62018TJ0292_RES
Kawża T‑292/18
Ir‑Repubblika Portugiża
vs
Il‑Kummissjoni Ewropea
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (Il-Ħames Awla) tat‑30 ta’ Jannar 2020
“FAEG u FAEŻR – Infiq eskluż mill-finanzjament – Infiq effettwat mill-Portugall – Artikoli 32 u 33 tar-Regolament (KE) Nru 1290/2005 – Artikolu 54 tar-Regolament (UE) Nru 1306/2013 – Kunċett ta’ qorti nazzjonali”
Agrikoltura – Politika Agrikola Komuni – Finanzjament mill-FAEG u FAEŻR – Clearance tal-kontijiet – Ammonti rekuperabbli mill-Istat Membru – Nuqqas ta’ rkupru mill-Istat Membru fit-termini previsti tas-somom dovuti wara irregolaritajiet jew negliġenzi – Termini differenti skont jekk l-irkupru huwiex jew le s-suġġett ta’ kawża mressqa quddiem il-qrati nazzjonali – Kunċett ta’ qorti jew tribunal nazzjonali – Irkupru minn dipartiment amministrattiv permezz ta’ eżekuzzjoni tat-taxxa – Dipartiment li jeżerċita biss funzjonijiet ta’ natura amministrattiva u li ma jissodisfax ir-rekwiżit ta’ indipendenza – Esklużjoni
(Artikolu 267 TFUE; Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1306/2013, Artikolu 54(2); Regolament tal-Kummissjoni Nru 1290/2005, Artikolu 32(5) u Artikolu 33(8))
(ara l-punti 33 sa 37, 47 sa 49, 55, 56)
Agrikoltura – Politika Agrikola Komuni – Finanzjament mill-FAEG u FAEŻR – Clearance tal-kontijiet – Prinċipji – Obbligu ta’ diliġenza tal-Istati Membri
(Artikolu 4(3) TUE; Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1306/2013, Artikolu 58(1); Regolament tal-Kunsill Nru 1290/2005, Artikolu 9(1)(a))
(ara l-punti 59 sa 67)
Sunt
Fis-sentenza Il‑Portugall vs Il‑Kummissjoni (T‑292/18), mogħtija fit‑30 ta’ Jannar 2020, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors għal annullament parzjali ppreżentat mir-Repubblika Portugiża kontra d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/304 tas‑27 ta’ Frar 2018 (
1
), sa fejn din eskludiet mill-finanzjament tal-Unjoni Ewropea ċertu nfiq imġarrab minn dan l-Istat Membru skont il-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija (FAEG) jew skont il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR), fl-ammont ta’ EUR 1052101.05.
L-Artikolu 32(5) tar-Regolament Nru 1290/2005 (
2
) jipprevedi li, meta l-irkupru tas-somom imħallsa indebitament wara irregolaritajiet jew negliġenzi ma jkunx seħħ f’terminu ta’ erba’ snin wara d-data tal-ewwel konstatazzjoni amministrattiva jew ġudizzjarja jew ta’ tmien snin, jekk l-irkupru jkun is-suġġett ta’ kawża quddiem il-qrati nazzjonali, il-konsegwenzi tal-assenza ta’ rkupru huma sostnuti sa 50 % mill-Istat Membru kkonċernat u sa 50 % mill-baġit tal-Unjoni (regola ta’ tqassim tar-responsabbiltà finanzjarja tal-assenza ta’ rkupru, magħrufa bħala r-regola “tal-50/50”) (
3
).
Id-deċiżjoni kkontestata għandha bħala oriġini l-konstatazzjoni, mill-Kummissjoni, fil-kuntest tal-funzjoni tagħha ta’ verifika tal-proċeduri nazzjonali ta’ rkupru tal-pagamenti indebiti mibdija wara irregolaritajiet, ta’ kategorizzazzjoni żbaljata mill-awtoritajiet Portugiżi ta’ ċertu nfiq li kien sar skont il-FAEG jew skont il-FAEŻR u li kellu jiġi rkuprat. Il-Kummissjoni qieset li d-djun lejn l-organu tal-ħlas Portugiż, li l-irkupru tagħhom kien is-suġġett ta’ proċedura ta’ eżekuzzjoni mill-awtoritajiet fiskali Portugiżi, kienu ġew ikklassifikati b’mod żbaljat bħala dejn li l-irkupru tiegħu “kien is-suġġett ta’ kawża quddiem il-qrati nazzjonali”, fis-sens tad-dispożizzjoni ċċitata iktar ’il fuq. Fil-fehma tagħha, ir-regola tal-50/50 kellha għalhekk tiġi applikata għal dawn id-djun fil-każ ta’ assenza ta’ rkupru wara erba’ snin u mhux biss wara tmien snin, kif sostnew l-awtoritajiet Portugiżi.
Peress li ma taqbilx ma’ din l-interpretazzjoni, ir-Repubblika Portugiża talbet l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, billi sostniet li l-irkupru forzat ta’ somom dovuti fil-kuntest ta’ relazzjonijiet amministrattivi huwa implimentat fil-Portugall permezz tal-proċedura ta’ eżekuzzjoni tat-taxxa, li għandha titqies li hija ta’ natura ġudizzjarja. Skont dan l-Istat Membru, ir-regola tal‑50/50 kellha għalhekk tiġi applikata biss fl-assenza ta’ rkupru wara tmien snin.
Insostenn tar-rikors tagħha għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, ir-Repubblika Portugiża tqajjem motiv wieħed, ibbażat fuq il-ksur tal-Artikoli 32 u 33 tar-Regolament Nru 1290/2005 u tal-Artikolu 54 tar-Regolament Nru 1306/2013, sa fejn il-Kummissjoni kienet ikkunsidrat b’mod żbaljat li d-djun dovuti lill-organu tal-ħlas Portugiż, li l-irkupru tagħhom kien is-suġġett ta’ proċedura ta’ eżekuzzjoni mill-awtoritajiet fiskali, ma kinux jikkostitwixxu dejn li l-irkupru tagħhom kien is-suġġett ta’ kawża quddiem il-qrati nazzjonali, fis-sens tal-imsemmija artikoli.
Sabiex tiċħad ir-rikors, il-Qorti Ġenerali l-ewwel nett fakkret li l-kunċett ta’ “qorti nazzjonali”, deċiżiv sabiex jiġi ddeterminat il-kamp ta’ applikazzjoni tar-regola 50/50, ma għandux jitħalla għall-evalwazzjoni ta’ kull Stat Membru u jeħtieġ, fl-Unjoni kollha, interpretazzjoni awtonoma u uniformi li għandha tiġi stabbilita billi jittieħed inkunsiderazzjoni l-kuntest tad-dispożizzjonijiet li jinsabu fihom u l-għan imfittex mir-Regolamenti Nri 1290/2005 u 1306/2013.
Sabiex tinterpreta l-kunċett ta’ “qorti nazzjonali” imsemmi fl-artikoli msemmija iktar ’il fuq, il-Qorti Ġenerali rreferiet għall-kriterji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tevalwa jekk organu tar-rinviju għandux in-natura ta’ “qorti jew tribunal” fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE.
Wara li eżaminat il-karatteristiċi tad-dipartiment kompetenti tal-amministrazzjoni fiskali Portugiża fid-dawl ta’ dawn il-kriterji, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li tali dipartiment ma jistax jiġi kklassifikat bħala “qorti nazzjonali”. Fil-fatt, dan ma jeżerċitax funzjoni ġudizzjarja, iżda jeżerċita biss funzjonijiet ta’ natura amministrattiva u ma għandux bħala funzjoni li jiddeċiedi kawża, u lanqas li jikkontrolla l-legalità taċ-ċertifikat ta’ dejn maħruġ mill-organu tal-ħlas Portugiż. Barra minn hekk, tali dipartiment ma jissodisfax ir-rekwiżit ta’ indipendenza.
Minn dan, il-Qorti Ġenerali tiddeduċi li, kuntrarjament għal dak sostnut mill-Gvern Portugiż, il-proċedura ta’ eżekuzzjoni tat-taxxa quddiem id-dipartiment kompetenti tal-amministrazzjoni fiskali ma tistax tiġi kklassifikata bħala rkupru mressqa quddiem il-“qrati nazzjonali” fis-sens tal-Artikoli ċċitati iktar ’il fuq tar-Regolamenti Nri 1290/2005 u 1306/2013, tal-inqas fl-assenza ta’ intervent tal-qrati amministrattivi u fiskali.
Għaldaqstant, ir-Repubblika Portugiża kellha tikkonkludi l-proċedura ta’ eżekuzzjoni tat-taxxa quddiem id-dipartiment kompetenti tal-amministrazzjoni fiskali fit-terminu perentorju ta’ erba’ snin imsemmi fid-dispożizzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq. Il-Qorti Ġenerali għalhekk ikkonkludiet li l-Kummissjoni setgħet validament teskludi ċertu nfiq mill-finanzjament tal-Unjoni minħabba li dawn kienu s-suġġett ta’ proċedura ta’ eżekuzzjoni tat-taxxa quddiem id-dipartiment kompetenti tal-amministrazzjoni fiskali għal iktar minn erba’ snin.
(
1
)	Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/304 tas‑27 ta’ Frar 2018 li teskludi mill-finanzjament tal-Unjoni Ewropea ċertu nfiq li ġarrbu l-Istati Membri fil-kuntest tal-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija (il-FAEG) u fil-kuntest tal-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (il-FAEŻR) (ĠU 2018, L 59, p. 3).
(
2
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1290/2005 tal‑21 ta’ Ġunju 2005 dwar il-finanzjament tal-Politika Agrikola Komuni (ĠU 2005, L 209, p. 1).
(
3
)	L-Artikolu 32 tar-Regolament Nru 1290/2005jistabbilixxi dispożizzjonijiet speċifiċi għall-FAEG. L-Artikolu 33(8) tal-istess regolament jinkludi dispożizzjoni essenzjalment ekwivalenti, fir-rigward tal-FAEŻR. Dawn id-dispożizzjonijiet ġew essenzjalment riprodotti fl-Artikolu 54 tar-Regolament (UE) Nru 1306/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Diċembru 2013 dwar il-finanzjament, il-ġestjoni u l-monitoraġġ tal-politika agrikola komuni (ĠU 2013, L 347, p. 549, rettifika fil-ĠU 2016, L 130, p. 6 u fil-ĠU 2017, L 327, p. 83), li ħassar u ssostitwixxa r-Regolament Nru 1290/2005.