62024CC0483
TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
KOKOTT
arna tabhairt an 9 Deireadh Fómhair 2025 (
1
)
Cás C‑483/24
Procureur général près la Cour d’appel de Liège
v
Aldi SA
(iarraidh ar réamhrialú ón Cour de cassation (an Chúirt um Achomharc Deiridh, an Bheilg))
(Tarchur chun réamhrialú – Sláinte phoiblí a chosaint – Sláinteachais earraí bia – Rialachán (CE) Uimh. 852/2004 – Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 – Oibleagáidí ar oibreoirí san earnáil bia – Rianta lotnaidí a aimsiú i siopaí agus i dtrádstórais – Sárú a aimsiú)
I. Réamhrá
1.
An leor ann féin go dtugtar faoi deara rianta lotnaidí i siopaí agus i dtrádstórais d’oibreoir san earnáil bia chun sárú ar na rialacha sláinteachais a leagtar síos i Rialachán (CE) Uimh. 852/2004 maidir le sláinteachas earraí bia a shuí, (
2
) nó an gá don údarás inniúil a chruthú seachas sin nár chomhlíon an t‑oibreoir sin san earnáil bia na hoibleagáidí díchill a leagtar síos sa Rialachán sin?
2.
Sin í an cheist arna tarchur ag an Cour de cassation (an Chúirt um Achomharc Deiridh, an Bheilg) chuig an gCúirt Bhreithiúnais i gcomhthéacs na hiarrata seo ar réamhrialú.
II. An dlí lena mbaineann
A.
An bun‑Rialachán maidir le hearraí bia
3.
Sa Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia, a bhfuil léiriú á lorg air sa chás seo, tá roinnt tagairtí do Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 lena leagtar síos prionsabail ghinearálta agus ceanglais ghinearálta dhlí an bhia, lena mbunaítear an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia agus lena leagtar síos nósanna imeachta in ábhair a bhaineann le sábháilteacht bia. (
3
)
4.
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in aithris 30 den bhun‑Rialachán maidir le hearraí bia:
‘Is é oibreoir gnó san earnáil bia atá sa riocht is fearr chun córas sábháilte a fhorbairt um sholáthair bia agus chun a áirithiú go bhfuil an bia a sholáthraíonn sé sábháilte. Dá bhrí sin, is ar an oibreoir sin a bheidh an phríomhfhreagracht dhlíthiúil as sábháilteacht bia a áirithiú. […]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5.
Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 17 (dar teideal ‘Freagrachtaí’) den bhun‑Rialachán maidir le hearraí bia:
‘1.   Áiritheoidh oibreoirí gnólachtaí bia agus beatha, ag gach céim den táirgeadh, den phróiseáil agus den dáileadh sa ghnólacht atá faoina rialú, go bhfuil an bia nó an bheatha ag teacht le ceanglais dhlí an bhia is infheidhme maidir lena ngníomhaíochtaí agus fíoróidh siad an gcomhlíontar na ceanglais sin.
2.   Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfear dlí an bhia i bhfeidhm; déanfaidh siad faireachán agus fíorú ar chomhlíonadh cheanglais ábhartha dhlí an bhia ag oibreoirí gnólachtaí bia agus beatha ag gach céim den táirgeadh, den phróiseáil agus den dáileadh.
Chuige sin, beidh córas de rialuithe oifigiúla agus de ghníomhaíochtaí eile is iomchuí sna himthosca á choimeád ar bun acu, lena n‑áirítear cumarsáid phoiblí maidir le sábháilteacht agus rioscaí bia agus beatha, faireachán ar shábháilteacht bia agus beatha agus gníomhaíochtaí rialaithe eile lena gcumhdaítear gach céim den táirgeadh, den phróiseáil agus den dáileadh.
Leagfaidh na Ballstáit rialacha síos freisin maidir leis na bearta agus leis na pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar dhlí an bhia agus na beatha. Beidh feidhm éifeachtach, comhréireach, athchomhairleach ag na bearta agus ag na pionóis dá bhforáiltear.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
B.
An Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia
6.
In aithris 1 den Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia, tagraítear don bhun‑Rialachán maidir le hearraí bia:
‘Tá sé ar cheann de chuspóirí bunúsacha de dhlí an bhia go mbainfear amach ardleibhéal cosanta do bheatha agus do shláinte an duine, mar a leagtar amach sa [bhun‑Rialachán maidir le hearraí bia] […]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7.
In aithris 7 den Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia tagraítear do chuspóir an Rialacháin sin:
‘Is é príomhchuspóir na rialacha nua ginearálta agus sonracha sláinteachais ardleibhéal cosanta a áirithiú do thomhaltóirí maidir le sábháilteacht bia.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8.
Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 1(1)(a) den Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia:
‘Is ar oibreoir an ghnó bhia a bheidh an phríomhfhreagracht as sábháilteacht bia.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9.
Is mar seo a leanas atá Airteagal 3 den Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia:
‘Áiritheoidh oibreoirí gnólachtaí bia go gcomhlíonfar na ceanglais sláinteachais ábhartha a leagtar síos sa Rialachán seo ag gach céim de tháirgeadh, de phróiseáil agus de dháileadh na n‑earraí bia atá faoina rialú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
10.
Faoi Airteagal 4(2) (‘Ceanglais ghinearálta agus shonracha maidir le sláinteachais’), den Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia: ‘Comhlíonfaidh oibreoirí gnó san earnáil bia a oibríonn ag aon chéim de tháirgeadh, de phróiseáil agus de dháileadh an bhia [...] na rialacha ginearálta maidir le sláinteachais a leagtar amach in Iarscríbhinn II’. [Aistriúchán neamhoifigiúil]
11.
In Airteagal 5(1) agus (2) den Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia (dar teideal ‘Anailís ar rioscaí agus pointí rialúcháin criticiúla’) tagraítear do phrionsabail AGPRC, (
4
) ina leagtar amach dea-chleachtais sláinteachais.
12.
Foráiltear mar seo a leanas i bPointe 2(c) de Chaibidil I d’Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia:
‘Sa chaoi a leagtar amach, a ndeartar, a dtógtar, agus a suitear iad, agus ina dtoiscí, ní mór go ndéanfaí an méid seo a leanas le háitreabh bia:
[...]
(c)
cur chun feidhme dea-chleachtas sláinteachais a éascú, lena n‑áirítear cosc ar éilliú agus go háirithe rialú ar lotnaidí’.
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
13.
Foráiltear mar seo a leanas i bPointe 1(a) d’Iarscríbhinn II, Caibidil V_:
‘Ní mór gach earra, suiteáil agus trealamh a mbíonn bia i dteagmháil leo:
(a)
a ghlanadh go héifeachtach agus, i gcás inarb iomchuí, a dhíghalrú. Ní mór go ndéanfaí glanadh agus díghalrú ar bhonn sách rialta chun aon riosca éillithe a sheachaint’.
14.
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Iarscríbhinn II, Caibidil IX, pointí 2, 3 agus 4:
‘2.
Ní mór na hamhábhair agus na comhábhair ar fad arna stóráil ag gnólacht bia a choimeád faoi dhálaí iomchuí a cheapfar chun meathlú díobhálach a chosc agus iad a chosaint ar éilliú.
3.
Ag gach céim den táirgeadh, den phróiseáil agus den dáileadh, ní mór bia a chosaint ar aon éilliú a d’fhágfadh go mbeadh sé mí-oiriúnach lena chaitheamh ag an duine, contúirteach don tsláinte, nó éillithe sa chaoi nach bhféadfaí a mheas go réasúnta go bhfuil sé oiriúnach lena chaitheamh sa staid sin.
4.
Ní mór modhanna a fhorbairt a bheidh leordhóthanach chun dul i ngleic le lotnaidí. Ní mór modhanna leordhóthanacha a fhorbairt freisin chun cosc a chur ar ainmhithe tí rochtain a bheith acu ar áiteanna ina ndéantar bia a ullmhú, a chóireáil nó a stóráil (nó, i gcásanna áirithe ina dtugann an t‑údarás inniúil cead ina leith, chun a áirithiú nach mbeidh éilliú mar thoradh ar an rochtain sin).’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
III. Na fíorais agus an iarraidh ar réamhrialú
15.
Tá an iarraidh ar réamhrialú bunaithe ar imeachtaí coiriúla arna dtionscnamh ag Oifig Ionchúisitheoir Poiblí na Beilge i gcoinne Aldi SA, gnóthas a bhíonn ag feidhmiú in earnáil an bhia.
16.
Le linn iniúchtaí a rinneadh idir 2020 agus 2022, thug an Agence fédérale pour la sécurité de la chaîne alimentaire (Gníomhaireacht na Cónaidhme um Shábháilteacht an Bhiashlabhra) (AFSCA) (an Bheilg) neamhrialtachtaí faoi deara i roinnt siopaí agus trádstórais de chuid Aldi roinnt uaireanta. Tugadh athchuairt ar roinnt de na háitribh tar éis sos cúpla mhí agus fuarthas go raibh na neamhrialtachtaí fós ann.
17.
Ar an láthair, sna seilfeanna a raibh rochtain ag tomhaltóirí orthu agus i dtrádstórais araon, aimsíodh, inter alia, cáidheadas, táirgí a bhí creimthe ag lotnaidí, earraí bia a bhí salaithe ag salachar, fual agus ribí, tuartha lotnaidí agus conablaigh luch.
18.
Ina theannta sin, cháin AFSCA easpa aon chórais rialaithe ar iontógáil na n‑earraí ag áitribh áirithe, rud a bhí cáinte aige cheana féin roimhe sin.
19.
Le linn ceann de na cigireachtaí sin, inar aimsíodh tuartha creimirí agus conablaigh luch, bhí iniúchadh déanta díreach roimhe sin ag cuideachta um rialú lotnaidí.
20.
Chuir Oifig Ionchúisitheoir Poiblí na Beilge i leith Aldi ansin gur sháraigh sé Airteagal 4 agus Iarscríbhinn II den Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia agus Airteagal 9(3) d’Fhoraithne Ríoga an 22 Feabhra 2001 lena n‑eagraítear iniúchtaí arna ndéanamh ag Gníomhaireacht na Cónaidhme um Shábháilteacht an Bhiashlabhra agus lena leasaítear forálacha dlíthiúla éagsúla.
21.
D’éigiontaigh an Tribunal correctionnel de Luxembourg, Neufchâteau Division (Cúirt Choiriúil Lucsamburg, Rannán Neufchâteau (an Bheilg)), Aldi de na cúisimh uile ina choinne ina breithiúnas dar dáta an 15 Márta 2023. Rinne Oifig Ionchúisitheoir Poiblí na Beilge achomharc i gcoinne an bhreithiúnais sin.
22.
Sheas an Cour d’appel de Liège (an Chúirt Achomhairc, Liège (an Bheilg)) leis an mbreithiúnas ag an gcéad chéim, áfach. Dar leis an gcúirt sin, leis an Rialachán maidir le sláinteachas bia, ní fhorchuirtear ar oibreoirí gnólachtaí bia ach oibleagáidí díchill. Más ann do rianta agus do thuartha lotnaidí ní sárú ar an Rialachán sin an méid sin ann féin. Rinne Oifig Ionchúisitheoir Poiblí na Beilge achomharc ar phointe dlí i gcoinne an bhreithiúnais sin.
23.
Sna himthosca sin, chinn an Cour de cassation (an Chúirt um Achomharc Deiridh) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘Leis na hoibleagáidí a leagtar síos le hAirteagal 4(2) den [Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia] agus le hIarscríbhinn II den Rialachán sin agus go sonrach le pointí 2(c) de Chaibidil I, 1. (a) de Chaibidil V, 2., 3. agus 4. de Chaibidil IX, an bhforchuirtear oibleagáid chun toradh a bhaint amach ar oibreoirí na hearnála bia mórdhíola agus miondíola sa chaoi gur leor go dtugtar faoi deara rianta agus salachar lotnaidí i siopaí agus i dtrádstórais, seachas i gcás force majeure, cúis sheachtrach nó earráid dhosheachanta, chun sárú ar an Rialachán a chinneadh, nó an bhfuil oibreoirí san earnáil bia faoi réir oibleagáid díchill amháin, eadhon gach iarracht a dhéanamh chun lotnaidí a chosc sa chaoi nach leor go dtabharfaidh an t‑údarás riaracháin náisiúnta rianta agus salachar lotnaidí faoi deara i siopa agus i dtrádstórais chun sárú ar an Rialachán sin a léiriú?’
24.
Chuir Aldi, Rialtais na Beilge, na Gréige, na Fraince, Lucsamburg, na hÍsiltíre, na Polainne agus na hÉireann, agus an Coimisiún Eorpach barúlacha i scríbhinn isteach maidir leis an gceist sin sna himeachtaí os comhair na Cúirte Breithiúnais. Rinneadh ionadaíocht freisin ar na páirtithe sin, seachas Rialtais Lucsamburg, na hÍsiltíre agus na Polainne, ag éisteacht an 25 Meitheamh 2025.
IV. Measúnú dlíthiúil
A.
Maidir le hinghlacthacht
25.
Áitíonn Aldi go bhfuil an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú do-ghlactha i bpáirt. Baineann an iarraidh ar réamhrialú go páirteach le forálacha Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia, nach bhfuil ina n‑ábhar d’imeachtaí coiriúla ina choinne sa Bheilg. Dá bhrí sin, níl na forálacha sin ábhartha sna príomhimeachtaí, dar leis.
26.
De réir cásdlí socair, is faoin gcúirt náisiúnta amháin atá sé measúnú a dhéanamh, i bhfianaise imthosca sonracha an cháis, ar an ngá atá le réamhrialú chun go mbeidh sí in ann rialú a thabhairt agus ar ábharthacht na gceisteanna a chuireann sí faoi bhráid na Cúirte, a bhfuil toimhde ábharthachta ag baint leo. Dá bhrí sin, i gcás ina mbaineann an cheist a tarchuireadh le léiriú ar riail de dhlí an Aontais nó lena bailíocht, ní mór don Chúirt, i bprionsabal, rialú a thabhairt, mura léir nach bhfuil aon bhaint ag an léiriú atá á lorg le fíricí iarbhír nó le cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí, i gcás ina bhfuil an fhadhb hipitéiseach, nó i gcás nach bhfuil an fhaisnéis fhíorasach nó dhlíthiúil is gá ag an gCúirt chun freagra fónta a thabhairt ar an gceist sin. (
5
)
27.
Ní hamhlaidh atá sna himeachtaí seo, áfach. Mar a léireoidh mé thíos, tá na rialacha sláinteachais éagsúla ar fad a leagtar amach in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia nasctha lena chéile sa mhéid is go saothraítear aon chuspóir amháin leo, eadhon sábháilteacht bia a áirithiú. Dá bhrí sin, ní mór léiriú a dhéanamh orthu ina gcomhthéacs.
28.
Áitíonn Aldi freisin nach bhfuil léiriú ar dhlí an Aontais á lorg ag an gcúirt a rinne an tarchur, ach go mbaineann an cheist uaithi le léiriú ar dhlí coiriúil na Beilge i bhfianaise na bpionós a forchuireadh air.
29.
Níl bunús leis an agóid sin ach an oiread, áfach, ós léir go mbaineann an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú le léiriú ar an Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia, ina dtagraítear don bhun‑Rialachán maidir le hearraí bia. Foráiltear le hAirteagal 17(2) den Rialachán sin nach mór do na Ballstáit rialacha a leagan síos maidir le bearta agus pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar dhlí an bhia, nach mór a bheith éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach. Dá bhrí sin, níl aon amhras ann ach go dtagann an cás seo faoi raon feidhme dhlí an Aontais, cé go mbaineann na príomhimeachtaí leis an bpionós a fhorchuirtear ar Aldi.
30.
Dá réir sin, ní mór diúltú do na hagóidí a rinne Aldi i gcoinne inghlacthacht na hiarrata seo ar réamhrialú.
B.
Maidir leis an tsubstaint
31.
Ina ceist, tagraíonn an chúirt a rinne an tarchur don idirdhealú idir oibleagáid chun toradh a bhaint amach agus oibleagáid díchill, atá aitheanta go maith i gcórais dlí fhormhór na mBallstát agus atá in úsáid cheana féin ag an gCúirt. (
6
) Tá an t‑idirdhealú sin beartaithe chun a fháil amach an gceanglaítear ar dhuine atá faoi réir oibleagáid chun toradh ar leith a bhaint amach nó an leor don duine na modhanna uile atá ar fáil a úsáid chun toradh a bhaint amach, gan bheith freagrach as an toradh féin a bhaint amach.
32.
Níl na téarmaí ‘oibleagáid maidir le toradh’ ná ‘oibleagáid díchill’ in úsáid sa Rialachán maidir le sláinteachais earraí bia féin. Thairis sin, ní fhéadfaí na forálacha a luaitear sa cheist a tharchuirtear a aicmiú i gcatagóir amháin nó i gcatagóir eile go beacht mar atá molta ag an gcúirt a rinne an tarchur toisc go bhfuil ceanglais maidir le gníomhú agus ceanglais maidir le toradh araon sna forálacha sin.
33.
Baineann an chúirt a rinne an tarchur úsáid as an idirdhealú sin ós rud é, mar atá luaite aici féin sa cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú, gur mian léi a fháil amach an leor go dtugtar rianta lotnaidí faoi deara i siopaí agus i dtrádstórais, seachas i gcás force majeure, cúis sheachtrach nó earráid dhosheachanta, chun sárú ar na rialacha sláinteachais a leagtar síos in Airteagal 4(2), arna léamh i gcomhar le hIarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia, a shuí.
34.
Chinn na cúirteanna íochtaracha nárbh amhlaidh an cás. Dar leo, ní leagtar síos leis na forálacha atá faoi chonspóid ach rialacha iompair ar gá d’oibreoirí gnó san earnáil bia iad a chomhlíonadh. Dá bhrí sin, ní leor rianta lotnaidí a aimsiú chun sárú a shuí.
35.
Dealraítear mar sin go mbaineann an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú go bunúsach leis an gceist an féidir le húdarás rialaithe bia teacht ar an gconclúid, toisc gurb ann do rianta lotnaidí, nár comhlíonadh na rialacha sláinteachais atá i gceist, nó in aon chás, ní go leordhóthanach, ionas go bhféadfadh sé a chinneadh gur sáraíodh na rialacha sin ar an mbonn sin amháin.
36.
Scrúdóidh mé ar an gcéad dul síos na himthosca inar féidir a bhaint de thátal as rianta lotnaidí a aimsiú nár comhlíonadh na rialacha sláinteachais ábhartha (1). Ar an dara dul síos, leagfaidh mé amach na cúiseanna nach mór an Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia a léiriú sa chaoi nach mór, in imthosca amhail imthosca an cháis seo, a chinneadh gurb ann do shárú (2).
37.
Sula dtabharfar aghaidh ar na gnéithe sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhfuil an chúirt a rinne an tarchur ag iarraidh go sonrach go ndéanfaí léiriú ar fhorálacha áirithe d’Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia. I gcomhthéacs na n‑imeachtaí réamhrialaithe, áfach, is faoin gCúirt atá sé freagra a thabhairt don chúirt náisiúnta a bheidh úsáideach di agus a chuirfidh ar a cumas an cás atá os a comhair a chinneadh. Agus é sin á dhéanamh aici, d’fhéadfaí go mbeadh ar an gCúirt forálacha de dhlí an Aontais a chur san áireamh nár luaigh an chúirt náisiúnta ina ceist. (
7
)
38.
Cé gur thagair an chúirt a rinne an tarchur go foirmiúil, ina ceisteanna, d’fhorálacha sonracha áirithe de dhlí an Aontais, ní chuireann sé sin cosc ar an gCúirt na heilimintí léirithe uile a d’fhéadfadh a bheith ina gcúnamh chun breithniú a dhéanamh ar an gcás sna príomhimeachtaí a chur ar fáil di, trí na pointí de dhlí an Aontais ar gá léiriú a dhéanamh orthu i bhfianaise ábhar na díospóide a bhaint as an bhfaisnéis go léir a chuir an chúirt sin ar fáil, go háirithe ón ráiteas ar na cúiseanna atá leis an ordú tarchuir. (
8
)
1. Rianta lotnaidí a aimsiú mar fhianaise ar neamhchomhlíonadh na rialacha sláinteachais is infheidhme
39.
Ina ceist, tagraíonn an chúirt a rinne an tarchur do na rialacha sláinteachais a leagtar amach i gCaibidil I(2)(c), Caibidil V(1)(a) agus Caibidil IX(2), (3) agus (4) d’Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia, ar gá d’oibreoirí gnó san earnáil bia iad a chomhlíonadh i gcomhréir le hAirteagal 4(2) den Rialachán sin.
40.
Leis na forálacha sin, forchuirtear oibleagáidí ón tús ar oibreoirí gnó san earnáil bia maidir le háitribh a fheistiú, earraí a bhíonn i dteagmháil le bia a ghlanadh agus a dhíghalrú, stóráil leordhóthanach agus bia a chosaint ar éilliú, agus rialú lotnaidí. Ag an am céanna, leagann siad síos an sprioc atá le baint amach. Is é an cuspóir sin a áirithiú go gcosnófar bia ag gach céim ar éilliú ó lotnaidí a d’fhágfadh go mbeadh sé mí-oiriúnach lena chaitheamh ag an duine nó go ndéanfaí dochar don tsláinte.
41.
Mar atá curtha in iúl ag roinnt páirtithe sna himeachtaí, ní mór na rialacha sláinteachais a leagtar amach in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia a léiriú i gcomhréir le hAirteagal 3 den Rialachán sin agus le hAirteagal 17(1) den bhun‑Rialachán maidir le hearraí bia. Faoi na forálacha sin, ní mór d’oibreoirí gnó san earnáil bia a áirithiú go gcomhlíonfar na rialacha sláinteachais is infheidhme ag gach céim de phróiseáil an bhia atá faoina rialú, chun a áirithiú go mbeidh an bia oiriúnach lena chaitheamh ag an duine. (
9
) Ina theannta sin, ní mór dóibh a fhíorú go gcomhlíonfar na ceanglais sin.
42.
Is ar mhéid na rianta a aimsítear a bhraitheann an cheist an gcruthaítear gur mhainnigh oibreoirí gnó san earnáil bia na hoibleagáidí sin a chomhlíonadh agus, dá réir sin, na forálacha atá faoi chonspóid in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán maidir le hearraí bia, toisc go bhfuil rianta lotnaidí ann. Is faoin gcúirt inniúil atá sé measúnú a dhéanamh ar an ngné sin i bhfianaise imthosca sonracha an cháis.
43.
Dá réir sin, mar shampla, dá mba rud é go mbeifí ag teacht ó am go chéile ar luch aonair nó rian aonair lotnaidí i dtrádstóras nach bhfuil rochtain ag tomhaltóirí air, níor leor an méid sin chun a chruthú gur mhainnigh an t‑oibreoir gnó san earnáil bia lena mbaineann a oibleagáid a chomhlíonadh maidir le comhlíonadh na rialacha sláinteachais is infheidhme a áirithiú agus a fhíorú. Go deimhin, is riosca nach mór dosheachanta é go dtiocfaidh lotnaidí isteach agus gnólachtaí bia á n‑oibriú. Is ar an gcúis sin go díreach a fhoráiltear leis na rialacha sláinteachais atá i gceist nach mór cosaint ar éilliú ó lotnaidí agus rialú na lotnaidí sin a ráthú.
44.
Dá réir sin, dá mba rud é gurbh ann do rianta lotnaidí aonair scoite, níor léir uaidh sin gur sáraíodh na ceanglais sláinteachais atá leagtha síos. I gcás den sórt sin, ba cheart seiceálacha leantacha a dhéanamh chun a chinneadh an ndearna an t‑oibreoir gnó bia lena mbaineann na bearta iomchuí chun na neamhrialtachtaí a leigheas.
45.
Tá cúrsaí an‑difriúla i gceist i gcás amhail an cás seo, inar léir ó sheiceálacha a rinneadh arís agus arís eile thar roinnt míonna i ndiaidh a chéile i roinnt brainsí, de réir na faisnéise a chuir an chúirt a rinne an tarchur ar fáil, go raibh éilliú ollmhór ó rianta lotnaidí i mbia-ábhair, ar earraí bia agus díreach in aice leo, agus an chuid is mó acu ag an gcéim go bhfuil siad á gcur ar an margadh cheana féin, (
10
) is é sin le rá, bhí rochtain ag tomhaltóirí orthu.
46.
Nuair a thugtar rianta lotnaidí den sórt sin faoi deara, is féidir teacht ar an gconclúid go bhfuil buanfhadhb struchtúrach maidir le comhlíonadh na rialacha sláinteachais is infheidhme agus faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh den sórt sin. Dá bhrí sin, in imthosca den sórt sin, tá údar maith lena chinneadh gur sáraíodh na rialacha sláinteachais atá i gceist (agus, de réir mar a bheidh, rialacha eile) a leagtar amach in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 den Rialachán sin agus le hAirteagal 17(1) den bhun‑Rialachán maidir le hearraí bia.
47.
Is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé scrúdú a dhéanamh, i bhfianaise na n‑imthosca sonracha, ar a mhéid atá feidhm ag an méid sin maidir le gach ceann de na rialacha in Iarscríbhinn II ar bhraith sí orthu. Dá bhrí sin, ní féidir teacht ar an gconclúid ghinearálta, ar rianta lotnaidí a aimsiú, i bprionsabal, gur sáraíodh an oibleagáid an t‑áitreabh a eagrú sa chaoi go n‑éascófaí cur chun feidhme dea-chleachtas sláinteachais, go háirithe chun éilliú a chosc agus go háirithe chun lotnaidí a chomhrac. (
11
) Sa chás seo, áfach, d’fhéadfaí sárú den sórt sin a aimsiú, go háirithe toisc, de réir na hiarrata ar réamhrialú, go ndearna údaráis na Beilge gearán arís agus arís eile nach raibh córas seiceálacha ar iontógáil na n‑earraí ann, i mbrainsí áirithe lena mbaineann ar a laghad. (
12
)
48.
Os a choinne sin, maidir leis an gceanglas nach mór éilliú a sheachaint trí earraí a thagann i dteagmháil le bia a ghlanadh agus, i gcás inarb iomchuí, a dhíghalrú, ar bhonn sách minic chun aon riosca éillithe a sheachaint, (
13
) tá sé sin curtha in iúl mar oibleagáid toraidh. Sa chás seo, faoi réir dearbhú ón gcúirt a rinne an tarchur, tá sárú follasach ann, ós rud é ní hamháin go raibh riosca éillithe le feiceáil ach gur tháinig sé chun bheith ann fiú.
49.
Is amhlaidh atá maidir leis na ceanglais a bhaineann le bia a stóráil faoi dhálaí atá cuí chun meathlú díobhálach a sheachaint agus chun cosaint ar éilliú, le bia a chosaint ar éilliú a d’fhágfadh go bhféadfaí go mbeadh sé mí-oiriúnach mar bhia don duine, contúirteach don tsláinte nó éillithe ar bhealach nach bhféadfaí a mheas le réasún go bhfuil sé oiriúnach lena chaitheamh sa staid sin, agus le modhanna leordhóthanacha a fhorbairt chun lotnaidí a rialú. (
14
)
50.
Thairis sin, mar atá curtha in iúl ag roinnt páirtithe sna himeachtaí, dealraíonn sé freisin, sa chás seo, go bhfuil sárú déanta ar an oibleagáid an t‑áitreabh trína scaiptear earraí bia a choinneáil glan agus i ndea-chaoi. (
15
)
51.
D’fhéadfaí sárú ar fhorálacha an Rialacháin maidir le sláinteachas earraí bia a chur as an áireamh, ar a mhéad, i gcásanna force majeure, cúis sheachtrach nó earráid dhosheachanta dá dtagraíonn an chúirt a rinne an tarchur, is é sin le rá, in imthosca nach bhfuil neart orthu ag an bpáirtí atá ag brath orthu. (
16
) I gcásanna den sórt sin, is faoin oibreoir gnó bia lena mbaineann a bheadh sé a léiriú go bhfuil imthosca den sórt sin ann agus a chruthú nárbh fhéidir éilliú ó lotnaidí a sheachaint cé gur comhlíonadh na rialacha sláinteachais is infheidhme. Ní léir gurb ann do na himthosca sin sa chás seo, rud atá faoi réir scrúdú ag an gcúirt a rinne an tarchur.
52.
Is fíor gur chinn an Chúirt cheana féin, agus scrúdú á dhéanamh ar shárú ar Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia, nach féidir éifeachtacht a bhaint de na prionsabail AGPRC dá dtagraítear in Airteagal 5 den Rialachán sin lena leagtar síos dea-chleachtas sláinteachais agus nósanna imeachta rialaithe, dá dtagraíonn Aldi agus an chúirt a rinne an tarchur sna príomhimeachtaí. Is iomchuí, dá bhrí sin, bearta arna ndéanamh ag oibreoir i gcomhréir leis na forálacha sin a chur san áireamh chun rioscaí éillithe a chosc. (
17
) Sna himeachtaí sin, áfach, riosca teibí éillithe a bhí mar ábhar don díospóid. Sa chás seo, os a choinne sin, is léir ón iarraidh ar réamhrialú gur tharla éilliú ollmhór marthanach cheana féin.
53.
Sna himthosca sin, bheadh sé contrártha le cur chun feidhme éifeachtach dhlí an Aontais maidir le sláinteachas bia dá mbeadh ar an údarás rialaithe inniúil a chruthú, chun sárú ar an Rialachán maidir le sláinteachas bia a shuí, nár chomhlíon an t‑oibreoir gnólachta bia lena mbaineann na rialacha sláinteachais is infheidhme.
2. Freagracht an oibreora san earnáil bia
54.
I gcomhréir le hAirteagal 1(1)(a) den Rialachán maidir le sláinteachas bia, is ar an oibreoir gnó san earnáil bia atá an phríomhfhreagracht as sábháilteacht bia. Mar a luaitear in aithris (30) den bhun‑Rialachán maidir le hearraí bia, is é an t‑oibreoir sin atá sa riocht is fearr chun a áirithiú go bhfuil an bia a sholáthraíonn sé sábháilte.
55.
Chun cuspóir na reachtaíochta maidir le sláinteachas earraí bia a bhaint amach, eadhon ardleibhéal cosanta do bheatha agus do shláinte tomhaltóirí a áirithiú, (
18
) toirmisctear le hAirteagal 14(1) den bhun‑Rialachán maidir le hearraí bia earraí bia atá contúirteach a chur ar an margadh. I gcomhréir le mír 2 den fhoráil sin, measfar gur earraí contúirteacha iad earraí bia atá díobhálach don tsláinte nó atá mí-oiriúnach lena gcaitheamh ag an duine mar gheall ar éalú. (
19
)
56.
Faoi réir scrúdú a bheidh le déanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur, tháinig na hearraí bia atá éillithe ag na rianta lotnaidí a aimsíodh sa chás seo chun bheith mí-oiriúnach lena gcaitheamh ag an duine mar thoradh ar an éilliú sin agus bhí siad, den chuid is mó, curtha ar an margadh cheana féin.
57.
Chinn an Chúirt cheana féin, maidir leis an gcuspóir gan earraí bia atá éillithe ar an gcaoi sin a chur ar an margadh, go bhfuil sé d’oibleagáid ar oibreoirí gnó san earnáil bia toradh a bhaint amach. (
20
)
58.
Rud eile a chinn an Chúirt ná go leanann sé ón méid sin nach gcuirtear bac le dlí an Aontais fiú ar chóras diandliteanais d’oibreoirí gnó bia. Sa chás seo, ionchúisíodh oibreoir den sórt sin as bia éillithe a chur ar an margadh, cé go ndearna gnóthas eile é a tháirgeadh agus a phacáil i bhfolús. (
21
)
59.
Dá bhrí sin, i gcás amhail an cás atá ann faoi láthair, inar cuireadh earraí bia contúirteacha ar an margadh, faoi réir scrúdú a bheidh le déanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur, mar gheall ar shárú ar na rialacha sláinteachais is infheidhme, rud atá léirithe i rianta ollmhóra leanúnacha lotnaidí, tá tuilleadh údair fós leis an dlí a chur ar an oibreoir gnó san earnáil bia ina leith sin, gan gá don údarás a chruthú freisin nár comhlíonadh na rialacha sláinteachais ábhartha.
60.
Is faoin gcúirt inniúil atá sé measúnú a dhéanamh, ag féachaint do chineál agus do thromchúis an phionóis arna fhorchur go hiarbhír sa chás seo, an bhfuil an pionós sin éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach, mar is gá faoi Airteagal 17(2) den bhun‑Rialachán maidir le hearraí bia. Is ag an gcéim sin (seachas nuair a shuitear gurb ann do shárú) go bhféadfaidh sí i gcás inarb iomchuí, aird a thabhairt ar na bearta rialaithe lotnaidí a ghlac Aldi a rabhthas ag brath orthu ina chosaint.
V. Conclúid
61.
Ar bhonn na mbreithnithe sin, molaim don Chúirt Bhreithiúnais an cheist a tharchuir an Cour de cassation (an Chúirt um Achomharc Deiridh, an Bheilg) a fhreagairt mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 4(2), Iarscríbhinn II, Caibidil I, Pointe 2(c), Caibidil V, Pointe 1(a), agus Caibidil IX, Pointí 2, 3 agus 4, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Rialachán (CE) Uimh. 852/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le sláinteachas earraí bia, arna leasú go deireanach le Rialachán (AE) 2021/382 ón gCoimisiún an 3 Márta 2021, agus Airteagal 14(1) agus maidir le hAirteagal 17(1), Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 28 Eanáir 2002 lena leagtar síos prionsabail agus ceanglais ghinearálta dhlí an bhia, lena mbunaítear an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia agus lena leagtar síos nósanna imeachta in ábhair a bhaineann le sábháilteacht bia, arna leasú go deireanach le Rialachán Tarmligthe (AE) 2024/908 ón gCoimisiún an 17 Eanáir 2024,
ní mór léiriú a dhéanamh air mar seo a leanas:
le héilliú lotnaidí a thugtar faoi deara roinnt uaireanta ar feadh roinnt míonna, a fhágann go bhfuil bia mí-oiriúnach lena chaitheamh ag an duine, i mbia, ar bhia agus díreach in aice le bia tráth a chuirtear ar an margadh é, cruthaítear gur mhainnigh oibreoir gnólachta san earnáil bia a oibleagáidí a chomhlíonadh faoi na rialacha sláinteachais a leagtar síos sa reachtaíocht maidir le sláinteachais earraí bia.
(
1
)	Bunteanga: an Fhraincis.
(
2
)	Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 (IO 2004 L 139, lch. 1), arna leasú go deireanach le Rialachán (AE) 2021/382 ón gCoimisiún an 3 Márta 2021 (IO 2021 L 74, lch. 3) (‘an Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia).
(
3
)	Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 28 Eanáir 2002 (IO 2002 L 31, lch. 1), arna leasú go deireanach le Rialachán Tarmligthe (AE) 2024/908 ón gCoimisiún an 17 Eanáir 2024 (IO 2024 L 908, lch. 1) (‘an bun‑Rialachán maidir le hearraí bia’).
(
4
)	Baineann an t‑acrainm seo le prionsabail Anailíse Guaise agus Pointí Rialúcháin Criticiúla (féach https://food.ec.europa.eu/food-safety/biological-safety/food-hygiene/legislation_en).
(
5
)	Breithiúnais an 19 Nollaig 1968, De Cicco (19/68, EU:C:1968:56, Rec. 1968, lch. 689, 698); an 15 Nollaig 1995, Bosman (C‑415/93, EU:C:1995:463, míreanna 59 go 61), agus an 19 Meitheamh 2025, Lubreczlik (C‑396/24, EU:C:2025:460, mír 47).
(
6
)	Féach, mar shampla, breithiúnais an 12 Meán Fómhair 2019A agus páirtithe eile (C‑347/17, EU:C:2019:720, míreanna 53 et seq.), agus an 16 Márta 2023, Beobank (C‑351/21, EU:C:2023:215, míreanna 53 et seq.).
(
7
)	Féach breithiúnas an 1 Lúnasa 2025, Alace agus Canpelli (C‑758/24 agus C‑759/24, EU:C:2025:591, mír 44 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
8
)	Féach breithiúnas an 1 Lúnasa 2025, Alace agus Canpelli (C‑758/24 agus C‑759/24, EU:C:2025:591, mír 45 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
9
)	I gcomhréir le hAirteagal 2(1)(a) den Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia, ciallaíonn an téarma ‘sláinteachas earraí bia’‘na bearta agus na coinníollacha is gá chun guaiseacha a rialú agus chun a áirithiú go bhfuil bia oiriúnach lena chaitheamh ag an duine, agus an úsáid atá beartaithe dó á cur san áireamh’. [Aistriúchán neamhoifigiúil]
(
10
)	Dar le hAirteagal 3(8) den bhun‑Rialachán maidir le hearraí bia, ciallaíonn ‘cur ar an margadh’ bia nó beatha a choinneáil lena dhíol, lena n‑áirítear bia nó beatha a thairiscint lena dhíol nó aon chineál eile aistrithe, bíodh sé saor in aisce nó ná bíodh, agus díol, dáileadh agus foirmeacha eile aistrithe iad féin’. [Aistriúchán neamhoifigiúil]
(
11
)	Caibidil I, Pointe 2(c) d’Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia.
(
12
)	Féach mír 18 den Tuairim seo.
(
13
)	Caibidil V (1)(a) d’Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia.
(
14
)	Caibidil IX, Pointí 2, 3 agus 4, d’Iarscríbhinn II leis an Rialachán maidir le sláinteachais earraí bia.
(
15
)	Caibidil I, Pointe 1, d’Iarscríbhinn II leis an Rialachán maidir le sláinteachais earraí bia.
(
16
)	Féach, chuige sin, breithiúnas an 25 Eanáir 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, mír 53).
(
17
)	Breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2011, Albrecht agus páirtithe eile (C‑382/10, EU:C:2011:639 míreanna 21 et seq.
(
18
)	Féach aithrisí 1 agus 7 den Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia.
(
19
)	De réir Airteagal 14(5) den bhun-Rialachán Bia, ‘chun a chinneadh an bhfuil bia mí-oiriúnach lena chaitheamh ag an duine, cuirfear san áireamh an bhfuil an bia do-ghlactha lena chaitheamh ag an duine i bhfianaise na húsáide atá beartaithe dó, ar chúiseanna éillithe de thionscnamh seachtrach nó de thionscnamh eile, nó trí bhíthin an mhorgtha, an mheatha, nó an lobhaidh’ [Aistriúchán neamhoifigiúil]. Faoi Airteagal 2(1)(f) den Rialachán maidir le sláinteachas earraí bia, ciallaíonn ‘éilliú’ guais a bheith ann nó a thabhairt isteach. De réir Airteagal 3 (14) den Bhun-Rialachán Bia, is éard is ‘guais’ ann ‘oibreán bitheolaíoch, ceimiceach nó fisiceach i mbia nó i mbeatha, nó riocht bitheolaíoch, ceimiceach nó fisiceach i mbia nó i mbeatha, a bhféadfadh éifeacht dhíobhálach a bheith aige ar an tsláinte’. [Aistriúchán neamhoifigiúil]
(
20
)	Féach, chuige sin, breithiúnais an 13 Samhain 2014, Reindl agus MPREIS Warenvertriebs (C‑443/13, EU:C:2014:2370, mír 28), agus an 12 Meán Fómhair 2019, A agus páirtithe eile (C‑347/17, EU:C:2019:720, míreanna 58 go 60).
(
21
)	Breithiúnas an 13 Samhain 2014, Reindl agus MPREIS Warenvertriebs (C-443/13, EU:C:2014:2370, míreanna 18 agus 34 go 43). Féach freisin, chuige sin, breithiúnas an 9 Feabhra 2012, Urbán (C-210/10, EU:C:2012:64, míreanna 47 agus 48, agus an cásdlí dá dtagraítear).