Διάταξη του Δικαστηρίου (πέμπτο τμήμα) της 18ης Ιουνίου 2012 —Amorim Energia BV κατά Ministério das Finançase da Administração Pública
(Υπόθεση C-38/11)
«Άρθρο 104, παράγραφος 3, εδάφιο 1, του Κανονισμού Διαδικασίας – Άρθρα 49 ΣΛΕΕ και 54 ΣΛΕΕ – Άρθρα 63 ΣΛΕΕ και 65 ΣΛΕΕ – Οδηγία 90/435/ΕΟΚ – Άρθρο 3, παράγραφος 2 – Φορολογική νομοθεσία – Φόρος εταιριών – Φορολογία μερισμάτων – Παρακράτηση στην πηγή – Απαλλαγή – Κατοχή ελάχιστης συμμετοχής στη διανέμουσα τα μερίσματα εταιρία – Προϋποθέσεις – Ελάχιστη περίοδος αδιαλείπτου κατοχής της εν λόγω συμμετοχής – Προϋποθέσεις – Ημεδαπές και μη ημεδαπές δικαιούχοι εταιρίες – Διαφορετική μεταχείριση»
1.                     Ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων και ελευθερία των πληρωμών – Διατάξεις της Συνθήκης – Πεδίο εφαρμογής – Εθνική νομοθεσία
αφορώσα τις συμμετοχές στο κεφάλαιο εταιρίας με μοναδικό σκοπό την πραγματοποίηση χρηματικής επενδύσεως χωρίς πρόθεση επηρεασμού
της διαχειρίσεως και του ελέγχου της εταιρίας αυτής – Εμπίπτει – Μη εφαρμογή των διατάξεων περί της ελευθερίας εγκαταστάσεως
(Άρθρο 63 ΣΛΕΕ) (βλ. σκέψεις 37-39)
2.                     Ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων και ελευθερία των πληρωμών – Περιορισμοί – Φορολογική νομοθεσία – Φόρος εταιριών – Φορολογία
των μερισμάτων τα οποία διανέμει ημεδαπή εταιρία σε αλλοδαπή δικαιούχο εταιρία με συμμετοχή ανώτερη του 10 % αλλά κατώτερη
του 20 % του μετοχικού κεφαλαίου της διανέμουσας εταιρίας – Απαλλαγή των μερισμάτων τα οποία διανέμονται στις ημεδαπές μετοχικές
εταιρίες που κατέχουν το ίδιο είδος συμμετοχών – Δεν επιτρέπεται – Όρια – Εξουδετέρωση των αποτελεσμάτων τέτοιου περιορισμού
της ελεύθερης κυκλοφορίας των κεφαλαίων από σύμβαση κατά της διπλής φορολογίας – Εκτίμηση από το εθνικό δικαστήριο (Άρθρα 63
ΣΛΕΕ και 65 ΣΛΕΕ) (βλ. σκέψεις 52-69, διατακτ. 1)
3.                     Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων – Ελευθερία εγκαταστάσεως – Φορολογική νομοθεσία – Φόρος εταιριών – Φορολογία των μερισμάτων
– Επιστροφή της παρακρατήσεως στην πηγή που εφαρμόζεται επί των μερισμάτων τα οποία διανέμει ημεδαπή εταιρία σε ημεδαπή εταιρία
εδρεύουσα σε άλλο κράτος μέλος υπό την προϋπόθεση ότι η τελευταία αυτή εταιρία κατέχει συμμετοχή ανώτερη του 20 % αδιαλείπτως
για δύο έτη – Επιβράδυνση της εξαλείψεως της διπλής φορολογίας των μερισμάτων – Δεν επιτρέπεται – Όρια – Εξουδετέρωση των
αποτελεσμάτων τέτοιου περιορισμού της ελεύθερης κυκλοφορίας των κεφαλαίων από σύμβαση κατά της διπλής φορολογίας – Εκτίμηση
από το εθνικό δικαστήριο (Άρθρα 49 ΣΛΕΕ και 54 ΣΛΕΕ) (βλ. σκέψεις 70-84, διατακτ. 2)
Αντικείμενο
Αίτηση προδικαστικής αποφάσεως – Supremo Tribunal Administrativo – Ερμηνεία των άρθρων 63 ΣΛΕΕ και 65 ΣΛΕΕ – Εθνική ρύθμιση
υποβάλλουσα τα διανεμόμενα σε εταιρίες μερίσματα σε φορολογικό καθεστώς λιγότερο ευνοϊκό από το για τα διανεμόμενα σε εταιρίες
εδρεύουσες στην ημεδαπή – Προϋπόθεση, για τις εδρεύουσες στην αλλοδαπή εταιρίες, μακροτέρου ελαχίστου χρόνου κατοχής των μετοχών
και μεγαλύτερης μερίδας του εταιρικού κεφαλαίου
Διατακτικό
1)
Τα άρθρα 63 ΣΛΕΕ και 65 ΣΛΕΕ αντιτίθενται στη νομοθεσία κράτους μέλους, όπως αυτή της κύριας δίκης, η οποία δεν επιτρέπει
σε εταιρία εδρεύουσα σε άλλο κράτος μέλος η οποία κατέχει, σε εδρεύουσα στην Πορτογαλία εταιρία, συμμετοχή ανώτερη του 10 %
αλλά κατώτερη του 20 %, την απαλλαγή από την παρακράτηση του φόρου στην πηγή επί των διανομών μερισμάτων, που πραγματοποιούνται
από την εδρεύουσα στην Πορτογαλία εταιρία και επιβάλλει ούτως στα μερίσματα αυτά διπλή φορολογία, ενώ, όταν τα μερίσματα διανέμονται
στις μετοχικές εταιρίες οι οποίες εδρεύουν στην Πορτογαλία και έχουν το ίδιο είδος συμμετοχών, αποφεύγεται η εν λόγω διπλή
φορολόγηση των μερισμάτων. Όταν ένα κράτος μέλος επικαλείται συναφθείσα με άλλο κράτος σύμβαση για την αποφυγή της διπλής
φορολογίας, στο εθνικό δικαστήριο απόκειται να κρίνει αν πρέπει να ληφθεί υπόψη η εν λόγω σύμβαση και, ενδεχομένως, να εξετάσει
αν η σύμβαση αυτή εξουδετερώνει τα αποτελέσματα του περιορισμού της ελεύθερης κυκλοφορίας των κεφαλαίων.
2)
Τα άρθρα 49 ΣΛΕΕ και 54 ΣΛΕΕ αντιτίθενται σε νομοθεσία κράτους μέλους, όπως αυτή της κύριας δίκης, η οποία επιτρέπει σε εταιρία
εδρεύουσα σε άλλο κράτος μέλος η οποία κατέχει, σε εταιρία εδρεύουσα στην Πορτογαλία, συμμετοχή ανώτερη του 20 % να λαμβάνει
την επιστροφή του παρακρατηθέντος στην πηγή φόρου επί των διανομών των μερισμάτων τις οποίες πραγματοποίησε η εδρεύουσα στην
Πορτογαλία εταιρία μόνον εάν είχε στην κατοχή της τη συμμετοχή αυτή αδιαλείπτως για δύο έτη και καθυστερεί, με τον τρόπο αυτό,
την εξάλειψη της διπλής φορολογίας σε σχέση με τις μετοχικές εταιρίες οι οποίες εδρεύουν στην Πορτογαλία και έχουν το ίδιο
είδος συμμετοχών. Όταν ένα κράτος μέλος επικαλείται συναφθείσα με άλλο κράτος σύμβαση για την αποφυγή της διπλής φορολογίας,
στο εθνικό δικαστήριο απόκειται να κρίνει αν πρέπει να ληφθεί υπόψη η εν λόγω σύμβαση και, ενδεχομένως, να εξετάσει αν η σύμβαση
αυτή εξουδετερώνει τα αποτελέσματα του περιορισμού της ελευθερίας εγκαταστάσεως.