62021CC0766(01)
CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL
N. EMILIOU
van 6 juni 2024 (
1
)
Zaak C‑766/21 P
Europees Parlement
tegen
Axa Assurances Luxembourg SA,
Bâloise Assurances Luxembourg SA,
La Luxembourgeoise SA,
Nationale-Nederlanden Schadeverzekering Maatschappij NV
„Hogere voorziening – Arbitragebeding in een door de Unie gesloten overeenkomst – Artikelen 123 en 166 van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht – Niet-verschenen verweerster – Bij verstek gewezen arrest – Verzet tegen een bij verstek gewezen arrest – Artikelen 41 en 56 van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie – Ontvankelijkheid van de hogere voorziening en incidentele hogere voorziening”
I. Inleiding
1.
De onderhavige procedure betreft een hogere voorziening die het Europees Parlement heeft ingesteld tegen het arrest van het Gerecht van 29 september 2021, Parlement/Axa Assurances Luxembourg e.a. (
2
) alsmede op een door Nationale-Nederlanden Schadeverzekering Maatschappij NV (hierna: „NN”) tegen dat arrest ingestelde incidentele hogere voorziening.
2.
In deze conclusie – mijn tweede conclusie in de onderhavige zaak, nadat de mondelinge behandeling sinds het nemen van mijn eerste conclusie op 18 januari 2024 (
3
) weer werd geopend – zal ik de vraag bespreken of de door het Parlement ingestelde hogere voorziening, gezien de beginselen die voortvloeien uit het arrest van het Hof van 18 januari 2024, Eulex Kosovo/SC (
4
), niet-ontvankelijk moet worden verklaard.
II. Relevante bepalingen
3.
Artikel 41 van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie (hierna: „Statuut”) bepaalt het volgende:
„Wanneer de verwerende partij, ofschoon regelmatig in het geding geroepen, nalaat schriftelijk conclusies in te dienen, wordt het arrest tegen haar bij verstek gewezen. Het arrest is vatbaar voor verzet binnen een maand na zijn betekening. […]”
4.
Artikel 56, eerste alinea, van het Statuut luidt:
„Uiterlijk binnen twee maanden te rekenen vanaf de betekening van de bestreden beslissing kan bij het Hof van Justitie een verzoek om hogere voorziening worden ingediend tegen eindbeslissingen van het Gerecht, alsmede tegen beslissingen die het geding ten gronde slechts gedeeltelijk beslechten of die een einde maken aan een procesincident ter zake van onbevoegdheid of niet-ontvankelijkheid.”
5.
Artikel 123 („Bij verstek gewezen arresten”) van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht (hierna: „RPG”) luidt:
„1.   Wanneer het Gerecht vaststelt dat de verweerder, ofschoon regelmatig opgeroepen, nalaat om in de voorgeschreven vormen of […] binnen de [vastgestelde] termijn […] op het verzoekschrift te antwoorden, kan de verzoeker binnen een door de president bepaalde termijn vorderen dat het Gerecht zijn conclusies toewijst.
[…]
3.   In het bij verstek gewezen arrest wijst het Gerecht de conclusies van de verzoeker toe, behalve wanneer het Gerecht kennelijk onbevoegd is om van het beroep kennis te nemen of wanneer het beroep kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk rechtens ongegrond is.
[…]”
6.
Artikel 166 („Verzet tegen een bij verstek gewezen arrest”) RPG bepaalt:
„1.   Overeenkomstig artikel 41 van het Statuut staat tegen het bij verstek gewezen arrest verzet open.
2.   Het verzet wordt door de niet-verschenen verweerder ingesteld binnen een maand te rekenen vanaf de betekening van het bij verstek gewezen arrest. […]
3.   Nadat het verzet is betekend, bepaalt de president de termijn waarbinnen de andere partij schriftelijke opmerkingen kan indienen.
[…]
5.   Het Gerecht doet uitspraak bij een arrest dat niet vatbaar is voor verzet.
[…]”
III. Achtergrond van de onderhavige conclusie
7.
De aspecten van de feitelijke en juridische achtergrond van het geschil die tot de lezing van mijn eerste conclusie het meest relevant waren, worden beschreven in de punten 13 tot en met 31 van die conclusie. Ik acht het niet nodig om deze hier te herhalen.
8.
In mijn eerste conclusie – die op verzoek van het Hof was toegespitst op de ontvankelijkheid van de incidentele hogere voorziening en enkele andere procedurele vraagstukken – heb ik het Hof in overweging gegeven om (i) de door NN ingediende memorie van antwoord op de hogere voorziening van het Parlement ontvankelijk te verklaren, en (ii) de door NN ingestelde incidentele hogere voorziening niet-ontvankelijk te verklaren. Voor het geval dat het Hof de incidentele hogere voorziening van NN ontvankelijk mocht achten, heb ik het Hof subsidiair in overweging gegeven om de punten 1 en 3 van het dictum van het bestreden arrest te vernietigen wegens schending van artikel 123, lid 3, RPG. (
5
)
9.
Op dezelfde dag waarop mijn eerste conclusie werd uitgesproken heeft het Hof (Vierde kamer) het hierboven genoemde arrest Eulex Kosovo gewezen, waarvan ik de voornaamste aspecten nu kort zal bespreken.
10.
In haar beroep voor het Gerecht had de verzoekster in die zaak verzocht om nietigverklaring van een door Eulex Kosovo vastgesteld besluit en om vergoeding van de materiële en immateriële schade die zij stelde ten gevolge van het gedrag van Eulex Kosovo te hebben geleden. Deze laatste had daartegen een exceptie van onbevoegdheid en niet-ontvankelijkheid opgeworpen, maar nagelaten om binnen de gestelde termijn een memorie van antwoord in te dienen.
11.
De verzoekster had het Gerecht verzocht om verweerster bij verstek te veroordelen. In het door het Gerecht bij verstek gewezen arrest is Eulex Kosovo in het ongelijk gesteld. (
6
)
12.
Eulex Kosovo heeft op grond van artikel 166 RPG verzet ingesteld tegen dat arrest bij verstek en korte tijd later ook hogere voorziening tegen dat arrest bij het Hof.
13.
In zijn arrest heeft het Hof de hogere voorziening afgewezen op grond dat „een hogere voorziening tegen een bij verstek gewezen arrest waartegen verzet is ingesteld, niet-ontvankelijk is”. Het Hof oordeelde met name dat „[a]angezien het instellen van […] verzet tot gevolg heeft dat de behandeling van de zaak voor het Gerecht wordt heropend, […] het bij verstek gewezen arrest waartegen verzet is ingesteld, niet als een eindbeslissing in de zin van artikel 56 van [het Statuut] [kan] worden beschouwd”. (
7
)
14.
In het licht van het arrest in de zaak Eulex Kosovo heeft het Hof (Derde kamer) in de onderhavige zaak bij beschikking van 20 maart 2024 de mondelinge behandeling heropend en besloten een zitting te houden waar de partijen pleidooi kunnen houden en de advocaat-generaal conclusie kan nemen met betrekking tot de betekenis die moet worden toegekend aan de passages van het hierboven aangehaalde arrest en de mogelijke gevolgen ervan voor de onderhavige procedure, met name wat betreft de ontvankelijkheid van de hogere voorziening van het Parlement. In dat verband heeft het Hof de partijen ook twee vragen voorgelegd om op de zitting te beantwoorden.
15.
Axa Assurances Luxembourg SA, Bâloise Assurances Luxembourg SA, La Luxembourgeoise SA (hierna samen: „overige verweersters”), NN (
8
) en het Parlement hebben pleidooi gehouden en de vragen van het Hof beantwoord op de zitting op 17 april 2024.
IV. Analyse
16.
Mijns inziens is de door het Parlement ingestelde hogere voorziening ontvankelijk. Zoals ik hieronder zal uiteenzetten valt de tegengestelde conclusie, anders dan verweersters ter terechtzitting hebben betoogd, niet te rijmen met de relevante procesregels van de Unie of met het arrest Eulex Kosovo.
A.
Het bestreden arrest als bundel van arresten
17.
Om te beginnen zou ik willen beklemtonen dat het bestreden arrest niet in zijn geheel een bij verstek gewezen arrest in de zin van artikel 41 van het Statuut is. Dit volgt in de eerste plaats uit de duidelijke bewoordingen van die bepaling: „[w]anneer de verwerende partij, ofschoon regelmatig in het geding geroepen, nalaat schriftelijk conclusies in te dienen, wordt het arrest tegen haar bij verstek gewezen.” (
9
)
18.
Derhalve is alleen het gedeelte van het arrest dat NN betreft bij verstek gewezen, aangezien dit de partij is die heeft „[nagelaten] schriftelijk conclusies in te dienen”. De rest van het arrest verschilt hiervan in de zin dat de overige verweersters in eerste aanleg wel volwaardig aan die procedure hebben deelgenomen.
19.
In de tweede plaats komt de samengestelde aard van het bestreden arrest ook tot uiting in de opzet en inhoud ervan. Het bestaat uit twee delen: het ene deel heeft betrekking op de vorderingen van het Parlement tegen NN (punten 45 tot en met 61 van de overwegingen van het arrest en punten 1 en 3 van het dictum), en het andere deel op de vorderingen van het Parlement tegen de overige drie verweersters (punten 62 tot en met 138 van de overwegingen van het arrest en punten 2 en 4 van het dictum). Beide delen van het arrest zijn derhalve duidelijk te onderscheiden en staan los van elkaar.
20.
Het verschil is erin gelegen dat, terwijl het Gerecht in het tweede deel van het arrest ten aanzien van de vordering van de verzoeker een grondig onderzoek heeft uitgevoerd naar de feitelijk en rechtens relevante aspecten, het die vordering in het eerste deel van het arrest heeft afgedaan op basis van artikel 123, lid 3, RPG, dat – zoals ik in mijn eerste conclusie heb opgemerkt – voorziet in een „marginale” toetsing. (
10
)
21.
Daarom dient het bestreden arrest te worden beschouwd als een „bundel van arresten”. Het raakt de juridische situatie van de vier verweersters op individuele en specifieke wijze. (
11
) Het Parlement had in feite tegen elke verweerster een afzonderlijke actie kunnen instellen, wat tot vier afzonderlijke arresten van het Gerecht zou hebben geleid.
22.
Zoals het Parlement ter terechtzitting terecht heeft opgemerkt, sluit het feit dat de vier verweersters door dezelfde overeenkomst zijn gebonden niet uit dat hun juridische situaties kunnen uiteenlopen. Dat geldt a fortiori voor de onderhavige zaak, aangezien de betreffende overeenkomst een vorm van gezamenlijke, maar niet hoofdelijke aansprakelijkheid van de vier verzekeringsmaatschappijen vestigt. Bovendien vereist de overeenkomst nergens, ook niet in het arbitragebeding in artikel I.19 daarvan, dat het Parlement tegen alle verweersters tegelijkertijd optreedt.
23.
Het feit dat het Parlement ervoor heeft gekozen om verweersters in een en dezelfde rechterlijke procedure op te roepen, doet daaraan niet af. Een procedure als de onderhavige hoeft zelfs niet voor alle betrokken verweerders tot dezelfde uitkomst te leiden. De verweerders zouden bijvoorbeeld hun verweer op verschillende manieren kunnen opbouwen of sommigen zouden kunnen besluiten een schikking te treffen met de verzoeker, waardoor deze zijn vordering mogelijk geheel of gedeeltelijk zou intrekken. (
12
)
24.
Het arrest Eulex Kosovo geeft geen aanleiding om het bovenstaande in twijfel te trekken. Zoals ik hierboven in de punten 10 tot en met 12 heb opgemerkt, was bij dat geding slechts één verwerende partij betrokken, die had nagelaten om binnen de gestelde termijn verweer te voeren. De gehele procedure in eerste aanleg vond plaats in afwezigheid van die partij, zodat het arrest volledig bij verstek werd gewezen. Het arrest maakte derhalve in zijn geheel onderwerp uit van het door verweerster ingestelde verzet op grond van artikel 166 RPG. (
13
)
25.
Dat is hier niet het geval, aangezien NN in haar verzet op grond van artikel 166 RPG (
14
) slechts vernietiging vordert van de punten 1 en 3 van het dictum van het bestreden arrest. Dit had ook niet anders gekund, aangezien dat immers de enige onderdelen van het arrest zijn die – in de bewoordingen van artikel 41 van het Statuut – bij verstek tegen NN zijn gewezen.
B.
Het deels definitieve karakter van het bestreden arrest
26.
Uit het voorgaande volgt dat het enkele feit dat een van de verweersters in het onderhavige geschil in eerste aanleg heeft nagelaten een memorie van antwoord in te dienen, het arrest van het Gerecht inzake de vorderingen van het Parlement tegen de overige verweersters niet het karakter van een definitieve beslissing ontneemt.
27.
Wat die verweersters aangaat, is dat arrest een „eindbeslissing” in de zin van artikel 56, eerste alinea, van het Statuut, en staat daartegen derhalve hogere voorziening bij het Hof open. Ten aanzien van die onderdelen van het bestreden arrest staat er – zoals het Hof dit in punt 29 van het arrest Eulex Kosovo heeft verwoord – geen enkel ander rechtsmiddel open.
28.
Met name kunnen die onderdelen niet worden bestreden in het kader van een door de betrokken verweerster op grond van artikel 166 RPG ingestelde procedure. De tegenovergestelde conclusie zou tot een nogal vreemde situatie leiden. Het Gerecht zou niet enkel opnieuw moeten oordelen over de vragen die het (ten aanzien van NN) feitelijk en rechtens aan een marginale toetsing had onderworpen (
15
), maar tevens over de vragen die het (ten aanzien van de overige verweersters) grondig had onderzocht.
29.
Het Gerecht zou dit dan bovendien moeten doen ofschoon de overige verweersters niet deelnemen aan de procedure van het verzet tegen het bij verstek gewezen arrest. Uit artikel 166 RPG blijkt immers duidelijk dat alleen „de andere partij” (dat wil zeggen: de verzoekende partij) schriftelijke opmerkingen kan indienen in de procedure die door het instellen van verzet door de verwerende partij werd ingeleid. Mijns inziens valt een dergelijke situatie nauwelijks te rijmen met de noodzaak om de rechten van de verdediging van de overige verweersters te beschermen en het beginsel van de gelijkheid van de procespartijen te eerbiedigen.
30.
Het is zeker te verdedigen dat het gebruik van het enkelvoud in die bepaling („partij”) – in alle taalversies van het RPG – niet per definitie de mogelijkheid uitsluit dat er in sommige gevallen meer dan één partij is.
31.
Een dergelijke uitlegging van artikel 166 RPG zou echter indruisen tegen de ratio van het daarin neergelegde mechanisme. De in die bepaling beschreven procedure is niet een soort hogere voorziening tegen of revisie van een arrest. Het is veeleer een procedurele voorziening die het mogelijk maakt de behandeling van een zaak te heropenen (
16
), waardoor de niet-verschenen partij kan deelnemen aan de procedure, zodat over een kwestie waarover een (voorlopige) beslissing inaudita altera parte was gegeven (
17
) uiteindelijk uitspraak kan worden gedaan na een procedure op tegenspraak, waarin het beginsel audi alteram partem wel wordt geëerbiedigd. (
18
) Vanuit dat oogpunt is het duidelijk niet nodig om de overige verweerders te betrekken in de procedure betreffende het verzet op grond van artikel 166 RPG, aangezien zij reeds gehoord zijn.
32.
In dit verband wil ik in het voorbijgaan hieraan toevoegen dat een andere uitlegging van artikel 166 RPG de weg vrij zou kunnen maken voor procedurele misbruiken. Indien namelijk meerdere verweerders bij een procedure betrokken zijn, kan een van hen uit strategische overwegingen verstek laten gaan zodat, mochten de overige verweerders in het ongelijk worden gesteld, het instellen van verzet alle verweerders een tweede „ronde” zou bezorgen. In die nieuwe procedure hebben de verweerders dan ook het voordeel dat zij weten op welke gronden het Gerecht hun in de eerste „ronde” aangevoerde argumenten heeft verworpen. (
19
) Dit zou bovendien ernstig afbreuk doen aan de effectiviteit van de regels omtrent de stelplicht en de bewijslast van partijen in het RPG. (
20
)
33.
Er bestaat derhalve geen grond voor de opvatting dat het voorlopige karakter van een bij verstek gewezen arrest zich ook uitstrekt tot de onderdelen van het arrest waarin het Gerecht zich op een onderzoek op tegenspraak baseert en uitspraak doet met volledige kennis van de argumenten die alle betrokken partijen feitelijk en rechtens hebben aangevoerd. Die onderdelen van het arrest kunnen dus worden bestreden door op grond van artikel 56 van het Statuut een verzoek om een hogere voorziening in te dienen bij het Hof.
C.
Termijn voor het instellen van hogere voorziening
34.
Ter terechtzitting hebben verweersters nog een alternatieve uitlegging van het toepasselijke procedurele kader voorgesteld. Volgens hun betoog is het bestreden arrest ten aanzien van de overige verweersters inderdaad definitief (zoals ook het Parlement betoogt), maar kan het in hogere voorziening niet worden bestreden zolang de procedure inzake het door NN ingeleide verzet niet is afgesloten. Huns inziens is dat noodzakelijk om de rechten van de verdediging van NN te waarborgen en om het gevaar van tegenstrijdige uitspraken over dezelfde vraagstukken te vermijden.
35.
Ik vind deze argumenten niet overtuigend.
36.
Artikel 56, eerste alinea, van het Statuut bepaalt duidelijk dat een verzoek om een hogere voorziening tegen (onder meer) een eindbeslissing van het Gerecht kan worden ingediend „binnen twee maanden te rekenen vanaf de betekening van de bestreden beslissing”. Noch het Statuut, noch het RPG, noch het Reglement voor de procesvoering van het Hof van Justitie (hierna: „RPHvJ”) voorzien in een uitzondering op die regel. (
21
)
37.
Het betoog van verweersters is evenmin verenigbaar met het beginsel van behoorlijke rechtsbedeling om ten minste twee redenen.
38.
Ten eerste zou de duur van de procedure – en de daaruit voortvloeiende rechtsonzekerheid – worden verlengd ten aanzien van de onderdelen van het geschil die geen onderwerp van de procedure op grond van artikel 166 RPG uitmaken. Ten tweede zouden de partijen die om hogere voorziening willen verzoeken tegen de niet bij verstek gewezen onderdelen van het arrest, in de praktijk een (meestal aanzienlijk) langere periode krijgen waarin zij zich daarop kunnen voorbereiden. Dat druist in tegen het beginsel van de gelijkheid van de procespartijen voor zover de andere partijen bij de betreffende zaak voor het Gerecht (met name de partijen die de vordering van de verzoekende partij bestrijden) slechts over twee maanden beschikken om verweer te voeren tegen de argumenten van de verzoeker. (
22
)
39.
Het door verweersters gesignaleerde gevaar van tegenstrijdige arresten overtuigt mij evenmin. Daarvoor zijn immers specifieke procedurele voorzieningen in het leven geroepen. Met name kan zowel het Gerecht als het Hof (op grond van artikel 54 van het Statuut, artikel 69 RPG en artikel 55 RPHvJ) in situaties als de onderhavige de behandeling schorsen totdat de andere rechter arrest heeft gewezen.
40.
Dit is dan ook gebeurd in deze zaak, aangezien de procedure bij het Gerecht, die NN met haar verzet heeft ingeleid, is geschorst totdat het Hof uitspraak heeft gedaan in de onderhavige procedure in hogere voorziening.
41.
In dit verband wil ik tevens benadrukken dat het feit dat afzonderlijke procedures, in situaties als de onderhavige, tot verschillende uitkomsten kunnen leiden, niet per definitie betekent dat de uitspraken met elkaar in strijd zijn. Zoals ik in punt 23 hierboven al heb opgemerkt, is het heel goed mogelijk dat de door verweerders ingenomen standpunten zowel uit inhoudelijk als uit procedureel oogpunt verschillen. Hoe dan ook behoort het bij uitstek tot de verantwoordelijkheid van het Hof om de samenhang in de rechtspraak te verzekeren, door te beslissen op verzoeken om een hogere voorziening tegen uitspraken in eerste aanleg.
42.
Ik ben evenmin overtuigd door de argumenten betreffende schending van de rechten van de verdediging van de niet-verschenen verweerder. Als ik het goed begrijp komt het betoog in wezen neer op het volgende: de procedure betreffende het verzet bij het Gerecht tegen het bij verstek gewezen arrest dreigt van elk belang te worden ontbloot, omdat het Hof in de context van de door de overige verweersters ingestelde hogere voorziening definitief over de relevante vragen kan beslissen.
43.
Om de redenen die ik reeds heb uiteengezet in de punten 44 tot en met 65 van mijn eerste conclusie mag NN evenwel, aangezien zij in eerste aanleg verweerster was en „een belang heeft bij de toewijzing of de afwijzing van de hogere voorziening”, een memorie van antwoord indienen op de door het Parlement ingestelde hogere voorziening. Het feit dat zij in eerste aanleg een niet-verschenen verweerster was, doet daaraan niet af. Een van de redenen voor mijn standpunt is, dat dit gezien de overeenkomsten tussen de vragen die aan de orde zijn in de twee procedures (het verzet bij het Gerecht tegen het bij verstek gewezen arrest en de hogere voorziening bij het Hof), noodzakelijk is om het recht van NN op een doeltreffende voorziening in rechte en haar recht om te worden gehoord te beschermen.
44.
Daarom mag NN haar standpunten naar voren brengen over alle vragen waarover het Hof in hogere voorziening uitspraak zal doen. In die omstandigheden kan er geen sprake zijn van schending van haar recht om gehoord te worden.
45.
Het stelt NN wellicht voor praktische problemen dat haar rechtspositie in twee afzonderlijke procedures aan de orde is (rechtstreeks bij het Gerecht in de procedure waar haar verzet tegen het bij verstek gewezen arrest wordt behandeld, en indirect bij het Hof in de procedure betreffende de hogere voorziening), maar dat is nu eenmaal het gevolg van haar eigen keuze om niet te verschijnen in de oorspronkelijke door het Parlement ingeleide procedure.
46.
Ten slotte zou ik hieraan nog slechts willen toevoegen dat de door verweersters voorgestelde alternatieve uitlegging van het relevante procedurele kader doet denken aan de spreekwoordelijke wens om van twee walletjes te eten. Zij suggereren daarbij immers de uitspraak van het Gerecht met betrekking tot de vorderingen van het Parlement ten aanzien van de overige verweersters als „definitief” te beschouwen, omdat deze niet het voorwerp vormt van de procedure die NN op grond van artikel 166 RPG heeft ingeleid, maar – tegelijkertijd – als niet vatbaar voor hogere voorziening zolang die procedure aanhangig is.
47.
Volgens mij kan slechts een van beide stellingen correct zijn: hetzij ligt – na het inleiden van een procedure op grond van artikel 166 RPG – alles weer „op tafel”, hetzij staat (binnen de standaardtermijn van twee maanden) tegen de definitieve onderdelen van het bestreden arrest het rechtsmiddel van hogere voorziening open. Om de in deze conclusie uiteengezette redenen is die laatste benadering naar mijn vaste overtuiging de juiste. De hogere voorziening van het Parlement dient derhalve ontvankelijk te worden geacht.
V. Conclusie
48.
Gelet op het bovenstaande geef ik het Hof in overweging de door het Europese Parlement ingestelde hogere voorziening ontvankelijk te verklaren.
(
1
)	Oorspronkelijke taal: Engels.
(
2
)	T‑384/19, EU:T:2021:630 (hierna: „bestreden arrest”).
(
3
)	Conclusie in de zaak Parlement/Axa Assurances Luxembourg e.a. (C‑766/21 P, EU:C:2024:63) (hierna: „mijn eerste conclusie”).
(
4
)	C‑785/22 P, EU:C:2024:52 (hierna: „arrest Eulex Kosovo”).
(
5
)	Die conclusies blijven staan. Ik zal daarom niet ingaan op de desbetreffende aspecten van het onderhavige geschil.
(
6
)	Arrest van 19 oktober 2022, SC/Eulex Kosovo (T‑242/17 RENV, EU:T:2022:637).
(
7
)	Punten 31 en 32 van het arrest Eulex Kosovo.
(
8
)	NN en de overige verweersters zullen hieronder worden aangeduid als „verweersters”.
(
9
)	Cursivering van mij.
(
10
)	Punt 132 van mijn eerste conclusie.
(
11
)	Zie naar analogie arresten van 6 november 1990, Weddel/Commissie (C‑354/87, EU:C:1990:371, punt 23).
(
12
)	In de onderhavige zaak had de procedure voor NN ook een andere uitkomst dan voor de overige verweersters, maar dat was het gevolg van wat ik als een onjuiste rechtsopvatting van het Gerecht beschouw. Zie punten 120‑148 van mijn eerste conclusie.
(
13
)	Zie punt 32 van het arrest in Eulex Kosovo.
(
14
)	Zaak T‑384/19 OP, Parlement/Axa Assurances Luxembourg e.a., thans aanhangig.
(
15
)	Zie dienaangaande punten 130‑132 van mijn eerste conclusie.
(
16
)	Zie punt 31 van het arrest Eulex Kosovo.
(
17
)	Zie in die zin punt 40 van mijn eerste conclusie.
(
18
)	Voor het belang van dat beginsel in procedures bij de Unierechter, zie arrest van 15 juli 2021, Commissie/Landesbank Baden-Württemberg en SRB (C‑584/20 P en C‑621/20 P, EU:C:2021:601, punt 57 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
(
19
)	Zou men deze redenering tot in het absurde doorvoeren, dan zijn er zelfs situaties denkbaar waarin verschillende medeverweerders besluiten om niet deel te nemen aan de eerste procedure en dan een voor een op grond van artikel 166 RPG verzet in te stellen tegen het arrest van het Gerecht, en aldus een hele reeks procedures in eerste aanleg in gang zetten. Zolang niet alle verweerders volwaardig aan de procedure hebben deelgenomen zal er altijd een deel van het arrest bij verstek zijn gewezen.
(
20
)	Zie met name artikel 84 („Nieuwe middelen”) en artikel 85 („Bewijs en bewijsaanbiedingen”) RPG.
(
21
)	Het is wellicht vermeldenswaardig dat beide reglementen een aantal bepalingen bevatten die schorsing van de daarin voorziene termijnen mogelijk maken. Zie met name artikel 55, lid 3, artikel 71, lid 2, en artikel 147, lid 7, RPG, respectievelijk artikel 46, lid 3, artikel 55, lid 5, en artikel 186, lid 3, RPHvJ.
(
22
)	Zie artikel 172 RPHvJ, waarin ook wordt bepaald: „[De] termijn voor antwoord wordt niet verlengd.”