62004CC0197_EL
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
1. Στην παρούσα υπόθεση, η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο να διαπιστώσει ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, εφαρμόζοντας τον φορολογικό συντελεστή που ισχύει για τον προοριζόμενο για την κατασκευή χειροποίητων (στριφτών) τσιγάρων λεπτοκομμένο καπνό στους κυλίνδρους καπνού που διατίθενται στο εμπόριο υπό την επωνυμία «West Single Packs», παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας 95/59/ΕΚ του Συμβουλίου (2) και από το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 92/79/ΕΟΚ του Συμβουλίου (3) .
2. Η διαφορά μεταξύ των διαδίκων είναι αν, για τους σκοπούς των ειδικών φόρων καταναλώσεως, οι εν λόγω κύλινδροι πρέπει να θεωρηθούν ως τσιγάρα ή λεπτοκομμένος καπνός για την κατασκευή χειροποίητων (στριφτών) τσιγάρων.
Το νομικό πλαίσιο
3. Στην Κοινότητα, οι συντελεστές των ειδικών φόρων καταναλώσεως στα προϊόντα καπνού είναι εναρμονισμένοι σε ορισμένο βαθμό. Δεν είναι απαραίτητο να εκτεθούν εδώ οι λεπτομερείς κανόνες που εφαρμόζονται στην εν λόγω εναρμόνιση. Πρέπει απλώς να σημειωθεί ότι ο συνολικός ειδικός φόρος, ο οποίος συνήθως περιλαμβάνει ένα συγκεκριμένο στοιχείο (ανά μονάδα προϊόντος) και ένα ad valorem στοιχείο, δεν μπορεί να είναι κατώτερος ενός ελαχίστου ορίου το οποίο ποικίλλει ανάλογα με το είδος του προϊόντος.
4. Για τα τσιγάρα, σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 92/79 (4), ο ελάχιστος ειδικός φόρος κατανάλωσης ανέρχεται στο 57 % της λιανικής πώλησης συμπεριλαμβανομένων όλων των φόρων, και όχι λιγότερο από 60 ευρώ ανά 1 000 τσιγάρα, για τα τσιγάρα που ανήκουν στην κατηγορία της πλέον ζητούμενης τιμής.
5. Για τον λεπτοκομμένο καπνό που προορίζεται για την κατασκευή χειροποίητων (στριφτών) τσιγάρων, ο ελάχιστος ειδικός φόρος καταναλώσεως καθορίζεται στο άρθρο 3, παράγραφος 1, της οδηγίας 92/80/ΕΟΚ του Συμβουλίου (5) σε 36 % της τιμής λιανικής πωλήσεως, όλων των φόρων περιλαμβανομένων, ή σε 32 ευρώ ανά χιλιόγραμμο.
6. Η οδηγία 95/59 παρέχει ορισμένους ορισμούς των προϊόντων καπνού για τους σκοπούς της εναρμονίσεως της δομής των ειδικών φόρων καταναλώσεως επί των επεξεργασμένων καπνών.
7. Σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 1, θεωρούνται ως τσιγάρα τα εξής:
«α) οι κύλινδροι καπνού που μπορούν να καπνίζονται ως έχουν και οι οποίοι δεν είναι πούρα ή σιγαρίλος […]·
β) οι κύλινδροι καπνού οι οποίοι με απλό μη βιομηχανικό χειρισμό γλιστρούν μέσα σε σωλήνες τσιγάρων·
γ) οι κύλινδροι καπνού οι οποίοι με απλό μη βιομηχανικό χειρισμό περιτυλίγονται σε τσιγαρόχαρτα.»
8. Ο ορισμός του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, προεικονίζεται στην αιτιολογική σκέψη 14 στο προοίμιο της οδηγίας με τη δήλωση ότι «προς τον σκοπό ενιαίας φορολογίας θα πρέπει να θεωρούνται επίσης ως τσιγάρα και οι κύλινδροι καπνού που μπορούν να καπνίζονται ως έχουν με έναν απλό χειρισμό».
9. Ο λεπτοκομμένος καπνός που προορίζεται για την κατασκευή χειροποίητων (στριφτών) τσιγάρων είναι ευρέως αυτοκαθοριζόμενη έννοια. Καθορίζεται ειδικότερα στο άρθρο 6 της οδηγίας 95/59 με αναφορά στο πλάτος κοπής, το κριτήριο όμως αυτό δεν αφορά την παρούσα υπόθεση.
10. Στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, οι ορισμοί του άρθρου 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 95/59 μεταφέρθηκαν στην εσωτερική έννομη τάξη, κατ’ ουσίαν με την ίδια διατύπωση, στο άρθρο 2, παράγραφος 2, περίπτωση 2, του Tabaksteuergesetz (νόμου περί της φορολογίας του καπνού), όπως τροποποιήθηκε.
Το επίμαχο προϊόν
11. Τα West Single Packs είναι προϊόν καπνού που πωλείται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. Είναι κύλινδροι λεπτοκομμένου καπνού, ατομικά τυλιγμένοι σε σωλήνα φύλλου αλουμινίου ανοιχτό σε αμφότερες τις άκρες, κι έχουν τις κατάλληλες διαστάσεις ώστε να γλιστρούν σε σωλήνες τσιγάρων με φίλτρο, οι οποίοι πωλούνται επίσης με την επωνυμία «West».
12. Για να κατασκευαστεί τσιγάρο με αυτά τα συστατικά, ο καπνιστής γλιστρά έναν κύλινδρο καπνού, με το περιτύλιγμα αλουμινίου, στον σωλήνα τσιγαρόχαρτου και κατόπιν αφαιρεί το περιτύλιγμα αφήνοντας τον καπνό μέσα στον σωλήνα.
13. Για τον σκοπό αυτό, ο κατασκευαστής διαθέτει στο εμπόριο συσκευή που αποκαλείται «West Maker», με τις διαστάσεις και την εξωτερική εμφάνιση στυλό διαρκείας. Η συσκευή αυτή αποτελείται κατ’ ουσίαν από ένα σωλήνα με απόληξη ως λαβή και μια εσωτερική ράβδο ή έμβολο. Η απόληξη αυτή συγκρατεί ελαφρά την άκρη του περιτυλίγματος από αλουμίνιο, το οποίο εξέχει λίγο από τον σωλήνα τσιγαρόχαρτου. Γλιστρώντας τη ράβδο ή έμβολο, ο καπνιστής απομακρύνει κατόπιν τον σωλήνα από τσιγαρόχαρτο και τον κύλινδρο καπνού από το περιτύλιγμα αλουμινίου, ώστε σχηματίζεται ένα πλήρες τσιγάρο έτοιμο να χρησιμοποιηθεί (6) .
Διαδικασία
14. Οι συντελεστές των ειδικών φόρων καταναλώσεως που εφαρμόζονται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας για τα τσιγάρα και τον λεπτοκομμένο καπνό που προορίζεται για την κατασκευή χειροποίητων (στριφτών) τσιγάρων συνάδουν με τους αντίστοιχους ελάχιστους συντελεστές που καθορίζονται με την κοινοτική νομοθεσία, αλλά η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας εφαρμόζει τον κατώτατο συντελεστή, που αντιστοιχεί στον καπνό που προορίζεται για χειροποίητα (στριφτά) τσιγάρα, στα West Single Packs.
15. Η Επιτροπή, που αντικρούει την κατάταξη αυτή, κίνησε τη διαδικασία του άρθρου 226 ΕΚ στις 18 Οκτωβρίου 2002, απευθύνοντας συνακολούθως στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας αιτιολογημένη γνώμη στις 11 Ιουλίου 2003.
16. Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας υποστήριξε την άποψη ότι η κατάταξή της ήταν ορθή. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή άσκησε την παρούσα προσφυγή στις 30 Απριλίου 2004.
Ανάλύση
17. Η υπόθεση αφορά την φορολογική κατάταξη ενός συγκεκριμένου προϊόντος. Εφόσον κανένα επιχείρημα δεν προβλήθηκε στο Δικαστήριο για την κατάταξη άλλων παρεμφερών, αλλ’ όχι ιδίων, προϊόντων, το μόνο ζήτημα που τίθεται είναι αν το συγκεκριμένο προϊόν εμπίπτει στον ορισμό του τσιγάρου του άρθρου 4, παράγραφος 2, στοιχείο β΄, της οδηγίας 95/59. Αν δεν εμπίπτει, δεν έχει προταθεί καμία άλλη κατάταξη παρά μόνον η κατάταξη του λεπτοκομμένου καπνού για την κατασκευή χειροποίητων (στριφτών) τσιγάρων.
18. Για να καθοριστεί αν τα West Single Packs εμπίπτουν στον ορισμό του τσιγάρου, υπάρχει μόνον ένα σημείο διαφωνίας μεταξύ των διαδίκων: αν η διαδικασία συναρμολογήσεως συνιστά ή δεν συνιστά απλό
μη βιομηχανικό χειρισμό.
19. Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής έφτιαξε με επιδεξιότητα τσιγάρο χρησιμοποιώντας τα υλικά και τη μέθοδο που περιέγραψα στα σημεία 11 έως 13. Η διαδικασία έδειχνε ασφαλώς πολύ απλή. Ωστόσο, προβλήθηκαν ορισμένα επιχειρήματα όσον αφορά την ερμηνεία της οδηγίας 95/59.
20. Τα επιχειρήματα αυτά στηρίζονται εν πολλοίς στη διατύπωση του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, και την αιτιολογική σκέψη 14 του προοιμίου. Παρ’ όλ’ αυτά, δεν νομίζω ότι, από την ανάλυση της διατυπώσεως αυτής, μπορεί να προκύψουν λεπτομερείς ενδείξεις.
21. Παραδείγματος χάρη, η πρόταση «simple non-industrial handling» στα αγγλικά («einfachen nichtindustriellen Vorgang» στα γερμανικά) που αποδίδεται στα γαλλικά ως «simple manipulation non industrielle», είναι διάταξη λέξεων (που επαναλαμβάνονται σε άλλες ρωμανικές γλώσσες) που μπορεί απλώς να συνεπάγεται σχέση μεταξύ «απλού» και «μη βιομηχανικού» διαφορετική από ό,τι στα αγγλικά ή στα γερμανικά, καθιστώντας λιγότερο σημαντική την έλλειψη κόμματος μεταξύ «απλού» και «μη βιομηχανικού» στις δύο τελευταίες αυτές γλώσσες. Εξάλλου, κανένα εύλογο συμπέρασμα δεν μπορεί να αντληθεί κατά την άποψή μου από τη συγκεκριμένη διατύπωση της αιτιολογικής σκέψης 14 στις τρεις γλώσσες: «simple handling» στα αγγλικά, «simple manipulation manuelle» στα γαλλικά και «einfachen Vorgang nicht industrieller Art» στα γερμανικά. Από την εξέταση όλων των γλωσσικών αποδόσεων δεν είναι πιθανόν ότι θα διευκρινιστεί περισσότερο η έννοια αυτή.
22. Η μεγάλη σημασία των διαφόρων σημειολογιών μεταξύ των διαφόρων γλωσσικών αποδόσεων, και μεταξύ του προοιμίου και των διατάξεων, αποκλείει, κατά την άποψή μου, κάθε αυστηρή ερμηνεία της εκφράσεως «απλός μη βιομηχανικός χειρισμός», θεωρουμένης μεμονωμένως. Πρέπει, αντιθέτως, να ανευρεθεί ένα σταθερό κριτήριο. Οι διάδικοι συμφωνούν ότι, προς το συμφέρον της ασφαλείας δικαίου, το κριτήριο αυτό πρέπει να είναι σαφές και συγκεκριμένο. Πιστεύω ότι από τη διατύπωση της έννοιας προκύπτει ένα τέτοιο σαφές και συγκεκριμένο κριτήριο όταν τεθεί ορθώς στο πλαίσιο των επίμαχων διατάξεων.
23. Σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία, ο καπνός ο οποίος παρουσιάζεται ως τσιγάρο ή με τον οποίο μπορεί να κατασκευασθεί τσιγάρο υπόκειται σε έναν από δύο ελάχιστους φορολογικούς συντελεστές και υφίσταται, τουλάχιστον επί του παρόντος, ουσιώδης διαφορά μεταξύ των δύο αυτών ελαχίστων συντελεστών.
24. Στο πλαίσιο αυτό, δεν είναι ευκταίο να ληφθεί ως κριτήριο, διακρίνον τις δύο κατηγορίες, οποιοδήποτε κατώτατο όριο της ολισθαίνουσας κλίμακας, όπου δεν υπάρχουν μετρήσιμες μονάδες, μεταξύ της απλότητας και της συνθετότητας της διαδικασίας συναρμολογήσεως τσιγάρου από τα διάφορα συστατικά του μέρη. Όταν και όπου καθορισθεί το κατώτατο αυτό όριο, θα υφίσταται πάντοτε αβεβαιότητα ως προς την κατάταξη των προϊόντων που το προσεγγίζουν.
25. Πράγματι, νομίζω ότι μπορεί να υποτεθεί ότι, βάσει μιας εύλογης ερμηνείας, στην πράξη, οποιαδήποτε διαδικασία με την οποία ένας καπνιστής κατασκευάζει τα δικά του τσιγάρα από βιομηχανοποιημένα συστατικά στοιχεία αποτελεί απλό μη βιομηχανικό χειρισμό. Αν η διαδικασία δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, μετά από ελάχιστη πρακτική, με σχετική άνεση και με μέτρια ικανότητα από έναν μέσο καπνιστή ώστε να κατασκευάσει ένα αποδεκτό τσιγάρο, είναι απίθανο τα συστατικά αυτά στοιχεία να κυκλοφορήσουν στην αγορά.
26. Το στοιχείο που διακρίνει τα προϊόντα που περιγράφονται ως τσιγάρα στο άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 95/59 από τον «λεπτοκομμένο καπνό για την κατασκευή χειροποίητων (στριφτών) τσιγάρων» δεν είναι επομένως η σχετική απλότητα ή πολυπλοκότητα της χειρωνακτικής συναρμολογήσεως του τελικού τσιγάρου.
27. Ωστόσο, ένα σαφές διακριτικό στοιχείο συνίσταται στο γεγονός ότι όλα τα προϊόντα που καθορίζονται ως τσιγάρα είναι (βιομηχανοποποιημένοι) «κύλινδροι» καπνού, ενώ η άλλη κατηγορία είναι «για […] παρασκευή χειροποίητων (στριφτών) τσιγάρων». Μολονότι η διαφορά μπορεί να μην είναι τόσο σαφής από λεκτικής απόψεως σε ορισμένες άλλες γλωσσικές αποδόσεις όπως είναι στα αγγλικά, υπάρχει σαφής ουσιαστική διάκριση μεταξύ του καπνού που έχει ήδη κατασκευαστεί από κατασκευαστή ως μονάδα σχήματος και μεγέθους τσιγάρου και του ασυσκεύαστου καπνού ο οποίος πρέπει να λάβει τη μορφή αυτή από τον καπνιστή.
28. Ενόψει αυτών, τα «West Single Packs» πρέπει να καταταγούν ως τσιγάρα σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας 95/59 και πρέπει να επιβαρυνθούν με τον ελάχιστο ειδικό φόρο καταναλώσεως που θεσπίζεται στο άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 92/79. Κατά συνέπεια, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τις διατάξεις αυτές, όπως ισχυρίζεται η Επιτροπή.
Επί των δικαστικών εξόδων
29. Σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εάν υπήρξε συναφές αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίαςς στα δικαστικά έξοδα.
Πρόταση
30. Κατά συνέπεια, προτείνω στο Δικαστήριο:
– να αναγνωρίσει ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, εφαρμόζοντας τον φορολογικό συντελεστή που ισχύει για τον προοριζόμενο για την κατασκευή χειροποίητων (στριφτών) τσιγάρων λεπτοκομμένο καπνό στους κυλίνδρους καπνού που διατίθενται στο εμπόριο υπό την επωνυμία «West Single Packs», παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο β΄, της οδηγίας 95/59/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 1995, περί των φόρων, πλην των φόρων κύκλου εργασιών, καθώς και από το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 92/79/ΕΟΚ, του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την προσέγγιση των φόρων στα τσιγάρα·
– να καταδικάσει την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας στα δικαστικά έξοδα.
(1) .
(2)  –	Οδηγία της 27ης Νοεμβρίου 1995 περί των φόρων, πλην των φόρων κύκλου εργασιών, οι οποίοι επιβαρύνουν την κατανάλωση των επεξεργασιών καπνών (ΕΕ L 291, σ. 40).
(3)  –	Οδηγία της 19ης Οκτωβρίου 1992 για την προσέγγιση των φόρων στα τσιγάρα (ΕΕ L 316, σ. 8).
(4)  –	Όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2002/10/ΕΚ του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2002 (ΕΕ L 46, σ. 26).
(5)  –	Οδηγία της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την προσέγγιση των φόρων στα βιομηχανοποιημένα καπνά εκτός των τσιγάρων (ΕΕ L 316, σ. 10), όπως τροποποιήθηκε με ισχύ από 1ης Ιουλίου 2004 με την οδηγία 2002/10 (παρατεθείσα στην προηγούμενη υποσημείωση).
(6)  –	Οι ενδιαφερόμενοι καπνιστές άνω των 18 ετών μπορούν να δουν τη διαδικασία αυτή στον δικτυακό τόπο της West, http://www.west.de/tabak/index.php.