62023TJ1189_RES
Υπόθεση T‑1189/23
Identité et Démocratie Parti (ID Parti)
κατά
Αρχής για τα Ευρωπαϊκά Πολιτικά Κόμματα και τα Ευρωπαϊκά Πολιτικά Ιδρύματα
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (έκτο πενταμελές τμήμα)της 10ης Σεπτεμβρίου 2025
«Θεσμικό δίκαιο – Αρχή για τα Ευρωπαϊκά Πολιτικά Κόμματα και τα Ευρωπαϊκά Πολιτικά Ιδρύματα – Απόφαση με την οποία επιβάλλεται οικονομική κύρωση σε πολιτικό κόμμα – Άρθρο 27, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, σημείο vi, του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 1141/2014 – Εξωσυμβατική ευθύνη»
Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Καθεστώς και χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και των ευρωπαϊκών πολιτικών ιδρυμάτων – Επιβολή οικονομικών κυρώσεων από την Αρχή για τα Ευρωπαϊκά Πολιτικά Κόμματα και τα Ευρωπαϊκά Πολιτικά Ιδρύματα – Επιβολή κύρωσης σε πολιτικό κόμμα για εκ προθέσεως διαβίβαση εσφαλμένων πληροφοριών – Έννοια της εκ προθέσεως διαβίβασης εσφαλμένων πληροφοριών – Διατήρηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εκ μέρους κόμματος, δημοσιεύσεων που παρουσιάζουν ένα πρώην μέλος του προεδρείου του ως νυν μέλος εν γνώσει της ανακρίβειάς τους – Αποκλείεται
(Κανονισμός 1141/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 27 § 2, στοιχείο αʹ, σημείο vi)
(βλ. σκέψεις 74-100, 102-110, 117)
Σύνοψη
Επιληφθέν προσφυγής ακυρώσεως-αγωγής αποζημιώσεως, την οποία κάνει εν μέρει δεκτή, το Γενικό Δικαστήριο αποφαίνεται για πρώτη φορά επί αποφάσεως της Αρχής για τα Ευρωπαϊκά Πολιτικά Κόμματα και τα Ευρωπαϊκά Πολιτικά Ιδρύματα (στο εξής: Αρχή), με την οποία επιβλήθηκε οικονομική κύρωση δυνάμει του άρθρου 27 του κανονισμού 1141/2014 (
1
).
Το προσφεύγον-ενάγον, Patriotes.eu, πρώην Identité et Démocratie Parti (ID Parti), είναι καταχωρισμένο ως ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα. Στις 9 Μαρτίου 2022 διαβίβασε στην Αρχή επιστολή με συνημμένο, μεταξύ άλλων, επικαιροποιημένο κατάλογο των μελών του προεδρείου του, στον οποίο δεν περιλαμβανόταν πλέον, από τις 16 Φεβρουαρίου 2022, το όνομα ενός εκ των μελών του (στο εξής: οικείο μέλος του προεδρείου). Δεδομένου ότι η τροποποίηση αυτή δεν αναρτήθηκε αμέσως στον ιστότοπο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του προσφεύγοντος-ενάγοντος, η Αρχή του απηύθυνε στις 23 Μαρτίου 2023 αίτημα παροχής πληροφοριών σχετικά με τις ανακολουθίες που παρατηρούνταν μεταξύ της επιστολής της 9ης Μαρτίου 2022, αφενός, και των δημοσιεύσεων στον ιστότοπο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσής του, αφετέρου.
Κατόπιν μακράς αλληλογραφίας, η Αρχή κίνησε στις 14 Ιουνίου 2023 έρευνα έναντι του προσφεύγοντος-ενάγοντος για δυνητικώς ανακριβείς πληροφορίες σχετικά με τη σύνθεση του προεδρείου του. Με επιστολή της 28ης Σεπτεμβρίου 2023, το προσφεύγον-ενάγον, αφού προηγουμένως είχε δημιουργήσει νέο ιστότοπο στον οποίον δεν γινόταν πλέον αναφορά στο οικείο μέλος του προεδρείου, ενημέρωσε την Αρχή ότι είχε αποφασιστεί να διατηρηθούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οι δημοσιεύσεις στις οποίες το εν λόγω μέλος παρουσιαζόταν ως νυν μέλος του προεδρείου του.
Με απόφαση της 25ης Οκτωβρίου 2023 (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), η Αρχή επέβαλε οικονομική κύρωση στο προσφεύγον-ενάγον δυνάμει του άρθρου 27, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, σημείο vi, του κανονισμού 1141/2014, για τον λόγο ότι το τελευταίο είχε διατηρήσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανακριβείς δημοσιεύσεις στις οποίες το οικείο μέλος του προεδρείου παρουσιαζόταν ως νυν μέλος του προεδρείου του, ενώ δεν ήταν πλέον.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Σε πρώτο στάδιο, το Γενικό Δικαστήριο ερμηνεύει το άρθρο 27, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, σημείο vi, του κανονισμού 1141/2014. Για τις ανάγκες της υπό κρίση υπόθεσης, περιορίζει την ερμηνεία της διάταξης αυτής στις περιπτώσεις κατά τις οποίες το οικείο ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα διαβιβάζει, οποτεδήποτε και εκ προθέσεως, εσφαλμένες πληροφορίες.
Κατ’ αρχάς, όσον αφορά τη γραμματική ερμηνεία, το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει, πρώτον, ότι η διάταξη αυτή δεν διευκρινίζει τον αποδέκτη ή τον τρόπο διαβίβασης των εσφαλμένων πληροφοριών. Εντούτοις, επισημαίνει ότι ο όρος «διαβίβασε» που χρησιμοποιείται στη διάταξη αυτή αναφέρεται, κατά τη συνήθη έννοια στην καθομιλουμένη, στην ιδέα της υποβολής, της κοινοποίησης ή της προσκόμισης των απαιτούμενων στοιχείων. Επιπλέον, σε συνδυασμό με τη λέξη «πληροφορίες», ο όρος αυτός χρησιμοποιείται σε άλλες διατάξεις του κανονισμού 1141/2014 (
2
) προκειμένου να γίνει αναφορά στη διαβίβαση, από τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και τα ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα, σε διάφορες αρμόδιες αρχές των πληροφοριών που απαιτούνται εντός ενός διαδικαστικού πλαισίου. Αντιθέτως, όταν ο κανονισμός 1141/2014 αναφέρεται στην παροχή πληροφοριών στο κοινό, χρησιμοποιείται η λέξη «δημοσιοποιούνται» (
3
), και όταν πρόκειται για πληροφορίες που προορίζονται να δημοσιευθούν στο διαδίκτυο, οι όροι που χρησιμοποιούνται είναι «διατίθενται ηλεκτρονικά» και «δημοσιοποι[ούνται]» (
4
). Επομένως, η φράση «διαβίβασε εσφαλμένες [...] πληροφορίες», η οποία χρησιμοποιείται στο άρθρο 27, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, σημείο vi, του κανονισμού 1141/2014, παραπέμπει στην ιδέα της υποβολής, της κοινοποίησης ή της προσκόμισης των απαιτούμενων πληροφοριών, οι οποίες όμως είναι εσφαλμένες.
Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι το επίρρημα «εκ προθέσεως» αναφέρεται, κατά τη συνήθη έννοια στην καθομιλουμένη, σε πράξη που τελείται με πρόθεση ή σκοπίμως, οπότε η έκφραση «εκ προθέσεως [...] διαβίβασε εσφαλμένες [...] πληροφορίες» συνηγορεί υπέρ μιας ερμηνείας κατά την οποία το ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα, όταν υποβάλλει, κοινοποιεί ή προσκομίζει τις απαιτούμενες πληροφορίες, έχει επίγνωση της ανακρίβειάς τους, αλλά αποφασίζει συνειδητά να τις υποβάλει, να τις κοινοποιήσει ή να τις προσκομίσει.
Τέλος, υπογραμμίζει ότι η λέξη «οποτεδήποτε» υποδηλώνει, κατά τη συνήθη έννοια στην καθομιλουμένη, ότι κάτι μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια συγκεκριμένης περιόδου. Στο πλαίσιο αυτό, η ανωτέρω λέξη έχει την έννοια ότι το ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα αποφασίζει, ανά πάσα στιγμή, να υποβάλει, να κοινοποιήσει ή να προσκομίσει τις απαιτούμενες πληροφορίες γνωρίζοντας ότι είναι εσφαλμένες.
Οι ανωτέρω εκτιμήσεις συνηγορούν υπέρ μιας γραμματικής ερμηνείας του άρθρου 27, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, σημείο vi, του κανονισμού 1141/2014, κατά την οποία η διάταξη αυτή έχει εφαρμογή σε περιπτώσεις κατά τις οποίες το ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα αποφασίζει συνειδητά, ανά πάσα στιγμή, να υποβάλει, να κοινοποιήσει ή να προσκομίσει τις απαιτούμενες πληροφορίες, εν γνώσει της ανακρίβειάς τους.
Στη συνέχεια, όσον αφορά τη συστηματική ερμηνεία, το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει, πρώτον, ότι από τον κανονισμό 1141/2014, ο οποίος διέπει το νομικό και οικονομικό πλαίσιο των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων, προκύπτει ότι τα τελευταία υποχρεούνται να παρέχουν στην Αρχή πληροφορίες, τόσο κατά την καταχώρισή τους όσο και καθ’ όλη τη διάρκεια της ύπαρξής τους, σχετικά με τις προϋποθέσεις καταχώρισης και τις διατάξεις περί διακυβέρνησης που συνδέονται, ιδίως, με το καταστατικό, αλλά και σχετικά με την οικονομική τους κατάσταση, υποβάλλοντας, μεταξύ άλλων, τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις τους, έκθεση εξωτερικού ελέγχου, καθώς και κατάλογο των δωρητών και συνεισφερόντων τους και των αντίστοιχων δωρεών ή συνεισφορών.
Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο παρατηρεί, αφενός, ότι η Αρχή καταρτίζει και διαχειρίζεται μητρώο για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και τα ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα (
5
) το οποίο είναι το αποθετήριο των δεδομένων, των στοιχείων και των εγγράφων που υποβάλλονται με τις αιτήσεις καταχώρισης καθώς και εκείνων που υποβάλλονται μεταγενέστερα (
6
). Το μητρώο αυτό παρέχει δημόσια υπηρεσία για λόγους διαφάνειας, λογοδοσίας και ασφάλειας δικαίου, η δε Αρχή το χρησιμοποιεί κατά τρόπο που να παρέχεται κατάλληλη πρόσβαση και επικύρωση των πληροφοριών που περιλαμβάνονται σε αυτό (
7
). Αφετέρου, το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει ότι το Κοινοβούλιο δημοσιεύει σε δικτυακό τόπο το καταστατικό όλων των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων, τα έγγραφα που υποβάλλονται στο πλαίσιο της αίτησης καταχώρισης και κάθε τροποποίηση η οποία κοινοποιείται σχετικώς, καθώς και τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις τους και τις εκθέσεις εξωτερικού ελέγχου, τα ονόματα των δωρητών και τις αντίστοιχες δηλωθείσες δωρεές ή συνεισφορές (
8
). Επομένως, από τις ανωτέρω διατάξεις του κανονισμού 1141/2014 (
9
) προκύπτει ότι οι πληροφορίες που αφορούν τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα, ιδίως εκείνες που θεωρούνται ουσιώδους δημοσίου συμφέροντος, πρέπει να τίθενται στη διάθεση του κοινού από τις αρμόδιες αρχές, στις οποίες περιλαμβάνεται και η Αρχή, προκειμένου το κοινό να έχει δέουσα πρόσβαση σε αυτές. Αντιθέτως, ο κανονισμός δεν προβλέπει καμία υποχρέωση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων να θέτουν πληροφορίες στη διάθεση του κοινού.
Εν κατακλείδι, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι, σε σχέση με τα λοιπά είδη παραβάσεων που προβλέπονται στο άρθρο 27, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, σημείο vi, του κανονισμού 1141/2014, όπως η εκ προθέσεως παράλειψη διαβίβασης πληροφοριών από τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα ή η ύπαρξη σημαντικών παραλείψεων ή ανακριβειών στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις τους, κυρώσεις προβλέπονται σε περίπτωση μη τήρησης, εκ μέρους των κομμάτων αυτών, των απαιτήσεων κοινοποίησης πληροφοριών στις αρμόδιες αρχές.
Το σύνολο των προεκτεθέντων συνηγορεί υπέρ μιας συστηματικής ερμηνείας του άρθρου 27, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, σημείο vi, του κανονισμού 1141/2014 κατά την οποία η διάταξη αυτή εφαρμόζεται σε περιπτώσεις κατά τις οποίες το ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα εκ προθέσεως διαβιβάζει εσφαλμένες πληροφορίες στις αρμόδιες αρχές, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η Αρχή.
Τέλος, όσον αφορά την τελολογική ερμηνεία, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει, πρώτον, ότι ο τελικός σκοπός που επιδιώκει ο κανονισμός 1141/2014 είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής πολιτικής συνείδησης και της ευρωπαϊκής αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας (
10
). Επιπλέον, παρατηρεί ότι η ενίσχυση της διαφάνειας των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων (
11
) και η ενίσχυση της υποχρέωσης τους λογοδοσίας (
12
) συγκαταλέγονται επίσης στους σκοπούς που επιδιώκει ο κανονισμός.
Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει ότι, με την έκδοση του κανονισμού 1141/2014, ο νομοθέτης επιδίωκε την επίτευξη των προαναφερθέντων σκοπών με τη θέσπιση κανονιστικού πλαισίου που να διασφαλίζει ότι οι πληροφορίες σχετικά με τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα που θεωρούνται ουσιώδους δημόσιου συμφέροντος τίθενται στη διάθεση του κοινού από τις αρμόδιες αρχές, ώστε το κοινό να έχει δέουσα πρόσβαση στις πληροφορίες αυτές και να εξετάζει διεξοδικά τη δραστηριότητα των εν λόγω κομμάτων.
Επομένως, κατά την τελολογική ερμηνεία του άρθρου 27, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, σημείο vi, του κανονισμού 1141/2014, η διάταξη αυτή εφαρμόζεται σε περιπτώσεις κατά τις οποίες το ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα εκ προθέσεως διαβιβάζει εσφαλμένες πληροφορίες στις αρμόδιες αρχές, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η Αρχή.
Υπό το πρίσμα του συνόλου των προεκτεθέντων, το Γενικό Δικαστήριο κρίνει ότι το άρθρο 27, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, σημείο vi, του κανονισμού 1141/2014, στο μέτρο που αφορά τις περιπτώσεις κατά τις οποίες το οικείο ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα, οποτεδήποτε και εκ προθέσεως, διαβίβασε εσφαλμένες πληροφορίες, έχει την έννοια ότι εφαρμόζεται σε περιπτώσεις κατά τις οποίες το εν λόγω κόμμα εκ προθέσεως διαβιβάζει εσφαλμένες πληροφορίες στις αρμόδιες αρχές, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η Αρχή, στο πλαίσιο των υποχρεώσεων που υπέχει από τον κανονισμό.
Σε δεύτερο στάδιο, το Γενικό Δικαστήριο εξετάζει εάν ορθώς η Αρχή επέβαλε εν προκειμένω οικονομική κύρωση δυνάμει του άρθρου 27, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, σημείο vi, του κανονισμού 1141/2014. Συναφώς, παρατηρεί ότι η Αρχή επέβαλε οικονομική κύρωση στο προσφεύγον-ενάγον δυνάμει της διάταξης αυτής για τον λόγο ότι το τελευταίο είχε διατηρήσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημοσιεύσεις στις οποίες το οικείο μέλος του προεδρείου παρουσιαζόταν ως νυν μέλος του προεδρείου του, εν γνώσει της ανακρίβειάς τους. Υπογραμμίζει, αφενός, ότι η διάταξη αυτή έχει εφαρμογή σε περιπτώσεις στις οποίες το ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα εκ προθέσεως διαβιβάζει εσφαλμένες πληροφορίες στην Αρχή στο πλαίσιο των υποχρεώσεων που υπέχει από τον κανονισμό. Αφετέρου, από το γράμμα της προκύπτει ότι η διάταξη αυτή εφαρμόζεται σε περιπτώσεις στις οποίες ένα ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα εκ προθέσεως «διαβιβάζει» εσφαλμένες πληροφορίες. Το ρήμα «διατηρώ», το οποίο, κατά τη συνήθη έννοια στην καθομιλουμένη, σημαίνει «φυλάσσω», «τηρώ» ή ακόμη «δεν τροποποιώ», δεν έχει το ίδιο περιεχόμενο με το ρήμα «διαβιβάζω», το οποίο παραπέμπει, μεταξύ άλλων στην ιδέα της υποβολής, της κοινοποίησης ή της προσκόμισης των απαιτούμενων στοιχείων.
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι, επιβάλλοντας οικονομική κύρωση στο προσφεύγον-ενάγον δυνάμει του άρθρου 27, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, σημείο vi, του κανονισμού 1141/2014, για τον λόγο ότι το τελευταίο είχε διατηρήσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημοσιεύσεις στις οποίες το οικείο πρώην μέλος του προεδρείου παρουσιαζόταν ως νυν μέλος του προεδρείου του, εν γνώσει της ανακρίβειάς τους, η Αρχή υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο. Ως εκ τούτου, ακυρώνει την προσβαλλόμενη απόφαση.
Αντιθέτως, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει τα αποζημιωτικά αιτήματα του προσφεύγοντος-ενάγοντος.
(
1
)	Κανονισμός (EE, Ευρατόμ) 1141/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2014, σχετικά με το καθεστώς και τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και των ευρωπαϊκών πολιτικών (ΕΕ 2014, L 317, σ. 1).
(
2
)	Βλ., μεταξύ άλλων, άρθρο 23, παράγραφος 4, άρθρο 24, παράγραφος 4, πρώτο εδάφιο, άρθρο 25, παράγραφος 6, ή ακόμη άρθρο 29, παράγραφος 1, του κανονισμού 1141/2014.
(
3
)	Αιτιολογική σκέψη 41 του κανονισμού 1141/2014.
(
4
)	Άρθρο 7, παράγραφος 1, και άρθρο 32 του κανονισμού 1141/2014.
(
5
)	Άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1141/2014.
(
6
)	Αιτιολογική σκέψη 2 και άρθρο 1 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2015/2401 της Επιτροπής, της 2ας Οκτωβρίου 2015, όσον αφορά το περιεχόμενο και τη λειτουργία του μητρώου για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και τα ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα (ΕΕ 2015, L 333, σ. 50).
(
7
)	Αιτιολογική σκέψη 4 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/2401.
(
8
)	Άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ και δʹ έως στʹ, του κανονισμού 1141/2014.
(
9
)	Βλ., μεταξύ άλλων, αιτιολογική σκέψη 33 του κανονισμού 1141/2014.
(
10
)	Αιτιολογικές σκέψεις 1 και 23 του κανονισμού 1141/2014.
(
11
)	Αιτιολογικές σκέψεις 24, 33, 34 και 38 του κανονισμού 1141/2014.
(
12
)	Αιτιολογικές σκέψεις 26 και 33 του κανονισμού 1141/2014.