62016CC0594
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
BOBEK
ippreżentati fit-12 ta’ Ġunju 2018 (
1
)
Kawża C‑594/16
Enzo Buccioni
vs
Banca d’Italia
fil-preżenza ta’:
Banca Network Investimenti SpA fi stralċ obbligatorja amministrattiva
(talba għal deċiżjoni preliminari mill-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-sorveljanza prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tal-impriżi tal-investiment — Sigriet professjonali — Falliment jew stralċ b’mod obbligatorju tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu — Żvelar ta’ informazzjoni kunfidenzjali fi proċeduri ċivili jew kummerċjali — Talba għal aċċess għal dokumenti qabel il-ftuħ ta’ proċeduri ċivili jew kummerċjali — Kawża għad-danni”
I. Introduzzjoni
1.
Enzo Buccioni kellu kont kurrenti ma’ Banca Network Investimenti SpA. Fl-2012, dan il-bank kien suġġett għal proċeduri ta’ stralċ b’mod obbligatorju. Huwa rċieva taħt l-iskema ta’ garanzija tad-depożitu Taljana biss rimbors parzjali tal-flus fil-kont tiegħu. Bħala riżultat, Buccioni tilef iktar minn EUR 81000.
2.
E. Buccioni għamel talba għal aċċess għad-dokumenti li jirrigwardaw is-sorveljanza ta’ dan il-bank lill-Banca d’Italia (il-Bank tal-Italja), l-awtorità li tissorvelja l-banek Taljani. Huwa talab informazzjoni sabiex jevalwa jekk potenzjalment setax jippreżenta rikors kontra l-Banca d’Italia għad-dannu patrimonjali li huwa kien ġarrab. Dan tal-aħħar ċaħad l-aċċess għal xi wħud mid-dokumenti mitluba fuq il-bażi li dawn fihom informazzjoni kunfidenzjali.
3.
E. Buccioni ikkontesta din id-deċiżjoni quddiem il-qrati amministrattivi fl-Italja. Fil-waqt li jiċċita diversi dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari l-Artikolu 53 tad-Direttiva 2013/36/UE (
2
), il-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja) irrinvija d-domandi lil din il-Qorti tal-Ġustizzja. Huwa essenzjalment jistaqsi jekk persuna fis-sitwazzjoni ta’ E. Buccioni, li tikkunsidra tressaq talba għad-danni kontra l-awtorità nazzjonali li tissorvelja l-banek sabiex tirkupra d-dannu materjali li hija tkun allegatament sofriet minħabba sorveljanza difettuża li għandha bħala konsegwenza l-istralċ b’mod obbligatorju ta’ bank, tistax tingħata aċċess għad-dokumenti meħtieġa sabiex titressaq tali talba.
II. Il-kuntest ġuridiku
A.
Id-dritt tal-Unjoni
1. Direttiva 2013/36
4.
Id-Direttiva 2013/36 tistabbilixxi regoli dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u d-ditti tal-investiment. Hija tistabbilixxi wkoll regoli dwar is-setgħat superviżorji u l-għodod għas-sorveljanza prudenzjali ta’ dawn l-istituzzjonijiet.
5.
L-Artikolu 53 tad-direttiva huwa intitolat “Segretezza professjonali”. L-ewwel paragrafu jipprovdi li:
“L-Istati Membri għandhom jipprovdu li l-persuni kollha li jaħdmu jew li jkunu ħadmu għall-awtoritajiet kompetenti, u l-awdituri jew l-esperti li jaġixxu f’isem l-awtoritajiet kompetenti, għandhom jintrabtu bl-obbligu tas-segretezza professjonali.
Informazzjoni kunfidenzjali li tali persuni, awdituri jew esperti jirċievu matul it-twettiq ta’ dmirijiet tagħhom tista’ tiġi żvelata biss f’forma sommarja jew aggregata, hekk li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu individwali ma jistgħux ikunu identifikati, bla preġudizzju għall-każijiet koperti bid-dritt kriminali.
Madankollu, meta istituzzjoni ta’ kreditu tkun ġiet iddikjarata falluta jew tkun soġġetta għal stralċ b’mod obbligatorju, l-informazzjoni kunfidenzjali li ma tkunx tirrigwarda lill-partijiet terzi involuti f’tentattivi ta’ salvataġġ ta’ din l-istituzzjoni ta’ kreditu tista’ tiġi żvelata fi proċedimenti ċivili jew kummerċjali.”
B.
Id-dritt Taljan
6.
Fl-Italja, l-aċċess għad-dokumenti amministrattivi huwa rregolat mil- Legge 7 agosto 1990, n. 241, recante nuove norme in materia di procedimento amministrativo e di diritto di accesso ai documenti amministrativi, e successive modificazioni (il-Liġi Nru 241, tas-7 ta’ Awwissu 1990, kif sussegwentement emendata, li tirrigwarda dispożizzjonijiet ġodda dwar il-proċedura amministrattiva u d-dritt ta’ aċċess għad-dokumenti amministrattivi, iktar 'il quddiem il-“Liġi Nru 241/1990”).
7.
Skont l-Artikolu 22(2) u (3) tal-Liġi Nru 241/1990:
“2.   Fid-dawl tal-għanijiet importanti tiegħu ta’ interess pubbliku, id-dritt ta’ aċċess għad-dokumenti amministrattivi jikkostitwixxi prinċipju ġenerali, li fuqu huma bbażati l-attivitajiet tal-awtoritajiet amministrattivi, sabiex tiġi promossa l-parteċipazzjoni u jiżgura li tali attivitajiet huma imparzjali u trasparenti.
3.   Għandu jingħata aċċess għad-dokumenti amministrattivi kollha, bl-eċċezzjoni ta’ dawk imsemmija fl-Artikolu 24(1), (2), (3), (5) u (6).”
8.
L-Artikolu 24 tal-Liġi Nru 241/1990 jipprevedi esklużjonijiet mid-dritt ta’ aċċess. Il-paragrafi 1(a), 2 u 7 tiegħu huma riprodotti kif ġej:
“1.   Id-dritt ta’ aċċess ma għandux jingħata:
a)
fir-rigward ta’ dokumenti koperti mis-sigrieti tal-Istat fis-sens tal-Liġi Nru 801 tal-24 ta’ Ottubru 1977, kif sussegwentement emendata, u fir-rigward ta’ sigrieti, jew projbizzjonijiet dwar żvelar espressament previsti mil-liġi, mir-regolamenti tal-gvern imsemmi fil-paragrafu 6, u mill-awtoritajiet pubbliċi, kif previst fil-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu.
[…]
2.   L-awtoritajiet pubbliċi individwali għandhom jidentifikaw il-kategoriji tad-dokumenti mfassla minnhom jew li huma, fi kwalunkwe każ, għad-dispożizzjoni tagħhom, li huma esklużi mill-aċċess skont il-paragrafu 1.
[…]
7.   Madankollu, ir-rikorrenti għandhom jingħataw aċċess għad-dokumenti amministrattivi fejn it-tagħrif ta’ dawn id-dokumenti huwa meħtieġa sabiex jissalvagwardjaw jew jiddefendu l-interess ġuridiku tagħhom.”
9.
L-Artikolu 7 tad-Decreto legislativo 1o settembre 1993, n. 385, recante il testo unico delle leggi in materia bancaria e creditizia (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 385 tal-1 ta’ Settembru 1993, kif sussegwentement emendat, li jirrigwarda t-test waħdieni tal-liġijiet fil-qasam bankarju u ta’ kreditu), huwa intitolat “Sigriet professjonali u kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet”. Il-paragrafu 1 jipprevedi:
“L-informazzjoni u d-data kollha fil-pussess tal-Banca d’Italia, minħabba l-attivitajiet superviżorji tiegħu, għandhom ikunu koperti mis-sigriet uffiċjali, inkluż fil-konfront tal-awtoritajiet pubbliċi, bl-eċċezzjoni tal-Ministeru għall-Ekonomija u l-Finanzi, li jippresjedi ċ-CICR (Comitato interministeriale per il credito e il risparmio (il-Kumitat Interministerjali għall-Kreditu u t-Tfaddil)). L-iżvelar ma jistax ikun miċħud lill-awtoritajiet ġudizzjarji fuq bażi ta’ sigriet uffiċjali fejn l-informazzjoni mitluba hija meħtieġa għall-investigazzjonijiet preliminari jew għall-proċeduri relatati ma’ ksur li għalih jistgħu jiġu imposti sanzjonijiet kriminali.”
10.
Skont l-Artikolu 2(1)(a) tal-Ordni tal-Gvernatur tal-Banca d’Italia tas-16 ta’ Mejju 1994 dwar ir-regoli li jirregolaw l-esklużjonijiet għad-dritt ta’ aċċess skont l-Artikolu [24(2)] tal-Liġi Nru 241/1990 (iktar 'il quddiem l-“Ordni tal-Gvernatur tal-Banca d’Italia”):
“Dawn li ġejjin ma għandhomx jiġu żvelati, skont l-Artikolu 24(1) tal-Liġi Nru 241/1990:
(a)
id-dokumenti amministrattivi, ta’ kontenut ġenerali jew speċifiku, li fihom informazzjoni u data li tinsab fil-pussess tal-Banca d’Italia minħabba l-attivitajiet tiegħu ta’ monitoraġġ tal-informazzjoni, regolatorji, ta’ ispezzjoni u ta’ ġestjoni tal-kriżi fil-kuntest ta’ banek, gruppi bankarji [...], u minħabba kull attività superviżorja oħra relatata mal-provvista ta’ servizzi ta’ intermedjazzjoni bankarji jew finanzjarji u l-eżerċizzju ta’ dawn l-attivitajiet ta’ intermedjazzjoni, kif koperti mis-sigriet professjonali għall-finijiet tal-Artikolu 7 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 385 tal-1 ta’ Settembru 1993 [u bosta leġiżlazzjonijiet nazzjonali oħrajn].”
III. Il-fatti, il-proċeduri nazzjonali u d-domandi preliminari rrinvijati
11.
Fl-2004, E. Buccioni (iktar 'il quddiem “ir-rikorrent”) fetaħ kont kurrenti mal-Banca Network Investimenti SpA (iktar 'il quddiem “BNI”), li huwa bank Taljan. Fil-5 ta’ Awwissu 2012, il-bilanċ tal-kont kurrenti tiegħu kien ta’ EUR 181 325.31. Wara li BNI kienet suġġetta għal proċeduri ta’ stralċ b’mod obbligatorju, huwa ġie rrimborsat mill-Fondo Interbancario di Tutela dei Depositi (il-Fond Interbankarju ta’ Protezzjoni tad-Depożiti) biss EUR 100000 mill-flus miżmuma fil-kont tiegħu.
12.
Fit-3 ta’ April 2015, ir-rikorrent ressaq talba għal aċċess għad-dokumenti lill-Banca d’Italia, l-awtorità ta’ sorveljanza Taljana, li dan tal-aħħar kien qed iżomm bħala l-awtorità ta’ sorveljanza tal-BNI. Kif ikkonfermat mill-partijiet ikkonċernati fis-seduta, huwa pprova jikseb dokumenti li jippermettulu jevalwa jekk hemmx informazzjoni rilevanti li tippermettilu jibda proċeduri kontra l-Banca d’Italia, sabiex tiġi stabbilita r-responsabbiltà tiegħu għad-dannu patrimonjali li sofra minħabba l-istralċ b’mod obbligatorju ta’ BNI.
13.
Il-Banca d’Italia iddeċieda fl-20 ta’ Mejju 2015 li jagħti aċċess għal xi wħud mid-dokumenti mitluba mir-rikorrent, iżda irrifjuta li jiżvela ċertu dokumenti oħrajn. Huwa irrileva li dawn id-dokumenti kienu jirrigwardaw data li huwa kien qiegħed iżomm għall-finijiet ta’ sorveljanza bankarja u għalhekk ma setax ikun hemm aċċess għalihom fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikolu 24(1) u (2) tal-Liġi Nru 241/1990 u l-Artikolu 2 tal-Ordni tal-Gvernatur tal-Banca d’Italia.
14.
Ir-rikorrent ressaq talba quddiem it-Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali ta’ Lazio, l-Italja) għall-annullament tad-deċiżjoni tal-Banca d’Italia u, bħala konsegwenza, għar-rikonoxximent tad-dritt tiegħu li jikkonsulta u jikseb kopji tad-dokumenti kollha elenkati fit-talba għal aċċess. Il-qorti tal-ewwel istanza ċaħdet din it-talba b’sentenza tat-2 ta’ Diċembru 2015.
15.
Ir-rikorrent imbagħad ippreżenta appell quddiem il-qorti tar-rinviju, il-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat). Fil-qafas ta’ dan l-appell huwa allega, fost l-oħrajn, li l-qorti tal-ewwel istanza applikat b’mod żbaljat l-Artikolu 53 tad-Direttiva 2013/36 (
3
). Ir-rikorrent sostna wkoll li d-dokumenti li huwa xtaq jaċċessa ma kinux iktar koperti mis-sigriet professjonali, għaliex BNI kienet fil-proċedura ta’ stralċ b’mod obbligatorju, u għalhekk ma setax jeżerċita iktar attivitajiet bankarji.
16.
Il-Banca d’Italia issottometta li r-rikorrent kien għadu jrid jibda proċeduri ċivili f’dak iż-żmien li huwa ressaq it-talba tiegħu għal aċċess. Għalhekk, l-Artikolu 53 tad-Direttiva 2013/36 ma kienx japplika. Il-Banca d’Italia enfasizza wkoll li l-proċeduri ta’ stralċ b’mod obbligatorju ta’ BNI kienu għadhom pendenti, u għalhekk il-ħtieġa għall-kunfidenzjalità baqgħet l-istess.
17.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat) iddeċieda li jissospendi l-proċeduri u jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi li ġejjin għal deċiżjoni preliminari:
“(a)
Il-prinċipju ta’ trasparenza, stabbilit b’mod ċar fl-Artikolu 15 tal-verżjoni kkonsolidata tat-[Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea], fl-għan ġenerali vinkolanti tiegħu, interpretat fis-sens li dan il-prinċipju jista’ jiġi rregolat mid-dispożizzjonijiet leġiżlattivi jew ekwivalenti msemmija fil-paragrafu 3 ta’ din id-dispożizzjoni, li l-kontenut tiegħu jista’ jkun il-manifestazzjoni ta’ setgħa diskrezzjonali eċċessivament wiesgħa u nieqsa minn bażi legali kkostitwita minn sors superjuri tad-dritt Ewropew fir-rigward tal-istabbiliment minn qabel ta’ prinċipji minimi li ma huma suġġetti għal ebda deroga, jipprekludi tali interpretazzjoni limitattiva simili fil-qasam tal-leġiżlazzjoni Ewropea fil-qasam ta’ funzjonijiet ta’ sorveljanza tal-istabbilimenti ta’ kreditu, li tasal biex iċċaħħad lill-imsemmi prinċipju ta’ trasparenza mill-essenza tiegħu anki f’każijiet fejn l-interess għall-aċċess huwa marbut ma’ interessi essenzjali tal-applikant li jiffurmaw parti b’mod ċar mill-eċċezzjonijiet għal-limitazzjonijiet ammessi f’dan is-settur?
(b)
B’konsegwenza ta’ dan, l-Artikolu 22(2) kif ukoll l-Artikolu 27(1) tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 1024/2013, tal-15 ta’ Ottubru 2013, li jikkonferixxi kompiti speċifiċi lill-Bank Ċentrali Ewropew fir-rigward ta’ politiki relatati mas-superviżjoni prudenzjali ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu [ĠU 2013, L 287, p. 63)], għandhom jiġu interpretati mhux bħala każijiet mhux eċċezzjonali ta’ deroga min-natura mhux aċċessibbli tad-dokumenti, iżda pjuttost bħala dispożizzjonijiet li għandhom jiġu interpretati għall-finijiet iktar wiesgħa tal-Artikolu 15 tal-verżjoni kkonsolidata tat-[Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea] u, bħala tali, jidħlu taħt prinċipju normattiv ġenerali tal-liġi tal-Unjoni li jgħid li l-aċċess ma jistax ikun ristrett, fit-tmiem ta’ bbilanċjar raġonevoli u proporzjonat tar-rekwiżiti tas-settur tal-kreditu mal-interessi fundamentali tal-persuna li tfaddal li tintlaqat minn sitwazzjoni ta’ tqassim tal-oneru (burden-sharing), fir-rigward taċ-ċirkustanzi rilevanti kkonstatati minn awtorità ta’ sorveljanza li għandha karatteristiċi organizzazzjonali u kompetenzi settorjali analogi għal dawk tal-Bank Ċentrali Ewropew?
(c)
Konsegwentement, fir-rigward tal-Artikolu 53 tad-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-26 ta’ Ġunju 2013, dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE (Test b’relevanza għaż-ŻEE) u tad-dispożizzjonijiet tal-ordinament ġuridiku nazzjonali konformi ma’ din id-dispożizzjoni, l-imsemmi Artikolu 53 għandu jiġi kkonċiljat mal-korp kollu fformat mid-dispożizzjonijiet u prinċipji l-oħra stabbiliti fil-punt [a], fis-sens li l-aċċess jista’ jingħata, fil-każ ta’ talba mressqa wara s-sottomissjoni tal-istabbiliment bankarju għall-proċedura ta’ likwidazzjoni [stralċ] amministrattiva forzata, mhux biss meta l-applikant ma jressaqx it-talba tiegħu esklużivament fil-kuntest ta’ proċeduri ċivili jew kummerċjali effettivament imressqa bil-għan tal-protezzjoni ta’ interessi patrimonjali leżi wara s-sottomissjoni tal-istabbiliment bankarju għall-proċedura ta’ likwidazzjoni amministrattiva forzata, iżda wkoll meta l-applikant imsemmi, preċiżament sabiex tiġi vverifikata l-possibbiltà li jitressqu tali proċeduri ċivili jew kummerċjali, jadixxi preliminarjament lil awtorità ġudizzjarja li tingħata l-kompetenza mill-Istat nazzjonali biex tipproteġi d-dritt ta’ aċċess u ta’ trasparenza preċiżament minħabba l-protezzjoni sħiħa tad-drittijiet tad-difiża u ta’ azzjoni legali, partikolarment fir-rigward tat-talba ta’ persuna li tfaddal li diġà batiet l-effetti tat-tqassim tal-oneru (burden sharing) fil-kuntest ta’ proċedura ta’ insolvenza tal-istabbiliment ta’ kreditu li miegħu din kienet iddepożitat it-tfaddil tagħha?”
18.
Saru osservazzjonijiet bil-miktub mill-Banca d’Italia, mill-Gvern Taljan, mill-Gvern Portugiż u mill-Kummissjoni Ewropea. E. Buccioni, il-Banca d’Italia, il-Gvern Taljan u l-Kummissjoni Ewropea għamlu sottomissjonijiet orali fis-seduta li saret fil-21 ta’ Marzu 2018.
IV. Evalwazzjoni
19.
Dawn il-konklużjonijiet huma strutturati kif ġej. Ser nibda bl-ammissibbiltà tat-talba preżenti għal deċiżjoni preliminari (Taqsima A). It-tieni nett, ser infittex li neżamina liema mid-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-UE iċċitati mill-qorti tar-rinviju huma applikabbli għall-kawża preżenti (Taqsima B). Imbagħad ser indur għall-interpretazzjoni tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 (Taqsima Ċ).
A.
L-ammissibbiltà tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari
20.
Matul il-parti bil-miktub ta’ dawn il-proċeduri, il-Gvern Taljan u l-Banca d’Italia issuġġerew li t-talba preżenti għal deċiżjoni preliminari għandha tiġi iddikjarata inammissibbli. Fl-opinjoni tagħhom, it-talba għal aċċess għad-dokumenti magħmula mir-rikorrent kienet ġiet issodisfatta. Għalhekk, ma kienx għad hemm tilwima pendenti quddiem il-qorti tar-rinviju.
21.
Fil-fatt jidher li fl-10 ta’ Marzu 2017, wara li tressqet lill-Qorti tal-Ġustizzja it-talba għal deċiżjoni preliminari, ir-rikorrent informa lill-qorti tar-rinviju li huwa kien irċieva mill-Banca d’Italia d-dokumenti kollha elenkati fit-talba inizjali tiegħu għal aċċess. Dan kien ikkonfermat mill-Banca d’Italia fl-14 ta’ Marzu 2017.
22.
B’ittra datata 18 ta’ Lulju 2017, il-Qorti tal-Ġustizzja staqsiet lill-qorti tar-rinviju jekk, fid-dawl taċ-ċirkustanzi, xtaqitx iżżomm it-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari. B’ordni tat-22 ta’ Settembru 2017, il-qorti tar-rinviju iddikjarat li hija xtaqet iżżomm it-talba tagħha, b’hekk tikkonferma li hija tikkunsidra lilha nnifisha validament adita u li l-kawża għadha pendenti quddiemha. Hija osservat, b’mod partikolari, li r-rikorrent indika li huwa xtaqt ikompli bil-proċeduri prinċipali għaliex ma kinux għadhom ġew issodisfatti t-talbiet kollha tiegħu.
23.
Għandu jiġi osservat, bħala kwistjoni ta’ prinċipju, li d-domandi fuq l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni magħmula minn qorti nazzjonali jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ rilevanza (
4
). Kwistjonijiet dwar jekk, għal kemm żmien u sa meta qorti nazzjonali hija validament adita b’kawża, sabiex b’hekk ikun hemm kawża pendenti quddiem din il-qorti fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE, huma kwistjonijiet li għandhom jiġu ddeterminati mill-qorti nazzjonali, fid-dawl tal-interpretazzjoni tagħha kemm tal-fatti tal-kawża li jkollha quddiemha u kif ukoll tar-regoli nazzjonali tal-proċedura (
5
). Dak li huwa determinanti għal din il-Qorti tal-Ġustizzja huwa li, skont id-dikjarazzjoni inekwivoka magħmula mill-qorti tar-rinviju, din il-qorti tikkonferma li hija għadha tikkunsidra lilha nnifisha validament adita taħt id-dritt nazzjonali (
6
).
24.
Għalhekk, fid-dawl ta’ din il-konferma, fl-opinjoni tiegħi il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi li huwa ġġustifikat li tingħata risposta għal din it-talba għal deċiżjoni preliminari.
B.
Id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni applikabbli
25.
Bl-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju titlob li jiġi interpretat l-Artikolu 15 TFUE. Permezz tat-tieni domanda, hija titlob għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 22(2) u l-Artikolu 27(1) tar-Regolament (UE) Nru 1024/2013 (
7
), moqrija flimkien mal-Artikolu 15 TFUE. It-tielet domanda tirrigwarda l-Artikolu 53 tad-Direttiva 2013/36, ukoll moqri fid-dawl tal-Artikolu 15 TFUE. Essenzjalment, dawn id-domandi huma intiżi li jiġi aċċertat jekk id-dispożizzjonijiet imsemmija hawn fuq jawtorizzawx l-iżvelar ta’ dokumenti bħal dawk mitluba mir-rikorrent.
26.
Fir-rigward tal-ewwel żewġ domandi, jien Inqis li la l-Artikolu 15 TFUE u lanqas ir-Regolament Nru 1024/2013 ma huma fil-fatt applikabbli għal din il-kawża.
27.
L-Artikolu 15(1) TFUE jistabbilixxi, l-prinċipju li l-istituzzjonijiet, il-korpi, u l-organi tal-Unjoni għandhom iwettqu x-xogħol tagħhom b’mod kemm jista’ jkun miftuħ. B’analoġija, l-Artikolu 15(3) tal-Artikolu 15(3) TFUE jistabbilixxi “d-dritt għall-aċċess għal dokumenti ta’ l-istituzzjonijiet, il-korpi u l-organi ta’ l-Unjoni”. Il-formolazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, kif ukoll il-ġurisprudenza ta’ din il-Qorti tal-Ġustizzja, jikkonfermaw li l-Artikolu 15 TFUE japplika biss għall-istituzzjonijiet, il-korpi u l-organi tal-Unjoni, u għad-dokumenti miżmuma minnhom, anki fil-każ fejn dawn id-dokumenti ġew imfassla minn istituzzjoni oħra jew minn Stat Membru (
8
). Anki fil-każ fejn l-Artikolu 15 TFUE huwa moqri flimkien ma’ dispożizzjonijiet oħrajn tad-dritt primarju li huma relatati mal-prinċipju ta’ ftuħ, bħat-tieni paragrafu tal-Artikolu 1 TUE u l-Artikolu 298 TFUE, jew mal-Artikolu 42 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, (
9
) jibqa’ il-fatt li dawn id-dispożizzjonijiet jistabbilixxu, fuq l-istess linja tal-Artikolu 15 TFUE, l-għan ta’ amministrazzjoni Ewropea – u mhux nazzjonali – miftuħa (
10
).
28.
Bħala riżultat, l-aċċess għad-dokumenti fil-pussess tal-amministrazzjonijiet nazzjonali ma huwiex irregolat mill-Artikolu 15 TFUE, iżda mir-regoli nazzjonali dwar l-aċċess għad-dokumenti. Dan ifisser li fit-tilwima fil-kawża prinċipali jkun id-dritt Taljan li jirregola, bħala kwistjoni ta’ prinċipju, it-talba magħmula lill-Banca d’Italia għal aċċess għad-dokumenti mfassla jew miżmuma minn dan tal-aħħar.
29.
Sa fejn jirrigwarda t-tieni domanda, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1024/2013, intitolat “Suġġett u kamp ta’ applikazzjoni”, jipprevedi li “[d]an ir-Regolament jikkonferixxi lill-[Bank Ċentrali Ewropew, iktar 'il quddiem il-‘BĊE’] kompiti speċifiċi fir-rigward ta’ politiki relatati mas-superviżjoni prudenzjali ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu […]”. Għalhekk huwa ċar li r-Regolament Nru 1024/2013 japplika biss għall-BĊE, u mhux għall-awtoritajiet kompetenti nazzjonali fdati bis-sorveljanza prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu, bħall-Banca d’Italia. Dan huwa ikkonfermat ukoll mill-ħames subparagrafu tal-istess artikolu, li jipprevedi li “[d]an ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għar-responsabbiltajiet u s-setgħat relatati tal-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri parteċipanti biex iwettqu kompiti superviżorji li mhumiex ikkonferiti lill-BĊE b’dan ir-Regolament”. Għalhekk, il-fatti ta’ din il-kawża, li jinvolvu l-eżami tal-obbligi tal-awtorità nazzjonali ta’ sorveljanza dwar l-iżvelar ta’ informazzjoni kunfidenzjali, ma jidhirx li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1024/2013.
30.
Għalhekk, l-unika dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li hija direttament rilevanti għall-kawża preżenti tidher li hija dik invokata mill-qorti tar-rinviju fit-tielet domanda tagħha: l-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36. Iżda qabel ngħaddi għall-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni speċifika, nixtieq niċċara żewġ punti.
31.
L-ewwel nett, peress li l-Artikolu 15 TFUE ma huwiex applikabbli għat-talbiet għal aċċess għad-dokumenti magħmula mill-awtoritajiet nazzjonali, ma naħsibx li huwa possibbli li l-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 jiġi interpretat fid-dawl tal-Artikolu 15 TFUE jew, b’mod iktar ġenerali, ta’ prinċipju tal-Unjoni ta’ ftuħ jew trasparenza. Jekk isir hekk, ikun hemm perikolu reali li jiġi injorat il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni u għall-estensjoni tiegħu għal oqsma u kwistjonijiet li manifestament huwa ma huwiex intenzjonat li jirregola.
32.
Iżda, it-tieni nett, kif diġà semmejt fil-punt 28 tal-konklużjonijiet preżenti, talba (bħal dik magħmula mir-rikorrent) lil awtorità nazzjonali ta’ sorveljanza (bħall-Banca d’Italia) sabiex jinkiseb aċċess għad-dokumenti miżmuma minnha għall-finijiet ta’ sorveljanza tas-settur bankarju tkun suġġetta għar-regoli nazzjonali rilevanti dwar l-aċċess għad-dokumenti. Għalhekk, l-ewwel livell ta’ leġiżlazzjoni applikabbli għal din il-kawża huwa kkostitwit mir-regoli nazzjonali dwar l-aċċess għad-dokumenti. It-tieni livell ta’ leġiżlazzjoni huwa imbagħad iffurmat mid-dispożizzjoni ġenerali dwar is-sigriet professjonali previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36. Din id-dispożizzjoni tikkostitwixxi eċċezzjoni imposta mid-dritt tal-Unjoni għall-prinċipju ġenerali ta’ aċċess għad-dokumenti li apparentement hija prevista mid-dritt nazzjonali. Fl-aħħar nett, it-tielet livell ta’ leġiżlazzjoni huwa t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1), li jipprevedi eċċezzjoni għar-regola tat-tieni livell ta’ leġiżlazzjoni. Għalhekk, fil-kawża preżenti, u kif ukoll f’kull kawża ta’ natura simili li fiha r-rikorrent jitlob aċċess għal dokumenti miżmuma minn awtorità nazzjonali, id-dispożizzjoni tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-direttiva, fil-prattika, titqies li tmur lura għall-prinċipju tal-leġiżlazzjoni tal-ewwel livell: il-prinċipju ġenerali ta’ aċċess għal dokumenti.
33.
Fi kliem ieħor, jekk ir-regola awtomatika dwar l-aċċess għad-dokumenti prevista mid-dritt nazzjonali tkun li jingħata aċċess, effettivament huwa l-prinċipju ġenerali tal-[ewwel subparagrafu tal-]Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 (u r-regoli nazzjonali li jimplimentaw din id-dispożizzjoni) li huwa l-eċċezzjoni għal din ir-regola.
C.
It-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36
1. L-oriġini ta’ din ir-regola
34.
Din il-kawża hija l-ewwel okkażjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja kellha sabiex tinterpreta it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 jew id-dispożizzjonijiet preċedenti ekwivalenti tiegħu, jiġifieri l-Artikolu 44(1) tad-Direttiva 2006/48 u l-Artikolu 30(1) tad-Direttiva 2000/12/KE (
11
).
35.
Qabel dawn, kienet teżisti wkoll dispożizzjoni ekwivalenti fl-Artikolu 12(1) tal-Direttiva 77/780/KEE (
12
) (iktar 'il quddiem l-“Ewwel Direttiva tal-Kunsill”). Iżda, din id-dispożizzjoni ma kinitx teżisti fil-verżjoni inizjali tal-Ewwel Direttiva tal-Kunsill. Din tal-aħħar kien fiha biss dispożizzjoni li kienet simili ħafna għal dik li bħalissa tinsab fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36. Hija kienet tistabbilixxi l-obbligu ġenerali ta’ żamma tas-sigriet professjonali, u tipprojbixxi li informazzjoni kunfidenzjali ma tiġi “żvelata lill-ebda persuna jew awtorità ħlief permezz ta’ dispożizzjonijiet stabbiliti mil-liġi”.
36.
Fl-1989, id-Direttiva tal-Kunsill 89/646/KEE (
13
) (iktar 'il quddiem it-“Tieni Direttiva tal-Kunsill”) emendat l-Ewwel Direttiva tal-Kunsill, u issostitwixxiet l-Artikolu 12(1) b’test ġdid li kien jinkludi r-regoli li bħalissa jinsabu fit-tieni u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36.
37.
L-emenda li ġabet magħha t-Tieni Direttiva tal-Kunsill ġiet adottata wara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża Hillenius (
14
). Ir-rikorrent f’din il-kawża kien il-komun ta’ Hillegom (il-Pajjiżi l-Baxxi). Huwa kien iddepożita l-flus f’bank Olandiż li iktar tard ġie iddikjarat fi stralċ. Ir-rikorrent talab u kiseb ordni għall-eżami provviżorju tax-xhieda, li fid-dritt Olandiż din il-proċedura kienet disponibbli qabel jingħata bidu għall-proċeduri għal rimedju fil-mertu. Il-konvenut, C. Hillenius, kien jaħdem man-Nederlandesche Bank (il-Bank Ċentrali Olandiż), li kien l-awtorità ta’ sorveljanza tal-banek taħt l-Ewwel Direttiva tal-Kunsill. Huwa kien wieħed mix-xhieda msejjaħ sabiex jinstema’ dwar l-istralċ. L-għan tal-mistoqsijiet li sarulu kien li tiġi sostanzjata l-konvinzjoni tar-rikorrent li l-bank ċentrali kien naqas li jagħmel sorveljanza kif xieraq tal-attivitajiet tal-entità fi stralċ. Huwa rrifjuta li jwieġeb għal xi wħud mill-mistoqsijiet fuq il-bażi tas-sigriet bankarju għaliex il-mistoqsijiet kienu jirrigwardaw il-mod kif il-Bank Ċentrali Olandiż kien eżerċita s-sorveljanza tiegħu.
38.
Fis-sentenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-obbligu ta’ żamma tas-sigriet professjonali taħt l-Artikolu 12(1) tal-Ewwel Direttiva tal-Kunsill kien ikopri wkoll id-dikjarazzjonijiet magħmula mill-impjegati ta’ awtorità ta’ sorveljanza bħala xhieda fi proċeduri ċivili (
15
). Fir-rigward tal-eċċezzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni għall-projbizzjoni li tiġi żvelata informazzjoni kunfidenzjali – “ħlief permezz ta’ dispożizzjonijiet stabbiliti mil-liġi” – il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, fl-assenza ta’ gwida ċara fid-dritt nazzjonali, għandha tkun il-qorti nazzjonali li ssib il-bilanċ bejn “minn naħa, l-interess li tiġi stabbilita r-realtà, li hija fundamentali għall-amministrazzjoni tal-ġustizzja, u, min-naħa l-oħra, l-interess li tinżamm il-kunfidenzjalità ta’ ċertu tipi ta’ informazzjoni [...]. Fl-ibbilanċjar ta’ dawn l-interessi l-qorti nazzjonali għandha b’mod partikolari tiddeċiedi, jekk ikun meħtieġ fil-każ tagħha, għandux jitqies bħala importanti l-fatt li l-informazzjoni inkwistjoni kienet inkisbet mill-awtoritajiet kompetenti ta’ Stati Membri oħra skont l-Artikolu 12(2) tad-Direttiva” (
16
).
39.
Erba’ snin wara l-għoti tas-sentenza Hillenius, l-Artikolu 12(1) kien sostanzjalment emendat mit-Tieni Direttiva tal-Kunsill. It-terminu “ħlief permezz ta’ dispożizzjonijiet stabbiliti mil-liġi” kien ġie sostitwit mill-projbizzjoni li tiġi żvelata informazzjoni kunfidenzjali “minbarra f’forma sommarja jew aggregata, hekk li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu individwali ma jistgħux ikunu identifikati, bla preġudizzju għall-każijiet koperti bid-dritt kriminali”. Din kienet għalhekk simili ħafna għall-formolazzjoni tat-tieni subparagrafu attwali tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36. Barra minn hekk, ġiet miżjuda r-regola li attwalment tinsab fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1), u din baqgħat kważi l-istess.
40.
L-oriġini u l-kuntest tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 juru żewġ punti.
41.
L-ewwel nett, l-oriġini tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 turi li, inizjalment, il-leġiżlatur tal-Unjoni ma qiesx li kien neċessarju li jipprevedi eċċezzjonijiet speċifiċi ibbażati fuq id-dritt tal-UE għall-prinċipju tal-protezzjoni tas-sigriet professjonali. Huwa sempliċiment irrefera għall-eċċezzjonijiet previsti mid-dritt nazzjonali. Kien biss iktar tard li l-eċċezzjonijiet innifishom saru “Ewropeizzati”.
42.
It-tieni nett, il-formolazzjoni tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 (moqrija flimkien mal-verżjonijiet preċedenti tiegħu) kienet ġiet kunsiderevolment żviluppata, speċjalment fir-rigward tal-eċċezzjonijiet li huwa jipprevedi. Għalhekk, il-formolazzjoni ta’ dawn l-eċċezzjonijiet ċertament li ma hijiex minquxa fil-ġebel.
43.
Din id-dikjarazzjoni tissaħħaħ mill-fatt li l-istrumenti paralleli tad-dritt tal-Unjoni, li fihom dispożizzjonijiet ta’ natura simili, jidhru li huma fformulati b’mod differenti. Per eżempju, l-Artikolu 76(1) u (2) tad-Direttiva 2014/65/UE (
17
) (li issostitwixxa d-dispożizzjonijiet identiċi tal-Artikolu 54(1) u (2) tad-Direttiva 2004/39/KE (
18
)) u l-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 għandhom formolazzjoni simili. B’mod partikolari, id-dispożizzjoni li hija simili – iżda mhux identika – għat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 hija l-Artikolu 76(2) tad-Direttiva 2014/65 (
19
). Dispożizzjoni simili oħra – iżda mhux identika – hija l-Artikolu 102(1) tad-Direttiva 2009/65/KE (
20
). Dan huwa b’kuntrast qawwi mal-pożizzjoni tal-Artikolu 25(1) tad-Direttiva 2004/109/KE (
21
), li sempliċiment jirreferi għall-eċċezzjonijiet li jistgħu jkunu previsti mid-dritt nazzjonali, b’hekk isegwi l-istess loġika tal-verżjoni oriġinali tal-Ewwel Direttiva tal-Kunsill. Sa fejn jirrigwarda l-iżvelar mill-awtoritajiet Ewropej ta’ sorveljanza, kemm l-Artikolu 70 tar-Regolament (UE) Nru 1093/2010 (
22
) kif ukoll l-Artikolu 70 tar-Regolament (UE) Nru 1095/2010 (
23
) fihom ir-regola ġenerali dwar l-obbligu tas-sigriet professjonali u d-deroga għad-dritt kriminali u għall-iżvelar f’forma sommarja jew aggregata, iżda ma jipprevedu l-ebda deroga relatati ma’ proċeduri ċivili u kummerċjali.
44.
Fil-qosor, fid-dawl ta’ din id-diversità storika u kuntestwali, mhux biss fil-formulazzjoni eżatta iżda wkoll fl-approċċi, jien nissuġġerixxi li għandu jkun hemm doża tajba ta’ xettiċiżmu fir-rigward ta’ argumenti li jibqgħu jissuġġerixxu li jekk it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36, kif inhu fformulat illum, ma jkunx interpretat b’mod kemm jista’ jkun strett, l-effiċjenza tas-sorveljanza tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tal-impriżi tal-investiment tkun irrimedjabbilment kompromessa. Jidher li kemm fil-passat kif ukoll fir-reġimi paralleli (li ċertament ma humiex inqas sensittivi), ir-regoli kienu jew huma fformulati b’mod differenti, kultant inqas stretti, b’tali mod li milli jidher l-edifiċju kollu ma jiġġarafx u jaqa’ immedjatament.
2. L-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “fi proċedimenti ċivili jew kummerċjali”: Altmann
45.
Il-qorti tar-rinviju tippreżumi li l-informazzjoni li r-rikorrent jixtieq li jkollu aċċess għalija hija kunfidenzjali u li ma tirrigwarda ebda terz involut f’tentattivi ta’ salvataġġ ta’ BNI. Il-qorti tar-rinviju enfasizzat ukoll (u dan ġie ikkonfermat fis-seduta) li BNI għadha fi stralċ b’mod obbligatorju. Għalhekk, l-unika kwistjoni li tibqa’ f’din il-kawża, fir-rigward tal-interpretazzjoni tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 (
24
), hija biss fuq il-portata tal-espressjoni “fi proċedimenti ċivili jew kummerċjali”.
46.
F’dan ir-rigward, ir-rikorrent jikkonstata li huwa għandu dritt ta’ aċċess għad-dokumenti li huwa talab lill-Banca d’Italia sa fejn huwa għandu l-intenzjoni li jużahom għall-finijiet ta’ proċeduri (potenzjali) ċivili jew kummerċjali. Il-Banca d’Italia, min-naħa tiegħu, jikkonstata li jista’ jingħata aċċess għal dawn id-dokumenti biss matul il-proċeduri ċivili jew kummerċjali.
47.
Din il-kawża preżenti hija l-ewwel okkażjoni għall-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tinterpreta l-kunċett ta’ “fi proċedimenti ċivili jew kummerċjali” taħt l-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36. Iżda, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà interpretat kunċett parallel fil-kuntest ta’ dispożizzjoni simili li tinsab fl-Artikolu 54(1) u (2) tad-Direttiva 2004/39 fis-sentenza Altmann et (
25
).
48.
Il-konjuġi Altmann u investituri oħrajn kienu talbu aċċess għal dokumenti u informazzjoni miżmuma mill-Bundesanstalt für Finanzdienstleistungen (l-Uffiċċju Federali ta’ Kontroll tas-Servizz Finanzjarji, il-Ġermanja, iktar ’il quddiem il-“il-BaFin”), dwar Phoenix Kapitaldienst GmbH (iktar 'il quddiem “Phoenix”), kumpannija ta’ investiment li l-għan primarju tal-mudell kummerċjali tagħha kien li jiffroda investituri fuq skala kbira. Phoenix ġiet xolta u iktar tard suġġetta għal proċeduri ta’ stralċ b’mod obbligatorju. Kienu infetħu proċeduri kriminali inizjali kontra żewġ uffiċjali għolja ta’ Phoenix. Sussegwentement, il-konjuġi Altmann u l-investituri l-oħra għamlu t-talba għal aċċess għad-dokumenti, li ingħata biss b’mod parzjali mill-BaFin. L-aċċess għal xi wħud mid-dokumenti kien irrifjutat fuq il-bażi li dawn kienu koperti mill-obbligu ta’ kunfidenzjalità previst fil-leġiżlazzjoni Ġermaniża li ttrasponiet d-Direttiva 2004/39. Ir-rikorrenti għalhekk ippreżentaw rikors quddiem il-qorti Ġermaniża kontra d-deċiżjoni ta’ BaFin. Din il-qorti irrinvijat domanda lill-Qorti tal-Ġustizzja li tistaqsi jekk, peress li l-informazzjoni mitluba tikkonċerna atti sanzjonabbli kriminalment u ksur ieħor serju tad-dritt, hija setgħatx, f’ċirkustanzi eċċezzjonali, tidderoga għall-obbligu tas-sigriet professjonali previst mid-direttiva.
49.
Filwaqt li rreferiet għas-sentenza Hillenius, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li “[i]l-funzjonament effettiv tas-sistema ta’ kontroll tal-attività tal-impriżi ta’ investiment [...] jeħtieġ li kemm l-impriżi taħt superviżjoni kif ukoll l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jkunu ċerti li l-informazzjoni kunfidenzjali pprovduta żżomm bħala regola n-natura kunfidenzjali tagħha”, (
26
) u żiedet li l-assenza ta’ tali fiduċja “hija ta’ natura li tikkomprometti t-trażmissjoni mingħajr problemi tal-informazzjoni kunfidenzjali neċessarja għall-eżerċizzju tal-attività ta’ superviżjoni” (
27
).
50.
Madankollu, l-Artikolu 54 tad-Direttiva 2004/39 jipprevedi wkoll eċċezzjonijiet għall-projbizzjoni ġenerali dwar l-iżvelar ta’ informazzjoni kunfidenzjali. Waqt l-eżami tagħha ta’ dawn l-eċċezzjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja ħarset lejn l-eċċezzjoni “mingħajr preġudizzju għall-każijiet koperti bil-liġijiet kriminali” fl-Artikolu 54(1) (
28
), kif ukoll lejn l-eċċezzjoni “fil-proċedimenti ċivili jew kummerċjali” fl-Artikolu 54(2) tad-direttiva. Fuq din tal-aħħar, il-Qorti tal-Ġustizzja ikkonstatat li “l-obbligu ta’ żamma tas-sigriet professjonali jista’ biss jiġi eskluż, bla ħsara għall-każijiet li jirriżultaw mid-dritt kriminali, meta t-tliet kundizzjonijiet [previsti fl-Artikolu 54(2)], jiġifieri li l-informazzjoni kunfidenzjali ma tkunx tikkonċerna terzi, li l-iżvelar ta’ din l-informazzjoni sseħħ fil-kuntest ta’ proċeduri ċivili jew kummerċjali u li tali informazzjoni tkun neċċessarja għall-iżvolġiment ta’ dawn il-proċeduri, huma ssodisfati” (
29
). Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet kif ġej: “[m]a huwiex ċar mid-deċiżjoni tar-rinviju li l-kawża prinċipali, li tirrigwarda proċedura amministrattiva fuq talba għal aċċess għall-informazzjoni u għad-dokumenti miżmuma minn awtorità nazzjonali ta’ superviżjoni skont [il-leġiżlazzjoni Ġermaniża pertinenti], […] taqa’ fil-kuntest ta’ proċeduri ċivili jew kummerċjali mibdija mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali” (
30
).
51.
Għandu jiġi enfasizzat li l-espressjoni “in the course of” (“fil-kuntest ta’”), użata fil-verżjoni Ingliża tas-sentenza, ma tidhirx fil-formulazzjoni tal-Artikolu 54(2) tad-Direttiva 2004/39 (
31
). Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet tgħid li t-talba f’din il-kawża ma saritx fi proċeduri “mibdija mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali”, li tista’ tinftiehem li l-proċeduri kellhom diġà jkunu nbdew sabiex tapplika r-regola.
52.
Iżda, il-Qorti tal-Ġustizzja ma kkonstatatx b’mod espress li għandu jkun hemm proċeduri ċivili jew kummerċjali diġà pendenti għall-applikabbiltà tal-Artikolu 54(2) tad-Direttiva 2004/39. Dan huwa f’kuntrast mal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jääskinen f’dik il-kawża, li enfasizza l-ħtieġa li r-regola tiġi interpretata b’mod strett. Huwa enfasizza li “l-leġiżlatur tal-Unjoni ppermetta l-iżvelar fil-kuntest tal-proċeduri ċivili u kummerċjali u dan mhux għall-finijiet ta’ tali proċeduri. Konsegwentement, skont il-formulazzjoni tal-eċċezzjoni, li għandha tiġi interpretata b’mod strett, proċeduri ċivili jew kummerċjali pendenti huma dejjem meħtieġa għall-applikabbiltà tal-Artikolu 54(2) tad-Direttiva 2004/39” (
32
). Fil-fehma tiegħu, “ma hijiex koperta minn din l-eċċezzjoni t-talba li għandha l-għan li tikseb aċċess għall-informazzjoni kunfidenzjali miżmuma mill-awtorità ta’ superviżjoni kompetenti, sabiex teżamina jekk, fost din l-informazzjoni, hemmx informazzjoni li tista’ tkun utli għal rikors ulterjuri indipendenti, li ma jaqax fi ħdan il-kuntest tal-proċeduri ċivili jew kummerċjali eżistenti” (
33
).
3. Ir-raġunijiet għaliex is-sentenza Altmann ma għandhiex tiġi estiża iktar
53.
It-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 u tal-Artikolu 54(2) tad-Direttiva 2004/39 huma fformulati b’mod simili ħafna. Għalhekk, jista’ jiġi argumentat li l-approċċ segwit fis-sentenza Altmann għandu jiġi applikat għal din il-kawża, kif issuġġerit mill-Banca d’Italia, il-Gvern Taljan u l-Gvern Portugiż kif ukoll il-Kummissjoni. Fil-fatt, huma kollha jikkonstataw li s-sentenza Altmann għandha tinqara li huwa meħtieġ, għall-applikabbiltà tal-Artikolu 54(2) tad-Direttiva 2004/39, li l-proċeduri ċivili jew kummerċjali jkunu diġà pendenti.
54.
Jekk din l-interpretazzjoni tkun applikata b’analoġija għal din il-kawża, dan ikun ifisser li l-eċċezzjoni fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 għall-projbizzjoni (ġenerali) ta’ żvelar ta’ informazzjoni ma tkunx applikabbli. It-talba għal aċċess għad-dokumenti ma kinitx magħmula fil-kuntest tal-proċeduri ċivili jew kummerċjali, iżda għall-finijiet ta’ proċeduri ċivili jew kummerċjali. Għalhekk, ir-rikorrent ma seta’ jkollu aċċess għall-ebda dokument jew informazzjoni.
55.
Nixtieq nerġa’ nenfasizza l-fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Altmann – b’kuntrast mal-Avukat Ġenerali fil-konklużjonijiet tiegħu – ma kkonstatatx b’mod espress li, bħala kundizzjoni, jeħtieġ li jkun hemm proċeduri pendenti għall-applikabbiltà ta’ din id-dispożizzjoni. Iżda, anki jekk ikun preżunt li l-Qorti tal-Ġustizzja impliċitament stabbilixxiet tali kundizzjoni, jien nara li hemm diversi raġunijiet għaliex l-applikabbiltà b’analoġija ta’ din ir-regola għal din il-kawża hija problematika, u li twassal għall-riżultati diskutibbli ħafna. Qabel niddeskrivi dawn il-problemi taħt (c), jien ser nelenka d-differenzi legali taħt (a) u fattwali (b) li jiddistingwu s-sentenza Altmann minn din il-kawża.
a) Id-differenzi fil-kuntest legali
56.
Filwaqt li d-dispożizzjonijiet huma fil-fatt simili ħafna, it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 u l-Artikolu 54(2) tad-Direttiva 2004/39 huma wkoll differenti fil-formulazzjoni preċiża tagħhom.
57.
L-ewwel nett, fil-waqt li l-Artikolu 54(2) tad-Direttiva 2004/39 jippermetti li t-tagħrif kunfidenzjali jista’ jiġi żvelat biss jekk huwa ma “jirrigwardax lil partijiet terzi”, it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 l-informazzjoni kunfidenzjali tista’ tiġi żvelata sakemm hija “ma tkunx tikkonċerna lill-partijiet terzi involuti f’tentattivi ta’ salvataġġ ta’ din l-istituzzjoni ta’ kreditu” (enfasi miżjuda). Għalhekk, l-aħħar dispożizzjoni tnaqqas il-portata tal-projbizzjoni dwar l-iżvelar ta’ informazzjoni li tirrigwarda terzi: din il-projbizzjoni tkopri biss informazzjoni kunfidenzjali li tirrigwarda mhux lil kull terz (kif inhu fil-każ tad-Direttiva 2004/39), iżda biss lit-terzi involuti f’tentattivi ta’ salvataġġ tal-istituzzjoni ta’ kreditu li tkun ġiet iddikjarata falluta jew tkun suġġetta għal stralċ b’mod obbligatorju. Fi kliem ieħor, dan ifisser li l-possibbiltà ta’ żvelar hija iktar wiesgħa taħt id-Direttiva 2013/36 milli taħt id-Direttiva 2004/39.
58.
It-tieni nett, filwaqt li l-Artikolu 54(2) tad-Direttiva 2004/39 jippermetti li tagħrif kunfidenzjali jista’ jiġi żvelat fil-kuntest ta’ proċeduri ċivili jew kummerċjali, “jekk meħtieġ sabiex jitwettaq il-proċediment”, (
34
) id-Direttiva 2013/36 ma fihiex tali restrizzjoni, u dan huwa pjuttost sinjifikattiv. Il-formulazzjoni tad-Direttiva 2004/39 hija għalhekk iktar restrittiva minn dik tad-Direttiva 2013/36. L-assenza ta’ tali rekwiżiti fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 terġa’ tippermetti flessibbiltà ikbar għall-iżvelar milli taħt id-Direttiva 2004/39.
59.
It-tielet nett, fuq nota pjuttost anċillari, f’uħud mill-verżjonijiet lingwistiċi, il-kunċett “fi proċedimenti ċivili jew kummerċjali” stess ma huwiex ekwivalenti fiż-żewġ direttivi. Dan huwa l-iktar fil-każ tal-verżjoni Taljana tad-direttivi, kif enfasizzat mir-rikorrent fis-seduta, kif ukoll f’verżjonijiet lingwistiċi oħra (
35
). Iżda, fil-każ tal-verżjonijiet l-oħra, il-kunċett użat fiż-żewġ direttivi huwa l-istess (
36
).
60.
Fil-qosor, it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 huwa aktar wiesgħa mill-Artikolu 54(2) tad-Direttiva 2004/39. Jew min-naħa l-oħra, il-possibbiltà li ma tiġix żvelata l-informazzjoni, fil-każijiet fejn l-istituzzjoni ta’ kreditu ġiet dikjarata falluta jew tkun suġġetta għal stralċ b’mod obbligatorju, hija iktar limitata. Din id-differenza, jekk titqies fil-kuntest kemm tal-evoluzzjoni storika tad-dispożizzjoni kif ukoll tal-istrumenti paralleli l-oħra li jirregolaw l-istess kwistjoni (
37
), tqajjem dubji dwar jekk il-leġiżlatur tal-Unjoni kellux l-intenzjoni, jekk tali koordinazzjoni leġiżlattiva kienet fil-fatt preżenti, li ż-żewġ dispożizzjonijiet ikollhom l-istess portata.
b) Id-differenzi fattwali u kuntestwali
61.
Minbarra d-differenzi legali bejn din il-kawża u l-kawża li tat lok għas-sentenza Altmann, nixtieq nenfasizza d-differenza fattwali u kuntestwali doppja bejn dawn il-każijiet fil-livell nazzjonali.
62.
L-ewwel nett, fir-rigward tal-proċedura, din il-kawża tirrigwarda x-xenarju pur ta’ aċċess għal dokumenti, u għalhekk separat fil-biċċa l-kbira mill-proċedura ta’ falliment. Matul is-seduta, ġie kkonfermat li l-proċedura għal stralċ b’mod obbligatorju ta’ BNI kienet għadha għaddejja u li r-rikorrent kien ipparteċipa f’din il-proċedura bħala kreditur mingħajr garanzija. Iżda, l-aċċess għad-dokumenti, bħad-dokumenti li huwa talab mill-Banca d’Italia, milli jidher ma setax jingħata fil-kuntest tal-proċedura ta’ stralċ permezz ta’ talba lill-istralċjarji. Ir-raġuni hija sempliċiment li l-istralċjarji ma għandhomx fil-pussess tagħhom it-tip ta’ dokumenti mitluba. Għalhekk, id-diskussjoni dwar jekk il-proċedura ta’ falliment tistax fiha nnifisha titqies “proċedimenti ċivili jew kummerċjali” fis-sens tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36, u dwar jekk it-talba għal aċċess għat-tip ta’ dokumenti mitluba mir-rikorrent setatx issir f’dan l-istadju, hija pjuttost inutli, għaliex fil-qafas ta’ din il-proċedura r-rikorrent qatt ma seta’ jirċievi t-tip ta’ dokumenti li huwa qiegħed jitlob li jkollu aċċess għalihom.
63.
It-tieni nett, fir-rigward tan-natura tad-dokumenti mitluba, kemm ir-rikorrent kif ukoll il-Banca d’Italia ikkonfermaw fis-seduta li t-talba tar-rikorrent għal aċċess għad-dokumenti kienet tirrigwarda biss u esklużivament id-dokumenti, redatti mill-Banca d’Italia, relatati mas-sorveljanza ta’ BNI. Ir-rikorrent għalhekk qed jitlob li jingħata aċċess għal dokumenti redatti minn awtorità pubblika fil-qafas tal-kompiti superviżorji tagħha sabiex jiġi aċċertat jekk jistax ikun hemm bażi sostanzjali għal rikors għar-responsabbiltà tal-Istat kontra dik l-awtorità.
64.
B’kuntrast, fis-sentenza li tat lok għas-sentenza Altmann, ir-rikorrenti kienu qed jippruvaw jiksbu aċċess għal dokumenti bħar-rapporti tal-awditjar u l-kummenti interni, ir-rapporti, il-korrispondenza, id-dokumenti, il-ftehimiet, il-kuntratti, in-noti tal-fajl u l-ittri li jirrigwardaw l-attività interna tal-kumpannija li kienet ġiet suġġetta għal proċedura ta’ stralċ b’mod obbligatorju (
38
) .Id-dokumenti involuti kienu għalhekk id-dokumenti privati, jew interni, tal-kumpannija fil-pussess tal-awtorità Ġermaniża ta’ sorveljanza, il-BaFin.
65.
Dawn id-differenzi jenfasizzaw ħafna l-kwistjoni fundamentali u aktar wiesgħa sottostanti fil-kawża preżenti: il-leġiżlatur tal-Unjoni adotta l-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36, huwa kellu l-intenzjoni li jeskludi kompletament, billi jibqa’ sieket dwar il-kwistjoni, il-possibbiltà li qatt jingħata aċċess amministrattiv għad-dokumenti koperti mis-sigriet professjonali fil-livell nazzjonali, u wkoll, b’mod korrispondenti, li ma jkunx permess li l-qrati amministrattivi jiksbu aċċess għal tali dokument matul stħarriġ ta’ deċiżjoni amministrattiva li tkun ċaħdet l-aċċess għal tali dokumenti? Jew, minflok, dan huwa sempliċiment ir-riżultat ta’ ommissjoni leġiżlattiva li ma jkunx inkluż dan it-tip ta’ aċċess, li jekk jittieħed flimkien ma’ interpretazzjoni litterali restrittiva ħafna tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36, iwassal għal riżultati pjuttost assurdi?
c) Il-problemi prattiċi li tiġi estiża s-sentenza Altmann
66.
Fl-aħħar nett jew, fl-opinjoni tiegħi, pjuttost fuq kollox, estensjoni b’analoġija tal-approċċ fis-sentenza Altmann għal din il-kawża, jekk jerġa’ jiġi preżunt li dik is-sentenza Altmann għandha tinqara li tirrikjedi li jkun hemm proċeduri ċivili jew kummerċjali pendenti, twassal għal diversi problemi minn perspettiva prattika.
67.
L-ewwel nett, dan l-approċċ jixbah lil ċirku vizzjuż: sabiex jiġi stabbilit jekk jagħmilx sens li jsir rikors, persuna għandha l-ewwel tippreżenta azzjoni. Ċiniku (jew realista, skont il-perspettiva) jista’ forsi jirrimarka li l-inċertezza fil-kawżi mressqa quddiem il-qorti hija element inerenti. Iżda, u forsi b’kuntrast għal-limiti neċessarji dwar il-possibbiltà li tiġi stabbilita b’mod preċiż il-pożizzjoni tal-partiċelli subatomiċi f’kull żmien, l-applikabbiltà tal-prinċipju ta’ inċertezza (ta’ Heisenberg) għall-proċeduri ġudizzjarji (
39
) għandha tibqa’ l-eċċezzjonali. Dan huwa multo magis il-każ fir-rigward tar-rikorrenti li jkunu diġà ġew esposti għal telf kunsiderevoli u li, sabiex jistabbilixxu jekk jew le xi telf jistax potenzjalment jiġi rkuprat, ikunu obbligati li jibdew “spedizzjoni esploratorja” ġudizzjarja b’iktar spejjeż sinjifikattivi. Tali riżultat mhux biss jidher li huwa pjuttost problematiku għar-rikorrent individwali biss, iżda wkoll huwa jagħmel ftit sens għall-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja fil-livell nazzjonali.
68.
Ma’ din hija marbuta kwistjoni oħra: f’ħafna Stati Membri, l-iżvelar fil-fażi preliminari ma huwiex previst mid-dritt proċedurali nazzjonali f’kawżi simili. Għalhekk, l-individwu, sabiex ikun jista’ jitlob lill-qorti tordna l-iżvelar tal-informazzjoni, ikollu jagħmel rikors sħiħ għad-danni. Sakemm tali rikors ma jiġix immedjatament miċħud mill-qorti nazzjonali bħala infondat jew mhux ġustifikat, ir-rikorrent jista’ imbagħad jittama biss li l-illeċitu (l-illegalità) u r-rabta kawżali bejn l-illeċitu u d-dannu allegat (li huwa probabbli l-uniku element f’rikors għad-danni li l-individwu jkun jista’ jissostanzja) jiġi stabbilit mill-qorti innifisha.
69.
Kif ikkonfermat mill-Gvern Taljan fis-seduta, ma hemm l-ebda żvelar fil-fażi preliminari f’tali tipi ta’ proċeduri fl-Italja. Ċertament, jista’ jkun argumentat li, fl-interess tal-infurzar effettiv tad-drittijiet ibbażati fuq id-dritt tal-Unjoni, Stat Membru għandu jipprevedi tali żvelar sabiex jagħti aċċess għal rimedju effettiv u/jew għal smigħ xieraq, kif iggarantit taħt l-Artikolu 47 tal-Karta.
70.
Ma naħsibx li dan l-approċċ jista’ jkun wieħed għaqli ħafna. Dan ikun ifisser effettivament li minflok tiġi ffaċċjata l-problema oriġinali, jiġifieri l-abbozzar dubjuż tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36, u li din il-problema tiġi solvuta fis-sors tagħha, jiġifieri b’interpretazzjoni raġonevoli ta’ dik id-dispożizzjoni, din il-problema tiġi ffriżata mill-aspett interpretattiv u imbagħad effettivament tintefa’ fuq is-sistemi ġudizzjarji tal-Istati Membri. Fil-fatt, ir-raġuni li wasslet lil-leġiżlatur tal-Unjoni li jinkludi r-regoli dwar l-iżvelar ta’ evidenza fid-Direttiva 2014/104/UE (
40
) fil-qasam tal-azzjonijiet għad-danni għall-ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni kien il-fatt li l-organizzazzjoni tal-iżvelar fil-fażi preliminari ma huwiex faċli f’ħafna sistemi ta’ dritt ċivili tal-proċedura ċivili.
71.
B’kuntrast, ma hemm l-ebda regoli tal-Unjoni simili dwar l-iżvelar fil-qasam tas-sorveljanza bankarja. Għalhekk, iċ-ċans tal-persuni bħar-rikorrent li fil-kawża prinċipali jakkwistaw aċċess għad-dokumenti li jirrigwardaw il-funzjonijiet eżerċitati mill-awtorità ta’ sorveljanza huwa ftit, sakemm dan ma jkunx possibbli taħt il-leġiżlazzjoni dwar l-aċċess għad-dokumenti. F’din il-kawża, dan huwa iktar u iktar il-każ għaliex, kif enfasizzajt fil-punt 62 ta’ dawn il-konklużjonijiet, ir-rikorrent ma setax jikseb aċċess għal dawn id-dokumenti fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ falliment permezz ta’ talba lil-istralċjarji responsabbli għall-istralċ ta’ BNI.
72.
It-tieni nett, għandu jiġi enfasizzat li l-kunċett ta’ “informazzjoni kunfidenzjali” jista’ potenzjalment jiġi interpretat b’mod wiesgħa ħafna (
41
). L-estensjoni ta’ dan l-approċċ wiesgħa għall-interpretazzjoni tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 jista’ jwassal għal restrizzjoni eċċessiva tal-eċċezzjoni msemmija minnu. Effettivament, kull informazzjoni li tirrigwarda istituzzjoni ta’ kreditu tkun għalhekk tikkostitwixxi informazzjoni kunfidenzjali.
73.
It-tielet nett, minn perspettiva sistematika, ma nistax nara għal liema raġuni konvinċenti l-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 għandu jitqies li jeskludi l-possibbiltà għall-qrati amministrattivi li jagħmlu stħarriġ ġudizzjarju ta’ atti amministrattivi (
42
) li jkollhom aċċess għall-informazzjoni kunfidenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu li jkunu ġew iddikjarati falluti jew li jkunu suġġetti għal stralċ b’mod obbligatorju jekk dawn ikunu jeħtieġu tali informazzjoni għall-iżvolġiment tal-proċeduri tagħhom. L-uniċi istanzi li huma espressament previsti minn din id-dispożizzjoni huma “każijiet koperti bid-dritt kriminali” u “proċedimenti ċivili jew kummerċjali”. Din għandha tinqara li teskludi kategorikament lill-qrati amministrattivi li jwettqu stħarriġ ġudizzjarju ta’ atti amministrattivi milli jkollhom aċċess għall-informazzjoni?
74.
Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, huwa importanti li titqies ir-raġuni potenzjali tal-eċċezzjonijiet tal-Artikolu 53(1) għall-projbizzjoni li tiġi żvelata informazzjoni kunfidenzjali. Jekk, minn naħa l-waħda, il-ħsieb sottostanti ta’ dawn l-eċċezzjonijiet huwa li l-aċċess għall-informazzjoni kunfidenzjali jista’ jingħata biss taħt is-superviżjoni ta’ imħallef, jiena ma narax li hemm raġuni sabiex jiġi eskluż l-aċċess taħt il-kontroll tal-qorti amministrattiva. Jiena nista’ naħseb f’diversi raġunijiet legali għaliex il-qrati amministrattivi jkunu jeħtieġu aċċess għal tali (
43
) informazzjoni kunfidenzjali.
75.
Jekk, minn naħa l-oħra, il-ħsieb wara dawn l-eċċezzjonijiet minflok kien li jkun hemm espert li jiddeċiedi liema informazzjoni tista’ tiġi żvelata u liema informazzjoni għandha tibqa’ kunfidenzjali, għalhekk jiena naħseb li fil-fatt huma l-awtoritajiet ta’ sorveljanza (f’din il-kawża, il-Banca d’Italia) li huma fl-aħjar pożizzjoni li jwettqu tali evalwazzjoni minħabba l-ħila u l-għarfien tagħhom. Għalhekk, il-fatt li jiġi eskluż kull potenzjal għall-żvelar taħt il-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-aċċess għad-dokumenti, fil-waqt li indirettament jiġi ssuġġerit li kull imħallef ċivili tal-ewwel istanza jinsab fl-aħjar pożizzjoni sabiex jordna tali żvelar f’kull tip ta’ proċeduri ċivili jew kummerċjali li jistgħu jkunu pendenti quddiemu, jidher pjuttost stramb. Fi kwalunkwe każ, id-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet ta’ sorveljanza f’dan ir-rigward jistgħu jkunu dejjem suġġetti għal stħarriġ minn imħallef amministrattiv.
76.
Fil-qosor, jien ikolli nammetti li għandi diffikultà intellettwali kunsiderevoli sabiex nadotta l-interpretazzjoni tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 proposta mill-Banca d’Italia, mill-Gvern Taljan u mill-Gvern Portugiż, kif ukoll mill-Kummissjoni.
4. L-interpretazzjoni (alternattiva) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36
77.
Fid-dawl tad-differenzi legali u fattwali imsemmija iktar ’il fuq bejn din il-kawża u dik li tat lok għas-sentenza Altmann, u b’mod partikolari tal-problemi prattiċi mqajma mill-interpretazzjoni dejqa ta’ din id-dispożizzjoni, jiena nissuġġerixxi li t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 jinqara b’mod inqas riġidu. Fl-opinjoni tiegħi, il-possibbiltà li tiġi żvelata informazzjoni kunfidenzjali “fi proċedimenti ċivili jew kummerċjali” skont it-tifsira ta’ din id-dispożizzjoni għandha tinftiehem li tfisser “għall-finijiet tal-proċedimenti ċivili jew kummerċjali”.
78.
Nixtieq inżid tliet kjarifiki immedjati.
79.
L-ewwel nett, anki b’din l-interpretazzjoni ta’ “fi proċedimenti ċivili jew kummerċjali”, huwa ċar li l-kundizzjonijiet l-oħra previsti mit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) jibqgħu applikabbli. Dan ifisser li din id-dispożizzjoni tista’ tiġi invokata biss, l-ewwel nett fejn l-istituzzjoni ta’ kreditu tkun ġiet iddikjarata falluta jew tkun suġġetta għal stralċ b’mod obbligatorju u t-tieni nett, u iktar importanti, sabiex jinkiseb aċċess għall-informazzjoni kunfidenzjali li ma tikkonċernax lil terzi involuti f’tentattivi ta’ salvataġġ ta’ din l-istituzzjoni ta’ kreditu.
80.
It-tieni nett, huwa wkoll pjuttost ċar li tali interpretazzjoni ċertament ma titqiesx li f’daqqa waħda tagħti aċċess bla restrizzjoni għal informazzjoni kunfidenzjali fir-rigward ta’ istituzzjoni ta’ kreditu li tkun ġiet iddikjarata falluta jew li tkun suġġetta għal stralċ b’mod obbligatorju lil kull persuna li tinvoka l-intenzjoni li, forsi xi darba, tippreżenta rikors ċivili jew kummerċjali. F’dan ir-rigward, l-espressjoni “għall-finijiet tal-proċedimenti ċivili jew kummerċjali” essenzjalment tfisser sabiex ikun jista’ jiġi ppreżentat rikors għall-proċeduri ċivili jew kummerċjali. Loġikament, din tkun tista’ tkopri biss lill-persuni kkonċernati mill-falliment jew mill-istralċ b’mod obbligatorju tal-istituzzjoni ta’ kreditu, bħall-investituri, il-klijenti jew l-impjegati. Iċ-ċirku ta’ dawk li jistgħu jingħataw aċċess għalhekk jiġi limitat għall-persuni li prima facie jkunu jistgħu jallegaw b’mod raġonevoli li ġew iddanneġġati b’mod dirett mill-falliment jew mill-istralċ.
81.
It-tielet nett, u pjuttost importanti, tali qari jżomm lill-awtoritajiet ta’ sorveljanza fil-kontroll sħiħ tal-informazzjoni li fil-fatt tista’ tiġi żvelata. Fil-fatt, il-kontroll kemm ta’ min jista’ jkollu aċċess għall-informazzjoni kunfidenzjali kif ukoll ta’ liema informazzjoni kunfidenzjali jista’ ikun hemm aċċess għaliha ikun f’idejn l-awtoritajiet li jittrattaw mal-aċċess għad-dokumenti fil-livell nazzjonali. F’kawża bħalma hija dik fil-kawża prinċipali, it-talba għall-iżvelar tiġi indirizzata, l-ewwel nett, lill-awtorità ta’ sorveljanza nazzjonali. Id-deċiżjoni ta’ din l-awtorità tkun naturalment suġġetta, it-tieni nett, għall-istħarriġ potenzjali mill-qorti amministrattiva. Il-loġika tal-iżvelar ikkontrollat tal-informazzjoni kunfidenzjali, li jista’ jingħad li ssostni l-Artikolu 53(1) tad-direttiva, tkun għalhekk inżammet kollha. B’dan il-kontroll doppju, ċertament ftit ikun hemm perikolu ta’ xi konsegwenzi eċċessivi: min jista’ jkollu aċċess u liema informazzjoni jista’ jkun hemm aċċess għaliha jiġu dejjem stabbiliti mill-awtorità ta’ sorveljanza taħt il-kontroll tal-imħallef nazzjonali kompetenti.
82.
Għandhom isiru tliet rimarki konklużivi dwar il-kuntest iktar wiesgħa li fih il-Qorti tal-Ġustizzja hija msejħa sabiex tagħti interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni speċifika tad-Direttiva 2013/36.
83.
L-ewwel nett, jeħtieġ li jkun hemm bilanċ raġonevoli bejn l-interessi individwali inkwistjoni. Dan diġà ġie ikkonfermat fis-sentenza Hillenius (
44
), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ikkonstatat li l-qrati nazzjonali għandhom isibu bilanċ raġonevoli bejn l-interessi differenti li jqumu meta tiġi attivata l-applikazzjoni (tal-predeċessur) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1).
84.
Matul il-ħajja “normali” tal-istituzzjoni ta’ kreditu, il-protezzjoni tas-sigriet professjonali u tal-informazzjoni kunfidenzjali hija ta’ importanza primarja taħt id-Direttiva 2013/36. Is-segretezza u l-kunfidenzjalità huma fil-fatt ir-regola. Iżda, kif jipprevedi huwa stess it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36, kif l-istituzzjoni ta’ kreditu “tkun ġiet iddikjarata falluta jew tkun soġġetta għal stralċ b’mod obbligatorju”, din ir-regola ġenerali tibda tinbidel.
85.
Naturalment, m’iniex qed nimplika li l-ħtieġa li tiġi protetta l-informazzjoni kunfidenzjali sempliċiment tisfuma malli l-istituzzjoni ta’ kreditu tfalli jew tiġi stralċata. Tibqa’ madanakollu l-ħtieġa kontinwa li tiġi protetta ċertu informazzjoni kunfidenzjali (pereżempju fir-rigward tan-know-how tal-impriża, tal-prattiċi tal-kummerċ tagħha, u oħrajn), sa fejn din jista’ jibqa’ jkollha valur bħala attivi li jistgħu jiġu rrealizzati fil-proċess tal-istralċ tal-entità (
45
). Barra minn hekk, fir-rigward tal-informazzjoni li tikkonċerna terzi involuti f’tentattivi ta’ salvataġġ ta’ din l-istituzzjoni ta’ kreditu, il-kunfidenzjalità hija fi kwalunkwe każ garantita mill-Artikolu 53(1). Fl-aħħar nett, hemm ukoll il-ħtieġa għall-protezzjoni tal-interess pubbliku għall-funzjonament tajjeb tas-sistema ta’ sorveljanza prudenzjali.
86.
Fil-waqt li nirrikonoxxi b’mod sħiħ dawn ir-riżervi, dak li fil-fatt qiegħed nissuġġerixxi huwa li malli l-istituzzjoni ta’ kreditu tfalli, il-bilanċ globali tal-interessi jibda jiċċaqlaq. L-imperattiv (kontinwu) li jiġu protetti dawn l-interessi, elenkati fil-punt preċedenti, għandu jkun ibbilanċjat kontra żewġ interessi addizzjonali u emerġenti: l-ewwel nett, ikun hemm l-interessi (privati) ta’ dawk li ġew iddanneġġati mill-istralċ tal-istituzzjoni ta’ kreditu, b’mod partikolari billi dawn jitħallew jagħmlu talba għad-danni. It-tieni nett, hemm ukoll l-interess leġittimu (tal-pubbliku) li jkun jaf x’inhu dak li mar ħażin, sabiex jiġi stabbilit jekk l-istituzzjoni ta’ kreditu fallietx sempliċiment minħabba l-azzjonijiet tagħha stess, jew jekk tali falliment setax ġie għall-inqas ikkawżat parzjalment mill-awtorità ta’ sorveljanza.
87.
Il-fatt li dawn l-interessi leġittimi kollha jeħtieġu li jiġu akkomodati kollha malli l-istituzzjoni ta’ kreditu tkun ġiet iddikjarata falluta għal darba oħra jimmilita favur li l-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36 jinqara b’mod inqas riġidu.
88.
It-tieni nett, jista’ jkun li ż-żewġ interessi l-ġodda li jidħlu fix-xena malli l-istituzzjoni ta’ kreditu tkun ġiet iddikjarata falluta huma kunsiderevolment kumplimentari. Il-possibbiltà ta’ aċċess għad-dokumenti għal dawk li jkollhom l-intenzjoni li jagħmlu azzjoni sabiex jipproteġu l-interessi privati tagħhom ser tgħin indirettament, jekk u meta ssir tali azzjoni, sabiex jiġi protett l-interess pubbliku fis-sorveljanza tal-attivitajiet tal-awtoritajiet ta’ sorveljanza. Minbarra hekk, din tista’ tkun ukoll ta’ benefiċċju għall-interess pubbliku fil-funzjonament tajjeb globali tas-sistema ta’ sorveljanza prudenzjali. Fil-fatt, il-garanzija ta’ livell ogħla ta’ kontroll fuq l-awtoritajiet ta’ sorveljanza – anki jekk b’mod indirett, permezz ta’ azzjonijiet magħmula mill-partijiet privati quddiem qorti nazzjonali – tista’ twassal għat-tisħiħ mhux biss tal-kontabbiltà ta’ dawn l-awtoritajiet, iżda wkoll tal-kwalità tax-xogħol tagħhom (
46
).
89.
Għandha ssir it-tielet u l-aħħar rimarka dwar il-perċezzjoni stess tas-sorveljanza prudenzjali. B’mod ġenerali, il-Qorti tal-Ġustizzja ikkonfermat il-ħtieġa li tiġi ppreżervata l-kunfidenzjalità ta’ ċerti tipi ta’ informazzjoni sabiex ma tiġix ippreġudikata t-trażmissjoni tal-informazzjoni bejn l-entità sorveljata u l-awtoritajiet ta’ sorveljanza, bl-għan aħħari li jiġi protett il-funzjonament tajjeb tas-sistema ta’ sorveljanza prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tal-impriżi ta’ investiment (
47
).
90.
Għal darba oħra, jiena nirrikonoxxi b’mod enfatiku l-importanza primarja tal-funzjonament tajjeb tas-sistema ta’ sorveljanza prudenzjali stabbilita mid-Direttiva 2013/36. Iżda, il-problema ta’ dan l-argument, kif intwera wkoll matul din il-kawża, hija li dan jidher li qed jiġi invokat f’livell pjuttost għoli ta’ astrazzjoni, bi ftit li xejn dettalji dwar kif din is-sorveljanza tista’ tkun ippreġudikata b’mod preċiż. F’każ speċifiku bħat-tilwima fil-kawża prinċipali, ma narax għaliex dan l-argument għandu, fil-prattika, ikun ekwivalenti għal immunità għall-istituzzjoni ta’ kreditu, u potenzjalment għall-awtoritajiet ta’ sorveljanza infushom, minn rikorsi ppreżentati mill-parti leża li ssostni li tkun sostniet danni bħala riżultat tal-allegata ġestjoni ħażina tal-istituzzjoni ta’ kreditu u/jew tal-funzjonament ħażin tas-sistema ta’ sorveljanza prudenzjali (
48
). Għalhekk, ma hemm l-ebda raġuni sabiex wieħed jaħseb li l-mekkaniżmu ta’ żvelar limitat, disponibbli biss fil-każ ta’ falliment jew stralċ u taħt il-kontroll tal-awtorità ta’ sorveljanza u l-qrati kompetenti, neċessarjament ipoġġi f’riskju l-funzjonament tajjeb tas-sistema ta’ sorveljanza prudenzjali, fis-sens li huwa jippreġudika t-trażmissjoni tal-informazzjoni kunfidenzjali mill-entitajiet sorveljati lill-awtorità ta’ sorveljanza.
91.
B’konklużjoni, minkejja l-argumenti li enfasi fuq l-importanza tal-fiduċja reċiproka hija kultant iktar reminixxenti ta’ komunikazzjoni bejn partijiet ugwali, forsi jeħtieġ li jitfakkar li t-trażmissjoni tal-informazzjoni mill-istituzzjoni ta’ kreditu jew mill-impriżi ta’ investiment lill-awtoritajiet ta’ sorveljanza taħt id-Direttiva 2013/36 ma hijiex kwistjoni ta’ rieda tajba, iżda hija obbligu li d-dritt pubbliku jimponi fuq l-impriżi attivi f’ċertu swieq. Għalhekk, anki jekk il-fiduċja reċiproka għandha ċertament tkun aċċettata u inkoraġġita, dawn ma għandhomx ikunu estiżi sal-punt li jiġi injorat il-fatt li dak li għandu jitwettaq ma hijiex il-fiduċja prudenzjali, iżda s-sorveljanza prudenzjali.
V. Konklużjoni
92.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għad-domandi magħmula mill-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja) għandha tkun kif ġej:
It-tielet subparagrafu tal-Artikolu 53(1) tad-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-possibbiltà ta’ żvelar ta’ informazzjoni kunfidenzjali “fi proċedimenti ċivili jew kummerċjali” tapplika għas-sitwazzjoni fejn persuna titlob, taħt ir-regoli nazzjonali dwar l-aċċess għad-dokumenti, li tingħata aċċess għad-dokumenti li jirrigwardaw is-sorveljanza tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu għall-finijiet li tistabbilixxi l-possibbiltà li tippreżenta rikors kontra l-awtorità ta’ sorveljanza kompetenti għad-danni li din il-persuna tkun allegatament sofriet bħala riżultat tal-falliment jew tal-istralċ ta’ din l-istituzzjoni ta’ kreditu.
(
1
)	Lingwa oriġinali: Ingliż.
(
2
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d- Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE (ĠU 2013 L 176, p. 338, Rettifiki fil-ĠU 2013, L 208, p. 73, ĠU 2017, L 20, p. 1).
(
3
)	Minflok, il-predeċessur tiegħu, li kien inizjalment invokat mir-rikorrent, senjatament l-Artikolu 44 tad-Direttiva 2006/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta’ l-14 ta’ Ġunju 2006 rigward il-bidu u l-eżerċizzju tan-negozzju ta’ l-istituzzjonijiet ta’ kreditu (tfassil mill-ġdid) (ĠU 2006, L 177, p. 1). Iżda, fil-frattemp id-Direttiva 2006/48 ġiet imħassra u ssostitwita mid-Direttiva 2013/36. Hija għalhekk din id-direttiva ta l-aħħar li hija applikabbli għall-każ preżenti, u hija wkoll id-direttiva li l-qorti tar-rinviju staqsiet dwarha fit-tielet domanda.
(
4
)	Sentenza tat-23 ta’ Jannar 2018, F. Hoffmann-La Roche et (C‑179/16, EU:C:2018:25, punt 45).
(
5
)	Ara, pereżempju, is-sentenza tas-27 ta’ Frar 2014, Pohotovosť (C‑470/12, EU:C:2014:101, punt 30). Ara, wkoll, is-sentenzi tas-26 ta’ Frar 2015, Matei (C‑143/13, EU:C:2015:127, punti 39 sa 41), jew tat-13 ta’ Settembru 2016, Rendón Marín (C‑165/14, EU:C:2016:675, punti 29 sa 31).
(
6
)	Irrispettivament minn jekk dan huwiex minħabba l-fatt li r-rikorrent jista’ jkun għad għandu interess ġuridiku li jikseb sentenza dikjaratorja jew, kif ikkonfermat mill-partijiet fil-kawża prinċipali fis-seduta, minħabba l-fatt li, wara li l-qorti tar-rinviju tkun għamlet rinviju għal deċiżjoni preliminari, ir-rikorrent talab aċċess għal dokumenti oħrajn li l-Banca d’Italia għadha ma tatx aċċess għalihom.
(
7
)	Regolament tal-Kunsill tal-15 ta’ Ottubru 2013 li jikkonferixxi kompiti speċifiċi lill-Bank Ċentrali Ewropew fir-rigward ta’ politiki relatati mas-superviżjoni prudenzjali ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu (ĠU 2013, L 287, p. 63).
(
8
)	Sentenza tat-18 ta’ Lulju 2017, Il-Kummissjoni vs Breyer (C‑213/15 P, EU:C:2017:563, punt 49). Wara l-adozzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Mejju 2001 rigward l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3_p. 331), l-hekk imsejħa “regola tal-awtur” ġiet abolita (ara s-sentenza tat-18 ta’ Diċembru 2007, L-Isvezja vs Il-Kummissjoni (C‑64/05 P, EU:C:2007:802, punt 56)), b’mod li l-element deċiżiv li jiddetermina l-applikabbiltà tar-Regolament Nru 1049/2001 huwa jekk id-dokument ikunx fil-pussess tal-istituzzjoni, irrispettivament mill-identità tal-awtur.
(
9
)	Li jistabbilixxi “d-dritt ta’ aċċess għad-dokumenti ta’ l-istituzzjonijiet, il-korpi u l-organi ta’ l-Unjoni”.
(
10
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-18 ta’ Lulju 2017, Il-Kummissjoni vs Breyer (C‑213/15 P, EU:C:2017:563, punt 52).
(
11
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta’ l-20 ta’ Marzu 2000 rigward il-bidu u l-eżerċizzju tan-negozzju ta’ l-istituzzjonijiet ta’ kreditu (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 3, p. 272).
(
12
)	L-Ewwel Direttiva tal-Kunsill tat-12 ta’ Diċembru 1977 dwar il-koordinament tal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi dwar il-bidu u l-insegwiment tan-negozju tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu (ĠU 1977, L 322, p. 30).
(
13
)	Tieni Direttiva tal-Kunsill tal-15 ta’ Diċembru 1989 dwar il-koordinament tal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi dwar il-bidu u l-insegwiment tan-negozju tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u li temenda d-Direttiva 77/780 (ĠU 1989, L 386, p. 1).
(
14
)	Sentenza tal-11 ta’ Diċembru 1985, Hillenius (110/84, EU:C:1985:495).
(
15
)	Sentenza tal-11 ta’ Diċembru 1985, Hillenius (110/84, EU:C:1985:495, punti 28 u 29).
(
16
)	Sentenza tal-11 ta’ Diċembru 1985, Hillenius (110/84, EU:C:1985:495, punt 33).
(
17
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Mejju 2014 dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji u li temenda d-Direttiva 2002/92/KE u d-Direttiva 2011/61/UE (ĠU 2014 L 173, p. 349, Rettifiki fil-ĠU 2016, L 188, p. 28, ĠU 2016, L 273, p. 35, ĠU 2017, L 64, p. 116).
(
18
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ April 2004 dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 85/611/KEE u 93/6/KEE u d-Direttiva 2000/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 93/22/KEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 7, p. 263).
(
19
)	Li jinqara kif ġej: “Meta ditta ta’ investment, operatur tas-suq jew suq regolat ikunu ġew iddikjarati bħala falluti, jew ikunu obbligati li jiġu stralċati, jista’ jiġi ddivulgat tagħrif kunfidenzjali li ma jirrigwardax lil partijiet terzi fi proċedimenti ċivili jew kummerċjali jekk dan ikun meħtieġ sabiex jitwettqu dawn il-proċedimenti”’ Enfasi miżjuda.
(
20
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Lulju 2009 dwar il-koordinazzjoni tal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi fir-rigward tal-impriżi ta’ investiment kollettiv f’titoli trasferibbli (UCITS) (ĠU 2009, L 302, p. 32). It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 102(1) jipprevedi: “Madankollu, meta UCITS jew impriża li tikkontribwixxi lejn l-attività tan-negozju tagħha tkun ġiet iddikjarata bħala falluta jew li tkun ġiet xolta ta’ bilfors, l-informazzjoni kunfidenzjali li ma tkunx tikkonċerna partijiet terzi involuti fi sforzi ta’ salvament tista’ tiġi żvelata fi proċedimenti ċivili jew kummerċjali.” Enfasi miżjuda.
(
21
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Diċembru 2004 dwar l-armonizzazzjoni tar-rekwiżiti ta’ trasparenza f’dak li għandu x’jaqsam ma’ informazzjoni dwar emittenti li t-titoli tagħhom huma ammessi għall-kummerċ f’suq regolat u li temenda d-Direttiva 2001/34/KE (ĠU 2004, L 390, p. 38). It-tieni sentenza tal-Artikolu 25(1) tinqara kif ġej: “Informazzjoni koperta mis-segretezza professjonali ma tistax tiġi żvelata lill-ebda persuna jew awtorità ħlief permezz tal-liġijiet, ir-regolamenti jew id-disposizzjonijiet amminstrattivi ta’ Stat Membru.” Enfasi miżjuda.
(
22
)	Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Novembru 2010 li jistabbilixxi Awtorità Superviżorja Ewropea (Awtorità Bankarja Ewropea) u li jemenda d-Deċiżjoni Nru 716/2009/KE u li jħassar d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2009/78/KE (ĠU 2010, L 331, p. 12).
(
23
)	Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Novembru 2010 li jistabbilixxi Awtorità Superviżorja Ewropea (Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq) u li jemenda d-Deċiżjoni Nru 716/2009/KE u jħassar d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2009/77/KE (ĠU 2010, L 331, p. 84).
(
24
)	Riprodott hawn fuq fil-punt 5 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
25
)	Sentenza tat-12 ta’ Novembru 2014 (C‑140/13, EU:C:2014:2362).
(
26
)	Sentenza tat-12 ta’ Novembru 2014, Altmann et (C‑140/13, EU:C:2014:2362, punt 31).
(
27
)	Sentenza tat-12 ta’ Novembru 2014, Altmann et (C‑140/13, EU:C:2014:2362, punt 32).
(
28
)	Fuq din l-eċċezzjoni ara l-konklużjonijiet reċenti tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-kawża UBS Europe et (C‑358/16, EU:C:2017:606).
(
29
)	Sentenza tat-12 ta’ Novembru 2014, Altmann et (C‑140/13, EU:C:2014:2362, punt 38).
(
30
)	Sentenza tat-12 ta’ Novembru 2014, Altmann et (C‑140/13, EU:C:2014:2362, punt 39).
(
31
)	Il-verżjoni Franċiża tuża l-formola l-iktar waħda newtrali fl-Artikolu 54(2) (“dans le cadre de”), mingħajr ma tikkwalifikaha. Għal dak li jirrigwarda l-verżjoni Ġermaniża, li kienet il-lingwa tal-kawża, din issemmi li l-proċeduri amministrattivi ma humiex “proċeduri ċivili jew kummerċjali” (“Teil zivil- oder handelsrechtlicher Verfahren”).
(
32
)	Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jääskinen fis-sentenza Altmann et (C‑140/13, EU:C:2014:2168, punt 52).
(
33
)	Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jääskinen fis-sentenza Altmann et (C‑140/13, EU:C:2014:2168, punt 56).
(
34
)	Il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li din hija waħda mit-tliet kundizzjonijiet meħtieġa għall-applikabbiltà tal-Artikolu 54(2) tad-Direttiva 2004/39: ara s-sentenza tat-12 ta’ Novembru 2014, Altmann et (C‑140/13, EU:C:2014:2362, punt 38).
(
35
)	Fil-verżjoni Taljana, id-Direttiva 2013/36 tuża l-espressjoni “nell’ambito di procedimenti civili o commerciali”, filwaqt li d-Direttiva 2004/39 użat “nel quadro di procedimenti civili o commerciali”; dan huwa wkoll il-każ, pereżempju, għall-verżjoni Pollakka (rispettivament “w postępowaniach cywilnych” u “w ramach sądowej procedury cywilnej prawa handlowego”), il-verżjoni Portugiża (“no âmbito de processos do foro cível ou comercial” u “em processos de direito civil ou comercial”), il-verżjoni Rumena (“în cursul unor acțiuni în instanțe civile sau comerciale” u “în cadrul unor proceduri civile sau comerciale”), u l-verżjoni Spanjola (“en el marco de procedimientos civiles o mercantiles” u “en el curso de procedimientos civiles o mercantiles”).
(
36
)	Minbarra l-verżjoni Ingliża, dan huwa wkoll il-każ, pereżempju, għall-verżjoni Ċeka (“v občanském soudním řízení”), il-verżjoni Olandiża (“in het kader van civiele of handelsrechtelijke procedures”), il-verżjoni Franċiża (“dans le cadre de procédures civiles ou comerciales”) u l-verżjoni Ġermaniża (“in zivil- oder handelsrechtlichen Verfahren”).
(
37
)	Ara hawn fuq, il-punti 34 sa 44 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
38
)	Sentenza tat-12 ta’ Novembru 2014, Altmann et (C‑140/13, EU:C:2014:2362, punti 14 u 15).
(
39
)	Ara Heisenberg, W., “Über den anschaulichen Inhalt der quantentheoretischen Kinematik und Mechanik”, Zeitschrift für Physik, Vol. 43 (3-4), 1927, p. 172.
(
40
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Novembru 2014 dwar ċerti regoli li jirregolaw l-azzjonijiet għad-danni skont il-liġi nazzjonali għall-ksur tad-dispożizzjonijiet tal-liġi tal-kompetizzjoni tal-Istati Membri u tal-Unjoni Ewropea (ĠU 2014 L 349, p. 1).
(
41
)	Ara l-konklużjonijiet reċenti tal-Avukat Ġenerali Bot fil-kawża Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht (C‑15/16, EU:C:2017:958, punti 64 sa 65). F’dawn il-konklużjonijiet, l-Avukat Ġenerali Bot interpreta l-kunċett ta’ “informazzjoni kunfidenzjali” fil-kuntest tal-Artikolu 54 tad-Direttiva 2004/39. Iżda, hemm ftit raġuni sabiex wieħed jemmen li l-interpretazzjoni tal-istess kunċett għall-finijiet tad-Direttiva 2013/36 tkun wisq differenti.
(
42
)	Bħall-qorti tar-rinviju fit-tilwima fil-kawża prinċipali li qiegħda tistħarreġ id-deċiżjoni amministrattiva tal-Banca d’Italia li ma tagħtix aċċess għad-dokumenti mitluba mir-rikorrent. B’din il-formolazzjoni (pjuttost ineffiċjenti), nixtieq niffoka fuq il-qasam tal-ġustizzja amministrattiva ddefinita b’mod funzjonali, jiġifieri, li jiġu esklużi l-istanzi li, f’uħud mill-Istati Membri, l-istituzzjonijiet imsejħa qrati amministrattivi jistgħu jissejħu fihom sabiex jiddeċiedu tilwimiet ċivili jew kummerċjali.
(
43
)	Bħall-azzjonijiet għar-responsabbiltà tal-Istat kontra awtoritajiet ta’ sorveljanza f’sistemi ġuridiċi fejn tali tilwimiet huma assenjati lill-qrati amministrattivi, stħarriġ ta’ atti amministrattivi jew sanzjonijiet relatati ma’ stralċ b’mod obbligatorju, bħal per eżempju kontestazzjonijiet ġudizzjarji ta’ ordnijiet ta’ skwalifika kontra d-diretturi ta’ tali istituzzjonijiet ta’ kreditu, u oħrajn.
(
44
)	Sentenza tal-11 ta’ Diċembru 1985, Hillenius (110/84, EU:C:1985:495, punt 33).
(
45
)	Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jääskinen fil-kawża Altmann et (C‑140/13, EU:C:2014:2168, punti 43 sa 45).
(
46
)	Fl-interess pubbliku li jista’ jiġi argumentat li jista’ jissaħħaħ iktar li kieku ġew użati b’mod kunsiderevoli somom ta’ fondi pubbliċi f’tentattivi ta’ salvataġġ ta’ kull istituzzjoni ta’ kreditu jew impriżi ta’ investiment li ġew iddikjarati falluti.
(
47
)	Fir-rigward tal-predeċessur tal-Artikolu 53(1), jiġifieri l-Artikolu 12(1) tal-Ewwel Direttiva tal-Kunsill, ara s-sentenza tal-11 ta’ Diċembru 1985, Hillenius (110/84, EU:C:1985:495, punt 27); fir-rigward tal-Artikolu 54(1) tad-Direttiva 2004/39, ara s-sentenza tat-12 ta’ Novembru 2014, Altmann et (C‑140/13, EU:C:2014:2362, punti 31 sa 33).
(
48
)	Nixtieq nenfasizza li tali dikjarazzjoni ġenerali ma tieħu l-ebda pożizzjoni fuq il-mertu ta’ tali azzjoni potenzjali dwar ir-responsabbiltà tal-Istat, inkluż il-kwistjoni dwar xi tkun, jekk ikun hemm, il-bażi legali preċiża ta’ tali rikors. It-tilwima fil-kawża preżenti hija isseparata b’diversi passi minn tali kwistjonijiet. Minbarra hekk u iktar importanti minn hekk, kull azzjoni bħal din tkun awtomatikament irregolata taħt id-dritt nazzjonali u mhux, jew ċertament mhux primarjament, taħt id-dritt tal-Unjoni. Ikkuntrasta, f’dan ir-rigward, ix-xenarju kompletament differenti tal-kawża li tat lok għas-sentenza tat-12 ta’ Ottubru 2004, Paul et (C‑222/02, EU:C:2004:606) li tindirizza l-kwistjoni dwar jekk diversi direttivi, inkluż l-Ewwel Direttiva tal-Kunsill, kinux jipprekludu regola nazzjonali li ma tippermettix lill-individwi li jitolbu kumpens għal dannu li jirriżulta minn sorveljanza difettiva minn naħa tal-awtorità ta’ sorveljanza. Il-Qorti tal-Ġustizzja ikkonstatat li minn dawn it-tliet direttivi inkwistjoni, l-uniku dritt stabbilit b’mod ċar mogħti lill-individwi kien dak li jinsab fl-Artikolu 7(1) ta’ dik li kienet id-Direttiva 94/19/KE tal-parlament ewropew u tal-kunsill tat-30 ta’ Mejju 1994 dwar skemi ta’ garanzija għal depożiti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 2, p. 252) (l-iskema ta’ garanzija tad-depożitu sa massimu ta’ ECU 20000), ċioè id-danni li jkunu tħallsu lilhom fuq deċiżjoni tal-qrati nazzjonali. Il-Qorti tal-Ġustizzja kompliet fuq dan billi ikkonfermat li minbarra dan, it-tliet direttivi li kienu fis-seħħ f’dak iż-żmien ma kinux jikkonferixxu fuq id-depożitaturi xi dritt iktar konkret li l-awtoritajiet kompetenti nazzjonali jadottaw miżuri ta’ sorveljanza fl-interess tagħhom f’dawn iċ-ċirkustanzi (punti 30, 41 u 46) u għalhekk li d-dritt tal-Unjoni ma kienx jipprekludi r-regola nazzjonali inkwistjoni.