62017CJ0289
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (έβδομο τμήμα)
της 28ης Φεβρουαρίου 2018 (
*1
)
«Προδικαστική παραπομπή – Δικαστική συνεργασία σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις – Κανονισμός (ΕΚ) 805/2004 – Ευρωπαϊκός εκτελεστός τίτλος για μη αμφισβητούμενες αξιώσεις – Προϋποθέσεις πιστοποιήσεως – Ελάχιστοι κανόνες που έχουν εφαρμογή επί των διαδικασιών σχετικά με τις μη αμφισβητούμενες αξιώσεις – Δικαιώματα του οφειλέτη – Έλλειψη μνείας της διευθύνσεως του οργάνου προς το οποίο είναι δυνατόν να προβληθεί η αμφισβήτηση της αξιώσεως ή ενώπιον του οποίου είναι δυνατόν να ασκηθεί ένδικο μέσο κατά της αποφάσεως»
Στην υπόθεση C-289/17,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Tartu Maakohus (πρωτοδικείο Tartu, Εσθονία) με απόφαση της 10ης Μαΐου 2017, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 19 Μαΐου 2017, στο πλαίσιο της ένδικης διαδικασίας
Collect Inkasso OÜ,
ITM Inkasso OÜ,
Bigbank AS
κατά
Rain Aint,
Lauri Palm,
Raiko Oikimus,
Egle Noor,
Artjom Konjarov,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έβδομο τμήμα),
συγκείμενο από τους A. Rosas, πρόεδρο τμήματος, C. Toader (εισηγήτρια) και A. Prechal, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Y. Bot
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–
η Εσθονική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την N. Grünberg,
–
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον M. Wilderspin καθώς και από τις M. Heller και E. Randvere,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 17, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού (ΕΚ) 805/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, για τη θέσπιση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου για μη αμφισβητούμενες αξιώσεις (ΕΕ 2004, L 143, σ. 15).
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο πέντε ενδίκων διαφορών μεταξύ, αφενός, των πιστωτών Collect Inkasso OÜ, ITM Inkasso OÜ και Bigbank AS, που είναι τρεις εταιρίες εσθονικού δικαίου, και, αφετέρου, των οφειλετών Rain Aint, Lauri Palm Raiko Oikimus, Egle Noor και Artjom Konjarov σχετικά με την πιστοποίηση ως ευρωπαϊκών εκτελεστών τίτλων των αποφάσεων περί διαταγής πληρωμής οι οποίες εκδόθηκαν ερήμην των τελευταίων αυτών οφειλετών.
Το νομικό πλαίσιο
3
Στις αιτιολογικές σκέψεις 10, 12 και 13 του κανονισμού 805/2004 διαλαμβάνονται τα εξής:
«(10)
Όταν δικαστήριο κράτους μέλους εκδίδει απόφαση επί μη αμφισβητούμενης αξιώσεως ερήμην του οφειλέτη, η κατάργηση των ελέγχων στο κράτος μέλος εκτέλεσης συνδέεται άρρηκτα και εξαρτάται από την ύπαρξη επαρκών εγγυήσεων όσον αφορά την τήρηση των δικαιωμάτων υπεράσπισης.
[…]
(12)
Θα πρέπει να θεσπισθούν ελάχιστοι κανόνες για τη δίκη που οδηγεί στην απόφαση, προκειμένου να διασφαλισθεί ότι ο οφειλέτης ενημερώνεται εγκαίρως για την κατ’ αυτού αγωγή, για τις απαιτήσεις ενεργητικής νομιμοποίησης στη δίκη προκειμένου να αντικρούσει την αξίωση καθώς και για τις συνέπειες της ερημοδικίας του, έτσι ώστε να είναι σε θέση να προετοιμάσει έγκαιρα την υπεράσπισή του.
(13)
Λόγω διαφορών μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τους κανόνες πολιτικής δικονομίας, και ειδικά αυτούς που διέπουν την επίδοση ή κοινοποίηση των εγγράφων, είναι ανάγκη ο ορισμός αυτών των ελάχιστων κανόνων να είναι ειδικός και λεπτομερής. Ιδίως, κάθε μέθοδος επίδοσης ή κοινοποίησης που βασίζεται σε πλάσμα δικαίου όσον αφορά την τήρηση των ελάχιστων αυτών κανόνων δεν μπορεί να θεωρείται επαρκής για την πιστοποίηση αποφάσεως ως ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου.»
4
Το άρθρο 3 του κανονισμού αυτού, το οποίο επιγράφεται «Τίτλοι εκτέλεσης οι οποίοι πιστοποιούνται ως ευρωπαϊκός εκτελεστός τίτλος», ορίζει, στην παράγραφό του 1, στοιχείο βʹ, τα εξής:
«Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σε αποφάσεις, δικαστικούς συμβιβασμούς και δημόσια έγγραφα επί μη αμφισβητούμενων αξιώσεων.
Αξίωση θεωρείται “μη αμφισβητούμενη”, εάν:
[…]
β)
ο οφειλέτης ουδέποτε αντιτάχθηκε προς αυτήν σύμφωνα με τις σχετικές δικονομικές απαιτήσεις του δικαίου του κράτους μέλους προέλευσης κατά τη διάρκεια διαδικασίας ενώπιον δικαστηρίου, ή
[…]».
5
Το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του εν λόγω κανονισμού, το οποίο παρατίθεται υπό τον τίτλο «Απαιτήσεις για την πιστοποίηση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου», ορίζει τα εξής:
«Η απόφαση επί μη αμφισβητούμενης αξιώσεως, η οποία εκδίδεται σε κράτος μέλος, κατόπιν αιτήσεως που υποβάλλεται ανά πάσα στιγμή στο δικαστήριο προέλευσης, πιστοποιείται ως ευρωπαϊκός εκτελεστός τίτλος, εάν:
[…]
γ)
οι δικαστικές διαδικασίες στο κράτος μέλος προέλευσης πληρούν τις απαιτήσεις που καθορίζονται στο κεφάλαιο III στην περίπτωση μη αμφισβητούμενης αξιώσεως κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, στοιχεία βʹ ή γʹ, και
[…]».
6
Το κεφάλαιο III του κανονισμού 805/2004, το οποίο επιγράφεται «Ελάχιστοι κανόνες για τις μη αμφισβητούμενες αξιώσεις», περιλαμβάνει τα άρθρα 12 έως 19 του κανονισμού αυτού. Το άρθρο 12 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο επιγράφεται «Πεδίο εφαρμογής των ελάχιστων κανόνων», προβλέπει, στην παράγραφό του 1, τα εξής:
«Απόφαση επί μη αμφισβητούμενης αξίωσης κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, στοιχεία βʹ ή γʹ, μπορεί να πιστοποιείται ως ευρωπαϊκός εκτελεστός τίτλος μόνον εάν οι διαδικασίες ενώπιον δικαστηρίου στο κράτος μέλος προέλευσης πληρούν τις δικονομικές απαιτήσεις που καθορίζονται στο παρόν κεφάλαιο.»
7
Το άρθρο 17, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 805/2004, το οποίο εμφαίνεται υπό τον τίτλο «Δέουσα ενημέρωση του οφειλέτη σχετικά με τις αναγκαίες δικονομικές ενέργειες για την αμφισβήτηση της αξίωσης», προβλέπει τα εξής:
«Τα κατωτέρω στοιχεία πρέπει να καθορίζονται σαφώς στο εισαγωγικό της δίκης έγγραφο, το ισοδύναμο έγγραφο ή την κλήτευση στην ακροαματική διαδικασία ή να τα συνοδεύουν:
α)
οι δικονομικές απαιτήσεις για την αμφισβήτηση της αξίωσης, συμπεριλαμβανομένης της προθεσμίας για την αμφισβήτηση της αξίωσης γραπτώς ή, αναλόγως, η προθεσμία για την ακροαματική διαδικασία, το όνομα και η διεύθυνση του οργάνου στο οποίο θα απευθυνθεί ή, αναλόγως, ενώπιον του οποίου θα εμφανισθεί και κατά πόσον είναι υποχρεωτική η εκπροσώπηση από δικηγόρο».
8
Το άρθρο 18 του κανονισμού αυτού, το οποίο επιγράφεται «Θεραπεία της μη συμμόρφωσης προς τους ελάχιστους κανόνες», ορίζει, στην παράγραφό του 1, τα εξής:
«Εάν η διαδικασία στο κράτος μέλος προέλευσης δεν πληροί τις δικονομικές απαιτήσεις που ορίζονται στα άρθρα 13 έως 17, αυτή η μη συμμόρφωση θεραπεύεται και η απόφαση μπορεί να πιστοποιείται ως ευρωπαϊκός εκτελεστός τίτλος, εάν:
[…]
β)
ο οφειλέτης είχε τη δυνατότητα να προσβάλει την απόφαση, με αποτέλεσμα πλήρη επανεξέταση, και ενημερώθηκε δεόντως με την απόφαση ή μαζί με την απόφαση σχετικά με τις δικονομικές απαιτήσεις για την προσβολή της, συμπεριλαμβανομένων του ονόματος και της διεύθυνσης του οργάνου ενώπιον του οποίου πρέπει να ασκηθεί το ένδικο μέσο προσβολής και, κατά περίπτωση, της προθεσμίας, […]
[…]».
Οι διαφορές της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
9
Το Tartu Maakohus (πρωτοδικείο Tartu, Εσθονία) έχει επιληφθεί πέντε υποθέσεων των οποίων τα πραγματικά περιστατικά είναι παρεμφερή.
10
Στις 4 Ιανουαρίου 2008, η Collect Inkasso υπέβαλε ενώπιον του ως άνω δικαστηρίου τρεις αιτήσεις για την έκδοση διαταγών πληρωμής με συνοπτική διαδικασία κατά των R. Aint, L. Palm και R. Oikimus προς τον σκοπό της εισπράξεως τριών διαφορετικών απαιτήσεων.
11
Οι αιτήσεις για την έκδοση διαταγών πληρωμής με συνοπτική διαδικασία, οι προσκλήσεις προς καταβολή τις οποίες απηύθυνε στους οφειλέτες το ως άνω δικαστήριο και τα έντυπα ασκήσεως ανακοπής κοινοποιήθηκαν, αντιστοίχως, στον R. Aint με τη συνδρομή της αστυνομίας το αργότερο στις 11 Μαρτίου 2009, στον L. Palm με αποδεικτικό παραλαβής που υπογράφηκε από τον ίδιο στις 16 Φεβρουαρίου 2008 και στον R. Oikimus με αποδεικτικό παραλαβής που υπογράφηκε από την αδελφή του στις 30 Ιανουαρίου 2008. Η διενεργηθείσα με διάταξη του ίδιου δικαστηρίου συμπλήρωση της αρχικής προσκλήσεως προς καταβολή κοινοποιήθηκε στον R. Aint με αποδεικτικό παραλαβής που υπογράφηκε από τον ίδιο στις 25 Μαΐου 2009.
12
Δεδομένου ότι οι οφειλέτες δεν άσκησαν ανακοπή, το Tartu Maakohus (πρωτοδικείο Tartu) εξέδωσε κατ’ αυτών σειρά διατάξεων με τις οποίες διατάσσεται η καταβολή των απαιτήσεων, πλέον των τόκων υπερημερίας ή/και των εξόδων της διαδικασίας.
13
Οι διατάξεις αυτές κοινοποιήθηκαν, αντιστοίχως, στον R. Aint, στον L. Palm και στον R. Oikimus με αποδεικτικά παραλαβής που υπογράφηκαν από τους ιδίους ή από ένα μέλος της οικογένειάς τους, εξαιρέσει της μίας από τις διατάξεις αυτές, η οποία έχει εκδοθεί κατά του L. Palm με ημερομηνία εκδόσεως τις 30 Μαρτίου 2009 και η οποία δεν του κοινοποιήθηκε. Επομένως, εκτός από την τελευταία αυτή διάταξη, οι λοιπές απέκτησαν ισχύ δεδικασμένου.
14
Στις 7 Ιουνίου 2016, η Collect Inkasso υπέβαλε ενώπιον του Tartu Maakohus (πρωτοδικείου Tartu) τρεις αιτήσεις για πιστοποίηση των εκδοθεισών διατάξεων ως ευρωπαϊκών εκτελεστών τίτλων.
15
Με διατάξεις της 16ης Αυγούστου 2016, το Tartu Maakohus (πρωτοδικείο Tartu) απέρριψε τις ως άνω αιτήσεις για πιστοποίηση, καθόσον διαπίστωσε ότι οι οφειλέτες δεν είχαν ενημερωθεί ούτε μέσω των εισαγωγικών της δίκης εγγράφων ούτε μέσω των διατάξεων που είχαν εκδοθεί κατ’ αυτών για τη διεύθυνση του δικαστηρίου στο οποίο μπορούσαν να απευθυνθούν ή ενώπιον του οποίου έπρεπε να εμφανισθούν ή ακόμη, ενδεχομένως, ενώπιον του οποίου μπορούσαν να προσβάλουν δικαστικώς τις διατάξεις αυτές. Κατά συνέπεια, το Tartu Maakohus (πρωτοδικείο Tartu) δεν χορήγησε πιστοποιητικά ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου λόγω μη τηρήσεως των προϋποθέσεων που προβλέπονται στο άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, στο άρθρο 17, στοιχείο αʹ, και στο άρθρο 18 του κανονισμού 805/2004. Όσον αφορά τη διάταξη της 30ής Μαρτίου 2009 η οποία έχει εκδοθεί κατά του L. Palm, το δικαστήριο αυτό διαπίστωσε, επίσης, ότι η εν λόγω διάταξη δεν είχε κοινοποιηθεί στον οφειλέτη σύμφωνα με τις απαιτήσεις που προβλέπονται στα άρθρα 13 και 14 του κανονισμού 805/2004.
16
Στις 5 Οκτωβρίου 2016, η Collect Inkasso άσκησε ενώπιον του ιδίου δικαστηρίου ανακοπή κατά των διατάξεων της 16ης Αυγούστου 2016 προκειμένου να επιτύχει την ακύρωση των εν λόγω διατάξεων και τη χορήγηση των ευρωπαϊκών εκτελεστών τίτλων που έχουν ζητηθεί.
17
Στις 15 Αυγούστου 2008, η ITM Inkasso υπέβαλε ενώπιον του Tartu Maakohus (πρωτοδικείου Tartu) αίτηση για την έκδοση διαταγής πληρωμής με συνοπτική διαδικασία κατά της E. Noor προς τον σκοπό της εισπράξεως απαιτήσεως.
18
Αφού απηύθυνε στην οφειλέτρια πρόσκληση προς καταβολή, το Tartu Maakohus (πρωτοδικείο Tartu) της κοινοποίησε, στις 20 Δεκεμβρίου 2008, με αποδεικτικό παραλαβής που υπογράφηκε από την ίδια, την αίτηση για την έκδοση διαταγής πληρωμής με συνοπτική διαδικασία, την πρόσκληση προς καταβολή και το έντυπο ασκήσεως ανακοπής.
19
Ελλείψει ασκήσεως ανακοπής, το ως άνω δικαστήριο εξέδωσε, στις 21 Απριλίου 2009, διάταξη με την οποία διατάσσεται η καταβολή της απαιτήσεως, πλέον των εξόδων της διαδικασίας. Η διάταξη αυτή κοινοποιήθηκε στην οφειλέτρια με αποδεικτικό παραλαβής που υπογράφηκε από την ίδια στις 4 Μαΐου 2009, αποκτώντας, ως εκ τούτου, ισχύ δεδικασμένου.
20
Στις 21 Οκτωβρίου 2016, η ITM Inkasso υπέβαλε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου αίτηση για πιστοποίηση της εν λόγω διατάξεως ως ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου.
21
Στις 4 Σεπτεμβρίου 2007, η Bigbank υπέβαλε ενώπιον του Tartu Maakohus (πρωτοδικείου Tartu) αίτηση για την έκδοση διαταγής πληρωμής με συνοπτική διαδικασία κατά του A. Konjarov προς τον σκοπό της εισπράξεως απαιτήσεως.
22
Αφού απηύθυνε στον οφειλέτη πρόσκληση προς καταβολή, το Tartu Maakohus (πρωτοδικείο Tartu) του κοινοποίησε, στις 20 Νοεμβρίου 2008, με αποδεικτικό παραλαβής που υπογράφηκε από τη μητέρα του, την αίτηση για την έκδοση διαταγής πληρωμής με συνοπτική διαδικασία, την πρόσκληση προς καταβολή και το έντυπο ασκήσεως ανακοπής.
23
Ελλείψει ασκήσεως ανακοπής, το ως άνω δικαστήριο εξέδωσε, στις 6 Μαρτίου 2009, διάταξη με την οποία διατάσσεται η καταβολή της απαιτήσεως, πλέον των εξόδων της διαδικασίας. Η διάταξη αυτή κοινοποιήθηκε στον οφειλέτη με αποδεικτικό παραλαβής που υπογράφηκε από τη μητέρα του στις 11 Μαρτίου 2009, αποκτώντας, ως εκ τούτου, ισχύ δεδικασμένου.
24
Στις 2 Ιανουαρίου 2017, η Bigbank υπέβαλε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου αίτηση για πιστοποίηση της εν λόγω διατάξεως ως ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου.
25
Προκειμένου να είναι σε θέση να αποφανθεί επί των ανακοπών που άσκησε η Collect Inkasso καθώς και επί των αιτήσεων για πιστοποίηση τις οποίες υπέβαλαν η ITM Inkasso και η Bigbank, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι είναι αναγκαίο να αποσαφηνιστεί το περιεχόμενο των ελάχιστων απαιτήσεων που ορίζονται στο άρθρο 17, στοιχείο αʹ, και στο άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 805/2004, ιδίως όσον αφορά τη μνεία της διευθύνσεως του οργάνου στο οποίο ο οφειλέτης πρέπει να απευθυνθεί ή ενώπιον του οποίου αυτός πρέπει να εμφανισθεί ή ακόμη, ενδεχομένως, ενώπιον του οποίου είναι δυνατόν να ασκηθεί ένδικο μέσο κατά δικαστικής αποφάσεως περί διαταγής πληρωμής.
26
Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι τα έγγραφα που διαβιβάσθηκαν στους οφειλέτες περί των οποίων πρόκειται στην κύρια δίκη, ήτοι οι αιτήσεις για την έκδοση διαταγών πληρωμής με συνοπτική διαδικασία, οι προσκλήσεις προς καταβολή και τα έντυπα ασκήσεως ανακοπής καθώς και οι διατάξεις περί διαταγής πληρωμής δεν περιείχαν μνεία της εν λόγω διευθύνσεως. Το δικαστήριο αυτό προσθέτει ότι οι λοιπές δικονομικές απαιτήσεις, μεταξύ αυτών και η παράθεση του ονόματος του οργάνου, πληρούνταν.
27
Κατά το εν λόγω δικαστήριο, καίτοι από το γράμμα του άρθρου 17 του κανονισμού 805/2004 προκύπτει ότι πρέπει να γνωστοποιούνται στον οφειλέτη όλα τα στοιχεία που μνημονεύονται στο εν λόγω άρθρο, συγχρόνως είναι πιθανό ότι ένας συνετός άνθρωπος θα ήταν σε θέση να εντοπίσει τη διεύθυνση ενός οργάνου, εν προκειμένω εκείνη του αιτούντος δικαστηρίου, όταν γνωρίζει το όνομα του οργάνου, δεδομένου ότι η πληροφορία αυτή είναι προσιτή στο κοινό.
28
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Tartu Maakohus (πρωτοδικείο Tartu) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Κατ’ ορθή ερμηνεία του άρθρου 17, στοιχείο αʹ, του κανονισμού […] 805/2004 […], πρέπει τα στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο αυτό να προκύπτουν στο σύνολό τους σαφώς από το εισαγωγικό της δίκης έγγραφο, το ισοδύναμο έγγραφο, την κλήτευση στην ακροαματική διαδικασία ή τα συνοδευτικά αυτών έγγραφα; Ειδικότερα, αποκλείεται, βάσει του άρθρου 3, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, και του άρθρου 17, στοιχείο αʹ, του εν λόγω κανονισμού η πιστοποίηση δικαστικής αποφάσεως ως ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου στην περίπτωση κατά την οποία δεν έχει κοινοποιηθεί στον οφειλέτη η διεύθυνση του οργάνου στο οποίο θα απευθυνθεί, πλην όμως έχει κοινοποιηθεί σε αυτόν το σύνολο των λοιπών στοιχείων του [εν λόγω] άρθρου 17, στοιχείο αʹ;
2)
Κατ’ ορθή ερμηνεία του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού […] 805/2004 […], στην περίπτωση κατά την οποία η διαδικασία στο κράτος μέλος προελεύσεως δεν ανταποκρίνεται στις δικονομικές απαιτήσεις του άρθρου 17 του κανονισμού 805/2004, προϋποθέτει η θεραπεία αυτής της μη συμμορφώσεως ότι στον οφειλέτη έχουν κοινοποιηθεί δεόντως με την απόφαση ή με συνοδευτικό αυτής έγγραφο όλα τα στοιχεία του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού αυτού; Ειδικότερα, αποκλείεται η χορήγηση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου στην περίπτωση κατά την οποία δεν έχει κοινοποιηθεί στον οφειλέτη η διεύθυνση του οργάνου ενώπιον του οποίου πρέπει να ασκηθεί το ένδικο μέσο, πλην όμως του έχει κοινοποιηθεί το σύνολο των λοιπών στοιχείων του [εν λόγω] άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
29
Με τα δύο ερωτήματά του, που πρέπει να εξετασθούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινισθεί αν το άρθρο 17, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 805/2004 πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι μπορεί να πιστοποιηθεί ως ευρωπαϊκός εκτελεστός τίτλος μια δικαστική απόφαση η οποία έχει εκδοθεί χωρίς ο οφειλέτης να έχει ενημερωθεί για τη διεύθυνση του δικαστηρίου στο οποίο θα απευθυνθεί, ενώπιον του οποίου θα εμφανισθεί ή, ενδεχομένως, ενώπιον του οποίου είναι δυνατόν να ασκηθεί ένδικο μέσο κατά της εν λόγω αποφάσεως_.
30
Το αιτούν δικαστήριο έχει επιληφθεί πέντε υποθέσεων στο πλαίσιο των οποίων ζητείται η πιστοποίηση ορισμένων διατάξεων περί διαταγής πληρωμής ως ευρωπαϊκών εκτελεστών τίτλων. Καίτοι οι υποθέσεις αυτές βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια της διαδικασίας, εντούτοις όλες οι υποθέσεις χαρακτηρίζονται από το γεγονός ότι τα εισαγωγικά της δίκης έγγραφα και οι διατάξεις που έχουν εκδοθεί κατόπιν συνοπτικής διαδικασίας εκδόσεως διαταγής πληρωμής, μολονότι έχουν κοινοποιηθεί στους οφειλέτες, δεν μνημονεύουν τη διεύθυνση του δικαστηρίου που είναι αρμόδιο για τη διεξαγωγή των διαδικασιών αυτών ή για την εκδίκαση τυχόν ενδίκου μέσου κατά των εν λόγω διατάξεων. Οι λοιπές δικονομικές απαιτήσεις, μεταξύ αυτών και η παράθεση του ονόματος του οργάνου, πληρούνται.
31
Σύμφωνα με την απόφαση περί παραπομπής, δεν αμφισβητείται ότι οι οφειλέτες περί των οποίων πρόκειται στην κύρια δίκη παρέμειναν αδρανείς κατά τη διάρκεια της συνοπτικής διαδικασίας εκδόσεως διαταγής πληρωμής, και επομένως οι κατ’ αυτών υπάρχουσες απαιτήσεις εμπίπτουν στην έννοια της «μη αμφισβητούμενης αξιώσεως», κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 805/2004, και δικαιολογούν, αυτές καθαυτές, την έκδοση των ευρωπαϊκών εκτελεστών τίτλων που έχουν ζητηθεί.
32
Όπως προκύπτει από το άρθρο 6 του εν λόγω κανονισμού, μια απόφαση επί μη αμφισβητούμενης αξιώσεως, η οποία εκδίδεται σε κράτος μέλος, κατόπιν αιτήσεως που υποβάλλεται ανά πάσα στιγμή στο δικαστήριο προέλευσης, πιστοποιείται ως ευρωπαϊκός εκτελεστός τίτλος, εάν πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Στην περίπτωση μη αμφισβητούμενης αξιώσεως, κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του εν λόγω κανονισμού, η προϋπόθεση που προβλέπεται στο άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 805/2004 επιτάσσει ότι η δικαστική διαδικασία στο κράτος μέλος προέλευσης πρέπει να πληροί ορισμένους ελάχιστους δικονομικούς κανόνες που καθορίζονται στα άρθρα 12 έως 19 του κανονισμού αυτού, τα οποία περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο III του κανονισμού αυτού.
33
Συναφώς, το άρθρο 17, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 805/2004 επιτάσσει ότι ορισμένα στοιχεία, μεταξύ των οποίων το όνομα και η διεύθυνση του οργάνου στο οποίο ο οφειλέτης θα απευθυνθεί ή, ενδεχομένως, ενώπιον του οποίου θα εμφανισθεί, θα πρέπει να προκύπτουν σαφώς από το εισαγωγικό της δίκης έγγραφο, από το ισοδύναμο έγγραφο και από την κλήτευση στην ακροαματική διαδικασία ή από τα συνοδευτικά αυτών έγγραφα.
34
Προκειμένου να καταστεί δυνατή η θεραπεία της ενδεχόμενης μη συμμόρφωσης προς τους ελάχιστους κανόνες που έχουν εφαρμογή επί των διαδικασιών σχετικά με τις μη αμφισβητούμενες αξιώσεις, το άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 805/2004 προβλέπει ότι ο οφειλέτης πρέπει να έχει τη δυνατότητα να προσβάλει δικαστικώς μια απόφαση σχετικά με αξίωση μέσω της ασκήσεως ενδίκου μέσου συνεπαγομένου πλήρη επανεξέταση και ότι ο οφειλέτης πρέπει να ενημερωθεί δεόντως με την απόφαση ή με συνοδευτικό αυτής έγγραφο για τις σχετικές δικονομικές απαιτήσεις, συμπεριλαμβανομένης της παραθέσεως του ονόματος και της διευθύνσεως του οργάνου ενώπιον του οποίου πρέπει να ασκηθεί το ένδικο μέσο.
35
Κατά συνέπεια, από το σαφές γράμμα του άρθρου 17, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 18, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 805/2004, των οποίων η ερμηνεία ζητείται από το αιτούν δικαστήριο, προκύπτει ότι η διαβίβαση στον οφειλέτη της διευθύνσεως του οικείου οργάνου είναι υποχρεωτική.
36
Οι ελάχιστοι κανόνες που ορίζονται στο κεφάλαιο III του κανονισμού 805/2004 αποτελούν την έκφραση της βούλησης του νομοθέτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μεριμνήσει ώστε οι διαδικασίες εκδόσεως των αποφάσεων σχετικά με μη αμφισβητούμενες αξιώσεις να παρέχουν επαρκή εχέγγυα σεβασμού των δικαιωμάτων άμυνας στο κράτος μέλος προέλευσης (βλ., κατ’ αναλογία, απόφαση της 9ης Μαρτίου 2017, Zulfikarpašić, C-484/15, EU:C:2017:199, σκέψη 48 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία), λαμβανομένης υπόψη της αρχής της απουσίας ελέγχου ως προς το σημείο αυτό στο κράτος μέλος εκτέλεσης.
37
Πράγματι, όπως προκύπτει από τη νομολογία του Δικαστηρίου, οι εν λόγω ελάχιστοι κανόνες, στους οποίους συμπεριλαμβάνεται η παράθεση της διευθύνσεως του οικείου οργάνου, έχουν ως σκοπό, σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 12 του κανονισμού 805/2004, να διασφαλίσουν ότι ο οφειλέτης θα έχει έγκαιρη ενημέρωση, κατά τρόπο ώστε να μπορεί να προετοιμάσει την άμυνά του, αφενός, όσον αφορά την αγωγή που έχει ασκηθεί εναντίον του και τις προϋποθέσεις ενεργού συμμετοχής του στη δίκη με σκοπό την αντίκρουση της προβαλλόμενης αξιώσεως και, αφετέρου, όσον αφορά τις συνέπειες της μη συμμετοχής του στη δίκη. Στην ειδική περίπτωση της ερημοδικίας, κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο βʹ, του κανονισμού αυτού, οι εν λόγω ελάχιστοι δικονομικοί κανόνες αποσκοπούν, ως εκ τούτου, στη διασφάλιση επαρκών εγγυήσεων σεβασμού των δικαιωμάτων άμυνας (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση της 16ης Ιουνίου 2016, Pebros Servizi, C-511/14, EU:C:2016:448, σκέψη 44).
38
Τέλος, πρέπει να υπομνησθεί ότι, όπως προκύπτει από το άρθρο 17, στοιχείο αʹ, και από το άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 805/2004, οι απαιτούμενες δυνάμει των διατάξεων αυτών πληροφορίες μπορούν να διαβιβάζονται στον καθού όχι μόνο μέσω των διαδικαστικών εγγράφων ή μέσω της δικαστικής αποφάσεως, αλλά και μέσω των συνοδευτικών εγγράφων τους. Συναφώς, κατά την Εσθονική Κυβέρνηση, όταν τα δικαστήρια της Δημοκρατίας της Εσθονίας κοινοποιούν στους οφειλέτες τις προσκλήσεις προς καταβολή, επισυνάπτουν σ’ αυτές συνήθως μια συνοδευτική επιστολή συνταχθείσα σε χαρτί με λογότυπο, επί του οποίου εμφαίνονται όλα τα στοιχεία επικοινωνίας του οικείου δικαστηρίου. Πλην όμως, καίτοι η διεύθυνση του αρμόδιου δικαστηρίου μπορεί, κατ’ αρχήν, να περιέρχεται όντως, κατ’ αυτόν τον τρόπο, σε γνώση του οφειλέτη, εντούτοις γεγονός παραμένει ότι, εν προκειμένω, το αιτούν δικαστήριο διαπίστωσε ότι η σχετική διεύθυνση δεν είχε διαβιβασθεί στους οφειλέτες περί των οποίων πρόκειται στην κύρια δίκη.
39
Υπό το πρίσμα του συνόλου των προεκτεθέντων, στα υποβληθέντα ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 17, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 805/2004 πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι δεν μπορεί να πιστοποιηθεί ως ευρωπαϊκός εκτελεστός τίτλος μια δικαστική απόφαση η οποία έχει εκδοθεί χωρίς ο οφειλέτης να έχει ενημερωθεί για τη διεύθυνση του δικαστηρίου στο οποίο θα απευθυνθεί, ενώπιον του οποίου θα εμφανισθεί ή, ενδεχομένως, ενώπιον του οποίου είναι δυνατόν να ασκηθεί ένδικο μέσο κατά της εν λόγω αποφάσεως.
Επί των δικαστικών εξόδων
40
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (έβδομο τμήμα) αποφαίνεται:
Το άρθρο 17, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 18, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού (ΕΚ) 805/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, για τη θέσπιση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου για μη αμφισβητούμενες αξιώσεις, πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι δεν μπορεί να πιστοποιηθεί ως ευρωπαϊκός εκτελεστός τίτλος μια δικαστική απόφαση η οποία έχει εκδοθεί χωρίς ο οφειλέτης να έχει ενημερωθεί για τη διεύθυνση του δικαστηρίου στο οποίο θα απευθυνθεί, ενώπιον του οποίου θα εμφανισθεί ή, ενδεχομένως, ενώπιον του οποίου είναι δυνατόν να ασκηθεί ένδικο μέσο κατά της εν λόγω αποφάσεως.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η εσθονική.