62019TJ0386
ARREST VAN HET GERECHT (Vierde kamer – uitgebreid)
11 september 2024 (
*1
)
„Institutioneel recht – Lid van de Europese Rekenkamer – Activiteit die onverenigbaar is met de taken als lid van de Rekenkamer – Als onverschuldigd aangemerkte uitgaven – Besluit tot terugvordering – Beslissing van het Hof inzake de niet-nakoming van de uit de taak van een lid van de Rekenkamer voortvloeiende verplichtingen – Regelmatigheid van het onderzoek en het eindverslag van OLAF – Motiveringsplicht – Verjaringstermijn – Artikel 98, lid 2, van verordening (EU, Euratom) 2018/1046 – Gewettigd vertrouwen – Beoordelingsfout – Niet-contractuele aansprakelijkheid – Immateriële schade”
In zaak T‑386/19,
CQ, vertegenwoordigd door L. Levi, advocaat,
verzoeker,
tegen
Europese Rekenkamer, vertegenwoordigd door K. Kantza en B. Schäfer als gemachtigden,
verweerster,
wijst
HET GERECHT (Vierde kamer – uitgebreid),
samengesteld als volgt: R. da Silva Passos, president, S. Gervasoni, N. Półtorak, I. Reine (rapporteur) en T. Pynnä, rechters,
griffier: H. Eriksson, administrateur,
gezien de stukken,
na de terechtzitting op 4 mei 2023,
het navolgende
Arrest
1
Met zijn beroep vordert verzoeker, CQ, op grond van artikel 263 VWEU, nietigverklaring van het besluit van de Europese Rekenkamer van 11 april 2019 waarbij een schuldvordering jegens hem is vastgesteld en het bedrag van 153407,58 EUR is aangemerkt als een onverschuldigd ontvangen betaling uit hoofde van dienstreiskosten en dagvergoedingen, representatiekosten en het gebruik van chauffeursdiensten, en waarbij de terugvordering van dat bedrag is gelast (hierna: „bestreden besluit”). Tevens vordert verzoeker krachtens artikel 268 VWEU vergoeding van de immateriële schade die hij stelt te hebben geleden.
I. Toepasselijke bepalingen
A. VWEU
2
Artikel 285 VWEU luidt als volgt:
„De Rekenkamer verricht de controle van de rekeningen van de Unie.
In de Rekenkamer heeft één onderdaan van iedere lidstaat zitting. De leden van de Rekenkamer oefenen hun ambt volkomen onafhankelijk uit, in het algemeen belang van de Unie.”
3
Artikel 286, leden 3 en 6, VWEU bepaalt het volgende:
„3.   Bij de vervulling van hun taken vragen noch aanvaarden de leden van de Rekenkamer instructies van enige regering of enig lichaam. Zij onthouden zich van iedere handeling welke onverenigbaar is met het karakter van hun ambt.
[...]
6.   De leden van de Rekenkamer kunnen slechts van hun ambt worden ontheven of van hun recht op pensioen of andere daarvoor in de plaats tredende voordelen vervallen worden verklaard, indien het Hof van Justitie, op verzoek van de Rekenkamer, constateert dat zij hebben opgehouden aan de eisen voor de uitoefening van hun ambt of aan de uit hun taak voortvloeiende verplichtingen te voldoen.”
B. Verordening nr. 883/2013
4
Artikel 1, lid 1, van verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 september 2013 betreffende onderzoeken door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en tot intrekking van verordening (EG) nr. 1073/1999 van het Europees Parlement en de Raad en verordening (Euratom) nr. 1074/1999 van de Raad (PB 2013, L 248, blz. 1) luidt als volgt:
„Met het oog op een krachtigere bestrijding van fraude, corruptie en elke andere onwettige activiteit waardoor de financiële belangen van de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie [...] worden geschaad, verricht [OLAF], [...] de onderzoekstaken die zijn toevertrouwd aan de Commissie [...].”
5
Artikel 4, leden 1 en 2, van verordening nr. 883/2013 bepaalt het volgende:
„1.   [OLAF] verricht binnen de instellingen, organen en instanties administratieve onderzoeken op de in artikel 1 bedoelde terreinen [...].
Deze interne onderzoeken worden verricht onder de voorwaarden die zijn vastgesteld in deze verordening en in de besluiten van de respectieve instellingen, organen of instanties.
2.   Voor zover de in lid 1 vermelde bepalingen worden nageleefd:
a)
heeft [OLAF] zonder voorafgaande waarschuwing onmiddellijke toegang tot alle relevante informatie, inclusief informatie in databases, die in het bezit is van de instellingen, organen en instanties, alsmede tot hun gebouwen. [...] [OLAF] kan alle documenten en de inhoud van alle geautomatiseerde bestanden die deze instellingen, organen en instanties in hun bezit hebben, kopiëren of daarvan uittreksels verkrijgen [...].”
6
Artikel 5, leden 1 tot en met 3, van verordening nr. 883/2013 luidt als volgt:
„1.   De directeur-generaal kan een onderzoek openen bij voldoende ernstige verdenking van fraude, corruptie of enige andere onwettige activiteit waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad, ook indien de desbetreffende informatie door derden of anoniem wordt verstrekt. [...]
2.   [...]
Het besluit om een intern onderzoek te openen, wordt genomen door de directeur-generaal, die handelt op eigen initiatief dan wel op verzoek van de instelling, het orgaan of de instantie waarbij het onderzoek moet worden verricht of op verzoek van een lidstaat.
3.   Zolang de directeur-generaal overweegt om naar aanleiding van een verzoek als bedoeld in lid 2 al dan niet een onderzoek te openen, en/of wanneer [OLAF] een intern onderzoek verricht, openen de instellingen, organen en instanties in kwestie geen parallel onderzoek naar dezelfde feiten, tenzij anderszins met [OLAF] is overeengekomen.”
7
Artikel 7, lid 2, van verordening nr. 883/2013 bepaalt het volgende:
„De personeelsleden van [OLAF] verrichten hun taken na vertoon van een schriftelijke machtiging, waarin hun identiteit en hun hoedanigheid zijn vermeld. De directeur-generaal verstrekt die machtiging, waarin het voorwerp en het doel van het onderzoek, de rechtsgronden voor het verrichten van dit onderzoek en de daaruit voortvloeiende onderzoeksbevoegdheden zijn vermeld.”
8
Artikel 9, lid 4, eerste alinea, van verordening nr. 883/2013 luidt als volgt:
„Onverminderd artikel 4, lid 6, en artikel 7, lid 6, mogen na afloop van het onderzoek geen conclusies over een met naam genoemde betrokken persoon worden getrokken zonder dat die persoon in de gelegenheid wordt gesteld om zijn oordeel te geven over alle feiten die op hem betrekking hebben.”
9
Artikel 11, lid 4, van verordening nr. 883/2013 bepaalt het volgende:
„De na afloop van een intern onderzoek opgestelde verslagen en aanbevelingen en alle relevante daarmee verband houdende documenten worden aan de betrokken instellingen, organen of instanties toegezonden. Die instellingen, organen of instanties ondernemen de acties, in het bijzonder de acties van tuchtrechtelijke of juridische aard, die op grond van de resultaten van het interne onderzoek geboden zijn en brengen daarover verslag uit aan [OLAF] binnen de in de aanbevelingen die het verslag vergezellen bepaalde termijn, en bovendien op verzoek van [OLAF].”
C. Interne regels van de Rekenkamer
1.
Besluit nr. 1‑2003 betreffende de dienstreiskosten van de leden van de Rekenkamer
10
Artikel 1 van besluit nr. 1‑2003 van de Rekenkamer van 16 januari 2003 betreffende de dienstreiskosten van de leden van de Rekenkamer, van toepassing ten tijde van de feiten in het onderhavige beroep (hierna: „besluit nr. 1‑2003”), preciseerde het volgende:
„De juridische verbintenissen (te weten de dienstreisopdrachten) moeten wat de dienstreiskosten betreft zo spoedig mogelijk worden aangevraagd. De ordonnateur voor de dienstreiskosten van de leden is de president van de Rekenkamer [...].”
11
Artikel 3 van besluit nr. 1‑2003 luidde als volgt:
„Tijdens hun dienstreizen mogen de leden zich verplaatsen per dienstvoertuig, per vliegtuig, per spoor of per schip.”
12
Artikel 5 van besluit nr. 1‑2003 bepaalde het volgende:
„Vergoeding van dienstreiskosten wordt zo spoedig mogelijk na terugkeer van het lid aangevraagd. Hotelkosten (uitgezonderd maaltijden) komen in aanmerking voor vergoeding.”
13
Artikel 6 van besluit nr. 1‑2003 luidde als volgt:
„Voor dienstreizen van minder dan twaalf uur op één dag, wordt de helft van de desbetreffende dagvergoeding betaald. In alle andere gevallen wordt de dagvergoeding volledig uitbetaald.”
2.
Besluit nr. 7‑2004 betreffende de representatie- en ontvangstkosten van de leden van de Rekenkamer
14
Artikel 2 van besluit nr. 7‑2004 van de Rekenkamer van 22 april 2004 betreffende de representatie- en ontvangstkosten van haar leden, van toepassing ten tijde van de feiten in het onderhavige beroep (hierna: „besluit nr. 7‑2004”), luidde als volgt:
„Aan het begin van elk begrotingsjaar en na raadpleging van de leden worden de kredieten in twee delen verdeeld:
[...]
Een tweede deel, B genaamd, is bestemd voor de algemene representatie- en ontvangstuitgaven die de leden doen in hun hoedanigheid van lid van een instelling. Deze uitgaven worden aan het eind van elk trimester terugbetaald op basis van aangiften waarbij ontvangstbewijzen of andere gelijkwaardig geachte schriftelijke bewijsstukken zijn gevoegd, met vermelding van de datum van de uitnodiging, het aantal gasten en de hoedanigheid van de hoofdgast. [...]”
15
Artikel 6 van besluit nr. 7‑2004 bepaalde het volgende:
„Voor ontvangsten aan huis vergoedt de Rekenkamer de gemaakte kosten ten belope van de overgelegde bewijsstukken.”
16
Besluit nr. 7‑2004 ging vergezeld van een nota ter attentie van de leden van de Rekenkamer van 22 april 2004 met „suggesties in verband met de representatie- en ontvangstkosten” (hierna: „nota van 22 april 2004”). Hierin stond te lezen:
„De representatiekosten zijn hoofdzakelijk bedoeld om de externe betrekkingen van de Rekenkamer te bevorderen.
De leden vertegenwoordigen de Rekenkamer met name wanneer zij in het belang van de Rekenkamer professionele betrekkingen onderhouden met personen die functies uitoefenen binnen de [...] Unie, de lidstaten of andere landen.
[...]
De uitgaven voor elk evenement moeten in verhouding staan tot het belang ervan en de hoedanigheid van de deelnemers.
Wanneer de leden de Rekenkamer vertegenwoordigen, mogen ook hun echtgenoot/partner deelnemen aan het evenement. Ook de genodigden mogen worden vergezeld.
Wat vrienden of persoonlijke contacten betreft gaat het noodzakelijkerwijs om privé-uitnodigingen.
[...]
In bijlage 1 worden hiervoor richtsnoeren gegeven.
De uitgaven moeten duidelijk en beknopt worden aangegeven met behulp van bijlage 2.”
17
Bijlage 1 bij de nota van 22 april 2004 verduidelijkte dat „representaties/ontvangsten buiten de Rekenkamer in de regel betrekking [moesten] hebben op personen die vooraanstaande functies uitoefenen binnen de Unie [...], de lidstaten of andere landen” en dat uitgaven voor representaties/ontvangsten in de privéwoning van het lid „niet groter [mochten] zijn dan hetgeen daartoe noodzakelijk [was], bloemstukken inbegrepen”.
18
In deze bijlage stond tevens dat „[w]anneer op de gastenlijst, naast personen van buiten de instelling, ook personeelsleden van de Rekenkamer [stonden], een billijk evenwicht tussen beide categorieën [moest] worden bewaard”, en dat „persoonlijke vrienden en familieleden (met uitzondering van de echtgenoot/partner) privé [moesten] worden uitgenodigd op kosten van het lid”.
3.
Besluit nr. 33‑2004 betreffende het beheer en het gebruik van het wagenpark van de Rekenkamer
19
Artikel 1 van besluit nr. 33‑2004 van de Rekenkamer van 15 juni 2004 betreffende het beheer en het gebruik van het wagenpark van de Rekenkamer, van toepassing ten tijde van de feiten in het onderhavige beroep en tot aan de inwerkingtreding van besluit nr. 19‑2009 van de Rekenkamer van 20 april 2009 betreffende het beheer en het gebruik van het wagenpark van de Rekenkamer (hierna: „besluit nr. 33‑2004”), bepaalde het volgende:
„Dienstvoertuigen worden permanent ter beschikking gesteld van de leden en van de secretaris-generaal van de Rekenkamer voor verplaatsingen in het kader van hun taken.”
20
Artikel 4 van besluit nr. 33‑2004 luidde als volgt:
„De Rekenkamer draagt, naast de huurkosten, ook de kosten van het gebruik van het voertuig door de leden en de secretaris-generaal in de uitvoering van hun taken.
Als verplaatsingen in de uitvoering van de taken worden beschouwd:
–
verplaatsingen die gepaard gaan met een dienstreisopdracht,
–
andere verplaatsingen in verband met de uitvoering van de taken, forfaitair geraamd op 15000 km/jaar.”
21
Artikel 5 van besluit nr. 33‑2004 bepaalde het volgende:
„Wanneer de leden of de secretaris-generaal het dienstvoertuig gebruiken voor andere verplaatsingen dan die bedoeld in artikel 4, komen de desbetreffende kosten (tolgeld, brandstofkosten en eventuele extra huurkosten bij een totale overschrijding van 45000 km/jaar zoals vastgesteld in de kaderovereenkomst) voor hun rekening.”
22
Artikel 6 van besluit nr. 33‑2004 luidde als volgt:
„De chauffeurs hebben recht op vergoeding van de dienstreiskosten [...] wanneer zij de leden of de secretaris-generaal vervoeren bij hun verplaatsingen in de uitvoering van hun taken.”
23
Besluit nr. 33‑2004 ging vergezeld van een document getiteld „Opmerkingen bij besluit nr. 33‑2004 betreffende het beheer en het gebruik van het wagenpark van de Rekenkamer” (hierna: „opmerkingen bij besluit nr. 33‑2004”).
24
In de opmerkingen bij besluit nr. 33‑2004 stond met betrekking tot artikel 4 van dit besluit te lezen:
„Als ‚andere verplaatsingen in verband met de uitvoering van de taken’ worden beschouwd:
–
trajecten tussen de woonplaats (op de standplaats) en de werkplek,
–
trajecten tussen de standplaats/woning en een luchthaven,
–
protocolverplichtingen die binnen een beperkte omtrek plaatsvinden en die niet onder een dienstreisopdracht vallen,
–
gevallen van overmacht (ziekte, medische controles, onmogelijkheid om te rijden, enz.).”
4.
Besluit nr. 19‑2009 betreffende het beheer en het gebruik van het wagenpark van de Rekenkamer
25
De artikelen 1 en 4 tot en met 6 van besluit nr. 19‑2009 van de Rekenkamer van 20 april 2009 betreffende het beheer en het gebruik van het wagenpark van de Rekenkamer waren gelijk aan de overeenkomstige artikelen van besluit nr. 33‑2004.
26
Artikel 7 van besluit nr. 19‑2009 luidde als volgt:
„Dit besluit annuleert en vervangt besluit nr. 33‑2004. Het treedt in werking op dezelfde datum als de nieuwe interinstitutionele kaderovereenkomst voor huurwagens.”
27
Besluit nr. 19‑2009 ging vergezeld van een document getiteld „Opmerkingen bij besluit nr. 19‑2009 betreffende het beheer en het gebruik van het wagenpark van de Rekenkamer” (hierna: „opmerkingen bij besluit nr. 19‑2009”).
28
De opmerkingen bij besluit nr. 19‑2009 met betrekking tot artikel 4 van dit besluit waren dezelfde als die bij besluit nr. 33‑2004 met betrekking tot artikel 4 daarvan.
5.
Gedragscode voor de leden van de Rekenkamer 2012
29
Artikel 2 van de gedragscode van toepassing op de leden van de Rekenkamer, vastgesteld door die instelling op 8 februari 2012 (hierna: „gedragscode van 2012”), bepaalde in de leden 1, 2 en 4 het volgende:
„1.   De leden vermijden elke situatie die kan leiden tot een belangenconflict. Zij behandelen geen kwesties waarbij zij een persoonlijk belang hebben, met name een familie‑ of financieel belang, waardoor hun onpartijdigheid in het gedrang kan komen [...].
2.   De leden van de Rekenkamer doen een opgave van hun financiële belangen en hun vermogen waaruit bij de uitvoering van hun ambt mogelijk belangenconflicten kunnen voortvloeien, ongeacht of het gaat om individuele deelnemingen in bedrijfskapitaal, met name aandelen, dan wel om andere vormen van deelnemingen zoals converteerbare obligaties of beleggingscertificaten. [...] Enig onroerend goed dat direct of via een vastgoedbedrijf in eigendom is, moet worden aangegeven, met uitzondering van woningen die uitsluitend worden gebruikt door de eigenaar of zijn familie.
[...]
4.   Bij hun ambtsaanvaarding dienen de leden de in de voorgaande paragrafen genoemde opgave toe te sturen aan de President van de Rekenkamer met gebruikmaking van het in de bijlage opgenomen formulier. [...] De opgave moet bij ingrijpende wijzigingen worden herzien en opnieuw worden ingediend [...].”
30
Artikel 4 van de gedragscode van 2012 luidde als volgt:
„1.   De leden van de Rekenkamer wijden zich volledig aan de uitoefening van hun mandaat. Zij mogen geen enkele politieke functie vervullen.
2.   De leden onthouden zich van alle externe beroepswerkzaamheden en van alle andere externe activiteiten die niet verenigbaar zijn met de uitoefening van hun ambt.
[...]
6.   De leden vermelden hun nevenactiviteiten, met uitzondering van de in lid 4 genoemde activiteiten, in de opgave van belangen waar in artikel 2 naar wordt verwezen.”
II. Aan het geding ten grondslag liggende feiten
31
Verzoeker was lid van de Rekenkamer van 1 maart 2006 tot en met 30 april 2018 en heeft daar twee mandaten volbracht. Voordat hij tot lid van de Rekenkamer werd benoemd, bekleedde hij sinds de jaren tachtig verschillende politieke functies in het Koninkrijk België. Tot 2002 was hij lid van een politieke partij en vanaf 2002 van een andere politieke partij (hierna: „betrokken politieke partij”).
32
Hij was gedurende zijn mandaten toegewezen aan de kamer van de Rekenkamer die verantwoordelijk is voor de controle van de uitgaven van de Europese Unie op het gebied van externe betrekkingen, uitbreiding en humanitaire hulp. Gedurende ongeveer zeven jaar heeft verzoeker het ambt van deken van die kamer bekleed.
33
Na een gunstig advies van het comité belast met de beoordeling van de externe activiteiten van de leden van de Rekenkamer, heeft verzoeker bij besluit van 30 april 2015 toestemming gekregen om voorzitter te zijn van een milieustichting in zijn regio van herkomst.
34
Als lid van de Rekenkamer is verzoeker vergoed voor representatie- en ontvangstkosten en voor diverse kosten die hij had gemaakt tijdens dienstreizen die op zijn verzoek door de president van de Rekenkamer waren goedgekeurd. Hij heeft tevens dagvergoedingen voor deze dienstreizen ontvangen.
35
Verzoeker beschikte over een dienstvoertuig. Van 2006 tot en met maart 2014 heeft de Rekenkamer verzoeker een chauffeur ter beschikking gesteld. Vanaf april 2014 kon verzoeker een beroep doen op een chauffeur uit de onder de verantwoordelijkheid van de directeur Financiën van de Rekenkamer vallende „pool van chauffeurs”.
A. Voorlopige maatregelen van de Rekenkamer
36
In 2016 heeft de Rekenkamer informatie ontvangen over verschillende ernstige onregelmatigheden die verzoeker werden verweten. Op 18 juli 2016 heeft de secretaris-generaal van die instelling verzoeker mondeling in kennis gesteld van de tegen hem geuite beschuldigingen.
37
De diensten van de Rekenkamer hebben in de zomer van 2016 een analyse verricht van de dienstreizen van verzoeker en van die van de chauffeurs van de Rekenkamer voor wie hij dienstreisopdrachten had opgesteld, teneinde mogelijke onregelmatigheden op te sporen. Vervolgens zijn er tussen die diensten en verzoeker verschillende brieven uitgewisseld over de beweerde onregelmatigheid van bepaalde van zijn dienstreizen of die van deze chauffeurs en over het verzoek van de Rekenkamer om terugbetaling van de gevorderde bedragen. Verzoeker achtte de aangevoerde onregelmatigheid ongegrond en weigerde de door de Rekenkamer gevorderde bedragen terug te betalen.
38
Voorts werd de Rekenkamer op 26 juli 2016 in kennis gesteld van beschuldigingen betreffende het plegen van verzekeringsfraude door verzoeker in 2011, na een incident tussen zijn dienstvoertuig en zijn eigen privévoertuig. Op 1 september 2016 heeft de secretaris-generaal van de Rekenkamer deze aantijgingen mondeling aan verzoeker gemeld. In een nota van dezelfde dag heeft verzoeker beweerd dat het ongeval in kwestie het gevolg was van een botsing tussen zijn dienstvoertuig, bestuurd door de aan zijn kabinet toegewezen chauffeur, en zijn privévoertuig, bestuurd door zijn zoon.
B. Onderzoek van OLAF
39
Op 14 oktober 2016 heeft de secretaris-generaal van de Rekenkamer in opdracht van de president van de Rekenkamer OLAF een dossier toegezonden over de activiteiten van verzoeker die mogelijk tot onverschuldigde uitgaven ten laste van de begroting van de Unie hadden geleid. OLAF heeft op 15 november 2016 besloten om in dit verband een onderzoek in te stellen.
40
Op 31 maart 2017 heeft de directeur-generaal van OLAF de president van de Rekenkamer formeel in kennis gesteld van de opening van een onderzoek naar mogelijke onregelmatigheden – waarbij verzoeker betrokken was en waardoor de financiële belangen van de Unie waren geschaad – bij het gebruik van de middelen van de Rekenkamer en bij de dienstreizen die in strijd met de toepasselijke regels waren uitgevoerd of goedgekeurd.
41
Op 22 september 2017 is verzoeker door OLAF in kennis gesteld van de opening van dit onderzoek en van zijn status als bij dat onderzoek „betrokken persoon”.
42
Op 20 november 2017 heeft OLAF een inspectie uitgevoerd in de lokalen van het kabinet van verzoeker en daarbij diverse documenten verzameld. Na een eerste analyse daarvan heeft OLAF verzoeker op 15 december 2017 meegedeeld dat het voorwerp van het onderzoek was uitgebreid tot mogelijke belangenconflicten en andere schendingen van de artikelen 285 en 286 VWEU en van de gedragscode van 2012.
43
Verzoeker is op 22 december 2017 mondeling gehoord door de onderzoekers van OLAF. Op 15 mei 2018 heeft hij schriftelijke opmerkingen ingediend bij OLAF naar aanleiding van de overlegging door dit bureau van een samenvatting van de aan het eind van het onderzoek vastgestelde feiten.
44
Op 2 juli 2018 heeft de Rekenkamer het eindverslag ontvangen dat OLAF na afloop van zijn onderzoek had opgesteld (hierna: „verslag van OLAF”). In dit verslag werd geconcludeerd dat verzoeker de middelen van de Rekenkamer had misbruikt in het kader van activiteiten die geen verband hielden met zijn taken en dat hij misbruik had gemaakt van tankkaarten en van de autoverzekeringsovereenkomst voor zijn dienstvoertuig. In het verslag werd bovendien geconcludeerd dat er sprake was van ongerechtvaardigde afwezigheden, dat hij bepaalde externe activiteiten niet had gemeld, dat hij vertrouwelijke informatie had doorgegeven en dat er zich belangenconflicten hadden voorgedaan.
45
Gelet op de in zijn verslag vastgestelde elementen heeft OLAF de Rekenkamer aanbevolen een tuchtprocedure tegen verzoeker in te leiden, passende maatregelen te nemen met het oog op de terugvordering van 472869,09 EUR, wat overeenkomt met de kosten die de Rekenkamer ten onrechte heeft gedragen, en de terugvordering te overwegen van 97954,52 EUR, wat overeenkomt met het salaris dat is betaald voor de perioden waarin verzoeker ongerechtvaardigd afwezig was.
46
Aangezien sommige van de in het onderzoek aan het licht gekomen feiten als strafbare feiten konden worden aangemerkt, heeft OLAF tevens inlichtingen verstrekt aan de gerechtelijke autoriteiten van het Groothertogdom Luxemburg en deze autoriteiten zijn aanbevelingen doen toekomen.
C. Door de Luxemburgse autoriteiten ingeleide strafprocedure
47
Op grond van de door OLAF doorgestuurde informatie heeft de openbare aanklager van de Tribunal d’arrondissement de Luxembourg (rechter in eerste aanleg Luxemburg, Luxemburg) de Rekenkamer bij brief van 1 oktober 2018 verzocht om verzoekers immuniteit van rechtsvervolging op te heffen. Op 15 november 2018 heeft die instelling dat verzoek ingewilligd.
D. Inleiding van de procedure binnen de Rekenkamer
48
Op 3 juli 2018 heeft de president van de Rekenkamer de leden van de Rekenkamer een kopie van het verslag van OLAF en van de aanbevelingen van dit orgaan doen toekomen.
49
Op 5 oktober 2018 heeft de president van de Rekenkamer een voorbereidend verslag aan de leden van de Rekenkamer toegezonden. Daarin werd aanbevolen om het Hof van Justitie te verzoeken om „de vastgestelde feiten te onderzoeken en te bepalen of verzoeker [had] verzuimd de uit zijn taak voortvloeiende verplichtingen na te komen”. Dit verslag en het verslag van OLAF zijn op dezelfde dag aan verzoeker bezorgd. De bijlagen bij het verslag van OLAF zijn hem op 17 oktober 2018 toegezonden.
50
Op 19 november 2018 heeft verzoeker schriftelijke opmerkingen aan de Rekenkamer doen toekomen. Op 26 november 2018 is hij door de leden van de Rekenkamer gehoord in een besloten vergadering.
51
Op 29 november 2018 heeft de Rekenkamer in een besloten vergadering beslist om de zaak van verzoeker op grond van artikel 286, lid 6, VWEU voor te leggen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie.
E. Procedures voor het Hof van Justitie van de Europese Unie
52
Met haar beroep, ingesteld op 15 februari 2019, heeft de Rekenkamer het Hof van Justitie van de Europese Unie verzocht om vast te stellen dat verzoeker had opgehouden aan de uit zijn taak voortvloeiende verplichtingen te voldoen, en bijgevolg de in artikel 286, lid 6, VWEU vastgestelde sanctie uit te spreken.
53
Bij arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft het Hof geoordeeld dat verzoeker in strijd met de uit zijn taak bij de Rekenkamer voortvloeiende verplichtingen had gehandeld en de vervallenverklaring gelast van twee derde van verzoekers pensioenrechten vanaf de datum van uitspraak van dat arrest.
F. Terugvordering door de Rekenkamer van als onverschuldigd aangemerkte uitgaven
54
Bij brief van 14 december 2018 en een wijzigingsbrief van 23 januari 2019 heeft de secretaris-generaal van de Rekenkamer verzoeker in kennis gesteld van zijn voornemen om 160839,89 EUR ten voordele van de Unie terug te vorderen. Bij deze brieven was een tabel gevoegd met de uitgaven die als onverschuldigd werden beschouwd (hierna: „terugvorderingstabel”). Verzoeker heeft op 4 februari 2019 op die brieven gereageerd door opmerkingen in te dienen.
55
Op 11 april 2019 heeft de secretaris-generaal van de Rekenkamer het bestreden besluit vastgesteld. Hij heeft beslist dat:
–
aan verzoeker ten onrechte een bedrag van 33172,91 EUR aan dienstreiskosten en dagvergoedingen was betaald,
–
aan verzoeker ten onrechte een bedrag van 49138,25 EUR aan representatiekosten was betaald,
–
verzoeker een totaalbedrag van 71096,42 EUR (30501,27 EUR aan salarissen en 40595,15 EUR aan dienstreiskosten en dagvergoedingen) ten onrechte ten laste van de begroting van de Unie had gebracht als gevolg van het misbruik van de diensten van de chauffeurs van de Rekenkamer,
–
in samenwerking met de rekenplichtige van de Rekenkamer een totaalbedrag van 153407,58 EUR zou worden teruggevorderd tegen 31 mei 2019.
56
Bij brief van 4 juni 2019 heeft de rekenplichtige van de Rekenkamer, na te hebben vastgesteld dat het totale bedrag van 153407,58 EUR op 31 mei 2019 niet was betaald, verzocht om betaling van het onverschuldigde bedrag, vermeerderd met een vertragingsrente van 3,5 %, zijnde een bedrag van 153584,10 EUR.
57
Bij brief van 7 juni 2019 heeft de rekenplichtige van de Rekenkamer kennisgenomen van de betaling van 153584,10 EUR per bankoverschrijving. Rekening houdend met de datum van die betaling heeft zij het bedrag van de verschuldigde rente verminderd door terugbetaling van een bedrag van 88,26 EUR, aangezien de schuldvordering jegens verzoeker op die datum 153495,84 EUR bedroeg.
III. Conclusies van partijen
58
Verzoeker verzoekt het Gerecht:
–
het bestreden besluit nietig te verklaren;
–
voor zover nodig, de twee besluiten van de rekenplichtige van de Rekenkamer van 4 en 7 juni 2019 nietig te verklaren;
–
de Rekenkamer te veroordelen tot terugbetaling van 153495,84 EUR (153407,58 EUR vermeerderd met 88,26 EUR vertragingsrente die aan verzoeker is toegerekend), te vermeerderen met 3,5 % vertragingsrente tot aan de volledige betaling;
–
de Rekenkamer te veroordelen tot vergoeding van de geleden immateriële schade;
–
de Rekenkamer te verwijzen in de kosten.
59
De Rekenkamer verzoekt het Gerecht:
–
het beroep deels niet-ontvankelijk en deels ongegrond te verklaren;
–
de vordering tot schadevergoeding niet-ontvankelijk te verklaren;
–
verzoeker in alle kosten van de procedure te verwijzen.
IV. In rechte
A. Vordering tot nietigverklaring van het bestreden besluit
60
Ter ondersteuning van zijn vordering tot nietigverklaring voert verzoeker zes middelen aan, waarvan het eerste is ontleend aan onregelmatigheid van het onderzoek van OLAF en van het desbetreffende verslag, het tweede aan het verzuim van de Rekenkamer om haar beoordelingsbevoegdheid – met name als ordonnateur – uit te oefenen, aan schending van haar verplichting om de beschuldiging te bewijzen en aan schending van haar motiveringsplicht, het derde aan niet‑nakoming van de redelijke termijn, het vierde aan schending van het rechtszekerheidsbeginsel en het vertrouwensbeginsel en aan het bestaan van „kennelijke fouten”, het vijfde aan schending van het adagium „le pénal tient l’administratif en l’état” (een tuchtprocedure moet wachten op de uitkomst van de strafvervolging), en het zesde aan schending van de motiveringsplicht met betrekking tot het gebruik van chauffeursdiensten en aan schending van artikel 75 van verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad (PB 2012, L 298, blz. 1) of van artikel 94 van verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van verordening nr. 966/2012 (PB 2018, L 193, blz. 1).
1.
Eerste middel, ontleend aan onregelmatigheid van het onderzoek van OLAF en van het desbetreffende verslag
61
Verzoeker betoogt dat het onderzoek van OLAF en het desbetreffende verslag onregelmatig zijn om drie redenen, namelijk dat OLAF de omvang van zijn onderzoek op onregelmatige wijze heeft uitgebreid, dat het verzoekers recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer heeft geschonden en dat het zijn rechten van verdediging niet heeft geëerbiedigd.
62
De Rekenkamer betwist verzoekers argumenten.
63
Opgemerkt zij dat het betoog van verzoeker met betrekking tot de onregelmatigheid van het onderzoek van OLAF en het desbetreffende verslag in de onderhavige zaak inhoudelijk samenvalt met het betoog in de procedure op grond van artikel 286, lid 6, VWEU [punten 126‑134 van het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782)] dat door het Hof is verworpen in de punten 140 tot en met 175 van het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782).
64
Allereerst heeft het Hof namelijk erkend dat OLAF had besloten om het voorwerp van het aanvankelijk geopende onderzoek van eventuele door verzoeker begane en voor de financiële belangen van de Unie nadelige onregelmatigheden bij het gebruik van de middelen van de Rekenkamer en bij de dienstreizen die in strijd met de geldende regels zijn verricht of toegestaan, uit te breiden tot mogelijke belangenconflicten en andere schendingen van de artikelen 285 en 286 VWEU en van de gedragscode van 2012. In punt 157 van het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft het Hof echter geconcludeerd dat het feit dat een dergelijke uitbreiding steunde op elementen die tijdens de inspectie van 20 november 2017 waren ontdekt, niet betekende dat dat besluit onregelmatig was.
65
Vervolgens heeft het Hof in punt 166 van het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), geoordeeld dat de door verzoeker aangevoerde argumenten niet volstaan om in het kader van de procedure van artikel 286, lid 6, VWEU aan te tonen dat OLAF op ongeoorloofde wijze afbreuk had gedaan aan zijn recht op eerbiediging van het privéleven.
66
Ten slotte heeft het Hof in punt 174 van het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), geconcludeerd dat de door verzoeker aangevoerde argumenten niet konden aantonen dat zijn rechten van verdediging waren geschonden in het kader van de procedure van artikel 286, lid 6, VWEU.
67
Na de uitspraak van het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), betwist verzoeker kennelijk alleen de relevantie voor de onderhavige zaak van de conclusie van het Hof in punt 174 van dat arrest.
68
Zoals verzoeker opmerkt, heeft het Hof geoordeeld dat, ook al moeten zowel OLAF als de Rekenkamer hun respectieve verplichtingen nakomen, de vraag of het recht om te worden gehoord van het betrokken lid of voormalig lid van de Rekenkamer is nageleefd, in het kader van de procedure van artikel 286, lid 6, VWEU globaal moet worden beoordeeld (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 170).
69
Ter ondersteuning van die beoordeling heeft het Hof zich ook gebaseerd op het beginsel dat niet kan worden uitgesloten dat dat lid of voormalig lid door de Rekenkamer voldoende in de gelegenheid is gesteld om te worden gehoord over elementen waarover hij zich vóór de vaststelling van het verslag van OLAF niet daadwerkelijk zou hebben kunnen uitspreken (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 170). In dat verband heeft het Hof ten eerste vastgesteld dat vaststond dat OLAF verzoeker op 22 december 2017 mondeling had gehoord, dat er verschillende schriftelijke uitwisselingen waren geweest tussen OLAF en de raadsman van verzoeker en dat deze laatste, na de mededeling van een samenvatting van de aan het eind van het onderzoek vastgestelde feiten, OLAF een schriftelijk document had kunnen doen toekomen teneinde de in die samenvatting geformuleerde beweringen te weerleggen (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 171). Ten tweede heeft het Hof vastgesteld dat verzoeker op 5 oktober 2018 in kennis was gesteld van het verslag van OLAF en van het voorbereidend verslag dat de president van de Rekenkamer de leden van de Rekenkamer had toegezonden en dat hij over deze verslagen een standpunt had kunnen innemen in schriftelijke opmerkingen én tijdens een hoorzitting bij de Rekenkamer (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 172). Ten derde heeft het Hof vastgesteld dat verzoeker geen enkel argument had aangevoerd ten bewijze dat hij zich voor de Rekenkamer onvoldoende had kunnen uitlaten over bepaalde elementen die hem werden tegengeworpen voordat het verslag van OLAF was vastgesteld (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 173).
70
De conclusie in punt 174 van het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), kan worden toegepast op het onderhavige geval, aangezien, net als bij de procedure op grond van artikel 286, lid 6, VWEU, niet kan worden uitgesloten dat verzoeker in het onderhavige geval door de Rekenkamer voldoende in de gelegenheid is gesteld om te worden gehoord over elementen waarover hij zich vóór de vaststelling van het verslag van OLAF niet zou hebben kunnen uitspreken.
71
In de onderhavige procedure heeft verzoeker geen nieuw en concreet bewijs aangevoerd waaruit blijkt dat hij niet voldoende door de Rekenkamer in de gelegenheid is gesteld om te worden gehoord over elementen waarover hij zich vóór de vaststelling van het verslag van OLAF niet daadwerkelijk zou hebben kunnen uitspreken. Dergelijk bewijs had hij echter eventueel wel nog kunnen aanvoeren in de schriftelijke fase van die procedure, met name in zijn opmerkingen over de gevolgen die voor de onderhavige zaak moesten worden verbonden aan het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782).
72
Derhalve moet het eerste middel ongegrond worden verklaard.
2.
Tweede middel, ontleend aan het verzuim van de Rekenkamer om haar beoordelingsbevoegdheid – met name als ordonnateur – uit te oefenen, aan schending van haar verplichting om de beschuldiging te bewijzen en aan schending van haar motiveringsplicht
73
In het kader van dit middel betoogt verzoeker in wezen dat de Rekenkamer zich ertoe heeft beperkt naar het verslag van OLAF te verwijzen, zonder het te analyseren en met name zonder precies aan te geven in welke zin de betwiste uitgaven onregelmatig zouden zijn. Hij beroept zich op de artikelen 98, 100 en 101 van verordening 2018/1046, waaruit zou blijken dat de ordonnateur het bestaan van een schuldvordering moet beoordelen en vervolgens moet beslissen over de terugvordering ervan. De Rekenkamer moet dus precies aangeven waarom elk van de bekritiseerde uitgaven onregelmatig was, wat ook nodig is om te voldoen aan de motiveringsplicht.
74
De Rekenkamer betwist verzoekers argumenten.
75
Vooraf zij opgemerkt dat verzoeker in de onderhavige procedure, na het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), zijn grief dat de Rekenkamer haar beoordelingsbevoegdheid niet had uitgeoefend, niet langer handhaaft. Bijgevolg hoeft daarover geen uitspraak meer te worden gedaan.
76
De grieven inzake schending van de verplichting van de Rekenkamer om de beschuldiging te bewijzen en schending van haar motiveringsplicht, waarvan verzoeker in de onderhavige procedure geen afstand doet, moeten tezamen worden onderzocht voor zover zij samenvallen. Voorts blijkt uit de stukken dat verzoeker in feite alleen een gebrek aan motivering aanvoert met betrekking tot het onverschuldigde karakter van de verschillende door de Rekenkamer vastgestelde bedragen, met name gelet op de terugvorderingstabel.
77
Het recht op behoorlijk bestuur, dat is vastgelegd in artikel 41 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna: „Handvest”), vereist dat de instellingen, organen en instanties van de Unie hun beslissingen met redenen omkleden. Deze verplichting heeft dezelfde draagwijdte als die voortvloeiend uit artikel 296, tweede alinea, VWEU, dat bepaalt dat rechtshandelingen met redenen moeten worden omkleed. Het doel van de motiveringsplicht is om belanghebbenden in staat te stellen kennis te nemen van de rechtvaardigingsgronden van de genomen maatregel teneinde hun rechten te kunnen verdedigen, en voorts om de Unierechter in staat te stellen zijn toezicht op de rechtmatigheid van de beslissing uit te oefenen (zie arrest van 14 juli 2021, BG/Parlement, T‑253/19, niet gepubliceerd, EU:T:2021:459, punt 44 en aldaar aangehaalde rechtspraak). Er zij aan herinnerd dat de motiveringsplicht een wezenlijk vormvoorschrift is dat moet worden onderscheiden van de vraag of de motivering gegrond is, die de inhoudelijke wettigheid van de omstreden handeling betreft (zie arrest van 22 mei 2012, Internationaler Hilfsfonds/Commissie, T‑300/10, EU:T:2012:247, punt 180 en aldaar aangehaalde rechtspraak). De motivering van een beslissing houdt immers in dat de gronden waarop die beslissing berust, formeel tot uitdrukking worden gebracht. Deze motivering kan toereikend zijn, zelfs al zijn de uiteengezette gronden onjuist (zie beschikking van 12 juli 2012, Dover/Parlement, C‑278/11 P, niet gepubliceerd, EU:C:2012:457, punt 36 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
78
Voorts is het niet noodzakelijk dat alle relevante feitelijke en juridische omstandigheden in de motivering worden gespecificeerd, aangezien bij de vraag of de motivering van een handeling toereikend is, niet enkel acht moet worden geslagen op de bewoordingen ervan, maar ook op de context en op het geheel van rechtsregels die de betrokken materie beheersen (arrest van 14 juli 2021, BG/Parlement, T‑253/19, niet gepubliceerd, EU:T:2021:459, punt 45).
79
In casu bestaat het bestreden besluit uit drie delen: de begeleidende brief waarin het bestreden besluit wordt meegedeeld, de bijlage (bijlage 1), die het bestreden besluit bevat, en de samenvattende debetnota (bijlage 2).
80
Na in het bestreden besluit te hebben gewezen op de beweerdelijk door verzoeker geschonden bepalingen betreffende dienstreiskosten en dagvergoedingen, representatiekosten en het gebruik van het wagenpark van de Rekenkamer alsmede de dienstreiskosten van de door leden gebruikte chauffeurs, heeft de Rekenkamer de onverschuldigd betaalde bedragen vastgesteld waarvan werd gevorderd dat verzoeker deze zou terugbetalen.
81
In dat verband heeft de Rekenkamer verklaard dat uit de analyse van het verslag van OLAF en de bijlagen daarbij alsmede van de documenten in het bezit van haar administratieve diensten was gebleken dat verzoeker ten onrechte vergoeding had verkregen van kosten voor particuliere activiteiten of activiteiten die geen verband hielden of onverenigbaar waren met zijn taken, terwijl hij wist of had moeten weten dat die kosten niet met middelen van de Rekenkamer mochten worden gemaakt. Meer in het bijzonder bevat het besluit tot vaststelling van de schuldvordering en de terugvordering daarvan een terugvorderingstabel waarin voor elke ten onrechte ten laste van de begroting van de Unie gebrachte activiteit met name de reden wordt vermeld die verzoeker in zijn dienstreisopdrachten of die van de chauffeur of in zijn verzoeken om vergoeding van representatiekosten heeft gegeven, de werkelijke aard van de activiteit, een verwijzing naar de bewijsstukken aan de hand waarvan die werkelijke aard kan worden vastgesteld, de datum en plaats van de activiteit die tot de uitgaven heeft geleid en de door de Rekenkamer gedragen kosten.
82
Hieruit volgt dat het bestreden besluit een motivering bevat die voldoet aan de vereisten van artikel 41 van het Handvest, aangezien die motivering verzoeker in staat stelt kennis te nemen van de redenen die aan het bestreden besluit ten grondslag liggen en het Gerecht in staat stelt zijn toezicht dienaangaande uit te oefenen, onverminderd het onderzoek van de gegrondheid ervan, dat in het kader van het vierde middel zal plaatsvinden.
83
De bewering van verzoeker dat de Rekenkamer in het verweerschrift met betrekking tot het vierde middel een nieuwe motivering of nieuwe gronden aanvoert, zal in het kader van dat middel van geval tot geval worden onderzocht.
84
Derhalve moet het tweede middel ongegrond worden verklaard.
3.
Derde middel, ontleend aan schending van de redelijke termijn
85
Verzoeker betoogt dat de Rekenkamer het in artikel 41, lid 1, van het Handvest neergelegde beginsel van eerbiediging van een redelijke termijn heeft geschonden waar zij de regelmatigheid in twijfel heeft getrokken van de terugbetalingsverzoeken die hij sinds 2006 had ingediend, terwijl de Rekenkamer reeds bij de indiening van die verzoeken over alle relevante informatie beschikte om zich ervan te vergewissen dat deze legitiem waren dan wel om te beslissen om te vragen om nadere uitleg. Volgens hem moet de controle van de Rekenkamer worden beperkt tot een periode met terugwerkende kracht van drie jaar of van ten minste vijf jaar vanaf 5 oktober 2018, de datum van haar voorbereidend verslag. Verzoeker is daarom van mening dat de vermeldingen in de terugvorderingstabel die dateren van vóór 4 oktober 2013, dat wil zeggen de rijen nrs. 1 tot en met 261, zijn verjaard, wat leidt tot een bedrag van 85924,75 EUR, zodat het totale bedrag dat kan worden aangemerkt als een schuldvordering die de Rekenkamer jegens hem aanhoudt, 67482,83 EUR zou bedragen.
86
In dat verband beroept verzoeker zich op verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (PB 2002, L 248, blz. 1), zoals gewijzigd bij verordening (EG, Euratom) nr. 1995/2006 van de Raad van 13 december 2006 (PB 2006, L 390, blz. 1), die in artikel 73 bis het beginsel zou invoeren van een verjaringstermijn van vijf jaar voor vorderingen van de Unie op derden. Wat de termijn betreft waarbinnen een debetnota aan de debiteur moet worden meegedeeld, merkt verzoeker op dat noch het „Financieel Reglement”, noch de uitvoeringsvoorschriften ervan een dergelijke termijn specificeren. Hij wijst er echter op dat uit de rechtspraak van het Hof blijkt dat een debetnota binnen een redelijke termijn moet worden meegedeeld en dat het Hof een dergelijke mededeling als onredelijk beschouwt wanneer zij plaatsvindt na een periode van vijf jaar vanaf het tijdstip waarop de betrokken instelling normaliter haar schuldvordering geldend kon maken. In de repliek verwijst verzoeker ook naar artikel 98, lid 2, van verordening 2018/1046.
87
In zijn opmerkingen over de gevolgen die voor de onderhavige zaak moeten worden verbonden aan het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), stelt verzoeker zich op het standpunt dat het Hof geen standpunt over het onderhavige middel heeft ingenomen, aangezien het een andere grief inzake schending van de redelijke termijn heeft afgewezen die betrekking had op de tuchtprocedure van de Rekenkamer.
88
De Rekenkamer betwist de argumenten van verzoeker en stelt in wezen dat haar vordering pas op de datum van het verslag van OLAF als zeker, vaststaand en invorderbaar kon worden aangemerkt, zoals vereist door artikel 78, lid 2, van verordening nr. 966/2012 en artikel 81, aanhef en onder b), van gedelegeerde verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie van 29 oktober 2012 houdende uitvoeringsvoorschriften voor verordening nr. 966/2012 (PB 2012, L 362, blz. 1). Op de datum van het bestreden besluit was de termijn van vijf jaar dus nog niet verstreken. In dit verband herinnert de Rekenkamer aan artikel 85, tweede alinea, van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Unie (hierna: „Statuut”), volgens hetwelk een verzoek tot terugvordering van het onverschuldigd betaalde bedrag uiterlijk vijf jaar na de datum waarop het bedrag is betaald, moet worden ingediend. Zij herinnert er ook aan dat deze termijn niet van toepassing is wanneer kan worden aangetoond dat de betrokkene de administratie opzettelijk heeft misleid om betaling van het betrokken bedrag te verkrijgen, hetgeen een algemeen beginsel van Unierecht vormt.
a)
Verjaringstermijn
89
Met zijn middel inzake niet-nakoming van de redelijke termijn beroept verzoeker zich op het beginsel dat vorderingen van de Unie op derden verjaren na een termijn van vijf jaar. In dat verband verwijst hij onder meer naar artikel 73 bis van verordening nr. 1605/2002, zoals gewijzigd en van kracht tot en met 31 december 2013, en naar de artikelen 78 en 85 ter van verordening (EG, Euratom) nr. 2342/2002 van de Commissie van 23 december 2002 houdende uitvoeringsvoorschriften voor verordening nr. 1605/2002 (PB 2002, L 357, blz. 1), zoals gewijzigd bij verordening (EG, Euratom) nr. 478/2007 van de Commissie van 23 april 2007 (PB 2007, L 111, blz. 13), van kracht tot en met 31 december 2012. Voorts verwijst verzoeker in de repliek ook naar artikel 98, lid 2, van verordening 2018/1046. Ter terechtzitting heeft verzoeker, in antwoord op het verzoek van het Gerecht om de rechtsgrondslag te verduidelijken voor de toepassing in casu van het beginsel dat vorderingen van de Unie op derden verjaren na een termijn van vijf jaar, verklaard dat hij zich, zoals hij in de repliek had gedaan, kon beroepen op artikel 98, lid 2, van verordening 2018/1046, zonder op dit punt door de Rekenkamer te zijn tegensproken. Derhalve moet worden verwezen naar die bepaling, die van toepassing was op de datum waarop het bestreden besluit werd vastgesteld.
90
Verzoeker stelt in wezen dat de Rekenkamer hem geen debetnota kon sturen om haar vermeende schuldvordering voor als onregelmatig aangemerkte betalingsverzoeken van meer dan vijf jaar geleden geldend te maken. Met een dergelijke verklaring betoogt verzoeker in wezen dat de verjaringstermijn van artikel 98, lid 2, tweede alinea, van verordening 2018/1046 zonder uitzondering van toepassing is.
91
Artikel 98, leden 1 en 2, van verordening 2018/1046 luidt als volgt:
„1.   Om een schuldvordering vast te stellen, doet de bevoegde ordonnateur het volgende:
a)
het bestaan van de schuld verifiëren;
b)
het bestaan en het bedrag van de schuld vaststellen of verifiëren, en
c)
de opeisbaarheid van de schuld verifiëren.
De vaststelling van een schuldvordering is de erkenning van het recht van de Unie jegens een debiteur en de opstelling van de titel waarmee van deze debiteur betaling van zijn schuld kan worden geëist.
2.   Elke als vaststaand, liquide en opeisbaar aangemerkte schuldvordering wordt vastgesteld door middel van een invorderingsopdracht waarbij de bevoegde ordonnateur de rekenplichtige opdraagt de schuldvordering te innen. Deze wordt gevolgd door een aan de debiteur gerichte debetnota, behalve voor de gevallen waarin onmiddellijk een ontheffingsprocedure wordt toegepast overeenkomstig lid 4, tweede alinea. Zowel de invorderingsopdracht als de debetnota worden door de bevoegde ordonnateur opgesteld.
De ordonnateur verzendt de debetnota onmiddellijk na de vaststelling van de schuldvordering en uiterlijk binnen een termijn van vijf jaar te rekenen vanaf het moment waarop de instelling van de Unie, onder normale omstandigheden, haar schuldvordering geldend had kunnen maken. Deze termijn geldt niet wanneer de bevoegde ordonnateur aantoont dat, ondanks de inspanningen die de instelling van de Unie heeft gedaan, het late optreden toe te schrijven is aan het gedrag van de debiteur.”
92
In dat verband zij er allereerst op gewezen dat de verjaringsregeling zodanig moet worden opgesteld dat er een evenwicht tot stand wordt gebracht tussen, enerzijds, het doel om de rechtszekerheid en de behandeling van zaken binnen een redelijke termijn als algemene beginselen van het Unierecht te waarborgen en, anderzijds, de daadwerkelijke en doeltreffende uitvoering van het beginsel van goed financieel beheer (zie naar analogie arrest van 21 januari 2021, Whiteland Import Export, C‑308/19, EU:C:2021:47, punt 49). Het is in die specifieke context, en niet door een loutere toepassing van artikel 41 van het Handvest, zoals verzoeker stelt, dat het beginsel van de redelijke termijn van toepassing is.
93
Meer in het bijzonder voorziet artikel 98, lid 2, tweede alinea, van verordening 2018/1046 – in het belang van de rechtszekerheid – in een verjaringstermijn voor de verzending van een debetnota, die zowel de betrokken debiteur als de verzendende instelling van de Unie beschermt. Wat de debiteur betreft, verzet het rechtszekerheidsbeginsel zich er immers tegen dat de instelling van de Unie handelt zonder aan termijnen gebonden te zijn, en aldus met name de stabiliteit van bestaande rechtssituaties in gevaar kan brengen. Wat de instelling van de Unie betreft, moet zij bij de invordering van schuldvorderingen van de Unie op derden met het oog op de eerbiediging van het beginsel van goed financieel beheer een redelijke termijn in acht nemen, die deel uitmaakt van het beginsel van behoorlijk bestuur en voortvloeit uit het fundamentele beginsel van rechtszekerheid (zie in die zin arresten van 13 november 2014, Nencini/Parlement, C‑447/13 P, EU:C:2014:2372, punt 45; 14 juni 2016, Marchiani/Parlement, C‑566/14 P, EU:C:2016:437, punt 101, en 5 oktober 2004, Sanders e.a./Commissie, T‑45/01, EU:T:2004:289, punten 59 en 60 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
94
De vaststelling van verjaringstermijnen voor het vaststellen van schuldvorderingen moet ook stroken met het doeltreffendheidsbeginsel en mag de uitvoering van het Unierecht in de praktijk niet onmogelijk of uiterst moeilijk maken (zie naar analogie arresten van 17 november 2016, Stadt Wiener Neustadt, C‑348/15, EU:C:2016:882, punt 41, en 21 januari 2021, Whiteland Import Export, C‑308/19, EU:C:2021:47, punten 48 en 65).
95
Het is juist dat, gelet op artikel 98, leden 1 en 2, van verordening 2018/1046, een instelling van de Unie normaliter in staat is haar schuldvordering geldend te maken vanaf de datum waarop zij over de bewijsstukken beschikt aan de hand waarvan een schuldvordering als zeker, vaststaand en invorderbaar kan worden aangemerkt of over die bewijzen had kunnen beschikken indien zij met de vereiste zorgvuldigheid had gehandeld (zie in die zin en naar analogie arrest van 14 juni 2016, Marchiani/Parlement, C‑566/14 P, EU:C:2016:437, punt 103).
96
Een dergelijke vaststelling kan echter in de praktijk onmogelijk worden gemaakt in gevallen waarin een instelling van de Unie, ondanks de door haar aan de dag gelegde zorgvuldigheid, een schuldvordering niet heeft kunnen vaststellen wegens het gedrag van de debiteur, met name wegens zijn uitstelmanoeuvres of kwade trouw.
97
Een dergelijke uitlegging vloeit voort uit het beginsel dat een strikte verjaringsregeling die – om aan die regeling inherente redenen – systematisch verhindert dat de financiële belangen van de Unie worden beschermd, de toepassing van de regels van het Unierecht in de praktijk onmogelijk of uiterst moeilijk zou maken (zie naar analogie arrest van 21 januari 2021, Whiteland Import Export, C‑308/19, EU:C:2021:47, punt 53 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
98
De uitlegging van artikel 98 van verordening 2018/1046, voor zover het voorziet in uitzonderingen op het aanvangstijdstip van de termijn voor de vaststelling van schuldvorderingen, wordt naar analogie bevestigd door de in artikel 105 van die verordening vastgestelde stuitingen van de verjaringstermijn voor de invordering van schuldvorderingen.
99
Het is juist dat, wat de vorderingen van de Unie op derden betreft, verordening 2018/1046 niet voorziet in schorsing of stuiting van de verjaringstermijn door een met name van OLAF uitgaande handeling die betrekking heeft op een onderzoek, in tegenstelling tot hetgeen is bepaald in artikel 139, lid 2, tweede alinea, van die verordening, dat van toepassing is op een besluit om de in artikel 135, lid 2, van die verordening bedoelde personen of entiteiten uit te sluiten van deelname aan de door die verordening geregelde gunningsprocedures of van selectie voor de uitvoering van middelen van de Unie. Een dergelijk stilzwijgen in een wetgevende tekst mag echter niet te restrictief worden uitgelegd en moet rekening houden met de specifieke rol en bevoegdheden die door bepalingen van het Unierecht aan OLAF zijn toegekend. Een andersluidende conclusie zou de toepassing van de regels van het Unierecht in de praktijk onmogelijk of uiterst moeilijk maken en zou het beginsel van de doeltreffendheid van het Unierecht in het gedrang brengen.
100
Hieruit volgt dat het aanvangstijdstip van de termijn voor de vaststelling van schuldvorderingen op grond van artikel 98, lid 2, tweede alinea, van verordening 2018/1046, dat wil zeggen het tijdstip waarop de betrokken instelling normaliter in staat is haar schuldvordering geldend te maken, niet noodzakelijkerwijs overeenstemt met het tijdstip waarop een persoon zoals verzoeker een instelling om betaling van een geldsom verzoekt. Dat aanvangstijdstip kan in bepaalde omstandigheden overeenkomen met het tijdstip waarop OLAF een verslag bij die instelling neerlegt (zie in die zin en naar analogie arrest van 14 juni 2016, Marchiani/Parlement, C‑566/14 P, EU:C:2016:437, punt 107).
101
Gelet op het voorgaande faalt verzoekers bewering dat de verjaringstermijn van artikel 98, lid 2, tweede alinea, van verordening 2018/1046 zonder uitzondering van toepassing is.
102
Daarom moet geval per geval worden onderzocht op welk tijdstip de Rekenkamer, onder normale omstandigheden, haar schuldvordering geldend kon doen maken in de zin van artikel 98, lid 2, tweede alinea, van verordening 2018/1046.
b)
Terugbetalingsverzoeken van verzoeker in de rijen nrs. 1 tot en met 261 van de terugvorderingstabel
103
Verzoeker betoogt dat de Rekenkamer wegens verjaring geen schuldvordering kon vaststellen en deze niet kon terugvorderen met betrekking tot zijn terugbetalingsverzoeken die in de periode tussen 2006 en 4 oktober 2013 zijn ingediend en die overeenkomen met de rijen nrs. 1 tot en met 261 van de terugvorderingstabel.
104
In casu staat vast dat de Rekenkamer de debetnota pas op 11 april 2019 aan verzoeker heeft toegezonden, nadat zij het verslag van OLAF van 2 juli 2018 had ontvangen, op basis waarvan de Rekenkamer op 5 oktober 2018 haar voorbereidend verslag had opgesteld. Uit zijn verslag blijkt dat OLAF een inspectie heeft uitgevoerd in de lokalen van het kabinet van verzoeker en bij die gelegenheid verschillende documenten heeft verzameld voor digitale analyse en dat OLAF zowel verzoeker zelf als andere betrokken personen heeft ondervraagd (zie ook de punten 39‑46 hierboven). Na afloop van zijn onderzoek heeft OLAF vastgesteld dat de informatie die verzoeker in zijn dienstreisopdrachten en aangiften van representatiekosten aan de Rekenkamer had verstrekt, ontoereikend was om de president van de Rekenkamer in staat te stellen met kennis van zaken na te gaan of de betrokken activiteit in het belang van de Rekenkamer was.
105
In dat verband blijkt uit artikel 11, leden 1 en 2, van verordening nr. 883/2013, gelezen in het licht van de overwegingen 28 en 29 daarvan, dat het door OLAF verrichte onderzoek wordt afgesloten met de opstelling van een eindverslag van het onderzoek, dat toelaatbaar bewijs vormt in administratieve of gerechtelijke procedures en waarin met name de conclusies van het onderzoek zijn opgenomen, alsmede aanbevelingen van zijn directeur-generaal over het daaraan te geven gevolg. Overeenkomstig artikel 11, lid 4, van die verordening zendt OLAF het verslag toe aan de instelling, het orgaan of de instantie in kwestie, die verantwoordelijk is voor het nemen van de nodige maatregelen, met name de tuchtrechtelijke en gerechtelijke maatregelen die op grond van de resultaten van het onderzoek geboden zijn, en daarover verslag moet uitbrengen aan OLAF binnen de termijn die is bepaald in de in het verslag opgenomen aanbevelingen alsmede op verzoek van OLAF. In het onderhavige geval was het precies in die context dat de Rekenkamer op 5 oktober 2018 haar voorbereidend verslag over het verslag van OLAF heeft opgesteld.
106
Voorts is het belangrijk eraan te herinneren dat OLAF overeenkomstig artikel 1, lid 4, van verordening nr. 883/2013 binnen bij de Verdragen of op basis daarvan opgerichte instellingen, organen en instanties, administratieve onderzoeken uitvoert met het oog op het bestrijden van fraude, corruptie en elke andere onwettige activiteit waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad, de zogeheten „interne onderzoeken”. Uit die verordening volgt dat OLAF in het kader van die onderzoeken zonder voorafgaande waarschuwing onmiddellijke toegang heeft tot alle relevante informatie, inclusief informatie in databases, die in het bezit is van de instellingen, organen en instanties, alsmede tot hun gebouwen. OLAF kan alle documenten en de inhoud van alle geautomatiseerde bestanden die de instellingen, organen en instanties in hun bezit hebben, kopiëren en daarvan uittreksels verkrijgen. OLAF kan ook andere personeelsleden verzoeken om mondelinge informatie, inclusief door middel van een onderhoud, alsook om schriftelijke informatie. OLAF kan controles en verificaties ter plaatse verrichten in de gebouwen van marktdeelnemers om toegang te krijgen tot relevante informatie met betrekking tot de feiten waarnaar een intern onderzoek is ingesteld.
107
Een instelling van de Unie zoals de Rekenkamer beschikt daarentegen niet over dergelijke onderzoeksbevoegdheden, met name met het oog op het identificeren en vaststellen van een schuldvordering op een van haar leden.
108
Gelet op de inleidende opmerkingen in de punten 89 tot en met 107 hierboven, moet worden onderzocht of, wat verzoekers terugbetalingsverzoeken in de rijen nrs. 1 tot en met 261 van de terugvorderingstabel betreft, de Rekenkamer vanaf de datum van indiening van die verzoeken, zoals verzoeker stelt, dan wel vanaf de datum van het verslag van OLAF, zoals de Rekenkamer stelt, in staat was om haar schuldvordering met betrekking tot die rijen vast te stellen en geldend te maken. Voor dit onderzoek moeten deze schuldvorderingen in drie groepen worden ingedeeld.
1) Eerste groep terugbetalingsverzoeken van verzoeker
109
Opgemerkt zij dat van de terugbetalingsverzoeken van verzoeker in de rijen nrs. 1 tot en met 261 van de terugvorderingstabel verschillende verzoeken a priori geloofwaardige rechtvaardigingen omvatten die geen verdere verificatie door de Rekenkamer behoefden op het moment dat zij door verzoeker werden ingediend. Wat die verzoeken betreft, beschikte de Rekenkamer niet over informatie op grond waarvan zij zich er vóór het einde van het onderzoek van OLAF tegen kon verzetten.
110
Ten eerste omvatten de genoemde terugbetalingsverzoeken de verzoeken in de rijen nrs. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 12, 14, 15, 16, 17, 19, 20, 23, 24, 29 (gedeeltelijk), 31, 41, 43, 54, 57 (gedeeltelijk), 59, 60, 61, 63 (gedeeltelijk), 65, 66, 68, 69, 70, 81, 84, 85, 88, 89, 92, 94, 95, 96, 97, 111, 116, 118 (gedeeltelijk), 120, 133, 150, 168, 169, 171, 175, 183, 184, 190, 194, 203, 204, 207, 208, 211, 215, 218, 221, 229 (gedeeltelijk), 236, 238, 248, 258 en 260 van de terugvorderingstabel, die betrekking hebben op de ontmoetingen van verzoeker met politieke verantwoordelijken of, in bepaalde beperkte gevallen, met hun kabinetsleden, of op de deelname van verzoeker aan de activiteiten van de betrokken politieke partij.
111
Hierbij zij opgemerkt dat pas tijdens het onderzoek van OLAF is vastgesteld dat verzoeker in de loop van zijn mandaat ten minste 188 ontmoetingen had gehad met Belgische politieke verantwoordelijken die hoofdzakelijk lid waren van de betrokken politieke partij, waartoe hij ook behoorde. Volgens het verslag van OLAF komt dit cijfer overeen met 24 % van alle ontmoetingen of lunches van verzoeker die het voorwerp waren van zijn terugbetalingsverzoeken. Het betreft hier de activiteiten bedoeld in de rijen nrs. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 12, 14, 15, 16, 19, 20, 23, 24, 29 (gedeeltelijk), 31, 41, 43, 54, 57 (gedeeltelijk), 59, 63 (gedeeltelijk), 65, 66, 70, 84, 88, 89, 92, 96, 97, 111, 116, 118 (gedeeltelijk), 133, 150, 168, 169, 171, 183, 184, 190, 194, 203, 204, 208, 211, 215, 218, 236, 238 en 248 van de terugvorderingstabel.
112
Voorts heeft OLAF een verband vastgesteld tussen de ontmoetingen met Belgische politieke verantwoordelijken en de wekelijkse vergaderingen van de raad van bestuur van de betrokken politieke partij. In dat verband blijkt uit het verslag van OLAF dat het tijdens zijn onderzoek de notulen van 44 vergaderingen in de periode van 17 november 2008 tot en met 29 april 2010 heeft verkregen waaruit de aanwezigheid van de leden van de raad van bestuur van de betrokken politieke partij bleek. OLAF heeft vastgesteld dat verzoeker bij 28 vergaderingen aanwezig was. Dit betreft de activiteiten van verzoeker in de rijen nrs. 54, 60, 61, 68, 70, 81, 84, 85, 88 en 94 van de terugvorderingstabel.
113
Wat de aanwezigheid van verzoeker op de andere vergaderingen van de raad van bestuur van de betrokken politieke partij betreft, heeft OLAF opgemerkt dat het duidelijk was dat het mandaat van verzoeker als stemgerechtigd lid, tot november 2008 zijn regelmatige aanwezigheid op de wekelijkse vergaderingen van die raad vereiste. Volgens het verslag van OLAF is uit het onderzoek van de dienstreisopdrachten gebleken dat verzoeker tussen maart 2006 en november 200827 dienstreizen op maandagen heeft gemaakt om leden van de betrokken politieke partij te ontmoeten en dat deze dienstreizen verzoeker in staat hadden gesteld deel te nemen aan de wekelijkse vergaderingen van de raad van bestuur van die politieke partij. Het Gerecht merkt op dat het gaat om de rijen nrs. 1, 5, 7, 12, 17, 19, 23 en 24 van de terugvorderingstabel. Meer in het bijzonder vermeldt het verslag van OLAF onder die activiteiten een vergadering op 7 april 2008 met betrekking tot rij nr. 19 van de terugvorderingstabel.
114
OLAF heeft voorts verklaard dat verzoekers aanwezigheid bij die vergaderingen na april 2010 niet kon worden vastgesteld, maar dat zijn status van niet‑stemgerechtigd lid zijn aanwezigheid vereiste bij op zijn minst de maandelijkse vergaderingen op de eerste maandag van elke maand. In dat verband blijkt uit het verslag van OLAF dat de analyse van de dienstreizen van verzoeker tussen april 2010 en december 2017 het bestaan heeft aangetoond van 17 dienstreizen naar Brussel (België) op de eerste maandag van de maand om functionarissen van de betrokken politieke partij te ontmoeten die bij het bestuur van die partij betrokken leken te zijn. Het Gerecht stelt vast dat de in de rijen nrs. 171, 203 en 238 van de terugvorderingstabel genoemde activiteiten van verzoeker met die situatie overeenkomen.
115
Bovendien blijkt uit de vermeldingen in verzoekers agenda dat de in de rijen nrs. 120, 175 en 221 genoemde dienstreizen bedoeld waren om deel te nemen aan de parlementaire dagen van de betrokken politieke partij, dat de in rij nr. 207 genoemde dienstreis en gedeeltelijk de in rij nr. 229 genoemde dienstreis bedoeld waren om deel te nemen aan de nieuwjaarsrecepties van die partij, dat de in rij nr. 258 genoemde dienstreis bedoeld was om deel te nemen aan een voor de leden van die partij bestemd stadsbezoek en dat de in de rijen nrs. 69 en 260 genoemde dienstreizen bedoeld waren om deel te nemen aan respectievelijk een congres en een studiedag van diezelfde partij (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 451).
116
Ten tweede, wat de betrekkingen van verzoeker met representatieve organen en verenigingen betreft, genoemd in de rijen nrs. 32, 48, 83, 93, 118 (gedeeltelijk), 131, 132, 134 en 135, 137, 143, 154, 155, 170, 174 (gedeeltelijk), 192, 209, 217, 219, 224, 227, 228, 242, 256 en 261 van de terugvorderingstabel, heeft OLAF vastgesteld dat de meeste van die betrekkingen lokale organen betroffen, zoals de kamer van koophandel en nijverheid in de regio van herkomst van verzoeker, een industriële groep in de plaats van herkomst van verzoeker en een vereniging van lokale werkgevers, waarvan het actieterrein beperkt was tot de regio van herkomst van verzoeker. De activiteiten vermeld in de rijen nrs. 39, 138 en 196 van de terugvorderingstabel met betrekking tot formele uitnodigingen voor een groep die tot doel had de aanwezigheid van Vlaamse bedrijven in Brussel te versterken, moeten ook tot die activiteiten worden gerekend. Uit de terugvorderingstabel blijkt namelijk, onder verwijzing naar het verslag van OLAF, met name de bladzijden 5, 18, 29 en 37 daarvan, dat die groep, die tot doel had de aanwezigheid van Vlaamse ondernemingen in Brussel te versterken, ontmoetingen organiseerde om Vlaamse ondernemers in staat te stellen Belgische diplomaten in het buitenland te ontmoeten en dat die activiteiten geen verband hielden met de taken van verzoeker als lid van de Rekenkamer. Verzoekers aanwezigheid blijkt ook uit de notulen van de vergaderingen van het bureau van de betrokken politieke partij op de datum die overeenstemt met die van de in rij nr. 39 genoemde dienstreis.
117
Ten derde, wat de in de rijen nrs. 18, 29 (gedeeltelijk), 100 (gedeeltelijk), 114 en 239 genoemde terugbetalingsverzoeken van verzoeker betreft, die betrekking hadden op ontmoetingen met een persoon die in de dienstreisopdrachten als „CEO” (voorzitter en algemeen directeur), „CEO [van een marktdeelnemer]” of „CEO, Voorzitter” werd aangeduid, heeft OLAF vastgesteld dat verzoeker die persoon tussen 2008 en 2015 acht keer had ontmoet en dat deze persoon op dat moment voorzitter was van de raad van bestuur van een „holding”, waarvan verzoeker volgens zijn belangenverklaring van 2017 aandeelhouder was. Voorts heeft verzoeker tijdens zijn onderhoud in het kader van het onderzoek van OLAF verklaard dat die persoon die hij had ontmoet zijn oude vriend en een „grote inspiratiebron” was.
118
Ten vierde, wat de in de rijen nrs. 75 en 86 genoemde terugbetalingsverzoeken van verzoeker betreft, die betrekking hadden op zijn ontmoetingen met een als „CEO [van een marktdeelnemer]” aangeduide persoon op 21 december 2009 en 15 maart 2010, heeft OLAF in zijn verslag uitdrukkelijk naar die twee ontmoetingen verwezen en verklaard dat zij samenvielen met het onderzoek van de Unie naar de staatssteun van de Belgische regering aan die marktdeelnemer. OLAF heeft ook vastgesteld dat verzoeker met die persoon contact heeft gehad over dat onderzoek en dat hij rechtstreekse contacten mogelijk had gemaakt met het kabinet van een lid van de Europese Commissie en met een persoon die destijds voorzitter van de betrokken politieke partij was. Voorts blijkt uit de notulen van de vergaderingen van het bureau van de betrokken politieke partij dat verzoeker op de datum die overeenkomt met die van de in rij nr. 86 genoemde dienstreis aanwezig was bij een dergelijke vergadering.
119
Ten vijfde hadden de in de rijen nrs. 45, 130, 199, 202, 230, 232, 253 en 257 (gedeeltelijk) genoemde terugbetalingsverzoeken van verzoeker betrekking op activiteiten waarvan OLAF heeft vastgesteld dat zij een privékarakter hadden. OLAF heeft namelijk vastgesteld dat die verzoeken respectievelijk betrekking hadden op een lunch met de voorzitter van de Belgische ziektekostenverzekeringsorganisatie, een ontmoeting met een jachtvriend, een ontmoeting met een verantwoordelijke van een auditkantoor in verband met een werkaanbieding voor verzoekers zoon, verzoekers aanwezigheid op het huwelijk van een kind van een van zijn vrienden, twee ontmoetingen met de directeur van een marktdeelnemer, de werkgever van een van verzoekers kinderen, een ontmoeting met een Belgische politieke verantwoordelijke voor een privéaangelegenheid en verzoekers deelname aan een barbecue van een voormalig lid van de betrokken politieke partij. Uit de notulen van de vergaderingen van het bureau van de betrokken politieke partij blijkt eveneens dat verzoeker aanwezig was op een dergelijke vergadering op de datum die overeenstemt met die van de in rij nr. 45 genoemde dienstreis.
120
De in de rijen nrs. 82, 115 en 121 genoemde terugbetalingsverzoeken moeten op dezelfde manier worden behandeld als de in punt 119 hierboven vermelde activiteiten. De in rij nr. 115 genoemde activiteit betrof namelijk de lunch met de directeur van een marktdeelnemer op 10 september 2010. Wat de activiteiten betreft waarnaar wordt verwezen in de rijen nrs. 82 en 121, met als voorwerp „M. [...], CEO”, en een „formele uitnodiging van [...]”, heeft OLAF vastgesteld dat het ging om een ontmoeting met een vastgoedontwikkelaar voor privédoeleinden.
121
Ten zesde verwijst het verslag van OLAF ook naar de activiteiten van verzoeker in verband met ontmoetingen met een diplomaat van de Russische Federatie, met twee leden van de Commissie en de directeur-generaal van een groepering van Europese belangengroepen, alsmede met de Koning der Belgen. Deze activiteiten hebben betrekking op de rijen nrs. 56, 57 (gedeeltelijk), 108, 122 en 223 van de terugvorderingstabel.
122
Wat allereerst de ontmoeting met een diplomaat van de Russische Federatie betreft, waarnaar in rij nr. 56 van de terugvorderingstabel wordt verwezen, heeft OLAF vastgesteld dat verzoeker die diplomaat had ontmoet in verband met een zaak betreffende de adoptie van een Russisch kind door een Belgisch gezin. Volgens het verslag van OLAF werd in een opmerking in de digitale agenda van verzoeker verwezen naar moeilijkheden in het adoptiedossier en was de diplomaat in kwestie bereid om te helpen bij de formaliteiten teneinde het probleem op te lossen. Voorts heeft OLAF aangegeven dat verzoeker dezelfde diplomaat had ontmoet op 22 juni en opnieuw op 6 juli 2009 en dat de dienstreisopdrachten melding maakten van „vergadering met de [diplomaat]”, zonder het eigenlijke doel van die vergaderingen te vermelden. OLAF was van oordeel dat deze ontmoetingen een privékarakter hadden. De verwijzing naar die activiteit van verzoeker staat namelijk in het deel van het verslag met het opschrift „Hoffelijkheidsbezoeken aan zakenmensen en kennissen om privéredenen”.
123
Wat vervolgens de in de rijen nrs. 57 (gedeeltelijk) en 108 genoemde ontmoetingen van verzoeker met leden van de Commissie betreft, blijkt uit het verslag van OLAF dat verzoeker rechtstreeks is tussengekomen in het kabinet van een lid van de Commissie met betrekking tot een subsidieaanvraag die door een organisatie was ingediend in het kader van de financiering van de ondersteuning van Europese culturele festivals. Daarnaast heeft OLAF vastgesteld dat verzoeker een vergadering met een lid van de Commissie en een andere persoon had georganiseerd en bijgewoond om het standpunt van een groepering van belangengroepen over de onderzoeks- en innovatiestrategie van de Unie te bespreken. Volgens het verslag van OLAF heeft die andere persoon verzoeker op 18 oktober 2010 ontmoet voor een vervolgvergadering, een activiteit waarnaar wordt verwezen in rij nr. 122 van de terugvorderingstabel.
124
Wat ten slotte een ontmoeting tussen verzoeker en de Koning der Belgen betreft, waarnaar wordt verwezen in rij nr. 223 van de terugvorderingstabel, heeft OLAF aan de hand van verzoekers agenda vastgesteld dat hij door de Belgische koninklijke familie was uitgenodigd om in een stad in België deel te nemen aan de „koninklijke jacht”.
125
Ten zevende verwijst de terugvorderingstabel voor de in rij nr. 63 van de terugvorderingstabel (gedeeltelijk) genoemde dienstreis, betreffende een „ceremonie tot opening van het academisch jaar van een instelling voor Europese studies”, naar verzoekers agenda, waarbij wordt aangegeven dat hij niet aan die ceremonie heeft deelgenomen, aangezien hij niet werd genoemd in de lijst van Europese persoonlijkheden die daarbij aanwezig waren.
126
Ten achtste, wat de in rij nr. 74 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis betreft, die betrekking heeft op een uitnodiging van de bestuurder van een privébedrijf, blijkt uit verzoekers agenda dat die ontmoeting bestond uit een concertbezoek.
127
Ten negende, wat de in rij nr. 128 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis betreft, die betrekking heeft op de deelname van verzoeker aan een door een organisatie van Europese grondeigenaren en grondbeheerders georganiseerde conferentie in het Europees Parlement, blijkt uit het verslag van OLAF dat zijn deelname aan de evenementen van die organisatie verband hield met zijn externe activiteit als voorzitter van een milieustichting in zijn regio van herkomst, waarvoor de Rekenkamer bij besluit van 30 april 2015 toestemming heeft verleend (zie ook punt 33 hierboven). OLAF heeft ook vastgesteld dat de twee organisaties nauw samenwerkten en administratieve diensten en personeel deelden.
128
Ten tiende, voor het in rij nr. 100 genoemde terugbetalingsverzoek betreffende een ontmoeting met een minister van staat, vermeldt de terugvorderingstabel, door te verwijzen naar de agenda van verzoeker, dat de persoon die werd ontmoet een Vlaamse politieke verantwoordelijke was die sinds 2003 geen minister meer was.
129
Ten elfde, wat het in rij nr. 173 genoemde terugbetalingsverzoek betreft met betrekking tot een werklunch van verzoeker met een Duits lid van het Europees Parlement, geeft de terugvorderingstabel onder verwijzing naar verzoekers agenda en naar de bladzijden 5, 18, 29 en 37 van het verslag van OLAF aan dat de chauffeursdiensten voor privédoeleinden zijn gebruikt, aangezien verzoeker drie dagen lang om deze diensten heeft verzocht in verband met één enkele lunch.
130
Ten twaalfde vermeldt de terugvorderingstabel met betrekking tot het in rij nr. 187 genoemde terugbetalingsverzoek betreffende de „formele uitnodiging [van een prinses]”, onder verwijzing naar verzoekers agenda, dat het dienstvoertuig voor privédoeleinden is gebruikt, waardoor de chauffeur per trein naar Luxemburg moest terugkeren.
131
Ten dertiende geeft de terugvorderingstabel met betrekking tot het in rij nr. 191 genoemde terugbetalingsverzoek met de vermelding „Commissie buitenlandse zaken – SR nr. 1/2011 Devolutie” onder verwijzing naar verzoekers agenda aan dat verzoeker na een dienstreis voor privédoeleinden gebruik heeft gemaakt van chauffeursdiensten.
132
Ten veertiende, wat het in rij nr. 147 van de terugvorderingstabel genoemde verzoek om terugbetaling van chauffeurskosten voor een vergadering van de Commissie begrotingscontrole van het Parlement en een lunchconferentie van een vereniging betreft, blijkt uit die tabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda, dat het ging om een dienstreis „zonder vergoedingen” in verband met een medische afspraak van verzoeker, in het kader waarvan de chauffeur de trein van Luxemburg naar Brussel moest nemen en verzoeker in het dienstvoertuig naar Luxemburg moest terugbrengen.
133
Ten vijftiende, wat het in rij nr. 157 genoemde terugbetalingsverzoek betreft met betrekking tot een ontmoeting met de eerste minister en een verantwoordelijke van een auditkantoor, vermeldt de terugvorderingstabel onder verwijzing naar verzoekers agenda dat de vergadering van 15.30 tot 18.00 uur met werknemers van dat kantoor in het kader van een groep die tot doel had om de aanwezigheid van Vlaamse bedrijven in Brussel te versterken, die tot gevolg had dat de dienstreisvergoedingen van verzoeker en de chauffeur en de arbeidstijd van de chauffeur werden verdubbeld, problematisch was omdat zij geen verband hield met de activiteiten van de Rekenkamer. Voorts blijkt uit die tabel dat de chauffeur met de trein naar Brussel moest reizen, aangezien verzoeker het dienstvoertuig bij zich had gehouden.
134
Ten zestiende, wat het in rij nr. 229 (gedeeltelijk) genoemde terugbetalingsverzoek betreft, dat betrekking heeft op de kosten van een dienstreis voor een formele uitnodiging in een kasteel in Frankrijk voor een „[d]ag van de Europese instellingen”, merkt de terugvorderingstabel onder verwijzing naar verzoekers agenda op dat het gaat om een recreatieve activiteit, namelijk de deelname aan een jacht in Frankrijk met twee hotelovernachtingen ter plaatse.
135
Ten zeventiende en ten slotte, wat de in de rijen nrs. 13, 33, 47, 73, 76, 80, 103, 104, 161, 163, 164, 177, 210, 225, 237, 251 en 259 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken betreft, die betrekking hebben op ontmoetingen met verantwoordelijken van privébedrijven, met inbegrip van verantwoordelijken van internationale auditkantoren, vermeldt de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar het verslag van OLAF, met name de bladzijden 5, 18, 29 en 37 daarvan, of, in sommige gevallen, naar verzoekers agenda, het volgende: voor het verzoek genoemd in rij nr. 13, „lunch aangeboden aan een marktdeelnemer (‚dienstreis zonder vergoeding’, later door [verzoeker] erkend als zijnde privé)”; voor het verzoek genoemd in rij nr. 33, „receptie ter ere van de [voorzitter en algemeen directeur] van een marktdeelnemer [...] die ook lid is van de raad van bestuur [van een andere marktdeelnemer] (waarvan verzoeker zelf lid was tot 30 juni 2006)”; voor de verzoeken genoemd in de rijen nrs. 47, 103, 161 en 210 volgens de beschrijving van de uitnodiging dat het „evenement georganiseerd door en ten voordele van [een auditkantoor] onverenigbaar is met de taken van een lid van de Rekenkamer”; voor de verzoeken genoemd in de rijen nrs. 73 en 76, „ontmoeting met de bestuurder van een accountantskantoor in de regio van de plaats van herkomst [van verzoeker]”; voor het verzoek genoemd in rij nr. 80, „privéconcert – vermaak”; voor het verzoek genoemd in rij nr. 104, „ontmoeting met de [voorzitter en algemeen directeur] van een marktdeelnemer [...]”; voor het verzoek genoemd in rij nr. 163, „ontmoeting met de algemeen directeur [van een marktdeelnemer]”; voor het verzoek genoemd in rij nr. 164, „ontmoeting met een jachtpartner [...] die bestuurder is [van een Belgisch bedrijf]”; voor het verzoek genoemd in rij nr. 177, „ontmoeting met een bestuurder [van een] Vlaamse investeringsmaatschappij”; voor het verzoek genoemd in rij nr. 225, „culturele privéactiviteit (opera La Traviata in de Munt, Brussel) waarvoor [verzoeker] is uitgenodigd door een marktdeelnemer”; voor het verzoek genoemd in rij nr. 237, „ontmoeting in een hotel in Brussel met een partner [van een] audit- en advieskantoor”; voor het verzoek genoemd in rij nr. 251, „lunch aangeboden aan de [voorzitter en algemeen directeur] van een accountantskantoor in Hasselt (Vlaanderen) [(België)] die [verzoeker] de volgende dag opnieuw ontmoette, ditmaal in het kader van een dienstreisopdracht”, en voor het verzoek genoemd in rij nr. 259, „recreatieve activiteit: deelname aan het Odegand-muziekfestival in Gent [(België)] op een zaterdag”.
136
Derhalve, wat de in de rijen nrs. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 23, 24, 29, 31, 32, 33, 39, 41, 43, 45, 47, 48, 54, 56, 57, 59, 60, 61, 63, 65, 66, 68, 69, 70, 73, 74, 75, 76, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 88, 89, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 100, 103, 104, 108, 111, 114, 115, 116, 118 (gedeeltelijk) 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 88, 89, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 100, 103, 104, 108, 111, 114, 115, 116, 118 (gedeeltelijk), 120, 121, 122, 128, 130, 131, 132, 133, 134 en 135, 137, 138, 143, 147, 150, 154, 155, 157, 161, 163, 164, 168, 169, 170, 171, 173, 174 (gedeeltelijk), 175, 177, 183, 184, 187, 190, 191, 192, 194, 196, 199, 202, 203, 204, 207, 208, 209, 210, 211, 215, 217, 218, 219, 221, 223, 224, 225, 227, 228, 229, 230, 232, 236, 237, 238, 239, 242, 248, 251, 253, 256, 257 (gedeeltelijk), 258, 259, 260 en 261 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken betreft, was de Rekenkamer pas na het onderzoek van OLAF onder normale omstandigheden in staat om haar schuldvordering met betrekking tot die rijen geldend te maken in de zin van artikel 98, lid 2, tweede alinea, van verordening 2018/1046.
137
Aangezien de Rekenkamer het verslag van OLAF pas op 2 juli 2018 heeft ontvangen, terwijl zij haar voorbereidend verslag over de terugbetalingsverzoeken als genoemd in de in punt 136 hierboven vermelde rijen van de terugvorderingstabel heeft opgesteld op 5 oktober 2018, moet in het licht van de in punt 54 hierboven uiteengezette feiten worden geoordeeld dat zij haar schuldvordering pas op 2 juli 2018 kon vaststellen en als vaststaand kon aanmerken en dat zij verzoeker derhalve binnen de in artikel 98, lid 2, tweede alinea, van verordening 2018/1046 gestelde termijn van vijf jaar na de vaststelling van de schuldvordering in kennis heeft gesteld van haar schuldvordering. Gelet op het voorgaande zijn de terugbetalingsverzoeken als genoemd in de in punt 136 hierboven vermelde rijen van de terugvorderingstabel niet verjaard.
2) Tweede groep terugbetalingsverzoeken van verzoeker
138
Opgemerkt dient te worden dat van de terugbetalingsverzoeken van verzoeker in de rijen nrs. 1 tot en met 261 van de terugvorderingstabel sommige onvolledige of verdachte informatie bevatten en controles door OLAF rechtvaardigden, zodat de Rekenkamer pas na afronding van het onderzoek van OLAF haar schuldvordering kon vaststellen.
139
In de eerste plaats gaat het om de terugbetalingsverzoeken van verzoeker die a priori buitensporige bedragen betroffen.
140
Ten eerste hadden de in de rijen nrs. 27, 90, 98, 152 en 257 (gedeeltelijk) van de terugvorderingstabel genoemde verzoeken om terugbetaling van representatiekosten betreffende verzoekers ontmoetingen met politieke verantwoordelijken of, in bepaalde beperkte gevallen, met hun kabinetsleden, betrekking op bedragen van respectievelijk 753 EUR voor een diner met drie personen (rij nr. 27), 1159 EUR voor een diner met vijf personen (rij nr. 90), 799 EUR voor een diner met twee personen (rij nr. 98), 884 EUR voor een diner met vier personen (rij nr. 152) en 802 EUR voor een diner met drie personen (rij nr. 257).
141
Ten tweede hadden de in de rijen nrs. 22, 55, 110, 160, 216, 243 en 245 van de terugvorderingstabel genoemde verzoeken om terugbetaling van representatiekosten betreffende in de woning van verzoeker georganiseerde recepties betrekking op bedragen van respectievelijk 2520,68 EUR voor 18 personen (rij nr. 22), 1976 EUR voor 12 personen (rij nr. 55), 2271,36 EUR voor 11 personen (rij nr. 110), 3018,90 EUR voor 16 personen (rij nr. 160), 2340 EUR voor 10 personen (rij nr. 216), 1897,28 EUR voor 9 personen (rij nr. 243) en 2069,76 EUR voor 10 personen (rij nr. 245).
142
Ten derde had het in rij nr. 123 van de terugvorderingstabel genoemde verzoek om terugbetaling van representatiekosten betrekking op een diner met 11 personen, waaronder twee „CEO’s” van marktdeelnemers en de voorzitter van de betrokken politieke partij, voor een bedrag van 2352 EUR.
143
Ten slotte en ten vierde, had het in rij nr. 252 van de terugvorderingstabel genoemde verzoek om terugbetaling van dienstreiskosten en dagvergoedingen betreffende verzoekers deelname aan een zomerforum in Zwitserland betrekking op een bedrag van 3931,20 EUR.
144
In de tweede plaats heeft de Rekenkamer bepaalde terugbetalingsverzoeken van verzoeker goedgekeurd waarin essentiële informatie ontbrak over de activiteiten waarop zij betrekking hadden.
145
Ten eerste hadden de in de rijen nrs. 42, 44, 49, 50, 51, 139, 178, 188, 205, 234 en 235 en 254 en 255 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken van verzoeker betrekking op een ontmoeting met een met naam genoemde persoon, zonder dat diens hoedanigheid nader werd omschreven.
146
Ten tweede verwijzen de in de rijen nrs. 21, 28, 40 en 162 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken van verzoeker naar ontmoetingen met een persoon die eenvoudigweg „directeur studies”, „algemeen directeur”, „bestuurder” en „graaf” wordt genoemd.
147
Ten derde werden de in de rijen nrs. 46, 53, 67, 79, 99, 101, 113, 159 en 181 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken door verzoeker gerechtvaardigd door te verwijzen naar respectievelijk een „formele uitnodiging door [een campus]” (rijen nrs. 46 en 159), naar „[een universiteit]” (rij nr. 53), naar een „formele uitnodiging” (rijen nrs. 67 en 79), naar een „formele uitnodiging [van een universiteit]” (rij nr. 99), naar een „formele uitnodiging [voor een tuinfeest van een orkest]” (rij nr. 101), naar een „[een makelaar]” (rij nr. 113) en naar de „presentatie van het jaarverslag 2010” (rij nr. 181).
148
Ten vierde verwijzen de in de rijen nrs. 38, 62, 64, 77, 78, 107, 109, 112, 124, 126, 127, 129, 136, 140, 141, 142, 144, 145, 146, 148, 149, 156, 158, 165, 166, 172, 176, 179, 180, 182, 189, 193, 195, 197, 198, 200, 206, 212, 213, 220, 222, 226, 231, 233, 240, 246, 247, 249 en 250 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken van verzoeker naar chauffeurskosten met als rechtvaardiging „ophalen van [verzoeker] in Verbier”, „vervoeren van [verzoeker]”, „rijden van de CD‑wagen [...] naar Verbier (Zwitserland)”, „CD ophalen [...]”, „rijden met het dienstvoertuig”, „rijden met de CD‑wagen [...]”, „rijden met CD [...]”, „ophalen van [verzoeker]”, „brengen van documenten” en „brengen van belangrijke documenten” of zonder enige rechtvaardiging.
149
Het is waar dat de Rekenkamer, indien zij met de vereiste zorgvuldigheid had gehandeld, verzoeker had kunnen vragen om een nadere motivering van de a priori buitensporige bedragen als bedoeld in de punten 140 tot en met 143 hierboven en van de ontbrekende gegevens betreffende de terugbetalingsverzoeken van verzoeker als bedoeld in de punten 145 tot en met 148 hierboven. Op die manier had zij kunnen reageren op het moment dat verzoeker zijn verzoeken indiende en had zij, in voorkomend geval, de schuldvordering kunnen identificeren en vaststellen.
150
Uit het dossier blijkt echter dat het onderzoek van OLAF aanvullende informatie heeft opgeleverd over de activiteiten van verzoeker waarop alle in de punten 140 tot en met 143 en 145 tot en met 148 hierboven genoemde terugbetalingsverzoeken van verzoeker betrekking hadden, en nadere informatie heeft opgeleverd voor de analyse van die activiteiten. Die informatie was de Rekenkamer niet bekend toen verzoekers verzoeken werden ingediend, zodat zij die pas aan het einde van het onderzoek van OLAF in twijfel trok.
151
Wat de in de punten 140 en 142 hierboven vermelde terugbetalingsverzoeken van verzoeker betreft, moet worden verwezen naar de punten 110, 111, 117 en 118 hierboven, waarin de informatie is opgenomen die OLAF tijdens zijn onderzoek heeft verstrekt over de activiteiten van verzoeker die met die verzoeken overeenstemmen.
152
Verzoekers terugbetalingsverzoeken in de in punt 141 hierboven genoemde rijen, namelijk de rijen nrs. 22, 55, 110, 160, 216, 243 en 245 van de terugvorderingstabel, hebben betrekking op in de woning van verzoeker georganiseerde recepties. In zijn verslag heeft OLAF het doel en de aard van die recepties gespecificeerd, evenals de band van verzoeker met de genodigden ervan. OLAF heeft vastgesteld dat verzoeker tussen 2006 en 2016 voor een select publiek dertien informele privédiners in zijn plaats van herkomst had georganiseerd. Volgens OLAF bevonden zich onder de genodigden altijd een of twee Belgische politieke verantwoordelijken en enkele vrienden met hoge functies in de privésector en werden die evenementen, in de woorden van verzoeker in een uitnodigingsbrief, georganiseerd met het oog op een „aangename, ontspannen en nuttige avond in een select Vlaams gezelschap”. OLAF was van mening dat de genodigden allen goede vrienden waren die tot absolute discretie en vertrouwelijkheid verplicht waren. Het verslag van OLAF vermeldde ook dat 46 personen aan de privédiners hadden deelgenomen en dat, afgezien van het feit dat zij bevriend waren met verzoeker, hun band met hem in het algemeen kon worden aangemerkt als activiteiten die verband hielden met de Belgische politiek, de jacht, de functies van „CEO” en de instellingen van de Unie.
153
Met betrekking tot verzoekers in punt 143 hierboven vermelde terugbetalingsverzoek, namelijk het in rij nr. 252 vermelde verzoek betreffende verzoekers dienstreis naar een „zomerforum” in Zwitserland, heeft OLAF er tijdens zijn onderzoek allereerst op gewezen dat dat zomerevenement geen officieel programma had en dat uit de presentatie ervan bleek dat de genodigden hadden deelgenomen aan excursies in een vrijetijdscontext. Vervolgens heeft OLAF verwezen naar de nota die verzoeker aan de president van de Rekenkamer had gezonden om terugbetaling van de desbetreffende kosten te vragen, waarin verzoeker dit zomerforum had voorgesteld als een bijeenkomst van vooraanstaande vertegenwoordigers van regeringen, diplomaten, internationale organisaties, politieke partijen en parlementen om actuele kwesties in de internationale politiek te bespreken. Ten slotte heeft OLAF geconcludeerd dat verzoeker, hoewel hij op de hoogte was van de ware aard ervan, het evenement ten onrechte aan de president van de Rekenkamer had voorgesteld als een forum voor politieke besprekingen op hoog niveau om terugbetaling van zijn kosten te verkrijgen.
154
Wat de in de punten 145 tot en met 148 hierboven vermelde terugbetalingsverzoeken van verzoeker betreft, gaat het om de verzoeken waarover OLAF in zijn verslag de volgende informatie verstrekt:
–
met betrekking tot het in rij nr. 44 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Diner – Uitnodiging door [...]”, heeft OLAF opgemerkt dat het verzoek betrekking had op een diner met een bestuurder van een marktdeelnemer en dat verzoeker in feite tot 30 juni 2006 lid was van de raad van bestuur van die marktdeelnemer;
–
met betrekking tot het in rij nr. 49 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Werklunch met [...]”, heeft OLAF die activiteit in feite gekoppeld aan een muziekfestival;
–
met betrekking tot de in de rijen nrs. 51 en 113 genoemde terugbetalingsverzoeken, respectievelijk getiteld „Ontmoeting met [...]” en „[een vastgoedmakelaar]”, heeft OLAF vastgesteld dat die activiteiten in feite verband hielden met verzoekers privé-eigendommen in Brussel;
–
met betrekking tot het in rij nr. 101 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Formele uitnodiging voor [een tuinfeest van een orkest]”, heeft OLAF in feite het privékarakter van die activiteit vastgesteld;
–
met betrekking tot het in rij nr. 205 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „M. [...]”, heeft OLAF vastgesteld dat die persoon in feite een architect was die verzoeker adviseerde in verband met de aankoop van een appartement in Brussel.
155
Tot de in de punten 145 tot en met 148 hierboven vermelde terugbetalingsverzoeken van verzoeker behoren de verzoeken waarvoor in de terugvorderingstabel wordt verwezen naar de precieze bladzijden van het verslag van OLAF of van verzoekers agenda, die deel uitmaakt van dat verslag, zonder dat die verzoeken daarin specifiek worden genoemd. Het gaat om de volgende verzoeken:
–
met betrekking tot de in de rijen nrs. 21 en 40 genoemde terugbetalingsverzoeken, die betrekking hebben op twee lunches van verzoeker met een „directeur studies”, wordt in de terugvorderingstabel gepreciseerd dat het gaat om ontmoetingen met een lid van de betrokken politieke partij, met als bewijs de vaststellingen van OLAF op de bladzijden 10, 11 en 12 van zijn verslag en, wat de in rij nr. 40 genoemde activiteit betreft, de agenda van verzoeker;
–
met betrekking tot het in rij nr. 28 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „M. [...], algemeen directeur”, verwijst de terugvorderingstabel naar bladzijden 15 en 16 en bijlage 16 van het verslag van OLAF, en blijkt uit bladzijde 16 van dat verslag dat de persoon die werd ontmoet algemeen directeur was van een groepering die de belangen van particuliere werkgevers bij de Unie behartigt;
–
met betrekking tot het in rij nr. 38 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Ophalen van [verzoeker] in Verbier (Zwitserland)”, vermeldt de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar de verhoren van de chauffeurs tijdens het onderzoek, dat dat verzoek in feite verband hield met een skivakantie waarvoor de diensten van een chauffeur nodig waren, die verzoeker op zijn vakantiebestemming heeft opgehaald en naar zijn plaats van herkomst heeft gebracht;
–
met betrekking tot de in de rijen nrs. 42, 46, 50, 52 en 53 genoemde terugbetalingsverzoeken, respectievelijk getiteld „Lunch met M. [...]”, „Formele uitnodiging [van een campus]”, „Ontmoeting met M. [...]”, „Uitnodiging [van de verantwoordelijke van een muziekschool]” en „[Een universiteit]”, vermeldt de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda’s, dat dit dienstreizen „zonder vergoedingen” waren met betrekking tot de representatiekosten die in feite verband hielden met een ontmoeting met een procureur van een arrondissement dat deel uitmaakte van verzoekers plaats van herkomst (rij nr. 42) en de chauffeurskosten voor een verplaatsing naar een middelbare school in verzoekers plaats van herkomst voor een avondevenement (rij nr. 46), voor het vervoeren van verzoeker naar een privéontmoeting (rij nr. 50), voor een verplaatsing van de chauffeur, die verzoeker na een recreatieve avond terug moest brengen naar zijn plaats van herkomst, daar in een hotel moest overnachten en de volgende dag per trein naar Luxemburg moest terugkeren (rij nr. 52) en voor de diploma-uitreiking van de dochter van verzoeker (rij nr. 53);
–
met betrekking tot het in rij nr. 62 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Vervoeren van [verzoeker]”, vermeldt de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda, dat hij op dinsdag 4 november 2009 van 10.30 uur tot 13.00 uur op dienstreis zou zijn in een stad in België (openingsceremonie van een academisch jaar van een instelling voor Europese studies) en dat hij niettemin een chauffeur heeft gevraagd om hem de dag voordien in zijn plaats van herkomst, en niet in Luxemburg, op te halen en daar in het hotel te overnachten. In dezelfde tabel staat ook dat verzoeker de chauffeur heeft gevraagd hem op dinsdag 4 november naar zijn plaats van herkomst terug te brengen en daar in hetzelfde hotel te overnachten alvorens hem op woensdag 5 november naar Luxemburg terug te brengen;
–
met betrekking tot de in de rijen nrs. 64 en 78 genoemde terugbetalingsverzoeken, getiteld „Vervoeren van [verzoeker]”, vermeldt de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar het verslag van OLAF, dat die activiteiten in feite verband hielden met de deelname van verzoeker aan de bestuursvergadering van de betrokken politieke partij;
–
met betrekking tot het in rij nr. 67 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Formele uitnodiging”, vermeldt de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda en naar bladzijde 8 van het verslag van OLAF, dat die activiteit verband hield met een jacht, waarbij verzoeker een tweede chauffeur had gevraagd hem te ontmoeten in een stad in België waar hij aan het jagen was, hoewel hij zich daar reeds bevond met een chauffeur en het dienstvoertuig;
–
met betrekking tot de in de rijen nrs. 77, 107, 112, 195, 198, 212, 213 en 233 genoemde terugbetalingsverzoeken, getiteld „Rijden met CD [...]”, „Vervoeren van [verzoeker]” of „Ophalen van [verzoeker]”, merkt de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda’s of naar de bladzijden 5, 18, 29 en 37 van het verslag van OLAF, op dat de chauffeurskosten voor verplaatsingen in verzoekers plaats van herkomst of in Brussel zijn gemaakt zonder dat er sprake was van een dienstreis voor verzoeker;
–
met betrekking tot het in rij nr. 79 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Formele uitnodiging”, blijkt uit de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda en naar de bladzijden 5, 18, 29 en 37 van het verslag van OLAF, dat die activiteit verband hield met de in een hotel georganiseerde „nieuwjaarsreceptie” van een kring die tot doel had om de aanwezigheid van Vlaamse bedrijven in Brussel te versterken;
–
met betrekking tot het in rij nr. 99 genoemde terugbetalingsverzoek vermeldt de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda, dat de dienstreis, waarvan het doel een formele uitnodiging aan een universiteit was, betrekking had op de uitreiking van eredoctoraten aan kunstenaars van een universiteit in verzoekers regio van herkomst en dat die activiteit werd gevolgd door een concert;
–
met betrekking tot de in de rijen nrs. 106, 151, 153, 167 en 214 genoemde terugbetalingsverzoeken, respectievelijk getiteld „Med. Dr. [...] – Dienstreis zonder vergoeding”, „Prof. Dr. Med. [...], [van een universitair ziekenhuis]”, „Prof. Dr. [...]”, „Prof. Dr. [...] [van een universitair ziekenhuis]” en „[...] Prof. Dr. [...]” vermeldt de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda, dat de chauffeur in feite voor privédoeleinden werd gebruikt voor medische afspraken;
–
met betrekking tot de in de rijen nrs. 109, 126, 145, 146, 148, 156, 158, 165, 179, 180, 188, 200, 206, 220, 226, 231, 240, 241, 244 en 246 genoemde terugbetalingsverzoeken, getiteld „Vervoeren van [verzoeker]” of „rijden met CD [...]”, blijkt uit de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda, dat de diensten van de chauffeur voor privédoeleinden zijn gebruikt om verzoeker naar zijn plaats van herkomst te rijden of om hem het dienstvoertuig ter beschikking te stellen, terwijl de chauffeur de nacht in het hotel op verzoekers plaats van herkomst moest doorbrengen en de volgende dag de trein terug moest nemen. Bij deze verzoeken komt nog het in rij nr. 247 genoemde verzoek, getiteld „Rijden met het dienstvoertuig”, waarvoor uit de terugvorderingstabel, die verwijst naar verzoekers agenda, blijkt dat de chauffeur een dienstvoertuig moest besturen om het ter beschikking te stellen van verzoeker in Bornem (België);
–
met betrekking tot de in de rijen nrs. 124, 176 en 181 genoemde terugbetalingsverzoeken, waarvan de eerste twee getiteld zijn „Ophalen van [verzoeker]” en het derde „Presentatie van het jaarverslag 2010”, vermeldt de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda, dat de diensten van de chauffeur voor privédoeleinden zijn gebruikt, namelijk aan het einde van een dienstreis, waarbij verzoeker is teruggekeerd naar zijn plaats van herkomst, en niet naar Luxemburg;
–
met betrekking tot de in de rijen nrs. 127, 140, 149, 166, 182, 189, 193, 234 en 235 genoemde terugbetalingsverzoeken, getiteld „Rijden met het dienstvoertuig” of „Vervoeren van [verzoeker]”, vermeldt de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda’s, dat de diensten van de chauffeur voor privédoeleinden zijn gebruikt, aangezien verzoeker een chauffeur heeft gevraagd hem op te halen in zijn plaats van herkomst of in Brussel en hem terug te brengen naar Luxemburg;
–
met betrekking tot het in rij nr. 129 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Rijden met het dienstvoertuig”, vermeldt de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda, dat de diensten van de chauffeur voor privédoeleinden zijn gebruikt, aangezien de chauffeur verzoekers echtgenote is gaan ophalen in verzoekers plaats van herkomst om haar naar een diner te brengen dat werd bijgewoond door leden van de Rekenkamer in Luxemburg;
–
met betrekking tot het in rij nr. 136 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Vervoeren van [verzoeker]”, blijkt uit de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda, dat de diensten van de chauffeur voor privédoeleinden zijn gebruikt, aangezien een chauffeur verzoeker op een vrijdag laat in de middag naar zijn plaats van herkomst heeft teruggebracht, het dienstvoertuig bij hem heeft achtergelaten en per trein naar Luxemburg is teruggekeerd;
–
met betrekking tot het in rij nr. 139 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Ontmoeting met M. [...] en M. [...]”, verwijst de terugvorderingstabel naar verzoekers agenda en naar de vaststellingen van OLAF op de bladzijden 10, 11 en 12 van zijn verslag;
–
met betrekking tot het in rij nr. 141 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Brengen van documenten”, geeft de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda, aan dat de diensten van de chauffeur voor privédoeleinden zijn gebruikt, met de volgende toelichting:
„[Verzoeker] was op woensdag 10 februari van 9.00 tot 12.00 uur op dienstreis voor COCOBU [Commissie begrotingscontrole van het Parlement] en was volgens zijn dienstreisopdracht om 14.00 uur met het dienstvoertuig naar Luxemburg teruggekeerd. Als dat het geval was geweest, had [verzoeker] geen chauffeur hoeven te vragen om op 10 februari om 15.00 uur ‚documenten van de Rekenkamer’ van Luxemburg naar [zijn plaats van herkomst] te brengen. In werkelijkheid is [verzoeker] niet naar Luxemburg teruggekeerd. [Hij] had het dienstvoertuig beschadigd bij een ongeval op 2 februari en hij had [zijn chauffeur] gevraagd om hem op 10 februari een vervangwagen naar [zijn plaats van herkomst] te brengen, daar de nacht door te brengen en op vrijdag weer per trein te vertrekken, en de vervangwagen voor hem achter te laten. Het ging dus niet om het ‚brengen van documenten van de Rekenkamer’ naar de plaats van herkomst van verzoeker, maar om het brengen van een vervangwagen, zodat hij daarmee op wintersport kon vertrekken.”;
–
met betrekking tot het in rij nr. 142 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Rijden van de CD‑wagen [...] naar Verbier (Zwitserland)”, blijkt uit de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda en het verhoor van een chauffeur tijdens het onderzoek van OLAF, dat de dienst van de chauffeur voor privédoeleinden is gebruikt;
–
met betrekking tot het in rij nr. 144 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Vervoeren van [verzoeker]”, vermeldt de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda en naar de bladzijden 5, 18, 29 en 37 van het verslag van OLAF, dat die activiteit verband hield met een ontmoeting met de bestuurder van een Vlaams fotogrammetriebedrijf;
–
met betrekking tot het in rij nr. 159 genoemde terugbetalingsverzoek vermeldt de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda, dat de dienstreis, die een formele uitnodiging voor een campus tot doel had, verband hield met een middelbare school in verzoekers stad van herkomst en dat het een dienstreis „zonder vergoedingen” betrof;
–
met betrekking tot het in rij nr. 162 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Formele uitnodiging van een graaf”, vermeldt de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar de bladzijden 5, 18, 29 en 37 van het verslag van OLAF en verzoekers agenda, dat verzoeker in het kader van die activiteit de zangwedstrijd van een kapel heeft bijgewoond;
–
met betrekking tot de in de rijen nrs. 172, 222 en 249 genoemde terugbetalingsverzoeken, getiteld „Brengen van belangrijke documenten”, geeft de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda, aan dat de diensten van de chauffeur voor privédoeleinden zijn gebruikt om documenten naar verzoekers plaats van herkomst te brengen, waarbij de chauffeur verplicht was een ander dienstvoertuig te gebruiken of te overnachten en terug te keren naar Luxemburg;
–
met betrekking tot het in rij nr. 178 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „M. [...]”, geeft de terugvorderingstabel aan dat het verzoek betrekking heeft op een ontmoeting met de bestuurder van een bedrijf dat sportkleding verkoopt, onder verwijzing naar de vaststellingen van OLAF in bijlage 10 van zijn verslag (met name de vaststellingen met betrekking tot de jachtpartijen in een kasteel in Frankrijk), zonder dat de in die rij genoemde activiteit specifiek wordt vermeld;
–
met betrekking tot het in rij nr. 197 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „CD ophalen [...]”, blijkt uit de terugvorderingstabel, met name onder verwijzing naar de verhoren van verzoeker en van een chauffeur, dat de diensten van de chauffeur voor privédoeleinden zijn gebruikt, aangezien de chauffeur het privévoertuig van verzoeker is gaan ophalen bij een garage in Brussel om het naar Luxemburg terug te brengen;
–
met betrekking tot het in rij nr. 250 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Rijden met CD [...]”, blijkt uit de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar de verhoren van verzoeker en van een chauffeur en naar verzoekers agenda, dat de diensten van de chauffeur voor privédoeleinden zijn gebruikt, aangezien het ging om de levering van champagne voor het huwelijk van de dochter van verzoeker;
–
met betrekking tot het in de rijen nrs. 254 en 255 genoemde terugbetalingsverzoek, getiteld „Rijden met CD [...]”, blijkt uit de terugvorderingstabel, onder verwijzing naar verzoekers agenda, dat de diensten van de chauffeur voor privédoeleinden zijn gebruikt om verzoeker naar een privédiner in een sterrenrestaurant te brengen.
156
Gelet op het voorgaande was de Rekenkamer met betrekking tot de in de rijen nrs. 21, 22, 27, 28, 38, 40, 42, 44, 46, 49, 50, 51, 52, 53, 55, 62, 64, 67, 77, 78, 79, 90, 98, 99, 101, 106, 107, 109, 110, 112, 113, 123, 124, 126, 127, 129, 136, 139, 140, 141, 142, 144, 145, 146, 148, 149, 151, 152, 153, 156, 158, 159, 160, 162, 165, 166, 167, 172, 176, 178, 179, 180, 181, 182, 188, 189, 193, 195, 197, 198, 200, 205, 206, 212, 213, 214, 216, 220, 222, 226, 231, 233, 234 en 235, 240, 241, 243, 244, 245, 246, 247, 249, 250, 252, 254 en 255 en 257 (gedeeltelijk) van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken pas na het onderzoek van OLAF onder normale omstandigheden in staat om haar schuldvordering met betrekking tot die rijen geldend te maken, vast te stellen en een debetnota aan verzoeker te zenden in de zin van artikel 98, lid 2, tweede alinea, van verordening 2018/1046.
157
Aangezien de Rekenkamer het verslag van OLAF pas op 2 juli 2018 had ontvangen, terwijl zij haar voorbereidend verslag over de terugbetalingsverzoeken als genoemd in de in punt 156 hierboven vermelde rijen van de terugvorderingstabel op 5 oktober 2018 had opgesteld, kan in het licht van de in punt 54 hierboven uiteengezette feiten worden geoordeeld dat zij verzoeker binnen de in artikel 98, lid 2, tweede alinea, van verordening 2018/1046 gestelde termijn van vijf jaar na de vaststelling van de schuldvordering in kennis heeft gesteld van haar schuldvordering. Gelet op het voorgaande zijn de terugbetalingsverzoeken als genoemd in de in punt 156 hierboven vermelde rijen van de terugvorderingstabel niet verjaard.
3) Derde groep terugbetalingsverzoeken van verzoeker
158
Opgemerkt zij dat van de in de rijen nrs. 1 tot en met 261 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken van verzoeker, sommige de Rekenkamer in staat stelden een voorafgaande controle te verrichten en, indien zij dit passend achtte, bezwaar te maken tegen het gebruik van haar middelen dat verzoeker daarvan wilde maken, of haar daartoe in staat zouden hebben gesteld indien zij met de vereiste zorgvuldigheid had gehandeld, aangezien de resultaten van het onderzoek van OLAF ter zake niets nieuws aan het licht hebben gebracht.
159
In dat verband gaat het in de eerste plaats om de terugbetalingsverzoeken van verzoeker die niet voldoende informatie bevatten over de activiteiten waarop die verzoeken betrekking hadden, en die niet het voorwerp uitmaakten van het onderzoek van OLAF:
–
ten eerste, het in rij nr. 37 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoek, dat betrekking had op een ontmoeting met een persoon, waarbij alleen de naam van de persoon die werd ontmoet werd vermeld, zonder enige indicatie van zijn of haar hoedanigheid;
–
ten tweede, de in de rijen nrs. 25 en 26 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken, die door verzoeker slechts waren gerechtvaardigd door te verwijzen naar het opschrift „Formeel diner”.
160
In de tweede plaats moet worden opgemerkt dat het onderzoek van OLAF geen betrekking had op de volgende terugbetalingsverzoeken van verzoeker, waardoor de Rekenkamer deze vóór dat onderzoek kon controleren en er zo nodig bezwaar tegen kon maken:
–
ten eerste, de in de rijen nrs. 30, 35, 117 en 201 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken, die betrekking hebben op de ontmoetingen van verzoeker met een ambassadeur, een rector, drie Belgische politieke verantwoordelijken die fracties vertegenwoordigden en een minister van staat;
–
ten tweede, het in rij nr. 36 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoek, dat betrekking had op een ontmoeting met een particuliere marktdeelnemer;
–
ten derde, het in rij nr. 102 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoek, dat betrekking had op verzoekers deelname aan een door de Commissie en een niet-gouvernementeel instituut georganiseerde conferentie.
161
Wat de in de rijen nrs. 25, 26, 30, 35, 36, 37, 102, 117 en 201 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken van verzoeker betreft, was de Rekenkamer dus reeds op het tijdstip van de indiening van die verzoeken, indien zij met de vereiste zorgvuldigheid had gehandeld, in staat om onder normale omstandigheden haar schuldvordering met betrekking tot die rijen geldend te maken, vast te stellen en een debetnota aan verzoeker te zenden in de zin van artikel 98, lid 2, tweede alinea, van verordening 2018/1046. Wat de activiteiten van verzoeker met betrekking tot die rijen betreft, stelt de Rekenkamer niet – en stelt zij a fortiori niet vast – dat de vertraging bij het optreden te wijten was aan het gedrag van verzoeker.
162
Aangezien de terugbetalingsverzoeken in de in punt 161 hierboven genoemde rijen van de terugvorderingstabel zijn ingediend tussen 3 december 2007 en 15 september 2013, en de Rekenkamer haar voorbereidend verslag op 5 oktober 2018 heeft opgesteld, heeft de Rekenkamer de in artikel 98, lid 2, tweede alinea, van verordening 2018/1046 vastgestelde termijn van vijf jaar niet in acht genomen, zodat de vordering tot terugvordering van die verzoeken is verjaard. Het totale bedrag van die terugbetalingsverzoeken is 3170,19 EUR.
c)
Conclusie betreffende het derde middel
163
Gelet op het voorgaande moeten de in punt 161 hierboven genoemde terugbetalingsverzoeken van verzoeker als verjaard worden beschouwd en moet het derde middel voor het overige worden afgewezen.
4.
Vierde middel, ontleend aan schending van het rechtszekerheidsbeginsel en het vertrouwensbeginsel en aan het bestaan van „kennelijke fouten”
164
Met het vierde middel betwist verzoeker in wezen de vaststelling door de Rekenkamer, in het bestreden besluit, van de bedragen die hij verschuldigd is uit hoofde van een groot aantal activiteiten waarvoor de middelen van de Rekenkamer volgens de Rekenkamer op abusieve wijze op zijn verzoek zijn aangewend en die overeenkomen met dienstreiskosten en dagvergoedingen, representatie- en ontvangstkosten en kosten van het gebruik van het dienstvoertuig en van het beroep op de diensten van een chauffeur.
165
In dat verband zij eraan herinnerd dat in het kader van het derde middel, in wezen ontleend aan niet-inachtneming van de verjaringstermijn, de vordering tot terugvordering van bepaalde van die terugbetalingsverzoeken van verzoeker als verjaard moet worden beschouwd, namelijk die welke zijn genoemd in de rijen nrs. 25, 26, 30, 35, 36, 37, 102, 117 en 201 van de terugvorderingstabel (zie punt 161 hierboven). Die verzoeken zullen dus niet meer worden onderzocht in het kader van het vierde middel, aangezien het niet meer nodig is de gegrondheid te onderzoeken van de desbetreffende argumenten die in het kader van dat middel zijn aangevoerd.
166
Voorts zij opgemerkt dat de onregelmatigheden die de Rekenkamer verzoeker in het bestreden besluit verwijt, het voorwerp vormden van het beroep dat de Rekenkamer krachtens artikel 286, lid 6, VWEU bij het Hof heeft ingesteld en waarin zij het Hof heeft verzocht vast te stellen dat verzoeker niet had voldaan aan de verplichtingen die krachtens de artikelen 285 en 286 VWEU uit zijn taak van lid van de Rekenkamer voortvloeien. Zowel in het kader van dat beroep als in het kader van het onderhavige beroep worden de onregelmatigheden namelijk geïdentificeerd aan de hand van dezelfde tabel in bijlage, die is opgesteld op basis van het verslag van OLAF (zie punt 44 hierboven). Van de grieven die zijn aangevoerd ter ondersteuning van het beroep in de zaak die heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), had de eerste betrekking op het misbruik door verzoeker van de middelen van de Rekenkamer om activiteiten te financieren die geen verband hielden met zijn taken als lid van de Rekenkamer of daarmee niet verenigbaar waren (hierna: „eerste grief van de Rekenkamer”). Het Hof heeft over die grief uitspraak gedaan in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 359‑799), en geoordeeld dat verzoeker de uit zijn taak van lid van de Rekenkamer voortvloeiende verplichtingen niet was nagekomen (zie punt 53 hierboven).
167
Tegen deze achtergrond moet het vierde middel worden onderzocht. Allereerst moet de ontvankelijkheid van de grief betreffende het bestaan van „kennelijke fouten” worden onderzocht.
a)
Ontvankelijkheid van de grief betreffende het bestaan van „kennelijke fouten”
168
Ter terechtzitting heeft de Rekenkamer betoogd dat verzoeker niet heeft aangegeven welke fouten de wettigheid van het bestreden besluit aantasten. Zij heeft erop gewezen dat verzoeker in het verzoekschrift slechts had verwezen naar een bijlage waarin hij vóór de vaststelling van het bestreden besluit 69 fouten zou hebben aangevoerd die hij als „kennelijk” omschreef, hetgeen volgens de Rekenkamer in het kader van de onderhavige procedure niet-ontvankelijk was, aangezien het niet aan het Gerecht stond om te onderzoeken welke kennelijke fouten het bestreden besluit zou bevatten. Verzoeker heeft dienaangaande geen opmerkingen gemaakt.
169
Er zij op gewezen dat verzoeker in het laatste punt van het vierde middel concludeert dat de Rekenkamer „een indrukwekkend aantal fouten heeft gemaakt, niet alleen ten aanzien van de juridische kwalificatie[,] maar gewoon feitelijk”. Het is juist dat verzoeker in het kader van dit middel het woord „fout” slechts in één inleidend punt noemt, waarin wordt verwezen naar de betrokken bijlage, en er zij op gewezen dat de verwijzing naar die bijlage slechts subsidiair wordt vermeld, namelijk „voor het overige”.
170
Niettemin blijkt uit de context van de argumenten die verzoeker in het kader van het vierde middel zowel in het verzoekschrift als in de repliek heeft aangevoerd, dat hij in wezen de in de terugvorderingstabel voor elk van de posten vermelde redenen voor de opvatting van de Rekenkamer dat de middelen van de Rekenkamer op abusieve wijze zijn aangewend met betrekking tot de dienstreiskosten en dagvergoedingen, de representatie- en ontvangstkosten en de kosten van het gebruik van het dienstvoertuig en van het beroep op de diensten van een chauffeur, als onjuist betwist. Die vaststelling moet ook worden gelezen in het licht van de verduidelijkingen in het verzoekschrift, waarin verzoeker benadrukt dat het ontbreken van opmerkingen over het geheel van de posten in de terugvorderingstabel, naast hetgeen in het verzoekschrift en de bijlagen daarbij is vermeld, geenszins betekent dat hij de gegrondheid van de beweringen van de Rekenkamer erkent.
171
Derhalve is de grief betreffende het bestaan van „kennelijke fouten” voldoende gemotiveerd om ontvankelijk te zijn. Daarom moeten nu de grieven inzake schending van het rechtszekerheidsbeginsel en het vertrouwensbeginsel en het bestaan van „kennelijke fouten” ten gronde worden onderzocht.
b)
Ten gronde
172
In zijn opmerkingen over de gevolgen die voor de onderhavige zaak moeten worden verbonden aan het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), stelt verzoeker dat wat de op schending van het rechtszekerheidsbeginsel en van het vertrouwensbeginsel gebaseerde verwijten betreft, rekening moet worden gehouden met hetgeen het Hof in de punten 364 tot en met 381 van dat arrest heeft opgemerkt.
173
In punt 364 van het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft het Hof echter opgemerkt dat verzoeker zich weliswaar formeel beriep op het rechtszekerheidsbeginsel en het beginsel van bescherming van het gewettigd vertrouwen, maar dat zijn betoog in feite uitsluitend betrekking had op het tweede van die beginselen.
174
In het kader van de onderhavige procedure moet worden opgemerkt dat in de repliek die verzoeker heeft ingediend na de uitspraak van het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), niet meer wordt verwezen naar het rechtszekerheidsbeginsel in zijn betoog over het vierde middel. Bijgevolg moet het vierde middel uitsluitend worden onderzocht in het licht van het vertrouwensbeginsel en van eventuele „kennelijke fouten”.
175
Wat in de eerste plaats de vermeende schending van het beginsel van bescherming van het gewettigd vertrouwen betreft, betoogt verzoeker dat de Rekenkamer dit beginsel heeft geschonden, aangezien hij via de verleende goedkeuringen en de praktijk van de Rekenkamer gedurende meer dan tien jaar nauwkeurige, onvoorwaardelijke en onderling overeenstemmende toezeggingen van betrouwbare bronnen heeft gekregen, die bij hem een gewettigde verwachting hebben gewekt dat de verrichte betalingen regelmatig waren.
176
Wat in de tweede plaats mogelijke „kennelijke fouten” betreft, is verzoeker, zoals in punt 170 hierboven is opgemerkt, in wezen van mening dat de redenen waarop de Rekenkamer zich heeft gebaseerd om de bedragen als onverschuldigd betaald vast te stellen, onjuist zijn.
1) Inleidende opmerkingen
i) Omvang van het onderzoek van de grief inzake schending van het vertrouwensbeginsel
177
Wat de grieven inzake schending van het vertrouwensbeginsel betreft, verklaart verzoeker dat hij die niet handhaaft met betrekking tot de middelen die de Rekenkamer heeft aangewend voor de representatie- en ontvangstkosten en de kosten van het gebruik van het dienstvoertuig en van het beroep op de diensten van een chauffeur. Hij handhaaft ze echter wel wat de dienstreizen betreft.
178
In het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 365‑374), heeft het Hof het volgende opgemerkt:
„365 Volgens vaste rechtspraak van het Hof kan de betrokkene zich alleen op het beginsel van bescherming van het gewettigd vertrouwen beroepen indien hij van de bevoegde instanties van de Unie nauwkeurige, onvoorwaardelijke en onderling overeenstemmende toezeggingen heeft gekregen die van bevoegde en betrouwbare bronnen afkomstig zijn (arrest van 8 september 2020, Commissie en Raad/Carreras Sequeros e.a., C‑119/19 P en C‑126/19 P, EU:C:2020:676, punt 144 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
366 De toepasselijkheid van dit beginsel moet al meteen worden uitgesloten met betrekking tot de middelen die de Rekenkamer heeft aangewend voor de representatie- en ontvangstkosten, het gebruik van het dienstvoertuig en het beroep op een chauffeur.
367 Enerzijds kunnen betalingen zoals die voor representatie- en ontvangstkosten volgens de rechtspraak van het Hof, bij gebreke van enige andere relevante omstandigheid en zelfs indien een lang tijdvak is verstreken tussen die betalingen en het moment waarop de regelmatigheid ervan wordt betwist, bij de begunstigde niet het gewettigd vertrouwen wekken dat zij niet meer ter discussie kunnen worden gesteld (zie in die zin arrest van 14 juni 2016, Marchiani/Parlement, C‑566/14 P, EU:C:2016:437, punt 79).
368 De praktijk waarbij de Rekenkamer representatie- en ontvangstkosten op basis van de door [verzoeker] verstrekte gegevens terugbetaalde zonder meer informatie te vragen of de gegrondheid van zijn terugbetalingsverzoeken te betwisten, volstaat niet als bewijs dat die instelling hem nauwkeurige, onvoorwaardelijke en onderling overeenstemmende toezeggingen heeft gedaan met betrekking tot de regelmatigheid van die verzoeken.
369 Anderzijds heeft de Rekenkamer geen enkel uitdrukkelijk besluit genomen over het gebruik door [verzoeker] van zijn dienstvoertuig of het feit dat hij een beroep deed op een chauffeur, en is bij het Hof geen gewag gemaakt van enige andere soort specifieke standpuntbepaling van de Rekenkamer over de praktijk die [verzoeker] in dit verband diende te volgen.
370 Gesteld al dat de Rekenkamer op dit gebied praktijken heeft laten voortduren waarvan zij, zoals [verzoeker] aanvoert, niet onkundig kon zijn, kan deze omstandigheid dus hoe dan ook niet tot de vaststelling leiden dat die instelling hem ter zake nauwkeurige, onvoorwaardelijke en onderling overeenstemmende toezeggingen heeft gedaan.
371 Daarentegen vormen de dienstreisopdrachten die de president van de Rekenkamer op verzoek van [verzoeker] uitdrukkelijk heeft verstrekt, voldoende toezeggingen [...] om in beginsel een gewettigd vertrouwen in de regelmatigheid van de betrokken dienstreizen te kunnen wekken.
372 Dit gezegd zijnde moet er om te beginnen op worden gewezen dat uit de rechtspraak van het Hof blijkt dat een justitiabele geen gewettigd vertrouwen kan inroepen in handhaving van een situatie die wordt gekenmerkt door fraude (zie in die zin arrest van 14 juni 2017, Santogal M‑Comércio e Reparação de Automóveis, C‑26/16, EU:C:2017:453, punt 76 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
373 Vervolgens is het zo dat, gezien de verplichting van de leden van de Rekenkamer om [...] nauwgezet de in de regels van de Rekenkamer neergelegde aangifteverplichtingen na te leven opdat die instelling volledige informatie krijgt inzake verzoeken om haar middelen aan te wenden, een dienstreisopdracht die is gegeven op basis van een verzoek waarin informatie is weggelaten die essentieel is om de president van die instelling in staat te stellen de regelmatigheid van de betrokken dienstreis te beoordelen, zelfs bij afwezigheid van fraude geen gewettigd vertrouwen in die regelmatigheid kan wekken bij het betrokken lid.
374 Tot slot kan op het vertrouwensbeginsel geen beroep worden gedaan door een persoon die zich schuldig heeft gemaakt aan een kennelijke schending van de geldende regeling (arresten van 16 mei 1991, Commissie/Nederland, C‑96/89, EU:C:1991:213, punt 30, en 14 juli 2005, ThyssenKrupp/Commissie, C‑65/02 P en C‑73/02 P, EU:C:2005:454, punt 41 en aldaar aangehaalde rechtspraak).”
179
Bijgevolg hoeft in het kader van de onderhavige procedure niet te worden onderzocht of het beginsel van bescherming van het gewettigd vertrouwen is geschonden met betrekking tot de middelen die de Rekenkamer heeft aangewend voor de representatie- en ontvangstkosten en de kosten van het gebruik van het dienstvoertuig en van het beroep op de diensten van een chauffeur.
180
Wel moet worden beoordeeld of de op aanvraag van verzoeker door de president van de Rekenkamer verstrekte dienstreisopdrachten bij verzoeker een gewettigd vertrouwen konden wekken in de regelmatigheid van de kosten in verband met de betrokken dienstreizen.
ii) Omvang van het onderzoek van de grieven op grond van verzoekers gewettigd vertrouwen in de regelmatigheid van zijn dienstreizen en het bestaan van „kennelijke fouten”
181
Na de uitspraak van het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft verzoeker verklaard dat hij zijn grief betreffende het bestaan van „kennelijke fouten” alleen handhaaft met betrekking tot de activiteiten die het Hof in dat arrest als niet onregelmatig heeft aangemerkt in het kader van het onderzoek van de eerste grief van de Rekenkamer.
182
In dat verband blijkt uit de stukken dat het Hof in het kader van die grief verschillende activiteiten die deel uitmaken van de terugvorderingstabel als onregelmatig of kennelijk onregelmatig heeft aangemerkt. Derhalve moet worden geconcludeerd dat er geen uitspraak meer hoeft te worden gedaan over de terugbetalingsverzoeken van verzoeker met betrekking tot die activiteiten, noch over de vraag of de in voorkomend geval met betrekking tot die verzoeken verstrekte dienstreisopdrachten bij verzoeker een gewettigd vertrouwen in de regelmatigheid ervan konden wekken. Het gaat om de activiteiten in verband met de terugbetalingsverzoeken genoemd in de rijen nrs. 13, 15, 16, 18, 20, 21, 25, 26, 29, 32, 33, 36, 37, 39, 40, 42, 44, 45, 46, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 60, 61, 62, 64, 67, 68, 69, 70, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 88, 93, 94, 95, 99, 100, 101, 104, 107, 108, 109, 112, 113, 114, 115, 118 (gedeeltelijk), 120, 121, 122, 123, 124, 126, 127, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 136, 139, 140, 141, 144, 145, 146, 148, 149, 152, 154, 155 (gedeeltelijk), 156, 158, 159, 162, 163, 164, 165, 166, 170, 172, 173, 174, 175, 177, 178, 179, 180, 181, 182, 188, 189, 191, 192, 193, 195, 197, 198, 200, 201, 202, 205, 206, 207, 209, 212, 213, 217, 219, 220, 221, 222, 223, 224, 225, 226, 227, 228, 229, 230, 231, 232, 233, 234, 235, 239, 240, 241, 242, 244, 246, 249, 250, 251, 252, 253, 254, 255, 256, 258, 259, 260, 261, 262, 263, 264, 265, 266, 267, 268, 269, 270, 271, 272, 273, 274, 275, 278, 280, 283, 285, 286, 287, 288, 289, 291, 292, 295, 296 (gedeeltelijk), 297, 298, 299, 300, 302, 304, 305, 306, 307, 308, 309, 310 (gedeeltelijk), 311, 312, 315, 316, 318, 321, 322, 324, 325, 326 (gedeeltelijk), 327, 328, 329, 333, 337, 340, 341, 342, 343, 344, 345, 348, 349, 351, 353, 356, 359, 360, 361, 362, 363, 364, 365, 366, 368, 369, 371, 372, 375, 376, 377, 378, 380, 383, 384, 385, 386, 387, 388, 389, 390, 392, 393, 394, 396, 397, 398, 399, 400, 401, 404, 405, 406, 409, 410, 413, 414 en 416 van de terugvorderingstabel.
183
Dezelfde conclusie moet worden getrokken met betrekking tot het in rij nr. 34 genoemde terugbetalingsverzoek, aangezien verzoeker, gelet op punt 636 van het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), in het kader van een maatregel tot organisatie van de procesgang heeft aangegeven dat hij zijn in het kader van het vierde middel met betrekking tot dat verzoek aangevoerde grief niet langer wenste te handhaven.
184
Gelet op de vordering tot terugvordering van de terugbetalingsverzoeken, die het Gerecht als verjaard beschouwt (zie punt 165 hierboven), moeten bijgevolg alleen de verzoeken worden onderzocht die zijn vermeld in de rijen nrs. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 12, 14, 17, 19, 22, 23, 24, 27, 28, 31, 38, 41, 43, 47, 55, 56, 57, 59, 63, 65, 66, 89, 90, 92, 96, 97, 98, 103, 106, 110, 111, 116, 118 (gedeeltelijk), 128, 137, 138, 142, 143, 147, 150, 151, 153, 155 (gedeeltelijk), 157, 160, 161, 167, 168, 169, 171, 176, 183, 184, 187, 190, 194, 196, 199, 203, 204, 208, 210, 211, 214, 215, 216, 218, 236, 237, 238, 243, 245, 247, 248, 257, 276, 277, 279, 281, 284, 290, 293 en 294, 296 (gedeeltelijk), 301, 303, 310 (gedeeltelijk), 313, 314, 317, 319 en 320, 323, 326 (gedeeltelijk), 330, 331, 334, 335, 336, 338, 339, 346, 347, 350, 352, 354, 355, 357, 358, 367, 370, 373 en 374, 379, 381, 382, 391, 395, 402, 403, 408, 411 en 412 van de terugvorderingstabel.
iii) Omvang van het onderzoek van het Gerecht
185
In het beroep van de Rekenkamer dat heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft het Hof met betrekking tot de eerste grief van de Rekenkamer het volgende opgemerkt.
186
In de eerste plaats heeft het Hof vastgesteld dat het zich in het kader van de procedure van artikel 286, lid 6, VWEU over die grief diende uit te spreken op basis van het aan het Hof overgelegde bewijsmateriaal en gelet op de criteria die zijn vastgesteld in artikel 286, lid 6, VWEU. Het moest daarbij bepalen of de beweerde onregelmatigheden konden worden aangemerkt als een niet-nakoming van de uit de taak van lid van de Rekenkamer voortvloeiende verplichtingen in de zin van die bepaling (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 361).
187
In de tweede plaats heeft het Hof aangegeven dat, hoewel de Rekenkamer verzoeker het bestreden besluit heeft doen toekomen, met betrekking tot de onregelmatigheden die het voorwerp vormen van de eerste grief die zij heeft aangevoerd in het kader van het beroep dat heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), zijn beoordeling van die grief in dat arrest geen betrekking had op de vaststelling van de bedragen die verzoeker verschuldigd zou zijn, en dus niet vooruitliep op de beoordeling van dat besluit in het kader van het door verzoeker bij het Gerecht ingestelde beroep tot nietigverklaring ervan overeenkomstig artikel 263, vierde alinea, VWEU (zie in die zin arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 362).
188
De procedure van artikel 263, vierde alinea, VWEU vormt een rechtsmiddel om de wettigheid van de handelingen van de organen of instanties van de Unie aan rechterlijke toetsing te onderwerpen, dat overeenkomstig artikel 263, tweede alinea, VWEU kan leiden tot nietigverklaring van de betrokken handeling wegens onbevoegdheid, schending van wezenlijke vormvoorschriften, schending van de Verdragen of van enige uitvoeringsregeling daarvan, dan wel wegens misbruik van bevoegdheid. Hieruit volgt dat het Gerecht in casu in het kader van die procedure moet beoordelen of een van die gronden de nietigverklaring van het bestreden besluit in het kader van zijn wettigheidstoetsing rechtvaardigt.
189
De Unierechter oefent in beginsel een volledige controle uit over de inhoudelijke wettigheid van de handeling, dat wil zeggen een controle die zowel de juridische en de feitelijke gronden van de handeling betreft alsook de inhoud ervan. Daarbij controleert de rechter met name de geldigheid van de feitelijke beoordelingen van degene die de handeling heeft vastgesteld (arrest van 14 juli 2021, Arnautu/Parlement, T‑740/20, niet gepubliceerd, EU:T:2021:444, punt 87).
190
In dat verband moet de Unierechter de materiële juistheid, betrouwbaarheid en samenhang van de aangevoerde bewijselementen onderzoeken (zie in die zin arresten van 15 februari 2005, Commissie/Tetra Laval, C‑12/03 P, EU:C:2005:87, punt 39; 7 april 2016, ArcelorMittal Tubular Products Ostrava e.a./Hubei Xinyegang Steel, C‑186/14 P en C‑193/14 P, EU:C:2016:209, punt 36, en 23 oktober 2018, McCoy/Comité van de Regio’s, T‑567/16, EU:T:2018:708, punt 98). Vanuit dat oogpunt wordt ook de beoordeling van de bewijswaarde van een document volledig getoetst (zie in die zin arrest van 16 september 2004, Valmont/Commissie, T‑274/01, EU:T:2004:266, punt 43). Zo moeten zelfs de complexe of delicate beoordelingen van de administratie worden gestaafd door deugdelijk bewijs (zie in die zin arresten van 15 februari 2005, Commissie/Tetra Laval, C‑12/03 P, EU:C:2005:87, punt 41, en 7 april 2016, Akhras/Raad, C‑193/15 P, EU:C:2016:219, punt 56). Het staat dus aan de rechter om, zelfs in die context, de bewijselementen grondig te onderzoeken (zie in die zin arrest van 10 juli 2008, Bertelsmann en Sony Corporation of America/Impala, C‑413/06 P, EU:C:2008:392, punt 146).
191
Artikel 264 VWEU bepaalt dat indien het beroep gegrond is, de betwiste handeling nietig wordt verklaard. De Unierechter kan dus in geen geval zijn eigen motivering in de plaats stellen van die van de instelling die de handeling heeft verricht (arresten van 27 januari 2000, DIR International Film e.a./Commissie, C‑164/98 P, EU:C:2000:48, punt 38; 22 december 2008, British Aggregates/Commissie, C‑487/06 P, EU:C:2008:757, punt 141, en 28 februari 2013, Portugal/Commissie, C‑246/11 P, niet gepubliceerd, EU:C:2013:118, punt 85). De instelling die de bestreden handeling heeft vastgesteld, heeft niettemin het recht om haar motivering aan te vullen indien die aanvulling deel uitmaakt van de algemene motivering van die handeling en van een context die de adressaat van die handeling ten tijde van de vaststelling ervan bekend was.
192
Voorts worden de handelingen van de instellingen volgens de rechtspraak in beginsel vermoed rechtsgeldig te zijn en roepen zij bijgevolg rechtsgevolgen in het leven, zolang zij niet nietig zijn verklaard of zijn ingetrokken (arrest van 27 september 2006, Roquette Frères/Commissie, T‑322/01, EU:T:2006:267, punt 333).
193
Bovendien rust in casu, gelet op het in punt 192 hierboven genoemde vermoeden van wettigheid van het bestreden besluit, in geval van twijfel over de regelmatigheid van de aan verzoeker terugbetaalde bedragen, de bewijslast op verzoeker om voor elk terugbetalingsverzoek aan te tonen dat hij de betrokken kosten in overeenstemming met de toepasselijke regels heeft gemaakt. In dat verband blijkt uit de rechtspraak dat het aan verzoeker is om het bewijs te leveren dat het mogelijk maakt om op te komen tegen een besluit betreffende de terugvordering van onverschuldigd betaalde bedragen (zie in die zin en naar analogie arresten van 7 maart 2018, Le Pen/Parlement, T‑140/16, niet gepubliceerd, EU:T:2018:122, punten 61‑66, en 19 juni 2018, Le Pen/Parlement, T‑86/17, niet gepubliceerd, EU:T:2018:357, punten 121 e.v.). In het algemeen moet hij met name bewijsstukken kunnen overleggen waaruit blijkt dat die bedragen in overeenstemming met de toepasselijke regels zijn gebruikt (zie in die zin en naar analogie arrest van 22 december 2005, Gorostiaga Atxalandabaso/Parlement, T‑146/04, EU:T:2005:584, punt 157).
iv) Gevolgen die in het kader van het onderhavige beroep moeten worden verbonden aan het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19), met betrekking tot de onregelmatigheden die de Rekenkamer ten laste van verzoeker heeft vastgesteld
194
Zoals in punt 166 hierboven is uiteengezet, vormden de onregelmatigheden die de Rekenkamer verzoeker in het bestreden besluit verwijt, het voorwerp van het beroep van de Rekenkamer dat heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782). Van de grieven die de Rekenkamer ter ondersteuning van dat beroep voor het Hof heeft aangevoerd, had de eerste met name betrekking op het misbruik door verzoeker van de middelen van de Rekenkamer om activiteiten te financieren die geen verband hielden met zijn taken als lid van de Rekenkamer of daarmee niet verenigbaar waren. Het Hof heeft over die grief uitspraak gedaan in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 359‑799), en geoordeeld dat verzoeker de uit zijn taak van lid van de Rekenkamer voortvloeiende verplichtingen niet was nagekomen (zie punt 53 hierboven).
195
In casu betoogt verzoeker met betrekking tot het vierde middel dat hetgeen in dat middel is uiteengezet, door het Hof is onderzocht in de punten 359 tot en met 363 en 387 tot en met 799 van het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782). Voorts zou het Hof in de punten 392, 615 tot en met 618 en 700 van datzelfde arrest hebben aangegeven wanneer respectievelijk een dienstreis of de betaling van dagvergoedingen evenals van representatiekosten en van door verzoeker in zijn hoedanigheid van ordonnateur ondertekende dienstreiskosten van de chauffeur als regelmatig hadden moeten worden beschouwd. Verzoeker is van mening dat, hoewel rekening moet worden gehouden met de vaststellingen van het Hof die nuttig blijken te zijn voor de onderhavige procedure, zodat dit nut telkens moet worden beoordeeld, de onderhavige procedure niet de plaats kan zijn om te betwisten wat het Hof heeft geoordeeld in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), gelet op de aan het Hof voorgelegde stukken en hetgeen het Hof in feite en in rechte heeft vastgesteld.
196
De Rekenkamer betoogt dat het beroep dat heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), en het onderhavige beroep autonoom zijn en elk hun eigen doel nastreven, waarbij het eerste, zoals het Hof in punt 86 van dat arrest aangeeft, ertoe strekt het goed functioneren van de instellingen van de Unie te verzekeren, terwijl het tweede een beroep tot nietigverklaring krachtens artikel 263, vierde alinea, VWEU tegen het terugvorderingsbesluit van de Rekenkamer vormt. Volgens de Rekenkamer staat het aan het Gerecht om in het kader van het onderhavige beroep de door de Rekenkamer aangevoerde feiten te beoordelen. Zij herinnert er ook aan dat het Hof in dat arrest geen enkele activiteit als regelmatig heeft erkend en enkel heeft vastgesteld dat bepaalde activiteiten niet kennelijk onregelmatig waren in de zin van de procedure van artikel 286, lid 6, VWEU.
197
Gelet op die argumenten van partijen moet worden onderzocht of en in hoeverre de beoordeling van het Hof in de procedure die heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), in de onderhavige procedure kan worden overgenomen.
198
In dat verband moet er allereerst aan worden herinnerd dat het voorwerp van het beroep op grond van artikel 286, lid 6, VWEU, in het kader waarvan het Hof zijn standpunt met betrekking tot verzoeker heeft bepaald, verschilt van het onderhavige beroep. Het eerste betreft namelijk de vaststelling van niet-nakoming van de uit zijn taak van lid van de Rekenkamer voortvloeiende verplichtingen in de zin van die bepaling en de eventuele oplegging van een sanctie. Volgens de rechtspraak van het Hof dient de procedure van artikel 286, lid 6, VWEU een eigen doel, namelijk het goed functioneren van de instellingen van de Unie te verzekeren (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 86). Bovendien staat het in het kader van die procedure aan het Hof om met gebruikmaking van zijn volledige beoordelingsvrijheid te onderzoeken of de aan het betrokken lid van de Rekenkamer verweten feiten een niet-nakoming vormen van de uit zijn taak voortvloeiende verplichtingen (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 87).
199
Het voorwerp van het onderhavige beroep, ingesteld krachtens artikel 263, vierde alinea, VWEU, betreft daarentegen de terugvordering van de onverschuldigd betaalde bedragen en de nietigverklaring van het bestreden besluit. Zoals in punt 188 hierboven is aangegeven, vormt de in die bepaling vastgestelde procedure een rechtsmiddel om de wettigheid van de handelingen van de organen of instanties van de Unie aan rechterlijke toetsing te onderwerpen, dat overeenkomstig de tweede alinea van dat artikel kan leiden tot nietigverklaring van de betrokken handeling wegens onbevoegdheid, schending van wezenlijke vormvoorschriften, schending van de Verdragen of van enige uitvoeringsregeling daarvan, dan wel wegens misbruik van bevoegdheid. Hieruit volgt dat het Gerecht in het kader van die procedure in casu moet beoordelen of een van die gronden de nietigverklaring van het bestreden besluit in het kader van zijn wettigheidstoetsing rechtvaardigt, zoals in de punten 189 tot en met 193 hierboven in herinnering is gebracht.
200
Voorts verschilt de bewijslast in de onderhavige procedure van die in de procedure die heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782). In het kader van dat beroep van de Rekenkamer rustte de bewijslast van een niet-nakoming door verzoeker van zijn verplichtingen in de zin van artikel 286, lid 6, VWEU op de Rekenkamer, die dat beroep had ingesteld. Bijgevolg diende de Rekenkamer aan te tonen dat de vastgestelde onregelmatigheden voldoende ernstig en kennelijk waren om te kunnen worden aangemerkt als een niet-nakoming door verzoeker van de uit zijn taak van lid van de Rekenkamer voortvloeiende verplichtingen in de zin van artikel 286, lid 6, VWEU.
201
In het onderhavige beroep, dat door verzoeker is ingesteld op grond van artikel 263 VWEU, rust de bewijslast daarentegen op verzoeker (zie punt 193 hierboven).
202
Daarnaast moet worden opgemerkt dat het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), bij de vaststelling dat de eerste grief van de Rekenkamer gedeeltelijk gegrond was, een juridische beoordeling heeft gemaakt van elk van de activiteiten van verzoeker die de Rekenkamer als onregelmatig heeft aangemerkt. Daarbij heeft het Hof geoordeeld dat die activiteiten deels regelmatig of niet kennelijk onregelmatig en deels onregelmatig of kennelijk onregelmatig waren (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 359‑799).
203
Bovendien moet worden opgemerkt dat in het kader van het onderhavige beroep de onregelmatigheden die de Rekenkamer in het bestreden besluit ten laste van verzoeker heeft vastgesteld en die betrekking hebben op de betaling van kosten die ten onrechte ten laste van de begroting van de Unie zijn gebracht, identiek zijn aan de onregelmatigheden die zij had vermeld ter ondersteuning van haar beroep dat heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782). In beide beroepen zijn die onregelmatigheden namelijk opgenomen in eenzelfde tabel die als bijlage bij de twee beroepen is gevoegd.
204
Gelet evenwel op de verschillende aard van het voorwerp van het onderhavige beroep in vergelijking met het beroep dat heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782) (zie punten 198 en 199 hierboven), de verschillende aard van de bewijslast (zie punt 199 hierboven) en het feit dat in casu het verweerschrift en de repliek en dupliek pas na de uitspraak van dat arrest zijn ingediend, konden partijen in de onderhavige procedure nieuwe verduidelijkingen, argumenten en bewijzen aanvoeren om, wat de Rekenkamer betreft, het bestaan van die onregelmatigheden aan te tonen, of om, wat verzoeker betreft, ze te weerleggen.
205
Bijgevolg kan het Gerecht in casu alleen voor zover in het beroep dat heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), en in het onderhavige beroep dezelfde feiten en bewijzen zijn aangevoerd, zonder nadere verduidelijkingen en zonder dat er sprake is van twijfel, dezelfde beoordeling geven als die van het Hof in dat arrest.
206
Gelet op het voorgaande zal in casu elk van verzoekers activiteiten met betrekking tot de terugbetalingsverzoeken als genoemd in de in punt 184 hierboven vermelde rijen van de terugvorderingstabel moeten worden beoordeeld in het licht van de door partijen voor het Gerecht aangevoerde argumenten en toelichtingen, teneinde vast te stellen of al dan niet tot dezelfde beoordeling moet worden overgegaan als die welke het Hof heeft verricht in de zaak die heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782).
207
Aangezien, zoals in punt 191 hierboven in herinnering is gebracht, de Unierechter in casu zijn eigen motivering niet in de plaats kan stellen van die van de instelling die de handeling heeft verricht, moet bij het onderzoek of verzoeker erin slaagt de regelmatigheid van de gemaakte kosten aan te tonen, rekening worden gehouden met de door de Rekenkamer in het bestreden besluit gegeven redenen op grond waarvan zij van mening was dat de door verzoeker gemaakte kosten ten onrechte ten laste van de begroting van de Unie waren gebracht. Alleen in het licht van die redenen moet worden onderzocht of verzoeker erin slaagt ze te weerleggen en de regelmatigheid van de kosten aan te tonen.
208
Het is in het licht van de opmerkingen in de punten 177 tot en met 207 hierboven dat de grieven inzake schending van het beginsel van bescherming van het gewettigd vertrouwen en het bestaan van „kennelijke fouten” met betrekking tot verzoekers activiteiten die verband houden met de terugbetalingsverzoeken waarnaar wordt verwezen in de in punt 184 hierboven genoemde rijen van de terugvorderingstabel, moeten worden onderzocht.
209
Aangezien de Rekenkamer in het bestreden besluit bij de kwalificatie van de gevorderde bedragen een onderscheid maakt tussen drie soorten kosten, namelijk, ten eerste, de dienstreiskosten en dagvergoedingen, ten tweede, de representatiekosten en, ten derde, de kosten van het gebruik van het dienstvoertuig en het beroep op de diensten van een chauffeur, dient dezelfde benadering te worden gevolgd bij het onderzoek van de onregelmatigheden die zij verzoeker heeft verweten en die beperkt zijn tot de activiteiten van verzoeker waarop de in punt 184 hierboven genoemde rijen van de terugvorderingstabel betrekking hebben.
2) Dienstreiskosten en dagvergoedingen
210
Vooraf zij eraan herinnerd dat in de procedure die heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), het Hof met betrekking tot het beginsel van bescherming van het gewettigd vertrouwen heeft geoordeeld dat de Rekenkamer verzoeker niet op goede gronden kon verwijten dat hij vergoedingen voor dienstreiskosten of dagvergoedingen had genoten voor een dienstreis die de president van de Rekenkamer had goedgekeurd op basis van een aanvraag die niet frauduleus was, waarin geen essentiële informatie was weggelaten en die niet als kennelijk onregelmatig voorkwam (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 380). Het Hof heeft geconcludeerd dat de vraag of de door de president van de Rekenkamer op aanvraag van verzoeker toegekende dienstreisopdrachten bij deze laatste een gewettigd vertrouwen in de regelmatigheid van de betrokken dienstreizen konden wekken, per geval moest worden beoordeeld, met name door de in de goedkeuringsaanvraag gegeven reden te vergelijken met de werkelijke bedoeling van de dienstreis, zoals die uit het aan het Hof overgelegde bewijsmateriaal bleek.
211
Het Hof heeft eveneens gepreciseerd dat een verzoek tot vergoeding van dienstreiskosten of tot betaling van dagvergoedingen als onregelmatig moest worden beschouwd indien bleek dat de activiteit die tijdens de betrokken dienstreisopdracht daadwerkelijk was verricht, niet in verband kon worden gebracht met de uitvoering van de taken van verzoeker. Het Hof heeft aangegeven dat die onregelmatigheid in aanmerking zou kunnen worden genomen voor de procedure van artikel 286, lid 6, VWEU, hetzij wanneer de dienstreisopdracht werd verkregen op frauduleuze wijze of op basis van een aanvraag waarin essentiële informatie werd weggelaten, hetzij wanneer er kennelijk geen verband bestond tussen de betrokken activiteit en die taken (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 392).
212
De in de punten 210 en 211 hierboven uiteengezette overwegingen van het Hof moeten in de onderhavige procedure mutatis mutandis worden toegepast. Bij de toepassing ervan in de onderhavige zaak, in vergelijking met de procedure die heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), moet evenwel rekening worden gehouden met de nieuwe argumenten en bewijzen die partijen hebben aangevoerd, meer in het bijzonder gelet op de verschillende bewijslast van partijen en het verschillende voorwerp van het onderhavige beroep, dat betrekking heeft op de terugvordering van overeenkomstig verordening 2018/1046 onverschuldigd betaalde bedragen en op de nietigverklaring van het bestreden besluit overeenkomstig artikel 263, vierde alinea, VWEU.
213
Voorts zij eraan herinnerd dat in casu de dienstreisopdrachten op aanvraag van verzoeker zijn verstrekt door de president van de Rekenkamer, rekening houdend met de door verzoeker verstrekte informatie, terwijl het bestreden besluit is vastgesteld op basis van het verslag van OLAF, waarin was vastgesteld dat de informatie die verzoeker in zijn dienstreisopdrachten aan de Rekenkamer had verstrekt, ontoereikend was om de president van de Rekenkamer in staat te stellen te beslissen of de activiteit al dan niet in het belang van de Rekenkamer was (zie punt 104 hierboven). Bijgevolg moet, gelet op het gebrek aan onderzoeksbevoegdheden van de Rekenkamer in vergelijking met die van OLAF, zoals opgemerkt in punt 107 hierboven, rekening worden gehouden met de conclusies van het verslag van OLAF bij de beoordeling, in het kader van de onderhavige procedure, of een op aanvraag van verzoeker door de president van de Rekenkamer verstrekte dienstreisopdracht zijn gewettigd vertrouwen in de regelmatigheid van de betrokken dienstreis kon wekken.
214
Met het oog op die beoordeling moet, in het licht van de in punt 193 hierboven bedoelde bewijslast, worden nagegaan of verzoeker heeft kunnen aantonen, in voorkomend geval op basis van nieuwe bewijzen die de vaststellingen in het verslag van OLAF in twijfel kunnen trekken, dat een dienstreisopdracht niet is verkregen op frauduleuze wijze of op basis van een verzoek waarin essentiële informatie was weggelaten, of dat de daadwerkelijk tijdens de betrokken dienstreisopdracht verrichte activiteit verband kon houden met de uitvoering van zijn taken.
i) Dienstreizen voor ontmoetingen met politieke verantwoordelijken en hun kabinetsleden
215
Van de terugbetalingsverzoeken die worden genoemd in de in punt 184 hierboven vermelde rijen van de terugvorderingstabel, had een groot aantal van de aanvragen van verzoeker die door de Rekenkamer waren goedgekeurd en die hadden geleid tot de terugbetaling van dienstreiskosten of de betaling van dagvergoedingen, betrekking op ontmoetingen met politieke verantwoordelijken. Het gaat om de in de rijen nrs. 1, 7, 19, 41, 43, 59, 92, 97, 118 (gedeeltelijk), 169, 171, 203, 204, 208, 211, 215, 238, 248, 296 (gedeeltelijk), 301, 303, 313, 314, 319 en 320, 326 (gedeeltelijk), 330 (gedeeltelijk), 331 (gedeeltelijk), 334 (gedeeltelijk), 336, 339 (gedeeltelijk), 346, 352, 355, 373 en 374 (gedeeltelijk), 381, 382 (gedeeltelijk), 395 en 402 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken.
216
Uit het bestreden besluit blijkt dat de Rekenkamer de kosten van dienstreizen of dagvergoedingen die verzoeker in het kader van zijn in die rijen genoemde activiteiten had gemaakt, betwist omdat zij van mening is dat die in wezen geen verband hielden met verzoekers taken als lid van de Rekenkamer of met de werkzaamheden van de Rekenkamer.
217
Verzoeker is van mening dat zijn ontmoetingen met politieke verantwoordelijken verband konden houden met de uitvoering van zijn taken als lid van de Rekenkamer, zodat zij moeten worden geacht regelmatig te zijn en zijn gewettigd vertrouwen in die regelmatigheid te kunnen wekken. Hij verwijst in wezen naar de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), waarin het Hof met name heeft geoordeeld dat de taken van een lid van de Rekenkamer protocollaire activiteiten konden omvatten, die met name tot doel hadden bekendheid te geven aan de werkzaamheden van die instelling en deze te bevorderen, en in het belang van die instelling betrekkingen te onderhouden met vooraanstaande leidinggevenden. Bovendien merkt verzoeker op dat het Hof heeft aangegeven dat bij dergelijke protocollaire activiteiten mogelijk vaker verantwoordelijken uit dezelfde lidstaat als het betrokken lid van de Rekenkamer betrokken zijn. Voorts is hij van mening dat de onderhavige procedure de Rekenkamer niet in staat kan stellen te betwisten wat het Hof heeft geoordeeld in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), gelet op de aan het Hof overgelegde stukken en op hetgeen het Hof feitelijk en rechtens heeft vastgesteld.
218
In de procedure die heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft het Hof geoordeeld dat de op transparante wijze goedgekeurde dienstreizen om politieke verantwoordelijken te ontmoeten niet algemeen kunnen worden beschouwd als dienstreizen die kennelijk onregelmatig zijn wegens hun doel (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 438). Wat meer bepaald de ontmoetingen van verzoeker met de leden van de betrokken politieke partij betreft, heeft het Hof in het kader van diezelfde procedure verklaard dat de nauwe banden waarvan sprake is tussen verzoeker en die politieke partij, in het kader van die procedure evenwel niet volstaan om een vermoeden te vestigen dat stelselmatig kan worden geconcludeerd dat een dienstreis met het oog op een ontmoeting met een politieke verantwoordelijke kennelijk onregelmatig is louter omdat deze persoon lid is van die politieke partij (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 464). Met name gelet op de belangrijke rol die deze partij in het Belgische politieke leven heeft gespeeld en de relaties die verzoeker redelijkerwijs binnen deze partij kon hebben vanwege zijn activiteiten vóór zijn indiensttreding, is het volgens het Hof immers niet onaannemelijk dat een zeker aantal protocollaire dienstreizen werd georganiseerd waarbij politieke verantwoordelijken werden ontmoet die tot die partij behoren (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 465).
219
De Rekenkamer betoogt in wezen dat een onderzoek van OLAF de verschillende weglatingen aan het licht heeft gebracht die het mogelijk hebben gemaakt om het werkelijke privédoel van verzoekers activiteiten te verbergen. Zij verwijt verzoeker regelmatige en intensieve betrekkingen te hebben onderhouden met een beperkte kring van vooraanstaande politieke verantwoordelijken die lid waren van de betrokken politieke partij, waartoe verzoeker behoorde voordat hij tot lid van de Rekenkamer werd benoemd, en die verzoeker reeds lang kende. Volgens haar hielden die betrekkingen verband met een niet-aangegeven politieke activiteit of in elk geval niet met de uitvoering van de taken van een lid van de Rekenkamer.
220
Aangezien de argumenten van verzoeker in de onderhavige procedure in wezen slechts verwijzen naar de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), en gelet op de opmerkingen van het Gerecht in de punten 202 tot en met 205 hierboven, dient, om na te gaan of de dienstreisopdrachten met betrekking tot de terugbetalingsverzoeken als genoemd in de in punt 215 hierboven vermelde rijen bij verzoeker het gewettigd vertrouwen konden wekken dat de betrokken dienstreizen regelmatig waren, eerst te worden onderzocht of de Rekenkamer zelf nieuwe argumenten of toelichtingen aanvoert ten opzichte van die welke zij voor het Hof had aangevoerd met betrekking tot die verzoeken, en, indien dat het geval is, te worden beoordeeld of in het licht van die nieuwe elementen de regelmatigheid van de betrokken verzoeken anders kan worden beoordeeld dan het Hof heeft gedaan, dan wel of het Gerecht in het kader van de onderhavige procedure dezelfde beoordeling dient te geven als het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782) (zie punt 205 hierboven).
221
In dat verband heeft de Rekenkamer zich in haar betoog voor het Gerecht niet alleen gebaseerd op het feit dat de in de betrokken dienstreisopdrachten genoemde politieke verantwoordelijken lid waren van de betrokken politieke partij en dat zij bekenden waren van verzoeker. Integendeel, zij verstrekt nadere specifieke toelichtingen om aan te tonen dat de ontmoetingen van verzoeker met de betrokken politieke verantwoordelijken die lid waren van die politieke partij, los konden worden gezien van zijn taken als lid van de Rekenkamer, gelet op de frequentie ervan en het geringe aantal – vaak dezelfde – personen met wie die ontmoetingen had, zoals uit het onderzoek van OLAF is gebleken.
222
In de eerste plaats moet worden vastgesteld dat verzoeker tijdens zijn twee mandaten bij de Rekenkamer frequente betrekkingen heeft onderhouden met politieke verantwoordelijken die lid waren van de betrokken politieke partij, hetgeen verzoeker niet betwist.
223
Allereerst zij eraan herinnerd, zoals in de punten 111 en 112 hierboven is opgemerkt, dat de frequentie van de ontmoetingen van verzoeker met politieke verantwoordelijken die lid waren van de betrokken politieke partij, tijdens het onderzoek van OLAF aan het licht is gekomen. OLAF heeft vastgesteld dat verzoeker in de loop van zijn mandaat ten minste 188 ontmoetingen had gehad met Belgische politieke verantwoordelijken die hoofdzakelijk lid waren van de betrokken politieke partij. Volgens het verslag van OLAF kwam dit cijfer overeen met 24 % van alle ontmoetingen of lunches van verzoeker die het voorwerp waren van zijn terugbetalingsverzoeken. Dit betreft alle in punt 215 hierboven vermelde rijen, met uitzondering van de rijen nrs. 314, 319 en 320 van de terugvorderingstabel. OLAF heeft ook een verband vastgesteld tussen de ontmoetingen met Belgische politieke verantwoordelijken en de wekelijkse vergaderingen van de raad van bestuur van de betrokken politieke partij. In dat verband blijkt uit het verslag van OLAF dat het tijdens zijn onderzoek de notulen van 44 vergaderingen heeft verkregen waaruit de aanwezigheid van de leden van de raad van bestuur van de politieke partij bleek in de periode van 17 november 2008 tot en met 29 april 2010. OLAF heeft vastgesteld dat verzoeker bij 28 vergaderingen aanwezig was.
224
Vervolgens heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), geoordeeld dat de 42 dienstreizen die verzoeker had voorgesteld als ertoe strekkende Belgische politieke verantwoordelijken te ontmoeten, rechtstreeks in verband konden worden gebracht met verzoekers politieke activiteit, die onverenigbaar was met zijn ambt, aangezien die dienstreizen in feite bedoeld waren om hem in staat te stellen deel te nemen aan een bestuursvergadering van de betrokken politieke partij of aan activiteiten of recepties van die politieke partij (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 442‑457). Daarbij komen nog de tien terugbetalingsverzoeken betreffende representatiekosten die door het Hof onregelmatig werden geacht aangezien zij rechtstreeks verband hielden met de politieke activiteit van verzoeker (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 633‑637).
225
Ten slotte zij erop gewezen dat verzoeker, naast de in punt 224 hierboven vermelde ontmoetingen en onder de in punt 184 hierboven genoemde ontmoetingen, heeft deelgenomen aan nog eens 64 ontmoetingen met politieke verantwoordelijken, steeds leden van de betrokken politieke partij, in het kader van een dienstreis of een verzoek om terugbetaling van representatiekosten (rijen nrs. 19, 23, 24, 27, 41, 43, 57, 59, 65, 66, 89, 92, 96, 97, 111, 116, 118, 168, 169, 171, 183, 184, 190, 203, 204, 208, 211, 215, 218, 236, 238, 248, 257, 276, 281, 293 en 294, 296, 303, 313, 314, 323, 326, 330, 331, 334, 336, 338, 339, 346, 350, 352, 354, 355, 357, 358, 367, 370, 381, 382, 395, 402 en 408 van de terugvorderingstabel). Daarnaast waren er drie ontmoetingen met een kabinetslid van een politieke verantwoordelijke, waarnaar wordt verwezen in de rijen nrs. 1, 7 en 301 van de terugvorderingstabel.
226
In de tweede plaats blijkt uit de stukken van het dossier dat verzoeker een beperkt aantal politieke verantwoordelijken op nationaal en Unieniveau heeft ontmoet, die allen lid waren van de betrokken politieke partij. De overgrote meerderheid van die ontmoetingen werd georganiseerd in de regio van herkomst van verzoeker.
227
Vastgesteld moet worden dat de frequentie van de ontmoetingen van verzoeker met een beperkt aantal Belgische politieke verantwoordelijken die lid waren van de betrokken politieke partij in de loop van zijn twee mandaten bij de Rekenkamer, de specifieke context van die ontmoetingen aantoont, en dus essentiële informatie vormt waarover de Rekenkamer niet beschikte op het moment van de goedkeuring van elk terugbetalingsverzoek voor dienstreiskosten en vergoedingen dat verzoeker naar aanleiding van die ontmoetingen afzonderlijk had ingediend. Die specifieke context kon pas worden vastgesteld nadat OLAF de situatie grondig had onderzocht op basis van aanvullende informatie die was verkregen nadat de president van de Rekenkamer die dienstreizen had goedgekeurd. Bijgevolg kan verzoeker, gelet op de weglating van die essentiële informatie, zich niet beroepen op een gewettigd vertrouwen met betrekking tot de dienstreisopdrachten betreffende de in de rijen nrs. 1, 7, 19, 41, 43, 59, 92, 97, 118 (gedeeltelijk), 169, 171, 203, 204, 208, 211, 215, 238, 248, 296 (gedeeltelijk), 301, 303, 313, 326 (gedeeltelijk), 330 (gedeeltelijk), 331 (gedeeltelijk), 334 (gedeeltelijk), 336, 339 (gedeeltelijk), 346, 352, 355, 373 en 374 (gedeeltelijk), 381, 382 (gedeeltelijk), 395 en 402 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoetingen met Belgische politieke verantwoordelijken of hun kabinetsleden, die allen lid waren van de betrokken politieke partij.
228
Aan die conclusie wordt niet afgedaan door de argumenten van verzoeker.
229
Verzoeker is van mening dat een reeds lang bestaande relatie met de persoon die werd ontmoet, kennelijk niet volstaat om die ontmoeting als losstaand van de uitvoering van zijn taken aan te merken. Volgens verzoeker belette niets een lid van de Rekenkamer om bekenden te ontmoeten. Verder wijst hij er in wezen op dat de zeven ontmoetingen in twaalf jaar met een kabinetslid van de leider van een fractie van het Parlement, in het kader van de in de rijen nrs. 1, 7 en 301 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen, kennelijk niet van dien aard zijn dat zij aantonen dat elke ontmoeting met die persoon een zuiver politiek doel had en dus geen deel uitmaakte van de uitvoering van zijn taken als lid van de Rekenkamer.
230
Het loutere feit dat een ontmoeting heeft plaatsgevonden met een persoon die verzoeker kende, bewijst inderdaad niet noodzakelijkerwijs dat die ontmoeting geen verband hield met de uitvoering van de taken van verzoeker. Het is ook juist dat het aantal ontmoetingen dat verzoeker in de loop van zijn mandaten bij de Rekenkamer met een persoon had, op zich niet volstaat om vast te stellen dat elke ontmoeting verband hield met de niet-aangegeven politieke activiteit van verzoeker of geen verband hield met zijn taken als lid van de Rekenkamer.
231
Niettemin moeten verzoekers terugbetalingsverzoeken in de in punt 227 hierboven genoemde rijen in hun specifieke context worden beoordeeld.
232
In de punten 222 tot en met 226 hierboven is immers vastgesteld dat die ontmoetingen in de loop van verzoekers mandaten bij de Rekenkamer zeer frequent waren en een beperkt aantal personen betroffen. Die frequentie van de ontmoetingen met een beperkt aantal personen moet worden gezien in het licht van de vaststelling van het Hof dat verzoeker gedurende het grootste deel van zijn twee mandaten bij de Rekenkamer actief aan politiek had gedaan, wat met name blijkt uit zijn rechtstreekse en regelmatige deelname aan het bestuur van een nationale politieke partij, en dat een dergelijke activiteit duidelijk onverenigbaar is met de taken van een lid van de Rekenkamer (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 267 en 270).
233
Gelet op het voorgaande kan niet worden aangenomen dat de herhaalde ontmoetingen van verzoeker met een zeer beperkt aantal politieke verantwoordelijken op nationaal niveau, die allen lid waren van dezelfde politieke partij waartoe hij vóór zijn ambtsaanvaarding bij de Rekenkamer behoorde, in het belang van de Rekenkamer waren met het oog op de bevordering van haar werkzaamheden of de gedachtewisselingen in verband met haar taken. Een dergelijke wijze van uitvoering van de taken van een lid van de Rekenkamer doet afbreuk aan de naleving van de gedragsregels die voor hem als bekleder van een hoge functie binnen een instelling van de Unie gelden. Zoals advocaat-generaal Hogan in zijn conclusie in de zaak Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2020:1052) heeft uiteengezet, moeten de leden van de Rekenkamer niet alleen de in de artikelen 285 en 286 VWEU neergelegde verplichtingen van onafhankelijkheid, eerlijkheid en kiesheid naleven, maar ook de hoogste maatstaven van onpartijdigheid en belangeloosheid. Voor de leden van de Rekenkamer – die het „financiële geweten” van de Unie is – impliceert dit noodzakelijkerwijs dat zij volledig verantwoordelijk zijn voor de wijze waarop zij overheidsmiddelen besteden en bijgevolg dat zij daarbij een zekere mate van transparantie aan de dag leggen (conclusie van advocaat-generaal Hogan in de zaak Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2020:1052, punt 76).
234
Gelet op die context moet dus worden geoordeeld dat er, bij gebreke van enige uitleg of enig bewijs van het tegendeel door verzoeker, geen enkel verband bestaat tussen de dienstreizen voor de ontmoetingen met politieke verantwoordelijken die leden van de betrokken politieke partij zijn, zoals genoemd in de in punt 227 hierboven vermelde rijen, en verzoekers taken als lid van de Rekenkamer.
235
Een aantal verwijten van de Rekenkamer of elementen die duidelijk uit het dossier naar voren komen, bevestigen de afwezigheid van een dergelijk verband.
236
Ten eerste moet worden vastgesteld dat van de in punt 227 hierboven genoemde dienstreizen van verzoeker, de dienstreizen die worden vermeld in de rijen nrs. 19, 41, 118, 171, 203, 211, 215, 238, 303, 326, 331, 334, 346, 352 en 402 van de terugvorderingstabel en die plaatsvonden op maandag, rechtstreeks verband houden met de niet-aangegeven politieke activiteit van verzoeker en onverenigbaar zijn met zijn taken. OLAF heeft tijdens zijn onderzoek namelijk vastgesteld dat de wekelijkse vergaderingen van de raad van bestuur van de betrokken politieke partij op maandag plaatsvonden. OLAF heeft ook vastgesteld dat het duidelijk was dat het mandaat van verzoeker als stemgerechtigd lid van de betrokken politieke partij zijn regelmatige aanwezigheid bij die wekelijkse vergaderingen tot november 2008 vereiste. Voorts bleek uit het verslag van OLAF dat verzoekers status van niet-stemgerechtigd lid van de betrokken politieke partij, die hij sinds april 2010 uitoefende, zijn aanwezigheid vereiste bij ten minste de maandelijkse vergaderingen die op de eerste maandag van elke maand werden georganiseerd. Verzoeker levert geen enkel bewijs dat hij in verband met de betrokken dienstreizen op maandag afwezig was bij de vergaderingen van de betrokken politieke partij.
237
Ten tweede, met betrekking tot de in de rijen nrs. 19 en 296 (gedeeltelijk) van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen betreffende de ontmoetingen van verzoeker met twee leden van het Parlement, verklaart de Rekenkamer dat die leden lid waren van de commissie ontwikkelingssamenwerking of van de Commissie vervoer en toerisme van het Parlement. Zij is van mening dat de taken van die parlementsleden geenszins verband hielden met die van verzoeker, die in de loop van zijn mandaat bij de Rekenkamer belast was met de controle van de uitgaven van de Unie op het gebied van externe betrekkingen, uitbreiding en humanitaire hulp. Voorts geeft de Rekenkamer met betrekking tot een van die parlementsleden aan dat hij tot 2002 tot dezelfde politieke partij als verzoeker had behoord en dat hij in 2002 samen met verzoeker korte tijd oprichtend lid van een andere politieke partij was geweest.
238
Ten derde blijkt uit het dossier dat verzoeker een terugbetalingsverzoek heeft ingediend voor de dienstreiskosten of dagvergoedingen voor dienstreizen die tot doel hadden om dezelfde persoon in een relatief korte periode verschillende keren te ontmoeten. In 2015 zijn de ontmoetingen van verzoeker namelijk toegenomen, met name met twee politieke verantwoordelijken die lid waren van de betrokken politieke partij. Naar die ontmoetingen wordt verwezen in de rijen nrs. 330 (gedeeltelijk), 331 (gedeeltelijk), 334 (gedeeltelijk), 336, 346 en 355 van de terugvorderingstabel. Verzoeker, die ter terechtzitting is verzocht om de frequentie van zijn ontmoetingen met die twee personen toe te lichten, heeft daar geen enkele motivering voor gegeven. Bij gebreke van enige toelichting van verzoeker over de noodzaak van meerdere protocollaire dienstreizen met dezelfde persoon in de loop van hetzelfde jaar, moeten de desbetreffende uitgaven derhalve worden aangemerkt als kennelijk onregelmatig en dus losstaand van de uitvoering van de taken van verzoeker.
239
Gelet op het voorgaande en in de context als omschreven in punt 232 hierboven, moeten de dienstreizen in verband met ontmoetingen met politieke verantwoordelijken die leden zijn van de betrokken politieke partij, waarnaar wordt verwezen in de in punt 227 hierboven genoemde rijen, dus worden geacht geen verband te houden met de uitvoering van verzoekers taken als lid van de Rekenkamer. Hieruit volgt dat de op aanvraag van verzoeker door de president van de Rekenkamer verstrekte dienstreisopdrachten met betrekking tot die ontmoetingen niet van dien aard waren dat zij bij verzoeker het gewettigd vertrouwen in de regelmatigheid van de betrokken dienstreizen konden wekken. Bijgevolg moet het vierde middel worden afgewezen voor zover het die dienstreizen betreft.
240
Met betrekking tot de in de rijen nrs. 314, 319 en 320 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen van verzoeker moet daarentegen het volgende worden opgemerkt.
241
In de eerste plaats, wat de in rij nr. 314 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis betreft, blijkt uit de terugvorderingstabel, die deel uitmaakt van het bestreden besluit, dat verzoeker een formele uitnodiging van een Europese politieke partij had ontvangen en dat er geen bewijs was van enig verband met de activiteiten van de Rekenkamer.
242
Volgens verzoeker kan de onderhavige procedure de Rekenkamer niet de mogelijkheid bieden om te betwisten wat het Hof heeft geoordeeld in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), gelet op de aan het Hof overgelegde stukken en op hetgeen het Hof feitelijk en rechtens heeft vastgesteld (zie punt 217 hierboven). In dat verband zij eraan herinnerd dat verzoeker in wezen verwijst naar de beoordeling die het Hof in dat arrest heeft gemaakt met betrekking tot de representatiekosten ter gelegenheid van een in rij nr. 314 van de terugvorderingstabel genoemd diner.
243
Opgemerkt zij dat het Hof zich in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), alleen heeft uitgesproken over de regelmatigheid van de representatiekosten in verband met de in rij nr. 314 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis, namelijk een diner met een lid van het Parlement dat een Europese politieke partij vertegenwoordigde. Het Hof heeft namelijk vastgesteld dat, aangezien de Rekenkamer geen extra redenen of bewijzen van onregelmatigheid aanvoerde, de terugbetalingsverzoeken voor de representatiekosten die zijn gemaakt in het kader van uitnodigingen gericht aan leden van het Parlement als regelmatig moesten worden beschouwd (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 624).
244
In het kader van de onderhavige procedure is de Rekenkamer van mening dat de kosten die zijn gemaakt voor de in rij nr. 314 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoeting, onregelmatig zijn. Zij wijst er in dat verband op dat verzoeker is ingegaan op een uitnodiging van een politieke partij en dat het andere deel van de betrokken dienstreis bestond uit een recreatieve jachtactiviteit in België, die het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), als onregelmatig heeft aangemerkt. Bijgevolg voert de Rekenkamer voor het Gerecht nieuwe argumenten aan ten opzichte van die welke de beoordeling van het Hof in dat arrest ondersteunen, waarnaar in punt 243 hierboven wordt verwezen.
245
Het Gerecht merkt op dat uit het dossier blijkt dat de persoon met wie verzoeker een ontmoeting had, lid was van het Parlement en zitting had in de Commissie begrotingscontrole. In het kader van de onderhavige procedure beweert de Rekenkamer niet dat die persoon lid was van de betrokken politieke partij of dat verzoeker was ingegaan op een uitnodiging van die politieke partij. Voorts moet met betrekking tot de bewering van de Rekenkamer dat het Hof heeft geoordeeld dat een recreatieve jachtactiviteit onregelmatig was, worden opgemerkt dat het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), de dienstreizen van verzoeker in verband met uitnodigingen om deel te nemen aan jachtpartijen in België, waarnaar wordt verwezen in de rijen nrs. 315 en 371 van de terugvorderingstabel, als onregelmatig heeft erkend. Die dienstreizen hadden echter niets te maken met het diner van verzoeker met een lid van het Parlement, vermeld in rij nr. 314 van de terugvorderingstabel. Uit het dossier blijkt dat dit diner plaatsvond in Brussel op dezelfde dag als de in rij nr. 315 genoemde dienstreis, die betrekking had op een jachtactiviteit in België, namelijk op 15 oktober 2014. Volgens het dossier is de in rij nr. 315 genoemde dienstreis echter pas om 23.00 uur begonnen bij vertrek uit Brussel en kan zij dus naar alle waarschijnlijkheid niet eerder zijn begonnen dan na het in rij nr. 314 genoemde diner in kwestie. De Rekenkamer toont dus niet aan dat er sprake was van een recreatieve jachtactiviteit op de dag van de in rij nr. 314 genoemde ontmoeting. Verder vond de in rij nr. 371 genoemde dienstreis plaats op 16 november 2015, dus meer dan een jaar na het in rij nr. 314 genoemde diner.
246
In die omstandigheden zijn de in punt 244 hierboven vermelde verduidelijkingen van de Rekenkamer ontoereikend om de in rij nr. 314 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis in de onderhavige procedure anders te beoordelen dan het Hof heeft gedaan in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), zoals beschreven in punt 243 hierboven. Bijgevolg deelt het Gerecht die beoordeling met betrekking tot de in rij nr. 314 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreiskosten en dagvergoedingen, niettegenstaande het feit dat deze beoordeling alleen betrekking had op de representatiekosten in verband met de in die rij genoemde dienstreis.
247
Aangezien het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), in wezen heeft geoordeeld dat het terugbetalingsverzoek voor de representatiekosten in verband met de in rij nr. 314 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis regelmatig was (zie punt 243 hierboven), moet bijgevolg worden geconcludeerd dat de op aanvraag van verzoeker door de president van de Rekenkamer verstrekte dienstreisopdracht met betrekking tot die dienstreis zijn gewettigd vertrouwen in de regelmatigheid ervan had gewekt. Derhalve dient het bestreden besluit nietig te worden verklaard voor zover het betrekking heeft op de in rij nr. 314 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis voor een bedrag van 96,60 EUR.
248
In de tweede plaats verwijst verzoeker, wat de in de rijen nrs. 319 en 320 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoeting met een kabinetslid van een Belgische minister betreft, voor de betwisting van de onregelmatigheid van de kosten in verband met die dienstreis in wezen naar de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782) (zie punt 217 hierboven).
249
Tot staving van het onregelmatige karakter van de ontmoeting verklaart de Rekenkamer dat het ging om een ontmoeting met de federale minister van Mobiliteit die geen verband hield met verzoekers taken als lid van de Rekenkamer belast met de controle van de uitgaven van de Unie op het gebied van externe betrekkingen, uitbreiding en humanitaire hulp.
250
In het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft het Hof vastgesteld dat de Rekenkamer de persoon met wie verzoeker die ontmoeting had niet had omschreven als behorende tot de betrokken politieke partij en dat de Rekenkamer van mening was dat die dienstreis verband moest houden met een politieke of privéactiviteit wegens de band ervan met de vervoerssector. Het Hof heeft geoordeeld dat dit element niet volstond om de kennelijke onregelmatigheid van die dienstreis aan te tonen (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 470).
251
Gelet op de conclusie in punt 205 hierboven en aangezien in de procedure die heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), en in de onderhavige procedure dezelfde feiten en bewijzen zijn aangevoerd, moet de beoordeling van het Hof met betrekking tot de in de rijen nrs. 319 en 320 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis worden overgenomen. Bijgevolg moet, aangezien de kennelijke onregelmatigheid van die dienstreis voor het Hof niet was aangetoond (zie punt 250 hierboven) en de Rekenkamer geen frauduleuze dienstreis of de weglating van essentiële informatie aanvoert, de desbetreffende op aanvraag van verzoeker door de president van de Rekenkamer verstrekte dienstreisopdracht worden geacht bij verzoeker een gewettigd vertrouwen in de regelmatigheid van de betrokken dienstreis te hebben gewekt. Derhalve dient het bestreden besluit nietig te worden verklaard voor zover het betrekking heeft op de in de rijen nrs. 319 en 320 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis voor een bedrag van 96,60 EUR.
ii) Overige dienstreizen
252
Van de terugbetalingsverzoeken genoemd in de in punt 184 hierboven vermelde rijen van de terugvorderingstabel, hadden andere verzoeken die hebben geleid tot de terugbetaling van dienstreiskosten of de betaling van dagvergoedingen die volgens de Rekenkamer geen verband hielden met de uitvoering van zijn taken als lid van de Rekenkamer, betrekking op de activiteiten genoemd in de rijen nrs. 47, 56, 57, 63, 103, 128, 137, 138, 143, 155 (gedeeltelijk), 157, 161, 196, 199, 210, 237, 277, 284, 290, 293 en 294, 310 (gedeeltelijk), 330 (gedeeltelijk), 331 (gedeeltelijk), 334 (gedeeltelijk), 335, 339 (gedeeltelijk), 347, 373 en 374 (gedeeltelijk), 382, 391, 411 en 412 van de terugvorderingstabel.
253
Zoals in het geval van de dienstreizen voor ontmoetingen met politieke verantwoordelijken en hun kabinetsleden (zie punt 216 hierboven), blijkt uit het bestreden besluit dat de Rekenkamer de kosten van dienstreizen of dagvergoedingen die verzoeker heeft gemaakt met betrekking tot zijn in punt 252 hierboven genoemde terugbetalingsverzoeken, betwist, omdat zij van mening is dat zij in wezen geen verband hielden met verzoekers taken als lid van de Rekenkamer.
254
Verzoeker is van mening dat de dienstreizen die in de in punt 252 hierboven vermelde rijen worden genoemd, verband houden met zijn taken als lid van de Rekenkamer. In dat verband verwijst hij in wezen naar de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), en geeft hij aan dat in de onderhavige procedure met die beoordeling rekening moet worden gehouden. Verzoeker herinnert eraan dat de Rekenkamer in casu niet kan betwisten wat het Hof in dat arrest heeft geoordeeld gelet op de aan het Hof overgelegde stukken en op hetgeen het Hof feitelijk en rechtens heeft vastgesteld.
255
In de eerste plaats moet, wat de gedeeltelijk in de rijen nrs. 330, 331 en 334 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen betreft, worden opgemerkt dat het Hof zich in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), niet heeft uitgesproken over de regelmatigheid van verzoekers deelname aan een „nieuwjaarsreceptie” van een Vlaamse politieke vereniging (rij nr. 330, gedeeltelijk) en aan de voorstelling van een document aan de Commissie begrotingscontrole van het Parlement (COCOBU) (rij nr. 331, gedeeltelijk) en van zijn ontmoeting met een Belgische ambassadeur in Cuba (rij nr. 334, gedeeltelijk).
256
Wat de in de rijen nrs. 330 en 331 genoemde activiteiten betreft, merkt de Rekenkamer op dat de deelname van verzoeker aan een „nieuwjaarsreceptie” van een Vlaamse politieke vereniging en aan de voorstelling van een document aan de COCOBU werd gevolgd door een ontmoeting met een lid van de betrokken politieke partij. Met betrekking tot de in rij nr. 334 genoemde activiteit merkt de Rekenkamer op dat verzoekers agenda geen melding maakt van een ontmoeting met een Belgische ambassadeur in Cuba op de betrokken dag en dat een dergelijke ontmoeting hoe dan ook geen verband kon houden met zijn taken als lid van de Rekenkamer, aangezien de Rekenkamer geen controledienstreis naar Cuba had gepland.
257
Verzoeker maakt geen opmerkingen met betrekking tot die beweringen van de Rekenkamer, hoewel het in het kader van de onderhavige procedure aan hem staat om aan te tonen (zie punt 193 hierboven) dat de betaling van de betrokken dienstreiskosten ten laste van de begroting van de Unie gerechtvaardigd was en dat het bestreden besluit onwettig is voor zover daarin die kosten als onverschuldigd betaald worden aangemerkt.
258
In die omstandigheden moeten de gedeeltelijk in de rijen nrs. 330, 331 en 334 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen worden geacht geen verband te houden met de uitvoering van verzoekers taken als lid van de Rekenkamer. Hieruit volgt dat de op aanvraag van verzoeker door de president van de Rekenkamer verstrekte dienstreisopdrachten met betrekking tot die dienstreizen niet van dien aard waren dat zij bij verzoeker het gewettigd vertrouwen in de regelmatigheid van de betrokken dienstreizen konden wekken. Bijgevolg moet het vierde middel worden afgewezen voor zover het die dienstreizen betreft.
259
In de tweede plaats heeft het Hof met betrekking tot de in de rijen nrs. 293 en 294 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), geoordeeld dat de grieven van de Rekenkamer met betrekking tot die dienstreis moesten worden afgewezen, aangezien de door de Rekenkamer aan verzoeker verweten onregelmatigheid kon worden aangemerkt als een verschoonbare vergissing van verzoeker. Volgens het Hof leek de bewering van de Rekenkamer dat die dienstreis werd gehandhaafd ondanks de annulering van de ontmoeting die deze reis rechtvaardigde, te kloppen. Gelet op een aantekening in de agenda van verzoeker, was het evenwel niet bewezen dat er daarbij sprake was van fraude, aangezien op het aanvankelijk voor de uitvoering van de dienstreis geplande tijdstip een bij de Rekenkamer aangegeven lunch werd gehouden (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 579).
260
In casu herinnert de Rekenkamer eraan dat de vergadering in verband met de in de rijen nrs. 293 en 294 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis werd geannuleerd en dat verzoeker in de plaats daarvan aan drie leden van de betrokken politieke partij een lunch heeft aangeboden.
261
Gelet op verzoekers betrekkingen met politieke verantwoordelijken die lid waren van de betrokken politieke partij, die volgens het Gerecht geen verband houden met verzoekers taken als lid van de Rekenkamer (zie punten 232‑234 en 239 hierboven), moet met betrekking tot de in de rijen nrs. 293 en 294 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis tot dezelfde conclusie worden gekomen als in punt 227 hierboven.
262
Derhalve moet worden vastgesteld dat de context van verzoekers betrekkingen met leden van de betrokken politieke partij essentiële informatie vormt die de president van de Rekenkamer niet kon kennen op het moment van zijn goedkeuring van het verzoek om terugbetaling van de betrokken dienstreiskosten en vergoedingen. Gelet op de weglating van dergelijke essentiële informatie kan verzoeker zich niet beroepen op een gewettigd vertrouwen met betrekking tot de dienstreisopdracht die betrekking had op een vergadering die was geannuleerd en vervangen door een lunch met drie leden van de betrokken politieke partij. Bijgevolg moet het vierde middel worden afgewezen voor zover het de in de rijen nrs. 293 en 294 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis betreft.
263
In de derde plaats heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), in wezen geoordeeld dat de overgrote meerderheid van de terugbetalingsverzoeken die worden genoemd in de in punt 252 hierboven vermelde rijen, te weten de rijen nrs. 56, 57, 63, 128, 137, 138, 143, 155 (gedeeltelijk), 196, 199, 277, 284, 290, 310 (gedeeltelijk), 335, 339 (gedeeltelijk), 347, 373 en 374 (gedeeltelijk), 382, 391, 411 en 412 van de terugvorderingstabel, niet moesten worden aangemerkt als kennelijk onregelmatig in verband met de taken van verzoeker als lid van de Rekenkamer (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 498‑501, 515, 534‑536, 558, 559, 561‑563, 567‑576 en 579).
264
In casu verwijst verzoeker in wezen naar de beoordeling die het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft verricht met betrekking tot de vraag of de dienstreisopdrachten in verband met de terugbetalingsverzoeken als genoemd in de in punt 263 hierboven vermelde rijen, zijn gewettigd vertrouwen in de regelmatigheid van de betrokken dienstreizen konden wekken. Aldus moet dezelfde redenering worden gevolgd als in punt 220 hierboven. Derhalve moet worden onderzocht of de Rekenkamer nieuwe verduidelijkingen en argumenten aanvoert ten opzichte van die welke zij voor het Hof had aangevoerd met betrekking tot die verzoeken, en, indien dat het geval is, moet worden beoordeeld of die verzoeken in het licht van die elementen in casu anders moeten worden beoordeeld dan het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft gedaan (zie punt 205 hierboven).
– Dienstreizen genoemd in de rijen nrs. 56, 138, 196, 284 en 382 van de terugvorderingstabel
265
Met betrekking tot de in de rijen nrs. 56, 138, 196, 284 en 382 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen in verband met de ontmoetingen van verzoeker met diplomaten en ondernemers, heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), geoordeeld dat de Rekenkamer, die de bewijslast droeg, niet rechtens genoegzaam had aangetoond dat die dienstreizen een privékarakter hadden. Volgens het Hof konden die dienstreizen, die betrekking hadden op ontmoetingen met diplomaten en ondernemers, in beginsel verband houden met de taken van een lid van de Rekenkamer dat zetelt in de kamer belast met de externe betrekkingen van de Unie (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 569‑575).
266
Met betrekking tot de in de rijen nrs. 138, 196 en 382 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen, die tot doel hadden om Vlaamse ondernemers te laten kennismaken met Belgische diplomaten die in het buitenland werken, heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), geoordeeld dat dergelijke ontmoetingen een gelegenheid kunnen bieden om van gedachten te wisselen over aangelegenheden die de Rekenkamer interesseren en om haar werkzaamheden bekend te maken en te bevorderen bij nationale hoge verantwoordelijken. Volgens het Hof volstond het enkele feit dat die ontmoetingen werden georganiseerd door een organisatie die tot doel had om de Vlaamse belangen in Brussel te bevorderen, niet om vast te stellen dat de betrokken dienstreizen onregelmatig waren (zie in die zin arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 573).
267
Zoals opgemerkt in punt 116 hierboven, blijkt uit de terugvorderingstabel, die deel uitmaakt van het bestreden besluit, onder verwijzing naar het verslag van OLAF, met name de bladzijden 5, 18, 29 en 37 daarvan, dat de in de rijen nrs. 138 en 196 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken betrekking hebben op formele uitnodigingen voor een kring die tot doel had om de aanwezigheid van Vlaamse ondernemingen in Brussel te versterken en die ontmoetingen organiseerde om Vlaamse ondernemers in staat te stellen Belgische diplomaten in het buitenland te ontmoeten, en dat zij geen verband hielden met verzoekers taken als lid van de Rekenkamer. Dezelfde vaststelling geldt voor het in rij nr. 382 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoek.
268
In de onderhavige procedure herinnert de Rekenkamer aan het doel van de in de rijen nrs. 138, 196 en 382 van de terugvorderingstabel genoemde activiteiten, zoals uiteengezet in punt 267 hierboven. Voorts betoogt zij dat de in punt 266 hierboven uiteengezette conclusie van het Hof dat dergelijke activiteiten een gelegenheid moesten kunnen bieden om van gedachten te wisselen over aangelegenheden die de Rekenkamer interesseren en om haar werkzaamheden bekend te maken en te bevorderen bij nationale hoge verantwoordelijken, van toepassing is op elke ontmoeting tussen een lid van de Rekenkamer en een persoon buiten de Rekenkamer.
269
In dat verband kan een dergelijk argument op zich niet volstaan om te weerleggen wat het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft vastgesteld, namelijk dat niet werd betwist dat op een „diplomatiek diner” dat elk jaar in Brussel wordt gehouden, een groot aantal Belgische diplomaten samenkomt, en dat ontmoetingen met diplomaten in beginsel verband konden houden met de taken van een lid van de Rekenkamer dat zetelt in de kamer belast met de externe betrekkingen van de Unie (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 569 en 573).
270
Bijgevolg moet, wat de in de rijen nrs. 138, 196 en 382 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen betreft, de beoordeling die het Hof dienaangaande heeft verricht in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), waarnaar wordt verwezen in de punten 265, 266 en 269 hierboven, in casu worden overgenomen, en moeten die dienstreizen in beginsel als niet onregelmatig worden beschouwd.
271
Dat is echter niet het geval voor de in de rijen nrs. 56 en 284 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen.
272
Met betrekking tot de in rij nr. 56 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis, betreffende een werklunch op 6 juli 2009 met een diplomaat van de Russische Federatie, die volgens de uitleg van de Rekenkamer in de terugvorderingstabel die deel uitmaakt van het bestreden besluit, verband hield met een interventie ten gunste van derden die in dat land een kind wilden adopteren, heeft het Hof geoordeeld dat uit de door de Rekenkamer overgelegde stukken, die dateren van meerdere maanden ná de datum van die dienstreis en waarin noch naar die lunch, noch naar enige eerdere gebeurtenis werd verwezen, niet met zekerheid kon worden afgeleid dat het doel van die dienstreis losstond van de taken van verzoeker (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 570 en 571).
273
In het kader van de onderhavige procedure verwijst de Rekenkamer naar het dossier met een uittreksel uit het verslag van OLAF over die ontmoeting met een diplomaat van de Russische Federatie. Zoals in punt 122 hierboven is opgemerkt, heeft OLAF tijdens zijn onderzoek die ontmoeting als privé aangemerkt. OLAF heeft vastgesteld dat verzoeker die diplomaat had ontmoet in verband met de adoptie van een Russisch kind door een Belgisch gezin. Volgens het verslag van OLAF werd in een opmerking in de digitale agenda van verzoeker verwezen naar moeilijkheden in het adoptiedossier en was de consul in kwestie bereid te helpen bij het vervullen van de nodige formaliteiten en het oplossen van het probleem. Bovendien heeft OLAF aangegeven dat verzoeker dezelfde diplomaat had ontmoet op 22 juni en opnieuw op 6 juli 2009 en dat de dienstreisopdrachten melding maakten van „vergadering met de [diplomaat]”, zonder het eigenlijke doel van die vergaderingen te vermelden.
274
De Rekenkamer stelt ook dat die ontmoeting tot doel had om een procedure voor de adoptie van een kind van Russische nationaliteit voor een koppel van Belgische nationaliteit te vergemakkelijken, wat het privékarakter ervan zou aantonen. Zij verwijst naar de context van die dienstreis en wijst erop dat deze werd voorafgegaan door een andere dienstreis „zonder vergoedingen” die twee weken eerder, op 22 juni 2009, had plaatsgevonden, en dat deze werden gevolgd door een ander contact op 30 november 2009. Volgens de Rekenkamer toont het feit dat verzoeker voor die twee contacten niet om een dienstreis met vergoedingen had verzocht, aan dat zij betrekking hadden op het privé- en gezinsleven van het betrokken echtpaar.
275
In het licht van de door de Rekenkamer verstrekte verduidelijkingen moet worden geoordeeld dat er twijfel bestaat over de regelmatigheid van die dienstreis. De Rekenkamer baseert zich met name op de frequentie van de ontmoetingen tussen verzoeker en dezelfde diplomaat van de Russische Federatie, over een zeer korte periode, zonder andere ontmoetingen in de voorgaande en daaropvolgende jaren, in combinatie met de uitwisseling van e-mails in dezelfde periode met betrekking tot een specifieke procedure voor de adoptie van een kind door een bevriend stel, om te concluderen dat er twijfel bestaat over de regelmatigheid van de betrokken dienstreis.
276
Bijgevolg rust, in geval van twijfel over de regelmatigheid van de aan verzoeker terugbetaalde bedragen, de bewijslast op verzoeker om aan te tonen dat hij de betrokken kosten in overeenstemming met de toepasselijke regels heeft gemaakt (zie punt 193 hierboven). In casu heeft verzoeker echter geen nieuw bewijs aangevoerd dat deze twijfel kan weerleggen.
277
Ook bestaat er, gelet op de door de Rekenkamer verstrekte verduidelijkingen, twijfel over de regelmatigheid van de in rij nr. 284 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis, die betrekking heeft op een lunch met de ambassadeur van het Koninkrijk België in Frankrijk. Met betrekking tot deze dienstreis heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), geoordeeld dat het privékarakter van die lunch, waarbij de Rekenkamer zich baseerde op een vriendschappelijke relatie tussen die ambassadeur en verzoeker en op de identiteit van de andere genodigden, niet was aangetoond aangezien geen enkel bewijs was overgelegd dat het Hof informatie kon verschaffen over het doel van die lunch en op basis van het feit alleen dat het om een dergelijke relatie ging, hoe dan ook niet kon worden uitgesloten dat de lunch een professionele dimensie had (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 575).
278
In de onderhavige procedure heeft verzoeker geen nieuw bewijs aangevoerd. De Rekenkamer van haar kant herhaalt, in andere bewoordingen, dat de in rij nr. 284 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis een privékarakter had. Zij preciseert dat het ging om een uitnodiging van de ambassadeur van het Koninkrijk België in Frankrijk aan vijf personen, onder wie verzoeker en zijn echtgenote, voor een weekend in zijn residentie in Parijs, ter gelegenheid van een wijnproeverij. Zij verklaart dat verzoeker in het kader van die dienstreis de lunch heeft betaald en namens alle genodigden een boeket bloemen heeft laten bezorgen. De Rekenkamer beklemtoont dat uit bewijsstukken blijkt dat hij van de Rekenkamer ook een stropdas en een sjaal als officiële geschenken voor de ambassadeur en zijn echtgenote heeft gevraagd en gekregen.
279
De Rekenkamer onderbouwt het privékarakter van de in rij nr. 284 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis verder door te verwijzen naar een activiteit die verzoeker eerder met dezelfde vijf personen had verricht en die het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), als onregelmatig heeft aangemerkt. Voorts verwijst de Rekenkamer naar de stukken in het dossier, die onder meer een uittreksel uit het verslag van OLAF bevatten waarin die activiteit van verzoeker in verband wordt gebracht met „[h]offelijkheidsbezoeken aan zakenmensen en kennissen om privéredenen”.
280
De door de Rekenkamer verstrekte verduidelijkingen zijn aannemelijk. Het betrof namelijk een ontmoeting die in zeer korte tijd, op identieke uitnodiging, plaatsvond met dezelfde personen, voor wie een andere ontmoeting, waarop rij nr. 268 van de terugvorderingstabel betrekking heeft, door het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), als onregelmatig is aangemerkt, omdat zij betrekking had op een diner in een restaurant naast een wijngaard en uit verschillende e-mails bleek dat verzoeker en zijn genodigde zich in de regio verplaatsten om deze wijngaard te bezoeken (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 659). Gelet op die omstandigheden kan worden geoordeeld dat er twijfel bestaat over de regelmatigheid van de in rij nr. 284 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis.
281
Aangezien verzoeker in casu niet kan aantonen dat de in de rijen nrs. 56 en 284 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen beroepsmatig waren, moeten de in die rijen genoemde ontmoetingen, bij twijfel over de regelmatigheid ervan, worden geacht geen verband te houden met de uitvoering van verzoekers taken als lid van de Rekenkamer en derhalve onregelmatig te zijn. Hieruit volgt dat de op aanvraag van verzoeker door de president van de Rekenkamer verstrekte dienstreisopdrachten met betrekking tot die ontmoetingen niet van dien aard waren dat zij bij verzoeker het gewettigd vertrouwen in de regelmatigheid van de betrokken dienstreizen konden wekken. Bijgevolg moet het vierde middel worden afgewezen voor zover het de in de rijen nrs. 56 en 284 genoemde dienstreizen betreft.
– Dienstreizen genoemd in de rijen nrs. 57 en 391 van de terugvorderingstabel
282
Met betrekking tot de dienstreisopdrachten betreffende de in de rijen nrs. 57 en 391 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoetingen van verzoeker met een lid van de Commissie heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), geoordeeld dat het door de Rekenkamer aangedragen bewijs ontoereikend was om de door haar aangevoerde onregelmatigheid met betrekking tot die twee dienstreizen aan te tonen. Het Hof heeft geoordeeld dat niet werd betwist dat een dergelijke vergadering in beginsel in verband kon worden gebracht met de uitvoering van de taken van een lid van de Rekenkamer (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 561).
283
Met betrekking tot de in rij nr. 57 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis heeft het Hof opgemerkt dat niet bewezen was dat de bewering van de Rekenkamer dat die dienstreis in feite verband hield met de organisatie van een muziekfestival waarin verzoeker persoonlijk geïnteresseerd was, gegrond was. Het Hof heeft uitgelegd dat die dienstreis had plaatsgevonden op 13 juli 2009, terwijl de e-mails die de Rekenkamer in verband met dat festival had overgelegd betrekking hadden op een subsidie voor 2011 en dateerden van september en oktober 2011. Bovendien leek volgens het Hof het verband tussen de dienstreis en die subsidie des te onwaarschijnlijker daar het betrokken Commissielid pas vanaf 10 februari 2010 belast was met cultuur (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 562 en 563).
284
In het kader van de onderhavige procedure verwijst de Rekenkamer naar de stukken van het dossier, die met name een uittreksel uit het verslag van OLAF bevatten waaruit blijkt dat de in rij nr. 57 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoeting met een lid van de Commissie verband hield met een Europees muziekfestival voor jongeren. Zij is van mening dat die relatie verzoeker twee jaar later in staat heeft gesteld om persoonlijk tussen te komen om een subsidie te verkrijgen voor een vereniging die actief was in de gemeente die in 2019 was gefuseerd met verzoekers gemeente van herkomst, waarvan hij burgemeester was en die een Europees muziekfestival voor jongeren organiseerde. Die elementen heeft het Hof reeds onderzocht in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), zoals blijkt uit punt 283 hierboven.
285
Voorts betoogt de Rekenkamer dat de in rij nr. 57 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis onregelmatig is, aangezien er geen verband bestaat tussen de door verzoeker uitgevoerde controletaken enerzijds en de taken van het betrokken lid van de Commissie, die ten tijde van de feiten de portefeuille voor gezondheid had, anderzijds.
286
Niettemin, zelfs indien zou kunnen worden aangenomen dat de aangelegenheden betreffende externe betrekkingen, uitbreiding en humanitaire hulp, waarmee verzoeker in de loop van zijn mandaten rechtstreeks was belast (zie punt 32 hierboven), niet in verband kunnen worden gebracht met die van gezondheid, dan nog is dat feit op zich ontoereikend, gelet op het verschil in tijdstip van de betrokken feiten en het ontbreken van concreet bewijs, om de in rij nr. 57 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis in de onderhavige procedure anders te beoordelen dan het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft gedaan, zoals beschreven in de punten 282 en 283 hierboven. Derhalve moet de in rij nr. 57 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis als niet onregelmatig worden beschouwd.
287
Wat de in rij nr. 391 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis betreft, heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), geoordeeld dat de Rekenkamer geen enkel specifiek bewijs had overgelegd ter ondersteuning van de bewering dat die dienstreis een „privélunch” betrof. Volgens het Hof bewees de – overigens niet aangetoonde – omstandigheid dat het betrokken Commissielid een jachtpartner van verzoeker was, op zich niet dat het om een privélunch ging. Voorts kon het feit dat een verantwoordelijke van een organisatie van Europese grondeigenaren en grondbeheerders ook op de lunch aanwezig was, volgens het Hof niet de juistheid van het standpunt van de Rekenkamer aantonen, temeer daar niet werd betwist dat de gastenlijst voor die lunch, die plaatsvond op de zetel van de Commissie, niet was opgesteld door verzoeker (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 564 en 565).
288
In casu baseert de Rekenkamer zich op een reeks aanwijzingen die het privékarakter van de in rij nr. 391 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoeting kunnen aantonen, gelet op de aanwezigheid van twee echtgenoten die de vertrouwelijkheid die is voorbehouden voor besprekingen van professionele aard kan schenden, op het bestaan van andere ontmoetingen met dezelfde vijf personen, die door het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), als ontmoetingen met een privékarakter zijn aangemerkt, en op het feit dat verzoeker en het Commissielid waarmee hij die ontmoeting had, een interesse in de jacht deelden.
289
Allereerst zijn de beweringen met betrekking tot het privékarakter van de betrokken ontmoeting, zoals door OLAF in zijn verslag is vastgesteld, en de omstandigheid dat het betrokken Commissielid en verzoeker een gemeenschappelijke belangstelling voor de jacht hadden, door het Hof reeds onderzocht in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), zoals blijkt uit punt 287 hierboven.
290
Vervolgens heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), met betrekking tot de aanwezigheid van twee echtgenoten erop gewezen dat in de nota van 22 april 2004 uitdrukkelijk was bepaald dat echtgenoten en partners van de leden van de Rekenkamer en van hun genodigden mochten deelnemen aan evenementen waarvoor representatie- en ontvangstkosten waren gemaakt (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 611).
291
Wat ten slotte de andere ontmoetingen met dezelfde vijf personen betreft, waarvan het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft geoordeeld dat zij een privékarakter hadden, beroept de Rekenkamer zich op de in rij nr. 376 van de terugvorderingstabel genoemde activiteit. Daarbij voert zij een nieuw argument aan ten opzichte van de door het Hof in dat arrest onderzochte argumenten, die in punt 287 hierboven zijn uiteengezet.
292
Niettemin volstaat het in dat verband om op te merken dat bij de in rij nr. 376 van de terugvorderingstabel genoemde activiteit personen betrokken waren die niet allemaal aanwezig waren bij de lunch die in het kader van de in rij nr. 391 van de terugvorderingstabel genoemde activiteit in aanmerking werd genomen.
293
Bijgevolg zijn de door de Rekenkamer verstrekte en in punt 291 hierboven vermelde nieuwe toelichtingen ontoereikend om de in rij nr. 391 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis anders te kunnen beoordelen dan het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft gedaan, zoals beschreven in de punten 282, 287, 290 en 292 hierboven. Derhalve moet die dienstreis in het kader van de onderhavige procedure als regelmatig worden beschouwd.
– Dienstreizen genoemd in de rijen nrs. 137, 143, 155 (gedeeltelijk) en 290 van de terugvorderingstabel
294
Met betrekking tot de in de rijen nrs. 137, 143, 155 (gedeeltelijk) en 290 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen, betreffende de ontmoetingen van verzoeker met de voorzitter van het verbond van Belgische ondernemingen en zijn deelname aan door dat verbond georganiseerde fora, heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), geoordeeld dat de belangrijke rol van ondernemersorganisaties met een nationale dimensie impliceert dat die dienstreizen niet als kennelijk onregelmatig moesten worden gezien (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 515).
295
In de onderhavige procedure verwijst de Rekenkamer naar de stukken in het dossier, die onder meer een uittreksel uit het verslag van OLAF bevatten waaruit zou blijken dat de meeste van die betrekkingen lokale organen betroffen, zoals de kamer van koophandel en nijverheid in de regio van herkomst van verzoeker, een industriële groep in de plaats van herkomst van verzoeker en een vereniging van lokale werkgevers, waarvan het actieterrein beperkt was tot de regio van herkomst van verzoeker (zie ook punt 116 hierboven). In dat verband moet worden opgemerkt dat dit uittreksel uit het verslag van OLAF door het Hof is geanalyseerd in de procedure die heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), en dat de in de rijen nrs. 137, 143, 155 (gedeeltelijk) en 290 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen geen betrekking hadden op ontmoetingen met lokale organen in de regio van herkomst van verzoeker, maar met het verbond van Belgische ondernemingen dat een nationale dimensie heeft.
296
Wat de in de rijen nrs. 137 en 143 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoetingen van verzoeker met de voorzitter van het verbond van Belgische ondernemingen betreft, stelt de Rekenkamer in casu dat zij om twee redenen duidelijk geen verband houden met de activiteiten van de Rekenkamer. Ten eerste zaten er slechts vier weken tussen beide ontmoetingen, die plaatsvonden op respectievelijk 24 januari 2011 en 21 februari 2011. Ten tweede vonden die ontmoetingen plaats in een periode waarin de persoon met wie verzoeker bijeenkwam het voorzitterschap van dat verbond aan het neerleggen was. De Rekenkamer geeft aan dat eind januari 2011 in de pers werd aangekondigd dat die persoon zou worden vervangen door iemand anders.
297
Gelet op de vaststelling van het Hof in punt 294 hierboven, volstaan die twee redenen echter niet om te twijfelen aan het privékarakter van de betrokken ontmoetingen en om de in de rijen nrs. 137 en 143 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen in de onderhavige procedure anders te beoordelen dan het Hof heeft gedaan in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782).
298
Wat de in de rijen nrs. 155 (gedeeltelijk) en 290 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen betreft, is de Rekenkamer van mening dat alleen een in het belang van de dienst verrichte activiteit een dienstreisopdracht en de terugbetaling van de daarmee verband houdende dienstreiskosten kan rechtvaardigen. Volgens haar kan een onderscheid naar de regionale of nationale dimensie van de organen, zoals het Hof heeft gemaakt in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), niet aan dat vereiste voldoen. Wat meer in het bijzonder de activiteit betreft die onder de in rij nr. 155 genoemde dienstreis valt, stelt de Rekenkamer dat het om een lobbyactiviteit gaat die de belangen en activiteiten van de Rekenkamer, die de externe controleur van de Unie is, niet kan dienen. Zij voegt hieraan toe dat verzoeker niet als spreker heeft deelgenomen.
299
Opgemerkt zij dat het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), niet alleen de belangrijke rol van ondernemersorganisaties met een nationale dimensie heeft erkend. Het Hof heeft ook opgemerkt dat organen die de burgermaatschappij vertegenwoordigen, standpunten over de werking van de instellingen naar voren kunnen brengen waarmee de Rekenkamer rekening kan houden bij de opstelling van verslagen over die werking (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 504). Hieruit volgt dat niet kan worden uitgesloten dat deelname aan door het verbond van Belgische ondernemingen georganiseerde fora de belangen en activiteiten van de Rekenkamer kan dienen. Aan die conclusie kan niet worden afgedaan door het feit dat verzoeker niet als spreker heeft deelgenomen. Er kan immers op verschillende manieren rekening worden gehouden met de standpunten die worden ingenomen door organen die de burgermaatschappij vertegenwoordigen, hetzij actief, hetzij passief.
300
Bijgevolg zijn de in punt 298 hierboven vermelde argumenten ontoereikend om de in de rijen nrs. 155 (gedeeltelijk) en 290 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen in de onderhavige procedure anders te beoordelen dan het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft gedaan, zoals beschreven in de punten 294 en 299 hierboven. In die omstandigheden moeten de in die rijen genoemde dienstreizen als niet onregelmatig worden beschouwd.
– Dienstreizen genoemd in de rijen nrs. 47, 103, 157, 161, 199, 210, 237, 277, 339 (gedeeltelijk) en 373 en 374 (gedeeltelijk) van de terugvorderingstabel
301
Met betrekking tot de in de rijen nrs. 47, 103, 157, 161, 199, 210, 237, 277, 339 (gedeeltelijk) en 373 en 374 (gedeeltelijk) van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen, die verband houden met ontmoetingen met een verantwoordelijke van een internationaal auditkantoor, heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), opgemerkt dat niet kan worden geoordeeld dat dienstreizen om van gedachten te wisselen met verantwoordelijken van internationale auditkantoren kennelijk onregelmatig zijn (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 494). In antwoord op het argument van de Rekenkamer dat dergelijke contacten moesten worden geregeld via overheidsopdrachten of deel moesten uitmaken van opleidingsactiviteiten, heeft het Hof vastgesteld dat dergelijke beginselen niet waren opgenomen in de interne regels waarnaar de Rekenkamer verwees en niet overeenstemden met haar praktijk, zoals die bleek uit de dienstreisopdrachten van verzoeker (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 497).
302
Wat meer bepaald de in rij nr. 199 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis betreft, waarvan de Rekenkamer stelde dat het werkelijke doel was om een werkaanbieding te bespreken die een van de kinderen van verzoeker kon interesseren, heeft het Hof geoordeeld dat aan de hand van de door de Rekenkamer overgelegde stukken niet rechtens genoegzaam kon worden aangetoond dat deze ontmoeting om die reden was georganiseerd of hoofdzakelijk de familiale belangen van verzoeker betrof, en dus evenmin dat die dienstreis kennelijk onregelmatig was. Het Hof heeft erkend dat uit de door de Rekenkamer overgelegde e-mails bleek dat de persoon met wie verzoeker tijdens deze dienstreis bijeenkwam, na zijn onderhoud met verzoeker het curriculum vitae van een van diens kinderen in ontvangst had genomen en de vooruitzichten op eventuele tewerkstelling voor dat kind kenbaar had gemaakt. De door verzoeker hiervoor verstrekte rechtvaardiging dat een werklunch gepaard kon gaan met meer informele besprekingen over onder meer de gezinssituatie van de medegasten die de bovengenoemde e‑mails konden verklaren, leek echter niet onaannemelijk (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 500 en 501).
303
In het kader van de onderhavige procedure herinnert de Rekenkamer eraan dat de contacten met particuliere internationale auditkantoren net als alle contacten met particuliere marktdeelnemers in het kader van overheidsopdrachten moeten worden geregeld. Wat meer in het bijzonder de in rij nr. 199 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoeting betreft, herinnert zij eraan dat OLAF in zijn verslag van mening was dat die ontmoeting een privékarakter had, aangezien zij werd gevolgd door een uitwisseling van e-mails tussen verzoeker en de persoon met wie hij die ontmoeting had, tijdens welke laatstgenoemde het curriculum vitae van een van verzoekers kinderen had ontvangen en de vooruitzichten op eventuele tewerkstelling voor dat kind kenbaar had gemaakt. Met die argumenten voegt de Rekenkamer in de onderhavige procedure niets nieuws toe aan de argumenten die zij voor het Hof had aangevoerd in de zaak die heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), zoals beschreven in de punten 301 en 302 hierboven.
304
Zoals aangegeven in de punten 301 en 302 hierboven, heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), geoordeeld dat aan de hand van de door de Rekenkamer overgelegde stukken niet rechtens genoegzaam kon worden aangetoond dat de in rij nr. 199 genoemde ontmoeting voor privédoeleinden was georganiseerd en hoofdzakelijk de familiale belangen van verzoeker betrof, terwijl niet kon worden geoordeeld dat dienstreizen om van gedachten te wisselen met verantwoordelijken van internationale auditkantoren, kennelijk onregelmatig waren.
305
Bijgevolg zijn de in punt 303 hierboven vermelde argumenten ontoereikend om de in de rijen nrs. 47, 103, 157, 161, 199, 210, 237, 277, 339 (gedeeltelijk) en 373 en 374 (gedeeltelijk) van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen in de onderhavige procedure anders te beoordelen dan het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft gedaan, zoals beschreven in de punten 301 en 302 hierboven. Derhalve moeten die dienstreizen als regelmatig worden beschouwd.
– Dienstreizen genoemd in de rijen nrs. 128, 411 en 412 van de terugvorderingstabel
306
Met betrekking tot de in de rijen nrs. 128, 411 en 412 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen, die verband hielden met evenementen die respectievelijk waren georganiseerd door een organisatie van Europese grondeigenaren en grondbeheerders, door een andere vereniging van grondeigenaren en door een stichting voor de instandhouding van habitats, heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), geoordeeld dat die niet als kennelijk onregelmatig konden worden beschouwd. Wat de in rij nr. 128 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis betreft, heeft het Hof opgemerkt dat verzoeker niet kon worden verweten dat hij middels een transparante dienstreisopdracht had deelgenomen aan een in het Parlement georganiseerde conferentie in verband met een representatieve organisatie met een Europese dimensie. Met betrekking tot de in de rijen nrs. 411 en 412 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen, heeft het Hof erop gewezen dat de Rekenkamer zich baseerde op vermeende banden tussen die inrichtingen en een milieustichting in de regio van herkomst van verzoeker, zonder dat zij bewijzen daarvan aan het Hof had overgelegd (zie in die zin arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 534‑536).
307
In de onderhavige procedure herhaalt de Rekenkamer haar betoog dat de betrokken evenementen geen verband hielden met de uitvoering van verzoekers taken of met haar belangen, maar zij levert geen nieuw bewijs ter staving van die bewering. Aldus is die bewering op zich ontoereikend om deze dienstreizen in de onderhavige procedure anders te beoordelen dan het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft gedaan, zoals beschreven in punt 306 hierboven. Derhalve moeten die dienstreizen worden geacht niet kennelijk onregelmatig te zijn.
– Dienstreis genoemd in rij nr. 347 van de terugvorderingstabel
308
Met betrekking tot de in rij nr. 347 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis, betreffende de ontmoeting met een verantwoordelijke van de Nationale Bank van België en met een Belgisch parlementslid en een advocaat, die ook een functie in die bank bekleedde, heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), opgemerkt dat die dienstreis niet als kennelijk onregelmatig kon worden aangemerkt louter op basis van het betoog van de Rekenkamer dat die dienstreis „geen verband hield met de taken van [verzoeker]”, terwijl dat parlementslid lid was van de betrokken politieke partij (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 559).
309
In de onderhavige procedure draagt de Rekenkamer geen enkel bewijs aan met betrekking tot de betrokken dienstreis, zodat moet worden geoordeeld – zoals het Hof heeft gedaan in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), zoals beschreven in punt 308 hierboven – dat die dienstreis niet als kennelijk onregelmatig kan worden aangemerkt.
– Dienstreis genoemd in rij nr. 310 van de terugvorderingstabel
310
Met betrekking tot de in rij nr. 310 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis, die gedeeltelijk betrekking had op een bezoek aan een universiteit, heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), geoordeeld dat die dienstreis, bij gebreke van enige verduidelijking door de Rekenkamer omtrent de reden voor de beweerde onregelmatigheid, niet als kennelijk onregelmatig kon worden beschouwd voor zover zij deels overeenkwam met een bezoek aan een universiteit (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 558).
311
In de onderhavige procedure is de Rekenkamer van mening dat de in rij nr. 310 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis moet worden geacht geen verband te houden met het belang van de dienst en dus onregelmatig te zijn, zonder dat zij daarvoor nieuw bewijs aanvoert. In navolging van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782) (zie punt 310 hierboven), moet echter worden geoordeeld dat die bewering op zich ontoereikend is om, bij gebreke van enige verduidelijking door de Rekenkamer, die dienstreis als kennelijk onregelmatig te beschouwen.
– Dienstreis genoemd in rij nr. 335 van de terugvorderingstabel
312
Met betrekking tot de in rij nr. 335 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis, die tot doel had om de begrafenis van de vader van een assistente van verzoeker bij te wonen, heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), opgemerkt dat de aanwezigheid op de begrafenis van de vader van een assistente van verzoeker kon worden gekoppeld aan de uitvoering van de taken van een lid van de Rekenkamer, van wie redelijkerwijs mag worden verwacht dat hij bij een dergelijke gelegenheid zijn persoonlijke steun verleent aan een van zijn naaste medewerkers binnen die instelling (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 576).
313
In de onderhavige procedure herhaalt de Rekenkamer haar betoog dat de in rij nr. 335 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis in verband met de begrafenis van een ouder van de assistente van verzoeker geen aanleiding kan geven tot de aanwending van middelen van de Unie, aangezien het overlijden van een ouder tot de privésfeer behoort. In dat verband moet dat betoog, in navolging van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), zoals beschreven in punt 312 hierboven, op zich als ontoereikend worden beschouwd om die dienstreis als onregelmatig te kunnen aanmerken.
– Dienstreis genoemd in rij nr. 63 van de terugvorderingstabel
314
Met betrekking tot de in rij nr. 63 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis voor een „openingsceremonie [van het] academisch jaar [van een instelling voor Europese studies]”, heeft het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), betreffende het betoog van de Rekenkamer over het ontbreken van de naam van verzoeker op de lijst van Europese persoonlijkheden die bij die plechtigheid aanwezig waren en het door haar ter zake overgelegde uittreksel van een website, geoordeeld dat dat betoog niet volstond om te bewijzen dat verzoeker niet op die plechtigheid aanwezig was geweest, gelet op zowel de aard van dat uittreksel, dat niet kan worden gelijkgesteld met notulen houdende een aanwezigheidslijst, als de in dat uittreksel gebruikte bewoordingen, waaruit blijkt dat daarin slechts een deel van de op die ceremonie aanwezige persoonlijkheden wordt vermeld (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 567). Bovendien heeft het Hof geoordeeld dat, hoewel vaststond dat verzoeker op de datum van de betrokken dienstreis had geluncht in Brussel, het tijdstip van die lunch niet kon worden achterhaald op basis van de door de Rekenkamer overgelegde bewijzen (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 568).
315
In de onderhavige procedure betoogt de Rekenkamer dat de in rij nr. 63 genoemde dienstreis als onregelmatig moet worden beschouwd, aangezien verzoeker daar volgens haar niet aan heeft deelgenomen. Zij merkt op dat verzoeker tegelijkertijd in Brussel een „werklunch” had met een lid van een Belgisch ministerieel kabinet. De Rekenkamer geeft aan dat, aangezien de plechtigheid in kwestie plaatsvond tussen 10.30 uur en 13.00 uur, de afstand tussen die plechtigheid en zijn werklunch in Brussel het niet mogelijk zou hebben gemaakt om op tijd voor de lunch aan te komen. Zij legt uit dat de afstand tussen de plaats van de plechtigheid en het restaurant in Brussel 99,6 km bedraagt en dat de duur van een reis zonder verkeer op één uur en dertien minuten kan worden geraamd. Voorts stelt de Rekenkamer dat uit de door haar overgelegde pagina van de website van de betrokken instelling voor Europese studies kan worden afgeleid – met kennis van de protocollaire regels die voor dergelijke evenementen gelden – dat verzoeker niet bij de genoemde plechtigheid aanwezig was. Zij verwijst ook naar een op dezelfde website beschikbare video, waaruit zou blijken dat de rector van die instelling in zijn toespraak de aanwezigheid van de persoonlijkheden op de plechtigheid protocollair heeft verwelkomd, zonder op enigerlei wijze melding te maken van de aanwezigheid van verzoeker als lid van de Rekenkamer.
316
De in punt 315 hierboven genoemde argumenten van de Rekenkamer zijn nieuw ten opzichte van de argumenten die ten grondslag liggen aan de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782). Zij volstaan echter niet om de in rij nr. 63 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis in de onderhavige procedure anders te beoordelen dan het Hof in dat arrest heeft gedaan. De informatie over de afstand tussen de plaats van de ceremonie en de werklunch van verzoeker in Brussel toont bij gebreke van informatie over het tijdstip van de lunch in het restaurant, zoals het Hof in dat arrest heeft vastgesteld (zie punt 314 hierboven), namelijk niet aan dat verzoeker niet bij de ceremonie aanwezig was. De video waaruit zou blijken dat de rector van de betrokken instelling in zijn toespraak, in de protocollaire volgorde, de aanwezigheid van de persoonlijkheden op de plechtigheid heeft verwelkomd zonder verzoeker te noemen, kan worden geraadpleegd op dezelfde website als het in punt 314 hierboven genoemde uittreksel. In dat verband volstaat het eraan te herinneren dat het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft vastgesteld dat het betrokken uittreksel slechts betrekking had op een deel van de persoonlijkheden die bij diezelfde ceremonie aanwezig waren, zodat niet kan worden uitgesloten dat de toespraak van de rector op dezelfde wijze zou zijn verlopen. Ten slotte kan niet worden uitgesloten dat verzoeker heeft besloten de ceremonie voortijdig te verlaten om tijdig naar Brussel te kunnen reizen voor de genoemde lunch.
317
Gelet op de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), zoals beschreven in punt 314 hierboven, moet de in rij nr. 63 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreis derhalve als niet kennelijk onregelmatig worden beschouwd.
318
Gelet op het voorgaande moet het Gerecht zich in het kader van de onderhavige procedure aansluiten bij de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), betreffende de in de rijen nrs. 47, 57, 63, 103, 128, 137, 138, 143, 155 (gedeeltelijk), 157, 161, 196, 199, 210, 237, 277, 290, 310 (gedeeltelijk), 335, 339 (gedeeltelijk), 347, 373 en 374 (gedeeltelijk), 382, 391, 411 en 412 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen. In navolging van het Hof, dat heeft geoordeeld dat die activiteiten als niet kennelijk onregelmatig moesten worden beschouwd met betrekking tot verzoekers taken als lid van de Rekenkamer (zie punt 263 hierboven), moet worden geconcludeerd dat de dienstreisopdrachten die de president van de Rekenkamer op aanvraag van verzoeker met betrekking tot die activiteiten heeft verstrekt, bij verzoeker een gewettigd vertrouwen in de regelmatigheid van de betrokken dienstreizen konden wekken. Het bestreden besluit moet derhalve nietig worden verklaard wat de in die rijen genoemde dienstreiskosten of dagvergoedingen betreft, die in totaal 2018,71 EUR bedragen. Wat de in de rijen nrs. 155, 310, 339, 373 en 374 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreiskosten en dagvergoedingen betreft, moet voor de in rij nr. 155 genoemde dienstreis de helft van die kosten in aanmerking worden genomen (48,30 EUR), voor de in rij nr. 310 genoemde dienstreis een derde van die kosten (48,30 EUR) en voor de in de rijen nrs. 339 en 373 en 374 genoemde dienstreizen een vierde van die kosten (respectievelijk 99,57 EUR en 12,075 EUR).
319
Het vierde middel moet worden afgewezen voor zover het betrekking heeft op de in de rijen nrs. 56, 284, 293 en 294, 330 (gedeeltelijk), 331 (gedeeltelijk) en 334 (gedeeltelijk) van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen.
iii) Conclusie betreffende de dienstreiskosten en dagvergoedingen
320
Gelet op het voorgaande moet in de onderhavige procedure worden geoordeeld dat de dienstreisopdrachten die de president van de Rekenkamer op aanvraag van verzoeker heeft verstrekt met betrekking tot de in de rijen nrs. 47, 57, 63, 103, 128, 137, 138, 143, 155 (gedeeltelijk), 157, 161, 196, 199, 210, 237, 277, 290, 310 (gedeeltelijk), 314, 319 en 320, 335, 339 (gedeeltelijk), 347, 373 en 374 (gedeeltelijk), 382, 391, 411 en 412 van de terugvorderingstabel genoemde activiteiten, bij verzoeker een gewettigd vertrouwen konden wekken in de regelmatigheid van de betrokken dienstreizen. Derhalve moet het bestreden besluit nietig worden verklaard voor zover het betrekking heeft op de dienstreiskosten en dagvergoedingen die voor die dienstreizen voor een totaalbedrag van 2211,91 EUR zijn toegekend en moet het vierde middel voor het overige worden afgewezen met betrekking tot die kosten.
3) Representatie- en ontvangstkosten
321
De verzoeken van verzoeker waarnaar wordt verwezen in de in punt 184 hierboven genoemde rijen van de terugvorderingstabel, omvatten een aantal terugbetalingsverzoeken voor representatie- en ontvangstkosten die verzoeker volgens de Rekenkamer ten onrechte heeft betaald. Het gaat hierbij om de rijen nrs. 1, 2, 4, 5, 6, 7, 12, 14, 17, 19, 22, 23, 24, 27, 55, 56, 57, 63, 65, 89, 90, 96, 98, 110, 111, 116, 138, 150, 160, 168, 171, 183, 184, 190, 194, 196, 204, 216, 218, 236, 243, 245, 257, 276, 279, 281, 284, 290, 293 en 294, 314, 319 en 320, 323, 336, 338, 339, 350, 354, 357, 358, 367, 370, 373 en 374, 381, 382 en 408 van de terugvorderingstabel.
322
Verzoeker is in wezen van mening dat de terugbetalingsverzoeken voor representatiekosten als genoemd in de in punt 321 hierboven vermelde rijen betrekking hebben op zijn taken als lid van de Rekenkamer. Hij verwijst in dat verband in wezen naar de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), en stelt dat die beoordeling van het Hof in de onderhavige procedure moet worden overgenomen. Volgens verzoeker kan de onderhavige procedure de Rekenkamer niet in staat stellen om te betwisten wat het Hof in dat arrest heeft geoordeeld, gelet op de aan het Hof overgelegde stukken en op hetgeen het Hof feitelijk en rechtens heeft vastgesteld.
323
Vooraf zij eraan herinnerd dat in het kader van de onderhavige procedure, zoals in punt 179 hierboven is uiteengezet, de vermeende schending van het beginsel van bescherming van het gewettigd vertrouwen niet hoeft te worden onderzocht met betrekking tot de middelen die de Rekenkamer heeft aangewend in het kader van representatie- en ontvangstkosten. Bijgevolg dient met betrekking tot die kosten enkel te worden onderzocht of de Rekenkamer „kennelijke fouten” heeft gemaakt door te stellen dat zij zijn gemaakt in het kader van onregelmatige dienstreizen.
i) Representatiekosten voor ontmoetingen met politieke verantwoordelijken en hun kabinetsleden die lid waren van de betrokken politieke partij
324
Van de in punt 321 hierboven vermelde rijen houden er verschillende verband met de betrekkingen van verzoeker met politieke verantwoordelijken of hun kabinetsleden, die allen lid zijn van de betrokken politieke partij. Het gaat om de rijen nrs. 1, 2, 4, 5, 6, 7, 12, 14, 19, 23, 24, 27, 57, 63, 65, 89, 90, 96, 111, 116, 150, 168, 171, 183, 184, 190, 194, 204, 218, 236, 257, 276, 293 en 294, 323, 336, 338, 350, 354, 357, 358, 367, 370, 373 en 374, 381, 382 (gedeeltelijk) en 408 van de terugvorderingstabel.
325
In dat verband moet worden opgemerkt dat vijf van die terugbetalingsverzoeken voor representatiekosten die zijn gemaakt in verband met uitnodigingen aan die politieke verantwoordelijken of aan hun kabinetsleden, namelijk die welke zijn genoemd in de rijen nrs. 1, 7, 19, 171 en 336 van de terugvorderingstabel, verband houden met terugbetalingsverzoeken van verzoeker voor dienstreiskosten of dagvergoedingen. Aangezien het Gerecht in punt 239 hierboven heeft geoordeeld dat laatstgenoemde kosten geen verband hielden met de uitvoering van de taken van verzoeker als lid van de Rekenkamer, moet die conclusie ook gelden voor de representatiekosten die in verband met de betrokken dienstreizen zijn gemaakt.
326
Wat de andere in punt 324 hierboven vermelde rijen betreft, die eveneens betrekking hebben op de betrekkingen met politieke verantwoordelijken of hun kabinetsleden, die allen lid zijn van de betrokken politieke partij, geldt de in de punten 230 tot en met 235 en 237 tot en met 239 hierboven uiteengezette analyse ook voor de terugbetaling van representatiekosten die verband houden met die rijen.
327
Het is juist dat, zoals verzoeker aangeeft, het Hof, in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), betreffende de representatie‑ en ontvangstkosten in verband met de professionele betrekkingen die hij onderhoudt met een persoon die, gelet op diens hoedanigheid, van belang lijkt te zijn voor de Rekenkamer, heeft geoordeeld dat een aan een dergelijke persoon gerichte uitnodiging als regelmatig dient te worden beschouwd (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 618).
328
Gelet echter op de bewijslast die in casu op verzoeker rust, en bij gebreke van uitleg of bewijs van het tegendeel, doet de context van verzoekers betrekkingen met politieke verantwoordelijken of hun kabinetsleden, die allen lid zijn van de betrokken politieke partij, zoals beschreven in punt 232 hierboven, twijfels rijzen over het verband van die betrekkingen met zijn taken als lid van de Rekenkamer (zie punt 239 hierboven).
329
Bijgevolg moet het vierde middel worden afgewezen voor zover het betrekking heeft op de representatiekosten die verband houden met de rijen nrs. 1, 2, 4, 5, 6, 7, 12, 14, 19, 23, 24, 27, 57, 63, 65, 89, 90, 96, 111, 116, 150, 168, 171, 183, 184, 190, 194, 204, 218, 236, 257, 276, 293 en 294, 323, 336, 338, 350, 354, 357, 358, 367, 370, 373 en 374, 381, 382 (gedeeltelijk) en 408 van de terugvorderingstabel, aangezien is vastgesteld dat zij geen verband houden met verzoekers taken als lid van de Rekenkamer.
330
In die omstandigheden behoeven de bedragen van de door de Rekenkamer als buitensporig aangemerkte representatiekosten die worden genoemd in de in punt 329 hierboven vermelde rijen, namelijk die welke betrekking hebben op de rijen nrs. 6, 24, 27, 89, 90, 116, 168, 190, 194, 218, 236, 257, 293 en 294, 338, 350, 354, 357, 358, 367, 370, 373 en 374 en 408 van de terugvorderingstabel, betreffende de lunches of diners die verzoeker heeft aangeboden aan politieke verantwoordelijken die ook lid waren van de betrokken politieke partij, niet meer te worden onderzocht.
331
Hoe dan ook blijkt uit de in punt 330 hierboven vermelde rijen dat de kosten van de maaltijden voor twee personen 124 EUR (rij nr. 350), 293,50 EUR (rij nr. 6), 482 EUR (rij nr. 24), 292 EUR (rij nr. 89), 341 EUR (rij nr. 116), 225 EUR (rij nr. 194), 227 EUR (rij nr. 236), 296 EUR (rij nr. 338), 226 EUR (rij nr. 354), 315 EUR (rij nr. 357), 196 EUR (rij nr. 358), 338,20 EUR (rij nr. 367), 414 EUR (rijen nrs. 373 en 374) en 347 EUR (rij nr. 408) bedroegen, dat de kosten van de maaltijd voor drie personen 753 EUR (rij nr. 27) bedroegen, dat de kosten van de maaltijden voor vier personen 513 EUR (rij nr. 190), 802 EUR (rij nr. 257) en 670 EUR (rijen nrs. 293 en 294) bedroegen, dat de kosten van de maaltijd voor vijf personen 564 EUR (rij nr. 168) bedroegen, en dat de kosten van de maaltijden voor zes personen 1159 EUR (rij nr. 90), 630 EUR (rij nr. 218) en 1330 EUR (rij nr. 370) bedroegen.
332
Opgemerkt zij dat die bedragen bijzonder hoog zijn voor restaurantkosten en dat de Rekenkamer ze bijgevolg a priori als kennelijk buitensporig mocht beschouwen. Aangezien verzoeker geen specifieke uitleg geeft om het redelijke en noodzakelijke karakter van die bedragen aan te tonen, ook al staat het aan hem om aan te tonen dat de betaling van de representatiekosten ten laste van de begroting van de Unie gerechtvaardigd was (zie punt 193 hierboven), kan het bestreden besluit niet nietig worden verklaard op grond dat die kosten daarin werden aangemerkt als onverschuldigd betaald door de Rekenkamer.
333
Gelet op de vaststellingen van OLAF in zijn onderzoek betreffende de frequentie van de ontmoetingen van verzoeker met politieke verantwoordelijken die lid waren van de betrokken politieke partij (zie punt 223 hierboven), beoordeeld in het licht van de in punt 232 hierboven uiteengezette context, moet derhalve het betoog van verzoeker in het vierde middel, betreffende de betwisting van het buitensporige karakter van de representatiekosten genoemd in de in punt 330 hierboven vermelde rijen, worden afgewezen.
ii) Representatiekosten voor ontmoetingen met andere personen dan politieke verantwoordelijken die lid waren van de betrokken politieke partij
334
Met betrekking tot de overige terugbetalingsverzoeken voor representatiekosten, die betrekking hebben op de ontmoetingen van verzoeker met andere personen dan politieke verantwoordelijken die lid waren van de betrokken politieke partij, moet allereerst in herinnering worden gebracht, zoals advocaat-generaal Hogan heeft opgemerkt in zijn conclusie in de zaak Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2020:1052), dat het „financiële geweten” van de Unie noodzakelijkerwijs impliceert dat verantwoordelijkheid wordt genomen voor de wijze waarop de leden van de Rekenkamer overheidsmiddelen besteden en bijgevolg dat daarbij een zekere mate van transparantie aan de dag wordt gelegd (conclusie van advocaat-generaal Hogan in de zaak Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2020:1052, punt 76).
335
Vervolgens blijkt uit bijlage 1 bij de nota van 22 april 2004 dat tot de voorbeelden van uitgaven die als representatiekosten kunnen worden aanvaard, „geschenken waarvan de prijs niet meer dan 50 EUR voor een uitnodiging mag bedragen” behoren. Die regel geeft een indicatie van het bedrag dat als redelijk kan worden beschouwd voor geschenken die door verzoeker kunnen worden aangeboden aan personen die hij voor een lunch of diner uitnodigt.
336
Ten slotte staat het, zoals reeds is uiteengezet in de punten 193 en 332 hierboven, aan verzoeker om aan te tonen dat de betaling van de representatiekosten ten laste van de begroting van de Unie gerechtvaardigd was en dat het bestreden besluit onwettig is voor zover die kosten daarin worden beschouwd als ten onrechte ten laste van de Rekenkamer gebracht.
337
Gelet op de overwegingen in de punten 334 tot en met 336 hierboven en op de omvang van het onderzoek van het Gerecht in de onderhavige procedure, zoals uiteengezet in de punten 185 tot en met 193 hierboven, moet worden onderzocht of, zoals verzoeker stelt, de Rekenkamer beoordelingsfouten heeft gemaakt met betrekking tot de in de rijen nrs. 17, 28, 56, 98, 138, 196, 281, 284, 290, 314, 319 en 320, 339 en 382 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken voor representatiekosten in verband met zijn ontmoetingen met andere personen dan politieke verantwoordelijken die lid waren van de betrokken politieke partij.
338
Gelet op de inhoud van verzoekers argumenten in de onderhavige zaak, die in punt 322 hierboven in herinnering zijn gebracht, en op de opmerkingen van het Gerecht in de punten 202 tot en met 205 hierboven, dient in het kader van het onderzoek van de in punt 337 hierboven genoemde terugbetalingsverzoeken voor representatiekosten de in de punten 220 en 264 hierboven uiteengezette redenering te worden gevolgd. Derhalve moet eerst worden onderzocht of de Rekenkamer nieuwe argumenten en verduidelijkingen aanvoert ten opzichte van die welke zij voor het Hof had aangevoerd met betrekking tot die verzoeken, en, indien dat het geval is, moet vervolgens worden beoordeeld of in het licht van die elementen in de onderhavige procedure met betrekking tot deze verzoeken dezelfde beoordeling dient te worden gegeven als die van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782) (zie punt 205 hierboven).
– Representatiekosten genoemd in de rijen nrs. 56, 138, 196, 284 en 382 van de terugvorderingstabel
339
De in de rijen nrs. 138, 196 en 382 van de terugvorderingstabel genoemde representatiekosten hebben betrekking op diners die werden georganiseerd om Vlaamse ondernemers in staat te stellen Belgische diplomaten in het buitenland te ontmoeten, de in rij nr. 56 genoemde representatiekosten hebben betrekking op een lunch met een diplomaat van de Russische Federatie en de in rij nr. 284 genoemde representatiekosten hebben betrekking op een uitnodiging van de ambassadeur van het Koninkrijk België in Frankrijk aan vijf personen, onder wie verzoeker en zijn echtgenote.
340
Verzoeker verwijst in wezen naar de beoordeling van het Hof in de procedure die heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782). In die procedure heeft het Hof geoordeeld dat de in de rijen nrs. 56, 138, 284 en 382 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoetingen met diplomaten als regelmatig moesten worden beschouwd, aangezien was vastgesteld dat de Rekenkamer niet had aangetoond dat die ontmoetingen tijdens welke de bovengenoemde representatiekosten werden gemaakt, onregelmatig waren (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 643). Hetzelfde geldt voor de in rij nr. 196 genoemde ontmoeting, gelet op de conclusie van het Hof dat de Rekenkamer niet rechtens genoegzaam had aangetoond dat die een privékarakter had (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 569 en 572 tot en met 574).
341
In de onderhavige procedure is de Rekenkamer van mening dat de in de rijen nrs. 138, 196 en 382 van de terugvorderingstabel genoemde diners en de in de rijen nrs. 56 en 284 genoemde lunches een privékarakter hadden. Volgens de Rekenkamer hadden de in de rijen nrs. 138, 196 en 382 genoemde diners tot doel om Vlaamse ondernemers in staat te stellen Belgische diplomaten in het buitenland te ontmoeten, hield de in rij nr. 56 genoemde lunch met een diplomaat van de Russische Federatie verband met besprekingen om een adoptieprocedure van een kind met de Russische nationaliteit door een met verzoeker bevriend stel met de Belgische nationaliteit te vergemakkelijken, en betrof de in rij nr. 284 genoemde lunch een uitnodiging van de ambassadeur van het Koninkrijk België in Frankrijk aan vijf personen, onder wie verzoeker en zijn echtgenote, voor een weekend in zijn residentie in Parijs ter gelegenheid van een wijnproeverij, in het kader waarvan verzoeker de lunch zou hebben betaald en namens alle genodigden een boeket bloemen zou hebben laten bezorgen. Bovendien blijkt uit het dossier dat de Rekenkamer het bedrag van de in rij nr. 284 genoemde lunch als buitensporig beschouwt.
342
In dat verband volstaat het om met betrekking tot het privékarakter van de in de rijen nrs. 138, 196 en 382 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoetingen te verwijzen naar de punten 266 tot en met 270 hierboven, waarin wordt geconcludeerd dat de beoordeling die het Hof in dat verband heeft verricht in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), zoals beschreven in de punten 266 en 269 hierboven, in het kader van de onderhavige procedure moet worden overgenomen. Aangezien die ontmoetingen dus moeten worden aangemerkt als niet kennelijk onregelmatig met het oog op verzoekers taken als lid van de Rekenkamer (zie punt 263 hierboven), moet worden geconcludeerd dat de Rekenkamer een beoordelingsfout heeft gemaakt door die ontmoetingen te beschouwen als ontmoetingen met een privékarakter en door de daarmee verbonden representatiekosten terug te vorderen.
343
Wat daarentegen de in de rijen nrs. 56 en 284 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoetingen betreft, heeft het Gerecht in punt 281 hierboven de dienstreiskosten in verband met die ontmoetingen als onregelmatig aangemerkt. Bijgevolg zijn de representatiekosten in verband met die dienstreizen eveneens onregelmatig en mogen zij dus niet ten laste van de Rekenkamer worden gebracht.
344
Gelet op het voorgaande moet het bestreden besluit nietig worden verklaard voor zover het betrekking heeft op de met de rijen nrs. 138, 196 en 382 van de terugvorderingstabel verband houdende terugbetalingsverzoeken voor representatiekosten ten bedrage van 382 EUR, en moet het vierde middel worden afgewezen voor zover het betrekking heeft op de met de rijen nrs. 56 en 284 van de terugvorderingstabel verband houdende representatiekosten.
– Representatiekosten genoemd in de rijen nrs. 17, 28 en 290 van de terugvorderingstabel
345
De in de rijen nrs. 17, 28 en 290 van de terugvorderingstabel genoemde representatiekosten betreffen lunches met respectievelijk een hoge administratieve verantwoordelijke, de voorzitter van een groepering die de belangen van particuliere werkgevers bij de Unie behartigt en een verantwoordelijke van een internationaal auditkantoor.
346
Verzoeker verwijst in wezen naar de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782). In dat verband heeft het Hof geoordeeld dat de Rekenkamer niet had aangetoond dat de terugbetalingsverzoeken voor representatiekosten met betrekking tot de in punt 345 hierboven vermelde rijen kosten betroffen die niet in zijn hoedanigheid van lid van de Rekenkamer waren gemaakt (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 639). Wat de in rij nr. 17 genoemde kosten betreft, heeft het Hof opgemerkt dat een uitnodiging gericht aan een hoge administratieve verantwoordelijke die belast was met het voorzitterschap van een comité bij de directie van de Federale Overheidsdienst Financiën (België), bij gebreke van bewijzen van het privékarakter van die uitnodiging, moest worden geacht tot die categorie te behoren (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 640). Volgens het Hof gold hetzelfde voor de in de rijen nrs. 28 en 290 genoemde kosten, aangezien uitnodigingen gericht aan de directeur van een representatieve groepering met een Europese dimensie en aan een verantwoordelijke van een internationaal auditkantoor in verband konden worden gebracht met de taken van een lid van de Rekenkamer (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 642).
347
In de onderhavige procedure is de Rekenkamer van oordeel dat de in de rijen nrs. 17, 28 en 290 van de terugvorderingstabel genoemde representatiekosten moeten worden geacht te zijn gemaakt in verband met ontmoetingen die geen verband hielden met het belang van de dienst en derhalve onregelmatig waren.
348
Allereerst volstaat het om met betrekking tot de representatiekosten die overeenkomen met rij nr. 290 van de terugvorderingstabel te verwijzen naar de punten 297 en 300 hierboven, waarin werd geconcludeerd dat de desbetreffende dienstreizen niet kennelijk onregelmatig waren, zodat de daarmee verband houdende representatiekosten op dezelfde wijze kunnen worden beoordeeld.
349
Wat vervolgens de representatiekosten in verband met de in rij nr. 17 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoeting betreft, beroept de Rekenkamer zich ter onderbouwing van haar stelling dat die activiteit geen verband hield met verzoekers taken, op het feit dat die ontmoeting plaatsvond in het kader van een „dienstreis zonder vergoeding”, hetgeen er volgens haar op wijst dat die ontmoeting volgens verzoeker per definitie een privékarakter had.
350
Wat dienstreisopdrachten „zonder vergoeding” betreft, moet echter in herinnering worden gebracht dat het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), het argument van de Rekenkamer heeft onderzocht volgens hetwelk verzoeker tijdens zijn hoorzitting bij OLAF had erkend dat alle dienstreizen die in de aanvragen voor dienstreisopdrachten expliciet als „dienstreizen zonder vergoeding” werden voorgesteld, geen enkel verband hielden met zijn taken. In dat verband heeft het Hof vastgesteld dat uit de notulen van die hoorzitting bleek dat verzoeker enkel had verklaard dat hij die aanvragen ter wille van de transparantie op die manier presenteerde wanneer een dienstreis „een doelstelling had die verband hield met [zijn] functie[,] maar ook een privéaspect had” of wanneer hij „twijfelde aan de gepastheid” van de dienstreis gezien het doel en het belang van de betrokken activiteit. Het Hof heeft geconcludeerd dat de dienstreizen die verzoeker uitdrukkelijk als „dienstreizen zonder vergoeding” had voorgesteld, op dezelfde wijze moesten worden onderzocht als de andere dienstreizen waarop de eerste grief van de Rekenkamer betrekking had (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 393‑395). Gelet op die beoordeling door het Hof is het enige argument van de Rekenkamer volgens hetwelk de representatiekosten verband hielden met een „dienstreis zonder vergoeding” ontoereikend om de ontmoeting met betrekking tot de in rij nr. 17 van de terugvorderingstabel genoemde representatiekosten in het kader van de onderhavige procedure anders te kunnen beoordelen dan het Hof heeft gedaan, zoals beschreven in punt 346 hierboven, zodat die beoordeling van het Hof in het kader van de onderhavige procedure moet worden overgenomen en die kosten moeten worden geacht ten laste van de Rekenkamer te blijven.
351
Ten slotte verwijst de Rekenkamer met betrekking tot de representatiekosten in verband met de in rij nr. 28 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoeting van verzoeker met de directeur van een representatieve groepering met een Europese dimensie naar de stukken van het dossier, die met name een uittreksel uit het verslag van OLAF bevatten waaruit blijkt dat die ontmoeting een privékarakter had.
352
Opgemerkt zij dat dit uittreksel uit het verslag van OLAF deel uitmaakte van het dossier voor het Hof in de zaak die heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), aangezien, zoals in punt 166 hierboven is opgemerkt, in die procedure en in de onderhavige procedure de door de Rekenkamer aan verzoeker verweten onregelmatigheden worden geïdentificeerd aan de hand van dezelfde tabel, die in bijlage A.47 bij beide verzoeken is opgenomen. Bijgevolg voegt de Rekenkamer niets nieuws toe aan de argumenten die zij in die zaak voor het Hof had aangevoerd. In die omstandigheden dient de Rekenkamer de representatiekosten in verband met de in rij nr. 28 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoeting, die niet kennelijk onregelmatig is, te dragen.
353
Gelet op het voorgaande moet worden geconcludeerd dat de Rekenkamer een beoordelingsfout heeft gemaakt door te besluiten dat de in de rijen nrs. 17, 28 en 290 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoetingen geen verband hielden met het belang van de dienst en door terugvordering van de daarmee verband houdende representatiekosten te vorderen. Het bestreden besluit moet derhalve nietig worden verklaard voor zover het betrekking heeft op de terugbetalingsverzoeken voor de in de rijen nrs. 17, 28 en 290 van de terugvorderingstabel genoemde representatiekosten ten bedrage van 608,80 EUR.
– Representatiekosten genoemd in de rijen nrs. 314 en 319 en 320 van de terugvorderingstabel
354
Met betrekking tot de in de rijen nrs. 314 en 319 en 320 van de terugvorderingstabel genoemde representatiekosten, die zien op betrekkingen met politieke verantwoordelijken die geen lid waren van de betrokken politieke partij, moet de in de punten 241 tot en met 251 hierboven uiteengezette beoordeling worden overgenomen.
355
Derhalve moet in casu, in navolging van de beoordeling die het Hof dienaangaande heeft verricht in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782) (zie punten 243 en 250 hierboven), waarbij de in rij nr. 314 genoemde representatiekosten als regelmatig en de in de rijen nrs. 319 en 320 genoemde representatiekosten als niet kennelijk onregelmatig werden aangemerkt, worden geconcludeerd dat de Rekenkamer een beoordelingsfout heeft gemaakt door de ontmoetingen die verband houden met die kosten als onregelmatig te beschouwen en deze kosten terug te vorderen. Het bestreden besluit moet bijgevolg nietig worden verklaard voor zover het betrekking heeft op de terugbetalingsverzoeken voor de representatiekosten in verband met de rijen nrs. 314 en 319 en 320 van de terugvorderingstabel ten bedrage van 209,40 EUR.
– Representatiekosten genoemd in rij nr. 339 van de terugvorderingstabel
356
De in rij nr. 339 van de terugvorderingstabel genoemde representatiekosten hebben betrekking op een ontmoeting met de kabinetschef van de Koning der Belgen.
357
Verzoeker verwijst in wezen naar de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), waarin het Hof heeft geoordeeld dat de functie van de persoon met wie verzoeker die ontmoeting had, de regelmatigheid van de door hem gevraagde terugbetalingen van de representatiekosten rechtvaardigde (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 625).
358
In de onderhavige procedure beroept de Rekenkamer zich ter ondersteuning van haar argument dat de betrokken ontmoeting geen verband hield met verzoekers taken als lid van de Rekenkamer, op de hoedanigheid van de persoon met wie verzoeker bijeenkwam. Dit argument verschilt niet van het argument dat voor het Hof werd aangevoerd in de zaak die heeft geleid tot het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), zodat de beoordeling door het Hof van de in rij nr. 339 van de terugvorderingstabel genoemde representatiekosten, zoals beschreven in punt 357 hierboven, in het kader van de onderhavige procedure moet worden overgenomen.
359
Derhalve moet worden geconcludeerd dat de terugbetalingen van de in rij nr. 339 van de terugvorderingstabel genoemde representatiekosten regelmatig zijn, en de Rekenkamer dus een beoordelingsfout heeft gemaakt door deze terug te vorderen.
360
Niettemin acht de Rekenkamer het bedrag van 158 EUR voor de kosten van een diner voor twee personen buitensporig. In dat verband moet worden vastgesteld dat verzoeker geen opmerkingen heeft gemaakt over de redelijkheid van dat bedrag, hoewel het aan hem staat om de desbetreffende grief van de Rekenkamer te weerleggen (zie punt 336 hierboven).
361
In die omstandigheden, en gelet op de opmerkingen in punt 335 hierboven, moet het bedrag van de in rij nr. 339 van de terugvorderingstabel genoemde representatiekosten als buitensporig worden beschouwd en moet worden vastgesteld dat voor de representatiekosten van een lid van de Rekenkamer een bedrag van 50 EUR per persoon gerechtvaardigd is, hetgeen in casu overeenkomt met een bedrag van 100 EUR.
362
Gelet op het voorgaande dient het bestreden besluit betreffende het terugbetalingsverzoek voor de representatiekosten waarop rij nr. 339 van de terugvorderingstabel betrekking heeft, nietig te worden verklaard voor zover het betrekking heeft op de representatiekosten ten belope van 100 EUR. Het vierde middel moet worden afgewezen voor zover het betrekking heeft op het resterende deel van de in rij nr. 339 van de terugvorderingstabel genoemde representatiekosten.
– Representatiekosten genoemd in de rijen nrs. 98 en 281 van de terugvorderingstabel
363
De in de rijen nrs. 98 en 281 van de terugvorderingstabel genoemde representatiekosten hebben respectievelijk betrekking op een diner met een kabinetschef van een Commissielid en een diner met een lid van de Rekenkamer, een lid van de Belgische regering en een „kabinetsdirecteur”.
364
Verzoeker verwijst in wezen naar de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782). In dat verband heeft het Hof met betrekking tot de kosten die zijn gemaakt voor een in rij nr. 98 van de terugvorderingstabel genoemd diner met de kabinetschef van een Commissielid geoordeeld dat die kosten, gelet op de functie van de genodigde, in beginsel moesten worden geacht te zijn gemaakt in de hoedanigheid van lid van de Rekenkamer (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 644). Volgens het Hof volstond het door de Rekenkamer in dat verband overgelegde bewijs niet ter staving van haar bewering dat dit diner een privékarakter had (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 645). Het Hof heeft opgemerkt dat de Rekenkamer zich baseerde op e-mails die zijn verzonden op 20 mei 2010, maar dat uit die uitwisseling bleek dat de daarin genoemde specifieke kwesties waren geregeld vóór het diner en dat niets erop wijst dat die het doel van het diner vormden (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 646). Voorts heeft het Hof geoordeeld dat het argument van de Rekenkamer dat de kosten van het diner impliceerden dat de genodigde de krachtens artikel 11 van het Statuut op hem rustende verplichtingen niet was nagekomen, hoe dan ook niet het bewijs opleverde dat dit diner privé van aard was (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 647).
365
In de onderhavige procedure merkt de Rekenkamer met betrekking tot de politieke aard van de in rij nr. 98 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoeting op dat het privékarakter van de dienstreis blijkt uit de politieke affiniteiten tussen verzoeker en de betrokken kabinetschef. In dat verband verwijst de Rekenkamer naar e-mails van 20 mei 2010 in het dossier met betrekking tot de organisatie van dat diner, waarin de persoon met wie verzoeker bijeenkwam de woorden „met mijn blauwste groeten” zou hebben gebruikt, wat volgens de Rekenkamer een zinspeling is op de kleur die in Vlaanderen (België) wordt geassocieerd met de betrokken politieke partij. De Rekenkamer merkt ook op dat op basis van de door OLAF in beslag genomen documenten in elk geval kan worden vastgesteld dat de betrokken ontmoeting geen betrekking had op aangelegenheden die verband hielden met verzoekers taken.
366
De Rekenkamer voegt hieraan toe dat de persoon met wie verzoeker die ontmoeting had, de kabinetschef was van een Belgisch Commissielid dat lid was van de betrokken politieke partij. Uit het gebruik van de woorden „met mijn blauwste groeten” in de e-mails van 20 mei 2010 blijkt dat deze persoon ook lid was van die politieke partij.
367
Gelet op de context van verzoekers betrekkingen met politieke verantwoordelijken die lid waren van de betrokken politieke partij, zoals beschreven in punt 232 hierboven, die moeten worden geacht geen verband te houden met zijn taken als lid van de Rekenkamer (zie punt 239 hierboven), volstaat het in punt 366 hierboven vermelde argument van de Rekenkamer om te twijfelen aan het officiële karakter van de betrokken ontmoeting. Bij gebreke van nadere verduidelijkingen dienaangaande van verzoeker, op wie niettemin de bewijslast rust, moeten de desbetreffende representatiekosten als genoemd in rij nr. 98 van de terugvorderingstabel hem ten laste worden gebracht.
368
Derhalve moet het vierde middel worden afgewezen voor zover het betrekking heeft op de in rij nr. 98 van de terugvorderingstabel genoemde representatiekosten.
369
Verder heeft het Hof met betrekking tot een diner met een lid van de Rekenkamer, een lid van de Belgische regering en een „kabinetsdirecteur”, als bedoeld in rij nr. 281 van de terugvorderingstabel, in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), geoordeeld dat, aangezien artikel 2 van besluit nr. 7‑2004 enkel de vermelding van de hoofdgast vereiste om representatiekosten te rechtvaardigen, de aanwezigheid van een andere genodigde, wiens hoedanigheid dergelijke uitgaven als zodanig niet gerechtvaardigd zou hebben, niet volstond om de onregelmatigheid van het volledige terugbetalingsverzoek voor de betrokken representatiekosten vast te stellen (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 627).
370
In het kader van de onderhavige procedure moet worden opgemerkt dat de Rekenkamer een lid van de Belgische regering als hoofdgast van het diner lijkt te hebben aangewezen. Uit het dossier blijkt echter dat die persoon lid was van de betrokken politieke partij, ten voordele waarvan verzoeker een niet-aangegeven politieke activiteit uitoefende. Aangezien in punt 239 hierboven is geconcludeerd dat in de in punt 232 hierboven beschreven context de dienstreizen van verzoeker voor zijn ontmoetingen met Belgische politieke verantwoordelijken die lid waren van die politieke partij, moesten worden geacht geen verband te houden met de uitvoering van zijn taken als lid van de Rekenkamer, moet die oplossing worden overgenomen met betrekking tot het terugbetalingsverzoek voor de representatiekosten die zijn gemaakt in verband met de in rij nr. 281 genoemde ontmoeting.
371
Bijgevolg moeten de terugbetalingsverzoeken betreffende de representatiekosten voor de in de rijen nrs. 98 en 281 van de terugvorderingstabel genoemde diners worden geacht betrekking te hebben op de niet-aangegeven politieke activiteit van verzoeker, die onverenigbaar was met zijn taken als lid van de Rekenkamer. Het vierde middel moet op dit punt dus worden afgewezen.
372
In die omstandigheden hoeven de argumenten van de Rekenkamer met betrekking tot het buitensporige karakter van de bedragen van de in de rijen nrs. 98 en 281 van de terugvorderingstabel genoemde representatiekosten niet meer te worden onderzocht.
373
Hoe dan ook gaat het om een bedrag van 799 EUR voor een in rij nr. 98 van de terugvorderingstabel genoemd diner met twee personen en om een bedrag van 685 EUR voor een in rij nr. 281 van de terugvorderingstabel genoemd diner met drie personen. Verzoeker maakt dienaangaande geen opmerkingen over de redelijkheid van die bedragen, ondanks dat het aan hem staat om dienaangaande het bewijs te leveren (zie punt 336 hierboven).
374
In die omstandigheden, en gelet op de in punt 223 hierboven vermelde vaststellingen in het verslag van OLAF betreffende de frequentie van de ontmoetingen van verzoeker met politieke verantwoordelijken die lid waren van de betrokken politieke partij, welke vaststellingen moeten worden beoordeeld in het licht van de in punt 232 hierboven uiteengezette context, staat het buitensporige karakter van de in de rijen nrs. 98 en 281 van de terugvorderingstabel genoemde representatiekosten vast en moet het vierde middel ook op dit punt worden afgewezen.
– Conclusie betreffende de representatiekosten voor ontmoetingen met andere personen
375
Gelet op het voorgaande dient het bestreden besluit nietig te worden verklaard voor zover het betrekking heeft op een totaalbedrag van 1300,20 EUR, dat als volgt is verdeeld:
–
de terugbetalingsverzoeken voor representatiekosten in verband met de in de rijen nrs. 17, 28, 138, 196, 290, 314, 319 en 320 en 382 van de terugvorderingstabel genoemde ontmoetingen, voor een totaalbedrag van 1200,20 EUR,
–
het terugbetalingsverzoek voor representatiekosten in verband met rij nr. 339 van de terugvorderingstabel, voor een bedrag van 100 EUR.
376
Het vierde middel moet worden afgewezen voor het overige deel van die representatiekosten.
iii) Maaltijden in de plaats van herkomst van verzoeker
377
De terugbetalingsverzoeken voor representatiekosten in verband met de maaltijden in de plaats van herkomst van verzoeker worden genoemd in de rijen nrs. 22, 55, 110, 160, 216, 243, 245 en 279 van de terugvorderingstabel. Wat die verzoeken betreft, verwijst verzoeker in wezen naar de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), en stelt hij dat de kosten in verband met die maaltijden verband hielden met zijn taken als lid van de Rekenkamer en dat het bestreden besluit onwettig is voor zover het die kosten als onverschuldigd betaald beschouwt. In dat verband heeft het Hof geoordeeld dat die verzoeken betrekking hadden op kosten die verzoeker in verband met zijn taken als lid van de Rekenkamer had gemaakt. Volgens het Hof bleek in acht van de in die rijen genoemde gevallen dat de hoedanigheid van het merendeel van de personen die op de in de woning van verzoeker georganiseerde receptie waren uitgenodigd, van dien aard was dat verzoeker in het belang van de Rekenkamer rechtmatig professionele betrekkingen met hen wenste te onderhouden. Zo heeft het Hof gepreciseerd dat zich onder de genodigden personen bevonden met hoge posities binnen de instellingen van de Unie, te weten leden van het Parlement, de Commissie, het Hof van Justitie van de Europese Unie en de Rekenkamer, alsook binnen de lidstaten, zoals leden van het Belgische parlement, leden van de Belgische regering, leden van het kabinet van de Koning der Belgen en ambassadeurs of hoge ambtenaren (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 682 en 683).
378
Overeenkomstig de in de punten 220, 264 en 338 hierboven uiteengezette redenering moet eerst worden onderzocht of de Rekenkamer nieuwe verduidelijkingen en argumenten aanvoert ten opzichte van die welke zij voor het Hof had aangevoerd met betrekking tot de betrokken verzoeken, en, indien dat het geval is, moet vervolgens worden beoordeeld of het in het licht van die elementen mogelijk is om de in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), geformuleerde conclusies van het Hof met betrekking tot die verzoeken op de onderhavige zaak toe te passen (zie punt 205 hierboven).
379
In de onderhavige procedure is de Rekenkamer van mening dat de representatiekosten in verband met de maaltijden in verzoekers plaats van herkomst, die worden genoemd in de rijen nrs. 22, 55, 110, 160, 216, 243, 245 en 279 van de terugvorderingstabel, kennelijk geen verband houden met haar activiteiten. In dat verband legt de Rekenkamer in hoofdzaak een brief voor van verzoeker van 28 april 2015, gericht aan de eerste minister van het Koninkrijk België, waarin hij deze laatste uitnodigt voor een diner en waarin verzoeker uitlegt dat hij regelmatig „een aantal vrienden uitnodigde voor een informeel diner bij [hem] thuis”, waaronder „een of twee vooraanstaande politieke figuren en enkele vrienden met hoge posities in het bedrijfsleven”, met de bedoeling „een aangename, ontspannen en productieve avond in goed gezelschap door te brengen”. Volgens de Rekenkamer kon uit de bewoordingen van die brief in het algemeen worden opgemaakt dat de in verzoekers plaats van herkomst georganiseerde maaltijden in feite bedoeld waren om zijn vrienden op vertrouwelijke basis bijeen te brengen, en dus geen enkel verband hielden met zijn taken als lid van de Rekenkamer.
380
Voorts merkt de Rekenkamer op dat de maaltijden werden georganiseerd in verzoekers plaats van herkomst, en niet in zijn woning, waar hij na zijn aanstelling werd geacht officieel te zijn gaan wonen, noch in zijn hoofdkantoor, dat over een daarvoor bestemde vergaderruimte beschikte.
381
Na eraan te hebben herinnerd dat het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), die brief niet voldoende had geacht om aan te tonen dat alle door verzoeker in de woning van zijn plaats van herkomst georganiseerde maaltijden een privékarakter hadden (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 676‑681), voegt de Rekenkamer daaraan toe dat de brief van 28 april 2015 zowel het doel als de methode illustreert die verzoeker volgde bij het organiseren van recepties die kennelijk geen verband hielden met zijn activiteiten. Volgens de Rekenkamer staat het hoe dan ook niet aan de belastingbetaler van de Unie om privé‑evenementen te financieren die ten goede komen aan de genodigden en die grenzen aan samenspanning en belangenconflicten tussen vrienden die hoge publieke of privéfuncties bekleden.
382
De in de punten 379 tot en met 381 hierboven vermelde argumenten van de Rekenkamer voegen niets toe aan de argumenten ter ondersteuning van de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), betreffende de brief van verzoeker van 28 april 2015 en de hoedanigheid van de genodigden bij de betrokken maaltijden, zoals beschreven in punt 377 hierboven. Bijgevolg volstaan die argumenten niet om de terugbetalingsverzoeken van verzoeker als genoemd in de in punt 377 hierboven vermelde rijen in de onderhavige procedure anders te beoordelen dan het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft gedaan.
383
Ook moet eraan worden herinnerd, zoals in punt 152 hierboven is aangegeven, dat met betrekking tot de in de rijen nrs. 22, 55, 110, 160, 216, 243 en 245 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken van verzoeker, OLAF in zijn verslag met name de band van verzoeker met de genodigden op dergelijke recepties heeft gespecificeerd. Volgens OLAF bevonden zich onder de genodigden altijd een of twee Belgische politieke verantwoordelijken en enkele goede vrienden met hoge functies in de privésector en werd het evenement georganiseerd met het oog op een „aangename, ontspannen en nuttige avond in een select Vlaams gezelschap”. OLAF was van mening dat de genodigden allen goede vrienden waren en dat ze zich konden houden aan absolute discretie en vertrouwelijkheid. In het verslag van OLAF wordt ook gepreciseerd dat 46 personen aan die privédiners hadden deelgenomen en dat, afgezien van het feit dat zij zijn vrienden waren, hun band met verzoeker over het algemeen berustte op hun betrokkenheid bij de Belgische politiek, de jacht, de privésector en de instellingen van de Unie.
384
Wat meer bepaald de deelname van Belgische politieke verantwoordelijken aan de in de plaats van herkomst van verzoeker georganiseerde maaltijden betreft, die overeenstemmen met de rijen nrs. 22, 55, 110, 160, 216, 243, 245 en 279 van de terugvorderingstabel, bevestigen de bij het Gerecht ingediende stukken de vaststelling van OLAF dat zich onder de genodigden van die maaltijden één of twee Belgische politieke verantwoordelijken bevonden. De terugvorderingstabel vermeldt namelijk dat de in de rijen nrs. 22, 55, 216, 245 en 279 genoemde maaltijden werden bijgewoond door een lid van de betrokken politieke partij en dat de in rij nr. 160 genoemde maaltijd werd bijgewoond door twee leden van die politieke partij. De tabel bevat geen nadere gegevens over de aanwezigheid van dergelijke leden bij de in de rijen nrs. 110 en 243 genoemde maaltijden.
385
Het is juist dat de deelname van leden van de betrokken politieke partij aan dergelijke maaltijden problematisch lijkt, gelet op de vaststellingen van OLAF in zijn onderzoek betreffende de frequentie van de ontmoetingen van verzoeker met die politieke verantwoordelijken, waarnaar wordt verwezen in punt 223 hierboven, gelezen in het licht van de in punt 232 hierboven aangegeven context. Om die reden zouden dergelijke maaltijden kunnen worden geacht althans ten dele de eigen politieke doelen van verzoeker na te streven, hetgeen niet verenigbaar zou zijn met zijn taken als lid van de Rekenkamer.
386
Zoals blijkt uit de punten 383 en 384 hierboven, moet echter worden opgemerkt dat de lijst van personen die voor de betrokken maaltijden waren uitgenodigd, niet beperkt was tot leden van de betrokken politieke partij of, zoals het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 678), heeft vastgesteld, tot „Vlaamse persoonlijkheden”, en omvatte die lijst vaak een of meer personen met verantwoordelijkheden binnen de instellingen van de Unie.
387
De Rekenkamer preciseert niet welke specifieke genodigden bij de in de rijen nrs. 22, 55, 110, 160, 216, 243, 245 en 279 van de terugvorderingstabel genoemde maaltijden die in de plaats van herkomst van verzoeker werden georganiseerd, geen professionele betrekkingen met verzoeker onderhielden. Bijgevolg moet het Gerecht in het kader van de onderhavige procedure dezelfde beoordeling geven als die van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), zoals beschreven in punt 377 hierboven, namelijk dat de terugbetalingsverzoeken voor representatiekosten in verband met die maaltijden betrekking hadden op kosten die verzoeker in het kader van zijn taken als lid van de Rekenkamer had gemaakt.
388
Het Gerecht merkt echter op dat de Rekenkamer met betrekking tot alle in punt 377 hierboven vermelde terugbetalingsverzoeken voor representatiekosten in verband met de maaltijden in de plaats van herkomst van verzoeker ook wijst op de buitensporigheid van de bedragen van die kosten.
389
In dat verband moet worden opgemerkt dat de kosten in verband met de genoemde maaltijden 2520,68 EUR bedragen voor 18 personen (rij nr. 22), 1976 EUR voor 12 personen (rij nr. 55), 2271,36 EUR voor 11 personen (rij nr. 110), 3018,90 EUR voor 16 personen (rij nr. 160), 2340 EUR voor 10 personen (rij nr. 216), 1897,28 EUR voor 9 personen (rij nr. 243), 2069,76 EUR voor 10 personen (rij nr. 245) en 1104 EUR voor 6 personen (rij nr. 279). Aangezien die kosten variëren van ongeveer 140 EUR tot 234 EUR per persoon, moeten zij worden geacht kennelijk hoger te zijn dan nodig is voor recepties in de privéwoning van verzoeker, met inbegrip van eventuele bloemstukken, overeenkomstig de nota van 22 april 2004 (zie punt 16 hierboven). Bovendien moet rekening worden gehouden met het feit dat de betrokken kosten buiten verzoekers standplaats zijn gemaakt.
390
Het Gerecht stelt vast dat verzoeker geen opmerkingen maakt over de redelijkheid van die bedragen, terwijl het, zoals uiteengezet in punt 336 hierboven, aan hem staat om de verwijten van de Rekenkamer te weerleggen en aan te tonen dat de betaling van de representatiekosten ten laste van de begroting van de Unie gerechtvaardigd was en dat het bestreden besluit onwettig is voor zover het die kosten als onverschuldigd betaald beschouwt.
391
In die omstandigheden moet, gelet op de overwegingen van het Gerecht in punt 335 hierboven, die mutatis mutandis van toepassing zijn op de in de plaats van herkomst van verzoeker georganiseerde maaltijden, worden beslist dat de feiten van de zaak naar billijkheid zullen worden beoordeeld door vast te stellen dat een bedrag van 50 EUR per persoon niet hoger is dan nodig is voor de in de rijen nrs. 22, 55, 110, 160, 216, 243, 245 en 279 van de terugvorderingstabel genoemde maaltijden die in de plaats van herkomst van verzoeker werden georganiseerd.
392
Voorts blijkt uit bijlage 1 bij de nota van 22 april 2004, betreffende suggesties in verband met de representatie‑ en ontvangstkosten van de leden van de Rekenkamer, dat de uitgaven in verband met die kosten in de privéwoning van een dergelijk lid met name betrekking konden hebben op bloemstukken die niet verder gingen dan nodig was voor de organisatie van een receptie (zie punt 17 hierboven). Het Gerecht merkt echter op dat de facturen in het dossier met betrekking tot elk van de in verzoekers plaats van herkomst georganiseerde maaltijden, als genoemd in de rijen nrs. 22, 55, 110, 160, 216, 243, 245 en 279 van de terugvorderingstabel, geen nadere gegevens bevatten over de bloemstukken die voor die maaltijden werden verstrekt. De facturen voor de in de rijen nrs. 22, 55, 110, 160, 216, 243 en 245 genoemde maaltijden hebben inderdaad in wezen uitsluitend betrekking op de prijs van het menu per persoon dat tijdens de maaltijden werd geserveerd. Alleen op de factuur voor de in rij nr. 279 genoemde maaltijd wordt, naast andere door een cateraar verrichte diensten, een “tafeldecoratie” vermeld, maar zonder enige indicatie of het om bloemstukken ging en zonder enige indicatie van de prijs van die eventueel aanwezige bloemstukken. Hoe dan ook, aangezien de Rekenkamer overeenkomstig artikel 6 van besluit nr. 7‑2004 voor ontvangsten aan huis gemaakte kosten vergoedt ten belope van de overgelegde bewijsstukken (zie punt 15 hierboven), volstaat de loutere vermelding van een dienst in verband met „tafeldecoratie” niet om de kosten voor bloemstukken te vergoeden.
393
Derhalve moet het bestreden besluit nietig worden verklaard voor zover het strekt tot terugvordering van de bedragen van 900 EUR in rij nr. 22, 600 EUR in rij nr. 55, 550 EUR in rij nr. 110, 800 EUR in rij nr. 160, 500 EUR in rij nr. 216, 450 EUR in rij nr. 243, 500 EUR in rij nr. 245 en 300 EUR in rij nr. 279, zijnde een totaalbedrag van 4600 EUR, en moet het vierde middel voor het overige worden afgewezen met betrekking tot die kosten.
4) Kosten van het gebruik van het dienstvoertuig en het beroep op de diensten van een chauffeur
394
De verzoeken van verzoeker als genoemd in de in punt 184 hierboven vermelde rijen van de terugvorderingstabel, betreffen de terugbetalingsverzoeken voor de kosten van het gebruik van het dienstvoertuig en het beroep op de diensten van een chauffeur die volgens de Rekenkamer ten onrechte door verzoeker zijn betaald. Het gaat hierbij om de rijen nrs. 3, 31, 38, 57, 66, 103, 138, 142, 143, 161, 196, 199, 203, 211, 215, 237, 238, 277, 281, 293 en 294, 296 (gedeeltelijk), 310 (gedeeltelijk), 313, 317, 319 en 320, 330, 335, 336, 339, 347, 352, 354, 355, 373 en 374, 379, 381, 382, 391, 402 en 403 van de terugvorderingstabel.
395
Verzoeker is in wezen van mening dat de terugbetalingsverzoeken voor chauffeurskosten als genoemd in de in punt 394 hierboven vermelde rijen betrekking hebben op zijn taken als lid van de Rekenkamer. In dat verband verwijst hij in essentie naar de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), en geeft hij aan dat de onderhavige procedure de Rekenkamer niet in staat kan stellen die beoordeling te betwisten.
396
Vooraf zij eraan herinnerd dat in het kader van de onderhavige procedure, zoals in punt 179 hierboven is uiteengezet, de vermeende schending van het beginsel van bescherming van het gewettigd vertrouwen niet hoeft te worden onderzocht met betrekking tot de middelen die de Rekenkamer heeft aangewend voor de kosten van het gebruik van het dienstvoertuig en het beroep op de diensten van een chauffeur. Derhalve dient met betrekking tot die kosten alleen te worden onderzocht of de Rekenkamer bij de terugvordering ervan beoordelingsfouten heeft gemaakt, gelet op de omvang van het onderzoek van het Gerecht in de onderhavige procedure, zoals uiteengezet in de punten 185 tot en met 193 hierboven.
i) Chauffeurskosten in verband met de dienstreizen of de representatiekosten van verzoeker in het kader van ontmoetingen met leden van de betrokken politieke partij
397
Met betrekking tot de rijen nrs. 203, 211, 215, 238, 293 en 294, 296 (gedeeltelijk), 313, 330, 336, 339 (gedeeltelijk), 352, 355, 381, 382 (gedeeltelijk) en 402 van de terugvorderingstabel werd in de punten 239 en 261 hierboven geoordeeld dat de in die rijen genoemde dienstreizen van verzoeker geen verband hielden met de uitvoering van zijn taken als lid van de Rekenkamer. Bijgevolg moet worden geoordeeld dat de chauffeurskosten waarnaar in diezelfde regels wordt verwezen, evenmin verband houden met de uitvoering van zijn taken als lid van de Rekenkamer.
398
Hetzelfde geldt voor de in de rijen nrs. 281, 293, 294 en 354 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken voor chauffeurskosten die verband houden met de terugbetalingsverzoeken voor representatiekosten voor de in diezelfde rijen genoemde diners met leden van de betrokken politieke partij, die onverenigbaar worden geacht met zijn taken als lid van de Rekenkamer (zie punten 329 en 371 hierboven).
399
Dezelfde conclusie geldt voor de in de rijen nrs. 3, 31 en 66 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken voor chauffeurskosten, voor zover die verzoeken betrekking hadden op ontmoetingen met leden van de betrokken politieke partij.
400
Derhalve moet het vierde middel worden afgewezen voor zover het betrekking heeft op de in de rijen nrs. 3, 31, 66, 203, 211, 215, 238, 281, 293 en 294, 296 (gedeeltelijk), 313, 330, 336, 339 (gedeeltelijk), 352, 354, 355, 381, 382 (gedeeltelijk) en 402 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeurskosten.
ii) Overige chauffeurskosten
– Chauffeurskosten genoemd in de rijen nrs. 57, 103, 143, 157, 161, 199, 237, 277, 310, 335, 347, 354 en 391 van de terugvorderingstabel
401
Van de in punt 394 hierboven vermelde terugbetalingsverzoeken voor chauffeurskosten hebben de in de rijen nrs. 3, 31, 57, 66, 103, 143, 157, 161, 199, 237, 277, 310 (gedeeltelijk), 335, 347, 354 en 391 van de terugvorderingstabel genoemde verzoeken betrekking op door verzoeker ingediende terugbetalingsverzoeken voor dienstreiskosten of dagvergoedingen of representatiekosten. Laatstgenoemde verzoeken werden door het Hof onderzocht in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), teneinde vast te stellen of zij verband hielden met verzoekers taken als lid van de Rekenkamer.
402
In dat verband zij opgemerkt dat in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), na beoordeling van elk van de in de rijen nrs. 31, 57, 66, 103, 143, 157, 161, 199, 237, 277, 310 (gedeeltelijk), 335, 347 en 391 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken voor dienstreiskosten of dagvergoedingen, het Hof met betrekking tot de door de Rekenkamer in die procedure aangevoerde onregelmatigheden in wezen heeft geoordeeld dat die verzoeken betrekking hadden op kosten die waren gemaakt in verband met verzoekers taken als lid van de Rekenkamer (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 494, 497, 500, 501, 504, 505, 515, 558, 559, 561‑565, 576 en 735).
403
Verzoeker beroept zich in de onderhavige procedure op die beoordeling van het Hof om aan te tonen dat de betaling van de naar aanleiding van de in punt 401 hierboven vermelde terugbetalingsverzoeken gemaakte kosten verband hield met zijn taken en dat het bestreden besluit onwettig is voor zover het die kosten als onverschuldigd betaald beschouwt.
404
Gelet op de argumenten van verzoeker en de opmerkingen in de punten 202 tot en met 205 hierboven, moet in het kader van het onderzoek van de in punt 401 hierboven genoemde terugbetalingsverzoeken voor chauffeurskosten dezelfde redenering worden gevolgd als in de punten 220, 264, 338 en 378 hierboven. Derhalve moet eerst worden onderzocht of de Rekenkamer nieuwe argumenten en verduidelijkingen aanvoert ten opzichte van die welke zij voor het Hof had aangevoerd met betrekking tot die verzoeken, en, indien dat het geval is, moet vervolgens worden beoordeeld of in het licht van die elementen dezelfde conclusies moeten worden getrokken als die welke het Hof heeft getrokken met betrekking tot die verzoeken (zie punt 205 hierboven).
405
Met betrekking tot de in de rijen nrs. 57, 103, 143, 157, 161, 199, 237, 277, 310 (gedeeltelijk), 335, 347 en 391 van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken voor dienstreiskosten of dagvergoedingen werd in de onderhavige procedure, gelet op het onderzoek in de punten 282 tot en met 297, 301 tot en met 305 en 308 tot en met 313 hierboven, geconcludeerd dat de beoordeling van het Hof dienaangaande moet worden overgenomen. Aangezien de Rekenkamer met betrekking tot de terugbetalingsverzoeken voor de chauffeurskosten waarop die rijen betrekking hebben, niets nieuws toevoegt aan de argumenten die zij voor het Hof had aangevoerd, moet, in navolging van het Hof, worden geoordeeld dat de in die rijen genoemde chauffeurskosten moeten worden geacht te zijn gemaakt in verband met zijn taken als lid van de Rekenkamer.
406
In die omstandigheden moet worden geconcludeerd dat de Rekenkamer een beoordelingsfout heeft gemaakt door de in de rijen nrs. 57, 103, 143, 157, 161, 199, 237, 277, 310 (gedeeltelijk), 335, 347 en 391 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeurskosten te beschouwen als kosten die geen verband hielden met verzoekers taken als lid van de Rekenkamer en deze terug te vorderen. Derhalve moet het bestreden besluit nietig worden verklaard voor zover het de in die rijen genoemde chauffeurskosten ten bedrage van 3224,72 EUR betreft. Wat de in rij nr. 310 genoemde kosten betreft, moet een derde van die kosten (153,65 EUR) in aanmerking worden genomen.
– Chauffeurskosten genoemd in de rijen nrs. 138, 196, 319 en 320, 339 (gedeeltelijk) en 382 (gedeeltelijk) van de terugvorderingstabel
407
Met betrekking tot de in de rijen nrs. 138, 196, 319 en 320, 339 (gedeeltelijk) en 382 (gedeeltelijk) van de terugvorderingstabel genoemde terugbetalingsverzoeken voor chauffeurskosten moet worden opgemerkt dat het Hof zich hierover niet heeft uitgesproken in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782).
408
Die verzoeken houden verband met de terugbetalingsverzoeken voor verzoekers representatiekosten waarvan werd geoordeeld dat de daarmee verband houdende activiteiten niet losstonden van zijn taken als lid van de Rekenkamer (zie punten 342, 355 en 359 hierboven).
409
Op grond van dezelfde redenering als die welke in punt 404 hierboven is uiteengezet, moet worden geoordeeld dat de Rekenkamer met betrekking tot de terugbetalingsverzoeken voor de chauffeurskosten in verband met de betrokken rijen in casu niets nieuws toevoegt aan de argumenten die zij voor het Hof had aangevoerd. Derhalve moet worden geoordeeld dat de in de rijen nrs. 138, 196, 319 en 320, 339 (gedeeltelijk) en 382 (gedeeltelijk) van de terugvorderingstabel genoemde chauffeurskosten verband hielden met verzoekers taken als lid van de Rekenkamer.
410
In die omstandigheden moet worden geconcludeerd dat de Rekenkamer een beoordelingsfout heeft gemaakt door de in de rijen nrs. 138, 196, 319 en 320, 339 (gedeeltelijk) en 382 (gedeeltelijk) van de terugvorderingstabel genoemde chauffeurskosten te beschouwen als kosten die geen verband hielden met die taken en deze terug te vorderen. Derhalve moet het bestreden besluit nietig worden verklaard voor zover het betrekking heeft op de in de rijen nrs. 138, 196, 319 en 320, 339 (gedeeltelijk) en 382 (gedeeltelijk) van de terugvorderingstabel genoemde chauffeurskosten ten bedrage van 1158,83 EUR. In dat verband moet, wat de in de rijen nrs. 339 en 382 genoemde chauffeurskosten betreft, het vierde deel van die kosten in aanmerking worden genomen met betrekking tot rij nr. 339 (74,13 EUR) en het derde deel van de betrokken kosten met betrekking tot rij nr. 382 (165,70 EUR).
– Chauffeurskosten genoemd in de rijen nrs. 379 en 403 van de terugvorderingstabel
411
De twee in punt 394 hierboven vermelde terugbetalingsverzoeken met betrekking tot de rijen nrs. 379 en 403 van de terugvorderingstabel zijn door het Hof niet uitdrukkelijk onderzocht in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782).
412
In dat verband staat het, gelet op de in punt 193 hierboven bedoelde bewijslast, aan verzoeker om aan te tonen dat de betaling ten laste van de begroting van de Unie van de betrokken chauffeurskosten met betrekking tot de rijen nrs. 379 en 403 van de terugvorderingstabel gerechtvaardigd was en dat het bestreden besluit onwettig is voor zover het die kosten als onverschuldigd betaald beschouwt.
413
Opgemerkt zij dat de in rij nr. 379 genoemde chauffeurskosten geen verband hielden met een dienstreis voor verzoeker. Uit de dienstreisopdracht van de chauffeur blijkt dat die tot doel had om verzoeker van Luxemburg naar Brussel en vervolgens naar zijn plaats van herkomst te rijden, waarbij de chauffeur in een hotel overnachtte en per trein naar Luxemburg terugkeerde.
414
De in rij nr. 403 genoemde chauffeurskosten hadden daarentegen betrekking op een dienstreis van verzoeker zonder vergoedingen. Uit de dienstreisopdracht blijkt dat die betrekking had op „Maître [...]” en het traject Luxemburg‑Dijon‑Luxemburg. Volgens de Rekenkamer bestond de in die rij genoemde activiteit in de aankoop van een wijngaard.
415
Verzoeker voert enkel aan dat die kosten, voor zover zij door het Hof niet als onregelmatig zijn aangemerkt, in de onderhavige procedure niet als zodanig kunnen worden beschouwd.
416
Opgemerkt zij echter dat het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft geoordeeld dat de chauffeursopdrachten voor het vervoeren van verzoeker om een onbekende of duidelijk van zijn taken te onderscheiden reden, onregelmatig waren (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 711‑716).
417
Bij gebreke van door verzoeker overgelegde bewijsstukken aan de hand waarvan kan worden vastgesteld dat de in de rijen nrs. 379 en 403 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeurskosten verband hielden met verplaatsingen in het kader van de uitvoering van zijn taken en aan de hand waarvan de beweringen van de Rekenkamer met betrekking tot het privékarakter van die kosten kunnen worden betwist, moet worden geoordeeld dat de Rekenkamer deze kosten terecht als een schuldvordering heeft aangemerkt en heeft teruggevorderd.
418
Derhalve moet het vierde middel worden afgewezen voor zover het de regelmatigheid van de terugvordering van de in de rijen nrs. 379 en 403 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeurskosten betwist.
– Chauffeurskosten genoemd in rij nr. 38 van de terugvorderingstabel
419
In het bestreden besluit heeft de Rekenkamer geconcludeerd dat de in rij nr. 38 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeursopdracht van Luxemburg naar de vakantiebestemming van verzoeker in Zwitserland om hem terug te brengen naar zijn plaats van herkomst, onregelmatig was.
420
Verzoeker beroept zich in wezen op de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), volgens welke de reden voor de chauffeursopdracht die in rij nr. 38 van de terugvorderingstabel werd vermeld en die door de Rekenkamer werd aangevoerd – namelijk het ophalen van verzoeker op zijn vakantiebestemming – de onregelmatigheid van die opdracht had kunnen aantonen, ware het niet dat verzoeker ontkende een dergelijke opdracht te hebben goedgekeurd, terwijl de Rekenkamer niet had aangetoond dat die opdracht daadwerkelijk was uitgevoerd, aangezien het dossier waarover het Hof beschikte, ter zake geen door hem ondertekende dienstreisopdracht bevatte (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 717).
421
Het Hof heeft ook vastgesteld dat het volgens de tot 5 oktober 2016 in de Rekenkamer geldende regeling aan het lid van de Rekenkamer stond om de dienstreisopdrachten te ondertekenen voor de chauffeurs op wie hij een beroep deed (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 698).
422
In de onderhavige procedure merkt de Rekenkamer op dat er geen sprake was van een dienstreisopdracht voor verzoeker, hetgeen op zich zou volstaan om de onregelmatigheid van de opdracht van de chauffeur vast te stellen. Zij stelt ook dat verzoeker, als ordonnateur van de chauffeur, de betrokken opdracht had aangevraagd en gevalideerd in het elektronische systeem MISPROD, dat destijds door de Rekenkamer werd gebruikt om de echtheid van de dienstreis te certificeren.
423
Het is juist dat het dossier geen door verzoeker ondertekende chauffeursopdracht bevat voor de in rij nr. 38 van de terugvorderingstabel genoemde activiteit, zoals vereist door de destijds geldende regels. Ook al is die administratieve handeling niet verricht, dan nog staat vast dat een chauffeur tussen 7 en 9 maart 2009 in totaal 716,82 EUR aan kosten voor die activiteit heeft gemaakt. Bovendien heeft de Rekenkamer bij het dossier uittreksels uit het elektronische systeem MISPROD gevoegd waaruit blijkt dat verzoeker de ordonnateur was van de opdracht van zijn chauffeur om hem op te halen in een stad in Zwitserland. Die uittreksels bevestigen ook de beweringen van de Rekenkamer met betrekking tot de activiteiten van de chauffeur in verband met het in die rij genoemde terugbetalingsverzoek, volgens welke de chauffeur de nacht van 7 op 8 maart 2009 in een hotel in Zwitserland heeft doorgebracht, verzoeker op 8 maart 2009 naar zijn plaats van herkomst heeft teruggereden, waar hij de nacht van 8 op 9 maart 2009 in een hotel heeft doorgebracht, en vervolgens op 9 maart 2009 naar Luxemburg is teruggekeerd.
424
Verzoeker maakt geen opmerkingen met betrekking tot die beweringen van de Rekenkamer, hoewel het in het kader van de onderhavige procedure aan hem staat om aan te tonen (zie punt 193 hierboven) dat de betaling van de betrokken chauffeurskosten ten laste van de begroting van de Unie gerechtvaardigd was en dat het bestreden besluit onwettig is voor zover die kosten daarin als onverschuldigd betaald worden aangemerkt.
425
In die omstandigheden moeten de in rij nr. 38 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeurskosten als onregelmatig worden beschouwd en moet het vierde middel worden afgewezen voor zover het op die rij betrekking heeft.
– Chauffeurskosten genoemd in de rijen nrs. 106, 147, 151, 153, 167 en 214 van de terugvorderingstabel
426
De in de rijen nrs. 106, 147, 151, 153, 167 en 214 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeursopdrachten hadden tot doel om verzoeker te vervoeren in het kader van dienstreizen in verband met medische afspraken.
427
Verzoeker verwijst in dat verband in wezen naar de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782).
428
De Rekenkamer stelt dat de chauffeursopdrachten die in de in punt 426 hierboven vermelde rijen worden genoemd, onregelmatig waren, aangezien de overeenkomstige dienstreizen van verzoeker „dienstreizen zonder vergoeding” waren of „afgesloten [werden] zonder kosten”. Aangezien die dienstreizen volgens haar interne regels geen dienstreizen waren, kon zij geen toestemming geven voor het beroep op de diensten van een chauffeur.
429
Er zij aan herinnerd dat het Hof met betrekking tot die chauffeursopdrachten in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), het volgende heeft opgemerkt:
„777 De betrokken dienstreizen van [verzoeker] kunnen niet worden geacht verband te houden met de uitvoering van zijn taken als lid van de Rekenkamer, aangezien niet is aangevoerd, laat staan bewezen, dat die afspraken betrekking hadden op medische bezoeken die verplicht waren in die hoedanigheid.
778 Opgemerkt zij evenwel dat [verzoeker] voor deze dienstreizen geen vergoeding van dienstreiskosten of dagvergoedingen heeft gevraagd. De enige kosten die voor de Rekenkamer aan deze dienstreizen verbonden waren, betroffen dus die van het gebruik van het dienstvoertuig en het inzetten van een chauffeur.
779 Enerzijds zijn de opmerkingen bij besluit nr. 33‑2004 en bij besluit nr. 19‑2009 opvallend dubbelzinnig wat de mogelijkheid betreft om een traject naar een medische afspraak als een ‚andere verplaatsing in verband met de uitvoering van de taken’ in de zin van artikel 4 van deze besluiten te beschouwen.
780 Bij de ‚gevallen van overmacht’ die als een dergelijke verplaatsing konden worden beschouwd, is er immers ook sprake van ‚medische controles’.
781 Volgens vaste rechtspraak van het Hof die op diverse gebieden van het Unierecht is ontwikkeld, moet onder het begrip overmacht worden verstaan abnormale en onvoorzienbare omstandigheden die zich hebben voorgedaan buiten toedoen van degene die zich erop beroept, en waarvan de gevolgen ondanks alle voorzorgsmaatregelen niet konden worden vermeden (arrest van 25 januari 2017, Vilkas, C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 53 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
782 Daar het gebruik van het concept ‚overmacht’ dus normaliter gepaard moet gaan met onvoorzienbaarheid, is de tekst van zowel de opmerkingen bij besluit nr. 33‑2004 als die bij besluit nr. 19‑2009 op dit punt inconsistent, aangezien het begrip ‚medische controles’ elke spoedeisendheid of onvoorzienbaarheid uitsluit.
783 Anderzijds vereist het beroep op een chauffeur voor een ‚andere verplaatsing in verband met de uitoefening van de functie’ weliswaar niet per definitie dat het betrokken lid van de Rekenkamer op dienstreis is, maar vastgesteld moet worden dat [verzoeker] die instelling op transparante wijze toestemming heeft gevraagd om in het kader van een dienstreis naar een medische afspraak te mogen gaan en hij die instelling aldus in staat heeft gesteld een voorafgaande controle te verrichten en zich, indien zij dat passend achtte, te verzetten tegen het door hem beoogde gebruik van de middelen van de Rekenkamer.
784 Gelet op deze twee elementen is de onregelmatigheid van [met name de in de rijen nrs. 106, 151, 153, 167 en 214 van de terugvorderingstabel] genoemde dienstreizen van [verzoeker] en opdrachten van de chauffeur van zijn kabinet niet in dier voege kennelijk van aard dat zij aan [verzoeker] kan worden verweten in de onderhavige procedure.”
430
Die overwegingen en conclusies van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), moeten op de onderhavige zaak worden toegepast met betrekking tot dezelfde in de rijen nrs. 106, 151, 153, 167 en 214 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeursopdrachten.
431
Voorts is die redenering van het Hof ook van toepassing op de in rij nr. 147 genoemde chauffeursopdracht, die de vervoerskosten voor de chauffeur met betrekking tot twee medische afspraken van verzoeker omvat. Aangezien die afspraken, waarvoor verzoeker de Rekenkamer om toestemming had verzocht, plaatsvonden tijdens een verplaatsing met gebruikmaking van een dienstvoertuig naar een vergadering van de Commissie begrotingscontrole van het Parlement en naar een lunchconferentie van een vereniging (zie ook punt 132 hierboven), kan zijn verzoek om een beroep te doen op de diensten van een chauffeur voor de terugkeer naar Luxemburg niet als onregelmatig worden beschouwd, ook al betekende dit dat de betrokken chauffeur een treinreis van Luxemburg naar Brussel moest maken.
432
Gelet op het voorgaande moet worden geoordeeld dat de Rekenkamer een beoordelingsfout heeft gemaakt door de in de rijen nrs. 106, 147, 151, 153, 167 en 214 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeurskosten als schuldvorderingen aan te merken en die kosten terug te vorderen. Derhalve moet het bestreden besluit nietig worden verklaard voor zover het betrekking heeft op de in die rijen genoemde chauffeurskosten ten bedrage van 1689,25 EUR.
– Chauffeurskosten genoemd in rij nr. 142 van de terugvorderingstabel
433
De in rij nr. 142 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeursopdracht heeft betrekking op de kosten voor het terugbrengen van verzoekers dienstvoertuig naar zijn vakantiebestemming in Zwitserland. In het bestreden besluit houdt de Rekenkamer rekening met de terugbetaling door verzoeker van de voor die verplaatsing van de chauffeur uitgegeven bedragen. De Rekenkamer is echter van mening dat het ten onrechte gebruikte deel van het salaris van de chauffeur niet is teruggevorderd.
434
Verzoeker betwist dat het salaris van de chauffeur waarnaar in de dienstreis in rij nr. 142 van de terugvorderingstabel wordt verwezen, een schuldvordering van de Rekenkamer jegens hem vormt. Hij wijst erop dat het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft geoordeeld dat er geen sprake was van een onregelmatigheid.
435
In het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), heeft het Hof geconcludeerd dat, hoewel de onregelmatigheid van de in rij nr. 142 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeursopdracht niet werd betwist, die onregelmatigheid verzoeker in de bij het Hof aanhangige procedure niet kon worden aangerekend (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 752). In dat verband heeft het Hof vastgesteld dat, hoewel partijen het oneens waren over het precieze doel van die opdracht, de verklaring van verzoeker dat die tot doel had om het dienstvoertuig op te halen na een ongeval – waarmee de verantwoordelijke van de chauffeurs van de Rekenkamer zijn akkoord had betuigd – in wezen overeenkwam met de verklaringen die de betrokken chauffeur op 16 oktober 2017 had afgelegd tijdens zijn hoorzitting bij OLAF (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 754). Bovendien heeft het Hof aangegeven dat vaststond dat verzoeker, na te zijn ingelicht over een mogelijke onregelmatigheid van de opdracht van de betrokken chauffeur, contact had opgenomen met de administratie van de Rekenkamer in 2011 om de bedragen te kunnen terugbetalen die voor die opdracht ten onrechte ten laste van de Rekenkamer zouden zijn gebracht, en dat deze bedragen van zijn salaris zijn afgetrokken (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 755).
436
In casu volstaat het om vast te stellen dat, zoals in punt 35 hierboven is uiteengezet, de Rekenkamer in 2011 verzoeker de diensten van een chauffeur ter beschikking heeft gesteld, met als gevolg dat het salaris van die chauffeur door de Rekenkamer moest worden betaald en dat op dat punt dus geen financiële schade voor de Rekenkamer is vastgesteld.
437
Bijgevolg heeft de Rekenkamer een beoordelingsfout gemaakt door het in rij nr. 142 van de terugvorderingstabel genoemde salaris van de chauffeur als een schuldvordering aan te merken en terug te vorderen. Het bestreden besluit moet derhalve nietig worden verklaard voor zover het betrekking heeft op de in die rij genoemde chauffeurskosten ten bedrage van 185,43 EUR.
– Chauffeurskosten genoemd in rij nr. 187 van de terugvorderingstabel
438
De in rij nr. 187 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeursopdracht had betrekking op een „formele uitnodiging [van een prinses]”. De Rekenkamer is van mening dat die opdracht onregelmatig was, aangezien de overeenkomstige dienstreis van verzoeker een „dienstreis zonder vergoeding” was. Meer bepaald stelt de Rekenkamer dat verzoeker op dienstreis naar Brussel was, vergezeld van zijn chauffeur en het dienstvoertuig, maar dat hij heeft besloten om het dienstvoertuig bij zich te houden voor zijn privéactiviteiten in het weekend, terwijl de chauffeur per trein naar Luxemburg moest terugkeren.
439
Verzoeker verwijst in wezen naar de beoordeling van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), waarin het Hof in essentie heeft geconcludeerd dat niet hoefde te worden nagegaan of de Rekenkamer verzoeker rechtsgeldig een handelwijze kon toerekenen volgens welke het feit dat laatstgenoemde zijn dienstvoertuig bij zich hield, zou hebben geleid tot een treinrit van de chauffeur (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 798).
440
In de onderhavige procedure volstaat het om, volgens een soortgelijke redenering als die met betrekking tot het in rij nr. 147 genoemde terugbetalingsverzoek (zie punt 431 hierboven), vast te stellen dat de Rekenkamer de regelmatigheid van de verplaatsing van verzoeker naar aanleiding van een uitnodiging van de betrokken persoon niet betwist, en dat zij evenmin preciseert voor welke privéactiviteiten verzoeker het dienstvoertuig tijdens het weekend bij zich heeft gehouden. In die omstandigheden, en gelet op het feit dat de overeenkomstige dienstreis van verzoeker door de Rekenkamer was goedgekeurd, kan zijn verzoek om gebruik te maken van de diensten van een chauffeur niet als onregelmatig worden beschouwd.
441
Bijgevolg heeft de Rekenkamer een beoordelingsfout gemaakt door de in rij nr. 187 van de terugvorderingstabel vermelde chauffeurskosten als een schuldvordering aan te merken en terug te vorderen. Het bestreden besluit moet derhalve nietig worden verklaard voor zover het betrekking heeft op die chauffeurskosten ten bedrage van 42,64 EUR.
– Chauffeurskosten genoemd in rij nr. 247 van de terugvorderingstabel
442
De in rij nr. 247 genoemde chauffeursopdracht had tot doel om verzoekers dienstvoertuig, dat door hem werd gebruikt, voor onderhoud naar een garage in België te rijden.
443
Verzoeker is ten gronde van mening dat rekening moet worden gehouden met de overwegingen van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782). In dat verband heeft het Hof, na te hebben opgemerkt dat de in rij nr. 247 genoemde chauffeursopdracht volgens verzoeker inhield dat hij zijn dienstvoertuig voor onderhoud naar een garage moest brengen, geoordeeld dat het argument van de Rekenkamer, bij gebreke van enig bewijs daarvoor, niet kon worden aanvaard (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 748 en 749).
444
In de onderhavige procedure merkt de Rekenkamer op dat de garage die belast was met het onderhoud van verzoekers dienstvoertuig zich volgens de geldende leaseovereenkomst in Luxemburg bevond, zodat het doel van de betrokken opdracht niet met dat onderhoud kon overeenkomen.
445
In dat verband volstaat het om, volgens dezelfde redenering als in punt 404 hierboven, op te merken dat het dossier geen enkel ander bewijs bevat dat de bewering van de Rekenkamer dat het onderhoud van dat voertuig werd verricht door een garage in een ander land, op waarheid berust. Bijgevolg moet het Gerecht in het kader van de onderhavige procedure dezelfde beoordeling geven als die van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), zoals beschreven in punt 443 hierboven.
446
Bijgevolg heeft de Rekenkamer een beoordelingsfout gemaakt door de in rij nr. 247 van de terugvorderingstabel vermelde chauffeurskosten als een schuldvordering aan te merken en deze terug te vorderen. Het bestreden besluit moet derhalve nietig worden verklaard voor zover het betrekking heeft op die kosten ten bedrage van 239,10 EUR.
– Chauffeurskosten genoemd in de rijen nrs. 176, 317 en 373 en 374 van de terugvorderingstabel
447
Met betrekking tot de in de rijen nrs. 176, 317 en 373 en 374 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeurskosten is verzoeker in wezen van mening dat rekening moet worden gehouden met de overwegingen van het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782). In dat verband heeft het Hof de chauffeursopdrachten betreffende de rijen nrs. 176, 317 en 373 en 374 van de terugvorderingstabel niet als bewezen beschouwd, aangezien het dossier waarover het Hof beschikte niet de dienstreisopdrachten van verzoeker bevatte waarnaar de Rekenkamer verwees en het dus niet kon worden uitgesloten dat de betwiste trajecten op legitieme wijze werden gedekt door die dienstreisopdrachten (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 735).
448
Op grond van de in punt 404 uiteengezette redenering moet worden vastgesteld dat de Rekenkamer in de onderhavige procedure onder verwijzing naar de desbetreffende dienstreisopdrachten in de bijlagen aangeeft dat de in de rijen nrs. 176, 317 en 373 en 374 van de terugvorderingstabel genoemde dienstreizen in Luxemburg hadden moeten beginnen en eindigen.
449
In dat verband volstaat het om in navolging van het Hof vast te stellen dat in casu het aan het Gerecht overgelegde dossier evenmin de dienstreisopdrachten van verzoeker betreffende de in de rijen nrs. 176, 317 en 373 en 374 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeurskosten bevat, zodat de onregelmatigheid van de betrokken kosten onvoldoende vaststaat om aan verzoeker te kunnen worden tegengeworpen.
450
In die omstandigheden moet worden geconcludeerd dat de Rekenkamer een beoordelingsfout heeft gemaakt door de in de rijen nrs. 176, 317 en 373 en 374 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeurskosten te beschouwen als kosten die geen verband hielden met verzoekers taken als lid van de Rekenkamer en deze terug te vorderen. Het bestreden besluit moet derhalve nietig worden verklaard voor zover daarin de terugbetaling van die kosten ten bedrage van 1431,93 EUR wordt gevorderd.
– Conclusie betreffende de overige chauffeurskosten
451
Gelet op het voorgaande dient het bestreden besluit nietig te worden verklaard voor zover het betrekking heeft op de in de rijen nrs. 57, 103, 106, 138, 142, 143, 147, 151, 153, 157, 161, 167, 176, 187, 196, 199, 214, 237, 247, 277, 310 (gedeeltelijk), 317, 319 en 320, 335, 339 (gedeeltelijk), 347, 354, 373 en 374, 382 (gedeeltelijk) en 391 van de terugvorderingstabel genoemde chauffeurskosten ten bedrage van 7971,90 EUR. Het vierde middel moet voor de rest van die overige kosten worden afgewezen.
c)
Conclusie betreffende het vierde middel
452
Gelet op het voorgaande dient het bestreden besluit nietig te worden verklaard voor zover het de terugvordering gelast van de in de punten 320, 375, 393 en 451 hierboven genoemde terugbetalingsverzoeken ten bedrage van 16084,01 EUR. Het vierde middel moet voor het overige worden afgewezen.
5.
Vijfde middel, ontleend aan schending van het adagium „le pénal tient l’administratif en l’état”
453
In het kader van dit middel betoogt verzoeker dat de Rekenkamer wegens een in het Groothertogdom Luxemburg aanhangige strafprocedure geen uitspraak kon doen voordat de Luxemburgse strafrechtelijke autoriteiten een beslissing hadden genomen over dezelfde feiten als die waarop het bestreden besluit is gebaseerd. Door de afloop van de strafprocedure niet af te wachten, heeft de Rekenkamer het adagium „le pénal tient l’administratif en l’état” (een administratieve procedure moet wachten op de uitkomst van de strafvervolging) geschonden. In zijn opmerkingen over de gevolgen die voor de onderhavige zaak moeten worden verbonden aan het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), stelt verzoeker dat het Hof zich niet heeft uitgesproken over het onderhavige middel.
454
De Rekenkamer betwist de argumenten van verzoeker.
455
Opgemerkt zij, zoals de Rekenkamer heeft gedaan, dat het Hof in het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), een soortgelijk argument van verzoeker, ontleend aan het bestaan van een in het Groothertogdom Luxemburg aanhangige strafprocedure, heeft verworpen. In dat verband heeft het Hof allereerst vastgesteld dat het Unierecht geen enkele bepaling bevat op grond waarvan een krachtens artikel 286, lid 6, VWEU bij het Hof ingeleide procedure moet worden geschorst wanneer een strafprocedure wordt ingeleid die geheel of ten dele betrekking heeft op dezelfde feiten (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 83). Vervolgens heeft het Hof – na te hebben verwezen naar artikel 25 van bijlage IX bij het Statuut, dat bepaalt dat indien tegen een ambtenaar naar aanleiding van dezelfde feiten een strafrechtelijke vervolging is ingesteld, zijn positie pas definitief wordt geregeld nadat de rechterlijke beslissing onherroepelijk is geworden – aangegeven dat de procedures betreffende schending door een lid van de Rekenkamer van de uit zijn taak voortvloeiende verplichtingen onder een autonome rechtsgang vallen, namelijk artikel 286, lid 6, VWEU, en dus niet verlopen volgens de in het Statuut neergelegde regels voor tuchtprocedures (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punten 84 en 85). Ten slotte heeft het Hof geconcludeerd dat een eventuele schorsing van de procedure krachtens artikel 286, lid 6, VWEU in afwachting van de uitkomst van de in het Groothertogdom Luxemburg ingeleide strafprocedure niet noodzakelijk was, aangezien de uitkomst van die procedure hoe dan ook niet van dien aard was dat zij de draagwijdte beperkte van de beoordelingen die het Hof diende te verrichten om uitspraak te doen op het onderhavige beroep (arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/Pinxten, C‑130/19, EU:C:2021:782, punt 88).
456
Die redenering moet worden toegepast op de onderhavige procedure krachtens artikel 263, vierde alinea, VWEU. Het Unierecht bevat immers geen enkele regel op grond waarvan een krachtens die bepaling bij het Gerecht ingeleide procedure moet worden geschorst wanneer een strafprocedure is ingeleid die geheel of ten dele betrekking heeft op dezelfde feiten. Voorts zijn de financiële gevolgen van een schending door een lid van de Rekenkamer van de uit zijn taak voortvloeiende verplichtingen niet onderworpen aan de regels inzake tuchtprocedures van het Statuut. Die financiële gevolgen werden toegepast overeenkomstig de artikelen 98 en 100 van verordening 2018/1046. Verder kan in de onderhavige procedure ook worden geconcludeerd dat een eventuele schorsing van die procedure in afwachting van de uitkomst van de in het Groothertogdom Luxemburg ingeleide strafprocedure niet noodzakelijk is, aangezien de uitkomst van die procedure hoe dan ook niet van dien aard zal zijn dat zij de draagwijdte beperkt van de beoordelingen die het Gerecht dient te verrichten om uitspraak te doen op het onderhavige beroep.
457
Gelet op het voorgaande moet het onderhavige middel ongegrond worden verklaard.
6.
Zesde middel, ontleend aan schending van de motiveringsplicht met betrekking tot het gebruik van chauffeursdiensten en aan schending van artikel 75 van verordening nr. 966/2012 of van artikel 94 van verordening 2018/1046
458
Verzoeker betwist dat hij als ordonnateur aansprakelijk is voor de kosten van zijn chauffeurs, die 30501,27 EUR aan salaris en 40595,15 EUR aan dienstreiskosten en dagvergoedingen bedragen. Hij verwijst naar artikel 75 van verordening nr. 966/2012 en overweegt dat die aansprakelijkheid alleen kan ontstaan in geval van „opzettelijk wangedrag” of „grove nalatigheid” van zijn kant als ordonnateur van de chauffeursopdrachten. Hij wijst er ook op dat die bepaling en artikel 94 van verordening 2018/1046 in geval van aansprakelijkheid van een financiële actor voorzien in verwijzing naar de gespecialiseerde instantie voor financiële onregelmatigheden. Voorts wijst verzoeker erop dat hij niet de ordonnateur is voor de dagvergoedingen van de chauffeurs die hem hebben vervoerd, noch voor hun bezoldiging.
459
Volgens verzoeker schendt de Rekenkamer ten eerste haar motiveringsplicht door in het bestreden besluit niet te antwoorden op „een van de argumenten die [hij] in het kader van de uitoefening van zijn recht om te worden gehoord heeft aangevoerd”, en ten tweede artikel 75 van verordening nr. 966/2012 of artikel 94 van verordening 2018/1046.
460
Ter vergelijking geeft verzoeker aan dat het feit dat de twee presidenten van de Rekenkamer tijdens hun twee ambtstermijnen ordonnateur waren voor hun dienstreis‑, representatie‑ en ontvangstkosten, niet heeft geleid tot hun aansprakelijkheid. Voorts stelt hij dat de kosten van de chauffeursopdrachten in overeenstemming waren met het ten tijde van de feiten geldende rechtskader, met name de besluiten nrs. 33‑2004 en 19‑2009.
461
In zijn opmerkingen over de gevolgen die voor de onderhavige zaak moeten worden verbonden aan het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), stelt verzoeker dat het Hof zich niet heeft uitgesproken over het onderhavige middel, dat niet was aangevoerd in de door de Rekenkamer bij het Hof aanhangig gemaakte procedure.
462
De Rekenkamer betwist de argumenten van verzoeker.
463
Wat in de eerste plaats de grief inzake de schending van de motiveringsplicht betreft, stelt verzoeker alleen dat het bestreden besluit niet ingaat op een van de argumenten die hij in het kader van de uitoefening van zijn recht om te worden gehoord heeft aangevoerd. Bij gebreke van enige precisering van het bedoelde argument, moet worden geoordeeld dat de onderhavige grief niet voldoet aan de in artikel 76, onder d), van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht gestelde eisen inzake duidelijkheid en nauwkeurigheid, en derhalve niet-ontvankelijk moet worden verklaard.
464
Krachtens artikel 21, eerste alinea, van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie, dat volgens artikel 53, eerste alinea, van dit Statuut van toepassing is op de procedure bij het Gerecht, en artikel 76, onder d), van het Reglement voor de procesvoering, moet het verzoekschrift immers het voorwerp van het geschil, de aangevoerde middelen en argumenten alsmede een summiere uiteenzetting van deze middelen bevatten. Deze gegevens dienen voldoende duidelijk en nauwkeurig te zijn opdat de verweerder zijn verweer kan voorbereiden en het Gerecht uitspraak kan doen op het beroep, in voorkomend geval zonder bijkomende informatie. Teneinde de rechtszekerheid en een goede rechtsbedeling te waarborgen, is het voor de ontvankelijkheid van een beroep noodzakelijk dat de essentiële feitelijke en juridische gronden van het beroep coherent en begrijpelijk uit het verzoekschrift zelf blijken (zie in die zin beschikking van 28 april 1993, De Hoe/Commissie, T‑85/92, EU:T:1993:39, punt 20 en aldaar aangehaalde rechtspraak). Bijgevolg moet uit het verzoekschrift duidelijk blijken wat het aan het beroep ten grondslag liggende middel inhoudt, wat betekent dat een louter abstracte vermelding ervan niet voldoet aan de eisen van het Reglement voor de procesvoering. Soortgelijke eisen gelden wanneer een grief wordt aangevoerd ter ondersteuning van een middel (zie arrest van 25 maart 2015, België/Commissie, T‑538/11, EU:T:2015:188, punt 131 en aldaar aangehaalde rechtspraak; beschikking van 27 november 2020, PL/Commissie, T‑728/19, niet gepubliceerd, EU:T:2020:575, punt 64).
465
In de tweede plaats, met betrekking tot de klacht inzake schending van artikel 75 van verordening nr. 966/2012 of artikel 94 van verordening 2018/1046, heeft verzoeker ter terechtzitting verklaard dat hij in werkelijkheid verwees naar artikel 73 van verordening nr. 966/2012 of artikel 92 van verordening 2018/1046.
466
Wat het onderzoek ten gronde van de grief inzake schending van die bepalingen betreft, volstaat de vaststelling dat uit de regels die van toepassing zijn op het beroep op de diensten van een chauffeur door een lid van de Rekenkamer, zoals door het Hof uiteengezet in de punten 695 tot en met 700 van het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19, EU:C:2021:782), volgt dat het aan verzoeker als ordonnateur van de chauffeursopdrachten stond om ervoor te zorgen dat bij het opstellen van zijn chauffeursopdrachten de ter zake geldende regels werden nageleefd. Dat vereiste moet worden geacht los te staan van een eventueel beroep op de procedure van artikel 73 van verordening nr. 966/2012 of artikel 92 van verordening 2018/1046 of zelfs van de verwijzing naar OLAF. Die bepalingen zijn derhalve niet relevant voor de onderhavige procedure.
467
Voorts kan de aansprakelijkheid van verzoeker als ordonnateur van de chauffeursopdrachten, ongeacht of er sprake is van opzet of grove nalatigheid, niet worden vergeleken met die van de president van de Rekenkamer in zijn hoedanigheid van ordonnateur voor de dienstreis-, representatie- en ontvangstkosten van de leden van de Rekenkamer. De chauffeursopdrachten houden immers verband met de activiteiten van verzoeker zelf, terwijl er geen sprake is van een dergelijk verband tussen het lid van de Rekenkamer en zijn president met betrekking tot de dienstreizen van eerstgenoemde.
468
Gelet op het voorgaande moet de grief inzake schending van artikel 73 van verordening nr. 966/2012 of artikel 92 van verordening 2018/1046 ongegrond worden verklaard.
469
Voorts valt de grief waarmee verzoeker betwist dat hij aansprakelijk is voor de kosten van zijn chauffeurs, die 30501,27 EUR aan salaris en 40595,15 EUR aan dienstreiskosten en dagvergoedingen bedragen, in wezen samen met de grief betreffende het bestaan van „kennelijke fouten”, die reeds is onderzocht in het kader van het vierde middel (zie punten 394‑451 hierboven).
470
Gelet op het voorgaande moet het zesde middel in zijn geheel worden afgewezen.
7.
Conclusie betreffende het verzoek tot nietigverklaring van het bestreden besluit
471
Gelet op het voorgaande en zonder dat de door verzoeker gevraagde maatregelen tot organisatie van de procesgang hoeven te worden vastgesteld, dient het bestreden besluit nietig te worden verklaard voor zover het betrekking heeft op, ten eerste, de door het Gerecht in punt 162 hierboven als verjaard aangemerkte terugbetalingsverzoeken en, ten tweede, de in punt 452 hierboven genoemde verzoeken. In totaal bedragen de kosten in verband met al die verzoeken 19254,20 EUR. Het verzoek tot nietigverklaring van het bestreden besluit moet voor het overige worden afgewezen.
B. Vordering tot nietigverklaring van de besluiten van de rekenplichtige van de Rekenkamer van 4 en 7 juni 2019
472
Opgemerkt zij dat verzoeker in de vordering tot nietigverklaring, onmiddellijk na zijn verzoek tot nietigverklaring van het bestreden besluit, „voor zover nodig” heeft verzocht om nietigverklaring van de besluiten van de rekenplichtige van de Rekenkamer van 4 en 7 juni 2019. In dat verband moet worden vastgesteld dat verzoeker, zonder een specifiek tegen die twee besluiten gerichte grief te formuleren, de nietigverklaring ervan vordert voor het daarin vastgestelde bedrag, vermeerderd met rente vanaf 31 mei 2019, hetgeen volgens de berekeningen van de rekenplichtige van de Rekenkamer op 4 juni 2019 een bedrag van 153584,10 EUR en op 7 juni 2019 een bedrag van 153495,84 EUR bedroeg.
473
In casu moet worden opgemerkt dat de rekenplichtige van de Rekenkamer bij brief van 7 juni 2019 heeft vastgesteld dat de betaling was verricht met inachtneming van de voor die datum verschuldigde rente (zie punt 57 hierboven). In het licht van de in punt 471 hierboven getrokken conclusie moet de vordering tot nietigverklaring van het in de brief van 7 juni 2019 vervatte besluit van de rekenplichtige van de Rekenkamer bijgevolg worden toegewezen voor zover daarin is voorzien in de betaling van vertragingsrente tegen het tarief van 3,5 % over het in punt 471 hierboven vermelde bedrag.
474
In die omstandigheden is het niet nodig om het besluit van 4 juni 2019 nietig te verklaren, dat een ander bedrag – vermeerderd met rente van 31 mei tot en met 4 juni 2019 – bevat dan het bedrag dat de rekenplichtige van de Rekenkamer op 7 juni 2019 heeft vastgesteld en dat verzoeker daadwerkelijk heeft betaald.
C. Vordering tot terugbetaling en betaling van rente
475
Verzoeker verzoekt het Gerecht om de Rekenkamer te veroordelen tot terugbetaling aan hem van het bedrag dat zij als onverschuldigd betaald heeft aangemerkt, alsmede tot betaling aan hem van rente tegen een tarief van 3,5 % vanaf 31 mei 2019, de uiterste datum die hem bij het bestreden besluit is opgelegd voor de betaling van een totaalbedrag van 153407,58 EUR, tot aan de volledige betaling ervan.
476
Opgemerkt zij dat de nietigverklaring van een handeling door de Unierechter tot gevolg heeft dat die handeling met terugwerkende kracht uit de rechtsorde verdwijnt (zie arrest van 30 juni 2021, Mélin/Parlement, T‑51/20, niet gepubliceerd, EU:T:2021:398, punt 68 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
477
Overeenkomstig artikel 266 VWEU moet de instelling, het orgaan of de instantie waarvan de handeling nietig is verklaard de maatregelen nemen die nodig zijn ter uitvoering van het arrest tot nietigverklaring. De verwerende instelling is derhalve op grond van die bepaling gehouden om de maatregelen te nemen die noodzakelijk zijn om de gevolgen van de vastgestelde onrechtmatigheden op te heffen (zie arrest van 30 juni 2021, Mélin/Parlement, T‑51/20, niet gepubliceerd, EU:T:2021:398, punt 69 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
478
Wanneer de nietig verklaarde handeling reeds is uitgevoerd, vereist het ongedaan maken van de gevolgen ervan bovendien in beginsel dat de verzoekende partij in de rechtssituatie wordt gebracht waarin zij zich vóór de vaststelling van die handeling bevond (zie arrest van 30 juni 2021, Mélin/Parlement, T‑51/20, niet gepubliceerd, EU:T:2021:398, punt 70 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
479
Met betrekking tot de betaling van rente tegen een tarief van 3,5 % vanaf 31 mei 2019 dient het volgende te worden opgemerkt.
480
Uit de rechtspraak van het Hof volgt dat wanneer bedragen in strijd met het Unierecht zijn geïnd, uit dit Unierecht een verplichting voortvloeit om deze bedragen met rente terug te betalen. Dat is met name het geval wanneer bedragen zijn geïnd krachtens een Uniehandeling die door de Unierechter ongeldig of nietig is verklaard (arrest van 20 januari 2021, Commissie/Printeos, C‑301/19 P, EU:C:2021:39, punten 66 en 67).
481
Aangaande in het bijzonder de nietigverklaring door de Unierechter van een handeling op grond waarvan aan de Unie een bedrag moest worden overgemaakt, heeft het Hof geoordeeld dat de betaling van vertragingsrente een maatregel ter uitvoering van het nietigverklaringsarrest in de zin van artikel 266, eerste alinea, VWEU vormt, doordat zij een forfaitaire vergoeding voor het gemis van het genot van een schuldvordering beoogt te geven en erop is gericht de schuldenaar ertoe aan te zetten het nietigverklaringsarrest zo snel mogelijk uit te voeren (arrest van 20 januari 2021, Commissie/Printeos, C‑301/19 P, EU:C:2021:39, punt 68).
482
In casu moet, zoals de Rekenkamer ter terechtzitting heeft opgemerkt, rente worden berekend vanaf 7 juni 2019, te weten vanaf de datum van betaling door verzoeker. De toekenning van vertragingsrente vanaf de datum van betaling van het betrokken bedrag door verzoeker beoogt immers de forfaitaire schadeloosstelling wegens het gemis van het genot van zijn middelen (zie in die zin arrest van 20 januari 2021, Commissie/Printeos, C‑301/19 P, EU:C:2021:39, punt 85).
483
Wat de door verzoeker gevorderde rentevoet betreft, namelijk 3,5 %, wordt volgens de rechtspraak op grond van artikel 99, lid 2, onder b), van verordening 2018/1046 de toepasselijke rentevoet berekend op basis van de rentevoet die de Europese Centrale Bank (ECB) toepast op haar basisherfinancieringstransacties en die geldt op de eerste kalenderdag van de maand waarin de betaling verschuldigd is, vermeerderd met drieënhalf procentpunten (zie naar analogie beschikking van 27 januari 2016, ANKO/Commissie en REA, T‑165/14 DEP, niet gepubliceerd, EU:T:2016:108, punt 50).
484
Aangezien verzoeker slechts betaling vordert van rente tegen de rentevoet van 3,5 %, en niet tegen de rentevoet die de ECB voor haar basisherfinancieringstransacties heeft vastgesteld, vermeerderd met 3,5 procentpunten, kan in casu slechts worden beslist dat het bedrag van 19254,20 EUR vanaf 7 juni 2019 vertragingsrente aan 3,5 % oplevert, tot de volledige betaling door de Rekenkamer.
D. Vordering tot schadevergoeding
485
Verzoeker vordert veroordeling van de Rekenkamer tot vergoeding van de immateriële schade die hij stelt te hebben geleden en die hij ex aequo et bono op 50000 EUR begroot. Hij stelt dat de Rekenkamer zijn loopbaan en reputatie heeft geschaad met haar opeenvolgende mededelingen over het bestaan en de conclusies van het verslag van OLAF, terwijl hij zelf niet beschikte over dat verslag of over enig voorlopig verslag van de president van de Rekenkamer. In dat verband wijst verzoeker erop dat het verslag van OLAF op 3 juli 2018 ter beschikking is gesteld van de leden van de Rekenkamer en van de Commissie begrotingscontrole van het Parlement, terwijl hij pas op 5 oktober 2018 in kennis is gesteld van het voorlopige verslag van de president van de Rekenkamer, waarin het verslag van OLAF was opgenomen. Hij wijst er echter op dat de pers het bestaan en de conclusies van het verslag van OLAF al had verspreid „op basis van een lek” van 11 juli 2018. In dat verband verwijt hij de Rekenkamer dat zij geen onderzoek heeft verricht om de precieze bron van het „lek” te achterhalen. Verzoeker wijst er ook op dat de Rekenkamer op dezelfde dag, 11 juli 2018, aan al haar personeelsleden een persbericht en een mededeling heeft doen uitgaan.
486
Verzoeker is van mening dat de Rekenkamer, door het onderzoek van OLAF te bekrachtigen in mededelingen waarin hij wordt genoemd en door aan te geven dat er maatregelen zouden worden genomen om de frauduleuze uitgaven terug te vorderen, de informatie heeft verspreid dat hij zich schuldig had gemaakt aan fraude en het vermoeden van onschuld waarop hij recht had, ernstig heeft geschonden. Volgens verzoeker heeft de Rekenkamer aldus een standpunt ingenomen zonder naar behoren te zijn geïnformeerd, hetgeen in strijd is met de vereisten van het beginsel van behoorlijk bestuur zoals neergelegd in artikel 41 van het Handvest en met haar eigen bevoegdheden. Hij voert ook schending aan van de procedurele waarborgen van het VWEU en van het reglement van orde van de Rekenkamer.
487
In de repliek stelt verzoeker dat de Rekenkamer inbreuk heeft gemaakt op het beginsel van het vermoeden van onschuld, het beginsel van behoorlijk bestuur, met name de onpartijdigheidsregel en de zorgvuldigheidsplicht die op de instellingen van de Unie rusten, alsmede op de procedurele waarborgen en de vertrouwelijkheidsverplichting.
488
De Rekenkamer meent dat verzoekers vordering tot schadevergoeding niet-ontvankelijk is, aangezien deze is ingesteld in het kader van een beroep tot nietigverklaring op grond van artikel 263, vierde alinea, VWEU en niet in het kader van een zelfstandig beroep op grond van de artikelen 268 en 340 VWEU. Ter terechtzitting heeft zij verklaard niet te betwisten dat het in beginsel mogelijk is om in het kader van hetzelfde beroep een vordering tot schadevergoeding en een vordering tot nietigverklaring in te stellen. Volgens haar is de vordering tot schadevergoeding van verzoeker echter niet‑ontvankelijk, aangezien daarin niet rechtens genoegzaam is uiteengezet dat aan alle voorwaarden voor de niet-contractuele aansprakelijkheid van de Unie is voldaan. Zij wijst erop dat verzoeker zijn vordering tot schadevergoeding pas in de repliek op een meer gestructureerde wijze heeft uiteengezet.
489
Vooraf zij eraan herinnerd dat volgens vaste rechtspraak voor de niet-contractuele aansprakelijkheid van de Unie in de zin van artikel 340, tweede alinea, VWEU aan een aantal cumulatieve voorwaarden moet zijn voldaan, namelijk de onrechtmatigheid van de aan de instelling van de Unie verweten gedraging, het daadwerkelijk bestaan van schade en het bestaan van een causaal verband tussen de gedraging van die instelling en de gestelde schade (zie arrest van 20 september 2016, Ledra Advertising e.a./Commissie en ECB, C‑8/15 P–C‑10/15 P, EU:C:2016:701, punt 64 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
490
Wanneer aan een van de drie voorwaarden voor de niet-contractuele aansprakelijkheid van de Unie niet is voldaan, moet de vordering tot schadevergoeding worden verworpen, zonder dat de overige twee voorwaarden hoeven te worden onderzocht (zie beschikking van 11 november 2014, Bergallou/Parlement en Raad, T‑22/14, niet gepubliceerd, EU:T:2014:954, punt 61 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
491
Ter ondersteuning van zijn vordering tot schadevergoeding verwijt verzoeker de Rekenkamer in wezen twee gedragingen: ten eerste, dat zij geen onderzoek heeft verricht om de precieze bron van het „lek” met betrekking tot het bestaan en de conclusies van het hem betreffende verslag van OLAF te achterhalen, en ten tweede, dat zij op 11 juli 2018 aan al haar personeelsleden een persbericht en een mededeling heeft doen uitgaan, dat wil zeggen na dat „lek” van informatie, maar voordat hij in kennis was gesteld van het verslag van OLAF of van het voorlopige verslag van de president van de Rekenkamer.
492
In dat verband moet worden opgemerkt dat de Rekenkamer ter terechtzitting heeft verklaard dat zij niet op eigen initiatief een persbericht heeft doen uitgaan, wat verzoeker niet heeft betwist. Het bestaan van een persbericht blijkt ook niet uit het dossier. In het kader van het onderzoek van de onderhavige vordering tot schadevergoeding moet de grief van verzoeker betreffende het bestaan van een persbericht van de Rekenkamer dus van meet af aan als onvoldoende onderbouwd worden afgewezen.
493
Verder volstaat het op te merken dat uit de opmerkingen van de Rekenkamer ter terechtzitting, die door verzoeker op dat punt niet werden betwist, blijkt dat de Rekenkamer pas op 11 juli 2018 aan al haar personeelsleden een mededeling heeft gedaan, nadat de pers „op basis van een lek” het bestaan en de conclusies van het verslag van OLAF reeds had verspreid. Tijdens de terechtzitting heeft de Rekenkamer verduidelijkt dat zij in dat verband enkele vragen van journalisten had beantwoord en dat haar antwoorden vervolgens onder alle personeelsleden werden verspreid. Dit wordt ook bevestigd door de tekst van de mededeling van de Rekenkamer aan haar personeel, waarin wordt verwezen naar „vragen van de pers”, en door het persartikel dat door verzoeker wordt geciteerd in punt 234 van het verzoekschrift, waarin wordt verwezen naar een „goed geïnformeerde bron die op voorwaarde van anonimiteit sprak” en die de pers had ingelicht over het onderzoek van OLAF met betrekking tot verzoeker.
494
Hieruit blijkt dat het dit „lek” van voorafgaande informatie naar de pers door een anonieme derde was dat aan de oorsprong lag van de daaropvolgende mededeling van de Rekenkamer aan al haar personeelsleden en dat in feite de basis vormt van de beweringen van verzoeker inzake schade aan zijn loopbaan en reputatie. In die omstandigheden heeft verzoeker echter geen begin van bewijs aangevoerd om aan te tonen dat dat lek naar de pers van het bestaan en de conclusies van het verslag van OLAF dat op hem betrekking had, aan de Rekenkamer te wijten was.
495
Aangezien verzoeker niet heeft aangetoond dat de gestelde schade aan zijn loopbaan en reputatie het rechtstreekse gevolg was van een aan de Rekenkamer toe te rekenen handeling, moet dus worden vastgesteld dat de Rekenkamer geen enkele fout kan worden verweten en dat niet is voldaan aan de eerste van de in punt 489 hierboven uiteengezette voorwaarden voor aansprakelijkheid van de Unie. Voorts verwijt verzoeker de Rekenkamer weliswaar dat zij geen onderzoek heeft ingesteld naar de precieze bron van het „lek” van informatie naar de betrokken pers, maar hij geeft niet aan op welke rechtsgrond de Rekenkamer daartoe gehouden zou zijn, aangezien het „lek” van informatie haar bovendien niet kan worden toegerekend.
496
Derhalve moet verzoekers vordering tot schadevergoeding worden afgewezen, zonder dat uitspraak hoeft te worden gedaan over de ontvankelijkheid ervan.
V. Kosten
497
Volgens artikel 134, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering wordt de in het ongelijk gestelde partij verwezen in de kosten, voor zover dat is gevorderd. Bovendien draagt volgens artikel 134, lid 3, van het Reglement voor de procesvoering elke partij haar eigen kosten indien partijen onderscheidenlijk op een of meer punten in het ongelijk worden gesteld. Indien dit gelet op de omstandigheden van de zaak gerechtvaardigd lijkt, kan het Gerecht evenwel beslissen dat een partij behalve haar eigen kosten ook een deel van de kosten van de andere partij zal dragen.
498
Hoewel het bestreden besluit nietig wordt verklaard voor het bedrag van 19254,20 EUR, zijnde ongeveer een achtste van het totale bedrag van 153407,58 EUR dat de Rekenkamer als onverschuldigd beschouwt, moet worden opgemerkt dat verzoeker voor zeven achtste van dit laatste bedrag en voor zijn vordering tot schadevergoeding in het ongelijk is gesteld. Verzoeker dient derhalve te worden verwezen in de kosten van de Rekenkamer en in vier vijfde van zijn eigen kosten, met dien verstande dat de Rekenkamer het resterende vijfde dient te dragen.
HET GERECHT (Vierde kamer – uitgebreid)
rechtdoende, verklaart:
1)
Het besluit van de Europese Rekenkamer van 11 april 2019 waarbij een schuldvordering jegens CQ is vastgesteld en een bedrag van 153407,58 EUR is aangemerkt als een onverschuldigd ontvangen betaling en waarbij de terugvordering daarvan wordt gelast, wordt nietig verklaard voor zover het betrekking heeft op een bedrag van 19254,20 EUR, en het in de brief van de rekenplichtige van de Rekenkamer van 7 juni 2019 vervatte besluit wordt nietig verklaard voor zover daarin de betaling van vertragingsrente tegen drieënhalf procentpunten over dat bedrag wordt geëist.
2)
Het bedrag van 19254,20 EUR wordt vermeerderd met vertragingsrente tegen drieënhalf procentpunten, te rekenen vanaf 7 juni 2019 tot de volledige betaling door de Rekenkamer.
3)
Het beroep wordt verworpen voor het overige.
4)
CQ draagt de kosten van de Rekenkamer en vier vijfde van zijn eigen kosten, en de Rekenkamer draagt het resterende vijfde.
da Silva Passos
Gervasoni
Półtorak
Reine
Pynnä
Uitgesproken ter openbare terechtzitting te Luxemburg op 11 september 2024.
ondertekeningen
Inhoud
I. Toepasselijke bepalingen
A. VWEU
B. Verordening nr. 883/2013
C. Interne regels van de Rekenkamer
1. Besluit nr. 1‑2003 betreffende de dienstreiskosten van de leden van de Rekenkamer
2. Besluit nr. 7‑2004 betreffende de representatie- en ontvangstkosten van de leden van de Rekenkamer
3. Besluit nr. 33‑2004 betreffende het beheer en het gebruik van het wagenpark van de Rekenkamer
4. Besluit nr. 19‑2009 betreffende het beheer en het gebruik van het wagenpark van de Rekenkamer
5. Gedragscode voor de leden van de Rekenkamer 2012
II. Aan het geding ten grondslag liggende feiten
A. Voorlopige maatregelen van de Rekenkamer
B. Onderzoek van OLAF
C. Door de Luxemburgse autoriteiten ingeleide strafprocedure
D. Inleiding van de procedure binnen de Rekenkamer
E. Procedures voor het Hof van Justitie van de Europese Unie
F. Terugvordering door de Rekenkamer van als onverschuldigd aangemerkte uitgaven
III. Conclusies van partijen
IV. In rechte
A. Vordering tot nietigverklaring van het bestreden besluit
1. Eerste middel, ontleend aan onregelmatigheid van het onderzoek van OLAF en van het desbetreffende verslag
2. Tweede middel, ontleend aan het verzuim van de Rekenkamer om haar beoordelingsbevoegdheid – met name als ordonnateur – uit te oefenen, aan schending van haar verplichting om de beschuldiging te bewijzen en aan schending van haar motiveringsplicht
3. Derde middel, ontleend aan schending van de redelijke termijn
a) Verjaringstermijn
b) Terugbetalingsverzoeken van verzoeker in de rijen nrs. 1 tot en met 261 van de terugvorderingstabel
1) Eerste groep terugbetalingsverzoeken van verzoeker
2) Tweede groep terugbetalingsverzoeken van verzoeker
3) Derde groep terugbetalingsverzoeken van verzoeker
c) Conclusie betreffende het derde middel
4. Vierde middel, ontleend aan schending van het rechtszekerheidsbeginsel en het vertrouwensbeginsel en aan het bestaan van „kennelijke fouten”
a) Ontvankelijkheid van de grief betreffende het bestaan van „kennelijke fouten”
b) Ten gronde
1) Inleidende opmerkingen
i) Omvang van het onderzoek van de grief inzake schending van het vertrouwensbeginsel
ii) Omvang van het onderzoek van de grieven op grond van verzoekers gewettigd vertrouwen in de regelmatigheid van zijn dienstreizen en het bestaan van „kennelijke fouten”
iii) Omvang van het onderzoek van het Gerecht
iv) Gevolgen die in het kader van het onderhavige beroep moeten worden verbonden aan het arrest van 30 september 2021, Rekenkamer/CQ (C‑130/19), met betrekking tot de onregelmatigheden die de Rekenkamer ten laste van verzoeker heeft vastgesteld
2) Dienstreiskosten en dagvergoedingen
i) Dienstreizen voor ontmoetingen met politieke verantwoordelijken en hun kabinetsleden
ii) Overige dienstreizen
– Dienstreizen genoemd in de rijen nrs. 56, 138, 196, 284 en 382 van de terugvorderingstabel
– Dienstreizen genoemd in de rijen nrs. 57 en 391 van de terugvorderingstabel
– Dienstreizen genoemd in de rijen nrs. 137, 143, 155 (gedeeltelijk) en 290 van de terugvorderingstabel
– Dienstreizen genoemd in de rijen nrs. 47, 103, 157, 161, 199, 210, 237, 277, 339 (gedeeltelijk) en 373 en 374 (gedeeltelijk) van de terugvorderingstabel
– Dienstreizen genoemd in de rijen nrs. 128, 411 en 412 van de terugvorderingstabel
– Dienstreis genoemd in rij nr. 347 van de terugvorderingstabel
– Dienstreis genoemd in rij nr. 310 van de terugvorderingstabel
– Dienstreis genoemd in rij nr. 335 van de terugvorderingstabel
– Dienstreis genoemd in rij nr. 63 van de terugvorderingstabel
iii) Conclusie betreffende de dienstreiskosten en dagvergoedingen
3) Representatie- en ontvangstkosten
i) Representatiekosten voor ontmoetingen met politieke verantwoordelijken en hun kabinetsleden die lid waren van de betrokken politieke partij
ii) Representatiekosten voor ontmoetingen met andere personen dan politieke verantwoordelijken die lid waren van de betrokken politieke partij
– Representatiekosten genoemd in de rijen nrs. 56, 138, 196, 284 en 382 van de terugvorderingstabel
– Representatiekosten genoemd in de rijen nrs. 17, 28 en 290 van de terugvorderingstabel
– Representatiekosten genoemd in de rijen nrs. 314 en 319 en 320 van de terugvorderingstabel
– Representatiekosten genoemd in rij nr. 339 van de terugvorderingstabel
– Representatiekosten genoemd in de rijen nrs. 98 en 281 van de terugvorderingstabel
– Conclusie betreffende de representatiekosten voor ontmoetingen met andere personen
iii) Maaltijden in de plaats van herkomst van verzoeker
4) Kosten van het gebruik van het dienstvoertuig en het beroep op de diensten van een chauffeur
i) Chauffeurskosten in verband met de dienstreizen of de representatiekosten van verzoeker in het kader van ontmoetingen met leden van de betrokken politieke partij
ii) Overige chauffeurskosten
– Chauffeurskosten genoemd in de rijen nrs. 57, 103, 143, 157, 161, 199, 237, 277, 310, 335, 347, 354 en 391 van de terugvorderingstabel
– Chauffeurskosten genoemd in de rijen nrs. 138, 196, 319 en 320, 339 (gedeeltelijk) en 382 (gedeeltelijk) van de terugvorderingstabel
– Chauffeurskosten genoemd in de rijen nrs. 379 en 403 van de terugvorderingstabel
– Chauffeurskosten genoemd in rij nr. 38 van de terugvorderingstabel
– Chauffeurskosten genoemd in de rijen nrs. 106, 147, 151, 153, 167 en 214 van de terugvorderingstabel
– Chauffeurskosten genoemd in rij nr. 142 van de terugvorderingstabel
– Chauffeurskosten genoemd in rij nr. 187 van de terugvorderingstabel
– Chauffeurskosten genoemd in rij nr. 247 van de terugvorderingstabel
– Chauffeurskosten genoemd in de rijen nrs. 176, 317 en 373 en 374 van de terugvorderingstabel
– Conclusie betreffende de overige chauffeurskosten
c) Conclusie betreffende het vierde middel
5. Vijfde middel, ontleend aan schending van het adagium „le pénal tient l’administratif en l’état”
6. Zesde middel, ontleend aan schending van de motiveringsplicht met betrekking tot het gebruik van chauffeursdiensten en aan schending van artikel 75 van verordening nr. 966/2012 of van artikel 94 van verordening 2018/1046
7. Conclusie betreffende het verzoek tot nietigverklaring van het bestreden besluit
B. Vordering tot nietigverklaring van de besluiten van de rekenplichtige van de Rekenkamer van 4 en 7 juni 2019
C. Vordering tot terugbetaling en betaling van rente
D. Vordering tot schadevergoeding
V. Kosten
(
*1
)	Procestaal: Frans.