61980CJ0104_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στήν υπόθεση 104/80
πού έχει ως αντικείμενο αίτηση τού Sozialgericht τού Schleswig ( πρώτο τμήμα ) πρός τό Δικαστήριο κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ μέ τήν οποία ζητείται, στό πλαίσιο τής διαφοράς πού εκκρεμεί ενώπιον τού Δικαστηρίου αυτού μεταξύ
KURT BEECK
καί
BUNDESANSTALT FUER ARBEIT,
Αντικείμενο της υπόθεσης
έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως πρός τήν ερμηνεία τών κανονισμών 1408/71 τού Συμβουλίου τής 14ης Ιουνίου 1971 ( ABl . Nr . L 149, σ . 2, ΕΕ ειδ . έκδ . ΕΕ Ν 149, τόμ . 05/001, σ . 73 ) καί 574/72 τής 21ης Μαρτίου 1972 ( ABl . Nr . L 74, σ . 1, ΕΕ ειδ . έκδ . αριθ . Ν 74, τόμ . 05/001, σ . 138 ) καί ιδίως τών διατάξεων τών κανονισμών αυτών πού αναφέρονται στό δικαίωμα επί οικογενειακών επιδομάτων τών μεθοριακών εργαζομένων,
Σκεπτικό της απόφασης
1 Μέ διάταξη τής 19ης Νοεμβρίου 1979, πού περιήλθε στό Δικαστήριο στίς 25 Μαρτίου 1980, τό Sozialgericht τού Schleswig, έθεσε, δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ, τρία ερωτήματα ως πρός τήν ερμηνεία διαφόρων διατάξεων τού κανονισμού 1408/71 τού Συμβουλίου τής 14ης Ιουνίου 1971 περί εφαρμογής τών συνστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στούς μισθωτούς καί τίς οικογένειές τους πού διακινούνται εντός τής Κοινότητας ( ABl . Nr . L 149, σ . 2, ΕΕ ειδ . έκδ . αριθ . Ν 149, τόμ . 05/001, σ . 73 ) καί τού κανονισμού 574/72 τού Συμβουλίου τής 21ης Μαρτίου 1972 πού καθορίζει τούς τρόπους εφαρμογής τού κανονισμού 1408/71 ( ABl . Nr . L 174, σ . 1, ΕΕ ειδ . έκδ . αριθ . Ν 174, τόμ . 05/001, σ . 138 ).
2 Τά ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στό πλαίσιο μιάς διαφοράς μεταξύ, αφ’ ενός μέν, μεθοριακού εργαζομένου, γερμανού υπηκόου, πού διαμένει μέ τή σύζυγο καί τά δύο τέκνα του στή Δανία, καί εργάζεται ως μισθωτός στό Flensburg τής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας τής Γερμανίας, μεταβαίνει δέ καθημερινά από τόν τόπο κατοικίας του στή Δανία στόν τόπο τής εργασίας του, οπου δέ διαθέτει κατοικία, ενώ η σύζυγός του εργάζεται ως μισθωτή στή Δανία καί εισπράττει στή χώρα αυτή οικογενειακά επιδόματα ( Boernetilskud ) γιά τά δύο τέκνα τους, καί αφ’ ετέρου τού Bundesanstalt fuer Arbeit, εκπροσωπουμένου από τό Arbeitsamt τού Flensburg, τό οποίο απέρριψε τήν αίτησή του γιά καταβολή στήν Ομοσπονδιακή Δημοκρατία τού ημίσεος τού ποσού τών γερμανικών οικογενειακών επιδομάτων πού οφείλονται ενδεχομένως γιά τό δεύτερο τέκνο του, σύμφωνα μέ τό άρθρο 8 παράγραφος 2 τού γερμανικού ομοσπονδιακού νόμου περί οικογενειακών επιδομάτων ( Bundeskindergeldgesetz, στό εξής : BKGG ), κατά τό οποίο τό
επίδομα γιά κάθε προστατευόμενο τέκνο μπορεί νά χορηγείται κατά τό ημισυ τού προβλεπόμενου ποσού, οταν η παροχή σέ άλλο Κράτος μέλος ειναι κατώτερη από τό 75 % τού «Kindergeld» .
3 Μετά τήν απόρριψη τής αιτήσεως από τό Bundesanstalt, εκπροσωπούμενο από τό Landesarbeitsamt τού Schleswig-Holstein, μέ τήν αιτιολογία οτι τό δικαίωμα επί οικογενειακών επιδομάτων αναστέλλεται σύμφωνα μέ τόν αντισωρευτικό κοινοτικό κανόνα τού άρθρου 10 παράγραφος 1 στοιχείο α τού κανονισμού 574/72 τού Συμβουλίου, ο προσφεύγων στήν κύρια δίκη στήριξε τήν απαίτησή του σέ απόφαση τού Bundessozialgericht τής 25ης Οκτωβρίου 1977, πού εκδόθηκε μέ αφορμή παρόμοια περίπτωση, καί σύμφωνα μέ τήν οποία ενας γερμανός υπήκοος πρέπει νά μπορεί, βάσει τού γερμανικού προσδιορισμού τής φορολογικής κατοικίας καί τών στενών δεσμών πού υφίστανται μεταξύ τής νομοθεσίας περί οικογενειακών επιδομάτων καί τής φορολογικής ρυθμίσεως, νά απολαύει οικογενειακών επιδομάτων, οπως ενας κάτοικος τής χώρας .
4 Έχοντας υπόψη τίς απόψεις πού αναπτύχθηκαν ενώπιόν του τό Sozialgericht τού Schleswig, ανέβαλε τήν έκδοση οριστικής αποφάσεως καί υπέβαλε στό Δικαστήριο τρία ερωτήματα, από τά οποία τά δύο πρώτα ειναι τά εξής :
«1 . Γερμανός υπήκοος πού διαμένει μέ τή σύζυγο καί τά τέκνα του στή Δανία, καί εργάζεται ως μισθωτός στήν Ομοσπονδιακή Δημοκρατία τής Γερμανίας, επιστρέφει δέ καθημερινά από τόν τόπο εργασίας του στόν τόπο διαμονής του στή Δανία, καί τού οποίου η σύζυγος εργάζεται επίσης ως μισθωτή στή Δανία, αποκτά τό δικαίωμα επί τών οικογενειακών επιδομάτων πού προβλέπει τό εθνικό δίκαιο τής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας τής Γερμανίας, βάσει τών συνδυασμένων διατάξεων τών άρθρων 20, 4 καί 1 τού κανονισμού 1408/71 τού Συμβουλίου τής 14ης Ιουνίου 1971 ως μεθοριακός εργαζόμενος κατά τήν έννοια τών διατάξεων αυτών, καί τούτο κυρίως βάσει τού τυπικά υπερέχοντος ευρωπαϊκού δικαίου ;
2 . Συμβαίνει τό ίδιο οταν, ανεξάρτητα από τό ευρωπαϊκό δίκαιο, ο εν λόγω εργαζόμενος θεωρείται ήδη από τό εθνικό του δίκαιο οτι διαμένει συνήθως στήν Ομοσπονδιακή Δημοκρατία τής Γερμανίας;»
5 Μέ τά ερωτήματα αυτά, τό εθνικό δικαστήριο ζητά νά πληροφορηθεί άν ενας μεθοριακός εργαζόμενος, κατά τήν έννοια τού άρθρου 1 στοιχείο β τού κανονισμού 1408/71, αποκτά δικαίωμα επί οικογενειακών επιδομάτων βάσει τών
διατάξεων τού κοινοτικού αυτού κανονισμού . Πρέπει κατ’ αρχήν νά σημειωθεί οτι τό άρθρο 20 τού κανονισμού 1408/71 πού αναφέρεται στήν πρώτη ερώτηση δέν ειναι σχετικό μέ τήν παρούσα περίπτωση, γιατί κατά τή συστηματική του θέση, τό άρθρο αυτό αφορά τίς παροχές γιά μεθοριακούς εργαζόμενους σέ περίπτωση ασθένειας ή μητρότητας . Αντίθετα, οι διατάξεις πού αφορούν τίς οικογενειακές παροχές, στίς οποίες ανήκουν καί τά οικογενειακά επιδόματα, κατά τήν έννοια τού άρθρου 4 παράγραφος 1 στοιχείο η, πού εφαρμόζονται στούς εργαζομένους — στό σύνολό τους — ειναι οι διατάξεις τού άρθρου 73 παράγραφος 1 καί τού άρθρου 13 παράγραφος 2 στοιχείο α .
6 Τό άρθρο 73 παράγραφος 1 τού κανονισμού 1408/71 δημιουργεί πρός όφελος τού εργαζομένου, πού υπόκειται στή νομοθεσία Κράτους μέλους, δικαίωμα επί οικογενειακών παροχών, οι οποίες προβλέπονται από τή νομοθεσία τού πρώτου κράτους γιά τά μέλη τής οικογένειάς του πού διαμένουν στό έδαφος άλλου Κράτους μέλους, σάν νά διέμεναν στό έδαφος τού κράτους αυτού .
7 Γιά νά τύχει λοιπόν εφαρμογής τό άρθρο 73 παράγραφος 1, αρκεί ο εργαζόμενος νά απασχολείται ως μισθωτός στό έδαφος ενός Κράτους μέλους καί τά μέλη τής οικογένειας τού εργαζομένου νά διαμένουν στό έδαφος ενός άλλου Κράτους μέλους .
Τό κείμενο αυτό συνδυάζεται μέ τόν κανόνα πού διατυπώνει τό άρθρο 13 παράγραφος 2 στοιχείο α τού ίδιου κανονισμού, σύμφωνα μέ τόν οποίο ο εργαζόμενος πού απασχολείται στό έδαφος ενός Κράτους μέλους, υπόκειται στή νομοθεσία τού κράτους αυτού, έστω κι άν διαμένει στό έδαφος άλλου Κράτους μέλους . Τό καθεστώς αυτό πού απορρέει από τούς σκοπούς τού κανονισμού 1408/71, ο οποίος εγγυάται σέ ολους τούς εργαζόμενους υπηκόους τών Κρατών μελών πού διακινούνται στήν Κοινότητα τήν ισότητα μεταχειρίσεως απέναντι στίς διάφορες εθνικές νομοθεσίες καί τήν απόλαυση τών παροχών κοινωνικής ασφαλίσεως ανεξαρτήτως τού τόπου τής εργασίας τους ή τής διαμονής τους, πρέπει νά ερμηνευθεί μέ ομοιόμορφο τρόπο σέ ολα τά Κράτη μέλη, ανεξαρτήτως τής οργανώσεως τών εθνικών τους νομοθεσιών πού αναφέρονται στήν απόκτηση δικαιώματος επί οικογενειακών παροχών .
8 Στά δύο πρώτα ερωτήματα τού Sozialgericht τού Schleswig πρέπει, λοιπόν, νά δοθεί η απάντηση οτι κατά τήν έννοια τών συνδυασμένων διατάξεων τών άρθρων 73 καί 13 παράγραφος 2 στοιχείο α τού κανονισμού 1408/71, ενας μεθοριακός εργαζόμενος, πού διαμένει μέ τή σύζυγό του καί τά τέκνα του σέ Κράτος μέλος άλλο από τό κράτος στό οποίο εργάζεται, αποκτά στό τελευταίο αυτό κράτος δικαίωμα επί οικογενειακών επιδομάτων βάσει τού κοινοτικού δικαίου .
9 Τό Sozialgericht τού Schleswig έθεσε καί τό ακόλουθο τρίτο ερώτημα :
«Τό δικαίωμα επί οικογενειακών επιδομάτων πού παρέχεται από τήν εθνική γερμανική νομοθεσία σέ εργαζόμενο πού διαμένει στή Δανία αναστέλλεται εξ ολοκλήρου, δυνάμει τού άρθρου 10 παράγραφος 1 στοιχείο α τού κανονισμού 574/72 περί τού τρόπου εφαρμογής τού κανονισμού 1408/71, εφ’ οσον η σύζυγος τού εργαζομένου αυτού λαμβάνει στή Δανία γιά τά τέκνα της τά δανικά οικογενειακά επιδόματα ( Boernetilskud ), άν καί τό άρθρο 8 παράγραφος 2 τού Bundeskindergeldgesetz προβλέπει τήν καταβολή οικογενειακών επιδομάτων ίσων μέ τή διαφορά μεταξύ τών δανικών οικογενειακών επιδομάτων καί τών γερμανικών οικογενειακών επιδομάτων;»
10 Μέ τό ερώτημα αυτό, τό εθνικό δικαστήριο ζητά από τό Δικαστήριο νά τού παράσχει ερμηνευτικά στοιχεία οσον αφορά τόν αντισωρευτικό κανόνα τόν οποίο διατυπώνει τό άρθρο 10 παράγραφος 1 στοιχείο α τού κανονισμού 574/72, οταν η σύζυγος τού εργαζομένου αποκτά παράλληλα δικαίωμα οικογενειακών επιδομάτων στό κράτος διαμονής σωρευτικά μέ τό δικαίωμα τού εργαζομένου στό κράτος οπου παρέχεται η εργασία .
11 Τό άρθρο 10 παράγραφος 1 στοιχείο α τού κανονισμού 574/72 τού Συμβουλίου τής 21ης Μαρτίου 1972, πού προαναφέρθηκε, οπως τροποποιήθηκε από τόν κανονισμό 878/73 τού Συμβουλίου τής 26ης Μαρτίου 1973 ( ABl . Nr . L 86, σ . 1, ΕΕ ειδ . έκδ . αριθ . Ν 86, τόμ . 05/001, σ . 232 ), οπως καί αυτός τροποποιήθηκε από τόν κανονισμό 1209 τού Συμβουλίου τής 3´**0ης Απριλίου 1976 ( ABl . Nr . L 138, σ . 1, ΕΕ ειδ . έκδ . αριθ . Ν 138, τόμ . 05/002, σ . 78 ) ορίζει οτι :
«Τό δικαίωμα επί οικογενειακών παροχών ή επιδομάτων πού οφείλονται μόνον κατά τή νομοθεσία ενός Κράτους μέλους κατά τήν οποία η κτήση τού δικαιώματος τών παροχών ή επιδομάτων αυτών δέν εξαρτάται από προϋποθέσεις ασφαλίσεως ή απασχολήσεως, αναστέλλεται εφ’ οσον κατά τή διάρκεια τής ίδιας περιόδου καί γιά τό ίδιο μέλος τής οικογένειας :
α ) οφείλονται παροχές κατ’ εφαρμογή τών άρθρων 73 ή 74 τού κανονισμού . Αλλά, άν ο σύζυγος τού εργαζομένου ή τού ανέργου πού αναφέρεται στά άρθρα αυτά, ασκεί επαγγελματική δραστηριότητα στό έδαφος τού εν λόγω Κράτους μέλους, τό δικαίωμα επί τών οικογενειακών παροχών ή επιδομάτων πού οφείλονται κατ’ εφαρμογή τών ανωτέρω άρθρων, αναστέλλεται· κατα
βάλλονται μόνο οι οικογενειακές παροχές ή επιδόματα τού Κράτους μέλους, στό έδαφος τού οποίου κατοικεί τό μέλος τής οικογένειας καί εις βάρος τού Κράτους μέλους αυτού.»
12 Αυτός ο αντισωρευτικός κανόνας, δυνάμει τού οποίου δίνεται προτεραιότητα στό δικαίωμα παροχών πού οφείλονται στή χώρα διαμονής τού τέκνου, εφαρμόζεται σέ περίπτωση σάν κι αυτή πού περιγράφεται από τό εθνικό δικαστήριο, στήν οποία υπάρχει σύμπτωση παροχών δεκτικών συγκρίσεως . Πρέπει λοιπόν νά εξαχθεί τό συμπέρασμα οτι τό δικαίωμα επί οικογενειακών επιδομάτων πού οφείλονται δυνάμει τού άρθρου 73 αναστέλλεται στό κράτος εργασίας τού μεθοριακού εργαζόμενου, εν όψει τού δικαιώματος πού γεννάται γιά λογαριασμό τού συζύγου του στό κράτος στό οποίο διαμένει καί μέ επιβάρυνση τού κράτους αυτού .
Εν τούτοις, δυνάμει μιάς πάγιας νομολογίας πού εμπνέεται από τή θεμελιώδη αρχή τής ελεύθερης κυκλοφορίας τών εργαζομένων καί από τούς αντικειμενικούς σκοπούς τού άρθρου 51 τής συνθήκης ΕΟΚ, ενας κανόνας πού αποσκοπεί στήν αποτροπή τής σωρεύσεως οικογενειακών επιδομάτων δέν εφαρμόζεται, παρά μόνο κατά τό μέτρο πού δέν αποστερεί χωρίς λόγο τούς ενδιαφερόμενους από δικαίωμα επί παροχών πού βασίζεται στή νομοθεσία ενός Κράτους μέλους . Επίσης, οταν τό ποσό τών επιδομάτων, τών οποίων αναστέλλεται η καταβολή, ειναι μεγαλύτερο από τό ποσό τών επιδομάτων πού λαμβάνονται λόγω τής ασκήσεως μιάς επαγγελματικής δραστηριότητας πρέπει νά μήν εφαρμόζεται παρά μόνο μερικώς ο αντισωρευτικός κανόνας πού περιέχεται στό άρθρο 10 παράγραφος 1 στοιχείο α τού κανονισμού 574/72, οπως τροποποιήθηκε, καί νά χορηγείται υπό μορφή συμπληρώματος η διαφορά μεταξύ τών δύο ποσών .
13 Γιά τούς λόγους αυτούς, πρέπει νά δοθεί στό τρίτο ερώτημα η απάντηση οτι τό άρθρου 10 παράγραφος 1 στοιχείο α τού κανονισμού 574/72, οπως τροποποιήθηκε, δέν αναστέλλει τήν καταβολή οικογενειακών παροχών ή οικογενειακών επιδομάτων πού οφείλονται δυνάμει τής νομοθεσίας τού κράτους οπου παρέχεται η εργασία, παρά μόνο κατά ποσό ίσο μέ τό ποσό πού εισπράττεται κατά τήν ίδια περίοδο καί γιά τό ίδιο μέλος τής οικογένειας στό κράτος διαμονής από τό σύζυγο πού ασκεί επαγγελματική δραστηριότητα στό έδαφος αυτού τού κράτους .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί τών δικαστικών εξόδων
14 Τά έξοδα στά οποία υποβλήθηκαν η Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καί η κυβέρνηση τής Ιταλικής Δημοκρατίας, οι οποίες υπέβαλαν παρατηρήσεις στό Δικαστήριο, δέν αποδίδονται . Δεδομένου οτι η παρούσα διαδικασία έχει ως πρός τούς διαδίκους τής κύριας δίκης τό χαρακτήρα παρεμπίπτοντος πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται νά αποφασίσει γιά τά δικαστικά έξοδα .
Διατακτικό
Διά ταύτα
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( δεύτερο τμήμα )
κρίνοντας επί τών ερωτημάτων πού τού υπέβαλε τό Sozialgericht τού Schleswig, μέ διάταξη τής 19ης Νοεμβρίου 1979, αποφαίνεται :
1 ) Κατά τήν έννοια τών συνδυασμένων διατάξεων τών άρθρων 73 καί 13 παράγραφος 2 στοιχείο α τού κανονισμού 1408/71, ενας μεθοριακός εργαζόμενος, πού διαμένει μέ τή σύζυγο καί τά τέκνα του σέ Κράτος μέλος άλλο από τό κράτος οπου εργάζεται, αποκτά στό τελευταίο αυτό κράτος δικαίωμα επί οικογενειακών επιδομάτων βάσει τού κοινοτικού δικαίου .
2)Τό άρθρο 10 παράγραφος 1 στοιχείο α τού κανονισμού 574/72, οπως τροποποιήθηκε, δέν αναστέλλει τήν καταβολή οικογενειακών παροχών ή οικογενειακών επιδομάτων πού οφείλονται δυνάμει τής νομοθεσίας τού κράτους οπου παρέχεται η εργασία, παρά μόνο κατά ποσό ίσο μέ τό ποσό πού εισπράττεται κατά τήν ίδια περίοδο καί γιά τό ίδιο μέλος τής οικογένειας στό κράτος διαμονής από τό σύζυγο πού ασκεί επαγγελματική δραστηριότητα στό έδαφος αυτού τού κράτους .