστωθείσες παρατυπίες και τα διορθωτικά μέτρα που έπρεπε να ληφθούν προς εξάλειψη των εν λόγω παρατυπιών. Μολονότι αληθεύει ότι η πλειονότητα των διαπιστωθεισών παρατυπιών αφορά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009 και 2010, εντούτοις η Επιτροπή, αφενός, επισήμανε ρητώς και ορισμένες ελλείψεις σχετικές με την τήρηση των ελάχιστων απαιτήσεων για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων κατά τα έτη 2009, 2010 και 2011 και, αφετέρου, απαρίθμησε ελλείψεις που αφορούσαν όλα τα εν λόγω έτη υποβολής αιτήσεων σχετικά, πρώτον, με τα έγγραφα ελέγχου της τήρησης του προτύπου ΚΓΠΚ «διατήρηση των ελαιώνων και των αμπελώνων σε καλή βλαστική κατάσταση», δεύτερον, με την ανεπαρκή εμβέλεια των επιτόπιων ελέγχων που αφορούν τις νομοθετικές απαιτήσεις, και τρίτον, με τη συμφωνία των εκθέσεων ελέγχου με το άρθρο 54 του κανονισμού 1122/2009 και με το άρθρο 48 του κανονισμού 796/2004.Επιπλέον, ζήτησε ρητώς από τις ελληνικές αρχές να παράσχουν στοιχεία σχετικά με την ανάλυση κινδύνου κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011.
195    Επομένως, όσον αφορά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011, η Επιτροπή προσδιόρισε με επαρκή ακρίβεια τα έτη υποβολής αιτήσεων που αποτελούσαν αντικείμενο έρευνας καθώς και όλες τις προσαπτόμενες στην Ελληνική Δημοκρατία παρατυπίες που μπορούσαν να θεμελιώσουν δημοσιονομική διόρθωση. Εκτός αυτού, αντιθέτως προς τα όσα υποστηρίζει η Ελληνική Δημοκρατία με τα δικόγραφά της, από τα έγγραφα που αντηλλάγησαν κατά τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 11 του κανονισμού 885/2006 προκύπτει ότι το κράτος μέλος αυτό κατανόησε, χωρίς να προβάλει οποιαδήποτε σχετική αντίρρηση, ότι η επίμαχη έρευνα αφορούσε τα συγκεκριμένα έτη υποβολής αιτήσεων.
196    Επιπλέον, από το άρθρο 11, παράγραφος 3, του κανονισμού 885/2006 προκύπτει ότι, όταν το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν διορθώνει τις παρατυπίες που διαπιστώνει η Επιτροπή, η τελευταία μπορεί, μέχρι την ημερομηνία πραγματικής εφαρμογής των επιβαλλόμενων από αυτήν διορθωτικών μέτρων, να αποκλείει την κάλυψη των δαπανών για τις οποίες δεν τηρούνται οι κανόνες της Ένωσης.
197    Συναφώς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, εν προκειμένω, τα αποτελέσματα στα οποία στηρίζεται η διόρθωση κοινοποιήθηκαν το νωρίτερο δυνατόν, καθόσον τα αποτελέσματα της έρευνας κοινοποιήθηκαν από την Επιτροπή ήδη από τις 24 Νοεμβρίου 2011, πριν από το πέρας της περιόδου υποβολής αιτήσεων για το έτος 2011. Η Επιτροπή ενημέρωσε την Ελληνική Δημοκρατία με την πρώτη της κοινοποίηση ότι οι διαπιστωθείσες ελλείψεις (συμπεριλαμβανομένων των σχετικών με το έτος αιτήσεων 2011) θα χρησίμευαν ως βάση για την εφαρμογή δημοσιονομικών διορθώσεων μέχρι τη λήψη των κατάλληλων διορθωτικών μέτρων.
198    Επιπλέον, η Επιτροπή ενημέρωσε την Ελληνική Δημοκρατία, με το έγγραφο πρόσκλησης στη διμερή σύσκεψη της 28ης Φεβρουαρίου 2013, για τις ελλείψεις και παρατυπίες που αφορούσαν τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 201 και 2011, καθώς και για τους λόγους για τους οποίους το θεσμικό αυτό όργανο έκρινε ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν είχε λάβει τα κατάλληλα διορθωτικά μέτρα για το έτος υποβολής αιτήσεων 2011. Εν συνεχεία, η Επιτροπή ανακοίνωσε στο κράτος μέλος αυτό, με την κατά το άρθρο 11, παράγραφος 2, του κανονισμού 885/2006 επίσημη κοινοποίηση της 14ης Φεβρουαρίου 2014, τους λόγους για τους οποίους έκρινε ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν είχε λάβει τα κατάλληλα διορθωτικά μέτρα για το εν λόγω έτος υποβολής αιτήσεων. Ειδικότερα, από το έγγραφο αυτό προκύπτει ότι η Επιτροπή εκτίμησε ότι διάφορες ελλείψεις διαπιστωθείσες στον έλεγχο του προτύπου ΚΓΠΚ «διατήρηση των ελαιώνων και των αμπελώνων σε καλή βλαστική κατάσταση», στην εμβέλεια των επιτόπιων ελέγχων σχετικά με τις ΚΑΔ 1, 4 και 18, στο σύστημα των κυρώσεων, στις εκθέσεις ελέγχου και στην εξακρίβωση των ελάχιστων απαιτήσεων για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων είχαν διατηρηθεί κατά τη διάρκεια του εν λόγω έτους υποβολής αιτήσεων και ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν είχε λάβει τα διορθωτικά μέτρα τα οποία προβλέπονταν στην επιστολή της 24ης Νοεμβρίου 2011.
199    Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η πρώτη κοινοποίηση η οποία απευθύνθηκε στην Ελληνική Δημοκρατία με επιστολή της Επιτροπής της 24ης Νοεμβρίου 2011 είναι σύμφωνη με τις απαιτήσεις που απορρέουν από το άρθρο 11 του κανονισμού 885/2006 και επιτελεί επομένως την προειδοποιητική της λειτουργία υπό το πρίσμα του άρθρου 31 του κανονισμού 1290/2005, καθόσον προσδιορίζει με επαρκή ακρίβεια όλες τις προσαπτόμενες στην Ελληνική Δημοκρατία παρατυπίες που μπορούσαν να θεμελιώσουν δημοσιονομική διόρθωση. Κατά συνέπεια, το πρώτο σκέλος του πέμπτου λόγου πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
2)      Επί του δεύτερου σκέλους του πέμπτου λόγου, το οποίο στηρίζεται σε ανεπαρκή αιτιολογία
200    Με το σημείο 55 του δικογράφου της προσφυγής, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει κατ’ ουσίαν ότι η επιβολή της διόρθωσης για αδυναμίες σχετικές με τον έλεγχο της τήρησης των ελάχιστων απαιτήσεων για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων και για αδυναμίες σχετικές με τους επιτόπιους ελέγχους των ΚΑΔ 1 για το έτος 2011 είναι ανεπαρκώς αιτιολογημένη, καθόσον η διόρθωση αυτή στηρίζεται σε διαπιστώσεις σχετικές μόνο με τα έτη 2009 και 2010.
201    Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι η υποχρέωση αιτιολόγησης αποτελεί ουσιώδη τύπο ο οποίος πρέπει να διαχωρίζεται από το ζήτημα του βασίμου της αιτιολογίας, δεδομένου ότι το ζήτημα αυτό αφορά την ουσιαστική νομιμότητα της επίδικης πράξης. Κατά πάγια νομολογία, η επιβαλλόμενη από το άρθρο 296 ΣΛΕΕ αιτιολογία πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στη φύση της οικείας πράξης και πρέπει να διαφαίνεται από αυτήν κατά τρόπο σαφή και αδιαμφισβήτητο η συλλογιστική του θεσμικού οργάνου που την εκδίδει, ώστε οι ενδιαφερόμενοι να έχουν τη δυνατότητα να γνωρίζουν τους λόγους που δικαιολογούν τη λήψη του μέτρου και το αρμόδιο δικαιοδοτικό όργανο να ασκεί τον έλεγχό του (βλ. απόφαση της 29ης Απριλίου 2004, Κάτω Χώρες κατά Επιτροπής, C‑159/01, EU:C:2004:246, σκέψη 65 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
202    Οι αποφάσεις της Επιτροπής σε υποθέσεις εκκαθάρισης των λογαριασμών των Ταμείων εκδίδονται βάσει συνοπτικής έκθεσης, καθώς και κατόπιν επικοινωνίας μεταξύ της Επιτροπής και του οικείου κράτους μέλους (απόφαση της 14ης Μαρτίου 2002, Κάτω Χώρες κατά Επιτροπής, C‑132/99, EU:C:2002:168, σκέψη 39). Υπό τις συνθήκες αυτές, η αιτιολογία απόφασης με την οποία η Επιτροπή αρνείται να επιβαρύνει το Ταμείο με ένα μέρος των δηλωθεισών δαπανών πρέπει να θεωρείται επαρκής εφόσον το κράτος στο οποίο απευθύνεται η απόφαση συνεργάστηκε στενά στη διαδικασία καταρτίσεως της απόφασης αυτής και γνώριζε τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή έκρινε ότι δεν έπρεπε να επιβαρύνει το Ταμείο με το σχετικό ποσό (απόφαση της 17ης Μαΐου 2013, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T‑294/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:261, σκέψη 94).
203    Εν προκειμένω, από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτει ότι η Ελληνική Δημοκρατία συνεργάστηκε στενά στη διαδικασία καταρτίσεως της προσβαλλόμενης απόφασης και ότι τα ζητήματα που αφορούσαν, μεταξύ άλλων, τις αδυναμίες σχετικά με τον έλεγχο της τήρησης των ελάχιστων απαιτήσεων για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων καθώς και σχετικά με τους επιτόπιους ελέγχους των ΚΑΔ 1 για το έτος υποβολής αιτήσεων 2011 είχαν ρητώς θιγεί στην αρχική κοινοποίηση, κατά τη διμερή σύσκεψη, στο πλαίσιο της διαδικασίας συμβιβασμού και στην τελική θέση της Επιτροπής, όπως προκύπτει από τα έγγραφα που αντάλλαξαν η Επιτροπή και η Ελληνική Δημοκρατία, από τη γνώμη του οργάνου συμβιβασμού και από τη συνοπτική έκθεση.
204    Επομένως, από τα έγγραφα της Επιτροπής της 24ης Νοεμβρίου 2011, της 28ης Φεβρουαρίου 2013, της 19ης Ιουλίου 2013 και της 18ης Φεβρουαρίου 2014, καθώς και από τη συνοπτική έκθεση που επισυνάφθηκε στην προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει σαφώς ότι η Ελληνική Δημοκρατία γνώριζε τις παρατυπίες που δικαιολόγησαν τις επιβληθείσες διορθώσεις. Πράγματι, οι υπηρεσίες της Επιτροπής επισήμαναν, μεταξύ άλλων, ότι, αφενός, τα στοιχεία ελέγχου που προβλέπει το άρθρο 5 της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 2ας Απριλίου 1979, περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών (ΕΕ ειδ. έκδ. 15/001, σ. 202), όσον αφορά τις ΚΑΔ 1 (προστασία των πτηνών) δεν είχαν όλα ελεγχθεί κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011 και ότι, αφετέρου, δεν είχε ελεγχθεί η τήρηση των ελάχιστων απαιτήσεων σχετικά με τη χρήση των λιπασμάτων και των φυτοπροστατευτικών προϊόντων κατά τα εν λόγω έτη υποβολής αιτήσεων.
205    Επομένως, η Ελληνική Δημοκρατία συνεργάστηκε στενά στη διαδικασία καταρτίσεως της προσβαλλόμενης απόφασης, γνώριζε τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή εκτιμούσε ότι δεν πρέπει να επιβαρύνει το Ταμείο με τα επίδικα ποσά, το δε θεσμικό αυτό όργανο ανέφερε ρητώς κατά τη διάρκεια της διαδικασίας τους λόγους της κατ’ αποκοπή διόρθωσης 2 % της ενίσχυσης που καταβλήθηκε στην Ελληνική Δημοκρατία το 2011 στο πλαίσιο του καθεστώτος της πολλαπλής συμμόρφωσης.
206    Από τις ανωτέρω διαπιστώσεις προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αιτιολογημένη σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 296 ΣΛΕΕ. Συνεπώς, το δεύτερο σκέλος του πέμπτου λόγου πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
3)      Επί του τρίτου σκέλους του πέμπτου λόγου, το οποίο στηρίζεται σε εσφαλμένη εκτίμηση ως προς την κατ’ αποκοπή διόρθωση 2 % για το έτος υποβολής αιτήσεων 2011
207    Στο πλαίσιο αυτού του σκέλους, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει κατ’ ουσίαν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση ενέχει σφάλμα εκτίμησης ως προς τη διόρθωση 2 % που επιβλήθηκε για το έτος υποβολής αιτήσεων 2011 στο πλαίσιο ελέγχου της πολλαπλής συμμόρφωσης, καθόσον η Επιτροπή παρέλειψε να λάβει υπόψη ορισμένες βελτιώσεις που επέφερε το εν λόγω κράτος μέλος στο σύστημα ελέγχου καθώς και τις παρατηρήσεις του οι οποίες αποδεικνύουν την ανακρίβεια των ισχυρισμών της Επιτροπής όσον αφορά το πρότυπο ΚΓΠΚ «διατήρηση των ελαιώνων και των αμπελώνων σε καλή βλαστική κατάσταση», την περιορισμένη εμβέλεια των επιτόπιων ελέγχων σχετικά με τις ΚΑΔ 1, 4 και 18, τα ελλιπή στοιχεία στις εκθέσεις ελέγχου και τη μη διενέργεια ελέγχου της τήρησης των ελάχιστων απαιτήσεων για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων.
208    Κατ’ αρχάς, υπενθυμίζεται ότι, όταν η Επιτροπή αρνείται να επιβαρύνει το Ταμείο με ορισμένες δαπάνες λόγω παραβάσεων των διατάξεων του δικαίου της Ένωσης για τις οποίες ευθύνεται κράτος μέλος, δεν οφείλει να αποδείξει κατά τρόπο εξαντλητικό την ανεπάρκεια των διενεργηθέντων από τις εθνικές διοικητικές αρχές ελέγχων ή το παράτυπο των αριθμητικών στοιχείων που αυτές διαβίβασαν, αλλά να παρουσιάσει αποδεικτικά στοιχεία για τη σοβαρή και εύλογη αμφιβολία που διατηρεί ως προς τους ελέγχους αυτούς ή τα αριθμητικά αυτά στοιχεία. Ο υπέρ της Επιτροπής μετριασμός αυτός του βάρους αποδείξεως εξηγείται από το γεγονός ότι το κράτος μέλος είναι σε θέση να συλλέξει και να ελέγξει καλύτερα τα αναγκαία δεδομένα για την εκκαθάριση των λογαριασμών των ευρωπαϊκών γεωργικών Ταμείων και, ως εκ τούτου, σ’ αυτό εναπόκειται να προσκομίσει την πλέον λεπτομερή και πλήρη απόδειξη του αληθούς χαρακτήρα των ελέγχων ή των αριθμητικών στοιχείων και, ενδεχομένως, της ανακρίβειας των ισχυρισμών της Επιτροπής (αποφάσεις της 11ης Ιανουαρίου 2001, Ελλάδα κατά Επιτροπής, C‑247/98, EU:C:2001:4, σκέψεις 7 έως 9, και της 17ης Μαΐου 2013, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T‑294/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:261, σκέψη 21).
209    Δεδομένου ότι το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν μπορεί να ανασκευάζει τις διαπιστώσεις της Επιτροπής χωρίς να στηρίζει τους δικούς του ισχυρισμούς σε στοιχεία τα οποία να αποδεικνύουν την ύπαρξη αξιόπιστου και λειτουργικού συστήματος ελέγχου, στην περίπτωση που δεν κατορθώσει να αποδείξει ότι οι διαπιστώσεις της Επιτροπής είναι ανακριβείς, οι διαπιστώσεις αυτές αποτελούν στοιχεία ικανά να δημιουργήσουν σοβαρές αμφιβολίες ως προς το αν τέθηκε σε εφαρμογή κατάλληλο και αποτελεσματικό σύστημα μέτρων εποπτείας και ελέγχου (απόφαση της 7ης Ιουνίου 2013, Πορτογαλία κατά Επιτροπής, T-2/11, EU:T:2013:307, σκέψη 102).
210    Όσον αφορά, πρώτον, τις διαπιστώσεις της Επιτροπής, επισημαίνεται ότι, στη συνοπτική έκθεση, το θεσμικό αυτό όργανο εξέθεσε τις διαπιστώσεις του σχετικά, μεταξύ άλλων, με το πρότυπο ΚΓΠΚ «διατήρηση των ελαιώνων και των αμπελώνων σε καλή βλαστική κατάσταση», με την περιορισμένη εμβέλεια των επιτόπιων ελέγχων σχετικά με τις ΚΑΔ 1, 4 και 18, με τις ελάχιστες απαιτήσεις για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων και με το περιεχόμενο των εκθέσεων ελέγχου.
211    Όσον αφορά το πρότυπο ΚΓΠΚ «διατήρηση των ελαιώνων και των αμπελώνων σε καλή βλαστική κατάσταση», η Επιτροπή διαπίστωσε ότι κανένα από τα σημεία ελέγχου τα οποία προορίζονταν για την επαλήθευση της τήρησης της ΚΓΚΠ και περιλαμβάνονταν στην έκθεση επιθεώρησης που κοινοποίησαν οι ελληνικές αρχές δεν φαινόταν να έχει ως αντικείμενο αυτό το πρότυπο. Εξ αυτού η Επιτροπή συνήγαγε ότι δεν υπήρχε επαρκής εξασφάλιση όσον αφορά την αποτελεσματική επαλήθευση του εν λόγω προτύπου, με συνέπεια τη δημιουργία κινδύνου για το Ταμείο. Εν συνεχεία, το θεσμικό αυτό όργανο απέρριψε την εξήγηση της Ελληνικής Δημοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι το σημείο ελέγχου «επέκταση ανεπιθύμητης βλάστησης–κακή κατάσταση αγροτεμαχίου», του οποίου το πρώτο μέρος από το 2010 και μετά φέρει την ένδειξη «διατήρηση των φυτειών, περιλαμβανομένων των ελαιώνων και των αμπελώνων, σε καλή βλαστική κατάσταση», ήταν υπερβολικά γενικό για να διασφαλίσει αποτελεσματικό έλεγχο και ότι το γεγονός ότι ο πίνακας αξιολόγησης δεν ανέφερε τους ελαιώνες και τους αμπελώνες δημιουργούσε αμφιβολίες σχετικά με την εφαρμογή του ελέγχου αυτού. Τέλος, η Επιτροπή επισήμανε ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρέσχε η Ελληνική Δημοκρατία, από το 2013 και μετά προστέθηκαν δύο ειδικές απαιτήσεις όσον αφορά τους επιτόπιους ελέγχους, την έκθεση ελέγχου και την κατάρτιση των επιθεωρητών, προκειμένου να καλυφθεί πλήρως το εν λόγω πρότυπο ΚΓΠΚ. Κατέληξε εντεύθεν ότι, για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011 δεν υπήρξε αποτελεσματικός έλεγχος αυτού του προτύπου και ότι, ως εκ τούτου, δημιουργήθηκε κίνδυνος για το Ταμείο. Κατά την Επιτροπή, το γεγονός ότι, στο εγχειρίδιο για τους επιθεωρητές, αναφερόταν η βλαστική κατάσταση των ελαιώνων και των αμπελώνων σε αυτό το σημείο ελέγχου μπορούσε να θεωρηθεί ελαφρυντικό στοιχείο.
212    Όσον αφορά την περιορισμένη εμβέλεια των επιτόπιων ελέγχων, η Επιτροπή επισήμανε ότι ο τρόπος καθορισμού και ελέγχου ορισμένων ΚΑΔ υπονόμευσε ενδεχομένως την αποτελεσματικότητα της επαλήθευσής τους. Όσον αφορά την ΚΑΔ 1 (προστασία των πτηνών), η Επιτροπή διαπίστωσε ότι δεν ελέγχθηκαν όλα τα στοιχεία ελέγχου που προβλέπονται στο άρθρο 5 της οδηγίας 79/409. Επιπλέον, επισήμανε ότι εντοπίστηκαν πολύ λίγες περιπτώσεις μη συμμόρφωσης για την εν λόγω ΚΑΔ κατά τους ελέγχους πολλαπλής συμμόρφωσης για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011. Κατά τις ελληνικές αρχές, η εν λόγω ΚΑΔ ελέγχθηκε και λίγες μόνον απαιτήσεις δεν είχαν συμπεριληφθεί σε αυτούς τους ελέγχους. Οι ίδιες αρχές ενημέρωσαν ότι, με το σχέδιο δράσης, δύο από τις ελλείπουσες απαιτήσεις είχαν συμπεριληφθεί στην έκθεση ελέγχου και ότι διανεμήθηκε στους επιθεωρητές το υλικό για την κατάρτιση των επιθεωρητών. Όσον αφορά την ΚΑΔ 4 (νιτρορρύπανση), η Επιτροπή παρατήρησε ότι ο κατάλογος ελέγχου δεν προέβλεπε τα ακόλουθα στοιχεία που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ της οδηγίας 91/676/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 1991, για την προστασία των υδάτων από τη νιτρορρύπανση γεωργικής προέλευσης (ΕΕ 1991, L 375, σ. 1): τις χρονικές περιόδους κατά τις οποίες δεν ενδείκνυται η διασπορά λιπασμάτων στο έδαφος, τις προϋποθέσεις για τη διασπορά λιπασμάτων σε εδάφη κεκορεσμένα με νερό, πλημμυρισμένα, παγωμένα ή σκεπασμένα με χιόνι, την κατάρτιση σχεδίων λίπανσης ανά γεωργική εκμετάλλευση και την τήρηση αρχείων για τη χρήση των λιπασμάτων. Η παρατήρηση αυτή επιβεβαιώθηκε από το γεγονός ότι δεν διαπιστώθηκαν περιπτώσεις μη συμμόρφωσης για την εν λόγω ΚΑΔ κατά τους ελέγχους πολλαπλής συμμόρφωσης για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011, εκτός από εκείνες που διαπιστώθηκαν για τους επιτόπιους ελέγχους που διεξήχθησαν κατά τη διάρκεια του ελέγχου. Όσον αφορά την ΚΑΔ 18 (καλή μεταχείριση των ζώων), σύμφωνα με την ανάλυση των στατιστικών στοιχείων ελέγχου που υποβλήθηκαν βάσει του άρθρου 84 του κανονισμού 1122/2009, πολύ λίγες περιπτώσεις μη συμμόρφωσης αναφέρθηκαν για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011. Κατά την Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη το ευρύ πεδίο εφαρμογής των εν λόγω απαιτήσεων και τον αριθμό των επιλέξιμων αιτούντων, ήταν απίθανο να ανταποκρίνονταν στις απαιτήσεις όλοι σχεδόν οι παραγωγοί του δείγματος ελέγχου. Κατά τις ελληνικές αρχές, από το 2012 χρησιμοποιείται υλικό κατάρτισης με συγκεκριμένες οδηγίες για τη διεξαγωγή των επιθεωρήσεων. Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή κατέληξε ότι οι απαιτήσεις αυτές δεν ελέγχθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 26, παράγραφος 1, του κανονισμού 1122/2009 (άρθρο 23, παράγραφος 1, του κανονισμού 796/2004) κατά τα εν λόγω έτη υποβολής αιτήσεων.
213    Όσον αφορά τις ελάχιστες απαιτήσεις για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι δεν υπήρχαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι απαιτήσεις που απορρέουν από το άρθρο 51, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) 1698/2005 του Συμβουλίου, της 20ής Σεπτεμβρίου 2005, για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) (ΕΕ 2005, L 277, σ. 1), ελέγχθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει ο έλεγχος. Κατά τις ελληνικές αρχές, από το 2012 υπάρχει ειδικό έντυπο και διοργανώνονται μαθήματα κατάρτισης όσον αφορά τον έλεγχο των ελάχιστων απαιτήσεων για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων, για τους γεωργούς που συμμετέχουν σε γεωργοπεριβαλλοντικά προγράμματα. Εξ αυτού η Επιτροπή συνήγαγε ότι για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011 δεν υπήρξε έλεγχος των ελάχιστων απαιτήσεων για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων και ότι, ως εκ τούτου, δημιουργήθηκε κίνδυνος για το Ταμείο.
214    Όσον αφορά το περιεχόμενο των εκθέσεων ελέγχου, η Επιτροπή επισήμανε ότι οι απαιτήσεις και τα πρότυπα που αποτελούν αντικείμενο του επιτόπιου ελέγχου δεν ήταν σύμφωνες με το άρθρο 54, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του κανονισμού 1122/2009 (άρθρο 48, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του κανονισμού 796/2004), κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011. Κατά το θεσμικό αυτό όργανο, οι ελλείψεις στα υποδείγματα των εκθέσεων ελέγχου επηρέασαν αρνητικά την ποιότητα της διαδρομής του ελέγχου και των εποπτικών ελέγχων [ιδίως η συμμόρφωση με το άρθρο 53, παράγραφος 1, του κανονισμού 1122/2009 (άρθρο 47, παράγραφος 1, του κανονισμού 796/2004) δεν ήταν δυνατόν να επαληθευθεί]. Εξέφρασε επίσης αμφιβολίες ως προς την ορθή εφαρμογή του ποσοστού ελέγχου σε επίπεδο πράξης και προτύπου. Επιπλέον, επισήμανε ότι, εκτός από την ημερομηνία προαναγγελίας και περάτωσης του ελέγχου, θα πρέπει επίσης να τεκμηριώνεται η ημερομηνία έναρξης του ελέγχου προκειμένου να εκτιμηθεί αν έχουν τηρηθεί οι κανονιστικές προθεσμίες προαναγγελίας. Οι ελληνικές αρχές ανέφεραν ότι η ημερομηνία του επιτόπιου ελέγχου προστέθηκε στην έκθεση ελέγχου από το 2012 και ότι από το 2013 προσαρμόστηκε σχετικά η τεκμηρίωση όσον αφορά τις απαιτήσεις και τα πρότυπα που έχουν όντως ελεγχθεί. Οι εν λόγω αρχές επέμειναν ότι η ημερομηνία των επιτόπιων ελέγχων μπορεί πάντα να εξακριβωθεί από την έκθεση ελέγχου επιλεξιμότητας, δεδομένου ότι ο οργανισμός ελέγχου είναι ο ίδιος και ότι οι έλεγχοι διενεργούνται συνήθως ταυτόχρονα. Παρά ταύτα, η Επιτροπή ενέμεινε στην άποψη ότι διαπιστώθηκαν ορισμένες αδυναμίες στην έκθεση ελέγχου για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011 και ότι δημιουργήθηκε κίνδυνος για το Ταμείο.
215    Στο μέρος της συνοπτικής έκθεσης όπου παρατίθεται η τελική διόρθωση, η Επιτροπή υπενθύμισε καταρχάς ότι, σύμφωνα με το έγγραφο AGRI-64043-2005, σε περίπτωση αδυναμιών των συστημάτων ελέγχου της πολλαπλής συμμόρφωσης που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη, η μη επιβολή κυρώσεων που προκύπτει από την ανεπαρκή διενέργεια ή τη μη διενέργεια των επιτόπιων ελέγχων στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης (ΚΑΔ και ΚΓΠΚ) και η μη επιβολή ή πλημμελής επιβολή των προβλεπόμενων από τους κανονισμούς κυρώσεων με συνέπεια την απώλεια του αποτρεπτικού αποτελέσματός τους συνιστούν, μεταξύ άλλων, αδυναμίες στους βασικούς ελέγχους.
216    Εν συνεχεία, βασιζόμενη στα πορίσματα και λαμβάνοντας υπόψη όλες τις πληροφορίες και τις διευκρινίσεις που δόθηκαν από τις ελληνικές αρχές, η Επιτροπή ενέμεινε στη θέση της ότι οι αδυναμίες που διαπιστώθηκαν δημιούργησαν κίνδυνο για το Ταμείο. Ειδικότερα, το θεσμικό αυτό όργανο έκρινε ότι το γεγονός ότι δεν είχε ελεγχθεί ένα από τα ένδεκα εφαρμοστέα πρότυπα ΚΓΠΚ, ότι οι έλεγχοι των ΚΑΔ 1, 4 και 18 δεν ήταν πλήρεις, ότι το σύστημα αξιολόγησης ήταν επιεικές, ότι κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009 και 2010 δεν υπήρξε κανένας έλεγχος της ελάχιστης απαίτησης για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων και ότι δεν επιβλήθηκαν ή επιβλήθηκαν εσφαλμένα οι προβλεπόμενες από τους κανονισμούς κυρώσεις συνιστούσαν αδυναμίες σε βασικούς ελέγχους.
217    Τέλος, αφού υπενθύμισε τις διατάξεις του εγγράφου AGRI-64043-2005 και απαρίθμησε τις ελλείψεις των βασικών ελέγχων ανά έτος υποβολής αιτήσεων, η Επιτροπή κατέληξε ότι, μολονότι κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011 εφαρμοζόταν στην Ελλάδα σύστημα ελέγχου της πολλαπλής συμμόρφωσης, διαπιστώθηκαν αδυναμίες στη διενέργεια των βασικών ελέγχων. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εν λόγω αδυναμίες ήταν κυρίως τμηματικές ή ότι κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επισημάνθηκε η ύπαρξη ελαφρυντικών παραγόντων, η Επιτροπή θεώρησε ότι ο κίνδυνος που δημιουργήθηκε για το Ταμείο ήταν περιορισμένος και, ως εκ τούτου, επέβαλε κατ’ αποκοπή διόρθωση 2 % για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011, αντί της διόρθωσης 5 % η οποία εφαρμόζεται υπό κανονικές συνθήκες για τη διαπίστωση αδυναμιών βάσει του εγγράφου αυτού.
218    Υπό το πρίσμα των προεκτεθέντων, διαπιστώνεται ότι η Επιτροπή, στηριζόμενη στις ανωτέρω εκτιμήσεις, βασίμως διατήρησε σοβαρή και εύλογη αμφιβολία ως προς τη λειτουργία του συστήματος ελέγχου και κυρώσεων στον τομέα της πολλαπλής συμμόρφωσης. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή, ελλείψει στοιχείων που να ανατρέπουν τις διαπιστώσεις αυτές και λαμβάνοντας υπόψη τις ελαφρυντικές περιστάσεις τις οποίες απέδειξε η Ελληνική Δημοκρατία, ορθώς επέβαλε δημοσιονομική διόρθωση 2 % στις δαπάνες που πραγματοποίησε το τελευταίο αυτό κράτος μέλος, τούτο δε σύμφωνα με το έγγραφο AGRI-64043-2005.
219    Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το συμπέρασμα αυτό δεν κλονίζεται από τα επιχειρήματα της Ελληνικής Δημοκρατίας.
1)      Επί των βελτιώσεων που επήλθαν στο σύστημα ελέγχου το 2011
220    Όσον αφορά τη διόρθωση 2 % που επιβλήθηκε για παρατυπίες στους βασικούς ελέγχους για το έτος υποβολής αιτήσεων 2011, η Ελληνική Δημοκρατία επικαλείται τις βελτιώσεις που επήλθαν στο σύστημα ελέγχου υποστηρίζοντας ότι οι βελτιώσεις αυτές έπρεπε να έχουν οδηγήσει την Επιτροπή να μην επιβάλει διόρθωση για το εν λόγω έτος υποβολής αιτήσεων.
221    Επιβάλλεται ωστόσο η διαπίστωση, πρώτον, ότι ορισμένες από τις βελτιώσεις τις οποίες επικαλείται η Ελληνική Δημοκρατία με το έγγραφο αριθ. 57054 του ΟΠΕΚΕΠΕ ελήφθησαν υπόψη από την Επιτροπή, ενώ άλλες ορθώς απορρίφθηκαν ως αλυσιτελείς λόγω του ότι τέθηκαν σε εφαρμογή μετά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011 (βλ. σκέψη 213 ανωτέρω). Συγκεκριμένα, μολονότι τα μέτρα αυτά καταδεικνύουν την αξιέπαινη βούληση της Ελληνικής Δημοκρατίας να βελτιώσει το σύστημα ελέγχου ούτως ώστε να αποτραπεί στο μέλλον η επιβολή διορθώσεων ανάλογων με τις επιβληθείσες στο πλαίσιο της προσβαλλόμενης απόφασης, εντούτοις γεγονός παραμένει ότι τα εν λόγω μέτρα στερούνται λυσιτέλειας σε σχέση με την επίμαχη επιβληθείσα διόρθωση. Πράγματι, πρέπει να επισημανθεί ότι οι βελτιώσεις που πραγματοποιήθηκαν σε μεταγενέστερο στάδιο δεν εξαλείφουν τον κίνδυνο που προκλήθηκε για το Ταμείο κατά τα εν λόγω έτη υποβολής αιτήσεων και δεν μπορούν να μειώσουν αναδρομικώς τον κίνδυνο αυτόν.
222    Δεύτερον, επιβάλλεται επίσης η διαπίστωση ότι, όπως επισήμανε και η Επιτροπή, η απλή έκδοση μιας εγκυκλίου, όσο πλήρης και αν είναι ως προς τις συστάσεις και τις προτάσεις που περιέχει, δεν αποδεικνύει ούτε ότι οι έλεγχοι όντως πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους προβλεπόμενους στην εν λόγω εγκύκλιο κανόνες ούτε ότι οι ισχυρισμοί της Επιτροπής είναι ανακριβείς. Επομένως, μια εγκύκλιος δεν μπορεί να στηρίξει την αξίωση της Ελληνικής Δημοκρατίας για ακύρωση της διόρθωσης που επιβλήθηκε για το έτος υποβολής αιτήσεων 2011.
223    Τρίτον, το επιχείρημα της Ελληνικής Δημοκρατίας ότι η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη το γεγονός ότι όλοι οι επιτόπιοι έλεγχοι του 2011 διενεργήθηκαν εμπροθέσμως είναι αλυσιτελές. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από τη συνοπτική έκθεση και από τα έγγραφα που αντηλλάγησαν στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης, η Επιτροπή διαπίστωσε ελλείψεις στους επιτόπιους ελέγχους όσον αφορά την επίμαχη ΚΓΠΚ, τη χρήση των λιπασμάτων και των φυτοπροστατευτικών προϊόντων και τις ΚΑΔ 1, 4 και 18, ελλείψεις τις οποίες άλλωστε η Ελληνική Δημοκρατία δεν αμφισβητεί (βλ. σκέψεις 211 έως 214 ανωτέρω). Συναφώς, ακόμη και αν ευσταθεί το επιχείρημα αυτό, το γεγονός ότι διενεργήθηκαν όλοι οι επιτόπιοι έλεγχοι δεν είναι σε θέση να αντισταθμίσει τις διαπιστωθείσες ελλείψεις κατά την πραγματοποίησή τους (βλ., συναφώς, απόφαση της 17ης Μαΐου 2013, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T-294/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:261, σκέψη 205).
224    Τέταρτον, η Ελληνική Δημοκρατία επικαλείται τα στατιστικά στοιχεία του 2011, από τα οποία προκύπτει ότι το ποσοστό παραβάσεων που θεωρήθηκαν ήσσονος σημασίας ή επέφεραν μείωση 1 % ανέρχεται σε 48 %, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 79 % το 2009 και 68 % το 2010, υποστηρίζοντας ότι, λόγω της μείωσης αυτής, η Επιτροπή έπρεπε να μην επιβάλει διόρθωση για το έτος υποβολής αιτήσεων 2011. Η επιχειρηματολογία αυτή πρέπει να απορριφθεί. Πράγματι, κατά το άρθρο 71, παράγραφος 1, του κανονισμού 1122/2009, «[μ]ε την επιφύλαξη του άρθρου 77, εάν η προσδιορισθείσα μη συμμόρφωση οφείλεται σε αμέλεια του γεωργού, επιβάλλεται μείωση», και «[η] μείωση αυτή ανέρχεται, κατά κανόνα, σε 3 % του συνολικού ποσού», εξυπακουομένου ότι «[ε]ντούτοις, ο οργανισμός πληρωμών μπορεί, βασιζόμενος στην εκτίμηση της αρμόδιας ελεγκτικής αρχής που περιέχεται στο μέρος αξιολόγησης της έκθεσης ελέγχου [...] να μειώσει το ανωτέρω ποσοστό σε 1 % είτε να το αυξήσει σε 5 % του εν λόγω συνολικού ποσού». Εν προκειμένω όμως, η Επιτροπή ορθώς έκρινε ότι το ανερχόμενο σε 48 % ποσοστό των θεωρούμενων ως ήσσονος σημασίας παραβάσεων, το οποίο αποτελούσε σχεδόν το ήμισυ των κυρώσεων, ενώ η κύρωση πρέπει εξ ορισμού να αντιστοιχεί σε ποσοστό 3 %, αποκάλυπτε την ύπαρξη παρατυπιών στην εφαρμογή του συστήματος κυρώσεων, έστω και αν το ποσοστό αυτό είχε μειωθεί σε σχέση με τα παρελθόντα έτη. Συγκεκριμένα, δεδομένου ότι η μείωση του ποσοστού παραβάσεων παρέμεινε σε τέτοιο επίπεδο ώστε να αποκαλύπτει τη διάπραξη παρατυπιών στην εφαρμογή του συστήματος κυρώσεων, δεν μπορούσε αφεαυτής να αντισταθμίσει τις διαπιστωθείσες ελλείψεις.
225    Επιπλέον, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, όπως προκύπτει από τη συνοπτική έκθεση (βλ. σκέψεις 211 έως 214 ανωτέρω), ακόμη και αν θεωρηθεί ότι τα επιχειρήματα της Ελληνικής Δημοκρατίας ευσταθούν και είναι λυσιτελή, εντούτοις δεν είναι ικανά να κλονίσουν όλες τις διαπιστώσεις της Επιτροπής επί των οποίων αυτή στηρίχθηκε προκειμένου να επιβάλει τη δημοσιονομική διόρθωση 2 % για το έτος υποβολής αιτήσεων 2011.
226    Κατά συνέπεια, επιβάλλεται να απορριφθεί ως αβάσιμη η αιτίαση της Ελληνικής Δημοκρατίας που στηρίζεται σε παράλειψη της Επιτροπής να λάβει υπόψη τις βελτιώσεις.
2)      Επί του φερόμενου ως μη αποτελεσματικού ελέγχου του προτύπου ΚΓΠΚ «διατήρηση των αμπελώνων και των ελαιώνων σε καλή βλαστική κατάσταση»
227    Όσον αφορά τη διόρθωση 2 % που επιβλήθηκε για παρατυπίες στους βασικούς ελέγχους για το έτος υποβολής αιτήσεων 2011, η Ελληνική Δημοκρατία επικαλείται τις διατάξεις υπουργικών αποφάσεων και εγκυκλίων τις οποίες απαριθμεί και λόγω των οποίων η Επιτροπή θα έπρεπε να μην επιβάλει διόρθωση για τις παρατυπίες αυτές και για το εν λόγω έτος υποβολής αιτήσεων, καθόσον, κατά το κράτος μέλος αυτό, η τήρηση του προτύπου είχε ελεγχθεί πλήρως.
228    Δεν αμφισβητείται ότι η υποχρέωση τήρησης του σημείου ελέγχου «επέκταση ανεπιθύμητης βλάστησης–κακή κατάσταση αγροτεμαχίου» όντως προβλεπόταν στην εθνική νομοθεσία, μέσω υπουργικών αποφάσεων.
229    Η Επιτροπή προσάπτει στην Ελληνική Δημοκρατία ότι δεν εξασφάλισε αποτελεσματικό έλεγχο της τήρησης του προτύπου ΚΓΠΚ «διατήρηση των αμπελώνων και των ελαιώνων σε καλή βλαστική κατάσταση» δεδομένου ότι το οικείο σημείο ελέγχου ήταν το σχετικό με την «επέκταση ανεπιθύμητης βλάστησης–κακή κατάσταση αγροτεμαχίου». Κατά την Επιτροπή, η διατύπωση του σημείου αυτού είναι υπερβολικά γενική σε σχέση με το ειδικό πρότυπο που αφορά τη διατήρηση των αμπελώνων και των ελαιώνων σε καλή κατάσταση και περιλαμβάνει όχι μόνον το αγροτεμάχιο, αλλά και τα δέντρα (ελαιόδεντρα και αμπέλους). Επομένως, το θεσμικό αυτό όργανο εκτιμά ότι ο τρόπος με τον οποίον είναι διατυπωμένα τα σημεία ελέγχου δεν είναι ικανός να εξασφαλίσει αποτελεσματικό έλεγχο του προτύπου, με συνέπεια να δημιουργείται κίνδυνος για το Ταμείο.
230    Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, όταν η Επιτροπή αρνείται να επιβαρύνει το Ταμείο με ορισμένες δαπάνες λόγω παραβάσεων των διατάξεων του δικαίου της Ένωσης για τις οποίες ευθύνεται κράτος μέλος, δεν οφείλει να αποδείξει κατά τρόπο εξαντλητικό την ανεπάρκεια των διενεργηθέντων από τις εθνικές διοικητικές αρχές ελέγχων ή το παράτυπο των αριθμητικών στοιχείων που αυτές διαβίβασαν, αλλά να παρουσιάσει αποδεικτικά στοιχεία για τη σοβαρή και εύλογη αμφιβολία που διατηρεί ως προς τους ελέγχους αυτούς ή τα αριθμητικά αυτά στοιχεία. Ο υπέρ της Επιτροπής μετριασμός αυτός του βάρους αποδείξεως εξηγείται από το γεγονός ότι το κράτος μέλος είναι σε θέση να συλλέξει και να ελέγξει καλύτερα τα αναγκαία δεδομένα για την εκκαθάριση των λογαριασμών του ευρωπαϊκών γεωργικών Ταμείων και, ως εκ τούτου, σ’ αυτό εναπόκειται να προσκομίσει την πλέον λεπτομερή και πλήρη απόδειξη του αληθούς χαρακτήρα των ελέγχων ή των αριθμητικών στοιχείων και, ενδεχομένως, της ανακρίβειας των ισχυρισμών της Επιτροπής (αποφάσεις της 11ης Ιανουαρίου 2001, Ελλάδα κατά Επιτροπής, C‑247/98, EU:C:2001:4, σκέψεις 7 έως 9, και της 17ης Μαΐου 2013, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T‑294/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:261, σκέψη 21).
231    Εν προκειμένω όμως, η υποχρέωση που επέβαλε η εγκύκλιος στους γεωργούς να τηρούν το επίμαχο πρότυπο είχε την ακόλουθη διατύπωση: «[ν]α προβαίνει στις ελάχιστες καλλιεργητικές παρεμβάσεις στο αγροτεμάχιο ώστε να διατηρείται αυτό σε καλή κατάσταση και να αποφεύγεται η εισβολή ανεπιθύμητων ειδών», «[ο] γεωργός μπορεί να απομακρύνει την ανεπιθύμητη βλάστηση, είτε με βόσκηση, είτε με μηχανικό κόψιμο και απομάκρυνση» και «[η] εν λόγω υποχρέωση ισχύει στις περιπτώσεις που το αγροτεμάχιο παραμένει ακαλλιέργητο ή καλύπτεται από μόνιμη καλλιέργεια». Επιβάλλεται συναφώς η διαπίστωση ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Ελληνική Δημοκρατία, και ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι η έννοια της μόνιμης καλλιέργειας ενσωματώνει τους ελαιώνες και τους αμπελώνες, πράγμα το οποίο άλλωστε δεν αμφισβητείται, ο τρόπος με τον οποίο είναι διατυπωμένη η υποχρέωση αυτή παραπέμπει απλώς στην απομάκρυνση των ζιζανίων από τον υπορόφιο χώρο, χωρίς ωστόσο να αναφέρεται σε άλλες πτυχές της διατήρησης των δέντρων σε καλή βλαστική κατάσταση, όπως είναι η άρδευση και το συστηματικό κλάδεμα των δέντρων.
232    Επιπλέον, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Ελληνική Δημοκρατία, η τροποποίηση του σημείου ελέγχου «επέκταση ανεπιθύμητης βλάστησης – κακή κατάσταση αγροτεμαχίου», η οποία επήλθε με υπουργική απόφαση και εγκυκλίους, δεν εξασφαλίζει ότι το αντικείμενο του ελέγχου της βλαστικής κατάστασης των ελαιώνων και των αμπελώνων, πέραν του ελέγχου της επέκτασης της ανεπιθύμητης βλάστησης, ήταν σαφές. Συγκεκριμένα, η εν λόγω τροποποίηση είχε ως εξής:
«Να διατηρεί τους δενδρώνες, συμπεριλαμβανομένων των ελαιώνων και των αμπελώνων σε καλή βλαστική κατάσταση σε ό,τι αφορά στα δένδρα. Ο υπορόφιος χώρος θα πρέπει να διαχειρίζεται ώστε να μην υπάρχει ανεπιθύμητη βλάστηση μεγαλύτερη τους ενός έτους.»
233    Η διατύπωση όμως αυτή του σημείου ελέγχου, η οποία παραπέμπει μόνο στον έλεγχο της απομάκρυνσης των ζιζανίων από τον υπορόφιο χώρο, χωρίς να επισημαίνει άλλα στοιχεία ελέγχου σχετικά με τα δέντρα, όπως είναι το συστηματικό κλάδεμα ή η άρδευση, και λαμβανομένου επίσης υπόψη ότι το σημείο αυτό περιλαμβάνεται στη στήλη που αφορά την τήρηση του σημείου ελέγχου «επέκταση ανεπιθύμητης βλάστησης–κακή κατάσταση αγροτεμαχίου», δεν είναι ικανό να αποδείξει τον αποτελεσματικό έλεγχο του προτύπου ΚΓΠΚ «διατήρηση των αμπελώνων και των ελαιώνων σε καλή βλαστική κατάσταση».
234    Επισημαίνεται ότι, όπως προκύπτει από τα έγγραφα που αντηλλάγησαν κατά τη διαδικασία εκκαθάρισης, η Ελληνική Δημοκρατία προέβαλε επιχειρήματα πανομοιότυπα με αυτά τα οποία επικαλέστηκε στο πλαίσιο της παρούσας αιτίασης και ότι η Επιτροπή τα εξέτασε δεόντως. Επιπλέον, η τελευταία επισήμανε με τη συνοπτική έκθεση ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρέσχε η Ελληνική Δημοκρατία, από το 2013 και μετά προστέθηκαν δύο ειδικές απαιτήσεις όσον αφορά τους επιτόπιους ελέγχους, την έκθεση ελέγχου και την κατάρτιση των επιθεωρητών, προκειμένου να καλυφθεί πλήρως το πρότυπο ΚΓΠΚ «διατήρηση των αμπελώνων και των ελαιώνων σε καλή βλαστική κατάσταση». Ακόμη όμως και αν υποτεθεί ότι οι τροποποιήσεις αυτές είναι ικανές να αποδείξουν αποτελεσματικό έλεγχο του προτύπου από το 2013, είναι άνευ σημασίας για την εκτίμηση των σημείων ελέγχου που εφαρμόστηκαν το 2011, καθόσον είναι μεταγενέστερες από το έτος υποβολής αιτήσεων 2011.
235    Επομένως, η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε σφάλμα κρίνοντας ότι τα σημεία ελέγχου του προτύπου ΚΓΠΚ «διατήρηση των αμπελώνων και των ελαιώνων σε καλή βλαστική κατάσταση» που εφάρμοσε η Ελληνική Δημοκρατία κατά το έτος υποβολής αιτήσεων 2011 δεν εξασφάλιζαν αποτελεσματικό έλεγχο της τήρησης του εν λόγω προτύπου και ότι, λαμβανομένης υπόψη της νομολογίας που προπαρατέθηκε στις σκέψεις 208 και 209, η αιτίαση της Ελληνικής Δημοκρατίας πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη.
3)      Επί της φερόμενης ως περιορισμένης εμβέλειας των επιτόπιων ελέγχων που αφορούν τις ΚΑΔ 1, 4 και 18
236    Η Ελληνική Δημοκρατία προσάπτει κατ’ ουσίαν στην Επιτροπή ότι έκρινε ότι δεν ελέγχθηκαν όλα τα κρίσιμα στοιχεία ελέγχου για τις ΚΑΔ 1, 4 και 18 και ότι ο χαμηλός αριθμός των περιπτώσεων μη συμμόρφωσης που εντοπίσθηκαν κατά τους ελέγχους της πολλαπλής συμμόρφωσης ενισχύει τη διαπίστωση αυτή.
i)      Όσον αφορά την ΚΑΔ 1 (προστασία των πτηνών)
237    Με τη συνοπτική έκθεση, η Επιτροπή επισήμανε ότι, κατά τις ελληνικές αρχές, μόνον ορισμένες απαιτήσεις δεν είχαν περιληφθεί στους ελέγχους, ότι, στα σχέδια δράσης για την πολλαπλή συμμόρφωση που συμφωνήθηκαν το 2012, δύο από τις ελλείπουσες απαιτήσεις είχαν συμπεριληφθεί στην έκθεση ελέγχου και ότι διανεμήθηκε στους επιθεωρητές το υλικό για την κατάρτιση των επιθεωρητών.
238    Η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει καταρχάς ότι τα ελλείποντα σημεία ελέγχου της ΚΑΔ 1 ελέγχονταν πάντοτε όχι μόνον υπό το πρίσμα των σημείων του εντύπου ελέγχου που αφορούν αποκλειστικά την ΚΑΔ 1 αλλά και υπό το πρίσμα του σημείου του εντύπου του ελέγχου που αφορά την ΚΑΔ 5 «μη τήρηση διαχειριστικών σχεδίων ή μέτρων περιοχών Δικτύου Φύση 2000 (NATURA)», λόγω αλληλεπικάλυψης των διατάξεων της νομοθεσίας της Ένωσης, δεδομένου ότι, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 1, της οδηγίας 79/409, οι ζώνες ειδικής προστασίας που προβλέπει η οδηγία αυτή περιλαμβάνονται στο εν λόγω δίκτυο.
239    Επιβάλλεται συναφώς η διαπίστωση ότι, εκτός του ότι η Ελληνική Δημοκρατία παραδέχεται την έλλειψη σημείων ελέγχου της ΚΑΔ 1, ο ισχυρισμός της σχετικά με τον εξαντλητικό έλεγχο όλων των σημείων ελέγχου ούτε τεκμηριώνεται με στοιχεία, όπως έντυπα ελέγχου που να αποδεικνύουν το αληθές του ισχυρισμού αυτού, ούτε διευκρινίζεται όσον αφορά τα σημεία τα οποία υποτίθεται ότι ελήφθησαν υπόψη στο έντυπο ελέγχου σχετικά με την ΚΑΔ 5. Κατά συνέπεια, λαμβανομένου υπόψη του ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν τεκμηριώνει με κανένα στοιχείο το επιχείρημά της ώστε να παράσχει στο Γενικό Δικαστήριο τη δυνατότητα να ασκήσει τον έλεγχό του, το επιχείρημα αυτό πρέπει να απορριφθεί.
ii)    Όσον αφορά την ΚΑΔ 4 (νιτρορρύπανση)
240    Με τη συνοπτική έκθεση, η Επιτροπή παρατήρησε ότι ο κατάλογος ελέγχου δεν προβλέπει τα ακόλουθα στοιχεία που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ της οδηγίας 91/676: τις χρονικές περιόδους κατά τις οποίες δεν ενδείκνυται η διασπορά λιπασμάτων στο έδαφος, τις προϋποθέσεις για τη διασπορά λιπασμάτων σε εδάφη κεκορεσμένα με νερό, πλημμυρισμένα, παγωμένα ή σκεπασμένα με χιόνι, την κατάρτιση σχεδίων λίπανσης ανά γεωργική εκμετάλλευση και την τήρηση αρχείων για τη χρήση των λιπασμάτων. Η παρατήρηση αυτή επιβεβαιώθηκε από το γεγονός ότι δεν διαπιστώθηκαν περιπτώσεις μη συμμόρφωσης για την ΚΑΔ 4 κατά τους ελέγχους πολλαπλής συμμόρφωσης για τα έτη 2009, 2010 και 2011, εκτός από εκείνες που διαπιστώθηκαν για τους επιτόπιους ελέγχους που διεξήχθησαν κατά τη διάρκεια του ελέγχου.
241    Η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι το υπόδειγμα της έκθεσης περιλαμβάνει όλα τα σημεία ελέγχου για τις απαιτήσεις των κωδίκων ορθής γεωργικής πρακτικής, η εφαρμογή των οποίων είναι υποχρεωτική για όλους τους γεωργούς. Εξάλλου, κατά το κράτος μέλος αυτό, στις ευπρόσβλητες από τη νιτρορρύπανση περιοχές ισχύουν οι ειδικές διατάξεις των Προγραμμάτων Δράσης κατά της Νιτρορρύπανσης, η τήρηση των οποίων ελέγχεται στο σημείο ελέγχου «μη τήρηση Προγραμμάτων Δράσης κατά της Νιτρορρύπανσης σε ευπρόσβλητες περιοχές».
242    Επιβάλλεται όμως η διαπίστωση ότι η επιχειρηματολογία αυτή της Ελληνικής Δημοκρατίας δεν ανατρέπει τις διαπιστώσεις της Επιτροπής βάσει των οποίων η τελευταία διατήρησε αμφιβολίες ως προς την αποτελεσματικότητα των επίμαχων ελέγχων. Η Ελληνική Δημοκρατία προβάλλει απλώς έναν ισχυρισμό, χωρίς να τον τεκμηριώνει με στοιχεία, όπως έντυπα ελέγχου που να αποδεικνύουν το υποστατό των ελέγχων όλων των στοιχείων, ειδικότερα δε εκείνων των οποίων την έλλειψη διαπίστωσε η Επιτροπή. Επομένως, η εν λόγω επιχειρηματολογία της Ελληνικής Δημοκρατίας πρέπει να απορριφθεί.
iii) Όσον αφορά την ΚΑΔ 18 (καλή μεταχείριση των ζώων)
243    Με τη συνοπτική έκθεση, η Επιτροπή επισήμανε ότι, σύμφωνα με την ανάλυση των στατιστικών στοιχείων ελέγχου που υποβλήθηκαν βάσει του άρθρου 84 του κανονισμού 1122/2009, αναφέρθηκαν πολύ λίγες περιπτώσεις μη συμμόρφωσης για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011, ενώ, λαμβάνοντας υπόψη το ευρύ πεδίο εφαρμογής της ΚΑΔ 18 και τον αριθμό των επιλέξιμων αιτούντων, ήταν απίθανο να ανταποκρίνονταν στις απαιτήσεις όλοι σχεδόν οι παραγωγοί του δείγματος ελέγχου. Κατά τις ελληνικές αρχές, από το 2012 χρησιμοποιείται υλικό κατάρτισης με συγκεκριμένες οδηγίες για τη διεξαγωγή των επιθεωρήσεων. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεώρησε ότι η απαίτηση αυτή δεν είχε ελεγχθεί αποτελεσματικά.
244    Η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι όλα τα σχετικά σημεία του εντύπου επιτόπιου ελέγχου καταρτίστηκαν το 2008, μετά τις αρχικές παρατηρήσεις της έρευνας XC/2008/07/GR, και έχουν γίνει αποδεκτά από την Επιτροπή, δεδομένου ότι δεν ζητήθηκε καμία αλλαγή τους στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης για την πολλαπλή συμμόρφωση που συμφωνήθηκε το 2012 μεταξύ της Ελλάδας και της Επιτροπής.
245    Η ανωτέρω επιχειρηματολογία της Ελληνικής Δημοκρατίας δεν μπορεί να ευδοκιμήσει. Συγκεκριμένα, επισημαίνεται καταρχάς ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν αμφισβητεί το γεγονός ότι ο πολύ χαμηλός αριθμός των περιπτώσεων μη συμμόρφωσης που αναφέρθηκαν για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011 δημιούργησε εν προκειμένω στην Επιτροπή αμφιβολίες ως προς την αποτελεσματικότητα των επίμαχων ελέγχων. Εν συνεχεία, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η επιχειρηματολογία αυτή δεν κλονίζει τις διαπιστώσεις της Επιτροπής βάσει των οποίων η τελευταία διατήρησε τις εν λόγω αμφιβολίες. Η Ελληνική Δημοκρατία προβάλλει απλώς έναν ισχυρισμό, χωρίς να τον τεκμηριώνει με στοιχεία, όπως συμπληρωμένα έντυπα ελέγχου που να αποδεικνύουν το υποστατό των ελέγχων. Κατά συνέπεια, η επιχειρηματολογία αυτή πρέπει να απορριφθεί.
246    Όπως άλλωστε προκύπτει από τα έγγραφα που αντηλλάγησαν κατά τη διαδικασία εκκαθάρισης, ιδίως δε από την αίτηση συμβιβασμού, η Ελληνική Δημοκρατία υποστήριξε ότι οι εγκύκλιοι σχετικά με τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011 περιείχαν συγκεκριμένες οδηγίες προς τους ελεγκτές για τον έλεγχο της ΚΑΔ 18 και ότι η καταγραφή των παραβάσεων για την εν λόγω ΚΑΔ γινόταν στα πεδία 43 έως 47 του υποδείγματος 2 του εντύπου ελέγχου. Επιπλέον, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, δεδομένου ότι όλη η νομοθεσία που ορίζει τις αντίστοιχες υποχρεώσεις στον τομέα των ΚΑΔ περιλαμβάνεται στην εγκύκλιο, οι ελεγκτές και οι γεωργοί είχαν σαφή γνώση των εκατέρωθεν υποχρεώσεών τους.
247    Ούτε όμως αυτή η επιχειρηματολογία είναι σε θέση να θεραπεύσει τη μη προσκόμιση αποδεικτικών στοιχείων όσον αφορά τον αποτελεσματικό έλεγχο του προτύπου σύμφωνα με την απαίτηση αυτή. Πράγματι, η απλή έκδοση μιας εγκυκλίου, όσο πλήρης και αν είναι ως προς τις συστάσεις και τις προτάσεις που περιέχει, ή το γεγονός ότι η κανονιστική ρύθμιση αντανακλάται πλήρως σε εγκυκλίους, αν υποτεθεί ότι τούτο ευσταθεί, δεν αποδεικνύει ότι οι έλεγχοι όντως πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους προβλεπόμενους στην εν λόγω εγκύκλιο κανόνες ούτε, κατά περίπτωση, ότι οι ισχυρισμοί της Επιτροπής είναι ανακριβείς.
248    Επομένως, δεδομένου ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν προσκόμισε κανένα στοιχείο ικανό να άρει τις αμφιβολίες της Επιτροπής ως προς την αποτελεσματικότητα του ελέγχου του προτύπου ΚΑΔ 18, η αιτίαση του εν λόγω κράτους μέλους πρέπει να απορριφθεί, υπό το πρίσμα της νομολογίας που προπαρατέθηκε στις σκέψεις 208 και 209 ανωτέρω.
4)      Επί των ελλιπών στοιχείων στις εκθέσεις ελέγχου
249    Η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι, αντιθέτως προς τις διαπιστώσεις της Επιτροπής, οι απαιτήσεις και τα πρότυπα που αποτελούν το αντικείμενο του επιτόπιου ελέγχου τεκμηριώνονται ακριβώς όπως απαιτεί το άρθρο 54, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 1122/2009. Προβάλλει επίσης ότι οι παρατηρηθείσες από την Επιτροπή ελλείψεις είναι δευτερεύουσες και επουσιώδεις και ότι καλύπτονται πλήρως ως ελεγκτικά ίχνη από άλλες πηγές και, κυρίως, από την αίτηση ενιαίας ενίσχυσης που κάθε χρόνο υποβάλλουν όλοι οι γεωργοί.
250    Πρώτον, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Ελληνική Δημοκρατία αντιφάσκει όταν, από τη μία πλευρά, υποστηρίζει ότι οι απαιτήσεις που αποτελούν το αντικείμενο του επιτόπιου ελέγχου τεκμηριώνονται ακριβώς όπως απαιτεί το άρθρο 54, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 1122/2009, ενώ, από την άλλη πλευρά, παραδέχεται ότι τα υποδείγματα ελέγχου περιέχουν ελλείψεις, υποστηρίζοντας ότι οι ελλείψεις αυτές είναι «δευτερεύουσες και επουσιώδεις».
251    Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και αν υποτεθεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία βασίμως επικαλείται τον δευτερεύοντα χαρακτήρα των διαπιστωθεισών ελλείψεων, η ύπαρξη των οποίων δεν ήταν δυνατόν να έχει υπονομεύσει την αποτελεσματικότητα και την πληρότητα των ελέγχων, το εν λόγω κράτος μέλος αρκείται στην προβολή του επιχειρήματος αυτού κατά τρόπο αόριστο και ατεκμηρίωτο, μη παρέχοντας στο Γενικό Δικαστήριο τη δυνατότητα να ασκήσει τον έλεγχό του. Επομένως, η σχετική αιτίαση δεν μπορεί να γίνει δεκτή.
5)      Επί της μη διενέργειας ελέγχου ως προς τις ελάχιστες απαιτήσεις για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων
252    Η Ελληνική Δημοκρατία επικαλείται τις διατάξεις του κανονισμού 1698/2005 και το γράμμα του σημείου 5.3.2.1 του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) 1974/2006 της Επιτροπής, της 15ης Δεκεμβρίου 2006, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού 1698/2005 (ΕΕ 2006, L 368, σ. 15), για να υποστηρίξει, κατ’ ουσίαν, ότι δεν υπήρχε υποχρέωση τήρησης των ελάχιστων απαιτήσεων για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων για τους γεωργούς η εκμετάλλευση των οποίων βρισκόταν εκτός των ευπρόσβλητων από τη νιτρορρύπανση ζωνών.
253    Με τη συνοπτική έκθεση, η Επιτροπή επισήμανε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι απαιτήσεις που απορρέουν από το άρθρο 51, παράγραφος 1, του κανονισμού 1698/2005 ελέγχθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει ο έλεγχος. Κατά τις ελληνικές αρχές, από το 2012 υπάρχει ειδικό έντυπο και διοργανώνονται μαθήματα κατάρτισης όσον αφορά τον έλεγχο των ελάχιστων απαιτήσεων για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων, για τους γεωργούς που συμμετέχουν σε γεωργοπεριβαλλοντικά προγράμματα. Εξ αυτού η Επιτροπή συνήγαγε ότι, για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2009, 2010 και 2011, δεν υπήρξε έλεγχος των ελάχιστων απαιτήσεων για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων και ότι, ως εκ τούτου, δημιουργήθηκε κίνδυνος για το Ταμείο.
254    Πρέπει να καθοριστεί η έκταση της υποχρέωσης τήρησης των ελάχιστων απαιτήσεων για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων, όπως αυτή προκύπτει από την εφαρμοστέα νομοθεσία.
255    Καταρχάς, τα άρθρα 4 και 5 του κανονισμού 73/2009, σχετικά με την πολλαπλή συμμόρφωση, ορίζουν τα εξής:
«Άρθρο 4
Κύριες απαιτήσεις
1. Ο γεωργός που λαμβάνει άμεσες ενισχύσεις οφείλει να τηρεί τις κανονιστικές απαιτήσεις διαχείρισης που απαριθμούνται στο Παράρτημα II, και την καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση που αναφέρεται στο άρθρο 6.
[...]
Άρθρο 5
Κανονιστικές απαιτήσεις διαχείρισης
1. Οι κανονιστικές απαιτήσεις διαχείρισης που απαριθμούνται στο Παράρτημα II θεσπίζονται από την κοινοτική νομοθεσία στους ακόλουθους τομείς:
α)      δημόσια υγεία, υγεία των ζώων και των φυτών·
β)      περιβάλλον·
γ)      καλή διαβίωση των ζώων.
[…]»
256    Μεταξύ των πράξεων που περιλαμβάνονται στο εν λόγω παράρτημα ΙΙ του κανονισμού 73/2009 συγκαταλέγονται και η οδηγία 91/676 και η οδηγία 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 1991, σχετικά με τη διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων (ΕΕ 1991, L 230, σ. 1).
257    Περαιτέρω, το άρθρο 39 του κανονισμού 1698/2005, το οποίο αφορά τις γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις, ορίζει τα εξής:
«1. Τα κράτη μέλη καθιστούν διαθέσιμη τη στήριξη που προβλέπεται στο άρθρο 36 στοιχείο αʹ, σημείο iv, σε ολόκληρη την επικράτειά τους, σύμφωνα με τις ειδικές ανάγκες τους.
2. Οι γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις χορηγούνται σε γεωργούς οι οποίοι αναλαμβάνουν εθελοντικά γεωργοπεριβαλλοντικές δεσμεύσεις. [...]
3. Οι γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις καλύπτουν μόνο τις δεσμεύσεις εκείνες που υπερβαίνουν τα σχετικά υποχρεωτικά πρότυπα, τα οποία θεσπίζονται σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 5 και [το παράρτημα II του κανονισμού 73/2009], καθώς και τις ελάχιστες απαιτήσεις για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων και τις άλλες σχετικές υποχρεωτικές απαιτήσεις, που θεσπίζονται από την εθνική νομοθεσία και προσδιορίζονται στο πρόγραμμα.
[…]»
258    Επιπλέον, το σημείο 5.3.2.1 του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού 1974/2006 προβλέπει τα ακόλουθα:
«Μέτρα που στοχεύουν στην αειφορική χρήση της γεωργικής γης
Στοιχεία κοινά για ορισμένα μέτρα
Αναλυτική περιγραφή της εθνικής εφαρμογής:
για τους συγκεκριμένους σκοπούς του άρθρου 39, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΚ) 1698/2005, οι ελάχιστες απαιτήσεις για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων και άλλες υποχρεωτικές απαιτήσεις· οι ελάχιστες απαιτήσεις για τα λιπάσματα πρέπει να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τους κώδικες ορθής πρακτικής που θεσπίζονται για γεωργικές εκμεταλλεύσεις εκτός των ευπρόσβλητων από νιτρικά ιόντα ζωνών στο πλαίσιο της οδηγίας 91/676/ΕΟΚ, και απαιτήσεις σχετικά με τη ρύπανση από φώσφορο· οι ελάχιστες απαιτήσεις για τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα πρέπει να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, απαιτήσεις ως προς την απόκτηση άδειας χρήσης των προϊόντων και την τήρηση των υποχρεώσεων κατάρτισης, απαιτήσεις σχετικά με την ασφαλή αποθήκευση, τον έλεγχο των μηχανημάτων εφαρμογής και κανόνες σχετικά με τη χρήση παρασιτοκτόνων κοντά σε νερό και άλλες ευαίσθητες τοποθεσίες, όπως αυτές οι απαιτήσεις ορίζονται από [την] εθνική νομοθεσία·
[...]».
259    Διαπιστώνεται ότι δεν μπορεί να γίνει δεκτό το επιχείρημα της Ελληνικής Δημοκρατίας ότι οι γεωργοί που λαμβάνουν γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις δεν υπέχουν υποχρέωση τήρησης άλλων απαιτήσεων πλην των απορρεουσών από τις οδηγίες 91/676 και 91/414, οι οποίες περιλαμβάνονται στον κατάλογο του παραρτήματος III του κανονισμού 1782/2003 και στο παράρτημα II του κανονισμού 73/2009.
260    Πράγματι, όπως προκύπτει από τα άρθρα 4 και 5 του κανονισμού 73/2009 καθώς και από τα αντίστοιχα άρθρα του κανονισμού 1782/2003, όλοι οι γεωργοί που λαμβάνουν άμεσες ενισχύσεις οφείλουν να τηρούν τις υποχρεώσεις οι οποίες απορρέουν από τις ΚΑΔ που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού 73/2009. Μεταξύ των απαιτήσεων αυτών συγκαταλέγονται και οι προβλεπόμενες στις οδηγίες 91/676 και 91/414, τις οποίες επικαλείται η Ελληνική Δημοκρατία.
261    Αντιθέτως, όπως προκύπτει από το άρθρο 39, παράγραφος 2, του κανονισμού 1698/2005, οι γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις χορηγούνται σε γεωργούς οι οποίοι αναλαμβάνουν εθελοντικά γεωργοπεριβαλλοντικές δεσμεύσεις.
262    Δυνάμει όμως του άρθρου 39, παράγραφος 3, του κανονισμού 1698/2005, οι γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις καλύπτουν, εκτός από τις δεσμεύσεις εκείνες που υπερβαίνουν τα σχετικά υποχρεωτικά πρότυπα τα οποία θεσπίζονται σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 5 και το παράρτημα II του κανονισμού 73/2009, και τις ελάχιστες απαιτήσεις για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων καθώς και τις άλλες σχετικές υποχρεωτικές απαιτήσεις που θεσπίζονται από την εθνική νομοθεσία και προσδιορίζονται στο πρόγραμμα.
263    Κατά συνέπεια, από τη στιγμή που οι γεωργοί λαμβάνουν γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις, υπέχουν την υποχρέωση τήρησης πρόσθετων απαιτήσεων πλην των απορρεουσών από τις οδηγίες 91/676 και 91/414, στις οποίες προστίθενται και οι ελάχιστες απαιτήσεις για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων.
264    Συναφώς, επισημαίνεται ότι η Ελληνική Δημοκρατία ουδόλως αμφισβητεί το γεγονός ότι καταβλήθηκαν γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις. Αντιθέτως μάλιστα, παραδέχεται, ιδίως με τις παρατηρήσεις της που περιλαμβάνονται στην αίτηση συμβιβασμού, ότι προβαίνει σε τέτοιες καταβολές.
265    Επιπλέον, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το σημείο 5.3.2.1 του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού 1974/2006 το οποίο επικαλείται η Ελληνική Δημοκρατία συνιστά το πολύ μια «περιγραφή των προτεινόμενων [...] μέτρων, περιλαμβανομένων των ειδικών επαληθεύσιμων στόχων και δεικτών [...] για τη μέτρηση της προόδου, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας του προγράμματος». Απεναντίας, αντιθέτως προς τα όσα υποστηρίζει η Ελληνική Δημοκρατία, από το σημείο αυτό σε καμία περίπτωση δεν προκύπτει ότι η τήρηση των ελάχιστων απαιτήσεων για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων εκ μέρους των γεωργών που λαμβάνουν γεωργοπεριβαλλοντικές ενισχύσεις έχει προαιρετικό χαρακτήρα.
266    Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί το επιχείρημα της Ελληνικής Δημοκρατίας ότι δεν υπήρχε υποχρέωση τήρησης των ελάχιστων απαιτήσεων για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων εκτός των ευπρόσβλητων από τη νιτρορρύπανση ζωνών.
267    Επομένως, λαμβανομένης υπόψη της νομολογίας που προπαρατέθηκε στη σκέψη 209, η υπό κρίση αιτίαση πρέπει να απορριφθεί.
268    Συνεπώς, κατόπιν των προεκτεθέντων, πρέπει να απορριφθούν όλες οι αιτιάσεις του τρίτου σκέλους του πέμπτου λόγου και, ως εκ τούτου, εφόσον δεν έγινε δεκτή καμία αιτίαση, ο πέμπτος λόγος στο σύνολό του.
2.      Επί του έκτου λόγου, που στηρίζεται σε παράβαση των άρθρων 266 και 280 ΣΛΕΕ σχετικά με την υποχρέωση της Επιτροπής να λάβει τα μέτρα που συνεπάγεται η εκτέλεση της απόφασης της 6ης Νοεμβρίου 2014, Ελλάδα κατά Επιτροπής (T-632/11), και σε έλλειψη αιτιολογίας ως προς τη μη επιστροφή ποσού 10 460 620,42 ευρώ στην Ελληνική Δημοκρατία, κατόπιν της έκδοσης της εν λόγω απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου
269    Η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει κατ’ ουσίαν ότι το ποσό της ακυρωθείσας επίμαχης διόρθωσης πρέπει να της επιστραφεί διότι, κατ’ αυτήν, η μόνη νόμιμη αιτιολογία για την οποία δεν εισπράχθηκε από την Επιτροπή το ποσό των 10 460 620,42 ευρώ είναι ότι το ποσό αυτό εξαρχής δεν οφειλόταν και όχι η αποφυγή διπλής δημοσιονομικής διόρθωσης για το ίδιο σφάλμα, αφού τέτοιο σφάλμα δεν υπήρχε.
270    Η επιχειρηματολογία της Ελληνικής Δημοκρατίας δεν μπορεί να γίνει δεκτή.
271    Πράγματι, όπως προκύπτει από το σημείο 12.7 της συνοπτικής έκθεσης, η Επιτροπή διαπίστωσε τα εξής:
«Το Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσε [την απόφαση της 6ης Νοεμβρίου 2014, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T-632/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2014:934)] στην υπόθεση [η οποία] αφορά την αίτηση αναιρέσεως που άσκησε η Ελλάδα κατά της [εκτελεστικής] απόφασης 2011/689/ΕΕ της Επιτροπής, της 14ης Οκτωβρίου 2011[, για τον αποκλεισμό από τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορισμένων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ), τμήμα Εγγυήσεων, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) (ΕΕ 2011, L 270, σ. 33)]. Η εν λόγω απόφαση ακύρωσε εν μέρει τη διόρθωση που προέκυψε από τον έλεγχο [αριθ.] AA/2006/48b/GR. Το μέρος της δημοσιονομικής διόρθωσης που αφορά η ακύρωση είναι αυτό που σχετίζεται με τα κριτήρια εθνικού αποθέματος. Το [Γενικό] Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η διόρθωση αυτή πρέπει να εφαρμοστεί μόνο στην κατηγορία των επενδυτών. Επομένως, η διόρθωση που αφορά την κατανομή από το εθνικό απόθεμα για άλλες κατηγορίες θα πρέπει να επιστραφεί στην Ελλάδα. Ωστόσο, δεδομένου ότι η διόρθωση που εφαρμόστηκε στην κατανομή από το εθνικό απόθεμα συμψηφίστηκε πλήρως με άλλες διορθώσεις που εφαρμόστηκαν στο πλαίσιο της έρευνας [αριθ.] AA/2007/06/GR, το καθαρό ποσό προς επιστροφή ισούται με μηδέν.»
272    Συναφώς, επισημαίνεται ότι, όπως ορθώς υπενθυμίζει η Επιτροπή, σύμφωνα με τον κανόνα της μη σώρευσης που απορρέει από το έγγραφο VI/5330/97, όταν συντρέχουν περισσότεροι λόγοι για την εφαρμογή δημοσιονομικής διόρθωσης, τα σχετικά ποσοστά δεν σωρεύονται, αλλά απορροφώνται από το υψηλότερο.
273    Η δημοσιονομική διόρθωση που επέβαλε η εκτελεστική απόφαση 2011/689 κατόπιν της έρευνας AA/2006/486/GR στηρίχθηκε στους ίδιους λόγους και αφορούσε τις ίδιες δαπάνες με τις περιλαμβανόμενες στην προγενέστερη απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 2010. Κατά συνέπεια, λαμβανομένου υπόψη του προαναφερθέντος κανόνα της μη σώρευσης, δεν χρειαζόταν πλέον να εφαρμοστεί η διόρθωση για λόγους συναρτώμενους με το απόθεμα, δεδομένου ότι η δυνατότητα επιβολής διόρθωσης λόγω διαπιστωθεισών παρατυπιών είχε ήδη εξαντληθεί με την προηγούμενη διόρθωση η οποία επιβλήθηκε μετά το πέρας της έρευνας AA/2007/06/GR. Επομένως, μολονότι το ποσό της διόρθωσης αυτής, καίτοι δυνητικής, υπολογίζεται στην εν λόγω εκτελεστική απόφαση, ο δημοσιονομικός του αντίκτυπος είναι –ορθώς– μηδενικός, λόγω της εφαρμογής του κανόνα της μη σώρευσης.
274    Εντούτοις, αν, με την επιχειρηματολογία που παραθέτει στο σημείο 79 του δικογράφου της προσφυγής, η Ελληνική Δημοκρατία επιχειρεί να αμφισβητήσει τη νομιμότητα της δημοσιονομικής διόρθωσης σχετικά με τα κριτήρια κατανομής των δικαιωμάτων του εθνικού αποθέματος με την προγενέστερη απόφαση της 4ης Νοεμβρίου 2010, την οποία δεν προσέβαλε εμπροθέσμως, η αιτίαση αυτή πρέπει να απορριφθεί ως προδήλως αβάσιμη. Πράγματι, ακόμη και αν, κατά το άρθρο 277 ΣΛΕΕ, «κάθε διάδικος μπορεί, επ’ ευκαιρία διαφοράς που θέτει υπό αμφισβήτηση πράξη γενικής ισχύος εκδοθείσα από θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμό της Ένωσης, να επικαλείται το ανεφάρμοστο της πράξης αυτής ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης», εντούτοις εξ αυτού δεν μπορεί να συναχθεί ότι η ακύρωση ατομικής απόφασης λόγω έλλειψης νομιμότητας συνεπιφέρει ανάλογη ακύρωση άλλης απόφασης, της οποίας η νομιμότητα δεν έχει αμφισβητηθεί σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες της Συνθήκης ΛΕΕ.
275    Όσον αφορά το επιχείρημα που προβάλλει η Ελληνική Δημοκρατία με το υπόμνημα απάντησης, το οποίο στηρίζεται σε ανεπαρκή αιτιολογία εκ μέρους της Επιτροπής, πρέπει να υπομνησθεί ότι η αιτιολογία απόφασης με την οποία η Επιτροπή αρνείται να επιβαρύνει το Ταμείο με ένα μέρος των δηλωθεισών δαπανών πρέπει να θεωρείται επαρκής εφόσον το κράτος στο οποίο απευθύνεται η απόφαση συνεργάστηκε στενά στη διαδικασία καταρτίσεως της απόφασης αυτής και γνώριζε τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή έκρινε ότι δεν έπρεπε να επιβαρύνει το Ταμείο με το σχετικό ποσό (απόφαση της 17ης Μαΐου 2013, Ελλάδα κατά Επιτροπής, T‑294/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:261, σκέψη 94).
276    Εν προκειμένω, όσον αφορά την απόφαση της 6ης Νοεμβρίου 2014, Ελλάδα κατά Επιτροπής (Τ-632/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2014:934), από τη συνοπτική έκθεση προκύπτει, όπως επισημάνθηκε με τη σκέψη 271 ανωτέρω, ότι η Επιτροπή εξέθεσε όλα τα κρίσιμα στοιχεία. Μολονότι η Επιτροπή δεν παρέπεμψε ρητώς στον κανόνα της μη σώρευσης, εντούτοις γεγονός παραμένει ότι παρέπεμψε ρητώς στον συμψηφισμό ο οποίος πραγματοποιήθηκε μεταξύ, αφενός, της διόρθωσης που εφαρμόστηκε στην κατανομή από το εθνικό απόθεμα και, αφετέρου, των άλλων διορθώσεων που εφαρμόστηκαν στο πλαίσιο της έρευνας AA/2007/06/GR. Όπως τονίζει η Επιτροπή, η συγκεκριμένη αυτή παραπομπή παρέχει στην Ελληνική Δημοκρατία τη δυνατότητα να κατανοήσει τη βάση του πραγματοποιηθέντος συμψηφισμού, δεδομένου ότι οι επίμαχες έρευνες και οι σχετικές διαδικασίες εκκαθάρισης την αφορούσαν άμεσα.
277    Κατά συνέπεια, ο έκτος λόγος πρέπει να απορριφθεί.
278    Ως εκ τούτου, από όλες τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι, δεδομένου ότι δεν ευδοκίμησε κανένας από τους λόγους που προέβαλε η Ελληνική Δημοκρατία, η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.
IV.    Επί των δικαστικών εξόδων
279    Κατά το άρθρο 134, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Ελληνική Δημοκρατία ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της Επιτροπής.
280    Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα που παρεμβαίνουν στη δίκη φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους. Κατά συνέπεια, το Βασίλειο της Ισπανίας φέρει τα δικαστικά έξοδά του.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα)
αποφασίζει:
1)      Απορρίπτει την προσφυγή.
2)      Η Ελληνική Δημοκρατία φέρει, εκτός από τα δικαστικά έξοδά της, και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
3)      Το Βασίλειο της Ισπανίας φέρει τα δικαστικά έξοδά του.
Frimodt Nielsen
Kreuschitz
Półtorak
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο την 1η Φεβρουαρίου 2018.
Ο Γραμματέας
Ο Πρόεδρος
E. Coulon
D. Gratsias
Περιεχόμενα
I.
Ιστορικό της διαφοράς
Α.
Όσον αφορά το σύστημα των ενιαίων πληρωμών
Β.
Όσον αφορά την πολλαπλή συμμόρφωση
Γ.
Προσβαλλόμενη απόφαση
1.
Όσον αφορά τις άμεσες ενισχύσεις
2.
Όσον αφορά το καθεστώς πολλαπλής συμμόρφωσης
II.
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
III.
Σκεπτικό
Α.
Όσον αφορά τις άμεσες ενισχύσεις
1.
Επί των λόγων οι οποίοι αφορούν τη διόρθωση 25 % που επιβλήθηκε για αδυναμίες κατά τον ορισμό και τον έλεγχο των μονίμων βοσκοτόπων
α)
Επί του πρώτου λόγου, που στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 2, πρώτο εδάφιο, σημείο 2, του κανονισμού 796/2004 και του άρθρου 2, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1120/2009
β)
Επί του δεύτερου λόγου, που στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των κατευθυντήριων οδηγιών του εγγράφου VI/5330/97 ως προς τη συνδρομή των προϋποθέσεων επιβολής δημοσιονομικής διόρθωσης 25%, σε έλλειψη αιτιολογίας, σε υπέρβαση των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της Επιτροπής και ταυτόχρονη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας
1)
Επί της αιτίασης σχετικά με τη μη συνδρομή των προϋποθέσεων επιβολής δημοσιονομικής διόρθωσης 25 %
2)
Επί της αιτίασης σχετικά με την έλλειψη αιτιολογίας
2.
Επί του τρίτου λόγου, που στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του εγγράφου VI/5330/97 ως προς την επιβολή δημοσιονομικής διόρθωσης 5 %, σε έλλειψη αιτιολογίας, σε υπέρβαση των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της Επιτροπής και ταυτόχρονη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας
3.
Επί του τέταρτου λόγου, που στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 31, παράγραφος 2, του κανονισμού 1122/2009 και του άρθρου 27 του κανονισμού 796/2004, καθώς και σε παραβίαση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης
Β.
Όσον αφορά το καθεστώς πολλαπλής συμμόρφωσης
1.
Επί του πέμπτου λόγου, που στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 11 του κανονισμού 885/2006 και του άρθρου 31 του κανονισμού 1290/2005, σε ανεπαρκή αιτιολογία και σε εσφαλμένη εκτίμηση ως προς την κατ’ αποκοπή διόρθωση 2 % για το έτος υποβολής αιτήσεων 2011
α)
Επί του πρώτου σκέλους του πέμπτου λόγου, που στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 11 του κανονισμού 885/2006 και του άρθρου 31 του κανονισμού 1290/2005
β)
Επί του δεύτερου σκέλους του πέμπτου λόγου, το οποίο στηρίζεται σε ανεπαρκή αιτιολογία
γ)
Επί του τρίτου σκέλους του πέμπτου λόγου, το οποίο στηρίζεται σε εσφαλμένη εκτίμηση ως προς την κατ’ αποκοπή διόρθωση 2 % για το έτος υποβολής αιτήσεων 2011
1)
Επί των βελτιώσεων που επήλθαν στο σύστημα ελέγχου το 2011
2)
Επί του φερόμενου ως μη αποτελεσματικού ελέγχου του προτύπου ΚΓΠΚ «διατήρηση των αμπελώνων και των ελαιώνων σε καλή βλαστική κατάσταση»
3)
Επί της φερόμενης ως περιορισμένης εμβέλειας των επιτόπιων ελέγχων που αφορούν τις ΚΑΔ 1, 4 και 18
i)
Όσον αφορά την ΚΑΔ 1 (προστασία των πτηνών)
ii)
Όσον αφορά την ΚΑΔ 4 (νιτρορρύπανση)
iii)
Όσον αφορά την ΚΑΔ 18 (καλή μεταχείριση των ζώων)
4)
Επί των ελλιπών στοιχείων στις εκθέσεις ελέγχου
5)
Επί της μη διενέργειας ελέγχου ως προς τις ελάχιστες απαιτήσεις για τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων
2.
Επί του έκτου λόγου, που στηρίζεται σε παράβαση των άρθρων 266 και 280 ΣΛΕΕ σχετικά με την υποχρέωση της Επιτροπής να λάβει τα μέτρα που συνεπάγεται η εκτέλεση της απόφασης της 6ης Νοεμβρίου 2014, Ελλάδα κατά Επιτροπής (T-632/11), και σε έλλειψη αιτιολογίας ως προς τη μη επιστροφή ποσού 10 460 620,42 ευρώ στην Ελληνική Δημοκρατία, κατόπιν της έκδοσης της εν λόγω απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου
IV.
Επί των δικαστικών εξόδων
* Γλώσσα διαδικασίας: η ελληνική.