62023TJ0370_RES
Υπόθεση T‑370/23
(δημοσίευση αποσπασμάτων)
Samer Kamal Al-Assad
κατά
Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (ένατο τμήμα) της 4ης Σεπτεμβρίου 2024
«Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας – Δέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων – Κατάλογος των προσώπων, οντοτήτων και φορέων εις βάρος των οποίων ισχύει η δέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων – Καταχώριση του ονόματος του προσφεύγοντος στον κατάλογο – Κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας – Ένσταση ελλείψεως νομιμότητας – Απαίτηση κατά την οποία κάθε περιορισμός πρέπει να προβλέπεται από τον νόμο – Πλάνη εκτιμήσεως – Δικαίωμα ιδιοκτησίας»
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας – Έκταση του ελέγχου – Περιορισμένος έλεγχος για τους γενικούς κανόνες – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Τεκμήριο περί στηρίξεως του συριακού καθεστώτος το οποίο ισχύει εις βάρος των μελών των οικογενειών Assad ή Makhlouf – Περιεχόμενο – Τήρηση της αρχής της ασφάλειας δικαίου που επιτάσσει σαφήνεια, ακρίβεια και προβλεψιμότητα των αποτελεσμάτων των νομικών κανόνων
[Απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2015/1836, άρθρα 27 §§ 1 και 2, στοιχεία αʹ και βʹ, και 28 §§ 1 και 2· κανονισμοί του Συμβουλίου 36/2012 και 2015/1828, άρθρο 15 §§ 1, στοιχείο αʹ, και 1α, στοιχείο βʹ]
(βλ. σκέψεις 54-65, 72, 73)
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας – Δέσμευση κεφαλαίων ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της καταστάσεως στη Συρία – Φύση των μέτρων – Δεν έχουν ποινικό χαρακτήρα
[Απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2015/1836, άρθρα 27 §§ 1 έως 3 και 28 §§ 1 έως 3· κανονισμοί του Συμβουλίου 36/2012 και 2015/1828, άρθρο 15 §§ 1, στοιχείο αʹ, 1α, στοιχείο βʹ, και 1β]
(βλ. σκέψεις 68, 84)
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας – Παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας – Παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων – Δεν υφίστανται
[Άρθρο 5 § 4 ΣΕΕ· απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2015/1836 και (ΚΕΠΠΑ) 2023/847, άρθρα 27 §§ 1 έως 3 και 28 §§ 1 έως 3· κανονισμοί του Συμβουλίου 36/2012 και 2015/1828, άρθρο 15 §§ 1, στοιχείο αʹ, 1α, στοιχείο βʹ, και 1β]
(βλ. σκέψεις 81-83, 85-94)
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας – Έκταση του ελέγχου – Καταχώριση του προσφεύγοντος στον συνημμένο στην προσβαλλόμενη απόφαση κατάλογο επειδή ανήκει στις οικογένειες Assad ή Makhlouf – Έγγραφα προσβάσιμα στο κοινό – Αποδεικτική αξία
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47· απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2023/847, παράρτημα· κανονισμοί του Συμβουλίου 36/2012 και 2023/844]
(βλ. σκέψεις 105, 108, 109)
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Συγκεκριμένα περιοριστικά μέτρα κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στη Συρία – Απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ και κανονισμός 36/2012 – Τεκμήριο περί στηρίξεως του συριακού καθεστώτος το οποίο ισχύει εις βάρος των εξεχόντων επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται στη Συρία και των μελών των οικογενειών Assad ή Makhlouf – Επιτρεπτό – Προϋποθέσεις
[Απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2015/1836, άρθρα 27 §§ 1 και 2, στοιχεία αʹ και βʹ, και 28 §§ 1 και 2· κανονισμοί του Συμβουλίου 36/2012 και 2015/1828, άρθρο 15 §§ 1, στοιχείο αʹ, και 1α, στοιχείο βʹ]
(βλ. σκέψεις 112-115, 117)
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Συγκεκριμένα περιοριστικά μέτρα κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στη Συρία – Απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ και κανονισμός 36/2012 – Τεκμήριο περί στηρίξεως του συριακού καθεστώτος το οποίο ισχύει εις βάρος των μελών των οικογενειών Assad ή Makhlouf – Επιτρεπτό – Προϋποθέσεις – Μαχητό τεκμήριο – Απόδειξη περί του αντιθέτου – Δεν υφίσταται
[Απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2015/1836 και (ΚΕΠΠΑ) 2023/847, άρθρα 27 §§ 1 έως 3 και 28 §§ 1 έως 3· κανονισμοί του Συμβουλίου 36/2012, 2015/1828, άρθρο 15 §§ 1, στοιχείο αʹ, 1α, στοιχείο βʹ, και 1β, και 2023/844]
(βλ. σκέψεις 116, 118-126)
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας – Δέσμευση κεφαλαίων και περιορισμοί εισόδου σε πρόσωπα, οντότητες και φορείς που συνδέονται με το συριακό καθεστώς – Περιορισμοί του δικαιώματος ιδιοκτησίας – Παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας – Δεν υφίσταται
[Άρθρα 5 § 4, και 29 ΣΕΕ· άρθρο 215 ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρα 17 και 52 § 1· απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2023/847, παράρτημα· κανονισμοί του Συμβουλίου 36/2012 και 2023/844]
(βλ. σκέψεις 133-145)
Σύνοψη
Με την απόφασή του, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει την προσφυγή ακυρώσεως που άσκησε ο Samer Kamal Al‑Assad κατά των πράξεων με τις οποίες το όνομά του καταχωρίστηκε το 2023 (
1
) από το Συμβούλιο τής Ευρωπαϊκής Ένωσης στους καταλόγους των προσώπων που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία.
Η υπόθεση αυτή παρέχει στο Γενικό Δικαστήριο την ευκαιρία να αποφανθεί, για πρώτη φορά, επί της νομιμότητας του κριτηρίου βάσει του οποίου το Συμβούλιο μπορεί να λαμβάνει περιοριστικά μέτρα κατά των «μελών των οικογενειών Assad και Makhlouf», όπως διαλαμβάνεται στο άρθρο 27, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, και στο άρθρο 28, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της αποφάσεως 2013/255 (
2
), όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836 (στο εξής: κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας). Εξάλλου, το 2015, το άρθρο 15 του κανονισμού 36/2012 (
3
) συμπληρώθηκε με την παράγραφο 1α, στοιχείο βʹ, η οποία προβλέπει τη δέσμευση των περιουσιακών στοιχείων των μελών των οικογενειών αυτών.
Ο προσφεύγων, επιχειρηματίας συριακής ιθαγένειας, καταχωρίστηκε στους επίμαχους καταλόγους ως μέλος της οικογένειας Assad, εμπλεκόμενο σε δραστηριότητες σχετιζόμενες με την παραγωγή και το εμπόριο ναρκωτικών.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Όσον αφορά, πρώτον, την αιτίαση με την οποία προβάλλεται ότι το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας δεν συνάδει με την αρχή της νομιμότητας και, κατά συνέπεια, προσβάλλει το δικαίωμα ιδιοκτησίας και το δικαίωμα στον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει, κατ’ αρχάς, ότι το δικαίωμα ιδιοκτησίας όπως και το δικαίωμα στον σεβασμό της ιδιωτικής ζωής δεν αποτελούν απόλυτα προνόμια. Σύμφωνα με το άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης), η άσκησή τους μπορεί να υπόκειται σε περιορισμούς εφόσον αυτοί προβλέπονται από τον νόμο, σέβονται το βασικό περιεχόμενο του εν λόγω θεμελιώδους δικαιώματος και, τηρουμένης της αρχής της αναλογικότητας, είναι αναγκαίοι και ανταποκρίνονται σε στόχους γενικού ενδιαφέροντος που αναγνωρίζει η Ένωση.
Το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει εν συνεχεία ότι η αρχή της νομιμότητας, την οποία καθιερώνει ο όρος «προβλέπεται από τον νόμο» που διαλαμβάνεται στο άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, συνεπάγεται ότι κάθε περιορισμός των δικαιωμάτων και ελευθεριών που κατοχυρώνονται στον Χάρτη πρέπει να έχει νομική βάση η οποία να προσδιορίζει η ίδια, με σαφήνεια και ακρίβεια, την έκταση του περιορισμού της ασκήσεώς τους. Εντούτοις, η απαίτηση αυτή δεν αποκλείει, αφενός, το ενδεχόμενο ο επίμαχος περιορισμός να διατυπώνεται με αρκούντως ευρείς όρους ώστε να μπορεί να προσαρμόζεται σε διαφορετικές περιπτώσεις και στις μεταβολές των καταστάσεων και, αφετέρου, τη δυνατότητα του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διευκρινίσει, εφόσον παρίσταται ανάγκη, μέσω ερμηνείας, το συγκεκριμένο περιεχόμενο του περιορισμού με γνώμονα τόσο τους ίδιους τους όρους της επίμαχης ρυθμίσεως της Ένωσης όσο και την όλη οικονομία της και τους σκοπούς που αυτή επιδιώκει.
Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας δεν επιτρέπει στο Συμβούλιο να επιβάλει περιοριστικά μέτρα σε όλα τα πρόσωπα που φέρουν το επώνυμο Assad, ανεξαρτήτως του αν συνδέονται ή όχι με την εν λόγω οικογένεια, η οποία ασκεί επί του παρόντος την εξουσία στη Συρία.
Συγκεκριμένα, αφενός, όλες οι αποφάσεις εγγραφής στους επίμαχους καταλόγους λαμβάνονται χωριστά και κατά περίπτωση με συνεκτίμηση της αναλογικότητας του μέτρου (
4
). Αφετέρου, το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας εντάσσεται σε ένα νομικό πλαίσιο σαφώς οριοθετημένο από τους σκοπούς που επιδιώκει (
5
), μεταξύ άλλων, η βασική ρύθμιση (
6
).
Εξάλλου, το περιεχόμενο του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας, καίτοι το κριτήριο αυτό είναι διατυπωμένο ευρέως, οριοθετείται από την αιτιολογική σκέψη 7 της απόφασης 2015/1836 και επομένως μπορεί να στοχεύει μόνον έναν κύκλο σαφώς προσδιορίσιμων προσώπων, ήτοι εκείνων που συνδέονται με την οικογένεια Assad που ασκεί επί του παρόντος την εξουσία στη Συρία. Κατά συνέπεια, τα πρόσωπα που φέρουν το επώνυμο Assad εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας μόνον εφόσον έχουν συγγενικό δεσμό με την οικογένεια Assad που κυβερνά επί του παρόντος τη Συρία. Επιπλέον, τα ονόματα των προσώπων που έχουν συγγενικό δεσμό με την οικογένεια Assad που ασκεί την εξουσία στη Συρία μπορούν να καταχωριστούν στους επίμαχους καταλόγους βάσει του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας έστω και αν τα πρόσωπα αυτά δεν φέρουν το επώνυμο Assad.
Τέλος, όσον αφορά την επιχειρηματολογία του προσφεύγοντος περί παραβιάσεως της αρχής της προσωπικής ευθύνης, το Γενικό Δικαστήριο διευκρινίζει ότι, βεβαίως, από τη νομολογία προκύπτει ότι, βάσει της αρχής της εξατομικεύσεως των ποινών και των κυρώσεων, ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο υφίσταται κυρώσεις μόνο για τις πράξεις που του προσάπτονται ατομικώς. Εντούτοις, λόγω της φύσεώς τους ως συντηρητικών μέτρων καθώς και λόγω του προληπτικού τους σκοπού, τα περιοριστικά μέτρα διακρίνονται από τις ποινικές ή διοικητικές κυρώσεις. Ειδικότερα, ο σκοπός που επιδιώκεται με τα περιοριστικά μέτρα που ελήφθησαν λόγω της κατάστασης στη Συρία δεν είναι να επιβληθούν κυρώσεις στα πρόσωπα ή τις οντότητες κατά των οποίων στρέφονται τα μέτρα, αλλά να ασκηθεί, μέσω αυτών, πίεση στο συριακό καθεστώς προκειμένου αυτό να θέσει τέρμα στην πολιτική βίαιης καταστολής που ασκεί εις βάρος του συριακού άμαχου πληθυσμού. Εξάλλου, όλες οι αποφάσεις εγγραφής στους επίμαχους καταλόγους λαμβάνονται χωριστά, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να καθιερωθεί συστηματική εγγραφή βάσει του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας. Κατά συνέπεια, ο προσφεύγων δεν μπορεί να επικαλεστεί την αρχή της προσωπικής ευθύνης για να αμφισβητήσει τη νομιμότητα του εν λόγω κριτηρίου.
Εκτιμώντας επομένως ότι το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με τον σκοπό που συνίσταται στην άσκηση πιέσεως στο συριακό καθεστώς προκειμένου αυτό να υποχρεωθεί να θέσει τέρμα στην πολιτική του καταστολής, καθορίζει, κατά τρόπο αντικειμενικό και αρκούντως ακριβή, μια συγκεκριμένη κατηγορία προσώπων κατά των οποίων μπορούν να επιβληθούν περιοριστικά μέτρα, το Γενικό Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο αυτό θεσπίζει διάταξη χαρακτηριζόμενη από σαφήνεια και ακρίβεια, η οποία πληροί τις απαιτήσεις της αρχής της νομιμότητας.
Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει την αιτίαση με την οποία προβάλλεται προσβολή της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων. Προκαταρκτικώς, το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι η αρχή της ίσης μεταχείρισης, της οποίας ειδική έκφραση αποτελεί η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων, απαγορεύει να αντιμετωπίζονται κατά διαφορετικό τρόπο παρόμοιες καταστάσεις ή να αντιμετωπίζονται καθ’ όμοιο τρόπο διαφορετικές καταστάσεις, εκτός αν αυτού του είδους η αντιμετώπιση δικαιολογείται αντικειμενικώς.
Η διαφορετική μεταχείριση δικαιολογείται εφόσον στηρίζεται σε αντικειμενικό και εύλογο κριτήριο, και εφόσον η διαφορά αυτή είναι ανάλογη προς τον σκοπό που επιδιώκεται με την εν λόγω μεταχείριση.
Το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει εντούτοις ότι το Συμβούλιο διαθέτει, όσον αφορά τα περιοριστικά μέτρα, ευρεία εξουσία εκτιμήσεως ως προς τον καθορισμό και τη θέσπιση των κριτηρίων καταχώρισης στους καταλόγους. Συνακόλουθα, η νομιμότητα των περιοριστικών μέτρων δεν εξαρτάται από τη διαπίστωση των άμεσων αποτελεσμάτων τους, αλλά απαιτείται απλώς να μην είναι τα μέτρα αυτά προδήλως απρόσφορα σε σχέση με τον σκοπό που επιδιώκει το αρμόδιο θεσμικό όργανο.
Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει, κατ’ αρχάς, ότι, αντίθετα προς όσα υποστηρίζει ο προσφεύγων, τα περιοριστικά μέτρα που θεσπίστηκαν βάσει του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας δεν συνιστούν ποινική κύρωση. Εξάλλου, τα μέτρα αυτά επιδιώκουν σκοπό γενικού συμφέροντος αναγνωριζόμενο από την Ένωση. Κατά συνέπεια, η δέσμευση κεφαλαίων και άλλων οικονομικών πόρων, καθώς και η απαγόρευση εισόδου στο έδαφος της Ένωσης των προσώπων που έχουν αναγνωρισθεί ως εμπλεκόμενα στην υποστήριξη του συριακού καθεστώτος δεν είναι δυνατό να θεωρηθούν, αφ’ εαυτών, ως ακατάλληλες.
Περαιτέρω, το Γενικό Δικαστήριο υπογραμμίζει ότι ο προσφεύγων δεν διευκρινίζει με ποιον τρόπο ή σε σχέση με ποια πρόσωπα η εφαρμογή του κριτηρίου της ιδιότητας του μέλους οικογένειας εισάγει διακρίσεις. Ούτε παραθέτει συγκεκριμένα παραδείγματα άλλων προσώπων που βρίσκονται σε κατάσταση παρεμφερή με τη δική του και τυγχάνουν διαφορετικής μεταχείρισης. Υπό τις συνθήκες αυτές, το Γενικό Δικαστήριο δεν είναι σε θέση να εξακριβώσει αν οι ισχυρισμοί του είναι ουσία βάσιμοι.
Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει το επιχείρημα του προσφεύγοντος σύμφωνα με το οποίο το κριτήριο της ιδιότητας του μέλους οικογένειας καταλήγει σε αποτέλεσμα δυσανάλογο προς τον επιδιωκόμενο με τα περιοριστικά μέτρα σκοπό, καθόσον είναι αδύνατον για τον προσφεύγοντα, ως υιό εξαδέλφου του Σύρου Προέδρου, να ανατρέψει το τεκμήριο περί σχέσεως με το συριακό καθεστώς. Πράγματι, από τις προσβαλλόμενες πράξεις προκύπτει ότι κάθε πρόσωπο, ανεξάρτητα από την ιδιότητα ή το καθεστώς βάσει του οποίου το όνομά του έχει καταχωριστεί στους επίμαχους καταλόγους, μπορεί να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία προκειμένου να προσβάλει την καταχώριση ή τη διατήρηση του ονόματός του στους καταλόγους.
Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω στοιχείων, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει την ένσταση ελλείψεως νομιμότητας στο σύνολό της.
(
1
)	Εκτελεστική απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2023/847 του Συμβουλίου, της 24ης Απριλίου 2023, για την εφαρμογή της απόφασης 2013/255/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία (ΕΕ 2023, L 109 I, σ. 26), και εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2023/844 του Συμβουλίου, της 24ης Απριλίου 2023, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 36/2012 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία (ΕΕ 2023, L 109 I, σ. 1).
(
2
)	Απόφαση 2013/255/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 31ης Μαΐου 2013, σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Συρίας (ΕΕ 2013, L 147, σ. 14), όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2015/1836 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 2015 (ΕΕ 2015, L 266, σ. 75).
(
3
)	Κανονισμός (ΕΕ) 36/2012 του Συμβουλίου, της 18ης Ιανουαρίου 2012, σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Συρία και την κατάργηση του κανονισμού (EE) αριθ. 442/2011 (ΕΕ 2012, L 16, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2015/1828 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 2015 (ΕΕ 2015, L 266, σ. 1).
(
4
)	Βλ. άρθρο 27, παράγραφος 4, και άρθρο 28, παράγραφος 4, της αποφάσεως 2013/255, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2015/1836.
(
5
)	Από την αιτιολογική σκέψη 7 της αποφάσεως 2015/1836 προκύπτει ότι στο σημερινό συριακό καθεστώς η ισχύς «συγκεντρώνεται σε μέλη των οικογενειών Assad και Makhlouf που διαθέτουν ιδιαίτερη επιρροή» και ότι, συνεπώς, το Συμβούλιο προέβλεψε περιοριστικά μέτρα κατά ορισμένων μελών των εν λόγω οικογενειών «τόσο για να ασκηθεί άμεση επιρροή στο καθεστώς μέσω των μελών των οικογενειών αυτών[,] ώστε να μεταβάλει τις κατασταλτικές πολιτικές του, όσο και για να αποφευχθεί ο κίνδυνος παράκαμψης των περιοριστικών μέτρων μέσω συγγενικών προσώπων».
(
6
)	Κανονισμός 36/2012 και απόφαση 2013/255.