Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL‑AVUKAT ĠENERALI
EMILIOU
ippreżentati fit‑23 ta’ April 2026 (1)
Kawża C‑275/25 [Kolwager] (i)
Finanzamt B
v
A
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi, il-Ġermanja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea – Artikolu 13 – Taxxa fuq id-donazzjonijiet – Domiċilju għal finijiet ta’ taxxa ta’ uffiċjali u ta’ impjegati oħra tal-Unjoni – Residenza addizzjonali – Artikolu 21 – Membri tal-persunal tal-Bank Ewropew tal-Investiment”
I.      Introduzzjoni
1.        Din it-talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi, il-Ġermanja) tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 13 tal-Protokoll (Nru 7) dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“PPI”) (2).
2.        Din id-dispożizzjoni għandha pożizzjoni partikolari fi ħdan il-PPI peress li la tagħti privileġġ u lanqas immunità fiha nnifisha (3); hija pjuttost tistabbilixxi regola dwar id-determinazzjoni tad-domiċilju fiskali tal-uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (4). B’mod iktar preċiż, l-Artikolu 13 tal-PPI joħloq finzjoni ġuridika li permezz tagħha uffiċjal tal-Unjoni li, unikament minħabba l-qadi tad-doveri tiegħu, jistabbilixxi residenza fi Stat Membru differenti mill-Istat Membru tad-domiċilju fiskali tiegħu jitqies, fiż-żewġ Stati Membri, li żamm dan id-domiċilju fiskali oriġinali, għall-finijiet tat-taxxa fuq id-dħul, tat-taxxa fuq il-ġid u tat-taxxa tas-suċċessjoni.
3.        It-talba tal-qorti tar-rinviju taqa’ fil-kuntest ta’ tilwima bejn l-awtoritajiet tat-taxxa Ġermaniżi u A., membru tal-persunal tal-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI), li, filwaqt li jaħdem u jirrisjedi fil-Lussemburgu u filwaqt li żamm id-domiċilju fiskali oriġinali tiegħu fl-Awstrija skont l-Artikolu 13 tal-PPI, stabbilixxa residenza addizzjonali fil-Ġermanja. Wara li rċieva donazzjoni monetarja sostanzjali mingħand qarib residenti fl-Awstrija, l-awtoritajiet tat-taxxa Ġermaniżi imponew taxxa fuq id-donazzjonijiet fuq A., għar-raġuni li kellu residenza fiskali (5) fil-Ġermanja fiż-żmien rilevanti. A. kkontesta b’suċċess din l-evalwazzjoni fl-ewwel istanza, billi bbaża ruħu fuq l-Artikolu 13 tal-PPI (li japplika għall-membri tal-persunal tal-BEI bis-saħħa tal-Artikolu 21 tal-PPI) (6), sabiex jargumenta li għandu jitqies, għal skopijiet ta’ taxxa, bħala ddomiċiljat biss fl-Awstrija, fejn kien residenti qabel ma ngħaqad mas-servizz tal-BEI.
4.        Adita fl-appell, il-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi) issa qiegħda titlob kjarifiki dwar il-portata eżatta tal-Artikolu 13 tal-PPI. Hija tistaqsi, b’mod partikolari, jekk din id-dispożizzjoni tapplikax fil-każ ta’ taxxa fuq id-donazzjonijiet u, jekk iva, tipprekludix ir-rikonoxximent ta’ domiċilju fiskali addizzjonali fi Stat Membru differenti minn dak tal-impjieg jew tad-domiċilju fiskali oriġinali.
II.    Il-qafas ġuridiku
A.      Id-dritt tal-Unjoni
5.        L-ewwel sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 13 tal-PPI (iktar ’il quddiem sempliċement l-“Artikolu 13 tal-PPI”) tipprovdi dan li ġej:
“Fl-applikazzjoni tat-taxxa fuq id-dħul, it-taxxa fuq il-ġid u t-taxxa tas-suċċessjoni u fl-applikazzjoni ta’ konvenzjonijiet dwar il-ħelsien mit-taxxa doppja magħmulin bejn Stati Membri ta’ l-Unjoni, uffiċjali u impjegati oħra ta’ l-Unjoni li, unikament minħabba fil-qadi tad-doveri tagħhom fis-servizz ta’ l-Unjoni, jistabbilixxu r-residenza tagħhom fit-territorju ta’ Stat Membru li ma jkunx il-pajjiż ta’ domiċilju tagħhom għal finijiet ta’ taxxa, meta jidħlu fis-servizz ta’ l-Unjoni, jiġu kunsidrati, sew fil-pajjiż tar-residenza attwali tagħhom sew fil-pajjiż tad-domiċilju għal finijiet ta’ taxxa, bħala li jkunu żammew id-domiċilju tagħhom f’dan l-aħħar pajjiż basta li dan ikun membru ta’ l-Unjoni.”
6.        L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 21 tal-PPI huwa fformulat kif ġej:
“Dan il-Protokoll japplika wkoll għall-Bank Ewropew ta’ l-Investiment, għall-membri ta’ l-organi tiegħu, għall-persunal u r-rappreżentanti ta’ l-Istati Membri li jieħdu sehem fl-attivitajiet tiegħu, mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tal-Protokoll dwar l-Istatut tal-Bank.”
B.      Id‑dritt Ġermaniż
7.        L-Erbschaftsteuer- und Schenkungsteuergesetz (il-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Wirt u fuq id-Donazzjonijiet), fil-verżjoni tagħha applikabbli fiż-żmien tal-fatti rilevanti, tipprovdi, fl-Artikolu 1 tagħha intitolat “Avvenimenti taxxabbli”, li:
“(1)       It-taxxa fuq il-wirt (taxxa fuq id-donazzjonijiet) tapplika għal:
1. trasferimenti causa mortis;
2. donazzjonijiet inter vivos;
3. donazzjonijiet bi skop speċifiku;
[…]
(2)       Sakemm ma jkunx previst mod ieħor, id-dispożizzjonijiet ta’ din il-liġi dwar it-trasferiment ta’ beni causa mortis għandhom japplikaw ukoll għad-donazzjonijiet u għad-donazzjonijiet bi skop speċifiku [...]”.
8.        Skont l-Artikolu 2 tal-istess liġi, l-obbligazzjoni ta’ taxxa illimitata (fir-rigward tal-beni kollha ttrasferiti) tapplika b’mod partikolari meta l-akkwirent, fil-mument tal-avveniment taxxabbli, ikun residenti għal finijiet ta’ taxxa. Huma kkunsidrati bħala residenti fiskali l-persuni fiżiċi li d-domiċilju jew il-post ta’ residenza abitwali tagħhom jinsab fil-Ġermanja.
9.        Skont l-Artikolu 8 tal-Abgabenordnung (il-Kodiċi Fiskali), fil-verżjoni tiegħu applikabbli fiż-żmien tal-fatti rilevanti, “persuna għandha post ta’ residenza fejn hija tokkupa akkomodazzjoni f’ċirkustanzi li jindikaw li hija ser iżżomm u tuża din l-akkomodazzjoni”.
III. It-tilwima fil-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
10.      A., il-konvenut fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“konvenut”), ilu membru tal-persunal tal-BEI sa mill‑1995. Biex jaqdi d-doveri tiegħu fil-BEI, huwa telaq mill-Awstrija, fejn kien jgħix qabel, u mar joqgħod il-Lussemburgu. Fl‑2010, il-konvenut stabbilixxa dar flimkien ma’ martu, ukoll membru tal-persunal tal-BEI, fid-dar tagħha fil-Ġermanja. Madankollu, huwa kompla juża wkoll l-appartament tiegħu fil-Lussemburgu.
11.      Fis‑27 ta’ Diċembru 2013, il-konvenut irċieva mingħand ħuh, residenti fl-Awstrija, donazzjoni ta’ flus fl-ammont ta’ EUR 300 000.
12.      Permezz ta’ avviż tat‑13 ta’ April 2017, il-Finanzamt B (l-Uffiċċju tat-Taxxa B, il-Ġermanja; iktar ’il-quddiem, l-“Uffiċċju tat-Taxxa”) impona fuq il-konvenut, fir-rigward ta’ din id-donazzjoni, taxxa fuq id-donazzjonijiet fl-ammont ta’ EUR 56 000.
13.      Il-konvenut ippreżenta rikors amministrattiv fejn sostna li, skont l-Artikolu 13 tal-PPI, huwa għandu jitqies li għandu d-domiċilju fiskali tiegħu fl-Awstrija biss u, għaldaqstant, ma għandux ikun suġġett għat-taxxa fuq id-donazzjonijiet inkwistjoni fil-Ġermanja. Fl‑1 ta’ Awwissu 2019, l-Uffiċċju tat-Taxxa ċaħad dan ir-rikors billi kkunsidra li, fil-mument tal-għotja tad-donazzjoni, il-konvenut kellu domiċilju fil-Ġermanja (fis-sens tal-Artikolu 8 tal-Kodiċi Fiskali) u li, fuq din il-bażi, huwa kien ikkunsidrat bħala persuna residenti suġġetta għat-taxxa b’mod illimitat, skont l-Artikolu 2 tal-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Wirt u fuq id-Donazzjonijiet. Huwa qies li l-Artikolu 13 tal-PPI jirregola biss it-tqassim tad-domiċilju fiskali bejn l-Istat Membru tad-domiċilju fiskali oriġinali u l-Istat Membru fejn l-uffiċjal jaqdi d-doveri tiegħu (iktar ’il quddiem l-“Istat ta’ impjieg”), u ma jkoprix sitwazzjoni, bħal dik inkwistjoni, li fiha uffiċjal jistabbilixxi residenza addizzjonali fit-tielet Stat Membru, għal raġunijiet purament privati. Essenzjalment, l-Uffiċċju tat-Taxxa qies li, billi stabbilixxa residenza fil-Ġermanja, il-konvenut kien stabbilixxa hemmhekk domiċilju fiskali, li kien jeżisti flimkien mad-domiċilju fittizju fl-Awstrija, previst fl-Artikolu 13 tal-PPI. Peress li l-Awstrija ma tiġborx taxxa fuq id-donazzjonijiet, l-Uffiċċju tat-Taxxa kkonkluda li d-donazzjoni tista’ tiġi ntaxxata b’mod sħiħ fil-Ġermanja, peress li ma kienx hemm tassazzjoni parallela fi Stat ieħor (7).
14.      Il-konvenut imbagħad ippreżenta rikors quddiem il-Finanzgericht Rheinland-Pfalz (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Rheinland-Pfalz, il-Ġermanja) kontra d-deċiżjoni tal-Uffiċċju tat-Taxxa. Permezz ta’ sentenza tas‑16 ta’ Settembru 2021, din il-qorti laqgħet dan ir-rikors. B’mod partikolari, hija ddeċidiet li l-element determinanti għad-determinazzjoni tad-domiċilju fiskali ta’ uffiċjal tal-Unjoni skont l-Artikolu 13 tal-PPI huwa s-sitwazzjoni tal-uffiċjal fil-mument tad-dħul tiegħu fis-servizz tal-Unjoni. Għaldaqstant, huwa biżżejjed li, f’dak il-mument, l-uffiċjal ikun stabbilixxa residenza fi Stat Membru ieħor minħabba s-sempliċi fatt tal-qadi tad-doveri tiegħu. L-iżviluppi ulterjuri, bħall-istabbiliment ta’ residenza addizzjonali għal raġunijiet privati, tqiesu irrilevanti, bil-kundizzjoni li l-uffiċjal ikun baqa’ fis-servizz tal-Unjoni u li r-residenza effettiva żżomm rabta ġeografika mal-post tal-impjieg. Fuq din il-bażi, il-konvenut – li baqa’ membru tal-persunal tal-BEI u li kien jirrisjedi madwar 55 kilometru ’l bogħod mill-post tax-xogħol tiegħu fil-Lussemburgu – ġie kkunsidrat bħala li kellu domiċilju għal finijiet ta’ taxxa esklużivament fl-Awstrija, l-Istat Membru tad-domiċilju fiskali oriġinali tiegħu, skont l-Artikolu 13 tal-PPI (8).
15.      L-Uffiċċju tat-Taxxa appella minn din is-sentenza quddiem il-qorti tar-rinviju. Permezz tal-appell tiegħu, l-Uffiċċju tat-Taxxa jsostni li l-Artikolu 13 tal-PPI ma huwiex applikabbli fil-kawża ineżami peress li, minn naħa, ma jkoprix it-taxxa fuq id-donazzjonijiet u, min-naħa l-oħra, jirregola biss it-tqassim tas-setgħat ta’ tassazzjoni bejn l-Istat tal-impjieg u dak tad-domiċilju fiskali oriġinali, bl-esklużjoni tas-sitwazzjonijiet, bħal din inkwistjoni, li fihom tkun inħolqot residenza addizzjonali fit-tielet Stat Membru għal raġunijiet privati.
16.      F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju, peress li kellha dubji dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 13 tal-PPI, iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“(1)      L-[Artikolu 13 tal-PPI] [j]applika għall-impożizzjoni tat-taxxa fuq id-donazzjonijiet?
(2)      Fil-każ li l-ewwel domanda tingħata risposta fl-affermattiv: [dan l-Artikolu 13 tal-PPI] [j]eskludi li uffiċjal jew membru ieħor tal-persunal tal-Unjoni Ewropea, li jkun stabbilixxa ruħu fit-territorju ta’ Stat Membru differenti minn dak ta’ oriġini tiegħu esklużivament sabiex jeżerċita kariga fis-servizz tal-Unjoni, jista’ jkollu residenza fiskali oħra fi Stat Membru differenti minn dak fejn jeżerċita l-kariga tiegħu meta fl-istess ħin ikun żamm residenza effettiva fl-Istat Membru fejn jeżerċita l-kariga?”
17.      Il-konvenut, il-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom. Ma saret ebda seduta.
IV.    Analiżi
18.      Permezz taż-żewġ domandi tagħha, il-qorti tar-rinviju tfittex kjarifika dwar il-portata tal-Artikolu 13 tal-PPI, kemm f’dak li jirrigwarda t-tipi ta’ taxxi koperti kif ukoll is-sitwazzjonijiet ta’ residenza li jaqgħu fil-portata tiegħu. Ser neżamina dawn id-domandi suċċessivament billi nikkonkludi, fir-rigward tal-ewwel domanda, li l-Artikolu 13 tal-PPI għandu jiġi interpretat fis-sens li jkopri t-taxxa fuq id-donazzjonijiet (B) u, fir-rigward tat-tieni domanda, li din id-dispożizzjoni hija applikabbli fil-każ ta’ residenza addizzjonali barra mill-Istat ta’ impjieg biss sa fejn din ir-residenza tkun ġiet stabbilita biss minħabba l-qadi tad-doveri tal-uffiċjal (C).
19.      Qabel ma nipproċedi għal din l-analiżi, inqis madankollu li huwa utli li nagħmel xi kummenti preliminari dwar l-Artikolu 13 tal-PPI (A).
A.      Kummenti preliminari dwar l-Artikolu 13 tal-PPI
20.      Preliminarjament, għandu jitfakkar li, bħala Protokoll għat-Trattati tal-Unjoni, il-PPI jifforma parti integrali minnhom u, għalhekk, jikkostitwixxi d-dritt primarju tal-Unjoni. Barra minn hekk, għalkemm it-tassazzjoni diretta tibqa’, bħala prinċipju, fil-kompetenza tal-Istati Membri, dawn tal-aħħar, essenzjalment, permezz tad-dispożizzjonijiet marbuta mat-taxxa tal-PPI, ikkonċedew restrizzjoni parzjali tas-sovranità tat-taxxa tagħhom fl-interess li jiġi żgurat il-funzjonament tajjeb tal-Unjoni (9). Fir-rigward tal-uffiċjali tal-Unjoni, dan huwa l-każ b’mod partikolari fir-rigward tal-Artikoli 12 u 13 tal-PPI.
21.      Skont l-Artikolu 12 tal-PPI, l-uffiċjali tal-Unjoni huma eżentati mit-taxxi nazzjonali fuq is-salarji, il-pagi u l-emolumenti tagħhom imħallsa mill-Unjoni u huma minflok suġġetti għal taxxa miġbura fil-livell tal-Unjoni.
22.      Madankollu, fir-rigward tat-taxxi l-oħra, l-uffiċjali tal-Unjoni jibqgħu, bħala prinċipju, suġġetti għat-tassazzjoni tal-Istati Membri. F’dan ir-rigward, l-Artikolu 13 tal-PPI jipprevedi essenzjalment regola (10) ta’ tassazzjoni doppja li tiddetermina d-domiċilju fiskali tal-uffiċjali.
23.      B’mod iktar preċiż, kif ġie rrilevat iktar ’il fuq, l-Artikolu 13 tal-PPI jistabbilixxi, fir-rigward ta’ ċerti taxxi, finzjoni ġuridika li permezz tagħha l-uffiċjali jitqiesu li baqgħu residenti fiskali fl-Istat Membru tad-domiċilju fiskali oriġinali tagħhom (iktar ’il quddiem l-“Istat ta’ oriġini”), minkejja l-fatt li huma jkunu stabbilixxew residenza effettiva fi Stat Membru ieħor minħabba l-impjieg tagħhom (iktar ’il quddiem l-“Istat ta’ residenza għall-finijiet ta’ impjieg”). Bħala tali, din id-dispożizzjoni ma tiddeterminax u ma tqassamx fiha nnifisha s-setgħat ta’ tassazzjoni bejn l-Istati Membri kkonċernati. Madankollu, peress li d-domiċilju fiskali jikkostitwixxi, f’ħafna aspetti, ir-rabta prinċipali għat-tassazzjoni (b’mod partikolari fir-rigward tad-dħul dinji u l-obbligazzjoni ta’ taxxa globali), dan inevitabbilment jeżerċita influwenza determinanti fuq it-tqassim tas-setgħat ta’ tassazzjoni rilevanti bejn dawn l-Istati (11).
24.      B’mod konkret, dan ġeneralment jimplika li, bl-eċċezzjoni tas-salarji, tal-pagi u tal-emolumenti mħallsa mill-Unjoni, l-Istat ta’ oriġini jżomm, bħala prinċipju, obbligazzjoni ta’ taxxa illimitata (12) f’dak li jirrigwarda – skont l-Artikolu 13 tal-PPI – it-taxxa fuq id-dħul, it-taxxa fuq il-ġid u t-taxxa tas-suċċessjoni (iktar ’il quddiem it-“taxxa fuq il-wirt”) (13).
25.      Madankollu, għandu jiġi enfasizzat, b’mod partikolari fid-dawl ta’ ċerti nuqqasijiet ta’ ftehim manifesti fl-osservazzjonijiet bil-miktub ippreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja, li dak li ġie rrilevat iktar ’il fuq ma jfissirx li, skont l-Artikolu 13 tal-PPI, l-Istat ta’ oriġini għandu kompetenza esklużiva sabiex jiġbor tali taxxi. Ir-residenza fiskali hija biss wieħed minn diversi fatturi ta’ konnessjoni użati mill-Istati Membri fl-eżerċizzju tal-kompetenza fiskali tagħhom. Konsegwentement, l-Artikolu 13 ma jipprekludix li l-uffiċjali tal-Unjoni jiġu ntaxxati fl-Istat ta’ residenza għall-finijiet ta’ impjieg (jew fi Stati Membri oħra) fuq il-bażi ta’ fatturi ta’ konnessjoni oħra, bħalma huma s-sors tad-dħul jew il-post tal-assi (14). F’sitwazzjoni fejn dan ikun jista’ jagħti lok għal tassazzjoni doppja, il-ħelsien mit-taxxa jkun, bħala prinċipju, iggarantit mill-konvenzjonijiet dwar il-ħelsien minn taxxa doppja applikabbli jew, jekk ikun il-każ, minn miżuri nazzjonali unilaterali.
26.      Huwa f’dan il-kuntest li issa ser neżamina l-mertu tad-domandi preliminari.
B.      L-Artikolu 13 tal-PPI japplika għat-taxxa fuq id-donazzjonijiet?
27.      Kif ġie indikat iktar ’il fuq, permezz tal-ewwel domanda tagħha l-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 13 tal-PPI japplikax għat-taxxa fuq id-donazzjonijiet.
28.      Skont il-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, il-finzjoni ġuridika li hija toħloq tidħol fis-seħħ “[f]l-applikazzjoni tat-taxxa fuq id-dħul, it-taxxa fuq il-ġid u t-taxxa tas-suċċessjoni u fl-applikazzjoni ta’ konvenzjonijiet dwar il-ħelsien mit-taxxa doppja”. Kif irrilevat il-qorti tar-rinviju, it-taxxa fuq id-donazzjonijiet ma tissemmiex espressament fiha. Għalhekk, il-Gvern Ġermaniż iqis li din id-dispożizzjoni hija ċara u inekwivoka billi teskludi t-taxxa fuq id-donazzjonijiet minn dak li huwa jikkunsidra bħala lista eżawrjenti tat-taxxi, b’tali mod li l-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax titbiegħed minn din l-interpretazzjoni.
29.      F’dan ir-rigward għandi nosserva, qabelxejn, li l-kunċett ta’ “taxxa fuq id-donazzjonijiet” jinftiehem b’mod differenti minn Stat Membru għal ieħor. F’xi Stati Membri, din titqies bħala sottokategorija tat-taxxa fuq id-dħul (15); f’ħafna oħrajn, din hija assimilata mat-taxxa fuq il-wirt u titqies bħala forma antiċipatorja jew bħala suppliment inseparabbli minnha (16). F’diversi ġurisdizzjonijiet, id-donazzjonijiet magħmula matul perijodu speċifiku qabel il-mewt tad-donatur huma kklassifikati mill-ġdid, għal finijiet tat-taxxa, bħala wirt (17). Minn din il-perspettiva, għalkemm l-inklużjoni tat-taxxa fuq id-donazzjonijiet fil-portata tal-Artikolu 13 tal-PPI tista’ ma tirriżultax mill-ewwel mill-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, l-esklużjoni tagħha ma hijiex iddettata b’mod ċar minn din il-formulazzjoni.
30.      Dan iwassalni għat-tieni punt: il-Gvern Ġermaniż oppona l-inklużjoni tat-taxxa fuq id-donazzjonijiet fil-portata tal-Artikolu 13 tal-PPI billi rrefera għall-kunċett u għan-natura ta’ din it-taxxa fid-dritt Ġermaniż (18). Madankollu, id-diversità tal-approċċi fid-diversi Stati Membri fir-rigward tal-klassifikazzjoni u tad-denominazzjoni tat-taxxi (inklużi t-taxxi fuq id-donazzjonijiet) turi, fil-fehma tiegħi, li l-Artikolu 13 tal-PPI ma jistax jiġi interpretat b’riferiment għad-dritt nazzjonali.
31.      Huwa minnu li, f’waħda mis-sentenzi relattivament ftit tagħha dwar – dak li issa huwa magħruf bħala – l-Artikolu 13 tal-PPI, il-Qorti tal-Ġustizzja dehret li ħarset lejn il-liġi nazzjonali biex tidentifika jekk taxxa kinitx koperta minn din id-dispożizzjoni. Hija ddeċidiet, b’mod partikolari, li “fir-rigward tat-taxxa fuq id-dħul, dak li jikkostitwixxi taxxa fuq id-dħul fis-sens tal-[Artikolu 13 tal-PPI] għandu jiġi ddeterminat skont il-kriterji tad-dritt nazzjonali applikabbli” (19). Madankollu, inqis li interpretazzjoni bbażata fuq klassifikazzjonijiet nazzjonali twassal għal diffikultajiet kunsiderevoli.
32.      L-ewwel nett, ma huwiex ċar liema dritt nazzjonali għandu jkun determinanti: dak tal-Istat ta’ oriġini jew dak tal-Istat ta’ residenza għall-finijiet ta’ impjieg, meta dawn il-liġijiet ikunu differenti fir-rigward tal-interpretazzjoni tagħhom u tal-klassifikazzjoni tagħhom ta’ taxxa partikolari. Jekk, pereżempju, l-ordinament ġuridiku ta’ wieħed minn dawn l-Istati jikkunsidra t-taxxa fuq id-donazzjonijiet bħala tip ta’ taxxa fuq id-dħul, filwaqt li l-ieħor jikkunsidraha bħala totalment distinta, l-applikabbiltà tal-Artikolu 13 tal-PPI, fir-rigward tal-istess uffiċjal tal-Unjoni, tkun differenti skont il-klassifikazzjoni nazzjonali li hija segwita.
33.      It-tieni nett, u fi kwalunkwe każ, l-invokazzjoni tad-dritt nazzjonali (kemm jekk ikun id-dritt tal-Istat ta’ oriġini jew id-dritt tal-Istat ta’ residenza għall-finijiet ta’ impjieg) ikollha l-konsegwenza li l-portata tal-Artikolu 13 tal-PPI tvarja minn Stat Membru għal ieħor. Kif osservat ġustament il-Kummissjoni, dan jikkomprometti l-applikazzjoni uniformi tad-dritt primarju, jiġifieri l-Artikolu 13 tal-PPI, li n-neċessità tagħha ġiet espressament irrikonoxxuta mill-Qorti tal-Ġustizzja (20). Dan iwassal ukoll sabiex l-uffiċjali tal-Unjoni jiġu ttrattati b’mod differenti, peress li dan l-artikolu jkun japplika għal uħud minnhom, iżda mhux għal oħrajn, skont il-karatteristiċi speċifiċi tas-sistemi tat-taxxa nazzjonali inkwistjoni (21). Minn perspettiva prattika, dan l-approċċ iwassal ukoll għal kumplikazzjonijiet kunsiderevoli għall-awtoritajiet tat-taxxa nazzjonali, li jkunu obbligati jiddeterminaw b’mod differenti d-domiċilju fiskali ta’ kull uffiċjal skont it-taxxa inkwistjoni u skont klassifikazzjonijiet nazzjonali potenzjalment kompetituri, li jqajjem, barra minn hekk, kwistjonijiet delikati ta’ kompetenza f’dan ir-rigward.
34.      It-tielet nett, kif irrileva l-Avukat Ġenerali Jacobs fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża li wasslet għas-sentenza Kristoffsen (22), interpretazzjoni tal-Artikolu 13 tal-PPI li tiddependi mid-dritt nazzjonali tħalli marġni wiesa’ ta’ manuvra għal evażjoni. Pereżempju, Stat ta’ oriġini jista’ jfittex li jdaħħal taxxa fil-portata tal-Artikolu 13 tal-PPI (u għalhekk jinvoka r-residenza fiskali tiegħu), sempliċement billi jindikaha bħala waħda mit-taxxi msemmija espressament fih. Għall-kuntrarju, Stat ta’ residenza għall-finijiet ta’ impjieg jista’ jevadi l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni billi jikklassifika artifiċjalment bħala kategorija differenti taxxa li, madankollu, tiffunzjona essenzjalment bħala taxxa fuq id-dħul, fuq il-ġid jew fuq il-wirt.
35.      Fid-dawl ta’ dak li ġie rrilevat iktar ’il fuq, naqbel mal-Kummissjoni – u ma’ dak li ġie espost fil-konklużjonijiet fil-kawża li wasslet għas-sentenza Kristoffersen – li t-termini “taxxa fuq id-dħul”, ta’ “taxxa fuq il-ġid” u ta’ “taxxa tas-suċċessjoni [taxxa fuq il-wirt]” li jinsabu fl-Artikolu 13 tal-PPI ma jistgħux jiddependu mid-dritt nazzjonali, iżda għandhom jiġu interpretati b’mod awtonomu skont l-interpretazzjoni ġenerali tagħhom u fid-dawl tal-għan ta’ din id-dispożizzjoni.
36.      Il-fehim ġenerali ta’ dawn it-termini ma jsolvix b’mod definittiv din id-domanda. Kif irrilevat il-qorti tar-rinviju, it-taxxi fuq id-donazzjonijiet jippreżentaw kemm similaritajiet ma’ kif ukoll differenzi mit-taxxi elenkati fl-Artikolu 13 tal-PPI. Din hija, b’mod partikolari, taxxa fuq l-arrikkiment li jirriżulta minn trasferiment mingħajr ħlas, u b’hekk tikkondividi karatteristiċi kemm mat-taxxa fuq id-dħul (fis-sens wiesa’ tat-tassazzjoni taż-żieda tal-ġid ekonomiku) kif ukoll mat-taxxa fuq il-wirt (bħala taxxa fuq it-trasferimenti mingħajr korrispettiv). Madankollu, din hija differenti mill-ewwel waħda, b’mod partikolari sa fejn ma hijiex marbuta mal-ħolqien ta’ valur fis-suq, u mit-tieni waħda, sa fejn tikkonċerna trasferimenti
inter vivos, li l-ippjanar preċiż għat-twettiq tagħhom jista’ jiġi organizzat, kuntrarjament għat-trasferimenti causa mortis.
37.      L-għan tal-Artikolu 13 tal-PPI huwa għalhekk determinanti sabiex jiġi ddeterminat jekk it-taxxa fuq id-donazzjonijiet taqax fil-portata ta’ din id-dispożizzjoni.
38.      F’dan ir-rigward, nirrileva li l-għan ġenerali tal-PPI, kif jirriżulta mill-premessa unika tiegħu u mill-Artikolu 343 TFUE (23), kif ukoll mill-Artikolu 17 tal-PPI (24), huwa li jiġi ggarantit li l-Unjoni tibbenefika mill-privileġġi u mill-immunitajiet neċessarji għat-twettiq tal-kompiti tagħha.
39.      Konformement ma’ dan l-għan, l-Artikolu 13 tal-PPI għandu jinftiehem bħala li jsegwi wkoll żewġ għanijiet speċifiċi, li t-tnejn li huma jirriżultaw mill-fatt li, għalkemm l-uffiċjali tal-Unjoni jiġu rreklutati mill-Istati Membri kollha, il-postijiet ta’ impjieg tagħhom jinsabu fi Stati Membri speċifiċi, ikkonċentrati b’mod partikolari fil-Belġju u fil-Lussemburgu, fejn il-parti l-kbira tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni għandhom is-sede tagħhom.
40.      L-ewwel nett, l-Artikolu 13 tal-PPI huwa intiż sabiex jipprevjeni lill-Istati Membri ospitanti milli jiksbu vantaġġ fiskali indebitu permezz tal-eżerċizzju ta’ setgħat ta’ tassazzjoni illimitati (bl-eċċezzjoni tat-taxxi fuq il-konsum u ta’ taxxi oħra marbuta lokalment) fuq l-uffiċjali tal-Unjoni li ma kinux ikunu residenti fit-territorju tal-Istati Membri ospitanti li kieku ma kinux id-doveri uffiċjali tagħhom. Għall-kuntrarju, dan jiżgura li l-Istati ta’ oriġini ma jiġux imċaħħda indebitament mis-setgħat ta’ tassazzjoni tagħhom fuq il-persuni li altrimenti kienu jżommu d-domiċilju fiskali f’dan il-pajjiż (25).
41.      It-tieni nett, fir-rigward tal-uffiċjali tal-Unjoni stess, l-Artikolu 13 tal-PPI huwa intiż li jiżgura n-newtralità, b’tali mod li d-dħul tagħhom fis-servizz tal-Unjoni la jpoġġihom fi żvantaġġ u lanqas f’vantaġġ, f’termini ta’ domiċilju fiskali. Billi tħares l-istatus quo fiskali preeżistenti tagħhom, din id-dispożizzjoni tiffaċilita l-mobbiltà, ittaffi r-riskju ta’ tassazzjoni doppja relatata mar-residenza u tneħħi l-kumplessitajiet amministrattivi relatati mar-rilokazzjoni fis-servizz tal-Unjoni.
42.      Din il-loġika ssib parallel mill-qrib fid-dritt internazzjonali pubbliku, b’mod partikolari fil-Konvenzjoni dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tan-Nazzjonijiet Uniti (26), l-iktar strument multilaterali importanti fil-qasam tal-privileġġi u tal-immunitajiet tal-organizzazzjonijiet internazzjonali, tal-uffiċjali u tar-rappreżentanti tagħhom li kien diġà fis-seħħ fil-mument tal-adozzjoni tal-PPI fl‑1957. Il-punt 13 ta’ din il-konvenzjoni jipprevedi li, “[m]eta l-effett ta’ kull forma ta’ tassazzjoni jiddependi mir-residenza, il-perijodi li matulhom ir-rappreżentanti tal-membri [...] fil-korpi tan-Nazzjonijiet Uniti u fil-konferenzi msejħa min-Nazzjonijiet Uniti huma preżenti fi Stat għall-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom ma għandhomx jitqiesu bħala perijodi ta’ residenza” (enfasi miżjuda minni) [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Din id-dispożizzjoni, li ġiet riprodotta f’diversi strumenti internazzjonali sussegwenti (27), għandha, bħala prinċipju, l-istess effett bħall-Artikolu 13 tal-PPI, jiġifieri li tipprekludi l-istabbiliment ta’ domiċilju fiskali fl-Istat ospitanti u li żżomm id-domiċilju fiskali fl-Istat ta’ oriġini. Ir-raġunament sottostanti huwa identiku: il-preżenza fi Stat ospitanti minħabba doveri uffiċjali ma għandhiex twassal għal bidla fir-residenza fiskali (28).
43.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-ratio legis tal-Artikolu 13 tal-PPI huwa, fil-fehma tiegħi, li jipprekludi l-istabbiliment ta’ domiċilju fiskali fl-Istat Membru ospitanti, fir-rigward tat-taxxi li jiddependu, prinċipalment jew b’mod sinjifikattiv, fuq ir-residenza, peress li l-uffiċjali ma jkunux preżenti f’dan l-Istat b’għażla personali, iżda unikament minħabba l-impjieg tagħhom fis-servizz tal-Unjoni.
44.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-riferiment, fl-Artikolu 13 tal-PPI, għat-“taxxa fuq id-dħul”, għat-“taxxa fuq il-ġid” u għat-“taxxa tas-suċċessjoni [taxxa fuq il-wirt]” ma għandux, fil-fehma tiegħi, jinftiehem bħala lista riġida ta’ tliet taxxi ddefiniti b’mod strett, iżda bħala riferiment wiesa’ għat-tliet kategoriji prinċipali ta’ taxxi diretti fuq l-akkwist, iż-żamma u t-trasferiment ta’ ġid, li l-effett tagħhom huwa marbut mar-residenza. B’kuntrast ma’ dan, it-taxxi li ma għandhomx tali rabta – bħalma huma t-taxxi fuq il-konsum jew ċerti imposti bbażati fuq it-tranżazzjonijiet – ma jaqgħux fil-portata tal-Artikolu 13 tal-PPI.
45.      F’din it-tassonomija tat-tassazzjoni diretta bbażata fuq ir-residenza, huwa, fil-fehma tiegħi, evidenti li t-taxxa fuq id-donazzjonijiet, bħala taxxa diretta fuq it-trasferiment mingħajr ħlas ta’ ġid li hija tipikament marbuta mar-residenza tad-donatur jew tal-benefiċjarju, taqa’ taħt l-istess kuntest kunċettwali u, għalhekk, taqa’ kompletament taħt il-kategoriji ta’ taxxi msemmija iktar ’il fuq koperti mill-Artikolu 13 tal-PPI. Għall-finijiet ta’ din id-dispożizzjoni, u fid-dawl tal-għanijiet tagħha, it-taxxa fuq id-donazzjonijiet hija, fil-fehma tiegħi, l-iktar mifhuma bħala li tagħmel parti mill-kategorija usa’ tat-tassazzjoni tat-trasferimenti mingħajr ħlas, l-istess bħat-taxxa fuq il-wirt. Iż-żewġ taxxi għandhom funzjoni ekonomika identika, jiġifieri t-tassazzjoni tat-trasferimenti ta’ ġid mingħajr korrispettiv; it-taxxa fuq id-donazzjonijiet tista’ għalhekk titqies bħala l-kontroparti inter vivos tat-taxxa fuq il-wirt, li tifforma parti minn unità funzjonali koerenti.
46.      Fid-dawl ta’ dak li ġie rrilevat iktar ’il fuq, jiena tal-fehma li t-taxxa fuq id-donazzjonijiet għandha titqies li taqa’ fil-portata tal-Artikolu 13 tal-PPI. Fil-fehma tiegħi u fid-dawl tar-ratio legis ta’ din id-dispożizzjoni, ma teżisti ebda raġuni konvinċenti sabiex tiġi eskluża taxxa li, bħat-taxxa fuq il-wirt, hija imposta fuq trasferimenti ta’ assi mingħajr ħlas u li l-effett tagħha huwa marbut mill-qrib mar-residenza. Jekk tiġi imposta tali taxxa, dan jintroduċi distinzjoni li ma hija bbażata fuq ebda element oġġettiv rilevanti u twassal għal frammentazzjoni tad-domiċilju fiskali, b’tali mod li uffiċjal tal-Unjoni jkun suġġett għal domiċilju speċifiku għat-taxxa fuq id-donazzjonijiet u għal ieħor għal taxxi oħra. Tali riżultat ikun ineffikaċi kemm għall-uffiċjali kif ukoll għall-awtoritajiet tat-taxxa u, għalhekk, imur kontra l-għan li jiġi ffaċilitat ix-xogħol tal-uffiċjali u, għaldaqstant, il-funzjonament tal-Unjoni.
47.      Għall-finijiet ta’ kompletezza, nosserva li l-assenza ta’ kwalunkwe riferiment espliċitu għat-taxxa fuq id-donazzjonijiet fl-Artikolu 13 tal-PPI jidher li hija prinċipalment attribwibbli għal kunsiderazzjonijiet storiċi. Il-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni baqgħet ma nbidlitx fis-sustanza sa mill-adozzjoni tagħha fl‑1957 – kif fil-biċċa l-kbira huwa l-każ tal-PPI kollu. Huwa mifhum li, f’dak iż-żmien, it-taxxa fuq id-donazzjonijiet kienet jew inqas prevalenti jew kienet inkluża fit-taxxa fuq id-dħul jew fit-taxxa fuq il-wirt, kif inhu l-każ illum (29). Barra minn hekk, l-ewwel mudelli ta’ konvenzjonijiet dwar ħelsien minn taxxa doppja fis-seħħ fil-mument tal-adozzjoni tal-PPI, intiżi b’mod partikolari sabiex isolvu l-kunflitti ta’ residenza fiskali, kienu jikkonċernaw preċiżament it-tliet kategoriji wesgħin ta’ tassazzjoni msemmija fl-Artikolu 13 tal-PPI (30).
48.      Bħala punt finali, inżid ngħid li l-interpretazzjoni tal-Artikolu 13 tal-PPI esposta iktar ’il fuq hija probabbilment ikkorroborata mir-riferiment magħmul fih għall-“applikazzjoni ta’ konvenzjonijiet dwar il-ħelsien mit-taxxa doppja”. Dan ir-riferiment jidher li huwa intiż sabiex jiżgura l-osservanza tal-finzjoni ġuridika stabbilita mill-Artikolu 13 tal-PPI anki fil-kuntest tal-implimentazzjoni ta’ tali konvenzjonijiet. Nirrileva, f’dan ir-rigward, li l-konvenzjonijiet dwar ħelsien minn taxxa doppja bejn l-Istati Membri huma fil-parti l-kbira bbażati fuq il-Mudelli ta’ Konvenzjoni dwar it-Taxxa tal-OECD (31) u jikkonċernaw prinċipalment it-taxxi fuq id-dħul u fuq il-kapital u, iktar rarament, it-taxxa fuq il-wirt u fuq id-donazzjonijiet (32). Għalhekk, meta, pereżempju, l-Istat ta’ oriġini u l-Istat ta’ residenza għall-finijiet ta’ impjieg ikunu kkonkludew konvenzjoni dwar ħelsien minn taxxa doppja li tkopri t-taxxa fuq id-donazzjonijiet, l-Istat ta’ oriġini jkun, fil-kuntest tal-applikazzjoni ta’ din il-konvenzjoni, ikkunsidrat bħala l-Istat tad-domiċilju fiskali wkoll fir-rigward ta’ tali taxxa. Madankollu, fil-fehma tiegħi, ikun inkoerenti li jiġi konkluż li t-taxxa fuq id-donazzjonijiet ġeneralment ma taqax fil-portata tal-Artikolu 13 tal-PPI, iżda tista’ madankollu tiġi inkluża indirettament f’din il-portata permezz ta’ konvenzjonijiet bilaterali li jinkludu espressament tali taxxa. Tali approċċ jagħmel il-portata tad-dispożizzjoni dipendenti fuq l-eżistenza u l-kontenut ta’ ftehimiet bilaterali, li jikkomprometti l-applikazzjoni uniformi tagħha.
49.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għall-ewwel domanda fis-sens li l-Artikolu 13 tal-PPI għandu jiġi interpretat bħala li japplika għat-taxxa fuq id-donazzjonijiet.
C.      L-Artikolu 13 tal-PPI japplika għal residenza addizzjonali li tinsab fi Stat Membru li ma huwiex l-Istat ta’ impjieg u li ġiet stabbilita għal raġunijiet privati?
50.      Jekk l-Artikolu 13 tal-PPI kellu jiġi interpretat fis-sens li japplika għat-taxxa fuq id-donazzjonijiet, il-qorti tar-rinviju tistaqsi wkoll jekk din id-dispożizzjoni tipprekludix l-istabbiliment ta’ domiċilju fiskali addizzjonali fi Stat Membru differenti mill-Istat ta’ oriġini jew mill-Istat ta’ impjieg, meta l-uffiċjal ikkonċernat iżomm ukoll residenza effettiva fl-Istat ta’ impjieg. Essenzjalment, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk uffiċjal tal-Unjoni, li jkollu domiċilju fiskali nozzjonali fl-Istat ta’ oriġini tiegħu skont l-Artikolu 13 tal-PPI u residenza attwali fl-Istat ta’ impjieg, jistax madankollu jistabbilixxi domiċilju fiskali addizzjonali fi Stat Membru ieħor u għalhekk isir suġġett għat-taxxa hemmhekk.
51.      Ta’ min jinnota li l-partijiet interessati li ppreżentaw kummenti jindirizzaw din il-kwistjoni b’mod differenti ħafna.
52.      Il-Gvern Ġermaniż isostni li l-Artikolu 13 tal-PPI jirregola biss ir-relazzjoni bejn l-Istat ta’ oriġini u dak ta’ residenza għall-finijiet tal-impjieg u, għalhekk, ma jipprekludix l-istabbiliment ta’ domiċilju fiskali addizzjonali xi mkien ieħor.
53.      B’kuntrast ma’ dan, il-konvenut isostni li tali dispożizzjoni tistabbilixxi domiċilju fiskali uniku u esklużiv fl-Istat ta’ oriġini u, għalhekk, tipprekludi l-ħolqien ta’ kull domiċilju fiskali ieħor fi ħdan l-Unjoni matul it-tul kollu tal-karriera ta’ uffiċjal.
54.      Min-naħa tagħha, il-Kummissjoni tadotta pożizzjoni intermedja. Hija ssostni li l-Artikolu 13 tal-PPI jipprekludi l-istabbiliment ta’ domiċilju fiskali addizzjonali fi Stat Membru li ma jkunx l-Istat ta’ oriġini, bil-kundizzjoni madankollu li l-uffiċjal tal-Unjoni kkonċernat jirrisjedi f’distanza tali mill-post ta’ impjieg u li ma jkunx ostakolat fil-qadi tad-doveri tiegħu.
55.      Sabiex tingħata risposta utli għad-domanda magħmula, ser nispjega l-ewwel għaliex, fil-fehma tiegħi, l-Artikolu 13 tal-PPI jipprekludi l-istabbiliment ta’ domiċilju fiskali biss fi Stat Membru fejn ir-residenza tkun ġiet stabbilita unikament minħabba l-qadi tad-doveri tal-uffiċjal, u mhux fi Stati Membri oħra (1). Imbagħad ser neżamina b’mod iktar preċiż kif din il-kundizzjoni – jiġifieri li r-residenza għandha tkun ġiet stabbilita unikament minħabba l-qadi ta’ dawn id-doveri – għandha tiġi interpretata (2). Fl-aħħar, ser nesponi l-implikazzjonijiet ta’ din l-interpretazzjoni għar-residenzi stabbiliti minbarra residenza eżistenti fl-Istat Membru ta’ impjieg (3).
1.      L-Artikolu 13 tal-PPI bħala regola ta’ tqassim tas-setgħat ta’ tassazzjoni bejn ċerti Stati Membri
56.      Skont il-formulazzjoni tal-Artikolu 13 tal-PPI, l-uffiċjali għandhom jitqiesu li jżommu d-domiċilju fiskali oriġinali tagħhom “sew fil-pajjiż tar-residenza attwali tagħhom sew fil-pajjiż tad-domiċilju għal finijiet ta’ taxxa”. Minn dan isegwi, kif diġà indikat il-Qorti tal-Ġustizzja (33), li din id-dispożizzjoni hija intiża li tirregola r-relazzjoni u t-tqassim tas-setgħat ta’ tassazzjoni biss bejn dawn iż-żewġ Stati Membri, jiġifieri l-Istat ta’ oriġini u l-Istat ta’ residenza għall-finijiet ta’ impjieg.
57.      Dan il-qari huwa kkorroborat ukoll mill-għan tal-Artikolu 13 tal-PPI, li, kif ġie espost iktar ’il fuq, huwa essenzjalment li jinnewtralizza l-konsegwenzi tat-taxxa, kemm għall-uffiċjali tal-Unjoni kif ukoll għall-Istati Membri kkonċernati, tar-rilokazzjoni ta’ residenza meħtieġa mill-impjieg fis-servizz tal-Unjoni. Minn dan isegwi li, kif ser jiġi diskuss iktar ’il quddiem, din id-dispożizzjoni hija limitata għas-sitwazzjonijiet li jirriżultaw minn tali rilokazzjoni marbuta mal-impjieg u ma tikkonċernax ir-residenzi stabbiliti indipendentement minnha.
58.      Minn dan isegwi li, kif sostna l-Gvern Ġermaniż, l-Artikolu 13 tal-PPI ma jistax jiġi interpretat bħala li jirregola, u wisq inqas li jipprekludi, l-eżerċizzju tas-setgħat ta’ tassazzjoni ta’ Stat Membru terz u l-istabbiliment ta’ residenza fiskali skont il-kriterji tad-dritt intern tiegħu.
59.      Dan ma jfissirx li l-finzjoni ġuridika maħluqa minn din id-dispożizzjoni hija irrilevanti fir-rigward tal-Istati Membri l-oħra. Peress li din il-finzjoni topera kemm fl-Istat ta’ oriġini kif ukoll fl-Istat ta’ residenza għall-finijiet ta’ impjieg, dawn l-Istati għandhom ukoll iżommu din il-finzjoni fir-rigward tal-Istati Membri terzi, b’tali mod li, bejn it-tnejn li huma, huwa biss l-Istat ta’ oriġini li għandu jitqies bħala d-domiċilju fiskali tal-uffiċjal, bl-esklużjoni tal-Istat ta’ residenza għall-finijiet ta’ impjieg. Madankollu, dan ma jipprekludix lil dawn l-Istati Membri terzi milli jikkunsidraw ukoll lill-uffiċjal bħala r-resident fiskali tagħhom stess skont ir-regoli nazzjonali tagħhom, bħalma jagħmlu għal kull resident fiskali ieħor (mhux nozzjonali) fl-Istat ta’ oriġini. Kif irrilevat il-qorti tar-rinviju, il-kunflitti eventwali li jirriżultaw f’dan ir-rigward għandhom, jekk ikun il-każ, jiġu solvuti permezz ta’ konvenzjonijiet dwar ħelsien minn taxxa doppja jew mekkaniżmi paragunabbli.
60.      L-interpretazzjoni preċedenti ma hijiex ikkontestata mill-ġurisprudenza invokata mill-konvenut u mill-Kummissjoni. B’mod partikolari, fis-sentenza X (34), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li t-tqassim tas-setgħat ta’ tassazzjoni stabbilit mill-Artikolu 13 tal-PPI jkun kompromess jekk uffiċjal ikollu l-għażla libera li jittrasferixxi d-domiċilju fiskali tiegħu fi Stat differenti minn dak tad-domiċilju fiskali oriġinali tiegħu. Fuq din il-bażi, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li, skont l-Artikolu 13 tal-PPI, id-domiċilju fiskali ta’ uffiċjal ma jistax jiddependi mir-rieda tiegħu.
61.      Kemm il-konvenut kif ukoll il-Kummissjoni (u, b’mod provviżorju, anki l-qorti tar-rinviju) jiddeduċu minn din il-ġurisprudenza li l-istabbiliment ta’ kull domiċilju fiskali, minbarra fl-Istat ta’ oriġini, huwa kategorikament eskluż, b’tali mod li dan l-Istat jibqa’, fiċ-ċirkustanzi kollha u indipendentement mill-istabbiliment ta’ residenzi oħra, l-uniku domiċilju fiskali tal-uffiċjal.
62.      Madankollu, din l-interpretazzjoni ma tiħux inkunsiderazzjoni l-kuntest u l-portata preċiżi tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. Fis-sentenza X (35), il-kwistjoni kontenzjuża kienet, essenzjalment, dik dwar jekk uffiċjal setax jagħżel li jkun iddomiċiljat fl-Istat ta’ residenza għall-finijiet ta’ impjieg iktar milli fl-Istat ta’ oriġini, u b’hekk titwarrab il-finzjoni ġuridika stabbilita mill-Artikolu 13 tal-PPI. Il-Qorti tal-Ġustizzja ġustament ċaħdet tali possibbiltà, peress li qieset li din id-dispożizzjoni hija regola prevista biss fl-interess tal-Unjoni (36) – u għalhekk mhux privileġġ personali li l-uffiċjal ikkonċernat jista’ jirrinunzja.
63.      Mifhuma sew, din il-ġurisprudenza tistabbilixxi, minn naħa, li d-domiċilju fiskali fl-Istat ta’ oriġini ma jistax jiġi ttrasferit mir-rieda tal-uffiċjal, li jibqa’ marbut bil-finzjoni tal-Artikolu 13 tal-PPI (37), u, min-naħa l-oħra, li l-Istat ta’ impjieg ma jistax jikseb il-kwalità ta’ domiċilju fiskali, meta r-residenza fih tkun esklużivament marbuta mal-impjieg. Madankollu, minn dan ma jirriżultax li, barra mill-qasam ta’ din ir-residenza marbuta mal-impjieg ikkonċernat mill-Artikolu 13 tal-PPI, uffiċjal ikun prekluż milli jistabbilixxi rabtiet reali ma’ Stati Membri oħra li jistgħu, skont id-dritt intern ta’ dawn l-Istati, jagħtu lok għal domiċilju fiskali addizzjonali.
64.      Barra minn hekk, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, il-possibbiltà li jiġi stabbilit domiċilju fiskali ieħor fit-tielet Stat Membru ma ċċaħħadx lill-Artikolu 13 tal-PPI mill-għan tiegħu. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ssostni li uffiċjal jista’ jbiddel id-domiċilju fiskali tiegħu, u b’hekk jeskludi l-finzjoni stabbilita minn din id-dispożizzjoni, sempliċement billi jistabbilixxi residenza addizzjonali. Madankollu, kif ġie spjegat iktar ’il fuq, ir-residenza fiskali nozzjonali skont l-Artikolu 13 tal-PPI ma tiġix issostitwita, iżda tkompli teżisti flimkien mad-domiċilju fiskali addizzjonali (38). Ir-raġunament tal-Kummissjoni jidher, impliċitament, li huwa bbażat fuq il-premessa li individwu jista’ jkollu biss domiċilju fiskali wieħed. Madankollu, dan ma jirriflettix ir-realtà tad-dritt tat-taxxa internazzjonali. Sitwazzjonijiet fejn diversi Stati jaffermaw fl-istess ħin residenza fiskali għall-istess individwu, fuq il-bażi tal-kriterji nazzjonali rispettivi tagħhom, la huma rari u lanqas anormali; dawn huma pjuttost preċiżament is-sitwazzjonijiet li, fost oħrajn, il-konvenzjonijiet dwar ħelsien minn taxxa doppja huma intiżi li jindirizzaw.
65.      Għaldaqstant, għandu jiġi konkluż li l-Artikolu 13 tal-PPI jipprekludi l-istabbiliment ta’ domiċilju fiskali biss fl-Istat Membru li jikkostitwixxi l-Istat ta’ residenza tal-uffiċjal għall-finijiet ta’ impjieg, u mhux fi Stat Membru ieħor. Għaldaqstant, din id-dispożizzjoni ma tipprekludix lil Stat Membru li ma jkunx l-Istat ta’ residenza għall-finijiet ta’ impjieg milli jittratta uffiċjal tal-Unjoni bħala resident fiskali tiegħu stess skont id-dritt intern tiegħu.
66.      Fir-rigward tal-kawża ineżami, dan ifisser li l-istabbiliment ta’ domiċilju fiskali tal-konvenut fil-Ġermanja fuq il-bażi tar-residenza stabbilita minnu hemmhekk ikun eskluż biss jekk din ir-residenza tikkostitwixxi residenza għal finijiet ta’ impjieg jew, b’mod iktar preċiż, skont it-termini tal-Artikolu 13 tal-PPI, jekk din kienet stabbilita biss minħabba l-qadi tad-doveri tiegħu fis-servizz tal-Unjoni.
2.      Residenza “unikament minħabba fil-qadi tad-doveri [tal-uffiċjal] fis-servizz ta’ l-Unjoni”
67.      Filwaqt li jitqies dak li ġie rrilevat iktar ’il fuq, issa ser nindirizza l-kundizzjoni kruċjali għall-applikazzjoni tal-Artikolu 13 tal-PPI: jekk ġietx stabbilita residenza fi Stat Membru għajr l-Istat ta’ oriġini “unikament minħabba fil-qadi tad-doveri [tal-uffiċjal] fis-servizz ta’ l-Unjoni”. Huwa biss meta din il-kundizzjoni tkun issodisfatta li l-Istat Membru jkun prekluż milli jikkunsidra lill-uffiċjal bħala resident fiskali. Din il-kundizzjoni titlob numru ta’ preċiżazzjonijiet, li ser nindirizza suċċessivament iktar ’il quddiem.
a)      Stat ta’ impjieg jew ta’ residenza għal skopijiet ta’ impjieg?
68.      Qabel kollox, għandu jiġi ppreċiżat, fil-każ li ma huwiex diġà ċar, li l-Artikolu 13 tal-PPI ma jeżiġix, sabiex japplika d-domiċilju fiskali nozzjonali fl-Istat ta’ oriġini, li l-uffiċjal jistabbilixxi r-residenza tiegħu fit-territorju tal-Istat ta’ impjieg bħala tali (jiġifieri l-Istat tas-sede jew ta’ uffiċċji oħra tal-istituzzjoni jew tal-korp li jimpjegawh). Din id-dispożizzjoni sempliċement tirreferi għal residenza stabbilita “fit-territorju ta’ Stat Membru li ma jkunx il-pajjiż ta’ domiċilju [tal-uffiċjal] għal finijiet ta’ taxxa” (enfasi miżjuda minni).
69.      Ċertament, il-qadi effettiv tad-doveri tiegħu normalment jeħtieġ – u tal-inqas meta rwol ma jkunx kompletament diġitalizzat – ċertu livell ta’ prossimità ġeografika mal-post ta’ impjieg. Madankollu, meta dan ir-rekwiżit ikun issodisfatt, b’mod partikolari fir-rigward ta’ distanzi qosra transkonfinali ta’ vjaġġar lejn ix-xogħol u lura, ma jistax jiġi eskluż li uffiċjal jista’ jistabbilixxi r-residenza tiegħu fi Stat Membru differenti mill-Istat ta’ impjieg. Dan huwa b’mod partikolari l-każ tal-Lussemburgu, fejn huwa fil-fatt komuni li l-uffiċjali jirrisjedu fir-reġjuni tal-fruntiera tal-Istati Membri ġirien (il-Belġju, il-Ġermanja jew Franza) filwaqt li jaqdu d-doveri tagħhom fil-Lussemburgu.
70.      Barra minn hekk, dan il-qari huwa kkorroborat mir-regoli li jirregolaw l-impjieg tal-uffiċjali. B’mod partikolari, l-Artikolu 20 tar-Regolamenti tal-Persunal għall-Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem ir-“Regolamenti tal-Persunal”) jeżiġi li l-uffiċjal “għandu jgħix jew fil-post fejn huwa mpjegat jew f’distanza mhux aktar il-bogħod milli huwa kompatibbli mal-qadi sew ta’ dmirijietu” (enfasi miżjuda minni). Bl-istess mod, ir-Regolamenti tal-Persunal tal-BEI, applikabbli fil-każ tal-konvenut, jipprevedu, fl-Artikolu 10 tagħhom, li “sakemm ma jkunx hemm awtorizzazzjoni speċjali, il-membri tal-persunal għandhom ikunu obbligati li jirrisjedu fil-post fejn huma impjegati jew fil-viċinanzi tiegħu” (enfasi miżjuda minni) [traduzzjoni mhux uffiċjali].
71.      Il-Kummissjoni tidher li tqis li dak li jikkostitwixxi residenza għall-finijiet tal-impjieg għandu jiġi ddeterminat fid-dawl tar-rekwiżiti dwar ir-residenza msemmija iktar ’il fuq għall-uffiċjali. Għall-Kummissjoni, residenza għal finijiet ta’ impjieg, li għaliha japplika l-Artikolu 13 tal-PPI, hija għalhekk kull residenza li tinsab f’distanza mill-post tal-impjieg tal-uffiċjal li ma tostakolax il-qadi sew tad-doveri tiegħu.
72.      Jiena naqbel mal-Kummissjoni li r-rekwiżiti ta’ residenza imposti fuq l-uffiċjali huma rilevanti sabiex jiġi ddeterminat jekk residenza hijiex marbuta mal-qadi tad-doveri. Madankollu, fil-fehma tiegħi, kriterju ġeografiku ta’ prossimità la huwa suffiċjenti u lanqas ma huwa dejjem neċessarju. Residenza tista’ tkun ġeografikament qrib iżda mhux relatata ma’ impjieg jew, għall-kuntrarju, tista’ tkun iktar imbiegħda iżda awtorizzata skont modalitajiet speċifiċi – kif jidher possibbli, pereżempju, skont ir-Regolamenti tal-Persunal tal-BEI, li jippermettu, b’mod eċċezzjonali, residenza xi mkien ieħor b’awtorizzazzjoni speċjali. Barra minn hekk, kriterju vag ta’ prossimità jista’ jkun diffiċli għall-awtoritajiet nazzjonali biex japplikaw b’mod konsistenti u jista’ jwassal għal interpretazzjonijiet diverġenti tal-PPI.
73.      Konsegwentement, fil-fehma tiegħi, sabiex residenza tkun tista’ titqies bħala residenza għal finijiet ta’ impjieg, jeħtieġ li din tkun ir-residenza ddikjarata lil u rreġistrata mill-istituzzjoni jew mill-korp li jimpjegaw lill-uffiċjal bħala l-post ta’ residenza tal-uffiċjal għall-finijiet tal-osservanza tar-rekwiżiti rilevanti fil-qasam tal-impjieg tal-Unjoni (39). Dan il-kriterju jipprovdi bażi ta’ evalwazzjoni iktar oġġettiva u amministrabbli, li l-implimentazzjoni tagħha tkun iffaċilitata mill-Artikolu 18 tal-PPI, dispożizzjoni li tobbliga lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni jikkooperaw mal-awtoritajiet nazzjonali għall-implimentazzjoni tal-PPI.
74.      B’dan premess, l-Artikolu 13 tal-PPI ma jeżiġix biss li r-residenza tkun marbuta mal-impjieg, iżda b’mod iktar preċiż li din tkun ġiet stabbilita “unikament minħabba fil-qadi tad-doveri” (enfasi miżjuda minni). Għaldaqstant, għandhom jiġu eżaminati n-natura u l-intensità ta’ din il-kundizzjoni.
b)      It-tifsira tal-espressjoni “unikament minħabba fil-qadi tad-doveri [tal-uffiċjal]”
75.      Sabiex jiġi interpretat b’mod korrett is-sens tal-kundizzjoni “unikament minħabba fil-qadi tad-doveri [tal-uffiċjal]”, għandu jsir riferiment ukoll għall-għan tal-PPI b’mod ġenerali u għall-għan speċifiku tal-Artikolu 13 tiegħu (ara l-punti 38 sa 41 iktar ’il fuq). F’dan ir-rigward, infakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-privileġġi u l-immunitajiet previsti mill-PPI huma ta’ natura purament funzjonali, sa fejn huma intiżi li jevitaw kull interferenza fil-funzjonament u fl-indipendenza tal-Unjoni. Dan jimplika, b’mod partikolari, li l-privileġġi, l-immunitajiet u l-faċilitajiet mogħtija lill-uffiċjali jingħataw unikament fl-interess tal-Unjoni (40). F’dan il-kuntest, kif indikat iktar ’il fuq, l-Artikolu 13 tal-PPI għandu l-għan li jinnewtralizza l-konsegwenzi fiskali tal-mobbiltà li huma meħtieġa mill-impjieg fis-servizz tal-Unjoni, u xejn iktar.
76.      F’dan il-kuntest, l-espressjoni “unikament minħabba fil-qadi tad-doveri [tal-uffiċjal]” għandha tinftiehem bħala li tirreferi għal sitwazzjonijiet li fihom l-uffiċjal ma kienx jistabbilixxi r-residenza tiegħu fi Stat Membru ieħor li kieku ma kinux ir-rekwiżiti tad-doveri tiegħu, jiġifieri li kieku ma kienx impjegat fis-servizz tal-Unjoni.
77.      Madankollu, kjarifika hija ġġustifikata. Fil-fehma tiegħi, it-terminu “unikament” ma jistax jiġi interpretat bħala li jeżiġi forma ta’ kawżalità assoluta jew pura, nieqsa minn kull kunsiderazzjoni anċillari. Tali interpretazzjoni tirrendi din id-dispożizzjoni fil-parti kbira ineffettiva, peress li d-deċiżjonijiet dwar l-impjieg u r-rilokazzjoni huma, fir-realtà, kważi dejjem influwenzati minn sensiela ta’ kunsiderazzjonijiet personali, finanzjarji jew prattiċi.
78.      Dak li huwa importanti huwa pjuttost jekk il-qadi tad-doveri jikkostitwixxix ir-raġuni deċiżiva u determinanti għall-istabbiliment tar-residenza. Fil-fehma tiegħi, l-eżistenza ta’ kunsiderazzjonijiet addizzjonali, bħall-għoli tal-ħajja, ir-rabtiet familjari jew soċjali, jew anki l-konvenjenza personali, ma tissostitwixxix, fiha nnifisha, l-applikazzjoni tal-imsemmi Artikolu 13, kemm-il darba l-uffiċjal ma kienx jistabbilixxi r-residenza tiegħu f’dan l-Istat Membru li kieku ma kienx għall-impjieg tiegħu mal-Unjoni. Fil-fehma tiegħi, din hija l-“prova” kruċjali. Huwa minnu li tali evalwazzjoni tista’ tkun diffiċli fil-prattika. Din hija r-raġuni għalfejn, fis-sentenza X tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li sempliċi intenzjonijiet ta’ uffiċjal fil-qasam tar-residenza ma jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni, iżda dak li huwa meħtieġ huwa pjuttost il-prova oġġettiva li l-uffiċjal ikkonċernat kien jittrasferixxi d-domiċilju tiegħu fl-Istat Membru inkwistjoni “indipendentement mid-dħul tiegħu fis-servizz tal-[Unjoni]” (41). Fil-fehma tiegħi, tali prova oġġettiva tista’ tikkonsisti, pereżempju, fl-aċċettazzjoni minn qabel ta’ offerta ta’ impjieg alternattiv f’dan l-Istat Membru, akkumpanjata minn miżuri konkreti bl-għan ta’ rilokazzjoni, bħall-konklużjoni ta’ arranġamenti ta’ akkomodazzjoni, qabel ma l-uffiċjal finalment jagħżel li jidħol fis-servizz tal-Unjoni.
79.      F’dan ir-rigward, nirrileva li l-Gvern Ġermaniż enfasizza li l-konvenut f’din il-kawża kien stabbilixxa r-residenza tiegħu fil-Ġermanja għal raġunijiet privati. Madankollu, ma ngħatat ebda informazzjoni f’dan ir-rigward fl-osservazzjonijiet jew fid-deċiżjoni tar-rinviju, ħlief li l-konvenut stabbilixxa dar komuni ma’ martu fid-dar tagħha fil-Ġermanja. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha twettaq din l-evalwazzjoni, fid-dawl taċ-ċirkustanzi fattwali kollha li hija għandha quddiemha. Madankollu, għandi nirrileva li, fid-dawl ta’ dak li ġie analizzat iktar ’il fuq, ma nara ebda bażi ta’ prinċipju li tippermetti li ssir distinzjoni bejn l-uffiċjali li jagħżlu li jirrisjedu fi Stat Membru ġar għal raġunijiet ta’ spiża jew ta’ preferenza personali u dawk li jagħmlu dan fid-dawl tal-konvenjenza tad-dar eżistenti ta’ konjuġi f’post qrib, jekk, fiż-żewġ każijiet, l-element determinanti kien in-neċessità li jirrisjedu f’distanza raġonevoli mill-post tal-impjieg sabiex ikunu jistgħu jaqdu sew id-doveri tagħhom. Il-kriterju rilevanti, fiż-żewġ każijiet, huwa jekk ir-residenza kinitx tiġi stabbilita fl-assenza ta’ dawn id-doveri. Jekk jiġi deċiż mod ieħor, ikun hemm ir-riskju li tiġi introdotta inugwaljanza fit-trattament bejn l-uffiċjali mingħajr ġustifikazzjoni oġġettiva, kif sostnew, essenzjalment, il-konvenut u l-Kummissjoni.
c)      Il-portata ratione temporis ta’ din il-kundizzjoni
80.      Issa ser ngħaddi għad-dimensjoni ratione temporis ta’ din il-kundizzjoni. Il-konvenut, kif ukoll, sa ċertu punt, il-qorti tar-rinviju u l-Kummissjoni, jidhru li jikkunsidraw li l-kundizzjoni ta’ stabbiliment ta’ residenza “unikament minħabba fil-qadi tad-doveri [tal-uffiċjal]” għandha tiġi ssodisfatta biss fil-mument tad-dħul fis-servizz u li kull residenza sussegwenti stabbilita, tkun xi tkun ir-raġuni tagħha, taqa’ madankollu fil-portata tal-Artikolu 13 tal-PPI, sakemm l-uffiċjal jibqa’ impjegat fis-servizz tal-Unjoni.
81.      Insostenn ta’ dan l-argument, huwa invokat b’mod partikolari r-riferiment, fl-Artikolu 13 tal-PPI, għal “meta jidħlu fis-servizz ta’ l-Unjoni”. Madankollu, dan ir-riferiment jintuża biss sabiex jiġi identifikat l-Istat ta’ oriġini, jiġifieri l-“pajjiż ta’ domiċilju tagħhom għal finijiet ta’ taxxa, meta jidħlu fis-servizz ta’ l-Unjoni” (enfasi miżjuda minni) u, għalhekk, iservi biss sabiex jiġi ddeterminat id-domiċilju fiskali tal-Istat Membru li għandu jinżamm skont il-finzjoni ġuridika stabbilita minn dan l-Artikolu 13. Dan ma jimplikax li r-residenzi kollha sussegwenti fi Stati Membri oħra stabbiliti matul il-karriera tal-uffiċjal jaqgħu awtomatikament fil-portata ta’ din id-dispożizzjoni. Għall-kuntrarju, ir-residenzi sussegwenti stabbiliti fi Stati Membri oħra matul il-karriera ta’ membru tal-persunal għandhom xorta waħda jiġu evalwati fid-dawl tal-kriterju dwar jekk ġewx stabbiliti “unikament minħabba fil-qadi tad-doveri [tal-uffiċjal]” sabiex japplika l-Artikolu 13 tal-PPI. Dan japplika kemm għall-bidliet fir-residenza (pereżempju, meta uffiċjal jibdel il-pożizzjoni tiegħu u jiċċaqlaq mil-Lussemburgu għall-Belġju) kif ukoll għar-residenzi addizzjonali, li ser nindirizza issa b’mod iktar preċiż.
3.      Applikazzjoni tal-Artikolu 13 tal-PPI għal residenzi addizzjonali
82.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, għad irid jiġi eżaminat, b’mod iktar speċifiku, għall-finijiet tat-tieni domanda preliminari, jekk l-Artikolu 13 tal-PPI japplikax fis-sitwazzjonijiet fejn uffiċjal ikollu iktar minn residenza waħda, b’mod partikolari meta residenza addizzjonali tkun stabbilita flimkien ma’ residenza fl-Istat ta’ impjieg.
83.      F’dan ir-rigward, mill-interpretazzjoni esposta iktar ’il fuq jirriżulta li l-Artikolu 13 tal-PPI jista’ japplika għal kull residenza li sservi ta’ residenza għal finijiet ta’ impjieg – jew, b’mod iktar preċiż, tissodisfa l-kundizzjoni li tkun ġiet stabbilita unikament minħabba l-qadi tad-doveri. Din id-dispożizzjoni ma tillimitax, fil-fehma tiegħi, tali residenza għal Stat Membru wieħed. Għalhekk, meta uffiċjal ikollu diversi residenzi u ħafna minnhom jissodisfaw din il-kundizzjoni, kull waħda minn dawn ir-residenzi tista’ taqa’ fil-portata tal-Artikolu 13 tal-PPI. Ara, pereżempju, il-każ ta’ membru tal-persunal tal-BEI li, minbarra r-residenza tiegħu fil-Lussemburgu, jistabbilixxi residenza f’Madrid biss għaliex ta’ spiss jintalab jaħdem fuq proġetti fi Spanja jew fl-uffiċċju tal-BEI f’dan l-Istat Membru. F’każ bħal dan, iż-żewġ residenzi jaqgħu, fil-fehma tiegħi, taħt il-portata tal-Artikolu 13 tal-PPI.
84.      B’kuntrast ma’ dan, residenza stabbilita għal raġunijiet li ma jkunux relatati mal-qadi ta’ doveri ma taqax taħt il-portata tal-Artikolu 13 tal-PPI u għalhekk tista’ tagħti lok għal domiċilju fiskali addizzjonali.
85.      Bħala eżempju, tista’ tiġi kkunsidrata s-sitwazzjoni ta’ uffiċjal impjegat fil-Lussemburgu li, fid-dawl tax-xogħol part-time u tal-perijodi ta’ leave, huwa f’pożizzjoni li jgħaddi parti sostanzjali mis-sena f’residenza li tinsab fi Stat Membru ieħor, bħal Spanja. Fil-każ li, f’dawn iċ-ċirkustanzi, dan l-individwu jissodisfa l-kundizzjonijiet ta’ residenza fiskali f’dan it-tieni Stat Membru, ma jkunx jista’ jiġi sostnut li, minħabba s-sempliċi fatt li dan l-individwu huwa uffiċjal tal-Unjoni impjegat fil-Lussemburgu, din ir-residenza qatt ma tista’ tiġi rrikonoxxuta għal finijiet ta’ taxxa.
86.      Jekk jiġi aċċettat tali argument, dan ikun imur kontra l-għan tal-PPI, li huwa li jiżgura l-funzjonament tajjeb u l-indipendenza tal-Unjoni, kif ukoll kontra n-natura funzjonali tal-Artikolu 13 tiegħu, li l-portata tiegħu hija espressament limitata għar-residenzi neċessarji minħabba doveri fis-servizz tal-Unjoni. Tali teżi twassal ukoll, sa ċertu punt, għall-protezzjoni ta’ individwu mill-kompetenza fiskali ta’ Stat Membru, fir-rigward ta’ sitwazzjoni totalment estranja għall-eżerċizzju tad-doveri tiegħu u li għalhekk ma hijiex irregolata mill-PPI.
87.      Konsegwentement, meta residenza tkun stabbilita għal raġunijiet privati, l-Artikolu 13 tal-PPI ma japplikax u, f’dan ir-rigward, l-individwu għandu jiġi ttrattat bl-istess mod bħal kull persuna taxxabbli oħra. L-Istat Membru kkonċernat jibqa’ għalhekk liberu li jiddetermina, skont id-dritt nazzjonali tiegħu, jekk, u sa fejn, tali residenza tagħti lok għal obbligazzjoni ta’ taxxa.
88.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għat-tieni domanda preliminari fis-sens li l-Artikolu 13 tal-PPI għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi l-istabbiliment ta’ domiċilju fiskali addizzjonali fuq il-bażi ta’ residenza fi Stat Membru differenti minn dak tal-post ta’ impjieg tal-uffiċjal fil-każ biss li din ir-residenza tkun ġiet stabbilita biss minħabba l-qadi ta’ doveri fis-servizz tal-Unjoni. Sabiex jiġi ddeterminat jekk din il-kundizzjoni hijiex issodisfatta, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, il-fatt jekk ir-residenza hijiex irrikonoxxuta mill-istituzzjoni jew mill-korp li jimpjegaw lill-uffiċjal bħala r-residenza tal-uffiċjal għall-qadi ta’ dawn id-doveri, kif ukoll elementi oġġettivi li juru jekk din ir-residenza kinitx tiġi stabbilita indipendentement mill-impjieg mal-Unjoni.
V.      Konklużjoni
89.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi magħmula mill-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi, il-Ġermanja) kif ġej:
(1)      L-ewwel sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 13 tal-Protokoll (Nru 7) dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea għandha tiġi interpretata fis-sens li tapplika għat-taxxi fuq id-donazzjonijiet.
(2)      L-Artikolu 13 tal-Protokoll (Nru 7) dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi l-istabbiliment ta’ domiċilju fiskali addizzjonali fuq il-bażi ta’ residenza fi Stat Membru differenti minn dak tal-post ta’ impjieg tal-uffiċjal fil-każ biss li din ir-residenza tkun ġiet stabbilita biss minħabba l-qadi ta’ doveri fis-servizz tal-Unjoni. Sabiex jiġi ddeterminat jekk din il-kundizzjoni hijiex issodisfatta, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, il-fatt jekk ir-residenza hijiex irrikonoxxuta mill-istituzzjoni jew mill-korp li jimpjegaw lill-uffiċjal bħala r-residenza tal-uffiċjal għall-qadi ta’ dawn id-doveri, kif ukoll elementi oġġettivi li juru jekk din ir-residenza kinitx tiġi stabbilita indipendentement mill-impjieg mal-Unjoni.
1      Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
i      L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.
2      ĠU 2016, C 202, p. 266.
3      Ara Athen, M., u Dörr, O., “Article 343 TFUE”, f’Grabitz, E., Hilf, M., u Nettesheim, M. (edituri), Das Recht der Europäischen Union, it‑73 Suppliment, Mejju 2021, C. H. Beck, München, punti 108 sa 114.
4      Għal raġunijiet ta’ sempliċità, hawnhekk ser nuża t-terminu “uffiċjal” sabiex jiġu inklużi wkoll il-membri l-oħra tal-persunal tal-Unjoni, kif ukoll il-membri tal-persunal tal-Bank Ċentrali Ewropew u tal-Bank Ewropew tal-Investiment, li għalihom ukoll japplika l-Artikolu 13 tal-PPI.
5      Għall-finijiet ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-kunċetti ta’ “residenza fiskali” u ta’ “domiċilju fiskali” ser jintużaw b’mod interkambjabbli, peress li d-distinzjoni li ssir f’ċerti sistemi legali nazzjonali ma hijiex rilevanti fil-kawża ineżami.
6      L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 21 tal-PPI jipprovdi li “[d]an il-Protokoll japplika wkoll għall-Bank Ewropew ta’ l-Investiment, għall-membri ta’ l-organi tiegħu, għall-persunal u r-rappreżentanti ta’ l-Istati Membri li jieħdu sehem fl-attivitajiet tiegħu [...].”
7      L-Awstrija neħħiet it-taxxa fuq il-wirt u fuq id-donazzjonijiet fl‑2008 u, konsegwentement, il-Konvenzjoni dwar il-ħelsien minn taxxa doppja bejn il-Ġermanja u l-Awstrija dwar it-taxxa fuq il-wirt u fuq id-donazzjonijiet tħassret ukoll.
8      Ara s-sentenza tal-Finanzgericht Rheinland-Pfalz (il-Qorti tal-Finanzi, Rheinland-Pfalz, il-Ġermanja) tas‑16 ta’ Settembru 2021, Kawża 4 K 1762/19.
9      Ara, f’dan ir-rigward, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Darmon fis-sentenza X (C‑88/92, EU:C:1993:129, punt 20).
10      Ara Athen, M., u Dörr, O., nota ta’ qiegħ il-paġna 3, op. cit., punt 110.
11      Ara s-sentenza tas‑17 ta’ Ġunju 1993, X (C‑88/92, iktar ’il quddiem is-“sentenza X”, EU:C:1993:246, punt 11).
12      Ara s-sentenza tat‑28 ta’ Lulju 2011, Gistö (C‑270/10, iktar ’il quddiem is-“sentenza Gistö”, EU:C:2011:529, punt 17 u l-ġurisprudenza ċċitata).
13      “Taxxa tas-suċċessjoni” huwa terminu wiesa’ li ntuża storikament, b’mod partikolari fir-Renju Unit, biex jindika dak li llum iktar spiss jissejjaħ “taxxa fuq il-wirt”; ara wkoll ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2011/856/UE tal‑15 ta’ Diċembru 2011 dwar l-eżenzjoni minn taxxa doppja fuq il-wirt (ĠU 2011, L 336, p. 81), li tuża “taxxa fuq il-wirt” bħala t-terminu l-iktar aġġornat.
14      Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tal‑24 ta’ Frar 1988, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (260/86, EU:C:1988:91, punt 13).
15      Dan huwa, pereżempju, il-każ fir-Repubblika Ċeka, fil-Latvja u fil-Litwanja; ara l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (iktar ’il quddiem l-“OECD”), “Inheritance Taxation in OECD Countries”, OECD Tax Policy Studies, Nru 28, OECD Publishing, Pariġi, 2021, p. 115.
16      Dan huwa l-każ, pereżempju, fil-Greċja, fi Spanja, fi Franza u fl-Italja. Analiżi komparattiva turi li ħafna Stati Membri jittrattaw id-donazzjonijiet u l-wirt f’qafas tat-taxxa integrat, fejn id-distinzjoni bejn it-taxxa fuq id-donazzjonijiet u t-taxxa fuq il-wirt hija waħda teknika iktar milli kunċettwali. Ara wkoll StudyonInheritanceTaxes in EU MemberStatesandPossibleMechanismstoResolve Problems of DoubleInheritanceTaxation in the EU, ikkummissjonat mid-Direttorat Ġenerali għat-Tassazzjoni u l-Unjoni Doganali tal-Kummissjoni u prodott minn Copenhagen Economics fl‑2011, li jinnota li l-biċċa l-kbira tal-Istati Membri jiġbru t-taxxi fuq id-donazzjonijiet sabiex jiġi evitat li t-taxxa fuq il-wirt tiġi evitata permezz ta’ donazzjonijiet inter vivos, p. 16.
17      Ara l-OECD, “Inheritance Taxation in OECD Countries”, nota 15 f’qiegħ il-paġna, op. cit., p. 115 sa 117.
18      Madankollu, għandu jiġi rrilevat li l-qorti tar-rinviju, filwaqt li enfasizzat id-distinzjonijiet fid-dritt Ġermaniż, irrikonoxxiet ukoll ix-xebh bejn it-taxxa fuq id-donazzjonijiet u t-taxxi fuq id-dħul u t-taxxa fuq il-wirt.
19      Sentenza tal‑25 ta’ Mejju 1993, Kristoffersen (C‑263/91, EU:C:1993:207, punt 12).
20      Ara s-sentenza X, punt 14.
21      Għandu jiġi nnotat li, ladarba d-domiċilju fiskali applikabbli jkun ġie ddeterminat abbażi ta’ interpretazzjoni uniformi tal-Artikolu 13 tal-PPI, l-uffiċjali jistgħu madankollu jiġu kkonfrontati b’riżultati sostantivi differenti, skont jekk – u sa fejn – dan id-domiċilju jimponi ċerti taxxi.
22      Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jacobs fil-kawża li wasslet għas-sentenza Kristoffersen(C‑263/91, iktar ’il quddiem il-“konklużjonijiet fil-kawża li wasslet għas-sentenza Kristoffersen”, EU:C:1992:462, punt 10).
23      L-Artikolu 343 TFUE jipprovdi li: “L-Unjoni għandha tgawdi fit-territorji ta' l-Istati Membri dawk il-pivileġġi u l-immunitajiet li jkunu meħtieġa għat-twettieq tad-doveri tagħha, skond il-kondizzjonijiet kif stabbiliti fil-[PPI]. L-istess għandu japplika għall-Bank Ċentrali Ewropew u l-[BEI].” L-unika premessa tal-PPI tirreferi għall-formulazzjoni tal-Artikolu 343 TFUE.
24      L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 17 tal-PPI jipprovdi li “[p]rivileġġi, immunitajiet u faċilitajiet jingħataw lill-uffiċjali u l-impjegati oħra ta’ l-Unjoni unikament fl-interessi ta’ l-Unjoni”.
25      Ara, b’analoġija, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Darmon fil-kawża li wasslet għas-sentenza X (C‑88/92, EU:C:1993:129, punt 9).
26      Adottata fit-13 ta’ Frar 1946, Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet Uniti, Vol. 1, p. 15.
27      Ara, pereżempju, il-Ftehim dwar il-Kwartieri Ġenerali bejn il-Qorti Kriminali Internazzjonali u l-Istat Ospitanti, l‑1 ta’ Marzu 2008 (ICC-BD/04-01-08), li jipprovdi regola ekwivalenti fir-rigward tal-persunal ta’ din il-qorti.
28      Ara wkoll, mutatis mutandis, Denza, E., Diplomatic Law - Commentaryonthe Vienna ConventiononDiplomaticRelations, il-ħames edizzjoni, Oxford University Press, Oxford, 2025, p. 299, li josserva li l-privileġġi tat-taxxa tad-diplomatiċi huma, b’mod partikolari, iġġustifikati mill-ħtieġa li tiġi żgurata l-indipendenza tal-funzjonijiet uffiċjali u, għall-konvenjenza amministrattiva, li d-diplomatiċi jinżammu fis-sistema tat-taxxa tal-Istat emittenti minflok ma jiġu suġġetti għal sistemi suċċessivi tal-Istat ospitanti.
29      Ara l-punt 29 iktar ’il fuq u, fost l-oħrajn, l-OECD, “Part I – Introductory Report by the Committee on Fiscal Affairs”, ModelDoubleTaxationConventiononEstatesandInheritancesandonGifts, OECD Publishing, Pariġi, 1982.
30      Ara, f’dan ir-rigward, il-League of Nations Fiscal Committee, ModelBilateralConventiononthePrevention of theDoubleTaxation of IncomeandProperty (il-verżjoni Franċiża tuża t-terminu “fortune”, bħal fil-PPI) u ModelBilateralConventionforthePrevention of theDoubleTaxation of EstatesandSuccessions; disponibbli fuq: https://archives.ungeneva.org/fiscal-committee-london-and-mexico-model-tax-conventions-commentary-and-text. Jista’ jiġi rrilevat, f’dan ir-rigward, li l-abbozz ta’ ftehim ta’ Londra ta’ dan l-aħħar mudell ta’ konvenzjoni kien, skont il-kummenti tiegħu, “imfassal b’tali mod li jippermetti lin-negozjaturi tat-trattati bilaterali bbażati fuq dan il-mudell li jinkludu d-donazzjonijiet inter vivos”, minkejja li t-titolu tiegħu jirreferi biss għall-proprjetajiet u għas-suċċessjonijiet. Kien biss fi stadju iktar tard, bl-evoluzzjoni tal-Mudell ta’ Konvenzjoni dwar il-Ħelsien minn Taxxa Doppja tal-OECD fuq il-Proprjetajiet, il-Wirt u d-Donazzjonijiet, fl‑1982, li t-terminu “taxxa fuq id-donazzjonijiet” ġie introdott b’mod espliċitu b’mod parallel għat-“taxxa fuq il-wirt”, sabiex jirrifletti l-evoluzzjoni tas-sistemi tat-taxxa nazzjonali ta’ dik imsemmija l-ewwel bħala miżura fil-ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa, u b’kunsiderazzjoni wkoll tal-interkonnessjoni mill-qrib tagħhom.
31      L-OECD attwalment tipprovdi żewġ mudelli rilevanti: il-Mudell ta’ Konvenzjoni dwar it-Taxxa fuq id-Dħul u fuq il-Kapital u l-Mudell ta’ Konvenzjoni dwar il-Ħelsien minn Taxxa Doppja fuq il-Propjetajiet, il-Wirt u d-Donazzjonijiet.
32      Informazzjoni dettaljata dwar il-konvenzjonijiet dwar ħelsien minn taxxa doppja konklużi mill-Istati Membri tal-Unjoni hija disponibbli fuq: https://taxation-customs.ec.europa.eu/taxation/tax-transparency-cooperation/double-taxations-conventions_en
33      Ara s-sentenza X, punt 11.
34      Ibid., punti 12 u 13; ara wkoll is-sentenza Gistö, punt 18.
35      Kunsiderazzjonijiet komparabbli kienu inkwistjoni fis-sentenza Gistö.
36      Ara s-sentenza X, punt 10.
37      Anki jekk, kif indikat fil-konklużjonijiet fil-kawża li wasslet għas-sentenza Kristoffersen (punt 11), dan l-approċċ jista’ jidher artifiċjali ħafna, b’mod partikolari fejn l-Istat ta’ oriġini jkun dak li fih il-persuna kkonċernata għexet biss għal perijodu relattivament qasir qabel ma daħlet fis-servizz tal-Unjoni.
38      Għalkemm tali sitwazzjoni tista’, fil-prattika, taffettwa l-eżerċizzju tas-setgħat ta’ tassazzjoni mill-Istat ta’ oriġini, dan l-effett ma jirriżultax mill-impjieg tal-uffiċjal fis-servizz tal-Unjoni u, għalhekk, ma huwiex eskluż mill-Artikolu 13 tal-PPI.
39      F’dan ir-rigward, it-tieni sentenza tal-Artikolu 20 tar-Regolamenti tal-Persunal tal-Unjoni Ewropea tipprevedi espressament li “[l]-uffiċjal għandu javża lill-Awtorità tal-Ħatra bl-indirizz tiegħu u għandu javżaha minnufih b’kull bidla fl-indirizz”. Fil-qafas legali tal-BEI, huwa mifhum li dikjarazzjoni ta’ residenza tista’ tkun rilevanti wkoll fir-rigward tal-għoti ta’ ċerti allowances, b’mod partikolari l-allowance tal-espatrijazzjoni prevista fl-Artikolu 2.1.2 tar-Regolamenti tal-Persunal tal-BEI.
40      Ara s-sentenza tat‑30 ta’ Novembru 2021, LR Ģenerālprokuratūra(C‑3/20, EU:C:2021:969, punt 57 u l-ġurisprudenza ċċitata); ara wkoll, fir-rigward tal-prinċipju ta’ neċessità funzjonali tal-privileġġi u l-immunitajiet, Bekker, P. H. F., TheLegalPosition of IntergovernmentalOrganizations: A FunctionalNecessityAnalysis of TheirLegal Status andImmunities, it-tieni edizzjoni riveduta, Brill, Leiden, 2025.
41      Ara s-sentenza X, punti 14 sa 16, u d-dispożittiv tagħha.