62018CC0089
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
PITRUZZELLA
ippreżentati fl‑14 ta’ Marzu 2019 (
1
)
Kawża C‑89/18
A
vs
Udlændinge‑ og Integrationsministeriet
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Østre Landsret (il-Qorti tal-Appell tar-Reġjun tal-Lvant, id-Danimarka))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Ftehim ta’ assoċjazzjoni KEE‑Turkija – Leġiżlazzjoni nazzjonali li twebbes il-kundizzjonijiet tal-ewwel ammissjoni fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat tal-konjuġi ta’ ċittadini ta’ Stati terzi li jirrisjedu f’dan l-Istat Membru bħala ħaddiema – Riunifikazzjoni tal-familja – Rekwiżit ta’ rabtiet iktar qawwija mal-Istat Membru ospitanti milli mal-Istat terz ta’ oriġini – Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 – Klawżola ta’ ‘standstill’ – Restrizzjoni ġdida – Raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali – Għan ta’ integrazzjoni b’suċċess – Natura neċessarja u proporzjonata tar-restrizzjoni l-ġdida”
1.
Jista’ jagħti l-każ li d-drittijiet individwali ggarantiti mid-dritt tal-Unjoni jidħlu f’kunflitt potenzjali mal-identità nazzjonali tal-Istati Membri, li din l-istess Unjoni għandha tirrispetta bl-istess mod, kif jirriżulta mill-Artikolu 4(2) TUE. F’tali każ, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha twettaq l-ibbilanċjar, neċessarju iżda delikat, ta’ dawn iż-żewġ interessi a priori diverġenti, permezz tal-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ proporzjonalità. Fil-kuntest ta’ dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari, dan huwa l-kompitu li ġie fdat lilha mill-ġdid sabiex tiddeċiedi dwar jekk, sabiex il-konjuġi ta’ ħaddiem Tork, integrat regolarment fis-suq tax-xogħol tal-Istat Membru ospitanti, tibbenefika minn permess ta’ residenza għal finijiet ta’ riunifikazzjoni tal-familja, tistax legalment tintalab turi li l-koppja għandha rabtiet iktar qawwija mal-Istat Membru ospitanti milli mal-Istat Membru ta’ oriġini tagħha, mingħajr ma jiġu ppreġudikati d-drittijiet li jibbenefika minnhom l-imsemmi ħaddiem fit-territorju tal-Unjoni.
I. Introduzzjoni
2.
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, A, hija ċittadina Torka, imwielda fit-Turkija, li fl‑24 ta’ Mejju 1983 iżżewġet lil B, ta’ nazzjonalità Torka wkoll. Il-koppja kellha erbat itfal imwielda fit-Turkija, qabel ma ddivorzjat fl‑24 ta’ Ġunju 1998. Fis‑7 ta’ Jannar 1999, B iżżewweġ ċittadina Ġermaniża li tirrisjedi fid-Danimarka. Mis‑6 ta’ Lulju 1999, bħala konjuġi ta’ ċittadina tal-Unjoni, B ibbenefika minn permess ta’ residenza fid-Danimarka. Fl‑2006, inħariġlu permess ta’ residenza permanenti skont id-dispożizzjonijiet Daniżi li jittrasponu d-Direttiva 2004/38/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑29 ta’ April 2004 dwar id-drittijiet taċ-ċittadini ta’ l-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju ta’ l-Istati Membri u li temenda r-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u li tħassar id-Direttivi 64/221/KEE, 68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE, 90/364/KEE, 90/365/KEE u 93/96/KEE (
2
). L-erbat itfal li A u B kellhom fiż-żwieġ tagħhom ukoll ibbenefikaw mill-permess ta’ residenza fid-Danimarka permezz tar-riunifikazzjoni tal-familja ma’ B.
3.
Fil‑25 ta’ Ġunju 2009, ġie ddikjarat id-divorzju bejn B u l-konjuġi tiegħu ta’ nazzjonalità Ġermaniża. Fit‑28 ta’ Awwissu 2009, B iżżewweġ mill-ġdid lil A fid-Danimarka. Fit‑3 ta’ Settembru 2009, A ressqet talba quddiem l-Udlændingeservice (id-Dipartiment tal-Barranin) għal permess ta’ residenza fid-Danimarka fuq il-bażi taż-żwieġ tagħha ma’ B, fejn huwa stabbilit li huwa ħaddiem impjegat.
4.
Fis‑26 ta’ Mejju 2010, id-Dipartiment tal-Barranin ċaħad din it-talba fuq il-bażi tal-ewwel punt tal-Artikolu 9(1) u tal-Artikolu 9(7) tal-udlændingeloven (il-Liġi dwar il-Barranin) (
3
), fis-seħħ fid-data tal-adozzjoni tad-deċiżjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li skontha:
“1.   Fuq talba, permess ta’ residenza jista’ jinħareġ:
1)
lil kull barrani li għandu iktar minn 24 sena, li huwa miżżewweġ jew jinsab f’koabitazzjoni fit-tul ma’ persuna residenti fid-Danimarka, li wkoll għandha iktar minn 24 sena
[…]
d)
li ilu detentur ta’ permess ta’ residenza permanenti fid-Danimarka għal iktar minn tliet snin
[…]
7.   Ħlief għal motivi speċjali, permess ta’ residenza […], b’applikazzjoni tal-ittri b) sa d) tal-ewwel punt tal-paragrafu 1, jista’ jinħareġ biss jekk ir-rabtiet tal-konjuġi jew tal-konkubini mad-Danimarka jkunu iktar qawwija minn dawk ma’ pajjiż ieħor”.
5.
Permezz tad-deċiżjoni tat‑30 ta’ Settembru 2010, il-Ministeru, min-naħa tiegħu, ċaħad ir-rikors ippreżentat minn A kontra d-deċiżjoni tas‑26 ta’ Mejju 2010, għar-raġuni li A u B ma kinux jissodisfaw il-kundizzjoni dwar ir-rabtiet li skontha, fuq il-bażi ta’ evalwazzjoni ġenerali, ir-rabtiet tal-konjuġi mad-Danimarka għandhom ikunu iktar qawwija minn dawk li jista’ jkollhom ma’ pajjiż terz. Wara li fakkar id-dritt applikabbli u l-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni u ta’ evalwazzjoni ta’ dawn ir-rabtiet, il-Ministeru vverifika jekk il-konjuġi A u B kellhomx rabtiet iktar qawwija mad-Danimarka milli mat-Turkija, billi bbilanċja r-rabtiet ta’ B mad-Danimarka u l-pajjiż ta’ oriġini tiegħu, kif ukoll ir-rabtiet ta’ A mal-pajjiż ta’ oriġini tagħha. Barra minn hekk, minħabba li fit-talba ta’ A la ġie indikat xi motiv personali speċjali u lanqas xi sitwazzjoni medika partikolari li jistgħu jiġġustifikaw l-għoti ta’ permess ta’ residenza minkejja l-assenza ta’ rabtiet mad-Danimarka, il-Ministeru ċaħad it-talba ta’ A u stedinha sabiex, flimkien mal-iżgħar tnejn minn uliedha, tgħix u tkompli l-ħajja tal-familja tagħhom fit-Turkija.
6.
Fl‑10 ta’ Marzu 2014, quddiem ir-Retten i Aalborg (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Aalborg, id-Danimarka), A ppreżentat rikors għal annullament ta’ din id-deċiżjoni, billi talbet li t-talba tagħha għal riunifikazzjoni tal-familja tiġi eżaminata mill-ġdid. Fis‑26 ta’ Mejju 2014, il-kawża ġiet irrinvijata quddiem il-Københavns byret (il-Qorti Muniċipali ta’ Kopenħagen, id-Danimarka), li min-naħa tagħha rrinvijat il-kawża quddiem il-qorti tar-rinviju fl‑14 ta’ Diċembru 2016, minħabba li d-dritt nazzjonali jawtorizza lill-qrati tal-ewwel istanza sabiex jirrinvijaw, quddiem il-qrati tal-appell, il-kawżi li jqajmu kwistjonijiet ta’ prinċipju sabiex dawn ikunu jistgħu jieħdu deċiżjoni fl-ewwel istanza. A talbet l-annullament tad-deċiżjoni tat‑30 ta’ Settembru 2010 (
4
) kif ukoll eżami mill-ġdid tat-talba tagħha għal riunifikazzjoni tal-familja.
7.
Il-qorti tar-rinviju tindika li l-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni tad‑19 ta’ Settembru 1980 dwar l-iżvilupp tal-assoċjazzjoni (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Nru 1/80”) u mehmuża mal-Ftehim dwar il-ħolqien ta’ Assoċjazzjoni bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u t-Turkija, li ġie ffirmat, fit‑12 ta’ Settembru 1963, f’Ankara mir-Repubblika tat-Turkija, minn naħa, kif ukoll mill-Istati Membri tal-KEE u tal-Komunità, min-naħa l-oħra, u li ġie konkluż, approvat u kkonfermat f’isem din tal-aħħar permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 64/732/KEE tat‑23 ta’ Diċembru 1963 (
5
) (iktar ’il quddiem il-“Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE‑Turkija”) huwa applikabbli peress li huwa stabbilit li B huwa ħaddiem Tork. Madankollu, dan l-artikolu jipprojbixxi lill-Istati Membri milli “jintroduċu restrizzjonijiet ġodda dwar il-kundizzjonijiet ta’ aċċess għall-impjieg tal-ħaddiema u tal-membri tal-familja tagħhom li jinsabu fit-territorju […] tagħhom f’sitwazzjoni regolari f’dak li jikkonċerna r-residenza u l-impjieg” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Skont il-qorti tar-rinviju, fi żmien id-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni Nru 1/80, l-ebda regola komparabbli ma’ dik tal-Artikolu 9(7) tal-Liġi dwar il-Barranin ma kienet applikabbli, b’tali mod li din id-dispożizzjoni tikkostitwixxi restrizzjoni ġdida fis-sens tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80.
8.
Il-qorti tar-rinviju tfakkar il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li skontha restrizzjoni ġdida fis-sens tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 hija pprojbita “ħlief sa fejn taqa’ taħt limitazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 14 ta’ din id-deċiżjoni jew sa fejn tkun iġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, tkun xierqa sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan leġittimu mfittex u ma tkunx tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan jintlaħaq” (
6
). Mill-espożizzjoni tal-motivi tal-abbozzi ta’ liġi tas-snin 2000 u 2002 (
7
) jirriżulta li l-għan imfittex mill-kundizzjoni dwar ir-rabtiet jinsab fl-integrazzjoni b’suċċess. Il-qorti tar-rinviju tinnota li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet (
8
) li dan l-għan seta’ jikkostitwixxi raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali. Għalhekk, essenzjalment, għadu jrid jiġi ddeterminat jekk ir-rekwiżit ta’ rabtiet iktar qawwija mad-Danimarka milli mal-Istat ta’ oriġini għandux l-għan li jiggarantixxi t-twettiq tal-għan leġittimu mfittex, mingħajr ma jmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan jintlaħaq.
9.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Østre Landsret (il-Qorti tal-Appell tar-Reġjun tal-Lvant, id-Danimarka) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u, permezz tad-deċiżjoni ta’ rinviju li waslet fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fit‑8 ta’ Frar 2018, għamlet id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
Fil-każ fejn ‘restrizzjonijiet ġodda’ jkunu ġew introdotti għar-riunifikazzjoni tal-familja bejn il-konjuġi li prima facie jiksru l-klawżola ta’ sospensjoni stabbilita [fl-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80], u meta dawn ir-restrizzjonijiet ikunu ġġustifikati abbażi tal-kunsiderazzjonijiet ta’ ‘integrazzjoni b’suċċess’ irrikonoxxuti mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE fis-sentenza tagħha tat‑12 ta’ April 2016 fil-Kawża C‑561/14Genc [EU:C:2016:247]__ ara wkoll is-sentenza [tad‑29 ta’ Marzu 2017 fil-Kawża C‑652/15, Tekdemir, EU:C:2017:239], regola bħal dik inkluża fil-paragrafu 9(7) tal-[Liġi Daniża dwar il-barranin] ‑ li jistabbilixxi inter alia li hija kundizzjoni ġenerali għar-riunifikazzjoni tal-familja bejn persuna li hija ċittadina ta’ pajjiż terz u li għandha permess ta’ residenza fid-Danimarka u l-konjuġi ta’ din il-persuna, li r-rabta tal-koppja mad-Danimarka tkun ikbar minn dik mat-Turkija ‑ tista’ tiġi kkunsidrata li hija ‘ġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali xierqa sabiex jiġi ggarantit it-twettiq tal-għan leġittimu mfittex u ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju biex tilħqu’?
2)
Fil-każ li tingħata risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda, u għalhekk ir-rekwiżit ta’ rabta għandu jitqies ġeneralment xieraq sabiex jiġi żgurat li jintlaħaq l-għan tal-integrazzjoni, huwa għalhekk possibbli, mingħajr ksur tat-test tar-restrizzjoni u r-rekwiżit ta’ proporzjonalità:
(i)
li tiġi applikata prassi li abbażi tagħha, meta l-konjuġi li jkollu permess ta’ residenza fl-Istat Membru (il-persuna ta’ referenza) ikun wasal fid-Danimarka fl-età ta’ 12‑13 jew wara, fl-evalwazzjoni tar-rabta tal-persuna ta’ referenza mal-Istat Membru tingħata importanza sinjifikattiva lill-elementi segwenti:
—
jekk il-persuna kellhiex jew perijodu fit-tul ta’ residenza legali ta’ madwar 12‑il sena fl-Istat Membru
—
jew kellhiex perijodu ta’ residenza u impjieg stabbli fl-Istat Membru kkaratterizzat minn kuntatt u komunikazzjoni ta’ livell sinjifikattiv mal-kollegi u klijenti fil-lingwa tal-Istat Membru, tul perijodu ta’ mill-inqas erba’ sa’ ħames snin mingħajr interruzzjonijiet sinjifikattivi,
—
jew li kellha perijodu ta’ residenza u impjieg stabbli fl-Istat Membru li ma kienx ikkaratterizzat minn kuntatt u komunikazzjoni ta’ livell sinjifikattiv mal-kollegi u klijenti fil-lingwa tal-Istat Membru, tul perijodu ta’ mill-inqas seba’ sa’ tmien snin mingħajr interruzzjonijiet sinjifikattivi;
(ii)
li tiġi applikata prassi li abbażi tagħha l-fatt li l-persuna ta’ referenza tkun żammet rabtiet qawwija mal-pajjiż tagħha permezz ta’ żjarat ta’ spiss jew fit-tul jiġi kkunsidrat li ma jippermettix li l-kundizzjoni tar-rabtiet tiġi ssodisfatta filwaqt li żjarat fil-qosor għall-vaganzi jew għall-istudju ma jikkostitwixxux fatturi li jipprekludu l-għoti ta’ permess;
(iii)
li tiġi applikata prassi li abbażi tagħha l-hekk imsejħa sitwazzjoni ta’ ‘miżżewweġ, iddivorzjat u miżżewweġ mill-ġdid’ tikkostitwixxi element li jipprekludi bi kbir li r-rekwiżit ta’ rabta jkun issodisfatt?”
10.
F’din il-kawża, A, il-Gvern Daniż, kif ukoll il-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub.
11.
Matul is-seduta li saret quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fit‑13 ta’ Diċembru 2018, A, il-Gvern Daniż, kif ukoll il-Kummissjoni ppreżentaw l-osservazzjonijiet orali tagħhom.
II. Analiżi
12.
Permezz ta’ dawn id-domandi preliminari li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk miżura nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tissuġġetta r-riunifikazzjoni tal-familja bejn ħaddiem Tork li jirrisjedi legalment fl-Istat Membru kkonċernat u l-konjuġi tiegħu ta’ nazzjonalità Torka għall-kundizzjoni li r-rabtiet tal-koppja mad-Danimarka jkunu iktar qawwija minn dawk ma’ pajjiż ieħor, tikkostitwixxix restrizzjoni ġdida fis-sens tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80.
13.
Preliminarjament, ninnota li din il-kawża hija kontinwazzjoni tal-kawża Genc (
9
). F’dik il-kawża il-Qorti tal-Ġustizzja kellha tevalwa l-kompatibbiltà mal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 ta’ dispożizzjoni oħra tal-istess Liġi dwar il-Barranin, li tissuġġetta r-riunifikazzjoni tal-familja bejn ħaddiem Tork li jirrisjedi legalment fl-Istat Membru kkonċernat, u l-wild minuri tiegħu, għall-kundizzjoni li dan tal-aħħar jippreżenta jew jista’ jippreżenta rabta suffiċjenti f’dan l-Istat Membru li tippermettilu integrazzjoni b’suċċess, meta l-wild ikkonċernat u l-ġenitur l-ieħor tiegħu jkunu jirrisjedu fl-Istat ta’ oriġini jew fi Stat ieħor u t-talba għal riunifikazzjoni tal-familja tkun ġiet imressqa f’terminu ta’ sentejn mid-data li fiha l-ġenitur li jirrisjedi fl-Istat Membru kkonċernat ikun kiseb permess ta’ residenza għal tul ta’ żmien indeterminat. Għal din il-kawża jistgħu jittieħdu b’mod utli ċerti tagħlimiet mis-sentenza Genc (
10
). Mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li l-amministrazzjoni Daniża siltet il-konsegwenzi ta’ din is-sentenza fir-rigward tad-dispożizzjoni speċifika tal-Liġi dwar il-Barranin, li kienet inkwistjoni f’dak iż-żmien, iżda li ma ssemma xejn fir-rigward tal-kundizzjonijiet li għandhom jiġu ssodisfatti fl-ipoteżi ta’ riunifikazzjoni tal-familja mitluba mill-konjuġi ta’ ħaddiem Tork u, b’mod partikolari, fir-rigward tar-rekwiżit dwar ir-rabtiet mad-Danimarka. Madankollu, għalkemm l-amministrazzjoni Daniża tidher konvinta li l-Artikolu 9(7) tal-Liġi dwar il-Barranin, anki jekk jikkostitwixxi restrizzjoni ġdida fis-sens tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, huwa legali minħabba li huwa ġġustifikat minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali sabiex jiġi ggarantit t-twettiq tal-għan imfittex, mingħajr ma jmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan jintlaħaq, il-qorti tar-rinviju għandha iktar dubji.
A.
Fuq l-eżistenza ta’ restrizzjoni ġdida ġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali
14.
Kif fakkret il-qorti tar-rinviju, il-klawżola ta’ “standstill” stabbilita fl-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 tipprojbixxi b’mod ġenerali l-introduzzjoni ta’ kwalunkwe miżura ġdida li jkollha l-għan jew l-effett li tissuġġetta l-eżerċizzju minn ċittadin Tork ta’ libertà ekonomika fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat għal kundizzjonijiet iktar restrittivi minn dawk li kienu applikabbli għalih fid-data tad-dħul fis-seħħ tal-imsemmija deċiżjoni (
11
).
15.
Mill-proċess jirriżulta li l-Artikolu 9(7) tal-Liġi dwar il-Barranin ġie introdott wara d-data tad-dħul fis-seħħ fid-Danimarka tad-Deċiżjoni Nru 1/80, u li jinvolvi twebbis tal-kundizzjonijiet tal-ammissjoni tal-konjuġi ta’ ħaddiem Tork li tixtieq tingħaqad miegħu fit-territorju Daniż. Huwa stabbilit li B huwa ħaddiem impjegat regolari fis-suq tax-xogħol Daniż. A titlob permess ta’ residenza sabiex tingħaqad miegħu. F’dawn iċ-ċirkustanzi, huwa fl-ipoteżi fejn ir-restrizzjoni l-ġdida tkun ta’ natura li taffettwa l-libertà ta’ B sabiex jeżerċita attività bħala persuna impjegata fid-Danimarka li l-applikazzjoni tad-dispożizzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandha tiġi miċħuda (
12
). Id-deċiżjoni ta’ B li jistabbilixxi ruħu u, fuq kollox, jibqa’ fid-Danimarka bħala ħaddiem Tork tista’, fil-fatt, tiġi influwenzata b’mod negattiv jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali trendi diffiċli jew impossibbli r-riunifikazzjoni tal-familja, b’tali mod li B jista’ jiġi obbligat li jagħżel bejn l-attività tiegħu fid-Danimarka u l-ħajja tal-familja tiegħu fit-Turkija (
13
). Il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li trendi r-riunifikazzjoni tal-familja iktar diffiċli billi twebbes il-kundizzjonijiet li fihom il-ħaddiem Tork jista’ jingħaqad fit-territorju tal-Istat Membru ospitanti mal-konjuġi tiegħu, meta mqabbla ma’ dawk eżistenti fil-mument tad-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni Nru 1/80 f’dan it-territorju u li, għalhekk, hija ta’ natura li taffettwa l-eżerċizzju tal-attività ekonomika minn dan il-ħaddiem, tikkostitwixxi għalhekk “restrizzjoni ġdida” fis-sens tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 għall-eżerċizzju miċ-ċittadini Torok tal-moviment liberu tal-ħaddiema f’dan l-Istat Membru.
16.
Kif tfakkar il-qorti tar-rinviju, din ir-restrizzjoni hija pprojbita, ħlief sa fejn taqa’ taħt limitazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 14 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 (
14
) – u dan ma ġiex invokat fil-kuntest tal-kawża prinċipali – jew sa fejn tkun iġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, li tkun xierqa sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan leġittimu mfittex u ma tkunx tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan jintlaħaq (
15
).
17.
Fir-rigward tar-rekwiżit ta’ raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li “l-għan li jikkonsisti fil-garanzija ta’ integrazzjoni b’suċċess taċ-ċittadini ta’ Stati terzi fl-Istat Membru kkonċernat […] jista’ jikkostitwixxi [tali] raġuni” (
16
), wara li fakkret “l-importanza mogħtija, fil-kuntest tad-dritt tal-Unjoni, għall-miżuri ta’ integrazzjoni, kif jirriżulta mill-Artikolu 79(4) TFUE […] u minn diversi direttivi […] li jipprovdu li l-integrazzjoni taċ-ċittadini ta’ Stati terzi hija element ewlieni biex tiġi promossa l-koeżjoni ekonomika u soċjali, għan fundamentali tal-Unjoni stabbilit fit-Trattat” (
17
).
18.
Il-Gvern Daniż jinvoka wkoll, bħala raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, il-ġestjoni effikaċi tal-flussi migratorji, li huwa jqis bħala kunsiderazzjoni superjuri u konnessa mar-raġuni imperattiva invokata preċedentement, liema ġestjoni hija meħtieġa sabiex tiġi żgurata l-integrazzjoni tal-persuni li jibbenefikaw jew li jistgħu jibbenefikaw minn permess ta’ residenza fi Stat Membru. Il-Gvern Daniż huwa tal-opinjoni li l-proporzjon ta’ barranin fil-popolazzjoni kollha jaffettwa s-suċċess tal-integrazzjoni. Mingħajr ma jkun neċessarju li l-Qorti tal-Ġustizzja tieħu pożizzjoni dwar din il-konnessjoni u dan il-proporzjon, infakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li “l-għan ta’ prevenzjoni tad-dħul u tar-residenza irregolari jikkostitwixxi raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, għall-finijiet tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80” (
18
) u li “l-għan ta’ ġestjoni effikaċi tal-flussi migratorji [seta’] jikkostitwixxi [tali] raġuni” (
19
) ta’ natura li tiġġustifika restrizzjoni ġdida fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
19.
Għaldaqstant, inqis li huwa diffiċli li l-Qorti tal-Ġustizzja terġa’ lura minn dawn l-affermazzjonijiet, iktar u iktar minħabba li l-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali ma hijiex, fi kwalunkwe każ, suffiċjenti sabiex tiġi kkunsidrata bħala restrizzjoni ġdida awtorizzata mill-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, minħabba li xorta għandha tkun neċessarja u proporzjonata, u din hija l-vera qalba tal-problema ta’ dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari.
B.
Fuq in-natura neċessarja u proporzjonata tar-restrizzjoni l-ġdida
1. Deskrizzjoni tal-leġiżlazzjoni u tal-prattika nazzjonali
20.
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali tipprevedi li kull barrani li għandu iktar minn 24 sena, li jinsab f’unjoni stabbli u fit-tul ma’ persuna li wkoll għandha iktar minn 24 sena li tirrisjedi fid-Danimarka u li ilha detentur ta’ permess ta’ residenza permanenti għal iktar minn tliet snin, jista’ jitlob permess ta’ residenza. Madankollu, meta l-persuna ta’ referenza ma tkunx kisbet in-nazzjonalità Daniża qabel l-età ta’ 28 sena, dan il-permess ta’ residenza ma jistax jingħata lill-konjuġi tagħha ħlief jekk ir-rabtiet tal-konjuġi mad-Danimarka jkunu iktar qawwija minn dawk li jista’ jkollhom ma’ Stat terz.
21.
Minkejja dan, il-fehim korrett u ċar tal-portata ta’ din il-miżura nazzjonali jitlob li wieħed imur lil hinn mill-kontenut tagħha u jeżamina, kif tipprevedi l-ġurisprudenza (
20
), il-modalitajiet tal-implimentazzjoni, bħalma huma dawk li jirriżultaw, f’dan il-każ, mix-xogħol preparatorju tal-liġijiet tas-snin 2000 u 2002 (
21
) u miċ-ċirkulari tas-sena 2005 (
22
).
22.
Għaldaqstant, meta l-awtoritajiet ikollhom jiddeterminaw jekk il-koppja li qiegħda titlob li tiġi rriunifikata għandhiex rabtiet iktar qawwija mad-Danimarka milli mal-Istat(i) ta’ oriġini tagħha, għandhom iwettqu evalwazzjoni ġenerali, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-elementi kollha għad-dispożizzjoni tagħhom. Għalhekk, għandhom jibbilanċjaw, minn naħa, ir-rabtiet mad-Danimarka tal-persuna ta’ referenza – f’dan il-każ il-ħaddiem Tork – u, min-naħa l-oħra, dawk tal-konjuġi tiegħu mal-pajjiż ta’ oriġini tagħha. Għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni wkoll ir-rabtiet li l-persuna ta’ referenza għandha mal-pajjiż ta’ oriġini tal-konjuġi tagħha. B’mod partikolari, jiġu kkunsidrati l-post tat-twelid tal-konjuġi, il-post fejn ikunu qattgħu t-tfulija tagħhom u fejn irċevew l-edukazzjoni, u l-frekwenza u t-tul ta’ żmien ta’ residenza fil-pajjiż ta’ oriġini. Għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni wkoll ir-rabtiet familjari tal-konjuġi mad-Danimarka meta mqabbla mar-rabtiet familjari mal-Istat ta’ oriġini, b’mod partikolari jekk wieħed mill-ġenituri tal-persuna ta’ referenza, jew it-tnejn li huma, joriġinaw mill-istess pajjiż tal-konjuġi. Il-kwistjoni dwar min jeżerċita l-awtorità tal-ġenitur jew min jibbenefika mid-dritt ta’ aċċess għat-tfal minuri li jirrisjedu fid-Danimarka tiġi kkunsidrata wkoll, iżda mingħajr ma tkun determinanti. Il-konoxxenzi lingwistiċi u l-lingwa ta’ komunikazzjoni bejn il-konjuġi wkoll jittieħdu inkunsiderazzjoni. Barra minn hekk, ser jiġu eżaminati r-rabtiet edukattivi u professjonali tal-konjuġi mad-Danimarka, kif ukoll it-tul ta’ żmien fit-territorju Daniż, u l-frekwenza u t-tul ta’ żmien ta’ residenza fil-pajjiż ta’ oriġini tal-persuna ta’ referenza u/jew tal-konjuġi (
23
). Ma huwiex ser jiġi analizzat biss it-tul ta’ żmien tal-ħaddiem fis-suq tax-xogħol, iżda anki n-natura tal-impjieg, li hija wkoll sinjifikattiva, kif ukoll il-kwistjoni dwar jekk l-impjieg inkwistjoni setax jiġi okkupat permezz ta’ kwalifiki miksuba fid-Danimarka. Għalhekk, jekk il-persuna ta’ referenza kellha impjieg għal erba’ jew ħames snin, li jikkontribwixxi għall-integrazzjoni tagħha fis-soċjetà Daniża, minħabba xi kuntatti mal-pubbliku li dan l-impjieg jesponi għalihom jew in-neċessità li tikkomunika bid-Daniż mal-kollegi jew il-klijenti tagħha, din tista’ tiġi kkunsidrata bħala persuna li għandha rabtiet qawwija mad-Danimarka, anki jekk it-tul ta’ żmien tar-residenza tagħha huwa biss ta’ “erbgħa jew ħames snin” (
24
). Għall-kuntrarju, impjieg stabbli għall-istess tul ta’ żmien iżda li ma jippermettix kuntatti sinjifikattivi ma’ pubbliku li jitkellem bid-Daniż, ma jkunx ikkunsidrat bħala li ppermetta l-ħolqien ta’ dawn ir-rabtiet. F’dan il-każ, it-tul ta’ żmien u t-twettiq tal-impjieg jiżdied għal “seba’ jew tmien snin” (
25
).
23.
Il-fatt li l-persuna ta’ referenza u l-applikant kienu miżżewġa qabel jew għexu flimkien fil-pajjiż ta’ oriġini tagħhom, qabel il-wasla tal-persuna ta’ referenza fid-Danimarka, u li sussegwentement din il-koppja talbet il-benefiċċju tar-riunifikazzjoni tal-familja fuq il-bażi ta’ żwieġ mill-ġdid wara d-dħul tal-persuna ta’ referenza fid-Danimarka u l-kisba tal-permess ta’ residenza permanenti (sitwazzjoni ta’ “miżżewweġ, iddivorzjat, miżżewweġ mill-ġdid”), jipprekludi tassew l-eżistenza ta’ rabtiet iktar qawwija mad-Danimarka. Skont l-awtoritajiet Daniżi, il-fatt li l-persuna ta’ referenza żżewġet mill-ġdid jindika li kellha rabtiet qawwija mal-applikant u mal-pajjiż ta’ oriġini.
24.
F’ċerti każijiet, xi motivi speċjali jistgħu jiffavorixxu l-għoti ta’ permess ta’ residenza lill-konjuġi minkejja l-assenza ta’ rabtiet qawwija mad-Danimarka. Dan huwa l-każ, pereżempju, meta r-rifjut ta’ dan il-permess jobbliga lill-konjuġi sabiex jgħixu l-ħajja tal-familja tagħhom f’pajjiż fejn il-persuna ta’ referenza ma tistax tidħol jew tirrisjedi, jew f’każ ta’ marda gravi, diżabbiltà jew il-persuna ta’ referenza tkun anzjana. L-eżistenza ta’ motiv speċjali tista’ anki tiġi dedotta meta l-persuna ta’ referenza teżerċita l-awtorità tal-ġenitur jew ikollha dritt ta’ aċċess għat-tfal minuri li qegħdin jgħixu fid-Danimarka (
26
). Fl-aħħar nett, il-kundizzjoni dwar ir-rabtiet iktar qawwija mad-Danimarka ma tapplikax f’każ ta’ żwieġ bejn persuni residenti li twieldu u trabbew fid-Danimarka, jew li waslu hemm meta kienu tfal u li trabbew u rrisjedew legalment fih għal tmienja u għoxrin sena.
25.
Id-deċiżjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali turi li l-Ministeru wettaq evalwazzjoni ġenerali tas-sitwazzjoni ta’ A u l-konjuġi tagħha u segwa l-proċedura li għadni kif iddeskrivejt. B’mod partikolari, dan sostna li A twieldet u trabbiet fit-Turkija, fejn anki rċeviet l-edukazzjoni tagħha; li hija u l-konjuġi tagħha kienu jikkomunikaw bit-Tork jew bil-Kurd; li r-residenza mhux frekwenti ta’ A fid-Danimarka ma kinitx ta’ natura li tirriżulta f’rabtiet mad-Danimarka. Fir-rigward tas-sitwazzjoni ta’ B, il-Ministeru sostna li huwa kien twieled u trabba fit-Turkija; li kien wasal tard fid-Danimarka, billi daħal l-ewwel darba fl‑1999; li qabel din id-data, huwa kien jgħix ħajtu flimkien ma’ A fit-Turkija għal żmien twil u li, wara din id-data, huwa żar pajjiżu b’mod frekwenti għal tul ta’ żmien sa massimu ta’ tliet xhur; li membri tal-familja immedjata tiegħu (il-ġenituri tiegħu u tnejn minn ħutu) kienu għadhom fit-Turkija; li erba’ oħra minn ħutu jinsabu ġewwa d-Danimarka; li, għalkemm jeżistu rabtiet mas-suq tax-xogħol Daniż, wara li jiġu kkunsidrati n-natura u t-tul ta’ żmien tal-impjiegi differenti li B kellu jew għad għandu bħalissa fid-Danimarka, dawn ma humiex ta’ natura li tnaqqas ir-rabtiet qawwija li B għandu mat-Turkija; li s-sitwazzjoni tal-koppja, li kienet miżżewġa qabel, sussegwentement iddivorzjat, u sussegwentement reġgħet iżżewġet wara li B kiseb il-permess ta’ residenza permanenti tipprekludi tassew l-eżistenza ta’ rabtiet iktar qawwija mad-Danimarka (
27
), biż-żwieġ mill-ġdid mal-ewwel konjuġi tiegħu jindika li B żamm ir-rabtiet ma’ A u mal-pajjiż ta’ oriġini tiegħu. Fir-rigward tat-tfal tal-koppja, il-Ministeru sostna li huma kollha twieldu fit-Turkija, fejn bdew jgħixu qabel ma ngħaqdu ma’ missierhom fid-Danimarka; illum tnejn minnhom huma adulti; f’dawn iċ-ċirkustanzi, jista’ jiġi preżunt li huma żammew rabtiet lingwistiċi, kulturali u familjari mat-Turkija; sa fejn it-tfal tal-koppja diġà għexu separati minn ommhom, kienet l-għażla tal-konjuġi li jaqsmu n-nukleu tal-familja b’dan il-mod u li A tista’ tmur lura t-Turkija mal-iżgħar tnejn minn uliedha, mingħajr ma din is-sitwazzjoni tirriżulta li tmur kontra l-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl‑4 ta’ Novembru 1950 (iktar ’il quddiem il-“KEDB”).
2. Analiżi fir-rigward tal-prinċipju ta’ proporzjonalità
26.
Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-evalwazzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali, fid-dawl tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li tirregola r-riunifikazzjoni tal-familja applikata għal membru tal-familja ta’ ħaddiem Tork, għandha ssir fuq il-bażi ta’ “kriterji suffiċjentement preċiżi, oġġettivi u mhux diskriminatorji, li għandhom jiġu eżaminati każ b’każ, billi jagħtu lok għal deċiżjoni mmotivata li tista’ tkun suġġetta għal rikors effettiv sabiex tiġi evitata prassi amministrattiva ta’ rifjut sistematiku” (
28
). Huwa evidenti li l-Ministeru ġġustifika, b’numru sostanzjali ta’ raġunijiet, id-deċiżjoni ta’ rifjut tiegħu li r-rikorrenti setgħet tikkontesta quddiem il-qorti tar-rinviju. Jidhirli li l-multiplikazzjoni tal-kriterji li joħolqu ċertu sens ta’ imprevedibbiltà hija iktar problematika (
29
).
27.
Qabel kollox, nirrimarka li l-evalwazzjoni li jwettqu l-awtoritajiet hija evalwazzjoni ġenerali li tieħu inkunsiderazzjoni kemm il-konjuġi diġà preżenti fit-territorju Daniż – għal kważi għoxrin sena fil-każ ta’ B – kif ukoll ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali. Jiena nistaqsi jekk, fir-rigward tan-natura tat-talba – li tikkonċerna permess ta’ residenza għal finijiet ta’ riunifikazzjoni tal-familja – huwiex daqsxejn kontradittorju li jiġi mitlub li r-rikorrenti wkoll tippreżenta rabtiet iktar qawwija mad-Danimarka milli mal-Istat ta’ oriġini tagħha. Fil-fatt, fid-definizzjoni, ir-riunifikazzjoni tal-familja tiġi mitluba f’sitwazzjoni fejn il-ħajja flimkien kellha tiġi interrotta jew ma tkunx possibbli u fejn iż-żewġ membri tal-koppja ma jkunux jgħixu flimkien. Lanqas ma jista’ jiġi miċħud li parti sinjifikattiva tar-riunifikazzjonijiet tal-familja tinkludi sitwazzjonijiet fejn iż-żewġ membri tal-koppja huma tal-istess nazzjonalità jew joriġinaw mill-istess Stat li fih bdew il-ħajja flimkien tagħhom. Dan huwa minnu wkoll fir-rigward tal-ħaddiema Torok. Skont l-interpretazzjoni tiegħi tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni KEE-Turkija u tad-Deċiżjoni Nru 1/80, meta dawn iż-żewġ testi stabbilixxew is-sitwazzjoni legali tal-membri tal-familja tal-ħaddiema Torok, l-awturi tagħhom, qabel kollox, kellhom f’moħħhom, minkejja li mhux esklużivament (
30
), il-membri tal-familja ta’ nazzjonalità Torka. Għaldaqstant, fil-kuntest ta’ talba għal riunifikazzjoni tal-familja li ġeneralment timplika li tinħoloq rabta familjari fl-Istat ta’ oriġini u li l-għan huwa li jerġa’ jinħoloq in-nukleu tal-familja fit-territorju tal-Istat ospitanti, jiena nistaqsi sa fejn l-obbligu fuq il-konjuġi applikanti li juru li għandhom rabtiet iktar qawwija mad-Danimarka milli mal-Istat ta’ oriġini tagħhom ma jimplikax li huma jiġu imposti jipproduċu xi tip ta’ probatio diabolica, b’mod speċjali minħabba li d-deskrizzjoni tal-prassi amministrattiva ma tinkludi l-ebda kunsiderazzjoni partikolari tal-kriterji li ma jiġux issodisfatti mill-persuna li titlob il-permess ta’ residenza għal finijiet ta’ riunifikazzjoni tal-familja.
28.
Fi kliem ieħor, huwa evidenti li l-koppji magħmula minn żewġ persuni tal-istess nazzjonalità, bħal A u B, ser ikollhom iktar diffikultajiet sabiex jissodisfaw il-kundizzjoni dwar ir-rabtiet iktar qawwija mad-Danimarka, minħabba li l-kriterji marbuta mal-post tat-twelid, mat-tfulija u mal-edukazzjoni, mal-konoxxenzi lingwistiċi u mar-rabtiet familarji ser ikunu iktar diffiċli li jiġu ssodisfatti meta l-konjuġi jkun għadu jew tkun għadha fl-Istat ta’ oriġini fejn ikunu għexu ħajjithom kollha, u bilkemm ikunu jistgħu jiġu kkumpensati mill-ħaddiem Tork innifsu jekk huwa jkun telaq minn dan l-Istat bħala adult. L-awtoritajiet Daniżi lanqas ma jistgħu jistrieħu fuq il-fatt li dan jew din il-konjuġi kienu residenti fid-Danimarka għal żmien twil, b’tali mod li ġew stabbiliti rabtiet mas-soċjetà, minħabba li dan huwa preċiżament l-iskop tat-talba u, sa issa, din ir-residenza regolari ġiet imxekkla jew limitata għal perijodi qosra (
31
). Ir-residenzi regolari u ta’ tul ta’ żmien medju tal-ħaddiem Tork fl-Istat ta’ oriġini tiegħu huma interpretati bħala sinjali ta’ rabta sinjifikattiva (ferm) ma’ dan l-Istat, iżda minħabba li l-ħajja flimkien kienet għadha ma hijiex possibbli fid-Danimarka, il-ħajja konjugali u saħansitra tal-familja setgħet tinżamm biss, minkejja li b’mod sporadiku, permezz ta’ dan iċ-ċaqliq frekwenti, fil-limiti tal-kompatibbiltà tagħhom mar-rekwiżiti marbuta mal-ħajja professjonali tal-ħaddiem Tork fid-Danimarka.
29.
Sussegwentement, skont il-Gvern Daniż, il-kriterji meħuda inkunsiderazzjoni mill-awtoritajiet amministrattivi la huma assoluti u lanqas kumulattivi. L-ebda wieħed ma huwa determinanti waħdu. Dawn il-kriterji jistgħu jkunu wkoll impreċiżi. Għaldaqstant, fil-każ ta’ wasla “tardiva” fit-territorju Daniż, jiġifieri wara l-età ta’ “12 jew 13-il sena” (
32
), tkun meħtieġa residenza ta’ ħaddiem ta’ mill-inqas 12‑il sena, iżda dan it-tul ta’ żmien jista’ jitqassar fil-każ ta’ taħriġ jew xogħol fid-Danimarka, madankollu bil-kundizzjoni li dan ix-xogħol ikun ta’ ċerta natura, b’tali mod li ħaddiem impjegat matul erba’ jew ħames snin ikun jista’ jissodisfa l-kundizzjoni ta’ rabta. Dan it-tul ta’ żmien ta’ impjieg jiżdied għal seba’ jew tmien snin jekk ix-xogħol ma jkunx meqjus bħala li jikkontribwixxi għall-integrazzjoni tal-ħaddiem fid-Danimarka. L-impressjoni li dan iħalli fuq l-applikant hija dik ta’ ċerta illeġġibbiltà li, fl-aħħar mill-aħħar, tħalli setgħa diskrezzjonali wiesgħa lill-awtoritajiet amministrattivi fil-mument tad-deċiżjoni. Jidher li r-rekwiżit stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja u mfakkar iktar ’il fuq, li l-awtoritajiet għandhom jiddeċiedu fuq il-bażi ta’ kriterji preċiżi, ma huwiex issodisfatt.
30.
Fir-rigward tas-sitwazzjoni tal-“miżżewweġ/iddivorzjat/miżżewweġ mill-ġdid”, il-qorti tar-rinviju tafferma, min-naħa tagħha, li din hija preżunzjoni inkonfutabbli, li teskludi kwalunkwe teħid inkunsiderazzjoni tas-sitwazzjoni personali tal-konjuġi u tal-kapaċità ta’ integrazzjoni tagħhom, u li twassal għall-prattika ta’ rifjut kważi sistematiku ta’ permess ta’ residenza għal finijiet ta’ riunifikazzjoni tal-familja. Jekk dan huwa l-każ, din il-preżunzjoni fiha nnifisha tmur kontra l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (
33
). Madankollu, skont il-Gvern Daniż, din tiġi interpretata biss bħala sinjal li jipprekludi tassew l-eżistenza ta’ rabtiet qawwija mad-Danimarka. Anki jekk il-prattika kellha tkun inqas drastika minn dik ippreżentata mill-qorti tar-rinviju, insibha diffiċli sabiex nara r-rabta reali bejn din is-sitwazzjoni ta’ “miżżewweġ/iddivorzjat/miżżewweġ mill-ġdid” u l-perspettiva ta’ integrazzjoni b’suċċess u/jew ta’ ġestjoni effikaċi tal-flussi migratorji. Jekk, fil-konfront ta’ sitwazzjoni bħal din, l-awtoritajiet Daniżi jissuspettaw frodi tal-liġi minħabba li ż-żwieġ mill-ġdid iqajmilhom dubji dwar is-sinċerità taż-żwieġ li ppermetta lill-ħaddiem Tork li jikseb permess ta’ residenza, dawn is-suspetti għandhom ikunu ssostanzjati minn elementi konkreti kontra B. Madankollu, fi kwalunkwe każ, fir-rigward tal-koppja fformata minn A u B, mill-proċess ma jirriżultax li l-Gvern Daniż stabbilixxa, b’mod ġenerali jew partikolari, rabta bejn is-sitwazzjoni tal-“miżżewweġ/iddivorzjat/miżżewweġ mill-ġdid” u frodi kkonfermata. Għaldaqstant, ir-raġuni ta’ din il-preżunzjoni, anki jekk hija sempliċi, tista’ tiġi kkunsidrata mill-ġdid.
31.
L-aħħar punt, u forsi l-iktar sinjifikattiv, huwa li l-maġġoranza tal-kriterji li jittieħdu inkunsiderazzjoni, fihom innifishom, ma humiex relatati mal-kwistjoni tal-integrazzjoni b’suċċess tal-konjuġi tal-ħaddiem Tork jew tal-koppja li din tifforma ma’ dan il-ħaddiem fis-soċjetà Daniża, li hija l-ewwel waħda mir-raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali invokati. Fil-fatt, ma narax neċessarjament xi kontradizzjoni bejn iż-żamma ta’ rabtiet qawwija mal-pajjiż ta’ oriġini tagħha u l-kapaċità tagħha li tintegra fl-Istat ospitanti. Barra minn hekk, il-kriterji li jirregolaw l-evalwazzjoni tal-awtoritajiet Daniżi jistrieħu, fil-maġġoranza tagħhom, fuq xi elementi li l-konjuġi ma kellux influwenza fuqhom (bħall-post ta’ twelid, il-post tal-edukazzjoni, ir-rabtiet familjari, eċċ.). Dawn ma jippermettux li tiġi stabbilita djanjosi ta’ nuqqas ta’ integrazzjoni, minħabba li lanqas ma jippermettu li tiġi prevista integrazzjoni b’suċċess. Fil-fatt, minn din il-perspettiva, dawn huma pjuttost newtrali. Fl-opinjoni tiegħi, ikun iktar konsistenti mal-għan imfittex li l-applikanti jiġu suġġetti għal kundizzjonijiet pożittivi prospettivi, bħal, pereżempju, l-obbligu li jiġi miksub ċertu livell ta’ konoxxenza tal-lingwa jew tas-soċjetà Daniżi f’terminu stabbilit li jkun raġonevoli wara l-awtorizzazzjoni tar-riunifikazzjoni tal-familja.
32.
Fir-rigward tat-tieni raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali invokata, jiġifieri l-ġestjoni effikaċi tal-flussi migratorji, insibha diffiċli wkoll sabiex nistabbilixxi kwalunkwe rabta loġika bejn il-kriterji differenti meħuda inkunsiderazzjoni u l-għan imfittex. B’mod partikolari, il-post tat-twelid tar-rikorrenti, il-lingwa użata sabiex tikkomunika mal-konjuġi tagħha jew il-post fejn jgħixu l-ġenituri tagħha x’inhuma mistennija li jindikaw dwar il-ġestjoni tal-flussi migratorji?
33.
L-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 jobbliga lill-Istati Membri sabiex jieħdu inkunsiderazzjoni l-istatus partikolari tal-ħaddiema Torok li la jistgħu jiġu assimilati bis-sħiħ maċ-ċittadini tal-Unjoni u lanqas fil-fatt ma’ ċittadini ta’ Stati terzi bħall-oħrajn, u huwa fir-rigward ta’ dan l-istatus partikolari li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tidhirli li żżid, b’mod kemm eċċessiv u kultant inkoerenti, il-kundizzjonijiet li għandhom jiġu ssodisfatti sabiex il-ħaddiem Tork ikkonċernat ikun jista’ jkompli jew jerġa’ jibda l-ħajja konjugali tiegħu fit-territorju tal-Istat ospitanti. Barra minn hekk, il-konsegwenzi tal-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali fil-konfront ta’ B, permezz tal-konjuġi tiegħu, imorru tassew lil hinn mis-sitwazzjoni taż-żwieġ tagħhom, peress li l-awtoritajiet Daniżi stiednu lil A u tnejn minn uliedha, li diġà jgħixu fid-Danimarka u li jibbenefikaw minn permess ta’ residenza bis-saħħa ta’ riunifikazzjoni tal-familja, sabiex “jgħixu l-ħajja tal-familja tagħhom fit-Turkija u [hemm] ikomplu l-ħajja tal-familja” [traduzzjoni libera] (
34
). Għalhekk, huwa evidenti li l-miżura nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali taffettwa l-libertà ta’ B sabiex jeżerċita attività bħala persuna impjegata, billi tobbligah jagħżel, fil-fehma tiegħi b’mod inġustifikat, bejn l-attività tiegħu fid-Danimarka u l-ħajja tal-familja tiegħu fit-Turkija.
34.
F’dawn iċ-ċirkustanzi u għar-raġunijiet kollha preċedenti, huwa assolutament ċar li l-Artikolu 9(7) tal-Liġi dwar il-Barranin ma huwiex xieraq sabiex jitwettaq l-għan leġittimu mfittex u jmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan jintlaħaq.
35.
Konsegwentement, mill-analiżi tiegħi jirriżulta li miżura nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tissuġġetta r-riunifikazzjoni tal-familja bejn ħaddiem Tork li jirrisjedi legalment fl-Istat Membru ospitanti u l-konjuġi tiegħu għall-kundizzjoni li l-koppja turi rabtiet iktar qawwija mal-Istat Membru ospitanti milli mal-Istati terzi ta’ oriġini, tikkostitwixxi restrizzjoni ġdida fis-sens tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, u li din ir-restrizzjoni ma hijiex iġġustifikata.
III. Konklużjoni
36.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għad-domandi preliminari magħmula mill-Østre Landsret (il-Qorti tal-Appell tar-Reġjun tal-Lvant, id-Danimarka), tkun kif ġej:
Miżura nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tissuġġetta r-riunifikazzjoni tal-familja bejn ħaddiem Tork li jirrisjedi legalment fl-Istat Membru ospitanti u l-konjuġi tiegħu għall-kundizzjoni li l-koppja turi rabtiet iktar qawwija mal-Istat Membru ospitanti milli mal-Istati terzi ta’ oriġini, tikkostitwixxi restrizzjoni ġdida fis-sens tal-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Nru 1/80 tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni tad‑19 ta’ Settembru 1980 dwar l-iżvilupp tal-assoċjazzjoni u mehmuża mal-Ftehim dwar il-ħolqien ta’ Assoċjazzjoni bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u t-Turkija, li ġie ffirmat, fit‑12 ta’ Settembru 1963, f’Ankara mir-Repubblika tat-Turkija, minn naħa, kif ukoll mill-Istati Membri tal-KEE u tal-Komunità, min-naħa l-oħra, u li ġie konkluż, approvat u kkonfermat f’isem din tal-aħħar permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 64/732/KEE tat‑23 ta’ Diċembru 1963. Din ir-restrizzjoni ma hijiex iġġustifikata.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 5, p. 46.
(
3
)	Dawn id-dispożizzjonijiet ġew introdotti fil-Liġi dwar il-Barranin mil-lov nr. 365 af 6. juni 2002 om ændring af udlændingeloven og ægteskabsloven med flere love (il-Liġi Nru 365 li temenda l-Liġi dwar il-Barranin, il-Liġi dwar iż-Żwieġ, eċċ., tas‑6 ta’ Ġunju 2002) li permezz tagħha ġiet estiża u mwebbsa l-kundizzjoni dwar ir-rabtiet introdotta mil-lov nr. 424 af 31. maj 2000 (il-Liġi Nru 424 tal‑31 ta’ Mejju 2000). Dan it-twebbis tal-kundizzjoni dwar ir-rabtiet, introdott mill-emenda leġiżlattiva tal‑2002, irriżulta b’mod partikolari f’rekwiżit li jitlob li r-rabtiet tal-konjuġi mad-Danimarka jkunu iktar qawwija minn dawk li jista’ jkollhom ma’ pajjiż ieħor. Ċirkulari tal-Ministeriet for Flygtninge, Indvandrere og Integration (il-Ministeru għar-Refuġjati, l-Immigranti u l-Integrazzjoni, iktar ’il quddiem il-“Ministeru”), tal‑1 ta’ Diċembru 2005, ippreċiżat il-prattika li kellha tiġi segwita fir-rigward tal-Artikolu 9(7) tal-Liġi dwar il-Barranin. Il-kundizzjoni dwar ir-rabtiet qawwija mad-Danimarka ġiet imwebbsa iktar bl-emenda leġiżlattiva tal‑2011, qabel ma l-leġiżlatur iddeċieda li jerġa’ lura għar-redazzjoni tal‑2003 tal-Artikolu 9(7) tal-Liġi dwar il-Barranin. Matul is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, il-Gvern Daniż ippreċiża li l-Artikolu 9(7) tal-Liġi dwar il-Barranin ġie mħassar fl‑2018 sabiex jiġi ssostitwit b’rekwiżit ta’ integrazzjoni. Għat-tkomplija tal-analiżi, hija l-verżjoni tal‑2003 tal-Artikolu 9(7) tal-Liġi dwar il-Barranin li ser tiġi eżaminata, minħabba li din kienet tikkostitwixxi l-Istat tad-dritt applikabbli fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali fl‑2010.
(
4
)	It-talba għal deċiżjoni preliminari tagħmel riferiment ukoll għad-deċiżjoni tal-Ministeru tal‑24 ta’ Awwissu 2017, li hija d-deċiżjoni li permezz tagħha dan tal-aħħar ikkonferma ċ-ċaħda mill-Udlændingestyrelsen (l-Uffiċċju tal-Migrazzjoni, id-Danimarka), fl‑1 ta’ Diċembru 2014, tat-talba ġdida għal riunifikazzjoni tal-familja mressqa minn A. Madankollu, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li din tiffoka fuq ir-rikors quddiem il-qorti tar-rinviju, minħabba li dan ġie ppreżentat kontra d-deċiżjoni tal-Ministeru tat‑30 ta’ Settembru 2010.
(
5
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 11, p. 10.
(
6
)	Sentenza tat‑12 ta’ April 2016, Genc (C‑561/14, EU:C:2016:247, punt 51 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
7
)	Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 3 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
8
)	Sentenzi tat‑12 ta’ April 2016, Genc (C‑561/14, EU:C:2016:247) u tad‑29 ta’ Marzu 2017, Tekdemir (C‑652/15, EU:C:2017:239), rispettivament.
(
9
)	Sentenza tat‑12 ta’ April 2016 (C‑561/14, EU:C:2016:247).
(
10
)	Sentenza tat‑12 ta’ April 2016 (C‑561/14, EU:C:2016:247).
(
11
)	Ara s-sentenza tat‑12 ta’ April 2016, Genc (C‑561/14, EU:C:2016:247, punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
12
)	B’analoġija, ara s-sentenza tat‑12 ta’ April 2016, Genc (C‑561/14, EU:C:2016:247, punt 37).
(
13
)	B’analoġija, ara s-sentenzi tat‑12 ta’ April 2016, Genc (C‑561/14, EU:C:2016:247, punt 40), u tas‑7 ta’ Awwissu 2018, Yön (C‑123/17, EU:C:2018:632, punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
14
)	Jiġifieri, għal kunsiderazzjonijiet ta’ ordni pubbliku, ta’ sigurtà jew ta’ saħħa pubblika.
(
15
)	Ara, inter alia, is-sentenza tat‑12 ta’ April 2016, Genc (C‑561/14, EU:C:2016:247, punt 51 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
16
)	Sentenza tat‑12 ta’ April 2016, Genc (C‑561/14, EU:C:2016:247, punt 56).
(
17
)	Sentenza tat‑12 ta’ April 2016, Genc (C‑561/14, EU:C:2016:247, punt 55). Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-kawża Genc (C‑561/14, EU:C:2016:28, punti 31
et seq.).
(
18
)	Sentenza tad‑29 ta’ Marzu 2017, Tekdemir (C‑652/15, EU:C:2017:239, punt 38).
(
19
)	Sentenza tad‑29 ta’ Marzu 2017, Tekdemir (C‑652/15, EU:C:2017:239, punt 39). Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-kawża Tekdemir (C‑652/15, EU:C:2016:960, punt 17), kif ukoll is-sentenza tas‑7 ta’ Awwissu 2018, Yön (C‑123/17, EU:C:2018:632, punt 77).
(
20
)	Sentenza tas‑7 ta’ Awwissu 2018, Yön (C‑123/17, EU:C:2018:632, punt 81 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
21
)	Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 3 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
22
)	Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 3 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
23
)	Sakemm ir-residenza tal-persuna ta’ referenza fil-pajjiż ta’ oriġini tal-konjuġi ma tkunx dovuta għal espatrijazzjoni għal raġunijiet professjonali quddiem awtorità Daniża, organizzazzjoni internazzjonali jew ekwivalenti, jew impriża Daniża barra mill-pajjiż.
(
24
)	Ara l-formulazzjoni tad-domandi preliminari.
(
25
)	Ara l-formulazzjoni tad-domandi preliminari.
(
26
)	Dan il-kriterju jidher li jittieħed inkunsiderazzjoni anki fil-kuntest tal-analiżi tal-eżistenza tar-rabtiet iktar qawwija mad-Danimarka: ara l-punt 21 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
27
)	Kif jirriżulta miċ-ċirkulari tal‑1 ta’ Diċembru 2005 dwar l-implimentazzjoni tal-kriterju ta’ rabtiet fil-kuntest tat-talba għal riunifikazzjoni tal-familja.
(
28
)	Sentenza tat‑12 ta’ April 2016, Genc (C‑561/14, EU:C:2016:247, punt 66).
(
29
)	Minħabba din l-imprevedibbiltà, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali għandha dubju dwar il-kapaċità tal-qrati nazzjonali sabiex iwettqu stħarriġ ġudizzjarju komplet dwar id-deċiżjonijiet tal-amministrazzjoni nazzjonali.
(
30
)	Id-domanda dwar jekk il-kunċett ta’ “membri tal-familja” ta’ ħaddiem Tork, fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Nru 1/80, huwiex limitat għal dawn il-membri ta’ nazzjonalità Torka, ġiet magħmula lill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tal-kawża li wasslet għas-sentenza tad‑19 ta’ Lulju 2012, Dülger (C‑451/11, EU:C:2012:504) u ngħatat risposta negattiva min-naħa tal-Qorti tal-Ġustizzja.
(
31
)	Inkluż, xi kultant, minħabba raġunijiet ekonomiċi. F’dan ir-rigward, jiena tal-istess fehma bħal dik ippreżentata mill-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża Genc (C‑561/14, EU:C:2016:28, punt 49).
(
32
)	Ara l-formulazzjoni tad-domandi preliminari.
(
33
)	Ara s-sentenza tal‑10 ta’ Lulju 2014, Dogan (C‑138/13, EU:C:2014:2066, punt 38).
(
34
)	Ara l-punt 5 ta’ dawn il-konklużjonijiet.