WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (izba ds. odwołań)
z dnia 18 grudnia 2008 r.
Sprawa T‑293/07 P
Alessandro Lofaro
przeciwko
Komisji Wspólnot Europejskich
Odwołanie – Służba publiczna – Personel tymczasowy – Termin do złożenia zażalenia – Data złożenia zażalenia – Otrzymanie przez administrację – Zasada pewności prawa
Przedmiot: Odwołanie od postanowienia Sądu do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej (trzecia izba) z dnia 24 maja 2007 r. w sprawach
połączonych F-27/06 i F-75/06 Lofaro przeciwko Komisji, dotychczas nieopublikowanego w Zbiorze, mające na celu uchylenie tego
postanowienia.
Orzeczenie: Odwołanie zostaje oddalone. Alessandro Lofaro pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Komisję w postępowaniu odwoławczym.
Streszczenie
1.      Odwołanie – Odwołanie od orzeczenia oddalającego wniosek o stwierdzenie nieważności i kolejnego orzeczenia oddalającego związany
z nim wniosek o odszkodowanie – Zarzuty dotyczące wyłącznie oddalenia wniosku o stwierdzenie nieważności – Dopuszczalność
odwołania w całości
(regulamin Sądu Pierwszej Instancji, art. 138 § 1)
2.      Urzędnicy – Skarga – Uprzednie zażalenie w drodze administracyjnej – Data złożenia
(regulamin pracowniczy, art. 90 ust. 2)
3.      Urzędnicy – Skarga – Uprzednie zażalenie w drodze administracyjnej – Obowiązek uwzględnienia przewidywanego czasu dostarczenia
zażalenia
(regulamin pracowniczy, art. 90 ust. 2)
4.      Urzędnicy – Skarga – Uprzednie zażalenie w drodze administracyjnej – Data złożenia – Otrzymanie przez administrację
(regulamin pracowniczy, art. 90 ust. 2)
1.      Okoliczność, że skarżący w uzasadnieniu swojego odwołania, w którym żąda uchylenia w całości postanowienia o niedopuszczalności
oddalającego zarazem jego wnioski o stwierdzenie nieważności i o odszkodowanie, przedstawia wyłącznie zarzuty i argumenty
skierowane przeciwko częściom uzasadnienia, w których odrzucono jego żądanie stwierdzenia nieważności, nie sprawia, że odwołanie
jest niedopuszczalne w zakresie dotyczącym żądania odszkodowania, ponieważ jego niedopuszczalność w zaskarżonym postanowieniu
opiera się wyłącznie na ścisłym związku, niekwestionowanym na etapie odwołania, z żądaniem stwierdzenia nieważności odrzuconym
jako niedopuszczalne.
(zob. pkt 17, 18, 20)
2.      Datą, jaką należy uwzględnić przy ocenie, czy zażalenie zostało złożone w terminie wyznaczonym w art. 90 ust. 2 regulaminu
pracowniczego, jest data otrzymania tego zażalenia przez daną instytucję. Wykładnia taka wynika z brzmienia tego przepisu
i jest zgodna z zasadą pewności prawa. Artykuł 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego stanowi bowiem w akapicie pierwszym, że
„zażalenie powinno zostać złożone w terminie trzech miesięcy” a w akapicie drugim, że organ powołujący „powiadamia zainteresowaną
osobę o swojej decyzji wraz z uzasadnieniem w terminie czterech miesięcy od dnia złożenia zażalenia”, a tym samym wyraźnie
stanowi, że data złożenia zażalenia rozpoczyna również bieg czteromiesięcznego terminu do udzielenia odpowiedzi przez daną
instytucję na to zażalenie.
W tych ramach prawnych zasada pewności prawa, wymagająca, by początek i koniec biegu obowiązujących terminów były jasno określone
i przestrzegane w sposób rygorystyczny, stoi na przeszkodzie uwzględnieniu dwóch odrębnych dat odnośnie do złożenia zażalenia,
czyli daty wysłania zażalenia celem ustalenia, czy zostało złożone w wyznaczonym terminie, oraz daty otrzymania tego zażalenia
przez daną instytucję celem określenia rozpoczęcia biegu terminu do udzielenia odpowiedzi na zażalenie.
Ponadto, wyłącznie uwzględnienie daty otrzymania zażalenia pozwala na spełnienie wymogów zasady pewności prawa, zgodnie z którą
każdy akt administracji wywołujący skutki prawne winien być jasny, dokładny i przedstawiony do wiadomości zainteresowanego
w taki sposób, by ten mógł z pewnością określić moment, od którego wspomniany akt istnieje i zaczyna wywoływać skutki prawne,
zwłaszcza w świetle dostępnych środków prawnych przewidzianych w przepisach, w niniejszym przypadku w regulaminie pracowniczym.
(zob. pkt 29–33)
Odesłanie: Trybunał, sprawa 195/80 Michel przeciwko Parlamentowi, 26 listopada 1981 r., Rec. s. 2861, pkt 13; Sąd Pierwszej
Instancji, sprawa T‑54/90 Lacroix przeciwko Komisji, 25 września 1991 r., Rec. s. II‑749, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo,
pkt 29; Sąd do spraw Służby Publicznej, sprawa F‑3/05 Schmit przeciwko Komisji, 15 maja 2006 r., Zb.Orz.SP s. I‑A‑1‑9, II‑A‑1‑33,
pkt 28
3.      Jeśli chodzi o przestrzeganie terminów do złożenia zażalenia i wniesienia skargi, do zainteresowanego należy dochowanie należytej
staranności wymaganej od dostatecznie poinformowanej osoby. W szczególności zainteresowany powinien czuwać nad tym, aby jego
zażalenie zostało złożone w wyznaczonym terminie, uwzględniając przewidywany czas dostarczenia tego zażalenia drogą pocztową,
jeśli wybierze ten sposób przesyłki. Obowiązek uwzględnienia przewidywanego czasu przesyłki nie wyklucza możliwości uzasadnienia
przez zainteresowanego, w obliczu wyjątkowych okoliczności, przekroczenia terminu w złożeniu zażalenia poprzez wykazanie w odpowiednim
przypadku istnienia nieprzewidzianej okoliczności, siły wyższej czy usprawiedliwionego błędu.
(zob. pkt 37, 38)
Odesłanie: Trybunał, sprawa C‑195/91 P Bayer przeciwko Komisji, 15 grudnia 1994 r., Rec. s. I‑5619, pkt 32; Trybunał, sprawa
C‑193/01 P Pitsiorlas przeciwko Radzie i EBC, 15 maja 2003 r., Rec. s. I‑4837, pkt 24; Trybunał, sprawa C‑242/07 P Belgia
przeciwko Komisji, 8 listopada 2007 r., Zb.Orz. s. I‑9757, pkt 29; Sąd Pierwszej Instancji, sprawy połączone T‑33/89 i T‑74/89
Blackman przeciwko Parlamentowi, 16 marca 1993 r., Rec. s. II‑249, pkt 34; Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑5/07 Belgia przeciwko
Komisji, 15 marca 2007 r., niepublikowana w Zbiorze, pkt 15
4.      Sama okoliczność, że czas przesyłki drogą pocztową różni się w zależności od państwa nadania, nie pozwala na uznanie, że uwzględnienie
daty otrzymania zażalenia wiąże się z dyskryminacją wśród danych urzędników czy pracowników, w zależności od państwa, w jakim
się znajdują w chwili wysyłania zażalenia. Złożenie przez urzędników zażalenia w drodze administracyjnej nie podlega bowiem
warunkom formalnym. Skoro pewne sposoby wysyłki (poczta elektroniczna czy faks) są natychmiastowe, to uwzględnienie daty otrzymania
zażalenia nie może stawiać urzędników czy pracowników w niekorzystnej sytuacji w zależności od państwa, w jakim się znajdują
w chwili wysyłania zażalenia.
(zob. pkt 49, 50)
Odesłanie: Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑150/94 Vela Palacios przeciwko KES, 18 czerwca 1996 r., RecFP s. I‑A‑297, II‑877,
pkt 23