62022TO0460_INF
Beschikking van het Gerecht (Vijfde kamer) van 18 oktober 2023 –Somniare e.a. / Commissie (Vrijhandelszone van Madeira)
(Zaken T‑460/22, T‑461/22, T‑464/22, T‑550/22, T‑551/22 en T‑553/22) (
1
)
„Staatssteun – Vrijhandelszone van Madeira – Door Portugal ten uitvoer gelegde steunregeling – Besluit tot vaststelling van de strijdigheid van de steunregeling met de besluiten C(2007) 3037 definitief en C(2013) 4043 final, waarbij die steunregeling onverenigbaar met de interne markt wordt verklaard en de terugvordering van de op grond daarvan verleende steun wordt gelast – Motiveringsplicht – Begrip ‚bestaande steun’ in de zin van artikel 1, onder b), ii), van verordening (EU) 2015/1589 – Redelijke termijn – Terugvordering – Gewettigd vertrouwen – Rechtszekerheid – Recht op een eerlijk proces – Beroep kennelijk rechtens ongegrond”
1.
Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Besluit van de Commissie inzake staatssteun – Besluit tot vaststelling van de uitvoering van de steunregeling in strijd met de in het goedkeuringsbesluit vastgestelde voorwaarden – Besluit dat de nodige gegevens bevat om de geadresseerde in staat te stellen de redenen voor de vaststelling ervan te begrijpen – Toereikende motivering
(Art. 108, leden 2 en 3, en art. 296, tweede alinea, VWEU)
(zie punten 29‑49)
2.
Steunmaatregelen van de staten – Bestaande steunmaatregelen en nieuwe steunmaatregelen – Maatregel waarbij een bestaande steunregeling wordt gewijzigd – Uitvoering van de steunregeling in strijd met de in het goedkeuringsbesluit van de Commissie vastgestelde voorwaarden – Wijziging die de kern van de regeling raakt – Kwalificatie als nieuwe steun
[Art. 108, lid 3, VWEU; verordening nr. 2015/1589 van de Raad, art. 1, c); mededeling 2006/C 54/08 van de Commissie, punten 6 en 76)]
(zie punten 53, 54, 65‑84, 87‑99)
3.
Steunmaatregelen van de staten – Administratieve procedure – Verplichtingen van de Commissie – Inachtneming van een redelijke termijn – Besluit in het kader van de uitoefening van toezicht op eerder goedgekeurde steunregeling wegens een buitensporig lange duur van de procedure – Aantasting van de rechten van verdediging van de betrokken ondernemingen – Inroepbaarheid van die aantasting door de steunontvangende ondernemingen in het kader van een beroep tot nietigverklaring – Geen – Begunstigde ondernemingen die beroep tot schadevergoeding kunnen instellen – Inroepbaarheid van de bepalingen van het Europees Verdrag voor de rechten van mens – Geen
(Art. 108, lid 2, VWEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 41, tweede alinea)
(zie punten 107‑111)
4.
Steunmaatregelen van de staten – Formele onderzoeksprocedure – Verplichting om aan dat besluit tot inleiding van de procedure een bevel tot opschorting van de betrokken maatregel te verbinden – Geen
(Art. 4, lid 3, VEU; art. 108, lid 2, VWEU; verordening 2015/1589 van de Raad, art. 13, lid 2)
(zie punten 113, 114, 132)
5.
Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige steun – Steun die met schending van de procedureregels van artikel 108 VWEU is verleend – Eventueel gewettigd vertrouwen van de steunontvangers – Geen, behoudens buitengewone omstandigheden – Door de nationale autoriteiten geboden garanties die niet hun oorsprong vinden in het gedrag van de Commissie – Geen gewettigd vertrouwen
(Art. 108, leden 2 en 3, VWEU; verordening 2015/1589 van de Raad, art. 16)
(zie punten 123‑142)
6.
Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige en onverenigbare steun – Schending van het rechtszekerheidsbeginsel – Geen
(Art. 107 VWEU; verordening 2015/1589 van de Raad, art. 16, lid 1)
(zie punten 146‑166)
7.
Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige steun – Toepassing van het nationale recht – Interne maatregelen om onrechtmatig verklaarde steun terug te vorderen – Exclusieve bevoegdheid van de nationale rechterlijke instanties – Nationale rechterlijke instanties die bevoegd zijn om het Hof om een prejudiciële beslissing te verzoeken – Schending van het beginsel van rechterlijke bescherming – Geen
(Art. 263 en 267 VWEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 47)
(zie punten 169‑172)
Dictum
1)
De zaken T‑460/22, T‑461/22, T‑464/22, T‑550/22, T‑551/22 en T‑553/22 worden gevoegd voor de beschikking.
2)
De beroepen worden kennelijk rechtens ongegrond verklaard.
3)
Somniare, Unipessoal, Lda, Stratsirius, Unipessoal, Lda, Horizon Industry Solutions SA, Sapateia SA, Augustea Oceanbulk Maritime Malta ltd., en Thorn Investments LTD worden verwezen in de kosten.
(
1
)	PB C 368 van 26.9.2022.