Προσωρινό κείμενο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δεύτερο τμήμα)
της 16ης Απριλίου 2026
(*)
« Προδικαστική παραπομπή – Προσέγγιση των νομοθεσιών – Διανοητική ιδιοκτησία – Δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικά δικαιώματα – Οδηγία 2001/29/ΕΚ – Άρθρο 2 – Δικαίωμα αναπαραγωγής – Άρθρο 3, παράγραφος 1 – Δικαίωμα παρουσίασης έργων στο κοινό – Άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ – Εξαίρεση που αποκαλείται “εξαίρεση της ιδιωτικής αντιγραφής” – Δίκαιη αποζημίωση – Υπηρεσίες μετάδοσης συνεχούς ροής (streaming) επί πληρωμή – Αντίγραφο για χρήση εκτός διαδικτύου – Άρθρο 5, παράγραφος 5 »
Στην υπόθεση C‑496/24,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Hoge Raad der Nederlanden (Ανώτατο Δικαστήριο των Κάτω Χωρών) με απόφαση της 12ης Ιουλίου 2024, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 17 Ιουλίου 2024, στο πλαίσιο της δίκης
Stichting Onderhandelingen Thuiskopievergoeding,
Stichting de Thuiskopie
κατά
HP Nederland BV,
Dell BV,
Stichting Overlegorgaan Blanco Informatiedragers,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα),
συγκείμενο από τους K. Jürimäe, πρόεδρο τμήματος, K. Lenaerts, Πρόεδρο του Δικαστηρίου, ασκούντα καθήκοντα δικαστή του δευτέρου τμήματος, F. Schalin (εισηγητή), M. Gavalec και Z. Csehi, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: M. Szpunar
γραμματέας: A. Lamote, διοικητική υπάλληλος,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 19ης Ιουνίου 2025,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–        το Stichting Onderhandelingen Thuiskopievergoeding, εκπροσωπούμενο από τον S. M. Kingma και την E. A. Möhring, advocaten,
–        το Stichting de Thuiskopie, εκπροσωπούμενο από τους T. Cohen Jehoram και J. J. Valk, advocaten,
–        η HP Nederland BV, η Dell BV και το Stichting Overlegorgaan Blanco Informatiedragers, εκπροσωπούμενα από τον A.
M. van Aerde, τον A. Groen και την J. A. Visser, advocaten,
–        η Γαλλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την B. Dourthe και τον B. Herbaut,
–        η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον P.-J. Loewenthal, την J. Samnadda και τον P. Vanden Heede,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 2ας Οκτωβρίου 2025,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1        Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2001, για την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του δικαιώματος του δημιουργού και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας (ΕΕ 2001, L 167, σ. 10), σε συνδυασμό με το άρθρο 5, παράγραφος 5, της ίδιας οδηγίας.
2        Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο δύο ενδίκων διαφορών μεταξύ, πρώτον, του Stichting Onderhandelingen Thuiskopievergoeding (στο εξής: SONT) και, δεύτερον, του Stichting de Thuiskopie (στο εξής: SdT) και της HP Nederland BV (στο εξής: HP), της Dell BV και του Stichting Overlegorgaan Blanco Informatiedragers. Οι εν λόγω ένδικες διαφορές αφορούν το ζήτημα αν οι HP και Dell οφείλουν να καταβάλουν
τέλος
το οποίο προορίζεται για τη χρηματοδότηση της δίκαιης αποζημίωσης που χορηγείται στους δικαιούχους δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, λόγω της εξαίρεσης
της αντιγραφής για ιδιωτική χρήση, όσον αφορά υπηρεσία διάθεσης αντιγράφων για χρήση εκτός διαδικτύου (offline streaming copies) παρεχόμενη στο πλαίσιο διαδικτυακής υπηρεσίας κατά παραγγελία μετάδοσης συνεχούς ροής μουσικών ή οπτικοακουστικών έργων.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
3        Οι αιτιολογικές σκέψεις 5, 10, 23 έως 25, 31, 32, 35, 38 και 39 της οδηγίας 2001/29 έχουν ως εξής:
«(5)      Χάρη στις τεχνολογικές εξελίξεις οι φορείς δημιουργίας, παραγωγής και εκμετάλλευσης των έργων έχουν πολλαπλασιαστεί και διαφοροποιηθεί[. Α]ν και δεν χρειάζονται νέες έννοιες για την προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας, οι ισχύοντες κανόνες σχετικά με το δικαίωμα του δημιουργού και τα συγγενικά δικαιώματα θα πρέπει να προσαρμοστούν και να συμπληρωθούν ώστε να ανταποκρίνονται δεόντως στην οικονομική πραγματικότητα, όπως η εμφάνιση νέων μορφών εκμετάλλευσης.
[...]
(10)      Για να συνεχίσουν τη δημιουργική και καλλιτεχνική τους εργασία, οι δημιουργοί ή οι ερμηνευτές και εκτελεστές καλλιτέχνες πρέπει να λαμβάνουν εύλογη αμοιβή για τη χρήση των έργων τους, όπως και οι παραγωγοί για να μπορούν να χρηματοδοτούν αυτές τις δημιουργίες[. Ο]ι απαιτούμενες επενδύσεις για την παραγωγή προϊόντων, όπως τα φωνογραφήματα, οι ταινίες ή τα προϊόντα πολυμέσων, και υπηρεσιών όπως οι “κατ’ αίτησιν” υπηρεσίες, είναι σημαντικές[. Χ]ρειάζεται κατάλληλη έννομη προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας προκειμένου να εξασφαλιστεί η εύλογη αμοιβή και η ικανοποιητική απόδοση των σχετικών επενδύσεων.
[...]
(23)      Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να εναρμονίσει περαιτέρω το δικαίωμα του δημιουργού να παρουσιάζει στο κοινό[. Τ]ο δικαίωμα αυτό θα πρέπει να θεωρηθεί κατά ευρεία έννοια ότι καλύπτει κάθε παρουσίαση σε κοινό το οποίο δεν παρίσταται στον τόπο της παρουσίασης[. Τ]ο δικαίωμα αυτό θα πρέπει να καλύπτει κάθε σχετική μετάδοση ή αναμετάδοση ενός έργου στο κοινό με ενσύρματα ή ασύρματα μέσα, συμπεριλαμβανομένης της ραδιοτηλεοπτικής εκπομπής[. Τ]ο δικαίωμα αυτό δεν θα πρέπει να καλύπτει άλλες πράξεις.
(24)      Το δικαίωμα διάθεσης στο κοινό προστατευομένων αντικειμένων που αναφέρονται στο άρθρο 3
παράγραφος 2 θα πρέπει να θεωρηθεί ότι καλύπτει όλες τις πράξεις διάθεσης των προστατευομένων αντικειμένων σε κοινό, το οποίο δεν παρίσταται στον τόπο όπου διενεργείται η πράξη διάθεσης, και ότι δεν καλύπτει άλλες πράξεις.
(25)      Η ανασφάλεια δικαίου περί τη φύση και το επίπεδο της προστασίας των πράξεων “κατ’ αίτησιν” μετάδοσης έργων που προστατεύονται από το δικαίωμα του δημιουργού και των αντικειμένων που προστατεύονται από τα συγγενικά δικαιώματα μέσω δικτύων θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με διακοινοτικώς εναρμονισμένη προστασία[. Θ]α πρέπει να καταστεί σαφές ότι όλοι οι αναγνωριζόμενοι από την οδηγία δικαιούχοι θα πρέπει να έχουν το αποκλειστικό δικαίωμα να διαθέτουν στο κοινό έργα που προστατεύονται από το δικαίωμα του δημιουργού ή άλλα αντικείμενα μέσω “κατ’ αίτησιν” μεταδόσεων με διαλογική μορφή[. Ο]ι εν λόγω μεταδόσεις χαρακτηρίζονται από το γεγονός ότι το κοινό δύναται να έχει πρόσβαση σε αυτές από τόπο και χρόνο που επιλέγει ατομικώς.
[...]
(31)      Πρέπει να διατηρηθεί μια ισορροπία περί τα δικαιώματα και τα συμφέροντα μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών δικαιούχων, καθώς και μεταξύ αυτών και των χρηστών προστατευομένων αντικειμένων[. Ο]ι ισχύουσες στα κράτη μέλη εξαιρέσεις και περιορισμοί στα δικαιώματα πρέπει να επανεξεταστούν υπό το πρίσμα του νέου ηλεκτρονικού περιβάλλοντος[. Ο]ι υφιστάμενες διαφορές ως προς τις εξαιρέσεις και τους περιορισμούς ορισμένων πράξεων που υπόκεινται σε άδεια του δικαιούχου θίγουν άμεσα τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς στον τομέα του δικαιώματος του δημιουργού και των συγγενικών δικαιωμάτων[. Ο]ι εν λόγω διαφορές είναι πολύ πιθανό να επιδεινωθούν με την ανάπτυξη της εκμετάλλευσης των έργων πέρα από τα σύνορα και των διασυνοριακών δραστηριοτήτων[. Γ]ια να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, οι εν λόγω εξαιρέσεις και περιορισμοί θα πρέπει να εναρμονισθούν περισσότερο[. Ο] βαθμός της εναρμόνισής τους θα πρέπει να εξαρτηθεί από τις επιπτώσεις τους στην εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.
(32)      Η παρούσα οδηγία περιέχει εξαντλητικό κατάλογο εξαιρέσεων και περιορισμών από το δικαίωμα αναπαραγωγής και το δικαίωμα παρουσίασης στο κοινό[. Ο]ρισμένες εξαιρέσεις ή περιορισμοί ισχύουν μόνο για το δικαίωμα αναπαραγωγής, κατά περίπτωση[. O] κατάλογος λαμβάνει δεόντως υπόψη τις διαφορετικές νομικές παραδόσεις των κρατών μελών, αποσκοπώντας ταυτόχρονα στη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς[. Ε]ίναι σκόπιμο τα κράτη μέλη να επιτύχουν εναρμονισμένη εφαρμογή των εν λόγω εξαιρέσεων και περιορισμών, κάτι που θα επανεξεταστεί κατά την αξιολόγηση των εκτελεστικών μέτρων στο μέλλον.
[...]
(35) Σε ορισμένες περιπτώσεις εξαιρέσεων ή περιορισμών, οι δικαιούχοι θα πρέπει να λαμβάνουν δίκαιη και επαρκή αποζημίωση για τη χρήση των προστατευόμενων έργων ή λοιπών προστατευομένων αντικειμένων τους[. Κ]ατά τον καθορισμό της μορφής, των λεπτομερειών καταβολής και του ενδεχόμενου ύψους αυτής της δίκαιης αποζημίωσης, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι συνθήκες κάθε περίπτωσης[. Γ]ια την αξιολόγηση των στοιχείων αυτών, πολύτιμο κριτήριο αποτελεί η πιθανή ζημία των δικαιούχων από τη συγκεκριμένη πράξη[. Ό]ταν έχει ήδη καταβληθεί στους δικαιούχους αμοιβή υπό κάποια άλλη μορφή, λ.χ. ως τμήμα των τελών εκδόσεως αδείας, πιθανόν να μην οφείλεται ειδική ή χωριστή πληρωμή[. Γ]ια τον καθορισμό του ύψους της δίκαιης αποζημίωσης θα πρέπει να λαμβάνεται πλήρως υπόψη ο βαθμός χρήσης των μέτρων τεχνολογικής προστασίας που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία[. Σ]ε ορισμένες περιπτώσεις όπου η ζημία του δικαιούχου θα ήταν ασήμαντη, πιθανόν να μην προκύπτει υποχρέωση πληρωμής.
[…]
(38) Θα πρέπει να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να προβλέπουν εξαίρεση ή περιορισμό από το δικαίωμα αναπαραγωγής, ενδεχομένως με εύλογη αποζημίωση, για ορισμένα είδη αναπαραγωγής ακουστικού, οπτικού και οπτικοακουστικού υλικού για ιδιωτική χρήση[. Η] εξαίρεση αυτή μπορεί να περιλαμβάνει την καθιέρωση ή τη διατήρηση συστημάτων αμοιβής για την αποζημίωση των δικαιούχων[. Α]κόμη και αν οι διαφορές στα συστήματα αμοιβής επηρεάζουν τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, η ύπαρξη των εν λόγω διαφορών όσον αφορά την αναλογική ιδιωτική αναπαραγωγή δεν θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφορίας[. Η] ψηφιακή ιδιωτική αντιγραφή αναμένεται να διαδοθεί περισσότερο και να έχει μεγαλύτερη οικονομική σημασία[. Σ]υνεπώς, θα πρέπει να ληφθούν δεόντως υπόψη οι διαφορές μεταξύ ψηφιακής και αναλογικής ιδιωτικής αντιγραφής και να γίνεται κάποια διάκριση μεταξύ αυτών.
(39)      Κατά την εφαρμογή της εξαίρεσης ή περιορισμού για την ιδιωτική αντιγραφή, τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν δεόντως υπόψη τις τεχνολογικές και οικονομικές εξελίξεις, ιδίως όσον αφορά την ψηφιακή ιδιωτική αντιγραφή και τα συστήματα αμοιβής, εφόσον υπάρχουν αποτελεσματικά τεχνολογικά μέτρα προστασίας[. Ο]ι εν λόγω εξαιρέσεις ή περιορισμοί δεν θα πρέπει να εμποδίζουν ούτε τη χρήση τεχνολογικών μέτρων ούτε την εφαρμογή τους εναντίον της καταστρατήγησης.»
4        Το άρθρο 2 της οδηγίας 2001/29, το οποίο φέρει τον τίτλο «Δικαίωμα αναπαραγωγής», ορίζει τα εξής:
«Τα κράτη μέλη παρέχουν το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν, την άμεση ή έμμεση, προσωρινή ή μόνιμη αναπαραγωγή με οποιοδήποτε μέσο και μορφή, εν όλω ή εν μέρει:
α)      στους δημιουργούς, όσον αφορά τα έργα τους,
β)      στους καλλιτέχνες ερμηνευτές ή εκτελεστές, όσον αφορά την εγγραφή σε υλικό φορέα των ερμηνειών ή εκτελέσεών τους,
γ)      στους παραγωγούς φωνογραφημάτων, όσον αφορά τα φωνογραφήματά τους,
δ)      στους παραγωγούς της πρώτης υλικής ενσωμάτωσης ταινιών σε φορέα, όσον αφορά το πρωτότυπο και τα αντίγραφα των ταινιών τους,
ε)      στους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς, όσον αφορά την υλική ενσωμάτωση των εκπομπών τους, που μεταδίδονται ενσυρμάτως ή ασυρμάτως, συμπεριλαμβανομένης της καλωδιακής ή δορυφορικής μετάδοσης.»
5        Το άρθρο 3 της οδηγίας 2001/29, το οποίο φέρει τον τίτλο «Δικαίωμα παρουσίασης έργων στο κοινό και δικαίωμα διάθεσης άλλων [προστατευόμενων] αντικειμένων στο κοινό», προβλέπει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Τα κράτη μέλη παρέχουν στους δημιουργούς το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν κάθε παρουσίαση στο κοινό των έργων τους, ενσυρμάτως ή ασυρμάτως, καθώς και να καθιστούν προσιτά τα έργα τους στο κοινό κατά τρόπο ώστε οποιοσδήποτε να έχει πρόσβαση σε αυτά όπου και όταν επιλέγει ο ίδιος.»
6        Το άρθρο 4 της οδηγίας 2001/29, το οποίο επιγράφεται «Δικαίωμα διανομής», έχει ως εξής:
«1.      Τα κράτη μέλη παρέχουν στους δημιουργούς, όσον αφορά το πρωτότυπο ή αντίγραφο των έργων τους, το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν τη διανομή τους στο κοινό με οποιαδήποτε μορφή μέσω πώλησης ή άλλως.
2.      Το δικαίωμα διανομής του πρωτοτύπου ή των αντιγράφων ενός έργου εντός της Κοινότητας αναλώνεται μόνο εάν η πρώτη πώληση ή η κατ' άλλον τρόπο πρώτη μεταβίβαση της κυριότητας του έργου αυτού εντός της Κοινότητας πραγματοποιείται από το δικαιούχο ή με τη συγκατάθεσή του.»
7        Το άρθρο 5 της οδηγίας 2001/29, το οποίο τιτλοφορείται «Εξαιρέσεις και περιορισμοί», προβλέπει στην παράγραφο 2, στοιχείο βʹ, και στην παράγραφο 5 τα εξής:
«2.      Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν εξαιρέσεις ή περιορισμούς από το δικαίωμα αναπαραγωγής που προβλέπεται στο άρθρο 2 στις ακόλουθες περιπτώσεις:
[...]
β)      αναπαραγωγές σε οποιοδήποτε μέσο που πραγματοποιούνται από φυσικό πρόσωπο για ιδιωτική χρήση και για [σκοπούς που δεν είναι άμεσα ή έμμεσα εμπορικοί], υπό τον όρο ότι οι δικαιούχοι λαμβάνουν δίκαιη αποζημίωση που συνεκτιμά την εφαρμογή ή όχι των τεχνολογικών μέτρων του άρθρου 6 στο συγκεκριμένο έργο ή άλλο υλικό,
[...]
5.      Οι εξαιρέσεις και οι περιορισμοί που αναφέρονται στις παραγράφους 1, 2, 3 και 4, εφαρμόζονται μόνο σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις οι οποίες δεν αντίκεινται στην κανονική εκμετάλλευση του έργου ή άλλου προστατευομένου αντικειμένου και δεν θίγουν αδικαιολογήτως τα έννομα συμφέροντα του δικαιούχου.»
8        Το άρθρο 6 της οδηγίας 2001/29, το οποίο επιγράφεται «Υποχρεώσεις για τα τεχνολογικά μέτρα», προβλέπει στις παραγράφους 1 και 3 τα εξής:
«1. Τα κράτη μέλη παρέχουν την κατάλληλη έννομη προστασία κατά της εξουδετέρωσης κάθε αποτελεσματικού τεχνολογικού μέτρου την οποία πραγματοποιεί κάποιος εν γνώσει του ή έχοντας βάσιμους λόγους που του επιτρέπουν να γνωρίζει ότι επιδιώκει αυτό το σκοπό.
[...]
3. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ως “τεχνολογικά μέτρα” νοείται κάθε τεχνολογία, μηχανισμός ή συστατικό στοιχείο που, με τον συνήθη τρόπο λειτουργίας του, αποσκοπεί στο να εμποδίσει ή να περιορίσει πράξεις, σε σχέση με έργα ή άλλα προστατευόμενα αντικείμενα, μη επιτραπείσες από τον δικαιούχο οποιουδήποτε δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας ή συγγενικού δικαιώματος, όπως ορίζεται από το νόμο [...]. Τα τεχνολογικά μέτρα θεωρούνται “αποτελεσματικά” όταν η χρήση του προστατευόμενου έργου ή άλλου προστατευόμενου αντικειμένου ελέγχεται από τους δικαιούχους μέσω της εφαρμογής διαδικασίας ελέγχου της πρόσβασης ή προστασίας, όπως κρυπτογράφησης, διατάραξης της μετάδοσης ή άλλης μετατροπής του έργου ή άλλου προστατευομένου αντικειμένου, ή προστατευτικού μηχανισμού ελέγχου της αντιγραφής, ο οποίος επιτυγχάνει το στόχο της προστασίας.»
Το ολλανδικό δίκαιο
9        Το άρθρο 1 του Auteurswet (νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας), της 23ης Σεπτεμβρίου 1912, (Stb. 1912, αριθ. 308), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των διαφορών της κύριας δίκης (στο εξής: νόμος περί πνευματικής ιδιοκτησίας), ορίζει τα εξής:
«Το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας είναι το αποκλειστικό δικαίωμα του δημιουργού ενός λογοτεχνικού, επιστημονικού ή καλλιτεχνικού έργου, ή όσων έλκουν δικαίωμα από αυτόν, να δημοσιοποιεί το έργο αυτό και να το αναπαράγει, υπό την επιφύλαξη των περιορισμών που o νόμος προβλέπει.»
10      Το άρθρο 16 c του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας προβλέπει τα εξής:
«1.      Δεν θεωρείται προσβολή του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί λογοτεχνικού, επιστημονικού ή καλλιτεχνικού έργου η εν όλω ή εν μέρει αναπαραγωγή του έργου σε υπόθεμα που προορίζεται για την αναπαράσταση ενός έργου, εφόσον η αναπαραγωγή γίνεται χωρίς άμεσο ή έμμεσο εμπορικό σκοπό και χρησιμεύει μόνο για ιδιωτική άσκηση, μελέτη ή χρήση από το φυσικό πρόσωπο που προβαίνει στην αναπαραγωγή.
2.      Για την αναπαραγωγή υπό την έννοια της παραγράφου 1 οφείλεται δίκαιη αποζημίωση υπέρ του δημιουργού ή όσων έλκουν δικαιώματα από αυτόν. Η υποχρέωση πληρωμής της αποζημιώσεως βαρύνει τον κατασκευαστή ή τον εισαγωγέα των υποθεμάτων που αφορά η παράγραφος 1.
[...]»
Οι διαφορές της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
11      Το SdT και το SONT ζήτησαν, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 16 c, παράγραφος 2, του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας, από τις HP και Dell να καταβάλουν, ως παραγωγοί εξοπλισμού πληροφορικής, τέλος ιδιωτικής αντιγραφής που αφορούσε υπηρεσία διάθεσης αντιγράφων για χρήση εκτός διαδικτύου (offline streaming copies) παρεχόμενη στο πλαίσιο διαδικτυακής υπηρεσίας κατά παραγγελία μετάδοσης συνεχούς ροής μουσικών ή οπτικοακουστικών έργων. Το Stichting Overlegorgaan Blanco Informatiedragers, η HP και η Dell, υποστηρίζοντας ότι δεν οφείλεται τέλος ιδιωτικής αντιγραφής για τα αντίγραφα για χρήση εκτός διαδικτύου, άσκησαν ενώπιον του rechtbank Den Haag (πρωτοδικείου Χάγης, Κάτω Χώρες) αγωγή κατά των SdT και SONT.
12      Το εν λόγω δικαστήριο απέρριψε την αγωγή με απόφαση της 18ης Σεπτεμβρίου 2019, την οποία το Gerechtshof Den Haag (εφετείο Χάγης, Κάτω Χώρες) εξαφάνισε με απόφαση της 22ας Μαρτίου 2022, κρίνοντας ότι για τα αντίγραφα για χρήση εκτός διαδικτύου δεν οφείλεται δίκαιη αποζημίωση κατά το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29 και το άρθρο 16 c του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας δεδομένου ότι δεν συντρέχει «ιδιωτική αντιγραφή» κατά την έννοια της τελευταίας αυτής διάταξης.
13      Το SdT και το SONT άσκησαν εν συνεχεία αναίρεση κατά της απόφασης του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου ενώπιον του Hoge Raad der Nederlanden (Ανωτάτου Δικαστηρίου των Κάτω Χωρών), το οποίο είναι το αιτούν δικαστήριο.
14      Το αιτούν δικαστήριο καλείται να αποφανθεί επί του ζητήματος αν η δημιουργία αντιγράφου για χρήση εκτός διαδικτύου μπορεί, λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών υπό τις οποίες πραγματοποιείται, να αποτελεί αναπαραγωγή για ιδιωτική χρήση κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29. Το αιτούν δικαστήριο εκθέτει, ως προς το ζήτημα αυτό, τις ακόλουθες διαπιστώσεις.
15      Τα αντίγραφα για χρήση εκτός διαδικτύου είναι μεταφορτώσεις ή αντίγραφα έργων (μουσικής, ταινιών) τα οποία τίθενται, εκτός σύνδεσης, στη διάθεση του χρήστη μιας επί πληρωμή υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής. Ο συνδρομητής συνεπώς μπορεί να χρησιμοποιεί τα αντίγραφα που έχουν μεταφορτωθεί ακόμη και όταν δεν έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο. Τα αντίγραφα για χρήση εκτός διαδικτύου παρέχονται ως αναπόσπαστο μέρος της συνδρομητικής υπηρεσίας του παρόχου, ο οποίος επιδιώκει, ως εκ τούτου, εμπορικό σκοπό.
16      Η δημιουργία του αντιγράφου για χρήση εκτός διαδικτύου γίνεται υπό τις ακόλουθες συνθήκες. Ο χρήστης επιλέγει, μέσω της λειτουργίας που παρέχει προς τον σκοπό αυτό η εφαρμογή της υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής, το έργο το οποίο επιθυμεί να έχει στη διάθεσή του εκτός σύνδεσης. Ο πάροχος υπηρεσιών τοποθετεί το περιεχόμενο που επέλεξε ο χρήστης σε τμήμα της μνήμης της συσκευής του το οποίο επιλέγει ειδικά ο πάροχος και τίθεται στη διάθεσή του από τον χρήστη, χωρίς ο τελευταίος να έχει δυνατότητα επιλογής της τοποθεσίας αποθήκευσης, να έχει συναφώς οποιοδήποτε περιθώριο και να είναι σε θέση να μετακινήσει το περιεχόμενο. Ο πάροχος αποθηκεύει το περιεχόμενο χρησιμοποιώντας μέθοδο κρυπτογράφησης την οποία καθορίζει ο ίδιος και μόνον αυτός είναι σε θέση να το αποκρυπτογραφήσει. Μέσω της εφαρμογής τεχνολογικών μέτρων προστασίας το περιεχόμενο παραμένει προσβάσιμο αποκλειστικά εντός της εφαρμογής της υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής και δεν μπορεί να μεταφερθεί σε άλλο μέσο αποθήκευσης από τον χρήστη. Μόλις παρέλθει ορισμένος χρόνος, ιδίως όταν λήξει η συνδρομή, ή στις άλλες περιπτώσεις που προβλέπονται από τους όρους παροχής της υπηρεσίας, ή ακόμη όταν ο δικαιούχος των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας αποσύρει τη συγκατάθεσή του, το περιεχόμενο που έχει αποθηκευθεί στη συσκευή του χρήστη διαγράφεται αυτομάτως. Ο δικαιούχος διατηρεί τον έλεγχο επί των έργων. Μπορεί να προσδιορίσει τα έργα που τίθενται στη διάθεση των συνδρομητών και να αποκλείσει την πρόσβαση σε αντίγραφα για χρήση εκτός διαδικτύου ή να διαγράψει περιεχόμενο που έχει μεταφορτωθεί.
17      Υπό τις συνθήκες αυτές, το Hoge Raad der Nederlanden (Ανώτατο Δικαστήριο των Κάτω Χωρών) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)      Μπορεί [ένα αντίγραφο για χρήση εκτός διαδικτύου προερχόμενο από υπηρεσία μετάδοσης συνεχούς ροής (offline streaming copy)], λαμβανομένου επίσης υπόψη του ελέγχου των τριών σταδίων (άρθρο 5, παράγραφος 5, της οδηγίας [2001/29]), να θεωρηθεί ως αναπαραγωγή “από φυσικό πρόσωπο για ιδιωτική χρήση και για [σκοπούς που δεν είναι άμεσα ή έμμεσα εμπορικοί]” κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας [αυτής];
2)      Αντιτίθενται οι σκοποί της οδηγίας [2001/29], συμπεριλαμβανομένων των σκοπών του υψηλού επιπέδου προστασίας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, της εύλογης ισορροπίας μεταξύ των συμφερόντων του δικαιούχου και των συμφερόντων του χρήστη και της εναρμονισμένης και τεχνολογικά ουδέτερης εφαρμογής των εξαιρέσεων και περιορισμών από τα κράτη μέλη, σε εθνική ρύθμιση βάσει της οποίας η εξαίρεση για την ιδιωτική αντιγραφή δεν εκτείνεται και στα προερχόμενα από υπηρεσία μετάδοσης συνεχούς ροής αντίγραφα για χρήση εκτός διαδικτύου;
3)      Έχει σημασία για την απάντηση στο ένα ή και στα δύο προπαρατιθέμενα ερωτήματα, αν οι δικαιούχοι λαμβάνουν αμοιβή ανά αντίγραφο για χρήση εκτός διαδικτύου προερχόμενο από υπηρεσία μετάδοσης συνεχούς ροής ή αμοιβή βασιζόμενη στο πόσες φορές ο χρήστης της υπηρεσίας συνεχούς ροής χρησιμοποιεί ένα τέτοιο αντίγραφο;»
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
18      Υπενθυμίζεται προκαταρκτικώς ότι, κατά πάγια νομολογία, στο πλαίσιο της κατά το άρθρο 267 ΣΛΕΕ διαδικασίας συνεργασίας μεταξύ των εθνικών δικαστηρίων και του Δικαστηρίου, στο Δικαστήριο εναπόκειται να δώσει στο εθνικό δικαστήριο χρήσιμη απάντηση που να του παρέχει τη δυνατότητα να επιλύσει τη διαφορά της οποίας έχει επιληφθεί. Υπό το πρίσμα αυτό, το Δικαστήριο μπορεί, εφόσον είναι αναγκαίο, να αναδιατυπώσει τα ερωτήματα που του υποβάλλονται. Συναφώς, σε αυτό εναπόκειται να συναγάγει, από το σύνολο των στοιχείων που του παρέχει το εθνικό δικαστήριο και ιδίως από το σκεπτικό της αποφάσεως περί παραπομπής, εκείνα τα στοιχεία του δικαίου της Ένωσης τα οποία χρήζουν ερμηνείας λαμβανομένου υπόψη του αντικειμένου της διαφοράς (πρβλ. αποφάσεις της 29ης Νοεμβρίου 1978, Redmond, 83/78, EU:C:1978:214, σκέψη 26, της 28ης Νοεμβρίου 2000, Roquette Frères, C‑88/99, EU:C:2000:652, σκέψη 18, και της 2ας Δεκεμβρίου 2025, Russmedia Digital και Inform Media Press, C‑492/23, EU:C:2025:935, σκέψη 44 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
19      Ως προς το ζήτημα αυτό, επισημαίνεται ότι με το πρώτο και το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το αιτούν δικαστήριο ζητείται να διευκρινιστεί αν η δημιουργία αντιγράφων για χρήση εκτός διαδικτύου, υπό συνθήκες όπως οι περιγραφόμενες στις σκέψεις 15 και 16 της παρούσας απόφασης, μπορεί να εμπίπτει στην εξαίρεση της αντιγραφής για ιδιωτική χρήση, κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29, σε συνδυασμό με το άρθρο 5, παράγραφος 5, της ίδιας οδηγίας.
20      Κατά το άρθρο 5, παράγραφος 5, της οδηγίας 2001/29, όλες οι εξαιρέσεις και οι περιορισμοί του δικαιώματος αναπαραγωγής έχουν εφαρμογή μόνο σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις οι οποίες δεν αποκλείουν την κανονική εκμετάλλευση του έργου ή άλλου προστατευόμενου αντικειμένου και δεν θίγουν αδικαιολογήτως τα έννομα συμφέροντα του δικαιούχου.
21      Όπως όμως προκύπτει από το γράμμα της, η διάταξη αυτή αρκείται στη διευκρίνιση των προϋποθέσεων εφαρμογής των εξαιρέσεων και των περιορισμών του δικαιώματος αναπαραγωγής που επιτρέπει το άρθρο 5, παράγραφος 2, της οδηγίας 2001/29, δηλαδή στη διευκρίνιση ότι οι εν λόγω εξαιρέσεις και περιορισμοί έχουν εφαρμογή μόνο σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις οι οποίες δεν αποκλείουν την κανονική εκμετάλλευση του έργου ή άλλου προστατευομένου αντικειμένου και δεν θίγουν αδικαιολογήτως τα έννομα συμφέροντα του δικαιούχου. Επομένως, το άρθρο 5, παράγραφος 5, της οδηγίας 2001/29 δεν προσδιορίζει το ουσιαστικό περιεχόμενο των διαφόρων εξαιρέσεων και περιορισμών του άρθρου 5, παράγραφος 2, αλλά περιέχει ρύθμιση που αποκτά σημασία μόνο κατά τον χρόνο εφαρμογής των εν λόγω εξαιρέσεων και περιορισμών από τα κράτη μέλη (απόφαση της 10ης Απριλίου 2014, ACI Adam κ.λπ., C‑435/12, EU:C:2014:254, σκέψη 25).
22      Το Δικαστήριο συνήγαγε από τα ανωτέρω το συμπέρασμα ότι το άρθρο 5, παράγραφος 5, της οδηγίας 2001/29 δεν αποβλέπει ούτε στο να επηρεάσει το ουσιαστικό περιεχόμενο των διατάξεων του άρθρου 5, παράγραφος 2, ούτε, ειδικότερα, στο να διευρύνει την έκταση των διαφόρων εξαιρέσεων και περιορισμών που εκεί προβλέπονται (πρβλ. απόφαση της 10ης Απριλίου 2014, ACI Adam κ.λπ., C‑435/12, EU:C:2014:254, σκέψη 26).
23      Επομένως, το πρώτο και το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να αναδιατυπωθούν υπό την έννοια ότι αφορούν αποκλειστικά την ερμηνεία του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29.
Επί του πρώτου και του δευτέρου προδικαστικού ερωτήματος
24      Με το πρώτο και το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29 έχει την έννοια ότι εμπίπτει στην προβλεπόμενη στη διάταξη αυτή εξαίρεση της ιδιωτικής αντιγραφής η διάθεση προστατευόμενου έργου από τον πάροχο υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής, μέσω της δημιουργίας αντιγράφου για χρήση εκτός διαδικτύου στη συσκευή του τελικού χρήστη κατόπιν αιτήματός του, χωρίς ο τελευταίος να έχει την τεχνική δυνατότητα να έχει στη διάθεσή του το αντίγραφο αυτό εκτός της εν λόγω υπηρεσίας, με ταυτόχρονη διασφάλιση του ότι ο δικαιούχος του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας θα διατηρεί έλεγχο επί του έργου, έχοντας κατά περίπτωση τη δυνατότητα να αποκλείσει την πρόσβαση στο αντίγραφο.
25      Επισημαίνεται, ευθύς εξαρχής, ότι το άρθρο 5, παράγραφος 2, της οδηγίας 2001/29 προβλέπει εξαιρέσεις ή περιορισμούς στο δικαίωμα αναπαραγωγής το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 2 της ίδιας οδηγίας. Συνεπώς, το πεδίο εφαρμογής της εξαίρεσης της ιδιωτικής αντιγραφής, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, περιορίζεται μόνο στις πράξεις αναπαραγωγής, αποκλειομένων ιδίως εκείνων που εμπίπτουν στην παρουσίαση στο κοινό, κατά την έννοια του άρθρου 3 της οδηγίας.
26      Ως εκ τούτου, πρέπει να εξεταστεί αν η διάθεση αντιγράφου προστατευόμενου έργου για χρήση εκτός διαδικτύου, το οποίο δημιουργεί ο πάροχος υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής υπό τις περιγραφόμενες στις σκέψεις 15 και 16 της παρούσας απόφασης συνθήκες, συνιστά αναπαραγωγή κατά την έννοια του άρθρου 2 της οδηγίας ή αν εμπίπτει, αντιθέτως, στα δικαιώματα του άρθρου 3 και, ειδικότερα, στο δικαίωμα παρουσίασης έργων στο κοινό.
27      Κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/29, τα κράτη μέλη παρέχουν στους δημιουργούς το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν κάθε παρουσίαση στο κοινό των έργων τους, ενσυρμάτως ή ασυρμάτως, καθώς και να καθιστούν προσιτά τα έργα τους στο κοινό κατά τρόπο ώστε οποιοσδήποτε να έχει πρόσβαση σε αυτά όπου και όταν επιλέγει ο ίδιος.
28      Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι η έννοια της «παρουσίασης στο κοινό» απαρτίζεται από δύο σωρευτικά στοιχεία, ήτοι μια πράξη παρουσιάσεως του έργου και την παρουσίαση του έργου αυτού σε κοινό (απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Nederlands Uitgeversverbond και Groep Algemene Uitgevers, C‑263/18, στο εξής: απόφαση Tom Kabinet, EU:C:2019:1111, σκέψη 61 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
29      Πρώτον, υπογραμμίζεται ότι η έννοια της «παρουσίασης στο κοινό» καλύπτει κάθε μετάδοση ή αναμετάδοση προστατευόμενου έργου σε κοινό που δεν παρίσταται στον τόπο της παρουσιάσεως, ανεξαρτήτως του χρησιμοποιούμενου τεχνικού μέσου ή της χρησιμοποιούμενης μεθόδου (πρβλ. αποφάσεις της 29ης Νοεμβρίου 2017, VCAST, C‑265/16, EU:C:2017:913, σκέψη 42 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και Tom Kabinet, σκέψη 62).
30      Επισημαίνεται εξάλλου ότι κάθε μετάδοση ή αναμετάδοση έργου που χρησιμοποιεί συγκεκριμένο τεχνικό τρόπο πρέπει κατ’ αρχήν να έχει επιτραπεί εξατομικευμένα από τον δημιουργό του έργου αυτού (απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2017, VCAST, C‑265/16, EU:C:2017:913, σκέψη 43 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
31      Περαιτέρω, όσον αφορά την έννοια της φράσεως «να καθιστούν προσιτά τα έργα τους στο κοινό» η οποία χρησιμοποιείται στην ίδια διάταξη και εντάσσεται στην ευρύτερη έννοια της «παρουσίασης στο κοινό», το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι μια πράξη, για να χαρακτηρισθεί ως πράξη με την οποία ένα έργο καθίσταται προσιτό στο κοινό, πρέπει να πληροί σωρευτικώς τις δύο προϋποθέσεις που διαλαμβάνονται στο άρθρο 3, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/29, ήτοι να παρέχει τη δυνατότητα στο ενδιαφερόμενο κοινό να αποκτά πρόσβαση στο επίμαχο προστατευόμενο έργο ή αντικείμενο όπου και όταν επιλέγει το ίδιο, χωρίς να έχει σημασία εάν τα πρόσωπα που αποτελούν το ενδιαφερόμενο κοινό κάνουν χρήση ή όχι της δυνατότητας αυτής (πρβλ. απόφαση Tom Kabinet, σκέψη 63 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
32      Όσον αφορά, ειδικότερα, τη θέση προστατευόμενου έργου ή αντικειμένου στη διάθεση του κοινού κατά τρόπο ώστε οποιοσδήποτε να έχει πρόσβαση σε αυτά όπου και όταν επιλέγει ο ίδιος, από την αιτιολογική έκθεση της προτάσεως οδηγίας προκύπτει ότι «η καθοριστική πράξη είναι αυτή που συνίσταται στη θέση του έργου στη διάθεση του κοινού και, επομένως, στην προσφορά του σε προσβάσιμο στο κοινό δικτυακό τόπο, πράξη που προηγείται του σταδίου της πραγματικής κατ’ αίτησιν μεταδόσεως» και ότι «δεν έχει σημασία το αν ένα πρόσωπο πράγματι μεταφόρτωσε το έργο αυτό ή όχι» (απόφαση Tom Kabinet, σκέψη 64). Το ίδιο ισχύει, κατ’ αρχήν, όταν το έργο διατίθεται μέσω πλατφόρμας μετάδοσης συνεχούς ροής στην οποία ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να ζητήσει τη δημιουργία αντιγράφου στη συσκευή του, προκειμένου να έχει πρόσβαση σε αυτό όπου και όταν επιλέγει ο ίδιος.
33      Δεύτερον, προκειμένου να εμπίπτουν στην έννοια της «παρουσίασης στο κοινό» του άρθρου 3, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/29, τα προστατευόμενα έργα πρέπει επιπλέον να παρουσιάζονται πράγματι σε κοινό και η παρουσίαση να απευθύνεται σε ακαθόριστο αριθμό δυνητικών αποδεκτών (πρβλ. απόφαση Tom Kabinet, σκέψη 66 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
34      Από δε την αιτιολογική έκθεση της προτάσεως οδηγίας προκύπτει επίσης, αφενός, ότι το δικαίωμα παρουσιάσεως στο κοινό είναι το κρίσιμο δικαίωμα και όταν περισσότερα, άσχετα μεταξύ τους πρόσωπα, μέλη του κοινού, δύνανται να έχουν ατομικά πρόσβαση, από διαφορετικούς τόπους και σε διαφορετικά χρονικά σημεία, σε έργο το οποίο είναι προσιτό στο κοινό σε ιστότοπο και, αφετέρου, ότι το κοινό αποτελείται από τα επιμέρους μέλη του (απόφαση Tom Kabinet, σκέψη 67).
35      Συναφώς, το Δικαστήριο είχε ήδη την ευκαιρία να διευκρινίσει, αφενός, ότι η έννοια του «κοινού» προϋποθέτει ένα ελάχιστο όριο, πράγμα που αποκλείει από την έννοια αυτή έναν πολύ μικρό αριθμό προσώπων και, αφετέρου, ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα σωρευτικά αποτελέσματα που προκύπτουν από τη διάθεση ενός προστατευόμενου έργου, μέσω μεταφορτώσεως, στους δυνητικούς αποδέκτες. Συνεπώς, πρέπει να συνεκτιμάται, μεταξύ άλλων, ο αριθμός των προσώπων που μπορούν να έχουν ταυτόχρονα πρόσβαση στο ίδιο έργο, αλλά και ο αριθμός των προσώπων που μπορούν να έχουν διαδοχικά πρόσβαση σε αυτό (απόφαση Tom Kabinet, σκέψη 68).
36      Εν προκειμένω, από την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως προκύπτει ότι η επίμαχη στην κύρια δίκη λειτουργία, που παρέχει δυνατότητα χρήσης εκτός σύνδεσης και προϋποθέτει τη δημιουργία τοπικού αντιγράφου στη συσκευή του χρήστη της πλατφόρμας μετάδοσης συνεχούς ροής προστατευόμενων έργων, τίθεται στη διάθεση ενός συνόλου συνδρομητών κατά τρόπον ώστε οποιοσδήποτε να έχει πρόσβαση σε αυτή όπου και όταν επιλέγει ο ίδιος. Συνεπώς, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, κατ’ αρχήν, μια τέτοια υπηρεσία αποτελεί παρουσίαση έργου στο κοινό, κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/29. Ομοίως, κατά τα φαινόμενα, κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να γίνει συνδρομητής σε τέτοιες πλατφόρμες μετάδοσης συνεχούς ροής και περισσότεροι συνδρομητές μπορούν, ταυτόχρονα, να ζητήσουν πρόσβαση στο ίδιο έργο για χρήση εκτός διαδικτύου. Συνεπώς, πρέπει να γίνει δεκτό ότι ο αριθμός των προσώπων που μπορούν να έχουν, ταυτόχρονα ή διαδοχικά, πρόσβαση στο ίδιο έργο, μέσω της εν λόγω λειτουργίας, είναι σημαντικός.
37      Ως εκ τούτου, υπό την επιφύλαξη του ελέγχου τον οποίο πρέπει να διενεργήσει, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα κρίσιμα στοιχεία, το αιτούν δικαστήριο, η διάθεση προστατευόμενου έργου από τον πάροχο υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής, μέσω της δημιουργίας αντιγράφου για χρήση εκτός διαδικτύου στη συσκευή του τελικού χρήστη κατόπιν αιτήματός του, πρέπει να θεωρηθεί ως πράξη με την οποία ένα έργο καθίσταται προσιτό στο κοινό κατά τρόπον ώστε οποιοσδήποτε να έχει πρόσβαση σε αυτό όπου και όταν επιλέγει ο ίδιος, κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/29.
38      Σε μια τέτοια περίπτωση, η επίμαχη πράξη δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως «αναπαραγωγή», κατά την έννοια του άρθρου 2 της οδηγίας 2001/29 και, επομένως, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στη σκέψη 25 της παρούσας απόφασης, δεν μπορεί να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της ίδιας οδηγίας.
39      Εάν, ωστόσο, το αιτούν δικαστήριο κρίνει ότι οι επίμαχες στην κύρια δίκη πράξεις πρέπει να χαρακτηριστούν ως «πράξεις αναπαραγωγής» κατά την έννοια του άρθρου 2, οφείλει να εξετάσει αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, προκειμένου να αποφανθεί επί του ζητήματος αν οι αναιρεσίβλητες της κύριας δίκης οφείλουν όντως να καταβάλουν τη ζητηθείσα δίκαιη αποζημίωση.
40      Το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29 ορίζει ότι τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να προβλέψουν εξαίρεση από το δικαίωμα αναπαραγωγής όταν πρόκειται για αναπαραγωγές σε οποιοδήποτε μέσο που πραγματοποιούνται από φυσικό πρόσωπο για ιδιωτική χρήση και για σκοπούς που δεν είναι άμεσα ή έμμεσα εμπορικοί, υπό τον όρο ότι οι δικαιούχοι λαμβάνουν δίκαιη αποζημίωση.
41      Διευκρινίζεται συναφώς ότι το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η παραγωγή αντιγράφου από φυσικό πρόσωπο που ενεργεί ως ιδιώτης πρέπει να θεωρείται ως πράξη επιζήμια για τον δικαιούχο των οικείων δικαιωμάτων, εφόσον αυτή πραγματοποιείται χωρίς προηγουμένως να ζητηθεί η άδεια του εν λόγω δικαιούχου (απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2017, VCAST, C‑265/16, EU:C:2017:913, σκέψη 33 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
42      Ως προς το ζήτημα αυτό, από το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29, σε συνδυασμό με το άρθρο 6 της ίδιας οδηγίας, προκύπτει ότι το φυσικό πρόσωπο,
προκειμένου να προβεί σε αναπαραγωγή για ιδιωτική χρήση, πρέπει να έχει στη διάθεσή του αντίγραφο του συγκεκριμένου έργου και να έχει τον έλεγχό
του. Πράγματι, μια πράξη αναπαραγωγής εμπίπτει στην εξαίρεση του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, μόνον εφόσον διενεργείται από φυσικό πρόσωπο ή με δική του πρωτοβουλία. Αυτό, όμως, δεν μπορεί να συμβαίνει όταν, μέσω τεχνολογικών μέτρων του άρθρου 6, ο δικαιούχος του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του έργου εμποδίζει από τεχνικής απόψεως μια τέτοια πράξη. Επιπλέον, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 14 των προτάσεών του, από τη νομολογία προκύπτει ότι ένα φυσικό πρόσωπο μπορεί να επωφεληθεί από την εξαίρεση της ιδιωτικής αντιγραφής μόνον υπό την προϋπόθεση ότι έχει προηγουμένως αποκτήσει πρόσβαση στη μορφή του έργου που αποτελεί την πηγή της αναπαραγωγής. Επιπλέον, η πρόσβαση αυτή πρέπει να είναι νόμιμη, ήτοι με την άδεια του δικαιούχου των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Η εξαίρεση της ιδιωτικής αντιγραφής δεν μπορεί να στερεί τον δικαιούχο από το δικαίωμά του να απαγορεύει ή να επιτρέπει την πρόσβαση σε έργα ή αντικείμενα των οποίων ιδιωτικά αντίγραφα επιθυμούν να πραγματοποιήσουν τα φυσικά πρόσωπα (πρβλ. απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2017, VCAST, C‑265/16, EU:C:2017:913, σκέψη 39).
43      Πλην όμως, εν προκειμένω, οι χρήστες υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής δεν κατέχουν την πηγή του αντιγράφου και αποκτούν πρόσβαση στα επίμαχα έργα, υπό τη μορφή αντιγράφων για χρήση εκτός διαδικτύου, μόνον κατόπιν της αντιγραφής των έργων αυτών. Πράγματι, το έργο που επιλέγει ο χρήστης τίθεται στη διάθεσή του από τον πάροχο της υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής ο οποίος το τοποθετεί σε τμήμα της μνήμης της συσκευής του χρήστη υπό τις συνθήκες που εκτίθενται στο σκέψη 16 της παρούσας απόφασης. Συνεπώς, στο πλαίσιο αυτό, ο πάροχος της υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής δεν περιορίζεται στην παροχή στον χρήστη μιας απλής υπηρεσίας αναπαραγωγής, αλλά θέτει το έργο αυτό στη διάθεση του χρήστη υπό τη μορφή αντιγράφου για χρήση εκτός διαδικτύου, διατηρώντας ταυτόχρονα τον έλεγχο επ’ αυτού. Όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 15 των προτάσεών του, δεν ασκεί επιρροή συναφώς το γεγονός ότι ο συνδρομητής μπορεί, επιπλέον, να έχει πρόσβαση στα ίδια έργα μέσω μετάδοσης συνεχούς ροής. Πράγματι, η μετάδοση συνεχούς ροής δεν αποτελεί πηγή του αντιγράφου για χρήση εκτός διαδικτύου και η πραγματική χρήση της πρόσβασης σε συγκεκριμένα έργα μέσω της μετάδοσης συνεχούς ροής δεν αποτελεί προϋπόθεση για την απόκτηση τέτοιου αντιγράφου.
44      Υπό τις συνθήκες αυτές, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, εφόσον ένα φυσικό πρόσωπο αποκτά πρόσβαση σε έργο μόνον κατόπιν της δημιουργίας αντιγράφου του έργου αυτού από τον πάροχο της υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι το εν λόγω αντίγραφο δημιουργήθηκε από το φυσικό πρόσωπο, κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29. Πράγματι, υπό την επιφύλαξη του ελέγχου τον οποίο πρέπει να διενεργήσει το αιτούν δικαστήριο, η πηγή του αντιγράφου βρίσκεται στην κατοχή του παρόχου της υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής και όχι στην κατοχή του φυσικού προσώπου.
45      Επιπλέον, υπενθυμίζεται ότι, μετά τη δημιουργία, κατόπιν αιτήματος του χρήστη, του αντιγράφου για χρήση εκτός διαδικτύου από τον πάροχο της υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής, ο χρήστης δεν διαθέτει ελεύθερα το εν λόγω αντίγραφο. Πράγματι, όπως διευκρινίστηκε στη σκέψη 16 της παρούσας απόφασης, ο πάροχος της υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής έχει λάβει μέτρα, μέσω ιδίως μεθόδου κρυπτογράφησης, ώστε να μην είναι δυνατή η μετακίνηση, η διαβίβαση ή η αναπαραγωγή του αντιγράφου από τον χρήστη. Επιπλέον, το αντίγραφο διαγράφεται αυτομάτως όταν λήξει η συνδρομή του χρήστη ή στις άλλες περιπτώσεις που προβλέπονται από τους όρους παροχής της υπηρεσίας και μπορεί να αφαιρεθεί αν ο δικαιούχος των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας αποσύρει τη συγκατάθεσή του. Εφόσον όμως ο δικαιούχος των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας διατηρεί τέτοιον έλεγχο, πρέπει να υποτεθεί, υπό την επιφύλαξη του ελέγχου στον οποίο οφείλει να προβεί το αιτούν δικαστήριο, ότι το αντίγραφο για χρήση εκτός διαδικτύου δημιουργείται με την άδειά του και, επομένως, δεν μπορεί να διαπιστωθεί καμία επιζήμια πράξη κατά την έννοια της νομολογίας που παρατίθεται στη σκέψη 41 της παρούσας απόφασης.
46      Εξάλλου, υπογραμμίζεται ότι, υπό τέτοιες περιστάσεις, τα μέτρα για τα οποία έγινε λόγος στην προηγούμενη σκέψη της παρούσας απόφασης εμπίπτουν στην έννοια των «τεχνολογικών μέτρων», τα οποία ορίζονται στο άρθρο 6, παράγραφος 3, της οδηγίας 2001/29 ως κάθε τεχνολογία, μηχανισμός ή συστατικό στοιχείο που, με τον συνήθη τρόπο λειτουργίας του, αποσκοπεί στο να εμποδίσει ή να περιορίσει πράξεις, σε σχέση με έργα ή άλλα προστατευόμενα αντικείμενα, μη επιτραπείσες από τον δικαιούχο δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, τέτοιες δε πράξεις είναι, όπως προκύπτει από τα άρθρα 2 έως 4 της ίδιας οδηγίας, η αναπαραγωγή, η παρουσίαση των έργων στο κοινό και η διάθεσή τους στο κοινό, καθώς και η διανομή του πρωτοτύπου ή αντιγράφων των έργων. Η έννοια αυτή είναι ευρεία και περιλαμβάνει την εφαρμογή διαδικασίας ελέγχου της πρόσβασης ή προστασίας, όπως κρυπτογραφήσεως, διαταράξεως της μεταδόσεως ή άλλης μετατροπής του έργου ή άλλου προστατευόμενου αντικειμένου, ή προστατευτικού μηχανισμού ελέγχου της αντιγραφής (πρβλ. απόφαση της 23ης Ιανουαρίου 2014, Nintendo κ.λπ., C‑355/12, EU:C:2014:25, σκέψεις 24, 25 και 27).
47      Εν προκειμένω, τα τεχνολογικά μέτρα που εφαρμόζει ο πάροχος υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής για τα αντίγραφα για χρήση εκτός διαδικτύου αποσκοπούν στο να εμποδίσουν τη δυνατότητα των χρηστών να μετακινούν, να διαβιβάζουν ή ακόμη να αναπαράγουν τα αντίγραφα εκτός της συγκεκριμένης υπηρεσίας και στο να διασφαλίσουν τη διατήρηση του ελέγχου επ’ αυτών εκ μέρους του δικαιούχου του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, παρέχοντάς του τη δυνατότητα να αποκλείει την πρόσβαση σε αυτά, με αποτέλεσμα οι χρήστες να μην μπορούν να έχουν στη διάθεσή τους το αντίγραφο για χρήση εκτός διαδικτύου αν δεν το επιτρέπει ο δικαιούχος. Κατά συνέπεια, ένα αντίγραφο που υπόκειται σε τέτοια τεχνολογικά μέτρα τα οποία προστατεύουν τον δικαιούχο του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας από τις πράξεις για τις οποίες απαιτείται η άδειά του δεν μπορεί, κατ’ αρχήν, να χαρακτηριστεί ως «ιδιωτική αντιγραφή», κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29.
48      Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, στο πρώτο και στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29 έχει την έννοια ότι δεν εμπίπτει στην προβλεπόμενη στη διάταξη αυτή εξαίρεση της ιδιωτικής αντιγραφής η διάθεση προστατευόμενου έργου από τον πάροχο υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής, μέσω της δημιουργίας αντιγράφου για χρήση εκτός διαδικτύου στη συσκευή του τελικού χρήστη κατόπιν αιτήματός του, χωρίς ο τελευταίος να έχει την τεχνική δυνατότητα να έχει στη διάθεσή του το αντίγραφο αυτό εκτός της εν λόγω υπηρεσίας, με ταυτόχρονη διασφάλιση του ότι ο δικαιούχος του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας θα διατηρεί έλεγχο επί του έργου, έχοντας κατά περίπτωση τη δυνατότητα να αποκλείσει την πρόσβαση στο αντίγραφο.
Επί του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος
49      Με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29 έχει την έννοια ότι η εφαρμογή της προβλεπόμενης από τη διάταξη αυτή εξαίρεσης επηρεάζεται από το γεγονός ότι για την πράξη δημιουργίας αντιγράφου του έργου για χρήση εκτός διαδικτύου και τη χρήση του αντιγράφου καταβλήθηκε στον δικαιούχο του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του έργου αμοιβή βάσει άδειας που επιτρέπει την αντιγραφή του έργου.
50      Υπενθυμίζεται ότι η οδηγία 2001/29 προβλέπει, στο άρθρο 2, ότι τα κράτη μέλη παρέχουν στους δημιουργούς το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν την άμεση ή έμμεση, προσωρινή ή μόνιμη αναπαραγωγή με οποιοδήποτε μέσο και μορφή, εν όλω ή εν μέρει, των έργων τους ενώ επιφυλάσσει ταυτοχρόνως σε αυτά την ευχέρεια, δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 2, να θεσπίζουν εξαιρέσεις από το δικαίωμα αυτό και να επιβάλλουν περιορισμούς του (απόφαση της 10ης Απριλίου 2014, ACI Adam κ.λπ., C‑435/12, EU:C:2014:254, σκέψη 21).
51      Το Δικαστήριο έχει κρίνει συναφώς ότι, όταν τα κράτη μέλη αποφασίζουν να εισαγάγουν στο εσωτερικό τους δίκαιο την εξαίρεση της ιδιωτικής αντιγραφής, οφείλουν ειδικότερα να προβλέψουν, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29, την καταβολή «δίκαιης αποζημιώσεως» υπέρ των δικαιούχων του αποκλειστικού δικαιώματος αναπαραγωγής (πρβλ. αποφάσεις της 21ης Οκτωβρίου 2010, Padawan, C‑467/08, EU:C:2010:620, σκέψη 30, και της 16ης Ιουνίου 2011, Stichting de Thuiskopie, C‑462/09, EU:C:2011:397, σκέψη 22).
52      Βεβαίως, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι στην περίπτωση που το κράτος μέλος αποφάσισε, δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 2, της οδηγίας 2001/29, να αποκλείσει, στο πλαίσιο του καθ’ ύλη πεδίου εφαρμογής της διατάξεως αυτής, κάθε δικαίωμα των δικαιούχων να επιτρέπουν την ιδιωτική αναπαραγωγή των έργων τους, ενδεχόμενη άδεια του δικαιούχου στερείται νομικής ισχύος στο δίκαιο του εν λόγω κράτους μέλους. Το Δικαστήριο συνήγαγε εξ αυτού ότι μια τέτοια άδεια δεν έχει κανένα αντίκτυπο στη ζημία που προκλήθηκε στους δικαιούχους λόγω της θεσπίσεως του μέτρου που αποκλείει το επίμαχο δικαίωμα και, επομένως, δεν μπορεί να ασκεί επιρροή για τη δίκαιη αποζημίωση, είτε αυτή προβλέπεται υποχρεωτικά είτε προαιρετικά, βάσει της εφαρμοστέας διατάξεως της οδηγίας αυτής (απόφαση της 5ης Μαρτίου 2015, Copydan Båndkopi, C‑463/12, EU:C:2015:144, σκέψη 65 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
53      Τούτου λεχθέντος, το ως άνω συμπέρασμα ισχύει μόνο στην περίπτωση, για την οποία έγινε λόγος στη σκέψη 42 της παρούσας απόφασης, κατά την οποία τα φυσικά πρόσωπα έχουν στη διάθεσή τους αντίγραφο του συγκεκριμένου έργου και έχουν τον έλεγχό του. Πράγματι, ο δικαιούχος του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του έργου αυτού έχει πάντοτε τη δυνατότητα να θέσει σε εφαρμογή τεχνολογικά μέτρα του άρθρου 6 της οδηγίας 2001/29 και, μέσω αυτών, να εμποδίσει ή να περιορίσει τις μη επιτρεπόμενες πράξεις αναπαραγωγής, ακόμη και αν αυτές αφορούν ιδιωτική χρήση. Ως προς το ζήτημα αυτό, διαπιστώνεται ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, ορίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να παρέχουν την κατάλληλη έννομη προστασία κατά της εξουδετερώσεως κάθε αποτελεσματικού τεχνολογικού μέτρου. Επομένως, η νομολογία που μνημονεύεται στην προηγούμενη σκέψη της παρούσας απόφασης δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι η εν λόγω εξαίρεση παρέχει δικαίωμα στα φυσικά πρόσωπα για τη δημιουργία αντιγράφου ενός έργου για ιδιωτική χρήση και ότι κάθε άδεια του δικαιούχου δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, ακόμη και στην περίπτωση που αυτός διατηρεί τον έλεγχο του έργου του μέσω τεχνολογικών μέτρων.
54      Υπό το πρίσμα αυτό πρέπει επίσης να ερμηνευθεί η νομολογία του Δικαστηρίου η οποία υπογραμμίζει ότι ο νομοθέτης της Ένωσης θέλησε να επιφυλάξει την εν λόγω εξαίρεση μόνο στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η ιδιωτική αντιγραφή προκάλεσε ζημία στον δικαιούχο του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του έργου υπό την έννοια της απώλειας μιας ευκαιρίας να ασκήσει το αποκλειστικό του δικαίωμα. Υπ’ αυτή την έννοια, ο όρος «αποζημίωση» στην αιτιολογικές σκέψεις 35 και 38 της οδηγίας 2001/29 απηχεί τη βούληση του νομοθέτη της Ένωσης να θεσπίσει ιδιαίτερο σύστημα αποζημιώσεως του οποίου η εφαρμογή ενεργοποιείται από την ύπαρξη ζημίας εις βάρος των δικαιούχων, η οποία ζημία δημιουργεί, κατ’ αρχήν, υποχρέωση αποζημίωσής τους (πρβλ. απόφαση της 21ης Οκτωβρίου 2010, Padawan, C‑467/08, EU:C:2010:620, σκέψη 41).
55      Αντιθέτως, αυτό σημαίνει ότι τέτοια δίκαιη αποζημίωση δεν είναι δυνατό να λαμβάνεται όταν ο δικαιούχος του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του αντιγραφέντος έργου έχει διατηρήσει τον έλεγχο επί του έργου μέσω τεχνολογικών μέτρων και έχει δώσει την άδειά του για τη δημιουργία αντιγράφου, ιδίως μέσω άδειας εκμετάλλευσης.
56      Εν προκειμένω, το αιτούν δικαστήριο αφήνει να εννοηθεί ότι ο δικαιούχος του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του έργου ενδέχεται να λαμβάνει, μέσω τελών για την παροχή άδειας εκμετάλλευσης τα οποία διαπραγματεύεται με τον πάροχο της υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής, αμοιβή υπολογιζόμενη εν μέρει με βάση το πόσες φορές ο χρήστης της υπηρεσίας έχει χρησιμοποιήσει το αντίγραφο για χρήση εκτός διαδικτύου. Βάσει των ανωτέρω περιστάσεων και των τεχνολογικών μέτρων που ενδεχομένως εφαρμόζονται, θα μπορούσε να γίνει δεκτό ότι ο δικαιούχος είναι σε θέση να επιβλέπει τη χρήση των προστατευόμενων έργων του από τα πρόσωπα που έχουν νόμιμη πρόσβαση σε αυτά και ότι η άδεια δημιουργίας αντιγράφου για χρήση εκτός διαδικτύου εμπίπτει στην κανονική εκμετάλλευση από τον δικαιούχο, για την οποία αυτός μπορεί, κατ’ ενάσκηση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, να διαπραγματευθεί αμοιβή.
57      Διευκρινίζεται συναφώς ότι οι όροι αμοιβής που προβλέπονται από σύμβαση παραχώρησης άδειας εκμετάλλευσης η οποία επιτρέπει στον πάροχο υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής να δημιουργεί αντίγραφα για χρήση εκτός διαδικτύου στις συσκευές των τελικών χρηστών δεν έχουν σημασία για το ζήτημα αν τα αντίγραφα αυτά μπορούν να εμπίπτουν στην προβλεπόμενη στο άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29 εξαίρεση της ιδιωτικής αντιγραφής. Σημασία έχει μόνον το γεγονός ότι ο δικαιούχος των δικαιωμάτων που προστατεύουν το συγκεκριμένο έργο διατήρησε τον έλεγχο επί του έργου αυτού μέσω τεχνολογικών μέτρων και ότι μπόρεσε να δώσει την άδειά του για τα εν λόγω αντίγραφα, κατά το μέτρο που αυτή η περίσταση σημαίνει ότι ο δικαιούχος άσκησε κατ’ αυτόν τον τρόπο το δικαίωμά του να απαγορεύσει ή να επιτρέψει την πρόσβαση στο έργο και ότι, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι υπέστη ζημία λόγω των αντιγράφων.
58      Αντιθέτως, στην περίπτωση που μνημονεύεται στη σκέψη 42 της παρούσας απόφασης κατά την οποία τα φυσικά πρόσωπα μπορούν να έχουν στη διάθεσή τους αντίγραφο του συγκεκριμένου έργου και να έχουν τον έλεγχό του, η άδεια εκ μέρους του δικαιούχου του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του έργου δεν έχει έννομα αποτελέσματα. Στην περίπτωση αυτή, η τυχόν αμοιβή που καταβάλλεται έναντι της εν λόγω άδειας δεν έχει έρεισμα κατά το μέτρο που οι πράξεις αναπαραγωγής που εμπίπτουν στην εξαίρεση της ιδιωτικής αντιγραφής, κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29, παρέχουν μόνο δικαίωμα σε δίκαιη αποζημίωση κατά την έννοια της διάταξης αυτής.
59      Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29 έχει την έννοια ότι η εφαρμογή της προβλεπόμενης από τη διάταξη αυτή εξαίρεσης δεν επηρεάζεται από το γεγονός ότι για την πράξη δημιουργίας αντιγράφου του έργου για χρήση εκτός διαδικτύου και τη χρήση του αντιγράφου καταβλήθηκε στον δικαιούχο του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του έργου αμοιβή βάσει άδειας που επιτρέπει την αντιγραφή του έργου, εφόσον ο δικαιούχος του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του έργου δεν έχει θέσει σε εφαρμογή τεχνολογικά μέτρα και, ως εκ τούτου, δεν έχει μπορέσει να παράσχει την άδειά του για την πράξη αυτή.
Επί των δικαστικών εξόδων
60      Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφαίνεται:
1)      Το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2001, για την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του δικαιώματος του δημιουργού και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας,
έχει την έννοια ότι:
δεν εμπίπτει στην προβλεπόμενη στη διάταξη αυτή εξαίρεση της ιδιωτικής αντιγραφής η διάθεση προστατευόμενου έργου από τον πάροχο υπηρεσίας μετάδοσης συνεχούς ροής, μέσω της δημιουργίας αντιγράφου για χρήση εκτός διαδικτύου στη συσκευή του τελικού χρήστη κατόπιν αιτήματός του, χωρίς ο τελευταίος να έχει την τεχνική δυνατότητα να έχει στη διάθεσή του το αντίγραφο αυτό εκτός της εν λόγω υπηρεσίας, με ταυτόχρονη διασφάλιση του ότι ο δικαιούχος του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας θα διατηρεί έλεγχο επί του έργου, έχοντας κατά περίπτωση τη δυνατότητα να αποκλείσει την πρόσβαση στο αντίγραφο.
2)      Το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/29
έχει την έννοια ότι:
η εφαρμογή της προβλεπόμενης από τη διάταξη αυτή εξαίρεσης δεν επηρεάζεται από το γεγονός ότι για την πράξη δημιουργίας αντιγράφου του έργου για χρήση εκτός διαδικτύου και τη χρήση του αντιγράφου καταβλήθηκε στον δικαιούχο του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του έργου αμοιβή βάσει άδειας που επιτρέπει την αντιγραφή του έργου, εφόσον ο δικαιούχος του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του έργου δεν έχει θέσει σε εφαρμογή τεχνολογικά μέτρα και, ως εκ τούτου, δεν έχει μπορέσει να παράσχει την άδειά του για την πράξη αυτή.
(υπογραφές)
*      Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική.