BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Chéad Dlísheomra)
29 Meán Fómhair 2022(*)
(Tarchur chun réamhrialú — Ceart bunaíochta agus saoirse chun seirbhísí a sholáthar — Margadh aonair árachais — Treoir 2002/92/CE — Coincheap “idirghabhálaí árachais” — Gníomhaíocht “idirghabháil árachais” — Treoir (AE) 2016/97 — Gníomhaíocht “dáileadh árachais” — Raon feidhme na dTreoracha sin — Ballraíocht de ghrúpárachas — Cearta a shannadh faoin gconradh árachais — Sochair árachais i gcás tinneas nó timpiste thar lear — Íocaíocht déanta ag an mball ar an gcumhdach árachais a fhaightear — Cosaint do thomhaltóirí — Cóir chomhionann idir idirghabhálaithe árachais)
I gCás C-633/20,
Iarraidh ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ón Bundesgerichtshof (Cúirt Bhreithiúnais na Cónaidhme, an Ghearmáin), trí bhreith an 15 Deireadh Fómhair 2020, a fuarthas ag an gCúirt an 25 Samhain 2020, sna himeachtaí idir
Bundesverband der Verbraucherzentralen und Verbraucherverbände - Verbraucherzentrale Bundesverband e.V.
agus
TC Medical Air Ambulance Agency GmbH,
tugann AN CHÚIRT (an Chéad Dlísheomra),
Agus í comhdhéanta mar seo a leanas: A. Arabadjiev, Uachtarán Dlísheomra, K. Lenaerts, Uachtarán na Cúirte, ag gníomhú mar Bhreitheamh sa Chéad Dlísheomra, L. Bay Larsen (Rapóirtéir), Leas-Uachtarán na Cúirte, P. G. Xuereb agus A. Kumin, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: M. Szpunar,
Cláraitheoir: M. Krausenböck, Riarthóir,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn agus tar éis éisteacht an 12 Eanáir 2022,
Agus tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        Bundesverband der Verbraucherzentralen und Verbraucherverbände - Verbraucherzentrale Bundesverband e.V., ag J. Kummer agus P. Wassermann, Rechtsanwälte,
–        TC Medical Air Ambulance Agency GmbH, ag B. Ackermann, Rechtsanwältin,
–        Rialtas na Gearmáine, ag J. Möller agus P.-L. Krüger, i gcáil Gníomhairí,
–        Rialtas na Seice, ag J. Očková agus ag M. Smolek agus J. Vláčil, i gcáil Gníomhairí,
–        Rialtas na hIodáile, ag G. Palmieri, i gcáil Gníomhaire, le cúnamh ó F. Subrani, avvocatessa dello Stato,
–        an Coimisiún Eorpach, ag D. Triantafyllou agus H. Tserepa-Lacombe, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 24 Márta 2022,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 2(3) agus (5) de Threoir 2002/92/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Nollaig 2002 maidir le hidirghabháil árachais (IO 2003, L 9, lch. 3), arna leasú le Treoir 2014/65/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Bealtaine 2014 (IO 2014, L 173, lch. 349) (“Treoir 2002/92”), chomh maith le hAirteagal 2(1)(1), (3), agus (8) de Threoir (AE) 2016/97 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Eanáir 2016 maidir le dáileadh árachais (IO 2016, L 26, lch. 19), arna leasú le Treoir (AE) 2018/411 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Márta 2018 (IO 2018, L 76, lch. 28) (“Treoir 2016/97”).
2        Rinneadh an iarraidh sin in imeachtaí idir an Bundesverband der Verbraucherzentralen und Verbraucherverbände – Verbraucherzentrale Bundesverband e.V. (Cumann Cónaidhme Eagraíochtaí agus Comhlachais Tomhaltóirí, an Ghearmáin) agus TC Medical Air Ambulance Agency GmbH maidir le hidirghabháil árachais gan údarú a líomhnaítear in aghaidh TC Medical Air Ambulance Agency GmbH.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Treoir 2002/92
3        Sonraíodh in aithrisí 8, 9 agus 11 de Threoir 2002/92:
“(8)      Le comhordú forálacha náisiúnta a bhaineann le ceanglais ghairmiúla agus clárúchán le haghaidh daoine a théann i mbun gníomhaíocht idirghabhála árachais agus a shaothraíonn an ghníomhaíocht sin, is féidir a chur le comhlánú an mhargaidh aonair do sheirbhísí airgeadais agus le feabhsú na cosanta do thomhaltóirí sa réimse seo.
(9)      Is féidir le cineálacha éagsúla daoine nó institiúidí, amhail gníomhairí, bróicéirí, agus oibreoirí “bancassurance”, táirgí árachais a dháileadh. Éilítear le cóir chomhionann idir oibreoirí agus cosaint custaiméirí go mbeidh na daoine nó institiúidí uile sin clúdaithe ag an Treoir seo.
[...]
(11)      Ba cheart feidhm a bheith ag an Treoir seo i leith daoine arb é atá i gceist lena gcuid gníomhaíochtaí ná seirbhísí idirghabhála árachais a sholáthar do thriú páirtithe i gcomaoin luacha saothair, ar luach saothair é a d’fhéadfadh a bheith muirearach nó a bheith i bhfoirm buntáiste eacnamaíoch éigin eile arna aontú roimh ré agus atá nasctha le comhlíonadh.”
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4        Foráiltear le hAirteagal 1(1) den Treoir sin, dár teideal “Raon feidhme”:
“Leis an Treoir seo, leagtar síos rialacha a bhaineann le daoine nádúrtha agus dlítheanacha, atá bunaithe i mBallstát nó ar mian leo a bheith bunaithe i mBallstát a bheith ag dul i mbun gníomhaíochtaí idirghabhála árachais agus a bheith á saothrú.”
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5        Foráiltear le hAirteagal 2 den Treoir sin, dar teideal “Sainmhínithe”:
“Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[...]
(3)      ciallaíonn “idirghabháil árachais” aon ghníomhaíocht arb ionann í agus conarthaí árachais a chur i láthair nó a thairgeadh, nó tabhairt faoi aon obair ullmhúcháin eile i ndáil leo a thabhairt i gcrích, nó iad a thabhairt i gcrích, nó cabhair a thabhairt agus na conarthaí sin á riar nó á gcomhlíonadh, go háirithe i gcás ina ndéantar éileamh.
Ní mheasfar idirghabháil árachais nó dáileadh árachais a bheith i gceist leis na gníomhaíochtaí sin, cé is moite de Chaibidil III A den Treoir seo, nuair is gnóthas árachais nó fostaí dá chuid atá ag gníomhú faoi fhreagracht an ghnóthais árachais na atá i mbun na ngníomhaíochtaí sin.
[...]
[...]
(5)      ciallaíonn “idirghabhálaí árachais” aon duine nádúrtha nó dlítheanach a théann i mbun idirghabháil árachais nó a shaothraíonn an céanna i gcomaoin luacha saothair;
[...]”
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6        Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 3(1) den Treoir sin:
“Clárófar idirghabhálaithe árachais agus athárachais le húdarás inniúil, mar a shainmhínítear in Airteagal 7(2), ina mBallstát tionscnaimh féin.”
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Treoir 2016/97
7        Sonraítear in aithrisí 5 go 7, 10 agus 16 de Threoir 2016/97:
“(5)      Is féidir le cineálacha éagsúla daoine nó institiúidí [...] táirgí árachais a dháileadh. Éilítear le cóir chomhionann idir oibreoirí agus cosaint tomhaltóirí go mbeidh na daoine nó institiúidí uile sin clúdaithe ag an Treoir seo.
(6)      Ba cheart go bhfaigheadh tomhaltóirí an leibhéal céanna cosanta d’ainneoin aon difríochtaí idir bealaí dáilte. Chun a ráthú go mbeidh an leibhéal cosanta céanna infheidhme agus gur féidir le tomhaltóirí tairbhe a bhaint as caighdeáin inchomparáide, go háirithe sa réimse a bhaineann le nochtadh faisnéise, tá cothrom iomaíochta idir dáileoirí ríthábhachtach.
(7)      Le cur i bhfeidhm Threoir 2002/92/CE, léiríodh go dteastaíonn beachtas breise i dtaobh roinnt forálacha d’fhonn fheidhmiú an dáilte árachais a éascú agus go n-éilítear le cosaint tomhaltóirí go síntear raon feidhme na Treorach sin go díolacháin uile táirgí árachais [...]
[...]
(10)      [...] Tá sé iomchuí [...] muinín custaiméirí a neartú agus rialáil ar dháileadh táirgí árachais a dhéanamh níos aonfhoirmí chun leibhéal leordhóthanach cosanta do chustaiméirí a áirithiú ar fud an Aontais [Eorpaigh]. Ba cheart leibhéal na cosanta do thomhaltóirí a ardú maidir le Treoir [2002/92] chun an gá le bearta náisiúnta éagsúla a laghdú. [...]
[...]
(16)      Ba cheart go n-áiritheofaí leis an Treoir seo go gcuirtear an leibhéal cosanta céanna i bhfeidhm agus gur féidir leis na tomhaltóirí uile tairbhe a bhaint as caighdeáin inchomparáide. Ba cheart go ndéanfaí cothrom iomaíochta idir idirghabhálaithe a chur chun cinn leis an Treoir seo, cibé acu atá siad ceangailte le gnóthas árachais nó nach bhfuil. Téann sé chun sochair do thomhaltóirí má dháiltear táirgí árachais trí bhealaí éagsúla agus trí idirghabhálaithe ag a bhfuil cineálacha comhoibrithe éagsúla le gnóthais árachais, ar choinníoll go gcuirtear de cheangal orthu rialacha atá cosúil lena chéile a chur i bhfeidhm maidir le cosaint tomhaltóirí. Ba cheart do na Ballstáit na nithe sin a chur san áireamh agus an Treoir seo á cur chun feidhme acu”.
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8        Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 1(1) den Treoir sin:
“Leagtar síos rialacha leis an Treoir seo a bhaineann le gníomhaíochtaí dáilte árachais agus athárachais a ghlacadh agus a shaothrú san Aontas.”
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9        Foráiltear le hAirteagal 2(1) den Treoir sin:
“Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
(1)      ciallaíonn ‘dáileadh árachais’ comhairle a thabhairt maidir le conarthaí árachais, conarthaí árachais a thairgeadh nó aon obair ullmhúcháin eile a dhéanamh i ndáil le conarthaí árachais a thabhairt i gcrích, nó na conarthaí sin a thabhairt i gcrích, nó cabhair a thabhairt agus na conarthaí sin á riar agus á gcomhlíonadh, go háirithe i gcás a ndéantar éileamh, lena n-áirítear eolas a bhaineann le haon chonradh árachais amháin nó níos mó a chur ar fáil i gcomhréir le critéir a roghnaíonn custaiméirí ar shuíomh gréasáin nó meáin eile agus liosta rangaithe de tháirgí árachais a chur le chéile, lena n-áirítear comparáid idir praghsanna nó táirgí nó lascaine ar phraghas conartha árachais, nuair is féidir leis an tomhaltóir conradh árachais a thabhairt i gcrích go díreach nó go hindíreach de bhíthin suíomh gréasáin nó meáin eile.
[...]
(3)      ciallaíonn ‘idirghabhálaí árachais’ aon duine nádúrtha nó dlítheanach, seachas gnóthas árachais nó athárachais nó fostaithe dá chuid agus seachas idirghabhálaí coimhdeach árachais a théann i mbun gníomhaíocht dáilte árachais, nó a shaothraíonn an ghníomhaíocht sin, i gcomaoin luacha saothair;
[...]
(8)      ciallaíonn ‘dáileoir árachais’ idirghabhálaí árachais, idirghabhálaí coimhdeach árachais nó aon ghnóthas árachais;
(9)      ciallaíonn ‘luach saothair’ coimisiún, táille, muirear nó aon chúiteamh eile, lena n-áirítear aon chineál sochar eacnamaíoch nó sochar nó dreasacht eile, is cuma an sochar nó dreasacht airgid é nó murab ea, a thairgtear nó a thugtar i ndáil le gníomhaíochtaí dáilte árachais;
[...]”
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
10      Foráiltear le hAirteagal 3(1) den Treoir sin:
“Clárófar idirghabhálaí árachais agus athárachais, chomh maith le hidirghabhálaí coimhdeach árachais, le húdarás inniúil ina mBallstát tionscnaimh.
[...]”
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
11      Sonraítear in Airteagal 44 de Threoir 2016/97:
“Déantar Treoir 2002/92, arna leasú leis na Treoracha a liostaítear i gCuid A d’Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Treoir seo, a aisghairm le héifeacht ón 1 Deireadh Fómhair 2018, gan dochar d’oibleagáidí na mBallstát maidir leis na teorainneacha ama chun na Treoracha a leagtar amach i gCuid B d’Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Treoir seo a thrasuí sa dlí náisiúnta.
Déanfar tagairtí don Treoir aisghairthe a fhorléiriú mar thagairtí don Treoir seo agus léifear iad i gcomhréir leis an tábla comhghaoil atá in Iarscríbhinn III.”
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Gearmáine
12      Foráladh in Airteagal 34d(1) den Gewerbeordnung (an Cód lena rialaítear feidhmiú gairmeacha ceardaí, tráchtála, agus tionsclaíocha (“an GewO”)), sa leagan a bhfuil feidhm aige i leith na bhfíricí sna príomhimeachtaí, go raibh ar dhuine ar bith a raibh sé ar intinn acu gníomhú mar idirghabhálaí proifisiúnta, mar bhróicéir árachais, nó mar ghníomhaire árachais, ar mhaithe le conarthaí árachais (idirghabhálaí árachais) a thabhairt i gcrích, ceadúnas a fháil ón gcomhlachas tráchtála agus tionsclaíochta is inniúil, a raibh sé de dhualgas air a thabhairt le fios ar eisíodh an ceadúnas do bhróicéir árachais nó do ghníomhaire árachais.
13      De réir na chéad abairte d’Airteagal 34d(1) den GewO, sa leagan a bhfuil feidhm aige ón 23 Feabhra 2018, “ní mór do dhuine ar bith ar mian leis gníomhú mar idirghabhálaí ar bhonn proifisiúnta ar mhaithe le conarthaí árachais nó athárachais (idirghabhálaí árachais) a thabhairt i gcrích, ceadúnas a fháil ón gcomhlachas tráchtála agus tionsclaíochta is inniúil”.
14      Sonraítear sa chéad fhomhír agus sa dara fomhír den dara habairt d’Airteagal 34d(1) den GewO, sa leagan a bhfuil feidhm aige ó 23 Feabhra 2018, gurb éard is idirghabhálaí árachais ann “duine ar bith a bhfuil sé de fhreagracht air gníomhú mar idirghabhálaí árachais, agus é ag gníomhú mar ghníomhaire árachais le haghaidh aon chomhlacht árachais amháin nó níos mó, nó atá freagrach as conarthaí árachais a thabhairt i gcrích nó atá i mbun idirghabhála nó tabhairt i gcrích conarthaí árachais ar son an phríomhaí gan bheith curtha faoi chúram sin a dhéanamh ag gníomhaire árachais, agus é ag gníomhú mar bhróicéir árachais”
15      De bhun an Airteagal 34d(1) sin, sna leaganacha a bhí infheidhme roimh an 23 Feabhra 2018 agus dá éis, ní mór duine a bhfuil ceadúnas faighte acu faoi Airteagal 34d(1) den GewO a thaifeadadh i gclár na nIdirghabhálaithe.
An díospóid sna príomhimeachtaí agus an cheist a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú
16      Déanann an cosantóir sna príomhimeachtaí comhlachtaí fógraíochta a choimisiúnú le comhscéim árachais a thairiscint do chustaiméirí, trína ndíol ó dhoras go doras, i gcomaoin táille.
17      Chuige sin, ghlac sé polasaí grúpárachais le W. Versicherungs-AG lenar clúdaíodh árachais breoiteachta agus timpiste le linn taisteal thar lear agus árachas lenar clúdaíodh costais aisdúichithe thar lear agus intíre.
18      Íocann an cosantóir sna príomhimeachtaí na préimheanna atá dlite leis an gcomhlacht árachais, agus níl aon díospóid ann go bhfuil an cosantóir ag gníomhú mar shealbhóir polasaí.
19      Thairis sin, tá caidreamh conarthach aige le F. r. AG, comhlacht a sholáthraíonn seirbhísí áirithe le foireann leighis dá chuid agus le haerárthach i gcomaoin luacha saothair, arb éard atá i gceist leis na seirbhísí sin, ar thaobh amháin, aisdúichiú a eagrú agus a dhéanamh i gcás tinneas nó timpiste thar lear, agus, ar an taobh eile, ionad glaonna éigeandála a eagrú.
20      Tugann custaiméirí an chosantóra, ar baill iad den pholasaí grúpárachais atá glactha ag an gcosantóir, luach saothair dó agus, mar chúiteamh air sin, bíonn siad i dteideal sochair éagsúla i gcás tinneas nó timpiste thar lear, lena n-áirítear aisíocaíocht na gcostas a bhaineann le cúram leighis agus iompar in otharcharr, oibríocht iompair atá gaolta leis sin a eagrú agus a chur i bhfeidhm, agus feidhmiú ionad glaonna éigeandála.
21      I measc nithe eile, is trí éilimh a shannann an cosantóir sna príomhimeachtaí ar a chustaiméirí a sholáthraítear na sochair a ráthaítear do na custaiméirí sin.
22      Mar is léir ón ordú tarchuir, níl sé mar aidhm le gníomhaíochtaí an chosantóra sna príomhimeachtaí conradh árachais a thabhairt i gcrích, ach is é is aidhm leo custaiméirí a chur ar a gcumas ballraíocht a ghlacadh sa pholasaí grúpárachais atá glactha aige agus deis a thabhairt dóibh tairbhe a bhaint as na sochair a chumhdaítear leis an árachas sin.
23      Níl cead faighte ag an gcosantóir idirghabháil árachais a shaothrú, mar a fhoráiltear leis an dlí náisiúnta, agus níl sin faighte ag na comhlachtaí fógraíochta a n-oibríonn sé leo ach an oiread.
24      Agus é de bharúil aige go raibh gníomhaíochtaí an chosantóra sna príomhimeachtaí ar aon dul le gníomhaíochtaí idirghabhálaí árachais agus nach mór iad a chur faoi réir an údaraithe ábhartha mar sin, thug an t-iarratasóir sna príomhimeachtaí caingean os comhair Landgericht Koblenz (Cúirt Réigiúnach, Koblenz, an Ghearmáin) ag iarraidh go gcuirfí deireadh leis na gníomhaíochtaí sin.
25      Ghlac an chúirt sin leis an gcaingean sin.
26      Thug an cosantóir sna príomhimeachtaí caingean i gcoinne chinneadh Landgericht Koblenz (Cúirt Réigiúnach, Koblenz, an Ghearmáin) os comhair Oberlandesgericht Koblenz (Ard-Chúirt Réigiúnach, Koblenz, an Ghearmáin), a chuir an cinneadh ar neamhní ar an gcúis nárbh fhéidir é a aicmiú mar “idirghabhálaí árachais” de réir bhrí Airteagal 34d(1) den GewO, sna leaganacha atá infheidhme ar na fíricí sna príomhimeachtaí.
27      Tar éis éisteacht le hachomhairc ar phointe dlí, measann an chúirt a rinne an tarchur, an Bundesgerichtshof (Cúirt Bhreithiúnais na Cónaidhme, an Ghearmáin), go mbraitheann réiteach na díospóide sna príomhimeachtaí ar aicmiú an chosantóra sna príomhimeachtaí mar “idirghabhálaí árachais” de réir bhrí Threoir 2002/92 agus Threoir 2016/97.
28      Sna himthosca sin, chinn an Bundesarbeitsgericht (Cúirt Bhreithiúnais na Cónaidhme) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
“An idirghabhálaí árachais de réir bhrí Airteagal 2(3) agus (5) de Threoir 2002/92 agus Airteagal 2(1)(1) (3) agus (8) de Threoir (AE) 2016/97 é gnóthas a ghlacann, i gcáil shealbhóir an pholasaí, árachas breoiteachta do thaisteal thar lear agus árachas [lena gclúdaítear] costais aisdúichithe thar lear agus intíre mar pholasaí grúpárachais dá chustaiméirí le gnóthas árachais, a dhíolann ballraíocht dá chustaiméirí lena dtugtar ceart dóibh éileamh a dhéanamh ar shochair árachais i gcás tinneas nó timpiste thar lear, agus a fhaigheann táille ó na baill as an gcumhdach árachais?”
An cheist arna tarchur chun réamhrialú
29      Is éard atá sa cheist ón gcúirt a rinne an tarchur ná, go bunúsach, an gcaithfear Airteagal 2(3) agus (5) de Threoir 2002/92 agus Airteagal 2(1)(1), (3) agus (8) de Threoir 2016/97 a léiriú amhail go gcumhdaítear le coincheap an “idirghabhálaí árachais” ann agus, mar sin, le coincheap an “dáileoir táirgí árachais”, de réir bhrí na bhforálacha sin, duine dlítheanach arb é atá i gceist lena chuid gníomhaíochtaí ná tairiscint a dhéanamh dá chustaiméirí ballraíocht a ghlacadh, ar bhonn saorálach i gcomaoin táille a fhaigheann sé uathu, i bpolasaí grúpárachais atá glactha aige cheana féin le gnóthas árachais, ar ballraíocht í lena dtugtar an ceart dóibh chun sochair árachais a fháil, go háirithe i gcás tinneas nó timpiste thar lear.
30      Ba cheart a thabhairt faoi deara, mar réamhphointe, mar is léir ón gcéad mhír d’Airteagal 44 de Threoir 2016/97, go ndearnadh Treoir 2002/92 a aisghairm le héifeacht ón 1 Deireadh Fómhair 2018. Mar sin féin, is léir ón ordú tarchuir, nach mór, chun rialú a thabhairt ar an iarratas go gcuirfí deireadh le gníomhaíochtaí an chosantóra, na gníomhaíochtaí sin a mhionscrúdú i bhfianaise fhorálacha dhlí an Aontais a bhí i bhfeidhm tráth na bhfíricí sna príomhimeachtaí agus i bhfianaise na bhforálacha atá i bhfeidhm agus rialú á thabhairt ar an iarratas sin araon. Leanann sé ón méid sin nach mór an cheist a tharchuirtear a mhionscrúdú i bhfianaise an dá Threoir.
31      Mar is léir ó Airteagal 1(1) de Threoir 2002/92 agus Airteagal 1(1) de Threoir 2016/97, leagtar síos rialacha, leis na Treoracha sin, le haghaidh gníomhaíochtaí idirghabhála árachais agus athárachais, agus gníomhaíochtaí dáilte árachais agus athárachais a ghlacadh, faoi seach, chomh maith leo sin a shaothrú san Aontas Eorpach.
32      Chuige sin, de réir na chéad fhomhíre d’Airteagal 2(3) de Threoir 2002/92, ciallaíonn “idirghabháil árachais” aon ghníomhaíocht arb ionann í agus conarthaí árachais a chur i láthair nó a thairgeadh, nó tabhairt faoi aon obair ullmhúcháin eile i ndáil leo a thabhairt i gcrích, nó iad a thabhairt i gcrích, nó cabhair a thabhairt agus na conarthaí sin á riar nó á gcomhlíonadh, go háirithe i gcás ina ndéantar éileamh.
33      Thairis sin, in Airteagal 2(5) den Treoir sin, déantar idirghabhálaí árachais a shainmhíniú mar aon duine nádúrtha nó dlítheanach a théann i mbun idirghabháil árachais nó a shaothraíonn an céanna i gcomaoin luacha saothair;
34      De réir aithris 11 den Treoir sin, d’fhéadfadh an luach saothair sin a bheith muirearach nó a bheith i bhfoirm leas eacnamaíoch éigin eile arna aontú roimh ré agus atá nasctha le comhlíonadh.
35      In Airteagal 2(1)(1) de Threoir 2016/97, déantar “dáileadh árachais” a shainmhíniú mar chomhairle a thabhairt, conarthaí árachais a thairgeadh nó aon obair eile a dhéanamh i ndáil le conarthaí árachais a thabhairt i gcrích, nó na conarthaí sin a thabhairt i gcrích, nó cabhair a thabhairt agus na conarthaí sin á riar agus á gcomhlíonadh, go háirithe i gcás ina ndéantar éileamh.
36      In Airteagal 2(1)(3) den Treoir sin, sonraítear go gciallaíonn “idirghabhálaí árachais” aon duine nádúrtha nó dlítheanach, seachas gnóthas árachais nó athárachais, nó fostaithe dá chuid seachas idirghabhálaí coimhdeach árachais, a théann i mbun gníomhaíocht dáilte árachais nó a shaothraíonn an céanna i gcomaoin luacha saothair.
37      Déantar “dáileoir árachais” a shainmhíniú, in Airteagal 2(1)(8) den Treoir sin, mar “idirghabhálaí árachais, idirghabhálaí coimhdeach árachais nó aon ghnóthas árachais”.
38      In Airteagal 2(1)(9) de Threoir 2016/97, déantar an coincheap “luach saothair” a shainmhíniú mar choimisiún, táille, muirear nó aon chúiteamh eile, lena n‑áirítear aon chineál sochar eacnamaíoch nó sochar nó dreasacht eile, is cuma an sochar nó dreasacht airgid é nó murab ea, a thairgtear nó a thugtar i ndáil le gníomhaíochtaí dáilte árachais.
39      Chun a chinneadh an dtagann duine dlítheanach amhail an cosantóir sna príomhimeachtaí faoin gcoincheap “idirghabhálaí árachais” agus, mar sin, “dáileoir árachais” de réir bhrí Airteagal 2(5) de Threoir 2002/92 agus Airteagal 2(1)(3) agus (8) de Threoir 2016/97, a mhéid a shaothraíonn sé na gníomhaíochtaí a liostaítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 2(3) den chéad Treoir agus in Airteagal 2(1)(1) den dara Treoir, caithfear aird a thabhairt ní hamháin ar fhoclaíocht na bhforálacha sin ach ar an gcomhthéacs lena mbaineann freisin agus ar na cuspóirí atá á saothrú ag na rialacha a bhfuil siad mar chuid díobh (féach, ina leith sin, breithiúnas an 31 Bealtaine 2018, Länsförsäkringar Sak Försäkringsaktiebolag agus páirtithe eile, (C-542/16, EU:C:2018:369, mír 39).
40      Maidir le foclaíocht Airteagal 2(5) de Threoir 2002/92 agus d’Airteagal 2(1)(3) de Threoir 2016/97, ní mór a thabhairt faoi deara, sa chéad áit, go sainmhínítear idirghabhálaí árachais mar dhuine a théann i mbun nó a shaothraíonn gníomhaíocht idirghabhála árachais nó dáilte árachais “i gcomaoin luacha saothair” agus, sa dara háit, go ndéantar an coincheap “idirghabhálaí árachais” a shainmhíniú ag féachaint do na gníomhaíochtaí idirghabhála árachais agus dáilte árachais faoi seach, mar a shonraítear in Airteagal 2(3) de Threoir 2002/92 agus Airteagal 2(1)(1) de Threoir 2016/97.
41      I gcás amhail é atá sna príomhimeachtaí, ní mór a mheas go gcomhlíontar an coinníoll maidir le luach saothair a bheith ann más rud é go ndéantar íocaíocht leis an duine dlítheanach a ghlac an polasaí grúpárachais sin agus a íocann, ar an mbonn sin, na préimheanna árachais leis an gcomhlacht sin, gach uair a ghlacann custaiméir den duine dlítheanach sin ballraíocht sa scéim. Sa chás idir lámha, cuireann an cosantóir sna príomhimeachtaí leis an bpróiseas, i gcomaoin luacha saothair den sórt sin, trína fhaigheann páirtithe eile, eadhon, a chustaiméirí, an cumhdach árachais dá bhforáiltear leis an gconradh a thug sé i gcrích le comhlacht árachais. Le féidearthacht an luacha saothair sin, léirítear, le haghaidh duine dlítheanach amhail an cosantóir sna príomhimeachtaí, a leas eacnamaíoch féin, atá éagsúil ó leas na mball chun clúdach árachais a fháil faoin gconradh atá i gceist, lena ndéantar é a spreagadh, i bhfianaise nádúr roghnach an chinnidh chun glacadh leis an gconradh sin, cuid mhór daoine a spreagadh chun glacadh leis, mar is léir sa chás seo ón mbaint atá ag an gcosantóir sna príomhimeachtaí le gnóthais a thairgeann ballraíocht trína dhíol ó dhoras go doras.
42      I bhfianaise an léirmhínithe leathain ar an gcoincheap “luach saothair” ar bhonn aithris 11 de Threoir 2002/92 agus Airteagal 2(1)(9) de Threoir 2016/97, is cuma gurb iad na baill a dhéanann an íocaíocht, gach uair a ghlacann siad ballraíocht sa pholasaí grúpárachais, leis an duine dlítheanach a ghlac an conradh sin leis an gcomhlacht árachais i gcomaoin cearta chun na sochair árachais a shannann an duine sin orthu seachas an t-árachóir i bhfoirm coimisiúin, mar shampla. Thairis sin, ní chuirtear aon amhras dá bharr ar leas eacnamaíoch an duine sin go nglacfadh an méid ba mhó ab fhéidir dá chustaiméirí leis an gconradh sin, ionas go maoinítear leis na híocaíochtaí sin, nó ionas gur mó iad fiú, ná méid na bpréimheanna a íocann sé féin iad leis an árachóir faoin gconradh sin.
43      Maidir leis na gníomhaíochtaí dá ndéantar tagairt leis na sainmhínithe ar an gcoincheap “idirghabhálaí árachais” in Airteagal 2(5) de Threoir 2002/92 agus Airteagal 2(1)(3) de Threoir 2016/97, dhearbhaigh an Chúirt cheana féin gur léir ó na gníomhaíochtaí a liostaítear sna forálacha sin a bheith curtha i láthair ar bhonn malartach gurb é atá ann le gach ceann ann féin ná gníomhaíocht idirghábhála árachais. Thairis sin, dhearbhaigh an Chúirt gur i dtéarmaí leathana a thagraítear do na gníomhaíochtaí sin agus go sonrach, ní hamháin conarthaí árachais a chur i láthair agus a thairgeadh atá iontu, ach, chomh maith leis sin, obair ullmhucháin eile a dhéanamh chun na conarthaí sin a thabhairt i gcrích, agus nach bhfuil nádúr na hoibre ullmhúcháin dá ndéantar tagairt faoi theorainn ar chaoi ar bith (féach, chuige sin, breithiúnas an 31 Bealtaine 2018, Länsförsäkringar Sak Försäkringsaktiebolag agus páirtithe eile, C-542/16, EU:C:2018:369 míreanna 37 agus 53).
44      Cé nach ndéantar tagairt shoiléir in Airteagal 2(3) agus (5) de Threoir 2002/92 ná in Airteagal 2(1)(1) agus (3) de Threoir 2016/97 do ghníomhaíocht den chineál is atá bainteach leis an gceist a tharchuirtear, ní mór na sainmhínithe sna forálacha sin a léiriú amhail go gclúdaítear sin leo.
45      I ndáil leis sin, ní bhaineann le hábhar, mar a luaigh Rialtais na Gearmáine agus an Coimisiún Eorpach cheana, inter alia, nach mbaineann gníomhaíocht an duine dhlítheanaigh amhail í atá i gceist sna príomhimeachtaí le conarthaí árachais a thabhairt i gcrích ar mian le sealbhóirí polasaí, trí na conarthaí sin, cumhdach árachais a fháil, i gcomaoin préimheanna, ach le ballraíocht shaorálach a chustaiméirí féin, i gcomaoin táille a íoctar leis, i bpolasaí grúpárachais atá tugtha i gcrích aige le hárachóir roimh ré d’fhonn cumhdach a thabhairt do na custaiméirí sin. Tá gníomhaíocht den sórt sin inchomparáide le gníomhaíocht a bhíonn ar bun ag idirghabhálaí árachais a fhaigheann íocaíocht dá bharr, nó le dáileoir táirgí árachais a thugann conarthaí árachais i gcrích le hárachóir chun rioscaí áirithe a chumhdach i gcomaoin préimhe árachais arna híoc ag sealbhóirí polasaí.
46      Ar an dóigh chéanna sin, ní toisc chinntitheach é go bhfuil an duine dlítheanach a bhfuil gníomhaíocht amhail í atá i gceist sna príomhimeachtaí ar bun aige mar pháirtí, i gcáil sealbhóir polasaí, leis an bpolasaí grúpárachais ar mian leis custaiméirí dá chuid a spreagadh chun bheith ina mbaill de. Díreach mar nach bhfuil aicmiú mar dháileoir árachais, faoi Airteagal 2(1)(8) de Threoir 2016/97 ar neamhréir le haicmiú mar árachóir, níl aicmiú mar idirghabhálaí árachais agus, mar sin, mar dháileoir árachais ar neamhréir le haicmiú mar shealbhóir polasaí (féach, chuige sin, breithiúnas an 24 Feabhra 2022, A agus páirtithe eile (Conarthaí árachais “unit-linked”), C-143/20 agus C-213/20, EU:C:2022:118, míreanna 87 agus 88).
47      Maidir le comhthéacs na bhforálacha atá le léiriú, is léir ó aithris 9 de Threoir 2002/92 agus ó aithris 5 de Threoir 2016/97 gur féidir le cineálacha éagsúla daoine agus eagraíochtaí polasaithe árachais a dháileadh agus, chun cóir chomhionann idir oibreoirí a chinntiú, mar aon le cosaint tomhaltóirí, ní mór do na daoine agus na comhlachtaí sin a bheith clúdaithe ag na Treoracha sin.
48      Thairis sin, le Treoir 2016/97 a, mar a léirítear in aithris 7 di, rinneadh raon feidhme Threoir 2002/92 a leathnú, i bhfianaise na heaspa soiléireachta a bhain le Treoir 2002/92, ionas go mbeadh gach díolacháin táirgí árachais clúdaithe leis.
49      Mar a shonraítear in aithrisí 6 agus 16 de Threoir 2016/97, ba cheart go bhfaigheadh tomhaltóirí an leibhéal céanna cosanta d’ainneoin aon difríochtaí idir bealaí dáilte. Mar a léirítear in aithris 16 den Treoir sin freisin, féadfaidh sé dul chun sochair do thomhaltóirí táirgí árachais a bheith á ndáileadh trí bhealaí éagsúla agus trí idirghabhálaithe a bhfuil cineálacha éagsúla comhoibrithe acu le gnóthais árachais, ar choinníoll go gceanglaítear orthu rialacha atá cosúil lena chéile a chur i bhfeidhm maidir le cosaint tomhaltóirí, agus sin ar mhaithe le coinníollacha iomaíochta córa a chruthú idir na hidirghabhálaithe agus na dáileoirí árachais freisin.
50      I bhfianaise an méid sin, agus i bhfianaise an méid a shonraítear thuas i míreanna 41, 42, 45 agus 46 den bhreithiúnas seo, ní mór na coincheapa in Airteagal 2(3) agus (5) de Threoir 2002/92 agus in Airteagal 2(1)(1), (3) agus (8) de Threoir 2016/97 a léiriú sa chaoi is go gclúdaítear duine dlítheanach a théann i mbun gníomhaíocht amhail í atá sna príomhimeachtaí leo.
51      Mar fhocal scoir, tá léiriú amhail sin i gcomhréir leis na cuspóirí atá á saothrú leis na Treoracha sin.
52      Chuige sin, agus mar a léirítear, go bunúsach, in aithrisí 8 agus 9 de Threoir 2002/92, tá sé mar aidhm leis an Treoir sin, i measc nithe eile, cóir chomhionann a áirithiú idir gach aon chineál idirghabhálaí árachais chomh maith le cosaint do thomhaltóirí i réimse an árachais (féach, chuige sin, breithiúnas an 17 Deireadh Fómhair 2013, EEAE agus páirtithe eile, C-555/11, EU:C:2013:668 míreanna 27 agus 29). Tá na cuspóirí sin á saothrú tuilleadh le Treoir 2016/97, mar is léir, go sonrach, ó aithrisí 5, 7, 10 agus 16 di.
53      Rannchuidítear leis an dá chuspóir sin a bhaint amach trí dhaoine atá ag gníomhú sa mhargadh árachais ar bhonn samhail ghnó den chineál atá i gceist a bheith clúdaithe faoi raon feidhme na dTreoracha sin.
54      Ar an gcéad dul síos, trí dhaoine amhail sin a chur san áireamh faoin raon feidhme sin, ar chosúil le hidirghabháil árachais nó dáileadh árachais, de réir bhrí na dTreoracha sin, gníomhaíochtaí na ndaoine sin, mar is léir ó mhíreanna 41, 42 agus 45 den bhreithiúnas seo, cuirtear bac ar an mbonn a bhaint in aon chaoi den chuspóir chun an chóir chomhionann a áirithiú idir gach aon chineál d’idirghabhálaithe agus dáileoirí táirgí árachais, de réir mar a leagtar amach sna haithrisí leis na Treoracha sin dá dtagraítear i míreanna 52 thuas.
55      Mar sin, a mhéid atá na gníomhaíochtaí a luaitear sa mhír roimhe seo inchomparáide, ní mór feidhm a bheith ag na hoibleagáidí i leith údarú agus clárúcháin a leagtar síos le Treoir 2002/92 agus Treoir 2016/97, arb é is aidhm leo, inter alia, a chinntiú go bhfuil idirghabhálaithe árachais iontaofa agus eolach i leith idirghabháil árachais mar is gá, sa chaoi chéanna maidir le hoibreoirí eacnamaíocha a shaothraíonn na gníomhaíochtaí sin.
56      Ar an dara dul síos, trí dhaoine dlítheanacha a áireamh faoi raon feidhme Threoracha 2002/92 agus 2016/97, ar daoine dlítheanacha iad a shaothraíonn gníomhaíochtaí atá ag freagairt dóibh siúd atá sa cheist a tharchuirtear, agus iad á gcur, mar sin, faoi cheangal na rialacha a leagtar síos sna Treoracha sin a chomhlíonadh, rannchuidítear leis an gcuspóir cosaint tomhaltóirí a fheabhsú i réimse an árachais.
57      Mar a luaigh an tAbhcóide Ginearálta i míreanna 83 agus 84 dá Thuairim, chun a chinntiú go n-áirithítear leibhéal leordhóthanach cosanta do thomhaltóirí le gníomhaíocht an idirghabhálaí, ní mór don idirghabhálaí, i gcomhréir leis na Treoracha sin, i measc nithe eile, ceanglais áirithe ghairmiúla, airgeadais agus eagraíochtúla a chomhlíonadh, mar aon le rialacha iompraíochta amhail na rialacha arb aidhm leo riosca coinbhleachta leasa, a bheadh ag teacht ó chaidreamh ar bith idir an t-idirghabhálaí sin agus árachóir ar leith, a chosc, agus ó na hoibleagáidí custaiméirí a chur ar an eolas agus comhairle a chur orthu i ndáil leis sin.
58      Mar sin féin, agus mar atá luaite ag an iarratasóir sna príomhimeachtaí, tá an tábhacht chéanna le custaiméirí a chosaint i ndáil le duine dlítheanach atá dá spreagadh, trí shamhail ghnó amhail é atá i gceist sna príomhimeachtaí, chun glacadh le polasaí grúpárachais atá glactha aige le hárachóir, seachas idirghabhálaí nó dáileoir táirgí árachais arb éard atá mar aidhm lena chuid gníomhaíochtaí conarthaí árachais a thabhairt i gcrích go díreach lena leithéid de chustaiméirí.
59      I bhfianaise an mhéid atá thuas, is é an freagra nach mór a thabhairt ar an gceist a tharchuirtear ná nach mór Airteagal 2(3) agus (5) de Threoir 2002/92 agus Airteagal 2(1)(1), (3) agus (8) de Threoir 2016/97 a léiriú amhail go gcumhdaítear leis an gcoincheap “idirghabhálaí árachais” agus, mar sin, le “dáileoir táirgí árachais”, de réir bhrí na bhforálacha sin, duine dlítheanach arb é atá i gceist lena chuid gníomhaíochtaí ná tairiscint a dhéanamh dá chustaiméirí chun ballraíocht a ghlacadh, ar bhonn saorálach, i gcomaoin táille a fhaigheann sé uathu, i bpolasaí grúpárachais atá glactha aige roimh ré, ar ballraíocht í lena dtugtar an ceart dóibh chun sochair árachais, go háirithe i gcás tinneas nó timpiste thar lear.
Costais
60      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na príomhpháirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte náisiúnta, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chuir faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (céad dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 2(3) agus (5) de Threoir 2002/92/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Nollaig 2002 maidir le hidirghabháil árachais, arna leasú le Treoir 2014/65/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Bealtaine 2014, chomh maith le hAirteagal 2(1)(1), (3), agus (8) di, de Threoir (AE) 2016/97 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, an 20 Eanáir 2016, maidir le dáileadh árachais, arna leasú le Treoir (AE) 2018/411 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, an 14 Márta 2018,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cumhdaítear leis an gcoincheap “idirghabhálaí árachais” agus, mar sin, le “dáileoir táirgí árachais”, de réir bhrí na bhforálacha sin, duine dlítheanach arb é atá i gceist lena chuid gníomhaíochtaí ná tairiscint a dhéanamh dá chustaiméirí chun ballraíocht a ghlacadh, ar bhonn saorálach, i gcomaoin táille a fhaigheann sé uathu, i bpolasaí grúpárachais atá glactha aige roimh ré, ar ballraíocht í lena dtugtar an ceart dóibh chun sochair árachais, go háirithe i gcás tinneas nó timpiste thar lear.
Sínithe
*      Teanga an cháis: an Ghearmáinis.