62020CJ0394_RES
Kawża C‑394/20
XY
vs
Finanzamt V
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Finanzgericht Düsseldorf)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) tal-21 ta’ Diċembru 2021
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Moviment liberu tal-kapital – Artikoli 63 u 65 TFUE – Leġiżlazzjoni nazzjonali dwar it-taxxa tas-suċċessjoni – Beni immobbli li jinsabu fit-territorju nazzjonali – Tassazzjoni parzjali – Trattament iddifferenzjat tar-residenti u tal-persuni mhux residenti – Dritt għal tnaqqis fuq il-bażi taxxabbli – Tnaqqis proporzjonali fil-każ ta’ ssuġġettar parzjali – Obbligi marbuta mal-ishma rriżervati – Assenza ta’ tnaqqis fil-każ ta’ ssuġġettar parzjali”
Moviment liberu tal-kapital u libertà tal-pagamenti – Dispożizzjonijiet tat-Trattat – Kamp ta’ applikazzjoni – Taxxa fuq is-suċċessjoni – Inklużjoni – Eċċezzjoni – Elementi kostituttivi limitati għal Stat Membru wieħed biss
(Artikolu 63 TFUE)
(ara l-punti 29, 30)
Moviment liberu tal-kapital u libertà tal-pagamenti – Leġiżlazzjoni fiskali – Taxxa fuq is-suċċessjoni – Restrizzjonijiet – Leġiżlazzjoni nazzjonali relattiva għall-kalkolu tat-taxxa tas-suċċessjoni li għandha l-effett li tnaqqas il-valur tas-suċċessjoni ta’ resident ta’ Stat differenti minn dak li fit-territorju tiegħu jinsabu l-beni kkonċernati
(Artikolu 63 TFUE)
(ara l-punti 32, 58, 60)
Moviment liberu tal-kapital u libertà tal-pagamenti – Restrizzjonijiet – Taxxa fuq is-suċċessjoni – Leġiżlazzjoni nazzjonali dwar il-kalkolu tat-taxxa fuq is-suċċessjoni li tagħti allowance għal proprjetà immobbli li tinsab fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru – Oneru fiskali ikbar għas-suċċessjonijiet bejn persuni mhux residenti milli għal dawk li jinvolvu lil mill-inqas resident wieħed – Restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital
(Artikoli 63 u 65 TFUE)
(ara l-punti 33, 34)
Moviment liberu tal-kapital u libertà tal-pagamenti – Restrizzjonijiet – Projbizzjoni – Derogi – Applikabbiltà – Kundizzjoni – Distinzjoni bejn persuni taxxabbli residenti u persuni taxxabbli mhux residenti li ma tikkostitwixxix diskriminazzjoni arbitrarja u lanqas restrizzjoni moħbija
(Artikolu 65 TFUE)
(ara l-punti 35, 61)
Moviment liberu tal-kapital u libertà tal-pagamenti – Restrizzjonijiet – Taxxa fuq is-suċċessjoni – Kalkolu tat-taxxa tas-suċċessjoni fuq proprjetà immobbli li tinsab fi Stat Membru – Tnaqqis, fir-rigward biss tal-werrieta mhux residenti ta’ decujus mhux residenti, fl-allowance fuq il-bażi taxxabbli – Inammissibbiltà – Ġustifikazzjoni – Neċessità li tiġi żgurata l-koerenza tas-sistema fiskali
(Artikoli 63 u 65 TFUE)
(ara l-punti 36, 39 sa 41, 43, 50 sa 55, dispożittiv 1)
Moviment liberu tal-kapital u libertà tal-pagamenti – Restrizzjonijiet – Leġiżlazzjoni fiskali – Ġustifikazzjoni – Neċessità li tiġi żgurata l-koerenza tas-sistema fiskali – Ammissibbiltà – Kundizzjonijiet
(Artikolu 63 TFUE)
(ara l-punt 46)
Moviment liberu tal-kapital u libertà tal-pagamenti – Restrizzjonijiet – Taxxa fuq is-suċċessjoni – Kalkolu tat-taxxa tas-suċċessjoni fuq proprjetà immobbli li tinsab fi Stat Membru – Rifjut, fir-rigward biss tal-werrieta mhux residenti ta’ decujus mhux residenti, tat-tnaqqis tal-obbligi marbuta mal-ishma rriżervati li jolqtu lill-proprjetà immobbli li hija s-suġġett tas-suċċessjoni – Inammissibbiltà – Ġustifikazzjoni – Assenza
(Artikoli 63 u 65 TFUE)
(ara l-punti 62 sa 65, 67, 69, 71 sa 76, dispożittiv 2)
Sunt
XY, ċittadina Awstrijaka residenti fl-Awstrija, hija l-uniku legatarja ta’ missierha, ċittadin Awstrijak li kien jirrisjedi wkoll fl-Awstrija u miet fl-2018. Mart u iben dan tal-aħħar kellhom dritt għall-ishma rriżervati.
Peress li l-massa ereditarja tinkludi b’mod partikolari beni immobbli li jinsabu fil-Ġermanja, XY, bħala persuna parzjalment taxxabbli f’dan l-Istat Membru, ippreżenta lill-awtoritajiet fiskali dikjarazzjoni ta’ suċċessjoni filwaqt li talbet li mill-valur tas-suċċessjoni jitnaqqsu l-obbligi marbuta ma’ dawn l-ishma rriżervati, bħala passiv tas-suċċessjoni, f’livell ta’ 43 % tal-ammont tagħhom (
1
).
Waqt il-kalkolu (
2
) tat-taxxa tas-suċċessjoni dovuta minn XY, imposta biss fuq il-proprjetà immobbli li tinsab fil-Ġermanja, l-amministrazzjoni fiskali rrifjutat li tnaqqas l-obbligi marbuta mal-ishma rriżervati bħala passiv tas-suċċessjoni. Fil-fatt, dawn ma għandhomx rabta ekonomika mal-proprjetà immobbli inkluża fil-massa ereditarja. Barra minn hekk, għall-finijiet tal-kalkolu tat-taxxa tas-suċċessjoni, l-amministrazzjoni fiskali applikat allowance imnaqqsa meta mqabbel ma’ dak previst, bħala prinċipju, għat-tfal tad-decujus.
Filwaqt li kkontestat il-kalkolu ta’ din it-taxxa tas-suċċessjoni, XY ippreżentat rikors quddiem il-qorti tar-rinviju. Din il-qorti tistaqsi dwar il-kompatibbiltà mad-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE dwar il-moviment tal-kapital, ta’ leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tipprevedi, fil-każ ta’ trasferiment ta’ proprjetà immobbli li tinsab fit-territorju nazzjonali, meta, fid-data tal-mewt, la d-decujus u lanqas il-werriet ma kienu jirrisjedu f’dan l-Istat Membru, regoli differenti, dwar l-ammont tal-allowance personali li dan tal-aħħar jista’ jitlob u dwar it-tnaqqis tal-obbligi marbuta mal-ishma rriżervati, minn dawk applikabbli meta mill-inqas wieħed minnhom kien f’din id-data residenti f’dan l-Istat Membru.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Wara li kkonstatat li taxxa fuq is-suċċessjonijiet bħal dik miġbura f’dan il-każ taqa’ taħt id-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE dwar il-moviment tal-kapital, il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat, l-ewwel nett, jekk leġiżlazzjoni bħal dik inkwistjoni, sa fejn din tnaqqas l-allowance fuq il-bażi taxxabbli f’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, tikkostitwixxix restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital u, fl-affermattiv, jekk din ir-restrizzjoni tistax tiġi ġġustifikata.
Skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali, il-persuni taxxabbli kompletament jistgħu jibbenefikaw mill-allowance fl-intier tagħha meta t-tnaqqis fiskali li għaliha tapplika l-allowance tkun tkopri l-massa ereditarja kollha trażmessa. Min-naħa l-oħra, għall-persuni taxxabbli parzjalment, l-allowance titnaqqas proporzjonalment mill-parti tal-massa ereditarja li ma hijiex suġġetta għat-taxxi fl-Istat Membru inkwistjoni. Peress li tali leġiżlazzjoni twassal għal piż fiskali ikbar għal dawn tal-aħħar, hija tikkostitwixxi restrizzjoni għall-moviment tal-kapital.
Issa, it-Trattat jippermetti li tiġi stabbilita distinzjoni bejn il-persuni taxxabbli residenti u dawk mhux residenti, sakemm din ma tikkostitwixxix mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew restrizzjoni moħbija. B’hekk, id-differenza fit-trattament għandha tikkonċerna sitwazzjonijiet li ma humiex oġġettivament paragunabbli jew li d-differenza bejniethom tkun iġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja tirrileva li l-kriterji li abbażi tagħhom huwa kkalkolat l-ammont tat-taxxa tas-suċċessjoni relattiva għal proprjetajiet immobbli li jinsabu fil-Ġermanja ma jiddependux mill-post ta’ residenza. Barra minn hekk, għall-finijiet tal-ġbir tat-taxxa tas-suċċessjoni relatata mal-proprjetajiet immobbli li jinsabu fil-Ġermanja, id-dritt nazzjonali jqis bħala persuni taxxabbli lill-benefiċjarju ta’ suċċessjoni bejn persuni mhux residenti kif ukoll lil dak ta’ suċċessjoni li tinvolvi lil mill-inqas resident wieħed, filwaqt li d-determinazzjoni tal-klassi u tar-rata ta’ tassazzjoni tirriżulta mill-istess regoli. L-unika differenza li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħmel bejn persuni residenti u mhux residenti tikkonċerna d-determinazzjoni tal-arrikkiment taxxabbli tal-werriet. Minn dan il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeduċi li l-leġiżlatur nazzjonali stess qies li, fid-dawl tal-modalitajiet u tal-kundizzjonijiet ta’ tassazzjoni, bejn iż-żewġ kategoriji ta’ werrieta ma teżisti ebda differenza oġġettiva fis-sitwazzjoni u tikkonstata li d-differenza fit-trattament relatata mal-benefiċċju tal-allowance inkwistjoni tikkonċerna sitwazzjonijiet paragunabbli.
Sussegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja teżamina jekk ir-restrizzjoni kkawżata minn din id-differenza fit-trattament tistax tiġi ġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, f’dan il-każ in-neċessità li tiġi ggarantita l-koerenza tas-sistema fiskali. Tali ġustifikazzjoni teħtieġ b’mod partikolari l-eżistenza ta’ rabta diretta bejn l-għoti tal-vantaġġ fiskali kkonċernat u t-tpaċija ta’ dan il-vantaġġ permezz ta’ impożizzjoni fiskali speċifika. Fir-rigward tal-għan tal-leġiżlazzjoni nazzjonali, jiġifieri dak li tiġi żgurata l-eżenzjoni ta’ parti mill-patrimonju tal-familja permezz tat-tnaqqis tal-ammont totali tas-suċċessjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li din il-leġiżlazzjoni tistabbilixxi rabta diretta bejn l-allowance li jista’ jinvoka l-werriet u l-portata tal-kompetenza fiskali eżerċitata fir-rigward tal-arrikkiment li jirriżulta mis-suċċessjoni. Peress li din ir-rabta diretta hija xierqa sabiex tiżgura t-twettiq tal-għan imfittex mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni u ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq dan l-għan, il-Qorti tal-Ġustizzja tqis ir-restrizzjoni għall-moviment tal-kapital li tirriżulta minn tali leġiżlazzjoni, sa fejn din tikkonċerna t-tnaqqis fuq il-bażi taxxabbli, iġġustifikata min-neċessità li tinżamm il-koerenza tas-sistema fiskali u kompatibbli mad-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-moviment liberu tal-kapital.
It-tieni nett, il-Qorti tal-Ġustizzja teżamina jekk leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni tillimitax il-movimenti tal-kapital peress li ma tippermettix li jitnaqqsu l-obbligi marbuta mal-ishma rriżervati, bħala passiv tas-suċċessjoni, mill-valur tas-suċċessjoni, meta, fid-data tal-mewt, la d-decujus u lanqas il-werriet ma kienu jirrisjedu fl-Istat Membru kkonċernat, filwaqt li dawn l-obbligi jistgħu jitnaqqsu b’mod sħiħ jekk mill-inqas wieħed minnhom kien jirrisjedi, fl-istess data, fl-imsemmi Stat Membru.
Il-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata qabel kollox li tali leġiżlazzjoni twassal biex is-suċċessjonijiet bejn persuni mhux residenti fir-rigward ta’ proprjetà immobbli li tinsab fit-territorju nazzjonali jkunu suġġetti għal piż fiskali ikbar minn dak li jinvolvi lil mill-inqas resident wieħed u għandha l-effett li tnaqqas il-valur tas-suċċessjoni għall-ewwel kategorija ta’ werrieta. Għaldaqstant, tali leġiżlazzjoni tikkostitwixxi restrizzjoni għall-moviment tal-kapital.
Filwaqt li teżamina jekk din ir-restrizzjoni tistax tiġi ġġustifikata meta d-differenza fit-trattament tkun tikkonċerna sitwazzjonijiet li ma jkunux oġġettivament paragunabbli jew li jkunu jissodisfaw raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, il-Qorti tal-Ġustizzja tirrileva sussegwentement, fir-rigward tal-ammont tat-taxxa tas-suċċessjoni dovuta fir-rigward ta’ beni immobbli li jinsabu fil-Ġermanja, li ma teżisti ebda differenza oġġettiva bejn, rispettivament, is-suċċessjonijiet bejn persuni li ma jirrisjedux, fid-data tal-mewt, f’dan l-Istat Membru u s-suċċessjonijiet bejn persuni li mill-inqas waħda minnhom tirrisjedi, f’din id-data, fl-imsemmi Stat. Id-differenza fit-trattament relatata mat-tnaqqis tal-obbligi inkwistjoni tikkonċerna għalhekk sitwazzjonijiet oġġettivament paragunabbli.
Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad il-ġustifikazzjonijiet invokati mill-Ġermanja, jiġifieri, minn naħa, in-neċessità li tiġi ppreżervata l-koerenza tas-sistema fiskali Ġermaniża u, min-naħa l-oħra, l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ territorjalità u n-neċessità li jiġi żgurat tqassim ibbilanċjat tas-setgħa ta’ tassazzjoni bejn l-Istati Membri. Leġiżlazzjoni bħal dik inkwistjoni li tipprovdi li, fil-każ ta’ trasferiment ta’ proprjetà immobbli li tinsab fit-territorju nazzjonali, meta, fid-data tal-mewt, la d-decujus u lanqas il-werriet ma kienu jirrisjedu f’dan l-Istat Membru, l-obbligi marbuta mal-ishma riżervati ma jistgħux jitnaqqsu, bħala passiv tas-suċċessjoni, mill-valur tas-suċċessjoni, filwaqt li dawn l-obbligi jistgħu jitnaqqsu kompletament jekk mill-inqas wieħed minnhom kien jirrisjedi, fl-istess data, fl-imsemmi Stat Membru, hija għalhekk inkompatibbli mad-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-moviment liberu tal-kapital.
(
1
)	Skont XY, il-parti mill-patrimonju immobbli suġġetta għat-taxxa fuq is-suċċessjonijiet fil-Ġermanja kienet tirrappreżenta 43 % tal-valur tal-massa ereditarja totali, li jinkludi wkoll kapital mobbli u immobbli li jinsab fi Spanja.
(
2
)	Fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar it-taxxa tas-suċċessjoni.