62025TJ0177
WYROK SĄDU (piąta izba rozpoznająca sprawę w składzie pięciu sędziów)
z dnia 28 stycznia 2026 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Unia celna – Unijny kodeks celny – Procedury przywozu i wywozu – Kontyngenty taryfowe – Wyczerpanie kontyngentu w pierwszym dniu jego otwarcia – Brak zintegrowania numeru kontyngentu w ramach kodu TARIC – Późniejsze sprostowanie zgłoszenia celnego w celu skorzystania z objęcia kontyngentem – Pojęcie „sprostowania zgłoszenia celnego umożliwiającego zgłaszającemu spełnienie obowiązków wynikających z objęcia towarów daną procedurą celną” – Artykuł 173 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 952/2013
W sprawie T‑177/25
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Naczelny Sąd Administracyjny (Polska) postanowieniem z dnia 30 grudnia 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 24 lutego 2025 r., w postępowaniu:
C. sp. z o.o. sp.k.
przeciwko
Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku,
przy udziale:
Prokuratora Krajowego,
SĄD (piąta izba rozpoznająca sprawę w składzie pięciu sędziów),
w składzie: M. Sampol Pucurull, prezes, T. Pynnä, J. Laitenberger (sprawozdawca), M. Stancu i W. Valasidis, sędziowie,
rzecznik generalny: J. Martín y Pérez de Nanclares,
sekretarz: V. Di Bucci,
uwzględniając przekazanie Sądowi przez Trybunał w dniu 12 marca 2025 r. wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym na podstawie art. 50b akapit trzeci statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
uwzględniając dziedzinę, o której mowa w art. 50b akapit pierwszy lit. c) statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu C. sp. z o.o. sp.k. – G. Flisiak oraz P. Kubala, radcowie prawni,
–
w imieniu rządu polskiego – B. Majczyna oraz D. Lutostańska, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – B. Eggers oraz K. Herrmann, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Naczelny Sąd Administracyjny (Polska) dotyczy wykładni art. 2 TUE oraz art. 22 ust. 3, art. 120 ust. 1 i art. 173 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U. 2013, L 269, s. 1, zwanego dalej „unijnym kodeksem celnym”).
2
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy C. Sp. z o.o. Sp. k., spółką prawa polskiego dokonującą przywozu między innymi miodu naturalnego, a Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (Polska, zwanym dalej „organem celnym”) w przedmiocie odmowy zastosowania przez ten organ zerowej stawki celnej do towaru przywiezionego z Ukrainy do Unii Europejskiej przez spółkę C.
Ramy prawne
Unijny kodeks celny
3
Artykuł 15 unijnego kodeksu celnego ma następujące brzmienie:
„[…]
2.   Osoba składająca zgłoszenie celne, deklarację do czasowego składowania, przywozową lub wywozową deklarację skróconą, zgłoszenie do powrotnego wywozu, powiadomienie o powrotnym wywozie, wniosek o udzielenie pozwolenia lub o wydanie innego typu decyzji jest odpowiedzialna za:
a)
prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu, deklaracji, powiadomieniu lub wniosku;
[…]”.
4
Artykuł 22 unijnego kodeksu celnego stanowi:
„1.   Składając wniosek o wydanie decyzji dotyczącej stosowania przepisów prawa celnego, dana osoba dostarcza wszelkie informacje wymagane przez właściwe organy celne niezbędne do wydania tej decyzji.
Wniosek o wydanie decyzji może również zostać złożony przez większą liczbę osób, a decyzja – dotyczyć tych osób, zgodnie z warunkami określonymi w przepisach prawa celnego.
Jeżeli nie przewidziano inaczej, właściwym organem celnym jest organ właściwy dla miejsca, w którym są prowadzone lub dostępne główne księgi rachunkowe wnioskodawcy na potrzeby celne i w którym ma być prowadzona przynajmniej część działalności, której ma dotyczyć decyzja.
[…]
3.   Właściwe organy celne wydają decyzję, o której mowa w ust. 1, oraz powiadamiają o niej wnioskodawcę niezwłocznie i nie później niż w terminie 120 dni od daty przyjęcia wniosku, o ile nie przewidziano inaczej.
Jeżeli organy celne nie mogą dotrzymać terminu na wydanie decyzji, informują o tym wnioskodawcę przed jego upływem, podając przyczyny oraz wskazując dodatkowy okres, który uznają za niezbędny do wydania decyzji. Jeżeli nie przewidziano inaczej, dodatkowy okres nie przekracza 30 dni.
Nie naruszając drugiego akapitu, organy celne mogą przedłużyć termin na wydanie decyzji, określony w przepisach prawa celnego, w przypadku gdy wnioskodawca zwróci się o przedłużenie tego terminu, aby dostosować się do warunków i kryteriów. O tym dostosowaniu oraz o dodatkowym okresie niezbędnym do wprowadzenia tego dostosowania powiadamia się organy celne, które podejmują decyzję o przedłużeniu terminu.
[…]”.
5
Artykuł 120 unijnego kodeksu celnego ma następujące brzmienie:
„1.   W przypadkach innych niż te, o których mowa w art. 116 ust. 1 akapit drugi oraz w art. 117, 118 i 119, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych podlega zwrotowi lub umorzeniu na zasadzie słuszności, w przypadku gdy dług celny powstał w szczególnych okolicznościach, w których nie można przypisać dłużnikowi oszustwa ani oczywistego zaniedbania.
2.   Występowanie szczególnych okoliczności, o których mowa w ust. 1, stwierdza się, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności oraz że w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych”.
6
Artykuł 162 unijnego kodeksu celnego ma następujące brzmienie:
„Standardowe zgłoszenie celne zawiera wszystkie dane niezbędne do stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary”.
7
Artykuł 173 unijnego kodeksu celnego ma następujące brzmienie:
„1.   Zgłaszający, na wniosek, za zgodą organu celnego może po przyjęciu zgłoszenia celnego sprostować jedną lub kilka jego danych. Sprostowanie nie może powodować, że zgłoszenie celne będzie dotyczyć towarów innych niż te, których dotyczyło pierwotnie.
2.   Sprostowanie nie jest możliwe, jeżeli wnioskowano o nie po tym, jak organy celne:
a)
poinformowały zgłaszającego o zamiarze przeprowadzenia rewizji towarów;
b)
stwierdziły nieprawidłowość danych zawartych w zgłoszeniu celnym;
c)
zwolniły towary.
3.   Na wniosek zgłaszającego, w terminie trzech lat od daty przyjęcia zgłoszenia celnego, można wyrazić zgodę na sprostowanie zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów, co umożliwi zgłaszającemu spełnienie obowiązków wynikających z objęcia towarów daną procedurą celną”.
Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/2447
8
Artykuł 49 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz.U. 2015, L 343, s. 558) stanowi, co następuje:
„Kontyngentami taryfowymi otwartymi zgodnie z prawodawstwem unijnym, odnoszącymi się do metod administrowania w ramach niniejszego artykułu oraz w ramach art. 50–54 niniejszego rozporządzenia, zarządza się zgodnie z chronologicznym porządkiem przyjmowania według dat przyjęcia zgłoszeń celnych do dopuszczenia do obrotu”.
9
Zgodnie z art. 50 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447:
„1.   Organy celne sprawdzają, czy wniosek o skorzystanie z kontyngentu taryfowego, przedstawiony przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym do dopuszczenia do obrotu jest ważny zgodnie z przepisami prawa unijnego otwierającymi dany kontyngent taryfowy.
2.   Jeżeli zgłoszenie celne do dopuszczenia do obrotu, zawierające ważny wniosek zgłaszającego o skorzystanie z kontyngentu taryfowego, zostanie przyjęte, a wszystkie dokumenty wymagane do przyznania kontyngentu taryfowego zostały przedłożone organom celnym, organy te przekazują bezzwłocznie wymieniony wniosek do Komisji, podając datę przyjęcia zgłoszenia celnego oraz dokładną wnioskowaną ilość”.
10
Artykuł 51 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447 stanowi, co następuje:
„Dla każdego kontyngentu Komisja dokonuje przyznania wnioskowanej ilości na podstawie otrzymanych wniosków o skorzystanie z kontyngentu taryfowego zgodnie z chronologicznym porządkiem przyjmowania według dat przyjęcia zgłoszeń celnych oraz w zakresie, na jaki pozwala dostępne saldo danego kontyngentu”.
Rozporządzenie (UE) 2017/1566
11
Artykuł 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1566 z dnia 13 września 2017 r. w sprawie wprowadzenia w odniesieniu do Ukrainy tymczasowych autonomicznych środków handlowych uzupełniających koncesje handlowe dostępne na mocy układu o stowarzyszeniu (Dz.U. 2017, L 254, s. 1) stanowi, co następuje:
„1.   W uzupełnieniu kontyngentów taryfowych z zerową stawką celną przewidzianych w układzie o stowarzyszeniu, produkty rolne wymienione w załącznikach I i II do niniejszego rozporządzenia są dopuszczone do przywozu z Ukrainy do Unii w ramach limitów wynikających z unijnych kontyngentów taryfowych z zerową stawką celną, jak określono w tych załącznikach. Tymi kontyngentami taryfowymi z zerową stawką celną administruje się w następujący sposób:
a)
Komisja administruje kontyngentami taryfowymi z zerową stawką celną na produkty rolne wymienione w załączniku I do niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 49–54 rozporządzenia wykonawczego […] 2015/2447;
[…]”.
12
Załącznik I do rozporządzenia 2017/1566, zatytułowany „Kontyngenty taryfowe z zerową stawką celną na produkty rolne, o których mowa w art. 1 ust. 1 lit. a)”, stanowi, co następuje:
„Niezależnie od zasad interpretacji Nomenklatury scalonej (CN), brzmienie opisu produktów należy uważać jedynie za orientacyjne. Na użytek niniejszego załącznika zakres systemu preferencyjnego określają kody CN obowiązujące w dniu 1 października 2017 r.”.
13
Załącznik I do rozporządzenia 2017/1566 zawiera tabelę, która ma następujące brzmienie:
Numer porządkowy
Kod CN
Opis towarów
Roczna wielkość kontyngentu (masa netto w tonach, o ile nie określono inaczej)
09.6750
0409
Miód naturalny
2500
[…]
[…]
[…]
[…]
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
14
Rozporządzenie 2017/1566 zezwalające między innymi na przywóz do Unii miodu pszczelego z Ukrainy w granicach unijnych kontyngentów taryfowych z zerową stawką celną określonych w załączniku I do tego rozporządzenia weszło w życie w dniu 1 października 2017 r. Jednakże w tym dniu, który przypadał na niedzielę, i w związku z tym nie był dniem roboczym, odpowiedni numer kontyngentu nie został zintegrowany w europejskim systemie TARIC (zintegrowana taryfa Unii Europejskiej), ani w polskim systemie ISZTAR (Informacyjny System Zintegrowanej Taryfy Celnej).
15
W dniu 1 października 2017 r. próba dokonania zgłoszenia celnego w odniesieniu do pochodzącego z Ukrainy miodu pszczelego wraz z wnioskiem o objęcie kontyngentem 09.6750 otwartym na mocy rozporządzenia 2017/1566 podjęta przez C. poprzez wypełnienie pola nr 39 deklaracji celnej zakończyła się niepowodzeniem. W dniu 2 października 2017 r., gdy brakujący numer kontyngentu został zintegrowany w systemach TARIC i ISZTAR, spółka C. złożyła zgłoszenie celne dotyczące wskazanego towaru i wniosła, poprzez wprowadzenie w polu nr 39 zgłoszenia celnego numeru kontyngentu 09.6750, o zastosowanie zerowej stawki celnej.
16
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w Gdańsku (Polska), po dokonaniu weryfikacji zgłoszenia celnego, stwierdził, że kontyngent nr 09.6750 został wyczerpany w pierwszym dniu jego obowiązywania, czyli 1 października 2017 r., i decyzją administracyjną z dnia 27 marca 2018 r. określił względem C. należności celne przy zastosowaniu stawki celnej erga omnes wynoszącej 17,3 %. W następstwie odwołania organ celny utrzymał tę decyzję w mocy decyzją z dnia 29 sierpnia 2018 r.
17
Spółka C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (Polska). Wyrokiem z dnia 13 lutego 2019 r. sąd ten uchylił decyzję organu celnego i zobowiązał go do uzupełnienia materiału dowodowego i poczynionych ustaleń w zakresie przyczyn braku zintegrowania numeru kontyngentu, o którym mowa, w systemach informatycznych, określenia momentu powstania tego problemu oraz kwestii, czy dotyczył on wszystkich importerów miodu z Ukrainy, a także sposobu, w jaki pozostali importerzy dokonali zgłoszeń celnych, które skutkowały wyczerpaniem kontyngentu nr 09.6750. Sąd zobligował również organ celny do oceny tych okoliczności z uwzględnieniem przesłanek uregulowanych w przepisie art. 120 ust. 1 unijnego kodeksu celnego.
18
W toku ponownego postępowania wszczętego w następstwie wyroku z dnia 13 lutego 2019 r. organ celny uzupełnił materiał dowodowy w tej sprawie poprzez załączenie wyjaśnień polskiego Ministra Finansów i Komisji Europejskiej. Z okoliczności tych wynika, że w dniu 1 października 2017 r. całkowita liczba wniosków przekroczyła dostępne 2500 ton i że importerzy rzeczywiście skorzystali z kontyngentu nr 09.6750 przy składaniu zgłoszeń celnych w tymże dniu. W dniu 1 października 2017 r. wnieśli oni bowiem o dopuszczenie towarów do obrotu, ze stawką celną kraju najbardziej uprzywilejowanego, a następnie dokonali sprostowania swych zgłoszeń zgodnie z art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego w celu dodania do tych zgłoszeń numeru kontyngentu 09.6750. W tym względzie ustalono zatem, że 165 importerów rzeczywiście złożyło zgłoszenia w dniu 1 października 2017 r.
19
Decyzją z dnia 31 sierpnia 2020 r. organ celny podtrzymał swoje stanowisko i ponownie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Gdańsku. Organ celny uznał, że z uwagi na fakt, iż systemy TARIC i ISZTAR zostały zaktualizowane w dniu 2 października 2017 r., wszyscy importerzy znajdowali się w takiej samej sytuacji i mieli możliwość złożenia zgłoszenia celnego z wnioskiem o pozwolenie na przywóz towaru, o którym mowa, z zastosowaniem stawki celnej erga omnes, a następnie wniosku o sprostowanie tego zgłoszenia i o zastosowanie zerowej stawki celnej w ramach kontyngentu nr 09.6750. Organ celny doszedł na tej podstawie do wniosku, że okoliczności tej sprawy wykluczały możliwość uznania istnienia podstaw umorzenia należności celnych na zasadzie słuszności, jak przewidziano w art. 120 ust. 1 unijnego kodeksu celnego, bowiem w dniu 1 października 2017 r. żaden importer nie mógł złożyć zgłoszenia celnego z wnioskiem o skorzystanie z kontyngentu nr 09.6750.
20
Skarga wniesiona przez C. na decyzję organu celnego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 marca 2021 r. W wyroku tym sąd ten uznał, że art. 56 ust. 3 i art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego uzasadniają złożenie zgłoszenia celnego według stawki niepreferencyjnej w dniu 1 października 2017 r. i sprostowanie tego zgłoszenia po zintegrowaniu numeru kontyngentu, o którym mowa, w systemie TARIC. Zdaniem tego sądu organ celny wypełnił obowiązki wynikające dla niego z wyroku z dnia 13 lutego 2019 r. i uzupełnił dokumentację w niezbędnym zakresie. Ponadto sąd ten stwierdził, że spółka C. nie została potraktowana odmiennie od pozostałych importerów i tym samym nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 120 ust. 1 unijnego kodeksu celnego.
21
Spółka C. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który jest sądem odsyłającym.
22
Zdaniem sądu odsyłającego istnieją poważne wątpliwości co do tego, czy podmiot gospodarczy może sprostować zgłoszenie celne w celu skorzystania z preferencyjnej stawki celnej, o którą świadomie nie wystąpił przy składaniu rzeczonego zgłoszenia, przy czym nie było żadnej technicznej możliwości, by to uczynić, a pierwotna wersja zgłoszenia celnego została złożona jedynie w celu uzyskania pierwszeństwa przed innymi importerami. Wskazuje on, że prawo do żądania sprostowania zgłoszenia celnego na podstawie art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego stanowi wyjątek od zasady nieodwołalności tego zgłoszenia oraz że jego głównym celem jest wywiązanie się z mających zastosowanie obowiązków celnych. Prawo to powinno jako takie podlegać ścisłej wykładni i ograniczać się do poprawienia błędów i omyłek w zgłoszeniu celnym, co wykluczałoby zmianę zawartego w zgłoszeniu celnym oświadczenia woli importera. Sąd ten uważa, że w ramach wniosku o sprostowanie na podstawie art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego organ celny dysponuje swobodą oceny jego zasadności z uwzględnieniem kryterium dobrej wiary importera.
23
W przypadku gdyby uznać za dopuszczalne sprostowanie zgłoszenia celnego w celu skorzystania z kontyngentu taryfowego, dla sądu odsyłającego powstaje również pytanie, czy wniosek o sprostowanie w celu skorzystania z danego kontyngentu miałby wywoływać skutek wsteczny od dnia złożenia pierwotnego zgłoszenia celnego, względnie od dnia, w którym decyzja o wyrażeniu zgody na sprostowanie stała się ostateczna. W tym względzie wspomniany sąd zauważa, że wniosek o sprostowanie na podstawie art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego wymaga, aby organ celny wydał decyzję w przedmiocie tego wniosku w terminie 120 dni zgodnie z art. 22 ust. 3 unijnego kodeksu celnego oraz że decyzja ta może podlegać kontroli sądowej, zanim stanie się ostateczna.
24
Wreszcie, również w przypadku dopuszczenia możliwości sprostowania zgłoszenia celnego w celu skorzystania z kontyngentu taryfowego, sąd odsyłający zastanawia się nad możliwością dokonania zwrotu lub umorzenia długu celnego na podstawie art. 120 unijnego kodeksu celnego.
25
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy art. 2 TUE należy interpretować w ten sposób, że przyznanie pierwszeństwa w skorzystaniu z kontyngentu podmiotom dokonującym zgłoszenia celnego z zamiarem późniejszego jego sprostowania w trybie art. 173 ust. 3 [unijnego kodeksu celnego] w stosunku do podmiotów dokonujących prawidłowego zgłoszenia celnego w najwcześniejszym terminie, w którym było to możliwe, narusza zasady: równości, sprawiedliwości i solidarności?
2)
Czy art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że umożliwia sprostowanie zgłoszenia celnego w celu »spełnienia obowiązków wynikających z objęcia towarów daną procedurą celną« poprzez jego uzupełnienie (np. o numer kontyngentu) oraz poprzez zastąpienie w zgłoszeniu celnym stawki erga omnes stawką preferencyjną?
3)
Czy art. 22 ust. 3 w związku z art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że dniem złożenia wniosku o zastosowanie kontyngentu dla podmiotu składającego niekompletne zgłoszenie celne – jest dzień jego pierwotnego złożenia czy dzień, w którym ostateczną stała się decyzja administracyjna o wyrażeniu przez organ celny zgody na jego sprostowanie, przy założeniu, że maksymalny termin na wydanie decyzji wynosi 120 dni?
4)
Czy art. 120 ust. 1 unijnego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że przesłanka szczególnych okoliczności powstania długu celnego, »w których nie można przypisać dłużnikowi oszustwa ani oczywistego zaniedbania«, zachodzi także wówczas, gdy dług ten powstał pomimo dokonania prawidłowego zgłoszenia celnego z wynikającą z kontyngentu preferencyjną stawką celną w najwcześniejszym możliwym terminie?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
Uwagi wstępne
26
Na wstępie należy stwierdzić, że poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający zastanawia się w istocie nad zgodnością późniejszego dodania numeru kontyngentu taryfowego we wcześniej złożonym i przyjętym zgłoszeniu celnym w drodze sprostowania tego zgłoszenia na podstawie art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego z zasadami równego traktowania, niedyskryminacji i solidarności ustanowionymi w art. 2 TUE, w sytuacji gdy poprzez to sprostowanie zgłaszający dąży do zapewnienia sobie pierwszeństwa przy przydziale kontyngentu taryfowego. Pytanie to ma zatem w rzeczywistości na celu wyjaśnienie granic możliwości dokonania sprostowania na podstawie art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego, będącego przedmiotem pytania drugiego. Pytanie pierwsze nie dotyczy zatem niezależnej kwestii wykładni art. 2 TUE w rozumieniu art. 50b akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W przedmiocie pytań pierwszego i drugiego
27
Poprzez pytania pierwsze i drugie, które należy zatem rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że pozwala on podmiotowi gospodarczemu na dodanie do wcześniej złożonego zgłoszenia celnego numeru konkretnego kontyngentu taryfowego w celu zastąpienia w tym zgłoszeniu pierwotnie wnioskowanej stawki celnej erga omnes preferencyjną stawką celną.
28
Artykuł 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego przewiduje możliwość wyrażenia zgody przez organy celne na sprostowanie zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów na wniosek zgłaszającego w terminie trzech lat od przyjęcia tego zgłoszenia w celu umożliwienia zgłaszającemu spełnienia obowiązków wynikających z objęcia towarów daną procedurą celną.
29
W związku z tym w celu ustalenia, czy art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego ma zastosowanie, w przypadku gdy zgłaszający dodaje później do zgłoszenia celnego numer konkretnego kontyngentu taryfowego, aby zastąpić w nim pierwotnie wnioskowaną stawkę celną erga omnes preferencyjną stawką celną, należy dokonać wykładni pojęcia „sprostowania [umożliwiającego] zgłaszającemu spełnienie obowiązków wynikających z objęcia towarów daną procedurą celną” w rozumieniu art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego.
30
Należy przypomnieć, że przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii trzeba brać pod uwagę nie tylko jego brzmienie, lecz także jego kontekst oraz cele regulacji, której część stanowi (zob. wyrok z dnia 16 lipca 2020 r., Pfeifer & Langen, C‑97/19, EU:C:2020:574, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo).
31
Po pierwsze, odnośnie brzmienia art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego, należy stwierdzić, że w różnych wersjach językowych tego artykułu, takich jak wersje hiszpańska, francuska i polska posłużono się odpowiednio pojęciami „rectificación”, „rectification” i „sprostowanie”. Sformułowanie to sugeruje, że wspomniany przepis pozwala jedynie na poprawienie zwykłych błędów w zgłoszeniu celnym. Natomiast inne wersje językowe używają szerszych terminów zbliżających się do pojęcia „zmiany” zgłoszenia celnego. Przykładowo wersje niemiecka i angielska używają odpowiednio terminów „Änderung” i „amendement”. Należy zauważyć, że o ile dodanie numeru kontyngentu taryfowego do już przyjętego zgłoszenia celnego nie może zostać zakwalifikowane jako zwykła korekta błędu w tym zgłoszeniu, o tyle takie dodanie mogłoby jednak zostać zakwalifikowane jako zmiana takiego zgłoszenia. Trybunał zaś wielokrotnie orzekał, że sformułowania użytego w jednej z wersji językowych przepisu prawa Unii nie można traktować jako jedynej podstawy jego wykładni lub przyznawać mu w tym zakresie pierwszeństwa względem innych wersji językowych. Przepisy prawa Unii należy bowiem interpretować i stosować w sposób jednolity w świetle wersji sporządzonych we wszystkich językach Unii. W przypadku różnicy między różnymi wersjami językowymi tekstu prawa Unii sporny przepis należy interpretować z uwzględnieniem ogólnej systematyki i celu uregulowania, którego stanowi on część (zob. wyrok z dnia 18 września 2019 r., VIPA, C‑222/18, EU:C:2019:751, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo).
32
Po drugie, jeśli chodzi o kontekst, w jaki wpisuje się art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego, należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału unijny kodeks celny opiera się na systemie zgłoszeniowym. Jego celem jest ograniczenie w jak największym stopniu formalności celnych i kontroli celnych, zapobiegając jednocześnie nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom mogącym przynieść szkodę budżetowi Unii. To ze względu na znaczenie, jakie dla prawidłowego funkcjonowania unii celnej mają owe uprzednie zgłoszenia, unijny kodeks celny w art. 15 nakłada na zgłaszających obowiązek dostarczenia prawidłowych i kompletnych informacji (zob. wyrok z dnia 9 lipca 2020 r., Unipack, C‑391/19, EU:C:2020:547, pkt 22 i przytoczone tam orzecznictwo).
33
Konsekwencją tego nałożonego na zgłaszających obowiązku dostarczenia prawidłowych i kompletnych informacji jest zasada nieodwołalności zgłoszenia celnego po jego przyjęciu, od której wyjątki są ściśle uregulowane w przepisach Unii w tej dziedzinie (zob. wyrok z dnia 17 września 2014 r., Baltic Agro, C‑3/13, EU:C:2014:2227, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo).
34
O ile ta zasada nieodwołalności zgłoszenia celnego po jego przyjęciu została złagodzona pod rządami unijnego kodeksu celnego poprzez przewidzianą w art. 173 tego kodeksu możliwość sprostowania zgłoszenia celnego, o tyle możliwość ta stanowi wyjątek od tej zasady, który należy interpretować ściśle (wyrok z dnia 8 czerwca 2023 r., Zes Zollner Electronic, C‑640/21, EU:C:2023:457, pkt 43).
35
Taka wykładnia odzwierciedla ponadto wolę prawodawcy Unii. Wynika to z porównania przepisów art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego w brzmieniu przyjętym przez tego prawodawcę z tekstem zaproponowanym w tym względzie przez Komisję w art. 149 wniosku COM(2012) 64 final z dnia 20 lutego 2012 r. dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego unijny kodeks celny. Prawodawca dodał bowiem do art. 173 wspomnianego kodeksu warunek, zgodnie z którym o sprostowanie takie jak przewidziane w tym przepisie można wystąpić po zwolnieniu towarów wyłącznie w celu umożliwienia zgłaszającemu spełnienia obowiązków wynikających z objęcia towarów daną procedurą celną, wyrażając w ten sposób jego wolę ograniczenia możliwości sprostowania zgłoszeń celnych (wyrok z dnia 8 czerwca 2023 r., Zes Zollner Electronic, C‑640/21, EU:C:2023:457, pkt 44).
36
Po trzecie, w odniesieniu do celów realizowanych poprzez przepisy rozpatrywane w postępowaniu głównym, należy zauważyć, że potwierdzają one wykładnię art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego, która wyklucza możliwość dodania, w drodze sprostowania, numeru konkretnego kontyngentu taryfowego do zgłoszenia celnego po jego przyjęciu i po zwolnieniu towarów w celu zastąpienia w tym zgłoszeniu pierwotnie wnioskowanej stawki celnej erga omnes.
37
Z jednej strony bowiem, jak wynika z pkt 32 powyżej, spoczywający na zgłaszających obowiązek przedstawienia w zgłoszeniach prawidłowych i kompletnych informacji odgrywa zasadniczą rolę w prawidłowym funkcjonowaniu kontroli celnych, a także w zwalczaniu nadużyć finansowych i nieprawidłowości. Ścisłe ograniczenie możliwości sprostowania zgłoszeń celnych jest zatem spójne z realizacją tego celu. W szczególności nie da się pogodzić z tym celem, aby zgłoszenie celne mogło zostać zmienione po jego przyjęciu i po zwolnieniu towarów wyłącznie w celu skorzystania z preferencyjnej stawki celnej zamiast pierwotnie wnioskowanej stawki erga omnes.
38
W tym względzie należy również zauważyć, że w odniesieniu do kontroli zgłoszeń celnych po zwolnieniu towarów na podstawie art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. 1992, L 302, s. 1, zwanego dalej „wspólnotowym kodeksem celnym”), poprzedzającego art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego, Trybunał orzekł, że logika art. 78 wspólnotowego kodeksu celnego opiera się na dostosowaniu procedury celnej do rzeczywistej sytuacji (zob. wyrok z dnia 12 października 2017 r., Tigers, C‑156/16, EU:C:2017:754, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo). I tak Trybunał orzekł, że art. 78 ust. 3 wspólnotowego kodeksu celnego, który przewidywał możliwość podjęcia przez organy celne niezbędnych działań w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, miał zastosowanie w szczególności w przypadku niezamierzonych lub niechcianych błędów lub braków w zgłoszeniu celnym (zob. podobnie wyroki: z dnia 20 października 2005 r., Overland Footwear, C‑468/03, EU:C:2005:624, pkt 69, 70; z dnia 10 lipca 2019 r., CEVA Freight Holland, C‑249/18, EU:C:2019:587, pkt 38).
39
Tymczasem złożenie zgłoszenia celnego bez wniosku o zgodę na skorzystanie z kontyngentu taryfowego otwartego na mocy przepisów Unii przed włączeniem do systemów TARIC i ISZTAR numeru tego kontyngentu wydaje się mieścić w ramach dobrowolnego wyboru zgłaszającego, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego. W konsekwencji późniejsze dodanie tego numeru nie może zostać uznane za zmierzające do dostosowania procedury celnej do rzeczywistej sytuacji w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 38 powyżej, które pozostaje istotne dla wykładni art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego. Poprzez takie dodanie zgłaszający nie dąży bowiem do uregulowania swojej sytuacji celnej, lecz do zapewnienia sobie możliwości skorzystania z preferencyjnej stawki celnej związanej z danym kontyngentem taryfowym poprzez zastąpienie nią stawki celnej erga omnes, której zastosowania świadomie zażądano w pierwotnym zgłoszeniu celnym.
40
Z drugiej strony należy przypomnieć, że z motywu 20 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447 wynika, iż przepisy dotyczące zarządzania kontyngentami taryfowymi zawarte w tym rozporządzeniu mają na celu zapewnienie prawidłowego i jednolitego stosowania tych kontyngentów. Tymczasem dodanie, po przyjęciu zgłoszenia celnego, wniosku o skorzystanie z konkretnego kontyngentu taryfowego w drodze sprostowania na podstawie art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego byłoby sprzeczne z tym celem.
41
Z art. 49 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 2 i art. 51 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447 wynika bowiem, że wniosek o skorzystanie przez zgłaszającego z konkretnego kontyngentu taryfowego należy złożyć w tym samym czasie co pierwotne zgłoszenie celne, aby data przyjęcia tego zgłoszenia mogła określać porządek chronologiczny przydziału tego kontyngentu. Tymczasem poprzez złożenie zgłoszenia celnego z zastosowaniem stawki celnej erga omnes w dniu wejścia w życie kontyngentu taryfowego otwartego na mocy przepisów Unii i poprzez późniejsze dodanie numeru kontyngentu taryfowego w drodze sprostowania w dniu włączenia tego numeru do systemów TARIC i ISZTAR zgłaszający wydaje się dążyć do zapewnienia sobie pierwszeństwa przy przydziale tego kontyngentu w stosunku do importerów, którzy złożyli zgłoszenie celne wraz z wnioskiem o zgodę na skorzystanie z tego kontyngentu w najwcześniejszym możliwym terminie po włączeniu numeru kontyngentu do wspomnianych systemów, czego zweryfikowanie należy do sądu odsyłającego.
42
W świetle powyższych rozważań odpowiedź na pytania pierwsze i drugie powinna brzmieć następująco: art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że nie pozwala on podmiotowi gospodarczemu na dodanie do wcześniej złożonego zgłoszenia celnego numeru konkretnego kontyngentu taryfowego w celu zastąpienia w tym zgłoszeniu pierwotnie wnioskowanej stawki celnej erga omnes preferencyjną stawką celną.
W przedmiocie pytań trzeciego i czwartego
43
Poprzez pytanie trzecie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy późniejsze dodanie, w drodze sprostowania wcześniej złożonego zgłoszenia celnego, wniosku o skorzystanie przez zgłaszającego z kontyngentu taryfowego ma moc wsteczną w odniesieniu do przydziału tego kontyngentu. Pytanie to opiera się zatem na założeniu, że art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że pozwala on na tego rodzaju późniejsze dodanie numeru kontyngentu.
44
Wreszcie, poprzez pytanie czwarte, sąd odsyłający zastanawia się nad wykładnią przesłanek zwrotu lub umorzenia długu celnego zawartych w art. 120 unijnego kodeksu celnego. W szczególności sąd ten zastanawia się nad możliwością zastosowania tego artykułu do sytuacji, w której dług celny powstał pomimo faktu, że zgłoszenie celne wraz z wnioskiem o skorzystanie przez zgłaszającego z preferencyjnej stawki celnej ustanowionej w ramach kontyngentu taryfowego zostało złożone w najwcześniejszym możliwym terminie po włączeniu numeru kontyngentu do systemów TARIC i ISZTAR. Tymczasem pytanie to pojawia się w sprawie takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym tylko wówczas, gdy można uznać, że organy celne mają prawo przyznać kontyngent taryfowy na podstawie zgłoszeń celnych złożonych świadomie przed włączeniem numeru danego kontyngentu do wspomnianych systemów i uzupełnionych później, w drodze sprostowania, wnioskiem o skorzystanie przez zgłaszającego z tego kontyngentu. Pytanie czwarte opiera się zatem również na założeniu, że art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego należy interpretować w ten sposób, że pozwala on na dokonanie takiego sprostowania.
45
W świetle powyższych rozważań i ponieważ z odpowiedzi na pytanie drugie wynika, że art. 173 ust. 3 unijnego kodeksu celnego nie można interpretować w ten sposób, że pozwala on podmiotowi gospodarczemu na sprostowanie zgłoszenia celnego poprzez dodanie do niego numeru kontyngentu taryfowego, nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytania trzecie i czwarte.
W przedmiocie kosztów
46
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Sądowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów
SĄD (piąta izba rozpoznająca sprawę w składzie pięciu sędziów)
orzeka, co następuje:
Artykuł 173 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny
należy interpretować w ten sposób, że:
nie pozwala on podmiotowi gospodarczemu na dodanie do wcześniej złożonego zgłoszenia celnego numeru konkretnego kontyngentu taryfowego w celu zastąpienia w tym zgłoszeniu pierwotnie wnioskowanej stawki celnej erga omnes preferencyjną stawką celną.
Sampol Pucurull
Pynnä
Laitenberger
Stancu
Valasidis
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 28 stycznia 2026 r.
Sekretarz
V. Di Bucci
Prezes
S. Papasavvas
(
*1
)	Język postępowania: polski.