Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
SZPUNAR
ippreżentati fis‑16 ta’ Ottubru 2025 (1)
Kawża C‑458/24 [Daraa] (i)
DO
vs
Bundesrepublik Deutschland
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Verwaltungsgericht Sigmaringen (il-Qorti Amministrattiva ta’ Sigmaringen, il-Ġermanja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika tal-ażil – Regolament (UE) Nru 604/2013 – Determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli għall-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali – Sospensjoni, mill-Istat Membru responsabbli, tat-teħid ta’ responsabbiltà tal-applikanti għall-ażil – Assenza ta’ riskju ta’ trattament inuman jew degradanti, li jirriżulta minn nuqqasijiet sistemiċi fil-proċedura tal-ażil u mill-kundizzjonijiet għall-akkoljenza – Portata tal-obbligi tal-Istat Membru li talab it-teħid ta’ responsabbiltà tal-applikant u li jixtieq jipproċedi għat-trasferiment ta’ dan tal-aħħar – Assenza ta’ eżekuzzjoni tat-trasferiment tal-applikant fit-terminu stabbilit – Trasferiment tar-responsabbiltà”
I.      Introduzzjoni
1.        Is-Sistema Ewropea Komuni tal-Ażil hija bbażata fuq l-approċċ li, bħala prinċipju, Stat Membru wieħed biss huwa responsabbli għall-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ppreżentata minn ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida fit-territorju ta’ Stat Membru. Ir-Regolament (UE) Nru 604/2013 (2) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Dublin III”) jipprevedi għal dan l-għan, minn naħa, sensiela ta’ kriterji ta’ deżinjazzjoni u, min-naħa l-oħra, bħala regola ġenerali, it-trasferiment lejn l-Istat Membru responsabbli jekk l-applikazzjoni tiġi ppreżentata xi mkien ieħor fl-Unjoni Ewropea (3).
2.        Din is-sistema hija bbażata fuq il-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka, li abbażi tiegħu t-trattament irriżervat lill-applikanti għal protezzjoni internazzjonali f’kull Stat Membru huwa preżunt konformi, b’mod partikolari, mar-rekwiżiti previsti mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”) (4).
3.        Sa mis-sentenza N. S. et (5), li ġiet ikkodifikata bit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III (6), tapplika eċċezzjoni għal dan il-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka u, konsegwentement, għat-trasferiment lejn l-Istat Membru indikat bħala responsabbli meta jeżistu, f’dan l-Istat Membru, xi nuqqasijiet sistemiċi fil-proċedura tal-ażil u fil-kundizzjonijiet għall-akkoljenza tal-applikanti għal protezzjoni internazzjonali, li jwasslu għal riskju ta’ trattament inuman jew degradanti fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Karta.
4.        Din il-kawża tqajjem il-kwistjoni dwar jekk din l-eċċezzjoni tapplikax ukoll meta, bħar-Repubblika Taljana, Stat Membru indikat bħala responsabbli jkun issospenda, b’mod unilaterali, it-teħid ta’ responsabbiltà u t-teħid lura ta’ dawn l-applikanti, u b’hekk ipprekluda l-eżekuzzjoni tat-trasferimenti lejn it-territorju tiegħu.
5.        Filwaqt li jagħmel parti mill-kontinwità tas-sentenza Tudmur (7), dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari jagħti lill-Qorti tal-Ġustizzja l-opportunità li tiċċara l-konsegwenzi legali ta’ tali sitwazzjoni fil-kuntest tal-interpretazzjoni tar-Regolament Dublin III.
II.    Il-kuntest ġuridiku
A.      Ir-Regolament Dublin III
6.        Il-premessi 4 u 5 tar-Regolament Dublin III jistabbilixxu:
“(4)      Il-konklużjonijiet ta’ Tampere ddikjaraw ukoll li s-[Sistema Ewropea Komuni tal-Ażil] għandha tinkludi, fit-terminu qasir, metodu ċar u li jiffunzjona biex ikun iddeterminat l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-asil.
(5)      Metodu tali għandu jkun ibbażat fuq kriterji oġġettivi, ġusti kemm għall-Istati Membri kif ukoll għall-persuni kkonċernati. B’mod partikolari, dan il-metodu għandu jiddetermina minnufih l-Istat Membru responsabbli, biex ikun iggarantit aċċess effettiv għall-proċeduri għall-għoti ta’ protezzjoni internazzjonali u ma jkunx kompromess l-għan tal-ipproċessar bil-ħeffa ta’ applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali.”
7.        L-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament, bit-titolu “L-aċċess għall-proċedura tal-eżami ta’ applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali”, jipprevedi, fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu:
“1.      L-Istati Membri għandhom jeżaminaw applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali minn ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida li japplika fit-territorju ta’ xi wieħed minnhom, inkluż fil-konfini jew fiż-żoni ta’ transitu. L-applikazzjoni għandha tkun eżaminata minn Stat Membru wieħed, li għandu jkun dak li l-kriterji ddikjarati fil-Kapitolu III ta’ dan ir-Regolament juru li huwa responsabbli.
2.      Fejn ebda Stat Membru responsabbli ma jkun jista’ jinħatar fuq il-bażi tal-kriterji elenkati f’dan ir-Regolament, l-ewwel Stat Membru li fih l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali kienet iddepożitata għandu jkun responsabbli biex jeżaminaha.
Fejn huwa impossibbli li applikant jiġi trasferit għall-Istat Membru primarjament nominat bħala responsabbli għax ikun hemm raġunijiet sostanzjali biex wieħed jemmen li hemm difetti sistemiċi fil-proċedura tal-asil u fil-kondizzjonijiet ta’ akkoljenza għall-applikanti f’dak l-Istat Membru, li jirriżultaw f’riskju ta’ trattament inuman jew degradanti fis-sens tal-Artikolu 4 tal-[Karta], tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, l-Istat Membru determinanti għandu jkompli jeżamina l-kriterji stipulati fil-Kapitolu III sabiex jistabbilixxi jekk Stat Membru ieħor jistax jiġi nominat bħala responsabbli.
Fejn it-trasferiment ma jistax isir skont dan il-paragrafu għal kwalunkwe Stat Membru nominat abbażi tal-kriterji stipulati fil-Kapitolu III jew għall-ewwel Stat Membru li miegħu tkun ġiet iddepożitata l-applikazzjoni, l-Istat Membru determinanti għandu jsir l-Istat Membru responsabbli.”
8.        Il-Kapitolu III tal-imsemmi regolament, li jinkludi l-Artikoli 7 sa 15, jistabbilixxi l-kriterji dwar id-determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli, fosthom dak tal-ewwel pajjiż ta’ dħul, stabbilit fl-Artikolu 13(1).
9.        L-Artikolu 18 tal-istess regolament, li jinsab fil-Kapitolu V tiegħu, jikkonċerna l-obbligi tal-Istat Membru responsabbli u jipprevedi, fil-paragrafu 1(a) tiegħu, li “[l]-Istat Membru responsabbli taħt dan ir-Regolament għandu jkun obbligat: jieħu inkarigu, taħt il-kondizzjonijiet preskritti fl-Artikoli 21, 22 u 29, ta’ applikant li jkun iddepożita applikazzjoni fi Stat Membru differenti”.
10.      Il-Kapitolu VI tar-Regolament Dublin III jikkonċerna l-proċeduri ta’ teħid ta’ responsabbiltà u ta’ teħid lura tal-applikanti u jinkludi l-Artikoli 20 sa 33 ta’ dan ir-regolament.
11.      L-Artikolu 29 tal-imsemmi regolament, intitolat “Modalitajiet u żmien limitu”, jipprevedi, fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu:
“1.      It-trasferiment tal-applikant jew persuna oħra kif imsemmi fil-punti (c) jew (d) tal-Artikolu 18(1) mill-Istat Membru rikjedenti lejn l-Istat Membru responsabbli, għandu jkun eżegwit skont id-dritt nazzjonali tal-Istat Membru rikjedenti, wara konsultazzjoni bejn l-Istati Membri kkonċernati, mill-aktar fis li jkun prattikament possibbli, u l-aktar tard fi żmien sitt xhur mill-aċċettazzjoni tat-talba minn Stat Membru ieħor biex jieħu inkarigu ta’ jew jieħu lura l-persuna kkonċernata jew tad-deċiżjoni finali wara appell jew reviżjoni fejn ikun hemm effett sospensiv skont l-Artikolu 27(3).
[…]
2.      Fejn it-trasferiment ma jsirx fiż-żmien limitu ta’ sitt xhur, l-Istat Membru responsabbli għandu jitneħħewlu l-obbligi biex jieħu inkarigu ta’ jew jieħu lura l-persuna kkonċernata u r-responsabbiltà għandha tkun trasferita lill-Istat Membru rikjedenti. Dan il-limitu ta’ żmien jista’ jkun estiż sa massimu ta’ sena jekk it-trasferiment ma setax ikun eżegwit minħabba priġunerija tal-persuna kkonċernata jew sa massimu ta’ tmintax-il xahar jekk il-persuna kkonċernata tkun ħarbet.”
B.      Ir-Regolament (KE) Nru 1560/2003
12.      L-Artikolu 8 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1560/2003 tat‑2 ta’ Settembru 2003 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 343/2003 li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex jiġi determinat l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-asil iddepożitata f’wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz (8), intitolat “Koperazzjoni fi trasferimenti”, jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Hija l-obbligazzjoni ta’ l-Istat Membru responsabbli li jħalli t-trasferiment tal-persuna li qed tfittex asil isseħħ malajr kemm jista’ jkun u li jiżguraw li l-ebda ostakli jitqiegħdu fi triqtu. […]”
13.      Skont l-Artikolu 9 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Trasferimenti posposti u mdewmin”:
“1.      L-Istat Membru responsabbli għandu jiġi infurmat mingħajr dewmien b’kull postponiment dovut jew għal proċedura t’appell jew ta’ reviżjoni b’effett suspensiv, jew għal raġunijiet fisiċi bħal nuqqas ta’ saħħa tal-persuna li qed tfittex asil, in-nuqqas ta’ disponibbiltà ta’ trasport jew il-fatt li l-persuna li qed tfittex asil irtirat mill-proċedura ta’ trasferiment.
1a.      Fejn trasferiment ikun ittardjat wara talba mingħand l-Istat Membru li jkun qed jagħmel it-trasferiment, it-trasferiment u l-Istati Membri responsabbli għandhom ikomplu l-komunikazzjoni sabiex jippermettu li jiġi organizzat trasferiment ġdid malajr kemm jista’ jkun, skont l-Artikolu 8 u mhux iktar tard minn ġimagħtejn mill-mument meta l-awtoritajiet isiru jafu bit-twaqqif taċ-ċirkostanzi li kkawżaw id-dewmien jew il-posponiment. F’każ bħal dan, għandha tintbagħat formola standard aġġornata għat-trasferiment tad-dejta qabel ma jitwettaq it-trasferiment kif stipulat fl-Anness VI.
2.      Stat Membru li, għal waħda mir-raġunijiet stipulati fl-Artikolu 29(2) tar-[Regolament Dublin III], ma jistax iwettaq it-trasferiment matul il-limitu taż-żmien normali ta’ sitt xhur mid-data ta’ aċċettazzjoni tat-talba biex jittieħed inkarigu ta’ persuna jew tittieħed lura l-persuna kkonċernata jew tad-deċiżjoni finali dwar appell jew rieżami fejn ikun hemm effett sospensiv, jinforma lill-Istat Membru responsabbli qabel it-tmiem ta’ dak il-limitu. Inkella, ir-responsabbiltà għall-ipproċessar tal-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali u l-obbligi l-oħra taħt ir-[Regolament Dublin III] jaqgħu fuq l-Istat Membru li jkun qed jagħmel it-talba, skont l-Artikolu 29(2) ta’ dak ir-Regolament.
[…]”
III. Il‑kawża prinċipali, id‑domandi preliminari u l‑proċedura quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja
14.      Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali, ċittadin Sirjan, daħal fil-Ġermanja fit‑18 ta’ April 2023 u ppreżenta applikazzjoni għall-ażil fis‑26 ta’ April 2023. Abbażi tal-informazzjoni li tinsab fid-database Eurodac, ir-Repubblika Taljana ġiet identifikata bħala l-Istat Membru responsabbli għall-eżami ta’ din l-applikazzjoni.
15.      Fis‑27 ta’ April 2023, il-Bundesamt für Migration und Flüchtlinge (l-Uffiċċju Federali tal-Migrazzjoni u tar-Refuġjati, il-Ġermanja, iktar ’il quddiem l-“Uffiċċju Federali”) għalhekk bagħat talba lir-Repubblika Taljana sabiex tieħu responsabbiltà tar-rikorrent fil-kawża prinċipali skont ir-Regolament Dublin III, talba li għaliha l-awtoritajiet Taljani ma rrispondewx.
16.      Permezz ta’ deċiżjoni tat‑18 ta’ Lulju 2023, l-Uffiċċju Federali ċaħad l-applikazzjoni għall-ażil tar-rikorrent fil-kawża prinċipali bħala inammissibbli, minħabba li r-Repubblika Taljana kienet responsabbli għall-eżami ta’ din l-applikazzjoni u ordna t-tneħħija tiegħu lejn l-Italja.
17.      Fis‑27 ta’ Lulju 2023, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali ppreżenta rikors kontra din id-deċiżjoni quddiem il-qorti tar-rinviju li, permezz ta’ deċiżjoni tas‑26 ta’ Ottubru 2023, ordnat l-effett sospensiv tar-rikors.
18.      Permezz ta’ żewġ ċirkulari tal‑5 u tas‑7 ta’ Diċembru 2022, l-unità “Dublin” Taljana, l-awtorità kompetenti li taqa’ taħt il-Ministeru għall-Intern Taljan, informat lill-unitajiet l-oħra kollha “Dublin” bil-fatt li, provviżorjament u bla ħsara għal eċċezzjonijiet, ir-Repubblika Taljana ma kinitx qiegħda taċċetta iktar trasferimenti ta’ applikanti għal protezzjoni internazzjonali lejn l-Italja skont ir-Regolament Dublin III.
19.      Skont il-qorti tar-rinviju, huwa neċessarju li jiġi ddeterminat jekk, minħabba dan ir-rifjut ta’ teħid ta’ responsabbiltà, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja saritx l-Istat Membru responsabbli skont it-tieni u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III. Id-deċiżjoni tal-Uffiċċju Federali kienet għalhekk tkun illegali.
20.      Dik il-qorti tqis li tali rifjut jikkostitwixxi “ksur tas-sistema” tar-Regolament Dublin III. Dan ir-regolament jitlaq mill-premessa, ibbażata fuq il-fiduċja reċiproka, li l-Istati Membri jieħdu responsabbiltà tal-applikanti li jkunu ppreżentaw applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali li l-eżami tagħha jaqa’ taħt ir-responsabbiltà tagħhom. Fid-dawl ta’ din il-premessa u tal-għan tal-ipproċessar bil-ħeffa tal-applikazzjonijiet, id-dispożizzjoni tal-Istat Membru responsabbli li jieħu responsabbiltà tal-applikanti hija “kundizzjoni għall-applikazzjoni mhux miktuba” tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tal-imsemmi regolament. Għaldaqstant, rifjut ta’ teħid ta’ responsabbiltà jikkostitwixxi ksur ta’ din id-dispożizzjoni, u dan indipendentement mill-kundizzjonijiet għall-akkoljenza fl-Istat Membru responsabbli. L-imsemmija dispożizzjoni tista’ għalhekk twassal għal trasferiment tar-responsabbiltà lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja f’din il-kawża.
21.      Fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkustanzi, il-Verwaltungsgericht Sigmaringen (il-Qorti Amministrattiva ta’ Sigmaringen, il-Ġermanja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)      L-Artikolu 3(2) tar-[Regolament Dublin III] jew dan ir-regolament bħala tali, għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-Istat Membru li jkun qiegħed jiddetermina l-Istat Membru responsabbli għandu, barra minn hekk, ikompli bl-eżami tiegħu tal-kriterji previsti fil-Kapitolu III tal-imsemmi regolament u jsir l-Istat Membru responsabbli meta l-Istat Membru responsabbli skont dawn il-kriterji ma jkunx lest jagħti akkoljenza lill-persuni li kienu s-suġġett ta’ deċiżjoni ta’ ritorn taħt dan l-istess regolament?
2)      Dan l-obbligu, għall-Istat Membru li jkun qiegħed jiddetermina l-Istat Membru responsabbli, sabiex ikompli bl-eżami tiegħu tal-kriterji previsti fil-Kapitolu III tar-[Regolament Dublin III] japplika wkoll meta, fl-Istat Membru li ma jkunx lest jagħti akkoljenza, ma jkunx hemm nuqqasijiet sistemiċi, fis-sens tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(2) ta’ dan ir-regolament, li jimplikaw riskju ta’ trattament inuman jew degradanti fis-sens tal-Artikolu 4 tal-[Karta]?
3)      L-Artikolu 33(1) tad-[Direttiva 2013/32/UE (9)] għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li bis-saħħa tagħha applikazzjoni għall-ażil ikollha tiġi miċħuda wkoll bħala inammissibbli meta l-Istat Membru responsabbli skont ir-[Regolament Dublin III] ma jkunx lest jagħti akkoljenza?
4)      L-Istat Membru li jkun qiegħed jiddetermina l-Istat Membru responsabbli għandu jitlaq mill-prinċipju li l-Istat Membru responsabbli skont ir-[Regolament Dublin III] ma huwiex lest jagħti akkoljenza meta l-Ministru għall-Intern tal-Istat Membru responsabbli jiddikjara bil-miktub li, b’mod provviżorju, ma ser tingħata akkoljenza lil ebda persuna li tkun is-suġġett ta’ deċiżjoni ta’ ritorn taħt dan ir-regolament u meta dan l-Istat Membru sussegwentement jipprekludi l-akkoljenza ta’ tali persuna?
5)      Ir-rifjut tal-Istat Membru responsabbli li jagħti akkoljenza lill-persuni li kienu s-suġġett ta’ deċiżjoni ta’ ritorn taħt ir-[Regolament Dublin III] jikkostitwixxi fih innifsu ksur tad-drittijiet suġġettivi tal-persuna kkonċernata, bħala tali u indipendentement minn riskju li jirriżulta minn dan ir-rifjut fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali? L-Artikolu 27(1) ta’ dan ir-regolament jipprevedi rimedju effettiv anki fir-rigward ta’ tali ksur tal-imsemmija drittijiet suġġettivi?”
22.      Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub mir-rikorrent fil-kawża prinċipali, mill-Gvern Daniż, Franċiż, Taljan, Awstrijak u Finlandiż kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea. Il-Gvern Daniż, Ġermaniż, Franċiż, Taljan u Finlandiż kif ukoll il-Kummissjoni pparteċipaw fis-seduta li nżammet fit‑18 ta’ Ġunju 2025.
23.      Konformement mat-talba tal-Qorti tal-Ġustizzja, dawn il-konklużjonijiet ser jiġu limitati għall-analiżi tal-ewwel u tat-tieni domanda preliminari.
IV.    Analiżi
A.      Osservazzjonijiet preliminari fuq il-formulazzjoni tad-domandi preliminari u fuq l-istruttura tal-analiżi
24.      Sa fejn l-ewwel u t-tieni domanda preliminari għandhom it-tnejn li huma bħala għan l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III fil-każ ta’ sospensjoni tat-trasferimenti lejn l-Istat Membru indikat bħala responsabbli, inqis li dawn għandhom jiġu ttrattati flimkien.
25.      F’dan ir-rigward, nosserva li għalkemm l-ewwel domanda preliminari tirrigwarda mingħajr distinzjoni l-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni jew tar-Regolament Dublin III “bħala tali”, madankollu mill-qari konġunt tagħha mat-tieni domanda jirriżulta li d-dubji tal-qorti tar-rinviju jirrigwardaw, b’mod iktar preċiż, it-tieni u t-tielet paragrafi tal-imsemmija dispożizzjoni, sa fejn hija tixtieq tkun taf, fir-rigward tal-obbligi tal-Istat Membru li jwettaq l-eżami tal-kriterji ta’ responsabbiltà, liema huma l-konsegwenzi ta’ sospensjoni unilaterali tat-teħid ta’ responsabbiltà mill-Istat Membru responsabbli.
26.      Għandu jiġi osservat li l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III, li jirrigwarda s-sitwazzjoni fejn l-ebda Stat Membru responsabbli ma jista’ jinħatar abbażi tal-kriterji elenkati minn dan ir-regolament, ma huwiex rilevanti għall-finijiet ta’ din l-analiżi. Fil-fatt, il-qorti tar-rinviju tindika li l-awtoritajiet Ġermaniżi identifikaw lir-Repubblika Taljana bħala l-Istat Membru responsabbli bħala l-ewwel pajjiż ta’ dħul (10).
27.      Barra minn hekk, ninnota li l-ewwel u t-tieni domanda preliminari jsemmu biss is-sospensjoni tat-teħid ta’ responsabbiltà tal-applikanti għal protezzjoni internazzjonali. Mid-deċiżjoni tar-rinviju kif ukoll mis-sentenza Tudmur (11) jirriżulta li r-Repubblika Taljana ssospendiet kemm it-teħid ta’ responsabbiltà kif ukoll it-teħid lura tal-applikanti. Sa fejn it-tieni u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III ma jagħmlux distinzjoni bejniethom, l-analiżi tiegħi tapplika għal dawn iż-żewġ sitwazzjonijiet (12) minkejja li nirreferi biss għat-teħid ta’ responsabbiltà.
28.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li l-ewwel u t-tieni domanda preliminari għandhom jinftiehmu fis-sens li, permezz tagħhom, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk it-tieni u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III għandhomx jiġu interpretati fis-sens li l-Istat Membru li jkun qiegħed jiddetermina l-Istat Membru responsabbli huwa obbligat ikompli bl-eżami tiegħu tal-kriterji previsti fil-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament, jew saħansitra jsir huwa stess responsabbli, meta l-Istat Membru inizjalment indikat bħala responsabbli skont dawn il-kriterji ma jkunx dispost li jieħu responsabbiltà tal-persuni li huma s-suġġett ta’ deċiżjoni ta’ trasferiment skont l-imsemmi regolament u meta ma jkunux jeżistu, f’dan l-aħħar Stat Membru, nuqqasijiet sistemiċi li jwasslu għal riskju ta’ trattament inuman jew degradanti fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Karta.
29.      Sabiex tingħata risposta utli u kompleta lill-qorti tar-rinviju, inqis li għandu jiġi eżaminat ukoll l-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III li jipprovdi li, fil-każ ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni tat-trasferiment tal-applikant għal protezzjoni internazzjonali fit-terminu stabbilit, l-Istat Membru applikant għandu jassumi r-responsabbiltà li jeżamina l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali. Din id-dispożizzjoni ssemmiet minn diversi partijiet ikkonċernati, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom, u kienet is-suġġett ta’ diskussjonijiet fil-fond waqt is-seduta.
30.      Għaldaqstant, sabiex tingħata risposta għall-ewwel u għat-tieni domanda, ser nippreżenta fl-ewwel lok (B) tfakkira qasira tal-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tat-tieni u tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III kif ukoll tat-tagħlim mislut mis-sentenza Tudmur, trasponibbli għal din il-kawża. Fit-tieni lok (C), ser neżamina r-relazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni mal-Artikolu 29(2) ta’ dan ir-regolament.
B.      Fuq il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tat-tieni u tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III
1.      Rimarki ġenerali
31.      Infakkar li t-tieni u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III jikkodifikaw il-ġurisprudenza dwar ir-Regolament (KE) Nru 343/2003 (13) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Dublin II”), li tipprovdi li l-Istati Membri, inklużi l-qrati nazzjonali, skont l-Artikolu 4 tal-Karta, ma jistgħux jittrasferixxu applikant għall-ażil lejn l-Istat Membru responsabbli meta ma jkunux jistgħu jinjoraw li n-nuqqasijiet sistemiċi fil-proċedura tal-ażil u fil-kundizzjonijiet għall-akkoljenza tal-applikanti għall-ażil f’dan l-Istat Membru jikkostitwixxu raġunijiet serji u kkonfermati li jwasslu lil dak li jkun jemmen li l-applikant ser ikun affaċċjat b’riskju reali li jkun suġġett għal trattamenti inumani jew degradanti, fis-sens ta’ din l-aħħar dispożizzjoni (14).
32.      It-tieni u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III jippreċiżaw li, f’sitwazzjoni bħal din, l-Istat Membru li jkun qiegħed jiddetermina l-Istat Membru responsabbli għandu jsir responsabbli mill-eżami tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali jekk isib, wara analiżi tal-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament, li huwa impossibbli li l-applikant jiġi ttrasferit lejn Stat Membru indikat abbażi ta’ dawn il-kriterji jew lejn l-ewwel Stat Membru fejn kienet ġiet ippreżentata l-applikazzjoni (15).
33.      L-oriġini ġudizzjarju ta’ din id-dispożizzjoni turi li din ġiet ikkonċepita bħala mekkaniżmu eċċezzjonali, iżda neċessarju, sabiex tiġi evitata implimentazzjoni assoluta tal-kriterji ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli u sabiex b’hekk l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha jkunu jistgħu josservaw l-obbligi tagħhom dwar il-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-applikanti għall-ażil (16).
34.      Tul is-snin, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat ir-rekwiżiti għolja għall-applikazzjoni tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III. Skont din id-dispożizzjoni, huma biss id-“difetti sistemiċi” li “li jirriżultaw f’riskju ta’ trattament inuman jew degradanti fis-sens tal-Artikolu 4 tal-[Karta]” li jirrendu impossibbli t-trasferiment ta’ applikant għal protezzjoni internazzjonali lejn l-Istat Membru responsabbli, u għalhekk dawn iż-żewġ kundizzjonijiet huma kumulattivi (17).
35.      Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta b’mod ċar li t-tieni u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III ma jistgħux jiġu applikati għal sitwazzjonijiet li ma humiex dawk imsemmija f’din id-dispożizzjoni. Kif qieset il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza N. S. et (18), fir-rigward ta’ dan ir-regolament, ikun kuntrarju għall-għanijiet u għas-sistema tiegħu li l-iċken ksur tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni fil-qasam tad-dritt għall-ażil ikun biżżejjed sabiex jipprekludi kull trasferiment ta’ applikant għall-ażil lejn l-Istat Membru li huwa primarjament responsabbli.
2.      Applikazzjoni għal din il-kawża
36.      Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat, fis-sentenza Tudmur, li ż-żewġ kundizzjonijiet kumulattivi għall-applikazzjoni tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III ma jistgħux jitqiesu li huma ssodisfatti għas-sempliċi raġuni li l-Istat Membru indikat bħala responsabbli skont il-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament issospenda, b’mod unilaterali, it-teħid ta’ responsabbiltà tal-applikanti. Għaldaqstant, tali sospensjoni unilaterali ma teżentax lill-Istat Membru adit milli jivverifika l-eżistenza ta’ nuqqasijiet sistemiċi u ta’ riskju ta’ ksur tal-Artikolu 4 tal-Karta wara analiżi konkreta, ibbażata fuq elementi oġġettivi, affidabbli, preċiżi u debitament aġġornati (19).
37.      Il-Qorti tal-Ġustizzja waslet għal din il-konklużjoni billi bbażat ruħha fuq l-għanijiet tar-Regolament Dublin III, li huwa intiż b’mod partikolari li jistabbilixxi metodu ċar u li jiffunzjona għad-determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli u li jipprevjeni l-movimenti sekondarji tal-applikanti għall-ażil bejn l-Istati Membri (20). Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, jekk l-Istat Membru indikat bħala responsabbli skont il-kriterji stabbiliti fil-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament ikun jista’ jeħles lilu nnifsu, permezz ta’ sempliċi avviż unilaterali, mir-responsabbiltajiet tiegħu skont dan ir-regolament, dan iwassal għal ksur tal-imsemmija kriterji u b’hekk jissogra li jiġi pperikolat il-funzjonament tajjeb tas-sistema stabbilita mill-imsemmi regolament (21).
38.      Sa fejn, kif indikajt (22), is-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża li tat lok għas-sentenza Tudmur kienet tikkonċerna, bħal f’dan il-każ, is-sospensjoni min-naħa tar-Repubblika Taljana, mill‑2022, tat-teħid ta’ responsabbiltà, ma nara l-ebda raġuni sabiex wieħed jitbiegħed minn din l-interpretazzjoni, li tikkonferma l-approċċ preċedenti tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-limitu strett ta’ applikazzjoni tat-tieni u tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III.
39.      Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret f’dik is-sentenza li, skont it-tieni u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III, hija l-qorti li għandha ġurisdizzjoni li għandha teżamina r-riskji mġarrba mill-individwu kkonċernat fil-mument innifsu tat-trasferiment, matul il-proċedura tal-ażil jew fi tmiemha (23).
40.      Għaldaqstant, l-imsemmija sentenza tikkonferma, fil-fehma tiegħi, li r-raġuni għaliex it-tieni u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III ma jistgħux japplikaw għal sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma hijiex marbuta mad-distinzjoni, issuġġerita mill-qorti tar-rinviju, bejn il-proċedura “Dublin” u l-“proċedura tal-ażil”, iżda mal-assenza ta’ nuqqasijiet sistemiċi li jwasslu għal riskju ta’ trattament inuman jew degradanti tal-applikant. F’dan ir-rigward, dik il-qorti tqis li l-imsemmija dispożizzjoni tirrigwarda biss il-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, filwaqt li s-sospensjoni tat-teħid ta’ responsabbiltà inkwistjoni hija limitata għall-proċedura minn qabel ta’ eżami tal-kriterji ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli previsti minn dan ir-regolament. Dan ir-raġunament imur kontra n-natura ġenerali u assoluta tal-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 4 tal-Karta, li minnha l-Qorti tal-Ġustizzja ddeduċiet li t-trasferiment ta’ applikant lejn l-Istat Membru responsabbli huwa eskluż f’kull sitwazzjoni fejn jeżistu raġunijiet serji u kkonfermati sabiex wieħed jemmen li l-applikant ser jgħaddi minn riskju reali ta’ trattament inuman jew degradanti, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, waqt it-trasferiment tiegħu jew warajh (24).
41.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nosserva li, f’dan l-istadju, l-ewwel u t-tieni domanda preliminari jeħtieġu risposta negattiva.
42.      Madankollu, għandu jiġi eżaminat ukoll, kif għidt fil-punt 29 ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III, li l-qari tiegħu jimmilita wkoll kontra interpretazzjoni fis-sens li t-tieni u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) ta’ dan ir-regolament għandhom japplikaw għal sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni f’dan il-każ.
C.      Fuq ir-rabta mal-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III
1.      Deskrizzjoni tal-kwistjoni
43.      Kif jirriżulta mill-motivazzjoni tal-ewwel u tat-tieni domanda preliminari tagħha (25), il-qorti tar-rinviju tqis li s-sospensjoni tat-teħid ta’ responsabbiltà inkwistjoni f’dan il-każ tikkostitwixxi “ksur tas-sistema” tar-Regolament Dublin III li għandu jiġi rrimedjat permezz ta’ deċiżjoni ġudizzjarja, sabiex jintlaħaq l-għan ta’ ħeffa fl-ipproċessar tal-applikazzjonijiet.
44.      Tali approċċ mhux biss ikun inkompatibbli mal-istruttura tat-tieni u tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III u ma’ ġurisprudenza stabbilita sew, miġbura fil-qosor fil-punt 34 ta’ dawn il-konklużjonijiet, iżda jkun ukoll ibbażat fuq qari fil-fehma tiegħi inkomplet ta’ dan ir-regolament.
45.      Il-qorti tar-rinviju tidher li tikkunsidra li r-Regolament Dublin III ma jipprevedi l-ebda dispożizzjoni li tirregola l-konsegwenzi ta’ sospensjoni tat-teħid ta’ responsabbiltà mill-Istat Membru responsabbli.
46.      L-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III jikkonċerna s-sitwazzjoni fejn it-trasferiment tal-applikant huwa eskluż minħabba nuqqasijiet sistemiċi fil-proċedura tal-ażil u fil-kundizzjonijiet għall-akkoljenza tal-applikanti, li jwasslu għal riskju ta’ trattament inuman jew degradanti tal-applikant. Fl-assenza ta’ din is-sitwazzjoni eċċezzjonali jew tal-applikazzjoni ta’ klawżola diskrezzjonali (26), dan ir-regolament jipprevedi, fil-Kapitolu VI tiegħu, il-bidu ta’ proċedura ta’ teħid ta’ responsabbiltà għall-finijiet tat-trasferiment tal-applikant lejn l-Istat Membru li ġie ddeterminat bħala responsabbli mill-eżami tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.
47.      Fit-Taqsima VI tal-Kapitolu VI tar-Regolament Dublin III, li tirregola l-proċedura tat-trasferiment tal-applikanti, hemm l-Artikolu 29, intitolat “Modalitajiet u żmien limitu”, li jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li t-trasferiment tal-applikant mill-Istat Membru applikant lejn l-Istat Membru responsabbli għandu jsir skont id-dritt nazzjonali tal-Istat Membru applikant, wara konsultazzjoni bejn l-Istati Membri kkonċernati, hekk kif ikun prattikament possibbli u, bħala regola ġenerali, mhux iktar tard minn sitt xhur. Dan l-artikolu jipprovdi essenzjalment, fil-paragrafu 2 tiegħu, li jekk it-trasferiment ma jsirx f’dan it-terminu ta’ sitt xhur, li jista’ jiġi estiż fil-każ ta’ priġunerija jew ta’ ħarba, l-Istat Membru responsabbli għandu jinħeles mill-obbligu tiegħu li jieħu responsabbiltà tal-persuna kkonċernata jew li jeħodha lura u r-responsabbiltà għandha għalhekk tiġi ttrasferita lill-Istat Membru applikant.
48.      Għaldaqstant, meta, wara l-iskadenza tat-terminu ta’ trasferiment tal-applikant, minħabba s-sospensjoni tat-teħid ta’ responsabbiltà mill-Istat Membru responsabbli, l-Istat Membru applikant, f’dan il-każ ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, isir responsabbli għall-eżami tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, it-trasferiment tar-responsabbiltà ma jseħħx fl-istadju tal-eżami tal-kriterji ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli, iżda fl-istadju tal-proċedura ta’ trasferiment tal-applikant (27).
49.      Kif jirriżulta mill-osservazzjonijiet bil-miktub u orali tagħhom (28), il-partijiet ikkonċernati jesponu diversi interpretazzjonijiet possibbli fir-rigward tal-applikabbiltà tal-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III għal tali sitwazzjoni.
50.      Sabiex tiġi ddeterminata r-rilevanza ta’ dawn id-diversi interpretazzjonijiet, ser nanalizza l-formulazzjoni, l-kuntest u l-għanijiet tal-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III, billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-oriġini tiegħu u l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar it-trasferiment tar-responsabbiltà mal-iskadenza tat-terminu għat-trasferiment tal-applikant għal protezzjoni internazzjonali.
2.      Interpretazzjoni letterali u kuntestwali
51.      Fl-ewwel lok, nikkonstata li l-kliem tal-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III ma jillimitax it-trasferiment tar-responsabbiltà għal ċerti każijiet jew raġunijiet. L-unika sitwazzjoni stabbilita espliċitament, fit-tieni sentenza ta’ din id-dispożizzjoni, hija dik tal-estensjoni tat-terminu ta’ trasferiment tal-applikant fil-każ ta’ priġunerija jew ta’ ħarba.
52.      Mill-perspettiva biss tal-loġika tat-test tar-Regolament Dublin III, din it-tieni sentenza, sa fejn issemmi s-sitwazzjonijiet ta’ estensjoni tat-terminu għat-trasferiment, ma tistax tirrestrinġi l-ewwel sentenza ta’ din id-dispożizzjoni, ifformulata f’termini miftuħa (“Fejn it-trasferiment ma jsirx fiż-żmien limitu ta’ sitt xhur […]”).
53.      Din l-interpretazzjoni hija kkonfermata mis-sentenza Shiri (29), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li mill-formulazzjoni stess tal-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III jirriżulta li din id-dispożizzjoni tipprevedi trasferiment ipso jure tar-responsabbiltà lill-Istat Membru applikant, mingħajr ma tissuġġetta dan it-trasferiment għal kwalunkwe reazzjoni tal-Istat Membru responsabbli. B’mod partikolari, ma huwiex neċessarju, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, li l-Istat Membru jirrifjuta li jieħu responsabbiltà tal-persuna kkonċernata jew li jeħodha lura (30).
54.      Fit-tieni lok, fid-dawl tal-kuntest tad-dispożizzjoni inkwistjoni, nosserva li r-Regolament Nru 1560/2003 jirreferi, fir-rigward tal-modalitajiet ta’ applikazzjoni tar-Regolament Dublin III, għall-każ fejn il-posponiment tat-trasferiment tal-applikant ikun dovut jew għal proċedura ta’ appell jew reviżjoni li għandha effett sospensiv, jew għal ċirkustanzi materjali “bħal nuqqas ta’ saħħa tal-persuna li qed tfittex asil, in-nuqqas ta’ disponibbiltà ta’ trasport jew il-fatt li l-persuna li qed tfittex asil irtirat mill-proċedura ta’ trasferiment” (31). Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li din hija biss lista illustrattiva.
55.      Barra minn hekk, it-trasferiment ipso jure ta’ responsabbiltà fl-istadju tal-proċedura ta’ trasferiment tal-applikant jistabbilixxi fil-fehma tiegħi distinzjoni ċara bejn l-Artikolu 29(2) u t-tieni u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Dublin III. Din l-aħħar dispożizzjoni teżiġi min-naħa tal-awtoritajiet nazzjonali tal-Istat Membru responsabbli għad-determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli mill-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali evalwazzjoni tal-kundizzjonijiet kumulattivi marbuta man-nuqqasijiet sistemiċi li jwasslu għal riskju, għall-persuna kkonċernata, li tkun esposta għal trattamenti li jmorru kontra l-Artikolu 4 tal-Karta. Barra minn hekk, hija tipprevedi trasferiment ta’ responsabbiltà biss sussegwentement, peress li l-awtoritajiet ta’ dan l-Istat Membru għandhom, fl-ewwel lok, ikomplu bl-eżami tal-kriterji ta’ responsabbiltà (32).
56.      Għaldaqstant, bħall-Kummissjoni kif ukoll bħall-Gvern Franċiż u dak Taljan, inqis li, interpretat letteralment u fil-kuntest tiegħu, l-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III japplika għall-każijiet kollha ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni tat-trasferiment tal-applikant fit-terminu previst ta’ sitt xhur.
57.      Madankollu, wieħed jista’ jistaqsi jekk, bl-adozzjoni tal-Artikolu 29 tar-Regolament Dublin III, il-leġiżlatur tal-Unjoni riedx li l-iskadenza tat-terminu ta’ trasferiment tal-applikant ta’ sitt xhur twassal, b’mod kważi awtomatiku, għat-trasferiment tar-responsabbiltà wkoll meta l-Istat Membru rikjest ikun issospenda t-trasferimenti effettivi lejn it-territorju tiegħu u meta l-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ osservanza tat-terminu ta’ trasferiment tal-applikant minħabba d-deċiżjoni unilaterali ta’ dan l-aħħar Stat Membru jkunu għalhekk imputati lill-Istat Membru applikant.
58.      Fil-fatt, l-Artikolu 29(1) tar-Regolament Dublin III jipprovdi li t-trasferiment tal-applikant lejn l-Istat Membru responsabbli għandu jsir “wara konsultazzjoni bejn l-Istati Membri kkonċernati” u mill-iktar fis li jkun prattikament possibbli. Dawn it-termini jistgħu jindikaw li din id-dispożizzjoni ġiet introdotta billi ġie preżunt li l-Istat Membru rikjest huwa lest li jieħu responsabbiltà jew li jieħu lura l-applikant għal protezzjoni internazzjonali kkonċernat.
59.      Sabiex tinftiehem aħjar il-portata tal-Artikolu 29 tar-Regolament Dublin III, jidhirli li jkun utli li tiġi rrintraċċata l-oriġini tiegħu.
3.      Approċċ storiku
60.      It-trasferiment tar-responsabbiltà lejn l-Istat Membru applikant mal-iskadenza tat-terminu għat-trasferiment tal-applikant ġie stabbilit bir-Regolament Dublin II. Dan ir-regolament kien jipprevedi, għall-proċeduri ta’ teħid ta’ responsabbiltà u ta’ teħid lura, żewġ dispożizzjonijiet ifformulati bl-istess termini bħal dawk tal-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III (33).
61.      Fir-rigward tat-teħid ta’ responsabbiltà, mill-espożizzjoni tal-motivi tal-proposta tar-Regolament Dublin II tal-Kummissjoni (34) jirriżulta li dan it-trasferiment tar-responsabbiltà, mhux magħruf mill-Konvenzjoni ta’ Dublin (35) li ma kinitx tipprevedi tali konsegwenza fil-każ ta’ falliment tat-trasferiment tal-applikant, kien ibbażat, minn naħa, fuq il-kunsiderazzjonijiet li “l-Istat Membru li [kien] naqas fl-implimentazzjoni tal-għanijiet ta’ kontroll tal-immigrazzjoni klandestina komuni għall-Istati Membri għandu jassumi l-konsegwenzi fil-konfront tal-imsieħba tiegħu” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Min-naħa l-oħra, dan il-mekkaniżmu kien intiż sabiex “jiġi evitat il-ħolqien ta’ ammont ta’ ‘applikanti għall-ażil fl-orbita’ li l-applikazzjoni tagħhom ma tkun eżaminata fl-ebda Stat Membru” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (36).
62.      Fir-rigward tal-proċeduri ta’ teħid lura, l-espożizzjoni tal-motivi tal-proposta tar-Regolament Dublin II kienet tindika li d-dispożizzjoni li tipprevedi t-trasferiment tar-responsabbiltà “tistabbilixxi l-konsegwenza tal-inkapaċità tal-Istat applikant li jwettaq it-trasferiment lejn l-Istat responsabbli: il-kunsens mogħti għat-teħid lura jiskadi u l-Istat Membru applikant ikollu jassumi r-responsabbiltà tal-applikant għall-ażil” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (37).
63.      Id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Dublin II li jikkorrispondu għall-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III kienu għalhekk inizjalment previsti, minn naħa, għal sitwazzjonijiet ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni tat-trasferiment tal-applikant imputabbli lill-Istat Membru applikant, u, min-naħa l-oħra, sabiex jiġi żgurat li l-applikazzjoni għall-ażil tiġi finalment ipproċessata minn Stat Membru.
64.      L-assenza, fl-espożizzjoni tal-motivi tal-proposta tar-Regolament Dublin II, ta’ kwalunkwe riferiment għal sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma tippermetti, fil-fehma tiegħi, fl-ebda każ li jiġi konkluż li din is-sitwazzjoni ma taqax taħt l-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III. Huwa fin-natura tal-affarijiet tad-dritt li l-leġiżlatur ma jistax jantiċipa, fil-mument tal-adozzjoni ta’ regola, il-każijiet kollha possibbli li jistgħu jaqgħu taħtha.
65.      Barra minn hekk, kif osserva, essenzjalment, il-Gvern Finlandiż, ma huwiex sorprendenti li l-każ ta’ sospensjoni unilaterali tat-teħid ta’ responsabbiltà minn Stat Membru ma kienx previst espliċitament fit-test tar-Regolamenti Dublin II u III: li jiġi previst dan il-każ kien ikun jimplika li l-leġiżlatur jippreżumi li l-Istati Membri ma humiex ser josservaw l-obbligi tagħhom taħt dawn ir-regolamenti.
66.      Issa, inqis li interpretazzjoni tal-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III li tipprovdi li din id-dispożizzjoni tapplika għall-każ ta’ sospensjoni unilaterali tat-teħid ta’ responsabbiltà tal-applikanti għall-ażil mill-Istat Membru responsabbli mhux biss tikkorrispondi mal-formulazzjoni miftuħa ta’ din id-dispożizzjoni, iżda hija wkoll konformi, kif ser nispjega iktar ’il quddiem, mal-għanijiet ta’ dan ir-regolament.
4.      Approċċ teleoloġiku
a)      Fuq l-għanijiet tar-Regolament Dublin III
67.      Il-gvernijiet li pparteċipaw fis-seduta esprimew fehmiet diverġenti dwar l-għanijiet li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III. Minn naħa, il-Gvern Franċiż, Taljan, Awstrijak u Finlandiż invokaw l-għan ta’ ħeffa tad-determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli u l-garanzija tal-aċċess effettiv għall-proċeduri tal-ażil, kif imsemmija fil-premessi 4 u 5 ta’ dan ir-regolament.
68.      Min-naħa l-oħra, il-Gvern Daniż u dak Ġermaniż insistew fuq il-ħtieġa li tiġi evitata l-evażjoni tal-kriterji ta’ determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli u l-fenomenu tal-“asylum shopping”, jiġifieri li ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi jagħżlu de facto liberament l-Istat Membru li jipproċessa l-applikazzjonijiet tagħhom għal protezzjoni internazzjonali. Skont dawn il-gvernijiet, l-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III ma jistax jiġi interpretat fis-sens li jwassal, f’dan il-każ, għal trasferiment ta’ responsabbiltà mal-iskadenza tat-terminu ta’ sitt xhur. Fil-każ kuntrarju, ir-Repubblika Taljana teħles, b’mod unilaterali, mill-obbligi tagħha taħt dan ir-regolament u, b’mod partikolari, mir-responsabbiltà tagħha li teżamina l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.
69.      Qabelxejn, interpretazzjoni tal-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III bħala applikabbli fil-każ tan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tat-trasferiment tal-applikant minħabba s-sospensjoni unilaterali tat-teħid ta’ responsabbiltà mill-Istat Membru responsabbli hija, fil-fehma tiegħi, konformi mal-għan tal-ipproċessar bil-ħeffa tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali u ta’ aċċess effettiv għall-proċeduri ta’ għoti ta’ protezzjoni internazzjonali, imsemmi fil-premessa 5 ta’ dan ir-regolament.
70.      F’dan ir-rigward, bħall-Kummissjoni kif ukoll bħall-Gvern Awstrijak, Finlandiż, Franċiż u Taljan, inqis li din l-interpretazzjoni tippermetti, minn naħa, li tinżamm ir-responsabbiltà tal-Istat Membru indikat bħala responsabbli u, għalhekk, is-sistema tal-kriterji ta’ determinazzjoni tar-responsabbiltà stabbilita mir-Regolament Dublin III matul it-terminu ta’ trasferiment ta’ sitt xhur. F’dan il-każ, peress li l-Gvern Taljan indika li s-sospensjoni kienet biss temporanja, din tista’ titneħħa fi kwalunkwe mument.
71.      Min-naħa l-oħra, l-applikazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ trasferiment ipso jure tar-responsabbiltà fl-iskadenza tat-terminu legali (38) tippermetti, fil-fehma tiegħi, li tingħata preċedenza liċ-ċertezza legali fir-rigward tad-determinazzjoni tal-Istat Membru responsabbli u b’hekk jiġi ggarantit aċċess effettiv għall-proċeduri ta’ għoti ta’ protezzjoni internazzjonali.
72.      Barra minn hekk, fir-rigward tal-argument tal-Gvern Daniż u dak Ġermaniż li trasferiment ta’ responsabbiltà skont l-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III iċaħħad mis-sustanza tagħha l-interpretazzjoni stretta tat-tieni u tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) ta’ dan ir-regolament, infakkar li dawn id-dispożizzjonijiet huma bbażati fuq kundizzjonijiet distinti u jsegwu għanijiet speċifiċi (39). Barra minn hekk, dawn il-gvernijiet ma jikkontestawx li, kif jirriżulta mis-sentenza Tudmur, din l-aħħar dispożizzjoni ma tapplikax għas-sitwazzjoni inkwistjoni f’dan il-każ.
b)      Fuq il‑ġurisprudenza tal‑Qorti tal‑Ġustizzja dwar it-trasferiment tar-responsabbiltà
73.      Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tikkonferma li l-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III jagħti, fl-aħħar mill-aħħar, il-prijorità lill-interess taċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li l-applikazzjonijiet tagħhom għal protezzjoni internazzjonali jiġu pproċessati malajr meta mqabbel mar-riskju ta’ evażjoni tal-kriterji ta’ determinazzjoni li jkun irrappreżentat mit-trasferiment tar-responsabbiltà tal-Istat Membru normalment responsabbli lejn l-Istat Membru li fih tkun ġiet ippreżentata tali applikazzjoni.
74.      Għalhekk, fl-ewwel lok, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li l-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III jaqa’ taħt l-għan tal-ipproċessar bil-ħeffa tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali (40) u jipprevedi biss estensjoni tat-terminu, b’mod eċċezzjonali, f’ċerti każijiet frekwenti ta’ impossibbiltà materjali ta’ eżekuzzjoni tad-deċiżjoni ta’ trasferiment (41).
75.      Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja ma eskludietx mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni ċ-ċirkustanzi marbuta mal-impossibbiltà li jitwettaq it-trasferiment tal-applikant li ma humiex imputabbli lill-Istat Membru applikant, bħall-pandemija tal-COVID‑19 (42) jew bħall-istat ta’ saħħa tal-applikant (43). Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma qiesx li l-impossibbiltà materjali li titwettaq l-eżekuzzjoni ta’ deċiżjoni ta’ trasferiment kellha titqies li hija ta’ natura li tiġġustifika l-interruzzjoni jew is-sospensjoni tat-terminu għat-trasferiment tal-applikant stabbilit fl-Artikolu 29(1) tar-Regolament Dublin III (44).
c)      Fuq il-fiduċja reċiproka u d-deferenza għal-leġiżlatur
76.      Ninnota li l-Gvern Ġermaniż u dak Daniż isostnu fl-osservazzjonijiet tagħhom li l-interpretazzjoni tal-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III li nipproponi li tinżamm tmur kontra l-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka u tistabbilixxi ksur tad-dritt tal-Unjoni mir-Repubblika Taljana.
77.      Jiena ma iniex konvint b’dawn l-argumenti.
78.      Fl-ewwel lok, inqis li l-applikazzjoni tal-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III ma taffettwax il-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka. Għalkemm mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta b’mod kostanti li s-Sistema Ewropea Komuni tal-Ażil kienet ġiet imfassla abbażi ta’ dan il-prinċipju (45), l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni ma tikkostitwixxix eċċezzjoni għall-preżunzjoni tal-osservanza tad-dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, tad-drittijiet fundamentali mill-Istati Membri. Kif għadni kif esponejt, it-trasferiment ipso jure tar-responsabbiltà għall-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali skont l-imsemmija dispożizzjoni ma jiddependix mir-raġuni li għaliha l-applikant ma kienx ġie ttrasferit fit-terminu stabbilit.
79.      Fit-tieni lok, huwa minnu li mis-sentenza Tudmur jirriżulta li l-avviż magħmul unilateralment minn Stat Membru li jissospendi t-trasferimenti kollha tal-applikanti għal protezzjoni internazzjonali lejn it-territorju tiegħu u, għalhekk, il-proċeduri ta’ teħid ta’ responsabbiltà u ta’ teħid lura ta’ dawn l-applikanti jikser l-obbligi tiegħu fil-kuntest tas-Sistema Ewropea Komuni tal-Ażil (46). Madankollu, jiena tal-fehma li s-soluzzjoni għal tali ksur tal-obbligi li jirriżultaw mir-Regolament Dublin III ma tistax titfittex f’interpretazzjoni ta’ dan ir-regolament li tmur kontra l-formulazzjoni tiegħu u l-għanijiet imfittxija minnu. Kif indika wkoll il-Gvern Finlandiż fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, jeżistu rimedji xierqa fid-dritt tal-Unjoni sabiex jiġi ssanzjonat il-ksur minn Stat Membru tal-obbligi li jirriżultaw mill-imsemmi regolament.
80.      Fit-tielet lok, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni biss sabiex tinterpreta l-liġi, fil-limiti tal-formulazzjoni u tal-għanijiet tat-testi leġiżlattivi fis-seħħ. Huwa parti mill-kompitu u mill-għażliet politiċi tal-leġiżlatur li jirriforma r-regolamentazzjoni permezz tal-proċedura leġiżlattiva.
81.      F’dan ir-rigward, nirreferi għar-riforma reċenti tad-dritt għall-ażil li wasslet għall-adozzjoni, f’Mejju 2024, tal-Patt dwar il-Migrazzjoni u l-Ażil, li taħtu jaqa’ r-Regolament (UE) 2024/1351 (47).
82.      Għandu jiġi osservat li t-test tal-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III ġie riprodott fl-Artikolu 46(2) tar-Regolament 2024/1351, filwaqt li jispeċifika l-każijiet li fihom it-terminu għat-trasferiment tal-applikant jista’ jiġi estiż kif ukoll it-tul massimu ta’ din l-estensjoni (48) sabiex tiġi limitata l-possibbiltà li l-aġir tal-applikant iwassal għall-waqfien jew għat-trasferiment tar-responsabbiltà lejn Stat Membru ieħor (49). Barra minn hekk, kif indikat il-Kummissjoni waqt is-seduta, il-leġiżlatur ippreveda regoli derogatorji li jippermettu lill-Istat Membru kkonfrontat b’sitwazzjoni ta’ wasliet tal-massa eċċezzjonali li jinħeles mill-obbligu tiegħu li jieħu lura applikant (50) kif ukoll mekkaniżmu ta’ solidarjetà obbligatorju sabiex jipprovdi appoġġ lill-Istati Membri suġġetti għal pressjoni migratorja u sabiex jiġi ggarantit aċċess rapidu għall-proċeduri għall-għoti ta’ protezzjoni internazzjonali (51).
83.      Fil-fehma tiegħi, minn dan isegwi li, fl-istadju attwali tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni f’dan il-qasam, l-impossibbiltà li applikant jiġi effettivament ittrasferit minħabba s-sospensjoni unilaterali, mill-Istat Membru indikat bħala responsabbli, tat-teħid ta’ responsabbiltà tal-applikanti għal protezzjoni internazzjonali taqa’, fl-assenza ta’ mekkaniżmi oħra, taħt il-mekkaniżmu tat-trasferiment tar-responsabbiltà skont l-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III.
V.      Konklużjoni
84.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għall-ewwel u għat-tieni domanda magħmula mill-Verwaltungsgericht Sigmaringen (il-Qorti Amministrattiva ta’ Sigmaringen, il-Ġermanja):
It-tieni u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament (UE) Nru 604/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex ikun iddeterminat liema hu l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali iddepożitata għand wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
l-Istat Membru li jkun qiegħed jiddetermina l-Istat Membru responsabbli ma huwiex obbligat ikompli bl-eżami tiegħu tal-kriterji previsti fil-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament u ma jsirx huwa stess responsabbli meta l-Istat Membru inizjalment indikat bħala responsabbli skont dawn il-kriterji ma jkunx dispost li jieħu responsabbiltà tal-persuni li huma s-suġġett ta’ deċiżjoni ta’ trasferiment skont l-imsemmi regolament u meta ma jkunux jeżistu, f’dan l-aħħar Stat Membru, nuqqasijiet sistemiċi li jwasslu għal riskju ta’ trattament inuman jew degradanti fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.
Madankollu, in-nuqqas ta’ applikazzjoni tat-tieni u tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 604/2013 ma jipprekludix li, fl-iskadenza tat-terminu għat-trasferiment tal-applikant previst fl-Artikolu 29(1) ta’ dan ir-regolament, jitwettaq trasferiment ta’ responsabbiltà taħt il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 29(2) tal-imsemmi regolament.
1      Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
i      L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.
2      Regolament (UE) Nru 604/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex ikun iddeterminat liema hu l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali iddepożitata għand wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida (ĠU 2013, L 180, p. 31, rettifika fil-ĠU 2017, L 49, p. 50).
3      Ara l-Artikolu 3(1) u l-Artikolu 29(1) tar-Regolament Dublin III.
4      Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tad‑19 ta’ Marzu 2019, Jawo (C‑163/17, EU:C:2019:218, punt 82), u tad‑29 ta’ Frar 2024, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Fiduċja reċiproka fil-każ ta’ trasferiment) (C‑392/22, EU:C:2024:195, punt 45).
5      Sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011 (C‑411/10 u C‑493/10, EU:C:2011:865, punt 106).
6      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2019, Jawo (C‑163/17, EU:C:2019:218, punt 86).
7      Sentenza tad‑19 ta’ Diċembru 2024 (C‑185/24 u C‑189/24, iktar ’il quddiem is-“sentenza Tudmur”), EU:C:2024:1036).
8      ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kaptiolu 19, Vol. 6, p. 200, kif emendat bir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 118/2014 tat‑30 ta’ Jannar 2014 (ĠU 2014, L 39, p. 1) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1560/2003”).
9      Direttiva 2013/32/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali (ĠU 2013, L 180, p. 60).
10      Ara l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Dublin III.
11      Ara l-punti 18 sa 19. Il-kawża li tat lok għal dik is-sentenza kienet tikkonċerna s-sitwazzjoni ta’ sospensjoni tat-trasferimenti tal-applikanti lejn l-Italja inkwistjoni f’dak il-każ.
12      Għaldaqstant, il-fatt li l-informazzjoni pprovduta fit-talba għal deċiżjoni preliminari tidher li hija kontradittorja f’dan ir-rigward huwa irrilevanti għal din l-analiżi. Minn naħa, ma hemm l-ebda riferiment għall-fatt li l-applikant kien ippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali fl-Italja, fatt li l-Gvern Taljan ċaħad waqt is-seduta. Id-dispożizzjonijiet l-oħra tar-Regolament Dublin III ċċitati mill-qorti tar-rinviju fir-rigward tar-responsabbiltà tal-Italja jikkonċernaw ukoll it-talbiet għal teħid ta’ responsabbiltà. Min-naħa l-oħra, dik il-qorti tirreferi għall-Artikolu 18(1)(b) ta’ dan ir-regolament – li jirrigwarda t-talbiet għat-teħid lura tal-applikanti li l-applikazzjoni tagħhom qiegħda tiġi eżaminata fl-Istat Membru responsabbli – bħala bażi għat-talba indirizzata lir-Repubblika Taljana.
13      Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 343/2003 tat‑18 ta’ Frar 2003 li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex ikun iddeterminat l-Stat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-ażil iddepożitata f’wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 109). Dan ir-regolament tħassar bir-Regolament Dublin III.
14      Sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, N. S. et (C‑411/10 u C‑493/10, EU:C:2011:865, punt 106).
15      Sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2019, Jawo (C‑163/17, EU:C:2019:218, punti 85 u 86).
16      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, N. S. et (C‑411/10 u C‑493/10, EU:C:2011:865, punt 94).
17      Ara, fl-aħħar lok, is-sentenza Tudmur (punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata). Bħala eżempju, il-Qorti tal-Ġustizzja nnotat li l-prattiki ta’ ritorn sommarju (pushback) lejn pajjiż terz u ta’ detenzjoni fil-punti ta’ qsim tal-fruntiera ma jissodisfawx awtomatikament dawn il-kundizzjonijiet kumulattivi, minkejja li huma inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni u jikkostitwixxu nuqqasijiet serji fil-proċedura tal-ażil u fil-kundizzjonijiet għall-akkoljenza tal-applikanti; ara s-sentenza tad‑29 ta’ Frar 2024, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Fiduċja reċiproka fil-każ ta’ trasferiment) (C‑392/22, EU:C:2024:195, punti 57 u 58).
18      Sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011 (C‑411/10 u C‑493/10, EU:C:2011:865, punt 84), li tirreferi għall-istandards minimi dwar l-akkoljenza tal-applikanti għall-ażil, il-kundizzjonijiet sabiex wieħed ikun jista’ jitlob l-istatus ta’ refuġjat kif ukoll il-proċedura għall-għoti u għall-irtirar tal-istatus ta’ refuġjat.
19      Sentenza Tudmur (punti 43 u 44).
20      Sentenza Tudmur (punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
21      Sentenza Tudmur (punt 42).
22      Ara l-punt 27 u n-nota ta’ qiegħ il-paġna 11 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
23      Sentenza Tudmur (punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata).
24      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2019, Jawo (C‑163/17, EU:C:2019:218, punti 87 sa 89).
25      Ara s-sunt ta’ din il-motivazzjoni fil-punt 20 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
26      Ara l-Artikolu 17 tar-Regolament Dublin III.
27      Mill-osservazzjonijiet ippreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, f’numru ta’ każijiet fejn l-applikanti kellhom jiġu ttrasferiti lejn l-Italja, l-awtoritajiet Daniżi u Ġermaniżi applikaw l-Artikolu 29(2) tar-Regolament Dublin III sabiex jassumu r-responsabbiltà għall-eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali.
28      Ara l-punti 67 u 68 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
29      Sentenza tal‑25 ta’ Ottubru 2017, (C‑201/16, EU:C:2017:805, punt 30).
30      Ara l-punt 34 ta’ dik is-sentenza.
31      Ara l-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 1560/2003.
32      Ara l-punti 32 u 36 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
33      Ara l-Artikolu 19(4) u l-Artikolu 20(2) tar-Regolament Dublin II.
34      COM(2001) 447 final.
35      Konvenzjoni li tiddetermina l-Istat Responsabbli biex jeżamina Applikazzjonijiet għall-Ażil iddepożitati għand wieħed mill-Istati Membri tal-Komunitajiet Ewropej, iffirmat f’Dublin fil‑15 ta’ Ġunju 1990 (ĠU 1997, C 254, p. 1).
36      Ara l-ispjegazzjonijiet taħt l-Artikolu 20 tal-Proposta għal Regolament.
37      Ara l-ispjegazzjonijiet taħt l-Artikolu 21 tal-Proposta għal Regolament.
38      Fit-teħid inkunsiderazzjoni tal-bidu tad-dekorrenza ta’ dan it-terminu, konformement mal-Artikolu 29(1) tar-Regolament Dublin III, li jiddependi, b’mod partikolari, mill-effett sospensiv possibbli fir-rigward tal-appell ippreżentat kontra d-deċiżjoni tat-trasferiment jew tar-reviżjoni tagħha konformement mal-Artikolu 27(4) ta’ dan ir-regolament; ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tat‑22 ta’ Settembru 2022, Bundesrepublik Deutschland (Sospensjoni amministrattiva tad-deċiżjoni ta’ trasferiment) (C‑245/21 u C‑248/21, EU:C:2022:709, punt 49).
39      Ara l-punti 53 u 55 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
40      Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑25 ta’ Ottubru 2017, Shiri (C‑201/16, EU:C:2017:805, punti 31 u 39), u tat‑22 ta’ Settembru 2022, Bundesrepublik Deutschland (Sospensjoni amministrattiva tad-deċiżjoni ta’ trasferiment) (C‑245/21 u C‑248/21, EU:C:2022:709, punt 70).
41      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑31 ta’ Marzu 2022, Bundesamt für Fremdenwesen und Asyl et (Tqegħid ta’ applikant għall-ażil fi sptar psikjatriku) (C‑231/21, EU:C:2022:237, punt 56), u tat‑22 ta’ Settembru 2022, Bundesrepublik Deutschland (Sospensjoni amministrattiva tad-deċiżjoni ta’ trasferiment) (C‑245/21 u C‑248/21, EU:C:2022:709, punt 65).
42      Sentenza tat‑22 ta’ Settembru 2022, Bundesrepublik Deutschland (Sospensjoni amministrattiva tad-deċiżjoni ta’ trasferiment) (C‑245/21 u C‑248/21, EU:C:2022:709, punt 71).
43      Sentenza tas‑16 ta’ Frar 2017, C. K. et (C‑578/16 PPU, EU:C:2017:127, punt 89).
44      Sentenza tat‑22 ta’ Settembru 2022, Bundesrepublik Deutschland (Sospensjoni amministrattiva tad-deċiżjoni ta’ trasferiment) (C‑245/21 u C‑248/21, EU:C:2022:709, punt 65).
45      Ara l-punt 2 ta’ dawn il-konklużjonijiet kif ukoll, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, N. S. et (C‑411/10 u C‑493/10, EU:C:2011:865, punti 78 sa 80); l-Opinjoni 2/13 (Adeżjoni tal-Unjoni għall-KEDB) tat‑18 ta’ Diċembru 2014 (EU:C:2014:2454, punt 191) u, fl-aħħar lok, is-sentenza Tudmur (punti 31 u 32).
46      Sentenza Tudmur (punt 40).
47      Regolament (UE) 2024/1351 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑14 ta’ Mejju 2024 dwar il-ġestjoni tal-ażil u l-migrazzjoni, li jemenda r-Regolamenti (UE) 2021/1147 u (UE) 2021/1060 u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 604/2013 (ĠU L, 2024/1351). L-Artikolu 83 ta’ dan ir-regolament iħassar ir-Regolament Dublin III b’effett mill‑1 ta’ Lulju 2026.
48      Din id-dispożizzjoni tippermetti li t-terminu ta’ trasferiment jiġi estiż għal massimu ta’ tliet snin (minflok 18‑il xahar) u dan mhux biss fil-każ ta’ ħarba, iżda wkoll meta l-persuna kkonċernata, jew membru tal-familja tagħha li għandu jiġi ttrasferit mal-persuna kkonċernata, tirreżisti fiżikament it-trasferiment, qiegħda intenzjonalment tagħmel lilha nnifisha inkapaċi għat-trasferiment jew ma tissodisfax ir-rekwiżiti mediċi għat-trasferiment.
49      Ara l-premessa 59 tar-Regolament 2024/1351.
50      Ara l-Artikolu 13 tar-Regolament (UE) 2024/1359 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑14 ta’ Mejju 2024 li jindirizza sitwazzjonijiet ta’ kriżi u ta’ force majeure fil-qasam tal-migrazzjoni u l-ażil u li jemenda r-Regolament (UE) 2021/1147 (ĠU L, 2024/1359).
51      Ara l-premessa 22 u l-Kapitolu I tal-Parti IV tar-Regolament 2024/1351.