Zaak C‑628/11
Strafzaak
tegen
International Jet Management GmbH
(verzoek van het Oberlandesgericht Braunschweig om een prejudiciële beslissing)
„Prejudiciële verwijzing – Artikel 18 VWEU – Verbod van elke discriminatie op grond van nationaliteit – Commerciële vluchten van een derde staat naar een lidstaat – Regeling van een lidstaat die bepaalt dat de luchtvaartmaatschappijen van de Unie die niet over een door die staat afgegeven exploitatievergunning beschikken, een vergunning moeten verkrijgen voor elke vlucht vanuit een derde staat”
Samenvatting – Arrest van het Hof (Grote kamer) van 18 maart 2014
1.        Vervoer – Luchtvervoer – Niet-geregelde privévluchten vanuit een derde land naar een lidstaat – Luchtvaartmaatschappij die over een door een andere lidstaat afgegeven exploitatievergunning beschikt – Regeling van de eerste lidstaat die bepaalt dat deze luchtvaartmaatschappij een vergunning moet verkrijgen om zijn luchtruim binnen te vliegen – Vereiste dat niet geldt voor luchtvaartmaatschappijen die beschikken over een door deze eerste lidstaat verleende exploitatievergunning – Toepasselijkheid van het verbod van discriminatie op grond van nationaliteit
(Art. 18 VWEU)
2.        Unierecht – Beginselen – Gelijke behandeling – Discriminatie op grond van de nationaliteit – Verbod – Niet-geregelde privévluchten vanuit een derde land naar een lidstaat – Luchtvaartmaatschappij die beschikt over een door een andere lidstaat verleende exploitatievergunning – Regeling van de eerste lidstaat die bepaalt dat deze luchtvaartmaatschappij een vergunning moet verkrijgen om zijn luchtruim binnen te vliegen – Vereiste dat niet geldt voor luchtvaartmaatschappijen die beschikken over een door deze eerste lidstaat verleende exploitatievergunning – Feit dat deze vergunning uitsluitend wordt verleend indien laatstbedoelde maatschappijen niet beschikbaar zijn voor het uitvoeren van die vluchten – Ontoelaatbaarheid
(Art. 18 VWEU; verordening nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad, art. 2, punt 26, en 4, sub a)
1.        Artikel 18 VWEU, waarin het algemene verbod van discriminatie op grond van de nationaliteit is neergelegd, is van toepassing op een situatie waarin een lidstaat bepaalt dat een luchtvaartmaatschappij die beschikt over een exploitatievergunning die door een andere lidstaat krachtens verordening nr. 1008/2008 inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de Gemeenschap is verleend, niet-geregelde privévluchten vanuit derde landen naar eerstgenoemde lidstaat slechts mag uitvoeren indien zij van deze lidstaat een vergunning heeft verkregen om zijn luchtruim binnen te vliegen, terwijl diezelfde lidstaat een dergelijke vergunning niet verlangt van luchtvaartmaatschappijen die beschikken over een door hem verleende exploitatievergunning.
(cf. punt 62, dictum 1)
2.        Artikel 18 VWEU, waarin het algemene verbod van discriminatie op grond van de nationaliteit is neergelegd, moet aldus worden uitgelegd dat het zich verzet tegen een regeling van een lidstaat die op straffe van een geldboete voorschrijft dat een luchtvaartmaatschappij die over een in een andere lidstaat verleende exploitatievergunning beschikt, niet-geregelde privévluchten vanuit derde landen naar eerstgenoemde lidstaat slechts mag uitvoeren indien zij van deze lidstaat een vergunning heeft verkregen om zijn luchtruim binnen te vliegen, terwijl een dergelijke vergunning niet wordt verlangd van luchtvaartmaatschappijen die beschikken over een door eerstgenoemde lidstaat verleende exploitatievergunning, en die voorts bepaalt dat die vergunning slechts wordt verleend indien een verklaring wordt overgelegd waaruit blijkt dat de luchtvaartmaatschappijen waaraan door eerstgenoemde staat een exploitatievergunning is verleend, niet bereid of niet in staat zijn om de betrokken vluchten uit te voeren.
Een dergelijke regeling voert immers een onderscheidingscriterium in dat in feite tot hetzelfde resultaat leidt als een op de nationaliteit gebaseerd criterium. Zij benadeelt in de praktijk slechts luchtvaartmaatschappijen waarvan de maatschappelijke zetel zich in een andere lidstaat bevindt, aangezien de exploitatievergunning, overeenkomstig artikel 4, sub a, van verordening nr. 1008/2008 inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de Gemeenschap wordt afgegeven door de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar de hoofdvestiging van de betrokken luchtvaartmaatschappij zich bevindt in de zin van artikel 2, punt 26, van die verordening.
Dit is a fortiori het geval voor een regeling van een lidstaat volgens welke slechts luchtvaartmaatschappijen die beschikken over een door een andere lidstaat verleende exploitatievergunning, een niet-beschikbaarheidsverklaring moeten overleggen waaruit blijkt dat de luchtvaartmaatschappijen waaraan door eerstgenoemde staat een exploitatievergunning is verleend, deze vluchten niet willen of niet kunnen uitvoeren, om voor hun vluchten vanuit derde landen een vergunning te kunnen krijgen om het luchtruim van eerstgenoemde lidstaat binnen te vliegen.
Een dergelijke regeling, die niet kan worden gerechtvaardigd door de doelstellingen de nationale economie en de veiligheid te beschermen, levert dus een discriminatie op grond van de nationaliteit op, die nog wordt versterkt doordat bij niet-naleving van deze regeling een geldboete wordt opgelegd.
(cf. punten 65‑67, 70‑77, dictum 2)