Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Seba’ Awla)
12 ta’ Marzu 2026 (*)
“Rinviju preliminari – Tassazzjoni – Sistema komuni ta' taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) – Tnaqqis tal-VAT tal-input imħallsa – Direttiva 2006/112/KE – It-tieni paragrafu tal-Artikolu 176 – Esklużjoni mid-dritt għal tnaqqis tal-VAT – Xiri ta’ biljetti għal avvenimenti u servizzi ta’ natura rikreattiva – Dħul fis-seħħ tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT fid-data tal-adeżjoni tar-Renju ta’ Spanja mal-Komunità Ekonomika Ewropea – Klawżola ta’ standstill”
Fil-Kawża C‑515/24,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mit-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema, Spanja), permezz ta’ deċiżjoni tat-22 ta’ Lulju 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl-24 ta’ Lulju 2024, fil-proċedura
Randstad España SLU
vs
Administración General del Estado,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Seba’ Awla),
komposta minn F. Schalin (Relatur), President tal-Awla, M. Gavalec u Z. Csehi, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Kokott,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għal Randstad España SLU, minn C. Durán Haeussler, J. M. Martínez Gimeno u A. Villegas Viñeta, avukati,
–        għall-Gvern Spanjol, minn P. Pérez Zapico, bħala aġent,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn C. Calvo Langdon, M. Herold u B. Martenczuk, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat-23 ta’ Ottubru 2025,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 168(a) u tal-Artikolu 176 tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat-28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU 2006, L 347, p. 1, rettifika fil-ĠU 2007, L 335, p. 60, iktar ’il quddiem id-“Direttiva tal-VAT”).
2        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Randstad España SLU u l-Administración General del Estado (l-Amministrazzjoni Ġenerali Ċentrali, Spanja) (iktar ’il quddiem l-“Amministrazzjoni Fiskali”) dwar aġġustament fiskali fil-qasam tat-taxxa fuq il-valur miżjud (iktar ’il quddiem il-“VAT”) li permezz tiegħu din l-amministrazzjoni rrifjutat id-dritt għal tnaqqis tal-VAT tal-input imħallsa u relatata max-xiri ta’ biljetti għal avvenimenti u għal servizzi ta’ natura rikreattiva.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
L-Att li jirrigwarda l-kundizzjonijiet ta’ adeżjoni tar-Renju ta’ Spanja u tar-Repubblika Portugiża u l-aġġustamenti għat-Trattati
3        L-Artikolu 395 tal-Att li jirrigwarda l-kundizzjonijiet ta’ adeżjoni tar-Renju ta’ Spanja u tar-Repubblika Portugiża u l-aġġustamenti għat-Trattati (ĠU 1985, L 302, p. 23) jipprovdi:
“Sakemm ebda terminu ma huwa previst fil-lista li tinsab fl-Anness XXXVI jew f’dispożizzjonijiet oħra ta’ dan l-att, l-Istati Membri l-ġodda għandhom idaħħlu fis-seħħ il-miżuri meħtieġa sabiex, mill-adeżjoni tagħhom, jikkonformaw ruħhom mad-direttivi u mad-deċiżjonijiet fis-sens tal-Artikolu 189 tat-Trattat KEE u tal-Artikolu 161 tat-Trattat Euratom kif ukoll mar-rakkomandazzjonijiet u mad-deċiżjonijiet fis-sens tal-Artikolu 14 tat-Trattat KEFA.” [traduzzjoni mhux uffiċjali] ”
Is-Sitt Direttiva 77/388/KEE
4        L-Artikolu 17(6) tas-Sitt Direttiva tal-Kunsill tas-17 ta’ Mejju 1977, fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ - Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud: bażi uniformi ta’ stima (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 23), kien jipprovdi:
“Qabel perjodu ta’ erba’ snin ta’ l-inqas ikunu għaddew mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva, il-Kunsill [tal-Komunitajiet Ewropej], jaġixxi unanimament fuq proposta mill-Kummissjoni [tal-Komunitajiet Ewropej], għandu jiddeċiedi liema nefqa m’għandiex tkun eleġġibli għal tnaqqis [tal-VAT]. It-taxxa fuq il-valur miżjud fl-ebda ċirkostanza m'għandha tkun imnaqqsa fuq spejjeż li mhux strettament nefqa tan-negozju, bħal dik fuq il-lussu, pjaċiri jew divertiment.
Sa kemm ir-regoli ta’ fuq jidħlu fis-seħħ, Stati Membri jistgħu iżommu l-esklużjonijiet kollha pprovduti taħt il-liġijiet nazzjonali meta din id-Direttiva tidħol fis-seħħ.”
5        Is-Sitt Direttiva tħassret u ġiet issostitwita bid-Direttiva tal-VAT, li daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2007.
Id-Direttiva tal-VAT
6        L-Artikolu 168(a) tad-Direttiva tal-VAT jipprovdi:
“Sakemm il-merkanzija u s-servizzi jintużaw għall-iskopijiet tat-transazzjonijiet taxxabbli ta' persuna taxxabbli, il-persuna taxxabbli għandha tkun intitolata, fl-Istat Membru li fih twettaq dawn it-transazzjonijiet, li tnaqqas mll-VAT li għandha tħallas dan li ġej:
(a)      il-VAT dovuta jew imħallsa f'dak l-Istat Membru rigward provvisti li sarulha ta' merkanzija jew servizzi, li twettqu jew li għad iridu jitwettqu minn persuna taxxabli oħra;”.
7        L-Artikolu 176 tad-Direttiva tal-VAT jipprovdi:
“Il-Kunsill [tal-Unjoni Ewropea], li jaġixxi unanimament fuq proposta mill-Kummissjoni [Ewropea], għandu jistabbilixxi n-nefqa li fir-rispett tagħha l-VAT m'għandhiex tkun tista' titnaqqas. It-VAT fl-ebda ċirkostanza m'għandha tkun tista' titnaqqas fir-rigward tan-nefqa li mhijiex strettament nefqa tan-negozju, bħal dik fuq il-lussu, pjaċiri jew divertiment.
Sa kemm id-disposizzjonijiet imsemmija fl-ewwel paragrafu jidħlu fis-seħħ, l-Istati Membri jistgħu jżommu l-esklużjonijiet kollha pprovduti skond il-liġijiet nazzjonali fl-1 ta’ Jannar 1979 jew, fil-każ ta’ l-Istati Membri li aderew għall-Komunità [Ewropea] wara dik id-data, fid-data ta’ l-adeżjoni tagħhom.”
8        Fid-data ta’ din is-sentenza, il-Kunsill ma adottax lista ta’ spejjeż li ma jagħtux dritt għal tnaqqis tal-VAT.
Id-dritt Spanjol
Il-Liġi Nru 30/1985
9        Il-punti 3 u 5 tal-Artikolu 33(1) tal-Ley 30/1985 del Impuesto sobre el Valor Añadido (il-Liġi 30/1985 dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud), tat-2 ta’ Awwissu 1985 (BOE Nru 190, tad-9 ta’ Awwissu 1985, p. 25214), kienu jipprovdu:
“1.      Dawn li ġejjin ma jistgħux ikunu suġġetti għal tnaqqis:
[...]
3.      It-taxxa tal-input imħallsa għax-xiri jew għall-importazzjoni ta’ ikel jew xorb jew is-servizzi ta’ lukandi, ta’ ristoranti jew ta’ spettakli, ħlief meta dawn ikunu intiżi biex jintużaw jew jiġu kkonsmati mill-impjegati jew minn terzi bi ħlas.
[...]
5.      It-taxxa tal-input imħallsa wara akkwisti ta’ oġġetti jew ta’ servizzi intiżi għal attenzjoni ta’ klijenti, minn impjegati jew minn terzi.”
10      Il-Liġi 30/1985 daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 1986 u tħassret bil-Ley 37/1992 del Impuesto sobre el Valor Añadido (il-Liġi 37/1992 dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud) tat-28 ta’ Awwissu 1992 (BOE Nru 312, tad-29 ta’ Diċembru 1992, p. 44247.
Il-Liġi Nru 37/1992
11      L-Artikolu 96(1) tal-Liġi Nru 37/1992, fil-verżjoni tagħha applikabbli għal din il-kawża, jipprovdi:
“1.      It-taxxa tal-input imħallsa wara l-akkwist, anki għall-awtokonsum, l-importazzjoni, il-kiri, it-trasformazzjoni, it-tiswija, il-manutenzjoni jew l-użu tal-oġġetti u tas-servizzi li ġejjin u tal-oġġetti u tas-servizzi anċillari jew komplementari għalihom, fl-ebda parti ma tista’ tkun is-suġġett ta’ tnaqqis:
[...]
4.      Spettakli u servizzi ta’ natura rikreattiva.
5.      Oġġetti jew servizzi maħsuba biex jiġu allokati mingħajr ħlas lil klijenti, lil impjegati jew lil terzi.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
12      Matul is-snin 2009 sa 2011, Randstad España xtrat biljetti għal-logħbiet tal-futbol tar-Real Madrid C. F. u ta’ F. C. Barcelona, stediniet għall-ispazju Paddock Club tal-Grand Prix tal-Formula 1 ta’ Spanja u stediniet għal eskursjonijiet abbord il-bastiment Clipper Stad Amsterdam. Hija naqqset il-VAT relatata max-xiri ta’ dawn il-biljetti, li kienu intiżi biex jiġu pprovduti mingħajr ħlas lill-klijenti tagħha.
13      Wara proċedura ta’ verifika u ta’ investigazzjoni mwettqa mid-Dependencia de Control Tributario y Aduanero de la Delegación Central de Grandes Contribuyentes de la Agencia Tributaria (l-Unità ta’ Kontroll Fiskali u Doganali tad-Delegazzjoni Ċentrali tal-Kontribwenti l-Kbar tal-Amministrazzjoni Fiskali, Spanja), l-amministrazzjoni fiskali ħarġet avviżi ta’ tassazzjoni li permezz tagħhom hija rrifjutat lil Randstad España d-dritt għal tnaqqis tal-VAT relatata max-xiri ta’ biljetti għal avvenimenti u għal servizzi ta’ natura rikreattiva, għas-snin 2009 sa 2011, u ordnat l-aġġustament tal-ammont tal-VAT korrispondenti, skont l-Artikolu 96(1) tal-Liġi Nru 37/1992.
14      Randstad España ressqet ilment kontra dawn l-avviżi ta’ taxxa, li ġie miċħud fit-22 ta’ Novembru 2017 mit-Tribunal Económico-Administrativo Central (il-Qorti Fiskali u Amministrattiva Ċentrali, Spanja). Din appellat minn din id-deċiżjoni quddiem l-Awla tal-Kontenzjuż Amministrattiv tal-Audiencia Nacional (il-Qorti Ċentrali, Spanja).
15      Din tal-aħħar, permezz ta’ sentenza tas-17 ta’ Jannar 2022, ikkonfermat l-imsemmija deċiżjoni ta’ ċaħda sa fejn din kienet tirrigwarda l-aġġustament relatat max-xiri ta’ biljetti għal avvenimenti sportivi u servizzi ta’ natura rikreattiva. L-Audiencia Nacional (il-Qorti Ċentrali) ibbażat ruħha fuq l-applikazzjoni tal-klawżola ta’ standstill, li tirriżulta mill-implimentazzjoni fuq livell nazzjonali, qabel kollox, tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 17(6) tas-Sitt Direttiva u, sussegwentement, tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 176 tad-Direttiva tal-VAT.
16      Randstad España appellat minn din is-sentenza quddiem it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema, Spanja), li hija l-qorti tar-rinviju.
17      Randstad España ssostni li, skont il-prinċipju ta’ newtralità tal-VAT, il-persuna taxxabbli għandha tkun awtorizzata tnaqqas il-VAT imħallsa fuq ix-xiri b’rabta mal-attività professjonali tagħha. Dan ikopri x-xiri ta’ biljetti sabiex wieħed jattendi avvenimenti sportivi jew rikreattivi intiżi biex jiġu pprovduti mingħajr ħlas lill-klijenti tiegħu. Klawżola ta’ standstill tippermetti ż-żamma ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali ta’ Stat Membru fis-seħħ mal-adeżjoni tiegħu mal-Unjoni Ewropea u tintroduċi limitazzjonijiet għat-tnaqqis tal-VAT. Issa, dan ma huwiex il-każ hawnhekk. Fil-fatt, il-leġiżlazzjoni Spanjola li tipprevedi l-esklużjoni tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT tal-input imħallsa u relatata ma’ tali xiri ma kinitx fis-seħħ qabel l-adeżjoni tar-Renju ta’ Spanja mal-Komunità Ekonomika Ewropea.
18      Skont il-Gvern Spanjol, għalkemm din il-leġiżlazzjoni daħlet fis-seħħ fil-jum tal-adeżjoni tar-Renju ta’ Spanja mal-Komunità, hija ġiet adottata fit-2 ta’ Awwissu 1985, jiġifieri qabel din l-adeżjoni, u tista’ tinżamm abbażi tal-klawżola ta’ standstill.
19      Il-qorti tar-rinviju tirrileva, min-naħa tagħha, li s-sistema derogatorja għad-dritt għal tnaqqis prevista fl-Artikolu 176 tad-Direttiva tal-VAT, b’mod partikolari fir-rigward tal-limitazzjonijiet imposti fuq dan id-dritt, diġà ġiet interpretata mill-Qorti tal-Ġustizzja, b’mod partikolari fis-sentenzi tat-30 ta’ Settembru 2010, Oasis East (C‑395/09, EU:C:2010:570), u tat-18 ta’ Lulju 2013, AES-3C Maritza East 1 (C‑124/12, EU:C:2013:488). Minn dawn is-sentenzi jirriżulta li, bħala prinċipju, ir-restrizzjonijiet għad-dritt għal tnaqqis kellhom mhux biss ikunu previsti, iżda kellhom ukoll ikunu fis-seħħ u effettivament applikabbli, qabel l-adeżjoni mal-Unjoni. Madankollu, il-kuntest li taqa’ fih il-leġiżlazzjoni Spanjola fil-qasam tal-VAT huwa partikolari. Fil-fatt, qabel l-adeżjoni tar-Renju ta’ Spanja mal-Komunità, ma kinitx teżisti VAT f’dan l-Istat Membru. Għalhekk, l-ebda waħda mit-taxxi li kienu jeżistu dak iż-żmien, b’mod partikolari t-taxxa ġenerali fuq id-dħul mill-bejgħ tal-impriżi u t-taxxa fuq il-lussu, ma kienet paragunabbli mas-sistema tal-VAT. B’mod partikolari, l-ebda waħda minn dawn it-taxxi ma kienet tipprevedi tnaqqis ta’ kwalunkwe taxxa tal-input.
20      F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)      L-Artikolu 168(a) u l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 176 tad-[Direttiva tal-VAT] jipprekludu regola bħal dik inkluża fl-Artikolu 96([1])(4) u (5) tal-[Ley 37/1992], li permezz tagħha ma jistgħux ikunu s-suġġett ta’ tnaqqis, fl-ebda proporzjon, it-taxxi sostnuti b’konsegwenza tal-akkwist ta’ beni u ta’ servizzi bħall-ispettakli sportivi, kif ukoll is-servizzi intiżi għall-klijenti, għall-impjegati jew għal terzi, anki jekk il-persuna taxxabbli tipproduċi l-prova li l-imsemmija spejjeż għandhom rabta diretta mal-attività imprenditorjali jew professjonali tagħha u li dawn twettqu għal għan strettament imprenditorjali jew professjonali, u li l-beni u s-servizzi ntużaw għat-twettiq ta’ tranżazzjonijiet taxxabbli mill-persuna taxxabbli u, anki jekk l-ammont ta’ din l-ispiża jista’ jitnaqqas fiskalment għall-finijiet tat-taxxi personali fuq id-dħul (taxxa fuq id-dħul tal-persuni fiżiċi u taxxa fuq il-kumpanniji)?
2)      [R]egola bħal dik tal-Artikolu 96([1])(4) u (5) tal-[Liġi 37/1992], li tintroduċi kundizzjoni li tillimita l-eżerċizzju tad-dritt għal tnaqqis, li daħlet fis-seħħ fl-istess jum tal-adeżjoni tar-Renju ta’ Spanja mal-[Komunità], jiġifieri l-1 ta’ Jannar 1986, mingħajr ma ebda regola fis-seħħ sal-jum tal-adeżjoni ma kienet tipprevedi l-imsemmija limitazzjoni, hija konformi mal-Artikolu 176(2) tad-[Direttiva tal-VAT]?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq it-tieni domanda
21      F’dan il-każ, għandha tingħata risposta għat-talba għal deċiżjoni preliminari billi jinbeda l-eżami tat-tieni domanda. Fil-fatt, kif jirriżulta minn din it-talba, l-amministrazzjoni fiskali bbażat il-limitazzjoni tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT tal-input imħallsa li hija tinvoka kontra Randstad España biss fuq il-klawżola ta’ standstill.
22      Permezz ta’ din id-domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk it-tieni paragrafu tal-Artikolu 176 tad-Direttiva dwar il-VAT għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tidħol fis-seħħ fid-data tal-adeżjoni tal-Istat Membru kkonċernat mal-Unjoni, u li tintroduċi esklużjoni mid-dritt għal tnaqqis tal-VAT tal-input imħallsa u relatata mal-akkwist ta’ oġġetti u ta’ servizzi, bħal biljetti sabiex wieħed ikun preżenti għal avvenimenti sportivi, intiżi biex jiġu allokati mingħajr ħlas lil klijenti, lil impjegati jew lil terzi.
23      Skont ġurisprudenza stabbilita, id-dritt għal tnaqqis previst fl-Artikolu 168(a) tad-Direttiva tal-VAT jifforma parti integrali mill-mekkaniżmu tal-VAT u bħala prinċipju ma jistax ikun limitat. Dan għandu jiġi eżerċitat immedjatament għat-totalità tal-VAT imħallsa fuq it-tranżazzjonijiet tal-input (ara s-sentenza tat-2 ta’ Mejju 2019, Grupa Lotos C‑225/18, EU:C:2019:349, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata).
24      Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta wkoll li derogi mid-dritt għal tnaqqis tal-VAT huma permessi biss fil-każijiet espressament previsti mid-dispożizzjonijiet tad-direttivi li jirregolaw din it-taxxa u għandhom jiġu interpretati strettament (ara s-sentenza tat-2 ta’ Mejju 2019, Grupa Lotos, C‑225/18, EU:C:2019:349, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata).
25      Fost dawn id-derogi hemm it-tieni paragrafu tal-Artikolu 176 tad-Direttiva tal-VAT, li huwa essenzjalment identiku għat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 17(6) tas-Sitt Direttiva, u li l-adozzjoni tiegħu ma kellhiex effett fuq il-ġurisprudenza dwar l-interpretazzjoni ta’ din l-aħħar dispożizzjoni (ara s-sentenza tat-2 ta’ Mejju 2019, Grupa Lotos, C‑225/18, EU:C:2019:349, punt 29 u l-ġurisprudenza ċċitata).
26      L-istess bħat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 17(6) tas-Sitt Direttiva li ppreċedih, it-tieni paragrafu tal-Artikolu 176 tad-Direttiva dwar il-VAT jinkludi klawżola standstill li b’mod partikolari tipprevedi li l-Istati aderenti mal-Unjoni għandhom iżommu d-derogi nazzjonali mid-dritt għat-tnaqqis tat-taxxa tal-input li kienu japplikaw fid-data tal-adeżjoni tagħhom, u dan sakemm il-Kunsill jadotta d-dispożizzjonijiet previsti fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 176, ħaġa li sal-lum il-ġurnata l-Kunsill għadu ma għamilx (ara s-sentenza tat-2 ta’ Mejju 2019, Grupa Lotos, C‑225/18, EU:C:2019:349, punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata).
27      Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-possibbiltà residwa tal-Istati Membri li jżommu esklużjonijiet nazzjonali għad-dritt għal tnaqqis tal-VAT, b’applikazzjoni tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 176 tad-Direttiva tal-VAT, ma hijiex madankollu assoluta. Għalhekk, il-klawżola ta’ standstill ma għandhiex l-għan li tippermetti lil Stat Membru ġdid jemenda l-leġiżlazzjoni interna tiegħu fl-okkażjoni tal-adeżjoni tiegħu mal-Unjoni, li l-effett tagħha jikkonsisti f’li jiġi estiż il-kamp tal-esklużjonijiet eżistenti, b’mod li din il-leġiżlazzjoni titbiegħed mill-għanijiet tad-Direttiva tal-VAT, fatt li jmur kontra l-ispirtu stess ta’ din il-klawżola (ara s-sentenza tat-2 ta’ Mejju 2019, Grupa Lotos, C‑225/18, EU:C:2019:349, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
28      Fil-kawża prinċipali, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li, qabel id-data tal-adeżjoni tar-Renju ta’ Spanja mal-Komunità, fl-1 ta’ Jannar 1986, fi Spanja ma kinitx teżisti taxxa fuq il-konsum li għandha struttura simili għal dik tal-VAT, li dak iż-żmien kienet fis-seħħ fil-Komunità. Skont il-qorti tar-rinviju, it-taxxi li l-VAT issostitwixxiet, b’mod partikolari u prinċipalment it-taxxa ġenerali fuq id-dħul mill-bejgħ tal-impriżi u t-taxxa fuq il-lussu, ma kinux jipprevedu mekkaniżmu ġenerali ta’ tnaqqis.
29      B’hekk, id-dħul fis-seħħ tas-Sitt Direttiva fi Spanja kellu bħala konsegwenza l-introduzzjoni ta’ sistema ġenerali ta’ tnaqqis tal-VAT.
30      Madankollu, l-analiżi tal-portata tal-klawżola ta’ standstill prevista fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 176 tad-Direttiva tal-VAT tippermetti li jiġi kkonstatat li din ma tipprekludix dispożizzjoni li twassal għaż-żamma fil-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru ta’ esklużjoni li kienet teżisti qabel l-adeżjoni tiegħu mal-Unjoni, sa fejn il-portata tagħha tibqa’ l-istess.
31      Issa, mingħajr preġudizzju għal verifika mill-qorti tar-rinviju, għandu qabel kollox jiġi osservat li l-punti 3 u 5 tal-Artikolu 33(1) tal-Liġi 30/1985, li l-kontenut tagħhom ġie riprodott, essenzjalment, fil-punti 4 u 5 tal-Artikolu 96(1) tal-Liġi 37/1992, ma jidhirx li estendew il-kamp ta’ applikazzjoni tal-esklużjoni tad-dritt għal tnaqqis inkwistjoni fil-kawża prinċipali, bi ksur tal-għanijiet tal-klawżola ta’ standstill prevista fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 176 tad-Direttiva tal-VAT.
32      Għalhekk, għandu jiġi kkonstatat li d-dħul fis-seħħ ta’ dawn id-dispożizzjonijiet nazzjonali ma wassalx għal bidliet effettivi għall-operaturi ekonomiċi li, fl-assenza ta’ sistema tal-VAT qabel dan id-dħul fis-seħħ, barra minn hekk ma kinux f’pożizzjoni li jnaqqsu l-VAT tal-input imħallsa fuq l-ispejjeż inkwistjoni.
33      Sussegwentement, għandu jiġi kkonstatat, kif tirrileva l-Avukata Ġenerali fil-punt 42 tal-konklużjonijiet tagħha, li l-esklużjoni tat-tnaqqis tal-VAT għal spejjeż ta’ divertiment u ta’ rappreżentanza hija kompatibbli mar-rieda tal-leġiżlatur tal-Unjoni. Fil-fatt, fid-dawl tar-rabta stretta li għandhom dawn l-ispejjeż mas-sodisfazzjon ta’ bżonnijiet privati, din l-esklużjoni taqa’ fil-loġika tas-sistema tal-VAT.
34      F’dan ir-rigward, mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 176 tad-Direttiva tal-VAT jirriżulta li, għalkemm huwa l-Kunsill li għandu jiddetermina l-ispejjeż li ma jagħtux dritt għal tnaqqis, “[il]-VAT fl-ebda ċirkostanza m'għandha tkun tista' titnaqqas fir-rigward tan-nefqa li mhijiex strettament nefqa tan-negozju, bħal dik fuq il-lussu, pjaċiri jew divertiment”.
35      F’dawn iċ-ċirkustanzi, tkun pjuttost il-possibbiltà li titnaqqas il-VAT tal-input imħallsa fuq spejjeż bħal spejjeż ta’ divertiment u ta’ rappreżentanza li tista’ tidher li tmur kontra l-għanijiet tad-Direttiva dwar il-VAT.
36      Barra minn hekk, tali interpretazzjoni tippermetti li l-Istati Membri kollha jibbenefikaw mill-effett utli tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 176 tad-Direttiva tal-VAT, u dan indipendentement mis-sistemi ta’ taxxa indiretta fuq il-konsum fis-seħħ qabel l-adeżjoni tagħhom mal-Unjoni. F’dan ir-rigward, kif tirrileva, essenzjalment, l-Avukata Ġenerali fil-punti 4 u 46 sa 48 tal-konklużjonijiet tagħha, interpretazzjoni kuntrarja tista’ tkun ta’ preġudizzju għal dawk mill-Istati Membri li, qabel l-adeżjoni tagħhom mal-Unjoni, ma kellhomx fil-leġiżlazzjoni tagħhom tassazzjoni ekwivalenti jew identika għal dik tal-VAT.
37      Fl-aħħar nett, il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tippreċiża b’mod suffiċjenti n-natura jew l-għan tal-oġġetti jew tas-servizzi li għalihom huwa eskluż id-dritt għal tnaqqis tal-VAT tal-input imħallsa, sabiex jiġi ggarantit li l-possibbiltà mogħtija lill-Istati Membri ma sservix biex tipprevedi esklużjonijiet ġenerali minn din is-sistema (ara s-sentenza tat-2 ta’ Mejju 2019, Grupa Lotos, C‑225/18, EU:C:2019:349, punt 40 u l-ġurisprudenza ċċitata).
38      Fil-fatt, l-esklużjoni tad-dritt għat-tnaqqis fir-rigward tal-akkwist ta’ oġġetti jew ta’ servizzi maħsuba biex jiġu allokati mingħajr ħlas lil klijenti, lil impjegati jew lil terzi hija suffiċjentement konkreta u ma hijiex ta’ natura ġenerali.
39      Fi kwalunkwe każ, huwa irrilevanti l-fatt, imsemmi mill-qorti tar-rinviju fid-domanda preliminari tagħha, li l-ammont tal-ispejjeż inkwistjoni jista’ jitnaqqas fiskalment għall-finijiet tat-taxxa fuq id-dħul fi Spanja. Kif tenfasizza l-Avukata Ġenerali fil-punt 35 tal-konklużjonijiet tagħha, minn naħa, it-taxxa fuq id-dħul ma hijiex armonizzata fil-livell tal-Unjoni, b’tali mod li l-Istati Membri huma liberi li jżommu jew li jintroduċu regoli differenti dwar il-projbizzjonijiet ta’ tnaqqis tal-ispejjeż tal-bażi ta’ din it-taxxa. Min-naħa l-oħra, il-leġiżlazzjoni li tirregola l-imsemmija taxxa għandha għanijiet oħra, jiġifieri, bħala regola ġenerali, li tintaxxa d-dħul iġġenerat minn attività jew minn oġġetti, filwaqt li d-dritt tal-VAT jimponi l-ispiża marbuta ma’ oġġett ta’ konsum.
40      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li t-tieni paragrafu tal-Artikolu 176 tad-Direttiva tal-VAT għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tidħol fis-seħħ fid-data tal-adeżjoni tal-Istat Membru kkonċernat mal-Unjoni, u li tintroduċi esklużjoni mid-dritt għal tnaqqis tal-VAT tal-input imħallsa u relatata ma’ spejjeż ta’ akkwist ta’ oġġetti u ta’ servizzi, bħal biljetti għal avvenimenti sportivi, intiżi biex jiġu allokati mingħajr ħlas lil klijenti, lil impjegati jew lil terzi.
Fuq l-ewwel domanda
41      Fid‑dawl tar‑risposta mogħtija għat‑tieni domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għall-ewwel domanda.
Fuq l-ispejjeż
42      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Seba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
It-tieni paragrafu tal-Artikolu 176 tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat-28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tidħol fis-seħħ fid-data tal-adeżjoni tal-Istat Membru kkonċernat mal-Unjoni Ewropea u li tintroduċi esklużjoni mid-dritt għal tnaqqis tat-taxxa fuq il-valur miżjud tal-input imħallsa u relatata ma’ spejjeż ta’ akkwist ta’ oġġetti u ta’ servizzi, bħal biljetti għal avvenimenti sportivi, intiżi biex jiġu allokati mingħajr ħlas lil klijenti, lil impjegati jew lil terzi.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.