62010CC0558
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
CRUZ VILLALÓN
ippreżentati fis-16 ta’ Frar 2012 (
1
)
Kawża C-558/10
Michel Bourges-Maunoury,
Marie-Louise Heintz
vs
Direction des services fiscaux d’Eure-et-Loir
[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mit-Tribunal de grande instance de Chartres (Franza)]
“Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Komunitajiet Ewropej — Uffiċjali u aġenti tal-Unjoni — Artikolu 13 — Taxxa fuq id-dħul ta’ persuni fiżiċi — Eżenzjoni minn taxxi nazzjonali fuq il-benefiċċji mħallsa mill-Unjoni — Taxxa solidali fuq il-ġid — Inklużjoni tad-dħul Komunitarju eżentat fil-kalkolu tal-ammont massimu — ‘Klawsola ta’ każ ta’ severità’”
1.
F’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha quddiemha domanda preliminari dwar il-kompatibbiltà mad-dritt primarju tal-Unjoni ta’ dispożizzjoni nazzjonali li tistabbilixxi l-metodu tal-kalkolu ta’ taxxa fuq il-ġid, f’dan il-każ it-taxxa Franċiża solidali fuq il-ġid (iktar ’il quddiem l-“ISF”). Il-kalkolu ta’ din it-taxxa jagħti lok għal mekkaniżmu msejjaħ “ta’ ammont massimu”, li jippermetti li jittieħed inkunsiderazzjoni d-dħul kollu tal-persuni taxxabbli, mingħajr ma jiġu esklużi s-salarji, pagi u emolumenti mħallsa mill-Unjoni Ewropea lill-uffiċjali u aġenti tagħha.
2.
Din il-kawża b’hekk toffri lill-Qorti tal-Ġustizzja l-opportunità li tagħti spjegazzjonijiet ġodda dwar is-sens u l-portata tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Komunitajiet Ewropej (
2
) u, b’mod iktar speċifiku, dwar il-ġurisprudenza stabbilita tagħha li tistabbilixxi li din id-dispożizzjoni ma tippermettix li d-dħul ta’ oriġini Komunitarja jiġi ntaxxat, anki jekk indirettament.
3.
Peress li ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja ma tofrilniex elementi li jippermettu li tingħata b’mod immedjat risposta adatta għall-karatteristiċi speċifiċi tal-kawża (taxxa fuq il-ġid b’ammont massimu b’perċentwal tad-dħul tal-persuna taxxabbli), nistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tindirizza d-domanda magħmula billi tistabbilixxi s-sens u l-għan tad-dispożizzjoni nazzjonali inkwistjoni, filwaqt li nipproponilha li tħalli f’idejn il-qorti nazzjonali biex tieħu deċiżjoni definittiva f’dan ir-rigward.
I – Il-kuntest ġuridiku
A – Id-dritt tal-Unjoni
4.
L-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet, fil-verżjoni li kienet fis-seħħ fid-data meta seħħu l-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jipprovdi li:
“L-uffiċjali u impjegati oħra ta’ l-Unjoni għandhom ikunu suġġetti għal taxxa għall-benefiċċju ta’ l-Unjoni fuq salarji, pagi u emolumenti mħallsa lilhom mill-Unjoni, skond il-kundizzjonijiet u l-proċedura stabbilita mill-Kunsill li jiddeċiedi fuq proposta tal-Kummissjoni u li jaġixxu permezz ta’ regolamenti skond il-proċedura leġislattiva ordinarja u wara konsultazzjoni ma’ l-istituzzjonijiet konċernati.
Ikunu eżenti minn taxxi nazzjonali fuq salarji, pagi u emolumenti mħallsa mill-Komunitajiet”.
B – Id-dritt nazzjonali
5.
L-ISF (
3
), li ssuċċediet it-taxxa annwali fuq il-patrimonji (
4
), ġiet stabbilita bil-Liġi fuq il-Finanzi għall-1989 (
5
). L-ISF kienet, fid-data meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, irregolata bid-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 885 A sa 885 X tal-Kodiċi Ġenerali tat-Taxxa (iktar ’il quddiem il-“CGI”).
6.
L-Artikolu 885 A tas-CGI, fil-verżjoni tiegħu applikabbli meta seħħu l-fatti fil-kawża prinċipali (
6
), kien jipprovdi li:
“Huma suġġetti għat-taxxa annwali solidali fuq il-ġid, meta l-valur tal-beni tagħhom ikun ogħla mil-limitu tal-ewwel parti tat-tariffa ffissata fl-Artikolu 885 U:
1
Il-persuni fiżiċi li għandhom id-domiċilju fiskali tagħhom fi Franza, minħabba l-beni tagħhom li jinsabu fi Franza jew barra minn Franza.
[…].
2
Il-persuni fiżiċi li ma jkollhomx id-domiċilju fiskali tagħhom fi Franza, minħabba l-beni tagħhom li jinsabu fi Franza.
Ħlief fil-każijiet previsti fl-Artikolu 6(4)(a) u (b), il-koppji miżżewġin huma suġġetti għal taxxa komuni.
Il-kundizzjonijiet għall-issuġġettar għandhom jiġu evalwati fl-1 ta’ Jannar ta’ kull sena.
[…]
Il-beni professjonali ddefiniti fl-Artikoli 885 N, 885 O, 885 O a, 885 O b, 885 O c, 885 O d, 885 P u 885 R ma għandhom jiġu kkunsidrati fil-bażi ta’ stima għat-taxxa solidali fuq il-ġid”.
7.
L-ISF għandha mekkaniżmu ta’ ammont massimu u dak ta’ ammont massimu tal-ammont massimu, deskritti fl-Artikolu 885 V a tas-CGI. L-imsemmi artikolu kien, fil-verżjoni applikabbli fid-data meta seħħew il-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali (
7
), ifformulat skont kif ġej:
“It-taxxa solidali fuq il-ġid tal-persuna taxxabbli li jkollha d-domiċilju fiskali tagħha fi Franza titnaqqas bid-differenza bejn, minn naħa, it-total ta’ din it-taxxa u t-taxxi dovuti fi Franza u barra l-pajjiż skont id-dħul u l-introjtu tas-sena ta’ qabel, ikkalkolati qabel l-imputazzjoni tal-krediti tat-taxxa u d-deduzzjonijiet, u, min-naħa l-oħra, 85 % tat-total tad-dħul nett ta’ spejjeż tan-negozju tas-sena ta’ qabel wara tnaqqis biss tad-defiċits kategoriċi li l-imputazzjoni tagħhom hija awtorizzata mill-Artikolu 156, kif ukoll tad-dħul eżenti mit-taxxa fuq id-dħul miksub matul l-istess sena fi Franza jew barra Franza u tal-qligħ suġġett għal taxxa minn ras il-għajn. Dan it-tnaqqis ma jistax jaqbeż somma ekwivalenti għal 50 % tal-ammont ta’ kontribuzzjoni li tirriżulta mill-applikazzjoni tal-Artikolu 885 V jew, jekk ikun ogħla, l-ammont tat-taxxa li jikkorrispondi għal ġid taxxabbli ugwali għall-ammont massimu tat-tielet parti tat-tariffa ffissata fl-Artikolu 885 U.
Il-qligħ kapitali huwa ddeterminat mingħajr ma jitqiesu l-limiti, ir-riduzzjonijiet u l-benefiċċji pprovduti minn dan il-kodiċi.
Għall-finijiet tal-ewwel paragrafu, meta t-taxxa fuq id-dħul tkun ġiet imposta fuq id-dħul ta’ persuni li l-beni tagħhom ma humiex inklużi fil-bażi ta’ stima tat-taxxa solidali fuq il-ġid tal-persuna taxxabbli, din għandha titnaqqas skont il-perċentwal tad-dħul ta’ dawn il-persuni meta mqabbel mad-dħul totali”.
II – Il-fatti li wasslu għall-kawża prinċipali
8.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju kif ukoll mill-osservazzjonijiet ippreżentati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li M. Bourges-Maunoury u M-L. Heintz, il-mara ta’ M. Bourges-Maunoury, (iktar ’il quddiem il-“konjuġi Bourges-Maunoury”), li huma ex uffiċjali tal-Kummissjoni Ewropea u tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, rispettivament. M-L. Heintz ilha tirċievi pensjoni ta’ rtirar mill-1 ta’ Settembru 2004. M. Bourges-Maunoury ngħata kumpens għat-tmien definittiv ta’ servizz mill-1 ta’ Jannar 2004 sat-30 ta’ Novembru 2008 u jirċievi wkoll, mill-1 ta’ Diċembru 2008, pensjoni ta’ rtirar.
9.
Għaldaqstant, il-kumpens u l-pensjonijiet imħallsa mill-Unjoni huma, skont l-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet, suġġetti għal taxxa favur din tal-aħħar u eżentati minn taxxi nazzjonali fuq id-dħul.
10.
Peress li l-konjuġi Bourges-Maunoury huma residenti fi Franza, skont l-Artikolu 885 A tas-CGI, huma suġġetti għal-ISF u għaldaqstant, ippreżentaw dikjarazzjonijiet tal-ISF għas-snin 2002 sa 2007.
A – Id-dikjarazzjonijiet tal-ISF mill-2002 sal-2004, tal-2006 u tal-2007
11.
Id-dikjarazzjonijiet annwali konġunti tal-konjuġi Bourges-Maunoury li taw bidu għall-kawża prinċipali jikkorrispondu għas-snin 2002 sa 2004, 2006 u 2007. Id-dikjarazzjoni tal-2005, li tippreżenta, kif sejrin naraw, każ speċjali, kellha eżitu kompletament differenti.
12.
Fid-dikjarazzjonijiet tagħhom għas-snin 2002 sal-2004, 2006 u 2007, il-konjuġi Bourges-Maunoury naqsu li jinkludu l-kumpens u l-pensjoni mħallsa mill-Unjoni fil-kuntest tal-kalkolu tal-ammont massimu tal-ISF previst fl-Artikolu 885 V a tas-CGI.
13.
Fid-29 ta’ Mejju 2008, l-ammistrazzjoni tat-taxxa Franċiża bagħtulhom proposta ta’ rettifika tal-ISF tagħhom għal dawn is-snin, minħabba li d-dħul Komunitarju tagħhom kellu jiġu kkunsidrat għall-kalkolu tal-ammont massimu tal-ISF, proposta kkonfermata b’deċiżjoni tal-1 ta’ Settembru 2008.
14.
Fid-19 ta’ Jannar 2009, l-ammistrazzjoni tat-taxxa Franċiża ħarġet kontra l-konjuġi Bourges-Maunoury żewġ avviżi ta’ rkupru tal-kontribuzzjoni tal-ISF dovuta għas-snin 2002 sal-2004, 2006 u 2007. L-ilment kontra dawn l-avviżi, ippreżentat minn dawn tal-aħħar fl-4 ta’ Frar 2009, ġie miċħud b’deċiżjoni tal-ammistrazzjoni tat-taxxa Franċiża tat-18 ta’ Frar 2009.
15.
Il-konjuġi Bourges-Maunoury għalhekk adew, fis-16 ta’ April 2009, lit-Tribunal de grande instance de Chartres, minn naħa, b’talba għall-annullament tad-deċiżjoni tal-ammistrazzjoni tat-taxxa Franċiża tat-18 ta’ Frar 2009 li tiċħad espliċitament l-ilment tagħhom kif ukoll taż-żewġ avviżi ta’ rkupru maħruġa kontrihom fid-19 ta’ Jannar 2009 għas-snin 2002 sal-2004, 2006 u 2007 u, min-naħa l-oħra, għall-kanċellazzjoni tal-kontribuzzjonijiet tal-ISF li kellhom jiġu rkuprati għal ammont ta’ EUR 15 663.
B – Id-dikjarazzjoni tal-ISF tal-2005
16.
Il-konjuġi Bourges-Maunoury kienu, madankollu, naqsu milli jitolbu l-applikazzjoni tal-ammont massimu tal-ISF għas-sena 2005 u, għalhekk, fis-7 ta’ Lulju 2006, ippreżentaw dikjarazzjoni ta’ rettifika li kienet tinkludi dan il-kalkolu għal din is-sena u talbu r-rimbors ta’ ħlas żejjed ta’ EUR 6 239 fuq ammont ta’ taxxa ddikjarat ta’ EUR 8 861.
17.
Peress li din it-talba ġiet miċħuda mill-ammistrazzjoni tat-taxxa Franċiża, fis-27 ta’ Diċembru 2006, il-konjuġi Bourges-Maunoury ippreżentaw rikors quddiem it-Tribunal de grande instance de Chartres rigward dan ir-rifjut. Skont l-Artikolu 24 tal-Istatut tal-Persunal tal-Komunitajiet Ewropej, huma talbu wkoll l-assistenza tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward, li ngħatatilhom permezz ta’ deċiżjoni tas-6 ta’ Marzu 2007.
18.
B’sentenza tal-10 ta’ Ottubru 2007, it-Tribunal de grande instance de Chartres ċaħad it-talba tagħhom.
19.
Barra minn hekk, huma ressqu lment quddiem il-Kummissjoni li, permezz ta’ ittra tal-14 ta’ Jannar 2008, informathom li hija kkonkludiet li kien hemm ksur tal-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet u li hija kienet ser tirreġistra l-ilment tagħhom bħala każ ta’ ksur.
20.
Permezz ta’ ittra tal-15 ta’ April 2008, il-Kummissjoni informat lill-ammistrazzjoni tat-taxxa Franċiża dwar id-dubji tagħha rigward il-kompatibbiltà tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tat-teħid inkunsiderazzjoni tad-dħul Komunitarju fil-kalkolu tal-ammont massimu tal-ISF.
21.
B’deċiżjoni tas-27 ta’ Novembru 2008, il-Cour d’appel de Versailles annullat is-sentenza tat-Tribunal de grande instance de Chartres tal-10 ta’ Ottubru 2007 li ċaħdet it-talba tagħhom għas-sena 2005.
22.
Permezz tas-sentenza tad-19 ta’ Jannar 2010 (
8
), il-Cour de cassation ċaħdet l-appell imressaq mill-ammistrazzjoni tat-taxxa Franċiża kontra din is-sentenza tal-Cour d’appel de Versailles .
23.
Il-Cour de cassation ikkunsidrat li, peress li l-Cour d’appel de Versailles kienet ikkonstatat li, bl-inklużjoni tal-ammont tal-pensjonijiet u kumpens riċevuti mill-Unjoni għall-kalkolu tal-ammont massimu ta’ 85 % tat-total tad-dħul stabbilit bl-Artikolu 885 V a tas-CGI, l-ammont tal-ISF tal-konjuġi Bourges-Maunoury żdied, hija setgħet ġustament tikkonkludi li b’hekk ġiet imposta taxxa fuq il-persuni taxxabbli li kienet tintaxxa b’mod indirett id-dħul Komunitarju tagħhom.
24.
Permezz ta’ ittra tal-15 ta’ Ottubru 2010, il-Kummissjoni informat lill-konjuġi Bourges-Maunoury li, fid-dawl tas-sentenza mogħtija mill-Cour de cassation, hija kien jidhrilha li proċedura ta’ ksur kontra r-Repubblika Franċiża ma kienet tipprovdilhom l-ebda vantaġġ.
III – Id-domanda preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
25.
Huwa f’dan il-kuntest li t-Tribunal de grande instance de Chartres, li semgħet it-talbiet tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali dwar id-dikjarazzjonijiet tal-ISF tagħhom għas-snin 2002 sal-2004, 2006 u 2007 u minħabba d-dubji tagħha dwar l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet iddeċidiet, b’mod partikolari fid-dawl tas-sentenza tal-Cour de cassation imsemmija iktar ’il fuq, li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja din id-domanda preliminari:
“It-tieni paragrafu tal-Artikolu 13 tal-Kapitolu V tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Komunitajiet Ewropej tat-Trattat li jistabbilixxi Kunsill wieħed u Kummissjoni waħda tal-Komunitajiet Ewropej jipprekludi li d-dħul kollu ta’ persuna taxxabbli, inkluż dħul Komunitarju, jittieħed inkunsiderazzjoni fil-kalkolu tal-ammont massimu tat-taxxa solidali fuq il-ġid?”
26.
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali u r-Renju tal-Belġju, ir-Repubblika Franċiża, ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi kif ukoll il-Kummissjoni ppreżentaw l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom.
27.
Il-Qorti tal-Ġustizzja semgħet lill-konsulenti legali tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, kif ukoll lill-aġenti tar-Repubblika Franċiża u tal-Kummissjoni waqt is-seduta pubblika li saret fit-23 ta’ Novembru 2011.
IV – Analiżi
28.
Id-domanda preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju teħtieġ, minkejja s-sempliċità apparenti tagħha, li jiġu spjegati l-kunsiderazzjonijiet relatati kemm mal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet kif ukoll mal-ISF u mal-mekkaniżmu tal-ammont massimu previst fl-Artikolu 885 V a tas-CGI.
A – L-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet
29.
L-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet (
9
) jipprovdi, fl-ewwel paragrafu tiegħu, li l-uffiċjali u l-aġenti l-oħra tal-UE għandhom ikunu suġġetti għal taxxa fuq is-salarji, l-pagi u l-emolumenti (
10
) mħallsa minnha, u fit-tieni paragrafu tiegħu, għal eżenzjoni mit-taxxi nazzjonali fuq dawn l-istess salarji, pagi u emolumenti.
30.
Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li ż-żewġ paragrafi ta’ dan l-artikolu, li ma jistgħux jiġu iżolati (
11
), huma maħsuba sabiex jissostitwixxu t-taxxi nazzjonali b’taxxa Komunitarja applikabbli għall-uffiċjali u aġenti tal-Unjoni skont kundizzjonijiet uniformi, fl-interess tal-indipendenza tal-Unjoni (
12
), u huma għaldaqstant maħsuba, minn naħa, biex jiggarantixxu ugwaljanza stretta ta’ remunerazzjoni bejn dawn tal-aħħar (
13
) u, min-naħa l-oħra, biex jevitaw kull taxxa doppja, Komunitarja u nazzjonali, tas-salarji, pagi u emolumenti li jitħallsulhom mill-Unjoni.
31.
Din id-dispożizzjoni, kollha kemm hi, għandha l-għan li tiżgura tabilħaqq tassazzjoni uniformi tal-imsemmija salarji, pagi u emolumenti għall-uffiċjali u aġenti tal-Unjoni, billi tipprevjeni b’mod partikolari, minn naħa, li, minħabba t-tassazzjoni nazzjonali differenti, ir-remunerazzjoni reali tagħhom ma tvarjax minħabba ċ-ċittadinanza jew id-domiċilju tagħhom, u min-naħa l-oħra, minħabba t-tassazzjoni doppja, din ir-remunerazzjoni tkun intaxxata iktar min-normal (
14
).
32.
Il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat li, skont it-termini u l-iskop tiegħu, l-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet jipprovdi “l-eżenzjoni minn kull tassazzjoni nazzjonali bbażata kemm direttament kif ukoll indirettament fuq is-salarji, pagi u emolumenti mħallsa mill-Unjoni lill-uffiċjali jew aġenti oħrajn tagħha” u “jipprekludi, għaldaqstant, kwalunkwe taxxa nazzjonali, tkun xi tkun in-natura tagħha jew il-metodi ta’ ġbir tagħha, li tintaxxa, direttament jew indirettament, lill-uffiċjali jew l-aġenti l-oħrajn tal-Komunitajiet, minħabba l-fatt li huma jirċievu remunerazzjoni mħallsa mill-Unjoni, anki jekk it-taxxa inkwistjoni ma tkunx ikkalkolata proporzjonalment mal-ammont ta’ din ir-remunerazzjoni” (
15
), u b’hekk tirrestrinġi s-sovranità fiskali tal-Istati Membri (
16
).
33.
Din l-eżenzjoni tirrigwarda b’mod speċifiku lill-uffiċjali u aġenti tal-Unjoni (
17
) u hija limitata għat-taxxi nazzjonali analogi għal dawk li l-Unjoni timponi fuq is-salarji, pagi u emolumenti tagħhom (
18
), għat-taxxi nazzjonali li jistgħu jiġu imposti fuq id-dħul li jiġi mill-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom, li huwa suġġett għal taxxa Komunitarja (
19
).
34.
Nixtieq infakkar, għall-finijiet ta’ dokumentazzjoni u b’mod sempliċi ħafna, il-kontenut tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
35.
Fil-kawża li wasslet għas-sentenza Humblet vs Il-Belġju (
20
), il-Qorti tal-Ġustizzja ntalbet tevalwa l-kompatibbiltà mal-Artikolu 11(b) tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet KEFA tat-taxxa addizzjonali Belġjana li kienet imposta fuq id-dħul kollu akkumulat tal-familji b’rati progressivi f’partijiet. F’dan il-każ, l-ammistrazzjoni tat-taxxa Belġjana kienet, essenzjalment, stabbilixxiet ir-rata ta’ tassazzjoni applikabbli għall-mara ta’ uffiċjal tal-KEFA billi kkunsidrat id-dħul ta’ dan tal-aħħar.
36.
Adita tiddeċiedi skont il-bażi tal-Artikolu 16 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet KEFA, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-imsemmi protokoll mhux biss kien kontra kull tassazzjoni ta’ uffiċjal ibbażata kollha jew parzjalment fuq il-ħlas tas-salarju mħallas mill-KEFA, iżda wkoll kontra t-teħid inkunsiderazzjoni tal-imsemmi salarju għall-iffissar tar-rata tat-taxxa applikabbli għal dħul ieħor. Hija nnotat b’mod partikolari, f’dan ir-rigward, li l-fatt ta’ ġbir ta’ taxxi fuq kategorija ta’ dħul filwaqt li jittieħed inkunsiderazzjoni dħul ieħor, biex tiġi kkalkolata r-rata tat-taxxa, għandha sostanzjalment l-effett li tintaxxa direttament dan id-dħul l-ieħor, sa fejn, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji raġonevoli, id-dħul totali ta’ persuna taxxabbli jikkostitwixxi ħaġa sħiħa organika (
21
).
37.
Fil-kawża li wasslet għas-sentenza Brouerius van Nidek (
22
), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li d-dazji ta’ suċċessjoni, li huma imposti darba biss fuq il-proprjetà meta din tintiret, ma waqgħux taħt it-taxxi nazzjonali pprojbiti msemmija fl-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet, peress li dawn ġew applikati b’mod nondiskriminatorju fuq il-persuni taxxabbli kollha.
38.
Fil-kawża li wasslet għas-sentenza Tither (
23
), il-Qorti tal-Ġustizzja kienet adita b’domanda dwar mekkaniżmu ta’ sussidju tal-interessi mħallas mill-individwi fuq is-self intiż għax-xiri jew għat-titjib tar-residenza ewlenija tagħhom. Dan il-mekkaniżmu kien jippermetti lil min jissellef inaqqas mill-interessi li għandhom jħallsu lil min sellfu somma ekwivalenti għall-ammont tat-taxxa fuq id-dħul li jikkorrispondi għal dawn il-ħlasijiet, filwaqt li min isellef għandu jaċċetta dan it-tnaqqis. Fuq il-livell fiskali, it-tnaqqis għaldaqstant applikat fuq il-ħlas tal-interessi kellu l-istess effett ta’ tnaqqis tat-taxxa fuq id-dħul ta’ min jissellef. Il-benefiċċju minn dan is-sussidju kien, madankollu, eskluż għall-persuni eżenti mit-taxxa fuq id-dħul. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet ma jobbligax lil Stat Membru li jagħti dan is-sussidju lil uffiċjali u aġenti tal-Unjoni.
39.
Fil-kawża li wasslet għas-sentenza Kristoffersen (
24
), il-Qorti tal-Ġustizzja kienet adita b’domanda dwar jekk il-liġi Daniża dwar it-taxxa fuq id-dħul kinitx kompatibbli mal-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet sa fejn din kienet tippermetti li tiġi imposa taxxa fuq il-valur tal-kera tal-akkomodazzjoni ta’ uffiċjal tal-Unjoni Ewropea. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li din it-taxxa ma tikkostitwixxix tassazzjoni indiretta tas-salarji, pagi u emolumenti mħallsa mill-Unjoni, sa fejn ma għandha l-ebda rabta legali ma’ dawn u hija imposta fuq bażi oġġettiva.
40.
Finalment, fil-kawża li wasslet għas-sentenza Vander Zwalmen u Massart (
25
), il-Qorti tal-Ġustizzja kienet adita b’domanda dwar l-għoti tal-benefiċċju tal-allowance matrimonjali skont it-taxxa fuq id-dħul fil-Belġju. Il-liġi Belġjana kienet tipprovdi, fil-kuntest tat-tassazzjoni separata tad-dħul tal-konjuġi, l-għoti ta’ għajnuna fiskali (l-allowance matrimonjali) lill-familji li jkollhom biss dħul wieħed u lill-familji li jaqilgħu żewġ salarji iżda li t-tieni wieħed ikun inqas minn somma speċifika. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li r-rifjut tal-għoti ta’ allowance matrimonjali lill-familji li konjuġi minnhom ikun uffiċjal tal-Unjoni, meta s-salarju ta’ dan tal-aħħar ikun ogħla minn din is-somma, ma kienx inkompatibbli mal-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet. Fil-fatt, ir-raġuni wara l-esklużjoni mill-allowance tirriżulta mill-applikazzjoni ta’ kundizzjoni ġenerali u oġġettiva applikabbli għall-persuni taxxabbli kollha, u għalhekk ma hijiex diskriminatorja, u mhux kundizzjoni addizjonali marbuta mal-istatus ta’ uffiċjal ta’ wieħed mill-konjuġi.
41.
Min-naħa l-oħra, fil-kawża li wasslet għas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (
26
), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li r-Renju tal-Belġju kien naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu taħt l-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet meta rrifjuta li jagħti lis-sidien tal-proprjetà t-tnaqqis mit-taxxa fuq il-proprjetà meta l-kerrej tal-proprjetà jew il-konjuġi tiegħu kienu uffiċjali jew aġenti tal-Unjoni. Il-liġi Belġjana inkwistjoni kienet tipprovdi, essenzjalment, li t-taxxa fuq il-proprjetà, taxxa fuq il-proprjetà immobbli fil-Belġju dovuta mis-sid, setgħet titnaqqas skont is-sitwazzjoni soċjali tal-okkupant tal-bini. Dan it-tnaqqis kien madankollu eskluż meta d-dar kienet okkupata minn kerrej eżenti mit-taxxa fuq id-dħul “taħt il-konvenzjonijiet internazzjonali”. Il-benefiċċju ta’ rata mnaqqsa ta’ taxxa kien, għalhekk, irrifjutat lis-sid meta l-kerrej kien uffiċjal jew aġent tal-Unjoni, eżenti mit-taxxa Belġjana fuq id-dħul skont l-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet.
42.
Il-Qorti tal-Ġustizzja, wara li kkunsidrat il-fatt li, meta d-dar kienet tinkera, it-taxxa fuq il-proprjetà kienet, fir-realtà ekonomika, mgħoddija mis-sid lill-kerrej, iddeċidiet li din l-esklużjoni mill-benefiċċju tat-tnaqqis tat-taxxa fuq il-proprjetà kienet kuntrarja għall-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet. Fil-fatt, din kienet titfa’ piż finanzjarju addizzjonali fuq l-uffiċjali u aġenti tal-Unjoni, minħabba l-fatt li kienu jibbenefikaw minn remunerazzjoni eżenti mit-taxxi nazzjonali, meta mqabbla mal-persuni taxxabbli l-oħra (
27
).
43.
L-idea ġenerali iżda kostanti, li toħroġ mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja hija li hemm biss tassazzjoni indiretta tad-dħul tal-uffiċjali u aġenti tal-Unjoni meta l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni jkollha l-għan, filwaqt li apparentement tirrispetta formalment il-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet, li tintaxxa d-dħul imsemmi iktar mit-taxxa Komunitarja, meta jista’ jiġi dedott li l-għan jew l-effett tagħha huwa li “tevita” l-imsemmi Protokoll. Minn din il-perspettiva, liġi li “timmira” għall-uffiċjali u l-aġenti tal-Unjoni jew li tagħtihom trattament diskriminatorju, biex nuża l-idea espressa mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi tagħha Brouerius van Nidek (
28
) u Vander Zwalmen u Massart, tista’ titqies bħala l-manifestazzjoni tax-xewqa li jiġi evitat il-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet.
B – Id-dispożizzjoni nazzjonali
44.
Il-qorti tar-rinviju ma tagħti l-ebda dettall la dwar l-ISF u lanqas, b’mod partikolari, dwar is-sens u l-għan tal-mekkaniżmu tal-ammont massimu applikabbli għall-ħlas tal-ISF fid-deċiżjoni ta’ rinviju tagħha. Madankollu, fid-dawl tad-domanda magħmula, huwa essenzjali li tiġi analizzata kemm in-natura u l-istruttura tal-ISF, kif ukoll tal-mekkaniżmu tal-ammont massimu previst fl-Artikolu 885 V a tas-CGI u għalhekk, finalment, tal-kalkolu tal-ammont tal-kontribuzzjoni tal-ISF.
45.
Minkejja dan, jibqa’ l-fatt li hija r-responsabbiltà tal-qorti tar-rinviju li tinterpreta d-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali tagħha. Din hija r-raġuni għalfejn jeħtieġ, fil-kuntest tal-eżami tad-dritt nazzjonali bil-għan li tingħata risposta utli għad-domanda li magħmula mill-qorti tar-rinviju, li ninvoka sa ċertu punt l-interpretazzjoni tagħha stess tad-dritt nazzjonali.
46.
L-eżami tad-dritt nazzjonali ser jittratta l-ewwel nett l-ISF bħala tali, imbagħad il-mekkaniżmu tal-ammont massimu previst fl-Artikolu 885 V a tas-CGI u, finalment, in-nuqqas ta’ inklużjoni tad-dħul ta’ oriġini Komunitarju fil-kalkolu tal-imsemmi ammont massimu.
1. In-natura u l-leġittimità tal-ISF
47.
Skont l-Artikolu 885 A tas-CGI, huma suġġetti għall-ISF kemm il-persuni fiżiċi li għandhom id-domiċilju fiskali tagħhom fi Franza, minħabba l-beni tagħhom li jinsabu fi Franza jew barra minn Franza, kif ukoll il-persuni fiżiċi li ma jkollhomx id-domiċilju fiskali tagħhom fi Franza, minħabba l-beni tagħhom li jinsabu fi Franza (
29
), skont skala progressiva aġġornata kull sena stabbilita fl-Artikolu 885 U tas-CGI (
30
), meta l-valur tal-beni jeċċedi l-ewwel parti ta’ din l-iskala (
31
).
48.
Il-bażi ta’ stima għall-ISF hija, skont l-Artikolu 885 E tas-CGI (
32
), kkostitwita mill-valur nett tal-proprjetà, id-drittijiet u l-valuri taxxabbli kollha tal-persuna taxxabbli (
33
). Hija tinkludi, għalhekk, l-assi finanzjarji kollha (
34
) (flus, garanziji) jew mhux finanzjarji (residenzi ewlenin jew sekondarji, proprjetajiet ta’ investiment, artijiet) tal-persuna taxxabbli. Hija din tal-aħħar li twettaq hija stess il-valutazzjoni tal-proprjetà taxxabbli tiegħu, skont ir-regoli fis-seħħ dwar is-suċċessjoni. Il-proprjetà hija stmata skont il-valur monetarju reali tagħha, fil-jum tal-fatt li joħloq it-taxxa, jiġifieri l-1 ta’ Jannar tas-sena fiskali.
49.
Għaldaqstant l-ISF hija taxxa bbażata fuq il-pussess tal-ġid, taxxa fuq l-assi netti tal-persuna taxxabbli (
35
). F’dawn it-termini, jidher ċar li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’ raġonevolment tadotta din l-interpretazzjoni tal-ISF li tgħid li, fid-dawl tal-bażi taxxabbli tagħha, din tintaxxa l-patrimonju bħala sors ta’ ġid differenti mid-dħul.
50.
Minkejja dan, għandu jiġi enfasizzat il-fatt li din il-kawża ma tikkontestax il-leġittimità, fir-rigward tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet, ta’ taxxa fuq il-ġid, parallela għat-taxxa fuq id-dħul, lanqas il-fakultà li l-Istati Membri jissottomettu lill-uffiċjali u aġenti tal-Unjoni li jaqgħu taħt is-sovranità fiskali tagħhom għal taxxa bħal din. Il-Qorti tal-Ġustizzja ma hijiex għalhekk mitluba tirrispondi għad-domanda jekk taxxa nazzjonali, sa fejn tintaxxa formalment il-ġid, hijiex fi kwalunkwe każ kompatibbli mal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet.
51.
Fi kwalunkwe każ, jeħtieġ li tiġi rrifjutata l-idea li, minħabba l-kobor tal-bażi ta’ stima tagħha, l-ISF tintaxxa d-dħul sa fejn il-ġbir tagħha jnaqqas il-ġid kollu disponibbli tal-persuna taxxabbli. Ċertament, sa fejn l-ISF tapplika għall-ġid kollu tal-persuna taxxabbli, inklużi l-assi finanzjarji tagħha, hija tinkludi għalhekk, neċessarjament, frazzjoni residwa ta’ dħul mhux minfuq tas-sena ta’ qabel is-sena fiskali. Madankollu, kwalunkwe taxxa tal-ġid tikkostitwixxi, finalment, taxxa tad-“dħul iffriżat”, jiġifieri tad-dħul mhux użat li jinkludi l-ġid tal-persuna taxxabbli (
36
).
2. Il-mekkaniżmu tal-ammont massimu tal-ISF
a) Id-deskrizzjoni tal-ISF
52.
F’termini sempliċi ħafna, l-ammont massimu tal-ISF previst fl-Artikolu 885 V a tas-CGI (
37
) huwa maħsub sabiex jipprevjeni li t-taxxi diretti kollha pagabbli mill-persuna taxxabbli, inkluża t-taxxa fuq id-dħul u l-ISF, ma jaqbżux perċentwal speċifiku tad-dħul tagħha (
38
).
53.
L-applikazzjoni tal-ammont massimu (
39
) tikkonsisti, essenzjalment, fit-tnaqqis (
40
) mill-ammont tal-kontribuzzjoni tal-ISF dovuta fil-prinċipju għas-sena kurrenti tal-ammont li jirriżulta mid-differenza bejn, minn naħa, it-total tal-kontribuzzjoni tal-ISF dovuta għas-sena kurrenti u tat-taxxi (
41
) dovuti fi Franza u barra l-pajjiż (
42
) skont id-dħul tas-sena preċedenti u, min-naħa l-oħra, 85 % tad-dħul riċevut mill-persuna taxxabbli fis-sena preċedenti. Huwa f’dan il-85 % li l-Artikolu 885 V a tas-CGI jimponi (
43
) l-inklużjoni tad-dħul eżenti mit-taxxa fuq id-dħul magħmul fi Franza jew barra l-pajjiż, li jinkludi r-remunerazzjonijiet, il-benefiċċji, il-ħlasijiet annwali, pensjonijiet u dħul differenti mħallas mill-Unjoni tul is-sena ta’ qabel dik tal-ISF, li hija inkwistjoni f’dan il-każ. Għalhekk il-mekkaniżmu jiskatta biss jekk, essenzjalment, l-ammont totali tat-taxxi diretti li għandhom jitħallsu għas-sena kurrenti jaqbeż il-85 % (
44
) tal-ammont totali tad-dħul riċevut matul is-sena preċedenti.
b) Is-sens u l-għan tal-ammont massimu tal-ISF
54.
Il-mekkaniżmu tal-ammont massimu tal-ISF, billi essenzjalment jipprekludi li t-tassazzjoni globali tal-persuni taxxabbli taqbeż il-85 % tad-dħul tagħhom (
45
), għandu l-għan ewlieni li jevita li l-persuni taxxabbli li jkollhom dħul modest, iżda jkollhom ġid kbir li ma jrendix wisq, ma jkunux obbligati li jċedu parti mill-ġid tagħhom sabiex iħallsu t-taxxa dovuta (
46
). Għaldaqstant għandu l-għan li jimmodula l-impatt tal-ISF skont, preċiżament, id-dħul taxxabbli, u aktarx, għalhekk, jillimita l-karattru potenzjalment konfiskatorju tal-ISF (
47
).
55.
F’dan ir-rigward, mid-dibattiti parlamentari (
48
) jirriżulta li l-mekkaniżmu tal-ammont massimu ġie stabbilit bil-għan li jiġi evitat li l-ISF toħloq effett konfiskatorju u għalhekk li tidher intollerabbli u inaċċettabbli mill-perspettiva tal-ġustizzja soċjali u tal-ekwità (
49
).
56.
Barra minn hekk, jidher (
50
) li sabiex tittieħed inkunsiderazzjoni l-ġurisprudenza tal-Kunsill Kostituzzjonali (
51
), ibbażata fuq l-osservanza tal-prinċipju tal-ugwaljanza u, iktar speċifikament, tal-prinċipju tal-ugwaljanza vis-a-vis tal-piżijiet pubbliċi (
52
), li l-leġiżlatur iddeċieda li jinkludi mal-ISF dan il-mekkaniżmu ta’ ammont massimu (
53
).
57.
Madankollu, jeħtieġ isir enfasi fuq il-fatt li l-mekkaniżmu ta’ ammont massimu lanqas huwa, fih innifsu, ikkontestat f’dan il-każ. Huwa jista’, barra minn hekk, ikun ta’ benefiċċju kemm għall-uffiċjali u aġenti tal-Unjoni kif ukoll għall-persuni taxxabbli l-oħrajn suġġetti għall-ISF. Fil-fatt, ma jistax ikun eskluż li uffiċjal jew aġent tal-Unjoni suġġett għall-ISF jista’ jaqa’ taħt is-“syndrome des pêcheurs de l’Île de Ré” (
54
). Għalhekk, u fin-nuqqas tal-ammont massimu tal-ISF, frazzjoni tad-dħul Komunitarju tiegħu tista’, fi proporzjonijiet possibilment kbar ħafna, tintuża għall-ħlas tal-ISF. Għaldaqstant, hemm sitwazzjonijiet li fihom l-uffiċjali u aġenti tal-Unjoni mhux biss ma jistgħux jirrinunzjaw għal-logħba tal-ammont massimu iżda saħansitra għandhom ikunu jistgħu jibbenefikaw minnha (
55
).
58.
Deskritt b’dan il-mod, il-mekkaniżmu tal-ammont massimu tal-ISF integrat mal-metodi ta’ ħlas tal-ISF jippreżenta l-karatteristiċi kollha ta’ dik li, fil-kultura legali ta’ ċerti Stati Membri u b’mod partikolari dawk tal-lingwa Ġermaniża, tissejjaħ “Klawżola ta’ każ diffiċli” (
56
), mingħajr preġudizzju għall-fatt li l-idea sottostanti tista’ tinstab fil-kultura legali tal-Istati Membri kollha (
57
).
59.
F’kull sistema ġudizzjarja msejħa sabiex tesprimi ruħha permezz ta’ formulazzjonijiet ġenerali u astratti, li hija karatteristika tal-liġi, huwa inevitabbli li tinkludi l-mitigazzjoni tal-konsegwenzi tal-applikazzjoni tagħha u tirrikorri għall-eċċezzjoni. Is-severità tal-liġi għandha ssib il-limiti tagħha meta tilħaq ċertu grad ta’ intensità. Huwa f’dawn il-każijiet li l-leġiżlatur għandu jintervjeni bi klawżola ta’ każ ta’ severità, għall-inqas jekk ikun irid li jiġi rrikonoxxut bħala leġiżlatur leġittimu, ġust jew, sempliċement, jekk jixtieq jibqa’ konsistenti mar-rekwiżiti tal-prinċipju tal-proporzjonalità.
60.
Il-liġi fiskali ma hijiex irregolata minn regoli differenti (
58
). Is-sistema fiskali, fit-tradizzjonijiet kostituzzjonali komuni għall-Istati Membri, hija suġġetta, fost affarijiet oħra, għall-kriterji tal-ġustizzja, li jfittxu li jkunu espressi f’formulazzjonijiet validi b’mod ġenerali u astratti. Madankollu jeħtieġ li wieħed ikun konxju li din il-pretensjoni għandha l-limiti tagħha. Għalhekk, l-idea, magħrufa sew u rrikonoxxuta sew, li l-eżerċizzju tas-setgħa fiskali ma għandux ikollu portata konfiskatorja tista’ kemm tirregola l-formulazzjoni ġenerali tal-istandard fiskali kif ukoll tispira l-eċċezzjonijiet, il-klawżoli ta’ każ ta’ severità, li din jista’ eventwalment ikollha.
61.
Huwa f’din il-perspettiva li l-importanza tal-metodi ta’ interpretazzjoni ssir sinjifikanti. Ċertament, huwa ġeneralment aċċettat li kull eċċezzjoni għal regola għandha tiġi interpretata b’mod strett. Fil-każ tal-klawżoli ta’ każ ta’ severità, wieħed ma jistax jieqaf biss sa din il-kunsiderazzjoni. L-interpretazzjoni tagħhom teħtieġ, għall-kuntrarju, li wieħed qatt ma jinsa l-għan tagħhom, dak stess li jwassal biex dawn jiddaħħlu mil-leġiżlatur. Kull interpretazzjoni ta’ klawżola ta’ każ ta’ severità li tiddevja b’mod notevoli mill-bażi loġika tagħha, twassal għad-distorsjoni tagħha, u b’hekk tneħħilha l-leġittimità inizjali tagħha.
62.
Filwaqt li għandu jitfakkar li hija r-responsabbiltà tal-qorti tar-rinviju li tinterpreta d-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali tagħha, madankollu jista’ jiġi kkunsidrat b’mod raġonevoli li l-mekkaniżmu tal-ammont massimu tal-ISF għandu l-għan li jtaffi l-effett potenzjalment konfiskatorju tal-ISF, f’armonija mal-Artikolu 1 tal-ewwel Protokoll addizzjonali għall-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 (
59
) u, b’mod iktar wiesa’, mat-tradizzjonijiet kostituzzjonali komuni għall-Istati Membri (
60
).
c) In-nuqqas ta’ inklużjoni ta’ dħul li jiġi mill-Unjoni
63.
It-tielet element tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li għad irid jiġi analizzat huwa l-inklużjoni tad-dħul ta’ oriġini Komunitarju fil-kalkolu tal-ammont massimu tal-ISF.
64.
Kif diġà osservajt, il-problema li l-Artikolu 885 V A tas-CGI jqajjem fir-rigward tal-liġi tal-Unjoni hija li jintegra, fil-kalkolu tal-ammont massimu, id-dħul eżenti tal-persuni taxxabbli. Dan l-artikolu jikkunsidra f’dan il-każ il-fatt li ċerti persuni taxxabbli mill-ISF għandhom dħul li jirriżulta minn relazzjoni ta’ impjieg ma’ istituzzjoni tal-Unjoni.
65.
Din il-kunsiderazzjoni jew, jekk wieħed jippreferi, in-nuqqas ta’ inklużjoni tad-dħul ta’ oriġini Komunitarju fil-kalkolu tal-ammont massimu tista’, f’ċertu numru ta’ każijiet, iżżid il-kontribuzzjoni tal-ISF tal-persuna taxxabbli (
61
). B’mod iktar preċiż, il-kunsiderazzjoni tad-dħul ta’ oriġini Komunitarju li żżid il-livell tad-dħul ikkunsidrat, twassal sabiex titnaqqas l-effikaċja tal-ammont massimu li awtomatikament iżid il-kontribuzzjoni tal-ISF, dejjem skont il-kobor tal-patrimonju.
66.
Dan huwa l-uniku punt taħt diskussjoni fil-kuntest ta’ dan il-każ.
C – In-nuqqas ta’ inklużjoni tad-dħul ta’ oriġini Komunitarju fil-kalkolu tal-ammont massimu tal-ISF fir-rigward tal-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet
1. Il-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ inklużjoni tad-dħul li ġej mill-Unjoni
67.
Għandu jitfakkar għal darba oħra li n-nuqqas ta’ inklużjoni tad-dħul ta’ oriġini Komunitarju fil-kalkolu tal-ammont massimu tal-ISF jista’ jimplika, f’xi każijiet, l-inattivazzjoni jew in-newtralizzazzjoni tal-klawżola ta’ każ ta’ severità flimkien ma’, bħala konsegwenza indiretta, żieda fil-kontribuzzjoni tal-ISF tal-persuna taxxabbli. Għalkemm dan il-fatt ma huwiex neċessarjament suffiċjenti fih innifsu sabiex wieħed jikkunsidra li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 885 V a tas-CGI ma humiex kompatibbli mal-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet, madankollu jeħtieġ li titkompla l-analiżi sabiex ikun żgurat li, minkejja n-natura speċifika tagħha, l-ISF ma tintaxxax b’mod indirett id-dħul imsemmi.
68.
Fil-fatt, bit-talba tagħhom, il-konjuġi Bourges-Maunoury għandhom l-għan li jiksbu l-applikazzjoni tal-klawżola ta’ każ ta’ severità favurihom, iżda billi jevalwaw id-dħul tagħhom mingħajr ma jikkunsidraw id-dħul Komunitarju. Din it-talba hija leġittima?
2. L-informazzjoni mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja
69.
L-ISF u l-ammont massimu huma differenti b’mod ċar, fuq żewġ punti, mis-sistema fiskali inkwistjoni fil-kawża li wasslet għas-sentenza Humblet vs L-Istat Belġjan, iċċitata iktar ’il fuq. Minn naħa, billi l-ISF tikkonsisti f’sistema ta’ tassazzjoni progressiva (
62
), id-dħul ta’ oriġini Komunitarju ma jiġix ikkunsidrat għad-determinazzjoni tar-rata applikabbli tal-ISF. Min-naħa l-oħra, u allura, għalkemm il-mekkaniżmu tal-ammont massimu jista’, tabilħaqq, ifisser kontribuzzjoni tal-ISF akbar għall-uffiċjali u aġenti tal-Unjoni, ma jistax, madankollu, jiġi kkunsidrat li d-dħul tal-imsemmija uffiċjali huwa intaxxat iktar sempliċement minħabba li dawn jirċievu dħul mill-Komunità (
63
), minħabba li din iż-żieda tiddependi fuq il-kobor relattiv tad-dħul kollu meta mqabbel mal-patrimonju.
70.
Ma jistax jiġi kkunsidrat, barra minn hekk, fid-dawl tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Belġju, iċċitata ’il fuq, dwar it-taxxa fuq il-proprjetà (
64
) li l-ammont massimu tal-ISF iwassal sabiex wieħed iċaħħad il-benefiċċju ta’ benefiċċju tat-taxxa lill-uffiċjali u aġenti tal-Unjoni, ex officio, jiġifieri meta dawn jissodisfaw barra minn hekk il-kundizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni nazzjonali sabiex jibbenefikaw minnu.
71.
Fil-fatt, jidher li ma jistax jiġi kkunsidrat, għalkemm dan għandu jiġi evalwat mill-qorti tar-rinviju, li l-integrazzjoni tad-dħul ta’ oriġini Komunitarju fil-kalkolu tal-ammont massimu kellha, bħala tali, speċifikament l-għan li tifhem is-sitwazzjoni tal-uffiċjali u aġenti Franċiżi tal-Unjoni (
65
).
72.
Għalhekk, l-analiżi tal-ammont massimu tal-ISF fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma tippermettix li wieħed jikkonkludi li huwa inkompatibbli mat-tieni paragrafu tal-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet. L-imsemmija ġurisprudenza tista’ tippermetti wkoll li jkun innotat li l-Artikolu 885 V a tas-CGI ma jaffettwax l-imsemmi Artikolu 13.
73.
Madankollu, il-problema speċifika li jqajjem l-ammont massimu tal-ISF fir-rigward tal-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet fir-realtà qatt ma kienet tqajmet qabel u għaldaqstant titlob risposta ad hoc mill-Qorti tal-Ġustizzja, b’mod konsistenti mal-ġurisprudenza rilevanti tagħha, li tikkunsidra l-partikolaritajiet tal-ISF u tal-mekkaniżmu tal-ammont massimu li hu marbut magħha.
3. In-nuqqas ta’ inklużjoni tad-dħul li ġej mill-Unjoni bħala element integrat fi klawżola ta’ każ ta’ severità
74.
Jidher raġonevoli li wieħed jibda mis-suppożizzjoni li l-mekkaniżmu tal-ammont massimu ġie introdott biss bħala klawżola ta’ każ ta’ severità, jiġifieri bl-għan li tiġi evitata sitwazzjoni ta’ inġustizzja u jittaffa l-effett potenzjalment konfiskatorju tal-ISF. Il-konjuġi Bourges-Maunoury jidhru li qegħdin jitolbu li d-dħul Komunitarju tagħhom ma jkunx integrat mad-dħul ikkunsidrat fil-kalkolu tal-ammont massimu tal-ISF, abbażi tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet. Madankollu, u fil-fehma tiegħi, risposta pożittiva għal din it-talba twassal għal distorsjoni tal-klawżola ta’ każ ta’ severità li jirrappreżenta l-mekkaniżmu tal-ammont massimu, waqt li jiġu injorati totalment ir-raġunijiet li wasslu għall-introduzzjoni tagħha mil-leġiżlatur.
75.
Kieku l-klawżola ta’ każ ta’ severità kienet għalhekk applikata għall-uffiċjali u aġenti Franċiżi li d-dħul tagħhom jiġi esklużivament jew kważi, li ħafna drabi jista’ jkun il-każ, mis-salarji, emolumenti, pensjonijiet jew kumpens imħallsa mill-Unjoni, minn dan jirriżulta li ġidhom jibqa’ prattikament barra l-portata tal-ISF. Fin-nuqqas ta’ kwalunkwe dħul ieħor li jista’ jkun inkluż fil-kalkolu tal-ammont massimu, l-ammont tal-ISF jista’ jaqbeż il-limitu tal-85 %, bil-konsegwenza ta’ eżenzjoni mill-ISF għal din il-kategorija ta’ persuni taxxabbli. Approċċ bħal dan jista’ jkollu l-effett li jeżenta lill-uffiċjali u aġenti tal-Unjoni minn kull tassazzjoni li taffettwa b’xi mod jew ieħor lil ġidhom, argument li ma jistax jiġi difiż faċilment peress li jwassal għad-distorsjoni tal-għan imfittex minn klawżola ta’ każ ta’ severità.
76.
Għalhekk, jien inqis li l-inklużjoni tad-dħul ta’ oriġini Komunitarju fil-kalkolu tal-ammont massimu tal-ISF prevista fl-Artikolu 885 V a tas-CGI ma hijiex kuntrarja għat-tieni paragrafu tal-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet, sa fejn tippreżenta l-karatteristiċi u għandha biss għanijiet bħal dawk ta’ klawżola ta’ każ ta’ severità, u li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddeċiedi dwar dan.
V – Konklużjoni
77.
Għaldaqstant nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għat-talba preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju skont kif ġej:
“It-tieni paragrafu tal-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Komunitajiet Ewropej għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix dispożizzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprovdi mekkaniżmu msejjaħ ta’ “ammont massimu” tal-ammont tal-kontribuzzjoni dovuta bħala taxxa solidali fuq il-ġid fil-kuntest li fiha jiġi kkunsidrat id-dħul kollu tal-persuna taxxabbli, inkluż id-dħul ta’ oriġini Komunitarju eżenti mit-taxxi nazzjonali fuq id-dħul, sa fejn tippreżenta l-karatteristiċi u għandha biss għanijiet bħal dawk ta’ klawżola ta’ każ ta’ severità, u li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddeċiedi dwar dan”.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	Iktar ’il quddiem il-“Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet”, li sar, wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona fl-1 ta’ Diċembru 2009, l-Artikolu 12(2) tal-Protokoll Nru 7 dwar il-privileġġi u l-immunitajiet tal-Unjoni Ewropea.
(
3
)	Għal preżentazzjoni ġenerali, ara b’mod partikolari J. Grosclaude, “Genèse et problématique”, JurisClasseur Impôt sur la fortune, Faxxikolu Nru 15.
(
4
)	Din it-taxxa, li ġiet stabbilita bl-Artikolu 2 tal-Liġi Nru 81-1160 fuq il-Finanzi għall-1982, tat-30 ta’ Diċembru 1981 (JORF tal-31 ta’ Diċembru 1981, p. 3539), tħassret bil-Liġi Rettifikattiva Nru 86-824 fuq il-Finanzi għall-1986, tal-11 ta’ Lulju 1986 (JORF tat-12 ta’ Lulju 1986, p. 8688), li daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 1987.
(
5
)	Liġi Nru 88-1149 tat-23 ta’ Diċembru 1988 (JORF tat-28 ta’ Diċembru 1988, p. 16320).
(
6
)	Dispożizzjoni bħal dik li tirriżulta mil-Liġi Nru 98-1266 fuq il-Finanzi għall-1999, tat-30 ta’ Diċembru 1998 (JORF tal-31 ta’ Diċembru 1998, p. 20050), emendata bl-Artikolu 1 tad-Digriet Nru 2009-389, tas-7 ta’ April 2009, li jinkorpora fil-Kodiċi Ġenerali tat-Taxxa Diversi testi li jemendaw u jissupplimentaw ċerti dispożizzjonijiet ta’ dan il-kodiċi (JORF tad-9 ta’ April 2009, p. 6236).
(
7
)	Dispożizzjoni kif kienet tirriżulta mill-Artikolu 16 tal-Liġi Nru 98-1266, emendata bl-Artikolu 38 tal-Liġi Rettifikativa Nru 2004-1485 fuq il-Finanzi għall-2004, tat-30 ta’ Diċembru 2004 (JORF tal-31 ta’ Diċembru 2004, p. 22522). L-Artikolu 885 V a tas-CGI, sussegwentement, tħassar bil-Liġi Rettifikativa Nru 2011-900 fuq il-Finanzi għall-2011, tad-29 ta’ Lulju 2011 (JORF tat-30 ta’ Lulju 2011, p. 12969).
(
8
)	Appell Nru H 09-11.174.
(
9
)	Din id-dispożizzjoni, li l-formulazzjoni tagħha applikabbli fid-data meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali tmur lura għall-1 ta’ Lulju 1967, id-data tad-dħul fis-seħħ tal-hekk imsejjaħ Trattat “ta’ fużjoni”, iffirmat fi Brussell fit-8 ta’ April 1965, tirriproduċi s-sustanza tad-dispożizzjonijiet identiċi tal-Artikoli 12 tal-protokolli bl-istess isem annessi rispettivament mat-Trattat KEE u mat-Trattat KEFA, iffirmati f’Ruma fil-25 ta’ Marzu 1957. L-Artikolu 11(b) tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet, anness mat-Trattat KEFA, iffirmat f’Pariġi fit-18 ta’ April 1951, huwa bbażat ukoll fuq il-prinċipju ta’ eżenzjoni minn kull taxxa fuq is-salarji u l-emolumenti mħallsa mill-Komunità Ewropea tal-Faħam tal-Azzar (KEFA) lill-membri tal-Awtorità Għolja u lill-uffiċjali ta’ din tal-aħħar, iżda mingħajr ma hija prevista l-impożizzjoni ta’ taxxa Komunitarja. Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tal-25 ta’ Frar 1969, Klomp (23/68, Ġabra p. 43, punt 8).
(
10
)	Il-kundizzjonijiet u l-proċedura li bihom tiġi kkalkolata u imposta l-imsemmija taxxa huma stabbiliti fir-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom, KEFA) Nru 260/68, tad-29 ta’ Frar 1968, li jistabbilixxi l-kundizzjonijiet u l-proċedura għall-applikazzjoni tat-taxxa għall-benefiċċju tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 1, p. 33). Huwa wkoll fuq il-bażi tal-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet, b’mod partikolari, li kien ġiet adottat ir-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom, KEFA) Nru 3821/81, tal-15 ta’ Diċembru 1981, li jemenda l-istatus tal-uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej kif ukoll ir-reġim applikabbli għall-aġenti l-oħrajn ta’ dawk il-Komunitajiet (ĠU L 386, p. 1), li stabbilixxa l-impożizzjoni eċċezzjonali ta’ taxxa f’każ ta’ kriżi li kienet inkwistjoni fil-kawża li tat lok għas-sentenza tat-3 ta’ Lulju 1985, Abrias et vs Il-Kummissjoni (3/83, Ġabra p. 1995).
(
11
)	Sentenza tat-3 ta’ Lulju 1974, Brouerius van Nidek (7/74, Ġabra p. 757, punt 10).
Il-Qorti tal-Ġustizzja tinsisti, f’din is-sentenza (punt 11), fuq l-idea li l-eżenzjoni ta’ kull taxxa nazzjonali prevista fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 13 tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet hija konsegwenza tal-impożizzjoni ta’ taxxa Komunitarja prevista fl-ewwel paragrafu tiegħu, idea li ma tistax tiġi difiża, mid-definizzjoni tagħha stess, taħt il-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-KEFA. Ara wkoll is-sentenza tal-15 ta’ Settembru 1981, Bruce of Donington (208/80, Ġabra p. 2205, punt 11).
(
12
)	Sentenza tat-3 ta’ Marzu 1988, Il-Kummissjoni vs BEI (85/86, Ġabra p. 1281, punt 23). Ara, wkoll, is-sentenza tat-8 ta’ Settembru 2005, AB (C-288/04, Ġabra p. I-7837, punt 27), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tipprovdi li l-għoti tal-immunitajiet u l-privileġġi meħtieġa sabiex tinkiseb il-missjoni tal-istituzzjonijiet Komunitarji fuq il-bażi ta’ dispożizzjonijiet ta’ kategorija ogħla, dawk tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet, jippermetti li tiġi ggarantita l-“awtonomija istituzzjonali u funzjonali tagħhom”.
(
13
)	Fis-sentenza tagħha tas-16 ta’ Diċembru 1960, Humblet vs L-Istat Belġjan (6/60, Ġabra p. 1125, p. 1156 u 1157), il-Qorti tal-Ġustizzja kienet diġà enfasizzat li s-setgħa esklużiva tal-Komunità li tiffissa l-ammont nett tas-salarji tal-uffiċjali tagħha kien indispensabbli sabiex “tissaħħaħ l-indipendenza tal-istrutturi amministrattivi tagħha fil-konfront tal-awtoritajiet nazzjonali” iżda wkoll biex tiggarantixxi trattament ugwali għall-uffiċjali ta’ nazzjonalitajiet differenti.
(
14
)	Sentenzi tat-8 ta’ Frar 1968, Van Leeuwen (32/67, Ġabra p. 63, b’mod partikolari, p. 71); Brouerius van Nidek, iċċitata iktar ’il fuq (punt 11).
(
15
)	Formulazzjoni kostanti wara s-sentenza tal-24 ta’ Frar 1988, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (260/86, Ġabra p. 955, punt 10); ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-22 ta’ Marzu 1990, Tither (C-333/88, Ġabra p. I-1133, punt 12), kif ukoll tal-25 ta’ Mejju 1993, Kristoffersen (C-263/91, Ġabra p. I-2755, punt 15).
(
16
)	Sentenza tal-14 ta’ Ottubru 1999, Vander Zwalmen u Massart (C-229/98, Ġabra p. I-7113, punt 24).
(
17
)	Fis-sentenza tagħha Humblet vs L-Istat tal-Belġju, iċċitata iktar ’il fuq (b’mod partikolari, p. 1148), fir-rigward tal-Artikolu 11(b), tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet KEFA li b’hekk ingħatat fi żmien meta t-taxxa Komunitarja fuq id-dħul tal-uffiċjali tal-KEFA ma kinitx teżisti, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet iddeċidiet li l-privileġġi u l-immunitajiet, fosthom l-eżenzjoni minn taxxi nazzjonali, waqt li kienu previsti fl-interess pubbliku Komunitarju, kienu madankollu mogħtija direttament lil dawn tal-aħħar u joħolqu dritt suġġettiv favurihom.
(
18
)	Sentenza Brouerius van Nidek, iċċitata iktar ’il fuq ( punt 12).
(
19
)	Sentenza tas-22 ta’ Marzu 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C-437/04, Ġabra p. I-2513, punt 61).
(
20
)	Iċċitata iktar ’il fuq.
(
21
)	B’mod partikolari p. 1159.
(
22
)	Iċċitata iktar ’il fuq.
(
23
)	Iċċitata iktar ’il fuq.
(
24
)	Iċċitata iktar ’il fuq.
(
25
)	Iċċitata iktar ’il fuq.
(
26
)	Iċċitata iktar ’il fuq.
(
27
)	Punt 12.
(
28
)	Punt 14.
(
29
)	Ara, b’mod partikolari, JurisClasseur Impôt sur la fortune, Fasc. nru 20, Champ d’application, Fait générateur, Personnes imposables.
(
30
)	Ir-rati applikabbli jvarjaw minn 0.55 sa 1.8 % tal-valur nett tal-beni. Permezz tar-riforma li saret fl-2011, issa hemm biss żewġ rati, 0.25 % għal ġid ta’ bejn EUR 1 300 000 u EUR 3 000 000 u 0.50 % ’il fuq minn dak l-ammont.
(
31
)	Jiġifieri valur ogħla minn EUR 720 000 bejn Marzu 2002 u Jannar 2005, sa EUR 732 000 bejn Jannar 2005 u Jannar 2007 u sa EUR 760 000 bejn Jannar 2007 u April 2008.
(
32
)	Ara, b’mod partikolari, “Assiette de l’impôt”, “Patrimoine à prendre en considération” fil-JurisClasseur Impôt sur la fortune, Faxxikolu 24.
(
33
)	Il-piż tal-ISF madankollu huwa mmitigat permezz ta’ tnaqqis, bħal dak li jirrigwarda r-residenza prinċipali, u eżenzjonijiet totali jew parzjali, b’mod partikolari dawk li jirrigwardaw il-beni professjonali, l-ishma f’kumpanniji suġġetti għal impenn ta’ żamma (ara, f’dan ir-rigward, id-Deċiżjoni Nru 2003-477 DC tal-Conseil constitutionnel, tal-31 ta’ Lulju 2003, Liġi għall-inizjattiva ekonomika, Ġabra p. 418, mill-ħdax sas-sittax-il premessi), kif ukoll l-opri ta’ arti, ta’ antikità jew ta’ kollezzjoni, l-imsaġar u l-foresti, id-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali tal-inventuri u l-awturi, kif ukoll il-pagamenti minn annwalità. Ara, f’dan ir-rigward, id-diversi faxxikoli ta’ JurisClasseur Impôt sur la fortune.
(
34
)	Id-djun jitnaqqsu mil-bażi ta’ stima tal-ISF taħt l-istess kundizzjonijiet u limiti bħal fil-qasam tad-drittijiet tas-suċċessjoni.
(
35
)	Ara, f’dan ir-rigward, analiżi ta’ D. Migaud, fir-rapport d’information de l’Assemblée nationale Nru 1065, sur la fiscalité du patrimoine et de l’épargne, 16 ta’ Lulju 1998, b’mod partikolari p. 35. L-awtur isemmi li l-iskop soċjali tal-ISF huwa li tiżgura ekwità akbar bejn il-persuni taxxabbli peress li taqbad il-kapaċitajiet kontributtivi mogħtija mid-detentur tal-ġid permezz tal-pussess stess tiegħu.
(
36
)	Il-Conseil constitutionnel iddeċieda f’dan ir-rigward li, inkwantu l-bażi ta’ stima tiegħu ma hijiex limitata li tinkludi biss il-beni li jipproduċu dħul, l-ISF ma kinitx taxxa fuq id-dħul taħt il-liġi Franċiża, iżda b’mod iktar estiż, taxxa fuq “il-kapaċità kontributtiva mogħtija miż-żamma ta’ ġabra ta’ beni u drittijiet”. Ara d-deċiżjoni Nru 2010-44 QPC tad-29 ta’ Settembru 2010, Konjuġi M., il-ħdax il-premessa; E. Crouy-Chanel, u A.-S. Le Bris, “La décision no 2010-44 QPC du Conseil constitutionnel: réflexions sur la notion de faculté contributive”Revue de Droit
fiscal, Nru 9, p. 230; J.-Ph. Feldman, Le Conseil constitutionnel et l’ISF. De l’égalité et de la progressivité de l’impôt, Dalloz, 2010, Nru 39, p. 2620; Deċiżjoni Nru 2010-99 QPC, tal-11 ta’ Frar 2011, N. Laurence, il-ħames premessa; F. Roemer, “Conformité à la Constitution du principe de la limitation du plafonnement de l’impôt sur la fortune”, Semaine juridique édition Générale; 2011, Nru 15, p. 703.
(
37
)	Għandu jiġi ppreċiżat li dan kien irriżervat għall-persuni li għandhom id-domiċilju fiskali tagħhom fi Franza. Il-Kummissjoni kienet bdiet formalment proċedura ta’ ksur kontra r-Repubblika Franċiza f’dan ir-rigward, li ngħalqet fis-27 ta’ Ottubru 2011 wara r-riforma tal-2011 li neħħiet l-ammont massimu. Ara l-istqarrija għall-istampa tal-Kummissjoni IP/10/1405, tat-28 ta’ Ottubru 2010, “Fiskalità diretta: il-Kummissjoni Ewropea titlob lil Franza biex tirrevedi żewġ miżuri ta’ ammonti massimi”.
(
38
)	L-ammont massimu, li huwa previst mil-Liġi Nru 88-1149, tat-23 ta’ Diċembru 1988, li toħloq l-ISF, kien inizjalment iffissat għal 70 % tad-dħul disponibbli qabel ma żdied għal 85 % mill-Artikolu 16 tal-Liġi dwar il-finanzi Nru 90-1168 għall-1991, tad-29 ta’ Diċembru 1990 (JORF tat-30 ta’ Diċembru 1990, p. 16367). L-Artikolu 885 V a tas-CGI tħassret bil-Liġi Nru 2011-900, b’mod konkomitanti mal-emenda tal-iskala tat-taxxa. Ara, f’dan ir-rigward, Deċiżjoni Nru 2011-638 DC tal-Conseil constitutionnel, tat-28 ta’ Lulju 2011, Liġi tal-Finanzi rettifikattiva għall-2011 (JORF tat-30 ta’ Lulju 2011, p. 13001, it-tmintax-il premessa).
(
39
)	Fuq il-modalitajiet konkreti tal-kalkolu tal-ammont massimu, ara J. Thibault-Liger, “Tarif et liquidation de l’impôt”, JurisClasseur Impôt sur la fortune, Faxxikolu 70.
(
40
)	Suġġett għal ammont massimu tal-ammont massimu. L-Artikolu 885 V a tas-CGI jipprevedi kemm għal ammont massimu tal-ISF kif ukoll għal ammont massimu tal-ammont massimu tal-ISF. L-ammont massimu tal-ammont massimu, stabbilit bil-Liġi Nru 95-1346 dwar il-finanzi għall-1996, tat-30 ta’ Diċembru 1995 (JORF tal-31 ta’ Diċembru 1995, p. 19030), lanqas huwa inkwistjoni fil-kuntest ta’ din il-kawża. L-għan tiegħu kien li jiġi evitat li l-ammont massimu ma jkunx wisq vantaġġuż, li jiġi evitat li l-persuna taxxabbli ma tnaqqasx id-dħul tagħha bil-għan li tnaqqas kunsiderevolment it-taxxa dovuta fuq ġid ferm sostanzjali. Ara, f’dan ir-rigward, pereżempju, M. Chenevoy-Gueriaud, “L’impôt de solidarité sur la fortune: une évolution inachevée”, Revue de la recherche juridique, Droit prospectif, 2006, Nru 3.
(
41
)	Fuq il-kalkolu tal-ammont li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni f’dan ir-rigward. Ara, b’konferma għall-investigazzjoni amministrattiva 7 R-1-89, tat-28 ta’ April 1989 (BOI 7 R-1-89), Conseil d’État, 28 ta’ Frar 2007, Rikors Nru 292912, Is-Sinjur u s-Sinjura Lefoulon, u konklużjonijiet tas-Sinjur Collin, Droit fiscal, 2007, Nru 43, Kummentarju Nru 936.
(
42
)	Mill-Artikolu 885 V a tas-CGI jirriżulta li t-taxxi mħallsa lill-Unjoni mill-uffiċjali u l-aġenti tagħha jittieħdu inkunsiderazzjoni f’dan ir-rigward.
(
43
)	Sa mis-sena 1999.
(
44
)	Il-Conseil constitutionnel Franċiż iddeċieda, f’dan ir-rigward, li l-iffissar mil-leġiżlatur ta’ dan il-limitu minimu ta’ 85% ma jwassalx, minkejja li huwa sostanzjali, għal ksur ikkaratterizzat tal-ugwaljanza vis-a-vis l-obbligi pubbliċi, filwaqt li enfasizza li l-għan tiegħu kien li jinħoloq ostaklu sabiex il-persuni taxxabbli bl-akbar patrimonji ma jitħallewx jimmanipulaw is-sitwazzjoni b’tali mod li jkun iktar favorevoli għalihom li jżommu beni li ma jipproduċu ebda dħul taxxabbli u b’hekk jiġi llimitat il-vantaġġ li dawn tal-aħħar jiksbu mill-ammont massimu. Ara d-deċiżjoni Nru 2010-99 QPC, tal-11 ta’ Frar 2011, N. Laurence, il-ħames premessa.
(
45
)	Il-leġiżlatur sussegwentement stabbilixxa mekkaniżmu ieħor, it-tarka fiskali, li naqqset b’mod kunsiderevoli l-portata tal-ammont massimu, iżda din ma hijiex inkwistjoni f’din il-kawża u tneħħiet fl-istess żmien mal-ammont massimu bil-Liġi nru 2011-900, imsemmija iktar ’il fuq.
(
46
)	Konsegwenza magħrufa bl-isem “syndrome des pêcheurs de l’Île de Ré”, ġżira fejn il-pressjoni immobbiljari tpoġġi lil ċerti bdiewa li għandhom ġid sostanzjali u li huma b’hekk suġġetti għall-ISF f’sitwazzjoni fejn ikun impossibbli għalihom li jonoraw l-obbligi tagħhom minħabba nuqqas ta’ dħul suffiċjenti.
(
47
)	Dwar il-loġika ta’ dan il-mekkaniżmu, ara Th. Chouvelon, “Le plafonnement de l’ISF”, Semaine juridique édition Notariale, 1993, Nru 51 u 52, p. 684 sa 687.
(
48
)	Ara, b’mod partikolari D. Migaud, Rapport d’information Nru 1065, imsemmi iktar ’il fuq, li fih l-awtur jispeċifika li “[l]-ġustifikazjzoni oriġinali tal-ammont massimu hija marbuta mar-rieda li jitneħħa kwalunkwe karattru konfiskatorju mit-taxxa fuq l-attiv nett, b’mod partikolari fil-każ ta’ persuni taxxabbli li jkollhom ġid li ma jrendix wisq, pereżempju meta jkun jikkonsisti prinċipalment fi proprjetà immobbli, u li jkunu jirċievu dħul modest”.
(
49
)	Fuq dan is-suġġett, ara b’mod partikolari J. Turot, “Le caractère confiscatoire de l’ISF”, Lettre des avocats conseils fiscaux 1999, Nru 66, p. 34; J.-P. Maublanc, “Le contribuable peut-il tenir en échec le caractère confiscatoire de l’ISF?”, Actualité Juridique Droit Immobilier, 2005, Nru 11, p. 823; N. Courrec du Pont, u J.-Y. Mercier, “Le plafonnement de l’ISF est-il bien conforme aux exigences constitutionnelles?”, Semaine juridique édition Entreprises, 2008, Nri 17 u 18, p. 46.
(
50
)	F’dan is-sens, Ph. Marini, L’impôt sur la fortune, rapport d’information, Commission des finances du Sénat, Nru 351; M. Fribourg, “Impôt sur le revenu, impôt de solidarité sur la fortune et équité fiscale”, Nru 177, f’Conseil des prélèvements obligatoires, Prélèvements obligatoires sur les ménages: progressivité et effets redistributifs, Mejju 2011.
(
51
)	B’mod partikolari d-deċiżjoni Nru 81-133 DC, tat-30 ta’ Diċembru 1981, Liġi dwar il-finanzi għall-1982 (Ġabra p. 41, ir-raba’ sas-seba premessi), li tiddikjara t-taxxa fuq il-patrimonji kbar b’mod konformi mal-kostituzzjoni. Għalkemm, f’dan il-każ, il-Conseil constitutionnel qatt ma ntalab formalment biex jagħti deċiżjoni dwar il-kostituzzjonalità tal-ammont massimu tal-ISF bħala tali, huwa madankollu kellu l-okkażjoni li jiddikjara l-pożizzjoni tiegħu dwar il-prinċipju ta’ ammont massimu tat-taxxa, f’dan il-każ dak tat-tarka fiskali, f’termini li jistħoqqilhom li jiġu ċċitati. B’hekk iddeċieda li “ir-rekwiżit li jirriżulta mill-Artikolu 13 tad-Dikjarazzjoni tal-1789 ma jkunx irrispettat jekk it-taxxa tkun ta’ natura konfiskatorja jew tkun titfa’ fuq kategorija ta’ persuni taxxabbli piż eċċessiv fir-rigward tal-kapaċitajiet kontributtivi tagħhom” u li “b’hekk, fil-prinċipju, il-kunċett ta’ ammont massimu fuq parti mid-dħul ta’ unità domestika fiskali soġġetta għall-ħlas ta’ taxxi diretti, mhux talli ma tmurx kontra l-ugwaljanza għall-finijiet tat-taxxa, iżda tevita ksur karatterizzat tal-ugwaljanza għall-finijiet tal-obbligi pubbliċi”; ara d-deċiżjoni Nru 2007-555 DC, tas-16 ta’ Awwissu 2007, Liġi favur ix-xogħol, l-impjieg u l-kapaċità ta’ xiri (Ġabra, p. 310, l-erba’ u għoxrin premessa), kif ukoll id-deċiżjoni Nru 2005-530 DC, tad-29 ta’ Diċembru 2005, Liġi dwar il-Finanzi għall-2006 (Ġabra p. 168, il-ħamsa u sittin u s-sitta u sittin premessi). Fid-deċiżjoni reċenti tiegħu dwar il-liġi dwar il-finanzi rettifikattiva għall-2011 (Deċiżjoni Nru 2011-638 DC, imsemmija iktar ’il fuq, it-tmintax-il premessa), li b’mod partikolari neħħiet l-ammont massimu tal-ISF previst fl-Artikolu 885 V a tas-CGI u li mmodifikat l-iskala tal-ISF, il-Conseil constitutionnel iddeċieda li t-tnaqqis tal-progressività tal-ISF li jirriżulta mill-modifika tal-iskala ddenunzjata minn dawk li ressqu l-azzjoni kien konformi mal-kostituzzjoni. F’dan ir-rigward tqies li, billi emenda l-iskala tal-ISF, il-leġiżlatur “ried jevita li t-tneħħija konkomitanti tal-limitu previst mill-Artikolu 885 V a tas-[CGI] u tat-[tarka fiskali] twassal biex jintefa piż eċċessiv fuq kategorija ta’ persuni taxxabbli meta jitqiesu l-kapaċitajiet kontributtivi tagħhom”.
(
52
)	Ara, b’mod partikolari, G. Eveillard, “L’exigence de critères objectifs et rationnels dans le contrôle de l’égalité devant l’impôt par le Conseil constitutionnel”, Les
Petites Affiches, 26 ta’ Jannar 2000, p.8; B. Castagnède, “Le contrôle constitutionnel d’égalité fiscale”, Les Petites Affiches, 1 ta’ Mejju 2001, p. 4; W. Mastor, L’impôt de solidarité sur la fortune à l’épreuve de la Constitution, Dalloz, 2005, p. 1257; A. Frank, “Les critères objectifs et rationnels dans le contrôle constitutionnel de l’égalité”, Revue du droit public, 2009, p. 77; M.-L. Dussart. “Les choix de politiques fiscales du législateur, l’égalité devant les charges publiques et le pouvoir d’appréciation du juge constitutionnel”, Revue du droit public, 2010, p. 1003; J.-F. Montgolfier, “Le conseil constitutionnel et la propriété privée des personnes privées”, Nouveaux cahiers du Conseil
constitutionnel, 2011, p. 35; O. Fouquet, “Le Conseil constitutionnel et le principe d’égalité devant l’impôt”, Nouveaux cahiers du Conseil constitutionnel, 2011, p. 7.
(
53
)	F’dak li jirrigwarda l-ġurisprudenza tal-Cour de cassation, ara b’mod partikolari J.-L. Albert, La Cour de cassation et l’impôt de solidarité sur la fortune : conséquences et inconséquence, Dalloz, 2005, Nru 25, p. 1659; J.-Y. Mercier, “L’ISF est-il spoliateur ? Une réponse négative de la Cour de cassation”, Bulletin
de gestion fiscale des entreprises, 2005, Nru 2, p. 25; S. Quilici, “ISF et caractère confiscatoire: choix de gestion n’est pas raison”, Semaine juridique édition Entreprises, 2009, Nru 42. Ara, b’mod partikolari, Cour de cassation, Chambre commerciale, sentenza tal-4 ta’ Ottubru 2011, Rikors nru 10-18.601, Y. Alain u X., li tirreferi għad-deċiżjonijiet tal-Conseil constitutionnel Nru 2010-44 QPC u Nru 2010-99 QPC, imsemmija iktar ’il fuq, li jiddikjaraw rispettivament konformi mal-Kostituzzjoni l-Artikoli 885 E u 885 V a tas-CGI.
(
54
)	Ara, in-nota ta’ qiegħ il-paġna 48 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
55
)	Ara, b’analoġija, is-sentenza Vander Zwalmen u Massart, iċċitata iktar ’il fuq (punti 28 u 29).
(
56
)	It-terminu “klawżola ta’ każ ta’ severità” tintuża hawnhekk bħala traduzzjoni ta’ “Härteklausel” bil-lingwa Ġermaniża, u “hardship clause” bil-lingwa Ingliża. Ara, f’dan ir-rigward, I. Pernice, Billigkeit und Härteklausel im öffentlichen Recht, Nomos, 1991; J. Lücke, Die (Un-) Zumutbarkeit als allgemeine Grenze öffentlich-rechtlicher Pflichten des Bürgers, Duncker & Humblot, 1973.
(
57
)	Pereżempju, O. Guillod, “La clause de dureté dans quelques législations européennes sur le divorce”, Revue internationale de droit comparé, 1983, Vol. 3, Nru 4, p. 787; M. Fouletier, Recherches sur l’équité en droit public français, LGDJ, 2003, b’mod partikolari p. 44 et seq.; L. Philip, “Solidarité et politique fiscale“, f’J.-C. Béguin, P. Charlot, u Y. Laidié, La solidarité en droit public, L’Harmattan, 2005, p. 241; M. Almeida Prado, Le hardship dans le droit du
commerce international, Bruylant u Forum Européen de la Communication, Brussell u Pariġi, 2003.
(
58
)	J. Isensee, Das Billigkeitskorrektiv des Steuergesetzes. Rechtfertigung und Reichweite des Steuererlasses im Rechtssystem des Grundgesetzes, f’Festschrift für Werner Flume, 1978, Vol. 2, p. 129.
(
59
)	Il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem barra minn hekk kellha l-okkażjoni li tiddeċiedi li l-modalitajiet ta’ applikazzjoni tal-ISF, u b’mod partikolari l-applikazzjoni tar-regola tal-ammont massimu u tad-determinazzjoni tal-bażi ta’ stima li tintuża għall-kalkolu tagħha, li jaqgħu taħt il-marġni ta’ diskrezzjoni mogħtija lill-Istat fil-qafas tal-implementazzjoni tal-politika fiskali tagħha. Ara d-deċiżjoni tal-4 ta’ Jannar 2008, Rikorsi Nri 25834/05 u 27815/05, Konjuġi Imbert de Tremiolles v. Franze, p. 11; E.-J.Van Brustem, L’ISF et la notion d’impôt confiscatoire sous l’angle de l-article 1er du Protocole no 1 de la Convention européenne des droits de l’homme, Droit fiscal, 2008, Nru 15, p. 33 sa 38. Ara wkoll, b’mod iktar wiesa’, Kummissjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, deċiżjoni tal-14 ta’ Diċembru 1988, Liv Ömsesidigt, Försäkringsbolaget Valands Pensionsstiftelse u grupp ta’ madwar 15000 persuna vs L-Isvezja, Rikors Nru 13013/87, D.R. Nru 58, p. 191; Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, sentenza tat-3 ta’ Lulju 2003, Buffalo Srl fi stralċ vs L-Italja, Rikors Nru 38746/97, § 32.
(
60
)	Għandu jiġi enfasizzat li l-Qorti Kostituzzjonali Ġermaniża ddikjarat bħala antikostituzzjonali t-taxxa Ġermaniża fuq il-ġid minħabba n-nuqqas ta’ tali mekkaniżmu ta’ ammont massimu. Ara, f’dan ir-rigward, J. Grosclaude, De l’inconstitutionnalité de l’imposition de la fortune en Allemagne et en France, Droit fiscal, 2002, Nru 24, p. 879.
(
61
)	Għandu jiġi osservat li dan huwa preċiżament dak li kkonstatat il-Cour d’appel de Versailles, fis-sentenza tagħha tas-27 ta’ Novembru 2008, biex tikkonkludi li l-ħlas tal-ISF għas-sena 2005 kien affettwa indirettament id-dħul ta’ oriġini Komunitarju tal-konjuġi Bourges-Maunoury, u dan kif ikkonfermat il-Cour de cassation fis-sentenza tagħha tad-19 ta’ Jannar 2010. Ara l-punti 19 sa 21 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
62
)	Ir-riforma tal-2011 neħħiet l-iskala progressiva fl-istess żmien mal-mekkaniżmu tal-ammont massimu.
(
63
)	Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza Hublet vs L-Istat Belġjan, iċċitata iktar ’il fuq, (b’mod partikolari p. 1160).
(
64
)	Wkoll is-sentenza Vander Zwalmen u Masart, iċċitata iktar ’il fuq (punt 26).
(
65
)	Għalkemm l-ammont massimu tal-ISF kien previst sa mill-bidu, l-inklużjoni ta’ dħul eżentat fil-kalkolu tal-ammont massimu saret biss bil-liġi dwar il-finanzi għall-1999, imsemmija iktar ’il fuq. F’dan ir-rigward, wieħed għandu jinsisti dwar il-fatt li, kif jirriżulta mid-dibattiti parlamentari, it-teħid inkunsiderazzjoni tad-dħul eżentat mit-taxxa kien prinċipalment immotivat minn kunsiderazzjonijiet interni, totalment estraneji minn kwalunkwe volontà li jinqabad id-dħul Komunitarju eżentat, għalkemm dan il-fatt ma jistax jitqies bħala deċiżiv għall-finijiet li tingħata risposta għad-domanda preliminari. Ara D. Migaud, Rapport Nru 1078, li sar f’isem il-Commission des finances, de l’économie générale et du plan, fuq l-abbozz tal-Liġi dwar il-finanzi għall-1999, Vol. II, b’mod partikolari l-preżentazzjoni tal-Artikolu 11 tal-abbozz ta’ liġi.