62016TJ0585
SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (It-Tieni Awla)
15 ta’ Settembru 2017 (
*1
)
“Servizz pubbliku – Uffiċjali – Libertà ta’ espressjoni – Dmir ta’ lealtà – Preġudizzju serju għall-interessi leġittimi tal-Unjoni – Rifjut ta’ awtorizzazzjoni ta’ pubblikazzjoni ta’ artiklu – Stedina sabiex it-test jiġi emendat – Artikolu 17a tar-Regolamenti tal-Persunal – Suġġett tar-rikors – Deċiżjoni li tiċħad l-ilment amministrattiv”
Fil-Kawża T‑585/16,
Carina Skareby, uffiċjal tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), residenti f’Louvain (il-Belġju), irrappreżentata minn S. Rodrigues u C. Bernard-Glanz, avukati,
rikorrenti,
vs
Is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), irrappreżentat minn S. Marquardt, bħala aġent, assistit minn M. Troncoso Ferrer, F.‑M. Hislaire u S. Moya Izquierdo, avukati,
konvenut,
li għandha bħala suġġett talba bbażata fuq l-Artikolu 270 TFUE u intiża għall-annullament, minn naħa, tad-deċiżjoni tal-5 ta’ Ġunju 2015 tas-SEAE li tirrifjuta l-pubblikazzjoni ta’ artiklu u li titlob l-emenda ta’ żewġ paragrafi tat-test propost u, min-naħa l-oħra, “sa fejn huwa neċessarju”, tad-deċiżjoni tat-18 ta’ Diċembru 2015 tas-SEAE li tiċħad l-ilment imressaq kontra d-deċiżjoni inizjali,
IL-QORTI ĠENERALI (It-Tieni Awla),
komposta minn M. Prek, President, F. Schalin u J. Costeira (Relatur), Imħallfin,
Reġistratur: P. Cullen, Amministratur,
wara li rat il-fażi bil-miktub tal-proċedura u wara s-seduta tat-3 ta’ Mejju 2017,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Il-fatti li wasslu għall-kawża
1
Ir-rikorrenti, Carina Skareby, hija uffiċjal tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE).
2
B’messaġġ elettroniku tad-19 ta’ Mejju 2015, ir-rikorrenti, permezz tal-avukati tagħha, informat lis-SEAE, skont l-Artikolu 17a tar-Regolamenti tal-Persunal tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem ir-“Regolamenti tal-Persunal”), bl-intenzjoni tagħha li tippubblika, fir-rivista Politico, artiklu intitolat “Ittra miftuħa liċ-ċittadin Herman”, li jikkonsisti f’ittra miftuħa lill-ex President tal-Kunsill Ewropew, Herman Van Rompuy, u intiża sabiex tiġbed l-attenzjoni fuq il-problema tal-fastidju fi ħdan l-istituzzjonijiet Ewropej (iktar ’il quddiem it-“test kontenzjuż”).
3
Permezz ta’ nota tal-5 ta’ Ġunju 2015, il-membru tal-persunal li kien qed jaġixxi bħala l-kap tad-diviżjoni għad-Diviżjoni “Drittijiet u Obbligi” tad-Direttorat “Riżorsi Umani” tad-Direttorat Ġenerali “Amministrazzjoni u Finanzi” tas-SEAE irrisponda filwaqt li indika li żewġ paragrafi mill-artiklu sottomess għal awtorizzazzjoni kienu jmorru kontra l-“obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva” li r-rikorrenti kienet suġġetta għalih bħala uffiċjal tal-Unjoni Ewropea fil-konfront tal-istituzzjoni, minħabba li r-rikorrenti kienet qiegħda tattribwixxi direttament u mingħajr ebda prova, lill-mexxejja tas-SEAE, imġiba speċifika li kienet tikser ir-Regolamenti tal-Persunal. Sussegwentement, huwa talab lir-rikorrenti sabiex tipproduċi test revedut li jieħu inkunsiderazzjoni dawn l-oġġezzjonijiet u li, fin-nuqqas ta’ dan, il-pubblikazzjoni ma tkunx tista tiġi awtorizzata (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni”).
4
Il-paragrafi tat-test kontenzjuż ikkonċernati, jiġifieri l-ħames u t-tmintax-il paragrafi (iktar ’il quddiem, meħuda flimkien, il-“paragrafi kontenzjużi”), kienu fformulati bil-kliem li ġej:
“Il-modus operandi tal-ġerarkija tal-istituzzjonijiet Ewropej jidher li huwa, kif kont xiehda tiegħu jien stess, li kwalunkwe individwu li għandu opinjoni fuq il-mod kif jitmexxew l-istituzzjonijiet jiġi konvint li huwa jew hija aħjar ibiddlu xogħolhom, jieħdu l-irtirar antiċipat jew jaċċettaw l-invalidità. Ngħaddu għal ħaġa oħra. Ninsew. Hekk huwa kif is-superjuri jistgħu jkomplu jagħtu fastidju lil uħud mis-subordinati u jiffavorixxu lil uħud oħra: forsi din ma hijiex strateġija ppjanata – iżda din hija, madankollu, sistematika.
[…]
Is-SEAE għandu jagħti l-eżempju fl-applikazzjoni interna tad-drittijiet, tat-trasparenza fl-organizzazzjoni u tal-istat tad-dritt – jew ma nkunux kredibbli fuq ix-xena internazzjonali”
5
Permezz ta’ messaġġ elettroniku tal-1 ta’ Lulju 2015, ir-rikorrenti talbet, permezz tal-avukati tagħha, spjegazzjonijiet dwar id-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni, b’mod partikolari, sabiex issir taf kif il-paragrafi kontenzjużi, lil hinn mill-allegat ksur tal-obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva, setgħu “serjament [j]ippreġudika[w] l-interessi leġittimi tal-Unjoni” fis-sens tal-Artikolu 17a tar-Regolamenti tal-Persunal.
6
Permezz ta’ messaġġ elettroniku tal-24 ta’ Lulju 2015, l-avukat prinċipali tad-Diviżjoni “Drittijiet u Obbligi” irrisponda kif ġej:
“Fid-[deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni], aħna ma indikajniex li l-kwistjoni setgħet ‘serjament tippreġudika l-interessi leġittimi tal-Unjoni'
Madankollu, huwa importanti li jingħad mill-ġdid li s-SEAE ma jawtorizzax il-pubblikazzjoni tat-test kontenzjuż kif inhu, peress li aħna nqisuh bħala ksur tal-obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva.
Il-pubblikazzjoni hija suġġetta għal awtorizzazzjoni skont l-Artikolu 17(1) tar-Regolamenti tal-Persunal […]
Aħna nirrakkomandaw bis-sħiħ lill-klijenta tagħkom sabiex ma tipproċedix bil-pubblikazzjoni mingħajr l-awtorizzazzjoni tagħna.”
7
Permezz ta’ messaġġ elettroniku tal-4 ta’ Settembru 2015, ir-rikorrenti, permezz tal-avukati tagħha, ippreżentat ilment kontra d-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni, skont l-Artikolu 90(2) tar-Regolamenti tal-Persunal. F’dan l-ilment hija essenzjalment issostni, fl-ewwel lok, li s-SEAE kien kiser l-Artikolu 17a tar-Regolamenti tal-Persunal, peress li ma kienx ipprova li l-pubblikazzjoni tat-test kontenzjuż setgħet “serjament tippreġudika l-interessi leġittimi tal-Unjoni”, u, fit-tieni lok, li huwa kien, konsegwentement, kiser id-dritt għal-libertà ta’ espressjoni, iggarantit lir-rikorrenti mill-Artikolu 10 tal-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 (iktar ’il quddiem il-“KEDB”) u mill-Artikolu 11 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.
8
Permezz ta’ deċiżjoni tat-18 ta’ Diċembru 2015, l-Awtorità tal-Ħatra (iktar ’il quddiem l-“Awtorità tal-Ħatra”) tas-SEAE ċaħdet l-ilment ippreżentat mir-rikorrenti (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni li tiċħad l-ilment”).
9
Id-deċiżjoni li tiċħad l-ilment essenzjalment tindika li l-Artikolu 17a tar-Regolamenti tal-Persunal jesprimi l-idea tan-neċessità permanenti ta’ bilanċ ġust bejn il-garanzija tal-eżerċizzju tal-libertà ta’ espressjoni tal-uffiċjali tal-Unjoni u l-protezzjoni ta’ objettiv leġittimu ta’ interess ġenerali, b’mod partikolari l-protezzjoni tal-interessi leġittimi tal-Unjoni. F’dan ir-rigward, id-deċiżjoni li tiċħad l-ilment tippreċiża, l-ewwel nett, t-test kontenzjuż jikkonċerna kwistjoni li tirrigwarda l-attività tal-Unjoni, imbagħad, li t-test kontenzjuż jista’ jikser l-“obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva” u fl-aħħar nett, li dan il-ksur jikkostitwixxi, fih innifsu, riskju reali ta’ preġudizzju serju għall-interessi tal-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 17a tar-Regolamenti tal-Persunal. Id-deċiżjoni li tiċħad l-ilment tenfasizza li l-pubblikazzjoni tat-test kontenzjuż serjament tippreġudika l-interessi leġittimi tal-Unjoni, sa fejn, minn naħa, it-test kontenzjuż ma joffri ebda prova sabiex isostni l-allegazzjonijiet rigward il-fastidju tal-uffiċjali u, min-naħa l-oħra, il-paragrafi kontenzjużi ma jistgħux jiġu pperċepiti bħala opinjoni li ma taqbilx ma’ dik tas-SEAE, iżda jissuġġerixxu li hemm problema ġenerali ta’ fastidju li ma hijiex riżolta fl-istituzzjonijiet tal-Unjoni, u dan, mill-perspettiva tal-qarrej medju jista’ jiġi pperċepit bħala l-fatt li l-istituzzjonijiet ma implementawx politika xierqa għall-ġlieda kontra l-fastidju. Barra minn hekk, id-deċiżjoni li tiċħad l-ilment tenfasizza wkoll li setgħu jsiru kummenti oħra fuq id-diversi partijiet tat-test kontenzjuż, iżda li s-SEAE kkummenta biss fuq żewġ paragrafi u dan juri li d-deċiżjoni li tiċħad l-ilment hija proporzjonata u limitata għal dak li huwa strettament neċessarju.
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
10
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku fil-15 ta’ Marzu 2016, ir-rikorrenti ppreżentat dan ir-rikors. Dan tal-aħħar ġie rreġistrat taħt in-numru F‑15/16.
11
Ir-risposta tas-SEAE ġiet ippreżentata fir-Reġistru tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku fl-10 ta’ Ġunju 2016.
12
B’applikazzjoni tal-Artikolu 3 tar-Regolament (UE, Euratom) 2016/1192 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-6 ta’ Lulju 2016, dwar it-trasferiment lill-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tal-ġuriżdizzjoni fl-ewwel istanza f’tilwimiet bejn l-Unjoni Ewropea u l-membri tal-persunal tagħha (ĠU 2016, L 200, p. 137), il-kawża preżenti ġiet ittrasferita lill-Qorti Ġenerali fl-istat li din kienet tinsab fil-31 ta’ Awwissu 2016. Hija ġiet irreġistrata taħt in-numru T‑585/16 u ġiet allokata lit-Tieni Awla.
13
Peress li l-fażi bil-miktub tal-proċedura ntemmet qabel it-trasferiment tal-kawża preżenti lill-Qorti Ġenerali, din il-qorti staqsiet lill-partijiet, permezz ta’ ittri tar-Reġistratur tad-9 ta’ Novembru 2016, jekk għandhiex tinżamm seduta.
14
Is-sottomissjonijiet orali tal-partijiet instemgħu fis-seduta tat-3 ta’ Mejju 2017.
15
Ir-rikorrenti titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tiddikjara r-rikors ammissibbli;
–
tannulla d-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni u, “sa fejn huwa neċessarju”, id-deċiżjoni li tiċħad l-ilment;
–
tikkundanna lis-SEAE għall-ispejjeż.
16
Is-SEAE jitlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tiddikjara r-rikors inammissibbli;
–
tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
Id-dritt
Osservazzjonijiet preliminari fuq is-suġġett tar-rikors
17
Għandu jiġi enfasizzat li r-rikorrenti ppreżentat ir-rikors preżenti kontra d-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni u, “sa fejn huwa neċessarju”, kontra d-deċiżjoni li tiċħad l-ilment.
18
F’dan ir-rigward għandu jitfakkar li l-ilment amministrattiv u ċ-ċaħda tiegħu, espliċita jew impliċita, jagħmlu parti integrali minn proċedura kumplessa u jikkostitwixxu biss kundizzjoni preliminari sabiex tkun tista’ tiġi adita l-qorti. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-rikors, anki jekk ikun formalment ippreżentat kontra ċ-ċaħda tal-ilment, għandu l-effett li jressaq quddiem il-qorti l-att li jikkawża preġudizzju u li kontrih ikun ġie ppreżentat l-ilment, ħlief fil-każ li ċ-ċaħda tal-ilment ikollha portata differenti minn dik tal-att li kontrih kien ġie ppreżentat dan l-ilment. Deċiżjoni espliċita ta’ ċaħda ta’ lment, tista’, fid-dawl tal-kontenut tagħha, ma jkollhiex natura konfermatorja tal-att kkontestat mir-rikorrent. Dan ikun il-każ meta d-deċiżjoni li tiċħad l-ilment ikun fiha eżami mill-ġdid tas-sitwazzjoni tar-rikorrent fir-rigward tal-punti ta’ liġi u ta’ fatt ġodda, jew meta timmodifika jew tissupplimenta d-deċiżjoni inizjali. F’din l-ipoteżi, iċ-ċaħda tal-ilment tikkostitwixxi att suġġett għall-istħarriġ tal-qorti, li teħodha inkunsiderazzjoni fl-evalwazzjoni tal-legalità tal-att ikkontestat, jew tqisha att li jikkawża preġudizzju li jissostitwixxi lil dan tal-aħħar (ara s-sentenza tal-21 ta’ Mejju 2014, Mocová vs Il-Kummissjoni, T‑347/12 P, EU:T:2014:268, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).
19
Barra minn hekk, dan l-argument huwa sostnut ukoll mill-fatt li motivazzjoni supplimentari, fil-fażi tad-deċiżjoni li tiċħad l-ilment, hija konformi mal-għan tal-Artikolu 90(2) tar-Regolamenti tal-Persunal, li jgħid li d-deċiżjoni fuq l-ilment għandha tkun hija stess motivata. Fil-fatt, din id-dispożizzjoni timplika neċessarjament li l-awtorità li għandha tiddeċiedi fuq l-ilment ma tkunx marbuta biss bil-motivazzjoni, li tista’ tkun insuffiċjenti jew anki ineżistenti fil-każ ta’ deċiżjoni impliċita ta’ ċaħda, tad-deċiżjoni li tkun is-suġġet tal-ilment (ara s-sentenzi tal-21 ta’ Mejju 2014, Mocová vs Il-Kummissjoni, T‑347/12 P, EU:T:2014:268, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata, u tas-17 ta’ Jannar 2017, LP vs Europol, T‑719/15 P, mhux ippubblikata, EU:T:2017:7, punt 19 u l-ġurisprudenza ċċitata).
20
F’dan il-każ, hekk kif jirriżulta mill-punti 3, 8 u 9 iktar ’il fuq, id-deċiżjoni li tiċħad l-ilment la tbiddel is-sens u lanqas il-portata tad-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni. Fil-fatt, id-deċiżjoni li tiċħad l-ilment, minn naħa, tkompli tirrifjuta l-pubblikazzjoni tat-test kontenzjuż u, min-naħa l-oħra, tirrestrinġi r-rekwiżit ta’ emenda preliminari tat-test kontenzjuż għal żewġ paragrafi li ġew identifikati fid-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni.
21
Madankollu, il-motivazzjoni li tinsab fid-deċiżjoni li tiċħad l-ilment hija parzjalment differenti minn dik li tinsab fid-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni. Fil-fatt, fid-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni, il-pubblikazzjoni tat-test kontenzjuż ġiet irrifjutata fuq il-bażi tal-ksur tal-“obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva” minħabba li r-rikorrenti attribwixxiet direttament, u mingħajr ebda prova, lill-mexxejja tas-SEAE mġiba speċifika li tikser ir-Regolamenti tal-Persunal. Issa, id-deċiżjoni li tiċħad l-ilment hija essenzjalment ibbażata fuq l-eżistenza ta’ riskju reali ta’ preġudizzju serju għall-interessi tal-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 17a tar-Regolamenti tal-Persunal. B’mod iktar preċiż, hija qieset, l-ewwel nett, li l-ksur tal-“obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva” kien jikkostitwixxi, fih innifsu, riskju reali ta’ preġudizzju serju għal dawn l-interessi, it-tieni nett, li t-test kontenzjuż ma kien joffri ebda prova li ssostni l-allegazzjonijiet li jinsabu fih u, it-tielet nett, li l-paragrafi kontenzjużi kienu jinnegaw l-eżistenza ta’ politika intiża għall-ġlieda kontra l-fastidju fl-istituzzjonijiet tal-Unjoni.
22
Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li d-deċiżjoni li tiċħad l-ilment tinkludi motivazzjoni supplimentari, li tippreċiża u tiżviluppa l-motivazzjoni li tinsab fl-att li kontrih ġie ppreżentat dan l-ilment, li f’dan il-każ hija d-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni.
23
Peress li din il-motivazzjoni tippreċiża u tissupplimenta l-motivazzjoni li tinsab fid-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni, u b’teħid inkunsiderazzjoni tan-natura evoluttiva tal-proċedura kontenzjuża, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni l-motivazzjoni tad-deċiżjoni li tiċħad l-ilment għall-eżami tal-legalità tad-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni.
Fuq il-mertu
24
Insostenn tat-talba tagħha għal annullament, ir-rikorrenti tqajjem żewġ motivi. L-ewwel motiv huwa bbażat fuq il-ksur tad-dritt għal-libertà ta’ espressjoni. It-tieni motiv huwa bbażat fuq żball ta’ evalwazzjoni għal dak li jikkonċerna l-ksur tal-“obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva”.
25
Il-Qorti Ġenerali tqis xieraq li l-ewwel tibda billi teżamina t-tieni motiv.
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq żball ta’ evalwazzjoni għal dak li jikkonċerna d-dmir ta’ lealtà
26
Fil-kuntest tat-tieni motiv, ir-rikorrenti tqajjem l-ewwel ilment li jipprovdi li l-Awtorità tal-Ħatra qieset b’mod żbaljat li l-ewwel, ir-raba’ sa s-seba’, it-tlettax u d-dsatax-il paragrafi tat-test kontenzjuż kienu jinnegaw l-eżistenza ta’ politika tas-SEAE u tal-Unjoni intiża għall-ġlieda kontra l-fastidju. Fil-fatt, ir-rikorrenti ssostni li, f’dawn il-paragrafi, hija esprimiet biss l-idea li, minn naħa, l-fastidju kien fenomenu ferm mifrux u, min-naħa l-oħra, li din is-sitwazzjoni setgħet tostakola l-awtorità tas-SEAE u, sussegwentement, tal-Unjoni fuq ix-xena mondjali. Madankollu, fit-test kontenzjuż, ir-rikorrenti la ssostni li l-fastidju “iqiegħed f’periklu l-funzjonament tajjeb tas-servizz” u lanqas li “ma hemm ebda rimedju disponibbli”. Fi kwalunkwe każ, it-test kontenzjuż ma jistax jikkostitwixxi “imġiba li hija ta’ dettriment għad-dinjità u għar-rispett dovut lill-istitizzjoni” fis-sens tal-ġurisprudenza applikabbli.
27
Fil-kuntest tat-tieni lment, ir-rikorrenti tenfasizza li l-Awtorità tal-Ħatra wettqet żball “manifest” ta’ evalwazzjoni meta qieset li, fit-tieni u fis-sitt paragrafi tat-test kontenzjuż, hija kienet tqis lill-persuna li timpjegaha bħala għadu u kellha nuqqas ta’ fiduċja li kienet ilha teżisti żmien twil fil-konfront tiegħu. Fil-fatt, ir-rikorrenti ssostni li, għalkemm il-paragrafi inkwistjoni jirreferu għal “gwerra”, din kienet tirrigwarda “gwerra fi ħdan l-istituzzjonijiet” u mhux gwerra kontrihom.
28
Permezz tat-tielet ilment, ir-rikorrenti ssostni li l-Awtorità tal-Ħatra qieset, b’mod żbaljat, li mit-tielet u mill-ħmistax-il paragrafi tat-test kontenzjuż kien jirriżulta li “l-fastidju, li huwa ferm mifrux, wassal lil ħafna uffiċjali sabiex jieħdu leave tal-mard fit-tul jew l-invalidità”. F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti ssostni li hija qatt ma tat ċifri dwar il-persuni li kienu spiċċaw fuq leave tal-mard fit-tul jew bl-invalidità u li, konsegwentement, ma jistax jiġi dedott mit-test kontenzjuż li dawn il-persuni huma ħafna. Barra minn hekk, anki jekk hija esprimiet l-opinjoni li l-fastidju kien fenomenu ferm mifrux u li ħafna kollegi kienu spiċċaw bil-leave tal-mard fit-tul jew bl-invalidità, l-Awtorità tal-Ħatra wettqet żball meta qieset li din l-opinjoni kienet tirrifletti mġiba li hija ta’ detriment għad-dinjità u għar-rispett dovut lill-istituzzjoni.
29
Fil-kuntest tar-raba’ lment, ir-rikorrenti ssostni li l-Awtorità tal-Ħatra wettqet żball ta’ interpretazzjoni meta qieset li t-tmintax-il paragrafu tat-test kontenzjuż kien jiddikjara li s-SEAE u l-Unjon “ma kinux jagħtu l-eżempju” bil-politika tagħhom ta’ kif jiġu ttrattati l-każijiet ta’ fastidju fi ħdan id-dipartimenti tagħhom. Skont ir-rikorrenti, il-paragrafu inkwistjoni kien jiddikjara biss li s-SEAE kellu jkun ta’ eżempju u mhux li huwa ma kienx iżda kien jissuġġerixxi sempliċement li huwa seta’ jagħmel dan iktar.
30
Permezz tal-ħames ilment, ir-rikorrenti ssostni li l-paragrafi kontenzjużi ma kienu jinkludu ebda insult u lanqas ma kienu jesprimu nuqqas ta’ rispett, aggressività jew forma oħra ta’ malizzja u li kienu biss manifestazzjoni tal-libertà ta’ espressjoni tagħha, li tinkludi d-dritt li tesprimi opinjonijiet li ma jaqblux jew li huma minoritarji fil-konfront ta’ dawk tal-istituzzjoni li kienet timpjegaha, anki jekk dawn l-opinjonijiet setgħu joffendu, jixxukkjaw jew jinkwetaw.
31
Fil-kuntest tas-sitt ilment, ir-rikorrenti ssostni li l-Awtorità tal-Ħatra wettqet żball “manifest” ta’ evalwazzjoni meta qieset li l-paragrafi msemmija iktar ’il fuq kienu jmorru kontra l-“obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva” li hija kienet suġġetta għalih bħala uffiċjal fil-konfront tal-istituzzjoni.
32
Is-SEAE jikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti.
33
Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li mill-punti 3, 4, 8 u 9 iktar ’il fuq jirriżulta li, minn naħa, id-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni sempliċement indikat li żewġ paragrafi tat-test kontenzjuż, jiġifieri l-ħames u t-tmintax-il paragafi, kienu jmorru kontra l-“obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva” li r-rikorrenti kienet suġġetta għalih bħala uffiċjal tal-Unjoni u, min-naħa l-oħra, li d-deċiżjoni li tiċħad l-ilment kienet żammet dik ir-restrizzjoni għal żewġ paragrafi.
34
Għaldaqstant, għalkemm huwa minnu li d-deċiżjoni li tiċħad l-ilment tinkludi kummenti dwar paragrafi oħrajn tat-test kontenzjuż, dawn il-kummenti jistgħu madankollu jitqiesu biss bħala obiter dicta.
35
Minn dan isegwi li l-ilmenti li jikkonċernaw il-paragrafi tat-test kontenzjuż li ma humiex il-ħames jew it-tmintax-il paragrafi huma ineffettivi, peress li ma għandhom ebda effett utli fuq il-legalità tad-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni.
36
Għaldaqstant, għandu jiġi deċiż, minn naħa, li l-ewwel ilment huwa parzjalment ineffettiv sa fejn huwa intiż għall-ewwel, ir-raba’, is-sitt, is-seba’, it-tlettax u d-dsatax-il paragrafi tat-test kontenzjuż u, min-naħa l-oħra, li t-tieni u t-tielet ilmenti huma ineffettivi kollha kemm huma.
37
Għaldaqstant, hemm lok li jiġu eżaminati biss l-ewwel u r-raba’ sa s-sitt ilmenti inkwantu jirrigwardaw il-paragrafi kontenzjużi.
38
Permezz tal-ewwel u r-raba’ lmenti r-rikorrenti ssostni li l-Awtorità tal-Ħatra qieset b’mod żbaljat li l-paragrafi kontenzjużi, minn naħa, jinnegaw l-eżistenza ta’ politika tas-SEAE u tal-Unjoni intiża għall-ġlieda kontra l-fastidju u, min-naħa l-oħra, jiddikjaraw li s-SEAE u l-Unjoni “ma jagħtux l-eżempju” bil-politika tagħhom ta’ kif jiġi ttrattati l-każijiet ta’ fastidju fi ħdan id-dipartimenti tagħhom.
39
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar it-test tal-paragrafi kontenzjużi:
“Il-modus operandi tal-ġerarkija tal-istituzzjonijiet Ewropej jidher li huwa, kif kont xiehda tiegħu jien stess, li kwalunkwe individwu li għandu opinjoni fuq il-mod kif jitmexxew l-istituzzjonijiet jiġi konvint li huwa jew hija aħjar ibiddlu xogħlhom, jieħdu l-irtirar antiċipat jew jaċċettaw l-invalidità. Ngħaddu għal ħaġa oħra. Ninsew. Hekk huwa kif is-superjuri jistgħu jkomplu jagħtu fastidju lil uħud mis-subordinati u jiffavorixxu lil uħud oħra: forsi din ma hijiex strateġija ppjanata – iżda din hija, madankollu, sistematika.
[…]
Is-SEAE għandu jagħti l-eżempju fl-applikazzjoni interna tad-drittijiet, tat-trasparenza fl-organizzazzjoni u tal-istat tad-dritt – jew ma nkunux kredibbli fuq ix-xena internazzjonali”
40
Hemm ukoll lok li jitfakkar li dawn il-paragrafi kontenzjużi huma inklużi f’test li jitratta l-problema tal-fastidju fi ħdan istituzzjonijiet Ewropej. Il-ħames paragrafu tat-test kontenzjuż jiddeskrivi, b’mod iktar preċiż, “modus operandi tal-ġerarkija tal-istituzzjonijiet Ewropej” u jipprovdi wkoll li s-“superjuri jistgħu jkomplu jagħtu fastidju lil uħud mis-subordinati u jiffavorixxu lil uħud oħra” b’mod “sistematiku”. Għaldaqstant, f’dan il-kuntest, din id-dikjarazzjoni li tuża b’mod partikolari l-kelmiet “modus operandi” u “sistematika” tfisser li l-fastidju huwa fenomenu fuq skala ġenerali min-naħa tal-ġerarkija tal-istituzzjonijiet Ewropej.
41
Barra minn hekk, it-tmintax-il paragrafu tat-test kontenzjuż jiddikjara li s-SEAE “għandu jagħti l-eżempju fl-applikazzjoni interna tad-drittijiet, tat-trasparenza fl-organizzazzjoni u tal-istat tad-dritt”. Minn dan jirriżulta li s-SEAE ma huwiex “ta’ eżempju” fil-ġlieda kontra l-fastidju. Fi kliem ieħor, din l-istituzzjoni ma tagħtix “l-eżempju” bil-politika tagħha ta’ kif jiġu trattati l-każijiet ta’ fastidju fi ħdan id-dipartimenti tagħha.
42
Barra minn hekk, it-tmintax-il paragrafu tat-test kontenzjuż jirripproduċi l-idea, li tirriżulta diġà mill-ħames paragrafu tiegħu, li ma teżistix politika effettiva ta’ ġlieda kontra l-fastidju fi ħdan is-SEAE u, permezz ta’ estensjoni, fi ħdan l-istituzzjonijiet tal-Unjoni.
43
Dawn il-konklużjonijiet huma, barra minn hekk, ikkonfermati mir-rikorrenti nnifisha fir-rikors. Fil-fatt, hija tammetti, fil-punt 44 tar-rikors li, fit-test kontenzjuż, hija “esprimiet l-opinjoni li l-fastidju [kien] fenomenu ferm mifrux kif ukoll it-tħassib tagħha li din is-sitwazzjoni setgħet tostakola l-awtorità tas-SEAE u, konsegwentement, tal-Unjoni fuq ix-xena mondjali”.
44
Minn dan isegwi li l-Awtorità tal-Ħatra ma wettqitx żball ta’ evalwazzjoni fl-interpretazzjoni tagħha tal-paragrafi kontenzjużi.
45
Konsegwentement, l-ewwel u r-raba’ lmenti għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
46
Permezz tal-ħames ilment, ir-rikorrenti essenzjalment issostni li l-paragrafi kontenzjużi ma jinkludu ebda insult, u lanqas ma jesprimu nuqqas ta’ rispett, aggressività jew forma oħra ta’ malizzja u li huma biss manifestazzjoni tal-libertà ta’ espressjoni tagħha.
47
Madankollu, hekk kif jirriżulta mill-punti 3 u 9 iktar ’il fuq, id-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni ma tteħditx minħabba li t-test kontenzjuż jinkludi xi insulti jew jesprimi kwalunkwe nuqqas ta’ rispett, aggressività jew forma oħra ta’ malizzja. Fil-fatt, il-motivazzjoni tad-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni tirreferi għall-fatt li l-paragrafi kontenzjużi kienu jmorru kontra l-“obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva” li r-rikorrenti kienet suġġetta għalih bħala uffiċjal tal-Unjoni fil-konfront tal-istituzzjoni.
48
Għaldaqstant, peress li l-Awtorità tal-Ħatra ma qisitx li l-paragrafi kontenzjużi kienu jinkludu insulti u lanqas ma kienu jesprimu kwalunkwe nuqqas ta’ rispett, aggressività jew forma oħra ta’ malizzja, il-ħames ilment għandu jiġi miċħud bħala infondat.
49
Fl-aħħar nett, permezz tas-sitt ilment, ir-rikorrenti ssostni li l-Awtorità tal-Ħatra wettqet żball “manifest” ta’ evalwazzjoni meta qieset li l-paragrafi kontenzjużi kienu jmorru kontra l-“obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva” li kienet suġġetta għalih bħala uffiċjal tal-Unjoni, fil-konfront tal-istituzzjoni.
50
F’dan ir-rigward għandhom jitfakkru l-prinċipju li jirriżultaw mid-dispożizzjonijiet li jirregolaw ir-relazzjoni bejn l-Unjoni u l-uffiċjali u l-membri tal-persunal tagħha.
51
Għaldaqstant, l-ewwel nett, skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 11 tar-Regolamenti tal-Persunal, l-uffiċjal għandu jaqdi dmirijietu u jġib ruħu esklużivament bl-interessi tal-Unjoni quddiem għajnejh. L-istess dispożizzjoni tobbliga lill-uffiċjal jaqdi d-dmirijiet fdati lilu b’mod oġġettiv, imparzjali u fir-rispett tad-dmir tiegħu ta’ lealtà lejn l-Unjoni.
52
Imbagħad, skont l-Artikolu 12 tar-Regolamenti tal-Persunal, l-uffiċjal għandu joqgħod lura minn kull azzjoni li tista’ tirrifletti ħażin fuq il-pożizzjoni tiegħu.
53
Barra minn hekk, skont l-Artikolu 12b(1), l-uffiċjal huwa obbligat jitlob minn qabel l-awtorizzazzjoni tal-Awtorità tal-Ħatra sabiex jeżerċita attività esterna, kemm bil-ħlas kif ukoll bla ħlas.
54
Fl-aħħar nett u fuq kollox, skont l-Artikolu 17a(1) tar-Regolamenti tal-Persunal, l-uffiċjal għandu d-dritt għal-libertà ta’ espressjoni, b’rispett dovut għall-“prinċipji tal-lealtà u l-imparzjalità”. Dan l-artikolu jikkostitwixxi, l-istess bħall-Artikoli 11, 12 u 12b, waħda mill-espressjonijiet speċifiċi tal-obbligu ta’ lealtà li huwa impost fuq kull uffiċjal. Skont dan id-dmir, l-uffiċjal għandu b’mod partikolari jibqa lura minn imġiba li hija ta’ detriment għad-dinjità u għar-rispett dovut lill-istituzzjoni u lill-awtoritajiet tagħha (ara, għal dak li jirrigwarda d-dmir ta’ lealtà fil-kuntest tal-Artikolu 17a tar-Regolamenti tal-Persunal, is-sentenza tat-23 ta’ Ottubru 2013, Gomes Moreira vs ECDC_F‑80/11, EU:F:2013:159, punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata).
55
Barra minn hekk, għandu jiġi enfasizzat li mill-ġurisprudenza jirriżulta li uffiċjal ma jistax, permezz ta’ espressjoni orali jew bil-miktub jew permezz ta’ azzjonijiet ta’ kwalunkwe natura, jikser l-obbligi tiegħu taħt ir-Regolamenti tal-Persunal, li jirriżultaw b’mod partikolari mill-Artikoli 11, 12, 12b u 17a tar-Regolamenti tal-Persunal, fir-rigward tal-Unjoni li huwa suppost iservi, u b’hekk jikser ir-relazzjoni ta’ fiduċja li torbtu magħha u billi jirrendi sussegwentement iktar diffiċli, jew anki impossibbli, il-missjonijiet tal-Unjoni jitwettqu b’kooperazzjoni miegħu (sentenza tas-6 ta’ Marzu 2001, Connolly vs Il-Kummissjoni, C‑274/99 P, EU:C:2001:127, punt 47).
56
Barra minn hekk, għandu wkoll jiġi ppeċiżat li mir-riferimenti tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 11 tar-Regolamenti tal-Persunal għal “dmirijiet tiegħu” u għal “jġib ruħu [imġiba]”, tal-Artikolu 12 tar-Regolamenti tal-Persunal għal “kull azzjoni” u tal-Artikolu 12b għal “attività barranija”, jirriżulta li ż-żamma tar-relazzjoni ta’ fiduċja hija meħtieġa mhux biss fit-twettiq ta’ kompiti speċifiċi fdati lill-uffiċjal iżda testendi wkoll għar-relazzjonijiet kollha li jeżistu bejn l-uffiċjal u l-Unjoni (sentenza tat-23 ta’ Ottubru 2013, Gomes Moreira vs ECDC, F‑80/11, EU:F:2013:159, punt 65; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tas-26 ta’ Novembru 1991, Williams vs Il‑Qorti tal-Awdituri, T‑146/89, EU:T:1991:61, punt 72).
57
Preliminarjament, għandu jiġi nnotat li d-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni tikkonkludi li l-paragrafi kontenzjużi kienu jmorru kontra l-“obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva”. Madankollu, minn din id-deċiżjoni jirriżulta ċarament li din tirrigwarda, fir-realtà, ksur tad-dmir ta’ lealtà u li d-dmir ta’ riżerva huwa sempliċement imsemmi hemmhekk mingħajra ma għandu kwalunkwe impatt fuq dan il-każ. Għaldaqstant, huwa biss fid-dawl tad-dmir ta’ lealtà li għandu jiġi eżaminat l-iżball ta’ evalwazzjoni invokat mir-rikorrenti.
58
F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li l-paragrafi kontenzjużi jinkludu dikjarazzjonijiet dispreġattivi, li jippreġudikaw l-unur tal-persuni li għandhom pożizzjoni fil-ġerarkija tal-istituzzjonijiet Ewropej. Bil-kontra ta’ dak li tallega r-rikorrenti, id-dikjarazzjonijiet li jipprovdu, minn naħa, li jeżisti “modus operandi tal-istituzzjonijiet Ewropej” jew “prattika sistematika” li tippermetti lis-superjuri “jkomplu jagħtu fastidju lil uħud mis-subordinati u jiffavorixxu lil uħud oħra” u, min-naħa l-oħra, is-SEAE jonqos mid-dmir tiegħu li “jagħti l-eżempju fl-applikazzjoni interna tad-drittijiet, tat-trasparenza fl-organizzazzjoni u tal-istat tad-dritt” ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala sempliċi opinjonijiet li ma jaqblux jew li huma minoritarji. Dawn il-frażijiet għandhom jitqiesu li jistgħu, fihom infushom, jippreġudikaw id-dinjità tal-persuni kollha li għandhom pożizzjoni fil-ġerarkija tal-istituzzjonijiet Ewropej u sussegwentement għall-istituzzjonijiet innifishom.
59
Fil-fatt, hekk kif isostni s-SEAE, il-fastidju huwa prattika illegali, li tista’ tqiegħed fil-periklu l-funzjonament tal-istituzzjoni, speċjalment jekk hija tkun fuq skala ġenerali kif it-test kontenzjuż jiddikjara. Issa, dikjarazzjonijiet li jissuġġerixxu, minn naħa, imġiba serjament kundannabbli min-naħa tal-ġerarkija tal-istituzzjonijiet Ewropej, bħalma huwa l-fastidju u, min-naħa l-oħra, in-nuqqas ta’ miżuri xierqa tal-istituzzjonijiet sabiex jirrimedjaw għal dan, huma tali li jaffettwaw l-immaġni, id-dinjità u r-rispett dovut, b’mod ġenerali, lill-persuni kollha li għandhom pożizzjoni fil-ġerarkija tal-istituzzjonijiet u, konsegwentement, lill-istituzzjonijiet innifishom u, b’mod partikolari, lis-SEAE. Għaldaqstant, dawn id-dikjarazzjonijiet jikkostitwixxu ksur tad-dmir ta’ lealtà.
60
Minn dan jirriżulta li kien ġust li l-Awtorità tal-Ħatra qieset li d-dikjarazzjonijiet li jirriżultaw mill-paragrafi kontenzjużi kienu jmorru kontra d-dmir ta’ lealtà li hija suġġetta għalih ir-rikorrenti bħala uffiċjal.
61
Għaldaqstant, dan l-ilment tal-aħħar ma jistax jiġi milqugħ.
62
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, it-tieni motiv għandu jiġi miċħud kollu kemm hu bħala parzjalment ineffettiv u parzjalment infondat.
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq il-ksur tad-dritt għal-libertà ta’ espressjoni
63
Fil-kuntest tal-ewwel motiv tagħha r-rikorrenti essenzjalment issostni li billi ma stabbilixxitx li t-test kontenzjuż seta’ jikkawża preġudizzju serju għall-interessi leġittimi tal-Unjoni u billi rrifjutat li tagħtiha l-awtorizzazzjoni sabiex tippubblika t-test kontenzjuż, l-Awtorità tal-Ħatra kisret l-Artikolu 17a tar-Regolamenti tal-Persunal u, konsegwentement, il-libertà ta’ espressjoni li hija tibbenefika minnha bis-saħħa tal-Artikolu 10 tal-KEDB u tal-Artikolu 11 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali.
64
F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti taqsam dan il-motiv fi tliet partijiet. L-ewwel waħda intiża sabiex tikkonstata li l-ksur tal-“obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva” jikkostitwixxi riskju reali ta’ preġudizzju serju għall-interessi leġittimi tal-Unjoni, it-tieni waħda hija intiża sabiex timmina r-rekwiżit li uffiċjal li jixtieq jippubblika artikolu tal-istampa għandu jkollu provi li jsostnu d-dikjarazzjonijiet tiegħu u t-tielet waħda intiża sabiex tikkontesta l-argument li l-paragrafi kontenzjużi jinnegaw l-eżistenza ta’ politika intiża għall-ġlieda kontra l-fastidju fl-istituzzjonijiet tal-Unjoni.
– Fuq l-ewwel parti, intiża sabiex tikkontesta li l-ksur tad-dmir ta’ lealtà jikkostitwixxi riskju reali ta’ preġudizzju serju għall-interessi leġittimi tal-Unjoni
65
Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti ssostni li s-sentenza tat-23 ta’ Ottubru 2013, Gomes Moreiravs ECDC (F‑80/11, EU:F:2013:159), li fuqha bbażat ruħha l-Awtorità tal-Ħatra biex issostni li l-ksur tal-“obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva” kien jikkostitwixxi fih innifsu riskju ta’ preġudizzju serju għall-interess pubbliku ġenerali, ma tistax tiġi applikata f’dan il-każ. Fil-fatt, skont ir-rikorrenti, il-fatti li wasslu sabiex tingħata dik is-sentenza ma humiex paragunabbli ma’ dawk inkwistjoni fil-kawża preżenti, sa fejn din is-sentenza ma ġietx adottata fil-kuntest ta’ talba għal pubblikazzjoni, iżda fil-kuntest ta’ tmiem kuntratt ta’ impjieg.
66
Is-SEAE jikkontesta l-ewwel argument tar-rikorrenti.
67
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li d-deċiżjoni li tiċħad l-ilment tirreferi għall-punti 62 u 64 tas-sentenza tat-23 ta’ Ottubru 2013, Gomes Moreira vs ECDC (F‑80/11, EU:F:2013:159), sabiex issostni l-konklużjoni li “l-ksur tal-obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva kien jikkostitwixxi fih innifsu riskju ta’ preġudizzju serju għall-interess pubbliku ġenerali”.
68
Madankollu, ir-riferiment għas-sentenza tat-23 ta’ Ottubru 2013, Gomes Moreira vs ECDC (F‑80/11, EU:F:2013:159), ma jikkostitwixxix il-bażi speċifika tad-deċiżjoni li tiċħad l-ilment. Fil-fatt, id-deċiżjoni li tiċħad l-ilment hija mmotivata mill-konklużjoni li “l-ksur tal-obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva kien jikkostitwixxi fih innifsu riskju ta’ preġudizzju serju għall-interess pubbliku ġenerali” u mhux miċ-ċitazzjoni weħedha tas-sentenza tat-23 ta’ Ottubru 2013, Gomes Moreira vs ECDC (F‑80/11, EU:F:2013:159).
69
Konsegwentement, il-legalità tad-deċiżjoni li tiċħad l-ilment ma tistax tiġi mminata minn żball possibbli li jikkonċerna r-referenza tal-ġurisprudenza użata sabiex tiġi sostnuta l-imsemmija deċiżjoni.
70
Għaldaqstant, dan l-ewwel argument għandu jitqies ineffettiv.
71
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti essenzjalment issostni li l-Awtorità tal-Ħatra tirreferi għal riskju ta’ preġudizzju serju għall-“interess pubbliku ġenerali”, filwaqt li l-Artikolu 17a tar-Regolamenti tal-Persunal isemmi biss riskju ta’ preġudizzju “għall-interessi leġittimi tal-Unjoni”. Issa, dawn iż-żewġ kunċetti huma differenti u ma humiex interkambjabbli.
72
Is-SEAE jikkontesta t-tieni argument tar-rikorrenti.
73
F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi osservat li, bil-kontra ta’ dak li tallega r-rikorrenti, id-deċiżjoni li tiċħad l-ilment ma toħloqx konfużjoni bejn iż-żewġ kunċetti ta’ “interess pubbliku ġenerali” u ta’ “interessi leġittimi tal-Unjoni”. Hekk kif jirriżulta mis-silta riprodotta hawn taħt, id-deċiżjoni li tiċħad l-ilment tindika biss li l-protezzjoni tal-“interessi tal-Unjoni” tikkostitwixxi, fost oħrajn, għan ta’ “interess ġenerali”:
“Hekk kif il-Qorti tal-Ġustizzja kklassifikatu, l-Artikolu 17a tar-Regolamenti tal-Persunal jesprimi l-idea tan-neċessità permanenti ta’ bilanċ ġust bejn il-garanzija tal-eżerċizzju ta’ dritt fundamentali, bħal-libertà ta’ espressjoni, u l-protezzjoni ta’ objettiv leġittimu ta’ interess ġenerali, bħar-riskju ta’ preġudizzju għall-interessi tal-Unjoni li jirriżulta mill-pubblikazzjoni tat-test (sentenzi tat-13 ta’ Diċembru 2001, Il-Kummissjoni vs Cwik, C‑340/00 P, EU:C:2001:701, punt 19, u tal-14 ta’ Lulju 2000, Cwik vs Il‑Kummissjoni, T‑82/99, EU:T:2000:193, punt 52).”
74
Għaldaqstant, dan it-tieni argument għandu jiġi miċħud.
75
Fit-tielet lok, ir-rikorrenti ssostni li l-preżunzjoni invokata mill-Awtorità tal-Ħatra li l-ksur tal-“obbligu ta’ lealtà u ta’ riżerva” jikkostitxixxi fih innifsu riskju ta’ preġudizzju serju għall-interessi leġittimi tal-Unjoni ma tistax tiġi dedotta mill-ġurisprudenza. Skont ir-rikorrenti, anki jekk jiġi ammess, bħala ipoteżi, li tali ksur jirriżulta mit-test kontenzjuż, dan ma jippermettix li jiġi dedot ipso facto li l-pubblikazzjoni tat-test kontenzjuż kienet tikkostitwixxi riskju reali ta’ preġudizzju serju għall-interessi tal-Unjoni.
76
Is-SEAE jikkontesta t-tielet argument tar-rikorrenti.
77
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza ferm stabbilita, l-uffiċjali u l-membri tal-persunal tal-Unjoni jgawdu mid-dritt għal-libertà ta’ espressjoni, inkluż fl-oqsma koperti mill-attività tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni. Din il-libertà tinkludi dik li jiġu espressi, oralment jew bil-miktub, opinjonijiet li ma jaqblux jew li huma minoritarji fil-konfront ta’ dawk tal-istituzzjoni li timpjegahom (ara s-sentenza tas-6 ta’ Marzu 2001, Connolly vs Il-Kummissjoni, C‑274/99 P, EU:C:2001:127, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata).
78
Madankollu, skont ġurisprudenza stabbilita wkoll, il-libertà ta’ espressjoni tista’ tkun is-suġġett tal-limitazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 10(2) tal-KEDB, li jipprovdi li l-eżerċizzju ta’ din il-libertà li tinkludi dmirijiet u responsabbiltajiet jista’ jkun suġġett għal ċerti formalitajiet, kundizzjonijiet, restrizzjonijiet jew sanzjonijiet, previsti bil-liġi, li jikkostitwixxu miżuri neċessarji, f’soċjetà demokratika (ara s-sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2012, Strack vs Il-Kummissjoni, T‑199/11 P, EU:T:2012:691, punt 137 u l-ġurisprudenza ċċitata).
79
B’mod partikolari, huwa leġittimu li l-uffiċjali jiġu suġġetti, abbażi tar-Regolamenti tal-Persunal tagħhom, għal obbliġi bħal dawk li jinsabu fl-Artikoli 11, 12 u 17a tar-Regolamenti tal-Persunal. Tali obbligi, li ċertament jikkostitwixxu restrizzjonijiet għall-eżerċizzju tal-libertà ta’ espressjoni, huma intiżi sabiex iżommu r-relazzjoni ta’ fiduċja li għandha teżisti bejn l-istituzzjoni u l-uffiċjali tagħha u jistgħu jiġu ġġustifikati mill-għan leġittimu li jiġu protetti d-drittijiet ta’ persuni oħrajn fis-sens tal-Artikolu 10(2) tal-KEDB (sentenzi tas-6 ta’ Marzu 2001, Connolly vs Il-Kummissjoni, C‑274/99 P, EU:C:2001:127, punt 44, u tat-13 ta’ Diċembru 2012, Strack vs Il-Kummissjoni, T‑199/11 P, EU:T:2012:691, punt 138).
80
Barra minn hekk, għandu jiġi nnotat li mill-Artikolu 17a(2) tar-Regolamenti tal-Persunal, jirriżulta li l-uffiċjal la għandu jippubblika u lanqas jikkawża li jiġi ppubblikat, waħdu jew f’kollaborazzjoni, kwalunkwe test li s-suġġett tiegħu jirrigwarda l-attività tal-Unjoni, mingħajr l-awtorizzazzjoni tal-Awtorità tal-Ħatra. Madankollu, din l-awtorizzazzjoni tista’ tiġi rrifjutata biss jekk il-pubblikazzjoni maħsuba tkun tali li “serjament tippreġudika l-interessi leġittimi tal-Unjoni”.
81
F’dan ir-rigward, il-ġurisprudenza tippreċiża li l-Artikolu 17a(2) tar-Regolamenti tal-Persunal jistabbilixxi li, fil-prinċipju, l-awtorizzazzjoni għandha tingħata u tista’ tiġi rrifjutata biss fuq bażi eċċezzjonali. Fil-fatt, peress li l-imsemmija dispożizzjoni tippermetti lill-istituzzjonijiet jirrifjutaw l-awtorizzazzjoni ta’ pubblikazzjoni u tipprevedi għalhekk il-possibbiltà ta’ interferenza serja fil-libertà ta’ espressjoni, li tikkostitwixxi waħda mill-bażi essenzjali ta’ soċjetà demokratika, hija għandha tiġi interpretata b’mod limitat, b’tali mod li l-awtorizzazzjoni tista’ tiġi rrifjutata biss jekk il-pubblikazzjoni inkwistjoni hija tali li tikkawża preġudizzju serju għall-interessi tal-Unjoni (ara s-sentenza tat‑13 ta’ Diċembru 2001, Il-Kummissjoni vs Cwik, C‑340/00 P, EU:C:2001:701, punti 17 u 18 u l-ġurisprudenza ċċitata).
82
Tali regoli jirriflettu r-relazzjoni ta’ fiduċja li għandha teżisti bejn il-persuna li timpjega u l-membri tal-persunal tagħha u l-implementazzjoni tagħha ma tistax tiġi evalwata ħlief fid-dawl tal-fatti kollha tal-każ u tal-implikazzjonijiet tagħhom fuq l-eżerċizzju tas-servizz pubbliku (sentenza tas-6 ta’ Marzu 2001, Connolly vs Il‑Kummissjoni, C‑274/99 P, EU:C:2001:127, punt 56).
83
Minn dan isegwi li, meta teżerċita s-setgħa tagħha ta’ stħarriġ, il-qorti tal-Unjoni għandha tivverifika, fid-dawl tal-fatti kollha tal-każ, jekk intlaħaqx bilanċ ġust bejn id-dritt fundamentali tal-individwu għal-libertà ta’ espressjoni u l-interess leġittimu tal-istituzzjoni sabiex tiżgura li l-uffiċjali u l-membri tal-persunal tagħha josservaw id-dmirijiet u r-responsabbiltajiet impliċiti meta jwettqu l-kompiti tagħhom (sentenza tas-6 ta’ Marzu 2001, Connolly vs Il-Kummissjoni, C‑274/99 P, EU:C:2001:127, punt 48).
84
F’dan il-każ, hemm lok li jitfakkar li, hekk kif diġà ġie konkluż fil-punti 50 sa 60 iktar ’il fuq, l-Awtorità tal-Ħatra ma wettqitx żball ta’ evalwazzjoni meta qieset li l-paragrafi kontenzjużi kienu jmorru kontra d-dmir ta’ lealtà li għandha r-rikorrenti bħala uffiċjal.
85
Fil-fatt, hekk kif diġà ntwera fil-punti 39 sa 43 iktar’il fuq, mill-paragrafi kontenzjużi jirriżulta, minn naħa, li jeżisti fenomenu ta’ fastidju fuq skala ġenerali min-naħa ta’ persuni li għandhom pożizzjoni fil-ġerarkija tal-istituzzjonijiet Ewropej u, min-naħa l-oħra, li dawn l-istituzzjonijiet ma għandhomx politika effettiva sabiex jirrimedjaw għal din il-problema serja.
86
F’dawn iċ-ċirkustanzi, hekk kif intwera fil-punti 58 sa 60 iktar ’il fuq, il-pubblikazzjoni minn uffiċjal ta’ test li jinkludi paragrafi bħall-paragrafi kontenzjużi tikkostitwixxi ksur tad-dmir ta’ lealtà tal-uffiċjal ikkonċernat sa fejn din il-pubblikazzjoni tkun tali li taffettwa b’mod serjament negattiv l-immaġni u d-dinjità tal-persuni li għandhom pożizzjoni fil-ġerarkija tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni, kif ukoll tal-istituzzjonijiet, inġenerali, u tas-SEAE, b’mod partikolari.
87
F’dan ir-rigward għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 17a(1) tar-Regolamenti tal-Persunal, l-uffiċjal għandu dritt għal-libertà ta’ espressjoni, fl-osservanza stretta tal-prinċipju, b’mod partikolari, ta’ lealtà (ara l-punt 54 iktar ’il fuq).
88
Barra minn hekk, il-protezzjoni tal-istituzzjonijiet Ewropej kontra dikjarazzjonijiet li jistgħu jaffettwaw, b’mod gravi u serjament negattiv l-immaġni tagħhom tikkostitwixxi, objettiv ta’ interess ġenerali u, b’mod iktar preċiż, interess leġittimu tal-Unjoni.
89
Għaldaqstant, peress li l-paragrafi kontenzjużi huma tali li jaffettwaw serjament l-immaġni u d-dinjità tal-istituzzjonijiet Ewropej, il-pubblikazzjoni tat-test kontenzjuż hija tali li serjament tippreġudika l-interessi leġittimi tal-Unjoni.
90
Fi kwalunkwe każ, għandu jiġi rrilevat li l-bilanċ ġust bejn il-garanzija tad-dritt għal-libertà ta’ espressjoni u l-protezzjoni tal-interessi leġittimi tal-Unjoni ġie milħuq f’dan il-każ. Fil-fatt, ir-restrizzjoni għal-libertà ta’ espressjoni kkostitwita mid-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni kienet limitata għal żewġ paragrafi minn erbgħa u għoxrin li kien fih it-test kontenzjuż, u dan iħalli possibbiltà kbira lir-rikorrenti li tippreżenta test revedut.
91
Minn dan isegwi li kien ġust li l-Awtorità tal-Ħatra kkonkludiet li l-pubblikazzjoni ta’ test li jinkludi paragrafi bħall-paragrafi kontenzjużi setgħet serjament tippreġudika l-interessi leġittimi tal-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 17a(2) tar-Regolamenti tal-Persunal.
92
Għaldaqstant, l-ewwel parti tal-ewwel motiv għandha tiġi miċħuda bħala parzjalment ineffettiva u parzjalment infondata.
– Fuq it-tieni parti, intiża sabiex tikkontesta r-rekwiżit li uffiċjal li jixtieq jippubblika artiklu għandu jkun fil-pussess ta’ provi li jsostnu d-dikjarazzjonijiet tiegħu
93
Ir-rikorrenti essenzjalment issostni, l-ewwel nett, li r-rekwiżit tal-Awtorità tal-Ħatra li uffiċjal li jixtieq jagħmel pubblikazzjoni għandu jkun fil-pussess ta’ provi sabiex isostni d-dikjarazzjonijiet tiegħu jikkostitwixxi restrizzjoni għall-eżerċizzju tal-libertà ta’ espressjoni, it-tieni nett, din ir-restrizzjoni ma hijiex prevista bil-liġi u, it-tielet nett, li anki kieku tali dispożizzjoni kienet teżisti r-rekwiżit ma huwiex proporzjonat.
94
Is-SEAE jikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti.
95
F’dan ir-rigward, għandu l-ewwel nett jiġi enfasizzat li d-dikjarazzjonijiet li jinsabu fil-paragrafi kontenzjużi, li jirrigwardaw allegat fenomenu ta’ fastidju fuq skala ġenerali min-naħa tal-ġerarkija tal-istituzzjonijiet Ewropej u l-allegata ineżistenza ta’ politika sabiex dan jiġi rrimedjat, huma dikjarazzjonijiet magħmula b’mod vag u ġenerali, mingħajr ma ġiet prodotta ebda prova konkreta sabiex jiġu sostnuti. Imbagħad, għandha tiġi nnotata n-natura serja ta’ dawn id-dikjarazzjonijiet peress li huma jissuġġerixxu l-eżistenza ta’ mġiba allegatament ġenerali u serjament kundannabbli, jew anki illegali, min-naħa ta’ persuni li għandhom pożizzjoni fil-ġerarkija tal-istituzzjonijiet. Fl-aħħar nett, għandu jiġi rrilevat li dawn id-dikjarazzjonijiet setgħu jaffettwaw b’mod negattiv l-immaġni u d-dinjità tal-istituzzjonijiet innifishom u, konsegwentement, li serjament jippreġudikaw l-interessi leġittimi tal-Unjoni.
96
F’dan il-każ, bil-kontra ta’ dak li tallega r-rikorrenti, ir-rekwiżit ma huwiex dak li l-uffiċjal li jixtieq jagħmel pubblikazzjoni għandu jkollu “provi sabiex isostni d-dikjarazzjonijiet tiegħu”. Bil-kontra, ir-rekwiżit huwa li d-dikjarazzjonijiet li jistgħu jattribwixxu mġiba serjament kundannabbli, jew anki illegali, għal numru indeterminat ta’ persuni fi ħdan il-ġerarkija tal-istituzzjonijiet ikunu ssostanzjati u ċċarati.
97
Għaldaqstant, din it-tieni parti tal-ewwel motiv għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
– Fuq it-tielet parti, intiża sabiex tikkontesta l-argument li l-paragrafi kontenzjużi jinnegaw l-eżistenza ta’ politika intiża għall-ġlieda kontra l-fastidju fl-istituzzjonijiet tal-Unjoni
98
Ir-rikorrenti ssostni li l-argument imressaq mill-Awtorità tal-Ħatra li jipprovdi li l-paragrafi kontenzjużi jinnegaw l-eżistenza ta’ politika intiża għall-ġlieda kontra l-fastidju fl-istituzzjonijiet tal-Unjoni ma huwiex sostnut minn fatti. Hija ssostni li t-test kontenzjuż jikkonċerna l-problema tal-fastidju fl-istituzzjonijiet tal-Unjoni, li hija tqis li hija mifruxa ħafna, iżda li hija qatt ma ddikjarat li ma teżistix politika sabiex tiġi ttrattata din il-problema. Fi kwalunkwe każ, l-eventwali ċaħda tal-eżistenza ta’ politika ta’ ġlieda kontra l-fastidju għandha tiġi pperċepita biss bħala opinjoni li ma taqbilx jew li hija minoritajra fil-konfront ta’ dik tal-istituzzjoni u, għaldaqstant, li ma tistax tikkostitwixxi riskju reali ta’ preġudizzju serju għall-interessi leġittimi tal-Unjoni.
99
Is-SEAE jikkontesta l-argument tar-rikorrenti.
100
F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi osservat li, għar-raġunijiet diġà msemmija fil-punti 58 u 59 iktar ’il fuq, il-paragrafi kontenzjużi ma jistgħux jiġu pperċepiti bħala sempliċi opinjonijiet li ma jaqblux jew li huma minoritarji fil-konfront ta’ dawk tal-istituzzjoni, iżda għandhom jitqiesu bħala li jistgħu, fihom innifishom, jippreġudikaw id-dinjità tal-istituzzjonijiet ikkonċernati.
101
Għaldaqstant, din it-tielet parti tal-ewwel motiv għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
102
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, għandu jiġi konkluż li, bil-kontra ta’ dak li tallega r-rikorrenti, billi ħadet id-deċiżjoni li tirrifjuta l-pubblikazzjoni, l-Awtorità tal-Ħatra ma kisritx l-Artikolu 17a tar-Regolamenti tal-Persunal u sussegwentement tal-libertà tagħha ta’ espressjoni.
103
Għaldaqstant, l-ewwel motiv għandu jiġi miċħud bħala parzjalment ineffettiv u parzjalment infondat u, konsegwentement, ir-rikors għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.
Fuq l-ispejjeż
104
Skont l-Artikolu 134(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.
105
Peress li r-rikorrenti tilfet, hemm lok li hija tiġi kkundannata għall-ispejjeż, kif mitlub mis-SEAE.ll-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (It-Tieni Awla)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Ir-rikors huwa miċħud.
2)
Carina Skareby hija kkundannata għall-ispejjeż.
Prek
Schalin
Costeira
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fil-15 ta’ Settembru 2017.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.