62020TJ0727_RES
Sprawa T‑727/20 RENV
Nigar Kirimova
przeciwko
Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej
Wyrok Sądu (druga izba w składzie powiększonym) z dnia 25 września 2024 r.
Rynek wewnętrzny – Reprezentacja przed EUIPO – Wpis na listę zawodowych pełnomocników – Odrzucenie wniosku – Wnioskodawca niebędący obywatelem państwa członkowskiego EOG – Odstępstwo od wymogu obywatelstwa – Artykuł 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia (UE) 2017/1001 – Pojęcie wysoko wykwalifikowanego specjalisty – Zasada pewności prawa – Prawo do bycia wysłuchanym – Zmiana – Brak właściwości Sądu
Znak towarowy Unii Europejskiej – Procedura – Reprezentacja przed Urzędem – Wpis na listę zawodowych pełnomocników – Wymogi – Obywatelstwo państwa członkowskiego EOG – Odstępstwo – Warunek – Status wysoko wykwalifikowanego specjalisty – Pojęcie – Nabycie kompetencji w państwie innym niż państwo członkowskie posiadania uprawnień do reprezentacji – Dopuszczalność
[rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/1001, art. 120 ust. 4 lit. b)]
(zob. pkt 30–38)
Akty instytucji – Stosowanie w czasie – Przepisy proceduralne – Przepisy materialne – Rozróżnienie – Wytyczne Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) – Stosowanie wytycznych obowiązujących w chwili zaistnienia rozpatrywanych okoliczności faktycznych – Brak – Naruszenie zasady pewności prawa
(zob. pkt 46, 50, 62–66)
Streszczenie
W wyroku tym Sąd dokonał po raz pierwszy wykładni pojęcia „wysoko wykwalifikowanego przedsiębiorcy” występującego w art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001 (
1
) w kontekście wpisania danej osoby na listę zawodowych pełnomocników w zakresie prawa znaków towarowych.
W dniu 10 października 2019 r. N. Kirimova, obywatelka Republiki Azerbejdżanu, złożyła w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) wniosek o wpisanie jej na listę zawodowych pełnomocników mogących działać przed tym urzędem, wnosząc również o przyznanie, na podstawie art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001, odstępstwa od wymogu posiadania obywatelstwa jednego z państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG).
EUIPO poinformowało skarżącą drogą pocztową, że jej wniosek jest niedopuszczalny. W odpowiedzi na otrzymane pismo skarżąca przedstawiła swoje uwagi. Decyzją z dnia 30 września 2020 r. (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”) dyrektor wykonawczy EUIPO odmówił uwzględnienia złożonego przez skarżącą wniosku.
Ocena Sądu
W pierwszej kolejności Sąd zauważył, że pojęcie „wysoko wykwalifikowanego przedsiębiorcy” nie jest zdefiniowane w żadnym rozporządzeniu, i dokonał wykładni tego pojęcia z uwzględnieniem brzmienia przepisu, w którym pojęcie to figuruje, kontekstu, w jaki przepis ten się wpisuje, oraz celów regulacji, której część stanowi.
Co się tyczy brzmienia i kontekstu rozpatrywanego przepisu, Sąd zauważył, po pierwsze, że pojęcie „wysoko wykwalifikowanego specjalisty” w rozumieniu art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001 odnosi się do specjalisty posiadającego cechy, kompetencje, umiejętności lub wiedzę na szczególnie wysokim poziomie w dziedzinie znaków towarowych i nie wydaje się nieść za sobą ograniczenia co do sposobu ich nabycia. Po drugie, ze wspomnianego przepisu wynika, że trzy wymogi warunkujące wpisanie danej osoby na listę zawodowych pełnomocników, o których mowa w art. 120 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001, a mianowicie wymogi dotyczące obywatelstwa, siedziby i uprawnień do reprezentacji, mają charakter nie tylko kumulatywny, lecz również autonomiczny. Wymóg posiadania uprawnień do reprezentacji powinien zostać bowiem spełniony zarówno przez osoby fizyczne, które spełniają wymóg obywatelstwa, jak i przez osoby fizyczne, które ubiegają się o przyznanie odstępstwa od tego wymogu ze względu na swój status „wysoko wykwalifikowanego specjalisty”. Widać zatem, że status ten jest niezależny i dodatkowy w stosunku do wymogu posiadania uprawnień do reprezentacji, a także nie wykazuje związku z warunkami koniecznymi do spełnienia wspomnianego wymogu. Tym samym cechy, kompetencje, umiejętności i wiedza pozwalające dowieść statusu „wysoko wykwalifikowanego specjalisty” mogą zostać nabyte przez osobę spoza EOG zarówno w państwie członkowskim EOG, jak i w państwie trzecim, przed uzyskaniem uprawnień w EOG lub po uzyskaniu takich uprawnień.
Co się tyczy celów, których realizacji służą zasady dotyczące reprezentacji przed EUIPO, polegających na zapewnieniu sprawnego, skutecznego i efektywnego funkcjonowania systemu unijnego znaku towarowego (
2
), Sąd zauważył, że realizacja takich celów nie wymaga, by status „wysoko wykwalifikowanego specjalisty” był uzależniony od określonego doświadczenia zawodowego w danym państwie członkowskim. Przeciwnie, widać, że nie ma znaczenia, czy posiadane przez ubiegającego się o przyznanie odstępstwa specjalistę cechy, kompetencje, umiejętności i wiedza na szczególnie wysokim poziomie zostały nabyte w tym, a nie w innym państwie członkowskim, a nawet w państwie trzecim, ponieważ wnioskodawca niemający obywatelstwa państwa członkowskiego EOG musi również spełniać wymogi dotyczące siedziby i uprawnień do reprezentacji, które wymagają związku z jednym z państw członkowskich EOG.
Tak więc zastosowany przez dyrektora wykonawczego w zaskarżonej decyzji wymóg dotyczący konieczności zdobycia doświadczenia zawodowego w państwie członkowskim posiadania uprawnień do reprezentacji wynika z nadmiernie zawężającej i nieprawidłowej wykładni pojęcia „wysoko wykwalifikowanego specjalisty”. Żadne z kryteriów wykładni nie pozwala bowiem wywnioskować, że status ten wymaga jako warunku koniecznego zdobycia doświadczenia zawodowego w państwie członkowskim posiadania uprawnień do reprezentacji.
W drugiej kolejności Sąd zbadał, czy dyrektor wykonawczy przestrzegał przy ocenie wniosku skarżącej zasady pewności prawa. Na wstępie Sąd podkreślił, że dyrektor wykonawczy powinien stosować się do norm postępowania zawartych w wytycznych EUIPO do celów stosowania art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001 i przestrzegać zasad rządzących stosowaniem tych norm w czasie, zgodnie z zasadą pewności prawa. Niemniej nie można jednak wykluczyć, że dyrektor wykonawczy będzie mógł odstąpić od tych norm, przedstawiając uzasadnienie uwzględniające zasadę równego traktowania, i że wnioskodawca wykaże status „wysoko wykwalifikowanego specjalisty” w oparciu o okoliczności inne niż te przedstawione w wytycznych EUIPO.
Następnie Sąd zauważył, że wytyczne EUIPO z 2020 r. wprowadzają elementy oceny wniosków o przyznanie odstępstwa od wymogu obywatelstwa, które nie były zawarte w wytycznych EUIPO z 2017 r., a zatem przedstawiają nową i bardziej restrykcyjną praktykę dyrektora wykonawczego w tym względzie. Różnice te mogą mieć istotny wpływ zarówno na dokonaną przez dyrektora wykonawczego ocenę wniosku o przyznanie odstępstwa, jak i na treść takiego wniosku, ponieważ wskazówki zawarte w wytycznych EUIPO umożliwiają wnioskodawcom przewidzieć, na podstawie jakich elementów wniosek o przyznanie odstępstwa będzie mógł zostać oceniony. W związku z tym wykazanie, że dana osoba ma status „wysoko wykwalifikowanego specjalisty” w świetle „wyjątkowych okoliczności” oznaczających spełnienie wymogów zawartych w wytycznych EUIPO z 2020 r., ma zakres oczywiście odmienny od wykazania tego statusu w świetle „szczególnych okoliczności” istotnych w rozumieniu wytycznych EUIPO z 2017 r.
Wreszcie Sąd zauważył, że w zaskarżonej decyzji, mimo iż dyrektor wykonawczy formalnie nie wskazał zastosowanych wytycznych EUIPO, rozpatrzył on wniosek skarżącej w świetle wymogów i okoliczności określonych w wytycznych EUIPO z 2020 r. Tymczasem zgodnie z orzecznictwem dotyczącym zasady pewności prawa przy ocenie tego wniosku należy stosować normy postępowania obowiązujące w chwili zaistnienia rozpatrywanych okoliczności faktycznych, czyli w dniu złożenia wniosku o przyznanie odstępstwa, a nie normy obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie w dniu złożenia wniosku wytyczne EUIPO z 2020 r. nie zostały jeszcze przyjęte, a zatem wytycznymi obowiązującymi w tym dniu były wytyczne z 2017 r.
W świetle powyższych stwierdzeń Sąd uznał, że dyrektor wykonawczy naruszył zasadę pewności prawa, oceniając złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie odstępstwa w świetle norm postępowania zawartych w wytycznych EUIPO z 2020 r., które nie obowiązywały w dniu złożenia wniosku.
(
1
)	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2017, L 154, s. 1).
(
2
)	Jak wynika z motywu 43 rozporządzenia 2017/1001 i motywu 18 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2018/625 z dnia 5 marca 2018 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej oraz uchylającego rozporządzenie delegowane (UE) 2017/1430 (Dz.U. 2018, L 104, s 1).