62004CJ0419_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-kawża C-419/04
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skond l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-cour d’appel de Poitiers (Franza), b'Deċiżjoni tal-21 ta' Settembru 2004, li waslet il-Qorti tal-Ġustizzja fit-30 ta' Settembru 2004, fil-proċedura
Conseil général de la Vienne
vs
Directeur général des douanes et droits indirects,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn A. Rosas, President ta' l-Awla, J.-P. Puissochet, S. von Bahr, U. Lõhmus (Relatur) u A. Ó Caoimh, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: A. Tizzano,
Reġistratur: L. Hewlett, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-28 ta' Settembru 2005,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– għall-conseil général de la Vienne, minn J.-M. Salva u R. Barazza, Avocats,
– għall-Gvern Franċiż, minn G. de Bergues u A. Colomb, bħala aġenti,
– għall-Gvern Slovakk, minn R. Procházka, bħala aġent,
– għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn J. Hottiaux u X. Lewis, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas-17 ta' Novembru 2005,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Motivi tas-sentenza
1. It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 871 tar-Regolament (KEE) Nru 2454/93 tal-Kummissjoni, tat-2 ta' Lulju 1993, li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92, li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU L 253, p. 1), hekk kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 1677/98 tal-Kummissjoni, tad-29 ta' Lulju 1998 (ĠU L 212, p. 18, iktar 'il quddiem ir-"regolament ta' applikazzjoni").
2. Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' kawża bejn il-conseil général de la Vienne u d-directeur général des douanes et droits indirects fir-rigward tal-ħlas ta' ammont ta' EUR 221286 li jikkorrispondi għad-dazji ta’ l-importazzjoni li ġew ikkunsidrati minn din ta' l-aħħar bħala evażi.
Il-kuntest ġuridiku
3. L-Artikolu 220(2) tar-Regolament (KEE) Nru 2913/92 tal-Kunsill, tat-12 ta' Ottubru 1992, li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Komunità (GU L 302, p. 1, iktar 'il quddiem il-"Kodiċi Doganali tal-Komunità") jipprovdi kif ġej:
"Ħlief fil-każijiet li ssir referenza għalihom fit-tieni u t-tielet subparagrafi ta’ l-Artikolu 217(1), daħliet sussegwenti [tad-dazji li jirriżultaw minn dejn doganali] fil-kontijiet m’għandhomx isiru fejn:
[…]
b) l-ammont ta’ dazju legalment dovut ma jkunx iddaħħal filkontijiet bħala riżultat ta’ żball min-naħa ta’ l-awtoritajiet doganali liema żball ma setgħetx raġonevolment tinduna bih il-persuna responsabbli għall-ħlas, waqt li din ta’ l-aħħar tkun aġixxiet bil-bona fidi u ħarset id-dispożizzjonijiet kollha stipulati mil-leġislazzjoni fis-seħħ fir-rigward tad-dikjarazzjoni doganali;
[…]"
4. Skond l-Artikolu 235 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità:
"It-tifsiriet li ġejjin għandhom japplikaw:
[…]
b) "maħfra” tfisser jew deċiżjoni li ssir rinunzja għall-ammont tad-dejn doganali kollu jew parti minnu jew deċiżjoni li tannulla daħla fil-kontijiet ta’ l-ammont kollu jew parti minnu ta’ dazju fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni li ma ġiex imħallas."
5. It-tieni u t-tielet paragrafi ta' l-Artikolu 236(1) tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità jipprovdu li:
"Dazji fuq l-importazzjoni jew dazji fuq l-esportazzjoni għandhom jintbagħtu sakemm jiġi stabbilit li meta kienu ddaħħlu fil-kontijiet l-ammont ta’ dawk id-dazji ma kienx legalment dovut jew li dak l-ammont iddaħħal fil-kontijiet bi ksur tal-Artikolu 220(2).
Ebda ħlas lura jew maħfra m’għandha tingħata meta l-fatti li wasslu għall-ħlas jew daħla fil-kontijiet ta’ ammont li ma kienx legalment dovut kienu r-riżultat ta’ azzjoni maħsuba mill-persuna involuta."
6. L-Artikolu 869 tar-regolament ta' applikazzjoni jipprovdi:
"L-awtoritajiet doganali għandhom huma stess jiddeċiedu li ma jagħtux kas a posteriori
dazji li ma jkunux jinġabru:
[…]
b) f’każijiet li jikkunsidraw li fihom l-kondizjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi jkunu sodisfatti, sakemm l-ammont mhux miġbur mill-operatur ikkonċernat f’dak li għandu x’jaqsam ma’ operazjoni waħda jew aktar ta’ l-importazzjoni jew ta’ l-esportazzjoni imma b’konsegwenza ta’ żball wieħed, ikun anqas minn 50000 [EUR];
[…]"
7. L-Artikolu 871 tar-regolament ta' applikazzjoni jipprovdi kif ġej:
"F'każijiet apparti minn dawk msemmija fl-Artikolu 869, meta l-awtoritajiet doganali jew jikkunsidraw li l-kondizjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi jkunu mwettqa jew ikollhom dubju dwar l-kamp ta' l-applikazzjoni preċiża tal-kriterji ta' dik id-dispożizzjoni f'dak li għandu x'jaqsam ma' każ partikolari, dawk l-awtoritajiet għandhom jissottimettu l-każ lill-Kummissjoni, sabiex deċiżjoni tkun tista tittieħed bi qbil mal-proċedura stabbilita fl-Artikoli 872 sa 876. Il-każ irriferit lill Kummissjoni għandu jkun fiħ l-informazzjoni kollha meħtieġa għal eżami sħieħ tal-każ. Għandu wkoll ikun fih stqarrija iffirmata mill-persuna kkonċernata mal-każ li għandu jitressaq quddiem il-Kummissjoni, jiċċertifika li hu kien qara il-każ u jistqarr, jew li hu m'għandu xejn li jżid, jew li jniżżel l-informazzjoni addizzjonali kollha li hu jikkonsidra li għandha tkun inkluża.
Malli tirċievi l-każ il-Kummissjoni għandha tinforma b'dan lill-Istat Membru kkonċernat.
Jekk jinstab li l-informazzjoni fornuta mill-Istat Membru ma tkunx biżżejjed ħalli tkun tista tittieħed deċiżjoni dwart il-każ ikkonċernat fid-dawl tal-fatti kollha magħrufa, il-Kummissjoni tista' titlob li tingħatala informazzjoni addizjonali."
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
8. Il-conseil général de la Vienne, fil-kwalità tagħha ta' Membru ta' sorveljanza ta' impriża semipubblika lokali li tmexxi l-Parc du Futuroscope (iktar 'il quddiem il-"Futuroscope"), akkwista, diversi drabi, materjal awdjoviżiv mingħand fornitur Kanadiż, il-kumpannija IMAX Corporation (iktar 'il quddiem "IMAX"). Il-conseil général de la Vienne jibqa' proprjetarju ta' dan il-materjal, li l-isfruttament tiegħu ġie fdat lill-Futuroscope.
9. Matul ix-xhur ta' Marzu u April 1993, il-conseil général de la Vienne importa, skond ftehim li kkonkluda ma' IMAX, f'isem Futuroscope, is-sistema ta' projezzjoni, imsejħa "Solido". Skond dan il-Ftehim, il-prezz ta' xiri tal-materjal in kwistjoni kien jammonta għal 3431650 USD. Barra minn hekk, ħlas tad-drittijiet komplementari ta' 1.8 FRF (0.27 EUR) kellu jitħallas lill-Imax għal kull daħla bi ħlas fil-park ta' Futuroscope.
10. Il-conseil général de la Vienne ddikjara l-ammont ta' 3431650 USD bħala valur tal-materjal importat. Matul kontroll effettwat mill-amministrazzjoni Franċiża tad-dazji (iktar 'il quddiem l-"amministrazzjoni") wara l-operazzjonijiet ta' żdoganament mid-dwana, ġie kkonstatat li l-ħlasijiet tad-drittijiet komplementari mħallsa fuq il-biljetti ta' dħul, matul is-snin 1993 sa 1995, ma kinux ġew iddikjarati bħala li jagħmlu parti mill-valur għall-iskopijiet doganali ta' l-imsemmi materjal. Fix-xahar ta' Lulju 1997, l-investigazzjoni ġiet magħluqa b'rapport ta' konstatazzjoni ta' ksur, li kkonkluda dikjarazzjoni falza tal-valur għall-iskopijiet doganali ta' l-imsemmija materjali.
11. Il-conseil général de la Vienne ressaq ilment quddiem il-Kummissjoni ta' konċiljazzjoni u kompetenza doganali, li kkonkludiet, f'April 1999, li l-valur għall-iskopijiet doganali tal-materjal importat kien ġie mnaqqas mill-ammont tal-ħlasijiet tad-drittijiet komplementari għas-somma ta' 5517281 FRF. Matul ix-xahar ta' Settembru 1999, huwa indirizza lid-direction générale des douanes et droits indirects, fuq il-bażi ta' l-Artikoli 236 u 239 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, applikazzjoni għall-maħfra tad-dejn doganali mitlub. Din l-applikazzjoni ġiet miċħuda f'Ġunju 2000.
12. Sussegwentement, il-conseil général de la Vienne rrefera l-każ quddiem il-ministre de l’Économie, des Finances et de l’Industrie b'rikors ta' l-appell. Wara li reġa ġie eżaminat l-inkartament u fuq istruzzjoni ta' dan il-Ministeru, id-Directeur général des douanes et droits indirects informa, fis-16 ta' Lulju 2001, l-imsemmi conseil bid-deċiżjoni tiegħu li jirreferi l-każ lill-Kummissjoni. B'nota tat-18 ta' Settembru 2001, l-amministrazzjoni resqet lill-Kummissjoni ittra li fiha esponiet ir-raġunijiet li wassluha biex tinkludi l-ammont ta' ħlasijiet tad-drittijiet komplementari fil-valur għall-iskopijiet doganali tal-materjal importat u staqsiet jekk il-Kummissjoni kinitx taqbel ma dan l-approċċ. Din it-talba baqgħet bla risposta.
13. Fid-19 ta' Lulju 2001, l-amministrazzjoni resqet lill-conseil général de la Vienne quddiem it-tribunal d’instance de Poitiers u talbet il-kundanna tiegħu għall-ħlas tad-dazji fuq l-importazzjoni kkunsidrati bħala evażi. B'deċiżjoni ta' l-20 ta' Diċembru 2002, dan it-tribunal ikkundanna l-imsemmi conseil għall-ħlas tas-somma kkontestata.
14. Il-conseil général de la Vienne appella minn din id-deċiżjoni quddiem il-qorti tar-rinviju. Billi kkunsidrat li l-kawża mressqa quddiemha teħtieġ interpretazzjoni ta' l-Artikolu 871 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, il-cour d'appel de Poitiers iddeċidiet li tissospendi l-proċedura u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari segwenti:
"L-Artikolu 871 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità dwar l-irkupru ta' l-ammont tad-dejn doganali għandu jiġi interpretat bħala li jistabbilixxi proċedura indispensabbli u obbligatorja taħt piena ta' nullità, meta l-awtoritajiet doganali nazzjonali mmanifestaw f'mument kwalunkwe tal-proċedura ta' rkupru li huma kellhom dubju, relattivament għal persuna taxxabbli in bona fide, fir-rigward tal-portata tal-kriterji relatati ma' l-irkupru jew il-maħfra ta' dazji li jirriżultaw minn dejn doganali evaż għax ma ddaħħalx fil-kontijiet fid-data meta dan id-dejn kellu jagħti lok għal irkupru, dejn relatat ma' l-eventwali inklużjoni fil-prezz ta' akkwist ta' materjal awdjoviżiv ipprovdut minn fornitur Kanadiż ta' ħlas tad-drittijiet inkluż b'mod obbligatorju fil-prezz ta' dħul tal-park ta' divertiment li fih dan il-materjal huwa sfruttat, kemm jekk il-viżitatur li ħallas il-ħlas tad-dritt ta' l-awtur ibbenefika jew le minn dan l-isfruttament?"
Fuq id-domanda preliminari
Fuq l-ammissibbiltà
15. Il-Gvern Franċiż jikkunsidra li t-talba għal deċiżjoni preliminari għandha tiġi ddikjarata inammissibbli.
16. Fl-ewwel lok, għandu jiġi sostnut li l-użu mill-awtoritajiet doganali ta' Stat Membru ta' l-Artikolu 871 tar-regolament ta' applikazzjoni jissuponi li dawn ta' l-aħħar jikkunsidraw li l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità huma sodisfatti jew li huma għandhom dubju fir-rigward tal-portata tal-kriterji ta' din l-aħħar dispożizzjoni fid-dawl tal-każ ikkonċernat.
17. Issa, skond il-Gvern Franċiż, il-kawża prinċipali ma tirrigwardax applikazzjoni għall-maħfra ta' dazji doganali ppreżentata skond it-tieni ipoteżi prevista fit-tieni inċiż ta' l-Artikolu 236(1) tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, applikabbli meta l-ammont tad-dazji fuq l-importazzjoni ddaħħal fil-kontijiet bi ksur tal-Artikolu 220(2) ta' l-imsemmi Kodiċi, iżda tirrigwarda l-kontestazzjoni tal-mertu ta' dejn doganali. Fil-fatt, il-conseil général de la Vienne kien għamel applikazzjoni għall-maħfra tad-dazji fuq l-importazzjoni skond l-ewwel ipoteżi msemmija fl-imsemmi inċiż 1 ta' l-Artikolu 236(1), li skondha maħfra minn dawn id-dazji għandha tiġi mogħtija jekk, fil-mument meta ddaħħlu fil-kontijiet, l-ammont ta' dawn id-dazji ma kienx dovut. Huwa jżid li operatur ma jistax fl-istess ħin jikkontesta l-ammont ta' dejn doganali u jitlob li parti minn dan l-ammont ma jiddaħħalx fil-kontijiet a posteriori
minħabba żball allegat li kien ġie magħmul mill-amministrazzjoni.
18. Fit-tieni lok, il-Gvern Franċiż josserva li t-talba għal opinjoni ssottomessa lill-Kummissjoni fit-18 ta' Settembru 2001 mill-amministrazzjoni tirrigwarda l-valur doganali tal-materjali importati fl-1993 u kellha bħala għan li tikseb konferma ta' l-analiżi effettwata minn din ta' l-aħħar fir-rigward ta' l-ammont legalment dovut f'dan il-każ. Jekk, min-naħa l-oħra, l-amministrazzjoni kellha l-intenzjoni li tirreferi l-każ lill-Kummissjoni skond l-Artikolu 871 tar-regolament ta' applikazzjoni, li kien iwassal għas-sospensjoni tal-proċedura ta' l-Istat Membru kkonċernat, hija ma kinitx tagħmel hekk b'sempliċi nota, iżda kien ikollha tissottometti l-inkartament lil din l-istituzzjoni.
19. F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li, fil-kuntest ta' proċedura msemmija fl-Artikolu 234 KE, ibbażata fuq separazzjoni ċara tal-funzjonijiet bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, kull evalwazzjoni tal-fatti tal-kawża taqa' taħt il-kompetenza tal-qorti nazzjonali. Bl-istess mod hija biss il-qorti nazzjonali, li quddiemha tressqet il-kawża u li għandha tassumi r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġurisdizzjonali li għandha tingħata, li għandha tevalwa fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża kemm in-neċessità għal deċiżjoni preliminari sabiex tkun f'pożizzjoni li tagħti s-sentenza tagħha, kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tpoġġi lill-Qorti tal-Ġustizzja. Għaldaqstant, minħabba li d-domandi mressqa jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, marbuta li tiddeċiedi (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tal-25 ta' Frar 2003, IKA, C-326/00, Ġabra p. I-1703, punt 27).
20. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li, f'cirkustanzi eċċezzjonali, għandha teżamina l-kundizzjonijiet li fihom hija ntalbet tieħu deċiżjoni mill-qorti nazzjonali sabiex tivverifika l-kompetenza tagħha (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tas-16 ta' Diċembru 1981, Foglia, 244/80, Ġabra p. 3045, punt 21). Ir-rifjut li tiddeċiedi fuq domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali hija possibbli biss meta jidher b'mod manifest li l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju mitluba m'għandhiex x'taqsam bl-ebda mod mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema hija ta' natura ipotetika jew ukoll meta l-Qorti tal-Ġustizzja m'għandhiex l-elementi fattwali jew tad-dritt li huma essenzjali sabiex twieġeb b'mod utli għad-domandi magħmula lilha (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi tat-13 ta' Marzu 2001, PreussenElektra, C-379/98, Ġabra p. I-2099, punt 39, u tat-22 ta' Jannar 2002, Canal Satélite Digital, C-390/99, Ġabra p. I-607, punt 19).
21. Dan mhuwiex il-każ fil-kawża prinċipali.
22. F'dan il-każ, huwa veru li eżami tad-dokumenti mressqa lill-Qorti tal-Ġustizzja f'din il-proċedura, li fosthom tidher in-nota tat-18 ta' Settembru 2001 li l-amministrazzjoni indirizzat lill-Kummissjoni, donnu jindika li l-kawża prinċipali tirrigwarda applikazzjoni għall-maħfra ta' dazji doganali fuq l-importazzjoni skond l-ewwel ipoteżi prevista fit-tieni inċiż ta' l-Artikolu 236(1) tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, jiġifieri dik li fiha l-ammont tad-dazji doganali ma kienx legalment dovut, u mhux skond it-tieni ipoteżi prevista f'din id-dispożizzjoni, li tiġġustifika użu ta' l-Artikolu 871 tar-regolament ta' applikazzjoni mill-awtoritajiet doganali nazzjonali.
23. Madankollu għandu jiġi rrilevat li joħroġ, b'mod partikolari, minn dawn l-istess dokumenti li l-cour d'appel de Poitiers ikkunsidrat, minn naħa, li l-imsemmija awtoritajiet kellhom dubju fir-rigward tal-portata tal-kundizzjonijiet li jippermettu lill-persuna taxxabbli li tibbenefika min-nuqqas ta' inklużjoni a posteriori tad-dazji doganali li, skondhom, kellhom jiġu ddikjarati minn din ta' l-aħħar matul diversi snin konsekutivi, iżda li ma kinux ġew iddikjarati minħabba li din ta' l-aħħar ikkunsidrat, mingħajr ma jiġi invokat il-mala fede tagħha, li ma kinitx debitriċi tad-dazji mitluba, u, min-naħa l-oħra, li l-kawża prinċipali ma setgħatx tiġi kkunsidrata b'mod inekwivoka bħala proċedura ta' maħfra ta' dejn doganali, għax setgħet saħansitra t iġi analizzata bħala proċedura ta' rkupru.
24. Barra minn hekk, għandu jiġi mfakkar li hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tieħu in kunsiderazzjoni, fil-kuntest tat-tqassim tal-kompetenzi bejn il-qrati Komunitarji u nazzjonali, il-kuntest fattwali u leġiżlattiv li fih jaqaw taħtu d-domandi preliminari, hekk kif iddefinit bid-deċiżjoni ta' rinviju, (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi tal-25 ta' Ottubru 2001, Ambulanz Glöckner, C-475/99, Ġabra p. I-8089, punt 10, u tat-2 ta' Ġunju 2005, Dörr u Ünal, C-136/03, Ġabra p. I-4759, punt 46).
25. Għaldaqstant, jidher li d-domanda magħmula għandha x'taqsam mas-suġġett tal-kawża prinċipali hekk kif iddefinit mill-qorti tar-rinviju, u li r-risposta għad-domanda magħmula tista' tkun utli lil din il-qorti biex tiddeċiedi jekk l-amministrazzjoni kellhiex jew le tirreferi l-każ lill-Kummissjoni skond l-Artikolu 871 tar-Regoli tal-Proċedura, sabiex tittieħed deċiżjoni minn din ta' l-aħħar.
26. Isegwi li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija ammissibbli.
Fuq il-mertu
27. Fir-rigward tal-fatti tal-kawża prinċipali u tat-terminoloġija tad-domanda magħmula, l-eżami ta' din ta' l-aħħar għandu jirrigwarda biss l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 871 tar-regolament ta' applikazzjoni u mhux il-kwistjoni jekk il-ħlasijiet tad-drittijiet komplementari magħmula lill-IMAX għandhomx jiġu inklużi mal-valur għal skopijiet doganali tal-materjal importat.
28. Fil-fatt, il-qorti tar-rinviju ma esprimietx inċertezza f'dan ir-rigward u limitat ruħha li tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja fuq il-portata ta' l-obbligu impost fuq l-awtoritajiet doganali nazzjonali bl-Artikolu 871 tar-regolament ta' applikazzjoni, meta huma jimmanifestaw, f'mumemt kwalunkwe tal-proċedura ta' rkupru jew tal-proċedura ta' maħfra ta' dejn doganali, dubju li jirrigwarda n-nuqqas ta' inklużjoni a posteriori ta' dazji doganali mhux miġbura f'ċirkustanzi stabbiliti sew.
29. Għaldaqstant, għandu jiġi kkunsidrat li, bid-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 871 tar-regolament ta' applikazzjoni għandux jiġi interpretat fis-sens li jobbliga l-awtoritajiet doganali nazzjonali li jirreferu l-każ quddiem il-Kummissjoni sabiex tittieħed deċiżjoni fuqha minn din ta' l-aħħar meta, f'mument kwalunkwe tal-proċedura ta' rkupru jew tal-proċedura ta' maħfra ta' dejn doganali, l-imsemmija awtoritajiet jimmanifestaw dubji fir-rigward tan-nuqqas ta' inklużjoni ta' dazji doganali mhux miġbura li jirriżultaw mill-omissjoni mill-importatur in bona fide li jiddikjara l-ħlasijiet tad-drittijiet li kellhom jiġu miżjuda mal-valur doganali tal-merkanzija importata, u jkunu ddikjaraw l-intenzjoni tagħhom li jirreferu l-każ lill-Kummissjoni.
30. Qabel ma' tingħata risposta għad-domanda rriformulata, għandha tiġi identifikata l-verżjoni ta' l-Artikolu 871 tar-regolament ta' applikazzjoni li hija applikabbli ratione temporis
għall-fatti tal-kawża prinċipali. Fil-fatt, fl-osservazzjonijiet tiegħu, il-Gvern Franċiż isostni li hija l-verżjoni ta' l-imsemmi Artikolu 871 li tirriżulta mir-Regolament (KE) Nru 1335/2003 tal-Kummissjoni, tal-25 ta' Lulju 2003, li jemenda r-Regolament Nru 2454/93 (ĠU L 187, p. 16), li għandha tkun is-suġġett ta' l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja u mhux dik imsemmija mill-qorti tar-rinviju, minħabba li din id-dispożizzjoni tipprovdi regola tal-proċedura u, għaldaqstant, hija meqjusa li hija applikabbli għall-kawżi kollha pendenti fid-data li fiha hija daħlet fis-seħħ.
31. Il-Gvern Franċiż isostni li, f'dan ir-rigward, skond it-tieni inċiż ta' l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 1335/2003, l-emendi magħmula minn dan ta' l-aħħar fir-regolament ta' applikazzjoni għandhom ikunu applikabbli għall-każijiet kollha li ma kinux ġew irriferuti lill-Kummissjoni għal deċiżjoni qabel l-1 ta' Awwissu 2003. Billi l-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikoli 869 u 871 tar-regolament ta' applikazzjoni għar-riferiment lill-Kummissjoni kienu ġew emendati u, b'mod partikolari, il-limitu ta' l-ammont mhux miġbur mill-operatur sar 500000 EUR, isegwi li l-amministrazzjoni mhijiex fi dritt li tirreferi l-każ lill-Kummissjoni, billi l-ammont mitlub fil-kuntest tal-kawża prinċipali żdied għal 221286 EUR.
32. Tali argument m'għandux jiġi kkunsidrat.
33. Jekk huwa veru li, skond ġurisprudenza stabbilita sew, ir-regoli tal-proċedura huma ġeneralment meqjusa applikabbli għall-kawżi kollha li jkunu pendenti meta dawn jidħlu fis-seħħ, bil-kontra tar-regoli sostantivi li ġeneralment jiġu interpretati li mhumiex applikabbli, bħala prinċipju, għas-sitwazzjonijiet li ġraw qabel id-dħul fis-seħħ tagħhom [ara, b'mod partikolari, is-sentenzi tas-6 ta' Lulju 1993, CT Control (Rotterdam) u JCT Benelux vs Il-Kummissjoni C-121/91 u C-122/91, Ġabra p. I-3873, punt 22; tas-7 ta' Settembru 1999, De Haan, C-61/98, Ġabra p. I-5003, punt 13, u ta' l-14 ta' Novembru 2002, Ilumitrónica, C-251/00, Ġabra p. I-10433, punt 29], jibqa' l-fatt li, hekk kif irrilevah l-Avukat Ġenerali fil-punti 33 u 34 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-liġi l-ġdida jista' jkollha applikazzjoni immedjata biss meta mqabbla mas-sitwazzjonijiet li, minkejja li bdew taħt liġi preċedenti, ikomplu jipproduċu l-effetti tagħhom meta l-liġi ġdida ssir applikabbli.
34. Issa, għandu jiġi kkonstatat li l-1 ta' Awwissu 2003, meta l-emendi introdotti fir-regolament ta' applikazzjoni bir-Regolament Nru 1335/2003 daħlu fis-seħħ, is-sitwazzjoni ġuridika rilevanti f'dan il-każ ma pproduċietx iktar effett. F'dan ir-rigward, joħroġ mid-dokumenti miżjuda ma' l-inkartament li fis-16 ta' Lulju 2001 id-directeur général des douanes et droits indirects informa l-conseil général de la Vienne bid-deċiżjoni tiegħu li jirreferi l-każ lill-Kummissjoni, li dan ta' l-aħħar tressaq quddiem it-tribunal d'instance de Poitiers matul ix-xahar ta' Lulju 2001 u li l-amministrazzjoni ressqet talba għal opinjoni lill-Kummissjoni fit-18 ta' Settembru 2001.
35. Konsegwentement, sabiex tingħata risposta lill-qorti tar-rinviju li tippermettilha tiddeċiedi jekk, minħabba l-fatt li kienet immanifestat, f'mument kwalunkwe ta' proċedura ta' rkupru jew ta' proċedura ta' maħfra, dubju li jirrigwarda n-nuqqas ta' inklużjoni a posteriori
ta' dazji doganali mhux miġbura, l-amministrazzjoni kienet fl-obbligu li tirreferi l-każ lill-Kummissjoni sabiex tittieħed deċiżjoni minn din ta' l-aħħar skond l-Artikolu 871 tar-regolament ta' applikazzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tinterpreta d-dispożizzjonijiet tar-regolament ta' applikazzjoni fil-verżjoni ta' dan ta' l-aħħar li jirriżulta mir-Regolament Nru 1677/98, li stabbilixxa, b'mod partikolari, għar-referenza lill-Kummissjoni, il-limitu tad-dazji mhux miġbura għal 50000 EUR.
36. L-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità jipprovdi l-kundizzjonijiet li għandhom jiġu sodisfatti sabiex l-awtoritajiet doganali nazzjonali jkunu jistgħu ma jinkludux fil-kontijiet a posteriori l-ammont ta' dejn doganali. Fir-rigward tal-proċedura ta' maħfra tad-dazji, l-Artikolu 236 ta' l-imsemmi Kodiċi jirreferi għal dawn l-istess kundizzjonijiet billi jipprovdi, bħala waħda mill-ipoteżi li tippermetti lill-awtoritajiet doganali li jiddeċiedu li ma jiġbrux dejn doganali, iċ-ċirkustanza li l-ammont ta' dan ta' l-aħħar ġie inkluż fil-kontijiet bi ksur ta' l-Artikolu 220(2).
37. L-imsemmija kundizzjonijiet huma tlieta, jiġifieri żball ta' l-awtoritajiet doganali stess, li ma setgħetx raġonevolment tinduna bih il-persuna taxxabbli; il-bona fide ta' din ta' l-aħħar u r-rispett, minn din il-persuna taxxabbli tad-dispożizzjonijiet kollha previsti mil-leġiżlazzjoni fis-seħħ fir-rigward tad-dikjarazzjoni doganali.
38. Dawn it-tliet kundizzjonijiet kienu jidhru diġà, bħala tali, fl-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KEE) Nru 1679/79 tal-Kunsill, ta' l-24 ta' Lulju 1979, dwar l-irkupru a posteriori tad-dazji fuq l-importazzjoni jew tad-dazji fuq l-esportazzjoni li ma ġewx mitluba lill-persuna taxxabbli għal merkanzija ddikjarata għal skema doganali li tinkludi l-obbligu ta' ħlas ta' dawn id-dazji (ĠU L 197, p. 1), regolament li tħassar bil-Kodiċi Doganali tal-Komunità. Skond ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, dawn it-tliet kundizzjonijiet għandhom jiġu sodisfatti b'mod kumulattiv (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi ta' l-14 ta' Mejju 1996, Faroe Seafood et, C-153/94 u C-204/94, Ġabra p. I-2465, punt 83; tas-26 ta' Novembru 1998, Covita, C-370/96, Ġabra p. I-7711, punt 24; tad-19 ta' Ottubru 2000, Sommer, C-15/99, Ġabra p. I-8989, punt 35, u Ilumitrónica, iċċitata iktar 'il fuq, punt 37).
39. Jirriżulta mill-kliem ta' l-Artikolu 871 tar-regolament ta' applikazzjoni, moqri flimkien ma' l-Artikolu 869 tar-Regolament li, fil-kuntest ta' proċedura ta' rkupru ta' dazji mhux miġbura li l-ammont tagħhom jilħaq is-somma ta' 50000 EUR, jekk l-awtoritajiet doganali nazzjonali huma konvinti li l-imsemmija kundizzjonijiet mhumiex sodisfatti, huma għandhom jipproċedu direttament għall-irkupru.
40. Mill-imsemmija dispożizzjonijiet jirriżulta wkoll li, meta l-imsemmi limitu ta' 50000 EUR jintlaħaq, l-awtoritajiet doganali ma jistgħux joperaw waħedhom iżda għandhom l-obbligu li jirreferu l-każ quddiem il-Kummissjoni u li jaġixxu flimkien magħha f'żewġ ipoteżi, jiġifieri, jekk huma jikkunsidraw, fiċ-ċirkustanzi tal-każ, li l-imsemmija kundizzjonijiet huma sodisfatti, jew li huma għandhom dubji fir-rigward tal-portata tal-kriterji pprovduti fl-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità fir-rigward tal-każ ikkonċernat. L-istess għandu jingħad fir-rigward ta' proċedura ta' maħfra ta' dazji doganali mibdija mill-persuna kkonċernata skond l-Artikolu 236 ta' l-imsemmi Kodiċi, flimkien ma' l-Artikolu 220(2)(b) ta' dan ta' l-aħħar.
41. Fil-każ ta' riferiment lill-Kummissjoni, il-proċedura implementata bir-regolament ta' applikazzjoni tingħalaq b'deċiżjoni li tistabbilixxi jekk is-sitwazzjoni eżaminata tippermettix li ma jiġux inklużi fil-kontijiet a posteriori d-dazji in kwistjoni jew li tingħata l-maħfra ta' dawn ta' l-aħħar. Fil-kuntest ta' din il-proċedura, id-dritt ta' smigħ minn persuni li huma kkonċernati huwa effettivament iggarantit u, skond l-Artikolu 873 tar-regolament ta' applikazzjoni, il-Kummissjoni tiddeċiedi wara konsultazzjoni ta' grupp ta' esperti kompost minn rappreżentanti ta' l-Istati Membri kollha.
42. Hekk kif ippreċiżat il-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward ta' l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1697/79, l-għotja ta' setgħa ta' deċiżjoni lill-Kummissjoni fir-rigward ta' rkupru a posteriori ta' dazji doganali għandha bħala għan li tiggarantixxi l-applikazzjoni uniformi tad-dritt Komunitarju. Din ta' l-aħħar tirriskja li tiġi kkontestata fil-każijiet fejn tagħti lok għal talba ta' rinunzja għall-irkupru a posteriori, għax l-evalwazzjoni li jista' jibbaża ruħu fuqha Stat Membru biex jieħu deċiżjoni favorevoli tirriskja, fil-fatti, minħabba n-nuqqas probabbli ta' kull rikors kontenzjuż, li taħrab minn kontroll li jippermetti li jassigura applikazzjoni uniformi tal-kundizzjonijiet imposti mil-leġiżlazzjoni Komunitarja. Għall-kuntrarju, dan mhuwiex il-każ meta l-awtoritajiet nazzjonali jipproċedu għall-irkupru, huwa x'inhuwa l-ammont in kwistjoni. Huwa għalhekk legali għall-persuna kkonċernata li tikkontesta tali deċiżjoni quddiem il-qrati nazzjonali. Konsegwentement, l-uniformità tad-dritt Komunitarju tista' tiġi assigurata mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tal-proċedura preliminari (sentenzi tas-26 ta' Ġunju 1990, Deutsche Fernsprecher, C-64/89, Ġabra p. I-2535, punt 13; tas-27 ta' Ġunju 1991, Mecanarte, C-348/89, Ġabra p. I-3277, punt 33, Faroe Seafood et, iċċitata iktar 'il fuq, punt 34).
43. Isegwi li, fir-rigward tat-tieni ipoteżi, jiġifieri l-każ fejn l-awtoritajiet doganali għandhom xi dubji, dawn ta' l-aħħar huma obbligati li jirreferu l-każ lill-Kummissjoni biss meta d-dubji jirrigwardaw il-portata tal-kriterji pprovduti fl-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità fir-rigward tal-każ ikkonċernat, u biss minħabba l-eżistenza ta' tali dubji. Min-naħa l-oħra, jekk isegwi li dawn id-dubji tneħħew, anki wara li kienu mmanifestaw l-intenzjoni tagħhom li jirreferu l-każ lill-Kummissjoni, l-awtoritajiet doganali nazzjonali mhumiex iktar obbligati li jirreferu l-każ lil din ta' l-aħħar u għandhom, billi jaġixxu waħedhom, jipproċedu għall-irkupru jew jirrifjutaw il-maħfra.
44. F'kull każ, meta d-dubji ta' l-awtoritajiet doganali nazzjonali jirrigwardaw kwistjoni barra minn dik tal-portata tal-kriterji pprovduti fl-Artikolu 220(2)(b) ta' l-imsemmi Kodiċi fir-rigward tal-każ ikkonċernat, bħall-possibbiltà li ma jiġux inklużi fil-kontijiet a posteriori d-dazji doganali mhux miġbura li jirriżultaw minn omissjoni ta' dikjarazzjoni minn importatur ta' ħlasijiet ta' drittijiet li kellhom jiġu miżjuda mal-valur doganali tal-merkanzija importata, anki jekk dan l-importatur huwa in bona fide, l-Artikolu 871 tar-regolament ta' applikazzjoni mhuwiex applikabbli u, għalhekk, l-imsemmija awtoritajiet mhumiex obbligati jirreferu l-każ lill-Kummissjoni biex jiġi deċiż minn din ta' l-aħħar.
45. Fil-fatt, billi l-bona fide tal-persuna taxxabbli hija biss waħda mill-kundizzjonijiet li għandhom inevitabbilment jiġu sodisfatti biex in-nuqqas ta' inklużjoni a posteriori ta' dazji doganali jista' jiġi kkunsidrat, hija mhijiex ta' natura, waħedha, li tobbliga l-awtoritajiet doganali nazzjonali jirreferu l-każ lill-Kummissjoni skond l-Artikolu 871 tar-regolament ta' applikazzjoni.
46. Konsegwentement, ir-risposta lid-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 871 tar-regolament ta' applikazzjoni għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-kuntest ta' proċedura ta' rkupru jew ta' maħfra ta' dazji doganali mhux miġbura, l-awtoritajiet doganali nazzjonali mhumiex obbligati jirreferu l-każ lill-Kummissjoni biex jiġi deċiż minn din ta' l-aħħar meta d-dubji li huma kellhom fir-rigward tal-portata tal-kriterji msemmija fl-Artikolu 220(2)(b) tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità fil-konfront tal-każ ikkonċernat ikunu tneħħew, anki wara li l-imsemmija awtoritajiet immanifestaw l-intenzjoni tagħhom li jirreferu l-każ lill-Kummissjoni, jew meta d-dubji li kellhom jirrigwardaw l-inklużjoni a posteriori ta' dazji doganali mhux miġbura, li tirriżulta mill-omissjoni ta' l-importatur in bona fede, li jiddikjara l-ħlas tad-drittijiet li kellhom jiġu miżjuda mal-valur doganali tal-merkanzija importata.
Fuq l-ispejjeż
47. Peress illi din l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi dwar l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' l-osservazzjonijiet lill-Qorti, barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta' u tiddeċiedi li:
L-Artikolu 871 tar-Regolament (KEE) Nru 2454/93 tal-Kummissjoni, tat-2 ta' Lulju 1993, li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament (KEE) Nru 2913/92 tal-Kunsill, li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Komunità, hekk kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 1677/98 tal-Kummissjoni, tad-29 ta' Lulju 1998, għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-kuntest ta' proċedura ta' rkupru jew maħfra ta' dazji doganali mhux miġbura, l-awtoritajiet doganali nazzjonali mhumiex obbligati jirreferu l-każ lill-Kummissjoni biex jiġi deċiż minn din ta' l-aħħar, meta d-dubji li hija kellha fir-rigward tal-portata tal-kriterji pprovduti fl-Artikolu 220(2)(b) tar-Regolament (KEE) Nru 2913/92 tal-Kunsill, tat-12 ta' Ottubru 1992, li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Komunità, fil-konfront tal-każ ikkonċernat tneħħew, anki wara li l-imsemmija awtoritajiet ikunu mmanifestaw l-intenzjoni tagħhom li jirreferu l-każ lill-Kummissjoni, jew meta d-dubji li huma kellhom jirrigwardaw l-inklużjoni a posteriori
ta' dazji doganali mhux miġbura li jirriżultaw mill-omissjoni ta' l-importatur in bona fede li jiddikjara l-ħlas tad-drittijiet li kellhom jiġu miżjuda mal-valur doganali tal-merkanzija importata.