62023CJ0432_RES
(Cás C-432/23)
F SCSagusOrdre des avocats du barreau de Luxembourg
v
Administration des contributions directes
(iarraidh ar réamhrialú ón Cour administrative (an Chúirt Riaracháin))
Breithiúnas na Cúirte (an Dara Dlísheomra) an 26 Meán Fómhair 2024
(Tarchur chun réamhrialú – Comhar riaracháin i réimse an chánachais – Treoir 2011/16/AE – Malartú faisnéise arna iarraidh sin – Cinneadh lena n-ordaítear do dhlíodóir faisnéis a sholáthar – Rúndacht ghairmiúil an dlíodóra – Airteagal 7 agus Airteagal 52(1) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh)
Cearta Bunúsacha – Meas ar an saol príobháideach agus ar shaol an teaghlaigh – Cumhdach sa Chairt um Chearta Bunúsacha agus sa Choinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine araon – Leibhéal na cosanta arna áirithiú leis an gCairt ag tabhairt neamhairde ar an méid a ráthaítear leis an gcoinbhinsiúin sin
(an Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagail 7 agus 52(3))
(féach míreanna 47, 48)
Cearta Bunúsacha – Meas ar an saol príobháideach agus ar shaol an teaghlaigh – Airteagal 7 den Chairt um Chearta Bunúsacha – Raon feidhme an chur i bhfeidhm – Comhairliúchán le dlíodóir maidir le dlí na gcuideachtaí – Cuimsiú – Cinneadh lena n-ordaítear do dhlíodóir gach doiciméadú agus faisnéis a sholáthar a bhaineann lena chaidreamh lena chliant – Cur isteach ar an gceart go n-urramófaí cumarsáid idir dlíodóir agus a chliant
(an Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagal 7; Treoir 2011/16 ón gComhairle)
(féach míreanna 49-52, cuid oibríochtúil 1)
Comhfhogasú reachtaíochta – Comhar riaracháin i réimse an chánachais – Treoir 2011/16 – Malartú faisnéise arna iarraidh sin – Raon feidhme – Easpa forálacha a bhaineann le rúndacht na cumarsáide idir dlíodóir agus a chliant a chosaint – Meas ar an saol príobháideach agus ar shaol an teaghlaigh – Neamhláithreacht
(an Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagail 7, 51(1) agus 52(1); Treoir 2011/16 ón gComhairle)
(féach míreanna 59-61, cuid oibríochtúil 2)
Comhfhogasú reachtaíochta – Comhar riaracháin i réimse an chánachais – Treoir 2011/16 – Malartú faisnéise arna iarraidh sin – Oibleagáidí faisnéise agus comhair a fhorchuirtear ar dhlíodóirí – Rialacháin náisiúnta lena ndíolmhaítear ábhar na gcomhairliúchán i gcúrsaí cánach ó rúndacht ghairmiúil – Cinneadh lena n-ordaítear do dhlíodóir gach doiciméadú agus faisnéis a sholáthar a bhaineann lena chaidreamh lena chliant – Neamh-inghlacthacht – Sárú ar ábhar bunriachtanach an chirt go n-urramófaí cumarsáid idir dlíodóir agus a chliant
(an Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagail 7 agus 52(1); Treoir 2011/16 ón gComhairle)
(féach míreanna 77, 67, 70-74, cuid oibríochtúil 3)
Résumé
I gcomhthéacs tarchur chun réamhrialú, cinneann an Chúirt go sáraítear le hordú do dhlíodóir an doiciméadacht agus an fhaisnéis uile a bhaineann lena chaidreamh lena chliant, a bhaineann le comhairliúchán in ábhair a bhaineann le dlí na gcuideachtaí, a sholáthar don riarachán an ceart bunúsach chun cumarsáidí idir an dlíodóir agus a chliant a urramú.
I rith na bliana 2022, tar éis iarratas ó údaráis chánach na Spáinne bunaithe ar Threoir 2011/16 (
1
), sheol an Administration des contributions directes (an Riarachán Cánach Díreach, Lucsamburg) cinntí chuig F SCS, gnólacht dlí arna ionchorprú mar chomhpháirtíocht theoranta i Lucsamburg, á ordú dó gach doiciméad agus faisnéis ar fáil a sholáthar maidir leis na seirbhísí a chuir sé ar fáil do K, cuideachta a rialaítear le dlí na Spáinne, i ndáil le gnó a fháil agus tromlach na scairshealbhaíochta i gcuideachta a fháil. D'fhreagair F nach raibh faisnéis aige nach raibh cumhdaithe ag oibleagáid na rúndachta gairmiúla. Shoiléirigh sé freisin nach raibh a mandáid sa chás i gceist de chineál cánach, ach gur bhain sé le dlí na gcuideachtaí amháin. (
2
) Ghearr an Riarachán fíneáil chánach air mar nár chomhlíon sé an cinneadh is déanaí. Thionscain F caingean ansin chun an cinneadh sin a neamhniú.
Agus achomharc á éisteacht aici i gcoinne bhreithiúnas an Tribunal administratif (an Chúirt Riaracháin, Lucsamburg), inar diúltaíodh do chaingean F toisc í a bheith do-ghlactha, chinn an Cour Administrative (Lucsamburg) ceisteanna a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú maidir le, ar an gcéad dul síos, hinfheidhmeacht Airteagal 7 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’) maidir le comhairle dlíodóra i ndlí na gcuideachtaí; ar an dara dul síos, bailíocht Threoir 2011/16 i bhfianaise Airteagal 7 agus Airteagal 52(1) den Chairt, i bhfianaise easpa forálacha a bhaineann le rúndacht ghairmiúil a chosaint agus, ar an tríú dul síos, comhoiriúnacht cinneadh amhail an cinneadh a dhírítear chuig F (‘an cinneadh atá faoi chonspóid’) le hAirteagail 7 agus 52(1) den Chairt.
Breithniú na Cúirte
Sa chéad áit, maidir le raon feidhme na cosanta neartaithe a ráthaítear le hAirteagal 7 den Chairt, tugann an Chúirt dá haire, amhail Airteagal 8(1) den Choinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint (
3
), go ráthaítear le hAirteagal 7 den Chairt rúndacht an chomhairliúcháin dhlíthiúil freisin, maidir lena ábhar agus lena bheith ann araon. Tá údar leis an gcosaint shonrach a thugtar leis an dá Airteagal sin do rúndacht ghairmiúil dlíodóirí toisc go gcuirtear cúram bunúsach ar dhlíodóirí i sochaí dhaonlathach, eadhon dlíthithe a chosaint. Is éard atá i gceist leis an gcúram bunúsach sin, ar thaobh amháin, an ceanglas nach mór do gach dlíthí a bheith in ann dul i dteagmháil lena dhlíodóir go hiomlán faoi shaoirse agus, ar an taobh eile, an ceanglas comhfhreagrach maidir le dílseacht an dlíodóra dá chliant. Dá bhrí sin, tá an chosaint neartaithe a ráthaítear le hAirteagal 7 den Chairt do chumarsáid idir dlíodóir agus a chliant ag comhairle dlí a thugann dlíodóir, beag beann ar an réimse dlí lena mbaineann sé. Dá bhrí sin, is ionann cinneadh lena gceanglaítear ar dhlíodóir na doiciméid agus an fhaisnéis go léir a bhaineann lena chaidreamh lena chliant, a bhaineann le comhairliúchán in ábhair a bhaineann le dlí na gcuideachtaí, a chur ar fáil don riarachán agus cur isteach ar an gceart go n-urramófaí cumarsáid idir dlíodóir agus a chliant, a ráthaítear leis an Airteagal sin.
Sa dara háit, maidir le bailíocht Threoir 2011/16 i bhfianaise Airteagal 7 agus Airteagal 52(1) den Chairt, tugann an Chúirt dá haire, chun críocha an mhalartaithe faisnéise arna iarraidh sin dá bhforáiltear i dTreoir 2011/16 (
4
), nár chinn reachtas an Aontais ach na hoibleagáidí atá ar na Ballstáit i leith a chéile, agus iad á n-údarú gan iarraidh ar fhaisnéis a chomhlíonadh má tá déanamh na n-imscrúduithe arna n-iarraidh nó bailiú na faisnéise atá i gceist contrártha lena reachtaíocht. Mar sin, d’fhág sé go háirithe ar na Ballstáit an cúram a áirithiú go n-urramódh a nósanna imeachta náisiúnta, arna gcur chun feidhme chun faisnéis a bhailiú chun críocha an mhalartaithe sin, an Chairt, go háirithe Airteagal 7 di. Dá bhrí sin, cé nach bhfuil forálacha sa chóras malartaithe faisnéise arna iarraidh sin a leagtar síos le Treoir 2011/16 maidir le rúndacht na cumarsáide idir dlíodóir agus a chliant a chosaint, i gcomhthéacs bailiú faisnéise is ábhar don Bhallstát iarrtha, ní chiallaíonn sé sin go sáraítear Airteagal 7 agus Airteagal 52(1) den Chairt leis an Treoir sin.
Ar deireadh, sa tríú háit, maidir le comhréireacht le hAirteagal 7 agus le hAirteagal 52(1) den Chairt do chinneadh amhail an ceann atá i gceist sna príomhimeachtaí, meabhraíonn an Chúirt go ráthaítear le hAirteagal 7 den Chairt rúndacht an chomhairliúcháin dhlíthiúil a eascraíonn ón dlíodóir, maidir lena ábhar agus lena bhfuil ann. Dá bhrí sin, féadfaidh daoine a théann i gcomhairle le dlíodóir a bheith ag súil go réasúnach go bhfanfaidh a gcumarsáidí príobháideach agus rúnda agus, seachas cásanna eisceachtúla, go mbeidh muinín acu nach nochtfaidh a ndlíodóir do dhuine ar bith, gan a dtoiliú, go ndeachaigh siad i gcomhairle leis. Sa chomhthéacs seo, ní mór a mheabhrú nach cosúil gur cearta iomlána na cearta a chumhdaítear in Airteagal 7 den Chairt, ach ní mór iad a chur san áireamh ag brath ar an bhfeidhm atá acu sa tsochaí. Mar is léir ó Airteagal 52(1) den Chairt, ceadaítear leis an gCairt teorainneacha a chur ar fheidhmiú na gceart sin, ar choinníoll, go háirithe, go n-urramaítear leis na teorainneacha sin bunbhrí na gceart sin.
Sa chás seo, tá an cinneadh atá faoi chonspóid bunaithe ar rialacháin náisiúnta nach mbaineann comhairle agus ionadaíocht ó dhlíodóir sa réimse cánach leas, ach amháin i gcásanna riosca ionchúisimh choiriúil don chliant, as cosaint treisithe na cumarsáide idir dlíodóir agus a chliant, a ráthaítear le hAirteagal 7 den Chairt. Trí ábhar na gcomhairliúchán le dlíodóirí a thugtar i gcúrsaí cánach a bhaint beagnach go hiomlán den chosaint sin, is é sin le rá, brainse iomlán dlí inar dócha go gcuirfeadh dlíodóirí comhairle ar a gcliaint, baintear an tsubstaint sin den reachtaíocht sin sa chuid sin den dlí. Maidir leis an gcinneadh atá faoi chonspóid, a bhaineann le sainchomhad ina iomláine nach mbaineann le réimse an chánachais, leathnaítear a thuilleadh raon feidhme an tsáraithe ar shubstaint an chirt a chosnaítear le hAirteagal 7 den Chairt. Sna himthosca sin, ní mór a mheas go bhfuil, i bhfad ó bheith teoranta do chásanna eisceachtúla, sárú ar bhunbhrí an chirt a ráthaítear in Airteagal 7 den Chairt i gceist le reachtaíocht náisiúnta den sórt sin, amhail a cur i bhfeidhm sa chás seo trí bhíthin an chinnidh atá i gceist, mar gheall ar a mhéid a bhaintear as oibleagáid na pribhléide gairmiúla dlíthiúla a údaraíonn siad maidir le cumarsáidí idir an dlíodóir agus a chliant. Dá bhrí sin, go sáraítear le cinneadh amhail an ceann atá i gceist sna príomhimeachtaí bunbhrí an chirt go n-urramófaí cumarsáid idir an dlíodóir agus a chliant, agus, dá bhrí sin, gur cur isteach í ar an gceart sin nach féidir údar a thabhairt leis.
(
1
)	Treoir 2011/16/AE ón gComhairle an 15 Feabhra 2011 maidir le comhar riaracháin i réimse an chánachais agus lena n-aisghairtear Treoir 77/799/CEE (IO 2011 L 64, lch. 1).
(
2
)	Toirmisctear le hAirteagal 177(2) de loi générale des impôts du 22 mai 1931 (Dlí Cánach Ginearálta an 22 Bealtaine 1931) (Mémorial A 1931, Uimh. 900) dlíodóir is ábhar d’iarraidh ar fhaisnéis ón riaracháin diúltú rochtain a thabhairt ar an méid a cuireadh de chúram air i bhfeidhmiú a ghairme a mhéid a bhaineann sé le fíorais ar tháinig sé ar an eolas fúthu tráth na comhairle nó na hionadaíochta a chuir sé ar fáil in ábhair chánach agus seachas i gcás ceisteanna a nochtfadh a fhreagra baol imeachtaí coiriúla dá chliant.
(
3
)	Arna síniú sa Róimh an 4 Samhain 1950.
(
4
)	Roinn I de Chaibidil II de Threoir 2011/16.