62021TJ0598_RES
Υπόθεση T‑598/21
European Association of Non-Integrated Metal Importers & distributors (Euranimi)
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (δέκατο τμήμα) της 4ης Οκτωβρίου 2023
«Μέτρα διασφάλισης – Αγορά προϊόντων σιδήρου και χάλυβα – Εισαγωγή ορισμένων προϊόντων χάλυβα – Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2021/1029 – Προσφυγή ακυρώσεως – Έννομο συμφέρον – Ενεργητική νομιμοποίηση – Παραδεκτό – Παράταση της ισχύος μέτρου διασφάλισης – Αναγκαιότητα – Κίνδυνος πρόκλησης σοβαρής ζημίας – Μέτρα προσαρμογής – Συμφέρον της Ένωσης – Πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως»
Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Έννομο συμφέρον – Απαίτηση υπάρξεως γεγενημένου και ενεστώτος εννόμου συμφέροντος – Προσφυγή δυνάμενη να προσπορίσει όφελος στον προσφεύγοντα – Προσφυγή κατά κανονισμού με τον οποίο παρατείνεται η ισχύς μέτρων διασφάλισης υπό τη μορφή καθεστώτος δασμολογικών ποσοστώσεων – Προσφυγή επαγγελματικής ένωσης που προασπίζεται και εκπροσωπεί τα συμφέροντα εισαγωγέων του οικείου προϊόντος – Παραδεκτό
(Άρθρο 263, εδ. 2, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 24-36)
Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Έννοια κανονιστικής πράξεως κατά το άρθρο 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ – Κάθε πράξη γενικής ισχύος πλην των νομοθετικών πράξεων – Κανονισμός με τον οποίο παρατείνεται η ισχύς μέτρου διασφάλισης υπό τη μορφή καθεστώτος δασμολογικών ποσοστώσεων – Εμπίπτει
(Άρθρο 263, εδ. 2, ΣΛΕΕ· κανονισμός 2021/1029 της Επιτροπής)
(βλ. σκέψεις 43-45)
Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Κανονιστικές πράξεις – Πράξεις για την εφαρμογή των οποίων δεν απαιτούνται εκτελεστικά μέτρα και οι οποίες αφορούν άμεσα τον προσφεύγοντα – Έννοια του άμεσου επηρεασμού – Κριτήρια – Πράξη παράγουσα άμεσα αποτελέσματα επί της νομικής καταστάσεως του προσφεύγοντος – Κανονισμός της Επιτροπής για την επιβολή μέτρου διασφάλισης υπό τη μορφή καθεστώτος δασμολογικών ποσοστώσεων – Προσφυγή επαγγελματικής ένωσης που προασπίζεται και εκπροσωπεί τα συμφέροντα εισαγωγέων του οικείου προϊόντος – Άμεσος επηρεασμός των εκπροσωπούμενων μελών
(Άρθρο 263, εδ. 2, ΣΛΕΕ· κανονισμός 2021/1029 της Επιτροπής)
(βλ. σκέψεις 46-52)
Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Κανονιστικές πράξεις – Πράξεις για την εφαρμογή των οποίων δεν απαιτούνται εκτελεστικά μέτρα και οι οποίες αφορούν άμεσα τον προσφεύγοντα – Έννοια των εκτελεστικών μέτρων – Κριτήρια – Κανονισμός της Επιτροπής για την επιβολή μέτρου διασφάλισης υπό τη μορφή καθεστώτος δασμολογικών ποσοστώσεων – Καθεστώς ποσοστώσεων που παράγει έννομα αποτελέσματα τα οποία δεν εξαρτώνται από κανένα εκτελεστικό μέτρο – Παραδεκτό
(Άρθρο 263, εδ. 2, ΣΛΕΕ· κανονισμός 2021/1029 της Επιτροπής)
(βλ. σκέψεις 57-61)
Κοινή εμπορική πολιτική – Κοινό σύστημα εισαγωγών – Μέτρα διασφάλισης – Εξουσία εκτιμήσεως των θεσμικών οργάνων – Δικαστικός έλεγχος – Όρια
(βλ. σκέψη 67)
Κοινή εμπορική πολιτική – Κοινό σύστημα εισαγωγών – Μέτρα διασφάλισης – Κανονισμός με τον οποίο παρατείνεται η ισχύς μέτρου διασφάλισης υπό τη μορφή καθεστώτος δασμολογικών ποσοστώσεων – Προϋποθέσεις – Αναγκαία παράταση της ισχύος προκειμένου να αποτραπεί σοβαρή ζημία ή να πραγματοποιηθεί επανόρθωσή της – Παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη
(Κανονισμός 2015/478 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 19 § 2, στοιχείο αʹ)
(βλ. σκέψεις 72-93)
Κοινή εμπορική πολιτική – Κοινό σύστημα εισαγωγών – Μέτρα διασφάλισης – Κανονισμός με τον οποίο παρατείνεται η ισχύς μέτρου διασφάλισης υπό τη μορφή καθεστώτος δασμολογικών ποσοστώσεων – Προϋποθέσεις – Απόδειξη μέτρων προσαρμογής που έλαβαν οι παραγωγοί της Ένωσης
(Κανονισμός 2015/478 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 19 § 2, στοιχείο βʹ)
(βλ. σκέψεις 95-101)
Κοινή εμπορική πολιτική – Κοινό σύστημα εισαγωγών – Μέτρα διασφάλισης – Κανονισμός με τον οποίο παρατείνεται η ισχύς μέτρου διασφάλισης υπό τη μορφή καθεστώτος δασμολογικών ποσοστώσεων – Συμφέρον της Ένωσης να παρατείνει την ισχύ του μέτρου διασφάλισης – Κριτήρια εκτιμήσεως
(Κανονισμός 2015/478 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου)
(βλ. σκέψεις 106-119)
Σύνοψη
Στο πλαίσιο της πολιτικής εμπορικής άμυνας της Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε τις εισαγωγές ορισμένων προϊόντων σιδήρου και χάλυβα προερχόμενων από διάφορες τρίτες χώρες (στο εξής: υπό εξέταση προϊόν) σε καθεστώς εκ των προτέρων επιτήρησης. Βάσει των στατιστικών στοιχείων που συνελέγησαν στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή κίνησε έρευνα διασφάλισης μετά το πέρας της οποίας συνήγαγε το συμπέρασμα ότι υπήρχε κίνδυνος πρόκλησης σοβαρής ζημίας στον ενωσιακό κλάδο παραγωγής σιδήρου και χάλυβα για την πλειονότητα των οικείων κατηγοριών προϊόντων. Ως εκ τούτου, θέσπισε διαδοχικά ένα προσωρινό μέτρο διασφάλισης κατά των εισαγωγών των επίμαχων προϊόντων σιδήρου και χάλυβα (
1
) και, στη συνέχεια, ένα οριστικό μέτρο διασφάλισης (
2
) το οποίο είχε τη μορφή ειδικών ανά κατηγορία δασμολογικών ποσοστώσεων (
3
). Ο μηχανισμός διασφάλισης που θεσπίστηκε κατ’ αυτόν τον τρόπο περιλαμβάνει δύο στάδια, εκ των οποίων το πρώτο συνίσταται στην επιβολή δασμολογικών ποσοστώσεων που ορίζονται σε επίπεδα που αποσκοπούν στην εξασφάλιση της διατήρησης των παραδοσιακών εμπορικών ροών ανά κατηγορία προϊόντων και το δεύτερο συνίσταται στην επιβολή πρόσθετου δασμού επί των εισαγωγών, με συντελεστή 25 %, σε περίπτωση υπέρβασης των καθορισμένων ποσοτικών ορίων των δασμολογικών ποσοστώσεων (στο εξής: δασμός εκτός ποσόστωσης) (
4
). Στις 24 Ιουνίου 2021 η Επιτροπή παρέτεινε, με τον κανονισμό 2021/1029 (
5
), την ισχύ του εν λόγω μέτρου για περίοδο τριών ετών, έως τις 30 Ιουνίου 2024 (στο εξής: προσβαλλόμενος κανονισμός).
Η προσφεύγουσα, European Association of Non-Integrated Metal Importers & distributors (Euranimi), μια ένωση επιχειρήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκπροσωπούσα τα συμφέροντα εισαγωγέων, διανομέων, εμπόρων και μεταποιητών στον τομέα του μη ενσωματωμένου χάλυβα, του ανοξείδωτου χάλυβα και των προϊόντων μετάλλου, άσκησε προσφυγή περί ακυρώσεως του προσβαλλόμενου κανονισμού.
Το Γενικό Δικαστήριο, κρίνει μεν παραδεκτή την προσφυγή, αλλά την απορρίπτει επί της ουσίας. Με την απόφασή του, το Γενικό Δικαστήριο παρέχει, μεταξύ άλλων, διευκρινίσεις ως προς τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μια ένωση που εκπροσωπεί τα συμφέροντα εισαγωγέων, διανομέων, εμπόρων και μεταποιητών του υπό εξέταση εν προκειμένω προϊόντος έχει τόσο έννομο συμφέρον όσο και ενεργητική νομιμοποίηση να ασκήσει προσφυγή για την ακύρωση πράξεως η οποία θεσπίζει μέτρο διασφάλισης.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Κατ’ αρχάς, το Γενικό Δικαστήριο εξετάζει και κρίνει παραδεκτή την προσφυγή, απορρίπτοντας προς τούτο την επιχειρηματολογία της Επιτροπής περί ελλείψεως εννόμου συμφέροντος και ενεργητικής νομιμοποιήσεως της προσφεύγουσας.
Όσον αφορά το έννομο συμφέρον της προσφεύγουσας, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι η ακύρωση του προσβαλλόμενου κανονισμού είναι, αυτή καθεαυτήν, ικανή να έχει έννομες συνέπειες και μπορεί να ωφελήσει την προσφεύγουσα.
Πράγματι, πρώτον, μια τέτοια ακύρωση θα μπορούσε να συγκριθεί με πλήρη άρση των δασμολογικών ποσοστώσεων, πράγμα που θα επέτρεπε στην προσφεύγουσα να ασκήσει τη δραστηριότητά της στο πλαίσιο ενός νομικού καθεστώτος χωρίς περιορισμούς που συνδέονται με ποσοτικά όρια.
Δεύτερον, το έννομο συμφέρον της προσφεύγουσας είναι γεγενημένο και ενεστώς, καθόσον κατά τον χρόνο ασκήσεως της προσφυγής υπήρχε η δυνατότητα επιβολής του δασμού εκτός ποσόστωσης. Το συμφέρον αυτό είναι επίσης βέβαιο, στο μέτρο που το σύστημα ποσοστώσεων άρχισε να ισχύει από την ημερομηνία εφαρμογής του προσβαλλόμενου κανονισμού.
Τρίτον, η ύπαρξη εννόμου συμφέροντος της προσφεύγουσας δεν μπορεί να εξαρτάται από την επιβολή του δασμού εκτός ποσόστωσης. Πράγματι, αφενός, η προσφεύγουσα δεν προσβάλλει μόνον την επιβολή του δασμού αυτού, αλλά εκτείνεται και το καθεστώς ποσοστώσεων το οποίο, ακριβώς λόγω της ύπαρξής του, μεταβάλλει τη νομική κατάσταση των μελών της. Αφετέρου, εάν το έννομο συμφέρον της προσφεύγουσας τελούσε υπό την προϋπόθεση επιβολής δασμού εκτός ποσόστωσης, τούτο θα είχε ως συνέπεια να υποχρεωθούν τα μέλη της προσφεύγουσας να εισάγουν ποσότητες υπερβαίνουσες τα ποσοτικά όρια, προκειμένου να είναι σε θέση να προσβάλουν το εν λόγω καθεστώς, και να αγνοήσουν τη δυσμενή κατάσταση την οποία αντιπροσωπεύει αυτή καθεαυτήν η εφαρμογή ενός τέτοιου καθεστώτος.
Τέλος, ματαίως υποστηρίζει η Επιτροπή ότι το Γενικό Δικαστήριο, με προγενέστερη απόφασή του (
6
), απέρριψε την παραδοχή ότι οι δασμολογικές ποσοστώσεις παράγουν αποτελέσματα. Πράγματι, με την απόφαση εκείνη, το Γενικό Δικαστήριο δεν αποφάνθηκε επί του παραδεκτού της προσφυγής της οποίας είχε επιληφθεί, αλλά επί της υπάρξεως πρόδηλης πλάνης εκτιμήσεως κατά την ανάλυση της Επιτροπής και, επομένως, οι εκτιμήσεις στις οποίες στηρίζεται η Επιτροπή δεν ασκούν επιρροή κατά την εξέταση του εννόμου συμφέροντος της προσφεύγουσας εν προκειμένω.
Όσον αφορά την ενεργητική νομιμοποίηση της προσφεύγουσας, το Γενικό Δικαστήριο αποφαίνεται ότι η προσφεύγουσα, ως αντιπροσωπευτική ένωση, νομιμοποιείται ενεργητικά να ασκήσει προσφυγή κατά του προσβαλλόμενου κανονισμού, βάσει του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, τρίτη ημιπερίοδος, ΣΛΕΕ. Συναφώς, υπενθυμίζει ότι, κατά τη διάταξη αυτή, μια αντιπροσωπευτική ένωση μπορεί να ασκήσει προσφυγή ακυρώσεως κατά πράξεως της οποίας δεν είναι αποδέκτης, υπό την προϋπόθεση ότι η προσβαλλόμενη πράξη είναι κανονιστική πράξη η οποία αφορά άμεσα τα μέλη της και για την εφαρμογή της οποίας δεν απαιτούνται εκτελεστικά μέτρα.
Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο δέχεται, κατ’ αρχάς, τον κανονιστικό χαρακτήρα του προσβαλλόμενου κανονισμού λαμβανομένων υπόψη της γενικής ισχύος του και του τρόπου εκδόσεώς του, δεδομένου ότι ο κανονισμός αυτός δεν αποτελεί νομοθετική πράξη.
Στη συνέχεια, διαπιστώνει ότι ο κανονισμός αφορά άμεσα τα μέλη της προσφεύγουσας δεδομένου ότι, πρώτον, παράγει άμεσα αποτελέσματα επί της νομικής τους κατάστασης: συγκεκριμένα, καθορίζει το νομικό πλαίσιο και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες τα μέλη της προσφεύγουσας μπορούν να εισάγουν προϊόντα στην Ένωση, από απόψεως όγκου και τιμών, δεδομένου ότι τα προϊόντα τους υπόκεινται σε σύστημα ποσοστώσεων και δεν τίθενται πλέον σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός της Ένωσης, η οποία δεν απαιτεί ούτε καθορισμό ποσοτήτων ούτε έγκριση εκ μέρους της Επιτροπής. Δεύτερον, ο προσβαλλόμενος κανονισμός δεν καταλείπει καμία εξουσία εκτιμήσεως στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους στο πλαίσιο της εφαρμογής του μέτρου διασφάλισης, και δη τόσο στο πλαίσιο του πρώτου σταδίου του μηχανισμού διασφάλισης, δεδομένου ότι το σύστημα ποσοστώσεων αρχίζει να ισχύει κατά την ημερομηνία έναρξης της εφαρμογής του προσβαλλόμενου κανονισμού, όσο και στο πλαίσιο του δεύτερου σταδίου του μηχανισμού αυτού, δεδομένου ότι οι αρμόδιες αρχές υποχρεούνται να επιβάλλουν δασμό εκτός ποσόστωσης μετά την εξάντληση των δασμολογικών ποσοστώσεων.
Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο επιβεβαιώνει ότι για την εφαρμογή του εν λόγω κανονισμού δεν απαιτούνται εκτελεστικά μέτρα έναντι των μελών της προσφεύγουσας. Πράγματι, η παραγωγή των εννόμων αποτελεσμάτων του συστήματος ποσοστώσεων δεν εξαρτάται από κανένα εκτελεστικό μέτρο. Επομένως, πριν από την εξάντληση της δασμολογικής ποσοστώσεως, δεν υφίστανται εκτελεστικά μέτρα τα οποία θα μπορούσαν να προσβληθούν ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων από τα μέλη της προσφεύγουσας των οποίων η νομική κατάσταση επηρεάζεται από τη θέσπιση του συστήματος ποσοστώσεων.
Επί της ουσίας, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει, πρώτον, τον λόγο ακυρώσεως που αφορά παράβαση του άρθρου 19 του βασικού κανονισμού για τα μέτρα διασφάλισης (
7
), δεδομένου ότι η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την παράταση της ισχύος των μέτρων διασφάλισης βάσει της διατάξεως αυτής (
8
).
Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει τον λόγο ακυρώσεως που αφορά πρόδηλα σφάλματα εκ μέρους της Επιτροπής κατά την εκτίμηση του συμφέροντος της Ένωσης να παρατείνει την ισχύ του μέτρου διασφάλισης, διότι η προσφεύγουσα δεν απέδειξε την ύπαρξή τους.
Υπό το πρίσμα των σκέψεων αυτών, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει την προσφυγή στο σύνολό της.
(
1
)	Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2018/1013, της 17ης Ιουλίου 2018, για την επιβολή προσωρινών μέτρων διασφάλισης όσον αφορά τις εισαγωγές ορισμένων προϊόντων σιδήρου και χάλυβα (ΕΕ 2018, L 181, σ. 39).
(
2
)	Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2019/159 της Επιτροπής, της 31ης Ιανουαρίου 2019, για την επιβολή οριστικών μέτρων διασφάλισης όσον αφορά τις εισαγωγές ορισμένων προϊόντων σιδήρου και χάλυβα (ΕΕ 2019, L 31, σ. 27).
(
3
)	Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2019/159 καθόρισε ειδική ανά χώρα δασμολογική ποσόστωση για τις χώρες με σημαντικό προμηθευτικό ενδιαφέρον και μια «εναπομένουσα» δασμολογική ποσόστωση για τις άλλες χώρες που εξήγαν προϊόντα στην Ένωση.
(
4
)	Κανονισμός 2019/159, αιτιολογικές σκέψεις 164 έως 180.
(
5
)	Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2021/1029 της Επιτροπής, της 24ης Ιουνίου 2021, για την τροποποίηση του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2019/159 της Επιτροπής για την παράταση του μέτρου διασφάλισης όσον αφορά τις εισαγωγές ορισμένων προϊόντων χάλυβα (ΕΕ 2021, L 225, σ. 1).
(
6
)	Απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2021, Novolipetsk Steel κατά Επιτροπής, T‑790/19, EU:T:2021:706.
(
7
)	Κανονισμός (ΕΕ) 2015/478 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2015, περί κοινού καθεστώτος εισαγωγών (ΕΕ 2015, L 83, σ. 16).
(
8
)	Δυνάμει της διατάξεως αυτής, η ισχύς μέτρου διασφαλίσεως μπορεί να παραταθεί εφόσον διαπιστώνεται ότι η παράταση αυτή είναι αναγκαία προκειμένου να αποτραπεί σοβαρή ζημία ή να πραγματοποιηθεί επανόρθωσή της (άρθρο 19, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ) και εφόσον διαπιστώνεται ότι υπάρχουν στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν ότι ο ενωσιακός κλάδος παραγωγής διέρχεται φάση προσαρμογής (άρθρο 19, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ).