62009CC0148_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
1. B’dan l-appell, il-Gvern Belġjan, sostnut mill-Kummissjoni Ewropea, qiegħed jitlob l-annullament tas-sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej (li issa saret il-Qorti Ġenerali) tal-10 ta’ Frar 2009, Deutsche Post u DHL International vs Il-Kummissjoni (T‑388/03, Ġabra p. II-199, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”), li bis-saħha tagħha l-Qorti Ġenerali annullat id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni, tat-23 ta’ Lulju 2003, li ma tqajjimx oġġezzjonijiet, wara l-proċedura ta’ eżami preliminari prevista mill-Artikolu 88(3) KE kontra diversi miżuri meħudin mill-awtoritajiet Belġjani għall-benefiċċju ta’ La Poste SA, l-impriża pubblika tal-posta fil-Belġju [C(2003) 2508 finali, iktar ’il quddiem “id-deċiżjoni kkontestata”].
2. Il-kwistjoni prinċipali mqajma f’din il-kawża tirrigwarda l-portata tas-setgħa tal-Qorti Ġenerali fir-rigward tal-klassifikazzjoni mill-ġdid tas-suġġett tal-kawża mressqa quddiemha. Il-Qorti tal-Ġustizzja qed tintalab tippronunzja ruħha fuq l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “diffikultajiet serji” li jistgħu jwasslu għall-ftuħ, mill-Kummissjoni, tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali skont l-Artikolu 88(2) KE.
I – Il-fatti li wasslu għall-kawża
3. La Poste SA (iktar ’il quddiem “La Poste”) kienet ġiet ittrasformata f’kumpannija pubblika b’responsabbiltà limitata fl-1992, iżda għadha l-operatur tas-servizz postali kollu fil-Belġju u għandha twettaq obbligi speċifiċi fil-qasam tas-servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali (iktar ’il quddiem “SIEĠ”). Il-modalitajiet ta’ kumpens għall-ispejjeż addizzjonali netti tas-SIEĠ huma stabbiliti fil-kuntratt ta’ ġestjoni konkluż mal-Istat tal-Belġju.
4. Is-settur tal-pakketti espress jirrappreżenta 4 % tad-dħul mill-bejgħ ta’ La Poste, li min-naħa tiegħu jirrappreżenta sehem tas-suq ta’ 18 % f’dan is-settur. Deutsche Post AG (iktar ’il quddiem “Deutsche Post”) u s-sussidjarja Belġjana tagħha DHL International ghandhom bejn 35 u 45 % tal-ishma f’dan l-istess suq.
5. Permezz ta’ ittra tat-3 ta’ Diċembru 2002, l-awtoritajiet Belġjani nnotifikaw lill-Kummissjoni bil-ħsieb tagħhom li jżidu l-kapital ta’ La Poste b’ammont ta’ EUR 297.5 miljun.
6. Skont il-Gvern Belġjan, ir-rikapitalizzazzjoni kienet tifforma parti minn loġika ta’ investitur privat fl-ekonomija tas-suq u ma kienet timplika ebda element ta’ għajnuna mill-Istat.
7. Matul l-eżami ta’ din il-miżura, irriżulta li sitt miżuri preċedenti li ma kinux ġew innotifikati, relatati mal-kompiti tas-SIEĠ, kellhom jiġu eżaminati għaliex dawn kienu jinfluwenzaw, skont il-Kummissjoni, il-legalità taż-żieda fil-kapital li ġiet innotifikata. Il-miżuri kienu jikkonsistu f’eżenzjoni mill-ħlas tat-taxxa fuq il-kumpanniji, il-kanċellazzjoni ta’ fond għall-pensjonijiet f’ammont ta’ EUR 100 miljun fl-1997, il-possibbiltà li tibbenefika minn garanzija tal-Istat għas-self li sar, eżenzjoni mill-ħlas minn qabel ta’ taxxa fuq il-proprjetà għall-proprjetà immobbli li tintuża għal servizz pubbliku, il-kumpens eċċessiv ta’ servizzi finanzjarji ta’ interess ġenerali fl-ewwel kuntratt ta’ ġestjoni (1992-1997) u żewġ żidiet fil‑kapital li ma kinux innotifikati li saru fl-1997 għal ammont totali ta’ EUR 62 miljun.
8. Fit-22 ta’ Lulju 2003, Deutsche Post u DHL International talbu lill-Kummissjoni informazzjoni dwar l-istadju tal-proċedura tal-eżami tal-miżura nnotifikata bl-iskop li possibbilment jieħdu sehem fiha.
9. Fit-23 ta’ Lulju 2003, peress li hija qieset li ż-żieda fil-kapital innotifikata kif ukoll il-miżuri l-oħrajn li ġew eżaminati ma kinux jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata, fi tmiem il-proċedura ta’ eżami preliminari skont l-Artikolu 88(3) KE.
II – Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
10. Fis-27 ta’ Novembru 2003, Deutsche Post u DHL International ippreżentaw rikors għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata.
11. Quddiem il-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni eċċepixxiet l-inammissibbiltà bbażata fuq in-nuqqas ta’ locus standi
u ta’ interess ġuridiku tar-rikorrenti fl-ewwel istanza. Meta ġiet sabiex teżamina l-ammissibbiltà, il-Qorti Ġenerali għaddiet għal eżami sussegwenti tal- locus standi u tal-interess ġuridiku tar-rikorrenti fl-ewwel istanza. Wara din l-analiżi, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni wara li kkunsidrat, fil-punt 57 tas-sentenza appellata, li l-imsemmija rikorrenti kellhom locus standi sabiex jissalvagwardjaw il-garanziji proċedurali tagħhom. Fil-punti 61 sa 64, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li fil-kwalità tagħhom ta’ partijiet interessati skont l-Artikolu 88(2) KE, ir-rikorrenti kellhom interess ġuridiku.
12. Fuq il-mertu, wara li fakkret li l-kunċett ta’ “diffikultajiet serji” kien fih innifsu ta’ natura oġġettiva, il-Qorti Ġenerali identifikat, fil-punti 96 sa 107 tas-sentenza appellata, il-korp ta’ indizji li jistabbilixxi tali diffikultajiet serji, imsejjes fuq it-tul u ċ-ċirkustanzi tal-eżami preliminari kif ukoll fuq in-natura insuffiċjenti u inkompleta tal-eżami u l-kontenut tad-deċiżjoni kkontestata.
13. Il-Qorti Ġenerali kkonkludiet, fil-punt 106 tas-sentenza appellata, li l-proċedura li saret mill-Kummissjoni eċċediet b’mod sinjifikattiv dak li normalment jinvolvi l-eżami preliminari magħmul fil-kuntest tal-Artikolu 88(3) KE.
14. Il-Qorti Ġenerali mbagħad ikkonstatat li l-eżami mwettaq mill-Kummissjoni tat-tieni miżura favur La Poste, jiġifieri l-kanċellazzjoni tal-fond għall-pensjonijiet, kienet insuffiċjenti, inkwantu l-Kummissjoni ma kellhiex quddiemha l-elementi meħtieġa sabiex tevalwa l-vantaġġ mogħti mit-tqegħid għad-dispozizzjoni bla ħlas ta’ proprjetà immobbli mill-Istat Belġjan.
15. Fl-aħħar nett, wara li fakkret li, fi kliem is-sentenza Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg (2), li ngħatat wara li ttieħdet id-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kellha teżamina jekk l-ispejjeż tas-SIEĠ li għamel tajjeb għalihom l-Istat Belġjan kinux daqs jew inqas minn dawk ta’ impriża tipika simili mmexxija tajjeb (il-kriterju tal-“benchmarking”), il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li din il-verifika ma kinitx saret f’dan il-każ. Għalhekk, hija kkonkludiet li l-eżami tal-miżura nnotifikata ma kienx komplet.
16. Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni kkontestata abbażi tat-tieni, tar-raba’ u tas-seba’ motivi.
III – Fuq l-appell
17. Bl-appell tiegħu, ir-Renju tal-Belġju, sostnut mill-Kummissjoni, qiegħed jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla s-sentenza appellata u tikkundanna lir-rikorrenti fl-ewwel istanza għall-ispejjeż. Il-Gvern Belġjan jinvoka tliet aggravji insostenn tal-appell tiegħu.
18. Fir-risposta tagħha, filwaqt li twieġeb għal dawn it-tliet aggravji, il-Kummissjoni tiżviluppa aggravju “awtonomu” ibbażat fuq l-inammissibbiltà tar-rikors quddiem il-Qorti Ġenerali (3) .
19. Deutsche Post u DHL International jitolbu li l-appell għandu jiġi miċħud u li r-Renju tal-Belġju u l-Kummissjoni għandhom jiġu kkundannati għall-ispejjeż.
IV – Fuq l-aggravju awtonomu mqajjem mill-Kummissjoni
20. Fid-dawl tan-natura determinanti ta’ dan l-aggravju jiena nistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja teżamina dan l-aggravju fl-ewwel lok.
A – L-argumenti tal-partijiet
21. Skont il-Kummissjoni, il-Qorti Ġenerali kisret id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 230(4) KE meta ddikjarat li r-rikors tar-rikorrenti fl-ewwel istanza kien ammissibbli għaliex huma kienu invokaw is-salvagwardja tal-garanziji proċedurali li joħorġu mill-Artikolu 88(2) KE. Jidher ċar li r-rikors li bih ġiet adita l-Qorti Ġenerali ma kienx fih l-allegat tieni motiv ibbażat fuq id-difiża tad-drittijiet proċedurali. Għalhekk, il-Kummissjoni tikkritika lill-Qorti Ġenerali li kklassifikat mill-ġdid rikors miġjub quddiemha.
22. Il-Kummissjoni ssostni li l-problema tad-difiża tad-drittijiet proċedurali kienet issemmiet darba biss, fil-punt 17 tar-rikors, fil-parti ddedikata lill-ammissibbiltà tal-motivi tar-rikors diġà esposti u diretti kontra l-mertu tad-deċiżjoni. Għalhekk, skont il-Kummissjoni, ma kienx motiv distint.
23. Ir-rikorrenti fl-ewwel istanza qajmu l-ammissibbiltà tal-motiv awtonomu tal-Kummissjoni, inkwantu huwa motiv supplementari skont l-Artikolu 117(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, li jitqajjem minn parti intervenjenti fil-kawża. Barra minn hekk, skont ir-rikorrenti, il-Kummissjoni tiżbalja meta tikkunsidra li l-aggravju dwar is-salvagwardja tad-drittijiet proċedurali ma kienx tqajjem fl-ewwel istanza. Huma jelenkaw, f’dan ir-rigward, il-partijiet differenti mir-rikors tagħhom li jirreferu għal din il-problema u jikkonkludu, għalhekk, li l-Qorti Ġenerali ma wettqet ebda żball ta’ liġi fil-klassifikazzjoni tagħha tal-argumenti inkwistjoni.
B – Evalwazzjoni
1. Osservazzjonijiet fuq l-ammissibbiltà tal-aggravju
24. Nibda biex ninnota li, rigward dak li jista’ jitqajjem ex officio,
huwa stabbilit minn ġurisprudenza stabbilita li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tqajjem ex officio
kull kwistjoni dwar l-ammissibbiltà ta’ appell minn sentenza tal-Qorti Ġenerali (4) .
25. Rigward l-ammissibbiltà tar-rikors għal annullament quddiem il-Qorti Ġenerali, ladarba jitressaq appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja taħt l-Artikolu 56 tal-Istatut tagħha, din il-qorti hija marbuta tiddeċiedi ex officio, il-kwistjoni ta’ ordni pubbliku bbażata fuq in-nuqqas tal-kundizzjoni stabbilita fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE, li jgħid li rikorrent ma jistax jitlob l-annullament ta’ deċiżjoni li tagħha huwa ma huwiex id-destinatarju sakemm ma jkunx direttament u individwalment ikkonċernat minn din id-deċiżjoni (5) .
26. Aggravji li jistgħu, jekk ikun il-każ, jitqajmu ex officio jistgħu jitqajmu fi kwalunkwe stadju tal-proċedura (6) . B’dan il-mod, aggravju li jista’ jitqajjem ex officio jista’ kemm jitqajjem mill-partijiet kif ukoll jiġi rrilevat mill-Qorti tal-Ġustizzja.
27. Madankollu, fil-każ odjern, jiena tal-opinjoni li l-ammissibbiltà ta’ aggravju awtonomu tal-Kummissjoni jista’ jkun ibbażat fuq applikazzjoni mutatis mutandis
tal-prinċipji li jirregolaw il-preżentata ta’ appell inċidentali. Fil-fatt, jirriżulta kjarament mill-Artikolu 115 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja li l-partijiet kollha f’kawża quddiem il-Qorti Ġenerali jistgħu jippreżentaw risposta tal-appell fi żmien xahrejn li jibdew jgħoddu min-notifika tar-rikors tal-appell. F’dan ir-rigward, huwa ċar li l-Kummissjoni kellha l-kwalità ta’ parti konvenuta quddiem il-Qorti Ġenerali.
28. Barra minn hekk, skont il-ġurisprudenza, ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea ma jipprekludix lil parti intervenjenti f’kawża milli tirreferi għal argumenti differenti minn dawk tal-parti li hija ssostni, sakemm hija tkun lesta li ssostni t-talbiet ta’ din il-parti (7) . Għal dak li jirrigwarda l-aggravji li jistgħu jitqajmu, ma hemm ebda distinzjoni bejn il-partijiet li għandhom id-dritt li jippreżentaw risposta, billi dawn tal-aħħar huma suġġetti, bl-istess mod, għar-rekwiżiti tal-Artikoli 115 u 116 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja. Parti intervenjenti fil-kawża li tgawdi mid-dritt li tippreżenta risposta skont l-Artikolu 115 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, għandha, fin-nuqqas ta’ limitazzjoni espressa, id-dritt tqajjem dawk l-aggravji li jidhrilha dwar il-punti kollha ta’ liġi li jikkostitwixxu l-bażi tas-sentenza appellata (8) .
29. A fortiori, tali dritt għandu jiġi rrikonoxxut lill-Kummissjoni, fil-kwalità tagħha ta’ konvenuta fl-ewwel istanza u bħala parti fil-proċedura tal-appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
30. Konsegwentement, l-aggravju awtonomu mqajjem mill-Kummissjoni għandu jiġi ddikjarat ammissibbli.
2. Fuq il-mertu
31. Dan l-aggravju jqajjem kwistjonijiet importanti għal dak li jirrigwarda l-firxa tal-prerogattivi tal-Qorti Ġenerali meta tiġi biex tinterpreta l-motivi miġjuba quddiemha. It-tweġiba li għandha tingħata għal dan l-aggravju hija intimament marbuta mal-problema tal-projbizzjoni ta’ klassifikazzjoni mill-ġdid tas-suġġett tar-rikors skont il-ġurisprudenza tas-sentenza Stadtwerke Schwäbisch Hall et
vs Il-Kummissjoni, problema li jiena diġà indirizzajt fil-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Il-Kummissjoni vs Kronoply u Kronotex, f’liema konklużjonijiet jiena kont stidint lill-Qorti tal-Ġustizzja li taderixxi mal-ġurisprudenza tas-sentenzi Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni (9) filwaqt li tippreċiża r-regoli ta’ applikazzjoni tagħha (10) .
32. Fil-fatt, l-imsemmija ġurisprudenza tirrigwarda l-każijiet fejn il-Kummissjoni, mingħajr ma tiftaħ il-proċedura skont l-Artikolu 88(2) KE, tikkonstata, abbażi tal-paragrafu 3 tal-istess artikolu, li l-miżura nnotifikata ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat jew li għajnuna mill-Istat hija kompatibbli mas-suq komuni. B’hekk, il-persuni, impriżi u assoċjazzjonijiet li possibbilment jistgħu jkunu affettwati bl-għoti ta’ dik l-għajnuna, b’mod partikolari l-impriżi kompetituri u l-organizzazzjonijiet professjonali, li, bħala partijiet interessati, igawdu mill-garanziji proċedurali meta l-proċedura skont l-Artikolu 88(2) KE tiġi applikata, għandhom id-dritt jippreżentaw rikors għall-annullament tad-deċiżjoni li twettaq dik il-konstatazzjoni.
33. L-ammissibbiltà ta’ tali rikors, skont il-ġurisprudenza tas-sentenzi, iċċitati iktar ’il fuq, Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni, tiddependi għalhekk min-natura tal-aggravji, minn naħa, u mill-kwalità tar-rikorrent, min-naħa l-oħra. Il-kundizzjonijiet tal-ammissibbiltà jiġu evalwati b’mod differenti, skont jekk ir-rikorrent ikollux il-ħsieb li jikkontesta l-mertu tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni jew jiddefendi l-garanziji proċedurali li minnhom huwa jibbenefika. Wara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum, din id-distinzjoni netta tiddetermina l-kundizzjonijiet applikabbli għall-eżami tal-ammissibbiltà (11) .
34. F’dan il-każ, sabiex tingħata risposta għall-aggravju inkwistjoni jkun utli li r-rikors ippreżentat fl-ewwel istanza jiġi mqabbel mal-interpretazzjoni li ngħatat lil dak ir-rikors mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata.
35. Fil-punt 36 ta’ dik is-sentenza, il-Qorti Ġenerali fakkret il-ġurisprudenza, iċċitata mill-partijiet, rigward l-istatus tal-kompetituri tal-benefiċjarju ta’ miżura ta’ għajnuna li lilhom huwa rrikonoxxut id-dritt li jikkontestaw id-deċiżjoni adottata wara l-proċedura ta’ eżami preliminari (12) .
36. Fil-punt 45 tas-sentenza inkwistjoni, il-Qorti Ġenerali ppreżentat il-motivi kollha mqajma quddiemha, filwaqt li ddikjarat b’mod partikolari li t-tieni motiv kien espressament ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 88(3) KE (13) .
37. Madankollu, mir-rikors fl-ewwel istanza jirriżulta li r-rikorrenti fl-ewwel istanza ddefinixxew is-suġġett tat-tilwima meta qajmu l-motivi li jissemmew fil-punti 3 u 4 ta’ dak l-att.
38. Għalhekk, fil-punt 3 tar-rikors, ir-rikorrenti fl-ewwel istanza qajmu, fl-ewwel lok, il-ksur tad-drittijiet tad-difiża li jirriżulta mit-tħassir, fil-verżjoni mhux kunfidenzjali tad-deċiżjoni, ta’ informazzjoni li f’għajnejhom kienet essenzjali.
39. Fil-punt 4 tar-rikors, ir-rikorrenti fl-ewwel istanza jilmentaw li l-Kummissjoni ma kklassifikatx bħala għajnuna l-miżuri li ġejjin: fl-ewwel lok, l-eżenzjoni favur La Poste milli tħallas it-taxxa fuq il-kumpanniji; fit-tieni lok, il-kanċellazzjoni ta’ fond intiż sabiex ikopri l-pensjonijiet; u, fit-tielet lok, il-possibbiltà għal La Poste li tibbenefika minn garanzija tal-Istat għas-self. Fl-aħħar nett, fl-istess punt 4 tar-rikors, ir-rikorrenti fl-ewwel istanza kkontestaw il-metodu u l-kontenut tal-kalkolu li sar mill-Kummissjoni tal-bilanċ bejn il-benefiċċji finanzjarji mogħtija lil La Poste u l-ispejjeż tas-SIEĠ, billi l-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-miżuri deskritti hawn fuq. Fl-aħħar nett, huma kkritikaw lill-Kummissjoni talli naqqset b’rata fissa mill-kumpens l-ispejjeż addizzjonali netti intiżi sabiex jingħataw SIEĠ mingħajr ma vverifikat jekk il-kumpens sarx preċiżament għall-perijodu li matulu kienu saru l-ispejjeż.
40. Jidher ċar għalhekk li l-ebda wieħed minn dawn il-motivi ma kienet tirreferi espressament għall-ksur tad-drittijiet mogħtija mill-Artikolu 88(2) KE.
41. Ċertament, f’parti mis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħhom dwar l-ammissibbiltà tar-rikors fl-intier tiegħu quddiem il-Qorti Ġenerali u, b’mod partikolari, fil-punt 17 tar-rikors, ir-rikorrenti fl-ewwel istanza kkwotaw il-ġurisprudenza dwar l-osservanza tal-garanziji proċedurali. Madankollu, l-ebda wieħed mill-motivi hawn fuq imsemmija ma jirreferi espressament għall-ksur tal-garanziji proċedurali fis-sens tal-ġurisprudenza tas-sentenzi, iċċitati iktar ’il fuq, Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni. Jidher għalhekk li r-rikorrenti fl-ewwel istanza rreferew għall-ġurisprudenza dwar il-kundizzjonijiet tal-ammissibbiltà mingħajr ma għamlu ebda distinzjoni bejn il-kundizzjonijiet tal-ammissibbiltà fuq il-mertu u l-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà fil-każ tas-salvagwardja tad-drittijiet proċedurali.
42. Barra minn hekk, huwa veru li, fil-punt 22 tar-rikors, li jirreferi għall-ewwel motiv dwar il-ksur tad-drittijiet tad-difiża, ir-rikorrenti fl-ewwel istanza jsostnu li “[f]il-kuntest ta’ eżami xieraq, il-Kummissjoni kellha tiftaħ il-proċedura ta’ eżami prinċipali prevista fl-Artikolu 88(2) KE. Peress li hija ma għamlitx dan, id-deċiżjoni tagħha hija illegali”. Madankollu, din l-affermazzjoni waħedha ma hijiex biżżejjed sabiex tikkostitwixxi motiv distint. Barra minn hekk, din tinsab f’parti mir-rikors fl-ewwel istanza li tittratta l-mertu tar-rikors.
43. Fl-aħħar nett, fil-punt 14 tar-rikors, ir-rikorrenti fl-ewwel istanza jfakkru li huma kienu għamlu talba lill-Kummissjoni sabiex jiġu kkunsidrati bħala partijiet interessati fis-sens tal-Artikolu 1(h) u tal-Artikolu 20 tar-Regolament (KE) Nru 659/1999  (14) .
44. Madankollu, dawn l-elementi ma jistgħux ikunu ekwivalenti għal motiv fih innifsu .
45. Fid-dawl tal-premess, il-kritika tal-Kummissjoni dwar ir-raġunament adottat mill-Qorti Ġenerali għandha tiġi kkunsidrata bħala ġustifikata, inkwantu jidher li mir-rikors li ġie ppreżentat quddiemha hija ddeduċiet elementi li kienu jippermettulha li tifformula motiv distint, imsejjaħ “it-tieni motiv”, abbażi ta’ riferimenti frammentarji mxerrdin f’diversi partijiet tar-rikors.
46. F’dan ir-rigward, infakkar li skont il-ġurisprudenza tas-sentenza Stadtwerke Schwäbisch Hall et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li tikkostitwixxi żball ta’ liġi, anki jekk it-talbiet imressqa lill-Qorti Ġenerali u l-motivi kollha mqajma insostenn ta’ dawn it-talbiet kienu jipprevedu l-ksib tal-annullament tad-deċiżjoni kkontestata fil-mertu, klassifikazzjoni mill-ġdid mill-Qorti Ġenerali tas-suġġett innifsu tar-rikors li bih hija ġiet adita u li wassalha sabiex tikkunsidra, b’mod skorrett, li r-rikorrenti kellhom il-ħsieb li jiksbu l-ħarsien tal-garanziji proċedurali li huma kellu jkollhom għad-dispożizzjoni tagħhom.
47. F’dan il-każ, il-Qorti Ġenerali kklassifikat mill-ġdid is-suġġett tar-rikors bi ksur tal-ġurisprudenza hawn fuq imsemmija, u dan jikkostitwixxi żball ta’ liġi. Meta għamlet dan, il-Qorti Ġenerali marret lil hinn mill-kompetenzi tagħha, ġaladarba hija marbuta, skont l-imsemmija ġurisprudenza, mas-suġġett tal-kawża li jirriżulta mir-rikors li bih hija ġiet adita.
48. Għalhekk, minn naħa, ladarba jirriżulta ċar mill-kunsiderazzjonijiet ta’ hawn fuq li ebda motiv li jitlob is-salvagwardja tal-garanziji proċedurali ma ġie espressament invokat mir-rikorrenti fl-ewwel istanza u, min-naħa l-oħra, li l-Qorti Ġenerali iddeċidiet fil-punti 47 u 51 tas-sentenza appellata li l-imsemmija rikorrenti ma kinux jissodisfaw il-kriterji stabbiliti fil-ġurisprudenza tas-sentenza Plaumann vs Il-Kummissjoni  (15), jiena tal-opinjoni li l-Qorti Ġenerali kellha tiddikjara inammissibbli l-motivi fuq il-mertu. Madankollu, il-Qorti Ġenerali llimitat ruħha, fil-punti 67 u 68 tas-sentenza appellata, li tikkunsidra bħala inammissibbli, minn naħa, il-motivi intiżi sabiex jinduċu lill-Qorti Ġenerali tippronunzja ruħha fuq l-eżistenza ta’ għajnuna jew fuq il-kompatibbiltà ta’ dik l-għajnuna mas-suq komuni u, min-naħa l-oħra, il-motiv li jirrigwarda d-drittijiet tad-difiża.
49. Konsegwentement, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tilqa’ l-aggravju mqajjem mill-Kummissjoni, u, għalhekk, tannulla s-sentenza tal-Qorti Ġenerali inkwantu din ikklassifikat mill-ġdid is-suġġett tal-kawża miġjuba quddiemha, mingħajr il-ħtieġa li tikkunsidra l-aggravji l-oħra tal-appell prinċipali.
50. Barra minn hekk, nikkunsidra li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’ wkoll tiddeċiedi l-kwistjoni mingħajr ma tirreferi l-kawża lura lill-Qorti Ġenerali, billi tiċħad ir-rikors fl-ewwel istanza bħala inammissibbli kollu kemm hu.
51. Mandankollu, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tasal għal deċizjoni differenti, jiena nipproponi li nanalizza, sussidjarjament, l-argumenti mqajma fl-appell prinċipali tal-Gvern Belġjan.
V – Fuq it-tieni aggravju tal-appell prinċipali
52. Peress li dan l-aggravju huwa strettament marbut mal-aggravju preċedenti, nipproponi li jiġi kkunsidrat qabel l-aggravji l-oħra tal-appell prinċipali.
A – L-argumenti tal-partijiet
53. Il-Gvern Belġjan isostni li l-Qorti Ġenerali kkommettiet żball ta’ liġi meta ddikjarat ammissibbli r-raba’ u s-seba’ motivi tar-rikors fl-ewwel istanza, anki jekk permezz ta’ dawn il-motivi r-rikorrenti fl-ewwel istanza kkontestaw il-mertu tad-deċiżjoni kkontestata.
54. Min-naħa tagħha, il-Kummissjoni ssostni li fis-sentenza appellata l-Qorti Ġenerali pproċediet għal analiżi tal-mertu tad-deċiżjoni kkontestata.
55. Skont ir-rikorrenti fl-ewwel istanza, il-Qorti Ġenerali sempliċement ħadet inkunsiderazzjoni l-elementi rilevanti kollha flimkien sabiex tevalwa l-preżenza ta’ diffikultajiet serji li seta’ kien hemm.
B – Evalwazzjoni
56. Preliminarjament, nenfasizza li r-risposta li għandha tingħata għal dan l-aggravju tiddependi mit-tweġiba li l-Qorti tal-Ġustizzja ser tagħti, minn naħa, fil-kuntest tal-kawża Il-Kummissjoni vs Kronoply u Kronotex, iċċitata iktar ’il fuq, dwar il-kwistjoni tal-validità tal-ġurisprudenza tas-sentenzi, iċċitati iktar ’il fuq, Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni u, min-naħa l-oħra, dwar l-aggravju awtonomu li l-Kummissjoni qajmet fil-kuntest ta’ dan l-appell.
57. L-ewwel nett, fir-rigward b’mod partikolari tas-seba’ motiv imqajjem mir-rikorrenti fl-ewwel istanza quddiem il-Qorti Ġenerali, nosserva li, fir-rikors tagħhom, huma ma semmew xejn dwar il-problema tar-rilevanza tal-ġurisprudenza tas-sentenza Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq. Kien biss b’risposta għas-sottomissjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni li din il-kwistjoni tqajmet (16) . B’hekk, il-Qorti Ġenerali eżaminat dan il-motiv, fil-punti 70 sa 73 tas-sentenza appellata, fid-dawl tal-ġurisprudenza li tgħid li motiv li jikkostitwixxi spjegazzjoni ta’ motiv imqajjem iktar qabel, direttament jew impliċitament, fir-rikors promotur għandu jiġi kkunsidrat bħala ammissibbli (17) . Madankollu, jekk il-Qorti Ġenerali kienet ikkunsidrat li l-kwistjoni tal-eżami tal-kriterji ddefiniti fis-sentenza Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq, ma setgħetx tintrabat mal-motiv imqajjem fir-rikors, din il-problema setgħet tikkostitwixxi motiv ġdid, li ma jistax jitressaq, skont l-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, sakemm dan il-motiv ma jkunx ibbażat fuq punti ta’ liġi u ta’ fatt li jkunu ħarġu matul il-proċedura.
58. F’dan ir-rigward, nirrileva li fil-punt 73 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li s-seba’ motiv tar-rikors fl-ewwel istanza kellu rabta mill-qrib mat-tieni motiv ibbażat fuq l-interpretazzjoni żbaljata tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 88(3) KE. Madankollu, peress li jiena nsostni l-argument li t-tieni motiv fl-ewwel istanza kif iddefinit mill-Qorti Ġenerali bħala l-motiv proċedurali huwa ineżistenti, nipproponi li nikkunsidra li dik il-Qorti kkommettiet żball ta’ liġi meta ddeċidiet li s-seba’ motiv kien jikkostitwixxi amplifikazzjoni tat-tieni motiv ipotetiku, meta dan is-seba’ motiv kellu jiġi ddikjarat inammissibbli. Madankollu, f’każ li l-Qorti tal-Ġustizzja ma ssegwix proposta daqshekk radikali, jiena ser nindirizza din il-problema bl-osservazzjonijiet li ġejjin.
59. Fil-punt 45 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeskriviet il-motivi li jsostnu r-rikors, hija u ddeċidiet li r-raba’ motiv kien jirrigwarda l-eżami tal-miżuri relatati mal-kanċellazzjoni ta’ fond filwaqt li s-seba’ motiv kien jinvolvi nuqqas ta’ verifika tal-ispiża li biha s-SIEĠ saru skont il-kriterji tas-sentenza Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq.
60. B’hekk, prima facie, u suġġett għall-kundizzjoni li l-Qorti Ġenerali kienet korrettement identifikat u ddeskriviet l-motivi inkwistjoni, għandu jiġi kkonstatat li l-motivi msemmija hawn fuq jirrigwardaw il-mertu. Skont il-ġurisprudenza tas-sentenzi, iċċitati iktar ’il fuq, Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni, li baqgħu rilevanti, il-Qorti Ġenerali kienet għalhekk obbligata tevalwa jekk ir-rikorrenti kinux f’sitwazzjoni partikolari fis-sens tal-ġurisprudenza tas-sentenza Plaumann vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq. Fil-fatt, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat korrettament, fil-punti 47 u 51 tas-sentenza appellata, li l-provi ppreżentati mill-partijiet ma kinux tali li juru li l-pożizzjoni kompetittiva tagħhom, meta mqabbla ma’ kompetituri oħra ta’ La Poste, kienet affettwata b’mod sinjifikattiv.
61. Madankollu, wara li ddeċidiet fil-punt 52 tas-sentenza appellata li r-rikorrenti fl-ewwel istanza kienu persuni interessati fis-sens tal-Artikolu 88(2) KE, il-Qorti Ġenerali għamlet analiżi tal-kwistjoni tas-salvagwardja tad-drittijiet proċedurali bi tweġiba għal dak li suppost kien it-tieni motiv tar-rikors.
62. Fil-fatt, wara li identifikat, fil-punt 55 tas-sentenza appellata, it-tieni motiv bħala motiv li jqajjem b’mod espliċitu l-ksur tad-drittijiet proċedurali, il-Qorti Ġenerali kkonstatat, fil-punt 56 ta’ dik is-sentenza, li t-tielet, ir-raba’, il-ħames u s-seba’ motivi pprovdew elementi insostenn tal-imsemmi tieni motiv. Għalhekk, hija kkonkludiet, fil-punt 57 tas-sentenza appellata, li r-rikorrenti fl-ewwel istanza kellhom locus standi .
63. B’hekk, l-ammissibbiltà tar-raba’ u s-seba’ motivi tar-rikors intrabtet mill-Qorti Ġenerali mal-ammissibbiltà tat-tieni motiv dwar is-salvagwardja tal-garanziji proċedurali, li, kemm-il darba dan kien jeżisti, kien ikun irregolat bi kriterji ta’ ammissibbiltà iktar flessibbli b’mod konformi mal-ġurisprudenza tas-sentenzi, iċċitati iktar ’il fuq, Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni.
64. Tali approċċ tal-Qorti Ġenerali huwa żball doppju ta’ liġi.
65. Minn naħa waħda, għandu jiġi kkonstatat li l-Qorti Ġenerali użat argumenti mqajma insostenn tar-raba’ u s-seba’ motivi fuq il-mertu fil-kuntest tal-analiżi tat-tieni motiv, li jiena nikkunsidra li huwa ineżistenti.
66. Barra minn hekk, anki jekk nassumu li dan it-tieni motiv fil-fatt tqajjem quddiem il-Qorti Ġenerali, tali approċċ jidhirli li jista’ jiġi kkritikat. Fil-kuntest ta’ rikors għal annullament ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni, huwa l-kompitu tar-rikorrenti li tiddelimita l-qafas tal-kawża u li tidentifika b’mod ċar l-argumentazzjoni intiża sabiex turi l-eżistenza ta’ diffikultajiet serji fl-ambitu tal-applikazzjoni tal-Artikolu 88(3) KE, li jiġġustifikaw il-ftuħ ta’ proċedura ta’ investigazzjoni formali mill-Kummissjoni. B’hekk, filwaqt li tifformula motiv “proċedurali”, ir-rikorrenti tista’ tirreferi għall-fatti li jikkostitwixxu elementi tal-mertu. Madankollu, fil-fehma tiegħi, ma huwiex il-kompitu tal-Qorti Ġenerali li tissostitwixxi lill-partijiet bl-iskop li tfittex elementi fir-rikors li jistgħu jservu ta’ bażi għall-motiv ibbażat fuq il-ksur tad-drittijiet proċedurali (18) . Għalhekk, inkwantu l-ebda argument speċifiku ma tqajjem insostenn tiegħu, it-tieni motiv quddiem il-Qorti Ġenerali, dejjem jekk fil-fatt dan tressaq, kellu jiġi ddikjarat inammissibbli.
67. Min-naħa l-oħra, ġaladarba r-raba’ u s-seba’ motivi tar-rikors jirrigwardaw il-mertu u fid-dawl tar-raġunament tal-Qorti Ġenerali li jinsab fil-punti 47 u 51 tas-sentenza appellata, jiġifieri li r-rikorrenti fl-ewwel istanza ma stabbilixxewx li l-pożizzjoni kompetittiva tagħhom fis-suq kienet ġiet affettwata b’mod sostanzjali, ir-raba’ u s-seba’ motivi kellhom jiġu ddikjarati inammissibbli, skont il-ġurisprudenza rilevanti, jiġifieri, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Cook vs Il‑Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni.
68. Għaldaqstant, jiena nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tiddeċiedi li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi u, għalhekk, tilqa’ bħala fondat it-tieni aggravju tal-appell prinċipali. Abbażi ta’ dan l-aggravju, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tasal sabiex tannulla s-sentenza tal-Qorti Ġenerali kollha kemm hi u tiddeċiedi l-kawża definittivament billi tiddikjara r-rikors fl-ewwel istanza inammissibbli.
VI – Fuq l-ewwel aggravju tal-appell prinċipali
A – L-argumenti tal-partijiet
69. Il-Gvern Belġjan isostni li l-Qorti Ġenerali adottat klassifikazzjoni skorretta ta’ ċerti ċirkustanzi fil-proċedura ta’ eżami preliminari bħala indizji oġġettivi u konsistenti ta’ “diffikultajiet serji” li kienu jeħtieġu l-ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali msemmija fl-Artikolu 88(2) KE.
70. Rigward iċ-ċirkustanzi li fihom tmexxiet l-proċedura ta’ investigazzjoni, il-perijodu ta’ referenza ta’ xahrejn applikat mill-Qorti Ġenerali huwa biss, skont il-Gvern Belġjan, indikattiv, b’tali mod li l-fatt li dan ikun iddekorra ma jistax ifisser awtomatikament li l-Kummissjoni ltaqgħet ma’ diffikultajiet serji. B’hekk ma jistax jiġi aċċettat li terminu ta’ seba’ xhur jaqbeż manifestament dak li fih il-Kummissjoni għandha, bħala regola, tlesti l-eżami preliminari tagħha. Il-Kummissjoni żżid li, fiċ-ċirkustanzi speċifiċi ta’ dan il-każ, it-tul tal-eżami preliminari ma kienx eċċessiv.
71. Barra minn hekk, skont il-Gvern Belġjan, il-firxa tal-parametri materjali u/jew temporali tal-proċedura ta’ eżami ma tirriflettix neċessarjament diffikultajiet serji fuq il-mertu. Il-Qorti Ġenerali naqset milli tidentifika b’mod konkret rabta bejn, fuq naħa waħda, il-kamp vast ta’ investigazzjoni li l-eżami tal-għajnuna nnotifikata kien jimplika kif ukoll il-kumplessità apparenti tiegħu u, min-naħa l-oħra, il-preżenza ta’ diffikultajiet serji. Skont il-Kummissjoni, diffikultajiet ta’ fatt ma jinvolvux neċessarjament diffikultajiet serji.
72. Fl-aħħar nett, il-Gvern Belġjan isostni li l-eżitazzjoni fir-rigward tal-bażi legali hija pjuttost evidenza tal-għażla li l-Kummissjoni kellha għad-dispożizzjoni tagħha sabiex tagħlaq il-każ iktar milli evidenza ta’ diffikultajiet serji.
73. Fir-rigward tal-kontenut tad-deċiżjoni kkontestata, il-Gvern Belġjan iqis li, fl-analiżi tagħha dwar in-natura adegwata tal-eżami tal-għajnuna nnotifikata, il-Qorti Ġenerali waslet għal riżultat differenti fil-mertu minn dak li waslet għalih il-Kummissjoni. Madankollu, tali differenza ma tistax tintuża sabiex jiġi konkluż li jeżistu diffikultajiet serji. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tenfasizza li l-eżami tat-test imsejjaħ “benchmarking” applikat fis-sentenza Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq, huwa irrilevanti fil-kuntest tal-istħarriġ tas-salvagwardja tal-garanziji proċedurali previsti fl-Artikolu 88(2) KE.
74. Minn perspettiva ġenerali, ir-rikorrenti fl-ewwel istanza jikkunsidraw li l-proċeduri ta’ eżami tal-Kummissjoni applikati fil-kuntest tal-privatizzazzjoni ta’ impriżi statali tal-posta huma tradizzjonalment ittrattati mill-Kummissjoni fil-kuntest ta’ proċedura ta’ investigazzjoni formali. Fil-fatt, tranżazzjonijiet bħal dawn huma kkaratterizzati minn kuntest fattwali kumpless li jwassal neċessarjament għall-preżenza ta’ diffikultajiet serji.
75. B’mod partikolari, ir-rikorrenti fl-ewwel istanza jfakkru li, l-ewwel nett, matul il-proċedura ta’ eżami, il-Kummissjoni stess enfasizzat il-kumplessità tal-fajl li kien ġie sottomess quddiemha. Imbagħad, il-Gvern Belġjan naqas milli jirrispondi għall-konstatazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali li l-Kummissjoni ma kellhiex l-informazzjoni fattwali kollha sabiex teżamina t-trasferiment ta’ proprjetà immobbli u l-kanċellazjoni tal-fond għall-pensjonijiet. Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti jsostnu l-importanza tal-“benchmarking” tal-ispejjeż tas-SIEĠ fis-sens tar-raba’ kriterju li jissemma fis-sentenza Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq.
B – Evalwazzjoni
76. Preliminarjament, għandu jitfakkar li minkejja li l-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest ta’ appell quddiemha, ma għandhiex kompetenza fuq kwistjonijiet ta’ fatt, hija għandha l-kompetenza, taħt l-Artikolu 225 KE, sabiex tistħarreġ il-klassifikazzjoni ġuridika ta’ dawn il-fatti u l-konsegwenzi ta’ liġi minnhom dedotti mill-Qorti Ġenerali (19) . B’hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tippronunzja ruħha fuq il-kunċett ta’ “diffikultajiet serji”, kif interpretat mill-Qorti Ġenerali abbażi tal-punti ta’ fatt sottomessi quddiemha.
77. Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat, kif definit fit-Trattat KE, huwa ta’ natura legali u għandu jiġi interpretat abbażi ta’ elementi oġġettivi. Minħabba f’hekk, il-qorti tal-Unjoni għandha, bħala prinċipju, u fid-dawl kemm tal-elementi konkreti tal-kawża sottomessi quddiemha kif ukoll tan-natura kumplessa tal-evalwazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni, twettaq stħarriġ sħiħ dwar il-kwistjoni ta’ jekk miżura taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE (20) .
78. Bis-saħħa tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 88(3) KE, il-pjanijiet sabiex tingħata jew tinbidel għajnuna għandhom jiġu nnotifikati lill-Kummissjoni qabel l-implementazzjoni tagħhom. Din għandha mbagħad twettaq eżami inizjali tal-għajnuna ppjanata. Jekk, wara tali eżami, ikun jidher li l-proġett mhux kompatibbli mas-suq komuni, hi għandha mingħajr dewmien tibda l-proċedura stabbilita fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 88(2) KE (21) .
79. Għandu jiġi enfasizzat li l-Kummissjoni għandha l-obbligu tiddetermina, fid-dawl taċ-ċirkustanzi ta’ fatt u ta’ dritt tal-kawża stess, jekk id-diffikultajiet li tiltaqa’ magħhom fl-eżami tal-kompatibbiltà tal-għajnuna jeħtiġux il-ftuħ ta’ din il-proċedura. Fl-evalwazzjoni tagħha, il-Kummissjoni hija, fl-ewwel lok, obbligata tosserva r-rekwiżiti marbuta mal-limitu tas-setgħa tagħha li tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà ta’ għajnuna biss għal dawk il-miżuri li ma jqajmux diffikultajiet serji, b’tali mod li dan il-kriterju jkun ta’ natura esklużiva (22) . Fit-tieni lok, fejn issib diffikultajiet serji, il-Kummissjoni ma għandha l-ebda diskrezzjoni dwar jekk tiftaħx jew le l-proċedura ta’ investigazzjoni formali (23) . Fit-tielet lok, il-kunċett ta’ diffikultajiet serji huwa wieħed ta’ natura oġġettiva (24) . Fl-aħħar, l-istħarriġ tal-legalità li l-Qorti Ġenerali twettaq dwar l-eżistenza ta’ diffikultajiet serji, min-natura tiegħu, imur lil hinn mill-verifika ta’ jekk hemmx żball manifest ta’ evalwazzjoni (25) .
80. Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, il-Kummissjoni ma tistax tillimita ruħha għall-fażi preliminari tal-Artikolu 88(3) KE biex tiddeċiedi favur ta’ għajnuna ħlief jekk tkun tista’ tkun konvinta, fi tmiem ta’ eżami preliminari, li dik l-għajnuna hija kompatibbli mat-Trattat jew li l-miżura nnotifikata ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat. Min-naħa l-oħra, jekk dan l-eżami inizjali jwassal lill-Kummissjoni għall-konklużjoni opposta, jew ma jippermettix li jiġu megħluba d-diffikultajiet kollha involuti fl-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna mas-suq komuni, il-Kummissjoni għandha d-dmir li tikseb l-opinjonijiet kollha meħtieġa u tiftaħ, għal dan il-għan, il-proċedura skont l-Artikolu 88(2) KE (26) .
81. Il-Kummissjoni tgawdi minn marġni ta’ diskrezzjoni fl-evalwazzjoni taċ-ċirkustanzi biex tiddetermina jekk dawn iqajmux diffikultajiet serji (27) . Min-naħa l-oħra, il-kunċett ta’ diffikultajiet serji huwa wieħed ta’ natura oġġettiva. Il-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ dawn id-diffikultajiet serji għandha titfittex mhux biss fiċ-ċirkustanzi tal-adozzjoni tal-att ikkontestat, iżda wkoll fl-evalwazzjonijiet li bbażat ruħha fuqhom il-Kummissjoni (28) .
82. F’din il-kawża, il-Gvern Belġjan jipprova juri li kull wieħed mill-indizji użati ma jwassalx għall-konklużjoni tal-preżenza ta’ diffikultajiet serji. Huwa jirreferi għad-dewmien tal-proċedura, għall-kamp ta’ investigazzjoni tal-proċedura inizjali, għall-eżitazzjonijiet fl-għażla tal-bażi legali għad-deċiżjoni tal-Kummissjoni, kif ukoll għall-kontenut tad-deċiżjoni kkontestata.
83. Infakkar li għalkemm il-Qorti tal-Ġustizzja ma ddefinixxietx b’mod preċiż liema elementi jistgħu jikkostitwixxu l-indizji tal-eżistenza ta’ diffikultà serja, kif l-Avukat Ġenerali Trstenjak spjega fil-qosor fil-konklużjonijiet tiegħu, il-ġurisprudenza identifikat tliet tipi ta’ indizji. Dawn jistgħu jirriżultaw, l-ewwel nett, mid-diskussjonijiet bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru matul il-fażi preliminari, it-tieni nett, miż-żmien li tkun ħadet il-fażi preliminari tal-eżami tal-każ, u t-tielet nett, mill-evalwazzjonijiet li fuqhom il-Kummissjoni bbażat ruħha biex waslet għal deċiżjoni fi tmiem il-fażi preliminari. Dawn l-evalwazzjonijiet jistgħu jqajmu diffikultajiet li jiġġustifikaw il-ftuħ tal-fażi tal-investigazzjoni formali (29) .
84. Għandu jiġi kkonstatat li, wara li osservat ġustament ir-regoli li jirregolaw il-proċedura taħt l-Artikolu 88 KE, il-Qorti Ġenerali fittxet, fil-punti 96 sa 110 tas-sentenza appellata, li teżamina ċ-ċirkustanzi tal-kawża li jistgħu jistabbilixxu l-eżistenza ta’ diffikultajiet serji.
85. Il-Qorti Ġenerali enfasizzat ukoll, fil-punt 94 tas-sentenza appellata, li l-fatt li jkun għadda perijodu li jeċċedi kunsiderevolment dak meħtieġ għal eżami preliminari skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 88(3) KE jista’, flimkien ma’ fatturi oħrajn, iwassal sabiex jiġi rikonoxxut li l-Kummissjoni ltaqgħet ma’ diffikultajiet serji ta’ evalwazzjoni li jeħtieġu ftuħ tal-proċedura taħt l-Artikolu 88(2) KE (30) .
86. B’hekk, skont il-Qorti Ġenerali hemm korp ta’ indizji, li, meħuda lkoll flimkien, jimmilitaw favur l-eżistenza ta’ diffikultajiet serji.
87. F’dan ir-rigward, nixtieq nenfasizza distinzjoni li għandha ssir f’din il-kawża, bejn il-kunċett ta’ indizju u l-kunċett ta’ prova. Fil-fatt, l-elementi mqajma mill-Qorti Ġenerali li jikkonsistu f’fatt, avveniment jew ċirkustanza partikolari għandhom jiġu interpretati bħala elementi li jindikaw f’livell ta’ probabbiltà l-veraċità ta’ pożizzjoni difiża, jiġifieri l-preżenza ta’ diffikultajiet serji.
88. Dawn l-elementi ma jistgħux madankollu jiġu kkunsidrati bħala provi, fis-sens tal-elementi li jwasslu għall-konstatazzjoni li qed tiġi difiża u li huwa l-kompitu tal-Qorti Ġenerali li twettaq. Din tal-aħħar ma għandhiex għalhekk tipprova ċerti ċirkustanzi imma għandha tkun f’pożizzjoni li tislet konklużjoni loġika u motivata fuq il-bażi tal-elementi oġġettivi li jkunu ġew sottomessi lilha.
89. Fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali wettqet, l-ewwel nett, analiżi ta’ diffikultajiet dwar it-tul u ċ-ċirkustanzi tal-proċedura f’din il-kawża. Imbagħad il-Qorti Ġenerali wettqet, fil-punti 107 sa 118, analiżi tad-diffikultajiet li l-ġustifikazzjoni tagħha hija bbażata fuq il-kontenut stess tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni.
90. Fl-ewwel lok, jiena nikkunsidra li l-evalwazzjoni tal-kunċett ta’ “diffikultajiet serji” mhux bilfors timplika analiżi ta’ kawżi oħra sabiex jiġi identifikat it-tul medju tal-eżami preliminari fl-assenza ta’ diffikultajiet min-naħa tal-Kummissjoni. Eżami tal-indizji ta’ diffikultajiet serji għandu minflok isir każ b’każ u, b’mod partikolari, fid-dawl tan-natura tal-miżura mressqa quddiem il-Kummissjoni.
91. Huwa paċifiku li appoġġ dirett sempliċi mhux se jinvolvi l-istess tul fl-eżami daqs miżura kumplessa bħalma hija l-kumpens mogħti għall-provvista ta’ SIEĠ. Għalhekk, sempliċi differenza nominali fit-tul ma tistax fiha nnifisha tikkostitwixxi element determinanti sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ diffikultajiet serji. Madankollu, kif irrilevat l-Avukat Ġenerali Trstenjak, dan l-aspett jista’ jikkostitwixxi indizju.
92. Barra minn hekk, it-terminu stabbilit marbut mad-“deċiżjoni li ma jitqajjmux oġġezzjonijiet” previst fl-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 659/1999 għall-għajnuna nnotifikata huwa xahrejn. Dan it-terminu jista’ jiġi estiż skont il-paragrafu 5 tal-istess artikolu, bi ftehim reċiproku jew meta l-Kummissjoni teħtieġ informazzjoni addizzjonali.
93. Min-naħa l-oħra, huwa importanti li nsemmi li, skont ir-rikorrenti fl-ewwel istanza, il-proċeduri ta’ eżami mill-Kumissjoni dwar il-privatizzazzjoni ta’ impriżi tas-settur pubbliku huma ġeneralment ittrattati mill-Kummissjoni fil-kuntest ta’ proċedura ta’ investigazzjoni formali.
94. Fit-tieni lok, fir-rigward tar-rilevanza taċ-ċirkustanzi li fihom jitwettaq l-eżami preliminari, li huma analizzati fil-punti 99 sa 105 tas-sentenza appellata, nikkunsidra li l-fatt li tintalab informazzjoni mingħand l-Istat Membru huwa parti mill-obbligi ta’ diliġenza imposti fuq il-Kummissjoni fil-kuntest ta’ proċedura ta’ eżami tal-miżuri nnotifikati, b’tali mod li, jekk il-miżura għandha grad partikolarment għoli ta’ kumplessità, in-natura ta’ dawn l-iskambji tista’ tiżvela l-eżistenza ta’ diffikultajiet serji.
95. F’dan il-każ, il-Qorti Ġenerali enfasizzat il-kamp wiesa’ tal-investigazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni. Madankollu, jekk, minkejja l-kumplessità tal-kwistjoni, il-Kummissjoni setgħet teżamina f’perijodu ta’ żmien relattivament qasir diversi miżuri nnotifikati u mhux innotifikati matul medda ta’ snin, dan min-natura tiegħu jipprova l-kapaċità tas-servizzi tagħha, iktar milli l-eżistenza ta’ diffikultajiet fl-eżami tal-miżura miġjuba quddiemha.
96. Fil-fehma tiegħi, huwa ċar li l-kumplessità ta’ fajl ma timplikax, minnha nnifisha, l-eżistenza ta’ diffikultajiet serji min-naħa tal-Kummissjoni li jwassluha sabiex tibda l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 88(2) KE. Madankollu, meta flimkien ma’ din il-kumplessità jirriżulta wkoll żmien twil sabiex iseħħ l-eżami, dawn iċ-ċirkustanzi jimmilitaw favur l-eżistenza ta’ diffikultajiet serji.
97. Madankollu, naħseb li l-iktar element probatorju huwa dak ikkonstatat mill-Qorti Ġenerali fil-punt 102 tas-sentenza kkontestata dwar l-evalwazzjoni tal-miżuri evalwati mill-Kummissjoni. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li jirriżulta mill-proċess li l-Kummissjoni ddikjarat ripetutament li l-ftuħ tal-investigazzjoni formali kien meħtieġ. Jidhirli li n-nuqqas ta’ diffikultajiet serji huwa diffiċli li jiġi rrikonċiljat ma’ tali konklużjoni, fi tmiem il-proċedura preliminari.
98. Fit-tielet lok, rigward l-eżitazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-għażla tal-bażi legali, jidhirli li dan huwa element ta’ natura purament formali, peress li l-Kummissjoni eżitat bejn li tikkonstata n-nuqqas ta’ għajnuna u li tadotta deċiżjoni li tiddikjara l-miżuri eżaminati bħala kompatibbli skont l-Artikolu 88(3) KE.
99. Madankollu, ninnota li l-Kummissjoni rabtet il-legalità tal-miżura nnotifikata mal-legalità tas-sitt miżuri mhux innotifikati meħuda bejn l-1992 u l-1997. Għalhekk, jidhirli li huwa diffiċli li tiġi miċħuda l-eżistenza ta’ diffikultajiet serji fid-dawl tal-inċertezza dwar il-klassifikazzjoni ta’ miżuri ta’ kumpens ta’ SIEĠ għall-perijodu, li setgħet tiġġustifika l-konklużjoni li l-miżuri mhux innotifikati, u għalhekk illegali, setgħu jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE.
100. Fil-fatt, fid-deċiżjoni tagħha, il-Kummissjoni ssostni li, peress li La Poste kellha telf nett, il-miżura li tikkonsisti f’eżenzjoni mit-taxxa fuq il-kumpanniji ma wasslet għal ebda vantaġġ u ebda trasferiment ta’ riżorsi tal Istat favur La Poste.
101. Issa, għandu jiġi kkonstatat li l-evalwazzjoni ta’ din il-miżura mhux innotifikata saret wara s-snin fiskali eżaminati. Il-kwistjoni li tqum hija dwar jekk il-Kummissjoni kinitx tbiddel il-konklużjoni tagħha dwar l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat kieku l-miżura ġiet innotifikata u evalwata ex ante . Dan iqajjem dubju li jiġġustifika li wieħed jikkunsidra li l-Kummissjoni kellha tiftaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali skont l-Artikolu 88(2) KE.
102. Fir-raba’ lok, rigward il-kontenut tad-deċiżjoni kkontestata, fid-dawl tal-elementi msemmija fil-punti 108 sa 110 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali setgħet ġustament tikkunsidra li l-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata mingħajr ma kellha quddiemha l-elementi biex tevalwa l-eżistenza ta’ vantaġġ.
103. Fl-aħħar nett, rigward in-nuqqas ta’ evalwazzjoni tal-livell tal-ispejjeż tas-SIEĠ meta mqabbel mal-kriterji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, nipproponi li nikkunsidra din il-kwistjoni barra mill-kuntest ta’ dan l-aggravju. Fil-fatt, din diġà ġiet diskussa, f’termini ta’ ammissibbiltà, fil-kuntest tar-risposta għat-tieni aggravju tal-appell prinċipali. Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-mertu, il-kwistjoni tar-rilevanza tal-kawża Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq, għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-legalità tad-deċiżjoni kkontestata ser tiġi analizzata fit-tweġiba għat-tielet aggravju tal-appell prinċipali.
104. Fid-dawl tal-premess, jiena tal-fehma li l-Qorti Ġenerali kienet korretta meta aċċettat l-eżistenza ta’ elementi li kellhom iwasslu lill-Kummissjoni sabiex tibda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali skont l-Artikolu 88(2) KE. Naħseb madankollu li hija ma setgħetx tqis li l-Kummissjoni kellha tibda l-imsemmija proċedura ħlief fid-dawl tad-diffikultajiet kollha li din tal-aħħar iltaqgħet magħhom waqt l-eżami tal-miżuri inkwistjoni. Meħuda waħedhom, ebda wieħed mill-elementi meqjusa mill-Qorti Ġenerali ma huwa probatorju biżżejjed. Din tidher li hija wkoll il-pożizzjoni tal-Qorti Ġenerali, fil-punti 98 u 99 tas-sentenza appellata.
105. Konsegwentement, u f’każ li l-Qorti tal-Ġustizzja ma ssegwix is-suġġeriment tiegħi rigward il-mod li bih għandu jiġi ttrattat l-aggravju awtonomu tal-Kummissjoni, kif ukoll il-mod li bih għandu jiġi ttrattat it-tieni aggravju tal-appell prinċipali, jiena nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiċħad l-ewwel aggravju bħala infondat.
VII – Fuq it-tielet aggravju tal-appell prinċipali
A – Osservazzjonijiet preliminari
106. Il-problema tal-eżami insuffiċjenti mwettaq mill-Kummissjoni fir-rigward tal-kriterji stabbiliti mis-sentenza Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq, kienet, skont il-Qorti Ġenerali, is-suġġett tas-seba’ motiv tar-rikors fl-ewwel istanza. Kif spjegajt hawn fuq bi tweġiba għat-tieni aggravju tal-appell prinċipali, dan is-seba’ motiv kellu jiġi ddikjarat inammissibbli. Madankollu, f’każ li l-Qorti tal-Ġustizzja ma ssegwix din il-proposta, nipproponi li nikkunsidra dan l-aggravju fil-mertu.
B – L-argumenti tal-partijiet
107. Il-Gvern Belġjan u l-Kummissjoni jilmentaw li l-Qorti Ġenerali kisret il-prinċipju ta’ ċertezza legali billi għamlet applikazzjoni retroattiva tar-raba’ kriterju tas-sentenza Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq. Il-Gvern Belġjan f’dan ir-rigward jibbaża ruħu fuq is-sentenza tal-Qorti Ġenerali Sarrió vs Il-Kummissjoni (31), li tgħid li l-Kummissjoni għandha tikkonforma ruħha biss mal-ġurisprudenza applikabbli fiż-żmien tal-adozzjoni tad-deċiżjonijiet tagħha.
108. Ir-rikorrenti fl-ewwel istanza jenfasizzaw id-differenzi bejn din il-kawża u l-fatti li wasslu għall-kawża Sarrió vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, sabiex jikkontestaw ir-rilevanza tal-argumenti mressqa mill-Gvern Belġjan.
C – Evalwazzjoni
109. Permezz tal-aggravju tiegħu, il-Gvern Belġjan jallega l-ksur mill-Qorti Ġenerali tal-prinċipju ta’ ċertezza legali. Madankollu, sabiex nirrispondi b’mod effettiv għal dan l-ilment, għandha titfakkar fil-qosor il-kwistjoni tal-effetti li għandhom jingħataw lis-sentenzi interpretattivi li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti fil-kuntest tal-proċedura għal deċiżjoni preliminari u r-regoli li jirregolaw l-applikazzjoni ratione temporis
tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni.
110. Nosserva li n-natura retroattiva tal-ġurisprudenza (“judge-made law”) bħala fonti ta’ liġi tikkostitwixxi element klassiku tal-istudju dottrinali (32) .
111. Fil-ġurisprudenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat espressament il-prinċipju ta’ effett retroattiv tas-sentenzi interpretattivi bis-saħħa tal-Artikolu 234 KE (33) . Fil-prinċipju, l-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja ma tagħmel xejn għajr li tesprimi l-kontenut tad-dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni applikabbli ab initio (34) .
112. Għalhekk, l-interpretazzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti lid-dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, fl-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni mogħtija lilha taħt l-Artikolu 267 TFUE, tikkjarifika u tippreċiża, meta hemm bżonn, it-tifsira u l-portata ta’ din id-dispożizzjoni, kif għandha jew kellha tinftiehem u tiġi applikata mid-dħul fis-seħħ tagħha. Minn dan isegwi li d-dispożizzjoni hekk interpretata tista’ u għandha tiġi applikata mill-qorti anki għal rapporti ġuridiċi mfassla u kkostitwiti qabel is-sentenza li tiddeċiedi dwar talba għal interpretazzjoni, jekk barra minn hekk ikunu sodisfatti l-kundizzjonijiet sabiex kawża dwar l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni titressaq quddiem il-qrati kompetenti (35) .
113. Madankollu, eċċezzjonalment, minħabba d-diffikultajiet serji li d-deċiżjoni tagħha tista’ tikkawża għall-passat, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tkun meħtieġa tillimita l-possibbiltà għall-partijiet interessati li jinvokaw l-interpretazzjoni li, meta adita permezz ta’ talba għal deċiżjoni preliminari, hija tagħti lil dispożizzjoni partikolari (36) .
114. L-applikabbiltà tal-kriterji stabbiliti fis-sentenza Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq, kienet is-suġġett ta’ analiżi vasta mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza BUPA et
vs Il-Kummissjoni (37) . F’din is-sentenza, hija ddeċidiet li fl-assenza ta’ xi limitazzjoni fiż-żmien, il-prinċipji stabbiliti fis-sentenza Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq, dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE kienu kompletament applikabbli għas-sitwazzjoni fattwali u ġuridika tal-każ quddiem il-Kummissjoni meta din adottat id-deċiżjoni kkontestata, minkejja li s-sentenza inkwistjoni ngħatat wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni u li għalhekk din ma setgħetx tkun taf bil-kontenut tagħha fil-ħin tal-adozzjoni tad-deċiżjoni tagħha (38) .
115. Nikkunsidra li fis-sentenza Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat il-kriterji applikabbli waqt l-eżami amministrattiv ta’ miżura li tista’ tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fil-kuntest tal-provvista ta’ SIEĠ. Il-Qorti tal-Ġustizzja għaddiet għalhekk għal interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, jiġifieri l-Artikolu 86 KE, filwaqt li fittxet li tippreċiża r-regoli ta’ interpretazzjoni u applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni.
116. Il-Qorti tal-Ġustizzja b’hekk illimitat ruħha sabiex tapplika regola diġà fis-seħħ, mingħajr ma ħolqot regola ġdida. F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li sentenza mogħtija bħala deċiżjoni preliminari ma għandhiex forza kostituttiva iżda biss dikjaratorja, għaliex l-effetti tagħha jmorru lura, bħala prinċipju, għad-data tad-dħul fis-seħħ tar-regola interpretata (39) .
117. Barra minn hekk, nikkunsidra li s-sistema legali tal-Unjoni ma tgawdi minn ebda garanzija rigward l-infallibbiltà tal-Kummissjoni fl-applikazzjoni tar-regoli tad-dritt tal-Unjoni. Peress li l-Kummissjoni ma għandha l-ebda interessi oħra għajr li tippreżerva l-legalità tad-dritt tal-Unjoni, il-fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja tipprovdilha element utli għall-finijiet ta’ applikazzjoni ta’ dispożizzjoni kkontestata, huwa għall-Kummissjoni sors utli ta’ informazzjoni fl-eżerċizzju tal-kompetenzi tagħha. Fil-fatt, il-Kummissjoni hija marbuta li tapplika d-dritt tal-Unjoni fis-sens oġġettiv tiegħu.
118. Fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali tqis li n-nuqqas ta’ analiżi komprensiva tal-miżura inkwistjoni fid-dawl ta’ wieħed mill-kriterji stabbiliti fis-sentenza Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq, jimmilita favur l-eżistenza ta’ diffikultajiet serji min-naħa tal-Kummissjoni. Fil-fatt, il-Kummissjoni injorat regola li hija ma setgħetx tkun taf biha fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata (40) .
119. Għalhekk, ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali fis-sentenza BUPA et
vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, huwa xi ftit differenti minn dak użat mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata. Fil-fatt, f’dik il-kawża, fid-dawl tal-konklużjoni tagħha dwar l-applikabbiltà tal-kriterji stabbiliti fis-sentenza Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq, li l-portata tagħha ma kinitx limitata fiż-żmien mill-Qorti tal-Ġustizzja, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li teżamina jekk id-deċiżjoni kkontestata kinitx kompatibbli mal-kriterji stabbiliti f’din is-sentenza. Għalhekk, hija pproċediet biex teżamina l-legalità tad-deċiżjoni billi applikat il-kriterji stabbiliti f’din is-sentenza b’mod konformi mal-ispirtu u l-għan li wasslu għad-dikjarazzjoni tagħhom, b’mod adattat għall-informazzjoni speċifika tal-każ imressaq quddiemha.
120. Barra minn hekk, fis-sentenza tagħha Asklepios Kliniken vs Il-Kummissjoni, il-Qorti Ġenerali aċċettat li, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tat-terminu għall-ipproċessar ta’ lment, il-Kummissjoni setgħet leġittimament tiddiferixxi l-evalwazzjoni ta’ kwistjonijiet ta’ fatt imqajma mill-ilment sabiex tistenna kjarifika tal-qafas legali li fl-ambitu tiegħu kellu jsir l-eżami tal-ilment, fid-dawl tal-importanza tal-kawża Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq. Għalhekk, il-Qorti Ġenerali essenzjalment iddeċidiet li l-Kummissjoni ma kinitx naqset mill-obbligi ta’ diliġenza tagħha meta stenniet l-eżitu tal-kawża Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq (41) .
121. Fl-aħħar nett, anki jekk huwa stabbilit minn ġurisprudenza stabbilita li l-evalwazzjoni tal-legalità ta’ deċiżjoni dwar għajnuna mill-Istat għandha tkun ibbażata fuq l-informazzjoni li l-Kummissjoni seta’ jkollha fil-mument tad-deċiżjoni tagħha (42), għandha tiġi affermata mill-ġdid id-differenza fundamentali bejn il-fatti disponibbli għall-Kummissjoni u l-interpretazzjoni tal-liġi, jiġifieri l-qafas normattiv ta’ referenza li huwa suġġett għal interpretazzjoni mill-qrati tal-Unjoni. Dan il-qafas huwa element tal-legalità oġġettiva li torbot lill-Kummissjoni.
122. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nikkunsidra li l-interpretazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja ta’ dispożizzjoni fis-seħħ għandha twassal għall-annullament tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tista’ tiġi kkontestata, adottata qabel l-għoti tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, peress li l-Kummissjoni ma applikatx il-kriterji ta’ eżami amministrattiv riżultanti minn din l-interpretazzjoni ġdida, sakemm id-dispożizzjoni li hija s-suġġett tal-interpretazzjoni inkwistjoni kienet invokata mir-rikorrent.
123. Għalhekk ma huwiex il-każ li l-Kummissjoni tiġi kkritikata minħabba żball ta’ liġi, iżda għandu jiġi kkonfermat ir-rwol tagħha bħala gwardjan tat-trattati suġġett għall-istħarriġ ġudizzjarju tal-Qorti tal-Ġustizzja, skont il-prinċipju tal-istat tad-dritt imsemmi fl-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea.
124. Konsegwentement, jiena nipproponi li t-tielet aggravju tal-appell prinċipali għandu jiġi miċħud.
VIII – Konklużjoni
125. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jiena nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja:
– tannulla s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej tal-10 ta’ Frar 2009, Deutsche Post u DHL International vs Il-Kummissjoni (T‑388/03) kollha kemm hi fuq il-bażi tal-aggravju awtonomu tal-Kummissjoni jew fuq il-bażi tat-tieni aggravju tal-appell prinċipali u
– tiddeċiedi definittivament il-kawża billi tiddikjara inammissibbli r-rikors fl-ewwel istanza kollu kemm hu.
126. Madankollu, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja ma tagħżilx li ssegwi din il-proposta, nipproponi, sussidjarjament, li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad kemm l-aggravju awtonomu kif ukoll l-appell prinċipali kollu kemm hu.
127. Peress li l-kwistjoni tal-ispejjeż se tiddependi fuq is-soluzzjoni adottata mill-Qorti tal-Ġustizzja, jiena nirriżerva l-pożizzjoni tiegħi fuq dan is-suġġett.
(1) .
(2)  –	Sentenza tal-24 ta’ Lulju 2003 (C‑280/00, Ġabra p. I‑7747).
(3)  –	Nosserva li ma huwiex ċar jekk hemmx lok li nikklassifika l-aggravju mqajjem mill-Kummissjoni bħala appell inċidentali jew bħala “aggravju awtonomu”. Huwa ovvju li, mill-perspettiva proċedurali, il-klassifikazzjoni magħżula mhu se jkollha ebda impatt fuq it-trattament tal-argumenti speċifiċi żviluppati mill-Kummissjoni. Sa fejn il-Kummissjoni ma tuża fl-ebda parti mir-risposta tagħha, il-frażi “appell inċidentali”, fid-difiża tagħha tal-ammissibbiltà tal-aggravju distint tagħha, nipproponi li nżommu l-klassifikazzjoni ta’ “aggravju awtonomu”.
(4)  –	Sentenza tat-28 ta’ Frar 2008, Neirinck vs Il-Kummissjoni (C‑17/07 P, Ġabra p. I‑36, punt 38).
(5)  –	Sentenza tad-29 ta’ Novembru 2007, Stadtwerke Schwäbisch Hall et
vs Il-Kummissjoni (C‑176/06 P, Ġabra p. I‑170, punt 18).
(6)  –	Sentenza tal-20 ta’ Frar 1997, Il-Kummissjoni vs Daffix (C‑166/95 P, Ġabra p. I‑983, punt 25).
(7)  –	Ara f’dan is-sens, is-sentenza tat-8 ta’ Lulju 1999, Chemie Linz vs Il-Kummissjoni (C‑245/92 P, Ġabra p. I‑4643, punt 32).
(8)  –	Sentenza tal-11 ta’ Frar 1999, Antillean Rice Mills et
vs Il-Kummissjoni (C‑390/95 P, Ġabra p. I‑769, punti 21u 22).
(9)  –	Sentenzi tad-19 ta’ Mejju 1993, Cook vs Il-Kummissjoni (C‑198/91, Ġabra p. I‑2487), u tal-15 ta’ Ġunju 1993, Matra vs Il-Kummissjoni (C‑225/91, Ġabra p. I‑3203).
(10)  –	Kawża Il-Kummissjoni vs Kronoply u Kronotex (C‑83/09 P), li għadha pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, li fiha kont ippreżentajt il-konklużjonijiet tiegħi fil-25 ta’ Novembru 2010.
(11)  –	Sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2005 (C‑78/03 P, Ġabra p. I‑10737), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja fittxet li tiċċara s-soluzzjoni adottata fis-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni.
(12)  –	Is-sentenzi ċċitati aktar ’il fuq, Cook vs Il-Kummissjoni u Matra vs Il-Kummissjoni, kif ukoll is-sentenza tat-2 ta’ April 1998, Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France (C‑367/95 P, Ġabra p. I‑1719).
(13)  –	Fil-punt 35 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali spjegat il-pożizzjoni tal-Kummissjoni li r-rikors fl-ewwel istanza ma kienx ammissibbli peress li r-rikorrenti ma kinux affettwati mill-ksur tal-garanziji proċedurali tagħhom ħlief b’mod wisq ġenerali u li, fit-talbiet tagħhom, huma talbu l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata u mhux il-ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali.
(14)  –	Regolament tal-Kunsill, tat-22 ta’ Marzu 1999, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 93 tat-Trattat tal-KE (ĠU Edizzjoni speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 339).
(15)  –	Sentenza tal-15 ta’ Lulju 1963 (25/62, Ġabra p. 197).
(16) – Punti 15 et seq
tar-replika quddiem il-Qorti Ġenerali.
(17) – Sentenzi tad-19 ta’ Mejju 1983, Verros vs Il-Parlament (306/81, Ġabra p. 1755, punt 9), u tat-22 ta’ Novembru 2001, Il-Pajjiżi l-Baxxi vs Il-Kunsill (C‑301/97, Ġabra p. I‑8853, punt 169).
(18) – Ara l-konklużjonijiet tiegħi tal-25 ta’ Novembru 2010 fil-Kawża Il-Kummissjoni vs Kronoply u u Kronotex (punti 112 u 113).
(19)  –	Ara s-sentenzi tas-6 ta’ April 2006, General Motors vs Il-Kummissjoni (C‑551/03 P, Ġabra p. I‑3173, punt 51); tat-22 ta’ Mejju 2008, Evonik Degussa vs Il-Kummissjoni u Il-Kunsill (C‑266/06 P, punt 72), u tas-6 ta’ Novembru 2008, Il-Pajjiżi l-Baxxi vs Il-Kummissjoni (C‑405/07 P, Ġabra p. I‑8301, punt 44).
(20)  –	Sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2008, British Aggregates vs Il-Kummissjoni (C‑487/06 P, Ġabra p. I‑10505, punt 111).
(21)  –	Sentenza Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France, iċċitata iktar ’il fuq (punti 35 u 36).
(22)  –	Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni ma tistax tirrifjuta li tiftaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali billi tinvoka ċirkustanzi oħra, bħall-interess ta’ terzi, kunsiderazzjonijiet ta’ ekonomija proċedurali jew raġunijiet oħra ta’ konvenjenza amministrattiva; ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-15 ta’ Marzu 2001, Prayon‑Rupel vs Il-Kummissjoni (T‑73/98, Ġabra p. II‑867, punt 44).
(23)  –	Sentenza Prayon‑Rupel vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 45).
(24)  –	Ara s-sentenza tat-2 ta’ April 2009, Bouygues u Bouygues Télécom vs Il-Kummissjoni (C‑431/07 P, Ġabra p. I‑2665, punti 61 sa 63).
(25)  –	Sentenza Prayon‑Rupel vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 47).
(26)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-20 ta’ Marzu 1984, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni (84/82, Ġabra p. 1451, punt 13); Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France, iċċitata iktar ’il fuq (punt 39); Prayon‑Rupel vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 42); tas-17 ta’ Lulju 2008, Athinaïki Techniki vs Il-Kummissjoni, (C‑521/06 P, Ġabra p. I‑5829, punt 34);
Bouygues u Bouygues Télécom vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 61), kif ukoll is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-18 ta’ Settembru 1995, SIDE vs Il-Kummissjoni (T‑49/93, Ġabra p. II‑2501, punt 58).
(27)  –	Sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-12 ta’ Diċembru 2006, Asociación de Estaciones de Servicio de Madrid u Federación Catalana de Estaciones de Servicio vs Il-Kummissjoni (T‑95/03, Ġabra 2006 p. II‑4739), punt 139.
(28)  –	Sentenza Bouygues u Bouygues Télécom vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 63).
(29)  –	Ara l-konklużjonijiet fil-kawża Bouygues u Bouygues Télécom vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq (punt 210 et seq .).
(30)  –	Sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni (punti 15 u 17), u Prayon‑Rupel vs Il-Kummissjoni, (punt 93), kif ukoll is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-10 ta’ Mejju 2000, SIC vs Il-Kummissjoni (T‑46/97, Ġabra p. II‑2125, punt 102); ara wkoll il-punt 94 tas-sentenza appellata.
(31)
Sentenza tal-14 ta’ Mejju 1998 (T‑334/94, Ġabra p. II‑1439).
(32)  –	Ara R. Cross, u J.W. Harris, Precedent in English Law, Clarendon Law Series, 1991, p. 30 sa 32.
(33)  –	Sentenzi tas-27 ta’ Marzu 1980, Denkavit italiana (61/79, Ġabra p. 1205); tas-27 ta’ Marzu 1980, Meridionale Industria Salumi et
(66/79, 127/79 u 128/79, Ġabra p. 1237); tad-29 ta’ Novembru 2001, Griesmar (C‑366/99, Ġabra p. I‑9383), u tal-20 ta’ Settembru 2001, Grzelczyk (C‑184/99, Ġabra p. I‑6193).
(34)  –	Ara, f’dan ir-rigward, P. Pescatore, “Art. 177”, Traité instituant la CEE. Commentaire article par article, Economica, Paris 1992, p. 1120.
(35)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-13 ta’ Jannar 2004, Kühne & Heitz (C‑453/00, Ġabra p. I‑837, punt 21), u tat-13 ta’ April 2010, Bressol et
u Chaverot et
(C‑73/08, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punti 90 et seq . kif ukoll il-ġurisprudenza iċċitata).
(36)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-8 ta’ April 1976, Defrenne (43/75, Ġabra p 455); Denkavit italiana, iċċitata iktar ’il fuq (punt 17); tas-6 ta’ Marzu 2007, Meilicke et
(C‑292/04, Ġabra p. I‑1835, punti 36 u 37), u tas-17 ta’ Mejju 1990, Barber (C‑262/88, Ġabra p. I-1889, punti 41 u 44). Ara wkoll is-sentenza tal-1 ta’ April 2008, Maruko (C‑267/06, Ġabra p. I‑1757, punt 77).
(37)  –	Sentenza tat-12 ta’ Frar 2008 (T‑289/03, Ġabra 2008 p. II‑81).
(38)  –	Nosserva li s-sentenza BUPA et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, ma kinitx ġiet appellata.
(39)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-12 ta’ Frar 2008, Kempter (C‑2/06, Ġabra p. I‑411, punt 35).
(40)  –	Id-data tad-deċiżjoni kkontestata hija t-23 ta’ Lulju 2003, u s-sentenza Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg, iċċitata iktar ’il fuq, ngħatat fl-24 ta’ Lulju 2003.
(41)  –	Sentenza tal-11 ta’ Lulju 2007, Asklepios Kliniken vs Il-Kummissjoni (T‑167/04, Ġabra p. II‑2379, punti 87 sa 89) (dwar ilment u mhux dwar notifika).
(42)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-10 ta’ Lulju 1986, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni (234/84, Ġabra p. 2263, punt 16); tal-24 ta’ Settembru 2002, Falck u Acciaierie di Bolzano vs Il-Kummissjoni (C‑74/00 P u C‑75/00 P, Ġabra p. I‑7869, punt 168); tal-14 ta’ Settembru 2004, Spanja vs Il-Kummissjoni (C‑276/02, Ġabra p. I‑8091, punt 31), u tal-15 ta’ April 2008, Nuova Agricast (C‑390/06, Ġabra p. I‑2577, punt 54).