Sprawa C‑499/11 P
The Dow Chemical Company i in.
przeciwko
Komisji Europejskiej
Odwołanie – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Rynek kauczuku butadienowego i kauczuku butadienowo-styrenowego wytwarzanego metodą polimeryzacji emulsyjnej – Ustalanie cen docelowych, podział klientów w drodze porozumień o nieagresji i wymiana informacji handlowych – Przypisanie zachowania noszącego znamiona naruszenia – Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji – Mnożnik o celu odstraszającym – Równość traktowania
Streszczenie – Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 18 lipca 2013 r.
1.        Konkurencja – Grzywny – Nałożenie – Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji – Granice – Przestrzeganie zasady równego traktowania
(art. 101 TFUE, art. 105 ust. 1 TFUE; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 23 ust. 2)
2.        Konkurencja – Normy Unii – Naruszenia – Przypisanie – Spółka dominująca i spółki zależne – Jednostka gospodarcza – Kryteria oceny
(art. 101 TFUE; dyrektywa Rady 1/2003)
3.        Odwołanie – Zarzuty – Niewystarczające lub sprzeczne uzasadnienie – Zakres obowiązku uzasadnienia – Podanie przez Sąd uzasadnienia dorozumianego – Dopuszczalność – Przesłanki
(art. 256 ust. 1 TFUE; statut Trybunału, art. 36, art. 53 akapit pierwszy; regulamin postępowania przed Trybunałem, art. 81)
4.        Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Pismo w sprawie przedstawienia zarzutów – Konieczna treść – Poszanowanie prawa do obrony – Wskazanie zasadniczych okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą prowadzić do nałożenia grzywny
(art. 101 TFUE; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 27)
5.        Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Odstraszający charakter – Uwzględnienie wielkości i całkowitych zasobów ukaranego przedsiębiorstwa – Znaczenie – Zastosowanie mnożnika do kwoty wyjściowej – Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji – Konieczność indywidualizowania sankcji w zależności od wielkości i zachowania danych przedsiębiorstw
(rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 23 ust. 2)
6.        Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kontrola sądowa – Nieograniczone prawo orzekania przez Sąd
(art. 296 TFUE; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 23, 31)
1.        W dziedzinie konkurencji Komisji przysługuje pewien zakres uznania w odniesieniu do dokonania wyboru czy nałożyć grzywnę na przedsiębiorstwo, które popełniło naruszenie art. 101 TFUE. Ewentualne granice przyznanych w tym zakresie Komisji uprawnień dyskrecjonalnych regulowane są jedynie prawem Unii, ponieważ art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 1/2003 nie zawiera żadnego odesłania do praw państw członkowskich. Co się tyczy tych granic Komisja jest zobowiązana w zastosowaniu art. 105 ust. 1 TFUE do przestrzegania zasad określonych, w szczególności, w art. 101 TFUE.
Niewątpliwie zaś nałożenie na podstawie art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 1/2003 grzywny na przedsiębiorstwa, które zawarły porozumienie antykonkurencyjne, ma cechy wspólne z tymi zasadami, skutkiem czego Komisja, decydując wyjątkowo o nienakładaniu grzywny na przedsiębiorstwo, choć naruszyło ono reguły konkurencji obowiązujące w prawie Unii Europejskiej, powinna oprzeć tę decyzję na obiektywnych powodach, mogących uzasadnić takie odstępstwo od zasad ustanowionych w art. 101 TFUE. Taki obiektywny powód może w szczególności stanowić okoliczność, że Komisja w konkretnym przypadku nie jest w stanie udowodnić w wymagany prawem sposób, że spółka dominująca wywierała decydujący wpływ na swą spółkę zależną, ponieważ ta spółka zależna uczestniczyła bezpośrednio w naruszeniu, który to dowód jest ponadto znacząco ułatwiony, w przypadku gdy spółka dominująca posiada cały kapitał swojej spółki zależnej.
Ponadto ciążący na Komisji na podstawie art. 105 ust. 1 TFUE, gdy decyduje o nałożeniu bądź nie grzywny, obowiązek zapewnienia stosowania zasad określonych w szczególności w art. 101 TFUE ma zastosowanie w taki sam sposób, niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z rozpatrywaną spółką dominującą, czy z jej spółką zależną. W istocie nie istnieje pierwszeństwo w odniesieniu do nałożenia grzywny przez Komisję na jedną lub drugą z tych spółek. Ponadto Komisja, przyjmując w odniesieniu do danego kartelu szczególną metodę służącą ustaleniu odpowiedzialności spółek dominujących za naruszenia popełnione przez ich spółki zależne, musi – poza wypadkami, w których wystąpią okoliczności szczególne – oprzeć się w przypadku wszystkich tych spółek dominujących na tych samych kryteriach. Jedynie pod wpływem obiektywnych względów mogących uzasadnić odstępstwo od zasad określonych w art. 101 TFUE i gdyby taka decyzja nie doprowadziła do preferencyjnego traktowania spółki dominującej w porównaniu z pozostałymi spółkami dominującymi uczestniczącymi w rozpatrywanym naruszeniu, Komisja miałaby podstawy do odstąpienia od nałożenia grzywny również na taką spółkę.
(por. pkt 44, 46, 47, 49–51)
2.        Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 48)
3.        Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 56–59)
4.        Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 70)
5.        Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 86–88)
6.        Zobacz tekst orzeczenia.
(por. pkt 89, 90)