62015CO0474_PL
Strony
Motywy wyroku
Sentencja
Strony
W sprawie C‑474/15 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 20 lipca 2015 r.,
Harper Hygienics SA, z siedzibą w Warszawie (Polska), reprezentowana przez D. Rzążewską, radcę prawną,
wnosząca odwołanie,
w której pozostałymi uczestnikami postępowania są:
Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO),
strona pozwana w pierwszej instancji,
Clinique Laboratories LLC, z siedzibą w Wilmington (Stany Zjednoczone),
interwenient w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (dziesiąta izba),
w składzie: F. Biltgen, prezes izby, A. Borg Barthet (sprawozdawca) i M. Berger, sędziowie,
rzecznik generalny: H. Saugmandsgaard Øe,
sekretarz: A. Calot Escobar,
postanowiwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem, zgodnie z art. 181 regulaminu postępowania przed Trybunałem,
wydaje następujące
Motywy wyroku
Postanowienie
1. W odwołaniu Harper Hygienics SA (zwana dalej „Harper Hygienics”) wnosi o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 13 maja 2015 r., Harper Hygienics/OHIM – Clinique Laboratories (CLEANIC intimate) (T‑363/13, EU:T:2015:276, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”), w którym Sąd oddalił skargę tej spółki mającą na celu stwierdzenie nieważności decyzji Piątej Izby Odwoławczej Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) (zwanej dalej „Izbą Odwoławczą”) z dnia 29 kwietnia 2013 r. (sprawa R 606/2012‑5) dotyczącej postępowania w sprawie sprzeciwu między Clinique Laboratories LLC (zwaną dalej „Clinique Laboratories”) a Harper Hygienics (zwanej dalej „sporną decyzją”).
Ramy prawne
2. Artykuł 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. L 78, s. 1), zatytułowany „Względne podstawy odmowy rejestracji”, stanowi w ust. 1 lit. b) i w ust. 5:
„1. W wyniku sprzeciwu właściciela wcześniejszego znaku towarowego, zgłoszonego znaku towarowego nie rejestruje się, jeżeli:
[…]
b) z powodu identyczności lub podobieństwa do wcześniejszego znaku towarowego, identyczności lub podobieństwa towarów lub usług istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd opinii publicznej [odbiorców] na terytorium, na którym wcześniejszy znak towarowy jest chroniony; prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd obejmuje również prawdopodobieństwo skojarzenia z wcześniejszym znakiem towarowym.
[…]
5. Ponadto w wyniku sprzeciwu właściciela wcześniejszego znaku towarowego, w rozumieniu ust. 2, zgłoszonego znaku towarowego nie rejestruje się, jeżeli jest on identyczny lub podobny do wcześniejszego znaku i jest zarejestrowany dla towarów lub usług, które nie są podobne do tych, dla których wcześniejszy znak jest zarejestrowany, jeżeli, w przypadku wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego, cieszy się on renomą we Wspólnocie, i w przypadku wcześniejszego krajowego znaku towarowego, cieszy się on renomą w danym państwie członkowskim i jeżeli używanie bez uzasadnionego powodu tego znaku towarowego przynosiłoby nienależyte korzyści z tego powodu lub byłoby szkodliwe dla odróżniającego charakteru lub renomy takiego wcześniejszego znaku towarowego [jeżeli używanie tego znaku towarowego bez uzasadnionej przyczyny powodowałoby czerpanie nienależnej korzyści z odróżniającego charakteru lub z renomy wcześniejszego znaku towarowego bądź też działało na ich szkodę]”.
Okoliczności powstania sporu
3. W dniu 1 lipca 2010 r. Harper Hygienics dokonała w EUIPO zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego na podstawie rozporządzenia nr 207/2009.
4. Znakiem towarowym, dla którego wystąpiono o rejestrację, jest następujące oznaczenie graficzne:
>image>2
5. Towary, dla których dokonano zgłoszenia, należą do klas 3, 5 i 16 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., ze zmianami (zwanego dalej „porozumieniem nicejskim”), i odpowiadają, dla każdej z tych klas, następującemu opisowi:
– klasa 3: „chusteczki nasączone płynami kosmetycznymi, bawełna do celów kosmetycznych, patyczki z watą bawełnianą do celów kosmetycznych, wata do celów kosmetycznych, płatki z bawełny do celów kosmetycznych, artykuły sanitarne będące środkami toaletowymi, artykuły higieniczne: antyperspiranty, preparaty do czyszczenia protez zębowych, preparaty do demakijażu, preparaty do depilacji, dezodoranty do użytku osobistego, mydła – także dezynfekujące, płyny i preparaty do higieny intymnej, odświeżacze do ust w aerozolu, preparaty do higieny jamy ustnej nie do celów leczniczych, artykuły kosmetyczne”;
– klasa 5: „produkty farmaceutyczne i weterynaryjne; środki sanitarne do celów medycznych; substancje dietetyczne do celów leczniczych, żywność dla niemowląt; plastry, materiały opatrunkowe; materiały do plombowania zębów, woski dentystyczne; środki odkażające; środki do zwalczania robactwa; fungicydy, herbicydy, artykuły higieniczne: bandaże higieniczne, opaski higieniczne, podpaski higieniczne, tampony, czyszczące preparaty do szkieł kontaktowych, preparaty przeciwłupieżowe, płyny do higieny intymnej”;
– klasa 16: „pieluchomajtki niemowlęce jednorazowe z papieru, celulozy, bawełny, inne niż z materiałów tekstylnych, nieujęte w innych klasach, opakowania na artykuły sanitarne, higieniczne i kosmetyczne z papieru, tektury, folii i tworzyw sztucznych”.
6. Zgłoszenie wspólnotowego znaku towarowego zostało opublikowane w Biuletynie Wspólnotowych Znaków Towarowych
nr 167/2010 z dnia 7 września 2010 r.
7. W dniu 3 grudnia 2010 r. Clinique Laboratories wniosła, na podstawie art. 41 rozporządzenia nr 207/2009, sprzeciw wobec rejestracji w charakterze wspólnotowego znaku towarowego oznaczenia graficznego przedstawionego w pkt 4 niniejszego postanowienia dla wszystkich towarów wskazanych w pkt 5 tego postanowienia.
8. Sprzeciw opierał się w szczególności na następujących wcześniejszych słownych znakach towarowych CLINIQUE (zwanych dalej „wcześniejszymi znakami towarowymi”):
– wspólnotowym znaku towarowym nr 54 429, zarejestrowanym w dniu 19 listopada 1998 r., wskazującym towary należące do klas 3, 14, 25 i 42 oraz odpowiadające, dla każdej z tych klas, następującemu opisowi:
– klasa 3: „wyroby toaletowe i preparaty do pielęgnacji ciała, mydła, środki perfumeryjne, olejki eteryczne, kosmetyki, środki przeciw poceniu, talk, produkty do pielęgnacji włosów, w tym płyny; środki do czyszczenia zębów”;
– klasa 14: „metale szlachetne i ich stopy, wyroby z metali szlachetnych lub pokrywane nimi (zawarte w klasie 14); wyroby jubilerskie, biżuteria, kamienie szlachetne; przyrządy zegarmistrzowskie i chronometryczne”;
– klasa 25: „odzież, obuwie, nakrycia głowy”;
– klasa 42: „doradztwo w zakresie pielęgnacji urody przy wyborze i stosowaniu kosmetyków, wyrobów toaletowych, środków perfumeryjnych oraz zabiegów kosmetycznych; doradztwo dotyczące usług w zakresie pielęgnacji urody oraz zabiegów z użyciem środków perfumeryjnych, makijażu i środków pielęgnacji skóry; projektowanie i dekoracja wnętrz sklepów, perfumerii, salonów pielęgnacji urody, stoisk kosmetycznych; badania, rozwój, usługi laboratoryjne i wsparcie techniczne dotyczące perfum, kosmetyków oraz środków pielęgnacji urody i skóry”;
– wspólnotowym znaku towarowym nr 2 294 429, zarejestrowanym w dniu 7 lutego 2005 r. dla usług należących do klas 35 i 42.
9. W uzasadnieniu sprzeciwu powołano się na podstawy odmowy rejestracji określone w art. 8 ust. 1 lit. b) i w art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 207/2009.
10. Decyzją z dnia 27 stycznia 2012 r. Wydział Sprzeciwów EUIPO (zwany dalej „Wydziałem Sprzeciwów”) – na podstawie art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009 – odmówił rejestracji w charakterze wspólnotowego znaku towarowego oznaczenia graficznego przedstawionego w pkt 4 niniejszego postanowienia dla wymienionych poniżej towarów:
– klasa 3: „chusteczki nasączone płynami kosmetycznymi, bawełna do celów kosmetycznych, patyczki z watą bawełnianą do celów kosmetycznych, wata do celów kosmetycznych, płatki z bawełny do celów kosmetycznych, artykuły sanitarne będące środkami toaletowymi, artykuły higieniczne: antyperspiranty, preparaty do czyszczenia protez zębowych, preparaty do demakijażu, preparaty do depilacji, dezodoranty do użytku osobistego, mydła – także dezynfekujące, płyny i preparaty do higieny intymnej, odświeżacze do ust w aerozolu, preparaty do higieny jamy ustnej nie do celów leczniczych, artykuły kosmetyczne”;
– klasa 5: „produkty farmaceutyczne i weterynaryjne; środki sanitarne do celów medycznych; środki odkażające; środki do zwalczania robactwa; fungicydy, artykuły higieniczne: bandaże higieniczne, opaski higieniczne, podpaski higieniczne, tampony, czyszczące preparaty do szkieł kontaktowych, preparaty przeciwłupieżowe, płyny do higieny intymnej”.
11. Ponadto na podstawie art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 207/2009 Wydział Sprzeciwów odmówił rejestracji w charakterze wspólnotowego znaku towarowego oznaczenia graficznego przedstawionego w pkt 4 niniejszego postanowienia dla następujących towarów:
– klasa 5: „substancje dietetyczne do celów leczniczych, żywność dla niemowląt; plastry”;
– klasa 16: „pieluchomajtki niemowlęce jednorazowe z papieru, celulozy, bawełny, inne niż z materiałów tekstylnych, nieujęte w innych klasach, opakowania na artykuły sanitarne, higieniczne i kosmetyczne z papieru, tektury, folii i tworzyw sztucznych”.
12. W odniesieniu do pozostałych towarów Wydział Sprzeciwów oddalił sprzeciw.
13. W dniu 26 marca 2012 r. Harper Hygienics – działając na podstawie art. 58–64 rozporządzenia nr 207/2009 – wniosła do EUIPO odwołanie od decyzji Wydziału Sprzeciwów.
14. W spornej decyzji Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie. Po pierwsze, stwierdziła ona, że w wypadku wcześniejszych znaków towarowych i zgłoszonego znaku towarowego istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009. Po drugie, Izba Odwoławcza potwierdziła stwierdzenie Wydziału Sprzeciwów oparte na art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 207/2009 z uwagi na to, że Harper Hygienics nie zdołała podważyć kryteriów stosowania wspomnianego przepisu.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
15. Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 10 stycznia 2013 r. Harper Hygienics wniosła skargę o stwierdzenie nieważności spornej decyzji.
16. Na poparcie skargi podniosła dwa zarzuty dotyczące, odpowiednio, naruszenia art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009 oraz naruszenia art. 8 ust. 5 tegoż rozporządzenia.
17. Zaskarżonym wyrokiem Sąd oddalił zarzut pierwszy, stwierdziwszy, że Izba Odwoławcza słusznie mogła uznać, iż w tym wypadku istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009.
18. Sąd oddalił także zarzut drugi z uwagi na to, że w świetle przedstawionych mu akt sprawy orzekł, iż Izba Odwoławcza słusznie stwierdziła, że zgłoszony znak towarowy powodowałby czerpanie nienależnej korzyści z odróżniającego charakteru lub z renomy wcześniejszych znaków towarowych w zakresie dotyczącym towarów wskazanych w spornej decyzji. W konsekwencji Sąd oddalił skargę w całości.
Żądania w postępowaniu przed Trybunałem
19. W odwołaniu Harper Hygienics wnosi do Trybunału:
– tytułem żądania głównego – o uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności spornej decyzji;
– tytułem żądania ewentualnego – o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania; oraz
– o obciążenie EUIPO i Clinique Laboratories kosztami postępowania.
W przedmiocie odwołania
20. Zgodnie z art. 181 regulaminu postępowania przed Trybunałem, jeżeli odwołanie jest w całości lub w części oczywiście niedopuszczalne lub oczywiście bezzasadne, Trybunał może, w każdej chwili, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, odpowiednio odrzucić lub oddalić to odwołanie w całości lub w części w drodze postanowienia z uzasadnieniem.
21. Powyższy przepis należy zastosować w niniejszej sprawie.
22. Na poparcie odwołania Harper Hygienics podnosi dwa zarzuty dotyczące, odpowiednio, naruszenia art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 207/2009 oraz naruszenia art. 8 ust. 5 tegoż rozporządzenia.
W przedmiocie zarzutu pierwszego
W przedmiocie pierwszej części zarzutu pierwszego
– Argumentacja wnoszącej odwołanie
23. W pierwszej części zarzutu pierwszego Harper Hygienics, po pierwsze, podnosi, że w pkt 42 i 43 zaskarżonego wyroku Sąd nie uzasadnił w sposób wymagany prawem swojej oceny odnoszącej się do podobieństwa między niektórymi towarami wymienionymi we wspomnianych punktach owego wyroku, należącymi do klas 3 i 5 w rozumieniu porozumienia nicejskiego, w związku z czym nie można ustalić kryteriów, na podstawie których Sąd dokonał tej oceny.
24. Po drugie, kwestionuje ona dokonane przez Sąd w pkt 40–43 zaskarżonego wyroku stwierdzenie istnienia podobieństwa omawianych towarów w zakresie, w jakim przeznaczenie, charakter i kanały dystrybucji wspomnianych towarów są jej zdaniem odmienne.
– Ocena Trybunału
25. Jeśli chodzi o pierwszy argument podniesiony na poparcie pierwszej części zarzutu pierwszego, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału ciążący na Sądzie obowiązek uzasadnienia wymaga jasnego i jednoznacznego wskazania przyjętego przezeń rozumowania, tak aby umożliwić zainteresowanym poznanie uzasadnienia wydanego orzeczenia, a Trybunałowi sprawowanie kontroli sądowej (wyroki: Deutsche Telekom/Komisja, C‑280/08 P, EU:C:2010:603, pkt 135, 136; a także 3F/Komisja, C‑646/11 P, EU:C:2013:36, pkt 63).
26. W niniejszym wypadku w pkt 39 zaskarżonego wyroku Sąd przypomniał istotne czynniki charakteryzujące wzajemny stosunek między rozpatrywanymi towarami lub usługami do celów dokonania oceny ich podobieństwa. W pkt 40 wspomnianego wyroku potwierdził on ocenę Izby Odwoławczej odnoszącą się do identyczności lub podobieństwa niektórych towarów należących do klasy 3, zauważając zresztą, że stwierdzenia tego strony nie zakwestionowały.
27. W pkt 41 wspomnianego wyroku Sąd stwierdził, że inne towary należące do klasy 3 i niektóre towary należące do klasy 5 mogą mieć ten sam cel, być sprzedawane za pośrednictwem tych samych kanałów dystrybucji oraz że są często produkowane przez te same przedsiębiorstwa i często skierowane do tych samych odbiorców końcowych. W konsekwencji w pkt 42 wspomnianego wyroku potwierdził on dokonaną przez Izbę Odwoławczą ocenę, zgodnie z którą istnieje podobieństwo pomiędzy z jednej strony „produktami farmaceutycznymi i weterynaryjnymi” oznaczonymi zgłoszonym znakiem towarowym a z drugiej strony „mydłami” lub „środkami do czyszczenia zębów” i, w pewnej mierze, „kosmetykami” i „produktami do pielęgnacji włosów” objętymi wcześniejszymi znakami towarowymi. Potwierdził on także dokonaną przez tę Izbę ocenę w odniesieniu do istnienia podobieństwa między „środkami odkażającymi” oznaczonymi zgłoszonym znakiem towarowym a „mydłami” objętymi wcześniejszymi znakami towarowymi.
28. W pkt 43 zaskarżonego wyroku Sąd, odnosząc się do względów wyjaśnionych w pkt 42 wspomnianego wyroku, orzekł, że istnieje niski stopień podobieństwa między „środkami do zwalczania robactwa, środkami sanitarnymi do celów medycznych, artykułami higienicznymi, bandażami higienicznymi, opaskami higienicznymi, podpaskami higienicznymi, tamponami, czyszczącymi preparatami do szkieł kontaktowych, preparatami przeciwłupieżowymi, płynami do higieny intymnej” objętymi zgłoszonym znakiem towarowym a „mydłami” objętymi wcześniejszymi znakami towarowymi. Sąd dokonał także takiego samego ustalenia w odniesieniu do „fungicydów” oznaczonych zgłoszonym znakiem towarowym i „olejków eterycznych” objętych wcześniejszymi znakami towarowymi.
29. Należy zauważyć, że pomimo odniesienia do „względów wyjaśnionych w pkt 42 [zaskarżonego wyroku]”, sformułowanego w jego pkt 43, treść pkt 42 i 43 rzeczonego wyroku można rozumieć wyłącznie jako rozwinięcie ujętych w pkt 41 wspomnianego wyroku podstaw uzasadnienia, zgodnie z którymi niektóre z towarów należących do klas 3 i 5 w rozumieniu porozumienia nicejskiego mogą mieć ten sam cel, być sprzedawane za pośrednictwem tych samych kanałów dystrybucji, produkowane przez te same przedsiębiorstwa i skierowane do tych samych odbiorców końcowych. Tymczasem przeznaczenie, używane kanały dystrybucji i konkurencyjny lub uzupełniający charakter towarów stanowią czynniki, które Sąd musi brać pod uwagę przy dokonywaniu oceny podobieństwa towarów, jak słusznie przypomniał Sąd w pkt 39 tegoż wyroku.
30. Wynika stąd, że Sąd w sposób wymagany prawem uzasadnił ocenę dotyczącą istnienia podobieństwa lub niskiego stopnia podobieństwa między niektórymi towarami należącymi do klas 3 i 5 w rozumieniu porozumienia nicejskiego. W konsekwencji pierwszy argument podniesiony na poparcie pierwszej części zarzutu pierwszego należy oddalić jako oczywiście bezzasadny.
31. Jeśli chodzi o drugi argument podniesiony przez Harper Hygienics na poparcie pierwszej części zarzutu pierwszego, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 256 TFUE i art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odwołanie jest ograniczone do kwestii prawnych. Dlatego też jedynie Sąd jest uprawniony do ustalenia i dokonania oceny istotnych okoliczności faktycznych, a także do dokonywania oceny dowodów. Ocena rzeczonych okoliczności faktycznych i dowodów nie stanowi zatem – z wyjątkiem wypadków ich przeinaczenia – kwestii prawnej podlegającej jako taka kontroli Trybunału w ramach odwołania (wyroki: Rossi/OHIM, C‑214/05 P, EU:C:2006:494, pkt 26; Il Ponte Finanziaria/OHIM, C‑234/06 P, EU:C:2007:514, pkt 38).
32. Należy zaś stwierdzić, że poprzez wspomniany argument Harper Hygienics usiłuje zakwestionować dokonaną przez Sąd w pkt 40–43 zaskarżonego wyroku ocenę okoliczności faktycznych, zgodnie z którą towary, do których odnoszą się kolidujące ze sobą znaki towarowe, są podobne lub wykazują niski stopień podobieństwa. Czyniąc to, Harper Hygienics dąży w rzeczywistości do dokonania przez Trybunał nowej oceny okoliczności faktycznych, nie powołując się w tym względzie na jakiekolwiek przeinaczenie tych okoliczności faktycznych przez Sąd.
33. Z powyższego wynika, że drugi argument podniesiony na poparcie pierwszej części zarzutu pierwszego należy oddalić jako oczywiście niedopuszczalny i że w konsekwencji pierwsza część tego zarzutu w całości nie podlega uwzględnieniu.
W przedmiocie drugiej części zarzutu pierwszego
– Argumentacja wnoszącej odwołanie
34. W drugiej części zarzutu pierwszego Harper Hygienics podnosi, po pierwsze, że Sąd nie zastosował orzecznictwa Trybunału wynikającego między innymi z wyroku Nestlé/OHIM (C‑193/06 P, EU:C:2007:539), zgodnie z którym należy rozpatrzyć, czy oceny podobieństwa między dwoma znakami towarowymi można dokonać wyłącznie w oparciu o element dominujący.
35. Po drugie, zdaniem Harper Hygienics Sąd dopuścił się błędu w ramach analizy elementów składowych zgłoszonego znaku towarowego, stwierdzając w pkt 56–58 zaskarżonego wyroku – i nie uzasadniając swojego orzeczenia w tym względzie – że elementy graficzne tworzące ten znak są bez znaczenia. W tym względzie Sąd nie uwzględnił faktu, że Harper Hygienics jest już właścicielem graficznego wspólnotowego znaku towarowego nr 009291931, którego element konstytutywny, mianowicie kwiat bawełny, został przedstawiony w zgłoszonym znaku towarowym. Harper Hygienics jest zdania, że ze względu na swój fantazyjny kształt ów element graficzny jest zachowywany przez właściwy krąg odbiorców w pamięci i że wskazuje on pochodzenie handlowe oznaczonych nim towarów. Ponadto w opinii tej spółki Sąd błędnie orzekł, że jedynym elementem dominującym wspomnianego znaku towarowego jest element słowny „cleanic”.
36. Po trzecie, Harper Hygienics podnosi, iż Sąd błędnie stwierdził, odpowiednio w pkt 63 i 70 zaskarżonego wyroku, że kolidujące ze sobą znaki towarowe wykazują niski stopień podobieństwa wizualnego i że podobieństwo fonetyczne jest wysokie, ponieważ zgodnie z wyrokiem Shaker/OHIM – Limiñana y Botella (Limoncello della Costiera Amalfitana shaker) (T‑7/04, EU:T:2005:222), gdy zgłoszony znak towarowy jest złożonym znakiem towarowym o charakterze graficznym, ocena całościowego wrażenia wywieranego przez ten znak towarowy powinna być dokonywana w oparciu o analizę wizualną.
37. Po czwarte, zdaniem Harper Hygienics w pkt 74 zaskarżonego wyroku Sąd również błędnie stwierdził, że nie jest możliwe dokonanie porównania konceptualnego między kolidującymi ze sobą znakami towarowymi.
38. Wreszcie po piąte, Harper Hygienics kwestionuje dokonaną przez Sąd w pkt 75 zaskarżonego wyroku ocenę, zgodnie z którą wcześniejsze znaki towarowe cieszą się wzmocnionym charakterem odróżniającym.
– Ocena Trybunału
39. Jeśli chodzi o pierwszy argument podniesiony przez Harper Hygienics na poparcie drugiej części zarzutu pierwszego, należy stwierdzić, że opiera się on na oczywiście błędnym rozumieniu zaskarżonego wyroku.
40. W pkt 51 zaskarżonego wyroku Sąd na wstępie słusznie przypomniał bowiem orzecznictwo Trybunału, zgodnie z którym ocena podobieństwa między dwoma kolidującymi ze sobą znakami towarowymi może być dokonywana wyłącznie na podstawie dominującego elementu złożonego znaku towarowego, jeżeli ta część składowa może sama zdominować wizerunek tego znaku zachowany w pamięci przez właściwy krąg odbiorców, z tym skutkiem, że wszystkie inne części składowe znaku towarowego są bez znaczenia dla całościowego wrażenia wywieranego przez ten znak (zob. podobnie wyrok Nestlé/OHIM, C‑193/06 P, EU:C:2007:539, pkt 42, 43 i przytoczone tam orzecznictwo).
41. Następnie w pkt 53–57 zaskarżonego wyroku Sąd dokonał analizy poszczególnych elementów słownych i graficznych tworzących zgłoszony znak towarowy. W tym względzie stwierdził on w istocie, że element słowny „intimate” jest bez znaczenia, że w mniemaniu właściwego kręgu odbiorców element słowny „cleanic” jest dominujący, że typografia elementów słownych nie jest wystarczająco swoista i oryginalna, aby konsumenci zachowali ją w pamięci, oraz że element graficzny przedstawiający kwiat może być postrzegany przez konsumentów zasadniczo jako element dekoracyjny.
42. Wreszcie, zauważywszy, że elementem dominującym zgłoszonego znaku towarowego, rozpatrywanego w całości, jest element słowny „cleanic” i że pozostałe elementy słowne i graficzne tego znaku towarowego są bez znaczenia, Sąd stwierdził w pkt 58 zaskarżonego wyroku, iż Izba Odwoławcza słusznie uznała w wyniku całościowej oceny podobieństwa między kolidującymi ze sobą znakami towarowymi, że właściwy krąg odbiorców zwróci większą uwagę na słowo „cleanic”.
43. Z powyższego wynika, że dopiero po dokonaniu analizy wszystkich elementów słownych i graficznych tworzących zgłoszony znak towarowy Sąd orzekł, że ów znak towarowy zawiera element dominujący, a pozostałe elementy tworzące ten znak są bez znaczenia dla wywieranego przez niego całościowego wrażenia. W konsekwencji pierwszy argument podniesiony przez Harper Hygienics na poparcie drugiej części zarzutu pierwszego należy oddalić jako oczywiście bezzasadny.
44. Jeśli chodzi o drugi argument podniesiony przez Harper Hygienics na poparcie drugiej części zarzutu pierwszego, na wstępie należy wskazać, że w pkt 56–58 zaskarżonego wyroku Sąd uzasadnił swoją ocenę, zgodnie z którą elementy graficzne tworzące zgłoszony znak towarowy są bez znaczenia, w istocie okolicznością, że lekko stylizowana typografia elementów słownych tworzących ten znak towarowy nie jest wystarczająco swoista i oryginalna, aby konsumenci zachowali ją w pamięci, a element graficzny przedstawiający kwiat może być postrzegany przez nich zasadniczo jako element dekoracyjny. Sąd dodał także, że kwiat może się kojarzyć z pięknem oraz pielęgnacją urody i może zatem w niniejszym wypadku być uważany za element opisowy mający rolę całkowicie drugorzędną. Z powyższego wynika, że wbrew temu, co twierdzi Harper Hygienics, Sąd w sposób wymagany prawem uzasadnił w pkt 56–58 zaskarżonego wyroku ocenę, zgodnie z którą elementy graficzne tworzące zgłoszony znak towarowy są bez znaczenia. W tych okolicznościach omawiany drugi argument należy oddalić jako oczywiście bezzasadny w zakresie, w jakim dotyczy braku uzasadnienia w odniesieniu do pkt 56–58 zaskarżonego wyroku.
45. Następnie należy stwierdzić, że poprzez drugi argument Harper Hygienics usiłuje także zakwestionować dokonaną przez Sąd w pkt 55–58 zaskarżonego wyroku ocenę okoliczności faktycznych, zgodnie z którą w mniemaniu właściwego kręgu odbiorców element słowny „cleanic” jest dominujący, a elementy graficzne należy uznać za będące bez znaczenia. Czyniąc to, Harper Hygienics dąży w rzeczywistości do dokonania przez Trybunał nowej oceny okoliczności faktycznych, nie powołując się w tym względzie na jakiekolwiek przeinaczenie tych okoliczności faktycznych przez Sąd.
46. Zgodnie zaś z orzecznictwem przytoczonym w pkt 31 niniejszego postanowienia ocena okoliczności faktycznych nie stanowi – z wyjątkiem wypadków ich przeinaczenia – kwestii prawnej podlegającej jako taka kontroli Trybunału w ramach odwołania. Argument drugi należy zatem w tym zakresie odrzucić jako oczywiście niedopuszczalny.
47. Wreszcie nie jest istotny argument dotyczący tego, iż Sąd nie uwzględnił okoliczności, że element graficzny przedstawiający kwiat jest już zarejestrowany jako znak towarowy, gdyż w niniejszym wypadku trzeba porównać zgłoszony znak towarowy z wcześniejszymi znakami towarowymi i ocenić istnienie podobieństwa między tym pierwszym a tymi ostatnimi.
48. Z powyższego wynika, że drugi argument podniesiony na poparcie części drugiej zarzutu pierwszego należy odrzucić jako częściowo oczywiście niedopuszczalny i oddalić jako częściowo oczywiście bezzasadny.
49. Jeśli chodzi o trzeci argument podniesiony na poparcie drugiej części zarzutu pierwszego, należy stwierdzić, że omawiany argument opiera się na oczywiście błędnym rozumieniu istotnego orzecznictwa dotyczącego oceny podobieństwa między dwoma kolidującymi ze sobą znakami towarowymi.
50. W pkt 54 wyroku Shaker/OHIM – Limiñana y Botella (Limoncello della Costiera Amalfitana shaker) (T‑7/04, EU:T:2005:222) Sąd uściślił bowiem, że jeśli zgłoszony znak towarowy jest złożonym znakiem towarowym o charakterze graficznym, ocena całościowego wrażenia wywieranego przez ten znak oraz ustalenie ewentualnego elementu dominującego powinny być dokonywane w oparciu o analizę wizualną i że w takiej sytuacji wyłącznie w zakresie, w jakim ewentualny element dominujący zawierałby aspekty semantyczne, niebędące wizualnymi, należałoby w odpowiednim wypadku dokonać porównania tego elementu dominującego z wcześniejszym znakiem towarowym, uwzględniając także owe pozostałe aspekty semantyczne, jak na przykład aspekty fonetyczne lub odpowiednie pojęcia abstrakcyjne.
51. W pkt 36 wyroku OHIM/Shaker (C‑334/05 P, EU:C:2007:333), wydanego w następstwie odwołania od wyroku Shaker/OHIM – Limiñana y Botella (Limoncello della Costiera Amalfitana shaker) (T‑7/04, EU:T:2005:222), Trybunał stwierdził zaś, że ocena stopnia podobieństwa występującego pomiędzy kolidującymi ze sobą znakami towarowymi wymaga określenia stopnia ich podobieństwa wizualnego, brzmieniowego i konceptualnego, a w razie potrzeby – określenia znaczenia, jakie należy przypisać tym poszczególnym elementom, z uwzględnieniem kategorii danych towarów lub usług i warunków, w jakich są one sprzedawane. W pkt 38–40 wyroku OHIM/Shaker (C‑334/05 P, EU:C:2007:333) Trybunał orzekł w istocie, że analiza dokonana przez Sąd na podstawie założeń wskazanych w pkt 54 jego wyroku Shaker/OHIM – Limiñana y Botella (Limoncello della Costiera Amalfitana shaker) (T‑7/04, EU:T:2005:222), narusza prawo w zakresie, w jakim Sąd nie dokonał całościowej oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w wypadku rozpatrywanych znaków towarowych.
52. Z powyższego wynika, wbrew temu, co twierdzi Harper Hygienics, że aby dokonać oceny podobieństwa między dwoma kolidującymi ze sobą znakami towarowymi, Sąd powinien określić stopień podobieństwa zarówno pod względem wizualnym, jak i pod względem fonetycznym i konceptualnym, i w razie potrzeby ocenić znaczenie, jakie należy nadać tym różnym elementom.
53. W konsekwencji trzeci argument podniesiony na poparcie drugiej części zarzutu pierwszego należy oddalić jako oczywiście bezzasadny.
54. Poprzez czwarty argument podniesiony na poparcie drugiej części zarzutu pierwszego Harper Hygienics zarzuca Sądowi popełnienie błędu w ocenie dotyczącego podobieństwa konceptualnego między kolidującymi ze sobą znakami towarowymi.
55. W tym względzie wystarczy stwierdzić, że poprzez powyższy argument Harper Hygienics usiłuje zakwestionować ocenę okoliczności faktycznych dokonaną przez Sąd w pkt 73 i 74 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którą to oceną nie jest możliwe dokonanie porównania konceptualnego kolidujących ze sobą znaków towarowych. Czyniąc to, Harper Hygienics dąży w rzeczywistości do dokonania przez Trybunał nowej oceny okoliczności faktycznych, nie powołując się w tym względzie na jakiekolwiek przeinaczenie tych okoliczności faktycznych przez Sąd.
56. Zgodnie zaś z orzecznictwem przypomnianym w pkt 31 niniejszego postanowienia ocena okoliczności faktycznych nie stanowi – z wyjątkiem wypadków ich przeinaczenia – kwestii prawnej podlegającej jako taka kontroli Trybunału w ramach odwołania. W konsekwencji czwarty argument należy odrzucić jako oczywiście niedopuszczalny.
57. Wreszcie w odniesieniu do piątego argumentu powołanego przez Harper Hygienics na poparcie drugiej części zarzutu pierwszego wystarczy stwierdzić, że argument ten jest skierowany przeciwko podstawom uzasadnienia ujętym w pkt 75 zaskarżonego wyroku, które mają charakter uzupełniający, jak o tym świadczy wyraz „ponadto” rozpoczynający ten punkt.
58. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem Trybunału w ramach odwołania zarzuty szczegółowe skierowane przeciwko uzupełniającym podstawom uzasadnienia wyroku Sądu powinny zostać oddalone na wstępie jako bezskuteczne, ponieważ nie mogą one skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku (zob. podobnie wyrok Komisja/Deutsche Post, C‑399/08 P, EU:C:2010:481, pkt 75 i przytoczone tam orzecznictwo).
59. Wynika stąd, że piąty argument podniesiony przez Harper Hygienics na poparcie drugiej części zarzutu pierwszego należy oddalić jako bezskuteczny.
60. Z powyższych rozważań wynika, że druga część zarzutu pierwszego w całości nie podlega uwzględnieniu.
W przedmiocie trzeciej części zarzutu pierwszego
– Argumentacja wnoszącej odwołanie
61. W trzeciej części zarzutu pierwszego Harper Hygienics zarzuca Sądowi w pierwszej kolejności stwierdzenie w pkt 80 i 81 zaskarżonego wyroku istnienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w wypadku kolidujących ze sobą znaków towarowych oraz nieuwzględnienie w tym zakresie braku podobieństwa licznych towarów oznaczonych wspomnianymi znakami towarowymi ani braku podobieństwa między tymi znakami pod względem wizualnym, fonetycznym i konceptualnym. Sąd zdaniem Harper Hygienics pominął także okoliczność, że oznacza ona od lat swoje towary graficznym wspólnotowym znakiem towarowym nr 009291931, który ma postać kwiatu bawełny.
62. W drugiej kolejności jej zdaniem Sąd nie uzasadnił ponadto należycie istnienia takiego prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
63. W trzeciej kolejności zdaniem Harper Hygienics Sąd błędnie odstąpił od zastosowania orzecznictwa wynikającego z wyroku New Look/OHIM – Naulover (NLSPORT, NLJEANS, NLACTIVE i NLCollection) (od T‑117/03 do T‑119/03 i T‑171/03, EU:T:2004:293), zgodnie z którym jako że przeważająca jest percepcja wizualna, wybór między danymi znakami towarowymi ma miejsce przed czynnością zakupu. Aspekt wizualny nabiera w związku z tym większego znaczenia dla całościowej oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
– Ocena Trybunału
64. W pkt 80 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł na podstawie rozważań zawartych w poprzednich punktach tego wyroku, że w ramach całościowej oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd Izba Odwoławcza słusznie stwierdziła istnienie w odczuciu właściwego kręgu odbiorców prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w wypadku kolidujących ze sobą znaków towarowych, zważywszy na identyczność lub podobieństwo towarów, dominujący element wcześniejszych znaków towarowych, pomijalny charakter rysunku kwiatu i obecność elementu słownego „intimate” w zgłoszonym znaku towarowym, a także na stopień uwagi właściwego kręgu odbiorców. Sąd podkreślił również fakt, że to prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd jest większe w odniesieniu do właściwego kręgu odbiorców angielskojęzycznych, a wziąwszy pod uwagę podobieństwo fonetyczne między kolidującymi ze sobą znakami towarowymi, takie prawdopodobieństwo może wystąpić, gdy towary są sprzedawane w drodze przekazu ustnego lub wymieniane w reklamach radiowych bądź też ustnie w rozmowach, które mogą skutkować niedoskonałym zapamiętaniem oznaczenia.
65. W pkt 81 zaskarżonego wyroku Sąd dodał, iż Izba Odwoławcza mogła także słusznie uznać, że wcześniejsze znaki towarowe wykazują wysoki stopień charakteru odróżniającego dla tej samej gamy towarów, które w stosunku do zakwestionowanych towarów zostały uznane za identyczne lub podobne, że ten stopień rozpoznawalności jest korzystny dla Clinique Laboratories i że z tego względu rozróżnienie kolidujących ze sobą znaków towarowych byłoby jeszcze trudniejsze dla właściwego kręgu odbiorców.
66. W pierwszej kolejności z pkt 80 i 81 zaskarżonego wyroku wynika, że nie można zarzucać Sądowi braku należytego uzasadnienia oceny dotyczącej istnienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w wypadku kolidujących ze sobą znaków towarowych, zgodnie z orzecznictwem przywołanym w pkt 25 niniejszego postanowienia. Argument Harper Hygienics dotyczący braku uzasadnienia oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd przez Sąd należy zatem oddalić jako oczywiście bezzasadny.
67. W drugiej kolejności należy zauważyć, że argument Harper Hygienics dotyczący tego, iż Sąd błędnie stwierdził istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd, opiera się na założeniach, zgodnie z którymi Sąd, po pierwsze, błędnie stwierdził, że kolidujące ze sobą znaki towarowe, aczkolwiek nie są porównywalne pod względem konceptualnym, są podobne pod względem wizualnym i fonetycznym oraz że towary oznaczone tymi znakami są podobne, a po drugie, powinien był uwzględnić okoliczność, że Harper Hygienics jest już właścicielem graficznego wspólnotowego znaku towarowego w postaci kwiatu bawełny. Jak wynika zaś z oceny części pierwszej i drugiej zarzutu pierwszego, Harper Hygienics nie wykazała, że Sąd naruszył prawo w ramach dokonanej przezeń oceny podobieństwa towarów i podobieństwa kolidujących ze sobą znaków towarowych. Z powyższego wynika, że argument ten nale ży oddalić jako oczywiście bezzasadny.
68. W trzeciej kolejności, jeśli chodzi o argument dotyczący tego, że Sąd błędnie odstąpił od zastosowania orzecznictwa wynikającego z wyroku New Look/OHIM – Naulover (NLSPORT, NLJEANS, NLACTIVE i NLCollection) (od T‑117/03 do T‑119/03 i T‑171/03, EU:T:2004:293), należy wskazać, że sprawa leżąca u podstaw tego wyroku dotyczyła istnienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w wypadku dwóch znaków towarowych, które odnosiły się do towarów z branży odzieżowej. W pkt 50 wspomnianego wyroku Sąd stwierdził, że wybór ubrania następuje co do zasady w sposób wizualny w zakresie, w jakim co do zasady w sklepach z odzieżą klienci mogą sami wybrać ubrania, które pragną nabyć, bądź skorzystać z pomocy sprzedawców. Sąd wywnioskował na tej podstawie, że zważywszy na takie warunki wprowadzania do obrotu, aspekt wizualny jest bardziej istotny dla całościowej oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
69. Powyższe rozważania nie mogą zatem mieć ogólnego zastosowania w odniesieniu do oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w wypadku kolidujących ze sobą w niniejszej sprawie znaków towarowych, które odnoszą się do towarów sprzedawanych w aptekach lub w sklepach specjalistycznych.
70. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału oceny istnienia prawdopodobieństwa wprowadzenia odbiorców w błąd należy bowiem dokonywać całościowo, z uwzględnieniem wszystkich istotnych czynników występujących w danej sprawie. Znaczenie, jakie należy nadać podobieństwu wizualnemu, fonetycznemu i konceptualnemu istniejącemu między dwoma kolidującymi ze sobą znakami towarowymi, zależy od kategorii danych towarów lub usług oraz od warunków, w jakich są one wprowadzane do obrotu (zob. podobnie wyroki: Lloyd Schuhfabrik Meyer, C‑342/97, EU:C:1999:323, pkt 18, 27; a także OHIM/Shaker, C‑334/05 P, EU:C:2007:333, pkt 34, 36). Wyważenie wszystkich powyższych okoliczności mieści się w zakresie swobodnej oceny stanu faktycznego, której Sąd dokonuje w konkretnym wypadku.
71. Nie można zatem zarzucać Sądowi braku zastosowania w niniejszym wypadku orzecznictwa wynikającego z wyroku New Look/OHIM – Naulover (NLSPORT, NLJEANS, NLACTIVE i NLCollection) (od T‑117/03 do T‑119/03 i T‑171/03, EU:T:2004:293).
72. W konsekwencji trzeci argument podniesiony przez Harper Hygienics na poparcie trzeciej części zarzutu pierwszego należy oddalić jako oczywiście bezzasadny.
73. Z powyższych rozważań wynika, że należy oddalić także część trzecią zarzutu pierwszego. W konsekwencji zarzut pierwszy w całości nie podlega uwzględnieniu.
W przedmiocie zarzutu drugiego
Argumentacja wnoszącej odwołanie
74. W zarzucie drugim Harper Hygienics podnosi, że Sąd naruszył art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 207/2009 w zakresie, w jakim w pkt 97 zaskarżonego wyroku stwierdził, nie uzasadniając w sposób wymagany prawem swojego orzeczenia w tym względzie, że zgłoszony znak towarowy powodowałby czerpanie nienależnej korzyści z odróżniającego charakteru lub z renomy wcześniejszych znaków towarowych w odniesieniu do towarów wskazanych w spornej decyzji. Zdaniem Harper Hygienics Clinique Laboratories nie wykazała bowiem, by Harper Hygienics, wprowadzając do obrotu te towary, czerpała nienależną korzyść z używania omawianych znaków towarowych lub wyrządzała szkodę Clinique Laboratories.
Ocena Trybunału
75. Należy wskazać, że po przypomnieniu w pkt 87 zaskarżonego wyroku przesłanek wymaganych do tego, aby wcześniejszy znak towarowy podlegał rozszerzonej ochronie określonej w art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 207/2009, w pkt 89 wspomnianego wyroku Sąd orzekł, że kolidujące ze sobą znaki towarowe są podobne. W pkt 90–96 wspomnianego wyroku Sąd stwierdził, że wcześniejsze znaki towarowe cieszą się renomą w odniesieniu do niektórych towarów ujętych w klasie 3 w rozumieniu porozumienia nicejskiego, i oddalił podnoszony przez Harper Hygienics argument oparty na współistnieniu kolidujących ze sobą znaków towarowych, a także argument dotyczący tego, że zgłoszony znak towarowy cieszy się dużą renomą w Polsce i w Unii Europejskiej.
76. W świetle tych uwag oraz przedstawionych mu akt sprawy w pkt 97 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł, że Izba Odwoławcza słusznie stwierdziła, iż zgłoszony znak towarowy powodowałby czerpanie nienależnej korzyści z odróżniającego charakteru lub z renomy wcześniejszych znaków towarowych w odniesieniu do towarów wskazanych w spornej decyzji.
77. W tych okolicznościach, po pierwsze, nie można zarzucać Sądowi braku należytego uzasadnienia oceny, zgodnie z którą zgłoszony znak towarowy powodowałby czerpanie nienależnej korzyści z takiego odróżniającego charakteru lub z takiej renomy.
78. Po drugie, należy stwierdzić, że w ramach zarzutu drugiego Harper Hygienics nie podniosła żadnego argumentu mogącego wykazać ewentualne naruszenie prawa przez Sąd w ramach stosowania kryterium czerpania nienależnej korzyści z charakteru odróżniającego lub z renomy wcześniejszych znaków towarowych.
79. Z powyższego wynika, że zarzut drugi należy oddalić jako oczywiście bezzasadny.
80. Ponieważ żaden z podniesionych przez Harper Hygienics na poparcie odwołania zarzutów nie został uwzględniony, należy odwołanie w części odrzucić, a w pozostałym zakresie oddalić.
W przedmiocie kosztów
81. Zgodnie z art. 137 regulaminu postępowania przed Trybunałem, który znajduje zastosowanie do postępowania odwoławczego na mocy art. 184 § 1 tego regulaminu, Trybunał orzeka o kosztach w postanowieniu kończącym postępowanie. Ponieważ w tym wypadku niniejsze postanowienie zostało przyjęte bez doręczenia odwołania EUIPO, należy orzec, że Harper Hygienics pokrywa własne koszty.
Sentencja
Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) postanawia, co następuje:
1) Odwołanie zostaje w części odrzucone, a w pozostałym zakresie oddalone.
2) Harper Hygienics SA pokrywa własne koszty.