62024TJ0055_RES
Υπόθεση T-55/24
Meta Platforms Ireland Ltd
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (πρώτο πενταμελές τμήμα) της 10ης Σεπτεμβρίου 2025
«Ψηφιακές υπηρεσίες – Κανονισμός (EΕ) 2022/2065 – Απόφαση της Επιτροπής για τον καθορισμό του εποπτικού τέλους σχετικά με το έτος 2023 – Άρθρο 43, παράγραφοι 3 έως 5, του κανονισμού 2022/2065 – Άρθρο 4, παράγραφος 2, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2023/1127 – Μεθοδολογία υπολογισμού του αριθμού των μέσων μηνιαίων ενεργών αποδεκτών – Χρονικός περιορισμός των αποτελεσμάτων της ακυρώσεως»
Προσέγγιση των νομοθεσιών – Ψηφιακές υπηρεσίες – Κανονισμός (EΕ) 2022/2065 – Προσδιορισμός του εποπτικού τέλους που οφείλουν οι πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες και οι πολύ μεγάλες επιγραμμικές μηχανές αναζήτησης – Μεθοδολογία υπολογισμού του αριθμού των μέσων μηνιαίων ενεργών αποδεκτών – Κοινή μεθοδολογία για τις πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες και τις πολύ μεγάλες επιγραμμικές μηχανές αναζήτησης – Επιτρέπεται
(Κανονισμός 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 33 §§ 3 και 4, 43 §§ 3 έως 5, 87 §§ 4 έως 6· κανονισμός 2023/1127 της Επιτροπής, άρθρο 4 §§ 1 και 2)
(βλ. σκέψεις 30, 32)
Προσέγγιση των νομοθεσιών – Ψηφιακές υπηρεσίες – Κανονισμός (EΕ) 2022/2065 – Προσδιορισμός του εποπτικού τέλους που οφείλουν οι πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες και οι πολύ μεγάλες επιγραμμικές μηχανές αναζήτησης – Μεθοδολογία υπολογισμού του αριθμού των μέσων μηνιαίων ενεργών αποδεκτών – Καθορισμός με εκτελεστική πράξη – Έλλειψη νομιμότητας – Υποχρέωση καθορισμού της εν λόγω μεθοδολογίας με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη
(Κανονισμός 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 33 §§ 3 και 4, 43 §§ 3 έως 5 και, 87 §§ 4 έως 6· κανονισμός 2023/1127 της Επιτροπής, άρθρο 4 §§ 1 και 2)
(βλ. σκέψεις 35, 39-41, 43, 44, 48)
Προσφυγή ακυρώσεως – Ακυρωτική απόφαση – Αποτελέσματα – Περιορισμός από το Δικαστήριο – Απόφαση της Επιτροπής για τον καθορισμό του εποπτικού τέλους – Ακύρωση – Διατήρηση σε ισχύ των αποτελεσμάτων της προσβαλλόμενης απόφασης μέχρι να αντικατασταθεί εντός εύλογης προθεσμίας που δεν μπορεί να υπερβεί τους δώδεκα μήνες – Δικαιολόγηση βάσει της αρχής ασφάλειας δικαίου και της ανάγκης εκπλήρωσης των εποπτικών καθηκόντων της Επιτροπής δυνάμει του κανονισμού 2022/2065
(Άρθρα 264 και 266, εδ. 1, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 58, 59, 61, 63, 64)
Σύνοψη
Επιληφθέν δύο προσφυγών για την ακύρωση δύο αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με αντικείμενο τον καθορισμό του εφαρμοστέου εποπτικού τέλους για το έτος 2023 αφενός ως προς το Facebook και το Instagram και, αφετέρου, ως προς το TikTok, το Γενικό Δικαστήριο αποφαίνεται για πρώτη φορά επί της ερμηνείας των διατάξεων σχετικά με τον προσδιορισμό του εποπτικού τέλους που οφείλεται από τους παρόχους πολύ μεγάλων επιγραμμικών πλατφορμών (στο εξής: ΠΜΠ) (
1
) προς τον σκοπό της χρηματοδότησης της εκπλήρωσης των εποπτικών καθηκόντων της Επιτροπής δυνάμει της ΠΨΥ. Το Γενικό Δικαστήριο κρίνει ότι, στις υπό εξέταση υποθέσεις, η Επιτροπή υπέπεσε σε νομικό σφάλμα, δεδομένου ότι καθόρισε την κοινή μεθοδολογία υπολογισμού του αριθμού των μέσων μηνιαίων ενεργών αποδεκτών (στο εξής: ΑΜΜΕΑ) στο πλαίσιο κατ’ εξουσιοδότηση πράξης αντί εκτελεστικής πράξης, ακυρώνει δε, συνακόλουθα, τις προσβαλλόμενες αποφάσεις.
Οι προσφεύγουσες, ήτοι, αφενός, η Meta Platforms Ireland Ltd, όσον αφορά το Facebook και το Instagram και, αφετέρου, η TikTok Technology Ltd, όσον αφορά το TikTok, αποτελούν εταιρίες που παρέχουν υπηρεσίες οι οποίες χαρακτηρίστηκαν ως ΠΜΠ. Σύμφωνα με το άρθρο 43 της ΠΨΥ, τέτοιες εταιρίες υπόκεινται στην καταβολή ετήσιου εποπτικού τέλους προς τον σκοπό της κάλυψης των δαπανών στις οποίες υποβάλλεται η Επιτροπή σε σχέση με την εκπλήρωση των εποπτικών καθηκόντων της.
Με δύο εκτελεστικές αποφάσεις που εξέδωσε στις 27 Νοεμβρίου 2023, η Επιτροπή καθόρισε το ποσό του εν λόγω τέλους για το έτος 2023, αφενός ως, προς Facebook και το Instagram και, αφετέρου, και ως προς το TikTok (
2
). Το ποσό αυτό προσδιορίστηκε, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 43, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, της ΠΨΥ, σύμφωνα με τη μεθοδολογία και τις διαδικασίες που περιλήφθηκαν στον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό 2023/1127 (
3
) και, συγκεκριμένα, στο άρθρο 5 του κανονισμού αυτού. Προκειμένου να προσδιορίσει το εν λόγω ποσό, η Επιτροπή εφάρμοσε κοινή μεθοδολογία για όλες τις ΠΜΠ και τις πολύ μεγάλες επιγραμμικές μηχανές αναζήτησης, η οποία επισυνάφθηκε ως παράρτημα στις προσβαλλόμενες αποφάσεις, ώστε να υπολογίσει τον ΑΜΜΕΑ των καθορισμένων υπηρεσιών και την κατανομή του ετήσιου εποπτικού τέλους μεταξύ τους, κατά τις αρχές του άρθρου 43 της ΠΨΥ.
Οι προσφεύγουσες προσέβαλαν τις αντίστοιχες εκτελεστικές αποφάσεις ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προβάλλοντας, μεταξύ άλλων, έλλειψη νομιμότητας της μεθοδολογίας υπολογισμού του ΑΜΜΕΑ, καθόσον η Επιτροπή άσκησε την κατ’ εξουσιοδότηση αρμοδιότητά της μέσω ατομικών εκτελεστικών πράξεων.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Το Γενικό Δικαστήριο εξετάζει, κατ’ αρχάς, αν η ΠΨΥ επιτρέπει την εφαρμογή κοινής μεθοδολογίας για τον υπολογισμό του ΑΜΜΕΑ και εν συνεχεία αν, στην προκείμενη περίπτωση, η Επιτροπή παρέβη το άρθρο 43 του εν λόγω κανονισμού καθόσον κατέφυγε σε μια τέτοια μεθοδολογία δυνάμει εκτελεστικής πράξεως.
Κατά πρώτον, διαπιστώνει ότι καμία διάταξη της ΠΨΥ ή του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2023/1127 δεν εμποδίζει την Επιτροπή να ακολουθήσει ορισμένη μεθοδολογία για τον υπολογισμό του ΑΜΜΕΑ. Επιπλέον, επισημαίνει ότι το κρίσιμο στοιχείο στο πλαίσιο της εφαρμογής του άρθρου 43 της ΠΨΥ δεν είναι ο ΑΜΜΕΑ υπό απόλυτους όρους για κάθε καθορισμένη υπηρεσία, αλλά η τιμή του σε σχέση με τις λοιπές καθορισμένες υπηρεσίες.
Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι η Επιτροπή μπορούσε εγκύρως να αμφιβάλλει ως προς τη συνεκτικότητα, συνολικά, των μεθοδολογιών που είχαν εφαρμόσει οι διάφοροι πάροχοι για τον υπολογισμό του ΑΜΜΕΑ τους, κατά μείζονα λόγο δε λαμβανομένου υπόψη ότι δεν διέθετε στοιχεία από ορισμένους από αυτούς. Επομένως, βασίμως κατέφυγε σε κοινή μεθοδολογία προς τον σκοπό της διασφάλισης της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης των παρόχων, λαμβανομένου υπόψη ότι, βάσει του άρθρου 43 της ΠΨΥ, η κατανομή των εξόδων εποπτείας πρέπει να είναι ανάλογη προς τον ΑΜΜΕΑ κάθε καθορισμένης υπηρεσίας.
Περαιτέρω, δεδομένου ότι το γράμμα του άρθρου 4, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2023/1127 δεν προβαίνει σε ορισμένη ιεράρχηση μεταξύ των τριών πηγών πληροφόρησης, οι οποίες σαφώς προβλέπονται ως εναλλακτικές επιλογές, η Επιτροπή δεν ήταν υποχρεωμένη να προκρίνει ή να αγνοήσει κάποια από αυτές. Επομένως η Επιτροπή νομίμως αποφάσισε να στηριχθεί σε οποιεσδήποτε άλλες πληροφορίες διέθετε, κατά την έννοια της εν λόγω διάταξης.
Κατά δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο σημειώνει ότι από την όλη οικονομία και τους σκοπούς της ΠΨΥ προκύπτει ότι η έννοια του «ΑΜΜΕΑ» υπόκειται σε ενιαία και συνεκτική ερμηνεία, ανεξαρτήτως του πλαισίου και του σκοπού εφαρμογής του. Συγκεκριμένα, αν πρόθεση του νομοθέτη ήταν να έχουν εφαρμογή διαφορετικά νομικά καθεστώτα αναλόγως του αν ο σκοπός της χρήσης του ΑΜΜΕΑ συνίσταται στον ορισμό μιας υπηρεσίας ως ΠΜΠ ή ως πολύ μεγάλης επιγραμμικής μηχανής αναζήτησης ή στον προσδιορισμό του εποπτικού τέλους, θα υπήρχε ρητή, σαφής και επακριβής σχετική πρόβλεψη.
Στηριζόμενο στις ανωτέρω εκτιμήσεις, το Γενικό Δικαστήριο κρίνει ότι, μολονότι η Επιτροπή δύναται βεβαίως να εφαρμόσει κοινή μεθοδολογία για τον υπολογισμό του ΑΜΜΕΑ, εντούτοις δεν μπορεί να εκφύγει του ελέγχου της διαδικασίας έκδοσης των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, όπως αυτή προβλέπεται, μεταξύ άλλων, στο άρθρο 87, παράγραφοι 4 και 6, της ΠΨΥ, επισυνάπτοντας απλώς την εν λόγω κοινή μεθοδολογία σε κάθε εκτελεστική πράξη.
Συγκεκριμένα, μολονότι, σε αντίθεση με το άρθρο 33, παράγραφος 3, της ΠΨΥ, το άρθρο 43 της ΠΨΥ δεν αναφέρει ρητώς την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξης σχετικά με την κατάρτιση της μεθοδολογίας υπολογισμού του ΑΜΜΕΑ, εντούτοις το εν λόγω άρθρο επιβάλλει στην Επιτροπή την υποχρέωση να μεριμνά ώστε τα ετήσια εποπτικά τέλη να είναι ανάλογα προς τον ΑΜΜΕΑ κάθε καθορισμένης υπηρεσίας, παράλληλα με την υποχρέωση καθορισμού της μεθοδολογίας και των διαδικασιών για τον προσδιορισμό των εν λόγω τελών με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη και όχι με εκτελεστική πράξη.
Με άλλα λόγια, από τη συστηματική ερμηνεία των κρίσιμων διατάξεων της ΠΨΥ καθώς και από το πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται αυτές προκύπτει ότι το άρθρο 43 της ΠΨΥ, μολονότι δεν αναφέρει ρητώς τη μεθοδολογία του άρθρου 33 της ΠΨΥ, εντούτοις καθιερώνει σαφή σύνδεσμο μεταξύ της μεθοδολογίας προσδιορισμού των ετήσιων εποπτικών τελών, η οποία προϋποθέτει την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξης, και των ΑΜΜΕΑ των καθορισμένων υπηρεσιών βάσει των οποίων προσδιορίζονται τα τέλη. Συνεπώς, η μεθοδολογία για τον υπολογισμό του ΑΜΜΕΑ είναι συνυφασμένη με τον προσδιορισμό του εποπτικού τέλους και πρέπει να θεωρείται ως ουσιώδες και αναπόσπαστο στοιχείο του τελευταίου.
Κατά τρίτον, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι, δεδομένου ότι ο υπολογισμός του ΑΜΜΕΑ αποτελεί ουσιώδες και αναπόσπαστο στοιχείο του προσδιορισμού του τέλους, η προβλεπόμενη στο άρθρο 43, παράγραφος 4, της ΠΨΥ υποχρέωση της Επιτροπής να καθορίσει, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, «λεπτομερή» μεθοδολογία και τις διαδικασίες για τον προσδιορισμό των τελών συνεπάγεται, εμμέσως πλην σαφώς, την υποχρέωση της να καθορίσει μέσω τέτοιας πράξεως, κατ’ ελάχιστον, αρκούντως λεπτομερών στοιχείων της μεθοδολογίας υπολογισμού του ΑΜΜΕΑ.
Εν πάση περιπτώσει, το άρθρο 43, παράγραφος 4, της ΠΨΥ επιβάλλει, κατ’ ουσίαν, στην Επιτροπή την υποχρέωση να διευκρινίσει και να συγκεκριμενοποιήσει την ΠΨΥ ρυθμίζοντας με λεπτομερή τρόπο, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, τα στοιχεία που δεν προέβλεψε ο νομοθέτης. Πλην όμως, στον βαθμό που, στον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό 2023/1127, η Επιτροπή αναφέρει απλώς κατά γενικό τρόπο τις τρεις πηγές πληροφόρησης, ήτοι τα δεδομένα που υποβάλλει ο πάροχος σύμφωνα με το άρθρο 24, παράγραφος 2, της ΠΨΥ, τις πληροφορίες που ζητούνται σύμφωνα με το άρθρο 24, παράγραφος 3, της ΠΨΥ και οποιεσδήποτε άλλες πληροφορίες διαθέτει η ίδια, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η Επιτροπή τήρησε το άρθρο 43, παράγραφος 4, της ΠΨΥ.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Γενικό Δικαστήριο κρίνει ότι, δεδομένου ότι ο ΑΜΜΕΑ αποτελεί τόσο στοιχείο ουσιώδες της μεθοδολογίας προσδιορισμού του εποπτικού τέλους όσο και έννοια που πρέπει να ερμηνεύεται κατά τρόπο ενιαίο και συνεκτικό στο σύνολο της ΠΨΥ, προκύπτει από το άρθρο 43, παράγραφος 3, της ΠΨΥ, σε συνδυασμό με το άρθρο 33, παράγραφος 3, της ΠΨΥ, ότι, καθορίζοντας τη μεθοδολογία υπολογισμού του ΑΜΜΕΑ στο πλαίσιο εκτελεστικής πράξης αντί στο πλαίσιο κατ’ εξουσιοδότηση πράξης, η Επιτροπή παρέβη το άρθρο 43, παράγραφοι 3 έως 5, και το άρθρο 87 της ΠΨΥ. Επομένως, ακυρώνει τις προσβαλλόμενες αποφάσεις.
Ωστόσο, το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζει να διατηρηθούν σε ισχύ τα αποτελέσματα των εν λόγω αποφάσεων έως ότου ληφθούν τα αναγκαία μέτρα που συνεπάγεται η εκτέλεση της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου, τούτο δε εντός εύλογης προθεσμίας η οποία δεν είναι δυνατό να υπερβεί τους δώδεκα μήνες από την ημερομηνία που η απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου καταστεί αμετάκλητη.
Ειδικότερα, λαμβανομένου υπόψη του σκεπτικού ακυρώσεως των προσβαλλόμενων αποφάσεων, το Γενικό Δικαστήριο κρίνει ότι δεν θα καθίστατο δυνατό για την Επιτροπή να εκδώσει νέες αποφάσεις προς καταλογισμό του εποπτικού τέλους στις προσφεύγουσες χωρίς να προβεί προηγουμένως σε καθορισμό της μεθοδολογίας για τον υπολογισμό του ΑΜΜΕΑ με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη. Επομένως, νέες αποφάσεις προς καθορισμό του εποπτικού τέλους όσον αφορά το έτος 2023 θα μπορούσαν να ληφθούν, εφόσον απαιτούνταν, μόνον κατόπιν τροποποίησης του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2023/1127 ή έκδοσης νέας κατ’ εξουσιοδότηση πράξης προς καθορισμό της μεθοδολογίας υπολογισμού του ΑΜΜΕΑ. Συνεπώς, ενδεχόμενη απόρριψη του αιτήματος για τη διατήρηση σε ισχύ των αποτελεσμάτων των προσβαλλόμενων αποφάσεων θα έθιγε την ασφάλεια δικαίου καθώς και την ορθή εκπλήρωση των εποπτικών καθηκόντων της Επιτροπής δυνάμει της ΠΨΥ.
(
1
)	Κατά την έννοια του άρθρου 33, παράγραφος 4, του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 2022, σχετικά με την ενιαία αγορά ψηφιακών υπηρεσιών και την τροποποίηση της οδηγίας 2000/31/ΕΚ (πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες) (EE 2022, L 277, σ. 1, στο εξής: ΠΨΥ).
(
2
)	Εκτελεστικές αποφάσεις C(2023) 8176 final της Επιτροπής, της 27ης Νοεμβρίου 2023, με την οποία καθορίστηκε το εφαρμοστέο εποπτικό τέλος για το Facebook και το Instagram δυνάμει του άρθρου 43, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, και C(2023) 8173 final της Επιτροπής, της 27ης Νοεμβρίου 2023, με την οποία καθορίστηκε το εφαρμοστέο εποπτικό τέλος για το Facebook και το Instagram δυνάμει του άρθρου 43, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
(
3
)	Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2023/1127 της Επιτροπής, της 2ας Μαρτίου 2023, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με τον καθορισμό, λεπτομερώς, της μεθοδολογίας και των διαδικασιών για τα εποπτικά τέλη που επιβάλλει η Επιτροπή στους παρόχους πολύ μεγάλων επιγραμμικών πλατφορμών και πολύ μεγάλων επιγραμμικών μηχανών αναζήτησης (ΕΕ 2023, L 149, σ. 16).