62021TJ0182_INF
Arrest van het Gerecht (Vierde kamer) van 14 december 2022 –PKK / Raad
(Zaak T‑182/21) (
1
)
„Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen tegen de PKK in het kader van de strijd tegen het terrorisme – Bevriezing van tegoeden – Gemeenschappelijk standpunt 2001/931/GBVB – Verordening (EG) nr. 2580/2001 – Toepasselijkheid op situaties van gewapend conflict – Terroristische groepering – Feitelijke grondslag voor besluiten tot bevriezing van tegoeden – Beslissing die door een bevoegde instantie is genomen – Instantie van een derde land – Herziening – Motiveringsplicht – Evenredigheid – Rechten van de verdediging – Recht op effectieve rechterlijke bescherming”
1.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Vaststelling of handhaving op basis van een nationale beslissing houdende inleiding van een onderzoek of een vervolging of houdende een veroordeling – Instantie die bevoegd is om die nationale beslissing vast te stellen – Begrip – Bestuurlijke instantie – Daaronder begrepen – Voorwaarden
(Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad, art. 1, lid 4)
(zie punten 16, 17, 48‑53, 56, 61, 67)
2.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Vaststelling of handhaving op basis van een nationale beslissing houdende inleiding van een onderzoek of een vervolging of houdende een veroordeling – Evaluatie om de handhaving van de plaatsing op de lijst van bevroren tegoeden te rechtvaardigen – Samenwerking tussen de Raad en de bevoegde instanties – Reikwijdte – Onderscheid tussen de aanvankelijke vaststelling en de evaluatie van de handelingen
(Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad, art. 1, lid 4)
(zie punten 19, 23)
3.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Verplichting van loyale samenwerking tussen de lidstaten en de instellingen van de Unie – Aanvankelijk besluit tot bevriezing van tegoeden – Rechtvaardiging – Op de Raad rustende bewijslast – Reikwijdte
(Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad, art. 1, lid 4)
(zie punten 20, 21, 121)
4.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Vaststelling of handhaving op basis van een nationale beslissing – Nieuwe elementen ter rechtvaardiging van de handhaving die het voorwerp moeten zijn geweest van een nationale beslissing die is vastgesteld na de beslissing die als grondslag voor de aanvankelijke plaatsing op de lijst heeft gediend – Geen
(Gemeenschappelijk standpunt 2001/931, art. 1, leden 4 en 6)
(zie punten 22, 41, 135, 148)
5.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Bevriezing van tegoeden – Werkingssfeer – Personen, groepen en entiteiten die betrokken zijn bij terroristische daden – Begrip – Beoordelingscriterium – Vraag die losstaat van de vraag naar de identificatie van de groep – Schending van het rechtszekerheidsbeginsel – Geen
[Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad, art. 1, lid 2; verordening nr. 2580/2001 van de Raad, art. 2, lid 3, i) en ii)]
(zie punten 29‑34)
6.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Vaststelling of handhaving op basis van een nationale beslissing houdende inleiding van een onderzoek of een vervolging of houdende een veroordeling – Geen vereiste dat de nationale beslissing onderdeel is van een strafrechtelijke procedure stricto sensu – Voorwaarden
(Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad, art. 1, lid 4)
(zie punten 54, 55)
7.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Verplichting van loyale samenwerking tussen de lidstaten en de instellingen van de Unie – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Vaststelling of handhaving op basis van een nationale beslissing houdende inleiding van een onderzoek of een vervolging of houdende een veroordeling – Nationale beslissing houdende veroordeling – Geen verplichting om aan te geven welke bewijzen en serieuze en geloofwaardige aanwijzingen aan de nationale beslissing ten grondslag liggen
[Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad, art. 1, lid 4; besluiten (GBVB) 2021/142, (GBVB) 2021/1192 en (GBVB) 2022/152 van de Raad; verordeningen 2021/138, 2021/1188 en 2022/147 van de Raad]
(zie punten 72‑80)
8.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Vaststelling of handhaving op basis van een nationale beslissing – Instantie die bevoegd is om die nationale beslissing vast te stellen – Begrip – Instantie van een derde land – Daaronder begrepen
[Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad, art. 1, lid 4; besluiten (GBVB) 2021/142, (GBVB) 2021/1192 en (GBVB) 2022/152 van de Raad; verordeningen 2021/138, 2021/1188 en 2022/147 van de Raad]
(zie punten 83, 84)
9.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Vaststelling of handhaving op basis van een nationale beslissing tot bevriezing van tegoeden van een instantie van een derde staat – Toelaatbaarheid – Voorwaarde – Nationale beslissing die met inachtneming van de rechten van de verdediging en het recht op een doeltreffende voorziening in rechte is genomen – Verificatieplicht van de Raad – Motiveringsplicht – Reikwijdte
[Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad, art. 1, lid 4; besluiten (GBVB) 2021/142, (GBVB) 2021/1192 en (GBVB) 2022/152 van de Raad; verordeningen 2021/138, 2021/1188 en 2022/147 van de Raad]
(zie punten 85, 86, 89, 91‑95)
10.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Bevriezing van tegoeden – Werkingssfeer – Personen, groepen en entiteiten die betrokken zijn bij terroristische daden – Aanvankelijke plaatsing op de lijst – Terroristische daden – Begrip – Kwalificatie door de nationale instanties – Onderzoeksplicht van de Raad
(Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad, art. 1, leden 3, 4 en 6)
(zie punten 98‑103, 123‑130)
11.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Bevriezing van tegoeden – Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 – Werkingssfeer – Gewapend conflict in de zin van het internationale humanitaire recht – Daaronder begrepen
(Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad, art. 1, lid 3, eerste alinea; verordening nr. 2580/2001 van de Raad; kaderbesluit 2002/475 van de Raad)
(zie punten 106‑108, 111‑116, 118)
12.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Bevriezing van tegoeden – Werkingssfeer – Beginsel van zelfbeschikking – Onderscheid tussen de doelstellingen die eigen zijn aan de uitoefening van het zelfbeschikkingsrecht en de gedragingen die worden verricht om zelfbeschikking te bereiken – Beoordelingsvrijheid van de Raad
[Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad, art. 1, lid 3, eerste alinea, i) tot en met iii)]
(zie punten 109, 110, 115, 117)
13.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Conservatoire aard van de vastgestelde maatregelen – Legaliteitsbeginsel ter zake van delicten en straffen – Toepasselijkheid – Geen
(Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 49, lid 1; Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad)
(zie punt 120)
14.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Handhaving op basis van een nationale beslissing – Nationale beslissing die niet langer de enige grondslag kan vormen voor de conclusie dat nog steeds gevaar van betrokkenheid bij terroristische daden bestaat – Verplichting van de Raad om rekening te houden met recentere feitelijke elementen die aantonen dat bedoeld gevaar nog steeds bestaat
[Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad, art. 1, lid 6; besluiten (GBVB) 2021/142, (GBVB) 2021/1192 en (GBVB) 2022/152 van de Raad; verordeningen 2021/138, 2021/1188 en 2022/147 van de Raad]
(zie punten 131‑134, 142‑144, 146, 147, 149, 152, 156, 157, 163, 214 en dictum 1)
15.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Handhaving op basis van een nationale beslissing van een bevoegde instantie – Omvang van het toezicht – Toezicht dat zich uitstrekt tot alle elementen die zijn gebruikt om het voortbestaan van het gevaar van betrokkenheid bij terroristische daden aan te tonen – Elementen die niet alle uit een nationale beslissing van een bevoegde instantie komen – Geen invloed
(Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad, art. 1, lid 6)
(zie punt 137)
16.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Bevriezing van de tegoeden van een organisatie die betrokken is bij terroristische daden – Beperkingen van het eigendomsrecht, de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vergadering – Schending van het evenredigheidsbeginsel – Geen
[Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad; besluiten (GBVB) 2021/142, (GBVB) 2021/1192 en (GBVB) 2022/152 van de Raad; verordeningen 2021/138, 2021/1188 en 2022/147 van de Raad]
(zie punten 165‑170, 173)
17.
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Rechten van de verdediging – Recht op daadwerkelijke rechtsbescherming – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Recht van toegang tot de documenten – Recht afhankelijk van een verzoek in die zin bij de Raad – Geen schending
(Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad; verordening nr. 2580/2001 van de Raad)
(zie punt 198)
18.
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Rechten van de verdediging – Recht op daadwerkelijke rechtsbescherming – Specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Verplichting om de belastende elementen mee te delen – Omvang
[Gemeenschappelijk standpunt 2001/931 van de Raad, art. 1, lid 4; besluiten (GBVB) 2021/142, (GBVB) 2021/1192 en (GBVB) 2022/152 van de Raad; verordening nr. 2580/2001 van de Raad, art. 2, lid 3, verordeningen 2021/138, 2021/1188 en 2022/147 van de Raad]
(zie punten 200‑203)
19.
Beroep tot nietigverklaring – Arrest houdende nietigverklaring – Gevolgen – Verplichting om uitvoeringsmaatregelen vast te stellen – Omvang – Verplichting om te vermijden dat de nietig verklaarde handeling wordt vervangen door een handeling die dezelfde onregelmatigheid vertoont – Uitbreiding van deze verplichting tot latere handelingen
(Art. 266 VWEU; Statuut van het Hof van Justitie, art. 60, tweede alinea)
(zie punten 207‑209)
20.
Gerechtelijke procedure – Kosten – Nodeloos of vexatoir veroorzaakte kosten – Gevolgen van de niet-naleving door de Raad van zijn verplichting om de gevolgen te trekken uit een arrest houdende nietigverklaring – Verwijzing van elke partij in haar eigen kosten
(Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 134, lid 1, en art. 135, lid 2)
(zie punten 212, 215‑218)
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Elke partij draagt haar eigen kosten.
(
1
)	PB C 217 van 7.6.2021.