61980CJ0035_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στήν υπόθεση 35/80
πού έχει ως αντικείμενο αίτηση τού College van Beroep voor het Bedrijfsleven τής Χάγης πρός τό Δικαστήριο, κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ, μέ τήν οποία ζητείται, στό πλαίσιο διαφοράς πού εκκρεμεί ενώπιον τού δικαστηρίου αυτού μεταξύ
DENKAVIT NEDERLAND BV, εγκατεστημένης στό Voorthuizen,
υποστηριζόμενης στίς προτάσεις της από τούς :
VERENIGING VAN NEDERLANDSE MENGVOEDERFABRIKANTEN, εγκατεστημένης στή Χάγη,
FACHVERBAND DER FUTTERMITTELINDUSTRIE E.V ., εγκατεστημένου στό Αμβούργο,
SYNDICAT NATIONAL DES INDUSTRIELS DE L’ALIMENTATION ANIMALE, εγκατεστημένου στό Παρίσι,
παρεμβαίνοντες στή δίκη
καί
PRODUKTSCHAP VOOR ZUIVEL, εγκατεστημένου στό Rijswijk,
Αντικείμενο της υπόθεσης
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως, ως πρός τήν ερμηνεία τού κανονισμού 986/68 τού Συμβουλίου τής 15ης Ιουλίου 1968 καί ως πρός τό κύρος τού άρ-
θρου 1 τού κανονισμού ( ΕΟΚ ) 1049/78 τής Επιτροπής τής 19ης Μα ΐου 1978,
Σκεπτικό της απόφασης
1 Μέ απόφαση τής 22ας Ιανουαρίου 1980, η οποία περιήλθε στό Δικαστήριο στίς 28 Ιανουαρίου 1980, τό College van Beroep voor het Bedrijfsleven έθεσε στό Δικαστήριο, δυνάμει τού άρθρου 117 τής συνθήκης ΕΟΚ, ορισμένα ερωτήματα ως πρός τήν ερμηνεία τού κανονισμού 986/68 τού Συμβουλίου τής 15ης Ιουλίου 1968, ο οποίος θέσπισε τούς γενικούς κανόνες σχετικά μέ τή χορήγηση ενισχύσεων γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη πού προορίζονται γιά διατροφή τών ζώων ( JO L 169, σ . 4, ΕΕ ειδ . έκδ . αριθ . Ν 169, τόμ . 03/003, σ . 120 ), καθώς καί ως πρός τήν ισχύ τού κανονισμού 1049/78 τής Επιτροπής τής 19ης Μα ΐου 1978, ο οποίος καθόρισε, γιά τή γαλακτοκομική περίοδο 1978/1979, τήν ενίσχυση πού χορηγείται στό αποκορυφωμένο γάλα καί στό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη, πού προορίζονται γιά διατροφή τών ζώων ( JO L 134, σ . 26, ΕΕ ειδ . έκδ . αριθ . Ν 134, τόμ . 03/121, σ . 63 ).
2 Τά ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στό πλαίσιο διαφοράς μεταξύ ενός παρασκευαστού σύνθετων ζωοτροφών καί τού Produktschap voor Zuivel, ο οποίος ειναι στήν Ολλανδία ο εθνικός οργανισμός παρεμβάσεως πού ειναι επιφορτισμένος νά θέτει σέ εφαρμογή τό κοινοτικό καθεστώς ενισχύσεων στό γάλα . Η διαφορά αναφέρεται στό υψος τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη πού χορηγήθηκε στόν εν λόγω παρασκευαστή από τόν οργανισμό, γιά τίς ποσότητες αυτού τού προϊόντος πού χρησιμοποίησε μεταξύ τής 1ης καί τής 15ης Δεκεμβρίου 1978 .
3 Οι εθνικές διατάξεις πού εφήρμοσε στήν προκειμένη περίπτωση ο Produktschap voor Zuivel στηρίζονται στόν κανονισμό 1049/78 τής Επιτροπής τής 19ης Μα ΐου 1978, ο οποίος καθόρισε τήν ενίσχυση πού χορηγείται γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη, πού προορίζονται γιά διατροφή τών ζώων .
Τό πρώτο άρθρο τού εν λόγω κανονισμού καθόρισε τό υψος τής ενισχύσεως πού έπρεπε νά ισχύει από τίς 22 Μα ΐου 1978 σέ 43 λμ/100 κιλά γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη καί σέ 4,40 λμ/100 κιλά γιά τό αποκορυφωμένο γάλα . Η εξουσία καθορισμού τών ενισχύσεων γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη ανατέθηκε, πράγματι, στήν Επιτροπή μέ τόν κανονισμό 666/74 τού Συμβουλίου, τής 28ης Μαρτίου 1974 ( JO L 85, σ . 58, ΕΕ ειδ . έκδ . αριθ . Ν 85, τόμ . 33/015, σ . 157 ), ο οποίος επεξέτεινε στόν τομέα καθορισμού αυτών τών ενισχύσεων τή λεγόμενη διαδικασία τής «επιτροπής διαχειρίσεως», πού προβλέπεται στό άρθρο 30 τού κανονισμού 804/68 τού Συμβουλίου τής 27ης Ιουνίου 1968 περί κοινής οργανώσεως αγοράς στόν τομέα τού γάλακτος καί τών γαλακτοκομικών προϊόντων ( JO L 148, σ . 13, ΕΕ ειδ . έκδ . αριθ . Ν 148, τόμ . 03/003, σ . 82 ).
4 Ο εν λόγω παρασκευαστής άσκησε προσφυγή κατά τής αποφάσεως τού Produktschap voor Zuivel, η οποία τού χορηγούσε τήν προαναφερόμενη ενίσχυση, ιδίως γιά τό λόγο οτι η απόφαση αυτή στηριζόταν σέ κανονισμό ο οποίος, επειδή προβλέπει γιά τό υγρό αποκορυφωμένο γάλα ενίσχυση ανώτερη από εκείνη πού προβλέπεται γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη, παραβαίνει τόν κανονισμό 986/68 τού Συμβουλίου, στερείται αιτιολογίας καί περιέχει διάκριση αντίθετη πρός τή συνθήκη .
5 Γιά νά επιλύσει τό πρόβλημα αυτό σχετικά μέ τό κύρος τού κανονισμού 1049/78 τής Επιτροπής, τό εθνικό δικαιοδοτικό όργανο, τό οποίο επιλήφθηκε τής προσφυγής, έθεσε, μέ τήν παρούσα παραπομπή, στό Δικαστήριο ερωτήματα σχετικά μέ τήν ερμηνεία τού κανονισμού 986/68 τού Συμβουλίου .
Επί τού πρώτου ερωτήματος
6 Μέ τό πρώτο του ερώτημα, τό εθνικό δικαιοδοτικό όργανο ερωτά τό Δικαστήριο άν οι οροι «ανάλογη σχέση», πού περιλαμβάνονται στό άρθρο 2α παράγραφος 3 εδάφιο 2 τού κανονισμού 986/68 τού Συμβουλίου, συνεπάγονται οτι η ενίσχυση γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί η ενίσχυση γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη πρέπει νά καθορίζονται, σέ ολες τίς περιπτώσεις, σύμφωνα μέ τό κριτήριο πού αναφέρεται στό άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο δ τού ίδιου κανονισμού, πού βασίζεται στήν τήρηση τής σχέσεως μεταξύ ενός κιλού αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη καί τού αριθμού τών κιλών αποκορυφωμένου γάλακτος πού απαιτούνται γιά τήν παραγωγή τής ανωτέρω ποσότητας αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη : σχέση πού τοποθετείται περίπου στά 10,75 κιλά αποκορυφωμένου γάλακτος γιά κάθε κιλό αποκορυφωμένου γάλακτος σέ
σκόνη . Θέτοντας αυτό τό ερώτημα, τό εθνικό δικαιοδοτικό όργανο αποβλέπει στό νά προσδιορίσει άν ο κανονισμός 1049/78 τής Επιτροπής, έχοντας καθορίσει γιά τό αποκορυφωμένο γάλα μιά ενίσχυση η οποία δέ σέβεται τό προαναφερόμενο κριτήριο αλλά αντιστοιχεί στή σχέση 9,77 κιλών αποκορυφωμένου γάλακτος γιά κάθε κιλό αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη καί παρέχει ως εκ τούτου στό αποκορυφωμένο γάλα ενα πλεονέκτημα σέ σχέση μέ τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη, δέν εκτιμά ορθώς τίς διατάξεις τών άρθρων 2 παράγραφος 1 στοιχείο δ καί 2α παράγραφος 3 εδάφιο 2 τού κανονισμού 986/68 τού Συμβουλίου .
7 Τό πρόβλημα πού καλείται έτσι τό Δικαστήριο νά επιλύσει ειναι στήν πραγματικότητα η διαπίστωση τού άν η «ανάλογη σχέση» πού προβλέπεται από τό άρθρο 2α παράγραφος 3 εδάφιο 2 τού κανονισμού 986/68 μεταξύ τής ενισχύσεως γιά τό υγρό αποκορυφωμένο γάλα καί τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη, δέν ειναι άλλη από τή σταθερή σχέση πού αναφέρεται στό άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο δ τού ίδιου κανονισμού .
8 Αυτό τό τελευταίο άρθρο προβλέπει στήν παράγραφο 1 οτι :
«1 . Χορηγούνται ενισχύσεις γιά :
α ) τό αποκορυφωμένο γάλα πού παράγεται καί υφίσταται επεξεργασία σέ γαλακτοκομείο, διαφοροποιούμενο σέ σχέση μέ άλλο αποκορυφωμένο γάλα βάσει τρόπων πού πρέπει νά ορισθούν καί πωλούμενο σέ εκμεταλλεύσεις στίς οποίες χρησιμοποιείται γιά τή διατροφή τών ζώων σέ τιμή πού δέν υπερβαίνει μία ανώτατη τιμή η οποία ενδεχομένως θά καθορισθεί·
β)τό αποκορυφωμένο γάλα πού έχει χρησιμοποιηθεί γιά τή διατροφή τών ζώων στίς εκμεταλλεύσεις στίς οποίες έχει παραχθεί·
γ)τό αποκορυφωμένο γάλα εις κόνιν πού έχει μετουσιωθεί βάσει μεθόδων πού πρέπει νά ορισθούν·
δ)τό αποκορυφωμένο γάλα εις κόνιν καί τό αποκορυφωμένο γάλα πού έχουν παραχθεί καί έχουν επεξεργασθεί ( υποστεί επεξεργασία ) σέ γαλακτοκομείο, τά οποία χρησιμοποιήθηκαν γιά τήν παρασκευή συνθέτων τροφών . Η ενίσχυση γιά μία ορισμένη ποσότητα αποκορυφωμένου γάλακτος πού χρησιμοποιήθηκε γιά τήν παρασκευή συνθέτων τροφών ισούται μέ τήν ενίσχυση πού θά εχορηγείτο γιά τήν ποσότητα τού αποκορυφωμένου γάλακτος εις κόνιν, η οποία δύναται νά ληφθεί από τήν ανωτέρω ποσότητα αποκορυφωμένου γάλακτος.»
9 Η διάταξη αυτή διακρίνει δύο κατηγορίες αποκορυφωμένου γάλακτος : αφ’ ενός τό γάλα πού αναφέρεται στά στοιχεία α, β καί γ, τό οποίο χρησιμοποιείται απευ-
θείας «στή διατροφή τών ζώων» καί αφ’ ετέρου τά ειδικά προϊόντα πού αναφέρονται στό στοιχείο δ, δηλαδή τό γάλα πού χρησιμοποιείται «στήν παρασκευή σύνθετων τροφών» .
10 Η αρχή σύμφωνα μέ τήν οποία οι ενισχύσεις γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη πρέπει νά καθορίζονται κατά τέτοιο τρόπο, ωστε νά τηρείται η σχέση μεταξύ μιάς καθορισμένης ποσότητας αποκορυφωμένου γάλακτος καί τής ποσότητας αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη πού μπορεί νά ληφθεί από αυτή, δέ διατυπώνεται στό άρθρο 2 παράγραφος 1, παρά στό πλαίσιο τών διατάξεων τού στοιχείου δ . Η διατύπωση αυτή δείχνει καθαρά οτι η εν λόγω αρχή δέν εκτείνεται σέ ολες τίς κατηγορίες αποκορυφωμένου γάλακτος, αλλά ισχύει μόνο γιά τά προϊόντα πού ρητώς αναφέρονται στό στοιχείο δ, δηλαδή γιά τό γάλα «πού έχει παραχθεί καί έχει υποστεί επεξεργασία σέ γαλακτοκομείο», χρησιμοποιήθηκε δέ στήν «παρασκευή σύνθετων ζωοτροφών» . Ειναι πράγματι αναμφισβήτητο οτι τό υγρό αποκορυφωμένο γάλα καί τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη μπορεί, σ’ αυτό τό στάδιο χρησιμοποιήσεως, νά θεωρηθούν ως δεκτικά συγκρίσεως προϊόντα .
11 Μόνο, λοιπόν, σέ σχέση μέ τό αποκορυφωμένο γάλα πού έχει παραχθεί καί έχει υποστεί επεξεργασία στά γαλακτοκομεία, έχει δέ χρησιμοποιηθεί γιά τήν παρασκευή σύνθετων τροφών, ο παραγωγός αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη, πού έχει τόν ίδιο προορισμό, μπορεί, δυνάμει τών διατάξεων τού άρθρου 2 παράγραφος 1 στοιχείο δ τού εν λόγω κανονισμού, νά απαιτήσει, οπως οι ενισχύσεις γιά τό ενα καί γιά τό άλλο προϊόν θεσπιστούν σύμφωνα μέ τήν καθορισμένη σχέση πού αναφέρεται σ’ αυτές τίς διατάξεις .
12 Τά κριτήρια, λοιπόν, πού πρέπει νά ληφθούν υπόψη γιά τόν καθορισμό τού υψους τών ενισχύσεων γιά τά προϊόντα πού αναφέρονται στά στοιχεία α, β καί γ τού άρθρου 2 παράγραφος 1, δέν μπορεί νά εξαχθούν από τό στοιχείο δ τού ίδιου άρθρου . Παρέχονται από τό άρθρο 2α τού κανονισμού 986/68 τού Συμβουλίου, οπως συμπληρώθηκε από τόν κανονισμό 666/74 τού Συμβουλίου, τό οποίο προβλέπει, οσον αφορά τόν καθορισμό τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα, καθιέρωση «ανάλογης σχέσεως» μεταξύ αυτής τής ενισχύσεως καί τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη .
13 Τό προαναφερόμενο άρθρο 2α απαριθμεί, στήν πρώτη του παράγραφο, τά στοι-
χεία πού πρέπει νά ληφθούν υπόψη γιά τόν προσδιορισμό μιάς τέτοιας σχέσεως . Από τήν απαρίθμηση αυτή προκύπτει οτι ο προσδιορισμός μιάς «ανάλογης σχέσεως» μεταξύ τών ενισχύσεων γιά τά εν λόγω προϊόντα εξαρτάται από μία περίπλοκη εκτίμηση, η οποία αναφέρεται ταυτόχρονα στήν κατάσταση τής αγοράς, στήν εξέλιξη τών τιμών, στήν κατάσταση εφοδιασμού σέ αποκορυφωμένο γάλα καί αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη, καθώς καί στή χρησιμοποίηση αυτών τών προϊόντων γιά διατροφή τών ζώων .
14 Η εκτίμηση αυτή αποκλείει τήν εφαρμογή τού κριτηρίου πού μνημονεύεται στό άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο δ τού ανωτέρω κανονισμού, τό οποίο στηρίζεται στήν τήρηση μιάς καθορισμένης σχέσεως μεταξύ τών εν λόγω ενισχύσεων . Συνεπάγεται αντίθετα οτι οι κοινοτικές αρχές διαθέτουν σ’ αυτό τόν τομέα περιθώριο εκτιμήσεως πού τούς επιτρέπει νά προσδιορίζουν τή σχέση μεταξύ ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη σέ συνάρτηση μέ ολα τά δεδομένα τής αγοράς, πού απαριθμούνται στήν παράγραφο 1 τού άρθρου 2α, καί νά προσαρμόσουν αυτή τή σχέση στίς απαιτήσεις τής κοινής οργανώσεως τών αγορών στήν οποία υπόκεινται τά εν λόγω προϊόντα .
15 Ο κανονισμός 1049/78 αναφέρεται ακριβώς σέ μία τέτοια ρύθμιση . Στήν πρώτη του αιτιολογική σκέψη, πράγματι, παραπέμπει κατά τρόπο σαφή στό άρθρο 2α παράγραφος 1 τού κανονισμού 986/68 τού Συμβουλίου καί αφήνει νά εννοηθεί οτι καθορίζοντας τήν ενίσχυση γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ 4,4 λμ ανά 100 κιλά καί τήν ενίσχυση γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη σέ 43 λμ ανά 100 κιλά, έλαβε υπόψη του τά στοιχεία πού απαριθμεί η διάταξη αυτή, προκειμένου νά καθορίσει μία «ανάλογη σχέση» μεταξύ τών εν λόγω ενισχύσεων, κατά τήν έννοια τού άρθρου 2α παράγραφος 3 εδάφιο 2 .
16 Η εφαρμογή μιάς τέτοιας «σχέσεως» μεταξύ τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη δέν ειναι, εξάλλου, αντίθετη πρός τήν απαγόρευση διακρίσεων, πού εκφράζεται στό άρθρο 40 παράγραφος 3 εδάφιο 2 τής συνθήκης .
17 Πράγματι, τό γεγονός οτι γιά τόν καθορισμό τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα πού χρησιμοποιείται «γιά τή διατροφή τών ζώων» πρέπει νά ληφθούν υπόψη πολλά στοιχεία, τά οποία αναφέρονται στίς συνθήκες τής αγοράς αυτού τού προϊόντος, ειδικά σέ σχέση μέ τήν αγορά τού αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη, αποκλείει από μόνο του οτι μιά συγκριτικά μεγαλύτερη ενίσχυση γιά τό αποκορυφωμένο γάλα από τήν ενίσχυση γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη μπορεί νά θεωρηθεί οτι ενέχει μία διάκριση σέ βάρος τού τελευταίου προϊόντος, αφού η διαφορά μεταξύ τών δύο ενισχύσεων ανταποκρίνεται στίς ανάγκες τών σχετικών αγορών καί στίς απαιτήσεις τής κοινής οργανώσεως στήν οποία υπάγονται τά εν λόγω προϊόντα .
18 Γιά ολους αυτούς τούς λόγους, πρέπει στό πρώτο ερώτημα νά δοθεί η απάντηση οτι μέ τούς ορους «ανάλογη σχέση», τό άρθρο 2α παράγραφος 3 εδάφιο 2 τού κανονισμού 986/68 τού Συμβουλίου δέ συνεπάγεται οτι η ενίσχυση γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί η ενίσχυση γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη πού προορίζονται γιά τή διατροφή τών ζώων καί γιά άλλες χρήσεις από εκείνες πού αναφέρονται στό άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο δ, πρέπει απαραίτητα νά
προσδιορίζονται σέ ποσά τέτοια, ωστε η σχέση μεταξύ τών ενισχύσεων αυτών νά ειναι ίση μέ τή σχέση μεταξύ ενός κιλού αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη καί τής ποσότητας αποκορυφωμένου γάλακτος από τήν οποία μπορεί νά παραχθεί . Ο κανονισμός 1049/78 τής Επιτροπής, εμπνεόμενος από μιά σωστή ερμηνεία τής διατάξεως αυτής, δέν εμφανίζει, συνεπώς, στό σημείο αυτό, κανένα στοιχείο ακυρότητας .
Επί τού δευτέρου ερωτήματος
19 Μέ τό δεύτερο ερώτημα, τό εθνικό δικαιοδοτικό όργανο θέλει νά μάθει άν, σέ περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στό πρώτο ερώτημα, η Επιτροπή στήν προκειμένη περίπτωση υπερέβη, στό πρώτο άρθρο τού κανονισμού της 1049/78, τά ορια τού περιθωρίου εκτιμήσεως πού διαθέτει δυνάμει τού άρθρου 2α παράγραφος 1 τού κανονισμού 986/68 τού Συμβουλίου, κατά τόν καθορισμό «ανάλογης σχέσεως», υπό τήν έννοια τού άρθρου 2α παράγραφος 3 εδάφιο 2 τού ίδιου κανονισμού, μεταξύ τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη .
20 Όπως διαπιστώθηκε προηγουμένως, η Επιτροπή ειναι υποχρεωμένη κατά τόν καθορισμό τού υψους τών ενισχύσεων γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη, πού χρησιμοποιούνται στίς ζωοτροφές, νά λαμβάνει υπόψη ολα τά στοιχεία πού απαριθμούνται στό άρθρο 2α παράγραφος 1 τού κανονισμού 986/68, προκειμένου η σχέση μεταξύ τών δύο ενισχύσεων νά ανταποκρίνεται στίς ανάγκες τής αγοράς τού ενός καί τού άλλου προϊόντος καί στίς απαιτήσεις τής κοινής οργανώσεως τών εν λόγω αγορών .
21 Στό πλαίσιο αυτής τής εκτιμήσεως, οι λόγοι πού μπορεί νά δικαιολογήσουν τό μέγεθος τής διαφοράς πού πρέπει νά καθοριστεί μεταξύ τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη, δέν ειναι δυνατό νά στηρίζονται στήν ιδιαίτερη κατάσταση ορισμένων ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων ή ομάδων επιχειρήσεων, αλλά πρέπει νά προκύπτουν από τό σύνολο τού τομέα στόν οποίο αναφέρονται καί από μιά σφαιρική εκτίμηση τών υφιστάμενων σχέσεων μεταξύ τού ενός καί τού άλλου προϊόντος στήν κοινή αγορά .
22 Όσον αφορά τό θέμα αυτό, δέν μπορεί κανείς νά αμφισβητήσει αφ’ ενός οτι οι συνθήκες διοχετεύσεως καί χρησιμοποιήσεως τού αποκορυφωμένου γάλακτος καί τού αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη πού χρησιμοποιούνται γιά διατροφή τών ζώων δέν ειναι ταυτόσημες, ειδικά λόγω τής ευκολίας διατηρήσεως, αποθηκεύσεως καί ποσοτικής συνθέσεως πού προσφέρει τό αποκορυφωμένο
γάλα σέ σκόνη σέ σχέση μέ τό υγρό αποκορυφωμένο γάλα καί αφ’ ετέρου οτι τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη διατίθεται καί σέ άλλες αγορές, οπως η αγορά τροφών γιά ζώα άλλα εκτός από τούς νέους μόσχους, υπό συνθήκες περισσότερο ευνοϊκές από ο,τι τό υγρό αποκορυφωμένο γάλα .
23 Ειναι εξίσου αναμφισβήτητο οτι τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη μπορεί νά απολαύει τών πλεονεκτημάτων πού χορηγούνται από τό καθεστώς παρεμβάσεως πού προβλέπεται στό άρθρο 6 τού κανονισμού 804/68, ενώ στό αποκορυφωμένο γάλα αποκλείεται η πρόσβαση σ’ αυτό τό καθεστώς .
24 Επιπλέον η δυνατότητα, η οποία επιφυλάσσεται στό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη, νά προσφέρεται πρός παρέμβαση, αποτελεί πηγή δυσχερειών γιά τή λειτουργία τής κοινής οργανώσεως τών εν λόγω αγορών, εφ’ οσον έχει ακριβώς σάν αποτέλεσμα νά ενθαρρύνει τό μετασχηματισμό τού αποκορυφωμένου γάλακτος σέ αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη, μέ τό σκοπό νά τού παράσχει πρόσβαση στό σύστημα παρεμβάσεως, επαυξάνοντας έτσι τήν οικονομική επιβάρυνση αυτού τού συστήματος . Από τά στοιχεία πού παρέσχε η Επιτροπή, απαντώντας σέ γραπτή ερώτηση πού τής έθεσε τό Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στίς 23 Νοεμβρίου 1979 ( γραπτό ερώτημα 1150/79, JO C 66, σ . 46 ) προκύπτει ακριβώς οτι ο μετασχηματισμός τού αποκορυφωμένου γάλακτος σέ αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη ειχε αυξηθεί τό 1978, σέ σχέση μέ τόν προηγούμενο χρόνο, κατά 8,9 % .
25 Λαμβανομένων υπόψη αυτών τών στοιχείων, δέ φαίνεται, επομένως, οτι η Επι-
τροπή, καθορίζοντας τούς συντελεστές ενισχύσεων σέ τέτοια επίπεδα, ωστε η σχέση μεταξύ τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη, πού προορίζονται νά χρησιμοποιηθούν γιά τή διατροφή τών ζώων, νά ειναι 9,77, διέπραξε πρόδηλο σφάλμα ή κατάχρηση εξουσίας ή υπερέβη προφανώς τά ορια τής εξουσίας εκτιμήσεως πού διέθετε .
26 Γι’ αυτούς τούς λόγους, πρέπει η απάντηση στό δεύτερο ερώτημα νά ειναι οτι καθορίζοντας τούς συντελεστές τών ενισχύσεων σέ επίπεδα τέτοια, ωστε η σχέση μεταξύ τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη, πού χρησιμοποιούνται γιά τή διατροφή τών ζώων, νά ειναι 9,77, η Επιτροπή, κατά τόν καθορισμό τών ποσών τών ενισχύσεων γιά τά προϊόντα αυτά, δέν υπερέβη μέ τόν κανονισμό 1049/78 τά ορια τού περιθωρίου εκτιμήσεως πού διαθέτει δυνάμει τού άρθρου 2α τού κανονισμού 986/68 .
Επί τού τρίτου ερωτήματος
27 Μέ τό τρίτο ερώτημα, τό εθνικό δικαιοδοτικό όργανο ερωτά άν, σέ περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στό δεύτερο ερώτημα, τό άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο α τελευταία φράση τού κανονισμού 986/68 πρέπει νά ερμηνευθεί υπό τήν
έννοια οτι, γιά τό αποκορυφωμένο γάλα πού πωλείται σέ εκμεταλλεύσεις γιά τή διατροφή τών ζώων, πρέπει πάντοτε νά καθορίζεται μία ανώτατη τιμή, κατά τήν έννοια αυτής τής διατάξεως, αφού η σχέση μεταξύ τών ενισχύσεων γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη καθορίζεται σέ τέτοια αναλογία, ωστε τό αποκορυφωμένο γάλα νά απολαύει μιάς συγκριτικά μεγαλύτερης ενισχύσεως από εκείνη πού χορηγείται στό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη καί άν, επομένως, ο κανονισμός 1049/78 πρέπει νά θεωρηθεί χωρίς κύρος, επειδή δέν προβλέπει τόν καθορισμό μιάς τέτοιας ανώτατης τιμής .
28 Τό άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο α τού κανονισμού 986/68 προβλέπει οτι χορηγούνται ενισχύσεις στό αποκορυφωμένο γάλα, πού παράγεται καί υφίσταται επεξεργασία σέ γαλακτοκομείο καί πωλείται σέ εκμεταλλεύσεις οπου χρησιμοποιείται γιά τή διατροφή τών ζώων, «σέ τιμή πού δέν υπερβαίνει μιά ανώτατη τιμή, η οποία ενδεχομένως θά καθορισθεί» .
29 Όπως προκύπτει από τό ίδιο τό κείμενο αυτής τής διατάξεως, ο καθορισμός μιάς ανώτατης τιμής γιά τήν πώληση τού αποκορυφωμένου γάλακτος από τά γαλακτοκομεία σέ εκμεταλλεύσεις, πού τό χρησιμοποιούν γιά τή διατροφή τών ζώων, δέν προβλέπεται παρά μόνο γι’ αυτόν τόν τύπο γάλακτος, αντιμετωπίζεται δέ ως ενδεχόμενη καί όχι ως αναγκαία προϋπόθεση πρός τό σκοπό χορηγήσεως τής ενισχύσεως .
30 Τό νά υποστηρίζει κανείς, οπως έκανε η προσφεύγουσα στήν κύρια δίκη, οτι ενα τέτοιο ενδεχόμενο συνίσταται στήν εφαρμογή «ανάλογης σχέσεως», η οποία δέν τηρεί τήν καθορισμένη σχέση πού εκφράζεται στό άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο δ τού κανονισμού 986/68, ισοδυναμεί μέ τό νά εξουδετερώσει τό ωφέλιμο αποτέλεσμα τού άρθρου 2α παράγραφος 3 εδάφιο 2 τού ίδιου κανονισμού, εφ’ οσον η υποχρεωτική εφαρμογή μιάς ανώτατης τιμής κάθε φορά πού οι εν λόγω ενισχύσεις δέν προσδιορίζονται σύμφωνα μέ μία καθορισμένη σχέση, έχει ακριβώς σάν αποτέλεσμα νά εισαγάγει εναν αυτοματισμό μεταξύ τών κριτηρίων πού διέπουν τόν καθορισμό τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί προβλέπονται απ’ αυτή τή διάταξη, ο οποίος αποκλείεται από τό άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο α τού κανονισμού 986/68 καί ειναι αντίθετος πρός τίς αρχές πού ενέπνευσαν τό άρθρο 2α παράγραφος 1 τού εν λόγω κανονισμού .
31 Λαμβανομένων υπόψη αυτών τών στοιχείων, η απάντηση στό τρίτο ερώτημα πρέπει νά ειναι οτι τό άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο α τού κανονισμού 986/68 τού Συμβουλίου δέ συνεπάγεται οτι πρέπει νά καθορίζεται πάντοτε μιά ανώτατη τιμή γιά τό αποκορυφωμένο γάλα πού διατίθεται από τά γαλακτοκομεία στίς εκμεταλλεύσεις πού τό χρησιμοποιούν στίς ζωοτροφές, αφού η σχέση μεταξύ τών ενισχύσεων γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη καθορίζεται σέ μιά τέτοια αναλογία, ωστε τό αποκορυφωμένο γάλα νά απολαύει μιάς συγκριτικά μεγαλύτερης ενισχύσεως από εκείνη πού χορηγείται στό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη . Τό γεγονός, επομένως, οτι ο κανο
νισμός τής Επιτροπής 1049/78 δέν προβλέπει τόν καθορισμό τέτοιας τιμής, δέν επηρεάζει τό κύρος του .
Επί τού τετάρτου ερωτήματος
32 Μέ τό τέταρτο ερώτημα, τό εθνικό δικαιοδοτικό όργανο ερωτά τέλος άν ο κανονισμός 1049/78 τής Επιτροπής ανταποκρίνεται στήν υποχρέωση αιτιολογήσεως, πού προβλέπεται από τό άρθρο 190 τής συνθήκης .
33 Η αιτιολογία τού κανονισμού αυτού πρέπει νά εξετασθεί καί νά εκτιμηθεί στό πλαίσιο τής συνολικής ρυθμίσεως, τής οποίας η εν λόγω πράξη αποτελεί αναπόσπαστο μέρος .
34 Ο κανονισμός 986/68 αναφέρει στό άρθρο 2α παράγραφος 1 τούς κανόνες πού διέπουν τόν καθορισμό τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη, πού προορίζονται γιά τή διατροφή τών ζώων .
35 Στήν πρώτη αιτιολογική σκέψη, ο κανονισμός 1049/78 τής Επιτροπής περιέχει ρητή παραπομπή στήν ανωτέρω διάταξη καί επιτρέπει έτσι νά διαπιστωθούν τά κριτήρια, τά οποία έλαβε υπόψη τόσο γιά τόν καθορισμό τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα, οσο καί γιά τόν προσδιορισμό τού περιθωρίου πού πρέπει νά τηρηθεί μεταξύ τής ενισχύσεως αυτής καί τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη . Η δεύτερη αιτιολογική σκέψη τού εν λόγω κανονισμού διευκρινίζει οτι τά ποσά τών ενισχύσεων πού καθορίζονται στήν προκειμένη περίπτωση προκύπτουν από «τήν εφαρμογή τών κανόνων αυτών στήν παρούσα κατάσταση τής αγοράς» .
36 Τοποθετούμενος κατ’ αυτό τόν τρόπο στό πλαίσιο τού κανονισμού 986/68 στόν οποίο εντάσσεται, ο κανονισμός 1049/78 ικανοποιεί τήν υποχρέωση τής αιτιολογήσεως πού επιβάλλει τό άρθρο 190 τής συνθήκης .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί τών δικαστικών εξόδων
Τά δικαστικά έξοδα στά οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στό Δικαστήριο, δέν αποδίδονται . Δεδομένου οτι η παρούσα διαδικασία έχει ως πρός τούς διαδίκους στήν κύρια δίκη τό χαρακτήρα παρεμπίπτοντος πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαιοδοτικού οργάνου, σ’ αυτό εναπόκειται νά αποφασίσει γιά τά δικαστικά έξοδα .
Διατακτικό
Διά ταύτα
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
κρίνοντας επί τών ερωτημάτων πού τού υπέβαλε τό College van Beroep voor het Bedrijfsleven τής Χάγης μέ απόφαση τής 22ας Ιανουαρίου 1980 αποφαίνεται :
1 ) Μέ τούς ορους «ανάλογη σχέση», τό άρθρο 2α παράγραφος 3 εδάφιο 2 τού κανονισμού 986/68 τού Συμβουλίου δέ συνεπάγεται οτι η ενίσχυση γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί η ενίσχυση γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη, πού προορίζονται γιά τή διατροφή τών ζώων καί γιά χρήσεις άλλες από εκείνες πού αναφέρονται στό άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο δ, πρέπει απαραίτητα νά προσδιορίζονται σέ ποσά τέτοια, ωστε η σχέση μεταξύ τών ενισχύσεων αυτών νά ειναι ίση μέ τή σχέση μεταξύ ενός κιλού αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη καί τής ποσότητας αποκορυφωμένου γάλακτος από τήν οποία μπορεί νά παραχθεί . Ο κανονισμός 1049/78 τής Επιτροπής, εμπνεόμενος από μιά σωστή ερμηνεία τής διατάξεως αυτής, δέν εμφανίζει συνεπώς κανένα στοιχείο ακυρότητας στό σημείο αυτό .
2)Καθορίζοντας τούς συντελεστές τών ενισχύσεων σέ επίπεδα τέτοια, ωστε η σχέση μεταξύ τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί τής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη, πού χρησιμοποιούνται γιά τή διατροφή τών ζώων, νά ειναι 9,77, η Επιτροπή, κατά τόν καθορισμό τών ποσών τών ενισχύσεων γιά τά προϊόντα αυτά, δέν υπερέβη μέ τόν κανονισμό 1049/78, τά ορια τού περιθωρίου εκτιμήσεως πού διαθέτει δυνάμει τού άρθρου 2α τού κανονισμού 986/68 .
3)Τό άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο α τού κανονισμού 986/68 τού Συμβουλίου δέ συνεπάγεται οτι πρέπει νά καθορίζεται πάντοτε μιά ανώτατη τιμή γιά τό αποκορυφωμένο γάλα πού διατίθεται από τά γαλακτοκομεία στίς εκμεταλλεύσεις, πού τό χρησιμοποιούν γιά τή διατροφή τών ζώων, αφού η σχέση μεταξύ τών ενισχύσεων γιά τό αποκορυφωμένο γάλα καί γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη καθορίζεται σέ μιά τέτοια αναλογία, ωστε τό αποκορυφωμένο γάλα νά απολαύει μιάς συγκριτικά μεγαλύτερης ενισχύσεως από εκείνη πού χορηγείται στό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη . Τό γεγονός, επομένως, οτι ο κανονισμός τής Επιτροπής 1049/78 δέν προβλέπει τόν καθορισμό τέτοιας τιμής δέν επηρεάζει τό κύρος του .
4)Τοποθετούμενος στό πλαίσιο τού κανονισμού 986/68, στόν οποίο εντάσσεται, ο κανονισμός 1049/78 ικανοποιεί τήν υποχρέωση αιτιολογήσεως πού επιβάλλει τό άρθρο 190 τής συνθήκης .