62017CC0026
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
MACIEJ SZPUNAR
της 6ης Ιουνίου 2018 (
1
)
Υπόθεση C-26/17 P
Birkenstock Sales GmbH
κατά
Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO)
«Αίτηση αναιρέσεως – Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Διεθνής καταχώριση επιζητούσα επέκταση στην Ευρωπαϊκή Ένωση της προστασίας σήματος το οποίο αποτελείται από σημείο που συντίθεται από σύνολο στοιχείων τα οποία επαναλαμβάνονται περιοδικώς – Απόρριψη, από τον εξεταστή, της προστασίας που παρέχεται από το σύστημα σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης»
I. Εισαγωγή
1.
Με την αίτησή της αναιρέσεως, η Birkenstock Sales GmbH ζητεί την αναίρεση της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 9ης Νοεμβρίου 2016, Birkenstock Sales κατά EUIPO (Αναπαράσταση σχεδίου με διασταυρούμενες κυματοειδείς γραμμές) (
2
), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε εν μέρει την προσφυγή ακυρώσεως που η αναιρεσείουσα είχε ασκήσει κατά της αποφάσεως του πρώτου τμήματος προσφυγών του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) της 15ης Μαΐου 2014 (υπόθεση R 1952/2013-1) σχετικά με την αίτησή της διεθνούς καταχωρίσεως, με ισχύ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, του εικονιστικού σήματος που αναπαριστά σχέδιο με διασταυρούμενες κυματοειδείς γραμμές (στο εξής: επίμαχη απόφαση).
2.
Με την απόφασή του, το Γενικό Δικαστήριο επικύρωσε εν μέρει την απόφαση του EUIPO με την οποία το τελευταίο αρνήθηκε την προστασία του διεθνούς σήματος εντός της Ένωσης για προϊόντα που υπάγονται στις κλάσεις 10, 18 και 25 κατά την έννοια του Διακανονισμού της Νίκαιας, της 15ης Ιουνίου 1957, για τη διεθνή ταξινόμηση των προϊόντων και των υπηρεσιών με σκοπό την καταχώριση των σημάτων, όπως αναθεωρήθηκε και τροποποιήθηκε (στο εξής: Διακανονισμός της Νίκαιας). Ο λόγος που παρατέθηκε για την εν λόγω άρνηση ήταν ο αναφερόμενος στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 207/2009 (
3
), ήτοι η έλλειψη διακριτικού χαρακτήρα του επίμαχου διεθνούς σήματος.
3.
Η αναιρεσείουσα προβάλλει τρεις λόγους αναιρέσεως. Ο πρώτος λόγος, με τον οποίο προβάλλεται παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 207/2009, έχει τρία σκέλη.
4.
Κατόπιν αιτήματος του Δικαστηρίου, οι παρούσες προτάσεις θα περιοριστούν στην ανάλυση του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως. Με αυτό, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι, στις σκέψεις 54 επ. της αποφάσεως του, το Γενικό Δικαστήριο κακώς δέχθηκε, ως κριτήριο για την εφαρμογή της νομολογίας σχετικά με τα σημεία που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων, τη διαπίστωση απλώς και μόνο της «δυνατότητας» να χρησιμοποιηθεί ως σχέδιο επιφανείας σημείο που αποτελείται από σειρά στοιχείων τα οποία επαναλαμβάνονται περιοδικώς. Κατά την αναιρεσείουσα, η εν λόγω νομολογία έχει εφαρμογή μόνον όταν η χρήση ενός σημείου ως σχεδίου επιφανείας είναι η «πιθανότερη χρήση» του για συγκεκριμένα προϊόντα.
5.
Επομένως, το νομικό ζήτημα που εγείρει το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως αφορά τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται προκειμένου να έχει εφαρμογή στα σήματα που συνίστανται σε σημεία αποτελούμενα από σύνολο στοιχείων που επαναλαμβάνονται περιοδικώς η νομολογία σχετικά με τα σημεία που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων. Ειδικότερα, η παρούσα αίτηση αναιρέσεως αφορά, ιδίως, τα κριτήρια για την εφαρμογή των υψηλών νομολογιακών απαιτήσεων σχετικά με την εκτίμηση του διακριτικού χαρακτήρα των σημείων που συγχέονται με την εμφάνιση των οικείων προϊόντων. Εντούτοις, χάριν ορολογικής συνοχής με τις απόψεις των διαδίκων και ιδίως με τις αποφάσεις του Δικαστηρίου και του Γενικού Δικαστηρίου που εξετάζουν την εν λόγω προβληματική, στις παρούσες προτάσεις θα αναφέρομαι στα κριτήρια για την εφαρμογή της νομολογίας σχετικά με τα σημεία αυτού του είδους.
II. Το νομικό πλαίσιο
6.
Το άρθρο 7 του κανονισμού 207/2009, το οποίο επιγράφεται «Απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου», ορίζει στην παράγραφό του 1, στοιχείο βʹ, τα εξής:
«1.   Δεν γίνονται δεκτά για καταχώριση:
[…]
β)
τα σήματα που στερούνται διακριτικού χαρακτήρα».
7.
Επιπλέον, το άρθρο 154, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού προβλέπει ότι κάθε διεθνής καταχώριση με προστασία που επεκτείνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπόκειται σε εξέταση όσον αφορά τους απόλυτους λόγους απαράδεκτου, σύμφωνα με την ίδια διαδικασία που εφαρμόζεται στις αιτήσεις καταχωρίσεως σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
III. Η διαδικασία ενώπιον του EUIPO
8.
Η αναιρεσείουσα έχει υποκατασταθεί στα δικαιώματα εταιρίας η οποία είχε εξασφαλίσει, στις 27 Ιουνίου 2012, από το διεθνές γραφείο του Παγκόσμιου Οργανισμού Διανοητικής Ιδιοκτησίας (ΠΟΔΙ) διεθνή καταχώριση, βασιζόμενη σε γερμανικό σήμα και εκτεινόμενη, μεταξύ άλλων, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για το ακόλουθο εικονιστικό σήμα:
9.
Στις 25 Οκτωβρίου 2012, κοινοποιήθηκε στο EUIPO η διεθνής καταχώριση του επίμαχου σημείου. Η επέκταση της προστασίας ζητήθηκε για προϊόντα που υπάγονται στις κλάσεις 10, 18 και 25 κατά την έννοια του Διακανονισμού της Νίκαιας, και μεταξύ άλλων για αυτά που αντιστοιχούν, για κάθε μία από τις κλάσεις αυτές, στην ακόλουθη περιγραφή:
–
κλάση 10: «Χειρουργικές, ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές συσκευές και όργανα, τεχνητά μέλη, μάτια και δόντια, ορθοπεδικά είδη, υλικό ραμμάτων, υλικό χειρουργικών ραμμάτων·
–
κλάση 18: «Δέρμα και απομιμήσεις δέρματος, είδη από αυτά τα υλικά μη περιλαμβανόμενα σε άλλες κλάσεις, δέρματα ζώων, γουνόδερμα»·
–
κλάση 25: «Ενδύματα, είδη πιλοποιίας, υποδήματα».
10.
Με απόφαση της 29ης Αυγούστου 2013, το τμήμα εξετάσεως του EUIPO κοινοποίησε, στην αναιρεσείουσα, πλήρη άρνηση προστασίας του διεθνούς σήματος εντός της Ένωσης λόγω ελλείψεως διακριτικού χαρακτήρα του επίμαχου σημείου, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 207/2009, σε συνδυασμό με το άρθρο του 154, παράγραφος 1. Κατά τις διατάξεις αυτές, η προστασία δεν πρέπει να επεκτείνεται σε διεθνή καταχώριση η οποία στερείται διακριτικού χαρακτήρα. Στις 4 Οκτωβρίου 2013, η αναιρεσείουσα άσκησε προσφυγή κατά της αποφάσεως αυτής.
11.
Με την επίμαχη απόφαση, το πρώτο τμήμα προσφυγών του EUIPO απέρριψε την προσφυγή αυτή, κρίνοντας ότι το επίμαχο σημείο στερείται διακριτικού χαρακτήρα για όλα τα προϊόντα για τα οποία είχε ζητηθεί επέκταση της προστασίας.
12.
Κατά το τμήμα προσφυγών, το επίμαχο σημείο μπορούσε, λόγω των εγγενών χαρακτηριστικών του, να εκτείνεται και προς τις τέσσερις κατευθύνσεις του τετραγώνου και, επομένως, να αποτυπώνεται σε κάθε επιφάνεια, δισδιάστατη ή τρισδιάστατη. Κατά συνέπεια, το επίμαχο σημείο θα εκλαμβανόταν αμέσως ως αναπαράσταση σχεδίου επιφανείας. Επιπλέον, το τμήμα προσφυγών παρατήρησε ότι είναι πασίδηλο ότι οι επιφάνειες των προϊόντων για τα οποία ζητήθηκε η επέκταση της προστασίας, καθώς και οι συσκευασίες τους, κοσμούνται με σχέδια για διάφορους λόγους.
13.
Στο πλαίσιο αυτό, το τμήμα προσφυγών υπενθύμισε κατ’ αρχάς ότι από τη νομολογία προκύπτει ότι ο μέσος καταναλωτής δεν συνηθίζει να τεκμαίρει την εμπορική προέλευση των προϊόντων βάσει σημείων που συγχέονται με την εμφάνιση των ίδιων των προϊόντων. Κατά συνέπεια, το επίμαχο σημείο θα είχε διακριτικό χαρακτήρα μόνον αν απέκλινε σημαντικά από τα γενικώς ή συνήθως ισχύοντα στον οικείο κλάδο.
14.
Το τμήμα προσφυγών έκρινε εν συνεχεία ότι η νομολογία αυτή έχει εφαρμογή εν προκειμένω λόγω του ότι το επίμαχο σημείο θα συγχέεται με την εμφάνιση των επίμαχων προϊόντων. Εφαρμόζοντας τα κριτήρια σχετικά με την εκτίμηση του διακριτικού χαρακτήρα που διαμορφώθηκαν στο πλαίσιο της νομολογίας αυτής, το τμήμα προσφυγών συνήγαγε ότι η συνολική εντύπωση την οποία δημιουργεί το επίμαχο σημείο δεν αποκλίνει σημαντικά από τα συνήθως ισχύοντα στους οικείους κλάδους. Ως εκ τούτου, το διεθνές σήμα στερείται διακριτικού χαρακτήρα για όλα τα σχετικά προϊόντα.
IV. Η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση
15.
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου την 1η Αυγούστου 2014, η Birkenstock Sales GmbH άσκησε προσφυγή ακυρώσεως της επίμαχης αποφάσεως, διατυπώνοντας ένα και μοναδικό λόγο ακυρώσεως με τον οποίο προέβαλε παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 207/2009.
16.
Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο ακύρωσε την επίμαχη απόφαση όσον αφορά τα ακόλουθα προϊόντα: «τεχνητά μέλη, μάτια και δόντια», «υλικό ραμμάτων, υλικό χειρουργικών ραμμάτων» (κλάση 10 κατά την έννοια του Διακανονισμού της Νίκαιας) και «δέρματα ζώων, γουνόδερμα» (κλάση 18). Το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή ως αβάσιμη κατά τα λοιπά.
17.
Για να καταλήξει στα συμπεράσματα αυτά, το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε, στις σκέψεις 23 έως 27 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, τη νομολογία σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων.
18.
Εν συνεχεία, το Γενικό Δικαστήριο διερωτήθηκε ποιο είναι το κρίσιμο κριτήριο προκειμένου να καθοριστεί αν ένα εικονιστικό σημείο, το οποίο αποτελείται από σειρά στοιχείων που επαναλαμβάνονται περιοδικώς, μπορεί πράγματι να θεωρηθεί σχέδιο επιφανείας για ορισμένο προϊόν και αν πρέπει, κατά συνέπεια, να υποβληθεί στα κριτήρια εκτιμήσεως του διακριτικού χαρακτήρα που διαμορφώθηκαν σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων.
19.
Στη σκέψη 54 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο εξέθεσε ότι σημείο το οποίο αποτελείται από σειρά στοιχείων τα οποία επαναλαμβάνονται περιοδικώς προσφέρεται κατ’ εξοχήν για να χρησιμοποιηθεί ως σχέδιο επιφανείας. Επομένως, υφίσταται, κατ’ αρχήν, μια πιθανότητα, εγγενής στο εν λόγω σημείο, να χρησιμοποιηθεί αυτό ως σχέδιο επιφανείας. Έτσι, κατά το παρατιθέμενο στη σκέψη 55 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως σκεπτικό του Γενικού Δικαστηρίου, μόνον όταν η χρήση σχεδίου επιφανείας είναι απίθανη λαμβανομένης υπόψη της φύσεως των επίμαχων προϊόντων είναι δυνατόν ένα τέτοιο σημείο να μην θεωρηθεί σχέδιο επιφανείας, όσον αφορά τα επίμαχα προϊόντα.
20.
Βεβαίως, στη σκέψη 56 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο αναφέρθηκε στην απόφαση Deichmann κατά ΓΕΕΑ (Απεικόνιση κυρτωμένης ταινίας με γραμμές εκ στιγμάτων) (
4
), στην οποία το ίδιο το Γενικό Δικαστήριο είχε επικυρώσει την απόφαση του τμήματος προσφυγών να στηρίξει την εκτίμησή του όσον αφορά τον διακριτικό χαρακτήρα του επίμαχου σήματος στην«πιθανότερη» χρήση του σήματος αυτού. Εντούτοις, κατά τη σκέψη 57 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η συλλογιστική αυτή δεν μπορεί να μεταφερθεί στην υπό κρίση υπόθεση, επειδή η απόφαση Deichmann κατά ΓΕΕΑ (Απεικόνιση κυρτωμένης ταινίας με γραμμές εκ στιγμάτων) (
5
) δεν αφορά την καταχώριση σημείου που συνίσταται σε επαναλαμβανόμενη ακολουθία στοιχείων.
21.
Αφότου εξέθεσε τις εκτιμήσεις αυτές, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η χρήση του επίμαχου διεθνούς σήματος ως σχεδίου επιφανείας δεν ήταν «απίθανη» όσον αφορά την πλειονότητα των προϊόντων για τα οποία η αναιρεσείουσα ζήτησε την προστασία του σήματος. Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η νομολογία που διαμορφώθηκε σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων έχει εφαρμογή στην αίτηση επεκτάσεως της προστασίας του διεθνούς σήματος στις κλάσεις 10, 18 και 25 κατά την έννοια του Διακανονισμού της Νίκαιας, πλην των ακόλουθων προϊόντων: «τεχνητά μέλη, μάτια και δόντια», «υλικό ραμμάτων, υλικό χειρουργικών ραμμάτων» (κλάση 10 κατά την έννοια του Διακανονισμού της Νίκαιας) και «δέρματα ζώων, γουνόδερμα» (κλάση 18).
22.
Εν συνεχεία, το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε ότι το διεθνές σήμα στερείται διακριτικού χαρακτήρα στο μέτρο που η αναιρεσείουσα ζητούσε την προστασία του εν λόγω σήματος για τα προϊόντα που υπάγονται στις κλάσεις 10, 18 και 25 κατά την έννοια του Διακανονισμού της Νίκαιας, πλην των προϊόντων που προαναφέρθηκαν.
23.
Σε συνέχεια του σκεπτικού της εν λόγω αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο ακύρωσε εν μέρει την επίμαχη απόφαση και απέρριψε την προσφυγή κατά τα λοιπά.
V. Τα αιτήματα των διαδίκων και η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου
24.
Με την αίτησή της αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα ζητεί από το Δικαστήριο να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος που δεν έγινε δεκτή η καταχώριση του διεθνούς σήματος, να δεχθεί τα στον πρώτο βαθμό αιτήματά της που αφορούν τα προϊόντα για τα οποία απορρίφθηκε η προσφυγή ακυρώσεως και να καταδικάσει το EUIPO στα δικαστικά έξοδα.
25.
Με το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, η αναιρεσείουσα αμφισβητεί τη διαπίστωση του Γενικού Δικαστηρίου ότι απλώς και μόνο η «δυνατότητα» να χρησιμοποιηθεί ως σχέδιο επιφανείας σημείο που αποτελεί σήμα αρκεί για την εφαρμογή, στο επίμαχο διεθνές σήμα, της νομολογίας σχετικά με τα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προσδιοριζόμενων προϊόντων.
26.
Προς στήριξη του σκέλους αυτού, η αναιρεσείουσα επικαλείται τη σκέψη 55 της διατάξεως Deichmann κατά ΓΕΕΑ (
6
), με την οποία το Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση αναιρέσεως της αποφάσεως Deichmann κατά ΓΕΕΑ (Απεικόνιση κυρτωμένης ταινίας με γραμμές εκ στιγμάτων) (
7
), της οποίας γίνεται μνεία στη σκέψη 56 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Κατά την εν λόγω διάταξη, το καθοριστικό κριτήριο για την εφαρμογή της νομολογίας σχετικά με τα σημεία που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων δεν είναι αυτό της πιθανής χρήσεως του επίμαχου σημείου ως σχεδίου επιφανείας, αλλά αυτό της «πιθανότερης χρήσεως» αυτού. Συνεπώς, αν το Γενικό Δικαστήριο είχε στηριχθεί στο ορθό κριτήριο της «πιθανότερης χρήσεως», το διεθνές σήμα δεν θα έπρεπε να υποβληθεί στις αρχές που διέπουν τα τρισδιάστατα σήματα.
27.
Το EUIPO θεωρεί, πρώτον, ότι το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως είναι απαράδεκτο κατά το μέτρο που η αναιρεσείουσα αμφισβητεί τον χαρακτηρισμό του διεθνούς σήματος ως επαναλαμβανόμενης ακολουθίας δυνάμενης να αποτελέσει σχέδιο επιφανείας. Προς στήριξη αυτής της ενστάσεως απαραδέκτου, το EUIPO υποστηρίζει ότι στην πραγματικότητα η αίτηση αναιρέσεως έχει σκοπό να υποβάλει εκ νέου στην κρίση του Δικαστηρίου πραγματικά ζητήματα τα οποία ήδη έχουν τεθεί επανειλημμένως.
28.
Δεύτερον, το EUIPO θεωρεί ότι το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως είναι –στην περίπτωση που κριθεί παραδεκτό– αβάσιμο.
29.
Κατά το EUIPO, ορθώς το Γενικό Δικαστήριο, καταλήγοντας στη λύση που υιοθέτησε στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, έλαβε υπόψη το εγγενές χαρακτηριστικό του διεθνούς σήματος, το οποίο προσφέρεται κατ’ εξοχήν για να χρησιμοποιηθεί ως σχέδιο επιφανείας. Επομένως, κατά το EUIPO, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε ότι απλώς και μόνο η δυνατότητα το επίμαχο σήμα να χρησιμοποιηθεί ως σχέδιο επιφανείας του προϊόντος ή της συσκευασίας του αρκεί για να δικαιολογηθεί η εφαρμογή της νομολογίας σχετικά με τα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προσδιοριζόμενων προϊόντων.
30.
Εξάλλου, κατά το EUIPO, το Δικαστήριο έχει ήδη επιβεβαιώσει ότι απλώς και μόνο η δυνατότητα ένα σήμα να αποτελεί μέρος του σχήματος των προϊόντων για τα οποία ζητείται προστασία καθιστά δυνατή την εφαρμογή της νομολογίας σχετικά με τα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων. Στο πλαίσιο αυτό, το EUIPO επικαλείται τις σκέψεις 57 και 59 της αποφάσεως Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (
8
).
31.
Στο υπόμνημά του επί της αιτήσεως αναιρέσεως, το EUIPO παρατηρεί ότι η αιτίαση της αναιρεσείουσας που αντλείται από τη διάταξη Deichmann κατά ΓΕΕΑ (
9
), με την οποία η αναιρεσείουσα προσπαθεί να αποδείξει ότι απλώς και μόνο η χρήση ενός σήματος ως σχεδίου επιφανείας δεν αρκεί για την εφαρμογή της νομολογίας σχετικά με τα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων, έχει ήδη εξεταστεί στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση. Υπενθυμίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στη σκέψη 57 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η απόφαση Deichmann κατά ΓΕΕΑ (Απεικόνιση κυρτωμένης ταινίας με γραμμές εκ στιγμάτων) (
10
), η οποία επικυρώθηκε με τη διάταξη του Δικαστηρίου την οποία αναφέρει η αναιρεσείουσα, δεν μπορεί να μεταφερθεί εν προκειμένω, επειδή δεν αφορά σημείο το οποίο, λόγω των εγγενών χαρακτηριστικών του, προσφέρεται κατ’ εξοχήν για να χρησιμοποιηθεί ως σχέδιο επιφανείας.
VI. Ανάλυση
Α. Επί του παραδεκτού
32.
Το EUIPO υποστηρίζει ότι το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως είναι απαράδεκτο κατά το μέρος που η αναιρεσείουσα αμφισβητεί τον χαρακτηρισμό του διεθνούς σήματος ως σχεδίου επιφανείας.
33.
Κατ’ αρχάς, υπενθυμίζεται ότι, δυνάμει του άρθρου 256, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ και του άρθρου 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η αίτηση αναιρέσεως περιορίζεται σε νομικά ζητήματα. Το Γενικό Δικαστήριο είναι το μόνο αρμόδιο να διαπιστώνει και να εκτιμά τα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά, καθώς και να εκτιμά τα αποδεικτικά στοιχεία. Επομένως, η εκτίμηση αυτών των πραγματικών περιστατικών και αποδεικτικών στοιχείων δεν συνιστά, υπό την επιφύλαξη ενδεχόμενης παραμορφώσεώς τους, νομικό ζήτημα υποκείμενο, ως τέτοιο, στον έλεγχο του Δικαστηρίου στο πλαίσιο αιτήσεως αναιρέσεως (
11
).
34.
Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνεται, πρώτον, ότι με το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως η αναιρεσείουσα δεν αμφισβητεί τις διαπιστώσεις του Γενικού Δικαστηρίου ως προς το ότι το διεθνές σήμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως σχέδιο επιφανείας. Η αναιρεσείουσα δεν αμφισβητεί ούτε το γεγονός ότι αυτό το είδος χρήσεως του διεθνούς σήματος δεν είναι απίθανο.
35.
Αντιθέτως, η αναιρεσείουσα αμφισβητεί το κριτήριο που το Γενικό Δικαστήριο δέχθηκε προκειμένου να δικαιολογήσει την εφαρμογή της νομολογίας σχετικά με τα σημεία που συγχέονται με την εμφάνιση του προϊόντος. Ενώ το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η νομολογία αυτή πρέπει να εφαρμοστεί εν προκειμένω λόγω του ότι η χρήση του διεθνούς σήματος ως σχεδίου επιφανείας δεν είναι απίθανη, η αναιρεσείουσα θεωρεί ότι η νομολογία αυτή έχει εφαρμογή μόνον όταν πρόκειται για την πιθανότερη χρήση του συγκεκριμένου σήματος.
36.
Δεύτερον, κατά την άποψή μου, η ένσταση απαραδέκτου την οποία προέβαλε το EUIPO έρχεται κατά κάποιον τρόπο σε αντίφαση με τις άλλες θέσεις του ίδιου διαδίκου σχετικά με το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως.
37.
Στο υπόμνημά του επί της αιτήσεως αναιρέσεως, το EUIPO αναφέρει ότι το Δικαστήριο επιβεβαίωσε, στην απόφαση Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (
12
), ότι η δυνατότητα ένα σήμα να αποτελεί μέρος των προϊόντων που προσδιορίζει μπορεί να συνιστά κριτήριο για την εφαρμογή της νομολογίας σχετικά με τα σημεία που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων. Πράγματι, ένα από τα σημεία διαφωνίας μεταξύ των διαδίκων στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση εκείνη ήταν το ζήτημα αν η νομολογία σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα που συνίστανται στην εμφάνιση του ίδιου του προϊόντος έχει εφαρμογή επίσης επί των εικονιστικών σημάτων που αναπαριστούν όχι μόνον ολόκληρο το προϊόν, αλλά επίσης ένα μόνον μέρος του εν λόγω προϊόντος (
13
). Σε αυτό το πλαίσιο, στη σκέψη 56 της εν λόγω αποφάσεως, το Δικαστήριο εξέθεσε ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο παραπέμποντας στη νομολογία που έχει εφαρμογή στα τρισδιάστατα σήματα και απέρριψε ως αβάσιμη την αιτίαση που είχε προβληθεί συναφώς προς στήριξη του συγκεκριμένου σκέλους του μοναδικού λόγου αναιρέσεως.
38.
Με την αιτίαση αυτή, η οποία απορρίφθηκε ως αβάσιμη, η αναιρεσείουσα είχε αμφισβητήσει, in abstracto, τα κριτήρια εφαρμογής ratione materiae της νομολογίας σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα, πράγμα που, κατά την άποψή μου, συνιστούσε νομικό ζήτημα το οποίο, ως τέτοιο, μπορούσε να προβληθεί στο πλαίσιο αιτήσεως αναιρέσεως. Εξάλλου, αυτή ήταν και η άποψη του Δικαστηρίου, καθόσον αυτή η αιτίαση της αναιρεσείουσας δεν κηρύχθηκε απαράδεκτη, αλλά αντιθέτως απορρίφθηκε ως αβάσιμη.
39.
Όσον αφορά την παρούσα υπόθεση, το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως αφορά παρόμοια προβληματική. Πράγματι, η αναιρεσείουσα αμφισβητεί, in abstracto, τα κριτήρια εφαρμογής ratione materiae της νομολογίας σχετικά με τα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων, κριτήρια που το Γενικό Δικαστήριο εφάρμοσε στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση.
40.
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, φρονώ ότι οι αιτιάσεις που η αναιρεσείουσα προέβαλε προς στήριξη του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως αφορούν νομικό ζήτημα. Συνεπώς, προτείνω στο Δικαστήριο να απορρίψει την προβληθείσα από το EUIPO ένσταση απαραδέκτου κατά το μέρος που αφορά το σκέλος αυτό.
Β. Επί της ουσίας
1.
Εισαγωγικές παρατηρήσεις
41.
Υπενθυμίζεται ότι με το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως η αναιρεσείουσα προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι κακώς εφάρμοσε στο διεθνές σήμα τη νομολογία σχετικά με τα σημεία που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων. Κατά το Γενικό Δικαστήριο, η νομολογία αυτή έχει κατ’ αρχήν εφαρμογή όσον αφορά όλα τα προϊόντα, πλην αυτών για τα οποία, λαμβανομένης υπόψη της φύσεώς τους, η χρήση ενός τέτοιου σημείου ως σχεδίου επιφανείας είναι απίθανη. Η αναιρεσείουσα θεωρεί ωστόσο ότι η νομολογία αυτή πρέπει να εφαρμόζεται μόνον όταν η χρήση ενός σημείου ως σχεδίου επιφανείας είναι η πιθανότερη χρήση του.
42.
Στο πλαίσιο αυτό, θα αναλύσω, πρώτον, την εξέλιξη της εμβέλειας της νομολογίας σχετικά με τα σημεία που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων. Η ανάλυση αυτή θα είναι χρήσιμη προκειμένου να καθοριστούν τα κριτήρια εφαρμογής ratione materiae της νομολογίας αυτής. Δεύτερον, θα εξετάσω το ζήτημα αν τα εν λόγω κριτήρια δύνανται να μεταφερθούν πλήρως στα σήματα που αποτελούνται από σημεία τα οποία συντίθενται από στοιχεία που επαναλαμβάνονται περιοδικώς.
2.
Επί της εξελίξεως της εμβέλειας της νομολογίας σχετικά με τα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προσδιοριζόμενων προϊόντων
α)
Υπόμνηση της νομολογίας
43.
Η νομολογία σχετικά με τα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προσδιοριζόμενων από αυτά προϊόντων προέρχεται από τις αποφάσεις που αφορούν τα τρισδιάστατα σήματα τα οποία συνίστανται στην εμφάνιση του ίδιου του προϊόντος (
14
). Από τις αποφάσεις αυτές προκύπτει ότι ο μέσος καταναλωτής δεν συνηθίζει να τεκμαίρει την προέλευση των προϊόντων βάσει του σχήματός τους ή του σχήματος της συσκευασίας τους, χωρίς την ύπαρξη κάποιου εικονιστικού ή λεκτικού στοιχείου. Σε μια τέτοια περίπτωση, η διαπίστωση του διακριτικού χαρακτήρα ενός τρισδιάστατου σήματος θα μπορεί να αποδειχθεί δυσχερέστερη από τη διαπίστωση του διακριτικού χαρακτήρα κάποιου λεκτικού ή εικονιστικού σήματος. Πάντως, η έλλειψη διακριτικού χαρακτήρα συνεπάγεται ότι ένα σημείο δεν είναι σε θέση να επιτελέσει τη βασική λειτουργία του σήματος.
44.
Ούτως ή άλλως, η συγκεκριμένη νομολογία βασίζεται στην αντίληψη ότι υπάρχει διαφορά στον τρόπο με τον οποίο το ενδιαφερόμενο κοινό εκλαμβάνει τα τρισδιάστατα σήματα που συνίστανται στην εμφάνιση του ίδιου του προϊόντος και στον τρόπο με τον οποίο εκλαμβάνει τα λεκτικά και εικονιστικά σήματα που συνίστανται σε σημεία άσχετα με την όψη του προϊόντος που προσδιορίζουν (
15
). Επομένως, η νομολογία αυτή δεν έχει εφαρμογή σε όλα τα τρισδιάστατα σήματα, αλλά μόνο σε αυτά που συνίστανται στο σχήμα των σχετικών προϊόντων. Επιπλέον, δεν είναι δυνατόν να απορριφθεί εξαρχής η δυνατότητα εφαρμογής της νομολογίας αυτής στα λεκτικά και εικονιστικά σήματα, στο μέτρο που τα σήματα αυτά δεν είναι άσχετα με τα εν λόγω προϊόντα.
45.
Οι εκτιμήσεις αυτές επιβεβαιώνονται από την ανάλυση της εξελίξεως της εμβέλειας της νομολογίας που διαμορφώθηκε σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα τα οποία συνίστανται στην εμφάνιση του ίδιου του προϊόντος.
46.
Δεν αμφισβητείται ότι η νομολογία αυτή ισχύει όταν το σήμα του οποίου η καταχώριση ζητείται είναι εικονιστικό σήμα αποτελούμενο από τη δισδιάστατη αναπαράσταση του συγκεκριμένου προϊόντος. Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο έχει αναγνωρίσει ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, το σήμα δεν αποτελείται από σημείο ανεξάρτητο από την όψη των προϊόντων που προσδιορίζει (
16
). Για τους ίδιους λόγους, η νομολογία αυτή έχει εφαρμογή επίσης όταν το δισδιάστατο σήμα αναπαριστά μέρος μόνον του προσδιοριζόμενου προϊόντος (
17
).
47.
Εξάλλου, το Δικαστήριο πρόσφατα επιβεβαίωσε τη συλλογιστική του Γενικού Δικαστηρίου ότι ο χαρακτηρισμός του συγκεκριμένου σήματος δεν ασκεί επιρροή όταν το ζήτημα είναι αν τα κριτήρια εκτιμήσεως του διακριτικού του χαρακτήρα, που διαμορφώθηκαν σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα, έχουν εφαρμογή συναφώς. Επομένως, το Δικαστήριο έμμεσα δέχθηκε ότι αυτό που είναι καθοριστικό δεν είναι ο χαρακτηρισμός ενός σήματος αλλά το ότι το σήμα συγχέεται με την όψη του οικείου προϊόντος (
18
).
48.
Εντούτοις, επισημαίνω ότι το Δικαστήριο έχει ήδη διαπιστώσει, στην απόφαση Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΑΑ, ότι η εφαρμογή της νομολογίας σχετικά με τα τρισδιάστατα και τα εικονιστικά σήματα που συνίστανται, αντιστοίχως, στο σχήμα του οικείου προϊόντος ή σε αναπαράστασή τους προϋποθέτει την ύπαρξη συνδέσμου μεταξύ του σήματος και του προϊόντος αυτού, ο οποίος θα αναγνωρίζεται από το ενδιαφερόμενο κοινό (
19
). Εξάλλου, στις αποφάσεις που εντάσσονται σε αυτή τη νομολογιακή κατεύθυνση, το Δικαστήριο επιβεβαίωσε τις διαπιστώσεις του Γενικού Δικαστηρίου σχετικά με την εφαρμογή της συγκεκριμένης νομολογίας σε σήμα αποτελούμενο από τρισδιάστατο ή δισδιάστατο σημείο που ενσωματώνει ένα εικονιστικό στοιχείο, με το σκεπτικό το εν λόγω εικονιστικό στοιχείο δεν αποτελούνταν από σημείο ανεξάρτητο από την όψη των προϊόντων, αλλά για τον καταναλωτή συνιστούσε απλά μια διακοσμητική παρουσίαση (
20
).
49.
Από αυτή τη νομολογιακή ανάλυση προκύπτει ότι η δυνατότητα εφαρμογής της νομολογίας σχετικά με τα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προσδιοριζόμενων προϊόντων δεν εξαρτάται από την έλλειψη τεχνικής δυνατότητας αποσυνδέσεως του σημείου από το προϊόν, αλλά από την ύπαρξη μιας αντιληπτής από το ενδιαφερόμενο κοινό ομοιότητας (
21
) μεταξύ του σημείου και των προϊόντων που αυτό προσδιορίζει ή μέρους των εν λόγω προϊόντων.
β)
Ενδιάμεσο συμπέρασμα
50.
Έτσι, ως ενδιάμεσο συμπέρασμα, διαπιστώνω, πρώτον, ότι η δυνατότητα εφαρμογής των κριτηρίων εκτιμήσεως του διακριτικού χαρακτήρα τα οποία αρχικώς διαμορφώθηκαν από τη νομολογία στο πλαίσιο ορισμένων τρισδιάστατων σημάτων δεν εξαρτάται από τον χαρακτηρισμό που έχει δοθεί στο οικείο σήμα.
51.
Επομένως, μολονότι η έννοια «σήμα μοτίβου» εισήχθη στο σύστημα σημάτων της Ένωσης με την έναρξη ισχύος του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2017/1431 (
22
), δεν είναι απαραίτητο να δοθεί απάντηση στο ερώτημα αν το επίμαχο διεθνές σήμα πρέπει να χαρακτηριστεί ως σήμα μοτίβου κατά την έννοια του κανονισμού αυτού. Επιπλέον, το άρθρο 3, παράγραφος 3, στοιχείο εʹ, του εκτελεστικού κανονισμού 2017/1431 ορίζει μόνο τον τρόπο με τον οποίο ένα σήμα πρέπει να αναπαρίσταται «όταν [το σήμα] συνίσταται αποκλειστικά από ένα σύνολο στοιχείων τα οποία επαναλαμβάνονται κατά τακτό τρόπο» (
23
). Ούτως ή άλλως, υπό το πρίσμα των παρατηρήσεων που εκτίθενται στα σημεία 47 και 50 των παρουσών προτάσεων, η διάταξη αυτή δεν περιέχει ορισμό του σήματος μοτίβου που να μπορεί να ασκήσει επιρροή για την εκτίμηση του διακριτικού του χαρακτήρα. Επιπροσθέτως, η αίτηση επεκτάσεως της απορρέουσας από το διεθνές σήμα προστασίας κατατέθηκε από την αναιρεσείουσα πριν από την έναρξη ισχύος του εκτελεστικού κανονισμού 2017/1431.
52.
Δεύτερον, αυτό που καθορίζει τη δυνατότητα εφαρμογής των κριτηρίων που διαμορφώθηκαν σχετικά με ορισμένα τρισδιάστατα σήματα είναι το γεγονός ότι ένα σημείο που συνιστά σήμα δεν είναι ανεξάρτητο από την όψη των προϊόντων που προσδιορίζει. Έτσι, δεδομένου ότι η εν λόγω νομολογία προϋποθέτει την ύπαρξη ομοιότητας μεταξύ ενός σημείου και των προϊόντων που αυτό προσδιορίζει, η νομολογία αυτή δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε ένα σήμα αποκλειστικώς και μόνο λόγω των εγγενών χαρακτηριστικών του, τα οποία εκτιμώνται in abstracto. Επομένως, το ζήτημα αν η εν λόγω νομολογία έχει εφαρμογή απαιτεί να ληφθούν υπόψη τα προϊόντα για τα οποία ζητείται η προστασία του σήματος.
53.
Τρίτον, η απάντηση στο ερώτημα αν ένα σημείο είναι ανεξάρτητο από την όψη των προϊόντων για τα οποία έχει ζητηθεί η προστασία του εν λόγω σήματος, απαιτεί να εξεταστούν τα πράγματα από τη σκοπιά του ενδιαφερόμενου κοινού.
3.
Επί της δυνατότητας μεταφοράς των νομολογιακών κριτηρίων στα σήματα που αποτελούνται από σημεία συντιθέμενα από σύνολο στοιχείων τα οποία επαναλαμβάνονται περιοδικώς
α)
Οριοθέτηση της προβληματικής
54.
Είναι εύκολο να αποδειχθεί ότι ένα σημείο συγχέεται με την εμφάνιση των προσδιοριζόμενων προϊόντων όταν η αίτηση καταχωρίσεως αφορά σημείο που προηγουμένως είχε τεθεί ή είχε συνδεθεί με άλλον τρόπο με τα προϊόντα για τα οποία ζητείται η προστασία του σήματος.
55.
Για παράδειγμα, η υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση Freixenet κατά ΓΕΕΑ (
24
) αφορούσε την ειδική όψη της επιφάνειας των προϊόντων για τα οποία είχε ζητηθεί η προστασία του σήματος και τα οποία υπάγονταν στην κλάση 33 κατά την έννοια του Διακανονισμού της Νίκαιας, ήτοι για τους «αφρώδεις οίνους». Τα σήματα των οποίων είχε ζητηθεί η καταχώριση αποτελούνταν από σημεία που αναπαριστούσαν φιάλες καλυπτόμενες με σμύριδα. Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι η νομολογία που διαμορφώθηκε σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προσδιοριζόμενων προϊόντων ισχύει επίσης όταν το σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση είναι ένα «άλλο» σήμα το οποίο αποτελείται από την ειδική όψη της επιφάνειας της αναγκαίας συσκευασίας των προϊόντων που αυτό προσδιορίζει (
25
).
56.
Η ύπαρξη ομοιότητας μεταξύ ενός σημείου που συνιστά σήμα και των προϊόντων που προσδιορίζει είναι λιγότερο αντιληπτή όταν το επίμαχο σημείο συνίσταται, όπως εν προκειμένω, σε μια γραφική αναπαράσταση, τετράγωνου σχήματος, ενός συνόλου στοιχείων που επαναλαμβάνονται περιοδικώς.
57.
Βεβαίως, το Δικαστήριο έχει ήδη επικυρώσει, παραπέμποντας ρητώς στη νομολογία που διαμορφώθηκε σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προσδιοριζόμενων προϊόντων, τα συμπεράσματα του Γενικού Δικαστηρίου το οποίο έκρινε ότι ένα αφηρημένο μοτίβο συνιστά σημείο που συγχέεται με την εξωτερική όψη του προϊόντος για το οποίο ζητήθηκε η καταχώριση (
26
). Πάντως, το επίμαχο σε εκείνη την υπόθεση μοτίβο προοριζόταν αδιαμφισβήτητα να τεθεί στην επιφάνεια ενός προϊόντος.
58.
Έτσι, το Δικαστήριο επιβεβαίωσε κατ’ αρχήν τη δυνατότητα εφαρμογής, στα σήματα που αποτελούνται από σχέδια, της νομολογίας σχετικά με τα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων. Εντούτοις, στην προαναφερθείσα νομολογία, το Δικαστήριο δεν έλαβε ρητώς θέση όσον αφορά τον βαθμό της πιθανότητας που απαιτείται προκειμένου ένα εικονιστικό σήμα, όπως το επίμαχο στην υπό κρίση υπόθεση, το οποίο συνίσταται σε σειρά στοιχείων που επαναλαμβάνονται περιοδικώς, να θεωρηθεί σχέδιο επιφανείας που συγχέεται με την εμφάνιση των οικείων προϊόντων.
59.
Ούτως ή άλλως, οριστικά συμπεράσματα δεν μπορούν να συναχθούν ούτε από τη νομολογία του Δικαστηρίου κατά την οποία «όσο περισσότερο ομοιάζει το σχήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση προς το πλέον σύνηθες σχήμα του επίμαχου προϊόντος, τόσο πιθανότερο είναι το εν λόγω σχήμα να στερείται διακριτικού χαρακτήρα» (
27
).
60.
Κατά την άποψή μου, το χωρίο αυτό δεν αφορά τα κριτήρια για την εφαρμογή της νομολογίας που διαμορφώθηκε σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων, αλλά την εκτίμηση του διακριτικού χαρακτήρα ενός σήματος υπό το πρίσμα της εν λόγω νομολογίας.
61.
Η ερμηνεία αυτή επιβεβαιώνεται από την ανάλυση της αποφάσεως Mag Instrument κατά ΓΕΕΑ (
28
). Στη σκέψη 31 της αποφάσεως αυτής, το Δικαστήριο υπενθύμισε τη νομολογία σχετικά με τη σύνδεση μεταξύ, αφενός, του διακριτικού χαρακτήρα ενός σήματος που συνίσταται στο σχήμα των προϊόντων που προσδιορίζει και, αφετέρου, του πιθανότερου σχήματος των προϊόντων αυτών. Εν συνεχεία, το Δικαστήριο διαπίστωσε, στη σκέψη 32 της εν λόγω αποφάσεως, ότι, όταν ένα τρισδιάστατο σήμα αποτελείται από το σχήμα του προϊόντος για το οποίο ζητήθηκε η καταχώριση, το γεγονός και μόνον ότι το σχήμα αυτό αποτελεί «παραλλαγή» ενός εκ των συνήθων σχημάτων των προϊόντων αυτού του είδους δεν αρκεί για να αποδειχθεί ότι το εν λόγω σήμα δεν στερείται διακριτικού χαρακτήρα. Επομένως, κατ’ εμέ είναι προφανές ότι η συλλογιστική σχετικά με τη σύνδεση μεταξύ του διακριτικού χαρακτήρα ενός σήματος και του πιθανότερου σχήματος των προϊόντων για τα οποία ζητείται η προστασία του σήματος αφορά, κατ’ ουσίαν, την εκτίμηση του διακριτικού χαρακτήρα ενός σήματος. Συνεπώς, το σκεπτικό των προαναφερθεισών αποφάσεων δεν αφορούσε κριτήρια για την εφαρμογή της νομολογίας σχετικά με τα σημεία που συγχέονται με την εμφάνιση των οικείων προϊόντων.
62.
Στην ίδια γραμμή, το Γενικό Δικαστήριο έχει εξηγήσει με τη νομολογία του ότι η ανάλυση του πιθανότερου σχήματος που θα έχει το προϊόν που προσδιορίζεται από ένα σήμα συνιστά, κατ’ ουσίαν, ανάλυση των γενικώς ή συνήθως ισχυόντων στον οικείο κλάδο (
29
).
63.
Εντούτοις, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, απαιτείται όπως η χρήση του επίμαχου σημείου ως σχεδίου επιφανείας είναι η «πιθανότερη χρήση» του σημείου αυτού. Υποστηρίζοντας συναφώς μια άποψη που είναι κοντινή με αυτή της αναιρεσείουσας, ενώ καταλήγει σε διαφορετικά συμπεράσματα, το EUIPO αναφέρει ότι από τη νομολογία του Δικαστήριο προκύπτει ότι απλώς και μόνο η δυνατότητα ένα σήμα να αποτελεί μέρος του σχήματος των σχετικών προϊόντων αρκεί για την εφαρμογή της νομολογίας αναφορικά με τα σημεία που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων.
64.
Συνεπώς, το ζήτημα που εγείρει το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως αφορά ιδίως το αν η συλλογιστική του Δικαστηρίου στην απόφαση Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (
30
) ή στη διάταξη Deichmann κατά ΓΕΕΑ (
31
) μπορεί να μεταφερθεί στην παρούσα υπόθεση. Σε αυτό το πλαίσιο, θα αναλύσω κατ’ αρχάς την εν λόγω απόφαση και την εν λόγω διάταξη του Δικαστηρίου. Εν συνεχεία, θα εξετάσω την προκριθείσα λύση αναλύοντας τη νομολογία του Γενικού Δικαστηρίου, το οποίο, κατά την άποψή μου, σε πολλές αποφάσεις του αποφάνθηκε όσον αφορά την εν λόγω προβληματική.
β)
Ανάλυση της νομολογίας του Δικαστηρίου
1) Επί της επιρροής της αποφάσεως Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ
65.
Υπενθυμίζεται ότι το EUIPO υποστηρίζει ότι το Δικαστήριο επιβεβαίωσε, στην απόφασή του Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (
32
), ότι η δυνατότητα ένα σήμα να αποτελεί μέρος του σχήματος των σχετικών προϊόντων μπορεί να συνιστά κριτήριο για την εφαρμογή της νομολογίας σχετικά με τα σημεία που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων. Κατά το EUIPO, το ίδιο κριτήριο πρέπει να εφαρμοστεί επίσης στην παρούσα υπόθεση.
66.
Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνω ότι, σε απάντηση στον ισχυρισμό της αναιρεσείουσας ότι το εφαρμοστέο κριτήριο, προκειμένου να θεωρηθεί ως σχέδιο επιφανείας ένα εικονιστικό σήμα που αποτελείται από σειρά στοιχείων τα οποία επαναλαμβάνονται περιοδικώς, απορρέει από τη διάταξη Deichmann κατά ΓΕΕΑ (
33
), το EUIPO περιορίζεται να αναφέρει ότι ο ισχυρισμός αυτός εξετάστηκε στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση. Υπενθυμίζεται ότι, στη σκέψη 57 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η απόφαση που εξέδωσε στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η εν λόγω διάταξη, δεν μπορούσε να μεταφερθεί στην υπό κρίση υπόθεση, επειδή δεν αφορούσε σημείο που συνίσταται σε επαναλαμβανόμενη ακολουθία στοιχείων.
67.
Ωστόσο, ούτε η απόφαση Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (
34
) αφορούσε την καταχώριση σημείου συνιστάμενου σε επαναλαμβανόμενη ακολουθία στοιχείων. Πράγματι, η απόφαση εκείνη αφορούσε αίτηση καταχωρίσεως εικονιστικού σήματος που αναπαριστούσε μηχανισμό κλειδώματος.
68.
Έτσι, η θέση του EUIPO μου φαίνεται αντιφατική, στο μέτρο που, προς στήριξη του υπομνήματός του επί της αιτήσεως αναιρέσεως, αφενός, επικαλείται την απόφαση Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (
35
) και, αφετέρου, φαίνεται να θεωρεί ότι ορθώς το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε ότι η διάταξη Deichmann κατά ΓΕΕΑ (
36
) δεν μπορούσε να μεταφερθεί στην υπό κρίση υπόθεση.
69.
Για τους λόγους αυτούς, με την επιφύλαξη του βασίμου του κριτηρίου που το Δικαστήριο δέχθηκε στην απόφαση Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (
37
), αντιθέτως προς το EUIPO, δεν έχω πειστεί ότι από την απόφαση αυτή μπορούν να συναχθούν οριστικά συμπεράσματα δυνάμενα να μεταφερθούν εν προκειμένω.
2) Επί της επιρροής της διατάξεως Deichmann κατά ΓΕΕΑ
70.
Η αναιρεσείουσα επικαλείται, προς στήριξη του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως, τη σκέψη 55 της διατάξεως Deichmann κατά ΓΕΕΑ (
38
). Θεωρεί ότι από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι η πιθανότερη χρήση ενός σημείου είναι καθοριστική για την εφαρμογή της νομολογίας σχετικά με τα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων. Επομένως, κατά την αναιρεσείουσα, το εν λόγω κριτήριο πρέπει να εφαρμοστεί στο επίμαχο διεθνές σήμα.
71.
Δεν συμμερίζομαι την άποψη αυτή.
72.
Επισημαίνεται ότι η υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η διάταξη Deichmann κατά ΓΕΕΑ (
39
) αφορούσε αίτηση καταχωρίσεως ως κοινοτικού σήματος ενός εικονιστικού σήματος που αναπαριστούσε κυρτωμένη ταινία με γραμμές εκ στιγμάτων. Συνεπώς, το σημείο που συνιστούσε το επίμαχο σήμα δεν αποτελούνταν από στοιχεία που επαναλαμβάνονταν περιοδικώς.
73.
Συναφώς, οφείλω να ομολογήσω, πρώτον, ότι δεν με αφήνει αδιάφορο η άποψη της αναιρεσείουσας ότι οποιοδήποτε λεκτικό ή εικονιστικό σήμα θα μπορούσε, θεωρητικά, να επεκτείνεται ή να αναπαράγεται επ’ άπειρον και να χρησιμοποιείται ως σχέδιο που τίθεται στην επιφάνεια των προϊόντων. Αυτό ισχύει πολύ περισσότερο καθόσον η νομολογία σχετικά με τα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων δεν αφορά μόνον τα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση του προϊόντος, αλλά και αυτά που συγχέονται με μέρος του προσδιοριζόμενου προϊόντος (
40
).
74.
Εντούτοις, αναγνωρίζω ότι υπάρχει διαφορά μεταξύ, αφενός ενός σήματος που αποτελείται από σημείο που επαναλαμβάνεται περιοδικώς και, αφετέρου, της επ’ άπειρον αναπαραγωγής άλλων εικονιστικών ή λεκτικών σημάτων που συνίστανται και έχουν καταχωριστεί ως μοναδικά σημεία και μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως τέτοια.
75.
Είναι προφανές ότι τα σήματα που εμπίπτουν στη δεύτερη αυτή κατηγορία μπορούν να πολλαπλασιάζονται, ακόμη και αν δεν αποτελούνται από σημεία που επαναλαμβάνονται περιοδικώς. Πάντως, κάθε στοιχείο ενός τέτοιου πολλαπλασιασμού, εξεταζόμενο ατομικά, συνιστά σημείο το οποίο δεν στερείται διακριτικού χαρακτήρα.
76.
Δεν ισχύει το ίδιο, κατ’ αρχήν, για ένα σήμα που αποτελείται από σημείο που συνίσταται σε σειρά στοιχείων που επαναλαμβάνονται περιοδικώς. Είναι αλήθεια ότι, θεωρητικά, ένα τέτοιο σήμα μπορεί να κατακερματιστεί ή να αποσυντεθεί ώστε από το σήμα αυτό να εξαχθεί μια μοναδική σειρά στοιχείων. Ωστόσο, φρονώ ότι μια τέτοια μοναδική σειρά στοιχείων στερείται, κατ’ αρχήν, διακριτικού χαρακτήρα, λαμβανομένης υπόψη της κοινοτυπίας της, και δεν θα μπορούσε να αποτελέσει σήμα κατά την έννοια του κανονισμού 207/2009.
77.
Κατά την άποψή μου, αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο βαθμός της πιθανότητας ένα σημείο αποτελούμενο από σειρά στοιχείων που επαναλαμβάνονται περιοδικώς να χρησιμοποιηθεί ως σχέδιο επιφανείας που συγχέεται με την εμφάνιση των προσδιοριζόμενων προϊόντων πρέπει να είναι υψηλότερος απ’ ό,τι για άλλα σημεία που συνιστούν λεκτικά και εικονιστικά σήματα. Πράγματι, τα σημεία που συνίστανται σε στοιχεία που επαναλαμβάνονται περιοδικώς προορίζονται, τρόπον τινά, να τεθούν στην επιφάνεια ή στη συσκευασία προϊόντων, καθόσον δεν αποτελούνται από στοιχεία τα οποία, εξεταζόμενα ατομικά, μπορούν να καταχωριστούν και να χρησιμοποιηθούν ως σήματα που παρέχουν στο ενδιαφερόμενο κοινό τη δυνατότητα να προσδιορίσει την προέλευση των επίμαχων προϊόντων. Επομένως, είναι απίθανο τα επίμαχα σημεία να μην χρησιμοποιηθούν ως σχέδια επιφανείας.
78.
Δεύτερον, υπενθυμίζεται ότι, στη νομολογία, τα κριτήρια που διαμορφώθηκαν σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων έχουν συνήθως εφαρμογή στα σήματα τα οποία αποτελούνται από σημεία που συνίστανται σε ένα σύνολο στοιχείων που επαναλαμβάνονται περιοδικώς και τα οποία έχουν προηγουμένως τεθεί σε προϊόντα για τα οποία ζητείται η προστασία του σήματος (
41
).
79.
Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι, μετά την καταχώριση σημείου που συνίσταται σε γραφική αναπαράσταση, τετράγωνου σχήματος, του ίδιου συνόλου στοιχείων που επαναλαμβάνονται περιοδικώς, ο δικαιούχος θα μπορούσε να επιθέσει ένα τέτοιο σημείο στην επιφάνεια των προϊόντων για τα οποία είχε ζητηθεί η προστασία του σήματος. Ούτως ή άλλως, οι δηλώσεις σχετικά με την προβλεπόμενη ή την τωρινή χρήση ενός σήματος μπορούν να τροποποιηθούν μετά την καταχώρισή του και, επομένως, δεν μπορούν να έχουν οποιαδήποτε συνέπεια όσον αφορά την εκτίμηση του καταχωρήσιμου χαρακτήρα του εν λόγω σήματος (
42
).
80.
Συνεπώς, σε μια τέτοια περίπτωση, αν γινόταν δεκτός ο βαθμός πιθανότητας που η αναιρεσείουσα υποστηρίζει με το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, τούτο θα μπορούσε να έχει ως συνέπεια τη συστηματική παράκαμψη της εφαρμογής των κριτηρίων που διαμορφώθηκαν σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση του προϊόντος, παρά το ότι θα επρόκειτο για σήματα που προσφέρονται κατ’ εξοχήν για να χρησιμοποιηθούν ως σχέδια επιφανείας και που πιθανόν θα χρησιμοποιηθούν ως τέτοια.
81.
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω εκτιμήσεων, κλίνω υπέρ του να συμφωνήσω με τη θέση που το Γενικό Δικαστήριο δέχθηκε στις σκέψεις 54 και 55 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ότι, μόνον όταν η χρήση σχεδίου επιφανείας είναι απίθανη λαμβανομένης υπόψη της φύσεως των επίμαχων προϊόντων, ένα τέτοιο σημείο δεν μπορεί να θεωρηθεί σχέδιο επιφανείας, όσον αφορά τα επίμαχα προϊόντα.
82.
Ωστόσο, θα αντιπαραβάλλω τις ανωτέρω σκέψεις με την προσέγγιση την οποία το Γενικό Δικαστήριο έχει υιοθετήσει στη νομολογία του σχετικά με τα σημεία που αποτελούνται από σύνολο στοιχείων που επαναλαμβάνονται περιοδικώς.
γ)
Ανάλυση της νομολογίας του Γενικού Δικαστηρίου
83.
Το Γενικό Δικαστήριο έχει εφαρμόσει επανειλημμένως σε εικονιστικό σημείο που αναπαριστά σχέδιο με καρό τη νομολογία που διαμορφώθηκε σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα που συνίστανται στην εμφάνιση του ίδιου του προϊόντος.
84.
Όσον αφορά τα προϊόντα για τα οποία έχει ζητηθεί η προστασία του σήματος, το Γενικό Δικαστήριο συνήθως θεωρεί ότι η δυνατότητα για ένα σήμα να συνίσταται σε μέρος του σχήματος των σχετικών προϊόντων αποτελεί κριτήριο για τη δυνατότητα εφαρμογής της νομολογίας σχετικά με τα σημεία που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων για τα οποία ζητείται η προστασία (
43
).
85.
Βεβαίως, προσφάτως, όσον αφορά ένα εικονιστικό σήμα το οποίο περιγράφεται ως «σχέδιο “vichy” σε κόκκινο και λευκό χρώμα», και το οποίο καταχωρίστηκε για τα προϊόντα «γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα πλην γλυκισμάτων και επιδορπίων γάλακτος», το Γενικό Δικαστήριο, στην ανάλυση του λόγου ακυρώσεως με τον οποίο προβαλλόταν παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 207/2009, δεν στηρίχτηκε στη νομολογία του σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα. Όπως το τμήμα προσφυγών του ΓΕΕΑ, το Γενικό Δικαστήριο εφάρμοσε τη νομολογία ότι σημείο υπερβολικά απλό δεν μπορεί, αυτό καθ’ εαυτό, να μεταδώσει μήνυμα που μπορεί να θυμηθεί ο καταναλωτής και, ως εκ τούτου, στερείται διακριτικού χαρακτήρα (
44
). Έχω επίγνωση του ότι η συλλογιστική αυτή καθορίστηκε κατά κάποιον τρόπο από την απόφαση του τμήματος προσφυγών.
86.
Σε απάντηση ερωτήσεως από το Δικαστήριο κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, το EUIPO δήλωσε ότι ένα σημείο μπορεί να στερείται διακριτικού χαρακτήρα για διάφορους λόγους, και ότι, ως εκ τούτου, σε μια τέτοια περίπτωση, το τμήμα προσφυγών, όταν προβαίνει στην εκτίμηση του διακριτικού χαρακτήρα ενός σήματος, μπορεί να επιλέξει μεταξύ αυτών των δύο νομολογιακών γραμμών.
87.
Επομένως, από την ανάλυση αυτή προκύπτει ότι, για το Γενικό Δικαστήριο, αρκεί η χρήση ενός σημείου ως σχεδίου επιφανείας να είναι «πιθανή» για να εφαρμόσει τη νομολογία που διαμορφώθηκε σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προσδιοριζόμενων προϊόντων. Αντιστρόφως, η νομολογία αυτή δεν έχει εφαρμογή όταν μια τέτοια χρήση είναι απίθανη.
88.
Οι εκτιμήσεις αυτές δεν μπορούν να κλονιστούν από το γεγονός ότι, στο πλαίσιο των συστημάτων των εθνικών σημάτων, τα αρμόδια δικαιοδοτικά όργανα εκτιμούν τον διακριτικό χαρακτήρα των σημάτων που αποτελούνται από σημεία που συνίστανται σε σύνολο στοιχείων που επαναλαμβάνονται περιοδικώς, χωρίς καμία παραπομπή στη νομολογία σχετικά με τα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση του προϊόντος (
45
). Κατά παγία νομολογία, η νομιμότητα των αποφάσεων των τμημάτων προσφυγών πρέπει να εκτιμάται μόνο με βάση τον κανονισμό 207/2009, όπως ερμηνεύεται από τον δικαστή της Ένωσης, και όχι με βάση προγενέστερη πρακτική όσον αφορά τις αποφάσεις των τμημάτων προσφυγών (
46
).
89.
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω παρατηρήσεών μου, θεωρώ ότι το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως είναι αβάσιμο. Όπως το Γενικό Δικαστηρίου, θεωρώ ότι, μόνον όταν η χρήση ενός σχεδίου επιφανείας είναι απίθανη λαμβανομένης υπόψη της φύσεως των επίμαχων προϊόντων, ένα τέτοιο σημείο δεν μπορεί να θεωρηθεί σχέδιο επιφανείας, όσον αφορά τα επίμαχα προϊόντα, και, ως εκ τούτου, δεν έχει επ’ αυτού εφαρμογή η νομολογία σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων.
VII. Πρόταση
90.
Για τους λόγους αυτούς, και επιφυλασσόμενος ως προς το βάσιμο των άλλων σκελών του πρώτου λόγου αναιρέσεως καθώς και των άλλων λόγων αναιρέσεως, προτείνω στο Δικαστήριο να απορρίψει το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως ως αβάσιμο.
(
1
)	Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.
(
2
)	T-579/14 (στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, EU:T:2016:650).
(
3
)	Κανονισμός του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2009, για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2009, L 78, σ. 1).
(
4
)	Απόφαση της 13ης Απριλίου 2011, Deichmann κατά ΓΕΕΑ (Απεικόνιση κυρτωμένης ταινίας με γραμμές εκ στιγμάτων) (T-202/09, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2011:168, σκέψη 47).
(
5
)	Απόφαση της 13ης Απριλίου 2011, Deichmann κατά ΓΕΕΑ (Απεικόνιση κυρτωμένης ταινίας με γραμμές εκ στιγμάτων) (T-202/09, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2011:168).
(
6
)	Διάταξη της 26ης Απριλίου 2012, Deichmann κατά ΓΕΕΑ (C-307/11 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2012:254).
(
7
)	Απόφαση της 13ης Απριλίου 2011, Deichmann κατά ΓΕΕΑ (Απεικόνιση κυρτωμένης ταινίας με γραμμές εκ στιγμάτων) (T-202/09, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2011:168).
(
8
)	Απόφαση της 15ης Μαΐου 2014, Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (C-97/12 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2014:324).
(
9
)	Διάταξη της 26ης Απριλίου 2012, Deichmann κατά ΓΕΕΑ (C-307/11 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2012:254).
(
10
)	Απόφαση της 13ης Απριλίου 2011, Deichmann κατά ΓΕΕΑ (Απεικόνιση κυρτωμένης ταινίας με γραμμές εκ στιγμάτων) (T-202/09, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2011:168).
(
11
)	Βλ. διατάξεις της 13ης Σεπτεμβρίου 2011, Wilfer κατά ΓΕΕΑ (C-546/10 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2011:574, σκέψη 62 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία), και της 11ης Σεπτεμβρίου 2014, Think Schuhwerk κατά ΓΕΕΑ (C-521/13 P, EU:C:2014:2222, σκέψη 43 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
(
12
)	Απόφαση της 15ης Μαΐου 2014, Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (C-97/12 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2014:324).
(
13
)	Βλ., όσον αφορά τις θέσεις της αναιρεσείουσας και του EUIPO, αντιστοίχως, σκέψεις 43 και 47 της αποφάσεως της 15ης Μαΐου 2014, Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (C-97/12 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2014:324).
(
14
)	Βλ. υπ’ αυτήν την έννοια, στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΚ) 40/94 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1993, για το κοινοτικό σήμα (ΕΕ 1994, L 11, σ. 1): αποφάσεις της 29ης Απριλίου 2004, Henkel κατά ΓΕΕΑ (C-456/01 P και C-457/01 P, EU:C:2004:258), της 7ης Οκτωβρίου 2004, Mag Instrument κατά ΓΕΕΑ (C-136/02 P, EU:C:2004:592), και της 12ης Ιανουαρίου 2006, Deutsche SiSi-Werke κατά ΓΕΕΑ (C-173/04 P, EU:C:2006:20).
(
15
)	Βλ. υπ’ αυτήν την έννοια, στο πλαίσιο του κανονισμού 40/94, αποφάσεις της 29ης Απριλίου 2004, Henkel κατά ΓΕΕΑ (C-456/01 P και C-457/01 P, EU:C:2004:258, σκέψη 38), της 7ης Οκτωβρίου 2004, Mag Instrument κατά ΓΕΕΑ (C-136/02 P, EU:C:2004:592, σκέψη 30), και της 12ης Ιανουαρίου 2006, Deutsche SiSi-Werke κατά ΓΕΕΑ (C-173/04 P, EU:C:2006:20, σκέψη 28).
(
16
)	Βλ. απόφαση της 22ας Ιουνίου 2006, Storck κατά ΓΕΕΑ (C-25/05 P, EU:C:2006:422, σκέψη 29).
(
17
)	Βλ. διάταξη της 13ης Σεπτεμβρίου 2011, Wilfer κατά ΓΕΕΑ (C-546/10 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2011:574, σκέψη 59).
(
18
)	Βλ., υπ’ αυτήν την έννοια, διάταξη της 16ης Μαΐου 2011, X Technology Swiss κατά ΓΕΕΑ (C‑429/10 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2011:307, σκέψεις 36 έως 38). Βλ., επίσης, απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 13ης Απριλίου 2011, Deichmann κατά ΓΕΕΑ (Απεικόνιση κυρτωμένης ταινίας με γραμμές εκ στιγμάτων) (T-202/09, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2011:168, σκέψη 41).
(
19
)	Απόφαση της 15ης Μαΐου 2014, Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (C-97/12 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2014:324, σκέψη 55). Η υπογράμμιση δική μου.
(
20
)	Βλ., όσον αφορά τα τρισδιάστατα σήματα, απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2012, Storck κατά ΓΕΕΑ (C-96/11 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2012:537, σκέψεις 37 και 38). Όσον αφορά τα δισδιάστατα σήματα, βλ. απόφαση της 4ης Μαΐου 2017, August Storck κατά ΓΕΕΑ (C‑417/16 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2017:340, σκέψεις 40 και 42). Η υπογράμμιση δική μου.
(
21
)	Με τη λέξη «ομοιότητα» εννοώ μια ομοιότητα με συσχέτιση. Δεν χρησιμοποιώ τον όρο «συσχέτιση», προς αποφυγή συγχύσεως με τη χρήση του όρου αυτού στο πλαίσιο του άρθρου 8, παράγραφος 5, του κανονισμού 207/2009. Ούτως ή άλλως, με τη χρήση του όρου «ομοιότητα» δεν προδικάζω ότι είναι αδύνατον να έχει εφαρμογή σε καταστάσεις όπου η προστασία του σήματος ζητείται για υπηρεσίες η νομολογία που διαμορφώθηκε όσον αφορά τα τρισδιάστατα σήματα που συγχέονται με την εμφάνιση των προϊόντων. Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνω ότι, σε σειρά αποφάσεών του, το Γενικό Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η εν λόγω νομολογία έχει εφαρμογή επίσης όταν το ζητούμενο σήμα είναι εικονιστικό σήμα αποτελούμενο από σχέδιο χρωμάτων χωρίς περίγραμμα. Βλ. σκέψη 26 τεσσάρων αποφάσεων της 10ης Σεπτεμβρίου 2015: Επιτροπή κατά ΓΕΕΑ (Απεικόνιση λευκών τελειών σε γκρι φόντο) (T‑77/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:620), Επιτροπή κατά ΓΕΕΑ (Απεικόνιση λευκών τελειών σε μπλε φόντο) (T-94/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:618), Επιτροπή κατά ΓΕΕΑ (Απεικόνιση λευκών τελειών σε κίτρινο φόντο) (T-143/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:616), και Επιτροπή κατά ΓΕΕΑ (Απεικόνιση λευκών τελειών σε φόντο με χρώμα ελεφαντοστού) (T‑144/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:615). Στις αποφάσεις αυτές, το Γενικό Δικαστήριο δεν δίστασε να εφαρμόσει τη νομολογία σχετικά με τα τρισδιάστατα σήματα σε σήματα αποτελούμενα από χρώματα στο μέτρο που η προστασία του σήματος είχε ζητηθεί για υπηρεσίες. Επισημαίνω ότι αυτή είναι επίσης η θέση την οποία το EUIPO προκρίνει στις κατευθυντήριες γραμμές του, κατά τις οποίες σήμα μοτίβου το οποίο θεωρείται ότι στερείται διακριτικού χαρακτήρα για τα προϊόντα που προσδιορίζει πρέπει επίσης να θεωρείται ότι στερείται διακριτικού χαρακτήρα για τις υπηρεσίες που συνδέονται στενά με τα προϊόντα αυτά. Βλ. κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις διαδικασίες ενώπιον του EUIPO (μέρος B, τμήμα 4, κεφάλαιο 3, σημείο 13).
(
22
)	Εκτελεστικός κανονισμός της Επιτροπής, της 18ης Μαΐου 2017, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής ορισμένων διατάξεων του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 207/2009 του Συμβουλίου για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2017, L 205, σ. 39).
(
23
)	Βλ., υπ’ αυτήν την έννοια, προτάσεις μου στην υπόθεση Louboutin και Christian Louboutin (C‑163/16, EU:C:2018:64, σημείο 33).
(
24
)	Απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2011 (C-344/10 P και C-345/10 P, EU:C:2011:680).
(
25
)	Απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2011, Freixenet κατά ΓΕΕΑ (C-344/10 P και C-345/10 P, EU:C:2011:680, σκέψη 48).
(
26
)	Διάταξη της 28ης Ιουνίου 2004, Glaverbel κατά ΓΕΕΑ (C-445/02 P, EU:C:2004:393, σκέψεις 23 και 24).
(
27
)	Βλ. υπ’ αυτήν την έννοια, στο πλαίσιο του κανονισμού 40/94, αποφάσεις της 7ης Οκτωβρίου 2004, Mag Instrument κατά ΓΕΕΑ (C-136/02 P, EU:C:2004:592, σκέψη 31), της 29ης Απριλίου 2004, Henkel κατά ΓΕΕΑ (C-456/01 P και C-457/01 P, EU:C:2004:258, σκέψη 39), και της 12ης Ιανουαρίου 2006, Deutsche SiSi-Werke κατά ΓΕΕΑ (C-173/04 P, EU:C:2006:20, σκέψη 31).
(
28
)	Απόφαση της 7ης Οκτωβρίου 2004 (C-136/02 P, EU:C:2004:592).
(
29
)	Βλ. απόφαση της 29ης Ιανουαρίου 2013, Germans Boada κατά ΓΕΕΑ (Χειροκίνητος κόφτης πλακιδίων) (T-25/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:40, σκέψη 99). Βλ. επίσης, υπ’ αυτήν την έννοια, απόφαση της 29ης Ιουνίου 2015, Grupo Bimbo κατά ΓΕΕΑ (Σχήμα μεξικανικού τάκος) (T-618/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:440, σκέψεις 25 και 26). Στην απόφαση εκείνη, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι «όσο περισσότερο το σχήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση μοιάζει με το πιο πιθανό σχήμα που θα έχει το επίμαχο προϊόν, τόσο πιθανότερο είναι το εν λόγω σχήμα να στερείται διακριτικού χαρακτήρα» και ότι, αντιστρόφως, «διακριτικό χαρακτήρα έχει μόνον το σήμα το οποίο αποκλίνει σημαντικά από τα γενικώς ή συνήθως ισχύοντα στον κλάδο και, ως εκ τούτου, επιτελεί τη βασική του λειτουργία προσδιορισμού της προελεύσεως του προϊόντος».
(
30
)	Απόφαση της 15ης Μαΐου 2014, Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (C-97/12 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2014:324).
(
31
)	Διάταξη της 26ης Απριλίου 2012, Deichmann κατά ΓΕΕΑ (C-307/11 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2012:254).
(
32
)	Απόφαση της 15ης Μαΐου 2014, Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (C-97/12 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2014:324, σκέψεις 57 και 59).
(
33
)	Διάταξη της 26ης Απριλίου 2012, Deichmann κατά ΓΕΕΑ (C-307/11 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2012:254).
(
34
)	Απόφαση της 15ης Μαΐου 2014, Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (C-97/12 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2014:324, σκέψεις 57 και 59).
(
35
)	Απόφαση της 15ης Μαΐου 2014, Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (C-97/12 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2014:324, σκέψεις 57 και 59).
(
36
)	Διάταξη της 26ης Απριλίου 2012, Deichmann κατά ΓΕΕΑ (C-307/11 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2012:254).
(
37
)	Απόφαση της 15ης Μαΐου 2014, Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ (C-97/12 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2014:324, σκέψεις 57 και 59).
(
38
)	Διάταξη της 26ης Απριλίου 2012 (C-307/11 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2012:254).
(
39
)	Διάταξη της 26ης Απριλίου 2012 (C-307/11 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2012:254).
(
40
)	Στο πλαίσιο αυτό, βλ. παρατιθέμενη στο σημείο 46 των παρουσών προτάσεων νομολογία.
(
41
)	Βλ., μεταξύ άλλων, τη νομολογία που παρατίθεται στο σημείο 55 των παρουσών προτάσεων.
(
42
)	Βλ., υπ’ αυτήν την έννοια, απόφαση της 31ης Μαΐου 2006, De Waele κατά ΓΕΕΑ (Σχήμα λουκάνικου) (T‑15/05, EU:T:2006:142, σκέψεις 28 και 29).
(
43
)	Βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 19ης Σεπτεμβρίου 2012, Fraas κατά ΓΕΕΑ (Καρό σχέδιο σε γκρι ανοιχτό, γκρι σκούρο, μπεζ, κόκκινο σκούρο και καφετί χρώμα) (T-326/10, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2012:436, σκέψεις 52 έως 57), Fraas κατά ΓΕΕΑ (καρό σχέδιο σε μαύρο, μπεζ, καφέ, σκούρο κόκκινο και γκρι χρώμα) (T-26/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2012:440, σκέψεις 53 έως 57), και Fraas κατά ΓΕΕΑ (καρό σχέδιο σε σκούρο και ανοικτό γκρι, μαύρο, μπεζ, σκούρο και ανοικτό κόκκινο χρώμα) (T-50/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2012:442, σκέψεις 51 και 52), καθώς και της 21ης Απριλίου 2015, Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ – Nanu-Nana (Αναπαράσταση σχεδίου σκακιέρας καφέ και μπεζ χρώματος) (T-359/12, EU:T:2015:215, σκέψεις 29 και 30), και Louis Vuitton Malletier κατά ΓΕΕΑ – Nanu-Nana (Αναπαράσταση σχεδίου σκακιέρας γκρι χρώματος) (T-360/12, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:214, σκέψεις 29 και 30).
(
44
)	Βλ. απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 2015, Compagnie des fromages & Richesmonts κατά ΓΕΕΑ – Grupo Lactalis Iberia (Απεικόνιση σχεδίου vichy σε κόκκινο και λευκό χρώμα) (T-327/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2015:929, σκέψη 33).
(
45
)	Για παράδειγμα, σε απόφασή του της 1ης Δεκεμβρίου 2010 (αριθ. 09/02580), το cour d’appel de Paris (εφετείο Παρισίων, Γαλλία) έκρινε ότι σήμα που συνίσταται στο σχέδιο «vichy» δεν στερείται διακριτικού χαρακτήρα, επειδή δεν αποδείχθηκε ο στερούμενος πρωτοτυπίας και συνήθης χαρακτήρας της χρήσεως του εν λόγω σχεδίου στη συσκευασία των τροφίμων. Εξάλλου, το cour d’appel de Paris (εφετείο Παρισίων), σε απόφασή του της 14ης Δεκεμβρίου 2012 (αριθ. 12/05245), έκρινε επίσης ότι δεν στερούνταν διακριτικού χαρακτήρα ένα σήμα που συνίστατο σε μονόχρωμο καρό και διεκδικούσε προστασία για προϊόντα που εμπίπτουν στην κλάση 25 του Διακανονισμού της Νίκαιας, και ειδικότερα για υποδήματα.
(
46
)	Βλ., υπ’ αυτήν την έννοια, στο πλαίσιο της προγενέστερης πρακτικής των τμημάτων προσφυγών όσον αφορά τα κοινοτικά σήματα υπό το καθεστώς του κανονισμού 40/94, απόφαση της 15ης Σεπτεμβρίου 2005, BioID κατά ΓΕΕΑ (C-37/03 P, EU:C:2005:547, σκέψη 47).