62020TO0771(01)
POSTANOWIENIE SĄDU (szósta izba)
z dnia 25 września 2025 r. (
*1
)
Skarga o zadośćuczynienie – Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Krzywda wynikająca z podnoszonego naruszenia praw podstawowych – Zbrodnie popełnione w Kosowie w 1999 r. – Misja Unii w zakresie praworządności w Kosowie (Eulex Kosowo) – Uchybienie wymogom formalnym – Artykuł 76 lit. d) regulaminu postępowania – Częściowa oczywista niedopuszczalność – Brak możliwości przypisania zarzucanych zaniechań – Skarga w części prawnie oczywiście bezzasadna
W sprawie T‑771/20 RENV
KS,
KD,
które reprezentowali P. Koutrakos, adwokat, F. Randolph, KC, i J. Stojsavljevic-Savic, solicitor,
strona skarżąca,
przeciwko
Radzie Unii Europejskiej, którą reprezentowały P. Mahnič i S. Lejeune, w charakterze pełnomocników,
Komisji Europejskiej, którą reprezentowały M. Carpus-Carcea i Y. Marinova, w charakterze pełnomocników,
oraz
Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych (ESDZ), którą reprezentowali L. Havas, S. Marquardt i E. Orgován, w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
popieranym przez
Republikę Czeską, którą reprezentowali J. Vláčil, D. Czechová, K. Najmanová, i O. Šváb i, w charakterze pełnomocników,
oraz przez
Republikę Francuską, którą reprezentowali M. de Lisi, B. Fodda, S. Royon, T. Stéhelin i B. Travard, w charakterze pełnomocników,
interwenienci popierający żądania Rady,
przez
Królestwo Belgii, które reprezentowały M. Jacobs i C. Pochet, w charakterze pełnomocników,
przez
Wielkie Księstwo Luksemburga, które reprezentowali A. Germeaux i T. Schell, w charakterze pełnomocników,
przez
Królestwo Niderlandów, które reprezentowali M. Bulterman i J. Langer, w charakterze pełnomocników,
przez
Republikę Austrii, którą reprezentowali J. Schmoll, M. Meisel i E. Samoilova, w charakterze pełnomocników,
przez
Rumunię, którą reprezentowały R. Antonie, L.-E. Baţagoi, E. Gane i L. Ghiţă, w charakterze pełnomocników,
przez
Republikę Finlandii, którą reprezentowały H. Leppo i M. Pere, w charakterze pełnomocników,
oraz przez
Królestwo Szwecji, które reprezentowały H. Eklinder, F.-L. Göransson i R. Shahsavan Eriksson, w charakterze pełnomocników,
interwenienci popierający żądania Komisji,
SĄD (szósta izba),
w składzie podczas narady: M.J. Costeira (sprawozdawczyni), prezeska, M. Kancheva i E. Tichy-Fisslberger, sędziowie,
sekretarz: V. Di Bucci,
wydaje następujące
Postanowienie
1
W skardze opartej na art. 268 TFUE w związku z art. 340 akapit drugi TFUE skarżące, KS i KD, żądają zadośćuczynienia za krzywdę, jakiej miały doznać w wyniku działań i zaniechań zarzucanych Radzie Unii Europejskiej, Komisji Europejskiej i Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych (ESDZ) w kontekście realizacji wspólnego działania Rady 2008/124/WPZiB z dnia 4 lutego 2008 r. w sprawie misji Unii Europejskiej w zakresie praworządności w Kosowie, EULEX KOSOWO (Dz.U. 2008, L 42, s. 92) (zwanych dalej, odpowiednio, „wspólnym działaniem” i „misją Eulex Kosowo”), w szczególności w ramach prowadzonych podczas tej misji dochodzeń w sprawie zaginięcia i zabójstwa członków ich rodzin w 1999 r. w Prisztinie (Kosowo).
Okoliczności powstania sporu
2
Skarżące są bliskimi (małżonkami i matką) osób torturowanych, zabitych lub zaginionych w związku ze zbrodniami wojennymi popełnionymi w Kosowie w okresie od czerwca do lipca 1999 r.
3
Zgodnie z art. 2 akapit pierwszy wspólnego działania, w brzmieniu przyjętym w dniu 4 lutego 2008 r., mandat misji Eulex Kosowo polegał na wspomaganiu instytucji Kosowa, władz sądowniczych i organów odpowiedzialnych za zapewnienie przestrzegania prawa w ich działaniach zmierzających do osiągnięcia stabilności i przyjęcia odpowiedzialności oraz w dalszym rozwijaniu i wzmacnianiu niezależnego, wieloetnicznego systemu wymiaru sprawiedliwości oraz wieloetnicznych służb policyjnych i celnych, co miało zapewnić niezależność tych instytucji od nacisków politycznych oraz działanie przez nie z poszanowaniem międzynarodowo uznanych norm i najlepszych europejskich praktyk.
4
W październiku 2009 r. Unia Europejska utworzyła zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 12 ust. 2 wspólnego działania panel weryfikujący przestrzeganie praw człowieka (zwany dalej „panelem weryfikującym”), którego zadaniem było badanie skarg złożonych w związku z naruszeniami praw człowieka popełnionymi przez misję Eulex Kosowo w ramach wypełniania jej mandatu. Panel weryfikujący jest niezależnym, zewnętrznym organem ds. odpowiedzialności, który po zbadaniu tych skarg formułuje wniosek, czy misja ta naruszyła prawa człowieka zagwarantowane w Kosowie. Jeżeli panel weryfikujący uzna, że doszło do takiego naruszenia, jego wnioski mogą zawierać niewiążące zalecenia dotyczące przyjęcia przez szefa wspomnianej misji środków naprawczych.
5
W dniu 11 marca 2014 r. KD wniosła skargę do panelu weryfikującego dotyczącą dochodzenia w sprawie uprowadzenia i zabójstwa jej męża i syna.
6
W dniu 11 czerwca 2014 r. KS również wniosła skargę do panelu weryfikującego dotyczącą dochodzenia w sprawie zaginięcia jej męża.
7
W dniu 11 listopada 2015 r. w odniesieniu do skargi złożonej przez KS panel weryfikujący stwierdził naruszenie art. 2 (dotyczącego prawa do życia), art. 3 (dotyczącego zakazu tortur), art. 8 (dotyczącego prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) i art. 13 (dotyczącego prawa do skutecznego środka prawnego) Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej „EKPC”), i skierował do szefa misji Eulex Kosowo zalecenia dotyczące przyjęcia środków naprawczych.
8
W dniu 19 października 2016 r. w odniesieniu do skargi złożonej przez KD panel weryfikujący stwierdził naruszenie art. 2 (dotyczącego prawa do życia), art. 3 (dotyczącego zakazu tortur) i art. 13 (dotyczącego prawa do skutecznego środka prawnego) EKPC w związku z art. 2 tej konwencji i skierował do szefa misji Eulex Kosowo zalecenia dotyczące przyjęcia środków naprawczych.
Wcześniejsze postępowania przed Sądem i Trybunałem
9
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 29 grudnia 2020 r. i zarejestrowanym pod sygnaturą T‑771/20 skarżące wniosły na podstawie art. 268 TFUE skargę o zadośćuczynienie za krzywdę, jakiej miały doznać w wyniku różnych działań i zaniechań Rady, Komisji, ESDZ oraz misji Eulex Kosowo w ramach dochodzeń dotyczących zaginięcia i zabójstwa członków ich rodzin, które miały miejsce w 1999 r. w Prisztinie.
10
Na poparcie skargi skarżące podniosły między innymi:
–
naruszenie art. 2, 3 i 8 EKPC oraz art. 2 i 4 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) z powodu nieprzeprowadzenia należytych dochodzeń w sprawie zaginięcia i zabójstwa członków ich rodzin, w szczególności z powodu braku odpowiedniego personelu misji Eulex Kosowo do wypełnienia jej mandatu wykonawczego, które to naruszenie zostało stwierdzone przez panel weryfikujący w dniu 11 listopada 2015 r. w odniesieniu do KS i w dniu 19 października 2016 r. w odniesieniu do KD;
–
naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 EKPC oraz art. 47 Karty ze względu na brak przepisów przewidujących możliwość dostępu kwalifikujących się skarżących do pomocy prawnej w postępowaniach prowadzonych przed panelem weryfikującym oraz ze względu na utworzenie tego panelu bez nadania mu uprawnień do egzekwowania jego decyzji oraz bez przyznania tym skarżącym prawa do skorzystania ze środka prawnego w następstwie stwierdzonych naruszeń;
–
nieprzyjęcie środków naprawczych pozwalających na całkowite lub częściowe wyeliminowanie naruszeń, o których mowa w tiret pierwszym i drugim, pomimo podania przez szefa misji do wiadomości Unii wniosków panelu weryfikującego w dniu 29 kwietnia 2016 r.;
–
niewłaściwe użycie lub nadużycie władzy wykonawczej przez Radę i ESDZ w dniu 12 października 2017 r. polegające na twierdzeniu, że misja Eulex Kosowo dołożyła wszelkich starań w celu zbadania porwania i prawdopodobnego morderstwa małżonka KS oraz morderstwa małżonka i syna KD, oraz na twierdzeniu, że panel weryfikujący nie miał w założeniu być organem wymiaru sprawiedliwości;
–
niewłaściwe użycie lub nadużycie władzy wykonawczej lub publicznej polegające na niezapewnieniu, aby sprawa KD, dotycząca zbrodni wojennej, której popełnienie zostało uprawdopodobnione, została należycie zbadana pod względem prawnym przez misję Eulex Kosowo lub prokuratora wyspecjalizowanego w zakresie prowadzenia postępowań przygotowawczych oraz wnoszenia aktów oskarżenia przed Specjalną Izbą Sądową Kosowa.
11
Ponadto skarżące wniosły do Sądu o wydanie orzeczenia wstępnego w kwestii, czy misja Eulex Kosowo nie powinna zostać dodana do pozwanych, twierdząc jednocześnie, że uchybienia podniesione na poparcie ich skargi należą do wyłącznej kompetencji Rady, Komisji i ESDZ.
12
Pismem z dnia 18 maja 2021 r. Komisja podniosła zarzut niedopuszczalności i zasadniczo podniosła, że nie można jej przypisać uchybień zarzucanych na poparcie skargi.
13
Pismami z dnia 19 maja 2022 r. Rada i ESDZ również obie podniosły zarzut braku właściwości i niedopuszczalności i stwierdziły w szczególności, że nie można im przypisać zarzucanych działań i zaniechań oraz że skarga została wniesiona po terminie i jest nieprecyzyjna.
14
W dniu 5 czerwca 2021 r. skarżące złożyły wniosek o przeprowadzenie środka dowodowego na podstawie art. 88 regulaminu postępowania przed Sądem mający na celu uzyskanie pełnego planu operacyjnego misji Eulex Kosowo (zwanego dalej „OPLAN”) we wszystkich jego wersjach od momentu utworzenia misji w 2008 r.
15
W uwagach w przedmiocie wniosku o przeprowadzenie środka dowodowego, o którym mowa w pkt 14 powyżej, złożonych w sekretariacie Sądu w dniu 23 czerwca 2021 r., Rada i ESDZ sprzeciwiły się ujawnieniu pełnego OPLAN ze względu na to, że wspomniany dokument został oznaczony klauzulą „Zastrzeżone UE”, i wskazały jednocześnie, że skarżącym można udzielić uprzywilejowanego dostępu do załącznika OPLAN dotyczącego panelu weryfikującego.
16
Pismem z dnia 23 lipca 2021 r. skarżące przedstawiły swoje uwagi i wniosły do Sądu o oddalenie zarzutów braku właściwości i niedopuszczalności podniesionych przez pozwane.
17
Postanowieniem z dnia 10 listopada 2021 r., KS i KD/Rada i in. (T‑771/20, niepublikowanym, zwanym dalej pierwotnym postanowieniem, EU:T:2021:798), Sąd uwzględnił zarzuty braku właściwości i w konsekwencji oddalił skargę.
18
W pkt 28–33 pierwotnego postanowienia Sąd orzekł w istocie, że skarga ma swoje źródło w działaniach lub zachowaniach dotyczących kwestii politycznych lub strategicznych związanych z określeniem działalności, priorytetów i zasobów misji Eulex Kosowo, a także z decyzją o powołaniu w kontekście tej misji panelu weryfikującego, które to kwestie wchodzą w zakres wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii (zwanej dalej „WPZiB”). Zgodnie z postanowieniami art. 24 ust. 1 akapit drugi zdanie ostatnie TUE i art. 275 akapit pierwszy TFUE Sąd przypomniał, że sądy Unii nie są co do zasady właściwe do orzekania w przedmiocie postanowień dotyczących WPZiB lub aktów przyjętych na ich podstawie, i uznał, że wyjątki od tej zasady nie znajdują zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy.
19
Odwołania skarżących i Komisji od pierwotnego postanowienia, wniesione odpowiednio w dniach 12 i 19 stycznia 2022 r., zostały połączone przez Trybunał do celów ustnego etapu postępowania i wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
20
Jednocześnie w wyroku z dnia 24 lutego 2022 r., Eulex Kosowo (C‑283/20, EU:C:2022:126), Trybunał, do którego wpłynął wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym na podstawie art. 267 TFUE, złożony przez tribunal du travail francophone de Bruxelles (francuskojęzyczny sąd pracy w Brukseli, Belgia), orzekł, że art. 16 ust. 5 wspólnego działania 2008/124, zmienionego decyzją Rady 2014/349/WPZiB z dnia 12 czerwca 2014 r. (Dz.U. 2014, L 174, s. 42), zgodnie z którym „Eulex Kosowo odpowiada za wszelkie roszczenia i zobowiązania powstające w wyniku realizacji mandatu od dnia 15 czerwca 2014 r., z wyjątkiem roszczeń związanych z poważnymi uchybieniami ze strony szefa misji, za które ponosi odpowiedzialność szef misji”, należy rozumieć jako określające datę, od której należy uznać, że misja Eulex Kosowo przejmuje odpowiedzialność za wszelkie szkody i zobowiązania, które powstały lub powstaną w związku z wykonaniem powierzonej jej misji, a w konsekwencji, że od tej daty wstępuje ona w prawa i obowiązki osoby lub osób uprzednio odpowiedzialnych za wykonanie tej misji, z wyjątkiem zobowiązań wynikających z poważnych uchybień ze strony szefa misji, za które odpowiedzialność ponosi szef misji (wyrok z dnia 24 lutego 2022 r., Eulex Kosowo, C‑283/20, EU:C:2022:126, pkt 41).
21
Wyrokiem z dnia 10 września 2024 r., KS i in./Rada i in. (C‑29/22 P i C‑44/22 P, zwanym dalej wyrokiem wydanym w postępowaniu odwoławczym, EU:C:2024:725), Trybunał częściowo uchylił pierwotne postanowienie w zakresie, w jakim Sąd uznał się za oczywiście niewłaściwy do rozpoznania zarzutów szczegółowych, o których mowa w pkt 10 powyżej.
22
Po oddaleniu odwołań w pozostałym zakresie Trybunał uznał, że nie dysponuje informacjami niezbędnymi do wydania ostatecznego orzeczenia w sprawie i przekazał sprawę Sądowi do ponownego rozpoznania w celu wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie dopuszczalności oraz, w stosownym przypadku, co do istoty skargi oraz w przedmiocie wniosku skarżących o przeprowadzenie środka dowodowego.
Postępowanie po przekazaniu skargi do ponownego rozpoznania i żądania stron
23
W drodze środka organizacji postępowania z dnia 18 grudnia 2024 r. strony zostały wezwane do wypowiedzenia się w szczególności w przedmiocie ewentualnych wniosków, jakie należy wyciągnąć z wyroku z dnia 24 lutego 2022 r., Eulex Kosowo (C‑283/20, EU:C:2022:126), w szczególności w odniesieniu do kwestii możliwości przypisania uchybień zarzucanych w ramach skargi przekazanej do ponownego rozpoznania przez Sąd. Komisja ustosunkowała się do tego środka organizacji postępowania w dniu 24 stycznia 2025 r. Skarżące, Rada i ESDZ odpowiedziały na ten środek w dniu 27 stycznia 2025 r.
24
Skarżące wnoszą do Sądu o:
–
zasądzenie od Rady, Komisji i ESDZ, solidarnie, zadośćuczynienia za krzywdy poniesione w wyniku naruszeń praw podstawowych, na które powołano się w ramach niniejszej skargi, w tym poprzez zapłatę odsetek w wysokości i za okres, jaki Sąd uzna za odpowiedni;
–
obciążenie Rady, Komisji i ESDZ kosztami postępowania, w tym kosztami postępowania przed panelem weryfikującym.
25
Rada wnosi do Sądu o:
–
oddalenie skargi ze względu na brak właściwości;
–
odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej lub, tytułem żądania ewentualnego, oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej;
–
obciążenie skarżących kosztami postępowania.
26
Komisja wnosi do Sądu o:
–
odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej w zakresie, w jakim jest skierowana przeciwko niej;
–
obciążenie skarżących kosztami postępowania.
27
ESDZ wnosi do Sądu o odrzucenie skargi ze względu na brak właściwości oraz, tytułem żądania ewentualnego, o uznanie jej za niedopuszczalną w zakresie, w jakim jest ona skierowana przeciwko niej.
28
W uwagach w przedmiocie zarzutów braku właściwości i niedopuszczalności skarżące wnoszą w istocie do Sądu o oddalenie wszystkich zarzutów podniesionych przez Radę, Komisję i ESDZ.
Co do prawa
29
Zgodnie z art. 126 regulaminu postępowania, jeżeli Sąd jest oczywiście niewłaściwy do rozpoznania skargi lub jeżeli skarga jest oczywiście niedopuszczalna albo prawnie oczywiście bezzasadna, Sąd może, na wniosek sędziego sprawozdawcy, w każdej chwili orzec postanowieniem z uzasadnieniem, bez dalszych czynności procesowych.
30
W niniejszej sprawie Sąd uznaje, że akta sprawy wystarczająco wyjaśniają okoliczności zawisłej przed nim sprawy, i postanawia orzec bez dalszych czynności procesowych.
W przedmiocie zakresu przekazania skargi do ponownego rozpoznania
31
Zgodnie z art. 61 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jeżeli odwołanie jest zasadne, a sprawa zostaje skierowana do ponownego rozpoznania przez Sąd, Sąd jest związany orzeczeniem Trybunału co do kwestii prawnych.
32
Po uchyleniu wyroku przez Trybunał i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd na podstawie art. 191 regulaminu postępowania, Sąd jest związany wyrokiem Trybunału i musi wydać nowe rozstrzygnięcie w przedmiocie wszystkich żądań i zarzutów podniesionych przez strony w pierwszej instancji, z wyłączeniem, z jednej strony, żądań i zarzutów, które strony wycofały po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, oraz, z drugiej strony, żądań i zarzutów, do których odnosi się sentencja pierwotnego orzeczenia, która nie została uchylona przez Trybunał, wraz z motywami stanowiącym niezbędną podstawę tych elementów (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 września 2011 r., Marcuccio/Komisja, T‑236/02, EU:T:2011:465, pkt 83, 85; z dnia 25 stycznia 2023 r., GEA Group/Komisja, T‑640/16 RENV, niepublikowany, EU:T:2023:18, pkt 50, 52 i przytoczone tam orzecznictwo).
33
W niniejszej sprawie Trybunał częściowo utrzymał w mocy pierwotne postanowienie w zakresie, w jakim Sąd stwierdził, że jest oczywiście niewłaściwy do rozpoznania zarzutów szczegółowych dotyczących, po pierwsze, zarzucanego braku niezbędnych zasobów przydzielonych misji Eulex Kosowo, a po drugie, wygaszenia mandatu wykonawczego tej misji, które nastąpiło na podstawie decyzji Rady (WPZiB) 2018/856 z dnia 8 czerwca 2018 r. zmieniającej wspólne działanie 2008/124 (Dz.U. 2018, L 146, s. 5) (pkt 126 i 136 wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym i pkt 2 sentencji wspomnianego wyroku).
34
W konsekwencji nie ma potrzeby orzekania w przedmiocie żądań i zarzutów związanych z zarzutami szczegółowymi wymienionymi w pkt 33 powyżej.
35
Co się tyczy pozostałych zarzutów szczegółowych podniesionych w skardze, które zostały wskazane w pkt 10 powyżej, Trybunał uchylił pierwotne postanowienie w zakresie, w jakim Sąd stwierdził brak swojej właściwości ze względu na to, że owe zarzuty szczegółowe dotyczyły działań lub zaniechań należących do kwestii politycznych lub strategicznych dotyczących określenia i realizacji WPZiB (pkt 120, 128, 130, 131 i 135 wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym).
36
W związku z tym zarzuty braku właściwości podniesione przed Sądem przez Radę i ESDZ, oparte na podstawie, o której mowa w pkt 35 powyżej, należy oddalić w zakresie, w jakim dotyczą one zarzutów szczegółowych wymienionych w pkt 10 powyżej.
37
Ponadto w odpowiedzi na środek organizacji postępowania z dnia 18 grudnia 2024 r. skarżące wskazały w istocie, że przepisy art. 16 ust. 5 wspólnego działania, zgodnie z ich wykładnią dokonaną w wyroku z dnia 24 lutego 2022 r., Eulex Kosowo (C‑283/20, EU:C:2022:126), nie oznaczają, że misja Eulex Kosowo jest jedną ze stron pozwanych w niniejszej sprawie. Ich zdaniem zakres wspomnianego wyroku powinien być ściśle ograniczony do kontekstu faktycznego i prawnego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym badanego w tamtejszej sprawie przez Trybunał, w związku z czym zdolność sądowa tej misji jest ograniczona do sporów dotyczących kwestii o charakterze administracyjnym.
38
Z odpowiedzi skarżących na środek organizacji postępowania z dnia 18 grudnia 2024 r. wynika, że należy uznać, iż skarżące cofnęły wniosek o wydanie przez Sąd orzeczenia wstępnego w kwestii, czy misję Eulex Kosowo należy włączyć do grona stron pozwanych. W związku z tym należy umorzyć postępowanie w przedmiocie tego wniosku, ponieważ Sąd nie jest właściwy do wydawania wyroków deklaratoryjnych (zob. postanowienie z dnia 27 listopada 2012 r., H‑Holding/Parlament, T‑672/11, niepublikowane, EU:T:2012:628, pkt 20 i przytoczone tam orzecznictwo).
Uwagi wstępne
39
Na wstępie należy przypomnieć, że skarga o stwierdzenie odpowiedzialności pozaumownej Unii powinna być formalnie skierowana przeciwko instytucji, której można przypisać działania, co do których strona skarżąca twierdzi, że spowodowały szkodę, której naprawienia żąda (zob. podobnie postanowienie z dnia 17 grudnia 2021 r., Theodorakis i Theodoraki/Rada, T‑495/14, niepublikowane, EU:T:2021:941, pkt 47).
40
W tym względzie kwestia określenia instytucji, organu lub jednostki organizacyjnej, która ma reprezentować Unię w ramach skargi o stwierdzenie odpowiedzialności pozaumownej opartej na art. 268 TFUE i art. 340 akapit drugi TFUE, wchodzi w zakres oceny dopuszczalności tej skargi (zob. podobnie postanowienie z dnia 2 lutego 2015 r., Gascogne Sack Deutschland i Gascogne/Unia Europejska, T‑577/14, niepublikowane, EU:T:2015:80, pkt 22 i przytoczone tam orzecznictwo).
41
Natomiast w zakresie, w jakim Rada, Komisja i ESDZ kwestionują w niniejszej sprawie możliwość przypisania im zaniechań, które są im zarzucane przez skarżące, i twierdzą, że nie miały one obowiązku działania, należy stwierdzić, że taka argumentacja odnosi się do kwestii, która dotyczy zgodności z prawem zachowania tych instytucji i tego organu Unii, a zatem dotyczy oceny co do istoty skargi o zadośćuczynienie, a nie jej dopuszczalności (zob. podobnie wyroki: z dnia 8 marca 2023 r., Sánchez-Gavito León/Rada i Komisja, T‑100/21, niepublikowany, EU:T:2023:109, pkt 83, 84; z dnia 23 maja 2019 r., Steinhoff i in./EBC, T‑107/17, EU:T:2019:353, pkt 61–63).
W przedmiocie pierwszego zarzutu szczegółowego
42
W ramach pierwszego zarzutu szczegółowego skarżące podnoszą, że nieprzeprowadzenie należytych dochodzeń w sprawie zaginięcia ich bliskich z powodu braku odpowiedniego personelu misji Eulex Kosowo stanowi naruszenie art. 2, 3 i 8 EKPC oraz art. 2 i 4 Karty, którego wspomniana misja dopuściła się w ramach wypełniania jej mandatu wykonawczego i za które solidarną odpowiedzialność ponoszą Rada, Komisja i ESDZ.
43
Ponadto zdaniem skarżących zarzucane naruszenie wynika również z zaniechań, które należy przypisać Radzie, Komisji i ESDZ, ponieważ nie zapewniły one misji Eulex Kosowo odpowiedniego personelu do wypełniania jej mandatu zgodnie z art. 2 i 3 EKPC.
44
Rada, Komisja i ESDZ podnoszą w szczególności, że nie można im przypisać zarzucanych uchybień i że w konsekwencji skargę należy odrzucić jako niedopuszczalną.
45
W tym względzie, po pierwsze, należy przypomnieć, że art. 16 ust. 5 wspólnego działania, zmienionego decyzją 2014/349, należy interpretować w ten sposób, że od dnia 15 czerwca 2014 r. przenosi on co do zasady na misję Eulex Kosowo odpowiedzialność za wszelkie roszczenia i zobowiązania, które powstały lub mogą powstać z tytułu wypełniania jej mandatu, i w związku z tym powoduje on wstąpienie tej misji, od tej daty, w prawa i obowiązki osób uprzednio odpowiedzialnych za wypełnianie jej mandatu, w tym w ramach toczących się postępowań sądowych (zob. podobnie wyrok z dnia 24 lutego 2022 r., Eulex Kosowo, C‑283/20, EU:C:2022:126, pkt 46).
46
Po drugie, w odniesieniu do zarzucanego braku odpowiedniego personelu, Trybunał orzekł, że zdolność misji Eulex Kosowo do zatrudniania personelu stanowi element jej bieżącego zarządzania wpisujący się w ramy wypełniania jej mandatu. A zatem do omawianej misji należy zapewnienie, w ramach udostępnionych jej zasobów, aby zatrudniany przez nią personel był odpowiedni (zob. podobnie wyrok wydany w postępowaniu odwoławczym, pkt 127).
47
Wynika z tego, że zarzucany brak odpowiedniego personelu wynika z uchybień popełnionych w bieżącym zarządzaniu misją Eulex Kosowo, których szkodliwe skutki, przy założeniu, że zostaną wykazane, wchodzą w zakres wyłącznej odpowiedzialności tej misji za wypełnianie jej mandatu wykonawczego.
48
W związku z tym w zakresie, w jakim skarżące podnoszą uchybienia w zarządzaniu zasobami ludzkimi misji Eulex Kosowo, których miała dopuścić się ta misja – przeciwko której jednak niniejsza skarga nie jest skierowana – pierwszy zarzut szczegółowy jest obarczony błędem przy oznaczeniu strony pozwanej i w związku z tym należy go odrzucić jako oczywiście niedopuszczalny (zob. podobnie postanowienie z dnia 17 grudnia 2021 r., Theodorakis i Theodoraki/Rada, T‑495/14, niepublikowane, EU:T:2021:941, pkt 61).
49
W pozostałym zakresie, jak wynika z pkt 127 wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym, zadaniem misji Eulex Kosowo jest zapewnienie, w ramach udostępnionych jej zasobów, aby zatrudniany przez nią personel był odpowiedni. W związku z tym w zakresie, w jakim Radzie, Komisji i ESDZ zarzuca się niedopełnienie tego obowiązku, pierwszy zarzut szczegółowy należy oddalić jako prawnie oczywiście bezzasadny ze względu na brak możliwości przypisania zarzucanych zaniechań.
50
Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, należy też przypomnieć, że zwięzłe przedstawienie zarzutów, które powinna zawierać każda skarga, w rozumieniu art. 21 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, mającego zastosowanie do Sądu na mocy art. 53 akapit pierwszy tego statutu i art. 76 lit. d) regulaminu postępowania, oznacza, że w skardze należy wyjaśnić, na czym polega zarzut, na którym oparta jest skarga. I tak, aby skarga wniesiona do Sądu była dopuszczalna, konieczne jest między innymi, by istotne okoliczności faktyczne i prawne, na których skarga ta została oparta, wynikały, przynajmniej w skróconej formie, lecz w sposób spójny i zrozumiały, z treści samej skargi. Choć sama treść skargi może zostać wsparta lub uzupełniona, w przypadku kwestii szczególnych, odesłaniami do poszczególnych fragmentów dokumentów do niej załączonych, ogólne odesłanie do innych dokumentów, nawet załączonych do skargi, nie może zastąpić braku istotnych elementów argumentacji prawnej, które zgodnie z tymi przepisami muszą być zawarte w samej skardze (zob. wyrok z dnia 13 lutego 2025 r., Komisja i in./Carpatair, od C‑244/23 P do C‑246/23 P, EU:C:2025:87, pkt 76 i przytoczone tam orzecznictwo).
51
Jeżeli skarga nie spełnia wymogów dotyczących przedstawienia zarzutów przewidzianych w art. 76 lit. d) regulaminu postępowania, Sąd ma prawo uznać skargę za oczywiście niedopuszczalną (zob. podobnie postanowienie z dnia 6 czerwca 2024 r., Lucaccioni/Komisja, T‑516/23, niepublikowane, EU:T:2024:386, pkt 19 i przytoczone tam orzecznictwo).
52
W świetle powyższego należy zauważyć, że skarga nie zawiera żadnej argumentacji mogącej potwierdzić istnienie obowiązku, który miałby ciążyć na Radzie, Komisji i ESDZ na podstawie art. 2, 3 i 8 EKPC, art. 2 i 4 Karty, ani też jakiejkolwiek innej zasady bądź przepisu prawa Unii, z którego wynikałby obowiązek zapewnienia bieżącego zarządzania misją Eulex Kosowo w taki sposób, aby ta misja zatrudniała odpowiedni personel.
53
W konsekwencji pierwszy zarzut szczegółowy należy w każdym razie odrzucić jako oczywiście niedopuszczalny.
W przedmiocie drugiego zarzutu szczegółowego
54
W ramach drugiego zarzutu szczegółowego skarżące podnoszą, że postanowienia art. 6 ust. 1 i art. 13 EKPC oraz art. 47 Karty: po pierwsze, wymagają, aby w postępowaniach przed panelem weryfikującym kwalifikujące się do tego strony miały dostęp do pomocy prawnej, a po drugie, stoją na przeszkodzie utworzeniu i funkcjonowaniu wspomnianego panelu bez nadania mu uprawnień do egzekwowania jego decyzji i bez przyznania zainteresowanym prawa do skorzystania ze środka prawnego w następstwie stwierdzonych przez ten panel naruszeń.
55
Rada i ESDZ podnoszą niedopuszczalność tego drugiego zarzutu szczegółowego ze względu na, jak twierdzą, brak jasności i precyzji skargi co do charakteru niezgodności z prawem, których miały się dopuścić. Ponadto Rada, Komisja i ESDZ odmawiają uznania swojej odpowiedzialności za zarzucane im uchybienia.
56
W tym względzie należy zauważyć, że w pkt 54 i 58 skargi skarżące podniosły, iż tworząc panel weryfikujący i pozwalając mu funkcjonować bez zapewnienia mu możliwości przyznania pomocy prawnej, bez przyznania mu uprawnień do egzekwowania jego decyzji, jak również bez przyznania zainteresowanym prawa do środka prawnego w następstwie stwierdzonych przez ten panel naruszeń, Rada, Komisja i ESDZ dopuszczają się wystarczająco istotnych naruszeń prawa Unii, z pogwałceniem art. 6 ust. 1 i art. 13 EKPC oraz art. 47 Karty.
57
W świetle twierdzeń, o których mowa w pkt 56 powyżej, należy oddalić zarzuty niedopuszczalności podniesione przez Radę i ESDZ, ponieważ ze wspomnianych twierdzeń wystarczająco jasno wynika, że skarżące zarzucają Radzie, Komisji i ESDZ utworzenie panelu weryfikującego bez przyznania mu wystarczających kompetencji, mając na względzie wymogi związane z prawem do skutecznego środka prawnego i rzetelnego procesu sądowego, ponieważ wnioski przyjmowane przez ten panel są podobne do zwykłych zaleceń i nie mają charakteru wiążącego lub wykonalnego, jak również bez ustanowienia odpowiednich gwarancji proceduralnych, takich jak możliwość skorzystania z pomocy prawnej lub środka prawnego umożliwiającego zainteresowanym powołanie się na naruszenia stwierdzone przez wspomniany panel.
58
Co się tyczy istoty twierdzeń wskazanych w pkt 56 powyżej, należy przypomnieć, że poszanowanie wymogów dotyczących prawa do skutecznego środka prawnego i rzetelnego procesu, ustanowionych w art. 47 Karty oraz w art. 6 ust. 1 EKPC, należy co do zasady oceniać w sposób ogólny w świetle wszystkich dostępnych środków prawnych, a w szczególności środków sądowych dostępnych dla zainteresowanych. Co się tyczy prawa do skutecznego środka prawnego zawartego w art. 13 EKPC, wynikające z niego gwarancje mieszczą się już w bardziej rygorystycznych gwarancjach zawartych w art. 6 ust. 1 tej konwencji (zob. podobnie wyrok z dnia 9 marca 2023 r., Intermarché Casino Achats/Komisja, C‑693/20 P, EU:C:2023:172, pkt 40–49 i przytoczone tam orzecznictwo).
59
Tak więc nawet przy założeniu, że same uregulowania dotyczące postępowania przed panelem weryfikującym nie spełniają wymogów dotyczących prawa do skutecznego środka prawnego i rzetelnego procesu sądowego, okoliczność ta nie może prowadzić do uwzględnienia przez Sąd drugiego zarzutu szczegółowego, ponieważ możliwość wniesienia przez skarżące skargi do sądu Unii stanowi środek prawny przysługujący im w następstwie naruszeń stwierdzonych przez ten panel, oferując im wszystkie gwarancje przewidziane w postanowieniach, na które skarżące powołały się w ramach drugiego zarzutu szczegółowego, w szczególności możliwość złożenia wniosku o przyznanie pomocy prawnej, a także możliwość uzyskania wykonalnego wyroku korzystającego z powagi rzeczy osądzonej.
60
Z powyższego wynika, że drugi zarzut szczegółowy należy oddalić jako prawnie oczywiście bezzasadny.
W przedmiocie trzeciego zarzutu szczegółowego
61
Trzeci zarzut szczegółowy dotyczy dalszego braku środków naprawczych mogących zaradzić naruszeniom zarzucanym w ramach dwóch pierwszych zarzutów szczegółowych, co prowadzi do wystarczająco istotnego naruszenia prawa Unii.
62
W tym względzie skarżące podnoszą, że przedstawione przez nie dowody potwierdzają tezę, zgodnie z którą zarzucane naruszenia wynikają z braku priorytetowego potraktowania lub braku zapewnienia odpowiednich zasobów i personelu w celu wypełnienia zobowiązań prawnych Unii, a nie z niewłaściwego funkcjonowania misji Eulex Kosowo w poszczególnych przypadkach.
63
Zdaniem skarżących twierdzenie, o którym mowa w pkt 62 powyżej, znajduje potwierdzenie w piśmie szefa misji Eulex Kosowo do panelu weryfikującego z dnia 29 kwietnia 2016 r., zgodnie z którym wykonywanie zaleceń formułowanych przez ten panel wykracza poza kompetencje tej misji. Wynika z tego, że brak kompetencji panelu weryfikującego do wezwania tej misji do wypełniania jej mandatu wykonawczego zgodnie z wymogami prawnymi wynika z konsekwentnej odmowy przyznania przez Radę temu panelowi uprawnień i zasobów, które umożliwiłyby mu zapewnienie wdrożenia jego zaleceń, a także zaoferowanie zainteresowanym środka prawnego w następstwie stwierdzonych przez ten panel naruszeń.
64
Zdaniem skarżących najpóźniej od dnia 29 kwietnia 2016 r. instytucje Unii powinny były podjąć odpowiednie środki naprawcze, tak aby zapewnić, by misja Eulex Kosowo dysponowała wystarczającymi zasobami do prowadzenia dochodzeń zgodnie z art. 2 EKPC, położyć kres traktowaniu, jakiego doświadczyły z naruszeniem art. 3 tej konwencji, oraz zrekompensować im naruszenie ich praw podstawowych stwierdzone przez panel weryfikujący. Rozpatrywane środki naprawcze powinny były polegać w szczególności na zmianie wspólnego działania i statutu panelu weryfikującego.
65
W odpowiedzi na środek dowodowy z dnia 18 grudnia 2024 r. skarżące wyjaśniły, że naruszenia zarzucane w ramach trzeciego zarzutu szczegółowego należy przypisać Radzie, Komisji i ESDZ ze względu na strukturę dowodzenia określoną we wspólnym działaniu, ponieważ dysponują one, za pośrednictwem cywilnego dowódcy operacji, uprawnieniami do wydawania instrukcji szefowi misji.
66
Rada, Komisja i ESDZ kwestionują możliwość przypisania im zarzucanych zaniechań. Rada i ESDZ podnoszą również brak precyzji trzeciego zarzutu szczegółowego, wskazując na brak jakiegokolwiek argumentu prawnego mogącego uzasadnić, że w związku z zaleceniami sformułowanymi przez panel weryfikujący spoczywa na nich obowiązek podjęcia określonych działań.
67
W odniesieniu do tej ostatniej kwestii Rada podnosi również, że jej udział w operacjach zarządzania kryzysowego sprowadza się do sprawowania kontroli politycznej i strategicznego kierownictwa, bez angażowania się w bieżące zarządzanie zadaniami powierzonymi misjom Unii w wymiarze taktycznym na miejscu operacji.
68
W świetle argumentów stron trzeci zarzut szczegółowy można podzielić na trzy części.
W przedmiocie części pierwszej trzeciego zarzutu szczegółowego, dotyczącej braku odpowiednich zasobów i personelu misji Eulex Kosowo
69
W ramach części pierwszej trzeciego zarzutu szczegółowego skarżące podnoszą, że brak środków mogących zaradzić naruszeniom stwierdzonym przez panel weryfikujący wynika z konsekwentnej odmowy Rady, Komisji i ESDZ zapewnienia misji Eulex Kosowo odpowiednich zasobów i personelu.
70
W tym względzie, po pierwsze, zgodnie z oceną zawartą w pkt 126 wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym należy przypomnieć, że Sąd nie jest właściwy do orzekania w przedmiocie skargi o stwierdzenie odpowiedzialności odszkodowawczej mającej na celu uzyskanie naprawienia szkód wynikających z podnoszonej niewystarczalności zasobów przyznanych misji Eulex Kosowo, ponieważ podejmowane w tym względzie decyzje są bezpośrednio związane z wyborami politycznymi lub strategicznymi dokonywanymi w ramach WPZiB.
71
W związku z tym, jak wynika z pkt 33 i 34 powyżej, nie ma potrzeby orzekania w przedmiocie zarzutu szczegółowego dotyczącego podnoszonego niewystarczającego charakteru zasobów przyznanych misji Eulex Kosowo.
72
Po drugie, jeżeli chodzi o zarzucany brak odpowiedniego personelu misji Eulex Kosowo, zgodnie z analizą pierwszego zarzutu szczegółowego zawartą w pkt 45–49 powyżej, należy przypomnieć, że podnoszonych uchybień w bieżącym zarządzaniu tą misją nie można przypisać Radzie, Komisji i ESDZ, gdyż zgodnie z przepisami art. 16 ust. 5 wspólnego działania, zmienionego decyzją 2014/349 wchodzą one w zakres wypełniania mandatu wykonawczego tej misji i jako takie wchodzą w zakres wyłącznej odpowiedzialności tej misji.
73
Z powyższego wynika, że część pierwszą trzeciego zarzutu szczegółowego należy w części odrzucić jako oczywiście niedopuszczalną ze względu na błąd przy oznaczeniu strony pozwanej, a w pozostałym zakresie jako prawnie oczywiście bezzasadną ze względu na brak możliwości przypisania zarzucanych uchybień Radzie, Komisji i ESDZ.
W przedmiocie części drugiej trzeciego zarzutu szczegółowego, dotyczącej uprawnień do wydawania instrukcji przysługujących Radzie, Komisji i ESDZ
74
W ramach części drugiej trzeciego zarzutu szczegółowego skarżące podnoszą, że Rada, Komisja i ESDZ nie położyły kresu naruszeniom stwierdzonym przez panel weryfikujący w odniesieniu do dochodzeń w sprawie zaginięcia ich bliskich, i zdecydowały się na nieskorzystanie z uprawnień dochodzeniowych, które przysługiwały im w odniesieniu do misji Eulex Kosowo.
75
W odniesieniu do tej ostatniej kwestii, zgodnie z ocenami zawartymi w pkt 132 i 133 wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym należy zauważyć, że twierdzenia oparte na braku środków naprawczych mogących zaradzić naruszeniom stwierdzonym przez panel weryfikujący, jak i należytego zbadania pod kątem prawnym sprawy KD kłócą się z zarzucanym brakiem podjęcia indywidualnych środków odnoszących się do konkretnych sytuacji skarżących.
76
Tymczasem w świetle przepisów wspólnego działania, a w szczególności jego art. 7, 8, 11 i 12, należy stwierdzić, że przyjęcie takich indywidualnych środków nie wchodzi w zakres sprawowania kontroli politycznej i kierownictwa strategicznego, powierzonych Radzie, Komisji i ESDZ za pośrednictwem Komitetu Politycznego i Bezpieczeństwa (KPiB) oraz dowódcy operacji cywilnej misji, w szczególności w zakresie, w jakim przysługujące temu ostatniemu uprawnienia dochodzeniowe są wykonywane na płaszczyźnie strategicznej, a nie na poziomie miejsca operacji wchodzących w zakres działań szefa misji.
77
Co się tyczy tej ostatniej kwestii, z art. 2 i 3, a zwłaszcza art. 3 lit. d) i i) wspólnego działania, w brzmieniu przed zmianą decyzją 2018/856, jasno wynika, że przyjęcie indywidualnych środków mogących zaradzić naruszeniom praw podstawowych stwierdzonym przez panel weryfikujący nie może zostać oddzielone od wypełniania mandatu misji Eulex Kosowo, ponieważ mandat ten polegał z jednej strony na zapewnieniu należytego prowadzenia dochodzeń, ścigania, decyzji i sankcji w przypadkach zbrodni wojennych i innych poważnych przestępstw, a z drugiej strony zadbania o to, by działania misji były prowadzone zgodnie z międzynarodowymi standardami praw człowieka.
78
Taki sam wniosek nasuwa się w świetle treści przepisów art. 2 i 3 wspólnego działania, a w szczególności art. 3 lit. a) i e) tego wspólnego działania, zmienionego decyzją 2018/856, zgodnie z którymi misja Eulex Kosowo nadal, po pierwsze, monitoruje wybrane sprawy i procesy karne i cywilne w instytucjach wymiaru sprawiedliwości Kosowa, w ścisłej współpracy z innymi podmiotami Unii, monitoruje odnośne posiedzenia w ramach współpracy regionalnej w sprawach dotyczących zbrodni wojennych, a po drugie, zapewnia we wszystkich swoich działaniach poszanowanie międzynarodowych standardów praw człowieka.
79
W świetle wszystkich przepisów wspólnego działania, o których mowa w pkt 76–78 powyżej, należy oddalić argumentację skarżących opartą na piśmie szefa misji Eulex Kosowo z dnia 29 kwietnia 2016 r., zgodnie z którym wykonywanie zaleceń formułowanych przez panel weryfikujący wykracza poza kompetencje tej misji.
80
Wniosek ten znajduje potwierdzenie w decyzji panelu weryfikującego z dnia 19 października 2016 r., przyjętej w odpowiedzi na pismo z dnia 29 kwietnia 2016 r., o którym mowa w pkt 79 powyżej, z której wyraźnie wynika, że za realizację jej zaleceń całkowicie i wyłącznie odpowiada szef misji Eulex Kosowo, a nie jakikolwiek inny organ lub instytucja Unii.
81
W świetle powyższego należy uznać, że zaniechania podnoszone w ramach części drugiej trzeciego zarzutu szczegółowego dotyczą wypełniania mandatu wykonawczego przez misję Eulex Kosowo i z tego tytułu wchodzą w zakres wyłącznej odpowiedzialności tej misji, w związku z czym nie można ich przypisać Radzie, Komisji i ESDZ.
82
Z powyższego wynika, że część drugą trzeciego zarzutu szczegółowego należy oddalić jako prawnie oczywiście bezzasadną.
W przedmiocie części trzeciej trzeciego zarzutu szczegółowego, dotyczącej braku wystarczających uprawnień przysługujących panelowi weryfikującemu
83
W ramach części trzeciej trzeciego zarzutu szczegółowego skarżące zarzucają Radzie, Komisji i ESDZ konsekwentną odmowę zapewnienia panelowi weryfikującemu wystarczających uprawnień i zasobów, skutkiem czego wspomniany panel nie jest w stanie zapewnić egzekwowania swoich decyzji, przy czym zainteresowanym stronom nie przysługuje żaden środek prawny w następstwie stwierdzonych naruszeń.
84
W tym względzie należy zaznaczyć, że skarżące nie przedstawiły żadnej argumentacji mogącej poprzeć część trzecią trzeciego zarzutu szczegółowego w odniesieniu do podnoszonego przez nie niewystarczającego charakteru uprawnień lub środków proceduralnych przyznanych panelowi weryfikującemu.
85
W tym względzie skarżące podnoszą jedynie, po pierwsze, w pkt 54 ppkt (ii) i w pkt 58 skargi, że tworząc panel weryfikujący i pozwalając mu funkcjonować bez zapewnienia mu możliwości przyznawania pomocy prawnej ani uprawnień do egzekwowania jego decyzji, jak również bez przyznania zainteresowanym prawa do środka prawnego w następstwie stwierdzonych naruszeń, Rada, Komisja i ESDZ naruszyły art. 6 ust. 1 oraz art. 13 EKPC i art. 47 Karty, a po drugie, w pkt 59 skargi, że nie przyjmując środków naprawczych w następstwie wniosków panelu weryfikującego, wystarczająco istotnie naruszyły one prawo Unii.
86
W związku z tym, ze względów przedstawionych już w ramach drugiego zarzutu szczegółowego w pkt 58 i 59 powyżej, część trzecią trzeciego zarzutu szczegółowego należy oddalić jako prawnie oczywiście bezzasadną.
W przedmiocie czwartego zarzutu szczegółowego
87
Czwarty zarzut szczegółowy dotyczy niewłaściwego użycia bądź nadużycia władzy wykonawczej przez Radę i ESDZ w zakresie, w jakim stwierdziły one, po pierwsze, że misja Eulex Kosowo dołożyła wszelkich starań w celu przeprowadzenia dochodzenia w sprawach dotyczących zaginięcia osób bliskich skarżących (zwane dalej „pierwszym spornym twierdzeniem”), a po drugie, że panel weryfikujący nigdy nie miał mieć charakteru organu sądowego (zwane dalej „drugim spornym twierdzeniem”).
88
Sporne twierdzenia wynikają z pism Rady i ESDZ z dnia 12 października 2017 r., wysłanych w odpowiedzi na pisma skarżących z dni 3 października, 3 listopada i 5 grudnia 2016 r., w których skarżące zwróciły się do instytucji Unii w szczególności o zapewnienie, aby w sprawach dotyczących zaginięcia ich bliskich przeprowadzono należyte dochodzenia, a także o wzmocnienie uprawnień panelu weryfikującego.
89
W tym kontekście skarżące podnoszą, że sporne twierdzenia świadczą o odmowie uwzględnienia ich wniosku o zadośćuczynienie i stanowią niewłaściwe użycie bądź nadużycie władzy wykonawczej.
90
Rada odpowiada, że odpowiedź zawarta w piśmie z dnia 12 października 2017 r. jest rzeczowa i niekontrowersyjna, i twierdzi, że skarżące nie wykazały, jaki rodzaj naruszenia lub odpowiedzialności można jej przypisać w odniesieniu do treści tego pisma.
91
ESDZ utrzymuje, że w skardze nie wyjaśniono, w jaki sposób jej pismo z dnia 12 października 2017 r. miałoby prowadzić do powstania odpowiedzialności pozaumownej Unii, i że, ogólnie rzecz biorąc, skarga nie zawiera wyjaśnień dotyczących mocy prawnej aktów panelu weryfikującego lub sposobu, w jaki te akty byłyby wiążące dla instytucji i organu, których dotyczy niniejsza sprawa.
92
Rada i ESDZ twierdzą zatem, że zarzut szczegółowy należy odrzucić jako niedopuszczalny.
93
Na wstępie, zgodnie z oceną zawartą w pkt 132 i 133 wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym, należy zauważyć, że pierwsze sporne twierdzenie dotyczy zarzucanego braku podjęcia indywidualnych środków odnoszących się do konkretnych sytuacji skarżących, podobnie jak twierdzenia podniesione w ramach części drugiej trzeciego zarzutu szczegółowego, dotyczące braku środków naprawczych mogących zaradzić naruszeniom praw podstawowych stwierdzonym przez panel weryfikujący.
94
Co się tyczy drugiego spornego twierdzenia, Trybunał orzekł w pkt 134 wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym, że stanowi ono akt niemający wiążącego charakteru.
95
Czwarty zarzut szczegółowy należy zbadać w świetle powyższej oceny Trybunału.
96
W pierwszej kolejności, biorąc pod uwagę w szczególności przedmiot pism Rady i ESDZ z dnia 12 października 2017 r., jaki wynika z akapitu pierwszego tych pism, należy stwierdzić, że skarżące nie przedstawiły żadnego argumentu mogącego wykazać, iż sporne twierdzenia można interpretować jako wyrażające odmowę uwzględnienia ich wniosku o zadośćuczynienie, nawet przy założeniu, że taki wniosek, skierowany konkretnie do tej instytucji i do tego organu, można wywieść z wcześniejszych pism skarżących, a w szczególności z ich pisma z dnia 3 października 2016 r., czego skarżące również nie starały się wykazać w uzasadniony sposób.
97
W związku z tym w zakresie, w jakim czwarty zarzut szczegółowy dotyczy oddalenia żądania odszkodowawczego skarżących, jest on nieprecyzyjny i należy go odrzucić jako niedopuszczalny.
98
W drugiej kolejności, jeśli chodzi o pierwsze sporne twierdzenie, należy zauważyć, że pisma skarżących nie zawierają żadnej argumentacji mogącej uzasadnić oskarżenia o niewłaściwe użycie bądź nadużycie władzy wykonawczej skierowane przeciwko Radzie i ESDZ.
99
W szczególności nie wyjaśniono, na jakiej podstawie, w świetle kompetencji przewidzianych w traktatach i przepisach wspólnego działania, Rada i ESDZ miałyby obowiązek interweniować w celu podjęcia indywidualnych środków dochodzeniowych w odniesieniu do konkretnych sytuacji skarżących, przy czym Rada twierdzi w tym względzie, że jej udział w operacjach zarządzania kryzysowego jest ograniczony do sprawowania kontroli politycznej i kierownictwa strategicznego nad misją Eulex Kosowo zgodnie z art. 38 akapit drugi TUE.
100
W odniesieniu do tej ostatniej kwestii należy stwierdzić, że uwagi skarżących zawarte w ich odpowiedzi na środek organizacji postępowania z dnia 18 grudnia 2024 r., dotyczące uprawnień dochodzeniowych przyznanych Radzie i ESDZ w ramach struktury dowodzenia misji Eulex Kosowo, nie mogą zrekompensować braku precyzji skargi.
101
Nawet bowiem przy założeniu, że sprawowanie dowództwa strategicznego przez dowódcę operacji cywilnej może prowadzić do wydawania przez niego poleceń misji w celu przyjęcia indywidualnych środków odnoszących się do konkretnych sytuacji, skarżące nie wskazują, na jakiej podstawie Rada i ESDZ są zobowiązane do działania w ten sposób w ramach sprawowania kontroli politycznej i strategicznego kierownictwa za pośrednictwem KPiB i dowódcy operacji cywilnej misji.
102
W świetle powyższego należy uznać, że czwarty zarzut szczegółowy w zakresie, w jakim opiera się na pierwszym spornym twierdzeniu, nie jest poparty dowodami i wobec tego należy go odrzucić jako oczywiście niedopuszczalny.
103
W każdym razie, przy założeniu, że pierwsze sporne twierdzenie należy postrzegać nie jako ocenę stanu faktycznego pozbawioną samodzielnego znaczenia prawnego, jak podnosi Rada, lecz jako zajęcie stanowiska o charakterze rozstrzygającym, odzwierciedlające odmowę podjęcia przez Radę i ESDZ interwencji w celu przyjęcia indywidualnych środków odnoszących się do konkretnych sytuacji skarżących, o których mowa w pkt 133 wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym, należy orzec, że taka interwencja wykraczałaby poza kompetencje wykonywane przez tę instytucję i ten organ w odniesieniu do misji Eulex Kosowo.
104
Jak bowiem w istocie wynika z pkt 76–81 powyżej, przyjęcie takich indywidualnych środków wykraczałoby poza sprawowanie kontroli politycznej i kierownictwa strategicznego przez Radę i ESDZ za pośrednictwem KPiB i dowódcy operacji cywilnej.
105
Wynika z tego, że stanowiska, które miały przyjąć Rada i ESDZ, w zakresie, w jakim odzwierciedlają one odmowę podjęcia interwencji w celu przyjęcia indywidualnych środków odnoszących się do konkretnej sytuacji skarżących, nie mogą być uznane za niezgodne z prawem.
106
W konsekwencji zarzut szczegółowy dotyczący pierwszego spornego twierdzenia należy w każdym razie oddalić jako prawnie oczywiście bezzasadny.
107
W trzeciej kolejności, co się tyczy drugiego spornego twierdzenia, należy zauważyć, że jego charakter jako aktu niewiążącego nie stoi prima facie na przeszkodzie temu, by mogło ono prowadzić do powstania odpowiedzialności pozaumownej Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 9 lutego 2022 r., QI i in./Komisja i EBC, T‑868/16, EU:T:2022:58, pkt 71 i przytoczone tam orzecznictwo).
108
Jednakże nawet przy założeniu, że rozpatrywane twierdzenie odzwierciedla odmowę nadania panelowi weryfikującemu charakteru organu sądowego, należy stwierdzić, że skarżące w żaden sposób nie uzasadniły istnienia obowiązku Rady i ESDZ w tym zakresie, który polegałby na ustanowieniu na etapie postępowań poprzedzających wniesienie skargi do sądu Unii wszystkich gwarancji wynikających z prawa do skutecznego środka prawnego i do rzetelnego procesu sądowego.
109
W konsekwencji czwarty zarzut szczegółowy, w zakresie, w jakim dotyczy drugiego spornego twierdzenia, należy odrzucić jako oczywiście niedopuszczalny, a w każdym razie, z powodów przedstawionych już w pkt 58 i 59 powyżej, jako prawnie oczywiście bezzasadny.
W przedmiocie piątego zarzutu szczegółowego
110
W ramach piątego zarzutu szczegółowego zarzuca się Radzie, Komisji i ESDZ niewłaściwe użycie lub nadużycie władzy ze względu na to, że wspomniane instytucje i wspomniany organ nie zapewniły, aby sprawa KD, dotycząca zbrodni wojennej, której popełnienie zostało uprawdopodobnione, została należycie zbadana pod względem prawnym przez misję Eulex Kosowo lub prokuratora wyspecjalizowanego w zakresie prowadzenia postępowania przygotowawczego oraz ścigania przed Specjalną Izbą Sądową Kosowa.
111
W tym względzie wystarczy stwierdzić, że piąty zarzut szczegółowy odpowiada w istocie twierdzeniom podniesionym w ramach drugiej części trzeciego zarzutu szczegółowego, a zatem pozostaje on w związku z pierwszym spornym twierdzeniem, o którym mowa w czwartym zarzucie szczegółowym.
112
W związku z tym z powodów przedstawionych już w pkt 76–81 i 103–106 powyżej należy oddalić piąty zarzut szczegółowy jako prawnie oczywiście bezzasadny.
113
Należy też zauważyć, że piąty zarzut szczegółowy nie jest poparty żadną argumentacją, która pozwoliłaby Sądowi na dokonanie oceny istnienia po stronie Rady, Komisji i ESDZ obowiązku monitorowania konkretnych dochodzeń wchodzących w zakres mandatu misji Eulex Kosowo.
114
Piąty zarzut szczegółowy należy zatem w każdym razie odrzucić jako oczywiście niedopuszczalny zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 50 i 51 powyżej.
115
W świetle wszystkich powyższych rozważań niniejszą skargę należy w części odrzucić jako oczywiście niedopuszczalną, a w części oddalić jako oczywiście bezzasadną, bez konieczności orzekania w przedmiocie zarzutów dotyczących przekroczenia terminu podniesionych przez Radę i ESDZ ani w przedmiocie wniosku o przeprowadzenie środka dowodowego złożonego przez skarżące.
W przedmiocie kosztów
116
Zgodnie z art. 195 regulaminu postępowania w orzeczeniu wydanym po uchyleniu orzeczenia Sądu i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sąd orzeka o kosztach, po pierwsze, postępowania przed Sądem, a po drugie, postępowania odwoławczego przed Trybunałem.
117
Ponieważ w wyroku wydanym w postępowaniu odwoławczym Trybunał częściowo uchylił pierwotne postanowienie, przekazał sprawę Sądowi do ponownego rozpoznania i orzekł, że rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, do Sądu należy rozstrzygnięcie w niniejszym postanowieniu o całości kosztów związanych z postępowaniami przed Sądem, w tym w pierwotnym postępowaniu, a także w przedmiocie kosztów związanych z postępowaniem odwoławczym w sprawach C‑29/22 P i C‑44/22 P.
118
Zgodnie z art. 134 § 3 regulaminu postępowania w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań każdej ze stron każda z nich zasadniczo pokrywa własne koszty.
119
Ponadto zgodnie z art. 135 § 1 regulaminu postępowania w wyjątkowych przypadkach, jeżeli wymagają tego względy słuszności, Sąd może zdecydować, że strona przegrywająca sprawę pokrywa własne koszty i zostaje obciążona tylko częścią kosztów poniesionych przez stronę przeciwną, a nawet że nie zostaje nimi obciążona w ogóle.
120
Wreszcie, w myśl art. 138 § 1 regulaminu postępowania państwa członkowskie, które przystąpiły do sprawy w charakterze interwenienta, pokrywają własne koszty.
121
Ponieważ w niniejszej sprawie żądania skarżących, Rady i ESDZ zostały tylko częściowo uwzględnione przez Sąd, w tym w pierwotnym postępowaniu, a także w postępowaniu odwoławczym w sprawach C‑29/22 P i C‑44/22 P, należy orzec, że każda z tych stron pokrywa własne koszty związane ze wszystkimi postępowaniami przed Sądem i Trybunałem, bez konieczności orzekania w przedmiocie kosztów poniesionych przez skarżące w postępowaniach przed panelem weryfikującym.
122
Ponadto należy wziąć pod uwagę szczególne okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności wyjaśnienia przedstawione w wyroku z dnia 24 lutego 2022 r., Eulex Kosowo (C‑283/20, EU:C:2022:126), wydanym po wniesieniu niniejszej skargi, i zwolnić skarżące z kosztów poniesionych przez Komisję we wszystkich postępowaniach przed Sądem i przed Trybunałem.
123
Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania Królestwo Belgii, Republika Czeska, Republika Francuska, Wielkie Księstwo Luksemburga, Królestwo Niderlandów, Republika Austrii, Rumunia, Republika Finlandii, i Królestwo Szwecji pokrywają własne koszty związane z postępowaniami przed Sądem i Trybunałem.
Z powyższych względów
SĄD (szósta izba)
postanawia, co następuje:
1)
Skarga zostaje w części odrzucona, a w części oddalona.
2)
KS, KD, Rada Unii Europejskiej, Komisja Europejska, Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ), Królestwo Belgii, Republika Czeska, Republika Francuska, Wielkie Księstwo Luksemburga, Królestwo Niderlandów, Republika Austrii, Republika Finlandii, Królestwo Szwecji i Rumunia pokrywają własne koszty związane z postępowaniami przed Sądem i Trybunałem.
Sporządzono w Luksemburgu w dniu 25 września 2025 r.
Sekretarz
V. Di Bucci
Prezeska
M.J. Costeira
(
*1
)	Język postępowania: angielski.