61984CJ0155_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση 155/84,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Finanzgericht του Βερολίνου προς το Δικαστήριο, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης EOK, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Reinhard Onnasch, εμπόρου ειδών τέχνης στο Βερολίνο,
και
Hauptzollamt Berlin-Packhof,
Αντικείμενο της υπόθεσης
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των κλάσεων 99.03 και 39.07 του κοινού δασμολογίου,
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με Διάταξη της 20ής Μαρτίου 1984, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 19 Ιουνίου 1984, το Finanzgericht του Βερολίνου υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης EOK, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία των κλάσεων 99.03 και 39.07 του κοινού δασμολογίου, ενόψει της κατατάξεως έργου τέχνης που συνίσταται σε ανάγλυφο τοίχου αποτελούμενο από χαρτόνι και πλαστική
2 Από τη Διάταξη περί παραπομπής προκύπτει ότι το επίμαχο αντικείμενο είναι έργο τρισδιάστατο, κατασκευασμένο από αμερικανό καλλιτέχνη, αποτελείται από χαρτόνι, πολυστυρόλη, μαύρο χρώμα, λάδι, σύρμα και συνθετική ρητίνη, είναι στερεωμένο σε ξύλινη πλάκα και φέρει την ονομασία « Modl . Motor Section — Giant Soft Fan » . O έμπορος έργων τέχνης του Βερολίνου που εισήγαγε το έργο, προέβη σε τελωνειακή διασάφηση για δασμολογητέα αξία 7 500 γερμανικών μάρκων, υπό κωδικό αριθμό που αντιστοιχεί στη δασμολογική κλάση 99.03, « πρωτότυπα έργα αγαλματοποιίας και γλυπτικής, εκ πάσης ύλης », η οποία απαλλάσσεται από δασμούς .
3 Το Hauptzollamt ( Κεντρικό Τελωνείο ) Berlin-Packhof εξέδωσε στις 4 Νοεμβρίου 1982 πράξη περί επιβολής δασμού, κατατάσσοντας το εν λόγω αντικείμενο σε κωδικό αριθμό που αντιστοιχεί στη δασμολογική κλάση 39.07, η οποία, με τη διατύπωση « τεχνουργήματα εκ των υλών των κλάσεων 39.01 μέχρι 39.06 συμπεριλαμβανομένης », παραπέμπει σε σύνολο τεχνητών πλαστικών υλών, και επέβαλε δασμό ύψους 14,2 % επί της δηλωθείσας δασμολογητέας αξίας .
4 O εισαγωγέας αμφισβήτησε αυτή τη δασμολογική κατάταξη, προβάλλοντας ότι οι κλάσεις του κεφαλαίου 99 του κοινού δασμολογίου πρέπει να ερμηνευθούν ευρέως, έτσι ώστε να περιλαμβάνουν επίσης έργα τέχνης πραγματοποιούμενα με σύγχρονες τεχνικές μεθόδους, οι οποίες δεν χρησιμοποιούνταν ακόμη κατά το χρόνο καθορισμού των κατηγοριών του
5 Αφού έλαβε τη γνωμοδότηση του zolltechnische Pruefungs-und Lehranstalt ( Ιδρύματος Ερευνών και Εκπαιδεύσεως επί της Δασμολογικής Τεχνικής ) της Oberfinanzdirektion Berlin ( Ανωτέρας Διοικήσεως Οικονομικών του Βερολίνου ), το Hauptzollamt εξέδωσε στις 8 Μαρτίου 1983 απόφαση επί της διοικητικής ενστάσεως του προσφεύγοντος, με την οποία επιβεβαίωνε την πρώτη πράξη περί επιβολής δασμού . Το Hauptzollamt θεωρεί ότι ως πρωτότυπα έργα γλυπτικής μπορούν να θεωρηθούν μόνο τα πλαστικά έργα γλυπτικής που δημιουργούνται σύμφωνα με την παραδοσιακή τεχνική, δηλαδή από σκληρό υλικό ή από εύπλαστο υλικό που σκληρύνεται αργότερα . Άλλα αντικείμενα τέχνης και προπαντός σύγχρονα έργα τέχνης όπως παραστάσεις εικόνων επί υφάσματος, έργα κολάζ, συναρμολογήσεως, δεν μπορούν, λόγω της εφαρμοζόμενης τεχνικής και των χρησιμοποιούμενων μέσων εκφράσεως, να καταταγούν στο κεφάλαιο 99, αλλά στο κεφάλαιο που περιλαμβάνει το εκάστοτε χρησιμοποιούμενο Στην προκειμένη περίπτωση, ο χαρακτήρας του εισαχθέντος εμπορεύματος καθορίζεται σαφώς από τη χρησιμοποιηθείσα πλαστική ύλη· το εμπόρευμα αυτό πρέπει συνεπώς να καταταγεί βάσει της ύλης που χαρακτηρίζει το σύνολο του έργου, δηλαδή ως πλαστική ύλη υπαγόμενη στη δασμολογική διάκριση 07 B V δ ) τεχνουργήματα εκ των υλών των κλάσεων 01 μέχρι 06 συμπεριλαμβανομένης : B . έτερα : V . εξ ετέρων υλών : δ ) έτερα .
6 Για την επίλυση της διαφοράς αυτής, το Finanzgericht υπέβαλε το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα :
« Έργο αναγνωριζόμενο από τις τελωνειακές αρχές ως έργο τέχνης, δηλαδή ανάγλυφο τοίχου από χαρτόνι και στυροπόρ, ραντισμένο με μαύρο χρώμα και λάδι και στερεωμένο σε ξύλινη πλάκα με σύρμα και συνθετική ρητίνη, κατατάσσεται ως ‛‛ πρωτότυπο έργο αγαλματοποιίας και γλυπτικής, εκ πάσης ύλης ’’ στην κλάση 03 του κοινού δασμολογίου, ή λόγω της ύλης των συστατικών μερών του στην κλάση 07 ; »
7 Μόνο η Επιτροπή κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο . Θεωρεί ότι για την ερμηνεία του κεφαλαίου 99 του κοινού δασμολογίου και για τα προβλήματα προσδιορισμού που ανακύπτουν όσον αφορά άλλες κλάσεις του κεφαλαίου αυτού πρέπει να ληφθεί υπόψη η ειδική διάρθρωση του εν λόγω κεφαλαίου, το οποίο, αν και φέρει τον τίτλο « αντικείμενα τέχνης, συλλογών και αρχαιοτήτων », δεν περιλαμβάνει καμία γενική ή συγκεντρωτική κλάση . Αποτελείται από σειρά επιμέρους κλάσεων, καθεμία από τις οποίες περιλαμβάνει ορισμένο είδος έργων τέχνης . Λόγω αυτής της ιδιαίτερης διαρθρώσεώς του, το εν λόγω κεφάλαιο περιλαμβάνει σημείωση που προορίζεται να διευκολύνει την οροθέτησή του έναντι των άλλων κεφαλαίων του κοινού δασμολογίου και έχει την ακόλουθη διατύπωση : « 4 α ): υπό την επιφύλαξιν των σημειώσεων 1, 2 και 3, τα είδη τα δυνάμενα να υπαχθούν συγχρόνως εις το παρόν κεφάλαιον και εις έτερα κεφάλαια του δασμολογίου πρέπει να κατατάσσωνται εις το παρόν κεφάλαιον » . H Επιτροπή είναι της γνώμης ότι εφόσον ελλείπει μια γενική κατηγορία και εφόσον υπάρχει η σημείωση αυτή, πρέπει, σε περίπτωση αμφιβολίας, να κατατάσσονται τα έργα τέχνης στις αντίστοιχες κλάσεις του κεφαλαίου 99 και όχι σε άλλες κλάσεις του κοινού Εφόσον πρόκειται για πρωτότυπα έργα τέχνης, η Επιτροπή συνιστά συνεπώς την ευρεία ερμηνεία των κλάσεων του κεφαλαίου 99, έτσι ώστε να είναι δυνατό να συμπεριληφθούν επίσης οι νέες καλλιτεχνικές μέθοδοι . Θεωρεί ότι υπέρ της απόψεως αυτής συνηγορεί επίσης η διατύπωση της κλάσεως 99.03, που περιλαμβάνει πρωτότυπα έργα αγαλματοποιίας και γλυπτικής « εκ πάσης ύλης » . Τέλος, η Επιτροπή εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η άποψη του Hauptzollamt καταλήγει σε ανεπιεικές αποτέλεσμα, δεδομένου ότι ένα αντικείμενο που δηλώνεται στο τελωνείο ως έργο τέχνης, βαρύνεται ως προς τη συνολική αξία του με το ύψος του δασμού που προβλέπεται για το χρησιμοποιηθέν υλικό, ενώ η αξία του υλικού αυτού είναι ασήμαντη σε σχέση με την καλλιτεχνική αξία του αντικειμένου .
8 Το Δικαστήριο θεωρεί πλήρως δικαιολογημένη την άποψη που υποστηρίζει η Επι
9 Πρέπει να σημειωθεί καταρχάς ότι δεν αμφισβητείται μεταξύ των διαδίκων ότι στην παρούσα περίπτωση πρόκειται για πρωτότυπο έργο τέχνης . Το μόνο επίμαχο ζήτημα είναι αν τα ιδιαίτερα γνωρίσματα του έργου επιτρέπουν να χαρακτηριστεί ως έργο « αγαλματοποιίας και γλυπτικής » . H έννοια αυτή αποδίδεται στις διάφορες γλωσσικές διατυπώσεις του κοινού δασμολογίου με ελαφρώς διαφορετική σημασία, μεταξύ δε των διατυπώσεων αυτών η γερμανική ( Bildhauerei ) είναι η στενότερη . H εν λόγω έννοια πρέπει να θεωρηθεί ότι περιλαμβάνει όλα τα τρισδιάστατα έργα τέχνης, ανεξάρτητα από την εφαρμοζόμενη τεχνική και τα χρησιμοποιούμενα υλικά· το τελευταίο αυτό χαρακτηριστικό αναφέρεται άλλωστε ρητά στην κλάση 99.03, που περιλαμβάνει έργα « εκ πάσης ύλης » .
10 H ερμηνεία αυτή είναι σύμφωνη με τη σημείωση αριθ . 4 του κεφαλαίου 99 του κοινού δασμολογίου, σύμφωνα με την οποία, σε περίπτωση αμφιβολίας όσον αφορά την κατάταξη ενός αντικειμένου, πρέπει να προτιμάται η κατάταξη σε μια από τις διάφορες κλάσεις που περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο περί αντικειμένων τέχνης, συλλογών και
11 Επιπλέον, το Δικαστήριο δεν μπορεί παρά να επικροτήσει την παρατήρηση της Επιτροπής ότι η επιβολή του προβλεπόμενου για το χρησιμοποιηθέν υλικό δασμού επί δασμολογητέας αξίας που καθορίζεται βάσει του καλλιτεχνικού χαρακτήρα ενός έργου καταλήγει σε φορολογία δυσανάλογη προς το κόστος του υλικού
12 Για τους λόγους αυτούς, στο υποβληθέν ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ένα έργο αναγνωριζόμενο από τις τελωνειακές αρχές ως έργο τέχνης, δηλαδή ένα ανάγλυφο τοίχου από χαρτόνι και στυροπόρ, ραντισμένο με μαύρο χρώμα και λάδι και στερεωμένο σε ξύλινη πλάκα με σύρμα και συνθετική ρητίνη, πρέπει να καταταγεί ως « πρωτότυπο έργο αγαλματοποιίας και γλυπτικής, εκ πάσης ύλης » στην κλάση 99.03 του κοινού δασμολογίου .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
13 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται . Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( δεύτερο τμήμα ),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε το Finanzgericht του Βερολίνου με Διάταξη της 20ής Μαρτίου 1984, αποφαίνεται :
Έργο αναγνωριζόμενο από τις τελωνειακές αρχές ως έργο τέχνης, δηλαδή ανάγλυφο τοίχου από χαρτόνι και στυροπόρ, ραντισμένο με μαύρο χρώμα και λάδι και στερεωμένο σε ξύλινη πλάκα με σύρμα και συνθετική ρητίνη, πρέπει να καταταγεί ως « πρωτότυπο έργο αγαλματοποιίας και γλυπτικής, εκ πάσης ύλης » στην κλάση 99.03 του κοινού δασ