62017TJ0466_RES
Kawża T-466/17
Printeos, SA et
vs
Il-Kummissjoni Ewropea
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (It-Tielet Awla Estiża) tal-24 ta’ Settembru 2019
“Kompetizzjoni – Akkordji – Suq tal-envelops standard/fuq katalogu u envelops speċjali stampati – Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 101 TFUE – Annullament parzjali minħabba ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni – Deċiżjoni emendatorja – Proċedura għar-riżolviment – Multi – Ammont bażiku – Aġġustament eċċezzjonali – Limitu massimu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ globali – Artikolu 23(2) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003 – Prinċipju ta’ ne bis in idem – Ċertezza legali – Aspettattivi leġittimi – Ugwaljanza fit-trattament – Kumulu tas-sanzjonijiet – Proporzjonalità – Ekwità – Ġurisdizzjoni sħiħa”
Rikors għal annullament – Sentenza ta’ annullament – Effetti – Obbligu li jiġu adottati miżuri ta’ eżekuzzjoni – Portata – Deċiżjoni adottata mill-Kummissjoni fi tmiem ta’ proċedura għar-riżolviment u li tikkonstata ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni – Annullament minħabba insuffiċjenza ta’ motivazzjoni – Annullament parzjali limitat għall-parti li timponi l-multa – Adozzjoni ta’ deċiżjoni ġdida li timponi multa bl-istess ammont – Prinċipju ta’ ne bis in idem – Inapplikabbiltà – Ksur tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi – Assenza
(Artikolu 101 TFUE u l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 266 TFUE; Ftehim ŻEE, Artikolu 53; Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 50)
(ara l-punti 56 sa 69)
Kompetizzjoni – Multi – Ammont – Determinazzjoni – Iffissar tal-ammont bażiku – Multa imposta fi tmiem ta’ proċedura għar-riżolviment – Nuqqas ta’ applikazzjoni tal-metodoloġija prevista mil-linji gwida – Ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament – Assenza
(Artikolu 101(1) TFUE; Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2006/C 210/02, punti 13 u 37)
(ara l-punti 91sa 95, 98, 99, 103 sa 135)
Kompetizzjoni – Multi – Ammont – Determinazzjoni – Iffissar tal-ammont bażiku – Multa imposta fi tmiem ta’ proċedura għar-riżolviment – Nuqqas ta’ applikazzjoni tal-metodoloġija prevista mil-linji gwida – Ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament – Impossibbiltà li tiġi invokata illegalità mwettqa favur ħaddieħor
(Artikolu 101(1) TFUE; Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikoli 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2006/C 210/02, punti 13 u 37)
(ara l-punti 91sa 95, 98, 99, 136 sa 146)
Kompetizzjoni – Multi – Ammont – Determinazzjoni – Ammont massimu – Applikazzjoni tal-ammont massimu fuq l-impriżi kollha ssanzjonati li pparteċipaw fl-istess ksur – Ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament – Assenza
(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2) u (3))
(ara l-punti 96, 97, 101, 102)
Kompetizzjoni – Multi – Ammont – Determinazzjoni – Nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni ta’ multa imposta minn Awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni – Territorju, aġiri antikompetittivi u perijodi separati – Ksur tal-prinċipju ta’ ekwità – Assenza
(Artikoli 101 TFUE; Ftehim ŻEE, Artikoli 53)
(ara l-punti 152 sa 158)
Sunt
Permezz tas-sentenza tagħha Printeos et vs Il-Kummissjoni (T-466/17), tal-24 ta’ Settembru 2019, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikorsi ta’ diversi kumpanniji attivi fil-bejgħ tal-envelops standard fuq katalogu u tal-envelops speċjali stampati (iktar ’il quddiem ir-“rikorrenti”), intiżi, prinċipalment, għall-annullament parzjali tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea (
1
) li timponilhom multa għal ksur tal-Artikolu 101 TFUE (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”). Dan il-ksur kien fil-forma ta’ ftehimiet jew prattiki miftiehma bejn ir-rikorrenti u erba’ gruppi ta’ impriżi oħra fit-territorji ta’ diversi pajjiżi Ewropej.
Id-deċiżjoni kkontestata ġiet adottata wara l-annullament parzjali (
2
), minħabba insuffiċjenza ta’ motivazzjoni, ta’ deċiżjoni preċedenti tal-Kummissjoni (
3
) li kienet timponi fuq ir-rikorrenti multa ta’ EUR 4729000, adottata fi tmiem proċedura għar-riżolviment (iktar il-quddiem id-“deċiżjoni inizjali”. Wara din is-sentenza, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata li temenda d-deċiżjoni inizjali filwaqt li timponi multa tal-istess ammont.
Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, fl-ewwel lok, li l-Kummissjoni tista’, meta l-annullament ta’ att tal-Unjoni jkun ibbażat fuq difett proċedurali, bħall-insuffiċjenza ta’ motivazzjoni, u meta l-qorti tal-Unjoni ma tkunx użatx is-setgħa ta’ ġurisdizzjoni sħiħa tagħha sabiex tbiddel il-multa imposta, tadotta deċiżjoni ġdida li timponi multa fir-rigward tar-rikorrenti mingħajr ma tinkorri l-ilmenti tal-motiv ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ ċertezza legali, ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ ne bis in idem. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali speċifikat li l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ ne bis in idem tippreżupponi li tkun ittieħdet deċiżjoni dwar il-materjalità tal-ksur jew li l-legalità tal-evalwazzjoni magħmula fuqha tkun ġiet mistħarrġa. Għalhekk, il-prinċipju ta’ ne bis in idem fih innifsu ma jipprekludix it-tkomplija ta’ azzjonijiet legali li s-suġġett tagħhom huwa l-istess aġir antikompetittiv meta l-ewwel deċiżjoni tkun ġiet annullata għal raġunijiet ta’ forma mingħajr ma tkun ingħatat deċiżjoni fuq il-mertu tal-fatti kkontestati, peress li d-deċiżjoni ta’ annullament ma tistax titqies li hija “nuqqas ta’ sejbien ta’ ħtija” fis-sens mogħti lil din l-espressjoni fil-kwistjonijiet kriminali. Il-Qorti Ġenerali qieset li dan l-approċċ jgħodd ukoll fil-każ ta’ annullament, minħabba insuffiċjenza ta’ motivazzjoni, ta’ deċiżjoni li timponi multa, meta din id-deċiżjoni ġiet adottata wara proċedura għar-riżolviment.
F’dak li jirrigwarda, fit-tieni lok, il-motiv ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament fid-determinazzjoni tal-ammont tal-multa, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li, għall-finijiet tal-istħarriġ tal-osservanza ta’ dan il-prinċipju, kellha ssir distinzjoni bejn, minn naħa, id-determinazzjoni neċessarjament ugwali tal-ammont bażiku tal-multi li għandhom jiġu imposti fuq l-impriżi kkonċernati u, min-naħa l-oħra, l-applikazzjoni fir-rigward tal-imsemmija impriżi tal-limitu ta’ 10 %, skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 (
4
), li jista’ jvarja skont id-dħul mill-bejgħ globali rispettivi tagħhom. Fil-fatt, għalkemm, il-Kummissjoni setgħet b’mod validu tagħżel metodu ta’ kalkolu tal-ammont bażiku li huwa bbażat fuq il-valur tal-bejgħ magħmul matul sena sħiħa koperta mill-ksur sabiex tiġi kkaratterizzata l-importanza ekonomika tal-ksur kif ukoll il-piż relattiv ta’ kull impriża li pparteċipat fih, hija kellha l-obbligu li tosserva, f’dan il-kuntest, il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament. Min-naħa l-oħra, l-applikazzjoni tal-limitu ta’ 10 % sabiex jiġi ddeterminat l-ammont finali tal-multi la kienet, bħala prinċipju, dipendenti fuq din l-importanza ekonomika tal-ksur, u lanqas fuq il-piż relattiv ta’ kull impriża parteċipanti, la fuq il-gravità jew it-tul tal-imsemmi ksur imwettaq minnha, iżda kienet ta’ natura purament awtomatika li kienet marbuta esklużivament mad-dħul mill-bejgħ globali tagħha, b’tali mod li l-imsemmija applikazzjoni kienet ipso facto konformi mal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament.
Madankollu, il-Qorti Ġnerali ddeċidiet li l-analiżi tal-Kummissjoni li tgħid li r-riżultat tal-applikazzjoni tal-limitu ta’ 10 % fi stadju intermedju tal-kalkolu tal-multi li għandhom jiġu imposti jipproduċi ipso facto riżultati konformi mal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, hija żbaljata. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali osservat li, billi segwiet tali approċċ, li ma kienx jaqa taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni kienet qed tuża s-setgħa diskrezzjonali tagħha abbażi tal-paragrafu 37 tal-linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament Nru 1/2003 (
5
). Wara eżami tal-aġġustament tal-ammonti bażiċi mwettaq b’applikazzjoni ta’ dan l-approċċ fir-rigward tad-diversi gruppi ta’ impriżi destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata, il-Qorti Ġenerali qieset li wieħed minn dawn il-gruppi kien ibbenefika, mingħajr ġustifikazzjoni oġġettiva, minn trattament iktar favorevoli. Madankollu, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li r-rikorenti ma setgħux jinvokaw, favurihom, l-illegalità li tirriżulta minn tali inugwaljanza fit-trattament.
F’dak li jirrigwarda l-applikazzjoni parallela tal-Artikolu 101 TFUE u d-dritt nazzjonali tal-kompetizzjoni, f’dan il-każ fir-rigward tal-effetti tal-aġir tar-rikorrenti fit-territorju Spanjol, li kien is-suġġett tat-tielet motiv ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ ekwità, il-Qorti Ġenerali kkonstatat minn qabel li d-deċiżjoni kkontestata ma kinitx tirrigwarda dan it-territorju u li l-awtorità Spanjola tal-kompetizzjoni kienet issanzjonat aġiri li kienu seħħew f’perijodu differenti. Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, f’tali ċirkustanzi, sanzjoni kompleta u suffiċjentement dissważiva tal-aġir antikompetittiv tar-rikorrenti teżiġi preċiżament li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-effetti kollha tiegħu f’dawn id-diversi territorji, inkluż fiż-żmien, b’tali mod li l-Kummissjoni ma tistax tiġi kkritikata li ma naqqsitx, għal dawn l-istess raġunijiet, il-multa imposta fuq ir-rikorrenti fid-deċiżjonijiet inizjali u kkontestata.
(
1
)	Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2017) 4112 finali, tas-16 ta’ Ġunju 2017, li temenda d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2014) 9295 finali, tal-10 ta’ Diċembru 2014, dwar proċedura għall-applikazzjoni tal-Artikolu [101 TFUE] u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (AT.39780 – Envelops).
(
2
)	Sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-13 ta’ Diċembru 2016, Printeos et vs Il-Kummissjoni (T-95/15, EU:T:2016:722).
(
3
)	Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2014) 9295 finali, tal-10 ta’ Diċembru 2014, dwar proċedura għall-applikazzjoni tal-Artikolu [101 TFUE] u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (AT.39780 – Envelops).
(
4
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas-16 ta’ Diċembru 2002 fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli [101 u 102 TFUE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 81).
(
5
)	ĠU 2006, C 210, p. 2.