62024TJ0534
ABBOZZ TA’ SENTENZA (Awla li tiddeċiedi fuq domandi preliminari)
9 ta’ Lulju 2025 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Tassazzjoni – Dazji tas-sisa – Direttiva 2008/118/KE – Artikolu 7 – Eżiġibbiltà tad-dazji tas-sisa – Rilaxx għall-konsum – Prodotti tal-enerġija – Tnissil tad-dazji tas-sisa – Kunsinna fittizja ta’ prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa u li huma inklużi f’fatturi foloz”
Fil-Kawża T‑534/24, [Gotek] (
i
),
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Upravni sud u Osijeku (il-Qorti Amministrattiva ta’ Osijek, il-Kroazja), permezz ta’ deċiżjoni tat‑30 ta’ Settembru 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑8 ta’ Ottubru 2024, fil-proċedura
MK
vs
Ministarstvo financija Republike Hrvatske, Samostalni sektor za drugostupanjski upravni postupak,
IL-QORTI ĠENERALI (Awla li tiddeċiedi fuq domandi preliminari),
komposta minn S. Papasavvas, President, N. Półtorak (Relatriċi), M. Sampol Pucurull, G. Steinfatt u D. Petrlík, imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Martín y Pérez de Nanclares,
Reġistratur: V. Di Bucci,
wara li rat it-trażmissjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja tat-talba għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti Ġenerali fis‑17 ta’ Ottubru 2024, skont it-tielet paragrafu tal-Artikolu 50b tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea,
wara li rat is-suġġett imsemmi fil-punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 50b tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u l-assenza ta’ domanda indipendenti ta’ interpretazzjoni fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 50b tal-imsemmi Statut,
wara li rat il-fażi bil-miktub tal-proċedura,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għall-Gvern Kroat, minn G. Vidović Mesarek, bħala aġent,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn M. Björkland u A. Koričić, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 7 u 8 tad-Direttiva tal-Kunsill 2008/118/KE tas‑16 ta’ Diċembru 2008 dwar l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa u li jħassar id-Direttiva 92/12/KEE (ĠU 2009, L 9, p. 12).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn MK, persuna fiżika, u l-Ministarstvo financija Republike Hrvatske, Samostalni sektor za drugostupanjski upravni postupak (il-Ministeru għall-Finanzi tar-Repubblika tal-Kroazja, Dipartiment Responsabbli għall-Proċedura Amministrattiva tat-Tieni Livell), dwar l-irkupru tad-dazji tas-sisa dovuti minn MK.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3
Id-Direttiva 2008/118 tħassret, b’effett mit‑13 ta’ Frar 2023, bid-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2020/262 tad‑19 ta’ Diċembru 2019 li tistabbilixxi l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa (ĠU 2020, L 58, p. 4, rettifiki fil-ĠU 2020, L 409, p. 38 u fil-ĠU 2023, L 188, p. 60). Madankollu, fid-dawl tad-data tal-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali, dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari għandu jiġi eżaminat fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2008/118.
4
Il-premessa 8 tad-Direttiva 2008/118 kienet tipprovdi kif ġej:
“Billi jibqa’ meħtieġ għall-funzjonament bla xkiel tas-suq intern li l-kunċett, u l-kondizzjonijiet għall-ħlas, tad-dazju tas-sisa [relatati miegħu] jkunu l-istess fl-Istati Membri kollha, jeħtieġ li jkun iċċarat fil-livell tal-Komunità meta l-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa jkunu rilaxxati għall-konsum u liema hija l-persuna li għandha tħallas it-taxxa tas-sisa.”
5
L-Artikolu 7 tad-Direttiva 2008/118 kien jipprovdi kif ġej:
“1.   Id-dazju tas-sisa għandu jsir imponibbli fil-ħin, u fl-Istat Membru, tar-rilaxx għall-konsum.
2.   Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, ir-’rilaxx għall-konsum’ għandu jfisser kwalunkwe wieħed minn dawn li ġejjin:
(a)
it-tluq ta’ prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa, inkluż it-tluq irregolari, minn arranġament ta’ sospensjoni tad-dazju;
(b)
iż-żamma ta’ prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa barra minn arranġamenti ta’ sospensjoni tad-dazju fejn id-dazju tas-sisa ma jkunx inġabar skont id-dispożizzjonijiet applikabbli tad-dritt Komunitarju u l-leġislazzjoni nazzjonali;
(ċ)
il-produzzjoni ta’ prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa, inkluża l-produzzjoni irregolari, barra minn arranġament ta’ sospensjoni tad-dazju;
(d)
l-importazzjoni ta’ prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa, inkluż l-importazzjoni irregolari, sakemm il-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa ma jitqegħdux, immedjatament mal-importazzjoni, taħt arranġament ta’ sospensjoni tad-dazju.
[…]”
6
Skont l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2008/118:
“1.   Il-persuna responsabbli biex tħallas id-dazju tas-sisa li jkun sar dovut għandha tkun:
(a)
fir-rigward tat-tneħħija ta’ prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa minn arranġament ta’ sospensjoni tad-dazju kif imsemmi fl-Artikolu 7(2)(a):
(i)
il-magazzinier awtorizzat, id-destinatarju reġistrat jew kwalunkwe persuna oħra li tirrilaxxa jew li f’isimha prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa jiġu rilaxxati mill-arranġament ta’ sospensjoni tad-dazju u, fil-każ ta’ tneħħija irregolari minn maħżen tat-taxxa, kwalunkwe persuna oħra involuta f’dik it-tneħħija;
(ii)
fil-każ ta’ irregolarità matul moviment ta’ prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa taħt arranġament ta’ sospensjoni tad-dazju kif definit fl-Artikolu 10(1), (2) u (4): il-magazzinier awtorizzat, il-konsenjatur reġistrat jew kwalunkwe persuna li ggarantiet il-ħlas tad-dazji tas-sisa skont l-Artikolu 18(1) u (2), jew kull persuna li pparteċipat fit-tneħħija irregolari u li kienet konxja jew li kellha tkun raġonevolment konxja min-natura irregolari tat-tneħħija;
(b)
fir-rigward taż-żamma ta’ prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa kif imsemmi fl-Artikolu 7(2)(b): il-persuna li qed iżżomm il-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa jew kull persuna oħra li pparteċipat fiż-żamma tal-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa;
(ċ)
fir-rigward tal-produzzjoni ta’ prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa kif imsemmi fl-Artikolu 7(2)(c): il-persuna li tipproduċi l-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa jew, fil-każ ta’ produzzjoni irregolari, kull persuna oħra li pparteċipat fil-produzzjoni tagħhom;
(d)
fir-rigward tal-importazzjoni ta’ prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa kif imsemmi fl-Artikolu 7(2)(d): il-persuna li tiddikjara l-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa jew li f’isimha ġew iddikjarati meta ġew importati u, fil-każ ta’ importazzjoni irregolari, kull persuna oħra li pparteċipat fl-importazzjoni.
2.   Fejn diversi persuni jkunu responsabbli għall-ħlas ta’ dejn wieħed tad-dazju tas-sisa, huma għandhom ikunu responsabbli in solidum għal dan id-dejn.”
Id-dritt Kroat
7
L-Artikolu 7 taż-Zakon o trošarinama (il-Liġi dwar id-Dazji tas-Sisa), tal‑21 ta’ Novembru 2018 (Narodne novine, b. 106/18), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża, intitolat “Kalkolu tad-dazji tas-sisa”, jipprevedi dan li ġej:
“(1)   Ħlief jekk din il-liġi tipprovdi mod ieħor, id-dazji tas-sisa għandhom jinġabru fil-mument tar-rilaxx għall-konsum tal-prodotti suġġetti għas-sisa fit-territorju tar-Repubblika tal-Kroazja […]”
8
Skont l-Artikolu 12 tal-Liġi dwar id-Dazji tas-Sisa, intitolat “Kalkolu u ħlas tad-dazji tas-sisa fil-każ ta’ aġir illegali”:
“(1)   Id-dazji tas-sisa għandhom jinġabru meta jiġi kkonstatat:
1.
Aġir illegali b’oġġetti taxxabbli;
2.
li l-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa jiġu rilaxxati għall-konsum illegalment fit-territorju tar-Repubblika tal-Kroazja […],
[…]
(2)   Skont din il-liġi, jikkostitwixxi aġir illegali l-produzzjoni, l-ipproċessar, iż-żamma, ir-riċezzjoni, l-ispedizzjoni, l-importazzjoni, l-introduzzjoni, it-trasport, l-użu, il-bejgħ, ix-xiri jew iż-żamma ta’ oġġetti taxxabbli li fuqhom id-dazji tas-sisa ma ġewx irreġistrati u mħallsa skont id-dispożizzjonijiet ta’ din il-liġi, jew li fuqhom id-dazji tas-sisa ma ġewx irreġistrati u mħallsa fl-intier tagħhom, kif ukoll kull abbuż ta’ dritt ieħor fil-moviment jew fl-ipproċessar tal-oġġetti taxxabbli. Jitqies ukoll bħala aġir illegali kull aġir li d-dispożizzjonijiet ta’ din il-liġi jippreskrivu speċifikament bħala illegali. Jitqies li persuna tkun aġixxiet b’mod illegali b’oġġetti taxxabbli meta ma tkunx tista’ tipproduċi l-prova tar-regolarità tal-akkwist, taż-żamma kif ukoll ta’ kull dispożizzjoni oħra ta’ fatt jew ta’ liġi u meta miċ-ċirkustanzi tal-każ jirriżulta li tkun aġixxiet b’mod illegali b’oġġetti taxxabbli.
(3)   Il-kalkolu u l-ħlas tad-dazji tas-sisa skont dan l-artikolu għandhom jiġu ddeterminati permezz ta’ avviż tat-taxxa.
[…]”
9
L-Artikolu 124 tal-Liġi dwar id-Dazji tas-Sisa jipprovdi kif ġej:
“(1)   Huwa kkunsidrat bħala abbuż ta’ dritt fil-moviment jew fl-ipproċessar ta’ oġġetti taxxabbli kull aġir ta’ persuni involuti b’xi mod jew ieħor, direttament jew indirettament, fil-moviment jew fl-ipproċessar ta’ oġġetti taxxabbli li huwa intiż li:
1.
tinħeba l-intenzjoni, l-għan jew il-motiv reali tal-moviment jew tal-ipproċessar tal-oġġetti taxxabbli;
2.
jiġi evitat il-ħlas tad-dazji tas-sisa jew ta’ taxxi pubbliċi oħra, inkluż il-ħolqien ta’ kundizzjonijiet li jippermettu li jiġi evitat il-ħlas ta’ dawn id-dazji jew ta’ dawn it-taxxi pubbliċi oħra.
(2)   Persuni li, bi kwalunkwe mod, huma involuti direttament jew indirettament fil-moviment jew fl-ipproċessar ta’ oġġetti taxxabbli jitqiesu li qegħdin iwettqu abbuż tad-dritt tal-moviment jew tal-ipproċessar ta’ tali oġġetti meta huma:
1.
jikkonkludu atti legali fittizji b’rabta ma’ moviment jew ipproċessar ta’ oġġetti taxxabbli jew jipparteċipaw fil-konklużjoni jew l-implimentazzjoni ta’ tali atti legali fi kwalunkwe kapaċità;
2.
jorganizzaw jew jipparteċipaw direttament jew indirettament f’kunsinni, riċezzjoni, movimenti jew ipproċessar fittizji ta’ oġġetti taxxabbli;
3.
jabbużaw mis-sistema informatika tal-movimenti u tal-kontrolli ta’ prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa biex jirrappreżentaw movimenti jew ipproċessar fittizji;
4.
jipparteċipaw direttament jew indirettament fit-tfassil ta’ dokumenti kummerċjali foloz, ta’ trasport jew ta’ dokumenti oħra relatati mal-moviment jew mal-ipproċessar ta’ oġġetti taxxabbli jew mal-użu ta’ tali dokumenti foloz;
5.
jużaw data ta’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi oħra b’mod mhux awtorizzat jew illegali sabiex jissodisfaw jew joħolqu l-kundizzjonijiet għat-twettiq ta’ atti, aġir, moviment jew ipproċessar ta’ oġġetti taxxabbli;
6.
iwettqu atti, aġir, movimenti jew ipproċessar ta’ oġġetti taxxabbli, jew joħolqu l-kundizzjonijiet għal tali aġir, movimenti jew ipproċessar, permezz ta’ abbuż ta’ fiduċja jew permezz ta’ atti frawdolenti, foloz jew qarrieqa.
(3)   Għall-finijiet ta’ dan l-artikolu, jitqies li huwa pproċessar ta’ oġġetti taxxabbli kwalunkwe dispożizzjoni ta’ fatt jew ta’ liġi, inkluż permezz tat-twettiq esklużiv ta’ tranżazzjonijiet jew operazzjonijiet finanzjarji li jinvolvu l-ħruġ, iċ-ċertifikazzjoni jew l-awtentikazzjoni ta’ kwalunkwe kontabbli, il-konklużjoni ta’ kuntratti jew il-parteċipazzjoni f’relazzjonijiet kuntrattwali jew il-ħruġ, iċ-ċertifikazzjoni jew l-awtentikazzjoni ta’ dokument tat-trasport jew kwalunkwe dokument ieħor bħala xerrej, bejjiegħ, intermedjarju, trasportatur, destinatarju jew speditur ta’ oġġetti taxxabbli.”
10
L-Artikolu 125 tal-Liġi dwar id-Dazji tas-Sisa jipprovdi kif ġej:
“(1)   Jekk il-bażi sabiex tiġi ddeterminata l-eżiġibbiltà tad-dazju tas-sisa tkun abbuż ta’ dritt fil-moviment jew fl-ipproċessar ta’ oġġetti taxxabbli u jekk, f’dan il-kuntest, tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ att legali fittizju jew ta’ kunsinna, ta’ riċezzjoni, ta’ moviment jew ta’ pproċessar fittizji ta’ oġġetti taxxabbli, il-bażi għad-determinazzjoni tad-dazji tas-sisa dovuti hija għalhekk l-att legali fittizju jew il-kunsinna, ir-riċezzjoni, il-moviment jew l-ipproċessar fittizji tal-oġġetti taxxabbli. Kull persuna li, direttament jew indirettament, tipparteċipa fl-abbuż ta’ dritt fil-konklużjoni jew fl-implimentazzjoni ta’ att legali fittizju jew ta’ kunsinna, ta’ riċezzjoni, ta’ moviment jew ta’ pproċessar fittizji ta’ oġġetti taxxabbli hija responsabbli, bħala debitur in solidum, għall-ħlas tad-dazji tas-sisa li jkunu saru eżiġibbli.
(2)   Kull persuna li fir-rigward tagħha ċ-ċirkustanzi oġġettivi juru li hija kienet taf jew kellha tkun taf li, bl-azzjonijiet tagħha jew bin-nuqqas ta’ teħid tal-miżuri meħtieġa, hija kienet qegħda tipparteċipa f’abbuż ta’ dritt fil-moviment jew fl-ipproċessar ta’ oġġetti taxxabbli, għandha tinżamm responsabbli in solidum, għall-ħlas tad-dazji tas-sisa li jkunu saru eżiġibbli.
[…]”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
11
MK huwa proprjetarju ta’ impriża tal-artiġjanat irregolata mid-dritt Kroat li bħala attività taqta’ l-injam u tipprovdi servizzi anċillari fis-settur forestali.
12
Fl‑1 ta’ Lulju 2019, wara kontroll fiskali tal-impriża ta’ MK, il-Porezna uprava, Područni Ured Virovitica (l-Awtorità tat-Taxxa, l-Uffiċċju tat-Taxxa ta’ Virovitica, il-Kroazja) ħarġet avviż ta’ taxxa li impona fuq MK stima addizzjonali tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) fl-ammont ta’ 135 603.57 kuna Kroati (HRK) (madwar EUR 18000), flimkien mal-interessi moratorji relatati miegħu. Fil-fatt, l-awtorità tat-taxxa kkonstatat li, għall-perijodu bejn l‑1 ta’ Ottubru 2016 u l‑31 ta’ Diċembru 2017, MK kien naqqas il-VAT abbażi ta’ fatturi, għal kunsinni ta’ prodotti petroliferi, li rriżultaw li kienu dokumenti foloz. B’mod partikolari, ġie kkonstatat li, fir-realtà, ma saret l-ebda kunsinna ta’ prodotti petroliferi. Konsegwentement, MK ġie rrifjutat id-dritt għal tnaqqis tal-VAT tal-input.
13
Barra minn hekk, fil-proċedura amministrattiva li ppreċediet il-kawża prinċipali, l-impjegati tal-amministrazzjoni doganali wettqu kontroll tal-ħlas tad-dazji tas-sisa dovuti minn MK, skont, b’mod partikolari, id-dispożizzjonijiet tal-Liġi dwar id-Dazji tas-Sisa. Għalhekk ġie kkonstatat li, matul il-perijodu vverifikat, 36 fattura maħruġa matul is-sena 2016 u 119-il fattura maħruġa matul is-sena 2017 għax-xiri ta’ karburant Eurodiesel, ippreżentati minn MK, kienu fatturi foloz u li l-kunsinni kkonċernati ma kinux seħħew. F’dan il-kuntest, l-awtoritajiet doganali qiesu li MK kien wettaq abbuż ta’ dritt fil-movimenti ta’ prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa, jiġifieri prodotti petroliferi, għal kwantità li tammonta għal 63 435.23 litru, fis-sens tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 124(2) tal-Liġi dwar id-Dazju tas-Sisa. Konsegwentement, permezz ta’ avviż ta’ taxxa tat‑22 ta’ Ottubru 2019, l-amministrazzjoni doganali ffissat id-dazji tas-sisa fuq il-prodotti tal-enerġija dovuti minn MK, għall-perijodu mill‑10 ta’ Ottubru 2016 sal‑31 ta’ Diċembru 2017, għal ammont ta’ HRK 226 837.09 (madwar EUR 30125).
14
Permezz ta’ deċiżjoni amministrattiva tal‑31 ta’ Marzu 2022, il-Ministeru għall-Finanzi tar-Repubblika tal-Kroazja, id-dipartiment responsabbli għall-proċedura amministrattiva tat-tieni livell, ċaħad l-ilment imressaq minn MK kontra l-avviż ta’ taxxa tat‑22 ta’ Ottubru 2019. Sussegwentement, MK ippreżenta rikors kontra din id-deċiżjoni ta’ ċaħda tal-ilment tiegħu quddiem il-qorti tar-rinviju, l-Upravni sud u Osijeku (il-Qorti Amministrattiva ta’ Osijek, il-Kroazja).
15
Qabelxejn, il-qorti tar-rinviju tindika li, permezz ta’ sentenza tal-Općinski sud u Virovitici (il-Qorti Muniċipali ta’ Virovitica, il-Kroazja) tad‑19 ta’ Marzu 2019, MK ġie kkundannat kriminalment għal piena ta’ priġunerija sospiża u ċivilment għall-ħlas ta’ somma li jikkorrispondi għall-ammont tad-dejn fiskali tiegħu għal falsifikazzjoni ta’ dokumenti u għal frodi fiskali jew doganali.
16
Il-qorti tar-rinviju tindika wkoll li, indipendentement mill-impożizzjoni tad-dazji tas-sisa, fil‑21 ta’ April 2021, l-amministrazzjoni doganali imponiet fuq MK multa ta’ HRK 45000 (EUR 6000), skont id-dispożizzjonijiet tal-Liġi dwar id-Dazji tas-Sisa u minħabba l-ksur amministrattiv imwettaq, jiġifieri l-abbuż ta’ dritt fil-movimenti ta’ prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa.
17
Sussegwentement, il-qorti tar-rinviju tippreċiża li, id-dispożizzjonijiet tal-Liġi dwar id-Dazji tas-Sisa, kif interpretati mill-qrati u mill-amministrazzjonijiet nazzjonali, jippermettu l-istabbiliment ta’ dazji tas-sisa fuq prodotti tal-enerġija indipendentement mir-regoli ġenerali dwar it-tnissil tad-dazji tas-sisa u_b’mod partikolari, l-eżistenza ta’ movimenti li jikkonċernaw prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa.
18
Fl-aħħar nett, wara li rrilevat li MK jindika li l-prodotti petroliferi inkwistjoni fil-kawża prinċipali qatt ma eżistew, il-qorti tar-rinviju tfakkar li d-dazji tas-sisa jikkostitwixxu taxxa li tolqot il-konsum ta’ oġġett speċifiku. Għalhekk hija għandha dubji dwar il-konformità mad-dritt tal-Unjoni ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali, kif interpretata mill-awtoritajiet nazzjonali, li tikkonsisti fl-istabbiliment tad-dazji tas-sisa, f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li fiha ma hemmx dubju li ma kienx hemm moviment li jikkonċerna prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa u li fiha nħarġu fatturi foloz bl-għan li jiġi eżerċitat illegalment id-dritt għal tnaqqis tal-VAT tal-input.
19
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Upravni sud u Osijeku (il-Qorti Amministrattiva ta’ Osijek) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“Id-Direttiva [2008/118], b’mod partikolari l-Artikoli 7 u 8 tagħha […] għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu prassi (u leġiżlazzjoni) nazzjonali li jipprevedu t-tnissil ta’ dazji tas-sisa fuq prodotti tal-enerġija fil-każ li l-prodotti suġġetti għas-sisa ma jkunux tqiegħdu fiċ-ċirkolazzjoni iżda d-dazju tas-sisa jkun stabbilit għall-prodotti abbażi ta’ fatturi ffalsifikati għax-xiri ta’ prodotti tal-enerġija, liema fatturi, preċiżament għaliex huma ffalsifikati, ma jagħtux id-dritt għat-tnaqqis tat-taxxa tal-input inkwantu jkunu involuti kunsinni fittizji ta’ prodotti tal-enerġija, kif iddeterminat legalment fi proċeduri kriminali?”
Fuq id-domanda preliminari
20
Preliminarjament, għandu jiġi kkonstatat li, kif ifformulata, id-domanda tal-qorti tar-rinviju tirrigwarda l-interpretazzjoni kemm tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2008/118 kif ukoll tal-Artikolu 8 tal-imsemmija direttiva, peress li din l-aħħar dispożizzjoni tirrigwarda d-determinazzjoni tal-“persuna responsabbli biex tħallas id-dazju tas-sisa li jkun sar dovut”. Issa, mid-deċiżjoni tar-rinviju ma jirriżultax li l-imsemmija qorti għandha l-intenzjoni li tistaqsi lill-Qorti Ġenerali dwar il-kwistjoni tad-determinazzjoni tal-persuna responsabbli għall-ħlas tad-dazji tas-sisa li saru eżiġibbli. Huwa għalhekk biss l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2008/118 li għandu jiġi interpretat sabiex tingħata risposta utli għad-domanda magħmula lill-Qorti Ġenerali.
21
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jitqies li, permezz tal-unika domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2008/118 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, kif interpretata mill-awtoritajiet nazzjonali, li tipprevedi l-eżiġibbiltà tad-dazji tas-sisa fuq kunsinna fittizja ta’ prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa u inklużi f’fatturi foloz.
22
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2008/118 jipprovdi li “[i]d-dazju tas-sisa għandu jsir imponibbli fil-ħin, u fl-Istat Membru, tar-rilaxx għall-konsum”. L-Artikolu 7(2) ta’ din id-direttiva jiddefinixxi r-“rilaxx għall-konsum” permezz ta’ erba’ ipoteżijiet.
23
Barra minn hekk, mill-premessa 8 tad-Direttiva 2008/118 jirriżulta li huwa neċessarju, għall-funzjonament tajjeb tas-suq intern, li l-kunċett ta’ “eżiġibbiltà tad-dazju tas-sisa” u l-kundizzjonijiet relatati miegħu jkunu identiċi fl-Istati Membri kollha.
24
Għal dan l-għan, l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2008/118 jiddefinixxi, fil-livell tal-Unjoni, il-mument li fih il-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa jiġu rrilaxxati għall-konsum. Kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, din l-armonizzazzjoni tippermetti, bħala prinċipju, li tiġi evitata t-tassazzjoni doppja fir-relazzjonijiet bejn Stati Membri (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑18 ta’ April 2024, Girelli Alcool, C‑509/22, EU:C:2024:341, punt 41; ara wkoll, b’analoġija, is-sentenza tal‑24 ta’ Frar 2021, Silcompa, C‑95/19, EU:C:2021:128, punt 44 u l-ġurisprudenza ċċitata).
25
Minn dan isegwi li l-kunċett ta’ “rilaxx għall-konsum” li jiddetermina l-mument tal-eżiġibbiltà tad-dazji tas-sisa għandu jiġi interpretat b’mod uniformi fl-Istati Membri kollha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Frar 2018, Il‑Kummissjoni vs Il‑Greċja, C‑590/16, EU:C:2018:77, punt 45).
26
Kif tippreċiża l-qorti tar-rinviju, il-kawża prinċipali taqa’ f’kuntest ta’ kunsinna fittizja ta’ prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa u li jidhru fuq fatturi foloz. Abbażi tal-elementi pprovduti mill-qorti tar-rinviju, għandu jitqies li, fil-kawża prinċipali, id-dazji tas-sisa ma ġew imposti la minħabba ħruġ ta’ prodotti minn arranġament ta’ sospensjoni tad-dazju, la minħabba żamma ta’ prodotti barra minn arranġament ta’ sospensjoni tad-dazju, la minħabba produzzjoni barra minn arranġament ta’ sospensjoni tad-dazju, u lanqas minħabba importazzjoni, li huma l-każijiet ta’ rilaxx għall-konsum previsti fl-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2008/118, imsemmija, fil-punt 22 iktar ’il fuq. Lanqas ma ġew intaxxati minħabba ħruġ, produzzjoni jew importazzjoni irregolari ta’ prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa li jaqgħu taħt il-każijiet ta’ rilaxx għall-konsum previsti fl-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2008/118.
27
Fil-fatt, kif jirriżulta mill-elementi pprovduti mill-qorti tar-rinviju, fil-kawża prinċipali, id-dazji tas-sisa ġew imposti minħabba abbuż ta’ dritt fis-sens tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 124 tal-Liġi dwar id-Dazji tas-Sisa, jiġifieri, f’dan il-każ, ir-reġistrazzjoni fil-kontabbiltà ta’ avvenimenti ekonomiċi abbażi ta’ fatturi foloz, filwaqt li l-prodotti tal-enerġija suġġetti għad-dazju tas-sisa la ġew irrilaxxati għaċ-ċirkulazzjoni u lanqas ma ġew ikkunsinnati.
28
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar, kif ġie rrilevat fil-punt 22 iktar ’il fuq, li l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2008/118 jistabbilixxi erba’ każijiet ta’ “rilaxx għall-konsum” ta’ prodott suġġett għad-dazju tas-sisa. Issa, jirriżulta mill-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni li, dawn il-każijiet huma elenkati b’mod eżawrjenti. Minbarra dawn il-każijiet, ma jistax jitqies għalhekk li tali prodott kien is-suġġett ta’ rilaxx għall-konsum. Din l-interpretazzjoni tirriżulta wkoll mill-ħtieġa, imsemmija fil-punti 24 u 25 iktar ’il fuq, li l-kunċett ta’ “rilaxx għall-konsum” jiġi interpretat b’mod uniformi fl-Istati Membri kollha.
29
Issa, għandu jiġi kkonstatat li l-ipoteżi msemmija fil-punt 27 iktar ’il fuq ma tikkorrispondi għal ebda waħda minn dawk imsemmija fl-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2008/118 u ma tistax titqies li tikkostitwixxi rilaxx għall-konsum fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
30
Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tindika li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali kienet iġġustifikata, b’mod partikolari, mill-protezzjoni tal-interessi fiskali tar-Repubblika tal-Kroazja, sabiex tipprekludi l-użu abbużiv ta’ ċerti sistemi tad-dazju tas-sisa u t-twettiq ta’ frodi fiskali sinjifikattiv.
31
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Istati Membri għandhom interess leġittimu li jieħdu passi adegwati sabiex jipproteġu l-interessi finanzjarji tagħhom u li l-ġlieda kontra l-frodi, l-evażjoni fiskali u l-abbużi eventwali hija għan segwit mid-Direttiva 2008/118 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2017, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall, C‑126/15, EU:C:2017:504, punt 59).
32
Xorta jibqa’ l-fatt li s-setgħa leġiżlattiva tal-Istati Membri sabiex jadottaw miżuri bħal dawk imsemmija fil-punt 31 iktar ’il fuq ma tistax tiġi eżerċitata bi ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2008/118, u, b’mod partikolari, tal-Artikolu 7(1) u (2) tagħha, bir-riskju li jiġi ppreġudikat l-għan ta’ armonizzazzjoni mfittex mil-leġiżlatur tal-Unjoni u espost, b’mod partikolari, fil-premessa 8 tal-imsemmija direttiva (sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2023, CDIL, C‑96/22, EU:C:2023:1025, punt 68).
33
F’dan il-kuntest, il-Gvern Kroat jallega li l-imsemmija dispożizzjonijiet tal-Artikoli 124 u 125 tal-Liġi dwar id-Dazji tas-Sisa huma intiżi sabiex jipprevjenu l-użu ta’ prodotti tal-enerġija miksuba illegalment. Fir-rigward ta’ dan l-argument, huwa biżżejjed li jiġi enfasizzat li, kif jirriżulta mill-punti 26 u 27 iktar ’il fuq, it-tassazzjoni li magħha hija relatata d-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju ma kinitx tirrigwarda prodotti tal-enerġija miksuba illegalment.
34
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2008/118 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, kif interpretata mill-awtoritajiet nazzjonali, li tipprevedi l-eżiġibbiltà tad-dazji tas-sisa fuq kunsinna fittizja ta’ prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa u inklużi f’fatturi foloz.
Fuq l-ispejjeż
35
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti Ġenerali, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Awla li tiddeċiedi fuq domandi preliminari)
taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 7 tad-Direttiva tal-Kunsill 2008/118/KE tas‑16 ta’ Diċembru 2008 dwar l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa u li jħassar id-Direttiva 92/12/KEE,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, kif interpretata mill-awtoritajiet nazzjonali, li tipprevedi l-eżiġibbiltà tad-dazji tas-sisa fuq kunsinna fittizja ta’ prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa u inklużi f’fatturi foloz.
Papasavvas
Półtorak
Sampol Pucurull
Steinfatt
Petrlík
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fid‑9 ta’ Lulju 2025.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Kroat.
(
i
)	L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.