62018TJ0176_INF
Wyrok Sądu (dziewiąta izba w składzie powiększonym) z dnia 12 lutego 2020 r. –Mende Omalanga/Rada
(sprawa T‑176/18)
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Demokratycznej Republice Konga – Zamrożenie środków finansowych – Przedłużenie umieszczenia nazwiska skarżącego w wykazie osób objętych środkami – Obowiązek uzasadnienia – Prawo do obrony – Obowiązek powiadomienia przez Radę o nowych okolicznościach uzasadniających przedłużenie stosowania środków ograniczających – Naruszenie prawa – Oczywisty błąd w ocenie – Prawo własności – Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego – Proporcjonalność – Domniemanie niewinności – Zarzut niezgodności z prawem – Dostosowanie żądań
1.
Akty instytucji – Uzasadnienie – Obowiązek – Zakres – Środki ograniczające podjęte wobec Demokratycznej Republiki Konga – Zamrożenie środków finansowych osób, które odpowiadają za podważanie praworządności lub przyczyniających się do popełnienia czynów stanowiących poważne przypadki łamania praw człowieka – Wymogi minimalne
[art. 296 TFUE; decyzja Rady 2010/788/WPZiB, zmieniona decyzjami: (WPZiB) 2017/2282, (WPZiB) 2018/569, załącznik II]
(zob. pkt 43, 45–47)
2.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające podjęte wobec Demokratycznej Republiki Konga – Zamrożenie środków finansowych osób, które odpowiadają za podważanie praworządności lub przyczyniających się do popełnienia czynów stanowiących poważne przypadki łamania praw człowieka – Obowiązek wskazania w uzasadnieniu indywidualnych i szczególnych powodów uzasadniających tego rodzaju środki – Decyzja wpisująca się w kontekst znany zainteresowanemu umożliwiająca mu zrozumienie zakresu podjętego wobec niego środka
[art. 296 TFUE; decyzja Rady 2010/788/WPZiB, zmieniona decyzjami: (WPZiB) 2017/2282, (WPZiB) 2018/569, załącznik II]
(zob. pkt 44, 52–56)
3.
Prawo Unii Europejskiej – Zasady – Prawo do obrony – Prawo do skutecznej ochrony sądowej – Środki ograniczające podjęte wobec Demokratycznej Republiki Konga – Zamrożenie środków finansowych osób, które odpowiadają za podważanie praworządności lub przyczyniających się do popełnienia czynów stanowiących poważne przypadki łamania praw człowieka – Obowiązek podania do wiadomości indywidualnych i szczególnych powodów uzasadniających wydane decyzje – Obowiązek umożliwienia zainteresowanemu skutecznego przedstawienia jego stanowiska w odniesieniu do podnoszonych wobec niego powodów umieszczenia w wykazie – Zakres
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41 ust. 2 lit. a); decyzja Rady 2010/788/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB) 2017/2282, (WPZiB) 2018/569, załącznik II]
(zob. pkt 60, 61, 63)
4.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające podjęte wobec Demokratycznej Republiki Konga – Zamrożenie środków finansowych – Prawo do obrony – Kolejna decyzja, na podstawie której pozostawiono nazwisko lub nazwę skarżącego w wykazie osób objętych tymi środkami – Brak nowych podstaw – Spoczywający na Radzie obowiązek poinformowania zainteresowanego o nowych okolicznościach uwzględnionych przy okazji okresowego przeglądu środków ograniczających – Powiadomienie zainteresowanego o nowych okolicznościach w celu zebrania jego uwag – Brak – Naruszenie prawa do obrony
[decyzja Rady 2010/788/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB) 2017/2282, (WPZiB) 2018/569, art. 9 ust. 2, załącznik II]
(zob. pkt 65–72, 75, 78, 79)
5.
Prawo Unii Europejskiej – Zasady – Prawo do obrony – Środki ograniczające podjęte wobec Demokratycznej Republiki Konga – Spoczywający na instytucjach obowiązek poinformowania zainteresowanego o nowych okolicznościach uwzględnionych przy okazji okresowego przeglądu środków ograniczających – Zakres – Bezprawność aktu zależąca od dowodu na okoliczność ewentualnego wpływu naruszenia wspomnianego obowiązku na przebieg postępowania – Brak wpływu w rozpatrywanym przypadku
[decyzja Rady 2010/788/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB) 2017/2282, (WPZiB) 2018/569, załącznik II]
(zob. pkt 80–83, 85, 88)
6.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające podjęte wobec Demokratycznej Republiki Konga – Zakres stosowania – Osoby utrudniające oparte na konsensusie i pokojowe rozwiązania zmierzające do przeprowadzenia wyborów, w szczególności poprzez akty przemocy, represji, podżegania do przemocy lub działania podważające praworządność – Pojęcie – Osoby, które popełniły te akty w przeszłości, pomimo braku dowodów na rzeczywiste zaangażowanie lub udział w takich aktach – Włączenie – Wykładnia znajdująca potwierdzenie w możliwości przedłużenia środków ograniczających – Effet utile
[decyzja Rady 2010/788/WPZiB, zmieniona decyzjami: (WPZiB) 2016/2231, (WPZiB) 2018/569, art. 3 ust. 2 lit. a), art. 9 ust. 2]
(zob. pkt 93–96, 98)
7.
Unia Europejska – Sądowa kontrola zgodności z prawem aktów instytucji – Środki ograniczające podjęte wobec Demokratycznej Republiki Konga – Zakres kontroli – Umieszczenie skarżącego, z uwagi na jego funkcję, na liście załączonej do zaskarżonej decyzji – Dokumenty publicznie dostępne potwierdzające działania podważające praworządność – Moc dowodowa – Zasada swobodnej oceny dowodów
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 47; decyzja Rady 2010/788/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB) 2017/2282, (WPZiB) 2018/569, załącznik II]
(zob. pkt 107–109, 115, 116)
8.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające podjęte wobec Demokratycznej Republiki Konga – Zamrożenie środków finansowych osób, które odpowiadają za podważanie praworządności lub przyczyniających się do popełnienia czynów stanowiących poważne przypadki łamania praw człowieka – Kryteria – Funkcje przyznające odpowiedzialność za represje wobec ludności cywilnej lub poszanowanie praworządności – Błąd w ocenie – Brak
[decyzja Rady 2010/788/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB) 2016/2231, (WPZiB) 2017/2282, (WPZiB) 2018/569, załącznik II]
(zob. pkt 130–133)
9.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające podjęte wobec Demokratycznej Republiki Konga – Zamrożenie środków finansowych osób, które odpowiadają za podważanie praworządności lub przyczyniających się do popełnienia czynów stanowiących poważne przypadki łamania praw człowieka – Ograniczenia prawa własności – Naruszenie zasady proporcjonalności – Brak
[art. 3 ust. 5, art. 21 ust. 2 lit. b), c), art. 29 TUE; art. 215 ust. 2 TFUE; Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 17 ust. 1, art. 52 ust. 1; decyzja Rady 2010/788/WPZiB, zmieniona decyzjami: (WPZiB) 2016/2231, (WPZiB) 2018/569, art. 5 ust. 1]
(zob. pkt 138–151)
10.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające podjęte wobec Demokratycznej Republiki Konga – Zakaz wjazdu i przejazdu oraz zamrożenie środków finansowych osób, które odpowiadają za podważanie praworządności, lub przyczyniających się do popełnienia czynów stanowiących poważne przypadki łamania praw człowieka – Ograniczenie prawa do poszanowania życia prywatnego oraz rodzinnego i swobodnego przemieszczania się w Unii – Naruszenie zasady proporcjonalności – Brak
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 7; decyzja Rady 2010/788/WPZiB zmieniona decyzjami (WPZiB) 2017/2282, (WPZiB) 2018/569]
(zob. pkt 152, 153)
11.
Prawo Unii Europejskiej – Zasady – Prawa podstawowe – Domniemanie niewinności – Decyzja o zamrożeniu środków finansowych skierowana przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Demokratycznej Republice Konga – Zgodność z powyższą zasadą – Warunki
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 48 ust. 1; decyzja Rady 2010/788/WPZiB, zmieniona decyzjami: (WPZiB) 2017/2282, (WPZiB) 2018/569, art. 5 ust. 1, art. 9]
(zob. pkt 155–160)
12.
Zarzut niezgodności z prawem – Zakres – Akty, na których niezgodność z prawem można się powołać – Akt o charakterze generalnym stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji – Konieczność istnienia więzi prawnej między zaskarżonym aktem a spornym aktem generalnym – Brak – Niedopuszczalność
[art. 277 TFUE; decyzja Rady 2014/788/WPZiB, art. 3 ust. 2 lit. a); rozporządzenie Rady nr 1183/2014, art. 2b ust. 1 lit. a)]
(zob. pkt 164, 165)
13.
Unia Europejska – Sądowa kontrola zgodności z prawem aktów instytucji – Środki ograniczające podjęte wobec Demokratycznej Republiki Konga – Zakres kontroli – Kontrola ograniczona do ogólnych zasad – Kryteria przyjmowania środków ograniczających – Przeszkoda w opartym na konsensusie i pokojowym rozwiązaniu zmierzającym do przeprowadzenia wyborów, w szczególności poprzez akty przemocy, represji, podżegania do przemocy lub działania podważające praworządność – Zakres – Przestrzeganie zasady pewności prawa stawiającej wymóg jasności, precyzji i przewidywalności obowiązujących przepisów prawa
[art. 3 ust. 5, art. 21 ust. 2 lit. b), c) TUE; art. 275 akapit drugi TFUE; decyzje Rady: 2010/788/WPZiB, art. 3 ust. 2 lit. a); (WPZiB) 2016/2231, motywy 3, 4; rozporządzenie Rady nr 1183/2005]
(zob. pkt 166–176)
Przedmiot
Żądanie, na podstawie art. 263 TFUE, stwierdzenia nieważności decyzji Rady (WPZiB) 2017/2282 z dnia 11 grudnia 2017 r. zmieniającej decyzję 2010/788/WPZiB w sprawie środków ograniczających wobec Demokratycznej Republiki Konga (Dz.U. 2017, L 328, s. 19), decyzji wykonawczej Rady (WPZiB) 2018/569 z dnia 12 kwietnia 2018 r. dotyczącej wykonania decyzji 2010/788/WPZiB w sprawie środków ograniczających wobec Demokratycznej Republiki Konga (Dz.U. 2018, L 95, s. 19), rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2018/566 z dnia 12 kwietnia 2018 r. w sprawie wykonania art. 9 rozporządzenia (WE) nr 1183/2005 wprowadzającego niektóre szczególne środki ograniczające skierowane przeciwko osobom naruszającym embargo na broń w odniesieniu do Demokratycznej Republiki Konga (Dz.U. 2018, L 95, s. 9) w zakresie, w jakim akty te dotyczą skarżącego.
Sentencja
1)
Skarga zostaje oddalona.
2)
Lambert Mende Omalanga zostaje obciążony kosztami postępowania.