WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJIz dnia 18 września 1992 r.(*)W sprawie T‑24/90Automec Srl,
spółka prawa włoskiego z siedzibą w Lancenigo di Villorba
(Włochy), reprezentowana przez G. Celonę, adwokata
w Mediolanie i P. A. M. Ferrariego, adwokata
w Rzymie, z adresem do doręczeń w Luksemburgu
w kancelarii adwokackiej G. Margue’a, 20, rue Philippe II_strona skarżąca_przeciwkoKomisji Wspólnot Europejskich,
reprezentowanej przez E. Traversę, członka służby prawnej,
działającego w charakterze pełnomocnika, z adresem do doręczeń
w Luksemburgu w biurze R. Haydera, członka służby
prawnej, Centre Wagner, Kirchberg_strona pozwana_mającej
za przedmiot stwierdzenie nieważności decyzji Komisji z dnia
28 lutego 1990 r. odrzucającej wniosek skarżącej złożony na
podstawie art. 3 ust. 2 rozporządzenia Rady EWG nr 17
z dnia 6 lutego 1962 r. – pierwszego rozporządzenia
wprowadzającego w życie art. 85 i 86 traktatu EWG
(Dz.U. 13, str. 204) w sprawie zachowania spółek BMW AG
i BMW Italia SpA_SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI_w
składzie: J. L. Cruz Vilaça, prezes, H. Kirschner,
B. Vesterdorf, R. García‑Valdecasas i K. Lenaerts,
prezesi izb, D. Barrington, A. Saggio, C. Yeraris,
R. Schintgen, C. P. Briët i J. Biancarelli,
sędziowie_rzecznik generalny: D. A. O. Edward_sekretarz: H. Jung_uwzględniając procedurę pisemną oraz rozprawę z dnia 22 października 1991 r._po przedłożeniu przez rzecznika generalnego opinii w formie pisemnej w dniu 10 marca 1992 r._wydaje następującyWyrok Okoliczności faktyczne leżące u podstaw skargi1        Skarżąca
jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością na prawie włoskim,
z siedzibą w Lancenigo di Villorba (prowincja Treviso).
W 1960 roku zawarła ona z BMW Italia SpA (zwaną dalej „BMW
Italia”) umowę w sprawie koncesji na dystrybucję pojazdów
samochodowych BMW w mieście i prowincji Treviso.2        Pismem
z dnia 20 maja 1983 r. BMW Italia poinformowała skarżącą
o tym, że nie zamierza przedłużyć umowy, która wygasała z dniem
31 grudnia 1984 r.3        Skarżąca
pozwała wówczas BMW Italia do Tribunale di Milano, domagając się
zobowiązania jej do przedłużenia okresu obowiązywania umowy. Pozew ten
został oddalony, a skarżąca odwołała się od wyroku do Corte
d’appello di Milano. Ze swej strony BMW Italia zwróciła się do prezesa
Tribunale di Treviso z wnioskiem o zajęcie całego sprzętu
należącego do Automeca i opatrzonego znakiem firmowym
BMW. Wniosek ten został oddalony.4        W
czasie gdy toczyła się sprawa przed Corte d’appello di Milano,
w dniu 25 stycznia 1988 r. skarżąca złożyła do Komisji
wniosek na podstawie art. 3 ust. 2 rozporządzenia Rady
nr 17 z dnia 6 lutego 1962 r., pierwszego
rozporządzenia wprowadzającego w życie art. 85 i 86
traktatu EWG (Dz.U. 13, str. 204, zwanego dalej
„rozporządzeniem nr 17”).5        W
swoim wniosku, po opisaniu przebiegu i przedmiotu stosunków
umownych, które utrzymywała z BMW Italia, i po przedstawieniu
przedmiotu sporów, które toczyły się między nimi przed sądem krajowym,
skarżąca podnosiła, że postępowanie BMW Italia i jej niemieckiej
spółki matki, BMW AG, stanowiło naruszenie postanowień art. 85
traktatu EWG. Skarżąca, uznając system dystrybucji BMW, zatwierdzony
w odniesieniu do Republiki Federalnej Niemiec decyzją Komisji
nr 75/73/EWG z dnia 13 grudnia 1974 r.
(Dz.U. L 29, str. 1, zwaną dalej „decyzją z dnia
13 grudnia 1974 r.”), dotyczącą procedur stosowania art. 85
traktatu EWG, za system dystrybucji selektywnej i uważając, że
spełnia wymagane kryteria w zakresie jakości, utrzymywała, że BMW
Italia nie miała prawa odmówić zaopatrywania jej w samochody
i części zamienne BMW ani zakazać jej używania znaków towarowych
BMW. Powołując się na wyrok Trybunału z dnia
22 października 1986 r. w sprawie 75/84 Metro przeciwko
Komisji, Rec. str. 3021, 3091, skarżąca stała na stanowisku, że BMW
Italia jest zobowiązana do uznania jej za dystrybutora.6        W konsekwencji skarżąca uważała, że BMW jest zobowiązana do:–        realizowania
przekazanych zamówień na samochody i części zamienne, po cenach
i na warunkach obowiązujących w odniesieniu do odsprzedawców;–        zezwolenia
na używanie znaku towarowego BMW w zakresie niezbędnym do zwykłego
informowania odbiorców, w sposób przyjęty w sektorze
motoryzacyjnym.7        Skarżąca
domagała się więc od Komisji wydania decyzji nakazującej BMW Italia
i BMW AG zaniechania zarzucanego naruszenia i dostosowania się
do środków wskazanych powyżej oraz wszelkich innych środków, które
Komisja uzna za niezbędne lub użyteczne.8        Pismem
z dnia 1 września 1988 r. skarżąca złożyła skargę do
Komisji na niedawne działania BMW w odniesieniu do dealerów
włoskich w celu uniemożliwienia im sprzedaży samochodów
potencjalnym odsprzedawcom, grożąc im pozbawieniem prowizji. Dodała, że
była przedmiotem bojkotu ze strony BMW i że uniemożliwiono jej
nabywanie pojazdów u dealerów włoskich i zagranicznych tej
firmy, mimo że były one dostępne. W ten sposób uniemożliwiono jej
niedawno zrealizowanie wielu otrzymanych zamówień.9        W
dniu 30 listopada 1988 r. Komisja wystosowała do skarżącej
pismo polecone podpisane przez dyrektora w Dyrekcji Generalnej ds.
Konkurencji (zwanej dalej „DG IV”). Poinformowano w nim, że, po
pierwsze, Komisja uznaje, iż nie posiada kompetencji, aby uwzględnić
wniosek w oparciu o przekazane jej wskazówki. W piśmie
stwierdzono w tym względzie, że o ile wskazówki te mogłyby
zostać uwzględnione przez sędziego krajowego w ramach sporu
zmierzającego do naprawienia szkody, którą skarżąca, jak twierdzi,
poniosła, o tyle Komisja nie może się na nie powołać w celu
zobowiązania BMW do wznowienia dostaw dla skarżącej. Po drugie, pismo
kierowało uwagę skarżącej na rozporządzenie (EWG) nr 123/85
z dnia 12 grudnia 1984 r. w sprawie stosowania
art. 85 ust. 3 traktatu EWG do niektórych kategorii porozumień
dotyczących dystrybucji i serwisowania pojazdów silnikowych
(Dz.U. 1985, L 15, str. 16, zwane dalej „rozporządzeniem
nr 123/85”), które weszło w życie dnia 1 lipca
1985 r. Komisja dodawała, że „wydaje się, iż różni producenci
samochodów europejskich dokonali modyfikacji odpowiednich umów
w zakresie dystrybucji w ten sposób, aby dostosować je do tego
rozporządzenia. Dostępne informacje nie pozwalają nam zakładać, by BMW
Italia nie podjęła ze swej strony środków w celu dostosowania
własnej sieci dystrybucji do przywołanych norm wspólnotowych
w zakresie konkurencji”.10      W
dniu 17 lutego 1989 r. skarżąca wniosła skargę
o stwierdzenie nieważności tego pisma (sprawa Automec I).11      W
dniu 26 lipca 1989 r. Komisja wystosowała do skarżącej drugie
pismo polecone, podpisane tym razem przez dyrektora generalnego ds.
konkurencji. Po wyjaśnieniu, że pismo z dnia 30 listopada
1988 r. nie zawierało jej ostatecznego stanowiska, Komisja
poinformowała oficjalnie skarżącą, iż nie zamierza ustosunkować się
pozytywnie do jej wniosku z dnia 25 stycznia 1988 r.
Komisja uzasadniała swe stanowisko, wskazując, że stosownie do
art. 85 traktatu EWG nie posiada odpowiednich uprawnień, aby
stwierdzić, że rozwiązanie umowy dealerskiej jest pozbawione skutków
prawnych, ani aby nakazać przywrócenie stosunków umownych między
stronami na podstawie typowej umowy stosowanej obecnie przez BMW Italia
w stosunkach z jej dealerami. Dodała, że zakładając, iż umowa
dealerska stosowana przez BMW jest sprzeczna z postanowieniami
art. 85 ust. 1 traktatu, mogłaby najwyżej stwierdzić
naruszenie i wynikającą z niego nieważność umowy. Ponadto
zauważyła, że jedna strona umowy nie ma prawa do tego, by przeszkodzić
zwykłemu rozwiązaniu umowy przez drugą stronę z zachowaniem
przewidzianego w niej okresu wypowiedzenia, tak jak miało to
miejsce w tym przypadku. Ponieważ informacja ta została przekazana
„stosownie do” i „w celu stosowania” przepisów art. 6
rozporządzenia Komisji nr 99/63/EWG z dnia 25 lipca
1963 r. w sprawie wysłuchania przewidzianego art. 19
ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady nr 17 (Dz.U. 127,
str. 2268, zwanego dalej „rozporządzeniem nr 99/63”), Komisja
zwróciła się do skarżącej o przedstawienie uwag w tym zakresie
w terminie dwóch miesięcy.12      Skarżąca
odpowiedziała na to wezwanie pismem z dnia 4 października
1989 r., stwierdzając, że w swej skardze domagała się
wyłącznie prawa do udziału w systemie dystrybucji selektywnej
wprowadzonym jej zdaniem przez BMW, a nie utrzymania poprzedniej
umowy dealerskiej. Przypominała, że jej przedstawiciele zaznaczyli, iż
przed sądami włoskimi toczy się postępowanie dotyczące kwestii
związanych z przedmiotową umową. Natomiast w odniesieniu do
prawa do udziału w systemie dystrybucji wskazali, że nie wynikało
ono z umowy, ale z „niezliczonych zasad, często potwierdzanych
przez Komisję i przez Trybunał, dotyczących dystrybucji
selektywnej” w sytuacji, gdy skarżąca wykazywała przez 25 lat, że
spełnia wymogi BMW. Skarżąca utrzymywała również, że w piśmie
z dnia 30 listopada 1988 r. Komisja, przywołując brak
wskazówek pozwalających przypuszczać, iż system dystrybucji BMW jest
niezgodny z rozporządzeniem o wyłączeniach grupowych
nr 123/85, zastosowała w odniesieniu do BMW zasadę domniemania
niewinności, co było nieprawidłowe w kontekście dostarczonego
przez nią materiału dowodowego dotyczącego zachowania BMW. Ponadto
wyraziła zdziwienie, iż Komisja wskazuje na swój brak kompetencji
w zakresie nakazania przywrócenia stosunków umownych pomiędzy
przedmiotową spółką a BMW, podczas gdy nigdy się o to nie
zwracała. Skarżąca domaga się „prawa do tego, by produkty BMW były znów
jej dostarczane nie na podstawie umowy o wyłącznej koncesji, ale
jako dystrybutorowi spełniającemu wszystkie wymagane warunki pozwalające
jej na członkostwo w sieci”. Sprzeciwiała się więc przypisywaniu
przez Komisję jej wnioskowi treści, których nie zawierał.13      W
dniu 28 lutego 1990 r. członek Komisji odpowiedzialny za
sektor konkurencji skierował w imieniu Komisji pismo do skarżącej
w następującym brzmieniu:„Pragnę
odnieść się do skargi na BMW Italia złożonej do Komisji w dniu
25 stycznia 1988 r., na podstawie art. 3 ust. 2
rozporządzenia Rady nr 17/62, w której stwierdzają Państwo
naruszenie postanowień art. 85 ust. 1 traktatu EWG, jakiego
Państwa zdaniem dopuściła się ta spółka.Komisja
zbadała okoliczności faktyczne i prawne, które przedstawili
Państwo w skardze, i umożliwiła Państwu przekazanie uwag
odnoszących się do planowanego przez Komisję nieuwzględnienia Państwa
skargi. Taki zamiar został Państwu zakomunikowany w piśmie wstępnym
z dnia 30 listopada 1988 r., a następnie
w »piśmie na podstawie art. 6« z dnia 26 lipca
1989 r.W Państwa odpowiedzi
z dnia 4 października 1989 r. nie wskazali Państwo nowych
faktów i nie przedstawili Państwo argumentów lub odniesień
prawnych na poparcie Państwa wniosku. W związku z tym Komisja
nie widzi powodów, by zmienić zamiar oddalenia Państwa wniosku
o podjęcie działania, z następujących przyczyn:1.      Po
pierwsze i w odniesieniu do pierwszego wniosku zawartego
w Państwa skardze (str. 7 ust. 2 tiret pierwsze
i drugie: nakazanie BMW dostarczania Automecowi samochodów
i części zamiennych oraz zezwolenie Automecowi na posługiwanie się
znakiem towarowym BMW), Komisja uważa, że stosownie do art. 85
ust. 1 traktatu nie posiada uprawnień władczych umożliwiających jej
zobowiązanie producenta do dostarczania jego produktów
w przedmiotowych okolicznościach, nawet w sytuacji, gdyby
Komisja stwierdziła niezgodność systemu dystrybucji producenta, takiego
jak BMW Italia, z postanowieniami art. 85 ust. 1. Ponadto
Automec nie przedstawił żadnej informacji wskazującej na to, że BMW
Italia zajmuje pozycję dominującą i jej nadużywa, naruszając
w ten sposób postanowienia art. 86 traktatu: wyłącznie ten
artykuł traktatu umożliwiłby ewentualnie Komisji zobowiązanie BMW Italia
do zawarcia umowy z Automekiem.2.      W odniesieniu
do drugiego wniosku Automeca (strona 7 skargi ust. 3: spowodowania
zaniechania naruszenia zarzucanego przez Automec BMW Italia), Komisja
stwierdza, iż Automec wniósł już do sądów włoskich zarówno pierwszej
instancji, jak i drugiej pozew przeciwko BMW Italia dotyczący
rozwiązania umowy dealerskiej, która w przeszłości łączyła obie
spółki. Zdaniem Komisji nic nie stoi na przeszkodzie, by Automec zwrócił
się do tego samego sądu krajowego w kwestii zgodności obecnego
systemu dystrybucji BMW Italia z postanowieniami art. 85;
skierowanie sprawy do sądu krajowego wydaje się tym łatwiejsze, że zna
on już doskonale stosunki umowne, które BMW Italia nawiązuje ze swymi
dystrybutorami.Komisja pozwala sobie
przypomnieć Państwu w tym względzie, że sąd włoski nie tylko
posiada takie same kompetencje jak Komisja, aby zastosować w tym
przypadku art. 85 traktatu, a w szczególności ust. 2
tego artykułu, ale dysponuje również uprawnieniami, których nie posiada
Komisja, tj. prawem do ewentualnego zasądzenia od BMW Italia
odszkodowania na rzecz Automeca, jeżeli Automec dowiedzie, że poniósł
szkodę w wyniku odmowy sprzedaży ze strony producenta. Artykuł 6
rozporządzenia nr 99/63/EWG przyznaje Komisji uprawnienie do
swobodnej oceny „materiału zgromadzonego” w związku
z rozpatrywaniem skargi, które to uprawnienie pozwala jej na
nadanie różnego stopnia pierwszeństwa sprawom, które zostały do niej
skierowane.Na podstawie powyższych ustaleń,
przedstawionych w pkt 2 niniejszego pisma, Komisja doszła do
wniosku, że w tym przypadku nie wchodzi w grę interes
wspólnotowy w stopniu wystarczającym dla pogłębionego zbadania
faktów przedstawionych we wniosku.3.      Informuję
w konsekwencji, że z przyczyn przedstawionych
w pkt 1 i 2 Komisja podjęła decyzję
o nieuwzględnieniu wniosku, który przedstawili Państwo w dniu
25 stycznia 1988 r. na podstawie art. 3 ust. 2
rozporządzenia Rady nr 17/62”.14      W
dniu 10 lipca 1990 r. Sąd odrzucił jako niedopuszczalną
wniesioną przez skarżącą skargę o stwierdzenie nieważności pisma
Komisji z dnia 30 listopada 1988 r. (wyrok z dnia
10 lipca 1990 r. w sprawie T‑64/89 Automec przeciwko
Komisji, Rec. str. II‑367), na tej podstawie, iż przedmiotowe pismo
nie stanowiło decyzji w sprawie skargi skarżącej, ale było częścią
nieformalnej wymiany poglądów w ramach pierwszej z trzech
kolejnych faz, z których składa się postępowanie stosownie do
art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 17 i art. 6
rozporządzenia nr 99/63. Orzeczenie uprawomocniło się.15      W
odniesieniu do późniejszego przebiegu sporów pomiędzy skarżącą
a BMW Italia toczących się przed sądami włoskimi, skarżąca
oświadczyła na rozprawie, że najpierw Tribunale, a następnie Corte
d’appello di Milano oddaliły skargi, w których domagała się ona
zobowiązania BMW Italia do kontynuowania stosunków umownych oraz że
skierowała skargę kasacyjną do Corte suprema di cassazione przeciwko
temu orzeczeniu. Skarżąca dodała, że skarga BMW Italia, w której
domagała się zakazania jej posługiwania się znakami zastrzeżonymi przez
BMW w reklamach pojazdów pochodzących z równoległego importu
została uwzględniona przez Tribunale di Milano po oddaleniu jej przez
Pretore i prezesa Tribunale di Treviso. Skarżąca złożyła odwołanie
od tego postanowienia do Corte d’appello di Treviso. Postępowanie16      W
tych właśnie okolicznościach skarżąca wniosła niniejszą skargę pismem
złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 3 maja 1990 r.17      Procedura
pisemna miała zwykły przebieg. Na wniosek pierwszej izby i po
wysłuchaniu stron Sąd przekazał sprawę pełnemu składowi. Prezes Sądu
wyznaczył rzecznika generalnego.18      Zgodnie
ze sprawozdaniem sędziego sprawozdawcy, po wysłuchaniu rzecznika
generalnego, Sąd postanowił rozpocząć procedurę ustną bez wcześniejszego
przeprowadzania postępowania dowodowego. Jednakże postanowił
uwzględnić, z urzędu, następujące dokumenty przekazane przez strony
do akt sprawy T‑64/89 (Automec I):–        przedłożony
przez skarżącą Komisji w dniu 25 stycznia 1988 r.
wniosek na podstawie art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 17
(załącznik nr 5 do skargi w sprawie Automec I);–        pismo
skarżącej do Komisji z dnia 1 września 1988 r.
(załącznik nr 18 do skargi w sprawie Automec I);–        pismo
skarżącej do Komisji z dnia 4 października 1989 r.
(załącznik do uwag przedłożonych przez skarżącą na wniosek incydentalny
Komisji w sprawie Automec I).19      Wystąpienia
stron i ich odpowiedzi na pytania Sądu miały miejsce na rozprawie
dnia 22 października 1991 r. Po przedłożeniu przez rzecznika
generalnego opinii pisemnej w dniu 10 marca 1992 r.
prezes zamknął w tym dniu procedurę ustną.20      W skardze skarżąca wnosiła do Sądu o:–        zarządzenie
połączenia niniejszej sprawy z toczącą się już sprawą Automec I;–        uznanie
skargi za dopuszczalną, zastrzegając sobie prawo wycofania jej po
uprawomocnieniu się orzeczenia w sprawie stwierdzenia nieważności
decyzji z dnia 30 listopada 1988 r. uznawanej przez nią
za decyzję indywidualną;–        stwierdzenie
nieważności decyzji indywidualnej Dyrekcji ds. Konkurencji
i rozporządzenia nr 123/85, w zakresie w jakim
stanowi ono warunek sine qua non tej decyzji;–        stwierdzenie,
iż stosownie do art. 176 traktatu Komisja zobowiązana jest do
podjęcia środków wynikających z wyroku, jaki zostanie wydany;–        zobowiązanie Komisji do naprawienia szkody;–        obciążenie Komisji kosztami postępowania.W replice, przedłożonej po wydaniu orzeczenia w sprawie Automec I, skarżąca wnosi do Sądu o:–        stwierdzenie
nieważności decyzji dyrekcji generalnej ds. konkurencji Komisji
z dnia 28 lutego 1990 r., po ewentualnym orzeczeniu, że
rozporządzenie nr 123/85 nie ma zastosowania do systemów
dystrybucji selektywnej lub, subsydiarnie, gdyby Sąd uznał, iż
rozporządzenie to ma zastosowanie zarówno do systemów wyłącznej
dystrybucji, jak i do systemów dystrybucji selektywnej;
stwierdzenie nieważności tego rozporządzenia jako sprzecznego
z rozporządzeniem Rady nr 19/65/EWG, które stanowi jego
podstawę prawną, a w każdym przypadku, jako rażąco
niesprawiedliwego z tego względu, iż uregulowało w identyczny
sposób dwa całkowicie różne zjawiska;–        stwierdzenie,
iż stosownie do art. 176 traktatu Komisja zobowiązana jest do
podjęcia środków wynikających z wyroku, jaki zostanie wydany;–        zobowiązanie Komisji do naprawienia szkody;–        obciążenie Komisji kosztami postępowania.21      Komisja wnosi do Sądu o:–        oddalenie
wniosku skarżącej o dołączenie niniejszej sprawy do toczącej się
wówczas sprawy Automec I;–        oddalenie
skargi Automeca o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji
z dnia 28 lutego 1990 r. [SG(90) D/2816];–        oddalenie żądania zasądzenia od Komisji odszkodowania;–        obciążenie skarżącej kosztami postępowania. W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności 1. Co do przedmiotu skargi Argumentacja stron22      Skarżąca
zarzuca Komisji, że nie rozpatrzyła istoty jej skargi do niej
wniesionej, uznając, że domaga się ona wyłącznie nakazania BMW
realizacji zamówień skarżącej i zezwolenia jej na posługiwanie się
znakami towarowymi BMW, podczas gdy przedmiotem dochodzenia,
o które wnosiła, miało być ustalenie, czy bojkot, którego padła
ofiarą, wynikał z systemu dystrybucji BMW, czy też ze stosowania
tego systemu w sposób dyskryminujący.23      Podnosi
ona, że domagała się od Komisji nie tylko stwierdzenia naruszenia przez
BMW postanowień art. 85 ust. 1 i wydania decyzji
nakazującej BMW jego zaniechania, ale wnosiła również o cofnięcie
przywileju wyłączenia, którym Komisja objęła system dystrybucji
selektywnej BMW na mocy wymienionej decyzji z dnia 13 grudnia
1974 r. lub wyłączenia przewidzianego w rozporządzeniu
nr 123/85.24      Skarżąca
podkreśla, że konkretne żądania danej strony skarżącej kierowane do
Komisji nie są dla tej ostatniej wiążące, lecz może ona sama określić
treść nakazu mającego spowodować zaniechanie naruszenia, pod warunkiem
że nakaz ten będzie odpowiedni dla osiągnięcia tego celu i będzie
zgodny z zasadą proporcjonalności.25      Komisja
odpowiada, że głównym żądaniem Automeca było nakazanie BMW przez
Komisję wznowienia dostaw i zezwolenia posługiwania się znakami
towarowymi oraz że odmowa zaopatrywania ze strony BMW jest główną
przyczyną skargi do Komisji i skargi do Sądu. Zdaniem Komisji,
żądanie to nakłada się na żądanie nakazania przez Komisję dopuszczenia
skarżącej do systemu dystrybucji BMW.26      W
duplice Komisja zaprzecza temu, by skarżąca zwróciła się do niej
o cofnięcie przywileju wyłączenia, które obejmuje system
dystrybucji selektywnej BMW, przewidzianego rozporządzeniem
nr 123/85 i tym sposobem o podjęcie decyzji podlegającej
jej wyłącznej kompetencji. Ocena Sądu27      Sąd
stwierdza, że skarga wniesiona przez skarżącą do Komisji zawiera
z jednej strony wniosek o wydanie dwóch skonkretyzowanych
decyzji w odniesieniu do BMW, tj. przewidujących nakazanie jej
wykonania zamówień skarżącej i nakazanie jej zezwolenia skarżącej
na posługiwanie się niektórymi znakami towarowymi
BMW. Z drugiej strony, zawiera ona wniosek o charakterze
bardziej ogólnym, w którym skarżąca domaga się wydania decyzji
zobowiązującej BMW do zaniechania zarzucanego naruszenia
i narzucającej jej wszelkie inne środki, które Komisja uznałaby za
niezbędne bądź użyteczne.28      W
odniesieniu do tych żądań zaskarżona decyzja składa się z dwóch
części. W pierwszej Komisja odmawia, przywołując brak kompetencji,
nakazania BMW dostarczania jej produktów skarżącej i zezwolenia jej
na posługiwanie się znakiem BMW. W drugiej odmawia dogłębnego
zbadania sprawy, powołując się na spory między skarżącą a BMW
toczące się przed sądami włoskimi, swe uprawnienia dyskrecjonalne
w zakresie oceny stopnia pierwszeństwa, który nadaje badaniu
skargi, i brak wystarczającego interesu wspólnotowego,
w zakresie, w jakim skarga zmierzała do uzyskania decyzji
zobowiązującej BMW do zaniechania zarzucanego naruszenia. Dwie części
zaskarżonej decyzji odpowiadają więc dwu aspektom zawartym
w skardze skarżącej.29      W
piśmie skierowanym do skarżącej w trybie art. 6
rozporządzenia nr 99/63 w dniu 26 lipca 1989 r. była
mowa o żądaniu skarżącej nakazania „przywrócenia” stosunków
umownych, które utrzymywała z BMW. W odpowiedzi
z dnia 4 października 1989 r. skarżąca nie zgodziła się
na taką interpretację swego wniosku, precyzując, że niezależnie od
wcześniejszych stosunków umownych miała na myśli dochodzenie prawa do
uczestnictwa w systemie dystrybucji BMW, który uznaje za system
dystrybucji selektywnej. Komisja uwzględniła tę informację, usuwając
z zaskarżonej decyzji wszelkie odniesienia do żądania skarżącej
dotyczącego, jak poprzednio uznała Komisja, przywrócenia poprzednich
stosunków umownych.30      Ponadto
żaden element zaskarżonej decyzji nie pozwala przypuszczać, by Komisja
miała uznać, iż wniosek o wprowadzenie skonkretyzowanych nakazów
w formie przedłożonej przez skarżącą jest dla niej wiążący
i tym sposobem nie rozważyła możliwości przyjęcia, w miejsce
nakazów, o które wnosiła skarżąca, innych środków właściwych dla
zaniechania ewentualnego naruszenia. Pierwsza część zaskarżonej decyzji
ogranicza się w istocie do odpowiedzi na wniosek dotyczący
skonkretyzowanych nakazów, w postaci proponowanej przez skarżącą,
nie przesądzając kwestii, czy Komisja mogłaby podjąć inne środki.31      W
ten sposób w drugiej części zaskarżonej decyzji Komisja udzieliła
odpowiedzi na wniosek o charakterze bardziej ogólnym, w którym
skarżąca domagała się wydania decyzji zobowiązującej BMW do zaniechania
zarzucanego naruszenia i zalecający podjęcie wszelkich środków
niezbędnych dla tego celu.32      Sąd
stwierdza wreszcie, że skarga do Komisji wniesiona przez skarżącą nie
zmierzała do cofnięcia przywileju polegającego na wyłączeniu pewnych
kategorii, przewidzianego rozporządzeniem nr 123/85. Oczywiście
w skardze w sprawie Automec I (str. 15 i 17)
skarżąca zarzuciła Komisji, iż naruszyła ona postanowienia art. 10
ust. 1 rozporządzenia nr 123/85, które upoważniają ją do
cofnięcia przywileju polegającego na stosowaniu tego rozporządzenia,
jeżeli miałoby ono zastosowanie. Jednakże skutkiem tego odniesienia,
zawartego w dokumencie skierowanym do Sądu a nie do Komisji,
nie mogło być rozszerzenie przedmiotu wniesionej wcześniej skargi do
Komisji. W tym miejscu należy wskazać, że skarżąca miała okazję do
uszczegółowienia treści swej skargi do Komisji w odpowiedzi na
pismo, które zostało do niej skierowane w dniu 4 października
1989 r., stosownie do art. 6 rozporządzenia nr 99/63.
Zatem odpowiedź ta, sporządzona po wniesieniu skargi w sprawie
Automec I, nie zawiera żadnego odniesienia do ewentualnego cofnięcia
wyłączenia. W tych okolicznościach celem skargi do Komisji,
w rozumieniu tej instytucji, nie mogło być cofnięcie przywileju
polegającego na wyłączeniu pewnych kategorii, przewidzianego
rozporządzeniem nr 123/85.33      Wynika z tego, że Komisja rozpatrzyła istotę skargi skierowanej do niej przez skarżącą. 2. Co się tyczy pierwszej części zaskarżonej decyzji Argumentacja stron34      W
odniesieniu do pierwszej części zaskarżonej decyzji, w której
Komisja uznała, że nie posiada kompetencji pozwalających jej przyjąć
skonkretyzowanych nakazów, o które wnosi skarżąca, ta ostatnia
podnosi jedyny zarzut, polegający na naruszeniu prawa wspólnotowego,
a konkretnie art. 3 rozporządzenia nr 17.35      Skarżąca
podważa w skardze dokonane przez Komisję rozróżnienie pomiędzy
posiadanymi przez nią na podstawie tego przepisu uprawnieniami,
z jednej strony w przypadku naruszenia postanowień
art. 85 ust. 1 traktatu, a z drugiej strony
w przypadku naruszenia postanowień art. 86. Podkreśla, że
treść art. 3 rozporządzenia nr 17 nie zawiera takiego
rozróżnienia, a więc Komisja może, zarówno w pierwszym, jak
i w drugim przypadku, „w decyzji zobowiązać odnośne
przedsiębiorstwa […] do zaniechania naruszenia”. Natomiast w tym
przypadku jedynym sposobem spowodowania zaniechania naruszenia
postanowień art. 85, polegającego na odmowie dostaw, byłoby
nakazanie realizacji zamówionych dostaw.36      W
replice skarżąca utrzymuje, że, po pierwsze, brak porozumienia pomiędzy
BMW a skarżącą nie wyklucza stosowania art. 85 ust. 1
traktatu. Jej zdaniem postępowanie, które pozornie jest jednostronne,
może podlegać postanowieniom art. 85 ust. 1
w szczególności, jeżeli ma miejsce w ramach systemu
dystrybucji.37      Skarżąca
podnosi argument, że BMW stosuje system dystrybucji selektywnej.
Natomiast z orzecznictwa Trybunału (wyrok z dnia
11 października 1983 r. w sprawie 210/81 Demo-Studio
Schmidt przeciwko Komisji, Rec. str. 3045) wynika jej zdaniem, że
odsprzedawca, który bezpodstawnie został wyłączony z systemu
dystrybucji selektywnej, może zwrócić się do Komisji o podjęcie
działań na podstawie art. 3 ust. 2 lit. b) rozporządzenia
nr 17 i że może, w razie potrzeby, poddać odmowę Komisji
ocenie sądu wspólnotowego. Skarżąca uważa, że wszystkie składniki
naruszenia wymienione w ww. orzeczeniu występują w niniejszej
sprawie.38      Ponadto
skarżąca uważa, że nielogiczne byłoby uznanie, iż Komisja mogłaby
ewentualnie stwierdzić niezgodność z prawem całego systemu
dystrybucji i zabronić BMW stosowania go w przyszłości, jeżeli
nie mogłaby przeciwstawić się postępowaniu przyjętemu przez producenta
w odniesieniu do różnych odsprzedawców. W takiej sytuacji
łatwo byłoby wprowadzić „na papierze” bardzo pozytywne systemy umowne
z punktu widzenia konkurencji, a następnie nie stosować ich,
mając pewność, że w konkretnym przypadku Komisja nie ma żadnych
uprawnień do działania. Na poparcie swojej tezy przywołuje wyrok
Trybunału z dnia 17 września 1985 r. w sprawach
połączonych 25/84 i 26/84 Ford przeciwko Komisji, Rec.
str. 2725, z którego w jej opinii wynika, że Komisja
w momencie badania umowy dealerskiej w celu przyznania
ewentualnego wyłączenia może uwzględnić wszelkie okoliczności wiążące
się ze stosowaniem tej umowy, wśród których może znaleźć się odmowa
zaopatrywania. Komisja nie powinna więc wyłącznie oceniać „systemów jako
całości”, ale również ich konkretne stosowanie, a nawet brak ich
stosowania.39      Skarżąca
uznaje, że ewentualne istnienie wyłączenia nie wyklucza możliwości
zbadania konkretnych warunków stosowania systemu dystrybucji.
Przyznając, że Komisja nie mogłaby przy użyciu środków przymusu
doprowadzić do wykonania decyzji nakazującej BMW wznowienie dostaw,
podnosi argument, że strona pozwana posiada niemniej jednak uprawnienia
pozwalające na wywarcie nacisku, szczególnie w postaci kar
pieniężnych, umożliwiające respektowanie takiej decyzji.40      Ze
swej strony Komisja podkreśla, że odrębna logika rządząca art. 85
i 86 traktatu, którą w jej opinii uwypukla wyrok Sądu
z dnia 10 lipca 1990 r. w sprawie T‑51/89 Tetra Pak
przeciwko Komisji, Rec. str. II‑309, nadaje inny zakres
uprawnieniom, które posiada na podstawie art. 3 rozporządzenia
nr 17, w momencie gdy dochodzi do naruszenia jednego
z tych dwóch postanowień traktatu. Przypomina, że art. 86
zabrania przedsiębiorstwu zajmującemu pozycję dominującą jednostronnych
zachowań, które ograniczają konkurencję i mogą polegać albo na
rozmyślnym działaniu, albo na zaniechaniu. Z tego właśnie względu
Trybunał w wyroku z dnia 6 marca 1974 r.
w sprawach połączonych 6/73 i 7/73 Commercial Solvents
przeciwko Komisji, Rec str. 223 potwierdził, że stosowanie
art. 3 rozporządzenia nr 17 winno być uzależnione od
charakteru stwierdzonego naruszenia i może polegać zarówno na
nakazaniu podjęcia pewnej działalności lub usług, bezprawnie
zaniechanych, jak i zakazie kontynuowania pewnej działalności,
praktyk czy sytuacji sprzecznych z traktatem.41      Natomiast
w przypadku naruszenia art. 85 ust. 1 traktatu Komisja
sądzi, że zarówno przedmiot, jak i zakres jej uprawnień do
działania są odmienne. W odniesieniu do przedmiotu, tj. naruszenia
postanowień, któremu mogłaby położyć kres, podkreśla, że art. 85
zakazuje porozumień między dwoma lub większą liczbą przedsiębiorstw,
których przedmiotem lub skutkiem byłoby naruszenie konkurencji.
W opinii Komisji jedynym porozumieniem, w odniesieniu do
którego art. 85 traktatu mógłby w tym przypadku mieć
zastosowanie, jest porozumienie pomiędzy BMW Italia a jej obecnymi
dystrybutorami, toteż Komisja mogłaby wykonywać swe uprawnienie do
działania, jakie nadaje jej art. 3 ust. 1 rozporządzenia
nr 17, wyłącznie względem tego porozumienia. Zdaniem Komisji wyrok
Trybunału z dnia 28 lutego 1984 r. w sprawach
połączonych 228/82 i 229/82 Ford przeciwko Komisji, Rec.
str. 1129 (zwane dalej „Ford II”) potwierdza, iż w ramach
systemu dystrybucji jedynie porozumienie wyrażające się umową dealerską
może stanowić naruszenie postanowień art. 85 traktatu.42      W
odniesieniu do zakresu jej uprawnień w przypadku naruszenia
art. 85 ust. 1 traktatu Komisja opiera się na tym samym
orzeczeniu, aby stwierdzić, że jedyną decyzją, jaką może podjąć na
podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 17, jest
ewentualne stwierdzenie niezgodności przedmiotowego systemu dystrybucji
z postanowieniami art. 85 ust. 1 traktatu
i zobowiązanie dostawcy do zakończenia stosowania umowy dealerskiej
jako całości. Dodaje, również w oparciu o orzeczenie Ford II,
że nie jest jednak pozbawiona wszelkiej możliwości reagowania wobec
postępowania sprzecznego z zasadami konkurencji w ramach
systemu dystrybucji, ponieważ może na przykład nałożyć karę pieniężną,
jeżeli umowa dealerska nadal jest stosowana.43      Komisja
podnosi, że Automec nie domaga się zniesienia systemu dystrybucji,
a wręcz przeciwnie, żąda prawa do uczestniczenia w nim. Prawo
to w opinii Komisji jest uprawnieniem szczególnym
i indywidualnym, a Komisja nie posiada uprawnienia, aby
przymusowo doprowadzić do jego realizacji, chyba że miałoby to miejsce
w ramach stosowania art. 86 traktatu.44      W
duplice Komisja dodaje, że ww. orzeczenie w sprawie Demo-Studio
Schmidt przeciwko Komisji, na które powołuje się skarżąca, odnosiło się
do sytuacji, w której doszło do jednoczesnego naruszenia
postanowień art. 85 i 86 traktatu, a dwa wcześniejsze
orzeczenia przytoczone przez Trybunał w tym wyroku, tj. ww. wyrok
w sprawach połączonych Commercial Solvents przeciwko Komisji oraz
postanowienie z dnia 17 stycznia 1980 r. w sprawie
792/79 R Camera Care przeciwko Komisji, Rec. str. 119
dotyczyły albo naruszenia art. 86 (Commercial Solvents przeciwko
Komisji), albo przypadku naruszenia dwóch art. 85 i 86 (Camera
Care przeciwko Komisji).45      Komisja
podtrzymuje, że zakaz porozumień i uprawnienia, jakie jej
przyznano, aby zakaz ten był przestrzegany, nie umożliwiają jej
ograniczenia swobody umów pomiędzy podmiotami gospodarczymi, łącznie
z nakazaniem producentowi przyjęcia określonego odsprzedawcy do
swego systemu dystrybucji. Odwołuje się w tym względzie do opinii
rzecznika generalnego Rozès w ww. sprawie Demo-Studio Schmidt
przeciwko Komisji, str. 3067.46      Komisja
podkreśla wreszcie, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga w żadnej
mierze kwestii, czy system dystrybucji BMW Italia jest systemem
dystrybucji selektywnej, czy też systemem dystrybucji wyłącznej
i selektywnej w rodzaju systemu, o którym mowa
w rozporządzeniu nr 123/85, ani kwestii, czy przedmiotowy
system jest zgodny z prawem w kontekście art. 85
ust. 1 traktatu. W opinii Komisji, nawet zakładając, że
stwierdziłaby ona, iż system dystrybucji wprowadzony przez BMW Italia
stanowi naruszenie art. 85 ust. 1, ani art. 85 ani
art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 17 nie uprawnia jej do
zobowiązania BMW Italia do zawarcia umowy z Automekiem. Ocena Sądu47      Sąd
uważa, że należy określić, czy Komisja naruszyła prawo wspólnotowe,
a w szczególności art. 3 rozporządzenia nr 17,
odrzucając wniosek, w którym skarżąca domagała się przyjęcia
skonkretyzowanych nakazów, o których mowa wyżej, na tej podstawie,
że nie miała kompetencji dla podjęcia takich środków w danych
okolicznościach.48      Należy
przypomnieć, że we wniosku skarżąca domagała się zobowiązania BMW
Italia do realizacji przekazanych jej zamówień, a także
zobowiązania BMW do zezwolenia skarżącej na posługiwanie się niektórymi
znakami towarowymi BMW. Oczekiwania te uzasadniano faktem, że skarżąca
uważała, iż spełnia wszystkie warunki wymagane dla uczestnictwa
w sieci dystrybucji BMW. Skarżąca w konsekwencji wnosiła
o to, by Komisja wydała dwa skonkretyzowane nakazy wobec BMW
w celu przestrzegania przysługującego jej, w jej opinii, prawa
do przyjęcia do sieci dystrybucji utworzonej przez BMW.49      Ponieważ
w pierwszej części decyzji Komisja odrzuciła wniosek,
w którym skarżąca domagała się przyjęcia dwóch skonkretyzowanych
nakazów, należy zbadać, czy art. 3 ust. 1 rozporządzenia
nr 17, który upoważnia Komisję do zobowiązania danych
przedsiębiorstw do zaniechania stwierdzonych przez nią naruszeń prawa
konkurencji, mógłby stanowić, w połączeniu z art. 85
ust. 1 traktatu, podstawę prawną decyzji przychylającej się do tego
wniosku.50      Artykuł
85 ust. 1 zakazuje pewnych porozumień lub praktyk sprzecznych
z zasadami konkurencji. Spośród konsekwencji, jakie może mieć
naruszenie tego zakazu na płaszczyźnie prawa cywilnego, jedna jest
wyrażona wprost w art. 85 ust. 2, a jest nią
nieważność umowy. Określenie pozostałych konsekwencji naruszenia
art. 85 traktatu, takich jak obowiązek naprawienia szkody
poniesionej przez osobę trzecią lub ewentualny obowiązek zawarcia umowy
należy do prawa krajowego (odnośnie do możliwości sędziów krajowych zob.
procedury krajowe leżące u podstaw wyroków Trybunału z dnia
16 czerwca 1981 r. w sprawie 126/80 Salonia, Rec.
str. 1563, 1774 i z dnia 3 lipca 1985 r.
w sprawie 243/83 Binon, Rec. str. 2015, 2035). To sędzia
krajowy zatem może, w razie potrzeby i zgodnie
z przepisami prawa krajowego, nakazać podmiotowi gospodarczemu
zawarcie umowy z innym podmiotem gospodarczym.51      Ponieważ
swoboda zawierania umów winna pozostawać regułą, nie można co do zasady
przyznać Komisji, w ramach posiadanych przez nią uprawnień do
wydawania nakazów w celu położenia kresu naruszeniom postanowień
art. 85 ust. 1, uprawnienia do nakazania jednej stronie
nawiązania stosunków umownych, podczas gdy zasadniczo Komisja dysponuje
odpowiednimi środkami pozwalającymi nakazać przedsiębiorstwu zaniechanie
naruszenia.52      W
szczególności podobne ograniczenie swobody zawierania umów nie znajduje
uzasadnienia w sytuacji, gdy istnieje wiele sposobów położenia
kresu naruszeniu. Tak jest w przypadku naruszeń art. 85
ust. 1 traktatu wynikających ze stosowania systemu dystrybucji.
Tego rodzaju naruszenie można bowiem również wyeliminować przez
odstąpienie od systemu dystrybucji lub jego zmianę. W tych
okolicznościach Komisja posiada, rzecz jasna, uprawnienia do
stwierdzenia naruszenia przepisów i nakazania stronom zaniechania
go, ale nie należy do niej narzucanie stronom swego wyboru spośród
różnych zgodnych z postanowieniami traktatu możliwości.53      W
tej sytuacji należy stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej
sprawy Komisja nie była upoważniona do wydania skonkretyzowanych nakazów
zobowiązujących BMW do zaopatrywania skarżącej i zezwolenia jej na
posługiwanie się znakami towarowymi BMW. Wynika z tego, że
Komisja nie naruszyła prawa wspólnotowego, odrzucając z powodu
braku kompetencji wniosek, w którym skarżąca domagała się przyjęcia
przedmiotowych nakazów.54      Charakter
kompetencji Komisji w zakresie podejmowania decyzji mogącej rodzić
skutki praktyczne równoważne ze skutkami nakazów, o które wnosiła
skarżąca, i możliwości przekształcenia przez Komisję wniosku
skarżącej we wniosek zmierzający do wydania podobnej decyzji nie podważa
tego stwierdzenia. Komisja nie przywołała bowiem swego braku
kompetencji w celu uzasadnienia odrzucenia skargi jako całości, ale
tylko w celu uzasadnienia odmowy przyjęcia konkretnych środków,
o które zwróciła się skarżąca. Ponieważ przedmiot skargi do Komisji
wykraczał poza ten konkretny wniosek, kwestia ta nie została poruszona
w pierwszej części decyzji, lecz w jej drugiej części. 3. Co się tyczy drugiej części zaskarżonej decyzji55      W
odniesieniu do drugiej części zaskarżonej decyzji skarżąca podnosi
cztery zarzuty. Pierwszy wywodzi z naruszenia przez Komisję
art. 155 traktatu, art. 3 rozporządzenia nr 17
i art. 6 rozporządzenia nr 99/63 polegającego na odmowie
wykonania własnych uprawnień. Drugi zarzut, podniesiony na rozprawie,
wynika z naruszenia obowiązku uzasadnienia decyzji, zapisanego
w art. 190 traktatu. Trzeci zarzut, zawarty w duplice,
wynika z niemożności zastosowania i niezgodności z prawem
rozporządzenia nr 123/85. Czwarty zarzut skarżąca wywodzi
z nadużycia władzy.1.     W
przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia art. 155
traktatu, art. 3 rozporządzenia nr 17 i art. 6
rozporządzenia nr 99/63 oraz w przedmiocie zarzutu drugiego,
dotyczącego uzasadnienia zaskarżonej decyzji Argumentacja stron56      Skarżąca
zarzuca Komisji przede wszystkim, iż odstąpiła ona od wykonania swych
kompetencji na rzecz sądów krajowych w zakresie stosowania
art. 85, podczas gdy oświadczyła w specjalistycznej prasie, że
„na podstawie art. 85 ust. 2 nie można zwracać się do sądów
krajowych o żadną ochronę prawną” wobec klauzul sprzecznych
z zasadami konkurencji zawartych w umowach dystrybucyjnych.57      Podnosi
ona, że prawo wspólnotowe przewiduje procedurę eliminowania naruszeń
i że Komisja nie może odstąpić od wykonania uprawnień, które są
z tym związane. Odwołuje się w tym względzie do zadania, które
w tym zakresie przypada Komisji na mocy traktatu, jak również do
jej wyłącznych i szczególnych kompetencji w zakresie naruszeń,
wyłączeń i dystrybucji selektywnej, między innymi na podstawie
rozporządzenia nr 123/85. Skarżąca podkreśla, że do niej samej
należy wybór, czy zwrócić się do sądów krajowych, czy do właściwych
organów wspólnotowych i Komisja nie powinna narzucać jej tego
wyboru. Dodaje, że przedmiot spraw toczących się przed sądami włoskimi
różni się od przedmiotu skargi do Komisji.58      Po
drugie, skarżąca utrzymuje, że Komisja nie może w tym przypadku
powoływać się na charakter dyskrecjonalny swych uprawnień. Możliwość
odrzucenia skargi, którą daje Komisji art. 6 rozporządzenia
nr 99/63, obejmuje jej zdaniem wyłącznie odrzucenie skargi
z przyczyn merytorycznych, po przeprowadzeniu dochodzenia, które
pozwoliłoby Komisji na zgromadzenie informacji niezbędnych do
skorzystania z uprawnień dyskrecjonalnych. W ten sposób
Komisja jest w jej opinii zobowiązana do wszczęcia postępowania
w odniesieniu do każdej skargi, z wyjątkiem skarg oczywiście
bezzasadnych. Przywołany art. 6, w myśl którego Komisja może
„nie przychylić się” do wniosku dotyczy więc jej zdaniem nakazu
zaniechania naruszania przepisów, a nie wszczęcia postępowania.
Skarżąca przywołuje na poparcie swej tezy ww. wyrok w sprawie
Demo-Studio Schmidt przeciwko Komisji, pkt 19.59      Po
trzecie skarżąca zaprzecza w replice temu, by w grę nie
wchodził interes wspólnotowy wystarczający do dogłębnego zbadania faktów
przedstawionych w skardze. W istocie okólnik skierowany dnia
7 lipca 1988 r. przez BMW Italia do wszystkich dealerów mający
odwieść ich od sprzedaży nieautoryzowanym odsprzedawcom i od
sprzedaży „poza strefą” z udziałem „pośredników lub akwizytorów
handlowych” jest sprzeczny z wymogami prawa wspólnotowego
w zakresie dystrybucji zarówno selektywnej, jak i wyłącznej
oraz z art. 3 pkt 11 rozporządzenia nr 123/85. Sama
Komisja potwierdziła dwukrotnie, że podobne postępowanie stanowi
naruszenie podstawowych zasad, po pierwsze w informacji dotyczącej
rozporządzenia nr 123/85 (Dz.U. C 17, str. 4, ust. 1
pkt 3), a po drugie, w Szesnastym raporcie na temat
polityki konkurencji (pkt 30, str. 45).60      Komisja
uważa ze swej strony, że z uwagi na bezpośrednie stosowanie
art. 85 ust. 1 traktatu, Komisja i sąd krajowy mają
w rzeczywistości równolegle kompetencje w zakresie stosowania
tego przepisu, jak dowodziły tego wyroki Trybunału z dnia
30 stycznia 1974 r. w sprawie 127/73 BRT, Rec.
str. 51 i z dnia 10 lipca 1980 r. w sprawie
37/79 Lauder, Rec. str. 2481.61      Dodaje,
że o ile zainteresowani mają prawo wyboru zwrócenia się
o ochronę ich uprawnień wynikających z art. 85 traktatu
do organów wspólnotowych albo organów krajowych, o tyle różne są
konsekwencje prawne, jakie może mieć skarga do pierwszego lub drugiego
organu. Ponadto zdaniem Komisji skarżąca nie przeczy, że
w odróżnieniu od Komisji sędzia włoski posiada uprawnienia
pozwalające na zasądzenie od BMW Italia odszkodowania z tytułu
szkody, jaką mogła ponieść skarżąca w wyniku odmowy sprzedaży.62      Komisja
podnosi ponadto, że skarżąca nie zaprzecza również, iż sędziowie włoscy
byliby bardziej właściwi dla rozwiązania ewentualnego sporu
w przedmiocie zarzucanego naruszenia art. 85 ust. 1
traktatu przez BMW Italia, ponieważ sądy w Mediolanie lub
w Vincenzy znajdują się w dogodniejszej sytuacji niż Komisja
dla zbadania wniosków Automeca oraz stosowania art. 85 ust. 1
i, w razie potrzeby, przepisów rozporządzenia nr 123/85
w odniesieniu do systemu dystrybucji BMW Italia. Trybunał
w wyroku z dnia 3 lutego 1976 r. w sprawie
63/75 Roubaix, Rec. str. 111 potwierdził uprawnienie sądu krajowego
w zakresie rozstrzygnięcia, czy dana umowa korzysta
z wyłączenia grupowego.63      Komisja
utrzymuje, że kwestia posiadania przez nią uprawnień dyskrecjonalnych
pozwalających na odrzucenie skarg, które do niej wpływają, bez
wcześniejszego przeprowadzenia dochodzenia, jest kwestią
o podstawowym znaczeniu dla zasad wykonywania przez nią uprawnień
kontrolnych. Po raz pierwszy sąd wspólnotowy miałby rozpatrywać decyzję,
którą Komisja oddala skargę, nie zgłębiwszy faktów przedstawionych
przez skarżącą ani nie dokonując ich oceny. Decyzja ta opiera się na
przyznanym Komisji uprawnieniu do nadawania, w interesie
wspólnotowym, różnego stopnia pierwszeństwa skargom przy ich
rozpatrywaniu.64      Komisja
nie przeczy, że skarżący ma prawo do uzyskania odpowiedzi, to jest
ostatecznego aktu, w którym instytucja wypowiada się na temat jego
skargi. Twierdzi jednak, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału
(wyrok z dnia 18 października 1979 r. w sprawie
125/78 GEMA przeciwko Komisji, Rec. str. 3173, 3179) nie jest
jednak zobowiązana do podejmowania ostatecznej decyzji odnośnie do
istnienia zarzucanego naruszenia. Dysponując w ten sposób szerokim
zakresem uznania co do wydania decyzji odnoszącej się do istoty skargi,
tym bardziej przysługuje jej uprawnienie dyskrecjonalne
w przedmiocie podjęcia czynności przygotowujących decyzję końcową,
takich jak wszczęcie dochodzenia. Niemniej jednak Komisja przyznaje, że
jest zobowiązana do badania skarg w sposób niedyskryminujący,
i twierdzi, że w tym przypadku to uczyniła. W tym
względzie podnosi, że sprawdzenie zgodności systemu dystrybucji BMW
Italia z postanowieniami art. 85 ust. 1 traktatu
i przepisami rozporządzenia nr 123/85 wymagałoby bardzo
szerokiego i złożonego dochodzenia, które miałaby rozpocząć niemal
ex nihilo, podczas gdy poszczególne sądy włoskie, do których zwrócił się
zarówno Automec, jak i BMW Italia, znały stosunki umowne,
w których BMW Italia pozostawała ze swymi odsprzedawcami,
a w szczególności stosunki utrzymywane przez nią
w przeszłości ze skarżącą. W opinii Komisji w takiej
sytuacji sądom tym łatwiej jest przeprowadzić badanie niezbędne dla
oceny zgodności systemu dystrybucji BMW Italia z przepisami
wspólnotowymi w zakresie konkurencji.65      Komisja
podkreśla, że te właśnie ustalenia, jak również troska
o uniknięcie zbyt rozbudowanych procedur doprowadziły ją do
stwierdzenia, że w porównaniu do tysięcy postępowań toczących się
przed Komisją w przypadku skargi Automeca nie wchodzi w grę
interes publiczny w stopniu wystarczającym dla uzasadnienia
wszczęcia dochodzenia, dodatkowego w stosunku do czynności
przeprowadzonych już przez sądy włoskie, do których zwróciły się już oba
przedsiębiorstwa zgodnie z zasadą „swobodnego wyboru”.66      W
odniesieniu do zasady ogólnej, w myśl której Komisja dysponuje
uprawnieniami dyskrecjonalnymi pozwalającymi jej na nadawanie tego
rodzaju stopni pierwszeństwa, utrzymuje ona, po pierwsze, że żaden
przepis prawa wspólnotowego nie zobowiązuje jej do wszczęcia
postępowania za każdym razem, gdy wpływa do niej skarga. W duplice
zauważa, że skarżąca nie może powoływać się, na poparcie swej tezy, na
ww. wyrok Trybunału z dnia 11 października 1983 r.
w sprawie 210/81, które stanowi orzeczenie jednostkowe, tak że nie
można mówić w tym względzie o utrwalonym orzecznictwie.67      Po
drugie, Komisja podnosi, że zgodnie z włoską wersją językową
art. 6 rozporządzenia nr 99/63 może ona nie nadać biegu
skardze w oparciu o elementy (informacje i dowody) „di
cui dispone”, a nie elementy, którymi mogłaby dysponować dopiero po
długim, złożonym i kosztownym dochodzeniu; po trzecie, zapewnia,
że ma obowiązek czuwania nad przestrzeganiem interesu publicznego,
zajmując się przede wszystkim takimi zachowaniami, które z uwagi na
swój zasięg, znaczenie i czas trwania stanowią bardzo poważne
naruszenie zasad wolnej konkurencji. Podnosi, że jeżeli byłaby zawsze
zobowiązana do wszczęcia postępowania w następstwie skargi, to
wybór spraw, w których zostałoby ono wszczęte, należałby raczej do
skarżących przedsiębiorstw niż do niej samej, a więc podlegałby
kryteriom opartym raczej na interesie prywatnym niż publicznym.68      Komisja
przywołuje dane statystyczne dotyczące toczących się przed nią
postępowań w zakresie konkurencji w celu wykazania
konieczności określenia kryteriów pierwszeństwa w badaniu różnych
spraw z uwagi na ograniczoną liczbę personelu. Wyjaśnia, że właśnie
z uwagi na liczbę tych spraw, w Siedemnastym raporcie na
temat polityki konkurencji (pkt 9, str. 24) zmuszona była
określić następujące kryteria pierwszeństwa:„Zasadniczo,
jeżeli sprawy dotyczą kwestii bardzo ważnych z politycznego punktu
widzenia, Komisja przyznaje im pierwszeństwo. W przypadku spraw
badanych z urzędu i skarg Komisja bada stopień zarzucanego
naruszenia. Ponadto w odniesieniu do skarg i notyfikacji
należy uwzględnić fakt, że decyzja powinna być podjęta szybko. Tak jest
w szczególności, w przypadku gdy toczą się postępowania
krajowe. Sprawy, w odniesieniu do których wnosi się
o możliwość skorzystania z procedury sprzeciwu przewidzianej
przez rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych, winno uważać się
za priorytetowe z uwagi na sześciomiesięczny termin. W innych
przypadkach sprawy rozpatrywane są chronologicznie”.69      W
opinii Komisji jest sprawą oczywistą, że skarga skarżącej nie spełnia
żadnego z tych kryteriów pierwszeństwa, czy to w zakresie
znaczenia zgłaszanego naruszenia, czy konieczności podjęcia przez
Komisję decyzji w celu umożliwienia wydania orzeczenia sędziemu
krajowemu. W odniesieniu do tego ostatniego kryterium Komisja, po
pierwsze, przypomina, że jej decyzja nie była niezbędna dla umożliwienia
sądom włoskim wydania orzeczenia w sprawach, które już do nich
wpłynęły. Po drugie, wyjaśnia, że kryterium to odnosi się przede
wszystkim do sytuacji, w której sprawa tocząca się przed sądem
krajowym dotyczy ważności lub wykonania umowy, która została
notyfikowana Komisji i co do której zwrócono się o możliwość
skorzystania z wyłączenia na podstawie art. 85 ust. 3
traktatu, ponieważ stosowanie tego postanowienia należy do wyłącznej
kompetencji Komisji. Nie ma to miejsca w tym przypadku, ponieważ
stosowanie art. 85 ust. 3 w odniesieniu do porozumień
w zakresie dystrybucji w sektorze samochodowym reguluje
rozporządzenie nr 123/85. Natomiast stosowanie tego rozporządzenia
należy całkowicie do jurysdykcji sądu włoskiego, który w przypadku
wątpliwości dotyczących ważności jego przepisów winien zwrócić się do
Trybunału Sprawiedliwości na podstawie art. 177 traktatu (wyrok
Trybunału z dnia 22 października 1987 r. w sprawie
314/85 Foto-Frost, Rec. str. 4225).70      Komisja
podnosi również, że brak jurysdykcji sądu krajowego do cofnięcia
wyłączenia nie ma żadnego wpływu na jej tezę, ponieważ skarżąca
utrzymuje głównie, że wyłączenie grupowe przewidziane rozporządzeniem
nr 123/85 nie ma zastosowania do systemu dystrybucji BMW Italia,
a subsydiarnie jedynie, że rozporządzenie to jest nieważne. Ocena Sądu71      Zdaniem
Sądu, kwestia przedstawiona jego ocenie w tym zarzucie polega
w istocie na tym, by ustalić, jakie są obowiązki Komisji
w momencie, w którym osoba fizyczna lub prawna zwraca się do
niej z wnioskiem na podstawie art. 3 rozporządzenia
nr 17.72      Należy
zauważyć, że rozporządzenia nr 17 i nr 99/63 przyznały
uprawnienia proceduralne osobom, które zwróciły się ze skargą do
Komisji, polegające między innymi na tym, że winny być one poinformowane
o przyczynach, dla których Komisja zamierza odrzucić ich skargę
i mieć możliwość przedstawienia uwag w tym zakresie.
Ustawodawca wspólnotowy w ten sposób nałożył na Komisję pewne
szczególne obowiązki. Jednakże ani rozporządzenie nr 17, ani
rozporządzenie nr 99/63 nie zawierają wyraźnych przepisów
dotyczących tego, jaki bieg należy nadać skardze co do meritum
i ewentualnych obowiązków dochodzeniowych Komisji.73      W
celu określenia obowiązków Komisji w tym kontekście należy
przypomnieć, tytułem wstępu, że jest ona odpowiedzialna za wdrażanie
i nadanie kierunku polityce wspólnotowej w zakresie
konkurencji (zob. wyrok Trybunału z dnia 28 lutego
1991 r. w sprawie C‑234/89 Delimitis, Rec. str. 935,
991). W ten sposób art. 89 ust. 1 traktatu powierza jej
zadanie czuwania nad stosowaniem zasad określonych art. 85
i 86, a przepisy wydane na podstawie art. 87 przyznają
jej szerokie uprawnienia.74      Zakres
obowiązków Komisji w zakresie prawa konkurencji należy zbadać
w kontekście art. 89 ust. 1 traktatu, który w tym
zakresie jest szczególnym wyrazem ogólnego zadania nadzoru powierzonego
Komisji na mocy art. 155 traktatu. Natomiast, tak jak Trybunał
stwierdził w kontekście art. 169 traktatu (wyrok z dnia
14 lutego 1989 r. w sprawie 247/87 Star Fruit przeciwko
Komisji, Rec. str. 291, 301), z zadania tego nie wynika
obowiązek wszczynania przez Komisję postępowań zmierzających do
ustalenia ewentualnych przypadków naruszenia prawa wspólnotowego.75      W
tej kwestii Sąd zauważa, że z orzecznictwa Trybunału wynika (ww.
wyrok z dnia 18 października 1979 r. w sprawie GEMA,
str. 3173, 3189), iż uprawnienia przyznane podmiotom składającym
skargi do Komisji w rozporządzeniach nr 17
i nr 99/63 nie obejmują uprawnienia do uzyskania decyzji
w rozumieniu art. 189 traktatu, dotyczącej wystąpienia
zarzucanego naruszenia bądź braku takiego naruszenia. Wynika
z tego, że nie można przyjąć, by Komisja była zobowiązana do
rozstrzygania tej kwestii, chyba że przedmiot skargi należy do jej
wyłącznych kompetencji, tak jak cofnięcie wyłączenia przyznanego
z tytułu art. 85 ust. 3 traktatu.76      Ponieważ
Komisja nie ma obowiązku rozstrzygać kwestii wystąpienia naruszenia
bądź braku takiego naruszenia, nie może być zobowiązana do wszczęcia
dochodzenia, ponieważ jego przedmiotem musiałoby być poszukiwanie
materiału dowodowego dotyczącego wystąpienia bądź braku naruszenia,
czego nie jest zobowiązana stwierdzić. W tym względzie należy
przypomnieć, że w odróżnieniu od art. 89 ust. 1 zdanie
drugie traktatu, dotyczącego wniosków przedłożonych przez państwa
członkowskie, rozporządzenia nr 17 i 99/63 nie zobowiązują
w sposób wyraźny Komisji do rozpatrywania skarg, które do niej
wpłynęły.77      Należy
zauważyć w tym miejscu, że elementem nieodłącznie związanym ze
sprawowaniem działalności administracyjnej jest kompetencja podmiotu
wykonującego zadanie z zakresu służby publicznej do podejmowania
wszelkich środków organizacyjnych niezbędnych do wypełnienia zadania,
które zostało mu powierzone, w tym do określenia, w granicach
prawa, priorytetów, jeżeli takie priorytety nie zostały określone przez
ustawodawcę. Winno być tak w szczególności, w przypadku gdy
danemu organowi powierzono tak szerokie i ogólne zadanie nadzoru
i kontroli, jak zadanie w zakresie konkurencji powierzone
Komisji. W tej sytuacji fakt, że Komisja może nadawać różny
priorytet sprawom w zakresie konkurencji, które do niej wpłynęły,
jest zgodny ze obowiązkami, jakie nałożyło na nią prawo wspólnotowe.78      Ocena
ta nie pozostaje w sprzeczności z ww. wyrokiem w sprawie
Demo-Studio Schmidt przeciwko Komisji oraz z wyrokami: z dnia
28 marca 1985 r. w sprawie 298/83 CICCE, Rec.
str. 1105 i z dnia 17 listopada 1987 r.
w sprawach połączonych 142/84 i 156/84 BAT i Reynolds
przeciwko Komisji, Rec. str. 4487. W istocie w sprawie
Demo‑Studio Schmidt przeciwko Komisji Trybunał uznał, że Komisja „miała
obowiązek zbadania faktów wskazanych” przez skarżącą, nie rozstrzygając
jednak kwestii, czy Komisja miała prawo odstąpić od nadania biegu
skardze, ponieważ w tym przypadku Komisja zbadała przedstawione
w niej fakty i oddaliła ją z powodu braku okoliczności
pozwalających stwierdzić naruszenie. Kwestia ta nie pojawiła się również
w kontekście późniejszych ww. spraw CICCE oraz BAT
i Reynolds.79      Jednakże,
o ile nie można uznać, że Komisja jest zobowiązana do
przeprowadzenia dochodzenia, o tyle gwarancje proceduralne
przewidziane art. 3 rozporządzenia nr 17 i art. 6
rozporządzenia nr 99/63 zobowiązują ją jednak do uważnego zbadania
okoliczności faktycznych i prawnych, o których poinformowała
ją skarżąca, by ocenić, czy okoliczności te wskazują na zachowanie
mogące naruszyć zasady konkurencji w obrębie wspólnego rynku
i zakłócić handel pomiędzy państwami członkowskimi (patrz ww.
wyroki w sprawach: Demo Studio Schmidt przeciwko Komisji, CICCE
oraz BAT i Reynolds).80      Jeżeli,
tak jak w tym przypadku, Komisja podejmie decyzję
o zamknięciu sprawy skargi bez przeprowadzenia dochodzenia,
kontrola zgodności z prawem, którą winien przeprowadzić Sąd, ma na
celu sprawdzenie, czy sporna decyzja nie opiera się na niedokładnych
ustaleniach faktycznych, nie zawiera żadnego naruszenia prawa ani
żadnego oczywistego błędu w ocenie lub nie została wydana
z nadużyciem władzy.81      Właśnie
w kontekście tych zasad Sąd winien najpierw sprawdzić, czy Komisja
przystąpiła do badania skargi, do czego była zobowiązana, oceniając
z całą wymaganą uwagą okoliczności faktyczne i prawne wskazane
w skardze do niej złożonej, a następnie, czy Komisja we
właściwy sposób uzasadniła swą decyzję o zamknięciu sprawy skargi,
z jednej strony przywołując swe uprawnienia do „nadania różnego
stopnia pierwszeństwa w rozpatrywaniu spraw, które do niej
wpłynęły”, a z drugiej strony odnosząc się do interesu
wspólnotowego, jaki sprawa przedstawia, jako kryterium pierwszeństwa.82      W
tym względzie Sąd stwierdza najpierw, że Komisja przystąpiła do
uważnego badania skargi, w którego ramach nie tylko uwzględniła
okoliczności faktyczne i prawne podane w samej skardze, ale
również przystąpiła do nieformalnej wymiany poglądów i informacji
ze skarżącą i jej adwokatami. Dopiero po zapoznaniu się ze
szczegółowymi informacjami przekazanymi przy tej okazji przez skarżącą i
z uwagami przedstawionymi w odpowiedzi na pismo wysłane na
podstawie art. 6 rozporządzenia nr 99/63 Komisja odrzuciła
skargę. W odniesieniu do okoliczności faktycznych i prawnych
wskazanych w skardze Komisja przeprowadziła więc właściwe badanie
skargi i nie można jej zarzucić braku staranności.83      Co
się tyczy natomiast uzasadnienia spornej decyzji o zamknięciu
sprawy skargi, Sąd przypomina przede wszystkim, że Komisja ma prawo do
nadania różnego stopnia pierwszeństwa badaniu skarg, które do niej
wpływają.84      Następnie
należy zbadać, czy powołanie się na interes wspólnotowy danej sprawy
jako kryterium pierwszeństwa jest, jak utrzymuje Komisja, zgodne
z prawem.85      Należy
w tym miejscu przypomnieć, że w odróżnieniu od sądu
cywilnego, którego zadaniem jest ochrona indywidualnych praw osób
prywatnych w ich wzajemnych stosunkach, organ administracji winien
działać w interesie publicznym. W konsekwencji powołanie się
przez Komisję na interes wspólnotowy przy ustalaniu stopnia
pierwszeństwa różnych spraw, które do niej wpływają, jest zgodne
z prawem. Nie prowadzi to do wyłączenia działania Komisji spod
kontroli sądowej, ponieważ, stosownie do wymogu uzasadnienia decyzji
zapisanego w art. 190 traktatu, Komisja nie może zadowolić się
wyłącznie abstrakcyjnym powołaniem się na interes wspólnotowy. Jest ona
zobowiązana do przedstawienia ustaleń faktycznych i prawnych, na
podstawie których zajęła stanowisko, że brak było wystarczającego
interesu wspólnotowego, aby uzasadnić przeprowadzenie dochodzenia. To
właśnie kontrolując zgodność z prawem uzasadnienia decyzji Sąd
sprawuje kontrolę nad działaniem Komisji.86      Aby
ocenić, czy interes wspólnotowy wymaga zbadania sprawy, Komisja winna
uwzględnić okoliczności danego przypadku, a w szczególności
okoliczności faktyczne i prawne przedstawione w skardze, która
do niej wpłynęła. Należy do niej w szczególności wyważenie
znaczenia zarzucanego naruszenia dla funkcjonowania wspólnego rynku,
prawdopodobieństwa możliwości wykazania naruszenia i zakresu
niezbędnych środków dochodzeniowych w celu wypełnienia, w jak
najlepszych warunkach, zadania czuwania nad przestrzeganiem postanowień
art. 85 i 86.87      Należy
w tym kontekście ustalić, czy w niniejszej sprawie Komisja
słusznie stwierdziła, że interes wspólnotowy nie był wystarczający dla
dalszego badania sprawy z tego względu, iż skarżąca, która
skierowała już do sądów włoskich sprawę rozwiązania umowy dealerskiej,
mogła również zwrócić się do tych sądów w kwestii zgodności systemu
dystrybucji BMW Italia z art. 85 ust. 1 traktatu.88      Należy
podnieść w tym względzie, że postępując w ten sposób Komisja
nie ograniczyła się do stwierdzenia, że zasadniczo nie powinna zajmować
się sprawą jedynie z tego powodu, iż sąd krajowy byłby bardziej
właściwy dla jej zbadania. W istocie w sądzie tym zawisły już
podobne spory między Automekiem a BMW Italia, związane
z systemem dystrybucji tej ostatniej spółki, a skarżąca nie
zaprzeczyła, że sądom włoskim były już znane stosunki umowne łączące BMW
Italia z jej dystrybutorami. W tych konkretnych
okolicznościach racje związane z uniknięciem nazbyt rozbudowanej
procedury i prawidłowym administrowaniem wymiarem sprawiedliwości
przemawiają za tym, aby sprawa została zbadana przez sąd, który już
wcześniej rozpatrywał podobne zagadnienia.89      Jednakże
w celu dokonania oceny zgodności z prawem spornej decyzji
o zamknięciu sprawy skargi należy ustalić, czy odsyłając skarżące
przedsiębiorstwo do sądu krajowego Komisja nie pominęła kwestii, jaki
zakres ochrony uprawnień, które skarżąca wywodzi z art. 85
ust. 1 traktatu, sąd krajowy może jej zapewnić.90      W
tej kwestii należy zauważyć, że art. 85 ust. 1
i art. 86 są bezpośrednio skuteczne w stosunkach między
jednostkami i nadają im uprawnienia, które sądy krajowe winny
chronić (zob. ww. wyrok Trybunału w sprawie BRT). Kompetencja
w zakresie stosowania tych postanowień należy zarówno do Komisji,
jak i do sądów krajowych (zob. w szczególności ww. wyrok
w sprawie Delimitis). Takie przyznanie kompetencji charakteryzuje
się ponadto obowiązkiem lojalnej współpracy pomiędzy Komisją
i sądami krajowymi wynikającym z art. 5 traktatu (zob.
ww. wyrok w sprawie Delimitis).91      Należy
więc ustalić, czy Komisja mogła liczyć na tę współpracę w celu
zagwarantowania dokonania oceny zgodności systemu dystrybucji BMW Italia
z art. 85 ust. 1 traktatu.92      W
tym celu sąd włoski może najpierw zbadać, czy system zawiera
ograniczenia konkurencji w rozumieniu art. 85 ust. 1.
W przypadku wątpliwości może zwrócić się do Trybunału
Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym. Jeżeli stwierdzi
istnienie ograniczenia konkurencji sprzeczne z postanowieniami
art. 85 ust. 1, winien następnie zbadać, czy dany system
objęty jest wyłączeniem grupowym na mocy rozporządzenia nr 123/85.
Badanie to również należy do jego kompetencji (zob. ww. wyrok
w sprawie Delimitis). W przypadku wątpliwości co do ważności
lub wykładni tego rozporządzenia sąd może również zwrócić się do
Trybunału z pytaniem prejudycjalnym stosownie do art. 177
traktatu W każdym z powyższych przypadków sąd krajowy może
orzekać w zakresie zgodności systemu dystrybucji
z art. 85 ust. 1 traktatu.93      O
ile sędzia krajowy nie posiada, rzecz jasna, kompetencji w zakresie
nakazania zaniechania stwierdzonego przezeń naruszenia i nałożenia
kar pieniężnych na przedsiębiorstwa, które się go dopuściły, a może
to uczynić Komisja, o tyle do niego należy stosowanie art. 85
ust. 2 traktatu w stosunkach między jednostkami. Przewidując
wyraźnie tę sankcję cywilną, traktat zmierza do tego, by prawo krajowe
dało sądom uprawnienia do ochrony praw przedsiębiorstw, które padły
ofiarą praktyk sprzecznych z zasadami konkurencji.94      Natomiast
w tym przypadku skarżąca nie przedstawiła żadnej informacji,
z której można by wnosić, że prawo włoskie nie przewiduje żadnych
środków prawnych umożliwiających sądowi krajowemu ochronę jej praw
w wystarczający sposób.95      Należy
nadto zauważyć, że w tym przypadku istnienie rozporządzenia
o wyłączeniach, przy założeniu, że znajdowałoby ono zastosowanie,
było okolicznością, który Komisja mogła słusznie uwzględnić przy ocenie
publicznego interesu wspólnotowego we wszczęciu dochodzenia dotyczącego
takiego systemu dystrybucji. W istocie, tak jak Komisja słusznie to
podkreśliła, głównym celem rozporządzenia o wyłączeniach grupowych
jest ograniczenie notyfikacji i indywidualnego badania umów
dotyczących dystrybucji stosowanych w danym sektorze działalności.
Istnienie takiego rozporządzenia ułatwia ponadto stosowanie prawa
konkurencji przez sąd krajowy.96      W
tej sytuacji, odsyłając skarżącą do sądu krajowego Komisja nie pominęła
kwestii, jaki zakres ochrony uprawnień, które skarżąca wywodzi
z art. 85 ust. 1 i 2 traktatu, sąd krajowy może jej
zapewnić.97      Z
powyższych rozważań wynika, że analiza spornej decyzji przez Sąd nie
wykazała naruszenia prawa, błędu w ustaleniach faktycznych bądź
oczywistego błędu w ocenie. Wynika z tego, że zarzut
wywiedziony z naruszenia prawa wspólnotowego, w szczególności
art. 155 traktatu, art. 3 rozporządzenia nr 17
i art. 6 rozporządzenia nr 99/63, nie jest uzasadniony.98      Ponadto
z powyższych rozważań wynika bezsprzecznie, że uzasadnienie
spornej decyzji jest wystarczające, ponieważ skarżąca mogła zgodnie
z prawem dochodzić swych praw przed Sądem, a ten był
w stanie dokonać kontroli tej decyzji z prawem.2.     W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego niezgodności z prawem rozporządzenia nr 123/85 Argumentacja stron99      W
skardze skarżąca wnosi o stwierdzenie nieważności rozporządzenia
nr 123/85, ponieważ stanowi ono „warunek sine qua non” zaskarżonej
decyzji, nie przytaczając jednak zarzutów na poparcie swego żądania.
W replice skarżąca utrzymuje, że rozporządzenie to nie ma
zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ reguluje jedynie
dystrybucję wyłączną, a nie obejmuje dystrybucji selektywnej.
Dodaje, że w przeciwnym razie przedmiotowe rozporządzenie byłoby
nieważne, ponieważ doprowadzałoby do sytuacji ewidentnie sprzecznej
z logiką i oczywiście niesprawiedliwej, podporządkowując
jednemu uregulowaniu dwa tak głęboko odmienne zjawiska gospodarcze jak
dwie wymienione formy dystrybucji.100    Komisja
powtarza, że nie wypowiedziała się na temat możliwości stosowania tego
rozporządzenia w odniesieniu do systemu dystrybucji wprowadzonego
przez BMW Italia, zatem skarżąca niesłusznie przypisuje jej opinię,
jakoby rozporządzenie to miało zastosowanie w tym przypadku
i mogło mieć zastosowanie zarówno w odniesieniu do systemów
dystrybucji wyłącznej, jak i dystrybucji selektywnej. Podkreśla
fakt, że na temat charakteru tego systemu dystrybucji mogłaby
wypowiedzieć się dopiero po przeprowadzeniu pogłębionego
i odpowiedniego badania faktów przedstawionych w skardze, ale
uznała, że brak jest wystarczającego interesu wspólnotowego, aby to
uczynić. Ocena Sądu101    Biorąc
pod uwagę, że jest oczywiste, iż zaskarżona decyzja, która zresztą nie
zawiera żadnego odniesienia do rozporządzenia nr 123/85 lub
ewentualnej zgodności z nim systemu dystrybucji BMW Italia, nie
ustosunkowuje się w żaden sposób do możliwości zastosowania
w tym przypadku rozporządzenia nr 123/85, omawiany zarzut nie
ma znaczenia dla sprawy. Należy go zatem w każdym razie oddalić.3.     W przedmiocie zarzutu czwartego, dotyczącego nadużycia władzy Argumentacja stron102    Za
pomocą tego zarzutu skarżąca podnosi w skardze, że Komisja
posłużyła się zasadami wspólnotowymi raczej w celu ochrony jednego
przedsiębiorstwa niż konkurencji w ogólności. W replice
dodała, że odmowa wszczęcia dochodzenia, mimo istnienia wymienionego
okólnika z dnia 7 lipca 1988 r., za którego pośrednictwem
BMW naciskała na swoich dealerów, by zrezygnowali ze sprzedaży pojazdów
nieautoryzowanym odsprzedawcom i „pośrednikom lub akwizytorom
handlowym”, potwierdza, iż intencją Komisji było uprzywilejowanie BMW,
„zwalniając nawet BMW z kłopotu przedstawienia usprawiedliwienia”.
Ponadto twierdzi, że w żadnym z przesłanych jej trzech pism
Komisja nie wskazuje prawdziwych powodów, które skłoniły ją do
nieuwzględnienia skargi i dowodów, które przedstawiła skarżąca.103    Komisja
zaprzecza, jakoby naruszyła obowiązek zbadania skargi przy zachowaniu
bezstronności. Uważa, że wykonała w sposób obiektywny swe
dyskrecjonalne uprawnienie dotyczące badania skarg, które do niej
wpływają i zaznacza, że skarżąca nie powinna wyłącznie twierdzić,
ale winna również dowieść, że w tym przypadku Komisja nadużyła
uprawnienia lub skorzystała z niego w sposób stronniczy,
zmierzając do innego celu niż ten, dla którego ustawodawca wspólnotowy
uprawnienie to jej przyznał. Komisja twierdzi, że w żadnym stopniu
nie zamierzała „oczyścić” a priori BMW Italia z podejrzenia
o naruszanie zasad konkurencji, a tym bardziej kierować się
w odniesieniu do niej zasadą domniemania niewinności.104    W
duplice Komisja dodaje, że twierdzenie skarżącej, w myśl którego
żadne z kolejnych pism Komisji nie podawało prawdziwych powodów
decyzji, jest równoznaczne z niedopuszczalną oceną jej intencji
i że „prawdziwymi podstawami”, na których opiera się druga część
zaskarżonej decyzji, są wyłącznie podstawy zawarte w piśmie
z dnia 28 lutego 1990 r. Ocena Sądu105    Należy
podnieść, że twierdzenie o nadużyciu władzy może być rozważane
jedynie wówczas, gdy skarżąca poda obiektywne, rzeczowe i spójne
wskazówki, które mogą świadczyć o jego wystąpieniu (zob. podobnie
wyrok Trybunału z dnia 13 lipca 1989 r. w sprawie
36/87 Caturla Poch i De la Fuente przeciwko Parlamentowi, Rec.
str. 2471, 2489 oraz wyrok Sądu z dnia 27 czerwca
1991 r. w sprawie T‑156/89 Valverde przeciwko Trybunałowi
Sprawiedliwości, Rec. str. II‑407, II‑453).106    Należy
więc ustalić, czy to, co przedstawiła skarżąca, pozwala sądzić, że
Komisja wykorzystała w tym przypadku uprawnienia decyzyjne, jakie
nadaje jej rozporządzenie nr 17, w innym celu niż ten, dla
którego zostały jej przyznane, tj. dla czuwania nad stosowaniem zasad
określonych art. 85 i 86 traktatu.107    W
tym względzie należy zauważyć, że skarżąca nie przytoczyła żadnej
konkretnej okoliczności pozwalającej wnosić, że powody wskazane przez
Komisję w celu uzasadnienia zamknięcia sprawy skargi były tylko
pretekstem, a rzeczywistym celem, do którego dążyła, było
uniknięcie stosowania zasad konkurencji w odniesieniu do firmy BMW.
Fakt, iż Komisja nie oceniła zgodności postępowania BMW
z art. 85, nie oznacza, że postąpiła w sposób arbitralny,
biorąc w szczególności pod uwagę, że skarżąca nie zaprzeczyła, że
taka ocena wymagałaby obszernego i złożonego dochodzenia. Okólnik
BMW Italia z dnia 7 lipca 1988 r., do którego również
odwołuje się skarżąca, w żadnym stopniu nie może wskazywać na
nadużycie władzy ze strony Komisji. To pismo zawiera wyłącznie
instrukcje skierowane przez BMW Italia do wszystkich jej dealerów
i w żadnym stopniu nie wskazuje na to, by Komisja chciała
ochraniać spółki należące do grupy BMW, podejmując zaskarżoną decyzję.
Ponadto skarżąca formułuje argumenty zmierzające do stwierdzenia, że BMW
naruszyła postanowienia art. 85. Argumenty te nie stanowią jednak
wskazówek, z których można by wnosić, że Komisją kierowały
przyczyny niezgodne z prawem w momencie, gdy podjęła decyzję
o tym, by nie sprawdzać zasadności tych zarzutów.108    Należy
więc uznać, że fakt nadużycia władzy nie został wykazany, a zatem
zarzut ten winien zostać oddalony.109    Z
powyższych rozważań wynika, że żądania dotyczące stwierdzenia
nieważności winny zostać oddalone. Biorąc pod uwagę, że roszczenia
odszkodowawcze opierają się wyłącznie na tych samych zarzutach, które
zostały przytoczone na poparcie żądań dotyczących stwierdzenia
nieważności, wobec niestwierdzenia bezprawności w działaniu Komisji
żądanie odszkodowania należy również oddalić, bez potrzeby orzekania
o jego dopuszczalności. W przedmiocie kosztów110    Zgodnie
z art. 87 § 2 regulaminu Sądu kosztami zostaje
obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami
postępowania.Z powyższych względówSĄDorzeka, co następuje:1)      Skarga zostaje oddalona.2)      Skarżąca zostaje obciążona kosztami postępowania.Cruz Vilaça Kirschner      Vesterdorf García‑ValdecasasLenaertsBarringtonSaggioYerarisSchintgen      BriëtBiancarelliWyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 18 września 1992 r.Sekretarz         PrezesH. Jung       J. L. Cruz Vilaça* Język postępowania: włoski.