‘Rechtsoverwegingen
De vordering in de hoofdzaak
1. Colgate vordert (samengevat en na vermindering van eis) een verbod
om directe of indirecte inbreuk te maken op de Europese octrooien
met nr. 1.183.193 en 1.361.170 voor alle gedesigneerde landen met
uitzondering van het Verenigd Koninkrijk, totdat per jurisdictie waarvoor
het inbreukverbod gevorderd is, de rechter in de betreffende jurisdictie
(in eerste instantie) de nietigheid van het octrooi waarop het verbod
gebaseerd is heeft uitgesproken, een en ander versterkt met een
dwangsom.
2. Aan die vordering heeft Colgate (samengevat) in haar dagvaarding de
volgende stellingen ten grondslag gelegd:
– Colgate is rechthebbende op de Europese octrooien met nr. 1.183.193
en 1.361.170.
– Gedaagde sub 2 brengt in opdracht van Unilever een stuk zeep met
verpakking in Nederland op de markt, althans is voornemens dat te doen,
hetgeen inbreuk maakt op voornoemde Europese octrooien (dgv nr. 11).
– De rechtbank is (grensoverschrijdend) bevoegd jegens Unilever
op basis van art. 2 Rv respectievelijk art. 2 EEX-verordening (het
zogenaamde forum rei) terwijl dit forum voldoende voorspelbaar is omdat
Unilever moedermaatschappij is en aan het hoofd staat van de Unilever-
vennootschappen die vermeld staan op de inbreukmakende verpakking,
Unilever in al die vennootschappen een meerderheidsbelang heeft en
daaraan effectief de leiding geeft (dgv nr. 54).
De vordering in het incident, de grondslag daarvoor en het verweer
3. Unilever vordert (samengevat en na vermeerdering van eis waartegen
geen bezwaar is gemaakt) in dit incident dat de rechtbank primair zich
onbevoegd zal verklaren kennis te nemen van de gehele vordering van
Colgate, subsidiair zich onbevoegd zal verklaren voorzover die vordering
ziet op grensoverschrijdende maatregelen en meer subsidiair dat de
procedure zal worden aangehouden tot het
Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (hierna "HvJ EG") in
de zaak C-4/03 (GAT/LuK) een beslissing heeft genomen.
4. Unilever stelt daartoe dat Colgate niet gesubstantieerd heeft gesteld
dat Unilever enige aan de octrooihouder voorbehouden handeling verricht
of heeft verricht, noch in Nederland noch in het buitenland, zodat
Colgates stellingen nooit kunnen leiden tot toewijzing van de vordering
en zij geen rechtens te respecteren belang bij deze procedure heeft.
Subsidiair stelt Unilever dat zij zich op de nietigheid van de octrooien
zal beroepen, zodat de rechtbank niet bevoegd is gelet op art. 22 EEX-
verordening althans de procedure, voorzover deze op het buitenland ziet,
geschorst dient te worden in verband met de vragen van uitleg aan het
HvJ EG in de zaak in de zaak C-4/03 (GAT/LuK).
5. Colgate voert tegen deze vordering gemotiveerd verweer.
Beoordeling van het geschil in het incident
6. Unilever stelt zich in de eerste plaats op het standpunt dat deze
rechtbank geen bevoegdheid toekomt (internationaal noch voor
Nederland), omdat Colgate niet zou hebben voldaan aan haar
(gesubstantieerde) stelplicht. Colgate wijst er evenwel terecht op dat
de Nederlandse rechter (internationale) bevoegdheid toekomt op basis
van art. 2 EEX-verordening respectievelijk art. 2 Rv, welke bevoegdheid
volgens vaste rechtspraak in beginsel bovendien grensoverschrijdend
van aard is. Voorts wijst Colgate er terecht op dat voor de bepaling van
de reikwijdte van die (internationale) bevoegdheid niet relevant is de
vraag of de vordering naar het toepasselijke recht ook daadwerkelijk
toewijsbaar is. Colgate heeft immers wel voldoende gesubstantieerd
gesteld dat Unilever onrechtmatig zou handelen door de diverse
groepsvennootschappen
"aan te sturen" bij hun beweerdelijk inbreukmakende handelen in
Nederland en ook daarbuiten. De (materiële) vragen of dit voldoende
komt vast te staan en of deze "aansturing" naar het toepasselijke recht
als directe of indirecte octrooiinbreuk dan wel anderszins onrechtmatig
is te kwalificeren zijn vragen die in de hoofdprocedure dienen te worden
beantwoord en niet in het kader van de vraag naar (internationale)
bevoegdheid.
7. Hieraan doet niet af dat het op zich voor Unilever bezwaarlijk zou
kunnen zijn zich te verdedigen in een procedure die in haar ogen reeds
bij voorbaat kansloos zou zijn omdat voornoemd handelen geen aan
de octrooihouder voorbehouden handeling zou zijn noch anderszins
onrechtmatig zou zijn te achten. Het Nederlandse procesrecht voorziet
nu eenmaal niet in de mogelijkheid om de eventuele "volkomen
kansloosheid" van een vordering voorafgaand aan de eigenlijke procedure
aan de orde te stellen, bijvoorbeeld bij wege van een incident (zoals
volgens Unilever wel het geval zou zijn in het Verenigd Koninkrijk met
de "case management conference" of "summary motion to dismiss" en
in Duitsland met een "früher erster Termin"). Derhalve kan daarvoor het
bevoegdheidsincident geen uitkomst bieden.
8. De beantwoording van de vragen of art. 22 lid 4 EEX-verordening (de
overeenkomstige artikelen in het EEX- en EVEX-Verdrag zijn gelijkluidend)
aan de grensoverschrijdende bevoegdheid in de weg staat dan wel of
de rechtbank in het licht van haar uitspraak inzake Stork/CFS Bakel van
19 januari 2005 (NIPR 2005, 270, red.) haar beslissing op deze vraag
zal aanhouden tot het HvJ EG uitspraak heeft gedaan in de zaak C-4/03
(GAT/LuK), zal om redenen van proceseconomie worden gereserveerd tot
de zaak ten principale is bepleit.
Hierbij is niet alleen van belang dat eerst dan als vaststaand zal
kunnen worden aangenomen dat in de procedure voor deze rechtbank
daadwerkelijk een beroep op de nietigheid wordt gedaan, zoals Unilever
heeft aangekondigd, doch ook dat het goed mogelijk is dat het HvJ EG in
de tussentijd uitspraak zal doen.
Slotsom
9. De slotsom luidt dat de rechtbank in ieder geval bevoegd is om kennis
te nemen van de vordering van Colgate, voor zover die betrekking heeft
op Nederland.
Voor het overige zal zij haar eindoordeel betreffende de bevoegdheid
aanhouden tot de zaak ten principale is uitgeprocedeerd. Alsdan zal ook
over de kosten van dit incident worden beslist.’