62020CJ0577_RES
Kawża C‑577/20
A
(talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mill-Korkein hallinto-oikeus (il-Finlandja))
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) tas‑16 ta’ Ġunju 2022
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali – Direttiva 2005/36/KE – Artikolu 2 – Kamp ta’ applikazzjoni – Artikolu 13(2) – Professjonijiet irregolati – Kundizzjonijiet għall-kisba tad-dritt ta’ aċċess għat-titolu ta’ psikoterapista fi Stat Membru abbażi ta’ diploma fil-psikoterapija maħruġa minn università stabbilita fi Stat Membru ieħor – Artikoli 45 u 49 TFUE – Libertajiet ta’ moviment u ta’ stabbiliment – Evalwazzjoni tal-ekwivalenza tat-taħriġ inkwistjoni – Artikolu 4(3) TUE – Prinċipju ta’ kooperazzjoni leali bejn l-Istati Membri – Kontestazzjoni, mill-Istat Membru ospitanti, tal-livell ta’ konoxxenzi u ta’ kwalifiki li diploma maħruġa fi Stat Membru ieħor tippermetti li jiġi preżunt – Kundizzjonijiet”
Moviment liberu tal-persuni – Libertà ta’ stabbiliment – Ħaddiema – Rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali – Kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2005/36 – Professjonijiet irregolati – Kundizzjoni dwar l-eżerċizzju tal-professjoni kkonċernata fi Stat Membru ieħor mhux issodisfatta – Talba għal rikonoxximent imressqa fl-Istat Membru ospitanti – Esklużjoni – Restrizzjonijiet li jirriżultaw mil-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru ospitanti dwar l-eżerċizzju ta’ ċerti attivitajiet – Obbligu tal-imsemmi Stat Membru li jeżamina l-korrispondenza bejn id-diplomi u l-kwalifiki mitluba mid-dritt nazzjonali u dawk miksuba mill-applikant
(Artikoli 45 u 49 TFUE; Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2005/36, Artikolu 13(2))
(ara l-punti 34, 35, 37, 40 sa 44, u d-dispożittiv 1)
Moviment liberu tal-persuni – Libertà ta’ stabbiliment – Ħaddiema – Rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali – Dritt li tiġi eżerċitata professjoni rregolata fl-Istat Membru ospitanti – Awtorità kompetenti ta’ dan l-Istat Membru li għandha tqis bħala vera diploma maħruġa mill-awtorità ta’ Stat Membru ieħor – Dubji serji, ibbażati fuq elementi konkreti, ta’ din l-awtorità fir-rigward tal-livell ta’ konoxxenzi u ta’ kwalifiki preżunti miksuba mill-applikant – Dritt, għall-awtorità kkonċernata, li titlob lill-awtorità emittenti teżamina mill-ġdid il-fondatezza tal-ħruġ tad-diploma – Elementi li jistgħu jikkonsistu f’informazzjoni trażmessa minn persuni li ma humiex l-organizzaturi tat-taħriġ ikkonċernat jew mill-awtoritajiet ta’ Stat Membru ieħor li jaġixxu fil-kuntest tal-funzjonijiet tagħhom – Marġni ta’ diskrezzjoni tal-awtorità emittenti tad-diploma kkonċernata
(Artikolu 4(3) TUE; Artikoli 45 u 49 TFUE)
(ara l-punti 46 sa 52, 54, 55, 57, u d-dispożittiv 2)
Sunt
A, ċittadina Finlandiża, segwiet taħriġ fil-psikoloġija organizzat fil-Finlandja u bil-lingwa Finlandiża minn università tar-Renju Unit, bi sħubija ma’ kumpannija Finlandiża, u li fi tmiemu, f’Novembru 2017, hija ngħatat, minn din l-università, diploma postgradwatorja. Hija għalhekk talbet mingħand is-Sosiaali- ja terveysalan lupa- ja valvontavisasto (l-Uffiċċju ta’ Awtorizzazzjoni u ta’ Superviżjoni fil-Qasam Soċjali u tas-Saħħa, il-Finlandja, iktar ’il quddiem il-“Valvira”) id-dritt li ġġib it-titolu professjonali ta’ psikoterapista, li huwa protett mil-leġiżlazzjoni Finlandiża. Iktar kmieni matul is-sena, il-Valvira kien ġie kkuntattjat minn ex parteċipanti f’dan it-taħriġ, li indikaw nuqqasijiet possibbli fir-rigward tal-kontenut effettiv tiegħu.
Fl‑2018, il-Valvira ċaħad it-talba ta’ A, billi qies li ma setax jiżgura ruħu li dan it-taħriġ kien jissodisfa l-eżiġenzi applikabbli għat-taħriġ ta’ psikoterapista fil-Finlandja. F’April 2019, il-Helsingin hallinto-oikeus (il-Qorti Amministrattiva ta’ Ħelsinki, il-Finlandja) ċaħdet ir-rikors ippreżentat minn A kontra din id-deċiżjoni, filwaqt li vvalidat l-interpretazzjoni adottata mill-Valvira.
A għalhekk ressqet appell ta’ kassazzjoni quddiem il-qorti tar-rinviju, il-Korkein hallinto-oikeus (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Finlandja). Din il-qorti tosserva li l-professjoni ta’ psikoterapista ma hijiex irregolata fir-Renju Unit u li l-persuna kkonċernata, li ma eżerċitatx il-professjoni ta’ psikoterapista fi Stat Membru ieħor fejn il-professjoni ma hijiex irregolata, kif jeżiġi l-Artikolu 13(2) tad-Direttiva 2005/36 (
1
), ma tistax titlob id-dritt ta’ aċċess għal din il-professjoni fil-Finlandja fuq il-bażi ta’ din id-direttiva. Madankollu, hija tistaqsi jekk is-sitwazzjoni ta’ A għandhiex tiġi eżaminata wkoll fid-dawl tal-prinċipji ta’ moviment liberu tal-ħaddiema (
2
) u ta’ libertà ta’ stabbiliment (
3
) u, fl-affermattiv, jekk l-awtorità kompetenti tal-Istat Membru ospitanti tistax tibbaża ruħha, fil-kuntest tal-eżami tal-ekwivalenza tal-konoxxenzi u tal-kwalifiki, fuq informazzjoni oħra minbarra dik ipprovduta mill-università li tkun ħarġet id-diploma kkonċernata.
Il-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi fl-affermattiv għall-ewwel waħda minn dawn id-domandi, billi tqis li talba għal aċċess għal professjoni rregolata, imressqa f’dawn il-kundizzjonijiet, għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-Artikoli 45 jew 49 TFUE. Barra minn hekk, hija tiddeċiedi li l-awtorità kompetenti tal-Istat Membru ospitanti, li quddiemha titressaq tali talba, hija obbligata tqis bħala vera diploma maħruġa mill-awtorità ta’ Stat Membru ieħor. Huwa biss meta jkollha dubji serji, ibbażati fuq ċerti elementi konkreti li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tippreċiża l-portata tagħhom, li din l-awtorità tista’ titlob lill-awtorità emittenti sabiex teżamina mill-ġdid il-fondatezza tal-ħruġ ta’ din id-diploma, u jekk ikun il-każ, tirtiraha. Fin-nuqqas ta’ rtirar ta’ din tal-aħħar, huwa biss b’mod eċċezzjonali, fil-każ fejn iċ-ċirkustanzi tal-każ juru b’mod manifest l-assenza ta’ veraċità tad-diploma kkonċernata, li l-awtorità tal-Istat Membru ospitanti tista’ tikkontesta l-fondatezza tal-ħruġ tal-imsemmija diploma.
Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
Fl-ewwel lok, il-Qorti tal-Ġustizzja tippreċiża li s-sitwazzjoni inkwistjoni taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2005/36, peress li l-prova ta’ kwalifiki formali kkonċernata inħarġet fi Stat Membru differenti mill-Istat Membru ospitanti. Madankollu, jidher li l-persuna kkonċernata ma tissodisfax ir-rekwiżit, previst fl-Artikolu 13(2) tad-Direttiva 2005/36, li hija għandha tkun eżerċitat il-professjoni ta’ psikoterapista matul il-perijodu minimu msemmi f’din id-dispożizzjoni, b’mod li hija ma tista’ tinvoka ebda sistema ta’ rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali stabbilita minn din id-direttiva.
Filwaqt li tevalwa s-sitwazzjoni ta’ A fid-dawl tal-Artikoli 45 u 49 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja tfakkar li t-twettiq tal-moviment liberu tal-persuni jimplika li l-Istati Membri ma jistgħux jirrifjutaw il-benefiċċju tal-libertajiet irrikonoxxuti minn dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet liċ-ċittadini tagħhom li jkunu kisbu kwalifiki professjonali fi Stat Membru ieħor. Barra minn hekk, l-awtoritajiet ta’ Stat Membru aditi b’talba għal awtorizzazzjoni sabiex tiġi eżerċitata professjoni rregolata huma obbligati jieħdu inkunsiderazzjoni d-diplomi, iċ-ċertifikati u l-provi l-oħra ta’ kwalifiki formali kollha, kif ukoll l-esperjenza rilevanti tal-persuna kkonċernata, billi jwettqu paragun bejn, minn naħa, il-kompetenzi attestati minn dawn il-provi ta’ kwalifiki formali u minn din l-esperjenza u, min-naħa l-oħra, il-konoxxenzi u l-kwalifiki meħtieġa mil-leġiżlazzjoni nazzjonali. Peress li dan il-prinċipju huwa inerenti għal-libertajiet fundamentali stabbiliti mit-Trattat FUE, l-adozzjoni ta’ direttivi dwar ir-rikonoxximent reċiproku ta’ diplomi, li minnhom tagħmel parti d-Direttiva 2005/36, ma jistax ikollha l-effett li tirrendi iktar diffiċli r-rikonoxximent ta’ diplomi, ta’ ċertifikati u ta’ provi oħra ta’ kwalifiki formali fis-sitwazzjonijiet mhux koperti minnhom. Għalhekk, f’sitwazzjoni fejn ebda waħda mis-sistemi ta’ rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali stabbiliti mid-Direttiva 2005/36 ma tista’ tiġi invokata, huwa fid-dawl tal-Artikoli 45 u 49 TFUE li l-Istat Membru ospitanti kkonċernat għandu josserva l-obbligi tiegħu fil-qasam tar-rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali.
Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja tindika li l-proċedura ta’ eżami komparattiv tad-diversi provi ta’ kwalifiki formali u esperjenzi msemmija qabel għandha tippermetti lill-awtoritajiet tal-Istat Membru ospitanti li jivverifikaw oġġettivament jekk id-diploma barranija tattestax li d-detentur tagħha għandu konoxxenzi u kwalifiki li, jekk mhux identiċi, huma għall-inqas ekwivalenti għal dawk attestati permezz tad-diploma nazzjonali. Din l-evalwazzjoni tal-ekwivalenza tad-diploma barranija għandha ssir esklużivament billi jittieħed inkunsiderazzjoni l-livell tal-konoxxenzi u tal-kwalifiki li din id-diploma tippermetti li jiġi preżunt li għandu d-detentur tagħha, fid-dawl tan-natura u tat-tul tal-istudji, u tat-taħriġ prattiku marbuta magħha. Peress li dan il-paragun jippresupponi l-fiduċja reċiproka bejn l-Istati Membri fil-provi ta’ kwalifiki formali maħruġa, l-awtorità tal-Istat Membru ospitanti hija bħala prinċipju marbuta li tqis bħala vera diploma maħruġa mill-awtorità ta’ Stat Membru ieħor. Huwa biss meta jkollha dubji serji, ibbażati fuq elementi konkreti li jikkostitwixxu sensiela konkordanti ta’ indizji li jagħtu x’jifhem li d-diploma li jinvoka l-applikant ma tirriflettix il-livell ta’ konoxxenzi u ta’ kwalifiki li hija tippermetti li jiġi preżunt li huwa kiseb, li din l-awtorità tista’ titlob lill-awtorità emittenti sabiex teżamina mill-ġdid, fid-dawl ta’ dawn l-elementi, il-fondatezza tal-ħruġ tal-imsemmija diploma, fejn din l-aħħar awtorità għandha, jekk ikun il-każ, tirtiraha. Fost l-imsemmija elementi konkreti, jista’ jkun hemm, b’mod partikolari, informazzjoni trażmessa minn persuni li ma humiex l-organizzaturi tat-taħriġ ikkonċernat. Meta l-awtorità emittenti tkun eżaminat mill-ġdid, fid-dawl tal-imsemmija elementi, il-fondatezza ta’ ħruġ ta’ din id-diploma, mingħajr ma tirtiraha, huwa biss b’mod eċċezzjonali, fil-każ fejn iċ-ċirkustanzi tal-każ juru b’mod manifest l-assenza ta’ veraċità tad-diploma kkonċernata, li l-awtorità tal-Istat Membru ospitanti tista’ tikkontesta l-fondatezza tal-ħruġ tal-imsemmija diploma.
(
1
)	Direttiva 2005/36/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑7 ta’ Settembru 2005 dwar ir-Rikonoxximent ta’ Kwalifiki Professjonali (ĠU 2005, L 255, p. 22, rettifiki fil-ĠU 2007, L 271, p. 18, fil-ĠU 2008, L 93, p. 28, u fil-ĠU 2014, L 305, p. 115).
(
2
)	Il-prinċipju ta’ moviment liberu tal-ħaddiema huwa previst fl-Artikolu 45 TFUE.
(
3
)	Il-prinċipju ta’ libertà ta’ stabbiliment huwa, min-naħa tiegħu, irregolat mill-Artikolu 49 TFUE.