62011FJ0054_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-Kawża F‑54/11,
li għandha bħala suġġett rikors imressaq taħt l-Artikolu 270 TFUE, applikabbli għat-Trattat KEFA bis-saħħa tal-Artikolu 106A tiegħu,
BG,
ex uffiċjal tal-Ombudsman Ewropew, residenti fi Strasbourg (Franza) irrappreżentata minn L. Lev u A. Blot, avukati,
rikorrenti,
vs
Ombudsman Ewropew, irrappreżentat minn J. Sant’Anna, bħala aġent, assistit minn D. Waelbroeck u A. Duron, avukati,
konvenut,
IT-TRIBUNAL GĦAS-SERVIZZ PUBBLIKU (It-Tieni Awla),
kompost minn M. I. Rofes i Pujol, President, I. Boruta u K. Bradley (Relatur), Imħallfin,
Reġistratur: X. Lopez Bancalari, Amministratur,
wara l-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-13 ta’ Marzu 2012,
jagħti l-preżenti
Sentenza
Motivi tas-sentenza
1. B’rikors li wasal fir-Reġistru tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku fl-4 ta’ Mejju 2011, BG ressqet dan ir-rikors intiż, minn naħa, għall-annullament tad-deċiżjoni tal-Ombudsman Ewropew li tapplika kontra tagħha s-sanzjoni tar-revoka mingħajr telfien tad-drittijiet għal pensjoni u, min-naħa l-oħra, għall-kumpens għad-danni li hija tqis subit b’din id-deċiżjoni.
Il-kuntest ġuridiku
2. L-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea jipprovdi kif ġej:
“[…]
Kull persuna għandha d-dritt għal smigħ ġust u pubbliku fi żmien raġjonevoli minn qorti indipendenti u imparzjali, stabbilita minn qabel bil-liġi. Kull persuna għandu jkollha l-possibbiltà li tieħu parir, ikollha difiża u tkun irrappreżentata.
[…]”
3. L-Artikolu 23 tal-Karta, imsejjaħ “L-Ugwaljanza bejn nisa u rġiel” jipprovdi hekk:
“L-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel għandha tiġi żgurata fl-oqsma kollha, inkluż l-impjieg, ix-xogħol u l-paga.
[…]”
4. Skont l-Artikolu 1e(2) tar-Regolamenti tal-Persunal tal-Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem ir-“Regolamenti”) jipprovdi kif ġej:
“L-uffiċjali f’impieġ [...] għandhom jingħataw l-kondizzjonijiet tax-xogħol, konformi ma’ l-istandards xierqa tas-saħħa u tas-sigurtà, mill-anqas ekwivalenti għall-ħtiġijiet minimi applikabbli taħt il-miżuri adottati f’dawn l-oqsma skond it-Trattati.”
5. L-Artikolu 12 tar-Regolamenti tal-Persunal jipprovdi:
“Uffiċjal jista’ jieqaf minn kull azzjoni jew imġiba li tista’ tirrifletti ħażin fuq il-posizzjoni tiegħu.”
6. Skont l-Artikolu 86(3) tar-Regolamenti tal-Persunal:
“Regoli, proċeduri u miżuri dixxiplinarji, u r-regoli u l-proċeduri li jkopru l-investigazzjonijiet amministrattivi mniżżla fl-Anness IX.”
7. L-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal jikkonċerna l-proċedura dixxiplinari. L-Artikolu 5 tiegħu jipprovdi kif ġej:
“1. Bord Dixxiplinari, minn issa ’l-quddiem riferut bħala il-Bord, għandu jkun stabbilit f’kull istituzzjoni. Il-Bord għandu jinkludi mill-anqas membru wieħed, li jista’ jkun il-president, li jintgħażel minn barra l-istituzzjoni.
2. Il-Bord għandu jkun magħmul minn president u erba’ membri full time, li jistgħu jinbidlu minn sostituti, u fil-każijiet li jinvolvu uffiċjal fil-grad sa AD 13, żewġ membri addizzjonali fl-istess grupp tal-funzjoni u grad daqs l-uffiċjal taħt proċeduri dixxiplinarji.
3. Il-membri u s-sostituti tal-Bord għandhom jinħatru minn fost l-uffiċjali fil-grad AD 14 jew aktar, f’impieġ attiv, dwar il-każijiet kollha barra dawk li jikkonċernaw uffiċjali fil-gradi AD 16 jew AD 15.
[…]”
8. Skont l-Artikolu 6 tal-Anness IX tar-Regolamenti:
“1. L-Awtorità tal-Ħatra u l-Kumitat tal-Persunal għandhom kull wieħed jaħtru żewġ membri u żewġ sostituti fl-istess ħin.
2. Il-president u s-sostitut tal-president għandu jinħatar mill-Awtorità tal-Ħatra.
[…]
5. Il-president, il-membri u s-sostituti għandhom jinħatru għal perjodu ta’ tliet snin. Iżda, l-istituzzjonijiet jistgħu jipprovdu għal perjodu iqsar għal membri u sostituti, suġġett għal minimu ta’ sena.
[…]”
9. L-Artikolu 10 tal-Anness IX tar-Regolamenti jipprovdi:
“Kemm ikunu ħorox il-pieni dixxiplinarji imposti jiddependu kemm hija serja l-kondotta ħażina. Biex tkun stabbilita l-serjetà tal-kondotta ħażina u biex tkun deċiża l-piena dixxiplinarja li għandha tkun imposta, għandu jkun ikkunsidrat partikolarment:
a) it-tip ta’ kondotta ħażina u f’liema ċirkostanzi ġrat;
b) sa liema punt il-kondotta ħażina affettwat ħażin l-integrità, ir-reputazzjoni jew l-interessi ta’ l-istituzzjonijiet;
c) sa liema punt il-kondotta ħażina tinvolvi azzjonijiet intenzjonali jew negliġenza;
d) ir-raġunijiet tal-kondotta ħażina ta’ l-uffiċjal;
e) il-grad u s-senjorità ta’ l-uffiċjal;
f) il-livell tar-responsabbiltà personali ta’ l-uffiċjal;
g) il-livell tad-dmirijiet u r-responsabbiltajiet ta’ l-uffiċjal;
g) jekk il-kondotta ħażina tinvolvix azzjoni jew imġiba ripetuta;
i) il-kondotta ta’ l-uffiċjali matul il-karriera tiegħu.”
10. L-Artikolu 18 tal-Anness IX tar-Regolamenti huwa fformulat kif ġej:
“Wara li jkunu kkunsidrati d-dokumenti mibgħuta u wara li tkun ikkunsidrata xi dikjarazzjoni li saret bil-fomm jew bil-kitba u għar-riżultati ta’ xi investigazzjoni li saret, il-Bord, b’vot ta’ maġġoranza, għandu jagħmel opinjoni rraġunata jekk il-fatti lmentati humiex stabbiliti u jekk dawk il-fatti ma jwasslux għal xi piena. L-opinjoni għandha tkun iffirmata mill-membri kollha tal-Bord. Kull membri jista’ jżid punto di vista differenti ma’ l-opinjoni. Il-Bord għandu jibgħat l-opinjoni lill-Awtorità tal-Ħatra u lill-uffiċjal ikkonċernat fi żmien xahrejn mid-data ta’ l-irċevuta tar-rapport ta’ l-Awtorità tal-Ħatra, sakemm dan il-limitu taż-żmien huwa dipendenti fuq il-livell tal-komplessità tal-każ. Fejn investigazzjoni tinżamm fuq inizzjattiva tal-Bord, il-limit taż-żmien ikun ta’ erba’ xhur, sakemm dan il-perjodu huwa proporzjonali mal-livell tal-komplessità tal-każ.”
11. L-Artikolu 23 tal-Anness IX tar-Regolamenti jipprovdi li:
“1. Jekk l-Awtorità tal-Ħatra takkuża uffiċjal b’kondotta ħażina serja, kemm jekk naqas li jonora l-obbligi professjonali tiegħu jew b’xi ksur tal-liġi, tista’ minnufih tissospendi dik il-persuna akkużata b’dik il-kondotta ħażina għal perjodu speċifikat jew indefinit.
2. L-Awtorità tal-Ħatra għandha tieħu din id-deċiżjoni wara li tisma’ l-uffiċjal ikkonċernat, ħlief f’ċirkostanzi ta’ eċċezzjoni.”
12. Skont l-Artikolu 25 tal-Anness IX tar-Regolamenti:
“Meta uffiċjal jitħarrek għal dawk l-istess atti, deċiżjoni finali tittieħed biss wara li sentenza finali tingħata mill-qorti li qed jisma’ l-kawża.”
13. L-Artikolu 2(3) tad-Direttiva tal-Kunsill 76/207/KEE, tad-9 ta’ Frar 1976, dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali għall-irġiel u n-nisa għal dak li għandu x’jaqsam mal-aċċess għall-impjiegi, taħriġ professjonali, promozzjoni, u kondizzjonijiet tax-xogħol (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 187) huwa fformulat kif ġej:
“Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għal xi dispożizzjonijiet rigward il-ħarsien tan-nisa, speċjalment dwar it-tqala u l-maternità.”
14. Id-Direttiva 76/207 kienet tħassret, b’effett mill-15 ta’ Awwissu 2009, bid-Direttiva 2006/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta’ Lulju 2006 dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ opportunitajiet indaqs u ta’ trattament ugwali tal-irġiel u n-nisa fi kwistjonijiet ta’ impjiegi u xogħol (tfassil mill-ġdid) (ĠU L 204, p. 23), li tagħha l-Artikolu 1, intitolat “Għan”, jipprovdi:
“L-għan ta’ din id-Direttiva huwa li jiġi żgurat li jkun implimentat il-prinċipju ta’ opportunitajiet indaqs u trattament ugwali ta’ l-irġiel u n-nisa fi kwistjonijiet ta’ impjiegi u xogħol.
Għal dan il-għan, hi fiha dispożizzjonijiet biex jiġi implimentat il-prinċipju ta’ trattament ugwali f’relazzjoni ma’:
a) l-aċċess għall-impjiegi, inkluża l-promozzjoni, u t-taħriġ vokazzjonali;
b) il-kondizzjonijiet tax-xogħol, inkluża l-paga;
ċ) l-iskemi okkupazzjonali ta’ sigurtà soċjali.
Hi fiha wkoll dispożizzjonijiet biex ikun żgurat li din l-implimentazzjoni tkun aktar effettiva permezz ta’ l-istabbiliment ta’ proċeduri xierqa.”
15. L-Artikolu 2(2) tad-Direttiva 2006/54 jipprovdi:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, diskriminazzjoni tinkludi:
[…]
(ċ) kwalunkwe trattament anqas favorevoli ta’ mara li jkollu x’jaqsam ma’ tqala jew leave tal-maternità fis-sens d-Direttiva 92/85/KEE.”
16. L-Artikolu 10, intitolat “Il-projbizzjoni tat-Tkeċċija”, tad-Direttiva tal-Kunsill 92/85/KEE, tad-19 ta’ Ottubru 1992, dwar l-introduzzjoni ta’ mizuri biex jinkoraġġixxu t-titjib fis-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol għall-ħaddiema nisa tqal u ħaddiema li welldu reċentement, jew li qed ireddgħu (l-għaxar Direttiva partikolari fis-sens tal-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 89/391/KEE) huwa fformulat kif ġej:
“Sabiex jiġi garantit għall-ħaddiema, fis-sens ta’ l-Artikolu 2, l-eserċizzju tad-drittijiet tagħhom tal-protezzjoni bis-saħħa kif rikonoxxuti taħt dan l-Artikolu, għandu jiġi pprovdut illi:
1) l-Istati Membri għandhom jieħdu l-passi neċessarji biex tiġi pprojbita t-tkeċċija ta’ ħaddiema, fis-sens ta’ l-Artikolu 2, matul iż-żmien mill-bidu tat-tqala tagħhom sa tmiem il-leave ta’ maternità msemmi fl-Artikolu 8(1), barra minn każijiet eċċezzjonali mhux konnessi mal-kundizzjoni tagħhom li huma permessi taħt il-liġi u/jew prattika nazzjonali u, meta applikabbli, sakemm l-awtorità kompetenti tkun tat il-kunsens tagħha;
2) jekk ħaddiema, fis-sens ta’ l-Artikolu 2, tiġi mkeċċa waqt iż-żmien imsemmi fil-punt 1, min iħaddimha jrid jiddikjara motivi ġġustifikati għat-tkeċċija tagħha, bil-miktub;
[…]”
Il-fatti li wasslu għall-kawża
17. Wara li kienet impjegata mill-2002 mal-Ombudsman Ewropew bħala membru tal-persunal temporanju u mbagħad bħala uffiċjal fil-grupp ta’ funzjonijiet ta’ assistenti (AST), ir-rikorrenti kienet eżerċitat fil-grupp ta’ funzjonijiet ta’ amministraturi (AD), bejn l-1 ta’ Ottubru 2008 u l-31 ta’ Lulju 2010, il-funzjonijiet ta’ uffiċjal responsabbli mill-komunikazzjoni fi ħdan id-diviżjoni “Communication” tas-servizzi tal-Ombudsman, bi grad AD 5.
18. Waqt is-seduta, ir-rikorrenti ppreċiżat li, fil-mument tal-fatti, hija kienet sid ta’ dar f’Kehl (il-Ġermanja), li hija u żewġha qatt ma kienu użaw bħala residenza primarja, u li fl-2006 hija kienet xtrat appartament fi Strasbourg (Franza), appartament li iktar tard hija kienet poġġiet għall-bejgħ.
19. Fl-aħħar ta’ Frar 2008, ir-rikorrenti kienet fetħet fajl ma’ koperattiva ta’ proprjetà immobiljari (iktar ’il quddiem, il-“koperattiva”) sabiex tixtri dar fi Strasbourg b’għajnuna pubblika offruta fi Franza lil familji bi dħul modest u li jkunu kkunsidrati li qegħdin jixtru l-ewwel proprjetà għar-residenza tagħhom. Biex tikkompleta l-fajl tagħha, hija kienet bagħtet lill-koperattiva żewġ dikjarazzjonijiet ta’ dħul tagħha, iddatati 27 ta’ Frar 2008 u relatati mas-snin 2006 u 2007.
20. B’ittra tal-24 ta’ Marzu 2009, il-koperattiva talbet lir-rikorrenti sabiex tiċċara jekk tikkonfermax l-interess tagħha fl-akkwist ta’ dar u tibgħatilha ċerta informazzjoni.
21. Matul ix-xahar ta’ Lulju 2009, sabiex tikkonvalida l-fajl tar-rikorrenti, il-koperattiva talbitha tibgħatilha l-istqarrijiet ta’ remunerazzjoni tagħha u ta’ żewġha.
22. Ir-rikorrenti mbagħad bagħtet l-istqarrijiet ta’ remunerazzjoni għax-xhur ta’ April, Mejju, Ġunju u Lulju 2009 (iktar ’il quddiem l-“istqarrijiet ta’ remunerazzjoni”), kif ukoll informazzjoni dwar id-dħul ta’ żewġha.
23. Fit-3 ta’ Awwissu 2009, il-koperattiva kkuntattjat lill-Kap tad-Diviżjoni “Amministrazzjoni u Persunal” tal-Ombudsman sabiex tikseb kjarifika dwar, minn naħa, it-teħid inkunsiderazzjoni tal-benefiċċji riċevuti mill-uffiċjali tal-Unjoni Ewropea għall-bżonn ta’ self għal xiri ta’ proprjetà permezz ta’ għajnuna pubblika u, min-naħa l-oħra, l-istqarrijiet ta’ remunerazzjoni mibgħuta mir-rikorrenti. Wara talba mill-Ombudsman, fis-7 ta’ Awwissu 2009 il-koperattiva bagħtet kopja tal-istqarrijiet ta’ remunerazzjoni.
24. Meta ħadet konjizzjoni tal-istqarrijiet ta’ remunerazzjoni, id-Diviżjoni “Amministrazzjoni u Persunal” indunat li dawn kienu ġew immodifikati sabiex inaqqsu d-dħul veru tal-persuna kkonċernata. Għalhekk l-istqarrijiet ta’ remunerazzjoni ta’ April, Mejju u Ġunju 2009 kienu juru salarju nett ta’ EUR 2_410.36 minflok EUR 5_822.43, u l-payslip ta’ Lulju 2009, salarju nett ta’ EUR 5_711.32 minflok EUR 9_123.39.
25. Fl-10 ta’ Awwissu 2009, il-Kap tal-unità “Amministrazzjoni u Persunal” bagħat messaġġ elettroniku lill-koperattiva sabiex jinformaha, minn naħa, li huwa ma kienx f’pożizzjoni li jispeċifika liema ammonti kellhom jittieħdu inkunsiderazzjoni taħt il-liġi Franċiża u, min-naħa l-oħra, li huwa sab ineżattezzi sinjifikattivi fl-istqarrijiet ta’ remunerazzjoni li kienu ntbagħtu lilha mir-rikorrenti.
26. Fil-11 ta’ Awwissu 2009, il-Kap tad-Diviżjoni “Amministrazzjoni u Persunal” ippropona li tinfetaħ investigazzjoni amministrattiva li jkollha bħala suġġett il-“possibbli falsifikazzjoni ta’ dokumenti uffiċjali tal-Ombudsman […] u [l-] użu tagħhom fil-konfront ta’ terz għall-fini ta’ gwadann personali”.
27. Fis-17 ta’ Awwissu 2009, il-koperattiva informat lill-Kap tad-Diviżjoni “Amministrazzjoni u Persunal” li kien fi ħsiebha titlob lir-rikorrenti li tibgħatilha ċertifikazzjoni dwar it-taxxa bażi għas-sena 2008.
28. Fil-25 ta’ Awwissu 2009, ir-rikorrenti talbet lill-Ombudsman li jipprovdi ċ-ċertifikazzjoni mitluba mill-koperattiva kif ukoll ċertifikazzjoni oħra bil-lingwa Ġermaniża. Fl-istess jum, il-Kap tad-Diviżjoni “Amministrazzjoni u Persunal” informa lir-rikorrenti li ma kienx possibbli għalih li jipprovdi immedjatament iċ-ċertifikazzjoni għas-sena 2008, imma bagħtilha ċ-ċertifikazzjoni fil-lingwa Ġermaniża.
29. Fis-26 ta’ Awwissu 2009, ir-rikorrenti bagħtet lill-koperattiva dokument imsejjaħ “Ċertifikazzjoni” dwar id-dħul taxxabbli għas-sena 2008 fuq l-intestatura tad- Diviżjoni “Amministrazzjoni [u Persunal] tal-Ombudsman Ewropew”.
30. Il-koperattiva bagħtet din iċ-ċertifikazzjoni lid-Diviżjoni “Amministrazzjoni u Persunal” li kkonstatat li d-dokument inkwistjoni ma kienx inħareġ minn din id-diviżjoni. Fuq din iċ-ċertifikazzjoni kien jidher b’mod partikolari n-numru ta’ referenza taċ-ċertifikazzjoni fil-lingwa Ġermaniża pprovdut lir-rikorrenti fil-25 ta’ Awwissu 2009.
31. Fit-2 ta’ Settembru 2009, l-Ombudsman iddeċieda li jiftaħ investigazzjoni amministrattiva, li jinforma lill-prosekutur tar-Repubblika Franċiża bil-fatti inkwistjoni u li jissospendi lir-rikorrenti mill-funzjonijiet tagħha għal żmien indeterminat, mingħajr tnaqqis fis-salarju. Ir-rikorrenti kienet ġiet informata dakinhar stess.
32. Fit-3 ta’ Settembru 2009, ir-rikorrenti ġiet mistiedna għall-ewwel smigħ fil-kuntest tal-investigazzjoni amministrattiva. Matul din is-seduta hija ammettiet li hija stess kienet iffalsifikat l-erba’ stqarrijiet ta’ remunerazzjoni u ċ-ċertifikazzjoni ta’ dħul għas-sena 2008. Barra minn hekk, hija kienet informat lill-investigaturi li hija kienet tqila, bi tweġiba għall-mistoqsijiet li sarulha u kienet tat lill-investigaturi ittra miktuba bl-idejn fejn iddikjarat li ma ċaħditx il-fatti allegati kontriha imma xtaqet tagħti xi spjegazzjonijiet. B’mod partikolari, hija sostniet li kienet wettqet atti “bla sens” u kienet għamlet hekk sabiex “toħroġ minn sitwazzjoni familjari assolutament intolerabbli”, jiġifieri d-diffikultà li takkwista self fuq il-proprjetà minħabba l-marda gravi ta’ żewġha.
33. Fit-18 ta’ Settembru 2009, l-investigaturi kienu bagħtu l-konklużjonijiet tagħhom fuq il-fatti dwar l-allegazzjonijiet kontra r-rikorrenti. Din bagħtet kummenti addizzjonali fit-22 ta’ Settembru 2009, billi ppreċiżat, b’mod partikolari, li, kmieni f’Lulju 2009, kienet saret taf li hija tqila u kienet aġixxiet fi stat ta’ paniku għax beżgħet li l-fajl tagħha mal-koperattiva ma kienx ser jiġi aċċettat.
34. B’ittra tal-24 ta’ Settembru 2009, l-investigaturi kienu bagħtu lill-Ombudsman ir-rapport ta’ investigazzjoni amministrattiva li fih ikkonkludew li r-rikorrenti kienet iffalsifikat dokumenti u kienet bagħtithom lill-koperattiva bħala dokumenti ta’ sostenn ta’ talba li, kieku ġiet aċċettata, kienet tippermettilha li tirċievi self fuq proprjetà b’kundizzjonijiet riżervati, skont il-liġi Franċiża, lill-familji bi dħul baxx. Għaldaqstant, l-investigaturi rrakkommandaw il-ftuħ ta’ proċedura dixxiplinari.
35. Fit-23 ta’ Ottubru 2009, ir-rikorrenti kienet instemgħet mill-Ombudsman fil-kuntest tas-smigħ preliminari skont l-Artikolu 3 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal.
36. Fl-20 ta’ Novembru 2009, l-Ombudsman iddeċieda li jiftaħ proċedura dixxiplinari. Madankollu, fid-dawl tat-tqala tar-rikorrenti u wara l-parir tal-uffiċjal mediku tal-istituzzjoni, fit-18 ta’ Jannar 2010 huwa ddeċieda li jiddifferixxi l-proċeduri relatati mal-proċedura dixxiplinari għal data wara l-ħlas tar-rikorrenti.
37. Fid-19 ta’ Mejju 2010, l-Ombudsman irrefera l-każ lill-Bord tad-Dixxiplina li sema’ lir-rikorrenti fit-8 ta’ Lulju 2010.
38. Fid-9 ta’ Lulju 2010, il-Bord tad-Dixxiplina ħareġ opinjoni motivata li fiha wasal għall-konklużjoni li l-fatti allegati kienu ppruvati u aċċettati mir-rikorrenti.
39. Fir-rigward tas-sanzjoni proposta, il-Bord tad-Dixxiplina spjega l-pożizzjoni bil-mod li ġej:
“– il-fatti allegati jimminaw id-dinjità tal-funzjoni eżerċitata mir-[rikorrenti], b’mod partikolari fil-kuntest tal-valur ta’ integrità assoċjata mal-istituzzjoni li timpjegaha, u jikkostitwixxu ksur serju tal-Artikolu 12 tar-Regolamenti […],
– in-natura intenzjonali tal-fatti allegati u r-responsabbiltà [tal-] uffiċjal huma inkontestabbli,
– l[-]uffiċjal twettaq kompiti li jimplikaw livell għoli ta’ responsabbiltà,
– ma hemmx reċidiva fil-fatti allegati,
– l[-]uffiċjal irċeviet rapporti ta’ evalwazzjoni tajba matul il-karriera tagħha.”
40. Fid-dawl ta’ dawn il-punti, il-Bord tad-Dixxiplina, b’maġġoranza, ippropona bħala sanzjoni “il-klassifikazzjoni tal-persuna kkonċernata fi grupp ta’ funzjonijiet iżjed baxx flimkien ma’ demozzjoni (AST 1, skala 1)”. Madankollu minoranza tal-Bord tad-Dixxiplina kienet tal-fehma li t-tkeċċija kienet l-iktar sanzjoni xierqa.
41. Fid-deċiżjoni tiegħu tal-20 ta’ Lulju 2010, innotifikata lir-rikorrenti fit-22 ta’ Lulju 2010, l-Ombudsman iddeċieda li japplika s-sanzjoni tat-tkeċċija mingħajr telf tal-pensjoni b’effett mill-31 ta’ Lulju 2010 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”).
42. Fil-21 ta’ Ottubru 2010, ir-rikorrenti ressqet ilment skont l-Artikolu 90(2) tar-Regolamenti, kontra d-deċiżjoni tal-20 ta’ Lulju 2010.
43. B’deċiżjoni tat-18 ta’ Jannar 2011, innotifikata lill-persuna kkonċernata fl-24 ta’ Jannar 2011, l-Ombudsman ma laqax l-ilment.
It-talbiet tal-partijiet u l-proċedura
44. Ir-rikorrenti titlob li t-Tribunal:
– jannulla d-deċiżjoni tal-20 ta’ Lulju 2010;
– sa fejn meħtieġ, jannulla d-deċiżjoni tat-18 ta’ Jannar 2011 u nnotifikata fl-24 ta’ Jannar 2011, li espressament ċaħdet l-ilment tagħha;
għaldaqstant:
– prinċiparjament, jikkonstata li l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata jimplika reintegrazzjoni tagħha, b’mod retroattiv għad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dik id-deċiżjoni, bħala amministratur fi grad AD 5, skala 2, kif ukoll il-ħlas tad-drittijiet finanzjarji li huma dovuti lilha matul dan iż-żmien kollu, flimkien mal-interessi moratorji bir-rata tal-Bank Ċentrali Ewropew miżjuda b’2 punti;
– sussidjarjament, tikkundanna lill-Ombudsman iħallas ammont ugwali għall-kumpens li r-rikorrenti kienet tirċievi mid-data tat-tkeċċija tagħha sakemm tilħaq l-età ta’ irtirar f’Lulju 2040, u d-drittijiet rispettivi akkumulati mal-pensjoni tar-rikorrenti;
– fi kwalunkwe każ, tikkundanna lill-Ombudsman iħallas ammont ta’ EUR 65,000 għal dannu morali subit mir-rikorrenti;
– tikkundanna lill-Ombudsman iħallas l-ispejjeż kollha.
45. L-Ombudsman jitlob li t-Tribunal jogħġbu;
– jiċħad ir-rikors bħala infondat fl-intier tiegħu;
– jikkundanna lir-rikorrenti tħallas l-ispejjeż.
46. Bir-rapport preparatorju għas-seduta tiegħu, mibgħut b’ittra tal-15 ta’ Diċembru 2011, it-Tribunal talab lill-partijiet sabiex jirrispondu għal miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura fit-terminu avżat lilhom. Madankollu, ir-rikorrenti informat lit-Tribunal li hija ma kinitx f’pożizzjoni li tipproduċi kopja tad-dikjarazzjoni ta’ informazzjoni annessa mat-talba tal-koperattiva tal-24 ta’ Marzu 2009.
Id-dritt
1. Fuq is-suġġett tar-rikors
47. Minbarra l-annullament tad-deċiżjoni tal-20 ta’ Lulju 2010, ir-rikorrenti titlob l-annullament, sa fejn meħtieġ, tad-deċiżjoni tat-18 ta’ Jannar 2011 li biha l-Awtorità tal-Ħatra (iktar ’il quddiem l-“Awtorità tal-Ħatra”) ċaħdet l-ilment tagħha.
48. Skont ġurisprudenza stabbilita, talbiet għall-annullament imressqa formalment diretti kontra d‑deċiżjoni li tiċħad ilment għandhom, meta d-deċiżjoni ma jkollhiex kontenut awtonomu, l-effett li jġibu quddiem it-Tribunal l-att li fir-rigward tiegħu jkun sar l-ilment (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-17 ta’ Jannar 1989, Vainker vs Il-Parlament, 293/87, punt 8). Billi d-deċiżjoni li tiċħad l-ilment ma kellhiex, f’dan il-każ, kontenut awtonomu, ir-rikors għandu jitqies li huwa indirizzat biss kontra d-deċiżjoni kkontestata.
49. Barra minn hekk, it-Tribunal ifakkar li ma għandux, fil-kuntest ta’ rikors ippreżentat abbażi tal-Artikolu 91 tar-Regolamenti tal-Persunal, jagħti ordnijiet lill-istituzzjonijiet Komunitarji (ara, pereżempju, is-sentenza tat-Tribunal tal-24 ta’ Frar 2010, P vs Il-Parlament, F‑89/08, punt 120, u tal-14 ta’ Settembru 2010, Da Silva Pinto Branco vs Il-Qorti tal-Ġustizzja, F‑52/09, punt 31). It-talbiet intiżi sabiex it-Tribunal jikkonstata li l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata timplika r-reintegrazzjoni tar-rikorrenti, b’mod retroattiv għad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dik id-deċiżjoni, bħala amministratur fi grad AD 5, skala 2, għandhom, għaldaqstant jiġu miċħuda bħala inammissibbli.
2. Fuq it-talbiet għall-annullament
50. Insostenn tat-talbiet tagħha għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, ir-rikorrenti tqajjem ħames motivi bbażati rispettivament fuq il-ksur tal-proċedura dixxiplinari skont ir-Regolamenti tal-Persunal, il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni, l-iżball manifest ta’ evalwazzjoni, il-ksur tal-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament bejn irġiel u nisa u tad-dritt għal-leave ta’ maternità, kif ukoll il-ksur tad-dmir ta’ premura u assistenza u tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba.
51. Barra minn hekk, fil-kitbiet tagħha, ir-rikorrenti tqajjem kwistjoni bbażata fuq ir-rwol tal-Ombudsman fil-kuntest tal-proċedura dixxiplinari fid-dawl tal-prinċipji tal-opportunitajiet ugwali tal-partijiet u tad-dritt għal smigħ xieraq. Imma, anki jekk ir-rikorrenti tixtieq b’daqshekk tqajjem motiv insostenn tat-talbiet tagħha għall-annullament, għandu jiġi kkonstatat li tali motiv għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli billi ma huwa sostnut minn ebda argumenti, bi ksur tar-regola stabbilita bl-Artikolu 35(1)(e) tar-Regoli tal-Proċedura.
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-proċedura dixxiplinari stabbilita fir-Regolamenti tal-Persunal
52. Il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-proċedura dixxiplinari stabbilita fir-Regolamenti tal-Persunal jinqasam fi tliet partijiet li jistrieħu rispettivament fuq il-ksur tal-Artikolu 25 tal-Anness IX tar-Regolamenti, il-ksur tal-Artikolu 23 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal u l-ksur tal-Artikoli 5 u 6 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal.
3. Fuq l-ewwel parti tal-ewwel motiv, dwar l-eżistenza ta’ proċeduri kriminali fuq l-istess fatti
– L-argumenti tal-partijiet
53. Ir-rikorrenti targumenta li l-Ombudsman kien wasal għal deċiżjoni definittiva mingħajr ma stenna l-konklużjoni tal-proċeduri kriminali istitwiti kontra tagħha, bi ksur tal-Artikolu 25 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal.
54. Skont l-Ombudsman, il-kunċett ta’ “proċeduri kriminali” imsemmi fl-Artikolu 25 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal għandu jiġi evalwat fid-dawl tad-dritt nazzjonali applikabbli għall-każ partikolari u għaldaqstant fid-dawl tad-dritt Franċiż. L-Ombudsman isostni f’dan ir-rigward li l-“proċeduri kriminali”, fis-sens tad-dritt Franċiż, ma kinux jissussistu fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata u jitlob lit-Tribunal li jiċħad din il-parti tal-ewwel motiv.
55. Fis-seduta, ir-rikorrenti argumentat li l-Artikolu 25 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal għandu jingħata interpretazzjoni awtonoma u li r-riferiment għad-dritt Franċiż li sar mill-Ombudsman fir-risposta tiegħu ma kienx rilevanti.
– Il-kunsiderazzjonijiet tat-Tribunal għas-Servizz Pubbliku
56. B’mod preliminari, għandu jiġi kkonstatat li l-ilment ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 25 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal ma ġiex iddikjarat fil-kuntest tal-proċedura prekontenzjuża.
57. Ċertament, l-Ombudsman ma qajjimx eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà kontra r-rikorrenti. Madankollu, il-konkordanza bejn l-ilment u r-rimedju, li fuqha tiddependi l-ammissibbiltà ta’ dan tal-aħħar, hija kwistjoni ta’ ordni pubbliku għall-imħallef li jista’ jqajjimha ex ufficio
(ara s-sentenza tat-Tribunal tal-11 ta’ Lulju 2007, B vs Il-Kummissjoni, F‑7/06, punt 26, u l-ġurisprudenza ċċitata).
58. Din ir-regola tista’ tapplika biss fil-każijiet uniċi fejn ir-rikors kontenzjuż ibiddel is-suġġett tal-ilment jew il-kawża tiegħu, fejn dan il-kunċett ta’ “kawża” għandu jiġi interpretat b’mod wiesa’. B’mod partikolari, fir-rigward ta’ talbiet għal annullament, b’“kawża tat-tilwima” għandu jinftiehem il-kontestazzjoni tar-rikorrent dwar il-legalità sostantiva tal-att ikkontestat jew, alternattivament, il-kontestazzjoni tal-legalità esterna tagħha, distinzjoni li ġiet rikonoxxuta fil-ġurisprudenza (ara s-sentenza tat-Tribunal tal-1 ta’ Lulju 2010, Časta vs Il-Kummissjoni, F‑40/09, punt 83, u l-ġurisprudenza ċċitata).
59. F’dan il-każ, huwa ċar li r-rikorrenti, fl-istadju tat-talba tagħha, invokat diversi argumenti kemm rigward il-legalità esterna kif ukoll rigward il-legalità interna tad-deċiżjoni kkontestata, jiġifieri n-natura irregolari tal-proċedura tal-adozzjoni tad-deċiżjoni msemmija, l-ineżattezza tal-fatti allegati, il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni u l-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità. Minn dan isegwi li, billi fir-rikors tagħha qajmet il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 25 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal, ir-rikorrenti ma kisritx ir-regola ta’ konkordanza u li, għaldaqstant, dan il-motiv huwa ammissibbli.
60. Fir-rigward tal-mertu, is-sospensjoni tal-proċedura dixxiplinari sakemm jingħalqu l-proċedimenti kriminali msemmija fl-Artikolu 25 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal għandha għan doppju.
61. Minn naħa, dan jissodisfa l-ħtieġa li ma tiġix affettwata l-pożizzjoni tal-uffiċjal involut fil-kuntest tal-proċeduri kriminali li jiġu miftuħa kontrih minħabba fatti li huma wkoll is-suġġett ta’ proċedura dixxiplinari fi ħdan l-istituzzjoni tiegħu (sentenza tal-Qorti Ġenerali tad-19 ta’ Marzu 1998, Tzoanos vs Il-Kummissjoni, T‑74/96, punt 34).
62. Min-naħa l-oħra, is-sospensjoni tal-proċeduri dixxiplinari sakemm jingħalqu l-proċeduri kriminali tippermetti li jittieħdu inkunsiderazzjoni, fil-kuntest ta’ dawn il-proċeduri dixxiplinari, konstatazzjonijiet fattwali magħmula mill-qorti kriminali meta d-deċiżjoni tagħha tkun saret finali. Fil-fatt, l-Artikolu 25 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal jistabbilixxi l-prinċipju li abbażi tiegħu “l-proċedur[i] kriminali [j]żomm[u] sospiż[i] d[aw]k dixxiplinar[i]”, li huwa ġġustifikat b’mod partikolari mill-fatt li l-qrati kriminali nazzjonali għandhom poteri investigattivi iktar wiesgħin minn dawk li għandha l-Awtorità tal-Ħatra. Għaldaqstant, fil-każ fejn l-istess fatti jistgħu jammontaw għal reat kriminali u għal ksur tal-obbligi statutorji tal-uffiċjal, l-amministrazzjoni hija marbuta mill-konstatazzjonijiet fattwali magħmula mill-qorti kriminali fil-kuntest tal-proċeduri kriminali. Meta din il-qorti tkun ikkonstatat l-eżistenza tal-fatti tal-każ, l-amministrazzjoni tkun tista’ sussegwentement tikklassifikom legalment fid-dawl tal-kunċett ta’ nuqqas dixxiplinari billi, b’mod partikolari, tivverifika jekk dawn jikkostitwixxux nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi statutorji (sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-10 ta’ Ġunju 2004, François vs Il‑Kummissjoni, T‑307/01, Ġabra p. II-1669, punt 75; sentenza tat-Tribunal tat-13 ta’ Jannar 2010, A u G vs Il-Kummissjoni, F‑124/05 u F‑96/06, punt 323).
63. Barra minn hekk, jirriżulta mill-ġurisprudenza rilevanti li għandu jkun l-uffiċjal involut li jipprovdi lill-Awtorità tal-Ħatra l-provi li jistgħu jwasslu għad-deċiżjoni jekk il-fatti miġjuba kontra tiegħu fil-kuntest tal-proċedura dixxiplinari humiex fl-istess waqt is-suġġett ta’ proċeduri kriminali miftuħa kontrih. Sabiex jissodisfa dan l-obbligu, l-uffiċjal involut għandu bħala regola ġenerali juri li proċeduri kriminali kienu miftuħa kontrih waqt li huwa kien għaddej proċedura dixxiplinari. Fil-fatt, huwa biss meta tali proċeduri kriminali jkunu ġew miftuħa li l-fatti li huma jittrattaw jistgħu jiġu identifikati u mqabbla mal-fatti li dwarhom tkun inbdiet il-proċedura dixxiplinari, bl-għan li jiġi deċiż il-possibbli identità tagħhom (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta’ Mejju 2002, Onidi vs Il-Kummissjoni, T‑197/00, punt 81).
64. Għandu għaldaqstant ikun it-Tribunal li jiddeċiedi, qabelxejn jekk, fiċ-ċirkustanzi tal-każ, ir-rikorrenti wrietx li “proċeduri kriminali dwar l-istess fatti” kinux miftuħa fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.
65. It-Tribunal ifakkar qabelxejn li, skont ġudisprudenza stabbilita, il-kliem ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li ma jinkludi ebda riferiment espress għad-dritt tal-Istati Membri sabiex tiġi ddeterminata t-tifsira u l-portata tiegħu għandu normalment jiġi interpretat b’mod awtonomu u l-interpretazzjoni għandha tingħata billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-kuntest tad-dispożizzjoni u l-għan tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni (sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-5 ta’ Ottubru 2009, Il-Kummissjoni vs Roodhuijzen, T‑58/08, punt 70, u tat-Tribunal tal-Unjoni Ewropea tat-13 ta’ Settembru 2011, Zangerl-Posselt vs Il-Kummissjoni, T‑62/10 P, punt 41, u l-ġurisprudenza ċċitata). Huwa biss meta ma tkunx tista’ tidentifika, fid-dritt tal-Unjoni jew fil-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni l-kriterji li jippermettulha tispeċifika l-kontenut u l-portata ta’ dispożizzjoni permezz ta’ interpretazzjoni awtonoma, li l-qorti tal-Unjoni tista’, anki fin-nuqqas ta’ riferiment espress, tirreferi għad-dritt tal-Istati membri għall-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni.
66. Jirriżulta minn din il-ġurisprudenza li għandhom fl-ewwel lok jiġu eżaminati d-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolamenti tal-Persunal (sentenza Il-Kummissjoni vs Roodhuijzen, iċċitata iktar ’il fuq, punt 71). Issa, l-uniċi riferimenti għall-kunċett ta’ “proċeduri kriminali” fir-Regolamenti tal-Persunal jinsabu fl-Artikoli 24 u 25 tal-Anness IX, u għaldaqstant fil-kuntest tal-proċedura dixxiplinari, dawn ma jipprovdu l-ebda indikazzjoni utili dwar il-kontenut ta’ dan il-kunċett. Għandu għalhekk jiġi kkonstatat li r-Regolamenti tal-Persunal ma jispeċifikawx il-kontenut tal-kunċett ta’ “proċeduri kriminali” b’differenza, pereżempju, mill-kunċett ta’ “sieħeb stabbli mhux miżżewweġ ta’ uffiċjal” għall-allokazzjoni ta’ dar fil-kawża Il-Kummissjoni vs Roodhuijzen, kunċett li kien iddefinit bl-Artikolu 1(2)(c) tal-Anness VII tar-Regolamenti tal-Persunal.
67. F’dak li jirrigwarda d-dritt tal-Unjoni, għandu jiġi nnotat li l-leġiżlatur adotta diversi atti li jirreferu kemm espressament, kif ukoll impliċitament, għad-dritt nazzjonali għad-definizzjoni tal-kunċett ta’ “proċedura penali” jew iktar speċifikament għal dak ta’ “proċeduri kriminali”. Hekk, pereżempju, fl-Artikolu 1(c) tad-Deċiżjoni-Kwadru [Qafas] tal-Kunsill 2001/220/JHA, tal-15 ta’ Marzu 2001 dwar id-drittijiet [l-istatus] tal-vittmi fil-proċeduri kriminali, (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 72, iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Qafas”) “proċeduri kriminali” għandha tinftiehem daqslikieku kienet “il-proċedura penali b’mod konformi mal-liġi nazzjonali applikabbli”. Hekk ukoll, l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2012/13/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Marzu 2012, dwar id-dritt għall-informazzjoni fi proċeduri kriminali, jagħti drittijiet lill-persuni “suspettati jew akkużati”, mingħajr ma jistabbilixxi definizzjonijiet awtonomi ta’ dawn il-kunċetti (ĠU L 142, p. 1).
68. It-Tribunal jikkonkludi li ma huwiex possibbli li jidentifika fid-dritt tal-Unjoni l-kriterji li jippermettulu jippreċiża l-kontenut u l-portata tal-kliem “proċeduri kriminali” li jinsabu fl-Artikolu 25 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal permezz ta’ interpretazzjoni awtonoma. F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunal għandu neċessarjament jirreferi għall-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni għad-dritt tal-Istati Membri, f’dan il-każ dak tar-Repubblika Franċiża, fejn jinsabu l-awtoritajiet kriminali li jitqiesu kompetenti dwar il-fatti allegati kontra r-rikorrenti.
69. F’dan ir-rigward, il-proċess juri li, fil-mument li ttieħdet id-deċiżjoni kkontestata, investigazzjoni preliminari fuq il-fatti kklassifikati bħala “falsifikazzjoni ta’ dokumenti uffiċjali tal-Ombudsman […] u l-użu tagħhom vis[-]à[-]vis terzi bl-għan ta’ gwadann personali” kienet pendenti imma l-ebda investigazzjoni ġudizzjarja ma kienet infetħet jew ingħatat lil imħallef istruttorju.
70. Fit-tieni lok, it-Tribunal jinnota li fid-dritt Franċiż, minħabba li dan jimplika l-istituzzjoni ta’ azzjoni pubblika għall-applikazzjoni tal-piena, il-kunċett ta’ “proċeduri kriminali” ma jistax jinkludi l-eżistenza ta’ sempliċi investigazzjoni preliminari. Minn dan isegwi li, fid-dawl tad-dritt Franċiż, proċeduri kriminali ma kinux infetħu f’dan il-każ fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.
71. Madankollu, anki fl-assenza ta’ proċeduri kriminali fis-sens tad-dritt nazzjonali, meta l-uffiċjal ikun is-suġġett, bħal f’dan il-każ, ta’ investigazzjoni li tista’ twassal għal proċeduri kriminali, dan għandu jitħalla juri b’mod speċifiku u fid-dawl tal-loġika doppja tal-Artikolu 25 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal, minn naħa, li d-deċiżjoni dixxiplinari tista’ taffettwa l-pożizzjoni tiegħu fi proċeduri kriminali ulterjuri possibbli li għalihom tista’ twassal dik l-investigazzjoni (ara s-sentenza Tzoanos vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 38) u, min-naħa l-oħra, li, fil-kuntest tal-proċedura dixxiplinari, l-amministrazzjoni ħadet inkunsiderazzjoni fatti kkontestati mir-rikorrenti quddiem il-qorti kriminali li ma tkunx ikkonstatathom b’mod definittiv.
72. Dan ma huwiex il-każ f’din il-kawża.
73. Fil-fatt, minn naħa, huwa ċar li r-rikorrenti llimitat ruħha sabiex tindika, fir-rikors tagħha, li l-kundizzjoni stabbilita bl-Artikolu 25 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal ma kinitx ġiet osservata, mingħajr ma lanqas ippruvat turi li deċiżjoni li tirregola b’mod definittiv is-sitwazzjoni tagħha setgħet taffettwa l-pożizzjoni tagħha fi proċeduri kriminali ulterjuri possibbli li għalihom setgħet twassal l-investigazzjoni pendenti waqt il-proċedura dixxiplinari, proċeduri li kienu jirrigwardaw fatti identiċi.
74. Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-prinċipju li “il-proċeduri kriminali jżommu sospiżi dawk dixxiplinari”, it-Tribunal jirrileva li meta dan il-prinċipju għandu jiġi applikat fil-kuntest ta’ investigazzjonijiet sempliċi anki qabel ma jkunu nfetħu proċeduri kriminali, dan għandu jiġi interpretat b’mod restrittiv, mingħajr ma jirrendi l-proċeduri dixxiplinari ineffettivi. B’mod partikolari, tali prinċipju ma jistax jimpedixxi l-amministrazzjoni milli tadotta sanzjoni dixxiplinari meta hija tibbaża ruħha fuq fatti li, fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni tagħha, ma jkunux ikkontestati mill-uffiċjal ikkonċerntat.
75. F’dan il-każ, mill-proċess jirriżulta li l-fatti kollha li fuqhom hija bbażata d-deċiżjoni kkontestata — il-modifika ta’ erba’ stqarrijiet ta’ remunerazzjoni u ta’ ċertifikazzjoni tad-dħul, il-preżentazzjoni ta’ dawn id-dokumenti mmodifikati lil terzi fil-kuntest tal-akkwist ta’ self bankarju b’rata vantaġġjuża — kienu ġew ammessi mir-rikorrenti u kkonfermati diversi drabi matul il-proċedura li wasslet għad-deċiżjoni kkontestata. Barra minn hekk, ir-rikorrenti ma tippruvax turi li qorti kriminali Franċiża li quddiemha tista’ titressaq fi tmiem l-investigazzjoni preliminari li hija s-suġġett tagħha tista’ tagħmel konstatazzjonijiet fattwali li jistgħu jikkontestaw b’xi mod l-eżattezza materjali ta’ dawn il-fatti.
76. Mistoqsija dwar din il-kwistjoni waqt is-seduta, ir-rikorrenti llimitat ruħha sabiex tiddikjara li eventwali investigazzjoni kriminali tista’ twassal sabiex tiċċara ċerti “żoni mhux ċari”, bħalma huma l-kundizzjonijiet li taħthom saret il-modifika taċ-ċertifikazzjoni ta’ dħul tal-2008, l-eżistenza ta’ interess tagħha li timmodifika l-istqarrijiet ta’ remunerazzjoni u dik iċ-ċertifikazzjoni, kif ukoll l-eżistenza ta’ benefiċċju personali li r-rikorrenti kienet ser tieħu mill-azzjonijiet allegati kontra tagħha.
77. Madankollu, mill-proċess jirriżulta li l-kwistjonijiet dwar, minn naħa, l-interess eventwali tagħha li timmodifika l-istqarrijiet ta’ remunerazzjoni u ċ-ċertifikazzjoni ta’ dħul u, min-naħa l-oħra, il-benefiċċju personali li hija setgħet tieħu minn tali modifika, ma kinux fatturi deċiżivi fid-deċiżjoni tal-Ombudsman, li llimita ruħu sabiex jieħu inkunsiderazzjoni, bħala ċirkustanza aggravanti, l-għan tar-rikorrenti li tuża dawn id-dokumenti “fil-kuntest ta’ talba sabiex takkwista self bankarju b’rata vantaġġjuża rriżervata għall-familji li għandhom dħul baxx”, u dan ma kienx ikkontestat mir-rikorrenti, u li skarta l-ispjegazzjonijiet alternattivi pprovduti mir-rikorrenti.
78. Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li, filwaqt li proċeduri kriminali kontra r-rikorrenti ma kinux għadhom infetħu fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, ir-rikorrenti ma ressqitx il-prova speċifika li, jekk l-investigazzjoni pendenti fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata twassal għal proċeduri kriminali dwar l-istess fatti d-deċiżjoni dixxiplinari tipperikola li taffettwa l-pożizzjoni tagħha fi kwalunkwe proċeduri kriminali jew li l-Bord ħa inkunsiderazzjoni fatti oħra barra dawk li kienu ġew ammessi mir-rikorrenti.
79. Għaldaqstant, l-ewwel parti tal-ewwel motiv għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
Fuq it-tieni parti tal-ewwel motiv, dwar difett ta’ proċedura fl-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ sospensjoni
– L-argumenti tal-partijiet
80. Ir-rikorrenti targumenta li d-deċiżjoni dwar is-sospensjoni tagħha kienet ittieħdet bi ksur tal-Artikolu 23 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal għaliex hija ma kinitx instemgħet qabel l-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni.
81. L-Ombudsman iwieġeb, fl-ewwel lok, li d-deċiżjoni ta’ sospensjoni tar-rikorrenti kienet ittieħdet mingħajr smigħ, imma skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 23 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal, li jipprovdi għal tali possibbiltà f’każ ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali. Fit-tieni lok, l-Ombudsman jargumenta li anki jekk kien hemm difett ta’ proċedura fl-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ sospensjoni, dan ma kellu l-ebda effett fuq id-deċiżjoni kkontestata.
– Il-kunsiderazzjonijiet tat-Tribunal
82. Jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita li deċiżjoni li t ordna s-sospensjoni ta’ uffiċjal hija att li jikkawża preġudizzju, li tista’ tkun is-suġġett ta’ rikors għall-annullament taħt il-kundizzjonijiet stabbiliti bl-Artikoli 90 u 91 tar-Regolamenti tal-Persunal (sentenza tal-Qorti Ġenerali tad-19 ta’ Mejju 1999, Connolly vs Il-Kummissjoni, T‑203/95, punt 33).
83. Madankollu, tali deċiżjoni ma tikkostitwixxix att ta’ proċedura indispensabbli, preparatorju għad-deċiżjoni finali li tippronunzja s-sanzjoni li għandha tiġi imposta, imma deċiżjoni awtonoma, li l-Awtorità tal-Ħatra tista’ tadotta u li l-applikazzjoni tagħha hija suġġetta għall-allegazzjoni ta’ nuqqas serju (ara s-sentenzi Connolly vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 36, u tal-Qorti Ġenerali tas-16 ta’ Diċembru 2004, De Nicola vs BEI, T‑120/01 u T‑300/01, punt 113). Minn dan isegwi li l-possibbli illegalità tad-deċiżjoni ma għandha l-ebda effett fuq il-validità tad-deċiżjoni kkontestata.
84. Għaldaqstant, it-tieni parti tal-ewwel motiv hija ineffettiva u għandha, għalhekk, tiġi miċħuda.
Fuq it-tielet parti tal-ewwel motiv, dwar il-kompożizzjoni irregolari tal-Bord tad-Dixxiplina
– L-argumenti tal-partijiet
85. Ir-rikorrenti targumenta li Bord tad-Dixxiplina kompost esklużivament minn membri esterni għall-istituzzjoni, bħal ma kien il-Bord tad-Dixxiplina mqabbad mill-Ombudsman, ikun jikser l-Artikoli 5 u 6 tal-Anness IX tar-Regolamenti.
86. L-Ombudsman jitlob lit-Tribunal jiċħad it-tielet parti tal-ewwel motiv.
– Il-kunsiderazzjonijiet tat-Tribunal
87. Għandu jiġi deċiż li l-Artikolu 5(1) tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal, billi jillimita ruħu sabiex jistabbilixxi li talinqas membru tal-Bord tad-Dixxiplina għandu jintgħażel minn barra l-istituzzjoni kkonċernata, bl-ebda mod ma jipprojbixxi li numru ikbar, jew anki l-membri kollha tal-Bord tad-Dixxiplina, jistgħu jintgħażlu minn barra l-istituzzjoni.
88. Interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni li twassal għall-projbizzjoni li jiġu kkostitwiti bordijiet tad-dixxiplina komposti esklużivament minn membri esterni għall-istituzzjoni kkonċernata, mhux biss ma tkun tistrieħ fuq l-ebda element testwali, imma, kif jargumenta korrettement l-Ombudsman fir-risposta tiegħu, twassal għar-riżultat li, fil-każ ta’ organi li ma jkollhomx numru suffiċjenti ta’ uffiċjali li jkollhom il-grad rikjest bl-Artikoli 5 u 6 tal-Anness IX tar-Regolamenti sabiex jifformaw parti minn Bord tad-Dixxiplina, ser ikun impossibbli li jiġi kkostitwit wieħed validament.
89. Għaldaqstant, it-tielet parti tal-ewwel motiv għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
90. Isegwi minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq li l-ewwel motiv għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni
L-argumenti tal-partijiet
91. Ir-rikorrenti tqis li la l-parir tal-Bord tad-Dixxiplina u lanqas id-deċiżjoni ta’ revoka ma jissodisfaw l-obbligu ta’ motivazzjoni.
92. Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti tinvoka n-nuqqas ta’ tagħrif fil-parir tal-Bord tad-Dixxiplina, li ma jispjegax b’liema mod u għaliex il-fatti allegati kontra tagħha jiksru d-dinjità tal-funzjoni eżerċitata. Barra minn hekk, ir-rikorrenti tikkontesta d-dikjarazzjoni tal-Bord tad-Dixxiplina li hija kienet teżerċita kompiti li kienu jimplikaw livell għoli ta’ responsabbiltà, billi tfakkar li hija kienet uffiċjal tal-grad l-iktar baxx fil-grupp ta’ funzjonijiet AD.
93. Fit-tieni lok, ir-rikorrenti tikkunsidra li d-deċiżjoni ta’ revoka ma kinitx konformi mar-rekwiżiti ta’ motivazzjoni anki jekk tiddevja mill-parir tal-Bord tad-Dixxiplina.
94. Skont ir-rikorrenti, fid-deċiżjoni kkontestata l-Ombudsman ma “vverifika[x] il-materjalità tal-fatti allegati”, billi llimita ruħu sabiex jelenka lista tal-fatturi aggravanti jew attenwanti li tixbah “figura ta’ stil” u imkien ma jispjega għaliex sanzjoni ta’ tkeċċija kellha tiġi ppreferita fuq dik ta’ demozzjoni ssuġġerita mill-Bord tad-Dixxiplina.
95. L-Ombudsman iqis li l-Bord tad-Dixxiplina u l-Awtorità tal-Ħatra ssodisfaw l-obbligu ta’ motivazzjoni billi spjegaw il-fatturi rilevanti u jitlob li dan il-motiv jiġi miċħud.
Il-kunsiderazzjonijiet tat-Tribunal
96. Skont ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni ta’ deċiżjoni li toħloq preġudizzju għandha tippermetti li l-qorti teżerċita l-istħarriġ ġudizzjarju tagħha dwar il-legalità tagħha u li tagħti lill-persuna kkonċernata l-indikazzjonijiet neċessarji sabiex ikun magħruf jekk id-deċiżjoni hijiex fondata (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tad-19 ta’ Mejju 1999, Connolly vs Il-Kummissjoni, T‑34/96 u T‑163/96, punt 93, u l-ġurisprudenza ċċitata).
97. Il-kwistjoni jekk il-motivazzjoni tad-deċiżjoni tal-Awtorità tal-Ħatra li timponi sanzjoni tissodisfax dawn ir-rekwiżiti għandha tiġi evalwata mhux biss fid-dawl tal-kliem tagħha, imma wkoll tal-kuntest tagħha u l-intier tar-regoli ġuridiċi li jirregolaw il-materja kkonċernata. F’dan ir-rigward, għalkemm il-Bord tad-Dixxiplina u l-Awtorità tal-Ħatra huma marbuta li jsemmu l-punti ta’ fatt u ta’ liġi li fuqhom tiddependi l-ġustifikazzjoni legali tad-deċiżjonijiet tagħhom u l-kunsiderazzjonijiet li jkunu wassluhom sabiex jadottawhom, ma huwiex meħtieġ li huma jiddiskutu l-punti kollha ta’ fatt u ta’ liġi li jkunu tqajmu mill-persuna kkonċernata matul il-proċedura (sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-5 ta’ Diċembru 2002, Stevens vs Il-Kummissjoni, T‑277/01, punt 71, u l-ġurisprudenza ċċitata).
98. Barra minn hekk, jekk, bħal f’dan il-każ, is-sanzjoni imposta mill-Awtorità tal-Ħatra hija iktar severa minn dik issuġġerita mill-Bord tad-Dixxiplina, id-deċiżjoni għandha tispeċifika fid-dettal ir-raġunijiet li jkunu wasslu lill-Awtorità tal-Ħatra sabiex tiskarta l-parir li jkun ta l-Bord tad-Dixxiplina (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ Jannar 1985, F. vs Il-Kummissjoni, 228/83, punt 35).
99. Huwa fid-dawl ta’ dawn il-prinċipji li għandu jiġi eżaminat jekk il-parir tal-Bord tad-Dixxiplina u d-deċiżjoni kkontestata humiex immotivati kif suppost.
100. Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-motiv dwar in-nuqqas ta’ dettall fil-parir tal-Bord tad-Dixxiplina, it-Tribunal josserva li dan il-parir huwa ċertament qasir ħafna. Madankollu, minn naħa, il-Bord tad-Dixxiplina jikkonstata li l-verità tal-fatti allegati hija ammessa mir-rikorrenti u, min-naħa l-oħra, il-parir ma jonqosx milli jiċċara l-fatturi differenti aggravanti u attenwanti li jsostnu l-proposta ta’ demozzjoni tar-rikorrenti, b’mod li tippermetti l-istħarriġ mill-qorti u tagħti lill-persuna kkonċernata l-indikazzjonijiet neċessarji sabiex tkun taf jekk id-deċiżjoni hijiex fondata. Għaldaqstant, dan il-motiv għandu jiġi miċħud.
101. Fir-rigward tal-kontestazzjoni tar-rikorrenti dwar l-evalwazzjoni tal-Bord tad-Dixxiplina fuq il-livell għoli ta’ responsabbiltà tal-kompiti li hija teżerċita, din hija kwistjoni ta’ eżami tal-mertu u mhux tan-natura suffiċjenti jew le tal-motivazzjoni. Għaldaqstant din il-kwistjoni sejra tiġi eżaminata iktar ’il quddiem fil-kuntest tat-tielet motiv dwar l-iżball manifest ta’ evalwazzjoni.
102. F’dak li jikkonċerna l-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, l-ewwel nett, din tirreferi għall-istatus professjonali tar-rikorrenti, għall-“falsifikazzjoni ta’ erba’ [stqarrijiet ta’ remunerazzjoni]” u ta’ ċertifikazzjoni, kif ukoll għall-“użu ta’ dawn id-dokumenti ffalsifikati fil-konfront ta’ terzi” fil-kuntest ta’ talba sabiex jiġi akkwistat self bankarju b’rata vantaġġjuża. It-tieni nett, id-deċiżjoni tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanza li r-rikorrenti ammettiet il-verità ta’ dawn il-fatti fl-ewwel seduta quddiem il-Bord tad-Dixxiplina u li hija ma kkontestathomx matul il-proċedura kollha. It-tielet nett, l-Ombudsman jispjega li l-atti allegati kontra r-rikorrenti u l-imġiba tagħha sussegwenti “jagħmilha impossibbli li tinżamm, jew saħansitra tiġi restawrata, ir-relazzjoni ta’ fiduċja istituzzjonali, professjonali u personali bejn l-Ombudsman u [r-rikorrenti]” u li, fid-dawl tas-serjetà tal-imġiba tagħha u tal-atti tagħha, iż-żamma tagħha fis-servizz pubbliku ttebba’ serjament l-immaġini ta’ dan u ser ikollha implikazzjonijiet negattivi ħafna fuq l-awtorità morali tal-Ombudsman.
103. Tali motivazzjoni, mhux biss ma hijiex limitata għal klawżola standard, imma tispeċifika l-fatti konkreti li għalihom għandha twieġeb ir-rikorrenti kif ukoll il-kunsiderazzjonijiet li wasslu l-Awtorità tal-Ħatra sabiex tadotta sanzjoni ta’ revoka minflok din ta’ demozzjoni. Din il-motivazzjoni tista’ tagħti lill-persuna kkonċernata l-indikazzjonijiet neċessarji sabiex tkun taf jekk id-deċiżjoni kkontestata hijiex fondata u tippermetti lit-Tribunal li jeżerċita l-istħarriġ tiegħu fuq il-legalità.
104. Fid-dawl ta’ dawn il-punti, il-motivazzjoni tal-parir tal-Bord tad-Dixxiplina u dik tad-deċiżjoni kkontestata ma jistgħux jiġu kkunsidrati bħala insuffiċjenti.
105. Għaldaqstant, it-tieni motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni
106. It-tielet motiv huwa kompost minn żewġ partijiet dwar l-ineżattezza materjali tal-fatti kkunsidrati u l-ksur manifest tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, rispettivament.
Fuq l-ewwel parti tat-tielet motiv, dwar l-ineżattezza materjali tal-fatti kkunsidrati
– L-argumenti tal-partijiet
107. Ir-rikorrenti tqis li l-Ombudsman ikkommetta żball manifest ta’ evalwazzjoni billi kkonkluda li hija kellha l-intenzjoni li mill-azzjonijiet tagħha tieħu “gwadann personali ta’ natura soċjali”, fit-termini tad-deċiżjoni kkontestata. Barra minn hekk, hija tindika li, skont il-ġurisprudenza Franċiża, hija suġġetta għal xi piena skont l-Artikolu 441-1 tal-Kodiċi Kriminali Franċiż biss meta d-dokument iffalsifikat jew alterat ikun jista’ jikkaġuna dannu attwali jew possibbli lil ħaddieħor, u hija ssostni li, f’dan il-każ, l-att tagħha ma kkawżax dannu.
108. L-Ombudsman jitlob li l-ewwel parti ta’ dan il-motiv tiġi miċħuda.
– Il-kunsiderazzjonijiet tat-Tribunal
109. It-Tribunal jirrileva li d-deċiżjoni li tiġi applikata s-sanzjoni ta’ tkeċċija tirriżulta mill-fatt, mhux ikkontestat mir-rikorrenti, li hija mmodifikat diversi dokumenti uffiċjali u li hija użathom fil-konfront ta’ terzi. Għaldaqstant l-eżattezza materjali ta’ dawn il-fatti ma tpoġġietx fid-dubju mir-rikorrenti.
110. Għalkemm huwa minnu li d-deċiżjoni kkontestata takkuża lir-rikorrenti li użat “id-dokumenti ffalsifikati fil-konfront ta’ terz bl-għan li tiġbed gwadann personali ta’ natura soċjali”, din id-deċiżjoni hija bbażata fuq il-fatt li dokumenti uffiċjali kienu ġew immodifikati u użati fil-konfront ta’ terzi. Fil-fatt, bħala ċirkustanza aggravanti, id-deċiżjoni kkontestata tqis l-intenzjoni tar-rikorrenti li tuża dokumenti “fil-kuntest ta’ talba sabiex takkwista self bankarju b’rata vantaġġjuża riżervata għall-familji bi dħul baxx”. Din iċ-ċirkustanza ma hijiex ikkontestata mir-rikorrenti, li tillimita ruħha sabiex issostni li ma kienx ser ikollha gwadann ta’ natura soċjali mill-azzjonijiet tagħha, mingħajr madankollu ma tressaq ebda argument li jista’ juri li d-deċiżjoni kkontestata hija bbażata fuq dan l-għan. Barra minn hekk, huwa ċar, iktar u iktar, li d-deċiżjoni kkontestata teżamina fid-dettal l-ispjegazzjonijiet differenti mressqa mir-rikorrenti, u tiskartahom, u li r-rikorrenti ma pprovdiet l-ebda spjegazzjoni oħra sodisfaċenti għall-atti tagħha.
111. Fit-tieni lok, il-klassifikazzjoni ġuridika tal-atti tar-rikorrenti fid-dawl tad-dritt kriminali Franċiż ma hijiex rilevanti, għaliex il-fatti kkontestati kienu ġew eżaminati mill-Ombudsman mill-perspettiva ta’ nuqqas dixxiplinari u mhux ta’ reat kriminali.
112. F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunal jiddeċiedi li r-rikorrenti ma pprovdiet l-ebda argument li jista’ juri li d-deċiżjoni kkontestata kienet ivvizzjata minn żball ta’ evalwazzjoni dwar il-materjalità tal-fatti addebitati lilha. L-ewwel parti tat-tielet motiv għandha, għaldaqstant, tiġi miċħuda.
Fuq it-tieni parti tat-tielet motiv, dwar il-ksur manifest tal-prinċipju ta’ proporzjonalità
– L-argumenti tal-partijiet
113. Ir-rikorrenti tqis li n-natura definittiva u irriversibbli tas-sanzjoni imposta hija sproporzjonata fir-rigward tan-nuqqas imwettaq u taċ-ċirkustanzi tal-każ u li l-Ombudsman evalwa b’mod żbaljat iċ-ċirkustanzi aggravanti u attenwanti.
114. L-Ombudsman jitlob lit-Tribunal jiċħad din il-parti tat-tielet motiv.
– Il-kunsiderazzjonijiet tat-Tribunal
115. Skont l-Artikolu 10 tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal, is-sanzjoni dixxiplinari imposta għandha tkun proporzjonali għas-serjetà tan-nuqqas imwettaq. Dan l-istess artikolu jipprovdi wkoll kriterji li l-Awtorità tal-Ħatra għandha tieħu inkunsiderazzjoni b’mod partikolari fl-għażla tas-sanzjoni.
116. Id-determinazzjoni tas-sanzjoni hija bbażata fuq evalwazzjoni globali mill-Awtorità tal-Ħatra tal-fatti kollha konkreti u taċ-ċirkustanzi partikolari għal kull każ individwali billi r-Regolamenti tal-Persunal ma jipprovdux relazzjoni fissa bejn is-sanzjonijiet indikati u x-xorta differenti ta’ nuqqas imwettaq mill-uffiċjali u ma jippreċiżawx sa fejn l-eżistenza ta’ ċirkustanzi aggravanti jew attenwanti għandha tinfluwixxi l-għażla tas-sanzjoni.
117. Barra minn hekk, għandu jiġi rilevat li l-osservanza tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva li jinsab iddikjarat fl-Artikolu 47 tal-Karta ma teskludix li, fi proċedura ta’ natura amministrattiva, tkun imposta sanzjoni mill-ewwel minn awtorità amministrattiva. Madankollu huwa jippresupponi li jekk id-deċiżjoni ta’ awtorità amministrattiva fiha nnifisha ma tissodisfax il-kundizzjonijiet ta’ dan l-artikolu, bħalma huwa l-każ, fil-kawża inkwistjoni, tal-Awtorità tal-Ħatra din tkun suġġetta għall-istħarriġ sussegwenti ta’ “organu ġudizzjarju b’ġurisdizzjoni sħiħa” (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, sentenza Albert u Le Compte vs Il-Belġju tal-10 ta’ Frar 1983, Serje A nru 58, § 29, sentenzi Schmautzer, Umlauft, Gradinger, Pramstaller, Palaoro u Pfarrmeier vs L-Awstrija tat-23 ta’ Ottubru 1995, Serje A nru 328 A‑C u 329 A‑C, rispettivament § 34, 37, 42, 39, 41 u 38, u s-sentenza Mérigaud vs Franza, nru 32976/04, tal-24 ta’ Settembru 2009, § 68). Sabiex ikun jista’ jiġi kklassifikat bħala “organu ġudizzjarju ta’ ġurisdizzjoni sħiħa”, organu ġudizzjarju għandu b’mod partikolari jkollu l-kompetenza sabiex jindaga fuq il-kwistjonijiet kollha ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti għall-kawża li tinġab quddiemu (QEDB, sentenza Chevrol vs Franza, nru 49636/99, tat-3 ta’ Frar 2003, § 77 u l-ġurisprudenza ċċitata, u s-sentenza Silvester’s Horeca Service vs Il-Belġju, nru 47650/99, tal-4 ta’ Marzu 2004, § 27), u dan jimplika, fil-każ ta’ sanzjoni dixxiplinari, li huwa jkollu b’mod partikolari l-poter li jevalwa l-proporzjonalità bejn in-nuqqas u s-sanzjoni, mingħajr ma jillimita ruħu sabiex ifittex żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni jew ta’ użu ħażin tal-poter (sentenza tat-Tribunal tal-15 ta’ Mejju 2012, Nijs vs Qorti tal-Awdituri, T‑184/11 P, punti 85 u 86).
118. Huwa fil-kuntest tal-kuntest ġuridiku deskritt fil-punti 115 sa 117 ta’ din is-sentenza li t-Tribunal għandu jevalwa l-argumenti mressqa mir-rikorrenti dwar allegat ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità billi jeżamina jekk l-ibbilanċjar mill-Awtorità tal-Ħatra taċ-ċirkustanzi aggravanti u attenwanti kienx sar b’mod proporzjonat.
119. Fil-każ inkwisjtoni ma jidhirx li s-sanzjoni kkontestata hija sproporzjonata, għaliex billi mmodifikat dokumenti uffiċjali r-rikorrenti kkawżat preġudizzju gravi fuq id-dinjità tal-funzjoni tagħha u kisret definittivament ir-relazzjoni ta’ fiduċja mal-Ombudsman. Barra minn hekk, l-ebda fattur miġjub ’il quddiem mir-rikorrenti ma jippermettilna nikkonkludu li s-sanzjoni imposta hija sproporzjonata meta mqabbla mal-imġiba allegata kontra tagħha.
120. B’mod partikolari, ir-rikorrenti tikkritika lill-Ombudsman, fl-ewwel lok, li skorrettement elenka, fost iċ-ċirkustanzi aggravanti, il-funzjonijiet importanti li hija kienet teżerċita bħala amministratur responsabbli mill-komunikazzjoni, in-natura kriminali serja tal-fatti allegati kontra tagħha, l-inkapaċità u r-rifjut tar-rikorrenti li tapoloġizza għall-fatti, id-danni gravi arrekat lir-reputazzjoni tal-Ombudsman u l-premeditazzjoni.
121. F’dak li jikkonċerna r-responsabbiltajiet eżerċitati mir-rikorrenti, kif ifakkar korrettement l-Ombudsman fid-dokumenti ppreżentati minnu, ir-rikorrenti kienet l-unika amministratriċi fi ħdan l-unità “Communication”. Barra minn hekk, jirriżulta mir-rapporti ta’ evalwazzjoni annessi mar-rikors, li effettivament hija kienet inkarigata minn funzjonijiet importanti fil-qasam ta’ kuntratti pubbliċi u ta’ ġestjoni ta’ fondi pubbliċi. L-esperjenza tar-rikorrenti fis-servizz tal-Ombudsman u l-kompiti importanti li kienu fdati lilha juru l-fiduċja tal-Ombudsman fir-rikorrenti u jiġġustifikaw il-fatt li huwa ħa dawn il-fatturi inkunsiderazzjoni bħala ċirkustanzi aggravanti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Onidi vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 146).
122. Fir-rigward tal-klassifikazzjoni tal-fatti u s-serjetà tan-nuqqas, ir-rikorrenti sempliċement tafferma li dan ma kienx ta’ natura tali li wassluha sabiex tiċħad ir-rwol tagħha ta’ uffiċjal, iżda hija ma tressaq l-ebda argument li jista’ jikkontesta l-evalwazzjoni tal-Ombudsman li l-fatt tal-modifika tad-dokumenti uffiċjali u l-użu tagħhom fil-konfront ta’ terzi huwa nuqqas serju ħafna.
123. Fuq l-ilment dwar “l-inkapaċità u r-rifjut [tar-rikorrenti] li tirrikonoxxi l-fatti” u ċ-ċirkustanza li hija qatt ma talbet skuża għall-imġiba tagħha, it-Tribunal josserva li l-Ombudsman qatt ma kkontesta li r-rikorrenti rrikonoxxiet il-fatti u li, fil-verità, fid-deċiżjoni kkontestata, huwa jikkunsidra bħala ċirkustanza aggravanti “l-inkapaċità u r-rifjut ta[r-rikorrenti] li tirrikkonoxxi s-serjetà tal-fatti li wettqet”. Barra minn hekk, għalkemm huwa minnu li waqt l-intervista mal-investigaturi r-rikorrenti kienet immedjatament iddikjarat li kienet “konxja mis-serjetà tal-fatti”, jirriżulta mill-fajl li f’diversi okkażjonijiet hija tipprova timminimizzahom. Għalhekk, fis-seduta quddiem l-Ombudsman, hija ssostni li l-koperattiva u d-Dipartiment tal-Prosekuturi Pubbliċi ftit taw importanza lill-fajl; bl-istess mod, fil-kummenti addizzjonali tat-3 ta’ Novembru 2009 hija tikkritika x-“xewqa li jkabbar l-affarijiet” tal-Ombudsman “sabiex finalment jegħleb il-prinċipju ta’ proporzjonalità”. Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti kienet sempliċement ġabet skużi quddiem l-investigaturi “dwar il-qagħda orribbli u ta’ min jitħassarha li fihom poġġew[hom] din is-sitwazzjoni u l-atti [tagħha]”, imma fl-ebda mument hija ma talbet skuża għall-atti tagħha. Għaldaqstant, l-Ombudsman ma jistax jiġi kkritikat talli inkluda fost iċ-ċirkustanzi aggravanti l-fatt li r-rikorrenti ma kinitx fehmet is-serjetà tal-fatti li ġew allegati kontra tagħha.
124. Ir-rikorrenti targumenta li l-Ombudsman kien skorrett meta inkluda bħala ċirkustanza aggravanti d-dannu li l-atti tagħha arrekaw lir-reputazzjoni tal-Ombudsman, għaliex il-fajl baqa’ kunfidenzjali. Issa, it-Tribunal josserva li r-rikorrenti nnifisha tilmenta mill-pubbliċità mogħtija lill-każ u li, kif ifakkar l-Ombudsman, il-fajl huwa ċertament magħruf mill-koperattiva u mill-awtoritajiet pubbliċi Franċiżi li lilhom, b’applikazzjoni tal-Artikolu 4(2) tad-Deċiżjoni 94/262/CECA, KE, Euratom tal-Parlament Ewropew tad-9 ta’ Marzu 1994 rigward ir-regolamenti u l-kundizzjonijiet ġenerali li jirregolaw it-twettiq tal-obbligi tal-Ombudsma, (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 1, p. 283), l-Ombudsman irrapporta l-fatti allegati kontra r-rikorrenti, b’mod li dan l-ilment ma jistax jiġi milqugħ.
125. Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti tikkontesta l-ilment ta’ premeditazzjoni applikat mill-Ombudsman. Madankollu, biżżejjed jitfakkar li ma huwiex ikkontestat li l-aġir tar-rikorrenti baqa’ sejjer għal perijodu ta’ madwar xahrejn mill-bidu ta’ Lulju 2009 u sas-26 ta’ Awwissu 2009, id-data li fiha r-rikorrenti bagħtet lill-koperattiva ċ-ċertifikazzjoni ta’ dħul li hija stess kienet irrediġiet. Barra minn hekk, l-atti li hija tammetti li wettqet jimplikaw livell ta’ preparazzjoni li jeskludu “att istintiv” kif tippretendi r-rikorrenti. Għalhekk dan l-ilment għandu jiġi miċħud.
126. Fit-tieni lok, f’dak li jikkonċerna l-evalwazzjoni taċ-ċirkustanzi attenwanti, ir-rikorrenti tikkritika lill-Ombudsman li ma ħax inkunsiderazzjoni l-inkwiet personali u familjari tagħha. Madankollu, il-fatt li l-Ombudsman ċaħad dawn l-argumenti ma jurix li ma ħadhomx inkunsiderazzjoni.
127. Barra minn hekk, ir-rikorrenti tilmenta li l-Ombudsman naqas milli jislet il-konsegwenzi tal-fatt li ma kienx hemm reċidiva da parti tagħha. F’dan ir-rigward, l-Artikolu 10(h) tal-Anness IX tar-Regolamenti tal-Persunal, jindika li, sabiex jiddetermina s-serjetà tan-nuqqas, l-Awtorità tal-Ħatra għandha tieħu inkunsiderazzjoni r-reċidiva tal-att jew tal-imġiba ħażina, b’mod li possibbli reċidiva tista’ tiġġustifika sanzjoni iktar ħarxa. Għall-kuntrarju, l-assenza ta’ reċidiva ma jikkostitwixxix ċirkustanza attenwanti b’mod li, bħala regola ġenerali, uffiċjal huwa obbligat li jastjeni minn kull att u kull imġiba li tista’ tippreġudika d-dinjità tal-funzjoni tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-Tribunal tat-30 ta’ Novembru 2011, Quinn Barlo et
vs Il-Kummissjoni, T‑208/06, punti 255 u 264, li tgħid li fil-qasam tal-kompetizzjoni n-nuqqas ta’ reċidiva ma jikkostitwixxix ċirkustanza attenwanti, suġġetta għal appell li għadu pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, Kawża C‑70/12 P).
128. Ir-rikorrenti tikkritika lill-Ombudsman talli għaqqad l-aġir privat tagħha mal-attivitajiet professjonali tagħha, peress li n-nuqqas li wettqet kien strettament indipendenti mill-kompiti professjonali tagħha. Madankollu, dan l-ilment għandu jiġi miċħud, għaliex ir-rispett mill-uffiċjal lejn id-dinjità tal-funzjoni tiegħu ma huwiex limitat għall-mument partikolari li fih huwa jeżerċita dak jew dan il-kompitu partikolari, imma huwa rikjest minnu f’kull ċirkustanza (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-6 ta’ Marzu 2001, Connolly vs Il-Kummissjoni, C‑274/99 P, punti 79 sa 93 u 130; sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-7 ta’ Marzu 1996, Williams vs Il-Qorti tal-Awdituri, T‑146/94, punt 68).
129. Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti tikkritika lill-Ombudsman li ma kkunsidrax bħala ċirkustanzi attenwanti r-rapporti ta’ evalwazzjoni tagħha fejn l-Ombudsman kien jikkunsidra li hija kellha prestazzjoni eċċellenti. Issa, kienet x’kienet l-evalwazzjoni inkluża fir-rapporti ta’ evalwazzjoni tar-rikorrenti u anki jekk fid-deċiżjoni kkontestata l-Ombudsman kien ikkunsidra li l-kompetenza tar-rikorrenti kienet inkontestabbli, l-Awtorità tal-Ħatra setgħet legalment tikkunsidra li, fid-dawl tas-serjetà tal-fatti kkunsidrati, tal-grad u tar-responsabbiltajiet tar-rikorrenti, tali ċirkustanza ma setgħetx tnaqqas is-sanzjoni li kellha tiġi inflitta (ara s-sentenza Connolly vs Il-Kummissjoni, T‑34/96 u T‑163/96, iċċitata iktar ’il fuq, punt 167).
130. Jirriżulta minn dak li ntqal iktar ’il fuq li dan il-motiv għandu jiġi miċħud kollu kemm hu bħala infondat.
Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq l-ugwaljanza fit-trattament bejn irġiel u nisa u fuq id-dritt għal-leave tal-maternità
L-argumenti tal-partijiet
131. Ir-rikorrenti tikkunsidra li billi d-deċiżjoni kkontestata ġiet applikata meta hija kienet fuq il-leave tal-maternità, din tikser l-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 76/207 u l-Artikolu 10 tad-Direttiva 92/85.
132. Filwaqt li jaqbel li d-Direttiva 92/85 tista’ tkun applikabbli fil-prinċipju, l-Ombudsman jirrispondi li l-Artikolu 10 tagħha jipprojbixxi t-tkeċċija ta’ impjegata tqila biss meta t-tkeċċija tkun marbuta mal-istat tagħha u jitlob li dan il-motiv jiġi miċħud.
Il-kunsiderazzjonijiet tat-Tribunal
133. F’dak li jikkonċerna l-allegat ksur tal-ugwaljanza fit-trattament bejn irġiel u nisa, għandu qabel xejn jiġi deċiż li l-Artikolu 23 tal-Karta jimponi l-osservanza tal-prinċipju tal-ugwaljanza bejn irġiel u nisa fl-oqsma kollha, inkluż fil-qasam tax-xogħol u li l-prinċipju tan-non-diskriminazzjoni kontra impjegati tqal huwa stabbilit bl-Artikolu 2(2)(c) tad-Direttiva 2006/54 u l-Artikolu 10 tad-Direttiva 92/85. Id-dokumenti ppreżentati mir-rikorrenti għandhom għalhekk jinftehmu li qed jirreferu għal dawn id-dispożizzjonijiet.
134. It-Tribunal ifakkar li l-ġurisprudenza rrikonoxxiet l-ħtieġa li tiġi żgurata l-ugwaljanza bejn ħaddiema nisa u ħaddiema rġiel impjegati mill-istituzzjonijiet tal-Komunità (sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-28 ta’ Jannar 1992, Speybrouck vs Il-Parlament, T‑45/90, punt 48).
135. F’dan il-każ, ir-rikorrenti ma stabbilixxiet l-ebda fatt li jista’ jindika l-eżistenza ta’ diskriminazzjoni diretta jew indiretta, billi tali diskriminazzjoni ma tistax tiġi preżunta mis-sempliċi fatt li l-Ombudsman kien jaf bit-tqala tar-rikorrenti.
136. Fin-nuqqas ta’ xi fatt stabbilit mir-rikorrenti li jippermetti li nassumu l-eżistenza ta’ diskriminazzjoni diretta jew indiretta, ma kellux ikun l-Ombudsman li jipprova li ma kienx hemm ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament bejn irġiel u nisa.
137. F’dak li jikkonċerna l-allegat ksur tal-Artikolu 10 tad-Direttiva 92/85, l-Artikolu 1(2) tar-Regolamenti tal-Persunal jipprovdi li l-uffiċjali f’impjieg għandhom igawdu kundizzjonijiet tax-xogħol li josservaw ir-regoli ta’ saħħa u ta’ sigurtà adegwati, għall-inqas ekwivalenti għar-rekwiżiti minimi applikabbli f’dawn l-oqsma skont it-Trattati.
138. Issa, id-Direttiva 92/85 għandha l-għan li ttejjeb l-ambjent tax-xogħol billi ssaħħaħ il-protezzjoni tas-saħħa u s-sigurtà tal-impjegati tqal. Għalhekk, din id-Direttiva tobbliga lill-istituzzjoni li, fil-kuntest tal-awtonomija organizzattiva tagħhom u fil-limiti tar-Regolamenti, huma għandhom jiżguraw lill-impjegati nisa tqal protezzjoni ugwali għall-protezzjoni minima ggarantita mid-Direttiva (ara s-sentenza tat-Tribunal tat-30 ta’ April 2009, Aayhan et vs Il-Parlament, F‑65/07, punt 116).
139. Madankollu, l-Artikolu 10 tad-Direttiva 92/85 ma jistax jiġi interpretat fis-sens li jipprojbixxi għal kollox it-tkeċċija ta’ impjegata tqila. Fil-fatt, deċiżjoni ta’ tneħħija meħuda matul il-perijodu mill‑bidu tat-tqala sa tmiem il-leave tal-maternità għal raġunijiet mhux marbuta mal-istat ta’ tqala tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma hijiex kuntrarja għall-imsemmi Artikolu 10, bil-kundizzjoni, madankollu, illi l-persuna li timpjega tagħti raġunijiet bil-miktub li jiġġustifikaw it-tkeċċija u li t-tkeċċija tal-persuna kkonċernata tkun permissibbli mil-leġiżlazzjoni u/jew mill-prassi nazzjonali kkonċernati, skont id-dispożizzjonijiet tal‑punti 1 u 2 tal-Artikolu 10 ta’ din id-direttiva (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta’ Novembru 2010, Danosa, C‑232/09, punt 63).
140. Issa, fl-ewwel lok, jirriżulta ċar mill-proċess li t-tkeċċija tar-rikorrenti ma għandha x’taqsam xejn mat-tqala. Barra minn hekk, ir-rikorrenti qatt ma ppretendiet, la fid-dokumenti ppreżentati minnha u lanqas waqt is-seduta, li d-deċiżjoni ta’ tkeċċija kienet dovuta għall-fatt li hija kienet tqila.
141. Fit-tieni lok, l-Ombudsman ta bil-miktub, fid-deċiżjoni kkontestata, raġunijiet li jiġġustifikaw it-tkeċċija.
142. Fit-tielet lok, għalkemm ir-Regolamenti tal-Persunal ma fihomx dispożizzjoni partikolari li tipprovdi espressament eċċezzjoni għall-projbizzjoni stabbilita bl-Artikolu 10 tad-Direttiva, huma għandhom jiġu interpretati fis-sens li huma jippermettu tali eċċezzjoni bl-Artikolu 47(e) li jipprovdi tali possibbiltà, eċċezzjonali għal kollox, ta’ tmiem definittiv tal-funzjonijiet ta’ uffiċjal f’każ ta’ deċiżjoni ta’ tkeċċija adottata wara proċedura dixxiplinari.
143. Jirriżulta minn dak li ntqal hawn fuq li dan l-ilment għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq il-ksur tad-dmir ta’ premura u assistenza u tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba
L-argumenti tal-partijiet
144. Ir-rikorrenti tikkritika lill-Ombudsman talli ddeċieda li jistenna d-19 ta’ Mejju 2010 sabiex jiftaħ proċedura dixxiplinari meta hija kienet, għall-kuntrarju, talbet, bil-miktub u billi pproduċiet ċertifikat mediku tat-tabib kuranti tagħha, li l-proċedura tingħalaq malajr kemm jista’ jkun, tenut kont tal-effetti stressanti li hija kien qed ikollha fuq it-tqala tagħha. Barra minn hekk, ir-rikorrenti tinnota li l-proċedura kienet tmexxiet meta hija kienet tqila, anzi omm żagħżugħa, u dan juri nuqqas ta’ premura mingħand l-Ombudsman.
145. L-Ombudsman jitlob li dan il-motiv jiġi miċħud.
Il-kunsiderazzjonijiet tat-Tribunal
146. Jirriżulta mill-proċess li fil-25 ta’ Novembru 2009 r-rikorrenti kkuntattjat lill-Ombudsman sabiex tinfurmah bl-istat ta’ stress tagħha marbut mal-proċedura pendenti u bil-fatt li dan seta’ jkollu effetti negattivi fuq it-tqala tagħha. B’ittra tas-27 ta’ Novembru 2009, l-Ombudsman kien informa lir-rikorrenti bl-intenzjoni tiegħu li jitlob lill-uffiċjal mediku tiegħu li jieħu konjizzjoni tal-qagħda medika tar-rikorrenti sabiex jissuġġerilu l-passi possibbli sabiex jimminimizza l-impatt tal-proċedura dixxiplinari fuq is-saħħa tagħha u dik tat-tarbija tagħha li kellha titwieled. Wara l-parir tal-uffiċjali mediku tal-istituzzjoni, li l-istat ta’ saħħa tar-rikorrenti kien dgħajjef u li proċedura dixxiplinari setgħet tagħmillha ħsara, fit-18 ta’ Jannar 2010, l-Ombudsman kien adotta d-deċiżjoni li jiddiferixxi l-atti marbuta mal-proċedura dixxiplinari għal data wara li r-rikorrenti tkun welldet.
147. Issa, huwa ċar li dan kien preċiżament minħabba premura li l-Ombudsman kien tawwal il-ftuħ tal-proċedura dixxiplinari.
148. Għaldaqstant, dan il-ħames motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat.
4. Fuq it-talbiet ta’ kumpens
L-argumenti tal-partijiet
149. Ir-rikorrenti titlob lit-Tribunal prinċiparjament jikkonstata li l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata timplika l-ħlas ta’ drittijiet finanzjarji li huma dovuti lilha matul il-perijodu bejn id-data tat-tkeċċija u d-deċiżjoni tat-Tribunal li tiddikjara dan l-annullament, flimkien mal-interessi moratorji mid-data ta’ dik id-deċiżjoni.
150. Sussidjarjament, hija titlob lit-Tribunal jikkundanna lill-Ombudsman iħallas id-danni materjali u d-danni morali li hija sofriet minħabba d-deċiżjoni kkontestata.
151. Fi kwalunkwe każ, tikkundanna lill-Ombudsman iħallas ammont ta’ EUR 65.000 għad-danni morali subiti.
152. L-Ombudsman jitlob li dawn it-talbiet jiġu miċħuda.
Il-kunsiderazzjonijiet tat-Tribunal
153. Skont ġurisprudenza stabbilita fil-qasam tas-servizz pubbliku, it-talbiet intiżi għall-kumpens tad-dannu għandhom jiġu miċħuda meta jkunu marbuta mill-qrib mat-talbiet għal annullament li jkunu ġew miċħuda bħala infondati (sentenza tat-Tribunal tat-8 ta’ Novembru 2007, Andreasen vs Il-Kummissjoni, F‑40/05, punt 277).
154. F’dan il-każ, teżisti rabta mill-qrib bejn it-talbiet kollha għall-kumpens u t-talbiet għal annullament li ġew miċħuda bħala infondati. Billi l-eżami tat-talbiet għal annullament ma wera l-ebda illegalità ta’ natura li tista’ twassal għal responsabbiltà tal-Ombudsman, it-talbiet għall-kumpens għandhom jiġu miċħuda.
155. Minn dak kollu li ntqal jirriżulta li r-rikors kollu għandu jiġi miċħud.
Fuq l-ispejjeż
156. Skont l-Artikolu 87(1) tar-Regoli tal-Proċedura, salv dispożizzjonijiet oħra tat-tieni Titolu tat-tmien Kapitolu tal-imsemmija Regoli tal-Proċedura, kull parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Skont il-paragrafu 2 tal-istess artikolu, it-Tribunal jista’ jiddeċiedi, għal raġunijiet ta’ ekwità, li parti li titlef tiġi biss parzjalment ikkundannata għall-ispejjeż jew li hija ma tiġix ikkundannata għall-ispejjeż.
157. Mill-motivi msemmija iktar ’il fuq jirriżulta li r-rikorrenti tilfet. Barra minn hekk, l-Ombudsman, fit-talbiet tiegħu, espressament talab li r-rikorrenti tiġi kkundannata għall-ispejjeż. Peress li ċ-ċirkustanzi tal-każ ma jiġġustifikawx l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura, hemm għalhekk lok li r-rikorrenti tiġi kkundannata għall-ispejjeż tal-Ombudsman.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi,
IT-TRIBUNAL GĦAS-SERVIZZ PUBBLIKU (It-Tieni Awla)
jaqta’ u jiddeċiedi:
1) Ir-rikors ta’ BG huwa miċħud.
2) BG għandha tħallas l-ispejjeż tagħha u hija kkundannata tħallas l-ispejjeż tal-Ombudsman.