62007CJ0038
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 20 listopada 2008 r. (
*1
)
„Odwołanie — Umorzenie należności celnych przywozowych — Decyzja Komisji — Artykuł 239 kodeksu celnego — Zaistnienie szczególnej sytuacji — Brak oszustwa — Oczywiste zaniedbanie ze strony importera”
W sprawie C-38/07 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości, wniesione w dniu 29 stycznia 2007 r.,
Heuschen & Schrouff Oriëntal Foods Trading BV, reprezentowana przez H. de Bie, advocaat,
wnosząca odwołanie,
w której drugą stroną jest:
Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez X. Lewisa, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez F. Tuytschaevera, advocaat, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,
strona pozwana w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: C.W.A. Timmermans, prezes izby, J.C. Bonichot, J. Makarczyk, P. Kūris i C. Toader (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: V. Trstenjak,
sekretarz: C. Strömholm, administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 22 maja 2008 r.,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 4 września 2008 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1
W swym odwołaniu Heuschen & Schrouff Oriëntal Foods Trading BV (zwana dalej „H & S”) żąda w odwołaniu uchylenia wyroku Sądu Pierwszej Instancji z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie T-382/04 Heuschen & Schrouff Oriëntal Foods przeciwko Komisji (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”), na mocy którego oddalona została skarga o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji REM 19/2002 z dnia stwierdzającej, że umorzenie należności celnych przywozowych nie było w konkretnym przypadku uzasadnione (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”).
Ramy prawne
Uregulowania dotyczące klasyfikacji taryfowej papieru ryżowego
2
W rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U. L 256, s. 1) ustanowiona została wyczerpująca nomenklatura towarów będących przedmiotem przywozu i wywozu we Wspólnocie Europejskiej (zwana dalej „CN”). Nomenklatura ta znajduje się w załączniku I do wskazanego rozporządzenia.
3
W niniejszej sprawie podpozycje CN 19019099 i 19059020 w brzmieniu wynikającym z rozporządzenia Komisji (WE) nr 1624/97 z dnia 13 sierpnia 1997 r. zmieniającym załącznik I do rozporządzenia nr 2658/87 (Dz.U. L 224, s. 16) wchodziły w grę jako możliwe do zastosowania w tej sprawie.
4
Pozycje CN 1901 i 1905 oraz odpowiednie podpozycje mają następujące brzmienie:
„1901
Ekstrakt słodowy; przetwory spożywcze z mąki, kasz, mączki, skrobi lub z ekstraktu słodowego, niezawierające kakao […], gdzie indziej niewymienione ani niewłączone; przetwory spożywcze z towarów objętych pozycjami od 0401 do 0404, niezawierające kakao […] gdzie indziej niewymienione ani niewłączone:
[…]
1901 90 99
— — —
Pozostałe:
[…]
1905
Chleb, bułki, pieczywo cukiernicze, ciasta i ciastka, herbatniki i pozostałe wyroby piekarnicze, nawet zawierające kakao; opłatki sakralne, puste kapsułki stosowane do celów farmaceutycznych, wafle wytłaczane, papier ryżowy i podobne wyroby:
[…]
1905 90
—
Pozostałe:
[…]
1905 90 20
— —
Opłatki sakralne, puste kapsułki stosowane do celów farmaceutycznych, wafle wytłaczane, papier ryżowy i podobne wyroby”.
5
Niderlandzka wersja CN opisuje pozycję 1905 oraz odpowiednie podpozycje w następujący sposób:
„1905
Brood, gebak, biscuits en andere bakkerswaren, ook indien deze producten cacao bevatten; ouwel in bladen, hosties, ouwels voor geneesmiddelen, plakouwels en dergelijke producten van meel of van zetmeel:
[…]
1905 90
—
andere:
[…]
1905 90 20
— —
ouwel in bladen, hosties, ouwels voor geneesmiddelen, plakouwels en dergelijke producten, van meel of van zetmeel”.
6
W celu zapewnienia jednolitego stosowania CN we Wspólnocie, Komisja Wspólnot Europejskich może ustanowić, na podstawie art. 9 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia nr 2658/87, regulacje dotyczące klasyfikacji poszczególnych towarów w CN.
7
Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1196/97 z dnia 27 czerwca 1997 r. dotyczącego klasyfikacji niektórych towarów według Nomenklatury Scalonej (Dz.U. L 170, s. 13, zwanego dalej „rozporządzeniem dotyczącym klasyfikacji”) podpozycja CN 19059020 obejmuje „produkt[y] spożywczy[e] w postaci suchych, półprzezroczystych arkuszy o różnych rozmiarach, przyrządzony z mąki ryżowej, soli i wody”. W załączniku tym wskazano również, że „arkusze te, po namoczeniu w wodzie […], zazwyczaj są używane do robienia »opakowań« do sajgonek i produktów podobnych”.
Uregulowania dotyczące umorzenia należności celnych przywozowych
8
Artykuł 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. L 302, s. 1) zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 82/97 z dnia (Dz.U. L 17, s. 1, zwanego dalej „kodeksem celnym”), stanowi:
„1.   Na warunkach określonych w art. 64 ust. 2 i z zastrzeżeniem przepisów przyjętych w ramach art. 243 ust. 2 lit. b) każda osoba ma prawo do działania przez przedstawiciela reprezentującego ją przed organami celnymi celem dokonania wszelkich czynności i formalności przewidzianych w przepisach prawa celnego.
2.   Przedstawicielstwo może być:
—
bezpośrednie, w tym przypadku przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby
lub
—
pośrednie, w tym przypadku przedstawiciel działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby.
[…]”.
9
Artykuł 239 kodeksu celnego stanowi:
„1.   Należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe podlegają zwrotowi lub umorzeniu w sytuacjach innych niż te określone w art. 236–238:
—
określonych zgodnie z procedurą Komitetu,
—
wynikających z okoliczności niespowodowanych świadomym działaniem [oszustwem] ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej. Przypadki, w których można zastosować ten przepis, jak również tryb postępowania, określane są zgodnie z procedurą Komitetu. Dokonanie zwrotu lub umorzenia może zostać uzależnione od szczególnych warunków.
2.   Należności są zwracane lub umarzane z powodów określonych w ust. 1 na pisemny wniosek dłużnika, złożony we właściwym urzędzie celnym […]”.
Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu wynikające z zaskarżonego wyroku
10
H & S, z siedzibą w Niderlandach, jest importerem papieru ryżowego z Wietnamu. W związku z tym spółka ta skorzystała z usług agenta celnego, a mianowicie Switch Customs Brokers BV, którego wskazała jako swego przedstawiciela bezpośredniego w rozumieniu art. 5 ust. 2 kodeksu celnego.
11
H & S zgłosiła przywożony papier ryżowy w ramach kodu CN 19019099. Pismem z dnia 21 marca 1996 r. niderlandzkie organy celne (zwane dalej „organami celnymi”) poinformowały wnoszącą odwołanie, że omawiany papier ryżowy powinien być rzeczywiście sklasyfikowany w ramach tego kodu.
12
W dniu 27 czerwca 1997 r. Komisja ustanowiła rozporządzenie dotyczące klasyfikacji, które zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich z dnia i które weszło w życie w dniu
13
Pomimo ustanowienia tego rozporządzenia dotyczącego klasyfikacji, H & S w dalszym ciągu dokonywała przywozu papieru ryżowego w ramach kodu CN 19019099 i organy celne zaakceptowały jeszcze w ciągu sześciu miesięcy 29 zgłoszeń wskazujących tę klasyfikację (przy przeprowadzeniu kontroli dokumentów i, w jednym przypadku, kontroli towarów). Jednak w dniu 16 marca 1998 r. organy te poinformowały wnoszącą odwołanie, że sporny towar nie powinien być klasyfikowany do podpozycji CN 19019099, lecz do podpozycji CN 19059020. Później, tego samego dnia, organy te stwierdziły jednak poprawność zgłoszenia klasyfikującego papier ryżowy do podpozycji CN 19019099. Od dnia wnosząca odwołanie dokonywała przywozu tego towaru, klasyfikując go do podpozycji CN 19059020.
14
Pismem z dnia 22 listopada 2000 r. organy celne poinformowały H & S, że w zakresie dotyczącym okresu pomiędzy a dokonają retrospektywnego zaksięgowania należności celnych przywozowych w kwocie łącznej 645399,50 NLG (czyli 292869,52 EUR), w związku z tym że we wskazanym okresie spółka ta klasyfikowała omawiane towary w sposób błędny, gdyż kodem zgodnym z rozporządzeniem dotyczącym klasyfikacji był kod CN 19059020. Po dostosowaniu kwota ta została ostatecznie ustalona na 636518,40 NLG, co odpowiadało zgłoszeniom wskazującym błędną klasyfikację do podpozycji CN 19019099, złożonym w okresie od do
15
Uwzględniając żądanie H & S, Królestwo Niderlandów zwróciło się w dniu 13 września 2002 r. do Komisji z wnioskiem o stwierdzenie na podstawie art. 239 kodeksu celnego, czy zasadne jest umorzenie należności celnych przywozowych tej spółki.
16
W dniu 17 czerwca 2004 r. Komisja wydała zaskarżoną decyzję. Stwierdzono w niej, że zaistniała szczególna sytuacja w rozumieniu art. 239 kodeksu celnego. Komisja uznała jednak, że H & S dopuściła się oczywistego zaniedbania, ponieważ mimo że spółka ta jest doświadczonym podmiotem gospodarczym, a rozporządzenie dotyczące klasyfikacji uprościło ustawodawstwo, które uprzednio mogło mieć złożony charakter, nie podjęła ona jakichkolwiek kroków celem uzyskania informacji dotyczących prawidłowości praktyki administracji celnej, która była oczywiście niezgodna z wskazanym rozporządzeniem.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
17
W piśmie złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 23 września 2004 r. H & S wniosła skargę na sporną decyzję, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w zakresie, w którym ustalono w niej, że wniosek o umorzenie należności celnych nie jest zasadny oraz o obciążenie Komisji kosztami postępowania. Komisja wniosła natomiast o oddalenie skargi i o obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania.
18
Na poparcie swej skargi H & S podniosła trzy zarzuty nieważności odnoszące się do spornej decyzji, dotyczące po pierwsze naruszenia art. 239 kodeksu celnego, błędnej oceny okoliczności faktycznych i braku uzasadnienia tej decyzji, po drugie naruszenia zasad dobrej administracji oraz równości traktowania i po trzecie naruszenia zasady proporcjonalności.
19
Zaskarżonym wyrokiem Sąd oddalił skargę H & S.
20
W ramach pierwszego zarzutu H & S wskazała w szczególności na złożony charakter regulacji związany z faktem, że niderlandzka wersja CN, odmiennie od innych wersji językowych, nie zawierała wyraźnego odniesienia do „arkuszy z papieru ryżowego”, w związku z czym również organy celne zalecały w przeszłości klasyfikację tego towaru do podpozycji CN 19019099, i w konsekwencji zdaniem tej spółki mogła ona w dobrej wierze ocenić, że arkusze papieru ryżowego są objęte tą podpozycją. Ponadto rozporządzenie dotyczące klasyfikacji jest sprzeczne z niderlandzką wersją CN i nie może być w związku z tym stosowane niezgodnie z CN.
21
H & S podniosła również, że nie była importerem doświadczonym oraz że nie może jej być przypisywane doświadczenie zawodowe jej agenta celnego. W tym względzie spółka ta wskazała, że ewentualne zaniedbanie agenta, który nie znał rozporządzenia dotyczącego klasyfikacji opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich, nie może być brane pod uwagę celem uzasadnienia oczywistego zaniedbania H & S.
22
W tym zakresie po wskazaniu w pkt 43 zaskarżonego wyroku, że spór dotyczy wyłącznie kwestii, czy Komisja mogła skutecznie utrzymywać, iż H & S dopuściła się oczywistego zaniedbania, Sąd przypomniał w kolejnym punkcie tego wyroku, że zgodnie z orzecznictwem wynikającym z wyroku z dnia 11 listopada 1999 r. w sprawie C-48/98 Söhl et Söhlke, Rec. s. I-7877, pkt 56, dla celów oceny oczywistego zaniedbania należy w szczególności brać pod uwagę złożony charakter przepisów, których nieprzestrzeganie powoduje powstanie długu celnego, doświadczenie zawodowe oraz należytą staranność podmiotu gospodarczego.
23
Sąd stwierdził następnie w pkt 58 zaskarżonego wyroku, że publikacja rozporządzenia dotyczącego klasyfikacji usunęła ewentualny złożony charakter ustawodawstwa związany z brakiem określonych pojęć w niderlandzkiej wersji brzmienia podpozycji CN 19059020. W pkt 70 tego wyroku Sąd orzekł, że okoliczności związane z ewentualnym zaniedbaniem agenta celnego, włącznie z jego doświadczeniem zawodowym, powinny zostać przypisane H & S. W pkt 75 wyroku Sąd przypomniał, że w sytuacji gdy występują wątpliwości dotyczące właściwego zastosowania przepisów, których nieprzestrzeganie powoduje powstanie długu celnego, do podmiotu gospodarczego należy zdobycie informacji i wszelkich możliwych wyjaśnień, tak aby nie naruszyć rzeczonych przepisów.
24
Sąd wywnioskował w związku z powyższym w pkt 87 zaskarżonego wyroku, że nie pozyskując u organów celnych informacji co do przyczyn rozbieżności pomiędzy praktyką klasyfikacji i przepisami rozporządzenia dotyczącego klasyfikacji, H & S i jej agent celny nie dochowali należytej staranności wymaganej na mocy art. 239 kodeksu celnego.
25
W tych okolicznościach Sąd orzekł w pkt 96 zaskarżonego wyroku, że H & S nie wykazała ani naruszenia art. 239 kodeksu celnego przez Komisję, ani błędnej oceny faktów przez ten organ, ani również braku uzasadnienia spornej decyzji i w związku z tym oddalił zarzut pierwszy.
26
W ramach drugiego zarzutu H & S zarzuca Komisji w szczególności zastosowanie nadmiernego rygoru, co naruszyło zasadę dobrej administracji, poprzez brak uwzględnienia błędów organów celnych przy ocenie należytej staranności importera.
27
W tym względzie Sąd uznał w pkt 103 zaskarżonego wyroku, że zaniedbanie organów celnych zostało już uwzględnione w ramach oceny zaistnienia szczególnej sytuacji, lecz w każdym razie nie zwalnia to wnoszącej odwołanie z konsekwencji własnego zaniedbania.
28
Co się tyczy zarzutu trzeciego, Sąd stwierdził w pkt 111 zaskarżonego wyroku, że gdy nie są spełnione przesłanki stosowania art. 239 kodeksu celnego, to odmowa umorzenia należności celnych nie stanowi naruszenia zasady proporcjonalności.
W przedmiocie odwołania
29
W odwołaniu H & S żąda uchylenia zaskarżonego wyroku i spornej decyzji oraz obciążenia Komisji kosztami postępowania.
30
Komisja wnosi o oddalenie skargi jako bezzasadnej i o obciążenie H & S kosztami postępowania.
31
Na poparcie odwołania H & S podnosi w istocie jeden zarzut, dotyczący naruszenia przez Sąd art. 239 kodeksu celnego w związku z oceną przesłanki braku zaistnienia oczywistego zaniedbania po stronie podmiotu gospodarczego. Zarzut ten dzieli się na trzy części, odnoszące się do trzech okoliczności wskazanych w orzecznictwie przy dokonywaniu tego rodzaju oceny, a mianowicie złożonego charakteru ustawodawstwa, doświadczenia zawodowego i należytej staranności importera.
32
Komisja uważa, że Sąd prawidłowo zastosował art. 239 kodeksu celnego. Ponadto Komisja wyjaśniając, że nie zamierza podnosić zarzutu niedopuszczalności, stwierdza że H & S powtórzyła, miejscami dosłownie, argumenty podniesione przed Sądem.
W przedmiocie dopuszczalności
33
Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem z art. 225 WE art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości oraz art. 112 § 1 lit. c) regulaminu Trybunału wynika, że odwołanie musi dokładnie wskazywać zakwestionowane części wyroku, którego uchylenie ma na celu oraz zawierać argumenty prawne, które szczegółowo uzasadniają to żądanie (wyrok z dnia 3 marca 2005 w sprawie C-499/03 P Biegi Nahrungsmittel i Commonfood przeciwko Komisji, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo).
34
Odwołanie, które ogranicza się do powtórzenia lub dosłownego zacytowania argumentów przedstawionych przed Sądem, nie odpowiada wymogom uzasadnienia wynikającym z tych przepisów (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Biegi Nahrungsmittel i Commonfood przeciwko Komisji, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo).
35
Natomiast w sytuacji, gdy wnoszący odwołanie kwestionuje wykładnię lub zastosowanie przez Sąd prawa wspólnotowego, okoliczności prawne rozpatrywane w pierwszej instancji mogą ponownie być rozważane w ramach odwołania. Gdyby bowiem wnoszący odwołanie nie mógł oprzeć odwołania na zarzutach i argumentach podniesionych przed Sądem, postępowanie odwoławcze pozbawione byłoby częściowo sensu (ww. wyrok w sprawie Biegi Nahrungsmittel i Commonfood przeciwko Komisji, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo).
36
W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że wnosząca odwołanie, odnosząc się wprawdzie do argumentów przedłożonych już na poparcie swej skargi o stwierdzenie nieważności przed Sądem, kwestionuje jednak dokonaną przez Sąd wykładnię przesłanek, które muszą zostać spełnione w celu dochowania warunku związanego z brakiem oczywistego zaniedbania importera, przewidzianego w art. 239 kodeksu celnego.
37
W tych okolicznościach należy rozpoznać niniejsze odwołanie.
W przedmiocie pierwszej części zarzutu, dotyczącej złożonego charakteru uregulowania
Argumentacja stron
38
Zdaniem H & S klasyfikacja papieru ryżowego do podpozycji CN 19059020 nie jest jeszcze definitywna, na co wskazuje również okoliczność, że Hoge Raad der Nederlanden (Niderlandy) wniósł do Trybunału wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, który został zarejestrowany pod sygnaturą C-375/07. Potwierdza to stanowisko wnoszącej odwołanie, która uważa, że istniało ustawodawstwo o charakterze złożonym, związane w szczególności z redakcyjnymi brakami w wersji niderlandzkiej CN oraz z trwałym akceptowaniem przez organy celne klasyfikacji uznanej za błędną. Ponadto wnosząca odwołanie uważa, że wbrew stwierdzeniom Sądu, rozporządzenie dotyczące klasyfikacji nie mogło znieść niejasności związanej z klasyfikacją omawianego towaru, ponieważ klasyfikacja dokonana na mocy tego rozporządzenia jest sprzeczna z CN i z orzecznictwem Trybunału wynikającym z wyroku z dnia 11 sierpnia 1995 r. w sprawie C-12/94 Uelzena Milchwerke, Rec. s. I-2397.
39
Zdaniem Komisji ustawodawstwo mające zastosowanie nie ma złożonego charakteru, a w każdym razie rozporządzenie dotyczące klasyfikacji, którego zastosowanie jest sporne, wyjaśniło obowiązujące przepisy. W rzeczywistości argumenty H & S koncentrują się na pytaniu o złożony charakter klasyfikacji papieru ryżowego. Tego rodzaju argumentacja nie dotyczy jednak procedury umorzenia należności celnych, lecz okoliczności dotyczących długu celnego, a więc skargi wniesionej przez H & S przed sądem krajowym na ustaloną przez organy celne klasyfikację tego towaru do podpozycji CN 19059020.
Ocena Trybunału
40
Należy przypomnieć, że dla dokonania oceny, czy doszło do oczywistego zaniedbania w rozumieniu art. 239 kodeksu celnego, należy uwzględnić w szczególności złożony charakter przepisów, których nieprzestrzeganie powoduje powstanie długu celnego, jak też doświadczenie zawodowe i staranność podmiotu gospodarczego (wyrok z dnia 13 września 2007 r. w sprawie C-443/05 P Common Market Fertilizers przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I-7209, pkt 174 i przytoczone tam orzecznictwo).
41
W tym zakresie istnieje istotne kryterium umożliwiające wykazanie złożonego charakteru problemu, który należy rozwiązać, a mianowicie czy z uwagi na istniejące rozbieżności w różnych państwach członkowskich w zakresie dotyczącym klasyfikacji taryfowej danego towaru konieczne było przyjęcie rozporządzenia ostatecznie wyjaśniającego pozycję taryfową, w ramach której towar powinien zostać sklasyfikowany (zob. wyrok z dnia 1 kwietnia 1993 r. w sprawie C-250/91 Hewlett Packard France, Rec. s. I-1819, pkt 23).
42
Jednakże w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że żądane przez H & S umorzenie należności celnych dotyczy przywozów, które nastąpiły po wejściu w życie rozporządzenia dotyczącego klasyfikacji. O ile prawdą jest, że co się tyczy klasyfikacji omawianych towarów, brzmienie niderlandzkiej wersji podpozycji CN 19059020 mogło wydawać się mniej precyzyjne od innych wersji językowych, to jednak rozporządzenie dotyczące klasyfikacji, mające bezpośrednie zastosowanie i w całości obowiązujące, opisuje w sposób wyraźny i bezbłędny produkty, które należy zaklasyfikować do wskazanej podpozycji i którym odpowiadają produkty przywiezione przez wnoszącą odwołanie (zob. podobnie wyrok z dnia 20 listopada 2008 r. w sprawie C-375/07 Heuschen & Schrouff Oriëntal Foods Trading, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 52).
43
Z powyższego wynika, że Sąd nie popełnił jakiegokolwiek błędu co do prawa, orzekając w pkt 58 zaskarżonego wyroku, że publikacja rozporządzenia dotyczącego klasyfikacji usunęła ewentualny złożony charakter ustawodawstwa związany z brakiem określonych pojęć w brzmieniu niderlandzkiej wersji pozycji CN 1905, a dokładniej podpozycji 19059020.
44
Ponadto stwierdzeniu temu nie przeczy okoliczność, że Sąd w pkt 20 wyroku z dnia 26 czerwca 1990 r. w sprawie C-64/89 Deutsche Fernsprecher, Rec. s. I-2535 uznał, że w przypadku takim jak w niniejszej sprawie, w którym podmiot gospodarczy dwukrotnie uzyskał potwierdzenie prawidłowości pozycji, — stanowiącej podstawę kwalifikacji celnej — która okazała się być błędna, powtórny błąd organów celnych stanowi wskazówkę umożliwiającą wykazanie złożonego charakteru problemu, który należy rozwiązać.
45
Jak wyjaśniono w pkt 5 wskazanego wyroku, skarżąca, mając wątpliwość co do zasadności zwolnienia z należności celnych, z których korzystała, zwróciła się do urzędu celnego z wnioskiem o ponowne zbadanie jej sprawy i uzyskała wówczas od dyrektora tego urzędu potwierdzenie zwolnienia. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że H & S nie otrzymała takiego potwierdzenia w odpowiedzi na przedstawione organom celnym pytanie dotyczące praktyki nieuwzględniającej treści rozporządzenia dotyczącego klasyfikacji. H & S jedynie przedstawiła zgłoszenia celne, które były akceptowane do chwili, w której organy celne zauważyły, że miała miejsce błędna klasyfikacja.
46
Z powyższego wynika, podobnie jak orzekł Sąd w pkt 58 zaskarżonego wyroku, że mające zastosowanie w niniejszej sprawie uregulowania taryfowe w wersji niderlandzkiej nie miały szczególnie złożonego charakteru.
47
W związku z powyższym należy oddalić pierwszą część zarzutu.
W przedmiocie drugiej części zarzutu, dotyczącej doświadczenia zawodowego importera
Argumentacja stron
48
H & S podnosi, że Sąd błędnie orzekł, iż należy jej przypisać doświadczenie zawodowe agenta celnego. Spółka ta podkreśla po pierwsze, że trudni się jedynie produkcją i handlem, i w związku z tym w ogóle nie specjalizuje się w procedurach przywozowych. Po drugie, wykładnia Sądu jest niezgodna z wolą prawodawcy, ponieważ przedsiębiorstwo bezpośrednio reprezentowane przez agenta miałoby wobec tego bardziej zawężone możliwości uzyskania umorzenia należności celnych od spółki, która sama dokonuje zgłoszeń celnych.
49
Zdaniem Komisji Sąd prawidłowo stwierdził, że doświadczenie zawodowe agenta celnego należy przypisać przedsiębiorstwu dokonującemu przywozu, ponieważ w przypadku przedstawicielstwa bezpośredniego zgłoszenie jest dokonywane przez agenta w imieniu i na rachunek importera. Ponadto Sąd stwierdził w każdym razie, że wnosząca odwołanie była doświadczonym importerem.
Ocena Trybunału
50
Celem dokonania oceny doświadczenia zawodowego importera, które jest brane pod uwagę w ramach przesłanki braku oczywistego zaniedbania w rozumieniu art. 239 kodeksu celnego, należy zbadać, czy chodzi o podmiot gospodarczy, którego działalność polega zasadniczo na przywozie i wywozie, jak też czy zdobył on już pewne doświadczenie w przeprowadzaniu tego typu operacji (ww. wyroki: w sprawie Söhl & Söhlke, pkt 57; w sprawie Common Market Fertilizers przeciwko Komisji, pkt 188).
51
Jednakże art. 5 ust. 2 kodeksu celnego przewiduje możliwość reprezentacji podmiotu gospodarczego. Celem dokonania wszystkich czynności i formalności przewidzianych w przepisach prawa celnego przedstawicielstwo podmiotu gospodarczego może być albo bezpośrednie, gdy przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz tego podmiotu, albo pośrednie, gdy przedstawiciel działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby (ww. wyrok w sprawie Common Market Fertilizers przeciwko Komisji, pkt 184).
52
W tym względzie Trybunał wskazał, że podmiot gospodarczy, który korzysta z usług agenta celnego, zarówno w ramach reprezentacji bezpośredniej, jak i pośredniej, jest w każdym wypadku dłużnikiem w stosunku do organów celnych i nie może zostać zwolniony z odpowiedzialności, powołując się na błędy popełnione przez swego agenta (zob. ww. wyrok w sprawie Common Market Fertilizers przeciwko Komisji, pkt 186 i 187).
53
Podobnie podmiot gospodarczy, który korzysta z usług agenta celnego, nie może się uchylić od retrospektywnego pokrycia należności celnych, powołując się na swe niedoświadczenie w dziedzinie formalności celnych. W danym przypadku podmioty gospodarcze mogłyby bowiem obchodzić przesłankę związaną z doświadczeniem zawodowym, korzystając systematycznie z usług specjalistów w dziedzinie ceł oraz — wbrew stanowisku H & S — podmioty gospodarcze same dokonujące operacji celnych znalazłyby się wówczas w niekorzystnej sytuacji w ramach procedury przewidzianej w art. 239 kodeksu celnego. Ponadto, jak przyznaje sama wnosząca odwołanie w pkt 71 odwołania, reprezentowany podmiot gospodarczy bezsprzecznie korzysta z doświadczenia zawodowego agenta celnego.
54
Z powyższego wynika, że Sąd nie dopuścił się błędu co do prawa, orzekając w pkt 70 zaskarżonego wyroku, że okoliczności dotyczące ewentualnego zaniedbania tego agenta, włącznie z poziomem jego doświadczenia zawodowego, powinny być brane pod uwagę w ramach oceny zaniedbania importera, ponieważ agent działał w imieniu i na rzecz importera.
55
Co się tyczy argumentu wnoszącej odwołanie mającego na celu podważenie oceny Sądu zawartej w pkt 63 zaskarżonego wyroku, wedle której sama wnosząca odwołanie posiadała pewne doświadczenie w dziedzinie przywozu, należy przypomnieć, że ocena okoliczności stanu faktycznego nie stanowi — z wyjątkiem przypadków ich wypaczenia — kwestii prawnej podlegającej jako taka kontroli Trybunału w postępowaniu odwoławczym (zob ww. wyrok w sprawie Biegi Nahrungsmittel i Commonfood przeciwko Komisji, pkt 40).
56
W związku z powyższym argument ten należy oddalić jako bezzasadny.
57
Mając na uwadze powyższe, należy również oddalić drugą część zarzutu.
W przedmiocie trzeciej części zarzutu, dotyczącej należytej staranności importera
Argumentacja stron
58
H & S podnosi, że Sąd naruszył art. 239 kodeksu celnego, wymagając od importera, aby w ramach jego obowiązku dochowania należytej staranności mieściło się również zakwestionowanie klasyfikacji taryfowej dokonanej przez właściwy dla niego organ celny. W niniejszej sprawie spółka ta nie widziała powodów dla podjęcia takiego działania, ponieważ, po pierwsze, klasyfikacja produktów „niepieczonych” w ramach podpozycji taryfowej 19019099 wydawała się jej zgodna z CN oraz, po drugie, rozporządzenie dotyczące klasyfikacji mogło dotyczyć jedynie produktów „pieczonych”. Ponadto wnosząca odwołanie twierdzi, że nie można wymagać od podmiotów gospodarczych, aby zaznajamiały się z mającymi zastosowanie przepisami w różnych wersjach językowych publikowanych w Dzienniku Urzędowym. Dokonując zgłoszenia celnego w ramach podpozycji CN 19019099, które zostało zaakceptowane przez organy celne, wnosząca odwołanie działała więc dochowując należytej staranności. Ponadto jeśli mogło dojść do zaniedbania, to byłoby to działanie agenta celnego, które nie mogłoby zostać przypisane wnoszącej odwołanie. Wreszcie H & S uważa, że nawet jeżeli mogła ona dopuścić się zaniedbania, to było ono minimalne w porównaniu do zaniedbania organów celnych.
59
Komisja podnosi, że Sąd nie dopuścił się jakiegokolwiek błędu co do prawa przy stosowaniu przesłanki należytej staranności podmiotu gospodarczego. Przypomniała, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w sytuacji gdy występują wątpliwości dotyczące właściwego zastosowania przepisów, których nieprzestrzeganie powoduje powstanie długu celnego, do podmiotu gospodarczego należy zdobycie informacji i wszelkich możliwych wyjaśnień, tak aby nie naruszyć rzeczonych przepisów. Jest jednak bezsporne, że zarówno H & S, jak również jej agent celny nie zaznajomili się z rozporządzeniem dotyczącym klasyfikacji opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich, co samo w sobie stanowi zaniedbanie. A fortiori nie mogli oni kwestionować stanowiska organów celnych co do pozycji taryfowej, której należało użyć, by prawidłowo zastosować CN.
Ocena Trybunału
60
Należy przypomnieć na wstępie, że zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych lub wywozowych, które mogą zostać przyznane tylko na określonych warunkach oraz w precyzyjnie wskazanych okolicznościach, stanowią wyjątek od ogólnego reżimu prawnego przywozu i wywozu i że w rezultacie wykładni przepisów przewidujących taki zwrot lub umorzenie należy dokonywać w sposób ścisły. Ponieważ brak „oczywistego zaniedbania” jest warunkiem sine qua non starania się o zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych lub wywozowych, wykładni tego pojęcia należy dokonywać w taki sposób, by liczba przypadków zwrotu lub umorzenia pozostała ograniczona (ww. wyrok w sprawie Söhl i Söhlke, pkt 52).
61
Przepisy wspólnotowe mające zastosowanie w dziedzinie taryfy celnej są obowiązkowo publikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich. Stanowią one od chwili opublikowania jedyne prawo pozytywne w tej dziedzinie i nikt nie może powołać się na ich nieznajomość (zob. wyrok z dnia 12 lipca 1989 r. w sprawie 161/88 Binder, Rec. s. 2415, pkt 19).
62
Jak stwierdzono w pkt 42 niniejszego wyroku, rozporządzenie dotyczące klasyfikacji, które zgodnie z prawem zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym, włącznie z wersją niderlandzką, mające w związku z tym bezpośrednie zastosowanie i w całości obowiązujące, opisuje w sposób wyraźny i bezbłędny produkty, które należy zaklasyfikować do podpozycji CN 19059020 i którym odpowiadają produkty przywiezione przez H & S.
63
Z powyższego wynika, że wnosząca odwołanie nie może podnosić, że ze względu na dobrą wiarę miała prawo utrzymywać, że rozporządzenie nie dotyczy produktów przywożonych przez nią, a mianowicie produktów niepieczonych.
64
Co się tyczy błędów organów celnych, które utwierdziły wnoszącą odwołanie w przekonaniu, że wybór podpozycji CN 19019099 jest prawidłowy dla dokonywanego przez nią przywozu, należy stwierdzić, że podmiot gospodarczy działający z należytą starannością, zaznajomiwszy się z rozporządzeniem dotyczącym klasyfikacji opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich takim jak w niniejszej sprawie, nie ograniczy się do dokonywania w dalszym ciągu przywozów towarów w ramach danego kodu CN jedynie z tego względu, że klasyfikacja ta została zaakceptowana przez wskazane organy. Dopuszczenie takiego zaniedbania prowadziłoby do zachęcenia podmiotów gospodarczych do czerpania korzyści z błędów organów celnych.
65
Ponadto, jak prawidłowo stwierdził Sąd w pkt 103 zaskarżonego wyroku, błąd organów celnych, który został już uwzględniony w ramach analizy zaistnienia szczególnej sytuacji, w każdym razie nie może zwolnić podmiotu gospodarczego z konsekwencji własnego zaniedbania.
66
W każdym razie należy podkreślić, że w sytuacji takiej jak sytuacja wnoszącej odwołanie, podmiot gospodarczy zachowuje możliwość zakwestionowania istnienia długu celnego, podnosząc w danym przypadku niezgodność z prawem rozporządzenia dotyczącego klasyfikacji, co zresztą H & S uczyniła przed sądem krajowym, który zwrócił się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, co doprowadziło do wydania ww. wyroku w sprawie C-375/07 Heuschen & Schrouff Oriëntal Foods Trading.
67
Z uwagi na stwierdzenia wskazane w pkt 52 niniejszego wyroku argumentacja H & S mająca na celu zakwestionowanie możliwości przypisania jej zaniedbań agenta celnego jest bezzasadna.
68
Z powyższego wynika, że trzecią część zarzutu należy oddalić.
69
Wobec faktu, że oddalone zostały trzy części jedynego zarzutu podniesionego przez H & S na poparcie jej odwołania, odwołanie to należy oddalić.
W przedmiocie kosztów
70
Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie H & S kosztami, a ta przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
1)
Odwołanie zostaje oddalone.
2)
Heuschen & Schrouff Oriëntal Foods Trading BV zostaje obciążona kosztami postępowania.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: niderlandzki.