Eagrán sealadach
TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
BRKAN
arna tabhairt an 4 Feabhra 2026 (1)
Cásanna Uamtha T‑685/24 agus T‑686/24 [Jelgratz agus Buchgint] (i)
A (T‑685/24)
B (T‑686/24)
v
Hauptzollamt
[iarrataí ar réamhrialú a thionscain Finanzgericht Beirlín‑Brandenburg (Cúirt Airgeadais Bheirlín‑Brandenburg,
an Ghearmáin)]
(Tarchur chun réamhrialú – Dleachtanna máil – Treoir 2008/118/CE – Treoir (AE) 2020/262 – Táirgí arna sholáthar ag duine príobháideach agus arna n‑iompar ó Bhallstát amháin go Ballstát eile – Táirgí atá beartaithe d’úsáid an duine príobháideach féin – Coincheap – Cleachtas náisiúnta lena n‑eisiatar ón gcoincheap sin táirgí a fuarthas le hintinn iad a aistriú saor in aisce chuig duine eile)
Réamhrá
1.        Baineann na hiarrataí ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 32 de Threoir 2008/118/CE ón gComhairle an 16 Nollaig 2008 maidir leis na socruithe ginearálta maidir le dleacht mháil agus lena n‑aisghairtear Treoir 92/12/CEE (IO 2009 L 9, lch. 12) agus Airteagal 32 de Threoir (AE) 2020/262 ón gComhairle an 19 Nollaig 2019 lena leagtar síos na socruithe ginearálta maidir le dleacht mháil (IO 2020 L 58, lch. 4).
2.        Rinneadh na hiarrataí seo in dhá shraith imeachtaí idir A agus B, faoi seach, agus Hauptzollamt Frankfurt (Oder) (Príomh-Oifig Custaim,
Frankfurt (Oder), an Ghearmáin; ‘údarás fioscach’) maidir le cáin tobac a íoc i ndáil le toitíní agus táirgí eile tobac a d’iompair na daoine sin ón bPolainn go dtí an Ghearmáin. Bunaítear leis an gcáin sin, a tugadh isteach leis an Tabaksteuergesetz (an Dlí maidir le cáin tobac), sa Bhallstát sin dleacht mháil, go háirithe, ar tobac monaraithe.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
3.        Go háirithe, tá Airteagail 32 agus 33 de Threoracha 2008/118 agus 2020/262 ábhartha i gcomhthéacs na cásanna seo.
An dlí náisiúnta
4.        Faoi Airteagal 39(2) den
Tabaksteuerverordnung (Rialachán a bhaineann le cáin tobac, ‘TabStV’), sa leagan is infheidhme ón 1 Iúil 2021 go dtí an 28 Deireadh Fómhair 2022, sa leagan infheidhme an 29 Deireadh Fómhair 2022:
‘Ní mheasfar go thiocfadh díol tobac monaraithe, fiú saor in aisce, faoi réir bhrí Airteagal 22 (den Dlí maidir le cáin tobac), beag beann ar an gcainníocht a thugtar isteach.)’
Príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuireadh
Cás T‑685/24
5.        An 6 Lúnasa 2022, nuair a tháinig A lena charr ón bPolainn go dtí an Ghearmáin, sheiceáil na húdaráis chustaim é. Chinn na húdaráis sin go raibh 800 toitín á n‑iompar aige ar a raibh stampa cánach Polannach. Dúirt an duine sin go raibh sé ag iompar na dtoitíní do dhuine aitheanta agus nár chaith sé féin tobac. Ansin, trí fhógra measúnaithe cánach, shocraigh na húdaráis chustaim méid EUR 144.17 mar cháin tobac agus ghabh siad na toitíní a raibh luach EUR 135.83 acu, de réir A.
6.        I gcomhtéacs achomharc a tugadh os comhair na cúirte a rinne an tarchur i gcoinne an mheasúnaithe cánach sin, áitíonn A, go háirithe, gur cheannaigh sé na toitíní a gabhadh dá athair, a bhfuil cónaí air sa Ghearmáin, agus, dá bhrí sin, ba chóir a mheas gur ceannaíodh iad dá ‘riachtanais phearsanta’. Mar fhreagra ar an argóint sin, áitíonn na húdaráis chánach, i gcomhréir le hAirteagal 39 de TabStV, gur tugadh na toitíní atá i gceist isteach sa Ghearmáin chun críocha tráchtála ós rud é nach raibh sé beartaithe ag A toit a chaitheamh. Dá bhrí sin,
ní bheadh na toitíní sin díolmhaithe ó dhleacht mháil.
7.        Sna himthosca sin, chinn Finanzgericht Berlin‑Brandenburg (an Chúirt Airgeadais, Beirlín‑Brandenburg, an Ghearmáin)
bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)      An bhfuil Airteagal 32 de [Threoir
2008/118] le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar léiriú náisiúnta ar dá réir a eisiatar “féinúsáid”, i gcás tobac monaraithe a fháil chun iad a chur ar aghaidh chuig duine eile, fiú má dhéantar é a chur ar aghaidh saor in aisce, gan beann ar an gcainníocht a allmhairítear?
(2)      Más freagra dearfach a thabharfar ar Cheist 1:
An bhfuil Airteagal 32 de [Threoir 2008/112] le léiriú sa chaoi go n‑áirítear leis an gcoincheap “féinúsáid”, agus na critéir eile, go háirithe an critéar cainníochta, á gcur san áireamh, bronntanais do gharghaolta, ach nach n‑áirítear leis bronntanais do dhaoine eile?’
Cás T‑686/24
8.        An 27 Aibreán 2023, le linn seiceáil ag teorainn na Gearmáine, rinne na húdaráis chustaim seiceáil ar B, a bhí ag teacht ón bPolainn. Ar an ócáid sin, dúirt B go raibh dhá chartáin toitíní agus cartán amháin de thobac téite (Heets) ar iompar aige ar a raibh marcáil fhioscach na Polainne. Go háirithe, dúirt B go raibh an dá cartáin toitíní dá úsáid phearsanta ach go raibh an tobac téite beartaithe dá iníon. Ghabh na húdaráis chustaim an cartán tobac téite (Heets) agus ghearradh cáin tobac EUR 28.63 ar B.
9.        I gcomhthéacs na himeachtaí os comhair na cúirte a rinne an tarchur, cuireann B in aghaidh na mbeart a glacadh ina choinne. De réir an údaráis chánach, níor cheart toitíní a dhíolmhú ó dhleacht mháil a íoc. Go háirithe, a mhéid a bhí sé beartaithe ag B cartán Heets a thairiscint dá iníon, ní fhéadfaí a mheas, i gcomhréir le hAirteagal 39 de TabStV, gur tugadh isteach sa Ghearmáin é le haghaidh ‘féinúsáid’ B.
10.      Sna himthosca sin, chinn Finanzgericht Berlin‑Brandenburg (an Chúirt Airgeadais, Beirlín‑Brandenburg) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)      An bhfuil Airteagal 32 de [Threoir 2020/262] le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar léiriú náisiúnta ar dá réir a eisiatar “féinúsáid”, i gcás tobac monaraithe a fháil chun iad a chur ar aghaidh chuig duine eile, fiú má dhéantar é a chur ar aghaidh saor in aisce, gan beann ar an gcainníocht a allmhairítear?
(2)       Más freagra dearfach a thabharfar ar Cheist 1:
An bhfuil Airteagal 32 de [Threoir 2020/262] le léiriú sa chaoi go n‑áirítear leis an gcoincheap “féinúsáid”, agus na critéir eile go háirithe an critéar cainníochta á gcur san áireamh, bronntanais do gharghaolta, ach nach n‑áirítear leis bronntanais do dhaoine eile?’
11.      Sna himeachtaí os comhair na Cúirte Ginearálta, chuir Rialtas na Gearmáine agus le Rialtas na Sualainne, agus an Coimisiún Eorpach barúlacha isteach.
Anailís
An chéad cheist
12.      Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an cuireann Airteagal 32 de Threoir 2008/118 agus le hAirteagal 32 de Threoir 2020/262 cosc ar reachtaíocht náisiúnta ar dá réir nach gcumhdaítear leis an gcoincheap ‘féinúsáid’ le fáil táirgí tobac monaraithe ag duine príobháideach i mBallstát amháin atá fonn acu iad a aistriú saor in aisce go dtí tríú páirtí atá i mBallstát eile, beag beann ar chainníocht na dtáirgí sin a bheartaítear a aistriú.
Réamhbhreithnithe
13.      Chun Airteagal 32 de Threoir 2008/118 agus de Threoir 2020/262 a léiriú le haidhm an chéad cheist a fhreagairt, ní mór roinnt réamhbhreithnithe a dhéanamh.
14.      Ar an gcéad dul síos, i bhfianaise na ráiteas sna gcinntí tarchuir, ó thaobh ama de, tá Treoir 2008/118 infheidhme maidir le himthosca i gCás
T‑685/24, a tharla i mí Lúnasa 2022. (2) Idir an dá linn, tá Treoir 2020/262 infheidhme maidir le himthosca i gCás
T‑686/24, a tharla i mí Aibreáin 2023.(3) Cé nach bhfuil an fhoclaíocht chéanna in Airteagal 32 de Threoir 2020/262, comhfhreagraíonn an fhoclaíocht, go bunúsach,
d’Airteagal 32 de Threoir 2008/118. (4) Ar an gcaoi chéanna, tá forálacha an dá threoir sin atá úsáideach chun an coincheap ‘féinúsáid’ a léiriú, cosúil leis na cuspóirí a shaothraítear leis na Treoracha sin, comhchosúil lena chéile. Dá bhrí sin, is féidir déileáil leis an dá chás le chéile.
15.      Ar an dara dul síos, baineann na cásanna sna príomhimeachtaí le táirgí tobac monaraithe(5) ar ‘táirgí atá faoi réir dleacht mháil’ ar bhonn Airteagal 1(1)(c) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262. (6) Sa chás seo, fuarthas tárigí tobac a cuireadh ar an margadh i Ballstát amháin sa Bhallstát sin agus bogadh iad go críoch Ballstáit eile. Dá bhrí sin, tagann imthosca na gcásanna sna príomhimeachtaí faoi fhorálacha Chaibidil
V de Threoir 2008/118, faoi teideal ‘Gluaiseacht agus cánachas ar earraí máil tar éis iad a scaoileadh lena dtomhailt’, agus Chaibidil
V de Threoir 2020/262, dar teideal ‘Gluaiseacht agus cánachas ar earraí máil tar éis iad a scaoileadh lena dtomhailt’. I ngach treoir, forálann an gcaibidil sin thrí chóras ar leith, eadhon an córas maidir le fáil ag duine príobháideach, an córas is infheidhme maidir le táirgí a sheachadtar nó a choinnítear chun críocha tráchtála agus an córas maidir le ciandíolacháin.
16.      Forálann an córas maidir le fáil ag duine príobháideach go íoctar dleacht mháil sa Bhallstát ina bhfaightear na dtáirgí atá faoi réir dleacht mháil. Chun tairbhe a bhaint as an scéim sin, bíonn gá go gcomhlíonann Airteagal 32(1) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262 trí choinníoll. Ar an gcéad dul síos, ní mór do dhuine príobháideach na hearraí máil a fháil, ar an dara dul síos, ní mór don duine príobháideach sin na táirgí sin a iompar ó Bhallstát amháin go Ballstát eile agus, ar an tríú dul síos, ní mór na táirgí sin a fháil do ‘féinúsáid’ an duine phríobháidigh sin. De réir an chásdlí, leis na trí choinníoll sin, a leagadh síos cheana féin in Airteagal 8 de Threoir 92/12/CEE, (7) ba cheart a bheith in ann a bunú gur de chineál pearsanta amháin é seilbh táirgí atá faoi réir dleacht mháil a fhaightear i Stát amháin agus a iompraítear go Stát eile. (8)
17.      Sa chás seo, measann an chúirt a rinne an tarchur nach bhfuil aon amhras ann go gcomhlíontar an chéad dá choinníoll. Dá bhrí sin, ní mór a fháil amach fós an bhféadfaí an tríú coinníoll, a bhaineann le comhlíonadh ‘féinúsáid’ an duine phríobháidigh a faigheann earraí máil, a chomhlíonadh freisin. Tá an t‑aicmiú sin mar earraí a fuarthas le haghaidh ‘féinúsáid’ riachtanach a mhéid a thagann earraí a faigheann duine príobháideach do chúis eile seachas a úsáid féin faoin gcóras seilbhe do chríocha tráchtála a leagtar síos le Treoir 2008/118 nó faoi chóras an seachadta chun críoch tráchtála a leagtar síos le Treoir 2020/262. (9) Ach i gcomhréir leis an gcéad fhomhír d’Airteagal 33(1) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262, earraí máil a chumhdaítear leis na socruithe maidir leis an córas seilbhe nó seachdta chun críoch tráchtála, beidh siad faoi réir dhleacht mháil an Bhallstáit cinn scríbe nuair a bheidh siad á sealbhú nó á seachadadh chun críoch tráchtála.
18.      Ar an tríú dul síos, i gcomhthéacs léiriú na bhforálacha a bhaineann leis na rialacha lena rialaítear éadáil ag duine príobháideach, sa chás is cúis le breithiúnas Joustra, chinn an Chúirt go gceanglaítear leis an gcoinníoll a bhaineann le ‘féinúsáid’ an duine phríobháidigh ‘go bhfuil na táirgí beartaithe chun sásrú a dhéanamh ar riachtanais phearsanta an duine príobháideach a fuarthas iad agus, dá bhrí sin, go n‑eisiatar leis táirgí arna bhfáil ag duine príobháideach chun sásrú a dhéanamh ar riachtanais daoine príobháideacha eile’. (10) Ní mór a chur in iúl go ndearnadh an léiriú sin in imthosca fíorasacha arb é is príomhthréith dóibh ná is duine príobháideach a fuair méid an‑mhór earraí máil (eadhon fíon) (11) i mBallstát dá riachtanais phearsanta agus do riachtanais tríú páirtithe, ar íoc na tríú páirtithe sin an chuid díobh leis, nach raibh beartaithe chun sásrú a dhéanamh ar a riachtanais phearsanta.
19.      Tá difríocht shuntasach idir imthosca fíorasacha i gCás Joustra agus na cásanna sna príomhimeachtaí, arb é is príomhthréith dóibh éadálacha a dhéanann duine príobháideach d’fhonn iad a aistriú saor in aisce chuig tríú páirtithe ar baill de theaghlach an cheannaitheora iad agus nach sáraíonn a gcainníochtaí táirgí tobac a aistrítear ó Bhallstát amháin go Ballstát eile na leibhéil tháscacha a leagtar síos in Airteagal 32(3)(a) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262. Dá bhrí sin, lena céad cheist, iarrann an chúirt a rinne an tarchur fáil amach an gá an léiriú ar an choincheap ‘féinúsáid’ an duine príobháideach a bhí glactha ag an gCúirt i gCás Joustra a chur i bhfeidhm freisin sna cásanna atá os a comhair.
20.      Chun an cheist sin ón gcúirt a rinne an tarchur
a fhreagairt, is gá, ar an gcéad dul síos, a chinneadh an ionann an coincheap ‘féinúsáid’ de réir bhrí Airteagal 32(1) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262 agus coincheap uathrialach de dhlí an Aontais nach mór a léiriú go haonfhoirmeach ar fud na mBallstát.
An coincheap ‘féinúsáid’: coincheap uathrialach de dhlí an Aontais
21.      Sa chás, a thug an rialú i gCás
EMU Tabac, chinn an Chúirt nach raibh aon tagairt shainráite don reachtaíocht náisiúnta i bhfoclaíocht Airteagal 8 de Threoir 92/12. (12) Dá bhrí sin, is coincheapa uathrialacha de dhlí an Aontais iad na coincheapa san fhoráil sin, eadhon na coincheapa ‘daoine príobháideacha’, ‘féinúsáid’ agus ‘féiniompar’, ar cheart, in éagmais tagairt shainráite do dhlí na mBallstát chun a mbrí agus a raon feidhme a chinneadh, léiriú uathrialach agus aonfhoirmeach a thabhairt dóibh de ghnáth ar fud an Aontais Eorpaigh. (13)
22.      Ba cheart a thabhairt faoi deara go bhfuil foclaíocht Airteagal 32(1) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262, go bunúsach, cosúil le foclaíocht Airteagal 8 de Threoir 92/12. Is fíor, i dTreoracha 2008/118 agus 2020/262, gur chuir an reachtas dara mír le hAirteagal 32, nach raibh in Airteagal 8 de Threoir 92/12. Faoi Airteagal 32(2) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262,
chun a chinneadh an bhfuil na hearraí máil dá dtagraítear i mír 1 beartaithe d’úsáid phearsanta phríobháideach, ní mór do na Ballstáit a chur san áireamh, go háirithe, na tosca a luaitear in Airteagal 32(2)(a) go (e) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262. Ní féidir a mheas gur tagairt shainráite don dlí náisiúnta é an mír 2 a cuireadh isteach, áfach, cuireadh sé cosc ar an gCúirt sainmhíniú uathrialach agus aonfhoirmeach a thabhairt faoi téarmaí Airteagal 32(1) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262 agus faoi dhlí an Aontais. Ach ní fhoráiltear le hAirteagal 32(2) de na treoracha sin go cinntear an coincheap ‘féinúsáid’ i gcomhréir le reachtaíocht náisiúnta na mBallstát. Ní leagtar síos leis an bhforáil seo
ach liosta neamh-uileghabhálach le critéar nach mór do na Ballstáit a chur san áireamh gur féidir a mheas an dtagann fáil earraí atá faoi réir dleacht mháil faoin gcoincheap ‘féinúsáid’, ar coincheap uathrialach de dhlí an Aontais é.
23.      Chun a chinneadh an bhfuil táirge atá faoi réir dleacht mháil beartaithe d’úsáid phearsanta phríobháideach, sa chomhthéacs chur i bhfeidhm an chritéir a leagtar síos in Airteagal 32(2)(e) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262, a bhaineann le cainníocht na dtáirgí atá faoi réir dleacht mháil, tá corrlach breithmheasa áirithe ag na Ballstáit. Leis an critéar cainníochtúil sin á chur i bhfeidhm, foráiltear le hAirteagal 32(3) go bhféadfaidh na Ballstáit leibhéil tháscacha a bhunú, mar fhianaise amháin, agus é á shonrú, i gcás táirgí tobac, nach bhféadfaidh na leibhéil sin a bheith níos lú ná 800 píosa i gcás toitíní agus 1.0 kg i gcás tobac lena chaitheamh. Leanann sé ón tsolúbthacht sin a cheadaítear le Treoracha 2008/118 agus 2020/262 gur dócha é go mbeidh an cáilíocht atá faighte beartaithe do riachtanais an duine príobháideach éagsúil ó Bhallstát amháin go Ballstát eile.
24.      Ós rud é nach ndéantar aon tagairt shainráite in Airteagal 32(1) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262 do dhlí na mBallstát chun a bhrí agus a raon feidhme a chinneadh, áfach, ní féidir leis an léiriú ar an gcoincheap ‘féinúsáid’, a bheith éagsúil ó Bhallstát amháin go Ballstát eile. Mar shampla, dá mbeadh corrlach breithmheasa ag na Ballstáit agus cinneadh á dhéanamh acu an ionann nó nach ionann fáil táirgí máil ag duine príobháideach i mBallstát amháin d’fhonn iad a aistriú saor in aisce chuig tríú páirtithe i mBallstát eile agus fáil ag duine príobháideach dá ‘féinúsáid’, bheadh baol ann go mbeadh éagsúlachtaí i gcur chun feidhme an choincheapa sin chun an bonn a bhaint den cheanglas maidir le cur i bhfeidhm aonfhoirmeach dhlí an Aontais.
An léiriú ar an gcoincheap ‘féinúsáid’
25.      De réir cásdlí socair, agus foráil de dhlí an Aontais á léiriú, is gá machnamh a dhéanamh ní hamháin ar a foclaíocht agus ar na cuspóirí a shaothraítear léi, ach freisin ar a comhthéacs agus ar fhorálacha dhlí an Aontais ina n‑iomláine, ós rud é go bhféadfadh bunús forála den sórt sin faisnéis a sholáthar atá ábhartha dá léiriú freisin.(14)
–       Léiriú litriúil
26.      I leaganacha teanga áirithe d’Airteagal 32(1) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262, lena n‑áirítear an leagan Béarla (‘own use’), Iodáilise (‘uso personale’), Spáinnise (‘uso propio’), Portaingéilise (‘uso pessoal’),
Slóivéinise (‘lastno uporabo’) agus Cróitise (‘vlastitu uporabu’), úsáidtear nathanna faoina bhfuil ar an duine príobháideach a fhaigheann iad táirgí atá faoi réir dleacht mháil a úsáid go pearsanta.
27.      Úsáideann leaganacha teanga eile nathanna nach féidir a chur as an áireamh go bhféadfaidh duine seachas an duine príobháideach a fuarthas iad táirgí atá faoi réir dleacht mháil a úsáid. Is é seo an cás, go háirithe, sna leaganacha den teanga Fraincise (‘besoins propres’), Gearmáinise (‘Eigenbedarf’) agus Ollainnise (‘eigen behoeften’). Go méid áirithe, d’fhéadfadh na nathanna sin glacadh leis go bhféadfaí ‘féinúsáid’ a bheith comhlíonta le fáil earraí áirithe san áireamh le d’fhonn iad a aistriú chuig tríú páirtí saor in aisce.
28.      Dá bhrí sin, ní thugann foclaíocht Airteagal 32(1) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262 gur féidir a chinneadh go haonchiallach an gá don choincheap ‘féinúsáid’ táirgí tobac a bheith á n‑úsáid ag duine príobháideach a fuair iad i mBallstát eile.
–       Léiriú comhthéacsúil
29.      Is gá a fháil amach an féidir le comhthéacs an choincheapa ‘féinúsáid’ treoir a thabhairt ar cheart an coincheap sin a léiriú mar choincheap lena n‑áirítear táirgí tobac a fhaigheann duine príobháideach d’fhonn iad a dhíol saor in aisce le tríú páirtí.
30.      I gcás ina bhfuil táirgí le fáil sa mhargadh cheana féin i mBallstát amháin agus bogtar iad go Ballstát eile, forálann Caibidil
V de Threoracha 2008/118 agus 2020/262 trí córas ar leith. An soláthar is infheidhme maidir le fáil ag duine príobháideach dá bhforáiltear in Airteagal 32 de Threoracha 2008/118 agus 2020/262, an soláthair do shealbh nó soláthair chun críoch tráchtála dá bhforáiltear in Airteagail 33 agus 34 de Threoir 2008/118 agus Airteagail 32 go 43 de Threoir 2020/262 agus ciandíolacháin dá bhforáiltear in Airteagal 36 de Threoir 2008/118 agus Airteagal 44 de Threoir 2020/262.
31.      Ar thaobh amháin, níl feidhm ag an córas seilbhe nó an córas chun críoch tráchtála sa chás ina dtiteann táirgí atá faoi réir dleacht mháil faoi an córas ciandíolacháin.
32.      Ar an taobh eile, maidir leis an ngaol idir an córas éadálach ag duine príobháideach agus an córas seilbhe chun críoch tráchtála dá bhforáiltear le Treoir 92/12, ina Thuairim i gCás
Joustra, mheas an tAbhcóide Ginearálta Jacobs gur ‘catagóirí comheisiatacha iad táirgí a fhaigheann daoine príobháideacha chun a n‑úsáide féin agus táirgí a shealbhaítear chun críoch tráchtála’. (15) Ar an gcaoi chéanna,
sa chás is cúis le breithiúnas Metro Cash & Carry Danmark, mheabhraigh an Chúirt ‘nach mór táirgí nach sealbhaítear chun críoch pearsanta a mheas mar tháirgí atá á sealbhú chun críoch tráchtála’. (16) Tagann forbairt na rialacháin ó an gaol comheisiaimh sin atá idir an córas éadálach ag duine príobháideach agus an córas seilbhe nó seachdta chun críoch tráchtála. I gcomhréir leis an dara fomhír d’Airteagal 33(1) de Threoir 2008/118 agus le hAirteagal 33(2) de Threoir 2020/262, níl feidhm ag an córas seilbhe nó an córas chun críoch tráchtála sa chás ina dtiteann táirgí atá faoi réir dleacht mháil faoi an córas maidir le fáil ag duine príobháideach dá bhforáiltear in Airteagal 32(1) de na treoracha sin. Mar sin, i gcás ina bhfaigheann duine príobháideach earraí i mBallstát, titeann gach earra nach bhfaightear dá ‘féinúsáid’ faoin chóras seilbhe nó córas chun críoch tráchtála. Cé go dtagraíonn teideal an dara nós imeachta sin do chríocha tráchtála, ní chiallaíonn sé sin go ndéantar aistriú earraí máil ag duine príobháideach chuig tríú páirtí saor in aisce fágtha amach go huathoibríoch ón córas seilbhe nó córas chun críoch tráchtála. Ní bheadh an córas seilbhe nó córas chun críoch tráchtála infheidhme ach amháin dá measfaí aistriú den sórt sin chuig tríú páirtí saor in aisce mar chás a thagann faoi ‘féinúsáid’ an cheannaitheora.
33.      I ndáil leis sin, chun a chinneadh an cuireadh leis an gcoincheap ‘féinúsáid’ san áireamh fáil earraí máil ag duine príobháideach atá fonn acu iad a aistriú saor in aisce go dtí tríú páirtí, i gcomhthéacs an léiriú chomhthéacsúil, is léir nach féidir teacht ar chonclúid aonchiallach maidir le raon feidhme an choincheapa sin trí scrúdú a dhéanamh ar na critéir a leagtar síos in Airteagal 32(2) de Threoracha 2008/112 agus 2020/262. I measc na gcritéar sin, nach mór do na Ballstáit a úsáid bunú an bhfuil earraí atá faoi réir dleacht mháil beartaithe le haghaidh ‘féinúsáid’ duine phríobháideach, ní fhágann na critéir a leagtar síos in Airteagal 32(2)(a) go (d), mar gheall ar a nádúr ginearálta agus neamhbheacht, gur féidir a chinneadh go soiléir an dtiocfadh aistriú ar na hearraí sin ó duine príobháideach go dtí tríú páirtí saor in aisce faoin gcoincheap sin. Ar an gcaoi chéanna, maidir leis na treoirleibhéil dá dtagraítear in Airteagal 32(3) de na Treoracha sin, (17) níl aon fianaise ann chun a shuí gur socraíodh na leibhéil sin, atá, sách ard, agus úsáid phearsanta amháin na earraí sin ag an gceannaitheoir á cur san áireamh nó an bhfuil baol ann go n‑aistreoidh an ceannaitheoir na earraí sin go dtí tríú páirtí lena mbreithniú.
34.      A mhéid nach bhfuil an léiriú comhthéacsúil dochloíte, scrúdóidh mé bunús agus forbairt an chórais fála ag duine príobháideach
–       Bunús agus forbairt an chórais fála ag duine príobháideach
35.      Mar réamhphointe,
ba chor a thabhairt, ina thogra as ar eascair glacadh Threoir 92/12, nár mhol an Coimisiún go dtabharfaí isteach an córas éadálach ag duine príobháideach.(18) Mar gheall ar an easpa comhchuibhithe ar rátaí dleachta máil, d’iarr na Ballstáit go n‑áireofaí an córas sin in Airteagal 8 den Treoir sin chun iompair earraí máil a chur faoi réir chomhlíonadh na dtrí choinníoll dá dtagraítear i mír 16 den bhreithiúnas seo. (19)
36.      Is léir ón obair ullmhúcháin do Threoracha 2008/118 (20) agus 2020/262, mar gheall ar an easpa comhchuibhithe ar rátaí dleachta máil, go bhfuil na córais maidir le fáil ag duine príobháideach ar cheann de na príomhfhoinsí imní do na Ballstáit, go háirithe iad siúd a chuireann rátaí dleachta máil níos airde i bhfeidhm ná iad siúd atá i bhfeidhm i mBallstáit chomharsanachta. (21)
37.      Ina thogra ó 2008, mhol an Coimisiún roinnt athruithe suntasacha ar an gcóras maidir leis an córas éadálach ag duine príobháideach a thabhairt isteach. (22) Go sonrach, d’ainneoin mian Ballstát áirithe léiriú sriantach a ghlacadh ar phrionsabal na saorghluaiseachta earraí a fhaigheann daoine príobháideacha, (23) mhol sé go bhféadfadh duine príobháideach gach táirge atá faoi réir dleacht mháil a sheoladh chuig duine príobháideach eile gan aon cúiteamh dhíreach nó indíreach. Dá bhrí sin, is léir ón togra sin go raibh sé de nós ag an gCoimisiún a mheas gur cheart a thuiscint go dtuigfí leis an gcoincheap ‘féinúsáid’ mar éadálacha a dhéanann duine príobháideach d’fhonn iad a aistriú go dtí tríú páirtí saor in aisce. Ina theannta sin, mhol an Coimisiún freisin go bhféadfadh duine príobháideach earraí máil, seachas táirgí tobac, a fháil thar ceann duine príobháideach eile. Thairis sin, mhol sé deireadh a chur leis an bhféidearthacht atá ag na Ballstáit leibhéil tháscacha a chur i bhfeidhm. Ní mór a thabhairt faoi deara nár ghlac an reachtóir le haon cheann de na tograí sin i dTreoir 2008/118 chun leasú a dhéanamh ar na rialacha lena rialaítear éadálacha ag daoine príobháideacha. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh sé nár mhian leis an reachtóir, i bhfianaise mian Ballstát áirithe léiriú docht ar an gcóras sin a ghlacadh, tacú le cur chuige an Choimisiúin go bhféadfadh aistrithe earraí saor in aisce idir daoine príobháideacha teacht faoin gcoincheap ‘féinúsáid’.
38.      A mhéid a bhaineann leis na rialacha maidir le héadáil ag duine príobháideach, i gcomhthéacs an nós imeachta Treoir 2020/262 a ghlacadh, ní raibh sa Choimisiún ach leasuithe eagarthóireachta amháin, (24) ar ghlac an reachtóir an chuid is mó díobh. Is féidir a thabhairt faoi deara, i gcomhthéacs an nós imeachta as ar eascair glacadh Threoir 2020/262, gur roghnaigh an Coimisiún seasamh frithphósta ón thogra in 2008, ós rud é gur mheas sé nach dtagraíonn an coincheap ‘féinúsáid’ ach do thomhaltas pearsanta an cheannaitheora, agus ar an gcaoi sin gan bronntanais atá beartaithe do dhaoine eile a chur san áireamh. (25) Dá bhrí sin, cé go bhfuil athrú tagtha ar staid an Choimisiúin le himeacht ama, dealraíonn sé gur fhan staid an reachtóra seasmhach maidir leis an gcóras éadála ag duine príobháideach ós rud é nár athraíodh an córas sin go substaintiúil ó Threoir 92/12.
–       Léiriú teileolaíoch
39.      Is é is cuspóir do Threoracha 2008/118 agus 2020/262 córas ginearálta comhchuibhithe a bunú maidir le dleacht mháil saorghluaiseacht na dtáirgí lena mbaineann a áirithiú agus, ar an gcaoi sin, feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh a áirithiú.(26) A mhéid a bhaineann leis an gcóras éadálacha ag daoine príobháideacha, is léir ó aithris 27 de Threoir 2008/118 agus ó aithris 40 de Threoir 2020/262 go bhfuil sé beartaithe an prionsabal lena rialaítear an margadh inmheánach a chur chun feidhme. I ndáil leis sin, ní mór a mheabhrú, mar is léir ón mhír 35
den tuairim seo, bhunaigh an reachtóir an córas sin i dTreoir 92/12 mar gheall ar easpa comhchuibhithe ar na rátaí dleachta máil chun gluaiseacht earraí máil a chur faoi réir chomhlíonadh na dtrí choinníoll a leagtar síos in Airteagal 8 den Treoir sin, a atáirgtear in Airteagal 32(1) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262.
40.      Maidir le Treoir 2008/118, is léir ón gcásdlí go n‑áirítear ar na cuspóirí a shaothraítear leis an Treoir sin imghabháil cánach, seachaint cánach agus mí-úsáid cánach a chosc. (27) Tá sé sin ar cheann de na cuspóirí a shaothraítear le Treoir 2020/262 freisin, go háirithe ós rud é gur léir ó aithris 41 den Treoir sin, mar gheall ar éagsúlachtaí leanúnacha, i gcásanna suntasacha áirithe, idir na leibhéil dleachta máil arna gcur i bhfeidhm, go háirithe, ar dtáirgí tobac ag na Ballstáit, nach mór do na Ballstáit eile a bheith in ann rialú a dhéanamh ar na rioscaí lena n‑éascaítear imghabháil cánach, seachaint cánach agus cleachtais chánach mhí-úsáideacha, nó a chuireann an beartas poiblí nó cosaint shláinte agus bheatha an duine i mbaol.
41.      A mhéid a bhaineann le táirgí tobac go sonrach, tagraítear in Airteagal 1(1)(c) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262 do tháirgí tobac monaraithe a chumhdaítear le Treoir 2011/64. (28) Ach is léir ó aithris 2 den Treoir eile sin go n‑áirithítear le reachtaíocht chánach an Aontais is infheidhme maidir le táirgí tobac feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh agus, ag an am céanna, ardleibhéal cosanta do shláinte an duine, dá bhforáiltear in Airteagal 168 CFAE. Dá bhrí sin, táim den tuairim, a mhéid a bhaineann Treoracha 2008/118 agus 2020/262 le táirgí tobac, nach mór a mheas go dtagann siad faoi raon feidhme na reachtaíochta cánach atá infheidhme maidir le tobac.
42.      Dá bhrí sin, ní mór an coincheap ‘féinúsáid’ a léiriú i bhfianaise na gcuspóirí maidir le himghabháil cánach, seachaint cánach agus drochúsáid a d’fhéadfadh a bheith ann agus sláinte an duine a chosaint chomh maith.
43.      Ar an gcéad dul síos, tá léiriú leathan ar an gcoincheap ‘féinúsáid’, lena gceadófaí do dhuine príobháideach táirgí tobac a fháil i mBallstát a chuireann rátaí ísle dleachta máil i bhfeidhm ar na táirgí sin (an Ballstát ina bhfaightear é) agus é d’aidhm aige iad a aistriú ina dhiaidh sin go dtí
tríú páirtí saor in aisce a bhfuil cónaí air i mBallstát eile a chuireann rátaí níos airde dleachta máil i bhfeidhm (an Ballstát cinn scríbe), de chineál a spreagfadh seachaint cánach agus cleachtais chánach chalaoiseacha nó mhí-úsáideacha.
44.      I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú gur thug an Chúirt faoi deara go bhfuil an margadh toitíní fabhrach go háirithe d’fhorbairt na trádála neamhdhleathaí. (29) Ach, maidir leis an bhféidearthacht tairbhe a bhaint as an gcóras a leagtar síos in Airteagal 32(1) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262 ar bhonn líomhain simplí ón duine príobháideach a fuarthas na táirgí tobac go bhfuil sé beartaithe na táirgí sin a dhíol saor in aisce le tríú páirtí sa Bhallstát cinn scríbe, tá riosca ag baint leis sin ní hamháin maidir le seachaint cánach nó cleachtas cánach calaoiseach ach maidir le cleachtas cánach mí-úsáideach freisin.
45.      Ar an gcéad dul síos, go háirithe i gcás ina ndíolann duine príobháideach táirgí tobac le tríú páirtí nach é a chéile nó duine cleithiúnach dá theaghlach é, tá riosca suntasach ann go mbeidh na díolacháin seo faoi réir comaoine díreach nó indíreach. De réir tábhacht an sruth tobac a bhogann daoine príobháideacha ó Bhallstáit éadálacha a chuireann dleachtanna máil ísle i bhfeidhm ar Bhallstáit cinn scríbe a chuireann dleachtanna níos airde i bhfeidhm, (30) mar a thugann Rialtas na Gearmáine le fios ina bharúlacha, níl na húdaráis náisiúnta in ann na sruthanna airgeadais idir ceannaitheoirí agus aistrithe táirgí tobac a rialú. Má fhaigheann duine príobháideach táirgí tobac i mBallstát a bhfuil mar ábhar comaoin atá díreach nó indíreach i mBallstát eile ón tríú páirtí ar aistríodh na táirgí sin chuige, sáraítear, beag beann ar chainníocht an táirge tobac a aistríodh, na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 32(1) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262. Le cleachtas den sórt sin, a d’fhéadfadh a bheith comhionann le fáil táirgí tobac ag duine príobháideach ‘thar ceann’ duine príobháideach eile, sáraítear, ar thaobh amháin, an ceanglas maidir le fáil ‘féinúsáid’ agus, ar an taobh eile, an ceanglas maidir le hiompar ag an duine príobháideach féin. Dá bhrí sin, is ionann cleachtas den sórt sin agus seachaint cánach nó cleachtas cánach calaoiseach.
46.      Ar an taobh eile, is fíor gur féidir glacadh leis go dlisteanach go bhféadfar aistriú táirgí tobac ag duine príobháideach go dtí a chéile nó chuig duine dá theaghlach a bhfuil sé freagrach as a dhéanamh saor in aisce. Ach, dá measfaí go dtagann riachtanais chéile an duine príobháideach agus na mball dá theaghlach a bhfuil sé freagrach astu faoi ‘féinúsáid’ an duine príobháideach sin, bheadh riosca suntasach mí-úsáide cánach ann. D’fhéadfadh duine aonair brath ar léiriú den sórt sin chun údar a thabhairt leis an gceart chun cainníochtaí de thoitíní atá i bhfad níos mó ná na treoirleibhéil a leagtar síos in Airteagal 32(3) de Threoir 2008/118 agus de Threoir 2020/262 a bogadh ó Bhallstát amháin go Ballstát eile. Is mó fós an riosca mí-úsáide cánach sin ós rud é nach bhfuil na leibhéil tháscacha thuasluaite faoi réir aon teorainn ama. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh duine príobháideach a bhfuil céile agus beirt páiste chleithiúnacha aige, laistigh de chúpla lá, 3,200 toitín ar a laghad a aistriú ó Bhallstát amháin go Ballstát eile dá ‘féinúsáid’. (31) I gcás den sórt sin, ag glacadh leis gur caiteoir tobac é an duine príobháideach a fhaigheann na toitíní, gheobhadh an duine príobháideach sin 2,400 toitín ar a laghad i mBallstát éadálach chun críocha a n‑úsáide iarbhír ag daoine seachas é féin i mBallstát cinn scríbe. Bheadh cleachtas den sórt sin, i bhfianaise chainníocht an tobac a bhogtar ó Bhallstát amháin go Ballstát eile, de chineál mí-úsáideach. Thairis sin, ós rud é nach féidir leis na húdaráis náisiúnta a fhíorú ar tharla an t‑aistriú saor in aisce chuig céile an duine aonair nó chuig ball dá theaghlach a bhfuil sé freagrach as i ndáiríre, ní féidir an riosca go mbeadh cleachtais chánach chalaoiseacha ann a chur as an áireamh freisin.
47.      Thairis sin,
níl daoine príobháideach a úsáideann an córas dá bhforáiltear in Airteagal 32(1) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262, faoi réir aon fhoirmiúlacht ar leith agus an córas sin á úsáid acu. I staidéar a rinneadh le déanaí don Choimisiún Eorpach, go háirithe mar gheall ar an dóchúlacht íseal go ndéanfaí daoine príobháideacha a sheiceáil le linn a dturas, fuarthas amach go raibh mí-úsáid á baint as an scéim, go sonrach a mhéid a bhaineann leis na cainníochtaí tobac a raibh príobháideacha aonair á iompair ó Bhallstáit éadálacha a chuireann dleachtanna máil ísle i bhfeidhm ar Bhallstáit cinn scríbe a chuireann rátaí níos airde i bhfeidhm. (32) Cé go bhfuil na meastacháin neamhbheacht, is fiú roinnt figiúirí ón staidéar seo a lua. (33) Sa Ghearmáin, mar shampla, measadh gurbh ionann ceannacháin daoine príobháideacha ó Bhallstáit eile in 2023 agus 10.5 billiún toitín agus 4,000 tona de thobac mínghearrtha, arbh ionann é agus thart ar 15.9 % de thomhaltas intíre toitíní agus thart ar 16 % de thomhaltas intíre tobac mínghearrtha, agus a mbeadh caillteanas ioncaim ó dhleachtanna máil agus CBL de thart ar EUR 2.8 billiún mar thoradh air. I measc na mBallstát, le thart ar 23.4 % de chaitheamh intíre toitíní agus thart ar 65 % de chaitheamh intíre tobac mínghearrtha ó cheannacháin ag daoine príobháideacha i mBallstáit eile, in 2023 bhain caillteanas ioncaim ó dhleachtanna máil agus CBL a mheastar a bheith thart ar EUR 4.5 billiún don Fhrainc. Thairis sin, sa bhliain chéanna, b’ionadaí na sruthanna toitíní ó Bhallstáit eile roinn an caitheamh intíre, san Fhionlainn thart ar 28.6 %, san Ísiltír thart ar 24.8 %, sa Danmhairg thart ar 23.5 % agus in Éirinn thart ar 22.7 %, rud a thugann le tuiscint freisin go bhfuil easnaimh shuntasacha ioncaim ann do na Ballstáit sin.
48.      Dá bhrí sin, i bhfianaise an chuspóra maidir le seachaint cánach agus cleachtais chánach chalaoiseacha nó mhí-úsáideacha, ní féidir, i mo thuairimse, éadálacha táirgí tobac arna ndéanamh i mBallstát ag duine príobháideach d’fhonn iad a aistriú saor in aisce chuig tríú páirtí a cur san áireamh sa choincheap ‘féinúsáid’, beag beann ar chainníocht an tobac a fuarthas.
49.      Ar an dara dul síos, ní mór a mheabhrú, de réir an chásdlí, go bhfuil tábhacht níos mó ag bhaint leis cuspóir sláinte a chosaint ná mar atá ar leasanna eacnamaíocha, agus go bhfuil tábhacht an chuspóra sin in ann údar a thabhairt le hiarmhairtí diúltacha eacnamaíocha, fiú iarmhairtí de mhéid suntasach. (34) Maidir leis na rioscaí do shláinte an duine a eascraíonn as caitheamh tobac, chinn an Chúirt cheana féin gur cúis bháis, breoiteachta agus míchumais é. (35) Ina theannta sin, measann an Chúirt, maidir le táirgí tobac, gur ionstraim thábhachtach agus éifeachtach í reachtaíocht chánach chun tomhaltas na dtáirgí sin a chomhrac agus, dá bhrí sin, chun an tsláinte phoiblí a chosaint. (36)
50.      Tá riosca suntasach d’éifeachtacht bheartas cánach an Bhallstáit cinn scríbe agus, dá bhrí sin, dá bheartas maidir leis an tsláinte phoiblí a chosaint ag baint leis an léiriú leathan atá ar an gcoincheap ‘féinúsáid’ a théann thar úsáid phearsanta táirgí tobac ag an duine príobháideach a fuair iad i mBallstát éadála a chuireann rátaí ísle dleachta máil i bhfeidhm agus a iompraíonn iad chuig Ballstát cinn scríbe a chuireann rátaí níos airde dleachta máil i bhfeidhm.
51.      Go háirithe, i gcás ina dtaistealaíonn duine príobháideach go rialta go dtí Ballstát éadála ina gcuirtear rátaí ísle dleachta máil ar tháirgí tobac i bhfeidhm agus ina gceannaíonn sé na táirgí sin go rialta agus ina gceannaíonn sé iad i gcainníochtaí faoi bhun na leibhéal táscach, ní le haghaidh úsáid phearsanta amháin ach, mar shampla, le haghaidh úsáid a chéile atá ag obair agus ina chónaí leis i mBallstát ina gcuirtear rátaí níos airde dleachta máil i bhfeidhm, déanann aistriú na dtáirgí sin saor in aisce go dtí a chéile na héifeachtaí bheartas cánach an Bhallstáit cinn scríbe a neodrú. Tá sé d’éifeacht ag an gcleachtas sin nach spreagtar céile an duine phríobháideach a úsáideann táirgí go rialta ón mBallstát éadála, mar thoradh ar phraghsanna tobac sa Bhallstát cinn scríbe, chun tomhaltas na dtáirgí sin aige a laghdú nó a stopadh.
52.      Dá bhrí sin, i bhfianaise an chuspóra maidir le sláinte an duine a chosaint, ní féidir an coincheap ‘féinúsáid’ a léiriú mar choincheap lena n‑áirítear éadálacha táirgí tobac arna ndéanamh i mBallstát ag duine príobháideach d’fhonn iad a aistriú go dtí tríú páirtí saor in aisce, gan beag beann ar an gcainníocht a bheartaítear a aistriú.
53.      Leanann sé ó na breithnithe roimhe seo nach mór an coincheap ‘féinúsáid’ a léiriú sa chaoi go bhfuil na riachtanais sin teoranta d’éadálacha táirgí tobac atá déanta d’úsáid phearsanta an cheannaitheora amháin, ós rud é nach féidir na táirgí sin a aistriú chuig tríú páirtí, gan beag beann ar chainníocht na dtáirgí tobac a bheartaítear a aistriú.
54.      Is fíor, mar a thugann an chúirt a rinne an tarchur faoi deara, sa chás is cúis le breithiúnas Hauptzollamt B (Caibheár bradán fearna), (37) thug an Chúirt léiriú don choincheap ‘earra phearsanta nó inmheánach’ de réir bhrí Airteagal 2(j) de Rialachán Uimh. 338/97 (38) mar choincheap lena n‑áirítear earraí a bheartaítear a thairiscint mar bhronntanas do thríú páirtí ar choinníoll nach bhfuil aon rud ann cuspóir tráchtála a léiriú. Mar sin féin, ní shaothraítear leis an reachtaíocht sin an cuspóir maidir le himghabháil cánach, seachaint cánach agus mí-úsáid cánach a chomhrac, ná ní shaothraítear léi an cuspóir maidir le sláinte an duine a chosaint a shaothraítear le Treoracha 2008/118 agus 2020/262.
55.      Dá bhrí sin, i gcás ina ndearbhaíonn duine príobháideach, le linn cigireacht arna déanamh ag na húdaráis náisiúnta, go bhfuair sé táirgí tobac i mBallstát amháin d’fhonn iad a aistriú chuig tríú páirtí saor in aisce i mBallstát eile, is leor aitheantas ón duine príobháideach nach bhfuil na héadálacha sin, beag beann ar a gcainníocht, beartaithe d’úsáid phearsanta amháin dóthain chun go ndiúltódh na húdaráis sin Airteagal 32(1) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262 a chur i bhfeidhm.
56.      Mar atá an reachtaíocht faoi láthair, tá sé beartaithe freisin go mbeidh feidhm ag léiriú ar an gcoincheap ‘féinúsáid’ de réir bhrí Airteagal 32(1) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262 maidir leis na deochanna alcólacha dá dtagraítear in Airteagal 1(1)(b) de na Treoracha sin. Is fíor, mar a chuireann Rialtas na Sualainne in iúl ina barúlacha, go mbíonn éifeacht ag an léiriú sin ar an gcoincheap ‘féinúsáid’ go n‑eisiatar an fhéidearthacht atá ag duine príobháideach buidéil alcóil a ceannaíodh i mBallstát seachas an Ballstát ina bhfuil sé beartaithe iad a thairiscint mar bhronntanas mura n‑úsáideann sé an córas ciandíolacháin nó an nós imeachta a leagtar síos don chóras chun críoch tráchtála i dTreoir 2020/262. I ndáil leis sin, is leor a thabhairt faoi deara, áfach, dá mbeadh bearna ina leith sin in Airteagal 32(1) de Threoir 2020/262, gur faoi reachtóir an Aontais a bheadh sé, más gá, an bhearna sin a réiteach, trí na bearta is gá a ghlacadh chun an fhoráil sin a leasú chun foráil a dhéanamh go sainráite don fhéidearthacht an córas éadálach ag duine príobháideach a úsáid chun buidéil fíona a thairiscint mar bhronntanais. Dealraíonn sé go bhféadfaí a leithéid d’fhéidearthacht a shamhlú ós rud é, go háirithe i bhfianaise na n‑éifeachtaí ar shláinte an duine, níl reachtaíocht an Aontais maidir le deochanna alcólacha chomh dian céanna leis an reachtaíocht a bhaineann le táirgí tobac. (39)
57.      I bhfianaise a bhfuil thuas, ba chor go mbeidh an freagra ar an gcéad cheist ná nach gcuirtear cosc le hAirteagal 32(1) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262 ar reachtaíocht náisiúnta ar dá réir nach gcumhdaítear leis an gcoincheap ‘féinúsáid’ le fáil táirgí tobac ag duine príobháideach i mBallstát amháin d’fhonn iad a aistriú chuig tríú páirtí saor in aisce i mBallstát eile, gan beag beann ar chainníocht na dtáirgí sin a bheartaítear a aistriú.
An dara ceist
58.      I bhfianaise an fhreagra a mholaim don Chúirt Bhreithiúnais a thabhairt ar an gcéad ceist, ní gá, i mo thuairimse, an dara ceist a scrúdú.
Conclúid
59.      Ar bhonn a bhfuil thuas, molaim go bhfreagródh an Chúirt Bhreithiúnais na ceisteanna a tharchuir Finanzgericht Berlin‑Brandenburg (an Chúirt Airgeadais, Beirlín‑Brandenburg) mar seo a leanas:
1.      Maidir le hAirteagal 32(1) de Threoir 2008/118/CE ón gComhairle an 16 Nollaig 2008 maidir leis na socruithe ginearálta maidir le dleacht mháil agus lena n‑aisghairtear Treoir 92/12/CEE agus Airteagal 32(1) de Threoir (AE) 2020/262 ón gComhairle an 19 Nollaig 2019 lena leagtar síos na socruithe ginearálta maidir le dleacht mháil,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta ar dá réir nach gcumhdaítear leis an gcoincheap ‘féinúsáid’ le fáil táirgí tobac ag duine príobháideach i mBallstát amháin d’fhonn iad a aistriú chuig tríú páirtí saor in aisce i mBallstát eile, gan beag beann ar chainníocht na dtáirgí sin a bheartaítear a aistriú.
2.      Ní gá an dara ceist a fhreagairt.
Brkan
Arna léamh amach i gcúirt oscailte i Lucsamburg, an 4 Feabhra 2026
[Sínithe]
1      Bunteanga: an Fraincis.
i      Is ainmneacha bréige iad ainmneacha na gcásanna seo. Ní fhreagraíonn siad d’fhíorainmneacha aon pháirtí sna himeachtaí.
2      I gcomhréir le hAirteagal 47,
aisghairtear Treoir 92/12/CEE le Treoir 2008/118 le héifeacht ón 1 Aibreán 2010.
3      I gcomhréir le hAirteagal 56,
aisghairtear Treoir 2008/118 le Treoir 2020/262
le héifeacht ón 13 Feabhra 2023.
4      Go háirithe, tá dhá mhiondifríocht idir Airteagal 32 de Threoir 2008/118 agus Treoir 2020/262. Cuirtear an nath ‘as an duine aonarach sin’ in ionad an natha ‘as féin’ a bhí i dTreoir 2008 i dTreoir 2020. Ina theannta sin, tá aisiompú ar ord na bhfocal in Airteagal 32
(3).
5      Sa Tuairim seo, i gcás ina n‑úsáidtear an nath ‘táirge tobac’, tuigfear go dtagraíonn sé do ‘tháirgí tobac monaraithe’ mar a shainmhínítear in Airteagal 2 de Threoir 2011/64/AE ón gComhairle an 21 Meitheamh 2011 maidir le struchtúr agus rátaí na dleachta máil a chuirtear i bhfeidhm ar thobac monaraithe (IO 2011 L 176, lch. 24).
6      Is codanna de ‘thobac téite’ iad na táirgí atá i gceist i gCás T‑686/24. I gCás f6 Cigarettenfabrik, chinn an Chúirt, faoi réir na bhfíoruithe atá le déanamh ag an gcúirt náisiúnta, gur tháinig táirgí tobac den sórt sin faoi raon feidhme Threoir 2008/118 mar ‘tobac lena chaitheamh’ de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2011/64 (breithiúnas an 14 Márta 2024,
f6 Cigarettenfabrik (C‑336/22, EU:C:2024:226, míreanna 29 go 34)).
7      Chinn an Chúirt nach ndéanann Airteagail 32 go 34 de Threoir 2008/118 leasuithe substaintiúla ar Airteagail 7 go 9 de Threoir 92/12/CEE ón gComhairle an 25 Feabhra 1992 maidir leis na socruithe ginearálta do tháirgí atá faoi réir dleacht mháil, coinneáil, gluaiseacht agus faireacháin earraí máil (IO 1992 L 76, lch. 1), ach ábhar na n‑airteagal sin a atáirgeadh trína soiléiriú (féach, chuige sin, breithiúnas an 18 Iúil 2013,
Metro Cash & Carry Danmark (C‑315/12, EU:C:2013:503, mír 42)), agus go bhfuil an cásdlí a bhaineann le Treoir 92/12 infheidhme freisin maidir le Treoir 2008/118 (breithiúnas an 9 Meitheamh 2022,
IMPERIAL TOBACCO BULGARIA (C‑55/21, EU:C:2022:459, mír 37)).
8      Breithiúnais an 2 Aibreán 1998,
EMU Tabac agus páirtithe eile (C‑296/95, EU:C:1998:152, mír 26) agus an 23 Samhain 2006,
Joustra (C‑5/05, EU:C:2006:733, mír 33).
9      Maidir leis an ngaol idir an córas fála ag duine príobháideach agus an córas coinneála nó soláthair chun críoch tráchtála, féach mír 32
den Tuairim seo.
10      Breithiúnas an 23 Samhain 2006,
Joustra (C‑5/05, EU:C:2006:733, mír 35).
11      Bhí cainníocht iomlán an fhíona a fuair an duine príobháideach i gCás
Joustra i bhfad níos mó ná na treoirleibhéil a leagtar síos sa dara fomhír d’Airteagal 9(2) de Threoir 92/12.
12      Féach breithiúnas an 2 Aibreán 1998,
EMU Tabac agus páirtithe eile (C‑296/95, EU:C:1998:152, mír 30).
13      Féach, sa chiall sin, breithiúnas an 7 Lúnasa 2018,
Bichat agus páirtithe eile (C‑61/17,
C‑62/17, agus C‑72/17, EU:C:2018:653, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear).
14      Breithiúnais an 10 Nollaig 2018,
Wightman agus páirtithe eile (C‑621/18, EU:C:2018:999, mír 47), agus an 11 Samhain 2025,
an Danmhairg v an Pharlaimint agus an Chomhairle (Pá íosta leordhóthanach) (C‑19/23, EU:C:2025:865, mír 106).
15      Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Jacobs i gCás Joustra (C‑5/05, EU:C:2005:737, mír 62).
16      Breithiúnas an 18 Iúil 2013,
Metro Cash & Carry Danmark (C‑315/12, EU:C:2013:503, mír 45).
17      Tá sé beartaithe leis na leibhéil tháscacha a leagtar amach in Airteagal 32(3) de Threoracha 2008/118 agus 2020/262 an critéar maidir le cainníocht na n‑earraí máil dá bhforáiltear in Airteagal 32(2)(e) a chur chun feidhme. Is leibhéil iad sin óna bhféadfaidh na Ballstáit, ar bhealach infhrisnéise, a thoimhdiú nach bhfuil na hearraí a fhaigheann duine príobháideach beartaithe dá ‘féinúsáid’.
18      Togra le haghaidh Treoir ón gComhairle maidir leis na comhshocruithe ginearálta maidir le dleacht mháil agus maidir le táirgí den sórt sin a shealbhú agus a bhogadh [COM(90)
431 final (IO 1990 C 322, lch. 1)].
19      Féach, chuige sin, Tuarascáil ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle agus chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le cur i bhfeidhm Airteagail 7 go 10 de Threoir 92/12/CEE, an 2 Aibreán 2004,
[COM(2004)
227
final], a raibh togra i gceangal léi chun Treoir 92/12 a leasú (‘Tuarascáil ón gCoimisiún 2004’), go háirithe mír 3.4.2.
20      Maidir le gluaiseacht earraí máil tar éis iad a scaoileadh lena dtomhailt, tagraíonn an togra le haghaidh treorach maidir leis na socruithe ginearálta do dhleacht mháil an 26 Feabhra 2008,
[COM(2008)
78
final/2] (‘togra 2008 ón gCoimisiún’), go háirithe lch. 11, do thuarascáil 2004 ón gCoimisiún dá dtagraítear i bhfonóta
19 den Tuairim seo.
21      Maidir leis an nós imeachta as a d’eascair glacadh Threoir 2008/118, féach, go háirithe,
tuarascáil ón gCoimisiún 2004, go háirithe mír 3.4.1.3. Maidir leis an nós imeachta as a d’eascair glacadh Threoir 2020/262, féach, go háirithe, Ardrúnaíocht na Comhairle, Doiciméad
FISC
161, ECOFIN
279, IA
92, an 8 Márta 2019, míreanna 6 go 8.
22      Togra ón gCoimisiún 2008, go háirithe lch. 33.
23      Tuarascáil ón gCoimisiún 2004, go háirithe mír 3.4.2 faoin gceannteideal ‘Gluaiseachtaí neamhthráchtála dá dtagraítear i mír 3.4.1.2’.
24      Togra le haghaidh Treoir ón gComhairle lena leagtar síos córas ginearálta maidir le dleacht mháil an 25 Bealtaine 2018,
[COM(2018)
346 final], go háirithe lgh.
50 agus 51.
25      Leagtar amach staid an Choimisiúin i ráiteas atá ionghafa le miontuairiscí chruinniú na Comhairle an 10 Nollaig 2019. I ndáil leis sin, is féidir a mheabhrú, de réir an chásdlí, nach féidir glacadh le ráitis a rinneadh ag céim ullmhúcháin na hoibre as a dtiocfaidh glacadh treorach chun í a léiriú i gcás nach léirítear a n‑ábhar i dtéacs na forála atá i gceist agus, dá bhrí sin, nach bhfuil aon éifeacht dhlíthiúil leo. Féach, chuige sin, breithiúnas an 17 Nollaig 2020,
WEG Tevesstraße (C‑449/19, EU:C:2020:1038, mír 44).
26      Féach, chuige sin agus
de réir analaí, breithiúnas an 13 Eanáir 2022,
MONO (C‑326/20, EU:C:2022:7, mír 28).
27      Féach, chuige sin, breithiúnais an 29 Meitheamh 2017,
an Coimisiún v an Phortaingéil (C‑126/15, EU:C:2017:504, mír 59), an 10 Meitheamh 2021,
Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs (Gníomhaire neamhchiontach) (C‑279/19, EU:C:2021:473, mír 31) agus an 9 Meitheamh 2022,
IMPERIAL TOBACCO BULGARIA (C‑55/21, EU:C:2022:459, mír 55).
28      Airteagal 1(1)(c) de Threoir 2008/118 a déanann tagairt de Threoir 95/59/AE ón gComhairle an 27 Samhain 1995 maidir le cánacha seachas cánacha láimhdeachais a dhéanann difear do thomhaltas tobac monaraithe (IO 1995 L 291, lch. 41), Treoir 92/79/CEE ón gComhairle an 19 Deireadh Fómhair 1992, maidir le cánacha ar thoitíní a chomhfhogasú (IO 1992 L 316, lch. 8), agus Treoir 92/80/CEE ón gComhairle an 19 Deireadh Fómhair 1992, maidir le cánacha ar thobac monaraithe seachas toitíní a chomhfhogasú (IO 1992 L 316, lch. 10), a rinneadh é a aisghairm
de réir Airteagal 21(1) de Theoir 2011/64. Sonraítear sa dara mír d’Airteagal 21 de Threoir 2011/64 go bhfuil tagairtí do na treoracha aisghairthe le forléiriú mar thagairtí do Threoir 2011/64.
29      Breithiúnas an 13 Nollaig 2007,
BATIG (C‑374/06, EU:C:2007:788, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear).
30      Féach mír 48 den tuairim seo.
31      Mar shampla, ar an gcéad lá, bhí sé in ann brath ar úsáid phearsanta amháin chun údar a thabhairt le iompair 800 toitín. An lá dar gcionn, d’fhéadfadh sé brath ar riachtanais a chéile chun 800 toitín breise a aistriú, agus cúpla lá tar éis bhreise is 800 toitín don chéad páiste cleithiúnach agus, cúpla lá ina dhiaidh sin, cainníocht nua 800 toitín do riachtanais a dhara páiste cleithiúnach.
32      an Coimisiún Eorpach, Ard-Stiúrthóireacht an Chánachais agus an Aontais Custaim,
Staidéar ar an measúnú
tionchair ar leasú na rialacha cánach tobac, atá uasdátaithe le bhforbairtí margaidh agus rialála a bhí ann, tuarascáil chríochnaitheach,
Iml. 1,
Meitheamh 2025,
go háirithe lgh.
20 agus 21.
33      an Coimisiún Eorpach, Ard-Stiúrthóireacht an Chánachais agus an Aontais Custaim,
Staidéar ar an measúnú
tionchair ar leasú na rialacha cánach tobac, atá uasdátaithe le bhforbairtí margaidh agus rialála a bhí ann, tuarascáil chríochnaitheach,
Iml. 2,
Meitheamh 2025,
go háirithe lgh.
44 go 49. Tá sé tábhachtach a chur i dtábhacht go ndeimhnítear leis na meastacháin in Imleabhar
2 den staidéar seo treocht a tugadh faoi deara cheana féin i staidéir eile a luaitear san imleabhar céanna ar leathanaigh
22-26.
34      Féach, chuige sin, breithiúnas an 24 Feabhra 2022,
Agenzia delle dogane e dei monopoli et Ministero dell'Economia e delle Finanze (C‑452/20, EU:C:2022:111, mír 50 agus an cásdlí dá dtagraítear).
35      Féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Bealtaine 2016,
Philip Morris Brands agus páirtithe eile (C‑547/14, EU:C:2016:325, mír 52).
36      Féach, chuige sin, breithiúnais an 5 Deireadh Fómhair 2006,
Valeško (C‑140/05, EU:C:2006:647, mír 58), agus an 29 Meitheamh 2017,
an Coimisiún v an Phortaingéil (C‑126/15, EU:C:2017:504, mír 67).
37      Féach breithiúnas an 12 Bealtaine 2021,
Hauptzollamt B (Caibheár bradán fearna) (C‑87/20, EU:C:2021:382, mír 37).
38      Rialachán (CE) Uimh. 38/97 ón gComhairle an 9 Nollaig 1996
maidir le speicis fána agus flóra fiáine a chosaint trí thrádáil iontu a rialáil (IO 1997 L 61, lch. 1).
39      Treoir 92/83/CEE ón gComhairle an 19
Deireadh Fómhair 1992 maidir le struchtúir dleachtanna máil ar alcól agus deochanna alcólacha a chomhchuibhiú (IO
1992 L
316, lch.
21) agus ag Treoir 92/84/CEE ón gComhairle an 19
Deireadh Fómhair 1992 maidir leis na rátaí dleachta máil ar alcól agus deochanna alcólacha a neasú (IO
1992 L
316, lch.
29) ní dhealraíonn sé go bhfuil cuspóir maidir le sláinte an duine a chosaint. Tá léiriú ar reachtaíocht maidir le deochanna alcólacha nach bhfuil chomh dian sin le fáil, go háirithe, i dTreoir 2010/13/AE ón Pharlaimint agus ón gComhairle an 10
Márta 2010, maidir le comhordú forálacha áirithe arna leagan síos le dlí, rialachán nó gníomh riaracháin i mBallstáit i dtaobh seirbhísí meán closamhairc a sholáthar (an Treoir maidir le ‘Seirbhísí Meán Closamhairc’) (IO
2010 L
95, lch.
1).
Cé go dtoirmeasctar le hAirteagal
9(1)(d) den Treoir sin gach cineál cumarsáide tráchtála closamhairc le haghaidh toitíní agus táirgí eile tobac, foráiltear le hAirteagal
9(1)(e) nár cheart teachtaireachtaí den sórt sin a bhaineann le deochanna alcólacha a dhíriú go sainráite ar mhionaoisigh agus nár cheart dóibh tomhaltas neamh-mheasartha na ndeochanna sin a spreagadh.