BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Cúigiú Dlísheomra)
30 Aibreán 2025 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Cosaint tomhaltóirí – Rialachán (CE) Uimh. 1924/2006 – Maímh ar chúrsaí cothúcháin agus sláinte a bhaineann le bia-ábhair – Airteagal 10(1) agus (3) – Sainchoinníollacha is infheidhme maidir le maímh ar chúrsaí sláinte – Airteagail 13 agus 14 – Liostaí na maíomh ar chúrsaí sláinte is údaraithe – Airteagal 28(5) agus (6) – Bearta idirthréimhseacha – Fógraíocht a dhéantar ar fhorbia trí mhaímh shláinte a dhéanamh maidir leis na substaintí luibheolaíocha lena gcomhdhéantar an forbhia sin – Maímh shláinte ar chuir an Coimisiún Eorpach an measúnú orthu ar fionraí – Infheidhmeacht Rialachán Uimh. 1924/2006)
I gCás C‑386/23,
IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ón Bundesgerichtshof (an Chúirt Bhreithiúnas Chónaidhme, an Ghearmáin), trí bhreith an 1 Meitheamh 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 26 Meitheamh 2023, sna himeachtaí
Novel Nutriology GmbH
v
Verband Sozialer Wettbewerb eV,
tugann AN CHÚIRT (an Cúigiú Dlísheomra),
Agus í comhdhéanta mar seo a leanas: I. Jarukaitis, Uachtarán an Cheathrú Dlísheomra, ag feidhmiú mar Uachtarán an Chúigiú Dlísheomra, D. Gratsias agus E. Regan (Rapóirtéir), Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: A. Rantos,
Cláraitheoir: N. Mundhenke, Riarthóir,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn agus i ndiaidh éisteacht an 20 Meitheamh 2024,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        Novel Nutriology GmbH, ag T. Büttner, Rechtsanwalt,
–        Verband Sozialer Wettbewerb eV, ag D. Marquardt, Rechtsanwalt,
–        Rialtas na Gréige, ag V. Karra, E. Leftheriotou agus A. Vasilopoulou, i gcáil Gníomhairí,
–        Rialtas na Fraince, ag M. de Lisi, H. Nunes da Silva agus B. Travard, i gcáil Gníomhairí,
–        Rialtas na hIodáile, ag G. Palmieri, i gcáil Gníomhaire, le cúnamh ó M. Di Benedetto, avvocato dello Stato,
–        an Coimisiún Eorpach, ag B. Rous Demiri agus E. Schmidt, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht leis an Tuairim ón Abhcóide Ginearálta ag éisteacht an 17 Deireadh Fómhair 2024,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 10(1) agus (3) agus Airteagal 28(5) agus (6) de Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Nollaig 2006 maidir le maímh chothúcháin agus shláinte a dhéantar i leith bianna (IO 2006 L 404, lch. 9, agus ceartúchán IO 2007 L 12, lch. 3), arna leasú le Rialachán (CE) Uimh. 109/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Eanáir 2008 (IO 2008 L 39, lch. 14) (Rialachán Uimh. 1924/2006).
2        Rinneadh an iarraidh sin i ndíospóid idir Novel Nutriology GmbH agus Verband Sozialer Wettbewerb eV (‘VSW’) maidir leis an bhfógraíocht tráchtála arna déanamh ag Novel Nutriology ar fhorbhia trí mhaímh shláinte a dhéanamh maidir leis na substaintí luibheolaíocha lena gcomhdhéantar an forbhia sin.
An dlí
Dlí an Aontais
Treoir 2002/46/CE
3        Foráiltear dá leanas in Airteagal 2 de Threoir 2002/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 10 Meitheamh 2002 maidir le comhfhogasú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le forbhianna (IO 2002 L 183, lch. 51):
‘Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
(1) | ciallaíonn “forbhianna” bianna arb é is cuspóir dóibh an ghnáth-aiste bhia a fhorlíonadh agus ar foinse thiubhaithe chothúcháinach nó substaintí eile iad a bhfuil éifeacht chothaitheach nó fhiseolaíoch acu astu féin nó i dteannta a chéile, a mhargaítear i ndáileoga, eadhon cineálacha cur i láthair amhail capsúil, paistilí, táibléid, piollairí agus foirmeacha comhchosúla eile, chomh maith le saicíní púdair, ampaill leachta, braoiníní agus foirmeacha comhchosúla eile d’ullmhóidí leachtacha nó púdraithe a bheartaítear a thógáil i gcainníochtaí beaga tomhaiste;
[...]’
Rialachán Uimh. 1924/2006,
4        Luaitear in aithrisí 1, 9, 14, 16, 23, 24 agus 35 de Rialachán Uimh. 1924/2006 an méid seo a leanas:
‘(1)      Sa Chomhphobal, bíonn maímh chothúcháin agus shláinte á n‑úsáid agus lipéid á gcur is fógraíocht á déanamh ar bhia-ábhair atá ag dul i méid. Ar mhaithe le háirithiú go bhfuil tomhaltóirí faoi ard-chosaint agus éascaíocht a dhéanamh dá rogha, níor mhór na táirgí arna gcur ar an margadh [...] a bheith sábháilte agus faoi lipéid iomchuí. [...]
[...]
(9)      Is iomaí cothaitheach agus substaint eile a d’fhéadfaidís a bheith i mbia-ábhar agus faoi réir maímh, lena n‑áirítear, ach ní hamháin, vitimíní, mianraí agus riandúile san áireamh, aimíonaigéid, aigéid shailleacha riachtanacha, snáithíní, plandaí éagsúla agus úsc plandúil a bhíonn torthaí cothúcháin nó fiseolaíocha acu. Dá bhrí sin, ní mór na prionsabail ghinearálta a bhunú is infheidhme iad maidir le gach maíomh a bhaineann le bia-ábhair ar mhaithe le háirithiú go bhfuil tomhaltóirí faoi ard-chosaint agus an fhaisnéis is gá a thabhairt dóibh le rogha a dhéanamh agus iomlán an scéil aige, agus a dhéanamh go bhfuiltear ar chomhchéim ó thaobh iomaíochta de i dtionscal an bhia.
[...].
(14)      Is iomaí maíomh a bhíonn á n‑úsáid faoi láthair i mBallstáit áirithe chun lipéid a chur, agus fógraíocht a dhéanamh, ar bhia-ábhair a bhaineann le substaintí nár cruthaíodh go bhfuil buntáistí ag baint leo nó go bhfuil eolaithe ar aon tuairim go leor fúthu. Is gá a áirithiú go bhfuil dea-thoradh cothúcháin nó fiseolaíoch cruthaithe ag na substaintí lena mbaineann maíomh.
[...]
(16)      Is tábhachtach gurb intuigthe na maímh maidir le bia-ábhair ag an tomhaltóir agus ní mór gach tomhaltóir a chosaint ar bhréagéilimh. [...]
(17)      Ní mór an t‑údar ó thaobh eolaíochta de a chur san áireamh go príomha agus maímh chothúcháin agus shláinte á ndéanamh agus ní mór do na hoibritheoirí i dtionscal an bhia a dhéanann na maímh sin údar a thabhairt leo. Ba cheart údar a thabhairt le maíomh ó thaobh eolaíochta de trína bhfuil ar fáil de shonraí eolaíochta a chur san áireamh agus tríd an bhfianaise a mheas.
[...]
(23)      Ba cheart gan údar a thabhairt le maímh shláinte a dhéanamh sa Chomhphobal ach i ndiaidh measúnú eolaíochta lena gcomhlíonfar na ceanglais is airde. Chun a áirithiú go ndéanfar measúnú eolaíoch comhchuibhithe ar na maímh sin, beidh an measúnú sin le déanamh ag an Údarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA). Ina iarraidh, níor mhór teacht a bheith ag an iarrthóir ar a chomhad ar mhaithe le staid na n‑imeachtaí a sheiceáil.
(24)      Tá tionchar inimeartha ar fheidhmeanna síceolaíochta agus iompraíochta trí níos mó ná cothú. Dá bhrí sin, is an‑chasta aon teachtaireacht maidir leis na feidhmeanna sin agus is deacair teachtaireacht iomlán fíor a bhfuil éifeacht inti a chur in iúl i mionéileamh le húsáid i lipéad agus fógraíocht ábhar bia. Dá bhrí sin, ní mór a cheangal go dtabharfaí fianaise eolaíochta chun maímh a úsáid maidir le feidhmeanna síceolaíochta agus iompair.
[...]
(35)      Is gá bearta idirthréimhseacha chun gur féidir le hoibritheoirí i dtionscal an bhia a thitim isteach le ceanglais an Rialacháin seo.’
5        Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 1(1) agus (2) de Rialachán Uimh. 1924/2006, arb Airteagal é dar teideal ‘Ábhar agus raon feidhme’:
‘1.      Cuirtear forálacha reachtacha, rialála nó riaracháin na mBallstát maidir le maímh chothúcháin nó shláinte i gcomhréir le chéile tríd an Rialachán seo, chun feidhmiú éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh a áirithiú fad a gcinntear go bhfuil tomhaltóirí faoi ard-chosaint.
2.      Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir le maímh chothúcháin agus shláinte a dhéantar i bhfógraí tráchtála, bíodh siad ar an lipéad nó ar na bia-ábhair nó san fhógraíocht arna déanamh ina leith, a mhéid a fhéachtar leis na bia-ábhair i gceist a sholáthar mar sin don tomhaltóir deiridh.
[...]’
6        Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 2 den Rialachán sin, dar teideal ‘Sainmhínithe’:
‘1.      Chun críocha an Rialacháin seo:
[...]
b)      Beidh feidhm ag an sainmhíniú atá ar an téarma “forbhianna” i dTreoir [2002/46];
[...]
2.      Beidh feidhm ag na sainmhínithe a leanas chomh maith:
[...]
5)      ciallaíonn “maíomh sláinte” aon mhaíomh lena ndearbhaítear, lena dtugtar le fios nó lena dtugtar le tuiscint go bhfuil ceangal ag aicme ábhar bia, ábhar bia nó ceann dá chomhábhair leis an sláinte;
[...]’
7        Tá Airteagal 3 go 7 i gCaibidil II den Rialachán sin, dar teideal ‘Prionsabail ghinearálta’.
8        De réir Airteagal 3 den Rialachán sin, dar teideal ‘Prionsabail ghinearálta is infheidhme maidir le gach maíomh’:
‘Níl feidhm inbhainte as maímh chothúcháin agus shláinte agus bia-ábhair arna margú sa Chomhphobal á lipéadú agus á gcur i láthair agus fógraíocht á déanamh orthu ach i gcás ina bhfuil siad i gcomhréir le forálacha an Rialacháin seo.
Gan dochar [do Threoir 2000/13/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Márta 2000 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Márta 2000 maidir le comhfhogasú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le lipéadú, cur i láthair agus fógraíocht ar bhia-ábhair (IO 2000 L 109, lch. 29) agus do Threoir 84/450/CEE ón gComhairle an 10 Meán Fómhair 1984 maidir le fógraíocht mhíthreorach agus fógraíocht chomparáideach (IO 1984 L 250, lch. 17)], caithfidh nach bhfuil maímh chothúcháin:
a)      mícheart, débhríoch nó míthreorach; [...]’
[...]’
9        Tá Airteagal 5 den Rialachán sin, dar teideal ‘Dleathacht na próiseála’, sna focail a leanas:
‘1.      Níl úsáid maíomh cothúcháin údaraithe ach i gcás ina gcomhlíontar na coinníollacha a leanas:
a)      tá sé cruthaithe go n‑imrítear dea-thoradh cothúcháin nó siceolaíochta toisc cothúcháin nó substaint eile lena mbaineann maíomh a bheith nó gan bheith in ábhar bia nó aicme ábhar bia nó toisc an t‑ábhar bia a bheith ar bheagán de, rud a bhunaítear trí fhianaise eolaíochta a bhfuil glacadh forleathan uirthi;
[...]
2.      Níl úsáid maíomh cothúcháin údaraithe ach i gcás inar dual don ghnáththomhaltóir na dea-thorthaí a thuiscint a leagtar amach sa mhaíomh.
[...]’
10      Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 6(1) agus (2) den Rialachán sin, ar Airteagal é dar teideal ‘Údar eolaíochta le maímh’:
‘1.      Fianaise eolaíochta a bhfuil glacadh forleathan uirthi is bun agus údar le maímh chothúcháin agus shláinte.
2.      Tabharfaidh oibritheoir thionscal an bhia is déantóir éilimh chothúcháin nó shláinte údar le feidhm a bhaint as an maíomh sin.’
11      Tá Airteagail 10 go 19 i gCaibidil IV de Rialachán Uimh. 1924/2006, a bhaineann le maímh shláinte.
12      Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 10 den Rialachán sin, dar teideal ‘Sainchoinníollacha’:
‘1.      Cuirfear cosc ar aon rud a mhaíomh maidir le cúrsaí sláinte ach i gcás ina bhfuil sé i gcomhréir le forálacha ginearálta Chaibidil II agus le saincheanglais na Caibidle seo agus i gcás ina n‑údaraítear é i gcomhréir leis an Rialachán seo agus ina bhfuil siad ar liosta an mhéid dá dtagraítear in Airteagail 13 agus 14 a n-údaraítear iad a mhaíomh.
[...]
3.      Níl tagairt indéanta do dhea-thorthaí ginearálta neamh-shainiúla cothaithigh nó bia-ábhair ar an sláinte ghinearálta agus ar an bhfolláine a bhaineann leis an sláinte ach i gcás ina maítear rud éigin sonrach atá sna liostaí dá dtagraítear in Airteagail 13 nó 14 lena leithéid de thagairt.
[...]’
13      Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 13 den Rialachán sin dar teideal ‘Rudaí a mhaíomh nach ndéantar tagairt leo do bhaol galar a laghdú agus d’fhorbairt agus do shláinte leanaí’:
‘1.      D’fhéadfaí rudaí a mhaíomh ar chúrsaí sláinte lena ndéanfar cur síos nó trácht ar:
a)      ról cothaithigh nó substainte eile i bhfás, forbairt agus feidhmeanna an choirp; nó
b)      fheidhmeanna síceolaíocha agus iompraíochta; [...]
[...]
agus a shonraítear sa liosta dá dtagraítear i mír 3 gan bheith faoi réir na nósanna imeachta a leagtar amach in Airteagail 15 go 19 i gcás:
i)      ina bhfuil siad bunaithe ar fhianaise eolaíochta a bhfuil glacadh ginearálta uirthi; agus
ii)      ina bhfuil tuiscint mhaith ag an ngnáth-thomhaltóir orthu.
2.      Faoin 31 Eanáir 2008 ar a dhéanaí, soláthróidh na Ballstáit don Choimisiún [Eorpach] liostaí na rudaí dá dtagraítear i mír 1, coinníollacha a n‑infheidhmeachta agus tagairtí do na húdair eolaíochta ábhartha.
3.      I ndiaidh dul i gcomhairle le [EFSA], glacfaidh an Coimisiún, i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú dá dtagraítear in Airteagal 25(3), liosta Comhphobail na rudaí a údaraítear a mhaíomh dá dtagraítear i mír 1 agus na coinníollacha ar fad is gá iad chun feidhm a bhaint as na rudaí sin, faoin 31 Eanáir 2010 ar a dhéanaí, ar mhaithe le hathrú a dhéanamh ar a bhfuil neamh-riachtanach sa Rialachán sin trí chur leis.
4.      Aon athruithe ar an liosta dá dtagraítear i mír 3, bunaithe ar fhianaise eolaíoch a nglactar go ginearálta léi, agus a cheapfar le haghaidh eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo a leasú trína fhorlíonadh, glacfar iad i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá dtagraítear in Airteagal 25(3), i ndiaidh dul i gcomhairle le [EFSA], ar thionscnamh an Choimisiúin féin nó tar éis do Bhallstát é sin a iarraidh.
5.      Aon rud a chuirtear lena bhfuil inmhaíte sa liosta dá dtagraítear i mír 3 is bun leis fianaise eolaíochta arna nuabhunú agus/nó a bhfuil iarratas ar chosaint sonraí leis a bhaineann leis an iarrthóir amháin, glactar leis de réir an nós imeachta arna bhunú in Airteagal 18, cé is moite den mhéid inmhaíte a bhaineann le forbairt agus sláinte leanaí, atá faoi réir údarú i gcomhréir leis an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagail 15, 16, 17 agus 19.’
14      Tá Airteagal 13 den Rialachán sin, dar teideal ‘Rudaí a mhaíomh ar laghdú ar bhaol galair agus a bhaineann le forbairt agus sláinte leanaí’, sna focail a leanas:
‘1.      D’ainneoin fhorálacha Airteagal 2(1)(b) de Threoir [2000/13], seo a leanas na hábhair inmhaíte i gcás ina n‑údaraítear iad i gcomhréir leis na nósanna imeachta dá bhforáiltear in Airteagail 15, 16, 17 agus 19 den Rialachán seo chun iad a chur le liosta Comhphobail na rudaí a cheadaítear iad a mhaíomh, le cois aon choinníollacha is gá chun feidhm a bhaint as na rudaí sin a mhaíomh a bhaineann le:
a)      baol galair a laghdú;
b)      forbairt agus sláinte leanaí.
2.      I dteannta cheanglais ghinearálta na rialachán seo agus cheanglais shonracha mhír 1, áireofar ar an lipéadú nó, in éagmais lipéadaithe, ar an gcur i láthair nó ar an bhfógraíocht freisin, i gcás maíomh a bhaineann le riosca galair a laghdú, ráiteas a léireoidh go bhfuil an galar dá dtagraíonn an t‑éileamh mar gheall ar ilfhachtóirí riosca agus go bhféadfadh nó nach bhféadfadh éifeacht thairbhiúil a bheith ag athrú ceann amháin de na fachtóirí sin.’
15      Sonraítear in Airteagal 15(3) de Rialachán Uimh. 1924/2006, ar Airteagal é dar teideal ‘Iarratas ar údarú’:
‘Beidh a leanas san iarratas:
[...]
c)      cóip de na scrúduithe, lena n‑áirítear na scrúduithe neamhspleácha a rinneadh piarmheasúnú orthu, más ann dóibh, ar a bhfuil á maíomh ar chúrsaí sláinte nó aon doiciméid eile atá ar fáil lena gcruthaítear go gcomhlíontar na critéir arna leagan amach sa Rialachán seo leis an maíomh ar chúrsaí sláinte;
[...]
e)      cóip de scrúduithe eolaíochta eile a bhaineann leis an maíomh ar chúrsaí sláinte lena mbaineann;
f)      moladh faoi fhocail an mhaímh sláinte lena mbaineann an t‑iarratas ar údarú, lena n‑áirítear, i gcás inarb iomchuí, na sainchoinníollacha úsáide;
[...]’
16      Foráiltear le Airteagal 16(3) agus (5) den Rialachán seo, ar Airteagal é dar teideal ‘Tuairim [EFSA]’:
‘3.      Chun teacht ar a thuairim, seiceálfaidh [EFSA]:
a)      an bhfuil an maíomh ar chúrsaí sláinte bunaithe ar fhianaise eolaíochta;
b)      an gcomhlíontar na critéir a leagtar amach sa Rialachán seo le focail an mhaímh.
[...]
5.      Cuirfidh [EFSA] chun an Choimisiúin, chun na mBallstát agus chun an iarrthóra i dteannta tuarascáil ina bhfuil measúnú ar an maíomh ar chúrsaí sláinte agus ina leagtar amach na cúiseanna lena thuairim agus an fhaisnéis is bun leis an tuairim.’
17      Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 17(1) agus (5) den Rialachán sin, ar Airteagal é dar teideal ‘Údarú Comhphobail’:
‘1.      Roimh dhá mhí i ndiaidh thuairim EFSA a fháil, cuirfidh an Coimisiún dréachtchinneadh maidir le liosta na maímh ar chúrsaí sláinte arna n‑údarú faoi bhráid an choiste dá dtagraítear in Airteagal 23(2), i bhfianaise thuairim [EFSA], na bhforálacha ar fad is infheidhme maidir le reachtaíocht an Chomhphobail agus rudaí eile atá le bunús agus ábhartha don scrúdú. I gcás nach bhfuil an dréachtchinneadh i gcomhréir le cinneadh EFSA, cuirfidh an Coimisiún fáthanna leis.
[...]
5.      D’fhéadfadh oibritheoir thionscal an bhia ar bith feidhm a bhaint as na maímh a dhéanamh ar chúrsaí sláinte atá ar na liostaí dá dtagraítear in Airteagail 13 agus 14, i gcomhréir leis na coinníollacha a bhaineann leo, i gcás nach bhfuil srian ar an bhfeidhm sin i gcomhréir le forálacha Airteagal 21.
[...]’
18      Tá Airteagal 18 den Rialachán sin, dar teideal ‘Maímh dá dtagraítear in Airteagal 13(5)’, sna focail a leanas:
‘1.      D’fhéadfaí oibritheoir i dtionscal an bhia is mian leis feidhm a bhaint as maíomh ar chúrsaí sláinte nach bhfuil sa liosta dá dtagraítear in Airteagal 13(2) á iarraidh go gcuirfí an maíomh sin leis an liosta.
[...]
3.      Cuirfear an t‑iarratas bailí, i gcomhréir leis an gcomhairle dá dtagraítear in Airteagal 15(5), agus aon fhaisnéis arna soláthar ag an iarrthóir do [EFSA] gan mhoill, chun measúnú eolaíochta a dhéanamh orthu, agus chun an Choimisiúin agus na mBallstáit, chun iad a chur ar an eolas. [...]
[...]’
19      De réir Airteagal 28 den Rialachán sin, dar teideal ‘Bearta idirthréimhseacha’:
‘[...]
5.      Féadfar maímh shláinte dá dtagraítear in Airteagal 13(1)(a) a dhéanamh ó dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo go dtí go nglacfar an liosta dá dtagraítear in Airteagal 13(3), faoi fhreagracht oibreoirí gnólachta bia ar choinníoll go gcomhlíonann siad an Rialachán seo agus na forálacha náisiúnta atá ann cheana agus is infheidhme maidir leo, agus gan dochar do ghlacadh na mbeart cosanta dá dtagraítear in Airteagal 24.
6.      Aon mhaíomh maidir le cúrsaí sláinte, seachas na maímh sin dá dtagraítear in Airteagal 13(1)(a) agus in Airteagal 14(1)(a), a úsáideadh i gcomhréir leis na forálacha náisiúnta roimh dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, beidh siad faoi réir an mhéid seo a leanas:
a)      aon mhaíomh maidir le cúrsaí sláinte a bhí faoi réir meastóireachta agus údaraithe i mBallstát, déanfar iad a údarú mar seo a leanas:
i)      cuirfidh na Ballstáit na maímh sin in iúl don Choimisiún faoin 31 Eanáir 2008 in éineacht le tuarascáil ar an measúnú ar shonraí eolaíocha a thacaíonn le gach maíomh;
ii)      tar éis dul i gcomhairle le [EFSA], glacfaidh an Coimisiún, i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá dtagraítear in Airteagal 25(3), cinneadh maidir leis na maímh i leith sláinte a bheidh údaraithe amhlaidh, ar cinneadh é a cheapfar le haghaidh eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo a leasú trína fhorlíonadh.
Féadfar leanúint d’aon mhaíomh maidir le cúrsaí sláinte nach bhfuil údaraithe faoin nós imeachta seo a úsáid go ceann 6 mhí tar éis ghlacadh an Chinnidh;
b)      beidh aon mhaíomh maidir le cúrsaí sláinte nach raibh faoi réir measúnú nó údarú i mBallstát faoi réir na bhforálacha a leanas: féadfar leanúint de mhaímh den sórt sin a úsáid ar choinníoll go ndearnadh iarratas i gcomhréir leis an Rialachán seo roimh an 19 Eanáir 2008; féadfar leanúint de mhaímh i leith sláinte nach bhfuil údaraithe faoin nós imeachta seo a úsáid go ceann 6 mhí tar éis cinneadh a dhéanamh de bhun Airteagal 17(3).’
Rialachán (AE) Uimh. 432/2012
20      De réir aithrisí 10 agus 11 de Rialachán (AE) Uimh. 432/2012 ón gCoimisiún an 16 Bealtaine 2012 lena mbunaítear liosta de mhaímh shláinte atá ceadaithe a dhéantar maidir le bianna, seachas na bianna a thagraíonn do bhaol galar a laghdú agus d’fhorbairt agus do shláinte leanaí (IO 2012 L 136, lch. 1).
‘(10)      Shainaithin an Coimisiún roinnt maíomh, a cuireadh isteach le haghaidh meastóireachta, a bhaineann le héifeachtaí substaintí plandaí nó luibhe, ar a dtugtar “substaintí luibheolaíocha”, nár chuir [EFSA] an measúnú eolaíoch i gcrích ina leith go fóill. Ina theannta sin, i gcás roinnt maíomh maidir le cúrsaí sláinte, tá gá le measúnú breise sular féidir leis an gCoimisiún cinneadh a dhéanamh maidir lena gcur ar liosta na maíomh ceadaithe, agus i gcás maímh eile cuirtear an measúnú i gcrích ach cuireann tosca dlisteanacha eile cosc ar an gCoimisiún cinneadh a dhéanamh ag an gcéim sin.
(11)      Maíomh nach bhfuil an mheastóireacht orthu curtha i gcrích ag [EFSA] nó maíomh nach bhfuil cinneadh déanta ina leith ag an gCoimisiún go fóill, foilseofar iad ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin agus féadfar leanúint dá n‑úsáid i gcomhréir le hAirteagal 28(5) agus (6) de Rialachán [Uimh. 1924/2006].’
Rialachán (AE) Uimh. 536/2013
21      Leagtar a leanas amach in aithris 9 de Rialachán (AE) Uimh. 536/2013 ón gCoimisiún an 11 Meitheamh 2013 lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 432/2012 lena mbunaítear liosta de mhaímh shláinte atá ceadaithe a dhéantar maidir le bianna, seachas na bianna a thagraíonn do bhaol galar a laghdú agus d’fhorbairt agus do shláinte leanaí (IO 2013 L 160, lch. 4):
‘      Chun trédhearcacht agus deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú do na páirtithe leasmhara uile, léireofar maímh nár scrúdaíodh fós ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin agus féadfar leanúint dá n‑úsáid de bhun Airteagal 28(5) agus (6) de Rialachán [Uimh. 1924/2006].’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Gearmáine
22      Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 3 den Gesetz gegen den unlauteren Wettbewerb (an Dlí i gcoinne iomaíocht éagórach) an 3 Iúil 2004 (BGBl. 2004 I, lch. 1414), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí, dar teideal ‘Toirmeasc ar chleachtais tráchtála éagóracha’:
‘(1)      Tá cleachtais tráchtála mhíchothroma neamhdhleathach.
(2)      Tá cleachtais tráchtála atá dírithe ar thomhaltóirí nó a théann i bhfeidhm orthu éagórach i gcás nach gcomhlíonann siad an dícheall cuí a cheanglaítear ar fhiontraithe agus ar dócha go mbeidh tionchar suntasach acu ar iompraíocht eacnamaíoch an tomhaltóra.
[...]’
23      Foráiltear le hAirteagal 3a den Dlí sin, dar teideal ‘Sárú ar an dlí’:
‘Aon duine a sháraíonn foráil reachtúil atá beartaithe, inter alia, chun iompar sa mhargadh a rialáil ar mhaithe le gníomhaithe margaidh, déanann sé gníomh éagórach i gcás ina bhféadfadh tionchar suntasach a bheith ag an sárú sin ar thomhaltóirí, ar ghníomhaithe eile sa mhargadh nó ar iomaitheoirí.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear
24      Margaíonn Novel Nutriology an forbhia (‘an táirge lena mbaineann’), d’fhógair sé an táirge sin ar a shuíomh gréasáin trí úsáid a bhaint as na maímh seo a leanas a bhaineann le ‘heastóscán cróch’ agus ‘eastóscán sú mealbhacáin’ a bhfuil an táirge sin comhdhéanta díobh:
‘1.      Feabhsaíonn eastóscán cróch giúmar.
2.      Rinneadh an t-eastóscán cróch atá sa [táirge lena mbaineann] a thástáil ar 50 rannpháirtí ar feadh tréimhse 30 lá i staidéar oscailte. Le dáileog laethúil de 30 mg de Safr’Inside tháinig feabhas ar chothromaíocht mhothúchánach i 77 % de na hábhair sa staidéar tar éis ach 2 sheachtain ó thomhaltas, agus iad ag mothú níos dearfaí agus níos sona. Bhraith 66 % de na hábhair níos suaimhní agus níos dinimiciúla freisin. Tar éis 30 lá, tháinig feabhas ar cháilíocht chodlata in 11 % de na hábhair.
3.      Tá sé léirithe i staidéir go laghdaíonn eastóscán sú mealbhacáin le gníomh superoxide dismutase mothúcháin strus agus tuirse tar éis 4 seachtaine. Ina theannta sin, tháinig laghdú 63 % ar ghreannacht agus ar thuirse, rud a d’fhág gur tháinig feabhas suntasach ar cháilíocht na beatha.’
25      I bhfianaise go gcuirtear cosc trí Airteagal 10 de Rialachán Uimh. 1924/2006 ar na maímh sin, thug VSW, ar comhlachas proifisiúnta é faoi dhlí na Gearmáine a fhéachann, de réir a Airteagail comhlachais, go háirithe, le leasanna tráchtála a mball a chosaint, fógra do Novel Nutriology an 23 Deireadh Fómhair 2019 le dearbhú gur ghabh sé uime gan na maímh sin a úsáid.
26      Ó tharla nach ndearna Novel Nutriology de réir na litreach fógra fhoirmiúil sin, thug VSW caingean os comhair Landgericht Hamburg (Cúirt Réigiúnach Hamburg, an Ghearmáin), chun cosc a chur, faoi phian tráthíocaíochtaí pionósacha a íoc, ar Novel Nutriology le fógraíocht an táirge lena mbaineann sa ghnóthaíocht trí fheidhm a bhaint as na maímh i gceist sna príomhimeachtaí.
27      I ndiaidh don chúirt sin seasamh leis an gcaingean sin, rinne Novel Nutriology achomharc ar bhreithiúnas na cúirte sin os comhair Oberlandesgericht Hamburg (Ard-Chúirt Réigiúnach Hamburg, an Ghearmáin), dár diúltaíodh.
28      Rinne Novel Nutriology achomharc ar phointe dlí i gcoinne bhreithiúnas na cúirte sin os comhair an Bundesgerichtshof (an Chúirt Bhreithiúnas Chónaidhme, an Ghearmáin), arb í an chúirt a rinne an tarchur.
29      Tugann an chúirt sin dá haire, ar an gcéad dul síos, de réir Airteagal 10(1) de Rialachán Uimh. 1924/2006, go bhfuil cosc ar mhaímh maidir le cúrsaí sláinte, mura gcomhlíontar leo na ceanglais ghinearálta a leagtar amach i gCaibidil II den Rialachán sin agus na saincheanglais a leagtar amach i gCaibidil IV den Rialachán sin, nach n‑údaraítear iad de réir an Rialacháin sin agus nach bhfuil siad ar liosta na maíomh anra n‑údarú dá dtagraítear in Airteagail 13 agus 14 den Rialachán sin.
30      De réir Airteagal 10(3) de Rialachán Uimh. 1924/2006, ní údaraíteartagairt a dhéanamh do thairbhí ginearálta, neamhshonracha cothaithigh nó bia ar staid ghinearálta na sláinte agus na folláine a bhaineann leis an tsláinte ach amháin má tá maíomh sonrach maidir le cúrsaí sláinte ag gabháil le tagairt den sórt sin a áirítear sna liostaí dá dtagraítear in Airteagail 13 nó 14 den Rialachán sin.
31      I ndáil leis sin, i ndiaidh tabhairt faoi deara nach raibh earráid dlí ar Oberlandesgericht Hamburg (Ard-Chúirt Réigiúnach Hamburg, an Ghearmáin) le rialú gur ‘maímh maidir le cúrsaí sláinte’ a bhí sna maímh i gceist sna príomhimeachtaí, de réir bhrí Airteagal 2(2)(5) agus Airteagal 10(1) agus (3) de Rialachán Uimh. 1924/2006, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur nach í an cheist a chuirtear ná cé acu feidhm a bheith nó gan bheith ag forálacha Airteagal 10(1) agus (3) den Rialachán sin maidir leis na maímh maidir le cúrsaí sláinte a bhaineann le substaintí luibheolaíocha, bíodh nár thug EFSA agus an Coimisiún scrúdú i gcrích ar na maímh sin chun iad a chur leis na liostaí dá dtagraítear in Airteagail 13 agus 14 den Rialachán sin.
32      Ba chinntitheach an freagra ar an gceist sin chun gur féidir leis an gcúirt sin rialú a thabhairt ar an gcás sna príomhimeachtaí a mhéid, dar léi, i gcás ina bhfuil feidhm ag Airteagal 10(1) agus (3) de Rialachán Uimh. 1924/2006, nár mhór seasamh leis an iarratas arna dhéanamh ag VSW go gcuirfí cosc ar Novel Nutriology leis an táirge lena mbaineann a fhógairt trí fheidhm a bhaint as na maímh i gceist sna príomhimeachtaí, toisc go gcuirtear cosc ar na maímh sin de réir an Rialacháin sin.
33      Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur, de réir an léirithe ar ghlac cuid de chúirteanna na Gearmáine leis, ní hinfheidhme Airteagal 10(3) de Rialachán Uimh. 1924/2006 in imthosca mar atá sna príomhimeachtaí. Go deimhin, níor fhoráil reachtóir an Aontais go gcuirtear toirmeasc sriantach ar na maímh ghinearálta agus neamhshonracha maidir le cúrsaí sláinte, ar dá réir nach dtoirmisctear tagairtí ginearálta don tsláinte ach amháin mura bhfuil maímh shonracha ag gabháil leo atá ar na liostaí dá dtagraítear in Airteagail 13 nó 14 den Rialachán sin, rud a thugann le tuiscint go ndréachtaítear na liostaí sin.
34      Mar thoradh ar an measúnú ar mhaímh a bhaineann le ‘substaintí luibheolaíocha’ a bheith curtha ar fionraí ag EFSA agus ag an gCoimisiún, ní féidir le hoibreoir gnólachta bia cinneadh a fháil maidir le maímh shonracha maidir le cúrsaí sláinte agus, dá bhrí sin, ní féidir leis a bheith ag gabháil le tagairt ghinearálta do shláinte maíomh den sórt sin maidir le cúrsaí sláinte.
35      Bheadh baint ag neamh-infheidhmeacht na bhforálacha sin fad nach ndéanann an Coimisiún gníomh leis an gcás nach ndearna an duine lena mbaineann aon iarratas chun maímh maidir le cúrsaí sláinte a chur leis na liostaí dá dtagraítear in Airteagail 13 nó 14 de Rialachán Uimh. 1924/2006, ós rud é nach mbeadh aon seans ann go n‑éireodh lena leithéid d’iarratas go gairid mar gheall ar fhionraí an scrúdaithe ar na maímh maidir le cúrsaí sláinte a bhaineann le substaintí luibheolaíocha.
36      Ós rud é, chomh maith, go bhféadfaí mainneachtain an Choimisiúin gníomhú ar feadh roinnt blianta a mheas mar shrian díréireach ar an tsaoirse chun gnó a sheoladh a chumhdaítear in Airteagal 16 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’) agus mar dhifríocht gan údar sa chóir i gcomparáid leis na féidearthachtaí fógraíochta a thairgtear d’iomaitheoirí a mbaineann a n‑iarratais ar mhaímh shláinte a áireamh ar na liostaí Comhphobail le substaintí arna measúnú ag EFSA agus arna scrúdú ag an gCoimisiún, áitítear freisin nach bhfuil feidhm ag Airteagal 10(1) agus (3) de Rialachán Uimh. 1924/2006.
37      De réir léiriú eile, ar léiriú ‘thromhlach’ na gcúirteanna de chuid na Gearmáine é dar leis an gcúirt a rinne an tarchur, b’infheidhme Airteagal 10(3) de Rialachán Uimh. 1924/2006 maidir le substaintí luibheolaíocha. Níor mhór a mheas, áfach, go gcomhlíontar ceanglais na forála sin i gcás ina ndéantar sainmhaíomh maidir le cúrsaí sláinte is inúsáide é faoi na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 28(5) agus (6) den Rialachán sin le cois na tagartha do thairbhí ginearálta a leithéide de shubstaint.
38      Tacaítear leis an léirmhíniú sin toisc nach ndéantar aon idirdhealú le foclaíocht Airteagal 10(1) agus (3) den Rialachán sin de réir cé acu an mbaineann nó nach mbaineann na maímh le ‘substaintí luibheolaíocha’.
39      Thairis sin, chuirfeadh cuspóir Airteagal 10(1) agus (3) cosc ar fhógraíocht ina n‑úsáidtear maímh shláinte neamhshonracha a bhaineann le ‘substaintí luibheolaíocha’ a bheith díolmhaithe go hiomlán ó na teorainneacha a leagtar síos le hAirteagal 10(1) agus (3) sin in éagmais measúnú eolaíoch iomlán ar na maímh shonracha maidir le cúrsaí sláinte a ghabhann leo. Go deimhin, tá baol ann nach mbeidh tomhaltóirí in ann idirdhealú a dhéanamh idir forbhianna agus táirgí íocshláinte luibhe agus, contrártha le rún reachtas an Aontais, go bhféadfadh úsáid forbhianna ina bhfuil maímh shláinte neamhfhíoraithe leanúint de shláinte othar a chur i mbaol.
40      Thairis sin, d’fhéadfadh sé gur leor a cuireadh leas dlisteanach oibreoirí thionscal an bhia maidir le maímh a dhéanamh maidir leis an tsláinte ó thaobh ‘substaintí luibheolaíocha’ ó tharla, in aithris 11 de Rialachán Uimh. 432/2012 agus in aithris 9 de Rialachán Uimh. 536/2013, gur chuir an Coimisiún chun suntais go mbeidh tagairt fós ar a shuíomh gréasáin do na maímh maidir le cúrsaí sláinte nach bhfuil críoch leis an scrúdú orthu go fóill agus gurb indéanta go fóill iad de réir Airteagal 28(5) agus (6) de Rialachán Uimh. 1924/2006.
41      Faoi dheireadh, na maímh i gceist sna príomhimeachtaí maidir le cúrsaí sláinte, a bhaineann le feidhmeanna síceolaíochta, de réir bhrí Airteagal 13(1)(b) den Rialachán sin, tá an chúirt a rinne an tarchur den tuairim nach indéanta iad go fóill de réir Airteagal 28(6)(b) den Rialachán sin, ó tharla nach ndearna Novel Nutriology aon iarratas ar údarú ina leith de réir an Rialacháin sin roimh an 19 Eanáir 2008. Go deimhin, chinn Oberlandesgericht Hamburg (Ard-Chúirt Réigiúnach Hamburg, an Ghearmáin), gan agóid a dhéanamh ina choinne san achomharc ar phointe dlí, nach ndearna an chuideachta sin aon iarratas maidir le heastóscán sú mealbhacáin agus go ndearnadh an t‑iarratas ar eastóscán cróch dar dáta an 13 Eanáir 2009.
42      Sna himthosca sin, chinn an Bundesgerichtshof (an Chúirt Bhreithiúnais Chónaidhme) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘An gceadaítear maímh shláinte (Airteagal 10(1) de Rialachán Uimh. 1924/2006) nó tagairtí do thairbhí ginearálta neamhshonracha na substainte cothaithí nó an bhia i dtaca le dea-shláinte ghinearálta nó folláine (Airteagal 10(3) de Rialachán Uimh. 1924/2006) a fhógairt le substaintí plandúla nó luibhe (“substaintí luibheolaíocha”), gan na maímh sin a bheith údaraithe faoin Rialachán sin agus iad a bheith san áireamh i liosta na maíomh údaraithe de bhun Airteagail 13 agus 14 den Rialachán sin (Airteagal 10(1) den Rialachán céanna) agus gan maíomh sonrach sláinte atá sna liostaí dá dtagraítear in Airteagail 13 nó 14 de Rialachán [Uimh. 1924/2006] (Airteagal 10(3) [den Rialachán sin]) a bheith ag gabháil leis na tagairtí sin, fad nach bhfuil críoch curtha leis an measúnú ag [EFSA] agus leis an athbreithniú ag an gCoimisiún maidir leis na maímh a dtugtar fógra ina leith i dtaca le “substaintí luibheolaíocha” a áireamh sna liostaí Comhphobail dá dtagraítear in Airteagail 13 agus 14 de Rialachán Uimh. 1924/2006?’
An cheist a tharchuirtear
43      Lena ceist a tarchuireadh chun réamhrialú, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil léiriú le déanamh ar Airteagal 10(1) agus (3) de Rialachán Uimh. 1924/2006 sa chaoi, agus fógraíocht tráchtála á déanamh ar forbhia ina bhfuil ‘substaintí luibheolaíocha’ de réir bhrí Rialachán Uimh. 432/2012, go gcuirtear cosc, fad nach bhfuil an Coimisiún réidh ag scrúdú na maíomh sláinte maidir le substaintí luibeolaíocha ar mhaithe lena gcur le liostaí na maíomh sláinte arna n-údarú dá dtagraítear in Airteagail 13 agus 14 de Rialachán Uimh. 1924/2006, ar údarás a thabhairt do dhéanamh sainmhaíomh sláinte a bhaineann lena leithéid de shubstaintí nó tagairt a dhéanamh do thairbhí ginearálta, neamhshonracha a leithéide de shubstaint ar sláinte nó ar an bhfolláinte, gan tagairt a bheith ag dul leis an tagairt sin do shainmhíomh sláinte atá ar na liostaí sin..
44      De réir Airteagal 1(2) de Rialachán Uimh. 1924/2006, ó thaobh maímh arna ndéanamh i dteachtaireachtaí tráchtála maidir le cothú agus leis an tsláinte a bhaineann le bia-ábhair atá le soláthar faoi mar atá siad don tomhaltóir deiridh, lena n‑áirítear forbhianna de réir Airteagal 2(1)(b) den Rialachán sin, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 2(a) de Threoir 2002/46.
45      Mar a luaitear sa chéad mhír d’Airteagal 3 de Rialachán Uimh. 1924/2006, ní fhéadfar a leithéid de mhaímh maidir le cúrsaí sláinte a úsáid i lipéadú, i gcur i láthair ná i bhfógraíocht bianna a chuirtear ar mhargadh an Aontais Eorpaigh ach amháin má chomhlíonann siad forálacha an Rialacháin sin.
46      Sa chomhthéacs sin, ní mór a chur chun suntais, ar an gcéad dul síos, go leagtar amach na saincheanglais a bhaineann le maímh maidir le cúrsaí sláinte i gCaibidil IV de Rialachán Uimh. 1924/2006, ina bhfuil Airteagal 10(1) ar dá réir a thoirmisctear maímh maidir leis an tslainte ach amháin i gcás, ar an gcéad dul síos, ina bhfuil siad i gcomhréir leis na ceanglais ghinearálta arna mbunú i gCaibidil II den Rialachán sin agus leis na saincheanglais dá bhforáiltear i gCaibidil IV sin agus, ar an dara dul síos, ina n‑údaraítear iad i gcomhréir leis an Rialachán sin agus ina bhfuil siad ar liosta na maímh arna n‑údarú dá dtagraítear in Airteagail 13 agus 14 den Rialachán sin.
47      Foráiltear le hAirteagal 10(1) den Rialachán sin do thoirmeasc i bprionsabal ar mhaímh maidir le cúrsaí sláinte, cé is moite díobh siúd atá ar na liostaí de mhaímh cheadaithe dá dtagraítear in Airteagail 13 nó 14 den Rialachán sin (breithiúnas an 30 Eanáir 2020, an Dochtúir Willmar Schwabe, C‑524/18, EU:C:2020:60, mír 37).
48      Thairis sin, faoi Airteagal 10(3) de Rialachán Uimh. 1924/2006, ní fhéadfar tagairt a dhéanamh do thairbhí ginearálta, neamhshonracha cothaithigh nó bia ar staid ghinearálta na sláinte agus na folláine a bhaineann leis an tsláinte ach amháin má tá maíomh sonrach maidir le cúrsaí sláinte ag gabháil le tagairt den sórt sin a áirítear sna liostaí dá dtagraítear in Airteagail 13 nó 14 den Rialachán sin.
49      Déantar idirdhealú trí Airteagal 10 den Rialachán sin idir dhá aicme maíomh maidir le cúrsaí sláinte, is iad sin maímh maidir le cúrsaí sláinte shonrach, dá dtagráitear in in Airteagal 10(1) agus maímh maidir le cúrsaí sláinte ‘ginearálta’, arb é atá ann ná tagairt do thairbhí ginearálta, neamhshonracha, le haghaidh na sláinte ginearálta, dá dtagraítear in Airteagal 10(3) (féach, chuige sin, breithiúnas an 30 Eanáir 2020, an Dochtúir Willmar Schwabe, C‑524/18, EU:C:2020:60, mír 38 agus an cásdlí dá dtagraítear).
50      Fágann na haithrisí roimhe seo nach gceadaítear sainmhaíomh a dhéanamh maidir le cúrsaí sláinte ach i gcás ina bhfuil an maíomh sin ar cheann de liostaí na maíomh údaraithe maidir le cúrsaí sláinte dá dtagraítear in Airteagail 13(3) agus 14(1) den Rialachán sin, fad nach mór sainmhaíomh a bheith ag dul le gach maíomh ginearálta maidir le cúrsaí sláinte.
51      Ar an dara dul síos, ní mór a chur i dtreis go bhfuil nósanna imeachta difriúla um údarú ag baint le sainmhaímh maidir le cúrsaí sláinte a chur leis na liostaí sin, trína bhféachtar, go háirithe, le húdar eolaíochta a áirithiú leo, de réir Airteagal 6 den Rialachán sin, i bhfianaise aithris 23 de.
52      Go háirithe, ó thaobh na maíomh maidir le cúrsaí sláinte lena ndéantar cur síos nó trácht ar fheidhmeanna síceolaíochta nó iompraíochta, arb í sin an aicme maíomh faoina dtagann na maímh i gceist sna príomhimeachtaí dar leis an gcúirt a rinne an tarchur, ceadaítear trí Airteagal 13(1)(b) de Rialachán Uimh. 1924/2006, i bhfianaise aithris 24 den Rialachán sin, a leithéid de mhaímh a dhéanamh a mhéid a chomhlíontar coinníollacha áirithe, lena n‑áirítear gur údair eolaíochta, a bhfuil glacadh forleathan orthu, leis na maíomh sin agus go bhfuil tuiscint mhaith ag an ngnáth-thomhaltóir orthu.
53      Dá bhrí sin, is é is údar leis an gceanglas maidir le cur síos nó trácht a dhéanamh ar fheidhmeanna síceolaíochta nó iompraíochta leis na maímh údaraithe maidir le cúrsaí sláinte atá ar an liosta dá dtagraítear in Airteagal 13 de Rialachán Uimh. 1924/2006 ná an gá le bunús eolaíochta agus dea-thuiscint a áirithiú lena leithéid de mhaímh a dhéantar i dteachtaireachtaí trachtála a bhaineann le bia-ábhair atá le soláthar mar atá siad do thomhaltóirí deiridh.
54      Ar an tríú dul síos, is fíor, i gcomhréir le hAirteagal 13(3) den Rialachán sin, nár mhór don Choimisiún dul i gcomhairle le EFSA ar mhaithe le liosta na maíomh údaraithe maidir le cúrsaí sláinte a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 13(1) faoin 31 Eanáir 2010 ar a dhéanaí.
55      Mar a d’aithin an Coimisiún le linn na héisteachta os comhair na Cúirte, áfach, cuireadh an measúnú ar na maímh maidir le cúrsaí sláinte a bhaineann le substaintí luibheolaíocha agus ní raibh an liosta maidir lena leithéid de mhaímh curtha le chéile go fóill.
56      Thairis sin, leagtar amach le haithris 9 de Rialachán Uimh. 536/2013, go bunúsach, go bhfuil na maímh maidir le cúrsaí sláinte nach raibh críoch ar an scrúdú air foilsithe go fóill ar an suíomh gréasáin agus gurb indéanta go fóill iad de réir Airteagal 28(5) agus (6) de Rialachán Uimh. 1924/2006.
57      Ó thaobh, go háirithe, na maímh maidir le cúrsaí sláinte dá dtagraítear in Airteagal 13(1)(b) de Rialachán Uimh. 1924/2006, lena ndéantar cur síos nó trácht ar na feidhmeanna síceolaíochta nó iompraíochta, tagann siad faoi Airteagal 28(6) de Rialachán Uimh. 1924/2006, a mhéid a úsáideadh iad i gcomhréir leis na forálacha náisiúnta is infheidhme roimh dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin sin.
58      Sa chás seo, mar a fhágann mír 41 den bhreithiúnas seo, an buntuiscint atá ag an gcúirt a rinne an tarchur ná go dtagann na sainmhaímh maidir le cúrsaí sláinte atá i gceist sna príomhimeachtaí, de réir an chórais idirthréimhsigh, faoi raon feidhme Airteagal 28(6)(b) de Rialachán Uimh. 1924/2006.
59      De réir na forála sin, d’fhéadfaí leanúint de na maímh a úsáid maidir le cúrsaí sláinte dá dtagraítear, go háirithe, in Airteagal 13(1)(b) de Rialachán Uimh. 1924/2006, nach ndearnadh iad a measúnú nó a údarú i mBallstát ar chuntar go ndearnadh iarratas i gcomhréir leis an Rialachán seo roimh an 19 Eanáir 2008.
60      Sa chás seo, áfach, mar a fhágann mír 41 den bhreithiúnas seo, míníonn an chúirt a rinne an tarchur go ndearnadh iarratas mall de réir Airteagal 28(6)(b) de Rialachán Uimh. 1924/2006 maidir le ceann de dhá mhaíomh i gceist sna príomhimeachtaí, fad nach ndearnadh aon iarratas maidir leis an gceann eile.
61      Dá bhrí sin, ní fhéadfaí déanamh a leithéide de mhaímh agus atá i gceist sna príomhimeachtaí a údarú de réir an chórais idirthréimhsigh a leagtar síos in Airteagal 28(6) de Rialachán Uimh. 1924/2006 ach de réir Airteagal 10(1) agus (3) de Rialachán Uimh. 1924/2006. Tugtar le tuiscint uaidh sin nach bhféadfaí déanamh a leithéide de mhaímh a údarú fad nach bhfuil críoch curtha ag an gCoimisiún ar a scrúdú.
62      Is amhlaidh is mó an t‑údar lena leithéid de léiriú toisc go ndearna reachtas an Aontais foráil shainráite, in Airteagal 28 den Rialachán sin, do bhearta idirthréimhseacha dar cuspóir, mar a leagtar amach in aithris 35 de, a dhéanamh gur féidir le hoibritheoirí i dtionscal an bhia a thitim isteach le ceanglais an Rialacháin sin.
63      Tacaítear trí aidhm Rialachán Uimh. 1924/2006 leis an léiriú sin, arb í atá ann, mar a leagtar amach in Airteagal 1(1) de, ná dea-fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a áirithiú fad a áirithítear go bhfuil an tomhaltóir faoi ard-chosaint, go háirithe ar bhréagmhaímh, trí áis a chur lena rogha le táirgí a chur ar an margadh atá sábháilte agus lipéadaithe go hiomchuí. Thairis sin, de réir chásdlí na Cúirte, tá cosaint na sláinte ar phríomhaidhmeanna an Rialacháin sin chomh maith (breithiúnas an 30 Eanáir 2020, an Dochtúir Willmar Schwabe, C‑524/18, EU:C:2020:60, míreanna 35 agus 55 agus an cásdlí dá dtagraítear).
64      Chun na haidhmeanna a bhaint amach maidir le hard-chosaint an tomhaltóra agus shláinte an duine, ní mór, go háirithe, tomhaltóirí a chur ar an eolas is gá chun roghanna a dhéanamh agus iomlán an scéil acu (féach, chuige sin, breithiúnas an 14 Iúil 2016, an Dochtúir Willmar Schwabe, C‑19/15, EU:C:2016:563, mír 39 agus an cásdlí dá dtagraítear).
65      Dá bhrí sin, mar a leagtar amach in aithris 23 de Rialachán Uimh. 1924/2006, ní fhéadfaí déanamh maíomh a údarú san Aontas ach i ndiaidh measúnú eolaíochta atá le déanamh ag EFSA lena gcomhlíontar na ceanglais is airde chun measúnú comhchuibhithe a áirithiú (féach, chuige sin, breithiúnas an 30 Eanáir 2020, an Dochtúir Willmar Schwabe, C‑524/18, EU:C:2020:60, mír 55).
66      Sna himthosca sin, ní mór léiriú a dhéanamh ar Airteagal 10(1) agus (3) de Rialachán Uimh. 1924/2006 sa chaoi go gcuirtear cosc ar dhéanamh maíomh maidir le cúrsaí sláinte ag oibritheoir thionscal an bhia maidir le substaintí luibheolaíocha fad nár thug an Coimisiún an scrúdú i gcrích ar a leithéid de mhaímh ar mhaithe lena gcur le liostaí na maíomh údaraithe maidir le cúrsaí sláinte, ach i gcás ina n‑údaraítear á ndéanamh de réir na mbeart idirthréimhseach dá dtagraítear sa Rialachán sin.
67      Ní thugtar an léiriú sin faoi cheist trí phrionsabal na saoirse fiontraíochta, a chumhdaítear in Airteagal 16 den Chairt.
68      I ndáil leis sin, ní mór, go deimhin, a thabhairt chun cuimhne, ar an gcéad dul síos, nach cosúil gur daingean amach is amach an prionsabal sin, lena gcosnaítear an tsaoirse chun gníomhaíocht eacnamaíochta nó tráchtála, an tsaoirse chun saor-úsáid a bheith inbhainte aici, faoi réir na freagrachta atá uirthi as a gníomhartha féin, as na hacmhainní eacnamaíochta, teicniúla agus airgeadais atá ag gnóthas agus an tsaoirse chonarthach (breithiúnas an 27 Meitheamh 2024, Gestore dei Servizi Energetici, C‑148/23, EU:C:2024:555, mír 62 agus an cásdlí dá dtagraítear) ach nach mór machnamh a dhéanamh air i bhfianaise a fheidhme sa tsochaí (féach, chuige sin, breithiúnas an 29 Feabhra 2024, cdVet Naturprodukte, C‑13/23, EU:C:2024:175, mír 38 agus an cásdlí dá dtagraítear).
69      Ansin, ceadaítear trí Airteagal 52(1) den Chairt sin teorainneacha a chur le feidhmiú na gceart sin, ar choinníoll go bhforáiltear do na teorainneacha sin le dlí, go n‑urramaítear bunábhar na gceart agus na saoirsí sin leo agus, i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, go bhfuil gá leo agus go gcomhlíontar cuspóirí leasa ghinearálta arna n‑aithint ag an Aontas a bheag nó a mhór leo nó an gá atá le cearta agus saoirsí daoine eile a chosaint.
70      Faoi dheireadh, i gcás ina bhfuil idir roinnt ceart ar an gcosaint trí dhlíchóras an Aontais, ní mór measúnú a dhéanamh ar na teorainneacha sin in urraim don réiteach riachtanach agus clár cothrom na bhfuílleach atá le déanamh idir na ceanglais a bhaineann le cosaint na gceart éagsúil (breithiúnas an 29 Feabhra 2024, cdVet Naturprodukte, C‑13/23, EU:C:2024:175, mír 40 agus an cásdlí dá dtagraítear).
71      Sa chás seo, ar an gcéad dul síos, is fíor nach ndéantar gur domhargaithe a leithéid de bhia-ábhair ag oibritheoirí thionscal an bhia a dhíolann bia-ábhair ina mbíonn substaintí luibheolaíocha tríd an gceanglas maidir le réamhúdarú a bheith leis na sainmhaímh maidir le cúrsaí sláinte agus maidir leis na maímh sin gan bheith ar na liostaí dá dtagraítear in Airteagail 13 agus 14 de Rialachán Uimh. 1924/2006 ach go bhfuil cosc ar fhógraíocht na n‑ábhar bia sin trí mhaímh maidir le cúrsaí sláinte nach ndearnadh réamhmheasúnú orthu agus iad a údarú i gcomhréir leis an Rialachán sin.
72      Thairis sin, ní chuirtear cosc le déanamh na maíomh sin de dheasca na maíomh maidir le cúrsaí sláinte a bhaineann le substaintí luibheolaíocha gan bheith in‑údaraithe mar sin fad nár thug an Coimisiún a scrúdú i gcrích ar mhaithe lena gcur féideartha le liostaí na maíomh údaraithe maidir le cúrsaí sláinte. Go deimhin, mar is léir ó mhíreanna 57 go 59 den bhreithiúnas seo, rinne reachtóir an Aontais foráil maidir le bearta idirthréimhseacha trína bhféachtar le deiseanna a thabhairt d’oibritheoirí dá leithéid a leithéid de mhaímh a dhéanamh. Is amhlaidh an cás, go háirithe, maidir lena leithéid de mhaímh maidir le cúrsaí sláinte agus atá i gceist sna príomhimeachtaí, lena ndéantar cur síos nó trácht ar fheidhmeanna síceolaíochta nó iompraíochta agus is inúsáidte arís eile de réir Airteagal 28(6) de Rialachán Uimh. 1924/2006 agus ar chuntar go gcomhlíonann an t‑oibritheoir lena mbaineann na coinníollacha arna leagan amach san fhoráil sin.
73      Agus na cúrsaí amhlaidh, mar a luaigh an tAbhcóide Ginearálta i mír 43 dá Thuairim, ní chuirtear isteach ar bhunús féin na saoirse fiontraíochta le Airteagal 10(1) agus (3) de Rialachán Uimh. 1924/2006 a chur i bhfeidhm maidir le maímh maidir le cúrsaí sláinte a bhaineann le substaintí luibheolaíocha trína ndéantar cur síos nó trácht ar fheidhmeanna síceolaíochta nó iompraíochta.
74      Ar an dara dul síos, mar a cuireadh in iúl i míreanna 63 go 66 den bhreithiúnas seo, sroichtear an cuspóir maidir le cúrsaí sláinte an duine a chosaint agus tomhaltóirí a chosaint le cosc a chur ar fhógraíocht ábhar bia ina bhfuil substaintí luibheolaíocha trí mhaímh a dhéanamh maidir le cúrsaí sláinte nach ndearnadh iad a mheasúnú nó a údarú roimh ré i gcomhréir leis an Rialachán sin.
75      De réir cásdlí comhsheasmhach, is tábhachtaí an cuspóir maidir le cúrsaí sláinte a chosaint ná leasanna eacnamaíochta, ós dócha go ndlisteanódh tábhacht an chuspóra na drochiarmhairtí eacnamaíochta, fiú más mór iad (breithiúnas an 24 Feabhra 2022, Agenzia delle dogane e dei monopoli agus Ministero dell’Economia e delle Finanze, C‑452/20, EU:C:2022:111, mír 50 agus an cásdlí dá dtagraítear).
76      Sa chás seo, ní mór a chinneadh, mar a chuir an tAbhcóide Ginearálta in iúl, go bunúsach, i mír 44 dá Thuairim, go bhféadfaí clár cothrom na bhfuílleach a dhéanamh amach idir na cearta bunúsacha nach mór réiteach a dhéanamh eatarthu, gan cur isteach go díréireach ar an gceart, le bunús, atá ag oibritheoirí eacnamaíochta thionscal an bhia a ghnóthaí a dhéanamh, trí chosc a chur ar fhógraíocht ábhar bia ina bhfuil substaintí luibheolaíocha trí mhaímh a dhéanamh maidir le cúrsaí sláinte nach ndearnadh iad a mheasúnú nó a údarú roimh ré i gcomhréir le Rialachán Uimh. 1924/2006, ar maímh iad nach bhfuil údarú leo a thuilleadh de réir na mbeart idirthréimhseach dá bhforáiltear leis an Rialachán sin.
77      Ní fhéadfaí a mhalairt de léiriú ar an léiriú a sheastar leis i mír 66 den bhreithiúnas seo a dhéanamh de réir phrionsabal na córa comhionanne.
78      Go deimhin, ceanglaítear tríd an bprionsabal sin, a chumhdaítear in Airteagal 20 den Chairt, nach gcaithfí go malartach le cásanna atá inchurtha le chéile agus nach gcaithfí mar an gcéanna lena mhalairt de chásanna, ach i gcás ina bhfuil údar oibiachtúil lena gcaitheamh mar sin. Bíonn údar le caitheamh malartach sa mhéid go bhfuil sé bunaithe ar thástáil oibiachtúil réasúnta, is é sin le rá i ndáil le haidhm atá inghlactha go dleathach faoina dtugtar leis an reachtaíocht i gceist, agus go bhfuil an mhalartacht sin i gcomhréir leis an aidhm faoina dtugtar leis an gcaitheamh lena mbaineann (féach breithiúnas an 23 Samhain 2023, Seven.One Entertainment Group, C‑260/22, EU:C:2023:900, mír 45 agus an cásdlí dá dtagraítear).
79      I gcomhréir le cásdlí na Cúirte, is i bhfianaise an chuspóra faoina dtugtar leis an ngníomh lena mbaineann an riail i gceist nach mór measúnú a dhéanamh ar inchurthacht na gcásanna le chéile ar mhaithe le measúnú a dhéanamh an bhfuil an prionsabal ginearálta sin á chomhlíonadh (féach, chuige sin, breithiúnas an 29 Iúil 2024, HDI Global agus MS Amlin Insurance, C‑771/22 agus C‑45/23, EU:C:2024:644, mír 84 agus an cásdlí dá dtagraítear).
80      Mar a cuireadh in iúl i mír 63 den bhreithiúnas seo, is é is cuspóir do Rialachán Uimh. 1924/2006 tomhaltóirí agus sláinte an duine a chur faoi ard-chosaint. Cuirtear leis an gcuspóir sin a bhaint amach sin le hAirteagal 10(1) agus (3) den Rialachán sin trí mhaímh maidir le cúrsaí sláinte a dheimhniú do thomhaltóirí, ar maímh iad trína bhféachtar le bia-ábhair a fhógairt, ionas gurbh indéanta rogha acu agus iomlán an scéil acu.
81      Dá bhrí sin, i bhfianaise an chuspóra sin, is ag féachaint don bhunús lena leithéid de mhaímh, ó thaobh na heolaíochta de, nach mór comparáid a dhéanamh idir oibritheoirí thionscal an bhia ar mhian leo maímh a dhéanamh maidir le cúrsaí sláinte chun fógraíocht a dhéanamh ar ábhair bhia a bhíonn á margú acu.
82      Tugtar le tuiscint uaidh sin, de réir phrionsabal na córa comhionanne, nach mór d’oibritheoir thionscal an bhia ar fad na forálacha atá in Airteagal 10(1) agus (3) de Rialachán Uimh. 1924/2006.
83      I bhfianaise na mbreithnithe roimhe seo, an freagra atá le tabhairt ar an gceist a cuireadh ná go bhfuil léiriú le déanamh ar Airteagal 10(1) agus (3) de Rialachán Uimh. 1924/2006 sa chaoi, agus fógraíocht tráchtála á déanamh ar forbhia ina bhfuil ‘substaintí luibheolaíocha’ de réir bhrí Rialachán Uimh. 432/2012, go gcuirtear cosc, fad nach bhfuil an Coimisiún réidh ag scrúdú na maíomh sláinte maidir le substaintí luibeolaíocha ar mhaithe lena gcur le liostaí na maíomh sláinte arna n-údarú dá dtagraítear in Airteagail 13 agus 14 de Rialachán Uimh. 1924/2006, ar údarás a thabhairt do dhéanamh sainmhaíomh sláinte a bhaineann lena leithéid de shubstaintí nó tagairt a dhéanamh do thairbhí ginearálta, neamhshonracha a leithéide de shubstaint ar sláinte nó ar an bhfolláinte, gan tagairt a bheith ag dul leis an tagairt sin do shainmhíomh sláinte atá ar na liostaí sin, mura bhfuil déanamh a leithéide de mhaíomh údaraithe de réir Airteagal 28(6) den Rialachán sin..
Costais
84      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte náisiúnta, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Cúigiú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 10(1) agus (3) de Rialachán (CE) Uimh. 1924/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Nollaig 2006 maidir le maímh chothúcháin agus shláinte a dhéantar i leith bianna, arna leasú le Rialachán (CE) Uimh. 109/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Eanáir 2008,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
agus fógraíocht tráchtála a dhéantar ar fhorbhia ina bhfuil ‘substaintí luibheolaíocha’, de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 432/2012 ón gCoimisiún an 16 Bealtaine 2012 lena mbunaítear liosta de mhaímh shláinte atá ceadaithe a dhéantar maidir le bianna, seachas na bianna a thagraíonn do bhaol galar a laghdú agus d’fhorbairt agus do shláinte leanaí, cuirtear cosc leis ar fhógraíocht ‘substaintí luibheolaíocha’ a údarú trí mhaímh shonracha shláinte a úsáid, de réir bhrí Airteagal 10(1) den Rialachán sin agus lena ndéantar cur síos nó trácht ar fheidhmeanna síceolaíochta nó iompraíochta nó trí thagairt a dhéanamh d’éifeachtaí tairbhiúla ginearálta, neamhshonracha cothaithigh nó bia ar staid ghinearálta na sláinte agus na folláine a bhaineann leis an tsláinte, de réir bhrí Airteagal 10(3) de Rialachán Uimh. 1924/2006, arna leasú, gan na maímh shonracha shláinte sin a bheith ar liostaí na maíomh sláinte ceadaithe dá dtagraítear in Airteagail 13 agus 14 den Rialachán sin nó gan maíomh sonrach sláinte a bheith ag gabháil leis an tagairt sin atá ar na liostaí sin, go dtí go mbeidh an scrúdú ar mhaímh shláinte a bhaineann le substaintí luibheolaíocha a áireamh sna liostaí sin curtha i gcrích ag an gCoimisiún Eorpach, ach amháin ina n‑údaraítear na maímh sin a dhéanamh de réir Airteagal 28(6) den Rialachán sin
agus fógraíocht tráchtála á déanamh ar forbhia ina bhfuil ‘substaintí luibheolaíocha’ de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 432/2012 ón gCoimisiún an 16 Bealtaine 2012 lena mbunaítear liosta de mhaímh shláinte atá ceadaithe a dhéantar maidir le bianna, seachas na bianna a thagraíonn do bhaol galar a laghdú agus d’fhorbairt agus do shláinte leanaí, cuirtear cosc, fad nach bhfuil an Coimisiún réidh ag scrúdú na maíomh sláinte maidir le substaintí luibeolaíocha ar mhaithe lena gcur le liostaí na maíomh sláinte arna n-údarú dá dtagraítear in Airteagail 13 agus 14 de Rialachán Uimh. 1924/2006, arna leasú, ar údarás a thabhairt do dhéanamh sainmhaíomh sláinte a bhaineann lena leithéid de shubstaintí nó trácht a dhéanamh ar, nó tagairt a dhéanamh do, thairbhí ginearálta, neamhshonracha a leithéide de shubstaint ar sláinte nó ar an bhfolláine, gan tagairt a bheith ag dul leis an tagairt sin do shainmhíomh sláinte atá ar na liostaí sin, mura bhfuil déanamh a leithéide de mhaíomh údaraithe de réir Airteagal 28(6) den Rialachán sin.
Sínithe
*      Teanga an cháis: an Ghearmáinis.