62007CC0430
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
PAOLA MENGOZZIEGO
przedstawiona w dniu 20 listopada 2008 r. (
1
)
Sprawa C-430/07
Exportslachterij J. Gosschalk & Zoon BV
przeciwko
Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
„Decyzja 2000/764/WE — Badania na obecność i monitorowanie epidemiologiczne gąbczastej encefalopatii bydła — Rozporządzenie (WE) nr 2777/2000 — Środki wspierania rynku — Środki weterynaryjne — Wkład Wspólnoty do finansowania części kosztów testów — Dyrektywa 85/73/EWG — Uprawnienie państw członkowskich do finansowania części kosztów nieponoszonych przez Wspólnotę w drodze poboru opłat krajowych za inspekcje mięsa lub opłat na walkę z epizootiami”
Wprowadzenie
1.
W niniejszym wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Raad van Staate (rada stanu, Niderlandy) zadaje Trybunałowi pytania dotyczące, z jednej strony, wykładni rozporządzenia Komisji (WE) nr 2777/2000 z dnia 18 grudnia 2000 r. przyjmującego nadzwyczajne środki wspierania rynku wołowiny i cielęciny (
2
) oraz ważności art. 2 ust. 2 tego rozporządzenia, a z drugiej strony dotyczące wykładni przepisów dyrektywy 85/73/EWG w sprawie finansowania badania i kontroli sanitarnej zwierząt, objętych przepisami dyrektyw 89/662/EWG, 90/425/EWG, 90/675/EWG oraz 91/496/EWG (
3
), zmienionej i skonsolidowanej dyrektywą Rady 96/43/WE z dnia 26 czerwca 1996 r. (
4
).
2.
Wspomniane pytania zostały podniesione w ramach sporu między przedsiębiorstwem Exportslachterij J. Gosschalk & Zoon BV (zwanym dalej: „spółką Gosschalk”) oraz Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (niderlandzkim ministrem ds. rolnictwa, środowiska i jakości produktów żywnościowych), co do zgodności z prawem decyzji o poborze opłat z tytułu wydatków poniesionych w związku z przeprowadzeniem badań na obecność gąbczastej encefalopatii bydła (zwanej dalej: „BSE”), przeprowadzonych pomiędzy majem i grudniem 2001 r. w spółce Gosschalk.
Ramy prawne
Uregulowania wspólnotowe
3.
Artykuł 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1258/99 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (
5
) stanowi jak niżej:
„Sekcja Gwarancji [Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej] finansuje:
[…]
b)
interwencję mającą na celu ustabilizowanie rynków rolnych;
[…]
d)
finansowy wkład Wspólnoty do specjalnych środków weterynaryjnych, kontroli w dziedzinie weterynarii i programów zwalczania i monitorowania chorób zwierzęcych (środki weterynaryjne) oraz środków ochrony zdrowia roślin;
[…]”.
4.
Stosownie do przepisów art. 2 ust. 2 rozporządzenia 1258/1999 „[i]nterwencja mająca na celu ustabilizowanie rynków rolnych, podejmowana zgodnie z zasadami wspólnotowymi w ramach wspólnej organizacji rynków rolnych, finansowana jest na mocy art. 1 ust. 2 lit. b)”. Ponadto stosownie do przepisów art. 3 ust. 2 tegoż rozporządzenia „[ś]rodki weterynaryjne oraz środki w zakresie ochrony zdrowia roślin podejmowane zgodnie z zasadami wspólnotowymi finansowane są na mocy art. 1 ust. 2 lit. d)”.
5.
Artykuł 38 rozporządzenia Rady (WE) nr 1254/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wołowiny i cielęciny przewiduje co następuje (
6
):
„1.   W przypadku znacznej podwyżki lub spadku cen notowanego na rynku Wspólnoty oraz jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, że taka sytuacja będzie się utrzymywać, tym samym zakłócając lub grożąc zakłóceniem funkcjonowania rynku, mogą zostać podjęte konieczne środki zaradcze.
2.   Szczegółowe zasady stosowania przepisów niniejszego artykułu są przyjmowane […] zgodnie z procedurą [komitetu] określoną w art. 43”.
6.
Artykuł 45 rozporządzenia nr 1254/1999 stanowi, że rozporządzenie (WE) nr 1258/1999, jak również przepisy przyjęte w jego wykonaniu mają zastosowanie do produktów objętych przepisami wspólnej organizacji rynku wołowiny i cielęciny.
7.
Artykuł 1 dyrektywy Rady 89/662/EWG z dnia 11 grudnia 1989 r. dotyczącej kontroli weterynaryjnych w handlu wewnątrzwspólnotowym w perspektywie wprowadzenia rynku wewnętrznego (
7
) nakazuje państwom członkowskim zapewnienie, aby kontrole weterynaryjne przeprowadzane na produktach pochodzenia zwierzęcego, które są przeznaczone do handlu, i do których zaliczają się świeża wołowina i cielęcina, nie były już przeprowadzane na granicach, lecz zgodnie z tą dyrektywą.
8.
Artykuł 9 dyrektywy 89/662 przewiduje co następuje:
„1.   Każde państwo członkowskie niezwłocznie powiadamia inne państwa członkowskie i Komisję o wszelkich epidemiach na swoim terytorium innych niż epidemie chorób określonych w dyrektywie 82/894/EWG, o zoonozach, chorobach lub innych czynnikach mogących stanowić poważne zagrożenie dla zwierząt lub dla zdrowia ludzkiego.
Państwo członkowskie pochodzenia niezwłocznie wprowadza środki kontroli lub zapobiegawcze przewidziane w regułach wspólnotowych, w szczególności określenie stref buforowych przewidzianych w tych regułach lub przyjmuje inne środki, które uzna za właściwe.
Państwo członkowskie przeznaczenia lub tranzytu, które podczas kontroli określonej w art. 5, stwierdziło istnienie jednej z chorób lub czynników określonych w akapicie pierwszym, może, w razie konieczności, zastosować środki zapobiegawcze przewidziane w regułach wspólnotowych.
Do czasu przyjęcia środków zgodnie z ust. 4, państwo członkowskie przeznaczenia może ze względu na poważne przyczyny zdrowotne ludzi i zwierząt zastosować tymczasowe rozwiązania ochronne w odniesieniu w do zakładów lub w przypadku choroby epizootycznej w odniesieniu do obszaru ochronnego przewidzianego w zasadach wspólnotowych.
O środkach zastosowanych przez państwa członkowskie należy bezzwłocznie powiadomić Komisję i inne państwa członkowskie.
[…]
4.   W każdym przypadku, Komisja przy najbliższej okazji dokonuje przeglądu sytuacji w ramach Stałego Komitetu Weterynaryjnego. Komisja przyjmuje niezbędne środki w odniesieniu do produktów określonych w art. 1 oraz jeżeli wymaga tego sytuacja w odniesieniu do produktów pochodzących z tych produktów lub z nich wytworzonych, zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 17 Komisja monitoruje sytuację i, stosując tę samą procedurę, zmienia lub unieważnia podjętą decyzję w zależności od rozwoju sytuacji.
[…]”.
9.
Analogicznie dyrektywa Rady 90/425/EWG z dnia 26 czerwca 1990 r. dotycząca kontroli weterynaryjnych i zootechnicznych mających zastosowanie w handlu wewnątrzwspólnotowym niektórymi żywymi zwierzętami i produktami w perspektywie wprowadzenia rynku wewnętrznego (
8
) ustanawia, w odniesieniu do pewnego określonego rodzaju żywych zwierząt, do których zalicza się bydło, oraz do produktów pochodzenia zwierzęcego (innych niż świeże mięso), zniesienie kontroli weterynaryjnych na granicach oraz reguły harmonizacyjne dla kontroli weterynaryjnych. Artykuł 10 tej dyrektywy zawiera przepisy w zupełności odpowiadające tym z art. 9 dyrektywy 89/662.
10.
Decyzja Komisji 2000/764/WE z dnia 29 listopada 2000 r. w sprawie badania bydła na obecność gąbczastej encefalopatii bydła przyjęta na podstawie art. 9 ust. 4 dyrektywy 89/226 i art. 10 ust. 4 dyrektywy 90/425 i zmieniająca decyzję Komisji 98/272/WE w sprawie pomiarów epidemiologicznych [monitorowania epidemiologicznego] pasażowalnych encefalopatii gąbczastych (
9
), zatwierdziła zmieniony program przeprowadzania badań bydła na obecność BSE, celem rozciągnięcia testów, wcześniej ograniczonych do niektórych grup ryzyka, w pierwszej fazie na całe przedstawiające ryzyko bydło w wieku powyżej 30 miesięcy, a w drugiej fazie na bydło w wieku powyżej 30 miesięcy nieprzejawiające objawów klinicznych i które podlega ubojowi do spożycia przez ludzi. W tym celu art. 1 decyzji 2000/764 w brzmieniu zmienionym decyzją 2001/8 stanowi jak niżej:
„1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby całe bydło w wieku powyżej trzydziestu miesięcy:
—
podlegające »ubojowi z konieczności« zdefiniowanemu w art. 2 lit. n) dyrektywy Rady 64/433/EWG (
10
),
—
poddane ubojowi zgodnie z załącznikiem I, rozdział IV, pkt 28 lit. c) dyrektywy 64/433/EWG
zostało poddane jednemu z zatwierdzonych szybkich testów, o których mowa w załączniku IV, [część A] do decyzji 98/272/WE od dnia 1 stycznia 2001 r.
[…]
2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby całe bydło w wieku powyżej 30 miesięcy, zmarłe w gospodarstwie lub podczas transportu, które jednak nie zostało poddane ubojowi do spożycia przez ludzi, było badane zgodnie z załącznikiem I, część A do decyzji 98/272/WE poczynając od dnia 1 stycznia 2001 r.
3.   Państwa członkowskie zapewniają, aby całe bydło w wieku powyżej 30 miesięcy poddane zwyczajnemu ubojowi do spożycia przez ludzi, poddano jednemu z szybkich zatwierdzonych testów, o których mowa w załączniku IV, część A do decyzji 98/272/WE najpóźniej od dnia 1 lipca 2001 r.
[…]”. [tłumaczenie nieoficjalne]
11.
Rozporządzenie nr 2777/2000, które przyjęto na podstawie art. 38 ust. 2 rozporządzenia nr 1254/1999, i które miało, zgodnie z jego art. 11, zastosowanie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 30 czerwca 2001 r., stanowi w szczególności, co następuje:
„Artykuł 2
1.   Mięso bydła w wieku powyżej 30 miesięcy, poddanego ubojowi na obszarze Wspólnoty po dniu 1 stycznia 2001 r., może zostać uznane za zdatne do spożycia przez ludzi we Wspólnocie lub do wywozu do państw trzecich tylko w przypadku negatywnego wyniku zatwierdzonych szybkich testów na obecność BSE, o których mowa w załączniku IV tytuł A do decyzji Komisji 98/272/WE.
2.   Wspólnota bierze udział w finansowaniu testów, o których mowa w ust. 1. Udział finansowy Wspólnoty jest równy 100% kosztów (bez VAT) nabycia zestawu testów i odczynników, nie więcej niż 15 EUR za test, w zakresie testów przeprowadzanych na zwierzętach poddanych ubojowi przed wejściem w życie programu obowiązkowych badań przewidzianego w art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764/WE, a w każdym razie przed dniem 1 lipca 2001 r.
Ze współfinansowania wykluczone są badania wykonywane na:
—
zwierzętach, o których mowa w art. 1 ust. 1 decyzji 2000/764/WE,
—
zwierzętach objętych systemem skupu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 niniejszego rozporządzenia.
Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki celem uniknięcia dwukrotnego obciążenia wydatkami budżetu wspólnotowego.
Artykuł 3
1.   Państwa członkowskie skupują, bez przeprowadzania testu określonego w art. 2 ust. 1, każde zwierzę w wieku powyżej 30 miesięcy, dostarczone przez producenta lub jego przedstawiciela, dla celów uboju i całkowitego jego zniszczenia.
[…]
4.   Państwa członkowskie, będące w stanie wykazać, w sposób uznany przez Komisję za przekonywujący, że dysponują zdolnością wystarczającą, aby przeprowadzić testy, o których mowa w art. 2 ust. 1, na produkcji pochodzącej ze zwykłego uboju bydła w wieku powyżej 30 miesięcy, mogą zostać upoważnione przez Komisję, według procedury, o której mowa w art. 43 rozporządzenia nr 1254/1999, do zaprzestania stosowania systemu skupu, o którym mowa w ust. 1, z wyjątkiem podjęcia decyzji przewidzianej w ust. 3.
[…]
Artykuł 10
Środki przyjęte na mocy niniejszego rozporządzenia uznawane są za środki interwencyjne w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) 1258/1999.
[…]”. [tłumaczenie nieoficjalne]
12.
Na podstawie art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 2777/2000 Komisja przyjęła decyzję 2001/3/WE z dnia 3 stycznia 2001 r. ustanawiającą szczególne środki dla Danii i Niderlandów w sektorze wołowiny i cielęciny na mocy rozporządzenia (WE) nr 2777/2000 (
11
), która to decyzja upoważniła Niderlandy do zaprzestania stosowania systemu skupu przewidzianego w art. 3 tego rozporządzenia.
13.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiające zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii (
12
), stosowane od dnia 1 lipca 2001 r., przewiduje system monitorujący, polegający przede wszystkim na przewidzianym w art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia obowiązku każdego z państw członkowskich do przeprowadzenia dorocznego programu monitorującego w szczególności BSE, zgodnie z rozdziałem A załącznika III do tego rozporządzenia. Program taki, stosujący się w szczególności do bydła w wieku powyżej 30 miesięcy przeznaczonego do normalnego uboju do spożycia przez ludzi, obejmuje procedury przesiewowe z zastosowaniem szybkich testów.
14.
Decyzja Rady 90/424/EWG z dnia 26 czerwca 1990 r. w sprawie wydatków w dziedzinie weterynarii (
13
) ustala procedury regulujące wkład finansowy Wspólnoty przeznaczony w szczególności na środki kontrolne w dziedzinie weterynarii, oraz na programy zwalczania i monitorowania chorób zwierzęcych. Artykuł 24 ust. 1 tej decyzji przewiduje środek finansowy na zwalczanie i kontrolowanie chorób wymienionych w załączniku do tej decyzji, między innymi BSE, zaklasyfikowanej wraz „zoonozami i epidemiami nieujętymi gdzie indziej”. Środek ten, zgodnie z art. 24 ust. 3 i 4 tej decyzji, realizuje się przez wkład finansowy przyznany z osobna każdemu programowi przedłożonemu przez zainteresowane państwo członkowskie Komisji i przez nią zatwierdzonemu. Ponadto art. 27 decyzji 90/424 przewiduje, że „Wspólnota wspomaga poprawę skuteczności inspekcji weterynaryjnej” w szczególności przez wkład finansowy w przeprowadzanie badań mających na celu zapobieganie zoonozom. Udział taki, zgodnie z art. 29 i 30 tej decyzji, realizuje się przez wkład finansowy, o który państwa członkowskie mogą występować od chwili wprowadzenia uregulowania wspólnotowego mającego na celu zwalczanie zoonoz, dla każdego krajowego programu zwalczania przedłożonego Komisji i przez nią zatwierdzonego.
15.
Przyjęta na podstawie decyzji 90/424, a w szczególności jej art. 24, decyzja Komisji 2000/773/WE z dnia 30 listopada 2000 r., zatwierdzająca programy monitorowania BSE przedstawione na 2001 r. przez państwa członkowskie i ustalająca poziom wkładu finansowego Wspólnoty (
14
), zwiększyła wkład finansowy Wspólnoty dla wyżej wspomnianych programów przewidziany pierwotnie w decyzji Komisji 2000/639/WE z dnia 13 października 2000 r. (
15
). W istocie wspomniane programy, które powinny były zostać przedstawione do dnia 1 czerwca 2000 r., nie mogły spełniać wymogów dotyczących zmienionego programu wykonywania szybkich badań na obecność BSE (zwanych dalej „szybkimi testami BSE”), przyjętego przez Komisję 6 grudnia tego roku decyzją 2000/764. Artykuł 17 decyzji 2000/773 stanowi, że „oprócz środków przewidzianych przez zatwierdzone programy […], wkład finansowy Wspólnoty przyznaje się także na testy przeprowadzane zgodnie z art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764, pod warunkiem że wnioskujące państwa członkowskie przedstawią Komisji najpóźniej do dnia 15 czerwca 2001 r. zmieniony program”. [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tej decyzji poniżej]
16.
Decyzją Komisji 2001/499/WE z dnia 3 lipca 2001 r. zmieniającą decyzje 2000/639/WE i 2000/773/WE w sprawie wkładu finansowego Wspólnoty do programów monitorowania BSE przedstawionych przez państwa członkowskie na 2001 r. (
16
), również przyjętą na podstawie decyzji 90/424, a szczególności jej art. 24, dokonano dalszych zmian maksymalnej kwoty wkładu finansowego Wspólnoty w każdym programie, w kontekście poszerzonego programu monitorowania BSE wprowadzonego rozporządzeniem nr 999/2001.
17.
Artykuł 18 decyzji 2000/773, w brzmieniu zmienionym decyzją 2001/499 przewiduje, że „wkład finansowy Wspólnoty do zatwierdzonych programów […] pokrywa:
—
100% (bez VAT) kosztów nabycia zestawów testów i odczynników, nie więcej niż 30 EUR za test, w zakresie testów przeprowadzonych między dniem 1 stycznia a dniem 30 czerwca 2001 r. na zwierzętach, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 2 decyzji Komisji 2000/764/WE,
—
[…],
—
100% (bez VAT) kosztów nabycia zestawów testów i odczynników, nie więcej niż 15 EUR za test, w zakresie testów przeprowadzonych pomiędzy dniem 1 lipca a dniem 31 grudnia 2001 r. na zwierzętach, o których mowa w załączniku III, rozdział A, część I pkt 2.2, 4.2 i 4.3 rozporządzenia (WE) nr 999/2001”, przy czym wspomniany pkt 2.2 dotyczy „bydła w wieku powyżej 30 miesięcy poddanego normalnemu ubojowi do spożycia przez ludzi” (
17
).
18.
Wkład finansowy Wspólnoty do programu monitorowania BSE w Niderlandach za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2001 r., stosownie do decyzji 2001/499, dochodzi do maksymalnej kwoty 5245000 EUR.
19.
Wreszcie dyrektywa 85/73 (
18
), zmieniona i skonsolidowana dyrektywą 96/43 (zwana dalej „dyrektywą 85/73”) ustanawia zharmonizowane przepisy finansowania inspekcji i kontroli weterynaryjnych żywych zwierząt wskazanych, między innymi, w dyrektywach 89/662 i 90/425, celem uniknięcia zakłóceń konkurencji, które mogą wyniknąć z poboru przez państwa członkowskie opłat finansowanych w różny sposób.
20.
Artykuł 1 dyrektywy 85/73 stanowi, że „państwa członkowskie zapewniają, zgodnie z ustaleniami przewidzianymi w załączniku A, pobieranie opłaty wspólnotowej w celu pokrycia kosztów inspekcji i kontroli produktów wymienionych w tym załączniku, […]” takich jak w szczególności świeża wołowina i cielęcina będące przedmiotem dyrektywy 64/433.
21.
Dyrektywa 85/73 przewiduje ponadto w szczególności co następuje:
„Artykuł 4
1.   W oczekiwaniu na przyjęcie przepisów regulujących opłaty wspólnotowe państwa członkowskie zapewniają finansowanie inspekcji i kontroli nieobjętych przepisami art. 1, 2 i 3.
2.   Do celów ust. 1, państwa członkowskie mogą pobierać opłaty krajowe zgodnie z zasadami przyjętymi w odniesieniu do opłat wspólnotowych.
Artykuł 5
1.   Opłaty wspólnotowe ustala się na poziomie, który umożliwia pokrycie kosztów poniesionych przez właściwe władze z tytułu:
—
kosztów wynagrodzeń i kosztów ubezpieczeń społecznych stanowiących część kosztów wykonania inspekcji,
—
kosztów administracyjnych związanych z wykonywaniem kontroli i inspekcji, które mogą zawierać koszty stażu inspektorów,
w celu wykonania kontroli i inspekcji określonych w art. 1, 2 i 3.
[…]
3.   Państwa członkowskie upoważnione są do pobierania kwot wyższych niż poziomy opłat wspólnotowych z zastrzeżeniem, że cała opłata pobrana przez każde państwo członkowskie nie jest wyższa od faktycznego kosztu inspekcji.
4.   Bez uszczerbku dla wyboru właściwych władz upoważnionych do pobierania opłat wspólnotowych, te opłaty wspólnotowe zastępują każdą inną opłatę lub należność za inspekcję sanitarną pobraną przez władze krajowe, regionalne lub lokalne państw członkowskich za inspekcje i kontrole określone w art. 1, 2 i 3 oraz ich certyfikację.
Niniejsza dyrektywa nie stanowi przeszkody dla państw członkowskich do pobierania opłat na walkę z epizootiami i chorobami enzootycznymi”.
Uregulowania krajowe
22.
W Niderlandach obowiązek poddania całego bydła w wieku powyżej 30 miesięcy przeznaczonego do uboju do spożycia przez ludzi szybkim testom BSE, określony w art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764, został wprowadzony począwszy od dnia 1 stycznia 2001 r., artykułem 14 lit. b) ust. 1 Onderzoekingsregulatief 1994 (rozporządzenia z 1994 r. w sprawie wykrywania chorób) Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur (niderlandzkiego ministra ds. polityki społecznej, zdrowia i kultury (
19
)), zmienionego Wijziging Onderzoekingsregulatief (rozporządzeniem zmieniającym rozporządzenie z 1994 r. w sprawie wykrywania chorób) Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (niderlandzkiego ministra ds. zdrowia, polityki społecznej i sportu (
20
)) z dnia 15 grudnia 2000 r. W uzasadnieniu tego ostatniego rozporządzenia przywołano decyzję 2000/764, której wykonaniu ono służy. Podkreślonym jest również fakt, że Niderlandy postanowiły wprowadzić przedterminowo, bo od dnia 1 stycznia 2001 r., obowiązek poddania szybkim testom BSE także bydła nie przejawiającego objawów klinicznych oraz co do którego nie zachodzi podejrzenie choroby, który to wspomniana decyzja nakłada dopiero poczynając od dnia 1 lipca 2001 r. Takie wyprzedzenie miało wyraźnie umożliwić Niderlandom uniknięcie systemu skupu bydła ustanowionego rozporządzeniem 2777/2000. Zgodnie z deklaracjami rządu niderlandzkiego złożonymi w trakcie niniejszego postępowania wspomniane wyżej uregulowanie dotyczy tylko mięs przeznaczonych do handlu krajowego.
23.
Ponadto, art. 2a ust. 1 lit. y) Regeling uitvoer vers vlees en vleesbereidingen 1985 (rozporządzenia z 1985 r. w sprawie wywozu świeżego mięsa i przetworów mięsnych, zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie wywozu”) Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (niderlandzkiego ministra rolnictwa, środowiska i rybołówstwa) (
21
) wprowadzony przez Wijziging Regeling uitvoer vers vlees en vleesbereidingen 1985 (rozporządzenie zmieniające rozporządzenie z 1985 r. w sprawie wywozu świeżego mięsa i przetworów mięsnych) tego samego ministra z dnia 21 grudnia 2000 r. (
22
), zakazało z mocą od dnia 1 stycznia 2001 r. wywozu mięsa bydła w wieku powyżej 30 miesięcy, które nie zostało poddane jednemu z szybkich testów określonych w załączniku IV tytule A decyzji 98/272 lub które w jednym z badań miało wynik pozytywny. Uzasadnienie tego ostatniego rozporządzenia przywołuje decyzję 2000/764, w szczególności jego art. 1 ust. 3 wskazuje, że zmiana przepisów wprowadzona przez to rozporządzenie zmierza do nałożenia obowiązku poddawania owego bydła badaniom w ubojniach, których produkcja jest przeznaczona do wywozu, i podkreśla, że, jako iż Niderlandy dysponują zdolnościami wystarczającymi dla przeprowadzania badań, wspomniany wyżej system skupu nie ma tam zastosowania.
24.
Na mocy Regeling tarieven keuring vlees en vleesprodukten 1993 (rozporządzenia z 1993 r. w sprawie stawek za inspekcje mięsa i przetworów mięsnych, zwanego dalej „rozporządzeniem o stawkach”), koszt szybkich testów BSE do dnia 31 marca 2001 r. ponosiły w całości władze państwa, bez uszczerbku dla udziału Wspólnoty w finansowaniu zestawów testów oraz odczynników w wysokości 15 EUR za test. Od dnia 1 kwietnia 2001 r. jednakże, na mocy art. 3b rozporządzenia o stawkach (
23
), zmienionego rozporządzeniami międzyministerialnymi z dnia 30 marca 2001 r. (
24
) i z dnia 1 listopada 2001 r. (
25
), za wykonanie wyżej wspomnianych testów na bydle w wieku powyżej 30 miesięcy nałożono opłatę w wysokości 70 NLG (co odpowiada 31,76 EUR) za zwierzę. Poczynając od dnia 1 stycznia 2002 r. koszt tych testów, wynoszący średnio 198,35 NLG (co odpowiada 90 EUR) jak oświadczył rząd niderlandzki, został w całości przeniesiony na podmioty gospodarcze.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
25.
Decyzjami z dnia 22 lutego 2002 r., 8 marca 2002 r. i z dnia 19 kwietnia 2002 r. Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserj (minister rolnictwa, środowiska i rybołówstwa) obciążył spółkę Gosschalk kwotą 1681279,12 EUR za szybkie testy BSE na bydle z jej gospodarstwa w wieku powyżej 30 miesięcy, przeprowadzone przez Rijksdienst voor de Keuring van Vee en Vlees (krajowy organ ds. inspekcji zwierząt gospodarskich i mięsa) w okresie od maja do grudnia 2001 r. po koszcie jednostkowym 31,76 EUR za test.
26.
Decyzje te podtrzymane w trybie wewnątrzadministracyjnym zostały zaskarżone przed właściwym krajowym sądem administracyjnym przez spółkę Gosschalk, która to podniosła zasadniczo, że pozwany minister nie mógł, nawet częściowo, przenieść na nią kosztów szybkich testów BSE poprzez nałożenie opłaty, jako że według prawa wspólnotowego koszty te są pokrywane z finansów publicznych.
27.
Aby rozstrzygnąć podzielony na liczne fazy spór, Raad van State uznała w postanowieniu z dnia 17 września 2007 r., że konieczne jest zwrócenie się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1.
Czy testy BSE, które z dniem 1 stycznia 2001 r. stały się obowiązkowe na podstawie [rozporządzenia w sprawie wywozu] wydanego w wykonaniu art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764 […] stanowią testy w rozumieniu art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000 […]?
2)
W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej, czy art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000 należy uznać za interwencję mającą na celu ustabilizowanie rynku w sektorze wołowiny i cielęciny (środek wspierania rynku) w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1258/1999 […] czy za szczególny środek weterynaryjny w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. d) tego rozporządzenia, lub też czy stanowi on jednocześnie taką interwencję i taki środek?
3)
Jeżeli mamy tutaj (również) do czynienia ze środkiem wspierania rynku, to czy w świetle wyroku Trybunału z dnia 30 września 2003 r. w sprawie C-239/01 (
26
).
4)
Przy założeniu, że art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2777/2000 jest ważny, czy rozporządzenie to stoi na przeszkodzie temu, by państwa członkowskie przenosiły na uczestników rynku koszty przeprowadzonych testów BSE?
5)
Czy art. 5 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 85/73/EWG […], zmienionej i skonsolidowanej dyrektywą 96/43 należy interpretować w ten sposób, że dyrektywa ta nie stoi na przeszkodzie, by państwo członkowskie pobierało opłatę z tytułu wydatków poniesionych w związku z przeprowadzeniem testów BSE? Jeżeli tak, to jakie wymogi winna spełniać opłata z tytułu przeprowadzenia testów BSE?”.
Ocena prawna
28.
Pierwsze cztery pytania prejudycjalne dotyczą przepisów rozporządzenia nr 2777/2000, które miało zastosowanie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 30 czerwca 2001 r. Sam sąd krajowy precyzuje więc, że mają one znaczenie tylko w stosunku do testów przeprowadzonych w spółce Gosschalk w maju i czerwcu 2001 r. ale nie dla tych przeprowadzonych w drugim semestrze owego roku. Piąte pytanie dotyczy natomiast wszystkich testów BSE, co do których toczy się postępowanie przed sądem krajowym.
W przedmiocie trzech pierwszych pytań prejudycjalnych
Wstęp
29.
Powszechnie wiadomo, że w zakresie współpracy sądowej ustanowionej przez art. 234 WE, do sądu krajowego, przed którym toczy się postępowanie należy zastosowanie w danej sprawie stosownych przepisów prawa wspólnotowego, podczas gdy zadaniem Trybunału jest zajęcie stanowiska co do wykładni lub ważności tychże przepisów.
30.
Pierwsze pytanie prejudycjalne postawione przez Raad van State należy więc rozumieć jako zmierzające do otrzymania od Trybunału wyjaśnień pojęcia testu BSE w rozumieniu art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000, co ma pozwolić temu sądowi krajowemu na ocenę, czy testy BSE przeprowadzone w maju i czerwcu 2001 r., z mocy rozporządzenia w sprawie wywozu, na bydle spółki Gosschalk w wieku powyżej 30 miesięcy przeznaczonym do zwykłego uboju wchodzą w zakres tego pojęcia, czy też nie.
31.
W drugim pytaniu prejudycjalnym Raad van State wnosi o odpowiedź, czy rzeczony przepis, a w szczególności ustanowiony przez niego warunek przeprowadzenia testu BSE dla celów wprowadzenia mięsa do obrotu, stanowi interwencję mającą na celu ustabilizowanie rynku w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1258/1999, czy szczególny środek weterynaryjny w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. d) tego rozporządzenia, lub też czy stanowi on jednocześnie taką interwencję i taki środek.
32.
W pierwszej części trzeciego pytania prejudycjalnego sąd krajowy zapytuje, czy zakładając, że art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000 stanowi (również) interwencję mającą na celu ustabilizowanie rynku, określone w nim testy powinny być finansowane wyłącznie przez Wspólnotę.
33.
Rzeczone pytania zostają postawione celem zweryfikowania prawidłowości wykładni założonej w postanowieniu odsyłającym, według którego art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000, uzależniając wprowadzenie do obrotu dla celów spożycia przez ludzi mięsa bydła w wieku powyżej 30 miesięcy od negatywnego wyniku szybkiego testu BSE, celem przywrócenia zaufania konsumentów do wołowiny i cielęciny, stanowi interwencję mającą na celu ustabilizowanie rynku podobnie jak system skupu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 tegoż rozporządzenia, przez co koszty przeprowadzania takich testów, inaczej niż w przypadku środków weterynaryjnych, powinny zostać sfinansowane wyłącznie przez Wspólnotę przez wzgląd na przepisy rozporządzeń nr 1254/1999 i 1258/1999.
34.
W niniejszym postępowaniu jak i w wyroku Trybunału w sprawie Niemcy przeciwko Komisji (
27
) przywołanym w postanowieniu odsyłającym, bezsprzeczny jest w istocie fakt, że obciążenia finansowe powstałe w wyniku interwencji mających na celu ustabilizowanie rynku, dokonanych zgodnie z przepisami wspólnotowymi w zakresie wspólnej organizacji rynków rolnych są, według przepisów art. 1 ust. 2 lit. b.) i art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1258/1999, finansowane w całości przez Wspólnotę, podczas gdy na wydatki związane ze środkami weterynaryjnymi i ochrony zdrowia roślin stosowanymi zgodnie z normami wspólnotowymi, Wspólnota przyznaje według art. 1 ust. 2 lit. d) i art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1258/1999 jedynie wkład finansowy.
35.
W drugiej części trzeciego pytania prejudycjalnego Trybunał ma zająć stanowisko co do ważności, w odniesieniu do rozporządzenia 1254/1999, art. 2 ust. 2, rozporządzenia nr 2777/2000 w zakresie, w którym przewiduje on finansowanie przez Wspólnotę jedynie części kosztów przeprowadzenia testów BSE.
Środki przyjęte przez Wspólnotę w listopadzie i w grudniu 2000 r.
36.
Wspólnotowa interwencja w walce z rozprzestrzenianiem się BSE, rozwijająca się stopniowo w latach dziewięćdziesiątych, uległa znacznej intensyfikacji w końcu roku 2000, w związku, z jednej strony, z udoskonaleniem badań na obecność BSE, a z drugiej strony, wraz z rozprzestrzenianiem się w różnych państwach Wspólnoty przypadków szkodliwej dla ludzi, nowej odmiany związanej z BSE choroby Creutzfelda-Jakoba i wynikającym z tego załamaniem się zaufania konsumentów do bezpieczeństwa wołowiny i cielęciny. Wspólnota przyjęła obszerny pakiet środków w listopadzie i grudniu 2000 r. Poniżej ograniczę się do przytoczenia tych mających znaczenie dla niniejszego postępowania.
37.
W dniu 29 listopada 2000 r. decyzją 2000/764 zatwierdzony został w drodze wyjątkowej zmieniony program przeprowadzania testów BSE na bydle. Ten skierowany do państw członkowskich program składał się z dwóch faz. Pierwsza faza dotyczyła obowiązkowego przeprowadzania, od dnia 1 stycznia 2001 r., szybkich testów BSE na wszystkich sztukach bydła w wieku powyżej 30 miesięcy poddanych ubojowi z konieczności, lub wykazujących objawy kliniczne przy uboju, jak również na reprezentatywnej próbie bydła niepoddanego ubojowi do spożycia przez ludzi, zmarłego w gospodarstwie lub podczas transportu (art. 1 ust. 1 i 2 ww. decyzji). Druga faza natomiast rozciągała obowiązek przeprowadzania szybkich testów BSE, poczynając najpóźniej od dnia 1 lipca 2001 r., na wszystkie sztuki bydła w wieku powyżej 30 miesięcy poddane normalnemu ubojowi do spożycia przez ludzi (art. 1 ust. 3 tej samej decyzji) (
28
).
38.
Dnia 30 listopada 2000 r., decyzją 2000/773, przewidziano wkład finansowy Wspólnoty obejmujący, oprócz testów BSE przeprowadzonych od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2001 r. na zwierzętach, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 2 decyzji 2000/764 (art. 18 (
29
)), także te przeprowadzone w okresie od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia 2001 r. zgodnie z art. 1 ust. 3 tej decyzji (art. 17 i 19 (
30
)).
39.
Następnie w dniu 18 grudnia 2000 r. Wspólnota przyjęła rozporządzenie 2777/2000, którego motyw pierwszy daje wyraz głębokiemu kryzysowi, przez który przechodzi wspólnotowy rynek wołowiny i cielęciny z powodu BSE i załamaniu spożycia, cen i cen producenta tego typu mięsa. Wspomniane rozporządzenie ustanawiało, na podstawie art. 38 ust. 1 rozporządzenia nr 1254/1999 „nadzwyczajne środki wsparcia” wspomnianego rynku.
40.
Chodzi tutaj zasadniczo o trzy rodzaje środków: I) zakaz przeznaczania do spożycia przez ludzi mięsa bydła w wieku powyżej 30 miesięcy, poddanego ubojowi we Wspólnocie po dniu 1 stycznia 2001 r., które nie zostało poddane, z wynikiem negatywnym, testom BSE (art. 2 ust. 1); II) wycofanie z produkcji — poprzez zastosowanie przez państwa członkowskie systemu skupu współfinansowanego przez Wspólnotę — a następnie zniszczenie każdego zwierzęcia w wieku powyżej 30 miesięcy dostarczonego przez producenta (art. 3 i 4); III) współfinansowanie przez Wspólnotę testów BSE, w granicach, które doprecyzuję poniżej (art. 2, ust 2).
Ocena
41.
To do pierwszego z tych środków nawiązuje pierwsze pytanie prejudycjalne, w odpowiedzi na które Trybunał ma sprecyzować znaczenie pojęcia testu BSE w rozumieniu art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000.
42.
Testami BSE wspomnianymi przez ten przepis są, jak wyraźnie on określa, te wykonywane „zgodnie z jedną z metod wskazanych w załączniku IV tytuł A do decyzji Komisji 98/27/WE (
31
)” na „bydle w wieku powyżej 30 miesięcy” poddanym ubojowi do spożycia przez ludzi. Chodzi zatem tutaj o pojęcie obejmujące obowiązkowe testy BSE określone w art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764, które to jednak nie wyczerpują jego zakresu, jako że wchodzą weń w szczególności również dobrowolne testy BSE przeprowadzone tymi samymi metodami i na tych samych zwierzętach, tj. poza programem obowiązkowych testów BSE przyjętym w wykonaniu wspomnianej decyzji.
43.
Sąd krajowy przy stosowaniu odpowiednich przepisów powinien uznać, wskutek takiego określenia pojęcia testu BSE, o którym mowa w art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000, że obowiązkowe testy BSE wprowadzone przez uregulowania niderlandzkie od dnia 1 stycznia 2001 r. dla tej kategorii bydła, w wykonaniu art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764, wchodzą w zakres tego pojęcia, jak jednogłośnie przyjęły spółka Gosschalk, rząd niderlandzki i Komisja.
44.
Wspomniany wniosek prowadzi jednak tylko do spostrzeżenia, że mięso owej kategorii bydła poddanej w Niderlandach takim testom BSE, z wynikiem negatywnym, nie jest objęte zakazem wprowadzania do obrotu określonym przez art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000. Przedstawia on więc niewielkie znaczenie praktyczne dla celów niniejszego rozstrzygnięcia, jak zresztą podkreślił to rząd niderlandzki w jego uwagach na piśmie.
45.
W drugim pytaniu prejudycjalnym sąd krajowy zamierza ostatecznie ustalić, czy warunek przeprowadzania testu BSE w rozumieniu wspomnianego przepisu, celem przeznaczenia mięsa do spożycia przez ludzi, stanowi interwencję mającą na celu stabilizację rynku w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1258/1999.
46.
W tym względzie należy podkreślić, że środek, o którym mowa w wyżej wspomnianym art. 2 ust. 1, który dotyczy bezpośrednio podmiotów gospodarczych, nie ma bynajmniej za przedmiot nałożenia od dnia 1 stycznia 2001 r. obowiązku poddania testom BSE kategorii bydła określonej przez ten przepis. Omawiany środek polega natomiast, jak już wykazałem, na zwykłym zakazie wprowadzania do obrotu mięsa bydła tej kategorii, które nie zostało poddane z wynikiem negatywnym testowi BSE.
47.
Stosownie do art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000, przeprowadzenie testu BSE z wynikiem negatywnym stanowi jedynie obciążenie w celu wprowadzenia do obrotu, a nie obowiązek. Podmiotom gospodarczym pozostawały inne opcje, jak przykładowo przekazanie zwierzęcia do systemu skupu ustanowionego przez art. 3 wspomnianego rozporządzenia lub odłożenie uboju zwierzęcia do chwili wygaśnięcia obowiązywania samego rozporządzenia. Obowiązek przeprowadzenia testu BSE na bydle w wieku powyżej 30 miesięcy poddanym ubojowi do spożycia przez ludzi był już natomiast wcześniej przewidziany w decyzji 2000/764, nakazującej państwom członkowskim wprowadzenie go do ich wewnętrznych porządków prawnych najpóźniej od dnia 1 lipca 2001 r. Żaden z fragmentów rozporządzenia nr 2777/2000 nie potwierdza wykładni, zgodnie z którą wspomniane rozporządzenie uczyniło obowiązkowym przeprowadzanie takich testów dla tej kategorii bydła od dnia 1 stycznia 2001 r. Wręcz przeciwnie, motyw trzeci rozporządzenia nr 2777/2000, przywołując konieczność „zachęcenia od chwili obecnej do dobrowolnego przeprowadzania testów na bydle w wieku powyżej 30 miesięcy”, potwierdza, że samo rozporządzenie nie jest ukierunkowane na wprowadzanie nowych obowiązków testów lub przyspieszenia początkowej daty ich obowiązywania w stosunku do tej przewidzianej w decyzji 2000/764, przyjętej nawet nie 20 dni wcześniej.
48.
Środek, o którym mowa w art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000, czyli zakaz wprowadzania do obrotu mięsa bydła wspomnianej wyżej kategorii, jeżeli nie zostało ono poddane testowi BSE z wynikiem negatywnym — miał z pewnością na celu ustabilizowanie rynku wołowiny i cielęciny (zobacz wyżej pkt 39) przez co mamy tu z pewnością do czynienia ze środkiem wspierania w rozumieniu art. 38 ust. 1 rozporządzenia nr 1254/1999. Jednakże, jako że ze swojej natury (tj. jako zwykły zakaz) nie prowadził on do żadnych wydatków, nie można go uznać za interwencję mającą na celu ustabilizowanie rynku rolnego w rozumieniu i dla celów art. 1 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1258/1999, i to pomimo brzmienia art. 10 rozporządzenia nr 2777/2000, które precyzując, że środki przez nie ustanowione „są uznawane za środki interwencji w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 1258/1999”, musi być rozumiane w rzeczywistości jako odnoszące się jedynie do systemu skupu, o którym mowa w art. 3 i do współfinansowania wspólnotowego, o którym mowa w art. 2 ust. 2. Podobnie, jako że chodzi tu jedynie o zakaz nieprowadzący do wydatków, rzeczonego środka nie można również uważać za szczególny środek weterynaryjny w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. d) tego samego rozporządzenia.
49.
Nie można również uznać, że testy BSE określone w art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000 stanowią same w sobie, na podstawie tego przepisu, interwencję mającą na celu ustabilizowanie rynku. Te z nich, które stały się obowiązkowe z mocy decyzji 2000/764, były i pozostały również po przyjęciu tego rozporządzenia, środkami weterynaryjnymi w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. d) i art. 3 ust. 2 rozporządzenia 1258/1999, dla których art. 17 decyzji 2000/773 przewidział wkład finansowy ze strony Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.
50.
Należy bowiem podkreślić, że decyzja 2000/764 została przyjęta na podstawie art. 9 ust. 4 dyrektywy 89/662 i art. 10 ust. 4 dyrektywy 90/245, czyli w oparciu o uregulowania wspólnotowe dotyczące środków weterynaryjnych, i że decyzja 2000/773, przyjęta na podstawie decyzji 90/424 w sprawie udziału finansowego Wspólnoty przeznaczonego na środki weterynaryjne, precyzuje w motywie dwunastym, że „zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1258/1999 środki weterynaryjne oraz środki w zakresie ochrony zdrowia roślin, podejmowane zgodnie z zasadami wspólnotowymi, są finansowane przez Sekcję Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej”.
51.
Wręcz odwrotnie natomiast, nie uważam, aby mogły wystąpić wątpliwości co do okoliczności, że współfinansowanie wspólnotowe testów BSE uregulowane w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2777/2000, ukierunkowane na „zachęcanie […] do dobrowolnego przeprowadzania testów na bydle w wieku powyżej 30 miesięcy” (zobacz motyw trzeci) celem sprzyjania jak najszybszej odbudowie zaufania konsumentów do wołowiny i cielęciny, stanowi interwencję mającą na celu ustabilizowanie rynku w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. b), i art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1258/1999.
52.
Spostrzeżenie to wydaje się jednak również pozbawione znaczenia dla celów rozstrzygnięcia sporu zawisłego przed sądem krajowym, jako że, jeżeli prawidłowo rozumieć zakres stosowania takiego współfinansowania, testy BSE ustanowione obowiązkowymi przez uregulowania niderlandzkie wydane w wykonaniu art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764, jak te, na które rachunek wystawiono spółce Gosschalk w niniejszym przypadku, nie mogą weń wejść.
53.
Prawdą jest, że sformułowanie art. 2 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2777/2000 wywołuje pewne wątpliwości interpretacyjne co do zakresu stosowania wspomnianego współfinansowania.
54.
W szczególności jego pierwsze zdanie, gdy odczytywać je w oderwaniu od pozostałych, w części, w jakiej odnosi się do testów, o których mowa w ust. 1, mogłoby nasuwać myśl, że współfinansowanie uregulowane przez ten przepis dotyczy wszystkich testów BSE przeprowadzonych, zgodnie z metodami uznanymi w załączniku IV tytuł A do decyzji 98/272, na mięsie bydła w wieku powyżej 30 miesięcy po dniu 1 stycznia 2001 r. (a przed datą 1 lipca 2001 r., kiedy to ustało obowiązywanie rozporządzenia nr 2777/2000).
55.
W rzeczywistości jednak, po ponownej analizie, wydaje się być inaczej.
56.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że udział finansowy Wspólnoty w testach BSE przeprowadzanych w 2001 r. został ustanowiony już decyzją 2000/773, która przewidywała go zarówno dla testów na zwierzętach, o których mowa art. 1 ust. 1 i 2 decyzji 2000/764 (zob. art. 18, który określa również wysokość udziału Wspólnoty w kosztach takich testów), jak i dla testów „przeprowadzanych zgodnie z art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764/WE” (zobacz art. 17 decyzji 2000/773). Trudno jest utrzymywać, że przy użyciu art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2777/2000 ustawodawca wspólnotowy chciał zastąpić udział finansowy przewidziany dla testów BSE w decyzji 773/2000, innym rodzajem udziału finansowego, uregulowanego na mocy innej podstawy prawnej. Jeżeli chodziłoby mu o to, ustawodawca wspólnotowy wyraźnie by to wyjaśnił, uchylając stosowne przepisy decyzji 2000/773. Przepisowi art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2777/2000 należy zatem nadać wykładnię węższą niż ta, którą sugerować mogłoby odczytanie samego pierwszego zdania jego akapitu pierwszego.
57.
W drugiej kolejności pragnę zauważyć, że właśnie drugie zdanie tego samego akapitu wydaje się mieć na celu sprecyzowanie i określenie współfinansowania wspólnotowego odnosząc je jedynie do „testów przeprowadzanych na zwierzętach poddanych ubojowi przed wejściem w życie programu obowiązkowych badań przewidzianego w art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764/WE, a w każdym wypadku przed dniem 1 lipca 2001 r.”.
58.
Należy rozumieć, że takie odniesienie ma za przedmiot testy BSE przeprowadzone w państwie członkowskim zanim weszło w nim w życie uregulowanie krajowe zobowiązujące podmioty gospodarcze do poddawania testom bydło w wieku powyżej 30 miesięcy (
32
). „Program obowiązkowych analiz”, do którego odnosi się przepis, nie może być inny jak ten program krajowy, który będąc skierowanym do podmiotów gospodarczych wprowadza w życie, ewentualnie nawet przed dniem 1 lipca 2001 r., art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764; powyższego wyrażenia nie można natomiast rozumieć jako odnoszącego się do obowiązku państw członkowskich wynikającego z tego ostatniego przepisu, ponieważ, przy takim występującym od dnia 1 lipca 2001 r. obowiązku, słowa „a w każdym wypadku przed dniem 1 lipca 2001 r.” znajdujące się na końcu zdania byłyby zbędne.
59.
Prawdą jest również, że literalna wykładnia drugiego zdania pierwszego akapitu art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2777/2000, wzbudza wątpliwości z uwagi na fakt, że zdanie to jest sformułowane w sposób niespójny w różnych wersjach językowych rozporządzenia, przede wszystkim z powodu różnego użycia znaków interpunkcyjnych. Wątpliwości co do wykładni dotyczą nie tyle przedmiotu, co celu odniesienia, ograniczonego do „testów przeprowadzonych na zwierzętach poddanych ubojowi przed wejściem w życie programu obowiązkowych badań przewidzianego w art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764/WE, a w każdym razie przed dniem 1 lipca 2001 r.”.
60.
W niektórych wersjach językowych (francuskiej, hiszpańskiej, greckiej, duńskiej i szwedzkiej) wydawać by się mogło, że powyższe ograniczające odniesienie dotyczy maksymalnej kwoty współfinansowania, określonej przez przepis jako 15 EUR za test. Dzieje się tak, ponieważ określenie takiej kwoty maksymalnej, poprzedzone przecinkiem, nie jest jednak oddzielone przecinkiem od następującego po nim odniesienia.
61.
W innych wersjach językowych wydaje się, że wspomniane ograniczające odniesienie dotyczy samego udziału finansowego Wspólnoty, tam gdzie określenie maksymalnej kwoty znajduje się we wtrąceniu między dwoma przecinkami (wersja włoska, niderlandzka i portugalska) bądź też wskutek odmiennej konstrukcji zdania, która eksponując na początku maksymalną kwotę uniemożliwia powiązanie z nią omawianego odniesienia (wersja niemiecka).
62.
Inne wersje językowe, jak angielska i fińska, wydają się być zgodne z obydwiema wykładniami, jako że przecinek nie poprzedza określenia kwoty maksymalnej ani też nie występuje po nim.
63.
Wydaje mi się zatem, że decydującym dla wykładni z punku widzenia celowości tego odniesienia jest wzięcie pod uwagę przytoczonego już motywu trzeciego rozporządzenia nr 2777/2000, z którego jasno wynika, że celem rzeczonego współfinansowania wspólnotowego jest „zachęcenie […] do dobrowolnego przeprowadzania testów na bydle w wieku powyżej 30 miesięcy”, jako że decyzja 2000/764 przewidziała obowiązek przeprowadzania testów BSE jedynie na takim bydle, najpóźniej od dnia 1 lipca 2001 r., jak wspomina motyw drugi tego samego rozporządzenia.
64.
Oczywiście w pierwszej chwili można by pomyśleć, że również motyw trzeci odnosi się do dobrowolnego dla państw członkowskich testu, przez co współfinansowanie, o którym mowa w art. 2 ust. 2, zupełnie jak zwolnienie ze stosowania systemu skupu przewidzianego w art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 2777/2000, stanowiłoby zachętę służącą doprowadzeniu państw członkowskich do przedterminowego wprowadzenia obowiązkowego programu badań przewidzianego przez art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764 na dzień 1 lipca 2001 r., dotycząc zatem wszystkich testów przeprowadzonych na bydle objętych tym ostatnim przepisem w okresie przed dniem 1 lipca 2001 r.
65.
Wydaje mi się jednak, że uwagi, które poczyniłem powyżej w pkt 58 wykluczają takie rozumienie. Rozważane łącznie motyw trzeci oraz art. 2 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2777/2000 wydają się sugerować, że współfinansowanie przewidziane przez ten ostatni przepis ukierunkowane jest na zachęcanie, i dotyczy zatem wyłącznie przeprowadzania na tej kategorii bydła testów BSE przed dniem, w którym testy te stały się obowiązkowe według uregulowania krajowego wydanego w wykonaniu art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764 (
33
).
66.
Wynika z tego, w odniesieniu do niniejszego przypadku, że również testy przeprowadzone w spółce Gosschalk w maju i czerwcu 2001 r., a nie tylko te przeprowadzone później, nie należą do tych, dla których rozporządzenie nr 2777/2000 ustanawia współfinansowanie wspólnotowe. Wspomniane testy zostały bowiem przeprowadzone po wejściu w życie w Niderlandach, w dniu 1 stycznia 2001 r., uregulowania, które w wykonaniu art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764 zobowiązuje podmioty gospodarcze do poddania testom BSE całego bydła w wieku powyżej 30 miesięcy przeznaczonego do uboju.
67.
Jeżeli powyższa analiza, którą sugeruję Trybunałowi, jest prawidłowa, należy przyjąć, że przepisy rozporządzenia nr 2777/2000 nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przed sądem krajowym.
68.
Badanie w niniejszym postępowaniu, czy testy BSE przewidziane w art. 2 ust. 2 tego rozporządzenia powinny być finansowane w całości i wyłącznie przez Wspólnotę, a więc również i badanie ważności tego przepisu w związku z przepisami rozporządzeń 1254/1999 i 1258/1999, nie są zatem konieczne.
69.
Testy BSE, jak te przeprowadzone w spółce Gosschalk w maju i czerwcu 2001 r. stanowią zatem, jak utrzymują to rząd niderlandzki i Komisja (
34
), działania przewidziane przez środki weterynaryjne, a nie formę nakazu lub zachęty w zakresie interwencji mającej na celu ustabilizowanie rynku wołowiny i cielęciny. Mogą one zatem korzystać co najwyżej z wkładu finansowego Wspólnoty na mocy art. 1 ust. 2 lit. d) rozporządzenia nr 1258/1999.
70.
Nie może mieć żadnego wpływu na przeprowadzoną dotychczas analizę prawną podniesiona przez Komisję na rozprawie okoliczność, iż dla testów BSE przeprowadzonych w spółce Gosschalk w maju i czerwcu 2001 r., wkład finansowy został już przyznany przez użycie, „ze względów czysto praktycznych” oraz mając na uwadze nagłą konieczność, otwartej już pozycji budżetowej zgodnie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2777/2000 (
35
).
71.
Proponuję zatem, aby Trybunał odpowiedział na trzy pierwsze pytania w następujący sposób:
„Testy BSE przeprowadzone na bydle w wieku powyżej 30 miesięcy poddanym ubojowi do spożycia przez ludzi stosownie do obowiązku ustanowionego przez uregulowanie krajowe wydane w wykonaniu art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764 wchodzą w zakres pojęcia testu BSE w rozumieniu i dla celów art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 2777/2000. Jednakże takie testy nie są przedmiotem współfinansowania wspólnotowego ustanowionego przez art. 2 ust. 2 tego rozporządzenia, lecz stanowią działania przewidziane przez środki weterynaryjne, które mogą korzystać ewentualnie z wkładu finansowego Wspólnoty na mocy art. 1 ust. 2 lit. d) rozporządzenia nr 1258/1999”.
W przedmiocie czwartego pytania prejudycjalnego
72.
Zadając czwarte pytanie prejudycjalne sąd krajowy pragnie dowiedzieć się, czy, w wypadku gdyby nie stwierdzono nieważności art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2777/2000 założonej w trzecim pytaniu prejudycjalnym, samo rozporządzenie stałoby na przeszkodzie temu, aby państwa członkowskie przenosiły na podmioty gospodarcze koszty przeprowadzonych testów BSE.
73.
Sąd krajowy zastanawia się w istocie, czy spółka Gosschalk ma rację twierdząc, że samo pojęcie „współfinansowania” wspólnotowego, przywołanego w motywie trzecim rozporządzenia, powoduje, że część rzeczonych kosztów nie objęta takim współfinansowaniem powinna być finansowana przez państwa członkowskie, które to nie mogłyby przenosić ich, chociażby częściowo, na podmioty gospodarcze.
74.
Jak wynika z analizy jaką przeprowadziłem dla trzech pierwszych pytań prejudycjalnych, przepisy o współfinansowaniu wspólnotowym testów BSE zawarte w rozporządzeniu 2777/2000 nie dotyczą testów, które jak te przeprowadzone przez spółkę Gosschalk w maju i w czerwcu 2001 r., były obowiązkowe z mocy uregulowania krajowego wydanego w wykonaniu art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764. W następstwie czego nie można oczywiście wnioskować z powyższych przepisów o niemożliwości przenoszenia przez państwa członkowskie na podmioty gospodarcze kosztów przeprowadzania takich testów.
75.
Pytanie przedłożone przez sąd krajowy mogłoby naturalnie powstać dla testów BSE korzystających z takiego współfinansowania. Sąd krajowy nie wnosi jednak w niniejszym postępowaniu o odpowiedź na nie, jako że odpowiedź taka nie miałaby żadnego wpływu na rozstrzygnięcie zawisłej przed nim sprawy.
76.
Należy przypomnieć jednak, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, do niego należy, w obliczu pytań sformułowanych w sposób niewłaściwy lub wychodzący poza ramy zadań przypisanych mu na podstawie art. 234 WE, wyprowadzenie z całości informacji przedstawionych przez sąd krajowy, a w szczególności z uzasadnienia postanowienia odsyłającego, elementów prawa wspólnotowego, które wymagają wykładni w świetle przedmiotu sporu (
36
). W celu udzielenia sądowi, który przedłożył pytanie prejudycjalne, użytecznej odpowiedzi, Trybunał może między innymi wziąć pod rozwagę normy prawa wspólnotowego, na które sąd krajowy nie powołał się w swym pytaniu (
37
).
77.
Aby udzielić użytecznej odpowiedzi na czwarte pytanie prejudycjalne postawione przez sąd krajowy należy zastanowić się, czy skierowany do państw członkowskich zakaz przenoszenia na podmioty gospodarcze kosztów wykonania testów BSE przeprowadzonych na mocy uregulowania krajowego wydanego w wykonaniu art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764 lub, po 30 czerwca 2001 r. rozporządzenia nr 999/2001, nie wynika, w sposób analogiczny do tego założonego przez sąd krajowy dla rozporządzenia 2777/2000, z przepisów, które przewidują ewentualny udział Wspólnoty w finansowaniu takich kosztów.
78.
Warto w tym względzie przywołać decyzję 2000/773.
79.
Artykuł 17 tej decyzji przewidywał, że „wkład finansowy Wspólnoty przyznaje się […] na testy przeprowadzone zgodnie z art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764” w całkowitej spójności z motywem ósmym decyzji, uznającym, że „wkład ten należy przewidzieć również dla testów przeprowadzonych w ramach drugiej fazy zmienionego programu [testów]” przyjętego decyzją 2000/764.
80.
Wspomniany wkład pierwotnie nie był jednakże konkretnie określony w decyzji 2000/773, której art. 19 przewidywał, że przed dniem 1 lipca 2001 r. miała nastąpić rewizja tejże dla „ustalenia wkładu finansowego Wspólnoty, za okres od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia 2001 r. […] na przeprowadzanie szybkich testów na zwierzętach, o których mowa w art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764”.
81.
Wspomnianej rewizji w rzeczywistości dokonano decyzją 2001/499 w kontekście wprowadzonego w międzyczasie przez rozporządzenie 999/2001 rozszerzonego programu monitorowania BSE (zobacz motywy czwarty, piąty i siódmy wspomnianej decyzji). W szczególności art. 2 decyzji 2001/499 zastępuje art. 18 decyzji 2000/773 (ustanawiający wkład finansowy Wspólnoty tylko dla testów przeprowadzonych w 2001 r. na mocy art. 1 ust. 2 i 3 decyzji 2000/764) nowym tekstem, którego tiret trzecie przewiduje, w związku z pkt 2.2 załącznika III rozdział A część I do rozporządzenia nr 999/2001, zmienionego rozporządzeniem nr 1248/2001, że wkład finansowy Wspólnoty do krajowych programów monitorowania BSE pokrywa również wydatki na zakup zestawów testów i odczynników, w wysokości 15 EUR za test „dla testów przeprowadzonych pomiędzy dniem 1 lipca a 31 grudnia 2001 r.” na bydle w wieku powyżej 30 miesięcy przeznaczonym do normalnego uboju do spożycia przez ludzi.
82.
Należy podkreślić, że tak zmieniona decyzja 2000/773, zgodnie z tym, co zostało przewidziane w jej art. 19, określa konkretnie wkład finansowy dla testów BSE przeprowadzonych na tej kategorii bydła tylko dla okresu od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia 2001 r. Testy przeprowadzone na tej samej kategorii bydła w pierwszym semestrze 2001 r. wydają się nie być objęte tym wkładem, podczas gdy art. 17 tej decyzji ustanawiał zasadę, według której wkład finansowy Wspólnoty był przyznawany na wszystkie testy przeprowadzone stosownie do art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764, niezależnie od dnia ich wykonania.
83.
Już w decyzji 2000/773 zachodzi więc niezgodność pomiędzy art. 17 i art. 19 co do okresu jaki należy uwzględnić dla celów określenia udziału finansowego Wspólnoty w testach przeprowadzonych zgodnie z art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764.
84.
Nie można również wykluczyć, że to właśnie brak decyzji Komisji określającej konkretnie wkład finansowy Wspólnoty dla testów przeprowadzonych zgodnie z art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764 przed dniem 1 lipca 2001 r. (jak te przeprowadzone w spółce Gosschalk w maju i czerwcu 2001 r.), leży u źródeł „czysto praktycznego” rozwiązania, które przyjęła sama Komisja przyznając wkład również takim testom za pośrednictwem otwartej już pozycji budżetowej zgodnie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2777/2000.
85.
Nie jest w żadnym wypadku konieczne dalsze zagłębianie się w ten problematyczny wątek, który poza tym nie dotyczy testów przeprowadzonych w spółce Gosschalk w drugim semestrze 2001 r., które to skorzystały z wkładu finansowego na podstawie art. 18 tiret trzecie decyzji 2000/773, w brzmieniu zmienionym decyzją 2001/499. Dla celów udzielenia sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi na czwarte pytanie prejudycjalne znaczenie ma fakt, że decyzja 2000/773 z jednej strony, nie używa, inaczej niż rozporządzenie 2777/2000, terminu „współfinansowanie”, lecz terminu „wkład finansowy”, przez co argumentacja spółki Gosschalk oparta na tym pierwszym terminie w związku ze wspomnianym rozporządzeniem nie mogłaby mieć znaczenia w odniesieniu do powyższej decyzji, z drugiej zaś strony, decyzja nie zawiera, w moim mniemaniu, żadnego innego fragmentu, który mógłby sugerować, że część kosztów przeprowadzenia testu BSE nieobjęta wkładem finansowym Wspólnoty musi koniecznie obciążać państwa członkowskie, nie mogąc być przeniesioną, w całości lub częściowo, na podmioty gospodarcze. To samo powiedzieć można o decyzji 90/424 a w szczególności o jej art. 24, stanowiącym podstawę prawną przyjęcia decyzji 2000/773.
86.
Podkreślana przez spółkę Gosschalk w jej uwagach na piśmie okoliczność, iż art. 24 decyzji 90/424 nie wspomina o istnieniu po stronie państw członkowskich możliwości pobrania od podmiotów gospodarczych opłaty, nie oznacza oczywiście, że wspomniany artykuł miał wykluczyć taką możliwość. Nie można bowiem uznać istnienia w prawie wspólnotowym ogólnej reguły, według której w braku wyraźnego przepisu przeciwnego, zwykła okoliczność przyznania przez Wspólnotę wkładu finansowego na pokrycie określonych kosztów poniesionych przez państwo członkowskie prowadzi do uniemożliwienia mu nałożenia pozostałych kosztów na zainteresowane podmioty gospodarcze.
87.
Sugeruję zatem następującą odpowiedź na czwarte pytanie prejudycjalne:
„Decyzje 90/424 oraz 2000/773 nie stoją na przeszkodzie temu, by państwa członkowskie przenosiły na zainteresowane podmioty gospodarcze nieobjętą wkładem finansowym Wspólnoty część kosztów poniesionych przy przeprowadzaniu przez ich służby testów BSE stosownie do krajowego uregulowania wydanego w wykonaniu art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764”.
W przedmiocie piątego pytania prejudycjalnego.
88.
Zadając piąte pytanie prejudycjalne sąd krajowy pragnie dowiedzieć się zasadniczo, czy dyrektywa 85/73, biorąc pod uwagę w szczególności jej art. 5 ust. 4 akapit drugi, stoi bądź nie na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie pobierało od podmiotów gospodarczych opłatę z tytułu wydatków poniesionych w związku z przeprowadzeniem testów BSE, takich jak te przeprowadzone w spółce Gosschalk, których dotyczy postępowanie przed sądem krajowym. W przypadku udzielenia odpowiedzi przeczącej, sąd krajowy pragnie poznać wymogi, jakie winna spełniać opłata nałożona przez państwo członkowskie z tytułu przeprowadzenia testów BSE.
89.
W postanowieniu odsyłającym założono, że testy BSE przeprowadzone w spółce Gosschalk nie wchodzą w zakres stosowania art. 1, 2 i 3 dyrektywy 85/73, oraz że opłata wspólnotowa nie została dla nich ustanowiona z mocy tej dyrektywy. Sąd krajowy zakłada, że państwo członkowskie, jeżeli chodzi o testy BSE, może dokonać wyboru pomiędzy pobraniem opłaty krajowej stosownie do art. 4 ust. 2 dyrektywy 85/73, a oparciem jej na innej podstawie prawnej służącej walce z chorobą epizootyczną, omijając tym samym zakres stosowania dyrektywy zgodnie z jej art. 5 ust. 4 akapit drugi.
90.
Komisja ze swojej strony podniosła, że opłata krajowa pobrana celem pokrycia wydatków poniesionych z tytułu przeprowadzenia testów BSE, może być uzasadniona zarówno na podstawie art. 5 ust. 4 akapit drugi (jako że BSE jest jednocześnie epizootią, jak i chorobą enzootyczną), jak i na podstawie art. 4 ust. 2 dyrektywy 85/73 (jako że opłata wspólnotowa za takie testy w rozumieniu art. 1, 2 i 3 tej dyrektywy nie była przewidziana w rozpatrywanym okresie).
91.
Pragnę jednakże zauważyć, że reżim prawny opłat krajowych w rozumieniu tych przepisów nie jest taki sam. Podczas gdy dla opłat krajowych w rozumieniu art. 4 ust. 2 wyraźnie ustanowiono, że muszą one przestrzegać zasad przyjętych w odniesieniu do opłat wspólnotowych, to dla określenia opłat krajowych na walkę z epizootiami i chorobami enzootycznymi w rozumieniu art. 5 ust. 4 akapit drugi, państwa członkowskie cieszą się większą swobodą, ponieważ dyrektywa 85/73 nie ustanawia dla tych ostatnich żadnego szczególnego wymogu.
92.
Z tego powodu nie uważam, w przeciwieństwie do rządu niderlandzkiego i Komisji, że można powstrzymać się od ustalenia, czy opłata wymagana w tym przypadku od spółki Gosschalk za przeprowadzone w niej testy BSE wchodzi w zakres stosowania pierwszego czy też drugiego przepisu.
93.
W tym względzie znaczenie mają, nie kwalifikacja prawna nadana tej opłacie przez władze krajowe (
38
), lecz obiektywne cechy i cel jej samej.
94.
Przedstawiciel spółki Gosschalk podniósł na rozprawie, że wspomniana opłata nie wchodzi w zakres stosowania art. 5 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 85/73, jako że omawiane testy BSE, przeprowadzone na co do zasady zdrowych zwierzętach, stanowią środek „zapobiegania” a nie „walki” z BSE. Taki argument nie wydaje mi się przekonywujący, jako że termin „walka”, użyty w art. 5 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 85/73 nie wydaje się nieodzownie wiązać ze środkami dotyczącymi chorych zwierząt, ponieważ może być rozumiany bardziej ogólnie, jako obejmujący również środki zapobiegania chorobie.
95.
Uważam raczej, że w zakresie pojęcia „opłaty na walkę z epizootiami i chorobami enzootycznymi” w rozumieniu wspomnianego wyżej przepisu, nie mieści się opłata pobrana w szczególności za przeprowadzenie inspekcji lub kontroli weterynaryjnej celem częściowego bądź całkowitego pokrycia odpowiednich kosztów. Taka opłata musi stosować się do reguł ustanowionych w dyrektywie 85/73. Celem tej dyrektywy jest wprowadzenie zharmonizowanych przepisów finansowania inspekcji i kontroli weterynaryjnych dla uniknięcia różnic w wysokości opłat pobieranych w różnych państwach członkowskich z tego tytułu, które to doprowadzić mogą do zakłóceń konkurencji między produktami objętymi wspólnymi organizacjami rynków oraz do zakłóceń w handlu (zobacz motywy piąty i szósty dyrektywy 96/43). Skuteczność (l'effet utile) dyrektywy zostałaby naruszona, jeżeli państwom członkowskim pozwolono by na pobieranie opłat, które będąc wyraźnie ukierunkowanymi na finansowanie szczególnych kontroli i inspekcji weterynaryjnych, byłyby określane według kryteriów odmiennych niż te ustanowione w zharmonizowanych regułach, ze względu na powołanie się na ich związek z walką z epizootią lub chorobą enzootyczną.
96.
W tym przypadku opłata żądana od spółki Gosschalk z mocy rozporządzenia o stawkach bezsprzecznie ma na celu częściowe pokrycie wydatków poniesionych z tytułu przeprowadzenia w tej spółce testów BSE oraz ogólnie rzecz biorąc, jest stosowana tylko do podmiotów gospodarczych będących właścicielami sztuk bydła rzeczywiście poddanych testowi BSE.
97.
Uważam zatem, że art. 5 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 85/73 nie ma znaczenia dla niniejszego przypadku.
98.
Należy podnieść, w kwestii możności stosowania art. 4 ust. 2 tej samej dyrektywy, że zezwala on państwom członkowskim na pobieranie opłat krajowych „dla celów przewidzianych w ust. 1” tego samego artykułu, czyli „dla zapewnienia finansowania inspekcji i kontroli nieobjętych przepisami art. 1, 2 i 3” (
39
).
99.
Powstaje więc niełatwe do rozwiązania ze względu na niejasne sformułowania odpowiednich przepisów pytanie, czy testy BSE jak te przeprowadzone w spółce Gosschalk mieszczą się w zakresie inspekcji lub kontroli objętych wspomnianymi artykułami.
100.
Jeżeli chodzi o świeże mięso bydła wyhodowanego we Wspólnocie, jak potwierdziła to Komisja w jej odpowiedzi na pytania na piśmie postawione jej przez Trybunał, należy odnieść się tylko do art. 1 dyrektywy 85/73.
101.
Stosownie do tego artykułu „państwa członkowskie zapewniają, zgodnie z ustaleniami przewidzianymi w załączniku A, pobieranie opłaty wspólnotowej w celu pokrycia kosztów inspekcji lub kontroli produktów wymienionych w tym załączniku […]”.
102.
Załącznik A, rozdział I dyrektywy 85/73 ustanawia zharmonizowane reguły dla „opłat stosowanych w odniesieniu do mięsa objętego” pewnymi dyrektywami, do których zalicza się w tym przypadku dyrektywa 64/433, która to stosownie do jej art. 1 w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. „ustanawia przepisy sanitarne dla produkcji i wprowadzania na rynek świeżego mięsa przeznaczonego do spożycia przez ludzi pochodzącego od zwierząt domowych” różnych gatunków, w tym bydła.
103.
Przedstawiciel spółki Gosschalk zaproponował na rozprawie odpowiedź twierdzącą na pytanie, jakie postawiłem powyżej w pkt 99, konkludując, że wydatki na przeprowadzenie testów BSE są już pokryte przez opłatę wspólnotową określoną dla „kwot ryczałtowych z tytułu kosztów inspekcji związanych z ubojem” w pkt 1 załącznika A, rozdziału I dyrektywy 85/73, którą spółka Gosschalk już uiściła (
40
). Wspomniane testy stanowiłyby w istocie „badania laboratoryjne”, które „w razie potrzeby ” powinny być przeprowadzone w ramach poubojowego badania sanitarnego zgodnie z załącznikiem I, rozdział VIII, pkt 40, lit. e) dyrektywy 64/433, w brzmieniu obowiązującym w rozpatrywanym okresie. Państwa członkowskie nie byłyby przeto uprawnione do pobierania szczególnej dodatkowej opłaty z tytułu przeprowadzania testów BSE.
104.
Komisja ze swojej strony utrzymuje, że chociaż testy BSE mogłyby w teorii zaliczać się do inspekcji i kontroli, o których mowa w art. 1 dyrektywy 85/73 (
41
), to opłata wspólnotowa w rozumieniu tegoż artykułu nie była określona konkretnie w rozpatrywanym okresie. Jeżeli właściwie interpretuję ten argument, sytuacja taka czyniłaby stosowalnym art. 4 tej dyrektywy w ten sam sposób jak sytuacja wyraźnie przewidziana w tym artykule jako inspekcja lub kontrola nie objęta art. 1, 2 i 3.
105.
Przyznaję, że trudno mi jest zrozumieć logikę tego argumentu. Jeżeli testy BSE pozostające w związku z ubojem można zaliczyć do inspekcji i kontroli określonych w dyrektywie 64/433, opłata wspólnotowa określona w załączniku A, rozdział I pkt 1 lit. a) dyrektywy 85/73 powinna obejmować, jak utrzymuje to spółka Gosschalk, również wydatki na przeprowadzenie takich testów tak, że nie byłoby ani powodu ani możliwości ustalenia specyficznej opłaty wspólnotowej dla testów BSE.
106.
W sprawie zakończonej wyrokiem Stratmann (
42
) Trybunał miał wyjaśnić w szczególności, czy opłata wspólnotowa należna za inspekcję świeżego mięsa wykonaną stosownie do dyrektywy 64/433 obejmowała również wydatki na badanie bakteriologiczne, które okazało się konieczne w przypadku będącym przedmiotem sporu przed sądem krajowym. Trybunał dał odpowiedź twierdzącą, wskazując, że takie badanie wchodziło w zakres pojęcia „badania laboratoryjnego” do przeprowadzenia „w razie potrzeby” zgodnie z załącznikiem I rozdział VIII pkt 40 lit. e) dyrektywy 64/433.
107.
Testy BSE nie są wyraźnie przewidziane przez przepisy dyrektywy 64/433 obowiązującej w rozpatrywanym okresie. Chociaż, jak podkreśla to Komisja, nie stanowiły one rutynowych kontroli na świeżej wołowinie i cielęcinie przed przyjęciem przez Komisję decyzji 2000/764, to mogłyby one jednak odpowiadać nie tylko przywołanej przez spółkę Gosschalk zasadzie, o której mowa w załączniku I rozdział VIII pkt 40 lit. e) dyrektywy 64/433 dotyczącej właśnie „badań laboratoryjnych”, które „w razie potrzeby” muszą być przeprowadzone w ramach poubojowej inspekcji sanitarnej, ale również zasadzie, o której mowa w załączniku I rozdział VI pkt 27 lit. a) dyrektywy 64/433, według której przedubojowa inspekcja sanitarna „musi pozwolić na określenie” w szczególności „czy zwierzęta dotknięte są chorobą mogącą przenosić się na człowieka i na zwierzęta”.
108.
Okoliczność, że w rozpatrywanym okresie wspomniane testy były, jeżeli chodzi o sztuki bydła nieprzedstawiające ryzyka, obowiązkowe jedynie dla tych w wieku powyżej 30 miesięcy, nie wydaje się sama w sobie wykluczać ich z zakresu tych przepisów dyrektywy 64/433 i, w konsekwencji, z zakresu art. 1 w związku z załącznikiem A rozdział I pkt 1 lit. a) dyrektywy 85/73. Trybunał w istocie, w przytoczonym wyroku w sprawie Stratmann wykluczył, aby omawiana opłata wspólnotowa obejmowała jedynie wydatki na badania mające miejsce we wszystkich przypadkach (
43
).
109.
Rzecznik generalny P. Léger, w opinii w sprawie zakończonej wspomnianym wyrokiem (
44
), miał ze swojej strony okazję zauważyć, że chociaż nie są one wspomniane wyraźnie w przepisach dyrektywy 64/433, badania bakteriologiczne mieszczą się w ramach stosownych „badań laboratoryjnych” ukierunkowanych na sprawdzenie, zgodnie ze wspomnianymi przepisami, czy badane mięso nie jest niezdatne do spożycia przez ludzi lub niebezpieczne dla zdrowia ludzkiego, oraz że w tym względzie okoliczność, iż badania bakteriologiczne są kosztowne i rozciągają się na okres wielu dni, nie stanowi wystarczającego powodu, aby wykluczyć je z zakresu „badań laboratoryjnych” przewidzianych przez te przepisy.
110.
Podniósł on, że chociaż prawdą jest, iż konsekwencją zharmonizowanego systemu finansowania inspekcji i kontroli weterynaryjnych jest obciążenie częścią wydatków na niektóre badania właścicieli zwierząt, które nie potrzebują być poddawane takim środkom kontroli, niemniej, „samą istotą zasady opłaty zryczałtowanej obciążającej właścicieli zwierząt, jest, że opłata ta w pewnych przypadkach przekracza rzeczywisty koszt środków inspekcji i kontroli, których potrzebowało ich zwierzę, a w innych przypadkach jest od niego niższa” (
45
).
111.
Mimo rozważań przedstawionych powyżej w pkt 107–110 dwa argumenty prowadzą mnie do wykluczenia, że testy BSE można zaliczyć do inspekcji i kontroli stosownie do przepisów dyrektywy 64/433, objętych opłatą wspólnotową, o której mowa w art. 1 w związku z załącznikiem A rozdział I pkt 1 lit. a) dyrektywy 85/73.
112.
Z jednej strony, rząd wielkości określonego przez rząd niderlandzki średniego kosztu testów BSE w tamtym okresie w wysokości 90 EUR za materiały, pobranie i transport próbek oraz wykonanie testów (
46
) wydaje się zupełnie niewspółmierny, ponieważ stanowi dwudziestokrotność rzeczonej zryczałtowanej opłaty wspólnotowej (4,5 EUR za dorosłą sztukę bydła).
113.
Z drugiej strony, będąc ukierunkowanymi na sprawdzenie, czy badane mięso nie jest niezdatne do spożycia przez ludzi lub niebezpieczne dla zdrowia ludzkiego, testy BSE, których dotyczy postępowanie przed sądem krajowym, nie były przeprowadzane od przypadku do przypadku w następstwie oceny ich konieczności przez urzędowego lekarza weterynarii odpowiedzialnego za przed- i poubojowe inspekcje sanitarne zwierząt spółki Gosschalk, lecz w sposób systematyczny na całym bydle tej spółki w wieku powyżej 30 miesięcy. Dyrektywa 64/433 przewiduje serię badań, które urzędowy lekarz weterynarii musi „wykonywać systematycznie” w ramach poubojowej inspekcji sanitarnej (załącznik I rozdział VIII pkt 42 część A) — takich jak między innymi badanie na obecność włośnicy w świeżym mięsie trzody chlewnej zawierającym mięśnie poprzecznie prążkowane, które to Trybunał wziął pod uwagę, w związku z badaniami bakteriologicznymi, w wyroku w sprawie Stratmann — lecz testy BSE nie figurują jednak pomiędzy tymi badaniami. Wspomniane testy były systematycznie przeprowadzane na będącym w wieku powyżej 30 miesięcy bydle spółki Gosschalk z uwagi na obowiązek ustanowiony w prawie krajowym w wykonaniu decyzji 2000/764, tj. w akcie prawnym innym niż dyrektywa 64/433. Jeżeli uznać, że generalne przeprowadzanie wspomnianych testów przewidziane zostało wśród środków inspekcji i kontroli zharmonizowanych tą ostatnią dyrektywą, nie byłoby wówczas konieczne wprowadzanie go decyzją 2000/764.
114.
Pokaźny koszt testów BSE w porównaniu ze zryczałtowaną opłatą wspólnotową, o której mowa w załączniku A rozdział I pkt 1 lit. a) dyrektywy 85/73 oraz systematyczny charakter tych testów dla znacznej części pogłowia przy braku wyraźnych przepisów w tym zakresie w dyrektywie 64/433, wydają się, jeżeli przyjmiemy, że testy te zaliczają się do tych objętych wspomnianą opłatą, unieważniać jej reprezentatywność jako przybliżenia średniego rozsądnego kosztu przeprowadzenia inspekcji i kontroli zharmonizowanych dyrektywą 64/433 w stosunku do bydła. Spowodowałoby to bowiem prawdopodobnie zaburzenie równowagi wartości będących u podstaw ustalenia wysokości tej opłaty.
115.
Skłaniam się przeto ku przeczącej odpowiedzi na pytanie postawione powyżej w pkt 99, przyjmując, że testy BSE takie jak te przeprowadzone w spółce Gosschalk nie zaliczają się do inspekcji lub kontroli określonych w art. 1, 2 i 3 dyrektywy 85/73 i są więc objęte opłatą wspólnotową stosownie do przepisów tej dyrektywy.
116.
Wynika z tego, jak utrzymują Komisja i rząd niderlandzki, że art. 4 ust. 2 tej dyrektywy ma zastosowanie w tym przypadku. Wspomniany przepis uprawniał więc państwo niderlandzkie do przyjęcia opłaty krajowej obciążającej podmioty gospodarcze celem zapewnienia finansowania testów BSE wprowadzonych w art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764.
117.
Jeżeli zaś chodzi o wymogi, jakie spełnić powinna opłata krajowa w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 85/73, co podniesiono w drugiej części piątego pytania prejudycjalnego, wystarczy przypomnieć za Komisją, że sam ten przepis precyzuje, iż opłata ta musi szanować „zasady przyjęte w odniesieniu do opłat wspólnotowych”. Jak podkreśla Komisja, wspomniane zasady są ustanowione w art. 5 ust. 1-3 tej samej dyrektywy. Opłata krajowa zatem:
—
musi być ustalona na poziomie, który umożliwia pokrycie kosztów poniesionych przez właściwe władze z tytułu kosztów wynagrodzeń i kosztów ubezpieczeń społecznych stanowiących część kosztów wykonania inspekcji oraz kosztów administracyjnych związanych z wykonywaniem kontroli i inspekcji, które mogą zawierać koszty stażu inspektorów [art. 5 ust. 1];
—
nie podlega bezpośredniemu lub pośredniemu zwrotowi [art. 5 ust. 2];
—
może być w kwocie wyższej niż poziom opłaty wspólnotowej z zastrzeżeniem, że cała opłata pobrana przez każde państwo członkowskie nie jest wyższa od faktycznego kosztu inspekcji [art. 5 ust. 3].
118.
Oczywiście koniecznym będzie uwzględnienie w tym zakresie jedynie kosztów rzeczywiście poniesionych przez właściwą władzę, jako że należy odliczyć wkład finansowy przyznany przez Wspólnotę. W tym względzie pragnę ponadto przypomnieć, że przedstawiciel rządu niderlandzkiego podniósł na rozprawie, że opłata żądana od spółki Gosschalk z tytułu przeprowadzenia testów BSE, została ustalona stosownie do rozporządzenia o stawkach, przez odliczenie od rzeczywistych wydatków na przeprowadzenie testów kwoty wspólnotowego wkładu finansowego.
119.
Na drugą część piątego pytania prejudycjalnego należałoby natomiast udzielić innej odpowiedzi gdyby przyjąć, odwrotnie niż ja sam sugeruję, ale jak utrzymuje spółka Gosschalk, że testy BSE zaliczają się do zharmonizowanych inspekcji i kontroli, dla których jest ustanowiona zryczałtowana opłata wspólnotowa, o której mowa w załączniku A rozdział I pkt 1 lit. a) dyrektywy 85/73.
120.
W tym przypadku, jeżeli chodzi o zakres swobody pozostawiony państwu członkowskiemu przez tę dyrektywę, należałoby przywołać jej załącznik A, rozdział I, pkt 4 i 5. Punkt 4 pozwala państwu członkowskiemu „w celu pokrycia podwyższonych kosztów ”„zwiększyć kwoty ryczałtowe przewidziane w pkt 1 i 2 lit. a) dla danego zakładu” [pkt 4, lit. a)] lub „nakładać specjalne opłaty pokrywające faktyczne koszty”[pkt 4, lit. b)]. Punkt 5 zezwala natomiast na obniżenie wspomnianych kwot ryczałtowych do poziomu faktycznych kosztów inspekcji, jeżeli spełnione są określone warunki.
121.
Trybunał w szczególności w wyroku w sprawie Stratmann (
47
) wyjaśnił w odniesieniu do pkt 4, że z jednej strony, dla lit. a) tego punktu, „każde podwyższenie postanowione przez państwo członkowskie musi dotyczyć samej kwoty ryczałtowej opłaty wspólnotowej i przyjmować formę jej zwiększenia” a z drugiej strony, dla lit. b) tego samego punktu, że „pobór specjalnej opłaty wyższej niż poziom opłat wspólnotowych musi pokryć całość kosztów rzeczywiście poniesionych”.
122.
Byłoby zatem słusznym, przyjmując punkt widzenia jaki pomocniczo zarysowałem powyżej w pkt 119, uznać, że państwo niderlandzkie nie mogło żądać od spółki, oprócz opłaty wspólnotowej już przez nią uiszczonej, specjalnej opłaty przeznaczonej na pokrycie nawet części wydatków z tytułu testów BSE, co w trakcie rozprawy przedstawiciel spółki Gosschalk wywnioskował z powyższych stwierdzeń Trybunału. Wspomniane państwo mogło było, celem pokrycia takich kosztów, jedynie zwiększyć „dla danego zakładu” poziom kwot ryczałtowych opłaty wspólnotowej, o której mowa w załączniku A, rozdział I, pkt 1, lit. a) dyrektywy 85/73 lub nałożyć, w miejsce tej opłaty, opłatę w innej wysokości i pokrywającą całość kosztów poniesionych w związku ze zharmonizowanymi inspekcjami i kontrolami, stosownie do załącznika A, rozdział I, pkt 1, lit. a) tej samej dyrektywy.
123.
W odniesieniu do tego ostatniego uprawnienia Trybunał orzekł w wyroku w sprawie Feyer (
48
), że jeżeli państwa członkowskie mogą z niego korzystać „w sposób ogólny i uznaniowy”, to „pod warunkiem jedynie że opłata nie przewyższa kosztów rzeczywiście poniesionych”. Jak podkreślił to rzecznik generalny P. Léger w opinii w sprawie Stratmann (
49
), „poszanowanie tej zasady wiąże się z […] uwzględnieniem całości kosztów faktycznie poniesionych przez zainteresowane państwo członkowskie na zharmonizowane środki inspekcji i kontroli, i stoi więc na przeszkodzie łączeniu zryczałtowanej opłaty wspólnotowej i specjalnej opłaty za szczególny środek”.
124.
Wreszcie twierdzenie spółki Gosschalk oparte na wyrokach w sprawach Conceria Bresciani (
50
), Ligur Carni i in. (
51
) oraz Dubois i Général Cargo Services (
52
), według którego prawo wspólnotowe nakazywałoby, aby opłaty powstałe wskutek kontroli przeprowadzonych w interesie publicznym ponoszone były z finansów publicznych a nie przez zainteresowane podmioty gospodarcze, zasługuje tylko na kilka zwięzłych uwag.
125.
Prawdą jest, że w tych wyrokach Trybunał orzekł, że:
—
„działalność administracyjna państwa ukierunkowana na utrzymanie reżimu kontroli sanitarnych w interesie publicznym, nie może być uważana za usługę wyświadczoną przywożącemu usprawiedliwiającą pobranie od niego opłaty pieniężnej”, przez co „koszta powstałe w związku z [kontrolami sanitarnymi] muszą być poniesione przez ogół społeczeństwa, które jako całość korzysta ze swobody przepływu towarów” (
53
);
—
działalność przywożącego państwa członkowskiego przy kontrolach i inspekcjach sanitarnych dozwolonych na jego obszarze z mocy dyrektywy 64/433 „jest wykonywana w interesie publicznym i nie może być uważana za usługę wyświadczoną przywożącemu” w związku z czym „koszta powstałe w związku z kontrolami sanitarnymi muszą być poniesione przez ogół społeczeństwa, które jako całość korzysta ze swobody przepływu towarów”, podczas gdy „pobieranie opłat od przywożących stanowi zakazaną przez traktat przeszkodę w swobodnym przepływie towarów” (
54
);
—
„koszty powstałe w związku z kontrolami sanitarnymi muszą być poniesione przez ogół społeczeństwa, które jako całość korzysta ze swobody przepływu towarów” (
55
).
126.
Jednakże, powyższych twierdzeń nie należy odczytywać w oderwaniu od ich kontekstu. W przytoczonych wyrokach uregulowanie krajowe było za każdym razem oceniane w odniesieniu do uregulowań traktatu WE dotyczących swobody przepływu towarów. Wspomniane wyroki dotyczyły przypadków, w których obciążenia finansowe zostały jednostronnie nałożone przez państwo członkowskie przywozu celem sfinansowania kontroli, w szczególności weterynaryjnych, przeprowadzanych przy przekraczaniu granicy lub w gminie tranzytu lub docelowej dla tych towarów. Niniejszy przypadek dotyczy natomiast obciążeń finansowych nałożonych uregulowaniem wspólnotowym na wszystkie państwa członkowskie, w związku z kontrolami weterynaryjnymi, przeprowadzanymi w państwie członkowskim produkcji, niezależnie od faktu, czy omawiane towary (świeża wołowina i cielęcina) przeznaczone są do krajowego spożycia, czy do wywozu. Wspomnianego orzecznictwa nie można zatem przełożyć na niniejszy przypadek (
56
).
127.
Proponuję więc Trybunałowi udzielenie następującej odpowiedzi na piąte pytanie prejudycjalne:
„Dyrektywa 85/73 nie stoi na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie pobierało od zainteresowanych podmiotów gospodarczych opłatę z tytułu wydatków poniesionych w związku z przeprowadzeniem testów BSE wykonanych przez jego służby na mocy uregulowań krajowych wydanych w wykonaniu art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764. Taka opłata, zgodnie z art. 4 ust. 2 wspomnianej dyrektywy, musi być zgodna z zasadami przyjętymi dla opłat wspólnotowych w art. 5 ust. 1–3 tejże dyrektywy i dotyczyć jedynie części wydatków nieobjętej wkładem finansowym Wspólnoty”.
Wnioski
128.
W świetle powyższego, proponuję Trybunałowi udzielenie następujących odpowiedzi na pytania prejudycjalne wniesione przez Raad van State:
„1)
Badania na obecność gąbczastej encefalopatii bydła (BSE) przeprowadzone na bydle w wieku powyżej 30 miesięcy poddanym ubojowi do spożycia przez ludzi, przeprowadzone stosownie do obowiązku ustanowionego przez uregulowanie krajowe wydane w wykonaniu art. 1 ust. 3 decyzji Komisji 2000/764/WE z dnia 29 listopada 2000 r. w sprawie badania bydła na obecność gąbczastej encefalopatii bydła i zmieniająca decyzję 98/272/WE w sprawie monitorowania epidemiologicznego pasażowalnych encefalopatii gąbczastych wchodzą w zakres pojęcia testu BSE w rozumieniu i dla celów art. 2 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 2777/2000 z dnia 18 grudnia 2000 r. przyjmującego nadzwyczajne środki wspierania rynku wołowiny i cielęciny. Jednakże takie testy nie są przedmiotem współfinansowania wspólnotowego ustanowionego przez art. 2 ust. 2 tego rozporządzenia, lecz stanowią działania przewidziane przez środki weterynaryjne, które mogą korzystać ewentualnie z wkładu finansowego Wspólnoty na mocy art. 1 ust. 2 lit. d) rozporządzenia Rady nr 1258/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej.
2)
Decyzja Rady 90/424/EWG z dnia 26 czerwca 1990 r. w sprawie wydatków w dziedzinie weterynarii i decyzja Komisji 2000/773/WE z dnia 30 listopada 2000 r. zatwierdzająca programy monitorowania BSE przedstawione na 2001 r. przez państwa członkowskie i określająca poziom wkładu finansowego Wspólnoty, nie stoją na przeszkodzie temu, by państwa członkowskie przenosiły na zainteresowane podmioty gospodarcze nieobjętą wkładem finansowym Wspólnoty część kosztów poniesionych przy przeprowadzaniu przez ich służby testów BSE stosownie do krajowego uregulowania wydanego w wykonaniu art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764.
3)
Dyrektywa Rady 85/73/EWG z dnia 29 stycznia 1985 r. w sprawie finansowania badania i kontroli sanitarnej zwierząt objętych dyrektywami 89/662/EWG, 90/425/EWG, 90/675/EWG i 91/496/EWG, zmieniona i skonsolidowana dyrektywą Rady 96/43/WE z dnia 26 czerwca 1996 r. nie stoi na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie pobierało od zainteresowanych podmiotów gospodarczych opłatę z tytułu wydatków poniesionych w związku z przeprowadzeniem badań na obecność BSE wykonanych przez jego służby na mocy uregulowań krajowych wydanych w wykonaniu art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764. Taka opłata, zgodnie z art. 4 ust. 2 wspomnianej dyrektywy, musi być zgodna z zasadami przyjętymi dla opłat wspólnotowych w art. 5 ust. 1–3 tejże dyrektywy i dotyczyć jedynie części wydatków nieobjętej wkładem finansowym Wspólnoty”.
(
1
)	Język oryginału: włoski.
(
2
)	Dz.U. 2000 L 321, s. 47.
(
3
)	Dz.U. 1985 L 32, s. 14.
(
4
)	Dyrektywa zmieniająca i konsolidująca dyrektywę 85/73/EWG w celu zapewnienia finansowania inspekcji i kontroli weterynaryjnych żywych zwierząt i niektórych produktów zwierzęcych oraz zmieniająca dyrektywy 90/675/EWG i 91/496/EWG (Dz.U. 1996 L 162, s. 1).
(
5
)	Dz.U. 1999 L 160, s. 103.
(
6
)	Dz.U. 1999 L 160, s. 21. Rozporządzenie zostało uchylone w dniu 1 lipca 2008 r. przez rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku) (Dz.U 2007 L 299, s. 1).
(
7
)	Dz.U. 1989 L 395, s. 13.
(
8
)	Dz.U. 1990 L 224, s. 29.
(
9
)	Dz.U. 2000 L 305, s. 35. Decyzja ta — zmieniona decyzją Komisji 2001/8/WE z dnia 29 grudnia 2000 r., zmieniającą decyzję 2000/764/WE w sprawie badania bydła na obecność gąbczastej encefalopatii i aktualizująca załącznik IV do decyzji 98/272/WE w sprawie pomiarów epidemiologicznych [monitorowania epidemiologicznego] pasażowalnych encefalopatii gąbczastych (Dz.U. 2001 L 2, s. 28) — została uchylona z dniem 1 lipca 2001 r. przez rozporządzenie Komisji (WE) nr 1248/2001 z dnia 22 czerwca 2001 r. zmieniające załączniki III, X i XI do rozporządzenia (WE) nr 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do nadzoru [monitorowania] epidemiologicznego i badań pasażowalnych encefalopatii gąbczastych (Dz.U. 2001 L 173, s. 12).
(
10
)	Dyrektywa z dnia 26 czerwca 1964 r. w sprawie problemów zdrowotnych wpływających na handel wewnątrzwspólnotowy świeżym mięsem (Dz.U. 1964, 121, s. 2012), wielokrotnie zmieniana, a następnie zmieniona i skonsolidowana dyrektywą Rady 91/497/EWG z dnia 29 lipca 1991 r. (Dz.U. 1991 L 268, s. 69). Dyrektywa 64/433, po dalszych zmianach została uchylona z dniem 1 stycznia 2006 r. przez dyrektywę 2004/41/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. uchylającą niektóre dyrektywy dotyczące higieny i warunków zdrowia przy produkcji i wprowadzaniu do obrotu niektórych produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi i zmieniającą dyrektywy Rady 89/662/EWG i 92/118/EWG oraz decyzję Rady 95/408/WE (Dz.U. 2004 L 157, s. 33).
(
11
)	Dz.U. L 1, s. 23.
(
12
)	Dz.U. 2001 L 147, s. 1.
(
13
)	Dz.U. 1990 L 224, s. 19.
(
14
)	Dz.U. 2000 L 308, s. 35.
(
15
)	Dz.U. 2000 L 269, s. 54.
(
16
)	Dz.U. 2001 L 181, s. 36.
(
17
)	Zobacz rozporządzenie nr 1248/2001, cytowane wyżej w przypisie 9.
(
18
)	Dyrektywa 85/73 została uchylona, z dniem 1 stycznia 2008 r., przez rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U. 2004 L 165, s. 1).
(
19
)	Staatscourant 1994, nr 10.
(
20
)	Staatscourant 2000, nr 247, s. 39.
(
21
)	Staatscourant 1984, nr 252.
(
22
)	Staatscourant 2000, nr 249, s. 45.
(
23
)	Staatscourant 1993, nr 99. Rząd niderlandzki wskazał, że wspomniane rozporządzenie zostało uchylone w dniu 24 grudnia 2005 r.
(
24
)	Staatscourant 2001, nr 64, s. 31.
(
25
)	Staatscourant 2001, nr 212, s. 16.
(
26
)	Rec. s. I-10333.
(
27
)	Przywołany w poprzednim przypisie.
(
28
)	Jak zauważa Komisja, późniejszy termin 1 lipca 2001 r. został przyjęty, jako że w dniu 1 stycznia 2001 r. państwa członkowskie nie były jeszcze zdolne poddać szybkim testom BSE całego bydła kategorii objętej zakresem art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764.
(
29
)	Artykuł ten precyzuje, że wkład „pokrywa 100% (bez VAT) kosztów nabycia zestawów testów i odczynników, nie więcej niż 30 EUR za test”.
(
30
)	Ustalenie maksymalnej kwoty wkładu przyznanego na takie testy pozostawiono jednak do przyjęcia przed 1 lipca 2001 r. w kolejnej decyzji, czego dokonano decyzją 2001/499, która zmieniając art. 18 decyzji 2000/773 przewidziała wkład w wysokości 100% (bez VAT) kosztów nabycia zestawów testów i odczynników, do wysokości maksymalnej 15 EUR na test.
(
31
)	Załącznik IV tytuł A do decyzji Komisji 98/272 w brzmieniu zmienionym decyzją 2001/8 wspomina następujące trzy metody „I) test immuno-blottingu oparty na metodzie Western blot dla wykrywania frakcji odpornej na proteinazy PrPRes (Prionics-Check Western test)”, „II) test luminescencyjny ELISA obejmujący procedurę ekstrakcji i technikę ELISA przy zastosowaniu odczynnika luminescencyjnego (test Enfera)”, „III) oznaczenie immunologiczne wielowarstwowe dla PrPRes wykonane po denaturacji i koncentracji (test Bio-Rad TeSe, wcześniejszy test Bio-Rad Platelia)”. [tłumaczenie nieoficjalne]
(
32
)	Myślę, że można pominąć fakt, że przepis odnosi się nie do testów przeprowadzonych przed pewną datą, lecz do testów przeprowadzonych „na zwierzętach poddanych ubojowi” przed pewną datą. Z motywu drugiego rozporządzenia nr 2777/2000 wynika bowiem, że test BSE przeprowadza się zwykle „przy uboju”.
(
33
)	Słowa „a w każdym razie przed dniem 1 lipca 2001 r.” zamykające art. 2 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2777/2000 służą wykluczeniu z zakresu omawianego współfinansowania testów przeprowadzonych przed wprowadzeniem na poziomie krajowym programu obowiązkowych analiz, o którym mowa w art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764, w przypadku jednak gdyby doszło do opóźnienia ze strony danego państwa członkowskiego w stosunku do terminu upływającego w dniu 1 lipca 2001 r. ustalonego dla wydania przepisów wykonawczych.
(
34
)	Rząd niderlandzki i Komisja doszły do takich wniosków na podstawie rozumowania częściowo odmiennego niż moje. Według Komisji, w szczególności współfinansowanie wspólnotowe, o którym mowa w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 2777/2000 nie miało zastosowania w Niderlandach, jako że państwo to, wskutek decyzji 2001/3 i ze względu na wprowadzenie od dnia 1 stycznia 2001 r. obowiązku przeprowadzania testów BSE na zwierzętach, o których mowa w art. 1 ust. 3 decyzji 2000/764, zostało zwolnione ze stosowania systemu skupu, o którym mowa w art. 3 tego samego rozporządzenia, przy czym art. 2, ust. 2 tworząc, według Komisji, wyjątek od wspomnianego systemu, nie znajduje zastosowania.
(
35
)	Przedstawiciel Komisji zauważył na rozprawie, że okoliczność ta nie wpływa na ocenę prawną, jaką należy przyjąć dla omawianych testów BSE, które to również jego zdaniem, są środkami weterynaryjnymi, które mogły były zostać sfinansowane przez Wspólnotę w inny sposób, przykładowo na podstawie decyzji 90/424.
(
36
)	Zobacz m.in: wyrok Trybunału z dnia 20 marca 1986 r. w sprawie 35/85 Tissier, Rec. s. 1207, pkt 9, oraz wyrok Trybunału z dnia 18 listopada 1999 r. w sprawie C-107/98 Teckal, Rec. s. I-8121, pkt 34.
(
37
)	Wyżej wymieniony wyrok Trybunału w sprawie Tissier, pkt 9, wyrok Trybunału z dnia 2 lutego 1994 r. w sprawie C-315/92 Verband Sozialer Wettbewerb, Rec. s. I-317, pkt 7 oraz wyrok Trybunału z dnia 7 listopada 2002 r. w sprawach połączonych C-228/01 i C-289/01 Bourrasse i Perchicot Rec. s. I-10213, pkt 33.
(
38
)	Rząd niderlandzki, w pkt 53 uwag na piśmie, wskazał, że wspomniana opłata „jest (w szczególności) oparta na art. 5 ust. 4 dyrektywy 85/73”.
(
39
)	Kursywa moja.
(
40
)	Punkt 1 wspomnianego rozdziału przewiduje pobieranie następujących kwot ryczałtowych „z tytułu kosztów inspekcji związanych z ubojem” bydła: bydło dorosłe: 4,5 EUR za zwierzę, bydło młode: 2,5 EUR za zwierzę.
(
41
)	Zobacz uwagi na piśmie Komisji, pkt 47.
(
42
)	Wyrok Trybunału z dnia 30 maja 2002 r. w sprawach połączonych C-284/00 i C-288/00, Rec. s. I-4611.
(
43
)	Wyżej wymieniony wyrok w sprawie Stratmann, pkt 50.
(
44
)	Opinia rzecznika generalnego P. Légera przedstawiona w dniu 21 marca 2002 r. w sprawie Stratmann (wyrok z dnia 30 maja 2002 r.), Rec. s. I-04611, pkt 39.
(
45
)	Ibidem (pkt 58).
(
46
)	Uwagi na piśmie rządu niderlandzkiego, pkt 30.
(
47
)	Wyżej wymieniony wyrok, pkt 56.
(
48
)	Wyrok Trybunału z dnia 9 września 1999 r. w sprawie C-374/97 Feyrer, Rec. s. I-5153, pkt 27.
(
49
)	Wyżej wymieniony wyrok, pkt 62.
(
50
)	Wyrok Trybunału z dnia 5 lutego 1976 r. w sprawie 87/75 Conceria Bresciani, Rec. s. 129.
(
51
)	Wyrok Trybunału z dnia 15 grudnia 1993 r. w sprawach połączonych C-277/91, C-318/91 oraz C-319/91 Ligur Carni i in., Dubois oraz Général Cargo Services, Rec. s. I-06621.
(
52
)	Wyrok Trybunału z dnia 11 sierpnia 1995 r. w sprawie C-16/94 Dubois i Général Cargo Services, Rec. s. I-2421.
(
53
)	Wyżej wymieniony wyrok w sprawie Conceria Bresciani, pkt 10.
(
54
)	Wyżej wymieniony wyrok w sprawie Ligur Carni i in., pkt 31.
(
55
)	Wyżej wymieniony wyrok w sprawie Dubois i Général Cargo Services, pkt 14.
(
56
)	Zobacz częściowo analogiczne rozumowanie w wyroku Trybunału z dnia 15 kwietnia 1997 r. w sprawie C-27/95 Bakers of Nailsea, Rec. s. I-1847, pkt 44–46, a także opinię rzecznika generalnego A. La Pergoli przedstawioną w dniu 4 lipca 1996 r. w tej samej sprawie, (przypis 6 do pkt 8).