62008CC0250_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
1. F’dawn il-proċeduri l-Kummissjoni ssostni li l-leġiżlazzjoni Belġjana dwar il-ħlas ta’ taxxa tar-reġistrazzjoni ġewwa r-Reġjun ta’ Vlaanderen tiddiskrimina b’mod partikolari kontra ċ-ċittadini tal-Istati Membri li jkunu jridu jeżerċitaw id-drittijijiet tagħhom li jiċċaqilqu minn residenza għal oħra, tal-libertà tal-istabbiliment u tal-moviment liberu tal-kapital fl-Unjoni Ewropea. Il-leġiżlazzjoni inkwistjoni tippermetti li t-taxxa tar-reġistrazzjoni (2) li titħallas meta tinxtara residenza prinċipali fir-Reġjun ta’ Vlaanders – iżda f’ebda post ieħor – titnaqqas minn dik it-taxxa li titħallas meta tinxtara residenza prinċipali sussegwenti fl-istess Reġjun.
I -	Il-kuntest ġuridiku
A - Dispożizzjonijiet rilevanti tat-Trattat u tal-Ftehim ŻEE
2. L-Artikolu 18(1) KE [li sar l-Artikolu 21(1) TFUE] jistipula li:
“Kull ċittadin ta’ l-Unjoni għandu d-dritt li jmur minn post għall-ieħor u li joqgħod liberament fit-territorju ta’ l-Istati Membri, salvi l-limitazzjonijiet u l-kondizzjonijiet stabbiliti fit-Trattati u d-dispożizzjonijiet meħuda sabiex dan jitwettaq.”
3. L-Artikolu 43 KE (illum l-Artikolu 49 TFUE) jipprovdi:
“Fil‑qafas tad‑dispożizzjonijiet ta’ hawn taħt ir‑restrizzjonijiet għal‑libertà tal‑istabbiliment ta’ ċittadini ta’ Stat Membru fit‑territorju ta’ Stat Membru ieħor, għandhom jiġu projbiti. Tali projbizzjoni għandha testendi ruħha wkoll għal restrizzjonijiet fuq l‑istabbiliment ta’ aġenziji, fergħat u sussidjarji, minn ċittadini ta’ Stat Membru stabbiliti fit‑territorju ta’ Stat membru ieħor.
Il-libertà tal-istabbiliment tinkludi d-dritt li tibda u teżerċita attivitajiet bħala persuna li taħdem għal rasa, kif ukoll li tikkostitwixxi u tmexxi impriżi u b’mod partikolari kumpanniji li jaqgħu taħt it-tifsira ta’ l-Artikolu 48, paragrafu 2 (li sar l-Artikolu 54 TFUE), taħt il-kondizzjonijiet stipulati fil-liġijiet tal-pajjiż ta’ l-istabbiliment, għaċ-ċittadini tiegħu stess, bla ħsara għad-disposizzjonijiet tal-Kapitolu dwar il-kapital”.
4. L-Artikolu 31(1) tal-Ftehim ŻEE effettivament jestendi dawk id-dispożizjonijiet għaż-Żona Ekonomika Ewropea kollha.
5. L-Artikolu 56(1) KE (li sar l-Artikolu 63(1) TFUE) jistipula li:
“Fil-kwadru tad-disposizzjonijiet indikati f’dan il-Kapitolu, kull restrizzjoni fuq il-moviment tal-kapital bejn l-Istati Membri u bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi tkun projbita.”
6. L-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE effettivament jestendi din id-dispożizzjoni għaż-Żona Ekonomika Ewropea kollha kemm hi.
7. L-Artikolu 6 tal-Ftehim ŻEE jipprovdi li d-dispożizzjonijiet tal-Ftehim, sa fejn dawn ikunu identiċi, fis-sustanza tagħhom, għar-regoli korrispondenti tat-Trattat (u ta’ atti adottati sabiex ikun jista’ jiġi applikat it-Trattat), għandhom jiġu interpretati skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fiż-żmien meta ġie ffirmat il-Ftehim ŻEE (3) . Fil-Ftehim ŻEE ma tinsab ebda dispożizzjoni simili li hi relatata mal-ġurisprudenza sussegwenti tal-Qorti tal-Ġustizzja (4) . Madankollu, mill-Artikolu 105 tal-Ftehim ŻEE jirriżulta li r-regoli tal-Ftehim li jkunu identiċi, fis-sustanza tagħhom, għal dawk tat-Trattat, għandhom jiġu interpretati b’mod uniformi (5) . Il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-kompetenza sabiex tinterpreta l-Ftehim ŻEE f’dak li jikkonċerna t-territorju tal-Unjoni Ewropea filwaqt li l-Qorti tal-EFTA għandha l-kompetenza tagħmel dan f’dak li jirrigwarda l-applikazzjoni tiegħu fl-Istati tal-EFTA. Għaldaqstant il-Ftehim jipprovdi għal kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti tal-EFTA (6) .
8. Ir-regoli li jipprekludu r-restrizzjonijiet għall-libertà tal-istabbiliment stipulati fl-Artikolu 31 tal-Ftehim ŻEE huma identiċi għal dawk imposti mill-Artikolu 49 tat-Trattat (7) . Barra dan, id-dispożizzjonijiet li jirrigwardaw il-moviment liberu tal-kapital (li l-kliem tagħhom huwa simili iżda mhux identiku għal dawk tad-dispożizzjonijiet korrispondenti tat-TFUE) għandhom ukoll, sa fejn dan huwa possibbli, jiġu interpretati bl-istess mod (8) .
B -	Id-Direttiva tal-Kunsill 88/361/KEE
9. In-noti ta’ spjega fl-Anness I tad-Direttiva tal-Kunsill 88/361/KEE (9) jagħmluha ċara li “il-moviment tal-kapital” f’dan il-kuntest jinkludi x-xiri ta’ bini u ta’ art u l-kostruzzjoni ta’ bini għall-użu personali ta’ persuni privati (10) .
C -	Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
10. Skont l-Artikolu 44 tal-Wetboek der registratie‑, hypotheek‑ en griffierechten (Kodiċi tat-taxxi tar-reġistrazzjoni, taxxi fuq l-ipoteki, u d-drittijiet tar-reġistru għar-Reġjun ta’ Vlaanderen; “il-Wetboek”), għandha tiġi imposta taxxa tar-reġistrazzjoni ta’ 10 % fuq il-valur tat-trasferimenti bil-ħlas kollha ta’ drittijiet proprjetarji jew użufruttwarji fuq proprjetá immobbli (11) . Skont l-Artikolu 46a, fil-każ ta’ xiri ta’ proprjetà residenzjali minn individwu jew numru ta’ individwi għall-iskop li jistabilixxu r-residenza prinċipali tagħhom hemmhekk, il-bażi li fuqha ssir l-istima tiġi mnaqqsa b’EUR 12,500, sakemm ma jippossjedux xi proprjetà residenzjali oħra f’dak iż-żmien. Dan it-tnaqqis fir-rigward tal-bażi ta’ stima jistgħu jibbenefikaw minnu dawk l-individwi kollha li jkunu qiegħdin jixtru għall-ewwel darba, irrispettivament ta’ jekk qabel huma kienux għexu fir-Reġjun ta’ Vlaanderen jew xi mkien ieħor.
11. L-Artikolu 61.3 tal-Wetboek jiddisponi:
“Meta proprjetà immobbli użata jew maħsubha biex tiġi użata għal skopijiet residenzjali tinxtara permezz ta’ kuntratt ta’ bejgħ normali minn individwu sabiex din tkun ir-residenza prinċipali tiegħu, il-porzjon statutarju tiegħu tat-taxxa pagabbli […] mal-akkwist tad-dar li kien juża qabel bħala r-residenza prinċipali tiegħu, jew tal-art li fuqha ġiet mibnija din id-dar, għandu jiġi mnaqqas meta jitħallas il-porzjon statutarju tat-taxxa pagabbli mal-akkwist tal-proprjetà l-ġdida, sakemm l-akkwist tal-aħħar ikun sar fi żmien sentejn mid-data tar-reġistrazzjoni tad-dokument li permezz tiegħu tiġi stabbilita t-taxxa proprozjonali fuq il-bejgħ mill-ġdid tad-dar preċedenti permezz ta’ kuntratt ta’ bejgħ normali, jew fuq id-diviżjoni ta’ dik id-dar meta tkun proprjetà komuni, u meta l-individwu jkun ċeda d-drittijiet tiegħu kollha.
Ma jista’ jsir ebda tnaqqis, taħt dan l-artikolu, ta’ taxxa mħallsa fuq ix-xiri ta’ proprjetà li ma tinsabx fir-Reġjun ta’ Vlaanders.
L-ammont li jista’ jitnaqqas [...] fl-ebda każ ma għandu jaqbeż l-EUR 12 500 [...]”.
12. L-Artikolu 212a tal-Wetboek jipprovdi għar-rimbors (iżjed milli għat-tnaqqis) tat-taxxa tar-reġistrazzjoni meta (i) il-proprjetà preċedenti tinbiegħ fi żmien sentejn minn meta tinxtara l-proprjetà sussegwenti (ħames snin meta l-art tkun inxtrat bl-iskop li tinbena dar) u (ii) ix-xerrej jistabbilixxi r-residenza prinċipali tiegħu fid-dar il-ġdida fi żmien sentejn minn meta jkun xtraha (ħames snin meta l-art tkun inxtrat bl-iskop li tinbena dar). F’dan il-każ ukoll, il-proprjetà preċedenti għandha tkun fir-Reġjun ta’ Vlaanders, u l-ammont li jista’ jiġi rrimborsat ma jistax jaqbeż l-EUR 12 500.
13. Jien ser nirreferi għas-sistema stabbilita permezz tal-Artikoli 61.3 u 212a tal-Wetboek bħala “il-miżura kkontestata”. Dawn l-artikoli, flimkien mad-dispożizzjonijiet imsemmija fil-punt 10 iktar ’il fuq u ma’ numru ta’ dispożizzjonijiet proċedurali relatati, ġew introdotti fil-Wetboek permezz ta’ digriet ta’ emenda fl-1 ta’ Frar 2002 (12) . L-espożizzjoni tal-motivi tal-abbozz tad-digriet irrikonoxxiet il-fatt li t-taxxa tar-reġistrazzjoni spiss kienet ta’ ostakolu għal min ikun jixtieq imur jgħix iżjed viċin tal-post tax-xogħol tiegħu jew jibdel ir-residenza tiegħu jew jadattaha skont xi ċirkostanzi familjari li jkunu nbidlu. Dan iddikkjara li l-għan tal-emenda kien li “jinkoraġġixxi l-mobilità għal dawk iċ-ċittadini kollha li, tkun xi tkun ir-raġuni (professjonali, familjari jew raġuni oħra), jixtiequ jixtru dar prinċipali ġdida li tkun iżjed kumpatibbli mal-ħtiġijiet tagħhom mid-dar kurrenti tagħhom”. Dan kellu jinkiseb billi titnaqqas parti mit-taxxa mħallsa fuq residenza prinċipali preċedenti (fi kliem ieħor, id-dar), sa mhux iktar minn EUR 12 500, mit-taxxa pagabbli fuq ix-xiri sussegwenti ta’ dar oħra.
II -	Il-proċedura prekontenzjuża
14. Billi dehrilha li l-miżura kkontestata kienet diskriminatorja u għaldaqstant ipprojbita mit-Trattat, fit-23 ta’ Diċembru 2005 il-Kummissjoni bagħtet ittra ta’ intimazzjoni lir-Renju tal-Belġju. Il-Gvern Belġjan ikkontesta l-ksur allegat permezz tar-risposta tiegħu tat-22 ta’ Marzu 2006.
15. Il-Kummissjoni ma kinitx sodisfatta b’ din ir-risposta u bagħtet opinjoni motivata fit-13 ta’ Lulju 2006. Permezz ta’ ittra ddatata 13 ta’ Settembru 2006 l-awtoritajiet Belġjani kkonfermaw li fl-opinjoni tagħhom il-miżura kkontestata kienet konformi mad-dritt tal-Unjoni u li fi kwalunkwe każ kienet iġġustifikata fl-interess pubbliku.
16. Il-Kummissjoni sostniet il-pożizzjoni tagħha u għalhekk ppreżentat ir-rikors preżenti fil-5 ta’ Mejju 2008. Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja li tikkonstata li r-Renju tal-Belġju naqas mill-obbligi tiegħu skont l-Artikoli 18, 43 u 56 tat-Trattat KE u l-Artikoli 31 u 40 tal-Ftehim ŻEE peress li, fir-Reġjun ta’ Vlaanderen, meta jiġi kkalkulat il-vantaġġ fiskali marbut max-xiri ta’ proprjetà immobbli intiża bħala r-residenza prinċipali, it-taxxi ta’ reġistrazzjoni mħallsa preċedentement għax-xiri ta’ residenza prinċipali jittieħdu inkunsiderazzjoni biss jekk din tinsab fir-Reġjun ta’ Vlaanders ma jittieħdux inkunsiderazzjoni jekk din tinsab fi Stat Membru ieħor li ma huwiex il-Belġju jew fi Stat tal-EFTA. Il-Kummissjoni titlob ukoll lill-Qorti tal-Ġustizzja li tikkundanna lir-Renju tal-Belġju għall-ispejjeż.
17. Il-Gvern Ungeriż intervjena insostenn tar-Renju tal-Belġju.
18. Waqt is-seduta tat-23 ta’ Settembru 2010, il-Kummissjoni u l-Gvernijiet Belġjan u dak Ungeriż kollha ppreżentaw osservazzjonijiet orali.
III -	Evalwazzjoni
A -	Osservazzjonijiet preliminari
19. Qabel ma neżamina r-rikors tal-Kummissjoni jeħtieġ li jiġu kkjarifikati numru ta’ kwistjonijiet preliminari.
20. L-ewwel nett, ir-Renju tal-Belġju huwa kkostitwit minn tliet Komunitajiet, tliet Reġjuni u erba’ żoni lingwistiċi (13) . It-tliet Reġjuni għandhom ċerti kompetenzi leġiżlattivi; madankollu, dawk tal-Komunità Fjamminga u dawk tar-Reġjun ta’ Vlaanders ingħaqdu u jiġu eżerċitatli flimkien mill-Gvern ta’ Vlaanders, li introduċa l-miżura kkontestata. Madankollu, hija ġurisprudenza stabbilita li Stat Membru jista’ jinsab ħati meta awtorità lokali jew reġjonali tikser id-dritt tal-Unjoni (14) .
21. It-tieni nett, it-taxxa tar-reġistrazzjoni fil-Belġju diġà ġiet eżaminata mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tal-obbligu tal-ħlas ta’ din it-taxxa skont ordni ta’ qorti nazzjonali fir-rigward ta’ kawża ta’ natura kuntrattwali (15) . F’dan il-każ il-Qorti tal-Ġustizzja kienet aċċettat li t-taxxa pagabbli kienet taxxa indiretta. Madankollu, meta għamlet dan, hija essenzjalment adottat il-klassifikazzjoni mogħtija mill-qorti nazzjonali (16) . F’termini ġenerali, id-distinzjoni bejn it-taxxa indiretta u dik diretta hija din: taxxa indiretta tkun inkluża f’somma mħallsa minn persuna lil persuna oħra li tassumi r-responsabbiltà għat-taxxa iżda li ma terfax il-piż ekonomiku, filwaqt li taxxa diretta tinġabar mill-persuna li terfa’ l-piż ekonomiku (17) . Għalhekk naħseb li jkun iżjed xieraq li taxxa fuq transazzjonijiet ta’ proprjetà immobbli li l-piż tagħha jaqa’ fuq ix-xerrej u li tiġi miġbura minn għandu, titqies bħala taxxa diretta pjuttost milli taxxa indiretta.
22. It-tielet nett, indipendentement minn jekk it-taxxa tar-reġistrazzjoni fil-każ preżenti tikkostitwixxix tassazzjoni diretta jew indiretta, huwa ċar li din ma taqax fl-ambitu tal-armonizzazzjoni tal-Unjoni u għalhekk taqa’ taħt il-kompetenza tal-Istati Membri. Madankollu, skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-Istati Membri għandhom jeżerċitaw din il-kompetenza b’mod konformi mad-dritt tal-Unjoni (18) .
23. Ir-raba’ nett, il-Kummissjoni qed tallega l-ksur tal-Artikoli 18, 43 u 56 KE (u d-dispożizzjonijiet tal-Ftehim ŻEE li jikkorrispondu maż-żewġ artikoli tal-aħħar). Il-Gvern Belġjan jikkontendi li l-Artikolu 56(1) KE huwa l-unika dispożizzjoni relevanti u li l-kwistjoni preżenti għandha tiġi kkunsidrata abbażi tiegħu biss.
24. L-evalwazzjoni ta’ din il-kwistjoni tiżvela aspett kurjuż tal-pożizzjoni li ħadet il-Kummissjoni meta wieħed iqabbilha ma’ dik li ħadet fir-rigward ta’ żewġ rikorsi għal nuqqas ta’ twettieq ta’ obbligu ppreżentati fl-istess perjodu: Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (19), li nqatgħet fl-20 ta’ Jannar 2011, u Il-Kummissjoni vs L-Ungerija (20) . Il-kawża li wasslet għas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, iċċitata iktar ’il fuq, kienet tirrigwarda eżenzjoni mit-taxxa fuq it-trasferiment tal-proprjetà għal dawk li jkunu qed jixtru l-proprjetà għall-ewwel darba u li jew kienu jgħixu permanentement fil-Greċja jew kienu ta’ nazzjonalità Griega. L-imsemmija kawża Il-Kummissjoni vs L-Ungerija tirrigwarda miżura li permezz tagħha, fil-każ ta’ bejgħ ta’ dar u x-xiri ta’ dar oħra, it-taxxa fuq it-trasferiment tal-proprjetà tiġi imposta biss fuq id-differenza fil-valur tas-suq bejn iż-żewġ proprjetajiet, sakemm dawn ikunu jinsabu t-tnejn fl-Ungerija.
25. Huwa ċar li jeżistu ċerti similaritajiet bejn il-miżuri kkontestati f’dawn il-kawżi u fil-każ preżenti. Fil-fatt, il-Kummissjoni tallega diskriminazzjoni u restrizzjoni tal-libertajiet tat-Trattat fit-tliet każijiet. Madankollu, f’dawk il-kawżi, il-Kummissjoni kienet allegat li nkisru l-Artikoli 18, 39, u 43 KE u (fil-kawża Il-Kummissjoni vs Il-Greċja ġie wkoll allegat li kien hemm ksur tal-Artikolu 12 KE) (21), filwaqt li fil-kawża preżenti tikkontendi li hemm ksur tal-Artikoli 18, 43 u 56 KE, flimkien mal-Artikoli 31 u 40 tal-Ftehim ŻEE, iżda mhux ksur tal-Artikolu 12 u 39 KE (22) .
26. Għalkemm huwa ċar li f’kull każ jeżistu karatteristiċi li jiddistingwu l-miżuri inkwistjoni, xorta jibqa’ l-fatt li l-pożizzjoni tal-Kummissjoni ma tidhirx li hija kompletament konsistenti. Xorta waħda, hija l-Kummissjoni li għandha tiddeċiedi kif tħejji r-rikors tagħha fi proċeduri ta’ nuqqas ta’ twettieq ta’ obbligu, u l-Qorti tal-Ġustizzja li tiddetermina jekk kull allegazzjoni partikolari għandhiex tiġi sostnuta. Għalhekk, dak li qed jipproponi l-Gvern Belġjan ma jistax jiġi kkunsidrat.
B -	L-ordni tal-analiżi
27. Huwa fatt li l-Artikolu 18 KE, li jistabilixxi f’termini ġenerali d-dritt, li għandu kull ċittadin tal-Unjoni, għal-libertà tal-moviment u għar-residenza ġewwa t-territorju tal-Istati Membri, jinsab imfisser b’mod speċifiku fl-Artikolu 43 f’dak li jirrigwarda l-istabbiliment ta’ persuna minħabba attività ekonomika (23) . Barra dan, kif osservat il-Qorti tal-Ġustizzja f’Konle (24), id-dritt li wieħed jakkwista, juża jew jiddisponi minn proprjetà immobbli fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor huwa l-korollarju tal-libertà tal-istabbiliment; u l-moviment tal-kapital jinkludi ukoll l-investimenti f’dik il-proprjetà ġewwa t-territorju ta’ Stat Membru minn persuni li ma humiex residenti hemm (25) . Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja normalment tikkunsidra dawk id-dispożizzjonijiet li huma iżjed speċifiċi qabel ma teżamina dawk id-dispożizzjonijiet li huma iżjed ġenerali (26) .
28. Madankollu, jidhirli li, fil-proċeduri għal nuqqas ta’ twettieq ta’ obbligu preżenti l-argument tal-Kummissjoni, ibbażat kif inhu fuq leġiżlazzjoni relatata max-xiri ta’ residenza privata, għandu primarjament jikkonċerna d-dritt tal-moviment u tar-residenza ġewwa t-territorju tal-Istati Membri, iggarantit mill-Artikolu 18 KE. Fil-każ li din ir-residenza tkun inxtrat b’fondi trasferiti minn Stat Membru ieħor, it-transazzjoni tkun tirrikjedi l-moviment liberu tal-kapital meħtieġ, kif previst fl-Artikolu56 KE. Fl-aħħar nett, fil-każ li ċ-ċittadini jistgħu jeżerċitaw (jew għandhom l-intenzjoni li jeżerċitaw) attività ekonomika minn jew viċin ir-residenza privata tagħhom, il-kwistjoni tista’ tqum ukoll f’dak li jirrigwarda l-eżerċitar tad-dritt tal-istabbiliment previst fl-Artikolu 43 KE.
29. Għalhekk jidher loġiku li wieħed l-ewwel jindirizza l-argument tal-Kummissjoni bbażat fuq l-Artikolu 18 KE (li ma hemm xejn li jikkorrispondi miegħu fil-Ftehim ŻEE), qabel ma jibda jeżamina l-argumenti relatati mal-libertà tal-istabbiliment (l-Artikolu 43 KE; l-Artikolu 31(1) tal-Ftehim ŻEE) u l-moviment liberu tal-kapital (l-Artikolu 56(1) KE; l-Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE).
C -	L-Artikolu 18 KE
30. Ċittadin tal-Unjoni li jeżerċita d-dritt tal-moviment u tar-residenza skont l-Artikolu 18 KE għandu jingħata, fl-Istati Membri kollha, l-istess trattament ġuridiku li jingħata liċ-ċittadini ta’ dawk l-Istati Membri li jsibu lilhom infushom fl-istess sitwazzjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li l-leġiżlazzjoni nazzjonali, li tqiegħed liċ-ċittadini ta’ Stat Membru fi żvantaġġ sempliċiment minħabba li huma eżerċitaw il-libertà tagħhom tal-moviment u tar-residenza fi Stat Membru ieħor, tikkostitwixxi restrizzjoni tal-libertajiet mogħtija lil kull ċittadin tal-Unjoni mill-Artikolu 18(1) KE (27) .
31. Id-diskriminazzjoni abbażi tar-residenza, peress li tikkostitwixxi diskriminazzjoni indiretta minħabba n-nazzjonalità, hija tema rikorrenti fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tirrigwarda l-moviment liberu tal-ħaddiema u l-libertà tal-istabbiliment (28) . Madankollu, għall-kuntrarju ta’ każijiet bħal dawn, ma huwiex neċessarju, għall-iskopijiet tal-Artikolu 18 KE, li wieħed jistabbilixxi li miżura tkun taffettwa b’mod negattiv lil ċittadini ta’ Stati Membri oħra iżjed
milli taffettwa lill-dawk tal-Istat li jkun qed jimponi l-miżura (29) .
32. F’dak li jirrigwarda l-eliġibilità għall-eżenzjoni mill-ħlas ta’ taxxi fuq ir-reġistrazzjoni, iċ-ċittadini tal-Unjoni li minn Stat Membru ieħor imorru jgħixu fir-Reġjun ta’ Vlaanderen, jingħataw, skont il-miżura kkontestata, l-istess trattament bħal dak mogħti liċ-ċittadini Belġjani li huma residenti f’dak ir-reġjun?
33. L-ewwelnett, huwa neċessarju li wieħed jidentifika t-termini ta’ paragun korretti. Għandu jsir paragun bejn iċ-ċittadini tal-Belġju li jgħixu fir-Reġjun ta’ Vlaanderen u ċ-ċittadini kollha tal-Unjoni li jkunu jixtiequ jixtru dar f’dak ir-reġjun (jiġifieri paragun fuq bażi wiesgħa)?
34. L-ewwel kategorija (Belġjani residenti fir-Reġjun ta’ Vlaanderen) tikkonsisti f’ċittadini Belġjani li jgħixu fir-Reġjun ta’ Vlaanderen u li mbagħad (a) ibigħu d-dar tagħhom u jixtru dar minflokha fl-istess reġjun; jew (b) ma jkollhomx proprjetà iżda jixtru waħda għall-ewwel darba fir-Reġjun ta’ Vlaanderen; jew (c) ibigħu id-dar tagħhom u jixtru dar minflokha barra r-Reġjun ta’ Vlaanderen (kemm jekk f’xi post ieħor fil-Belġju stess kif ukoll jekk fi Stat Membru ieħor).
35. Il-kategorija tal-aħħar (iċ-ċittadini kollha tal-Unjoni) tkun tinkludi s-sotto-kategoriji li ġejjin: persuni li jbigħu id-dar tagħhom fi Stat Membru ieħor u jixtru dar minflokha fir-Reġjun ta’ Vlaanderen; u persuni li jkunu telqu mir-Reġjun ta’ Vlaanderen fejn huma kellhom il-proprjetà sabiex imorru jgħixu fi Stat Membru ieħor iżda li mbagħad jiddeċiedu li jirritornaw f’dak ir-Reġjun u jixtru proprjetà hemm. Dan il-grupp tal-aħħar huwa suġġett għal ċerti regoli skont il-miżura nazzjonali kkontestata. Għalhekk ser nikkunsidraha iżjed fit-tul fil-punti 74 sa 78 iktar ’l-isfel.
36. Iż-żewġ kategoriji wiesgħa ta’ persuna li tixtri dar, huma fl-istess sitwazzjoni tant li jkun jaqbel li jsir paragun bejniethom?
37. Fil-każ li dawn iż-żewġ kategoriji jikkonsistu f’persuni li jixtru dar ġewwa l-Unjoni, ir-risposta hija “iva”.
38. Jekk il-paragun isir fuq din il-bażi wiesgħa, dawk kollha li jixtru dar għall-ewwel darba fir-Reġjun ta’ Vlaanderen jiġu trattati bl-istess mod kemm jekk dawn imorru jgħixu f’dak ir-reġjun minn Stat Membru ieħor kif ukoll jekk huma jiċċaqilqu ġewwa l-istess reġjun. L-ebda kategorija ta’ persuna li tkun qed tixtri dar għall-ewwel darba ma tkun eliġibbli għal tnaqqis fuq dak l-ewwel xiri, għalkemm it-tnejn ikunu jibbenifikaw minn tnaqqis mill-bażi taxxabbli tat-taxxa tar-reġistrazzjoni (30) .
39. Naturalment, dawk l-individwi li mbagħad ibigħu il-proprjetà tagħhom fir-Reġjun ta’ Vlaanderen biex imorru jgħixu fi Stat Membru ieħor ma jibbenifikawx mit-tnaqqis. Madankollu, din hija sempliċiment il-konsegwenza tal-prinċipju tat-territorjalità fiskali. Min-naħa l-waħda, ir-Reġjun ta’ Vlaanderen ma jistax jimponi taxxa tar-reġistrazzjoni fuq proprjetà mixtrija fi Stat Membru ieħor u għalhekk ma jistax isir tnaqqis f’dawn iċ-ċirkustanzi. Min-naħa l-oħra ma hemm xejn li jobbliga lill-Istati Membri joffru lil dawn il-persuni xi benefiċċju li huwa ekwivalenti għat-tnaqqis li jkun sarilhom li kieku l-akkwist sussegwenti tagħhom kien seħħ fir-Reġjun ta’ Vlaanderen.
40. Fl-aħħar nett, l-individwi li sussegwentement ibigħu il-proprjetà tagħhom fir-Reġjun ta’ Vlaanderen biex imorru jgħixu f’post ieħor fil-Belġju jiġu kollha ttrattati l-istess – lanqas huma ma jibbenefikaw mit-tnaqqis.
41. Madankollu, il-Kummissjoni ssostni li l-paragun għandu jsir fuq bażi iżjed ristretta, jiġifieri bejn dawk l-individwi li jmorru jgħixu fir-Reġjun ta’ Vlaanderen minn Stat Membru ieħor, u li jbigħu id-dar tagħhom biex jixtru (l-ewwel) residenza prinċipali f’dan ir-reġjun, u dawk l-individwi li jibqgħu ġewwa r-Reġjun ta’ Vlaanderen u li jbigħu id-dar tagħhom u jixtru residenza minflokha. Il-Kummissjoni ssostni li ma hemmx distinzjoni oġġettiva bejn dawn il-persuni. It-tnejn li huma jkunu qed imorru jgħixu f’dar oħra ġewwa l-Unjoni Ewropea. Fiż-żewġ każijiet it-taxxa tar-reġistrazzjoni titħallas fil-mument meta tinxtara d-dar il-ġdida u, fiż-żewġ każijiet, id-dar preċedenti tinbigħ sabiex tinxtara residenza minflokha fir-Reġjun ta’ Vlaanderen. Dawk li d-dar preċedenti tagħhom kienet fir-Reġjun ta’ Vlaanderen ħallsu t-taxxa tar-reġistrazzjoni fuq il-proprjetà preċedenti tagħhom. Dawk li marru jgħixu f’dan ir-reġjun minn Stat Membru ieħor ħallsu t-taxxa tar-reġistrazzjoni jew taxxa simili fl-Istat fejn kienu jgħixu qabel. Għalhekk iż-żewġ sitwazzjonijiet jistgħu jiġu pparagunati b’mod oġġettiv. Għaldaqstant jidher li, essenzjalment, l-ilment tal-Kummissjoni hu li (għall-kuntrarju ta’ persuni bħalhom li jmorru jgħixu f’dar ġdida fir-Reġjun ta’ Vlaanderen) dawk il-persuni li minn Stat Membru ieħor imorru jgħixu fir-Reġjun ta’ Vlaanderen, ma jgawdu minn ebda benefiċċju (jiġifieri tnaqqis) f’dan ir-reġjun fir-rigward ta’ taxxa (simili) imħallsa fl-Istat Membru li minnu jkunu telqu. Minħabba dan huma jsofru żvantaġġ fiskali.
42. Mandankollu, fil-fehma tiegħi, anki l-evalwazzjoni ta’ dawn iż-żewġ kategoriji b’mod ristrett mhux bilfors twassal għall-konklużjoni li individwi li jmorru jgħixu fir-Reġjun ta’ Vlaanderen minn Stat Membru ieħor huma fl-istess sitwazzjoni ta’ persuni li jiċċaqilqu ġewwa dak ir-reġjun stess.
43. Biex jiġi meqjus li jkun fl-istess sitwazzjoni, l-individwu inkwistjoni għandu jissodisfa l-kundizzjonijiet tal-miżura kkontestata u għalhekk ikun eliġibbli għat-tnaqqis. Dawn il-kundizzjonijiet huma: (a) ir-residenza preċedenti trid tkun proprjetà ta’ u mibjugħa minn dik il-persuna; (b) din il-persuna trid jixtri residenza minflokha li tinsab fir-Reġjun ta’ Vlaanderen; u (ċ) għandha tkun tħallas taxxa tar-reġistrazzjoni jew taxxa ekwivalenti fil-mument meta takkwista r-residenza preċedenti.
44. Huwa faċli li wieħed jistabilixxi jekk ikunux ġew sodisfatti l-ewwel żewġ kundizzjonijiet. Mandakollu, wieħed ma jistax faċilment jippreżumi li t-tielet kundizzjoni – li l-individwu inwkistjoni jkun ħallas l-istess taxxa jew taxxa ekwivalenti (għal dik imħallsa fir-Reġjun ta’ Vlaanderen) fuq id-dar preċedenti tiegħu fl-Istat Membru li jkun telaq minnu – tkun ġiet sodisfatta.
45. L-Istati Membri kollha għandhom sistemi ta’ taxxi normalment imsejħa taxxi fuq it-trasferiment tal-proprjetà. Il-miżura kkontestata hija eżempju ta’ din it-tip ta’ taxxa. Madankollu, il-bażi ta’ tassazzjoni, ir-rati, jekk jeżistux eżenzjonijiet u l-iskemi li abbażi tagħhom tingħata l-għajnuna, ivarjaw minn Stat Membru għall-ieħor minħabba l-fatt li dawn it-taxxi ma ġewx armonizzati fl-Unjoni (31) . Għalhekk, anki meta individwu li jmur jgħix fir-Reġjun ta’ Vlaanderen minn Stat Membru ieħor kien is-sid tar-residenza tiegħu preċedenti f’dak l-Istat Membru, mhux bilfors ifisser li dan ikun ħallas l-istess taxxa jew taxxa ekwivalenti. Pereżempju, seta’ kien il-każ li r-residenza preċedenti tiegħu kienet eliġibbli għal eżenzjoni sħiħa mit-taxxa fuq it-trasferiment tal-proprjetà f’dak l-Istat: u għalhekk ma tkun tħallset ebda taxxa ekwivalenti (32) .
46. Barra dan, il-kwistjoni tar-rikonoxximent reċiproku ta’ dawn it-taxxi hija waħda li taqa’ taħt il-kompetenza tal-Istati Membri. Għalhekk, ma jistax jiġi preżunt li l-ħlas ta’ taxxa tar-reġistrazzjoni fi Stat Membru ieħor huwa, jew għandu jiġi, rikonoxxut bħala ħlas ta’ taxxa tar-reġistrazzjoni għall-iskopijiet tar-Reġjun ta’ Vlaanderen. Din is-sitwazzjoni ġiet deskritta bħala waħda li hija konsistenti mad-dritt tal-Unjoni fiċ-ċirkustanzi preżenti (33) .
47. Għalhekk, anki jekk il-paragun isir fuq il-bażi ristretta appoġġjata mill-Kummissjoni, ma jistax jiġi preżunt li l-individwi kollha li jmorru jgħixu fir-Reġjun ta’ Vlaanderen minn Stat Membru ieħor huma fl-istess sitwazzjoni ta’ dawk li jibdlu d-dar tagħhom ġewwa dan ir-reġjun stess.
D -	Diskriminazzjoni kontra residenti tar-Reġjun ta’ Vlaanderen li jirritornaw
48. F’serje ta’ kawżi, li l-ewwel waħda minnhom kienet D’Hoop (34), il-Qorti tal-Ġustizzja kkundannat dawk il-każijiet fejn iċ-ċittadini tal-Unjoni ġew ittratati b’mod inqas favorevoli fl-Istat Membru tan-nazzjonalità tagħhom milli jiġu ttrattati kieku ma eżerċitawx id-dritt tagħhom tal-moviment liberu, billi qalet li dan “ikun inkompatibbli mad-dritt tal-moviment liberu li ċ-ċittadin jista’ jkun is-suġġett, fl-Istat Membru li tiegħu huwa ċittadin, ta’ trattament anqas favorevoli minn dak li kien jibbenefika minnu [li kieku ċittadin, fl-Istat Membru tan-nazzjonalità tiegħu, kellu jingħata trattament inqas favorevoli minn dak li kien igawdi] kieku ma għamilx użu mill-opportunitajiet mogħtija lilu mit-Trattat f’dak li jirrigwarda l-moviment liberu” (35) .
49. Il-miżura kkontestata tqiegħed lil dawk ir-residenti tar-Reġjun ta’ Vlaanderen li jmorru jgħixu fi Stat Membru ieħor u jirritornaw fir-Reġjun ta’ Vlaanderen wara li jkun għadda ċerta perijodu ta’ żmien, fi żvantaġġ meta mqabbla ma’ residenti tar-Reġjun ta’ Vlaanderen li jkomplu jgħixu hemm, sempliċiment minħabba li dawn ta’ qabel ikunu eżerċitaw id-dritt tagħhom li jiċċirkolaw b’mod liberu ġewwa l-Unjoni Ewropea (36) ?
50. Fil-fehma tiegħi dan ma huwiex il-każ.
51. Skont il-miżura kkontestata, persuna residenti fir-Reġjun ta’ Vlaanderen li tbigħ ir-residenza prinċipali tagħha biex tmur tgħix (pereżempju) fi Franza u li mbagħad tirritorna fir-Reġjun ta’ Vlaanderen wara perijodu ta’ erba’ snin ma tkunx intitolata għat-tnaqqis li jsir fir-rigward ta’ residenza prinċipali li tinsab fir-Reġjun ta’ Vlaanderen, u li hija tixtri hekk kif tirritorna hemm. Madankollu, persuna residenti fir-Reġjun ta’ Vlaanderen li tbigħ ir-residenza prinċipali tagħha, tibqa’ tgħix fir-Reġjun ta’ Vlaanderen, iżda tmur togħqod f’dar mikrija, u mbagħad, wara erba’ snin tiddeċiedi li tixtri, f’dak ir-reġjun stess, residenza prinċipali flok dik li kellha, ukoll ma tkunx intitolata għat-tnaqqis. L-individwu li jkun eżerċità d-dritt tiegħu tal-moviment liberu jkun preċiżament fl-istess pożizzjoni ta’ dak li ma jkunx eżerċità dan id-dritt. It-tnejn li huma ma jkunux eliġibbli għat-tnaqqis minħabba li ma jkunux xtraw proprjetà biex tissostitwixxi dik li kellhom fi żmien sentejn, kif previst fil-miżura kkontestata (37) .
52. Għalhekk, kull żvantaġġ jirriżulta mill-fatt li l-individwu ma jkunx xtara proprjetà oħra flok dik lil kellu fi żmien sentejn minn meta jkun bigħ ir-residenza prinċipali tiegħu, u mhux mill-fatt li jkun eżerċità d-dritt tal-moviment liberu.
53. Għalhekk l-ewwel ilment tal-Kummissjoni ma jistax jintlaqa’.
E -	Il-libertà tal-istabbiliment (Artikolu 43 KE; Artikolul 31(1) tal-Ftehim ŻEE) u l-moviment liberu tal-kapital (Artikolu 56(1) KE; Artikolu 40 tal-Ftehim ŻEE)
Il-punti ewlenin tal-argumenti ppreżentati
54. Il-Kummissjoni essenzjalment issostni li persuni li jbigħu d-dar eżistenti tagħhom sabiex jixtru dar ġdida fir-Reġjun ta’ Vlaanderen jiġu ttratati b’mod iżjed favorevoli jekk id-dar eżistenti tkun tinsab f’dak ir-reġjun milli fi Stat Membru ieħor jew fi Stat tal-EFTA; li ż-żewġ gruppi ta’ xerrejja jistgħu jiġu pparagunati b’mod oġġettiv, b’tali mod li d-differenza fit-trattament tkun projbita – b’mod impliċitu fil-forma ta’ diskriminazzjoni indiretta minħabba n-nazzjonalità u, fi kwalunkwe każ, minħabba li dan imur kontra l-prinċipju ta’ trattament ugwali; u li dawk li jkunu qed jikkontemplaw li jmorru jgħixu fir-Reġjun ta’ Vlaanderen f’dawn iċ-ċirkustanzi x’aktarx li jkunu skoraġġuti milli jagħmlu hekk minħabba dik id-diskriminazzjoni, li għalhekk tkun ta’ ostakolu għall-eżerċizzju tad-drittijiet tagħhom tal-libertà tal-istabbiliment u tal-moviment liberu tal-kapital.
55. Il-Gvern Belġjan, filwaqt li jaċċetta li teżisti differenza fit-trattament, isostni li din ma hijiex diskriminatorja minħabba li ż-żewġ gruppi ma humiex paragunabbli: dawk li preċedentement ikunu ħallsu t-taxxa tar-reġistrazzjoni fir-Reġjun ta’ Vlaanderen huma distingwibbli b’mod oġġettiv minn dawk li jkunu preċedentement ħallsu taxxa fi Stat ieħor. Il-Gvern Belġjan ikompli jsostni li, minħabba l-prinċipju ta’ territorjalità (jew sovranità) fiskali, it-trasferimenti ta’ proprjetà immobbli jistgħu jiġu ntaxxati biss mill-awtorità fiskali tal-istess ġurisdizzjoni li fiha tkun tinsab il-proprjetà. Minn dan jirriżulta li, il-bżonn li tinżamm il-koerenza fis-sistema fiskali jfisser li hija biss dik it-taxxa li tkun diġá ġiet imposta f’dik il-ġurisdizzjoni li tista’ tiġi mnaqqsa minn taxxa li sussegwentement tiġi imposta hemm.
56. Il-Gvern Ungeriż, bħall-Gvern Belġjan, iqis li l-miżura kkontestata ma tiddiskriminax kontra ċittadini ta’ Stati Membri oħra li jixtiequ jmorru jgħixu fir-Reġjun ta’ Vlaanderen. Barra minn hekk, il-Gvern Ungeriż isostni li jekk jinstab li l-leġiżlazzjoni nazzjonali hija restrittiva, dan ikun iġġustifikat minħabba l-prinċipju tat-territorjalità fiskali u, minħabba raġunijiet imperattivi ta’ interess pubbliku marbuta mal-koeżjoni tas-sistema fiskali.
57. B’risposta għal dan il-punt tal-aħħar, il-Kummissjoni ssostni li restrizzjoni tista’ tkun iġġustifikata mill-bżonn li jkun hemm koerenza tas-sistema fiskali biss jekk ikun hemm konnessjoni diretta bejn il-vantaġġ fiskali inwkistjoni u l-ikkumpensar ta’ dan il-vantaġġ permezz ta’ taxxa partikolari. Madankollu ma hemm ebda konnessjoni bħal din bejn taxxa mħallsa fuq ix-xiri ta’ proprjetà unika u t-tnaqqis tat-taxxa pagabbli max-xiri ta’ proprjetà sussegwenti. Il-miżura kkontestata sempliċiment tfisser li l-awtoritajiet ta’ Vlaanderen iċedu dik il-parti tad-dħul tal-finanzi li kieku kien jinġabar mat-tieni tranżazzjoni.
2.	Analiżi
58. Jeżistu numru ta’ punti li ma ġewx ikkontestati mill-partijiet.
59. L-ewwel nett, hemm qbil dwar il-punt li l-kompetenza ta’ Stat Membru (jew ta’ xi suddiviżjoni ta’ Stat Membru li timponi t-taxxi, bħalma hija r-Reġjun ta’ Vlaanderen) li jintaxxa t-trasferimenti ta’ proprjetà immobbli għandha tkun bħala prinċipju limitata għal transazzjonijiet li jirrigwardaw proprjetà ġewwa t-territorju tagħha stess. Għalhekk, jekk tiġix imposta taxxa tar-reġistrazzjoni fuq xiri ta’ proprjetà fir-Reġjun ta’ Vlaanderen u, jekk iva, b’liema rata tiġi imposta, hija kwistjoni li jiddeċiedu dwarha l-awtoritajiet ta’ dak ir-reġjun, bħalma fil-fatt huma l-Istati Membri li jiddeċiedu jimponux taxxa fuq xiri li jsir fit-territorju tagħhom u, jekk iva, f’liema livell.
60. Imbagħad, hemm qbil komuni li persuni li jkunu qed jixtru residenza prinċipali fir-Reġjun ta’ Vlaanderen wara li kienu proprjetarji ta’ residenza prinċipali preċedenti, għandhom jiġu ttrattati b’mod differenti skont jekk ix-xiri tal-proprjetà preċedenti kienx suġġett għal taxxa tar-reġistrazzjoni f’dak ir-reġjun jew le.
61. Anki jekk ma jkunx hemm din id-differenza fit-trattament, jista’ fil-fatt ikun il-każ li l-10 % taxxa imposta fir-Reġjun ta’ Vlaanderen tkun ta’ deterrent oġġettiv għal xerrej potenzjali li jkun irid jiċċaqlaq minn post għall-ieħor, jekk ikun hemm Stati oħra li jimponu rata ta’ taxxa iżjed baxxa (jew ebda taxxa). Madankollu, id-differenzi fir-rati tat-taxxa bejn l-Istati Membri, li huma r-riżultat tal-eżerċitar indipendenti tal-kompetenza fiskali f’qasam fejn ma teżisti ebda armonizzazzjoni tal-Unjoni, ma jaqgħux fl-ambitu tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat li jirrigwardaw il-libertà tal-moviment, li ma joffru ebda garanziji li l-eżerċitar ta’ dawn il-libertajiet ser ikun fiskalment newtru (38) .
62. Id-differenza fit-trattament tikkostitwixxi diskriminazzjoni?
63. Il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet b’mod konsistenti li r-regoli li jirrigwardaw it-trattament ugwali mhux biss jipprojbixxu d-diskriminazzjoni diretta minħabba n-nazzjonalità, iżda anki kull forma ta’ diskriminazzjoni indiretta li, meta jiġu applikati kriterji oħra ta’ distinzjoni, twassal fil-fatt għall-istess riżultat (39) . Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li: “dispożizzjoni nazzjonali għandha tiġi kkunsidrata bħala indirettament diskriminatorja, meta min-natura tagħha stess hija tista’ taffettwa kemm liċ-ċittadini ta’ Stati Membri oħra kif ukoll liċ-ċittadini nazzjonali filwaqt li b’konsegwenza ta’ dan ikun hemm ir-riskju li tisfavorixxi lil tal-ewwel b’mod iktar partikolari [liċ-ċittadini ta’ Stati Membri oħra iżjed miċ-ċittadini tal-Istati li jkun qed jilqa’ b’konsegwenza ta’ riskju li din tqiegħed lil tal-ewwel fi żvantaġġ ikbar]” (40) .
64. Il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikament iddeċidiet ukoll li liġi, anki meta tapplika għall kullħadd, li permezz tagħha l-intitolament għal dritt ikun soġġett għal kundizzjoni ta’ residenza f’reġjun ta’ Stat Membru, u b’hekk tiffavorixxi liċ-ċittadini ta’ dak l-Istat Membru iżjed miċ-ċittadini ta’ Stati Membri oħra, tkun qed tmur kontra l-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni (41) .
65. Huwa ċar li l-miżura kkontestata ma tiddiskriminax direttament minħabba nazzjonalità.
66. It-tliet kundizzjonijiet fil-miżura kkontestata li għandhom jiġu sodisfatti biex ikun jista’ isir tnaqqis (42) huma intrinsikament predisposti li jaffettwaw liċ-ċittadini ta’ Stati Membri oħra iktar miċ-ċittadini Belġjani li jgħixu fir-Reġjun ta’ Vlaanderen, tant li jqiegħdu lill-dawk tal-ewwel fi żvantaġġ u għalhekk jikkostitwixxu diskriminazzjoni indiretta?
67. Mill-analiżi li jien għamilt fir-rigward tal-Artikolu 18 KE jirriżulta (43) li jiena nqis li t-tweġiba għandha tkun “le”.
68. Huwa relattivament faċli li wieħed jistabilixxi jekk individwu fir-Reġjun ta’ Vlaanderen li jixtri residenza prinċipali flok dik li kellu qabel f’dak ir-reġjun, ikunx ħallas taxxa tar-reġistrazzjoni fuq id-dar preċedenti tiegħu. Madankollu fin-nuqqas ta’ evidenza li tħallset taxxa ekwivalenti (u/jew ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ taxxi tar-reġistrazzjoni bejn l-Istati inkwistjoni, li fil-fatt għadu ma jeżistix), wieħed ma jistax jassumi li l-individwi kollha li jixtiequ jmorru jgħixu f’dan ir-reġjun minn Stat Membru ieħor ikunu fl-istess pożizzjoni ta’ nies bħalhom li jiċċaqilqu ġewwa r-Reġjun ta’ Vlaanderen. Għalhekk, wieħed ma jistax jistaqsi “teżisti diskriminazzjoni mhix iġġustifikata bejn dawk li ħallsu t-taxxa tar-reġistrazzjoni fir-Reġjun ta’ Vlaanderen u dawk li ħallsu taxxa ekwivalenti fi Stat Membru ieħor?” minħabba li wieħed ma jistax jassumi li qed isir paragun bejn żewġ sitwazzjonijiet tal-istess tip.
69. Ix-xerrejja kollha huma soġġetti għall-istess obbligu li jħallsu t-taxxa tar-reġistrazzjoni fir-Reġjun ta’ Vlaanderen. F’dan ir-rigward, ma tista’ ssir ebda distinzjoni oġġettiva bejniethom.
70. Il-mistoqsija allura għandha tkun, kif qed jiġu sussegwentement ittrattati dawn ix-xerrejja? Teżisti, f’dan l-istadju, diskriminazzjoni mhux iġġustifikata bejn kategoriji diversi ta’ xerrejja tad-djar fir-Reġjun ta’ Vlaanderen?
71. Meta wieħed iħares lejn il-kwistjoni f’dan id-dawl, jidher li dawk kollha li jixtru residenza prinċipali fir-Reġjun ta’ Vlaanderen qed jiġu ttrattati bl-istess mod: wara li jkunu ħallsu t-taxxa tar-reġistrazzjoni darba, jitnaqqas kreditu ta’ mhux iżjed minn EU 12 500 meta jitħallas l-ammont pagabbli max-xiri sussegwenti ta’ residenza prinċipali fl-istess reġjun (44) . Fin-nuqqas ta’ sistema ta’ rikonoxximent reċiproku, it-taxxi fuq it-trasferiment tal-proprjetà mħallsa barra r-reġjun jistgħu legalment jiġu injorati. Huwa veru li teżisti differenza fit-trattament bejn dawk li jixtru l-ewwel residenza prinċipali tagħhom fir-Reġjun ta’ Vlaanderen u dawk li jixtru residenza prinċipali sussegwenti hemm. Madankollu, sakemm il-fatturi l-oħra jibqgħu l-istess ikun jidher plawżibbli li wieħed jippresupponi li t-trattament inqas favorevoli ta’ dawk li jkunu qed jixtru għall-ewwel darba jkun iżjed predispost li jaffettwa dawk li jkunu diġà residenti f’dak ir-reġjun milli lil dawk li preċedentement ikunu għexu xi mkien ieħor – u għalhekk iżjed predispost li jaffettwa liċ-ċittadini Belġjani milli liċ-ċittadini ta’ Stati Membri oħra jew ta’ xi Stat tal-EFTA – minnħabba li, ġeneralment, in-nies għandhom it-tendenza jixtru l-ewwel dar tagħhom f’pajjiż jew f’reġjun fejn huma jkunu diġà residenti.
72. Għalhekk, għall-kuntrarju ta’ dak li kien il-każ f’Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (45) ma huwiex possibbli li hawnhekk issir distinzjoni ċara bejn iċ-ċittadini u l-barranin u li jsir paragun bejn iż-żewġ gruppi. Lanqas ma bilfors jirriżulta li l-miżura kkontestata taffettwa liċ-ċittadini ta’ Stati Membri oħra iżjed milli taffettwa liċ-ċittadini Belġjani li jgħixu fir-Reġjun ta’ Vlaanderen u li dawk ta’ qabel jiġu żvantaġġati.
73. F’dak li jirrigwarda individwu li jmur jgħix fir-Reġjun ta’ Vlaanderen minn Stat Membru li jimponi rata ta’ taxxa (taxxa) fuq ix-xiri ta’ residenza prinċipali li tkun iktar baxxa mill-10 % imposta fir-Reġjun ta’ Vlaanderen, jista’ fil-fatt ikun il-każ li r-rata (li hija sostanzjali) tkun meqjusa bħala żvantaġġ. Madankollu, dan huwa żvantaġġ li jsofruh dawk l-individwi kollha li jixtru proprjetà fir-Reġjun ta’ Vlaanderen.
74. Għalhekk jidhirli li l-miżura kkontestata ma hijiex indirettament diskriminatorja.
75. Minkejja dan, nixtieq niġbed l-attenzjoni għal restrizzjoni oħra fuq il-moviment liberu, li tista’ tirriżulta mill-miżura kkontestata.
76. Persuna li preċedentement kellha residenza prinċipali fir-Reġjun ta’ Vlaanderen tista’ tnaqqas (sa mhux iżjed minn) EUR 12 500 mit-taxxa tar-reġistrazzjoni max-xiri ta’ dik ir-residenza, mit-taxxa tar-reġistrazzjoni pagabbli meta tixtri residenza prinċipali sussegwenti f’dak ir-reġjun – iżda biss jekk it-tieni akkwist isir fi żmien ċertu perijodu (sentejn jew ħames snin skont kif ikun il-każ) minn meta tkun inbigħet il-proprjetà preċedenti. Resident li jbigħ id-dar prinċipali tiegħu biex imur jgħix fi Stat Membru ieħor jew fi Stat tal-EFTA għal xi perijodu itwal, li mbagħad jerġa’ jmur jgħix fir-Reġjun ta’ Vlaanderen, jitlef il-vantaġġ, mhux żgħir, li kieku kien ikun intitolat għalih.
77. Prima facie, jidher li dik il-limitazzjoni fiż-żmien li fiha jista’ jsir it-tnaqqis tista’ sservi ta’ deterrent għal-libertà tal-moviment u tar-residenza, minħabba li tali individwu ma jkunx jibbenifika mit-tnaqqis meta hu jirritorna fir-Reġjun ta’ Vlaanderen.
78. Madankollu, il-Kummissjoni ma ffukatx fuq dak l-aspett tal-miżura kkontestata fir-rikors tagħha, u l-Gvern Belġjan ma kellux l-opportunità li jkkunsidra u jwieġeb għal ilment speċifiku magħmul għal din ir-raġuni. Għalhekk ma nqisx li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi favur il-Kummissjoni fuq dak il-motiv.
F -	Ġustifikazzjoni
79. Fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja ma taqbilx mal-fehma tiegħi, iżda ssib li l-miżura kkontestata tikkostitwixxi restrizzjoni projbita ta’ dritt tal-moviment kif qed tallega l-Kummissjoni, isir neċessarju li wieħed iqis l-argumenti ppreżentati bħala ġustifikazzjoni mill-Gvern Belġjan, jiġifieri l-koerenza tas-sistema fiskali u r-raġunijiet imperattivi ta’ interess pubbliku.
1. Koerenza tas-sistema fiskali
80. Filwaqt li tirrikonoxxi li l-bżonn li tinżamm il-koeżjoni f’sistema fiskali nazzjonali jista’ jiġġustifika restrizzjoni fuq il-libertajiet fundamentali fil-forma ta’ trattament differenti skont jekk avveniment partikolari jkunx seħħ fi ħdan jew barra l-ambitu ta’ dik is-sistema, il-Qorti tal-Ġustizzja dejjem enfasizzat li ġustifikazzjoni bħal din tiddependi fuq il-fatt li jkun hemm konnessjoni diretta bejn il-vantaġġ fiskali inkwistjoni u l-kumpens ta’ dan il-vantaġġ permezz ta’ impożizzjoni ta’ taxxa speċifika (46) . Fil-kawża preżenti, il-Kummissjoni ssostni li ma teżisti ebda konnessjoni bħal din; filwaqt li l-Gvern Belġjan isostni li teżisti konnessjoni bejn il-ħlas ta’ taxxa tar-reġistrazzjoni fir-rigward tal-ewwel proprjetà u kull ħlas ta’ taxxa bħal din fuq xiri sussegwenti.
81. Fil-fehma tiegħi ma hemm ebda konnessjoni diretta, fil-kuntest ta’ dak li tistabilixxi l-ġurisprudenza, bejn l-impożizzjoni ta’ taxxa tar-reġistrazzjoni (jew taxxa ekwivalenti) mal-akkwist ta’ residenza prinċipali u tnaqqis mill-ammont impost meta tiġi akkwistata residenza prinċipali sussegwenti biex tissostiwixxi l-ewwel waħda (meta ż-żewġ proprjetajiet ikunu jinsabu fl-Istess Stat Membru). Ma hemm ebda dubju li f’moħħ ix-xerrej teżisti konnessjoni bejn iż-żewġ transazzjonijiet minħabba li dawn jiggarantixxu lilu, u fejn applikabbli lill-familja tiegħu wkoll, residenza b’mod koerenti u kontinwu. Madankollu, bħala avvenimenti taxxabli, dawn huma fil-fatt indipendenti minn xulxin.
82. Il-Gvern Belġjan isostni li s-sitwazzjoni hija paragunabbli ma’ dik fis-sentenza Bachmann (47) .
83. F’dak il-każ, Bachmann kien iffirma kuntratti ta’ assigurazzjoni għall-mard u għall-invalidità, flimkien ma’ kuntratt ta’ assigurazzjoni fuq il-ħajja, fil-Ġermanja, fejn hu kien jaħdem, qabel ma mar jgħix u jaħdem fil-Belġju, fejn kompla jħallas il-poloz ta’ assigurazzjoni li kien dovut iħallas skont dawk il-kuntratti. Il-liġi tal-Belġju ma ppermettitlux li jnaqqas l-ammont ta’ dawk il-poloz mid-dħul taxxabbli tiegħu, bħal ma kienet tagħmel li kieku l-poloz kienu qed jitħallsu fil-Belġju. Madankollu, il-Gvern Belġjan irnexxa fl-argument tiegħu li l-eżenzjoni mill-intaxxar tal-poloz kienet ikkumpensata mill-intaxxar tal-pensjonijiet, annwalitajiet, jew somom kapitali mħallsa mill-assiguraturi. Il-Qorti tal-Ġustizzja dehrilha li l-koeżjoni tas-sistema fiskali tippresupponi li jekk Stat ikun obbligat jippermetti t-tnaqqis tal-poloz imħallsa fi Stat Membru ieħor, huwa jkun jista’ jintaxxa kull somma pagabbli mill-assiguraturi. Madankollu, dan ma setgħax jiġi ggarantit. B’konsegwenza ta’ dan, il-koeżjoni tas-sistema fiskali ma setgħetx tiġi żgurata permezz ta’ miżuri inqas restrittivi mir-regoli Belġjani.
84. Jien ma naħsibx li ż-żewġ sitwazzjonijiet huma paragunabbli.
85. Fil-kawża ta’ Bachmann kien hemm konnessjoni reċiproka ċara u diretta bejn l-intaxxar tal-benefiċċji u n-nuqqas ta’ intaxxar tal-poloz tal-assigurazzjoni. Għalkemm, kif isostni l-Gvern Belġjan, il-ħlas ta’ benefiċċju skont kuntratt ta’ assigurazzjoni ma huwiex riżultat awtomatiku tal-ħlas tal-poloz (fil-fatt, jista’ jkun il-każ li wieħed jippreferi li ma jitħallas ebda benefiċċju), xorta waħda, meta jitħallas benefiċċju, dan neċessarjament jippreżupponi ħlas preċedenti ta’ polza. Fil-każ tax-xiri ta’ djar ma jkun hemm ebda konnessjoni neċessarja bejn xirja u oħra. Persuna (jew familja) tista’ tgħix f’residenza mikrija biss, tista’ tixtri dar waħda u tibqa’ dejjem tgħix fiha, tista’ tixtri serje ta’ djar suċċessivi tul ħajjitha, jew tista’ talterna bejn residenza li tkun proprjetà tagħha u residenza mikrija, skont iċ-ċirkustanzi. Kwalunkwe xiri ta’ residenza prinċipali biex wieħed jgħix fiha hija sempliċiment avveniment ġdid u separat. Jekk l-avveniment jiġi intaxxat, dan isir bħala avveniment iżolat, mhux bħala parti minn serje ta’ avvenimenti. Ir-Reġjun ta’ Vlaanderen jibqa’ liberu, fl-eżerċitar tal-poteri fiskali territorjali tiegħu, li jvarja t-taxxa tar-reġistrazzjoni minn żmien għal żmien, jew saħansitra anki li jaboliha. Madankollu, l-eżerċitar ta’ dawn is-setgħat ma jikkaġuna ebda inkoerenza fis-sistema - jew xi bżonn li tiġi rrimborsata jew irkuprata xi taxxa - minħabba li kull avveniment taxxabbli huwa separat minn kull avveniment taxxabbli ieħor.
86. Is-sempliċi fatt li l-miżura kkontestata tirrendi l-ammont li jista’ jiġi mnaqqas mit-taxxa tar-reġistrazzjoni pagabbli max-xiri sussegwenti dipendenti (f’parti) fuq l-ammont imħallas jew li għandu jitħallas max-xiri preċedenti, ma huwiex biżżejjed biex joħloq konnessjoni bejn iż-żewġ ġrajjiet taxxabbli. Il-Gvern tal-Vlaanders seta’ ukoll kiseb l-għan mixtieq billi ppermetta tnaqqis b’rata fissa ta’ EUR 12 500, jew ta’ xi somma oħra xierqa. L-unika ħaġa li għandu jiddetermina hija għal kemm dħul ikun lest jirrinunċja biex jikseb dan l-għan.
87. Fil-fatt, in-nuqqas tal-konnessjoni diretta neċessarja bejn it-tranżazzjonijiet inkwistjoni huwa kkonfermat mill-miżura kkontestata nnifisha, peress li din tgħid li ma jkunx jista’ jsir tnaqqis ladarba jkun għadda ċertu perijodu bejn il-bejgħ tal-proprjetà preċedenti u dak tal-proprjetà sussegwenti. Li kieku kienet teżisti xi konnessjoni diretta tat-tip meħtieġa mill-ġurisprudenza biex wieħed jirnexxilu jippreżenta l-koerenza tas-sistema fiskali bħala ġustifikazzjoni, din ma kinitx tintilef b’dak il-mod (48) .
88. Minn dan nikkonkludi li din il-ġustifikazzjoni ma hijiex valida.
2. Raġunijiet imperattivi fl-interess pubbliku
89. Il-Gvern Belġjan isostni li l-miżura kkontestata hija ġġustifikata minnħabba raġunijiet imperattivi fl-interess pubbliku, li hi adattata biex jiġi żgurat li jintlaħqu l-għanijiet mixtieqa, u li ma tmurx lil hinn minn dak li hu neċessarju biex dawn jintlaħqu. Huwa jsostni li barra l-għan tagħha li tinkoraġġixxi l-mobbiltà kif stabbilit espliċitament fil-memorandum ta’ spjegazzjoni tal-abbozz tad-digriet li introduċa l-miżura kkontesta (li jirreferi ukoll għall-għan li jitnaqqsu d-distanzi vvjaġġati bejn id-dar u l-post tax-xogħol, b’effetti vantaġġjużi fuq is-saħħa u l-ambjent), il-miżura tinkoraġġixxi wkoll ir-rinnovazjoni ta’ djar eżistenti pjuttost milli l-bini ta’ djar ġodda u għalhekk għandha effett li timmodera l-kera.
90. Nammetti li ma nsibhiex faċli li nifhem kif it-tnaqqis fit-taxxa tar-reġistrazzjoni li tapplika b’mod indaqs għal xiri ta’ residenzi eżistenti u għal xiri ta’ art biex jinbnew id-djar, neċessarjament ser jinkoraġġixxi r-rinnovament pjuttost milli l-bini. Lanqas ma huwa ċar li tnaqqis fil-prezz tax-xiri ta’ residenza prinċipali huwa suxxettibbli li jkollu effett dirett fuq il-kiri (minħabba li jidher li x-xiri ta’ djar biex imbagħad jinkrew ġie eskluż mill-mekkaniżmu tat-tnaqqis). Jista’ jkun li, sa fejn il-mekkaniżmu tat-tnaqqis jirriduċi l-ispiża totali tax-xiri ta’ residenzi ewlenin sussegwenti (wara l-ewwel xiri), dan jinkoraġġixxi lin-nies biex jixtru pjuttost milli jikru u b’hekk inaqqas (sa ċertu punt mhux speċifikat) id-domanda globali għal residenzi mikrija fir-Reġjun ta’ Vlaanderen. Il-Gvern Belġjan ma tax spjegazzjoni addizzjonali dwar kif hu jqis li l-miżura kkontesta hi adattata biex jintlaħqu dawn l-għanijiet.
91. Jien nista’ naċċetta li miżura li tnaqqas l-ammont ta’ taxxa pagabbli fuq ix-xiri ta’ residenza prinċipali ġdida x’aktarx li ser tiffaċilita l-mobilità b’mod ġenerali, u li dan jista’ jinkludi l-possibbiltà li wieħed imur jgħix iżjed viċin tal-post tax-xogħol tiegħu, bil-benefiċċji fuq is-saħħa u fuq l-ambjent li jirriżultaw minn dan. Iżda dan iwassal biex wieħed jistaqsi: għaliex ma jiġix iffaċilitat, bl-istess mod, li wieħed imur jgħix fi (jew jitlaq minn) ir-Reġjun ta’ Vlaanderen (li huwa ċar li jkun ta’ benefiċċju sabiex jiġi limitat l-ivvjaġġar transkonfinali regolari bejn id-dar u l-post tax-xogħol)? Madankollu, il-miżura kkontestata torbot l-għoti ta’ tnaqqis ma’ xirjiet suċċessivi fir-Reġjun ta’ Vlaanderen.
92. Jien għalhekk nikkonkludi li l-Gvern Belġjan ma stabbiliex li jeżistu raġunijiet imperattivi fl-interess pubbliku li jiġġustifikaw il-miżura kkontestata.
G -	Il-limitazzjoni fiż-żmien
93. Fl-aħħar nett, biex inkun kompleta, nixtieq inżid ngħid li – fil-każ li l-qorti tal-Ġustizzja tilqa’ t-talba tal-Kummissjoni – ma nara ebda raġuni għaliex is-sentenza għandha tiġi limitata fiż-żmien (49) . Jien naqbel mal-Kummissjoni li ma huwiex il-każ li ssir interpretazzjoni ġdida tad-dritt tal-Unjoni, u li l-Gvern Belġjan ma pprovda ebda indikazzjoni dwar x’jistgħu jkunu l-konsegwenzi finanzjarji tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
94. Nixtieq inżid ngħid li, sa fejn naf jien, il-Qorti tal-Ġustizzja qatt ma llimitat l-effetti fiż-żmien tas-sentenza tagħha meta tkun ikkonkludiet li Stat Membru jkun naqas milli jissodisfa l-obbligi tiegħu taħt it-Trattat. Fil-fatt, meta wieħed iqis in-natura ta’ konklużjoni bħal din, li tikkonċerna mument partikolari fiż-żmien, jiġifieri l-mument meta jiskadi l-perijodu stabbilit mill-Kummissjoni meta wieħed għandu jikkonforma mal-parir motivat tagħha, il-limitazzjoni tal-effetti fiż-żmien tkun tidher mhix xierqa.
IV -	Konklużjoni
95. Madankollu, għar-raġunijiet li tajt iktar ’il fuq, jien inqis li l-miżura kkontestata ma tmurx kontra l-Artikoli 18, 43 u 56 tat-Trattat KE u l-Artikoli 31 u 40 tal-Ftehim ŻEE. Jien għalhekk nirrakkomanda li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiċħad ir-rikors, u kif mitlub mill-Belġju skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
(1) .
(2)  –	Ir-‘Registratierechten’ jew id-‘droits d’enregistrement’; it-taxxa inkwistjoni hija essenzjalment taxxa imposta fuq ix-xiri ta’ proprjetà immobbli.
(3)  –	Sentenzi tat-23 ta’ Frar 2006, Keller Holding (C-471/04, Ġabra p. I‑2107), punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata) u tas-26 ta’ Ottubru 2006, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C-345/05 Ġabra I‑10633, punt 39).
(4)  –	Il-Konklużjonijiet 1/92 [1992] Ġabra I‑2821, ara wkoll il-punt 65 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Geelhoed fil-kawża li wasslet għas-sentenza tat-23 ta’ Settembru 2003, Ospelt u Schlössle Weissenberg (C‑452/01, Ġabra p. I‑9743).
(5)  –	Il-Kummissjoni vs Il-Portugall, iċċitata iktar ’il fuq, punt 40.
(6)  –	Sentenza tal-15 ta’ Ġunju 1999, Andersson u Wåkerås-Andersson (C321-97, Ġabra p. I‑3551, punt 28), kif ukoll il-punt 65 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Geelhoed fil-kawża li wasslet għas-sentenza Ospelt u Schlössle Weissenberg, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 4).
(7)  –	Sentenza tas-26 ta’ Ottubru 2006, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C‑345/05), iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 3 iktar ’il fuq, punt 41.
(8)
– Sentenza Ospelt u Schlössle Weissenberg, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 4, punt 69
(9) – Direttiva tal-24 ta’ Ġunju 1988 għall-implimentazzjoni tal-Artikolu 67 tat-Trattat (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti Kapitolu 10, Vol. 1, p. 10). Fil-mument meta ġiet adottata din id-direttiva, dak li issa hu l-Artikolu 63(1) TFUE kien, essenzjalment, jinsab fl-Artikolu 67 tat-Trattat KE.
(10)  –	Sentenza tal-5 ta’ Mejju 2011, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C‑267/09 Ġabra p. I-0000, punt 34).
(11)  –	Japplikaw rati differenti ta’ taxxa tar-reġistrazzjoni jew taxxa ekwivalenti pagabbli fuq ix-xiri ta’ proprjetà fid-diversi Stati Membri, li jvarjaw bejn tal-inqas 1 % u l-10 %. Fir-Reġjun ta’ Vlaanderen ir-rata ta’ 10 % tiġi mnaqqsa għal 5 % għal proprjetajiet li l-valur tal-kiri tagħhom huwa taħt ċertu ammont.
(12)  –	Digriet tal-Parlament ta’ Vlaanders tal-1 ta’ Frar 2002 li jemenda l-kodiċi tat-taxxi tar-reġistrazzjoni, taxxi fuq l-ipoteki, u d-drittijiet tar-reġistru (decreet van het Vlaams Parlement van 1 februari 2002 houdende wijziging van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten). Minkejja li l-leġiżlazzjoni nazzjonali reġgħet ġiet emendata, dawn huma d-dispożizzjonijiet relevanti għall-finijiet ta’ din il-proċedura għal nuqqas ta’ twettieq ta’ obbligu.
(13)  –	Ara l-konklużjonijiet tiegħi fis-sentenza tal-1 ta’ April 2008 Il-Gvern tal-Komunità Franċiża u l-Gvern tal-Wallonie (C-212/06 Ġabra p. I‑1683), punti 4 sa 6. L-entitajiet inkwistjoni huma: l-Komunità ta’ Vlaanders, il-Komunità Franċiża u l-Komunità Ġermanofona; ir-Reġjun tal-Wallonie, ir-Reġjun tal-Wallonie u u r-Reġjun ta’ Bruxelles; iż-żona tal-lingwa Olandiża, iż-żona tal-lingwa Franċiża, iż-żona bilingwi ta’ Bruxelles-Capitale u ż-żona tal-lingwa Ġermaniża.
(14)  –	Ara, pereżempju, is-sentenza tas-17 ta’ Jannar 2002, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C-423/00, Ġabra I‑593), punt 16.
(15)  –	Sentenza tas-26 ta’ Ottubru 2006, Il-Komunità Ewropea vs L-Istat Belġjan (C‑199/05, Ġabra I‑10485).
(16)
–	Ara b’mod partikolari l-punt 17.
(17)  –	Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Stix-Hackl fis-sentenza tat-3 ta’ Ottubru 2006, Banco Popolare di Cremona (C-475/03, Ġabra p. I‑9373), punt 54. It-taxxa fuq il-valur miżjud hija naturalment waħda mill-iżjed eżempji magħrufa ta’ taxxa indiretta.
(18)
–	L-obbligu ġenerali tal-Istati Membri li jeżerċitaw s-sovranità tagħhom b’mod konsistenti mad-dritt tal-Unjoni f’dak li jirrigwarda t-tassazzjoni diretta ġie stabbilit fis-sentenza tat-8 ta’ Novembru 2007, Amurta (C-379/05, Ġabra p. I‑9569, punt 16). Ara wkoll is-sentenza tas-17 ta’ Jannar 2008, Lammers & Van Cleef (C-105/07, Ġabra p. I‑173, punt 12), u iżjed reċenti is-sentenza tas-16 ta’ Ġunju 2011, Il-Kummissjoni vs L-Awstrija (C-10/10 Ġabra, p. 1‑0000, punt 23).
(19)  –	Sentenza tal-20 ta’ Jannar 2011 (C‑155/09, Ġabra, p, I‑0065).
(20)  –	Sentenza C-253/09, li għadha pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. L-Avukat Ġenerali Mazák ippreżenta l-konklużjonijiet tiegħu fid-9 ta’ Diċembru 2010.
(21)  –	Flimkien mad-dispożizzjonijiet korrispondenti tal-Ftehim ŻEE.
(22)  –	Kawżi preċedenti jinkludu s-sentenza tas-17 ta’ Jannar 2008, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C-152/05, Ġabra p. I‑39) (li kienet tittratta l-ksur allegat tal-Artikoli 18, 39 u 43 KE) u s-sentenza tat-18 ta’ Jannar 2007, Il-Kummissjoni vs l-Isvezja (C-104/06, Ġabra p. I‑671) u s-sentenza tas-26 ta’ Ottubru 2006, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 3 iktar ’il fuq (iż-żewġ kawżi kienu jittrattaw il-ksur allegat tal-Artikolu 18, 39 u 43 KE u l-Artikoli 28 u 31 tal-Ftehim ŻEE).
(23)  –	Sentenza tat-18 ta’ Jannar 2007, Il-Kummissjoni vs Ir-Renju tal-Isvezja (C-104/06, iċċitata iktar ’il fuq, punt 15)_.
(24)  –	Sentenza tal-1 ta’ Ġunju 1999 (C-302/97 Ġabra p. I‑3099, punt 22 u l-ġurisprudenza ċċitata. Ara s-sentenza iżjed reċenti tat-8 ta’ Settembru 2005 Blanckaert (C-512/03 Ġabra p. I‑7685 punt 35).
(25)  –	Ara wkoll is-sentenza tal-11 ta’ Novembru 1981, Casati (Kawża 203/80 Ġabra 2595), punt 8, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li l-moviment liberu ta’ ċertu tip ta’ kapital (pereżempju biex wieħed jixtri proprjetà immobbli) huwa, fil-prattika, prekundizzjoni biex ikunu jistgħu jiġu eżerċitati libertajiet oħra garantiti mit-Trattat, b’mod partikolari id-dritt tal-istabbiliment.
(26)  –	Ara, pereżempju, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 19, punti 41 u 42), u l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mazák fis-sentenza Il-Kummissjoni vs l-Ungerija, (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20), punt 29.
(27)  –	Ara s-sentenza l-iżjed reċenti tal-20 ta’ Mejju 2010, Zanotti (C-56/09, Ġabra I‑4517, punt 70). Ara wkoll is-sentenza tal-4 ta’ Diċembru 2008, Zablocka-Weyhermüller (C-221/07, Ġabra p. I‑9029, punt 35), u s-sentenza tat 23 ta’ April 2009, Rüffler (C-544/07, Ġabra p. I‑3389, punt 66).
(28)  –	Ara, pereżempju, is-sentenza tal-11 ta’ Settembru 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑318/05, Ġabra p. I‑6957, punti 116 u 117).
(29)  –	Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jacobs fis-sentenza tad-29 ta’ Arpil 2004, Pusa (C‑224/02, Ġabra p. I‑5763, punti 17 u18).
(30)  –	Ara l-punt 10 iktar ’il-fuq.
(31)  –	Fil-konklużjonijiet tiegħu tal-kawża Il-Kummissjoni vs l-Ungerija, iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 20 iktar ’il fuq, l-Avukat Ġenerali Mazák jiddeskrivi b’mod tajjeb ħafna lill-Unjoni bħala waħda magħmulha minn “mużajk ta’ sistemi tat-taxxa nazzjonali koeżistenti” (fil-punt 42).
(32)  –	Biex nagħti eżempju ta’ dan: fir-Renju Unit l- istamp duty land tax
(“SDLT”) hija taxxa li titħallas meta wieħed jixtri art jew bini, li tiġi kkalkulata abbażi tal-prezz tal-proprjetà inkwistjoni. Bħala prinċipju, l-SDLT titħallas meta l-prezz tal-proprjetà jkun iżjed minn GBP 125 000. Madankollu, il-limitu li ’l fuq minnu għandha titħallas it-taxxa huwa ogħla għal min ikun qed jixtri l-proprjetà għall-ewwel darba (jiġifieri, individwi li qatt ma kienu sidien ta’ proprjetà fir-Renju Unit jew f’post ieħor fid-dinja). Attwalment, persuna li tkun qed tixtri għall-ewwel darba ma tħallasx l-SDLT jekk il-prezz tal-proprjetà jkun GBP 250 000 jew inqas. Barra dan, individwi li jixtru proprjetà f’żoni indikati bħala “żvantaġġjati” jistgħu jkunu eliġibbli għal “Għajnuna għal-Żoni Żvantaġġati”. F’dan il-każ il-limitu għall-ħlas tat-taxxa huwa GBP 150 000. Fl-aħħar nett, f’Ottubru 2007 ġiet introdotta għajnuna fir-rigward tal-SDLT għal dawk id-djar li ma jipproduċux karbonju. Id-djar kollha eliġibbli li jiswew inqas minn GBP 500 000 jiġu kompletament eżentati mit-taxxa u dawk li jiswew GBP 500 000 jew iżjed, huma intitolati għal tnaqqis mit-taxxa pagabbli ta’ GBP 15 000. Fuq dan l-isfond jidher ċar li wieħed ma jistax jassumi li persuna li tbigħ id-dar tagħha fir-Renju Unit, tmur tgħix fir-Reġjun ta’ Vlaanderen u tixtri proprjetà hemm tkun neċessarjament ħallset l-istess taxxa jew waħda ekwivalenti fl-Istat ta’ residenza tagħha preċedenti.
(33)  –	Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Geelhoed fis-sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2006, Test Claimants in Class IV of the ACT Group Litigation (C-374/04, Ġabra I‑11673), fil-punti 43 sa 47.
(34)  –	Sentenza tal-11 ta’ Lulju 2002 (C-224/98 Ġabra I‑6191).
(35)  –	Punt 30. Ara wkoll, pereżempju, is-sentenzi Pusa, (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 29 iktar ’il fuq, punt 20), is-sentenza tas-6 ta’ Diċembru 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C-456/05 Ġabra p. I‑10517, punt 58), u Zanotti (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 27 iktar ’il fuq, punt 70).
(36)  –	Ara s-sentenza Pusa (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 29 iktar ’il fuq, punt 21).
(37)  –	Ara l-punt 10 iktar ’il fuq.
(38)  –	F’dan ir-rigward, iż-żewġ partijiet jirreferu għall-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Geelhoed fis-sentenza Test Claimants in Class IV of the ACT Group Litigation, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 33, fil-punt 46, u l-ġurisprudenza ċċitata hemm.
(39)  –	Il-Kummissjoni Ewropea vs Il-Greċja, (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 19 iktar ’il fuq, punt 45).
(40)  –	Sentenza tat-13 ta’ April 2010 Bressol et
(C-73/08 li għada ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra punt 41)_. Ara wkoll is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 19 iktar ’il fuq, punt 47.
(41)  –	Ara, pereżempju, is-sentenzi tal-24 ta’ Novembru 1998, Bickel u Franz (C-274/96, Ġabra p. I‑7637, punt 26), ‚u tas-6 ta’ Novembru 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, (iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 35 iktar ’il fuq, punt 56), Bressol et
(iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 40 iktar ’il fuq, punt 45) u tas-16 ta’ Diċembru 2010, Josemans (C-137/09, Ġabra p. I‑13019, punti 58 u 59)_.
(42)  –	Ara l-punt 43 iktar ’il fuq.
(43)  –	Ara l-punti 31 sa 46 iktar ’il-fuq.
(44)  –	Ma jidhirx kompletament ċar mill-fajl tal-kawża jekk l-ammont li jista’ jitnaqqas (sa massimu ta’ EUR 12 500) huwhiex dak li fil-fatt tħallas meta nxtrat il-proprjetà ta’ qabel jew dak li kien pagabbli qabel ma sar it-tnaqqis – distinzjoni li forsi tista’ tkun sinjifikattiva fil-każ tat-tielet xiri jew ta’ xiri ieħor li jsir wara dan, skont xi tkun l-iskala tal-prezzijiet. Madankollu, l-inċertezza li teżisti fir-rigward ta’ dan id-dettal tal-mekkaniżmu ma għandha l-ebda sinjifikat fil-kuntest tal-analiżi inġenerali.
(45)  –	Iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 19 iktar ’il fuq.
(46)  –	Ara pereżempju, is-sentenza tas-26 ta’ Ottubru 2006, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C-345/05 iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 3 iktar ’il fuq)_. F’dan ir-rigward il-partijiet iddiskutew is-sentenza tat-28 ta’ Jannar 1992, Bachmann (C-204/90, Ġabra p. I‑249) kemmxejn fit-tul.
(47)  –	Iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 46, punt 21 et seq.
Ara wkoll is-sentenza, li nqatgħet fl-istess ġurnata, tat-28 ta’ Jannar 1992, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C-300/90, Ġabra p. I‑305, punt 14 et seq ).
(48)  –	Ara l-punt 10 iktar ’il fuq.
(49)  –	Il-Belġju tirreferi b’mod partikolari għas-sentenza tas-6 ta’ Marzu 2007, Meilicke et
(C-292/04 Ġabra p. I‑1835 punti 35 u 36).