62023CC0641
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
JEANA RICHARDA DE LA TOURA
przedstawiona w dniu 3 kwietnia 2025 r. (
1
)
Sprawa C‑641/23 [Dubers] (
i
)
YM
przy udziale
Openbaar Ministerie
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez rechtbank Amsterdam (sąd rejonowy w Amsterdamie, Niderlandy)]
Odesłanie prejudycjalne – Współpraca wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych – Decyzja ramowa 2008/909/WSiSW – Uznawanie wyroków skazujących na karę pozbawienia wolności lub inny środek polegający na pozbawieniu wolności w celu wykonania tych wyroków w innym państwie członkowskim – Artykuł 7 ust. 3 i 4 – Artykuł 9 ust. 1 lit. d) – Podstawa odmowy uznania lub wykonania – Możliwość odmowy uznania i wykonania kary orzeczonej po przekazaniu z gwarancją ponownego przekazania – Artykuł 25 – Wykonanie kar w następstwie europejskiego nakazu aresztowania – Decyzja ramowa 2002/584/WSiSW – Europejski nakaz aresztowania – Artykuł 2 ust. 4 – Przesłanka podwójnej karalności – Artykuł 4 pkt 1 – Podstawa fakultatywnej odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania – Artykuł 5 pkt 3 – Europejski nakaz aresztowania wydany w celu przeprowadzenia postępowania karnego – Uzależnienie przekazania od gwarancji, że osoba, której dotyczy europejski nakaz aresztowania, zostanie ponownie przekazana do wykonującego nakaz państwa członkowskiego w celu wykonania tam kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności orzeczonych w wydającym nakaz państwie członkowskim
I. Wprowadzenie
1.
Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 7 ust. 4, art. 9 ust. 1 lit. d) oraz art. 25 decyzji ramowej Rady 2008/909/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. o stosowaniu zasady wzajemnego uznawania do wyroków skazujących na karę pozbawienia wolności lub inny środek polegający na pozbawieniu wolności – w celu wykonania tych wyroków w Unii Europejskiej (
2
), zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. (
3
), oraz wykładni art. 2 ust. 4, art. 4 pkt 1 i art. 5 pkt 3 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi (
4
), zmienionej decyzją ramową 2009/299 (
5
).
2.
Wniosek ten został złożony w ramach wykonania w Niderlandach europejskiego nakazu aresztowania wydanego w dniu 9 maja 2023 r. przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, Wydział III Karny (Polska) przeciwko YM w celu przeprowadzenia postępowania karnego.
3.
Ustawodawca Unii, przyjmując art. 4 pkt 6 i art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, zmierzał do zapewnienia państwom członkowskim – w celu ułatwienia resocjalizacji osoby, której dotyczy europejski nakaz aresztowania – możliwości odmowy wykonania nakazu lub uzależnienia przekazania tej osoby od jej ponownego przekazania w wypadku skazania.
4.
Niniejsza sprawa pozwala Trybunałowi wyjaśnić, w przypadku braku podwójnej karalności, związek pomiędzy wspomnianą decyzją ramową a decyzją ramową 2008/909 w sytuacji wdrożenia mechanizmu przekazania z gwarancją ponownego przekazania, o którym mowa w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584 (
6
).
II. Ramy prawne
A.
Prawo Unii
1. Decyzja ramowa 2002/584
5.
Artykuł 2 decyzji ramowej 2002/584, zatytułowany „Zakres stosowania europejskiego nakazu aresztowania”, stanowi w ust. 4:
„Dla przestępstw innych niż określone w ust. 2 przekazanie następuje pod warunkiem, że czyny, za które wydaje się europejski nakaz aresztowania, stanowią przestępstwo w rozumieniu prawa wykonującego nakaz państwa członkowskiego, niezależnie od składowych elementów naruszeń prawa karnego lub ich opisu”.
6.
Artykuł 4 pkt 1 i 6 owej decyzji ramowej ustanawia następujące podstawy fakultatywnej odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania:
„Wykonujący nakaz organ sądowy może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania:
1)
[jeśli] w jednym z przypadków wymienionych w art. 2 ust. 4 czyn, który stanowi podstawę wydania europejskiego nakazu aresztowania, nie stanowi przestępstwa w świetle prawa wykonującego nakaz państwa członkowskiego […];
[…]
6)
jeśli europejski nakaz aresztowania został wydany w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego, a osoba, której dotyczy wniosek, jest obywatelem wykonującego nakaz państwa członkowskiego lub w tym państwie stale przebywa, a państwo to zobowiązuje się wykonać karę pozbawienia wolności lub środek zabezpieczający zgodnie z jego prawem krajowym”.
7.
Artykuł 5 wspomnianej decyzji ramowej, zatytułowany „Gwarancje ze strony wydającego nakaz państwa członkowskiego udzielane w szczególnych przypadkach”, stanowi w pkt 3:
„Wykonanie europejskiego nakazu aresztowania przez wykonujący nakaz organ sądowy może, z mocy prawa wykonującego nakaz państwa członkowskiego, podlegać następującym warunkom:
[…]
3)
w przypadku gdy osoba, której dotyczy europejski nakaz aresztowania do celów ścigania, jest uznawana za obywatela lub osobę stale przebywającą w wykonującym nakaz państwie członkowskim, przekazanie następuje pod warunkiem, że osoba ta po rozprawie zostaje przekazana do wykonującego nakaz państwa członkowskiego w celu odbycia tam kary pozbawienia wolności lub wykonania środka zabezpieczającego, orzeczonych w wydającym nakaz państwie członkowskim”.
2. Decyzja ramowa 2008/909
8.
Zgodnie z motywem 12 decyzji ramowej 2008/909:
„Niniejsza decyzja ramowa powinna być stosowana odpowiednio również do wykonywania kar w przypadkach objętych art. 4 [pkt] 6 i art. 5 [pkt] 3 decyzji ramowej [2002/584]. Oznacza to między innymi, że bez uszczerbku dla przywołanej decyzji ramowej państwo wykonujące może sprawdzić, czy istnieją podstawy odmowy uznania i odmowy wykonania określone w art. 9 niniejszej decyzji ramowej, sprawdzając między innymi podwójną karalność, o ile złożyło ono oświadczenie na podstawie art. 7 ust. 4 niniejszej decyzji ramowej, jako warunek uznania i wykonania wyroku w celu stwierdzenia, czy należy wydać daną osobę, czy też wykonać karę w przypadkach objętych art. 4 [pkt] 6 decyzji ramowej 2002/584”.
9.
Artykuł 3 decyzji ramowej 2008/909, zatytułowany „Cel i zakres stosowania”, wyjaśnia w ust. 1 i 2:
„1.   Celem niniejszej decyzji ramowej jest określenie zasad, zgodnie z którymi państwo członkowskie, aby ułatwić resocjalizację osoby skazanej, uznaje wyrok i wykonuje karę.
2.   Niniejsza decyzja ramowa ma zastosowanie w przypadkach, gdy osoba skazana znajduje się w państwie wydającym lub w państwie wykonującym”.
10.
Artykuł 7 decyzji ramowej 2008/909, zatytułowany „Podwójna karalność”, stanowi w ust. 3 i 4:
„3.   W odniesieniu do przestępstw innych niż określone w ust. 1 państwo wykonujące może uzależnić uznanie wyroku i wykonanie kary od tego, czy odnoszą się one do czynów stanowiących przestępstwo także w świetle prawa państwa wykonującego, niezależnie od znamion przestępstwa czy jego opisu.
4.   Każde państwo członkowskie może [przy] przyjęciu niniejszej decyzji ramowej lub później stwierdzić w oświadczeniu złożonym w Sekretariacie Generalnym Rady [Unii Europejskiej], że nie będzie stosowało ust. 1. Oświadczenie takie można wycofać w dowolnym czasie. Oświadczenia takie oraz informacje o ich wycofaniu podlegają publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej”.
11.
Artykuł 8 owej decyzji ramowej, zatytułowany „Uznanie wyroku i wykonanie kary”, stanowi w ust. 1:
„Właściwy organ państwa wykonującego uznaje wyrok, który został przekazany zgodnie z art. 4, jak również z procedurą przewidzianą w art. 5, oraz niezwłocznie podejmuje wszelkie niezbędne środki w celu wykonania kary, chyba że właściwy organ postanowi powołać się na jedną z podstaw odmowy uznania i wykonania przewidzianych w art. 9”.
12.
Artykuł 9 wspomnianej decyzji ramowej, zatytułowany „Podstawy odmowy uznania i wykonania”, stanowi w ust. 1 lit. d):
„Właściwy organ państwa wykonującego może odmówić uznania wyroku i wykonania kary, jeżeli:
[…]
d)
w przypadku, o którym mowa w art. 7 ust. 3, oraz – gdy państwo wykonujące złożyło oświadczenie na podstawie art. 7 ust. 4 – w przypadku, o którym mowa w art. 7 ust. 1, wyrok odnosi się do czynów, które zgodnie z prawem państwa wykonującego nie stanowiłyby przestępstwa. […]”.
13.
Artykuł 25 tej decyzji ramowej, zatytułowany „Wykonywanie kar w następstwie europejskiego nakazu aresztowania”, ma następujące brzmienie:
„Bez uszczerbku dla decyzji ramowej [2002/584] przepisy niniejszej decyzji ramowej mają odpowiednio zastosowanie w zakresie, w jakim są zgodne z przepisami tej decyzji ramowej, do wykonywania kar, w przypadku gdy państwo członkowskie rozpocznie wykonywanie kary w sprawach objętych art. 4 [pkt] 6 tej decyzji ramowej lub gdy działając na mocy art. 5 [pkt] 3 tej decyzji ramowej, postawiło ono warunek, że dana osoba musi wrócić, aby odbyć karę w danym państwie członkowskim, dzięki czemu nie uniknie ona kary”.
14.
W oświadczeniu z dnia 20 września 2012 r., złożonym w Sekretariacie Generalnym Rady zgodnie z art. 7 ust. 4 decyzji ramowej 2008/909, Królestwo Niderlandów stwierdziło, że nie będzie stosowało art. 7 ust. 1 wspomnianej decyzji ramowej (
7
).
B.
Prawo niderlandzkie
1. Regulacja dotycząca europejskiego nakazu aresztowania
15.
Decyzja ramowa 2002/584 została transponowana do prawa niderlandzkiego przez Wet tot implementatie van het kaderbesluit van de Raad van de Europese Unie betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de lidstaten van de Europese Unie (Overleveringswet) [ustawę o wykonaniu decyzji ramowej Rady Unii Europejskiej w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi (ustawę o przekazywaniu osób)] (
8
) z dnia 29 kwietnia 2004 r., zmienioną ustawą z dnia 3 marca 2021 r. (
9
) (zwaną dalej „ustawą o przekazywaniu osób”).
16.
Artykuł 6 ustawy o przekazywaniu osób stanowi:
„1.   Przekazanie obywatela niderlandzkiego jest dopuszczalne, jeżeli ma ono nastąpić do celów postępowania karnego prowadzonego przeciwko niemu oraz jeżeli w przekonaniu wykonującego nakaz organu sądowego zostało zapewnione, że w przypadku skazania owego obywatela na [bezwarunkową karę pozbawienia wolności lub inny bezwarunkowy środek zabezpieczający] w państwie członkowskim wydającym nakaz ze względu na czyny, w związku z którymi przekazanie jest dopuszczalne, będzie on mógł odbyć tę karę w Niderlandach.
[…]
3.   Ustęp 1 ma również zastosowanie do obywatela innego państwa, który w trakcie przesłuchania przed rechtbank [sądem rejonowym, Niderlandy] wykaże, że przebywał legalnie i nieprzerwanie przez co najmniej pięć lat w Niderlandach w rozumieniu art. 8 initio i lit. a)–e) oraz lit. l) Vreemdelingenwet 2000 [(ustawy o cudzoziemcach z 2000 r.) (
10
) z dnia 23 listopada 2000 r.)], jeżeli może on być ścigany w Niderlandach za czyny, które były podstawą wydania europejskiego nakazu aresztowania i jeżeli można oczekiwać, że nie utraci on prawa pobytu w Niderlandach wskutek kary lub środka orzeczonych wobec niego po jego przekazaniu. Wszelkie ewentualne dowody powinny zostać przedstawione w odpowiednim czasie przed przesłuchaniem przez sąd”.
17.
Artykuł 7 ust. 1 ustawy o przekazywaniu osób stanowi:
„Przekazanie jest dopuszczalne do celów:
a.
przeprowadzenia postępowania karnego wszczętego przez organy wydającego nakaz państwa członkowskiego lub przez Prokuraturę Europejską, o której mowa w art. 1 [rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażającego wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (
11
)], w przypadku gdy wydający nakaz organ sądowy podejrzewa, że osoba, której dotyczy nakaz, dopuściła się:
1.
czynu stanowiącego, zgodnie prawem wydającego nakaz państwa członkowskiego, przestępstwo kwalifikowane, które zostało również wymienione w wykazie zamieszczonym w załączniku 1 do niniejszej ustawy, podlegające, zgodnie z prawem wydającego nakaz państwa członkowskiego, [karze pozbawienia wolności lub środkowi zabezpieczającemu polegającemu na pozbawieniu wolności] o górnej granicy ustawowego zagrożenia w wysokości co najmniej trzech lat; lub
2.
innego czynu, który jest karalny zarówno zgodnie z prawem wydającego nakaz państwa członkowskiego, jak i z prawem niderlandzkim i dla którego prawo wydającego nakaz państwa członkowskiego wydania przewiduje [karę pozbawienia wolności lub środek zabezpieczający polegający na pozbawieniu wolności] o górnej granicy ustawowego zagrożenia w wysokości co najmniej dwunastu miesięcy;
b.
wykonania [kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności] na okres co najmniej czterech miesięcy, odbywanych przez osobę, której dotyczy nakaz, na terytorium wydającego nakaz państwa członkowskiego w związku z popełnieniem czynu, o którym mowa w pkt 1 lub pkt 2”.
2. Regulacja dotycząca uznawania i wykonywania kar
18.
Decyzja ramowa 2008/909 została transponowana do prawa niderlandzkiego przez Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging vrijheidsbenemende en voorwaardelijke sancties (ustawę o wzajemnym uznawaniu i wykonywaniu kar pozbawienia wolności, w tym kar orzeczonych z zawieszeniem wykonania) (
12
) z dnia 12 lipca 2012 r., zmienioną ustawą z dnia 3 marca 2021 r. (
13
) (zwaną dalej „WETS”).
19.
Artykuł 1:1 lit. a) WETS ma następujące brzmienie:
„Do celów niniejszej ustawy i przepisów wydanych na jej podstawie należy rozumieć przez:
a.
»ministra«: ministra bezpieczeństwa i sprawiedliwości”.
20.
Zgodnie z art. 2:11 WETS:
„1.   Minister przekazuje orzeczenie sądowe oraz zaświadczenie rzecznikowi generalnemu prokuratury przy sądzie apelacyjnym, chyba że uzna już na wstępie, że istnieją podstawy odmowy uznania orzeczenia sądowego.
2.   Rzecznik generalny niezwłocznie przedstawia orzeczenie sądowe wyspecjalizowanej izbie gerechtshof Arnhem-Leeuwarden [sądu apelacyjnego Arnhem-Leeuwarden, Niderlandy], o której mowa w art. 67 Wet op de rechterlijke organisatie [(ustawy o organizacji wymiaru sprawiedliwości) (
14
) z dnia 17 maja 1827 r.]. Przedstawia on izbie ewentualne uwagi dotyczące wyżej wymienionych dokumentów w terminie 14 dni od daty ich przedłożenia izbie.
3.   Wyspecjalizowana izba sądu apelacyjnego ocenia:
a.
czy istnieją podstawy do odmowy uznania orzeczenia sądowego na mocy art. 2:13 ust. 1;
[…].
7.   W terminie sześciu tygodni od daty otrzymania orzeczenia sądowego i zaświadczenia wyspecjalizowana izba sądu apelacyjnego przekazuje ministrowi na piśmie ocenę z uzasadnieniem, dokonaną zgodnie z ust. 3”.
21.
Artykuł 2:12 ust. 1 WETS ma następujące brzmienie:
„Minister podejmuje decyzję o uznaniu orzeczenia sądowego, biorąc pod uwagę ocenę wyspecjalizowanej izby sądu apelacyjnego”.
22.
Artykuł 2:13 WETS, zatytułowany „Podstawy obligatoryjnej odmowy uznania”, stanowi w ust. 1 lit. f):
„Odmawia się uznania orzeczenia sądowego, jeżeli:
[…]
f.
czyn, za który orzeczono [karę pozbawienia wolności lub środek zabezpieczający polegający na pozbawieniu wolności], nie podlegałby karze zgodnie z prawem niderlandzkim, gdyby został popełniony w Niderlandach”.
III. Okoliczności faktyczne postępowania głównego i pytanie prejudycjalne
23.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, Wydział III Karny (Polska) wydał dwa europejskie nakazy aresztowania przeciwko YM w celu przeprowadzenia postępowania karnego – jeden w dniu 9 listopada 2020 r., a drugi w dniu 9 maja 2023 r.
24.
Jako wykonujący nakaz organ sądowy, rechtbank Amsterdam (sąd rejonowy w Amsterdamie, Niderlandy), będący sądem odsyłającym, musi podjąć decyzję w sprawie wykonania wspomnianych dwóch europejskich nakazów aresztowania.
25.
Sąd ten sprecyzował, że jego wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy jedynie drugiego ze wskazanych nakazów. Nakaz ten został wydany w celu przeprowadzenia postępowania karnego przeciwko osobie, której dotyczy, w związku z jednym czynem, a mianowicie niewywiązywaniem się przez tę osobę z obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniego syna zgodnie z orzeczeniami wydanymi przez polskie sądy.
26.
Wydający nakaz organ sądowy nie zakwalifikował tego czynu jako przestępstwa w rozumieniu art. 2 ust. 2 decyzji ramowej 2002/584, mogącego stanowić podstawę przekazania danej osoby bez weryfikacji podwójnej karalności czynu. Sąd odsyłający uznał, że czyn ten nie stanowi przestępstwa w świetle prawa niderlandzkiego, niemniej jednak rozważa odstąpienie od zastosowania podstawy fakultatywnej odmowy wykonania, przewidzianej w art. 4 pkt 1 wspomnianej decyzji ramowej.
27.
Sąd ten zauważa bowiem, że osoba, której dotyczy nakaz, mająca obywatelstwo polskie, legalnie i nieprzerwanie przebywała w Niderlandach przez ponad pięć lat, w związku z czym nabyła w tym kraju prawo stałego pobytu. W konsekwencji sąd ten uważa, że osoba ta jest „rezydentem” Królestwa Niderlandów w rozumieniu art. 5 pkt 3 wspomnianej decyzji ramowej.
28.
Ponadto, sąd odsyłający stwierdza, że osoba, której dotyczy nakaz, ma bliskie więzi z Królestwem Niderlandów, a zatem wykonanie w tym państwie członkowskim kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności ewentualnie orzeczonych w Polsce w następstwie przekazania przyczyniłoby się do zwiększenia szans tej osoby na resocjalizację. W tym względzie sąd ten podkreśla, że wspomniana osoba przebywa w Niderlandach od około dwunastu lat, że w ostatnich latach osiągała znaczne dochody, że dobrze posługuje się językiem niderlandzkim i że pomimo iż obecnie nie jest zatrudniona, zamierza odbyć kurs instruktora fitness.
29.
W swoim wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym sąd odsyłający początkowo przedstawił Trybunałowi trzy pytania. W dniu 13 lutego 2024 r. sąd ten postanowił wycofać pierwsze i drugie pytanie prejudycjalne. Zgodnie z wyjaśnieniami przedstawionymi przez ów sąd decyzja o częściowym wycofaniu pytań wynikała z przedstawienia przez rząd niderlandzki w dniu 21 grudnia 2023 r. projektu Wet herimplementatie Europees strafrecht (ustawy o nowej transpozycji prawa karnego Unii), której przyjęcie umożliwiłoby rozwiązanie problemów związanych z transpozycją decyzji ramowej 2002/584, będących przedmiotem dwóch pierwszych pytań.
30.
Jeśli chodzi o trzecie z pytań prejudycjalnych, które jest obecnie jedynym pytaniem przedstawionym Trybunałowi, to dotyczy ono sytuacji, w której europejski nakaz aresztowania został wydany w związku z czynem, o którym mowa w art. 2 ust. 4 decyzji ramowej 2002/584, niestanowiącym przestępstwa w świetle prawa państwa członkowskiego wykonującego nakaz. Podjąwszy decyzję o niepowoływaniu się na podstawę fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianą w art. 4 pkt 1 tej decyzji ramowej, wykonujący nakaz organ sądowy zamierza skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 5 pkt 3 wspomnianej decyzji ramowej i w związku z tym przewiduje uzależnienie przekazania osoby, której dotyczy nakaz, od warunku, że zostanie ona przekazana do wykonującego nakaz państwa członkowskiego w celu odbycia tam kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności ewentualnie orzeczonych wobec niej w wydającym nakaz państwie członkowskim.
31.
W tym względzie sąd odsyłający wskazuje, że zgodnie z uregulowaniami niderlandzkimi obowiązującymi w dniu wydania postanowienia odsyłającego uznania wyroku skazującego orzeczonego w innym państwie członkowskim odmawia się z urzędu, jeżeli czyn, za który orzeczono karę pozbawienia wolności lub środek zabezpieczający polegający na pozbawieniu wolności, nie stanowiłby przestępstwa w rozumieniu prawa niderlandzkiego, gdyby został popełniony na terytorium Niderlandów.
32.
W konsekwencji, jeżeli europejski nakaz aresztowania został wydany w celu ścigania czynów, które nie są karalne na podstawie prawa niderlandzkiego, a nakaz ten zostaje wykonany z uzależnieniem przekazania danej osoby od gwarancji jej ponownego przekazania w celu odbycia kary zgodnie z art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, to wobec tej osoby w Niderlandach nie będzie można wykonać kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności ewentualnie orzeczonych w wydającym nakaz państwie członkowskim.
33.
Sąd odsyłający uważa, że sytuacja taka jest sprzeczna z prawem Unii. Sąd ten jest zdania, że art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909 stanowi podstawę fakultatywnej odmowy uznania lub wykonania. Tym samym, w ramach transpozycji owego przepisu państwa członkowskie powinny pozostawić właściwym organom zakres uznania i nie nadawać tej podstawie odmowy charakteru wiążącego. Ponadto wspomniana podstawa odmowy powinna być przedmiotem ścisłej wykładni, zgodnie z celem ułatwienia resocjalizacji danej osoby.
34.
Sąd odsyłający dodaje, że w kontekście wdrożenia gwarancji ponownego przekazania w odniesieniu do czynu, który nie jest karalny na mocy prawa państwa członkowskiego wykonującego nakaz, wątpliwa jest zgodność takiego zakresu uznania z prawem Unii.
35.
W takiej sytuacji brak możliwości wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności na terytorium Niderlandów wydaje się bowiem być sprzeczny z art. 25 decyzji ramowej 2008/909.
36.
W tym względzie sąd odsyłający wyjaśnia, że zgodnie ze wspomnianym art. 25 przepisy decyzji ramowej 2002/584 mają pierwszeństwo przed przepisami decyzji ramowej 2008/909. Ponadto z orzecznictwa Trybunału wynika, że decyzja ramowa 2002/584, a w szczególności jej art. 5 pkt 3, pozwala w szczególnych przypadkach wykonującemu nakaz organowi sądowemu na podjęcie decyzji, że kara orzeczona w wydającym nakaz państwie członkowskim ma zostać wykonana na terytorium wykonującego nakaz państwa członkowskiego (
15
).
37.
W tych okolicznościach sąd ten uważa, że w sytuacji gdy wykonujący nakaz organ sądowy odstąpił od powołania się na podstawę fakultatywnej odmowy wykonania kary opartą na podwójnej karalności, o której mowa w art. 4 pkt 1 decyzji ramowej 2002/584, lecz uzależnił przekazanie od gwarancji ponownego przekazania w celu odbycia kary, aby zwiększyć szanse na resocjalizację danej osoby, zgodnie z art. 5 pkt 3 wspomnianej decyzji ramowej, prawo Unii stoi na przeszkodzie temu, by właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego odmówił następnie uznania i wykonania kary orzeczonej w wydającym nakaz państwie członkowskim, powoławszy się na podstawę odmowy opartą na wymogu podwójnej karalności, zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909.
38.
Zdaniem tego sądu odmowa uznania kary pozbawienia wolności lub środka polegającego na pozbawieniu wolności orzeczonych w wydającym nakaz państwie członkowskim byłaby sprzeczna z celem realizowanym przez art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, jakim jest zwiększenie szans osoby skazanej na resocjalizację, i pozbawiłaby ten przepis wszelkiej skuteczności (effet utile).
39.
Sąd odsyłający wskazuje ponadto, że odpowiedź na pytanie prejudycjalne będzie miała wpływ na jego decyzję w przedmiocie ewentualnego przekazania osoby, której dotyczy postępowanie główne. Gdyby Trybunał doszedł do wniosku, że prawo Unii nie stoi na przeszkodzie stosowaniu przepisów krajowych, takich jak opisane w przedłożonym wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, sąd ten wskazuje, że mógłby ponownie rozważyć kwestię przekazania tej osoby władzom polskim z zastrzeżeniem gwarancji ponownego przekazania. W takim przypadku nie byłoby bowiem możliwe zapewnienie, celem zwiększenia szans danej osoby na resocjalizację, by karę pozbawienia wolności lub środek polegający na pozbawieniu wolności ewentualnie orzeczone wobec niej w Polsce mogła ona odbyć w Niderlandach.
40.
A zatem sąd odsyłający zmierza do ustalenia, czy na etapie wdrażania gwarancji ponownego przekazania, przewidzianej w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, uznanie i wykonanie w Niderlandach kary pozbawienia wolności lub środka polegającego na pozbawieniu wolności ewentualnie orzeczonych w Polsce może napotkać przeszkodę w postaci braku karalności czynu w świetle prawa niderlandzkiego.
41.
W postanowieniu o częściowym wycofaniu pytań prejudycjalnych, złożonym w Trybunale w dniu 26 lutego 2024 r., sąd ten przedstawił w sposób bardziej szczegółowy przyczyny, z których zmiana uregulowań niderlandzkich, nadająca fakultatywny charakter podstawie odmowy uznania lub wykonania określonej w art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909, nie wyeliminowałaby problemu leżącego u podstaw trzeciego pytania prejudycjalnego. Nawet w takim przypadku minister byłby bowiem nadal na wstępnym etapie uprawniony do odmowy uznania zagranicznego wyroku skazującego, a tym samym do niewydania zgody na to, by osobę skazaną ponownie przekazano do Niderlandów na tej podstawie, że czyn nie był karalny w świetle prawa niderlandzkiego, zgodnie z art. 2:11 ust. 1 WETS. Nawet gdyby minister nie skorzystał z tego uprawnienia, gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (sąd apelacyjny Arnhem-Leeuwarden) nadal byłby uprawniony do odmowy uznania, a tym samym do niewydania zgody na to, by osobę skazaną ponownie przekazano do Niderlandów na tej podstawie, że czyn nie był karalny w świetle prawa niderlandzkiego, a zgodnie z art. 2:12 ust. 1 WETS minister byłby związany taką odmową.
42.
W tych okolicznościach rechtbank Amsterdam (sąd rejonowy w Amsterdamie) postanowił zawiesić postępowanie i przedstawić Trybunałowi następujące pytanie prejudycjalne:
„Czy art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej [2008/909] w związku z art. 25 tej decyzji ramowej, jak również w związku z art. 4 pkt 1 oraz art. 5 pkt 3 decyzji ramowej [2002/584], stoi na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie, które zastosowało art. 7 ust. 4 decyzji ramowej [2008/909], dokonało transpozycji pierwszego z wymienionych przepisów w taki sposób, że po tym jak wykonujący nakaz organ sądowy zezwolił na przekazanie w oparciu o gwarancję ponownego przekazania do wydającego nakaz państwa członkowskiego w celu przeprowadzenia postępowania karnego w związku z czynem w rozumieniu art. 2 ust. 4 decyzji ramowej [2002/584], który to czyn nie podlega karze według prawa wykonującego nakaz państwa członkowskiego, ale w odniesieniu do którego wykonujący nakaz organ sądowy wyraźnie wstrzymał się od odmowy przekazania z tego powodu, inne organy wykonującego nakaz państwa członkowskiego (jako państwa wykonującego) mogą lub muszą następnie odmówić uznania i wykonania kary pozbawienia wolności [lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności orzeczonych] za ten czyn w wydającym nakaz państwie członkowskim ze względu na brak odpowiedzialności karnej za ten czyn na gruncie prawa wykonującego nakaz państwa członkowskiego (jako państwa wykonującego), a zatem mogą lub muszą odmówić realizacji gwarancji ponownego przekazania?”.
43.
YM, Openbaar Ministerie (prokuratura generalna, Niderlandy), rządy niderlandzki i polski oraz Komisja Europejska przedstawili uwagi na piśmie i, z wyjątkiem rządu polskiego, wzięli udział w rozprawie, która odbyła się w dniu 15 stycznia 2025 r., podczas której odpowiedzieli między innymi na przedstawione przez Trybunał pytania wymagające odpowiedzi ustnej.
IV. Analiza
44.
Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 9 ust. 1 lit. d) i art. 25 decyzji ramowej 2008/909 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które przewiduje, że właściwy organ państwa członkowskiego jest zobowiązany lub uprawniony do odmowy uznania wyroku i wykonania kary orzeczonej w innym państwie członkowskim na tej podstawie, że dotyczą one czynów, które nie stanowią przestępstwa w świetle prawa pierwszego z tych państw członkowskich, jeżeli wykonujący nakaz organ sądowy owego państwa członkowskiego, zgodnie z art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, zdecydował uprzednio o wykonaniu europejskiego nakazu aresztowania poprzez uzależnienie przekazania osoby, której dotyczy wniosek, od warunku, że osoba ta, po jej przesłuchaniu, zostanie przekazana do wykonującego nakaz państwa członkowskiego w celu wykonania tam kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności orzeczonych wobec tej osoby w wydającym nakaz państwie członkowskim.
45.
Przypadek, którego dotyczy niniejsza sprawa, można opisać w następujący sposób.
46.
Wykonujący nakaz organ sądowy państwa członkowskiego, do którego wpłynął europejski nakaz aresztowania wydany w celu przeprowadzenia postępowania karnego, zamierza przekazać osobę, której dotyczy nakaz, i z jednej strony odstępuje od powołania się na podstawę fakultatywnej odmowy wykonania nakazu przewidzianą w art. 4 pkt 1 decyzji ramowej 2002/584, który dotyczy sytuacji, gdy czyn, którego popełnienie legło u podstaw wydania europejskiego nakazu aresztowania, nie stanowi przestępstwa w świetle prawa wykonującego nakaz państwa członkowskiego, a z drugiej strony wymaga, zgodnie z art. 5 pkt 3 owej decyzji ramowej, by osoba ta została ponownie przekazana do tego państwa członkowskiego w celu wykonania tam kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności, które w zostaną wobec niej ewentualnie orzeczone w wydającym nakaz państwie członkowskim.
47.
W celu podjęcia decyzji w przedmiocie przekazania, wykonujący nakaz organ sądowy zastanawia się jednak, co – zgodnie z prawem niderlandzkim – może się stać z gwarancją ponownego przekazania na etapie uznania wyroku i wykonania kary, która zostanie ewentualnie orzeczona w wydającym nakaz państwie członkowskim po przekazaniu.
48.
Uregulowania niderlandzkie, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji o przekazaniu, wymagają bowiem, by właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego odmówił, zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909, uznania wyroku i wykonania kary orzeczonej w wydającym nakaz państwie członkowskim z tego względu, że zarzucane czyny nie stanowią przestępstwa w świetle prawa niderlandzkiego. Ze wspomnianych uregulowań wynika, że wyrok skazujący wydany w innym państwie członkowskim za czyny, które nie stanowią przestępstwa w świetle prawa niderlandzkiego, nigdy nie może zostać uznany. Ponadto Królestwo Niderlandów, skorzystawszy z uprawnienia przewidzianego w art. 7 ust. 4 decyzji ramowej 2008/909, wskazało, że nie będzie stosować art. 7 ust. 1 owej decyzji ramowej i rozszerzyło tym samym wymóg podwójnej karalności na każde przestępstwo.
49.
W praktyce wynika z tego, że każda gwarancja ponownego przekazania wymagana przez wykonujący nakaz organ sądowy w Niderlandach, zgodnie z art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, w ramach europejskiego nakazu aresztowania wydanego w odniesieniu do czynów, które nie stanowią przestępstwa w świetle prawa niderlandzkiego i w odniesieniu do których organ ten odstąpił od powołania się na podstawę fakultatywnej odmowy wykonania przewidzianą w art. 4 pkt 1 tej decyzji ramowej, zostanie pozbawiona skuteczności z uwagi na zastosowanie podstawy automatycznej odmowy przewidzianej w art. 2:13 WETS.
50.
Rząd niderlandzki wskazał na rozprawie, że uregulowania krajowe zostały w tym zakresie zmienione. Zgodnie z informacją przekazaną przez ten rząd, zmienione uregulowanie weszło w życie z dniem 1 października 2024 r. Zatem podstawa odmowy uznania lub wykonania przewidziana w art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909 stała się, jak się wydaje, podstawą fakultatywną w kontekście wdrożenia gwarancji ponownego przekazania, o której mowa w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584.
51.
Ową zmianę uregulowań niderlandzkich należy ocenić pozytywnie, ponieważ art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909 przewiduje podstawę fakultatywnej odmowy uznania lub wykonania. W związku z tym transpozycji powyższego przepisu nie można dokonać w taki sposób, aby odmowa uznania jakiegokolwiek wyroku skazującego za czyny, które nie stanowią przestępstwa w świetle prawa krajowego wykonującego nakaz państwa członkowskiego, następowała w sposób obligatoryjny czy automatyczny. Innymi słowy, właściwemu organowi tego państwa członkowskiego powinien przysługiwać zakres uznania w stosowaniu tej podstawy odmowy w każdym indywidualnym przypadku.
52.
Z brzmienia tego przepisu wynika bowiem, że „[w]łaściwy organ państwa wykonującego może odmówić uznania wyroku i wykonania kary, jeżeli […] wyrok odnosi się do czynów, które zgodnie z prawem państwa wykonującego nie stanowiłyby przestępstwa” (
16
). Sformułowanie „może odmówić” wyraźnie wskazuje, że jest to możliwość, z której ten organ może skorzystać.
53.
W tym względzie w wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r., Grundza (
17
), Trybunał w sposób wyraźny wskazał, że wspomniany przepis przewiduje „możliwość, aby właściwy organ państwa wykonującego odmówił uznania wyroku wydanego w państwie wydającym i wykonania kary wymierzonej także w tym ostatnim państwie, gdy nie spełniono przesłanki podwójnej karalności” (
18
).
54.
Należy podkreślić, że art. 4 pkt 1 decyzji ramowej 2002/584 zawiera podstawę fakultatywnej odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania, która również opiera się na wymogu podwójnej karalności, i że przepis ten jest sformułowany w sposób analogiczny do art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909.
55.
W tym względzie należy przypomnieć, że art. 3 decyzji ramowej 2002/584 wyraźnie określa podstawy obligatoryjnej odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania, a art. 4 i 4a przewidują podstawy fakultatywnej odmowy jego wykonania.
56.
Jeśli chodzi o podstawy fakultatywnej odmowy wykonania nakazu, wymienione w art. 4 decyzji ramowej 2002/584, z orzecznictwa Trybunału wynika, że państwa członkowskie dysponują pewnym zakresem uznania w ramach transpozycji decyzji ramowej do ich prawa krajowego. Mają one zatem swobodę co do tego, czy transponować te podstawy do swego prawa krajowego, czy też nie. Mogą one również podjąć decyzję o ograniczeniu sytuacji, w których wykonujący nakaz organ sądowy może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania, i ułatwić tym samym przekazywanie osób, których dotyczy nakaz, zgodnie z zasadą wzajemnego uznawania ustanowioną w art. 1 ust. 2 owej decyzji ramowej (
19
).
57.
Ponadto, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z brzmieniem art. 4 decyzji ramowej 2002/584 wykonujący nakaz organ sądowy „może odmówić” wykonania europejskiego nakazu aresztowania z przyczyn wymienionych w pkt 1–7 wspomnianego artykułu, a wśród nich został między innymi wymieniony – w pkt 1 wspomnianego artykułu – brak podwójnej karalności.
58.
Z brzmienia art. 4 wspomnianej decyzji ramowej wynika zatem, że wykonujący nakaz organ sądowy powinien korzystać z zakresu uznania w kwestii, czy należy odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania z powodów wskazanych we wspomnianym art. 4 (
20
).
59.
Zdaniem Trybunału wynika z tego, że w sytuacji gdy państwa członkowskie zdecydują się na transpozycję jednej lub kilku podstaw fakultatywnej odmowy przewidzianych w art. 4 decyzji ramowej 2002/584, nie mogą one postanowić, iż organy sądowe są obowiązane odmówić wykonania każdego europejskiego nakazu aresztowania, który jest pod względem formalnym objęty zakresem stosowania tych podstaw odmowy, bez możliwości uwzględnienia przez te organy okoliczności właściwych dla każdego przypadku (
21
).
60.
Moim zdaniem wspomnianą wykładnię można rozszerzyć na art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909 ze względu na podobieństwa między brzmieniem tego przepisu a brzmieniem art. 4 pkt 1 decyzji ramowej 2002/584.
61.
Stwierdzenie, że przepisu tego nie można interpretować jako ustanawiającego podstawę obligatoryjnej odmowy uznania wyroków lub wykonywania kar, nie daje jednak pełnej odpowiedzi na pytania przedstawione przez sąd odsyłający.
62.
W przypadku gdy właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego skorzysta z możliwości przewidzianej w art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909, gwarancja ponownego przekazania, wymagana na etapie przekazania, nie może bowiem zostać skutecznie zrealizowana, w związku z czym osoba skazana nie będzie mogła odbyć orzeczonych wobec niej kary pozbawienia wolności lub środka polegającego na pozbawieniu wolności na terytorium tego państwa członkowskiego. Cel polegający na ułatwieniu resocjalizacji tej osoby, uzasadniający uruchomienie mechanizmu przekazania z gwarancją ponownego przekazania, o którym mowa w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, może wówczas zostać podważony na etapie uznania wyroku skazującego.
63.
Sąd odsyłający zwrócił się zatem do Trybunału o wyjaśnienie, czy jest zgodne z art. 25 decyzji ramowej 2008/909, aby właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego miał możliwość – a nie obowiązek – odmowy, na podstawie, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. d) wspomnianej decyzji ramowej, uznania i wykonania wyroku wydanego po przekazaniu z gwarancją ponownego przekazania, które zostało dokonane zgodnie z art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584.
64.
Uważam, że co do zasady nie należy dopuszczać takiej możliwości, o ile nie doszło do takiej zmiany okoliczności, jaka mogłaby uzasadniać dokonanie ponownej analizy – pod kątem resocjalizacji osoby skazanej – wstępnej oceny dokonanej przez wykonujący nakaz organ sądowy, w wyniku której organ ten nie powołał się na podstawę fakultatywnej odmowy wykonania kary przewidzianą w art. 4 pkt 1 decyzji ramowej 2002/584 i nie wdrożył mechanizmu przekazania z gwarancją ponownego przekazania, o którym mowa w art. 5 pkt 3 owej decyzji ramowej. Jest kilka powodów, z których popieram takie rozwiązanie.
65.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że podobnie jak decyzja ramowa 2002/584, decyzja ramowa 2008/909 konkretyzuje, w dziedzinie prawa karnego, zasady wzajemnego zaufania i wzajemnego uznawania. Wspomniana decyzja zacieśnia współpracę wymiarów sprawiedliwości w kwestii uznawania i wykonywania wyroków w sprawach karnych, gdy wyrok w sprawie karnej dotyczy obywateli Unii, którzy zostali skazani na karę pozbawienia wolności lub środek polegający na pozbawieniu wolności w innym państwie członkowskim, w celu ułatwienia ich resocjalizacji (
22
).
66.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 wspomnianej decyzji ramowej jej celem jest określenie zasad, zgodnie z którymi państwo członkowskie, aby ułatwić resocjalizację osoby skazanej, uznaje wyrok wydany przez sąd innego państwa członkowskiego i wykonuje karę orzeczoną przez ów sąd.
67.
W tym zakresie art. 8 decyzji ramowej 2008/909 przewiduje, że właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego jest zasadniczo zobowiązany do uwzględnienia wniosku o uznanie wyroku i wykonanie orzeczonej w nim kary pozbawienia wolności lub środka polegającego na pozbawieniu wolności orzeczonych w innym państwie członkowskim, który to wniosek został mu przekazany zgodnie z art. 4 i 5 wspomnianej decyzji ramowej. Organ ten może zasadniczo odmówić uwzględnienia takiego wniosku tylko ze względu na jedną z podstaw odmowy uznania lub wykonania, których zamknięty katalog zawiera art. 9 tejże decyzji ramowej (
23
).
68.
Każdy wyjątek od zasady wzajemnego uznawania powinien być interpretowany ściśle (
24
). Zatem w odniesieniu do art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909 Trybunał orzekł, że przesłanka podwójnej karalności stanowi wyjątek od ogólnej zasady uznania wyroku i wykonania kary. W konsekwencji zakres stosowania wskazanej we wspomnianym przepisie oraz opartej na braku podwójnej karalności podstawy odmowy uznania wyroku lub wykonania kary należy interpretować w sposób ścisły, aby ograniczyć przypadki odmowy uznania lub wykonania (
25
).
69.
Jak już stwierdził Trybunał, ścisła wykładnia art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909 przyczynia się do realizacji celu polegającego na ułatwieniu resocjalizacji osoby skazanej, realizowanego przez decyzję ramową 2008/909 zgodnie z jej art. 3 ust. 1 (
26
).
70.
Otóż wspomniany cel jest również realizowany przez art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, który daje wykonującemu nakaz organowi sądowemu możliwość podjęcia decyzji, że orzeczona kara powinna zostać wykonana na terytorium państwa członkowskiego wykonującego nakaz (
27
). Wspomniany przepis zmierza bowiem do zwiększenia szans na resocjalizację osoby, która jest obywatelem wykonującego nakaz państwa członkowskiego lub ma miejsce zamieszkania w tym państwie, pozwalając jej na odbycie na jego terytorium kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności orzeczonych w wydającym nakaz państwie członkowskim (
28
).
71.
Decyzja o wdrożeniu mechanizmu przekazania z gwarancją ponownego przekazania, o której mowa w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, jest oparta na całościowej ocenie szans na resocjalizację w wydającym nakaz państwie członkowskim z uwzględnieniem więzi osoby, której dotyczy nakaz, z każdym z tych dwóch państw (
29
).
72.
Wykonujący nakaz organ sądowy powinien zatem mieć możliwość dokonania oceny, z uwzględnieniem szczególnych okoliczności każdego przypadku, czy więzi tej osoby z wykonującym nakaz państwem członkowskim są wystarczające, by odbywanie przez wspomnianą osobę nałożonej na nią kary w tym państwie członkowskim ułatwiło osiągnięcie celu resocjalizacyjnego zamierzonego w tym przepisie (
30
).
73.
W ramach tej oceny wykonujący nakaz organ sądowy powinien dokonać wyważenia szeregu interesów, takich jak te związane z resocjalizacją osoby, której dotyczy nakaz, po jej ewentualnym skazaniu, z potrzebą uniknięcia bezkarności tej osoby i z brakiem podwójnej karalności (
31
).
74.
Jeżeli organ ten podejmie decyzję o wdrożeniu mechanizmu przekazania z gwarancją ponownego przekazania, o którym mowa w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, odstąpiwszy od powołania się na fakultatywną odmowę wykonania, o której mowa w art. 4 pkt 1 wspomnianej decyzji ramowej, to uczyni tak z tej przyczyny, że jego zdaniem korzyści związane z resocjalizacją i zwalczaniem bezkarności powinny przeważyć nad okolicznością, że dany czyn nie podlega karze według danego prawa krajowego.
75.
W okolicznościach sporu w postępowaniu głównym sąd odsyłający uważa, że biorąc pod uwagę więzi łączące YM z Niderlandami, cel polegający na ułatwieniu resocjalizacji owej osoby wymaga, aby odbywała on karę na terytorium tego państwa członkowskiego. W związku z tym, sąd ten zamierza odstąpić od powołania się na art. 4 pkt 1 decyzji ramowej 2002/584 i zastanawia się jednocześnie, czy gwarancja ponownego przekazania, której wymaga, może zostać skutecznie zrealizowana przy uwzględnieniu okoliczności, że właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego będzie miał następnie możliwość odmowy uznania wyroku skazującego na podstawie art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909.
76.
W celu ograniczenia tej niepewności należy ustanowić zasadę, zgodnie z którą dokonanego w ten sposób wyważenia różnych interesów przez wykonujący nakaz organ sądowy na etapie wykonania europejskiego nakazu aresztowania nie powinno się co do zasady kwestionować na etapie uznania wyroku skazującego wydanego w następstwie wydania tego nakazu. W związku z tym możliwość powoływania się na podstawę odmowy uznania lub wykonania, o której mowa w tym przepisie, w przypadku wdrożenia mechanizmu przekazania z gwarancją ponownego przekazania przewidzianego w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, powinna podlegać ścisłym ramom prawnym.
77.
Oznacza to, że w przypadku braku zmiany okoliczności mogących mieć wpływ na interes osoby skazanej w odbyciu kary na terytorium wykonującego nakaz państwa członkowskiego w celu ułatwienia jej resocjalizacji właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego nie powinien mieć możliwości powoływania się na podstawę odmowy uznania lub wykonania określoną w art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909.
78.
W drugiej kolejności takie rozwiązanie jest uzasadnione wewnętrzną logiką mechanizmu przekazania z zastrzeżeniem gwarancji ponownego przekazania przewidzianego w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584. Mechanizm ten opiera się bowiem na podwójnym zobowiązaniu, które można przedstawić w następujący sposób: poprzez uzależnienie przekazania od gwarancji ponownego przekazania wykonujące nakaz państwo członkowskie w sposób dorozumiany, lecz pewny, zobowiązuje się co do zasady do wykonania kary pozbawienia wolności lub środka polegającego na pozbawieniu wolności, które zostaną ewentualnie orzeczone wobec tej osoby w wydającym nakaz państwie członkowskim. Ze swojej strony, w wypadku udzielenia gwarancji ponownego przekazania, to wydające nakaz państwo członkowskie zobowiązuje się z wyprzedzeniem do przekazania osoby skazanej do wykonującego nakaz państwa członkowskiego w celu odbycia tam przez ową osobę kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego (
32
). Zasada, zgodnie z którą na podstawę odmowy uznania lub wykonania określoną w art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909 zasadniczo nie powinno się powoływać przy wdrażaniu gwarancji ponownego przekazania przewidzianej w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, gwarantuje, że w przypadku braku nowych okoliczności owo podwójne zobowiązanie będzie przestrzegane i zostanie zrealizowane.
79.
W trzeciej kolejności istotne jest, aby uwzględnić art. 25 decyzji ramowej 2008/909, który reguluje związek pomiędzy tą decyzją ramową a decyzją ramową 2002/584. Przypominam, że zgodnie ze wspomnianym artykułem przepisy decyzji ramowej 2008/909 mają odpowiednio zastosowanie, w zakresie, w jakim są one zgodne z przepisami decyzji ramowej 2002/584, do wykonywania kar, w szczególności w przypadku, gdy działając na podstawie art. 5 pkt 3 tej ostatniej decyzji ramowej, państwo członkowskie nakłada, jako warunek wykonania europejskiego nakazu aresztowania, obowiązek ponownego przekazania danej osoby do tego państwa w celu odbycia tam przez nią kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności, które zostaną ewentualnie orzeczone wobec tej osoby w wydającym nakaz państwie członkowskim, tak aby uniknąć jej bezkarności.
80.
Z powyższego przepisu wynika, że podobnie jak w przypadku zastosowania przez wykonujący nakaz organ sądowy podstawy fakultatywnej odmowy wykonania, przewidzianej w art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584, wykonanie wyroku skazującego, które następuje po wdrożeniu gwarancji ponownego przekazania przewidzianej w art. 5 pkt 3 wspomnianej decyzji ramowej, zakłada zgodność z procedurą i warunkami określonymi w decyzji ramowej 2008/909 w odniesieniu do uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach karnych w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie skazania (
33
).
81.
Związek pomiędzy procedurami określonymi w decyzji ramowej 2002/584 a procedurami określonymi w decyzji ramowej 2008/909 na etapie wdrażania gwarancji ponownego przekazania, o której mowa w art. 5 pkt 3 pierwszej z tych decyzji ramowych, został również potwierdzony w części f) wzoru zaświadczenia umieszczonego w załączniku I do decyzji ramowej 2008/909. Zaświadczenie to jest przekazywane wraz z wyrokiem, do celów jego uznania i wykonania, i powinno zawierać odniesienie do wspomnianej gwarancji ponownego przekazania, jeżeli została ona udzielona przez wydające nakaz państwo członkowskie. Wynika z tego, że wykonanie kary po udzieleniu tej gwarancji wymaga przekazania przez skazujące państwo członkowskie wyroku i zaświadczenia – zgodnie z zasadami określonymi we wspomnianej decyzji ramowej.
82.
Trybunał wyjaśnił w wyroku SF, że ustanowiony przez prawodawcę Unii związek pomiędzy decyzją ramową 2002/584 a decyzją ramową 2008/909 powinien przyczyniać się do osiągnięcia celu polegającego na ułatwieniu resocjalizacji danej osoby. Podkreślił ponadto, że resocjalizacja ta jest w interesie nie tylko osoby skazanej, ale także Unii Europejskiej w ogólności (
34
). Taka koncepcja związku pomiędzy tymi dwiema decyzjami ramowymi, która powinna promować wspomniany cel, wzmacnia potrzebę określenia ścisłych ram stosowania podstawy odmowy, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909, w sytuacji gdy mechanizm przekazania z gwarancją ponownego przekazania jest wdrażany zgodnie z art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584.
83.
Jest tak tym bardziej, że z art. 25 decyzji ramowej 2008/909 wynika, iż jej przepisy mają zastosowanie w zakresie, w jakim są one zgodne z przepisami decyzji ramowej 2002/584, co skutkuje obowiązkiem zachowania spójności we wdrażaniu tych dwóch decyzji ramowych. Moim zdaniem ten wymóg spójności nie byłby spełniony, gdyby w braku takiej zmiany okoliczności, jaka uzasadniałaby ponowną analizę wstępnej oceny dokonanej przez wykonujący nakaz organ sądowy, w wyniku której to oceny nadał on pierwszeństwo interesowi związanemu z resocjalizacją danej osoby przed interesem związanym z brakiem podwójnej karalności, właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego mógłby na etapie uznania wyroku w celu wykonania kary zdecydować o przyznaniu pierwszeństwa temu drugiemu interesowi i powołać się na podstawę odmowy uznania lub wykonania przewidzianą w art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909.
84.
W czwartej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ust. 1 decyzji ramowej 2002/584 celem mechanizmu europejskiego nakazu aresztowania jest umożliwienie zatrzymania i przekazania osoby poszukiwanej, tak aby – zgodnie z celem wspomnianej decyzji ramowej – popełnione przestępstwo nie pozostało bezkarne i aby ta osoba była ścigana lub odbyła orzeczoną wobec niej karę pozbawienia wolności (
35
). A zatem celem mechanizmu europejskiego nakazu aresztowania jest między innymi niedopuszczenie do sytuacji, w której osoba ścigana znajdująca się na terytorium innego państwa członkowskiego niż państwo, w którym jest podejrzana o popełnienie przestępstwa, pozostałaby bezkarna (
36
).
85.
Dodam, że zgodnie z art. 25 decyzji ramowej 2008/909 związek pomiędzy tą decyzją ramową a decyzją ramową 2002/584 powinien również mieć na celu uniknięcie bezkarności danej osoby.
86.
Z nacisku położonego na ten ostatni cel, który jest głównym celem mechanizmu przekazywania ustanowionego przez tę decyzję ramową, wynika, że właściwy sposób wiązania tej decyzji ramowej z decyzją ramową 2008/909 należy tak czy inaczej określić z uwzględnieniem nie tylko celu w postaci ułatwienia resocjalizacji osoby skazanej, lecz także celu w postaci zwalczania bezkarności.
87.
Tymczasem jeśli chodzi o czyny, które nie stanowią przestępstwa w według prawa wykonującego nakaz państwa członkowskiego, okoliczność, że wykonujący nakaz organ sądowy nie przekazuje osoby, której dotyczy nakaz, powołując się na art. 4 pkt 1 decyzji ramowej 2002/584, skutkuje podważeniem celu polegającego na zwalczaniu bezkarności. Z tego względu należy przyjąć taką wykładnię art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909, jaka sprzyjając przekazaniu, pozwala osiągnąć ten cel, co oznacza ścisłe ograniczenie możliwości powoływania się na ten przepis przy wykonywaniu gwarancji ponownego przekazania przewidzianej w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584. W przeciwnym razie wykonujący nakaz organ sądowy mógłby zrezygnować z uruchomienia mechanizmu warunkowego przekazania przewidzianego w tym przepisie, co podważyłoby cel w postaci zwalczania bezkarności. W tym względzie znamienne jest, że sąd odsyłający odnosi się do możliwości ponownego rozważenia swojej decyzji o przekazaniu osoby, której dotyczy nakaz.
88.
Z powyższych rozważań wynika, że w sytuacji gdy wobec braku podwójnej karalności wykonujący nakaz organ sądowy nie skorzysta z możliwości powołania się na podstawę odmowy wykonania przewidzianą w art. 4 pkt 1 decyzji ramowej 2002/584 i przekaże osobę, której dotyczy nakaz, z zastrzeżeniem gwarancji ponownego przekazania zgodnie z art. 5 pkt 3 tej decyzji ramowej, właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego nie może co do zasady na etapie uznania i wykonania wyroku skazującego wydanego wobec tej osoby powołać się na podstawę odmowy uznania lub wykonania, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909, która to podstawa również opiera się na braku podwójnej karalności.
89.
Przyznając, zgodnie z tym rozwiązaniem, że ocena wstępnie dokonana przez wykonujący nakaz organ sądowy powinna, w braku nowych okoliczności, zostać uwzględniona i wdrożona na etapie uznania wyroku skazującego, rząd niderlandzki podnosi jednak, że z uwagi na znaczny upływ czasu, jaki może upłynąć między datą podjęcia decyzji o przekazaniu a datą podjęcia decyzji o uznaniu wyroku skazującego, w momencie podejmowania tej ostatniej decyzji należy wziąć pod uwagę rzeczywistą i aktualną sytuację danej osoby w odniesieniu do celu, jakim jest ułatwienie jej resocjalizacji.
90.
Dlatego rząd ten uważa co do zasady, że zgodnie z decyzją ramową 2008/909 powinno się dokonać ponownego wyważenia interesów na etapie uznania wyroku i wykonania kary. Możliwe jest bowiem, że ze względu na nowe okoliczności, które zaistniały od czasu udzielenia gwarancji ponownego przekazania, takie jak utrata prawa pobytu danej osoby w wykonującym nakaz państwie członkowskim lub zmiana sytuacji osobistej lub rodzinnej tej osoby, wykonanie kary we wspomnianym państwie członkowskim nie sprzyjałoby już resocjalizacji owej osoby w tym państwie. Zdaniem tego rządu przyczyna, z której wykonujący nakaz organ sądowy postanowił, na etapie badania europejskiego nakazu aresztowania, odstąpić od powołania się na podstawę fakultatywnej odmowy wykonania, o której mowa w art. 4 pkt 1 decyzji ramowej 2002/584, mogła już ustać. Właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego miałby wówczas ponownie możliwość powołania się na podstawę odmowy uznania lub wykonania przewidzianą w art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909.
91.
Również Komisja przyznała podczas rozprawy, że sytuacja prawna lub faktyczna danej osoby może ulec zmianie w taki sposób, że w celu zapewnienia lepszej jej resocjalizacji kara pozbawienia wolności lub środek polegający na pozbawieniu wolności powinny być odbywane w skazującym państwie członkowskim. W takiej sytuacji właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego mógłby zatem w drodze wyjątku powołać się na podstawę odmowy uznania lub wykonania przewidzianą w art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909, nawet jeżeli na etapie przekazania nie powołano się na brak podwójnej karalności. W tym względzie Komisja wskazała, że przeciwne rozwiązanie uniemożliwiałoby osiągnięcie celu, jakim jest ułatwienie resocjalizacji osoby skazanej.
92.
Podobnie jak rząd niderlandzki i Komisja jestem zdania, że należy uczynić wyjątek od zasady, zgodnie z którą podstawa odmowy uznania lub wykonania przewidziana w art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909 nie może być co do zasady przywołana przy wdrażaniu gwarancji ponownego przekazania przewidzianej w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584 (
37
).
93.
Zmiana okoliczności prawnych lub faktycznych dotyczących osoby skazanej, przyczyniająca się do osłabienia lub zaniku więzi tej osoby z wykonującym nakaz państwem członkowskim, może na etapie uznawania wyroku skazującego na mocy decyzji ramowej 2008/909 uzasadniać to, aby w celu lepszej resocjalizacji tej osoby karę pozbawienia wolności lub środek polegający na pozbawieniu wolności wykonywano na terytorium skazującego państwa członkowskiego, a nie na terytorium wykonującego nakaz państwa członkowskiego. W związku z tym istotne jest zapewnienie, aby takie uznanie nadal spełniało na tym etapie cel decyzji ramowej, to jest ułatwienie resocjalizacji osoby skazanej. Jeżeli tak nie jest, nie ma powodu, aby uniemożliwiać właściwemu organowi wykonującego nakaz państwa członkowskiego skorzystanie z możliwości, jaką daje mu art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909.
94.
Należy podkreślić, że w takiej sytuacji art. 25 wspomnianej decyzji ramowej nie stoi na przeszkodzie stosowaniu art. 9 ust. 1 lit. d) tej decyzji ramowej w zakresie, w jakim ze względu na zmianę okoliczności wdrożenie gwarancji ponownego przekazania, które było początkowo wymagane na podstawie innych okoliczności, nie jest już uzasadnione (
38
). Mechanizm przekazania z gwarancją ponownego przekazania przewidziany w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584 pozostaje zatem nienaruszony. Ponadto nie ma to wpływu na cel, jakim jest zwalczanie bezkarności, ponieważ skazany będzie odbywał karę w skazującym państwie członkowskim.
95.
Podsumowując, wydaje mi się, że cele w postaci ułatwienia resocjalizacji osób skazanych i zwalczania bezkarności powinny w każdym konkretnym przypadku decydować o związku pomiędzy decyzją ramową 2002/584 a decyzją ramową 2008/909.
96.
A zatem wspomniane dwa cele uzasadniają zasadniczo stanowisko, że właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego nie może co do zasady powołać się na art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909 na etapie uznania wyroku skazującego, gdy wdraża gwarancję ponownego przekazania warunkującą przekazanie zgodnie z art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584. Zbyt szerokie dopuszczenie możliwości powołania się na art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909 byłoby bowiem niekorzystne dla resocjalizacji osoby skazanej i podważałoby cel w postaci zwalczania bezkarności, ponieważ mogłoby zniechęcić wykonujący nakaz organ sądowy do wdrożenia mechanizmu przekazania z gwarancją ponownego przekazania, który to mechanizm byłby wówczas potencjalnie skazany na niepowodzenie.
97.
Te same cele uzasadniają jednak dopuszczenie wyjątku, gdy w świetle celu polegającego na wspieraniu resocjalizacji osoby skazanej wdrażanie gwarancji ponownego przekazania przestało mieć znaczenie.
98.
Konieczne jest ostatnie wyjaśnienie.
99.
Jak podczas rozprawy przyznała między innymi Komisja, prawdopodobne jest, że w większości przypadków zmiana okoliczności, która uzasadniałaby wykonanie kary pozbawienia wolności lub środka polegającego na pozbawieniu wolności ostatecznie w skazującym państwie członkowskim, zostanie stwierdzona i uwzględniona, zanim jeszcze właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego rozważy możliwość powołania się na jedną z podstaw odmowy uznania lub wykonania określonych w art. 9 ust. 1 decyzji ramowej 2008/909.
100.
W tym względzie należy przypomnieć, że wdrożenie gwarancji ponownego przekazania powinno, zgodnie z art. 25 decyzji ramowej 2008/909, odbywać się zgodnie z zasadami określonymi w tej decyzji ramowej. Otóż przywołana decyzja ramowa w art. 4 ust. 2–5 ustanawia dialog między właściwymi organami państwa członkowskiego wydającego nakaz i państwa członkowskiego wykonującego nakaz w celu ustalenia, w którym z tych dwóch państw członkowskich należy wykonać karę pozbawienia wolności lub środek polegający na pozbawieniu wolności, aby ułatwić resocjalizację osoby skazanej.
101.
Jeżeli wprowadzenie gwarancji ponownego przekazania, wymaganej i uzyskanej zgodnie z art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, oznacza dostosowanie procedury, o której mowa w tych przepisach, w zakresie, w jakim właściwy organ wydającego nakaz państwa członkowskiego powinien co do zasady, zgodnie z zobowiązaniem przyjętym przez ten organ na etapie przekazania, przekazać wyrok wraz z zaświadczeniem, możliwe jest, że zmiana okoliczności może skutkować koniecznością uchylenia gwarancji ponownego przekazania i zaniechaniem wszczęcia lub zamknięcia procedury w przedmiocie uznania.
102.
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584 danej osoby należy wysłuchać przed jej przekazaniem do wykonującego nakaz państwa członkowskiego w celu odbycia kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności orzeczonych wobec niej w wydającym nakaz państwie członkowskim. Nie można wykluczyć, że sytuacja danej osoby uległa zmianie w sposób uzasadniający odbycie przez nią kary w wydającym nakaz państwie członkowskim.
103.
Ponadto, jeżeli z konsultacji między właściwymi organami skazującego państwa członkowskiego i państwa członkowskiego wykonującego nakaz wynika, że w celu ułatwienia resocjalizacji osoby skazanej orzeczone wobec niej kara pozbawienia wolności lub środek polegający na pozbawieniu wolności powinny być wykonywane w skazującym państwie członkowskim, jest prawdopodobne, że organy te zgodzą się, iż gwarancja ponownego przekazania przewidziana w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584 straciła rację bytu i w związku z tym powinna zostać uchylona. Będzie to skutkować nieprzekazaniem przez właściwy organ skazującego państwa członkowskiego wyroku i zaświadczenia albo – jeśli już tego dokonano – podjęciem przez ten organ decyzji o wycofaniu zaświadczenia, co zakończy procedurę uznania. Tym samym właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego nie będzie musiał rozważać, czy powołać się na jedną z podstaw odmowy uznania lub wykonania, o których mowa w art. 9 ust. 1 decyzji ramowej 2008/909/WE.
104.
W istocie jedynie w sytuacji gdy pomimo takich konsultacji między właściwymi organami skazującego państwa członkowskiego i wykonującego nakaz państwa członkowskiego postępowanie w sprawie uznania wyroku zostało wszczęte i nie zostało przerwane, właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego mógłby, w stosownych przypadkach i w granicach opisanych powyżej, powołać się na podstawę odmowy uznania lub wykonania, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909.
V. Wniosek
105.
W świetle całości powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał odpowiedział na pytanie prejudycjalne przedstawione przez rechtbank Amsterdam (sąd rejonowy w Amsterdamie, Niderlandy) w następujący sposób:
Artykuł 5 pkt 3 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi, zmienionej decyzją ramową Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r., oraz art. 9 ust. 1 lit. d) i art. 25 decyzji ramowej Rady 2008/909/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. o stosowaniu zasady wzajemnego uznawania do wyroków skazujących na karę pozbawienia wolności lub inny środek polegający na pozbawieniu wolności – w celu wykonania tych wyroków w Unii Europejskiej, zmienionej decyzją ramową 2009/299,
należy interpretować w ten sposób, że:
w sytuacji gdy wobec braku podwójnej karalności wykonujący nakaz organ sądowy nie korzysta z możliwości powołania się na podstawę odmowy wykonania określoną w art. 4 pkt 1 decyzji ramowej 2002/584, zmienionej decyzją ramową 2009/299, i dokonuje przekazania osoby, której dotyczy nakaz, uzależniając owo przekazanie od gwarancji ponownego przekazania, zgodnie z art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego nie może co do zasady na etapie uznania i wykonania wyroku skazującego orzeczonego wobec tej osoby, powołać się na podstawę odmowy uznania lub wykonania, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. d) decyzji ramowej 2008/909, zmienionej decyzją ramową 2009/299, również opartą na braku podwójnej karalności.
Jednakże w przypadku zmiany okoliczności, która nastąpiła po przekazaniu, a która mogłaby uzasadniać wykonanie kary pozbawienia wolności lub środka polegającego na pozbawieniu wolności w wydającym nakaz państwie członkowskim, a nie w wykonującym państwie członkowskim, i gdy pomimo tej zmiany okoliczności gwarancja ponownego przekazania nie została uchylona w wyniku konsultacji między właściwymi organami tych dwóch państw członkowskich zgodnie z art. 4 ust. 2–5 decyzji ramowej 2008/909, zmienionej decyzją ramową 2009/299, art. 25 decyzji ramowej 2008/909 należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie temu, by właściwy organ wykonującego nakaz państwa członkowskiego miał możliwość powołania się na podstawę odmowy uznania i wykonania przewidzianą w art. 9 ust. 1 lit. d) owej decyzji ramowej.
(
1
)	Język oryginału: francuski.
(
i
)	Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.
(
2
)	Dz.U. 2008, L 327, s. 27.
(
3
)	Dz.U. 2009, L 81, s. 24, zwaną dalej „decyzją ramową 2008/909”.
(
4
)	Dz.U. 2002, L 190, s. 1.
(
5
)	Zwaną dalej „decyzją ramową 2002/584”.
(
6
)	Jeśli chodzi o związek pomiędzy tymi dwiema decyzjami ramowymi, w wypadku gdy zostaje zastosowana podstawa fakultatywnej odmowy wykonania, o której mowa w art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584, odsyłam do mojej opinii w sprawach C.J. (Wykonanie kary w następstwie europejskiego nakazu aresztowania) i Procura generale presso la Corte d’appello di Napoli i in., C‑305/22 i C‑595/23, EU:C:2024:1030, w których przywołano moją opinię w sprawie C.J. (Wykonanie kary w następstwie europejskiego nakazu aresztowania), C‑305/22, EU:C:2024:508.
(
7
)	Zobacz oświadczenie Niderlandów na podstawie art. 7 ust. 4 decyzji ramowej 2008/909 z dnia 20 września 2012 r., powtórzone w piśmie przewodnim z dnia 1 października 2012 r. skierowanym przez F. Teevena, Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie (sekretarza stanu ds. bezpieczeństwa i sprawiedliwości, Niderlandy), Ministerie van Veiligheid en Justitie (ministerstwo bezpieczeństwa i sprawiedliwości, Niderlandy) do Rafaela Fernándeza-Pity y Gonzáleza, dyrektora generalnego Rady, w sprawie powiadomienia o wdrożeniu decyzji ramowej 2008/909 przez Niderlandy (dokument nr 14427/12), dostępne w języku angielskim na poniższej stronie internetowej: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST‑14427-2012-INIT/en/pdf.
(
8
)	Stb. 2004, nr 195.
(
9
)	Stb. 2021, nr 125.
(
10
)	Stb. 2000, nr 495.
(
11
)	Dz.U. 2017, L 283, s. 1.
(
12
)	Stb. 2012, nr 333.
(
13
)	Zobacz przypis 9 do niniejszej opinii.
(
14
)	Stb. 1827, nr 20.
(
15
)	Sąd odsyłający odnosi się do wyroku z dnia 11 marca 2020 r., SF (Europejski nakaz aresztowania – Gwarancja ponownego przekazania do wykonującego nakaz państwa członkowskiego), C‑314/18, EU:C:2020:191, pkt 41 (zwanego dalej „wyrokiem SF”).
(
16
)	Wyróżnienie moje.
(
17
)	C‑289/15, EU:C:2017:4.
(
18
)	Zobacz wyrok z dnia 11 stycznia 2017 r., Grundza, C‑289/15, EU:C:2017:4, pkt 29. Wyróżnienie moje.
(
19
)	Zobacz w szczególności wyrok z dnia 6 czerwca 2023 r., O.G. (Europejski nakaz aresztowania przeciwko obywatelowi państwa trzeciego), C‑700/21, EU:C:2023:444, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo.
(
20
)	Zobacz w szczególności wyrok z dnia 29 kwietnia 2021 r., X (Europejski nakaz aresztowania – Ne bis in idem), C‑665/20 PPU, EU:C:2021:339, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo.
(
21
)	Zobacz wyrok z dnia 29 kwietnia 2021 r., X (Europejski nakaz aresztowania – Ne bis in idem), C‑665/20 PPU, EU:C:2021:339, pkt 44.
(
22
)	Zobacz wyrok z dnia 9 listopada 2023 r., Staatsanwaltschaft Aachen, C‑819/21, EU:C:2023:841, pkt 19.
(
23
)	Zobacz wyrok z dnia 9 listopada 2023 r., Staatsanwaltschaft Aachen, C‑819/21, EU:C:2023:841, pkt 20.
(
24
)	Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 29 kwietnia 2021 r., X (Europejski nakaz aresztowania – Ne bis in idem), C‑665/20 PPU, EU:C:2021:339, pkt 39; z dnia 14 lipca 2022 r., Procureur général près la cour d’appel d’Angers, C‑168/21, EU:C:2022:558, pkt 40; z dnia 6 czerwca 2023 r., O.G. (Europejski nakaz aresztowania przeciwko obywatelowi państwa trzeciego), C‑700/21, EU:C:2023:444, pkt 33.
(
25
)	Zobacz wyrok z dnia 11 stycznia 2017 r., Grundza, C‑289/15, EU:C:2017:4, pkt 46.
(
26
)	Zobacz wyrok z dnia 11 stycznia 2017 r., Grundza, C‑289/15, EU:C:2017:4, pkt 51.
(
27
)	Zobacz wyrok SF, pkt 41.
(
28
)	Zobacz wyrok SF (pkt 48) oraz postanowienie z dnia 16 listopada 2023 r., PY (Obywatel państwa trzeciego w wykonującym nakaz państwie członkowskim), C‑636/22, EU:C:2023:899, pkt 37.
(
29
)	Jeśli chodzi o art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584, zob. wyrok z dnia 6 czerwca 2023 r., O.G. (Europejski nakaz aresztowania przeciwko obywatelowi państwa trzeciego), C‑700/21, EU:C:2023:444, pkt 53–68. Jeśli chodzi o art. 5 pkt 3 wspomnianej decyzji ramowej, zob. postanowienie z dnia 16 listopada 2023 r., PY (Obywatel państwa trzeciego w wykonującym nakaz państwie członkowskim), C‑636/22, EU:C:2023:899, pkt 42, 43.
(
30
)	Zobacz postanowienie z dnia 16 listopada 2023 r., PY (Obywatel państwa trzeciego w wykonującym nakaz państwie członkowskim), C‑636/22, EU:C:2023:899, pkt 39. Dokonywana przez wykonujący nakaz organ sądowy analiza kwestii, czy istnieje prawnie uzasadniony interes przemawiający za wykonaniem na terytorium wykonującego nakaz państwa członkowskiego kary lub środka zabezpieczającego wymierzonych w wydającym nakaz państwie członkowskim musi być dokonywana w drodze całościowej oceny wszystkich konkretnych okoliczności charakteryzujących sytuację osoby, której dotyczy nakaz, mogących wskazywać na to, czy między tą osobą a wykonującym nakaz państwem członkowskim istnieją więzi pozwalające na stwierdzenie, że wspomniana osoba jest wystarczająco zintegrowana w tym państwie i że w związku z tym wykonanie w wykonującym nakaz państwie członkowskim kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności orzeczonych w wydającym nakaz państwie członkowskim przyczyni się do realizacji celu resocjalizacyjnego, zamierzonego w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584. Wśród tych czynników znajdują się więzi rodzinne, językowe, kulturowe, społeczne czy też gospodarcze osoby skazanej z państwem wykonującym nakaz, jak również charakter, czas trwania i warunki pobytu tej osoby we wspomnianym państwie członkowskim. Zobacz w szczególności analogicznie, w odniesieniu do art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584, wyrok z dnia 6 czerwca 2023 r., O.G. (Europejski nakaz aresztowania przeciwko obywatelowi państwa trzeciego), C‑700/21, EU:C:2023:444, pkt 60–62 i 65 oraz przytoczone tam orzecznictwo.
(
31
)	Trybunał już wcześniej podkreślił, że cel polegający na ułatwieniu resocjalizacji osoby skazanej, realizowany przez art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, należy wyważyć z innymi interesami, w szczególności ze skutecznością postępowania karnego w celu zapewnienia pełnego i skutecznego ścigania przestępstwa stanowiącego podstawę wydania europejskiego nakazu aresztowania: zob. wyrok SF, pkt 56. Jak wskazał rzecznik generalny P. Pikamäe w kontekście art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584 w opinii przedstawionej w sprawie SF (Europejski nakaz aresztowania – Gwarancja ponownego przekazania do wykonującego nakaz państwa członkowskiego), C‑314/18, EU:C:2019:427, pkt 61, „[c]el ułatwienia resocjalizacji osoby skazanej nie ma zatem charakteru bezwzględnego i może podlegać ważeniu z innymi wymogami”.
(
32
)	Ponowne przekazanie przez wydające nakaz państwo członkowskie może nastąpić dopiero po uprawomocnieniu się wyroku skazującego (zob. wyrok SF, pkt 52, 53).
(
33
)	Zobacz również w tym zakresie zawiadomienie Komisji – Podręcznik. Jak wydawać i wykonywać Europejski Nakaz Aresztowania (Dz.U. C, C/2023/1270), pkt 2.5.2 i 5.9.2, z których wynika, że w przypadku, o którym mowa w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, aby przekazać wykonanie kary do wykonującego nakaz państwa członkowskiego, w którym podlega ona wykonaniu, należy zastosować procedurę i warunki określone w decyzji ramowej 2008/909. To w szczególności z tych względów Trybunał orzekł, że art. 25 decyzji ramowej 2008/909 należy interpretować w ten sposób, iż w przypadku gdy wykonanie europejskiego nakazu aresztowania wydanego w celu przeprowadzenia postępowania karnego jest uzależnione od gwarancji, o której mowa w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584, wykonujące nakaz państwo członkowskie może w celu wykonania kary pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności orzeczonych wobec osoby, której dotyczy europejski nakaz aresztowania w wydającym nakaz państwie członkowskim, dostosować wymiar tej kary tylko w ściśle określonych warunkach ustanowionych w art. 8 ust. 2 decyzji ramowej 2008/909 (zob. wyrok SF, pkt 68).
(
34
)	Zobacz wyrok SF, pkt 51.
(
35
)	Zobacz w szczególności wyrok SF, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo.
(
36
)	Zobacz wyrok z dnia 18 kwietnia 2023 r., E.D.L. (Podstawa odmowy związana z chorobą), C‑699/21, EU:C:2023:295, pkt 44.
(
37
)	W sposób ogólniejszy podkreślam, że na etapie przekazania wykonujący nakaz organ sądowy nie może mieć pewności, że ewentualnie orzeczona kara będzie mogła zostać wykonana na terytorium wykonującego nakaz państwa członkowskiego. Ze względu na rodzaj kary mogą mieć zastosowanie niektóre podstawy odmowy jej uznania i wykonania. Tak jest na przykład w kontekście art. 9 ust. 1 lit. k) decyzji ramowej 2008/909, który dotyczy przypadku, gdy orzeczona kara obejmuje środek związany z leczeniem psychiatrycznym lub opieką zdrowotną, lub inny środek polegający na pozbawieniu wolności, który – niezależnie od art. 8 ust. 3 tej decyzji – nie może zostać wykonany przez państwo wykonujące zgodnie z systemem prawnym lub systemem opieki zdrowotnej tego państwa członkowskiego.
(
38
)	Dodam, że zdanie drugie motywu 12 decyzji ramowej 2008/909 ma charakter przykładowy, jak wynika z wyrażenia „między innymi”, i nie może wobec tego stanowić wskazówki, że art. 9 ust. 1 lit. d) wspomnianej decyzji ramowej nie można w żadnym przypadku zastosować w związku z wdrożeniem gwarancji ponownego przekazania przewidzianej w art. 5 pkt 3 decyzji ramowej 2002/584.