62019CC0919
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
BOBEK
ippreżentati fit-3 ta’ Ġunju 2021 (
1
)
Kawża C‑919/19
Generálna prokuratura Slovenskej republiky
vs
X.Y.
(Talba għal deċiżjoni preliminari mressqa min-Najvyšší súd Slovenskej republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka, is-Slovakkja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi f’materji kriminali – Deċiżjoni Qafas 2008/909/ĠAI – Riabilitazzjoni soċjali tal‑persuna sentenzjata – Eżekuzzjoni tal-piena fl-Istat Membru taċ-ċittadinanza tal‑persuna sentenzjata u fejn tgħix”
I. Introduzzjoni
1.
L-appellant fil-proċeduri prinċipali huwa ċittadin Slovakk li nstab ħati fir‑Repubblika Ċeka tar-reat gravi ta’ serq aggravat bil-vjolenza. Huwa ġie sentenzjat għal piena ta’ kustodja ta’ tmien snin, li qiegħed jiskonta bħalissa f’dak l-Istat Membru.
2.
Il-qorti Ċeka kompetenti talbet illi s-sentenza kontra l-appellant tiġi rrikonoxxuta u li l-piena tiġi skontata ġewwa s-Slovakkja skont id-Deċiżjoni Qafas 2008/909/ĠAI (
2
). Ir-rikonoxximent tas-sentenza kontra l-appellant ġiet milqugħa fl-ewwel istanza fis-Slovakkja.
3.
Madankollu, wara li l-appellant ippreżenta rikors quddiemha, in-Najvyšší súd Slovenskej Republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka, is-Slovakkja, il-qorti tar-rinviju), għandha dubju dwar diversi elementi tal-interpretazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909. B’mod partikolari, dik il-qorti tistaqsi x’jinvolvi eżattament il-kunċett ta’ “fejn tgħix” il-persuna sentenzjata fit-territorju tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni, li huwa waħda mill-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex iseħħ trasferiment, u x’inhuma eżattament ir-rwoli assenjati lill-awtoritajiet tal-Istati emittenti u ta’ eżekuzzjoni fl-evalwazzjoni tal-possibbiltà tar-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata.
II. Il-kuntest ġuridiku
A.
Id-dritt tal-Unjoni
4.
Il-premessa 9 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 tgħid illi “l-infurzar tal-piena fl-Istat ta’ esekuzzjoni għandu jsaħħaħ il-possibbiltà ta’ riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata. Fil-kuntest li jkun sodisfatt li l-infurzar tal-piena mill-Istat ta’ esekuzzjoni jaqdi l-iskop li tiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata, l-awtorità kompetenti ta’ l-Istat emittenti għandha tieħu kont ta’ elementi bħal, per eżempju, r-rabta tal-persuna ma’ l-Istat ta’ esekuzzjoni, jekk hi tikkonsidrahx bħala l-post b’rabtiet familjari, lingwistiċi, kulturali, soċjali jew ekonomiċi u rabtiet oħrajn ma’ l-Istat ta’ esekuzzjoni.”
5.
Skont il-premessa 10 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, “l-opinjoni tal-persuna sentenzjata msemmija fl-Artikolu 6(3) tista’ tkun utli l-aktar fl-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 4(4). Il-kliem ‘partikolarment’ huma maħsuba biex jiġu koperti wkoll każijiet fejn l-opinjoni tal-persuna sentenzjata tkun tinkludi informazzjoni li tista’ tkun ta’ rilevanza fir-rigward tar-raġunijet għal non-rikonoxximent jew non-infurzar. Id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 4(4) u 6(3) ma jikkostitwixxux raġuni għar-rifjut relatat mar-riabilitazzjoni soċjali.”
6.
Skont il-premessa 17 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, fejn f’din id-deċiżjoni qafas “[i]ssir referenza għall-Istat fejn il-persuna sentenzjata ‘tgħix’, dan jindika l-post li miegħu l-persuna hija marbuta abbażi ta’ residenza abitwali u elementi bħal irbit familjari, soċjali u professjonali.”
7.
Taħt l-Artikolu 3(1) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, “L-għan ta’ din id-Deċiżjoni Qafas hija li tistabbilixxi r-regoli li taħthom Stat Membru, bil-ħsieb li jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata, għandu jirrikonoxxi sentenza u jinforza l-piena.”
8.
L-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 huwa intitolat “Kriterji għat-trasmissjoni ta’ sentenza u ċertifikat lil Stat Membru ieħor”. L-ewwel paragrafu tiegħu jaqra kif ġej:
“Dment li l-persuna sentenzjata fl-Istat emittenti jew fl-Istat ta’ esekuzzjoni, u dment li l-persuna tat il-kunsens tagħha fejn meħtieġ taħt l-Artikolu 6, sentenza, flimkien ma’ ċertifikat li tieghu tingħata l-formula standard fl-Anness I, jista’ jintbagħat lil wieħed mill-Istati Membri li ġejjin:
(a)
l-Istat Membru taċ-ċittadinanza tal-persuna sentenzjata fejn hija j/tgħix; jew
(b)
l-Istat Membru taċ-ċittadinanza, li għalih, filwaqt li m’huwiex l-Istat Membru fejn hi tgħix, il-persuna sentenzjata ser tkun deportata, ladarba hija tkun rilaxxata mill-infurzar tal-piena abbażi ta’ ordni ta’ espulsjoni jew deportazzjoni inkluża fis-sentenza jew f’deċiżjoni ġudizzjarja jew amministrattiva jew kwalunkwe miżura oħra li tirriżulta mis-sentenza; jew
(c)
kwalunkwe Stat Membru li m’huwiex l-Istat Membru imsemmi f’ a) jew b), li l-awtorità kompetenti tiegħu tagħti kunsens biex is-sentenza u ċ-ċertifikat jiġu trasmessi lil dak l-Istat Membru.”
9.
Skont l-Artikolu 4(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, “it-trasmissjoni tas-sentenza u taċ-ċertifikat tista’ ssir meta l-awtorità kompetenti ta’ l-Istat emittenti, fejn xieraq, wara konsultazzjonijiet bejn l-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat emittenti u ta’ dak ta’ esekuzzjoni, ikunu sodisfatti li l-infurzar tal-piena mill-Istat ta’ esekuzzjoni jkun jaqdi l-għan li jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata”.
10.
L-Artikolu 4(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 jipprovdi li “[q]abel it-trasmissjoni tas-sentenza u ċ-ċertifikat, l-awtorità kompetenti ta’ l-Istat emittenti tista’ tikkonsulta, bi kwalunkwe mezz xieraq, ma’ l-awtorità kompetenti ta’ l-Istat ta’ esekuzzjoni. Il-konsultazzjoni għandha tkun obbligatorja fil-każijiet imsemmijin fil-paragrafu 1(c). F’tali każijiet l-awtorità kompetenti ta’ l-Istat ta’ esekuzzjoni għandha tinforma minnufih lill-Istat emittenti bid-deċiżjoni tagħha jekk tagħtix kunsens jew le għat-trasmissjoni tas-sentenza”.
11.
Skont l-Artikolu 4(4) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, “waqt tali konsultazzjoni l-awtorità kompetenti ta’ l-Istat ta’ esekuzzjoni tista’ tippreżenta lill-awtorità kompetenti ta’ l-Istat emittenti opinjoni raġunata [motivata] li l-infurzar tal-piena fl-Istat ta’ esekuzzjoni ma jaqdix l-għan li jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali u r-reintegrazzjoni fis-soċjetà b’suċċess tal-persuna sentenzjata.
Fejn ma kienx hemm konsultazzjoni, tali opinjoni tista’ tiġi ppreżentata mingħajr dewmien wara t-trasmissjoni tas-sentenza u taċ-ċertifikat. L-awtorità kompetenti ta’ l-Istat emittenti għandha tikkonsidra tali opinjoni u tiddeċiedi jekk tirtirax iċ-ċertifikat jew le”.
12.
L-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 huwa intitolat “Opinjoni u notifika tal-persuna sentenzjata”. L-ewwel żewġ paragrafi tiegħu jaqraw kif ġej:
“1.   Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 2, sentenza flimkien ma’ ċertifikat tista’ tintbagħat biss lill-Istat ta’ esekuzzjoni għall-fini tar-rikonoxximent tagħha u l-infurzar tal-piena bil-kunsens tal-persuna sentenzjata skond il-liġi ta’ l-Istat emittenti.
2.   Il-kunsens tal-persuna sentenzjata m’għandux jenħtieġ meta tiġi trasferita s-sentenza flimkien maċ-ċertifikat:
(a)
lill-Istat Membru taċ-ċittadinanza fejn tgħix il-persuna sentenzjata;
[….]”.
13.
Taħt l-Artikolu 6(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, “fil-każijiet kollha fejn il-persuna tkun għadha fl-Istat emittenti, il-persuna għandha tingħata opportunità li tiddikjara l-opinjoni tiegħu jew tagħha oralment jew bil-miktub […]. Għandu jittieħed kont ta’ l-opinjoni tal-persuna sentenzjata meta tkun qed tiġi deċiża l-kwistjoni tat-trasferiment tas-sentenza flimkien maċ-ċertifikat. Fejn il-persuna tkun għamlet użu mill-opportunità provduta f’dan il-paragrafu, l-opinjoni tal-persuna sentenzjata għandha tiġi trasmessa lill-Istat ta’ esekuzzjoni, partikolarment bil-ħsieb ta’ l-Artikolu 4(4). Jekk il-persuna tkun iddikjarat l-opinjoni tagħha orlament, l-Istat emittenti għandu jiżgura li r-rekord bil-miktub ta’ tali dikjarazzjoni hija disponibbli fl-Istat ta’ esekuzzjoni.”
14.
L-Artikolu 8(1) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 jipprovdi li “l-awtorità kompetenti ta’ l-Istat ta’ esekuzzjoni għandha tirrikonoxxi s-sentenza li tkun ġiet trasmessa skond l-Artikolu 3a u waqt li tiġi segwita l-proċedura taħt l-Artikolu 5, u għandha minnufih tieħu l-miżuri kollha meħtieġa għall-infurzar tal-piena, sakemm ma tiddeċidix li tinvoka waħda mir-raġunijiet għal non-rikonoxximent jew non-infurzar previsti fl-Artikolu 9”.
15.
Skont l-Artikolu 9(1)(b) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni tista’ tirrifjuta li tirrikonoxxi s-sentenza u li tinforza l-piena, jekk “il-kriterji li hemm fl-Artikolu 4(1) ma jintlaħqux”.
16.
Skont l-Artikolu 9(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, “fil-każijiet imsemmija fil-paragrafu 1(a), (b), (c), (i) (k) u (l), qabel ma jiġi deċiż li ma tiġix rikonoxxuta s-sentenza u infurzata l-piena, l-awtorità kompetenti ta’ l-Istat ta’ esekuzzjoni għandha tikkonsulta lill-awtorità kompetenti ta’ l-Istat emittenti, bi kwalunkwe mezz xieraq, u għandha, fejn ikun il-każ, titlobha tipprovdi mingħajr dewmien mhux meħtieġ kwalunkwe informazzjoni addizzjonali meħtieġa”.
17.
Skont iċ-ċertifikat tal-formula standard, previst fl-Anness I tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 (iktar ’il quddiem iċ-“Ċertifikat fl-Anness I”), huwa meħtieġ skont il-punt 4 tat-Taqsima (d), li jipprovdi kwalunkwe “informazzjoni rilevanti oħra [dwar i]r-rabtiet familjari, soċjali u professjonali tal-persuna sentenzjata ma’ l-Istat ta’ esekuzzjoni”.
B.
Id-dritt nazzjonali
18.
Skont l-Artikolu 4(1)(a) taż-Zákon č. 549/2011 Z.z. o uznávaní a výkone rozhodnutí, ktorými sa ukladá trestná sankcia spojená s odňatím slobody v Európskej únii a o zmene a doplnení zákona č. 221/2006 Z.z. o výkone väzby (il-Liġi Nru 549/2011 dwar ir-Rikonoxximent u l-Eżekuzzjoni ta’ Sentenzi li Jimponu Pieni ta’ Kustodja fl-Unjoni Ewropea, li temenda u tikkonsolida il-Liġi Nru 221/2006 dwar il-pieni ta’ kustodja) (iktar ’il quddiem il-“Liġi Nru 549/2011”), huwa possibbli li deċiżjoni tiġi rrikonoxxuta u infurzata fis-Slovakkja jekk il-fatt jew l-att li fuq il-bażi tiegħu nħarġet id-deċiżjoni jikkostitwixxi wkoll reat taħt il-liġi Slovakka, suġġett għad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 4(2) u (3), u jekk il-persuna sentenzjata hija ċittadina Slovakka li tirrisjedi abitwalment fis-Slovakkja jew li għandha, fit-territorju tagħha, irbit familjari, soċjali jew professjonali pprovat li jista’ jikkontribwixxi għall-iffaċilitar tar-riabilitazzjoni tagħha fil-kors tal-infurzar tal-piena ta’ kustodja fis-Slovakkja.
19.
L-Artikolu 3(g) tal-Liġi Nru 549/2011 jgħid li “residenza abitwali” tfisser residenza permanenti jew residenza temporanja.
20.
Skont l-Artikolu 2(2) taż-Zákon č. 253/1998 Z.z. o hlásení pobytu občanov Slovenskej republiky a registri obyvateľov Slovenskej republiky (il-Liġi Nru 253/1998 dwar id-Dikjarazzjoni tar-Residenza ta’ Ċittadini Slovakki u r-Reġistru taċ-Ċittadini Slovakki) (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar id-Dikjarazzjoni tar-Residenza”), “residenza” għall-finijiet taż-żamma ta’ reġistri tar-residenza taċ-ċittadini hija interpretata bħala residenza permanenti u residenza temporanja.
21.
Skont il-qorti tar-rinviju, kwalunkwe konstatazzjoni jew ta’ residenza permanenti jew ta’ residenza temporanja ta’ ċittadin Slovakk fis-Slovakkja, li għall-finijiet tal-Liġi Nru 549/2011 tikkostitwixxi residenza abitwali, hija sempliċement għall-finijiet ta’ żamma ta’ reġistri. La r-residenza permanenti u lanqas ir-residenza temporanja ma huma suġġetti għall-fatt li ċ-ċittadin għandu attwalment jgħix fis-Slovakkja u għalhekk ikollu rbit familjari, soċjali, professjonali jew oħrajn ma’ dan l-Istat.
22.
Il-qorti tar-rinviju tispjega li, minkejja li l-liġi timponi fuq kull ċittadin li ma jirrisjedix b’mod permanenti barra mill-pajjiż l-obbligu li jiddikjara r-residenza permanenti tiegħu, flimkien mal-obbligu li jiddikjara t-tmiem tagħha jekk huwa qiegħed jipprepara li jivvjaġġa barra mill-pajjiż bl-intenzjoni li jgħix hemm b’mod permanenti, hija ma tipprevedi l-ebda penali għal nuqqas ta’ osservanza ta’ dawn ir-rekwiżiti.
23.
Il-qorti tar-rinviju tispjega wkoll li, skont l-Artikolu 4(1)(a) tal-Liġi Nru 549/2011, deċiżjonijiet tal-Istat emittenti fuq l-impożizzjoni ta’ piena ta’ kustodja jistgħu għalhekk jiġu rrikonoxxuti u infurzati wkoll fejn iċ-ċittadin Slovakk sentenzjat fil-fatt ma jgħixx fis-Slovakkja (iżda jgħix fl-Istat emittenti), iżda madankollu għandu residenza permanenti jew temporanja reġistrata fis-Slovakkja.
24.
Il-qorti tar-rinviju tinnota li l-kundizzjoni dwar l-eżistenza ta’ rbit familjari, soċjali jew professjonali pprovat li jista’ jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata hija għalhekk stabbilita bħala alternattiva u, skont id-dritt Slovakk, għandha tkun issodisfatta biss jekk iċ-ċittadin Slovakk ma għandux ir-residenza abitwali, jiġifieri permanenti jew temporanja, tiegħu fis-Slovakkja.
25.
Fl-aħħar, il-qorti tar-rinviju żiedet illi kien ser ikun hemm, mill-1 ta’ Jannar 2020, bidla fil-leġiżlazzjoni nazzjonali Slovakka li tagħmilha possibbli, skont il-formulazzjoni l-ġdida tal-Artikolu 4(1)(a) tal-Liġi Nru 549/2011, li sentenza li timponi l-piena ta’ kustodja tiġi rrikonoxxuta fis-Slovakkja fil-każ fejn il-persuna sentenzjata hija ċittadina tagħha u għandha l-post ta’ residenza abitwali tagħha fit-territorju tagħha, li ma hijiex ser tkun iktar iddefinita bħala l-post tar-residenza permanenti jew temporanja tagħha. Madankollu, skont l-Artikolu 32 ta’ din il-liġi, proċeduri mibdija qabel l-1 ta’ Jannar 2020 ser ikunu kkompletati skont din il-liġi fil-verżjoni fis-seħħ sal-31 ta’ Diċembru 2019.
III. Il-fatti, il-proċeduri nazzjonali u d-domandi preliminari
26.
L-appellant fil-proċeduri prinċipali huwa ċittadin Slovakk li nstab ħati fir-Repubblika Ċeka tar-reat gravi ta’ serq aggravat bil-vjolenza. Permezz ta’ sentenza tat-18 ta’ Lulju 2017, il-Krajský soud v Plzni (il-Qorti Reġjonali ta’ Plzeň, ir-Repubblika Ċeka) ikkundannatu għal piena ta’ kustodja ta’ għaxar snin. Dik is-sentenza ġiet emendata permezz ta’ sentenza tal-20 ta’ Settembru 2017 tal-Vrchní soud v Praze (il-Qorti Superjuri ta’ Praga, ir-Repubblika Ċeka) għal piena ta’ kustodja ta’ tmien snin. Preżentement, l-appellant qiegħed iservi din il-piena fir-Repubblika Ċeka.
27.
Fit-12 ta’ Frar 2018, il-Krajský sud v Košiciach (il-Qorti Reġjonali ta’ Košice, is-Slovakkja) irċeviet iċ-Ċertifikat fl-Anness I maħruġ mill-Krajský soud v Plzni (il-Qorti Reġjonali ta’ Plzeň). Dan iċ-ċertifikat intbagħat, flimkien mas-sentenzi hawn fuq imsemmija, lis-Slovakkja bħala l-Istat ta’ eżekuzzjoni għax l-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti kienet issodisfatta li l-infurzar tal-piena tal-kustodja f’dak l-Istat Membru jkun iservi l-għan tal-iffaċilitar tar-riabilitazzjoni soċjali tal-appellant. L-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti kienet ukoll tal-fehma li s-Slovakkja hija l-Istat li tiegħu l-appellant huwa ċittadin u li fih huwa jgħix.
28.
Iċ-Ċertifikat fl-Anness I jgħid, fil-punt 4 tat-Taqsima (d) tiegħu, li l-appellant wasal fir-Repubblika Ċeka mal-mara tiegħu ħames xhur qabel ma wettaq ir-reat inkwistjoni. Wara li ħadem fil-qosor ġewwa Plzeň, l-impjieg tiegħu ġie mitmum. Huwa kien għalhekk qiegħed fiż-żmien ta’ meta twettaq ir-reat. Fil-bidu huwa qagħad f’hostel qabel ma kera appartament mal-familja tiegħu. Il-Krajský soud v Plzni (il-Qorti Reġjonali ta’ Plzeň) tinnota wkoll li r-riabilitazzjoni soċjali tal-appellant tintlaħaq aħjar fis-Slovakkja peress li huwa ċittadin ta’ dak l-Istat Membru, għex fis-Slovakkja tul ħajtu kollha, u l-post ta’ residenza permanenti tiegħu huwa rreġistrat hemmhekk.
29.
Barra minn hekk, it-Taqsima (l) taċ-Ċertifikat fl-Anness I tgħid li l-appellant ma għandu l-ebda post ta’ residenza abitwali fir-Repubblika Ċeka. Qabel ma wettaq ir-reat inkwistjoni, huwa għex hemm biss għal żmien qasir ħafna li matulu ma stabbilixxiex irbit professjonali, kulturali jew soċjali. Il-fatt li t-tfal tal-appellant jirrisjedu fit-territorju tar-Repubblika Ċeka ma jaffettwax il-konstatazzjoni li r-residenza abitwali tal-appellant ma hijiex fir-Repubblika Ċeka. It-tfal huma wkoll ċittadini Slovakki u jistgħu jirritornaw lejn is-Slovakkja fi kwalunkwe żmien.
30.
Bis-sentenza tas-17 ta’ Mejju 2018, fuq il-bażi taċ-Ċertifikat fl-Anness I, il-Krajský súd v Košiciach (il-Qorti Reġjonali ta’ Košice) iddeċidiet li tirrikonoxxi u tinforza s-sentenza.
31.
L-appellant appella minn din id-deċiżjoni quddiem in-Najvyšší súd Slovenskej Republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka), il-qorti tar-rinviju. Huwa ddikjara li l-familja kollha tiegħu (konjuġi, żewġt ibniet, ħaten u neputi) jgħixu fi Plzeň, u li l-membri tal-familja jżuruh kull xahar waqt li qiegħed jiskonta l-piena tiegħu. Huwa ma għandu l-ebda kuntatt ma’ ibnu jew ħuh tar-rispett li jgħixu fis-Slovakkja. Huwa jsostni li ma għandu l-ebda rbit familjari jew ħbieb stretti fis-Slovakkja u, li kieku kellu jiġi ttrasferit lejn dak l-Istat Membru, huwa jitlef il-kuntatt mal-familja tiegħu. L-appellant għalhekk jixtieq li jiskonta l-piena tiegħu fir-Repubblika Ċeka.
32.
Il-qorti tar-rinviju tosserva li, skont ir-reġistru tal-abitanti tar-Repubblika Slovakka, l-appellant huwa ċittadin Slovakk. Mill-1998, huwa kien irreġistrat bħala resident permanenti f’muniċipalità fis-Slovakkja. Madankollu, skont ir-rapport tal-5 ta’ Marzu 2018, stabbilit mill-awtorità tal-pulizija kompetenti tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni, l-appellant qatt ma deher fil-muniċipalità, ma kellu l-ebda kuntatt hemm, u huwa maħsub li kien qiegħed mal-familja tiegħu fi Franza għal madwar ħames snin. Ir-rapport tas-Sindku tal-muniċipalità jgħid li huwa biss iben l-appellant li jirrisjedi fl-indirizz reġistrat tal-appellant, flimkien man-nanna tiegħu. In-nanna ddikjarat li hija temmen li l-familja tal-appellant tgħix fir-Repubblika Ċeka, iżda ma tafx fejn peress li huma ma humiex f’kuntatt.
33.
Il-qorti tar-rinviju tikkunsidra li l-għan tar-riabilitazzjoni soċjali mfittex mid-Deċiżjoni Qafas 2008/909, u għalhekk il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 4(1)(a) tagħha, ikunu ssodisfatti biss meta l-persuna sentenzjata għandha, fl-Istat Membru li tiegħu hija ċittadina, tali rbit familjari, lingwistiku, kulturali, soċjali, ekonomiku jew professjonali li jagħmilha raġonevoli li jiġi preżunt li t-twettiq tas-sentenza f’dak l-Istat ikun fil-fatt ser itejjeb l-opportunitajiet li dak l-għan jintlaħaq. Dik il-qorti għalhekk tikkunsidra li l-Artikolu 4(1)(a) tal-Liġi Nru 549/2011, li tgħid li sentenza barranija li timponi piena ta’ kustodja fuq ċittadin Slovakk tista’ tiġi rrikonoxxuta u infurzata abbażi ta’ sempliċi residenza permanenti jew temporanja rreġistrata preċedentement, mingħajr ma jkun hemm ukoll irbit familjari, soċjali, professjonali jew ta’ tip ieħor, ma tiżgurax l-effettività sħiħa tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
34.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, in-Najvyšší súd Slovenskej Republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel is-segwenti domandi preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“[(1)] L-Artikolu 4(1)(a) tad-[Deċiżjoni Qafas 2008/909] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kriterji li huwa jistabbilixxi ma jkunux issodisfatti ħlief jekk il-persuna kkundannata jkollha, fl-Istat Membru li tiegħu tkun ċittadina, rabtiet familjari, soċjali, professjonali jew oħrajn li jippermettu li jiġi preżunt b’mod raġonevoli li l-infurzar tal-kundanna f’dan l-Istat Membru jista’ jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali tagħha u li jipprekludi, għaldaqstant, leġiżlazzjoni nazzjonali bħall-Artikolu 4(1)(a) tal-Liġi Nru 549/2011 (kif kienet fis-seħħ sal-31 ta’ Diċembru 2019) li f’tali każijiet tippermetti r-rikonoxximent u l-infurzar ta’ sentenza biss abbażi ta’ residenza abitwali formali, irreġistrata fl-Istat ta’ eżekuzzjoni, mingħajr ma tieħu inkunsiderazzjoni l-kwistjoni dwar jekk il-persuna kkundannata għandhiex rabtiet konkreti f’dan l-Istat tal-aħħar li jippermettulha żżid il-possibbiltà tagħha ta’ riabilitazzjoni soċjali?
[(2)] Fil-każ ta’ risposta affermattiva għall-ewwel domanda, l-Artikolu 4(2) tad-deċiżjoni qafas għandu jiġi interpretat fis-sens li, anki fis-sitwazzjoni prevista fl-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, l-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti għandha, qabel ma tibgħat is-sentenza u ċ-ċertifikat, tkun ċerta li l-infurzar tal-kundanna mill-Istat ta’ eżekuzzjoni jkun ser jikkontribwixxi sabiex jintlaħaq l-għan li tiġi ffaċilitata r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna kkundannata u li hija għandha tindika wkoll, fil-punt 4 tat-taqsima (d) taċ-ċertifikat, l-informazzjoni miġbura f’dan ir-rigward, b’mod partikolari meta l-persuna kkundannata tallega, fl-osservazzjonijiet tagħha previsti fl-Artikolu 6(3) tad-Deċiżjoni Qafas, li għandha rabtiet familjari, soċjali jew professjonali konkreti f’dan l-Istat Membru?
[(3)] Fil-każ ta’ risposta affermattiva għall-ewwel domanda, l-Artikolu 9(1)(b) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909[…] għandu jiġi interpretat fis-sens li jkun hemm raġuni għal nuqqas ta’ rikonoxximent u nuqqas ta’ infurzar ta’ sentenza anki meta, fis-sitwazzjoni prevista fl-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas [2008/909], l-eżistenza ta’ rabtiet familjari, soċjali, professjonali jew oħrajn, li jippermettu li jiġi preżunt b’mod raġonevoli li l-infurzar tal-kundanna fl-Istat tal-eżekuzzjoni jista’ jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna kkundannata, ma tiġix ipprovata minkejja l-konsultazzjoni mwettqa b’applikazzjoni tal-paragrafu 3 tal-imsemmi artikolu u t-trażmissjoni potenzjali ta’ informazzjoni oħra neċessarja?”
35.
Osservazzjonijiet bil-miktub ġew sottomessi mill-Gvern Ċek, mill-Gvern Spanjol, mill-Gvern Ungeriż u mill-Gvern Pollakk, kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea. Il-Gvern Ċek u l-Gvern Spanjol, kif ukoll il-Kummissjoni, wieġbu wkoll għal mistoqsijiet bil-miktub magħmula lill-partijiet interessati mill-Qorti tal-Ġustizzja b’applikazzjoni tal-Artikolu 61(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
IV. Evalwazzjoni
36.
Dawn il-konklużjonijiet huma strutturati bil-mod segwenti. Ser nibda billi nwieġeb għall-ewwel domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju. Nissuġġerixxi li l-evalwazzjoni dwar jekk persuna sentenzjata tgħix fi Stat Membru partikolari għall-finijiet tal-applikazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 ma tistax tiġi limitata li jkun hemm sempliċi dikjarazzjoni formali tal-indirizz tar-residenza. Wara dan ngħaddi biex nissuġġerixxi liema kriterji ulterjuri għandhom ikunu rilevanti bħala parti minn din l-evalwazzjoni (A). B’risposta għat-tieni domanda magħmula, ser nindika li l-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti għandha d-dmir li tissodisfa lilha nnifisha li t-trasferiment tal-persuna sentenzjata lejn l-Istat ta’ ċittadinanza tagħha ser itejjeb ir-riabilitazzjoni soċjali tagħha. Din l-awtorità hija wkoll meħtieġa li tipprovdi lill-awtorità ta’ eżekuzzjoni bl-informazzjoni rilevanti kollha miġbura li tikkonċerna l-probabbiltà tar-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata (B). Fl-aħħar, ser nikkjarifika liema mill-kriterji rilevanti li jikkundizzjonaw it-trasferiment tal-persuna sentenzjata jista’ jkun suġġett għal evalwazzjoni mill-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni li tista’ twassal għar-rifjut tar-rikonoxximent u tal-infurzar tas-sentenza (C).
A.
L-ewwel domanda: fejn tgħix il-persuna sentenzjata?
37.
It-trasferiment tal-persuna sentenzjata skont l-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 huwa possibbli, meta din il-persuna ma taqbilx ma’ dak it-trasferiment, biss jekk din il-persuna hija ċittadina tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni u tgħix hemm.
38.
Għall-finijiet ta’ dawn il-proċeduri, il-kundizzjoni taċ-ċittadinanza tidher issodisfatta u ma hijiex kwistjoni ta’ nuqqas ta’ qbil. L-ewwel domanda magħmula f’din il-kawża tikkonċerna biss l-iskop tal-kunċett ta’ fejn tgħix il-persuna sentenzjata fis-sens tat-tifsira tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
39.
Id-Deċiżjoni Qafas 2008/909 tixħet ftit dawl fuq dan il-kunċett fil-premessa 17 tagħha, li tgħid li r-riferiment “għall-Istat fejn il-persuna sentenzjata ‘tgħix’, dan jindika l-post li miegħu l-persuna hija marbuta abbażi ta’ residenza abitwali u elementi bħal irbit familjari, soċjali u professjonali” (
3
).
40.
Id-dispożizzjoni nazzjonali inkwistjoni, jiġifieri l-Artikolu 4(1)(a) tal-Liġi Nru 549/2011, tgħid li huwa possibbli li deċiżjoni tiġi rrikonoxxuta u infurzata fir-Repubblika Slovakka meta l-persuna sentenzjata hija ċittadina Slovakka li tirrisjedi abitwalment fir-Repubblika Slovakka jew għandha fit-territorju tagħha rbit familjari, soċjali jew professjonali pprovat li jista’ jikkontribwixxi għall-iffaċilitar tar-riabilitazzjoni tagħha matul l-infurzar tal-piena ta’ kustodja fir-Repubblika Slovakka.
41.
Din id-dispożizzjoni għaldaqstant tirrifletti, bħala prinċipju, il-formulazzjoni tal-premessa 17. Madankollu, il-“u” hija mibdula b’“jew”. Għaldaqstant jidher li “r-residenza abitwali”, minn naħa, u “irbit familjari, soċjali u professjonali”, min-naħa l-oħra, huma żewġ raġunijiet alternattivi għar-rikonoxximent fis-sitwazzjoni li taqa’ taħt l-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909. Barra minn hekk, il-kunċett tar-residenza abitwali, għall-finijiet tal-ewwel xenarju, huwa miftiehem, fil-verżjoni applikabbli tad-dritt nazzjonali, bħala li jirreferi għal residenza permanenti jew temporanja. Il-qorti tar-rinviju tispjega li kemm ir-residenza permanenti kif ukoll dik temporanja huma l-indirizzi tar-residenza formali reġistrati għal finijiet amministrattivi.
42.
Ninnota li l-użu, fil-premessa 17 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, tal-konġunzjoni “u” li torbot “residenza abitwali” ma’ “irbit familjari, soċjali u professjonali”, tagħmilha ċara li xi ħaġa iktar minn indirizz formalment irreġistrat hija meħtieġa sabiex jiġi kkunsidrat li persuna sentenzjata “tgħix” fl-Istat ta’ eżekuzzjoni għall-finijiet tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
43.
Huwa għalkemm ċar għalija li billi jippermetti r-rikonoxximent tas-sentenza u t-trasferiment tal-persuna sentenzjata sempliċement abbażi tal-indirizz permanenti jew temporanju reġistrat, l-Artikolu 4(1)(a) tal-Liġi Nru 549/2011 ma jissodisfax ir-rekwiżit tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
44.
Minn ċertu angolu minimalist, ir-risposta li għandha tingħata għall-ewwel domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju tista’ effettivament tieqaf hemm. Madankollu, l-idea li r-rekwiżit li l-persuna sentenzjata tgħix fl-Istat ta’ eżekuzzjoni ma jistax jiġi ssodisfatt permezz ta’ indirizz formalment irreġistrat (kif essenzjalment maqbul mill-partijiet interessati kollha li ssottomettew osservazzjoni f’din il-kawża) hija risposta minimalista daqskemm hija l-artikolazzjoni tad-domanda ġenwina mqajma minn din il-kawża: jekk indirizz formalment irreġistrat ma huwiex biżżejjed, mela x’inhu biżżejjed?
45.
Il-fatti ta’ din il-kawża juru dan tajjeb ħafna. Lil hinn miċ-ċittadinanza u l-indirizz formalment irreġistrat, huwa evidenti li l-appellant għandu xi rbit mas-Slovakkja. Madankollu, jidher li hemm nuqqas ta’ qbil dwar jekk tali tip, kwalità jew profondità tal-irbit humiex biżżejjed sabiex jiskatta l-mekkaniżmu ta’ trasferiment skont l-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
46.
Naturalment, ma huwiex ir-rwol tal-Qorti tal-Ġustizzja, u lanqas, a fortiori, ta’ dawn il-konklużjonijiet, li tiddeċiedi speċifikament dwar jekk il-kriterji taħt l-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 humiex milħuqa fil-kawża prinċipali. Dawn il-kwistjonijiet huma fattwali u għandhom jiġu deċiżi mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tal-Istati Membri ta’ eżekuzzjoni u emittenti.
47.
Madankollu, din il-kawża u l-fatti ppreżentati fiha jeħtieġu li jiġu kkunsidrati żewġ kwistjonijiet ġenerali ta’ interpretazzjoni u operazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 li joħorġu minnha. L-ewwel, x’inhu l-kontenut tar-rekwiżiti tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, partikolari għall-kunċett ta’ “fejn tgħix”, b’konnessjoni mal-kunċetti ta’ “residenza abitwali” u “irbit familjari, soċjali u professjonali”? (1) It-tieni, kif u minn min għandhom jiġu evalwati dawn l-elementi? (2)
1. “Fejn tgħix il-persuna sentenzjata”: residenza abitwali u rbit familjari, soċjali u professjonali
48.
Kjarifika ulterjuri ta’ “fejn tgħix” il-persuna sentenzjata għall-finijiet tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, b’mod partikolari tal-Artikolu 4(1)(a) tagħha, tingħata fil-premessa 17. Huwa “l-post li miegħu l-persuna hija marbuta abbażi ta’ residenza abitwali u elementi bħal irbit familjari, soċjali u professjonali.” L-ebda wieħed mill-kunċetti, inkluż dak ta’ “residenza abitwali”, ma huma mfissra fid-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
49.
Fl-assenza ta’ kwalunkwe referenza għad-dritt nazzjonali, it-tifsira u l-portata ta’ kunċett tad-dritt tal-Unjoni għandhom jingħataw interpretazzjoni awtonoma u uniformi fl-Unjoni kollha, filwaqt li jittieħed kont tal-kuntest tad-dispożizzjoni u tal-għanijiet imfittxija mid-Deċiżjoni Qafas 2008/909 (
4
).
50.
Meta jissuġġerixxu lill-Qorti tal-Ġustizzja strumenti oħra tad-dritt tal-Unjoni li jistgħu possibbilment jgħinu fl-interpretazzjoni ta’ dawn il-kunċetti, uħud mill-partijiet interessati jissuġġerixxu li tittieħed ispirazzjoni minn oqsma oħra tad-dritt tal-Unjoni fejn il-kunċett ta’ “residenza abitwali” jew “residenza” jidhru wkoll, bħal pereżempju r-Regolament (KE) Nru 2201/2003 (
5
), ir-Regolament (KEE) Nru 1408/71 (
6
) jew ir-Regolament Nru 31 (KEE), 11 (KEEA) li jistabbilixxi r-Regolamenti tal-Persunal (
7
). Il-ġurisprudenza relatata ma’ dawn l-istrumenti tpoġġi enfasi fuq ir-realtà fattwali b’kuntrast mar-residenza sempliċement iddikjarata (
8
) li bla dubju, għandha tkun ukoll il-prinċipju ta’ gwida f’din il-kawża.
51.
Fil-fehma tiegħi, dawn l-eżempji huma ta’ rilevanza limitata għall-finijiet ta’ tfassil ta’ kwalunkwe analoġija f’din il-kawża. Il-kuntest regolatorju u sistemiku f’dawn l-istrumenti huwa sempliċement wisq remot u differenti mis-sistema u l-iskop tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
52.
Insib iktar gwida utli fil-ġurisprudenza dwar ir-raġuni fakultattiva għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ Mandat ta’ Arrest Ewropew (iktar ’il quddiem “MAE”) taħt l-Artikolu 4(6) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584/ĠAI (
9
), imfakkra mill-Gvern Ċek u minn dak Spanjol, kif ukoll mill-Kummissjoni. Din ir-raġuni tippermetti r-rifjut li jiġi eżegwit MAE “fejn il-persuna rikjesta qed toqgħod fi, jew hi ċittadina jew residenta ta’ l-Istat Membru ta’ esekuzzjoni u dak l-Istat jintrabat li jesegwixxi l-piena jew l-ordni ta’ detenzjoni skond il-liġi domestika tiegħu” (
10
).
53.
Il-Qorti tal-Ġustizzja spjegat li dawn it-termini jkopru s-sitwazzjonijiet li fihom “il-persuna li hija s-suġġett ta’ [MAE] jew tkun stabbilixxiet ir-residenza reali tagħha fl-Istat Membru li jeżegwixxi, jew, wara perijodu stabbli ta’ ċertu tul ta’ żmien li tkun qattgħet f’dan l-istess Stat, tkun akkwistat rabtiet ma’ dan tal-aħħar ta’ livell simili għal dawk li jirriżultaw minn residenza” (
11
). Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet li l-eżaminazzjoni ta’ “toqgħod” għandha tistrieħ fuq “evalwazzjoni globali ta’ diversi fatturi oġġettivi li jikkaratterizzaw is-sitwazzjoni ta’ din il-persuna, li jinkludu, partikolarment, it-tul, in-natura u l-kundizzjonijiet taż-żmien li l-persuna mfittxija tkun qattgħet fl-Istat Membru li jeżegwixxi kif ukoll ir-rabtiet familjari u ekonomiċi li din tal-aħħar ikollha mal-Istat Membru li jeżegwixxi” (
12
); “ċirkustanza waħdanija li tikkaratterizza lill-persuna kkonċernata m’għandux ikollha, [bħala] prinċipju, importanza determinanti fiha nfisha” (
13
).
54.
Fid-dawl tal-fatt li l-Artikolu 4(6) tad-Deċiżjoni Qafas MEA (
14
) u tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 (
15
) għandhom objettiv komuni fir-rigward tar-riabilitazzjoni soċjali, nemmen li loġika simili għandha tapplika f’dan il-kuntest (
16
).
55.
Barra mill-kundizzjoni taċ-ċittadinanza, li ma hijiex ikkontestata fil-kawża prinċipali, il-premessa 17 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 issemmi dak li prima facie jidhru li huma żewġ elementi differenti: “residenza abitwali”, minn naħa, u “elementi bħal irbit familjari, soċjali u professjonali”, min-naħa l-oħra. Madankollu, sal-punt li dawn iż-żewġ elementi huma marbuta mal-oġġettiv tar-riabilitazzjoni soċjali, huma fl-aħħar mill-aħħar jikkostitwixxu żewġ naħat tal-istess munita. F’dan ir-rigward, ma naħsibx illi huma, fil-fatt, żewġ kundizzjonijiet separati.
56.
Fil-fatt, nammetti li ma nistax nissepara dawn iż-żewġ kunċetti u nevalwahom b’mod iżolat. Bl-eċċezzjoni ta’ eremiti, il-fatt li wieħed għandu r-residenza abitwali x’imkien normalment jimplika li din il-persuna tiżviluppa kull tip ta’ rbit mal-komunità partikolari, il-membri tagħha u l-post innifsu. Min-naħa l-oħra, r-residenza abitwali tkun probabbilment stabbilita, jekk fil-fatt tista’ tiġi eżerċitata xi għażla f’dan ir-rigward, minħabba xi tip ta’ rbit ma ċertu post: familjari, professjonali, kulturali jew ieħor.
57.
Ċertament, it-tnejn ma humiex eżattament l-istess. Eremita jista’ jirrisjedi abitwalment x’imkien, u għalhekk teknikament jgħix hemm, iżda jista’ ma jkollux wisq irbit soċjali jew ieħor li wieħed jista’ jsemmi minħabba l-fatt li jgħix ħajja kompletament imwarrba u iżolata. B’kuntrast, iżda anki bl-istess mod, espatrijat li huwa mobbli ħafna jista’ jgħix f’numru ta’ postijiet differenti, bil-familja tiegħu tgħix fi Stat Membru wieħed, l-irbit kulturali u lingwistiku f’ieħor, u l-irbit professjonali tiegħu ma’ terz jew anki raba’ Stat Membru, iżda ma jkollu l-ebda residenza abitwali vera f’post li wieħed jista’ jsemmi.
58.
Madankollu, għalija, kemm “residenza abitwali” u “eżistenza ta’ xi rbit” huma alternattiva għal rabta, li min-naħa tagħha hija pass lejn id-determinazzjoni tal-probabbiltajiet ta’ riabilitazzjoni soċjali. Barra minn din il-gwida ġenerali, l-identifikazzjoni tal-Istat Membru li fih persuna sentenzjata “tgħix” għall-finijiet tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 għandha neċessarjament tkun pjuttost fattwali u, bħala konsegwenza, eżerċizzju dipendenti fuq il-każ. Madankollu hemm żewġ elementi ġenerali oħra li ta’ min isemmihom.
59.
L-ewwel, il-fatti li għandhom jiġu identifikati u evalwati għandhom jiġu kkunsidrati mil-lenti tal-objettiv tar-riabilitazzjoni soċjali mfittex mid-Deċiżjoni Qafas 2008/909, kif espress b’mod partikolari fl-Artikolu 3(1) tagħha (
17
). Fil-fatt, id-determinazzjoni ta’ jekk il-persuna sentenzjata tgħix ġo Stat Membru, jiġifieri jekk hija tirrisjedix abitwalment u għandhiex rbit hemm, ma hijiex sempliċement evalwazzjoni astratta, iżda fil-fatt issir għall-finijiet li jiġu evalwati l-possibilitajiet ta’ riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata.
60.
Huwa preċiżament dan l-iskop li jiddetermina dak li huwa rilevanti f’każ individwali u għandu jittieħed inkunsiderazzjoni. Mingħajr ma nixtieq nibda dibattitu kumpless dwar il-fatturi numerużi li l-proċess tar-riabilitazzjoni soċjali għandu jinvolvi (
18
), bħala regola ġenerali, jista’ forsi jiġi preżunt li rbit familjari u soċjali huwa partikolarment ta’ għajnuna sabiex tiġi pprovduta assistenza lill-persuna sentenzjata mar-rilaxx tagħha, u li joffru lil din il-persuna l-possibbiltà li terġa’ tingħaqad mas-soċjetà.
61.
Madankollu, huwa wkoll ċar li din il-lista ta’ rbit rilevanti stabbilita fil-premessa 17 ma hijiex eżawrjenti, kif indikat mill-formulazzjoni “elementi bħal”. Dan huwa kkonfermat mill-premessa 9 li tagħti struzzjoni lill-awtorità emittenti biex tivverifika l-possibbiltà tar-riabilitazzjoni soċjali billi tikkunsidra jekk il-persuna sentenzjata hijiex
marbuta mal-Istat ta’ eżekuzzjoni u jekk hija tikkunsidrax li l-Istat ta’ eżekuzzjoni huwa “l-post b’rabtiet familjari, lingwistiċi, kulturali, soċjali jew ekonomiċi u rabtiet oħrajn”. Ma hemm, fil-fehma tiegħi, xejn li jipprevjeni, pereżempju, rbit kulturali jew lingwistiku fil-kuntest tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 milli jittieħdu inkunsiderazzjoni jekk dan jinsabu li huma ġenwinament utli għar-riabilitazzjoni soċjali ta’ individwu.
62.
It-tieni, huwa wkoll pjuttost ċar illi la r-residenza abitwali u lanqas l-eżami tal-irbit li persuna jista’ jkollha ma jistgħu jiġu kkunsidrati biss kontra l-perijodu immedjat qabel il-kundanna kriminali. Minflok, u b’mod kemxejn naturali, perspettiva iktar wiesgħa tal-ħajja tal-persuna sentenzjata għandha tiġi mħaddna, fejn għandu jittieħed inkunsiderazzjoni wkoll irbit li forsi diġà ġie fformat xi żmien ilu, f’perijodi preċedenti tal-ħajja ta’ bniedem, iżda li xorta jistgħu potenzjalment jikkontribwixxu għall-kapaċità tal-persuna sentenzjata li terġa’ tingħaqad mal-komunità wara li tiskonta l-piena.
63.
Lil hinn minn din il-gwida ġenerali, l-eżami għandu jkun, skont il-każ, imwettaq fid-dawl taċ-ċirkustanzi individwali, il-perkors soċjali u professjonali preċedenti ta’ kull persuna sentenzjata, u dejjem billi jinżamm amment tal-għan tar-riabilitazzjoni soċjali. Fi kwalunkwe każ, kif qalet il-Qorti tal-Ġustizzja, fattur wieħed ma jistax ikun konklużiv fih innifsu (
19
). Ir-residenza, bħala kunsiderazzjoni, qatt ma għandha tkun iżolata. Minflok, għandha tmur id f’id mal-eżami tal-irbit familjari, soċjali jew irbit ieħor. Il-punt kruċjali huwa li l-eżistenza nnifisha ta’ tali rbit ma tistax tiġi sempliċement preżunta, abbażi esklużivament taċ-ċittadinanza tal-persuna sentenzjata jew abbażi tal-post tar-residenza formalment irreġistrat.
2. L-evalwazzjoni tal-kundizzjoni għat-trasferiment tal-persuna sentenzjata
64.
Kjarifika rigward il-kontenut sostantiv tar-rekwiżiti skont l-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 madankollu, ma tweġibx kompletament id-domanda ta’ kif għandhom eżattament jiġu evalwati dawn ir-rekwiżiti. Tliet punti jistħoqqilhom attenzjoni f’dan ir-rigward.
65.
L-ewwel, l-evalwazzjoni tal-kundizzjonijiet tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, kif ukoll il-probabbiltà tar-riabilitazzjoni soċjali imposta fuq l-awtorità emittenti skont l-Artikolu 4(2) tal-istess deċiżjoni qafas għandhom ikunu individwalizzati sabiex jippermettu t-teħid inkunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-persuna sentenzjata.
66.
Nenfasizza li d-Deċiżjoni Qafas 2008/909 tipprevedi l-evalwazzjoni ta’ tali ċirkustanzi individwali billi tistabbilixxi, fl-Artikolu 6(3), id-dritt tal-persuna sentenzjata li tagħti l-opinjoni tagħha (meta din il-persuna għadha tinsab fl-Istat emittenti) (
20
). Din id-dispożizzjoni tgħid ukoll li din l-opinjoni għandha tiġi trażmessa lill-Istat ta’ eżekuzzjoni, b’mod partikolari bil-ħsieb għal konsultazzjonijiet li jistgħu jsiru mill-awtorità emittenti skont l-Artikolu 4(4), li abbażi tiegħu, l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tista’ tikkomunika lill-awtorità emittenti l-opinjoni motivata tagħha dwar għaliex l-għan tar-riabilitazzjoni soċjali x’aktarx ma jintlaħaqx f’każ partikolari. Din il-possibbiltà teżisti indipendentement minn jekk il-konsultazzjonijiet inbdewx mill-awtorità emittenti jew le. Kollox ma’ kollox, l-awtorità emittenti tista’ tattiva s-sistema ta’ kooperazzjoni stabbilita mid-Deċiżjoni Qafas 2008/909 biss meta tkun stabbilixxiet li t-trasferiment tal-persuna sentenzjata għandha tiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali tagħha.
67.
It-tieni, l-awtorità emittenti għandha tevalwa u tkun issodisfatta bl-eżistenza tal-possibbiltà (pożittiva) ta’ riabilitazzjoni soċjali fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni. Id-deċiżjoni ta’ trasferiment ma tistax tiġi bbażata fuq is-sempliċi konstatazzjoni (negattiva) li ma jidhirx li tali perspettiva teżisti fl-Istat emittenti.
68.
Dan il-punt joħroġ kemm mit-test kif ukoll mil-loġika tal-Artikolu 4(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909. Jixraq li jiġi espressament enfasizzat, peress li jista’ jidher, mill-perspettiva tal-Istat Membru emittenti, kemxejn mhux tas-soltu li, essenzjalment, jintalab jevalwa s-sitwazzjoni fattwali fi Stat Membru ieħor. Madankollu, fi kliem ieħor, mill-perspettiva tal-Istat Membru emittenti, dak li għandu jiġi stabbilit b’mod plawsibbli ma huwiex in-nuqqas ta’ kwalunkwe rbit “hawnhekk” (fl-Istat Membru emittenti), iżda l-eżistenza ta’ xi rbit “hemmhekk” (fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni).
69.
Ċertament, tali loġika tfisser li persuni sentenzjati mingħajr residenza abitwali u mingħajr irbit familjari, soċjali jew irbit oħra, ma jistgħux ikunu trasferiti lejn l-Istat Membru tagħhom (ta’ ċittadinanza u/jew oriġini) taħt id-Deċiżjoni Qafas 2008/909. F’ċirkustanzi estremi, jista’ sempliċement ma jkun hemm l-ebda Stat Membru fejn jista’ jiġi konkluż li l-infurzar tas-sentenza hemmhekk ikun jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata.
70.
It-tielet, sfortunat kemm jista’ jkun tali xenarju, ma jirrappreżentax kwistjoni fi ħdan is-sistema tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909. F’dan il-kuntest, huwa meħtieġ li tiġi mfakkra r-regola u l-eċċezzjoni – jew, iktar preċiżament, l-eċċezzjoni għall-eċċezzjoni.
71.
Meta tiġi għall-iskontar tal-piena ta’ kustodja, ir-regola ġenerali hija li għandha tiġi skontata minn u normalment fl-Istat (Membru) li impona l-piena. It-trasferiment tal-persuni sentenzjati lejn Stat (Membru) ieħor għall-eżekuzzjoni ta’ piena ta’ kustodja huwa l-eċċezzjoni, bħala prinċipju possibbli biss meta huwa permessa minn sistema speċjali, bħalma hija dik preżentement taħt id-Deċiżjoni Qafas 2008/909, jew preċedentement taħt il-Konvenzjoni dwar it-Trasferiment tal-Persuni Sentenzjati (
21
).
72.
Id-Deċiżjoni Qafas 2008/909 hija abbozzata b’tali mod li ssegwi biċ-ċar l-interessi tal-persuna sentenzjata. It-trasferiment tal-persuni sentenzjati huwa biss possibbli meta jista’ jiġi preżunt li l-imsemmi trasferiment ser itejjeb il-possibilitajiet ta’ riabilitazzjoni soċjali tagħhom. B’kuntrast, din id-deċiżjoni qafas ma ġietx abbozzata sabiex isservi l-interessi (potenzjali) tal-Istati Membri bl-allokazzjoni mill-ġdid jew anki bir-ripatrijazzjoni ta’ persuni sentenzjati madwar l-Unjoni, għall-eżekuzzjoni tas-sentenza, bbażata fuq iċ-ċittadinanza ta’ dawn l-individwi (
22
).
73.
Fi ħdan is-sistema speċjali tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, it-trasferiment ta’ persuna sentenzjata mingħajr il-kunsens tagħha, xenarju previst taħt l-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 u rilevanti f’din il-kawża, huwa eċċezzjoni. Isegwi mill-Artikolu 6(1) ta’ dan l-istrument li trasferimenti għandhom, bħala r-regola prinċipali u fil-fatt tradizzjonali, ikunu bbażati fuq il-kunsens tal-persuna sentenzjata.
74.
Il-punt sa fejn trasferiment involontarju huwa kompatibbli mal-vijabbiltà tar-riabilitazzjoni soċjali hija kwistjoni miftuħa għal dibattitu (
23
) peress li din ir-riabilitazzjoni, f’dawk il-każijiet, x’aktarx isseħħ f’post fejn il-persuna sentenzjata ma xtaqitx tiġi trasferita. B’dan il-ħsieb, jidher tabilħaqq possibbli li ssir spekulazzjoni dwar il-fatt li xi wħud mill-interessi tal-Istati Membri kienu għalhekk imħollija jerġgħu jidħlu fi skema primarjament abbozzata għall-benefiċċju tal-persuni sentenzjati minn bieb tal-ġenb. Dan espost, huwa wkoll ċar li d-Deċiżjoni Qafas 2008/909 tesprimi r-rieda tal-leġiżlatur tal-Unjoni li jagħmel it-trasferimenti tal-persuni sentenzjati possibbli f’xi sitwazzjonijiet minkejja l-oppożizzjoni tagħhom, meta r-riabilitazzjoni soċjali tista’, u għalhekk għandha, tiġi segwita taħt dawk iċ-ċirkustanzi.
75.
Li jsegwi, madankollu, mit-tielet punt magħmul huwa li l-approċċ lejn jew l-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 ma tistax tkun wiesgħa wisq. Wara kollox, trasferimenti ta’ persuni sentenzjati kontra r-rieda tagħhom jibqgħu, fl-istruttura deskritta iktar ’il fuq, eċċezzjoni għal eċċezzjoni għar-regola ġenerali dwar l-eżekuzzjoni tal-pieni ta’ kustodja.
76.
Fid-dawl ta’ dan kollu, jien għalhekk nissuġġerixxi li l-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 għandu jiġi interpretat bħala li jfisser li persuna sentenzjata tgħix fi Stat Membru partikolari meta din il-persuna kienet jew hija abitwalment residenti f’dan l-Istat u meta din il-persuna stabbiliet irbit familjari, soċjali jew professjonali f’dak l-Istat sabiex ikun raġonevoli li jiġi preżunt li din il-persuna fformat rabta ma’ dan l-Istat li għandha tiffaċilita l-kapaċità tagħha li tirreintegra ruħha fis-soċjetà wara li tkun skontat il-piena. L-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 għalhekk jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenza abbażi biss tal-indirizz permanenti jew temporanju tal-persuna sentenzjata li ġie rreġistrat sempliċement għal finijiet amministrattivi, mingħajr eżami individwali simultanju dwar l-eżistenza ta’ rbit rilevanti li jista’ jagħti lok għall-konklużjoni li dan l-irbit ser jiffaċilita l-kapaċità tal-persuna sentenzjata biex tirreintegra ruħha fis-soċjetà wara li tkun skontat il-piena.
B.
It-tieni domanda: obbligu tal-awtorità emittenti li tiddetermina l-possibbiltà ta’ riabilitazzjoni soċjali
77.
Bit-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-awtorità emittenti, li taġixxi f’sitwazzjoni li taqa’ taħt l-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, għandhiex l-obbligu li tivverifika, qabel ma tittrażmetti s-sentenza u ċ-Ċertifikat fl-Anness I, li l-infurzar tas-sentenza fl-Istat ta’ eżekuzzjoni jkun iservi l-għan tal-iffaċilitar tar-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata. Il-qorti tar-rinviju tistaqsi wkoll jekk l-awtorità emittenti hijiex barra minn hekk meħtieġa li tipprovdi l-informazzjoni miġbura għal dan il-għan fil-punt 4 tat-taqsima (d) taċ-Ċertifikat fl-Anness I meta l-persuna sentenzjata tallega li l-irbit familjari, soċjali jew professjonali tagħha huma fl-Istat emittenti.
78.
Il-Gvern Ċek iqajjem dubji dwar l-ammissibbiltà tat-tieni domanda. Huwa jsostni li l-evalwazzjoni taħt l-Artikolu 4(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 diġà seħħet fil-kawża prinċipali u li l-qorti tar-rinviju ma tispjegax għaliex dan it-tip ta’ informazzjoni hija meħtieġa.
79.
Ma naqbilx.
80.
Nirrikonoxxi li mid-digriet tar-rinviju jsegwi li l-operazzjoni tal-mekkaniżmu stabbilit mid-Deċiżjoni Qafas 2008/9009 diġà waslet f’fażi taħt ir-responsabbiltà tal-Istat ta’ eżekuzzjoni. Il-proċess iċċaqlaq lill’hinn mill-konsultazzjonijiet fakultattivi msemmija fl-Artikolu 4(2) u dettaljati fl-Artikolu 4(3) (
24
). Madankollu, l-awtorità ta’ esekuzzjoni xorta tista’, skont l-Artikolu 4(4), tippreżenta lill-awtorità emittenti opinjoni motivata li tgħid li “l-infurzar tal-piena […] ma jaqdix l-għan li jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali u r-reintegrazzjoni fis-soċjetà b’suċċess tal-persuna sentenzjata”. Meta konsultazzjonijiet ma seħħewx, din l-opinjoni tista’ wkoll tiġi ppreżentata wara t-trasmissjoni tas-sentenza u ċ-Ċertifikat fl-Anness I.
81.
Id-digriet tar-rinviju ma jispeċifikax jekk kienx hemm xi konsultazzjonijiet bejn l-awtoritajiet ta’ eżekuzzjoni u dawk emittenti. Jekk dan ma kienx il-każ, għadu għalhekk possibbli għall-awtorità ta’ eżekuzzjoni li tipprovdi lill-awtorità emittenti b’opinjoni motivata dwar il-possibbiltà tar-riabilitazzjoni soċjali tal-appellant.
82.
Għalhekk, huwa probabbli li kjarifika tal-portata tal-obbligi tal-awtorità tal-Istat emittenti għadha meħtieġa sabiex l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tkun tista’ teżerċita s-setgħat tagħha b’mod utli u tipprovdi lill-awtorità emittenti bl-opinjoni motivata tagħha.
83.
Barra minn hekk, nikkunsidra li t-tieni domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju hija naturalment konnessa mat-tielet domanda li tikkonċerna l-possibbiltà li l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tirrifjuta r-rikonoxximent abbażi tar-raġuni li tinsab fl-Artikolu 9(1)(b) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 meta l-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 4(1) ma humiex issodisfatti.
84.
Dan espost, l-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 tirrelata mal-kundizzjoni ta’ “fejn tgħix” u għalhekk mal-eżistenza tal-irbit rilevanti tal-persuna sentenzjata mal-Istat ta’ eżekuzzjoni. Il-kunsiderazzjonijiet taħt l-Artikolu 4(1)(a) ta’ din id-deċiżjoni qafas huma għalhekk marbuta mal-kunsiderazzjonijiet relatati mal-possibbiltà tar-riabilitazzjoni soċjali. Id-Deċiżjoni Qafas 2008/909 tidher li qiegħda tiddividi l-eżerċizzju tas-setgħat tal-awtoritajiet emittenti u ta’ eżekuzzjoni taħt l-Artikolu 4(2) min-naħa, u taħt l-Artikolu 9(1)(b) (u, permezz ta’ renvoi, l-Artikolu 4(1)(a)), min-naħa l-oħra. Din id-diviżjoni titlob kjarifika, u l-eżami tal-obbligu tal-awtorità emittenti huwa l-pass meħtieġ f’tali kjarifika. Din hija raġuni oħra għaliex jien nemmen it-tieni domanda hija ammissibbli.
85.
Fuq il-mertu tagħha, nikkunsidra li risposta fl-affermattiv għat-tieni domanda hija relattivament sempliċi u li tirrifletti l-pożizzjoni tal-partijiet interessati kollha li ssottomettew osservazzjonijiet dwar din id-domanda.
86.
Isegwi b’mod ċar mil-formulazzjoni tal-Artikolu 4(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 li l-awtorità tal-Istat emittenti fil-fatt għandha obbligu li tasal għall-konklużjoni pożittiva dwar il-possibbiltà tar-riabilitazzjoni soċjali fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni. Jekk din il-konklużjoni ma tintlaħaqx, il-mekkaniżmu ta’ rikonoxximent stabbilit taħt id-Deċiżjoni Qafas 2008/909 ma jistax jiskatta.
87.
Ir-Repubblika Ċeka u l-Kummissjoni jissuġġerixxu li konklużjoni pożittiva f’dan ir-rigward għandha tintlaħaq fuq livell ta’ ċertezza. Jien kieku nkun iktar inċert hemmhekk. Wieħed ma għandux għalfejn ikun Niels Bohr biex jaqbel li kwalunkwe “tbassira hija verament diffiċli, speċjalment jekk hija dwar il-futur” [traduzzjoni libera]. Peress li ma huwiex probabbli li l-maġġoranza tal-imħallfin nazzjonali jkollhom blalen tal-kristall fl-armarju tagħhom, nissuġġerixxi li l-kompitu tagħhom huwa li jaslu għal preżunzjoni raġonevoli iktar milli għal ċertezza. Din it-tbassira xorta għandha ssir fuq il-bażi tas-sitwazzjoni speċifika tal-individwu u bl-aħjar informazzjoni u għarfien tagħhom, iżda hija marbuta li tibqa fuq il-livell ta’ preżunzjoni raġonevoli.
88.
Barra minn hekk, l-awtorità emittenti hija wkoll mitluba sabiex tipprovdi l-informazzjoni miġbura għal dan il-għan fil-punt 4 tat-taqsima (d) taċ-Ċertifikat fl-Anness I. L-informazzjoni li għandha tiġi pprovduta hija mandatorja, barra meta n-natura mhux obbligatorja tagħha hija speċifikata bħal pereżempju fit-taqsima (l) intitolata “Ċirkostanzi oħra rilevanti għall-każ (informazzjoni mhux obbligatorja)” (
25
).
89.
Madankollu, b’kuntrast għal dik li tidher li hija l-premessa tat-tieni domanda magħmula, ma nemminx li l-obbligu tal-awtorità emittenti hija limitata għal sitwazzjonijiet li fihom il-persuna sentenzjata għamlet użu mill-possibbiltà li tagħti l-opinjoni tagħha, kif previst fl-Artikolu 6(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
90.
Id-dispożizzjoni msemmija l-aħħar tgħid li, fil-każ fejn din l-opinjoni tkun ingħatat, din għandha tiġi trażmessa lill-awtorità ta’ eżekuzzjoni. Minkejja dan, minn dan ir-rekwiżit addizzjonali ma jsegwix li fejn il-persuna sentenzjata ma tatx l-opinjoni tagħha, l-awtorità emittenti ma jkollhiex l-obbligu li tipprovdi l-informazzjoni miġbura insostenn tal-fehma tal-awtorità emittenti li r-riabilitazzjoni soċjali tkun imtejba jekk il-piena imposta tiġi skontata fl-Istat ta’ eżekuzzjoni. Dan l-obbligu japplika, fil-fehma tiegħi, irrispettivament minn jekk il-persuna sentenzjata tatx l-opinjoni tagħha fis-sens tat-tifsira tal-Artikolu 6(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
91.
Huwa kruċjali li informazzjoni insostenn tal-fehma tal-awtorità emittenti vis-à-vis il-possibbiltà tar-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata tiġi pprovduta sabiex l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tkun tista’ effettivament teżerċita l-għażla mgħotija lilha li topponi din il-konklużjoni permezz ta’ opinjoni motivata li tesprimi l-fehma tagħha li r-riabilitazzjoni soċjali ma tkunx iffaċilitata fil-każ inkwistjoni. Infakkar li l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tista’ tippreżenta tali opinjoni, irrispettivament minn jekk l-awtorità emittenti għamlitx konsultazzjonijiet jew le.
92.
Simili għal dak li għidt fil-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża A.P. (
26
), ninnota li l-kooperazzjoni ġudizzjali bejn l-Istati Membri hija bbażata fuq l-idea ta’ komunikazzjoni ssemplifikata li ġeneralment isseħħ permezz ta’ formoli standard. Biex tali komunikazzjoni tkun effiċjenti, huwa meħtieġ li l-awtorità emittenti tipprovdi l-informazzjoni kollha neċessarja li fuqha hija bbażat ruħha meta waslet għall-konklużjoni li r-riabilitazzjoni soċjali probabbilment tintlaħaq fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni. Il-provvista ta’ dawn l-elementi tippermetti wkoll li l-awtorità ta’ eżekuzzjoni teżerċita r-responsabbiltajiet tagħha b’mod tempestiv.
93.
Bħal ħafna strumenti oħra f’dan il-qasam, id-Deċiżjoni Kwadru 2008/909 tippermetti b’mod ċar il-konsultazzjonijiet. Madankollu, tali konsultazzjonijiet għandhom jikkumplimentaw, iżda mhux jissostitwixxu l-elementi standard u prinċipali ta’ komunikazzjoni li għandhom jiġu pprovduti bil-quddiem mill-awtorità emittenti. Il-ħtieġa li tintalab informazzjoni addizzjonali jew li jkun hemm konsultazzjoni, għalkemm ovvjament possibbli, għandha għalhekk tibqa’ l-eċċezzjoni u mhux isiru r-regola (
27
). Barra minn hekk, id-Deċiżjoni Qafas 2008/909 tistabbilixxi termini li fihom id-deċiżjoni finali dwar ir-rikonoxximent tas-sentenza u l-infurzar tal-piena għandha tkun bħala prinċipju adottata, (
28
) li tqiegħed limiti fuq il-verifikazzjonijiet fattwali li jistgħu jinbdew u jiġu ssupplimentati wara li s-sentenza ġiet ittrasferita għar-rikonoxximent.
94.
Fid-dawl ta’ dan kollu, it-tieni konklużjoni tiegħi hija li l-Artikolu 4(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 għandu jiġi interpretat bħala li jeħtieġ li l-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti, fis-sitwazzjoni prevista fl-Artikolu 4(1)(a) ta’ din id-deċiżjoni qafas, għandha tasal għal konklużjoni pożittiva, ibbażata fuq evalwazzjoni individwalizzata tas-sitwazzjoni tal-persuna sentenzjata, li l-infurzar tal-piena fl-Istat ta’ eżekuzzjoni x’aktarx li jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali ta’ din il-persuna qabel ma tittrażmetti s-sentenza u ċ-Ċertifikat fl-Anness I. Din l-awtorità hija meħtieġa li tipprovdi kwalunkwe informazzjoni miġbura għal dan il-għan fil-punt 4 tat-taqsima (d) taċ-Ċertifikat fl-Anness I, irrispettivament minn jekk il-persuna sentenzjata għamlitx użu mill-possibbiltà pprovduta taħt l-Artikolu 6(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 li tesprimi l-opinjoni tagħha dwar din il-kwistjoni.
C.
It-tielet domanda: il-possibbiltà li l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tirrifjuta r-rikonoxximent u l-infurzar tas-sentenza
95.
Bit-tielet domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 9(1)(b) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 għandux ikun interpretat bħala li jfisser li l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tista’ tirrifjuta r-rikonoxximent tas-sentenza u l-infurzar tal-piena inkwistjoni meta, fis-sitwazzjoni stabbilita fl-Artikolu 4(1)(a) ta’ din id-deċiżjoni qafas, u minkejja l-konsultazzjoni skont l-Artikolu 4(3), ma huwiex ipprovat li hemm tali rbit familjari, soċjali jew professjonali li minnu jista’ jkun preżunt raġonevolment li l-infurzar tal-piena fl-Istat ta’ eżekuzzjoni jista’ jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata.
96.
Infakkar li l-Artikolu 8(1) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 jistabbilixxi l-obbligu li tiġi rrikonoxxuta sentenza sakemm l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tinvoka waħda mir-raġunijiet għan-nonrikonoxximent jew noninfurzar previsti fl-Artikolu 9.
97.
Taħt l-Artikolu 9(1)(b) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tista’ tirrifjuta li tirrikonoxxi s-sentenza li tinforza l-piena jekk il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 4(1) ma jkunux issodisfatti. Dan jinkludi s-sitwazzjoni speċifikament prevista mill-Artikolu 4(1)(a) li tirreferi għall-kundizzjoni li l-persuna sentenzjata tgħix fl-Istat ta’ eżekuzzjoni u għalhekk, f’dan ir-rigward, għar-residenza abitwali tagħha u l-irbit rilevanti mal-Istat ta’ eżekuzzjoni.
98.
Filwaqt li hija l-awtorità ta’ eżekuzzjoni li għandha tevalwa jekk dawn il-kundizzjonijiet humiex issodisfatti, l-Artikolu 4(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 jimponi fuq l-awtorità emittenti r-rekwiżit li tivverifika li t-trasferiment tal-persuna sentenzjata għandu jiffaċilita ir-riabilitazzjoni soċjali ta’ din il-persuna.
99.
Nifhem illi l-obbligu li tiġi vverifika l-possibbiltà tar-riabilitazzjoni soċjali espressament indirizzata lill-Istat emittenti wasslet lill-qorti tar-rinviju biex tagħmel din it-tielet domanda, peress li l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tidher li hija limitata, għal dak li huwa rilevanti hawnhekk, għall-verifika tal-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
100.
Tweġiba għat-tielet domanda magħmula għalhekk tirrikjedi kjarifika tar-relazzjoni bejn l-Artikolu 4(1)(a), l-Artikolu 4(2) u l-Artikolu 9(1)(b) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
101.
Il-Gvern Ċek u dak Ungeriż, kif ukoll il-Kummissjoni, jissuġġerixxu distinzjoni bejn il-kriterji taħt l-Artikolu 4(1)(a), minn naħa, u taħt l-Artikolu 4(2), min-naħa l-oħra, fejn l-ewwel waħda biss hija miftuħa għal eżami mill-awtorità ta’ eżekuzzjoni.
102.
Mal-ewwel ħarsa, naqbel li kemm l-awtorità emittenti kif ukoll dik ta’ eżekuzzjoni jidhru biss li għandhom setgħa ugwali ta’ evalwazzjoni fir-rigward tal-kriterji tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, filwaqt li l-applikazzjoni tal-Artikolu 4(2) hija fdata għall-evalwazzjoni esklużiva tal-awtorità emittenti. Jien għalhekk naqbel ukoll li, meta tistrieħ fuq ir-raġuni ta’ rifjut skont l-Artikolu 9(1)(b) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, l-awtorità ta’ eżekuzzjoni hija intitolata li teżamina biss l-evalwazzjoni magħmula mill-awtorità emittenti skont l-Artikolu 4(1)(a). Dan isegwi mill-formulazzjoni tal-Artikolu 9(1)(b) li tirreferi għall-Artikolu 4(1)(a), iżda mhux għall-Artikolu 4(2).
103.
Madankollu, esposta din id-distinzjoni formali, għar-raġunijiet stabbiliti iktar ’il fuq fil-punti 55 sa 63 b’risposta għall-ewwel domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju, l-impressjoni tiegħi hija li għal raġunijiet kollha prattiċi, iż-żewġ tipi ta’ evalwazzjoni x’aktarx li jissovrapponu ruħhom sa livell kunsiderevoli. Fil-fatt, l-evalwazzjoni ta’ sa liema punt it-trasferiment jista’ jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata skont l-Artikolu 4(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 tinvolvi l-kunsiderazzjoni preċedenti tal-irbit rilevanti skont l-Artikolu 4(1)(a), kif essenzjalment argumentaw il-Gvern Spanjol u dak Pollakk.
104.
Għalhekk, anki kieku wieħed kellu kategorikament jafferma li hija biss lill-awtorità emittenti li għandha twettaq evalwazzjoni skont l-Artikolu (2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 dwar il-prospetti tar-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata, dan xorta ma jkunx iċaħħad lill-awtorità ta’ eżekuzzjoni mis-setgħa li tagħmel l-evalwazzjoni tagħha skont l-Artikolu 4(1)(a), mgħoti biċ-ċar lil din tal-aħħar mid-Deċiżjoni Qafas 2008/909. B’dan il-mod, l-awtoritajiet tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni huma permessi li jikkontradixxu u effettivament ineħħu l-pedament innifsu (il-konstatazzjonijiet tar-residenza abitwali u l-irbit rilevanti) li fuqu għandha bilfors tkun ibbażata l-konklużjoni tar-riabilitazzjoni soċjali.
105.
Ċertament nirrikonoxxi l-importanza tar-rikonoxximent reċiproku bħala l-“ġebla tax-xewka” tal-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali (
29
), kif ifakkar tajjeb lill-Gvern Ungeriż. Madankollu, il-qari flimkien tal-Artikolu 4(1)(a), tal-Artikolu 4(2) u tal-Artikolu 9(1)(b) iwassalni biex nikkunsidra li dawn id-dispożizzjonijiet għamlu, in fine, lill-awtoritajiet emittenti u ta’ eżekuzzjoni fuq livell pjuttost ugwali fir-rigward tal-verifikazzjoni tar-rekwiżiti li jikkundizzjonaw it-trasferiment tal-persuna sentenzjata fix-xenarju li jaqa’ taħt l-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
106.
Wieħed jista’ biss jispekula dwar fejn kellu suppost ikun l-“ekwilibriju” intenzjonat mil-leġiżlatur tal-Unjoni. Madankollu, il-mod kif hija preżentement abbozzata d-Deċiżjoni Qafas 2008/909 ifisser li l-leġiżlatur tal-Unjoni ta lill-awtorità emittenti r-responsabbiltà li tikseb opinjoni informata dwar il-possibbiltà tar-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata skont l-Artikolu 4(2). Dan espost, l-awtorità ta’ eżekuzzjoni xorta tista’ topponi effettivament din il-konklużjoni, billi tesponi l-fehma tagħha dwar ir-realtà tal-fatt li l-persuna sentenzjata tgħix fl-Istat ta’ eżekuzzjoni, dwar jekk ir-residenza abitwali u l-irbit rilevanti jeżistux f’dan l-istat skont l-Artikolu 4(1)(a).
107.
L-awtorità ta’ eżekuzzjoni tista’ tesponi l-fehma tagħha l-ewwel, permezz ta’ opinjoni motivata fil-kuntest tal-konsultazzjonijiet skont l-Artikolu 4(4), jew anki fl-assenza tagħhom. Filwaqt li din id-dispożizzjoni minnha nnifisha ma tikkostitwixxix raġuni għal rifjut, kif tfakkar il-premessa 10 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, huwa possibbli li, jekk nuqqas ta’ qbil potenzjali dwar din il-kwistjoni ma titneħħiex permezz ta’ konsultazzjoni u diskussjoni, diverġenza ta’ fehmiet tista’ iktar tard issarraf f’rifjut tar-rikonoxximent, skont il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 9(1)(b), mill-awtorità ta’ eżekuzzjoni.
108.
Fl-aħħar, tibqa’, madankollu, il-kwistjoni tal-informazzjoni u tal-evidenza li fuqha tista’ tistrieħ l-awtorità ta’ eżekuzzjoni meta tinvoka r-raġuni ta’ rifjut skont l-Artikolu 9(1)(b). L-awtorità ta’ eżekuzzjoni għandha tillimita l-eżami u l-evalwazzjoni tagħha għal stħarriġ tas-sitwazzjoni fattwali, kif stabbilita mill-awtorità emittenti? Jew inkella l-awtorità ta’ eżekuzzjoni għandha tibda l-investigazzjoni rispettiva tagħha, billi teżamina de novo l-elementi kollha dwar il-fatt li l-persuna sentenzjata tgħix fl-Istat ta’ eżekuzzjoni?
109.
Fil-fehma tiegħi, sa fejn hija tista’ indipendentement tirrifjuta r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni taħt l-Artikolu 9(1)(b), l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tista’ wkoll indipendentement tivverifika l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909. Fi kliem ieħor, ma hemm xejn fit-test tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 li jipprekludi tali eżami indipendenti, anki jekk hemm xi limiti fir-rigward l-iskop tiegħu.
110.
L-ewwel, ir-rikonoxximent u l-infurzar tal-piena għandhom isiru sal-iskadenzi stabbiliti għal dak l-għan fl-Artikolu 12 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909. B’mod partikolari, skont l-Artikolu 12(2) ta’ din id-deċiżjoni qafas, id-deċiżjoni finali dwar ir-rikonoxximent tas-sentenza u l-infurzar tal-piena għandha, bħala prinċipju, tittieħed f’perijodu ta’ 90 jum.
111.
It-tieni, kif ifakkar korrettament il-Gvern Ċek, meta l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tiddeċiedi tuża l-possibbiltà li tirrifjuta r-rikonoxximent u l-infurzar abbażi tal-Artikolu 9(1)(b) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, dan ir-rifjut isir suġġett għall-kundizzjoni tal-konsultazzjonijiet obbligatorji li għandhom isiru skont l-Artikolu 9(3).
112.
It-tielet, fir-rigward tal-verifika tal-kundizzjonijiet tal-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, il-portata tal-istħarriġ mill-awtorità ta’ eżekuzzjoni għandha tibqa’ fi ħdan il-limiti tal-kooperazzjoni sinċiera stabbilita fl-Artikolu 4(3) TUE. Dan ifisser, f’termini prattiċi, li l-awtorità ta’ eżekuzzjoni għandha primarjament tistrieħ fuq l-informazzjoni diġà miġbura u trażmessa mill-awtorità emittenti u l-evalwazzjoni tagħha. Din hija, wara kollox, ir-raġuni għaliex l-awtoritajiet emittenti huma obbligati li jistabbilixxu l-konstatazzjonijiet tagħhom b’mod komplet fiċ-Ċertifikat fl-Anness I, irrispettivament minn jekk il-persuna sentenzjata pprovdietx iktar informazzjoni fl-opinjoni tagħha (
30
).
113.
Ċertament, l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tista’ mhux biss tivverifika l-preċiżjoni tal-informazzjoni pprovduta, jekk tixtieq tagħmel dan, iżda tista’ wkoll tfittex elementi addizzjonali, jekk tikkunsidrahom meħtieġa. Madankollu, tali eżerċizzju ta’ konstatazzjoni tal-fatti u ta’ ġbir ta’ evidenza għandu jkun raġonevoli fir-rigward in-natura speċifika tiegħu u bil-għan li jiġu potenzjalment verifikati ċertu elementi speċifiċi li fir-rigward tagħhom l-awtorità ta’ eżekuzzjoni għad għandha d-dubji. Tali verifika ma hijiex suppost li tinbidel f’evalwazzjoni sħiħa u fil-fond, li teżamina mill-bidu l-elementi kollha taħt l-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
114.
Tali eżami mhux biss talli jkun imur kontra l-ispirtu u l-għan tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 u l-prinċipju ta’ kooperazzjoni sinċiera applikabbli għaliha, iżda jqiegħed ukoll, f’termini prattiċi, lill-awtoritajiet emittenti f’sitwazzjoni impossibbli, li indirettament tistabbilixxi fuq livell għoli wisq ir-rekwiżit ta’ produzzjoni ta’ provi ta’ x’għandu jkun ivverifikat sabiex tiskatta d-deċiżjoni qafas. Mid-definizzjoni, l-awtoritajiet tal-Istat Membru emittenti mhux biss talli ma għandhomx, iżda talli ma jistgħux jivverifikaw f’dettall kbir, billi jiġbru evidenza, jisimgħu xhieda, jew jitolbu rapporti, is-sitwazzjoni fattwali fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni. Fi kliem sempliċi, wieħed ma jistax jippretendi li l-awtoritajiet tal-Istat Membru emittenti, sabiex jiġu permessi jiskattaw il-mekkaniżmu tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, l-ewwel jistaqsu fid-dettall, pereżempju, kemm huma frekwenti ż-żjarat tal-persuna sentenzjata lil-familja tagħha fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni; jekk rawhiex fil-pub lokali f’dawn l-aħħar ħames snin; jew jekk it-tieni kuġin tagħha offrilhiex xogħol fil-villaġġ fejn twieldet kieku tiddeċiedi li tmur lura.
115.
Fid-dawl ta’ dan kollu, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja twieġeb it-tielet domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju bil-mod segwenti: l-Artikolu 9(1)(b) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 għandu jiġi interpretat bħala li jintitola lill-awtorità tal-Istat ta’ eżekuzzjoni tirrifjuta li tirrikonoxxi u tinforza s-sentenza meta tikkonkludi li l-kriterji taħt l-Artikolu 4(1)(a) ta’ din id-deċiżjoni qafas ma humiex issodisfatti. Dan jinkludi l-possibbiltà li l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tirrifjuta li tirrikonoxxi u teżegwixxi sentenza meta din l-awtorità tikkunsidra li ma hemm l-ebda rbit familjari, soċjali, professjonali jew irbit rilevanti ieħor f’dan l-Istat li jagħmilha raġonevoli li jiġi preżunt li l-infurzar tal-piena f’dan l-Istat jista’ jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata.
V. Konklużjoni
116.
Nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja twieġeb id-domandi preliminari mressqa min-Najvyšší súd Slovenskej republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka, is-Slovakkja) bil-mod segwenti:
1.
L-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909/ĠAI tas-27 ta’ Novembru 2008 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi f’materji kriminali li jimponu pieni ta’ kustodja jew miżuri li jinvolvu ċ-ċaħda tal-libertà bil-għan li jiġu infurzati fl-Unjoni Ewropea għandu jiġi interpretat bħala li jfisser li persuna sentenzjata tgħix fi Stat Membru partikolari meta din il-persuna kienet jew hija abitwalment residenti f’dak l-Istat u meta din il-persuna stabbiliet irbit familjari, soċjali jew professjonali f’dan l-Istat sabiex ikun raġonevoli li jiġi preżunt li din il-persuna fformat rabta ma’ dan l-Istat li tkun tiffaċilita l-kapaċità tagħha li tirreintegra ruħha fis-soċjetà wara li tkun skontat il-piena.
L-Artikolu 4(1)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 għalhekk jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenza abbażi biss tal-indirizz permanenti jew temporanju tal-persuna sentenzjata li ġie rreġistrat sempliċement għal finijiet amministrattivi, mingħajr eżami individwali simultanju tal-eżistenza ta’ rbit rilevanti li jista’ jagħti lok għall-konklużjoni li dan l-irbit ser jiffaċilita l-kapaċità tal-persuna sentenzjata biex tirreintegra ruħha fis-soċjetà wara li tkun skontat il-piena.
2.
L-Artikolu 4(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 għandu jiġi interpretat bħala li jeħtieġ li l-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti, fis-sitwazzjoni prevista fl-Artikolu 4(1)(a) ta’ din id-deċiżjoni qafas, għandha tasal għal konklużjoni pożittiva, ibbażata fuq evalwazzjoni individwalizzata tas-sitwazzjoni tal-persuna sentenzjata, li l-infurzar tal-piena fl-Istat ta’ eżekuzzjoni x’aktarx li jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali ta’ din il-persuna qabel ma tittrażmetti s-sentenza u ċ-Ċertifikat fl-Anness I. Din l-awtorità hija meħtieġa li tipprovdi kwalunkwe informazzjoni miġbura għal dan il-għan fil-punt 4 tat-taqsima (d) taċ-Ċertifikat fl-Anness I, irrispettivament minn jekk il-persuna sentenzjata għamlitx użu mill-possibbiltà pprovduta taħt l-Artikolu 6(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 li tesprimi l-opinjoni tagħha dwar din il-kwistjoni.
3.
L-Artikolu 9(1)(b) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 għandu jiġi interpretat bħala li jintitola lill-awtorità tal-Istat ta’ eżekuzzjoni tirrifjuta li tirrikonoxxi u tinforza s-sentenza meta tikkonkludi li l-kriterji taħt l-Artikolu 4(1)(a) ta’ din id-deċiżjoni qafas ma humiex issodisfatti. Dan jinkludi l-possibbiltà li l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tirrifjuta li tirrikonoxxi u teżegwixxi sentenza meta din l-awtorità tikkunsidra li ma hemm l-ebda rbit familjari, soċjali, professjonali jew irbit rilevanti ieħor f’dan l-Istat li jagħmilha raġonevoli li jiġi preżunt li l-infurzar tal-piena f’dan l-Istat jista’ jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill tas-27 ta’ Novembru 2008 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi f’materji kriminali li jimponu pieni ta’ kustodja jew miżuri li jinvolvu ċ-ċaħda tal-libertà bil-għan li jiġu infurzati fl-Unjoni Ewropea (ĠU 2008, L 327, p. 27).
(
3
)	Enfasi tiegħi.
(
4
)	Ara, pereżempju, is-sentenzi tas-17 ta’ Lulju 2008, Kozlowski (C‑66/08, EU:C:2008:437, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata); tat-2 ta’ April 2009, A (C‑523/07, EU:C:2009:225, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata); jew tal-11 ta’ Jannar 2017, Grundza (C‑289/15, EU:C:2017:4, punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
5
)	Regolament tal-Kunsill Nru 2201/2003 tas-27 ta’ Novembru 2003 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-infurzar ta’ sentenzi fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta’ responsabbilità tal-ġenituri, u li jirrevoka r-Regolament (KE) Nru 1347/2000 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 243, rettifika fil-ĠU 2013, L 82, p. 63).
(
6
)	Regolament tal-Kunsill Nru 1408/71 tal-14 ta’ Ġunju 1971 dwar l-applikazzjoni ta’ l-iskemi tas-siġurtà soċjali għall-persuni impjegati u l-familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità, (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 35), fil-verżjoni aġġornata bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2001/83 tat-2 ta’ Ġunju 1983 (ĠU 1983, L 230, p. 6), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2195/91 tal-25 ta’ Ġunju 1991 (ĠU 1991, L 206, p. 2).
(
7
)	Regolament Nru 31 (KEE), 11 (KEEA) li jistabbilixxi r-Regolamenti tal-Persunal ta’ Uffiċjali u l-Kundizzjonijiet ta’ Impjieg ta’ Aġenti Oħra tal-Komunità Ekonomika Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (ĠU 1962, P 045, p. 1385) (iktar ’il quddiem ir-“Regolamenti tal-Persunal”).
(
8
)	Sentenzi tat-2 ta’ April 2009, A (C-523/07, EU:C:2009:225, punti 37 u 38) dwar id-determinazzjoni ta’ “residenza abitwali” għal minuri għall-finijiet tar-Regolament Nru 2201/2003; tal-11 ta’ Novembru 2004, Adanez-Vega (C-372/02, EU:C:2004:705, punt 37) fir-rigward tar-residenza ta’ ħaddiem taħt ir-Regolament Nru 1408/71; u tal-15 ta’ Settembru 1994, Magdalena Fernández vs Il-Kummissjoni (C-452/93 P, EU:C:1994:332, punt 22) dwar ir-Regolamenti tal-Persunal.
(
9
)	Deċiżjoni kwadru tal-Kunsill tat-13 ta’ Ġunju 2002 fuq il-mandat ta’ arrest Ewropew u l-proċeduri ta’ ċediment bejn l-Istati Membri (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 34, rettifika fil-ĠU 2009, L 17, p. 45) (iktar’ il quddiem id-“Deċiżjoni Qafas MEA”).
(
10
)	Enfasi tiegħi.
(
11
)	Sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Kozlowski (C-66/08, EU:C:2008:437, punti 46). Ara wkoll is-sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2018, Sut (C-514/17, EU:C:2018:1016, punt 34).
(
12
)	Sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Kozlowski (C-66/08, EU:C:2008:437, punt 48). Ara wkoll is-sentenza tal-5 ta’ Settembru 2012, Lopes Da Silva Jorge (C-42/11, EU:C:2012:517, punt 43).
(
13
)	Sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Kozlowski (C-66/08, EU:C:2008:437, punt 49). Qabbel mal-punt 36 ta’ dik is-sentenza li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja eskludiet mit-terminu “toqgħod” lokazzjoni temporanja. Ara wkoll is-sentenza tal-5 ta’ Settembru 2012, Lopes Da Silva Jorge (C-42/11, EU:C:2012:517, punt 38).
(
14
)	Il-Qorti tal-Ġustizzja sabet li r-raġuni fakultattiva għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni skont l-Artikolu 4(6) tad-Deċiżjoni Qafas MEA “għandha, b’mod partikolari, l-għan li tippermetti lill-awtorità ġudizzjarja li teżegwixxi tagħti importanza partikolari lill-possibbiltà li jiżdiedu l-opportunitajiet ta’ integrazzjoni fis-soċjetà tal-persuna mfittxija meta tiġi skontata s-sentenza li għaliha din tal-aħħar tkun ġiet ikkundannata.” Sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Kozlowski (C-66/08, EU:C:2008:437, punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara wkoll is-sentenza tal-24 ta’ Ġunju 2019, Poplawski (C-573/17, EU:C:2019:530, punt 99 u l-ġurisprudenza ċċitata). Għal dikjarazzjoni analoga li tikkonċerna l-Artikolu 5(3) tad-Deċiżjoni Qafas MEA, ara s-sentenza tal-11 ta’ Marzu 2020, SF (Mandat ta’ arrest Ewropew – Garanzija ta’ ritorn għall-Istat ta’ eżekuzzjoni) (C‑314/18, EU:C:2020:191, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
15
)	Ara, b’mod partikolari, l-Artikolu 3(1) tagħha.
(
16
)	Ara wkoll l-avviż tal-Kummissjoni – Manwal dwar it-trasferiment ta’ persuni ssentenzjati u l-pieni ta’ kustodja fl-Unjoni Ewropea (ĠU 2019 C 403, p. 2), punt 2.3.2.
(
17
)	Ara wkoll l-Artikolu 4(2), l-Artikolu 4(4) u l-premessa 9 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
(
18
)	Ara, pereżempju, Faraldo-Cabana, P., “One step forward, two steps back? Social rehabilitation of foreign offenders under Framework Decisions 2008/909/JHA and 2008/947/JHA”, New Journal of European Criminal Law, vol. 10(2), 2019, pp. 151 sa 167, f’pp. 157 sa 159.
(
19
)	Sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Kozlowski (C-66/08, EU:C:2008:437, punt 49).
(
20
)	It-Taqsima (k) taċ-Ċertifikat fl-Anness I hija intitolata “l-opinjoni tal-persuna sentenzjata” u u tirrikjedi l-għoti tal-informazzjoni relatata.
(
21
)	Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar it-Trasferiment ta’ Persuni Kkundannati tal-21 ta’ Marzu 1983, ETS Nru.112. Din il-konvenzjoni tirrikjedi l-kunsens tal-persuna sentenzjata għat-trasferiment. Kif tfakkar il-premessa 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, “[…] Il-Protokoll Addizzjonali għal din il-Konvenzjoni tat-18 ta’ Diċembru 1997, li jippermetti trasferiment mingħajr il-kunsens tal-persuna […] ma ġiex ratifikat mill-Istati Membri kollha.”
(
22
)	Għal diskussjoni dwar il-motivazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 ara, pereżempju, De Wree, E., Vander Beken, T. u Vermeulen, G., “The transfer of sentenced persons in Europe: Much ado about reintegration”, Punishment & Society vol. 11(1), 2009, pp. 111sa 128, f’p. 117; Martufi, A., “Assessing the resilience of ‘social rehabilitation’ as a rationale for transfer. A commentary on the aims of Framework Decision 2008/909/JHA”, New Journal of European Criminal Law, vol. 9, 2018, pp. 43 sa 61, f’p. 44; Faraldo-Cabana, P., “One step forward, two steps back? Social rehabilitation of foreign offenders under Framework Decisions 2008/909/JHA and 2008/947/JHA”, New Journal of European Criminal Law, vol. 10(2), 2019, pp. 151 sa 167.
(
23
)	Martufi, A., “Assessing the resilience of ‘social rehabilitation’ as a rationale for transfer. A commentary on the aims of Framework Decision 2008/909/JHA”, New Journal of European Criminal Law, vol. 9, 2018, pp. 43 sa 61, f’p. 49.
(
24
)	Kuntrarjament għal konsultazzjonijiet mandatarji fejn it-trasferiment jaqa’ taħt l-Artikolu 4(1)(c).
(
25
)	Enfasi tiegħi.
(
26
)	Ara l-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża A.P. (C‑2/19, EU:C:2020:80, punt 30).
(
27
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-23 ta’ Jannar 2018, Piotrowski (C‑367/16, EU:C:2018:27, punt 61). Ara wkoll il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża X (Mandat ta’ arrest Ewropew kontra kantant) (C‑717/18, EU:C:2019:1011, punt 80).
(
28
)	Ara l-Artikolu 12 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
(
29
)	Ara, pereżempju, is-sentenza tat-8 ta’ Novembru 2016, Ognyanov (C‑554/14, EU:C:2016:835, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
30
)	Kif diġà stabbilit iktar ’il fuq fil-punti 91 sa 93 ta’ dawn il-konklużjonijiet.