61984CJ0221_NL
Partijen
Onderwerp
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Partijen
IN ZAAK 221/84,
BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 3 VAN HET PROTOCOL VAN 3 JUNI 1971 BETREFFENDE DE UITLEGGING DOOR HET HOF VAN JUSTITIE VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN, ( HIERNA : HET EXECUTIEVERDRAG ) VAN HET BUNDESGERICHTSHOF, IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN
F . BERGHOEFER GMBH EN CO . KG
EN
ASA SA,
Onderwerp
OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, VAN HET EXECUTIEVERDRAG,
Overwegingen van het arrest
1 BIJ BESCHIKKING VAN 28 JUNI 1984, INGEKOMEN TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 18 AUGUSTUS DAAROPVOLGEND, HEEFT HET BUNDESGERICHTSHOF KRACHTENS HET PROTOCOL VAN 3 JUNI 1971 BETREFFENDE DE UITLEGGING DOOR HET HOF VAN JUSTITIE VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN HET HOF TWEE PREJUDICIELE VRAGEN GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG .
2 DEZE VRAGEN ZIJN GEREZEN IN HET KADER VAN EEN GESCHIL TUSSEN DE VENNOOTSCHAP BERGHOEFER, GEVESTIGD TE MONCHENGLADBACH ( BONDSREPUBLIEK DUITSLAND ) ( HIERNA : EISERES ), EN DE NAAMLOZE VENNOOTSCHAP ASA, GEVESTIGD TE VILLEURBANNE ( FRANKRIJK ) ( HIERNA : VERWEERSTER ), BETREFFENDE DE GELDIGHEID VAN EEN SCHRIFTELIJK AANGEGAAN, DOCH LATER MONDELING GEWIJZIGD BEDING TOT AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER .
3 EISERES WAS GEDURENDE ONGEVEER 20 JAAR HANDELSAGENT ( '
' HANDELSVERTRETER '
' ) VAN ASA . NA BEEINDIGING VAN DE AGENTUUROVEREENKOMST HEEFT BERGHOEFER VAN ASA VERGOEDING GEVORDERD OP GROND VAN PAR
89B VAN HET DUITSE HANDELSGESETZBUCH EN SCHADELOOSSTELLING VOOR EEN CONCURRENTIEVERBOD .
4 PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING ZIJN HET ONEENS OVER DE BEVOEGDHEID VAN HET LANDGERICHT MONCHENGLADBACH WAARBIJ DE ZAAK DOOR EISERES AANHANGIG IS GEMAAKT . PARTIJEN WAREN NAMELIJK BIJ DE IN 1964 GESLOTEN AGENTUUROVEREENKOMST OVEREENGEKOMEN HET TRIBUNAL DE COMMERCE TE ROUANNE ( FRANKRIJK ) ALS BEVOEGDE RECHTER AAN TE WIJZEN, DOCH VERZOEKSTER VERKLAART DAT ZIJ OP 8 OKTOBER 1975 MONDELING MET VERWEERSTER IS OVEREENGEKOMEN, DE AANVANKELIJKE OVEREENKOMST TE WIJZIGEN EN DE GERECHTEN TE MONCHENGLADBACH ALS BEVOEGDE RECHTER AAN TE WIJZEN, ZULKS ALS TEGENPRESTATIE VOOR HET FEIT DAT EISERES VOORTAAN, IN PLAATS VAN VERWEERSTER, DE VERTAALKOSTEN VOOR HUN HANDELSCORRESPONDENTIE VOOR HAAR REKENING ZOU NEMEN .
5 EISERES STELDE, DAT ZIJ DEZE MONDELINGE OVEREENKOMST HEEFT BEVESTIGD BIJ AAN VERWEERSTER GERICHTE BRIEF VAN 27 OKTOBER 1975 . VOLGENS EISERES HAD VERWEERSTER DEZE BRIEF IN GOEDE ORDE ONTVANGEN EN HAD ZIJ TEGEN DE INHOUD ERVAN GEEN BEZWAAR GEMAAKT . VERWEERSTER DAARENTEGEN BETWISTTE HET BESTAAN VAN DE BEWEERDE MONDELINGE OVEREENKOMST EN BETOOGDE DE BRIEF DIE HIERVAN EEN BEVESTIGING ZOU ZIJN NIMMER TE HEBBEN ONTVANGEN .
6 BIJ VONNIS VAN 19 FEBRUARI 1981 VERKLAARDE HET LANDGERICHT MONCHENGLADBACH ZICH BEVOEGD VAN HET GESCHIL KENNIS TE NEMEN NA ALS VASTSTAANDE TE HEBBEN AANGENOMEN, DAT PARTIJEN INDERDAAD MONDELING WAREN OVEREENGEKOMEN OM DE GERECHTEN TE MONCHENGLADBACH ALS BEVOEGDE RECHTER AAN TE WIJZEN, EN DAT VERWEERSTER DE BEVESTIGING VAN DEZE OVEREENKOMST HAD ONTVANGEN .
7 BIJ EEN ARREST VAN 12 MAART 1982 BESLISTE HET OBERLANDESGERICHT TE DUSSELDORF IN HOGER BEROEP DAT ZELFS INDIEN DE DOOR EISERES UITEENGEZETTE FEITEN JUIST ZOUDEN ZIJN, ZIJ GEEN GRONDSLAG KONDEN VORMEN VOOR EEN BEVOEGDHEID VAN DE GERECHTEN VAN MONCHENGLADBACH, AANGEZIEN DE VOLGENS EISERES BESTAANDE SCHRIFTELIJKE BEVESTIGING NIET AAN DE BIJ ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, VAN HET EXECUTIEVERDRAG GESTELDE EISEN VOLDEED . EEN MONDELING GESLOTEN OVEREENKOMST TOT AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER ZOU NAMELIJK SLECHTS GELDIG ZIJN, INDIEN ZIJ SCHRIFTELIJK IS BEVESTIGD DOOR DE PARTIJ TEGEN WELKE ZIJ IN EEN GESCHIL MOET WORDEN INGEROEPEN . IN CASU IS DEZE MONDELINGE OVEREENKOMST SCHRIFTELIJK BEVESTIGD DOOR EISERES, DIE DOOR DE GESLOTEN OVEREENKOMST WORDT BEGUNSTIGD, EN NIET DOOR VERWEERSTER .
8 EISERES STELDE VERVOLGENS BEROEP IN CASSATIE ( REVISION ) IN BIJ HET BUNDESGERICHTSHOF WAARIN ZIJ DE RECHTSOPVATTING VAN HET OBERLANDESGERICHT BESTREED . IN DE EERSTE PLAATS STELDE ZIJ, DAT VOLGENS DE LETTER EN DE GEEST VAN ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, VAN HET EXECUTIEVERDRAG EEN OVEREENKOMST TOT AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER OOK GELDIG KAN WORDEN BEVESTIGD DOOR DE PARTIJ DIE DOOR DE OVEREENKOMST WORDT BEGUNSTIGD ; IN DE TWEEDE PLAATS BETOOGDE ZIJ DAT VERWEERSTER ZICH TE KWADER TROUW OP DE VERMEENDE VORMFOUT IN DE OVEREENKOMST TOT AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER BERIEP, WAAR ZIJ WEL GEBRUIK MAAKTE, VAN DE DOOR HAAR NIET BESTREDEN GUNSTIGE REGELING BETREFFENDE DE VERTAALKOSTEN, DIE JUIST WAS OVEREENGEKOMEN ALS TEGENPRESTATIE VOOR DE MONDELINGE WIJZIGING VAN HET BEVOEGDHEIDSBEDING .
9 HIEROP HEEFT HET BUNDESGERICHTSHOF DE BEHANDELING VAN DE ZAAK GESCHORST EN HET HOF DE VOLGENDE PREJUDICIELE VRAGEN VOORGELEGD :
'
' 1 ) IS HET VOLGENS ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, VAN HET VERDRAG VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN, VOOR DE FORMELE GELDIGHEID VAN EEN MONDELINGE OVEREENKOMST TOT AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER VOLDOENDE, DAT DE PARTIJ DIE DOOR DEZE OVEREENKOMST WORDT BEGUNSTIGD, DE OVEREENKOMST SCHRIFTELIJK HEEFT BEVESTIGD ?
2 ) IS HET IN STRIJD MET DE GOEDE TROUW, DAT DE PARTIJ TEGEN WIE DE OVEREENKOMST TOT AANWIJZING VAN DE BEVOEGDE RECHTER WORDT INGEROEPEN, ZICH OP DE FORMELE NIETIGHEID ERVAN BEROEPT, WANNEER ZIJ DE SCHRIFTELIJKE BEVESTIGING NIET HEEFT WEERSPROKEN, DE VOOR DE OVEREENKOMST TOT AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER OVEREENGEKOMEN TEGENPRESTATIE HEEFT AANVAARD EN PARTIJEN BOVENDIEN ALS KOOPLIEDEN AL GERUIME TIJD VOORTDUREND ZAKELIJKE CONNECTIES MET ELKAAR HEBBEN ?
'
'
10 DE DOOR EISERES IN HET HOOFDGEDING, DE REGERING VAN HET VERENIGD KONINKRIJK EN DE COMMISSIE BIJ HET HOF INGEDIENDE OPMERKINGEN STEMMEN HIERIN OVEREEN, DAT VOLGENS HEN DE EERSTE VRAAG BEVESTIGEND MOET WORDEN BEANTWOORD . TOT STAVING VAN DEZE STELLING VOEREN ZIJ IN DE EERSTE PLAATS ARGUMENTEN BETREFFENDE DE TEKST AAN, DIE ZIJN ONTLEEND AAN DE BEWOORDINGEN VAN ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, VAN HET EXECUTIEVERDRAG, AAN DE REDENERING A CONTRARIO TER ZAKE VAN ARTIKEL I, TWEEDE ALINEA, VAN HET PROTOCOL BIJ HET EXECUTIEVERDRAG EN AAN DE OVEREENKOMST VAN 9 OKTOBER 1978 INZAKE DE TOETREDING VAN HET KONINKRIJK DENEMARKEN, IERLAND EN HET VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITTANNIE EN NOORD-IERLAND TOT HET EXECUTIEVERDRAG ( PB 1978, L 304 ), IN DE TWEEDE PLAATS VOEREN ZIJ ARGUMENTEN AAN, DIE ZIJN ONTLEEND AAN DE VOORBEREIDENDE DOCUMENTEN VAN HET EXECUTIEVERDRAG, WAARUIT ZOU ZIJN OP TE MAKEN DAT EEN NIET MET DE HANDELSGEBRUIKEN TE RIJMEN, OVERDREVEN FORMALISME MOET WORDEN VERMEDEN EN DAT HET VAAK MOEILIJK IS VAST TE STELLEN, WELKE PARTIJ DOOR EEN OVEREENKOMST TOT AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER WORDT BEGUNSTIGD ; IN DE DERDE PLAATS WORDEN ARGUMENTEN ONTLEEND AAN DE RECHTSPRAAK VAN HET HOF INZAKE DE IN ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, VAN HET EXECUTIEVERDRAG VOORZIENE VORMVEREISTEN .
11 ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG BEPAALT :
'
' INDIEN BIJ EEN SCHRIFTELIJKE OVEREENKOMST OF BIJ EEN SCHRIFTELIJK BEVESTIGDE MONDELINGE OVEREENKOMST, PARTIJEN VAN WIE ER TEN MINSTE EEN WOONPLAATS HEEFT IN HET GEBIED VAN EEN VERDRAGSLUITENDE STAAT, EEN GERECHT OF DE GERECHTEN VAN EEN VERDRAGSLUITENDE STAAT HEBBEN AANGEWEZEN VOOR DE KENNISNEMING VAN GESCHILLEN WELKE NAAR AANLEIDING VAN EEN BEPAALDE RECHTSBETREKKING ZIJN ONTSTAAN OF ZULLEN ONTSTAAN, IS DIT GERECHT OF ZIJN DE GERECHTEN VAN DIE STAAT BIJ UITSLUITING BEVOEGD . '
'
12 OM EEN VOLLEDIGE DOELTREFFENDHEID TE WAARBORGEN MOET VOOR DE TOEPASSING VAN DEZE BEPALINGEN IN DE EERSTE PLAATS WORDEN GELET OP DE STRUCTUUR EN DE DOELEINDEN VAN HET EXECUTIEVERDRAG .
13 VOLGENS VASTE RECHTSPRAAK ( ARREST VAN 14 DECEMBER 1976, ZAAK 24/76, SALOTTI, JURISPR . 1976, BLZ . 1831 ; ARREST VAN 14 DECEMBER 1976, ZAAK 25/76, SEGOURA, JURISPR . 1976, BLZ . 1851 ; ARREST VAN 6 MEI 1980, ZAAK 784/79, PORTA-LEASING, JURISPR . 1980, BLZ . 1517 ; ARREST VAN 19 JUNI 1984, ZAAK 71/83, TILLY RUSS, JURISPR . 1984, BLZ . 2417 ) MOETEN DE IN ARTIKEL 17 GESTELDE VOORWAARDEN VOOR DE GELDIGHEID VAN BEDINGEN TOT AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER STRIKT WORDEN UITGELEGD, AANGEZIEN DEZE VOORWAARDEN TEN DOEL HEBBEN TE WAARBORGEN, DAT DE WILSOVEREENSTEMMING TUSSEN PARTIJEN BIJ EEN DERGELIJK BEDING DAADWERKELIJK VASTSTAAT EN DUIDELIJK EN NAUWKEURIG TOT UITDRUKKING KOMT .
14 ANDERS DAN ARTIKEL I, TWEEDE ALINEA, VAN HET ALS BIJLAGE BIJ HET EXECUTIEVERDRAG GEVOEGDE PROTOCOL, DAT BETREKKING HEEFT OP PERSONEN DIE IN LUXEMBURG WOONPLAATS HEBBEN, WORDT IN ARTIKEL 17 VAN HET EXECUTIEVERDRAG NIET VERLANGD, DAT DE SCHRIFTELIJKE BEVESTIGING VAN EEN MONDELINGE OVEREENKOMST AFKOMSTIG IS VAN DE PARTIJ TEN OPZICHTE VAN WIE DE OVEREENKOMST RECHTSGEVOLG MOET HEBBEN . ZOALS IN ENIGE BIJ HET HOF INGEDIENDE OPMERKINGEN TERECHT IS BEKLEMTOOND, MOET OVERIGENS WORDEN ERKEND DAT HET SOMS MOEILIJK IS, VAN TEVOREN VAST TE STELLEN WELKE PARTIJ DOOR EEN OVEREENKOMST TOT AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER WORDT BEGUNSTIGD, ZOLANG NIET EEN PROCEDURE AANHANGIG GEMAAKT IS .
15 INDIEN DAADWERKELIJK VASTSTAAT, DAT DE AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER BIJ EEN UITDRUKKELIJK DAAROP BETREKKING HEBBENDE MONDELINGE OVEREENKOMST IS GEREGELD EN INDIEN DE VAN EEN VAN DE PARTIJEN AFKOMSTIGE BEVESTIGING VAN DE OVEREENKOMST IS ONTVANGEN DOOR DE ANDERE PARTIJ EN DEZE LAATSTE NIET TE GELEGENER TIJD ENIG BEZWAAR HEEFT KENBAAR GEMAAKT, IS DEZE LETTERLIJKE UITLEGGING VAN ARTIKEL 17 BOVENDIEN, GELIJK HET HOF REEDS IN ANDER VERBAND HEEFT BESLIST ( VERGELIJK VOORNOEMD ARREST VAN 19 JUNI 1984 ), IN OVEREENSTEMMING MET HET DOEL VAN DIT ARTIKEL, NAMELIJK TE WAARBORGEN, DAT DE WILSOVEREENSTEMMING TUSSEN PARTIJEN VASTSTAAT . HET ZOU DAN OOK IN STRIJD MET DE GOEDE TROUW ZIJN, WANNEER DE PARTIJ DIE GEEN BEZWAREN HEEFT KENBAAR GEMAAKT DE TOEPASSING VAN DE MONDELINGE OVEREENKOMST ZOU BESTRIJDEN . IN CASU BEHOEFT NIET TE WORDEN BESLIST OF EN IN HOEVERRE EVENTUELE BEZWAREN VAN DE ANDERE PARTIJ TEGEN DE SCHRIFTELIJKE BEVESTIGING VAN EEN MONDELINGE OVEREENKOMST, IN VOORKOMEND GEVAL IN AANMERKING ZOUDEN MOETEN WORDEN GENOMEN .
16 MITSDIEN MOET WORDEN GEANTWOORD DAT ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN ALDUS MOET WORDEN UITGELEGD, DAT AAN HET ALDAAR GESTELDE VORMVEREISTE IS VOLDAAN, WANNEER VASTSTAAT DAT DE AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER BIJ EEN UITDRUKKELIJK DAAROP BETREKKING HEBBENDE MONDELINGE OVEREENKOMST IS GEREGELD, DAT EEN VAN EEN DER PARTIJEN AFKOMSTIGE SCHRIFTELIJKE BEVESTIGING VAN DIE OVEREENKOMST DOOR DE ANDERE PARTIJ IS ONTVANGEN EN DAT DEZE LAATSTE GEEN BEZWAAR HEEFT GEMAAKT .
17 GELET OP HET ANTWOORD OP DE EERSTE VRAAG VAN HET NATIONALE GERECHT BEHOEFT DE TWEEDE VRAAG NIET TE WORDEN BEANTWOORD .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
18 DE KOSTEN DOOR DE REGERING VAN HET VERENIGD KONINKRIJK EN DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE ( VIJFDE KAMER ),
RECHTDOENDE OP DE DOOR HET BUNDESGERICHTSHOF ( EERSTE BURGELIJKE KAMER ) BIJ BESCHIKKING VAN 28 JUNI 1984 GESTELDE VRAGEN, VERKLAART VOOR RECHT :
ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN, MOET ALDUS WORDEN UITGELEGD, DAT AAN HET ALDAAR GESTELDE VORMVEREISTE IS VOLDAAN, WANNEER VASTSTAAT DAT DE AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER BIJ EEN UITDRUKKELIJK DAAROP BETREKKING HEBBENDE MONDELINGE OVEREENKOMST IS GEREGELD, DAT EEN VAN EEN DER PARTIJEN AFKOMSTIGE SCHRIFTELIJKE BEVESTIGING VAN DIE OVEREENKOMST DOOR DE ANDERE PARTIJ IS ONTVANGEN EN DAT DEZE LAATSTE GEEN BEZWAAR HEEFT GEMAAKT .