62018TJ0061_RES
Kawża T‑61/18
Amador Rodriguez Prieto
vs
Il‑Kummissjoni Ewropea
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (It-Tmien Awla) tal‑4 ta’ April 2019
“Servizz pubbliku – Uffiċjali – Każ ‘Eurostat’ – Proċeduri kriminali nazzjonali – Ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni – Talba għal assistenza – Informatur – Preżunzjoni ta’ innoċenza – Rikors għad-danni u rikors għal annullament”
Uffiċjali – Obbligu ta’ assistenza tal-amministrazzjoni – Portata – Limiti – Atti li joriġinaw mill-istituzzjoni – Proċeduri kriminali mressqa kontra l-uffiċjal
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 24)
(ara l-punti 47, 48, 51, 52)
Uffiċjali – Drittijiet u obbligi – Libertà ta’ espressjoni – Żvelar ta’ fatti li jistgħu jippermettu li tiġi preżunta l-eżistenza ta’ attività illegali jew ta’ nuqqas serju ta’ twettiq ta’ obbligu – Portata tal-obbligu – Protezzjoni tal-uffiċjal li kkomunika tali fatti – Portata
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 22a(3))
(ara l-punti 71‑73)
Uffiċjali – Responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-istituzzjonijiet – Nuqqas amministrattiv – Kunċett – Tressiq ta’ azzjoni legali kontra uffiċjal – Inklużjoni – Kundizzjoni – Ċirkustanzi eċċezzjonali
(Artikolu 340 TFUE; Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 47)
(ara l-punt 75)minħabba
Uffiċjali – Prinċipji – Dritt għall-preżunzjoni ta’ innoċenza – Portata – Ċaħda tat-talba għal assistenza ta’ uffiċjal li kien is-suġġett ta’ proċeduri kriminali li wasslu għal digriet li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni, minħabba s-sussistenza allegata ta’ antagoniżmu ta’ interessi miegħu – Ksur
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 48(1))
(ara l-punti 91‑93)
Sunt
Fis-sentenza Rodriguez Prieto vs Il‑Kummissjoni (T‑61/18), mogħtija fl‑4 ta’ April 2019, il-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tiċħad talba għal assistenza bbażata fuq l-Artikolu 24 tar-Regolamenti tal-Persunal tal-Unjoni Ewropea, filwaqt li kkonstatat ksur tad-dritt għall-preżunzjoni ta’ innoċenza tar-rikorrent.
Sa mill‑1996, il-Eurostat jiżgura x-xandir lill-pubbliku ta’ data statistika miġbura bl-għajnuna tal-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej u ta’ netwerk ta’ punti ta’ bejgħ. Fl‑1998, ir-rikorrent, Kap ta’ Unità fi ħdan il-Eurostat, talab it-twettiq ta’ awditu intern. Sussegwentement għall-konstatazzjoni ta’ irregolaritajiet, segwita minn investigazzjonijiet mill-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF), il-Kummissjoni bdiet, fl‑2003, proċeduri kriminali quddiem l-awtoritajiet Franċiżi, li fil-kuntest tagħhom ir-rikorrent issejjaħ bħala xhud u sussegwentement ġie indagat. Ir-rikorrent ressaq l-ewwel talba għal assistenza skont l-Artikolu 24 tar-Regolamenti tal-Persunal, fejn invoka l-istatus tiegħu ta’ informatur u talab lill-Kummissjoni tieħu responsabbiltà għall-ispejjeż tal-avukat li huwa kien sostna. Din it-talba ġiet miċħuda.
Wara li l-qrati Franċiżi taw digriet li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni fir-rigward tal-persuni kollha indagati, fosthom ir-rikorrent, il-Kummissjoni ppreżentat appell u sussegwentement appell ta’ kassazzjoni, li t-tnejn li huma ġew miċħuda. Ir-rikorrent għaldaqstant ressaq it-tieni talba għal assistenza sabiex il-Kummissjoni tieħu responsabbiltà għall-ispejjeż tal-avukat tiegħu sostnuti quddiem il-qrati Franċiżi. Sussidjarjament, huwa lmenta li l-Kummissjoni kienet injorat il-kwalità tiegħu ta’ informatur u rrifjutat il-protezzjoni marbuta ma’ din il-kwalità, bi ksur tal-Artikolu 22a tar-Regolamenti tal-Persunal, u ressaq talba għad-danni. Ir-rikorrent ikkontesta quddiem il-Qorti Ġenerali ċ-ċaħda ta’ dawn it-talbiet mill-Kummissjoni.
Fir-rigward, qabel kollox, l-applikabbiltà, f’dan il-każ, tal-Artikolu 24 tar-Regolamenti tal-Persunal, il-Qorti Ġenerali fakkret li dan l-artikolu huwa intiż għad-difiża tal-uffiċjali, mill-istituzzjoni tagħhom, kontra l-aġir ta’ terzi, u mhux kontra l-atti tal-istituzzjoni nnifisha. Minn naħa, l-atti tal-awtoritajiet ġudizzjarji Franċiżi f’dan il-każ kienu jaqgħu taħt l-iżvolġiment normali tal-proċeduri kriminali u ma kinux jikkostitwixxu aġir a priori illegali li jista’ jiġġustifika assistenza. Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 24 tar-Regolamenti tal-Persunal ma kienx applikabbli f’dan il-każ għaliex, fil-verità, ir-rikorrent talab l-assistenza tal-Kummissjoni kontra l-atti stess ta’ din l-istituzzjoni, li permezz tagħhom hija kienet tat lok għall-proċeduri kriminali u għat-tkomplija ta’ dawn il-proċeduri.
Fir-rigward, sussegwentement, tal-allegat fatt li l-istatus ta’ informatur tar-rikorrent kien ġie injorat, il-Qorti Ġenerali fakkret li l-Artikolu 22a tar-Regolamenti tal-Persunal, li daħal fis-seħħ fl‑1 ta’ Mejju 2004, introduċa, fir-rigward tal-uffiċjali kollha, obbligu ta’ informazzjoni dwar il-fatti li jistgħu jippermettu li tiġi preżunta attività illegali jew li jiġi preżunt nuqqas serju ta’ twettiq tal-obbligi tal-uffiċjali tal-Unjoni. Il-Qorti Ġenerali osservat li kull uffiċjal li, qabel din id-data, kien ħa l-inizjattiva li javża lis-superjuri diretti tiegħu dwar l-eżistenza ta’ illegalitajiet jew ta’ nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi li jirriżultaw mir-Regolamenti tal-Persunal li huwa kien jaf dwarhom, li jistgħu jippreġudikaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, diġà kellu d-dritt jibbenefika mill-protezzjoni tal-istituzzjoni kontra kwalunkwe att ta’ ritaljazzjoni minħabba dan l-iżvelar kif ukoll li ma jiġix ippenalizzat minn din l-istituzzjoni bil-kundizzjoni li huwa jkun aġixxa in
bona
fide. Madankollu, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li din il-protezzjoni ma tistax tkun intiża li tipproteġi lill-uffiċjal kontra investigazzjonijiet dwar l-involviment possibbli tiegħu fil-fatti rrapportati. L-iktar l-iktar, l-inizjattiva meħuda mill-uffiċjal tista’ jekk dawn l-investigazzjonijiet jikkonfermaw l-involviment tiegħu, tikkostitwixxi ċirkustanza attenwanti fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ sanzjoni. Għaldaqstant, il-kwalità ta’ informatur invokata mir-rikorrent ma kinitx ta’ natura li tipproteġih kontra proċeduri.
F’dan il-kuntest, il-kwistjoni kienet dik dwar jekk il-Kummissjoni kinitx wettqet illegalitajiet billi kompliet il-proċeduri kriminali wara d-digriet li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni. Il-Qorti Ġenerali, wara li fakkret li l-fatt li wieħed jista’ jinvoka d-drittijiet tiegħu permezz ta’ azzjoni legali u l-istħarriġ ġudizzjarju li din tinvolvi huwa l-espressjoni ta’ prinċipju ġenerali tad-dritt u li huwa biss f’ċirkustanzi għal kollox eċċezzjonali li l-fatt, għal istituzzjoni, li tibda azzjoni legali jista’ jikkostitwixxi nuqqas amministrattiv, ikkonkludiet, f’dan il-każ, li ma kienx hemm tali nuqqas u għaldaqstant ċaħdet it-talba għall-kumpens għad-danni allegatament ikkawżati lir-rikorrent minħabba li huwa kien suġġett għal proċeduri kriminali bejn l‑2003 u l‑2016.
Fl-aħħar nett, il-Qorti Ġenerali, wara li fakkret li l-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza japplika, anki fl-assenza ta’ proċeduri kriminali, għall-uffiċjal akkużat b’nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi li jirriżultaw mir-Regolamenti tal-Persunal suffiċjentement serju sabiex jiġġustifika investigazzjoni tal-OLAF li fid-dawl tagħha l-amministrazzjoni tkun tista’ tadotta kwalunkwe miżura, jekk ikun meħtieġ severa, li tkun neċessarja, ikkonstatat li l-Kummissjoni, billi ċaħdet it-talba tar-rikorrent intiża għat-teħid ta’ responsabbiltà għall-ispejjeż tad-difiża tiegħu sostnuti fil-kuntest tal-proċeduri kriminali Franċiżi, għar-raġuni, essenzjalment, li kien għad hemm antagoniżmu ta’ interessi ma’ dan tal-aħħar, minkejja li r-rikorrent kien ġie skaġunat fil-kuntest ta’ dawn il-proċeduri kriminali, kisret id-dritt għall-preżunzjoni ta’ innoċenza tar-rikorrent.