1 
 
 
 
Q O R T I   Ċ I V I L I  
(Sezzjoni tal-Familja) 
 
ONOR. IMĦALLEF 
ROBERT G. MANGION 
 
 
Illum 5 ta’ Lulju 2018 
 
 
Rikors Ġuramentat Nru.  195 / 14RGM 
 
Kawża fil-lista:  21 
 
 
A B C DD B C 
vs 
E F G B – H 
 
 
Il-Qorti, 
 
Rat i r-rikors guramentat pprezentat mill-attrici li permezz t ieghu ppremettiet u 
talbet is-segwenti:- 
 
1. Illi l-kontendenti izzewgu gewwa l -Egittu fis-16 ta' Awwissu 2006, minn 
liema zwieg huma  kellhom tifel bl -isem Zidan F G B – H, li twieled gewwa r -
Renju Unit  fl-10 ta' Marzu 2007 u dan kif j ohrog car mic -certifikat tat -twelid 
mahrug mir-Registru P ubbliku tar -Renju Uni t. Illi wara z-zwieg taghho m il-
kontendenti kienu stabilixxew ir-residenza taghhom gewwa Londra. 
 
2. Illi l -esponenti hija fdata esklussivament bil -kura u l -kustodja tal -minuri 
Zidan F G B – H; 
 
3. Illi z-zwieg tal-esponenti ma kien x ejn felici, stante il li hija kienet sogetta 
kemm-il darba ghal  vjolenza domestika, tgha jjir, u inguri fil -konfront taghha, 
liema vjolenza, tghajjir u inguri kienu jsehhu kostantament sahansitra anki waqt li 
hija kienet tqila bl-hawn fuq imsemmi minuri Illi minhabba dan l-esponenti kellha 
taghmel zmien toqghod mal -genituri tal -intimat li kienu  zammew lill -istess
2 
 
esponenti u lill-binha minhabba li bdew jibzaw ghall-inkoluminita taghha. Illi dan 
iz-zwieg ma kienx frott ta' imhabba imma kien zwieg li sar b'arrangament bejn il -
familji tal-kontendenti. 
 
4. Illi susseg wentement fil-21 ta'  Lulju 20 07 l -esponenti, li hija ta' 
nazzjonalita Egizzjana, kiene t marret fuq btala gewwa l -Egittu ghaz-zwieg ta' hu 
r-ragel taghha flimkien ma ' familjari tar-ragel taghha, u waqt li kienet hemm il-
familjari tar-ragel taghha kienu hadulha il -passaport taghha u tal-minuri u reghhu 
telqu lura Londra bil-passaport b'kollox, u b ’dan huma impedixxu lill -esponenti 
milli terga tmur tirrisjedi Londra. Illi dan kollu gar a meta il -minuri kellu biss 4 
xhur. 
 
5. Illi l -esponenti kienet baqghet tg hix gewwa l -Egittu fli mkien ma ’ binha 
sas-sena 2011 ossija sakemm hija u binha ttrasferixxu r-residenza taghhom gewwa 
Malta, liema 4 snin l-intimat qatt  ma indenja ruhu l anqas biss ice mpel lill -ibnu 
ahseb u ara immur izuru gewwa l-Egittu. 
 
6. Illi sussegwentament l-intimat kien ottjena divo rzju minn ma ’ martu fl-10 
ta’ Frar 2008 gewwa l-Egittu, liema divo rzju kien sar fl -assenza tal -esponenti li 
lanqas biss kienet preze nti g hall-proceduri, bl-ebda mod ma giet stabilita retta 
alimentari u/jew xi forma ohra ta' manteniment li l -missier kellu jhall as lill -
esponenti ghall-ibnu.  
 
7. Illi l-mittenti sussegwentament ittrasferit ir -residenza taghha flimkien ma’ 
ta’ binha gewwa Malta, u Malta huwa l -pajjiz fejn binha jattendi l -iskola, imur 
ghall-attivatijiet, extra-skolastici, ghan du l-hbieb u l -familjari u sahanisittra 
tghallem jitkellem bil-Malti sew u dan stante illi ghex nofs hajtu gewwa Malta. 
 
8. Illi l -intimat tul il -hajja k ollha ta ’ ibnu qatt ma kkontribwixx a 
volontarjament ghall-ghejxien jew is -sahha ta’ ibnu, u bl-ebda mod ma qa tt ta xi 
forma ta' manteniment. Illi l-omm ilha tul dawn is-snin kollha tipprova tghajjex lil 
binha wahedha u minghajr ebda sapport jew g hajnuna finanzjarja minghan d il -
missier.  
 
9. Illi sfortunatament il -minuri jbati minn acute pneumonia kronika, li 
effettivament hija for ma ta ’ asthma serja hafna li sahansittra gieli wasslet lill -
minuri sabiex jigi rikoverat fl-isptar. 
 
10. Illi minkejia illi l-intimat gie interpellat prermezz ta' ittra ufficjali tal-25 ta' 
Marzu 2014, sabiex; jersaq ghall-likwidazzjoni ta’ manteniment gust u xieraq li 
huwa ghandu jhallas ghall-minuri hu wa xorta wah da baqa’ inadempjenti u  
ghalhekk l-esponenti ma kelliex triq ohra hlief li tintavola l-proceduri odjerni.
3 
 
11. Illi permezz ta' digriet moghti minn din l-Onorabbli Qorti nru. 1450/2014, 
l-esponenti inghatat l-awtorizazzjoni sabiex tipprocedi bir-rikors guramentat. 
 
12. Illi l-esponenti taf b'dawn il -fatti personalment u qeghda ti kkonfermahom 
bil-gurament taghha.  
 
Ghaldaqstant l -esponenti qe ghda titlob lil d in l -Onorabbli Qorti s abiex prevja 
kwalsiasi dikjarazzjoni li jidrilha xierqa u opportuna taqta ’ u tiddeci edi l -kawza 
billi; 
 
1. Tiffissa rata ta' manteniment mensili li l-intimat E F G B - H ghandu jibda 
ihallas lill-esponenti ghat-tifel minuri Zidan F G B - H u tordna lill-intimat 
E Mohrammed G B - H sabiex ihallas dak il-manteniment iffissat minn din 
l-Onorabbli Qorti lill-esponenti. 
 
2. Tillikwida som ma dovuta lill -esponenti rapprezen tanti l -arretrati ta' 
manteniment dovuti lill-esponenti u tordna lill -intimat E F G B -H sabiex 
ihallas somma hekk likwidata minn din l-Onorabbli Qorti.  
 
3. Tordna lil E F G B – H sabiex ihallas sehem mill -ispejjez tas -sahha, 
edukazzjoni, attivitajiet extra -kurrikulari li l -esponenti tonfoq fuq il -
minuri.  
 
Bl-ispejjez kontra l-intimat li minn issa ngunt ghas-subizzjoni.  
 
 
Rat ir-risposta guramentata tal-konvenut li taqra kif gej:-  
 
1. Illi permezz tal-prezenti l-esponenti qieghed jaghti ruhu b’notifikat bl-atti 
ta' dina l-kawza; 
 
2. Illi l-kontendenti kienu izzewgu fl-Egittu Alexandria, nhar is-sittax (16) ta' 
Awwissu elfejn u sitta (2006) li ema zwieg qatt ma kien gie rregistrat ir -Renju 
Unit; 
 
3. Illi l-partijiet isseparaw u gie anki pronunzjat divorzju bejn il-partijiet mill-
Qorti gewwa Alexandria, fl-Egittu ; 
 
4. Illi mill-imsemmi zwieg twieled il-minuri G B H. 
 
5. Illi id-divorzju u s -separazzjoni mhumiex mertu tal-kawza hekk kif jidher 
mit-talbiet tal-attrici;
4 
 
6. Illi l-partijiet kienu irregolaw l -kura u l -kustodja kif wkoll l -manteniment 
tal-minuri permezz ta' kuntratt a wtorizzat mill -Qorti li tinsab fl -Alexandria, l -
Egittu; 
 
7. Illi ai termini tal -istess kuntratt i l-kura u l -kustodja hija fdata f ’idejn l -
omm u habitual residence tal-minuri kellha tkun dik indikata fl-Egittu;  
 
8. Illi ai termini ta' sentenza moghtija mill-Qorti ta' Alexandria fl-ismijiet E F 
G B H vs A BC Alsayed jidher car illi l-attrici giet zvestita mill -kura u l-kustodja 
tal-minuri stante li hija zzewget u l -kura u l-kustodja giet vestita f'omm l -attrici, 
Zeineb Ibrahim F. 
 
9. Illi ghaldaqstant in vista ta d-dokumenti hawn fuq riferiti u annessi mal-
istess risposta dina l -Qorti m'ghand hiex gurisdizzjoni li tisma' l -kaz stante li l -
Qorti li ghandha l-gurisdizzjoni li tisma’ l-kaz hija dik ta' Alexandria, l-Egittu. 
 
10. Illi l-fatt li l-attrici gabet il-minuri hawn Malta meta lanqas biss ghandha l-
kura u l-kustodja tal-minuri huwa kontra l -Ordni tal-Qorti Egizzjana u l -attrici taf 
li tista' taffaccja proceduri kontra taghha talli kisret l-Ordni tal-istess Qorti; 
 
11. Illi l-allegazzjonijiet kollha moghtija mil-attrici huma infondati u minghajr 
bazi legali; 
 
12. Illi hekk ki f j idher mid -dokumenti li gew wara d -divorzju hija nghatat 
somom u rendita ta' manteniment; 
 
13. Illi l-esponenti dejjem ta r-rendita' ta’ manteniment sakemm l-istess attrici 
kienet vestita bil-kura u l-kustodja tal-minuri; 
 
Salv eccezzjonijiet ulterjuri. 
 
Bl-ispejjez kontra l-attrici li hija ingunta minn issa in subizzjoni.  
 
Rat l -affidavit tal -attrici anness ma ' nota pprezentata fit -3 ta’ Lulju 2015 , u l -
kontro-ezami taghha li sar fis -seduta mizmuma fil -21 ta’ April 2016 mill -
Assistent Gudizzjarju; 
 
Rat is-sentenza ta’ din il-Qorti diversament presjeduta fil-kawza fl-ismijiet inversi 
tal-1 ta’ Marzu 2017 u c -certifikat mid-Deputat Registratur b’konferma li ma gie 
pprezentat ebda appell minnha, annessi ma’ nota tal -konvenut ipprezentata fit -3 
ta’Novembru 2017;
5 
 
Rat in-nota ta’ sottomissjonijiet tal -konvenut ipprezentata fis -6 ta’ Marzu 2018 u 
dik tal-attrici pprezentata fit-28 ta’ Mejju 2018; 
 
Rat il-verbal registrat fl-udjenza tas-17 ta’ Mejju 2018 meta il-kawza giet differita 
ghallum ghas-sentenza dwar l-eccezzjoni preliminari ta’ karenza ta’ gurisdizzjoni. 
 
 
 
Il-PROVI. 
 
L-attrici, fl-affidavit taghha mahluf fil -25 ta’ Gunju 2015, 1 iddikjarat li zzewget 
lill-konvenut f’Alessandria, fl -Egittu fis -16 ta’ A wwissu 2006 u kellhom tifel 
Zidan Ali, li twieled  fl-10 ta’ Marzu 2007. Fil -bidu taz -zwieg taghhom kienu 
jghixu t -tlieta fir -Renju Unit, pero’ meta t -tifel kellu erba’ xhur, fl -20 ta’ Lulju 
2007 omm il -konvenut u ohtu sforzawha biex tmur vaganza fl -Egittu, izda meta 
waslet hemm omm r -ragel hadeti lha il -passaport taghha u tat -tifel u ghalhekk 
kienet kostretta tibqa’ l -Egittu mentri omm ir -ragel u ohtu rritornaw fir -Renju 
Unit. Hi tghid li giet kostretta tirritorna fl -Egittu billi l -familja ta’ zewgha kienu 
jibzghu li jigrilha xi haga billi zewgha kien jabb uza minnha fizikament anke meta 
kienet tqila bit-tifel. 
 
Meta kienet tghix fir -Renju Unit hi kellha biss permess ghar -residenza 
hemmhekk, hi ghandha biss ic -cittadinanza Egizzjana, mentri zewgha kellu ‘dual 
citizenship’. 
 
Hi baqghet tghix fl -Egittu ma’ binha mit-2007 sat-2011 u zewgha qatt ma pprova 
jikkomunika maghha u qatt ma mar jara lit -tifel. Binha lanqas jaf lil  missier u hi 
kienet qed tghix  f’appartament propjeta’ ta’ missier ir-ragel. Il -familja tar -ragel 
inviztaw lit-tifel tlett darbiet biss u dan wara li zewgha rega’ zzewweg u kellu tifel 
iehor. 
 
Dwar il-ftehim markat Dok B anness mar -risposta tal-konvenut, tghid li zewgha 
kellu jipprovdilha post fl-Egittu fejn hi kellha trabbi lit -tifel, ma kienux ftehmu li 
r-residenza tat-tifel kellha tkun fl -Egittu, billi hi kellha l -kura u kustodja tieghu u 
kienet libera li tiddeci edi hi fejn kellu jirrisjedi t -tifel. Zewgha ma ried bl -ebda 
mod li jkollu kuntatt mat-tifel, li seta’ jirrisjedi kullimkien basta mhux f’Londra. 
 
Hi tghid li kellha tiffirma d-divorzju billi kienet ‘stranded in Egypt’ u m a kellhiex 
triq ohra hlief li tiffirma biex tassikura post fuq rasha ghaliha u ghal binha, u dhul 
minimum biex trabbih. 
 
                                                           
1 Fol 116 et seq.
6 
 
Zewgha qatt ma ipprova jikkomunka mat -tifel l-anqas meta informatu li hadet lit -
tifel Londra ghall-kura billi jsoffri mill -asthma. Waqt li kienet fl-Egittu ma' binha 
ghal hames snin shah, il -konvenut qatt ma cempel biex jistaqsi dwar it -tifel, dan 
ghall-attrici kien ifisser li l-konvenut kien effettivament irrinunzja ghal kull dritt li 
jopponi ghad-decizjoni taghha li ssiefer bit-tifel. 
 
Fit-2011 kien hemm rivoluzzjoni fl -Egittu li ma baqghax post sigur, u l -attrici 
ddecidiet fl-ahjar interess taghha u ta’ binha li titla q mill-Egittu. Zewgha l -anqas 
waqt r-rivoluzzjoni ma cempel biex jistaqsi dwar it-tifel. Meta telqet mill-Egittu l-
attrici tghid li kellha l -kura u kustodja esklusiva tat -tifel. Qabel telqet mill -Egittu 
tkellmet ma' missier il-konvenut li taha l -parir li tibda tghix hajjitha  kif xtaqet hi. 
F’dan iz-zmien zewgha gja’ kellu zewgt itfal ohra mit -tieni mara. Missier r -ragel 
kien qalilha li l -familja tieghu ma xtaqhux  li jkollhom b’xi mod x’jaqsmu mat -
tifel u l -attrici tghid li hi dan irrealizzatu billi f’erba’ snin inviztawh fi tlett 
okkazjonijiet biss. 
 
Ir-residenza tat -tifel Zidan hi f’Malta, ilu jghix f’Malta minghajr interruzzjoni 
minn mindu kellu erba’ snin, illum ghandu tmien snin. L -ewwel gurnata tal-iskola 
tieghu kienet f’Malta , fejn ghadu jattendi; l -kondizzjoni medika tieghu qed tigi 
segwita mill-Paediatric Department tal-Mater Dei; jattendi ghal diversi attivitajiet 
extra-kurrikulari f’Malta u l -hbieb tieghu huma kollha f’Malta. It -tifel 
prattikament nesa li kien jghix fl-Egittu. 
 
L-attrici tghid li ghalkemm l -email address u l -iskype contact taghha ma nbidlux, 
il-konvenut f’erba snin qatt ma pprova jikkomunika maghha jew mat -tifel. Billi hi 
u binha jirrisjedu f’Malta l -attrici hi tal -fehema li huma il -Qrati Maltin li 
ghandhom jiddecidu kwistjonijiet dwar t-tifel.  
 
L-attrici tghid li ma kellhiex bzonn il -permess ta’ zewgha biex tigi f’Malta. Tghid 
li ma taccettax id -decizjoni tal-Qorti fl-Egittu billi hi ma nghatatx il -possibilta’ li 
tiddefendi l-kaz taghha. Is -sentenza prattikament tghid li billi regghet izzewwget 
wara d -divorzju, tilfet il -kura u kustodja tat -tifel li ngha tat lill -ommha. Ghaliha 
din s-sentenza mhiex accettabbli billi hi ghandha dritt ghall -familja, ghandha d -
dritt li tiehu hsieb binha, kif ghamlet f’dawn l -ahhar 8 snin. Il -fatt li zzewwget 
ragel iehor ma jfissirx  li hi  ghandha titlef l -awtorita’ parentali f uq bi nha. 
Ironikament dan r-ragel l-iehor qed jrabbi lit-tifel daqs li kien ibnu. 
 
L-attrici tghid li zewgha naqas li jhallas manteniment ghal diversi snin ghalkemm 
jghix fir -Renju Unit u ghandu dhul konsiderevoli.  Ghall-ewwel snin wara d -
divorzju hu kellu  jhallas biss l -ekwivalenti ta’ €50 fix -xahar li mhux sufficjenti 
biex trabbi tifel. Tghid li zewgha iridha tfittxu fl -Egittu ghax jaf li jigi ordnat 
ihallas anqas minn Qorti fl-Egittu.
7 
 
It-tifel Zidan jghix f’Malta, l -ispejjez tieghu jsiru f’Malta, u l -manteniment 
ghandu jkun relatat mal -ispejjez ghall -hajja f’Malta u mhux fl -Egittu billi l -
missier ghandu l-mezzi biex ihallas tali manteniment. L-attrici tghid li hi qed tiehu 
hsieb it-tifel u thallas ghall -ispejjez tieghu, hi f’Malta ghandha il -kura u kusto dja 
tat-tifel u ghalhekk hi ghandha tircevi l -manteniment billi hi qed thallas ghall -
ispejjez tieghu. 
 
L-attrici xehdet in kontro -ezami fis-seduta tal-21 ta’ April 2016 mizmuma mill -
Assistent Gudizzjarju.2 Hi ddikjarat li ghixet il-maggior parti ta’ hajjitha fl-Egittu, 
fejn izzewget fis-16 ta’ Awwissu 2006 u li fil -11 ta’ Settembru 2007 marret tghix 
fir-Renju Unit. Hi ma ghandhiex cittadinanza Brittanika pero’ zewgha u binha 
ghandhom. Hi gha ndha cittadinanz a Egittzjana u hi resident i f’Malta. Hi 
ammettiet li fil -prezent hi mizzewga ma’ ragel iehor u li skont il -ligi u l -
konswetudini tal-Egittu meta il-mara terga’ tizzewweg il-kura u l-kustodja tat-tfal 
tmur fuq ommha. Hi ma qablitx ma ' domanda li saritilha l i zewgha ma kienx jaf 
fejn kienet billi kienet qed tghix f’dar propjeta’ ta’ missieru. Hi baqghet tghix 
hemm ghal erba snin sakemm regghet izzewget. F’dawn l -erba snin zewgha kien 
jibghat il -manteniment ta’ €50 fix -xahar b’mod irregolari. Zewgha ghandu 
negozju fl’Inghilterra ma' missieru u hu milljonarju. 
 
L-attrici qalet li ma kellhiex ‘travel documents’ biex isiefer bit -tifel mill-Egittu; 
hu ghandu British passport u dan hi ggeddu fl -Ambaxxjata fl -Egittu. Ma 
ghandhiex bzonn il-firma tal-missier.  
 
Missier il-konvenut kien hallas ghall -ispejjez tal -minuri meta dan ghamel xi 
zmien fl-isptar.  Hi pero’ thallas ghall -ispejjez kollha tat-tifel, ikel, xorb, hwejjeg, 
medicine u toys. Hi tonfoq xi €200 fix-xahar spejjez ghat-tifel. 
 
Hi qalet li r -ragel prezenti ta ghha kien jigi mill -familja ta’ ommha u ghandhom 
tifel jismu Adam. 
 
B’sentenza tal -1 ta’ Marzu 2017, li ghaddiet in gudikat,  tal-Qorti Civili  
Prim’Awla fil-kawza fl-ismijiet inversi ,3 giet milqugha t -talba tar -ragel biex tigi 
reza esegwibbli s-sentenza u l-kuntratt tal-Qorti ta’Alessandrija fl-Egittu tal-10 ta’ 
Frar 2008. Din is-sentenza tal -Qorti estera ordnat li l -kura u kustodja tal -minuri 
tghaddi favur in -nanna materna tat -tifel, cioe’ omm l -attrici, wara li din 
iddivorzjat mill-ewwel ragel u regghet izzewget.  
 
Il-Qorti Civili Prim’Awla  wara li ccitat diversi decizjonijiet li ttrattaw l -Artikoli 
826 u 827 tal -Kap. 12 ikkonkludiet li mhux il -kompitu tal -Qorti “la li tghaddi 
                                                           
2 Fol 132 et seq. 
3 Fol 158 et seq.
8 
 
gudizzju fuq il -kompatibilita’ tal -ligi estera mal -ordinament guridiku Malti u 
lanqas li tqabbel il-ligi estera ma’ dik Maltija”. 
 
L-attrici, fin-nota ta’ sottomissjonijiet taghha, 4 iddikjarat li billi l -konvenut huwa 
cittadin u resident tar -Renju Unit , bhala cittadin tal -Unjoni Ewropeja huwa 
soggett ghad-disposizzjonijiet tar-regolament 4/2009 tat -18 ta’ Dicembru 2008 li 
jittratta dwar il-gurisdizzjoni, il-ligi applikabbli, ir-rikonoxximent u l-ezekuzzjoni 
tad-decizjonijiet u l -kooperazzjoni f’materji relatati ma’ obbligi ta’ manteniment.   
L-Artikolu 3 jghid li fi kwistjonijiet relatati ma ' obbligi ta’ manteniment fl -Istati 
Membri, il-gurisdizzjoni ghandha tkun f’idejn: 
 
(b) il-Qorti tal-post fejn il-kreditur ghandu r-residenza abitwali tieghu…. 
 
Hi s-sottomissjoni tal-attrici li billi l -minuri huwa residenti u domiciljat f’Malta, 
hija il-Qorti Maltija u mhux dik Egizzjana li ghandha tiddertermina il-kaz. 
 
Il-konvenut fin -nota ta’ sottomissjonijiet tieghu, 5 ddikjara li fil -kawza fl-ismijiet 
inversi deciza mill-Qorti Egizzjana fl-10 ta’ Frar 2008 gie ppronunzjat id-divorzju 
bejn il-partijiet u gie stabbilit li l -minuri kellu jirrisjedi mal -omm, u fil -kaz li din 
terga’ tizzewweg, tali kura u kustodja kellha tghaddi ghand in-nanna materna. 
 
Il-Qorti ta’ Alessandria, fit -28 ta’ Mejju 2008 awtorizzat il -kuntratt ta’ 
separazzjoni personali tal -partijiet, l -omm giet akkordata l -kura u l -kustodja tal -
minuri u kien gie stabbilit il-manteniment li kellu jhallas il-missier. 
 
F’kawza ohra, ukoll fl -ismijiet inversi, deciza mill -Qorti Egizzjana fit -23 ta’ 
Settembru 2012 l -kura u kustodja essklusiva tal -minuri giet fdata f’idejn omm l -
attrici, Zeinb Ibrahim F, billi l -attrici regghet izzewget,  u skond din is -sentenza 
gie terminat l-obbligu tal-manteniment mill-missier. 
 
Il-konvenut jissottometti li jekk l -attrici hasset ruhha aggravata bid -decizjoni tal-
Qorti Egizzjana , kienet obbligata tirrikorri u tipproce di f’dik il -Qorti u mhux 
quddiem il-Qorti Maltija li mhux il -kompitu taghha li terga’ tiftah l -indagini fuq 
il-mertu tal-kaz. 
 
 
 
 
KONSIDERAZZJONIJIET. 
 
                                                           
4 Fol 187 et seq. 
5 Fol 175 et seq.
9 
 
L-attrici qed titlob li l -konvenut, li kienet izzewget fis -16 ta’ A wwissu 2006 fl -
Egittu, u li wara isseparaw u iddivorzjaw, jigi ikkundannat ihallas manteniment 
ghall-binhom Zidan li twieled fir -Renju Unit fl -10 ta’ Marzu 2007,  kif ukoll  l-
arretrati tal-manteniment u sehem mill-ispejjez ta’ sahha, edukazzjoni u attivitajiet 
extra-kurrikulari tal-minuri. 
 
Il-konvenut eccepixxa ‘inter alia’ li din il -Qorti m’ ghandhiex il -gurisdizzjoni li 
tisma din il -kawza, u l -Qorti li ghandha gurisdizzjoni hi dik ta’ Alessandria l -
Egittu. 
 
Kompetenza tal-Qorti Determinata mit-Termini tar-Rikors Guramentat.  
 
In vena legali ssir referenza ghas -sentenza tal -Qorti tal -Appell (Inferjuri) fl -
ismijiet Victor Peralta et vs Maria armla minn Anthony Curmi et, deciza 8 ta' 
Gunju 2005, fejn il -Qorti sahqet: “Huwa pacifikament konkordat illi “l-
kompetenza tal-Qorti hi determinata fuq kollox, u qabel kull konsiderazzjoni ta’ l -
eccezzjonijiet moghtija, mit -termini ta’ l -azzjoni attrici. Hu l -att promotur kif 
intavolat, it-talbiet u l-premessi taghhom li jifformaw il-parametri li fihom il-qorti 
kellha tezercita l-gudizzju taghha u li allura jiddeter minaw il-kompetenza taghha” 
[“Frankie Refalo nomine -vsJason Azzopardi et”, Appell, 7 ta’ Ottubru 1997] 
 
 Inoltre, huwa pacifikament accettat li l-ligijiet dwar il-kompetenza tal-Qrati huma 
ta' ordni pu bbliku, u ghaldaqstant ma tistax issir deroga minnhom, lanqas bi 
ftehim bejn il -partijiet [vide in materja App. S. Avukat Generali vs Kap 
tasServizz tas-Sigurta` et deciza 7 ta' Mejju 2010 u App. Inf. John u Vincenza 
mizzewwgin Spiteri vs Stephanie Spiteri pro et noe deciza 20 ta' Ottubru 2003]. 
 
Necessarju ghalhekk qabel xejn li jigu delineati it-termini ta' l-azzjoni attrici. 
 
Permezz tal -kawza odjerna l -attrici qeghda tadixxi lil din il -Qorti sabiex tordna 
lill-konvenut, li jirrisjedi gewwa r -Renju Unit u ghandu cittadinanza doppja, dik 
Egizzjana u dik Brittannika u li hu missier il-minuri li llum ghandu hdax-il sena u 
jirrisjedi mal-omm gewwa Malta, sabiex ihallas manteniment lill -omm fl-interess 
tal-minuri. 
 
Il-konvenut qed jilqa' ghal din il -kawza bill i preliminarjament eccepixxa illi l -
Qrati Maltin m'ghandhomx gurisdizzjoni  li jisimghu il -kawza odjerna stante li 
b'sentenza moghtija minn Qorti fl -Egittu fit -23 ta' Settembru 2012 l-attrici giet 
mcahhda mill -kura u kustodja fuq il -minuri li kienet giet mo ghtija lilha 
precedentement. 
 
Jigi mill -ewwel rilevat illi l -mertu tal -kawza odjerna ma jikkoncernax il-kura u 
kustodja fuq il-minuri u lanqas dwar l-awtorita' ta' genitur fuq il-minuri.   It-talbiet
10 
 
attrici huma limitati ghad -dritt tal-minuri, li jirrisje di gewwa Malta flimkien ma' 
ommu, li jigi wkoll mantnut minn missieru, li jirrisjedi gewwa r -Renju Unit u li 
ghandu cittadinanza sew Brittannika kif ukoll Egizzjana.   Bhala stat ta' fatt il-
minuri ilu jirrisjedi hawn Malta ghal d awn l -ahhar circa sitt snin flimkien ma' 
ommu wara li telqet bit -tarbija mill -Egittu konsegwenza tar -rivoluzzjoni li kien 
hemm f'dak iz-zmien.    
 
Isegwi ghalhekk illi l 'habitual residence' tal -minuri hija Malta bhalma hi dik tal -
attrici ommu. 
 
Il-Qorti tiddikjara mill -ewwel illi l -eccezzjoni tal -konvenut illi huma l -Qrati fl -
Egittu li ghandhom il -gurisdizzjoni esklussiva li jigu aditi minn azzjoni kontra l -
missier ghall-manteniment tal-minuri hija infondata.    Il-fatt li sentenza moghtija 
diversi snin i lu minn Qorti fl -Egittu li permezz taghha l -attrici giet svestita mill -
kura u kustodja fuq il -minuri ma tirradikax fil -Qrati Egizzji gurisdizzjoni 
esklussiva fuq talba ghall -manteniment ghall-minuri meta huwa pacifiku bejn il -
partijiet illi la l-genituri u wisq anqas il-minuri ma ghandhom ir-residenza abitwali 
taghhom gewwa l-Egittu. 
 
Fis-sena 2008 il -partijiet iddivorzjaw fl -Egittu meta l -kura u kustodja tal -minuri 
giet affidata lill -omm b'obbligu fuq il -missier li jivversa manteniment ghall -
minuri.      It-tifel kien ghad ghandu sena.  Minn dak iz-zmien il-missier ma zamm 
l-ebda kuntatt mal-minuri.     
 
Il-konvenut jeccepixxi illi din il -Qorti m' ghandhiex gurisdizzjoni fuq it -talba 
ghall-hlas tal -manteniment tal -minuri ghaliex fis -sena 2012 Qorti fl -Egittu 
akkordat il-kura u kustodja tal -minuri f'idejn omm l-attrici mhux ghaliex l -omm 
kienet ta' dannu ghall -minuri izda ghaliex wara d -divorzju tal -partijiet kienet 
regghet izzewget lil haddiehor. 
 
Pero' tali decizzjoni ma tbiddel xejn mill -obbligu li l -missier ihallas lill -omm 
ghall-manteniment tal -minuri ghaz -zmien kollu li l -minuri kien u ghadu qed 
jirrisjedi mal-omm.   F'idejn min kienet l -awtorita' ta' genitur f'dan iz -zmien hija 
kompletament irrilevanti.    F'dawn is-snin kollha l -minuri kien jehtieglu il li sew 
jixrob kif ukoll jiekol,  kellu bzonn jircevi l -edukazzjoni, jilbes hwejjeg adattati 
ghall-eta tieghu u jircevi kura medika kull meta jkun hemm bzonn.    
 
Il-konvenut jallega li l -attrici giet hawn Malta bil -minuri "b'mod illecitu".   Pero' 
ma jaghti l-ebda spejgazzjoni jew gustifikazzjoni ghaliex f'dawn is-snin kollha ma 
ttiehdu l-ebda passi legali  fir-rigward.  Il -konsegwenza ta' dan hi li sew l -attrici  
kif  ukoll il-minuri llum ghandhom ir-residenza abitwali taghhom gewwa Malta.
11 
 
Il-konvenut jeccepixxi u jissottometti illi l -Qrati Egizzji ghandhom il -
gurisdizzjoni esklussiva illi jitrattaw it -talba attrici ghall -manteniment tal-minuri.  
Ma jaghti l -ebda raguni valida ghaliex skond hu huma biss il -Qrati fl -Egittu li 
ghandhom il -gurisdizzjoni e sklussiva li jitrattaw u jiddeciedu talbiet ghall -
manteniment tal-minuri meta l-konvenut stess ghandu r-residenza abitwali tieghu 
fir-Renju Unit filwaqt li l -attrici u l -minuri ghandhom ir -residenza abitwali 
taghhom gewwa Malta..   Il -Qorti tiddikjara bhal a infondata u fierha l-eccezzjoni 
tal-konvenut illi huma l -Qrati fl -Egittu li ghandhom gurisdizzjoni esklussiva li 
jitrattaw talba ghall -manteniment tal-minuri li jirrisjedi f'Malta kontra l -missier li 
jirrisjedi fir-Renju Unit. 
 
F'paragrafu numru 33 tan-nota ta' osservazzjonijiet tieghu il-konvenut issottometta 
illi "........la l -konvenut m'huwiex residenti jew prezenti f'Malta izda l -Ingilterra, 
fejn jahdem, jhallas it -taxxi kif ukoll kontribuzzjonijiet ta' Sigurta' Socjali, jkun 
iktar pacifiku li kieku tharrek fil-Qorti Ingiliza........" 
 
Tali sottomissjoni ma taqbilx mal-eccezzjoni kif imresssqa mill-konvenut meta kif 
rajna jinsisti illi huma biss il -qrati fl -Egittu li ghandhom il -gurisdizzjoni 
esklussiva fuq il-mertu tal-kawza odjerna. 
 
Izda, g halkemm i l-konvenut ma ressaqx eccezzjoni formali illi huma l -Qrati 
Inglizi li ghandhom gurisdizzjoni dwar il -mertu tal-kawza odjerna ad eskluzzjoni 
tal-Qrati Maltin, tenut kont illi eccezzjoni dwar gurisdizzjoni hija wahda ta' ordni 
pubbliku illi hija wkoll sollevabbli ex officio mill-Qorti, il-Qorti ser tghaddi sabiex 
titratta jekk hux minnu li l -Qrati Inglizi ghandhom il -gurisdizzjoni fuq il -mertu 
tal-kawza ad eskluzzjoni tal-Qrati Maltin. 
 
Kif rajna  supra huwa l -attur li permezz tal -premessi u t -talbiet attrici li 
jistabbilixxi l -mertu tal -kawza minnu promossa.  Il -kawza odjerna hija azzjoni 
fejn omm li flimkien ma' binha ilha tirrisjedi Malta ghal numru ta' snin qed 
tipprocedi kontra l -missier minnu divorzjata sabiex ihallas manteniment ghall -
minuri. 
 
Mhux kontestat li l-missier huwa cittadin Brittanniku u ilu jirrisjedi fir-Renju Unit 
ghal bosta snin, miz -zmien li l -partijiet kienu ghadhom jirrisjedu flimkien qabel 
iddivorzjaw. 
 
Rilevanti huwa l-fatt illi sew ir-Renju Unit kif ukoll Malta huma stati membri tal -
Unjoni Ewropea u bhala tali japplikaw fiz-zewg pajjizi ir-regolamenti u d-direttivi 
ewropew sakemm ma jkunx hemm in vigore xi deroga partikolari.
12 
 
Council Regulation (EC) No 44/2001 of 22 December 2000 on jurisdiction 
and the recognition and enforcement of judgments in civil and commercial 
matters  
 
Fir-rigward issir r eferenza ghar -Regolament Ewropew fuq imsemmi li jipprovdi 
kif gej:- 
 
"Section 2 
Special jurisdiction 
Article 5 
A person domiciled in a Member State may, in another Member State, be 
sued: 
1. (a)  in matters relating to a contract, in the courts for the place of 
performance of the obligation in question; 
(b) for the purpose of this provision and unless otherwise agreed, the place of 
performance of the obligation in question shall be: 
- in the case of the sale of goods, the place in a Member State where, under 
the contract, the goods were delivered or should have been delivered, 
- in the case of the provision of services, the place in a Member State where, 
under the contract, the services were provided or should have been provided, 
(c) if subparagraph (b) does not apply then subparagraph (a) applies; 
2. in matters relating to maintenance, in the courts for the place where 
the maintenance creditor is domiciled or habitually resident or, if the 
matter is ancillary to proceedings concerning the status of a person, in 
the court which, according to its own law, has jurisdiction to entertain 
those proceedings, unless that jurisdiction is based solely on the 
nationality of one of the parties;.............." 
 
Il-kawza odjerna titratta biss pretensjoni ta' manteniment u ma hiex ancillari 
ghal xi proceduri dwar l-istat tal-persuna.   
 
Residenza Abitwali tal-Minuri. 
 
Rilevanti dak li ddikjarat il -Qorti tal -Appell fl -Ingilterra fil -kawza Re N 
(Children) (Adoption: Jurisdiction) [2015] EWCA Civ 1112] moghtija fit -
2 ta' Novembru 2015. 
 
"...................To be ‘habitually resident’ in a country you will require some 
degree of integration in that country. Whether or not a child is ‘habitually
13 
 
resident’ in a particular  country is essentially a question of fact. We can 
glean the following principles from the case law: (a) habitual residence is a 
question of fact and not a legal concept such as domicile. There is no legal 
rule akin to that whereby a child automatically ta kes the domicile of his 
parents. (b) The test adopted by the European Court is “the place which 
reflects some degree of integration by the child in a social and family 
environment” in the country concerned. This depends upon numerous 
factors, including the reasons for the family’s stay in the country in question. 
(c) The test adopted by the European Court is preferable to that earlier 
adopted by the English courts, being focused on the situation of the child, 
with the purposes and intentions of the parents being merely one of the 
relevant factors. (d) The social and family environment of an infant or young 
child is shared with those (whether parents or others) upon whom he is 
dependent. Hence it is necessary to assess the integration of that person or 
persons in the social and family environment of the country concerned. (e) 
The essentially factual and individual nature of the inquiry should not be 
glossed with legal concepts which would produce a different result from that 
which the factual inquiry would pro duce. (f) It is possible that a child may    
have no country of habitual residence at a particular point in time." 
 
Issir wkoll referenza ghas -sentenza moghtija mill -Qorti Ewropea tal -
Gustizzja:- 
 
Judgment of the Court (Third Chamber) of 16 July 2015. 
 
A.v.  B 
 
Request for a preliminary ruling from the Corte suprema di cassazione. 
 
Reference for a preliminary ruling — Judicial cooperation in civil and 
commercial matters — Jurisdiction in matters relating to maintenance 
obligations — Regulation (EC) No 4/2009 — Article 3(c) and (d) — 
Matter relating to maintenance in respect of minor children concurrent 
with the parents’ separation proceedings, brought in a Member State 
other than that in which the children are habitually resident. :- 
 
-  omissis  - 
 
40 By its nature, an application relating to maintenance in respect of 
minor children is thus intrinsically linked to proceedings concerning 
matters of parental responsibility.
14 
 
41 With regard to the objectives pursued by Regulation No  4/2009, it 
should be noted that, according to recital 15, that regulation is aimed 
at preserving the interests of maintenance creditors and promoting 
the proper administration of justice within the European Union. 
42 As regards the objective concerning the proper administrat ion of 
justice, it should be observed that an application involving 
maintenance in respect of minor children is not necessarily linked to 
divorce or separation proceedings. Moreover, such proceedings do 
not necessarily lead to obligations to pay maintenanc e towards a 
minor child being imposed. 
43 However, the court with jurisdiction to entertain proceedings 
concerning parental responsibility, as defined in Article  2(7) of 
Regulation No  2201/2003, is in the best position to evaluate  in 
concreto the issues involved in the application relating to child 
maintenance, to set the amount of that maintenance intended to 
contribute to the child ’s maintenance and education costs, by 
adapting it, according to  (i) the type of custody (either joint or  sole) 
ordered, (ii) access rights and the duration of those rights and  (iii) 
other factual elements relating to the exercise of parental 
responsibility brought before it. 
44 The interests of maintenance creditors is therefore also guaranteed, in that, 
first, the minor child will easily be able to obtain a decision relating to his 
maintenance claim from the court with the best knowledge of the key elements 
for assessing his claim." 
 
Gialdarba l -minuri ghandu r -residenza abitwali tieghu hawn Malta il -Qorti 
Maltija ghandha l-gurisdizzjoni li tiddeciedi dwar il -manteniment dovut ghall-
minuri kif ghandha wkoll il -gurisdizzjoni li tiddeciedi jekk tigi hekk mitluba 
dwar is -setgha tal -genitur u dan tenut kont dak li jipprovdi Artikolu 8 tal -
Brussels II bis6 fir-rigward tas-setgha ta' genitur:- 
 
SECTION 2 
 
Parental responsibility 
 
Article 8 
 
                                                           
6 Council Regulation (EC) No 2201/2003 of 27 November 2003 concerning jurisdiction and the 
recognition and enforcement of judgments in matrimonial matters and the matters of parental 
responsibility, repealing Regulation (EC) No 1347/2000
15 
 
General jurisdiction 
 
"1. The courts of a Member State shall have jurisdiction in matters of parental 
responsibility over a child who is habitually resident in that Member State at 
the time the court is seised. 
 
2. Paragraph 1 shall be subject to the provisions of Articles 9, 10 and 12." 
 
Artikoli 9, 10 u 12 ma humiex applikabbli ghall-fattispecie tal-kaz odjern. 
 
Applikat il -premess ghall -kawza odjerna u tenut kont li l -minuri ghandu r -
residenza abitwali tieghu gewwa Malta, huma l -Qrati Maltin li ghandhom il -
gurisdizzjoni jiddeciedu talba ghall -hlas ta' manteniment fl -interess tal -
minuri. 
 
Decide. 
 
Ghal dawn il -motivi l -Qorti qed tichad l -eccezzjoni preliminari  dwar il -
gurisdizzjoni tal -Qorti sollevata mill -konvenut u tordna l -prosegwiment tal -
kawza. 
 
Spejjez ta' din is-sentenza rizervati ghall-gudizzju finali. 
 
 
 
Imhallef       Deputat Registratur