Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla)
19 ta’ Marzu 2026 (*)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Għajnuna mill-Istat – Regolament (UE) Nru 651/2014 – Kategoriji ta’ għajnuna li jistgħu jiġu kkunsidrati kompatibbli mas-suq intern – Eżenzjoni prevista għall-għajnuna favur impriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) – Artikolu 1 tal-Anness I – Kunċett ta’ ‘impriża’ – Artikolu 3(3) tal-Anness I – Kunċett ta’ ‘impriżi assoċjati’ – Persuna fiżika li żżomm maġġoranza tad-drittijiet tal-vot assoċjati mal-ishma ta’ impriża – Eżerċizzju ta’ attività ekonomika – Eżerċizzju effettiv tal-kontroll permezz ta’ l-involviment dirett jew indirett fil-ġestjoni tal-impriża”
Fil-Kawża C-870/24,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Administratīvā apgabaltiesa (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali, il-Latvja), permezz ta’ deċiżjoni tal‑14 ta’ Diċembru 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis‑17 ta’ Diċembru 2024, fil-proċedura
Valsts ieņēmumu dienests
vs
SIA „OUTLETICO”,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla),
komposta minn M. Condinanzi, President tal-Awla, R. Frendo u A. Kornezov (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: A. Biondi,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għall-Gvern Latvjan, minn J. Davidoviča u K. Pommere, bħala aġenti,
–        għall-Gvern Belġjan, minn P. Cottin u minn M. Van Regemorter, bħala aġenti,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn A.‑L. Delbac, V. Hitrovs u A. Steiblytė, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 1 u tal-Artikolu 3(3) tal-Anness I tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 651/2014 tas‑17 ta’ Ġunju 2014 li jiddikjara li ċerti kategoriji ta’ għajnuna huma kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikoli 107 u 108 [TFUE] (ĠU 2014, L 187, p. 1, rettifika fil-ĠU 2023, L 137, p. 71), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2020/972 tat‑2 ta’ Lulju 2020 (ĠU 2020, L 215, p. 3) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 651/2014”).
2        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Valsts ieņēmumu dienests (l-Amministrazzjoni Fiskali Nazzjonali, il-Latvja, iktar ’il quddiem l-“Amministrazzjoni Fiskali”)
u SIA „OUTLETICO” (iktar ’il quddiem “Outletico”), kumpannija rregolata mid-dritt Latvjan, dwar deċiżjoni li permezz tagħha din l-amministrazzjoni ordnat lil Outletico tirrimborsa l-għajnuna li hija allegatament irċeviet illegalment fil-kuntest tal-kriżi sanitarja marbuta mal-pandemija tal-COVID‑19.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Ir-Regolament Nru 651/2014
3        Il-premessi 30 u 40 tar-Regolament Nru 651/2014 jiddikjaraw:
“(30)      Biex ikunu eliminati d-differenzi li jistgħu jwasslu għal distorsjonijiet tal-kompetizzjoni u sabiex tiġi ffaċilitata l-koordinazzjoni bejn inizjattivi differenti tal-Unjoni u nazzjonali li jikkonċernaw l-[impriżi żgħar u medji (SMEs)], kif ukoll għal raġunijiet ta’ ċarezza amministrattiva u ċertezza legali, id-definizzjoni ta’ SME użata għall-fini ta’ dan ir-Regolament għandha tkun ibbażata fuq id-definizzjoni stipulata fir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE tas‑6 ta’ Mejju 2003 dwar id-definizzjoni ta’ intrapriżi mikro, żgħar u medji [(ĠU 2003, L 124, p. 36)].
[...]
(40)      L-SMEs għandhom rwol deċiżiv fil-ħolqien tax-xogħol u, b’mod aktar ġenerali, jaġixxu bħala fattur ta’ stabilità soċjali u ta’ żvilupp ekonomiku. Madankollu, l-iżvilupp tagħhom jista’ jkun imxekkel b’nuqqasijiet tas-suq, li jwasslu biex dawn l-SMEs jsofru mill-iżvantaġġi tipiċi li ġejjin. L-SMEs ta’ spiss ikollhom diffikultajiet biex jiksbu kapital jew self, minħabba n-natura avversa għar-riskju ta’ ċerti swieq finanzjarji u l-garanzija limitata li jkunu kapaċi joffru. Ir-riżorsi limitati tagħhom jistgħu ukoll jirrestrinġu l-aċċess tagħhom għall-informazzjoni, b’mod partikolari dwar teknoloġija ġdida u swieq potenzjali. Biex jiffaċilita l-iżvilupp tal-attivitajiet ekonomiċi tal-SMEs, dan ir-Regolament għandu għalhekk jeżenta ċerti kategoriji ta’ għajnuna meta dawn jingħataw favur l-SMEs. Dawn il-kategoriji għandhom jinkludu, b’mod partikolari għajnuna għall-investiment għall-SMEs u għall-parteċipazzjoni tal-SMEs fil-fieri.”
4        L-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament jipprevedi:
“1.      Dan ir-Regolament japplika għall-kategoriji ta’ għajnuna li ġejjin:
[...]
(b)      l-għajnuna lill-SMEs f’għamla ta’ għajnuna għall-investiment, għajnuna operatorja u biex l-SMEs jkollhom aċċess għall-finanzjament;
[...]
4.      Dan ir-Regolament ma għandux japplika għal::
[...]
(c)      għajnuna lil impriżi f’diffikultà, bl-eċċezzjoni ta’ skemi ta’ għajnuna li jagħmlu tajjeb għall-ħsara kkawżata minn ċerti diżastri naturali, skemi ta’ għajnuna tal-bidu u skemi ta’ għajnuna operatorja reġjonali, sakemm dawk l-iskemi ma’ jittrattawx impriżi f’diffikultà b’mod aktar favorevoli minn impriżi oħra. Madankollu, dan ir-Regolament għandu japplika b’deroga għal impriżi li ma kinux f’diffikultà fl-31 ta’ Diċembru 2019 iżda saru impriżi f’diffikultà fil-perjodu mill‑1 ta’ Jannar 2020 sat‑30 ta’ Ġunju 2021.
[...]”
5        L-Artikolu 2 tal-imsemmi regolament jipprovdi:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[...]
2.      ‘SMEs’ jfissru intrapriżi li jissodisfaw il-kriterji stabbiliti fl-Anness I;
[...]
18.      ‘intrapriża [impriża] f’diffikultà’ tfisser intrapriża li sseħħ fir-rigward tagħha mill-inqas waħda minn dawn iċ-ċirkostanzi:
(a)      Fil-każ ta’ kumpanija b’responsabbiltà limitata (minbarra SME li tkun ilha teżisti għal anqas minn tliet snin jew, għall-għanijiet ta’ eliġibbiltà għall-għajnuna ta’ finanzjament ta’ riskju, SME li fi żmien 7 snin minn meta l-ewwel bejgħ kummerċjali tagħha jikkwalifika għal investimenti ta’ finanzjamenti ta’ riskju wara diliġenza dovuta mill-intermedjarju finanzjarju magħżul), fejn aktar minn nofs il-kapital azzjonarju sottoskritt tagħha jkun sparixxa bħala riżultat ta’ telf akkumulat. [...]
[...]
(e)      Fil-każ ta’ intrapriża [impriża] li mhijiex SME, meta, għall-aħħar sentejn:
(1)      id-dejn kontabilistiku għall-proporzjon ta’ ekwità tal-intrapriża jkun akbar minn 7,5 u
(2)      il-proporzjoni ta’ imgħax kopert [...] tal-intrapriża jkun taħt il-1,0.
[...]
24.      ‘intrapriżi [impriżi] kbar’ tfisser intrapriżi li ma jissodisfawx il-kriterji stabbiliti fl-Anness I;
[...]”
6        Skont l-Artikolu 3 tal-istess regolament:
“Skemi ta’ għajnuna, għajnuna individwali mogħtija minn skemi bħal dawn u għajnuna ad hoc ikunu kompatibbli mas-suq intern skont it-tifsira tal-Artikolu 107(2) jew (3) [TFUE] u jkunu eżenti mir-rekwiżit ta’ notifika tal-Artikolu 108(3) [TFUE] sakemm din l-għajnuna tissodisfa l-kundizzjonijiet kollha stabbiliti f’Kapitolu I ta’ dan ir-Regolament, kif ukoll il-kundizzjonijiet speċifiċi għall-kategorija rilevanti ta’ għajnuna stabbiliti f’Kapitolu III ta’ dan ir-Regolament.”
7        L-Artikolu 1 tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, intitolat “Id-definizzjoni ta’ SME”, jipprevedi:
“Intrapriża [impriża] hija kkunsidrata bħala kull entità involuta f’attività ekonomika, irrispettivament mill-forma legali tagħha. Din tinkludi, b’mod partikolari, persuni li jaħdmu għal rashom u negozji tal-familja involuti fi snajja’ jew attivitajiet oħra, u sħubiji jew assoċjazzjonijiet involuti regolarment f’attività ekonomika.”
8        L-Artikolu 2 tal-Anness I jipprovdi:
“1.      Il-kategorija ta’ intrapriżi [impriżi] mikro, żgħar u ta’ daqs medju (‘SMEs’) hija magħmula minn intrapriżi li jħaddmu anqas minn 250 persuna u li għandhom fatturat annwali li ma jaqbiżx il-EUR 50 miljun, u/jew it-total annwali tal-karta tal-bilanċ tagħhom ma jaqbiżx it-EUR 43 miljun.
2.      Fil-kategorija tal-[SME], intrapriża [impriża] żgħira hija definita bħala intrapriża li tħaddem anqas minn 50 persuna u li l-fatturat annwali tagħha u/jew it-total annwali tal-karta tal-bilanċ tagħha ma jaqbiżx l-EUR 10 miljun.
3.      Fil-kategorija tal-[SME], mikrointrapriża [mikroimpriża] hija definita bħala intrapriża [impriża] li tħaddem anqas minn 10 persuni u li l-fatturat annwali tagħha u/jew it-total annwali tal-karta tal-bilanċ tagħha ma jaqbiżx l-EUR 2 miljun.”
9        Skont l-Artikolu 3 tal-Anness I:
“1.      ‘Intrapriża [impriża] awtonoma’ hija kull intrapriża li mhix ikklassifikata bħala intrapriża msieħba skont it-tifsira tal-paragrafu 2 jew bħala intrapriża assoċjata skont it-tifsira tal-paragrafu 3.
[...]
3.      ‘Intrapriżi [impriżi] assoċjati’ huma intrapriżi li għandhom xi waħda mir-relazzjonijiet li ġejjin bejniethom:
(a)      intrapriża li jkollha l-maġġoranza tad-drittijiet tal-vot tal-azzjonisti jew tal-membri f’intrapriża oħra;
(b)      intrapriża li jkollha d-dritt taħtar jew tneħħi maġġoranza mill-membri tal-korp amministrattiv, tal-ġestjoni jew dak ta’ sorveljanza ta’ intrapriża oħra;
(c)      intrapriża li għandha d-dritt teżerċita influwenza dominanti fuq intrapriża oħra skont kuntratt li tkun daħlet fih ma’ dik l-intrapriża jew skont dispożizzjoni tal-memorandum jew tal-artikoli ta’ assoċjazzjoni tagħha;
(d)      intrapriża, li tkun azzjonista f’intrapriża oħra jew membru tagħha, li waħedha tikkontrolla, skont ftehim ma’ azzjonisti oħra f’dik l-intrapriża jew membri tagħha, maġġoranza tad-drittijiet tal-voti tal-azzjonisti jew tal-membri f’dik l-intrapriża.
[...]
Intrapriżi [impriżi] li għandhom xi waħda mir-relazzjonijiet deskritti fl-ewwel subparagrafu permezz ta’ intrapriża waħda jew aktar, jew kull wieħed mill-investituri msemmija fil-paragrafu 2, huma meqjusa wkoll bħala assoċjati.
Intrapriżi [impriżi] li għandhom waħda jew aktar minn dawn ir-relazzjonijiet permezz ta’ persuna fiżika jew grupp ta’ persuni fiżiċi li jaġixxu flimkien huma wkoll meqjusa bħala intrapriżi assoċjati jekk ikunu involuti fl-attività tagħhom jew f’parti mill-attività tagħhom fl-istess suq rilevanti jew fi swieq qrib.
[...]”
10      L-Artikolu 6 tal-Anness I huwa fformulat kif ġej:
“1.      Fil-każ ta’ intrapriża [impriża] awtonoma, id-dejta, inkluż l-għadd tal-persunal, tiġi determinata esklussivament fuq il-bażi tal-kontabbiltà ta’ dik l-intrapriża.
2.      Id-dejta, inkluż l-għadd ta’ impjegati, ta’ intrapriża [impriża] li għandha intrapriżi msieħba jew assoċjati, tiġi determinata abbażi tal-kontabbiltà u dejta oħra tal-intrapriża jew, fejn jeżistu, il-kontabbiltà konsolidata tal-intrapriża, jew il-kontijiet konsolidati li fihom l-intrapriża tkun inkluża permezz ta’ konsolidazzjoni.
Mad-dejta li saret referenza għaliha fl-ewwel subparagrafu tiżdied id-dejta ta’ kull intrapriża msieħba mal-intrapriża inkwistjoni li tkun tinsab immedjatament upstream jew downstream minnha. L-aggregazzjoni tkun proporzjonali għall-imgħax perċentwali fil-kapital jew fid-drittijiet ta’ vot (liema minnhom ikun l-ikbar). Fil-każ ta’ parteċipazzjonijiet inkroċjati, japplika l-ogħla perċentwali.
Mad-dejta li saret referenza għaliha fl-ewwel u t-tieni subparagrafu tiżdied 100 % tad-dejta ta’ kull intrapriża li tkun marbuta direttament jew indirettament mal-intrapriża inkwistjoni, meta d-dejta ma tkunx diġà ġiet inkluża permezz ta’ konsolidazzjoni fil-kontijiet.
[...]”
Il-Qafas Temporanju
11      Il-punti 4, 18 u 22 tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni intitolata “Qafas Temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul it-tifqigħa preżenti tal-COVID-19” (ĠU 2020, C 91 I, p. 1), kif emendata bil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat‑28 ta’ Jannar 2021 (ĠU 2021, C 34, p. 6), jiddikjaraw:
“4.      Impriżi ta’ kull tip jistgħu jħabbtu wiċċhom ma’ nuqqas gravi ta’ likwidità fiċ-ċirkostanzi eċċezzjonali li nħolqu mit-tifqigħa tal-COVID-19. Kemm impriżi solventi kif ukoll dawk anqas solventi jistgħu jħabbtu wiċċhom ma’ nuqqas għall-għarrieda jew saħansitra nixfa totali tal-likwidità. Ir-riskju li qegħdin iħabbtu wiċċhom miegħu l-SMEs huwa ta’ livell partikolari Għaldaqstant dan jista’ jolqot b’mod serju s-sitwazzjoni ekonomika ta’ bosta impriżi li huma b’saħħithom u s-sitwazzjoni tal-impjegati fuq perjodu qasir u medju, filwaqt li joħloq effetti dejjiema billi jipperikola s-sopravivenza tagħhom.
[...]
18.      Meta wieħed iqis li l-effetti tat-tifqigħa tal-COVID‑19 jolqtu lill-Istati Membri kollha u li l-miżuri ta’ trażżin li jittieħdu mill-Istati Membri jaffettwaw lill-impriżi, il-Kummissjoni [Ewropea] tikkunsidra li l-għajnuna mill-Istat tkun iġġustifikata u tkun tista’ tiġi ddikjarata kompatibbli mas-suq intern abbażi tal-Artikolu 107(3)(b) [TFUE], għal perjodu limitat, fejn tintuża biex tirrimedja tnaqqis tal-likwidità għall-impriżi u biex jiġi żgurat li t-tħarbit ikkawżat mit-tifqigħa tal-COVID‑19 ma jimminax il-vijabbiltà tagħhom, speċjalment tal-SMEs.
[...]
22.      Il-Kummissjoni se tikkunsidra [li għajnuna mill-Istat ta’ ammont limitat, mogħtija, fuq bażi temporanja, lil impriżi li jiffaċċjaw skarsezza f’daqqa jew saħansitra nuqqas ta’ likwidità hija] kompatibbli mas-suq intern abbażi tal-Artikolu 107(3)(b) [TFUE], dment li jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin [...] :
[...]
c.      L-għajnuna ma tistax tiġi konċessa lil impriżi li diġà kienu f’diffikultà (fis-sens tar-[Regolament Nru 651/2014] [...]) fil‑31 ta’ Diċembru 2019.
B’deroga għal dan ta’ hawn fuq, l-għajnuna tista’ tingħata lill-impriżi mikro jew żgħar (skont it-tifsira tal-Anness I tar-[Regolament Nru 651/2014]) li kienu diġà f’diffikultà fil-31 ta’ Diċembru 2019, sakemm ma jkunux soġġetti għal proċedura ta’ insolvenza kollettiva skont il-liġi nazzjonali, u ma jkunu rċevew l-ebda għajnuna għas-salvataġġ [...] jew għajnuna għar-ristrutturar [...]
[...]”
Id-dritt Latvjan
12      L-Artikolu 4.1 tad-Digriet Nru 676 tal-Kunsill tal-Ministri tal‑10 ta’ Novembru 2020 dwar l-għajnuna mogħtija lill-impriżi milquta mill-kriżi tal-COVID-19 sabiex tiġi ggarantita l-likwidità operatorja tagħhom, fil-verżjoni tiegħu applikabbli fid-data tal-fatti fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem id-“Digriet Nru 676/2020”), jipprevedi:
“Fil-kuntest ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, għajnuna tista’ tingħata lil impriża li tissodisfa d-definizzjoni ta’ impriża mikro, żgħira u ta’ daqs medju prevista fl-Artikolu 2 tal-Anness I tar-Regolament [Nru] 651/2014 jew ta’ impriża kbira prevista fil-punt 24 tal-Artikolu 2 [ta’ dan ir-regolament].”
13      Skont l-Artikolu 5 ta’ dan id-digriet:
“Fis-sens ta’ [dan id-digriet], il-persuni assoċjati huma l-operaturi ekonomiċi li jissodisfaw id-definizzjoni ta’ ‘intrapriżi [impriżi] assoċjati’ prevista fl-Artikolu 3(3) tal-Anness I tar-Regolament [Nru] 651/2014.”
14      L-Artikolu 16.2 tal-imsemmi digriet huwa fformulat kif ġej:
“Ebda għajnuna ma tingħata lil mezz jew operatur ekonomiku kbir li seta’ diġà, fil‑31 ta’ Diċembru 2019 kif ukoll fid-data tal-għoti tal-għajnuna, jitqies li kien f’diffikultà fis-sens tad-definizzjoni prevista fil-punt 18 tal-Artikolu 2 tar-Regolament [Nru] 651/2014.”
15      L-Artikolu 18 tad-Digriet Nru 676/2020 jipprevedi:
“Jekk jiġi kkonstatat ksur tar-rekwiżiti fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat stabbiliti f’dan id-digriet, l-impriża hija obbligata tirrimborsa lill-amministrazzjoni fiskali t-totalità tal-għajnuna mill-Istat illegali rċevuta, flimkien mal-interessi, konformement mad-dispożizzjonijiet tal-Kapitoli IV u V tal-Liġi dwar l-Eżami tal-Għajnuna għall-Attivitajiet Kummerċjali.”
16      L-Artikolu 186(3) tal-Komerclikums (il-Kodiċi tal-Kummerċ), jiddikjara:
“Sehem tagħti lis-soċju d-dritt li jipparteċipa fil-ġestjoni tal-kumpannija, fit-tqassim tal-profitti u fid-distribuzzjoni tal-assi tal-kumpannija fil-każ ta’ stralċ tagħha, kif ukoll drittijiet oħra previsti mil-liġi u mill-istatuti.”
17      L-Artikolu 209 ta’ dan il-kodiċi jipprovdi:
“Il-korpi ta’ ġestjoni tal-kumpannija huma l-Assemblea tas-Soċji, il-Bord tad-Diretturi u (jekk ikun il-każ) il-Bord ta’ Superviżjoni.”
18      Skont l-Artikolu 210 tal-imsemmi kodiċi:
“(1)      Hija biss l-Assemblea tas-Soċji li għandha kompetenza sabiex:
1)      issir emenda fl-istatuti;
2)      issir żieda jew tnaqqis fil-kapital azzjonarju;
3)      jinħatar jew jitneħħa membru tal-Bord ta’ Superviżjoni;
4)      jinħatar jew jitneħħa membru tal-Bord tad-Diretturi;
5)      jiġu approvati l-kontijiet annwali u jitqassmu l-profitti;
6)      jinħatar jew jitneħħa awditur u stralċjarju;
7)      jiġi deċiż li jiġi ppreżentat rikors kontra membru tal-Bord tad-Diretturi, membru tal-Bord ta’ Superviżjoni, soċju fundatur, jew soċju u sabiex jinħatar rappreżentant tal-kumpannija fit-teħid ta’ azzjoni legali;
[...]
9)      tiġi adottata deċiżjoni dwar ix-xoljiment, it-tkomplija ta’ attività, is-sospensjoni, it-tiġdid jew il-konverżjoni tal-kumpannija, kif ukoll dwar il-konklużjoni, il-modifika jew it-terminazzjoni ta’ ftehim ta’ grupp;
10)      tittieħed deċiżjoni dwar kwistjonijiet oħra li, bis-saħħa tal-liġi jew tal-istatuti, jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Assemblea tas-Soċji.
(2)      L-Assemblea tas-Soċji għandha d-dritt tadotta wkoll deċiżjonijiet li jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Bord tad-Diretturi jew tal-Bord ta’ Superviżjoni. F’dan il-każ, is-soċji li jkunu vvotaw favur din id-deċiżjoni jkunu responsabbli in solidum għat-telf li jirriżulta minnha.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
19      A, persuna fiżika, iżomm 100 % tal-kapital ta’ SIA “Esterkin Family Investments”, li hija kumpannija rregolata mid-dritt Latvjan, 75 % tal-kapital ta’ SIA “IC Industries Holdings”, li hija wkoll kumpannija rregolata mid-dritt Latvjan, kif ukoll 100 % tal-kapital ta’ RRE Tradecenters holding Ltd., li hija kumpannija rregolata mid-dritt Ċiprijott. Din l-aħħar kumpannija żżomm sehem ta’ 60 % tal-kapital f’Outletico, li, min-naħa tagħha, iżżomm 100 % tal-kapital ta’ SIA “Business Park”, kumpannija oħra rregolata mid-dritt Latvjan.
20      Fl‑21 ta’ Marzu u fis‑16 ta’ April 2021, Outletico talbet, mingħand l-amministrazzjoni fiskali, il-benefiċċju tal-għajnuna lill-impriżi milquta mill-kriżi ta’ COVID‑19 għax-xahar ta’ Jannar u għax-xahar ta’ Marzu 2021, rispettivament.
21      Permezz ta’ deċiżjonijiet tat‑30 ta’ April 2021 u tas‑17 ta’ Mejju 2021, din l-amministrazzjoni laqgħet dawn it-talbiet għal għajnuna u f’dan ir-rigward tatha ammont ta’ EUR 45 597.69 għax-xahar ta’ Jannar 2021 u ta’ EUR 45 597.68 għax-xahar ta’ Marzu 2021. Hija qieset li Outletico kienet SME, fis-sens tar-Regolament Nru 651/2014, u li hija kienet tissodisfa l-kriterji ddefiniti mid-Digriet Nru 676/2020 għall-kisba tal-għajnuna.
22      Permezz ta’ żewġ deċiżjonijiet tas‑27 ta’ Diċembru 2021, l-uffiċċju responsabbli mill-irkupru tat-taxxa mingħand l-amministrazzjoni fiskali, billi qies li Outletico taqa’ taħt il-kategorija ta’ “impriżi kbar” u li, fil‑31 ta’ Diċembru 2019 kif ukoll fid-data tal-għoti tal-għajnuna, hija kienet impriża f’diffikultà, annulla d-deċiżjonijiet imsemmija fil-punt preċedenti u ordnalha tirrimborsa l-għajnuna rċevuta illegalment.
23      Outletico ressaq ilmenti kontra d-deċiżjonijiet ta’ dan l-uffiċċju.
24      Permezz ta’ deċiżjoni tal‑25 ta’ Marzu 2022, l-amministrazzjoni fiskali kkonfermat dawn id-deċiżjonijiet. Fl-ewwel lok, hija qieset li RRE Tradecenters holding, Esterkin Family Investments, IC Industries Holdings u Business Park kellhom jitqiesu bħala “intrapriżi [impriżi] assoċjati”, fis-sens tal-Artikolu 3(3) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, f’Outletico u li, bħala membru ta’ grupp ta’ impriżi assoċjati, din l-aħħar kumpannija kellha titqies, fuq il-bażi tad-data dwar il-kumpanniji kollha ta’ dan il-grupp, li tagħmel parti minn “intrapriżi [impriżi] kbar”, fis-sens tal-punt 24 tal-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 651/2014.
25      Fil-fatt, din l-amministrazzjoni rrilevat, qabel kollox, li mir-reġistru tal-kumpanniji kien jirriżulta li, fid-data tal-għoti tal-għajnuna inkwistjoni, RRE Tradecenters holding kellha sehem ta’ kontroll f’Outletico, li, min-naħa tagħha, kellha tali sehem f’Business Park. Sussegwentement, l-imsemmija amministrazzjoni qieset li, sa fejn il-persuna fiżika A kienet tamministra u tikkontrolla direttament RRE Tradecenters holding, Esterkin Family Investments u IC Industries Holdings, hija kellha titqies bħala operatur ekonomiku u għalhekk bħala “intrapriża [impriża]”, fis-sens tal-Artikolu 1 tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) ta’ dan l-Anness I. Minn dan hija ddeduċiet, fl-aħħar nett, li Esterkin Family Investments u IC Industries Holdings, minn naħa, kif ukoll Outletico, min-naħa l-oħra, kellhom relazzjonijiet permezz ta’ impriża u mhux permezz ta’ “persuna fiżika”, fis-sens tar-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-imsemmi Anness I.
26      Fit-tieni lok, l-amministrazzjoni fiskali qieset li kemm fil‑31 ta’ Diċembru 2019 kif ukoll fid-data tal-għoti tal-għajnuna inkwistjoni Outletico kellha, fid-dawl tad-data tagħha stess u ta’ dik dwar l-impriżi assoċjati ma’ din il-kumpannija, titqies bħala “intrapriża [impriża] f’diffikultà”, fis-sens tal-punt 18 tal-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament, u li l-imsemmija kumpannija ma kinitx, konsegwentement, eliġibbli biex tibbenefika minn din l-għajnuna.
27      Outletico ppreżentat rikors quddiem l-administratīvā rajona tiesa (il-Qorti Amministrattiva Distrettwali, il-Latvja) intiż għall-annullament tad-deċiżjoni tal-amministrazzjoni fiskali tal‑25 ta’ Marzu 2022, billi kkontestat b’mod partikolari l-applikazzjoni fir-rigward tagħha tal-kunċett ta’ “impriżi assoċjati”. B’mod partikolari, Outletico sostniet li A kellu jitqies bħala persuna fiżika u mhux bħala impriża.
28      Permezz ta’ sentenza tat‑22 ta’ Novembru 2022, din il-qorti annullat din id-deċiżjoni, minħabba li A kien persuna fiżika u mhux impriża, b’tali mod li, skont ir-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, Outletico ma setgħetx titqies li hija assoċjata ma’ Esterkin Family Investments u ma’ IC Industries Holdings, peress li dawn it-tliet kumpanniji ma kinux jeżerċitaw l-attivitajiet tagħhom fl-istess suq jew fi swieq kontigwi. L-imsemmija qorti qieset li Outletico kienet assoċjata biss ma’ RRE Tradecenters holding u ma’ Business Park u li, fuq din il-bażi, Outletico kellha tiġi kkategorizzata bħala SME, fis-sens tar-Regolament Nru 651/2014, b’tali mod li hija setgħet titlob li tibbenefika mill-għajnuna inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
29      L-amministrazzjoni fiskali appellat minn din is-sentenza quddiem l-Administratīvā apgabaltiesa (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali, il-Latvja), li hija l-qorti tar-rinviju, billi sostniet b’mod partikolari li, meta persuna fiżika tamministra u tikkontrolla diversi impriżi direttament jew indirettament, hija għandha titqies bħala operatur ekonomiku u għalhekk bħala “intrapriża [impriża]”, fis-sens tal-Artikolu 1 u tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014.
30      Il-qorti tar-rinviju tosserva li l-kawża prinċipali tirrigwarda l-punt dwar liema impriżi għandhom jitqiesu li huma assoċjati ma’ Outletico, għall-finijiet tal-kategorizzazzjoni tagħha bħala SME jew bħala “intrapriża [impriża] kbira”, fis-sens tar-Regolament Nru 651/2014. F’dan ir-rigward, hija tistaqsi dwar il-portata tal-kunċett ta’ “impriża”, fis-sens tal-Artikolu 1 tal-Anness I ta’ dan ir-regolament, b’mod partikolari, dwar jekk persuna fiżika li żżomm ishma ta’ kontroll f’diversi kumpanniji taqax taħt dan il-kunċett. Konsegwentement, din il-qorti tistaqsi jekk ir-relazzjonijiet bejn Outletico, minn naħa, u Esterkin Family Investments u IC Industries Holdings, min-naħa l-oħra, għandhomx jitqiesu li qegħdin jinżammu permezz ta’ “intrapriża [impriża]” fis-sens tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) ta’ dan l-Anness I jew ta’ “persuna fiżika”, fis-sens tar-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-imsemmi Anness I, f’liema każ dawn it-tliet impriżi ma jkunux jistgħu jitqiesu li huma assoċjati.
31      Skont il-qorti tar-rinviju, mis-sentenza tal‑10 ta’ Jannar 2006, Cassa di Risparmio di Firenze et (C‑222/04, EU:C:2006:8), jirriżulta li, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-eżistenza ta’ attività ekonomika, fil-każ li persuna fiżika żżomm sehem f’kumpannija li teżerċita direttament attività ekonomika fis-suq, ma huwiex biżżejjed li jiġi stabbilit li din il-persuna fiżika żżomm dan is-sehem, anki jekk huwa sehem ta’ kontroll, iżda huwa neċessarju li jiġi eżaminat jekk l-imsemmija persuna fiżika teżerċitax ukoll influwenza effettiva fuq il-ġestjoni ta’ din il-kumpannija.
32      F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tirrileva li, fid-deċiżjoni tagħha tal‑25 ta’ Marzu 2022, l-amministrazzjoni fiskali bbażat ruħha esklużivament fuq id-daqs tas-sehem ta’ A fil-kapital ta’ Esterkin Family Investments u ta’ IC Industries Holdings sabiex tqis li A kien jeżerċita direttament il-ġestjoni u l-kontroll ta’ dawn il-kumpanniji. Din il-qorti tippreċiża li, bis-saħħa tal-Artikolu 186(3) u tal-Artikolu 210(1) u (2) tal-Kodiċi tal-Kummerċ, l-adozzjoni ta’ ċerti deċiżjonijiet ta’ ġestjoni tal-impriża taqa’ taħt il-kompetenza tal-Assemblea tas-Soċji (detenturi ta’ ishma).
33      Għalhekk, l-imsemmija qorti tistaqsi dwar jekk din is-setgħa deċiżjonali hijiex biżżejjed waħedha sabiex persuna fiżika li żżomm, f’kumpannija, sehem ta’ kontroll titqies li teżerċita wkoll, b’mod effettiv, kontroll fuq din il-kumpannija, billi tinfluwenza direttament jew indirettament il-ġestjoni tagħha, u, għaldaqstant, titqies li teżerċita attività ekonomika jew li tipparteċipa fl-attività ekonomika ta’ din il-kumpannija u, għaldaqstant, titqies li tikkostitwixxi impriża.
34      F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Administratīvā apgabaltiesa (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)      L-Artikolu 1 u l-Artikolu 3(3) tal-Anness I tar-[Regolament Nru 651/2014] għandhom jiġu interpretati fis-sens li persuna fiżika li għandha ishma f’intrapriża [impriża] għandha wkoll titqies bħala intrapriża?
Ir-risposta għad-domanda preċedenti tiġi affettwata meta l-leġiżlazzjoni nazzjonali tipprovdi li t-teħid ta’ ċerti deċiżjonijiet marbuta mal-ġestjoni tal-intrapriża jaqa’ taħt il-kompetenza tal-laqgħa ġenerali (laqgħa tal-azzjonisti)? Dan, minnu nnifsu, jikkostitwixxi bażi suffiċjenti biex persuna fiżika li jkollha ishma f’intrapriża (il-maġġoranza tad-drittijiet tal-vot tal-azzjonisti) tinfluwenza direttament jew indirettament il-ġestjoni tal-intrapriża u, b’hekk, tkun involuta f’attività ekonomika jew tkun involuta fl-attività ekonomika ta’ dik l-intrapriża, mingħajr ma jkun hemm il-bżonn li jiġi evalwat jekk il-persuna fiżika effettivament tiħux sehem fit-tmexxija tal-intrapriża?
2)      Ir-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-Anness I tar-[Regolament Nru 651/2014] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-espressjoni ‘intrapriżi li għandhom waħda jew aktar minn dawn ir-relazzjonijiet permezz ta’ persuna fiżika’, fis-sens ta’ dik id-dispożizzjoni, tinkludi sitwazzjoni fejn persuna fiżika tkun azzjonist u jkollha l-maġġoranza tad-drittijiet tal-vot f’intrapriża li, min-naħa l-oħra, għandha l-maġġoranza tad-drittijiet tal-vot tal-azzjonisti f’intrapriża oħra, fejn it-tieni intrapriża titqies li hija intrapriża marbuta fir-rigward ta’ intrapriżi oħrajn u, f’dawn l-aħħar intrapriżi, l-istess persuna fiżika hija azzjonist u għandha l-maġġoranza tad-drittijiet tal-vot tal-azzjonisti?”
Fuq id-domandi preliminari
35      Skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija din tal-aħħar li għandha tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tippermettilha tiddeċiedi t-tilwima li tkun tressqet quddiemha. Għal dan il-għan, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha, jekk ikun il-każ, tifformola mill-ġdid id-domandi li jkunu sarulha. F’dan ir-rigward, hija għandha tislet mill-informazzjoni kollha li tkun ipprovditilha l-qorti nazzjonali, u b’mod partikolari mill-motivazzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju, il-punti tad-dritt tal-Unjoni li jkunu jeħtieġu interpretazzjoni fid-dawl tas-suġġett tal-kawża (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑28 ta’ Novembru 2000, Roquette Frères, C‑88/99, EU:C:2000:652, punt 18, u tat‑23 ta’ Ottubru 2025, Zlakov, C‑744/23, EU:C:2025:816, punt 17 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
36      F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, fid-deċiżjoni tagħha tal‑25 ta’ Marzu 2022, l-amministrazzjoni fiskali qieset li RRE Tradecenters holding, Esterkin Family Investments, IC Industries Holdings, Outletico u Business Park kellhom jitqiesu bħala “intrapriżi [impriżi] assoċjati”, fis-sens tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014.
37      Il-qorti tar-rinviju, li hija mitluba tistħarreġ il-legalità ta’ din l-aħħar deċiżjoni, ma għandha ebda dubju dwar il-kwistjoni jekk Outletico tistax titqies bħala impriża “assoċjata”, fis-sens tal-Artikolu 3(3) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, minn naħa, ma’ RRE Tradecenters holding, li żżomm 60 % tal-kapital tagħha, u, min-naħa l-oħra, ma’ Business Park, li tagħha hija żżomm l-kapital kollu.
38      Din il-qorti għandha l-intenzjoni, essenzjalment, tiddetermina jekk Outletico għandhiex titqies li hija assoċjata mhux biss ma’ RRE Tradecenters holding u ma’ Business Park, iżda wkoll, permezz ta’ RRE Tradecenters holding u ta’ A, ma’ Esterkin Family Investments u ma’ IC Industries Holdings, peress li A jżomm rispettivament 100 %, 100 % u 75 % tal-kapital tagħhom.
39      Fil-fatt, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, jekk il-kumpanniji kollha msemmija fil-punt preċedenti kellhom jitqiesu bħala “intrapriżi [impriżi] assoċjati”, Outletico ma tkunx tista’ tiġi kkategorizzata bħala SME. Għalhekk hija jkollha titqies li kienet impriża f’diffikultà fil‑31 ta’ Diċembru 2019 u tkun obbligata tirrimborsa l-għajnuna inkwistjoni fil-kawża prinċipali, peress li din għandha, f’tali ċirkustanzi, titqies li hija illegali. Għall-kuntrarju, li kieku Outletico kellha titqies li hija assoċjata biss ma’ RRE Tradecenters holdings u ma’ Business Park, hija tkun tista’ tiġi kkategorizzata bħala SME, tevita l-kategorizzazzjoni bħala impriża li kienet f’diffikultà fil‑31 ta’ Diċembru 2019 u tkun tista’ żżomm il-benefiċċju ta’ din l-għajnuna.
40      Huwa f’dan il-kuntest li l-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, dwar jekk persuna fiżika li żżomm ishma ta’ kontroll f’impriżi tistax min-naħa tagħha tiġi kkategorizzata bħala “impriża” li permezz tagħha dawn l-impriżi jkollhom bejniethom, b’mod indirett, relazzjonijiet ta’ natura li jwasslu sabiex dawn l-entitajiet kollha jiġu kkategorizzati bħala “intrapriżi [impriżi] assoċjati”, fis-sens tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014.
41      Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, għandu jitqies li, permezz taż-żewġ domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 1 t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li persuna fiżika li żżomm sehem ta’ kontroll li jagħtiha l-maġġoranza tad-drittijiet tal-vot tas-soċji ta’ kumpanniji li jeżerċitaw attività ekonomika għandha, għal din is-sempliċi raġuni, titqies li teżerċita hija stess attività ekonomika u, għaldaqstant, li hija “intrapriża [impriża]”, fis-sens tal-Artikolu 1 ta’ dan l-Anness I, li permezz tagħha dawn il-kumpanniji għandhom indirettament relazzjonijiet ta’ natura li jiġu kkategorizzati bħala “intrapriżi [impriżi] assoċjati”, fis-sens tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-imsemmi Anness I. B’mod partikolari, hija tistaqsi jekk il-fatt li, bis-saħħa tad-dritt nazzjonali, ċerti deċiżjonijiet dwar il-ġestjoni tal-kumpannija jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Assemblea tas-Soċji huwiex biżżejjed, waħdu, sabiex jitqies li tali persuna fiżika tipparteċipa fl-attività ekonomika ta’ din il-kumpannija, mingħajr ma jkun neċessarju li jiġi eżaminat jekk hija effettivament tipparteċipax fil-ġestjoni tagħha.
42      Kif jirriżulta, b’mod partikolari, mill-premessa 40 tar-Regolament Nru 651/2014, li għandha bħala għan li tiddikjara ċerti kategoriji ta’ għajnuna mill-Istat kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikoli 107 u 108 TFUE, il-Kummissjoni teżenta ċerti kategoriji ta’ għajnuna mill-Istat meta din tingħata lil SMEs minħabba nuqqasijiet tas-suq li kaġun tagħhom dawn l-impriżi jkollhom jaffaċċjaw ċertu numru ta’ ostakli li jillimitaw żvilupp soċjalment u ekonomikament mixtieq tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad‑29 ta’ April 2004, L‑Italja vs Il‑Kummissjoni, C‑91/01, EU:C:2004:244, punt 46, u tal‑24 ta’ Settembru 2020, NMI Technologietransfer, C‑516/19, EU:C:2020:754, punt 31).
43      Konformement mal-Artikoli 2 u 3 tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, impriża tista’ tiġi kkategorizzata bħala SME, fis-sens ta’ dan ir-regolament, jekk tissodisfa tliet kriterji, jiġifieri kriterju marbut man-numru ta’ persuni impjegati, kriterju finanzjarju marbut mad-dħul mill-bejgħ annwali jew mat-total tal-bilanċ annwali, kif ukoll kriterju ta’ indipendenza (sentenza tal‑24 ta’ Settembru 2020, NMI Technologietransfer, C‑516/19, EU:C:2004:754, punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata).
44      Fir-rigward ta’ dan l-aħħar kriterju, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li dan huwa intiż li jiżgura li l-miżuri maħsuba għall-SMEs ikunu verament ta’ benefiċċju għall-impriżi li għalihom id-daqs jikkostitwixxi ostaklu u mhux għal dawk li jagħmlu parti minn grupp kbir u li għalhekk għandhom aċċess għar-riżorsi u għas-sostenn li ma għandhomx il-kompetituri tagħhom ta’ daqs ekwivalenti (sentenza tal‑24 ta’ Settembru 2020, NMI Technologietransfer, C‑516/19, EU:C:2004:754, punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata).
45      B’hekk, dan il-kriterju huwa intiż li jippermetti li tinftiehem aħjar, kif jirriżulta b’mod partikolari mill-premessa 9 tar-Rakkomandazzjoni 2003/361, li fuqha huwa bbażat il-kunċett ta’ “SME”, hekk kif indikat fil-premessa 30 tar-Regolament Nru 651/2014, ir-realtà ekonomika tal-SMEs u li jiġu esklużi mill-kategorizzazzjoni bħala SME l-gruppi ta’ impriżi li s-setgħa ekonomika tagħhom teċċedi dik ta’ SME, sabiex b’hekk il-vantaġġi li jirriżultaw għall-kategorija tal-SMEs minn diversi liġijiet jew miżuri favurihom jiġu rriżervati għall-impriżi li verament għandhom bżonnhom (sentenza tal‑24 ta’ Settembru 2020, NMI Technologietransfer, C‑516/19, EU:C:2004:754, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).
46      Sa fejn il-kunċett ta’ “SME”, fis-sens tar-Regolament Nru 651/2014, iwassal sabiex l-impriżi li jaqgħu taħtu jingħataw vantaġġi, ħafna drabi permezz ta’ regoli li jidderogaw mir-regoli ġenerali, għandu madankollu jiġi interpretat b’mod strett (sentenza tal‑24 ta’ Settembru 2020, NMI Technologietransfer, C‑516/19, EU:C:2020:754, punt 65 u l-ġurisprudenza ċċitata).
47      Konformement mal-punt 2 tal-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 651/2014, moqri flimkien mal-Artikolu 2(1) tal-Anness I ta’ dan ir-regolament, l-impriżi li jimpjegaw inqas minn 250 persuna u li d-dħul mill-bejgħ annwali tagħhom ma jaqbiżx EUR 50 miljun jew li t-total tal-bilanċ annwali tagħhom ma jaqbiżx EUR 43 miljun jaqgħu taħt il-kategorija tal-SMEs.
48      Għall-finijiet tal-kalkolu tan-numru ta’ impjegati u tal-ammonti finanzjarji tal-impriżi, l-Artikoli 3 u 6 ta’ dan l-Anness I jistabbilixxu distinzjoni, b’mod partikolari, bejn l-“intrapriżi [impriżi] awtonomi” u l-“intrapriżi [impriżi] assoċjati”. Konformement mal-Artikolu 6(1) tal-imsemmi Anness I, fil-każ ta’ impriża awtonoma, id-determinazzjoni tad-data, inkluż in-numru ta’ impjegati, issir biss fuq il-bażi tal-kontijiet ta’ din l-impriża. Min-naħa l-oħra, mill-ewwel u mit-tielet subparagrafu tal-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu 6 jirriżulta li, għal impriża li jkollha impriżi assoċjati, hemm lok li mad-data ta’ din l-impriża tiġi miżjuda 100 % tad-data tal-impriżi li jistgħu jkunu assoċjati magħha, direttament jew indirettament, li ma tkunx diġà tniżżlet fil-kontijiet permezz ta’ konsolidazzjoni.
49      Skont il-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-istess Anness I, żewġ impriżi huma msejħa “assoċjati” meta waħda jkollha l-maġġoranza tad-drittijiet tal-vot tal-azzjonisti jew tas-soċji tal-oħra.
50      Skont it-tielet subparagrafu ta’ dan il-paragrafu 3, jitqiesu wkoll li huma assoċjati l-impriżi li jżommu waħda mir-relazzjonijiet imsemmija fl-ewwel subparagrafu tal-imsemmi paragrafu 3 permezz ta’ “intrapriża [impriża] waħda jew aktar”.
51      F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li Outletico għandha ma’ Esterkin Family Investments u IC Industries Holdings, tal-inqas, relazzjoni bħal dik imsemmija fil-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, permezz, minn naħa, ta’ RRE Tradecenters holding, li żżomm 60 % tal-kapital ta’ Outletico u, għaldaqstant, il-maġġoranza tad-drittijiet ta’ vot tas-soċji tagħha, u, min-naħa l-oħra, ta’ A, li jżomm il-kapital kollu ta’ RRE Tracenters holding, il-kapital kollu ta’ Esterkin Family Investments u 75 % tal-kapital ta’ IC Industries Holdings u, minħabba f’hekk, il-maġġoranza tad-drittijiet ta’ vot tas-soċji ta’ dawn l-aħħar tliet kumpanniji.
52      Fir-rigward tal-punt dwar jekk il-fatt, għal persuna fiżika, li jkollha ishma ta’ kontroll f’impriża mogħnija bid-drittijiet li jirriżultaw minnha bis-saħħa tad-dritt nazzjonali huwiex biżżejjed sabiex jiġi konkluż li ġiet eżerċitata “attività ekonomika” u, għaldaqstant, sabiex din il-persuna fiżika tiġi kkategorizzata bħala “intrapriża [impriża]”, fis-sens tal-Artikolu 1 tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, għandu jiġi rrilevat li minn dan l-Artikolu 1 jirriżulta li kull entità, indipendentement mill-forma ġuridika tagħha, li teżerċita attività ekonomika, hija kkunsidrata bħala impriża. B’mod partikolari, jitqiesu bħala impriżi l-entitajiet li jeżerċitaw attività artiġjanali jew attivitajiet oħra fuq livell individwali jew familjari, is-soċjetajiet ta’ persuni jew l-assoċjazzjonijiet li regolarment jeżerċitaw attività ekonomika.
53      Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet numru ta’ drabi li l-kunċett ta’ “impriża” fis-sens tal-imsemmi Artikolu 1, ikopri kull entità li teżerċita attività li tikkonsisti fl-offerta ta’ prodotti jew ta’ servizzi f’suq partikolari, indipendentement mill-istatus legali tagħha jew min-natura ta’ lukru tal-għan tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Ottubru 2022, Baltijas Starptautiskā Akadēmija u Stockholm School of Economics in Riga, C‑164/21 u C‑318/21, EU:C:2022:785, punt 68 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
54      F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, jiġi enfasizzat li persuna fiżika tista’ titqies bħala “impriża” jekk din teżerċita attività ekonomika. Fil-fatt, il-kunċett ta’ “impriża”, fis-sens tal-Artikolu 1 tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, jestendi għal “kull entità [...] irrispettivament mill-forma legali tagħha”, li teżerċita attività ekonomika. Din l-interpretazzjoni hija, barra minn hekk, sostnuta mit-tieni sentenza ta’ dan l-Artikolu 1, li tipprovdi li għandhom jitqiesu bħala impriżi, b’mod partikolari, persuni li jeżerċitaw attività fi snajja’ jew attivitajiet oħra “li jaħdmu għal rashom u negozji tal-familja”.
55      Fit-tieni lok, għandu jitfakkar li attività ekonomika tista’ tiġi eżerċitata jew minn operatur direttament fis-suq, jew indirettament, minn entità li tikkontrolla lil dan l-operatur fil-kuntest ta’ unità ekonomika li huma jifformaw flimkien (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Jannar 2006, Cassa di Risparmio di Firenze et, C‑222/04, EU:C:2006:8, punti 108 sa 110).
56      F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li s-sempliċi żamma ta’ ishma, anki ta’ kontroll, ma huwiex suffiċjenti biex tiġi kkaratterizzata attività ekonomika tal-entità li żżomm dawn l-ishma, meta din l-entità tillimita ruħha għall-eżerċizzju tad-drittijiet marbuta mal-kwalità ta’ azzjonist jew ta’ soċju, kif ukoll, jekk ikun il-każ, għall-ġbir ta’ dividenti, sempliċi frott ta’ sjieda ta’ proprjetà (sentenza tal‑10 ta’ Jannar 2006, Cassa di Risparmio di Firenze et, C‑222/04, EU:C:2006:8, punt 11).
57      Min-naħa l-oħra, entità li, filwaqt li żżomm ishma ta’ kontroll f’kumpannija, teżerċita effettivament il-kontroll mogħtija lilha minn dawn l-ishma billi tipparteċipa direttament jew indirettament fil-ġestjoni tagħha, għandha titqies li tieħu sehem fl-attività ekonomika eżerċitata mill-impriża kkontrollata. F’dan ir-rigward, hija stess għandha tiġi kkategorizzata bħala impriża (sentenza tal‑10 ta’ Jannar 2006, Cassa di Risparmio di Firenze et, C‑222/04, EU:C:2006:8, punti 112 u 113).
58      Mill-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 53 u 55 sa 57 ta’ din is-sentenza jirriżulta li entità, inkluża persuna fiżika, li żżomm ishma f’kumpannija, tista’ tiġi kkategorizzata bħala “impriża” biss jekk jiġu ssodisfatti żewġ kundizzjonijiet. Minn naħa, dawn l-ishma għandhom jippermettulha teżerċita l-kontroll ta’ kumpannija. Min-naħa l-oħra, hija għandha teżerċita effettivament dan il-kontroll billi tipparteċipa direttament jew indirettament fil-ġestjoni ta’ din il-kumpannija (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Jannar 2006, Cassa di Risparmio di Firenze et, C‑222/04, EU:C:2006:8, punt 118).
59      Minn dan isegwi li s-sempliċi żamma ta’ sehem maġġoritarju f’tali kumpannija, jew saħansitra tat-totalità tal-kapital tagħha, ma tistax, waħedha, tippermetti li jiġi konkluż li tali kontroll ġie eżerċitat b’mod effettiv. Dan l-eżerċizzju għandu jiġi stabbilit b’mod konkret, każ b’każ, fuq il-bażi ta’ indizji li jistgħu juru li l-entità kkonċernata tipparteċipa, direttament jew indirettament, fil-ġestjoni ta’ din il-kumpannija.
60      Fil-fatt, iż-żamma, b’mod partikolari minn persuni fiżiċi, ta’ tali ishma f’kumpanniji li jeżerċitaw attività ekonomika tista’ ta’ spiss tikkostitwixxi sempliċi eżerċizzju tad-drittijiet ta’ sjieda fuq proprjetà, b’mod partikolari, meta din tirriżulta minn sempliċi investiment ta’ kapital minn investitur (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Jannar 2006, Cassa di Risparmio di Firenze et, C‑222/04, EU:C:2006:8, punti 111 u 117).
61      F’dan ir-rigward, il-fatt li d-dritt Latvjan jagħti lil kull detentur ta’ ishma fil-kapital ta’ kumpannija ċerti drittijiet inerenti għall-kwalità nnifisha ta’ azzjonist, bħad-drittijiet ta’ vot u ta’ parteċipazzjoni fl-Assemblea tas-Soċji, li hija kompetenti għall-adozzjoni ta’ ċerti deċiżjonijiet dwar il-ġestjoni tal-kumpannija ma jimplikax, fih innifsu, li dan id-detentur effettività jeżerċita kontroll fuq din il-kumpannija billi jipparteċipa, direttament jew indirettament, fil-ġestjoni tagħha. Fil-fatt, tali drittijiet jirriżultaw ex lege mis-sempliċi żamma tal-kapital jew mis-sempliċi kwalità ta’ soċju u għaldaqstant ma humiex suffiċjenti, bħala tali, biex issir distinzjoni bejn is-sitwazzjoni li fiha persuna fiżika teżerċita attività ekonomika, li tikkonsisti fil-kontroll effettiv ta’ kumpannija permezz tal-parteċipazzjoni diretta jew indiretta fil-ġestjoni tagħha, u s-sitwazzjoni li fiha l-parteċipazzjoni ta’ tali persuna fiżika tikkostitwixxi sempliċi eżerċizzju tad-drittijiet ta’ sjieda fuq proprjetà, b’mod partikolari meta din il-parteċipazzjoni tirriżulta minn sempliċi investiment ta’ kapital minn investitur.
62      Min-naħa l-oħra, kif irrileva, essenzjalment, il-Gvern Belġjan fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, indizji oħra, bħall-fatt li d-detentur tal-ishma ta’ kontroll jeżerċita funzjonijiet fi ħdan il-korpi ta’ sorveljanza jew fi ħdan il-Bord tad-Diretturi, li huwa imprenditur li jżomm tali ishma f’diversi kumpanniji li jaġixxu b’mod ikkoordinat jew li jsegwu għan komuni, jew ukoll li jkun ħabbar strateġija kummerċjali li huwa għandu l-intenzjoni li jimplimenta permezz tal-kumpannija kkontrollata, jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġi vverifikat jekk l-imsemmi detentur jipparteċipax direttament jew indirettament fil-ġestjoni tal-impriża u, għaldaqstant, jekk jeżerċitax kontroll effettiv fuq l-attività tagħha.
63      F’dan il-każ, jidher li l-qorti tar-rinviju hija mitluba tivverifika l-legalità tad-deċiżjoni tal-amministrazzjoni fiskali tal‑25 ta’ Marzu 2022, li hija bbażata, skont id-deċiżjoni tar-rinviju, fuq is-sempliċi fatt li A jżomm ishma ta’ kontroll f’RRE Tradecenters holding, Esterkin Family Investments u IC Industries Holdings – fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.
64      Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li s-sempliċi fatt li A għandu, f’dawn il-kumpanniji, ishma ta’ kontroll flimkien mad-drittijiet li jirriżultaw minnhom, bis-saħħa tad-dritt Latvjan, ma huwiex biżżejjed, bħala tali, sabiex jiġi stabbilit li din il-persuna fiżika teżerċita effettivament dan il-kontroll billi tipparteċipa, direttament jew indirettament, fil-ġestjoni tagħhom u li hija teżerċita, minħabba f’hekk, attività ekonomika li tippermetti li tiġi kkategorizzata bħala “intrapriża [impriża]”, fis-sens tal-Artikolu 1 tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014. Għaldaqstant, minn dan is-sempliċi element ma jistax jiġi dedott li Outletico għandha, permezz ta’ A, ma’ Esterkin Family Investments u IC Industries Holdings, relazzjonijiet indiretti ta’ natura li jikkategorizzaw lil dawn it-tliet kumpanniji bħala “intrapriżi [impriżi] assoċjati”, fis-sens tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) ta’ dan l-Anness I.
65      F’dan il-kuntest, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk, fil-kawża prinċipali, jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni indizji, bħal dawk imsemmija fil-punt 62 ta’ din is-sentenza, sabiex jiġi ddeterminat jekk A jipparteċipax direttament jew indirettament fil-ġestjoni tal-imsemmija kumpanniji u, għaldaqstant, jeżerċitax kontroll effettiv fuq l-attività tagħhom. Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv, A stess ikun jista’ jiġi kkategorizzat bħala “intrapriża [impriża]”, fis-sens tal-Artikolu 1, tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014, li permezz tagħha Outletico indirettament ikollha relazzjonijiet ma’ Esterkin Family Investments u IC Industries Holdings ta’ natura li jikkategorizzaw lil dawn il-kumpanniji bħala “intrapriżi [impriżi] assoċjati”, fis-sens ta’ dan it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3).
66      Fil-każ li l-imsemmija qorti tqis li A ma jistax jitqies li huwa “impriża”, iżda għandu jitqies, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-kunċett ta’ “impriżi assoċjati”, bħala persuna fiżika, hija jkollha teżamina jekk il-kundizzjonijiet previsti fir-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014 humiex issodisfatti, b’mod partikolari dik li tirrigwarda l-eżerċizzju, mill-impriżi kkonċernati, tal-attivitajiet tagħhom jew ta’ parti minnhom fl-istess suq inkwistjoni jew fi swieq kontigwi.
67      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għad-domandi magħmula għandha tkun li l-Artikolu 1 u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-Anness I tar-Regolament Nru 651/2014 għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
–        persuna fiżika li żżomm sehem ta’ kontroll li jagħtiha l-maġġoranza tad-drittijiet tal-vot tas-soċji ta’ kumpanniji li jeżerċitaw attività ekonomika ma tistax, għal din ir-raġuni biss, titqies li teżerċita hija stess attività ekonomika u, għaldaqstant, li hija “intrapriża [impriża]”, fis-sens tal-Artikolu 1 ta’ dan l-Anness I, li permezz tagħha dawn il-kumpanniji għandhom indirettament relazzjonijiet ta’ natura li jikkategorizzawhom bħala “intrapriżi [impriżi] assoċjati”, fis-sens tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-imsemmi Anness I;
–        tali persuna fiżika tista’ tiġi kkategorizzata bħala “impriża” għal dan l-għan biss jekk hija teżerċita effettivament il-kontroll li jagħtiha dan is-sehem billi tipparteċipa, direttament jew indirettament, fil-ġestjoni tal-kumpanniji kkonċernati, b’tali mod li hija tipparteċipa fl-attività ekonomika li huma jeżerċitaw;
–        is-sempliċi żamma ta’ ishma ta’ kontroll, kif ukoll id-drittijiet statutorji li jirriżultaw minnhom għal kull soċju bis-saħħa tad-dritt nazzjonali, ma hijiex biżżejjed, bħala tali, sabiex jiġi stabbilit l-eżerċizzju effettiv ta’ tali kontroll.
Fuq l-ispejjeż
68      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 1 u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-Anness I tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 651/2014 tas‑17 ta’ Ġunju 2014 li jiddikjara li ċerti kategoriji ta’ għajnuna huma kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikoli 107 u 108 [TFUE], kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2020/972 tat‑2 ta’ Lulju 2020,
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
–        persuna fiżika li żżomm sehem ta’ kontroll li jagħtiha l-maġġoranza tad-drittijiet tal-vot tas-soċji ta’ kumpanniji li jeżerċitaw attività ekonomika ma tistax, għal din ir-raġuni biss, titqies li teżerċita hija stess attività ekonomika u, għaldaqstant, li hija “intrapriża [impriża]”, fis-sens tal-Artikolu 1 ta’ dan l-Anness I, li permezz tagħha dawn il-kumpanniji għandhom indirettament relazzjonijiet ta’ natura li jikkategorizzawhom bħala “intrapriżi [impriżi] assoċjati”, fis-sens tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tal-imsemmi Anness I;
–        tali persuna fiżika tista’ tiġi kkategorizzata bħala “impriża” għal dan l-għan biss jekk hija teżerċita effettivament il-kontroll li jagħtiha dan is-sehem billi tipparteċipa, direttament jew indirettament, fil-ġestjoni tal-kumpanniji kkonċernati, b’tali mod li hija tipparteċipa fl-attività ekonomika li huma jeżerċitaw;
–        is-sempliċi żamma ta’ ishma ta’ kontroll, kif ukoll id-drittijiet statutorji li jirriżultaw minnhom għal kull soċju bis-saħħa tad-dritt nazzjonali, ma hijiex biżżejjed, bħala tali, sabiex jiġi stabbilit l-eżerċizzju effettiv ta’ tali kontroll.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: il-Latvjan.