Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKATA ĠENERALI
ĆAPETA
ippreżentati fis‑26 ta’ Frar 2026 (1)
Kawża C‑120/25
Verband Wirtschaft im Wettbewerb, Verein für Lauterkeit in Handel und Industrie e.V.
vs
PAYBACK GmbH
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Bundesgerichtshof (il‑Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Enerġija – Ittikkettjar dwar l-effiċjenza enerġetika – Regolament (UE) 2017/1369 – Artikolu 2(13) – Kunċett ta’
‘negozjant’ – Punt (a) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 6 – Obbligu li jsir riferiment għall-klassi tal-effiċjenza enerġetika tal-prodott u għall-firxa tal-klassijiet ta’ effiċjenza disponibbli fuq it-tikketta f’reklami viżivi jew materjal promozzjonali tekniku – Operatur ta’ programm ta’ punti bonus – Bullettin online li jirreklama ċ-ċans li tintrebaħ televiżjoni bħala parti minn
tlugħ
ta’ premju bix-xorti – Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2019/2013 – Artikolu 4(d)”
I.      Introduzzjoni
1.        Il-proverbju “mhux kull ma jleqq huwa deheb” jenfasizza
l-fatt li d-dehriet
jistgħu
jkunu qarrieqa. Ħaġa li
superfiċjalment tidher attraenti jew ta’ valur tista’
fir-realtà ma tkunx tali.
2.        Dan japplika b’mod speċjali f’sitwazzjonijiet fejn persuna tingħata prodott mingħajr ħlas, pereżempju fil-kuntest ta’ tlugħ ta’ premju
bix-xorti, mingħajr ma tingħata informazzjoni dwar il-karatteristiċi ta’ dak il-prodott u, għaldaqstant, dwar l-impatt potenzjali tal-użu futur tiegħu.
3.        Fil-qosor, il-proċeduri preżenti jitolbu lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddetermina sa fejn l-individwi għandhom jiġu informati dwar il-karatteristiċi ta’ prodott sabiex ikunu jistgħu jieħdu deċiżjoni informata.
II.    Il-fatti fil-kawża prinċipali, id-domanda għal deċiżjoni preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
4.        PAYBACK, il-konvenuta fil-kawża prinċipali, hija l-operatur ta’ programm ta’ punti ta’ bonus li jinvolvi diversi msieħba kummerċjali. L-iskop ta’ din il-kumpannija huwa li tippromwovi l-lealtà tal-klijenti u li tattira klijenti ġodda billi toffri “punti PAYBACK” lill-utenti tal-programm ta’ punti bonus li jwettqu xirjiet mingħand wieħed mill-imsieħba kummerċjali tagħha. Ladarba l-utenti jiġbru ċertu numru ta’ punti, dawn jistgħu jagħżlu jew li jirċievu remunerazzjoni b’korrispettiv għal dawk il-punti jew li jużawhom biex iwettqu xirjiet mingħand kumpanniji msieħba fil-programm.
5.        Fl‑1 ta’ Frar 2022, PAYBACK irreklamat fil-bullettin online tagħha tlugħ ta’ premju bix-xorti bl-affermazzjoni “Täglich ein neuer Gewinn, z. B. 2 x Samsung QLED 4K TV Q80A, 75 Zoll” (“Premju ġdid li jista’ jintrebaħ kuljum, bħal 2 x Samsung QLED 4K TV Q80A, 75‑pulzier”), akkumpanjata b’ritratt tat‑televiżjoni msemmi kif ukoll b’lista fil-forma ta’ tabella tal‑premjijiet kollha li setgħu jintrebħu.
6.        Madankollu, PAYBACK ma inkludiet ebda informazzjoni, la fir‑ritratt tat‑televiżjoni u lanqas fil‑lista tal‑premjijiet possibbli, dwar il‑klassi tal‑effiċjenza enerġetika ta’ dak il‑prodott.
7.        F’ittra tas‑7 ta’ Frar 2022, il‑Verband Wirtschaft im Wettbewerb, Verein für Lauterkeit in Handel und Industrie – assoċjazzjoni ddedikata għall-promozzjoni tal‑interessi tal‑membri tagħha u li tiżgura kompetizzjoni ġusta fis‑suq permezz ta’ riċerka legali, sensibilizzazzjoni pubblika u infurzar tal-liġijiet kontra l‑kompetizzjoni inġusta, u r‑rikorrent fil‑kawża prinċipali (iktar ’il quddiem l‑“Assoċjazzjoni”) – bagħtu mingħajr suċċess avviż ta’ twissija li kienet tinforma lill-konvenuta fil-kawża prinċipali dwar in‑nuqqas ta’ din l‑informazzjoni fir‑reklamar tat‑televiżjoni.
8.        L‑Assoċjazzjoni sussegwentement ippreżentat azzjoni kontra l‑konvenut fil‑kawża prinċipali quddiem il‑Landgericht München I (il‑Qorti Reġjonali ta’ München I, il‑Ġermanja) billi talbet ordni li tipprojbixxi kwalunkwe reklamar tat‑televiżjoni mingħajr l‑informazzjoni rilevanti dwar il‑klassi tal‑effiċjenza enerġetika tagħha.
9.        L‑Assoċjazzjoni sostniet li PAYBACK, bħala negozjant tal‑prodott ir-reklamat skont it-tifsira tal-Artikolu 2(13) tar-Regolament (UE) 2017/1369 (2) naqset milli twettaq l‑obbligu tagħha li tagħmel riferiment għall‑klassi tal‑effiċjenza enerġetika tal‑prodott u għall‑firxa tal‑klassijiet tal‑effiċjenza enerġetika li jidhru fuq it-tikketta fir‑reklamar viżiv, konformement mal-punt (a) tal-ewwel paragrafu tal‑Artikolu 6 ta’ dak ir-regolament (3), moqri flimkien mal‑Artikolu 4(d) tar‑Regolament Delegat tal‑Kummissjoni (UE) 2019/2013 (4).
10.      Flimkien, dawk id‑dispożizzjonijiet jimponu fuq in-negozjanti obbligu li jipprovdu lill‑klijenti informazzjoni dwar il‑klassi tal‑effiċjenza enerġetika tal-unitajiet tal-wiri elettroniċi, inklużi t‑televiżjonijiet, (5) fir‑reklami viżivi jew f’materjal promozzjonali tekniku ta’ dawk il‑prodotti.
11.      Bis-saħħa ta’ dawk id‑dispożizzjonijiet, l-Assoċjazzjoni ssostni li PAYBACK, billi naqset milli tipprovdi l‑informazzjoni rilevanti dwar il‑klassi tal‑effiċjenza enerġetika tat‑televiżjoni rreklamata bħala parti mit‑tlugħ tal-premju tagħha bix-xorti, kisret l‑obbligu tagħha taħt ir‑Regolament 2017/1369, moqri flimkien mal-Artikolu 4(d) tar‑Regolament Delegat 2019/2013. Kien fuq il‑bażi ta’ din it-talba li r‑rikorrenti fil-kawża prinċipali talbet ordni ta’ waqfien kif ukoll ir‑rimbors tal‑ispejjeż relatati mal‑ħruġ tal‑avviż ta’ twissija.
12.      Kuntrarjament, PAYBACK sostniet li hija ma kinitx “negozjant” fis-sens tal‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369 (6), fir‑rigward tal‑prodotti rreklamati u, għaldaqstant, li ma kinitx suġġetta għar‑rekwiżiti stabbiliti fl-imsemmija dispożizzjonijiet.
13.      Permezz ta’ sentenza fil-kontumaċja mogħtija fil‑5 ta’ Settembru 2022, il‑Landgericht München I (il‑Qorti Reġjonali ta’ München I) iddeċidiet favur ir‑rikorrenti u ordnat lill‑konvenuta tastjeni milli tirreklama viżivament, u/jew milli tikkummissjona reklamar viżiv, ta’ mudell speċifiku ta’ unità tal-wiri elettronika mingħajr ma tispeċifika l‑klassi tal‑effiċjenza enerġetika u tal‑firxa korrispondenti tal‑klassijiet tal‑effiċjenza enerġetika li jidhru fuq it-tikketta.
14.      PAYBACK ressqet oġġezzjoni kontra dik id‑deċiżjoni, li l‑Landgericht München I (il‑Qorti Reġjonali ta’ München I), min-naħa tagħha, ċaħdet permezz tad‑deċiżjoni finali tagħha tat‑23 ta’ Jannar 2023.
15.      L‑istess kumpannija sussegwentement ippreżentat appell fuq il‑mertu quddiem l‑Oberlandesgericht München (il‑Qorti Reġjonali Superjuri ta’ München, il‑Ġermanja, iktar ’il quddiem il‑“qorti tal‑appell”).
16.      Permezz ta’ sentenza tat‑14 ta’ Marzu 2024, il‑qorti tal‑appell laqgħet l‑appell, annullat is‑sentenza mogħtija fil-kontumaċja u ċaħdet l‑azzjoni. Dik il‑qorti qieset li l‑azzjoni kienet ammissibbli iżda infondata, u għaldaqstant ċaħdet it‑talba tar‑rikorrenti għal ordni ta’ waqfien.
17.      Skont il‑qorti tal-appell, PAYBACK ma setgħetx titqies bħala “negozjant” fis‑sens tal‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369 u għaldaqstant ma kinitx suġġetta għar‑rekwiżiti dwar ittikkettjar tal‑effiċjenza enerġetika stabbiliti f’dak ir‑regolament. Dik il‑qorti qieset li sabiex klijenti jieħu deċiżjoni tranżazzjonali informata, huma ma jeħtiġux informazzjoni dwar l‑effiċjenza enerġetika ta’ prodotti relatati mal‑enerġija li jingħataw bħala parti minn tlugħ ta’ premju bix-xorti, peress li l‑klijenti ma jkunux qegħdin jagħżlu prodott iżda sempliċement ikunu qegħdin jiddeċiedu jekk jipparteċipawx fit‑tlugħ ta’ premju bix-xorti nnifsu, li fir-rigward tiegħu ma kien jeħtieġ ebda ħlas.
18.      Wara dik is‑sentenza, l‑Assoċjazzjoni ppreżentat appell fuq punt ta’ liġi quddiem il‑Bundesgerichtshof (il‑Qorti Federali tal‑Ġustizzja, il‑Ġermanja), li hija l‑qorti tar‑rinviju, biex tinkiseb ir‑reintegrazzjoni tas‑sentenza mogħtija fil-kontumaċja.
19.      PAYBACK issostni li l‑appell għandu jiġi miċħud.
20.      Il‑qorti tar‑rinviju għandha dubji dwar jekk il‑qorti tal‑appell kinitx korretta meta ċaħdet it‑talba tar‑rikorrenti għal ordni ta’ waqfien fuq il‑bażi li l‑konvenuta, fil-kawża prinċipali, bħala l‑organizzatriċi tat‑tlugħ ta’ premju bix-xorti inkwistjoni, ma kinitx, fir‑rigward tal‑prodotti offruti bħala premjijiet, “negozjant” għall‑finijiet tar‑rekwiżiti dwar l-ittikkettjar tal‑effiċjenza enerġetika stabbiliti fir‑Regolament 2017/1369, u għaldaqstant ma kinitx obbligata tipprovdi lil individwi informazzjoni dwar l‑effiċjenza enerġetika tal‑prodott inkwistjoni.
21.      Għalhekk, l-eżitu ta’ dak l‑appell quddiem il‑Bundesgerichtshof (il‑Qorti Federali tal‑Ġustizzja) jiddependi fuq l‑interpretazzjoni tal‑kunċett ta’ “negozjant”, u b’mod aktar preċiż, fuq jekk PAYBACK tistax titqies bħala negozjant għall‑finijiet tar‑rekwiżiti dwar l-ittikkettjar tal‑effiċjenza enerġetika stabbiliti fil‑punt (a) tal‑ewwel paragrafu tal‑Artikolu 6 tar‑Regolament 2017/1369 u l‑Artikolu 4(d) tar‑Regolament Delegat (UE) 2019/2013.
22.      Fid‑dawl ta’ dawn il‑kunsiderazzjonijiet, il‑Bundesgerichtshof (il‑Qorti Federali tal‑Ġustizzja) iddeċidiet li tissospendi l‑proċeduri quddiemha u li tagħmel lill‑Qorti tal‑Ġustizzja id-domanda preliminari li ġejja:
“Persuna li, fil-kuntest ta’ logħba kompetittiva online, toffri televiżjoni bħala l-premju, għandha titqies, f’dak li jirrigwarda dan it-televiżjoni, bħala “negozjant” fis-sens tal-punt 13 tal-Artikolu 2 tar-[Regolament 2017/1369] u għalhekk bħala li hija obbligata tissodisfa r-rekwiżiti li jirriżultaw mill-[punt (a) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 6] tar-[Regolament 2017/1369] meħud flimkien mal-Artikolu 4(d) tar-[Regolament Delegat 2019/2013]?”
23.      Osservazzjonijiet bil‑miktub tressqu quddiem il‑Qorti tal-Ġustizzja mill‑Assoċjazzjoni, PAYBACK u l‑Kummissjoni Ewropea.
24.      Il‑Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li kellha biżżejjed informazzjoni u ddeċidiet li tagħti deċiżjoni mingħajr smigħ, konformement mal‑Artikolu 76(2) tar‑Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
III. Analiżi
25.      Fl‑1992, l‑Unjoni Ewropea introduċiet rekwiżiti ta’ ttikkettjar tal‑enerġija għal numru ta’ apparati domestiċi bl‑għan li tgħin lill‑individwi jidentifikaw prodotti effiċjenti fl‑enerġija u biex tnaqqas l‑impatt ambjentali ta’ prodotti inqas effiċjenti fl-enerġija (7).
Dak iż-żmien, dawk ir‑rekwiżiti kienu għadhom ma japplikawx għat‑televiżjonijiet.
26.      Madankollu, il-kamp ta’ applikazzjoni tal‑qafas dwar l‑ittikkettjar tal‑enerġija, illum irregolat bir‑Regolament 2017/1369, evolva u twessa’ sabiex jinkludi firxa ferm usa’ ta’ prodotti (8).
27.      Abbażi ta’ evalwazzjoni tal‑ispejjeż u l‑benefiċċji tar‑rekwiżiti tal‑ittikkettjar tal‑enerġija, l‑għażla li tiġi introdotta skema ta’ ttikkettjar tal‑effiċjenza fl‑enerġija għal unità tal-wiri elettronika, inklużi televiżjonijiet, monitors u unità tal-wiri tas-sinjalar diġitali, ħarġet bħala l‑għażla preferuta, peress li din twassal għal iffrankar ogħla (9).
28.      Ir-Regolament 2017/1369 jiddikjara, fil-premessa 10 tiegħu, il-ħtieġa li tiġi stabbilita tikketta obbligatorja standardizzata għal kull prodott relatat mal-enerġija bħala mezz effettiv biex jiġu infurmati lill-konsumaturi dwar l-effiċjenza fl-enerġija ta’ dawn il-prodotti (10). Barra minn hekk, tispeċifika li għandha tiġi introdotta tikketta uniformi għal gruppi differenti ta’ prodotti (11).
29.      Kif imsemmi, il‑punt (a) tal‑ewwel paragrafu tal‑Artikolu 6 ta’ dak ir‑regolament jobbliga lill‑fornituri u lin-negozjanti biex juru l‑klassi tal‑effiċjenza enerġetika tal-prodott f’reklami viżivi jew f’materjal promozzjonali tekniku, skont l‑att delegat rilevanti.
30.      Konsegwentement, l‑Artikolu 16 tar‑Regolament 2017/1369 jagħti setgħa lill‑Kummissjoni biex tadotta leġiżlazzjoni delegata sabiex tissupplimenta dak ir‑regolament, bil‑għan li tiġi speċifikata l‑modalità kif il‑klassi tal‑enerġija enerġetika u l‑firxa tal‑klassijiet ta’ effiċjenza enerġetika disponibbli fuq it‑tikketta għandhom jiġu inklużi f’reklami viżivi u fil‑materjal promozzjonali tekniku għal gruppi differenti ta’ prodotti.
31.      Għalhekk, fir‑rigward tal‑ittikkettjar tal‑enerġija tal-unità tal-wiri elettronika, bħat‑televiżjonijiet, il‑Kummissjoni introduċiet ir‑Regolament Delegat 2019/2013, li jistabbilixxi t‑tikketta standardizzata tal‑enerġija għal dak il‑grupp ta’ prodotti.
32.      L‑Artikolu 4(d) ta’ dak ir‑regolament, kif osservat iktar ’il fuq, jispjega l‑obbligu li għandhom in‑negozjanti fir‑rigward tal‑ittikkettjar tal‑effiċjenza fl‑enerġija tal-unità tal-wiri elettronika, u jispeċifika li n-negozjanti għandhom jiżguraw li kwalunkwe reklamar viżiv ta’ mudell partikolari ta’ dan it‑tip ta’ prodott ikun fih informazzjoni dwar il‑klassi tal‑effiċjenza enerġetika kif ukoll dwar il‑firxa tal‑klassijiet ta’ effiċjenza enerġetika disponibbli fuq it‑tikketta.
33.      Huwa fil‑kuntest ta’ dan l‑obbligu li tqum il‑mistoqsija preżenti għal deċiżjoni preliminari.
34.      Permezz tal‑mistoqsija tagħha, il‑qorti tar‑rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il‑konvenuta fil‑kawża prinċipali, bħala l‑organizzatriċi ta’ tlugħ tal-premji bix-xorti online, għandhiex titqies bħala “negozjant” fis‑sens tal‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369 fir‑rigward tat‑televiżjoni offrut bħala premju, u għaldaqstant li tkun kisret l‑obbligu ta’ informazzjoni tagħha taħt l‑Artikolu 6 ta’ dak ir-regolament billi naqset milli tirreferi għall‑klassi tal‑effiċjenza enerġetika ta’ dik it‑televiżjoni u għall‑firxa tal‑klassijiet ta’ effiċjenza enerġetika disponibbli.
35.      Mill‑ġurisprudenza stabbilita tal‑Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l‑metodu standard għall‑interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad‑dritt tal‑Unjoni jikkonsisti f’analiżi testwali, teleoloġika u kuntestwali tal‑leġiżlazzjoni inkwistjoni (12).
36.      B’dan
premess, l-analiżi tiegħi tad-domanda msemmija ser tikkonsisti fi tliet partijiet.
37.      Ser nibda billi neżamina l‑formulazzjoni eżatta tal‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369 u d‑definizzjoni ta’ “negozjant” li tinsab fih, bil‑għan li jiġi ddeterminat jekk ir‑rekwiżiti tal‑ittikkettjar tal‑enerġija għandhomx japplikaw għal persuni li joffru prodotti bħala parti minn tlugħ ta’ premju bix‑xorti. Sussegwentement, ser nikkunsidra l‑għanijiet ta’ politika usa’ li qegħdin jiġu segwiti permezz tar‑rekwiżiti tal‑ittikkettjar tal‑enerġija, sabiex jinftiehem aħjar l‑iskop maħsub tal‑kunċett ta’ “negozjant”. Fl‑aħħar lok, ser nieħu inkunsiderazzjoni d‑definizzjoni ta’ “negozjant” fil‑kuntest sħiħ tar‑Regolament 2017/1369, u nevalwa kif din tirrelata mad‑dispożizzjonijiet l‑oħra tiegħu.
A.      Interpretazzjoni letterali tal‑kunċett ta’ “negozjant”
1.      Rimarki ġenerali dwar id-definizzjoni
38.      F’dan l-istadju, għandu jiġi osservat li jidher li hemm diverġenza fil‑formulazzjoni tal‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369 bejn numru ta’ verżjonijiet lingwistiċi differenti, b’mod partikolari, bejn, minn naħa, il‑verżjoni bil‑Ġermaniż – li hija l‑lingwa tal‑proċedura fil‑kawża prinċipali – u, min‑naħa l‑oħra, verżjonijiet lingwistiċi oħra.
39.      Skont il‑verżjoni bil‑Ġermaniż tal‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369, “negozjant” (“Händler”) huwa persuna li, fil‑kors ta’ attività kummerċjali (“im Rahmen einer Geschäftstätigkeit”), sew jekk bi ħlas u sew jekk mingħajr ħlas (“entgeltlich oder unentgeltlich”), joffri (“anbietet”) jew juri (“ausstellt”) prodott għall‑bejgħ, għall‑kiri jew għax-xiri bin-nifs (“zum Kauf, zur Miete oder zum Ratenkauf”) (13).
40.      Għaldaqstant, abbażi tal‑formulazzjoni tal‑verżjoni bil‑Ġermaniż, jidher li l‑attività li wieħed iqiegħed għall-wiri prodott tkun marbuta mal‑għan tal‑bejgħ, tal‑kiri jew tax-xiri bin-nifs. Fehim bħal dan tal‑kunċett ta’ “negozjant” jidher li jeskludi mill‑kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id‑definizzjoni lil dawk il‑persuni li juru prodotti għal raġunijiet oħra għajr għal remunerazzjoni diretta.
41.      Għall‑kuntrarju, verżjonijiet lingwistiċi oħra, pereżempju dawk bil‑Kroat (14), bil-Franċiż (15),
bl-Irlandiż (16), bit-Taljan (17) u bis-Sloven (18) huma fformulati b’mod paragunabbli għal dak tal‑verżjoni bl‑Ingliż (19), u jiddefinixxu lil “negozjant” bħala persuna li toffri prodott għall‑bejgħ, għall‑kiri jew għax‑xiri bin‑nifs jew li turi prodott fil‑kors ta’ attività kummerċjali,
sew jekk bi ħlas u sew jekk le.
42.      Il‑verżjoni bil‑Ġermaniż tal‑Artikolu 2(13), minn naħa, tista’ tinftiehem fis-sens li teħtieġ li, sabiex persuna tiġi kklassifikata bħala negozjant, hija trid (i) turi prodotti fil‑kors ta’ attività kummerċjali u (ii) tagħmel dan għal skopijiet ta’ bejgħ, ta’ kiri jew ta’ xiri bin‑nifs – biż‑żewġ kundizzjonijiet ikunu kumulattivi. Min‑naħa l‑oħra, mill-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra msemmija iktar ’il fuq jirriżulta li l‑attività li wieħed iqiegħed għall-wiri prodott fil‑kors ta’ attività kummerċjali biss tidher li hija biżżejjed sabiex persuna tiġi kklassifikata bħala negozjant.
43.      Skont l-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1, kif emendat bir-Regolament Nru 517/2013 (20),
il-lingwi uffiċjali kollha tal-Unjoni Ewropea elenkati f’dik id-dispożizzjoni huma l-lingwi awtentiċi tal-atti li fihom ġew redatti, u għalhekk il-verżjonijiet lingwistiċi ta’ att tal-Unjoni għandhom, bħala prinċipju, jitqiesu li huma tal-istess valur.
44.      Għaldaqstant, konformement mal-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta teżisti diverġenza bejn il-verżjonijiet lingwistiċi differenti ta’ dispożizzjoni partikolari, id-dispożizzjoni inkwistjoni għandha tiġi interpretata b’riferiment għall-għan u għall-istruttura ġenerali tar-regoli li tagħha tifforma parti (21).
45.      Għaldaqstant, huwa neċessarju li jiġu eżaminati l‑għanijiet ġenerali wara r‑Regolament 2017/1369 sabiex jiġi stabbilit jekk l‑attività li wieħed iqiegħed għall-wiri prodotti msemmija fl‑Artikolu 2 (13) għandhiex tiġi interpretata fis-sens li hija marbuta mal‑għan tal‑bejgħ, tal‑kiri jew tax‑xiri bin‑nifs – b’mod li huwa eskluż reklamar bħal dak inkwistjoni fil‑kawża preżenti – jew jekk l‑attività li wieħed iqiegħed għall-wiri prodotti għandhiex tinftiehem fis-sens li hija indipendenti minn dak l‑għan – b’mod li d‑definizzjoni ta’ “negozjant” tkun tista’ tiġi interpretata fis-sens li tinkludi reklamar bħal dak inkwistjoni fil‑kawża preżenti.
46.      Madankollu, qabel ma jiġu analizzati l‑għanijiet ta’ dak ir‑regolament, ser nirrifletti fil-qosor dwar xi wħud mill‑argumenti mqajma mill‑Kummissjoni, mill‑konvenuta fil‑kawża prinċipali u mill‑Assoċjazzjoni fir‑rigward tal‑formulazzjoni tal‑Artikolu 2(13) ta’ dak ir‑regolament.
2.      Rimarki speċifiċi dwar ir-rekwiżit ta’ ħlas
47.      Huwa fuq il-bażi tal-verżjoni bil-Ġermaniż tal-Artikolu 2(13) tar-Regolament 2017/1369 li kemm PAYBACK kif ukoll il-Kummissjoni jargumentaw li organizzatur ta’ tlugħ ta’ premju bix-xorti ma jistax jitqies bħala negozjant fis-sens ta’ dak ir-regolament.
48.      Huma jsostnu, fost l-oħrajn, li peress li PAYBACK ma tkunx involuta fil‑bejgħ, fil‑kiri jew fix‑xiri bin‑nifs tal‑prodott inkwistjoni, billi lanqas ma tindika l‑prezz tal‑prodotti differenti u lanqas ma tħeġġeġ lill‑klijent jixtrihom, hija ma taqax fid‑definizzjoni ta’ “negozjant” li tinsab fl‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369, anki jekk il‑konvenuta fil-kawża prinċipali qiegħdet għall-wiri l‑prodott fil‑kuntest ta’ attività kummerċjali.
49.      Għalkemm dik l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ negozjant, fl-ewwel daqqa t’għajn, tidher li hija allinjata mal-verżjoni bil-Ġermaniż tad-definizzjoni, interpretazzjoni bħal din essenzjalment ikollha l-effett li l-kliem “sew jekk bi ħlas u sew jekk le”, li jinsab fil-verżjonijiet lingwistiċi kollha, ma jkollu ebda tifsira.
50.      Fid-dawl ta’ din il-kunsiderazzjoni, l-Assoċjazzjoni ssostni li l-kunċett ta’ “negozjant” ma huwiex limitat għal impriżi li joffru prodotti għall-bejgħ, iżda jinkludi wkoll dawk li jipprovdu prodotti mingħajr ħlas, pereżempju billi joffru premji bħala parti minn tlugħ bix-xorti. F’dak il-każ, il-konvenuta fil-kawża prinċipali tkun tikkostitwixxi negozjant fis-sens tar-Regolament 2017/1369.
51.      Effettivament, il-kwalifika addizzjonali “sew jekk bi ħlas u sew jekk le” tissuġġerixxi li n-nuqqas ta’ remunerazzjoni huwa irrilevanti u li prodotti ma għandhomx għalfejn jitqiegħdu għall-wiri biss fil-kuntest ta’ bejgħ, kiri jew xiri bin-nifs. Dan isaħħaħ ulterjorment interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “negozjant” li tinkludi persuni li jqiegħdu għall-wiri prodotti fil-kors ta’ attività kummerċjali irrispettivament minn korrispettiv finanzjarju, kif jidher mill-verżjoni bl-Ingliż u minn verżjonijiet lingwistiċi oħra.
52.      Interpretazzjoni bħal din tissaħħaħ iktar bid-definizzjoni ta’ “klijent” li tinsab fir‑Regolament 2017/1369. L‑Artikolu 2(16) tiegħu jiddefinixxi “klijent” bħala kwalunkwe “persuna fiżika jew ġuridika li tixtri, tikri jew tirċievi prodott għall-użu personali tagħha kemm jekk tkun qiegħda taġixxi b’finijiet marbutin mas-sengħa, in-negozju, l-artiġjanat jew il-professjoni tagħha kif ukoll jekk le”(22).
53.      L‑użu tal‑kelma “tirċievi” f’dik id‑definizzjoni jippreżumi li persuni li jirċievu prodotti mhux b’korrispettiv ta’ ħlas, kemm jekk bħala rigal kif ukoll bħala premju rebbieħ fi tlugħ ta’ premju bix‑xorti, jistgħu wkoll jaqgħu fid‑definizzjoni ta’ “klijent”.
54.      Fid-dawl ta’ dak li ntqal hawn fuq, il-formulazzjoni espliċita ta’ dawk id-dispożizzjonijiet tiggwidani lejn konklużjoni inizjali li organizzatur ta’ tlugħ ta’ premju bix-xorti, bħal fil-każ tal-konvenuta fil-kawża prinċipali, li jqiegħed għall-wiri prodott fil-kors ta’ attività kummerċjali, sew jekk bi ħlas u sew jekk le, għandu jitqies bħala “negozjant” fis-sens tal-Artikolu 2(13) tar-Regolament 2017/1369 u, għaldaqstant, huwa suġġett għar-rekwiżiti tal‑ittikkettjar tal‑enerġija stabbiliti f’dak ir‑regolament, moqri flimkien mar‑Regolament Delegat 2019/2013.
55.      Fid-dawl ta’ dan kollu, u skont il-ġurisprudenza msemmija tal-Qorti tal-Ġustizzja, jeħtieġ li tiġi interpretata dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni sabiex jitqiesu ulterjorment l-għanijiet imfittxija mir-regoli li tagħhom tifforma parti u l-kuntest li fih tidher.
B.      Għanijiet tar‑Regolament 2017/1369
56.      Jekk, testwalment, ikun hemm lok għal iktar minn interpretazzjoni waħda tal‑kamp ta’ applikazzjoni tal-obbligi dwar l-ittikkettjar tal-enerġija, huwa importanti li wieħed jifhem għalfejn il‑leġiżlatur tal‑Unjoni introduċa dawk l‑obbligi fl-ewwel lok, sabiex jiġi stabbilit jekk il‑konvenuta fil‑kawża prinċipali kinitx effettivament obbligata tqiegħed tali tikketti għall-wiri.
57.      Mill‑premessi 2 u 10 tar‑Regolament 2017/1369 jirriżulta li l‑għanijiet essenzjali ta’ dak ir‑regolament huma, l-ewwel, li jippermettu lill‑klijenti jagħmlu għażliet informati fir‑rigward tal‑konsum tal‑enerġija ta’ prodotti relatati mal‑enerġija (23) u, it-tieni, li jippromwovu l‑innovazzjoni billi jħeġġu lill‑manifatturi jipproduċu prodotti iktar effiċjenti fl‑użu tal‑enerġija.
58.      Iż‑żewġ għanijiet imsemmija jaqgħu taħt it-tielet għan, jiġifieri l‑qafas usa’ tal‑objettivi tal‑politika tal-Unjoni fil‑qasam tal‑ambjent u t‑tibdil fil‑klima, u jifformaw parti kruċjali mill‑Qafas tal‑Politika dwar il‑Klima u l‑Enerġija sal‑2030 tal‑Unjoni. It‑titjib tal‑effiċjenza ta’ prodotti relatati mal‑enerġija permezz ta’ għażliet informati tal‑klijenti u l‑iżvilupp ta’ prodotti iktar effiċjenti fl‑użu tal‑enerġija għandu l‑għan li jkollu impatt pożittiv fuq il‑prestazzjoni ambjentali tal‑prodotti relatati mal‑enerġija (24).
59.      Għall-finijiet tal-kawża inkwistjoni, ser niddiskuti issa kull wieħed minn dawn it-tliet għanijiet fir-rigward tal-mistoqsija mqajma mill-qorti tar-rinviju.
1.      Għażla informata min-naħa tal-klijent
60.      Kif indikajt iktar ’il fuq, ir-Regolament 2017/1369 għandu l-għan li jiżgura li l-klijenti jingħataw informazzjoni preċiża, rilevanti u paragunabbli dwar il-konsum speċifiku tal-enerġija tal-prodotti relatati mal-enerġija, sabiex tiġi ffaċilitata l-għażla min-naħa tal-klijent favur prodotti li jikkonsmaw inqas enerġija waqt l-użu tagħhom, billi jkunu jistgħu
“jbassru l-impatt dirett tal-għażliet tagħhom fuq il-kontijiet tagħhom tal-enerġija” (25).
61.      Ir‑riċerka turi li anki meta jkun hemm żieda fil-prezz tax-xiri ta’ prodotti li huma iktar effiċjenti fl‑użu tal‑enerġija, ix-xiri ta’ tali prodotti xorta waħda jirriżulta f’benefiċċji ekonomiċi għall-klijenti (26). Il-leġiżlatur tal‑Unjoni, għalhekk, antiċipa r-rieda
tal‑klijenti li jagħmlu sagrifiċċji ekonomiċi fuq terminu qasir billi jagħżlu prodotti li jistgħu jkunu ogħla fil-mument tax-xiri, iżda li tul iċ-ċiklu tal‑ħajja tal-prodott
din l-għażla tissarraf f’ekonomiji
sinjifikattivi ta’ enerġija u spejjeż (27).
62.      Biex dan il-punt jiġi żviluppat ulterjorment, jista’ jkun utli li jittieħed inkunsiderazzjoni studju tal‑2014 dwar l‑impatt tat‑tikketta tal‑enerġija, li wera li l‑klijenti huma lesti jagħmlu sagrifiċċji ekonomiċi fuq terminu qasir billi jagħżlu prodotti li jistgħu jkunu ogħla fil‑mument tax‑xiri iżda li tul iċ‑ċiklu tal‑ħajja tal-prodott jissarrfu f’ekonomiji sinjifikattivi ta’ enerġija u spejjeż. Dak l‑istudju, li ġie ċċitat mill‑Kummissjoni fil‑Memorandum ta’ spjegazzjoni għar‑Regolament Delegat 2019/2013, żvela li l‑maġġoranza tar‑rispondenti ħadu inkunsiderazzjoni t‑tikketti tal‑enerġija meta kienu qegħdin jagħmlu l‑għażliet tagħhom fl‑esperiment u kienu lesti jħallsu iktar għal prodott li kien iktar effiċjenti fl‑użu tal‑enerġija (28).
63.      Bl-istess mod, f’valutazzjoni tal‑impatt tal‑Kummissjoni dwar it‑tikketti tal‑enerġija għall-apparati domestiċi, il‑maġġoranza tar‑rispondenti indikaw li l‑informazzjoni dwar l‑effiċjenza fl‑użu tal‑enerġija permezz tat‑tikketti tal‑enerġija kienet “importanti ħafna jew estremament importanti” bħala għajnuna fit-teħid ta’ deċiżjoni tagħhom (29).
64.      It-tagħrif imsemmi hawn fuq jiżvela li l‑klijenti mhux biss jistennew informazzjoni affidabbli dwar il‑prestazzjoni enerġetika ta’ prodott, iżda wkoll jagħtu valur kunsiderevoli lil dik l‑informazzjoni meta jiddeċiedu jekk jixtrux jew jużawx prodott. Bl-istess mod, dan jimplika li l‑klijenti jistgħu jiġu dissważi milli jaċċettaw prodotti relatati mal‑enerġija li huma inqas effiċjenti u li x’aktarx iwasslu għal spejjeż operattivi ogħla.
65.      B’dan f’moħħna, l‑effiċjenza fl‑użu tal‑enerġija ta’ prodott relatat mal‑enerġija tikkostitwixxi fattur materjali li jinforma l‑għażla ta’ individwu li jipparteċipa fi tlugħ ta’ premju bix-xorti li joffri dak il‑prodott, peress li l‑ineffiċjenza enerġetika tal-imsemmi prodott tista’ tiskoraġixxi lill‑klijent milli jipparteċipa.
66.      Madankollu, l-“għażla infurmata min-naħa tal‑klijent” għandha tinftiehem fis-sens li tirrelata esklużivament max‑xiri ta’ oġġetti, jew tinkludi wkoll id‑deċiżjoni tal‑klijent li jipparteċipa fi tlugħ ta’ premju bix‑xorti?
67.      Filwaqt li jsostnu li l‑ittikkettjar tal‑enerġija huwa intiż li jiffaċilita paraguni informati bejn prodotti kompetituri, PAYBACK u l‑Kummissjoni jargumentaw li organizzatur ta’ tlugħ ta’ premju bix‑xorti ma jistax jitqies bħala “negozjant”, peress li l‑parteċipanti ma jingħatawx għażla bejn mudelli differenti tal‑istess prodott, iżda jiġu sempliċement offruti l‑opportunità li jipparteċipaw fit‑tlugħ għall‑premjijiet speċifiċi offerti.
68.      Filwaqt li jista’ jkun hemm ċertu mertu f’dan l-argument, din l-interpretazzjoni restrittiva ta’ dak l‑għan tidher li timmina l‑għanijiet usa’ ta’ protezzjoni ambjentali tar-rekwiżiti tal‑ittikkettjar tal‑enerġija.
69.      Kif osservajt, ir‑rekwiżiti dwar l‑ittikkettjar tal‑enerġija huma mfassla sabiex jippermettu lill‑klijenti jbassru l‑impatt ambjentali u ekonomiku tal‑għażliet tagħhom fir‑rigward tal‑użu potenzjali fil‑futur ta’ prodott relatat mal‑enerġija.
70.      Għalkemm it-terminu “għażla” ma jiġix iddefinit fir‑Regolament 2017/1369, l‑għan ġenerali ta’ dak ir‑regolament – jiġifieri li jsaħħaħ l‑għanijiet usa’ tal‑Unjoni li jintlaħaq livell għoli ta’ protezzjoni tal‑konsumatur u tal‑ambjent kif previst fl‑Artikolu 169(1) u fl-Artikolu 191(2) TFUE – jiġġustifika interpretazzjoni wiesgħa ta’ dak it‑terminu sabiex tiġi ggarantita l‑effikaċja sħiħa tar‑rekwiżiti dwar l‑ittikkettjar tal‑enerġija.
71.      B’dan f’moħħna, l‑għan tar‑Regolament 2017/1369 li jippermetti lill‑klijenti jagħmlu “għażliet infurmati” ma għandux jinftiehem fis-sens li huwa limitat biss għal sitwazzjonijiet ta’ xiri, iżda, kif issostni l‑Assoċjazzjoni, dan għandu japplika wkoll għal kull sitwazzjoni fejn jiġu offruti prodotti relatati mal‑enerġija, kemm jekk b’korrispettiv għal remunerazzjoni u kemm jekk bħala premju fi tlugħ ta’ premju bix‑xorti.
72.      Fid-dawl tal-punti preċedenti, fil-fehma tiegħi, l‑għan li l‑klijenti jitħallew jagħmlu għażliet ta’ enerġija konxji u li jkunu
ekonomikament effiċjenti fir‑rigward ta’ prodotti relatati mal‑enerġija, bil-għan li jinkrementaw l‑iffrankar ta’ enerġija u jnaqqsu l-kontijiet tal‑enerġija, ma huwiex limitat għal deċiżjonijiet li jinvolvu ħlas, iżda jkopri kull għażla tal‑klijent li fiha l‑informazzjoni dwar l‑effiċjenza fl‑użu tal‑enerġija tista’ tittieħed inkunsiderazzjoni, irrispettivament mill-kuntest li fih il‑prodott jiġi offrut jew mixtri.
2.      Inkoraġġiment tal‑innovazzjoni
73.      Minbarra l‑benefiċċji ambjentali u l‑vantaġġi ekonomiċi għall‑klijenti, ir‑rekwiżiti dwar l‑ittikkettjar tal‑enerġija fil‑livell tal‑Unjoni jippromwovu u jmexxu l‑innovazzjoni u l‑investiment fi prodotti iktar effiċjenti fl‑użu tal‑enerġija (30).
74.      Billi r-rekwiżiti ta’ ttikkettjar tal-enerġija jinformaw lill-klijenti dwar il-benefiċċji ekonomiċi potenzjali meta jagħżlu prodotti iktar effiċjenti fl-użu tal-enerġija u għalhekk jiddisswadihom milli jagħżlu prodotti inqas effiċjenti, dawn jinkoraġġixxu lill-manifatturi biex jiżviluppaw u jipproduċu l-iktar prodotti effiċjenti fl-użu tal-enerġija biex jiksbu vantaġġ kompetittiv (31).
75.      Għaldaqstant, iktar ma jkunu ambizzjużi r-rekwiżiti dwar l‑ittikkettjar tal‑enerġija għall‑prodotti relatati mal‑enerġija, iktar ma l-impriżi jingħataw l‑opportunità li jiddistingwu lilhom innifshom u l‑prodotti tagħhom b’mod pożittiv minn dawk tal‑kompetituri tagħhom u b’hekk jistimulaw l‑innovazzjoni (32).
76.      Konsegwentement, ir‑rekwiżiti dwar l‑ittikkettjar tal‑enerġija għandhom l‑għan li jippremjaw il‑prodotti bl‑aqwa prestazzjoni permezz ta’ kategorizzazzjoni mandatorja, billi joffru vantaġġ ta’ min jidħol l‑ewwel lil impriżi li joffru prodotti iktar effiċjenti fl‑użu tal‑enerġija (33).
77.      Barra minn hekk, il‑premessa 34 tar‑Regolament 2017/1369 tawtorizza lill‑Istati Membri joħolqu inċentivi għall‑produzzjoni u għall‑użu tal-imsemmija prodotti. L‑Istati Membri huma liberi jiddeċiedu dwar in‑natura ta’ tali inċentivi.
78.      Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, l-esklużjoni minn fuq l-obbligi dwar l‑ittikkettjar tal‑enerġija stabbiliti fir‑Regolament 2017/1369 ta’ kwalunkwe persuna li turi prodott relatat mal‑enerġija għal raġunijiet oħra minbarra remunerazzjoni diretta – iżda li xorta tagħmel dan fil-kors ta’ attività kummerċjali – fil-fehma tiegħi, timmina l‑għan ta’ inċentiv tal‑innovazzjoni. Konsegwentement, tali esklużjoni ddgħajjef il‑mekkaniżmu li jippremja l‑iktar prodotti effiċjenti fl‑użu tal‑enerġija, lill‑manifatturi li jipproduċuhom u lin‑negozjanti li jqegħduhom fis‑suq.
3.      Promozzjoni tal‑protezzjoni tal‑klima u tal‑ambjent
79.      L‑ittikkettjar tal‑effiċjenza enerġetika mhux biss isaħħaħ il‑protezzjoni tal‑konsumatur u jinkoraġġixxi lill‑industriji jiżviluppaw u jipproduċu prodotti iktar effiċjenti fl‑użu tal‑enerġija, iżda jikkontribwixxi wkoll b’mod sinjifikattiv biex jintlaħqu l‑miri tal‑Unjoni għall‑effiċjenza enerġetika għall‑2020 u l‑2030, kif ukoll il-miri tagħha għall‑ambjent u t‑tibdil fil‑klima (34).
80.      Billi jinkoraġġixxi l-użu u l-produzzjoni ta’ prodotti li huma iktar effiċjenti fl‑enerġija, ir-Regolament 2017/1369 għandu l-għan li jkompli jisfrutta l-potenzjal tal-effiċjenza enerġetika sabiex tiġi mmoderata d-domanda għall-enerġija u, konsegwentement, titnaqqas ukoll id-dipendenza tal-Unjoni fuq l-enerġija b’mod ġenerali (35).
81.      Ir-rekwiżiti dwar l-ittikkettjar tal-enerġija stabbiliti fir-Regolament 2017/1369 huma għalhekk intiżi sabiex jiffaċilitaw il-kisba tal-għanijiet ambizzjużi tal-politika ambjentali li jikkonċernaw it-tnaqqis, min-naħa tal-Unjoni, fil-konsum tal-enerġija u tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra (36).
82.      Ir-rekwiżiti dwar l-ittikkettjar tal-enerġija huma ġġustifikati mir‑realtà sempliċi li prodotti relatati mal‑enerġija jistgħu jkollhom impatt negattiv fuq l‑ambjent skont kif jiġu mmanifatturati, użati u mormija (37).
83.      Konsegwentement, is-suċċess jew in-nuqqas ta’ suċċess fil‑kisba tal‑għanijiet usa’ ta’ protezzjoni ambjentali mfittxija mir‑Regolament 2017/1369, b’mod partikolari t-titjib tal‑effiċjenza tal‑prodotti relatati mal‑enerġija permezz ta’ għażla informata tal-klijent, huwa intrinsikament dipendenti mill‑effikaċja ta’ dak ir‑regolament fit‑tnaqqis tal‑użu ta’ prodotti li huma inqas effiċjenti fl‑użu tal-enerġija min‑naħa tal‑konsumaturi. Dan, min‑naħa tiegħu, iħajjar lill-impriżi jagħtu prijorità lill‑manifattura ta’ prodotti li huma iktar effiċjenti fl‑użu tal-enerġija, u b’hekk jitnaqqas l‑użu u d‑disponibbiltà fis‑suq ta’ prodotti inqas effiċjenti fl‑użu tal-enerġija filwaqt li jitrażżan l‑impatt ambjentali ta’ dawk il‑prodotti.
84.      Għal dan il‑għan, “għażla infurmata min-naħa tal‑klijent” għandha tinftiehem fis-sens li tirreferi għall‑abbiltà tal‑klijent li jevalwa kemm l‑implikazzjonijiet ambjentali kif ukoll dawk ekonomiċi tal‑użu futur tiegħu ta’ prodott relatat mal‑enerġija u li jaġixxi fuq dak l‑għarfien f’kull sitwazzjoni fejn prodotti relatati mal‑enerġija jiġu offruti lilu, sew jekk bi ħlas u sew jekk le, inkluża s‑sitwazzjoni fejn il‑prodott jiġi offrut bħala premju fi tlugħ bix‑xorti.
85.      Għaldaqstant, fl‑opinjoni tiegħi, li tingħata interpretazzjoni ristretta għall‑kelma ‘negozjant’ fis‑sens tal‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369 – billi l-kamp ta’ applikazzjoni tal‑obbligu tal‑ittikkettjar tal‑enerġija tiġi limitata għal persuni li juru prodott biss b’korrispettiv ta’ ħlas – timmina l‑effettività ta’ dak ir‑regolament fil‑kisba tal‑għanijiet usa’ tiegħu ta’ protezzjoni ambjentali. Interpretazzjoni daqshekk ristretta sservi sabiex iċċaħħad lill‑konsumaturi mill‑possibbiltà li jieħdu deċiżjonijiet, favur l‑ambjent u konxji mill‑użu tal‑enerġija, informati fir‑rigward ta’ prodotti relatati mal‑enerġija li jiġu offruti għal raġunijiet oħra minbarra għal remunerazzjoni diretta, sew jekk bla ħlas u sew jekk bħala premju fi tlugħ bix‑xorti (bħal fil‑każ preżenti).
86.      Fid-dawl ta’ dak kollu diskuss hawn fuq, l-analiżi tiegħi dwar l-għan ġenerali tar-rekwiżiti dwar l-ittikkettjar tal‑enerġija twassalni għall-konklużjoni li d-definizzjoni ta’ “negozjant”, fis-sens tal‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369, għandha tiġi interpretata fis-sens li tinkludi persuni li jirreklamaw prodotti relatati mal‑enerġija fil-kors ta’ attività kummerċjali għal raġunijiet oħra minbarra l-ħlas dirett, bħal fil-kuntest ta’ tlugħ ta’ premju fi tlugħ bix-xorti.
87.      Konsegwentement, l-analiżi tiegħi hawn taħt dwar l-iskema ġenerali tal-qafas tal-ittikkettjar tal-enerġija għandha sservi sabiex tiġi evalwata l‑legittimità ta’ din l-interpretazzjoni.
C.      Skema ġenerali
88.      Minkejja l‑konklużjoni preċedenti, għad hemm numru ta’ komponenti tal‑obbligu tal‑ittikkettjar tal-enerġija li jistħoqqilhom analiżi aktar fil‑fond u li ser
ikomplu jdawluna dwar l‑intenzjonijiet veri tal‑leġiżlatur tal‑Unjoni.
89.      Biex infakkar, PAYBACK għandha
titqies bħala “negozjant” fis‑sens tal‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369 jekk jista’ jingħad li weriet it‑televiżjoni inkwistjoni lill‑klijent fil‑kors ta’ attività kummerċjali, sew jekk bi ħlas u sew jekk mingħajr ħlas.
1.      Il-kunċett ta’ “klijent”
90.      Kif intqal qabel, mill-premessa 10 tar‑Regolament 2017/1369 jirriżulta li l‑għan ewlieni tal‑ittikkettjar tal‑enerġija huwa li jipprovdi lill‑klijenti b’informazzjoni preċiża, rilevanti u paragunabbli dwar il‑konsum speċifiku tal‑enerġija tal-prodotti relatati mal‑enerġija, bil-konsegwenza li jiffaċilita l‑għażla min-naħa tal‑klijent favur prodotti li jikkonsmaw inqas enerġija.
91.      Filwaqt li l‑kunċett ta’ “klijent” jista’, b’mod ġenerali, jinftiehem fis-sens li jimplika relazzjoni tranżazzjonali ma’ negozjant, li mingħandu l‑klijent jixtri prodott, klijent għall-iskopijiet tar-Regolament 2017/1369 huwa speċifikament iddefinit mill-Artikolu 2(16) tiegħu bħala persuna li tixtri, tikri jew tirċievi prodott.
92.      L‑użu tal‑kelma “tirċievi” f’dik id‑definizzjoni jissuġġerixxi li l‑leġiżlatur tal‑Unjoni ma kellux l‑intenzjoni li jillimita l‑kunċett ta’ “klijent” biex jinkludi biss lil dawk l‑individwi li jirċievu prodott bi ħlas (jiġifieri x‑xiri ta’ dak il‑prodott), iżda li xtaq jinkludi f’dik id‑definizzjoni wkoll lil individwi li jirċievu prodotti mingħand negozjanti mingħajr ħlas.
93.      Din l‑intenzjoni leġiżlattiva li tinsab wara dik il‑formulazzjoni speċifika hija enfasizzata ulterjorment meta mqabbla mal‑lingwaġġ użat mil‑leġiżlatur tal‑Unjoni fid‑Direttiva 2010/30, li ġiet issostitwita bir‑Regolament 2017/1369.
94.      Mill‑premessa 14 tad‑Direttiva 2010/30 irriżulta li r‑rekwiżiti dwar l‑ittikkettjar tal‑enerġija stabbiliti hemmhekk kienu maħsuba biex jistimolaw lill‑klijenti “biex jixtru prodotti aktar effiċjenti [fl‑enerġija]” (38).
95.      Barra minn hekk, l‑Artikolu 10 ta’ dik id‑direttiva, li kien jirregola l‑adozzjoni ta’ atti delegati, kien jipprovdi li l‑informazzjoni pprovduta fuq it‑tikketti tal‑enerġija għal prodotti speċifiċi għandha “[tippermetti] lill‑utenti aħħarin biex jaslu għal deċiżjoni aħjar dwar ix-xiri” (39).
96.      Ir‑riferiment espliċitu għal “deċiżjoni aħjar [...] ix-xiri” f’dik id‑direttiva kienet tillimita l‑kamp ta’ applikazzjoni tal‑obbligi tal‑ittikkettjar tal‑enerġija għal sitwazzjonijiet purament tranżazzjonali li jinvolvu remunerazzjoni.
97.      Għall-kuntrarju, skont il‑liġi attwali u skont l‑Artikolu 2(16) tar‑Regolament 2017/1369, it‑terminu “klijent” jirreferi għal persuna fiżika jew ġuridika li tixtri, tikri jew tirċievi prodott.
98.      Bl-istess mod, fir-rigward tal-atti delegati, l‑Artikolu 16(3)(b) ta’ dak ir‑regolament jirreferi wkoll għal “klijenti”, mingħajr ma jsemmi “xiri” b’mod espliċitu.
99.      Din id-differenza ċara fil-lingwaġġ użat fir‑Regolament 2017/1369 meta mqabbel mal-predeċessur tiegħu fil-liġi, fl-opinjoni tiegħi, hija indikattiva ta’ xewqa inekwivoka li jiġi estiż il-kamp ta’ applikazzjoni tar-rekwiżiti dwar l-ittikkettjar tal-enerġija sabiex jiġu inklużi individwi li jiġu offruti prodotti relatati mal-enerġija mingħajr korrispettiv ta’ ħlas.
100. Meta wieħed iqis li l‑kuntratti ewlenin b’titolu oneruż, jiġifieri l‑bejgħ u l‑kiri, huma diġà stipulati fir-Regolament 2017/1369, u fl-assenza ta’ kwalunkwe limitazzjoni espliċita oħra, inqis li l‑użu tal‑kelma “tirċievi”
fl-Artikolu 2(16) tiegħu hija konformi mal‑fehma li d‑definizzjoni ta’ “klijent” tinkludi individwi li jirċievu prodott mingħajr ħlas.
2.      Il-kunċett ta’ “attività kummerċjali”
101. Kif ġie spjegat, il‑wiri ta’ prodott relatat mal‑enerġija lil klijent ma huwiex, fih innifsu, biżżejjed biex jattiva l‑obbligu tal‑ittikkettjar tal‑enerġija ta’ negozjant, iżda dan il‑“wiri” għandu iseħħ ukoll “fil‑kors ta’ attività kummerċjali, sew jekk bi ħlas u sew jekk le”.
102. Fit-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari, il‑qorti tar-rinviju tqajjem il‑kwistjoni pertinenti dwar jekk “attività kummerċjali ta’ kwalunkwe tip” hijiex biżżejjed sabiex persuna titqies bħala “negozjant” fis‑sens tal‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369.
103. Fl-osservazzjonijiet bil‑miktub tagħhom ippreżentati lill‑Qorti tal-Ġustizzja, kemm PAYBACK kif ukoll il‑Kummissjoni jtennu li t‑televiżjoni offruta bħala premju ma kinitx irreklamata għall‑bejgħ, għall‑kiri jew għax-xiri bin‑nifs, u PAYBACK lanqas ma indikat li din it-televiżjoni kienet disponibbli għall‑bejgħ mingħand xi waħda mill‑kumpanniji msieħba parteċipanti, u konsegwentement isostnu li hemm nuqqas ta’ rabta suffiċjenti bejn l‑attività kummerċjali tal‑konvenuta, jiġifieri l‑organizzazzjoni tal‑programm tal‑punti ta’ bonus, u l‑wiri tat‑televiżjoni inkwistjoni sabiex tkun tista’ tiġi applikata d‑definizzjoni ta’ ‘negozjant’.
104. Bl-istess mod, PAYBACK issostni li l‑kunċett ta’ “attività kummerċjali” għall‑finijiet tad‑definizzjoni ta’ “negozjant” ma jistax jinftiehem fis-sens li jestendi għal “attività kummerċjali ta’ kwalunkwe tip”, peress li interpretazzjoni bħal din tinjora l‑użu espliċitu tat‑termini “tbigħ, tikri jew għal bejgħ bin-nifs” f’dik id‑definizzjoni.
105. Barra minn hekk, PAYBACK tgħid li jekk “attività kummerċjali ta’ kwalunkwe tip” tkun biżżejjed sabiex persuna titqies bħala “negozjant”, u għalhekk tkun suġġetta għar‑rekwiżiti tal‑ittikkettjar tal‑enerġija, ma jkunux biss l‑organizzaturi ta’ tlugħ ta’ premjijiet bix‑xorti li jiġu affettwati. Fil-fehma tagħha, li kieku tali interpretazzjoni kienet korretta, din ikollha l-konsegwenza irraġonevoli li tqiegħed fuq l-organi kollha tax-xandir – bħal gazzetti, rivisti jew stazzjonijiet tat-televiżjoni – li jsemmu prodott relatat mal‑enerġija f’rapport obbligu li jikkonformaw mar‑rekwiżiti tal‑ittikkettjar tal‑enerġija.
106. Biex infakkar, PAYBACK hija l-operatur ta’ programm ta’ punti ta’ bonus li jinvolvi diversi msieħba kummerċjali, li l-għan tiegħu huwa li jiġbed u jżomm il‑klijenti għall‑parteċipanti korporattivi tiegħu. Dan jista’ għalhekk jitqies li jikkostitwixxi l‑attività kummerċjali tal‑konvenuta.
107. L‑ewwel nett, inqiegħed f’dubju l‑kredibbiltà tal‑pretensjoni li hemm rabta insuffiċjenti bejn il‑prattiki kummerċjali ta’ PAYBACK u r‑reklamar tagħha tal‑prodott inkwistjoni.
108. Kif tikkonferma PAYBACK fis‑sottomissjonijiet bil‑miktub tagħha, l‑għan primarju tal‑attività kummerċjali tagħha huwa li “tiġbed u żżomm lill‑klijenti”. Bl‑istess mod, l‑iskop tal‑organizzazzjoni tat‑tlugħ ta’ premju bix‑xorti inkwistjoni huwa li żżid l‑attrattività tas‑sistema tal‑punti ta’ bonus tagħha għal klijenti ġodda u eżistenti. Għaldaqstant, l‑organizzazzjoni tat‑tlugħ ta’ premju bix‑xorti hija mfassla biex issostni u ssaħħaħ l‑attività kummerċjali tagħha. Għalhekk, suġġett għal verifika finali mill‑qorti tar-rinviju, jidher li l‑wiri tat‑televiżjoni u l‑attività kummerċjali tal‑konvenuta fil-kawża prinċipali huma marbuta b’mod inseparabbli.
109. It‑tieni nett, il‑kunċett ta’ “attività kummerċjali” ma huwiex iddefinit b’mod espliċitu fir‑Regolament 2017/1369. Madankollu, dan ir‑regolament, flimkien mar‑Regolament Delegat 2019/2013, jikkostitwixxu regoli tad‑dritt tal‑Unjoni li jirregolaw aspetti speċifiċi ta’ prattiki kummerċjali żleali (40) fis‑sens tal‑Artikolu 3(4) tad‑Direttiva 2005/29/KE (41). Għaldaqstant, tista’ tinsilet gwida minn dik id‑direttiva għall‑finijiet tad‑definizzjoni ta’ “attività kummerċjali” fis‑sens tar‑Regolament 2017/1369.
110. Filwaqt li l‑kunċett ta’ “attività kummerċjali” ma huwiex iddefinit fih innifsu fid‑Direttiva 2005/29, l‑Artikolu 2(d) tagħha xorta waħda jiddefinixxi “prattiki kummerċjali” permezz ta’ formulazzjoni partikolarment wiesgħa; il‑prattiki koperti minnha jridu jkunu ta’ natura kummerċjali, jiġifieri li joriġinaw minn kummerċjanti (42) u li jkunu konnessi direttament mal‑promozzjoni jew bejgħ jew fornitura tal-prodotti tagħhom lil konsumaturi (43).
111. L‑użu tal‑kelma “jew fornitura” f’dik id‑definizzjoni jidher li jinkludi l‑fornitura ta’ prodotti mingħajr korrispettiv ta’ remunerazzjoni. Interpretazzjoni f’dan is-sens ta’ dik id-definizzjoni hija sostnuta mill‑fatt li dik il‑fornitura hija separata, u għalhekk distinta, mill‑attività tal‑bejgħ ta’ prodott koperta minn dik id‑definizzjoni. Għaldaqstant, l‑offerta ta’ prodott lil klijent bħala premju li jista’ jintrebaħ fi tlugħ bix‑xorti tista’ raġonevolment titqies li tikkostitwixxi l‑fornitura ta’ dak il‑prodott lil konsumatur, u għalhekk taqa’ fid‑definizzjoni ta’ prattiki kummerċjali li tinsab fid‑Direttiva 2005/29.
112. L‑applikazzjoni ta’ dan il‑fehim wiesa’ ta’ prattiki kummerċjali għall‑kunċett ta’ “negozjant” li jinsab fl‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369 tkun konsistenti kemm mal‑formulazzjoni espliċita ta’ dik id‑dispożizzjoni (“sew jekk bi ħlas u sew jekk le”) kif ukoll mad‑definizzjoni ta’ “klijent” (“persuna fiżika jew ġuridika li […] tirċievi prodott”) ġaladarba t‑tnejn li huma jimplikaw li l-assenza ta’ ħlas hija irrilevanti għall‑interpretazzjoni tal‑kunċett ta’ “negozjant” għall‑finijiet tar‑Regolament 2017/1369.
113. Barra minn hekk, l-interpretazzjoni ta’ attività kummerċjali fid-dawl tad-definizzjoni ta’ prattiki kummerċjali li tinsab fl‑Artikolu 2(d) tad‑Direttiva 2005/29 tnaqqas ukoll it‑tħassib tal‑konvenuta fil‑kawża prinċipali li kwalunkwe organu tax-xandir li jsemmi prodott relatat mal‑enerġija f’rapport ikun obbligat josserva r‑rekwiżiti tal‑ittikkettjar tal‑enerġija. Dan ma huwiex il‑każ, peress li, għalkemm jissemma fil‑kors ta’ attività kummerċjali, ir-riferiment għall-prodott ma jistax jitqies li huwa direttament marbut mal‑promozzjoni, mal-bejgħ jew mal-fornitura ta’ prodott, bil-konsegwenza li l-organi tax‑xandir ma jaqgħux taħt ir-rekwiżiti tal‑ittikkettjar tal‑enerġija stabbiliti fir‑Regolament 2017/1369 (44).
114. Fid-dawl tal-punti kollha preċedenti u jekk dawn jiġu applikati għall‑kawża preżenti, il‑wiri tat‑televiżjoni min-naħa tal-konvenuta bħala parti minn tlugħ ta’ premju bix‑xorti jista’ jingħad li sar fil‑kors tal‑attività kummerċjali tagħha u li huwa marbut direttament mal‑fornitura ta’ dak il‑prodott lill‑klijent rebbieħ.
3.      Il-kunċetti ta’ “wiri” u “reklamar viżiv”
115. Fid-deċiżjoni tar-rinviju tagħha, il‑qorti tar-rinviju ssaqsi ulterjorment dwar jekk il‑konvenuta fil-kawża prinċipali tistax titqies li “weriet”
it‑televiżjoni, kif previst fid‑definizzjoni li tinsab fl‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369, billi inkluda ritratt tagħha fir‑reklam tiegħu u ddeskriviha fil‑lista tal‑premjijiet possibbli.
116. F’dak ir-rigward, abbażi tal‑premessa 20 tar‑Regolament 2017/1369, li tirreferi għal prodotti “esposti fil‑ħwienet”, l-Oberlandesgericht München (il‑Qorti tal‑Appell ta’ München) iddeċidiet li l‑kelma “wiri” fis‑sens tal‑Artikolu 2(13) ta’ dak ir‑regolament għandha tinftiehem fis-sens li tirreferi esklużivament għal preżentazzjoni fiżika ta’ prodotti, u għalhekk teskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu reklami viżivi online, bħar‑reklam inkwistjoni fil‑kawża preżenti.
117. Madankollu, interpretazzjoni bħal din tidher li tmur kontra l‑formulazzjoni espliċita ta’ diversi dispożizzjonijiet oħra fir‑Regolament 2017/1369, b’mod partikolari l‑Artikolu 5(1)(a) tiegħu, li jirrikjedi lin‑negozjanti jesponu t‑tikketti tal‑effiċjenza enerġetika “b’mod viżibbli, inkluż f’każ ta’ bejgħ mill-bogħod online”.
118. Barra minn hekk, l‑Artikolu 11 ta’ dak ir‑regolament jirreferi għall‑istabbiliment ta’ skala omoġenja u rriklassifikata tal‑effiċjenza enerġetika bl‑għan li “t-tikketta riklassifikata tintwera kemm fil‑ħwienet kif ukoll online” (45). Bl-istess mod, il‑premessa 21 tar‑Regolament isemmi b’mod espliċitu s‑sostituzzjoni tat‑tikketti enerġetiċi eżistenti fuq il-prodotti “esposti, inkluż fuq l‑Internet” (46).
119. Dawk id‑dispożizzjonijiet jippresupponu l‑possibbiltà ta’ “wiri online”, u b’hekk jimplikaw li l‑kunċett ta’ “wiri ta’ prodott” fis‑sens tal‑Artikolu 2(13) ma huwiex neċessarjament limitat għall‑preżentazzjoni fiżika ta’ prodotti, iżda għandu jinftiehem bħala kwalunkwe tip ta’ preżentazzjoni ta’ prodott, inklużi reklami viżivi online li jippromwovu tlugħ ta’ premju bix‑xorti, bħar-reklam inkwistjoni fil‑kawża prinċipali.
120. Fl‑aħħar nett, il‑Kummissjoni ssostni li anki jekk il‑konvenuta fil-kawża prinċipali effettivament taqa’ taħt id‑definizzjoni ta’ “negozjant” fis‑sens tal‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369, hija xorta ma tkunx obbligata turi t‑tikketta tal‑effiċjenza enerġetika, peress li dak l‑obbligu japplika biss għal “reklami viżivi” u huwa suġġett għar‑restrizzjoni prevista fl‑Artikolu 4(a) tar‑Regolament Delegat 2019/2013, li jistipula li huma biss il-prodotti offruti “waqt il‑bejgħ” għandhom iġorru t‑tikketta tal‑effiċjenza enerġetika. Peress li PAYBACK ma għandhiex l‑intenzjoni li tbigħ il‑prodott inkwistjoni, iżda li toffrih bħala premju fi tlugħ bix‑xorti, dan l‑obbligu ma jkunx japplika.
121. Minkejja l‑affermazzjoni opposta tal‑Kummissjoni, ma hemmx dubju li r‑reklamar tat‑televiżjoni fil-bullettin tal‑konvenut jikkostitwixxi “reklam viżiv” fis‑sens tal‑Artikolu 4(d) tar‑Regolament Delegat 2019/2013, li, kif ġie osservat, jobbliga lin‑negozjanti jiżguraw li kull reklam viżiv ta’ mudell speċifiku ta’ unità tal-wiri elettronika, bħat‑televiżjoni, ikun fih l‑informazzjoni relevanti dwar il‑klassi ta’ effiċjenza enerġetika ta’ dak il‑prodott. Konsegwentement fil-kawża inkwistjoni għandu japplika l‑Artikolu 4(d) tar‑Regolament Delegat, u mhux l‑Artikolu 4(a) tiegħu.
D.      Kummenti finali
122. Minkejja l‑ambigwità li suppost teżisti fir‑rigward tal‑firxa tal‑obbligi dwar l‑ittikkettjar tal‑effiċjenza enerġetika fuq in‑negozjanti li joffru prodotti relatati mal‑enerġija mingħajr ħlas, bħalma jiġri fil‑kuntest ta’ tlugħ ta’ premju bix‑xorti, mill‑ġurisprudenza stabbilita tal‑Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li meta dispożizzjoni tad‑dritt tal‑Unjoni tkun suxxettibbli għal diversi interpretazzjonijiet, għandha tingħata preferenza lil dik l‑interpretazzjoni li tiżgura li d‑dispożizzjoni tibqa’ effettiva (47).
123. Abbażi tal‑analiżi ermenewtika tiegħi tal‑formulazzjoni tal‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369, kif ukoll tal‑kuntest usa’ li fih topera dik id‑dispożizzjoni u l‑għanijiet imfittxija minnha, limitazzjoni tal‑kamp ta’ applikazzjoni tar‑rekwiżiti dwar l‑ittikkettjar tal‑enerġija stabbiliti f’dak ir‑regolament sabiex ikopru biss negozjanti li joffru prodotti b’korrispettiv ta’ remunerazzjoni diretta timmina l‑benefiċċju ta’ dawk ir‑rekwiżiti, li wrew li joffru valur miżjud f’termini ta’ gwida tal‑klijenti lejn prodotti enerġetikament iktar effiċjenti (48).
124. Fid-dawl tal‑analiżi preċedenti tiegħi, nemmen li organizzatur ta’ tlugħ ta’ premju bix‑xorti, bħall‑konvenuta fil‑kawża prinċipali, li juri prodott fil‑kors ta’ attività kummerċjali, irrispettivament minn jekk hemmx remunerazzjoni, għandu jitqies bħala “negozjant” fis‑sens tal‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament 2017/1369 u għalhekk għandu jkun suġġett għar‑rekwiżiti dwar l‑ittikkettjar tal‑enerġija stabbiliti f’dak ir‑regolament, moqrija flimkien mar‑Regolament Delegat 2019/2013.
IV.    Konkluzjoni
125. Fid‑dawl tal‑kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l‑Qorti tal-Ġustizzja twieġeb il‑domanda preliminari magħmula mill‑Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal‑Ġustizzja, il‑Ġermanja) kif ġej:
L‑Artikolu 2(13) tar‑Regolament (UE) 2017/1369 tal‑Parlament Ewropew u tal‑Kunsill tal‑4 ta’ Lulju 2017 li jistabbilixxi qafas għat‑tikkettar tal‑enerġija u li jħassar id‑Direttiva 2010/30/UE
għandu jiġi interpretat fis-sens li organizzatur ta’ kompetizzjoni li joffri televiżjoni bħala premju fil-kuntest ta’ tlugħ ta’ premju bix‑xorti online għandu jitqies bħala “negozjant” u għalhekk għandu l‑obbligu li jissodisfa r‑rekwiżiti stabbiliti fil‑punt (a) tal‑ewwel paragrafu tal‑Artikolu 6 tiegħu, moqri flimkien mal‑Artikolu 4(d) tar‑Regolament Delegat tal‑Kummissjoni (UE) 2019/2013 tal‑11 ta’ Marzu 2019 li jissupplimenta r‑Regolament (UE) 2017/1369 tal‑Parlament Ewropew u tal‑Kunsill fejn jidħol
l‑ittikkettjar tal‑enerġija tal-unitajiet tal-wiri elettroniċi u li jħassar ir‑Regolament Delegat tal‑Kummissjoni (UE) Nru 1062/2010, li jagħmel riferiment għall‑klassi ta’ effiċjenza enerġetika ta’ dak il‑prodott u l‑firxa tal‑klassijiet ta’ effiċjenza disponibbli fuq it‑tikketta fil‑komunikazzjonijiet kummerċjali.
1      Lingwa oriġinali: L-Ingliż.
2      Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal 4 ta’ Lulju 2017 li jistabbilixxi qafas għat-tikkettar tal-enerġija u li jħassar id-Direttiva 2010/30/UE (ĠU 2017, L 198, p. 1).
3      Għall-kliem preċiż ta’ dik id-dispożizzjoni, ara l-punt 29 tal-Opinjoni preżenti.
4      Regolament Delegat (UE) 2019/2013 tal‑11 ta’ Marzu 2019 li jissupplimenta r‑Regolament (UE) 2017/1369 tal‑Parlament Ewropew u tal‑Kunsill fejn jidħol l-ittikkettjar tal-enerġija tal-unitajiet tal-wiri elettroniċi u li jħassar ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) Nru 1062/2010
(ĠU 2019 L 315, p. 1,
rettifika fil-ĠU 2020, L 50, p. 18). L‑Artikolu 4(d) tiegħu jeżiġi li n-negozjanti jiżguraw li “kull reklam viżiv ta’ mudell speċifiku ta’ unità tal-wiri elettronika, inkluż fuq l-Internet, għandu juri l-klassi tal-effiċjenza enerġetika u l-firxa ta’ klassijiet tal-effiċjenza enerġetika disponibbli fuq it-tikketta b’konformità mal-Anness VII”.
5      Ara, f’dan il-sens, l-Artikolu 1(1) tar-Regolament Delegat 2019/2013.
6      Dik id-dispożizzjoni tiddefinixxi “negozjant” bħala “bejjiegħ bl-imnut jew persuna fiżika jew ġuridika oħra li tbigħ, tikri, toffri għal bejgħ bin-nifs, jew tqiegħed għall-wiri prodotti għal klijenti jew installaturi matul attività kummerċjali, sew jekk bi ħlas u sew jekk le”.
7      Ara, f’dan is‑sens, id‑Direttiva tal‑Kunsill 92/75/KEE tat‑22 ta’ Settembru 1992 dwar l-indikazzjoni permezz ta’ ittikkettjar u l-informazzjoni standard tal-prodott dwar il-konsum ta’ l-enerġija u riżorsi oħra skond l-apparat tad-dar (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13,
Vol. 11, p. 216). Il‑lista tal‑apparat domestiku inklużi f’dik id‑direttiva kienet tinkludi refriġeraturi, freezers u l‑kombinazzjonijiet tagħhom, magni tal‑ħasil tal-ħwejjeġ, magni li jnixxfu l-ħwejjeġ u l-kombinazzjonijiet tagħhom, magni tal‑ħasil tal‑platti, fran, heaters tal-ilma u apparat li jaħżnu l-ilma sħun, sorsi ta’ dawl u tagħmir ta’ arja kondizzjonata.
Għal iktar informazzjoni ara t-taqsima dwar ittikkettjar ta’ enerġija fis-sit web tal‑Kummissjoni Ewropea:
https://energy-efficient-products.ec.europa.eu/ecodesign-and-energy-label/understanding-energy-label/history-energy-labelling-eu_en.
8      Direttiva 2010/30/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑19 ta’ Mejju 2010 dwar l-indikazzjoni permezz ta’
ttikkettar u l-informazzjoni standard tal-prodott dwar il-konsum tal-enerġija u riżorsi oħra minn prodotti marbutin mal-enerġija (ĠU 2010, L 153, p. 1) estendiet il-kamp ta’ applikazzjoni tar-rekwiżiti tal-ittikkettjar tal-enerġija mill-apparat domestiku sabiex tinkludi l-prodotti kollha relatati mal-enerġija, jiġifieri, oġġetti li għandhom impatt fuq il-konsum tal-enerġija waqt l-użu.
9      Memorandum ta’ spjegazzjoni li jakkumpanja l-Proposta għal Regolament Delegat (UE) li fejn jidħol l-ittikkettjar tal-enerġija tal-unitajiet tal-wiri elettroniċi u li jħassar ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) Nru 1062/2010
(C(2019)1796 final; iktar ’il quddiem, il-“Memorandum ta’ spjegazzjoni għar-Regolament Delegat 2019/2013”). Ara, b’mod partikolari, it-Taqsima 2.2 intitolata “Valutazzjoni tal-Impatt”.
10      “Prodott relatat mal-enerġija” huwa ddefinit fl-Artikolu 2(1) tar-Regolament 2017/1369 bħala “kwalunkwe oġġett jew sistema b’impatt fuq il-konsum tal-enerġija” waqt l-użu, li jitqiegħed fis-suq.
11      “Grupp ta’ prodotti” huwa ddefinit fl-Artikolu 2(2) tar-Regolament 2017/1369 bħala “grupp ta’ prodotti li jkollhom l-istess funzjonalità ewlenija”.
12      Ara, f’dan is‑sens, is‑sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Alace u Canpelli (C‑758/24 u C‑759/24, EU:C:2025:591, punt 91 u l‑ġurisprudenza ċċitata).
13      Il-verżjoni sħiħa bil-lingwa Ġermaniża tipprovdi: “‘Händler’
bezeichnet einen Einzelhändler oder eine andere natürliche oder juristische Person, die im Rahmen einer Geschäftstätigkeit entgeltlich oder unentgeltlich Produkte an bzw. für Kunden oder Errichter zum Kauf, zur Miete oder zum Ratenkauf anbietet oder ausstellt”.
14      Il-verżjoni bil-Kroat: “‘trgovac’
znači prodavač na malo ili druga fizička ili pravna osoba koja nudi na prodaju, iznajmljivanje, kupnju uz obročnu otplatu ili izlaže proizvode kupcima ili monterima u okviru trgovačke djelatnosti, bilo s plaćanjem ili bez plaćanja”.
15      Il-verżjoni bil-Franċiż: “‘revendeur’: un détaillant ou une autre personne physique ou morale qui vend, loue, offre en location-vente ou expose des produits à l'intention des clients ou des installateurs dans le cadre d'une activité commerciale, à titre onéreux ou gratuit”.
16      Il-verżjoni bl-Irlandiż: “ciallaíonn ‘déileálaí’
miondíoltóir nó duine nádúrtha nó dlítheanach eile a dhéanann táirgí a dhíol le custaiméirí nó le suiteálaithe, nó a fhruiliú, a thairiscint i gcomhair fruilcheannaigh nó a chur ar taispeáint do chustaiméirí nó do shuiteálaithe, le linn gníomhaíocht tráchtála, bíodh siad ar íocaíocht nó ná bíodh”.
17      Il-verżjoni bit-Taljan: “‘distributore’, il dettagliante o altra persona fisica o giuridica che offre in vendita, noleggio, oppure locazione-vendita o espone prodotti ai clienti o installatori nel corso di un’attività commerciale, a titolo oneroso o meno”.
18      Il-verżjoni bis-Sloven: “‘trgovec’
pomeni prodajalca na drobno ali drugo fizično ali pravno osebo, ki izdelke strankam ponuja naprodaj, v najem ali v nakup s pridržanim lastništvom ali jih razstavlja, ali monterje, ki izvajajo gospodarsko dejavnost, bodisi odplačno ali neodplačno”.
19      Il-verżjoni bl-Ingliż: “‘dealer’
means a retailer or other natural or legal person who offers for sale, hire, or hire purchase, or displays products to customers or installers in the course of a commercial activity, whether or not in return for payment”.
20      Regolament Nru 1 li jistabbilixxi l-lingwi li għandhom jintużaw mill-Komunità Ekonomika Ewropea (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 1, p. 3), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 517/2013 tat‑13 ta’ Mejju 2013 (ĠU 2013, L 158, p. 1).
21      Ara,
ex-multis, is-sentenza
tal‑20
Frar 2018, Il‑Belġju vs Il‑Kummissjoni,
(C‑16/16 P, EU:C:2018:79, punti 48
u 49
u l‑ġurisprudenza ċċitata).
22      Enfasi miżjuda.
23      Ara, f’dan is-sens, id-digriet tal‑5 ta’ Ottubru 2023, Verband Wirtschaft im Wettbewerb (C‑761/22, EU:C:2023:756, punt 45).
24      Ara l‑premessi 1 u 8 tar‑Regolament 2017/1369.
25      Il‑premessa 10 tar‑Regolament 2017/1369.
26      Ara d-Dokument tax-Xogħol tal-Persunal tal-Kummissjoni
“Impact Assessment –Accompanying the document – Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council setting a framework for energy efficiency labelling and repealing Directive 2010/30/EU”
(“Valutazzjoni tal-Impatt li takkumpanja d-dokument Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi qafas għat-ittikkettjar tal-effiċjenza tal-enerġija u li jħassar id-Direttiva 2010/30/UE”) (SWD(2015) 139 final – 2015/0149 (COD); iktar ’il quddiem il-“Valutazzjoni tal-Impatt għar-Regolament 2017/1369”). Ara, b’mod partikolari, it-Taqsima 4.2.2. intitolata
“Kisbiet tal-qafas leġiżlattiv”.
27      Memorandum ta’ spjegazzjoni li jakkumpanja d-dokument Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi qafas għat-tikkettar tal-effiċjenza tal-enerġija u li jħassar id-Direttiva 2010/30/UE (COM(2015) 341 final – 2015/0149 (COD); iktar ’il quddiem il-“memorandum ta’ spjegazzjoni għar-Regolament 2017/1369”. Ara, b’mod partikolari, it-Taqsima 3.5 intitolata “L-idonejtà u s-simplifikazzjoni regolatorja”.
28      London Economics u IPSOS, “Study on the impact of the energy label – and potential changes to it – on consumer understanding and on purchase decisions – ENER/C3/2013-428 – Interim report”, 2014 (“Studju dwar l-impatt tat-tikketta tal-enerġija enerġetika– u l-bidliet potenzjali tagħha – fuq il-fehim tal-konsumatur u d-deċiżjonijiet tax-xiri – ENER/C3/2013-428 – Rapport Interim 2014”).
29      CentERdata, van Giesen, R. u
Elsen, M., “Study on consumer understanding of draft energy labels for household washing machines, household washer-dryers and household dishwashers”
(“Studju dwar il-fehim tal-konsumatur dwar l-abbozz tat-tikketti tal-enerġija għal magni tal-ħasil, magni tad-dar tal-ħasil u ta’ tnixxif tal-ħwejjeġ u magni tal-ħasil tal-platti” Nru FWC ENER/C3/2015‑631/04 taħt il-Kuntratt Qafas Nru ENER/C3/2015‑631.
30      Premessa 2 tar-Regolament 2017/1369.
31      Premessa 8
tar-Regolament 2017/1369.
32      Memorandum ta’ spjegazzjoni għar-Regolament 2017/1369, Taqsima 3.1 intitolata
“L-evalwazzjoni ex-post ta’ leġiżlazzjoni eżistenti”.
33      Valutazzjoni tal-impatt għar-Regolament 2017/1369, Taqsima 4.2.2, intitolata
“Kisbiet tal-qafas leġiżlattiv”.
34      Premessa 8 tar-Regolament 2017/1369.
35      Valutazzjoni tal-impatt għar-Regolament 2017/1369, Taqsima 4.1.3 intitolata “Relazzjoni ma’ politiki oħra ta’ effiċjenza fl-enerġija u l-klima”.
36      Kif osservat fil-Memorandu ta’ ispjegazzjoni għar‑Regolament 2017/1369, fl-2014, il‑Kunsill Ewropew stabbilixxa miri għat-titjib fl‑effiċjenza enerġetika b’27% u għat-tnaqqis tal‑emissjonijiet ta’ gassijiet serra b’40% sal‑2030. Ara wkoll ir‑Regolament (UE) 2018/1999 tal‑Parlament Ewropew u tal‑Kunsill tal‑11 ta’ Diċembru 2018 dwar il‑Governanza tal‑Unjoni tal‑Enerġija u l‑Azzjoni Klimatika,
li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 663/2009 u (KE) Nru 715/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi 94/22/KE, 98/70/KE, 2009/31/KE, 2009/73/KE, 2010/31/UE, 2012/27/UE u 2013/30/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi tal-Kunsill 2009/119/KE u (UE) 2015/652 u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU 2018 L 328, p. 1).
37      Valutazzjoni tal-Impatt għar-Regolament 2017/1369, Taqsima 4.1.1 intitolata “Il-problema bażika”.
38      Enfasi miżjuda. Ta’ min jinnota li d-Direttiva 2010/30 kienet tirreferi għal “utenti finali” aktar milli għall-“klijenti”.
39      Ara, b’mod partikolari, it-tielet paragrafu tal-Artikolu 10(1) tad-Direttiva 2010/30 (enfasi miżjuda).
40      Ara, b’analogija, sentenza tal‑25 ta’ Lulju 2018, Dyson (C‑632/16, EU:C:2018:599, punt 33).
41      Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Mejju 2005 dwar prattiċi kummerċjali żleali
fin-negozju mal-konsumatur fis-suq intern u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 84/450/KEE, id-Direttivi 97/7/KE, 98/27/KE u 2002/65/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Direttiva dwar Prattiċi Kummerċjali Żleali) (ĠU 2005, L 149, p. 22, rettifika fil-ĠU 2006, L 114, p. 86).
42      Għandu jiġi osservat li l-konvenuta fil-kawża prinċipali tidher li taqa’ taħt it-tifsira ta’
“negozjant” għall-iskop ta’ definizzjoni ta’
“prattiki kummerċjali”. “Kummerċjant” huwa ddefinit b’mod wiesa’ fl-Artikolu 2(b) tad-Direttiva 2005/29 bħala “kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika li [...] taġixxi għal skopijiet marbuta mal-kummerċ, negozju, sengħa jew professjoni tagħha u kull min jaġixxi f’isem jew fl-interessi ta’ kummerċjant”.
43      Sentenza
tal‑25
ta’ Lulju 2018, Dyson (C‑632/16, EU:C:2018:599, punt 30).
44      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Ottubru 2013, RLvS (C‑391/12, EU:C:2013:669, punt 37).
45      Artikolu 11(4) tar‑Regolament 2017/1369, enfasi miżjuda.
46      Enfasi miżjuda.
47      Sentenza
tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Tradeinn Retail Services (C‑76/24, EU:C:2025:593, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata).
48      Dokument ta’ Ħidma tal‑Persunal tal-Kummissjoni “Impact assessment – Accompanying the document – Commission Regulation (EU) laying down ecodesign requirements for electronic displays pursuant to Directive 2009/125/EC of the European Parliament and of the Council, amending Commission Regulation (EC) No 1275/2008 and repealing Commission Regulation (EC) 642/2009 and Commission Delegated Regulation (EU) .../... supplementing Regulation (EU) 2017/1369 of the European Parliament and of the Council with regard to energy labelling of electronic displays and repealing Commission Delegated Regulation (EU) No 1062/2010” (“Valutazzjoni tal‑Impatt li takkumpanja d‑dokument Proposta għal Regolament tal‑Kummissjoni li jistabbilixxi r-rekwiżiti tad‑disinn ekoloġiku għal unità tal-wiri elettronika
konformement mad‑Direttiva 2009/125/KE tal‑Parlament Ewropew u tal‑Kunsill, li jemenda r‑Regolament tal‑Kummissjoni (KE) Nru 1275/2008 u li jħassar ir‑Regolament tal‑Kummissjoni (KE) Nru 642/2009 u r‑Regolament Delegat tal‑Kummissjoni (UE) .../... li jissupplimenta r‑Regolament (UE) 2017/1369 tal‑Parlament Ewropew u tal‑Kunsill fir‑rigward tal-ittikketjar tal‑enerġija ta’ unità tal-wiri elettronika u li jħassar ir‑Regolament Delegat tal‑Kummissjoni (UE) Nru 1062/2010 (SWD/2019/0354 final)”). Ara, b’mod partikolari, it-Taqsima 1.5 intitolata “Need to act” (“Ħtieġa li tittieħed azzjoni”).