SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA14 ta' Lulju 1994 (*)“Protezzjoni
tal-konsumatur fil-każ ta’ kuntratti nnegozjati barra mil-post
tan-negozju – Invokabbiltà fil-kawżi bejn individwi privati”Fil-kawża C-91/92_li
għandha bħala suġġett talba mressqa lill-Qorti tal-Ġustizzja, skond
l-Artikolu 177 tat-Trattat KEE, mill-Giudice conciliatore di Firenze
(l-Italja) u intiża sabiex tikseb, fil-kawża pendenti quddiem dik
il-qorti bejnPaola Faccini DoriuRecreb Srl_deċiżjoni
preliminari dwar l-interpretazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill
85/577/KEE ta’ l-20 ta’ Diċembru 1985 biex tħares lill-konsumatur
fir-rigward ta' kuntratti nnegozjati barra mil-post tan-negozju (ĠU L
372, p. 31)_IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA_komposta
minn O. Due, President, G. F. Mancini, J. C. Moitinho de Almeida, M.
Diez de Velasco u D. A. O. Edward, Presidenti ta’ Awla, C. N. Kakouris,
R. Joliet (Relatur), F. A. Schockweiler, G. C. Rodríguez Iglesias, F.
Grévisse, M. Zuleeg, P. J. G. Kapteyn u J. L. Murray, Imħallfin_Avukat Ġenerali: C. O. Lenz_Reġistratur: H. von Holstein, Assistent Reġistratur_wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:–        għas-Sinjorina
Faccini Dori, minn Vinicio Premuroso, avukat fil-qorti ta’ Milan, u
minn Annalisa Premuroso u Paolo Soldani Benzi, avukati fil-qorti ta’
Firenze_–        għal
Recreb Srl, minn Michele Trovato, avukat fil-qorti ta’ Ruma, u minn
Anna Rita Alessandro, prokuratur legali f’Firenze_–        għall-Gvern
Ġermaniż, minn Ernst Röder, Ministerialrat fil-Ministeru Federali
għall-Affarijiet Ekonomiċi, u Claus Dieter Quassowski,
Regierungsdirektor fl-istess Ministeru, bħala aġenti_–        għall-Gvern
Elleniku, minn Vasileios Kontolaimos, assistent konsulent legali ma'
l-Uffiċċju Legali ta’ l-Istat, u Panagiotis Athanasoulis, rappreżentant
ġudizzjajru ta' l-Uffiċċju Legali ta’ l-Istat, bħala aġenti_–        għall-Gvern
Taljan, mill-Professur Luigi Ferrari Bravo, Kap tad-Dipartiment
tal-kontenzjuż diplomatiku fil-Ministeru ta’ l-Affarijiet Barranin,
bħala aġent, assistit minn Marcello Conti, avvocato dello Stato_–        għall-Kummissjoni
tal-Komunitajiet Ewropej, minn Lucio Gussetti, membru tas-servizz
ġuridiku, bħala aġent_wara li kkunsidrat ir-risposti mogħtija għad-domanda bil-miktub tal-Qorti tal-Ġustizzja:–        għall-Gvern Ġermaniż, minn Ernst Röder u Claus-Dieter Quassowski_–        għall-Gvern
Franċiż, minn Jean-Pierre Puissochet, Direttur tad-Dipartiment ta'
l-affarijiet ġuridiċi tal-Ministeru ta’ l-Affarijiet Barranin, u minn
Catherine de Salins, konsulent fl-istess Ministeru, bħala aġenti_wara li rat ir-rapport għas-seduta_wara
li semgħet l-osservazzjonijiet orali tal-Gvern Daniż, irrappreżentat
minn Jørgen Molde, konsulent legali fil-Ministeru ta’ l-Affarijiet
Barranin, bħala aġent, tal-Gvern Ġermaniż, irrappreżentat minn Ernst
Röder u Claus-Dieter Quassowski, bħala aġenti, tal-Gvern Elleniku,
irrappreżentat minn Vasileios Kontolaimos u Panagiotis Athanasoulis,
bħala aġenti, tal-Gvern Franċiż, irrappreżentat minn Catherine de
Salins, bħala aġent, tal-Gvern Taljan, irrappreżentat mill-Professur
Luigi Ferrari Bravo, bħala aġent, assistit minn Ivo Braguglia, avvocato
dello Stato, tal-Gvern Olandiż, irrappreżentat minn Ton Heukels,
assistent konsulent legali fil-Ministeru ta’ l-Affarijiet Barranin,
tal-Gvern tar-Renju Unit, irrappreżentat minn J. E. Collins, bħala
aġent, assistit minn Derrick Wyatt, barrister, u tal-Kummissjoni,
irrappreżentata minn Lucio Gussetti, bħala aġent, fis-seduta tas-16 ta’
Marzu 1993_wara li semgħet il-konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tad-9 ta’ Frar 1994_tagħti l-preżentiSentenza1        Permezz
ta’ digriet ta’ l-24 ta’ Frar 1992, li wasal fil-Qorti tal-Ġustizzja
fit-18 ta’ Marzu 1992, il-Giudice conciliatore di Firenze (l-Italja)
ressaq, skond l-Artikolu 177 tat-Trattat KEE, domanda, l-ewwel nett,
dwar l-interpretazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 85/577/KEE ta’ l-20
ta’ Diċembru 1985 biex tħares lill-konsumatur rigward kuntratti
nnegozjati barra mil-post tan-negozju (ĠU L 372, p. 31, iktar 'il
quddiem id-“Direttiva fuq il-kuntratti nnegozjati barra mil-post
tan-negozju”), u, t-tieni nett, dwar l-invokabbiltà tagħha f’kawża bejn
negozjant u konsumatur.2        Din
il-mistoqsija tqajmet fil-kuntest ta' kawża bejn Paola Faccini Dori,
residenti f’Monza (l-Italja), u Recreb Srl (iktar 'il quddiem “Recreb”).3        Jirriżulta
mid-digriet ta’ referenza li, fid-19 ta’ Jannar 1989, mingħajr ma ġiet
solleċitata minn qabel mis-Sinjorina Faccini Dori, il-kumpannija
Interdiffusion Srl ikkonkludiet kuntratt magħha, għal kors ta’ l-Ingliż
bil-korrispondenza, fl-istazzjon ċentrali tal-ferrovija ta’ Milan
(l-Italja), jiġifieri barra mil-post tan-negozju tagħha. 4        Ftit
jiem wara, permezz ta’ ittra reġistrata tat-23 ta’ Jannar 1989,
is-Sinjorina Faccini Dori informat lil din il-kumpannija li hija ħassret
l-ordni tagħha. Il-kumpannija weġbitha fit-3 ta’ Ġunju 1989 li hi
kienet ċediet il-kreditu tagħha lil Recreb.
Fl-24 ta’ Ġunju 1989,
is-Sinjorina Faccini Dori kkonfermat bil-miktub lil Recreb li hi kienet
irrinunzjat għas-sottoskrizzjoni tagħha, billi invokat b’mod partikolari
l-benefiċċju tad-dritt ta' rinunzja previst mid-Direttiva fuq
il-kuntratti nnegozjati barra mil-post tan-negozju.5        Din
id-direttiva għandha l-għan, kif jidher mill-premessi tagħha, li
ttejjeb il-protezzjoni tal-konsumaturi u li ttemm id-differenzi li
jeżistu bejn il-liġijiet nazzjonali dwar din il-protezzjoni, differenzi
li jista’ jkollhom effett fuq il-funzjonament tas-suq komuni. Hija
tispjega, fir-raba’ premessa tagħha, li fil-każ ta’ kuntratti konklużi
barra mil-post tan-negozju tan-negozjant, bħala regola huwa n-negozjant
li jibda n-negozjati għall-kuntratt, li l-konsumatur bl-ebda mod ma jkun
ippreparat għalihom u għalhekk spiss jeħduh għall-għarrieda. Fil-biċċa
l-kbira tal-każijiet, il-konsumatur ma jkunx jista' jqabbel il-kwalità u
l-prezz ta’ l-offerta ma’ offerti oħra. Skond l-istess premessa, dan
l-element ta’ sorpriża ġeneralment jeżisti mhux biss fil-kuntratti
magħmula fuq l-għadba tal-bieb, iżda wkoll f’forom oħra ta’ kuntratti
fejn il-negozjant jieħu l-inizjattiva barra mil-post tan-negozju.
Għalhekk, l-għan tad-Direttiva, kif jirriżulta mill-ħames premessa
tagħha, huwa li tagħti lill-kosumatur id-dritt li jħassar il-kuntratt
tul perijodu ta' għall-inqas sebat ijiem, sabiex ikun jista' jivverifika
l-obbligi li joħorġu mill-kuntratt.6        Fit-30
ta’ Ġunju 1989, Recreb talbet lill-Giudice conciliatore di Firenze biex
jordna lis-Sinjorina Faccini Dori tħallasha s-somma miftiehma,
bl-interessi u l-ispejjeż.7        Permezz
ta’ digriet mogħti fl-20 ta’ Novembru 1989, dan l-imħallef ikkundanna
lis-Sinjorina Faccini Dori tħallas dawn is-somom. Hija ressqet
oġġezzjoni kontra din l-ordni quddiem l-istess imħallef. Għal darb’oħra,
hija sostniet li kienet irrinunzjat għall-kuntratt taħt
il-kundizzjonijiet preskritti mid-Direttiva. 8        Madankollu,
huwa paċifiku, li fiż-żmien meta seħħew dawn il-fatti, l-ebda miżura
ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva ma kienet ittieħdet mill-Italja, meta
t-terminu previst għat-traspożizzjoni tagħha skada fit-23 ta’ Diċembru
1987. Kien biss, fil-fatt, permezz tad-decreto legislativo Nru 50 tal-15
ta’ Jannar 1992 (GURI, suppliment ordinarju għan-Nru 27 tat-3.2.1992,
p. 24), li daħal fis-seħħ fit-3 ta’ Marzu 1992, li l-Italja ttrasponiet
din id-Direttiva.9        Il-qorti
tar-rinviju tistaqsi jekk, minkejja n-nuqqas ta’ traspożizzjoni
tad-Direttiva mill-Italja fiż-żmien meta seħħew il-fatti, hija setgħetx
tapplika d-dispożizzjonijiet tagħha.10      Għaldaqstant, hija ressqet domanda preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja li taqra kif ġej:“Id-Direttiva
Komunitarja Nru 577 ta’ l-20 ta’ Diċembru 1985, għandha tiġi
kkunsidrata preċiża u dettaljata biżżejjed, u fl-affermattiv, setgħet
tipproduċi effetti fir-relazzjonijiet bejn l-individwi u l-Istat Taljan u
fir-relazzjonijiet ta' bejn l-individwi, fil-perijodu bejn l-iskadenza
tat-terminu ta’ 24 xahar mogħti lill-Istati Membri biex jikkonformaw
ruħhom magħha u d-data li fiha l-Istat Taljan ikkonforma ruħu magħha?”11      Għandu
jiġi rrilevat li d-Direttiva fuq il-kuntratti nnegozjati barra mil-post
tan-negozju tobbliga lill-Istati Membri jadottaw ċerti regoli intiżi
biex jirregolaw ir-relazzjonijiet ġuridiċi bejn negozjanti u
konsumaturi. Fid-dawl tan-natura tal-kawża, li hija bejn negozjant u
konsumatur, id-domanda mressqa mill-qorti nazzjonali tqajjem żewġ
problemi li għandhom jiġu eżaminati separatament. Hija tirrigwarda,
fl-ewwel lok, in-natura inkundizzjonata u suffiċjentement preċiża
tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva li għandhom x’jaqsmu mad-dritt ta'
rinunzja. Hija tirrigwarda, fit-tieni lok, l-invokabbiltà, fin-nuqqas
ta’ miżuri ta’ traspożizzjoni, f'kawżi bejn persuni privati, ta’
direttiva li tobbliga lill-Istati Membri jadottaw ċerti regoli intiżi
biex jirregolaw preċiżament ir-relazzjonijiet bejn dawn il-persuni. Rigward in-natura inkundizzjonata u preċiża tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva relattivi għad-dritt ta' rinunzja12      Skond
l-Artikolu 1(1) tagħha, id-Direttiva għandha tapplika għall-kuntratti
li taħthom negozjant iforni merkanzija u servizzi lil konsumatur, u li
jsiru waqt ħarġa organizzata min-negozjant barra mil-post tan-negozju
tiegħu, jew waqt żjara tan-negozjant fid-dar tal-konsumatur jew fil-post
tax-xogħol tiegħu, meta ż-żjara ma ssirx fuq talba espressa ta’ dan ta’
l-aħħar.13      L-Artikolu
2, min-naħa tiegħu, jispeċifika li “konsumatur” ifisser persuna
naturali li, fit-tranżazzjonijiet li jaqgħu taħt id-Direttiva, tkun qed
taġixxi għal skopijiet li jistgħu jitqiesu barra min-negozju jew
professjoni tagħha, u “negozjant” ifisser persuna naturali jew legali
li, għat-tranżazzjoni in kwistjoni, taġixxi fil-kapaċità kummerċjali jew
professjonali tagħha.14      Dawn
id-dispożizzjonijiet huma suffiċjentement preċiżi biex jippermettu
lill-qorti nazzjonali li tkun jaf min huma dawk li għandhom iwettqu
l-obbligi u min huma l-benefiċjarji ta' dawn l-obbligi. L-ebda miżura
partikolari ta' implementazzjoni m’hija neċessarja f’dan ir-rigward.
Il-qorti nazzjonali tista’ tillimita ruħha li tivverifika jekk
il-kuntratt ġiex konkluż fiċ-ċirkustanzi deskritti mid-Direttiva, u jekk
ġiex konkluż bejn negozjant u konsumatur fis-sens tad-Direttiva.15      Biex
jipproteġi l-konsumatur li kkonkluda kuntratt f’ċirkustanzi bħal dawn,
l-Artikolu 4 tad-Direttiva jiddisponi li n-negozjant huwa obbligat li
javżah bil-miktub bid-dritt tiegħu li jħassar il-kuntratt, kif ukoll
bl-isem u bl-indirizz ta’ persuna li kontriha jista’ jeżerċita dan
id-dritt. Huwa jżid b’mod partikolari li, fil-każ ta’ l-Artikolu 1(1),
din l-informazzjoni għandha tingħata lill-konsumatur fil-ħin li jsir
il-kuntratt. Fl-aħħar nett huwa jispeċifika li l-Istati Membri għandhom
jiżguraw li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom tistabbilixxi miżuri
xierqa ta' protezzjoni għall-konsumatur f'dawk il-każijiet meta
l-informazzjoni in kwistjoni ma tingħatax.16      Barra
minn hekk, l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva jipprovdi, b’mod partikolari,
li l-konsumatur għandu jkollu d-dritt li jirrinunzja għall-effetti ta'
l-obbligu tiegħu billi jibgħat avviż fi żmien ta' mhux inqas minn sebat
ijiem minn meta n-negozjant, konformement mal-modalitajiet u
mal-kundizzjonijiet preskritti mill-leġiżlazzjoni nazzjonali, ikun avżah
bid-drittijiet tiegħu. L-Artikolu 5(2) jispeċifika li n-notifika ta’
din ir-rinunzja għandha l-effet li tħoll lill-konsumatur minn kull
obbligu li joħroġ mill-kuntratt.17      Bla
dubju, l-Artikoli 4 u 5 jagħtu lill-Istati Membri ċertu marġni ta'
diskrezzjoni f’dak li jirrigwarda l-protezzjoni tal-konsumatur meta
l-informazzjoni ma tingħatax min-negożjant u f'dak li jirrigwarda
l-fissazzjoni tat-terminu u tal-modalitajiet tar-rinunzja. Madankollu,
dan il-fatt ma jaffettwax in-natura preċiża u inkundizzjonata
tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva li huma in kwistjoni fil-kawża
prinċipali. Fil-fatt, dan il-marġni ta' diskrezzjoni ma jagħmilhiex
impossibbli li jiġu determinati drittijiet minimi. F’dan ir-rigward,
jirriżulta mit-termini ta’ l-Artikolu 5 li n-notifika tar-rinunzja
għandha ssir fi żmien ta' mhux inqas minn sebat ijiem minn meta
l-konsumatur jirċievi l-informazzjoni mitluba min-negozjant. Għalhekk
huwa possibbli li tiġi determinata l-protezzjoni minima li għandha tiġi
pprovduta f’kull każ. 18      Għaldaqstant,
f'dak li jirrigwarda l-ewwel problema mqajma, ir-risposta li għandha
tingħata lill-qorti nazzjonali għandha tkun li l-Artikolu 1(1),
l-Artikolu 2 u l-Artikolu 5 tad-Direttiva huma inkundizzjonati u
suffiċjentement preċizi f’dak li jirrigwarda d-determinazzjoni
tal-benefiċjarji u t-terminu minimu li fih għandu jingħata l-avviż
tar-rinunzja.  Dwar l-invokabbiltà tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva relattivi għad-dritt ta' rinunzja, f’kawża bejn konsumatur u negozjant19      It-tieni
problema mqajma mill-qorti nazzjonali tirrigwarda b'mod iktar
partikolari l-kwistjoni jekk, fin-nuqqas ta’ miżuri ta’ traspożizzjoni
tad-Direttiva fit-terminu preskritt, il-konsumaturi jistgħux jiksbu
abbażi tad-Direttiva nfisha dritt ta' rinunzja fil-konfront
tan-negozjanti li magħhom huma kkonkludew kuntratt u jinfurzaw dan
id-dritt quddiem qorti nazzjonali.20      Kif
irrilevat il-Qorti tal-Ġustizzja f’ġurisprudenza stabbilita minn mindu
ngħatat is-sentenza tas-26 ta’ Frar 1986, Marshall (152/84, Ġabra p.
723, punt 48), direttiva ma tistax minnha nfisha timponi obbligi fuq
individwu u għalhekk ma tistax tiġi invokata bħala tali kontra
individwu.21      Il-qorti
nazzjonali rrilevat li l-limitazzjoni ta’ l-effetti tad-direttivi
inkundizzjonati u suffiċjentement preċiżi, iżda mhux trasposti,
għar-relazzjonijiet bejn entitajiet ta' l-Istat u individwi twassal biex
att leġiżlattiv ikollu din in-natura biss fir-rapporti bejn ċerti
suġġetti ġuridiċi meta, fis-sistema legali Taljana bħal fis-sistemi
legali tal-pajjiżi moderni kollha bbażati fuq il-prinċipju tal-legalità,
l-Istat huwa suġġett tad-dritt bħal kull persuna oħra.
Kieku
d-Direttiva setgħet tiġi invokata biss fil-konfront ta' l-Istat, dan
ikun jammonta għal sanzjoni għan-nuqqas ta' adozzjoni ta’ miżuri
leġiżlattivi ta’ traspożizzjoni bħallikieku r-relazzjoni kienet waħda
ta’ natura purament privata.
22      F’dan
ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li kif jirriżulta
mis-sentenza tas-26 ta’ Frar 1986, Marshall, iċċitata iktar 'il fuq
(punti 48 u 49), il-ġurisprudenza dwar l-invokabbiltà tad-direttivi
fil-konfront ta’ entitajiet ta' l-Istat hija bbażata fuq in-natura
vinkolanti rikonoxxut lid-direttiva mill-Artikolu 189, natura vinkolanti
li teżisti biss fil-konfront ta’ “l-Istati Membri [destinatarji
kollha]”. Din il-ġurisprudenza tfittex li tevita li “Stat Membru jieħu
vantaġġ mill-ksur tad-dritt Komunitarju li jkun wettaq”.23      Ikun
inaċċettabbli, fil-fatt, li l-Istat li l-leġiżlatur Komuntarju
jimponilu li jaddotta ċerti regoli intiżi biex jirregolaw
ir-relazzjonijiet tiegħu – jew dawk ta’ l-entitajiet ta' l-Istat – ma’
l-individwi u biex jagħti lill-individwi l-benefiċċju ta’ ċerti
drittijiet jista’ jinvoka n-nuqqas ta’ twettiq ta’ l-obbligi tiegħu biex
iċaħħad lill-individwi mill-benefiċċju ta’ dawn id-drittijiet. Huwa
għalhekk li l-Qorti
tal-Ġustizzja rrikonoxxiet l-invokabbiltà
fil-konfront ta' l-Istat (jew ta’ entitajiet ta' l-Istat) ta’ ċerti
dispożizzjonijiet tad-direttivi dwar il-konklużjoni ta’ kuntratti
pubbliċi (ara s-sentenza tat-22 ta’ Ġunju 1989, Fratelli Costanzo,
103/88, Ġabra p. 1839) u tad-direttivi dwar l-armonizzazzjoni tat-taxxi
fuq il-fatturat (ara s-sentenza tad-19 Jannar 1982, Becker, 8/81, Ġabra
p. 53).24      L-estensjoni
ta’ din il-ġurisprudenza għall-qasam tar-relazzjonijiet bejn
l-individwi tkun tfisser li jiġi rikonoxxut li l-Komunità għandha
s-setgħa li timponi obbligi għall-individwi b’effett immedjat meta hija
għandha din il-kompetenza biss fejn tingħatalha s-setgħa li tadotta
regolamenti.25      Minn
dan isegwi li, fin-nuqqas ta’ miżuri ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva
fit-terminu preskritt, il-konsumaturi ma jistgħux jiksbu abbażi
tad-Direttiva nfisha dritt ta' rinunzja fil-konfront tan-negozjanti li
magħhom huma kkonkludew kuntratt u jinfurzaw dan id-dritt quddiem qorti
nazzjonali.26      Barra
minn hekk, għandu jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza stabbilita minn
mindu ngħatat is-sentenza ta’ l-10 ta’ April 1984, Von Colson u Kamann
(14/83, Ġabra p. 1891, punt 26), l-obbligu ta’ l-Istati Membri, li
joħroġ minn direttiva, li jiksbu r-riżultat previst minnha, kif ukoll
id-dmir tagħhom, skond Artikolu 5 tat-Trattat, li jieħdu l-miżuri
ġenerali jew speċjali kollha xierqa biex jassiguraw it-twettiq ta’ dan
l-obbligu, jorbot lill-awtoritajiet kollha ta’ l-Istati Membri, inklużi,
fl-ambitu tal-ġurisdizzjoni tagħhom, l-awtoritajiet ġudizzjarji. Kif
joħroġ mis-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta’ Novembru 1990,
Marleasing (C-106/89, Ġabra p. I-4135, punt 8), u tas-16 ta' Diċembru
1993, Wagner Miret (C-334/92, Ġabra p. I-6911, punt 20),
fl-applikazzjoni tal-liġi nazzjonali, kemm jekk ikunu dispożizzjonijiet
adottati qabel id-direttiva kif ukoll jekk adottati wara, il-qorti
nazzjonali li jkollha tinterpretahom għandha tagħmel dan, safejn huwa
possibbli, fid-dawl tat-test u ta' l-għan tad-direttiva sabiex tikseb
ir-riżultat li d-direttiva tfittex li tilħaq u b'hekk tikkonforma ruħha
mat-tielet paragrafu ta’ l-Artikolu 189 tat-Trattat.27      Fil-każ
fejn ir-riżultat preskritt mid-direttiva ma jkunx jista’ jinkiseb
permezz ta’ l-interpretazzjoni, għandu jiġi mfakkar, barra minn hekk,
li, skond is-sentenza tad-19 ta’ Novembru 1991, Francovich et
(C-6/90 u C-9/90, Ġabra p. I-5357, punt 39), id-dritt Komunitarja
jobbliga lill-Istati Membri li jagħmlu tajjeb għad-danni li jkunu
kkawżaw lill-individwi minħabba n-nuqqas ta’ traspożizzjoni ta’
direttiva sakemm ikun sodisfatti tliet kundizzjonijiet. L-ewwel nett,
l-għan tad-direttiva għandu jkun li jingħataw drittijiet lill-individwi.
It-tieni nett, għandu jkun possibbli li jiġi identifikat il-kontenut
ta’ dawn id-drittijiet abbażi tad-dispożizzjonijiet tad-direttiva.
Fl-aħħar nett, għandu jkun hemm rabta kawżali bejn il-ksur ta’ l-obbligu
impost fuq l-Istat u d-danni mġarrba. 28      L-għan
tad-Direttiva fuq il-kuntratti nnegozjati barra mil-post tan-negozju
huwa inkontestabbilment li jingħataw drittijiet lil individwi u huwa
daqstant ieħor ċert li l-kontenut minimu ta’ dawn id-drittijiet jista'
jiġi identifikat abbażi tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva biss (ara
iktar 'il fuq, punt 17).
29      Meta
jkun hemm danni u dawn id-danni jkunu dovuti għall-ksur mill-Istat ta’
l-obbligu impost fuqu, hija l-qorti nazzjonali li għandha taggarantixxxi
d-dritt tal-konsumaturi li jkunu ġarrbu danni li jiksbu kumpens, skond
il-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar ir-responsabbiltà.30      F’dak
li jirrigwarda t-tieni problema mqajma mill-qorti nazzjonali u fid-dawl
tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għandha tkun li,
fin-nuqqas ta’ miżuri ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva fit-terminu
preskritt, il-konsumaturi ma jistgħux jiksbu abbażi tad-Direttiva nfisha
dritt ta' rinunzja fil-konfront tan-negozjanti li magħhom huma
kkonkludew kuntratt u jinfurzaw dan id-dritt quddiem qorti nazzjonali.
Madankollu, il-qorti nazzjonali hija obbligata, meta tapplika
dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali adottati kemm qabel kif ukoll wara
d-Direttiva, li tinterpretahom safejn huwa possibbli fid-dawl tat-test u
ta' l-għan tad-Direttiva. Fuq l-ispejjeż31      L-ispejjeż
sostnuti mill-Gvern Daniż, mill-Gvern Ġermaniż, mill-Gvern Elleniku,
mill-Gvern Franċiż, mill-Gvern Taljan, mill-Gvern Olandiż u mill-Gvern
tar-Renju Unit kif ukoll mill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, li
ppreżentaw osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, ma jistgħux
jitħallsu lura. Peress li l-proċedura
għandha, fir-rigward
tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma
quddiem il-qorti nazzjonali, hija din il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq
l-ispejjeż. Għal dawn il-motivi, IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA_b'risposta
għad-domanda mressqa quddiemha mill-Giudice conciliatore di Firenze,
permezz ta’ digriet ta’ l-24 ta’ Jannar 1992, taqta' u tiddeċiedi:1)      L-Artikolu
1(1), l-Artikolu 2 u l-Artikolu 5 tad-Direttiva tal-Kunsill 85/577/KEE
ta’ l-20 ta’ Diċembru 1985 biex tħares lill-konsumatur rigward kuntratti
nnegozjati barra mil-post tan-negozju, huma inkundizzjonati u
suffiċjentement preċizi f’dak li jirrigwarda d-determinazzjoni
tal-benefiċjarji u t-terminu minimu li fih għandu jingħata l-avviż
tar-rinunzja.2)      Fin-nuqqas
ta’ miżuri ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva 85/577/KE fit-terminu
preskritt, il-konsumaturi ma jistgħux jiksbu abbażi tad-Direttiva nfisha
dritt ta' rinunzja fil-konfront tan-negozjanti li magħhom huma
kkonkludew kuntratt u jinfurzaw dan id-dritt quddiem qorti nazzjonali.
Madankollu, il-qorti nazzjonali hija obbligata, meta tapplika
dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali adottati kemm qabel kif ukoll wara
d-Direttiva, li tinterpretahom safejn huwa possibbli fid-dawl tat-test u
ta' l-għan ta' din id-Direttiva.DueManciniMoitinho de AlmeidaDiez de VelascoEdwardKakourisJolietSchockweilerRodríguez IglesiasGrévisse        ZuleegKapteyn       MurrayMogħtija fil-Qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu fl-14 ta’ Lulju 1994.R. Grass       O. DueReġistratur      President
O. Due* Lingwa tal-kawża: it-Taljan.