62005A0450
SENTENZA TAL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA (Il-Ħames Awla)
9 ta’ Lulju 2009 (
*1
)
“Kompetizzjoni — Akkordji — Distribuzzjoni ta’ vetturi awtomobilistiċi — Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE — Limitazzjoni tal-esportazzjoni parallela mill-Pajjiżi l-Baxxi — Sistema ta’ remunerazzjoni tal-konċessjonarji u pressjonijiet — Ftehim li għandu għan antikompetittiv — Multi — Gravità u tul tal-ksur”
Fil-Kawża T-450/05,
Automobiles Peugeot SA, stabbilita f’Pariġi (Franza),
Peugeot Nederland NV, stabbilita f’Utrecht (il-Pajjiżi l-Baxxi),
irrappreżentati minn O. d’Ormesson u N. Zacharie, avukati,
rikorrenti,
vs
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, inizjalment irrappreżentata minn A. Bouquet, F. Arbault u A. Whelan, sussegwentement minn Bouquet u M. Kellerbauer, bħala aġenti,
konvenuta,
li għandha bħala suġġett talba għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2005) 3683 finali tal-5 ta’ Ottubru 2005, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] (Każijiet F-2/36.623/36.820/37.275 — SEP et vs Automobiles Peugeot SA) u, sussidjarjament, talba għat-tnaqqis tal-ammont tal-multa mogħtija lir-rikorrenti minn din id-deċiżjoni,
IL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ (Il-Ħames Awla),
komposta minn M. Vilaras (Relatur), President, M. Prek u V. M. Ciucă, Imħallfin,
Reġistratur: C. Kristensen, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-11 ta’ Marzu 2009,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Il-fatti li wasslu għall-kawża
1
Automobiles Peugeot SA (iktar ’il quddiem “AP”) timmanifattura l-karozzi, u hija 100% sussidjarja ta’ Peugeot SA, kumpannija holding. AP tiżviluppa, tipproduċi u tiddistribwixxi vetturi taħt it-trade mark Peugeot.
2
Peugeot Nederland NV (iktar ’il quddiem “PNE”), li hija 100% sussidjarja ta’ AP, torganizza u tmexxi n-netwerk ta’ distribuzzjoni tal-prodotti u tas-servizzi Peugeot fil-Pajjiżi l-Baxxi. L-attivitajiet ta’ PNE jinkludu l-importazzjoni, l-esportazzjoni u d-distribuzzjoni ta’ vetturi ġodda tat-trade mark Peugeot, tal-ispare parts, tal-aċċessorji u tat-tagħmir relatat kif ukoll il-provvista tas-servizz ta’ wara l-bejgħ.
3
In-netwerk ta’ distribuzzjoni tal-prodotti u tas-servizzi Peugeot fil-Pajjiżi l-Baxxi huwa kompost minn konċessjonarji, kumpanniji indipendenti marbutin minn kuntratt ta’ konċessjoni ma’ PNE, kif ukoll minn aġenti bejjiegħa, marbutin kuntrattwalment mal-konċessjonarji.
4
Il-Vereniging Peugeot Dealers Nederland (iktar ’il quddiem “VPDN”) hija l-assoċjazzjoni tal-konċessjonarji u tal-aġenti tat-trade mark Peugeot fil-Pajjiżi l-Baxxi.
5
Fl-1997 u fl-1998, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej ħadet konjizzjoni, fil-kuntest ta’ tliet ilmenti, ta’ informazzjoni li tgħid li AP, flimkien ma’ PNE, (iktar ’il quddiem, ikkunsidrati flimkien, ir-“rikorrenti”), applikat miżuri intiżi għar-restrizzjoni tal-esportazzjoni parallela mill-Pajjiżi l-Baxxi lejn Stati Membri oħra, bi ksur tal-Artikolu 81(1) KE.
6
Fl-10 ta’ Settembru 1999 u fid-19 ta’ Marzu 2003, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjonijiet li jordnaw li jsiru verifiki skont l-Artikolu 14 tar-Regolament tal-Kunsill, Nru 17, tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel Regolament li jimplementa l-Artikoli [81 KE] u [82 KE] u 86 tat-Trattat (ĠU 1962, 13, p. 204). Dawn il-verifiki saru, rispettivament, fit-22 u t-23 ta’ Settembru 1999 u fit-2 u t-3 ta’ April 2003.
7
Permezz ta’ ittra tad-29 ta’ April 2004, il-Kummissjoni bagħtet dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet lir-rikorrenti.
8
Permezz ta’ ittra tat-30 ta’ Lulju 2004, AP wieġbet għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
9
Permezz ta’ ittri tas-17 ta’ Novembru 2004, il-Kummissjoni bagħtet lil konċessjonarji Peugeot fil-Pajjiżi l-Baxxi, talbiet għal informazzjoni bbażati fuq ir-Regolament tal-Kunsill (KE), Nru 1/2003, tas-16 Diċembru 2002, fuq l-implementazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 [KE] u 82 [KE] (ĠU 2003, L 1, p. 1), u intiżi sabiex tiġi kkjarifikata l-fondatezza ta’ ċerti affermazzjonijiet li jinsabu fit-tweġiba għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
10
Permezz ta’ ittra tas-26 ta’ Mejju 2005, il-Kummissjoni kkomunikat l-elementi li jirriżultaw minn dawn it-talbiet għal informazzjoni lil AP.
11
Permezz ta’ ittra tas-27 ta’ Ġunju 2005, AP wieġbet din l-ittra tas-26 ta’ Mejju 2005.
12
Fil-5 ta’ Ottubru 2005, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2005) 3683 finali, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] (Każijiet F-2/36.623/36.820/37.275 — SEP et vs Automobiles Peugeot SA; iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), li ġiet innotifikata lil AP permezz ta’ ittra tal-11 ta’ Ottubru 2005. Sunt tad-deċiżjoni kkontestata ġie ppubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea tas-27 ta’ Ġunju 2006 (ĠU L 173, p. 20).
13
Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkunsidrat li r-rikorrenti, bi ftehim mal-konċessjonarji membri tan-netwerk Peugeot fil-Pajjiżi l-Baxxi, kienu wettqu ksur tal-Artikolu 81(1) KE, billi implementaw miżuri intiżi sabiex jostakolaw l-esportazzjoni parallela ta’ vetturi mill-Pajjiżi l-Baxxi lejn konsumaturi finali stabbiliti fi Stati Membri oħra (premessa 136 u l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata).
14
Qabel kollox, il-Kummissjoni kkonstatat l-eżistenza ta’ sistema ta’ remunerazzjoni, implementata permezz ta’ ċirkulari bejn l-1997 u l-2003 u li kienet tipprovdi għall-ħlas ta’ bonus lil konċessjonarji li kienu joqorbu lejn jew saħansitra jaqbżu l-mira ta’ bejgħ, fir-rigward ta’ kull bejgħ ta’ vettura rreġistrata fil-Pajjiżi l-Baxxi, għaldaqstant bl-esklużjoni, skont il-Kummissjoni, ta’ bejgħ għall-esportazzjoni (premessi 23 sa 51 tad-deċiżjoni kkontestata).
15
Il-Kummissjoni, bi tweġiba għal oġġezzjoni ta’ AP li tgħid li wara l-1997 dawn iċ-ċirkolari ma baqgħux jirreferu għal reġistrazzjoni fil-Pajjiżi l-Baxxi iżda biss għal reġistrazzjonijiet tat-tip “pjanċa safra” jew “pjanċa griża”, intiżi sabiex issir distinzjoni, mingħajr kunsiderazzjoni tal-post ta’ reġistrazzjoni, bejn ir-reġistrazzjoni tal-vetturi għall-passiġġieri u dik tal-vetturi kummerċjali, ikkunsidrat li s-sistema ta’ remunerazzjoni baqgħet, wara l-1997, teskludi l-esportazzjonijiet mill-benefiċċju tal-bonus (premessi 52 sa 59 tad-deċiżjoni kkontestata).
16
Sussegwentement, il-Kummissjoni esponiet li mhux biss ir-rikorrenti kienu implementaw is-sistema ta’ remunerazzjoni deskritta, iżda kienu wkoll eżerċitaw pressjonijiet fuq il-konċessjonarji Olandiżi sabiex jiġi limitat il-bejgħ għall-esportazzjoni (premessa 73 tad-deċiżjoni kkontestata).
17
Fost dawn il-pressjonijiet, il-Kummissjoni identifikat, l-ewwel nett, inizjattivi intiżi sabiex il-konċessjonarji jsiru konxji tal-ħtieġa li jiġu limitati l-esportazzjonijiet (premessi 74 sa 76 u 125 tad-deċiżjoni kkontestata), it-tieni nett, pressjonijiet diretti fuq konċessjonarji partikolari (premessi 77 u 78, 126 u 127 tad-deċiżjoni kkontestata), it-tielet nett, theddid li titnaqqas il-provvista tal-iktar mudelli esportati (premessi 79 sa 81 u 128 tad-deċiżjoni kkontestata) u, ir-raba’ nett, restrizzjonijiet fil-provvista (premessi 82 sa 85 u 128 tad-deċiżjoni kkontestata).
18
Il-Kummissjoni, billi tibbaża ruħha fuq il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-qasam tar-restrizzjonijiet fuq l-esportazzjoni parallela fis-settur tad-distribuzzjoni tal-karozzi (premessi 102 sa 104 tad-deċiżjoni kkontestata), ikkunsidrat li l-miżuri adottati mir-rikorrenti, permezz tas-sistema ta’ remunerazzjoni u ta’ pressjonijiet, kienu miżuri li kellhom għan antikompetittiv (ara, rispettivament, premessi 105 sa 123 u 124 sa 129 tad-deċiżjoni kkontestata).
19
Fir-rigward tal-eżistenza ta’ qbil ta’ intenzjonijiet, meħtieġ għall-konstatazzjoni ta’ ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, il-Kummissjoni kkunsidrat li dawn il-miżuri ma kinux ikkostitwixxew imġieba unilaterali min-naħa tar-rikorrenti, iżda kienu daħlu fir-relazzjonijiet kuntrattwali mal-konċessjonarji (premessa 89 tad-deċiżjoni kkontestata).
20
B’hekk, qabel kollox, fir-rigward tas-sistema ta’ remunerazzjoni, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-prova tal-kunses tal-konċessjonarji kienet tirriżulta mill-fatt li kienu baqgħu jixtru vetturi mingħand PNE fil-kuntest ta’ din is-sistema (premessa 95 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni semmiet ukoll, bħala provi, l-eżistenza ta’ sistema ta’ kontroll u ta’ sanzjoni a posteriori (premessa 96 tad-deċiżjoni kkontestata) kif ukoll il-fatt li s-sistema ta’ remunerazzjoni kienet ir-riżultat ta’ diskussjonijiet twal mal-VPDN intiżi sabiex tinkiseb l-adeżjoni tal-membru tan-netwerk Olandiż mal-kundizzjonijiet kummerċjali tar-rikorrenti billi, minn tal-inqas, il-pożizzjoni ta’ PNE tiġi reża trasparenti quddiemhom (premessi 97 u 98 tad-deċiżjoni kkontestata). Skont il-Kummissjoni, iċ-ċirkustanza li, sa mis-sena 2000, ir-rikorrenti talbu lill-konċessjonarji sabiex jesprimu espressament kull oppożizzjoni eventwali min-naħa tagħhom għas-sistema ta’ remunerazzjoni, hija sempliċement il-manifestazzjoni espliċita ta’ offerta ta’ ftehim li kienet diġà tat lok għal qbil ta’ intenzjonijiet sa mill-1997 (premessa 99 tad-deċiżjoni kkontestata).
21
Barra minn hekk, fir-rigward tal-pressjonijiet, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-istedina indirizzata mir-rikorrenti lill-konċessjonarji, intiża sabiex jiġi żgurat li l-attivitajiet ta’ esportazzjoni ta’ dawn tal-aħħar jibqgħu ta’ natura eċċezzjonali, kienet kisbet, mill-aspett ta’ prinċipju, l-adeżjoni tal-membri kollha tan-netwerk, ħlief fir-rigward ta’ interventi speċifiċi li permezz tagħhom il-manifattur seta’ jżomm ir-regoli li kienu ġew stabbiliti (premessa 100, in fine, tad-deċiżjoni kkontestata). Hija qieset li l-pressjonijiet fuq il-konċessjonarji biex jiġu preklużi l-esportazzjonijiet paralleli kienu għaldaqstant jagħmlu parti mill-ftehim ta’ distribuzzjoni konkluż bejn ir-rikorrenti u l-membri tan-netwerk fil-Pajjiżi l-Baxxi (premessa 101 tad-deċiżjoni kkontestata).
22
Il-Kummissjoni, wara li indikat, essenzjalment, li t-teħid inkunsiderazzjoni tal-effetti konkreti ta’ ftehim huwa superfluwu, ladarba dan ikollu, bħal f’dan il-każ, l-għan li jkun ta’ restrizzjoni fuq il-kompetizzjoni (premessa 130 tad-deċiżjoni kkontestata), eżaminat madankollu dawn l-effetti billi għamlet distinzjoni, għal darb’oħra, bejn is-sistema ta’ remunerazzjoni (premessi 131 sa 134 tad-deċiżjoni kkontestata) u l-pressjonijiet (premessa 135 tad-deċiżjoni kkontestata).
23
Il-Kummissjoni evalwat ukoll l-inċidenza fuq il-kummerċ intra-Komunitarju (premessi 137 u 138 tad-deċiżjoni kkontestata) u kkunsidrat li d-deroga, prevista fl-Artikolu 81(3) KE, għall-projbizzjoni msemmija fis-subartikolu 1 ta’ din id-dispożizzjoni ma kinitx applikabbli f’dan il-każ, b’mod partikolari fir-rigward tal-fatt li s-sistema ta’ remunerazzjoni tmur kontra l-punt 8 tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1475/95, tat-28 ta’ Ġunju 1995, dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu [81(3) KE] għal kategoriji ta’ ftehim ta’ distribuzzjoni u ta’ servizz ta’ bejgħ u ta’ wara l-bejgħ ta’ vetturi awtomobilistiċi (ĠU L 145, p. 25) (premessi 139 sa 148 tad-deċiżjoni kkontestata), li jipprovdi li “[l]-eżenzjoni ma tapplikax ladarba […] l-fornitur, mingħajr raġuni oġġettivament ġustifikata, jagħti lid-distributuri remunerazzjonijiet ikkalkolati skont il-post ta’ destinazzjoni tal-vetturi awtomobilistiċi mibjugħin jew il-post ta’ residenza tax-xerrej”. Il-Kummissjoni eżaminat ukoll il-kwistjonijiet li jirrigwardaw it-tul ta’ żmien tal-ksur (premessi 149 sa 153 tad-deċiżjoni kkontestata), id-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata (premessi 155 u 156 tad-deċiżjoni kkontestata) kif ukoll l-impożizzjoni ta’ multa (premessi 157 sa 181 tad-deċiżjoni kkontestata).
24
F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni kkonkludiet li kien jeżisti ksur serju ħafna li jiġġustifika li l-ammont inizjali tal-multa jiġi ffissat għal EUR 30 miljun (premessi 163 sa 173 tad-deċiżjoni kkontestata), u għal tul ta’ żmien ta’ sitt snin u disa’ xhur li jiġġustifika l-iffissar ta’ ammont addizzjonali tal-multa ta’ 10% għal kul sena ta’ ksur u ta’ 5% għal kull semestru mitmum (premessi 174 sa 178 tad-deċiżjoni kkontestata).
25
Id-deċiżjoni kkontestata tinkludi d-dispożizzjonijiet li ġejjin:
“Artikolu 1
[AP] u s-sussidjarja tagħha [PNE] kisru l-Artikolu 81(1) [KE] billi kkonkludew ftehim ma’ konċessjonarji tan-netwerk ta’ distribuzzjoni Peugeot fl-Olanda [fil-Pajjiżi l-Baxxi] li għandu bħala għan li jipprekludi l-bejgħ lill-konsumaturi finali ta’ Stati Membri oħra, jew direttament, jew permezz ta’ intermedjarji li jaġixxu f’isimhom. Il-ksur beda fil-bidu tax-xahar ta’ Jannar 1997 u kompla sa tmiem ix-xahar ta’ Settembru 2003.
Artikolu 2
Sa fejn dan għadu ma seħħx, l-impriżi msemmija fl-Artikolu 1 għandhom itemmu l-ksur ikkonstatat fl-imsemmi artikolu. Fil-futur, huma għandhom jibqgħu lura milli jimplementaw mill-ġdid jew milli jippruvaw jimplementaw kull miżura li tagħti lok għal dan il-ksur, kif ukoll li jadottaw miżuri li għandhom għan jew effett ekwivalenti.
Artikolu 3
Għall-ksur imseemi fl-Artikolu 1, għandha tingħata multa ta’ EUR 49500000 lil [AP] u lis-sussidjarja tagħha [PNE], li huma responsabbli in solidum.
[…]”
Proċedura u t-talbiet tal-partijiet
26
B’talba magħmula fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-21 ta’ Diċembru 2004, ir-rikorrenti ppreżentaw dan ir-rikors.
27
Ir-rikorrenti jitolbu li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:
—
tannulla d-deċiżjoni kkontestata;
—
sussidjarjament, tbiddel l-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata billi tnaqqas l-ammont tal-multa;
—
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
28
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:
—
tiċħad ir-rikors;
—
tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
Id-dritt
29
Ir-rikorrenti jinvokaw ħames motivi insostenn ta’ dan ir-rikors. L-ewwel motiv huwa bbażat fuq in-nuqas ta’ ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE. It-tieni motiv huwa bbażat fuq in-nuqqas ta’ għan antikompetittiv tas-sistema ta’ remunerazzjoni tal-konċessjonarji u tal-pressjonijiet. It-tielet motiv huwa bbażat fuq l-evalwazzjoni żbaljata tat-tul ta’ żmien tal-ksur u ta’ kontradizzjoni ta’ raġunijiet. Ir-raba’ motiv huwa bbażat fuq l-evalwazzjoni żbaljata tal-effetti tal-ftehim antikompetittiv allegat. Il-ħames motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 23(2) u (3) tar-Regolament Nru 1/2003 u tal-Linji Gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) [KEFA] (ĠU 1998, C 9, p. 3; iktar ’il quddiem il-“Linji Gwida”), jikkomporta tnaqqis tal-ammont tal-multa.
30
Il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li għandu jiġi eżaminat, qabel kollox, it-tieni motiv ta’ annullament, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ għan antikompetittiv tas-sistema ta’ remunerazzjoni u tal-pressjonijiet.
1. Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ għan antikompetittiv tas-sistema ta’ remunerazzjoni u tal-pressjonijiet
Argumenti tal-partijiet
31
Ir-rikorrenti jsostnu li, ħlief għall-osservazzjonijiet tagħhom li jikkonċernaw is-sena 1997, is-sistema ta’ remunerazzjoni tal-konċessjonarji ma kellhiex għan antikompetittiv, iżda kellha biss bħala għan li jiġi żviluppat is-sehem fis-suq ta’ PNE fil-Pajjiżi l-Baxxi.
32
Iċ-ċirkularijiet mibgħuta lill-konċessjonarji fir-rigward ta’ din is-sistema mkien ma ppermettew li jitqies li kellha bħala għan, anki jekk sekondarju, li tillimita l-esportazzjonijiet, iżda kienu jirriflettu biss ir-rieda li tiġi żviluppata t-trade mark Peugeot fil-Pajjiżi l-Baxxi. Dawn iċ-ċirkularijiet ma kkomportawx riferenza tali li jiġu llimitati l-esportazzjonijiet. Jekk huwa minnu li ċ-ċirkolarijiet li jirrigwardaw is-sena 1997 kienu jikkomportaw riferenza għar-reġistrazzjonijiet ta’ vetturi ġodda fis-suq Olandiż, din ir-riferenza tneħħiet fiċ-ċirkularijiet ulterjuri, li baqgħu newtrali dwar is-suġġett ta’ esportazzjoni. Għaldaqstant m’hemm ebda raġuni li r-riferenza li ssir, fiċ-ċirkularijiet, għar-“reġistrazzjonijiet”, jew ukoll għall-“pjanċi sofor” u għall-“pjanċi griżi”, tiġi limitata għal bejgħ fit-territorju tal-Pajjiżi l-Baxxi.
33
Barra minn hekk, PNE ħallset il-bonus fuq il-vetturi esportati meta dan kien intalab mill-konċessjonarju u bosta konċessjonarji kkonfermaw li kienu konxji tal-possibbiltà tal-ħlas tal-bonus fuq l-esportazzjonijiet ladarba jippreżentaw il-provi ta’ reġistrazzjoni f’isem klijent finali. Konċessjonarji oħrajn esprimew in-nuqqas ta’ interess tagħhom għall-ħlas tal-bonus fuq l-esportazzjonijiet filwaqt li oħrajn kienu in mala fede fit-tweġibiet tagħhom lill-Kummissjoni. F’kull każ, il-varjetà tat-tweġibiet tal-konċessjonarji għall-mistoqsijiet tal-Kummissjoni huma biżżejjed sabiex jiġu kkontestati l-konklużjonijiet mgħaġġla tagħha fid-dawl ta’ realtà iżjed kumplessa.
34
Is-sistema informatika DIALOG, użata mill-konċessjonarji u mir-rikorrenti għall-għoti u għall-ġestjoni tal-ordnijiet ta’ vetturi, u s-sistema ta’ informazzjoni RDC, li tipprovdi informazzjoni ddettaljata lir-rikorrenti dwar il-vetturi kollha Peugeot mibjugħin fil-Pajjiżi l-Baxxi (ara l-premessi 60 sa 72 tad-deċiżjoni kkontestata), huma għodda newtrali, b’għanijiet ta’ ġestjoni kif ukoll b’għanijiet fiskali, u mhux għodda intiżi għall-kontroll u għall-limitazzjoni tal-flussi ta’ esportazzjoni.
35
In-nuqqasijiet fil-provvista ta’ vetturi min-naħa tal-konċessjonarji Olandiżi ma rriżultawx minn intenzjoni ta’ PNE li tillimita l-esportazzjonijiet, iżda kienu jikkostitwixxu fenomenu li laqat l-Ewropa kollha, u l-provvista ta’ vetturi fil-Pajjiżi l-Baxxi, ħlief għal eċċezzjoni partikolari, kienet dejjem kunsiderevolment ogħla mill-istima prevista. Il-fenomenu tan-nuqqas fil-provvista huwa, min-natura tiegħu, separat mis-sistema ta’ remunerazzjoni u ma jawtorizzax lill-Kummissjoni sabiex tikkunsidra li din is-sistema kellha bħala għan il-limitazzjoni tal-esportazzjonijiet.
36
Il-Kummissjoni b’mod żbaljat tqis bħala pressjonijiet dawk li huma sempliċi riflessjonijiet u dikjarazzjonijiet, li barra minn hekk ma kinux jirriżultaw mill-istess PNE. PNE ma pprovatx tiskoraġixxi l-esportazzjonijiet, iżda fakkret sempliċement lill-konċessjonarji r-regoli tal-bejgħ lil mandatarji.
37
Il-Kummissjoni ssostni li mhuwiex l-iffissar tal-mira ta’ bejgħ fit-territorju kkonċernat f’dan il-każ, iżda l-esklużjoni tal-bejgħ għall-esportazzjoni mill-għoti tal-bonus. Fir-rigward tad-dritt tal-kompetizzjoni, tista’ tiġi aċċettata l-inċentivazzjoni tal-konċessjonarji sabiex ikabbru r-rata ta’ penetrazzjoni fit-territorji kuntrattwali rispettivi, iżda mhux ir-rata ta’ penetrazzjoni fit-territorju nazzjonali.
38
Ir-rikorrenti jidhru li jammettu li ċ-ċirkolari għall-1997 kienet tipprovdi l-applikazzjoni tal-bonus biss għal reġistrazzjonijiet fil-Pajjiżi l-Baxxi. L-affermazzjoni li tgħid li l-uniku għan tal-bonus kien l-iżvilupp tal-ishma tas-suq mhijiex sostnuta. Barra minn hekk, l-għan restrittiv li jirriżulta mill-esklużjoni tal-esportazzjonijiet mill-bonus ineħħi kull rilevanza tal-għanijiet oħrajn leġittimi ta’ din is-sistema.
39
Fir-rigward taċ-ċirkolarijiet li jirrigwardaw is-snin 1998 sa 2003, il-Kummissjoni ma tarax kif l-espressjonijiet “pjanċi sofor” u “pjanċi griżi” li jinsabu ġo fihom jistgħu jiġu interpretati li ma jirreferux għar-reġistrazzjonijiet fil-Pajjiżi l-Baxxi. Dawn iċ-ċirkularijiet ma jistgħux jiġu interpretati li l-kliem li jintuża fihom huwa newtrali. Id-deċiżjoni kkontestata ma tbiddilx il-fatt li l-bonus seta’ jitħallas lil konċessjonarji esportaturi li kienu għamlu talba speċjali f’dan is-sens, iżda dan ma jwarrabx l-għan restrittiv ta’ dawn iċ-ċirkolarijiet, peress li l-maġġoranza kbira tal-konċessjonarji qatt ma ppreżentaw talbiet ta’ dan it-tip. Skont il-Kummissjoni, PNE, li kellu jkollha għarfien dwar l-illegalità tal-esklużjoni tal-bonus għall-esportazzjonijiet, setgħet tqis li kien prudenti li taċċetta t-talbiet rari għal bonus għall-esportazzjoni. Il-pożizzjoni tal-Kummissjoni hija kkonfermata mit-tweġibiet miksuba mingħand il-konċessjonarji magħrufa talli żviluppaw attività ta’ esportazzjoni matul il-perijodu inkwistjoni u r-rikorrenti ma jikkotenstawx dan.
40
Skont il-Kummissjoni, fir-rigward tal-għodda informatiċi DIALOG u RDC, il-fatt allegat li dawn kienu jipprovdu għan fiskali ma jeskludix l-użu tagħhom, bħal f’dan il-każ, fis-sens indikat, jiġifieri l-identifikazzjoni u l-kontroll tal-esportazzjonijiet (premessa 122 tad-deċiżjoni kkontestata).
41
Fir-rigward tan-nuqqasijiet fil-provvista, ir-rikorrenti jifhmu b’mod żbaljat id-deċiżjoni kkontestata. Fiha, il-Kummissjoni ma tilmentax li huma kienu responsabbli għal nuqqas fil-provvista sabiex jillimitaw l-esportazzjonijiet, iżda tikkonstata li dawn in-nuqqasijiet fil-provvista saħħew l-impatt tas-sistema ta’ remunerazzjoni. Minbarra dawn in-nuqqasijiet, għandu jiġi enfasizzat li ċertu theddid ta’ kwoti kien ġie espress fir-rigward tal-bejgħ għall-esportazzjoni.
42
Fir-rigward tal-pressjonijiet, huwa ċar li l-għan tagħhom kien ukoll li jiskoraġġixxu l-esportazzjonijiet.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Għan antikompetittiv tas-sistema ta’ remunerazzjoni
43
Għandu jitfakkar li sabiex jaqa’ taħt il-projbizzjoni pprovduta fl-Artikolu 81(1) KE, ftehim għandu jkollu “bħala għan jew riżultat […] il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fi ħdan is-suq komuni”. Skont ġurisprudenza stabbilita, in-natura alternattiva ta’ din il-kundizzjoni, enfasizzata mill-konġunzjoni “jew”, twassal qabel kollox għall-ħtieġa li jiġi kkunsidrat l-għan innifsu tal-ftehim, fid-dawl tal-kuntest ekonomiku li fih dan għandu jiġi applikat. Madankollu, fil-każ fejn mill-eżami tal-klawżoli ta’ dan il-ftehim ma jirriżultax livell suffiċjenti ta’ ħsara fir-rigward tal-kompetizzjoni, ikun meħtieġ għaldaqstant li jiġu eżaminati l-effetti tiegħu kif ukoll, sabiex dan ikun ipprojbit, li jkun meħtieġ li jiġu sodisfatti l-elementi li jistabbilixxu li l-kompetizzjoni tkun effettivament ġiet ostakolata, jew ristretta jew inkella distorta b’mod kunsiderevoli (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-30 ta’ Ġunju 1966, LTM, 56/65, Ġabra p. 337, 359, u tal-20 ta’ Novembru 2008, Beef Industry Development Society u Barry Brothers, C-209/07, Ġabra p. I-8637, punt 15).
44
Biex jiġi evalwat jekk ftehim huwiex ipprojbit mill-Artikolu 81(1) KE it-teħid inkunsiderazzjoni tal-effetti konkreti tiegħu huwa għaldaqstant superfluwu meta jkun jidher li dan għandu bħala għan li jkun ta’ ostakolu, ta’ restrizzjoni jew ta’ distorsjoni fuq il-kompetizzjoni fi ħdan is-suq komuni (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta’ Lulju 1966, Consten u Grundig vs Il-Kummissjoni, 56/64 u 58/64, Ġabra p. 429, 496, kif ukoll tal-21 ta’ Settembru 2006, Nederlandse Federatieve Vereniging voor de Groothandel op Elektrotechnisch Gebied vs Il-Kummissjoni, C-105/04 P, Ġabra p. I-8725, punt 125). Dan l-eżami għandu jseħħ fid-dawl tal-kontenut tal-ftehim u tal-kuntest ekonomiku li jkun jifforma parti minnu (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-28 ta’ Marzu 1984, CRAM u Rheinzink vs Il-Kummissjoni, 29/83 u 30/83, Ġabra p. 1679, punt 26, kif ukoll tas-6 ta’ April 2006, General Motors vs Il-Kummissjoni, C-551/03 P, Ġabra p. I-3173, punt 66 u Beef Industry Development Society u Barry Brothers, punt 43 iktar ’il fuq, punt 16).
45
Id-distinzjoni bejn “ksur minħabba l-għan” u “ksur minħabba l-effetti” tikkonċerna ċ-ċirkustanza li ċerti forom ta’ kollużjoni bejn impriżi jistgħu jiġu kkunsidrati, min-natura tagħhom stess, bħala ta’ ħsara għall-kompetizzjoni (sentenza Beef Industry Development Society u Barry Brothers, punt 43 iktar ’il fuq, punt 17).
46
Jirriżulta mill-ġurisprudenza ċċitata li ftehim fil-qasam ta’ distribuzzjoni għandu għan restrittiv fis-sens tal-Artikolu 81 KE jekk juri r-rieda li l-bejgħ għall-esportazzjoni jiġi ttrattat b’mod inqas favorevoli mill-bejgħ nazzjonali u b’hekk iwassal għal qsim tas-suq inkwistjoni (ara s-sentenza General Motors vs Il-Kummissjoni, punt 44 iktar ’il fuq, punt 67, u l-ġurisprudenza ċċitata; ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-18 ta’ Settembru 2003, Volkswagen vs Il-Kummissjoni, C-338/00 P, Ġabra p. I-9189, punti 44 u 49).
47
Dan l-għan jista’ jintlaħaq mhux biss permezz ta’ restrizzjonijiet diretti għall-esportazzjonijiet iżda wkoll permezz ta’ miżuri indiretti, bħall-esklużjoni ta’ sistema ta’ bonus mill-bejgħ għall-esportazzjoni, jekk huma jaffettwaw il-kundizzjonijiet ekonomiċi ta’ dawn it-tranżazzjonijiet (sentenza General Motors vs Il-Kummissjoni, punt 44 iktar ’il fuq, punt 68).
48
Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni, li rreferiet espressament għall-ġurisprudenza msemmija iktar ’il fuq (premessi 102 sa 104 tad-deċiżjoni kkontestata) u fakkret li “[din il-] ġurisprudenza […], kif ukoll il-prassi [tagħha] […], jikkwalifikaw kjarament in-natura tal-miżuri intiżi sabiex jirrestrinġu l-importazzjonijiet paralleli tal-karozzi bħala restrizzjonijiet skont l-għan” (premessa 102 tad-deċiżjoni kkontestata), ikkunsidrat li s-sistema ta’ bonus stabbilita bejn l-1997 u l-2003 kellha bħala għan li tinċentiva lill-konċessjonarji sabiex jirrinunzjaw għal bejgħ li kien ikun possibbli billi jibbenefikaw mill-marġni supplementari pprovdut mill-bonus (premessa 110 tad-deċiżjoni kkontestata) u li din is-sistema kellha, fiha nnifisha, bħala għan li tirrestrinġi l-kompetizzjoni skont l-Artikolu 81(1) KE (premessa 123 tad-deċiżjoni kkontestata).
49
Il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li, minkejja l-ilmenti tar-rikorrenti, din il-konklużjoni tal-Kummissjoni hija korretta.
50
Jeħtieġ li ssir distinzjoni, fi ħdan il-perijodu bejn l-1997 u l-2003, li jikkonċerna d-deċiżjoni kkontestata, bejn, minn naħa, is-sena 1997 u, min-naħa l-oħra, is-snin 1998 sa 2003.
51
Fir-rigward tas-sena 1997, li għaliha ċ-ċirkolarijiet tar-rikorrenti dwar is-sistema ta’ remunerazzjoni kienu jirreferu espressament għar-reġistrazzjonijiet fit-territorju tal-Pajjiżi l-Baxxi, ir-rikorrenti, anki jekk jitolbu l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata fl-interezza tagħha, ma jikkontestawx madankollu b’mod serju l-fatt li s-sistema ta’ bonus applikabbli għal din is-sena kienet intiża sabiex il-konċessjonarju jiġi kkumpensat abbażi tar-reġistrazzjonijiet fil-Pajjiżi l-Baxxi, li hija kienet għaldaqstant teskludi l-bejgħ għall-esportazzjoni minn din is-sistema ta’ bonus u li minħabba f’hekk, għaldaqstant kienet tmur kontra r-regoli tal-kompetizzjoni.
52
In-nuqqas ta’ kontestazzjoni serja inkwistjoni, kemm mill-istruttura konkreta tas-sistema ta’ remunerazzjoni fl-1997 kif ukoll min-natura oġġettivament antikompetittiva tagħha, jirriżulta numru ta’ drabi fis-sottomissjonijiet bil-miktub tar-rikorrenti quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, li fil-verità jibbażaw l-argumenti tagħhom fuq il-perijodu bejn l-1998 u l-2003.
53
B’hekk, ir-rikorrenti jindikaw li “ċ-ċirkolarijiet ma jinkludux iktar riferenza kontestabbli mill-1998”, li “[j]ekk iċ-ċirkolarijiet li jikkonċernaw is-sena 1997 setgħu fil-fatt jidhru li jikkomportaw riferenza kontestabbli, din tneħħiet mis-sena 1998”, jew ukoll li “ċ-ċirkolarijiet li jiffissaw il-bonus ma jinkludu ebda riferenza li teskludi l-ħlas tal-bonus fuq l-esportazzjonijiet, ħlief għar-riferenza kontestabbli taċ-ċirkolari tal-1997, li ġiet korretta sa mill-1998”. Huma “josservaw in-nuqqas ta’ għan antikompetittiv tas-sistema ta’ rimunerazzjoni (ħlief fil-każ tal-osservazzjonijiet li jikkonċernaw is-sena 1997)”. Huma jirrikonoxxu li “[h]uwa minnu li ċ-ċirkolarijiet li jikkonċernaw is-sistema ta’ remunerazzjoni għas-sena 1997 jikkomportaw riferenza [għar-reġistrazzjonijiet] ta’ vetturi ġodda fis-suq Olandiż”. Huma “jikkontestaw l-eżistenza ta’ kull natura antikompetittiva tas-sistema ta’ remunerazzoni ta’ PNE fil-Pajjiżi l-Baxxi għall-perijodu mill-1998 u l-2003”. Fl-istadju tal-kontestazzjoni tat-tul ta’ żmien tal-ksur, ir-rikorrenti jsostnu, fir-rigward tas-sistema ta’ remunerazzjoni, li “l-elementi ta’ prova invokati mill-Kummissjoni […] ma jistabbilixxux il-parteċipazzjoni [tagħhom] […] fi ksur tal-Artikolu 81(1) KE għall-perijodu mill-1998 u l-2003”. Ir-rikorrenti li jqisu li “pprovaw […] li r-riferenza għall-Pajjiżi l-Baxxi fis-sistema ta’ remunerazzjoni għas-sena 1997 tneħħiet mis-sena 1998”, isostnu li, “[g]ħaldaqstant, il-Kummissjoni twettaq żball […] fir-rigward tat-tul ta’ żmien tal-ksur, li għandu jikkonċerna biss is-sena 1997, sa fejn hemm ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE”.
54
Ir-rikorrenti jallegaw ulterjorment, għad-difiża tagħhom, li s-sistema ta’ remunerazzjoni ma rriżultatx minn intenzjoni antikompetittiva min-naħa tagħhom, iżda biss minn rieda li jinċentivaw lill-konċessjonarji Olandiżi sabiex jagħmlu l-aħjar użu mit-territorji kuntrattwali rispettivi tagħhom, bil-għan li jkabbru s-sehem tas-suq ta’ Peugeot fil-Pajjiżi l-Baxxi.
55
Madankollu, minbarra l-fatt — hekk kif tosserva, essenzjalment, il-Kummissjoni fil-premessa 142 tad-deċiżjoni kkontestata — li dan l-argument jikkuntrasta b’mod żbaljat mal-fatt li jikkonstata li d-dritt għall-bonus ma jinkisibx biss fuq il-bażi tal-bejgħ fit-territorju kuntrattwali tal-konċessjonarji, iżda, b’mod iktar wiesgħa, fuq il-bażi tal-bejgħ ta’ dan il-konċessjonarju fuq livell nazzjonali, dan l-argument imur kontra l-kunċett ta’ ftehim antikompetittiv minħabba l-għan, li japplika indipendentement miċ-ċirkustanza eventwali li l-partijiet fil-ftehim ma kellhomx l-intenzjoni, jew saħansitra l-għarfien, li jmorru kontra l-kompetizzjoni. Fil-fatt, il-prova tal-intenzjoni ta’ restrizzjoni tal-kompetizzoni mhijiex element neċessarju sabiex jiġi ddeterminat jekk ftehim għandux din ir-restrizzjoni bħala għan (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-1 ta’ Frar 1978, Miller International Schallplatten vs Il-Kummissjoni, 19/77, Ġabra p. 131, punt 18; CRAM u Rheinzink vs Il-Kummissjoni, punt 44 iktar ’il fuq, punt 26, u General Motors vs Il-Kummissjoni, punt 44 iktar ’il fuq, punt 77; ara, ukoll, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Tizzano għas-sentenza General Motors vs Il-Kummissjoni, punt 44 iktar ’il fuq, Ġabra p. I-3177, punt 77).
56
Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, skont il-ġurisprudenza, ftehim jista’ jitqies li għandu għan restrittiv anki jekk ma jkollux biss bħala għan li jkun ta’ restrizzjoni fuq il-kompetizzjoni, iżda jfittex ukoll għanijiet oħra leġittimi (ara s-sentenza General Motors vs Il-Kummissjoni, punt 44 iktar ’il fuq, punt 64, u l-ġurisprudenza ċċitata).
57
B’hekk l-argument tar-rikorrenti, li jgħid li allegatament huma kellhom biss l-għan li l-bejgħ fil-Pajjiżi l-Baxxi jkun iktar dinamiku, mhuwiex ta’ natura li jmur kontra l-fatt, li barra minn hekk mhuwiex serjament ikkontestat, li s-sistema ta’ remunerazzjoni fis-seħħ fl-1997, mill-kliem tagħha stess, kienet turi l-intenzjoni sabiex il-bejgħ ta’ vetturi ġodda Peugeot għall-esportazzjoni jiġu ttrattati inqas favorevolment mill-bejgħ nazzjonali u li għaldaqstant kellha għan antikompetittiv, skont il-ġurisprudenza msemmija fil-punti 46 u 47 iktar ’il fuq.
58
F’kull każ u kif se jiġi espost iktar ’il quddiem, il-Kummissjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, ikkonstatat korrettament li r-rikorrenti kienu fil-fatt konsapevoli tan-natura antikompetittiva tas-sistema ta’ remunerazzjoni li huma kienu stabbilixxew.
59
Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet li jippreċedu li, għas-sena 1997, minbarra affermazzjoni ta’ bona fede li barra minn hekk hija nieqsa minn rilevanza, ir-rikorrenti ma jagħmlu ebda kontestazzjoni quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza fir-rigward tal-fatt li s-sistema ta’ remunerazzjoni għal din is-sena kienet teskludi l-esportazzjonijiet mill-benefiċċju tal-bonus, li, minħabba f’hekk, kienet tikkomporta restrizzjoni tal-kompetizzjoni minħabba l-għan.
60
Fir-rigward tas-snin 1998 sa 2003, ir-rikorrenti jsostnu li s-sistema ta’ remunerazzjoni ma setgħetx tiġi iktar meqjusa bħala antikompetittiva, ladarba r-riferenza problematika li tinsab fiċ-ċirkularijiet applikabbli għas-sena 1997 u li tirrigwarda r-reġistrazzjonijiet fil-Pajjiżi l-Baxxi ma kintix tinsab iżjed fiċ-ċirkolarijiet indirizzati lill-konċessjonarji wara l-1998. Dawn l-aħħar ċirkolarijiet kienu jinkludu biss riferenzi li jistgħu japplikaw kemm għar-reġistrazzjonijiet fil-Pajjiżi l-Baxxi kif ukoll għar-reġistrazzjonijiet barra mill-pajjiż. L-istess jgħodd għar-riferenzi li jinsabu f’dawn iċ-ċirkolarijiet fir-rigward tal-“pjanċi griżi” u l-“pjanċi sofor”, liema riferenzi jirreferu b’mod ġenerali, rispettivament, għall-vetturi kummerċjali u għall-vetturi għall-passiġġieri, indipendentement mill-post ta’ reġistrazzjoni tagħhom. Ir-rikorrenti jsostnu wkoll iċ-ċirkustanza li ċerti konċessjonarji talbu u kisbu l-ħlas tal-bonus għall-bejgħ għall-esportazzjoni.
61
Il-Qorti tal-Prim’Istanza tosserva li huwa minnu li r-riferenzi li jinsabu fiċ-ċirkolarijiet li jirrigwardaw is-sena 1997 u li jirreferu espressament għar-reġistrazzjonijiet fit-territorju tal-Pajjiżi l-Baxxi ma jidhrux iżjed fiċ-ċirkolari tal-24 ta’ Diċembru 1997 dwar is-sistema ta’ bonus 1998 u lanqas fiċ-ċirkolarijiet għas-snin ulterjuri. L-espressjoni li ġejja tiddeskrivi l-għan tas-sistema ta’ bonus bħala “l-aqwa remunerazzjoni tal-konċessjonarju Peugeot li jiżgura operazzjonijiet tajbin u li huwa attiv mill-aspett kummerċjali”.
62
Madankollu, ir-rikorrenti mkien ma jindikaw fiċ-ċirkolari tagħhom għall-1998, u wara kollox lanqas fiċ-ċirkolarijiet għas-snin ulterjuri, li s-sistema ta’ bonus għandha tapplika iktar ’il quddiem ukoll għall-bejgħ għall-esportazzjoni u wisq inqas ma tipprovdi indikazzjonijiet fir-rigward ta’ prassi proċedurali eventwali li għandhom jiġu osservati sabiex jinkiseb bonus fuq dan il-bejgħ. Bil-kontra, fiċ-ċirkolari tal-24 ta’ Diċembru 1997, huma jiktbu lill-konċessjonarji li, “essenzjalment, is-sistema m’għandhiex tinbidel fl-1998” u huma jerġgħu jagħmlu riferenzi tal-istess tip fiċ-ċirkolarijiet għall-waħda mis-snin ulterjuri.
63
Rigward l-espressjonijiet “pjanċi griżi” u “pjanċi sofor”, jekk huwa minnu li dawn jintużaw fiċ-ċirkolarijiet relatati mas-snin 1998 sa 2003 sabiex jindikaw, minn naħa, il-vetturi kummerċjali żgħar u, min-naħa l-oħra, il-vetturi għall-passiġġieri, li kienu suġġetti għal bonuses differenti u li kellha neċessarjament issir distinzjoni bejniethom, xorta jibqa’ l-fatt li l-użu ta’ dawn l-espressjonijiet ma kienx jipprovdi lill-konċessjonarji l-informazzjoni li, iktar ’il quddiem, il-vetturi li jinbigħu għall-esportazzjoni kellhom jibbenefikaw ukoll mill-bonus.
64
Bil-kontra, kif diġà kkunsidrat, ġustament, il-Kummissjoni fit-tieni sentenza tal-premessa 54 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Qorti tal-Prim’Istanza qieset li l-użu, min-naħa tar-rikorrenti, ta’ din it-terminoloġija “pjanċi sofor” u “pjanċi griżi”, li tirreferi għas-sistema Olandiża ta’ distinzjoni bejn it-tipi ta’ vetturi skont l-apparenza tal-pjanċi tagħhom, liema sistema ma tintużax fi Stati Membri oħrajn, kif ukoll kodiċi ta’ kuluri li tappartjeni għall-Pajjiżi l-Baxxi, tirreferi l-konċessjonarji għal reġistrazzjonijiet magħmula fit-territorju nazzjonali.
65
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet li jippreċedu, ir-rikorrenti żbaljatament jikkontestaw il-konklużjonijiet tal-Kummissjoni billi jallegaw li ċ-ċirkolarijiet għall-perijodu ta’ wara l-1997 inkitbu bi kliem newtrali fir-rigward tal-esportazzjonijiet, b’mod li ma jistax jiġi attribwit għan antikompetittiv fil-konfront tagħhom. Bil-kontra, dawn iċ-ċirkolarijiet, redatti sabiex tiġi evitata kull formulazzjoni wisq espliċitament antikompetittiva, kienu fil-verità intiżi sabiex, f’moħħ il-konċessjonarji li lilhom kienu indirizzati, tiġi implementata s-sistema hekk kif introdotta fl-1997, li kienet tillimita l-benefiċċju tal-bonus biss għall-bejgħ fit-territorju nazzjonali.
66
Din il-perċezzjoni tas-sistema tal-bonus mill-konċessjonarji kienet sostnuta mill-preżentazzjoni konkreta li PNE għamlet ta’ din is-sistema, liema preżentazzjoni, li l-Kummissjoni tipprovdi illustrazzjoni tagħha fil-premessa 55 tad-deċiżjoni kkontestata, imkien ma tikkomporta kontabbiltà tal-esportazzjonijiet għall-finijiet tal-bonus.
67
Fir-rigward taċ-ċirkustanza li PNE, puntwalment laqgħet talbiet għall-ħlas tal-bonus għal esportazzjonijiet (ara, b’mod partikolari, l-aħħar inċiż tal-premessa 57, u r-raba’ u s-sitt sentenzi tal-premessa 109 tad-deċiżjoni kkontestata), fiha nnifisha din ma tistax tqajjem xi dubji fir-rigward tal-konklużjoni tal-Kummissjoni, li tgħid li r-regola kienet li s-sistema ta’ remunerazzjoni kompliet, bejn l-1998 u l-2003, teskludi l-esportazzjonijiet mis-sistema ta’ bonus.
68
Fil-fatt, għandu jiġi osservat, minn naħa, li peress li, f’kull każ, ir-rikorrenti ma setgħux jikkunsidraw li jirrifjutaw formalment il-ħlas tal-bonus għal bejgħ għall-esportazzjoni, sakemm ma jurux b’mod manifest in-natura antikompetittiva tas-sistema ta’ remunerazzjoni, il-fatt li laqgħu puntwalment it-talbiet għal bonus ma jidhirx, fih innifsu, li għandu jservi bħala prova.
69
Min-naħa l-oħra u fuq kollox, il-każijiet tat-talbiet għall-ħlas tal-bonus għal esportazzjonijiet u, jekk ikun il-każ, tal-ħlas ta’ dan il-bonus minn PNE kienu effettivament iżolati, f’kuntest ta’ interpretazzjoni, li jaqblu dwarha ħafna mill-konċessjonarji, li tgħid li s-sistema ta’ bonus introdotta ma kinitx tapplika għall-esportazzjonijiet.
70
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Kummissjoni indirizzat talba għal informazzjoni, fis-17 ta’ Novembru 2004, lil sittax-il konċessjonarju identifikati bħala esportaturi u li kienu jirrappreżentaw, skont il-Kummissjoni, madwar 40% tal-esportazzjonijiet matul il-perijodu ta’ investigazzjoni. Il-Kummissjoni kkonstatat, fir-raba’ sentenza tal-premessa 56 tad-deċiżjoni kkontestata li, “mit-[tlettax-il] impriża li wieġbu għal [din] it-talba għal informazzjoni […], disgħa minn fosthom […] wieġbu espliċitament li jirriżulta b’mod ċar biżżejjed mid-direttivi ta’ PNE li l-vetturi esportati ma kinux eliġibbli sabiex jiksbu l-bonus ta’ produttività, u għaldaqstant ma talbux bonus għall-vetturi esportati”. Dan il-grupp ta’ disa’ konċessjonarji huwa kompost mill-konċessjonarji [kunfidenzjali] (
1
).
71
Din il-konstatazzjoni, magħmula mill-Kummissjoni fid-dawl tat-tweġibiet tal-konċessjonarji għal din it-talba għal informazzjoni, ippermettitilha sabiex tiżgura ruħha li l-fehmiet tagħha dwar il-mekkaniżmu tal-bonus wara 1997 ma kinux ibbażati fuq interpretazzjoni żbaljata u iżolata ta’ dan il-mekkaniżmu, iżda kienu l-istess, jekk mhux bħal tal-konċessjonarji kollha, tal-maġġoranza kbira tagħhom.
72
Ir-rikorrenti jipprovaw jikkontestaw il-validità ta’ din il-konstatazzjoni permezz ta’ żewġ argumenti. Minn naħa, id-diversità tat-tweġibiet tal-konċessjonarji jipprovaw li l-politika ta’ PNE fir-rigward tal-bonus ma nftehmitx b’mod ċar. Min-naħa l-oħra, it-tweġibiet ipprovduti mill-konċessjonarji ma jikkonfermawx l-analiżi tas-sistema ta’ remunerazzjoni magħmula mill-Kummissjoni.
73
Qabel kollox, fir-rigward tal-ewwel argument tar-rikorrenti, ibbażat fuq id-diversità tat-tweġibiet tal-konċessjonarji, jeħtieġ sempliċement li jiġi osservat li dan ma jmurx kontra l-konstatazzjoni magħmula fid-deċiżjoni kkontestata li tgħid li l-parti l-kbira tal-konċessjonarji li wieġbu għat-talba għal informazzjoni indikaw espliċitament li s-sistema ta’ bonus ma kinitx tapplika għall-esportazzjonijiet.
74
Sussegwentement, fir-rigward tat-tieni argument, li jgħid li t-tweġibiet tal-konċessjonarji ma jikkonfermawx l-analiżi tas-sistema ta’ remunerazzjoni magħmula mill-Kummissjoni, ir-rikorrenti jsostnu, l-ewwel nett, li “bosta konċessjonarji kkonfermaw li kienu jafu dwar il-possibbiltà ta’ ħlas ta’ bonus fuq l-esportazzjonijiet sa fejn setgħu jipprovdu provi ta’ reġistrazzjoni f’isem il-klijent finali”, it-tieni nett, li “[konċessjonarji oħra] sostnew b’mod ċar in-nuqqas ta’ interess tagħhom għall-ħlas tal-bonus fuq il-vetturi esportati” u, it-tielet nett, li “[ċerti] konċessjonarji esklużi min-netwerk ta’ Peugeot” kienu “in mala fede”.
75
Qabel kollox, fir-rigward tal-ewwel affermazzjoni, ibbażata fuq ir-riferenza għall-punt 3 tal-ittra ta’ AP tas-27 ta’ Ġunju 2005, il-konċessjonarji msemmija impliċitament minn din l-affermazzjoni huma [kunfidenzjali] (punt 3.1. tal-ittra tas-27 ta’ Ġunju 2005), [kunfidenzjali] (punt 3.2 ta’ din l-ittra), [kunfidenzjali] (punt 3.3 ta’ din l-ittra) u [kunfidenzjali] (punt 3.4 ta’ din l-ittra).
76
Fir-rigward ta’ [kunfidenzjali], ta’ [kunfidenzjali] u ta’ [kunfidenzjali], f’kull każ, dawn il-konċessjonarji ma jagħmlux parti mill-grupp ta’ disa’ konċessjonarji msemmija fir-raba’ sentenza tal-premessa 56 tas-sentenza kkontestata u fil-punt 70 iktar ’il fuq.
77
Għaldaqstant, l-ewwel affermazzjoni tar-rikorrenti, minkejja li hija eżatta fir-rigward ta’ dawn il-konċessjonarji, assolutament ma tqajjem ebda dubju fir-rigward tal-konstatazzjoni magħmula mill-Kummissjoni fil-premessa 56 tad-deċiżjoni kkontestata.
78
Barra minn hekk u ulterjorment, fir-rigward ta’ [kunfidenzjali], għandu jiġi osservat li AP, fl-ittra tagħha tas-27 ta’ Ġunju 2005, tinterpreta b’mod dubjuż it-tweġibiet ta’ dawn il-konċessjonarji għall-kwestjonarju tal-Kummissjoni, meta tallega li kienu jfissru li dawn il-konċessjonarji qiesu li s-sistema ta’ remunerazzjoni kienet tapplika għall-esportazzjonijiet.
79
Fil-fatt, iċ-ċirkustanza li dan il-konċessjonarju, sabiex jikseb il-bonus kwalitattiv matul iż-żmien ta’ avviż minn qabel relatat max-xoljiment tal-kuntratt ta’ konċessjoni tiegħu, irrinunzja, bi ftehim ma’ PNE, għall-bonus kwantitattiv, assolutament ma timplikax li dan il-konċessjonarju kien iqis li l-esportazzjonijiet kienu jibbenefikaw minn dan il-bonus kwantitattiv.
80
Barra minn hekk, jekk huwa minnu li [kunfidenzjali] ipproċeda sabiex jesporta biss fl-2002 u li għaldaqstant it-tweġiba tiegħu għall-kwestjonarju, li tgħid li ma talabx il-bonus qabel l-2000 “minħabba li ma kienx ħaseb sabiex jagħmel hekk”, tista’ tissorprendi, xorta jibqa’ l-fatt li din it-tweġiba timplika pjuttost l-idea li [kunfidenzjali] kien qies li l-bonus ma kienx japplika għall-esportazzjonijiet.
81
Għandu jiġi osservat, ukoll, li l-Kummissjoni għandha raġun meta ssostni fid-difiża, fir-rigward ta’ [kunfidenzjali], li ġietx ipprovata l-affermazzjoni ta’ AP, fil-punti 3.2.31 u 3.2.32 tal-ittra tas-27 ta’ Ġunju 2005, li tgħid li dan il-konċessjonarju ppreżenta talba għal bonus mingħajr ma pprovda dokumenti ta’ prova. Il-punti 3.2.31 u 3.2.32 tal-ittra tas-27 ta’ Ġunju 2005 mhumiex, effettivament, sostanzjati.
82
Fir-rigward ta’ [kunfidenzjali], dan il-konċessjonarju ma jagħmilx parti mill-grupp ta’ disa’ konċessjonarji li l-Kummissjoni tqis li wieġbu espliċitament, fit-tweġibiet tagħhom għat-talba għal informazzjoni tas-17 ta’ Novembru 2004, li jirriżulta b’mod ċar biżżejjed mid-direttivi ta’ PNE li l-vetturi esportati ma kinux eliġibbli sabiex jinkiseb il-bonus.
83
Il-kontestazzjoni tar-rikorrenti, essenzjalment, issostni li, jekk huwa minnu li [kunfidenzjali] talab il-bonus biss mill-2003, xorta jibqa’ l-fatt li jirriżulta minn ittra ta’ dan il-konċessjonarju, tat-2 ta’ Mejju 2001, li sa minn qabel huwa kien, “informat dwar din il-possibbiltà” li jitlob il-bonus.
84
Jirriżulta, madankollu, litteralment mill-ispjegazzjonijiet ipprovduti minn [kunfidenzjali] fit-tweġiba tiegħu għat-talba għal informazzjoni tas-17 ta’ Novembru 2004 li, jekk dan il-konċessjonarju talab il-bonus għall-esportazzjonijiet tiegħu biss fl-2003, dan kien minħabba li, qabel, huwa “ma kienx konxju dwar il-possibbiltà li jitlob il-bonus” kif ukoll li “kien biss fl-2003 [li huwa] skopra” din il-possibbiltà.
85
Il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis, bħall-Kummissjoni, li din it-tweġiba għandha tiġi interpretata biss fis-sens li, qabel l-2003, [kunfidenzjali] kien iqis li l-bonus ma kienx japplika għall-esportazzjonijiet.
86
Din l-interpretazzjoni hija, bil-kontra ta’ dak li jsostnu r-rikorrenti, issostanzjata mill-ittra ta’ dan il-konċessjonarju lil Peugeot, tat-2 ta’ Mejju 2001, li l-Kummissjoni ppreżentat fid-difiża tagħha. Jirriżulta, fil-fatt, minn din l-ittra, li dan il-konċessjonarju, li definittvament ma kienx allegatament “informat dwar il-possibbiltà” li jitlob il-bonus għall-esportazzjonijiet, kien fehem li s-sistema tal-bonus ma kinitx tapplika għall-esportazzjonijiet, li kien ilmenta lil Peugeot dwar dan u li kien talab sabiex din l-esklużjoni tiġi kkunsidrata fil-każ tiegħu.
87
Fir-rigward tal-preżenza, imsemmija minn AP fit-tweġiba tagħha tat-30 ta’ Lulju 2004 għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u fl-ittra tagħha tas-27 ta’ Ġunju 2005, ta’ referenza miktuba bl-idejn “in principe wel! Jc” (bħala prinċipju iva! Jc) fil-marġni ta’ din l-ittra tat-2 ta’ Mejju 2001 u li tfisser, skont AP, “bħala prinċipju iva” għall-ħlas tal-bonus fuq l-esportazzjonijiet, din mhijiex tali li tqajjem dubji dwar il-pożizzjoni tal-Kummissjoni.
88
Fil-fatt, is-sens ta’ din ir-referenza miktuba bl-idejn huwa, bil-kontra ta’ dak li tallega AP, indeterminat. F’kull każ, din l-istess referenza tikkostitwixxi sempliċement annotazzjoni interna magħmula minn AP fil-marġni ta’ ittra li milli jidher qatt ma nġiebet għall-attenzjoni ta’ [kunfidenzjali]. Barra minn hekk ir-rikorrenti ma jallegawx — u wisq inqas ma jipprovaw — li din inġiebet għall-attenzjoni tiegħu, u lanqas li din inġiebet għall-attenzjoni tiegħu skont is-sens mogħti minn AP. Li kieku dan kellu jkun il-każ, [kunfidenzjali] ċertament ma kienx, bħal ma għamel f’dan il-każ, jistenna l-2003 sabiex jitlob il-bonus fuq l-esportazzjonijiet tiegħu.
89
Fir-rigward tal-osservazzjonijiet ta’ AP li jinsabu fil-punt 3.3.33 tal-ittra tagħha tas-27 ta’ Ġunju 2005 u li jirrigwardaw il-fatt li [kunfidenzjali] rrikonoxxa li kien għamel it-talbiet tiegħu għal bonus b’mod mhux korrett, dawn jikkonċernaw, ipotetikament, is-sena 2003, li matulha dan il-konċessjonarju pproċeda sabiex jibda’ jitlob il-bonus, u għaldaqstant ma jqajmux dubji dwar il-konklużjoni tal-Kummissjoni li tgħid li, qabel l-2003, [kunfidenzjali] fehem li l-bonus ma kienx japplika għall-esportazzjonijiet.
90
Jirriżulta għaldaqstamt mill-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punti 75 sa 89 iktar ’il fuq li l-ewwel affermazzjoni tar-rikorrenti, li tgħid li “bosta konċessjonarji kkonfermaw li kienu jafu dwar il-possibbiltà ta’ ħlas ta’ bonus fuq l-esportazzjonijiet sa fejn setgħu jipprovdu provi ta’ reġistrazzjoni f’isem il-klijent finali” u l-elementi li għalihom din l-affermazzjoni tirreferi ma jqajmux dubji dwar il-konstatazzjoni tal-Kummissjoni magħmula fir-raba’ sentenza tal-premessa 56 tad-deċiżjoni kkontestata, li tgħid li l-maġġoranza kbira tal-konċessjonarji li wieġbu għat-talba għal informazzjoni indikaw li kien jirriżulta b’mod ċar mid-direttivi ta’ PNE li l-vetturi esportati ma kinux eliġibbli sabiex jinkiseb il-bonus.
91
Sussegwentement, fir-rigward tat-tieni affermazzjoni tar-rikorrenti, li tgħid li konċessjonarji oħra kienu sostnew b’mod ċar in-nuqqas ta’ interess tagħhom għall-ħlas tal-bonus fuq il-vetturi esportati, hija tirreferi għall-punt 1 tal-ittra tas-27 ta’ Ġunju 2005. Il-konċessjonarji msemmija impliċitament minn din l-affermazzjoni huma l-konċessjonarji [kunfidenzjali], [kunfidenzjali] u [kunfidenzjali].
92
Fir-rigward ta’ [kunfidenzjali], f’kull każ, dan il-konċessjonarju ma jagħmilx parti mill-grupp ta’ disa’ konċessjonarji msemmi fir-raba’ sentenza tal-premessa 56 tad-deċiżjoni kkontestata u fil-punt 70 iktar ’il fuq. B’hekk u għall-istess raġunijiet bħal dawk imsemmija fil-punti 76 u 77 iktar ’il fuq fir-rigward ta’ [kunfidenzjali], [kunfidenzjali] u [kunfidenzjali], it-tieni affermazzjoni tar-rikorrenti, applikata fil-konfront ta’ [kunfidenzjali], mhijiex rilevanti sabiex jitqajjem dubju fuq il-konstatazzjoni tal-Kummissjoni magħmula fir-raba’ sentenza tal-premessa 56 tad-deċiżjoni kkontestata.
93
Fir-rigward ta’ [kunfidenzjali], dan il-konċessjonarju jagħmel parti minn dan il-grupp ta’ disa’ konċessjonarji.
94
Fit-tweġiba tiegħu għat-talba għal informazzjoni tas-17 ta’ Novembru 2004, [kunfidenzjali] wieġeb, essenzjalment, li kien fehem is-sistema tal-bonus bħala waħda intiża sabiex il-konċessjonarji jilħqu l-għanijiet tagħhom fis-settur li kien jaqa’ taħt ir-responsabbiltà tagħhom u li, għaldaqstant, ma kienx loġiku li jitolbu l-bonus għall-esportazzjonijiet. Bħal ma tosserva, ġustament, il-Kummissjoni, il-fatt li [kunfidenzjali] indika li t-twettiq ta’ massimu ta’ bejgħ fis-settur tiegħu kien jikkorrispondi għall-istrateġija tiegħu ma jimplikax li ma kienx interessat minn bonus għall-esportazzjoni. It-tweġiba tiegħu tirrifletti b’mod ċar il-fatt li huwa kien iqis li ma kellux dritt għall-bonus għall-esportazzjonijiet.
95
B’hekk, bil-kontra ta’ dak li jallegaw ir-rikorrenti, [kunfidenzjali] ma weriex nuqqas ta’ interess għall-bonus, iżda wera li fehem li l-bonus ma kienx loġikament jikkonċerna l-esportazzjonijiet. [kunfidenzjali] għaldaqstant jifhem is-sistema ta’ remunerazzjoni preċiżament fis-sens li r-rikorrenti jixtiequ li tinftihem mill-konċessjonarji.
96
Fir-rigward ta’ [kunfidenzjali], li jagħmel ukoll parti mill-grupp ta’ disa’ konċessjonarji msemmija iktar ’il fuq, huwa jissemma fil-punt 1.13 tal-ittra tas-27 ta’ Ġunju 2005.
97
Fit-tweġiba tiegħu għall-mistoqsija 6 tat-talba għal informazzjoni tal-Kummissjoni, dan il-konċessjonarju indika li ċ-ċirkustanza li huwa ma kienx talab il-bonus “tispjega ruħha [mill-fatt] li n-numri ma kienux konvenjenti kif ukoll li l-esportazzjoni ma kinitx l-attività ċentrali tal-impriża [tiegħu]”.
98
Fid-dawl ta’ din it-tweġiba, jidher li l-Kummissjoni żbaljatament ikkunsidrat lil dan il-konċessjonarju fost dawk li kienu, fl-opinjoni tagħha, indikaw kjarament li fehmu li s-sistema ta’ bonus ma tapplikax għall-esportazzjonijiet.
99
Jirriżulta għaldaqstant mill-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punti 91 sa 98 iktar ’il fuq li t-tieni affermazzjoni tar-rikorrenti, li tgħid li “konċessjonarji oħraj kienu sostnew b’mod ċar in-nuqqas ta’ interess tagħhom għall-ħlas tal-bonus fuq il-vetturi esportati”, hija korretta fir-rigward ta’ [kunfidenzjali], iżda li, fir-rigward ta’ [kunfidenzjali] u ta’ [kunfidenzjali], din hi, rispettivament, nieqsa minn rilevanza u ineżatta għall-ħtiġijiet tal-kontestazzjoni tal-affermazzjoni tal-Kummissjoni li tinsab fir-raba’ sentenza tal-premessa 56 tad-deċiżjoni kkontestata.
100
Fl-aħħar nett, fir-rigward tat-tielet affermazzjoni tar-rikorrenti, li tirreferi għall-punt 4 tal-ittra tas-27 ta’ Ġunju 2005, hija tissuġġerixxi li ċerti konċessjonarji, in mala fede, ipprovdew, fit-tweġibiet tagħhom għat-talba għal informazzjoni tas-17 ta’ Novembru 2004, tweġibiet ineżatti u sfavorevoli għal Peugeot. Il-konċessjonarji li jissemmew impliċitament minn din l-affermazzjoni huma l-konċessjonarji [kunfidenzjali] u [kunfidenzjali].
101
Fir-rigward ta’ [kunfidenzjali], AP, fil-punti 4.1.38 u 4.1.39 tal-ittra tagħha tas-27 ta’ Ġunju 2005, ikkunsidrat li t-tweġiba ta’ dan il-konċessjonarju, li tgħid li ma talabx il-bonus (għall-esportazzjonijiet tiegħu li saru fl-1997 u fl-1998) minħabba biżgħa ta’ ritaljazzjonijiet li setgħu jimmaterjalizzaw rwieħhom bħala dewmien fit-termini ta’ forniment, ta’ tnaqqis fl-ordnijiet jew ta’ telf tal-kuntratt tiegħu ta’ konċessjoni, hija akkuża malizzjuża u infondata. AP ibbażat il-pożizzjoni tagħha fuq il-fatt li l-kundizzjonijiet li, bejn l-2000 u l-2003, kienu wara x-xoljiment tal-kuntratt ta’ konċessjoni tħejjew fir-rispett ta’ [kunfidenzjali] u kienu neqsin minn kull theddida ta’ ritaljazzjonijiet fil-konfront tiegħu fil-każ ta’ esportazzjoni matul dan il-perijodu ta’ xoljiment (punt 4.1.39, in fine, u punti 4.1.40 sa 4.1.42 tal-ittra tas-27 ta’ Ġunju 2005).
102
Madankollu, kif tosserva, essenzjalment, il-Kummissjoni fid-difiża, din l-ispejgazzjoni ta’ AP, li tirreferi għall-kundizzjonijiet ta’ xoljiment tal-kuntratt ta’ konċessjoni ta’ [kunfidenzjali], tikkonċerna l-perijodu 2000-2003, liema perijodu huwa differenti mill-perijodu 1997-1998 li għalih neċessarjament tirreferi t-tweġiba ta’ [kunfidenzjali] għall-kwestjonarju tal-Kummissjoni, peress li kien biss matul dan il-perijodu 1997-1998 li [kunfidenzjali] esporta.
103
Għalhekk, l-ispjegazzjoni ta’ AP, dwar l-impossibbiltà għal [kunfidenzjali], ħlief fil-każ ta’ mala fede min-naħa tiegħu, li jibbaża lilu nnifsu fuq ir-riskji ta’ ritaljazzjonijiet fir-rigward tal-attivitajiet tiegħu matul il-perijodu 2000-2003, imkien ma tissostanzja l-allegazzjoni tar-rikorrenti quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza li tgħid li t-tweġiba ta’ [kunfidenzjali] għat-talba għal informazzjoni kienet in mala fede.
104
F’kull każ, ir-rikorrenti ma jikkonfutaw imkien, fir-replika, il-kunsiderazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni fid-difiża. F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi konkluż li r-rikorrenti ma jissostanzjawx biżżejjed skont il-liġi, fis-sottomissjonijiet tagħhom, l-allegazzjoni tagħhom ta’ mala fede kontra [kunfidenzjali].
105
L-istess konklużjoni tirriżulta fil-każ tal-konċessjonarju [kunfidenzjali], li fir-rigward tiegħu l-Kummissjoni ssostni essenzjalment, fid-difiża, l-istess kunsiderazzjonijiet li jirrigwardaw [kunfidenzjali] u li għal darb’oħra ma ġewx ikkonfutati mir-rikorrenti fir-replika.
106
Jirriżulta għaldaqstant mill-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punti 100 sa 105 iktar ’il fuq li t-tielet affermazzjoni tar-rikorrenti, li tgħid li ċerti konċessjonarji, in mala fede, ipprovdew, fit-tweġibiet tagħhom għat-talba għal informazzjoni tas-17 ta’ Novembru 2004, tweġibiet ineżatti u sfavorevoli fil-konfront ta’ Peugeot, mhijiex sostnuta biżżejjed skont il-liġi quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza.
107
Fir-rigward tal-iżviluppi kollha esposti fil-punti 73 sa 106 iktar ’il fuq, l-allegazzjonijiet tar-rikorrenti, anki jekk jidhru speċifikament fondati, bħal fil-każ tal-konċessjonarju [kunfidenzjali] msemmi fil-punti 96 sa 98 iktar ’il fuq, ma jikkonfutawx il-konstatazzjoni tal-Kummissjoni magħmula fir-raba’ sentenza tal-premessa 56 tad-deċiżjoni kkontestata.
108
Fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti li jgħid li s-sistemi informatiċi DIALOG u RDC kienu għodda newtrali b’għanijiet ta’ ġestjoni kif ukoll b’għanijiet fiskali, għandu jiġi osservat li ċ-ċirkustanza li dawn is-sistemi effettivament kellhom dawn l-għanijiet assolutament ma teskludix li r-rikorrenti użaw informazzjoni li kienet tinsab f’dawn is-sistemi wkoll b’għan li jsegwu u jikkontrollaw l-attività tal-konċessjonarji għall-esportazzjoni. F’dan ir-rigward, mhuwiex serjament ikkontestat li dawn l-għodda kienu jippermettu lir-rikorrenti jidentifikaw l-esportazzjonijiet magħmula mill-konċessjonarji u li ntużaw għall-bżonnijiet ta’ implementazzjoni tas-sistema ta’ remunerazzjoni u, b’mod partikolari, bħal ma osservat il-Kummissjoni (ir-raba’ inċiż tal-premessa 37, l-ewwel inċiż tal-premessa 57, premessi 60 sa 72 u 122 tad-deċiżjoni kkontestata) għall-identifikazzjoni tal-vetturi esportati u l-esklużjoni tagħhom mill-benefiċċju tal-bonus.
109
Fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti li jgħid li n-nuqqasijiet fil-provvista tal-konċessjonarji Olandiżi ma kienx dovut għal intenzjoni li jiġu ristretti l-esportazzjonijiet, għandu jingħad li l-Kummissjoni, fil-premessi 117 sa 120 tad-deċiżjoni kkontestata, ma kkunsidrax lil dawn in-nuqqasijiet bħala restrizzjoni tal-kompetizzjoni, iżda biss bħala fenomenu li, de facto, saħħaħ l-impatt tas-sistema ta’ remunerazzjonijiet introdotta mir-rikorrenti.
110
Fl-aħħar nett, għandu jiġi osservat li, fil-punt 115 tar-rikors, ir-rikorrenti jippreżentaw raġunament li jissostanzja l-konklużjoni li tgħid li din is-sistema kienet intiża sabiex ikun hemm restrizzjoni fuq l-esportazzjonijiet paralleli.
111
Ir-rikorrenti għaldaqstant isostnu li fondamentalment hemm distorsjoni tas-suq awtomobilistiku Ewropew minħabba disparitajiet nazzjonali fit-taxxa imposta fuq ix-xiri tal-vetturi ġodda, li dawn id-disparitajiet iwasslu lill-manifatturi sabiex iżidu l-prezzijiet tagħhom fil-pajjiżi b’livell baxx ta’ taxxa u sabiex inaqqsuhom fil-pajjiż b’livell għoli ta’ taxxa, li, minħabba f’hekk, tagħti lok għal flussi ta’ importazzjonijiet paralleli. Ir-rikorrenti jżidu li, billi tirreferi għall-manifatturi ta’ vetturi awtomobilistiċi pjuttost milli għas-sistemi fiskali nazzjonali, il-Kummissjoni tieħu r-riskju li tħajjar lill-manifatturi sabiex iżidu l-prezzijiet tagħhom fil-pajjiżi b’livell għoli ta’ taxxa, u dan b’detriment għall-konsumaturi lokali.
112
Għaldaqstant, jekk huwa minnu, bħal ma jallegaw barra minn hekk ir-rikorrenti (ara l-punt 54 iktar ’il fuq), li l-mekkaniżmu tal-bonus kien intiż biss sabiex jiġi inċentivat il-bejgħ tal-konċessjonarji fit-territorji kuntrattwali tagħhom, għaldaqstant ma jkun hemm ebda raġuni li dawn jipperċepixxu l-kundanna tal-Kummissjoni għal dan il-mekkaniżmu bħala ċirkustanza ta’ natura li tħajjarhom iżidu, preċiżament għall-finijiet tal-ġlieda kontra l-esportazzjonijiet paralleli, il-prezzijiet fil-pajjiżi b’livell għoli ta’ taxxa. Fi kliem ieħor, il-perċezzjoni min-naħa tar-rikorrenti tal-kundanna tas-sistema tal-bonus bħala fatt ta’ natura li twassalhom sabiex jgħollu l-prezzijiet tagħhom fil-pajjiżi bi prezzijiet baxxi jissostanzja l-konklużjoni li tgħid li din is-sistema kienet intiża sabiex tirrestrinġi l-esportazzjonijiet paralleli.
113
Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet kollha li jippreċedu li, bil-kontra ta’ dak li jsostnu r-rikorrenti, il-Kummissjoni kkonkludiet korrettement, fid-deċiżjoni kkontestata, li kienet teżisti sistema ta’ remunerazzjoni li l-għan antikompetittiv tagħha, ċar u wara kollox mhux serjament ikkontestat għas-sena 1997, ma tneħħiex wara din is-sena, iżda bil-kontra tkompla min-naħa tar-rikorrenti. Jeħtieġ, f’dawn iċ-ċirkustanzi, li dan il-motiv jiġi miċħud, sa fejn dan jikkonċerna s-sistema ta’ remunerazzjoni.
Għan antikompetittiv tal-pressjonijiet
114
L-espressjoni “pressjonijiet” li tintuża mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata tindika, fl-ewwel lok, inizjattivi li kienu intiżi sabiex il-konċessjonarji jiġu sensibilizzati dwar in-neċessità li jiġu limitati l-esportazzjonijiet, fit-tieni lok, pressjonijiet diretti fuq konċessjonarji partikolari, fit-tielet lok, theddid ta’ tnaqqis fuq il-provvista, b’mod partikolari fuq l-iktar mudelli esportati u, fir-raba’ lok, restrizzjonijiet ta’ provvista.
115
Ir-rikorrenti jikkontestaw l-argument li l-pressjonijiet identifikati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata kellhom għan antikompetittiv.
116
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-inizjattivi intiżi sabiex il-konċessjonarji jsiru konxji dwar il-ħtieġa li jillimitaw l-esportazzjonijiet (premessi 74 sa 76 tad-deċiżjoni kkontestata u noti ta’ qiegħ il-paġna 127 sa 130 għal dawn il-premessi), ir-rikorrenti jsostnu li sempliċi riflessjonijiet jew dikjarazzjonijiet ma jistgħux jiġu kkunsidrati bħala pressjonijiet u li wħud mid-dikjarazzjonijiet li ttieħdu inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni ma ġewx ifformulati fil-preżenza tal-konċessjonarji u ma jistgħux jiġu attribwiti lil PNE. Iċ-ċirkolari msemmija fl-aħħar parti tal-premessa 75 tad-deċiżjoni kkontestata kienet intiża biss sabiex tfakkar ir-regoli stretti applikabbli għall-bejgħ bl-għajnuna tal-mandatarji.
117
Dan l-argument ma jistax jiġi milqugħ.
118
Fil-fatt u kif tosserva, essenzjalment, il-Kummissjoni, ir-rikorrenti, meta jallegaw li sempliċi riflessjonijiet jew dikjarazzjonijiet ma jistgħux jiġu kkunsidrati bħala pressjonijiet, jew ukoll li wħud mid-dikjarazzjonijiet kontenzjużi ġew ifformulati mingħajr il-preżenza tal-konċessjonarji, assolutament ma jikkontestawx is-suġġett antikompetittiv ta’ dawn l-inizjattivi, iżda jillimitaw rwieħhom, l-iktar, sabiex jikkontestaw li dawn l-inizjattivi kienu s-suġġett ta’ ftehim.
119
Barra minn hekk, diffiċilment jista’ jiġi kkontestat li l-eżempji konkreti pprovduti mill-Kummissjoni, fin-noti ta’ qiegħ il-paġna 127 sa 130 għall-premessi 75 u 76 tad-deċiżjoni kkontestata, jikkorrispondu għal, jew, minn tal-inqas, jirriflettu inizjattivi tar-rikorrenti intiżi sabiex ikun hemm restrizzjoni tal-esportazzjonijiet mill-Pajjiżi l-Baxxi.
120
B’hekk, fir-rigward, l-ewwel nett, tad-dokument intitolat “Rapport espress tal-missjoni fil-Pajjiżi l-Baxxi fl-4 u fil-5 ta’ Settembru 1996” u li jissemma fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 127 għall-ewwel sentenza tal-premessa 75 tad-deċiżjoni kkontestata, jekk huwa minnu li dan jirrigwarda rapport intern ta’ AP, li ċertament ma kienx intenzjonat li jintbagħat lill-konċessjonarji, xorta jibqa’ l-fatt li l-parti mid-dokument iċċitat f’din in-nota ta’ qiegħ il-paġna, li tgħid li “in-numru dejjem jikber ta’ esportazzjonijiet mill-ġdid, iwassal lil [PNE] sabiex inaqqas dan il-volum mill-[konċessjonarju] b’osservanza stretta tal-liġijiet”, tirrifletti sew l-eżistenza ta’ inizjattivi ta’ PNE intiżi sabiex jittaffa n-numru dejjem jikber ta’ esportazzjonijiet mill-ġdid mill-konċessjonarji Olandiżi.
121
It-tieni nett, fir-rigward tal-qabel tal-aħħar u l-aħħar sentenzi tal-premessa 75 tad-deċiżjoni kkontestata kif ukoll tan-nota ta’ qiegħ il-paġna 128 għal din il-premessa, il-parti tar-rendikont tal-laqgħa tal-24 ta’ Settembru 1996 bejn PNE u l-kummissjoni ta’ konsulenza tal-VPDN, riprodotta f’din in-nota ta’ qiegħ il-paġna 128, turi b’mod ċar inizjattiva ta’ PNE intiża sabiex jiġu ristretti l-esportazzjonijiet. Fil-fatt, jirriżulta minn din il-parti li “il-bord tat-tmexxija ta’ [PNE] jiddikjara li huwa kkontrarjat mill-fatt li jeżistu problemi ta’ provvista fis-suq Olandiż minħabba attivitajiet ta’ esportazzjoni (mill-ġdid) tal-konċessjonarji”, li “[PNE] taqbel [mal-fatt li ordnijiet għal provvisti fis-suq Olandiż għandhom dejjem ikollhom il-prijorità] u [li] hija se tagħmel inventarju tal-ordnijiet ta’ portafoll f’dan ir-rigward”.
122
Dejjem, skont din il-parti, “[PNE] terġa’ tfakkar lill-konċessjonarji, permezz ta’ ċirkolari, ir-regoli stretti li jirrigwardaw il-provvisti barra mill-Pajjiżi l-Baxxi […] u għandha l-intenzjoni li tadotta sanzjonijiet iebsin f’dan ir-rigward jekk jiġi kkonstatat li konċessjonarju ma jkunx ikkonforma ruħu b’mod strett ma’ dawn ir-regoli”.
123
L-allegazzjoni tar-rikorrenti, li tgħid li din l-aħħar ċirkolari, imsemmija minn PNE, kienet intiża biss sabiex tiżgura l’osservanza tal-proċeduri ta’ bejgħ bl-għajnuna ta’ mandatarji u mhux biex tillimita l-esportazzjonijiet, ma tqajjimx dubji fir-rigward tal-konklużjoni msemmija fil-punt 121 iktar ’il fuq, li hija fondata biżżejjed fir-rigward tal-kontenut, imfakkar fl-istess punt, tal-ewwel sentenzi tal-parti tar-rendikont tal-24 ta’ Settembru 1996.
124
Barra minn hekk, minkejja li s-suġġett ta’ din iċ-ċirkolari kien dak deskritt mir-rikorrenti, il-fatt li PNE tiddeċiedi li tfakkar lill-konċessjonarji r-regoli li għandhom jiġu osservati għall-bejgħ bl-għajnuna ta’ mandatarji assolutament mhuwiex irrikonċiljabli ma’ intenzjoni li jiġu limitati l-esportazzjonijiet. Għandu jitqies b’mod partikolari li l-intenzjoni ta’ PNE, ifformulata fir-rendikont tal-laqgħa tal-24 ta’ Settembru 1996 bi kliem kjarament ta’ theddid, li “tadotta sanzjonijiet iebsin f’dan ir-rigward jekk jiġi kkonstatat li konċessjonarju ma jkunx ikkonforma ruħu b’mod strett ma’ dawn ir-regoli”, setgħet tikkostitwixxi element ta’ strateġija iktar globali intiża, b’mod definittiv, sabiex tiddiswadi l-konċessjonarji milli jħarsu iktar lejn attivitajiet ta’ esportazzjoni.
125
It-tielet nett, fir-rigward tal-premessa 76 tad-deċiżjoni kkontestata, jekk huwa minnu, u wara kollox il-Kummissjoni assolutament ma tiddefendiex ruħha f’dan ir-rigward, li l-eżempji msemmija f’din il-premessa u fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 129 għal din il-premessa jirreferu għal teħid ta’ pożizzjonijiet u għal inizjattivi espressi fi ħdan il-VPDN. Madankollu, anki jekk dawn l-eżempji konkreti ma jirriżultawx effettivament mir-rikorrenti nnifishom, iżda minn membri tal-VPDN, xorta jibqa’ l-fatt li, bħal ma osservat ġustament il-Kummissjoni (it-tieni sentenza tal-premessa 100 tad-deċiżjoni kkontestata), ir-rikorrenti, prattikament, użaw il-VPDN sabiex jgħaddu l-messaġġ li l-konċessjonarji għandhom jillimitaw l-esportazzjonijiet.
126
Ir-raba’ nett, fir-rigward tal-eżempju konkret ipprovdut mill-Kummissjoni fil-premessa 76, in fine, tad-deċiżjoni kkontestata u fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 130 għal din il-premessa, rigward l-intenzjoni tal-manifattur, espressa minn [kunfidenzjali], direttur ġenerali ta’ PNE, li m’hemmx esportazzjonijiet, dan jixhed, ukoll, kjarament l-intenzjoni restrittiva tar-rikorrenti.
127
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-pressjonijiet diretti fuq konċessjonarji partikolari (premessi 77 u 78 tad-deċiżjoni kkontestata), ir-rikorrenti jsostnu li l-fatt li konċessjonarju jesprimi ruħu fuq l-esportazzjonijiet quddiem l-Account Managers Dealernets (inkarigat mill-kontijiet konċessjonarji, iktar ’il quddiem l-“AMD”) ma jfissirx neċessarjament li teżisti pressjoni. L-esportazzjonijiet jagħmlu parti mill-attività normali tal-konċessjonarji u, għaldaqstant, huwa loġiku li din il-kwistjoni tista’ titqajjem mill-AMD, li fil-fatt seħħ, f’termini newtrali.
128
Dan l-argument mhuwiex konvinċenti u għandu jiġi miċħud. F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li jirriżulta mill-interpretazzjoni tal-premessa 77 tad-deċiżjoni kkontestata kif ukoll mill-eżami tan-noti ta’ qiegħ il-paġna għal din il-premessa, b’mod partikolari n-noti ta’ qiegħ il-paġna 132 sa 134, li jirreferu għal rapporti ta’ żjarat ta’ AMD għand konċessjonarji kif ukoll nota interna għal Peugeot, li, matul iż-żjarat tagħhom għand il-konċessjonarji, l-AMD kienu jagħmlu pressjoni sabiex jiddiswaduhom milli jesportaw. Bħal ma tindika l-Kummissjoni fil-premessa 77 tad-deċiżjoni kkontestata, il-kummenti tal-AMD mniżżlin fir-rapporti tagħhom ta’ żjarat jagħmlu sens f’kuntest li fih l-esportazzjonijiet kellhom, mill-perspettiva tar-rikorrenti, iżommu karattru eċċezzjonali.
129
Fir-rigward tal-premessa 78 tad-deċiżjoni kkontestata, dwar pressjonijiet li l-implementazzjoni tagħhom ma kinitx tiddependi fuq l-AMD, l-unika kontestazzjoni li tirriżulta fl-argumenti tar-rikorrenti dwar l-evalwazzjoni allegatament żbaljata tal-pressjonijiet min-naħa tal-Kummissjoni hija li l-eżempji mogħtija f’din il-premessa 78 u n-noti ta’ qiegħ il-paġna 136 sa 140 għal din il-premessa ma jirriżultawx minn PNE. Ċertament, huwa minnu li dawn l-eżempji jirriżultaw minn ittri ta’ konċessjonarji, f’dan il-każ minn [kunfidenzjali] (noti ta’ qiegħ il-paġna 136, 137 u 138, imsemmija iktar ’il fuq), [kunfidenzjali] (nota ta’ qiegħ il-paġna 139, imsemmija iktar ’il fuq) u [kunfidenzjali] (nota ta’ qiegħ il-paġna 140, imsemmija iktar ’il fuq). Xorta jibqa’ l-fatt li dawn l-ittri, li fihom biżgħa ta’ “problemi ma’ Peugeot tal-Pajjiżi l-Baxxi” u l-“biżgħa ta’ ritaljazzjonijiet” fil-każ ta’ tkomplija tal-esportazzjonijiet, jew ukoll il-pressjoni kbira eżerċitata minn Peugeot u l-perspettiva ta’ “sanzjonijiet iebsin wisq”, b’mod partikolari x-“xoljiment tal-kuntratt ta’ konċessjonarju”, juru b’mod ċar l-eżistenza ta’ pressjonijiet min-naħa ta’ PNE.
130
Fit-tielet lok, fir-rigward tat-theddid ta’ tnaqqis tal-provvisti, b’mod partikolari fuq l-iktar mudelli esportati (premessi 79 sa 81 tad-deċiżjoni kkontestata), ir-rikorrenti ma jikkontestawx serjament il-konstatazzjonijiet f’dan is-sens li l-Kummissjoni għamlet fuq il-bażi ta’ rendikonti ta’ laqgħat bejn il-kummissjoni kummerċjali tal-VPDN u r-rappreżentanti ta’ PNE (ara n-noti ta’ qiegħ il-paġna 141 u 142 għall-premessa 79 tad-deċiżjoni kkontestata, 143 għall-premessa 80 tad-deċiżjoni kkontestata, u 144 għall-premessa 81 tad-deċiżjoni kkontestata).
131
Is-sempliċi kontestazzjonijiet tar-rikorrenti li jistgħu jiġu identifikati f’dan ir-rigward jillimitaw rwieħhom, l-ewwel nett, għal affermazzjoni li tgħid li ċ-ċitazzjonijiet li jinsabu fin-noti ta’ qiegħ il-paġna 142 u 144 għall-premessi 79 u 81 tad-deċiżjoni kkontestata ma jistgħux jiġu attribwiti lil PNE, iżda lil VPDN u lil ċerti konċessjonarji u, it-tieni nett, għal affermazzjoni li tgħid li ċ-ċitazzjoni fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 143 għall-premessa 80 tad-deċiżjoni kkontestata tikkorrispondi għal dikjarazzjoni magħmula minn PNE fin-nuqqas tal-konċessjonarji.
132
Madankollu, fir-rigward tal-ewwel affermazzjoni, jirriżulta b’mod ċar mill-rendikont tal-laqgħa tal-kummissjoni kummerċjali tal-VPDN tas-16 ta’ Ġunju 1997 li l-parti li ġiet riprodotta fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 142 tikkorrispondi għal kummenti mingħand PNE, min-naħa tar-rappreżentanti tagħha, u mhux mill-konċessjonarji. Fir-rigward taċ-ċitazzjoni li tinsab fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 144, jiġifieri “Qiegħed jintalab li ma jiġux esportati l-206 sabiex dawn jinżammu għas-suq Olandiż!”, jirriżulta mir-rendikont tal-laqgħa tal-VPDN tat-8 ta’ Ġunju 1998, li din iċ-ċitazzjoni hija meħuda mit-tweġibiet li [kunfidenzjali], direttur tal-bejgħ u rappreżentant ta’ PNE li kien preżenti matul it-tieni parti ta’ din il-laqgħa, ipprovda lill-mistoqsijiet ippreparati għall-attenzjoni tiegħu mill-konċessjonarji u riprodotti bil-korsiv fir-rendikont.
133
Fir-rigward tat-tieni affermazzjoni, li tgħid li ċ-ċitazzjoni li tinsab fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 143 għall-premessa 80 tad-deċiżjoni kkontestata, meħuda minn “pjan memo ta’ netwerk tal-Pajjiżi l-Baxxi tat-30 ta’ Mejju 1997” u li tgħid li “[PNE] tirrifletti kontrazzjoni tal-offerta 806 tagħha billi jsir irqim tal-iktar mudelli li huma esportati”, tikkorrispondi għal dikjarazzjoni magħmula minn PNE fin-nuqqas tal-preżenza tal-konċessjonarji, din il-kontestazzjoni hija eżatta fir-rigward tal-fatti, iżda xorta jibqa’ l-fatt li ċ-ċitazzjoni inkwistjoni tirrifletti sew intenzjoni ta’ PNE li tnaqqas l-offerta tagħha għall-konċessjonarji fir-rigward tal-iktar mudelli esportati.
134
Jirriżulta minn dak li jippreċedi li l-kontestazzjonijiet tar-rikorrenti ma jservux biex jiġu kkonfutati l-evalwazzjonijiet tal-Kummissjoni.
135
Fir-raba’ lok, fir-rigward tar-restrizzjonijiet fil-provvista ta’ vetturi għall-esportazzjoni (premessi 82 sa 85 tad-deċiżjoni kkontestata), il-Kummissjoni pprovdiet eżempji ta’ dawn ir-restrizzjonijiet. Dawn ir-restrizzjonijiet fil-provvista ħadu l-forma ta’ termini ta’ provvista importanti (premessa 82), ta’ impożizzjoni ta’ kundizzjonijiet finanzjarji partikolari (premessa 83), jew ukoll il-ħtieġa li l-ordni jinkludi applikazzjoni għal reġistrazzjoni fil-Pajjiżi l-Baxxi (premessi 83 sa 85).
136
Ir-rikorrenti ma jikkonfutawx serjament ir-realtà ta’ dawn ir-restrizzjonijiet applikati għall-ordnijiet tal-konċessjonarji għal vetturi għall-esportazzjoni.
137
B’hekk, l-argument tar-rikorrenti, ibbażat fuq il-kwistjoni li d-dokumenti ċċitati fin-noti ta’ qiegħ il-paġna 145 sa 147 u 150 għall-premessi 83 u 84 tad-deċiżjoni kkontestata, liema dokumenti jikkorrispondu għal ilmenti min-naħa ta’ xerrejja u ta’ mandatarji kif ukoll għal tweġibiet ta’ konċessjonarji għal dawn l-ilmenti, jikkomportaw dikjarazzjonijiet li ma jistgħux jiġu attribwiti lil PNE, ma jistax jiġi milqugħ, ladarba dan l-argument ma jikkonfutax ir-realtà tar-restrizzjonijiet fuq il-provvisti deskritti f’dawn id-dokumenti.
138
Għandu wkoll jiġi miċħud l-argument tar-rikorrenti li jgħid li d-dokument iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 152 għall-premessa 85 tad-deċiżjoni kkontestata jikkonċerna diskussjoni bejn PNE u VPDN dwar in-nuqqas ta’ vetturi, li ma jistax jiġi kkunsidrat bħala l-manifestazzjoni ta’ pressjonijiet. B’hekk, il-fatt, formalment eżatt, li dan id-dokument, rendikont tal-laqgħa bejn il-bord tat-tmexxija ta’ PNE u l-kummissjoni ta’ ftehim ta’ VPDN tat-2 ta’ Novembru 1999, tikkonċerna diskussjoni bejn PNE u VPDN dwar, b’mod partikolari, in-nuqqas ta’ vetturi, imkien ma jikkonfuta r-realtà tar-restrizzjonijiet ta’ provvista, deskritti fil-premessa 85 tad-deċiżjoni kkontestata u li japplikaw b’mod selettiv għall-vetturi ordnati mill-konċessjonarji b’kodiċi informatiku li jikkorrispondi għall-ordnijiet għall-esportazzjoni.
139
Fl-aħħar nett, l-argumenti mressqa mir-rikorrenti fir-rigward tas-sens li għandu jingħata lill-ittra tal-konċessjonarju [kunfidenzjali] tal-31 ta’ Lulju 1997 għas-Système européen promotion SARL (iktar ’il quddiem is-“SEP”), mandatarja Franċiża għax-xiri ta’ karozzi u awtriċi ta’ waħda mill-ilmenti magħmulin lill-Kummissjoni, lanqas ma jistgħu jiġu milqugħa. Huwa ċar li l-problemi li, f’din l-ittra, [kunfidenzjali] indika li kien jibża’ minnhom fil-każ ta’ esportazzjonijiet supplementari favur is-SEP, kienu jirriżulta mill-politika restrittiva ta’ Peugeot u mhux mill-fatt li [kunfidenzjali] seta ġie akkużat talli pproċeda, bi ksur tal-obbligi kuntrattwali tiegħu fil-kuntest tan-netwerk ta’ distribuzjoni Peugeot, għal bejgħ lil bejjiegħa oħra barra min-netwerk. Fil-fatt, is-SEP, li kienet id-destinatarja ta’ din l-ittra, ma kinitx bejjiegħa oħra barra min-netwerk, iżda mandatarja li taġixxi f’isem klijenti finali.
140
Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punti 116 sa 139 iktar ’il fuq li r-rikorrenti ma jaslux jikkonfutaw il-konstatazzjoni tal-Kummissjoni, li tgħid li l-inizjattivi differenti osservati fid-deċiżjoni kkontestata u kkwalifikati minnha bħala pressjonijiet kienu intiżi jekk mhux għat-tneħħija, għar-restrizzjoni, tal-esportazzjonijiet paralleli u kellhom għaldaqstant għan antikompetittiv.
141
F’dawn iċ-ċirkustanzi, peress li r-rikorrrenti naqsu milli jikkonfutaw il-konstatazzjonijiet tal-Kummissjoni fir-rigward tal-għan antikompetittiv kemm tas-sistema ta’ remunerazzjoni kif ukoll tal-pressjonijiet differenti deskritti mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, dan il-motiv għandu jiġi miċħud.
142
Jeħtieġ, sussegwentement, li jiġi eżaminat l-ewwel motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, minħabba li s-sistema ta’ remunerazzjoni u l-pressjonijiet ma kinux suġġett ta’ kunsens min-naħa tal-konċessjonarji.
2. Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE
Argumenti tal-partijiet
143
Skont ir-rikorrenti, il-Kummissjoni kisret l-Artikolu 81(1) KE billi kkunsidrat, fid-deċiżjoni kkontestata, li l-miżuri implementati minn PNE setgħu jiġu kkwalifikati bħala ftehim fis-sens ta’ dan l-artikolu.
144
Il-kunċett ta’ ftehim huwa ċċentrat fuq l-eżistenza ta’ qbil ta’ intenzjonijiet u l-Kummissjoni għandha għaldaqstant l-oneru li tipprova, minn naħa, stedina, u min-naħa l-oħra, li din tiġi milqugħa, b’mod espress jew taċitu, liema prova hija ma pprovdietx.
145
Fir-rigward tas-sistema ta’ remunerazzjoni tal-konċessjonarji, din ġiet imposta unilateralment minn PNE. Barra minn hekk, iċ-ċirkolarijiet, redatti bi kliem newtrali, għandhom jiġu kkunsidrati bħala legali u, l-iktar, ksur jista’ jirriżulta minn prattika eventwali ta’ PNE li ma tħallasx il-bonus għall-esportazzjonijiet.
146
Issa, ma kienx hemm ftehim fuq din il-prattika, peress li s-sempliċi tkomplija tax-xiri ta’ karozzi mill-konċessjonarji ma setax jiġi assimilat għal tali ftehim. It-tali ftehim ma jistax jiġi preżunt, peress li n-nuqqas ta’ ħlas tal-bonus mhuwiex fl-interessi tal-konċessjonarju u peress li t-tali evoluzzjoni kuntrattwali illegali ma tistax tiġi kkunsidrata bħala li ġiet adottata qabel, meta ġiet ffirmat il-kuntratt ta’ konċessjoni.
147
Il-kontroll tar-reġistrazzjonijiet huwa mingħajr rabta għall-esportazzjonijiet, iżda jirriżulta minn obbligi imposti mil-leġiżlazzjoni fiskali nazzjonali u jikkomporta l-iżvilupp tal-bejgħ lil klijenti finali.
148
Ir-rwol tal-VPDN, li ma jirrappreżentax il-konċessjonarji, ma jistax jippermetti l-konklużjoni tal-eżistenza ta’ ftehim bejn PNE u dawn tal-aħħar.
149
B’konklużjoni, ma kien hemm ebda ftehim bejn il-konċessjonarji u PNE fuq allegata esklużjoni mill-bonus fil-każ ta’ esportazzjonijiet. Dan jirriżulta mid-diversità tat-tweġibiet tal-konċessjonarji għall-mistoqsijiet li l-Kummissjoni għamlitilhom fuq dan il-punt.
150
Fir-rigward tal-pressjonijiet allegatament eżerċitati minn PNE fuq il-konċessjonarji tagħha, dawn, anki li kieku seħħew, jikkostitwixxu, l-iktar, imġieba unilaterali ta’ PNE u mhux ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE. L-aqwa prova tan-nuqqas ta’ kunsens min-naħa tal-konċessjonarji għal dawn l-allegati pressjonijiet tinsab, barra dan, fl-importanza tal-esportazzjonijiet magħmula minnhom. Fl-aħħar nett, il-kunsens fir-rigward ta’ allegata politika ta’ PNE ta’ restrizzjoni jew ta’ projbizzjoni tal-esportazzjonijiet ma jistax jiġi preżunt, ladarba t-tali politika tmur kontra l-interess tal-konċessjonarji u hija kjarament antikompetittiva.
151
L-inizjattivi adottati u x-xewqat espressi mill-VPDN jikkostitwixxu sempliċement teħid ta’ pożizzjoni puntwali li, jekk wieħed iqis li setgħu kellhom xi tip ta’ influwenza, ma rabtux lill-konċessjonarji u ma jipprovawx il-kunsens tagħhom.
152
L-allegata limitazzjoni fil-provvista ta’ karozzi lill-konċessjonarji minn PNE kif ukoll it-tnaqqis fin-numru tagħhom huma miżuri unilaterali. Barra minn hekk, ma kienx hemm limitazzjoni fil-provvista filwaqt li t-tnaqqis fin-numru ta’ konċessjonarji ma kkonċernax il-konċessjonarji esportaturi prinċipali.
153
Is-sempliċi eżistenza ta’ pressjonijiet jew ta’ sanzjonijiet turi n-nuqqas ta’ qbil tal-konċessjonarji u għaldaqstant in-nuqqas ta’ kunsens min-naħa tagħhom għal stedina ipotetika ta’ PNE. Il-Kummissjoni ma pprovatx l-eżistenza ta’ kunsens espress jew taċitu tal-konċessjonarji mill-aspett individwali.
154
Il-Kummissjoni ssostni li ċ-ċirkolarijiet u l-istediniet indirizzati minn PNE lill-konċessjonarji, intiżi sabiex jinfluwenzawhom fl-eżekuzzjoni ta’ kuntratt ta’ distribuzzjoni u li fir-rigward tagħhom ebda wieħed minn dawn il-konċessjonarji ma lmenta b’mod ċar, jikkostitwixxu ftehim li jidħlu f’kuntest ta’ relazzjonijiet kummerċjali kontinwi rregolati minn ftehim ġenerali prestabbilit u li jidħlu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 81(1) KE.
155
Il-Kummissjoni identifikat numru ta’ elementi li jikkonfermaw l-aċċettazzjoni, minn tal-inqas taċita, tal-konċessjonarji.
156
Fid-deċiżjoni kkontestata, din ma tikkonstatax parteċipazzjoni tal-VPDN għall-ftehim inkwistjoni, iżda ħadet inkunsiderazzjoni ċerti riżoluzzjonijiet, komunikazzjonijiet u diskussjonijiet ippreżentati fi ħdan din l-assoċjazzjoni, li minnhom irriżulta li, minn tal-inqas fir-rigward tal-konċessjonarji direttament involuti fl-operazzjonijiet ta’ esportazzjoni, dawn esprimew rwieħhom b’mod ċar fir-rigward tal-interess li kellhom li jsegwu l-politika ta’ PNE fil-qasam tal-esportazzjonijiet u kienu għaldaqstant aċċettaw din il-politika li kienu kkunsidraw, barra minn hekk, bħala waħda li tidħol fil-kuntest tar-relazzjonijiet kuntrattwali mal-manifattur.
157
Fir-rigward tal-argument ibbażat fuq l-allegat falliment tat-tentattivi biex jitwaqqfu l-esportazzjonijiet paralleli, il-Kummissjoni ssostni li n-nuqqas ta’ osservanza ta’ stedina tal-fornitur ma jipprekludix it-teżi dwar l-eżistenza ta’ ftehim, ladarba l-prova li din l-istedina ġiet aċċettata b’mod taċitu ma ġietx stabbilita biss b’riferenza għall-imġieba tad-distributuri matul il-perijodu inkwistjoni. F’kull każ, il-Kummissjoni ma allegatx li s-sistema tal-bonus kienet tikkomporta, waħedha, projbizzjoni tal-bejgħ għall-esportazzjoni. Hija kkunsidrat li din kienet twassal għal tnaqqis sinjifikanti tal-marġni ta’ manuvra ekonomika tal-konċessjonarji sabiex iwettqu t-tali esportazzjonijiet.
158
Jekk huwa minnu li, inizjalment, PNE unilateralment iddeċidiet kundizzjonijiet ġodda proposti lill-konċessjonarji, dawn tal-aħħar, la darba ġew ikkomunikati lilhom permezz taċ-ċirkulari annwali, saru parti fil-kuntratt ta’ distribuzzjoni. Matul il-perijodu 2000-2003, li matulu s-sistema ta’ remunerazzjoni pprovdiet espressament li, fin-nuqqas ta’ oġġezzjoni espressa tal-konċessjonarju, li din kienet titqiss li ġiet aċċettata min-naħa tiegħu, din is-sistema qajmet żewġ oġġezzjonijiet minn konċessjonarji, li sussegwentement ġew irtirati. Huwa diffiċilment konċepibbli kif l-istess sistema setgħet ġiet applikata b’mod unilaterali matul is-snin 1997 sa 1999.
159
Il-Kummissjoni tqis li t-termini taċ-ċirkolarijiet ta’ PNE ma kienu newtrali f’ebda mument tal-perijodu ta’ investigazzjoni kif ukoll li l-applikazzjoni konkreta tas-sistema ta’ remunerazzjoni minn PNE tikkonferma l-interpretazzjoni tagħha ta’ dawn iċ-ċirkolarijiet. Fir-rigward tal-applikazzjoni tas-sistema mill-konċessjonarji, maġġoranza kbira fosthom naqsu milli jitolbu l-bonus għall-karozzi esportati.
160
Fl-aħħar nett, jeħtieġ li ssir distinzjoni ċara bejn sejħa li tikkonċerna l-prezz ta’ bejgħ mill-ġdid finali mill-konċessjonarji u, bħal f’dan il-każ, dispożizzjoni li tiddetermina l-prezz ta’ xiri mill-konċessjonarji mingħand il-manifattur. Huwa b’mod prinċipali minħabba din ir-raġuni li l-Kummissjoni setgħet tikkonkludi, f’dan il-każ, l-eżistenza ta’ ftehim fuq il-prezzijiet, fuq il-bażi ta’ bosta atti ta’ xiri tal-konċessjonarji.
161
L-allegat nuqqas ta’ interess tal-ftehim għall-konċessjonarji ma jistax jipprekludi l-konstatazzjoni ta’ dan il-ftehim. Fil-fatt, mhuwiex biżżejjed li jissemma l-interess ta’ kull konċessjonarju li jżid il-bejgħ tiegħu fi żmien qasir (permezz ta’ esportazzjonijiet), jekk ikun evidenti li l-oppożizzjoni għall-politika tal-manifattur jista’ jagħti lok għal konsegwenzi dannużi għall-konċessjonarju f’termini ta’ prezz, ta’ provvista, jew saħansitra ta’ tkomplija tar-relazzjoni kuntrattwali. Barra minn hekk, il-possibbiltà għal PNE li tikkonstata b’faċilità kull bejgħ għall-esportazzjoni inċentivat lill-konċessjonarji sabiex jaderixxu mas-sistema.
162
Il-fatt li s-sistemi ta’ kontroll ta’ PNE setgħu kellhom għanijiet oħra milli jikkonstataw bejgħ għall-esportazzjoni ma jipprojbixxix it-teżi li setgħu kellhom ukoll din il-funzjoni ta’ konstatazzjoni. Ir-rikorrenti, li jiddeploraw in-nuqqas ta’ bażi ta’ data tar-reġistrazzjonijiet fuq livell Komunitarju, ma jindikawx li għamlu xi ħaġa fuq il-livell tagħhom biex inaqqsu din il-lakuna sabiex jiżguraw il-ħlas tal-bonus għall-bejgħ għall-esportazzjoni.
163
Fir-rigward tar-rwol ta’ VPDN, dan kien wieħed ta’ “sounding board” tad-diskussjonijiet dwar is-sistema ta’ remunerazzjoni. Huwa biss b’mod ulterjuri li d-deċiżjoni kkontestata tistrieh fuq l-interventi ta’ din l-assoċjazzjoni. Iċ-ċirkolarijiet jew, minn tal-inqas, l-ordinijiet allokati fil-kuntest tas-sistema ta’ remunerazzjoni huma biżżejjed biex tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ ftehim. B’hekk, il-Kummissjoni tista’ tieħu inkunsiderazzjoni, sabiex tikkonferma l-eżistenza tal-kunsens tal-konċessjonarji, il-fatt li assoċjazzjoni li tirrappreżanta l-interessi tagħhom ipparteċipat fl-elaborazzjoni u fl-emenda tas-sistema ta’ remunerazzjoni. Jekk il-konċessjonarji kienu kontra din is-sistema, dan kellu jirriżulta fid-deliberazzjonijiet tal-VPDN.
164
Fir-rigward tal-allegata diverġenza fl-interpretazzjoni taċ-ċirkolarijiet mill-konċessjonarji, għandu jiġi osservat li l-parti l-kbira minnhom, inkluż l-iktar importanti f’termini ta’ esportazzjonijiet, ipprovdew tweġibiet li jikkonfermaw il-pożizzjoni tal-Kummissjoni.
165
Fir-rigward tal-pressjonijiet eżerċitati fuq ċerti konċessjonarji, dawn sempliċement kienu jikkompletaw ftehim iktar ġenerali, li fih innifsu kien jirrestrinġi l-esportazzjonijiet u li għalih kien hemm adeżjoni taċita ta’ kważi l-konċessjonarji kollha. L-eżistenza ta’ kontrolli u ta’ pressjonijiet, kif ukoll ir-reazzjoni ta’ ċerti konċessjonarji, jikkonfermaw il-kredibbiltà tat-tali kunsens għas-sistema ta’ remunerazzjoni. Kien ġie miftihem, kemm mill-perspettiva ta’ PNE kif ukoll tal-konċessjonarji, li n-nuqqas ta’ osservanza tal-istruzzjonijiet ta’ PNE kien jikkostitwixxi każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-kuntratt ta’ distribuzzjoni.
166
L-argument li jgħid li l-pressjonijiet taw lok għal tnaqqis fl-esportazzjonijiet ma jikkonkludi xejn. Huwa normali li l-pressjonijiet jiżdiedu fil-perijodi li fihom jiġu kkonstatati żiediet fl-esportazzjonijiet paralleli. Il-fatt li xorta waħda jkun hemm esportazzjonijiet ma jippermettix il-konklużjoni li hemm nuqqas ta’ ftehim. Il-pressjonijiet ġew iċċitati bħala elementi fattwali li jipprovaw ftehim li kien jeżisti minn qabel. It-tnaqqis tal-esportazzjonijiet mill-1997, imbagħad il-waqa’ tagħhom mill-1999, jixhdu, min-naħa l-oħra, l-effiċjenza tal-ftehim.
167
Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma tikkonstatax l-eżistenza ta’ ftehim ġenerali bejn konċessjonarji u manifattur dwar kwoti fil-provvista biex isservi s-sempliċi bżonnijiet tas-suq domestiku, u lanqas ma tikkonstata l-konklużjoni ta’ akkordju bbażat fuq l-esklużjoni tal-konċessjonarji li jesportaw l-iktar. Min-naħa l-oħra, id-deċiżjoni kkontestata tosserva li s-setgħa tal-manifattur fil-qasam tal-provvista tippermettilu joħloq inċentivi sabiex il-konċessjonarji jkollhom jaċċettaw il-politika restrittiva ġenerali tiegħu u jirrinunzjaw milli jesportaw. Skont il-Kummissjoni, il-politika ta’ tnaqqis drastiku tan-netwerk ta’ distribuzzjoni ma setax jonqos, barra minn hekk, milli joħloq ċerti biżgħat għall-konċessjonarji, fuq kollox fir-rigward ta’ dawk li kienu suġġetti għal theddid min-naħa tar-rappreżentanti ta’ PNE fuq il-post minħabba l-esportazzjonijiet tagħhom.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
168
Skont ġurisprudenza stabbilita, sabiex ikun hemm ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, huwa suffiċjenti li l-impriżi inkwistjoni jkunu esprimew intenzjoni komuni tagħhom li jaġixxu fis-suq b’mod partikolari (sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-17 ta’ Diċembru 1991, Hercules Chemicals vs Il-Kummissjoni, T-7/89, Ġabra p. II-1711, punt 256; tas-26 ta’ Ottubru 2000, Bayer vs Il-Kummissjoni, T-41/96, Ġabra p. II-3383, punt 67, u tat-3 ta’ Diċembru 2003, Volkswagen vs Il-Kummissjoni, T-208/01, Ġabra p. II-5141, punt 30; ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta’ Lulju 1970, ACF Chemiefarma vs Il-Kummissjoni, 41/69, Ġabra p. 661, punt 112, u tad-29 ta’ Ottubru 1980, van Landewyck et vs Il-Kummissjoni, 209/78 sa 215/78 u 218/78, Ġabra p. 3125, punt 86).
169
Fir-rigward tal-forma ta’ espressjoni ta’ din l-intenzjoni komuni, jeħtieġ biss li ftehim ikun l-espressjoni ta’ intenzjoni min-naħa tal-partijiet li jaġixxu fis-suq skont it-termini tiegħu (sentenzi Bayer vs Il-Kummissjoni, punt 168 iktar ’il fuq, punt 68, u tat-3 ta’ Diċembru 2003, Volkswagen vs Il-Kummissjoni, punt 168 iktar ’il fuq, punt 31; ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ACF Chemiefarma vs Il-Kummissjoni, punt 168 iktar ’il fuq, punt 112; van Landewyck et vs Il-Kummissjoni, punt 168 iktar ’il fuq, punt 86).
170
B’hekk il-kunċett ta’ ftehim, fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, hekk kif interpretat mill-ġurisprudenza, huwa bbażat fuq l-eżistenza ta’ qbil ta’ intenzjonijiet bejn minn tal-anqas żewġ partijiet li l-forma ta’ manifestazzjoni tiegħu mhuwiex importanti sakemm din il-forma tkun l-espressjoni fidila ta’ dawn l-intenzjonijiet (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta’ Lulju 2006, Il-Kummissjoni vs Volkswagen, C-74/04 P, Ġabra p. I-6585, punt 37; is-sentenzi Bayer vs Il-Kummissjoni, punt 168 iktar ’il fuq, punt 69, u tat-3 ta’ Diċembru 2003, Volkswagen vs Il-Kummissjoni, punt 168 iktar ’il fuq, punt 32).
171
Jirriżulta wkoll mill-ġurisprudenza li, meta deċiżjoni tal-manifattur tikkostitwixxi mġieba unilaterali tal-impriża, din id-deċiżjoni tevita l-projbizzjoni tal-Artikolu 81(1) KE (sentenzi Bayer vs Il-Kummissjoni, punt 168 iktar ’il fuq, punt 66; tal-21 ta’ Ottubru 2003, General Motors Nederland u Opel Nederland vs Il-Kummissjoni, T-368/00, Ġabra p. II-4491, punti 58 u 79, u tat-3 ta’ Diċembru 2003, Volkswagen vs Il-Kummissjoni, punt 168 iktar ’il fuq, punt 33; ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-25 ta’ Ottubru 1983, AEG-Telefunken vs Il-Kummissjoni, 107/82, Ġabra p. 3151, punt 38; tas-17 ta’ Settembru 1985, Ford-Werke u Ford of Europe vs Il-Kummissjoni, 25/84 u 26/84, Ġabra p. 2725, punt 21; is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-7 ta’ Lulju 1994, Dunlop Slazenger vs Il-Kummissjoni, T-43/92, Ġabra p. II-441, punt 56).
172
Madankollu, f’ċerti ċirkustanzi, miżuri adottati jew imposti b’mod apparentement unilaterali mill-manifattur fil-kuntest tar-relazzjonijiet kummerċjali kontinwi li huwa jżomm mad-distributuri tiegħu ġew ikkunsidrati bħala ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-12 ta’ Lulju 1979, BMW Belgium et vs Il-Kummissjoni, 32/78, 36/78 sa 82/78, Ġabra p. 2435, punti 28 sa 30; AEG-Telefunken vs Il-Kummissjoni, punt 171 iktar ’il fuq, punt 38; Ford vs Il-Kummissjoni, punt 171 iktar ’il fuq, punt 21; tal-11 ta’ Jannar 1990, Sandoz prodotti farmaċewtiċi vs Il-Kummissjoni, C-277/87, Ġabra p. I-45, punti 7 sa 12, u tal-24 ta’ Ottubru 1995, Bayerische Motorenwerke, C-70/93, Ġabra p. I-3439, punti 16 u 17; sentenza Bayer vs Il-Kummissjoni, punt 168 iktar ’il fuq, punt 70).
173
Jirriżulta minn din il-ġurisprudenza li għandna ssir distinzjoni bejn l-ipoteżi fejn impriża tkun adottat miżura verament unilaterali, u għalhekk mingħajr il-parteċipazzjoni espressa jew taċita ta’ impriża oħra, u dik fejn in-natura unilaterali hija biss apparenti. Filwaqt li l-ewwel ipoteżi ma taqax taħt l-Artikolu 81(1) KE, it-tieni għandha titqies li hija waħda li tiżvela ftehim bejn impriżi u, għaldaqstant, tista’ taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan l-artikolu. Dan ikun il-każ, b’mod partikolari, meta jkunu involuti prattiki u miżuri li jirrestrinġu l-kompetizzjoni li, minkejja li jidhru li jiġu adottati b’mod unilaterali mill-manifattur fil-kuntest tar-relazzjonijiet kuntrattwali mal-konċessjonarji tiegħu, jirċievu l-kunsens, minn tal-anqas taċitu, ta’ dawn tal-aħħar (sentenzi Bayer vs Il-Kummissjoni, punt 168 iktar ’il fuq, punt 71, u tat-3 ta’ Diċembru 2003, Volkswagen vs Il-Kummissjoni, punt 168 iktar ’il fuq, punt 35).
174
Issa, jirriżulta wkoll min din il-ġurisprudenza li l-Kummissjoni ma tistax tqis li mġiba apparentement unilaterali min-naħa tal-manifattur, adottata fil-kuntest tar-relazzjonijiet kuntrattwali li huwa jżomm mal-konċessjonarji tiegħu, fil-verità hija r-raġuni wara ftehim bejn impriżi, fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, jekk hija ma tikkonstatatx l-eżistenza ta’ kunsens, espress jew taċitu, min-naħa ta’ sħab oħrajn, għall-imġiba adottata mill-manifattur (sentenzi Bayer vs Il-Kummissjoni, punt 168 iktar ’il fuq, punt 72, u tat-3 ta’ Diċembru 2003, Volkswagen vs Il-Kummissjoni, punt 168 iktar ’il fuq, punt 36; ara, f’dan is-sens, is-sentenzi BMW Belgium et vs Il-Kummissjoni, punt 172 iktar ’il fuq, punti 28 sa 30; AEG-Telefunken vs Il-Kummissjoni, punt 171 iktar ’il fuq, punt 38; Ford vs Il-Kummissjoni, punt 171 iktar ’il fuq, punt 21; Sandoz prodotti farmaċewtiċi vs Il-Kummissjoni, punt 172 iktar ’il fuq, punti 7 sa 12).
175
Fl-aħħar nett, għandu jitfakkar li hija l-Kummissjoni li għandha tiġbor provi preċiżi u konsistenti biżżejjed sabiex tibbaża l-konvinzjoni stretta li seħħ il-ksur allegat (sentenza CRAM u Rheinzink vs Il-Kummissjoni, punt 44 iktar ’il fuq, punt 20, u s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Jannar 1999, Riviera Auto Service et vs Il-Kummissjoni, T-185/96, T-189/96 u T-190/96, Ġabra p. II-93, punt 47).
176
F’dan il-każ, għandu jiġi osservat li, bil-kontra ta’ dak li jissuġġerixxu r-rikorrenti, il-Kummissjoni, sabiex tikkonstata l-eżistenza ta’ ftehim f’dan il-każ, b’differenza tal-kawża li tat lok għas-sentenza tat-3 ta’ Diċembru 2003, Volkswagen vs Il-Kummissjoni, punt 168 iktar ’il fuq, m’applikatx raġonament li kien jikkonsisti f’li tillimita ruħha sabiex tibbaża l-kunsens tal-konċessjonarji fuq is-sempliċi appartenanza tagħhom għan-netwerk ta’ distribuzzjoni.
177
Bil-kontra, il-Kummissjoni, wara li fakkret espressament, fid-deċiżjoni kkontestata, il-ħtieġa ta’ kunsens, minn tal-inqas taċitu, tal-konċessjonarji għall-inizjattivi kontenzjużi (ara, b’mod partikolari, il-premessa 90, in fine, u t-tieni sentenza in fine tal-premessa 91 tad-deċiżjoni kkontestata), fittxet il-provi ta’ tali kunsens (premessi 94 sa 101 tad-deċiżjoni kkontestata).
178
Qabel kollox, fir-rigward tas-sistema ta’ remunerazzjoni, il-Kummissjoni, fil-premessa 95 tad-deċiżjoni kkontestata, iddeduċiet dan il-kunsens mill-fatt li l-konċessjonarji kienu baqgħu jagħmlu l-ordnijiet tagħhom ta’ vetturi fil-qafas tas-sistema hekk kif introdotta mir-rikorrenti sa mill-1997. Il-Kummissjoni kkonstatat, skont l-indikazzjonijiet minn dan il-ftehim, l-eżistenza ta’ sistema ta’ kontroll a posteriori u l-possibbiltà ta’ sanzjonijiet (premessa 96 tad-deċiżjoni kkontestata). Hija osservat ukoll ir-rwol tal-VPDN, minn tal-inqas bħala “sounding box” u bħala organu ta’ informazzjoni tal-konċessjonarji, billi indikat li “l-informazzjoni dettaljata li [l-]VPDN ipprovdiet lill-membri tagħha kellha bħala effett li trendi trasparenti l-pożizzjoni ta’ PNE lil dawn il-membri fir-rigward tal-applikazzjoni [tas-]sistema ta’ remunerazzjoni” (premessa 98 tad-deċiżjoni kkontestata).
179
Il-Kummissjoni kkonkludiet li kien jeżisti ftehim bejn ir-rikorrenti u l-konċessjonarji sa mill-1997. B’hekk, skont il-Kummissjoni, iċ-ċirkustanza li AP speċifikat, fiċ-ċirkolarijiet mis-sena 2000, li n-nuqqas ta’ kontestazzjoni espressa tagħhom kienet timplika adeżjoni, kienet sempliċement il-manifestazzjoni espliċita ta’ sejħa għal ftehim li kienet diġà tat lok għal qbil ta’ intenzjonijiet reali sa mill-1997 (premessa 99 tad-deċiżjoni kkontestata).
180
Il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li din il-konklużjoni tal-Kummissjoni, fir-rigward tal-eżistenza ta’ ftehim dwar is-sistema ta’ remunerazzjoni, ma ġietx ikkonfutata mill-argumenti tar-rikorrenti.
181
B’hekk, fir-rigward tal-argument li jgħid li ċ-ċirkolarijiet ta’ wara l-1997 kienu ġew redatti f’termini newtrali, li jipprojbixxi l-kwalifika tagħhom bħala illegali, b’konsegwenza li s-sempliċi mġieba li tista’ tkun is-suġġett ta’ ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE hija allegata prattika unilaterali ta’ PNE li ma tħallasx il-bonus, dan ma jistax jiġi milqugħ.
182
Fil-fatt, diġà ġie kkonstatat, fil-kuntest tal-eżami tat-tieni motiv ta’ annullament, li ċ-ċirkolarijiet ta’ wara l-1997 ma kinux ġew redatti f’termini newtrali, iżda f’termini li żammew ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni introdotta fl-1997. Ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni għaldaqstant hija dovuta għas-sistema ta’ remunerazzjoni nnifisha, hekk kif ikkonċeputa mir-rikorrenti u esposta f’dawn iċ-ċirkolarijiet, u mhux minn prattika li permezz tagħha PNE warrbet stipulazzjonijiet kuntrattwali legali. L-argument tar-rikorrenti, ibbażat fuq in-natura allegatament legali taċ-ċirkolarijiet, għandu għaldaqstant jiġi miċħud.
183
Fid-dawl tal-fatt li r-restrizzjoni tal-kompetizzjoni kienet tirriżulta mis-sistema ta’ remunerazzjoni nnifisha kif ukoll tal-fatt li din is-sistema kienet tiddetermina, b’mod definittiv, il-prezz tax-xiri mill-konċessjonarji tal-vetturi għal Peugeot, il-Kummissjoni ġustament iddeduċiet il-kunsens tal-konċessjonarji għal din is-sistema miċ-ċirkustanza li huma kienu baqgħu jagħmlu ordinijiet għal vetturi fil-qafas u taħt il-kundizzjonijiet finanzjarji ta’ din is-sistema.
184
Fil-fatt, il-konċessjonarji ma kinux jibqgħu jixtru vetturi, mingħajr kontestazzjoni min-naħa tagħhom, taħt il-kundizzjonijiet iffissati fis-sistema ta’ remunerazzjoni li kieku ma kinux jaqblu ma’ dawn il-kundizzjonijiet u, b’mod partikolari, mal-fatt li kien biss il-bejgħ fuq livell nazzjonali li ttieħed inkunsiderazzjoni għall-għoti tal-bonus.
185
Iċ-ċirkustanza li l-esklużjoni tal-bonus għall-esportazzjonijiet kienet fiha nnifisha sfavorevoli għall-interessi finanzjarji tal-konċessjonarji ma jneħħi xejn mir-realtà tat-tkomplija tal-ordnijiet mill-konċessjonarji. Hekk kif tosserva l-Kummissjoni, l-eżistenza ta’ ftehim ma tistax tiġi eskluża minħabba li din tidher li tmur kontra ċerti interessi ta’ parti ladarba teżisti, bħal f’dan il-każ, il-prova tal-kunsens ta’ din il-parti.
186
Sussegwentement, fir-rigward tal-inizjattivi differenti kkwalifikati bħala pressjonijiet fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkunsidrat li dawn l-inizjattivi, meħuda mir-rikorrenti fil-konfront tal-konċessjonarji u li kienu intiżi sabiex l-esportazzjonijiet jibqgħu ta’ natura eċċezzjonali, kienu kisbu, mill-aspett ta’ prinċipju, l-adeżjoni tal-membri kollha tan-netwerk, ħlief fir-rigward ta’ interventi puntwali li permezz tagħhom il-manifattur seta jżomm ir-regoli li kienu ġew stabbiliti (premessa 100, in fine, tad-deċiżjoni kkontestata).
187
Ir-rikorrenti jikkontestaw il-fatt li l-pressjonijiet setgħu taw lok għal ftehim. Dawn il-pressjonijiet huma atti min-natura tagħhom unilaterali u l-applikazzjoni ta’ sanzjonijiet issaħħaħ din in-natura unilaterali, peress li tipprova oppożizzjoni min-naħa tal-konċessjonarji għall-miżuri imposti fil-konfront tagħhom. Il-Kummissjoni ma pprovdietx il-prova ta’ kunsens tal-konċessjonarji għall-allegata politika tar-rikorrenti ta’ limitazzjoni tal-esportazzjonijiet.
188
Fil-premessa 100 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tistabbilixxi tliet manifestazzjonijiet konkreti ta’ kunsens taċitu, min-naħa tal-konċessjonarji, tal-inizjattivi tar-rikorrenti intiżi sabiex jillimitaw l-esportazzjonijiet.
189
Dawn it-tliet każijiet jikkonċernaw, rispettivament, il-konċessjonarju [kunfidenzjali], il-konċessjonarju [kunfidenzjali] (ara rispettivament il-ħames u t-tmien sentenzi tal-premessa 100 tad-deċiżjoni kkontestata), u l-konċessjonarji li esprimew rwieħhom, matul laqgħa ġenerali tal-VPDN, favur il-projbizzjoni tal-esportazzjonijiet (l-għaxar sentenza tal-premessa 100 tad-deċiżjoni kkontestata).
190
L-ewwel nett, fir-rigward tal-konċessjonarju [kunfidenzjali], huwa minnu li l-inizjattivi tar-rikorrenti kellhom bħala effett li jwasslu lill-konċessjonarju sabiex ibiddel ir-relazzjonijiet kummerċjali tiegħu mal-klijenti tiegħu.
191
B’hekk jirriżulta mill-proċess li, permezz ta’ nota tas-16 ta’ Lulju 1997, PNE, li wieġbet għal ordni tal-konċessjonarju [kunfidenzjali] li kienet innifisha dovuta għal ordni magħmula mill-mandatarju Franċiż SEP lil dan il-konċessjonarju għal, b’mod partikolari, erba’ vetturi 306 break, informat lil dan il-konċessjonarju li t-“306 break [jiġu] forniti biss jekk ikun hemm applikazzjoni għal reġistrazzjoni”, liema applikazzjoni għal reġistrazzjoni kellha tinfthiem, fl-opinjoni ta’ AP nnifisha, bħala reġistrazzjoni fil-Pajjiżi l-Baxxi. Flimkien ma’ din in-nota tas-16 ta’ Lulju 1997, PNE kienet inkludiet lista li tippreċiża t-termini ta’ forniment lill-konċessjonarju, iżda madankollu ma pprovdiet ebda terminu għat-306 break ordnati minn SEP.
192
Wara din in-nota ta’ PNE tas-16 ta’ Lulju 1997, il-konċessjonarju [kunfidenzjali], ’il bogħod milli jikkontestaha, permezz ta’ ittra tal-21 ta’ Lulju 1997, purament u sempliċement għadda fuq il-mandatarju Franċiż SEP ir-restrizzjonijiet li ħarġu minn PNE, billi bagħat mill-ġdid din in-nota lil dan il-mandatarju li kienet teżiġi reġistrazzjoni fil-Pajjiżi l-Baxxi, kif ukoll il-lista inkluża, fejn barra minn hekk saret riferenza tal-parti tal-lista li tirrigwarda t-306 break għal din in-nota.
193
Iċ-ċirkustanza, proposta mir-rikorrenti, li l-vetturi kollha ordnati għal SEP mill-konċessjonarju [kunfidenzjali] ġew finalment forniti, mhijiex tali li tikkonfuta l-fatt li dan il-konċessjonarju llimita ruħu sabiex jirreferi lil dan il-mandatarju r-restrizzjonijiet ta’ forniment li kienu ġew indikati lilu minn PNE.
194
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, fid-dawl tal-komunikazzjoni minn [kunfidenzjali] lil SEP tar-raġunijiet antikompetittivi reali li fuqhom huma bbażati r-restrizzjonijiet fuq il-fornimenti, AP setgħet biss, sabiex tipprova terġa’ tistabbilixxi s-sitwazzjoni mill-ġdid “[taqbel] ma’ [PNE] li ma kienx hemm soluzzjoni oħra, ħlief evidentement [li] tħabbar [terminu ta’ forniment mill-konċessjonarju] mingħajr stennija […], b’mod li tikkoreġi malajr l-inkonvenjent li twettaq b’mod involontarju” (ittra interna ta’ PNE, tat-18 ta’ Lulju 1997, ir-raba’ paragrafu).
195
It-tieni nett, fir-rigward tal-konċessjonarju [kunfidenzjali], il-Kummissjoni ssemmi li, “[f]l-1997, [… d]an il-konċessjonarju […] kien obbligat li jirrifjuta fornimenti ta’ vetturi lil konsumaturi finali barra mill-pajjiż” (it-tmien sentenza tal-premessa 100 tad-deċiżoni kkontestata). Il-Kummissjoni tirreferi wkoll għall-premessa 78 tad-deċiżjoni kkontestata (it-tielet u r-raba’ sentenzi), li fiha hija tindika li dan il-konċessjonarju twassal, minħabba l-pressjonijiet ta’ PNE, sabiex “jannulla jew ma jaċċettax ordnijiet […] ta’ vetturi ġodda” mingħand SEP, imbagħad sabiex “inaqqas l-esportazzjonijiet tiegħu b’mod partikolarment drastiku fl-1998, sabiex itemmhom għal kollox [fl-]1999”.
196
Ir-rikorrenti ma jirnexxilhomx jikkonfutaw dan l-eżempju. Huma jillimitaw rwieħhom sabiex isostnu li dan il-konċessjonarju xorta waħda kien esporta 30 vettura fl-1997, li bħal ma tosserva, essenzjalment, il-Kummissjoni, ma tikkontraddiċix madankollu l-konstatazzjoni li dan il-konċessjonarju, pjuttost milli jopponi ruħu għall-pressjonijiet tar-rikorrenti, għażel li jirrifjuta bejgħ għal din is-sena, u lanqas ma tikkontraddiċi r-realtà tat-tnaqqis fl-esportazzjonijiet ta’ [kunfidenzjali] mill-1998 sa tmiem din l-attività fl-1999.
197
It-tielet nett, fir-rigward tat-talba fformulata fil-kuntest tal-VPDN, il-Kummissjoni korrettament ikkonstatat, fl-għaxar sentenza tal-premessa 100, li l-konċessjonarji kienu ftehmu u pproponew, fi ħdan il-VPDN, li jibgħatu ċirkolari li titlob sabiex ma jsirux iktar esportazzjonijiet. Din tirrigwarda, b’mod iktar preċiż, il-proposta magħmula matul il-laqgħa ġenerali tal-VPDN tal-11 ta’ Novembru 1997, “li tibgħat ittra lill-membri tal-assoċjazzjoni tal-konċessjonarji li fiha jkun indikat li wieħed m’għandux jinvolvi ruħu fl-esportazzjoni”.
198
Ċertament, din il-proposta tal-konċessjonarji, milli jidher, ma ġietx implementatat, fejn il-President tal-VPDN osserva, matul din il-laqgħa ġenerali, li “dan mhuwiex possibbli bil-leġiżlazzjoni Ewropea attwali”. Xorta jibqa’ l-fatt li l-formulazzjoni, matul din il-laqgħa, ta’ din il-proposta kienet ta’ natura li timplika adeżjoni, mill-aspett ta’ prinċipju, tal-konċessjonarji għall-politika ta’ restrizzjoni tal-esportazzjonijiet adottata minn PNE.
199
Fir-rigward tal-fatt li din il-proposta kienet tipprovdi li l-konċessjonarji kienu ssejħu sabiex jiffirmaw din l-ittra sabiex juru l-kunsens tagħhom, ma jistax jiġi dedott minn dan, bħal ma jipprovaw isostnu r-rikorrenti, li kunsens taċitu għall-politika ta’ restrizzjoni tal-esportazzjonijiet mhuwiex possibbli. Bħal ma ssostni l-Kummissjoni, il-ġurisprudenza Komunitarja msemmija fil-punti 168 sa 174 iktar ’il fuq tikkomporta effettivament il-possibbiltà ta’ kunsens taċitu għal proposta ta’ ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE.
200
B’mod iktar ġenerali, fir-rigward tar-rwol tal-VPDN, għandu jiġi osservat, bħal ma tagħmel il-Kummissjoni, li r-rikorrenti ma jikkonfutawx serjament il-konstatazzjoni, magħmula, essenzjalment, fit-tieni sentenza tal-premessa 100 tad-deċiżjoni kkontestata, li tgħid li PNE użat lill-VPDN sabiex tgħaddi l-messaġġ li l-konċessjonarji kellhom jillimitaw l-esportazzjonijiet. Issa, u bħal ma rrimarkat il-Kummissjoni, il-fatt li l-VPDN, b’hekk, inkoraġġiet lill-konċessjonarji sabiex jillimitaw l-esportazzjonijiet tagħhom, mingħajr ma saret ebda oġġezzjoni jew iddistanzjar tal-konċessjonarji f’dan ir-rigward, huwa tali li jimmanifesta l-kunsens tal-konċessjonarji għall-politika restrittiva adottata minn PNE.
201
Minbarra dawn it-tliet manifestazzjonijiet konkreti ta’ kunsens tal-konċessjonarji għall-inizjattivi tar-rikorrenti intiżi jekk mhux sabiex itemmu, minn tal-inqas sabiex jillimitaw l-esportazzjonijiet, il-Kummissjoni, dejjem fil-premessa 100 tad-deċiżjoni kkontestata (is-sitt sentenza), issemmi, minbarra l-konċessjonarju [kunfidenzjali], il-konċessjonarji [kunfidenzjali] u [kunfidenzjali] u tirreferi, f’dan ir-rigward, għall-premessa 78 tad-deċiżjoni kkontestata.
202
Fir-rigward ta’ [kunfidenzjali], jirriżulta mis-sitt sentenza tal-premessa 78 tad-deċiżjoni kkontestata u mit-tweġiba ta’ dan il-konċessjonarju għat-talba għal informazzjoni tas-17 ta’ Novembru 2004, li għaliha tirreferi n-nota ta’ qiegħ il-paġna 139 għal din il-premessa, li dan il-konċessjonarju, “minħabba l-pressjoni kbira li Peugeot eżerċitat [fuqu], waqaf milli jesporta vetturi tal-marka Peugeot mit-tieni trimestru [tal-] 1997”. Dan il-konċessjonarju għaldaqstant ipprefera jtemm l-attività tiegħu ta’ esportazzjoni pjuttost milli jopponi ruħu kontra l-inizjattivi tar-rikorrenti. Għandu jitfakkar, fir-rigward ta’ dan il-konċessjonarju, li l-allegazzjoni ta’ mala fede magħmula fir-rigward tiegħu mir-rikorrenti ma ġietx milqugħa.
203
Fir-rigward ta’ [kunfidenzjali], ir-rikorrenti, fejn tidħol il-kwistjoni dwar jekk il-konċessjonarju kkonformax ruħu mal-pressjonijiet, isostnu li l-ittra ta’ [kunfidenzjali], tad-19 ta’ Novembru 2001, lil Peugeot, imsemmija fil-premessa 78 tad-deċiżjoni kkontestata, tixhed li dan il-konċessjonarju jieħu d-deċiżjonijiet tiegħu waħdu. B’hekk, ir-rikorrenti jsostnu li ma ġietx stabbilita, fir-rigward ta’ dan il-konċessjonarju, l-eżistenza ta’ konformità mal-pressjonijiet ta’ Peugeot.
204
Madankollu, hekk kif il-Kummissjoni ġustament tosserva, it-tweġiba ta’ [kunfidenzjali] għandha tiġi kkunsidrata b’ċerti riżervi, fir-rigward ta’ konċessjonarju li tqiegħed fuq id-difensiva għal esportazzjonijiet li jidhru li kienu indispensabbli għalih biex jikkontrolla l-ispejjeż tiegħu. B’hekk, f’din l-ittra tad-19 ta’ Novembru 2001, dan il-konċessjonarju jidher li fl-istess ħin qiegħed jipprova jiddefendi l-interessi immedjati tiegħu, billi jsostni li l-bejgħ għall-esportazzjoni huma neċessarji għalih, minn tal-inqas f’perspettiva ta’ terminu qasir, filwaqt li jipprova jserraħ lil Peugeot fuq il-fatt li din is-sitwazzjoni tidderoga mill-politika tagħha fil-passat u ma tidħolx fl-istrateġija tagħha fuq terminu twil. L-ittra ta’ [kunfidenzjali] ma tippermettix għaldaqstant li jiġi konkluż li teżisti indipendenza reali ta’ dan il-konċessonarju fir-rigward tal-pressjonijiet tar-rikorrenti, iżda tiżvela pjuttost, lilhinn minn ġustifikazzjoni tal-esportazzjonijiet fuq terminu qasir, kunsens mill-aspett ta’ prinċipju, fuq terminu twil, fir-rigward tal-limitazzjoni, jew saħansitra l-waqfien, tal-esportazzjonijiet paralleli.
205
Din il-konklużjoni hija kollha kemm hi kkorroborata mill-kliem tan-nota interna ta’ PNE tat-2 ta’ Novembru 2001, li tippreċedi biss bi ftit jiem l-ittra ta’ [kunfidenzjali] u li fiha [kunfidenzjali], AMD ta’ PNE, tinforma lil PNE dwar ir-reazzjoni ta’ “[kunfidenzjali]”, stabbiliment li jiddependi mill-istess konċessjonarju, iżda li jinsab f’[kunfidenzjali] (il-Pajjiżi l-Baxxi) u mhux f’[kunfidenzjali] (il-Pajjiżi l-Baxxi). Jirriżulta, fil-fatt, minn din in-nota interna ta’ PNE li l-persuna responsabbli li AMD iltaqgħet magħha fis-sit ta’ [kunfidenzjali] “assolutament mhijiex kuntenta bl-esportazzjonijiet tagħha ta’ esportazzjoni [iżda] madankollu ma tarax possibbiltajiet oħrajna fid-dawl tal-problemi kbar fi [kunfidenzjali] (b’mod partikolari finanzjarji)”. AMD żżid, f’din in-nota, li din il-persuna responsabbli ppreċiżat li “madankollu hija [kienet qed tagħmel] dan tul perijodu qasir u [kienet tispera] li twaqqaf dawn l-attivitajiet malajr is-sena d-dieħla”, li “hija [kienet] konxja tal-gravità tal-azzjonijiet tagħha”, peress li “hija [kienet] tisfavorixxi l-klijenti tagħha stess u lil Peugeot b’mod ġenerali”, iżda li, “madankollu, għal darb’oħra, hija ma [kellhiex], prattikament għażla oħra f’dan il-mument sabiex tiġġenera flus fuq terminu qasir”.
206
Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punti 186 sa 205 iktar ’il fuq li r-rikorrenti ma jirnexxilhomx jikkonfutaw il-provi konkreti ta’ kunsens tal-konċessjonarji għall-pressjonijiet, ipprovduti mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata.
207
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-argument ibbażat fuq il-fatt li l-importanza tal-esportazzjonijiet tgiddeb il-konklużjoni tal-Kummissjoni li tgħid li l-pressjonijiet kienu ġew aċċettati mill-konċessonarji, għandu jiġi osservat, l-ewwel nett, li l-Kummissjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, ma kkonstatatx l-eżistenza ta’ ftehim ibbażat fuq it-tneħħija pura u sempliċi tal-esportazzjonijiet, iżda ta’ ftehim ibbażat fuq limitazzjoni tal-esportazzjonijiet (premessi 100 u 136 tad-deċiżjoni kkontestata). It-tieni nett, huwa fatt paċifiku li l-esportazzjonijiet naqsu wara l-1997 filwaqt li, fl-istess ħin u ħlief għall-każ partikolari tal-1998 li jirrigwarda tnaqqis importanti, iżda tranżitorju, tad-domanda domestika ta’ karozzi Peugeot (ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 28 għall-premessa 17 tad-deċiżjoni kkontestata), il-bejgħ totali fil-Pajjiżi l-Baxxi żdied regolarment.
208
B’hekk il-fatt li l-esportazzjonijiet komplew, iżda b’mod iktar limitat, wara diversi inizjattivi min-naħa tar-rikorrenti, mhuwiex tali li jikkonfuta r-realtà, stabbilita minn numru ta’ indikazzjonijiet preċiżi u li jaqblu bejniethom, dwar il-kunsens tal-konċessjonarji għall-politika tar-rikorrenti.
209
Bħala konklużjoni, peress li r-rikorrenti ma jaslux sabiex jikkonfutaw il-validità tal-evalwazzjonijiet tal-Kummissjoni kemm fir-rigward tal-kunsens tal-konċessjonarji għas-sistema ta’ remunerazzjoni kif ukoll fir-rigward tal-kunsens tagħhom għall-pressjonijiet, dan il-motiv għandu jiġi miċħud.
3. Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq evalwazzjoni żbaljata tat-tul tal-ksur u fuq kontradizzjoni ta’ raġunijiet
Argumenti tal-partijiet
210
Ir-rikorrenti jsostnu li, peress li r-riferenza għal reġistrazzjoni fil-Pajjiżi l-Baxxi tneħħiet miċ-ċirkolarijiet wara l-1997, it-tul tal-ksur għandu jitnaqqas biss għas-sena 1997.
211
Barra minn hekk, m’hemmx biżżejjed elementi li jistabbilixxu l-eżistenza ta’ pressjonijiet bejn 1998 u 2000. Il-Kummissjoni tfakkar, essenzjalment, dokumenti li jikkonċernaw l-1997 u l-2001, li barra dan huma neqsin minn rilevanza u, f’kull każ, jirrigwardaw fatti separati b’erba’ snin, u għaldaqstant ma jippermettux li tiġi kkaratterizzata l-kontinwità tal-ksur. Id-dokumenti li jikkonċernaw l-1998 u l-1999 ma jinvalidawx din il-pożizzjoni, peress li huma ma jurux l-eżistenza ta’ pressjonijiet. Għaldaqstant il-Kummissjoni wettqet żball billi kkunsidrat li l-pressjonijiet kienu damu mill-1997 sa l-2001. Minn tal-inqas, hija jmissha ma kkunsidratx l-eżistenza ta’ pressjonijiet matul is-snin 1998 sa 2000.
212
Fir-rigward ta’ kontradizzjoni ta’ raġunijiet, ir-rikorrenti jsostnu li huwa kontradittorju li wieħed jindika li t-tul tal-ksur, mill-aspetti kollha tiegħu, kien minn Jannar 1997 sa Settembru 2003, filwaqt li jammettu li l-pressjonijiet waqfu f’Novembru 2001.
213
Il-Kummissjoni ssostni, fir- ta’ kontradizzjoni ta’ raġunijiet allegati, li, bil-kontra ta’ dak li jsostnu impliċitament ir-rikorrenti, hija qatt ma indikat, fid-deċiżjoni kkontestata, li l-possibbiltà li jiġi kkonstatat ksur kienet tiddependi fl-istess waqt, fuq data partikolari, fuq l-eżistenza ta’ sistema ta’ remunerazzjoni diskriminatorja fir-rigward tal-esportazzjonijiet u fuq pressjonijiet fuq il-konċessjonarji.
214
Fl-ewwel lok, il-konstatazzjoni magħmula fil-premessa 175 tad-deċiżjoni kkontestata, li tgħid li l-ksur, mill-aspetti kollha tiegħu, seħħ mill-bidu tax-xahar ta’ Jannar 1997 sa tmiem ix-xahar ta’ Settembru 2003, tfisser li l-ksur, minn aspett jew ieħor tiegħu, seħħ matul dan il-perijodu.
215
Fit-tieni lok, il-Kummissjoni ma ssostnix li l-ksur huwa kkostitwit biss mill-għadd ta’ żewġ miżuri restrittivi (il-politika ta’ remunerazzjoni u l-pressjonijiet). Jekk hija kienet għamlet distinzjoni bejn dawn iż-żewġ aspetti tal-ksur sabiex ikun hemm iktar kjarezza, ma jirriżultax minn dan li n-nuqqas ta’ pressjonijiet matul ċertu perijodu għandu jagħti lok għan-nuqqas ta’ eżistenza tal-ksur għal dan il-perijodu. Bil-kontra, il-ksur huwa kkostitwit mill-eżistenza nnifisha tas-sistema ta’ remunerazzjoni. Il-pressjonijiet servew biss sabiex jakkumpanjaw u jsostnu din is-sistema.
216
Fir-rigward tal-argument fuq it-tul tal-ksur, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ ċerti riferenzi fiċ-ċirkolarijiet ta’ wara l-1997, il-Kummissjoni diġà pprovat li s-sistema ta’ remunerazzjoni introdotta mir-rikorrenti kienet tikkostitwixxi ksur mill-aspett tal-għan u tal-effett u li kien mifrux, għaldaqstant, minn Jannar 1997 sa Settembru 2003.
217
Fir-rigward tal-allegat nuqqas ta’ elementi li jistabbilixxu pressjonijiet bejn l-1998 u l-2000, il-Kummissjoni tfakkar li l-prova tan-natura tal-ksur tas-sistema ta’ remunerazzjoni minn Jannar 1997 sa Settembru 2003 għanda sservi għall-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ ksur fir-rigward ta’ dan il-perijodu kollu. L-eżistenza u l-prova ta’ pressjonijiet mhijiex indispensabbli għal din il-konstatazzjoni, iżda sempliċement element addizzjonali ta’ ksur li diġà seħħ.
218
F’kull każ, dawn il-pressjonijiet, effettivament, jirriżultaw li seħħew u dan abbażi ta’ provi li jirreferu għal fatti li seħħew fi żmien qrib biżżejjed.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
219
Skont ġurisprudenza stabbilita, minn naħa, hija l-parti jew l-awtorità li qed tallega ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni li għandha tipproduċi l-prova ta’ dan billi tistabbilixxi, b’mod suffiċjenti skont il-liġi, il-fatti li jikkostitwixxu ksur u, min-naħa l-oħra, hija l-impriża li qed tinvoka l-benefiċċju ta’ eċċezzjoni kontra konstatazzjoni ta’ ksur li għandha tipproduċi l-prova li l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ din l-eċċezzjoni huma sodisfatti, b’mod li l-imsemmija awtorità jkollha għaldaqstant tirrikorri għal provi oħra (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-16 ta’ Novembru 2006, Peróxidos Orgánicos vs Il-Kummissjoni, T-120/04, Ġabra p. II-4441, punt 50; ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-17 ta’ Diċembru 1998, Baustahlgewebe vs Il-Kummissjoni, C-185/95 P, Ġabra p. I-8417, punt 58, u tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni, C-204/00 P, C-205/00 P, C-211/00 P, C-213/00 P, C-217/00 P u C-219/00 P, Ġabra p. I-123, punt 78).
220
Barra minn hekk, it-tul tal-ksur huwa element li jikkostitwixxi l-kunċett ta’ ksur skont l-Artikolu 81(1) KE, element li fir-rigward tiegħu l-oneru tal-prova huwa, prinċipalment, fuq il-Kummissjoni. F’dan ir-rigward, il-ġurisprudenza teżiġi li, fin-nuqqas ta’ provi li jistgħu jistabbilixxu direttament it-tul ta’ ksur, il-Kummissjoni għandha tibbaża ruħha, minn tal-inqas, fuq provi relatati ma’ fatti li seħħew fi żmien qrib biżżejjed, b’mod li jkun jista’ jiġi raġonevolment ammess li dan il-ksur kien seħħ kontinwament bejn żewġ dati preċiżi (sentenzi Dunlop Slazenger vs Il-Kummissjoni, punt 171 iktar ’il fuq, punt 79, u Peróxidos Orgánicos vs Il-Kummissjoni, punt 219 iktar ’il fuq, punt 51).
221
Fir-rigward tas-sistema ta’ remunerazzjoni, ir-rikorrenti jillimitaw rwieħhom, fil-kuntest ta’ dan il-motiv, sabiex jerġgħu jsostnu l-kontestatazzjoni tagħhom dwar l-għan antikompetittiv tas-sistema ta’ remunerazzjoni, li diġà ġiet miċħuda fil-kuntest tal-eżami tat-tieni motiv ta’ annullament. Huma ma jikkonfutawx il-fatt li din is-sistema kienet fis-seħħ tul il-perijodu indikat mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, jiġifieri minn Jannar 1997 sa Settembru 2003 inklużi (l-ewwel inċiż tal-premessa 151 u l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata).
222
Fir-rigward tal-inizjattivi li l-Kummissjoni tikkwalifika bħala pressjonijiet, ir-rikorrenti jillimitaw rwieħhom, essenzjalment, sabiex jerġgħu jsostnu l-kontestazzjonijiet tagħhom dwar l-aspett materjali ta’ dawn l-inizjattivi. B’mod partikolari, huma jsostnu li ċerti dokumenti li jikkonċernaw is-snin 1998 u 1999, jiġifieri rendikont tal-laqgħa tal-VPDN tat-8 ta’ Ġunju 1998 (iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 144 għall-premessa 81 tad-deċiżjoni kkontestata), minuti tal-laqgħa bejn PNE u l-VPDN tat-2 ta’ Novembru 1999 (iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 152 għall-premessa 85 tad-deċiżjoni kkontestata) u rapport ta’ żjara ta’ AMD għand il-konċessjonarju [kunfidenzjali] (iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 132 għall-premessa 77 tad-deċiżjoni kkontestata), ma jurux l-eżistenza ta’ pressjonijiet, b’konsegwenza li l-Kummissjoni setgħet l-iżjed tikkonkludi li kien hemm pressjonijiet fl-1997 u fl-2001 biss, u mhux li kien jeżisti ksur kontinwu mill-1997 sa l-2001.
223
Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li l-kontestazzjonijiet tar-rikorrenti, relatati mar-rilevanza u man-natura probanti ta’ dawn id-dokumenti li fuqhom il-Kummissjoni bbażat ruħha fid-deċiżjoni kkontestata, diġà ġew eżaminati u miċħuda matul l-eżami tat-tieni motiv ta’ annullament (ara l-punti 128, 132 u 138 iktar ’il fuq).
224
Għaldaqstant, l-argumenti tar-rikorrenti ma jikkonfutawx il-konstatazzjoni magħmula mill-Kummissjoni, fit-tieni inċiż tal-premessa 151 tad-deċiżjoni kkontestata, li tgħid li huma applikaw pressjonijiet fuq il-konċessjonarji mill-1997 sa Novembru 2001.
225
Barra minn hekk, ir-rikorrenti jsostnu li huwa kontradittorju li wieħed jindika li t-tul tal-ksur kien, mill-aspetti kollha tiegħu, minn Jannar 1997 sa Settembru 2003, filwaqt li jammettu li l-pressjonijiet waqfu f’Novembru 2001.
226
Dan l-argument għandu jiġi miċħud. Fil-fatt, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma qisitx l-eżistenza ta’ aspetti differenti ta’ mġieba li tikkomporta ksur li, fir-rigward ta’ kull mument tal-perijodu 1997-2003, għandhom neċessarjament jiġu kkunsidrati flimkien għall-konstatazzjoni tal-ksur matul dan il-perijodu.
227
Hija qieset, minn naħa, l-eżistenza ta’ sistema ta’ remunerazzjoni li, waħedha, isservi sabiex tikkaratterizza l-eżistenza tal-ksur u, min-naħa l-oħra, pressjonijiet li, billi kkompletawhom, akkumpanjaw il-miżuri li jagħmlu użu mir-remunerazzjoni tal-konċessjonarji sabiex jirrestrinġu l-esportazzjonijiet paralleli (premessi 151 u 177 tad-deċiżjoni kkontestata).
228
Għaldaqstant mhuwiex kontradittorju li wieħed jindika, bħal ma għamlet il-Kummissjoni fil-premessa 175 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-ksur “mill-aspetti kollha tiegħu”, jiġifieri minn tal-inqas aspett wieħed minn fosthom, seħħ minn Jannar 1997 sa Settembru 2003. Iċ-ċirkustanza li l-pressjonijiet ma kinux implementati tul il-perijodu kollu tal-ksur ittieħdet inkunsiderazzoni fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur (is-sentenza ta’ qabel tal-aħħar tal-premessa 172 tad-deċiżjoni kkontestata).
229
Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet li jippreċedu li l-Kummissjoni ma evalwatx b’mod żbaljat it-tul tal-ksur u lanqas ma effetwat id-deċiżjoni kkontestata b’kontradizzjoni ta’ raġunijiet. Għaldaqstant dan il-motiv għandu jiġi miċħud.
4. Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq l-evalwazzjoni żbaljata tal-effetti tal-ftehim antikompetittiv allegat
Argumenti tal-partijiet
230
Ir-rikorrenti jfakkru, qabel kollox, li teżisti distorsjoni tas-suq ta’ vetturi awtomobilistiċi Ewropew minħabba differenzi fiskali nazzjonali, li wasslu lill-manifatturi sabiex ibiddlu r-rati tagħhom sabiex jikkompensaw l-oneri fiskali li kien hemm fuq il-konsumaturi ta’ ċerti pajjiżi. Din id-differenza fir-rati tagħti lok għal flussi ta’ importazzjonijiet paralleli. Billi tiffoka fuq il-manifatturi u mhux fuq is-sistemi fiskali, il-Kummissjoni tieħu r-riskju li tinċentiva lill-manifatturi sabiex jgħollu r-rati tagħhom fil-pajjiżi b’livell għoli ta’ taxxa, b’detriment għall-konsumaturi lokali.
231
Fir-rigward tal-effetti tal-prattiki allegati, il-Kummissjoni ma segwietx approċċ ekonomiku iżda approċċ formali. Filwaqt li ma wettqitx analiżi ekonomika, hija kkonkludiet li l-ksur allegat irrestrinġa, b’mod kunsiderevoli, il-libertà tal-konsumaturi milli jibbenefikaw minn suq wieħed. Issa, l-effetti tal-miżuri inkwistjoni mhumiex kunsiderevoli, iżda insinjifikanti, bil-kontra ta’ dak li ssostni l-Kummissjoni, f’termini eżaġerati, fid-deċiżjoni kkontestata.
232
L-esportazzjonijiet huma bejgħ passiv u aċċessorju meta mqabbla mal-attività prinċipali tal-konċessjonarju, li hija li jbiegħ b’mod attiv fit-territorju tiegħu. Il-Kummissjoni ma tistax tilmenta li l-VPDN tat pereferenza għall-bejgħ fil-Pajjiżi l-Baxxi meta mqabbel mal-esportazzjonijiet.
233
Barra minn hekk, l-esportazzjonijiet jirrappreżentaw bejgħ kumplementari li jrendi, indipendentement mill-bonus. Ir-rendita medja għall-esportazzjoni hija paragunabbli għal dik magħmula fuq il-bejgħ lokali, minħabba l-ispejjeż minimi sostnuti fil-bejgħ għall-esportazzjoni. Il-Kummissjoni żbaljatament tallega li huwa biss permezz ta’ investimenti fit-territorju tiegħu li l-konċessjonarju jikseb popolarità u daqs suffiċjenti biex jattira l-klijenti li mhumiex residenti. Barra minnhekk, il-mandatarji, li lilhom hija dovuta l-parti essenzjali tal-esportazzjonijiet, normalment jaħdmu mal-istess konċessjonarju u ftit li xejn huma affetwati minn dawn l-investimenti.
234
Ir-rabta bejn l-attribuzzjoni tal-bonus u l-possibbiltà li jiżdiedu l-iskontijiet, u, għaldaqstant, il-bejgħ, hija, ċertament, teoretikament possibbli, iżda mhijiex awtomatika u mhijiex ipprovata. L-ammont tal-bonus jibqa’ dgħajjef meta mqabbel mal-prezz ta’ karozza u għaldaqstant ftit huwa probabbli li din id-differenza marġinali jista’ jkollha influwenza fuq il-fluss tal-esportazzjonijiet. Barra minn hekk, ir-rikorrenti pprovaw li l-livell ta’ skontijiet għall-esportazzjoni huwa ekwivalenti għal dak tal-iskontijiet fil-bejgħ lokali. Kollox jagħti x’jifhem li d-differenza eventwali fil-prezzijiet tiġi, b’kull mod, assorbita mill-mandatarju. F’kull każ, xejn ma jippermetti li wieħed iqis, bħal ma għamlet il-Kummissjoni, li l-effett huwa wieħed “kunsiderevoli”.
235
Il-Kummissjoni żbaljatament tikkunsidra li t-tnaqqis fl-esportazzjonijiet huwa attribwibbli għall-karatteristiċi tas-sistema ta’ remunerazzjoni. L-evoluzzjoni tal-esportazzjonijiet hija, fil-verità, essenzjalment dovuta għal raġunijiet oħra, jiġifieri l-evoluzzjoni tal-attraenza tal-vetturi Peugeot kif ukoll il-varjazzjonijiet fid-differenzi fil-prezz matul iż-żminijiet. Il-waqa’ fl-esportazzjonijiet wara l-1997 għaldaqstant mhijiex anormali. Huma l-volumi importanti tal-esportazzjonijiet fl-1997 u fl-1998 li huma atipiċi, peress li huma marbutin mas-sitwazzjoni, minn naħa, tal-wasla fis-suq ta’ mudelli Peugeot li kienu popolari ħafna u, min-naħa l-oħra, tal-importanza tad-differenzi fil-prezz f’dak iż-żmien. L-ammont tal-bonus ma kienx tali li jnaqqas l-interess fil-bejgħ għall-esportazzjoni, fir-rigward tad-djufija ta’ dan l-ammont meta mqabbel mad-differenzi fil-prezz ta’ natura fiskali.
236
Fir-rigward tan-nota interna PNE tal-14 ta’ Ottubru 2002, imsemmija mill-Kummissjoni fil-premessa 134 tad-deċiżjoni kkontestata, PNE llimitat ruħha sabiex tevalwa l-konsegwenzi baġitarji tal-introduzzjoni eventwali ta’ proċedura ta’ ħlas awtomatiku tal-bonus. Din in-nota għaldaqstant ma tipprovax l-eżistenza ta’ effett sinjifikanti tas-sistema ta’ remunerazzjoni fuq l-esportazzjonijiet.
237
Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tevalwa b’mod żbaljat it-tweġibiet tal-konċessjonarji għall-mistoqsijiet tagħha tas-17 ta’ Novembru 2004. Tliet konċessjonarji li wettqu madwar 72% mit-total tal-esportazzjonijiet tal-konċessjonarji kollha li lilhom saru dawn il-mistoqsijiet ipprovdew tweġibiet li jsostnu l-fatt li l-bonus kellu importanza sekondarja għall-esportazzjonijiet. Barra minn hekk, l-investigazzjoni tal-Kummissjoni kienet ġiet ibbażata fuq parti żgħira biss tal-konċessjonarji.
238
Il-Kummissjoni, li tallega li l-pressjonijiet kellhom effetti negattivi diretti fuq l-esportazzjonijiet, ma tispjegax għaliex, filwaqt li l-pressjonijiet allegatament saru fl-1997 u fl-1998, kien matul dawn is-sentejn li l-esportazzjonijiet kienu l-iktar importanti, fejn waqgħu biss fl-1999. Żewġ konċessjonarji żiedu kunsiderevolment l-esportazzjonijiet tagħhom wara l-allegati pressjonijiet.
239
Għaldaqstant il-Kummissjoni assolutament ma pprovatx li s-sistema ta’ remunerazzjoni jew il-pressjonijiet kellhom effetti fuq l-esportazzjonijiet, jew, minn tal-inqas, li t-tali effetti kienu kunsiderevoli.
240
Hija tiżbalja meta tallega li l-bonus jitħallas is-sena wara li jkun sar il-bejgħ, peress li, fil-verità dan jitħallas fit-trimestru ta’ wara l-bejgħ.
241
B’mod ġenerali, il-Kummissjoni ma tikkonfutax serjament il-prova tar-rikorrenti li tgħid li l-allegata influwenza tal-bonus fuq l-esportazzjonijiet setgħet biss tkun insinjifikanti.
242
Qabel kollox, il-Kummissjoni tfakkar li l-prova tal-effetti ta’ ftehim antikompetittiv minħabba l-għan mhuwiex meħtieġ għall-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ dan il-ftehim. Minkejja li jirriżulta li l-effetti tal-ftehim antikompetttiv ikkonstatat f’dan il-każ ma ġewx stabbiliti, il-konstatazzjoni tal-ksur ma tiġix affetwata. B’hekk, jeżistu provi tal-effetti tas-sistema ta’ remunerazzjoni u ta’ pressjonijiet fuq l-esportazzjonijiet, anki jekk huwa diffiċli li wieħed jikkwantifika eżattament dawn l-effetti.
243
Id-differenzi fiskali bejn l-Istati Membri huma mingħajr rilevanza, peress li hija s-sistema tal-bonus, u mhux id-differenzi fil-prezz qabel it-taxxa, li hija kkonċernata. L-introduzzjoni ta’ sistema ta’ bonus li tirrimunera wkoll, mingħajr distinzjoni, l-esportazzjonijiet, għaldaqstant ma jkollhiex riskju li sservi bħala inċentiv għall-manifatturi sabiex iżidu r-rati tagħhom fil-pajjiżi b’livell għoli ta’ taxxa.
244
In-nota interna ta’ PNE, tal-14 ta’ Ottubru 2002, tikkwantifika l-effett ta’ ħlas eventwali tal-bonus għall-esportazzjoni, fl-2003, għal madwar [kunfidenzjali] bejgħ għall-esportazzjoni supplementari. Ir-rikorrenti b’mod żbaljat, sabiex jillimitaw il-valur probanti ta’ din in-nota, jallegaw li din kienet tikkonċerna l-introduzzjoni tal-bonus awtomatiku u jipprovaw jillimitaw il-portata tiegħu b’sempliċi proġezzjoni linjari li kien għad trid tiġi korretta. Din in-nota kienet tikkomporta kjarament l-introduzzjoni tal-bonus għall-karozzi esportati, u mhux biss l-introduzzjoni tal-aspett awtomatiku tal-bonus. Hija tistabbilixxi, b’mod probanti, li mhux biss il-bonus ma tħallasx fuq l-esportazzjonijiet, iżda wkoll, u fuq kollox, li r-rikorrenti kienu antiċipaw effett sinjifikanti ta’ din il-bidla fil-politika tal-esportazzjonijiet.
245
Ir-rikorrenti jippruvaw jimminimizzaw l-effetti tal-ksur u jakkużaw il-Kummissjoni talli qed teżagerahom, iżda, fl-istess ħin, huma ma jaslux sabiex jiċħdu kull effett u jammettu effetti “ikkwalifikati, l-iktar, bħala limitati ħafna”.
246
L-affermazzjonijiet tagħhom, li jgħidu li l-esportazzjonijiet huma vijabbli indipendentement mill-bonus kif ukoll li dawn mhumiex marbuta mal-investimenti tal-konċessjonarji, mhumiex issostanzjati. Minħabba l-fatt li hija ma tirrimunerax l-esportazzjonijiet, is-sistema tal-bonus tnaqqas oġġettivament l-interess għal dawn l-esportazzjonijiet meta mqabbla mal-bejgħ lokali. Ma jistax jiġi miċħud li, sabiex ikun jista’ jbigħ għall-esportazzjoni, il-konċessjonarju jkollu jinvesti f’persunal, f’marketing u f’loġistika. Anki jekk parti minn dawn l-investimenti tkun ukoll rilevanti għall-bejgħ lokali, dan ma jaffetwax il-fatt li l-ispiża fissa marbuta mal-esportazzjoni ma tkunx waħda żgħira. Huwa biss dan li l-Kummissjoni xtaqet tesprimi fil-premessa 115 tad-deċiżjoni kkontestata, u mhux li ssostni teorija fuq rabta diretta u linjari bejn bejgħ nazzjonali u bejgħ għall-esportazzjoni.
247
L-argument li jgħid li l-bonus huwa wisq dgħajjef sabiex ikollu influwenza fuq l-esportazzjonijiet mhuwiex konvinċenti. Jekk il-bonus huwa effiċjenti mill-aspett nazzjonali, ma tantx huwa probabbli li dan ma jkollu ebda impatt fuq il-livell tal-esportazzjonijiet. Mhuwiex kredibbli li wieħed jallega li l-bonus huwa mingħajr effett fuq l-ammont tal-iskontijiet mogħtija u lanqas li wieħed jissupponi li l-għoti ta’ bonus eventwali ġie assorbit mill-mandatarji.
248
L-argumenti tar-rikorrenti fuq x’ikkawża l-waqa’ tal-esportazzjonijiet mill-Pajjiżi l-Baxxi huma bbażata fuq interpretazzjoni żbaljata tad-deċiżjoni kkontestata. Il-Kummissjoni ma sostnietx li n-nuqqas ta’ ħlas tal-bonus kien il-fattur determinanti tal-evoluzzjoni tal-esportazzjonijiet u lanqas li l-effett kien immedjat, iżda sostniet li kellu rwol. Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-istennija għall-ħlas tal-bonus mhuwiex ta’ sena iżda ta’ trimestru, filwaqt li tindka li dan ma jeskludix li l-effetti restrittivi tas-sistema ta’ remunerazzjoni jinħassu iktar tard matul iż-żmien, fid-dawl tal-intervall li jikkonċerna l-għarfien, mill-konċessjonarji, tal-implikazzjonijiet ta’ din is-sistema f’termini ta’ strateġija kummerċjali.
249
F’kull każ, ir-rikorrenti ma jistgħux jiċħdu l-waqa’ qawwija ħafna fl-esportazzjonijiet, li fir-rigward tagħha l-Kummissjoni qieset, abbażi ta’ bosta indikazzjonijiet (xhieda ta’ konċessjonarji u dokumenti interni tar-rikorrenti), li s-sistema ta’ remunerazzjoni u l-pressjonijiet huma parti mill-kaġunijiet, mingħajr ma neċessarjament ikunu l-unika kaġuni.
250
Fir-rigward tal-importanza taċ-ċikli ta’ kummerċjalizzazzjoni ta’ mudelli ġodda u l-effetti ta’ dawn iċ-ċikli fuq l-esportazzjonijiet, dawn ma jidhrux li huma rilevanti ħafna għall-esportazzjonijiet, peress li dawn iseħħu kemm fil-Pajjiżi l-Baxxi kif ukoll barra mill-Pajjiżi l-Baxxi, u l-argument tar-rikorrenti fuq dan il-punt huwa, b’kull mod, selettiv ħafna. Fir-rigward tad-differenzi fil-prezz, il-fatt li din naqset mill-1997 u l-1998 ma jwarrabx il-karattru sinjifikanti ħafna tagħha wara l-1999, b’mod li l-konumaturi kienu inċentivati sabiex jixtru fil-Pajjiżi l-Baxxi.
251
Fir-rigward tal-investigazzjoni tagħha għand il-konċessjonarji fil-Pajjiżi l-Baxxi, il-Kummissjoni tosserva li l-argument tar-rikorrenti, li jgħid li l-iktar konċessonarji importanti kkunsidraw li l-bonus kellu importanza sekondarja, jimplika li parti mill-konċessjonarji kienu jirrikonoxxulu, fl-oppost, importanza determinanti. Din l-investigazzjoni kienet ipprovat li l-konċessjonarji kollha kienu konxji tal-fatt li ma kellhomx dritt għall-ħlas awtomatiku tal-binus, li l-parti l-kbira ta’ xi konċessonarji li pprovaw jiksbu dan il-bonus ma rnexxilhomx. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni, li ma setgħetx materjalment issaqsi lill-konċessjonarji kollha, kienet ġustifikata f’li tillimita l-investigazzjoni tagħha għal kampjun li jirrappreżentahom, li f’dan il-każ kienu sittax-il konċessjonarju identifikati bħala attivi fl-esportazzjoni u li jirrappreżentaw madwar 40% tal-esportazzjonijiet fil-perijodu ta’ referenza.
252
Fir-rigward tal-effetti tal-pressjonijiet, il-Kummissjoni tosserva li dawn il-pressjonijiet ġew implementati matul perijodu li ma kienx limitat għall-1997 kif ukoll il-fatt li t-tnaqqis qawwi fl-esportazzjoni seħħ fl-1999 ma jikkonfutax il-fatt li dawn il-pressjonijiet kellhom ċertu effett. Eżempji oħrajn li mhumiex dawk rilevati selettivament mir-rikorrenti juru l-effiċjenza tal-pressjonijiet. F’kull każ, fir-rigward ta’ ksur minħabba l-għan, il-prova tal-effiċjenza konkreta tal-pressjonijiet mhijiex neċessarja għall-konstatazzjoni tal-ksur.
253
Il-Kummissjoni ssostni li l-kwistjoni tal-bonus, sabiex tinftihem sew, għandha tiġi kkunsidrata mhux, kif jissuġġerixxu r-rikorrenti, fi problematika ta’ inċentivazzjoni għall-esportazzjoni, iżda fi problematika ta’ nuqqas ta’ inkoraġġiment tal-esportazzjonijiet, li fil-kuntest tagħha l-effetti oġġettivi tan-nuqqas ta’ ħlas tal-bonus jidhru b’mod ċar.
254
Peress li l-marġnijiet tal-konċessjonarji ta’ vetturi awtomobilistiċi huma baxxi, ma jistax jiġi sostnut li n-nuqqas ta’ ħlas tal-bonus għall-esportazzjoni m’għandux effett fuq l-esportazzjonijiet jew sempliċement effett insinjifikanti.
255
Bil-kontra ta’ dak li jissuġġerixxu r-rikorrenti, klijenti barranin u klijenti lokali għandhom, fl-ambitu tas-suq wieħed, jitqiesu b’mod ugwali quddiem il-konċessjonarju. Il-fatt li l-motivazzjoni tal-klijent barrani li jixtri fil-Pajjiżi l-Baxxi tista’ tkun id-differenza fil-prezz għandu jkun totalment eskluż mill-preokkupazzjonijiet tar-rikorrenti, ħlief sabiex jiġi rikonoxxut li l-intenzjoni tagħhom hi, preċiżament, li jaqsmu s-suq.
256
Minkejja li r-rikorrenti qed jiċħdu dan, huwa evidenti li s-sistema tal-bonus għandha influwenza fuq id-deċiżjonijiet kummerċjali tal-konċessjonarji, b’mod li jiġu sfavoriti l-esportazzjonijiet. Ir-rikorrenti jqegħdu lilhom infushom mill-perspettiva tax-xerrej barrani, sabiex isostni li n-nuqqas ta’ bonus ma jagħmilx differenza lil dan tal-aħħar. Issa, minbarra l-fatt li din il-pożizzjoni hija żbaljata u ma ġietx stabbilita, il-Kummissjoni tqis li wieħed għandu jqiegħed lilu nnifsu fil-perspettiva tal-konċessjonarju, sabiex jiġi kkonstatat li, jekk l-affarijiet l-oħra jibqgħu kostanti, il-konċessjonarju jiċċaħħad mill-bonus fuq l-esportazzjonijiet u għaldaqstant, b’mod jew ieħor, ikun inċentivat mis-sistema ta’ remunerazzjoni sabiex jipprivileġġa l-bejgħ lokali.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
257
Skont ġurisprudenza stabbilita, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 81(1) KE, it-teħid inkunsiderazzjoni tal-effetti konkreti ta’ ftehim huwa superfluwu meta jkun jidher li l-għan tiegħu jkun il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni (ara s-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja Nederlandse Federatieve Vereniging voor de Groothandel op Elektrotechnisch Gebied vs Il-Kummissjoni, punt 44 iktar ’il fuq, punt 136, u tal-25 ta’ Jannar 2007, Dalmine vs Il-Kummissjoni, C-407/04 P, Ġabra p. I-829, punt 84, u l-ġurisprudenza ċċitata; ara s-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza General Motors Nederland u Opel Nederland vs Il-Kummissjoni, punt 171 iktar ’il fuq, punt 104, u tas-27 ta’ Settembru 2006, Roquette Frères vs Il-Kummissjoni, T-322/01, Ġabra p. II-3137, punt 201, u l-ġurisprudenza ċċitata).
258
Jirriżulta li peress li l-Kummissjoni ġustament ikkonkludiet, fid-deċiżjoni kkontestata, li kien jeżisti ftehim antikompetittiv minħabba l-għan (ara l-punti 113, 140 u 141 iktar ’il fuq), dan il-motiv, sa fejn huwa intiż sabiex jikkontesta l-eżistenza ta’ ksur tal-Artikolu 81(1) KE għandu jiġi miċħud bħala wieħed nieqes minn rilevanza.
259
Madankollu, sa fejn dan il-motiv jikkomporta kontestazzjoni tal-evalwazzjoni, mill-Kummissjoni, tal-gravità tal-ksur, din il-kontestazzjoni għandha tiġi eżaminata fil-kuntest tal-kunsiderazzjoni tal-ħames motiv ta’ annullament, relatat mal-kalkolu tal-ammont tal-multa.
5. Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 23(2) u (3) tar-Regolament Nru 1/2003 u tal-Linji Gwida u li huwa intiż għal tnaqqis tal-ammont tal-multa
Argumenti tal-partijiet
260
Ir-rikorrenti jsostnu li l-ksur m’għandhux jiġi kkunsidrat bħala “gravi ħafna”, fir-rigward tat-termini tal-Linji Gwida (punt 29 iktar ’il fuq), ladarba s-sistema ta’ remunerazzjoni ma kellhiex bħala għan li taqsam is-suq.
261
Hija kellha biss bħala għan l-effiċjenza tas-sistema ta’ distribuzzjoni u l-iżvilupp tas-sehem tas-suq ta’ Peugeot fil-Pajjiżi l-Baxxi. Barra minn hekk, ma kienet tinkludi ebda projbizzjoni formali li wieħed jesporta, b’differenza ta’ kawżi oħra li jikkonċernaw is-suq tal-vetturi awtomobilistiċi. Bil-kontra, PNE qassmet ċirkolarijiet lill-konċessjonarji tagħha dwar il-proċedura li għandha tiġi segwita fil-każ ta’ bejgħ lil mandatarji u ma ssanzjonatx lill-konċessjonarji li wettqu esportazzjonijiet. Li kieku kellu jitqies ukoll li se jiġi kkunsidrat li s-sistema ta’ remunerazzjoni kienet tnaqqas l-inċentivi sabiex wieħed jesporta, għandu jintqal ukoll li l-limitazzjoni tal-esportazzjonijiet mhijiex ekwivalenti għal qsim tas-suq. In-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni ta’ din id-differenza tmur kontra l-Linji Gwida. Il-ksur li bih qed jiġu akkużati r-rikorrenti jista’, l-iżjed, jiġi kkwalifikat bħala “ftit gravi” kew bħala “gravi”. Barra minn hekk, il-Kummissjoni eżaġerat ħafna l-effetti tal-ksur allegat.
262
Id-distinzjoni bejn qsim tas-suq u tnaqqis tal-esportazzjonijiet mhijiex artifiċjali, bil-kontra ta’ dak li ssostni l-Kummissjoni. Fil-kawża li tat lok għas-sentenzi General Motors vs Il-Kummissjoni, punt 44 iktar ’il fuq, u General Motors Nederland u Opel Nederland vs Il-Kummissjoni, punt 171 iktar ’il fuq, il-ksur kien jikkomporta direttament il-projbizzjoni tal-esportazzjonijiet, u għaldaqstant ta’ intenzjoni kjarament espressa li jinqasam is-suq, li mhuwiex il-każ hawnhekk.
263
Ir-rikorrenti jikkontestaw il-fatt li, wara li analizzat fit-tul l-effetti tal-ksur sabiex tikkwalifikahom bħala kunsiderevoli, il-Kummissjoni tallega li t-tali kwalifika kienet inutli jew mingħajr influwenza fuq il-kwalifika tal-ksur bħala wieħed gravi ħafna u l-iffissar tal-multa. B’hekk, l-ammont tal-multa għandu jiġi rivedut, peress li wħud mill-elementi bażiċi li ntużaw għal kalkolu tagħha huma difettużi, peress li r-rikorrenti pprovaw in-nuqqas ta’ effetti tas-sistema ta’ remunerazzjoni fuq l-esportazzjonijiet.
264
Fir-rigward tat-tul tal-ksur, dan huwa eżaġerat mill-Kummissjoni. Il-provi invokati mill-Kummissjoni ma jistabbilixxux ksur, minn naħa, matul il-perijodu mill-1998 sa Settembru 2003 fir-rigward tas-sistema ta’ remunerazzjoni, jew min-naħa l-oħra, bejn l-1998 u l-2000 fir-rigward tal-pressjonijiet. Sussidjarjament, anki li kieku kellu jiġi ammess tul ta’ sitt snin u nofs ta’ ksur għas-sistemata’ remunerazzjoni u ta’ erba’ snin u nofs għall-pressjonijiet, l-inkrementazzjoni applikata mill-Kummissjoni mhijiex uniformi fuq il-perijodu kollu, fid-dawl tal-varjazzjoni tal-intensità tal-ksur matul dan il-perijodu. Il-Kummissjoni jmissha ħadet din il-varjazzjoni ta’ intensità inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-evalwazzjoni tagħha fuq it-tul tal-ksur.
265
Il-Qorti tal-Prim’Istanza jmissha, għaldaqstant, tnaqqas l-ammont tal-multa.
266
Il-Kummissjoni ssostni li hija applikat debitament il-Linji Gwida. Xejn ma jeskludi, f’dawn il-Linji Gwida, li restrizzjonijiet vertikali jistgħu jiġu kkwalifikati bħala “gravi ħafna”.
267
Is-sistema ta’ remunerazzjoni kellha bħala għan u bħala effett ir-restrizzjoni tal-esportazzjonijiet. Il-fatt allegat li kellha wkoll bħala għan l-effiċjenza tan-netwerk ta’ distribuzzjoni fil-Pajjiżi l-Baxxi u l-penetrazzjoni ta’ dan is-suq ma jistax jikkonfuta l-konstatazzjoni inizjali u lanqas, għaldaqstant, ma tista’ ddgħajjef il-gravità tal-ksur ikkonstatat.
268
L-argument li jgħid li l-prattiki inkwistjoni ma kinux jinkludu projbizzjoni formali ta’ esportazzjoni għandu jiġi eskluż. Fil-fatt, dan il-fatt ma jneħħi xejn mill-konstatazzjoni li s-sistema inkwistjoni kellha bħala għan restrizzjoni tal-esportazzjonijiet, u b’hekk il-qsim tas-suq, u li għaldaqstant setgħet tiġi kkwalifikata bħala ksur gravi ħafna. Ma jkunx minnu li wieħed jagħmel distinzjoni bejn il-limitazzjoni tal-bejgħ għal xerrejja li mhumiex residenti fil-Pajjiżi l-Baxxi u l-qsim tas-suq. Il-fatt li din tirrigwarda biss limitazzjoni ma tipprekludix il-kwalifika bħala ksur gravi ħafna.
269
Fir-rigward tal-effetti tal-ksur, li wara kollox, il-prova tagħhom mhijiex neċessarja għall-konstatazzjoni ta’ dan tal-aħħar, ġie stabbilit li dawn kienu importanti. F’kull każ, il-Kummissjoni kkonstatat il-karattru gravi ħafna min-natura tal-ksur. Il-Kummissjoni kkonstatat, b’mod partikolari, l-intenzjoni suġġettiva tar-rikorrenti li jirrestrinġu l-kummerċ bejn l-Istati Membri, meta, sa mill-1988, hija kienet ippreċiżat l-opinjoni tagħha fir-rigward tal-politika li tikkonsisti f’li teskludi l-bejgħ ta’ karozzi ġodda lil konsumaturi finali li mhumiex residenti.
270
Il-Kummissjoni tosserva li l-prattika deċiżjonali preċedenti tagħha ma sservix il-kuntest ġuridiku għall-multi fil-qasam tal-kompetizzjoni kif ukoll li hija tgawdi minn setgħa diskrezzjonali sabiex tiddetermina, fir-rigward taċ-ċirkustanzi tal-kawża inkwistjoni, jekk il-ksur ikkonċernat huwiex gravi ħafna.
271
Hija żżid li, ġaladarba, skont il-Linji Gwida, hija għandha tieħu inkunsiderazzjoni, sabiex tevalwa l-gavità tal-ksur, l-impatt konkret tiegħu biss meta dan ikun kwantifikabbli, li jkun diffiċli f’dan il-każ, hija ma kinitx marbuta li tipprova preċiżament l-impatt tal-akkordju fuq is-suq u li tikkwalifikah, iżda setgħet tillimita ruħha għal kunsiderazzjonijiet ta’ probabbiltà ta’ tali effett. Għaldaqstant l-invokazzjoni tan-nuqqas jew tal-karattru limitat tal-effetti tal-ftehim min-naħa tar-rikorrenti mhijiex fondata.
272
Fir-rigward tal-evalwazzjoni tat-tul tal-ksur, il-Kummissjoni terġa ssostni li kkonstatat l-eżistenza tal-ksur għat-tul kollu li ġie kkunsidrat. Fir-rigward tal-argument li jirrigwarda l-fatt li l-inkrementazzjoni tal-multa jmissha varjat skont l-intesità tal-ksur matul iż-żmien, il-Kummissjoni tosserva li l-intensità ma tirrigwardax it-tul, iżda l-gravità tal-ksur. Hija ħadet preċiżament inkunsiderazzjoni l-varjazzjoni tal-intensità tal-ksur fl-evalwazzjoni tagħha tal-gravità.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
273
Għandu jitfakkar, qabel kollox li, skont ġurisprudenza stabbilita, sabiex tiddetermina l-ammont ta’ kull multa, il-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali (sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-6 ta’ April 1995, Martinelli vs Il-Kummissjoni, T-150/89, Ġabra p. II-1165, punt 59, u tal-14 ta’ Mejju 1998, Mo och Domsjö vs Il-Kummissjoni, T-352/94, Ġabra p. II-1989, punt 268, ikkonfermata fuq appell mis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Novembru 2000, Mo och Domsjö vs Il-Kummissjoni, C-283/98 P, Ġabra p. I-9855, punt 47). L-evalwazzjoni tagħha għandha, madankollu, issir billi jiġi osservat id-dritt Komunitarju, li ma jinkludix biss id-dispożizzjonijiet tat-Trattat, iżda wkoll il-prinċipji ġenerali tad-dritt (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-25 ta’ Lulju 2002, Unión de Pequeños Agricultores vs Il-Kunsill, C-50/00 P, Ġabra p. I-6677, punt 38).
274
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-gravità ta’ ksur hija ddeterminata abbażi ta’ bosta elementi, bħaċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, il-kuntest tagħha u l-portata dissważiva tal-multi (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, C-189/02 P, C-202/02 P, C-205/02 P sa C-208/02 P u C-213/02 P, Ġabra p. I-5425, punt 241, u tal-10 ta’ Mejju 2007, SGL Carbon vs Il-Kummissjoni, C-328/05 P, Ġabra p. I-3921, punt 43).
275
Għandu wkoll jitfakkar li l-evalwazzjoni tan-natura proporzjonali tal-multa imposta mal-gravità u t-tul tal-ksur, kriterji msemmija, preċedentement, fl-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u, attwalment, fl-Artikolu 23(3) tar-Regolament Nru 1/2003, hija dovuta għall-kontroll ta’ ġurisdizzjoni sħiħa mogħtija lill-Qorti tal-Prim’Istanza skont l-Artikolu 31 tal-istess regolament (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-4 ta’ Lulju 2006, Hoek Loos vs Il-Kummissjoni, T-304/02, Ġabra p. II-1887, punt 69).
276
F’dan il-każ, jirriżulta mid-deċiżjoni kkontestata li l-Kummissjoni, anki jekk m’għamlitx riferenza espliċita tal-Linji Gwida fid-deċiżjoni kkontestata, iddeterminant l-ammont tal-multa mogħtija lir-rikorrenti fuq il-bażi tal-metodu ġenerali li jirriżulta f’dawn il-Linji Gwida, li jipprovdu, fl-ewwel paragrafu tal-punt 1 tagħhom, għall-kalkolu tal-ammont tal-multi, li “[l]-ammont bażiku [tal-multa] se jkun stabbilit skond il-gravità u t-tul tal-ksur, li huma l-uniċi kriterji msemmija fl-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru. 17.”
Fuq il-kontestazzjoni tal-evalwazzjoni mill-Kummissjoni tal-gravità tal-ksur għall-kalkolu tal-multa
277
Il-Linji Gwida, fil-punt 1 A, jippreċiżaw li “[b]iex tiġi valutata l-gravità tal-ksur, għandu jiġi kunsidrat in-natura tiegħu, l-impatt reali tiegħu fuq is-suq, fejn dan jista’ jkun ikkalkolat, u d-daqs tas-suq ġeografiku rilevanti” Il-ksur se jinqasam, għalhekk, fi tliet kategoriji li magħhom huma assoċjati ammonti ta’ sanzjoni possibbli, jiġifieri l-ksur ftit gravi (minn EUR 1000 sa EUR 1000000), il-ksur gravi (minn EUR 1000000 sa EUR 20000000) u l-ksur gravi ħafna (iktar minn EUR 20000000).
— Fuq il-kriterju ta’ evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur relatat man-natura nnifisha tal-ksur
278
Ir-rikorrenti jikkontestaw il-kwalifika ta’ ksur “gravi ħafna” fis-sens tal-punt 1 A, tal-Linji Gwida, minħabba li l-għan tagħhom kien biss li l-bejgħ ta’ Peugeot fil-Pajjiżi l-Baxxi jsir iktar dinamiku kif ukoll li, f’kull każ, sempliċi limitazzjoni tal-esportazzjonijiet ma jistax jikkostitwixxi qsim tas-suq. Ir-rikorrenti jsostnu wkoll li, f’dan il-każ u b’differenza mill-kawża li tat lok għas-sentenzi General Motors vs Il-Kummissjoni, punt 44 iktar ’il fuq, u General Motors Nederland u Opel Nederland vs Il-Kummissjoni, punt 171 iktar ’il fuq, ma kienx hemm restrizzjonijiet ta’ kompetizzjoni intiżi sabiex jipprojbixxu direttament l-esportazzjonijiet u għaldaqstant ma kienx hemm intenzjoni espressa b’mod ċar li jinqasam is-suq.
279
Fir-rigward tal-argument ibbażat fuq l-għan allegatament esklussivament pro-kompetittiv tal-aġir tar-rikorrenti, jeħtieġ, sa fejn jirreferi għall-kontestazzjoni tal-eżistenza ta’ ksur fl-Artikolu 81(1) KE li jitfakkar li dan ġie miċħud fil-kuntest tal-eżami tat-tieni motiv ta’ annullament. Fil-fatt, il-Kummissjoni ġustament ikkonkludiet li s-sistema ta’ remunerazzjoni u l-inizjattivi differenti tar-rikorrenti kienu jikkostitwixxu miżuri antikompetittivi minħabba l-għan tagħhom (ara l-punti 113, 140 u 141 iktar ’il fuq).
280
Sa fejn dan l-argument għandu jinftihem li jfisser li r-rikorrenti, f’kull każ, aġixxew in bona fede, jirriżulta kemm mid-deċiżjoni kkontestata (ara, b’mod partikolari, il-premessi 58, 73 sa 84, 145, 170 u 171) kif ukoll mill-eżami ta’ dan ir-rikors (ara, b’mod partikolari, il-punti 54 sa 68 u 116 sa 140 iktar ’il fuq) li r-rikorrenti, li ma njorawx il-portata antikompetittiva, fil-verità, aġixxew b’għarfien sħiħ tal-fatti.
281
Fir-rigward tal-argument li jgħid li jkun hemm qsim tas-suq biss fil-każ ta’ ftehim li jikkomporta projbizzjoni formali li wieħed jesporta, dan għandu jiġi miċħud. Fil-fatt, iċ-ċirkustanza, bħal f’dan il-każ, li wieħed jipprova, mingħajr madankollu ma jasal għall-espressjoni ta’ projbizzjoni formali milli wieħed jesporta, jopponi sa fejn hu possibbli l-esportazzjonijiet paralleli, permezz ta’ sistema ta’ remunerazzjoni u ta’ pressjonijiet, tikkostitwixxi inizjattiva intiża sabiex jinqasam is-suq intern, daqstant gravi u kundannabbli, fir-rigward tan-natura tagħha, daqs projbizzjoni pura u sempliċi milli wieħed jesporta. Din l-oppożizzjoni, l-istess bħal projbizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza General Motors Nederland u Opel Nederland vs Il-Kummissjoni, punt 171 iktar ’il fuq, punt 191), tikkostitwixxi ksur evidenti tad-dritt tal-kompetizzjoni. Din tikkuntrasta mal-iktar effetti fundamentali tal-Komunità Ewropea u, b’mod partikolari, mat-twettiq tas-suq uniku.
282
B’hekk, l-argument tar-rikorrenti, li jgħid li l-ksur li seħħ f’dan il-każ ma jistax jiġi kkwalifikat bħala gravi ħafna fir-rigward tan-natura tiegħu, fis-sens tal-Linji Gwida, minħabba li ma kkomportax il-projbizzjoni formali li wieħed jesporta, huwa żbaljat u għaldaqstant għandu jiġi miċħud.
283
Għandu jingħad ukoll li, jekk is-sistema implementata f’dan il-każ ma kinitx tikkomporta projbizzjoni pura u sempliċi tal-esportazzjonijiet, dan mhuwiex, madankollu, dovut għall-kunsiderazzjonijiet prokompetittivi min-naħa tar-rikorrenti, iżda, bil-kontra, għall-kunsiderazzjonijiet marbutin max-xewqa li jiġi evitat li tiġi introdotta sistema li, peress li kienet wisq espliċitament antikompetittiv, setgħet ukoll tinħeba iktar faċilment. Bħal ma ġie kkonstatat (ara l-punti 51 sa 68 u 113 iktar ’il fuq), wara li introduċew, fl-1997, sistema ta’ remunerazzjoni li l-karattru antikompetittiv tagħha kien evidenti, sa mill-1998, filwaqt li evitaw kull formulazzjoni wisq manifestament antikompetittiva, ir-rikorrenti ħarsu sabiex iżommu s-sistema ta’ restrizzjoni tal-kompetizzjoni introdotta fl-1997, filwaqt li inkludew diversi inizjattivi intiżi, essenzjalment, sabiex jiżguraw li l-esportazzjonijiet iżommu karattru eċċezzjonali.
284
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkunsidrat li l-ksur jippreżenta, minħabba n-natura tiegħu, natura ta’ gravità partikolarment evidenti, fid-dawl tal-metodi partikolarment moħbija li kienu wara l-applikazzjoni ripetuta tas-sistema ta’ remunerazzjoni sal-2003, u dan f’kuntest meta, bħal ma ssemmi l-Kummissjoni (it-tieni sentenza tal-premessa 71 tad-deċiżjoni kkontestata) u kif kienet diġà osservat il-Qorti tal-Prim’Istanza fis-sentenza tagħha General Motors Nederland u Opel Nederland vs Il-Kummissjoni, punt 171 iktar ’il fuq (punt 192), il-prattika preċedenti tal-Kummissjoni u l-ġurisprudenza kkonstatata fil-qasam tal-importazzjonijiet paralleli, b’mod partikolari fis-settur tal-vetturi awtomobilistiċi, kienu jikkostitwixxu indikazzjonijiet ċari fir-rigward tal-illegalità ta’ din is-sistema.
285
Għandu jiġi osservat ukoll, bħal ma tagħmel il-Kummissjoni, li r-rikorrenti huma l-membri ta’ grupp industrijali kbir li jokkupa pożizzjoni importanti fis-swieq inkwistjoni (ara, f’dan ir-rigward, il-premessa 67 tad-deċiżjoni kkontestata) u li għandhom konsulenza legali li tippermettilhom jiżnu — bħal ma wara kollox għamlu — in-natura antikompetittiva tal-imġiba kkonċernata (ara, f’dan ir-rigward, il-premessa 170 tad-deċiżjoni kkontestata).
286
Jirriżulta minn dak li jippreċedi li l-Kummissjoni, fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tagħha, ma żbaljatx billi kkwalifikat in-natura tal-ksur bħala gravi ħafna.
— Fuq il-kriterju ta’ evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur relatat mal-impatt konkret tal-ksur fuq is-suq
287
Ir-rikorrenti jikkontestaw it-teħid inkunsiderazzjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, tal-impatt konkret tal-ksur fuq is-suq. Huma jsostnu li l-Kummissjoni eżaġerat l-effetti tal-ksur meta kkwalifikathom bħala kunsiderevoli. Fil-verità, il-ksur ma kellux effetti, jew, l-iżjed, kellu effetti insinjifikanti.
288
Filwaqt li tikkontesta din il-kritika, il-Kummissjoni tqis, f’kull każ, li l-karattru gravi ħafna tal-ksur ġie kkonstatat b’mod suffiċjenti biżżejjed, fid-deċiżjoni kkontestata, fuq il-bażi tan-natura tal-ksur u li, anki jekk din għamlet riferenza għal impatt fil-motivazzjoni tagħha tal-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur, fl-ebda każ ma hija bbażata espressament fuq l-effetti tal-ksur sabiex tikkonkludi għall-klassifikazzjoni tiegħu bħala “gravi ħafna”.
289
Fir-rigward ta’ dan l-aħħar argument tal-Kummissjoni, il-kliem stess tad-deċiżjoni kkontestata jgħidu li dan għandu jiġi miċħud.
290
Fil-fatt, tgħid x’tgħid il-Kummissjoni fl-istadju ta’ rikors, fid-deċiżjoni kkontestata, hija ma kkwalifikatx il-ksur bħala gravi ħafna mis-sempliċi natura tiegħu. Fil-premessa 166 tad-deċiżjoni kkontestata, hija kkonstatat li, bl-aġir tagħha, l-impriża kienet ostakolat it-twettiq tal-għan ta’ suq uniku hekk kif inhu stabbilit mit-Trattat u li “in-natura tal-ksur għandha tiġi kkwalifikata bħala gravi ħafna għal din is-sempliċi raġuni”. B’hekk, il-Kummissjoni kkwalifikat, f’dan l-istadju, mhux il-ksur innifsu, iżda n-natura tiegħu stess, bħala gravi ħafna, fejn in-natura tal-ksur tikkostitwixxi l-ewwel kriterju stabbilit fil-Linji Gwida għall-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur u mfakkar fil-punt 277 iktar ’il fuq.
291
Huwa biss fi tmiem eżami li ħa inkunsiderazzjoni wkoll elementi oħra, fosthom kunsiderazzjonijiet relatati mal-effetti tal-ksur, ikkwalifikati mill-Kummissjoni bħala “kunsiderevoli” (ara, b’mod partikolari, it-tielet sentenza tal-premessa 166 u t-tieni sentenza tal-premessa 168 tad-deċiżjoni kkontestata), li l-Kummissjoni, fil-premessa 172 tad-deċiżjoni kkontestata, esprimiet l-opinjoni li, “fid-dawl ta’ dak li jippreċedi, il-ksur tal-Artikolu 81 [KE] kommess mi[r-rikorrenti] għandu jiġi kkwalifikat bħala gravi ħafna”.
292
Jeħtieġ għaldaqstant li jiġi eżaminat jekk il-Kummissjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, wettqitx konstatazzjonijiet tali li jippermettulha, fl-evalwazzjoni tagħha tal-gravità tal-ksur, li tistabbilixxi l-eżistenza ta’ effetti kunsiderevoli.
293
Fil-premessa 131 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni osservat tnaqqis fl-esportazzjonijiet wara l-1997, imbagħad waqa’ ta’ 50% wara l-1999. Bi tweġiba għall-argument ta’ AP li jgħid li din il-waqa’ ġiet ikkawżata mhux mis-sistema ta’ remunerazzjoni, iżda minn tnaqqis tad-differenzi fil-prezz, liema tnaqqis naqqas l-interess tax-xerrejja barranin li jixtru l-karozza tagħhom mill-Pajjiżi l-Baxxi, il-Kummissjoni, b’mod partikolari osservat li d-differenzi fil-prezz baqgħu sinjifikanti matul il-perijodu kkunsidrat (premessa 132 tad-deċiżjoni kkontestata).
294
Hija osservat ukoll li, f’kull każ, ir-restrizzjoni tad-dritt għall-bonus, fir-rigward tal-bejgħ għall-esportazzjoni, kienet neħħiet lill-konċessjonarji Olandiżi parti mill-flessibbiltà tagħhom, indipendentement minn varjazzjonijiet eventwali tad-differenzi fil-prezz (premessa 133, in fine, tad-deċiżjoni kkontestata).
295
Fil-premessa 134 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni, wara li fakkret li, “b’mod ġenerali, huwa diffiċli li wieħed jikkwantifika bi preċiżjoni l-effett tat-tali miżuri, filwaqt li huwa impossibbli li jiġi ddeterminat in-numru ta’ esportazzjonijiet li dawn effettivament ipprekludew”, żiedet li, “[m]adankollu, fil-każ inkwistjoni, l-elementi ta’ fatt miġbura matul l-investigazzjoni […] jippermettu li tiġi pprovata l-eżistenza ta’ effett sinjifikanti tas-sistema ta’ remunerazzjoni inkwistjoni fuq l-evoluzzjoni tal-flussi ta’ esportazzjonijiet paralleli mill-Pajjiżi l-Baxxi”.
296
B’mod partikolari, il-Kummissjoni semmiet nota interna ta’ PNE, redatta minn [kunfidenzjali], “Responsable Dealer Support” (responsabbli mis-sostenn għall-konċessjonarji) ta’ PNE u annessa mad-deċiżjoni kkontestata, li minnha rriżulta li, jekk il-ħlas tal-bonus għall-esportazzjoni kien ġie introdott għall-2003, dan kien iwassal għal żieda sinjifikanti ħafna fil-volum tal-esportazzjonijiet (it-tielet inċiż tal-premessa 134 tad-deċiżjoni kkontestata).
297
Fl-ewwel lok, għandha tiġi eżaminata l-konstatazzjoni mill-Kummissjoni, imfakkra fil-punt 293 iktar ’il fuq, ta’ tnaqqis fl-esportazzjonijiet wara l-1997, imbagħad waqa’ ta’ 50% wara l-1999.
298
Ir-rikorrenti jsostnu, essenzjalment, fil-kuntest tar-raba’ motiv tagħhom ta’ annullament (ara l-punt 235 iktar ’il fuq) li huma l-volumi importanti ta’ esportazzjonijiet fl-1997 u fl-1998 li huma atipiċi. Fil-fatt, dawn il-volumi jirriżultaw l-ewwel nett mill-wasla fis-suq tal-mudelli Peugeot li huma popolari ħafna flimkien, it-tieni nett, mal-importanza tad-differenzi fil-prezz f’dak iż-żmien, liema tnaqqis fid-differenzi fil-prezz fis-snin ta’ wara kien il-kaġun essenzjali tat-tnaqqis fl-esportazzjonijiet.
299
Fir-rigward tal-ewwel waħda minn dawn l-allegazzjonijiet, li tgħid li l-esportazzjonijiet fl-1997 u fl-1998 kienu għoljin mhux bħas-soltu minħabba li kien hemm ġibda qawwija min-naħa tax-xerrejja lejn il-mudelli ġodda (li jipprojbixxi, skont ir-rikorrenti, li wieħed jasal għal ebda konklużjoni utli mit-tnaqqis fl-esportazzjonijiet fis-snin ta’ wara), il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis, bħal ma tagħmel il-Kummissjoni, li, sa fejn l-introduzzjoni ta’ mudelli ġodda ssir kemm fil-Pajjiżi l-Baxxi kif ukoll barra mill-Pajjiżi l-Baxxi, l-effett tal-attraenza ta’ dawn il-mudelli ġodda fuq il-volum tal-bejgħ huwa, bħala prinċipju, l-istess fil-Pajjiżi l-Baxxi u fl-Istati Membri oħra. B’hekk, jekk din l-attraenza hija, ċertament, tali li żżid il-volum tal-bejgħ tal-manifattur, kemm fuq livell nazzjonali kif ukoll — sa fejn id-differenzi fil-prezz tal-katalogu u l-perspettivi ta’ skontijiet kienu jagħmluhom interessanti — għall-esportazzjoni, din l-attraenza ma timplikax, fiha nnifisha, żieda min-naħa tal-esportazzjonijiet paralleli meta mqabbla mal-bejgħ nazzjonali. F’kull każ, ir-rikorrenti ma jipprovdu ebda element li jimplika, f’dan il-każ, konklużjoni kuntrarja.
300
Fir-rigward taċ-ċirkustanza li mudell ġdid jista’ jkun iktar attraenti għall-konsumaturi minn pajjiżi oħra milli għall-konsumaturi Olandiżi, għandu jiġi kkonstatat li din lanqas ma tidher tali li timplika żieda, għall-konċessjonarji Olandiżi, min-naħa tal-esportazzjonijiet paralleli meta mqabbla mal-bejgħ nazzjonali. B’hekk, il-fatt allegat mir-rikorrenti li l-vetturi b’mutur diesel ma tantx jintgħoġbu mill-konsumaturi Olandiżi, iżda jintgħoġbu ħafna mill-konsumaturi Franċiżi, jekk jista’, ċertament, jagħti lok għall-konsegwenza li l-parti l-kbira tal-esportazzjonijiet paralleli eventwali lejn Franza tikun tikkonċerna vetturi b’mutur diesel, ma jidhirx, madankollu, li huwa tali li jwassal għal żieda fl-esportazzjonijiet paralleli Olandiżi meta mqabbla mal-bejgħ nazzjonali Olandiżi. Fil-fatt, xejn ma jippermetti, a priori, li wieħed jaħseb, u f’kull każ, ir-rikorrenti ma jsostnux elementi probanti f’dan is-sens, li l-preferenza allegata tal-konsumatur Franċiż għall-vetturi b’mutur diesel għandha tinċentivah speċjalment sabiex ma jixtrix il-vetturi tiegħu mingħand konċessjonarju Franċiż. Ix-xiri barra mill-pajjiż minn dan il-konsumatur, jiddependi, b’mod definittiv, mill-vantaġġ finanzjarju li jista’ jikseb minn tali tranżazzjoni.
301
Fir-rigward tat-tieni allegazzjoni tar-rikorrenti, li tgħid li t-tnaqqis tad-differenza fil-prezz — mhux l-esklużjoni tal-bonus għall-esportazzjonijiet — huwa r-raġuni essenzjali għat-tnaqqis fl-esportazzjonijiet wara l-1997, għandu jitfakkar li l-Kummissjoni ma sostnietx, fid-deċiżjoni kkontestata, li l-esklużjoni tal-bonus kienet l-unika raġuni għat-tnaqqis fl-esportazzjonijiet. Hija kkunsidrat biss li kien diffiċli li wieħed jattribwixxi dan it-tnaqqis fl-esportazzjonijiet mill-1997 għal sempliċi tnaqqis tad-differenza fil-prezz (premessa 132 in fine, tad-deċiżjoni kkontestata).
302
Madankollu, jidher li l-Kummissjoni, meta, fl-ewwel sentenza tal-premessa 131 tad-deċiżjoni kkontestata, hija osservat, bħala kunsiderazzjoni ewlenija sostantiva relatata mal-effetti tas-sistema ta’ remunerazzjoni, “tnaqqis fl-esportazzjonijiet mill-1997, imbagħad waqa’ ta’ madwar 50% wara l-1999”, fit-tkomplija tar-raġunament tagħha u, b’mod partikolari fil-premessa 132 tad-deċiżjoni kkontestata, hija ma ħaditx biżżejjed inkunsiderazzjoni l-ilment ta’ AP ibbażat fuq l-argument li din l-evoluzzjoni fl-esportazzjonijiet kienet essenzjalment dovuta għall-varjazzjoni tad-differenzi fil-prezz.
303
B’hekk, filwaqt li ssemmi dan l-ilment fil-premessa 131 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni, fil-premessa 132, illimitat ruħha sabiex tikkunsidra li “id-differenzi fil-prezz fir-rigward tal-Pajjiżi l-Baxxi baqgħu sinjifikanti matul il-perijodu kkunsidrat meta mqabbel mas-swieq l-iktar għoljin”, li b’hekk ifisser, essenzjalment, li, jiġri x’jiġri mill-evoluzzjoni ta’ dawn id-differenzi fil-prezz, l-inċentivazzjoni tal-konsumaturi barranin sabiex jixtru karozza fil-Pajjiżi l-Baxxi baqgħet tul il-perijodu kollu kkunsidrat.
304
Minkejja li din l-aħħar kunsiderazzjoni, fuq il-persistenza tal-interess tal-konsumaturi għall-esportazzjonijiet paralleli matul il-perijodu kollu kkunsidrat, hija eżatta, xorta jibqa’ l-fatt li l-espożizzjoni, mill-Kummissjoni, fil-bidu tal-eżami tagħha tal-effetti tas-sistema ta’ remunerazzjoni fuq il-kompetizzjoni, tat-tnaqqis importanti tal-esportazzjonijiet matul il-perijodu kkunsidrat, mingħajr madankollu ma tingħata, fit-tkomplija tar-raġunament, attenzjoni suffiċjenti għar-rwol tal-evoluzzjoni tad-differenzi fil-prezz f’dan it-tnaqqis, tat lok għal preżentazzjoni tal-fatti li tnaqqas, fil-prattika, ir-rwol ta’ din l-evoluzzjoni fit-tnaqqis tal-esportazzjonijiet.
305
Jeħtieġ għaldaqstant li jiġi kkunsidrat li l-fatt li l-Kummissjoni, fl-osservazzjonijiet tagħha li jinsabu fil-premessi 131 u 132 tad-deċiżjoni kkontestata u li jikkonċernaw it-tnaqqis fl-esportazzjonijiet, ma tatx attenzjoni suffiċjenti għar-rwol tal-evoluzzjoni tad-differenzi fil-prezz fit-tnaqqis tal-esportazzjonijiet, jirrifletti, min-naħa ta’ din l-istituzzjoni, ċertu nuqqas ta’ kunsiderazzjoni għal dan ir-rwol.
306
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-konstatazzjoni tagħha mfakkra fil-punt 294 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni, li din id-darba tqiegħed lilha nnifisha mhux fil-perspettiva tax-xerrej, iżda fil-perspettiva tal-konċessjonarju, qalet, fil-premessa 133 tad-deċiżjoni kkontestata, li “r-restrizzjoni tad-dritt għall-bonus, fir-rigward tal-esportazzjonijiet, kienet neħħiet lill-konċessjonarji Olandiżi parti mill-flessibbiltà tagħhom, indipendentement minn varjazzjonijiet eventwali tad-differenzi fil-prezz”.
307
Ir-rikorrenti jikkontestaw dak li ntqal, billi jsostnu li l-bejgħ għall-esportazzjoni kien bejgħ li jrendi indipendentement anki mill-bonus, li l-ammont tal-bonus kien negliġibbli meta mqabbel mal-prezz tal-bejgħ tal-karozzi u meta mqabbel mad-differenza fil-prezz u li għaldaqstant ma seta’ kellu ebda rwol (ara, fil-kuntest tar-raba’ motiv ta’ annullament, il-punti 233 u 234 iktar ’il fuq).
308
Fir-rigward tal-argumenti bbażati fuq in-natura allegatament negliġibbli tal-bonus meta mqabbel mal-prezz tal-bejgħ tal-vettura jew mad-differenza fil-prezz, għandu jiġi kkonstatat li dawn l-argumenti jħalltu l-perspettiva tax-xerrej ma’ dik tal-konċessjonarju. Jekk huwa minnu li, mill-perspettiva tax-xerrej, f’termini ta’ valur assolut, il-bonus jirrappreżenta biss parti żgħira mill-prezz tal-bejgħ tal-vettura, wisq iżjed tad-differenza fil-prezz, xorta jibqa’ l-fatt li, mill-perspettiva tal-konċessjonarju, l-ammont ta’ dan il-bonus ma jistax jiġi kkunsidrat bħala negliġibbli, peress li jikkostitwixxi element sinjifikanti tal-marġni miksuba mill-konċessjonarju meta jbigħ il-vettura u l-assenza tiegħu fil-każ ta’ bejgħ għall-esportazzjoni tilgħab għaldaqstant rwol mhux negliġibbli fir-rigward ta’ dan il-bejgħ (ara, f’dan ir-rigward, il-premessa 116 tad-deċiżjoni kkontestata).
309
Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat li l-ilmenti tar-rikorrenti, li huma kollha intiżi, essenzjalment, sabiex jippreżentaw il-bonus bħala element finanzjarju nieqes minn impatt reali fuq il-konċessjonarju, huma f’kuntradizzjoni diretta mal-allegazzjoni tagħhom li tgħid li s-sistema tal-bonus kienet intiża, preċiżament, sabiex il-bejgħ ta’ vetturi Peugeot fil-Pajjiżi l-Baxxi jsir iktar dinamiku (ara, f’dan ir-rigward, għal raġunament simili, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Tizzano għas-sentenza General Motors vs Il-Kummissjoni, punt 55 iktar ’il fuq, punt 76). Bħal ma tosserva, ġustament, il-Kummissjoni fil-premessa 112 tad-deċiżjoni kkontestata, jekk “bħal ma ġie speċifikat minn [Peugeot], din is-sistema ta’ remunerazzjoni tal-konċessjonarji kellha bħala għan li tinċentiva l-konċessjonarji Olandiżi sabiex jagħtu l-aħjar sforzi tagħhom sabiex jiżviluppaw il-bejgħ fit-territorju li ġie allokat lilhom”, dan kien jimplika li din is-sistema ta’ remunerazzjoni u, għaldaqstant, l-ammont tal-bonus “kien ukoll suffiċjenti sabiex ir-rifjut tiegħu jiddiswadi ċertu bejgħ għall-esportazzjoni”.
310
Fir-rigward tal-argument, imressaq fir-raba’ motiv ta’ annullament (ara l-punt 237 iktar ’il fuq), li jgħid li tliet konċessjonarji li wettqu iktar minn 72% tal-esportazzjonijiet tal-konċessjonarji intervistati pprovdew tweġibiet li jsostnu l-fatt li l-bonus kien ta’ importanza sekondarja għall-esportazzjonijiet, għandu jiġi kkonstatat li din l-affermazzjoni assolutament ma ġietx issostanzjata, la permezz ta’ referenza għal konċessjonarji partikolari u lanqas permezz ta’ referenza għal ammonti ta’ esportazzjonijiet u għaldaqstant, għal din is-sempliċi raġuni, għandha tiġi miċħuda.
311
F’kull każ u jekk jitqies li din l-affermazzjoni tikkomporta, impliċitament, il-konċessjonarji [kunfidenzjali], [kunfidenzjali] u [kunfidenzjali], li huma s-suġġetti ta’ affermazzjoni simili min-naħa ta’ AP li għaliha ssir riferenza fil-punt 91 iktar ’il fuq, ġie kkonstatat, fir-rigward ta’ [kunfidenzjali], li dan il-konċessjonarju, li ddikjara li esporta [kunfidenzjali] vetturi matul il-perijodu ta’ investigazzjoni, ma weriex nuqqas ta’ interess għall-bonus, iżda sempliċement fehem li l-bonus ma kienx japplika għall-esportazzjonijiet (ara l-punt 95 iktar ’il fuq). B’hekk, l-affermazzjoni tar-rikorrenti, jekk jitqies li tikkomporta t-tliet konċessjonarji msemmija fil-punt preċedenti, tista, l-iktar, tikkonċerna tnejn minn fosthom, li jirrappreżentaw, flimkien mal-[kunfidenzjali] esportazzjonijiet akkumulati (ara t-tweġibiet għat-talba għal informazzjoni tas-17 ta’ Novembru 2004) u billi jittieħed bħala bażi ta’ kalkolu l-allegazzjoni nnifisha tar-rikorrenti relatata mal-perċentwali ta’ [kunfidenzjali]%, biss [kunfidenzjali]% tal-esportazzjonijiet tal-konċessjonarji intervistati.
312
Fir-rigward tal-kunsiderazzjoni, imressqa fil-kuntest tar-raba’ motiv ta’ annullament (ara l-punt 237 iktar ’il fuq), li tgħid li t-talba għal informazzjoni tas-17 ta’ Novembru 2004 kienet indirizzata biss lil parti żgħira tal-konċessjonarji, xejn ma jindika, u r-rikorrenti ma jressqu ebda provi f’dan is-sens, li l-grupp ta’ konċessjonarji destinatarji tat-talba għal informazzjoni, kompost minn impriżi li, skont il-Kummissjoni, wettqu 40% tal-esportazzjonijiet matul il-perijodu ta’ investigazzjoni, ma kkostitwixxewx kampjun rappreżentattiv, b’mod partikolari għall-eżami tal-impatt konkret tal-ksur fuq is-suq.
313
Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet li jippreċedu li l-argumenti tar-rikorrenti, li jgħidu li l-bonus kien wisq dgħajjef biex jinfluwenza l-livell tal-esportazzjonijiet, għandhom jiġu miċħuda.
314
Fit-tielet lok, għandu jiġi eżaminat dak li qalet il-Kummissjoni (ara l-punti 295 u 296 iktar ’il fuq), wara li fakkret id-diffikultà li tikkwantifika b’eżattezza l-effett tal-miżuri bħas-sistema ta’ remunerazzjoni (premessa 134 tad-deċiżjoni kkontestata), li madankollu indikat elementi fattwali ta’ natura li jipprovaw l-eżistenza ta’ effett sinjifikanti ta’ din is-sistema fuq l-esportazzjonijiet u, b’mod partikolari, semmiet nota interna ta’ PNE tal-14 ta’ Ottubru 2002, redatta minn [kunfidenzjali] (l-ewwel inċiż tal-premessa 134 tad-deċiżjoni kkontestata).
315
Ir-rikorrenti jikkontestaw, fil-kuntest tar-raba’ motiv ta’ annullament tagħhom (ara l-punt 236 iktar ’il fuq), il-fatt li din in-nota kellha s-sens li ngħatat lilha mill-Kummissjoni. B’hekk, ’il bogħod milli tikkunsidra bidla sostantiva fis-sistema ta’ remunerazzjoni fis-sens li din is-sistema tipprovdi l-ħlas tal-bonus anki għall-esportazzjonijiet, din in-nota kienet tikkunsidra biss bidla purament proċedurali ta’ sistema li diġà kienet tipprovdi dan il-ħlas, liema bidla kienet tikkonsisti fis-sostituzzjoni ta’ ħlas li jingħata meta jiġu pprovduti l-provi ta’ reġistrazzjoni barra mill-pajjiż għal ħlas awtomatiku bil-verifika a posteriori ta’ dawn il-provi.
316
Għandu jiġi kkonstatat li l-premessa ta’ din il-kontestazzjoni tar-rikorrenti, liema premessa tgħid li s-sistema ta’ remunerazzjoni diġà pprovdiet għall-ħlas tal-bonus għall-esportazzjonijiet, hija żbaljata. F’dan ir-rigward, ġie kkonstatat, fil-kuntest tal-eżami tat-tieni motiv ta’ annullament, li din is-sistema, hekk kif deskritta fiċ-ċirkolarijiet lill-konċessjonarji, ma kinitx tipprovdi l-ħlas tal-bonus għall-esportazzjonijiet, u wisq inqas ma kienet tipprovdi proċedura f’dan ir-rigward (ara l-punt 62 iktar ’il fuq).
317
Fil-verità, in-nota interna tal-14 ta’ Ottubru 2002, li fiha [kunfidenzjali] ta l-parir, “fid-dawl tal-leġiżlazzjoni li kienet qed tinbidel, […] sabiex il-karozzi kollha (inklużi r-reġistrazzjonijiet li jispiċċaw isiru f’pajjiżi oħra tal-UE) jiġu kkunsidrati għal premium fis-sena li ġejja”, għandha tinftihem biss bħala proposta interna lil PNE intiża, b’mod definittiv, sabiex tintemm l-esklużjoni tal-esportazzjonijiet mill-benefiċċju tal-bonus, liema esklużjoni sa dak iż-żmien kienet issir min-naħa tar-rikorrenti skont il-metodi deskritti mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata u eżaminati fil-punti 60 sa 65 iktar ’il fuq.
318
Madankollu, tirriżulta l-kwistjoni dwar jekk din in-nota, lilhinn mill-portata tagħha, kinitx tippermetti lill-Kummissjoni li tikkunsidra, bħal ma għamlet fl-ewwel inċiż tal-premessa 134 tad-deċiżjoni kkontestata, li, skont PNE nnifisha, l-impatt tal-introduzzjoni tal-bonus għall-bejgħ għall-esportazzjoni għas-sena 2003 kinitx tirrappreżenta [kunfidenzjali] iktar bejgħ.
319
Biex tasal għal din il-figura, il-Kummissjoni kkunsidrat id-differenza bejn il-previżjoni, imsemmija f’din in-nota, ta’ żieda tal-bejgħ għall-esportazzjoni prevista fil-pjan industrijali u kummerċjali (PIC) 2003, f’sitwazzjoni fejn is-sistema ta’ remunerazzjoni tibqa’ kif inhi ([kunfidenzjali] bejgħ), u l-previżjoni ta’ żieda tal-bejgħ għall-esportazzjoni prevista minn [kunfidenzjali] fl-ipoteżi ta’ bidla fis-sistema ta’ remunerazzjoni ([kunfidenzjali] bejgħ).
320
Ir-rikorrenti jallegaw li l-Kummissjoni tiżbalja u jsemmu żewġ ilmenti f’dan ir-rigward. Minn naħa, il-[kunfidenzjali] bejgħ previst minn [kunfidenzjali] huwa biss previżjoni lineari, magħmula minnu, taż-żieda kostanti tal-volumi ta’ esportazzjoni mis-sena 2000. Min-naħa l-oħra, il-figura ta’ [kunfidenzjali] bejgħ tal-PIC 2003, imsemmija fin-nota tal-14 ta’ Ottubru 2002, kienet biss figura provviżorja, ibbażata fuq l-esportazzjonijiet tal-2001 u kienet teskludi l-ħażna ta’ vetturi li diġà kienu preżenti għand il-konċessjonarji. Il-PIC 2003, li ma kinitx ġiet definittivament iffissata fi żmien ir-redazzjoni ta’ din in-nota, finalment ipprevediet volum ta’ esportazzjonijiet kemm iktar importanti ([kunfidenzjali] vetturi) kif ukoll eqreb lejn ir-realtà, peress li [kunfidenzjali] vetturi kienu ġew esportati fl-2003.
321
Fir-rigward tal-ewwel ilment, relatat mal-fatt li l-figura ta’ [kunfidenzjali] bejgħ hija sempliċi previżjoni lineari, magħmula mir-redattur tan-nota, taż-żieda kostanti tal-volumi ta’ esportazzjoni mill-2000, għandu jiġi kkonstatat li din tistrieh, impliċitament, iżda neċessarjament, fuq it-teżi żbaljata (ara l-punti 314 sa 317 iktar ’il fuq) li tgħid li t-tibdil propost minn dan ir-redattur kien tibdil purament proċedurali ta’ sistema ta’ remunerazzjoni li sa mill-bidu introduċa l-ħlas tal-bonus fuq l-esportazzjonijiet.
322
Barra minn hekk u sussidjarjament, għandu jiġi osservat, bħal ma tagħmel il-Kummissjoni, minn naħa, li dan l-ilment jirriżulta minn sempliċi affermazzjoni min-naħa tar-rikorrenti, fejn il-preżentazzjoni min-naħa tagħhom ta’ tabella li turi din il-previżjoni ma tfissirx assolutament li dan kien il-metodu segwit fin-nota tagħha minn [kunfidenzjali], u, min-naħa l-oħra, li, jekk dan kien il-metodu ta’ [kunfidenzjali], allura l-fatt li l-previżjonijiet provviżorji ([kunfidenzjali] bejgħ) u definittivi ([kunfidenzjali] bejgħ) tal-PIC 2003 ġew iffissati kunsiderevolment taħt din l-allegata previżjoni jidher li m’għandux spjegazzjoni.
323
Fir-rigward tat-tieni lment, li jgħid li l-figura ta’ [kunfidenzjali] bejgħ tal-PIC 2003, imsemmi fin-nota tal-14 ta’ Ottubru 2002, kienet figura provviżorja li ġiet ulterjorment riveduta ’l fuq u li jeħtieġ pjuttost li tittieħed inkunsiderazzjoni figura ta’ [kunfidenzjali] bejgħ, dan ma jneħħi xejn mill-fatt li l-awtur ta’ din in-nota ppreveda, essenzjalment, fuq il-baż ta’ PIC 2003 evalwat għal [kunfidenzjali] bejgħ għall-esportazzjoni, żieda fl-esportazzjonijiet ta’ [kunfidenzjali] vetturi fil-każ ta’ introduzzjoni ta’ bonus għall-esportazzjonijiet. Il-fatt li l-PIC 2003 ġie rivedut ’il fuq assolutament ma jimponix li l-previżjoni ta’ [kunfidenzjali], relatat mal-impatt tal-introduzzjoni tal-bonus għall-esportazzjonijiet ([kunfidenzjali] vetturi), għandha neċessarjament tiġi riveduta l-isfel.
324
Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet li jippreċedu li r-rikorrenti ma jistabbilixxux li l-Kummissjoni wettqet żball meta bbażat ruħha fuq in-nota interna ta’ PNE tal-14 ta’ Ottubru 2002, biex minnha tiddeduċi li introduzzjoni tas-sistema ta’ bonus għall-bejgħ għall-esportazzjoni wassal, għas-sena 2003, għal żieda sinjifikanti ħafna fil-volum tal-esportazzjonijiet għal Stati Membri oħrjn.
325
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-inizjattivi kkwalifikati ġenerikament mill-Kummissjoni bħala pressjonijiet, jirriżulta kjarament mill-konstatazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata (ara, b’mod partikolari, il-premessi 126 sa 128, 135 u 166) u li ma ġewx serjament ikkonfutati f’dan ir-rikors, li dawn il-pressjonijiet kellhom effett sinjifikanti fuq l-imġieba tal-konċessjonarji fil-qasam tal-esportazzjoni.
326
B’hekk, fir-rigward, b’mod partikolari, tal-argument imressaq mir-rikorrenti fil-kuntest tar-raba’ motiv ta’ annullament (ara l-punt 238 iktar ’il fuq), li jgħid li żewġ konċessjonarji, jiġifieri [kunfidenzjali] u [kunfidenzjali], żiedu “kunsiderevolment” l-esportazzjonijiet tagħhom wara l-pressjonijiet, jeħtieġ, minn tal-inqas, li dan jiġi relativizzat. Fil-fatt, jirriżulta min-nota ta’ [kunfidenzjali], tat-2 ta’ Novembru 2001, li, skont [kunfidenzjali], iż-żieda fl-esportazzjonijiet kienet tinsab, fil-verità, fi tranżazzjoni ta’ esportazzjoni unika. Barra minn hekk, jirriżulta minn din in-nota li, għal dawn iż-żewġ konċessjonarji, l-esportazzjoni kienet sempliċement soluzzjoni fuq terminu qasir ta’ żmien neċessarja sabiex jiffaċċjaw l-obbligi finanzjarji immedjati tagħhom (ara, fir-rigward ta’ [kunfidenzjali], punti 204 u 205 iktar ’il fuq). Jirriżulta, fl-aħħar nett, mill-proċess, li l-esportazzjonijiet ta’ dawn iż-żewġ konċessjonarji, effettivament, reġgħu waqgħu kunsiderevolment fl-2003.
327
Bħala konklużjoni, jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet li jippreċedu, dwar l-eżami, mill-Kummissjoni, tal-impatt konkret tal-ksur fuq is-suq, li din tal-aħħar ma wettqitx żball ta’ evalwazzjoni meta, billi qiegħdet lilha nnifisha fil-perspettiva tal-konċessjonarji, hija kkunsidrat, essenzjalment, li l-esklużjoni tal-bonus fuq l-esportazzjonijiet kellu impatt sinjifikanti ħafna fuq il-kapaċità tal-konċessjonarji li biegħu għall-esportazzjoni (premessa 169 tad-deċiżjoni kkontestata), liema impatt in-nota tal-14 ta’ Ottubru 2002 kejlet għall-2003, kif ukoll li l-pressjonijiet kienu kkontribwixxew sabiex jirrestrinġu l-bejgħ transkonfinali ta’ vetturi (premessa 135 tad-deċiżjoni kkontestata).
328
Madankollu, jirriżulta wkoll minn dawn il-kunsiderazzjonijiet (ara l-punti 302 sa 305 iktar ’il fuq) li l-Kummissjoni, fil-premessi 131 u 132 tad-deċiżjoni kkontestata, wettqet preżentazzjoni u analiżi tal-fatti li naqsu r-rwol tal-evoluzjoni tad-differenzi fil-prezz fit-tnaqqis tal-esportazzjonijiet, b’konsegwenza li hija ssovravvalutat l-impatt konkret tal-ksur fuq is-suq f’dan ir-rigward.
329
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet li jippreċedu dwar l-evalwazzjoni mill-Kummissjoni tal-gravità tal-ksur, il-Qorti tal-Prim’Istanza, fl-eżerċizzju tal-kompetenza tagħha bħala ġurisdizzjoni sħiħa, tqis li jeħtieġ, filwaqt li tikkonferma l-kwalifika tal-ksur bħala wieħed gravi ħafna deċiża mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, li temenda d-deċiżjoni kkontestata, għar-raġunijiet esposti fil-punti 302 sa 305 u 328 iktar ’il fuq, b’10% tal-ammont tal-multa li ġie stabbilit, fil-premessa 173 tad-deċiżjoni kkontestata, minħabba l-gravità tal-ksur.
Fuq il-kontestazzjoni tal-evalwazzjoni mill-Kummissjoni tat-tul tal-ksur għall-kalkolu tal-ammont tal-multa
330
Il-Linji Gwida, fil-punt 1 B tagħhom, jippreċiżaw li t-tul tal-ksur għandu jittieħed inkunsiderazzjoni b’mod li ssir distinzjoni bejn il-ksur ta’ tul qasir (ġeneralment inqas minn sena), mingħajr ma jiġi ffissat l-ammont addizzjonali tal-multa, il-ksur ta’ tul medju (ġeneralment minn sena għal 5 snin), bl-iffissar ta’ ammont addizzjonali li jista’ jlaħħaq 50% tal-ammont stabbilit għall-gravità tal-ksur, u l-ksur ta’ tul twil (ġeneralment iktar minn 5 snin), b’ammont addizzjonali tal-multa li jista jiġi ffissat, għal kull sena, għal 10% tal-ammont stabbilit għall-gravità tal-ksur.
331
Fir-rigward tal-kontestazzjoni mir-rikorrenti tal-evalwazzjoni mill-Kummissjoni tat-tul tal-ksur, diġà ġie kkkonstatat, fil-kuntest tal-eżami tat-tielet motiv ta’ annullament (ara l-punt 228 iktar ’il fuq), li l-Kummissjoni ma wettqitx żball billi ddeċidiet li “l-ksur, fil-partijiet kollha tiegħu, ġie mwettaq [mir-rikorrenti] mill-bidu ta’ […] Jannar 1997 sa tmiem Settembru 2003, jiġifieri tul sitt snin u disa’ xhur” (premessa 175 tad-deċiżjoni kkontestata).
332
Madankollu, ir-rikorrenti jsostnu li ż-żieda uniformi applikata matul dan iż-żmien kollu mhijiex ġustifikata, fid-dawl tal-fatt li kien hemm varjazzjoni tal-intensità tal-ksur matul iż-żmien. Din il-varjazzjoni tal-intensità jmissha ttieħdet inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-evalwazzjoni tat-tul tal-ksur.
333
Għandu jitfakkar li, skont il-ġurisprudenza, iż-żieda fl-ammont tal-multa minħabba t-tul issir permezz tal-applikazzjoni ta’ ċerta perċentwali mal-ammont inizjali li jiġi ddeterminat skont il-gravità tal-ksur kollu, li għalhekk diġà tirrifletti d-diversi intensitajiet tal-ksur. B’hekk, ma jkunx loġiku li għaż-żieda ta’ dan l-ammont minħabba t-tul tal-ksur tittieħed inkunsiderazzjoni varjazzjoni fl-intensità tal-ksur matul il-perijodu kkonċernat (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-8 ta’ Lulju 2008, BPB vs Il-Kummissjoni, T-53/03, Ġabra p. II-1333, punt 364).
334
Għalhekk, il-Kummissjoni ma tistax tiġi akkużata, wara t-teħid inkunsiderazzjoni tagħha, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tagħha tal-gravità, tal-varjazzjoni fl-intensità tal-ksur matul iż-żmien (it-tielet sentenza tal-premessa 172 tad-deċiżjoni kkontestata) u l-konstatazzjoni tagħha li l-ksur seħħ matul perijodu ta’ sitt snin u disa’ xhur (premessa 175 tad-deċiżjoni kkontestata), talli applikat iż-żieda skont it-tul previst mil-Linji Gwida għall-ksur ta’ iktar minn 5 snin.
335
Għaldaqstant, il-kontestazzjonijiet tar-rikorrenti fir-rigward tal-evalwazzjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, tat-tul tal-ksur għall-kalkolu tal-multa għandhom jiġu miċħuda.
336
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha li jippreċedu u, b’mod partikolari, tal-punt 329 iktar ’il fuq, l-ammont finali tal-multa mogħtija lir-rikorrenti huwa ffissat għal EUR 44500000. Il-bqija tar-rikors huwa miċħud.
Fuq l-ispejjeż
337
Skont l-Artikolu 87(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Skont l-ewwel subparagrafu tas-subartikolu 3 tal-istess dispożizzjoni, il-Qorti tal-Prim’Istanza tista’ taqsam l-ispejjeż jekk il-partijiet jitilfu rispettivament fuq kap jew iktar.
338
Peress li r-rikors essenzjalment ġie miċħud, il-Qorti tal-Prim’Istanza se tagħmel evalwazzjoni ġusta taċ-ċirkustanzi tal-kawża billi tiddeċiedi li l-partijiet rikorrenti huma kkundannati għal 90% tal-ispejjeż tagħhom u għal 90% tal-ispejjeż tal-Kummissjoni filwaqt li l-Kummissjoni hija kkundannata għal 10% tal-ispejjeż tagħha u għal 10% tal-ispejjeż tar-rikorrenti.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA (Il-Ħames Awla)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-ammont tal-multa mogħtija lil Automobiles Peugeot SA u lil Peugeot Nederland NV skont l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2005) 3683 finali tal-5 ta’ Ottubru 2005, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] (Każijiet F-2/36.623/36.820/37.275 — SEP et vs Automobiles Peugeot SA) huwa ffissat għal EUR 44550000.
2)
Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud.
3)
Automobiles Peugeot u Peugeot Nederland huma kkundannati għal 90% tal-ispejjeż tagħhom kif ukoll għal 90% tal-ispejjeż tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej.
4)
Il-Kummissjoni hija kkundannata għal 10% tal-ispejjeż tagħha kif ukoll għal 10% tal-ispejjeż ta’ Automobiles Peugeot u Peugeot Nederland.
Vilaras
Prek
Ciucă
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fid-9 ta’ Lulju 2009.
Firem
Werrej
Il-fatti li wasslu għall-kawża
Proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Id-dritt
1. Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ għan antikompetittiv tas-sistema ta’ remunerazzjoni u tal-pressjonijiet
Argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Għan antikompetittiv tas-sistema ta’ remunerazzjoni
Għan antikompetittiv tal-pressjonijiet
2. Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE
Argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
3. Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq evalwazzjoni żbaljata tat-tul tal-ksur u fuq kontradizzjoni ta’ raġunijiet
Argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
4. Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq l-evalwazzjoni żbaljata tal-effetti tal-ftehim antikompetittiv allegat
Argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
5. Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 23(2) u (3) tar-Regolament Nru 1/2003 u tal-Linji Gwida u li huwa intiż għal tnaqqis tal-ammont tal-multa
Argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Fuq il-kontestazzjoni tal-evalwazzjoni mill-Kummissjoni tal-gravità tal-ksur għall-kalkolu tal-multa
— Fuq il-kriterju ta’ evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur relatat man-natura nnifisha tal-ksur
— Fuq il-kriterju ta’ evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur relatat mal-impatt konkret tal-ksur fuq is-suq
Fuq il-kontestazzjoni tal-evalwazzjoni mill-Kummissjoni tat-tul tal-ksur għall-kalkolu tal-ammont tal-multa
Fuq l-ispejjeż
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.
(
1
)	Data kunfidenzjali riżervata.