Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
23 ta’ April 2026 (*)
“Appell – Għajnuna mill-Istat – Artikolu 107(3)(b) TFUE – Suq Ġermaniż tat-trasport bl-ajru – Għajnuna mogħtija mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja lil kumpannija tal-ajru fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID‑19 – Qafas temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat – Rikapitalizzazzjoni ta’ Deutsche Lufthansa AG – Deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea li ma tqajjimx oġġezzjonijiet – Għajnuna intiża li tirrimedja perturbazzjoni serja fl-ekonomija”
Fil-Kawża C‑457/23 P,
li għandha bħala suġġett appell skont l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, imressaq fl‑20 ta’ Lulju 2023,
Deutsche Lufthansa AG, stabbilita f’Köln (Il-Ġermanja), irrappreżentata inizjalment minn J. Burger, H.-J. Niemeyer, C. Sielmann u C. Wilken, Rechtsanwälte, sussegwentement minn P. Heuser, H. J. Niemeyer, C. Sielmann u M. Wilken, Rechtsanwälte,
appellanti,
il-partijiet l-oħra fil-kawża li huma:
Ryanair DAC, stabbilita fi Swords (L-Irlanda), irrappreżentata inizjalment minn F.-C. Laprévote u E. Vahida, avocats, D. Pérez de Lamo u S. Rating, abogados, sussegwentement minn F.-C. Laprévote u E. Vahida, avocats, kif ukoll minn S. Rating, abogado,
Condor Flugdienst GmbH, stabbilita f’Neu-Isenburg (Il-Ġermanja), irrappreżentata inizjalment minn A. Israel u J. Lang, Rechtsanwälte, G. J. Dietrich, barrister, E. Wright, avocate, sussegwentement minn A. Israel u J. Lang, Rechtsanwälte, G. J. Dietrich, barrister, sussegwentement minn A. Israel u J. Lang, Rechtsanwälte, T. Peevska, avocate, u fl-aħħar nett minn A. Israel u J. Lang, Rechtsanwälte, u minn M. Álvarez-Requejo Heredero, abogada,
rikorrenti fl-ewwel istanza,
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn L. Flynn u J. Carpi Badía u F. Tomat, bħala aġenti,
konvenuta fl-ewwel istanza,
Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, irrappreżentata inizjalment minn J. Möller u P.-L. Krüger, sussegwentement minn
J. Möller, bħala aġenti,
Ir-Repubblika Franċiża,
intervenjenti fl-ewwel istanza,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn C. Lycourgos, President tal-Awla, O. Spineanu-Matei, S. Rodin (Relatur), N. Piçarra u N. Fenger, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: A. Biondi,
Reġistratur: M. Longar, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tas‑7 ta’ Mejju 2025,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas‑16 ta’ Ottubru 2025,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        Permezz tal-appell tagħha, Deutsche Lufthansa AG (iktar ’il quddiem “DLH”) titlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tal‑10 ta’ Mejju 2023, Ryanair u Condor Flugdienst vs Il-Kummissjoni (Lufthansa;
COVID‑19) (T‑34/21 u T‑87/21, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”, EU:T:2023:248), li permezz tagħha din annullat id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2020) 4372 final tal‑25 ta’ Ġunju 2020 dwar l-għajnuna mill-Istat SA 57153 (2020/N) – Il-Ġermanja – COVID‑19 – Għajnuna favur Lufthansa, kif irrettifikata bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2021) 9606 final tal‑14 ta’ Diċembru 2021 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”).
Il-kuntest ġuridiku
Ir-Regolament (KEE) Nru 95/93
2        L-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 95/93 tat‑18 ta’ Jannar 1993 dwar ir-regoli komuni għall-allokazzjoni ta’ slots f’ajruporti tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 2, p. 3), kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 793/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑21 ta’ April 2004 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 8, p. 171), jipprovdi:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament:
(a) ‘perjodu ta’ użu fl-iskeda
[slot]”: għandha tfisser il-permess mogħti minn kordinatur skond dan ir-Regolament għall-użu tal-firxa sħiħa ta’ l-infrastruttura ta’ l-ajruport meħtieġa għall-operazzjoni ta’ servizz bl-ajru f’ajruport kordinat f’data u ħin speċifiċi għall-użu tat-tniżżil u t-tluq kif allokati minn kordinatur skond dan ir-Regolament;
[…]”
Il-Qafas Temporanju
3        Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Qafas Temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul it-tifqigħa preżenti tal-COVID‑19 (2020/C‑91 1/01, ĠU 2020, C 91 I, p. 1) ġiet ippubblikata fl‑20 ta’ Marzu 2020 f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea qabel ma ġiet emendata seba’ darbiet. Il-punti 44, 49, 51, 54, 59, 60 sa 63 u 67 sa 70 u 72 ta’ din il-komunikazzjoni, kif emendata bil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat‑8 ta’ Mejju 2020 (2020/C‑164/03, ĠU 2020, C 164, p. 3) (iktar ’il quddiem il-“Qafas Temporanju”) kienu jipprevedu:
“3.11.      Miżuri ta’ rikapitalizzazzjoni
44.      Dan il-Qafas Temporanju jippreżenta l-kriterji skont ir-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat, li abbażi tagħhom l-Istati Membri jistgħu jipprovdu sostenn pubbliku fil-forma ta’ ekwità u/jew strumenti kapitali ibridi lill-impriżi li jiffaċċjaw diffikultajiet finanzjarji minħabba t-tifqigħa tal-COVID‑19 […] Huwa għandu l-għan li jiżgura li t-tfixkil tal-ekonomija ma jirriżultax fi ħruġ bla bżonn mis-suq ta’ impriżi li kienu vijabbli qabel it-tifqigħa tal-COVID‑19. Għaldaqstant, ir-rikapitalizzazzjonijiet ma jridux jaqbżu l-minimu meħtieġ biex tiġi żgurata l-vijabbiltà tal-benefiċjarju, u jentieġ li ma jmorrux lil hinn mir-restawr tal-istruttura tal-kapital tal-benefiċjarju għal dik li kienet teżisti qabel it-tifqigħa tal-COVID‑19. Impriżi kbar iridu jirrappurtaw dwar kif l-għajnuna li rċevew tappoġġja l-attivitajiet tagħhom f’konformità mal-objettivi tal-UE u l-obbligi nazzjonali marbuta mat-trasformazzjoni ekoloġika u diġitali, inkluż l-għan tal-UE tan-newtralità klimatika sal‑2050.
[…]
3.11.2.      Kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà u ta’ dħul
49.      Il-miżura ta’ rikapitalizzazzjoni tal-COVID‑19 trid tissodisfa l-kundizzjonijiet li ġejjin:
(a)      mingħajr l-intervent tal-Istat il-benefiċjarju jkun se jfalli jew ikun se jiffaċċja diffikultajiet serji biex iżomm l-operazzjonijiet tiegħu.
Diffikultajiet bħal dawn jistgħu jintwerew b’mod partikolari, bid-deterjorament tal-proporzjon tad-dejn mal-ekwità jew indikaturi simili tal-benefiċjarju;
[…]
(c)      il-benefiċjarju ma jkunx jista’ jsib finanzjament fis-swieq b’kundizzjonijiet raġonevoli u l-miżuri orizzontali li jeżistu fl-Istat Membru kkonċernat biex ikopru l-ħtiġijiet ta’ likwidità ma jkunux biżżejjed biex tiġi żgurata l-vijabbiltà tiegħu; […]
[…]
51.      Ir-rekwiżiti ta’ din it-Taqsima u t-Taqsimiet 3.11.4, 3.11.5, 3.11.6 u 3.11.7 japplikaw kemm għall-iskemi ta’ rikapitalizzazzjoni tal-COVID‑19 kif ukoll għal miżuri ta’ għajnuna individwali. Meta tapprova skema, il-Kummissjoni se titlob in-notifika separata ta’ għajnuna individwali li taqbeż il-limitu ta’ EUR 250 miljun. B’rabta ma’ dawn in-notifiki, il-Kummissjoni se tivvaluta jekk il-finanzjament eżistenti fis-suq jew il-miżuri orizzontali biex ikopru l-ħtiġijiet ta’ likwidità humiex biżżejjed biex tiġi żgurata l-vijabbiltà tal-benefiċjarju; li l-istrumenti ta’ rikapitalizzazzjoni magħżula u l-kundizzjonijiet marbuta magħhom huma xierqa biex jiġu indirizzati d-diffikultajiet serji tal-benefiċjarju; li l-għajnuna tkun proporzjonata; u li l-kundizzjonijiet f’din it-Taqsima u t-Taqsimiet 3.11.4, 3.11.5, 3.11.6 u 3.11.7 jiġu mħarsa.
[…]
3.11.4.      L-ammont tar-rikapitalizzazzjoni
54.      Sabiex tiġi żgurata l-proporzjonalità tal-għajnuna, l-ammont tar-rikapitalizzazzjoni tal-COVID‑19 ma jridx jaqbeż il-minimu meħtieġ biex tiġi żgurata l-vijabbiltà tal-benefiċjarju, u jenħtieġ li ma jmurx lil hinn mir-restawr tal-istruttura kapitali tal-benefiċjarju għal dik ta’ qabel it-tifqigħa tal-COVID‑19, jiġifieri s-sitwazzjoni fil‑31 ta’ Diċembru 2019. Fil-valutazzjoni tal-proporzjonalità tal-għajnuna, għandha titqies l-għajnuna mill-Istat riċevuta jew ippjanata fil-kuntest tat-tifqigħa tal-COVID‑19.
[…]
3.11.5.      Ir-remunerazzjoni u l-ħruġ tal-Istat
Prinċipji ġenerali
[…]
59.      Bħala alternattiva għall-metodoloġiji tar-remunerazzjoni stabbiliti hawn taħt, l-Istati Membri jistgħu jinnotifikaw skemi jew miżuri individwali fejn il-metodoloġija tar-remunerazzjoni tkun adattata skont il-karatteristiċi u l-anzjanità tal-istrument kapitali sakemm dawn iwasslu għal riżultat simili fir-rigward tal-effetti ta’ inċentiv fuq il-ħruġ tal-Istat u impatt ġenerali simili fuq ir-rimunerazzjoni tal-Istat.
Remunerazzjoni tal-istrumenti ta’ ekwità
60.      Injezzjoni ta’ kapital mill-Istat, jew intervent ekwivalenti, għandha ssir bi prezz li ma jaqbiżx il-prezz medju tal-ishma tal-benefiċjarju matul il-15-il jum ta’ qabel it-talba għall-injezzjoni ta’ kapital. Jekk il-benefiċjarju ma jkunx kumpanija elenkata fil-Borża, jenħtieġ li tiġi stabbilita stima tal-valur tas-suq tiegħu minn espert indipendenti jew permezz ta’ mezzi proporzjonati oħra.
61.      Kull miżura ta’ rikapitalizzazzjoni għandha tinkludi mekkaniżmu step-up li jżid ir-remunerazzjoni tal-Istat, biex il-benefiċjarju jkun inċentivat jixtri lura l-injezzjonijiet ta’ kapital mill-Istat. Iż-żieda fir-remunerazzjoni tista’ tkun fil-forma ta’ ishma addizzjonali […] konċessi lill-Istat jew mekkaniżmi oħra, u jenħtieġ li tikkorrispondi għal żieda ta’ mill-inqas 10 % fir-remunerazzjoni tal-Istat (għall-parteċipazzjoni li tirriżulta mill-injezzjoni ta’ ekwità mill-Istat b’rabta mal-COVID‑19 u li ma tħallsitx lura), għal kull pass tal-istep-up:
(a)      Jekk erba’ snin wara l-injezzjoni ta’ ekwità b’rabta mal-COVID‑19 l-Istat ma jkunx biegħ mill-inqas 40 fil-mija tal-parteċipazzjoni fl-ekwità li tirriżulta mill-injezzjoni ta’ ekwità b’rabta mal-COVID‑19, il-mekkaniżmu step-up jiġi attivat.
(b)      Jekk sitt snin wara l-injezzjoni ta’ ekwità b’rabta mal-COVID‑19 l-Istat ma jkunx biegħ il-parteċipazzjoni kollha tiegħu fl-ekwità b’riżultat tal-injezzjoni ta’ ekwità b’rabta mal-COVID‑19, il-mekkaniżmu step-up jerġa’ jiġi attivat […].
Jekk il-benefiċjarju ma jkunx kumpanija elenkata fil-Borża, l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li jimplementaw kull wieħed miż-żewġ passi sena wara, jiġifieri ħames u seba’ snin rispettivament wara li tingħata l-injezzjoni ta’ ekwità b’rabta mal-COVID‑19.
62.      Il-Kummissjoni tista’ taċċetta mekkaniżmi alternattivi, dment li b’mod ġenerali jwasslu għal eżitu simili fir-rigward tal-effetti ta’ inċentiv fuq il-ħruġ tal-Istat u impatt ġenerali simili fuq ir-remunerazzjoni tal-Istat.
63.      F’kull waqt jenħtieġ li l-benefiċjarju jkollu l-possibbiltà li jixtri lura s-sehem ta’ ekwità akkwistat mill-Istat. Sabiex jiġi żgurat li l-Istat jirċievi remunerazzjoni xierqa għall-investiment, jenħtieġ li l-prezz tax-xiri lura jkun l-ammont l-iktar għoli bejn (i) l-investiment nominali tal-Istat b’żieda ta’ remunerazzjoni annwali tal-imgħax ta’ 200 punt bażi ogħla milli indikata fit-tabella hawn isfel […]; jew (ii) il-prezz tas-suq fil-mument tax-xiri lura.
[…]
Remunerazzjoni tal-istrumenti kapitali ibridi
[...]
67.      Il-konverżjoni tal-istrumenti kapitali ibridi f’ekwità għandha ssir b’ħamsa fil-mija jew iktar taħt it-TERP (Theoretical Ex-Rights Price) fil-mument tal-konverżjoni.
68.      Wara l-konverżjoni f’ekwità, irid jiġi inkluż mekkaniżmu step-up biex tiżdied ir-remunerazzjoni tal-Istat, biex il-benefiċjarji jkunu inċentivati jixtru lura l-injezzjonijiet ta’ kapital mill-Istat. Jekk, sentejn wara l-konverżjoni f’ekwità, l-ekwità li tirriżulta mill-intervent tal-Istat b’rabta mal-COVID‑19 tkun għadha proprjetà tal-Istat, l-Istat għandu jirċievi sehem addizzjonali tas-sjieda tal-benefiċjarju, apparti l-parteċipazzjoni li jifdal li tirriżulta mill-konverżjoni mill-Istat tal-istrumenti kapitali ibridi b’rabta mal-COVID‑19. Dan is-sehem addizzjonali ta’ sjieda għandu jkun mill-inqas 10 fil-mija tal-parteċipazzjoni li jifdal li tirriżulta mill-konverżjoni tal-Istat tal-istrumenti kapitali ibridi b’rabta mal-COVID‑19. Il-Kummissjoni tista’ taċċetta mekkaniżmi step-up alternattivi, dment li jkollhom l-istess effett ta’ inċentiv u impatt ġenerali simili fuq ir-remunerazzjoni tal-Istat.
69.      L-Istati Membri jistgħu jagħżlu formula ta’ prezzijiet li tinkludi wkoll klawżoli addizzjonali ta’ step-up jew ta’ ħlas lura. Jenħtieġ li tali karatteristiċi jiġu ddisinjati b’tali mod li jinkoraġġixxu tmiem bikri tal-appoġġ mill-Istat għall-benefiċjarju fil-forma ta’ rikapitalizzazzjoni. Il-Kummissjoni tista’ taċċetta wkoll metodoloġiji tal-ipprezzar alternattivi, sakemm dawn ikunu jwasslu għal remunerazzjonijiet li huma simili jew ogħla minn dawk li jirriżultaw mill-metodoloġija ta’ hawn fuq.
70.      Peress li n-natura tal-istrumenti ibridi tvarja b’mod sinifikanti, il-Kummissjoni ma tipprovdix gwida għat-tipi kollha ta’ strumenti. L-istrumenti ibridi f’kull każ iridu jsegwu l-prinċipji msemmija hawn fuq, bir-remunerazzjoni tirrifletti r-riskju tal-istrumenti partikolari.
[…]
72.      Jekk il-benefiċjarju ta’ miżura ta’ rikapitalizzazzjoni b’rabta mal-COVID‑19 […] ta’ ammont ogħla minn EUR 250 miljun ikun impriża b’saħħa sinifikanti f’mill-inqas wieħed mis-swieq rilevanti fejn jopera, l-Istati Membri jridu jipproponu miżuri addizzjonali biex jippreservaw il-kompetizzjoni effettiva f’dawk is-swieq. […].”
Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni kontenzjuża
4        Il-fatti li wasslu għall-kawża, hekk kif jirriżultaw mis-sentenza appellata, jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej.
5        DLH hija l-kumpannija omm li tmexxi l-grupp Lufthansa, li jinkludi b’mod partikolari l-kumpanniji tal-ajru Lufthansa Passenger Airlines, Brussels Airlines SA/NV, Austrian Airlines AG, Swiss International Air Lines Ltd u Edelweiss Air AG.
6        Fit‑12 ta’ Ġunju 2020, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja nnotifikat lill-Kummissjoni, konformement mal-Artikolu 108(3) TFUE, proġett ta’ miżura ta’ għajnuna individwali fil-forma ta’ rikapitalizzazzjoni ta’ EUR 6 biljun favur DLH (iktar ’il quddiem il-“miżura inkwistjoni”).
7        Abbażi tal-Artikolu 107(3)(b) TFUE u tal-Qafas Temporanju, il-miżura inkwistjoni kienet intiża li tistabbilixxi mill-ġdid il-pożizzjoni tal-karta tal-bilanċ u l-likwidità tal-impriżi tal-grupp Lufthansa fis-sitwazzjoni eċċezzjonali kkawżata mill-pandemija tal-COVID‑19. L-għajnuna kienet iffinanzjata u amministrata għall-Gvern Ġermaniż mill-Wirtschaftsstabilisierungsfonds (il-Fond għall-Istabbilizzazzjoni Ekonomika, il-Ġermanja), organu pubbliku li kien jagħti appoġġ finanzjarju fuq perijodu ta’ żmien qasir lill-impriżi Ġermaniża milquta mill-pandemija tal-COVID‑19.
8        Il-miżura inkwistjoni kienet tinkludi t-tliet elementi li ġejjin:
–        holding fil-kapital ta’ EUR 306 044 326.40 (iktar ’il quddiem il-“holding fil-kapital”);
–        “partiċipazzjoni taċita” ta’ EUR 4 693 955 673.60, li kienet tikkostitwixxi strument ibridu, ittrattata bħala ekwità skont l-istandards internazzjonali tal-kontabbiltà (iktar ’il quddiem il-“parteċipazzjoni taċita I”);
–        “parteċipazzjoni taċita” ta’ EUR 1 biljun bil-karatteristiċi ta’ bond konvertibbli (iktar ’il quddiem il-“parteċipazzjoni taċita II”).
9        Il-miżura inkwistjoni kienet taqa’ fil-kuntest ta’ sensiela ta’ miżuri ta’ appoġġ usa’ favur il-grupp Lufthansa, li jistgħu jinġabru fil-qosor, fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża, kif ġej:
–        garanzija mill-Istat ta’ 80 % fuq self ta’ EUR 3 biljun li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja kellha l-intenzjoni li tagħti lil DLH taħt l-iskema ta’ għajnuna diġà approvata mill-Kummissjoni (id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2020) 1886 final tat‑22 ta’ Marzu 2020 dwar l-għajnuna mill-Istat SA.56714 (2020/N) – Il-Ġermanja - miżuri COVID‑19);
–        garanzija mill-Istat ta’ 90 % fuq self ta’ EUR 300 miljun li r-Repubblika tal-Awstrija kellha l-intenzjoni li tagħti lil Austrian Airlines taħt l-iskema ta’ għajnuna diġà approvata mill-Kummissjoni (id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2020) 2354 final tat‑8 ta’ April 2020 dwar l-għajnuna mill-Istat SA.56840 (2020/N), L-Awstrija COVID‑19: skema Awstrijaka ta’ għajnuna għal-likwidità);
–        self ta’ EUR 150 miljun, li r-Repubblika tal-Awstrija kellha l-intenzjoni li tagħti lil Austrian Airlines sabiex tikkumpensa lil din tal-aħħar għad-danni riżultanti mill-kanċellazzjoni jew mill-programmazzjoni mill-ġdid tat-titjiriet tagħha fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID‑19;
–        EUR 250 miljun ta’ likwidità u self ta’ EUR 40 miljun li r-Renju tal-Belġju kellu l-intenzjoni li jagħti lil Brussels Airlines; u
–        garanzija mill-Istat ta’ 85 % fuq self ta’ EUR 1.4 biljun mogħtija mill-Konfederazzjoni Svizzera lil Swiss International Air Lines Ltd u lil Edelweiss Air.
10      Fil‑25 ta’ Ġunju 2020, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kontenzjuża, li permezz tagħha, wara li qieset li l-miżura inkwistjoni kienet tikkostitwixxi “għajnuna mill-Istat”, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, u wara li evalwat il-kompatibbiltà tagħha mas-suq intern fid-dawl tal-Qafas Temporanju, hija ddeċidiet li din il-miżura kienet kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3)(b) TFUE, u, għaldaqstant, ma qajmitx oġġezzjonijiet fir-rigward tagħha.
Ir-rikorsi quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
11      Permezz ta’ atti ppreżentati fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali, rispettivament, fit‑22 ta’ Jannar u fit‑12 ta’ Frar 2021, Ryanair DAC (iktar ’il quddiem “Ryanair”) u Condor Flugdienst GmbH (iktar ’il quddiem “Condor”) ippreżentaw rikorsi intiżi għall-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża.
12      Insostenn tar-rikors tagħha fil-Kawża T‑34/21, Ryanair tinvoka ħames motivi, ibbażati, l-ewwel wieħed, fuq applikazzjoni żbaljata tal-Qafas Temporanju u użu ħażin ta’ poter; it-tieni wieħed, fuq applikazzjoni żbaljata tal-Artikolu 107(3)(b) TFUE; it-tielet wieħed, fuq ksur ta’ ċerti dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE u ta’ ċerti prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, ir-raba’ wieħed, fuq nuqqas min-naħa tal-Kummissjoni li tiftaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali prevista fl-Artikolu 108(2) TFUE, u, il-ħames wieħed, fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni.
13      Insostenn tar-rikors tagħha fil-Kawża T‑87/21, Condor qajmet
tliet motivi, ibbażati, l-ewwel wieħed fuq nuqqas tal-Kummissjoni milli twettaq l-obbligu tagħha li tiftaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali prevista fl-Artikolu 108(2) TFUE; it-tieni wieħed, fuq żball manifest ta’ evalwazzjoni sa fejn il-Kummissjoni qieset li l-miżura inkwistjoni kienet kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3)(b) TFUE u, it-tielet wieħed, fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni.
14      Il-Qorti Ġenerali, preliminarjament, fil-punti 15 sa 67 tas-sentenza appellata, iddikjarat ir-rikorsi ppreżentati minn Ryanair u Condor ammissibbli, billi qieset, minn naħa, li huma kienu partijiet ikkonċernati li kellhom interess jiżguraw is-salvagwardja tad-drittijiet proċedurali li huma kienu jisiltu mill-Artikolu 108(2) TFUE u, min-naħa l-oħra, li huma kienu wrew li kienu direttament u individwalment ikkonċernati mid-deċiżjoni kontenzjuża, fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, li jippermettilhom jikkontestaw il-fondatezza ta’ dik id-deċiżjoni.
15      Meta eżaminat, sussegwentement, fil-punti 68 sa 503 tas-sentenza appellata, dawn ir-rikorsi fil-mertu, il-Qorti Ġenerali, fl-ewwel lok, fil-punti 70 u 71 ta’ dik is-sentenza, wettqet ġabra tal-motivi mqajma insostenn tagħhom u kkonstatat, b’mod partikolari, li l-kwistjonijiet kollha mqajma mill-ewwel motiv tar-rikors fil-Kawża T‑34/21 u l-ewwel u t-tieni motiv tar-rikors fil-Kawża T‑87/21 setgħu jinġabru taħt sitt problemi, li kienu jirrigwardaw, l-ewwel nett, l-eliġibbiltà ta’ DLH għall-għajnuna mill-Istat, it-tieni nett, l-eżistenza ta’ miżuri oħra iktar xierqa u li kienu joħolqu inqas distorsjonijiet tal-kompetizzjoni, it-tielet nett, l-ammont tal-għajnuna, ir-raba’ nett, ir-remunerazzjoni u l-ħruġ mill-Istat, il-ħames nett, il-projbizzjoni ta’ espansjoni kummerċjali ffinanzjata mill-miżura inkwistjoni u, is-sitt nett, l-eżistenza ta’ setgħa sinjifikattiva fis-suq (iktar
’il quddiem is-“SSS”) tal-benefiċjarju fis-swieq inkwistjoni u l-impenji strutturali.
16      Fit-tieni lok, fil-punti 73 sa 87 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali wettqet osservazzjonijiet preliminari, minn naħa, dwar l-intensità tal-istħarriġ li l-qrati tal-Unjoni jeżerċitaw fuq l-evalwazzjonijiet ekonomiċi kumplessi li l-Kummissjoni twettaq fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat meta tevalwa l-kompatibbiltà ta’ miżuri ta’ għajnuna mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3) TFUE, u, min-naħa l-oħra, dwar il-valur probatorju tar-rapporti ta’ esperti li Ryanair ibbażat ruħha fuqhom fil-kuntest tar-rikors fil-Kawża T‑34/21.
17      Fit-tielet lok, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, billi eżaminat, fil-punti 88 sa 503 tas-sentenza appellata, il-motivi u l-problemi msemmija fil-punt 15 tas-sentenza preżenti, li d-deċiżjoni kontenzjuża kienet ivvizzjata bi żbalji ta’ liġi f’dak li jirrigwarda:
–        l-eliġibbiltà tal-benefiċjarju kkonċernat għall-miżura inkwistjoni skont il-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju, kif imsemmi fl-ewwel parti tal-ewwel motiv fil-Kawża T‑34/21 u t-tieni parti tal-ewwel motiv fil-Kawża T‑87/21 (punti 112 sa 138 tas-sentenza appellata);
–        l-assenza ta’ mekkaniżmu ta’ żieda tar-remunerazzjoni tal-Istat jew ta’ mekkaniżmu simili skont il-punti 61, 62, 68 u 70 tal-Qafas Temporanju, imsemmi mir-raba’ parti tal-ewwel motiv fil-Kawża T‑34/21) (punti 242 sa 271 iktar ’il fuq);
–        il-prezz tal-azzjonijiet waqt il-konverżjoni tal-parteċipazzjoni taċita II, skont il-punt 67 tal-Qafas Temporanju, kopert mir-raba’ parti tal-ewwel motiv fil-Kawża T‑34/21) (punti 272 sa 288 tas-sentenza appellata);
–        l-eżistenza ta’ SSS fl-ajruporti li fihom DLH għandha bażi (iktar ’il quddiem l-“ajruporti rilevanti”) minbarra dawk ta’ Frankfurt (il-Ġermanja) u ta’ München (il-Ġermanja) u, fi kwalunkwe każ, fl-ajruporti ta’ Düsseldorf (il-Ġermanja) u ta’ Vjenna (l-Awstrija), matul l-istaġun tas-sajf 2019 tal-IATA, imsemmija fil-ħames parti tal-ewwel motiv fil-Kawża T‑34/21 u mill-ewwel parti tal-ewwel motiv fil-Kawża T‑87/21 (punti 373 sa 412 tas-sentenza appellata), u
–        l-aspetti tal-impenji msemmija fil-ħames parti tal-ewwel motiv fil-Kawża T‑34/21 u mill-ewwel parti tal-ewwel motiv fil-Kawża T‑87/21 (punti 467 sa 480 u 494 sa 502 tas-sentenza appellata).
18      Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali, wara li ddeċidiet, fil-punt 505 tas-sentenza appellata, li kull wieħed minn dawn l-iżbalji kien, waħdu, ta’ natura li jservi ta’ bażi għall-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża, annullat dik id-deċiżjoni, mingħajr ma eżaminat il-motivi u l-ilmenti l-oħra invokati mill-appellanti.
It-talbiet tal-partijiet fl-appell
19      Permezz tal-appell tagħha, DLH titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–        tannulla s-sentenza appellata;
–        tiċħad ir-rikorsi fl-ewwel istanza, u
–        tikkundanna lil Ryanair kif ukoll lil Condor għall-ispejjeż, relatati kemm mal-proċedura fl-ewwel istanza kif ukoll ma’ dik tal-appell.
20      Ryanair u Condor jitolbu li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–        tiċħad l-appell u
–        tikkundanna lill-appellanti għall-ispejjeż.
21      Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–        tannulla s-sentenza appellata, u
–        tikkundanna lil Ryanair kif ukoll lil Condor għall-ispejjeż, relatati kemm mal-proċedura fl-ewwel istanza kif ukoll ma’ dik tal-appell.
22      Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–        tannulla s-sentenza appellata;
–        tikkundanna lil Ryanair u Condor għall-ispejjeż relatati mal-proċedura tal-appell, u
–        tikkundanna lil Ryanair għall-ispejjeż relatati mal-proċedura fl-ewwel istanza fil-Kawża T‑34/21.
Fuq l-appell
23      Insostenn tal-appell tagħha, DLH tqajjem sitt aggravji. L-ewwel aggravju huwa bbażat fuq żball ta’ liġi, fuq żnaturament tal-fatti u fuq ksur, mill-Qorti Ġenerali, tal-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju tagħha, sa fejn hija ddeċidiet b’mod żbaljat li l-Kummissjoni kienet kisret il-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju. It-tieni aggravju huwa bbażat fuq żball ta’ liġi li l-Qorti Ġenerali allegatament wettqet meta qieset li l-Kummissjoni kienet kisret il-punti 62 u 68 tal-Qafas Temporanju billi naqset milli teżiġi li l-holding fil-kapital u l-parteċipazzjoni taċita II jkunu akkumpanjati minn mekkaniżmu ta’ żieda tar-remunerazzjoni tal-Istat jew minn mekkaniżmu simili. It-tielet aggravju huwa bbażat fuq żball ta’ liġi li l-Qorti Ġenerali allegatament wettqet meta qieset li l-Kummissjoni kienet kisret il-punt 67 tal-Qafas Temporanju. Ir-raba’ aggravju huwa bbażat fuq il-fatt li l-Qorti Ġenerali vvizzjat is-sentenza tagħha bi żbalji ta’ liġi u marret lil hinn mil-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju tagħha meta ddeċidiet li l-Kummissjoni ma kinitx evalwat korrettament jekk DLH kellhiex SSS fl-ajruporti rilevanti. Il-ħames aggravju huwa bbażat fuq żball ta’ liġi li l-Qorti Ġenerali allegatament wettqet meta qieset li l-Kummissjoni kienet ivvizzjat id-deċiżjoni tagħha bi żball manifest ta’ evalwazzjoni billi eskludiet lill-kompetituri li diġà kellhom bażi fl-ajruporti ta’ Frankfurt u ta’ München mill-ewwel stadju tal-proċedura ta’ trasferiment ta’ slots li kellhom jiġu lliberati. Is-sitt aggravju huwa bbażat fuq żball ta’ liġi li l-Qorti Ġenerali allegatament wettqet meta ddeċidiet li l-Kummissjoni kienet kisret l-obbligu ta’ motivazzjoni impost fuqha billi naqset milli tippreċiża għal liema raġunijiet it-trasferiment tas-slots miżmuma minn DLH kellu jsir bi ħlas u ma kienx jaffettwa l-attrazzjoni tal-impenji dwar is-slots.
Fuq l-ewwel aggravju
L-argumenti tal-partijiet
24      Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, li jinkludi tliet partijiet, DLH tikkritika lill-Qorti Ġenerali li, fil-punti 112 sa 138 tas-sentenza appellata, wettqet żball ta’ liġi, żnaturat il-fatti u kisret il-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju tagħha meta ddeċidiet li l-Kummissjoni kienet kisret il-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju inkwantu din qieset li DLH ma setgħetx tiffinanzja ruħha fis-swieq b’kundizzjonijiet raġonevoli u inkwantu hija ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-elementi rilevanti kollha f’dan ir-rigward.
25      Permezz tal-ewwel parti tal-ewwel aggravju, DLH issostni li billi, fil-punt 125 tas-sentenza appellata, qieset li l-premessa 22 tad-deċiżjoni kontenzjuża kienet ibbażata “fuq premessa żbaljata, li tgħid li l-finanzjament li jista’ jiġi ġġenerat fis-swieq għandu neċessarjament ikopri l-bżonnijiet kollha tal-benefiċjarju”, il-Qorti Ġenerali żnaturat l-argumenti tal-Kummissjoni. Is-sempliċi qari tal-kliem użat f’din il-premessa ma jippermettix li jiġi konkluż li l-Kummissjoni qieset li l-finanzjament fis-swieq privati kellu neċessarjament dejjem ikopri l-bżonnijiet kollha tal-benefiċjarju.
26      Permezz tat-tieni parti tal-ewwel aggravju, DLH tikkritika lill-Qorti Ġenerali li wettqet żball ta’ liġi meta, fil-punti 125 et seq. tas-sentenza appellata, qieset li, fl-istadju tal-eżami tal-ammissibbiltà skont il-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju, il-Kummissjoni kellha tiddetermina jekk parti mhux negliġibbli tal-bżonnijiet ta’ finanzjament tal-benefiċjarju setgħetx tiġi ssodisfatta minn finanzjamenti li jirriżultaw mis-swieq.
27      L-ewwel nett, tali interpretazzjoni hija kontradetta mill-formulazzjoni wiesgħa u miftuħa tal-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju.
28      It-tieni nett, minn din il-formulazzjoni jirriżulta li l-kriterju legali applikabbli jikkonsisti f’li wieħed jistaqsi jekk il-benefiċjarju ma huwiex f’pożizzjoni li jiffinanzja ruħu fis-swieq b’kundizzjonijiet raġonevoli u jekk il-miżuri nazzjonali sabiex jiġu koperti l-bżonnijiet tiegħu ta’ likwidità humiex insuffiċjenti sabiex tiġi ggarantita l-vijabbiltà tiegħu. Għaldaqstant, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-ħtiġijiet ta’ likwidità kollha espressi mill-benefiċjarju.
29      It-tielet nett, fil-punt 129 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali injorat l-għan tal-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju, jiġifieri li jipprekludi l-użu eċċessiv ta’ riżorsi pubbliċi, u ttrasponiet, b’mod żbaljat, fil-punt 130 tas-sentenza appellata, il-prinċipju ta’ neċessità minima xierqa għall-istħarriġ tal-proporzjonalità tal-miżura fl-istadju tal-ammissibbiltà. Barra minn hekk, billi, fil-punti 150 sa 217 tas-sentenza appellata, ċaħdet l-argumenti kollha tar-rikorrenti fl-ewwel istanza bbażati fuq l-ammont tal-għajnuna, filwaqt li, fil-punti 208 u 217 ta’ dik is-sentenza, qieset li l-ammont totali ta’ EUR 6 biljun kien limitat għall-minimu neċessarju sabiex tiġi żgurata l-vijabbiltà tal-benefiċjarju, il-Qorti Ġenerali vvizzjat il-motivazzjoni tagħha b’kontradizzjoni. Fl-aħħar nett, l-interpretazzjoni li l-Qorti Ġenerali adottat tal-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju tikkontradixxi wkoll il-ġurisprudenza tagħha stess f’kawżi oħra u għalhekk tikser il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament.
30      Permezz tat-tielet parti tal-ewwel aggravju, DLH tikkritika lill-Qorti Ġenerali, minn naħa, li wettqet żball ta’ liġi u marret lil hinn mil-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju tagħha meta
fil-punti 117 u 131 sa 135 tas-sentenza appellata, qieset li l-Kummissjoni ma kinitx ħadet inkunsiderazzjoni l-elementi kollha meħtieġa għall-finijiet tal-eżami tal-kundizzjoni prevista fil-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju. Min-naħa l-oħra, fil-punt 120 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali żnaturat id-deċiżjoni kontenzjuża, ir-risposta tal-Kummissjoni u n-nota ta’ intervent ta’ DLH, billi ddikjarat li l-Kummissjoni u DLH ma kinux ikkontestaw l-eżattezza u l-affidabbiltà tad-data prodotta mill-espert Oxera ta’ Ryanair fl-ewwel rapport tiegħu intitolat “Assessment of the Commission’s analysis of the proportionality of the aid to DLH” (“Evalwazzjoni tal-Analiżi mwettqa mill-Kummissjoni dwar il-Proporzjonalità tal-Għajnuna mogħtija lil DLH”), tal‑21 ta’ Jannar 2021.
31      Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Kummissjoni jsostnu, essenzjalment, l-argument li DLH ressqet fil-kuntest tal-ewwel aggravju tagħha u jqisu li dan l-aggravju għandu jintlaqa’.
32      Ryanair u Condor jikkontestaw dan l-argument u jsostnu li l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud bħala, tal-inqas parzjalment, inammissibbli fir-rigward tat-tielet parti ta’ dan l-aggravju u, għal Ryanair, għal dak li jikkonċerna wkoll l-ewwel parti. Fi kwalunkwe każ, skont dawn il-partijiet, dan l-aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat. Huma jitolbu, essenzjalment, li jiġu kkonfermati l-motivi tas-sentenza appellata msemmija f’dan l-aggravju, peress li l-Qorti Ġenerali ma marritx, b’mod partikolari, lil hinn mil-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju tagħha.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
33      Preliminarjament, hemm lok li jiġi rrilevat li l-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju jissuġġetta l-ammissibbiltà ta’ miżura ta’ rikapitalizzazzjoni għal kundizzjoni li, minn naħa, il-benefiċjarju ta’ miżura ta’ rikapitalizzazzjoni ma jkunx f’pożizzjoni li jiffinanzja ruħu fis-swieq b’kundizzjonijiet raġonevoli u, min-naħa l-oħra, il-miżuri orizzontali eżistenti fl-Istat Membru kkonċernat sabiex ikopri l-bżonnijiet ta’ likwidità ta’ dan il-benefiċjarju jkunu insuffiċjenti sabiex tiġi ggarantita l-vijabbiltà tiegħu.
34      Minn qari flimkien tal-punti 125 sa 132 tas-sentenza appellata jirriżulta li l-Qorti Ġenerali interpretat dan il-punt 49(c) fis-sens li, sabiex tiddetermina jekk benefiċjarju jissodisfax din il-kundizzjoni, il-Kummissjoni għandha teżamina jekk dan jistax jiffinanzja parti mhux negliġibbli tal-bżonnijiet tiegħu fis-swieq jew abbażi ta’ dawn il-miżuri orizzontali.
35      Insostenn ta’ dan ir-raġunament, il-Qorti Ġenerali fakkret, minn naħa, fil-punt 129 tas-sentenza appellata, li l-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju kellu l-għan li jillimita l-intervent mill-Istat għall-każijiet biss fejn il-benefiċjarju ma jkunx jista’ jsib finanzjament fis-swieq finanzjarji b’kundizzjonijiet raġonevoli u, min-naħa l-oħra, fil-punt 130 ta’ din is-sentenza, li din id-dispożizzjoni kellha tiġi interpretata fid-dawl tal-prinċipju ta’ proporzjonalità. Skont il-Qorti Ġenerali, minn dan jirriżulta obbligu għall-Kummissjoni li teżamina jekk il-benefiċjarju setax jimmobilizza parti mhux negliġibbli tal-finanzjament neċessarju fis-swieq.
36      F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, minn interpretazzjoni letterali tal-punt 49(c) kollu tal-Qafas Temporanju jirriżulta li dan huwa intiż li jeskludi mill-kamp tal-benefiċjarji ta’ miżura ta’ rikapitalizzazzjoni, l-impriżi li jkunu jistgħu, mingħajr tali miżura, jiksbu effettivament finanzjament suffiċjenti fis-swieq jew permezz tal-miżuri orizzontali eżistenti fl-Istat Membru kkonċernat.
37      It-tieni nett, għandu jiġi rrilevat li l-imsemmi punt jinsab fis-Sottotaqsima 3.11.2 tal-Qafas Temporanju, dwar l-ammissibbiltà u l-kundizzjonijiet għad-dħul. Il-kundizzjoni deskritta fil-punt 33 tas-sentenza preżenti taqa’ għalhekk fost kundizzjonijiet oħra, bħal dawk imsemmija fil-punt 49(a) tal-Qafas Temporanju, li tipprovdi li, fl-assenza ta’ intervent mill-Istat, il-benefiċjarju jieqaf mill-attivitajiet tiegħu jew ikollu diffikultajiet serji sabiex ikomplihom. Għaldaqstant, għandu jitqies li l-kundizzjoni prevista fil-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju hija marbuta mal-eżistenza ta’ bżonn ta’ finanzjament intiż li jiżgura l-vijabbiltà tal-impriża li ma tkunx tista tiġi ssodisfatta b’kundizzjonijiet raġonevoli fis-swieq jew permezz ta’ miżuri orizzontali nazzjonali.
38      Din l-interpretazzjoni hija sostnuta mit-tielet sentenza tal-punt 51 tal-Qafas Temporanju li, minkejja li tirreferi biss għan-notifiki tal-Istati Membri dwar l-għajnuna individwali ta’ ammont ogħla mil-limitu ta’ EUR 250 000 000, tirriproduċi u tispjega l-kundizzjoni li tinsab fil-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju li tindika li l-possibbiltajiet ta’ finanzjament tal-benefiċjarju tal-għajnuna jew il-miżuri orizzontali eżistenti sabiex jiġu koperti l-bżonnijiet tiegħu ta’ likwidità għandhom ikunu insuffiċjenti sabiex jiżguraw il-vijabbiltà tiegħu.
39      It-tielet nett, mill-punt 54 tal-Qafas Temporanju, li jinsab fis-Sottotaqsima 3.11.4. tiegħu, intitolata “Ammont tar-rikapitalizzazzjoni”, jirriżulta li sabiex tiġi żgurata l-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità tal-għajnuna, l-ammont tal-miżura ma għandux jaqbeż il-minimu neċessarju sabiex tiġi żgurata l-vijabbiltà tal-benefiċjarju. Issa, l-eżami tal-ammissibbiltà tal-benefiċjarju fid-dawl tal-kundizzjonijiet stabbiliti mill-punt 49 tal-Qafas Temporanju għandu jkun distint mill-istħarriġ tal-proporzjonalità tal-ammont tal-għajnuna mwettaq skont il-punt 54 ta’ dan il-qafas. Il-punt 51 ta’ dan tal-aħħar jagħmel distinzjoni espliċita bejn, minn naħa, il-kundizzjoni ta’ eliġibbiltà li l-possibbiltajiet ta’ finanzjament tal-benefiċjarju tal-għajnuna jew il-miżuri orizzontali eżistenti sabiex ikopru l-bżonnijiet tiegħu ta’ likwidità għandhom ikunu insuffiċjenti sabiex tiġi żgurata l-vijabbiltà tiegħu u, min-naħa l-oħra, ir-rekwiżit li l-għajnuna għandha tkun proporzjonata.
40      Għaldaqstant, minn interpretazzjoni letterali u kuntestwali tal-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju jirriżulta li dan tal-aħħar għandu jiġi interpretat fis-sens li l-eliġibbiltà ta’ impriża għall-benefiċċju ta’ miżura ta’ rikapitalizzazzjoni hija suġġetta għall-eżistenza ta’ bżonn ta’ finanzjament, mingħajr ma jkun neċessarju, f’dan l-istadju tal-evalwazzjoni tagħha, li l-Kummissjoni tevalwa l-ammont preċiż tal-finanzjament li għandu jiġi żgurat minn tali miżura u lanqas, għaldaqstant, li hija tiddetermina jekk il-benefiċjarju jistax jirrikorri għas-swieq jew għall-miżuri orizzontali sabiex ikopri parti negliġibbli jew mhux negliġibbli tal-bżonnijiet ta’ finanzjament tiegħu.
41      Issa, għalkemm il-Qorti Ġenerali ġustament irrilevat li l-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju għandu l-għan li jillimita l-benefiċċju tal-miżuri ta’ rikapitalizzazzjoni biss għall-impriżi li jkollhom bżonn ta’ finanzjament li jibqgħu mhux issodisfatti, il-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punti 129 u 130 tas-sentenza appellata, li jgħidu li dan l-għan jiġi kompromess jekk riżorsi pubbliċi jiġu mmobilizzati sabiex jiffinanzjaw bżonnijiet parzjalment iffinanzjati fis-swieq, huma konnessi mal-evalwazzjoni tal-ammont tal-għajnuna u mhux ma’ dik tal-ammissibbiltà tal-benefiċjarju ta’ din l-għajnuna. Dan huwa wkoll il-każ tal-kunsiderazzjonijiet dwar il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
42      Minn dan isegwi li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi billi fil-punti 132 u 137 tas-sentenza appellata qieset li, peress li ma eżaminatx jekk il-benefiċjarju setax jimmobilizza tal-inqas parti biss mill-finanzjament neċessarju fis-swieq, il-Kummissjoni ma kinitx ħadet inkunsiderazzjoni l-elementi rilevanti kollha għall-finijiet tal-eżami tal-kundizzjoni prevista fil-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju,
43      Barra minn hekk, għalkemm fil-punti 123 u 124 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali qieset li l-Kummissjoni ma kinitx eżaminat l-eżistenza ta’ garanziji li kienu jippermettu lil DLH tikseb finanzjament fis-swieq li jikkorrispondi għall-bżonnijiet tagħha, mill-konstatazzjonijiet ta’ fatt li jinsabu fil-punt 119 tas-sentenza appellata jirriżulta li DLH setgħet, fi kwalunkwe każ, timmobilizza biss, billi tuża l-ajruplani tagħha u l-ispare parts bħala garanziji, somma ta’ EUR 1 biljun sa EUR 3.7 biljun fis-swieq sabiex tissodisfa bżonnijiet ta’ likwidità stmati, kif indikat fil-punt 115 tas-sentenza appellata, għal kważi EUR 9 biljun fid-deċiżjoni kkontestata. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-fatt li l-Kummissjoni ma eżaminatx l-eżistenza ta’ garanziji li jippermettu lil DLH tikseb finanzjament fis-swieq huwa, fil-każ ineżami, mingħajr effett fuq l-eżami tal-ammissibbiltà tal-benefiċjarju skont il-punt 49(c) tal-Qafas Temporanju.
44      Minn dak li ntqal jirriżulta li t-tieni parti tal-ewwel aggravju hija fondata. Għaldaqstant, dan l-aggravju għandu jintlaqa’, mingħajr ma huwa neċessarju li jiġu eżaminati l-partijiet l-oħra tiegħu u lanqas, għaldaqstant, il-kwistjonijiet ta’ ammissibbiltà relatati magħhom.
Fuq it-tieni aggravju
L-argumenti tal-partijiet
45      Permezz tat-tieni aggravju tagħha, li jinkludi żewġ partijiet, DLH issostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta, fil-punti 242 sa 271 tas-sentenza appellata, qieset li l-Kummissjoni kienet kisret, b’mod partikolari, il-punti 61, 62, 68 u 70 tal-Qafas Temporanju, billi naqset milli teżiġi li l-holding fil-kapital u l-parteċipazzjoni taċita II jkunu akkumpanjati minn mekkaniżmu ta’ żieda tar-remunerazzjoni tal-Istat jew minn mekkaniżmu simili.
46      Permezz tal-ewwel parti tat-tieni aggravju, DLH issostni li, kuntrarjament għal dak li ddeċidiet il-Qorti Ġenerali fil-punti 252 sa 263 tas-sentenza appellata, il-Kummissjoni kellha raġun tqis li l-holding fil-kapital, fid-dawl tal-istruttura globali tal-miżuri ta’ rikapitalizzazzjoni u tal-komponenti interkonnessi mill-qrib tagħhom, kien akkumpanjat minn mekkaniżmu analogu għal dak taż-żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat.
47      L-ewwel nett, l-approċċ segwit mill-Qorti Ġenerali f’dan ir-rigward għal dak li jikkonċerna l-interpretazzjoni tal-punt 62 tal-Qafas Temporanju huwa żbaljat u formalistiku, sa fejn b’mod partikolari, fil-punt 263 tas-sentenza appellata, qieset li l-Kummissjoni ma setgħetx tieħu inkunsiderazzjoni l-effetti kkombinati tal-miżuri ta’ rikapitalizzazzjoni fuq l-effetti ta’ inċentiv fuq il-ħruġ tal-Istat mill-kapital ta’ DLH. Din l-interpretazzjoni tikkontradixxi l-punt 59 tal-Qafas Temporanju li jawtorizza preċiżament “alternattiv[i] għall-metodoloġiji tar-remunerazzjoni stabbiliti hawn taħt”. Billi adottat tali interpretazzjoni, il-Qorti Ġenerali injorat is-setgħa diskrezzjonali wiesgħa li għandha l-Kummissjoni fil-kuntest tal-evalwazzjonijiet ekonomiċi kumplessi u marret lil hinn mil-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju tagħha.
48      It-tieni nett, DLH issostni li, fil-punti 254 sa 256 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali qieset b’mod żbaljat li l-iskont sostanzjali li bih l-Istat kien daħal fil-kapital ta’ DLH ma kellux rabta suffiċjentement stretta mal-għan tal-mekkaniżmu ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat u lanqas mal-għan ta’ dan il-mekkaniżmu. B’mod partikolari, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta, fil-punt 255 tas-sentenza appellata, qieset li l-parti ta’ proprjetà addizzjonali miksuba mill-Istat f’din il-kumpannija u r-remunerazzjoni korrispondenti ma setgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni, għas-sempliċi raġuni li l-prezz tax-xiri inizjali kien irregolat mill-punt 60 tal-Qafas Temporanju. Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali żnaturat l-għan tal-punti 60, 61 u 62 tal-Qafas Temporanju meta, fil-punt 256 tas-sentenza appellata, qieset li l-mekkaniżmi l-oħra ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat kellhom huma wkoll sistematikament jinkludu remunerazzjoni intiża li tiżdied maż-żmien u effett ta’ inċentiv ex post għal ħruġ mill-Istat fi żmien xieraq. DLH iżżid tgħid li mekkaniżmu ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat hekk kif previst fil-punt 61 tal-Qafas Temporanju ma setax jiġi applikat bħala tali għall-holding fil-kapital. Barra minn hekk, skont DLH, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta, fil-punt 260 tas-sentenza appellata, ikkonkludiet li l-Kummissjoni ma setgħetx tieħu inkunsiderazzjoni r-rati ta’ interessi dejjem jikbru tal-parteċipazzjonijiet taċiti I u II fil-kuntest tal-evalwazzjoni tagħha skont il-punt 62 tal-Qafas Temporanju. Fl-aħħar nett, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkonstatat b’mod simili li l-impenji ta’ mġiba previsti fis-Sottotaqsima 3.11.6. tal-Qafas Temporanju ma setgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-evalwazzjoni skont il-punt 62 tal-Qafas Temporanju.
49      Permezz tat-tieni parti tat-tieni aggravju, DLH issostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta, fil-punti 265 et seq. tas-sentenza appellata,
qieset li l-parteċipazzjoni taċita II, wara l-konverżjoni tagħha f’ekwità, lanqas ma kienet akkumpanjata minn “mekkaniżmu step-up biex tiżdied ir-remunerazzjoni tal-Istat”, fis-sens tal-punt 68 tal-Qafas Temporanju. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali żbaljat meta, b’mod partikolari, fil-punt 266 tas-sentenza appellata, qieset li l-punt 70 tal-Qafas Temporanju kien irrilevanti fil-każ ineżami. Dan il-punt jipprevedi, skont DLH, li l-Kummissjoni hija obbligata ssegwi l-prinċipji ġenerali previsti mill-punti l-oħra tal-Qafas Temporanju u li, fid-dawl tan-natura varjabbli ħafna tal-istrumenti ibridi u tas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa li għandha din l-istituzzjoni sabiex teżaminahom, hija għandha wkoll tevalwa r-riskju tal-istrumenti ibridi każ b’każ.
50      Fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni setgħet validament tikkonkludi, fil-premessa 161 tad-deċiżjoni kontenzjuża, li l-livelli ta’ remunerazzjoni tal-parteċipazzjonijiet taċiti I u II, l-iskont sostanzjali li jinkludi l-effetti ta’ parti ta’ proprjetà ogħla “mhux mixtieqa” u l-effetti ta’ inċentiv addizzjonali fuq il-ħruġ integrat, kienu jirriflettu r-riskju marbut mal-parteċipazzjoni taċita II wara l-konverżjoni tagħha f’ekwità u li dawn il-komponenti interkonnessi tal-miżura ta’ rikapitalizzazzjoni kienu jikkostitwixxu “mekkaniżmu ieħor”, fis-sens tal-punt 68 tal-Qafas Temporanju u wkoll fir-rigward tal-parteċipazzjoni taċita II.
51      Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Kummissjoni jsostnu, essenzjalment, l-argument li DLH ressqet fil-kuntest tal-ewwel aggravju tagħha u jqisu li dan l-aggravju għandu jintlaqa’.
52      Ryanair u Condor jikkontestaw dan l-argument, peress li din l-aħħar kumpannija ssostni li t-tieni aggravju għandu jiġi miċħud bħala, tal-inqas parzjalment, inammissibbli minħabba l-fatt li, kuntrarjament għal dak li ssostni DLH, il-Kummissjoni ma għandhiex setgħa diskrezzjonali wiesgħa taħt il-Qafas Temporanju u li, fi kwalunkwe każ, ma kellha ssir ebda evalwazzjoni ekonomika kumplessa. Fil-mertu, dan l-aggravju għandu, skont dawn il-partijiet, jiġi miċħud bħala infondat. Huma jitolbu, essenzjalment, li jiġu kkonfermati l-motivi tas-sentenza appellata msemmija f’dan l-aggravju, peress li l-Qorti Ġenerali ma marritx, b’mod partikolari, lil hinn mil-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju li hija għandha teżerċita.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
53      Preliminarjament, l-ilment ta’ Condor ibbażat fuq l-inammissibbiltà parzjali tat-tieni aggravju għandu jiġi miċħud. Fil-fatt, permezz ta’ dan l-aggravju, DLH tikkritika, essenzjalment, lill-Qorti Ġenerali li wettqet żball ta’ liġi meta interferixxiet mas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa li l-Kummissjoni għandha skont DLH. Issa, il-kwistjoni dwar jekk il-Kummissjoni kellhiex jew le tali setgħa diskrezzjonali u kellhiex twettaq, f’dan il-kuntest, evalwazzjonijiet ekonomiċi kumplessi taqa’ taħt l-eżami tal-mertu ta’ dan l-allegat żball ta’ liġi, li fir-rigward tiegħu l-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni fl-istadju tal-appell. Minn dan isegwi li t-tieni aggravju huwa ammissibbli kollu kemm hu.
54      Fil-mertu, għandu jiġi enfasizzat, fir-rigward tal-istrumenti ta’ ekwità, li mill-punt 61 tal-Qafas Temporanju jirriżulta li kull miżura ta’ rikapitalizzazzjoni għandha tinkludi mekkaniżmu ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat, sabiex il-benefiċjarju jiġi inċentivat jixtri lura l-holding sottoskritt mill-Istat. Dan il-mekkaniżmu jista’ jieħu l-forma ta’ azzjonijiet addizzjonali mogħtija lill-Istat jew forom oħra u għandu jikkorrispondi għal żieda minima ta’ 10 % tar-remunerazzjoni tal-Istat għal kull żieda, erba’ snin wara l-injezzjoni ta’ kapital jekk l-Istat ma jkunx biegħ mill-inqas 40 % tal-holding tiegħu u sitt snin wara li l-Istat ma jkunx biegħ il-holding kollu tiegħu li jikkorrispondi għall-injezzjoni ta’ kapital. Skont il-punt 62 tal-Qafas Temporanju, il-Kummissjoni tista’ taċċetta mekkaniżmi alternattivi, sakemm dawn jipproduċu b’mod ġenerali effett simili fir-rigward tal-effetti ta’ inċentiv fuq il-ħruġ tal-Istat mill-kapital u li jkollhom effett ġenerali simili fuq ir-remunerazzjoni tal-Istat.
55      Fir-rigward tal-istrumenti ibridi, mill-punt 68 tal-Qafas Temporanju jirriżulta li, wara l-konverżjoni f’ekwità, għandu jiġi previst mekkaniżmu ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat, sabiex il-benefiċjarji jiġu inċentivati jixtru lura l-holding sottoskritt mill-Istat. Jekk l-ekwità li tirriżulta mill-intervent tal-Istat tkun għada f’idejn l-Istat sentejn wara l-konverżjoni f’ekwità, dan l-Istat Membru jirċievi parti mill-benefiċċju, flimkien mal-holding li jkun fadal li jirriżulta mill-konverżjoni mill-Istat tal-istrumenti ibridi. Din il-parti ta’ proprjetà addizzjonali hija stabbilita għal minimu ta’ 10 % ta’ din il-parteċipazzjoni li jifdal. L-istess punt jippreċiża li l-Kummissjoni tista’ taċċetta mekkaniżmi oħra ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat, bil-kundizzjoni li jkollhom l-istess effett ta’ inċentiv u effett ġeneralment simili fuq ir-remunerazzjoni tal-Istat.
56      F’dan ir-rigward, minn ġurisprudenza stabbilita, imsemmija mill-Qorti Ġenerali fil-punti 74 u 75 tas-sentenza appellata, jirriżulta li, għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà ta’ miżuri ta’ għajnuna mas-suq intern, skont l-Artikolu 107(3) TFUE, il-Kummissjoni tgawdi minn setgħa diskrezzjonali wiesgħa li l-eżerċizzju tagħha jimplika evalwazzjonijiet kumplessi ta’ natura ekonomika u soċjali (ara, is-sentenza tad‑19 ta’ Lulju 2016, Kotnik et, C‑526/14, EU:C:2016:570, punt 38 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
57      Minn dan isegwi li l-istħarriġ ġudizzjarju għandu, f’dan ir-rigward, ikun limitat għall-verifika tal-osservanza tar-regoli ta’ proċedura u ta’ motivazzjoni kif ukoll għall-verifika tal-eżattezza materjali tal-fatti, tal-assenza ta’ żball manifest ta’ evalwazzjoni u ta’ użu ħażin ta’ poter (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Diċembru 2008, Régie Networks, C‑333/07, EU:C:2008:764, punt 78 u l-ġurisprudenza ċċitata).
58      Madankollu, billi tadotta regoli ta’ kondotta, bħal dawk stabbiliti mill-Qafas Temporanju, sabiex tistabbilixxi l-kriterji li abbażi tagħhom il-Kummissjoni jkollha l-intenzjoni tevalwa l-kompatibbiltà mas-suq intern tal-għajnuna prevista mill-Istati Membri u billi tħabbar permezz tal-pubblikazzjoni tagħha li hija ser tapplikaha minn dak iż-żmien ‘il quddiem għall-każijiet ikkonċernati minnhom, din l-istituzzjoni tillimita ruħha fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali li, b’mod partikolari, l-Artikolu 107(3)(b) TFUE jagħtiha f’dan ir-rigward, u ma tistax, bħala prinċipju, titbiegħed minn dawn ir-regoli, taħt piena li tiġi ssanzjonata, jekk ikun il-każ, abbażi ta’ ksur tal-prinċipji ġenerali tad-dritt, bħall-ugwaljanza fit-trattament jew il-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Lulju 2016, Kotnik et, C‑526/14, EU:C:2016:570, punti 39 u 40,
kif ukoll tal‑31 ta’ Jannar 2023, Il-Kummissjoni vs Braesch et,
C‑284/21 P, EU:C:2023:58, punt 90).
59      Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta wkoll li, għalkemm, fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni hija, bħala prinċipju, marbuta mir-regoli ta’ kondotta li hija tadotta, bħall-Qafas Temporanju, l-adozzjoni ta’ tali regoli ma teħlisx lill-Kummissjoni mill-obbligu tagħha li teżamina ċ-ċirkustanzi speċifiċi eċċezzjonali li Stat Membru jinvoka, f’każ partikolari, sabiex jitlob l-applikazzjoni diretta tal-Artikolu 107(3)(b) TFUE. Għaldaqstant, l-Istati Membri jżommu l-possibbiltà li jinnotifikaw lill-Kummissjoni bi proġetti ta’ għajnuna li ma jissodisfawx ir-rekwiżiti stabbiliti f’tali regoli ta’ kondotta u din tal-aħħar tista’ tawtorizza tali proġetti f’ċirkustanzi eċċezzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑31 ta’ Jannar 2023, Il-Kummissjoni vs Braesch et, C‑284/21 P, EU:C:2023:58, punti 92 u 93, kif ukoll tas‑7 ta’ Novembru 2024, Ryanair vs Il‑Kummissjoni, C‑588/22 P, EU:C:2024:935, punti 59 u 60).
60      Għalkemm, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja mfakkra fil-punt 58 tas-sentenza preżenti, billi adottat il-Qafas Temporanju
il-Kummissjoni llimitat lilha nnifisha fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tagħha, għandu madankollu jiġi kkonstatat li dan il-qafas jipprevedi espliċitament fil-punti 62 u 68 tiegħu, minbarra l-eżistenza tal-mekkaniżmi ddettaljati ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat tal-imsemmi qafas, il-possibbiltà li jintużaw alternattivi li jipproduċu effetti ġeneralment simili.
61      Fid-dawl tal-kriterju ta’ similarità globali hekk stabbilit mill-Qafas Temporanju, ma jistax jiġi rikjest li mekkaniżmu alternattiv ikun identiku għall-mekkaniżmu previst mill-Qafas Temporanju, la fit-tfassil tiegħu u lanqas fl-effetti tiegħu.
62      Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 56 u 57 tas-sentenza preżenti jirriżulta li żball ta’ evalwazzjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk mekkaniżmu alternattiv jipproduċix effetti ġeneralment simili għal dawk prodotti mill-mekkaniżmi ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat iddettaljati fil-punti 61 u 68 tal-Qafas Temporanju jista’ jwassal għall-annullament ta’ deċiżjoni ta’ din l-istituzzjoni minn qorti tal-Unjoni biss jekk dan l-iżball ikun ta’ natura manifesta.
63      F’tali eżerċizzju, żball manifest jista’ jintwera permezz ta’ elementi li jċaħħdu mill-plawżibbiltà l-evalwazzjoni tal-fatti magħmula mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni tagħha. Mill-banda l-oħra, il-motiv għandu jiġi miċħud jekk, minkejja l-elementi mressqa mir-rikorrenti, l-evalwazzjoni kkontestata ma tidhirx li hija vvizzjata minn tali żball (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Mejju 2020, BTB Holding Investments u Duferco Participations Holding vs Il-Kummissjoni, C‑148/19 P, EU:C:2020:354, punt 72).
64      Madankollu, il-qorti tal-Unjoni ma għandhiex tivverifika biss l-eżattezza materjali tal-provi invokati, il-kredibbiltà tagħhom u l-koerenza tagħhom, iżda għandha wkoll tistħarreġ jekk dawn l-elementi jikkostitwixxux id-data kollha rilevanti li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata sitwazzjoni kumplessa u jekk humiex tali li jsostnu l-konklużjonijiet misluta minnhom (sentenza tal‑24 ta’ Ottubru 2013, Land Burgenland et vs Il-Kummissjoni, C‑214/12 P, C‑215/12 P u C‑223/12 P, EU:C:2013:682, punt 79, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
65      Barra minn hekk, u b’mod iktar ġenerali, il-Qorti Ġenerali ma tistax tissostitwixxi l-motivazzjoni tagħha għal dik tal-awtur tal-att ikkontestat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Settembru 2023, Ryanair vs Il-Kummissjoni, C‑320/21 P, EU:C:2023:712, punt 117 u l-ġurisprudenza ċċitata).
66      Fil-punti 267 u 268 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali qieset li l-holding fil-kapital u l-parteċipazzjoni taċita II, waqt il-konverżjoni tagħha f’ekwità, ma kinux akkumpanjati minn mekkaniżmu ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat jew minn mekkaniżmu simili skont il-punti 62 u 68 tal-Qafas Temporanju, li l-kontenut tagħhom tfakkar fil-punti 54 u 55 tas-sentenza preżenti.
67      F’dan ir-rigward, mill-punt 248 tas-sentenza appellata jirriżulta li, sabiex tqis li l-istruttura globali tal-mekkaniżmu kienet tikkostitwixxi, konformement mal-punt 62 tal-Qafas Temporanju, mekkaniżmu paragunabbli għal mekkaniżmu ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat previst fil-punt 61 ta’ dan il-qafas, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq, l-ewwel nett, l-iskont sostanzjali li bih ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kienet akkwistat l-azzjonijiet ta’ DLH, it-tieni nett, il-fatt li l-preżenza tal-Istat fil-holding ta’ DLH ma kinitx mixtieqa għall-benefiċjarju, it-tielet nett, il-fatt li l-parteċipazzjonijiet taċiti I u II kienu akkumpanjati minn rati ta’ interessi dejjem jikbru u li l-probabbiltà ta’ konverżjoni f’ekwita ta’ parti mill-parteċipazzjoni taċita II żdiedet matul iż-żmien, fatt li kkawża d-dilwizzjoni tal-holdings eżistenti favur l-Istat, kif ukoll, ir-raba’ nett, ċerti impenji ta’ mġiba, b’mod partikolari l-projbizzjoni li jitħallsu dividendi, li baqgħu fis-seħħ sakemm l-għajnuna ġiet irrimborsata kompletament.
68      Sabiex tagħti deċiżjoni dwar dawn il-motivi, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet, l-ewwel nett, fil-punti 253 sa 257 tas-sentenza appellata, li l-iskont sostanzjali ta’ 71.9 % tal-prezz tal-azzjonijiet, li kien jippermetti, skont id-deċiżjoni kontenzjuża, li tiġi offruta remunerazzjoni ogħla minn dik li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja setgħet tibbenefika minnha, fl-assenza ta’ skont sostanzjali, permezz tas-sempliċi applikazzjoni ta’ mekkaniżmu ta’ żieda fir-remunerazzjoni kif previst fil-punt 61 tal-Qafas Temporanju, ma kellux rabta suffiċjentement stretta mal-għan u mal-iskop tal-mekkaniżmu ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat. It-tieni nett, fil-punt 258 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argument li l-holding fil-kapital ma “huwiex mixtieq” bħala element suġġettiv u irrilevanti. It-tielet, fil-punti 260 u 262 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali qieset li l-fatt li r-rata ta’ interessi li tirremunera l-parteċipazzjonijiet taċiti I u II kienet qiegħda tiżdied maż-żmien u li DLH kienet is-suġġett ta’ impenji ta’ mġiba kien jaqa’ taħt rekwiżiti oħra tal-Qafas Temporanju. Fir-rigward tal-parteċipazzjoni taċita II, fil-punt 265 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet, għall-istess raġunijiet, l-argumenti tal-Kummissjoni u qieset, fil-punt 266 ta’ din is-sentenza, li din l-istituzzjoni ma kinitx uriet b’mod suffiċjenti li l-miżura inkwistjoni kienet akkumpanjata minn mekkaniżmu alternattiv li seta’ jipproduċi effetti paragunabbli għall-mekkaniżmu ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat.
69      B’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali ċaħdet kull wieħed mill-argumenti mressqa mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kontenzjuża, minn naħa, minħabba n-nuqqas ta’ rabta tagħhom mal-mekkaniżmu ta’ żieda tar-remunerazzjoni previst u, min-naħa l-oħra, minħabba l-fatt li dawn kienu jaqgħu taħt rekwiżiti distinti tal-Qafas Temporanju.
70      Issa, il-fatt li wħud mill-elementi meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni skont il-punti 62 u 68 tal-Qafas Temporanju jaqgħu wkoll taħt rekwiżiti oħra previsti minn dan il-qafas ma jidhirx li huwa tali, waħdu, li jċaħħadhom minn kull rilevanza. Fil-fatt, ma jistax jiġi eskluż li element ta’ miżura li tissodisfa direttament wieħed mir-rekwiżiti tal-Qafas Temporanju jista’ jikkontribwixxi wkoll għat-twettiq tal-għan speċifiku ta’ rekwiżit ieħor previst minn dan il-qafas.
71      F’dan il-kuntest, sabiex tikkonkludi, fil-punti 251 u 252 tas-sentenza appellata, li ma kienx hemm mekkaniżmu ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat jew mekkaniżmi alternattivi skont il-punti 62 u 68 tal-Qafas Temporanju, il-Qorti Ġenerali ma stabbilixxietx li l-Kummissjoni żbaljat b’mod manifest fir-rigward tal-effettività tad-diversi elementi li fuqhom din l-istituzzjoni bbażat ruħha fid-deċiżjoni kontenzjuża sal-punt li ċċaħħad mill-plawżibbiltà l-analiżi tagħha tax-xebh globali tal-effetti prodotti mill-mekkaniżmu alternattiv eżaminat.
72      B’mod iktar partikolari, mill-punti 253 sa 257 tas-sentenza appellata ma jirriżultax li l-konklużjoni li l-iskont sostanzjali li bih ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kienet akkwistat l-azzjonijiet ta’ DLH huwa tali li jikkontribwixxi sabiex jiġu prodotti effetti ta’ inċentiv fuq il-ħruġ tal-Istat mill-kapital ma hijiex plawżibbli.
73      Mill-punti 258 sa 269 tas-sentenza appellata lanqas ma jirriżulta li ż-żieda progressiva tar-rati ta’ interessi li jirremuneraw il-parteċipazzjonijiet taċiti I u II, iż-żieda tal-probabbiltà ta’ konverżjoni ta’ parti mill-parteċipazzjoni taċita II f’ekwità jew il-fatt li DLH hija s-suġġett ta’ impenji ta’ mġiba ma humiex manifestament f’pożizzjoni li jipproduċu effetti ġeneralment paragunabbli għall-mekkaniżmi deskritti fil-punt 61 u fl-ewwel u fit-tieni sentenza tal-punt 68 tal-Qafas Temporanju.
74      Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-akkumulazzjoni tal-effetti tad-diversi elementi meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni sabiex tistabbilixxi l-eżistenza ta’ mekkaniżmu alternattiv għal mekkaniżmu ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat, konformement mal-punti 62 u 68 tal-Qafas Temporanju, filwaqt li din l-istituzzjoni bbażat ruħha preċiżament fuq l-effetti kkombinati tad-diversi elementi msemmija fiż-żewġ punti preċedenti.
75      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali ma wrietx li l-Kummissjoni kienet wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni meta qieset li l-miżura inkwistjoni kienet akkumpanjata, kemm fir-rigward tal-holding fil-kapital kif ukoll tal-parteċipazzjoni taċita II, minn mekkaniżmi alternattivi li jissodisfaw ir-rekwiżit ta’ xebh globali ma’ mekkaniżmu ta’ żieda fir-remunerazzjoni tal-Istat u, għaldaqstant, ivvizzjat is-sentenza tagħha bi żball ta’ liġi.
76      Minn dak li ntqal jirriżulta li t-tieni aggravju għandu jintlaqa’ fiż-żewġ partijiet tiegħu.
Fuq it-tielet aggravju
L-argumenti tal-partijiet
77      Permezz tat-tielet aggravju tagħha, DLH tikkritika lill-Qorti Ġenerali li wettqet żball ta’ liġi meta, fil-punti 272 sa 288 tas-sentenza appellata, qieset li l-Kummissjoni kienet kisret il-punt 67 tal-Qafas Temporanju billi qieset li parti mill-parteċipazzjoni taċita II, jiġifieri l-parteċipazzjoni taċita II-A, setgħet tiġi kkonvertita bi prezz fiss ta’ EUR 2.56 għal kull azzjoni u li parti oħra tal-parteċipazzjoni taċita II, jiġifieri l-parteċipazzjoni taċita II-B, setgħet tiġi kkonvertita bil-prezz tas-suq tal-azzjonijiet fil-mument tal-konverżjoni, imnaqqsa b’10 % jew b’5.25 %, skont l-avveniment li jkun ta lok għal dan.
78      F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali injorat il-fatt li, skont il-punt 59 tal-Qafas Temporanju, il-Kummissjoni tista’ taċċetta “alternattiva għall-metodoloġiji tar-remunerazzjoni stabbiliti [f’dan il-Qafas]” u, konsegwentement, għas-soluzzjoni li tinsab fil-punt 67 tal-imsemmi qafas. Issa, peress li t-“theoretical ex rights price”, (iktar ’il quddiem “TERP”), jiġifieri l-prezz teoretiku tas-suq tal-azzjonijiet wara ħruġ ġdid ta’ drittijiet, ma setax jiġi kkalkolat f’din il-kawża, soluzzjoni differenti kienet indispensabbli. Skont DLH, sabiex is-suq tal-kapital jiġi inċentivat jeżerċita d-drittijiet ta’ sottoskrizzjoni tiegħu, l-emittent jagħti skont sostanzjali fuq il-prezz tas-suq tal-azzjonijiet il-ġodda li jistgħu jiġu sottoskritti meta jinħarġu drittijiet paralleli. Għaldaqstant, it-TERP huwa kkalkolat abbażi tal-prezz tas-suq wara d-dilwizzjoni permezz tal-ħruġ tad-drittijiet. Fil-kuntest ta’ dritt ta’ konverżjoni bħal dak previst fil-kuntest tal-parteċipazzjoni taċita II ma teżisti, madankollu, ebda emissjoni parallela addizzjonali ta’ drittijiet (skontati b’mod sostanzjali) fis-suq li tista’ tintuża bħala punt ta’ riferiment għall-finijiet tal-kalkolu tal-prezz ta’ emissjoni tad-drittijiet ta’ konverżjoni.
79      DLH tesponi li, fid-dawl tal-impossibbiltà li jiġi kkalkolat TERP, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja pproponiet li tagħmel riferiment, minn naħa, għall-prezz ta’ emissjoni minimu ta’ EUR 2.56 applikabbli għal DLH għall-konverżjoni tal-parteċipazzjoni taċita II-A u, min-naħa l-oħra, għall-prezz tas-suq ta’ DLH billi tuża skont sostanzjali ta’ 5.25 % jew ta’ 10 % skont l-avveniment li jagħti lok għall-konverżjoni tal-parteċipazzjoni taċita II-B. Skont DLH, fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ ineżami, wieħed seta’, bħalma tqies fid-deċiżjoni kontenzjuża, jistenna li ż-żewġ prezzijiet ta’ konverżjoni jkunu konformi mar-rekwiżit stabbilit fil-punt 67 tal-Qafas Temporanju.
80      Għaldaqstant kien impossibbli li jsir riferiment għal TERP, kuntrarjament għal dak li qieset il-Qorti Ġenerali fil-punti 276 sa 279 tas-sentenza appellata, b’tali mod li l-Kummissjoni ġustament aċċettat remunerazzjoni alternattiva skont il-punt 59 tal-Qafas Temporanju, li tipproduċi l-istess riżultat bħallikieku TERP seta’ jittieħed inkunsiderazzjoni.
81      DLH issostni li din il-konklużjoni ma hijiex, kuntrarjament għal dak li qieset il-Qorti Ġenerali fil-punti 280 sa 285 tas-sentenza appellata, ikkontestata mill-fatt li d-deċiżjoni kontenzjuża kienet teżiġi, fil-premessa 158 tagħha, li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja timpenja ruħha li titlob il-kunsens tal-Kummissjoni dwar l-eżerċizzju tal-għażla ta’ konverżjoni, jekk din tal-aħħar ma ssirx f’livell inqas jew ugwali għal 5 % tat-TERP. Fil-fatt, ir-riskju ta’ nuqqas ta’ konformità kien biss teoretiku u l-awtorizzazzjoni tal-Kummissjoni kienet intiża li tiggarantixxi konformità massima. Filwaqt li tikkritika l-punt 283 tas-sentenza appellata, DLH issostni, b’mod partikolari, li l-għan ma kienx jikkonsisti f’“deroga” mill-punt 67 tal-Qafas Temporanju jew f’li tiġi sospiża deċiżjoni fuq dan il-punt, iżda li jiġi żgurat livell ta’ ċertezza addizzjonali u li jiġi żgurat li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja kienet tosserva l-obbligu tagħha, fir-rigward ta’ konverżjoni li neċessarjament isseħħ wara r-rikapitalizzazzjoni (ex post).
82      Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Kummissjoni jsostnu, essenzjalment, l-argument li DLH ressqet fil-kuntest tat-tielet aggravju tagħha u jqisu li dan l-aggravju għandu jintlaqa’.
83      Ryanair u Condor jikkontestaw dan l-argument u jsostnu li t-tielet aggravju għandu jiġi miċħud, tal-inqas parzjalment, bħala inammissibbli minħabba l-fatt li dan huwa intiż li jikkontesta konstatazzjonijiet fattwali magħmula mill-Qorti Ġenerali. Fi kwalunkwe każ, skont dawn il-partijiet, dan l-aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat. Huma jitolbu, essenzjalment, li jiġu kkonfermati l-motivi tas-sentenza appellata msemmija f’dan l-aggravju, peress li l-Qorti Ġenerali ma marritx, b’mod partikolari, lil hinn mil-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju li hija għandha teżerċita.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
84      Għandu jiġi enfasizzat, fir-rigward tar-remunerazzjoni tal-istrumenti ibridi, li, skont il-punt 67 tal-Qafas Temporanju, il-konverżjoni ta’ tali strumenti f’ekwità ssir mill-inqas 5 % taħt it-TERP fil-mument tal-konverżjoni.
85      Fil-punt 275 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali fakkret, l-ewwel nett, li l-Kummissjoni kienet irrilevat, fid-deċiżjoni kkontestata, li parti mill-parteċipazzjoni taċita II, jiġifieri l-parteċipazzjoni taċita II-A, setgħet tiġi kkonvertita f’azzjonijiet bi prezz fiss ta’ EUR 2.56 għal kull azzjoni, filwaqt li parti oħra tal-parteċipazzjoni taċita II, jiġifieri l-parteċipazzjoni taċita II-B, setgħet tiġi kkonvertita bil-prezz tas-suq tal-azzjonijiet fil-mument tal-konverżjoni, imnaqqsa b’ 10 % jew 5.25 %, skont l-avveniment li jkun ta lok għal dan. Id-deċiżjoni kontenzjuża kienet ssemmi wkoll li kien possibbli li “wieħed jistenna li dawn il-prezzijiet kollha jkunu konformi mar-rekwiżit stabbilit fil-punt 67 tal-Qafas Temporanju”, iżda li “jista’ jkun hemm prezz li taħtu [dan i]r-rekwiżit [...] ma jkunx issodisfatt”, u li, f’tali sitwazzjoni, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kienet intrabtet li titlob l-awtorizzazzjoni tal-Kummissjoni qabel ma teżerċita d-dritt tagħha għal konverżjoni.
86      Fil-punti 276 sa 278 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali sussegwentement qieset li l-prezz tal-azzjonijiet waqt il-konverżjoni ma kienx iddeterminat abbażi tat-TERP, kemm fir-rigward tal-parteċipazzjoni taċita II-A minħabba li l-prezz fiss għal kull azzjoni użat ma kienx jikkorrispondi għall-metodu ddefinit fil-punt 67 tal-Qafas Temporanju, kif ukoll tal-parteċipazzjoni taċita II-B li għaliha l-prezz kien ibbażat fuq il-prezz tas-suq waqt il-konverżjoni.
87      Fl-aħħar nett, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-Kummissjoni ma kinitx iġġustifikat l-għażla li tirrikorri għal metodu ta’ kalkolu alternattiv u li billi pprevediet skema ta’ awtorizzazzjoni ex post, fil-każ ta’ prezz mhux konformi, din l-istituzzjoni sempliċement ipposponiet id-deċiżjoni tagħha, bi ksur ta’ dan il-punt 67.
88      F’dan il-kuntest, għandu jiġi ppreċiżat li, skont il-punt 59 tal-Qafas Temporanju, bħala soluzzjoni alternattiva għall-metodoloġiji ta’ remunerazzjoni esposti fil-punti 60 sa 70 ta’ dan il-qafas, l-Istati Membri jistgħu jinnotifikaw skemi ta’ għajnuna jew miżuri individwali li fihom il-metodoloġija ta’ remunerazzjoni tal-Istat hija adatta billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi u l-klassifikazzjoni tal-istrument ta’ ekwità, bil-kundizzjoni li jipproduċu ġeneralment riżultat simili f’dak li jirrigwarda l-effetti ta’ inċentiv fuq il-ħruġ tal-Istat mill-kapital u li jkollhom effett ġeneralment simili fuq ir-remunerazzjoni tiegħu.
89      Għaldaqstant, DLH hija korretta meta ssostni li kien possibbli għall-Kummissjoni, mingħajr madankollu ma kellha tinvoka għal dan l-għan raġuni speċifika jew ċirkustanza eċċezzjonali, li tibbaża ruħha fuq mekkaniżmu alternattiv għal dak deskritt fil-punt 67 tal-Qafas Temporanju. Madankollu, tali mekkaniżmu alternattiv huwa konformi mar-rekwiżiti li jirriżultaw mill-Qafas Temporanju biss jekk jipproduċi riżultat globalment simili għal dak tal-mekkaniżmu deskritt f’dan il-punt 67.
90      Issa, mill-punti 277, 278 u 280 sa 286 tas-sentenza appellata jirriżulta li l-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-metodu ta’ kalkolu alternattiv iddefinit fil-premessa 158 tad-deċiżjoni kontenzjuża seta’ jwassal għal determinazzjoni tal-prezzijiet li ma tikkorrispondix għall-prezzijiet li jirriżultaw mill-applikazzjoni tal-metodu ddefinit fil-punt 67 tal-Qafas Temporanju. Sabiex waslet għal din il-konklużjoni, il-Qorti Ġenerali bbażat ruħha b’mod partikolari fuq il-kliem stess tad-deċiżjoni kontenzjuża mfakkar fil-punt 85 tas-sentenza preżenti.
91      Fil-kuntest ta’ dan l-appell, il-konstatazzjoni tal-Qorti Ġenerali li r-riżultat tal-applikazzjoni ta’ dan il-metodu alternattiv huwa differenti minn dak tal-applikazzjoni tal-metodu ddefinit fil-punt 67 tal-Qafas Temporanju ma hijiex ikkontestata.
92      F’dan il-kuntest, l-argument tar-rikorrenti bbażat fuq l-impossibbiltà li jiġi kkalkolat TERP fil-kawża preżenti ma jistax jintlaqa’.
93      Fil-fatt, minbarra li jikkontradixxi d-deċiżjoni kontenzjuża li tipprevedi espliċitament paragun bejn ir-riżultat tal-metodu ta’ kalkolu alternattiv u dak miksub fil-każ tal-użu tal-metodu bbażat fuq it-TERP, dan l-argument huwa intiż, b’mod definittiv, hekk kif isostnu Ryanair u Condor, sabiex jistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja twettaq hija stess konstatazzjonijiet fattwali, mingħajr ma tallega li l-Qorti Ġenerali żnaturat il-provi li ġew ippreżentati lilha.
94      Issa, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-każ ta’ appell, il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tikkonstata l-fatti u lanqas, bħala prinċipju, sabiex teżamina l-provi li l-Qorti Ġenerali aċċettat insostenn ta’ dawn il-fatti. Is-setgħa ta’ stħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-konstatazzjonijiet ta’ fatt magħmula mill-Qorti Ġenerali tinkludi, b’mod partikolari, iż-żnaturament tal-fatti, jiġifieri l-ineżattezza materjali ta’ dawn il-konstatazzjonijiet li jkunu jirriżultaw mill-atti tal-proċess, iż-żnaturament tal-provi, il-klassifikazzjoni ġuridika ta’ dawn tal-aħħar, u l-kwistjoni dwar jekk ir-regoli tal-oneru tal-prova u tal-produzzjoni tal-provi jkunux ġew osservati (sentenza tal‑11 ta’ Settembru 2025, L-Awstrija vs Il-Kummissjoni (Impjant tal-enerġija nukleari Paks II),
C‑59/23 P, EU:C:2025:686, punt 58 u l-ġurisprudenza ċċitata).
95      It-tielet aggravju huwa għaldaqstant inammissibbli sa fejn jistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li s-sentenza appellata hija vvizzjata bi żball sa fejn ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-impossibbiltà li jiġi kkalkolat TERP fil-kawża preżenti.
96      Barra minn hekk, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, l-obbligu tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja li, fil-każ fejn il-prezz ta’ konverżjoni tal-istrumenti ibridi ma jkunx konformi mar-rekwiżit imsemmi fil-punt 67 tal-Qafas Temporanju, titlob awtorizzazzjoni tal-Kummissjoni, kif previst fil-premessa 158 tad-Deċiżjoni kontenzjuża, ma huwiex suffiċjenti sabiex tiġi żgurata l-konformità ta’ din il-premessa ma’ dan ir-rekwiżit.
97      Fil-fatt, hekk kif irrilevat il-Qorti Ġenerali fil-punt 284 tas-sentenza appellata, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ma impenjatx ruħha li tiżgura li, fi kwalunkwe każ, il-prezz isir konformi mar-rekwiżit stabbilit fil-punt 67 tal-Qafas Temporanju, iżda biss li tikseb l-awtorizzazzjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tal-livell ta’ prezz stabbilit. Ebda element ma jispeċifika l-kriterji li skonthom il-Kummissjoni jkollha teżamina, jekk ikun il-każ, proġett ta’ konverżjoni ta’ strumenti ibridi tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja fil-każ fejn ir-rekwiżiti tal-punt 67 tal-Qafas Temporanju ma jkunux issodisfatti. Minn dan jirriżulta li ma teżisti ebda garanzija tali li tiżgura l-osservanza ta’ dawn ir-rekwiżiti.
98      Għandu jitqies ukoll, bħalma għamlet il-Qorti Ġenerali fil-punti 280 sa 286 tas-sentenza appellata, li l-għajnuna mill-Istat hija s-suġġett ta’ skema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel skont l-Artikolu 108(3) TFUE, b’tali mod li miżura ta’ għajnuna għandha tiġi ddikjarata kompatibbli mas-suq intern qabel l-implimentazzjoni tagħha. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma tistax tipposponi għal data sussegwenti għal dik tal-adozzjoni tad-deċiżjoni tagħha dwar il-kompatibbiltà ta’ għajnuna mill-Istat l-evalwazzjoni ta’ element direttament marbut mal-eżami ta’ din il-kompatibbiltà. Fil-fatt, hija l-Kummissjoni li għandha tieħu pożizzjoni, fid-deċiżjoni kontenzjuża, dwar il-modalitajiet ta’ determinazzjoni tal-prezz fil-każ ta’ konverżjoni tal-istrumenti ibridi inkwistjoni, mingħajr ma tkun tista’ sempliċement taċċetta metodu ta’ kalkolu li ma jiżgurax, fi kwalunkwe każ, l-osservanza tar-rekwiżit ifformulat fil-punt 67 tal-Qafas Temporanju.
99      Barra minn hekk, għalkemm il-Kummissjoni ssostni li l-premessa 158 tad-deċiżjoni kontenzjuża tawtorizza l-miżura inkwistjoni biss bil-kundizzjoni li l-prezz ta’ konverżjoni jkun, finalment, konformi mal-punt 67 tal-Qafas Temporanju, għandu jiġi kkonstatat li din l-allegazzjoni ma hijiex sostnuta f’din il-premessa, li tipprevedi kontroll ex post mingħajr ma tiddefinixxi l-parametri ta’ dan l-istħarriġ.
100    Minn dan isegwi li t-tielet aggravju għandu jiġi miċħud bħala parzjalment, inammissibbli u parzjalment infondat.
Fuq ir-raba’ aggravju
L-argumenti tal-partijiet
101    Permezz tar-raba’ aggravju tagħha, li jinkludi żewġ partijiet, DLH tikkritika lill-Qorti Ġenerali li wettqet żball ta’ liġi u kisret il-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju tagħha meta, fil-punti 373 sa 412 tas-sentenza appellata, iddeċidiet li l-Kummissjoni kienet wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni waqt il-verifika tagħha tal-punt dwar jekk DLH kellhiex SSS fl-ajruporti rilevanti.
102    Permezz tal-ewwel parti tar-raba’ aggravju, DLH issostni, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi u qabżet il-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju tagħha meta, fil-punti 373 sa 387 tas-sentenza appellata, iddeċidiet li l-Kummissjoni kienet wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni tal-fatt li hija kienet ħadet inkunsiderazzjoni biss kriterji relatati, essenzjalment, mal-ostakoli għad-dħul u għall-estensjoni ta’ kompetituri ġodda kif ukoll mal-“kapaċità tal-ajruport” mingħajr ma ħadet inkunsiderazzjoni l-fatturi rilevanti kollha f’dan il-każ sabiex tevalwa l-eżistenza ta’ SSS ta’ DLH fl-ajruporti rilevanti.
103    F’dan ir-rigward, DLH issostni li l-identifikazzjoni ta’ SSS taqa’ taħt analiżi ta’ natura ekonomika kumplessa li fil-kuntest tagħha l-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali wiesgħa u li l-Qorti Ġenerali marret lil hinn mil-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju li hija tista’ teżerċita fir-rigward tad-deċiżjoni li l-Kummissjoni adottat f’dan il-kuntest. B’mod iktar partikolari, fil-punt 385 tas-sentenza appellata, ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali huwa vag wisq u jirreferi biss fil-qosor għar-rilevanza potenzjali tal-ishma mis-suq tal-benefiċjarju “f’termini ta’ frekwenzi (numru ta’ titjiriet) u ta’ siġġijiet offruti minn jew lejn ajruporti rilevanti” sabiex tikkonkludi li l-Kummissjoni ma kinitx ħadet inkunsiderazzjoni l-elementi rilevanti kollha. F’dan ir-rigward, skont DLH, il-Kummissjoni ġustament ma ħaditx inkunsiderazzjoni dan l-aħħar element. Fil-fatt, il-kriterji applikati kienu suffiċjenti fil-każ ineżami sabiex jiġu analizzati bi preċiżjoni l-effetti tal-miżura inkwistjoni konformement mal-punt 72 tal-Qafas Temporanju u huma kompatibbli mal-qafas analitiku li l-Kummissjoni tuża fil-każijiet ta’ konċentrazzjoni li jinvolvu kumpanniji tal-ajru. Barra minn hekk, l-effetti kompetittivi potenzjali tal-miżura inkwistjoni ma jikkonċernawx linja partikolari, iżda pjuttost il-kapaċità ta’ DLH li żżomm, jew li testendi, is-slots tal-ħin li hija kellha fl-ajruporti rilevanti. Għalhekk, għandha tiġi evalwata l-kompatibbiltà tal-għajnuna mas-sitwazzjoni kompetittiva kollha kemm hi.
104    Barra minn hekk, DLH issostni li l-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali li jinsabu fil-punt 379 tas-sentenza appellata ma jurux li l-analiżi tal-ishma mis-suq f’termini ta’ frekwenzi u ta’ siġġijiet offruti kienet tkun iktar utli mill-kriterji adottati mill-Kummissjoni sabiex tevalwa l-eżistenza ta’ SSS. Minn dan DLH tikkonkludi li din l-istituzzjoni ma kinitx obbligata tikkompleta din l-analiżi permezz ta’ stima tal-ishma mis-suq f’termini ta’ frekwenzi jew ta’ siġġijiet offruti, jew permezz tat-teħid inkunsiderazzjoni tal-“elementi rilevanti” l-oħra kollha.
105    Permezz tat-tieni parti tar-raba’ aggravju, DLH essenzjalment issostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi u marret lil hinn mil-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju tagħha meta, fil-punti 388 sa 412 tas-sentenza appellata, iddeċidiet li l-Kummissjoni kienet wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni meta qieset li DLH ma kellhiex SSS fl-ajruporti ta’ Düsseldorf u ta’ Vjenna.
106    F’dan ir-rigward, DLH issostni li, peress li l-Kummissjoni għandha setgħa wiesgħa sabiex tanalizza d-data tas-suq għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ SSS, il-Qorti Ġenerali marret lil hinn mil-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju tagħha billi ssostitwixxiet l-analiżi tagħha stess ta’ din id-data għal dik tal-Kummissjoni. B’mod iktar partikolari, fil-punt 411 tas-sentenza appellata, ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali huwa vag wisq f’dan ir-rigward sa fejn jiddikjara li l-Kummissjoni żbaljat meta kkonstatat li DLH ma kellhiex SSS fl-ajruporti ta’ Düsseldorf u ta’ Vjenna “tal-inqas matul l-istaġun tas-sajf 2019 tal-IATA”. Tali motivazzjoni hija insuffiċjenti sabiex jiġi kkonstatat żball manifest ta’ evalwazzjoni mwettaq mill-Kummissjoni, sa fejn perijodi oħra huma kkonċernati, bħall-istaġun tax-xitwa 2019/2020 tal-IATA.
107    Skont DLH, il-Kummissjoni kienet ġustament ikkonstatat li hija ma kellhiex SSS fl-ajruporti ta’ Düsseldorf u ta’ Vjenna. DLH tenfasizza li l-kriterji ta’ evalwazzjoni tas-SSS fir-rigward ta’ dawn l-aħħar żewġ ajruporti huma sostanzjalment differenti minn dawk li jikkonċernaw l-ajruporti ta’ Frankfurt kif ukoll ta’ München u effettivament jippermettu li jintwera li hija ma kellhiex SSS fl-ajruporti ta’ Düsseldorf u ta’ Vjenna. Filwaqt li tikkritika, f’dan ir-rigward, b’mod partikolari, il-punt 397 tas-sentenza appellata, DLH tipprovdi data u ċifri relatati, b’mod partikolari, mas-slots tal-ħin li hija kellha fl-ajruporti ta’ Düsseldorf, ta’ Vjenna, ta’ Frankfurt u ta’ München sabiex turi li l-Qorti Ġenerali qieset, b’mod żbaljat, li l-Kummissjoni ma setgħetx tikkonkludi li hija ma kellhiex SSS fl-ajruporti ta’ Düsseldorf u ta’ Vjenna.
108    Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Kummissjoni jsostnu, essenzjalment, l-argument li DLH ressqet fil-kuntest tar-raba’ aggravju tagħha u jqisu li dan l-aggravju għandu jintlaqa’.
109    Ryanair u Condor jikkontestaw dan l-argument u jsostnu li t-tieni parti tar-raba’ aggravju għandha tiġi miċħuda bħala, tal-inqas parzjalment, inammissibbli minħabba l-fatt li, permezz ta’ din il-parti, DLH hija intiża li tikkontesta konstatazzjonijiet fattwali magħmula mill-Qorti Ġenerali, peress li Ryanair barra minn hekk tqis li l-argumenti ta’ DLH dwar l-insuffiċjenza ta’ motivazzjoni tas-sentenza appellata u dawk ibbażati fuq il-ġurisprudenza u fuq il-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni huma inammissibbli. Fi kwalunkwe każ, skont dawn il-partijiet, dan l-aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat. Huma jitolbu, essenzjalment, li jiġu kkonfermati l-motivi tas-sentenza appellata msemmija f’dan l-aggravju, peress li l-Qorti Ġenerali ma marritx, b’mod partikolari, lil hinn mil-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju li hija għandha teżerċita.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
110    Għal dak li jirrigwarda l-ewwel parti tar-raba’ aggravju, għandu jiġi rrilevat li, fil-punti 373 sa 387 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali eżaminat il-kriterji użati mill-Kummissjoni sabiex tevalwa jekk DLH kellhiex SSS fl-ajruporti rilevanti.
111    Il-Qorti Ġenerali l-ewwel nett fakkret, fil-punt 373 tas-sentenza appellata, li, fil-punt 179 tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni kienet indikat għal dan l-għan li tibbaża ruħha fuq tliet kriterji: L-ewwel nett, is-sehem ta’ slots miżmuma mill-grupp li għalih tappartjeni DLH fl-imsemmija ajruporti, iddefinit, fil-punt 376 ta’ dik is-sentenza, bħala r-relazzjoni bejn in-numru ta’ slots tal-ħin miżmuma minn trasportatur tal-ajru (jew it-trasportaturi tal-ajru li jagħmlu parti mill-istess grupp) f’ajruport u n-numru totali ta’ slots disponibbli f’dan l-ajruport, it-tieni nett, il-“livell ta’ konġestjoni” ta’ dawn l-ajruporti evalwat, hekk kif essenzjalment jirriżulta minn dan il-punt tas-sentenza appellata, fid-dawl tal-proporzjon ta’ slots allokati lit-trasportaturi tal-ajru kollha fl-ajruport ikkonċernat meta mqabbel mal-kapaċità globali ta’ dan l-ajruport f’termini ta’ slots, u, it-tielet nett, is-sehem ta’ slots miżmuma minn kompetituri tal-benefiċjarju. Skont il-Qorti Ġenerali, dawn il-kriterji kienu għalhekk jikkonċernaw prinċipalment il-“kapaċità tal-ajruport” u l-aċċess għall-infrastruttura.
112    Madankollu, fil-punt 378 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali qieset li fatturi oħra, relatati mal-ishma mis-suq miżmuma mill-benefiċjarju u mill-kompetituri tiegħu fis-suq tas-servizzi ta’ trasport bl-ajru tal-passiġġieri, kienu rilevanti għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ SSS. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali ppreċiżat b’mod partikolari, fil-punt 379 ta’ din is-sentenza, li, minn naħa, minħabba d-daqs differenti tal-ajruplani operati mit-trasportaturi tal-ajru fl-islots assenjati lilhom, in-numru ta’ siġġijiet offruti minnhom seta’ jvarja b’mod kunsiderevoli fi ħdan slot partikolari u, min-naħa l-oħra, it-trasportaturi tal-ajru setgħu joperaw numru differenti ta’ titjiriet fuq l-istess slot. Issa, l-informazzjoni pprovduta minn dawn il-kriterji addizzjonali tippermetti li tiġi evalwata l-importanza tal-ishma mis-suq tat-trasportaturi tal-ajru kkonċernati. Fil-każ ineżami, fil-punt 380 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-ishma mis-suq ta’ DLH, espressi f’termini ta’ frekwenzi (numru ta’ titjiriet) u ta’ siġġijiet offruti minn u lejn ajruporti rilevanti kienu jaqbżu, kultant b’mod kunsiderevoli, l-ishma mis-slots li hija kellha, kif elenkati fid-deċiżjoni kontenzjuża.
113    Minn dan, fil-punt 386 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li fid-dawl tal-importanza tal-ishma mis-suq sabiex tiġi ddeterminata l-eżistenza ta’ SSS, imfakkra fil-punt 383 tas-sentenza appellata, il-Kummissjoni, billi naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni dan l-element, ma kinitx ħadet inkunsiderazzjoni l-fatturi rilevanti kollha.
114    F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat, l-ewwel nett, li mid-definizzjoni tal-kunċett ta’ “slot” li tinsab fl-Artikolu 2(a) tar-Regolament Nru 95/93, kif emendat bir-Regolament Nru 793/2004 li dak it-terminu jkopri “il-permess mogħti minn kordinatur [...]
għall-użu tal-firxa sħiħa ta’ l-infrastruttura ta’ l-ajruport meħtieġa għall-operazzjoni ta’ servizz bl-ajru f’ajruport koordinat f’data u ħin speċifiċi għall-użu tat-tniżżil u t-tluq kif allokati minn kordinatur”.
115    Minn din id-definizzjoni jirriżulta, essenzjalment, li slot huwa d-dritt li tiġi operata titjira. Għaldaqstant, il-Kummissjoni kienet korretta meta stabbilixxiet relazzjoni diretta, fid-deċiżjoni kontenzjuża, bejn in-numru ta’ slots miżmuma mill-benefiċjarju tal-miżura inkwistjoni u n-numru ta’ titjiriet li jistgħu jiġu organizzati minnu, filwaqt li meta, fil-punt 379 tas-sentenza appellata, qieset li ż-żamma ta’ slot wieħed kienet tippermetti li jiġu organizzati diversi titjiriet, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni tagħha tal-kunċett ta’ “slots”. Minn dan isegwi li, kuntrarjament għal dak li ddeċidiet il-Qorti Ġenerali, it-teħid inkunsiderazzjoni tal-kriterju tal-frekwenza tat-titjiriet ma jidhirx indispensabbli sabiex ikun jista’ jiġi evalwat sa fejn operatur għandu possibbiltà effettiva li jikkompeti ma’ DLH f’ajruport partikolari.
116    It-tieni nett, fir-rigward tal-kriterji dwar il-frekwenza u n-numru ta’ siġġijiet offruti, imsemmija mill-Qorti Ġenerali fil-punt 380 tas-sentenza appellata, u li, fil-fehma tagħha, kellhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni, għalkemm ċertament ma jistax jiġi eskluż li dawn il-kriterji jistgħu jikkontribwixxu għall-evalwazzjoni tal-kapaċità ta’ trasportatur tal-ajru li jipprovdi servizzi minn ajruport partikolari, dan il-fatt ma huwiex ta’ natura, bħala tali, li juri li l-Kummissjoni wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni, fis-sens tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 56 u 57 tas-sentenza preżenti, sa fejn din il-kapaċità, li tqieset minn din l-istituzzjoni bħala deċiżiva sabiex tiġi evalwata l-eżistenza ta’ SSS f’ajruport tista’ wkoll tiġi ddeterminata fid-dawl ta’ kriterju ekwivalenti bħat-tqassim tas-slots bejn l-operaturi.
117    F’dawn iċ-ċirkustanzi, peress li l-Qorti Ġenerali ma stabbilixxietx b’mod suffiċjenti fid-dritt li l-kriterju magħżul mill-Kummissjoni, jiġifieri t-tqassim tas-slots, ma kienx manifestament tali li jippermetti li din il-kapaċità tiġi evalwata korrettament għall-finijiet tal-evalwazzjoni ta’ SSS u kien iċaħħad mill-plawżibbiltà l-analiżi mwettqa minn din l-istituzzjoni, fil-punti 380 u 382 tas-sentenza appellata, hija kkritikat b’mod żbaljat lill-Kummissjoni talli fid-deċiżjoni kontenzjuża ma evalwatx il-kapaċità ta’ trasportatur tal-ajru li jipprovdi s-servizzi tiegħu abbażi ta’ kriterju marbut mal-frekwenza u man-numru ta’ siġġijiet offruti, jiġifieri kriterju differenti minn dak adottat mill-Kummissjoni f’dik id-deċiżjoni.
118    It-tielet nett, il-Qorti Ġenerali lanqas ma wriet, fil-punti 373 sa 387 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni ma setgħetx validament tqis li l-livell ta’ konġestjoni ta’ ajruport u t-tqassim tas-slots bejn id-diversi operaturi attivi li jtiru minn dan l-ajruport kienu jikkostitwixxu parametri adegwati sabiex jiġi ddeterminat il-livell ta’ użu ta’ ajruport minn operatur kif ukoll il-kapaċità ta’ operatur li jorganizza iktar titjiriet mill-imsemmi ajruport matul il-perijodu rilevanti. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ma stabbilixxietx li l-Kummissjoni ma setgħetx tibbaża ruħha fuq dawn id-diversi parametri sabiex tevalwa l-kompetizzjoni, kemm reali kif ukoll potenzjali, li DLH kienet esposta għaliha matul dan il-perijodu.
119    Għaldaqstant, kuntrarjament għal dak li ddeċidiet il-Qorti Ġenerali fil-punt 386 tas-sentenza appellata, din ma stabbilixxietx b’mod suffiċjenti fid-dritt, konformement mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja mfakkra fil-punti 56 sa 64 tas-sentenza preżenti, li l-Kummissjoni kienet wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni meta bbażat l-analiżi tagħha tas-SSS fuq il-kriterji mfakkra fil-punt 111 tas-sentenza preżenti, u billi ma inkludietx fl-evalwazzjoni tagħha l-ishma mis-suq espressi f’termini ta’ frekwenzi u ta’ siġġijiet offruti. Minn dan isegwi li l-ewwel parti tar-raba’ aggravju għandha tintlaqa’.
120    Fir-rigward tat-tieni parti tar-raba’ aggravju, għandu jitfakkar, għal dak li jikkonċerna l-kwistjoni tal-ammissibbiltà tagħha, minn naħa, li l-ksur, mill-Qorti Ġenerali, tal-obbligu ta’ motivazzjoni impost fuqha u tal-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju tagħha huma kwistjonijiet ta’ liġi li għalihom il-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni fl-istadju tal-appell (sentenzi tas‑7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, EU:C:2004:6, punt 47, kif ukoll tas‑26 ta’ Mejju 2016, Rose Vision vs Il-Kummissjoni, C‑224/15 P, EU:C:2016:358, punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata). Il-kwistjoni dwar jekk l-argumenti ta’ DLH humiex, fir-rigward tal-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni, suffiċjentement issostanzjati jew, f’dak li jirrigwarda l-ksur tal-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju, f’kontradizzjoni mal-ġurisprudenza jew mal-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni taqa’ taħt il-mertu tal-argument u ma jista’ jkollha ebda effett f’termini ta’ ammissibbiltà.
121    Min-naħa l-oħra, fid-dawl tal-fatt li, hekk kif tfakkar fil-punt 94 tas-sentenza preżenti, il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tikkonstata l-fatti, għandu jiġi osservat li, sa fejn DLH tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tivverifika, fid-dawl tal-punti ta’ fatt li hija tippreżentalha, li l-Kummissjoni kkonstatat ġustament li DLH ma kellhiex SSS fl-ajruporti ta’ Düsseldorf u ta’ Vjenna jew li l-Qorti Ġenerali kkonstatat b’mod żbaljat il-fatti, it-tieni parti tar-raba’ aggravju hija, peress li DLH ma invokat ebda żnaturament tal-fatti mill-Qorti Ġenerali, inammissibbli.
122    Fuq il-mertu, għandu jiġi rrilevat li, wara li, fil-punt 410 tas-sentenza appellata, iddeċidiet li l-Kummissjoni ma kinitx ħadet inkunsiderazzjoni l-kriterji rilevanti kollha u kienet għalhekk wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni, il-Qorti Ġenerali żiedet, fil-punt 411 ta’ din is-sentenza, li, fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni ma setgħetx, abbażi unikament tal-kriterji li hija kienet qieset, tikkonkludi b’mod validu li l-grupp Lufthansa ma kellux SSS fl-ajruporti ta’ Düsseldorf u ta’ Vjenna, tal-inqas matul l-istaġun tas-sajf 2019 tal-IATA.
123    Sabiex waslet għal din il-konklużjoni, fir-rigward tal-ajruport ta’ Düsseldorf, fil-punt 397 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali qabelxejn ikkonstatat li s-sehem medju tas-slots miżmuma mill-grupp Lufthansa f’dan l-ajruport matul l-istaġun tas-sajf 2019 tal-IATA, jiġifieri bejn
40 u 50 %, kien jaqbeż il-limitu ta’ 40 %, li kellu jikkostitwixxi l-ewwel indizju li kellu jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ SSS. Sussegwentement, il-Qorti Ġenerali rrilevat, fil-punt 398 tas-sentenza appellata, li l-livell medju ta’ konġestjoni fl-imsemmi ajruport matul l-istaġun tas-sajf 2019 tal-IATA kien għoli ħafna, jiġifieri bejn 80 u 90 %, li tela’ għal skala ta’ bejn 90 u 100 % matul il-ħinijiet l-iktar intensivi, filwaqt li livell ogħla minn 60 % kien diġà problematiku. Fl-aħħar nett, fil-punt 399 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali enfasizzat id-dgħufija tal-kompetizzjoni bejn l-operaturi preżenti fl-istess ajruport, billi ssostanzjat din il-konstatazzjoni permezz ta’ elenkar tan-numru ta’ inġenji tal-ajru miżmuma minn kull wieħed minnhom. Minn dan, il-Qorti Ġenerali ddeduċiet, fil-punt 401 tas-sentenza appellata, li, abbażi ta’ dawn il-kriterji biss, il-Kummissjoni ma setgħetx validament tikkonkludi li l-grupp Lufthansa ma kellux SSS fl-ajruport ta’ Düsseldorf, tal-inqas matul l-istaġun tas-sajf 2019 tal-IATA.
124    Fid-dawl ta’ motivi analogi, mutatis mutandis, għal dawk imsemmija fil-punt preċedenti, il-Qorti Ġenerali ddeduċiet, fil-punt 408 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni ma setgħetx validament tikkonkludi li l-grupp Lufthansa ma kellux SSS fl-ajruport ta’ Vjenna, tal-inqas matul l-istaġun tas-sajf 2019 tal-IATA.
125    B’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali ma eżaminatx il-motivi li jinsabu fil-premessi 203, 204, 211 u 212 tad-deċiżjoni kontenzjuża. Madankollu, dawn il-motivi kienu jippreċiżaw ir-raġunijiet li għalihom il-Kummissjoni kienet interpretat id-data li hija kellha bħala li ma tippermettix li tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ SSS tal-grupp Lufthansa fl-ajruporti ta’ Düsseldorf u ta’ Vjenna. Għal dak li jikkonċerna l-ajruport ta’ Düsseldorf, il-Kummissjoni kienet ikkunsidrat b’mod partikolari li l-ikbar sehem tas-slots miżmum minn DLH ma kienx jaqbeż 55 sa 65 % għal ebda perijodu tal-ħin, bil-konsegwenza li kien possibbli għall-kompetituri ta’ DLH li jikkostitwixxu portafoll kbir ta’ slots tal-ħin billi jużaw dawk li ma kinux ġew allokati lill-grupp Lufthansa, u, għal dak li jikkonċerna d-daqs tal-flotta użata, li l-kompetituri ta’ DLH kienu jinsabu f’pożizzjoni aħjar f’Düsseldorf milli fi Frankfurt jew f’München. Għal dak li jikkonċerna l-ajruport ta’ Vjenna, il-Kummissjoni bbażat ruħha wkoll fuq il-fatt li l-ikbar sehem tas-slots miżmuma minn DLH ma kienx jaqbeż 50 sa 60 % għal ebda perijodu tal-ħin, li kienu għadhom disponibbli slots tal-ħin, li żewġ kompetituri relattivament b’saħħithom kienu stabbiliti fis-sit u li kien possibbli, għall-kompetituri ta’ DLH, li jikkostitwixxu portafoll ta’ slots sostanzjali billi jużaw dawk li ma kinux ġew allokati lill-grupp Lufthansa. Għaldaqstant, il-Kummissjoni kienet qieset li, indipendentement mil-livelli ta’ konġestjoni bejn wieħed u ieħor simili f’dawn l-erba’ ajruporti, is-sehem ta’ slots miżmuma minn DLH kien nettament ogħla fi Frankfurt u f’München milli f’Düsseldorf u fi Vjenna u li l-kompetituri ta’ DLH kienu, għall-kuntrarju, iktar b’saħħithom f’Düsseldorf u fi Vjenna milli fi Frankfurt u f’München.
126    Madankollu, fil-punti 396 sa 408 tas-sentenza appellata, billi bbażat ruħha fuq l-istess data bħall-Kummissjoni, il-Qorti Ġenerali wettqet analiżi ġdida tagħha sabiex finalment tasal, abbażi tal-evalwazzjoni globali tagħhom, għal konklużjoni differenti minn dik ta’ din l-istituzzjoni, mingħajr, madankollu, ma kkontestat il-konstatazzjonijiet tal-Kummissjoni li jinsabu fid-deċiżjoni kontenzjuża.
127    Minn dan jirriżulta li l-Qorti Ġenerali mhux sempliċement stħarrġet jekk il-Kummissjoni kinitx wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni, konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 56 sa 64 tas-sentenza preżenti, iżda ssostitwixxiet l-evalwazzjoni tagħha għal dik tal-Kummissjoni f’każ li fih din l-istituzzjoni tibbenefika madankollu minn marġni ta’ diskrezzjoni wiesgħa.
128    Minn dan isegwi li t-tieni parti tar-raba’ aggravju għandha tintlaqa’, l-istess bħal, konsegwentement, ir-raba’ aggravju kollu kemm hu.
Fuq il-ħames aggravju
L-argumenti tal-partijiet
129    Permezz tal-ħames aggravju tagħha, DLH tikkritika lill-Qorti Ġenerali li wettqet żball ta’ liġi meta, fil-punti 467 sa 480 tas-sentenza appellata, qieset li l-Kummissjoni kienet wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni tal-fatt li hija kienet eskludiet, mill-proċedura ta’ trasferiment ta’ slots, ċerti kompetituri diġà bbażati fl-ajruporti ta’ Frankfurt u ta’ München mill-ewwel stadju ta’ din il-proċedura.
130    F’dan ir-rigward, DLH issostni li l-Qorti Ġenerali, minkejja li rrikonoxxiet li l-Kummissjoni kellha setgħa diskrezzjonali wiesgħa sabiex tevalwa n-natura suffiċjenti tal-impenji assunti, injorat il-ġurisprudenza tagħha stess li tirriżulta mis-sentenza tat‑13 ta’ Mejju 2015, Niki Luftfahrt vs Il-Kummissjoni (T‑162/10, EU:T:2015:283, punt 295), li tgħid li l-fatt li impenji oħra setgħu wkoll jiġu aċċettati, jew saħansitra li kienu jkunu iktar favorevoli għall-kompetizzjoni, ma jistax iwassal għall-annullament tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni sa fejn din tal-aħħar setgħet raġonevolment tikkonkludi li l-impenji riprodotti f’din id-deċiżjoni kienu jippermettu li jitneħħew id-dubji serji. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali interferixxiet fis-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni billi eskludiet impenn minħabba li impenn differenti kien fil-fehma tagħha iktar favorevoli għall-kompetizzjoni, u b’hekk issostitwixxiet l-evalwazzjoni tagħha għal dik ta’ din l-istituzzjoni.
131    DLH tesponi li, hekk kif irrilevat il-Qorti Ġenerali fil-punt 421 tas-sentenza appellata, l-effetti potenzjali tal-għajnuna mill-Istat huma iktar indiretti minn dawk tal-konċentrazzjonijiet, sa fejn il-benefiċjarju ma jiksibx kompetitur billi jneħħi b’hekk restrizzjoni kompetittiva, iżda jista’ juża r-riżorsi pubbliċi addizzjonali li huwa jkollu sabiex iżomm jew isaħħaħ il-pożizzjoni tiegħu fis-suq. Skont il-Qafas Temporanju, impenji kienu neċessarji sabiex jiġi indirizzat dan ir-riskju fl-ajruporti li fihom DLH kellha SSS.
132    Kuntrarjament għal dak li kkonstatat il-Qorti Ġenerali fil-punt 472 tas-sentenza appellata, fil-premessi 226 u 227 tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni indikat espressament li l-fatt li l-proċedura ta’ trasferiment ta’ slots tiġi ristretta għall-operaturi l-ġodda huwa ta’ benefiċċju peress li jippermetti kompetizzjoni strutturali mal-grupp Lufthansa. Din l-istituzzjoni ħadet, b’mod partikolari, inkunsiderazzjoni l-problemi ta’ kompetizzjoni marbuta mal-għajnuna għar-rikapitalizzazzjoni abbażi tal-esperjenza preċedenti tagħha fil-kawżi ta’ konċentrazzjonijiet u ta’ akkordji fis-settur tal-avjazzjoni sabiex tikkonkludi li l-impenn tal-grupp Lufthansa li jittrasferixxi parti mill-attivitajiet tiegħu, sabiex il-kompetituri jkunu jistgħu jistabbilixxu ruħhom, kien jikkostitwixxi l-iktar miżura effettiva sabiex tiġi evitata kwalunkwe distorsjoni indebita tal-kompetizzjoni.
133    Issa, ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali, fil-punti 472 sa 477 tas-sentenza appellata, jinjora totalment il-fatt li meta jkollha tagħżel bejn żewġ strutturi ta’ impenn differenti, il-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali wiesgħa sabiex tapplika impenji ta’ portata iktar stretta, sa fejn hija tista’ raġonevolment tikkonkludi li l-impenji proposti huma suffiċjenti sabiex jiġu indirizzati r-riskji kkawżati, f’dan il-każ, mis-SSS ta’ DLH lill-ajruporti ta’ Frankfurt u ta’ München.
134    Bl-istess mod, billi, fil-punti 473 sa 476 tas-sentenza appellata, analizzat l-istruttura tas-suq fl-ajruporti ta’ Frankfurt u ta’ München u billi rreferiet għal struttura oħra li ma teskludix lill-kompetituri eżistenti mill-proċedura ta’ trasferiment ta’ slots, il-Qorti Ġenerali ssostitwixxiet l-evalwazzjoni tagħha ma’
dik tal-Kummissjoni, minkejja li, għal darba oħra, din kienet analiżi ekonomika kumplessa.
135    Barra minn hekk, skont DLH, fid-dawl ta’ dak li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet, essenzjalment, fil-punti 452 u 463 tas-sentenza appellata, din ivvizzjat il-motivi tagħha b’kontradizzjoni meta, fil-punti 473 sa 476 tas-sentenza appellata qieset li t-trasportaturi li għandhom bażi f’ajruport huma f’pożizzjoni aħjar sabiex iżommu kompetizzjoni effettiva.
136    Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Kummissjoni essenzjalment isostnu l-argument li DLH ressqet fil-kuntest tal-ħames aggravju tagħha u jqisu li dan l-aggravju għandu jintlaqa’.
137    Ryanair u Condor jikkontestaw dan l-argument u jsostnu li l-ħames aggravju għandu jiġi miċħud. Huma essenzjalment jitolbu li jiġu kkonfermati l-motivi tas-sentenza appellata msemmija f’dan l-aggravju, peress li l-Qorti Ġenerali ma marritx, b’mod partikolari, lil hinn mil-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju li hija għandha teżerċita.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
138    Preliminarjament, għandu jitfakkar li, konformement mal-punt 72 tal-Qafas Temporanju, jekk il-benefiċjarju ta’ miżura ta’ rikapitalizzazzjoni jkollu SSS f’suq, l-Istat Membru għandu jipproponi miżuri addizzjonali sabiex jippreżerva l-eżerċizzju ta’ kompetizzjoni effettiva f’dan is-suq. F’dan ir-rigward, mill-premessi 71 u 72 tad-deċiżjoni kontenzjuża jirriżulta li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja impenjat ruħha li timponi fuq il-benefiċjarju tal-miżura ta’ rikapitalizzazzjoni inkwistjoni li jittrasferixxi ċertu numru ta’ slots ta’ kuljum u ta’ assi addizzjonali fl-ajruporti ta’ Frankfurt u ta’ München. Għaldaqstant kien previst li, jekk wara tliet staġuni, is-slots ittrasferiti ma kinux ittieħdu minn operatur ġdid, dawn kellhom jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tat-trasportaturi kompetituri oħra li diġà kellhom bażi f’dawn l-ajruporti.
139    Fil-punt 479 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali qieset li l-Kummissjoni ma kinitx eżaminat l-elementi rilevanti kollha li jirrigwardaw l-impenji tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja intiżi sabiex jippreżervaw kompetizzjoni effettiva fis-suq ikkonċernat, evalwati skont l-istruttura u l-karatteristiċi partikolari tas-swieq inkwistjoni. B’mod iktar partikolari, fil-punti 472 sa 478 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li kienet il-Kummissjoni li kellha teżamina jekk il-preferenza mogħtija lill-operaturi l-ġodda u l-esklużjoni tal-kompetituri diġà eżistenti sa mill-ewwel stadju tal-proċedura ta’ allokazzjoni tas-slots kinitx xierqa u neċessarja sabiex jiġi ppreżervat l-eżerċizzju ta’ kompetizzjoni effettiva.
140    Insostenn ta’ din il-konklużjoni, il-Qorti Ġenerali indikat b’mod partikolari, fil-punti 474 sa 477 tas-sentenza appellata, li miżuri oħra li jikkonsistu b’mod partikolari fit-trasferiment, skont kundizzjonijiet oħra minbarra dawk previsti fl-impenji tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja, tas-slots inkwistjoni lill-kompetituri diġà stabbiliti jkunu aħjar sabiex jippreżervaw l-eżerċizzju ta’ kompetizzjoni effettiva.
141    F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja mfakkra fil-punti 56 sa 64 tas-sentenza preżenti jirriżulta li l-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali wiesgħa sabiex tiddetermina jekk il-miżuri addizzjonali proposti mill-Istati Membri jippermettux li jiġu ssodisfatti r-rekwiżiti li jirriżultaw mill-punt 72 tal-Qafas Temporanju.
142    Barra minn hekk, fid-dawl tal-kliem stess ta’ dan il-punt 72 u tal-prinċipji li jirregolaw s-sorveljanza tal-għajnuna mill-Istat, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tagħha, il-Kummissjoni hija mitluba tivverifika mhux jekk il-miżuri addizzjonali proposti humiex il-miżuri l-iktar effettivi possibbli sabiex jiffavorixxu l-kompetizzjoni fis-swieq inkwistjoni, iżda biss jekk dawn il-miżuri humiex suffiċjenti sabiex jiġi ppreżervat l-eżerċizzju ta’ kompetizzjoni effettiva f’dawn is-swieq.
143    Għaldaqstant, DLH hija korretta meta ssostni li l-fatt li miżuri oħra minbarra dawk imsemmija fid-deċiżjoni kontenzjuża huma adatti sabiex jiffavorixxu livell ogħla ta’ kompetizzjoni fis-swieq inkwistjoni ma setax, fi kwalunkwe każ, iwassal għall-illegalità ta’ dik id-deċiżjoni.
144    Minn dan isegwi li l-Qorti Ġenerali ma setgħetx validament tikkonkludi li kien hemm żball manifest ta’ evalwazzjoni li jivvizzja d-deċiżjoni kontenzjuża billi tibbaża ruħha fuq il-fatt li l-Kummissjoni ma kinitx eżaminat l-effetti potenzjali pożittivi ta’ proċedura ta’ trasferiment ta’ slots li ma teskludix il-kompetituri eżistenti filwaqt li tali mekkaniżmu kien jiffavorixxi kompetizzjoni iktar qawwija, mingħajr ma kkonstatat, fil-limiti tal-istħarriġ li għandha teżerċita, li l-impenji msemmija fid-deċiżjoni kontenzjuża kienu insuffiċjenti sabiex jippermettu ż-żamma tal-eżerċizzju ta’ kompetizzjoni effettiva fis-swieq inkwistjoni.
145    Minn dan isegwi li l-ħames aggravju għandu jintlaqa’.
Fuq is-sitt aggravju
L-argumenti tal-partijiet
146    Permezz tas-sitt aggravju tagħha, DLH tikkritika lill-Qorti Ġenerali li wettqet, b’mod partikolari fil-punt 501 tas-sentenza appellata, żball ta’ liġi meta qieset li l-Kummissjoni kienet naqset mill-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha fir-rigward tal-konstatazzjoni tagħha li t-trasferiment tas-slots kellu jiġi rremunerat u ma kienx jaffettwa l-effettività tal-impenji relatati ma’ dawn is-slots.
147    DLH tfakkar li mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li deċiżjoni bħad-deċiżjoni kontenzjuża, meħuda f’termini qosra, għandha tinkludi biss ir-raġunijiet li għalihom il-Kummissjoni tqis li l-miżura li hija suġġetta għall-eżami tagħha ma jidhirlix li tqajjem diffikultajiet serji u li huwa biżżejjed li tesponi l-fatti kif ukoll il-kunsiderazzjonijiet legali li għandhom importanza essenzjali fl-istruttura tad-deċiżjoni kkonċernata. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkonkludiet li l-Kummissjoni kienet naqset mill-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha.
148    Barra minn hekk, DLH issostni li d-deċiżjoni kontenzjuża kienet, fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja f’dan il-qasam, immotivata b’mod suffiċjenti fid-dritt, peress li, minn naħa, fid-dawl tan-numru ta’ argumenti mressqa fir-rigward ta’ kull element tal-impenji dwar is-slots, eżaminati mill-Qorti Ġenerali fil-punti 413 sa 493 tas-sentenza appellata, ir-rikorrenti fl-ewwel istanza evidentement setgħu jikkontestaw il-fondatezza tad-deċiżjoni kontenzjuża. Min-naħa l-oħra, l-istruttura partikolari ta’ kull trasferiment ta’ slots hija differenti u timplika evalwazzjonijiet tekniċi ħafna li għalhekk ma jeħtiġux motivazzjoni addizzjonali partikolari.
149    Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Kummissjoni essenzjalment isostnu l-argument li DLH ressqet fil-kuntest tas-sitt aggravju tagħha u jqisu li dan l-aggravju għandu jintlaqa’.
150    Ryanair u Condor jikkontestaw dan l-argument u jsostnu li s-sitt aggravju għandu jiġi miċħud. Huma essenzjalment jitolbu li jiġu kkonfermati l-motivi tas-sentenza appellata msemmija f’dan l-aggravju, peress li l-Qorti Ġenerali ma marritx, b’mod partikolari, lil hinn mil-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju li hija għandha teżerċita.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
151    Għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni meħtieġa mit-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE għandha tiġi adattata għan-natura tal-att inkwistjoni u għandha turi b’mod ċar u inekwivoku r-raġunament tal-istituzzjoni awtriċi tal-att b’mod li jippermetti lill-persuni kkonċernati jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura adottata u lill-qorti kompetenti twettaq l-istħarriġ tagħha. Ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni għandu jiġi evalwat abbażi taċ-ċirkustanzi tal-każ, b’mod partikolari tal-kontenut tal-att, tan-natura tar-raġunijiet invokati u tal-interess li d-destinatarji tal-att jew persuni oħra kkonċernati direttament u individwalment minn dan l-att jista’ jkollhom li jirċievu spjegazzjonijiet. Ma huwiex meħtieġ li l-motivazzjoni tispeċifika l-punti rilevanti kollha ta’ fatt u ta’ liġi, sa fejn il-kwistjoni dwar jekk il-motivazzjoni ta’ att tkunx tissodisfa r-rekwiżiti tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE għandha tiġi evalwata mhux biss fid-dawl tal-formulazzjoni tiegħu, iżda wkoll fid-dawl tal-kuntest tiegħu kif ukoll tar-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw il-qasam ikkonċernat (sentenza tat‑23 ta’ Jannar 2025, Neos vs Ryanair u Il-Kummissjoni, C‑490/23 P, EU:C:2025:32, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).
152    Meta tkun, b’mod iktar partikolari, bħal fil-każ ineżami, deċiżjoni, adottata b’applikazzjoni tal-Artikolu 108(3) TFUE, li ma jitqajmux oġġezzjonijiet fir-rigward ta’ miżura ta’ għajnuna, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni tippreċiża li tali deċiżjoni, li tittieħed f’termini qosra, għandha tinkludi biss ir-raġunijiet li għalihom il-Kummissjoni tqis li ma hemmx diffikultajiet serji ta’ evalwazzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna kkonċernata mas-suq intern u li anki motivazzjoni fil-qosor ta’ din id-deċiżjoni għandha titqies li hija suffiċjenti fir-rigward tar-rekwiżit ta’ motivazzjoni previst mit-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE, sa fejn din tkun turi b’mod ċar u inekwivoku r-raġunijiet li għalihom il-Kummissjoni qieset li ma kienx hemm tali diffikultajiet, fejn il-kwistjoni tal-fondatezza ta’ din il-motivazzjoni ma taqax taħt dan ir-rekwiżit (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑23 ta’ Novembru 2025, Neos vs Ryanair u Il‑Kummissjoni, C‑490/23 P, EU:C:2025:32, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).
153    Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kriterji li għandu jiġi eżaminat jekk il-Qorti Ġenerali wettqitx żball ta’ liġi meta qieset li d-deċiżjoni kontenzjuża kienet ivvizzjata bi ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni impost fuq il-Kummissjoni skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE.
154    Fil-każ ineżami, fil-punti 498 sa 502 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li kienet il-Kummissjoni li, fid-deċiżjoni kontenzjuża, kellha tispjega r-raġunijiet li wassluha sabiex tikkunsidra li t-trasferiment tas-slots inkwistjoni kellu jiġi rremunerat u mhux imwettaq mingħajr ħlas, peress li l-għażla ta’ trasferiment bi ħlas jista’ jkollha l-konsegwenza li tnaqqas l-attrazzjoni tas-slots proposti u, minħabba f’hekk, l-effettività tal-impenji relatati.
155    F’dan ir-rigward, billi kkritikat lill-Kummissjoni, fil-punt 501 tas-sentenza appellata, li ma indikatx, fid-deċiżjoni kontenzjuża, ir-raġunijiet li għalihom it-trasferiment mingħajr ħlas tas-slots inkwistjoni ma kienx ipprivileġġat meta mqabbel mat-trasferiment tagħhom bi ħlas, il-Qorti Ġenerali eżiġiet li din l-istituzzjoni tiġġustifika mhux biss, b’mod pożittiv, il-fondatezza tal-għażla ta’ trasferiment bi ħlas tas-slots, ikkonfermata mid-deċiżjoni kontenzjuża, iżda wkoll, b’mod negattiv, l-assenza ta’ rilevanza tal-għażla kuntrarja, jiġifieri trasferiment mingħajr ħlas.
156    Issa, peress li, hekk kif jirriżulta mill-punt 142 ta’ din is-sentenza, hija biss il-Kummissjoni, skont il-Qafas Temporanju, li għandha tivverifika jekk il-miżuri addizzjonali proposti humiex suffiċjenti sabiex jippreżervaw l-eżerċizzju ta’ kompetizzjoni effettiva fis-swieq inkwistjoni, ma jistax ikun mistenni minn din l-istituzzjoni, abbażi tal-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha, li teżamina jekk miżuri oħra jistgħux jiffavorixxu iktar il-kompetizzjoni f’dawn is-swieq u li hija tesponi r-raġunijiet li għalihom hija ma eżiġietx l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri l-oħra.
157    Minn dak kollu li ntqal jirriżulta li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta, fil-punt 501 tas-sentenza appellata, ddeċidiet li l-Kummissjoni kienet kisret l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha sa fejn hija ma kinitx spjegat għalfejn it-trasferiment tas-slots inkwistjoni kellu jiġi rremunerat u mhux imwettaq mingħajr ħlas.
158    Minn dan isegwi li s-sitt aggravju għandu jintlaqa’.
Konklużjoni
159    Hekk kif ġustament iddeċidiet il-Qorti Ġenerali, fil-punt 505 tas-sentenza appellata, li ma ġiex ikkritikat fil-kuntest ta’ dan l-appell, kull wieħed mill-iżbalji li d-deċiżjoni kienet ivvizzjata bihom, kif imfakkra fil-punt 504 ta’ din is-sentenza, kien ta’ natura li jiġġustifika, waħdu, l-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża. Għaldaqstant, l-annullament tas-sentenza appellata jkun iġġustifikat biss kieku ntwera li l-Qorti Ġenerali żbaljat meta kkonstatat kull wieħed minn dawn l-iżbalji. Minn dan isegwi li dan l-appell jista’ jintlaqa’ u s-sentenza appellata tiġi annullata biss jekk l-aggravji kollha invokati mill-appellanti jkunu fondati.
160    Madankollu, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, għalkemm hemm lok li jintlaqgħu l-ewwel, it-tieni u r-raba’ sas-sitt aggravji, it-tielet aggravju għandu, min-naħa l-oħra, jiġi miċħud. Konsegwentement, l-appell għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.
Fuq l-ispejjeż
161    Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura, meta
l-appell ma jkunx fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tagħti deċiżjoni dwar l-ispejjeż.
162    Skont l-Artikolu 138(1) ta’ dawn ir-Regoli, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 184(1) tagħhom, il-parti li titlef għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.
163    Peress li Ryanair u Condor talbu li DLH tiġi kkundannata għall-ispejjeż u peress li din tilfet, hemm lok li hija tiġi kkundannata tbati, minbarra l-ispejjeż rispettivi tagħha, dawk sostnuti minn Ryanair u minn Condor.
164    Barra minn hekk, peress li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Kummissjoni tilfu iżda Ryanair u Condor ma talbux li jiġu kkundannati għall-ispejjeż, hemm lok li jiġi deċiż li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Kummissjoni għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)      L-appell huwa miċħud.
2)      Deutsche Lufthansa AG hija kkundannata tbati, minbarra l-ispejjeż tagħha stess, dawk imġarrba minn Ryanair DAC u minn Condor Flugdienst GmbH.
3)      Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Kummissjoni Ewropea għandhom ibatu l-ispejjeż rispettivi tagħhom.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.