BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Tríú Dlísheomra)
15 Bealtaine 2025 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Aontas Custaim – Cód Custaim an Aontais – Modh chun an luach custaim a chinneadh – Airteagal 70 – Luach idirbhirt – Earraí arna n‑allmhairiú ar bhonn praghas ceannaigh sealadach – Praghas cinntitheach ag brath ar thosca éagsúla nach eol tráth glactha an dearbhaithe custaim)
I gCás C‑782/23,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ó Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (Cúirt Uachtarach Riaracháin na Liotuáine), trí bhreith an 13 Nollaig 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 19 Nollaig 2023, sna himeachtaí idir
‘Tauritus’ UAB
v
Muitinės departamentas prie Lietuvos Respublikos finansų ministerijos,
idiragraithe:
Kauno teritorinė muitinė,
tugann AN CHÚIRT (an Tríú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: C. Lycourgos, Uachtarán Dlísheomra, S. Rodin, N.Piçarra, O. Spineanu Matei (Rapóirtéir) agus N. Fenger, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: M. Campos Sánchez-Bordona,
Cláraitheoir: M. Aleksejev, Ceann Aonaid,
ag féachaint don chuid i scríbhinn den nós imeachta agus tar éis éisteacht an 6 Samhain 2024,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        Rialtas na Liotuáine, ag K. Dieninis, V. Kazlauskaitė-Švenčionienė agus E. Kurelaitytė, i gcáil Gníomhairí,
–        Rialtas na Spáinne, ag A. Pérez-Zurita Gutiérrez agus A. Torró Molés, i gcáil Gníomhairí,
–        Rialtas na Fraince, ag M. de Lisi agus B. Travard, i gcáil Gníomhairí,
–        an Coimisiún Eorpach, ag J. Jokubauskaitė agus F. Moro, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht leis an Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 23 Eanáir 2025,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagal 70 agus Airteagal 173(3) de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Deireadh Fómhair 2013 lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais (IO 2013 L 269, lch. 1, agus ceartúchán IO 2013 L 287, lch. 90, ‘Cód Custaim an Aontais’).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir ‘Tauritus’ UAB agus an Muitinės departamentas prie Lietuvos Respublikos finansт ministerijos (an Roinn Custaim atá ceangailte le hAireacht Airgeadais Phoblacht na Liotuáine, ‘an Roinn Custaim’) maidir le hús mainneachtana arna éileamh ag an Roinn sin ó Tauritus ar mhéid breise cánach breisluacha (CBL) ar allmhairiú.
An dlí lena mbaineann
Cód Custaim an Aontais
3        Áirítear ar rialacha custaim an Aontais, inter alia, Cód Custaim an Aontais, Rialachán Tarmligthe (AE) 2015/2446 ón gCoimisiún an 28 Iúil 2015 lena bhforlíontar Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a mhéid a bhaineann le rialacha mionsonraithe maidir le forálacha áirithe de Chód Custaim an Aontais (IO 2015 L 343, lch. 1), agus Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2015/2447 ón gCoimisiún an 24 Samhain 2015 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le forálacha áirithe de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais (IO 2015 L 343, lch. 558).
Cód custaim an Aontais
4        I gcomhréir le hAirteagal 15(2)(a) de Chód Custaim an Aontais, is é an duine lena mbaineann atá freagrach as cruinneas agus iomláine na faisnéise a sholáthraítear sa dearbhú sin agus dearbhú custaim á thaisceadh.
5        Foráiltear le hAirteagal 48 den Chód sin, dar teideal ‘Fíorú iar-imréitigh’, go bhféadfaidh na húdaráis chustaim cruinneas agus iomláine na faisnéise a sholáthraítear, inter alia, i ndearbhú custaim a fhíorú agus go bhféadfaidh siad scrúdú a dhéanamh ar chuntais an dearbhóra agus ar thaifid eile a bhaineann leis na hoibríochtaí a bhaineann leis na hearraí atá i gceist tar éis a scaoilte.
6        Foráiltear le hAirteagal 70 den Chód sin, dar teideal ‘An luach custaim a chinneadh ar bhonn luach an idirbhirt’:
‘1.      Is é príomhbhunús luach custaim earraí luach an idirbhirt, eadhon an praghas iarbhír a íocadh nó a bheidh iníoctha i leith earraí nuair a dhíoltar iad lena n‑onnmhairiú go dtí críoch chustaim an Aontais, agus é oiriúnaithe, i gcás inar gá.
2.      An praghas a íocadh iarbhír nó atá iníoctha iarbhír, is éard a bheidh ann an íocaíocht iomlán a dhéanann nó a dhéanfaidh an ceannaitheoir leis an díoltóir nó a dhéanann nó a dhéanfaidh an ceannaitheoir le tríú páirtí chun leasa an díoltóra ar na hearraí allmhairithe é agus cuimsíonn sé na híocaíochtaí uile a rinneadh nó a bheidh le déanamh mar choinníoll a ghabhann le díol na n‑earraí allmhairithe.
3.      Beidh feidhm ag an luach idirbhirt ar choinníoll go gcomhlíonfar na coinníollacha uile seo a leanas:
[...]
b)      nach mbeidh an díol nó an praghas faoi réir aon choinníll nó aon toisce nach féidir a luach a chinneadh i ndáil leis na hearraí a bheidh á luacháil;
[...]’
7        Rialaítear le hAirteagail 71 agus 72 den Chód sin na coigeartuithe dá dtagraítear in Airteagal 70(1) de, a d’fhéadfadh a bheith le déanamh d’fhonn an luach custaim a cinneadh ar bhonn luach an idirbhirt a chinneadh trí fhoráil a dhéanamh maidir leis na heilimintí atá, i gcás inarb iomchuí, le cur leis an bpraghas iarbhír a íocadh nó atá le híoc nó, ar a mhalairt, nach bhfuil le háireamh sa luach custaim.
8        Foráiltear le hAirteagal 73 de Chód Custaim an Aontais, dar teideal ‘Simpliú’:
‘Féadfaidh na húdaráis chustaim, ar iarratas a fháil, údarú a thabhairt na méideanna a leanas a chinneadh bunaithe ar chritéir shonracha, i gcás nach mbeidh na méideanna sin inchainníochtaithe an dáta a nglacfar leis an dearbhú custaim:
a)      méideanna a áireofar sa luach custaim i gcomhréir le hAirteagal 70(2); agus
b)      na méideanna dá dtagraítear in Airteagail 71 agus 72.’
9        Foráiltear le hAirteagal 74 den Chód sin, dar teideal ‘Modhanna tánaisteacha luachála custaim’:
‘1.      I gcás nach bhféadfar luach custaim earraí a chinneadh faoi Airteagal 70, cinnfear é trí dhul go seicheamhach ó phointe (a) go dtí pointe (d) de mhír 2, go dtí go sroichfear an chéad phointe faoinar féidir luach custaim earraí a chinneadh.
[...]
2.      Is éard a bheidh sa luach custaim, de bhun mhír 1:
a)      luach idirbhirt earraí comhionanna, [...]
b)      luach idirbhirt earraí comhchosúla, [...]
c)      an luach bunaithe ar an bpraghas aonaid [...]
d)      an luach ríofa, [...]
3.      I gcás nach bhféadfar an luach custaim a chinneadh faoi mhír 1, cinnfear é ar bhonn sonraí a bheidh ar fáil i gcríoch chustaim an Aontais, ag baint úsáide as meáin réasúnacha a bheidh ag luí le prionsabail agus le forálacha ginearálta an mhéid uile seo a leanas:
a)      an comhaontú maidir le cur chun feidhme Airteagal VII den Chomhaontú Ginearálta ar Tharaifí agus Trádáil;
b)      Airteagal VII den Chomhaontú Ginearálta ar Tharaifí agus Trádáil;
c)      an Chaibidil seo.’
10      10      Foráiltear an méid seo a leanas i míreanna 1 agus 2 d’Airteagal 101 den Chód sin, dar teideal ‘Méid na dleachta ar allmhairí nó ar onnmhairí a chinneadh’:
‘1.      Cinnfidh na húdaráis chustaim méid na dleachta ar allmhairí nó ar onnmhairí is iníoctha a luaithe a bheidh an fhaisnéis is gá acu.
2.      Gan dochar d’Airteagal 48, féadfaidh na húdaráis chustaim glacadh le méid na dleachta ar allmhairí nó ar onnmhairí is iníoctha a chinnfidh an dearbhóir.’
11      I dTeideal V de Chaibidil 2 den Chód sin tá Roinn 3, dar teideal ‘Dearbhuithe custaim simplithe’, ina bhfuil, inter alia, Airteagail 166 agus 167 den Chód sin. Foráiltear le hAirteagal 166(1) den Airteagal sin, dar teideal ‘Dearbhú simplithe’:
‘Féadfaidh na húdaráis custaim glacadh leis go bhfaighidh duine go gcuirfear na hearraí faoi nós imeachta custaim ar bhonn dearbhú simplithe a bhféadfadh cuid de na sonraí a fhágáil ar lár [atá riachtanach chun na forálacha lena rialaítear an nós imeachta custaim a ndearbhaítear na hearraí ina leith a chur i bhfeidhm] nó na ndoiciméad tionlacain [atá riachtanach chun na forálacha lena rialaítear an nós imeachta custaim sin a chur i bhfeidhm].’
12      Faoi Airteagal 167 de Chód Custaim an Aontais, dar teideal ‘Dearbhú breise’:
‘1.      I gcás dearbhú simplithe de bhun Airteagal 166 [...], taiscfidh an dearbhóir san oifig custaim inniúil, laistigh de thréimhse shonraithe, dearbhú forlíontach ina mbeidh na sonraí is gá don nós imeachta custaim lena mbaineann.
I gcás dearbhú simplithe de bhun Airteagal 166, beidh na doiciméid tacaíochta is gá i seilbh an dearbhóra agus ar fáil do na húdaráis chustaim laistigh de theorainn ama shonrach.
[...]
4.      Measfar gurb ionann an dearbhú simplithe dá dtagraítear in Airteagal 166... agus an dearbhú forlíontach agus ionstraim aonair dhoroinnte a rachaidh i bhfeidhm... ar an dáta a nglacfar leis an dearbhú simplithe i gcomhréir le hAirteagal 172 [...]’
13      De réir Airteagal 172(2) den Chód sin:
‘Mura bhforálfar a mhalairt, is é an dáta a ghlacfaidh na húdaráis chustaim leis an dearbhú custaim an dáta a úsáidfear do chur i bhfeidhm na bhforálacha lena rialófar an nós imeachta custaim a ndearbhaítear na hearraí ina leith agus le haghaidh na bhfoirmiúlachtaí allmhairí nó onnmhairí eile uile.’
14      Foráiltear le hAirteagal 173 den Chód sin, dar teideal ‘Dearbhú custaim a cheartú’:
‘1.      Ceadófar don dearbhóir, ar iarratas a dhéanamh, le leasú a dhéanamh ar cheann amháin nó níos mó de shonraí an dearbhaithe custaim tar éis don dearbhú sin a bheith glactha ag an gcustam. [...]
[...]
3.      Ar iarratas ón dearbhóir, laistigh de 3 bliana ón dáta a glacadh leis an dearbhú custaim, féadfar an leasú ar an dearbhú custaim a cheadú tar éis na hearraí a scaoileadh chun go gcomhlíonfaidh an dearbhóir a chuid nó a cuid oibleagáidí a bhaineann leis na hearraí a chur faoin nós imeachta custaim lena mbaineann.’
15      I gcomhréir le hAirteagal 286(1) agus (3) den Chód sin, rinneadh Rialachán (CE) Uimh. 450/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Aibreán 2008 lena leagtar síos Cód Custaim an Chomhphobail (Cód Custaim Nuachóirithe) a aisghairm agus cuireadh an Cód sin in ionad Rialachán (CE) Uimh. 450/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (IO 2008 L 145, lch. 1).
16      Faoi Airteagal 288(2) de Chód Custaim an Aontais, tháinig forálacha uile an Chóid sin dá dtagraítear i míreanna 4 go 14 den bhreithiúnas seo i bhfeidhm ón 1 Bealtaine 2016 ar aghaidh
Rialachán Tarmligthe 2015/2446
17      Foráiltear le hAirteagal 71 de Rialachán Tarmligthe 2015/2446, dar teideal ‘Simpliú’ agus a bhaineann le hAirteagal 73 de Chód Custaim an Aontais, i mír 1 de:
‘Féadfar an t‑údarú dá dtagraítear in Airteagal 73 de [Chód Custaim an Aontais] a dheonú má chomhlíontar na coinníollacha seo a leanas:
a)      bheadh cur i bhfeidhm an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 166 den Chód sin, sna himthosca sin, ina chostas riaracháin díréireach;
b)      ní bheidh difríocht shuntasach idir an luach custaim a chinnfear agus an luach a chinnfear in éagmais údarú.’
Rialachán Cur Chun Feidhme 2015/2447
18      Foráiltear le hAirteagal 128(1) de Rialachán Cur Chun Feidhme 2015/2447, dar teideal ‘Luach idirbhirt’ agus a bhaineann le hAirteagal 70(1) de Chód Custaim an Aontais:
‘Socrófar luach idirbhirt earraí a dhíolfar lena n‑onnmhairiú go dtí críoch chustaim an Aontais tráth a ghlacfar leis an dearbhú custaim, ar bhonn an díola a rinneadh díreach sular tugadh na hearraí isteach sa chríoch chustaim sin.’
19      Foráiltear le hAirteagal 130 den Rialachán Cur Chun Feidhme sin, dar teideal ‘Laghduithe’ agus a bhaineann le hAirteagal 70(1) agus (2) de Chód Custaim an Aontais:
‘1      Chun an luach custaim a chinneadh de bhun Airteagal 70(1) de [Chód Custaim an Aontais], cuirfear laghduithe san áireamh má fhoráiltear, tráth a ghlactar leis an dearbhú custaim, dá gcur i bhfeidhm agus dá méid.
[...]
3.      Ní chuirfear san áireamh lascainí a eascraíonn as leasuithe ar an gconradh tar éis an ama a glacadh leis an dearbhú custaim.’
20      Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 133 den Rialachán Cur Chun Feidhme sin, dar teideal ‘Luach coinníollacha agus sochar a chinneadh’ agus a bhaineann le hAirteagal 70(3)(b) de Chód Custaim an Aontais:
‘Má tá díol nó praghas na n‑earraí allmhairithe faoi réir coinníoll nó feidhmíocht ar féidir a luach a chinneadh a mhéid a bhaineann sé leis na hearraí atá á luacháil, measfar gur cuid den phraghas iarbhír a íocadh nó den phraghas iarbhír is iníoctha an luach sin
[...]’
21      Foráiltear le hAirteagal 144(1) den Rialachán Cur Chun Feidhme sin, dar teideal ‘Luach arna chinneadh ar bhonn (an mhodha “cúltaca”)’ agus a bhaineann le hAirteagal 74(3) de Chód Custaim an Aontais:
‘Agus an luach custaim á chinneadh de bhun Airteagal 74(3) de [Chód Custaim an Aontais], féadfar solúbthacht réasúnta a fheidhmiú agus na modhanna a leagtar síos in Airteagal 70 agus Airteagal 74(2) den Chód [sin] á gcur i bhfeidhm. Beidh an luach a chinnfear amhlaidh bunaithe, a mhéid is féidir, ar luachanna custaim a cinneadh roimhe sin.’
Treoir 2006/112/CE
22      Foráiltear le hAirteagal 85 de Threoir 2006/112/CE ón gComhairle an 28 Samhain 2006 maidir leis an gcomhchóras cánach breisluacha (IO 2006 L 347, lch. 1):
‘I gcás allmhairí earraí, is éard a bheidh sa mhéid inchánach an luach a shainmhínítear mar an luach custaim le forálacha [dhlí an Aontais] atá i bhfeidhm.’
23      Faoin gcéad mhír d’Airteagal 273 den Treoir sin:
‘Féadfaidh na Ballstáit oibleagáidí eile a fhorchur a mheasann siad a bheith riachtanach chun bailiú ceart CBL a áirithiú agus chun imghabháil a chosc, [...]’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú
24      D’allmhairigh Tauritus breosla díosail agus scaird-bhreosla isteach sa Liotuáin le linn na tréimhse ón 1 Deireadh Fómhair 2015 go dtí an 30 Aibreán 2017.
25      Sna conarthaí a tugadh i gcrích leis na soláthróirí agus sna sonraisc pro forma a tharraing siad suas, luadh praghas sealadach chun na hearraí sin a cheannach.
26      Foráladh leis na conarthaí sin, ina dhiaidh sin, go ndéanfaí an praghas sealadach sin a choigeartú ar bhonn mheánphraghas an bhreosla lena mbaineann ar an margadh le haghaidh tréimhse shonraithe agus ar bhonn an mheánráta malairte le linn na tréimhse sin. D’fhéadfadh an praghas deiridh a bheith níos airde nó níos ísle ná an praghas sealadach. Cinneadh é i leasuithe ar na comhaontuithe ceannaigh agus eisíodh sonraisc deiridh dá bharr.
27      I ndearbhuithe custaim na n‑earraí allmhairithe, luaigh Tauritus a phraghas sealadach mar luach custaim agus luaigh sé Cód 6 a mhéid a bhaineann leis an modh a úsáideadh chun an luach sin a chinneadh, a chomhfhreagair do luach custaim a suíodh ar bhonn sonraí atá ar fáil i gcríoch chustaim an Aontais Eorpaigh, tar éis an mhodha iarmharaigh ‘cúltaca’ dá bhforáiltear in Airteagal 74(3) de Chód Custaim an Aontais.
28      A luaithe a bhí na sonraisc deiridh ina seilbh aici, go ginearálta chuir an chuideachta sin iarrataí isteach go ndéanfaí leasú ar luach na n‑earraí a léirítear ina dearbhuithe custaim.
29      Mar sin féin, le linn cigireacht iar-imréitigh a rinne Kauno teritorinė muitinė (Seirbhís Custaim Réigiúnach, Kaunas, an Liotuáin) (‘an tSeirbhís Réigiúnach Custaim’) an 26 Bealtaine 2017, ba léir gur thaisc Tauritus, idir an 29 Meán Fómhair 2016 agus an 1 Feabhra 2017, 13 dhearbhú custaim nár iarr sé ina dhiaidh sin go gceartófaí luach custaim na n‑earraí, cé go bhfuair sé, idir an 6 Feabhra agus an 15 Márta 2017, sonraisc chríochnaitheacha le haghaidh na n‑earraí lena mbaineann, rud a léirigh praghas deiridh níos airde ná an praghas sealadach agus, dá bhrí sin, an luach custaim a léirítear sna dearbhuithe sin. Dá bhrí sin, níor íoc an chuideachta sin CBL allmhairiúcháin bhreise ar na hearraí sin. Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur, áfach, nach bhfuil aon rud sa chomhad sna príomhimeachtaí chun teacht ar an gconclúid go bhfuil na fíorais sin mar thoradh ar rún calaoiseach.
30      Tar éis na cigireachta sin, ghlac an tseirbhís custaim réigiúnach cinneadh inar chuir sí i bhfeidhm an modh chun an luach custaim a chinneadh ar bhonn an luacha idirbhirt dá bhforáiltear in Airteagal 70(1) de Chód Custaim an Aontais (‘modh an luacha idirbhirt’) agus, dá bhrí sin, d’úsáid sí, mar luach custaim na n‑earraí lena mbaineann, an praghas deiridh a léirítear ar na sonraisc dheiridh. Ar an mbonn sin, mhaígh sé ó Tauritus, inter alia, go n‑íocfaí na méideanna breise a bhí dlite trí CBL ar allmhairí móide ús mainneachtana don tréimhse idir an dáta a glacadh leis na dearbhuithe custaim lena mbaineann agus an 14 Meán Fómhair 2017, an dáta a tarraingíodh suas an tuarascáil chigireachta.
31      Rinne Tauritus agóid i gcoinne an chinnidh sin os comhair na Roinne Custaim, agus ina dhiaidh sin rinne sé achomharc riaracháin os comhair an Mokestinių ginčų komisija prie Lietuvos Respublikos Vyriausybės (an Coimisiún um Dhíospóidí Cánach a ghabhann le Rialtas Phoblacht na Liotuáine), a diúltaíodh, chomh maith leis an gcaingean a tugadh ina dhiaidh sin os comhair na cúirte náisiúnta céadchéime inniúla.
32      Agus achomharc á éisteacht i gcoinne bhreithiúnas na cúirte sin, chinn Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (Cúirt Uachtarach Riaracháin na Liotuáine), le breithiúnas an 17 Meitheamh 2020, go ndearna an tseirbhís custaim réigiúnach luach custaim na n‑earraí a ríomh go mícheart de réir mhodh luacha an idirbhirt, ar an bhforas nach bhféadfadh praghas deiridh na n‑earraí a bheith mar bhonn don dearbhú custaim ós rud é nárbh eol é tráth a taisceadh an dearbhú sin. Cuireadh an díospóid ar ais chuig an Roinn Custaim lena hathbhreithniú.
33      Le cinneadh an 31 Nollaig 2020, dheimhnigh an Roinn Custaim cinneadh na Seirbhíse Custaim Réigiúnaí, agus í den tuairim go raibh Tauritus faoi dhliteanas ús mainneachtana a íoc ar CBL allmhairiúcháin bhreise a bhaineann leis na hearraí lena mbaineann. Bhí sí den tuairim, inter alia, gur cheart don chuideachta sin coigeartú ar an luach custaim a iontráladh sna dearbhuithe custaim a iarraidh ar bhonn phraghas deiridh na n‑earraí agus, ós rud é nár chomhlíon an chuideachta sin an oibleagáid sin roimh thús na cigireachta iar-imréitigh, go raibh an tseirbhís custaim réigiúnach i dteideal na dearbhuithe custaim lena mbaineann a cheartú agus ús mainneachtana a éileamh ón dáta a taisceadh na dearbhuithe sin.
34      Ós rud é gur diúltaíodh don chaingean a thionscain Tauritus i gcoinne an chinnidh sin os comhair na cúirte inniúla riaracháin céadchéime, rinne an chuideachta sin achomharc eile os comhair Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (Cúirt Uachtarach Riaracháin na Liotuáine), arb í an chúirt a rinne an tarchur.
35      Measann an chúirt a rinne an tarchur go n‑éilítear le cleachtas riarachán custaim na Liotuáine léiriú ar Airteagal 70 agus Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais, ionas go mbeidh sí in ann méid an fhéich CBL allmhairiúcháin atá dlite agus an dáta a bheidh an fiach sin dlite a chinneadh, rud nach mór di a shuí chun bheith in ann rialú a dhéanamh ar oibleagáid ús mainneachtana a íoc, arb é an t‑aon saincheist atá i gceist sna príomhimeachtaí.
36      Ar an gcéad dul síos, measann an chúirt a rinne an tarchur go leanann sé ó Airteagal 70 de Chód Custaim an Aontais agus ó Airteagal 128(1) de Rialachán Cur Chun Feidhme 2015/2447 go n‑éilítear le cur i bhfeidhm an mhodha luacha idirbhirt go bhfuil an praghas iarbhír a íocadh nó atá iníoctha ar eolas nó gur féidir é a shuí tráth a thaisctear an dearbhú custaim. Tugann sí dá haire, go háirithe, go n‑eisiatar le hAirteagal 70(3)(b) den Chód sin cur i bhfeidhm an mhodha sin i gcás ina bhfuil an díol nó an praghas faoi réir coinníollacha nó seirbhísí nach féidir a luach a chinneadh a mhéid a bhaineann sé leis na hearraí atá á luacháil. Sa chás seo, is gnách leis an gcúirt sin a mheas gur coinníoll díolacháin é an coigeartú ina dhiaidh sin ar an bpraghas sealadach nach ndearnadh a éifeacht ar an bpraghas deiridh a chinneadh. Is é an tátal a bhaintear as sin go raibh sé dodhéanta an modh sin a úsáid.
37      Ina theannta sin, tá cur i bhfeidhm an mhodha luacha idirbhirt in imthosca amhail iad siúd sna príomhimeachtaí ar neamhréir leis an oibleagáid chruinnis a leagtar síos in Airteagal 15(2)(a) de Chód Custaim an Aontais. Is ionann praghas a leasófar ina dhiaidh sin agus luach custaim treallach nó samhailteach a léiriú i ndearbhú custaim.
38      Ar an dara dul síos, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur an gceanglaítear le hAirteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais iarratas a dhéanamh ar leasú ar dhearbhú custaim maidir le hearraí ar cinneadh a luach de bhun Airteagal 74 den Chód sin, ar bhonn sonrasc díolacháin sealadach, a luaithe a bheidh praghas deiridh na n‑earraí sin ar eolas.
39      Tugann an chúirt sin dá haire i ndáil leis sin, i gcomhréir le hAirteagal 173(2) de Chód Custaim an Aontais, nach bhfuil an t‑allmhaireoir údaraithe a thuilleadh, a luaithe a scaoilfear na hearraí, an dearbhú custaim a leasú, faoi réir na heisceachta dá bhforáiltear in Airteagal 173(3) den Chód sin, maidir le ceartúchán chun a chur ar chumas an dearbhóra a oibleagáidí a chomhlíonadh maidir leis na hearraí a chur faoin nós imeachta custaim lena mbaineann.
40      Leagtar amach in Airteagal 173(3) eisceacht, atá le léiriú go docht, a bhfuil amhras ann faoina hinfheidhmeacht in imthosca amhail imthosca an cháis sna príomhimeachtaí, ós rud é nach earráid ná míchruinneas é a chaithfí a cheartú trí mhainneachtain modh a leanúint chun an luach custaim a chinneadh nárbh fhéidir a chur i bhfeidhm tráth a taisceadh an dearbhú custaim. Measann an chúirt sin i ndáil leis sin nach bhforáiltear le Rialachán Cur Chun Feidhme 2015/2447 maidir leis an bhféidearthacht an dearbhú custaim a cheartú i gcás ina n‑eascraíonn an praghas iarbhír atá dlite le haghaidh na n‑earraí lena mbaineann as leasuithe a rinneadh ar an gconradh díolacháin tar éis an dearbhú custaim a thaisceadh. Tugann sí dá haire, os a choinne sin, go dtoirmisctear le hAirteagal 130(3) den Rialachán Cur Chun Feidhme sin laghduithe a eascraíonn as leasuithe ar an gconradh a chur san áireamh tar éis glacadh leis an dearbhú sin.
41      Is sna himthosca sin a chinn Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (Cúirt Uachtarach Riaracháin na Liotuáine) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)      An gcaithfear Airteagal 70 de [Chód Custaim an Aontais] a léiriú sa chaoi nach bhfuil feidhm ag mír 1 de i gcás [...], tráth glactha an dearbhaithe custaim, ar bhonn an díolacháin a rinneadh díreach sular tugadh na hearraí isteach i gcríoch chustaim an [Aontais Eorpaigh], nach eol ach praghas sealadach (tar éis an dearbhú custaim a thaisceadh agus na hearraí a scaoileadh i saorchúrsaíocht) a choigeartú suas nó síos i bhfianaise imthosca nach raibh neart ag na páirtithe orthu [sa díol] agus nach raibh ar eolas fós tráth a taisceadh an dearbhú custaim?
2)      An gcaithfear Airteagal 173(3) de [Chód Custaim an Aontais] a léiriú sa chaoi nach bhfuil aon oibleagáid ar an dearbhóir iarraidh ar choigeartú an luacha custaim dhearbhaithe a chur faoi bhráid na n‑údarás custaim, a cinneadh de bhun Airteagal 74 den Chód sin, a luaithe a bhí an praghas iarbhír a bhí iníoctha dóibh, dá dtagraítear in Airteagal 70(1) den Chód sin, ar eolas tar éis scaoileadh na n‑earraí i saorchúrsaíocht, nárbh eol agus nárbh fhéidir a bheith ar eolas tráth taiscthe an dearbhaithe?’
Maidir leis na ceisteanna
Inghlacthacht
42      Mar réamhphointe, tugann an Chúirt faoi deara nach mbaineann an díospóid sna príomhimeachtaí leméid breise CBL arna éileamh ag an tSeirbhís Réigiúnach Custaim, ach leis an ús mainneachtana a chuirtear i bhfeidhm ar an méid sin, a dhealraíonn sé a bheith faoi dhíospóid ag Tauritus amháin. Baineann na ceisteanna a tharchuir an chúirt a rinne an tarchur go heisiach le luach custaim earraí allmhairithe a chinneadh i gcúinsí amhail iad siúd sna príomhimeachtaí agus, dá bhrí sin, le dlíthiúlacht an éilimh ar mhéid breise CBL a íoc in imthosca den sórt sin.
43      I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, in imeachtaí faoi Airteagal 267 CFAE, gur faoin gcúirt náisiúnta ar tugadh an díospóid os a comhair amháin atá sé, agus nach mór di freagracht a ghlacadh as an gcinneadh breithiúnach ina dhiaidh sin, a chinneadh, i bhfianaise imthosca sonracha an cháis, an gá atá le réamhrialú chun go mbeidh sí in ann breithiúnas a thabhairt agus ábharthacht na gceisteanna a chuireann sí faoi bhráid na Cúirte araon. Dá bhrí sin, i gcás ina mbaineann na ceisteanna a chuirtear le léiriú dhlí an Aontais, tá sé de cheangal ar an gCúirt, i bprionsabal, rialú a thabhairt (breithiúnais an 21 Aibreán 1988, Pardini, mír 8, agus an 22 Deireadh Fómhair 2024, Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret, C-652/22, EU:C:2024:910, mír 36).
44      É sin ráite, ní fhéadfaidh an Chúirt rialú a thabhairt ar cheist a tharchuirtear chun réamhrialú má dhealraíonn sí go follasach nach bhfuil baint ar bith ag an léiriú ar riail de dhlí an Aontais arna iarraidh ag cúirt náisiúnta le fíorais iarbhír na díospóide os a comhair ná lena cuspóir, i gcás ina bhfuil an fhadhb hipitéiseach, nó i gcás nach bhfuil an fhaisnéis fhíorasach agus dhlíthiúil is gá ag an gCúirt chun freagra úsáideach a thabhairt ar na ceisteanna a chuirtear uirthi (breithiúnais an 13 Iúil 2000, Idéal Tourisme, C‑36/99, EU:C:2000:405, mír 20, agus an 4 Deireadh Fómhair 2024, Biohemp Concept, C-793/22-, EU:C:2024:837, mír 27).
45      Sa chás seo, áfach, ní hamhlaidh atá. Go háirithe, leag an chúirt a rinne an tarchur amach le soiléireacht leordhóthanach na cúiseanna a thug uirthi amhras a chaitheamh ar léiriú forálacha áirithe de dhlí an Aontais a mheasann sí a bheith riachtanach chun go mbeidh sí in ann breithiúnas a thabhairt agus ní léir go soiléir nach mbaineann an léiriú atá á lorg leis an díospóid sna príomhimeachtaí ná go bhfuil an fhadhb a ardaíodh hipitéiseach.
46      Ní thugtar an cinneadh sin faoi cheist toisc gur cosúil nach mbaineann an díospóid sna príomhimeachtaí ach leis an ús a éilíonn na húdaráis chustaim, ós rud é nach bhfuil an méid CBL féin faoi dhíospóid.
47      Cé gur faoi na Ballstáit atá sé, faoi Airteagal 273 de Threoir 2006/112 agus Airteagal 325(1) CFAE, gach beart reachtach agus riaracháin iomchuí a dhéanamh, go háirithe, chun a áirithiú go mbaileofar CBL uile atá dlite ina gcríocha faoi seach, lena n‑áirítear ús mainneachtana a bhailiú, a mhéid a chuidíonn sé le neamhíoc na méideanna atá dlite i leith na cánach sin a chomhrac laistigh den tréimhse fhorordaithe (féach, chuige sin, breithiúnas an 13 Deireadh Fómhair 2022, Direktor na Direktsia ‘Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika’, C-1/21-, mír 92), leanann sé ó fhoclaíocht Airteagal 273 nach mór do na bearta sin rannchuidiú le bailiú ceart CBL a áirithiú.
48      Lena ceisteanna maidir leis an modh nach mór an méid inchánach a chinneadh in imthosca amhail imthosca an cháis sna príomhimeachtaí, féachann an chúirt a rinne an tarchur, inter alia, le méid CBL atá dlite iarbhír agus an dáta ar a bhfuil an méid sin dlite a shuíomh go beacht, ar tosca iad, mar a mhíníonn sí, ar a mbraitheann dlíthiúlacht an éilimh ar íocaíocht úis mainneachtana arna chonspóid ag Tauritus.
49      Dá bhrí sin, tá na ceisteanna a tharchuirtear chun réamhrialú inghlactha.
An Chéad Cheist
50      Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 70 de Chód Custaim an Aontais a léiriú sa chaoi, i gcás, tráth a allmhairítear earraí isteach i gcríoch chustaim an Aontais Eorpaigh, nach bhfuil ar eolas ach a bpraghas sealadach, atá le feiceáil ar shonrasc pro forma, lena sonraítear go socrófar a bpraghas deiridh ina dhiaidh sin, le sonrasc deiridh, ar bhonn tosca oibiachtúla réamhshocraithe áirithe nach bhfuil neart ag na páirtithe ar a luach agus nach eol dóibh tráth a ghlactar leis an dearbhú custaim, amhail meánráta malairte airgeadraí áirithe nó meánphraghas táirgí áirithe thar thréimhse áirithe, ní mór luach custaim na n‑earraí sin a chinneadh tríd an modh luacha idirbhirt dá bhforáiltear san Airteagal sin a chur i bhfeidhm.
51      Ba cheart a mheabhrú, ar dtús, go bhféachtar le dlí an Aontais maidir le luacháil chustaim le córas cothrom, aonfhoirmeach agus neodrach a bhunú lena n‑eisiatar úsáid luachanna custaim treallacha nó samhailteacha. Dá bhrí sin, ní mór don luach custaim fíorluach eacnamaíoch na n‑earraí allmhairithe a léiriú agus, dá bhrí sin, gnéithe uile na n‑earraí sin a bhfuil luach eacnamaíoch acu a chur san áireamh (breithiúnas an 9 Meitheamh 2022, Baltic Master, C-599/20, EU:C:2022:457, mír 24 agus an cásdlí dá dtagraítear).
52      Thairis sin, faoi Airteagail 70 agus 74 de Chód Custaim an Aontais, ar an gcéad dul síos, is é luach idirbhirt na n‑earraí an ‘príomhbhonn chun an luach custaim a chinneadh’ agus, ar an dara dul síos, is ‘modhanna tánaisteacha’ é boinn eile a úsáid chun an luach sin a chinneadh, nach mór a úsáid ach amháin ‘i gcás nach féidir luach custaim na n‑earraí a chinneadh de bhun Airteagal 70 [sin]’.
53      Dá bhrí sin, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 36 dá Thuairim, bunaítear go sainráite le hAirteagail 70 go 74 de Chód Custaim an Aontais ordlathas idir na modhanna éagsúla chun an luach custaim dá bhforáiltear ann a chinneadh, agus mar thoradh air sin nach bhfuil sé de shaoirse ag allmhaireoir an modh atá le húsáid a roghnú.
54      Dá bhrí sin, ní mór luach custaim na n‑earraí allmhairithe a chinneadh, mar ábhar tosaíochta, de réir mhodh luacha an idirbhirt, a mheastar gurb é an modh sin an modh is iomchuí (féach, chuige sin, breithiúnas an 9 Meitheamh 2022, Baltic Master, C-599/20, EU:C:2022:457__ mír 26 agus an cásdlí dá dtagraítear), cé nach mór na modhanna dá dtagraítear in Airteagal 74 de Chód Custaim an Aontais a mheas mar mhodhanna coimhdeacha (féach, chuige sin, breithiúnas an 20 Nollaig 2017Hamamatsu Photonics Deutschland, C-529/16, EU:C:2017:984, mír 26 agus an cásdlí dá dtagraítear). Tá sé sin fíor go háirithe maidir leis an modh iarmharach dá dtagraítear in Airteagal 74(3) den Chód sin, nach bhfuil infheidhme ach amháin mura féidir an luach custaim a chinneadh trí mhodh an luacha idirbhirt nó trí cheann de na modhanna fochuideachta dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal sin.
55      Sa chás seo, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir leis na himpleachtaí a d’fhéadfadh a bheith ann, maidir leis an modh chun luach custaim na n‑earraí a chinneadh, ós rud é, tráth taiscthe an dearbhaithe custaim, nach bhfuil ach praghas sealadach ar eolas, nach gá an praghas deiridh a shocrú ach ina dhiaidh sin, nuair a shuífear luachanna na dtosca éagsúla ar ar chomhaontaigh na páirtithe sa díol go mbeadh an praghas deiridh spleách.
56      Faoi Airteagal 70(1) de Chód Custaim an Aontais, is éard a bheidh i luach custaim earraí allmhairithe a luach idirbhirt, eadhon an praghas iarbhír a íocadh nó atá iníoctha i leith na n‑earraí nuair a dhíoltar iad lena n‑onnmhairiú go dtí críoch chustaim an Aontais, faoi réir, i gcás inarb iomchuí, coigeartuithe atá le déanamh i gcomhréir le hAirteagail 71 agus 72 den Chód sin. Leanann sé ó Airteagal 70(2) go n‑áirítear sa phraghas sin gach íocaíocht a rinneadh nó atá le déanamh mar choinníoll a ghabhann le díol na n‑earraí allmhairithe.
57      Is léir ó na doiciméid os comhair na Cúirte go raibh sé beartaithe leis an athluacháil ar an bpraghas sealadach a luaitear sna sonraisc pro forma, dá bhforáiltear sna conarthaí atá i gceist sna príomhimeachtaí, praghas deiridh na n‑earraí allmhairithe a chinneadh. Dá bhrí sin, ní mór a mheas gurb é atá i luach idirbhirt na n‑earraí sin an praghas deiridh sin. Mar sin féin, cuireann an chúirt a rinne an tarchur amhras in iúl maidir leis an bhféidearthacht luach idirbhirt den sórt sin a chur i bhfeidhm chun luach custaim na n‑earraí sin a chinneadh ar an bhforas nárbh eol a bpraghas deiridh tráth a allmhairíodh na hearraí sin isteach i gcríoch chustaim an Aontais Eorpaigh.
58      I ndáil leis sin, ní mór a thabhairt faoi deara go bhforáiltear le hAirteagal 70(3)(b) de Chód Custaim an Aontais nach bhféadfar an modh idirbhirt a úsáid ach amháin mura bhfuil an díol nó an praghas faoi réir coinníollacha nó seirbhísí nach féidir a luach a chinneadh i ndáil leis na hearraí atá á luacháil.
59      Faoi réir fíorú ag an gcúirt a rinne an tarchur, is léir ón ordú tarchuir go raibh praghas deiridh díola na n‑earraí atá i gceist sna príomhimeachtaí inchinntithe a luaithe a tugadh na conarthaí chun na hearraí sin a dhíol i gcrích, ag féachaint do na socruithe conarthacha chun an praghas deiridh sin a chinneadh, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i míreanna 43 agus 44 dá Thuairim.
60      Bhí athluacháil phraghas sealadach na n‑earraí allmhairithe, dá bhforáiltear sna conarthaí atá i gceist sna príomhimeachtaí, ag brath ar thosca oibiachtúla, réamhchinntithe agus lasmuigh de thoil na bpáirtithe sna conarthaí sin. Ina theannta sin, dealraíonn sé ó na doiciméid os comhair na Cúirte go raibh ar na páirtithe sin an t‑athmheasúnú sin a dhéanamh.
61      A mhéid, sa chás seo, a dhealraigh sé go raibh praghas deiridh na n‑earraí inchinntithe ar an dáta a allmhairíodh na hearraí sin isteach i gcríoch chustaim an Aontais Eorpaigh, ní leor amháin nár cinneadh an praghas sin ar an dáta sin chun cosc a chur ar luach custaim na n‑earraí sin a shocrú ar bhonn a luacha idirbhirt. Is léir ó fhoclaíocht Airteagal 70 de Chód Custaim an Aontais go bhféadfadh an luach idirbhirt sin a bheith ag comhfhreagairt ní hamháin don ‘phraghas a íocadh iarbhír’ le haghaidh na n‑earraí lena mbaineann, ach don ‘phraghas iníoctha’ le haghaidh na n‑earraí sin freisin.
62      Thairis sin, leanann sé ó bhreithiúnas an 19 Samhain 2020, 5th AVENUE Products Trading (C-775/19-, míreanna 8, 9, 43 agus 47), nach mór méid a chomhfhreagraíonn do chéatadán den láimhdeachas bliantúil i gcríoch ar leith de chuid an allmhaireora earraí atá dlite don díoltóir, de bhreis ar an bpraghas a sonrascadh ar dtús, mar mhalairt ar cheart dáileacháin eisiach, a áireamh i luach custaim na n‑earraí sin, cé nach gcinntear an méid sin ach go cúlghabhálach.
63      Ina theannta sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhforáiltear le hAirteagail 166 agus 167 de Chód Custaim an Aontais do nós imeachta simplithe dearbhaithe custaim lena gceadaítear athluacháil chonarthach ar luach idirbhirt na n‑earraí a chur san áireamh, rud nach mór a dhéanamh tar éis ghlacadh dhearbhú custaim na n‑earraí sin, amhail an athluacháil dá bhforáiltear sna conarthaí atá i gceist sna príomhimeachtaí.
64      I gcomhréir le hAirteagal 166(1) den Chód sin, féadfaidh na húdaráis chustaim cead a thabhairt earraí a chur faoi nós imeachta custaim ar bhonn dearbhú simplithe a bhféadfadh cuid de na sonraí is gá a fhágáil ar lár chun na forálacha lena rialaítear an nós imeachta custaim a ndearbhaítear na hearraí ina leith nó na doiciméid tionlacain is gá don iarratas sin a chur i bhfeidhm, ós rud é go bhforáiltear le hAirteagal 167 den Chód sin go ndéanfaidh an dearbhóir, laistigh de thréimhse shonraithe, dearbhú forlíontach a thaisceadh ina mbeidh na sonraí is gá don nós imeachta custaim lena mbaineann agus na doiciméid tionlacain is gá a chur ar fáil do na húdaráis chustaim.
65      Faoin nós imeachta sin, féadfar dearbhú simplithe a dhéanamh lena léireofar luach custaim a chomhfhreagraíonn don phraghas sealadach a léirítear ar an sonrasc pro forma, agus dearbhú forlíontach ina dhiaidh sin, ina léireofar luach custaim a fhreagraíonn don phraghas deiridh a léirítear ar an sonrasc deiridh.
66      Mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara, go bunúsach, i míreanna 58 agus 65 go 67 faoi seach dá Thuairim, in imthosca amhail imthosca an cháis sna príomhimeachtaí, le húsáid an nós imeachta shimplithe um dhearbhú custaim dá bhforáiltear in Airteagail 166 agus 167 de Chód Custaim an Aontais, is féidir, ar an gcéad dul síos, luach custaim a dhearbhú a léiríonn, i gcomhréir le modh tosaíochta luach an idirbhirt, fíorluach eacnamaíoch na n‑earraí allmhairithe, is é sin le rá, an praghas iarbhír a íocadh nó atá iníoctha chun na hearraí sin a fháil agus, ar an dara dul síos, an oibleagáid maidir le cruinneas agus iomláine a fhorchuirtear le hAirteagal 15(2)(a) den Chód sin a chomhlíonadh, go háirithe trína chur in iúl do na húdaráis chustaim ag an tús go bhfuil earraí allmhairithe dearbhaithe go sealadach ar luach nach gcomhfhreagraíonn dá luach idirbhirt.
67      Ba cheart a lua freisin nach ndealraíonn sé go bhfuil an simpliú ar chinneadh an luacha custaim dá bhforáiltear in Airteagal 73 de Chód Custaim an Aontais infheidhme i gcúinsí amhail imthosca an cháis sna príomhimeachtaí, atá le cinneadh ag an gcúirt a rinne an tarchur, áfach.
68      Is fíor, faoin Airteagal sin, go bhféadfaidh na húdaráis chustaim a údarú go n‑áireofar na méideanna sa luach custaim i gcomhréir le hAirteagal 70(2) den Chód sin a chinnfear ar bhonn critéar sonrach i gcás nach mbeidh siad inchainníochtaithe ar an dáta a nglacfar leis an dearbhú custaim.
69      Mar sin féin, de bhun Airteagal 71(1) de Rialachán Tarmligthe 2015/2446, tá deonú an údaraithe sin faoi réir dhá choinníoll, eadhon, ar an gcéad dul síos, go mbeadh cur i bhfeidhm an nós imeachta dearbhaithe custaim shimplithe a leagtar síos in Airteagail 166 agus 167 de Chód Custaim an Aontais ina chostas riaracháin díréireach agus, ar an dara dul síos, nach bhfuil difríocht shuntasach idir an luach custaim a chinntear ar bhonn na gcritéar sonrach sin agus an luach a chinntear in éagmais údarú den sórt sin.
70      Beag beann ar an bhfíoras go bhfuil gá le réamhúdarú chun simpliú den sórt sin a úsáid, a dtugann na himthosca a bhaineann leis le tuiscint nach raibh sé á lorg sa chás seo, ní dhealraíonn sé ar bhealach ar bith go mbeadh cur i bhfeidhm an nós imeachta shimplithe um dhearbhú custaim ina chostas riaracháin díréireach don allmhaireoir atá i gceist sna príomhimeachtaí.
71      Dá bhrí sin, leanann sé ón méid sin roimhe seo, in imthosca den sórt sin, nach mór luach na n‑earraí allmhairithe a chinneadh ar bhonn an mhodha luacha idirbhirt, agus úsáid á baint as an nós imeachta simplithe um dhearbhú custaim a leagtar síos in Airteagail 166 agus 167 de Chód Custaim an Aontais.
72      Ní thugtar an chonclúid sin faoi cheist le breithiúnas an 20 Nollaig 2017, Hamamatsu Photonics Deutschland, (C-529/16, EU:C:2017:984). Mar a luaigh an tAbhcóide Ginearálta i mír 45 dá Thuairim, ní féidir na breithnithe a chuir an Chúirt Bhreithiúnais chun cinn sa bhreithiúnas sin a thrasuí in imthosca an cháis sna príomhimeachtaí.
73      I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, ar an gcéad dul síos, gur bhain an cás as ar eascair an breithiúnas sin leis an athbhreithniú ar phraghsanna aistrithe a tugadh i gcrích idir cuideachtaí a bhaineann leis an ngrúpa céanna, ar bhonn leithdháileadh brabús iarmharach ina dhiaidh sin idir eintitis an ghrúpa sin, ar bhonn critéir arna leagan síos ag an máthairchuideachta.
74      I bprionsabal, ní féidir le fíorluach eacnamaíoch na n‑earraí, nach mór don luach custaim a léiriú (féach, chuige sin, breithiúnas an 9 Meitheamh 2022, Baltic Master, C-599/20, EU:C:2022:457, mír 24 agus an cásdlí dá dtagraítear), a bheith mar thoradh ar leithdháileadh brabús ina dhiaidh sin idir na páirtithe sa díol, ar bhonn cinneadh arna dhéanamh ag ceann de na páirtithe sin.
75      Ar an dara dul síos, tagann breithiúnas an 20 Nollaig 2017, Hamamatsu Photonics Deutschland (C-529/16-, EU:C:2017:984), faoi chomhthéacs dlíthiúil difriúil leis an gcás sna príomhimeachtaí, ós rud é go mbaineann sé, go háirithe, le cur i bhfeidhm forála, eadhon Airteagal 78(1) de Rialachán (CEE) Uimh. 2913/92 ón gComhairle an 12 Deireadh Fómhair 1992 lena mbunaítear Cód Custaim an Chomhphobail (IO 1992 L 302, lch. 1), a bhaineann le nós imeachta chun athbhreithniú a dhéanamh ar an dearbhú custaim nach léirítear i gCód Custaim an Aontais.
76      Ar deireadh, ba cheart a thabhairt faoi deara nach mbaineann an fíoras, arna thabhairt faoi deara ag an gcúirt a rinne an tarchur, gur ghníomhaigh an dearbhóir gan rún calaoiseach. Ceanglaítear le hAirteagal 15 de Chód Custaim an Aontais ar aon duine a bhfuil baint aige le foirmiúlachtaí custaim a chur i gcrích faisnéis chruinn agus iomlán a sholáthar sa dearbhú custaim, mainneachtain an oibleagáid sin a chomhlíonadh arb ionann é agus ‘sárú ar an reachtaíocht chustaim’, de réir bhrí Airteagal 42(1) den Chód sin, ós rud é nach dtagraíonn an coincheap sin do ghníomhaíochtaí calaoiseacha amháin, ach go n‑áirítear leis aon neamhchomhlíonadh le reachtaíocht chustaim an Aontais, is cuma an ndearnadh an neamhchomhlíonadh sin d’aon ghnó nó le faillí, nó, in éagmais aon iompar éagórach ar thaobh an oibreora lena mbaineann (féach, chuige sin, breithiúnas an 23 Samhain 2023, J.P. Mali, C-653/22, EU:C:2023:912, míreanna 28 agus 29 agus an cásdlí dá dtagraítear).
77      I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist ná nach mór Airteagal 70 de Chód Custaim an Aontais a léiriú sa chaoi, i gcás nach bhfuil ach a bpraghas sealadach, atá le feiceáil ar shonrasc pro forma, ar eolas, tráth a n‑allmhairítear earraí isteach i gcríoch chustaim an Aontais, lena sonraítear go socrófar a bpraghas deiridh ina dhiaidh sin, le sonrasc deiridh, ar bhonn tosca oibiachtúla réamhshocraithe áirithe nach bhfuil neart ag na páirtithe ar a luach agus nach eol dóibh tráth a ghlactar leis an dearbhú custaim, amhail meánráta malairte airgeadraí áirithe nó meánphraghas táirgí áirithe thar thréimhse áirithe, ní mór luach custaim na n‑earraí sin a chinneadh tríd an modh luacha idirbhirt dá bhforáiltear san Airteagal sin a chur i bhfeidhm, agus úsáid á baint, i bprionsabal, as an nós imeachta simplithe um dhearbhú custaim a leagtar síos in Airteagail 166 agus 167 den Chód sin.
An Dara Ceist
78      Lena dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais a léiriú sa chaoi, i gcás inar dearbhaíodh luach custaim na n‑earraí a dhíoltar, amhail an luach atá i gceist sna príomhimeachtaí, i gcomhréir le hAirteagal 74(3) den Chód sin, ar bhonn na bpraghsanna sealadacha a luaitear ar shonrasc tosaigh, nach mór don dearbhóir údarú a iarraidh chun an dearbhú custaim a leasú a luaithe is eol praghas deiridh na n‑earraí sin.
79      Ós rud é go leanann sé ón bhfreagra ar an gcéad cheist nach mór, in imthosca amhail na himthosca sna príomhimeachtaí, luach custaim na n‑earraí a dhearbhú i gcomhréir le hAirteagal 70 de Chód Custaim an Aontais, ní gá an dara ceist a fhreagairt.
Costais
80      Ós rud é, a mhéid a bhaineann leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte náisiúnta, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Tríú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Airteagal 70 de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Deireadh Fómhair 2013 lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas::
i gcás, tráth a n‑allmhairítear earraí isteach i gcríoch chustaim an Aontais Eorpaigh, nach eol ach a bpraghas sealadach, atá le feiceáil ar shonrasc pro forma, ina sonraítear go socrófar a bpraghas deiridh ina dhiaidh sin, le sonrasc deiridh, ar bhonn fachtóirí oibiachtúla réamhchinntithe áirithe nach bhfuil neart ag na páirtithe ar a luach agus nach eol dóibh tráth a ghlactar leis an dearbhú custaim, amhail meánráta malairte airgeadraí áirithe nó praghas táirgí áirithe le linn tréimhse áirithe, ní mór luach custaim na n‑earraí sin a chinneadh tríd an modh luacha idirbhirt dá bhforáiltear san Airteagal sin a chur i bhfeidhm, agus úsáid á baint, i bprionsabal, as an nós imeachta dearbhaithe custaim simplithe a leagtar síos in Airteagail 166 agus 167 den Rialachán sin.
Sínithe
*      Teanga an cháis: an Liotuáinis.