62024TJ0082_RES
Zaak T‑82/24
Administration of the State Border Guard Service of Ukraine
tegen
Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie
Arrest van het Gerecht (Derde kamer) van 13 november 2024
„Uniemerk – Aanvraag voor Uniebeeldmerk RUSSIAN WARSHIP, GO F**K YOURSELF – Absolute weigeringsgrond – Geen onderscheidend vermogen – Artikel 7, lid 1, onder b), van verordening (EU) 2017/1001 – Politieke slogan – Gelijke behandeling – Beginsel van behoorlijk bestuur – Artikel 71, lid 1, van verordening 2017/1001”
Uniemerk – Definitie en verkrijging van het Uniemerk – Absolute weigeringsgronden – Merken zonder onderscheidend vermogen – Beeldmerk RUSSIAN WARSHIP, GO **K YOURSELF
[Verordening 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad, art. 7, lid 1, b)]
(zie punten 26‑34, 38‑41, 44, 53)
Uniemerk – Definitie en verkrijging van het Uniemerk – Absolute weigeringsgronden – Merken zonder onderscheidend vermogen – Merken die bestaan in politieke slogans – Slogan waarvan de kernboodschap van politieke aard is
[Verordening 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad, art. 7, lid 1, b)]
(zie punten 35, 36)
Uniemerk – Definitie en verkrijging van het Uniemerk – Absolute weigeringsgronden – Globale motivering voor alle betrokken waren en diensten – Motiveringsplicht inzake de weigering van inschrijving – Omvang
(Verordening 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad, art. 7, lid 1, en 94, lid 1, eerste volzin)
(zie punt 37)
Uniemerk – Beslissingen van het Bureau – Beginsel van gelijke behandeling – Beginsel van behoorlijk bestuur – Eerdere beslissingspraktijk van het Bureau – Rechtmatigheidsbeginsel – Noodzaak van een strikt en volledig onderzoek in elk concreet geval
(Verordening 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad)
(zie punten 49‑52)
Samenvatting
In zijn arrest gaat het Gerecht voor het eerst in op de vraag of een „politieke slogan” als merk kan worden ingeschreven.
Een Oekraïense grenswachter, rechtsvoorganger van verzoekster, Administration of the State Border Guard Service of Ukraine, heeft bij het Bureau voor intellectuele eigendom van de Unie (EUIPO) een aanvraag tot inschrijving van het beeldteken „RUSSIAN WARSHIP, GO F * * K YOURSELF” als Uniemerk ingediend voor verschillende waren en diensten (
1
). De onderzoeker heeft deze inschrijvingsaanvraag in haar geheel afgewezen op grond van artikel 7, lid 1, onder f), van verordening 2017/1001 (
2
), dat bepaalt dat de inschrijving van merken die in strijd zijn met de openbare orde of de goede zeden wordt geweigerd. Verzoekster heeft bij het EUIPO beroep ingesteld tegen de beslissing van de onderzoeker. Bij de bestreden beslissing (
3
) heeft de kamer van beroep het beroep verworpen omdat het aangevraagde merk elk onderscheidend vermogen miste voor de betrokken waren en diensten en de inschrijving ervan dus krachtens artikel 7, lid 1, onder b), van verordening 2017/1001 moest worden geweigerd.
Beoordeling door het Gerecht
Het Gerecht merkt op dat verzoekster tevergeefs stelt dat de kamer van beroep blijk heeft gegeven van een onjuiste opvatting door het aangevraagde merk als een „politieke slogan” aan te merken.
De in het aangevraagde merk overgenomen zin werd immers onmiddellijk na het eerste gebruik ervan op grote schaal gebruikt om steun te verkrijgen voor Oekraïne en was dus zeer snel een symbool geworden van de strijd van Oekraïne tegen de agressie van de Russische Federatie. Zo is deze zin herhaaldelijk gebruikt in een politieke context teneinde steun aan Oekraïne uit te drukken en te bevorderen. Een dergelijke situatie stemt volledig overeen met de definitie van een „politieke slogan”, die verzoekster zelf in haar verzoekschrift heeft aangevoerd, dat wil zeggen een uitdrukking die in een politieke of sociale context wordt gebruikt om een idee of doel te herhalen, teneinde het publiek of een doelgroep binnen dat publiek te overtuigen.
De in het aangevraagde merk overgenomen zin werd zeer intensief gebruikt in een niet‑commerciële context en zal door het relevante publiek noodzakelijkerwijs zeer nauw met deze context worden geassocieerd. Die zin is namelijk zeer snel een van de symbolen van de strijd van Oekraïne tegen de Russische agressie geworden, waarbij dit symbool wordt geassocieerd met een soldaat van het Oekraïense leger en dus met Oekraïne. Gezien de uitgebreide media-aandacht voor deze gebeurtenis zal deze zin geassocieerd worden met dit recente historische moment, dat goed bekend is bij de gemiddelde consument in de Unie.
Dienaangaande is het Gerecht van oordeel dat kamer van beroep geen blijk heeft gegeven van een onjuiste rechtsopvatting door te oordelen dat het algemene beginsel dat het relevante publiek weinig aandacht besteedt aan een teken dat niet meteen een aanwijzing geeft over de herkomst van de betrokken waren en diensten, aangezien het dit teken niet als merk zal opvatten of onthouden, ook van toepassing is op tekens waarvan de kernboodschap van politieke aard is.
Gelet op de wezenlijke functie van een merk, te weten de herkomst van de erdoor aangeduide waar of dienst aan te geven, kan een teken deze functie niet vervullen indien de gemiddelde consument bij het zien van het teken daarin niet de aanduiding van de herkomst van de waar of de dienst ziet, maar enkel een politieke boodschap.
Met betrekking tot de motiveringsplicht herinnert het Gerecht eraan dat als dezelfde weigeringsgrond wordt ingebracht voor een categorie of een groep van waren of diensten, de bevoegde autoriteit kan volstaan met een globale motivering voor alle betrokken waren of diensten. Het is juist dat in de rechtspraak is gepreciseerd dat deze mogelijkheid enkel geldt voor waren en diensten die zodanig rechtstreeks en concreet onderling verbonden zijn dat zij een categorie of groep van waren of diensten vormen die voldoende homogeen is. In deze rechtspraak is er ook op gewezen dat bij de beoordeling of de waren en diensten onderling een voldoende rechtstreeks en concreet verband vertonen en kunnen worden ingedeeld in categorieën of groepen die voldoende homogeen zijn, rekening moet worden gehouden met het doel van dit onderzoek, namelijk de beoordeling in concreto van de vraag of het aangevraagde merk valt onder een van de absolute weigeringsgronden mogelijk te maken en te vergemakkelijken. Ook moet de indeling van de betrokken waren en diensten in een of meerdere groepen of categorieën met name gebeuren op basis van de gemeenschappelijke kenmerken die relevant zijn voor de analyse of een bepaalde absolute weigeringsgrond kan worden tegengeworpen aan het aangevraagde merk voor die waren en diensten. Hieruit volgt dat een dergelijke beoordeling in concreto moet worden verricht voor het onderzoek van elke inschrijvingsaanvraag en, in voorkomend geval, voor elk van de verschillende eventueel toepasselijke absolute weigeringsgronden.
In casu heeft de kamer van beroep in de bestreden beslissing geoordeeld dat het aangevraagde merk door het relevante publiek niet zal worden opgevat als aanduiding van een commerciële herkomst. Bovendien heeft zij gepreciseerd dat de in het aangevraagde merk overgenomen zin in de eerste plaats zal worden uitgelegd als een politieke boodschap en dat deze perceptie voor alle door dit merk aangeduide waren of diensten dezelfde is. Hieruit volgt dat de kamer van beroep heeft geoordeeld dat de door het aangevraagde merk aangeduide waren en diensten een voldoende homogene groep vormden, in het licht van de absolute weigeringsgrond die zich volgens haar tegen inschrijving van dat merk verzet.
Aangezien de kamer van beroep terecht heeft geoordeeld dat het aangevraagde merk door het relevante publiek niet zal worden opgevat als aanduiding van een commerciële herkomst, maar als een politieke boodschap ter bevordering van de steun aan de strijd van Oekraïne tegen de militaire agressie van de Russische Federatie, kon zij alle door het aangevraagde merk aangeduide waren en diensten op goede gronden in één enkele categorie samenbrengen, ook al vertonen deze inherent verschillende kenmerken.
Gelet op de specificiteit van het aangevraagde merk en de identieke perceptie ervan door het relevante publiek voor alle waren en diensten waarop de inschrijvingsaanvraag betrekking heeft, heeft de kamer van beroep volgens het Gerecht dus geen blijk gegeven van een onjuiste opvatting door te oordelen dat deze waren en diensten deel uitmaken van één enkele groep waarop de door haar vastgestelde weigeringsgrond op dezelfde wijze van toepassing was. Bijgevolg heeft de kamer van beroep terecht geoordeeld dat het aangevraagde merk elk onderscheidend vermogen mist in de zin van artikel 7, lid 1, onder b), van verordening 2017/1001.
(
1
)	Meer bepaald betrof het aangevraagde merk waren en diensten van de klassen 9, 14, 16, 18, 25, 28 en 41 in de zin van de Overeenkomst van Nice van 15 juni 1957 betreffende de internationale classificatie van waren en diensten ten behoeve van de inschrijving van merken, zoals herzien en gewijzigd.
(
2
)	Verordening (EU) 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2017 inzake het Uniemerk (PB 2017, L 154, blz. 1).
(
3
)	Beslissing van de eerste kamer van beroep van het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (EUIPO) van 1 december 2023 (zaak R 438/2023‑1).