61990CJ0318_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-318/90,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Bundesfinanzhof προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου μεταξύ
Hauptzollamt Mannheim
και
Boehringer Mannheim GmbH,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των δασμολογικών κλάσεων 05.15 και 38.16 του κοινού δασμολογίου,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα)
συγκείμενο από τους P. J. G. Kapteyn, πρόεδρο τμήματος, Κ. Ν. Κακούρη και M. Diez de Velasco, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: M. Darmon
γραμματέας: H. A. Ruehl, κύριος υπάλληλος διοικήσεως,
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που διατύπωσε:
- η Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τους Rene Barents και Joern Sack, νομικούς συμβούλους, και τον Roberto Hayder, υπάλληλο του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομίας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας
της Γερμανίας, τεθέντα στη διάθεση της Νομικής Υπηρεσίας της Επιτροπής στο πλαίσιο των ανταλλαγών με τους εθνικούς δημοσίους υπαλλήλους,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,
αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις της Boehringer Mannheim GmbH, εκπροσωπούμενης από τον Hinrich Glashoff, φοροτεχνικό σύμβουλο, και της Επιτροπής, κατά τη συνεδρίαση της 24ης Ιανουαρίου 1992,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 26ης Φεβρουαρίου 1992,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με Διάταξη της 25ης Σεπτεμβρίου 1990, η οποία περιήλθε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 22 Οκτωβρίου 1990, το Bundesfinanzhof υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την κατάταξη του "μη στείρου (αποστειρωμένου) ορρού αίματος που έχει ληφθεί από το αίμα εμβρύων βοοειδών" στο κοινό δασμολόγιο (στο εξής: ΚΔ) όπως έχει διατυπωθεί στο παράρτημα του κανονισμού (ΕΟΚ) 3300/81 του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 1981, περί τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΟΚ) 950/68, περί του κοινού δασμολογίου (ΕΕ L 335, σ. 1).
2 To ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του Hauptzollamt Mannheim (στο εξής: Hauptzollamt) και της εταιρίας Boehringer Mannheim GmbH (στο εξής: Boehringer) ως προς τη δασμολογική κατάταξη κατεψυγμένων εμπορευμάτων, τα οποία εισήγαγε η Boehringer από τρίτες χώρες, τέθηκαν σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός
της Κοινότητας το 1982 και δηλώθηκαν υπό την ονομασία "foetales Kaelberserum" (ορρός αίματος εμβρύων βοοειδών) ή "newborn calf serum".
3 'Οπως προκύπτει από τη Διάταξη παραπομπής, σ' ένα πρώτο στάδιο, το Hauptzollamt είχε κατατάξει τα εν λόγω εμπορεύματα στη δασμολογική διάκριση 05.15 Β του ΚΔ ("προϊόντα ζωικής προελεύσεως, μη αλλαχού κατονομαζόμενα ή περιλαμβανόμενα. Μη ζώντα ζώα των κεφαλαίων 1 ή 3, ακατάλληλα διά την ανθρωπίνην κατανάλωσιν", εκτός των ιχθύων, μαλακοστράκων και μαλακίων) και, κατά συνέπεια, τα είχε απαλλάξει από τους δασμούς.
4 Αργότερα, κατόπιν εξακριβώσεως που έγινε στο πλαίσιο του ελέγχου του ρεύματος των εισαγωγών, το Hauptzollamt, αναθεωρήσαν την άποψή του, κατέταξε τα εν λόγω εμπορεύματα στη δασμολογική κλάση 38.16 του ΚΔ ("τροφικαί συνθέσεις διά την καλλιέργειαν μικροοργανισμών") και, κατά συνέπεια, εισέπραξε a posteriori ποσό 47 810,95 DM ως δασμούς.
5 Το Finanzgericht, όπου προσέφυγε η Boehringer κατά της εν λόγω δεύτερης κατατάξεως, δέχθηκε ως προς το ουσιώδες μέρος το αίτημα της τελευταίας, εκδίδοντας απόφαση κατά της οποίας το Hauptzollamt άσκησε προσφυγή "αναθεωρήσεως" ενώπιον του Bundesfinanzhof.
6 Το Βundesfinanzhof, θεωρώντας ότι η έκβαση της διαφοράς εξηρτάτο από την ερμηνεία του ΚΔ, όπως αυτό ίσχυε κατά την εποχή των πραγματικών περιστατικών της κύριας δίκης, αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
"'Επρεπε κατά το έτος 1982 ο κατεψυγμένος μη αποστειρωμένος ορρός αίματος εμβρύων μοσχαριών να καταταγεί στη δασμολογική διάκριση 05.15 Β ή στη δασμολογική κλάση 38.16 του κοινού
δασμολογίου; Αν στο ερώτημα δοθεί αρνητική απάντηση: σε ποια άλλη δασμολογική κλάση του κοινού δασμολογίου έπρεπε να καταταγεί το εν λόγω προϊόν;"
7 Στην έκθεση ακροατηρίου αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου, οι οικείες κοινοτικές διατάξεις, η εξέλιξη της διαδικασίας και οι υποβληθείσες στο Δικαστήριο γραπτές παρατηρήσεις. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνον καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
8 Παρατηρείται, προκαταρκτικώς, ότι κατά τον γενικό κανόνα 3 για την ερμηνεία της ονοματολογίας του ΚΔ,
"οσάκις εμπορεύματα είναι επιδεκτικά κατατάξεως εις δύο ή περισσοτέρας κλάσεις, κατ' εφαρμογήν του κανόνος 2β, ή εις πάσαν άλλην περίπτωσιν, η κατάταξις ενεργείται ως ακολούθως:
α) η πλέον εξειδικευμένη κλάσις θεωρείται επικρατεστέρα των κλάσεων γενικοτέρου περιεχομένου.
β) (...)".
9 Δεδομένου ότι τα εν λόγω εμπορεύματα φαίνεται ότι πρέπει να καταταγούν στη δασμολογική κλάση 38.16 ή στην κλάση 05.15, πρέπει, πρώτον, να εξεταστεί εάν ο μη αποστειρωμένος ορρός αίματος εμβρύων βοοειδών υπάγεται στην κλάση 38.16 του ΚΔ, της οποίας η διατύπωση δείχνει ότι είναι πιο εξειδικευμένη από την κλάση 05.15. Εάν η απάντηση είναι αρνητική, θα πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω εάν το εν λόγω εμπόρευμα μπορεί να καταταγεί την κλάση 05.15 και, ειδικότερα, στη διάκριση 05.15 Β.
10 Για να εξεταστεί εάν το εμπόρευμα για το οποίο πρόκειται στη διαφορά της κύριας δίκης υπάγεται στην κλάση 38.16 του ΚΔ,
υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, λαμβανομένων υπόψη των επιταγών της ασφάλειας δικαίου και της διευκολύνσεως των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει να αναζητείται, γενικώς, στα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και τις ιδιότητές τους, όπως αυτά ορίζονται στη διατύπωση των κλάσεων και διακρίσεων του ΚΔ, καθώς και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων (βλ. την πιο πρόσφατη απόφαση της 7ης Μαΐου 1991, C-120/90, Ludwig Post, Συλλογή 1991, σ. Ι-2391, σκέψη 11).
11 Συναφώς, διαπιστώνεται ότι η κλάση 38.16 ανήκει στο κεφάλαιο 38 του ΚΔ που φέρει τον τίτλο "Διάφορα προϊόντα των χημικών βιομηχανιών" και επισημαίνει τα αντίστοιχα εμπορεύματα ως εξής: "τροφικαί συνθέσεις διά την καλλιέργειαν μικροοργανισμών".
12 'Επεται ότι τα υπαγόμενα στην κλάση 38.16 εμπορεύματα πρέπει να εμφανίζουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: πρέπει, αφενός, να είναι προϊόντα χημικών βιομηχανιών και, αφετέρου, να έχουν παρασκευαστεί, δηλαδή να έχουν υποστεί ειδική επεξεργασία, για την καλλιέργεια μικροοργανισμών.
13 Τέτοια δεν είναι τα χαρακτηριστικά του προϊόντος που αφορά η διαφορά της κύριας δίκης. 'Οπως προκύπτει από τις απαντήσεις που έδωσαν κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση η Boehringer και η Επιτροπή, ο μη αποστειρωμένος ορρός αίματος εμβρύων βοοειδών είναι το υγρό μέρος του αίματος βοοειδών νεογεννήτων ή μη ακόμα γεννηθέντων. Επομένως, ότι ένα τέτοιο εμπόρευμα, το οποίο δεν έχει υποστεί καμία ειδική επεξεργασία, δεν μπορεί να θεωρηθεί προϊόν χημικών βιομηχανιών παρασκευασμένο ως σύνθεση για την καλλιέργεια μικροοργανισμών.
14 Αυτή η ερμηνεία ενισχύεται από τις επεξηγηματικές σημειώσεις της ονοματολογίας του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας που διευκρινίζουν ότι η δασμολογική κλάση 38.16 "περιλαμβάνει μεγάλη ποικιλία συνθέσεων (...) και ότι οι εν λόγω συνθέσεις "έχουν υποστεί ειδική επεξεργασία με οξέα, ένζυμα (...). Εξάλλου, οι ίδιες επεξηγηματικές σημειώσεις διευκρινίζουν ότι "αυτή η κλάση δεν περιλαμβάνει προϊόντα που δεν παρασκευάστηκαν ειδικώς ως συνθέσεις καλλιεργείας (...)".
15 Η Επιτροπή, ωστόσο, επικαλείται τον γενικό ερμηνευτικό κανόνα 2, στοιχείο α, του ΚΔ, κατά τον οποίο "η κατονομασία είδους τινός εις ορισμένην κλάσιν του δασμολογίου καλύπτει το είδος τούτο, έστω και αν τούτο είναι μη πλήρες ή μη τελειωμένον, υπό την προϋπόθεσιν ότι εις την κατάστασιν εις την οποίαν παρουσιάζεται, εμφανίζει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του πλήρους ή τελειωμένου είδους. Καλύπτει επίσης το πλήρες ή τελειωμένον είδος ή το θεωρούμενον ως τοιούτον, βάσει των προηγουμένων διατάξεων, εις περίπτωσιν κατά την οποίαν τούτο παρουσιάζεται αποσυνηρμολογημένον ή μη συνηρμολογημένον". Η Επιτροπή παρατηρεί ότι, οσάκις ένα εμπόρευμα δεν μπορεί να καταταγεί στη δασμολογική κλάση 38.16 ως τελειωμένο είδος, υπάγεται σ' αυτή την κλάση ως είδος "μη πλήρες" η "μη τελειωμένον".
16 Αυτή η επιχειρηματολογία δεν μπορεί να γίνει δεκτή.
17 Παρατηρείται, πράγματι, ότι το σχετικό σχόλιο του κανόνα 2, στοιχείο α, στο πλαίσιο των γενικών ερμηνευτικών κανόνων της ονοματολογίας του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας διευκρινίζει ότι ο εν λόγω κανόνας δεν εφαρμόζεται κανονικά στα προϊόντα των τμημάτων Ι έως VI, δηλαδή των κεφαλαίων 1 έως 38.
18 Παρόλον ότι ο όρος "κανονικά" επιτρέπει να μην αποκλειστεί πλήρως ότι ο εν λόγω ερμηνευτικός κανόνας μπορεί να εφαρμόζεται κατ' εξαίρεση σε δασμολογική κλάση του κεφαλαίου 38 του ΚΔ, παρατηρείται ότι απλώς και μόνο το γεγονός ότι ο μη αποστειρωμένος ορρός αίματος εμβρύων βοοειδών χρησιμεύει ως βάση της συνθέσεως καλλιεργείας μικροοργανισμών δεν σημαίνει ότι εμφανίζει, στην κατάσταση που παρουσιάζεται, τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του πλήρους ή τελικού προϊόντος που πρέπει να καταταγεί στη δασμολογική κλάση 38.16 υπό την ονομασία "τροφικαί συνθέσεις διά την καλλιέργειαν μικροοργανισμών". 'Οπως παρατήρησε ο γενικός εισαγγελέας στην παράγραφο 22 των προτάσεών του, "μια τέτοια ιδιότητα δεν μπορεί, πράγματι, να αναγνωριστεί παρά στο προϊόν που βρίσκεται τόσο κοντά στο τελικό προϊόν ώστε μπορεί να υπαχθεί στην ίδια με αυτό δασμολογική κλάση". 'Αλλως, αποτελεί απλώς διαφορετικό προϊόν. Αυτό συμβαίνει με το εν λόγω προϊόν όταν δεν έχει ακόμα υποστεί ειδική επεξεργασία.
19 Αυτή η ερμηνεία ενισχύεται, εξάλλου, από τις επεξηγηματικές σημειώσεις της ονοματολογίας του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας οι οποίες, όπως ελέχθη προηγουμένως (σκέψη 14), διευκρινίζουν ότι η κλάση 38.16 δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα που δεν παρασκευάστηκαν ειδικώς ως συνθέσεις καλλιεργείας.
20 Πρέπει να προστεθεί ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1945/86 του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 1986, για την προσωρινή αναστολή των αυτόνομων δασμών του κοινού δασμολογίου για έναν ορισμένο αριθμό βιομηχανικών προϊόντων (ΕΕ L 174, σ. 1), που επισημαίνει ότι ο "μη στείρος (αποστειρωμένος) ορρός αίματος, που έχει ληφθεί από το αίμα εμβρύων βοοειδών ή μη ανοσοποιημένων νεογέννητων μοσχαριών" υπάγεται στην κλάση 38.16, εκδοθείς μετά τα πραγματικά περιστατικά της κύριας υποθέσεως, δεν μπορεί να αποτελέσει ερμηνευτικό στοιχείο διότι, όπως
παρατηρεί η Επιτροπή, δεν είναι κανονισμός γενικού περιεχομένου με αντικείμενο την κατάταξη των εμπορευμάτων στο ΚΔ.
21 Επομένως, ο μη αποστειρωμένος ορρός αίματος εμβρύων βοοειδών δεν υπάγεται στη δασμολογική κλάση 38.16.
22 Για να εξακριβωθεί εάν το εμπόρευμα που αφορά η κύρια δίκη υπάγεται στην κλάση 05.15 του ΚΔ, υπενθυμίζεται, καταρχάς, ότι η εν λόγω κλάση, που δεν απαιτεί τα κατατασσόμενα σ' αυτήν προϊόντα να έχουν υποστεί επεξεργασία, περιλαμβάνει τα "προϊόντα ζωικής προελεύσεως, μη αλλαχού κατονομαζόμενα ή περιλαμβανόμενα. Μη ζώντα ζώα των κεφαλαίων 1 ή 3 ακατάλληλα διά την ανθρωπίνην κατανάλωσιν".
23 Μεταξύ των εν λόγω προϊόντων, η διάκριση 05.15 Β περιλαμβάνει τα προϊόντα που δεν είναι ούτε ιχθύες ούτε μαλακόστρακα ούτε μαλάκια. Δεδομένου ότι ο μη αποστειρωμένος ορρός αίματος εμβρύων βοοειδών είναι προϊόν ζωικής προελεύσεως, μη αλλαχού κατονομαζόμενο ή περιλαμβανόμενο, υπάγεται σ' αυτή τη δασμολογική διάκριση.
24 Αυτή η κατάταξη επιβεβαιώνεται με την επεξηγηματική σημείωση της ονοματολογίας του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας, κατά την οποία κατατάσσονται ιδίως σ' αυτή τη διάκριση το αίμα ζώων, ακόμα και βρώσιμο εν υγρά ή ξηρά καταστάσει.
25 Κατά συνέπεια, στο υποβληθέν από το εθνικό δικαστήριο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) 3300/81 του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 1981, περί τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΟΚ) 950/68, περί του κοινού δασμολογίου, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι ο μη αποστειρωμένος ορρός αίματος εμβρύων βοοειδών δεν υπάγεται στη δασμολογική κλάση 38.16, αλλά υπάγεται στη διάκριση 05.15 Β του ΚΔ.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
26 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που υπέβαλε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος, που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε το Bundesfinanzhof, με Διάταξη της 25ης Σεπτεμβρίου 1990, αποφαίνεται:
Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 3300/81 του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 1981, περί τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΟΚ) 950/68 περί του κοινού δασμολογίου, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι ο μη αποστειρωμένος ορρός αίματος εμβρύων βοοειδών δεν υπάγεται στη δασμολογική κλάση 38.16, αλλά υπάγεται στη διάκριση 05.15 Β του ΚΔ.