62021CJ0488
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Mór-Dhlísheomra)
an 21 Nollaig 2023 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Saoránacht an Aontais Eorpaigh – Airteagail 21 agus 45 CFAE – Ceart shaoránaigh an Aontais chun gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát – Oibrí a fuair náisiúntacht an Bhallstáit óstaigh agus a náisiúntacht tionscnaimh á coimeád aige – Treoir 2004/38/CE – Airteagal 3 – Tairbhithe – Pointe 2 d’Airteagal 2(d) – Ball den teaghlach – Gaolta díreacha cleithiúnacha ag brath ar oibrí ar saoránach é den Aontas é – Airteagal 7(1)(a) agus (d) – Ceart cónaithe ar feadh níos mó ná trí mhí – Stádas an chleithiúnaí sa Bhallstát óstach a choinneáil – Airteagal 14(2) – An ceart cónaithe a chothabháil – Rialachán (AE) Uimh. 492/2011 – Airteagal 7(2) – Cóir chomhionann – Buntáistí sóisialta – Sochair cúnaimh shóisialta – Ualach míréasúnta ar chóras cúnaimh shóisialta an Bhallstáit óstaigh)
I gCás C‑488/21,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ón Court of Appeal (an Chúirt Achomhairc, Éire), trí bhreith an 27 Iúil 2021, a fuarthas ag an gCúirt Bhreithiúnais an 10 Lúnasa 2021, sna himeachtaí idir
GV
agus
Chief Appeals Officer,
Social Welfare Appeals Office,
The Minister for Employment Affairs and Social Protection,
Éire,
The Attorney General,
tugann AN CHÚIRT (an Mór-Dhlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: K. Lenaerts, Uachtarán, L. Bay Larsen, Leas-Uachtarán, A. Arabadjiev, A. Prechal, E. Regan, F. Biltgen agus N. Piçarra, Uachtaráin Dlísheomraí, S. Rodin, P. G. Xuereb, L. S. Rossi, A. Kumin (Rapóirtéir), N. Wahl, I. Ziemele, D. Gratsias agus M. L. Arastey Sahún, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: T. Ćapeta,
Cláraitheoir: C. Strömholm, Riarthóir,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn agus tar éis éisteacht an 18 Deireadh Fómhair 2022,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
GV, ag D. Shortall, SC, P. Brazil, BL, agus S. Kirwan, Aturnae,
–
Chief Appeals Officer, Social Welfare Appeals Office, Minister for Employment Affairs and Social Protection, Éire agus The Attorney General, ag M. Browne, Príomh-Aturnae Stáit, A. Delaney agus A. Joyce, i gcáil Gníomhairí, le cúnamh ó N. J. Travers, SC, agus A. Carroll, BL,
–
Rialtas na Seice, ag M. Smolek agus J. Vláčil, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas na Danmhairge, ag M. Jespersen, C. Maertens, V. Pasternak Jørgensen, M. Søndahl Wolff agus Y. T. Thyregod Kollberg, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas na Gearmáine, ag J. Möller, R. Kanitz agus N. Scheffel, i gcáil Gníomhairí,
–
an Coimisiún Eorpach, ag E. Montaguti agus J. Tomkin, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 16 Feabhra 2023,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagal 7(1)(d) de Threoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir leis an gceart atá ag saoránaigh den Aontas agus a mbaill teaghlaigh gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 1612/68 agus lena n‑aisghairtear Treoracha 64/221/CEE, 68/360/CEE, 72/194/CEE, 73/148/CEE, 75/34/CEE, 75/35/CEE, 90/364/CEE, 90/365/CEE agus 93/96/CEE (IO 2004 L 158, lch. 77, agus ceartúcháin IO 2004 L 229, lch. 35, IO 2005 L 197, lch. 34, agus IO 2007 L 204, lch. 28).
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir GV agus an Chief Appeals Officer (Príomhoifigeach Achomhairc, Éire), Social Welfare Appeals Officer (Oifigeach Achomhairc Leasa Shóisialaigh, Éire), agus an Minister for Employment Affairs and Social Protection (Aire Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí, Éire), Éire agus The Attorney General (an tArd-Aighne, Éire), maidir le sochar míthreorach (‘an sochar míthreorach’) a dheonú do GV.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Rialachán (CE) Uimh. 883/2004
3
Tá Caibidil 9, dar teideal ‘Sochar airgid speisialta neamhranníocach’ i dTeideal III de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le comhordú na gcóras slándála sóisialta (IO 2004 L 166, lch. 1, chomh maith le IO 2004 L 200, lch. 1 agus IO 2007 L 204, lch. 30, ‘Rialachán Uimh. 883/2004’). Sa chaibidil sin, foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 70 den Rialachán sin, dar teideal ‘Forálacha ginearálta’:
‘1.   Beidh feidhm ag an Airteagal seo maidir le sochair airgid speisialta neamhranníocacha a sholáthraítear faoi reachtaíocht a bhfuil, mar gheall ar a raon feidhme pearsanta, a cuspóirí agus/nó a coinníollacha teidlíochta, saintréithe na reachtaíochta slándála sóisialta dá dtagraítear in Airteagal 3(1) agus an chúnaimh shóisialta araon ag baint léi.
2.   Chun críocha na Caibidle seo, ciallaíonn “sochair airgid speisialta neamhranníocacha”:
[...]
c)
atá liostaithe in Iarscríbhinn X.
[...]’
4
In Iarscríbhinn X a ghabhann leis an Rialachán sin, ina liostaítear na ‘sochair airgid speisialta neamhranníocach’ de réir bhrí Airteagal 70(2)(c) den Rialachán sin, foráiltear, maidir le hÉirinn, go n‑áirítear ar na sochair sin ‘sochar míthreorach (an tAcht Comhdhlúite Leasa Shóisialaigh 2005, Cuid a Trí, Caibidil 10)’.
Rialachán (UE) Uimh. 492/2011
5
Foráiltear le hAirteagal 7 de Rialachán (AE) Uimh. 492/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Aibreán 2011 maidir le saorghluaiseacht oibrithe laistigh den Aontas (IO 2011 L 141, lch. 1), i míreanna 1 agus 2:
‘1.   Maidir le hoibrí ar náisiúnach de chuid Ballstáit é, ní fhéadfar, ar chríoch na mBallstát eile, cóir atá éagsúil leis an gcóir a chuirtear ar oibrithe náisiúnta a chur air mar gheall ar a náisiúntacht maidir le haon choinníollacha fostaíochta agus oibre, go háirithe maidir le luach saothair, le cur as fostaíocht, agus i gcás ina dtiocfadh sé chun bheith dífhostaithe, maidir le haischur i bhfostaíocht nó maidir le hathfhostú.
2.   Teachtfaidh sé na buntáistí céanna sóisialta agus cánach agus a theachtann oibrithe náisiúnta.’
Treoir 2004/38
6
De réir aithrisí 3 agus 5 de Threoir 2004/38:
‘(3)
Ba cheart go mbeadh saoránacht an Aontais Eorpaigh ina stádas bunúsach ag náisiúnaigh na mBallstát agus a gceart chun gluaiseachta agus cónaí faoi shaoirse á fheidhmiú acu. Is gá, dá bhrí sin, na hionstraimí Comhphobail atá ann cheana a bhaineann ar leithligh le hoibrithe, le daoine féinfhostaithe, chomh maith le mic léinn agus daoine neamhghníomhacha eile a chódú agus a athbhreithniú chun an ceart chun saorghluaiseachta agus cónaithe atá ag saoránaigh uile an Aontais a shimpliú agus a neartú.
[...]
(5)
Chun go bhfeidhmeofaí faoi choinníollacha oibiachtúla na saoirse agus na dínite, ba cheart an ceart atá ag saoránaigh uile an Aontais gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát a dheonú freisin do bhaill a dteaghlaigh, is cuma cén náisiúntacht atá acu [...]’.
7
Luaitear in Airteagal 2 den Treoir sin, dar teideal ‘Sainmhínithe’, i mír 2(d):
‘Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
2)
“ball den teaghlach”:
[...]
d)
gaolta díreacha ar daoine cleithiúnacha iad [...]’.
8
Foráiltear le hAirteagal 3(1) den Treoir sin, dar teideal ‘Tairbhithe’:
‘Beidh feidhm ag an Treoir seo maidir le gach saoránach den Aontas a bhogann go Ballstát eile seachas an Ballstát ar náisiúnach de é nó atá ina gcónaí ann, agus maidir le baill dá dteaghlaigh mar a shainmhínítear in Airteagal 2(2) a ghabhann leo nó a théann in éineacht leo.’
9
Cuimsítear i gCaibidil III de Threoir 2004/38, dar teideal ‘Ceart cónaithe’, go háirithe Airteagail 7 agus 14 de.
10
In Airteagal 7, dar teideal ‘Ceart cónaithe ar feadh níos mó ná trí mhí’, déantar foráil i mír 1:
‘Beidh ceart cónaithe ag gach saoránach den Aontas ar chríoch Bhallstáit eile ar feadh tréimhse níos faide ná trí mhí más rud é:
a)
go bhfuil sé ina oibrí nó ina dhuine féinfhostaithe sa Bhallstát óstach; nó
b)
go bhfuil acmhainní leordhóthanacha aige dó féin agus dá bhaill teaghlaigh gan bheith ina ualach ar chóras cúnaimh shóisialta an Bhallstáit óstaigh le linn a thréimhse chónaithe agus cumhdach cuimsitheach árachais breoiteachta a bheith aige sa Bhallstát óstach, [...]
c)
–
go bhfuil sé cláraithe i mbunaíocht phríobháideach nó phoiblí, atá creidiúnaithe nó maoinithe ag an mBallstát óstach ar bhonn a reachtaíochta nó a chleachtais riaracháin, chun na críche príomha cúrsa staidéir a leanúint, lena n-áirítear gairmoiliúint; agus
–
go bhfuil cumhdach cuimsitheach árachais breoiteachta aige sa Bhallstát óstach agus go n‑áiritheoidh sé don údarás náisiúnta ábhartha, trí bhíthin dearbhú nó trí cibé modh coibhéiseach a roghnóidh sé, go bhfuil acmhainní leordhóthanacha aige dó féin agus dá bhaill teaghlaigh le nach mbeidh sé ina ualach ar chóras cúnaimh shóisialta an Bhallstáit óstaigh le linn a thréimhse chónaithe; nó
d)
gur ball teaghlaigh é atá in éineacht le saoránach de chuid an Aontais nó ag bualadh leis, agus go gcomhlíonann an saoránach sin na coinníollacha dá dtagraítear i míreanna (a), (b) nó (c).’
11
Foráiltear in Airteagal 14 den Treoir sin, dar teideal ‘Cothabháil an chirt cónaithe’, i mír 2:
‘Tá ceart cónaithe ag saoránaigh an Aontais agus ag baill dá dteaghlaigh dá bhforáiltear in Airteagail 7, 12 agus 13 fad a chomhlíonann siad na coinníollacha atá leagtha amach sna hAirteagail sin.
I gcásanna sonracha ina bhfuil amhras réasúnach ann i dtaobh an gcomhlíonann saoránach den Aontas nó a bhaill teaghlaigh na coinníollacha a leagtar amach in Airteagail 7, 12 agus 13, féadfaidh na Ballstáit a fhíorú an gcomhlíontar na coinníollacha sin. Ní dhéanfar an fíorú sin go córasach.’
12
Foráiltear le hAirteagal 16(1) den Treoir sin, atá i gCaibidil IV di, dar teideal ‘An ceart buanchónaithe’:
‘Beidh ceart buanchónaithe ag saoránaigh den Aontas a bhfuil cónaí orthu go dleathach ar feadh tréimhse leanúnach 5 bliana sa Bhallstát óstach. Ní bheidh an ceart sin faoi réir na gcoinníollacha dá bhforáiltear i gCaibidil III.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na hÉireann
Rialachán 2015
13
Tá na Rialacháin chun Treoir 2004/38 a thrasuí i ndlí na hÉireann le fáil i Rialacháin na gComhphobal Eorpach (Saorghluaiseacht Daoine) 2015, a tháinig in ionad, ón 1 Feabhra 2016, Rialacháin na gComhphobal Eorpach (Saorghluaiseacht Daoine) (Uimh. 2) 2006 [Rialachán a bhaineann leis na Comhphobail Eorpacha (saorghluaiseacht daoine) (Uimh. 2) 2006], ón 18 Nollaig 2006 (‘Rialacháin 2015’).
14
In Airteagal 3(5)(b) de Rialacháin 2015, sainmhínítear ‘ball teaghlaigh aitheanta shaoránach an Aontais’ mar seo a leanas:
‘i)
céile nó páirtnéir sibhialta shaoránach an Aontais,
(ii)
ina shliochtach díreach de shaoránach an Aontais, nó de chéile nó páirtnéir sibhialta shaoránach an Aontais atá:
I)
faoi bhun 21 bhliain d’aois, nó
II)
ag brath ar an saoránach de chuid an Aontais nó ar a chéile nó ar a pháirtnéir sibhialta, nó
iii)
gaol díreach cleithiúnach i líne shinsearach shaoránach an Aontais, nó a chéile nó a páirtnéir sibhialta.’
15
Bunaítear an ceart chun cónaí in Éirinn in Airteagal 6 den Rialachán sin, ina sonraítear an méid seo a leanas i mír 3(a):
‘Féadfaidh saoránach den Aontas cónaí sa Stát ar feadh tréimhse níos faide ná trí mhí:
i)
gur oibrí nó féinfhostaithe sa Stát é nó í, nó
(ii)
go bhfuil dóthain acmhainní aige nó aici dó féin agus dá bhaill teaghlaigh chun nach dtiocfaidh siad chun bheith ina n‑ualach míréasúnach ar chóras cúnaimh shóisialaigh an Stáit, agus go bhfuil árachas cuimsitheach breoiteachta aige nó aici ina leith féin agus i leith daoine dá theaghlach nó dá teaghlach, nó
iii)
go bhfuil sé cláraithe i bhforas oideachais atá formheasta nó maoinithe ag an Stát chun staidéar a dhéanamh ann go príomha agus go bhfuil cumhdach cuimsitheach árachais breoiteachta aige dó féin agus dá bhaill teaghlaigh agus, trí dhearbhú nó ar shlí eile, go gcuireann sé ina luí ar an Aire go bhfuil acmhainní leordhóthanacha aige dó féin agus dá bhaill teaghlaigh ionas nach mbeidh sé ina ualach míréasúnach ar chóras cúnaimh shóisialaigh an Stáit, nó
iv)
faoi réir mhír 4, is ball de theaghlach saoránaigh den Aontas é nó í a chomhlíonann ceann amháin nó níos mó de na coinníollacha dá dtagraítear i gclásal i), ii) nó iii).’
16
Leagtar amach in Airteagal 11(1) den Rialachán sin na coinníollacha maidir le ceart cónaithe a choinneáil in Éirinn. Luaitear an méid seo a leanas san fhoráil sin:
‘Beidh duine a chónaíonn sa Stát faoi Rialachán 6, 9 nó 10 i dteideal leanúint de bheith ina chónaí nó ina cónaí sa Stát fad a shásóidh sé nó sí an fhoráil iomchuí den Rialachán lena mbaineann agus nach dtiocfaidh sé nó sí chun bheith ina ualach míréasúnach ar chóras cúnaimh shóisialaigh an Stáit.’
Dlí 2005
17
Foráiltear le hAirteagal 210 (1) agus (9) den Social Welfare Consolidation Act 2005 (Dlí comhdhlúite 2005 maidir le cosaint shóisialta ‘Acht 2005’):
‘1.   Faoi réir fhorálacha an Achta seo, beidh liúntas (‘sochar míthreorach’) iníoctha le duine:
a)
a bhfuil 16 bliana d’aois slánaithe aige ach nach bhfuil an aois scoir sroichte aige;
b)
a gcuirtear bac substaintiúil air, de thoradh míchumas áirithe, i bhfeidhmiú fostaíochta (‘fostaíocht leordhóthanach’ sa chaibidil seo) a bheadh, dá mba rud é nach raibh an míchumas sin ar an duine, oiriúnach dá aois, dá thaithí agus dá cháilíochtaí nó dá haois, dá taithí nó dá cáilíochtaí, cibé acu atá nó nach bhfuil seirbhís oiliúna míchumais aige nó aici faoi Airteagal 68 den Health Act 1970 (An tAcht Sláinte 1970).
c)
nach mó a acmhainn mhaireachtála sheachtainiúil, faoi réir fho-alt (2), ná méid an sochair mhíthreoraigh (a d’fhéadfaí a mhéadú) a gheobhadh an duine sin faoi Chaibidil 10 dá mba rud é nach raibh aon chóir maireachtála aige.
[...]
9.   Ní bheidh duine i dteideal sochar míthreorach a fháil faoin roinn seo mura rud é go bhfuil gnáthchónaí air nó uirthi ar chríoch an Stáit.’
18
De réir Airteagal 246(1) agus (5) de dhlí 2005:
‘1.   Ciallaíonn ceanglas, i ngach ceann de na forálacha a shonraítear i mír 3, nach mór do dhuine gnáthchónaí a bheith air ar chríoch an Stáit:
a)
ní mór don duine cónaí go rialta i gcríoch an Stáit ar an dáta a gcuirtear isteach an t‑iarratas agus ní mór dó cónaí de ghnáth ar chríoch an Stáit tar éis an t‑iarratas a bheith déanta ionas go leanfar d’aon teidlíocht ar an sochar míthreorach a ndearnadh iarratas ina leith;
b)
gur oibrí nó duine féinfhostaithe a bhfuil cónaí air nó uirthi ar chríoch an Stáit an duine i gcomhréir le hAirteagal 7 de Threoir 2004/38 [...]
c)
gur ball teaghlaigh de chuid duine dá dtagraítear i bpointe (b) é an duine [...]
[...]
5.   D’ainneoin mhíreanna 1 go 4, agus faoi réir mhír 9, ní mheasfar, chun críocha an Achta seo, cónaí rialta i gcríoch an Stáit a bheith ar dhuine nach bhfuil ceart cónaithe aige nó aici i gcríoch an Stáit.
[...]’
Na príomhimeachtaí agus na ceisteanna arna dtarchur
19
Is í GV, náisiúnach Rómánach, máthair AC, ar náisiúnach Rómánach í freisin, a bhfuil cónaí uirthi agus atá ag obair in Éirinn. Fuair AC náisiúntacht Éireannach freisin trí eadóirseacht.
20
Le linn na tréimhse ó 2009 go 2016, bhí GV ina cónaí in Éirinn roinnt uaireanta sular fhill sí, gach uair, ar an Rómáin nó ar an Spáinn. Ina theannta sin, bhí sí ag brath, ó thaobh airgeadais de, ar a hiníon, a sheol a cuid airgid go tréimhsiúil.
21
Ó 2017 i leith, tá GV ina cónaí in Éirinn lena hiníon. An 28 Meán Fómhair 2017, mar gheall ar an meath ar a riocht sláinte a bhaineann le hairtríteas, rinne GV iarratas ar sochar míthreorach ar bhonn Acht 2005.
22
Deir an chúirt a rinne an tarchur gurb ionann an liúntas sin, arb é is cuspóir dó tairbhithe a chosaint ar an mbochtaineacht, agus sochar cúnaimh shóisialta a íoctar gan iallach a bheith ar an duine lena mbaineann ranníocaíochtaí slándála sóisialta a íoc. Thairis sin, is léir ón ordú tagartha nach mór don duine lena mbaineann, chun bheith incháilithe don liúntas sin, coinníollacha áirithe a chomhlíonadh, eadhon coinníollacha a bhaineann lena aois, lena mhíchumas agus lena acmhainní. Ina theannta sin, cuireann dlí na hÉireann cosc ar an liúntas céanna a íoc le duine nach bhfuil gnáthchónaí air nó uirthi in Éirinn, amhail duine nach bhfuil ceart cónaithe aige nó aici sa Bhallstát sin. Ar deireadh, tugann an chúirt sin dá haire gurb ionann an sochar míthreorach agus ‘sochar airgid speisialta neamhranníocach’ de réir bhrí Rialachán Uimh. 883/2004.
23
Le cinneadh an 27 Feabhra 2018, diúltaíodh d’iarratas GV ar sochar míthreorach. Díbheadh an t‑achomharc a rinne GV i gcoinne an chinnidh sin freisin le cinneadh an 12 Feabhra 2019. Ba é an chúis a bhí le diúltú don iarratas sin agus don achomharc sin ná nach raibh ceart cónaithe in Éirinn ag GV.
24
Tar éis iarraidh a rinne eagraíocht neamhrialtasach thar ceann GV, rinneadh athbhreithniú ar an gcinneadh sin an 12 Feabhra 2019. Le cinneadh an 2 Iúil 2019, chinn an Appeals Officer (Oifigeach Achomhairc, Éire) go raibh ceart cónaithe ag GV, mar ghaol díreach cleithiúnach i líne shinsearach shaoránach an Aontais, oibrí in Éirinn, ach nach raibh sí i dteideal cúnamh sóisialta a fháil.
25
Cuireadh iarratas ar athbhreithniú faoi bhráid Stiúrthóir na hOifige Achomhairc. Dheimhnigh an chúirt sin, le cinneadh an 23 Iúil 2019, nach raibh GV i dteideal an sochair mhíthreoraigh ós rud é, i gcomhréir le hAirteagal 11(1) de Rialacháin 2015, go mbeadh sí ina hualach míréasúnta ar an gcóras náisiúnta cúnaimh shóisialta dá ndeonófaí an liúntas sin di agus, dá bhrí sin, nach mbeadh ceart cónaithe aici a thuilleadh.
26
Rinne GV achomharc i gcoinne an chinnidh sin chuig an High Court (Ard-Chúirt, Éire). Le breithiúnas an 29 Bealtaine 2020, chuir an chúirt sin cinneadh an 23 Iúil 2019 ar neamhní. Sa bhreithiúnas sin, chinn an chúirt sin, go háirithe, go raibh Airteagal 11(1) de Rialacháin 2015, sa mhéid is go gcuireann sí faoi réir ceart cónaithe duine de theaghlach saoránaigh Éireannaigh, mar GV, ar an gcoinníoll nár cheart go mbeadh an ball seo den teaghlach ina ualach míréasúnta ar chóras cúnaimh shóisialaigh an Stáit, ag luí le Treoir 2004/38. De réir na cúirte céanna, ós rud é go suitear, tráth a dtagann an ball teaghlaigh sin leis an saoránach de chuid an Aontais lena mbaineann, go bhfuil sé ag brath ar an saoránach sin de chuid an Aontais, ní cheanglófar go mbeadh an ball teaghlaigh céanna fós ag brath ar an saoránach Aontais sin chun leanúint de leas a bhaint as ceart cónaithe sa Bhallstát aíochta.
27
Rinne Stiúrthóir na hOifige Achomhairc agus an tAire Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí achomharc i gcoinne an bhreithiúnais sin chuig an Court of Appeal (an Chúirt Achomhairc, Éire), arb í an chúirt a rinne an tarchur í.
28
Is léir ón ordú tagartha, de réir an Aire Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí, go n‑áirítear leis an gcoincheap ‘ball teaghlaigh’, de réir bhrí phointe 2 d’Airteagal 2(d) de Threoir 2004/38, an ceanglas go leanfaidh an ball teaghlaigh de bheith ag brath ar an saoránach den Aontas lena mbaineann fad is a agraítear an ceart cónaithe díorthaithe. Dá bhrí sin, i gcás ina dtiocfaidh deireadh leis an ngaol spleáchais idir an ball teaghlaigh sin agus an saoránach sin de chuid an Aontais, inter alia, mar gheall ar shochar cúnaimh shóisialta a íoc amhail an sochar míthreorach, ní féidir leis an mball teaghlaigh sin, a bheidh spleách ó thaobh airgeadais de ar chóras cúnaimh shóisialta an Bhallstáit óstaigh, leas a bhaint a thuilleadh as ceart cónaithe den sórt sin. Ar an gcéad dul síos, tacaítear le léiriú den sórt sin le foclaíocht na forála sin agus le foclaíocht Airteagal 14(2) den Treoir sin agus, ar an dara dul síos, ní thagann sé salach ar chásdlí na Cúirte.
29
Luann an chúirt a rinne an tarchur, ar an taobh eile, go gcuireann GV in iúl, go bunúsach, gur foráil atá curtha ó bhail ag neamhdhleathacht é Airteagal 11(1) de Rialacháin 2015, trí rochtain ar shochar cúnaimh shóisialta a thabhairt do dhuine de theaghlach saoránaigh den Aontas atá fostaithe ag a bhfuil ceart cónaithe díorthaithe bunaithe ar a spleáchas ar an oibrí sin faoi réir ‘ualach neamhréasúnta ar chóras cúnaimh shóisialta an Stáit’, cé nach bhfuil coinníoll den sórt sin in Airteagal 7 de Threoir 2004/38. De réir GV, deimhníonn cásdlí na Cúirte maidir leis an gcoincheap ‘cleithiúnais’ a sheasamh. Ina theannta sin, leis an argóint a chuir an tAire Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí chun cinn, sáraítear a ceart chun cóir chomhionann a fháil, a ráthaítear in Airteagal 24(1) den Treoir sin.
30
Is sa chomhthéacs seo a chinn an Chúirt Achomhairc bac a chur ar a rialú agus na ceisteanna seo a leanas a chur faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘1)
An bhfuil an ceart cónaithe díorthaithe a fhaigheann gaol díreach i líne shinsearach saoránaigh fostaithe de chuid an Aontais ó Airteagal 7(1)(d) de Threoir [2004/38] faoi réir spleáchas leanúnach an tuismitheora sin ar an duine fostaithe sin?
2)
An gcuirtear cosc le Treoir [2004/38] ar Bhallstát óstach rochtain ar shochar cúnaimh shóisialta a theorannú do bhall teaghlaigh oibrí saoránaigh den Aontas a bhfuil ceart cónaithe díorthaithe aige bunaithe ar a spleáchas ar an oibrí sin i gcás ina bhfágfadh rochtain ar an sochar sin nach mbeadh sé ag brath ar an oibrí sin a thuilleadh?
3)
An gcuirtear cosc le Treoir [2004/38] ar Bhallstát óstach teorainn a chur le rochtain ar shochar cúnaimh shóisialta do bhall teaghlaigh oibrí saoránaigh den Aontas a bhfuil ceart cónaithe díorthaithe aige bunaithe ar a spleáchas ar an oibrí sin, ar an bhforas go mbeidh an ball teaghlaigh lena mbaineann ina ualach míréasúnta ar chóras cúnaimh shóisialta an Stáit mar thoradh ar an sochar sin a íoc?’
An iarraidh an chuid ó bhéal den nós imeachta a athoscailt
31
Le doiciméad a taisceadh i gClárlann na Cúirte an 19 Márta 2023, tar éis Thuairim an Abhcóide Ghinearálta a thíolacadh, d’iarr na cosantóirí sna príomhimeachtaí go n‑athosclófaí an chuid ó bhéal den nós imeachta, de bhun Airteagal 83 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte.
32
Mar thaca lena n‑éileamh, áitíonn na cosantóirí sin, go bunúsach, go measann an tAbhcóide Ginearálta ina Tuairim go bhfuil gá le ‘tacaíocht mhothúchánach’ agus, dá bhrí sin, go nglacfaí léiriú leathan ar an gcoincheap ‘cleithiúnas’, faoi phointe 2 d’Airteagal 2(d) agus Airteagal 7(1)(d) de Threoir 2004/38, eadhon a mheas go dtagraíonn an coincheap sin don ghá atá le ‘tacaíocht mhothúchánach’ agus, dá bhrí sin, do riachtanais eile seachas riachtanais ábhartha agus, go háirithe, riachtanais airgeadais, a sháródh teorainneacha ábhar na díospóide sna príomhimeachtaí agus, dá bhrí sin, atá beartaithe chun ultra petita a rialú.
33
Ina theannta sin, níor pléadh an cheist an bhféadfadh an coincheap sin spleáchas mothúchánach a chumhdach, go hiomlán nó go páirteach, le linn na coda scríofa den nós imeachta ná le linn na héisteachta. Dá bhrí sin, ba cheart an cás a chinneadh ar bhonn argóint nár pléadh idir na páirtithe ná na páirtithe leasmhara dá dtagraítear in Airteagal 23 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh.
34
Chuige sin, ba cheart a mheabhrú faoin dara mír d’Airteagal 252 CFAE, go dtíolacann an tAbhcóide Ginearálta go poiblí, le neamhchlaontacht agus neamhspleáchas iomlán, aighneachtaí réasúnaithe i gcúirt oscailte ar chásanna ina n‑éilítear a rannpháirtíocht i gcomhréir le Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, a cheangal ar a idirghabháil. Níl an Chúirt Bhreithiúnais faoi cheangal ag na conclúidí seo ná ag an réasúnaíocht a dtiocfaidh an tAbhcóide Ginearálta faoina bráid (breithiúnas an 12 Bealtaine 2022, Schneider Electric agus páirtithe eile, C‑556/20, EU:C:2022:378, mír 30 agus an cásdlí dá dtagraítear).
35
Ina theannta sin, tá sé ráite ag an gCúirt nach féidir easaontú páirtí leasmhar dá dtagraítear in Airteagal 23 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta, is cuma cad iad na ceisteanna a scrúdaíonn an tAbhcóide Ginearálta ina Thuairim, a bheith ina bhforas ann féin lena dtugtar bonn cirt le hathoscailt na coda ó bhéal den nós imeachta (breithiúnas an 12 Bealtaine 2022, Schneider Electric agus páirtithe eile, C‑556/20, EU:C:2022:378, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear).
36
Cinnte, féadfaidh an Chúirt, tráth ar bith, tar éis an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, a ordú go ndéanfar céim ó bhéal an nós imeachta a athoscailt, i gcomhréir le hAirteagal 83 de na Rialacha Nós Imeachta, go háirithe má mheasann sí nach bhfuil dóthain eolais aici, nó nuair a thíolacfaidh páirtí, tar éis dheireadh na céime seo den nós imeachta, fíoras nua ar dóigh go mbeidh tionchar cinntitheach aige ar a chinneadh, nó nuair nach mór an cás a chinneadh ar bhonn argóint nach bhfuil pléite idir na páirtithe nó na páirtithe leasmhara dá dtagraítear in Airteagal 23 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh.
37
Sa chás seo, áfach, tá an fhaisnéis go léir is gá ag an gCúirt chun breithiúnas a thabhairt agus níor cheart an cás a chinneadh ar bhonn argóint nár pléadh ag céimeanna scríofa agus ó bhéal an nós imeachta. I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara gur pléadh, go háirithe, ag an éisteacht ceist raon feidhme an choincheapa ‘cleithiúnais’, de réir bhrí phointe 2 Airteagal 2(d) agus Airteagal 7(1)(d) de Threoir 2004/38, go háirithe an cheist an bhféadfadh an spleáchas sin a bheith mothúchánach.
38
Ina theannta sin, san iarraidh chun an chuid den nós imeachta a athoscailt ó bhéal, níl aon fhíorais nua de chineál a d’fhéadfadh a bheith ina thoisc chinntitheach don chinneadh a iarrtar ar an gCúirt a thabhairt sa chás sin.
39
Sna himthosca sin, measann an Chúirt, tar éis an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, nach gá a ordú go n‑athosclófaí an chuid sin den nós imeachta ó bhéal.
Na ceisteanna le haghaidh réamhrialú
40
Mar réamhphointe, ba cheart a thabhairt faoi deara, cé go bhfuil a ceist teoranta go foirmiúil ag an gcúirt a rinne an tarchur do léiriú Threoir 2004/38, nach gcuireann an fíoras sin cosc ar an gCúirt na gnéithe uile a bhaineann le léiriú dhlí an Aontais a chur ar fáil don chúirt a rinne an tarchur, ar gnéithe iad a d’fhéadfadh a bheith ina gcúnamh agus an cás atá ar feitheamh os a comhair á bhreithniú, cibé acu ar tharchuir nó nár thagair an chúirt sin dóibh ina ceist (breithiúnas an 14 Samhain 2017, Lounes, C‑165/16, EU:C:2017:862, mír 28 agus an cásdlí dá dtagraítear).
41
Sa chás seo, is léir ón ordú tagartha go bhfuair AC, saoránach Rómánach agus iníon GV, a d’fheidhmigh a saoirse gluaiseachta trí chónaí agus obair in Éirinn, náisiúntacht Éireannach in 2016 trí eadóirseacht.
42
I dtaca leis sin, ba cheart a mheabhrú go bhfuil aon chearta a thugtar le Treoir 2004/38 do bhaill teaghlaigh saoránaigh de chuid an Aontais a bhfuil náisiúntacht Bhallstáit acu féin agus a théann in éineacht leis an saoránach seo den Aontas nó a théann leis, ar leith ón uathrialach cearta a fhéadfaidh na comhaltaí sin a dhíorthú ón treoir seo de bhua a stádais féin mar shaoránaigh den Aontas, a dhíorthaítear ó na cearta sin atá ag an saoránach sin den Aontas mar thoradh ar shaoirse gluaiseachta a fheidhmiú (féach, chuige sin, breithiúnas an 14 Samhain 2017, Lounes (C‑165/16, EU:C:2017:862, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear).
43
Mar sin féin, ní rialaítear le Treoir 2004/38 ach coinníollacha iontrála agus cónaithe saoránaigh den Aontas i mBallstáit seachas an Ballstát ar náisiúnach díobh é. Ós rud é, i gcomhréir le prionsabal an dlí idirnáisiúnta, nach féidir le Ballstát an ceart a dhiúltú dá náisiúnaigh féin dul isteach ina chríoch agus fanacht inti agus, dá bhrí sin, tá ceart neamhchoinníollach cónaithe acu ann, níl sé beartaithe go rialódh an treoir sin áit chónaithe saoránaigh de chuid an Aontais sa Bhallstát ar náisiúnach de é. Dá bhrí sin, i bhfianaise an chásdlí dá dtagraítear sa mhír roimhe seo den bhreithiúnas seo, níl sé beartaithe ach oiread ceart cónaithe díorthaithe a thabhairt i gcríoch an Bhallstáit sin do bhaill teaghlaigh an tsaoránaigh sin den Aontas (féach, chuige sin, breithiúnas an 14 Samhain 2017, Lounes (C‑165/16, EU:C:2017:862, míreanna 33 agus 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).
44
Leanann sé ón méid sin roimhe seo, sa chás seo, ós rud é go bhfuil eadóirseacht AC in Éirinn, níl sé beartaithe, i bprionsabal, go rialódh Treoir 2004/38 a cheart cónaithe in Éirinn, ná an ceart cónaithe díorthaithe atá ag a bhaill teaghlaigh, i gcás inarb iomchuí, de réir bhrí Airteagal 2(2) den Treoir sin, amhail GV.
45
Mar sin féin, chinn an Chúirt nach féidir staid náisiúnaigh de Bhallstát a d’fheidhmigh a shaoirse gluaiseachta trí thaisteal chuig críoch Bhallstáit eile agus cónaí go dleathach inti a bheith comhionann le staid inmheánach amháin toisc go bhfuair an náisiúnach sin, le linn na tréimhse cónaithe sin, náisiúntacht an Bhallstáit óstaigh i dteannta a náisiúntachta tionscnaimh. Thuig sí as sin go gceanglaítear le héifeachtacht na gceart a thugtar do shaoránaigh an Aontais in Airteagal 21(1) CFAE go bhféadfaidh saoránach de chuid an Aontais atá i staid den sórt sin leanúint, sa Bhallstát óstach, de na cearta a dhíorthaítear ón bhforáil sin a theachtadh, tar éis náisiúntacht an Bhallstáit sin a fháil, i gcás inarb iomchuí, de bhreis ar a náisiúntacht tionscnaimh, agus, go háirithe, go mbeidh sé nó sí in ann gnáthshaol teaghlaigh a bheith aige nó aici sa Bhallstát sin, trí leas a bhaint as náisiúntacht a bhaill teaghlaigh sa Bhallstát sin, in éineacht leis (féach, chuige sin, breithiúnas an 14 Samhain 2017, Lounes, C‑165/16, EU:C:2017:862, míreanna 49, 52 agus 53).
46
In Airteagal 21(1), ina leagtar síos go ginearálta an ceart atá ag gach saoránach den Aontas gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát, faightear léiriú sonrach, inter alia, in Airteagal 45 CFAE maidir le saorghluaiseacht oibrithe [féach, chuige sin, breithiúnas an 11 Samhain 2021, MH agus ILA (Cearta pinsin i gcás féimheachta), C‑168/20, EU:C:2021:907, mír 61 agus an cásdlí dá dtagraítear].
47
Dá bhrí sin, le héifeachtacht na gceart a thugtar d’oibrithe an Aontais le hAirteagal 45(1) CFAE, ceanglaítear go bhféadfar ceart cónaithe díorthaithe a dheonú do bhall teaghlaigh oibrí ar saoránach den Aontas é, tar éis dó a shaoirse gluaiseachta a fheidhmiú trí chónaí agus oibriú sa Bhallstát óstach.
48
Maidir leis na coinníollacha a bhaineann leis an gceart cónaithe díorthaithe atá ag an mball teaghlaigh a dheonú, níor cheart na coinníollacha sin a bheith níos déine ná na coinníollacha a leagtar síos i dTreoir 2004/38 maidir le ceart cónaithe den chineál céanna a dheonú do bhall teaghlaigh saoránaigh den Aontas a d’fheidhmigh a cheart chun saorghluaiseachta trína bhunú féin i mBallstát seachas an Ballstát ar náisiúnach de é. Fiú mura gcumhdaíonn an treoir sin cás amhail an cás dá dtagraítear i mír 45 den bhreithiúnas seo, ní mór í a chur i bhfeidhm de réir analaí maidir leis an staid sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 14 Samhain 2017, Lounes, C‑165/16, EU:C:2017:862, mír 61 agus an cásdlí dá dtagraítear).
49
Ina theannta sin, ba cheart a mheabhrú go ndeirtear in Airteagal 45(2) CFAE go gciallaíonn saorghluaiseacht oibrithe go ndíothófar gach idirdhealú, bunaithe ar náisiúntacht, idir oibrithe na mBallstát, maidir le fostaíocht, luach saothair agus dálaí oibre eile. Tugtar léiriú nithiúil ar an bhforáil sin, sa réimse sonrach a bhaineann le buntáistí sóisialta a dheonú, in Airteagal 7(2) de Rialachán Uimh. 492/2011, ina luaitear go mbeidh na buntáistí céanna sóisialta agus cánach ag oibrí ar náisiúnach de Bhallstát é, i gcríoch na mBallstát eile nach náisiúnach díobh é, agus atá ag oibrithe náisiúnta (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2020, Jobcenter Krefeld, C‑181/19, EU:C:2020:794, míreanna 44 agus 78).
50
Leanann sé, mutatis mutandis, ón gcásdlí dá dtagraítear i míreanna 45 agus 48 den bhreithiúnas seo go bhfaigheann náisiúnach de chuid Ballstáit a bhog go Ballstát eile agus a bhfuil cónaí air i mBallstát eile náisiúntacht an dara Ballstát ina dhiaidh sin, de bhreis ar a náisiúntacht tionscnaimh, go mbainfí an ceart chun cóir chomhionann de, de bhun Airteagal 45(2) CFAE, mar a chuirtear chun feidhme le hAirteagal 7(2) de Rialachán Uimh. 492/2011 é, agus nach mór nach mbeadh na coinníollacha a bhaineann le deonú buntáistí sóisialta níos déine ná na coinníollacha dá dtagraítear san fhoráil dheireanach sin.
51
Is i bhfianaise na mbreithnithe roimhe seo nach mór freagra a thabhairt ar na ceisteanna a tarchuireadh, ar ceisteanna iad nach mór a thuiscint, sa chomhthéacs sin, go mbaineann siad le léirmhíniú Airteagal 45 CFAE, arna chur chun feidhme le reachtaíocht thánaisteach.
52
I ndáil leis sin, is léir ón ordú tarchuir nach bhfuil díospóid ann go raibh GV ina gaol díreach i líne shinsearach oibrí ar saoránach den Aontas é, eadhon AC, tráth a chuaigh sí isteach san oibrí sin sa Bhallstát sin agus ag an am a rinne sí iarratas ar shochar míthreorach. Mar sin féin, measann an tAire Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí, go bunúsach, go dtabharfadh íocaíocht an liúntais seo le GV le fios nach ar a hiníon a bheadh an fhreagracht a thuilleadh, ach ar chóras cúnaimh shóisialaigh na hÉireann. Dá réir sin, ós rud é nach gcomhlíonann GV a thuilleadh an coinníoll a leagtar síos i bpointe 2 d’Airteagal 2(d) de Threoir 2004/38, cailleann sí a ceart cónaithe díorthaithe sa Bhallstát óstach, i gcomhréir le hAirteagal 11(1) de Rialacháin 2015, rud a fhágann go gcoinneofar ceart cónaithe díorthaithe gaoil dhírigh sa líne shinsearach faoi réir, inter alia, an choinníll nach mbeidh an gaol díreach sin sa líne shinsearach ina ualach míréasúnta ar chóras cúnaimh shóisialta an Bhallstáit óstaigh.
53
Is sa chomhthéacs sin a fhiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, trína ceisteanna arna dtarchur chun réamhrialú, arb iomchuí iad a scrúdú le chéile, an gá Airteagal 45 CFAE, arna chur chun feidhme le hAirteagal 7(2) de Rialachán Uimh. 492/2011, arna léamh i gcomhar le Treoir 2004/38, a léiriú sa chaoi go gcuirtear bac ar reachtaíocht Bhallstáit lena gceadaítear d’údaráis an Bhallstáit sin diúltú cúnamh sóisialta a dheonú do ghaol díreach sa líne shinsearach, tráth a chuirtear isteach an t‑iarratas ar an sochar sin, tá oibrí ar saoránach den Aontas é ag brath ar an gceart cónaithe, nó fiú tarraingt siar uaidh ar feadh níos mó ná trí mhí, ar an bhforas go mbeadh sé d’éifeacht ag deonú an tsochair sin nach mbeadh an ball teaghlaigh sin ag brath a thuilleadh ar an oibrí ar saoránach den Aontas é agus, dá bhrí sin, go mbeadh sé ina ualach míréasúnta ar chóras cúnaimh shóisialta an Bhallstáit sin.
54
Ar an gcéad dul síos, de réir fhoclaíocht Airteagal 7(1)(d) de Threoir 2004/38, nach mór a chur i bhfeidhm de réir analaí, mar is léir ón gcásdlí dá dtagraítear i mír 48 den bhreithiúnas seo, tá ceart cónaithe ar feadh níos mó ná trí mhí ag ‘ball teaghlaigh a ghabhann le saoránach de chuid an Aontais nó a théann i bpáirt leis agus a chomhlíonann na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 7(a), (b) nó (c)’.
55
Déantar an coincheap ‘baill teaghlaigh’, a úsáidtear in Airteagal 7(1)(d) de Threoir 2004/38, nach mór a chur i bhfeidhm de réir analaí, a shainmhíniú in Airteagal 2(2) den Treoir sin agus a ainmníonn, inter alia, fomhír (d), ‘gaol díreach neamhspleách sa líne shinsearach’.
56
Dá réir sin, leanann sé ó léamh comhcheangailte ar phointe 2 d’Airteagal 2(d) agus Airteagal 7(1)(a) agus (d) de Threoir 2004/38 go bhfuil ceart cónaithe díorthaithe ag gaolta díreacha i líne shinsearach oibrí ar saoránach den Aontas é ar feadh níos mó ná trí mhí, i gcás ina bhfuil siad ‘spleách’ ar an oibrí sin.
57
Maidir leis an gcoinníoll sin, tá sé ráite ag an gCúirt nach mór staid an spleáchais a bheith ann, sa tír óna dtagann an ball teaghlaigh lena mbaineann, tráth a dhéanann sé iarratas ar theacht le chéile leis an saoránach den Aontas a bhfuil sé spleách air (breithiúnas an 16 Eanáir 2014, Reyes, C‑423/12, EU:C:2014:16, mír 30 agus an cásdlí dá dtagraítear).
58
Mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara, áfach, i bpointe 44 dá Tuairim, sa chás as ar eascair an cásdlí dá dtagraítear sa mhír roimhe seo den bhreithiúnas seo, iarradh ar an gCúirt rialú ar na coinníollacha nach mór a chomhlíonadh tráth a ndéanfaidh an duine lena mbaineann iarratas ar cheart cónaithe díorthaithe sa Bhallstát aíochta, seachas ar na coinníollacha nach mór don duine sin a chomhlíonadh chun an ceart sin a choimeád.
59
I ndáil leis an méid sin, ba cheart a mheabhrú go bhforáiltear in Airteagal 14 de Threoir 2004/38, dar teideal ‘Ceart cónaithe a choinneáil’, sa chéad fhomhír de mhír 2 de, go bhfuil ceart cónaithe ag saoránaigh den Aontas agus ag baill dá dteaghlaigh mar a fhoráiltear, inter alia, in Airteagal 7 de, fad a chomhlíonann siad na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 7.
60
Dá bhrí sin, leanann sé ó Airteagal 14(2), arna léamh i gcomhar le pointe 2 d’Airteagal 2(d) agus le hAirteagal 7(1)(a) agus (d) de Threoir 2004/38, go bhfuil ceart cónaithe díorthaithe ag gaol díreach i líne shinsearach oibrí ar saoránach den Aontas é fad is a fhanann sé i gcleithiúnas ar an oibrí sin, go dtí go mbeidh an gaol sin sa líne shinsearach, a raibh cónaí air go dlíthiúil ar feadh tréimhse leanúnach 5 bliana i gcríoch an Bhallstáit óstaigh, in ann ceart buanchónaithe a éileamh i gcomhréir le hAirteagal 16(1) de Threoir 2004/38.
61
Tá léiriú den sórt sin comhsheasmhach le cásdlí na Cúirte ar dá réir a thugtar le tuiscint le coincheap an ‘tairbhí’ de réir bhrí Airteagal 3(1) de Threoir 2004/38 go bhféadfar stádas an tairbhí, fiú má fuarthas é roimhe seo, a chailleadh ina dhiaidh sin mura gcomhlíontar a thuilleadh na coinníollacha, go háirithe iad siúd a leagtar amach in Airteagal 2(2) den Treoir sin, dá dtagraítear in Airteagal 3(1) nach bhfuil siad aontaithe a thuilleadh (féach, chuige sin, breithiúnas an 10 Meán Fómhair 2019, Chenchooliah, C‑94/18, EU:C:2019:693, mír 62 agus an cásdlí dá dtagraítear).
62
Sa chás seo, níl aon díospóid ann go raibh GV ag brath ar a hiníon, eadhon AC, nuair a chuaigh sí isteach inti agus nuair a rinne sí iarratas ar an sochar míthreorach. Dá bhrí sin, tráth an iarratais sin, chomhlíon GV an coinníoll maidir le ceart cónaithe díorthaithe a bheith aige mar ‘bhall teaghlaigh’, i gcomhréir le Treoir 2004/38.
63
Ar an dara dul síos, mar is léir ó mhíreanna 49 agus 50 den bhreithiúnas sin, tá ag oibrí ar saoránach den Aontas é, lena n‑áirítear i staid amhail cás AC, a fuair náisiúntacht an Stáit sin, le linn a chónaithe sa Bhallstát óstach, de bhreis ar a náisiúntacht tionscnaimh, ón gceart chun córa comhionainne, de bhun Airteagal 45(2) CFAE, arna chur chun feidhme le hAirteagal 7(2) de Rialachán Uimh. 492/2011.
64
Maidir le coincheap ‘buntáistí sóisialta’, de réir bhrí Airteagal 7(2), tá sé ráite ag an gCúirt go gcumhdaítear leis na buntáistí uile, cibé acu atá siad nasctha le conradh fostaíochta nó nach bhfuil, a dheonaítear go ginearálta d’oibrithe náisiúnta, go príomha mar gheall ar a stádas oibiachtúil mar oibrí nó de bhrí nach bhfuil siad ach ina gcónaí sa chríoch náisiúnta, agus a ndealraíonn sé, dá bhrí sin, gurb iomchuí iad a leathnú chuig oibrithe ar náisiúnaigh de Bhallstáit eile iad chun a soghluaisteacht a éascú laistigh den Aontas Eorpach agus, dá bhrí sin, a lánpháirtiú sa Bhallstát óstach (breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2020, Jobcenter Krefeld, C‑181/19, EU:C:2020:794, mír 41 agus an cásdlí dá dtagraítear).
65
D’fhéadfadh sochair cúnaimh shóisialta a thagann faoi raon feidhme sonrach Rialachán Uimh. 883/2004, mar a luaigh an chúirt a rinne an tarchur, amhail sochar míthreorach a bheith san áireamh sa choincheap sin. (féach, de réir analaí, breithiúnas an 27 Bealtaine 1993, Schmid, C‑310/91, EU:C:1993:221, mír 17 agus an cásdlí dá dtagraítear).
66
Ina theannta sin, ba cheart a thabhairt faoi deara gurb ionann sochar cúnaimh shóisialta, amhail an sochar míthreorach a dheonaítear do ghaol díreach sa líne shinsearach, agus ‘buntáiste sóisialta’ don oibrí imirceach, de réir bhrí Airteagal 7(2) de Rialachán Uimh. 492/2011, ós rud é go bhfuil an gaol díreach sin sa líne shinsearach sin ag brath ar an oibrí sin, de réir bhrí phointe 2 d’Airteagal 2(d) de Threoir 2004/38. (féach, de réir analaí, breithiúnas an 18 Meitheamh 1987, Lebon, 316/85, EU:C:1987:302, míreanna 12 agus 13). Thairis sin, féadfaidh an gaol díreach cleithiúnach sin sa líne shinsearach, mar thairbhí indíreach den chóir chomhionann a dheonaítear don oibrí sin, brath ar Airteagal 7(2) chun an liúntas sin a fháil más rud é, faoin dlí náisiúnta, go ndeonaítear é go díreach do ghaolta den sórt sin sa líne shinsearach (féach, chuige sin, breithiúnais an 26 Feabhra 1992, Bernini, C‑3/90, EU:C:1992:89, mír 26, agus an 14 Nollaig 2016, Bragança Linares Verruga agus páirtithe eile, C‑238/15, EU:C:2016:949, mír 40).
67
Mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i bpointe 106 dá Tuairim, más rud é, cé go bhfuil gaol díreach sa líne shinsearach ag brath ar oibrí a bhfuil a cheart chun saorghluaiseachta feidhmithe aige, nach bhféadfaí sochar cúnaimh shóisialta a dheonú don ghaol díreach sin sa líne shinsearach, arb ionann é agus ‘buntáiste sóisialta’ don oibrí imirceach a bhféadfaidh gaolta díreacha atá ag brath ar oibrithe ar náisiúnaigh den Bhallstát óstach iad a éileamh, rud a d’fhágfadh go sárófaí cóir chomhionann don oibrí imirceach sin.
68
Mar sin tugann Airteagal 7(2) cosaint in aghaidh idirdhealú a d’fhéadfadh an t‑oibrí imirceach agus baill dá theaghlach, lena n‑áirítear iad siúd dá dtagraítear i bpointe 2 d’Airteagal 2(d) de Threoir 2004/38, a chur faoi réir sa Bhallstát aíochta.
69
Dá bhrí sin, ní féidir tionchar a bheith ag deonú cúnaimh shóisialta sa Bhallstát óstach ar stádas sinsear ‘cleithiúnach’ sa líne shinsearach de réir bhrí phointe 2 d’Airteagal 2(d) de Threoir 2004/38. Chun cinneadh a dhéanamh ar shlí eile, b’ionann glacadh leis go bhféadfadh sé go gcaillfeadh an duine lena mbaineann a stádas mar bhall teaghlaigh chleithiúnaigh dá ndeonófaí sochar den sórt sin agus, dá bhrí sin, go mbeadh bonn cirt le tarraingt siar an tsochair sin nó fiú go gcaillfeadh sé a cheart cónaithe. Chuirfeadh réiteach den sórt sin cosc, sa chleachtas, ar bhall teaghlaigh cleithiúnach iarratas a dhéanamh ar an tairbhe sin agus, dá bhrí sin, bhainfeadh sé an bonn den chóir chomhionann a thugtar d’oibrí imirceach (féach, chuige sin, breithiúnas an 18 Meitheamh 1987, Lebon, 316/85, EU:C:1987:302, mír 20).
70
Dá bhrí sin, le hAirteagal 7(2) de Rialachán Uimh. 492/2011, arna léamh i gcomhar le pointe 2 d’Airteagal 2(d), le hAirteagal 7(1) (a) agus (d) agus le hAirteagal 14(2) de Threoir 2004/38, rannchuidítear leis an gcuspóir a shaothraítear leis an Rialachán sin a bhaint amach, is é sin saorghluaiseacht d’oibrithe a chur chun cinn, a mhéid is féidir na dálaí is fearr a chruthú chun baill teaghlaigh shaoránaigh an Aontais a d’fheidhmigh an tsaoirse sin agus a chleacht slí bheatha sa Bhallstát óstach a lánpháirtiú (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2020, Jobcentre Krefeld, C‑181/19, EU:C:2020:794, mír 51).
71
I ndáil leis sin, ní mór a chur in iúl, trí bhíthin na ranníocaíochtaí cánach a íocann oibrí imirceach leis an mBallstát óstach i gcomhthéacs a ghníomhaíochta mar dhuine fostaithe ann, go rannchuidíonn an t‑oibrí sin le beartais shóisialta an Bhallstáit sin a mhaoiniú agus go gcaithfidh sé, dá bhrí sin, tairbhe a bhaint astu faoi na coinníollacha céanna le hoibrithe náisiúnta. Dá réir sin, ní féidir leis an gcuspóir maidir le bheith ag brath ar ualach airgeadais míréasúnta ar an mBallstát óstach údar a thabhairt le cóir neamhionann idir oibrithe imirceacha agus oibrithe náisiúnta (féach, chuige sin, breithiúnas an 14 Meitheamh 2012, an Coimisiún v an Ísiltír, C‑542/09, EU:C:2012:346, míreanna 66 agus 69).
72
I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar na ceisteanna dá dtagraítear nach mór Airteagal 45 CFAE, arna chur chun feidhme le hAirteagal 7(2) de Rialachán Uimh. 492/2011, arna léamh i gcomhar le pointe 2 d’Airteagal 2(d), Airteagal 7(1)(a) agus (d) agus Airteagal 14(2) de Threoir 2004/38, a léirmhíniú sa chaoi go gcuirtear bac ar reachtaíocht Bhallstáit lena gceadaítear d’údaráis an Bhallstáit sin diúltú cúnamh sóisialta a dheonú do ghaol díreach sa líne shinsearach, atá ag brath, tráth a dhéantar an t‑iarratas a bhaineann leis an sochar sin, ar oibrí ar saoránach den Aontas é, nó fiú ar an gceart cónaithe a tharraingt siar ar feadh níos mó ná trí mhí, ar an bhforas go mbeadh sé d’éifeacht ag deonú an tsochair sin nach mbeadh an ball teaghlaigh sin ag brath a thuilleadh ar an oibrí sin ar saoránach de chuid an Aontais é agus, dá bhrí sin, go mbeidh sé ina ualach míréasúnta ar chóras cúnaimh shóisialta an Bhallstáit sin.
Costais
73
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na príomhpháirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte náisiúnta, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Mór-Dhlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 45 CFAE, arna chur chun feidhme le hAirteagal 7(2) de Rialachán (AE) Uimh. 492/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, an 5 Aibreán 2011, maidir le saoirse gluaiseachta d’oibrithe laistigh den Aontas, arna léamh i gcomhar le pointe 2 d’Airteagal 2(d), Airteagal 7(1)(a) agus (d), agus Airteagal 14(2) de Threoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir leis an gceart atá ag saoránaigh an Aontais agus baill dá dteaghlaigh gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát, agus lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 1612/68 agus lena n‑aisghairtear Treoracha 64/221/CEE, 68/360/CEE, 72/194/CEE, 73/148/CEE, 75/34/CEE, 75/35/CEE, 90/364/CEE, 90/365/CEE agus 93/96/CEE,
Ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
Cuirtear cosc leis ar Rialachán Ballstáit lena gceadaítear d’údaráis an Bhallstáit sin diúltú sochar cúnaimh shóisialaigh a dheonú do shinsearach díreach atá, tráth chur isteach an iarratais a bhaineann leis an sochar sin, faoi chúram oibrí ar saoránach den Aontas Eorpaigh é, nó fiú a cheart cónaithe a tharraingt siar ar feadh níos mó ná trí mhí, ar an bhforas go mbeadh sé d’éifeacht ag deonú an tsochair sin nach mbeadh an ball teaghlaigh sin faoi chúram an oibrí sin is saoránach an Aontais a thuilleadh agus mar sin a thiocfaidh chun bheith ina ualach míréasúnta ar chóras cúnaimh shóisialta an Bhallstáit sin.
Sínithe
(
*1
)	Teanga an cháis: an Béarla.