62024TJ0066_RES
Υπόθεση T‑66/24
Lidl Vertriebs GmbH & Co. KG
κατά
Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO)
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (δεύτερο τμήμα) της 12ης Μαρτίου 2025
«Κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα – Διαδικασία για την κήρυξη ακυρότητας – Καταχωρισμένο κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα που απεικονίζει λαμπτήρα φωτισμού με διόδους φωτοεκπομπής – Μη συνεκτίμηση της γνωστοποιήσεως του προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος – Άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) 6/2002 – Προϋποθέσεις – Βάρος αποδείξεως»
Κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα – Λόγοι ακυρότητας – Έλλειψη ατομικού χαρακτήρα – Διάθεση στο κοινό – Εξαίρεση – Διάθεση στο κοινό από τον δημιουργό ή τον έλκοντα εξ αυτού δικαιώματα – Προϋποθέσεις – Προγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα που δημιουργεί την ίδια συνολική εντύπωση με το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα, χωρίς να είναι κατ’ ανάγκην ταυτόσημο
(Κανονισμός 6/2002 του Συμβουλίου, άρθρα 5, 6, 7 § 2 και 25 § 1, στοιχείο βʹ)
(βλ. σκέψεις 24-30, 34-41, 65)
Κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα – Λόγοι ακυρότητας – Έλλειψη νεωτερισμού – Έλλειψη ατομικού χαρακτήρα – Διάθεση στο κοινό – Εξαίρεση – Διάθεση στο κοινό από τον δημιουργό ή τον έλκοντα εξ αυτού δικαιώματα – Απόδειξη της διαθέσεως στο κοινό
(Κανονισμός 6/2002 του Συμβουλίου, άρθρα 7 § 2 και 25 § 1, στοιχείο βʹ)
(βλ. σκέψεις 45-47)
Κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα – Λόγοι ακυρότητας – Έλλειψη νεωτερισμού – Έλλειψη ατομικού χαρακτήρα – Διάθεση στο κοινό – Εξαίρεση – Διάθεση στο κοινό από τον δημιουργό ή τον έλκοντα εξ αυτού δικαιώματα – Προκαταρκτική και διαφορετική εξέταση από εκείνη των λόγων ακυρότητας
(Κανονισμός 6/2002 του Συμβουλίου, άρθρα 7 § 2 και 25 § 1, στοιχείο βʹ)
(βλ. σκέψεις 67, 68)
Σύνοψη
Με την παρούσα απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει την προσφυγή της προσφεύγουσας και διευκρινίζει τις προϋποθέσεις εφαρμογής της εξαιρέσεως κατά την οποία δεν λαμβάνεται υπόψη τυχόν γνωστοποίηση κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος από τον δημιουργό ή τον εξ αυτού έλκοντα δικαίωμα κατά το δωδεκάμηνο που προηγείται της ημερομηνίας καταθέσεως της αιτήσεως καταχωρίσεως, όπως προβλέπει το άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002 (
1
).
Η Liquidleds Lighting Corp., παρεμβαίνουσα, είναι δικαιούχος του κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος που απεικονίζει λαμπτήρα φωτισμού με διόδους φωτοεκπομπής από το 2017. Το 2021 η Lidl Vertriebs GmbH Co. KG, προσφεύγουσα, υπέβαλε, ενώπιον του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO), αίτηση για την κήρυξη ως άκυρου του εν λόγω σχεδίου ή υποδείγματος, βάσει δύο προγενέστερων σχεδίων ή υποδειγμάτων. Εντούτοις, με την απόφασή του, το τμήμα ακυρώσεων του EUIPO απέρριψε την αίτηση αυτή.
Ομοίως, το τμήμα προσφυγών του EUIPO απέρριψε την προσφυγή που άσκησε η προσφεύγουσα κατά της τελευταίας αυτής αποφάσεως, για τον λόγο, αφενός, ότι η γνωστοποίηση του πρώτου προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής της εξαιρέσεως του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002 και, αφετέρου, ότι η προσφεύγουσα δεν είχε αποδείξει τη γνωστοποίηση του δεύτερου προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος.
Ως εκ τούτου, η προσφεύγουσα άσκησε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προσφυγή ακυρώσεως κατά της αποφάσεως του τμήματος προσφυγών.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Κατ’ αρχάς, το Γενικό Δικαστήριο αποφαίνεται επί της εφαρμογής της εξαιρέσεως του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002. Επισημαίνει ότι η εξαίρεση αυτή εφαρμόζεται τόσο όταν συντρέχει η προϋπόθεση προστασίας η οποία συνδέεται με τον νεωτερισμό ενός σχεδίου ή υποδείγματος (
2
) όσο και όταν συντρέχει προϋπόθεση που συνδέεται με τον ατομικό χαρακτήρα (
3
). Συναφώς, υπενθυμίζει ότι η έλλειψη νεωτερισμού σημαίνει ότι έχει διατεθεί στο κοινό ένα ταυτόσημο σχέδιο ή υπόδειγμα, ενώ η έλλειψη ατομικού χαρακτήρα σημαίνει ότι έχει διατεθεί στο κοινό ένα σχέδιο ή υπόδειγμα που δημιουργεί την ίδια συνολική εντύπωση στον ενημερωμένο χρήστη. Πράγματι, μόνον όταν η επίμαχη εξαίρεση εφαρμόζεται στο πλαίσιο της εξετάσεως της προϋποθέσεως περί νεωτερισμού, η γνωστοποίηση η οποία ενδέχεται να μη ληφθεί υπόψη αφορά προγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα που είναι ταυτόσημο με το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα. Συγκεκριμένα, μολονότι η έλλειψη ατομικού χαρακτήρα μπορεί επίσης να απορρέει από τη γνωστοποίηση ταυτόσημου προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος, γεγονός παραμένει ότι, αυτή καθεαυτήν, η προϋπόθεση περί ατομικού χαρακτήρα δεν απαιτεί τη μη γνωστοποίηση ταυτόσημου προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος, αλλά προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος που προκαλεί την ίδια συνολική εντύπωση. Ως εκ τούτου, η εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002, σε συνδυασμό με το άρθρο 6 του ίδιου κανονισμού, δεν απαιτεί το προγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα, του οποίου η γνωστοποίηση ενδέχεται να μη ληφθεί υπόψη, να είναι ταυτόσημο με το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα ή το ίδιο με αυτό.
Η ανωτέρω ερμηνεία προκύπτει από το γράμμα του άρθρου αυτού, από το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται και από τους σκοπούς που επιδιώκει ο κανονισμός 6/2002. Πρώτον, το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η λέξη «ταυτόσημο», όπως και η έννοια της «ταυτότητας», δεν χρησιμοποιείται στο εν λόγω άρθρο ούτε απαντά σε αυτό η φράση «ίδιο σχέδιο ή υπόδειγμα». Επομένως, η διάταξη αυτή, όπως είναι διατυπωμένη, περιορίζεται στη δημιουργία ενός, ασφαλώς στενού, συνδέσμου μεταξύ ενός καταχωρισμένου σχεδίου ή υποδείγματος και ενός σχεδίου ή υποδείγματος που είχε προηγουμένως διατεθεί στο κοινό από τον δημιουργό ή τον εξ αυτού έλκοντα δικαίωμα κατά την περίοδο χάριτος. Εντούτοις, η διάταξη αυτή δεν αποκλείει, σύμφωνα με τη διατύπωσή της, το ενδεχόμενο να υφίσταται εγκύρως τέτοιος σύνδεσμος τόσο στην περίπτωση που τα εν λόγω σχέδια ή υποδείγματα είναι ταυτόσημα όσο και στην περίπτωση που προκαλούν την ίδια συνολική εντύπωση.
Δεύτερον, όσον αφορά το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η επίμαχη διάταξη, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι το άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002 και η αιτιολογική σκέψη 20 του κανονισμού αυτού παραπέμπουν στην εξέταση τόσο του νεωτερισμού όσο και του ατομικού χαρακτήρα του επίμαχου σχεδίου ή υποδείγματος. Πάντως, για την εξέταση του ατομικού χαρακτήρα του επίμαχου σχεδίου ή υποδείγματος, η γνωστοποίηση η οποία ενδέχεται να μη ληφθεί υπόψη αφορά σχέδιο ή υπόδειγμα που προκαλεί την ίδια συνολική εντύπωση με το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα.
Τρίτον, το Γενικό Δικαστήριο παρατηρεί ότι η εξαίρεση που προβλέπεται στο άρθρο αυτό αποσκοπεί στην προστασία των συμφερόντων του δημιουργού και του έλκοντος εξ αυτού δικαιώματα, καθώς και στην προώθηση της καινοτομίας και της αναπτύξεως νέων προϊόντων καθώς και των επενδύσεων στην παραγωγή τους. Ωστόσο, η επιδίωξη των σκοπών αυτών θα διακυβευόταν αν, μετά τη δοκιμή ενός σχεδίου ή υποδείγματος στην αγορά, ο δημιουργός ή ο έλκων εξ αυτού δικαίωμα που επιθυμούσε να επωφεληθεί από την περίοδο χάριτος ήταν, σε κάθε περίπτωση, υποχρεωμένος να ζητήσει την καταχώριση του σχεδίου ή υποδείγματος όπως αυτό είχε αρχικώς δοκιμασθεί στην αγορά, χωρίς να μπορεί να λάβει υπόψη τα συγκεκριμένα αποτελέσματα της δοκιμής, προκειμένου να επιφέρει στο εν λόγω σχέδιο ή υπόδειγμα τις ενδεχομένως αναγκαίες προσαρμογές για τη διασφάλιση της εμπορικής του επιτυχίας και, επομένως, χωρίς να μπορεί να ζητήσει την καταχώριση σχεδίου ή υποδείγματος το οποίο, χωρίς να είναι ταυτόσημο, θα προκαλούσε την ίδια συνολική εντύπωση με εκείνο που δοκιμάσθηκε αρχικώς στην αγορά. Επιπλέον, με την καταχώριση σχεδίου ή υποδείγματος το οποίο δεν είναι ταυτόσημο με το σχέδιο ή υπόδειγμα που δοκιμάσθηκε στην αγορά, ο δημιουργός ή ο εξ αυτού έλκων δικαίωμα θα διέτρεχε τον κίνδυνο να του αντιταχθεί, στο πλαίσιο διαδικασίας κηρύξεως ακυρότητας, η εκ μέρους του ίδιου γνωστοποίηση, κατά την περίοδο χάριτος, του προγενέστερου αυτού σχεδίου ή υποδείγματος.
Εξάλλου, το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι το ζήτημα της γνωστοποιήσεως του προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος αποτελεί προκαταρκτικό ζήτημα του οποίου η επίλυση είναι αναγκαία προκειμένου να εκτιμηθεί αν τα αντιπαρατιθέμενα σχέδια ή υποδείγματα είναι ταυτόσημα ή δημιουργούν την ίδια συνολική εντύπωση. Συγκεκριμένα, ένα σχέδιο ή υπόδειγμα πρέπει να συγκρίνεται με άλλο προκειμένου να διαπιστωθεί ο νεωτερισμός και ο ατομικός χαρακτήρας του πρώτου μόνον εφόσον το δεύτερο έχει διατεθεί στο κοινό και μόνον αν η συνεκτίμηση της γνωστοποιήσεως αυτής δεν αποκλείεται βάσει του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002. Ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας σχετικά με τη σύγκριση του επίμαχου σχεδίου ή υποδείγματος με το προγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα.
Εν συνεχεία, όσον αφορά το ζήτημα του βάρους αποδείξεως, το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι εναπόκειται στον αιτούντα την κήρυξη ακυρότητας να αποδείξει ότι το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα δεν πληροί τις προϋποθέσεις προστασίας και, ειδικότερα, ότι είχε πράγματι διατεθεί στο κοινό πριν από την ημερομηνία καταθέσεως της αιτήσεως καταχωρίσεως. Εντούτοις, για να έχει εφαρμογή το άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002, ο δικαιούχος του σχεδίου ή υποδείγματος το οποίο αφορά η αίτηση κηρύξεως ακυρότητας πρέπει να αποδείξει ότι είναι ο δημιουργός ή ο έλκων δικαίωμα εκ του δημιουργού του σχεδίου ή υποδείγματος του οποίου γίνεται επίκληση προς θεμελίωση της αιτήσεως αυτής, ότι το εν λόγω σχέδιο ή υπόδειγμα διατέθηκε στο κοινό από τον ίδιο ή από τρίτον και ότι η γνωστοποίηση αυτή έλαβε χώρα κατά την περίοδο χάριτος. Επομένως, εν προκειμένω, εναπέκειτο κατ’ αρχάς στην προσφεύγουσα να αποδείξει ότι το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις προστασίας και, εν συνεχεία, στην παρεμβαίνουσα να επικαλεσθεί την εξαίρεση του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002 και να αποδείξει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής της εξαιρέσεως. Ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι, εξετάζοντας τις παρατηρήσεις που υπέβαλε η προσφεύγουσα προκειμένου να αντικρούσει την εφαρμογή της εξαιρέσεως αυτής, το τμήμα προσφυγών δεν μετακύλισε το βάρος αποδείξεως στην προσφεύγουσα, αλλά εφήρμοσε τη γενική αρχή της προστασίας των δικαιωμάτων άμυνας και, ειδικότερα, το άρθρο 62 του κανονισμού 6/2002.
Προσέτι, το Γενικό Δικαστήριο τονίζει ότι η δυνατότητα της προσφεύγουσας να υποβάλει λυσιτελώς παρατηρήσεις δεν εξαρτάται από την προϋπόθεση ότι οι εξηγήσεις και τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκόμισε η παρεμβαίνουσα για να δικαιολογήσει την εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002 πληρούν ένα ιδιαίτερο επίπεδο αξιοπιστίας και συνοχής. Αντιθέτως, με τις παρατηρήσεις της, η προσφεύγουσα έχει τη δυνατότητα να θέσει υπόψη των τμημάτων του EUIPO τους λόγους για τους οποίους, κατά την άποψή της, οι εν λόγω εξηγήσεις και αποδείξεις της παρεμβαίνουσας δεν έχουν ούτε αξιοπιστία ούτε συνοχή. Εξάλλου, μολονότι το τμήμα προσφυγών φαίνεται να υπονοεί ότι ο διάδικος που επιθυμεί να αντικρούσει την εφαρμογή της εξαιρέσεως του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002 οφείλει να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία, εντούτοις η επισήμανση αυτή δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι απαιτεί από τον εν λόγω διάδικο να προσκομίσει κατ’ ανάγκην αποδεικτικά στοιχεία προς στήριξη των παρατηρήσεών του. Συγκεκριμένα, μπορεί να περιορισθεί, εφόσον παρίσταται ανάγκη, στη διατύπωση παρατηρήσεων επί των εξηγήσεων και των αποδεικτικών στοιχείων που προσκόμισε ο διάδικος που επικαλείται την εφαρμογή της εν λόγω εξαιρέσεως.
(
1
)	Κανονισμός (ΕΚ) 6/2002 του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2001, για τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα (ΕΕ 2002, L 3, σ. 1).
(
2
)	Κατά την έννοια του άρθρου 5 του κανονισμού 6/2002.
(
3
)	Κατά την έννοια του άρθρου 6 του κανονισμού 6/2002.