Eagrán sealadach
TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
NORKUS
arna tabhairt an 5 Feabhra 2026 (1)
Cás C‑606/24
XY
agus páirtithe eile
v
Ministerul Finanţelor
(iarraidh ar réamhrialú ó Tribunalul București (an Chúirt Réigiúnach, Búcairist,
an Rómáin))
(Tarchur chun réamhrialú – An dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE – Neamhspleáchas breithiúnach – Binse arna bhunú roimhe seo le dlí – Reachtaíocht náisiúnta lena gceanglaítear ar chúirteanna níos íochtaraí
réamhrialú a iarraidh ón gcúirt is uachtaraí – Cásanna a bhaineann le teidlíochtaí tuarastail agus teidlíochtaí a bhaineann le tuarastal ball
foirne a
íoctar
as cistí poiblí a bhunú agus/nó a íoc – Oibleagáid réamhrialú a iarraidh ar phointí dlí nár dhéileáil an chúirt is uachtaraí
leo roimhe seo – Tionchar ar an nós imeachta faoi Airteagal 267 CFAE)
I.      Réamhrá
1.        Sa chás seo, iarrtar ar an gCúirt féachaint arís ar ábhar an smachta reachta agus neamhspleáchas na mbreithiúna ó thaobh an neamhspleáchais inmheánaigh de i measc na mbreithiúna féin. D’ainneoin shaibhreas chásdlí na Cúirte maidir le prionsabal neamhspleáchas na mbreithiúna, (2) ardaíonn an cás seo ceist nua dlí toisc go n‑iarrtar ar an gCúirt rialú a thabhairt ar chomhoiriúnacht nós imeachta náisiúnta um réamhrialú leis an bprionsabal sin. Leis an nós imeachta náisiúnta, ceanglaítear ar chúirteanna níos íochtaraí a rialaíonn ar ábhair áirithe an t‑ábhar sin a chur faoi bhráid na cúirte is uachtaraí
ionas go bhféadfaidh sí rialú ar phointe dlí.
2.        Tháinig an iarraidh seo ar réamhrialú ón Tribunalul București (an Chúirt Réigiúnach, Búcairist, an Rómáin) chun cinn i gcomhthéacs caingean os comhair na cúirte sin a thionscain roinnt daoine i gcoinne an Ministerul Finanțelor (an tAire Airgeadais, an Rómáin) (‘an cosantóir’) maidir le,
inter alia, teidlíochtaí tuarastail ball
foirne a íoctar
as cistí poiblí.
3.        Baineann an iarraidh le hordú éigeandála – OUG Uimh. 62/2024 (3) – a ghlac Rialtas na Rómáine in 2024 arb é is aidhm dó cleachtas breithiúnach comhsheasmhach agus comhchuibhithe a áirithiú. Foráiltear le OUG Uimh. 62/2024, go bunúsach, más rud é, i gcomhthéacs caingean a bhaineann,
inter alia, le teidlíochtaí tuarastail ball
foirne a íoctar
as cistí poiblí, go gcinneann an chúirt a éisteann an cás ag an gcéad chéim nó ar achomharc nach bhfuil rialú tugtha ag an Înalta Curte de Casație Żi Justiție (an Ard-Chúirt um Achomharc agus um Cheartas, an Rómáin) (‘ÎCCJ’) (4) ar phointe dlí a bhfuil gá lena shoiléiriú chun rialú a thabhairt ar thuillteanais an cháis, nach mór don chúirt atá i gceist a iarraidh ar ÎCCJ rialú a thabhairt ar an bpointe sin. Seoltar an cinneadh chun tarchur a dhéanamh chuig ÎCCJ chuig na cúirteanna eile a bhfuil dlínse acu cásanna comhchosúla a éisteacht, ag an gcéad chéim nó ar achomharc. Ní mór do na cúirteanna sin bac a chur ar chaingne comhchosúla atá ar feitheamh os a gcomhair go dtí go mbeidh rialú tugtha ag ÎCCJ ar an bpointe dlí atá i gceist. I ndáil leis sin, ní mór do ÎCCJ rialú a thabhairt ar an bpointe dlí laistigh de 60 lá ó dháta an tarchuir.
4.        Maíonn na hiarratasóirí sa chaingean os comhair na cúirte a rinne an tarchur nach féidir an ceart chun cásanna a chinneadh a bhaint de chúirteanna agus nach féidir le húdarás breithiúnach aonair – ÎCCJ – rialú a thabhairt ar phointe dlí a bhaineann le go leor cásanna éagsúla. Féachann an chúirt a rinne an tarchur lena fháil amach an gcuirtear cosc le hAirteagal 2 CAE, leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE agus le hAirteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’) ar reachtaíocht náisiúnta den sórt sin. Cuireann sí chun suntais go bhforáiltear cheana féin leis an Legea nr.
134/2010 privind Codul de procedură civilă (Dlí Uimh. 134/2010 maidir leis an gCód Nós Imeachta Shibhialta, ‘an
Cód Nós Imeachta Shibhialta’) (5) go bhféadfaidh cúirteanna céime deiridh rialú a iarraidh ó ÎCCJ ar phointe dlí a bhfuil soiléiriú ag teastáil ina leith. Mar sin féin, murab ionann agus an nós imeachta faoi OUG Uimh. 62/2024, nach bhfuil feidhm aige ach amháin maidir le caingne a bhaineann,
inter alia, le teidlíochtaí tuarastail agus pinsin ball foirne a íoctar as cistí poiblí, tá an nós imeachta faoin
gCód Nós Imeachta Shibhialta roghnach agus tá raon feidhme níos leithne aige ratione materiae.
5.        Ós rud é gur gnéithe a bhaineann go dlúth leis an smacht reachta iad neamhspleáchas na mbreithiúna agus an deimhneacht dhlíthiúil (6) a eascraíonn as comhsheasmhacht nó aonfhoirmeacht an chásdlí, (7) d’fhéadfadh teannas áirithe teacht chun cinn idir an dá ghné sin nach mór don Chúirt a réiteach.
6.        Bheadh sé rud beag mí-ionraic gan cosúlachtaí áirithe a aithint ag an tús idir an nós imeachta faoi OUG Uimh. 62/2024 agus an nós imeachta faoi Airteagal 267 CFAE. Ní mór don Chúirt, mar sin, scrúdú a dhéanamh ar an gcaoi a n‑idirghníomhaíonn an dá nós imeachta sin um réamhrialú agus an gcuireann an nós imeachta náisiúnta faoi OUG Uimh. 62/2024
isteach ar an nós imeachta um réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE agus ar thosaíocht dhlí an Aontais.
II.    Comhthéacs dlíthiúil – Dlí na Rómáine
A.      OUG Uimh. 62/2024
7.        De réir Airteagail 1 go 4 de OUG Uimh. 62/2024:
‘Airteagal 1
(1)      Beidh feidhm ag an Ordú Éigeandála seo maidir le himeachtaí a bhaineann le bunú agus/nó íocaíocht teidlíochtaí tuarastail nó teidlíochtaí a bhaineann le tuarastal na mball foirne a íoctar as cistí poiblí
[…]
(2)      Beidh feidhm ag an Ordú Éigeandála seo freisin maidir le himeachtaí a bhaineann le teidlíochtaí pinsin a bhunú agus/nó a íoc.
[…]
Airteagal 2
(1)      Más rud é, le linn na n‑imeachtaí dá dtagraítear in Airteagal 1, go bhfíoróidh agus go gcinnfidh an painéal breithnithe a éisteann an cás ag an gcéad chéim nó ar achomharc, nach bhfuil rialú tugtha ag [ÎCCJ] ar phointe dlí a bhfuil gá lena shoiléiriú chun rialú a thabhairt ar thuillteanais an cháis, agus nach bhfuil an pointe dlí sin faoi réir achomharc ar feitheamh ar mhaithe leis an dlí, iarrfaidh sé go dtabharfaidh [ÎCCJ] rialú lena réiteofar i bprionsabal an pointe dlí a tarchuireadh chuige.
(2)      Déanfaidh an chúirt a rinne an tarchur cóip den chinneadh an cás a tharchur, mar aon leis an teachtaireacht chuig [ÎCCJ], a sheoladh freisin, trí ríomhphost, chuig na cúirteanna eile a bhfuil dlínse acu imeachtaí den chineál céanna leis na himeachtaí ina ndearnadh an cinneadh sin a éisteacht agus a chinneadh ag an gcéad chéim nó ar achomharc. […]
(3)      Cuirfear cásanna comhchosúla os comhair na gcúirteanna ar fionraí go dtí go dtabharfar an réamhrialú ó [ÎCCJ] lena réitítear an pointe dlí. […]
[…]
(5)      Déanfar rialú ar na tarchuir
dá dtagraítear i mír 1 mar ábhar tosaíochta, 60 lá ar a dhéanaí ón dáta a gcuirfear an cás faoi bhráid [ÎCCJ].
(6)      Tabharfar na cúiseanna leis an rialú tráth nach déanaí ná 15 lá tar éis dháta na
fógartha
agus foilseofar an rialú, 5 lá ar a dhéanaí tar éis na cúiseanna a thabhairt, i gCuid I de Monitorul Oficial al României.
Airteagal 3
Beidh feidhm ag forálacha Airteagail 1 agus 2 freisin maidir le himeachtaí a bheidh ar siúl ar an dáta a thiocfaidh an tOrdú Éigeandála seo i bhfeidhm.
Airteagal 4
Forlíonfar forálacha an Ordaithe Éigeandála seo leis [an gCód Nós Imeachta Shibhialta]
[…]’
B.      An Cód Nós Imeachta Shibhialta
8.        Foráiltear le hAirteagail 519 go 521 den Chód Nós Imeachta Shibhialta maidir le cás a tharchur chuig ÎCCJ le haghaidh réamhrialú chun pointe dlí amháin nó níos mó a réiteach:
‘Airteagal 519
Ábhar an tarchuir
Más rud é, le linn na n‑imeachtaí, go gcinneann painéal breithnithe de [ÎCCJ], de chúirt achomhairc nó de chúirt réigiúnach a éisteann cás ag an gcéim dheiridh, gur pointe nua é pointe dlí, a bhfuil gá lena shoiléiriú chun rialú a thabhairt ar thuillteanais an cháis, agus nár thug [ÎCCJ] rialú ina leith agus nach bhfuil an pointe dlí sin faoi réir achomharc ar feitheamh ar mhaithe leis an dlí ach oiread, féadfaidh an painéal breithnithe sin a iarraidh go dtabharfaidh [ÎCCJ] rialú lena réitítear i bprionsabal an pointe dlí a tharchuirtear chuige.
Airteagal 520
An nós imeachta
(1)      Déanfaidh an painéal breithnithe cás a tharchur chuig [ÎCCJ] tar éis tuairimí a mhalartú, má chomhlíontar na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 519, le cinneadh nach mbeidh faoi réir aon chineál achomhairc. Má ordaítear é sa chinneadh go ndéanfar an cás a tharchur, áireofar sa tarchur forais chun tacú le hinghlacthacht an tarchuir de bhun fhorálacha Airteagal 519, chomh maith le dearcadh an phainéil bhreithiúnaigh agus na bpáirtithe.
(2)      Leis an gcinneadh dá bhforáiltear i mír 1, cuirfear bac ar na himeachtaí go dtí go dtabharfar an réamhrialú [ó ÎCCJ] lena réitítear an pointe dlí.
(3)      A luaithe a bheidh an cás curtha isteach i gclár [ÎCCJ], foilseofar an cinneadh an cás a tharchur ar leathanach gréasáin na cúirte sin.
(4)      Féadfar cásanna comhchosúla os comhair na gcúirteanna a chur ar fionraí go dtí go mbeidh toradh ar an tarchur.
[…]
(7) Ceapfaidh [uachtarán na foirmíochta] breitheamh chun tuarascáil a tharraingt suas maidir leis an bpointe dlí a tharchuirtear.
[…]
(10)      Tabharfar
fógra faoin tuarascáil do na páirtithe a thíolacann a mbarúlacha i scríbhinn maidir leis an bpointe dlí a tharchuirtear laistigh de 15 lá tar éis an fógra a fháil.
[…]
(12)      Déileálfar leis an tarchur, gan toghairm a chur ar na páirtithe, tráth nach déanaí ná 3 mhí ó dháta an chinnidh [tarchur a dhéanamh], agus glacfaidh dhá thrian ar a laghad de líon na mbreithiúna ar an bpainéal an réiteach. Ní cheadófar staonadh ó vótáil.
Airteagal 521
Ábhar agus éifeachtaí an rialaithe
(1)      Ní dhéanfaidh an Painéal chun pointí dlí a réiteach rialú maidir leis an tarchur trí bhíthin cinneadh, ach amháin maidir leis an bpointe dlí atá le réiteach.
[…]
(3)      Beidh aon réiteach a thugtar maidir le saincheisteanna dlí ceangailteach ó dháta foilsithe an chinnidh in Monitorul Oficial al României, Cuid I, agus, i gcás na cúirte a d’iarr réiteach ar an bpointe dlí lena mbaineann, ón dáta a thugtar an cinneadh.
[…]’
III. An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
9.        An 20 Samhain 2023, thug na hiarratasóirí caingean os comhair Tribunalul București (an Chúirt Réigiúnach, Búcairist) chun ceangal a chur ar an gcosantóir,
inter alia, an difríocht idir na teidlíochtaí tuarastail a fuarthas iarbhír agus iad siúd atá dlite ar an uasleibhéal luacha saothair do phoist chomhchosúla i roinnt údaráis phoiblí agus institiúidí poiblí a athríomh agus a íoc, ar bhonn phrionsabal an neamh-idirdhealaithe. An 14 Meitheamh 2024 agus, dá bhrí sin, le linn na n‑imeachtaí sin, tháinig OUG Uimh. 62/2024 i bhfeidhm. I gcomhréir le hAirteagal 3 de OUG Uimh. 62/2024, tá feidhm ag Airteagail 1 agus 2 de freisin maidir le himeachtaí atá ar feitheamh ar dháta theacht i bhfeidhm an ordaithe éigeandála sin. Ag éisteacht an 4 Meán Fómhair 2024, d’fhiafraigh an chúirt a rinne an tarchur de na páirtithe an raibh sé iomchuí réamhrialú a iarraidh ar an gCúirt Bhreithiúnais. D’áitigh na hiarratasóirí, go bunúsach, ‘nach féidir an ceart chun cinneadh a dhéanamh maidir le cás a bhaint de chúirt a éisteann díospóid a bhaineann le teidlíochtaí tuarastail agus nach féidir le painéal breithnithe aonair (8) ceist dlí a bhaineann le roinnt cásanna ar leithligh a réiteach, ar leibhéal na tíre ar fad.’ Mhaígh an cosantóir gur glacadh OUG Uimh. 62/2024 chun éagsúlachtaí sa chásdlí a thabhairt le chéile
agus chun cobhsaíocht caidrimh dhlíthiúla a áirithiú i réimse theidlíochtaí tuarastail ball
foirne a íoctar as cistí poiblí.
10.      Thug Tribunalul București (an Chúirt Réigiúnach, Búcairist) imeachtaí os comhair na Cúirte Breithiúnais an 17 Meán Fómhair 2024 agus luaigh sé cúig chúis a spreag é chun réamhrialú a iarraidh.
11.      Sa chéad áit, i gcomhréir le cásdlí ÎCCJ maidir le hAirteagal 519 den Cód Nós Imeachta Shibhialta, tá ról eisceachtúil ag an gcúirt sin faoin bhforáil sin. Ní thagann sé chun cinn ach amháin i gcás nach bhfuil pointe dlí atá cinntitheach chun cinneadh a dhéanamh maidir leis an gcás ar na tuillteanais sách soiléir agus, dá bhrí sin, go bhféadfadh cásdlí neamhréireach a bheith mar thoradh air. Níl sé de shaincheart ag ÎCCJ áit an bhreithimh nó na mbreithiúna ar tugadh an cás os a chomhair nó os a gcomhair a ghlacadh. Ní fhéadfaidh ÎCCJ pointí dlí a ardaítear i gcás a réiteach, mura rud é go n‑eascraíonn deacracht as na pointí sin. Ina theannta sin, tá an nós imeachta faoi Airteagal 519 den Chód Nós Imeachta Shibhialta roghnach agus tá saoirse ag breithiúna measúnú a dhéanamh ar a dheacra atá an pointe dlí agus an cás a bhainistiú ar bhonn a fhíorais shonracha. Áirithítear leis an bhforáil sin freisin nach bhféadfaidh ach an chúirt céime deiridh ábhar a tharchur chuig ÎCCJ má chinneann sí go bhfuil pointe nua dlí ann nach bhfuil faoi réir achomharc ar mhaithe leis an dlí de bhun Airteagail 514 go 518 den Chód Nós Imeachta Shibhialta. Ina theannta sin, tá feidhm ag Airteagal 519 den Chód sin maidir le gach duine.
12.      Os a choinne sin, i gcásanna a thagann faoina raon feidhme, athraíonn OUG Uimh. 62/2024 nós imeachta roghnach ina nós imeachta éigeantach toisc go gceanglaítear leis ar chúirteanna ábhair a tharchur chuig ÎCCJ fiú mura bhfuil aon amhras orthu maidir le tuillteanais an cháis. Le OUG Uimh. 62/2024, athraítear an coincheap ‘pointe dlí’ in Airteagal 519 den Chód Nós Imeachta Shibhialta. Ní shainítear an coincheap sin le dlí agus ní agus shoiléirigh
ÎCCJ a bhrí ina cásdlí chun teorannú docht a áirithiú idir, ar thaobh amháin, anailís agus léiriú ar rialacha dlí faoin sásra chun cleachtas breithiúnach a aontú agus, ar an taobh eile, rialuithe nithiúla agus aonair.
13.      Thairis sin, leis an gceanglas an t‑ábhar a chur faoi bhráid ÎCCJ agus gach cás comhchosúil atá ar feitheamh os comhair na gcúirteanna a chur ar fionraí go huathoibríoch, sáraítear prionsabal neamhspleáchas na mbreithiúna toisc go mbaintear díobh an fhéidearthacht measúnú a dhéanamh ar an gcaoi ar cheart an pointe dlí a réiteach agus a oiriúnú don chás atá os a gcomhair. D’fhéadfadh riaráiste suntasach cásanna os comhair na gcúirteanna a bheith mar thoradh air, rud a dhéanfadh bainistiú éifeachtúil cásanna níos casta agus a chuirfeadh síneadh le fad na n‑imeachtaí breithiúnacha. Tagann sé sin salach ar chuspóir sonraithe OUG Uimh. 62/2024 riar an cheartais a dhéanamh níos éifeachtúla.
14.      I gcomhréir le cásdlí ÎCCJ, ní hé ról na cúirte sin de bhun Airteagal 519 den Chód Nós Imeachta Shibhialta an dlí a chur i bhfeidhm chun rialú a thabhairt ar an gcás atá i gceist;
is í an chúirt ar tugadh an cás os a comhair atá freagrach as sin. Measann an chúirt a rinne an tarchur nach bhfuil aon chuspóir ag cásdlí réamhluaite ÎCCJ maidir le hinghlacthacht tarchuir den sórt sin má tá sé d’oibleagáid ar bhreithiúna gach cás a thagann faoi raon feidhme OUG Uimh. 62/2024 a tharchur chuig ÎCCJ.
15.      Ar an dara dul síos, measann an chúirt a rinne an tarchur go bhfuil OUG Uimh. 62/2024 contrártha do phrionsabail an smachta reachta agus scaradh na gcumhachtaí. Is ionann é agus cur isteach neamh-inghlactha ag an bhfeidhmeannas ar ghníomhaíocht bhreithiúnach. Ní thugtar le fios in OUG Uimh. 62/2024 cén fáth nach bhfuil feidhm aige ach amháin maidir le himeachtaí breithiúnacha áirithe agus ní leagtar síos leis coinníollacha ná sprioc-amanna soiléire agus beachta. I gcomhréir le brollach OUG Uimh. 62/2024, is gá é a ghlacadh mar gheall ar chleachtas breithiúnach neamhréireach a bhféadfadh tionchar diúltach a bheith aige ar an mbuiséad ginearálta agus ar chobhsaíocht shocheacnamaíoch. Tugann sé sin le tuiscint gur cheart go mbeadh torthaí fabhracha ar bhuiséad an Stáit ag an nós imeachta chun cleachtas breithiúnach a aontú, rud a léiríonn go bhfuil ionchais áirithe ag an reachtas maidir le toradh an nós imeachta um aontú.
16.      Ar an tríú dul síos, measann an chúirt a rinne an tarchur go ndéanann OUG Uimh. 62/2024 dochar don cheart chun triail chóir a fháil a ráthaítear,
inter alia, le hAirteagal 47 den Chairt. D’fhéadfadh dlíthithe a mheas go bhfuil an t‑ordú éigeandála sin i bhfabhar an riaracháin i gcásanna a bhaineann le teidlíochtaí tuarastail agus nach bhfuil an mhuinín is gá ag an bpobal as breithiúna na gcúirteanna íochtaracha chun cinntí a ghlacadh as a stuaim féin, rud a bhaineann an bonn de mhuinín an phobail as an gcóras breithiúnach. Thairis sin, cruthaíonn sé fasach contúirteach maidir le lárú iomarcach an chásdlí agus maidir le caighdeánú éigeantach ar léiriú an dlí i gcatagóirí áirithe díospóidí. Cé gur gá sásraí a thabhairt isteach chun comhsheasmhacht an chásdlí a áirithiú, ní féidir sásraí den sórt sin a thabhairt isteach de shárú ar an gceart rochtana ar bhinse neamhspleách agus neamhchlaonta arna bhunú le dlí.
17.      Ar an gceathrú dul síos, níor cheart an fíoras go bhfuil líon mór cásanna ar feitheamh os comhair na gcúirteanna a mheascadh le cásdlí éagsúil a bheith ann. In aon chás, tá éagsúlacht den sórt sin ina gné dhílis d’aon chóras breithiúnach atá bunaithe ar líonra cúirteanna trialach agus achomhairc a bhfuil údarás acu ar limistéar a ndlínse críche. (9) Tá sásraí leordhóthanacha i reachtaíocht na Rómáine (10) chun cleachtas breithiúnach a aontú. Measann Tribunalul București (Cúirt Réigiúnach Bhúcairist) go bhfuil feidhm ag prionsabal an neamhspleáchais bhreithiúnaigh i measc na mbreithiúna freisin. De réir an Choimisiúin Eorpaigh maidir le Daonlathas tríd an Dlí (Coimisiún na Veinéise), ‘is sárú soiléir ar an bprionsabal sin é eagrú ordlathach na mbreithiúna sa chiall go bhfuil na breithiúna faoi réir uachtaráin na gcúirteanna nó cúirteanna níos uachtaraí
ina ngníomhaíocht [cinnteoireachta] bhreithiúnach.’ (11)
18.      Ar an gcúigiú dul síos, in
Hotărârea nr. 2 din 27 iunie 2019 (Cinneadh Uimh. 2 an 27 Meitheamh
2019,
‘Cinneadh Uimh. 2/2019),
dheimhnigh Curtea Constituțională (an Chúirt Bhunreachtúil, an Rómáin) torthaí an reifrinn náisiúnta an 26 Bealtaine 2019, inar fhormheas muintir na Rómáine,
inter alia, toirmeasc ar Rialtas na Rómáine orduithe éigeandála a ghlacadh i réimse na heagraíochta breithiúnaí. Is ordú den sórt sin é OUG Uimh. 62/2024. Dar leis an gcúirt a rinne an tarchur, ba cheart do Rialtas na Rómáine ‘an oibleagáid maidir le dílseacht bhunreachtúil a urramú’ agus a mholadh go nglacfadh an pharlaimint dlí ar an ábhar.
19.      I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo,
chinn
Tribunalul București (an Chúirt Réigiúnach, Búcairist) bac a chur ar na himeachtaí agus cuireadh na ceisteanna seo a leanas faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘An bhfuil an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE (i dtaca le hAirteagal 2 CAE agus Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha) le léiriú sa chaoi go bhfuil reachtaíocht náisiúnta ar neamhréir le prionsabal neamhspleáchas na mbreithiúna lena gcuirtear d’oibleagáid ar chumraíochtaí cúirte, agus breitheanna á dtabhairt acu i gcásanna maidir le socrú agus/nó íocaíocht tuarastal nó teidlíochtaí a bhaineann le tuarastail arna ndíol as cistí poiblí le baill foirne, a iarraidh ar an Înaltei Curți de Casație și Justiție (an Ard-Chúirt um Achomharc agus um Cheartas, an Rómáin), i ngach cás atá le socrú acu,
réamhrialú dhéanamh ar phointí dlí atá gan socrú go fóill ag an gcúirt uachtarach,
ar dá réir a dhéantar cásanna níos lú insocraithe go neamhspleách ag na breithiúna a leagtar na cásanna sin orthu, ar an bhforas amháin go bhfuil drochthionchar inimeartha ar idir bhuiséad comhdhlúithe ginearálta agus chobhsaíocht shocheacnamaíoch na tíre ag cleachtas cúirte nach bhfuil de réir a chéile?’
IV.    An nós imeachta os comhair na Cúirte Breithiúnais
20.      D’iarr an chúirt a rinne an tarchur ar an gCúirt an nós imeachta brostaithe dá bhforáiltear in Airteagal 105 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais a chur i bhfeidhm maidir leis an gcás seo. Le cinneadh an 12 Feabhra 2025, chinn an Chúirt Bhreithiúnais an iarraidh sin a dhiúltú. Mheas an Chúirt,
inter alia, nach raibh aon imthosca eisceachtúla ann a thabharfadh údar le húsáid an nós imeachta sin.
21.      Chuir Rialtas na Rómáine agus an Coimisiún Eorpach barúlacha i scríbhinn isteach.
22.      An 30 Meán Fómhair 2025, d’iarr an Chúirt ar Rialtas na Rómáine téacs Airteagail 514 go 521 den Chód Nós Imeachta Shibhialta is infheidhme maidir leis na fíorais sna príomhimeachtaí a sholáthar faoin 3 Deireadh Fómhair 2025 ar a dhéanaí. Chloígh Rialtas na Rómáine leis an iarraidh sin.
V.      Measúnú
23.      Lena ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gcuirtear cosc leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 2 CAE agus le hAirteagal 47 den Chairt, agus le prionsabal neamhspleáchas na mbreithiúna, ar reachtaíocht náisiúnta lena gceanglaítear ar chúirteanna náisiúnta a dtugtar cásanna os a gcomhair a bhaineann,
inter alia, le teidlíochtaí tuarastail ball
foirne a íoctar as cistí poiblí, a iarraidh ar an gcúirt uachtarach réamhrialú a thabhairt ar phointe dlí nár dhéileáil an chúirt sin leis roimhe sin. Measann an chúirt a rinne an tarchur go mbaineann an oibleagáid sin, mar aon leis an oibleagáid atá ar chúirteanna eile ar tugadh caingne comhchosúla os a gcomhair bac a chur ar na himeachtaí os a gcomhair, an bonn de neamhspleáchas
bhreithiúna na gcúirteanna íochtaracha.
24.      Mar réamhphointe, is fiú aird a tharraingt ar roinnt gnéithe de chóras breithiúnach na Rómáine atá ábhartha chun tuiscint a fháil ar an sásra a tugadh isteach le OUG Uimh. 62/2024 agus ar an mbaint atá aige le hoibleagáidí a eascraíonn as dlí an Aontais. De réir Airteagal 126(3) de Constituția României (Bunreacht na Rómáine), soláthraíonn ÎCCJ léiriú agus cur chun feidhme aontaithe an dlí do
na cúirteanna dlí eile, de réir a inniúlachta. Cuirtear an fheidhm chéanna de chúram ar chúirteanna uachtaracha go leor Ballstát, a chomhlíonann siad go ginearálta trí chásanna ar achomharc a éisteacht. Is minic a bhíonn achomhairc den sórt sin teoranta do phointí dlí. (12) Ar an gcúis sin, is féidir, i bprionsabal, cásanna ina n‑ardaítear ceist thábhachtach dlí a achomharc chuig cúirt uachtarach an Bhallstáit ábhartha. Chun go mbeidh na cúirteanna uachtaracha in ann díriú ar cheisteanna a bhfuil tábhacht bhunúsach ag baint leo,
is féidir
rialacha nós imeachta éagsúla a chur i bhfeidhm, amhail achomhairc a scagadh. (13)
25.      Sa chás seo, is cosúil, (14) faoi chóras dlí na Rómáine, nach gá gur féidir achomharc a dhéanamh chuig ÎCCJ maidir le saincheisteanna dlí áirithe a ardaítear i gcásanna a bhaineann,
inter alia, le teidlíochtaí tuarastail ball foirne a íoctar as cistí poiblí a bhunú agus/nó a íoc. I
gcásanna den sórt sin, feidhmíonn cúirteanna, seachas ÎCCJ, mar chúirteanna céime deiridh. Mar sin féin, tugtar isteach le OUG Uimh. 62/2024 sásra lena n‑áirithítear go ndéanfar pointe dlí nach bhféadfaí rialú a thabhairt air ar achomharc ó ÎCCJ a tharchur chuig an gcúirt sin mar sin féin trí shásra réamhrialaithe éigeantach. I mo thuairimse, ardaíonn an sásra sin ceist dhlíthiúil bhreise a dtabharfaidh mé aghaidh uirthi sa chuid dheireanach den Tuairim seo: in imthosca den sórt sin, cad í an chúirt nach bhfuil aon leigheas breithiúnach faoin dlí náisiúnta i gcomhréir leis an tríú fomhír d’Airteagal 267 CFAE i gcoinne a cinnidh?
26.      Sula ndéanfaidh mé anailís ar na nithe sin, scrúdóidh mé dlínse na Cúirte ar dtús i gcomhthéacs na hiarrata seo ar réamhrialú. Meabhróidh mé go hachomair ansin gnéithe ábhartha de chásdlí na Cúirte atá ann cheana maidir leis an smacht reachta agus tagairt ar leith á déanamh do nósanna imeachta lena bhféachtar leis an gcásdlí náisiúnta a aontú, sula ndéanfaidh mé anailís ar an gcásdlí sin i bhfianaise na n‑ábhar imní a d’ardaigh an chúirt a rinne an tarchur. Ar deireadh, i bhfianaise bharúlacha an Choimisiúin ar an ábhar sin, scrúdóidh mé an bhféadfadh an nós imeachta náisiúnta atá i gceist an bonn a bhaint den idirphlé idir cúirteanna na Rómáine agus an Chúirt Bhreithiúnais de bhun Airteagal 267 CFAE agus de thosaíocht dhlí an Aontais.
A.      Dlínse na Cúirte Breithiúnais agus inghlacthacht na ceiste a tharchuirtear
27.      Áitíonn Rialtas na Rómáine agus an Coimisiún Eorpach, go bunúsach, nach bhfuil feidhm ag Airteagal 47 den Chairt maidir leis na cásanna sna príomhimeachtaí.
28.      Sainítear raon feidhme na Cairte maidir le gníomhaíocht na mBallstát in Airteagal 51(1) di lena bhforáiltear go ndírítear forálacha na Cairte chuig na Ballstáit agus dlí an Aontais á chur chun feidhme acu, agus sa chás sin amháin. Dá bhrí sin, tá na cearta bunúsacha a ráthaítear i ndlíchóras an Aontais infheidhme i ngach cás a rialaítear le dlí an Aontais, ach níl siad infheidhme lasmuigh de chásanna den sórt sin. (15) Sa chás seo, maidir le hAirteagal 47 den Chairt, níor thug an chúirt a rinne an tarchur le fios go mbaineann an díospóid sna príomhimeachtaí le léiriú nó cur i bhfeidhm riail de dhlí an Aontais a chuirtear chun feidhme ar an leibhéal náisiúnta. (16) Dá bhrí sin, i gcomhréir le hAirteagal 51(1) den Chairt, níl feidhm ag Airteagal 47 den Chairt, dá réir sin, sa chás sin.
29.      Le hAirteagal 19 CAE, lena gcuirtear luach an smachta reachta atá in Airteagal 2 CAE in iúl go nithiúil, cuirtear de chúram ar na cúirteanna náisiúnta agus ar an gCúirt cur i bhfeidhm iomlán dhlí an Aontais a áirithiú sna Ballstáit uile agus an chosaint bhreithiúnach a fhaigheann daoine aonair ón dlí sin. (17) Faoin dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, ní mór do na Ballstáit córas leigheasanna agus nósanna imeachta dlíthiúla a bhunú lena n‑áiritheofar athbhreithniú breithiúnach éifeachtach sna ‘réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais’, gan beann ar dhlí an Aontais a bheith á chur chun feidhme ag na Ballstáit. Tá sé beartaithe go mbeidh feidhm ag an bhfomhír sin,
inter alia, maidir le haon chomhlacht náisiúnta ar féidir leis rialú, mar chúirt nó mar bhinse, ar cheisteanna a bhaineann le léiriú nó cur i bhfeidhm
dhlí an Aontais Eorpaigh agus a thagann, dá bhrí sin, faoi na réimsí atá folaithe leis an dlí sin. (18) Is amhlaidh atá i gcás na cúirte a rinne an tarchur. Tá sé ráite ag an gCúirt go bhfuil athbhreithniú breithiúnach éifeachtach atá ceaptha chun comhlíonadh dhlí an Aontais a áirithiú ríthábhachtach don smacht reachta. (19)
30.      Ós rud é go gceanglaítear leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE ar na Ballstáit uile leigheasanna a chur ar fáil atá leordhóthanach chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a áirithiú sna réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais, de réir bhrí Airteagal 47 den Chairt ach go háirithe, ní mór an fhoráil dheireanach sin, cé nach bhfuil sí infheidhme maidir leis na príomhimeachtaí, a chur san áireamh go cuí chun an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE a léiriú. (20)
31.      Mar thoradh air sin, tá dlínse ag an gCúirt Airteagal 2 CAE agus an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE a léiriú, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt, sa chás seo.
32.      Maidir le ceist na hinghlacthachta, measaim, mar a thug Rialtas na Rómáine faoi deara, go bhféadfadh freagra na Cúirte ar cheist na cúirte a rinne an tarchur bunaithe ar an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE léiriú a thabhairt don chúirt sin ar dhlí an Aontais lena gceadófaí di ceisteanna nós imeachta an dlí náisiúnta – a bhaineann lena dlínse agus le dlínse ÎCCJ – a réiteach sula dtabharfaidh sí rialú ar shubstaint na díospóide atá os a comhair. (21) Ina theannta sin, níl aon rud ann
le tabhairt le fios nach féidir leis an gcúirt a rinne an tarchur tátal a bhaint as iarmhairtí an léirithe sin. (22) Dá bhrí sin, tá an cheist inghlactha.
B.      Anailís
33.      Is cásdlí socair é go dtagann eagrú an cheartais sna Ballstáit, go háirithe bunú, comhdhéanamh, cumhachtaí agus feidhmiú na gcúirteanna náisiúnta faoi inniúlacht na Stát sin. Mar sin féin, agus an inniúlacht sin á feidhmiú acu, ceanglaítear ar na Ballstáit a n‑oibleagáidí a eascraíonn as dlí an Aontais a chomhlíonadh, go háirithe Airteagail 2 agus 19 CAE. (23)
34.      Is prionsabal ginearálta de dhlí an Aontais é prionsabal na cosanta breithiúnaí éifeachtaí ar chearta daoine aonair faoi dhlí an Aontais, dá dtagraítear sa dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, a athdhearbhaítear le hAirteagal 47 den Chairt. Mar a cuireadh in iúl roimhe seo, (24) cé nach bhfuil an fhoráil dheireanach sin infheidhme sa chás seo, ní mór í a chur san áireamh go cuí chun an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE a léiriú. Leanann sé ón gcéad abairt den dara mír d’Airteagal 47 den Chairt go bhfuil gach duine i dteideal éisteacht chóir phoiblí a fháil laistigh de thréimhse réasúnach ama ó bhinse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimh ré le dlí. Chuir an Chúirt i dtábhacht, ina cásdlí, gurb ionann ráthaíochtaí binse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimh ré le dlí agus bunchloch an chirt chun triail chóir a fháil. (25)
35.      Tá flúirse cásdlí ón gCúirt ann maidir le gnéithe inmheánacha (26) agus seachtracha (27) neamhspleáchas na mbreithiúna. Tá sé i gceist leis an ngné dheireanach sin ní hamháin neamhspleáchas na gcúirteanna ón reachtas agus ón bhfeidhmeannas a chaomhnú i gcomhréir le prionsabal scaradh na gcumhachtaí, ach breithiúna a chosaint ar thionchar míchuí ó laistigh den chúirt lena mbaineann, (28) agus a fortiori ó chúirteanna eile.
36.      Ceanglaítear leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE freisin go bhfuil binse ann ‘arna bhunú roimhe sin le dlí’ agus aird á tabhairt ar na naisc dhoscartha atá ann idir rochtain ar bhinse den sórt sin agus ráthaíochtaí maidir le neamhspleáchas breithiúnach agus neamhchlaontacht bhreithiúnach. Ní hamháin go gcumhdaítear leis an gceanglas sin an bunús dlí do bhinse a bheith ann, ach cumhdaítear leis freisin comhdhéanamh an bhinse i ngach cás (29) agus aon fhoráil eile den dlí náisiúnta a d’fhágfadh, dá sárófaí í, go mbeadh rannpháirtíocht breithimh amháin nó níos mó i scrúdú cáis neamhrialta. (30) Ciallaíonn sé, inter alia, gurb é gnáthfhoirmíocht na cúirte amháin atá freagrach as an gcás a dhéanfaidh an cinneadh lena gcuirfear clabhsúr leis na himeachtaí. Dá bhrí sin, leis na ceanglais maidir le cosaint bhreithiúnach éifeachtach, glactar leis,
inter alia, go bhfuil rialacha ann maidir le comhdhéanamh na bpainéal breithiúnach atá trédhearcach agus a bhfuil dlíthithe ar an eolas fúthu agus ar rialacha iad lena gcuirtear cosc ar aon chur isteach míchuí ar an bpróiseas cinnteoireachta a bhaineann le cás ar leith ag daoine ó lasmuigh d’fhoirmíocht na cúirte atá freagrach as an gcás sin nach raibh na páirtithe in ann a n‑argóintí a chur ar aghaidh os a comhair. (31) Uaireanta, tagraítear do cheanglais maidir le comhdhéanamh an bhinse mar choincheap an ‘bhreithimh dhleathaigh’. (32)
37.      Shonraigh an Chúirt go bhféadfaidh Ballstát, in imthosca áirithe, dlínse eisiach a thabhairt do chomhlacht aonair nó do roinnt comhlachtaí díláraithe chun ceisteanna substainteacha áirithe de dhlí an Aontais a éisteacht agus a chinneadh. Trí dhlínse eisiach a dheonú do chúirt aonair, d’fhéadfaí a chur ar chumas na cúirte sin saineolas speisialta a fháil a chabhródh le meánfhad na n‑imeachtaí a theorannú nó le cleachtas aonfhoirmeach a áirithiú sa chríoch náisiúnta, rud a chuirfeadh le deimhneacht dhlíthiúil. Ar an gcaoi chéanna, d’fhéadfadh ainmniú cúirteanna ar leibhéal níos airde ina bhfuil taithí ghairmiúil níos fearr ag breithiúna riar ceartais níos aonchineálaí agus níos speisialaithe a éascú i réimse dhlí substainteach an Aontais lena mbaineann agus cosaint níos éifeachtaí a thabhairt do na cearta atá ag daoine aonair faoin dlí sin. (33) Mar sin féin, tá na Ballstáit freagrach as a áirithiú go gcosnófar go héifeachtach i ngach cás na cearta atá ag daoine aonair faoi dhlí an Aontais. (34)
38.      Maidir le hábhar sonrach na mbeart náisiúnta chun cásdlí náisiúnta a aontú, shonraigh an Chúirt sa bhreithiúnas in Hann‑Invest nach mór d’aon bheart nó cleachtas náisiúnta atá beartaithe chun coinbhleachtaí sa chásdlí a sheachaint nó a réiteach, agus ar an gcaoi sin deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú, an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE a chomhlíonadh. (35) Chuir an Chúirt in iúl freisin sa bhreithiúnas sin (36) nach bhfuil sásra nós imeachta lena gceadaítear do bhreitheamh de chúirt náisiúnta, nach bhfuil ina chomhalta de phainéal breithiúnach a bhfuil dlínse aige, cás a tharchur chuig painéal den chúirt sin atá ina suí i gcomhdhéanamh leathnaithe contrártha do na ceanglais a eascraíonn as an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, ar choinníoll go gcomhlíontar trí choinníoll: (i) nach ndearna an painéal breithiúnach a ainmníodh ar dtús an cás a phlé go fóill; (ii) tá na himthosca ina bhféadfar tarchur den sórt sin a dhéanamh leagtha amach go soiléir sa reachtaíocht is infheidhme; (37) agus (iii) nach bhfágann an tarchur nach féidir leis na daoine lena mbaineann páirt a ghlacadh sna himeachtaí os comhair an phainéil ina shuí i gcomhdhéanamh leathnaithe. (38) Mar a thug an Coimisiún faoi deara, tá fíorais an cháis seo éagsúil leis na fíorais sa bhreithiúnas in Hann‑Invest. Bunaítear le OUG Uimh. 62/2024 nós imeachta éigeantach maidir le haontú cásdlí ag cúirt níos airde, eadhon ÎCCJ, seachas sásra nó cleachtas inmheánach lena gceadaítear idirghabháil i ngníomhaíocht bhreithiúnach painéil bhreithiúnaigh de dhaoine eile a chomhlíonann feidhm laistigh den chúirt lena mbaineann. Ina theannta sin, cé go bhfuil tarchur chuig ÎCCJ éigeantach i gcásanna áirithe, murab ionann agus na fíorais a léirítear sa bhreithiúnas in Hann‑Invest, eascraíonn sé ón bpainéal a dhéanann breithniú ar an gcás féin. D’ainneoin na ndifríochtaí sin, measaim, mar sin féin, go bhfuil rialú na Cúirte sa bhreithiúnas sin an‑treorach i gcomhthéacs na n‑imeachtaí seo. Féadfar na trí choinníoll a leagtar síos sa bhreithiúnas sin, i mo thuairimse, a chur i bhfeidhm mutatis mutandis sa chás seo.
39.      Cé go gceistíonn Tribunalul București (an Chúirt Réigiúnach, Búcairist) dlíthiúlacht OUG Uimh. 62/2024 ar roinnt foras, ní mór a chur i dtábhacht nach gcaitheann an chúirt sin amhras ar dhlíthiúlacht a comhdhéanaimh féin ná ar dhlíthiúlacht chomhdhéanamh ÎCCJ. Thairis sin, mar a thug an Coimisiún faoi deara, murab ionann agus an staid a bhí ann i bPoblacht na Polainne nuair a tugadh breithiúnas an 5 Meitheamh 2023,
an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna), (39) ní thugtar le tuiscint sa chás seo go gcuireann an nós imeachta faoi OUG Uimh. 62/2024 cosc ar chúirteanna náisiúnta a n‑iarrtar orthu dlí an Aontais a chur i bhfeidhm a sheiceáil an binsí neamhspleácha neamhchlaonta arna mbunú le dlí iad, de réir mar a chomhdhéantar iad. (40) Ní dhearbhaíonn Tribunalul București (an Chúirt Réigiúnach, Búcairist) ach oiread go bhfuil easpa neamhchlaontachta ag na cúirteanna sin i gcomhthéacs an nós imeachta a bunaíodh le OUG Uimh. 62/2024. (41) Níor chuir an chúirt a rinne an tarchur, mar sin, amhras in iúl maidir lena fhrithsheasmhacht ar thosca seachtracha agus maidir lena neodracht maidir leis na leasanna atá os a comhair, ná níor chuir sí amhras den sórt sin in iúl maidir le ÎCCJ. (42) Thairis sin, sa chás seo, ní eascraíonn an cur isteach líomhainte ar neamhspleáchas na mbreithiúna as na cúirteanna íochtaracha sa Rómáin ná ón taobh istigh de ÎCCJ féin ach as rannpháirtíocht ‘éigeantach’ ÎCCJ i mbreithniú na gcásanna atá ar feitheamh os comhair cúirteanna íochtaracha i gcomhréir le OUG Uimh. 62/2024.
40.      Measann Tribunalul București (an Chúirt Réigiúnach, Búcairist), áfach, gur chuir feidhmeannas na Rómáine isteach go míchuí sa réimse breithiúnach trí OUG Uimh. 62/2024 a ghlacadh agus gur bhain sé an bonn de neamhspleáchas na gcúirteanna íochtaracha mar gheall ar an oibleagáid tarchuir chun réamhrialú a dhéanamh chuig
ÎCCJ. Chuir an chúirt a rinne an tarchur i dtábhacht, go háirithe, go bhfuil roinnt nósanna imeachta ann cheana féin sa Rómáin, sa bhreis ar an ordú éigeandála sin, chun éagsúlachtaí sa
chásdlí náisiúnta a sheachaint agus deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú. (43) Mar shampla, bunaítear le hAirteagail 514 go 518 den Chód Nós Imeachta Shibhialta nós imeachta chun an cásdlí a aontú ar mhaithe leis an dlí, (44) agus bunaítear le hAirteagail 519 go 521 den Chód sinnós imeachta ‘ginearálta’ chun pointí dlí a tharchur chuig ÎCCJ le haghaidh réamhrialú. Tagraíonn Tribunalul București (an Chúirt Réigiúnach, Búcairist) go forleathan don nós imeachta deireanach sin agus tugann sé le tuiscint go bhfuil OUG Uimh. 62/2024 iomarcach, go pointe áirithe ar a laghad, agus nach bhfuil údar lena ghlacadh dá bhrí sin. Tugann an chúirt a rinne an tarchur chun suntais agus cáineann sí na difríochtaí idir an nós imeachta faoi Airteagail 519 go 521 den Chód Nós Imeachta Shibhialta agus an nós imeachta faoi OUG Uimh. 62/2024. Dá bhrí sin, cáineann sí cineál éigeantach OUG Uimh. 62/2024 agus go bhfuil feidhm aige maidir le gach cúirt íochtarach seachas cúirteanna céime deiridh agus ceanglaítear ar na cúirteanna sin ábhair a tharchur chuig ÎCCJ fiú mura bhfuil aon amhras orthu maidir le tuillteanais an cháis. Go bunúsach, measann an chúirt a rinne an tarchur go bhfuil forghabháil dhlínse na gcúirteanna íochtaracha ag ÎCCJ mar thoradh air sin.
41.      Tugann
Rialtas na Rómáine faoi deara, áfach, nach mbunaítear le OUG Uimh. 62/2024 nós imeachta ‘meicniúil’ nó ‘uathoibríoch’ chun aon phointe nua dlí a tharchur chuig ÎCCJ. I gcomhréir le hAirteagail 519 agus 520 den Chód Nós Imeachta Shibhialta, (45) lena bhforlíontar OUG Uimh. 62/2024, ní cheanglaítear tarchur chun réamhrialú chuig ÎCCJ i gcás ceisteanna nua dlí. Ní fhéadfaidh ach ceisteanna deacra dlí a bhféadfadh rialuithe éagsúla a bheith mar thoradh orthu a bheith faoi réir tarchur chun réamhrialú chuig ÎCCJ. Ní mór do na cúirteanna íochtaracha measúnú a dhéanamh ar cé acu a chomhlíontar nó nach gcomhlíontar na coinníollacha uile maidir le hinghlacthacht sula dtarchuirtear pointe dlí chuig ÎCCJ agus ní mór na cúiseanna lena dtugtar údar le tarchur den sórt sin a leagan amach sa chinneadh tarchuir. (46) Thug Rialtas na Rómáine le fios freisin, ionas nach laghdófar ról na ngnáthchúirteanna, go bhfuil ról ÎCCJ faoi OUG Uimh. 62/2024 eisceachtúil. Ina theannta sin, cé go bhfuil léiriú ÎCCJ ar phointe dlí ceangailteach de bhun Airteagal 521(3) den Chód Nós Imeachta Shibhialta agus Airteagal 126(3) de Bhunreacht na Rómáine, ní féidir le ÎCCJ a léiriú ar an bpointe dlí a chur i bhfeidhm maidir le himthosca sonracha cáis. Is ag an gcúirt a rinne an tarchur amháin atá an ról sin. Dá bhrí sin, ní thugann réamhrialú de chuid ÎCCJ ach freagra teibí ar cheist dheacair dlí.
42.      Ní mór a chur i dtábhacht ag an tús go dtagann sé, i bprionsabal, faoi inniúlacht reachtas nó fheidhmeannas na Rómáine a mheas an gá sásra breise a ghlacadh chun cásdlí a aontú. (47) Measaim, mar a thug an Coimisiún faoi deara, nach gcaitheann an fíoras gurb ann do nósanna imeachta eile faoin dlí náisiúnta a bhfuil cuspóirí agus sásraí comhchosúla acu amhras, ann féin, ar dhlíthiúlacht OUG Uimh. 62/2024 faoin dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE. Dealraíonn sé gur lex specialis é an t‑ordú éigeandála sin a mhaolaíonn i gcásanna áirithe ar Airteagail 519 go 521 de Chód an Nós Imeachta Shibhialta. Déantar an nós imeachta faoi OUG Uimh. 62/2024 a fhorlíonadh freisin leis na forálacha sin den Chód Nós Imeachta Shibhialta agus tá sé bunaithe den chuid is mó orthu. Thairis sin, is cosúil go mbeadh feidhm mutatis mutandis ag cásdlí ÎCCJ maidir le hAirteagail 519 go 521 den Chód Nós Imeachta Shibhialta agus go háirithe dlínse ÎCCJ faoi i gcomhthéacs an nós imeachta faoi OUG Uimh. 62/2024. Is leor a thabhairt faoi deara nach gcaitheann an chúirt a rinne an tarchur amhras ar dhlíthiúlacht na bhforálacha sin den Chód Nós Imeachta Shibhialta ná, go deimhin, ar aon nós imeachta eile chun cásdlí sa Rómáin a aontú. Ina theannta sin, níl aon rud sa chomhad os comhair na Cúirte a léiríonn go n‑eascraíonn
,
inter alia, éiginnteacht dhlíthiúil as cómhaireachtáil na nósanna imeachta sin, a bhainfeadh an bonn den smacht reachta.
43.      Dealraíonn sé (48) go bhfuil dlínse ÎCCJ agus dlínse na gcúirteanna a tharchuireann pointí dlí chuige faoi OUG Uimh. 62/2024 sainithe go soiléir agus go beacht sa reachtaíocht náisiúnta agus sa chásdlí. (49) Tá dlínse ÎCCJ teoranta go docht don léiriú ar phointí dlí deacra agus teibí ar dócha go n‑eascróidh cásdlí frithráiteach
astu i gcásanna a bhaineann,
inter alia, le teidlíochtaí tuarastail ball foirne a íoctar as cistí poiblí. Dá bhrí sin, in ainneoin na hoibleagáide atá ar chúirteanna íochtaracha pointí dlí den sórt sin a tharchur chuig ÎCCJ lena léiriú, ní thagann ról na cúirte sin faoi OUG Uimh. 62/2024 chun cinn ach amháin in imthosca teoranta sainithe agus, dá bhrí sin, tá sé eisceachtúil. Is léir sin go háirithe ó na rialacha maidir le hinghlacthacht tarchuir chun réamhrialú de bhun Airteagal 519 de Chód an Nós Imeachta Shibhialta a bhfuil feidhm aige maidir le tarchuir
den sórt sin faoi OUG Uimh. 62/2024. (50) Níos tábhachtaí fós, níl dlínse ag ÎCCJ a léiriú ar an bpointe dlí atá i gceist a chur i bhfeidhm maidir le fíorais cáis ar leith agus breithiúnas a thabhairt ina leith. Dealraíonn sé, i gcomhréir le hAirteagal 521(1) de Chód an Nós Imeachta Shibhialta agus, go háirithe, le húsáid an téarma ‘amháin’ ann, go bhfuil an dlínse sin forchoimeádta go docht don chúirt íochtarach a tharchuir an pointe dlí chuig ÎCCJ le haghaidh léiriú nó do chúirt níos íochtaraí
a chuir cás comhchosúil ar fionraí de bhun Airteagal 2(3) de OUG Uimh. 62/2024 go dtí go dtabharfaidh ÎCCJ rialú ar an bpointe dlí. Áirithítear leis an nós imeachta faoin ordú éigeandála sin, arna fhorlíonadh le hAirteagail 519 go 521 den Chód Nós Imeachta Shibhialta, ar an gcaoi sin nach bhforghabhann ÎCCJ dlínse na gcúirteanna íochtaracha atá i gceist chun rialú a thabhairt ar fhíorais shonracha cáis.
44.      Ní chuirim as an áireamh go bhféadfaí a mheas go léirítear mímhuinín áirithe i leith na gcúirteanna íochtaracha tríd an bhféidearthacht a bhaint de chúirteanna níos íochtaraí
rialú a thabhairt ar phointe dlí agus oibleagáid a chur orthu an cúram sin a chur ar ÎCCJ. Measaim, áfach, gur féidir údar a thabhairt leis an nós imeachta faoi OUG Uimh. 62/2024 mar sin féin tríd an gcuspóir cosc a chur ar theacht chun cinn corpas frithráiteach
cásdlí ar leibhéal na gcúirteanna íochtaracha, rud a d’fhéadfadh roinnt mhaith ama a thógáil chun é a réiteach tríd an ngnáthnós imeachta achomhairc. (51) Dá bhrí sin, is faoi lucht ceaptha beartas na Rómáine atá sé na leasanna atá i gceist a mheas agus cothromaíocht iomchuí a bhaint amach
idir an cuspóir comhsheasmhacht an chásdlí agus caomhnú dhlínse iomlán na gcúirteanna íochtaracha agus cás á bhreithniú acu a áirithiú, ar bhealach réamhghabhálach_. Ní mór comhlíonadh na gceanglas a eascraíonn as Airteagal 19(1) CAE a áirithiú le linn an chleachtaidh sin.
45.      Dealraíonn sé (52) go mbíonn
dlínse ÎCCJ agus a rialú ar phointe dlí i gceist sula bpléann an painéal breithiúnach a ainmníodh ar dtús na cásanna go críochnaitheach. (53) Dá bhrí sin, is é painéal breithiúnach na cúirte íochtaraí atá freagrach as an gcás a ghlacann an cinneadh lena gcuirtear clabhsúr leis na himeachtaí, rud a áirithíonn go gcomhlíontar an chéad choinníoll a luaitear sa bhreithiúnas in Hann‑Invest. (54) Ní chaitear amhras ar an gconclúid sin leis an oibleagáid cásanna comhchosúla eile a chur ar fionraí, go dtí go ndéanfaidh ÎCCJ an pointe dlí a réiteach, fiú má tá na cásanna sin ag an gcéim plé de na himeachtaí. Gné bhunúsach de chórais náisiúnta nós imeachta éagsúla is ea fionraí éigeantach cásanna os comhair cúirteanna íochtaracha go dtí go réiteoidh cúirteanna uachtaracha, bunreachtúla nó idirnáisiúnta ceist dhlíthiúil. Is léir go bhfuil údar leis mar gheall ar an gcuspóir cosc a chur ar chúirteanna níos íochtaraí
cinntí a ghlacadh a d’fhéadfadh teacht salach ar léiriú (atá le teacht) ó chúirteanna uachtaracha, bunreachtúla nó idirnáisiúnta ar phointe dlí. (55)
46.      Thairis sin, is cosúil go leagtar síos na ceanglais nós imeachta a bhaineann le tarchur chuig ÎCCJ faoi OUG Uimh. 62/2024, go háirithe iad siúd a bhaineann le hinghlacthacht agus leis an gcoincheap ‘pointe dlí’ le reachtaíocht náisiúnta agus/nó le cásdlí agus, dá réir sin, comhlíonann siad an dara coinníoll maidir le trédhearcacht a leagtar amach sa bhreithiúnas in Hann‑Invest. (56) De réir Rialtas na Rómáine agus an Choimisiúin, chun a áirithiú go n‑urramófar an prionsabal audi alteram partem, (57) déantar cás a tharchur chuig ÎCCJ tar éis do na páirtithe tuairimí a mhalartú. Ina theannta sin, féadfaidh páirtithe barúlacha i scríbhinn maidir leis an bpointe dlí atá á bhreithniú a chur faoi bhráid ÎCCJ. I bhfianaise théarmaí Airteagal 520(7) agus (10) den Chód Nós Imeachta Shibhialta, is cosúil go gcomhlíontar an prionsabal gur cheart éisteacht a thabhairt do na páirtithe, ar cuid dhílis é den cheart chun triail chóir a fháil agus chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil, (58) agus dá bhrí sin,
inter alia, an tríú coinníoll sa bhreithiúnas in Hann‑Invest. (59)
47.      Cé gur chuir an chúirt a rinne an tarchur in iúl go bhféadfadh riaráiste maidir le láimhseáil cásanna a bheith mar thoradh ar OUG Uimh. 62/2024, níor chuir an chúirt sin in iúl gur tháinig riaráiste den sórt sin chun cinn i ndáiríre. Thairis sin, i gcomhréir le hAirteagal 2(5) de OUG Uimh. 62/2024, ní mór rialú a dhéanamh ar tharchuir
faoi Airteagal 2(1) den ordú éigeandála sin mar ábhar tosaíochta agus 60 lá ar a dhéanaí ón dáta a thugtar imeachtaí os comhair ÎCCJ. Tá an nós imeachta sin agus an ceanglas comhfhreagrach chun cásanna comhchosúla eile (60) a chur ar fionraí soiléir agus beacht agus ní cosúil go bhfágfadh sé go gcuirfí moill mhíchuí ar imeachtaí, go háirithe i bhfianaise na dtairbhí nós imeachta a eascraíonn as réamhrialuithe ón léiriú a dhéanann ÎCCJ ar phointí deacra dlí agus i bhfianaise na tréimhse ama atá i gceist, atá sách gearr go hoibiachtúil. Ina theannta sin, tá an nós imeachta faoi OUG Uimh. 62/2024 níos gasta ná an nós imeachta a leagtar síos le hAirteagail 519 go 521 den Chód Nós Imeachta Shibhialta. I ndáil leis sin, leagtar síos le hAirteagal 520(12) den
Chód sin
teorainn ama 3 mhí chun go dtabharfaidh ÎCCJ rialú. Dealraíonn sé, dá bhrí sin, go bhfeabhsaíonn OUG Uimh. 62/2024 bainistiú éifeachtúil cásanna seachas an bonn a bhaint de. (61)
48.      Ina thríú cúis le ceist a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais, measann Tribunalul București (an Chúirt Réigiúnach, Búcairist), go háirithe, go bhféadfadh ráitis i mbrollach OUG Uimh. 62/2024 a bheith ina gcúis le braistint go bhfuil na breithiúna claonta, rud a bhainfeadh an bonn de mhuinín an phobail as an gcóras breithiúnach. (62) Braitheann sé, mar sin, go bunúsach ar an nath ‘ní leor é an ceartas a bhaint amach agus é sin amháin, ach go gcaithfear an méid sin a chur in iúl freisin’. (63)
49.      Is léir ó bhrollach OUG Uimh. 62/2024 gur mheas feidhmeannas na Rómáine ‘go bhfuil feiniméan forleathan ann, atá á dhaingniú, maidir le cleachtas breithiúnach neamhréireach ar leibhéal na gcúirteanna a rialaíonn in imeachtaí a bhaineann le teidlíochtaí tuarastail a bhunú agus/nó a íoc’ agus ‘go bhfuil tionchar díreach agus suntasach ag na catagóirí sin díospóidí ar an mbuiséad ginearálta comhdhlúite, rud a mhéadaítear mar gheall ar an ngá atá le cóir dhlíthiúil chomhionann a ráthú...’. Luaitear sa bhrollach freisin gur glacadh OUG Uimh. 62/2024 chun aghaidh a thabhairt ar na hiarmhairtí diúltacha a eascraíonn as feiniméan na héagsúlachta sna rialuithe breithiúnacha agus chun iad a chosc.
50.      Ní mór a chur i bhfios go láidir nach gcaitheann Tribunalul București (an Chúirt Réigiúnach, Búcairist) amhras ar fhírinneacht ná ar chineál oibiachtúil ábhar bhrollach OUG Uimh. 62/2024. Is léir ón mbrollach sin gurbh é ba chúis le glacadh an ordaithe éigeandála sin feiniméan rialuithe neamhréireacha a bheith ann ó chúirteanna níos íochtaraí
i réimse ar leith agus an gá uileghabhálach atá le caidreamh dlíthiúil cobhsaí agus, go háirithe, comhionannas os comhair an dlí a áirithiú i gcásanna sa réimse sin. Leis an bhfíoras
go bhféadfadh cásdlí aonfhoirmeach cur le hintuarthacht mhéadaithe an chaiteachais bhuiséadaigh, ní dhéanann sé sin ann féin dochar don smacht reachta mar a fhorordaítear le hAirteagal 2 CAE agus leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE. Go deimhin, d’fhéadfadh cásdlí aonfhoirmeach feabhas a chur ar an smacht reachta trí éiginnteacht dhlíthiúil a laghdú agus trí chomhionannas os comhair an dlí a áirithiú.
51.      Níos tábhachtaí fós, in ainneoin na tagartha i mbrollach OUG Uimh. 62/2024 do thionchar eacnamaíoch agus sochaíoch na héagsúlachta sa
chásdlí atá i gceist, níl aon rud sa bhrollach sin ná, go deimhin, san ordú éigeandála sin féin lena gceanglaítear ar ÎCCJ rialú a thabhairt ar bhealach ar leith nó a chuirfeadh amhras ar dhuine réasúnach go rialódh ÎCCJ ar bhealach seachas le neamhchlaontacht iomlán. Dealraíonn sé, dá bhrí sin, nach n‑eascraíonn braistint
réasúnach as OUG Uimh. 62/2024 agus as a bhrollach go bhféadfadh réamhrialuithe ÎCCJ bunaithe ar an reachtaíocht sin a bheith claonta go míchuí i bhfabhar an Stáit agus/nó bhuiséad an Stáit. Tugaim faoi deara freisin, ar mhaithe le hiomláine amháin, de réir Rialtas na Rómáine, go n‑urramaítear láimhseáil neamhchlaonta cásanna den sórt sin ag ÎCCJ le rialuithe a tugadh go dtí seo maidir le cásanna den sórt sin. I ndeireadh na dála, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé measúnú a dhéanamh orthu sin.
52.      Maidir leis an gcúigiú cúis a bhí ag
Tribunalul București (an Chúirt Réigiúnach, Búcairist) ceist a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais, (64) measaim, in ainneoin na tagartha a rinne an chéad chúirt sin do Chinneadh Uimh. 2/2019,
ón
Curtea Constituțională (Cúirt Bhunreachtúil,
an Rómáin) agus do thorthaí reifreann náisiúnta an 26 Bealtaine 2019, nach ndealraíonn sé gur glacadh OUG Uimh. 62/2024 de shárú ar an dlí náisiúnta, go háirithe ar an dlí bunreachtúil náisiúnta. Chuir an chúirt a rinne an tarchur féin i dtábhacht nach raibh sa reifreann atá i gceist ach comhairliúchán agus gur de chineál polaitiúil seachas de chineál dlíthiúil a éifeachtaí. Thairis sin, is cosúil go gcuireann OUG Uimh. 62/2024 le ról bunreachtúil ÎCCJ, a chumhdaítear in Airteagal 126(3) de Bhunreacht na Rómáine, maidir le cur i bhfeidhm agus léiriú comhsheasmhach an dlí ag na cúirteanna uile a áirithiú.
C.      Tionchar ar an idirphlé idir na cúirteanna náisiúnta agus an Chúirt Bhreithiúnais de bhun Airteagal 267 CFAE
53.      Measann an Coimisiún nach mór d’aon sásra nós imeachta lena bhféachtar le
héagsúlachtaí sa
chásdlí a sheachaint éifeachtacht an nós imeachta um réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE agus urraim do thosaíocht dhlí an Aontais a áirithiú. I gcomhréir le hAirteagal 412(1)(7) den Chód Nós Imeachta Shibhialta, cuirtear an nós imeachta ar fionraí trí iarraidh ar réamhrialú a chur faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais. Ní léir an bhfuil feidhm ag an bhforáil sin freisin maidir leis an teorainn ama 60 lá a leagtar amach in Airteagal 2(5) de OUG Uimh. 62/2024. Dá dtabharfadh ÎCCJ rialú laistigh de 60 lá, cé gur mheas sé gur ghá ceist a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú, bheadh an t‑ordú éigeandála sin ar neamhréir,
inter alia, le hAirteagal 267 CFAE. Thairis sin, dá dtabharfadh ÎCCJ rialú gan fanacht le freagra na Cúirte, bhainfí a éifeachtacht de facto den nós imeachta um réamhrialú agus chuirfí cosc ar ÎCCJ cur i bhfeidhm éifeachtach dhlí an Aontais a áirithiú.
54.      Mar a cuireadh in iúl roimhe seo, cé go dtagann eagrú an cheartais sna Ballstáit faoi inniúlacht na Stát sin, ní mór dóibh, agus an inniúlacht sin á feidhmiú acu, a n‑oibleagáidí faoi dhlí an Aontais a chomhlíonadh. (65) Leanann sé ón bhfreagra a mholaim ar cheist na cúirte a rinne an tarchur, cé nach gcuirtear cosc le dlí an Aontais, i bprionsabal, ar na Ballstáit nósanna imeachta a bhunú chun an cásdlí náisiúnta a aontú, amhail an nós imeachta faoi OUG Uimh. 62/2024, nach mór do chur chun feidhme na nósanna imeachta sin na ceanglais a eascraíonn as dlí an Aontais a chomhlíonadh, go háirithe ó Airteagal 267 CFAE. (66)
55.      Chun a áirithiú go gcaomhnaítear saintréithe sonracha agus uathriail dhlíchóras an Aontais, bunaíodh leis na Conarthaí córas breithiúnach arb é is aidhm dó comhsheasmhacht agus aonfhoirmeacht a áirithiú maidir le léiriú dhlí an Aontais leis an nós imeachta um réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE mar bhunchloch dó. (67) Tá sé d’oibleagáid ar chúirt nó binse de chuid Ballstáit nach bhfuil aon leigheas breithiúnach faoin dlí náisiúnta in aghaidh a cinntí nó a chinntí, amhail ÎCCJ, tarchur a dhéanamh chuig an gCúirt Bhreithiúnais faoin tríú mír d’Airteagal 267 CFAE i gcás ina n‑ardaítear ceist os a comhair a bhaineann le léiriú dhlí an Aontais nó le bailíocht gnímh reachtaíochta tánaistí.  Is é is aidhm don oibleagáid sin, go háirithe, cosc a chur ar chásdlí náisiúnta nach bhfuil i gcomhréir le rialacha dhlí an Aontais a bhunú in aon cheann de na Ballstáit. (68) Ní féidir an chúirt atá i gceist a scaoileadh ón oibleagáid sin (69) ach amháin má shuíonn sí nach mbaineann an cheist a ardaíodh le hábhar nó go bhfuil an fhoráil de dhlí an Aontais atá i gceist léirithe cheana féin ag an gCúirt Bhreithiúnais nó go bhfuil an léiriú ceart ar dhlí an Aontais chomh soiléir sin nach bhfágtar aon amhras réasúnach léi. (70) Os a choinne sin, ní cinntí de réir bhrí an tríú mír d’Airteagal 267 CFAE iad cinntí cúirteanna náisiúnta eile ar féidir leis na páirtithe agóid a dhéanamh ina gcoinne os comhair cúirt níos uachtaraí. Cé go gcoinníonn na cúirteanna nó na binsí sin an chumhacht is leithne chun ábhar a thabhairt os comhair na Cúirte Breithiúnais, (71) níl sé d’oibleagáid orthu é sin a dhéanamh. (72)
56.      Tá breithiúnas ina dtugann an Chúirt Bhreithiúnais réamhrialú ina cheangal ar an gcúirt náisiúnta a d’fheidhmigh a lánrogha nó a chomhlíon a hoibleagáid tarchur a dhéanamh maidir le léiriú dhlí an Aontais chun an t‑ábhar atá os a comhair a réiteach. (73) Murach sin, dhéanfaí dochar d’éifeachtacht Airteagal 267 CFAE. (74)
57.      Ba mhaith liom a chur in iúl go hachomair go bhféadfadh tabhairt isteach sásra náisiúnta le haghaidh réamhrialú chuig an
gcúirt uachtarach, i gcásanna áirithe agus, ag brath ar chéim na n‑imeachtaí náisiúnta, ceisteanna breise a tharraingt anuas maidir le sainaithint na cúirte nó an bhinse nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann de réir bhrí an tríú mír d’Airteagal 267 CFAE in aghaidh a cinntí nó a chinntí. Níor ardaíodh an t‑ábhar sin sa chás seo. Ní mór aghaidh a thabhairt air, áfach, chun scrúdú a dhéanamh ar an idirghníomhú idir nós imeachta éigeantach náisiúnta um réamhrialú, amhail an nós imeachta sa chás seo, agus an córas cosanta breithiúnaí a chruthaítear le dlí an Aontais. I gcomhthéacs an nós imeachta faoi OUG Uimh. 62/2024, níl aon amhras ach go ngníomhaíonn ÎCCJ mar chúirt nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann i gcoinne a cinntí de réir bhrí an tríú mír d’Airteagal 267 CFAE nuair a rialaíonn sé ar iarraidh ar réamhrialú ó na cúirteanna íochtaracha agus nuair a sholáthraíonn sé léiriú dlíthiúil ceangailteach ar an bpointe dlí a tharchuirtear. (75) In éagmais tarchur den sórt sin nó i gcás ina measann ÎCCJ é a bheith do-ghlactha,
gníomhaíonn cúirteanna nó binsí na Rómáine a thugann breithiúnais nach bhfuil faoi réir achomhairc mar chúirteanna nó mar bhinsí chun críocha an tríú mír d’Airteagal 267 CFAE. (76) Is amhlaidh an cás freisin nuair a rialaíonn na cúirteanna nó na binsí sin ar phointí eile dlí nár tarchuireadh chuig ÎCCJ. Dá bhrí sin, braitheann an t‑aicmiú mar
chúirt nó binse nach bhfuil aon leigheas breithiúnach ann in aghaidh a cinnidh chun críocha an tríú mír d’Airteagal 267 CFAE ar phointe dlí a tharchur chuig ÎCCJ nó gan é a tharchur chuige. In aon chás, coinníonn na cúirteanna nó na binsí uile an cumas iarraidh ar réamhrialú a dhéanamh chuig an gCúirt i gcomhréir leis an dara mír d’Airteagal 267 CFAE.
58.      Maidir leis an teorainn ama 60 lá a leagtar amach in Airteagal 2(5) de OUG Uimh. 62/2024, ní mór do chur chun feidhme na teorann ama sin, ar cosúil nach bhfuil feidhm aici ach amháin maidir le ÎCCJ, (77) na ceanglais a eascraíonn as dlí an Aontais a chomhlíonadh, go háirithe ón tríú mír d’Airteagal 267 CFAE. (78) I ndáil leis sin, níl aon ní sa chomhad os comhair na Cúirte a thabharfadh le fios go bhfuil na cúirteanna íochtaracha sa Rómáin, lena n‑áirítear Tribunalul București (an Chúirt Réigiúnach, Búcairist), faoi cheangal ag an teorainn ama sin. Thairis sin, is cosúil go bhfuil na cúirteanna níos ísle sin in ann aon cheist a mheasann siad a bheith riachtanach ag cibé céim de na himeachtaí a mheasann siad a bheith iomchuí a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú, fiú tar éis do ÎCCJ rialú a thabhairt ar phointe dlí faoin nós imeachta in OUG Uimh. 62/2024. (79) Dealraíonn sé, dá bhrí sin, go bhfuil barúlacha an Choimisiúin maidir leis an teorainn ama 60 lá agus Airteagal 267 CFAE, go páirteach ar a laghad, beagán neamhábhartha i gcomhthéacs na n‑imeachtaí seo. Mar sin féin, tabharfaidh mé aghaidh go hachomair ar an teorainn ama sin a bhfuil ÎCCJ faoina réir ar mhaithe le hiomláine.
59.      Ceanglaítear le prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais, lena mbunaítear tosaíocht dhlí an Aontais ar dhlí na mBallstát, ar chomhlachtaí uile na mBallstát, lena n‑áirítear cúirteanna náisiúnta, éifeacht iomlán a thabhairt d’fhorálacha éagsúla an Aontais, agus ní fhéadfaidh dlí na mBallstát an bonn a bhaint den éifeacht a thugtar do na forálacha éagsúla sin ar chríoch na Stát sin. (80) Leanann sé ón bprionsabal sin nach mór do chúirteanna náisiúnta,
inter alia, a ndlí náisiúnta a léiriú, a mhéid is féidir, i gcomhréir le dlí an Aontais, go háirithe sa chás seo leis an tríú mír d’Airteagal 267 CFAE. Ní fhéadfaidh an oibleagáid sin, áfach, a bheith mar bhonn do léiriú contra legem ar an dlí náisiúnta. Ós rud é nach bhfuil dlínse ach ag cúirteanna agus binsí náisiúnta an dlí náisiúnta a léiriú, is fúthu atá sé a chinneadh an féidir an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí a léiriú i gcomhréir le ceanglais Airteagal 267 CFAE. É sin ráite, is faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé treoir úsáideach a chur ar fáil i bhfianaise na faisnéise atá san ordú tarchuir agus na mbarúlacha a cuireadh isteach. (81)
60.      Ós rud é gur cosúil nach bhfuil (82) aon fhoráil in OUG Uimh. 62/2024 lena gcuirtear cosc go sainráite ar chur ar fionraí na teorann ama 60 lá atá i gceist i gcomhréir,
inter alia, le hAirteagal 412(1)(7) de Chód an Nós Imeachta Shibhialta, measaim gur féidir an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist a léiriú i gcomhréir le hAirteagal 267 CFAE. Dá bhrí sin, má iarrann ÎCCJ réamhrialú ón gCúirt Bhreithiúnais de bhun Airteagal 267 CFAE, ní mór dó, chun éifeachtacht na forála sin a áirithiú de bhun phrionsabal na tosaíochta, na himeachtaí atá os a chomhair a chur ar fionraí go dtí go dtabharfaidh an Chúirt Bhreithiúnais réamhrialú, rud a chuirfidh cosc ar dhul in éag nó ar riosca dul in éag na teorann ama atá i gceist. Ina theannta sin, ní mór do ÎCCJ an rialú sin a chur i bhfeidhm ina dhiaidh sin chun an t‑ábhar atá ar feitheamh os a chomhair a réiteach. (83) I mo thuairimse, ní bheadh léiriú contra legem ar an dlí náisiúnta i gceist le léiriú den sórt sin ar an dlí náisiúnta i gcomhréir le dlí an Aontais.
VI.    Conclúid
61.      I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo,
molaim go bhfreagródh an Chúirt Bhreithiúnais an cheist a chuir Tribunalul București (an Chúirt Réigiúnach, Búcairist, an Rómáin) os a comhair mar seo a leanas:
62.      Maidir le hAirteagal 2 CAE, an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE agus Airteagal 267 CFAE,
63.      Ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
64.      ní chuirtear cosc leo ar an dlí náisiúnta sásra a thabhairt isteach lena gcuirtear oibleagáid ar chúirteanna náisiúnta, a éisteann agus a chinneann cásanna a bhaineann le bunú agus/nó íocaíocht teidlíochtaí tuarastail nó teidlíochtaí a bhaineann le tuarastal ball foirne a íoctar as
cistí poiblí, a iarraidh ar an gcúirt uachtarach náisiúnta réamhrialú a thabhairt ar phointí dlí nár dhéileáil an chúirt sin leo roimhe sin, ar choinníoll go bhfuil (i) na himthosca inar féidir tarchur den sórt sin a dhéanamh leagtha amach go soiléir sa reachtaíocht is infheidhme,
(ii) nach mbaintear leis an tarchur an fhéidearthacht de na daoine lena mbaineann páirt a ghlacadh sna himeachtaí os comhair na cúirte uachtaraí náisiúnta agus (iii) nach gcuirtear cosc leis an dlí náisiúnta ar an gcúirt uachtarach ná ar aon chúirt eile nach bhfuil aon leigheas breithiúnach faoin dlí náisiúnta ina gcoinne an oibleagáid faoin tríú mír d’Airteagal 267 CFAE a chomhlíonadh ná an lánrogha a thugtar do chúirteanna níos ísle leis an dara mír d’Airteagal 267 CFAE a bhaint díobh.
1 Bunteanga: an Béarla.
2      Rialaigh an Chúirt ar cheist neamhspleáchas na mbreithiúna i mbreis agus 30 cás ó bhreithiúnas an 27 Feabhra 2018,
Associação Sindical dos Juízes Portugueses (C‑64/16, EU:C:2018:117).
3      OUG nr. 62/2024 privind unele măsuri pentru soluționarea proceselor privind salarizarea personalului plătit din fonduri publice,
precum și a proceselor privind prestații de asigurări sociale (Ordú Éigeandála Rialtais Uimh. 62/2024 lena leagtar síos bearta chun imeachtaí a réiteach a bhaineann le luach saothair ball foirne a íoctar as cistí poiblí, chomh maith le himeachtaí a bhaineann le sochair slándála sóisialta) an 13 Meitheamh 2024, arna fhoilsiú in Monitorul Oficial al României, Cuid I,
Uimh. 559 an 14 Meitheamh 2024 (‘OUG Uimh. 62/2024’).
4      Is í an chúirt sin an ghnáthchúirt is airde nó is uachtaraí sa Rómáin.
5      Tagraíonn Tribunalul:București (an Chúirt Réigiúnach, Búcairist) go hachomair freisin don Codul de procedură penală (Cód um Nós Imeachta Coiriúil).
6      Breithiúnas an 24 Iúil 2023,
Lin (C‑107/23 PPU, EU:C:2023:606, mír 114 agus an cásdlí dá dtagraítear). Féach freisin breithiúnais na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine (‘ECtHR’) an 20 Deireadh Fómhair 2011,
Nejdet Sahin agus Perihan Sahin v. an Tuirc
(CE:ECHR:2011:1020JUD001327905, mír 56 go 58) agus an 29 Samhain 2016,
Lupeni Greek Catholic Parish agus páirtithe eile v an Rómáin (CE:ECHR:2016:1129JUD007694311, míreanna 128, 134 agus 135).
7      Féach aithris 3 de Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2020 maidir le córas ginearálta coinníollachta chun buiséad an Aontais a chosaint (IO 2020 L 433I, lch. 1).
8      ÎCCJ.
9      ECtHR,
4 Meitheamh 2013,
Tudor v an Rómáin (ECLI:CE:ECHR:2009:0324JUD002191103 §
29).
10      Féach an Cód Nós Imeachta Shibhialta agus an Cód Nós Imeachta Choiriúil.
11      Féach an Tuarascáil ar Neamhspleáchas an Chórais Bhreithiúnaigh Cuid I: Neamhspleáchas na mBreithiúna arna nglacadh ag Coimisiún na Veinéise ag a 82ú Seisiún Iomlánach (an Veinéis (an Iodáil), an 12 agus an 13 Márta 2010), CDL-AD(2010)004, mír 68, ar fáil ar https://www.venice.coe.int/webforms/documents/?pdf=CDL-AD(2010)004-e.
12      Féach, mar shampla,
Galič, A.,
A civil law perspective on the Supreme Court and its functions,
Studia Iuridicia, Iml. 81,
Vársá, 2019, lgh.
44 go 86.
13      Féach Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Emiliou in KUBERA (C‑144/23, EU:C:2024:522, mír 3) inar luaigh sé, le blianta beaga anuas, go bhfuil treocht áirithe ann ar fud Bhallstáit an Aontais Eorpaigh i dtreo sásraí scagtha a bhunú le haghaidh achomhairc os comhair na cúirte is uachtaraí. Cé go bhfuil cineálacha áirithe sásraí scagtha ann anois i roinnt Ballstát, ní gá go mbeadh sásraí den sórt sin ag cúirteanna uachtaracha Ballstát eile. Thairis sin, i gcás inarb ann do shásraí den sórt sin, d’fhéadfadh a n‑oibriú a bheith éagsúil ó Bhallstát go Ballstát.
14      Faoi réir a fhíoraithe ag an gcúirt a rinne an tarchur.
15      Féach, chuige sin, breithiúnais an 14 Samhain 2024,
S. (Modhnú ar fhoirmíocht na cúirte) (C‑197/23, EU:C:2024:956, míreanna 35 go 39) agus an 4 Meán Fómhair 2025,
AW ‘T’
(C‑225/22, EU:C:2025:649, míreanna 31 go 33 agus an cásdlí dá dtagraítear).
16      Áitíonn Rialtas na Rómáine go mbaineann na príomhimeachtaí go heisiach le foráil den dlí náisiúnta.
17      Breithiúnas an 8 Bealtaine 2024,
Asociația ‘ Forumul Judecătorilor din România’ (Comhlachais breithiúna) (C- 53/23, EU:C:2024:388, mír 34).
18      Féach, chuige sin, breithiúnas an 11 Iúil 2024,
Hann‑Invest agus páirtithe eile (C‑554/21,
C‑622/21 agus C‑727/21, ‘an breithiúnas in Hann‑Invest’, EU:C:2024:594, míreanna 34 go 36).
19      Breithiúnas an 27 Feabhra 2018,
Associação Sindical dos Juízes Portugueses (C‑64/16, EU:C:2018:117, mír 36).
20      Tá éifeacht dhíreach ag Airteagal 47 den Chairt agus ag an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE araon (breithiúnas an 2 Márta 2021,
A.B. agus páirtithe eile (Ceapachán breithiúna don Chúirt Uachtarach – Caingne)
C‑824/18, EU:C:2021:153, míreanna 143 go 145).
21      Féach, de réir analaí, breithiúnas an 26 Márta 2020,
Miasto Łowicz agus Prokurator Generalny (C‑558/18 agus C‑563/18, EU:C:2020:234, mír 51).
22      Féach breithiúnas an 9 Eanáir 2024, G. agus páirtithe eile (Ceapachán breithiúna do na gnáthchúirteanna sa Pholainn) (C‑181/21 agus C‑269/21, EU:C:2024:1, mír 69).
23      Breithiúnais an 5 Meitheamh 2023,
an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna) (C‑204/21, EU:C:2023:442, mír 63) agus an 14 Samhain 2024,
S. (Modhnú ar fhoirmíocht na cúirte) (C‑197/23, EU:C:2024:956, mír 31).
24      Féach míreanna 28, 30 agus 31 den Tuairim seo.
25      Breithiúnas an 5 Meitheamh 2023,
an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna) (C‑204/21, EU:C:2023:442, mír 71 agus an cásdlí dá dtagraítear).
26      Ceanglaítear le neamhspleáchas inmheánach, atá nasctha leis an neamhchlaontacht,
go gcoimeádtar achar comhionann idir na páirtithe sna himeachtaí agus a leasanna faoi seach maidir le hábhar na n‑imeachtaí sin. Féach, chuige sin, breithiúnas an 21 Eanáir
2020,
Banco de Santander (C‑274/14, EU:C:2020:17, mír 61) Sa bhreithiúnas sin, dhiúltaigh an Chúirt iarraidh ar réamhrialú ón Tribunal Económico-Administrativo Central (an Binse Cánach Lárnach, an Spáinn) toisc í a bheith do-ghlactha. Chinn an Chúirt,
inter alia, go gcaitheann saintréithe áirithe den nós imeachta achomhairc urghnách os comhair Sala Especial para la Unificación de Doctrina (Dlísheomra Speisialta um Aontú Fasaigh, an Spáinn) den
Tribunal Económico-Administrativo Central (an Binse Cánach Lárnach amhras ar cé acu a ghníomhaíonn nó nach ngníomhaíonn sé mar ‘thríú páirtí’ i ndáil leis na leasanna os a chomhair mar gheall ar naisc eagraíochtúla agus fheidhmiúla idir an binse sin agus Aireacht Geilleagair agus Airgeadais na Spáinne.
27      Ceanglaítear le neamhspleáchas seachtrach go bhfeidhmeoidh an chúirt lena mbaineann a feidhmeanna go hiomlán neamhspleách, gan bheith faoi réir aon srian ordlathach ná a bheith ina thánaiste ag aon chomhlacht eile agus gan orduithe ná treoracha a ghlacadh ó aon fhoinse ar chor ar bith. Féach, chuige sin, breithiúnas an 27 Feabhra 2018,
Associação Sindical dos Juízes Portugueses,
(C‑64/16,
EU:C:2018:117, mír 44 agus an cásdlí dá dtagraítear).
28      Breithiúnas an 14 Samhain 2024,
S. (Modhnú ar fhoirmíocht na cúirte)  (C‑197/23, EU:C:2024:956, míreanna 54 agus 61 agus an cásdlí dá dtagraítear).
29      Féach breithiúnas an 6 Márta 2025,
D.K. (Cásanna a tharraingt siar ó bhreitheamh) (C‑647/21 agus C‑648/21, EU:C:2025:143, míreanna 71 go 74 agus an cásdlí dá dtagraítear).
30      Breithiúnas an 14 Samhain 2024,
S. (Modhnú ar fhoirmíocht na cúirte)  (C‑197/23, EU:C:2024:956, míreanna 63 agus 64 agus an cásdlí dá dtagraítear). Féach freisin, breithiúnas an 21 Nollaig 2023,
Krajowa Rada Sądownictwa (Sealbhú leanúnach oifige breithiúnaí) (C‑718/21, EU:C:2023:1015, míreanna 47 go 53) ina dtagraítear go forleathan do chásdlí ECtHR maidir leis an smacht reachta agus sáruithe ar Airteagal 6(1) de ECHR i bPoblacht na Polainne.
31      Breithiúnas in Hann‑Invest, míreanna 55 agus 59.
32      Féach, mar shampla,
Airteagal 101 den Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland (Dlí Bunúsach do Phoblacht Chónaidhme na Gearmáine) an 23 Bealtaine 1949 (BGBl. lch. 1), arna leasú go deireanach leis an Gesetz vom 19.12.2022 (Dlí an 19 Nollaig 2022 BGBl. I lch. 2478) lena bhforáiltear ‘(1)... Ní fhéadfar aon duine a aistriú ó dhlínse a bhreithimh dhleathaigh....’ (béim curtha leis). Féach freisin,
Dero-Bugny, D., ‘Le principe du juge légal en droit de l’Union européenne’,
Journal du droit européen,
2022, lch. 154.
33      Breithiúnas an 5 Meitheamh 2023,
an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna) (C‑204/21, EU:C:2023:442, míreanna 264 go 266 agus 279 agus an cásdlí dá dtagraítear). I bhfianaise na hoibleagáide atá ar chúirteanna íochtaracha faoi OUG Uimh. 62/2024 pointí dlí a tharchur chuig ÎCCJ i gcásanna áirithe, measaim go bhfuil an cásdlí sin ábhartha de réir analaí. Is cosúil go bhfuil an nós imeachta faoi OUG
Uimh. 62/2024 dírithe ar chleachtas aonfhoirmeach a áirithiú sa Rómáin i réimse dlí ar leith, rud a chuirfeadh leis an deimhneacht dhlíthiúil.
34      Shonraigh an Chúirt freisin nach gcuirtear cosc le hAirteagal 2 CAE ná leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE ar rialacha náisiúnta ná ar chleachtas náisiúnta faoina bhfuil cinntí na cúirte bunreachtúla ina gceangal ar na gnáthchúirteanna, ar choinníoll go ráthaítear leis an dlí náisiúnta neamhspleáchas na cúirte bunreachtúla sin, go háirithe, ón reachtas agus ón bhfeidhmeannas, mar a cheanglaítear leis na forálacha sin (breithiúnas an 22 Feabhra 2022,
RS (Éifeachtaí na gcinntí ó chúirt bhunreachtúil)
C‑430/21, EU:C:2022:99, mír 44 agus an cásdlí dá dtagraítear).
35      Féach mír 48 den bhreithiúnas sin.
36      Féach mír 80 de.
37      Léiríonn sé sin,
inter alia, prionsabail na trédhearcachta agus na deimhneachta dlíthiúla.
38      Léiríonn sé sin an prionsabal nach mór éisteacht leordhóthanach a thabhairt do na páirtithe sna himeachtaí nó prionsabal na sáraíochta.
39      C‑204/21, EU:C:2023:442.
40      Ibid., míreanna 276 go 279.
41      Féach, áfach, míreanna 15 agus 48 go 51 den Tuairim seo.
42      Féach breithiúnas an 19 Samhain 2019,
A. K. agus páirtithe eile (Neamhspleáchas Dhlísheomra Araíonachta na Cúirte Uachtaraí) (C‑585/18,
C‑624/18 agus C‑625/18, EU:C:2019:982, mír 123).
43      Féach an chéad chúis, an dara cúis agus an ceathrú cúis a spreag an chúirt a rinne an tarchur ceist a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais a leagtar amach i míreanna 11 go 15 agus 17 den Tuairim seo. Déileálfaidh mé leis na cúiseanna sin le chéile ar mhaithe le háisiúlacht.
44      Féadfaidh an Procurorul General al României (Ard-Ionchúisitheoir na Rómáine), i measc daoine eile, a iarraidh ar ÎCCJ rialú a thabhairt ar cheisteanna dlí as ar eascair cásdlí frithráiteach.
Is chun leas an dlí amháin a eisítear cinneadh ÎCCJ agus ní dhéanann sé difear do na cinntí cúirte atá á mbreithniú ná do staid na bpáirtithe sna himeachtaí sin.
45      Agus cásdlí ÎCCJ ina leith.
46      Féach Airteagal 520 den Chód Nós Imeachta Shibhialta.
47      Féach, chuige sin, mír 33 den Tuairim seo. Thug roinnt Ballstát isteach sásraí inmheánacha réamhrialaithe ina gcúirteanna uachtaracha arb é is aidhm dóibh ceisteanna tábhachtacha dlí a shoiléiriú i ndíospóidí atá ar feitheamh os comhair na gcúirteanna íochtaracha. (Féach, mar shampla,
Airteagal 390 de Kodeks postępowania cywilnego (Cód Nós Imeachta Sibhialta na Polainne) lena bhforáiltear ‘Mír 1. Más rud é, le linn achomharc a scrúdú, go n‑éireoidh ceist dhlíthiúil a bheidh ina cúis amhrais thromchúisigh, féadfaidh an chúirt an éisteacht a chur ar atráth agus an cheist sin a tharchur chuig an gCúirt Uachtarach lena breithniú. Tá an Chúirt Uachtarach inniúil chun an cás féin a éisteacht nó chun an cheist a tharchur lena breithniú chuig a painéal leathnaithe. Mír 2. Beidh rún na Cúirte Uachtaraí maidir leis an gceist dhlíthiúil ceangailteach sa chás.’ Le haghaidh an leagain oifigiúil i
bPolainnis, féach,
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19640430296/U/D19640296Lj.pdf. Féach freisin Airteagail 392 go 395 de Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Cód Nós Imeachta Shibhialta na hÍsiltíre); ar fáil ag https://www.rechtspraak.nl/SiteCollectionDocuments/dutch-code-of-civil-procedure-2025.pdf Eascraíonn uathúlacht nós imeachta na Rómáine a tugadh isteach faoi OUG
Uimh. 62/2024, áfach, as a chineál éigeantach i gcásanna áirithe, rud a chuireann teorainn le discréid na gcúirteanna íochtaracha.
48      Faoi réir a fhíoraithe ag an gcúirt a rinne an tarchur.
49      Ar an gcaoi chéanna leis an nós imeachta a leagtar síos in Airteagail 519 agus 520 den Chód Nós Imeachta Shibhialta.
50      Go háirithe, an ceanglas go mbeadh ‘pointe dlí [ann], a bhfuil gá lena shoiléiriú chun rialú a thabhairt ar thuillteanais an cháis’.
51      Ós rud é gur cosúil go gcaomhnaíonn OUG Uimh. 62/2024 dlínse na gcúirteanna íochtaracha chun na fíorais a chinneadh agus rialú teibí ÎCCJ ar phointe dlí a chur i bhfeidhm maidir le fíorais an cháis atá idir lámha, áirithítear leis nach bhfuil an cásdlí faoi réir ‘lárú iomarcach’. Féach barúlacha na cúirte a rinne an tarchur a bhfuil achoimre orthu i mír 16 den Tuairim seo.
52      Faoi réir a fhíoraithe ag an gcúirt a rinne an tarchur.
53      Chuir mé isteach an focal ‘críochnaitheach’ nár úsáideadh sa bhreithiúnas in Hann‑Invest mar measaim, faoi réir fhíorú na cúirte a rinne an tarchur, go bhféadfaidh na cúirteanna íochtaracha sa Rómáin tarchur a dhéanamh chuig ÎCCJ i gcomhréir le OUG Uimh. 62/2024 d’ainneoin gur thosaigh siad ag breithniú cáis toisc go bhféadfadh sé nach dtiocfadh an gá le tarchur den sórt sin a dhéanamh teacht chun solais ach go dtí go mbeidh pléití sin ar bun. Thairis sin, d’fhéadfadh sé go n‑éileofaí ar chúirteanna níos íochtaraí eile plé a chur ar fionraí ar cuireadh tús leis má tarchuireadh pointe dlí atá ábhartha d’imeachtaí atá ar feitheamh os a gcomhair chuig ÎCCJ.
54      Féach mír 38 den Tuairim seo. Ghlac Coiste Airí Chomhairle na hEorpa cur chuige comhchosúil inar moladh ‘nár cheart d’eagraíocht bhreithiúnach ordlathach an bonn a bhaint de neamhspleáchas aonair’ agus ‘nár cheart do chúirteanna uachtaracha treoracha a thabhairt do bhreithiúna maidir leis an gcaoi ar cheart dóibh cásanna aonair a chinneadh,
seachas i réamhrialuithe...’ (béim curtha leis). Moladh ó Choiste na nAirí chuig na Ballstáit maidir le breithiúna: neamhspleáchas, éifeachtúlacht agus freagrachtaí (arna nglacadh ag an gCoiste Airí an 17 Samhain 2010 ag an 1098ú cruinniú d’Ionadaithe na nAirí), CM/Rec(2010)12, míreanna 22 agus 23.
55      Féach, mar shampla,
Airteagal 163 den Civilinio Proceso Kodekso (Cód Nós Imeachta Shibhialta na Liotuáine) lena bhforáiltear d’fhionraí éigeantach cáis ag an gcúirt a tharchuireann ceist maidir le bunreachtúlacht nó dlíthiúlacht gnímh dlí is infheidhme i gcás chuig Lietuvos Respublikos Konstitucinis Teismas (Cúirt Bhunreachtúil Phoblacht na Liotuáine) nó Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (Cúirt Riaracháin Uachtarach na Liotuáine), nó a tharchuireann ceist le haghaidh réamhrialú chuig an gCúirt Bhreithiúnais faoi Airteagal 267 CFAE. Tá feidhm ag an oibleagáid maidir le fionraí freisin i gcás ina bhfuil an cheist chéanna tarchurtha cheana féin ag cúirteanna eile; ar fáil ag: https://e-seimas.lrs.lt/portal/legalAct/lt/TAD/TAIS.162435/asr
56      Féach mír 38 den Tuairim seo.
57      Tugtar prionsabal na sáraíochta air uaireanta.
58      Féach an breithiúnas in Hann‑Invest, mír 58.
59      Féach mír 38 den Tuairim seo. Tá comhlíonadh na dtrí choinníoll sin faoi réir a fhíoraithe ag an gcúirt a rinne an tarchur.
60      Féach Airteagal 2(3) de OUG Uimh. 62/2024.
61      Ní mór don chúirt a rinne an tarchur an bealach a n‑oibríonn an nós imeachta iarbhír a fhíorú.
62      Féach mír 16 den Tuairim seo.
63      Féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Iúil 2021,
an Coimisiún v an Pholainn (Córas araíonachta do bhreithiúna)
(C‑791/19, EU:C:2021:596, mír 59).
64      Féach mír 18 den Tuairim seo.
65      Féach mír 33 den Tuairim seo.
66      Féach chuige sin,
breithiúnas an 15 Deireadh Fómhair 2024,
KUBERA (C‑144/23, EU:C:2024:881, mír 32).
67      Breithiúnas an 5 Meitheamh 2023,
an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna) (C‑204/21, EU:C:2023:442, míreanna 274 agus 275) agus Tuairim 2/13 (Aontachas an Aontais Eorpaigh le ECHR) an 18 Nollaig 2014 (EU:C:2014:2454, mír 198).
68      Breithiúnas an 15 Deireadh Fómhair 2024,
KUBERA  (C‑144/23, EU:C:2024:881, mír 35).
69      Maidir leis an oibleagáid atá ar an gcúirt sin cúiseanna a lua gan ábhar a tharchur chuig an gCúirt, féach breithiúnas an 15 Deireadh Fómhair 2024,
KUBERA (C‑144/23, EU:C:2024:881, míreanna 61 go 65). Féach freisin, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Ćapeta in Remling (C‑767/23, EU:C:2025:486, míreanna 62 go 85). Maidir le dliteanas Ballstáit i leith damáistí mar gheall ar mhainneachtain cúirte náisiúnta céime deiridh ábhar a tharchur chuig an gCúirt de bhun an tríú mír d’Airteagal 267 CFAE agus, go háirithe, an tábhacht a bhaineann le réasúnaíocht sa chomhthéacs sin, féach Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Ćapeta in Ferreira da Silva e Brito agus páirtithe eile (C‑293/24, EU:C:2025:850).
70      Féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Deireadh Fómhair 2024,
KUBERA (C‑144/23, EU:C:2024:881, míreanna 34 agus 36). Féach freisin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021,
Consorzio Italian Management agus Catania Multiservizi (C‑561/19, EU:C:2021:799, míreanna 40 go 51) inar leag an Chúirt síos critéir mhionsonraithe chun measúnú a dhéanamh ar cé acu a scaoiltear nó nach scaoiltear cúirt nó binse nach bhfuil aon leigheas breithiúnach faoin dlí náisiúnta in aghaidh a cinntí nó a chinntí óna hoibleagáid tarchur a dhéanamh chuig an gCúirt Bhreithiúnais faoin tríú mír d’Airteagal 267 CFAE. Sa bhreithiúnas sin, shoiléirigh agus bheachtaigh an Chúirt a cásdlí roimhe sin,
inter alia, ina breithiúnas ceannródaíoch an 6 Deireadh Fómhair 1982,
Cilfit (283/81, EU:C:1982:335).
71      Tugtar an lánrogha sin leis an dara mír d’Airteagal 267 CFAE.
72      Féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Meán Fómhair 2005,
Intermodal Transports (C‑495/03, EU:C:2005:552, mír 31).
73      Breithiúnas an 22 Feabhra 2022,
RS (Éifeacht na gcinntí ó chúirt bhunreachtúil)
(C‑430/21, EU:C:2022:99, mír 74).
74      Breithiúnas an 24 Iúil 2023,
Lin (C‑107/23 PPU, EU:C:2023:606, mír 134 agus an cásdlí dá dtagraítear).
75      I gcomhréir le hAirteagal 521(3) den Chód Nós Imeachta Shibhialta, beidh aon réiteach a thabharfar maidir le saincheisteanna dlí ceangailteach ó dháta foilsithe an chinnidh.
76      Ina breithiúnas an 15 Iúil 1964,
Costa (6/64, EU:C:1964:66), ghlac an Chúirt leis gur chúirt náisiúnta é an Giudice conciliatore di
Milano (Breitheamh Comhréitigh,
Milano, an Iodáil), nach raibh aon leigheas breithiúnach in aghaidh chinntí na cúirte sin agus, dá bhrí sin, go raibh uirthi ceisteanna maidir le léiriú an Chonartha a tharchur chuig an gCúirt.
77      Faoi réir a fhíoraithe ag an gcúirt a rinne an tarchur.
78      Féach, de réir analaí, breithiúnas an 15 Deireadh Fómhair 2024,
KUBERA (C‑144/23, EU:C:2024:881, mír 32).
79      Féach, de réir analaí, breithiúnas an 22 Meitheamh 2010,
Melki agus Abdeli (C‑188/10 agus C‑189/10, EU:C:2010:363, mír 52). Is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé é sin a fhíorú.
80      Breithiúnas an 24 Iúil 2023,
Lin (C‑107/23 PPU, EU:C:2023:606, míreanna 128 agus 129 agus an cásdlí dá dtagraítear).
81      Féach, de réir analaí, breithiúnas an 15 Deireadh Fómhair 2024,
KUBERA
(C‑144/23, EU:C:2024:881, míreanna 51 go 53).
82      Faoi réir a fhíoraithe ag an gcúirt a rinne an tarchur.
83      Breithiúnas an 24 Iúil 2023, Lin (C-107/23 PPU, EU:C:2023:606, mír 132 agus an cásdlí dá dtagraítear).