62012CD0334_PL
Strony
Motywy wyroku
Sentencja
Strony
W sprawie C‑334/12 RX
mającej za przedmiot wniosek pierwszego rzecznika generalnego z dnia 6 lipca 2012 r. o ponowne rozpoznanie orzeczenia w trybie art. 62 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
TRYBUNAŁ (izba specjalna przewidziana w art. 123b regulaminu postępowania przed Trybunałem),
w składzie: V. Skouris, prezes, A. Tizzano, J.N. Cunha Rodrigues, K. Lenaerts (sprawozdawca) i J.C. Bonichot, prezesi izb,
wydał niniejszą
Decyzję
Motywy wyroku
1. Wniosek pierwszego rzecznika generalnego o ponowne rozpoznanie orzeczenia dotyczy wyroku Sądu Unii Europejskiej (izba odwołań) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie T‑234/11 P Arango Jaramillo i in. przeciwko EBI, dotychczas nieopublikowanego w Zbiorze, którym oddalono odwołanie wniesione przez O.O. Aranga Jaramilla i 34 innych członków personelu Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) (zwanych dalej „skarżącymi”) od postanowienia Sądu do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej (pierwsza izba) z dnia 4 lutego 2011 r. w sprawie F‑34/10 Arango Jaramillo i in. przeciwko EBI, dotychczas nieopublikowanego w Zbiorze, którym odrzucono, z powodu przekroczenia terminu, skargę mającą na celu z jednej strony stwierdzenie nieważności odcinków wynagrodzenia skarżących za luty 2010 r. w zakresie, w jakim uwzględniały one decyzje EBI o podwyższeniu składek skarżących do systemu emerytalnego, oraz z drugiej strony zasądzenie od EBI odszkodowania na rzecz skarżących.
Okoliczności powstania sporu
2. Z ww. wyroku w sprawie Arango Jaramillo i in. przeciwko EBI wynika, że od dnia 1 stycznia 2007 r. odcinki wynagrodzenia członków personelu EBI są sporządzane nie w tradycyjnej papierowej formie, ale w formie elektronicznej. Od tamtego czasu są one co miesiąc wprowadzane do systemu informatycznego EBI o nazwie „Peoplesoft” i w ten sposób każdy członek personelu ma do nich dostęp ze swojego komputera służbowego.
3. W sobotę 13 lutego 2010 r. odcinki wynagrodzenia za luty 2010 r. zostały wprowadzone do systemu informatycznego „Peoplesoft”. Odcinki te uwzględniały, w odróżnieniu od odcinków za styczeń 2010 r., podwyższenie składek do systemu emerytalnego będące wynikiem decyzji podjętych przez EBI w ramach reformy systemu emerytalnego członków jego personelu.
4. W dniu 26 maja 2010 r. skarżący zwrócili się do Sądu do spraw Służby Publicznej ze skargą mającą na celu stwierdzenie z jednej strony nieważności ich odcinków wynagrodzenia za luty 2010 r. oraz z drugiej strony zasądzenie od EBI symbolicznej kwoty 1 EUR tytułem zadośćuczynienia za krzywdę.
5. W odrębnym piśmie skierowanym do sekretariatu Sądu do spraw Służby Publicznej EBI zwrócił się, aby Sąd orzekł niedopuszczalność skargi bez zbadania sprawy co do istoty.
6. Wyżej wymienionym postanowieniem w sprawie Arango Jaramillo i in. przeciwko EBI Sąd do spraw Służby Publicznej odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Orzekł on zasadniczo, że termin na wniesienie skargi, którego bieg rozpoczął się w poniedziałek 15 lutego 2010 r., przy wzięciu pod uwagę dziesięciodniowego terminu uwzględniającego odległość, upłynął w dniu 25 maja 2010 r., w związku z czym skargę sporządzoną przez skarżących, która wpłynęła drogą elektroniczną do sekretariatu Sądu do spraw Służby Publicznej dopiero w dniu 26 maja 2010 r. o godzinie 00.00, należało uznać za wniesioną po upływie terminu i w konsekwencji niedopuszczalną.
7. Skarżący wnieśli odwołanie od tego postanowienia do Sądu Unii Europejskiej, który oddalił je ww. wyrokiem w sprawie Arango Jaramillo i in. przeciwko EBI.
8. W pkt 22–25 wspomnianego wyroku Sąd Unii Europejskiej zasadniczo zwrócił uwagę na orzecznictwo, zgodnie z którym w braku jakiegokolwiek przepisu określającego termin na wniesienie skargi w sporach pomiędzy EBI i członkami jego personelu wniesienie takiej skargi powinno nastąpić w rozsądnym terminie. Uznawszy, że trzymiesięczny termin określony w art. 91 ust. 3 regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej w odniesieniu do sporów między instytucjami Unii Europejskiej i ich urzędnikami lub członkami ich personelu stanowi „istotne narządzie porównawcze”, ponieważ pod względem charakteru spory te są porównywalne do sporów wewnętrznych między EBI i członkami jego personelu w przedmiocie aktów EBI niekorzystnych dla członków jego personelu, którzy domagają się stwierdzenia ich nieważności, Sąd w pkt 27 wspomnianego wyroku orzekł, powołując się na niektóre ze swoich poprzednich wyroków, że dochowanie takiego terminu powinno zasadniczo zostać uznane za rozsądne.
9. We wspomnianym pkt 27 Sąd Unii Europejskiej doszedł na tej podstawie do wniosku, że „a contrario […] skargę wniesioną przez członka personelu EBI po upływie trzymiesięcznego terminu przedłużonego o dziesięciodniowy termin uwzględniający odległość należy co do zasady uważać za wniesioną w terminie, który nie jest rozsądny”. Dodał on, że taka wykładnia jest dopuszczalna, „ponieważ ścisłe przestrzeganie uregulowań dotyczących terminów procesowych pozwala chronić pewność prawa i zapobiegać wszelkiej dyskryminacji lub arbitralnemu traktowaniu w wymiarze sprawiedliwości”.
10. W pkt 30 ww. wyroku w sprawie Arango Jaramillo i in. przeciwko EBI Sąd Unii Europejskiej nie zgodził się z zarzutem skarżących, że Sąd do spraw Służby Publicznej, zamiast zastosować zasadę dochowania rozsądnego terminu, która z natury jest elastyczna i obejmuje konkretne wyważenie kolidujących ze sobą interesów, przyjął za podstawę dochowanie ścisłego terminu trzech miesięcy mające charakter ścisły i ogólny. Uznał on w szczególności, że Sąd do spraw Służby Publicznej posłużył się po prostu zasadą prawną „opierającą się na ogólnym domniemaniu, zgodnie z którym termin trzech miesięcy jest co do zasady wystarczający, aby umożliwić członkom personelu EBI ocenę zgodności z prawem jego aktów niekorzystnych dla nich i ewentualnie sporządzenie skargi”, a „sąd Unii zobowiązany ją stosować nie ma obowiązku brania pod uwagę okoliczności każdego przypadku i w szczególności przystąpienia do konkretnego wyważenia kolidujących ze sobą interesów”.
11. W pkt 39 wspomnianego wyroku Sąd Unii Europejskiej przypomniał ponownie, że „ścisłe przestrzeganie uregulowań dotyczących terminów procesowych” jest w szczególności zgodne z wymogiem pewności prawa.
Ocena
12. Tytułem wstępu należy zauważyć, że chociaż orzeczono, iż w braku jakiegokolwiek przepisu w rozporządzeniu pracowniczym personelu EBI należy posłużyć się pojęciem rozsądnego terminu w odniesieniu do terminu na wniesienie skargi w sporach między EBI i członkami jego personelu (zob. podobnie wyrok Sądu z dnia 6 marca 2001 r. w sprawie T‑192/99 Dunnett i in. przeciwko EBI, Rec. s. II‑813, pkt 51–58), EBI do tej pory nie wydał przepisów w tym względzie.
13. W oparciu o tę wstępną informację należy stwierdzić, że zachodzi poważne ryzyko naruszenia jedności lub spójności prawa Unii, jeżeli, jak wynika z ww. wyroku w sprawie Arango Jaramillo i in. przeciwko EBI, termin trzech miesięcy i dziesięciu dni, który powinien co do zasady być uważany za rozsądny na wniesienie przez członka personelu EBI skargi o stwierdzenie nieważności aktu EBI niekorzystnego wobec tego członka personelu, jest terminem, którego przekroczenie skutkuje tym, że skarga została wniesiona zbyt późno, i w efekcie prowadzi do jej niedopuszczalności bez uwzględnienia przez sąd Unii szczególnych okoliczności danego przypadku.
14. To poważne ryzyko wynika z dwóch powodów uzasadniających ponowne rozpoznanie ww. wyroku w sprawie Arango Jaramillo i in. przeciwko EBI.
15. W pierwszej kolejności należy ustalić, czy Sąd Unii Europejskiej, uznając, że Sąd do spraw Służby Publicznej nie ma – w ramach oceny, czy termin, w którym skarga o stwierdzenie nieważności została wniesiona przez członków EBI na akt wydany przez EBI, jest rozsądny – obowiązku wzięcia pod uwagę konkretnych okoliczności danego przypadku, przyjął w oparciu o rozumowanie a contrario wykładnię spójną z orzecznictwem, zgodnie z którym rozsądny charakter terminu, nieokreślony w prawie pierwotnym lub wtórnym Unii, powinien być oceniany w zależności od właściwych dla każdej sprawy okoliczności (zob. w szczególności wyroki: z dnia 15 października 2002 r. w sprawach połączonych C‑238/99 P, C‑244/99 P, C‑245/99 P, C‑247/99 P, od C‑250/99 P do C‑252/99 P i C‑254/99 P Limburgse Vinyl Maatschappij i in. przeciwko Komisji, Rec. s. I‑8375, pkt 187, 192; a także z dnia 7 kwietnia 2011 r. w sprawie C‑321/09 P Grecja przeciwko Komisji, pkt 33, 34).
16. W drugiej kolejności należy ustalić, czy wykładnia Sądu Unii Europejskiej, przypisując skutek prekluzyjny przekroczeniu terminu na wniesienie skargi, który nie został określony ani w prawie pierwotnym, ani w prawie wtórnym Unii, nie narusza prawa do skutecznego sądowego środka prawnego, zagwarantowanego w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.
17. W razie gdyby na podstawie przeprowadzonych rozważań okazało się, że ww. wyrok w sprawie Arango Jaramillo i in. przeciwko EBI narusza prawo, zajdzie potrzeba zbadania, czy i ewentualnie w jakim zakresie wyrok ten narusza jedność lub spójność prawa Unii.
Sentencja
Z powyższych względów Trybunał (izba specjalna przewidziana w art. 123b regulaminu postępowania przed Trybunałem) postanawia:
1) Należy poddać wyjątkowej procedurze ponownego rozpoznania wyrok Sądu Unii Europejskiej (izba odwołań) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie T‑234/11 P Arango Jaramillo i in. przeciwko EBI.
2) Wyjątkowa procedura ponownego rozpoznania będzie dotyczyła kwestii, czy wyrok Sądu Unii Europejskiej z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie T‑234/11 P Arango Jaramillo i in. przeciwko EBI narusza jedność lub spójność prawa Unii z tego względu, że Sąd, orzekający jako instancja odwoławcza, zinterpretował pojęcie rozsądnego terminu w kontekście wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności przez członków personelu Europejskiego Banku Inwestycyjnego na niekorzystny dla nich akt wydany przez ten bank jako termin, którego przekroczenie skutkuje tym, że skarga została wniesiona zbyt późno, i w efekcie prowadzi do jej niedopuszczalności bez uwzględnienia przez sąd Unii szczególnych okoliczności danego przypadku, a także czy taka interpretacja pojęcia rozsądnego terminu nie narusza prawa do skutecznego sądowego środka prawnego, zagwarantowanego w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.
3) Wzywa się zainteresowanych, o których mowa w art. 23 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, i strony postępowania przed Sądem Unii Europejskiej o przedłożenie Trybunałowi uwag na piśmie w przedmiocie powyższych kwestii w terminie miesiąca od doręczenia niniejszej decyzji.