62022TJ0748_INF
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (πρώτο τμήμα) της 15ης Ιανουαρίου 2025 – Kantor κατά Συμβουλίου
(Υπόθεση T-748/22)
«Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα όσον αφορά δράσεις που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας – Δέσμευση κεφαλαίων – Κατάλογος των προσώπων, οντοτήτων και φορέων εις βάρος των οποίων ισχύει η δέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων – Περιορισμοί εισόδου στο έδαφος των κρατών μελών – Κατάλογος των προσώπων, οντοτήτων και φορέων εις βάρος των οποίων ισχύουν περιορισμοί όσον αφορά την πρόσβαση στο έδαφος των κρατών μελών – Διατήρηση του ονόματος του προσφεύγοντος στους καταλόγους – Έννοια του «εξέχοντος επιχειρηματία»– Έννοια του «επιχειρηματία ο οποίος δραστηριοποιείται σε οικονομικούς τομείς που αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για την κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας» – Άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο ζʹ, της απόφασης 2014/145/ ΚΕΠΠΑ – Άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο ζʹ, του κανονισμού (ΕE) 269/2014 – Δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Δικαιώματα άμυνας – Πλάνη εκτιμήσεως – Αναλογικότητα – Ασφάλεια δικαίου – Ίση μεταχείριση»
1.
Πράξεις των θεσμικών οργάνων – Αιτιολογία – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Περιεχόμενο – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Δέσμευση των κεφαλαίων ορισμένων προσώπων ή οντοτήτων λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Υποχρέωση να προσδιορίζονται στην αιτιολογία τα ειδικά και συγκεκριμένα στοιχεία που δικαιολογούν τη λήψη του συγκεκριμένου μέτρου – Απόφαση εντασσόμενη σε πλαίσιο που είναι γνωστό στον ενδιαφερόμενο και του παρέχει τη δυνατότητα να αντιληφθεί τη σημασία του μέτρου που ελήφθη σε βάρος του
[Άρθρο 29 ΣΕΕ· άρθρα 215 και 296, εδ. 2, ΣΛΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, (ΚΕΠΠΑ) 2023/572, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/847· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/1529, 2023/571, 2023/1765 και 2024/849]
(βλ. σκέψεις 50-60)
2.
Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχές – Δικαιώματα άμυνας – Δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Υποχρέωση γνωστοποιήσεως των επιμέρους και ειδικών λόγων που δικαιολογούν τις ληφθείσες αποφάσεις – Υποχρέωση παροχής στον ενδιαφερόμενο της δυνατότητας να γνωστοποιεί λυσιτελώς την άποψή του επί των εις βάρος του στοιχείων τα οποία ελήφθησαν υπόψη – Περιεχόμενο – Προσβολή του δικαιώματος ακροάσεως – Δεν συντρέχει
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 41 § 2, στοιχείο αʹ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, (ΚΕΠΠΑ) 2023/572, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/847· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/1529, 2023/571, 2023/1765 και 2024/849]
(βλ. σκέψεις 68, 69, 73, 80-85)
3.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Απόφαση δεσμεύσεως κεφαλαίων – Δικαιώματα άμυνας – Γνωστοποίηση των επιβαρυντικών στοιχείων – Μεταγενέστερη απόφαση που διατηρεί το όνομα του προσφεύγοντος στον κατάλογο των προσώπων τα οποία αφορούν τα μέτρα αυτά – Οικεία απόφαση στηριζόμενη σε νέα στοιχεία τα οποία δεν περιλαμβάνονταν στην αρχική – Προσβολή του δικαιώματος ακροάσεως – Δεν συντρέχει
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 41 § 2, στοιχείο αʹ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, (ΚΕΠΠΑ) 2023/572, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/847· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/1529, 2023/571, 2023/1765 και 2024/849]
(βλ. σκέψεις 70, 71)
4.
Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχές – Τήρηση εύλογης προθεσμίας – Διοικητική διαδικασία – In concreto εκτίμηση – Κριτήρια εκτιμήσεως – Δέσμευση των κεφαλαίων ορισμένων προσώπων ή οντοτήτων λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Προθεσμία για την υποβολή αιτήσεως περί επανεξετάσεως μη καθοριζόμενη από διάταξη του δικαίου της Ένωσης – Σύντομη προθεσμία – Προσβολή του δικαιώματος ακροάσεως – Δεν συντρέχει
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 41 § 1· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, (ΚΕΠΠΑ) 2023/572, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/847· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/1529, 2023/571, 2023/1765 και 2024/849]
(βλ. σκέψεις 72, 78)
5.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Έκταση του ελέγχου – Απόδειξη του βασίμου του μέτρου – Υποχρέωση της αρμόδιας αρχής της Ένωσης να αποδείξει, σε περίπτωση αμφισβητήσεως, το βάσιμο των λόγων που ελήφθησαν υπόψη κατά των οικείων προσώπων ή οντοτήτων – Καταχώριση στους καταλόγους βάσει δέσμης συγκεκριμένων, σαφών και συγκλινουσών ενδείξεων – Πλάνη εκτιμήσεως – Δεν συντρέχει
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, (ΚΕΠΠΑ) 2023/572, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/847, άρθρο 2 § 1, στοιχείο ζʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο ζʹ, 022/1529, 2023/571, 2023/1765 και 2024/849]
(βλ. σκέψεις 90-92, 142, 147, 154, 161, 172, 195, 207)
6.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Έκταση του ελέγχου – Απόδειξη του βασίμου του μέτρου – Υποχρέωση της αρμόδιας αρχής της Ένωσης να αποδείξει, σε περίπτωση αμφισβητήσεως, το βάσιμο των λόγων που ελήφθησαν υπόψη κατά των οικείων προσώπων ή οντοτήτων – Έκταση της διακριτικής ευχέρειας της εν λόγω αρμόδιας αρχής – Κρισιμότητα των αποδεικτικών στοιχείων που προσκομίστηκαν στο πλαίσιο προηγούμενης καταχωρίσεως ελλείψει τροποποιήσεως της αιτιολογίας, μεταβολής της κατάστασης του προσφεύγοντος ή εξέλιξης της συγκυρίας στην Ουκρανία
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, (ΚΕΠΠΑ) 2023/572, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/847· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/1529, 2023/571, 2023/1765 και 2024/849]
(βλ. σκέψεις 93, 94, 166-170, 186, 187, 192, 201, 202)
7.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Έκταση του ελέγχου – Καταχώριση του ονόματος του προσφεύγοντος σε κατάλογο παραρτήματος της προσβαλλομένης αποφάσεως λόγω της ιδιότητάς του ως εξέχοντος επιχειρηματία δραστηριοποιούμενου σε οικονομικούς τομείς που αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για την Κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας – Καταχώριση του ονόματος του προσφεύγοντος σε κατάλογο παραρτήματος της προσβαλλομένης αποφάσεως λόγω της ιδιότητάς του ως εξέχοντος επιχειρηματία δραστηριοποιούμενου στη Ρωσία ή ως εξέχοντος επιχειρηματία δραστηριοποιούμενου σε οικονομικούς τομείς που αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για την Κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας – Έγγραφα στα οποία έχει πρόσβαση το κοινό – Αποδεικτική αξία – Αρχή της ελεύθερης εκτιμήσεως των αποδείξεων
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, (ΚΕΠΠΑ) 2023/572, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/847· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/1529, 2023/571, 2023/1765 και 2024/849]
(βλ. σκέψεις 107-117)
8.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Εξέχοντες επιχειρηματίες δραστηριοποιούμενοι σε οικονομικούς τομείς που αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για την Κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και πρόσωπα συνδεόμενα με αυτούς – Έννοια του εξέχοντος – Κύριος ιδιοκτήτης μεγάλου Ρώσου παραγωγού λιπασμάτων – Έλεγχος μέσω καταπιστεύματος – Εμπίπτει
[Άρθρο 21 ΣΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, άρθρο 2 § 1, στοιχείο ζʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο ζʹ, και 2022/1529]
(βλ. σκέψεις 124-134, 141, 143)
9.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Εξέχοντες επιχειρηματίες δραστηριοποιούμενοι σε οικονομικούς τομείς που αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για την κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και συνδεόμενα με αυτούς πρόσωπα – Επιχειρηματίες, νομικά πρόσωπα, οντότητες ή φορείς που δραστηριοποιούνται σε οικονομικούς τομείς οι οποίοι αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για την κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και πρόσωπα συνδεόμενα με αυτούς – Έννοια του οικονομικού τομέα που αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων – Τομέας των λιπασμάτων – Περιλαμβάνεται
(Άρθρο 21· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, (ΚΕΠΠΑ) 2023/572, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/847, άρθρο 2 § 1, στοιχείο ζʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο ζʹ, 022/1529, 2023/571, 2023/1765 και 2024/849]
(βλ. σκέψεις 148-152, 171, 189, 193)
10.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Εξέχοντες επιχειρηματίες δραστηριοποιούμενοι σε οικονομικούς τομείς που αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για την κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και πρόσωπα συνδεόμενα με αυτούς – Έννοια της σημαντικής πηγής εσόδων – Ουσιώδης και μη αμελητέα πηγή εσόδων – Ευρεία ερμηνεία
[Άρθρο 21 ΣΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530 και (ΚΕΠΠΑ) 2023/572, άρθρο 2 § 1, στοιχείο ζʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο ζʹ, 2022/1529 και 2023/571]
(βλ. σκέψεις 156-159)
11.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Επιχειρηματίες, νομικά πρόσωπα, οντότητες ή φορείς που δραστηριοποιούνται σε οικονομικούς τομείς οι οποίοι αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για την κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και πρόσωπα συνδεόμενα με αυτούς – Έννοια – Επιχειρηματίες σημαντικοί λόγω των καθηκόντων ή των δραστηριοτήτων τους στον οικείο οικονομικό τομέα
[Άρθρο 21 ΣΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/847, άρθρο 2 § 1, στοιχείο ζʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο ζʹ, 2023/1765 και 2024/849]
(βλ. σκέψεις 174, 184, 185, 188)
12.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Απαγόρευση εισόδου και διελεύσεως καθώς και δέσμευση κεφαλαίων ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Περιορισμός του δικαιώματος στην ελευθερία του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι και του δικαιώματος ιδιοκτησίας – Παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας – Δεν υφίσταται
[Άρθρο 5 § 4, ΣΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρα 12 και 17· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, (ΚΕΠΠΑ) 2023/572, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/847· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/1529, 2023/571, 2023/1765 και 2024/849]
(βλ. σκέψεις 219, 229-238)
13.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Απαγόρευση εισόδου και διελεύσεως καθώς και δέσμευση κεφαλαίων ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Περιορισμός του δικαιώματος στην ελευθερία του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι και του δικαιώματος ιδιοκτησίας – Επιτρέπεται – Προϋποθέσεις – Περιορισμός που προβλέπεται από τον νόμο – Σεβασμός του βασικού περιεχομένου του δικαιώματος – Επιδίωξη σκοπού γενικού συμφέροντος τον οποίο αναγνωρίζει ως τέτοιον η Ένωση – Τήρηση της αρχής της αναλογικότητας – Προϋποθέσεις που συντρέχουν εν προκειμένω
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρα 12, 17 και 52 § 1· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, (ΚΕΠΠΑ) 2023/572, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/847· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/1529, 2023/571, 2023/1765 και 2024/849]
(βλ. σκέψεις 220-228)
14.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Εξέχοντες επιχειρηματίες δραστηριοποιούμενοι σε οικονομικούς τομείς οι οποίοι παρέχουν σημαντική πηγή εσόδων στην κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και πρόσωπα συνδεόμενα με αυτούς – Τήρηση της αρχής της ασφάλειας δικαίου που απαιτεί σαφήνεια, ακρίβεια και προβλεψιμότητα των αποτελεσμάτων των νομικών κανόνων
[Άρθρο 21 ΣΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530 και (ΚΕΠΠΑ) 2023/572, άρθρο 2 § 1, στοιχείο ζʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο ζʹ, 2022/1529 και 2023/571]
(βλ. σκέψεις 243-247)
15.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Δέσμευση κεφαλαίων εξεχόντων επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται σε οικονομικούς τομείς οι οποίοι αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για την Κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και προσώπων συνδεόμενων με αυτούς – Παράλειψη του Συμβουλίου να λάβει περιοριστικά μέτρα εις βάρος επιχειρηματιών που δεν έχουν τη ρωσική ιθαγένεια – Παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως – Δεν υφίσταται
[Άρθρο 21 ΣΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530 και (ΚΕΠΠΑ) 2023/572, άρθρο 2 § 1, στοιχείο ζʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο ζʹ, 2022/1529 και 2023/571]
(βλ. σκέψεις 248-250)
16.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Δέσμευση κεφαλαίων εξεχόντων επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται σε οικονομικούς τομείς οι οποίοι αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για την Κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και προσώπων συνδεόμενων με αυτούς – Παράλειψη του Συμβουλίου να λάβει μέτρα δεσμεύσεως κεφαλαίων εις βάρος άλλων προσώπων ευρισκόμενων στην ίδια κατάσταση – Παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως – Δεν υφίσταται
[Άρθρο 21 ΣΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530 και (ΚΕΠΠΑ) 2023/572, άρθρο 2 § 1, στοιχείο ζʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο ζʹ, 2022/1529 και 2023/571]
(βλ. σκέψη 251)
Διατακτικό
Το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει τον Viatcheslav Moshe Kantor στα δικαστικά έξοδα.