62020CJ0560_RES
Kawża C-560/20
CR et
vs
Landeshauptmann von Wien
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa, mill-Verwaltungsgericht Wien)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) tat-30 ta’ Jannar 2024
“ Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Spazju ta’ libertà, ta’ sigurtà u ta’ ġustizzja – Politika tal-immigrazzjoni – Dritt għar-riunifikazzjoni tal-familja – Direttiva 2003/86/KE – Artikolu 10(3)(a) – Riunifikazzjoni tal-familja ta’ refuġjat minuri mhux akkumpanjat mal-axxendenti diretti tiegħu fl-ewwel grad – Artikolu 2(f) – Kunċett ta’ “minuri mhux akkumpanjat” – Sponsor minuri fil-mument tal-preżentazzjoni tal-applikazzjoni, iżda li jkun sar maġġorenni matul il-proċedura ta’ riunifikazzjoni tal-familja – Data determinanti għall-evalwazzjoni tal-istatus ta’ “minuri” – Terminu għall-preżentata ta’ applikazzjoni għal riunifikazzjoni tal-familja – Oħt l-isponsor li teħtieġ l-assistenza permanenti tal-ġenituri tagħha minħabba marda gravi – Effett utli tad-dritt għar-riunifikazzjoni tal-familja ta’ refuġjat minuri mhux akkumpanjat – Artikolu 7(1) – L-ewwel u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 12(1) – Possibbiltà li r-riunifikazzjoni tal-familja tkun suġġetta għal kundizzjonijiet addizzjonali”
Kontrolli fil-fruntieri, ażil u immigrazzjoni – Politika tal-immigrazzjoni – Dritt għar-riunifikazzjoni tal-familja – Direttiva 2003/86 – Riunifikazzjoni tal-familja ta’ refuġjati – Applikazzjoni għal riunifikazzjoni tal-familja tal-ġenituri ma’ refuġjat minuri mhux akkumpanjat – Sponsor li kien minuri fil-mument tal-preżentazzjoni tal-applikazzjoni, li jkun sar maġġorenni matul il-proċedura – Obbligu li tiġi ppreżentata l-applikazzjoni fi żmien tliet xhur wara r-rikonoxximent tal-istatus ta’ refuġjat lill-isponsor minuri – Assenza
(Direttiva tal-Kunsill 2003/86, Artikolu 10(3)(a) u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 12(1))
(ara l-punti 37, 39 sa 43, u d-dispożittiv 1)
Kontrolli fil-fruntieri, ażil u immigrazzjoni – Politika tal-immigrazzjoni – Dritt għar-riunifikazzjoni tal-familja – Direttiva 2003/86 – Riunifikazzjoni tal-familja ta’ refuġjati – Applikazzjoni għal riunifikazzjoni tal-familja tal-ġenituri ma’ refuġjat minuri mhux akkumpanjat – Obbligu li tiġi żgurata l-effettività ta’ dan id-dritt – Obbligu li jinħareġ permess ta’ residenza lil oħt maġġorenni tar-refuġjat minuri mhux akkumpanjat, li teħtieġ l-assistenza permanenti tal-ġenituri tagħha, minħabba marda gravi
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikoli 7 u 24(2) u (3); Direttiva tal-Kunsill 2003/86, Artikolu 10(3))
(ara l-punti 54 sa 58, 61 u d-dispożittiv 2)
Kontrolli fil-fruntieri, ażil u immigrazzjoni – Politika tal-immigrazzjoni – Dritt għar-riunifikazzjoni tal-familja – Direttiva 2003/86 – Riunifikazzjoni tal-familja ta’ refuġjati – Applikazzjoni għal riunifikazzjoni tal-familja tal-ġenituri ma’ refuġjat minuri mhux akkumpanjat – Kundizzjonijiet – Obbligu għar-refuġjat minuri mhux akkumpanjat jew għall-ġenituri tiegħu li jkollu akkomodazzjoni, assigurazzjoni għall-mard u riżorsi suffiċjenti – Inammissibbiltà
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikoli 7 u 24(2) u (3); Artikoli 4(2)(a), 7 (1), 10(3)(a) u 12(1))
(ara l-punti 72 sa 80 u d-dispożittiv 3)
Sunt
Adita b’talba għal deċiżjoni preliminari, il-Qorti tal-Ġustizzja, bl-Awla Manja bħala l-kulleġġ ġudikanti, tippreċiża l-kundizzjonijiet għall-eliġibbiltà għar-riunifikazzjoni tal-familja, skont id-Direttiva 2003/86 (
1
), tal-ġenituri u ta’ oħt adult marida b’mod gravi ta’ refuġjat minuri mhux akkumpanjat, li sar maġġorenni matul il-proċedura ta’ riunifikazzjoni tal-familja.
RI, li wasal fl-Awstrija fl-2015 bħala minuri mhux akkumpanjat, ingħata l-istatus ta’ refuġjat f’Jannar 2017. Tliet xhur u jum wara n-notifika ta’ din id-deċiżjoni, meta RI kien għadu minuri, CR u GF, il-ġenituri tiegħu, kif ukoll TY, oħtu maġġorenni li hi milquta minn paraliżi ċerebrali, ippreżentaw, għall-ewwel darba, fl-ambaxxata tar-Repubblika tal-Awstrija fis-Sirja, applikazzjonijiet għad-dħul u għal residenza għall-finijiet tar-riunifikazzjoni tal-familja ma’ RI. Dawn it-talbiet ġew miċħuda permezz ta’ deċiżjoni definittiva minħabba li RI kien sar maġġorenni matul il-proċedura ta’ riunifikazzjoni tal-familja.
F’Lulju 2018, CR, GF u TY reġgħu ppreżentaw, quddiem il-Landeshauptmann von Wien (il-Kap tal-Gvern tal-Land ta’ Vjenna, l-Awstrija), talbiet għal dħul u għal residenza għall-finijiet tar-riunifikazzjoni tal-familja ma’ RI. Għal darba oħra, dawn ġew miċħuda minħabba li ma kinux ġew ippreżentati fi żmien tliet xhur mir-rikonoxximent tal-istatus ta’ refuġjat ta’ RI.
Adita minn CR, GF u TY, il-Verwaltungsgericht Wien (il-Qorti Amministrattiva ta’ Vjenna, l-Awstrija), iddeċidiet li tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-interpretazzjoni tad-Direttiva 2003/86. B’mod partikolari, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-preżentazzjoni ta’ applikazzjoni għal riunifikazzjoni tal-familja ma’ refuġjat minuri mhux akkumpanjat tistax tiġi suġġetta għal terminu stabbilit meta r-refuġjat isir maġġorenni matul il-proċedura ta’ riunifikazzjoni tal-familja. Hija tistaqsi wkoll dwar il-portata tal-fakultà tal-Istati Membri li jeżiġu li r-refuġjat ikollu, għalih innifsu u għall-membri tal-familja tiegħu, akkomodazzjoni, assigurazzjoni għall-mard kif ukoll riżorsi suffiċjenti, kif previst mid-Direttiva 2003/86 (
2
) u traspost fid-dritt Awstrijak. Barra minn hekk, din il-qorti tirrileva li d-dritt Awstrijak ma jipprevedix dritt għar-riunifikazzjoni tal-familja għal oħt l-isponsor. Madankollu, peress li TY jiddependi b’mod totali u permanenti mill-assistenza tal-ġenituri tiegħu, dawn ma jistgħux jingħaqdu mat-tifel tagħhom fl-Awstrija mingħajr ma jieħdu lil TY magħhom.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Fl-ewwel lok, fir-rigward tar-rekwiżit stabbilit fis-sentenza A u S (
3
) li applikazzjoni għar-riunifikazzjoni tal-familja ta’ refuġjat minuri mhux akkumpanjat mal-ġenituri tiegħu (
4
), skont l-Artikolu 10(3) (a) tad-Direttiva 2003/86, tiġi ppreżentata fi żmien tliet xhur mill-għoti tal-istatus ta’ refuġjat lill-minuri, il-Qorti tal-Ġustizzja tenfasizza li dan it-terminu huwa intiż li jevita r-riskju li d-dritt għar-riunifikazzjoni tal-familja jkun jista’ jiġi invokat mingħajr ebda limitazzjoni ratione temporis, fis-sitwazzjoni fejn ir-refuġjat ikun diġà sar maġġorenni matul il-proċedura ta’ ażil u għalhekk qabel il-preżentata tal-applikazzjoni għar-riunifikazzjoni tal-familja.
Madankollu, tali riskju ma jeżistix meta r-refuġjat isir maġġorenni matul il-proċedura ta’ riunifikazzjoni tal-familja. Barra minn hekk, fid-dawl tal-għan tal-Artikolu 10(3)(a) tad-Direttiva 2003/86, li huwa li tiġi promossa r-riunifikazzjoni tar-refuġjati minuri mhux akkumpanjati mal-ġenituri tagħhom u li tiġi ggarantita protezzjoni ikbar għalihom, applikazzjoni għal riunifikazzjoni tal-familja skont din id-dispożizzjoni ma tistax titqies li hija tardiva, jekk din tkun ġiet ippreżentata meta r-refuġjat ikkonċernat kien għadu minuri. Għalhekk, terminu għall-preżentata ta’ tali applikazzjoni ma jistax jibda jiddekorri qabel ma r-refuġjat isir maġġorenni. Konsegwentement, sakemm ir-refuġjat ikun minuri, il-ġenituri tiegħu jistgħu jippreżentaw applikazzjoni għad-dħul u għal residenza għall-finijiet tar-riunifikazzjoni tal-familja miegħu, mingħajr ma jkunu obbligati josservaw terminu stabbilit.
Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja tirrileva li mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, minħabba l-marda tagħha, TY tiddependi b’mod totali u permanenti mill-assistenza materjali tal-ġenituri tagħha, li għalhekk ma jistgħux iħalluha waħedha fis-Sirja. F’dawn iċ-ċirkustanzi, jekk TY ma tiġix ammessa għall-benefiċċju tar-riunifikazzjoni tal-familja ma’ RI, fl-istess ħin bħall-ġenituri tagħha, RI jiġi, de facto, imċaħħad mid-dritt tiegħu għar-riunifikazzjoni tal-familja mal-ġenituri tiegħu. Issa, tali riżultat huwa inkompatibbli man-natura inkundizzjonata ta’ dan id-dritt u jqiegħed inkwistjoni l-effett utli tiegħu, billi jikser kemm l-għan tal-Artikolu 10(3)(a) tad-Direttiva 2003/86 kif ukoll ir-rekwiżiti li jirriżultaw mill-Artikolu 7 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), intiżi għar-rispett tal-ħajja privata u tal-familja, u mill-Artikolu 24(2) u (3) tal-Karta (
5
), dwar id-drittijiet tal-wild, li l-imsemmija direttiva hija obbligata li tiggarantixxi.
Minn dan isegwi li, fid-dawl taċ-ċirkustanzi eċċezzjonali tal-kawża prinċipali, l-effettività tad-dritt ta’ RI għar-riunifikazzjoni tal-familja mal-ġenituri tiegħu u l-osservanza tal-imsemmija dispożizzjonijiet tal-Karta jeżiġu li permess ta’ dħul u ta’ residenza jiġi rrikonoxxut ukoll fl-Awstrija lil oħt RI, li teħtieġ l-assistenza permanenti tal-ġenituri tagħha minħabba marda gravi.
Fl-aħħar lok, fid-dawl tad-Direttiva 2003/86 u tad-drittijiet fundamentali ċċitati iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkonkludi li Stat Membru ma jistax jeżiġi li, sabiex ikun jista’ jibbenefika mid-dritt għar-riunifikazzjoni tal-familja mal-ġenituri tiegħu, skont l-Artikolu 10(3) (a) tad-Direttiva 2003/86, refuġjat minuri mhux akkumpanjat jew il-ġenituri tiegħu jkollhom, fis-sens tal-Artikolu 7(1) ta’ din id-direttiva, akkomodazzjoni, assigurazzjoni għall-mard kif ukoll riżorsi stabbli, regolari u suffiċjenti, u dan indipendentement mill-kwistjoni dwar jekk l-applikazzjoni għar-riunifikazzjoni tal-familja ġietx ippreżentata fit-tliet xhur wara l-għoti tal-istatus ta’ refuġjat.
Fil-fatt, huwa prattikament impossibbli għal refuġjat minuri mhux akkumpanjat li jissodisfa dawn il-kundizzjonijiet. Bl-istess mod, huwa estremament diffiċli għall-ġenituri ta’ tali minuri li jissodisfawhom qabel ma jkunu ngħaqdu mal-wild tagħhom fl-Istat Membru kkonċernat. Għalhekk, jekk il-possibbiltà tar-riunifikazzjoni tal-familja tar-refuġjati minuri mhux akkumpanjati mal-ġenituri tagħhom tkun tiddependi fuq l-osservanza ta’ dawn il-kundizzjonijiet, dan iwassal, fir-realtà, sabiex dawn il-minuri jiġu mċaħħda mid-dritt tagħhom għal tali riunifikazzjoni.
Barra minn hekk, sa fejn l-effett utli tad-dritt ta’ RI għar-riunifikazzjoni tal-familja mal-ġenituri tiegħu jeżiġi, fid-dawl tas-sitwazzjoni ta’ TY, l-għoti ta’ permess ta’ dħul u ta’ residenza lilha wkoll, l-Istat Membru kkonċernat lanqas ma jista’ jeżiġi li RI jew il-ġenituri tiegħu jissodisfaw il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 7(1) ta’ din id-direttiva fir-rigward ta’ oħt marida b’mod gravi ta’ dan ir-refuġjat minuri.
(
1
)	Direttiva tal-Kunsill 2003/86/KE tat-22 ta’ Settembru 2003_dwar id-dritt għal riunifikazzjoni tal-familja (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 224)
(
2
)	Ara l-Artikolu 7(1) u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 12(1) tad-Direttiva 2003/86.
(
3
)	Sentenza tat-12 ta’ April 2018, A u S (C-550/16, EU:C:2018:248, punt 61).
(
4
)	Skont l-Artikolu 10(3) (a) tad-Direttiva 2003/86, il-“qraba ta' l-ewwel grad tiegħu/tagħha fil-linja diretta axxendenti”.
(
5
)	Obbligu ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-aħjar interess tal-minuri u rikonoxximent tan-neċessità, għalih, li jżomm regolarment relazzjonijiet personali maż-żewġ ġenituri tiegħu.