62020TJ0499
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (όγδοο πενταμελές τμήμα)
της 30ής Απριλίου 2025 (
*1
)
«Οικονομική και Νομισματική Ένωση – Τραπεζική ένωση – Ενιαίος μηχανισμός εξυγίανσης των πιστωτικών ιδρυμάτων και ορισμένων επιχειρήσεων επενδύσεων (ΕΜΕ) – Ενιαίο ταμείο εξυγίανσης (ΕΤΕ) – Απόφαση του ΕΣΕ σχετικά με τον υπολογισμό των εκ των προτέρων εισφορών για το 2016 – Αποκλεισμός ορισμένων υποχρεώσεων από τον υπολογισμό των εκ των προτέρων εισφορών – Άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ, βʹ και στʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2015/63 – Ένσταση ελλείψεως νομιμότητας – Αρχή της μη αναδρομικότητας – Εξωσυμβατική ευθύνη – Κατάφωρη παράβαση κανόνα δικαίου που απονέμει δικαιώματα σε ιδιώτες – Αδικαιολόγητος πλουτισμός»
Στην υπόθεση T‑499/20,
Banco Cooperativo Español, S.A., με έδρα τη Μαδρίτη (Ισπανία), εκπροσωπούμενη από τους D. Sarmiento Ramírez-Escudero και J. Beltrán de Lubiano Sáez de Urabain, δικηγόρους,
προσφεύγουσα-ενάγουσα,
κατά
Ενιαίου Συμβουλίου Εξυγίανσης (ΕΣΕ), εκπροσωπούμενου από την C. De Falco, επικουρούμενη από τους B. Meyring, F. Fernández de Trocóniz Robles, T. Klupsch και S. Ianc, δικηγόρους,
καθού-εναγομένου,
υποστηριζόμενο από την
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον Δ. Τριανταφύλλου και τις A. Steiblytė και P. Němečková,
παρεμβαίνουσα,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (όγδοο πενταμελές τμήμα),
συγκείμενο από τους A. Kornezov, πρόεδρο τμήματος, D. Petrlík, K. Kecsmár (εισηγητή), S. Kingston και L. Spangsberg Grønfeldt, δικαστές,
γραμματέας: S. Jund, διοικητική υπάλληλος,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 27ης Ιουνίου 2024,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Με την προσφυγή-αγωγή που άσκησε, η προσφεύγουσα-ενάγουσα (στο εξής: προσφεύγουσα), Banco Cooperativo Español, S.A., ζητεί, αφενός, βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, την ακύρωση της απόφασης SRB/ES/2022/79 του Ενιαίου Συμβουλίου Εξυγίανσης (ΕΣΕ), της 7ης Δεκεμβρίου 2022, στο μέτρο που την αφορά, με την οποία ανακλήθηκε η απόφαση SRB/ES/2020/16 του ΕΣΕ, της 19ης Μαρτίου 2020, σχετικά με τον υπολογισμό των εκ των προτέρων εισφορών για το 2016 της Banco Cooperativo Español, SA, της Hypo Vorarlberg Bank AG (πρώην Vorarlberger Landes- und Hypothekenbank AG) και της Portigon AG προς το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης και υπολογίστηκαν οι εκ των προτέρων εισφορές τους προς το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης για το 2016 (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), και, αφετέρου, βάσει του άρθρου 268 ΣΛΕΕ, την αποκατάσταση της ζημίας που ισχυρίζεται ότι υπέστη λόγω της απόφασης αυτής.
Ιστορικό της διαφοράς
2
Στην Ισπανία, τα αγροτικά ταμεία είναι συνεταιριστικά πιστωτικά ιδρύματα που παρέχουν χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες σε αγροτικές περιοχές.
3
Η προσφεύγουσα είναι πιστωτικό ίδρυμα που ιδρύθηκε το 1990 από ορισμένα αγροτικά ταμεία, τα οποία είναι μέτοχοί της. Είναι επικεφαλής του δικτύου που αποτελείται από τα ταμεία αυτά και προσφέρει τραπεζικές υπηρεσίες σε ιδιώτες και επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των αγροτικών ταμείων. Μία από τις κύριες υπηρεσίες που παρέχονται στα αγροτικά ταμεία είναι η συγκεντρωτική ταμειακή διαχείριση.
4
Ως εκ τούτου, η προσφεύγουσα και τα αγροτικά ταμεία συνήψαν, στις 25 Ιανουαρίου 1994, συμφωνία περί ταμειακών διαθεσίμων (στο εξής: συμφωνία περί ταμειακών διαθεσίμων), η οποία αποσκοπεί στη δημιουργία πλαισίου για την επένδυση των ρευστών διαθεσίμων των αγροτικών ταμείων την οποία πραγματοποιεί η προσφεύγουσα για λογαριασμό τους. Αφενός, η συμφωνία αυτή προβλέπει ότι τα αγροτικά ταμεία μεταβιβάζουν κεφάλαια στην προσφεύγουσα με σκοπό την επένδυσή τους στη διατραπεζική ή νομισματική αγορά. Αφετέρου, εφόσον η προσφεύγουσα αναλαμβάνει ιδίω ονόματι τον κίνδυνο αντισυμβαλλομένου για όλα τα επενδυθέντα κεφάλαια, η ρήτρα 4 της ως άνω συμφωνίας περιλαμβάνει εγγύηση ανάληψης από τα αγροτικά ταμεία κάθε ζημίας ή υποχρέωσης απορρέουσας από τη δραστηριότητα που ασκεί η προσφεύγουσα στη διατραπεζική αγορά για λογαριασμό τους.
5
Η προσφεύγουσα ενεργεί επίσης ως μεσολαβήτρια προκειμένου να παράσχει στα μέλη της πρόσβαση στη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), αποκτώντας η ίδια απευθείας τη χρηματοδότηση από την ΕΚΤ και μεταβιβάζοντάς τη στα αγροτικά ταμεία υπό τους ίδιους όρους με εκείνους υπό τους οποίους τη λαμβάνει από την ΕΚΤ.
6
Τέλος, προκειμένου να έχει πρόσβαση στις πράξεις μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης που προτείνει η ΕΚΤ, η προσφεύγουσα και ορισμένα αγροτικά ταμεία συγκρότησαν όμιλο εξ ονόματος του οποίου η προσφεύγουσα συμμετέχει στους διάφορους διαγωνισμούς που διενεργούνται από την ΕΚΤ. Η προσφεύγουσα είναι υπεύθυνη για τον όμιλο αυτόν και αναλαμβάνει να διαχειρίζεται και να κατανέμει μεταξύ των διαφόρων μελών της τα ποσά, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τέτοιους διαγωνισμούς.
7
Λόγω των διάφορων δραστηριοτήτων που αναλαμβάνει η προσφεύγουσα για λογαριασμό των αγροτικών ταμείων, το παθητικό της περιλαμβάνει ορισμένα ανεξόφλητα ποσά που εμφανίζονται επίσης στο παθητικό του ισολογισμού των ταμείων αυτών βάσει της εγγύησης που της παρέχουν για τις εν λόγω δραστηριότητες.
8
Με την απόφαση SRB/ES/SRF/2016/06 της 15ης Απριλίου 2016, σχετικά με τον υπολογισμό των εκ των προτέρων εισφορών για το 2016 στο Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης, το ΕΣΕ καθόρισε, σύμφωνα με το άρθρο 70, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΕ) 806/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 2014, περί θεσπίσεως ενιαίων κανόνων και διαδικασίας για την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων και ορισμένων επιχειρήσεων επενδύσεων στο πλαίσιο ενός Ενιαίου Μηχανισμού Εξυγίανσης και ενός Ενιαίου Ταμείου Εξυγίανσης και τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 (ΕΕ 2014, L 225, σ. 1), τις εκ των προτέρων εισφορές προς το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης (ΕΤΕ) (στο εξής: εκ των προτέρων εισφορές) για το 2016 (στο εξής: περίοδος συνεισφοράς 2016), που καταβάλλονται από τα ιδρύματα που εμπίπτουν στις συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 2 και του άρθρου 67, παράγραφος 4, του εν λόγω κανονισμού (στο εξής: ιδρύματα), μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η προσφεύγουσα.
9
Με την απόφαση SRB/ES/SRF/2016/13 της 20ής Μαΐου 2016, σχετικά με την προσαρμογή των εκ των προτέρων εισφορών για το 2016 στο ΕΤΕ, η οποία συμπλήρωσε την απόφαση SRB/ES/SRF/2016/06, το ΕΣΕ διόρθωσε τον υπολογισμό των εκ των προτέρων εισφορών των ιδρυμάτων για την περίοδο συνεισφοράς 2016.
10
Στις 19 Μαρτίου 2020 το ΕΣΕ εξέδωσε την απόφαση SRB/ES/2020/16 σχετικά με τον υπολογισμό της εκ των προτέρων εισφοράς της προσφεύγουσας για την περίοδο συνεισφοράς 2016 (στο εξής: απόφαση της 19ης Μαρτίου 2020), με την οποία ανακάλεσε και αντικατέστησε τις αποφάσεις που μνημονεύονται στις σκέψεις 8 και 9 ανωτέρω (στο εξής: αρχικές αποφάσεις). Σκοπός της απόφασης της 19ης Μαρτίου 2020 ήταν, κατά τις αιτιολογικές σκέψεις της 7 και 8, να θεραπεύσει τις διαδικαστικές πλημμέλειες και τις ελλείψεις αιτιολογίας των αρχικών αποφάσεων, όπως τα ελαττώματα αυτά είχαν διαπιστωθεί από το Γενικό Δικαστήριο με τις αποφάσεις της 28ης Νοεμβρίου 2019, Banco Cooperativo Español κατά ΕΣΕ (T‑323/16, EU:T:2019:822), της 28ης Νοεμβρίου 2019, Hypo Vorarlberg Bank κατά ΕΣΕ (T‑377/16, T‑645/16 και T‑809/16, EU:T:2019:823), και της 28ης Νοεμβρίου 2019, Portigon κατά ΕΣΕ (T‑365/16, EU:T:2019:824).
11
Ιδίως από τις σκέψεις 95 και 111 της απόφασης της 28ης Νοεμβρίου 2019, Banco Cooperativo Español κατά ΕΣΕ (T‑323/16, EU:T:2019:822), προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο ακύρωσε την πρώτη από τις αρχικές αποφάσεις κατά το μέρος που αφορούσε την προσφεύγουσα, καθόσον δεν πληρούνταν η απαίτηση κύρωσης της απόφασης αυτής και καθόσον η διαδικασία έκδοσής της είχε διεξαχθεί κατά πρόδηλη παράβαση διαδικαστικών απαιτήσεων σχετικά με την έγκρισή της από τα μέλη της εκτελεστικής συνόδου του ΕΣΕ και τη λήψη της έγκρισης αυτής, λόγο τον οποίο το Γενικό Δικαστήριο είχε εξετάσει αυτεπαγγέλτως. Αντιθέτως, το Γενικό Δικαστήριο δεν αποφάνθηκε επί του υπολογισμού του ποσού της εκ των προτέρων εισφοράς της προσφεύγουσας για την περίοδο συνεισφοράς 2016.
12
Στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 15ης Ιουλίου 2021, Επιτροπή κατά Landesbank Baden-Württemberg και ΕΣΕ (C‑584/20 P και C‑621/20 P, EU:C:2021:601), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το ΕΣΕ ζήτησαν την αναίρεση της απόφασης της23ης Σεπτεμβρίου 2020, Landesbank Baden-Württemberg κατά ΕΣΕ (T‑411/17, EU:T:2020:435), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο είχε ακυρώσει την απόφαση του ΕΣΕ σχετικά με τον υπολογισμό των εκ των προτέρων εισφορών για το 2017, κατά το μέρος που αφορούσε την προσφεύγουσα. Με την απόφαση αυτή, το Δικαστήριο έκανε δεκτή την αίτηση αναιρέσεως του ΕΣΕ και της Επιτροπής κατά το μέρος που αφορούσε την απαίτηση κύρωσης της εν λόγω απόφασης, αλλά διαπίστωσε ότι η απόφαση αυτή δεν ήταν επαρκώς αιτιολογημένη και ότι ο πρώτος λόγος ακυρώσεως που προέβαλε πρωτοδίκως η Landesbank Baden-Württemberg ήταν βάσιμος (απόφαση της 15ης Ιουλίου 2021, Επιτροπή κατά Landesbank Baden-Württemberg και ΕΣΕ, C‑584/20 P και C‑621/20 P, EU:C:2021:601, σκέψη 171).
13
Στις 7 Δεκεμβρίου 2022 το ΕΣΕ εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία ανακάλεσε και αντικατέστησε την απόφαση της 19ης Μαρτίου 2020. Σκοπός της προσβαλλόμενης απόφασης ήταν, κατά τις αιτιολογικές σκέψεις της 19 έως 22, να θεραπεύσει την έλλειψη αιτιολογίας την οποία είχε διαπιστώσει το ΕΣΕ κατόπιν της απόφασης της 15ης Ιουλίου 2021, Επιτροπή κατά Landesbank Baden-Württemberg και ΕΣΕ (C‑584/20 P και C‑621/20 P, EU:C:2021:601), καθώς και κατόπιν των διατάξεων της 3ης Μαρτίου 2022, ΕΣΕ κατά Portigon και Επιτροπής (C‑664/20 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2022:161), και της 3ης Μαρτίου 2022, ΕΣΕ κατά Hypo Vorarlberg Bank (C‑663/20 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2022:162).
14
Στις 2 Φεβρουαρίου 2023 η προσβαλλόμενη απόφαση κοινοποιήθηκε στην προσφεύγουσα από την Autoridad de Resolución Ejecutiva (FROB) (εκτελεστική αρχή εξυγίανσης, Ισπανία), υπό την ιδιότητά της ως εθνικής αρχής εξυγίανσης, κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, σημείο 3, του κανονισμού 806/2014.
Προσβαλλόμενη απόφαση
15
Η προσβαλλόμενη απόφαση περιλαμβάνει το σώμα, το οποίο συνοδεύεται, όσον αφορά την προσφεύγουσα, από πέντε παραρτήματα.
16
Στα τμήματα 3 έως 10 του σώματος της προσβαλλόμενης απόφασης περιγράφεται η διαδικασία καθορισμού των εκ των προτέρων εισφορών για την περίοδο συνεισφοράς 2016, η οποία ισχύει για όλα τα ιδρύματα.
17
Ειδικότερα, στο τμήμα 6 της προσβαλλόμενης απόφασης, το ΕΣΕ καθόρισε το ετήσιο επίπεδο-στόχο που μνημονεύεται στο άρθρο 4 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/81 του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2014, περί ενιαίων όρων εφαρμογής του κανονισμού 806/2014 όσον αφορά τις εκ των προτέρων εισφορές στο ΕΤΕ (ΕΕ 2015, L 15, σ. 1), για την περίοδο συνεισφοράς 2016 (στο εξής: ετήσιο επίπεδο-στόχος).
18
Το ΕΣΕ εξέθεσε ότι είχε καθορίσει το εν λόγω ετήσιο επίπεδο-στόχο στο ένα όγδοο του 1,05 % του υπολογιζόμενου κατά το τέλος του έτους ποσού των καλυπτόμενων καταθέσεων όλων των ιδρυμάτων το 2015, όπως το ποσό αυτό είχε προκύψει από τα στοιχεία που είχαν κοινοποιήσει τα ιδρύματα σύμφωνα με το άρθρο 14, παράγραφος 2, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2015/63 της Επιτροπής, της 21ης Οκτωβρίου 2014, για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2014/59/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις εκ των προτέρων συνεισφορές σε χρηματοδοτικές ρυθμίσεις εξυγίανσης (ΕΕ 2015, L 11, σ. 44).
19
Στο τμήμα 7 της προσβαλλόμενης απόφασης, το ΕΣΕ περιέγραψε τη μέθοδο υπολογισμού των εκ των προτέρων εισφορών για την περίοδο συνεισφοράς 2016. Συναφώς, διευκρίνισε, στην αιτιολογική σκέψη 95 της εν λόγω απόφασης, ότι, για τη συγκεκριμένη περίοδο, το 60 % των εκ των προτέρων εισφορών είχε υπολογιστεί σε «εθνική βάση», δηλαδή βάσει των στοιχείων που είχαν κοινοποιήσει ιδρύματα με άδεια λειτουργίας στο έδαφος του οικείου συμμετέχοντος κράτους μέλους (στο εξής: εθνική βάση), σύμφωνα με το άρθρο 103 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για τη θέσπιση πλαισίου για την ανάκαμψη και την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων και για την τροποποίηση της οδηγίας 82/891/ΕΟΚ του Συμβουλίου, και των οδηγιών 2001/24/ΕΚ, 2002/47/ΕΚ, 2004/25/ΕΚ, 2005/56/ΕΚ, 2007/36/ΕΚ, 2011/35/ΕΕ, 2012/30/ΕΕ και 2013/36/ΕΕ, καθώς και των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 και (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (ΕΕ 2014, L 173, σ. 190), και σύμφωνα με το άρθρο 4 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63. Το υπόλοιπο μέρος των εκ των προτέρων εισφορών (ήτοι το 40 %) υπολογίστηκε σε «βάση τραπεζικής ένωσης», δηλαδή βάσει των στοιχείων που είχαν κοινοποιήσει όλα τα ιδρύματα με άδεια λειτουργίας στο έδαφος όλων των συμμετεχόντων στον Ενιαίο Μηχανισμό Εξυγίανσης (ΕΜΕ) κρατών μελών (στο εξής, αντιστοίχως: βάση ένωσης και συμμετέχοντα κράτη μέλη), σύμφωνα με τα άρθρα 69 και 70 του κανονισμού 806/2014 και σύμφωνα με το άρθρο 4 του εκτελεστικού κανονισμού 2015/81.
20
Επιπλέον, το ΕΣΕ υπολόγισε τις εκ των προτέρων εισφορές των ιδρυμάτων, όπως η προσφεύγουσα, ακολουθώντας τα εξής κύρια στάδια.
21
Στο πλαίσιο του πρώτου σταδίου υπολογισμού των εκ των προτέρων εισφορών, το ΕΣΕ υπολόγισε, σύμφωνα με το άρθρο 70, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 806/2014, τη βασική ετήσια συνεισφορά κάθε ιδρύματος, που είναι ο λόγος μεταξύ του ύψους των υποχρεώσεων του οικείου ιδρύματος, πλην ιδίων κεφαλαίων και καλυπτόμενων καταθέσεων, και του συνόλου των υποχρεώσεων, πλην ιδίων κεφαλαίων και καλυπτόμενων καταθέσεων, όλων των ιδρυμάτων με άδεια λειτουργίας στο έδαφος όλων των συμμετεχόντων κρατών μελών. Κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, το ΕΣΕ αφαίρεσε ορισμένα είδη υποχρεώσεων από το σύνολο των υποχρεώσεων του ιδρύματος που έπρεπε να ληφθούν υπόψη για τον καθορισμό της εισφοράς αυτής.
22
Στο πλαίσιο του δεύτερου σταδίου υπολογισμού των εκ των προτέρων εισφορών, το ΕΣΕ προσάρμοσε τη βασική ετήσια συνεισφορά ανάλογα με το προφίλ κινδύνου του οικείου ιδρύματος, σύμφωνα με το άρθρο 70, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 806/2014. Αξιολόγησε το εν λόγω προφίλ κινδύνου με γνώμονα τους τέσσερις πυλώνες κινδύνου που μνημονεύονται στο άρθρο 6 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, οι οποίοι αποτελούνται από δείκτες κινδύνου. Προκειμένου να κατατάξει τα ιδρύματα ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου τους, καταρχάς το ΕΣΕ δημιούργησε –για κάθε δείκτη κινδύνου που εφάρμοσε για την περίοδο συνεισφοράς 2016– κελιά (κάδους) στα οποία ομαδοποίησε τα ιδρύματα, κατά τα προβλεπόμενα στο παράρτημα I, «Βήμα 2», σημείο 3, του εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού. Στα ιδρύματα που κατατάχθηκαν στο ίδιο κελί αποδόθηκε μία κοινή τιμή για τον συγκεκριμένο δείκτη κινδύνου, η καλούμενη «διακριτή τιμή». Συνδυάζοντας τις διακριτές τιμές για κάθε δείκτη κινδύνου, το ΕΣΕ υπολόγισε τον «πολλαπλασιαστή προσαρμογής κινδύνου» του οικείου ιδρύματος (στο εξής: πολλαπλασιαστής προσαρμογής). Πολλαπλασιάζοντας τη βασική ετήσια συνεισφορά του εν λόγω ιδρύματος με τον πολλαπλασιαστή προσαρμογής του, το ΕΣΕ υπολόγισε την «προσαρμοσμένη ανάλογα με το προφίλ κινδύνου βασική ετήσια συνεισφορά» του ιδρύματος.
23
Εν συνεχεία, το ΕΣΕ άθροισε όλες τις προσαρμοσμένες ανάλογα με το προφίλ κινδύνου βασικές ετήσιες εισφορές, προκειμένου να συναγάγει τον «κοινό παρονομαστή» τον οποίο θα χρησιμοποιούσε για τον υπολογισμό του μέρους του ετήσιου επιπέδου-στόχου που έπρεπε να καταβάλει το κάθε ίδρυμα.
24
Τέλος, το ΕΣΕ υπολόγισε την εκ των προτέρων εισφορά του κάθε ιδρύματος κατανέμοντας το ετήσιο επίπεδο-στόχο μεταξύ όλων των ιδρυμάτων με βάση τον λόγο μεταξύ, αφενός, της προσαρμοσμένης ανάλογα με το προφίλ κινδύνου βασικής ετήσιας εισφοράς και, αφετέρου, του κοινού παρονομαστή.
25
Το παράρτημα I της προσβαλλόμενης απόφασης περιέχει το ατομικό δελτίο της προσφεύγουσας, το οποίο περιλαμβάνει τα αποτελέσματα του υπολογισμού της εκ των προτέρων εισφοράς της. Το δελτίο αυτό αναγράφει το ύψος της βασικής ετήσιας συνεισφοράς της προσφεύγουσας καθώς και την τιμή του πολλαπλασιαστή προσαρμογής της, τόσο σε βάση ένωσης όσο και σε εθνική βάση, ενώ παραθέτει, για τον κάθε δείκτη κινδύνου, τον αριθμό του κελιού στο οποίο έχει καταταγεί η προσφεύγουσα. Επιπλέον, στο εν λόγω δελτίο εκθέτει στοιχεία που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των εκ των προτέρων εισφορών όλων των ενδιαφερόμενων ιδρυμάτων και τα οποία το ΕΣΕ συνήγαγε αθροίζοντας ή συνδυάζοντας τα ατομικά δεδομένα όλων των ως άνω ιδρυμάτων. Τέλος, το δελτίο αυτό περιλαμβάνει τα στοιχεία τα οποία γνωστοποίησε η προσφεύγουσα με το έντυπο δήλωσης ως προς την εκ των προτέρων εισφορά της και τα οποία χρησιμοποιήθηκαν κατά τον υπολογισμό της εν λόγω εισφοράς.
26
Το παράρτημα II της προσβαλλόμενης απόφασης περιέχει συγκεντρωτικά στατιστικά στοιχεία, υπό περιληπτική μορφή, σχετικά με τον υπολογισμό των εκ των προτέρων εισφορών για κάθε συμμετέχον κράτος μέλος. Το παράρτημα αυτό καθορίζει συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, ως προς το καθένα από τα εν λόγω κράτη μέλη, το συνολικό ποσό των εκ των προτέρων εισφορών που πρέπει να καταβάλουν τα ενδιαφερόμενα ιδρύματα. Εξάλλου, το εν λόγω παράρτημα παραθέτει, για τον κάθε δείκτη κινδύνου, τον αριθμό των κελιών, τον αριθμό των ιδρυμάτων που κατατάσσονται σε κάθε κελί, καθώς και τις ελάχιστες και τις μέγιστες τιμές των κελιών. Στην περίπτωση των κελιών που αφορούν την εθνική βάση, οι εν λόγω τιμές μειώνονται ή αυξάνονται κατά ένα τυχαίο ποσό για λόγους εμπιστευτικότητας, διατηρουμένης της αρχικής κατανομής των ιδρυμάτων.
27
Τα παραρτήματα IIIa, IIIb και IVa της προσβαλλόμενης απόφασης εξετάζουν τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν άλλα ιδρύματα πλην της προσφεύγουσας στο πλαίσιο διαδικασίας διαβούλευσης την οποία διεξήγαγε το ΕΣΕ πριν από την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης.
28
Στο παράρτημα IVb της προσβαλλόμενης απόφασης, με τίτλο «Αξιολόγηση των παρατηρήσεων που υπέβαλε [η προσφεύγουσα] στο πλαίσιο της διαβούλευσης σχετικά με τις εκ των προτέρων εισφορές στο Ε[ΤΕ] για το 2016, η οποία περιέχει εμπιστευτικές πληροφορίες», εξετάζονται οι παρατηρήσεις που υπέβαλε η προσφεύγουσα κατά τη διαδικασία διαβούλευσης.
Αιτήματα των διαδίκων
29
Η προσφεύγουσα ζητεί, κατ’ ουσίαν, από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το μέρος που την αφορά·
–
επικουρικώς, να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση στο μέτρο που παράγει αναδρομικά αποτελέσματα από την ημερομηνία εκδόσεως της απόφασης της 15ης Απριλίου 2016·
–
να υποχρεώσει το ΕΣΕ να της καταβάλει ως αποζημίωση:
–
το ποσό των τόκων υπερημερίας επί του ποσού των 9933563,47 ευρώ για το χρονικό διάστημα μεταξύ της 23ης Ιουνίου 2016 και της ημερομηνίας καταβολής από το ΕΣΕ των οφειλόμενων ποσών, υπολογιζομένων με το εφαρμοστέο επιτόκιο αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ, προσαυξημένο κατά 3,5 εκατοστιαίες μονάδες·
–
επικουρικώς και αποκλειστικώς στην περίπτωση που το Γενικό Δικαστήριο ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση μόνον κατά το μέρος που παράγει αναδρομικά αποτελέσματα, το ποσό των τόκων υπερημερίας επί του ποσού των 9933563,47 ευρώ για το χρονικό διάστημα μεταξύ της 23ης Ιουνίου 2016 και της ημερομηνίας από την οποία η προσβαλλόμενη απόφαση μπορούσε να παραγάγει τα αποτελέσματά της, υπολογιζομένων με το εφαρμοστέο επιτόκιο αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ, προσαυξημένο κατά 3,5 εκατοστιαίες μονάδες·
–
όλως επικουρικώς, ποσό αντίστοιχο προς την απόδοση που θα είχε αποκομίσει εάν είχε αγοράσει, κατά τη δημοπρασία της 16ης Ιουνίου 2016, δεκαετή ομόλογα του Ισπανικού Δημοσίου αξίας ίσης προς την εκ των προτέρων εισφορά της στο ΕΤΕ για το έτος 2016, υπολογιζόμενο για το χρονικό διάστημα μεταξύ της 23ης Ιουνίου 2016 και της ημερομηνίας εξόφλησης από το ΕΣΕ των οφειλόμενων ποσών (ή μεταξύ της 23ης Ιουνίου 2016 και της ημερομηνίας έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης, στην περίπτωση που το Γενικό Δικαστήριο κρίνει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι κατ’ ουσίαν νόμιμη αλλά δεν μπορεί να παραγάγει αναδρομικά αποτελέσματα)·
–
να καταδικάσει το ΕΣΕ στα δικαστικά έξοδα.
30
Το ΕΣΕ ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την προσφυγή-αγωγή·
–
να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα·
–
επικουρικώς, στην περίπτωση που το Γενικό Δικαστήριο δεχθεί έναν ή περισσότερους λόγους, να διατηρήσει σε ισχύ τα αποτελέσματα της προσβαλλόμενης απόφασης μέχρι την αντικατάστασή της ή τουλάχιστον επί έξι μήνες από την ημερομηνία κατά την οποία η απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου που ακυρώνει την προσβαλλόμενη απόφαση καταστεί αμετάκλητη.
31
Η Επιτροπή ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την προσφυγή-αγωγή·
–
να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.
Σκεπτικό
Επί των αιτημάτων ακυρώσεως
32
Η προσφεύγουσα προβάλλει τρεις λόγους ακυρώσεως. Ο πρώτος λόγος αφορά ένσταση ελλείψεως νομιμότητας του άρθρου 5, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2015/63. Ο δεύτερος λόγος, ο οποίος προβάλλεται για την περίπτωση που το Γενικό Δικαστήριο δεχθεί τον πρώτο λόγο, αφορά παράβαση του άρθρου 103, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2014/59 και του άρθρου 70 του κανονισμού 806/2014. Ο τρίτος λόγος αφορά παράβαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου.
33
Με το υπόμνημα προσαρμογής, το οποίο κατατέθηκε δυνάμει του άρθρου 86 του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, η προσφεύγουσα επισήμανε ότι εμμένει στο σύνολο της επιχειρηματολογίας που ανέπτυξε με το εισαγωγικό δικόγραφο, διευκρινίζοντας συγχρόνως ότι, κατόπιν της ανάκλησης και της αντικατάστασης της απόφασης της 19ης Μαρτίου 2020 από την προσβαλλόμενη απόφαση, πρέπει να θεωρηθεί ότι τα αιτήματά της αφορούν την προσβαλλόμενη απόφαση και όχι την απόφαση της 19ης Μαρτίου 2020.
34
Το ΕΣΕ αμφισβητεί το βάσιμο των τριών προβληθέντων λόγων ακυρώσεως και το παραδεκτό των δύο πρώτων λόγων.
Επί του παραδεκτού του πρώτου και του δεύτερου λόγου ακυρώσεως
35
Με τον πρώτο λόγο, η προσφεύγουσα αμφισβητεί τη νομιμότητα του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, ιδίως στο μέτρο που η διάταξη αυτή δεν προέβλεψε τον αποκλεισμό από τον υπολογισμό των εκ των προτέρων εισφορών ορισμένων υποχρεώσεων που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο δραστηριοτήτων τις οποίες αναλαμβάνει η προσφεύγουσα για λογαριασμό των αγροτικών ταμείων, και, με τον δεύτερο λόγο, επικαλείται τις έννομες συνέπειες που πρέπει να συναχθούν από την ως άνω έλλειψη νομιμότητας.
36
Το ΕΣΕ υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι ο πρώτος και ο δεύτερος λόγος είναι απαράδεκτοι λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος, διότι η προσφεύγουσα ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο να κηρύξει ανεφάρμοστη διάταξη η οποία δεν είχε εφαρμογή στο πλαίσιο του υπολογισμού της εκ των προτέρων εισφοράς της για την περίοδο συνεισφοράς 2016. Επομένως, κατά το ΕΣΕ, η προσφεύγουσα δεν έχει συμφέρον να διαπιστωθεί ο παράνομος χαρακτήρας της επίμαχης διάταξης.
37
Η προσφεύγουσα αμφισβητεί τα επιχειρήματα του ΕΣΕ.
38
Κατά πάγια νομολογία, η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας, η οποία προβάλλεται παρεμπιπτόντως δυνάμει του άρθρου 277 ΣΛΕΕ, επ’ αφορμή προσβολής, στο πλαίσιο ένδικης διαδικασίας, της νομιμότητας μιας άλλης πράξεως, είναι παραδεκτή μόνον εφόσον υπάρχει συνάφεια μεταξύ της πράξεως αυτής και του κανόνα του οποίου αμφισβητείται η νομιμότητα. Καθόσον το άρθρο 277 ΣΛΕΕ δεν σκοπεί να παράσχει στον διάδικο τη δυνατότητα αμφισβήτησης της εφαρμογής οποιασδήποτε πράξης γενικού χαρακτήρα προς στήριξη οιασδήποτε προσφυγής, η έκταση της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας πρέπει να περιορίζεται σε ό,τι είναι αναγκαίο για την επίλυση της διαφοράς. Συνεπώς, η γενική πράξη της οποίας προβάλλεται η έλλειψη νομιμότητας πρέπει να είναι άμεσα ή έμμεσα εφαρμοστέα στην υπόθεση που αποτελεί το αντικείμενο της προσφυγής και πρέπει να υφίσταται άμεσος νομικός δεσμός μεταξύ της προσβαλλομένης ατομικής απόφασης και της εν λόγω γενικής πράξεως (αποφάσεις της 30ής Απριλίου 2019, Wattiau κατά Κοινοβουλίου, T‑737/17, EU:T:2019:273, σκέψη 56, και της 16ης Ιουνίου 2021, Krajowa Izba Gospodarcza Chłodnictwa i Klimatyzacji κατά Επιτροπής, T‑126/19, EU:T:2021:360, σκέψη 33).
39
Επιπλέον, η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας είναι παραδεκτή μόνον αν μπορεί, με το αποτέλεσμά της, να ωφελήσει τον διάδικο που την προέβαλε (βλ. απόφαση της 6ης Ιουλίου 2022, MZ κατά Επιτροπής, T‑631/20, EU:T:2022:426, σκέψη 40 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
40
Ωστόσο, από τη νομολογία προκύπτει επίσης ότι το άρθρο 277 ΣΛΕΕ πρέπει να ερμηνεύεται κατά τρόπο αρκούντως ευρύ ώστε να διασφαλίζεται αποτελεσματικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων γενικού χαρακτήρα των θεσμικών οργάνων υπέρ των προσώπων που δεν μπορούν να ασκήσουν ευθεία προσφυγή κατά των πράξεων αυτών. Συνεπώς, το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 277 ΣΛΕΕ πρέπει να καλύπτει τις πράξεις των θεσμικών οργάνων που άσκησαν επιρροή στην έκδοση της απόφασης η οποία αποτελεί αντικείμενο της προσφυγής ακυρώσεως, υπό την έννοια ότι η εν λόγω απόφαση στηρίζεται ουσιαστικά σε αυτές τις πράξεις, ακόμη και αν οι πράξεις αυτές δεν αποτέλεσαν επισήμως νομική βάση της συγκεκριμένης απόφασης. Επιπλέον, όσον αφορά την εξέταση της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας, οι κανόνες ενός και του αυτού καθεστώτος δεν μπορούν να τύχουν τεχνητού διαχωρισμού (βλ. απόφαση της 16ης Ιουνίου 2021, Krajowa Izba Gospodarcza Chłodnictwa i Klimatyzacji κατά Επιτροπής, T‑126/19, EU:T:2021:360, σκέψη 34 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
41
Το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 απαριθμεί τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μια υποχρέωση αποκλείεται από τον υπολογισμό των εκ των προτέρων εισφορών. Συναφώς, στα σημεία 18 και 19 του παραρτήματος IVb της προσβαλλόμενης απόφασης, το ΕΣΕ εξήγησε τους λόγους για τους οποίους οι υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο δραστηριοτήτων τις οποίες αναλαμβάνει η προσφεύγουσα για λογαριασμό των αγροτικών ταμείων δεν μπορούσαν να αποκλεισθούν από τον υπολογισμό της εκ των προτέρων εισφοράς της προσφεύγουσας βάσει του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63.
42
Με την ένσταση ελλείψεως νομιμότητας που προβάλλει, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι, αν το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι δεν επιτρέπει τον αποκλεισμό από τον υπολογισμό της εκ των προτέρων εισφοράς της υποχρεώσεων όπως αυτές που δημιουργούνται στο πλαίσιο δραστηριοτήτων τις οποίες αναλαμβάνει για λογαριασμό των αγροτικών ταμείων, η διάταξη αυτή θα αντέβαινε στο άρθρο 103, παράγραφος 2, της οδηγίας 2014/59, στο άρθρο 70, παράγραφοι 2 και 6, του κανονισμού 806/2014, στο άρθρο 16 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης) και στην αρχή της αναλογικότητας, δεδομένου ότι οι ως άνω κανόνες επέβαλλαν στην Επιτροπή να διασφαλίσει, κατά την έκδοση του ανωτέρω κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού, ότι το σύστημα αποκλεισμού υποχρεώσεων, όπως αυτό θεσπίστηκε με το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού, καθιστά δυνατό τον αποκλεισμό τέτοιων υποχρεώσεων από τον υπολογισμό των εκ των προτέρων εισφορών.
43
Επομένως, αν γινόταν δεκτή η υπό κρίση ένσταση ελλείψεως νομιμότητας, θα όφειλε, αφενός, το ΕΣΕ να επανεξετάσει τη θέση του σχετικά με το αίτημα της προσφεύγουσας περί αποκλεισμού των οικείων υποχρεώσεων από τον υπολογισμό της εκ των προτέρων εισφοράς της και, αφετέρου, η Επιτροπή να λάβει μέτρα που να διασφαλίζουν μεταχείριση των εν λόγω υποχρεώσεων σύμφωνη με τους κανόνες υπέρτερης τυπικής ισχύος οι οποίοι μνημονεύθηκαν στη σκέψη 42 ανωτέρω, διευρύνοντας ενδεχομένως το περιεχόμενο των εξαιρέσεων που προβλέπει το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63.
44
Υπό τις συνθήκες αυτές, διαπιστώνεται ότι υφίσταται άμεσος νομικός σύνδεσμος μεταξύ της προσβαλλόμενης απόφασης και του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 και ότι η προσφεύγουσα έχει συμφέρον να επιτύχει την αναγνώριση ενδεχόμενης ελλείψεως νομιμότητας της εν λόγω διάταξης.
45
Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο καθόσον η επιχειρηματολογία που προβάλλει το ΕΣΕ, όπως εκτίθεται στη σκέψη 36 ανωτέρω, θα ισοδυναμούσε με τεχνητό διαχωρισμό των κανόνων του καθεστώτος υπολογισμού των εκ των προτέρων εισφορών το οποίο θέσπισε ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός 2015/63 και με στέρηση της πρακτικής αποτελεσματικότητας του άρθρου 277 ΣΛΕΕ, διότι η προσφεύγουσα δεν θα είχε τη δυνατότητα να αμφισβητήσει τη νομιμότητα διάταξης η οποία προβλέπει τον αποκλεισμό ορισμένων υποχρεώσεων από τον εν λόγω υπολογισμό, όταν η προβαλλόμενη παρανομία δεν έγκειται στην ύπαρξη του αποκλεισμού αυτού, αλλά μάλλον στις προϋποθέσεις εφαρμογής του (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 16ης Ιουνίου 2021, Krajowa Izba Gospodarcza Chłodnictwa i Klimatyzacji κατά Επιτροπής, T‑126/19, EU:T:2021:360, σκέψη 42).
46
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, πρέπει να απορριφθεί η ένσταση απαραδέκτου που προέβαλε το ΕΣΕ.
Επί του πρώτου λόγου, με τον οποίο προβάλλεται έλλειψη νομιμότητας του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63
47
Με τον πρώτο λόγο, ο οποίος περιλαμβάνει τρία σκέλη, προβάλλεται έλλειψη νομιμότητας του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 υπό το πρίσμα, πρώτον, του άρθρου 103, παράγραφος 7, της οδηγίας 2014/59, δεύτερον, του άρθρου 16 του Χάρτη και, τρίτον, της αρχής της αναλογικότητας.
– Επί του πρώτου σκέλους, το οποίο αφορά την έλλειψη νομιμότητας του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 υπό το πρίσμα του άρθρου 103, παράγραφος 7, της οδηγίας 2014/59
48
Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι οι δραστηριότητες που αναλαμβάνει για λογαριασμό των αγροτικών ταμείων αντιπροσωπεύουν χαμηλό μόνον επίπεδο κινδύνου, στο μέτρο που η ίδια απολαύει εγγυήσεων εκ μέρους των αγροτικών ταμείων δυνάμει της συμφωνίας περί ταμειακών διαθεσίμων. Επομένως, η Επιτροπή οφείλει να συμπεριλάβει τις υποχρεώσεις που συνδέονται με τις εν λόγω δραστηριότητες στις υποχρεώσεις που διαλαμβάνονται στο άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, το οποίο αποκλείει ορισμένες υποχρεώσεις από τη βάση υπολογισμού των εκ των προτέρων εισφορών, διότι άλλως θα υφίστατο παράβαση του άρθρου 103, παράγραφος 7, της οδηγίας 2014/59, το οποίο επιβάλλει στην Επιτροπή την υποχρέωση να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη προκειμένου να διευκρινίζει τον τρόπο με τον οποίο οι εκ των προτέρων εισφορές πρέπει να προσαρμόζονται ανάλογα με το προφίλ κινδύνου των ιδρυμάτων.
49
Ελλείψει πρόβλεψης, στο άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, αποκλεισμού υποχρεώσεων όπως αυτές που περιγράφονται στη σκέψη 48 ανωτέρω, η Επιτροπή δημιούργησε, κατά την προσφεύγουσα, μια κατάσταση «διπλής προσμέτρησης» των υποχρεώσεων που συνδέονται με τις δραστηριότητες τις οποίες αναλαμβάνει η προσφεύγουσα για τα αγροτικά ταμεία, λόγω του ότι τα ταμεία αυτά προσμετρούν επίσης υποχρέωση στο πλαίσιο της εγγύησης που της παρέχουν για τις εν λόγω δραστηριότητες.
50
Μια τέτοια διπλή προσμέτρηση υποχρεώσεων μπορεί να συνεπάγεται παράβαση του άρθρου 103, παράγραφος 7, της οδηγίας 2014/59, όπως αποδεικνύεται από το γεγονός ότι στο άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 η Επιτροπή προέβλεψε πλείονες εξαιρέσεις προκειμένου να αποφευχθεί η διπλή αυτή προσμέτρηση.
51
Συναφώς, η προσφεύγουσα κάνει λόγο για «προφανή ομοιότητα» μεταξύ, αφενός, ορισμένων από τις υποχρεώσεις της, οι οποίες δημιουργούνται στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνει για λογαριασμό των αγροτικών ταμείων, και, αφετέρου, των υποχρεώσεων που αποκλείονται, πρώτον, κατά το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, σχετικά με τις ενδοομιλικές υποχρεώσεις, δεύτερον, κατά το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού αυτού, σχετικά με τις υποχρεώσεις που δημιουργούνται από ίδρυμα το οποίο συμμετέχει σε θεσμικό σύστημα προστασίας (στο εξής: ΘΣΠ), και, τρίτον, κατά το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο στʹ, του ίδιου κανονισμού, σχετικά με τα προνομιακά δάνεια.
52
Όταν ερωτήθηκε, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, επί του περιεχομένου της επιχειρηματολογίας της, η προσφεύγουσα διευκρίνισε ότι δεν προέβαλε παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης, αλλά έκανε λόγο μόνον για τη μη συμβατότητα του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 με το άρθρο 103, παράγραφος 7, της οδηγίας 2014/59.
53
Το ΕΣΕ, υποστηριζόμενο από την Επιτροπή, αμφισβητεί τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας.
54
Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 103, παράγραφος 7, της οδηγίας 2014/59, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις προκειμένου να εξειδικεύσει την έννοια της «προσαρμογής των συνεισφορών ανάλογα με το προφίλ κινδύνου των ιδρυμάτων».
55
Στο πλαίσιο κατ’ εξουσιοδότηση αρμοδιότητας κατά την έννοια του άρθρου 290 ΣΛΕΕ, η Επιτροπή διαθέτει, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων που της έχουν ανατεθεί, ευρεία εξουσία εκτιμήσεως, ιδίως όταν καλείται να προβεί σε σύνθετες εκτιμήσεις (πρβλ. απόφαση της 11ης Μαΐου 2017, Dyson κατά Επιτροπής, C‑44/16 P, EU:C:2017:357, σκέψη 53 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
56
Τούτο ισχύει όσον αφορά τον καθορισμό των κριτηρίων προσαρμογής των εκ των προτέρων εισφορών στο προφίλ κινδύνου δυνάμει του άρθρου 103, παράγραφος 7, της οδηγίας 2014/59 (αποφάσεις της 20ής Δεκεμβρίου 2023, Landesbank Baden-Württemberg κατά ΕΣΕ, T‑389/21, EU:T:2023:827, σκέψη 106, και της 20ής Δεκεμβρίου 2023, Banque postale κατά ΕΣΕ, T‑383/21, EU:T:2023:845, σκέψη 153).
57
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι η ειδική φύση των εκ των προτέρων εισφορών συνίσταται, όπως προκύπτει από τις αιτιολογικές σκέψεις 105 έως 107 της οδηγίας 2014/59 και από την αιτιολογική σκέψη 41 του κανονισμού 806/2014, στην κατοχύρωση, στο πλαίσιο μιας λογικής ασφαλιστικού τύπου, της παροχής επαρκών οικονομικών πόρων από τον χρηματοοικονομικό κλάδο στον ΕΜΕ, ώστε να μπορεί να εκπληρώνει τα καθήκοντά του, παρέχοντας συγχρόνως στα οικεία ιδρύματα κίνητρα λειτουργίας με λιγότερο ριψοκίνδυνο μοντέλο (πρβλ. απόφαση της 15ης Ιουλίου 2021, Επιτροπή κατά Landesbank Baden-Württemberg και ΕΣΕ, C‑584/20 P και C‑621/20 P, EU:C:2021:601, σκέψη 113).
58
Στο πλαίσιο αυτό, και όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 114 της οδηγίας 2014/59, ο νομοθέτης της Ένωσης ανέθεσε στην Επιτροπή να αποσαφηνίσει, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, τον τρόπο προσαρμογής των εκ των προτέρων εισφορών των ιδρυμάτων στις ρυθμίσεις χρηματοδότησης της εξυγίανσης ανάλογα με το προφίλ κινδύνου τους.
59
Στο ίδιο πνεύμα, στην αιτιολογική σκέψη 107 της ως οδηγίας 2014/59 διευκρινίζεται ότι, προκειμένου να διασφαλιστεί δίκαιος υπολογισμός των εκ των προτέρων εισφορών και να παρέχονται κίνητρα λειτουργίας με λιγότερο ριψοκίνδυνο μοντέλο, για τις εισφορές στις εθνικές χρηματοδοτικές ρυθμίσεις, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός πιστωτικού κινδύνου, κινδύνου ρευστότητας και κινδύνου αγοράς στον οποίο εκτίθενται τα ιδρύματα.
60
Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η Επιτροπή όφειλε να καταρτίσει κανόνες προσαρμογής των εκ των προτέρων εισφορών ανάλογα με το προφίλ κινδύνου των ιδρυμάτων επιδιώκοντας δύο αλληλένδετους σκοπούς, ήτοι, αφενός, την κατοχύρωση της συνεκτίμησης των διαφόρων κινδύνων που ενέχουν οι τραπεζικές, ή ευρύτερα χρηματοπιστωτικές, δραστηριότητες των ιδρυμάτων και, αφετέρου, την παροχή στα ιδρύματα αυτά κινήτρων λειτουργίας με λιγότερο ριψοκίνδυνο μοντέλο.
61
Όπως όμως προκύπτει από τα σχετικά με την έκδοση του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 έγγραφα, μεταξύ άλλων τα έγγραφα «Τεχνική μελέτη του JRC προς υποστήριξη της νομοθεσίας δεύτερου επιπέδου της Επιτροπής σχετικά με εισφορές βάσει κινδύνου στο (ενιαίο) ταμείο εξυγίανσης» και «Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής: εκτιμήσεις σχετικά με την εφαρμογή της προτεινόμενης μεθόδου υπολογισμού των εισφορών σε ρυθμίσεις χρηματοδότησης της εξυγίανσης», η κατάρτιση τέτοιων κανόνων προσαρμογής των εκ των προτέρων εισφορών ανάλογα με το προφίλ κινδύνου των ιδρυμάτων προϋπέθετε σύνθετες εκτιμήσεις εκ μέρους της Επιτροπής στο μέτρο που αυτή όφειλε να εξετάσει τις διάφορες παραμέτρους υπό το πρίσμα των οποίων γίνονταν αντιληπτά τα διάφορα είδη κινδύνου στον τραπεζικό και χρηματοπιστωτικό τομέα.
62
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, η Επιτροπή διέθετε ευρεία εξουσία εκτιμήσεως όσον αφορά τη θέσπιση, δυνάμει του άρθρου 103, παράγραφος 7, της οδηγίας 2014/59, των κανόνων που εξειδικεύουν την έννοια της «προσαρμογής των συνεισφορών ανάλογα με το προφίλ κινδύνου των ιδρυμάτων».
63
Υπό τις συνθήκες αυτές, όσον αφορά τη μέθοδο προσαρμογής των βασικών ετήσιων συνεισφορών δυνάμει του άρθρου 103, παράγραφος 7, της οδηγίας 2014/59, ο έλεγχος του δικαστή της Ένωσης περιορίζεται στην εξέταση του αν, κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας που παρέχεται στην Επιτροπή, το εν λόγω θεσμικό όργανο υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη ή σε κατάχρηση εξουσίας ή ακόμη αν υπερέβη προδήλως τα όρια της εν λόγω διακριτικής ευχέρειας (πρβλ. απόφαση της 21ης Ιουλίου 2011, Etimine, C‑15/10, EU:C:2011:504, σκέψη 60).
64
Κατά συνέπεια, εναπόκειται στην προσφεύγουσα να αποδείξει ότι το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 πάσχει από τέτοια ελαττώματα κατά το μέτρο που δεν αποκλείει από τον υπολογισμό της εκ των προτέρων εισφοράς της υποχρεώσεις που δημιουργούνται στο πλαίσιο δραστηριοτήτων τις οποίες αναλαμβάνει η προσφεύγουσα για λογαριασμό των αγροτικών ταμείων.
65
Πρώτον, σύμφωνα με το άρθρο 103, παράγραφος 2, της οδηγίας 2014/59 και το άρθρο 70, παράγραφος 2, του κανονισμού 806/2014, κάθε ίδρυμα υποχρεούται καταρχήν σε καταβολή εκ των προτέρων εισφορών και για τον υπολογισμό των εισφορών αυτών πρέπει να λαμβάνονται καταρχήν υπόψη όλες οι υποχρεώσεις του πλην των ιδίων κεφαλαίων και των καλυπτόμενων καταθέσεων. Ως εκ τούτου, κάθε εξαίρεση από την αρχή αυτή, όπως οι προβλεπόμενες στο άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, πρέπει να τυγχάνει στενής ερμηνείας (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 12ης Οκτωβρίου 2017, Kamin und Grill Shop, C‑289/16, EU:C:2017:758, σκέψη 20 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
66
Μια τέτοια προσέγγιση συνάδει με την ασφαλιστικού τύπου λογική του συστήματος των εκ των προτέρων εισφορών, για την οποία έγινε λόγος στη σκέψη 57 ανωτέρω. Ειδικότερα, σύμφωνα με τη λογική αυτήν, όλα τα ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που, λόγω των υποχρεώσεων που κατέχουν, φέρονται να έχουν μικρότερη πιθανότητα να τεθούν υπό εξυγίανση, ωφελούνται από τις εκ των προτέρων εισφορές τους μέσω της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος την οποία διασφαλίζει το ΕΤΕ.
67
Επιπροσθέτως, σύμφωνα με το άρθρο 103, παράγραφος 2, της οδηγίας 2014/59 και με το άρθρο 70, παράγραφος 2, του κανονισμού 806/2014, οι εκ των προτέρων εισφορές προσαρμόζονται ανάλογα με το προφίλ κινδύνου των ιδρυμάτων. Το άρθρο 103, παράγραφος 7, της οδηγίας 2014/59 προβλέπει οκτώ στοιχεία τα οποία η Επιτροπή οφείλει να λαμβάνει υπόψη όταν εκδίδει την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για την οποία κάνει λόγο προκειμένου να διευκρινίσει την έννοια της «προσαρμογής των συνεισφορών ανάλογα με το προφίλ κινδύνου των ιδρυμάτων». Μολονότι μεταξύ των στοιχείων αυτών περιλαμβάνεται η «έκθεση του ιδρύματος σε κινδύνους», την οποία η Επιτροπή όφειλε, συνεπώς, να λάβει υπόψη όταν εξέδωσε τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό 2015/63, το εν λόγω στοιχείο αποτελεί εντούτοις ένα μόνον από τα οκτώ κριτήρια τα οποία η Επιτροπή οφείλει να λαμβάνει υπόψη κατά την κατάρτιση μιας τέτοιας πράξης.
68
Αντιθέτως, από το άρθρο 103, παράγραφος 7, της οδηγίας 2014/59 ουδόλως προκύπτει ότι η Επιτροπή υποχρεούται να αποδίδει μεγαλύτερη βαρύτητα σε ένα ή περισσότερα από τα στοιχεία τα οποία απαριθμούνται στην ως άνω διάταξη, όπως η έκθεση του ιδρύματος σε κίνδυνο. Επιπροσθέτως, η διάταξη αυτή δεν διευκρινίζει με ποιον τρόπο οφείλει η Επιτροπή να λαμβάνει υπόψη την εν λόγω έκθεση.
69
Επιπλέον, μολονότι το άρθρο 103, παράγραφος 7, στοιχείο ηʹ, της οδηγίας 2014/59 προβλέπει ότι η Επιτροπή οφείλει να λαμβάνει υπόψη, για την προσαρμογή των εκ των προτέρων εισφορών ανάλογα με το προφίλ κινδύνου των οικείων ιδρυμάτων, το γεγονός ότι το ίδρυμα ανήκει σε ΘΣΠ, εντούτοις η ίδια αυτή διάταξη ουδόλως μνημονεύει άλλες κατηγορίες εμπορικών ή συμβατικών σχέσεων τις οποίες η Επιτροπή οφείλει να λαμβάνει υπόψη για τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις τις οποίες έχει την αρμοδιότητα να εκδίδει.
70
Δεύτερον, η προσφεύγουσα δεν μπορεί να υποστηρίζει ότι οι δραστηριότητες τις οποίες αναλαμβάνει για λογαριασμό των αγροτικών ταμείων αντιπροσωπεύουν χαμηλό μόνον επίπεδο κινδύνου.
71
Συναφώς, όσον αφορά την ομοιότητα που, κατά την προσφεύγουσα, υπάρχει με την εξαίρεση του άρθρου 5, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, σχετικά με ορισμένες ενδοομιλικές υποχρεώσεις, επισημαίνεται, καταρχάς, ότι από τις αιτιολογικές σκέψεις 8 και 9 του εν λόγω κανονισμού προκύπτει ότι ο υπολογισμός των εισφορών σε ατομικό επίπεδο θα οδηγούσε, στην περίπτωση ομίλου, σε διπλή προσμέτρηση ορισμένων υποχρεώσεων, κατά τον προσδιορισμό της βασικής ετήσιας εισφοράς των διαφόρων οντοτήτων του ομίλου, δεδομένου ότι οι υποχρεώσεις που απορρέουν από τις συμφωνίες που συνάπτουν μεταξύ τους οι οντότητες του ίδιου ομίλου θα ήταν μέρος των συνολικών υποχρεώσεων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό της βασικής ετήσιας συνεισφοράς κάθε οντότητας του ομίλου. Επομένως, στην περίπτωση ομίλων, ο προσδιορισμός της βασικής ετήσιας εισφοράς πρέπει να εξειδικευθεί περαιτέρω, ώστε να αντανακλάται η αλληλοδιασύνδεση των οντοτήτων του ομίλου και να αποφεύγεται η διπλή προσμέτρηση των ενδοομιλικών ανοιγμάτων. Προκειμένου να διασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ των οντοτήτων που ανήκουν σε όμιλο και των ιδρυμάτων που είναι μέλη ΘΣΠ ή συνδέονται κατά τρόπο μόνιμο με τον ίδιο κεντρικό οργανισμό, εφαρμόζεται η ίδια μεταχείριση και για τις δύο αυτές κατηγορίες ιδρυμάτων. Για τον σκοπό του υπολογισμού της βασικής ετήσιας εισφοράς μιας οντότητας του ομίλου, στο σύνολο των υποχρεώσεων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη δεν περιλαμβάνονται οι υποχρεώσεις που προκύπτουν από σύμβαση την οποία έχει συνάψει η εν λόγω οντότητα του ομίλου με οποιαδήποτε άλλη οντότητα που αποτελεί μέρος του ιδίου ομίλου. Ωστόσο, ο αποκλεισμός αυτός είναι δυνατός μόνον εφόσον όλες οι οντότητες του ομίλου είναι εγκατεστημένες στην Ένωση, περιλαμβάνονται στην ίδια ενοποίηση με τη μέθοδο της ολικής ενοποίησης και υπόκεινται σε κατάλληλες κεντρικές διαδικασίες αξιολόγησης, μέτρησης και ελέγχου των κινδύνων και εφόσον δεν υπάρχει κανένα τρέχον ή προβλεπόμενο ουσιώδες, πρακτικό ή νομικό κώλυμα για την άμεση εξόφληση των σχετικών υποχρεώσεων, όταν καθίστανται απαιτητές. Με τον τρόπο αυτόν, εμποδίζεται ο αποκλεισμός υποχρεώσεων από τη βάση υπολογισμού των εκ των προτέρων εισφορών όταν δεν υπάρχουν εγγυήσεις για την κάλυψη των ενδοομιλικών δανειοδοτικών ανοιγμάτων σε περίπτωση που καμφθεί η χρηματοοικονομική ευρωστία του ομίλου.
72
Συναφώς, το Δικαστήριο υπογράμμισε ότι το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 δεν αποσκοπεί στην πλήρη εξάλειψη κάθε μορφής διπλής προσμέτρησης των υποχρεώσεων, αποκλείει δε μια τέτοια πρακτική μόνον εφόσον υφίστανται επαρκείς εγγυήσεις ότι θα καλύπτονται τα ενδοομιλικά δανειοδοτικά ανοίγματα σε περίπτωση που καμφθεί η χρηματοοικονομική ευρωστία του ομίλου (απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 2019, Iccrea Banca, C‑414/18, EU:C:2019:1036, σκέψη 94).
73
Ως εκ τούτου, το ζήτημα που τίθεται είναι κατά πόσον υφίστανται επαρκείς εγγυήσεις, κατά την έννοια της νομολογίας, ότι τα δανειοδοτικά ανοίγματα θα καλυφθούν σε περίπτωση που καμφθεί η χρηματοοικονομική ευρωστία του δικτύου που αποτελείται, εν προκειμένω, από την προσφεύγουσα και τα αγροτικά ταμεία-μετόχους. Συναφώς, η προσφεύγουσα στηρίζεται, μεταξύ άλλων, αφενός, στη ρήτρα 4 της συμφωνίας περί ταμειακών διαθεσίμων, η οποία προβλέπει ότι τα αγροτικά ταμεία «εγγυώνται από κοινού κάθε αθέτηση υποχρεώσεων» εκ μέρους της, κατόπιν των επενδύσεων που πραγματοποίησε η ίδια στη διατραπεζική αγορά με τα κεφάλαια που έχει συγκεντρώσει, καθώς και, αφετέρου, στον «μόνιμο και δεσμευτικό» χαρακτήρα της συμφωνίας αυτής.
74
Στο πλαίσιο αυτό, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ο υποτιθέμενος «μόνιμος και δεσμευτικός» χαρακτήρας της συμφωνίας περί ταμειακών διαθεσίμων δεν μπορεί να αποδειχθεί με επίκληση απλώς και μόνον του γεγονότος ότι η συμφωνία αυτή δεν έχει τροποποιηθεί από το 1994. Ειδικότερα, ακόμη και αν κάθε τροποποίηση της συμφωνίας περί ταμειακών διαθεσίμων υπόκειται στην έγκριση της Banco de España (Τράπεζας της Ισπανίας), γεγονός παραμένει ότι, κατά τη ρήτρα 5 της εν λόγω συμφωνίας, καθένα από τα αγροτικά ταμεία μπορεί, διά της υποβολής γραπτής κοινοποίησης στο διοικητικό συμβούλιο της προσφεύγουσας, να αποχωρήσει μονομερώς από τη συμφωνία με ισχύ από το τέλος του δεύτερου μήνα που έπεται της παραλαβής της κοινοποίησης από το διοικητικό συμβούλιο. Αντιθέτως, το άρθρο 113, παράγραφος 7, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για πιστωτικά ιδρύματα και επιχειρήσεις επενδύσεων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 648/2012 (ΕΕ 2013, L 176, σ. 1), προβλέπει, μεταξύ άλλων, υποχρέωση προειδοποίησης τουλάχιστον 24 μηνών πριν από τη λύση της συμφωνίας βάσει της οποίας δημιουργήθηκε το ΘΣΠ.
75
Επιπλέον, η προσφεύγουσα επιβεβαίωσε, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ότι το δίκτυο το οποίο διαμόρφωσε με τα αγροτικά ταμεία-μετόχους δεν συνιστούσε ένα εξ ολοκλήρου ενοποιημένο σύνολο ούτε αποτελούσε αντικείμενο κατάλληλης και κεντρικής διαδικασίας αξιολόγησης, μέτρησης και ελέγχου των κινδύνων, οπότε η κατάστασή της διέφερε τόσο από εκείνη των ομίλων, όπως προκύπτει, μεταξύ άλλων, από την αιτιολογική σκέψη 9 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, η οποία μνημονεύεται στη σκέψη 71 ανωτέρω, όσο και από εκείνη των ΘΣΠ (βλ. ιδίως άρθρο 113, παράγραφος 7, του κανονισμού 575/2013 και σκέψη 87 κατωτέρω). Η προσφεύγουσα δεν εξηγεί με ποιον τρόπο, ελλείψει τέτοιας ενοποίησης και κεντρικής εποπτείας, θα ήταν δυνατό να εξακριβωθεί και να διασφαλιστεί ότι τα κεφάλαια των αγροτικών ταμείων είναι επαρκή για την κάλυψη των χρεών τα οποία αποτελούν το αντικείμενο των εγγυήσεων που απορρέουν, κατά την προσφεύγουσα, από τη συμφωνία περί ταμειακών διαθεσίμων.
76
Εν πάση περιπτώσει, ορθώς το ΕΣΕ υποστηρίζει ότι ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός 2015/63 δεν προβλέπει αποκλεισμό υποχρεώσεων από τον υπολογισμό της εκ των προτέρων εισφοράς κάθε ιδρύματος κατά περίπτωση, αλλά μόνο σε συνάρτηση με ορισμένες κατηγορίες υποχρεώσεων, οι οποίες καθορίζονται κατά τρόπο αφηρημένο, αντικειμενικό και γενικό. Όπως όμως επισήμανε το ΕΣΕ, χωρίς η προσφεύγουσα να το αντικρούσει, δίκτυα αγροτικών ταμείων υπάρχουν σε πλείονα κράτη μέλη, πλην όμως οι συμβατικοί και κανονιστικοί όροι υπό τους οποίους λειτουργούν ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά ανά περίπτωση. Επομένως, το επιχείρημα της προσφεύγουσας, στο μέτρο που στηρίζεται ιδίως στις ιδιαιτερότητες της ατομικής κατάστασής της, όπως αυτή απορρέει από τη συμφωνία περί ταμειακών διαθεσίμων, δεν μπορεί να συνεπάγεται έλλειψη νομιμότητας του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63.
77
Ως εκ τούτου, η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι υπήρχαν επαρκείς εγγυήσεις ότι τα δανειοδοτικά ανοίγματα στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων που η ίδια αναλάμβανε για λογαριασμό των αγροτικών ταμείων θα καλύπτονταν σε περίπτωση κάμψης της χρηματοοικονομικής ευρωστίας του δικτύου που αποτελείται, εν προκειμένω, από την ίδια και από τα αγροτικά ταμεία-μετόχους.
78
Τρίτον, επισημαίνεται ότι τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας περί «προφανούς ομοιότητας» μεταξύ της περίπτωσής της και των περιπτώσεων του άρθρου 5, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ, βʹ ή στʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 δεν μπορούν να ευδοκιμήσουν.
79
Πρώτον, από το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 και από την αιτιολογική σκέψη 9 του κανονισμού αυτού, που μνημονεύονται στη σκέψη 71 ανωτέρω, προκύπτει ότι οι ενδοομιλικές υποχρεώσεις οι οποίες απορρέουν από συναλλαγές πραγματοποιηθείσες μεταξύ ιδρυμάτων μελών του ίδιου ομίλου μπορούν να αποκλεισθούν από τον υπολογισμό των εκ των προτέρων εισφορών μόνον εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που απαριθμούνται στο ως άνω άρθρο.
80
Η έννοια του «ομίλου» ορίζεται στο άρθρο 2, παράγραφος 1, σημείο 26, της οδηγίας 2014/59 ως η «μητρική επιχείρηση και οι θυγατρικές της». Οι έννοιες της «θυγατρικής» και της «μητρικής επιχείρησης» ορίζονται, αυτές καθεαυτές, στο άρθρο 2, παράγραφος 1, σημεία 5 και 6, της εν λόγω οδηγίας, με παραπομπή στο άρθρο 4 του κανονισμού 575/2013, το οποίο με τη σειρά του παραπέμπει στα άρθρα 1 και 2 της έβδομης οδηγίας 83/349/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 1983, βασιζόμενη στο άρθρο 54 παράγραφος 3 περίπτωση ζ) της συνθήκης για τους ενοποιημένους λογαριασμούς (ΕΕ 1983, L 193, σ. 1), στα οποία αντιστοιχεί, κατ’ ουσίαν, το άρθρο 22, παράγραφοι 1 έως 5, της οδηγίας 2013/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις και συναφείς εκθέσεις επιχειρήσεων ορισμένων μορφών, την τροποποίηση της οδηγίας 2006/43/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση των οδηγιών 78/660/ΕΟΚ και 83/349/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ 2013, L 182, σ. 19). Από τους ορισμούς αυτούς προκύπτει ότι η σχέση μεταξύ μητρικής και θυγατρικής προϋποθέτει μια μορφή ελέγχου στο πλαίσιο του οποίου η μητρική επιχείρηση διαθέτει την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου που ασκούνται από τους μετόχους ή τους συνεταίρους στη θυγατρική της, δικαίωμα διορισμού ή ανάκλησης ορισμένων διευθυντικών στελεχών της θυγατρικής ή και δεσπόζουσα επιρροή στην εν λόγω θυγατρική (απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 2019, Iccrea Banca, C‑414/18, EU:C:2019:1036, σκέψεις 85 και 86).
81
Υπό τις συνθήκες αυτές, η σχέση μεταξύ μητρικής και θυγατρικής δεν μπορεί να στοιχειοθετείται απλώς και μόνον από την ύπαρξη οικονομικών σχέσεων που απηχούν μια σύμπραξη μεταξύ περισσοτέρων ιδρυμάτων, χωρίς το ένα εξ αυτών να ελέγχει τα λοιπά μέλη του συνόλου το οποίο συναποτελούν (πρβλ. απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 2019, Iccrea Banca, C‑414/18, EU:C:2019:1036, σκέψη 87).
82
Εν προκειμένω, η προσφεύγουσα παραδέχθηκε, αφενός, ότι κανένα από τα αγροτικά ταμεία-μετόχους δεν ασκούσε πραγματικό έλεγχο επ’ αυτής ούτε μπορούσε να καθορίζει με δεσμευτικό τρόπο τη συμπεριφορά της ή τη στρατηγική διαχείρισης που ακολουθούσε και, αφετέρου, ότι η ίδια δεν ήλεγχε τα αγροτικά ταμεία. Ως εκ τούτου, η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι οι εμπορικές και συμβατικές σχέσεις μεταξύ της ίδιας και των αγροτικών ταμείων χαρακτηρίζονταν από τον ίδιο βαθμό ελέγχου με εκείνον ενός ομίλου κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, όπως παραδέχθηκε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση.
83
Όσον αφορά τη διπλή προσμέτρηση των υποχρεώσεων, την οποία επικρίνει η προσφεύγουσα, το Δικαστήριο έκρινε, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 72 ανωτέρω, ότι το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 δεν αποσκοπούσε στην εξάλειψη κάθε μορφής διπλής προσμέτρησης των υποχρεώσεων (πρβλ. απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 2019, Iccrea Banca, C‑414/18, EU:C:2019:1036, σκέψη 94). Επιπλέον, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 74 ανωτέρω, η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι υπήρχαν επαρκείς εγγυήσεις ότι τα δανειοδοτικά ανοίγματα θα καλύπτονταν σε περίπτωση κάμψης της χρηματοοικονομικής ευρωστίας του δικτύου που συναποτελεί με τα αγροτικά ταμεία-μετόχους.
84
Επιπλέον, η συνεκτίμηση των αρχών της ίσης μεταχείρισης, της απαγόρευσης των διακρίσεων και της αναλογικότητας δεν μπορεί να δικαιολογήσει άλλο συμπέρασμα, δεδομένου ότι ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός 2015/63 διέκρινε μεταξύ καταστάσεων που εμφανίζουν σημαντικές ιδιαιτερότητες, άμεσα συνδεόμενες με τους κινδύνους που ενέχουν οι εν λόγω υποχρεώσεις (βλ. απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 2019, Iccrea Banca, C‑414/18, EU:C:2019:1036, σκέψη 95 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
85
Επιπροσθέτως, με την απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 2019, Iccrea Banca (C‑414/18, EU:C:2019:1036), το Δικαστήριο έκρινε ότι το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 δεν παρείχε στις αρμόδιες αρχές διακριτική ευχέρεια να αποκλείσουν ορισμένες υποχρεώσεις για λόγους προσαρμογής, ανάλογα με τον κίνδυνο, των συνεισφορών του άρθρου 103, παράγραφος 2, της οδηγίας 2014/59, αλλά απαριθμούσε, αντιθέτως, επακριβώς τις προϋποθέσεις αποκλεισμού τέτοιων υποχρεώσεων.
86
Μολονότι είναι αληθές ότι το προδικαστικό ερώτημα στην απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 2019, Iccrea Banca (C‑414/18, EU:C:2019:1036), δεν αφορούσε τη νομιμότητα του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, το Δικαστήριο, έχοντας εξετάσει το νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο περιελάμβανε, μεταξύ άλλων, την οδηγία 2014/59 και τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, της απαγόρευσης των διακρίσεων και της αναλογικότητας, δεν προσδιόρισε καμία βάση για ευρύτερη ερμηνεία των εξαιρέσεων που απαριθμούνται στο άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63. Ως εκ τούτου, από την ως άνω απόφαση προκύπτει ότι ο τρόπος με τον οποίο η Επιτροπή άσκησε τις αρμοδιότητες που της έχουν ανατεθεί συναφώς είναι, κατά το Δικαστήριο, σύμφωνος με το άρθρο 103, παράγραφος 7, της οδηγίας 2014/59.
87
Δεύτερον, το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 κάνει αναφορά στα ιδρύματα τα οποία συμμετέχουν σε ΘΣΠ κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, σημείο 8, της οδηγίας 2014/59 και στα οποία έχει επιτραπεί από την αρμόδια αρχή να εφαρμόσουν το άρθρο 113, παράγραφος 7, του κανονισμού 575/2013, μέσω συμφωνίας που συνάπτεται με άλλο ίδρυμα το οποίο συμμετέχει στο ίδιο ΘΣΠ.
88
Κατά το άρθρο 2, παράγραφος 1, σημείο 8, της οδηγίας 2014/59, ως ΘΣΠ νοείται η ρύθμιση που πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 113, παράγραφος 7, του κανονισμού 575/2013. Το άρθρο 113, παράγραφος 7, του κανονισμού 575/2013 ορίζει το ΘΣΠ ως «συμβατική ή θεσμική ρύθμιση ευθύνης που προστατεύει τα εν λόγω ιδρύματα και εξασφαλίζει ιδιαίτερα τη ρευστότητα και τη φερεγγυότητά τους, προκειμένου να αποφεύγεται η χρεοκοπία όταν είναι αναγκαίο». Η εν λόγω ρύθμιση ευθύνης πρέπει να πληροί τις σωρευτικές προϋποθέσεις που απαριθμούνται στη διάταξη αυτήν, οι οποίες αφορούν, μεταξύ άλλων, την κατάλληλη προληπτική εποπτεία, τη διαθεσιμότητα μέσων για την παρακολούθηση, την ταξινόμηση και τον έλεγχο των κινδύνων και των αντίστοιχων δυνατοτήτων άσκησης επιρροής, την προσβασιμότητα των κεφαλαίων και τη δυνατότητα ελεύθερης μεταφοράς ή εξόφλησης ιδίων κεφαλαίων από τους αντισυμβαλλομένους, τη δημοσίευση ορισμένων ενοποιημένων ή συγκεντρωτικών εκθέσεων, την απαίτηση τα μέλη να παρέχουν προειδοποίηση τουλάχιστον 24 μηνών εάν επιθυμούν να τερματίσουν το θεσμικό σύστημα προστασίας, αποκλείοντας την ακατάλληλη δημιουργία ιδίων κεφαλαίων και μια αρκετά ευρεία και ουσιαστικά ομοιογενή συμμετοχή.
89
Εν προκειμένω, η προσφεύγουσα δεν αποδεικνύει ότι υφίστανται, στο πλαίσιο των σχέσεων μεταξύ της ίδιας και των αγροτικών ταμείων, υποχρεώσεις ισοδύναμες με τις υποχρεώσεις που επιβάλλει σωρευτικώς το άρθρο 113, παράγραφος 7, του κανονισμού 575/2013.
90
Τρίτον, το ίδιο ισχύει όσον αφορά τα περί ομοιότητας μεταξύ της κατάστασης της προσφεύγουσας και της κατάστασης που προβλέπει το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο στʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, για τα προνομιακά δάνεια που χορηγούνται από τις αναπτυξιακές τράπεζες.
91
Το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο στʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 προβλέπει ότι αποκλείονται από τον υπολογισμό των εκ των προτέρων εισφορών, «στην περίπτωση των ιδρυμάτων που χορηγούν προνομιακά δάνεια, [οι] υποχρεώσεις του ενδιάμεσου ιδρύματος έναντι της εκδότριας ή άλλης αναπτυξιακής τράπεζας ή άλλου ενδιάμεσου ιδρύματος και [οι] υποχρεώσεις της αναπτυξιακής τράπεζας προς τα συνεισφέροντα μέρη της, στον βαθμό που το ποσό των εν λόγω υποχρεώσεων αντιστοιχίζεται με τα προνομιακά δάνεια του εν λόγω ιδρύματος».
92
Κατά το άρθρο 3, σημείο 28, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, ως «προνομιακό δάνειο» νοείται «δάνειο που χορηγείται από αναπτυξιακή τράπεζα ή μέσω ενδιάμεσης τράπεζας σε μη ανταγωνιστική, μη κερδοσκοπική βάση, για την προώθηση των στόχων δημόσιας πολιτικής της κεντρικής ή περιφερειακής κυβέρνησης σε ένα κράτος μέλος».
93
Εν προκειμένω, η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι, στο πλαίσιο των τραπεζικών υπηρεσιών που παρέχει ιδίως στα αγροτικά ταμεία (βλ. σκέψεις 5 και 6 ανωτέρω), δάνεια που αποτελούσαν αντικείμενο τέτοιων υπηρεσιών ανταποκρίνονταν ή έμοιαζαν με δάνεια που χορηγούνται από αναπτυξιακή τράπεζα ή ενδιάμεσο ίδρυμα σε μη ανταγωνιστική και μη κερδοσκοπική βάση, για την προώθηση των στόχων δημόσιας πολιτικής της κεντρικής ή περιφερειακής κυβέρνησης σε ένα κράτος μέλος.
94
Τέταρτον, στο μέτρο που η προσφεύγουσα προσάπτει στην Επιτροπή ότι δεν παρέσχε στο ΕΣΕ διακριτική ευχέρεια ώστε να αποκλείσει καταστάσεις παρόμοιες με εκείνες που απαριθμούνται στο άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, υπενθυμίζεται ότι, όπως προκύπτει από τη σκέψη 65 ανωτέρω, οι εξαιρέσεις που περιλαμβάνονται στο εν λόγω άρθρο συνιστούν εξαιρέσεις από την αρχή κατά την οποία πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλες οι υποχρεώσεις, εξαιρουμένων των ιδίων κεφαλαίων και των καλυπτόμενων καταθέσεων, οπότε το άρθρο 5, παράγραφος 1, του εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού πρέπει να ερμηνεύεται στενά. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν μπορεί να προσαφθεί στην Επιτροπή ότι δεν παρέσχε στο ΕΣΕ διακριτική ευχέρεια που να του παρέχει τη δυνατότητα να διευρύνει το πεδίο εφαρμογής των εν λόγω εξαιρέσεων.
95
Πέμπτον, πρέπει να απορριφθεί το επιχείρημα της προσφεύγουσας το οποίο στηρίζεται στο γεγονός ότι τα δίκτυα συνεταιρισμών, όπως αυτό στο οποίο ανήκει και η ίδια, αποτελούν κατηγορία αναγνωρισμένη στο πλαίσιο της νομοθεσίας για την τραπεζική προληπτική εποπτεία, ιδίως δε στο πλαίσιο του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2015/61 της Επιτροπής, της 10ης Οκτωβρίου 2014, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την απαίτηση κάλυψης του κινδύνου ρευστότητας για τα πιστωτικά ιδρύματα (ΕΕ 2015, L 11, σ. 1). Μολονότι οι ιδιαιτερότητες των δικτύων αυτών λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο της προληπτικής εποπτείας ιδρυμάτων, εντούτοις τούτο δεν σημαίνει ότι λαμβάνονται υπόψη εξίσου στο πλαίσιο της χρηματοδότησης του ΕΜΕ, δεδομένου ότι πρόκειται για κανόνες που διέπουν διαφορετικές πτυχές του τραπεζικού τομέα. Σκοπός της νομοθεσίας περί προληπτικής εποπτείας είναι να διασφαλιστεί, μεταξύ άλλων, ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα λειτουργούν με επαρκείς πόρους για την κάλυψη κινδύνων που είναι εγγενείς με τις χρηματοπιστωτικές τους δραστηριότητες, ενώ οι εισφορές στο ΕΤΕ, δυνάμει του κανονισμού 806/2014 και του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, προορίζονται για τη σύσταση ταμείου το οποίο, υπό ορισμένες περιστάσεις, μπορεί να παρέχει συνδρομή σε περίπτωση εξυγίανσης. Συναφώς, η Επιτροπή εξήγησε, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, χωρίς να αντικρουσθεί επί του σημείου αυτού από την προσφεύγουσα, ότι οι υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο της λειτουργίας των δικτύων συνεταιρισμών δεν είχαν αποκλεισθεί από τον υπολογισμό των εκ των προτέρων εισφορών δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, διότι, ελλείψει απαίτησης κεντρικής εποπτείας και επαρκούς επιπέδου διαφάνειας και ελέγχου, οι επόπτες των δικτύων αυτών δεν μπορούσαν να βεβαιωθούν για την οικονομική ευρωστία των επίμαχων οντοτήτων ή για τη μακροπρόθεσμη φερεγγυότητά τους, κατάσταση η οποία έρχεται σε αντίθεση με εκείνη των ΘΣΠ και των ομίλων, όπως προκύπτει, κατ’ ουσίαν, από την αιτιολογική σκέψη 9 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, η οποία μνημονεύεται στη σκέψη 71 ανωτέρω.
96
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, πρέπει να απορριφθεί το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου ως αβάσιμο.
– Επί του δεύτερου σκέλους, το οποίο αφορά την έλλειψη νομιμότητας του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 υπό το πρίσμα του άρθρου 16 του Χάρτη
97
Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 αντιβαίνει στο άρθρο 16 του Χάρτη, καθόσον περιορίζει δυσανάλογα το δικαίωμά της στην επιχειρηματική ελευθερία, εμποδίζοντας τον αποκλεισμό ενός σημαντικού ποσού υποχρεώσεων εγγεγραμμένων στον ισολογισμό της από τη βάση υπολογισμού της εκ των προτέρων εισφοράς της, χωρίς να υφίσταται συσχέτιση με το προφίλ κινδύνου της.
98
Το ΕΣΕ, υποστηριζόμενο από την Επιτροπή, αμφισβητεί τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας.
99
Η προστασία την οποία παρέχει το άρθρο 16 του Χάρτη περιλαμβάνει την ελευθερία ασκήσεως οικονομικής ή εμπορικής δραστηριότητας, τη συμβατική ελευθερία και τον ελεύθερο ανταγωνισμό (βλ. απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2021, Bank Melli Iran, C‑124/20, EU:C:2021:1035, σκέψη 79 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
100
Πλην όμως, η επιχειρηματική ελευθερία δεν συνιστά απόλυτο προνόμιο. Μπορεί να υπόκειται σε ευρύ φάσμα παρεμβάσεων της δημόσιας αρχής δυνάμενων να θέτουν, προς το γενικό συμφέρον, περιορισμούς στην άσκηση της οικονομικής δραστηριότητας (πρβλ. αποφάσεις της 22ας Ιανουαρίου 2013, Sky Österreich, C‑283/11, EU:C:2013:28, σκέψεις 45 και 46 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 21ης Δεκεμβρίου 2021, Bank Melli Iran, C‑124/20, EU:C:2021:1035, σκέψεις 80 και 81 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
101
Το γεγονός αυτό αντανακλάται, μεταξύ άλλων, στον τρόπο με τον οποίο πρέπει να εκτιμώνται οι πράξεις της Ένωσης υπό το πρίσμα του άρθρου 52, παράγραφος 1, του Χάρτη (πρβλ. αποφάσεις της 22ας Ιανουαρίου 2013, Sky Österreich, C‑283/11, EU:C:2013:28, σκέψη 47, και της 21ης Δεκεμβρίου 2021, Bank Melli Iran, C‑124/20, EU:C:2021:1035, σκέψη 82).
102
Κατά το άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, οι περιορισμοί στην άσκηση των δικαιωμάτων και ελευθεριών που κατοχυρώνονται στον Χάρτη πρέπει να προβλέπονται από τον νόμο, να σέβονται το βασικό περιεχόμενο των εν λόγω δικαιωμάτων και ελευθεριών και, τηρουμένης της αρχής της αναλογικότητας, επιτρέπεται να επιβάλλονται μόνον εφόσον είναι αναγκαίοι και ανταποκρίνονται πραγματικά σε αναγνωριζόμενους από την Ένωση σκοπούς γενικού ενδιαφέροντος ή στην ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών των τρίτων (αποφάσεις της 22ας Ιανουαρίου 2013, Sky Österreich, C‑283/11, EU:C:2013:28, σκέψη 48, και της 21ης Δεκεμβρίου 2021, Bank Melli Iran, C‑124/20, EU:C:2021:1035, σκέψη 83).
103
Εν προκειμένω, αν γίνει δεκτό ότι η υποχρέωση της προσφεύγουσας να καταβάλλει εκ των προτέρων εισφορές χωρίς να μπορεί να επωφεληθεί από τον αποκλεισμό ορισμένων από τις υποχρεώσεις της από τη βάση υπολογισμού της βασικής ετήσιας εισφοράς δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 συνιστά επέμβαση στην επιχειρηματική της ελευθερία, επισημαίνεται καταρχάς ότι η διάταξη αυτή θεσπίστηκε βάσει των άρθρων 69 και 70 του κανονισμού 806/2014 και των άρθρων 102 και 103 της οδηγίας 2014/59, και, κατά συνέπεια, η αδυναμία αποκλεισμού των επίμαχων υποχρεώσεων προβλέπεται από τον νόμο.
104
Επιπροσθέτως, όσον αφορά το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι η προϋπόθεση περί σεβασμού του βασικού περιεχομένου της επιχειρηματικής ελευθερίας δεν πληρούται στο μέτρο που η εκ των προτέρων εισφορά την οποία οφείλει να καταβάλει αντιστοιχεί στο 20 % περίπου του αποτελέσματος της χρήσης για την οποία υπολογίζεται η εισφορά αυτή, επισημαίνεται ότι η υποχρέωση της προσφεύγουσας να καταβάλει εκ των προτέρων εισφορές δεν συνεπάγεται καμία απαγόρευση για την ίδια ή, γενικότερα, για τις επιχειρήσεις που ασκούν εμπορική δραστηριότητα να ασκήσουν τέτοια δραστηριότητα. Επιπροσθέτως, τα επίμαχα μέτρα έχουν προσωρινό χαρακτήρα, δεδομένου ότι εφαρμόζονται μόνο κατά την αρχική περίοδο που προβλέπει το άρθρο 69, παράγραφος 1, του κανονισμού 806/2014. Ως εκ τούτου, σέβονται το βασικό περιεχόμενο της επιχειρηματικής ελευθερίας (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 12ης Ιουλίου 2018, Spika κ.λπ., C‑540/16, EU:C:2018:565, σκέψη 38).
105
Επιπροσθέτως, η υποχρέωση των οικείων ιδρυμάτων να συνεισφέρουν στο ΕΤΕ έχει σκοπό γενικού συμφέροντος, όπως προκύπτει από τη σκέψη 57 ανωτέρω, ήτοι την κατοχύρωση, στο πλαίσιο μιας λογικής ασφαλιστικού τύπου, της παροχής επαρκών οικονομικών πόρων από τον χρηματοοικονομικό κλάδο στον ΕΜΕ, ώστε να μπορεί να εκπληρώνει τα καθήκοντά του, παρέχοντας συγχρόνως στα οικεία ιδρύματα κίνητρα εφαρμογής λιγότερο ριψοκίνδυνων μοντέλων λειτουργίας.
106
Λαμβανομένου υπόψη του σκοπού που μνημονεύεται στη σκέψη 105 ανωτέρω, εναπόκειται στο ΕΣΕ να εισπράττει εισφορές από τα οικεία ιδρύματα προκειμένου να χρηματοδοτεί την εφαρμογή του ΕΜΕ, ο οποίος αποσκοπεί στην ενίσχυση της σταθερότητας των ιδρυμάτων αυτών στα συμμετέχοντα κράτη μέλη και στην πρόληψη της εξάπλωσης ενδεχόμενων κρίσεων στα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη, σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 12 του κανονισμού 806/2014, διευκολύνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς στο σύνολό της.
107
Επιπλέον, όσον αφορά τον αναλογικό χαρακτήρα, υπό το πρίσμα των σκοπών γενικού συμφέροντος που αναγνωρίζει η Ένωση, του αποκλεισμού της καταστάσεως της προσφεύγουσας από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η διάταξη αυτή δεν λαμβάνει υπόψη τον ειδικό και συγκεκριμένο σκοπό που επιβάλλει ο νομοθέτης της Ένωσης, κατά τον οποίο η μέθοδος υπολογισμού πρέπει να αντικατοπτρίζει το προφίλ κινδύνου κάθε ιδρύματος.
108
Συναφώς, διευκρινίζεται ότι, όπως προκύπτει από τη σκέψη 105 ανωτέρω, η υποχρέωση των οικείων ιδρυμάτων να συνεισφέρουν στο ΕΤΕ αποσκοπεί στην επίτευξη σκοπού ευρύτερου από εκείνον που επικαλείται η προσφεύγουσα. Στο πλαίσιο ακριβώς του σκοπού αυτού, το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 επιδιώκει να εμποδίσει τον αποκλεισμό υποχρεώσεων από τη βάση υπολογισμού των εκ των προτέρων εισφορών όταν δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι τα επίμαχα δανειοδοτικά ανοίγματα θα καλυφθούν σε περίπτωση που καμφθεί η χρηματοοικονομική ευρωστία του οικείου ιδρύματος ή του ομίλου στον οποίο αυτό ανήκει.
109
Επιπλέον, η επιχειρηματολογία που προβάλλει η προσφεύγουσα δεν λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι το προφίλ κινδύνου ενός ιδρύματος εξετάζεται όχι μόνο υπό το πρίσμα του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, αλλά και υπό το πρίσμα των δεικτών κινδύνου που προβλέπονται στα άρθρα 6 και 7 του εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού, βάσει των οποίων μπορούν, κατά περίπτωση, να λαμβάνονται υπόψη οι πτυχές της λειτουργίας του ιδρύματος από τις οποίες προκύπτει προφίλ χαμηλού κινδύνου.
110
Τέλος, η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι υπήρχαν λιγότερο περιοριστικά μέσα για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού κατά τρόπο εξίσου αποτελεσματικό. Υπό το πρίσμα της ανάλυσης που περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, στις σκέψεις 70 έως 93 ανωτέρω, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει, για τους λόγους που εκτίθενται στις σκέψεις 74 έως 96 ανωτέρω, το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι η Επιτροπή μπορούσε κάλλιστα να επιλέξει να αποκλείσει υποχρεώσεις όπως αυτές που συνδέονται με τις δραστηριότητες τις οποίες αναλαμβάνει η προσφεύγουσα για λογαριασμό των αγροτικών ταμείων, καθόσον υφίστανται επαρκείς εγγυήσεις δυνάμει της συμφωνίας περί ταμειακών διαθεσίμων για την οποία έγινε λόγος στη σκέψη 4 ανωτέρω, και δεν μπορεί, εν πάση περιπτώσει, να είναι αρκετό προκειμένου να αποδειχθεί, ιδίως, ότι η εν λόγω συμφωνία παρέχει στα οικεία ιδρύματα κίνητρα εφαρμογής λιγότερο ριψοκίνδυνων μοντέλων λειτουργίας.
111
Υπό τις συνθήκες αυτές, η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 αντιβαίνει στο άρθρο 16 του Χάρτη.
112
Κατά συνέπεια, το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
– Επί του τρίτου σκέλους, το οποίο αφορά την έλλειψη νομιμότητας του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 υπό το πρίσμα της αρχής της αναλογικότητας
113
Η προσφεύγουσα εκτιμά ότι η Επιτροπή, θεσπίζοντας το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας.
114
Το ΕΣΕ, υποστηριζόμενο από την Επιτροπή, αμφισβητεί τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας.
115
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι η αρχή της αναλογικότητας, η οποία συγκαταλέγεται στις γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης, επιτάσσει να είναι οι πράξεις των θεσμικών οργάνων της Ένωσης πρόσφορες για την επίτευξη των επιδιωκόμενων με την οικεία ρύθμιση θεμιτών σκοπών και να μην υπερβαίνουν τα όρια αυτού που είναι αναγκαίο για την επίτευξη των εν λόγω σκοπών, εξυπακουομένου ότι, όταν υφίσταται δυνατότητα επιλογής μεταξύ περισσότερων κατάλληλων μέτρων, πρέπει να επιλέγεται το λιγότερο επαχθές και ότι τα μειονεκτήματα που προκαλούνται από το μέτρο αυτό δεν πρέπει να είναι υπέρμετρα σε σχέση με τους επιδιωκόμενους σκοπούς (αποφάσεις της 4ης Μαΐου 2016, Philip Morris Brands κ.λπ., C‑547/14, EU:C:2016:325, σκέψη 165, και της 20ής Ιανουαρίου 2021, ABLV Bank κατά ΕΣΕ, T‑758/18, EU:T:2021:28, σκέψη 142· πρβλ., επίσης, απόφαση της 8ης Ιουνίου 2010, Vodafone κ.λπ., C‑58/08, EU:C:2010:321, σκέψη 51).
116
Από τη σκέψη 62 ανωτέρω προκύπτει ότι η Επιτροπή διέθετε ευρεία εξουσία εκτιμήσεως όσον αφορά τη θέσπιση, δυνάμει του άρθρου 103, παράγραφος 7, της οδηγίας 2014/59, των κανόνων που εξειδικεύουν την έννοια της «προσαρμογής των συνεισφορών ανάλογα με το προφίλ κινδύνου των ιδρυμάτων».
117
Υπό τις συνθήκες αυτές και σύμφωνα με τη νομολογία (πρβλ. αποφάσεις της 16ης Ιουνίου 2015, Gauweiler κ.λπ., C‑62/14, EU:C:2015:400, σκέψεις 80, 81 και 91, και της 21ης Δεκεμβρίου 2022, Firearms United Network κ.λπ. κατά Επιτροπής, T‑187/21, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2022:848, σκέψεις 122 και 123 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία), ο έλεγχος, εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου, της τήρησης της αρχής της αναλογικότητας πρέπει να περιοριστεί στην εξέταση του ζητήματος αν το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 είναι προδήλως απρόσφορο σε σχέση με τον σκοπό που επιδιώκει η Επιτροπή, αν υπερβαίνει προδήλως το αναγκαίο μέτρο για την επίτευξη του εν λόγω σκοπού ή αν συνεπάγεται προδήλως υπέρμετρα μειονεκτήματα σε σχέση με τον σκοπό αυτόν.
118
Πρώτον, όπως προκύπτει από το σημείο 149 του δικογράφου της προσφυγής, η προσφεύγουσα δεν αμφισβητεί ότι το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη του σκοπού που μνημονεύεται στη σκέψη 57 ανωτέρω.
119
Δεύτερον, όσον αφορά την αναγκαιότητα του μέτρου που προβλέπεται στο άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, υπενθυμίζεται ότι η διάταξη αυτή αποκλείει από τη βάση υπολογισμού των εκ των προτέρων εισφορών τα ποσά που συγκαταλέγονται στις υποχρεώσεις των ιδρυμάτων τα οποία, για διάφορους λόγους, παρουσιάζουν χαμηλότερο επίπεδο κινδύνου.
120
Συναφώς, από τις σκέψεις 54 έως 96 ανωτέρω προκύπτει ότι πρέπει να απορριφθεί η αιτίαση της προσφεύγουσας ότι η Επιτροπή εσφαλμένως απέκλεισε από το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 τις υποχρεώσεις που συνδέονται με τις δραστηριότητες τις οποίες αναλαμβάνει η προσφεύγουσα για τα αγροτικά ταμεία.
121
Υπό τις συνθήκες αυτές, λαμβανομένης υπόψη της ευρείας εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτει, η Επιτροπή είχε τη δυνατότητα να κρίνει ότι, προκειμένου να επιτευχθεί ο σκοπός που μνημονεύθηκε στη σκέψη 57 ανωτέρω, δεν ήταν ευκταίο να αποκλεισθούν από τον βασικό υπολογισμό των εκ των προτέρων εισφορών, βάσει του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, οι υποχρεώσεις που συνδέονται με τις δραστηριότητες τις οποίες αναλαμβάνει η προσφεύγουσα για τα αγροτικά ταμεία, για τον λόγο, κατ’ ουσίαν, ότι δεν υπήρχαν επαρκείς εγγυήσεις ότι τα δανειοδοτικά ανοίγματα της προσφεύγουσας, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνει για λογαριασμό των αγροτικών ταμείων, θα καλύπτονταν σε περίπτωση κάμψης της οικονομικής της ευρωστίας. Ως εκ τούτου, η διάταξη αυτή δεν βαίνει προδήλως πέραν του αναγκαίου για την επίτευξη του σκοπού αυτού μέτρου.
122
Τρίτον, όπως προκύπτει επίσης από τη σκέψη 110 ανωτέρω, η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι ο σκοπός που μνημονεύεται στη σκέψη 57 ανωτέρω θα μπορούσε να επιτευχθεί με εξίσου αποτελεσματικό τρόπο μέσω ενός λιγότερο περιοριστικού μέτρου, ήτοι, εν προκειμένω, μέσω της συμπερίληψης, στο άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63, των υποχρεώσεων που συνδέονται με τις δραστηριότητες τις οποίες αναλαμβάνει η προσφεύγουσα για τα αγροτικά ταμεία.
123
Επιπλέον, όσον αφορά την ύπαρξη ενδεχόμενων μειονεκτημάτων προδήλως δυσανάλογων σε σχέση με τον σκοπό που μνημονεύθηκε στη σκέψη 57 ανωτέρω, διαπιστώνεται ότι μόνον το επιχείρημα ότι το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 θέτει σε κίνδυνο την αποστολή που ανέλαβε η προσφεύγουσα έναντι των αγροτικών ταμείων και της στερεί τον οικονομικό λόγο ύπαρξής της δεν αρκεί για να αποδειχθεί η ύπαρξη τέτοιων μειονεκτημάτων. Πράγματι, από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι η αποστολή της προσφεύγουσας διακυβεύθηκε από το γεγονός ότι η εκ των προτέρων εισφορά της για την περίοδο συνεισφοράς 2016 υπολογίστηκε χωρίς τον αποκλεισμό των επίμαχων υποχρεώσεων, ιδίως σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63.
124
Προς τούτο, η επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας δεν παρέχει τη δυνατότητα να γίνουν κατανοητοί οι λόγοι για τους οποίους θα ήταν, όπως η ίδια διατείνεται, αναγκαίο να αναζητηθεί μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ του τομέα της προληπτικής εποπτείας και του τομέα της εξυγίανσης. Ειδικότερα, η προσφεύγουσα ουδόλως συσχετίζει τον σκοπό που επιδιώκει το σύστημα των εκ των προτέρων εισφορών με τις διατάξεις της νομοθεσίας περί προληπτικής εποπτείας.
125
Κατά συνέπεια, το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο και, ως εκ τούτου, ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του.
Επί του δεύτερου λόγου, με τον οποίο προβάλλεται παράβαση του άρθρου 103, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2014/59 και του άρθρου 70 του κανονισμού 806/2014
126
Με τον δεύτερο λόγο, η προσφεύγουσα ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο, σε περίπτωση που κάνει δεκτό τον πρώτο λόγο, να αποφανθεί επί της προσβαλλόμενης απόφασης χωρίς να λάβει υπόψη τις διατάξεις του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63. Ειδικότερα, κατά την προσφεύγουσα, το Γενικό Δικαστήριο πρέπει να αποφανθεί επί της προσβαλλόμενης απόφασης παραπέμποντας αποκλειστικά στα κριτήρια που προβλέπουν οι αντίστοιχες διατάξεις της οδηγίας 2014/59 και του κανονισμού 806/2014.
127
Δεδομένου ότι ο πρώτος λόγος απορρίφθηκε, ο δεύτερος λόγος πρέπει επίσης να απορριφθεί κατά συνέπεια.
Επί του τρίτου λόγου, με τον οποίο προβάλλεται παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου
128
Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση αντιβαίνει στην αρχή της ασφάλειας δικαίου καθόσον το διατακτικό της ορίζει την έναρξη ισχύος της στις 15 Απριλίου 2016, ήτοι κατά τον χρόνο έναρξης ισχύος της πρώτης από τις αρχικές αποφάσεις. Η αρχή της ασφάλειας δικαίου δεν επιτρέπει να καθορίζεται η έναρξη ισχύος μιας πράξης σε ημερομηνία προγενέστερη της δημοσίευσής της. Κατ’ εξαίρεση, μια πράξη της Ένωσης μπορεί να έχει αναδρομική ισχύ όταν το απαιτεί ο επιδιωκόμενος σκοπός, όταν η δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των ενδιαφερομένων γίνεται δεόντως σεβαστή και όταν η αναδρομική ισχύς της προκύπτει σαφώς από τον οικείο κανόνα. Εν προκειμένω, οι προϋποθέσεις αυτές δεν συντρέχουν.
129
Το ΕΣΕ αμφισβητεί την επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας.
130
Η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2022 και, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 4 του διατακτικού της, τέθηκε σε ισχύ στις 15 Απριλίου 2016, ήτοι κατά τον χρόνο έναρξης ισχύος της πρώτης από τις αρχικές αποφάσεις, οι οποίες είχαν αντικατασταθεί, επίσης από τις 15 Απριλίου 2016, από την απόφαση της 19ης Μαρτίου 2020, όπως προκύπτει από τις σκέψεις 10 και 13 ανωτέρω. Η τελευταία ως άνω απόφαση τέθηκε επίσης σε ισχύ στις 15 Απριλίου 2016, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 3 του διατακτικού της.
131
Από τις αιτιολογικές σκέψεις 19 έως 22 της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι σκοπός της ήταν να θεραπεύσει την έλλειψη αιτιολογίας της απόφασης της 19ης Μαρτίου 2020, την οποία το ΕΣΕ είχε διαπιστώσει κατόπιν της απόφασης της 15ης Ιουλίου 2021, Επιτροπή κατά Landesbank Baden-Württemberg και ΕΣΕ (C‑584/20 P και C‑621/20 P, EU:C:2021:601), καθώς και κατόπιν των διατάξεων της 3ης Μαρτίου 2022, ΕΣΕ κατά Portigon και Επιτροπής (C‑664/20 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2022:161), και της 3ης Μαρτίου 2022, ΕΣΕ κατά Hypo Vorarlberg Bank (C‑663/20 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2022:162), οι οποίες αφορούσαν τον υπολογισμό του ποσού των εκ των προτέρων εισφορών για την περίοδο συνεισφοράς 2017.
132
Επιπλέον, όπως προκύπτει από τις αιτιολογικές σκέψεις 6 έως 8 της απόφασης της 19ης Μαρτίου 2020, η απόφαση αυτή εκδόθηκε με σκοπό την άρση των διαδικαστικών πλημμελειών και των ελλείψεων αιτιολογίας των αρχικών αποφάσεων, τις οποίες διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο με τις αποφάσεις της 28ης Νοεμβρίου 2019, Banco Cooperativo Español κατά ΕΣΕ (T‑323/16, EU:T:2019:822), της 28ης Νοεμβρίου 2019, Hypo Vorarlberg Bank κατά ΕΣΕ (T‑377/16, T‑645/16 και T‑809/16, EU:T:2019:823), και της 28ης Νοεμβρίου 2019, Portigon κατά ΕΣΕ (T‑365/16, EU:T:2019:824).
133
Ως εκ τούτου, η προσβαλλόμενη απόφαση και οι προαναφερθείσες αποφάσεις και διατάξεις δεν μετέβαλαν το περιεχόμενο της υποχρέωσης της προσφεύγουσας να καταβάλει εκ των προτέρων εισφορά για την περίοδο συνεισφοράς 2016, όπως αυτή είχε αποφασιστεί με τη δεύτερη από τις αρχικές αποφάσεις και όπως υφίστατο για τη συγκεκριμένη περίοδο συνεισφοράς.
134
Συγκεκριμένα, ο υπολογισμός της εκ των προτέρων εισφοράς της προσφεύγουσας για την περίοδο συνεισφοράς 2016 καθώς και το ποσό της εισφοράς αυτής παρέμειναν αμετάβλητα στη δεύτερη από τις αρχικές αποφάσεις, στην απόφαση της 19ης Μαρτίου 2020 και στην προσβαλλόμενη απόφαση. Συναφώς, τα μόνα νέα στοιχεία που εισήγαγε η προσβαλλόμενη απόφαση αφορούσαν μια εκτενέστερη αιτιολογία του υπολογισμού της εκ των προτέρων εισφοράς της προσφεύγουσας για την περίοδο συνεισφοράς 2016.
135
Στις αιτιολογικές σκέψεις 188 έως 194 της προσβαλλόμενης απόφασης, το ΕΣΕ εξέθεσε τους λόγους για τους οποίους είχε προσδιορίσει τα διαχρονικά αποτελέσματα της προσβαλλόμενης απόφασης κατά τον τρόπο που περιγράφεται στη σκέψη 130 ανωτέρω. Διευκρίνισε, μεταξύ άλλων, ότι είχε ενεργήσει κατ’ αυτόν τον τρόπο προκειμένου να διατηρήσει τον νόμιμο τίτλο με τον οποίο είχαν εισπραχθεί οι εκ των προτέρων εισφορές των οικείων ιδρυμάτων κατά τη διάρκεια της περιόδου συνεισφοράς 2016 και προκειμένου να διατηρήσει το κύρος της καταβολής των εισφορών αυτών.
136
Σύμφωνα με τη νομολογία, η αρχή της ασφάλειας δικαίου δεν επιτρέπει να εκτείνεται η διαχρονική ισχύς μιας πράξης της Ένωσης και προ του χρόνου έκδοσης της πράξης αυτής, εκτός εάν, κατ’ εξαίρεση, τούτο επιβάλλεται από τον επιδιωκόμενο σκοπό και η δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των ενδιαφερομένων γίνεται πλήρως σεβαστή (πρβλ. αποφάσεις της 13ης Νοεμβρίου 1990, Fedesa κ.λπ., C‑331/88, EU:C:1990:391, σκέψη 45 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 5ης Σεπτεμβρίου 2014, Éditions Odile Jacob κατά Επιτροπής, T‑471/11, EU:T:2014:739, σκέψη 102 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
137
Πρώτον, όσον αφορά το ζήτημα αν, λόγω του επιδιωκόμενου με την προσβαλλόμενη απόφαση σκοπού, αυτή έπρεπε να παράγει αποτελέσματα από χρόνο προγενέστερο της ημερομηνίας έκδοσής της, πρέπει να ληφθεί υπόψη το πλαίσιο έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης.
138
Συναφώς, από τις σκέψεις 10 έως 13 ανωτέρω προκύπτει ότι η απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου με την οποία ακυρώθηκε η πρώτη από τις αρχικές αποφάσεις καθώς και οι αποφάσεις που οδήγησαν στην ανάκληση της απόφασης της 19ης Μαρτίου 2020 ούτε ήραν την υποχρέωση της προσφεύγουσας να καταβάλει την εκ των προτέρων εισφορά της για την περίοδο συνεισφοράς 2016, σύμφωνα με το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο, ούτε μείωσαν το ποσό της εν λόγω εισφοράς, όπερ δεν αμφισβητεί η προσφεύγουσα.
139
Υπό τις ιδιαίτερες αυτές συνθήκες, αν το ΕΣΕ δεν είχε εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση ορίζοντας ότι αυτή άρχιζε να ισχύει από την ημερομηνία ενάρξεως ισχύος της πρώτης από τις αρχικές αποφάσεις, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν θα μπορούσε να παραγάγει τα αποτελέσματά της για το διάστημα από τις 15 Απριλίου 2016 έως τις 7 Δεκεμβρίου 2022, κατά το οποίο η προσφεύγουσα θα απαλλασσόταν από την υποχρέωσή της να καταβάλει εκ των προτέρων εισφορά για την περίοδο συνεισφοράς 2016, ενώ δυνάμει του άρθρου 2, του άρθρου 67, παράγραφος 4, και των άρθρων 69 και 70 του κανονισμού 806/2014 υπείχε τέτοια υποχρέωση. Ομοίως, κατά τη διάρκεια του εν λόγω χρονικού διαστήματος, το ΕΤΕ θα στερούνταν, κατά παράβαση των ως άνω διατάξεων, πόρους που θα προέρχονταν από την εκ των προτέρων εισφορά της προσφεύγουσας, γεγονός που θα έθιγε την εφαρμογή της οδηγίας 2014/59, του κανονισμού 806/2014 και του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/63 (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 15ης Ιουλίου 2021, Επιτροπή κατά Landesbank Baden-Württemberg και ΕΣΕ, C‑584/20 P και C‑621/20 P, EU:C:2021:601, σκέψεις 176 και 177).
140
Κατά συνέπεια, η έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης με έναρξη ισχύος στις 15 Απριλίου 2016 είχε ως σκοπό να διασφαλίσει ότι η έναρξη ισχύος της προσβαλλόμενης απόφασης θα συνέπιπτε με το χρονικό σημείο κατά το οποίο γεννήθηκε η υποχρέωση της προσφεύγουσας να καταβάλει εκ των προτέρων εισφορά για την περίοδο συνεισφοράς 2016, ώστε να αποτραπεί κατά τον τρόπο αυτόν ένα αποτέλεσμα αντίθετο προς την εφαρμοστέα νομοθεσία. Η επίτευξη ενός τέτοιου θεμιτού σκοπού δημοσίου συμφέροντος προϋπέθετε ότι η απόφαση αυτή παράγει αποτελέσματα σε ημερομηνία προγενέστερη της ημερομηνίας έκδοσής της, ήτοι κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της απόφασης της 19ης Μαρτίου 2020 την οποία αντικαθιστούσε.
141
Δεύτερον, από κανένα στοιχείο δεν προκύπτει ότι η δικαιολογημένη εμπιστοσύνη της προσφεύγουσας ή των τρίτων δεν έγινε πλήρως σεβαστή υπό τις περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως. Η προσφεύγουσα δεν μπορεί να ισχυριστεί, αφενός, ότι η απόφαση της 28ης Νοεμβρίου 2019, Banco Cooperativo Español κατά ΕΣΕ (T‑323/16, EU:T:2019:822), δημιούργησε δικαιολογημένη εμπιστοσύνη ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν θα άρχιζε να παράγει αποτελέσματα σε ημερομηνία προγενέστερη της ημερομηνίας έκδοσής της ή, αφετέρου, ότι οι αποφάσεις του Γενικού Δικαστηρίου με τις οποίες ακυρώθηκε η πρώτη από τις αρχικές αποφάσεις και οι οποίες οδήγησαν στην ανάκληση της απόφασης της 19ης Μαρτίου 2020 μπορούσαν να δημιουργήσουν δικαιολογημένη εμπιστοσύνη στο γεγονός ότι η προσφεύγουσα θα υποχρεωνόταν στην καταβολή της εκ των προτέρων εισφοράς της για την περίοδο συνεισφοράς 2016 με αφετηρία της υποχρέωσής της μεταγενέστερη ημερομηνία, όταν θα είχε εκδοθεί νέα απόφαση. Αντιθέτως προς ό,τι επιτάσσει η νομολογία (πρβλ. απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 2021, FVE Holýšov I κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑850/19 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2021:740, σκέψη 34 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία), κανένα θεσμικό όργανο δεν παρέσχε στην προσφεύγουσα ακριβείς, ανεπιφύλακτες και συγκλίνουσες πληροφορίες συναφώς (βλ. σκέψεις 133 και 134 ανωτέρω).
142
Επιπροσθέτως, το άρθρο 266 ΣΛΕΕ δεσμεύει το θεσμικό όργανο που εξέδωσε την ακυρωθείσα πράξη μόνο στο μέτρο που είναι αναγκαίο για να διασφαλιστεί η εκτέλεση της ακυρωτικής απόφασης. Υπό την έννοια αυτή, η εν λόγω διάταξη επιβάλλει στο οικείο θεσμικό όργανο την υποχρέωση να μεριμνήσει ώστε η πράξη που θα αντικαταστήσει την ακυρωθείσα να μην εμφανίζει τις ίδιες παρατυπίες με εκείνες που προσδιορίστηκαν στην εν λόγω ακυρωτική απόφαση (βλ. απόφαση της 11ης Δεκεμβρίου 2017, Léon Van Parys κατά Επιτροπής, T‑125/16, EU:T:2017:884, σκέψη 49 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Προκειμένου να συμμορφωθεί με την ακυρωτική απόφαση και να την εκτελέσει πλήρως, το οικείο θεσμικό όργανο υποχρεούται να συμμορφωθεί όχι μόνο με το διατακτικό της απόφασης, αλλά και με το σκεπτικό που οδήγησε στο διατακτικό αυτό και το οποίο αποτελεί το αναγκαίο του στήριγμα, υπό την έννοια ότι είναι απαραίτητο για να προσδιοριστεί η ακριβής έννοια των κριθέντων με το διατακτικό (πρβλ. απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2007, Ιταλία κατά Επιτροπής, C‑417/06 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2007:733, σκέψη 50 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
143
Επομένως, προκειμένου να εκδώσει νέα απόφαση σύμφωνη με το σκεπτικό που συνιστά την αναγκαία βάση του διατακτικού της απόφασης της 28ης Νοεμβρίου 2019, Banco Cooperativo Español κατά ΕΣΕ (T‑323/16, EU:T:2019:822), το ΕΣΕ όφειλε να τηρήσει τους τύπους που δεν είχαν τηρηθεί κατά τη διαδικασία έκδοσης της επίδικης απόφασης. Το γεγονός αυτό δεν ήταν δυνατόν να δημιουργήσει οποιαδήποτε προσδοκία στην προσφεύγουσα ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν θα παρήγε αποτελέσματα σε ημερομηνία προγενέστερη της ημερομηνίας έκδοσης της απόφασης την οποία αντικατέστησε ή ότι η ίδια θα ήταν υποχρεωμένη να καταβάλει την εκ των προτέρων εισφορά για την περίοδο συνεισφοράς 2016 με αφετηρία της υποχρέωσής της μεταγενέστερη ημερομηνία, όταν θα είχε εκδοθεί νέα απόφαση (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 11ης Ιανουαρίου 2024, Eurobolt κ.λπ. κατά Επιτροπής και Stafa Group, C‑517/22 P, EU:C:2024:9, σκέψεις 55 και 56 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
144
Επομένως, επισημαίνεται ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η προσφεύγουσα, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν παραβίασε την αρχή της ασφάλειας δικαίου, στο μέτρο που πληρούνται οι προϋποθέσεις που μνημονεύθηκαν στη σκέψη 136 ανωτέρω και στο μέτρο που, εν προκειμένω, το ΕΣΕ μπορούσε κατά νόμον να καθορίσει ως σημείο έναρξης ισχύος της προσβαλλόμενης απόφασης ημερομηνία προγενέστερη της ημερομηνίας έκδοσής της, ήτοι στις 15 Απριλίου 2016, η οποία αντιστοιχεί στην ημερομηνία έκδοσης της πρώτης από τις αρχικές αποφάσεις. Κατά τα λοιπά, το ίδιο ισχύει και όσον αφορά την απόφαση της 19ης Μαρτίου 2020.
145
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, ο τρίτος λόγος πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος και, ως εκ τούτου, πρέπει να απορριφθούν τα ακυρωτικά αιτήματα της προσφεύγουσας.
Επί των αιτημάτων αποζημίωσης
146
Η προσφεύγουσα επικαλείται την εξωσυμβατική ευθύνη της Ένωσης προκειμένου να αξιώσει τους τόκους υπερημερίας τους οποίους της οφείλει, κατά την άποψή της, η Ένωση από τις 23 Ιουνίου 2016, ημερομηνία κατά την οποία η προσφεύγουσα κατέβαλε την εκ των προτέρων εισφορά της για την περίοδο συνεισφοράς 2016 βάσει της πρώτης από τις αρχικές αποφάσεις, η οποία ακυρώθηκε από το Γενικό Δικαστήριο, κατά το μέρος που την αφορούσε, με την απόφαση της 28ης Νοεμβρίου 2019, Banco Cooperativo Español κατά ΕΣΕ (T‑323/16, EU:T:2019:822). Ειδικότερα, κατά την προσφεύγουσα, το ΕΣΕ τής οφείλει τους τόκους αυτούς στο μέτρο που δεν της επέστρεψε την εκ των προτέρων εισφορά της μετά την ακύρωση της ως άνω απόφασης. Με άλλα λόγια, η προσφεύγουσα διατείνεται ότι το ΕΣΕ πλούτισε αδικαιολόγητα. Υπό τις συνθήκες αυτές, η προσφεύγουσα στηρίζει τα αιτήματά της τόσο στον αδικαιολόγητο πλουτισμό όσο και στα άρθρα 268 και 340 ΣΛΕΕ.
147
Το ΕΣΕ αμφισβητεί την επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας.
148
Όσον αφορά, καταρχάς, το δικαίωμα της προσφεύγουσας να ασκήσει αγωγή λόγω αδικαιολόγητου πλουτισμού, αρκεί η υπενθύμιση ότι η αγωγή που στηρίζεται σε αδικαιολόγητο πλουτισμό δεν εμπίπτει στο σύστημα της εξωσυμβατικής ευθύνης υπό στενή έννοια, της οποίας η θεμελίωση εξαρτάται από τη συνδρομή ενός συνόλου προϋποθέσεων που αφορούν το παράνομο της συμπεριφοράς που προσάπτεται στην Ένωση, το υποστατό της ζημίας και την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συμπεριφοράς αυτής και της προβαλλόμενης ζημίας. Η αγωγή βάσει αδικαιολόγητου πλουτισμού διακρίνεται από τις αγωγές που ασκούνται βάσει αυτού του συστήματος κατά το ότι δεν απαιτεί την απόδειξη παράνομης συμπεριφοράς του εναγομένου, ούτε καν οποιαδήποτε συμπεριφορά, αλλά μόνον την απόδειξη του άνευ νόμιμης αιτίας πλουτισμού του εναγομένου και ελάττωσης της περιουσίας του ενάγοντος συνδεόμενης με τον πλουτισμό αυτό (βλ. απόφαση της 23ης Νοεμβρίου 2022, Westfälische Drahtindustrie κ.λπ. κατά Επιτροπής, T‑275/20, EU:T:2022:723, σκέψη 48 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
149
Μια τέτοια αγωγή λόγω αδικαιολόγητου πλουτισμού δεν μπορεί να ευδοκιμήσει στην υπό κρίση υπόθεση, στο μέτρο που, όπως επισημάνθηκε στις σκέψεις 139 έως 144 ανωτέρω, η προσφεύγουσα όφειλε, από τις 15 Απριλίου 2016, την εκ των προτέρων εισφορά της για την περίοδο συνεισφοράς 2016 δυνάμει του άρθρου 2, του άρθρου 67, παράγραφος 4, και των άρθρων 69 και 70 του κανονισμού 806/2014 και εξακολουθούσε να την οφείλει μετά την έκδοση της απόφασης της 28ης Νοεμβρίου 2019, Banco Cooperativo Español κατά ΕΣΕ (T‑323/16, EU:T:2019:822), δεδομένου ότι η απόφαση αυτή δεν είχε ως συνέπεια την άρση της υποχρέωσής της να συνεισφέρει στο ΕΤΕ για την περίοδο συνεισφοράς 2016, σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις. Εν προκειμένω, λαμβανομένων υπόψη των ημερομηνιών κατά τις οποίες η απόφαση της 19ης Μαρτίου 2020 και η προσβαλλόμενη απόφαση τέθηκαν σε ισχύ, ήτοι στις 15 Απριλίου 2016, το ΕΣΕ δεν όφειλε, προκειμένου να αποφύγει τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, να επιστρέψει στην προσφεύγουσα το σύνολο της εκ των προτέρων εισφοράς της ή μέρος αυτής για το έτος συνεισφοράς 2016.
150
Επιπροσθέτως, όσον αφορά την εξωσυμβατική ευθύνη της Ένωσης, επισημαίνεται ότι, κατά το άρθρο 340, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, στο πεδίο της εξωσυμβατικής ευθύνης, η Ένωση υποχρεούται, σύμφωνα με τις γενικές αρχές του δικαίου που είναι κοινές στα δίκαια των κρατών μελών, να αποκαθιστά τη ζημία που προξενούν τα θεσμικά όργανα ή οι υπάλληλοί της κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
151
Κατά τη νομολογία, η θεμελίωση της εξωσυμβατικής ευθύνης της Ένωσης βάσει του άρθρου 340, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ εξαρτάται από τη συνδρομή ενός συνόλου προϋποθέσεων, συγκεκριμένα δε την ύπαρξη κατάφωρης παραβάσεως κανόνα δικαίου ο οποίος αποσκοπεί στην απονομή δικαιωμάτων στους ιδιώτες, το υποστατό της ζημίας και την ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παραβάσεως της υποχρεώσεως που υπέχει το όργανο που εξέδωσε την πράξη και της ζημίας που υπέστησαν οι ζημιωθέντες (βλ. απόφαση της 5ης Μαρτίου 2024, Kočner κατά Europol, C‑755/21 P, EU:C:2024:202, σκέψη 117 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
152
Εφόσον δεν πληρούται μία εκ των προϋποθέσεων περί των οποίων έγινε λόγος στη σκέψη 151 ανωτέρω, η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της χωρίς να απαιτείται να εξεταστούν οι λοιπές προϋποθέσεις της εξωσυμβατικής ευθύνης της Ένωσης (βλ. αποφάσεις της 9ης Σεπτεμβρίου 2008, FIAMM κ.λπ. κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, C‑120/06 P και C‑121/06 P, EU:C:2008:476, σκέψη 165 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 21ης Δεκεμβρίου 2023, United Parcel Service κατά Επιτροπής, C‑297/22 P, EU:C:2023:1027, σκέψη 61 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
153
Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την ανάλυση των λόγων που προβλήθηκαν προς στήριξη των ακυρωτικών αιτημάτων, η προσφεύγουσα δεν απέδειξε την ύπαρξη κατάφωρης παραβάσεως κανόνα δικαίου που αποσκοπεί στην απονομή δικαιωμάτων στους ιδιώτες. Ως εκ τούτου, τα υπό κρίση αιτήματα αποζημιώσεως πρέπει επίσης να απορριφθούν στο μέτρο που στηρίζονται στα άρθρα 268 και 340 ΣΛΕΕ.
154
Το ως άνω συμπέρασμα δεν αναιρείται από τις αποφάσεις της 20ής Ιανουαρίου 2021, Επιτροπή κατά Printeos (C‑301/19 P, EU:C:2021:39), και της 11ης Ιουνίου 2024, Επιτροπή κατά Deutsche Telekom (C‑221/22 P, EU:C:2024:488), τις οποίες επικαλέστηκε η προσφεύγουσα με τα υπομνήματά της και κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, αντιστοίχως.
155
Στη σκέψη 56 της απόφασης της 11ης Ιουνίου 2024, Επιτροπή κατά Deutsche Telekom (C‑221/22 P, EU:C:2024:488), το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι, κατά τη νομολογία, όταν έχουν εισπραχθεί χρηματικά ποσά κατά παραβίαση του δικαίου της Ένωσης, είτε από εθνική αρχή είτε από θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμό της Ένωσης, τα εν λόγω χρηματικά ποσά πρέπει να επιστρέφονται προσαυξημένα με τόκους οι οποίοι να καλύπτουν όλο το χρονικό διάστημα από την ημερομηνία καταβολής των εν λόγω χρηματικών ποσών έως την ημερομηνία της επιστροφής τους, όπερ συνιστά έκφραση της γενικής αρχής της ανάκτησης των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
156
Επιπλέον, όπως έκρινε το Δικαστήριο στη σκέψη 62 της απόφασης της 11ης Ιουνίου 2024, Επιτροπή κατά Deutsche Telekom (C‑221/22 P, EU:C:2024:488), και όπως προκύπτει, κατ’ ουσίαν, από τις σκέψεις 103 και 104 της απόφασης της 20ής Ιανουαρίου 2021, Επιτροπή κατά Printeos (C‑301/19 P, EU:C:2021:39), όταν θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμός της Ένωσης υποχρεούται, δυνάμει του άρθρου 266, πρώτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, να προσαυξάνει με τόκους συγκεκριμένο χρηματικό ποσό το οποίο επιστρέφει, δεν διαθέτει κανένα περιθώριο εκτίμησης ως προς το αν θα καταβάλει τους τόκους αυτούς ή όχι, με αποτέλεσμα να αρκεί η απλή παραβίαση του δικαίου της Ένωσης, η οποία συνίσταται στην άρνηση καταβολής τους, προκειμένου να αποδειχθεί η ύπαρξη κατάφωρης παραβίασης του δικαίου της Ένωσης, δυνάμενης να στοιχειοθετήσει εξωσυμβατική ευθύνη της Ένωσης.
157
Σε αντίθεση, όμως, με την αναιρεσείουσα στις υποθέσεις επί των οποίων εκδόθηκαν οι αποφάσεις της 20ής Ιανουαρίου 2021, Επιτροπή κατά Printeos (C‑301/19 P, EU:C:2021:39), και της 11ης Ιουνίου 2024, Επιτροπή κατά Deutsche Telekom (C‑221/22 P, EU:C:2024:488), με τις οποίες το Δικαστήριο διαπίστωσε αμετάκλητα ότι τα επίμαχα πρόστιμα είχαν καταβληθεί αχρεωστήτως, η προσφεύγουσα εν προκειμένω εξακολουθούσε να οφείλει, από τις 15 Απριλίου 2016, την εκ των προτέρων εισφορά η οποία της επιβλήθηκε για την περίοδο συνεισφοράς 2016, δυνάμει του άρθρου 2, του άρθρου 67, παράγραφος 4, και των άρθρων 69 και 70 του κανονισμού 806/2014, και το ποσό της οποίας δεν μειώθηκε (βλ. σκέψεις 138 και 149 ανωτέρω).
158
Επιπλέον, και αντιθέτως προς τις επίμαχες αποφάσεις της Επιτροπής στις υποθέσεις επί των οποίων εκδόθηκαν οι αποφάσεις της 20ής Ιανουαρίου 2021, Επιτροπή κατά Printeos (C‑301/19 P, EU:C:2021:39), και της 11ης Ιουνίου 2024, Επιτροπή κατά Deutsche Telekom (C‑221/22 P, EU:C:2024:488), τόσο η προσβαλλόμενη απόφαση όσο και η απόφαση της 19ης Μαρτίου 2020 τέθηκαν σε ισχύ, χωρίς να παραβιαστεί η αρχή της ασφάλειας δικαίου (βλ. σκέψη 144 ανωτέρω), σε ημερομηνία προγενέστερη της έκδοσής τους, ήτοι στις 15 Απριλίου 2016, με αποτέλεσμα να μην οφείλονται τόκοι υπερημερίας για την περίοδο από τις23 Ιουνίου 2016, ημερομηνία κατά την οποία η προσφεύγουσα κατέβαλε την εκ των προτέρων εισφορά της για την περίοδο συνεισφοράς 2016, έως την ημερομηνία έκδοσης μιας από τις εν λόγω αποφάσεις.
159
Επομένως, το ΕΣΕ δεν ήταν υποχρεωμένο να προβεί σε καμία επιστροφή των εκ των προτέρων εισφορών εντόκως.
160
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, τα αιτήματα αποζημιώσεως της προσφεύγουσας πρέπει να απορριφθούν.
Επί των δικαστικών εξόδων
161
Κατά το άρθρο 134, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η προσφεύγουσα ηττήθηκε, πρέπει να φέρει τα δικαστικά έξοδά της καθώς και τα δικαστικά έξοδα του ΕΣΕ, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του τελευταίου.
162
Σύμφωνα με το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, η Επιτροπή φέρει τα δικαστικά έξοδά της.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (όγδοο πενταμελές τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή-αγωγή.
2)
Η Banco Cooperativo Español, S.A. φέρει τα δικαστικά έξοδά της καθώς και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε το Ενιαίο Συμβούλιο Εξυγίανσης (ΕΣΕ).
3)
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρει τα δικαστικά έξοδά της.
Kornezov
Petrlík
Kecsmár
Kingston
Spangsberg Grønfeldt
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο, στις 30 Απριλίου 2025.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ισπανική.