61979CJ0099_NL
Partijen
Onderwerp
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Partijen
IN ZAAK 99/79,
BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN DE ARRONDISSEMENTSRECHTBANK TE HAARLEM ( EERSTE KAMER ), IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN
1 . SA LANCOME, TE PARIJS,
2 . COSPARFRANCE NEDERLAND BV, TE WEESP,
EN
1 . ETOS BV, TE ZAANDAM,
2 . ALBERT HEYN SUPERMART BV, TE ZAANDAM,
Onderwerp
OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 85 EEG-VERDRAG EN ENKELE UITVOERINGSBEPALINGEN DAARVAN,
Overwegingen van het arrest
1 BIJ VONNIS VAN 19 JUNI 1979, INGEKOMEN TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 21 JUNI 1979, HEEFT DE ARRONDISSEMENTSRECHTBANK TE HAARLEM HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG PREJUDICIELE VRAGEN GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 85 VAN HET VERDRAG EN VAN ENKELE BEPALINGEN VAN VERORDENING NR . 17 VAN DE RAAD VAN 6 FEBRUARI 1962 ( PB 1962, BLZ . 204 ).
2 DEZE VRAGEN ZIJN GESTELD IN HET KADER VAN EEN GEDING TUSSEN ENERZIJDS LANCOME EN HAAR DOCHTERONDERNEMING IN NEDERLAND, COSPARFRANCE NEDERLAND - EISERESSEN IN HET HOOFDGEDING -, EN ANDERZIJDS TWEE VENNOOTSCHAPPEN, ETOS EN ALBERT HEYN SUPERMART - GEDAAGDEN IN HET HOOFDGEDING -, DIE IN NEDERLAND EEN WINKELKETEN EXPLOITEREN . LAATSTGENOEMDEN ZIJN DOOR EISERES
SEN GEDAGVAARD VOOR DE ARRONDISSEMENTSRECHTBANK TE HAARLEM TENEINDE TE WORDEN VEROORDEELD DE VERKOOP VAN LANCOME-ARTIKELEN IN DE DOOR HEN GEEXPLOITEERDE WINKELS, DIE NIET VOOR DE VERKOOP VAN DEZE ARTIKELEN ZIJN ERKEND, TE STAKEN . STELLENDE DAT GEDAAGDEN ZICH SCHULDIG MAKEN AAN ONEERLIJKE MEDEDINGING DOOR HET SELECTIEVE DISTRIBUTIESTELSEL VAN EISERESSEN TE ONDERMIJNEN, EN MET NAME DOOR DE ERKENDE DEPOTHOUDERS AAN TE ZETTEN TOT SCHENDING VAN HUN CONTRACTUELE VERPLICHTINGEN, VORDEREN EISERESSEN IN HET HOOFDGEDING TEVENS VERGOEDING VAN DE TEN GEVOLGE VAN DEZE GEDRAGINGEN GELEDEN SCHADE .
3 HET DOOR LANCOME OPGEZETTE SELECTIEVE DISTRIBUTIESTELSEL BERUST OP DE ALLEENVERKOOPOVEREENKOMSTEN DIE ZIJ HEEFT GESLOTEN MET HAAR ERKENDE ALGEMENE VERTEGENWOORDIGERS IN DE VERSCHILLENDE LID-STATEN VAN DE GEMEENSCHAP, ALSMEDE OP DE VERKOOPOVEREENKOMSTEN MET DETAILHANDELAREN IN FRANKRIJK . OP 30 JANUARI 1963 IS HET MODEL VAN DE OVEREENKOMST MET DE ALGEMENE VERTEGENWOORDIGERS AANGEMELD BIJ DE COMMISSIE . DE OVEREENKOMSTEN TUSSEN DEZE ALGEMENE VERTEGENWOORDIGERS OF DOCHTERONDERNEMINGEN VAN LANCOME EN DE VERSCHILLENDE ERKENDE WEDERVERKOPERS ZIJN LATER BIJ DE COMMISSIE AANGEMELD .
4 OP HET VERWEER VAN GEDAAGDEN IN HET HOOFDGEDING, DAT DE VERKOOPORGANISATIE VAN EISERESSEN GEDEELTELIJK NIETIG WAS WEGENS STRIJD MET ARTIKEL 85, LID 1, VAN HET VERDRAG, HEBBEN EISERESSEN EEN BRIEF VAN 16 DECEMBER 1974 VAN DE DIRECTEUR-GENERAAL CONCURRENTIE VAN DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN IN HET GEDING GEBRACHT . DEZE AAN LANCOME GERICHTE BRIEF VERMELDT DAT LANCOME, NADAT HAAR OP 24 JULI 1972 PUNTEN VAN BEZWAAR WAREN MEEDEDEELD, DE OVEREENKOMSTEN WAARIN HAAR VERKOOPORGANISATIE BINNEN DE EEG GESTALTE WORDT GEGEVEN, IN DIER VOEGE HEEFT GEWIJZIGD, DAT HET ERKENDE DETAILHANDELAREN VOORTAAN VRIJ STAAT, LANCOME-PRODUKTEN TE KOPEN VAN EN TE VERKOPEN AAN IEDERE BINNEN DE EEG GEVESTIGDE ALGEMENE VERTEGENWOORDIGER OF ERKENDE DETAILHANDELAAR, EN ZELF HUN VERKOOPPRIJZEN VAST TE STELLEN BIJ WEDERINGEVOERDE OF WEDERUITGEVOERDE PRODUKTEN AFKOMSTIG UIT OF BESTEMD VOOR ANDERE EEG-LANDEN . DE BRIEF BESLUIT MET DE VOLGENDE WOORDEN :
'
' TOT MIJN GENOEGEN KAN IK U MEEDELEN DAT DE COMMISSIE ONDER DEZE OMSTANDIGHEDEN - GEGEVEN HET BESCHEIDEN AANDEEL DAT UW BEDRIJF IN DE AFZONDERLIJKE EEG-LANDEN OP DE MARKT IN PARFUMERIEPRODUKTEN, SCHOONHEIDS- EN TOILETARTIKELEN HEEFT, DE AANWEZIGHEID OP DIE MARKT VAN EEN VRIJ GROOT
AANTAL CONCURRERENDE ONDERNEMINGEN VAN VERGELIJKBARE OMVANG, EN OMDAT DE FINANCIELE BANDEN TUSSEN UW BEDRIJF EN DE OREAL-GROEP IN CASU VOOR DE LITIGIEUZE PRODUKTEN GEEN INVLOED LIJKEN TE KUNNEN HEBBEN OP DE OMVANG VAN UW OMZET - MEENT DAT ER VOOR HAAR OP GROND VAN DE HAAR BEKENDE GEGEVENS GEEN AANLEIDING MEER BESTAAT OM KRACHTENS ARTIKEL 85, LID 1, VAN HET VERDRAG TEGEN VOORNOEMDE OVEREENKOMSTEN OP TE TREDEN . DEZE ZAAK KAN DUS WORDEN AFGESLOTEN '
' .
5 DE ARRONDISSEMENTSRECHTBANK TE HAARLEM HEEFT BESLOTEN DE PROCEDURE TE SCHORSEN EN HET HOF VAN JUSTITIE OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING TE VERZOEKEN ; DIT VERZOEK IS GEFORMULEERD ALS VOLGT :
'
' ENERZIJDS ERVAN UITGAANDE
( 1 ) DAT EEN ONDERNEMING VOOR DE AFZET VAN HAAR PARFUMERIE-, SCHOONHEIDS- EN TOILETARTIKELEN IN DE EEG EEN STELSEL VAN SELECTIEVE DISTRIBUTIE TOEPAST,
( 2)DAT DE OVEREENKOMSTEN WAAROP DIT STELSEL VAN SELECTIEVE DISTRIBUTIE BERUST REEDS BESTONDEN TEN TIJDE VAN DE INWERKINGTREDING VAN EEG-VERORDENING NR . 17 EN TIJDIG OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 5, LID 1, VAN VERORDENING NR . 17 MET GEBRUIKMAKING VAN FORMULIER B ZIJN AANGEMELD BIJ DE COMMISSIE,
( 3)DAT IN DIE OVEREENKOMSTEN WIJZIGINGEN ZIJN AANGEBRACHT ALS DOOR DE COMMISSIE AANGEGEVEN IN HAAR VIERDE VERSLAG OVER HET MEDEDINGINGSBELEID, NR . 94,
( 4)DAT DE DIRECTEUR-GENERAAL VAN DE CONCURRENTIE OP 16 DECEMBER 1974 AAN DIE ONDERNEMING EEN BRIEF HEEFT GEZONDEN, VOOR DE INHOUD WAARVAN WORDT VERWEZEN NAAR DE RECHTSOVERWEGINGEN VAN DIT VONNIS,
( 5)DAT OOK DE MEESTE ( ZO NIET ALLE ) ANDERE ONDERNEMINGEN IN DE PARFUMERIESECTOR SELECTIEVE DISTRIBUTIE TOEPASSEN VOOR DE VERKOOP VAN HUN, PRODUITS DE PRESTIGE ', ZOALS OMSCHREVEN DOOR DE COMMISSIE IN HAAR VIJFDE VERSLAG OVER HET MEDEDINGINGSBELEID NRS . 57-59,
( 6)DAT DE IN ARTIKEL 19, LID 3, VAN VERORDENING NR . 17 VOORZIENE BEKENDMAKING NIET HEEFT PLAATSGEVONDEN ;
ANDERZIJDS IN HET MIDDEN LATENDE OF SPRAKE IS VAN OMSTANDIGHEDEN ALS HIERNA ONDER A EN/OF B AAN DE ORDE GESTELD IN VRAAG 3,
VERZOEKT HET HOF VAN JUSTITIE DER EUROPESE GEMEENSCHAPPEN UITSPRAAK TE DOEN OVER DE NAVOLGENDE VRAGEN :
1 . WAT IS HET KARAKTER VAN DE ONDER ( 4 ) BEDOELDE BRIEF VAN DE DIRECTEUR-GENERAAL VAN DE CONCURRENTIE, MET NAME IN DE NAVOLGENDE OPZICHTEN :
1.1 . GELDT HIJ ALS EEN VERKLARING, DAT DE COMMISSIE ARTIKEL 85, LID 1, EEG-VERDRAG, NIET VAN TOEPASSING ACHT OP DE OVEREENKOMSTEN WAARIN DE ONDER ( 3 ) BEDOELDE WIJZIGINGEN ZIJN AANGEBRACHT?
1.2 . GELDT HIJ ALS EEN TOEPASSING VAN ARTIKEL 85, LID 3, EEG-VERDRAG?
1.3 . HEEFT HIJ WERKING JEGENS DERDEN?
1.4 . MAAKT HIJ EEN EINDE AAN DE VOORLOPIGE GELDIGHEID VAN OUDE, TIJDIG AANGEMELDE OVEREENKOMSTEN?
2 . IS HET MOGELIJK DAT DE OVEREENKOMSTEN, WAARIN ZIJN AANGEBRACHT DE WIJZIGINGEN BEDOELD ONDER ( 3 ), OP GROND VAN HET BETREKKELIJK BESCHEIDEN MARKTAANDEEL VAN DE ONDER ( 1 ) BEDOELDE ONDERNEMING, NIET VALLEN ONDER HET VERBOD VAN ARTIKEL 85, LID 1, EEG-VERDRAG, ONDANKS
2.1 . HET FEIT DAT ZIJ BEPALINGEN BEVATTEN, STREKKENDE TOT
- ENERZIJDS EEN SELECTIE VAN ZOGENAAMDE ERKENDE DETAILHANDELAREN, EN
- ANDERZIJDS EEN VERBOD VAN LEVERING AAN ANDEREN DAN CONSUMENTEN OF ERKENDE DETAILHANDELAREN,
2.2 . HET FEIT DAT OOK DE CONCURRENTEN VAN DE ONDER ( 1 ) BEDOELDE ONDERNEMING SELECTIEVE DISTRIBUTIE TOEPASSEN,
2.3 . HET FEIT DAT SELECTIEVE DISTRIBUTIE TOT DUSVERRE SLECHTS MOGELIJK LEEK OP GROND VAN EEN ONTHEFFING KRACHTENS ARTIKEL 85, LID 3?
3 . INDIEN DE COMMISSIE AAN EEN ONDERNEMING EEN ONTHEFFING KRACHTENS ARTIKEL 85, LID 3, EEG-VERDRAG, HEEFT VERLEEND VOOR TOEPASSING VAN EEN STELSEL VAN SELECTIEVE DISTRIBUTIE, VERVALT DEZE ONTHEFFING IN GEVAL ZOU BLIJKEN :
A ) DAT DE BETREFFENDE ONDERNEMING ZICH NIET ZOU HOUDEN AAN DE DOOR DE COMMISSIE AAN DE ONTHEFFING VERBONDEN VOORWAARDEN OF VERPLICHTINGEN
B)DAT IN DE PRAKTIJK DE PRODUKTEN IN KWESTIE BINNEN DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT WORDEN AANGEBODEN DOOR GROOTHANDELAREN EN DETAILHANDELAREN, DIE NIET DOOR DE BETREFFENDE ONDERNEMING ZIJN GESELECTEERD?
'
'
DE EERSTE VRAAG
6 MET DE EERSTE VRAAG WORDT HET HOF IN DE EERSTE PLAATS VERZOCHT OM HET RECHTSKARAKTER AAN TE GEVEN VAN BRIEVEN ALS DIE WELKE HET DIRECTORAAT-GENERAAL CONCURRENTIE AAN LANCOME HEEFT GERICHT, EN OM DE WERKING VAST TE STELLEN DIE ZULKE BRIEVEN JEGENS DERDEN HEBBEN . IN DE TWEEDE PLAATS WORDT GEVRAAGD OF DERGELIJKE BRIEVEN EEN EINDE MAKEN AAN DE
'
' VOORLOPIGE GELDIGHEID '
'
VAN OUDE, TIJDIG AANGEMELDE OVEREENKOMSTEN .
HET RECHTSKARAKTER VAN DE BETROKKEN BRIEVEN
7 ARTIKEL 87, LID 1, EEG-VERDRAG VERKLAART DE RAAD BEVOEGD ALLE VERORDENINGEN OF RICHTLIJNEN VAST TE STELLEN DIE DIENSTIG ZIJN VOOR DE TOEPASSING VAN DE IN DE ARTIKELEN 85 EN 86 NEERGELEGDE BEGINSELEN . OVEREENKOMSTIG DEZE MACHTIGING HEEFT DE RAAD VERORDENINGEN VASTGESTELD - WAARONDER VERORDENING
NR . 17 VAN 6 FEBRUARI 1962 ( PB 1962, BLZ . 204 ) - DIE DE COMMISSIE DE BEVOEGDHEID VERLENEN OM VERSCHILLENDE SOORTEN VERORDENINGEN, BESCHIKKINGEN EN AANBEVELINGEN VAST TE STELLEN .
8 TOT HET INSTRUMENTARIUM WAAROVER DE COMMISSIE DAARMEE TER VERVULLING VAN HAAR OPDRACHT DE BESCHIKKING HEEFT GEKREGEN, BEHOREN DE BESCHIKKINGEN HOUDENDE NEGATIEVE VERKLARINGEN EN DE BESCHIKKINGEN BEDOELD IN ARTIKEL 85, LID 3 . MET BETREKKING TOT BESCHIKKINGEN HOUDENDE NEGATIEVE VERKLARINGEN BEPAALT ARTIKEL 2 VAN VERORDENING NR . 17 VAN DE RAAD, DAT DE COMMISSIE OP VERZOEK VAN DE BETROKKEN ONDERNEMINGEN KAN VASTSTELLEN DAT, OP GROND VAN DE GEGEVENS DIE HAAR BEKEND ZIJN, VOOR HAAR GEEN AANLEIDING BESTAAT TEGEN EEN OVEREENKOMST, BESLUIT OF GEDRAGING OP TE TREDEN KRACHTENS ARTIKEL 85,
LID 1, OF ARTIKEL 86 VAN HET VERDRAG . MET BETREKKING TOT DE BESCHIKKINGEN BEDOELD IN ARTIKEL 85, LID 3, BEPALEN DE ARTIKELEN 6 EN VOLGENDE VAN VERORDENING NR . 17, DAT DE COMMISSIE BESCHIKKINGEN KAN GEVEN WAARBIJ DE BEPALINGEN VAN ARTIKEL 85, LID 1, BUITEN TOEPASSING WORDEN VERKLAARD VOOR EEN BEPAALDE OVEREENKOMST, VOOR ZOVER DEZE - BEHOUDENS VRIJSTELLING VAN AANMELDING OP GROND VAN ARTIKEL 4, LID 2, VAN GENOEMDE VERORDENING - IS AANGEMELD .
9 VERORDENING NR . 17 EN DE VERORDENINGEN TOT UITVOERING DAARVAN GEVEN DE REGELS DIE DE COMMISSIE BIJ DE VASTSTELLING VAN VORENBEDOELDE BESCHIKKINGEN
IN ACHT HEEFT TE NEMEN . INDIEN DE COMMISSIE VOORNEMENS IS EEN NEGATIEVE VERKLARING KRACHTENS VOORNOEMD ARTIKEL 2 OF EEN BESCHIKKING BEDOELD IN ARTIKEL 85, LID 3, VAN HET VERDRAG TE GEVEN, IS ZIJ KRACHTENS ARTIKEL 19, LID 3, VAN VERORDENING NR . 17 MET NAME GEHOUDEN HET ESSENTIELE GEDEELTE VAN HET VERZOEK OF DE AANMELDING BEKEND TE MAKEN EN ALLE BELANGHEBBENDE DERDEN UIT TE NODIGEN HUN OPMERKINGEN KENBAAR TE MAKEN BINNEN DE DOOR DE COMMISSIE VASTGESTELDE TERMIJN . INGEVOLGE ARTIKEL 21, LID 1, VAN DE VERORDENING MOETEN BESCHIKKINGEN HOUDENDE NEGATIEVE VERKLARINGEN, EN ONTHEFFINGSBESCHIKKINGEN BEKEND WORDEN GEMAAKT .
10 HET IS DUIDELIJK DAT EEN BRIEF ALS DIE WELKE HET DIRECTORAAT-GENERAAL CONCURRENTIE TOT LANCOME HEEFT GERICHT, DIE IS VERZONDEN ZONDER INACHTNEMING VAN DE PUBLICITEITSVOORSCHRIFTEN VAN ARTIKEL 19, LID 3, VAN VERORDENING NR . 17, EN DIE NIET IS BEKENDGEMAAKT INGEVOLGE ARTIKEL 21, LID 1, VAN DIE VERORDENING, NOCH EEN BESCHIKKING HOUDENDE NEGATIEVE VERKLARING NOCH EEN BESCHIKKING BEDOELD IN ARTIKEL 85, LID 3, IS IN DE ZIN VAN DE ARTIKELEN 2 EN 6 VAN VERORDENING NR . 17 . DE COMMISSIE ZELF HEEFT EROP GEWEZEN DAT HET HIERBIJ SLECHTS GAAT OM EEN ADMINISTRATIEF SCHRIJVEN, WAARBIJ DE BETROKKEN ONDERNEMING IN KENNIS WORDT GESTELD VAN DE OPVATTING VAN DE COMMISSIE DAT ER VOOR HAAR GEEN AANLEIDING BESTAAT OM KRACHTENS ARTIKEL 85, LID 1, VAN HET VERDRAG TEGEN DE OVEREENKOMSTEN OP TE TREDEN EN DAT DE ZAAK DUS KAN WORDEN AFGESLOTEN .
11 EEN DERGELIJKE BRIEF, DIE UITSLUITEND IS GEBASEERD OP DE GEGEVENS DIE DE COMMISSIE BEKEND ZIJN, DIE EEN BEOORDELING VAN DE COMMISSIE WEERGEEFT EN DIE EEN ONDERZOEK DOOR DE BEVOEGDE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE AFSLUIT, STAAT ER NIET AAN IN DE WEG DAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIES VOOR WIE EEN BEROEP OP DE ONVERENIGBAARHEID VAN DE BETROKKEN OVEREENKOMSTEN MET ARTIKEL 85 WORDT GEDAAN, OP GROND VAN DE GEGEVENS WAAROVER ZIJ BESCHIKKEN, TOT EEN AFWIJKEND OORDEEL OVER DIE OVEREENKOMSTEN KOMEN . HET IN DERGELIJKE BRIEVEN MEEGEDEELDE STANDPUNT BINDT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIES NIET, MAAR HET VORMT TOCH EEN FEITELIJK GEGEVEN WAARMEE ZIJ REKENING KUNNEN HOUDEN BIJ HUN ONDERZOEK VAN DE VRAAG OF DE OVEREENKOMSTEN OF GEDRAGINGEN IN OVEREENSTEMMING ZIJN MET ARTIKEL 85 .
DE VOORLOPIGE GELDIGHEID
12 NAAR HET HOF, LAATSTELIJK IN HET ARREST VAN 14 DECEMBER 1977 ( ZAAK 59/77, DE BLOOS, JURISPR . 1977, BLZ . 2359 ) VOOR RECHT HEEFT VERKLAARD, MOET
'
' GEDU
RENDE HET TIJDVAK TUSSEN DE AANMELDING EN DE DATUM WAAROP DE COMMISSIE EEN BESLUIT NEEMT, . . . DE RECHTER IN EEN GEDING OVER EEN OUDE OVEREENKOMST DIE DEUGDELIJK IS AANGEMELD OF VAN AANMELDING IS VRIJGESTELD, AAN ZODANIGE OVEREENKOMST DE RECHTSGEVOLGEN TOEKENNEN WELKE HET OP DE OVEREENKOMST TOEPASSELIJKE RECHT DAARAAN VERBINDT, ZONDER DAT AAN DEZE GEVOLGEN KAN WORDEN AFGEDAAN DOOR EEN EVENTUELE BETWISTING MET BETREKKING TOT HAAR VERENIGBAARHEID MET ARTIKEL 85, LID 1 '
' .
13 DE VERWIJZENDE RECHTER VRAAGT OF EEN BRIEF ALS DIE VAN 16 DECEMBER 1974, WELKE DOOR DE BEVOEGDE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE AAN LANCOME IS GERICHT, EEN EINDE MAAKT AAN DE VOORLOPIGE BESCHERMING DIE OUDE, BINNEN DE TERMIJN VAN ARTIKEL 5, LID 1, VAN VERORDENING NR . 17 AANGEMELDE, OF VAN AANMELDING VRIJGESTELDE OVEREENKOMSTEN, KRACHTENS DE RECHTSPRAAK VAN HET HOF GENIETEN VANAF HET MOMENT VAN HUN AANMELDING .
14 MET HET OOG OP DE BEANTWOORDING VAN DEZE VRAAG DIENT TE WORDEN HERINNERD AAN DE OVERWEGINGEN DIE TEN GRONDSLAG LIGGEN AAN DE RECHTSPRAAK VAN HET HOF MET BETREKKING TOT DE
'
' VOORLOPIGE GELDIGHEID '
' .
15 ZOALS HET HOF IN HET ARREST VAN 9 JULI 1969 ( ZAAK 10/69, PORTELANGE, JURISPR . 1969, BLZ . 309 ) HEEFT OVERWOGEN, IS ARTIKEL 85 EEG-VERDRAG ALDUS OPGEBOUWD, DAT IN LID 1 EEN ALGEMEEN VERBOD WORDT GEFORMULEERD, IN LID 2 DE GEVOLGEN HIERVAN WORDEN GEREGELD EN IN LID 3 DIT VERBOD WORDT VERZACHT DOOR DE BEVOEGDHEID AFWIJKINGEN VAN DIT VERBOD TOE TE STAAN . HET TOEPASSEN VAN DE NIETIGHEID VAN RECHTSWEGE OP EEN BEPAALDE OVEREENKOMST OF OP BEPAALDE BEDINGINGEN DAARVAN, VOORONDERSTELT DUS DAT DEZE OVEREENKOMST ONDER LID 1 VAN VOORNOEMD ARTIKEL VALT EN DAT TEN BEHOEVE DAARVAN GEEN BEROEP KAN WORDEN GEDAAN OP DE BEPALINGEN VAN LID 3 .
16 GELET OP DE IN ARTIKEL 9, LID 1, VAN VERORDENING NR . 17 AAN DE COMMISSIE TOEGEKENDE, UITSLUITENDE BEVOEGDHEID ARTIKEL 85, LID 3, TOE TE PASSEN, IN SAMENHANG MET DE BEPALINGEN TEN GUNSTE VAN OUDE OVEREENKOMSTEN IN DE ARTIKELEN 6, LID 2, EN 7, VAN DIE VERORDENING, IS HET HOF TOT DE CONCLUSIE GEKOMEN DAT MET BETREKKING TOT DEZE OVEREENKOMSTEN DE RECHTSZEKERHEID IN HET CONTRACTENRECHT EIST DAT, WANNEER EEN OVEREENKOMST OVEREENKOMSTIG VERORDENING NR . 17 IS AANGEMELD, DE RECHTER DE NIETIGHEID VAN RECHTSWEGE ERVAN EERST VASTSTELT NADAT DE COMMISSIE KRACHTENS DEZE VERORDENING EEN BESCHIKKING HEEFT GENOMEN .
17 IN HET LICHT VAN DEZE OVERWEGINGEN LIJKT HANDHAVING VAN DE VOORLOPIGE GELDIGHEID VAN OUDE, AANGEMELDE OVEREENKOMSTEN NIET MEER GERECHTVAARDIGD VANAF HET MOMENT WAAROP DE COMMISSIE AAN DE BETROKKENEN MEEDEELT DAT ZIJ DE DESBETREFFENDE ZAAK HEEFT AFGESLOTEN . NA EEN DERGELIJKE STANDPUNTBEPALING, WAARMEE TE KENNEN WORDT GEGEVEN DAT DE COMMISSIE NIET VOORNEMENS IS EEN INDIVIDUELE BESCHIKKING TE GEVEN OVER DE BETROKKEN AANGEMELDE OVEREENKOMSTEN, IS HET ONWAARSCHIJNLIJK DAT DE COMMISSIE TEN GUNSTE VAN DEZE OVEREENKOMSTEN NOG GEBRUIK ZAL MAKEN VAN HAAR BEVOEGDHEID ARTIKEL 85, LID 3, EVENTUEEL MET TERUGWERKENDE KRACHT TOT DE PERIODE VOOR DE AANMELDING, TOE TE PASSEN, HETGEEN OP GROND VAN ARTIKEL 6, LID 2, VAN VERORDENING NR . 17 MOGELIJK IS . ER IS DAN DUS NIETS MEER WAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIES, VOOR WIE EEN BEROEP WORDT GEDAAN OP DE RECHTSTREEKSE WERKING VAN HET VERBOD VAN ARTIKEL 85, LID 1, ONTSLAAT VAN DE PLICHT ZICH DAAROVER UIT TE SPREKEN .
18 OP DE EERSTE VRAAG MOET DERHALVE WORDEN GEANTWOORD, DAT EEN ADMINISTRATIEF SCHRIJVEN, WAARBIJ DE BETROKKENE IN KENNIS WORDT GESTELD VAN HET STANDPUNT VAN DE COMMISSIE, DAT VOOR HAAR GEEN AANLEIDING BESTAAT OM KRACHTENS ARTIKEL 85, LID 1, TEGEN AANGEMELDE OVEREENKOMSTEN OP TE TREDEN, EEN EINDE MAAKT AAN DE PERIODE VAN VOORLOPIGE GELDIGHEID NA AANMELDING TEN GUNSTE VAN VOOR 13 MAART 1962 GESLOTEN OVEREENKOMSTEN DIE BINNEN DE IN ARTIKEL 5, LID 1, VAN VERORDENING NR . 17 GENOEMDE TERMIJN ZIJN AANGEMELD OF DIE VAN AANMELDING WAREN VRIJGESTELD . DE BEOORDELING DIE IN EEN DERGELIJK SCHRIJVEN IS NEERGELEGD, BINDT DE NATIONALE RECHTER NIET, MAAR VORMT EEN FEITELIJK GEGEVEN WAARMEE DEZE REKENING KAN HOUDEN BIJ HET ONDERZOEK VAN DE VRAAG OF DE BETROKKEN OVEREENKOMSTEN IN OVEREENSTEMMING ZIJN MET ARTIKEL 85 .
DE TWEEDE VRAAG
19 MET ZIJN TWEEDE VRAAG WENST DE NATIONALE RECHTER TE DOEN VASTSTELLEN OF OVEREENKOMSTEN DIE DE BASIS VORMEN VAN EEN SELECTIEF DISTRIBUTIESTELSEL, AAN HET VERBOD VAN ARTIKEL 85, LID 1, EEG-VERDRAG KUNNEN ONTSNAPPEN WEGENS HET BETREKKELIJK BESCHEIDEN MARKTAANDEEL VAN DE BETROKKEN ONDERNEMING . DE VERWIJZENDE RECHTER VESTIGT ER DAARBIJ DE AANDACHT OP, DAT DE CONCURRENTEN VAN BEDOELDE ONDERNEMING EVENEENS SELECTIEVE DISTRIBUTIE TOEPASSEN . VERDER GEEFT HIJ ALS ZIJN MENING TE KENNEN DAT SELECTIEVE DISTRIBUTIE HEM TOT DUSVERRE SLECHTS MOGELIJK LEEK OP GROND VAN EEN ONTHEFFING KRACHTENS ARTIKEL 85, LID 3 .
20 ZOALS HET HOF HEEFT OVERWOGEN IN HET ARREST VAN 25 OKTOBER 1977 ( ZAAK 26/76, METRO, JURISPR . 1977, BLZ . 1875 ), VORMEN SELECTIEVE DISTRIBUTIESTELSELS EEN MET ARTIKEL 85, LID 1, VERENIGBARE CONCURRENTIEFACTOR, MITS BIJ DE KEUZE DER WEDERVERKOPERS OBJECTIEVE CRITERIA VAN KWALITATIEVE AARD WORDEN GEHANTEERD MET BETREKKING TOT DE VAKBEKWAAMHEID VAN DE WEDERVERKOPER, ZIJN PERSONEEL EN DE INRICHTING VAN ZIJN BEDRIJF, EN DEZE VOORWAARDEN UNIFORM WORDEN VASTGESTELD VOOR ALLE POTENTIELE WEDERVERKOPERS EN ZONDER DISCRIMINATIE WORDEN TOEGEPAST .
21 HIERUIT VOLGT DAT EEN SELECTIEF DISTRIBUTIENET, WAARTOE DE TOEGANG AFHANKELIJK IS GESTELD VAN VOORWAARDEN DIE VERDER GAAN DAN EEN EENVOUDIGE OBJECTIEVE SELECTIE VAN KWALITATIEVE AARD, IN BEGINSEL ONDER HET VERBOD VAN ARTIKEL 85, LID 1, VALT, VOORAL WANNEER HET OP KWANTITATIEVE SELECTIECRITERIA IS GEBASEERD .
22 ZOALS HET HOF EVENWEL IN HET ARREST VAN 30 JUNI 1966 ( ZAAK 56/65, LTM, JURISPR . 1966, BLZ . 391 ) HEEFT OVERWOGEN, KAN EEN OVEREENKOMST SLECHTS ALS MET DE GEMEENSCHAPPELIJKE MARKT ONVERENIGBAAR - IN VOEGE ALS BEDOELD IN ARTIKEL 85, LID 1 - EN MITSDIEN ALS VERBODEN WORDEN BESCHOUWD, WANNEER IS VOLDAAN AAN VERSCHILLENDE VOORWAARDEN, DIE NIET ZOZEER HAAR RECHTSKARAKTER RAKEN ALS WEL HAAR INVLOED OP
'
' DE HANDEL TUSSEN DE LID-STATEN '
'
ENERZIJDS EN
'
' DE MEDEDINGING '
'
ANDERZIJDS .
23 OM TE KUNNEN BEOORDELEN OF EEN OVEREENKOMST DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN ONGUNSTIG KAN BEINVLOEDEN, MOET OP BASIS VAN EEN GEHEEL VAN OBJECTIEVE - FEITELIJKE OF JURIDISCHE - GEGEVENS WORDEN VASTGESTELD OF MET EEN VOLDOENDE MATE VAN WAARSCHIJNLIJKHEID KAN WORDEN VERWACHT DAT DEZE OVEREENKOMST AL DAN NIET RECHTSTREEKS, DAADWERKELIJK OF POTENTIEEL, DE HANDELSSTROMEN TUSSEN LID-STATEN KAN BEINVLOEDEN .
24 OM TE KUNNEN BEOORDELEN OF EEN OVEREENKOMST ALS VERBODEN MOET WORDEN BESCHOUWD WEGENS DE VERVALSING VAN DE MEDEDINGING DIE HET DOEL OF HET GEVOLG ERVAN IS, MOET DE MEDEDINGING WORDEN BEZIEN IN HET VERBAND VAN DE OMSTANDIGHEDEN WAARIN ZIJ ZICH ZONDER DE LITIGIEUZE OVEREENKOMST ZOU AFSPELEN . HIERTOE ZAL MEN MET NAME HEBBEN TE LETTEN OP DE AARD EN DE AL DAN NIET BEPERKTE HOEVEELHEID VAN DE PRODUKTEN WAAROP DE OVEREENKOMST BETREKKING HEEFT, DE POSITIE EN HET GEWICHT VAN DE PARTIJEN OP DE BETROKKEN MARKT EN HET GEISOLEERDE KARAKTER VAN DE LITIGIEUZE OVEREENKOMST DAN WEL JUIST DE OMSTANDIGHEID DAT ZIJ DEEL UITMAAKT VAN EEN REEKS VAN OVEREENKOMSTEN .
OP DIT PUNT HEEFT HET HOF IN HET ARREST VAN 12 DECEMBER 1967 ( ZAAK 23/67, BRASSERIE DE HAECHT I, JURISPR . 1967, BLZ . 511 ) VERDUIDELIJKT, DAT HET BESTAAN VAN GELIJKSOORTIGE OVEREENKOMSTEN, ZONDER NOODZAKELIJKERWIJZE BESLISSEND TE ZIJN, EEN OMSTANDIGHEID IS DIE TE ZAMEN MET ANDERE DE ECONOMISCHE EN JURIDISCHE SAMENHANG KAN OPLEVEREN WAARBINNEN DE OVEREENKOMST MOET WORDEN BEOORDEELD .
25 HET STAAT AAN DE NATIONALE RECHTER OM OP BASIS VAN ALLE RELEVANTE GEGEVENS UIT TE MAKEN OF DE OVEREENKOMST FEITELIJK VOLDOET AAN DE VOORWAARDEN OM ONDER HET VERBOD VAN ARTIKEL 85, LID 1, TE VALLEN .
26 OP DE TWEEDE VRAAG MOET DERHALVE WORDEN GEANTWOORD, DAT OVEREENKOMSTEN DIE DE BASIS VORMEN VAN EEN SELECTIEF DISTRIBUTIESTELSEL, DAT BERUST OP TOELATINGSCRITERIA DIE VERDER GAAN DAN EEN EENVOUDIGE OBJECTIEVE SELECTIE VAN KWALITATIEVE AARD, ALLE BESTANDDELEN VOOR ONVERENIGBAARHEID MET ARTIKEL 85, LID 1, BEVATTEN WANNEER DEZE OVEREENKOMSTEN, OP ZICHZELF DAN WEL TE ZAMEN MET ANDERE, IN DE ECONOMISCHE EN JURIDISCHE SAMENHANG WAARIN ZIJ TOT STAND ZIJN GEKOMEN, EN OP GROND VAN EEN GEHEEL VAN OBJECTIEVE - FEITELIJKE OF JURIDISCHE - GEGEVENS DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN ONGUNSTIG KUNNEN BEINVLOEDEN EN TOT DOEL OF TEN GEVOLGE HEBBEN DAT DE MEDEDINGING WORDT VERHINDERD, BEPERKT OF VERVALST .
DE
DERDE
VRAAG
27 GEZIEN HET ANTWOORD OP DE EERSTE VRAAG, BEHOEFT DE DERDE VRAAG VAN DE VERWIJZENDE RECHTER NIET MEER TE WORDEN BEANTWOORD .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
28 DE KOSTEN DOOR DE BELGISCHE, DEENSE, FRANSE EN NEDERLANDSE REGERING, DOOR DE REGERING VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND EN VAN HET VERENIGD KONINKRIJK ALSMEDE DOOR DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING VAN HUN OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE,
UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR DE ARRONDISSEMENTSRECHTBANK TE HAARLEM BIJ VONNIS VAN 19 JUNI 1979 GESTELDE VRAGEN,
VERKLAART VOOR RECHT :
1 . EEN ADMINISTRATIEF SCHRIJVEN, WAARBIJ DE BETROKKENE IN KENNIS WORDT GESTELD VAN HET STANDPUNT VAN DE COMMISSIE, DAT VOOR HAAR GEEN AANLEIDING BESTAAT OM KRACHTENS ARTIKEL 85, LID 1, TEGEN AANGEMELDE OVEREENKOMSTEN OP TE TREDEN, MAAKT EEN EINDE AAN DE PERIODE VAN VOORLOPIGE GELDIGHEID NA AANMELDING TEN GUNSTE VAN VOOR 13 MAART 1962 GESLOTEN OVEREENKOMSTEN DIE BINNEN DE IN ARTIKEL 5, LID 1, VAN VERORDENING NR . 17 GENOEMDE TERMIJN ZIJN AANGEMELD OF DIE VAN AANMELDING WAREN VRIJGESTELD . DE BEOORDELING DIE IN EEN DERGELIJK SCHRIJVEN IS NEERGELEGD, BINDT DE NATIONALE RECHTER NIET, MAAR VORMT EEN FEITELIJK GEGEVEN WAARMEE DEZE REKENING KAN HOUDEN BIJ HET ONDERZOEK VAN DE VRAAG OF DE BETROKKEN OVEREENKOMSTEN IN OVEREENSTEMMING ZIJN MET ARTIKEL 85 .
2 . OVEREENKOMSTEN DIE DE BASIS VORMEN VAN EEN SELECTIEF DISTRIBUTIESTELSEL, DAT BERUST OP TOELATINGSCRITERIA DIE VERDER GAAN DAN EEN EENVOUDIGE OBJECTIEVE SELECTIE VAN KWALITATIEVE AARD, BEVATTEN ALLE BESTANDDELEN VOOR ONVERENIGBAARHEID MET ARTIKEL 85, LID 1, WANNEER DEZE OVEREENKOMSTEN, OP ZICHZELF DAN WEL TE ZAMEN MET ANDERE, IN DE ECONOMISCHE EN JURIDISCHE SAMENHANG WAARIN ZIJ TOT STAND ZIJN GEKOMEN, EN OP GROND VAN EEN GEHEEL VAN OBJECTIEVE - FEITELIJKE OF JURIDISCHE - GEGEVENS DE HANDEL TUSSEN LID-STATEN ONGUNSTIG KUNNEN BEINVLOEDEN EN TOT DOEL OF TEN GEVOLGE HEBBEN DAT DE MEDEDINGING WORDT VERHINDERD, BEPERKT OF VERVALST .