62018CJ0482_RES
Sprawa C‑482/18
Google Ireland Limited
przeciwko
Nemzeti Adó- és Vámhivatal Kiemelt Adó- és Vámigazgatósága
(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Fővárosi Közigazgatási és Munkaügyi Bíróság)
Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 3 marca 2020 r.
Odesłanie prejudycjalne – Swoboda świadczenia usług – Artykuł 56 TFUE – Ograniczenia – Przepisy podatkowe – Podatek od działalności reklamowej oparty na obrocie – Obowiązki dotyczące rejestracji w organach podatkowych – Zasada niedyskryminacji – Grzywny – Zasada proporcjonalności
Swoboda świadczenia usług – Ograniczenia – Przepisy krajowe, które sprawiają, że świadczenie usług pomiędzy państwami członkowskimi jest trudniejsze niż świadczenie usług w obrębie tylko jednego państwa członkowskiego – Niedopuszczalność – Pojęcie ograniczenia – Środek powodujący dodatkowe koszty dla danego świadczenia – Wyłączenie – Warunek – Środek mający taki sam wpływ na świadczenie usług między państwami członkowskimi i świadczenie usług w obrębie tylko jednego państwa członkowskiego
(art. 56 TFUE)
(zob. pkt 25, 26)
Swoboda świadczenia usług – Ograniczenia – Przepisy podatkowe – Przepisy krajowe dotyczące podatku od działalności reklamowej opartego na obrocie – Obowiązek dokonania zgłoszenia do celów objęcia tym podatkiem – Zwolnienie dla usługodawców będących rezydentami ze względu na ich obowiązek rejestracji w zakresie innych podatków – Dopuszczalność
(art. 56 TFUE)
(zob. pkt 36; pkt 1 sentencji)
Swoboda świadczenia usług – Ograniczenia – Przepisy podatkowe – Przepisy krajowe dotyczące podatku od działalności reklamowej opartego na obrocie – Obowiązek dokonania zgłoszenia do celów objęcia tym podatkiem – Możliwość ukarania usługodawców niebędących rezydentami, którzy nie dopełniają tego obowiązku – Warunki sankcji wyraźnie korzystniejsze dla usługodawców będących rezydentami – Niedopuszczalność – Uzasadnienie względami interesu ogólnego – Skuteczność kontroli podatkowych i poboru podatku – Włączenie – Brak uzasadnienia w rozpatrywanym przypadku – Naruszenie zasady proporcjonalności
(art. 56 TFUE)
(zob. pkt 45, 47, 54; pkt 2 sentencji)
Streszczenie
System sankcji powiązany z węgierskim podatkiem od reklamy jest niezgodny z prawem Unii. Natomiast prawo to nie stoi na przeszkodzie obowiązkowi dokonania zgłoszenia jakiemu podlegają zagraniczne podmioty świadczące usługi reklamowe w związku z tym podatkiem.
Wyrokiem z dnia 3 marca 2020 r., Google Ireland (C‑482/18), wielka izba Trybunału orzekła, że swoboda świadczenia usług zagwarantowana w art. 56 TFUE nie stoi na przeszkodzie przepisom węgierskim obejmującym podmioty świadczące usługi reklamowe mające siedzibę w państwie członkowskim innym niż Węgry, obowiązkiem dokonania zgłoszenia, do celów objęcia ich węgierskim podatkiem od reklamy. To samo obowiązuje, nawet jeśli tacy usługodawcy mający siedzibę na Węgrzech są zwolnieni z tego obowiązku, w sytuacji gdy są objęci obowiązkami dokonania zgłoszenia lub rejestracji porównywalnymi w zakresie ich opodatkowania jakimkolwiek innym podatkiem mającym zastosowanie na terytorium Węgier.
Natomiast Trybunał orzekł, że powyższa zasada stoi na przeszkodzie elementowi tych przepisów przewidującemu, że na podmioty świadczące usługi reklamowe mające siedzibę w państwie członkowskim innym niż Węgry, które nie wypełniły obowiązku rejestracji, zostaje nałożony w ciągu kilku dni szereg grzywien, których łączna kwota może wynieść kilka milionów EUR, przy czym właściwy organ przed wydaniem decyzji w sposób ostateczny ustalającej łączną kwotę tych grzywien nie przyznaje tym usługodawcom czasu niezbędnego do wywiązania się z obowiązków, nie daje im możliwości przedstawienia uwag i sam nie bada wagi naruszenia. W tym względzie Trybunał podkreśla, że kwota grzywny nakładanej na podmiot świadczący usługi reklamowe mający siedzibę na Węgrzech, który nie wywiązał się z podobnego obowiązku dokonania zgłoszenia lub rejestracji, naruszając ogólne przepisy krajowego prawa podatkowego, jest znacznie niższa i w przypadku dalszego niewywiązywania się z takiego obowiązku nie ulega podwyższeniu w takim samym stopniu lub bezwzględnie w tak krótkim terminie.
W niniejszej sprawie Google Ireland, spółka prawa irlandzkiego, która prowadziła działalność objętą węgierskim podatkiem od reklamy, naruszyła obowiązek dokonania zgłoszenia w związku z tym podatkiem. Z tego względu na tego usługodawcę nałożono najpierw grzywnę w wysokości dziesięciu mln HUF (około 31000 EUR), a następnie, w odstępie kilku dni, dodatkowe grzywny, których łączna kwota wyniosła 1 mld HUF (około 3,1 mln EUR). Powyższa kwota odpowiadała maksymalnej wysokości grzywien przewidzianych przez przepisy węgierskie w wypadku naruszenia obowiązku dokonania zgłoszenia., Google Ireland zaskarżyła przed Fővárosi Közigazgatási és Munkaügyi Bíróság (sądem administracyjnym i pracy w Budapeszcie, Węgry) zgodność z prawem Unii, po pierwsze, obowiązku dokonania zgłoszenia obejmującego zagraniczne podmioty świadczące usługi reklamowe, a po drugie systemu sankcji dotyczącego zaniechania takiego zgłoszenia. Argumentacja ta skłoniła ów sąd do skierowania do Trybunału Sprawiedliwości wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
Trybunał przypomniał, że zasada swobodnego świadczenia usług zakazuje jakichkolwiek przepisów krajowych, które sprawiają, że świadczenie usług pomiędzy państwami członkowskimi jest trudniejsze niż świadczenie usług w obrębie tylko jednego państwa członkowskiego. Zasada ta wymaga bowiem zniesienia wszelkich ograniczeń w swobodnym świadczeniu usług wynikających z okoliczności, że usługodawca ma siedzibę w innym państwie członkowskim niż państwo świadczenia usługi.
Zauważając, że sporny obowiązek dokonania zgłoszenia nie stanowi przesłanki wykonywania działalności w zakresie rozpowszechniania reklam na terytorium Węgier i istnieje niezależnie od miejsca siedziby wszystkich podmiotów świadczących usługi reklamowe podlegających węgierskiemu podatkowi od reklamy, Trybunał orzekł, że ta formalność administracyjna nie stanowi sama w sobie przeszkody w swobodnym świadczeniu usług.
W niniejszej sprawie nie można było więc stwierdzić żadnego odmiennego traktowania mogącego stanowić ograniczenie tej swobody podstawowej. Nawet jeśli niektórzy usługodawcy, w szczególności mający siedzibę na Węgrzech, są zwolnieni z obowiązku rejestracji, to z tego względu, że zostali już zgłoszeni lub zarejestrowani na podstawie jakiegokolwiek bezpośredniego lub pośredniego podatku pobieranego na Węgrzech. Owo zwolnienie nie ma skutku zniechęcającego, lecz pozwala uniknąć dopełnienia zbędnych formalności usługodawcom już zarejestrowanym, ponieważ celem tego obowiązku rejestracji w związku z podatkiem od reklamy jest właśnie umożliwienie węgierskim organom podatkowym identyfikacji podatników tego podatku.
W odniesieniu do sankcji w dziedzinie podatków Trybunał przypomniał, że o ile systemy sankcji w dziedzinie podatków należą, w braku harmonizacji na poziomie Unii, do kompetencji państw członkowskich, o tyle takie systemy nie mogą skutkować naruszeniem swobód przewidzianych w traktacie FUE.
W tym kontekście Trybunał zbadał, czy sankcje powiązane z zaniechaniem rejestracji przewidzianej przez przepisy sporne w tej sprawie są sprzeczne ze swobodą świadczenia usług. W tym względzie Trybunał stwierdził, że z formalnego punktu widzenia ten system sankcji ma zastosowanie bez rozróżnienia do wszystkich podatników, którzy nie stosują się do obowiązku rejestracji, niezależnie od państwa członkowskiego, w którym mają siedzibę. Jednakże tylko osoby niemające rezydencji podatkowej na Węgrzech faktycznie są narażone na ryzyko wymierzenia tych sankcji.
Prawdą jest, że podmioty świadczące usługi reklamowe mające siedzibę na Węgrzech mogą zostać ukarane za niewykonanie podobnych obowiązków w zakresie zgłoszenia i rejestracji, nałożonych na nie na podstawie przepisów ogólnych krajowych regulacji podatkowych.
Jednak system sankcji powiązany z ustawą o podatku od reklamy pozwala na wymierzanie grzywien w kwocie znacznie wyższej niż przewidziane w przypadku nieprzestrzegania obowiązku rejestracji przez podmiot świadczący usługi reklamowe mający siedzibę na Węgrzech. Ponadto ani kwoty, ani terminy tego ostatniego systemu nie są równie rygorystyczne jak te mające zastosowanie w ramach sankcji przewidzianych ustawą o podatku od reklamy. Z tego wynika, że ten system sankcji stanowi ograniczenie w swobodnym świadczeniu usług.
Następnie Trybunał przyznał, że skuteczność kontroli podatkowych oraz poboru podatku stanowią nadrzędne względy interesu ogólnego mogące uzasadniać takie ograniczenie oraz że wymierzenie grzywien w kwocie wystarczająco wysokiej może zniechęcać podmioty świadczące usługi reklamowe podlegające takiemu obowiązkowi do jego naruszania. Trybunał orzekł jednak, że sporny system sankcji jest nieproporcjonalny. Podkreślił on w tym względzie w szczególności okoliczność, że ten system nie przewiduje żadnej korelacji między gwałtownym podwyższeniem, w szczególnie krótkim czasie, łącznej kwoty grzywien, a wagą uchybienia rejestracji, a także okoliczność, że dany podatnik nie byłby w stanie faktycznie uniknąć wymierzenia maksymalnej kwoty grzywny poprzez spełnienie obowiązku dokonania zgłoszenia przed otrzymaniem ostatniej decyzji, w której ta kwota została osiągnięta.