61972C0074
CONCLUSIE VAN DE ADVOCAAT-GENERAAL K. ROEMER
VAN 21 JUNI 1973 (
1
)
Mijnbeer de President,
mijne heren Rechters,
In de bij verzoekschrift van 11 oktober 1972 ingeleide procedure, die ons vandaag bezighoudt, wordt het Hof verzocht een uitspraak te doen over de gevolgen van een ongeval, dat mejuffrouw Di Blasi, ambtenares van de Commissie van de Europese Gemeenschappen, is overkomen.
Ten aanzien van het omvangrijke feitenmateriaal moge ik verwijzen naar het rapport van de Rechrer-Rapporteur en mij thans beperken tot de volgende inleidende opmerkingen.
Het ongeval vond plaats, toen mejuffrouw Di Blasi zich op 3 januari 1968 om dienstredenen in het kantoorgebouw van de Commissie op de Place de Metz te Luxemburg bevond. In de gang van dit gebouw viel zij en liep daarbij een — klaarblijkelijk gecompliceerde — breuk van haar rechter enkel op. Zij werd daarvoor allereerst — onder meer chirurgisch — behandeld in een kliniek te Luxemburg. Later behandelden ook artsen in Brussel en Italië de fysieke en psychische gevolgen van het ongeval, dat mejuffrouw Di Blasi was overkomen. Zulks is, ook met vermelding van de door de medische dienst van de Commissie verzochte en uitgevoerde controles, uitvoerig in het verzoekschrift uiteengezet. Daarin zijn tevens de data vermeld, waarop mejuffrouw Di Blasi op voornoemde gronden ziekteverlof had, alsmede de perioden dat zij haar werkzaamheden slechts op basis van halve of gedeeltelijke werktijd uitoefende. Als ik het juist zie, heeft mejuffrouw Di Blasi tussen 3 januari 1968 en 30 juni 1972 in feite slechts gedurende korte perioden gewerkt. Sinds 1 juli 1972 heeft zij verlof om redenen van persoonlijke aard en verblijft zij in haar vaderland, Italië.
Zoals in dergelijke gevallen gebruikelijk is, ontving mejuffrouw Di Blasi op 22 oktober 1970 een formulier van de bevoegde dienst van de Commissie, waarop zij inlichtingen over het ongeval moest verstrekken, en dat zij, met een doktersverklaring inzake het percentage van de door het ongeval veroorzaakte invaliditeit, diende terug te zenden. Hieraan heeft mejuffrouw Di Blasi op 16 december 1970 voldaan. Uit de door haar overgelegde doktersverklaring blijkt, dat zij in totaal voor 70 % invalide is.
Daar de administratie het kennelijk niet met deze beoordeling eens was, ontving mejuffrouw Di Blasi in het volgende voorjaar een verzoek van de administratie van de Commissie om voor een geneeskundig onderzoek naar Brussel te komen. Dit onderzoek vond op 6 april en de daarop volgende dagen plaats, bij de medische dienst van de Commissie in aanwezigheid van verschillende artsen, waaronder de vertrouwensarts van de verzekeringsmaatschappij waarmee de Commissie een overeenkomst heeft ter dekking van de ongevallenrisico's van haar personeelsleden. Later werd mejuffrouw Di Blasi bij brief van 15 maart 1972 van het Directoraat-generaal Personeelszaken en Algemeen Beheer medegedeeld dat zij ten gevolge van het ongeval tot 9 % blijvend gedeeltelijk invalide was verklaard. De op grond van artikel 73, lid 2, sub c), van het ambtenarenstatuut verschuldigde kapitaalsuitkering werd dienovereenkomstig vastgesteld.
Mejuffrouw Di Blasi wilde zich niet bij deze uitslag neerleggen. Bij brief van 27 maart 1972 verklaarde zij uitdrukkelijk dat zij het besluit van 15 maart 1972 niet aanvaardde. Bovendien verzocht zij daarin opgave der maatstaven, aan de hand waarvan het gedeeltelijke invaliditeitspercentage werd vastgesteld. Toen zij aanvankelijk daarop geen antwoord ontving, stelde zij bij brief van 12 juni 1972 administratief beroep in bij de Commissie, tegen het besluit van 15 maart 1972. Daarin stelde zij dat het eenzijdige besluit over het gedeeltelijke invaliditeitspercentage een schending van artikel 73 van het ambtenarenstatuut inhield. Bovendien was, zoals uit de bijgevoegde medische verklaringen moest blijken, haar gedeeltelijke invaliditeit te laag geschat. Derhalve verzocht mejuffrouw Di Blasi het besluit van 15 maart 1972 te vernietigen, tot een hernieuwd onderzoek ter bepaling van haar gedeeltelijke invaliditeit over te gaan en deze op 70 %, subsidiair op ten minste 45 % vast te stellen.
Daar de Commissie hieraan geen gevolg gaf binnen een termijn van twee maanden (die nog voor dit geval gold), heeft mejuffrouw Di Blasi bij een op 11 oktober 1972 ingediend verzoekschrift beroep ingesteld bij het Hof.
In haar verzoekschrift concludeert verzoekster dat het den Hove behage:
—
het besluit van 15 maart 1972 van de Commissie nietig te verklaren;
—
het stilzwijgend besluit tot afwijzing van het administratief beroep van 12 juni 1972 nietig te verklaren;
—
verzoeksters gedeeltelijke invaliditeit op 70 % vast te stellen en in ieder geval op niet minder dan 45 %;
—
de Commissie tot betaling van interesten ter veroordelen vanaf de dag van het ongeval en
—
te gelasten dat een bepaald medisch rapport uit verzoeksters persoonsdossier wordt gelicht.
Nadat verzoekster de zaak bij het Hof aanhangig had gemaakt, werd haar bij brief van 17 oktober 1972 van de vicevoorzitter van de Commissie meegedeeld dat de Commissie naar aanleiding van haar administratief beroep had besloten het percentage van de uit het ongeval voortvloeiende gedeeltelijke invaliditeit te doen vaststellen door een niet aan de instelling verbonden arts, in onderling overleg aan te wijzen door de vertrouwensarts van de Commissie en de behandelende geneesheer van verzoekster. Ten einde de afwikkeling van het geschil te bespoedigen, zegde verzoekster bij brief van 24 oktober 1972 de Commissie haar medewerking toe. In een verklaring van 22 november 1972 wees zij haar behandelende geneesheer, die in Rome praktiseert, aan om deze aangelegenheid te regelen en met een schrijven van 23 november 1972 van haar advocaat te Rome werd de Commissie een door deze arts opgestelde lijst van medici toegezonden, die als arbiters in de procedure ter vaststelling van de gedeeltelijke invaliditeit in aanmerking zouden kunnen komen. Ten slotte zij vermeld dat het Directoraat-generaal Personeelszaken en Algemeen Beheer bij brief van 29 november 1972 verzoekster uitdrukkelijk heeft medegedeeld dat het besluit van 15 maart 1972 was ingetrokken.
De Commissie stond thans op het standpunt dat het ingestelde beroep daardoor zonder voorwerp was geraakt. In haar verweerschrift verzocht zij het Hof dan ook het beroep af te wijzen omdat het voorwerp en het belang voor verzoekster daaraan waren komen te ontbreken, subsidiair het beroep ongegrond te verklaren.
Daar verzoekster deze opvatting onjuist achtte en haar posita bij repliek derhalve niet principieel wijzigde, vond ter terechtzitting van 17 mei 1973 de mondelinge behandeling van de zaak plaats.
In dit kader is het thans mijn taak de feiten te beoordelen en conclusie te nemen.
1. Ten aanzien van het eerste onderdeel van de vordering
Wat betreft het eerste onderdeel van de vordering, strekkende tot vernietiging van het besluit van 15 maart 1972, hebben wij gezien dat de Commissie, bij besluit van oktober 1972 dat verzoekster op 17 oktober 1972 is medegedeeld, besloten had het percentage van verzoeksters gedeeltelijke invaliditeit door een neutrale arts te doen vaststellen. Hieruit blijkt reeds dat de Commissie niet vasthoudt aan haar besluit van 15 maart 1972 en de daarin vermelde schatting van verzoeksters gedeeltelijke invaliditeit op 9 %. Bovendien werd verzoekster er in een brief van 29 november 1972 van het Directoraat-generaal Personeelszaken en Algemeen Beheer uitdrukkelijk op gewezen dat het besluit van 15 maart 1972 was ingetrokken.
Derhalve kan worden gesteld, dat het besluit waarop het eerste onderdeel van de vordering doelt, is ingetrokken en geen enkel rechtsgevolg meer heeft. Verzoekster lijkt dit overigens ook te erkennen voor zover zij bij repliek spreekt van een vermindering van het onderwerp van geschil, van een gedeeltelijke afstand van haar uitgangspunt, en van de daaruit voortvloeiende aanleiding artikel 69, paragraaf 4, van het Reglement voor de procesvoering toe te passen.
Daar verzoeksters belang bij de vaststelling van de oorspronkelijke onrechtmatigheid van het besluit van 15 maart 1972 niet kan worden erkend, blijft er inderdaad — zoals de Commissie meent — niets anders over dan te verklaren dat het geschil op dit punt zonder voorwerp is geraakt en te dien aanzien alleen uitspraak over de kosten dient te worden gedaan.
2. Ten aanzien van het tweede onderdeel van de vordering
Het tweede onderdeel van de vordering heeft betrekking op de stilzwijgende afwijzing van het door verzoekster op 12 juni 1972 ingestelde administratieve beroep. Ter bepaling van de draagwijdte van dit tweede onderdeel moeten wij derhalve van genoemd beroep uitgaan. Daarbij blijkt dat verzoekster drie doelstellingen beoogt: ten eerste de intrekking van het toen nog bestaande besluit van 15 maart 1972; vervolgens een nieuwe procedure ter bepaling van het percentage van haar gedeeltelijke invaliditeit en uiteindelijk de vaststelling van een bepaalde gedeeltelijke invaliditeit. Bij het onderzoek naar het tweede onderdeel van de vordering dienen wij dus ons standpunt te bepalen ten aanzien van deze punten.
a)
Het is duidelijk dat wij niet lang stil behoeven te staan bij het eerste verzoek. Zoals wij zojuist hebben gezien, is het besluit van 15 maart 1973 inderdaad volledig ingetrokken. Bijgevolg is het daarop betrekking hebbende, twee maanden na instelling van het administratieve beroep stilzwijgend tot stand gekomen afwijzingsbesluit in zoverre eveneens vervallen, zodat dit onderdeel van de vordering ook als afgedaan kan worden beschouwd.
b)
Omtrent het verzoek een nieuwe procedure te openen ter bepaling van het percentage van verzoeksters gedeeltelijke invaliditeit dient voorts het volgende te worden opgemerkt.
Vaststaat, dat dit verzoek twee maanden na instelling van het administratieve beroep stilzwijgend is afgewezen. Evenzeer staat echter vast dat de Commissie bij haar besluit van 9 oktober 1972 een nieuwe procedure heeft gelast ter bepaling van het percentage van verzoeksters gedeeltelijke invaliditeit, waarmee zij ten aanzien van het beroep een beslissing ten principale heeft genomen. Men is geneigd hieruit af te leiden dat de vordering ook op dit punt zonder voorwerp is geraakt. Dat zulks inderdaad het geval is, kan mijns inziens gemakkelijk worden aangetoond.
Om te beginnen heeft verzoekster zich, zoals bekend, beroepen op artikel 13 van de polisvoorwaarden van de door de Commissie met een verzekeringsmaatschappij gesloten overeenkomst en gesteld dat daarin bij geschil omtrent medische vraagstukken arbitrage is voorzien. Inmiddels heeft de administratie hiermede inderdaad rekening gehouden en op 9 oktober 1972 gelast dat haar vertrouwensarts samen met verzoeksters behandelende geneesheer een derde arts aanwijzen, die, na overleg met de beide medische experts, het percentage van verzoeksters gedeeltelijke invaliditeit diende vast te stellen.
Vervolgens heeft verzoekster erop gewezen dat de vertrouwensarts van de Commissie blijk had gegeven van een onjuiste opvatting over de strekking van de gelaste arbitrage; in zijn opvatting moest de in gezamenlijk overleg aangewezen arts namelijk alleen maar een diagnose stellen, terwijl de medische dienst van de Commissie het percentage van de gedeeltelijke invaliditeit diende te beoordelen. De vertrouwensarts van de Commissie zou ook van mening zijn dat geen rekening moest worden gehouden met verzoeksters psychische moeilijkheden, daar de verzekeringspolis te dien aanzien geen dekking bood en de psychische, pathologische verschijnselen niet op het ongeval van verzoekster, maar op andere oorzaken, waren terug te voeren.
Maar ook deze argumenten houden geen stand. Dit kan men wel zo stellen, omdat, als ik mij niet vergis, de zojuist genoemde aan de vertrouwensarts van de Commissie toegeschreven uitlatingen in tijd vóór het besluit van 9 oktober 1972 geplaatst moeten worden. Daarbij komt — en dat is nog belangrijker — dat niets in het doorslaggevende besluit van de Commissie, waarnaar in de procedure uitdrukkelijk is verwezen, op een beperkte uitlegging van de in verzoeksters zaak door de gezamenlijk te benoemen arts uit te voeren opdracht wijst. Daarin is veeleer heel in het algemeen sprake van de vaststelling van het percentage van verzoeksters gedeeltelijke invaliditeit waarmee slechts kan zijn bedoeld, dat niet de medische dienst van de Commissie, doch de derde arts, na overleg met zijn beide collega's, dat percentage vast moet stellen, waarbij hij alle gevolgen van het ongeval, ook de psychische, in aanmerking dient te nemen.
Men kan dus inderdaad stellen dat er ook op dit punt geen voor intrekking vatbare weigering van de administratie meer bestaat en de vordering derhalve in zoverre grondslag mist.
c)
in de derde plaats beoogde verzoekster met haar administratief beroep, haar gedeeltelijke invaliditeit op 70 % vast te doen stellen, subsidiair op niet minder dan 45 %.
Nu hieromtrent geen besluit is genomen, kan men te dien aanzien zeker niet stellen dat de vordering ook op dit punt zonder voorwerp is geraakt. De volgende overwegingen zijn hierbij van belang.
Zoals wij uit de stukken weten, is een groot aantal medische verklaringen over verzoeksters gezondheidstoestand voorhanden, die voor een deel in de beoordeling aanzienlijk van elkaar afwijken. Zo gezien lijkt het inderdaad niet mogelijk om, alleen op grond van de beschikbare stukken, het percentage van verzoeksters invaliditeit juist te beoordelen. Daarbij komt dat, onder andere door de vertrouwensarts van de Commissie, klaarblijkelijk ernstige bedenkingen zijn geuit tegen de in de stukken gemaakte gevolgtrekkingen.
Op grond van deze feiten kan men zeker niet zeggen dat de Commissie ten onrechte geweigerd heeft verzoeksters eis zonder meer in te willigen. Integendeel, de door de Commissie gekozen procedure (namelijk de in onderlinge overeenstemming aan een derde arts te geven opdracht om de invaliditeit vast te stellen) dient niet alleen te worden gebillijkt omdat deze bij ontbreken van de regeling, bedoeld in artikel 73 van het ambtenarenstatuut, in casu in de in aanmerking te nemen verzekeringspolis is voorgeschreven, maar ook omdat deze procedure het enige middel is om, wanneer partijen het niet eens zijn, tot een oplossing van het medische probleem en de conflictsituatie te geraken.
Op dit punt is het administratieve beroep derhalve terecht stilzwijgend verworpen en bijgevolg bestaat er geen aanleiding voor een andere uitspraak dan afwijzing van het corresponderende onderdeel van de vordering.
3. Ten aanzien van het derde onderdeel van de vordering
In beginsel is hiermede ook alles gezegd wat ten aanzien van het derde onderdeel van de vordering van belang is, waarbij het Hof wordt verzocht in zijn uitspraak het percentage van verzoeksters gedeeltelijke invaliditeit te schatten.
Op zichzelf kan men tegen dit onderdeel van de vordering reeds het bezwaar aanvoeren, dat het niet voldoende is omschreven (zoals bekend, is in het verzoekschrift sprake van een gedeeltelijke invaliditeit van 70 %, maar ten minste 45 %; bij repliek wordt gesteld dat de invaliditeit tussen 33 en 50 % ligt).
Van meer belang dan het voorgaande bezwaar zijn echter de volgende overwegingen. Gezien de feiten (namelijk de veelheid en omvang van de reeds voorhanden zijnde medische verklaringen die onderling van elkaar afwijken, alsook het feit dat zij — klaarblijkelijk met inbegrip van het laatstelijk overgelegde attest van 11 januari 1973 — niet door de Commissie worden erkend), lijkt het inderdaad volstrekt ondenkbaar, dat het Hof als rechtskundig college op eigen gezag oordeelt over een dermate omstreden medisch twistpunt. Een dergelijke beoordeling ligt duidelijk veeleer op het terrein van medische experts. In de huidige stand van het geding zou daarom hoogstens een verzoek om een medisch onderzoek te gelasten op zijn plaats zijn geweest.
Maar ook dat is in feite niet nodig omdat, zoals gezegd, de Commissie reeds besloten heeft een soort arbitrage te doen plaatsvinden om het percentage van de gedeeltelijke invaliditeit vast te stellen. Als de Commissie daarbij verklaart dat dit in casu voor de beslechting van het geschil de enige aangewezen weg is, dan kan men — ik heb er al op gezinspeeld — het daar alleen maar eens mee zijn. Enerzijds zij daarvoor verwezen naar het arrest 29-71 (Jurisprudentie 1972, blz. 513 e.v.), waarin de grondbeginselen zijn vervat met betrekking tot een vergelijkbare problematiek. Anderzijds zij herinnerd aan de inhoud der reeds genoemde verzekeringspolis, die in een dergelijke procedure voorziet, evenals aan het arrest in de zaak 18-70 (Jurisprudentie 1971, blz. 515), op grond waarvan de rechten en verplichtingen van de instellingen en hun personeelsleden, zolang een uitvoeringsregeling van artikel 73 van het ambtenarenstatuut ontbreekt, aan de hand van dat artikel zelf in samenhang met de polisvoorwaarden van de door de betreffende instelling afgesloten verzekering, worden bepaald.
Ten aanzien van het derde onderdeel van de vordering kan derhalve worden gesteld dat verzoekster daarbij rechtens geen belang heeft en dat dit onderdeel daarom als ongegrond dient te worden afgewezen.
Daartegen kan ook niet worden ingebracht, zoals verzoekster heeft getracht, dat de omschreven en inmiddels begonnen arbitrage is mislukt om redenen waarvoor de vertrouwensarts van de Commissie en bijgevolg de Commissie zelf de verantwoordelijkheid dragen. Weliswaar hebben zich — als ik het goed zie — na het begin van de procedure enkele moeilijkheden voorgedaan omdat de vertrouwensarts van de Commissie contact heeft opgenomen met de behandelende geneesheer van verzoekster en het bovendien de vraag lijkt of de betreffende arts nog als behandelend geneesheer van verzoekster kan worden beschouwd. In het juiste licht bezien betreft dit echter geen omstandigheden op grond waarvan van een ontoelaatbare beïnvloeding kan worden gesproken en die het naar objectieve maatstaven onmogelijk maakten om de procedure voort te zetten. De partijen in het geding zij derhalve gezegd, dat zij er goed aan zouden doen als zij, ondanks de gerezen moeilijkheden, de arbitrageprocedure zakelijk en snel (van de kant van verzoekster vooral zonder enige voorwaarden in verband met de huidige instantie) voort zouden zetten, dat wil zeggen door een in onderlinge overeenstemming benoemde arts aan wie alle medische bescheiden ter beschikking staan en die verzoekster mag onderzoeken en, zo hij dit gewenst acht, een aanvullende diagnose mag stellen. Zo zou, door de samenwerking van partijen met de gemachtigde artsen, een oordeel over het percentage van verzoeksters invaliditeit tot stand kunnen komen, dat zeer waarschijnlijk juist en billijk zou zijn.
4. Ten aanzien van het vierde onderdeel van de vordering
Het vierde onderdeel van de vordering, waar wij nu op komen, beoogt, zoals U weet, de Commissie tot betaling van interesten vanaf de dag van het ongeval te doen veroordelen terwijl bij repliek sprake is van interesten over een tijdvak van ten minste twee jaar. Naar het oordeel van de Commissie dient ook dit onderdeel van de vordering te worden afgewezen.
Hieromtrent kunnen verschillende opmerkingen worden gemaakt.
In de eerste plaats is van belang dat de vordering van interesten een accessoire vordering is die wordt afgeleid van de hoofdvordering tot betaling van een geldsom op grond van artikel 73 van het ambtenarenstatuut. Zolang niet vaststaat of verzoekster invalide is, welke omvang de litigieuze gedeeltelijke invaliditeit heeft, en hoe hoog bijgevolg de aanspraak op een invaliditeitsrente of een kapitaalsuitkering is, zou een veroordeling tot rentebetaling slechts in beginsel kunnen geschieden, zonder vaststelling van de bepalende elementen, tijdsduur en rentevoet.
In de jurisprudentie van het Hof is erkend dat het Gemeenschapsrecht geen regelingen kent, die aanspraak geven op moratoire interesten. Deze jurisprudentie betreft handelsaangelegenheden van zeer bijzondere aard. Daarom lijkt het mij toe dat zij niet bindend kan zijn bij aanspraken op sociale voorzieningen. Op zijn minst kan de toekenning van compensatoire interessen in die gevallen worden gerechtvaardigd, waarin een schuldeiser schade lijdt door te late betaling. Hiertoe ontbreken thans echter alle noodzakelijke elementen, onder andere de vaststelling dat het mogelijk zou zijn geweest de procedure ter bepaling van verzoeksters gedeeltelijke invaliditeit eerder te beëindigen en dat verzoekstèr financieel nadeel heeft geleden door een aan de Commissie te wijten vertraging. Tevens is het van belang te weten of op grond van de rechtsbetrekkingen tussen de Commissie als verzekeringsneemster en de verzekeraar een recht op interesten over de door de verzekeraar verschuldigde geldelijke uitkeringen bestaat, te berekenen, vanaf de vervaldag daarvan. Als betrokken datum kan eventueel de dag worden aangenomen van het voorval dat de schade veroorzaakte.
Derhalve dient verzoeksters vordering strekkende tot veroordeling tot betaling van interessen als thans ongegrond te worden afgewezen.
5. Ten aanzien van het vijfde onderdeel van de vordering
Van de vorderingen ten principale dient thans nog die gene te worden onderzocht, waarbij het Hof verzocht wordt te gelasten, dat een medische verklaring uit verzoeksters persoonsdossier wordt gelicht. Ter motivering stelt verzoekster dat de verklaring een verkeerde diagnose bevat en onder zodanige omstandigheden is opgesteld dat haar betrouwbaarheid in twijfel kan worden getrokken. Bovendien wordt aangevoerd dat de Commissie heeft nagelaten verzoekster de in artikel 26 van het ambtenarenstatuut voorgeschreven voorafgaande mededeling te doen. Op grond van artikel 26, lid 2, kunnen de stukken, die een ambtenaar niet zijn medegedeeld voordat ze aan zijn dossier worden toegevoegd, niet tegen hem worden aangevoerd, noch te zijnen nadele worden gebruikt. Deze bepaling is op haar plaats in een regeling met betrekking tot stukken die gewoonlijk bij de personeelsdienst berusten. Een zelfde behandeling van een door een arts — in het kader van een procedure tot vaststelling van de gevolgen van een in diensttijd gebeurd ongeval — opgesteld stuk over de geschiktheid voor de dienst komt mij echter bedenkelijk voor, gezien, onder andere, het medisch beroepsgeheim. Het doel, waarmee een medische verklaring op verzoek van de werkgever is' opgesteld, lijkt te rechtvaardigen dat deze bij de stukken blijft gevoegd, die de arts in staat moeten stellen een oordeel uit te spreken, voor zover zich geen buitengewone omstandigheden voordoen, op grond waarvan, na een onpartijdig onderzoek, enige twijfel zou kunnen rijzen over de objectiviteit van de verklaring. De persoon waarover in de verklaring een uitspraak wordt gedaan, ziet zijn belangen veilig gesteld indien dit stuk op verzoek ter inzage wordt gegeven aan de behandelend geneesheer van de te beoordelen functionaris. Het verzoek strekkende tot lichting van het aangevallen stuk lijkt derhalve buitensporig en onjuist. Zelfs als de inhoud in tegenspraak is met andere medische verklaringen is er geen reden om daarmee geen rekening te houden in de totale beoordeling noch om betrokkene, wier belangen voldoende zijn gewaarborgd door een objectief advies, het recht toe te kennen om een stuk buiten beschouwing te laten.
Dit onderdeel van de vordering dient derhalve te worden afgewezen.
6. Ten aanzien van de kosten
Ten slotte is het nog nodig een paar korte opmerkingen te maken over de proceskosten. Zoals wij hebben gezien, is een gedeelte van het geding zonder voorwerp geraakt (het eerste en een gedeelte van het tweede onderdeel van de vordering) doordat de gedaagde Commissie op 9 oktober 1972 een nieuw besluit heeft genomen betreffende de vaststelling van verzoeksters invaliditeitspercentage, en haar dit op 20 oktober 1972 heeft medegedeeld. Derhalve dient op dit onderdeel van de procedure artikel 69, paragraaf 5, van het Reglement voor de procesvoering te worden toegepast, dat wil zeggen, de bepaling op grond waarvan het Hof vrijelijk ten aanzien van de proceskosten beslist, wanneer het geding zonder voorwerp is geraakt. Juist bezien brengt deze bepaling tevens mede, dat de kans van slagen van de vordering summier onderzocht dient te worden. Daarbij komen wij in casu onvermijdelijk tot de conclusie dat er ten aanzien van de punten die ons thans bezig houden aanleiding was tot beroep en dat dit gegrond was; immers het besluit van 15 maart 1972 was — zoals de Commissie zelf erkent — na de instelling van het beroep ingetrokken omdat de vaststelling van verzoeksters invaliditeitspercentage op een vergissing berustte en bovendien de voor de vaststelling voorgeschreven procedure niet in acht was genomen. Op grond hiervan dient de Commissie in de uit deze hoofde voor verzoekster ontstane proceskosten te worden veroordeeld.
Hoewel overigens is gebleken dat het beroep ten aanzien van de andere onderdelen van de vordering niet kan slagen, wil ik het Hof toch de volgende overwegingen betreffende de kosten voorleggen. Op grond van de uitzonderingsbepaling in het Reglement voor de procesvoering kan de winnende partij geheel of gedeeltelijk in de proceskosten van de verliezende partij worden verwezen. Op grond van die bepaling kan het Hof vrijelijk ten aanzien van de proceskosten beslissen. Daarbij dient te worden overwogen dat de feiten niet duidelijk waren, dat de jaren geleden in artikel 73 van het ambtenarenstatuut toegezegde regeling niet door de instellingen der Gemeenschap is vastgesteld (cf. beslissing ten aanzien van de kosten in de zaak 18-70) en dat het voor verzoeksters rechtskundig adviseur, die zijn praktijk in Rome uitoefende, moeilijk was de bepalingen van het ambtenarenstatuut en het Reglement voor de procesvoering te kennen.
In zijn beslissing ten principale zal het Hof zich in die zin dienen uit te spreken dat het geding tijdens de procedure zonder voorwerp is geraakt voor zover een onderdeel van de vordering strekte tot vernietiging van het besluit van 15 maart 1972 en van het stilzwijgend besluit tot afwijziging van een nieuwe procedure ter vaststelling van het percentage van verzoeksters gedeeltelijke invaliditeit. Voor het overige dient het beroep als gedeeltelijk niet-ont-vankelijk, gedeeltelijk thans niet gegrond en gedeeltelijk ongegrond te worden verworpen.
(
1
)	Vertaald uit het Duits.