62022CC0169
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
RANTOS
ippreżentati fid‑9 ta’ Marzu 2023 (
1
)
Kawża C‑169/22
Fractal Insolvenţă SPRL, bħala stralċjarju ta’ Groenland Poultry SRL
vs
Agenţia de Plăţi şi Intervenţie pentru Agricultură - Centrul Judeţean Dâmboviţa
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Curtea de Apel Bucureşti (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest, ir-Rumanija))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika agrikola komuni – Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) – Miżuri ta’ appoġġ għall‑iżvilupp rurali – Pagamenti għat-trattament xieraq tal-annimali – Regolament (KE) Nru 1974/2006 – Artikolu 44(2)(a) – Artikolu 47(1) – Trasferiment tal-azjenda agrikola lil benefiċjarju ġdid – Waqfien ulterjuri, minn dan il-benefiċjarju, tal-attivitajiet agrikoli tiegħu – Każ ta’ forza maġġuri jew ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali – Obbligu ta’ rimbors parzjali jew totali tal-għajnuna riċevuta – Prinċipju ta’ proporzjonalità”
I. Introduzzjoni
1.
Din it-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal‑Artikolu 44(1) u (2)(a) u tal-Artikolu 47(1) tar-Regolament (KE) Nru 1974/2006 (
2
) li jistabbilixxi regoli ddettaljati għall-applikazzjoni tar‑Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 dwar l-appoġġ għall‑iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR).
2.
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Fractal Insolvenţă SPRL, bħala stralċjarju ġudizzjarju ta’ Groenland Poultry SRL (iktar ’il quddiem “Groenland Poultry”) u l-Agenţia de Plăţi şi Intervenţie pentru Agricultură - Centrul Judeţean Dâmboviţa (l-Aġenzija tal-Pagament u l-Intervent għall-Agrikoltura – Ċentru Dipartimentali ta’ Dâmboviţa, ir‑Rumanija, iktar ’il quddiem l-“APIA”) dwar deċiżjonijiet tal-APIA jordnaw lil Groenland Poultry, minħabba t-tmiem tal-attivitajiet agrikoli tagħha, ir-rimbors tal-għajnuna kollha mogħtija għat-trattament xieraq tal-annimali matul il-perijodu ta’ impenn ta’ ħames snin.
3.
Skont it-talba tal-Qorti tal-Ġustizzja, dawn il-konklużjonijiet ser ikunu ffukati fuq l-analiżi tat-tieni u tat-tielet domandi preliminari. Dawn jirrigwardaw, essenzjalment, il-kwistjoni dwar jekk u sa fejn, l-Artikolu 44(1) u (2)(a) tar-Regolament Nru 1974/2006 għandu jiġi interpretat fis-sens li min jirċievi t-trasferiment ta’ azjenda agrikola, li jkun ħa wkoll impenn pluriannwali fil-qafas ta’ għajnuna għat-trattament xieraq tal‑annimali ffinanzjata mill-FAEŻR, huwa obbligat jirrimborsa, jekk ikun waqqaf definittivament l-attivitajiet tiegħu qabel it-tmiem tal-perijodu ta’ impenn, il-pagamenti kollha mogħtija matul dan il-perijodu, inkluż dawk mogħtija lil benefiċjarji preċedenti.
4.
Minkejja li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha okkazzjoni tinterpreta ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005 (
3
), hija l-ewwel darba li hija intalbet tiddeċiedi dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 44 tar-Regolament Nru 1974/2006 (
4
).
II. Il‑kuntest ġuridiku
A.
Id‑dritt tal‑Unjoni
1. Ir‑Regolament 1698/2005
5.
Ir-Regolament tal-Kunsill Nru 1698/2005, (
5
) ġie abrogat permezz tar‑Regolament (UE) Nru 1305/2013 tal-Parlament Ewropew u tal‑Kunsill tas‑17 ta’ Diċembru 2013 (
6
).
6.
L-Artikolu 36(a)(v) tar-Regolament Nru 1698/2005 jistipula li l‑għajnuna prevista għat-titjib tal-ambjent u tal-kampanja tikkonċerna l‑miżuri bbażati fuq l-użu sostenibbli tal-art agrikoli bis-saħħa ta’ pagamenti għat-trattament xieraq tal-annimali.
7.
L-Artikolu 40 ta’ dan ir-regolament jistipula:
“1.   Il-pagamenti għat-trattament xieraq tal-annimali previsti fl‑Artikolu 36(a)(v) għandhom jingħataw lill-bdiewa li jieħdu impenji għat-trattament xieraq tal-annimali fuq bażi volontarja.
2.   Il-pagamenti għat-trattament xieraq tal-annimali jkopru biss dawk l-impenji li jmorru lil hinn mill-istandards obbligatorji […], u rekwiżiti obbligatorji rilevanti oħra stabbiliti mil-leġislazzjoni nazzjonali u identifikati fil-programm.
Dawn l-impenji għandhom jittieħdu bħala regola ġenerali għal perijodu ta’ bejn ħames u seba’ snin. […].
3.   Il-pagamenti għandhom jingħataw kull sena u għandhom ikopru l‑ispejjeż addizzjonali u d-dħul mitluf li jirriżulta mill-impenn magħmul. Fejn meħtieġ, dawn jistgħu jkopru ukoll l-ispiża tat‑transazzjoni.
L-appoġġ għandu jkunu limitat għall-ammont massimu stabbilit fl‑Anness I.”
8.
Skont l-Artikolu 74(1) tal-imsemmi regolament:
“L-Istati Membri għandhom jadottaw id-dispożizzjonijiet leġislattivi, statutorji u amministrattivi kollha […] sabiex jiżguraw li l-interessi finanzjarji tal-[Unjoni] jkunu protetti b’mod effettiv.”
2. Ir‑Regolament Nru 1974/2006
9.
Ir-Regolament Nru 1974/2006 ġie abrogat permezz tar‑Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 807/2014 tal‑11 ta’ Marzu 2014 li jissupplimenta r-Regolament (UE) Nru 1305/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) u li jintroduċi dispożizzjonijiet tranżitorji (
7
). Madankollu, ir-Regolament Nru 1974/2006 baqa’ applikabbli għat-tranżazzjonijiet implimentati skont il-programmi li l-Kummissjoni Ewropea approvat bis-saħħa tar-Regolament Nru 1698/2005 qabel l‑1 ta’ Jannar 2014.
10.
Skont l-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1974/2006:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament [Nru 1698/2005]fir-rigward ta’ prinċipji u regoli ġenerali għall-appoġġ għall-iżvilupp rurali, dispożizzjonijiet speċifiċi u komuni għall-miżuri ta’ l-iżilupp rurali, u dispożizzjonijiet amministrattivi u ta’ eliġibbiltà, għajr dispożizzjonijiet dwar kontrolli.”
11.
L-Artikolu 44 ta’ dan ir-regolament jistipula:
“1.   Meta l-azjenda sħiħa, jew parti minnha, tal-benefiċjarju tkun trasferita lil persuna oħra matul il-perjodu għal liema jkun ingħata impenn bħala kundizzjoni għall-għoti ta’ l-assistenza, il-persuna l-oħra tista’ tidħol għall-impenn għall-kumplament tal-perjodu. Jekk l-impenn ma jkunx merfugħ, il-benefiċjarju għandu jħallas lura dik l-assistenza li tkun ingħatat.
2.   L-Istati Membri jistgħu jagħżlu li ma jeħtieġux ir-rimborz imsemmi fil-paragrafu 1 fil-każijiet li ġejjin:
a)
jekk il-benefiċjarju li jkun diġà għamel tajjeb għal parti sinifikanti ta’ l-impenn ikkonċernat iwaqqaf għal dejjem l-attivitajiet agrikoli u ma jkunx prattikabbli għas-suċċessur li jieħu huwa stess dak l‑impenn;
b)
jekk it-trasferiment ta’ parti mill-azjenda ta’ benefiċjarju jseħħ matul perjodu ta’ estensjoni ta’ l-impenn bi qbil mat-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 27(12) u jekk it-trasferiment ma jikkonċernax aktar minn 50 % taż-żona koperta bl-impenn qabel l-estensjoni;
c)
meta l-impriża tal-benefiċjarju tiġi trasferita kompletament jew parzjalment lil organizzazzjoni li jkollha objettiv ewlieni ta’ ġestjoni tan-natura bil-għan ta’ konservazzjoni tal-ambjent, sakemm it-trasferiment isir bl-iskop ta’ bidla permanenti fl-użu tal-art għall-konservazzjoni naturali u li din tkun assoċjata ma’ benefiċċju sinifikanti għall-ambjent.
3.   F’każ ta’ bidliet żgħar fis-sitwazzjoni ta’ azjenda, l-Istati Membri jistgħu jieħdu miżuri speċifiċi sabiex jiżguraw li l-applikazzjoni tal‑paragrafu 1 ma twassalx għal riżultati mhux xierqa fir-rigward ta’ l‑impenn li jkun daħal għalih.
Tnaqqis fiż-żona tal-azjenda sa 10 % taż-żona koperta mill-impenn għandha titqies bħala bidla żgħira għall-fini tal-ewwel subparagrafu.”
12.
L-Artikolu 45(4) tal-imsemmi regolament jipprevedi:
“Meta benefiċjarju ma jkunx jista’ aktar ikun konformi ma’ l-impenji magħmula minħabba li l-azjenda tkun imqassma mill-ġdid jew tkun is‑suġġett ta’ miżuri ta’ konsolidazzjoni ta’ art pubblika jew għal miżuri ta’ konsolidazzjoni ta’ artijiet approvati mill-awtoritajiet pubbliċi kompetenti, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jippermettu li l-impenji jkunu adattati għas-sitwazzjoni l-ġdida ta’ l‑azjenda. Jekk tali adattament ikun impossibbli, l-impenn għandu jiskadi u r-rimborż ma għandux ikun meħtieġ fir-rigward tal-perjodu li fih l-impenn kien effettiv.”
13.
L-Artikolu 47 tal-istess regolament jipprevedi:
“1.   L-Istati Membri jistgħu jirrikonoxxu, partikolarment, il-kategoriji li ġejjin ta’ forza maġġuri jew ċirkustanzi eċċezzjonali u jiċħdu sussegwentement ir-rimborż sħiħ jew parzjali ta’ għajnuna mogħtija lill‑benefiċjarju:
a)
il-mewt tal-benefiċjarju;
b)
l-inkapaċità fit-tul marbuta max-xogħol tal-benefiċjarju;
c)
l-esproprjazzjoni ta’ parti kbira ta’ l-azjenda jekk dan ma setax ikun antiċipat fil-jum li l-impenn kien mogħti;
d)
diżastru naturali serju li jolqot l-art agrikola ta’ l-azjenda;
e)
il-qerda aċċidentali tal-bini tal-bhejjem fl-azjenda;
f)
marda epiżootiku li tolqot il-bhejjem kollha jew parti minnhom tal-bidwi.
2.   Il-każijiet ta’ forza maġġuri jew ċirkostanzi eċċezzjonali għandhom ikunu notifikati bil-miktub mill-benefiċjarju jew il-parti intitolata tiegħu lill-awtorità kompetenti, flimkien ma’ l-evidenza rilevanti għas-sodisfazzjon ta’ dik l-awtorità, fi żmien 10 ijiem tax‑xogħol mid-data li fiha l-benefiċjarju jew il-parti intitolata tiegħu jkun f’pożizzjoni li jagħmel hekk.”
B.
Id‑dritt Rumen
14.
L-Artikolu 17 tal-ordonanță de urgență a Guvernului nr. 66/2011 privind prevenirea, constatarea și sancționarea neregulilor apărute în obținerea și utilizarea fondurilor europene și/sau a fondurilor publice naționale aferente acestora (
8
) (id-Digriet ta’ Urġenza tal-Gvern Nru 66/2011 dwar il-prevenzjoni, ir-rikonoxximent u s-sanzjoni tal-irregolaritajiet misjuba fil-kisba u l-użu ta’ fondi Ewropej u/jew fondi pubbliċi nazzjonali relatati), jistipula:
“Kull azzjoni meħuda sabiex tikkonstata irregolarità u sabiex tistabbilixxi l-kredituri baġitarji li jirriżultaw minn tali irregolarità għandha ssir skont il-prinċipju ta’ proporzjonalità filwaqt li jiġu kkunsidrati n-natura u l-gravità tal-irregolarità kkonstatata kif ukoll id-daqs u l-effetti finanzjarji tagħha.”
15.
L-Artikolu 30(1) tal-ordonanța de urgență a Guvernului nr. 3/2015 pentru aprobarea schemelor de plăți care se aplică în agricultură în perioada 2015-2020 și pentru modificarea art. 2 din Legea nr. 36/1991 privind societățile agricole și alte forme de asociere în agricultură (
9
) (id-Digriet ta’ Urġenza tal-Gvern Nru 3/2015 dwar l-approvazzjoni tal-iskemi ta’ pagament applikabbli fil-qasam tal-agrikoltura għall-perijodu 2015-2020 u li jemenda l-Artikolu 2 tal‑Liġi Nru 36/1991 dwar il-kumpanniji agrikoli u forom oħra ta’ assoċjazzjoni fis-settur tal-agrikoltura), jistipula:
“Għall-finijiet tal-finanzjament, tal-ġestjoni u tal-monitoraġġ tal-politika agrikola komuni, huma rrikonoxxuti b’mod partikolari bħala “forza maġġuri” u “ċirkustanzi eċċezzjonali” il-każijiet segwenti:
[…]
f)
l-esproprijazzjoni kollha jew ta’ parti kbira tal-azjenda jekk din l-esproprjazzjoni ma setgħetx tiġi antiċipata fid-data li fiha ssir l-applikazzjoni.”
16.
Skont l-Artikolu 31 ta’ dan id-digriet:
“1.   Il-każijiet ta’ forza maġġuri u ċirkostanzi eċċezzjonali għandhom ikunu nnotifikati bil-miktub lill-APIA, billi jiġu prodotti l-provi dwar is‑sitwazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 30(1) fi żmien ħmistax-il jum ta’ xogħol li jibda jiddekorri mill-jum li fih il-benefiċjarju jew l-aventi kawża tiegħu jkun f’pożizzjoni li jwettaq dan.”
2.   Jekk il-benefiċjarju jew l-aventi kawża tiegħu jaqbżu t-terminu previst fil-paragrafu 1, in-notifika ma tiġix ikkunsidrata.”
III. Il‑kawża prinċipali, id‑domandi preliminari u l‑proċedura quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja
17.
Permezz ta’ applikazzjoni għall-għajnuna ppreżentata quddiem l‑APIA fit‑18 ta’ Jannar 2013, il-kumpannija Avicola Crevedia SA, li tiġġestixxi biċċerija ta’ tjur, ħadet b’mod volontarju impenn għat-trattament xieraq tal-annimali għal perijodu ta’ ħames snin, ibbażat fuq l-Artikolu 40 tar-Regolament Nru 1698/2005.
18.
Matul il-perijodu ta’ impenn ta’ ħames snin, l-azjenda ġiet ittrasferita kollha kemm hi l-ewwel darba lill-kumpannija Abator Avicola Crevedia SRL, li ħadet dan l-impenn fil‑15 ta’ Novembru 2013 u t-tieni darba lil Groenland Poultry, li wkoll ħadet l-imsemmi impenn u rreġistratu fi ħdan l-APIA fit‑2 ta’ April 2015.
19.
Għan dan il-għan, fit‑30 ta’ Marzu 2015, Groenland Poultry ikkonkludiet żewġ kuntratti:
–
kuntratt ta’ trasferiment ta’ azjenda agrikola u ta’ teħid ta’ impenn mal-kumpannija Abator Avicola Crevedia, li rrinunzjat milli tirċievi l-pagament tal-għajnuna li hija kienet talbet lill-APIA fit‑13 ta’ Novembru 2014, filwaqt li Groenland Poultry, li lilha ġie ttrasferit id‑dritt li jintalab il-pagament ta’ din l-għajnuna, obbligat ruħha li tosserva l-impenji li l-kumpannija li ttrasferixxiet l-azjenda kienet iffirmat għalihom fl-applikazzjoni għall-għajnuna u li tissodisfa l-osservanza tal-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà; u
–
kuntratt ta’ kiri ta’ stabbilimenti u makkinarju ta’ produzzjoni ta’ din l-azjenda mal-kumpannija Agroli Group SRL (iktar ’il quddiem “Agroli Group”), li kienet il-proprjetarja ta’ dawn l-assi iżda li tagħhom hija la kienet id-detentriċi u lanqas l‑operatriċi u, li kienet is-suġġett ta’ proċedura ta’ insolvenza miftuħa fis‑6 ta’ Marzu 2014; dan il-kuntratt kien jinkludi kundizzjoni sospensiva favur is-sid li l-imsemmi kuntratt kellu jkun approvat mill-kumitat ta’ kredituri ta’ din il-kumpannija fil-qafas ta’ din il-proċedura.
20.
Permezz ta’ deċiżjoni ta’ pagament tal‑4 ta’ Diċembru 2015, l‑APIA ħallset lil Groenland Poultry, abbażi tat-talba ta’ Abator Avicola Crevedia tat‑13 ta’ Novembru 2014, is-somma ta’ 1 506 915.86 leu Rumen (RON) (EUR 337100) (
10
). Wara t-talbiet għal pagament ippreżentati u emendati fit‑13 ta’ Novembru 2015 u fil‑15 ta’ Ġunju 2016 minn Groenland Poultry, l-APIA ħallset lil din tal-aħħar ukoll, permezz ta’ deċiżjoni tal‑5 ta’ Ottubru 2016, is-somma ta’ RON 850 673.62 (EUR 190635) (
11
), minbarra s-somma ta’ RON 375 941.35 (EUR 82520) (
12
), permezz ta’ deċiżjoni ta’ pagament antiċipat tad‑29 ta’ Marzu 2017.
21.
Peress li Groenland Poultry ma ressqitx talba għal pagament abbażi tal-ħames sena ta’ impenn (jiġifieri s-sena 2017), l-APIA bagħtitilha notifika ta’ nuqqas ta’ preżentazzjoni ta’ talba. Fit‑18 ta’ April 2017, Fractal Insolvenţă, bħala likwidatur ġudizzjarju ta’ Groenland Poultry, informat li din il-kumpannija kienet is-suġġett ta’ proċedura ta’ falliment.
22.
Fil‑21 ta’ April 2017, l-APIA ħarġet erba’ rapporti ta’ konstatazzjoni ta’ irregolaritajiet u ta’ determinazzjoni ta’ kredituri finanzjarji bin-Nru 3067 sa 3070 ibbażati fuq l-Artikolu 8 tar‑Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 809/2014 (
13
), li ordnaw l-irkupru mingħand Groenland Poultry tal-ammonti ta’ RON 6 940 168.72, (EUR 1527531), RON 4 562 717.78, (EUR 1004254), RON 1 506 915.86 (EUR 331672) u RON 850 673.62 (EUR 187233) (
14
), rispettivament, fir-rigward tal-ewwel sar-raba’ sena ta’ impenn, minħabba li peress li din il‑kumpannija kienet is-suġġett ta’ proċedura ta’ falliment ma kinitx għadha teżerċita attivitajiet u ma setgħetx turi t-tkomplija tal-impenn għal ħames snin (
15
). L-ammont totali mitlub minn Groenland Poultry tela’ għal RON 14 236 417.32 (EUR 3133435), somma li kienet tinkludi l-ammont ta’ RON 11 502 886.5 (EUR 2531785) li ma kienx tħallas lil Groenland Poultry iżda lill‑operaturi preċedenti, peress li mill-ammont mitlub lilha, Groenland Poultry kienet irċeviet biss l-ammont ta’ RON 2 733 530.83 (EUR 601650) (jiġifieri s-somma tal-ammonti indikati fil-punt 20 ta’ dawn il-konklużjonijiet) (
16
).
23.
Peress li l-APIA ċaħdet, permezz tad-Deċiżjonijiet Nri 214 sa 217 tad‑19 ta’ Ġunju 2017, l-ilmenti ta’ Groenland Poultry kontra dawn ir‑rapporti, din il-kumpannija ressqet rikors għall-annullament ta’ dawn id‑deċiżjonijiet ta’ rifjut quddiem it-Tribunalul Bucureşti (il-Qorti tal-Muniċipalità ta’ Bukarest, ir-Rumanija), li sostniet, b’mod partikolari:
–
l-assenza ta’ obbligu ta’ rimbors tal-ammonti li kienu riċevuti minħabba l-fatt li Groenland Poultry sabet ruħha f’sitwazzjoni li kien impossibbli għaliha li tkompli bl-impenn matul is-sena 2017 minħabba “esproprjazzjoni”, skont l-Artikolu 47(1)(c) tar-Regolament Nru 1974/2006, jew ċirkustanzi simili, jiġifieri n-notifika mis-sid il-kera, fis‑26 ta’ Lulju 2016, dwar in-nuqqas ta’ implimentazzjoni tal-kundizzjoni sospensiva tal-kuntratt ta’ kiri flimkien ma’ talba sabiex jiġu vakati l-istabbilimenti fi żmien ħmistax-il jum (
17
), li rriżultaw mill-ftuħ ta’ proċedura ta’ falliment kontra Agroli Group fid‑9 ta’ Mejju 2016, fatt li hija nnotifikat lill‑APIA biex b’hekk tosserva l-obbligu ta’ notifika previst fl-Artikolu 47(2) ta’ dan ir‑regolament;
–
l-applikazzjoni tal-Artikolu 44(2)(a) tal-imsemmi regolament, li jistipula li l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li ma jitolbux ir-rimbors meta l-benefiċjarju jwaqqaf għal dejjem l-attivitajiet agrikoli tiegħu filwaqt li jkun diġà għamel tajjeb għal parti sinjifikattiva tal-impenn tiegħu u ma jkunx prattikabbli għas-suċċessur li jieħu huwa stess dak l-impenn, sa fejn il-kumitat tal-kredituri ta’ Agroli Group kien approva l‑konklużjoni ta’ kuntratt ġdid ta’ kiri mal-kumpannija Vitali SRL (iktar ’il quddiem “Vitali”), iżda li din tal-aħħar, li magħha Groenland Poultry kellha l-intenzjoni li tikkonkludi ftehim fid-dawl tal-irkupru minn Vitali tal-attivitajiet tagħha, ma setgħetx tikseb l-awtorizzazzjonijiet sanitarji mitluba fi ħdan id-Direttorat tas-Sanità tal-Annimali u tas-Sigurtà tal-Ikel ta’ Dâmbovița (ir-Rumanija); u
–
ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, fid-dawl tal-mod li fih l‑awtoritajiet amministrattivi applikaw l-Artikolu 44(2)(a) tar-Regolament Nru 1974/2006, sa fejn imponewlha l-obbligu li tirrimborsa l-ammont ta’ RON 14 236 417.32 (EUR 3133435) fir-rigward tal-ewwel sar-raba’ sena tal-impenn, minkejja li, fuq il-ħames snin ta’ impenn, dan ġie osservat matul erba’ snin, u li s-somma imposta kienet tinkludi wkoll l-ammont ta’ RON 11155878064 (EUR 2455409) fir-rigward tal-ewwel u t-tieni sena tal-impenn, li ma kinux tħallsu lil Groenland Poultry iżda lill-operaturi preċedenti, peress li din kienet effettivament irċeviet biss, mill-ammont mitlub minnha, is-somma ta’ RON 2357589 (EUR 518905) (
18
) fir-rigward tat-tielet u tar-raba’ sena tal-impenn, u dan filwaqt li n-nuqqas ta’ osservanza tal-impenn ma kienx imputabbli għaliha, sa fejn in-nuqqas ta’ tiġdid tal-kuntatt ta’ kera ma’ sid il-kera Agroli Group ma kienx jiddependi fuq il-volontà ta’ Groenland Poultry, u li, barra minn hekk, in-nuqqas ta’ konklużjoni tal-kuntratt ta’ trasferiment ta’ ġestjoni ma’ Vitali lanqas ma kien imputabbli għaliha, sa fejn Vitali ma kinitx kisbet l‑awtorizzazzjonijiet sanitarji mitluba għall-istabbilimenti li fihom l-attività kienet eżerċitata.
24.
Permezz ta’ sentenza tas‑26 ta’ Ottubru 2018, it-Tribunalul Bucureşti ċaħdet dan ir-rikors bħala infondat, billi qieset b’mod partikolari li:
–
l-impenji ma kinux ġew osservati matul perijodu minimu ta’ ħames snin, u li, fir-rigward tal-Artikolu 44 tar-Regolament- Nru 1974/2006 u tal‑Artikolu 8 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 809/2014, meta l-azjenda ġiet ittrasferita lil Groenland Poultry, din kienet kisbet id-drittijiet u assumiet l-obbligi tal-parti li ttrasferixxiet kif ukoll, b’mod impliċitu, il-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ osservanza tal-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà;
–
l-Artikolu 47(1)(c) tar-Regolament Nru 1974/2006, ma kienx applikabbli, għaliex iċ-ċirkustanzi invokati minn Groenland Poultry ma kinux jikkostitwixxu esproprijazzjoni, li, fid-dritt nazzjonali, kien jikkorrispondi għal teħid ta’ assi mill-Istat għall-użu pubbliku, ma kinux simili għal tali esproprjazzzjoni, u ma kinux prevedibbli fid-data li fih ittieħed l-impenn, jiġifieri, fid-data tal-konklużjoni tal-kuntratt ta’ kiri ma’ Agroli Group, data li fiha Groenland Poultry kienet taf li proċedura ta’ insolvenza kienet infetħet kontra din tal-aħħar fis-6 ta’ Marzu 2014 u li l-kuntratt kien suġġett għall-kundizzjoni sospensiva stipulata relatata mal-approvazzjoni tal-kuntratt mill-kumitat ta’ kredituri, u tal-pjan ta’ rkupru tal-kerrej li kien jipprevedi l-kera tal-assi mobbli u immobbli, peress li Groenland Poultry kienet ħadet riskju f’dan ir-rigward. Barra minn hekk, iċ-ċirkustanzi li jirrigwardaw lil Vitali, skont din il-qorti, kienu ġew wara l-mument li fih il-kumpannija ħadet l-impenn u għalhekk ma jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni. Finalment, dawn iċ-ċirkustanzi ma ġewx innotifikati fit-terminu stabbilit fl- Artikolu 47(2) tar-Regolament Nru 1974/2006, jiġifieri fi żmien għaxart ijiem ta’ xogħol b’effett mill-jum li fih hija kienet f’pożizzjoni li tagħmel dan, jiġifieri s‑26 ta’ Lulju 2016, data li fiha Groenland Poultry ġiet informata dwar ix-xoljiment tal-kuntratt ta’ kera;
–
il-prinċipju ta’ proporzjonalità u l-Artikolu 44(2)(a) tar-Regolament Nru 1974/2006, ġew osservati peress li, bis-saħħa tal-Artikolu 8 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 809/2014, l-effetti ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-impenn mill-parti li ttrasferixxiet għandhom riperkussjonijiet fuqha matul il-perijodu tal-impenn, inkluż il-perijodu li matulu l-azjenda kienet f’idejn il-parti li ttrasferixxiet, b’tali mod li ma setax jiġi eskluż l-irkupru mingħand Groenland Poultry ta’ ammonti fir-rigward tal-perijodu preċedenti għad-data li fih ttieħed l-impenn. Barra minn hekk, din l-istess qorti rrilevat li l-kundizzjoni relatata mal-impossibbiltà ta’ rkupru tal-impenn ma kinitx ipprovata u li l-APIA kienet aġixxiet fil-qafas tal-marġni diskrezzjonali mogħti lill-Istati Membri mill-Artikolu 44(2)(a) tar-Regolament Nru 1974/2006.
25.
Adita mill-appell ippreżentat kontra din is-sentenza minn Groenland Poultry, il-qorti tar-rinviju, il-Curtea de Apel Bucureşti (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest, ir-Rumanija), bħala qorti tal-aħħar istanza, tirrileva li hija għandha tliet problemi ta’ interpretazzjoni.
26.
L-ewwel nett, tqum il-kwistjoni dwar jekk il-kunċett ta’ “forza maġġuri jew ċirkustanzi eċċezzjonali”, imsemmi fl-Artikolu 47(1) tar-Regolament Nru 1974/2006, jinkludix is-sitwazzjoni li fiha l-benefiċjarju tal-għajnuna jitlef id-dritt li juża l-assi mikrija minħabba x-xoljiment tal-kuntratt tal-kiri minħabba l-insolvenza tal-proprjetarju tal-assi mikrija, filwaqt li jiġi osservat li, f’dan il-każ, l-APIA ma kkunsidratx li dan kien ostakolu għat-trasferiment tal-azjenda u għall-ħlas tal-għajnuna lil Groenland Poultry. F’dan ir-rigward, skont il-qorti tar-rinviju, id-diffikultà ta’ interpretazzjoni tirrelata mal-fatt li, jekk mill-interpretazzjoni litterali ta’ din id-dispożizzjoni jirriżulta li l-lista ta’ każijiet ta’ “forza maġġuri jew ċirkustanzi eċċezzjonali” imsemmija f’din id-dispożizzjoni ma hijiex eżawrjenti, minn naħa waħda, dan il-kunċett ma huwiex iddefinit f’dan ir-regolament u, min-naħa l-oħra, fl-assenza ta’ riferiment għad-dritt nazzjonali, din lanqas ma tista’ tiġi ddefinita b’riferiment għad-dritt nazzjonali mingħajr ma jinħoloq preġudizzju għall-unità tad-dritt tal-Unjoni.
27.
Fit-tieni lok, din il-qorti tistaqsi, dwar l‑interpretazzjoni li għandha tingħata tal-Artikolu 44(1) u (2)(a) tal-imsemmi regolament, fir-rigward tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, f’kuntest speċifiku, bħal dak f’din il-kawża, fejn l-APIA imponiet fuq Groenland Poultry l-obbligu li tirrimborsa s-somma totali ta’ RON 14 236 417.32 (EUR 3133435), minkejja li, minn naħa waħda, hija effettivament irċeviet biss is-somma ta’ RON 2 733 530.83 (
19
) (EUR 601650) u li d-differenza kienet tħallset lill-benefiċjarji preċedenti fir-rigward tal-ewwel sentejn ta’ impenn u, li, min-naħa l-oħra, dan l-impenn ta’ ħames snin ġie osservat matul erba’ snin u li Groenland Poultry kienet temmet l-attività tagħha fl-aħħar sena għal raġunijiet li ma kinux jiddependu fuq il-volontà tagħha.
28.
Fit-tielet lok, il-qorti tar-rinviju tirrileva li l-kundizzjoni li “ma jkunx prattikabbli għas-suċċessur li jieħu huwa stess dak l-impenn” imsemmija fl-Artikolu 44(2)(a) tal-istess regolament tidher qed titlob il-produzzjoni ta’ provi f’dan is-sens mill-benefiċjarji li jiddikjaraw li jinsabu f’tali sitwazzjoni pjuttost milli prova astratta, li jista’ jkun tkun impossibbli li tiġi prodotta, fin-nuqqas ta’ xi suċċessur interessat fit-teħid tal-impenn. F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tispjega li Groenland Poultry ipproduċiet provi li jindikaw li Vitali kienet interessata tieħu l-impenn tagħha iżda li ma kinitx kisbet l-awtorizzjonijiet sanitarji u veterinarji neċessarji għal dan il-għan, minkejja ftehim tal-kumitat tal-kredituri ta’ Agroli Group għall-kiri tal-istabbilimenti.
29.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Curtea de Apel Bucureşti (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel id-domandi segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
L-Artikolu 47(1) tar-Regolament [Nru 1974/2006] għandu jiġi interpretat fis-sens li “każijiet ta’ forza maġġuri jew ċirkustanzi eċċezzjonali” tfisser ukoll is-sitwazzjoni li fiha l-benefiċjarju tal‑għajnuna jitlef id-dritt li juża l-assi mikrija wara li ġie xolt il-kuntratt ta’ kiri minħabba l-insolvenza tal-proprjetarju tal-assi mikrija (sid il-kera)?
2)
Fid-dawl tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, l-Artikolu 44(2)(a) tar-Regolament Nru 1974/2006 għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-każ li matul il-perijodu ta’ twettiq ta’ impenn meħud bħala kundizzjoni għall-għoti ta’ appoġġ, l-azjenda ta’ benefiċjarju hija ttrasferita, kompletament jew parzjalment, lil persuna oħra, u fil-każ li dan it-tieni benefiċjarju, għalkemm ikun wettaq parti importanti mill-impenn, jieqaf mill-attivitajiet agrikoli tiegħu u t-teħid tal-impenn mis-suċċessur ma jkunx fattibbli, it-tieni benefiċjarju tal-impenn [tal-għajnuna] għandu jirrimborsa l-għajnuna li jkun irċieva (korrispondenti għall-perijodu li matulu kien il-benefiċjarju tal-għajnuna) jew għandu wkoll jirrimborsa l-għajnuna li rċieva mill-ewwel benefiċjarju tal-għajnuna?
3)
Liema huma l-kundizzjonijiet li l-qorti nazzjonali għandha tqis fl-interpretazzjoni tal-Artikolu 44(2)(a) tar-Regolament Nru 1974/2006 sabiex tikkonstata li “ma jkunx prattikabbli għas-suċċessur li jieħu huwa stess dak l-impenn?”
30.
Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub minn Groenland Poultry, l-APIA, il-Gvern Rumen u dak Grieg u l-Kummissjoni.
IV. Analiżi
A.
Osservazzjonijiet preliminari
31.
Qabel xejn, għandu jiġi spjegat li r-Regolament Nru 1698/2005 kien ir-regolament bażiku li jistabbilixxi r-regoli ġenerali għas-sostenn tal-Unjoni għall-finijiet tal-iżvilupp rurali stabbilit mill-FAEŻR għall-perijodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, perijodu li fih kienu jaqgħu l-fatti fil-kawża prinċipali (
20
). Dan ir-regolament ġie ssupplimentat permezz ta’ modalitajiet ta’ implimentazzjoni previsti mir-Regolament Nru 1974/2006, li l-Artikolu 44(2) tiegħu huwa s-suġġett tat-tieni u tat-tielet domandi preliminari u tal-analiżi fil-qafas ta’ dawn il-konklużjonijiet.
32.
Ir-Regolament Nru 1698/2005 jistipula, permezz tal-Artikolu 36(a)(v) tiegħu, fost il-miżuri ta’ għajnuna previsti għat-titjib tal-ambjent u tal-kampanja (
21
), miżuri intiżi sabiex jippromwovu l-użu sostenibbli tal-art agrikola, billi jistipula, b’mod partikolari, pagamenti għat-trattament xieraq tal-annimali. Skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 40 tar-Regolament Nru 1698/2005, dawn il-pagamenti kienu mogħtija lill-bdiewa li volontarjament kienu jieħdu impenji għattrattament xieraq tal-annimali (paragrafu 1). B’mod ġenerali, huma kienu meħuda għal perijodu ta’ ħames sa seba’ snin (paragrafu 2) u mogħtija annwalment, billi jkopru l-ispejjeż addizzjonali u t-telf ta’ dħul dovuti għall-impenji meħuda, u jekk ikun il-każ, l-ispejjeż sostnuti (paragrafu 3).
33.
F’dan il-każ, Groenland Poultry hija t-tielet benefiċjarju ta’ miżura ta’ għajnuna mogħtija matul is-sena 2013, permezz ta’ impenn ta’ ħames snin, meħud abbażi tal-Artikolu 40 tar-Regolament Nru 1698/2005 u li wassal għal pagamenti annwali. Hija ħadet l-azjenda u dan l-impenn matul is-sena 2015 billi kienet tikri l-istabbilimenti, iżda kellha twaqqaf l-attività tagħha matul is-sena 2016 għaliex ma setgħetx tiġġestixxihom iktar minħabba xoljiment tal-kuntratt tal-kera minn sid il-kera. F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju, adita minn appell kontra s-sentenza li kkonfermat id-deċiżjonijiet tal-APIA li imponiet fuq Groenland Poultry ir-rimbors totali tal-għajnuna mħallsa għal dan il-għan sa massimu ta’ EUR 3133400, tistaqsi, b’mod partikolari, dwar il-konformità ta’ dawn id-deċiżjonijiet mal-prinċipju ta’ proporzjonalità, filwaqt li tirrileva li Groenland Poultry kienet irċeviet biss ammont ta’ EUR 585000 u li l-imsemmi impenn ġie osservat matul erba’ snin minn ħamsa previsti minnu.
B.
Fuq it‑tieni domanda preliminari
34.
Permezz tat-tieni domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju, essenzjalment, tistaqsi jekk fid-dawl tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, l-Artikolu 44(1) u (2)(a) tar-Regolament Nru 1974/2006__ jeżiġix li, l-aħħar benefiċjarju ta’ għajnuna mogħtija għat-titjib tal-ambjent u żoni rurali favur il-benessri tal-annimali, li kien kostrett iwaqqaf b’mod definittiv l-attivitajiet agrikoli tiegħu qabel it-tmiem tal-perijodu ta’ impenn pluriannwali minkejja li jkun wettaq parti sinjifikattiva minn dan l-impenn u t-teħid tal-impenn ma jkunx fattibbli, huwa obbligat jirrimborsa din l-għajnuna kollha kemm hi, inkluża dik imħallsa lill-predeċessuri tiegħu, jew parzjalment, sal-ammont tal-għajnuna li huwa effettivament irċieva.
1. Fuq l‑ammissibbiltà
35.
L-APIA u l-Gvern Rumen iqisu li t-tieni domanda, bħat-tielet waħda, għandha tiġi ddikjarata inammissibbli għaliex hija titlob l-interpretazzjoni tal-Artikolu 44(2) tar-Regolament Nru 1974/2006 minkejja li din ma hijiex utli sabiex tiġi deċiża l-kawża prinċipali. B’mod iktar preċiż, dawn il-partijiet isostnu li, sa fejn din id-dispożizzjoni tistipula li l-Istati Membri “jistgħu jagħżlu” (
22
) li ma jitolbux ir-rimbors imsemmi fil-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu u li l-leġiżlatur Rumen għażel li ma jirriproduċix din il-possibbiltà fid-dritt nazzjonali, l-applikazzjoni tal-imsemmija dispożizzjoni ma jistax ikollha effett fuq id-deċiżjoni tal-kawża prinċipali, peress li l-benefiċjarju tal-għajnuna, għalhekk, huwa obbligat li jirrimborsa l-għajnuna skont l-Artikolu 44(1) ta’ dan ir-regolament.
36.
F’dan ir-rigward, infakkar li, fil-qafas tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, minn naħa waħda, hija biss il-qorti nazzjonali, li quddiemha titressaq il-kawża u li għandha tagħti d-deċiżjoni, li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni tagħha, kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi magħmula lill‑Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, peress li d-domandi magħmula jirrigwardaw l-interpretazzjoni ta’ regola tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja, hija, bħala regola, marbuta li tagħti deċiżjoni. Barra minn hekk, ir-rifjut li tingħata deċiżjoni dwar domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali huwa possibbli biss meta jkun jidher b’mod ċar li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma għandha l-ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew anki meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex għad-dispożizzjoni tagħha punti ta’ fatt u ta’ liġi meħtieġa sabiex tagħti risposta utli għad-domandi li sarulha (
23
). Minn naħa l-oħra, fil-qafas tal-istess kooperazzjoni, hija l‑Qorti tal-Ġustizzja li għandha tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tgħinha tiddeċiedi l-kawża quddiemha. F’din perspettiva, jekk ikun il‑każ, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tifformula mill-ġdid id-domandi li jkunu ġew sottomessi lilha. Barra minn hekk, il-Qorti tal‑Ġustizzja tista’ tieħu inkunsiderazzjoni regoli tad-dritt tal-Unjoni li l-qorti nazzjonali ma tkunx għamlet riferiment għalihom fid-domanda tagħha (
24
).
37.
F’dan il-każ, minkejja li t-tieni domanda preliminari, kif magħmula, issemmi biss b’mod espliċitu l-Artikolu 44(2) tar-Regolament Nru 1974/2006, dispożizzjoni fakultattiva għall-Istati Membri li ma ġietx riprodotta fid-dritt Rumen, nirrileva, l-ewwel nett, li l-qorti tar-rinviju, fid-domanda tagħha, irreferiet ukoll għall-prinċipju ta’ proporzjonalità, li huwa prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni (
25
); it‑tieni, li mill-motivazzjoni tat-talba għal deċiżjoni preliminari tagħha jirriżulta b’mod impliċitu li din il-qorti tistaqsi wkoll dwar ir-rabta ta’ din id-dispożizzjoni mal-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu; u, it-tielet, li-t-Tribunalul Bucureşti (il-Qorti tal-Muniċipalità ta’ Bukarest) eskludiet l-applikazzjoni tal-paragrafu 2 tal-imsemmi Artikolu 44 mhux minħabba l-assenza ta’ “miżura ta’ traspożizzjoni” iżda peress li qieset li l-kundizzjonijiet tal-mertu ma kinux issodisfatti (
26
).
38.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, u bl-għajnuna tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 36 ta’ dawn il-konklużjonijiet, nipproponi li għandu jiġi kkonstatat li t-tieni domanda magħmula hija ammissibbli, filwaqt li għandha tiġi fformulata bħala li tkopri, essenzjalment, l-interpretazzjoni tal-Artikolu 44(1) u (2)(a) tar-Regolament Nru 1974/2006 meħuda flimkien.
2. Fuq il‑mertu
39.
Skont il-qorti tar-rinviju, l-interpretazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet bl-għajnuna tal-prinċipju ta’ proporzjonalità hija neċessarja fir-rigward ta’ żewġ ċirkustanzi:
–
minn naħa waħda, il-fatt li l-APIA imponiet fuq Groenland Poultry l-obbligu li tirrimborsa l-ammont totali tal-għajnuna riċevuta, inkluż l-għajnuna li tikkorrispondi mal-ewwel u t-tieni sena ta’ impenn, li ma kinitx tħallset lil Groenland Poultry iżda lill-imprendituri preċedenti (jiġifieri Avicola Crevedia u Abator Avicola Crevedia), peress li Groenland Poultry kienet effettivament irċeviet biss ammonti relatati mat-tielet u mar-raba’ sena ta’ impenn, u dawn l‑ammonti kienu jikkorrispondu għal inqas minn 20 % tat-total tal-għajnuna li għandha tiġi rrimborsata (
27
); u,
–
min-naħa l-oħra, il-fatt li l-impenn kien ġie osservat matul erba’ minn ħames snin ta’ impenn, kif ukoll il-fatt li l-waqfien tal-attività, jiġifieri n-nuqqas ta’ tkomplija tal-attività fil-ħames sena ta’ impenn, kienet, – probabbilment – dovuta għal kawża indipendenti mill-volontà ta’ Groenland Poultry, jiġifieri x-xoljiment tal-kuntratt ta’ kera tal-istabbilimenti li ma kienx imputabbli għaliha.
40.
Għalhekk tqum il-kwistjoni dwar jekk, skont il-prinċipju ta’ proporzjonalità, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 44 tar-Regolament Nru 1974/2006 għandhomx jiġu interpretati b’tali mod li l-APIA kellha titlob biss, kif issostni Groenland Poultry, l-irkupru parzjali tal-ammonti riċevuti minħabba l-impenn, u, b’mod partikolari, l-ammonti riċevuti minn din il-kumpannija biss.
41.
F’dan ir-rigward__ fl-ewwel lok, fir-rigward tal-kliem tal‑Artikolu 44(1) tar-Regolament Nru 1974/2006, għandu jitfakkar li, skont din id-dispożizzjoni “[m]eta l-azjenda […] tal-benefiċjarju tkun trasferita lil persuna oħra matul il-perjodu għal liema jkun ingħata impenn bħala kundizzjoni għall-għoti ta’ l‑assistenza, il-persuna l-oħra tista’ tidħol għall-impenn għall-kumplament tal-perjodu. Jekk l-impenn ma jkunx merfugħ, il-benefiċjarju għandu jħallas lura dik l-assistenza li tkun ingħatat” (
28
).
42.
Din id-dispożizzjoni tindika għalhekk bħala regola ġenerali li l‑persuna li tieħu f’idejha ażjenda tal-benefiċjarju” ta’ għajnuna u li tiddeċiedi li tieħu wkoll l-impenn li huwa jkun ħa, tissostitwixxi lil dan tal-aħħar fir-rigward tal-impenji u tal-obbligi kollha għall-perijodu li jifdal. B’hekk, u kuntrarjament għal dak li ssostni Groenland Poultry, din id-dispożizzjoni tirregola, fl-opinjoni tiegħi, b’mod ċar u preċiż, l-effetti legali relatati mal-obbligu ta’ rimbors li jirriżultaw minn trasferiment ta’ azjenda, billi tistipula l-prinċipju li min jirċievi tali trasferiment li jieħu b’mod volontarju l-impenn pluriannwali huwa obbligat, fil-kwalità tiegħu ta’ benefiċjarju, jirrimborsa l-għajnuna riċevuta f’każ ta’ trasferiment ġdid tal-azjenda lil persuna oħra matul il-perijodu ta’ impenn, ħlief jekk din tal-aħħar tiħux, min-naħa tagħha, dan l-impenn għall-perijodu li jifdal.
43.
Kif tirrileva l-Kummissjoni, skont il-loġika tal-Artikolu 44(1) tar-Regolament Nru 1974/2006, f’każ ta’ trasferiment tal-operat, min jittrasferixxi għandu l-għażla li jittrasferixxi wkoll l-impenji pluriannwali tiegħu. B’hekk, jekk min jittrasferixxi jagħżel li ma jagħmilx dan jew jekk jidher li ma huwiex “fattibbli” li jinstab suċċessur (fis-sens tal-Artikolu 44(2)(a) ta’ dan ir-regolament (
29
)), huwa obbligat li jirrimborsa l-għajnuna mogħtija kollha, biex b’hekk jeħles mill-obbligi tiegħu. Barra minn hekk, min jittrasferixxi huwa eżentat mill-obbligi jekk min jirċievi t-trasferiment jieħu, minn naħa tiegħu, l-impenji pluriannwali, f’liema każ min jirċievi t-trasferiment isir il-benefiċjarju tal-għajnuna sakemm jintemmu dawn l-impenji, bil-vantaġġi u r-responsabilitajiet kollha li jirriżultaw minnhom (
30
).
44.
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-kuntest li fih jaqa’ l-Artikolu 44(1) tar‑Regolament Nru 1974/2006, għandu jiġi kkonstatat li, jekk din id-dispożizjoni tinkludi l-prinċipju li, fil-kuntest ta’ trasferiment ta’ azjenda, hija l-persuna li żżomm l-impenn li hija kkunsidrata bħala benefiċjarja u obbligata minħabba f’hekk tirrimborsa l-għajnuna riċevuta, il-paragrafi 2 u 3 ta’ dan l-artikolu jinkludu eċċezzjonijiet għal dan il-prinċipju, billi jagħtu l-possibbiltà lill-Istati Membri li ma jitolbux ir-rimbors. B’mod iktar preċiż, il-paragrafu 2(a), li huwa l-eżempju rilevanti f’dan il-każ, joħloq eċċezzjoni għall-obbligu ta’ rimbors meta l-“benefiċjarju li jkun diġà għamel tajjeb għal parti sinifikanti ta’ l-impenn ikkonċernat iwaqqaf għal dejjem l-attivitajiet agrikoli u ma jkunx prattikabbli għas-suċċessur li jieħu huwa stess dak l-impenn”. Peress li huma eċċezzjoni tal-obbligu ġenerali ta’ rimbors min-naħa tal-benefiċjarju tal-għajnuna stabbilit bil-paragrafu 1, l-eżempji msemmija fil-paragrafi 2 u 3 għandhom ikunu interpretati b’mod ristrettiv. (
31
).
45.
Madankollu, f’dan il-każ, huwa stabbilit li din il-possibbiltà prevista fl-imsemmi Artikolu 44(2) ta’ dan ir-regolament ma ġietx riprodotta fid-dritt Rumen, b’tali mod li, f’kull każ ta’ nuqqas ta’ teħid tal-impenn waqt it-trasferiment tal-azjenda matul l-impenn pluriannwali, il-benefiċjarju jibqa’ obbligat, bis-saħħa tal-Artikolu 44(1) tal-istess Regolament, li jirrimborsa l-għajnuna kollha riċevuta u li, b’mod korrelattiv, bis-saħħa tal-prinċipju ta’ effett utli, li l-awtoritajiet Rumeni huma obbligati jirkupraw l-għajnuna kkonċernata, peress li ma hemm l-ebda bażi legali li tiġġustifika li ma tiġix irkuprata. Għalhekk, fid-dawl tal-fatti tal-kawża prinċipali, kif deskritti fit-talba għal deċiżjoni preliminari, inqis li Groenland Poultry ma tistax tuża din l-eċċezzjoni sabiex tevita li tirrimborsa l-għajnuna kollha riċevuta inkluża dik imħallsa lill-benefiċjarji preċedenti.
46.
Fit-tielet lok, fir-rigward tal-għan tal-Artikolu 44(1) tar-Regolement Nru 1974/2006, huwa importanti li jiġi enfasizzat li l-interpretazzjoni testwali ta’ din id-dispożizzjoni ppreżentata hawn fuq, tippermetti wkoll li jintlaħaq l-għan inizjali li għalih ingħatat l-għajnuna, jiġifieri l-promozzjoni tat-trattament xieraq tal-annimali. Qabel xejn, kif ikkonfermat il-Kummissjoni, għall-finijiet ta’ dan il-għan, huwa essenzjali li l-impenn pluriannwali jinżamm kollu kemm hu, peress li huwa biss perijodu itwal li jiżgura li jintlaħaq l-għan ta’ din l-għajnuna (
32
). Għalhekk, huwa importanti li, jekk l-impenn huwa ttrasferit lil benefiċjarju ieħor, ir-responsabbilitajiet u d-dejn kollu jimxi mal-benefiċjarju li jkun ħa l-impenn. L-impenn għandu jkun osservat matul il-perijodu kollu, għaliex jekk le dan jitlef l-għan tiegħu u l-effett tiegħu li minnu jibbenefikaw l-annimali.
47.
Sussegwentament, għandu jiġi kkunsidrat ukoll il-fatt, f’dan ir-rigward, li l-impenn huwa marbut mat-trobbija tal-annimali u sabiex jippromwovi l-benesseri tal-annimali. Issa, min jirċievi t-trasferiment li jieħu l-impenn u l-assi u l-obbligi jieħu wkoll l-impenn kollu tas-snin preċedenti. Peress li min jittrasferixxi jkun diġà investa l-għajnuna li jkun irċieva għat-trattament xieraq tal-annimali u għall-benefiċċju tagħhom fl-azjenda tiegħu, biex b’hekk itejjeb l-istat ta’ din l-azjenda ttrasferita lil min jirċievi t-trasferiment, dan tal-aħħar, bħala benefiċjarju, igawdi indirettament minn investimenti preċedenti u jirċievi l-kumplament tal-ħlas. Issa, jekk dan it-tieni benefiċjarju ma huwiex f’pożizzjoni li jonora l-impenn sakemm jiskadi, għandu xorta jġorr l-inkonvenjenzi kollha li jġib miegħu tali impenn, peress li jkun obbligat jirrimborsa l-għajnuna riċevuta għat-trattament xieraq, inkluż il-parti riċevuta mill-ewwel benefiċjarju. Dan l-obbligu ta’ rimbors tal-għajnuna kollha riċevuta f’każ li jispiċċa l-impenn jinċentiva għalhekk lill-benefiċjarju sabiex jagħmel dak kollu li jista’ sabiex jonora dan l-impenn.
48.
Finalment, mill-perspettiva tal-protezzjoni effettiva tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni li l-Istati Membri għandhom jiżguraw (
33
), għandu jiġi żgurat li l-fondi tal-Unjoni jistgħu jiġu rkuprati b’mod effikaċi jekk il-pagament tagħhom ikun sar bi ksur tad-dritt tal-Unjoni. Issa, f’każ bħal dak inkwistjoni, ikun faċli li tiġi evitata r-regola stipulata fl-Artikolu 44(1) tar-Regolament Nru 1974/2006 jekk l-ewwel benefiċjarju ta’ għajnuna jittrasferixxi l-impenn tiegħu lil benefiċjarju ieħor, u jekk dan jabbanduna immedjatament l-impenn pluriannwali qabel it-tmiem tiegħu, mingħajr konsegwenzi finanzjarji għal xi ħadd minnhom. F’din il-perspettiva, l-obbligu ta’ rkupru tal-għajnuna kollha riċevuta minħabba l-impenn huwa mitlub ukoll fir-rigward ta’ dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) Nru 1306/2013, (
34
), fosthom l-Artikolu 58(1)(e), jimponi fuq l-Istati Membri l-obbligu li jieħdu “il-miżuri meħtieġa biex jiżguraw ħarsien effettiv tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, u, b’mod partikolari, sabiex jiġu rkuprati pagamenti mhux dovuti.
49.
Din il-konklużjoni ma għandhiex tiġi kkontestata permezz ta’ eventwali argumenti bbażati fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ ċertezza legali jew tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
50.
Fil-fatt, minn naħa waħda, fir-rigward tal-prinċipju ta’ ċertezza legali, jidhirli li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 44(1) tar-Regolament Nru 1974/2006 huma kompletament konformi ma’ dan il-prinċipju, peress li minnhom jirriżulta b’mod ċar li hija l-persuna li hija fil-mument tax-xoljiment tal‑impenn, il-“benefiċjarju tal-għajnuna”, fis-sens ta’ dan ir-regolament, li għandha tirrimborsa l-għajnuna kollha, irrispettivament mill-fatt jekk hijiex min jittrasferixxi jew min jirċievi t-trasferiment tal-impenn. Fi kliem ieħor, waqt it-teħid tal-impenn, min jirċievi t-trasferiment ikun jaf li ladarba jakkwista l-kwalità ta’ “benefiċjarju”, huwa għandu jirrimborsa l-ammonti kollha riċevuti jekk l-impenn ma jibqax osservat. F’tali sitwazzjoni, il-benefiċjarju l-ġdid, peress li jkun kompletament konxju mir-riskju u d-diffikultajiet finanzjarji relatati mat-teħid tal-impenn, u wara li “mmonetizza” dan l-impenn waqt l-innegozjar tal-kuntratt ta’ trasferiment, jista’ għalhekk jew jirrifjuta l-impenn, jew jagħmel dak kollu li jista’ sabiex jonorah, jew jipprova jittrasferixxi l-azjenda u l-impenn lil persuna oħra, jekk iqis li mhux se jkun f’pożizzjoni li jiżgura t-tkomplija ta’ dan l-impenn.
51.
Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, inqis li l-obbligu għat-tieni benefiċjarju li jirrimborsa l-pagamenti kollha riċevuti għat-trattament xieraq tal-annimali huwa proporzjonat, sa fejn, għar-raġunijiet spjegati hawn fuq, l-Artikolu 44(1) tar-Regolament Nru 1974/2006, u l-loġika li fuqha huwa bbażat dan l-artikolu, huma suffiċjentament ċari u inkundizzjonati sabiex jippermettu lil min jirċievi t-trasferiment li jkun jaf, fil-mument tal-konklużjoni tal-kuntratt li, jekk jiddeċiedi li jieħu l-impenji, u ma josservax l-impenn pluriannwali wara t-teħid tal-impriża, huwa jista’ jkun obbligat jirrimborsa l-għajnuna kollha, inkluż dik riċevuta preċedentament minn min jittrasferixxi. In-natura proporzjonali tar-regola ġejja mill-fatt li, skont dan l-Artikolu 44(1) min jittrasferixxi l-azjenda għandu l-għażla libera li ma jieħux l-impenji pluriannwali (kif joħroġ mill-kliem ta’ din id-dispożizzjoni “[…] il-persuna l-oħra tista’ tidħol għall-impenn għall-kumplament tal-perjodu[…]” (Korsiv miżjud minni). Barra minn hekk, u fi kwalunkwe każ, l-imsemmi Artikolu 44 ma jipprekludix li l-partijiet jaqblu, fil-kuntratt ta’ trasferiment, dwar ir-responsabbilitajiet rispettivi tagħhom f’każ ta’ rinunzja mill-aħħar benefiċjarju tal-impenn fil-qasam tal-benesseri tal-annimali, li jwassal għal kawża mibdija minn min jirċievi t-trasferiment kontra min jittrasferixxi, abbażi tad-dritt nazzjonali, quddiem il-qrati nazzjonali. Madankollu, sabiex ikun żgurat l-effett utili tal-Artikolu 44(1) tar-Regolament Nru 1974/2006, tali klawżoli kuntrattwali għandhom ikunu inklużi biss fuq bażi surrogatorja, wara li r-rimbors tal-għajnuna kollha riċevuta jkun sar. Finalment, sa fejn l-obbligu ta’ rimbors jirriżulta minn dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt tal-Unjoni, mingħajr ma jingħata marġni ta’ diskrezzjoni lill-Istati Membri, minbarra dan l‑Artikolu 44(2) u (3), inqis li l-prinċipju ta’ proporzjonalità ma għandux ikun ikkontestat.
52.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li r-risposta għat-tieni domanda preliminari għandha tkun li l-Artikolu 44(1) u (2)(a) tar-Regolament Nru 1974/2006, għandu jiġi interpretat fis-sens li f’sitwazzjoni li fiha, matul il-perijodu ta’ eżekuzzjoni ta’ impenn meħud sabiex tiġi ssodisfatta l-kundizzjoni ta’ għoti ta’ appoġġ, l-impriża ta’ benefiċjarju hija ttrasferita, totalment jew parzjalment, lil persuna oħra, li volontarjament tieħu f’idejha dan l-impenn u li, sussegwentement, twaqqaf b’mod definittiv l-attivitajiet agrikoli tiegħu, dan it-tieni benefiċjarju tal-għajnuna għandu, fil-prinċipju, jirrimborsa l-għajnuna riċevuta fil-konfront tal-impenn kollu, inklużi l-ammonti riċevuti mill-benefiċjarji preċedenti ta’ din l-għajnuna, irrispettivament mill-fatt li jkun diġà għamel tajjeb għal parti sinjifikattiva tal-impenn tiegħu, sakemm l-Istat Membru kkonċernat ma jkunx iddeċieda li ma jeħtieġx tali rimborż, taħt l-eċċezzjonijiet imsemmija, b’mod partikolari, fl-Artikolu 44(2)(a) ta’ dan ir-regolament
C.
Fuq it‑tielet domanda preliminari
53.
Permezz tat-tielet domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinivju tistaqsi, essenzjalment, dwar liema huma l-punti rilevanti li għandhom jiġu kkunsidrati sabiex jiġi evalwat jekk “ma jkunx prattikabbli għas-suċċessur li jieħu huwa stess dak l-impenn”, fis-sens tat-tielet kundizzjoni prevista fl-Artikolu 44(2)(a) tar-Regolament Nru 1974/2006.
1. Fuq l‑ammissibbiltà
54.
Għar-raġunijiet diġà spjegati fil-punti 34 sa 37 ta’ dawn il-konklużjonijiet, nipproponi li għandu jiġi kkonstatat li t-tielet domanda magħmula hija ammissibbli.
2. Fuq il-mertu
55.
Kif tfakkar fil-punti 41 sa 43 ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-Artikolu 44 tar-Regolament Nru 1974/2006 jistipula, fil-paragrafu 1 tiegħu, ir-regola ġenerali applikabbli għas-sitwazzjoni li fiha l-benefiċjarju jtemm l-attivitajiet agrikoli tiegħu: “[j]ekk l-impenn ma jkunx merfugħ, il-benefiċjarju għandu jħallas lura dik l-assistenza li tkun ingħatat”, u, fil-paragrafu 2(a) waħda mill-eċċezzjonijiet għal din ir-regola ġenerali li hija applikabbli għas-sitwazzjonijiet partikolari li fihom bidwi “iwaqqaf għal dejjem l-attivitajiet agrikoli” għal raġunijiet li ma humiex ġejjin mill-forza maġġuri jew iċ-ċirkustanzi eċċezzjonali msemmija fl-Artikolu 47 ta’ dan ir-regolament, (u ser ikunu analizzati fil-kuntest tal-ewwel domanda preliminari).
56.
Din l-eċċezzjoni tiġi applikata jekk jiġu ssodisfatti żewġ kundizzjonijiet jiġifieri minn naħa waħda, li l-benefiċjarju li jittrasferixxi jkun diġà għamel tajjeb għal parti sinjifikattiva tal-impenn tiegħu u, min-naħa l-oħra, li ma jkunx prattikabbli għal suċċessur li jieħu l-impenn. Hija fuq l-interpretazzjoni ta’ din it-tieni kundizzjoni msemmija fl-Artikolu 44(2)(a) tal-imsemmi regolament li l-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja.
57.
B’mod iktar preċiż, il-qorti tar-rinviju tikkonstata li din id-dispożizzjoni tidher titlob il-produzzjoni ta’ provi f’dan is-sens mill-benefiċjarji li jiddikjaraw li jinsabu f’tali sitwazzjoni pjuttost milli prova astratta, li tista’ tkun impossibbli li tiġi prodotta, fin-nuqqas ta’ kwalunkwe suċċessur interessat li jieħu l-impriża. F’dan ir-rigward, din il-qorti tispjega li Groenland Poultry ipproduċiet xi provi li juru li Vitali kienet interessata tieħu l-impenn tagħha iżda li ma kinitx kisbet l-awtorizzazzjonijiet sanitarji u veterinarji neċessarji sabiex tieħu l-attività agrikola, minkejja ftehim tal-kumitat ta’ kredituri ta’ Agroli Group fid-dawl tal-kiri tal-istabbilimenti.
58.
F’dan ir-rigward, qabel xejn, għandu jiġi osservat li l-kliem tal-Artikolu 44(2)(a) tar-Regolament Nru 1974/2006 jirreferi għal “suċċessur li jieħu huwa stess dak l-impenn”, jiġifieri “kwalunkwe suċċessur”, u ma jirreferix għal suċċessur speċifiku wieħed (korsiv miżjud minni).. B’hekk, jekk il-leġiżlatur tal-Unjoni xtaq jenfasizza l-impossibbiltà li l-impenn jittieħed mis-suċċessur tal-azjenda, huwa kien sempliċament jindika li ma jkunx prattikabbli għas-suċċessur li jieħu huwa stess dak l-impenn. Għalhekk, biex tkun tista’ tinvoka din l-eċċezzjoni, jidhirli li ma huwiex biżżejjed li t-teħid tal-impenn minn suċċessur għandu jkun jidher bħala impossibbli minħabba diffikultà partikolari għal dan is-suċċessur partikolari, huwa meħtieġ li ċirkustanzi oġġettivi pprekludew lill-benefiċjarju milli “isalva” l-impenn, jiġifieri, li oġġettivament ma kienx possibbli li jiġi ttrasferit l-impenn.
59.
Din l-interpretazzjoni jidhirli li tista’ tiġi kkorroborata wkoll mill-analiżi kuntestwali li tissemma fil-punt 44 ta’ dawn il-konklużjonijiet, li tistipula li r-regola stabbilita fl-Artikolu 44(2)(a) tar-Regolament Nru 1974/2006 tikkostitwixxi eċċezzjoni għar-regola prevista fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu 44 ta’ dan ir-regolament, u għandha għalhekk tiġi interpretata b’mod restrittiv.
60.
Finalment, f’dan il-każ, ninnota li minkejja li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa jekk iċ-ċirkustanzi oġġettivi setgħux jipprekludu t-trasferiment tal-impenn ta’ Groenland Poultry lil Vitali, abbażi ta’ indikazzjonijiet ipprovduti minn din il-qorti, it-teħid tal-impenn jidher bħala li huwa “possibbli”, peress li s-suċċessur kellu l-intenzjoni li jieħu l-impenn iżda kienet biss l-impossibbiltà li tinkiseb l-awtorizzazzjoni amministrattiva, jiġifieri sitwazzjoni partikolari speċifika relatata ma’ dan l-uniku suċċessur li ma ppermettietx dan it-teħid.
61.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li r-risposta għat-tielet domanda preliminari għandha tkun li l-Artikolu 44(2)(a) tar-Regolament Nru 1974/2006, meta jindika li “ma jkunx prattikabbli għas-suċċessur li jieħu huwa stess dak l-impenn” għandu jiġi interpretat fis-sens li jirreferi għal sitwazzjoni li fiha t-teħid tal-impenn minn suċċessur jirriżulta li ma jistax isir minħabba ċirkustanzi oġġettivi li ma jippermettux it-tkomplija tal-impenn u li ma humiex marbuta mas-sitwazzjonijiet partikolari jew speċifiċi relatati ma’ dan l-uniku suċċessur potenzjali.
V. Konklużjoni
62.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrispondi bil-mod segwenti għad-domandi preliminari magħmula mill-Curtea de Apel Bucureşti (il-Qorti tal‑Appell ta’ Bukarest, ir-Rumanija):
1)
L-Artikolu 44(1) u (2)(a) tar-Regolament tal-Kummissjoni Nru 1974/2006 tal‑15 ta’ Diċembru 2006 li jistabbilixxi regoli ddettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 dwar l-appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR), emendat mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 679/2011
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
f’sitwazzjoni li fiha, matul il-perijodu ta’ eżekuzzjoni ta’ impenn meħud sabiex tiġi ssodisfatta l-kundizzjoni ta’ għoti ta’ appoġġ, l-impriża ta’ benefiċjarju hija ttrasferita, totalment jew parzjalment, lil persuna oħra, li volontarjament tieħu f’idejha dan l-impenn u li, sussegwentement, twaqqaf b’mod definittiv l-attivitajiet agrikoli tiegħu, dan it-tieni benefiċjarju tal-għajnuna għandu fil-prinċipju, jirrimborsa l-għajnuna riċevuta fil-konfront tal-impenn kollu, inklużi l-ammonti riċevuti mill-benefiċjarji preċedenti ta’ din l-għajnuna, irrispettivament mill-fatt li jkun diġà għamel tajjeb għal parti sinjifikattiva tal-impenn tiegħu sakemm l-Istat Membru kkonċernat ma jkunx iddeċieda li ma jeħtieġx tali rimborż, taħt l-eċċezzjonijiet imsemmija, b’mod partikolari, fl-Artikolu 44(2)(a) ta’ dan ir-regolament
2)
L-Artikolu 44(2)(a) tar-Regolament Nru 1974/2006 kif emendat bir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 679/2011, meta jindika li “ma jkunx prattikabbli għas-suċċessur li jieħu huwa stess dak l-impenn”,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
jirreferi għal sitwazzjoni li fiha t-teħid tal-impenn minn suċċessur jirriżulta li ma jistax isir minħabba ċirkustanzi oġġettivi li ma jippermettux it-tkomplija tal-impenn u li ma humiex marbuta mas-sitwazzjonijiet partikolari jew speċifiċi relatati ma’ dan l-uniku suċċessur potenzjali.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	Regolament tal-Kummissjoni tal‑15 ta’ Diċembru 2006 (ĠU 2008, L 322M, p. 305), kif emendat bir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 679/2011 tal‑14 ta’ Lulju 2011 (ĠU 2011, L 185, p. 57) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1974/2006”)
(
3
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 tal‑20 ta’ Settembru 2005 dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) (ĠU 2010, L 286M, p. 26, rettifika fil-ĠU 2012, L 206, p. 23)Ara s-sentenzi tat‑12 ta’ Settembru 2013, Slancheva sila (C‑434/12, EU:C:2013:546) u tas‑7 ta’ Lulju 2016, Občina Gorje (C‑111/15, EU:C:2016:532).
(
4
)	Ara, madankollu, is-sentenza tas‑16 ta’ Frar 2023, Zamestnik izpalnitelen direktor na Darzhaven fond
Zemedelie
(C‑343/21, EU:C:2023:111) u l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Medina (EU:C:2022:696) dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 45(3) tar-Regolament Nru 1974/2006.
(
5
)	Kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 74/2009 tad‑19 ta’ Jannar 2009 (ĠU 2009, L 30, p. 100) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1698/2005”).
(
6
)	Regolament dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 (ĠU 2013, L 347, p. 487).
(
7
)	ĠU 2014, L 227, p. 1.
(
8
)	Monitorul Oficial al României, Partie I, Nru 461 tat‑30 ta’ Ġunju 2011, il-verżjoni tiegħu applikabbli għall-kawża prinċipali
(
9
)	Monitorul Oficial al României, Partie I, Nru. 191 tat‑23 ta’ Marzu 2015, il-verżjoni tiegħu applikabbli għall-kawża prinċipali.
(
10
)	Ibbażat fuq ir-rata tal-kambju ta’ referenza tal-Bank Ċentrali Ewropew mill‑4 ta’ Diċembru 2015 (RON 1 – EUR 0.2237).
(
11
)	Ibbażat fuq ir-rata tal-kambju ta’ referenza tal-Bank Ċentrali Ewropew mill‑5 ta’ Ottubru 2016 (RON 1 – EUR 0.2241).
(
12
)	Ibbażat fuq ir-rata tal-kambju ta’ referenza tal-Bank Ċentrali Ewropew mid‑29 ta’ Marzu 2017 (RON 1 – EUR 0.2195).
(
13
)	Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 809/2014 tas‑17 ta’ Lulju 2014 li jistabbilixxi r-regoli għall-applikazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 1306/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tas-sistema integrata ta’ amministrazzjoni u kontroll, tal-miżuri tal-iżvilupp rurali u tal-kundizzjonalità (ĠU 2014, L 227, p. 69).
(
14
)	Ibbażat fuq ir-rata tal-kambju ta’ referenza tal-Bank Ċentrali Ewropew mill‑21 ta’ April 2017 (RON 1 – EUR 0.2201).
(
15
)	Għal dawn l-ammonti kollha, il-kontribuzzjoni tal-UE-FAEŻR kienet tikkorrispondi għal 95 % u dik tal-baġit nazzjonali għal 5 %.
(
16
)	Ibbażat fuq il-bażi tar-rata tal-kambju ta’ referenza tal-Bank Ċentrali Ewropew fil‑21 ta’ April 2017 (RON 1 – EUR 0.2201).
(
17
)	Ħlief biex jiġi konkluż kuntratt ġdid ta’ kiri għal perijodu massimu ta’ tliet xhur, peress li tali perijodu, fi kwalunkwe każ, ma huwiex suffiċjenti sabiex jiġi osservat l-impenn tas-sena 2017.
(
18
)	Konverżjonijiet li saru fuq il-bażi tar-rata tal-kambju ta’ referenza tal-Bank Ċentrali Ewropew fil‑21 ta’ April 2017 (RON 1 – EUR 0.2201).
(
19
)	Ninnota li, fil-punt 14 tat-talba għal deċiżjoni preliminari, huwa kkonstatat li r-rikorrenti fil-fatt ma rċevietx, mill-ammont imqiegħed għar-responsabbiltà tagħha, is-somma ta’ RON 2 658 185.04. Madankollu, iż-żieda tat-tliet ammonti indikati fl-istess punt ta’ din it-talba, jiġifieri RON 1 506 915.86, RON 850 673.62, RON 375 941.35, tirriżulta f’total ta’ RON 2 733 530.83.
(
20
)	Minkejja li ġie abrogat u ssostitwit bir-Regolament Nru 1305/2013, ir-Regolament Nru 1698/2005 jibqa’ japplika għat-tranżazzjonijiet implimentati skont il-programmi approvati bis-saħħa tiegħu qabel l‑1 ta’ Jannar 2014 (ara l-Artikolu 88 tar-Regolament Nru 1305/2013).
(
21
)	Ara t-Taqsima 2 tar-Regolament Nru 1698/2005.
(
22
)	Korsiv miżjud minni.
(
23
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑20 ta’ Settembru 2022, VD u SR (C‑339/20 u C‑397/20, EU:C:2022:703, punti 56 u 57, u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
24
)	Ara s-sentenza tal‑15 ta’ Lulju 2021, Ministrstvo za obrambo (C‑742/19, EU:C:2021:597, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
25
)	Ara s-sentenza tat‑18 ta’ Diċembru 2007, Cementbouw Handel & Industrie vs Il‑Kummissjoni (C‑202/06 P, EU:C:2007:814, punt 52 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
26
)	Ara l-punt 24 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
27
)	Ara l-punt 22 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
28
)	Korsiv miżjud minni.
(
29
)	Ara l-analiżi fil-qafas tat-tielet domanda preliminari.
(
30
)	Fil-fatt, skont l-Artikolu 8(4)(a) u (b) tar-Regolament ta’ Implimentazjoni Nru 809/2014, la darba min jirċievi t-trasferiment ikun informa lill-awtorità kompetenti u talab il-ħlas tal-għajnuna u/jew tal-appoġġ, skont il-paragrafu 3(a), “id-drittijiet u l-obbligi kollha tat-trasferitur li jkunu ġejjin mir-relazzjoni legali li tkun inħolqot bejn dak it-trasferitur u l-awtorità kompetenti minħabba l-applikazzjoni għall-għajnuna, l-applikazzjoni għall-appoġġ jew it-talba għall-ħlas għandhom jaqgħu fuq id-destinatarju tat-trasferiment” u, (b), “l-azzjonijiet kollha meħtieġa għall-għoti tal-għajnuna u/jew tal-appoġġ u d-dikjarazzjonijiet kollha li jkun għamel it-trasferitur qabel it-trasferiment għandhom jiġu attribwiti lid-destinatarju tat-trasferiment sabiex jiġu applikati r-regoli rilevanti tal-Unjoni”.
(
31
)	Ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2018, ClientEarth vs Il‑Kummissjoni (C‑57/16 P, EU:C:2018:660, punt 80 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
32
)	Fil-fatt, nosserva li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 40(2) tar-Regolament Nru 1698/2005 jispjega li “[f]ejn meħtieġ u ġustifikat, perijodu itwal għandu jiġi determinat f’konformità mal-proċedura msemmija fl-Artikolu 90(2) għal tipi partikolari ta’ impenji.” (Korsiv miżjud minni).
(
33
)	Ara, f’dan is-sens, l-Artikolu 74(1) tar-Regolament Nru 1698/2005.
(
34
)	Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Diċembru 2013 dwar il-finanzjament, il-ġestjoni u l-monitoraġġ tal-politika agrikola komuni u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 352/78, (KE) Nru 165/94, (KE) Nru 2799/98, (KE) Nru 814/2000, (KE) Nru 1290/2005 u (KE) Nru 485/2008 (ĠU 2013, L 347, p. 549, rettifika fil-ĠU 2016, L 130, p. 6 u fil-ĠU 2017, L 327, p. 83).