62009CC0388_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
1. Din it-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l‑interpretazzjoni tal‑Artikoli 9(1), 15 u 28(1)(b) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, tal‑14 ta’ Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-siġurtà soċjali għall‑persuni impjegati, għall-persuni li jaħdmu għal rashom u l-familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l‑Komunità (2) .
2. Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn J. da Silva Martins, ċittadin Portugiż, u l-Bank Betriebskrankenkasse – Pflegekasse (fond tal-assigurazzjoni għall-mard – fond ta’ dipendenza, iktar ’il quddiem il-“BBKK”) fir-rigward tar-rifjut min-naħa ta’ dan tal-aħħar milli jżomm lill-istess J. Da Silva Martins affiljat fl-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża taħt l-assigurazzjoni b’għażla kontinwata u milli jħallsu, b’effett minn meta rritorna b’mod definittiv fil-Portugall, l‑allowance tad-dipendenza korrispondenti.
3. It-talba msemmija tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi fuq l-imsemmija kwistjoni ta’ affiljazzjoni meta l-persuna kkonċernata tinsab issa affiljata b’mod obbligatorju mal-iskema ta’ sigurtà soċjali Portugiża iżda li, taħt dik l-affiljazzjoni, ma tibbenefikax mill-kopertura tal-assigurazzjoni għar-riskju ta’ dipendenza fil-Portugall. Hija tistieden ukoll lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi għal darba oħra fuq il-kwistjoni tal-esportabbiltà ta’ dak l-allowance tad-dipendenza fi Stat Membru li ma huwiex l-Istat ta’ affiljazzjoni.
4. F’dawn il-konklużjonijiet, jiena ser nuri li, fid-dawl tal-prinċipji stabbiliti fl-Artikoli 9(1) u 15(1) tar-Regolament Nru 1408/71, J. da Silva Martins jista’, fil-fehma tiegħi, iżomm l-affiljazzjoni b’għażla kontinwata li huwa għandu mal-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża anki jekk, matul l-istess perijodu, huwa jkun affiljat ukoll b’mod obbligatorju mas-sistema ta’ sigurtà soċjali Portugiża, u dan peress li f’din l-aħħar sistema ma teżisti ebda kopertura għar-riskju ta’ dipendenza. Barra minn hekk, fid-dawl tas-sentenza tal-5 ta’ Marzu 1998, Molenaar (3), u tal-Artikolu 28(1)(b) tar-Regolament Nru 1408/71, nikkunsidra li J. da Silva Martins għandu jkun jista’ jkompli jirċievi l-allowance tad-dipendenza li għalih huwa ilu jikkontribwixxi regolarment sa mill-1 ta’ Jannar 1995 u dan abbażi tal-assigurazzjoni b’għażla kontinwata għas-sistema tal-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża.
I – Il-kuntest ġuridiku tal-Unjoni
A – L-għajnuna għall-persuni anzjani dipendenti
5. Il-progressi fl-oqsma tas-saħħa u soċjali kif ukoll iż-żieda ġenerali fl-għomor tal-ħajja jwasslu biex numru dejjem ikbar ta’ anzjani jitilfu ftit ftit l-awtonomija tagħhom u jsibu ruħhom f’sitwazzjoni li jiddependu fuq ħaddieħor biex jagħmlu l-kompiti essenzjali tal-ħajja ta’ kuljum tagħhom (biex iqumu, jimxu, jilbsu, jinħaslu, jieklu jew ukoll sabiex jieħdu ħsieb tagħhom infushom). Sal-lum, l-għajnuna fil-każ ta’ dipendenza kienet ġeneralment żgurata b’mod informali mill-membri tal-familja.
6. Ir-Regolament Nru 1408/71 ma fihx regoli speċifiċi li japplikaw għall-koordinazzjoni tal-benefiċċji li jkopru r-riskju tad-dipendenza. Fil-fatt, fl-1971, l-għajnuna għall-persuni f’sitwazzjoni ta’ dipendenza ma kinitx indiskussjoni u, sa fejn naf jien, ebda skema ta’ sigurtà soċjali tal-Istati Membri ma kienet tkopri dan ir-riskju. Minħabba li l-proċedura biex jiġi emendat l-imsemmi regolament teħtieġ l-unanimità fi ħdan il‑Kunsill tal-Unjoni Ewropea, l-istess Kunsill tal-Unjoni Ewropea ma ħax inkunsiderazzjoni l-introduzzjoni, f’ċerti Stati Membri, ta’ forom ġodda ta’ benefiċċji soċjali, li ma jikkorrispondux għall-oqsma tipiċi ta’ sigurtà soċjali li jissemmew fir-regolament imsemmi. Fid-dawl ta’ din il-lakuna, il-Parlament Ewropew beża’ li, fil-prattika, dawk il-benefiċċji ma jkunux jistgħu jiġu esportati fl-Istat ta’ residenza tal-ħaddiem (4) . Bl-istess mod, il-Kummissjoni Ewropea, fil-komunikazzjoni tagħha tat-12 ta’ Marzu 1997, bit-titolu “Nimmodernizzaw u ntejbu l-protezzjoni soċjali fl-Unjoni Ewropea” (5), qalet li s‑sistema ta’ koordinazzjoni prevista fir-Regolament Nru 1408/71 tirriskja “li dalwaqt issir skaduta u li tinqata’ mir-realtà ta’ numru ta’ żviluppi” [traduzzjoni mhux uffiċjali], filwaqt li nnutat li t-tipi ġodda ta’ benefiċċji, bħalma huma dawk intiżi għall-popolazzjoni anzjana dipendenti, ma jistgħux jidħlu faċilment fil-kunċetti legali tal-istess regolament, liema regolament huwa bbażat fuq l-oqsma tipiċi tas-sigurtà soċjali (6) .
7. Peress li kien hemm diversi domandi preliminari quddiemha, li jirrigwardaw l-esportabbiltà tal-allowance tad-dipendenza Ġermaniż fil-kawża Molenaar u tal-allowance tal-kura Awstrijak fil-kawża Jauch (7), il-Qorti tal-Ġustizzja estendiet il-kamp ta’ applikazzjoni materjali tar-Regolament Nru 1408/71 għall-benefiċċji li jkopru r-riskju tad-dipendenza, billi kklassifikathom bħala benefiċċji tal-mard fis-sens tal-Artikolu 4(1)(a) tar-regolament imsemmi. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, tali benefiċċji “għandhom essenzjalment bħala għan li jakkomplixxu l‑benefiċċji tal-assigurazzjoni għas-saħħa, li huma wkoll marbuta magħha fuq il-pjan tal-organizzazzjoni, sabiex itejbu l-istat ta’ saħħa u l-ħajja tal-persuni dipendenti” (8) .
8. Kellu jidħol fis-seħħ, fl-1 ta’ Mejju 2010, ir-Regolament (KE) Nru 883/2004 (9) sabiex din il-kwistjoni tkun is-suġġett ta’ dispożizzjoni speċifika, li tirrifletti mhux biss il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, imma wkoll il‑karatteristiċi kollha ta’ għajnuna rigward ir-riskju tad-dipendenza. Madankollu, dak ir-regolament ma japplikax għal din il‑kawża u l-kwistjoni li tressqet quddiemna mill-qorti tar-rinviju għandha, għaldaqstant, tiġi eżaminata fid-dawl biss tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1408/71.
B – Id-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament Nru 1408/71
9. Ir-Regolament Nru 1408/71 sar b’applikazzjoni tal-Artikolu 42 KE, li skontu l-Kunsill “għandu [...] jadotta dawk il-miżuri fil-qasam ta’ sigurtà soċjali li jkunu meħtieġa biex jipprovdi l-libertà tal-moviment għall-ħaddiema; għal dan l-iskop, għandu jagħmel arranġamenti biex jassigura lill-ħaddiema emigranti [...] il-pagament tal-benefiċċju lil persuni residenti fit-territorji ta’ l-Istati Membri”.
10. Kif jinsab provdut fil-premissi 2 u 4 tar-Regolament Nru 1408/71, l-għan tal-istess regolament huwa li jiżgura l-moviment liberu tal-ħaddiema impjegati u dawk li jaħdmu għal rashom fl-Unjoni Ewropea, filwaqt li josserva l-karatteristiċi proprji tal-liġijiet nazzjonali tas-sigurtà soċjali. Għaldaqstant, hekk kif jirriżulta mill-premessi 5, 6 u 10, dan ir-regolament għandu bħala prinċipju l-ugwaljanza fit-trattament tal-ħaddiema skont il-leġiżlazzjonijiet nazzjonali tad-diversi Stati Membri u għandu bħala għan li jiggarantixxi bl-aħjar mod l-ugwaljanza fit-trattament tal-ħaddiema kollha li jaħdmu fuq it-territorju ta’ Stat Membru kif ukoll li ma jippenalizzax il-ħaddiema li jeżerċitaw id-dritt tagħhom għall-moviment liberu bil-mod l-iktar effettiv possibbli. Sabiex ikun evitat it-taħwid tal-leġiżlazzjonijiet nazzjonali applikabbli u l-kumplikazzjonijiet li jistgħu jirriżultaw minħabba f’hekk, il-premessa 8 tar-Regolament Nru 1408/71 tippreċiża li d‑dispożizzjonijiet tal-istess regolament huma intiżi li jwasslu sabiex il‑persuni kkonċernati jkunu, fil-prinċipju, suġġetti għall-iskema tas-sigurtà soċjali ta’ Stat Membru wieħed biss.
11. Id-dispożizzjonijiet ġenerali ta’ dan ir-regolament jinsabu fl-Artikoli 1 sa 12 taħt it-Titolu I.
12. Skont l-Artikolu 2(1) tar-regolament imsemmi, dan japplika “għall-persuni impjegati jew li jaħdmu għal rashom u għall-istudenti li huma jew kienu soġġetti għal-liġijiet ta’ Stat Membru jew aktar u li huma persuni ta’ nazzjonalità ta’ wieħed mill-Istati Membri”. F’dan il‑każ, ma huwiex ikkontestat li J. da Silva Martins jidħol fil-kamp ta’ applikazzjoni personali tar-Regolament Nru 1408/71 u dan peress li l‑Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat ripetutament li l-kunċett ta’ “persuna” [“ħaddiem”], fis-sens tal-Artikolu 2(1) tar-regolament imsemmi, jikkontempla wkoll lill-ħaddiema rtirati (10) .
13. Skont l-Artikolu 4(1)(a), ir-Regolament Nru 1408/71 japplika għal-leġiżlazzjonijiet kollha relatati mal-oqsma ta’ sigurtà soċjali li jikkonċernaw il-benefiċċji tal-mard u tal-maternità. F’dan il-każ, lanqas ma huwa kkontestat li l-benefiċċji mogħtija fil-kuntest tal-iskema Ġermaniża tal-assigurazzjoni għad-dipendenza jikkostitwixxu “benefiċċji tal-mard” fis-sens tad-dispożizzjoni msemmija u b’mod iktar speċifiku, “benefiċċji fi flus” tal-assigurazzjoni għall-mard li huma kkontemplati, inter alia, fl-Artikolu 28(1)(b) tar-Regolament Nru 1408/71 (11) .
14. F’dak li jikkonċerna l-ammissjoni għall-assigurazzjoni volontarja jew b’għażla kontinwata, l-Artikolu 9(1) ta’ dak ir-regolament jaqra kif ġej:
“Id-dispożizzjonijiet tal-leġislazzjoni ta’ kwalunkwe Stat Membru li jagħmlu ammissjoni għal sigurtà volontarja jew b’għażla kontinwata kondizzjonata fuq ir-residenza fit-territorju ta’ dak l-Istat ma tkunx tapplika għall-persuni residenti fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor, basta li f’xi żmien fil-ħajja passata tax-xogħol tagħhom huma kienu suġġetti għal-leġislazzjoni ta’ l-ewwel Stat bħala persuni impjegati jew jaħdmu għal rashom”.
15. L-Artikolu 12 tar-regolament imsemmi jipprojbixxi l-għoti jew iż-żamma tad-dritt għal diversi benefiċċji tal-istess tip li jirrigwardaw l‑istess perijodu ta’ assigurazzjoni obbligatorja, ħlief għal ċerti eċċezzjonijiet li ma humiex rilevanti għal kwistjoni involuta fil-kawża prinċipali.
16. Id-dispożizzjonijiet tat-Titolu II tar-Regolament Nru 1408/71 jistabbilixxu mbagħad il-leġiżlazzjoni li tapplika għall-ħaddiema li jiċċaqilqu fil-Komunità. Dawn id-dispożizzjonijiet jinsabu fl-Artikoli 13 sa 17 ta’ dan ir-regolament.
17. Skont l-Artikolu 13(1) tar-regolament imsemmi, il-persuni li għalihom japplika r-regolament huma suġġetti biss għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru wieħed biss. F’dak li jikkonċerna lill-persuni li għalihom ma tibqax tapplika l‑leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, dawn ikunu suġġetti, skont l-Artikolu 13(2)(f) tal‑istess regolament għal-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu huma jkunu residenti.
18. L-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 1408/71, bit-titolu “Regoli li jikkonċernaw s-sigurtà [l-assigurazzjoni] voluntarja jew is-sigurtà [l‑assigurazzjoni] b’għażla kontinwata”, jaqra kif ġej:
“1. l-Artikolu 13 sa 14d ma japplikawx għas-sigurtà [għall-assigurazzjoni] voluntarja jew għas-sigurtà [għall-assigurazzjoni] b'għażla kontinwata kemm-il darba, fejn tidħol waħda mill-friegħi li għalihom saret riferenza fl-Artikolu 4, teżisti f’xi Stat Membru skema ta’ sigurtà [assigurazzjoni] voluntarja biss.
2. Fejn l-applikazzjoni tal-leġislazzjonijiet ta’ tnejn jew iktar Stati Membri tinvolvi aktar minn assigurazzjoni waħda:
– taħt skema ta’ assigurazzjoni bilfors u waħda jew iktar voluntarji jew skema ta’ assigurazzjoni b’għażla kontinwata, il-persuna kkonċernata tkun suġġetta esklussivament għall-iskema ta’ assigurazzjoni ta’ bilfors;
– taħt skema ta’ assigurazzjoni waħda jew iktar voluntarji jew b’għażla kontinwata, il-persuna kkonċernata tista’ tingħaqad biss f’dik l-iskema ta’ assigurazzjoni voluntarja jew b’għażla kontinwata li tkun talbet għaliha.
[…]”
19. Id-dispożizzjonijiet li huma partikolari għall-benefiċċji tal-mard, li taħthom jaqgħu l-benefiċċji li jkopru l-assigurazzjoni għar-riskju tad-dipendenza, jinsabu fit-Titolu III, fl-Artikoli 18 sa 36 tar-Regolament Nru 1408/71.
20. Għal dak li jikkonċerna lill-persuni intitolati għall-pensjonijiet dovuti taħt il-leġiżlazzjoni ta’ diversi Stati Membri, ir-regoli ta’ koordinazzjoni li jirrigwardaw il-benefiċċji tal-mard jinsabu fl-Artikoli 27 u 28 ta’ dan ir-regolament. Dawn id-dispożizzjonijiet jipprovdu “regola għas-soluzzjoni ta’ kunflitt” li tippermetti li tiġi stabbilita, għall-persuni intitolati pereżempju għal pensjoni doppja ta’ rtirar, l-istituzzjoni responsabbli mill-ħlas tal-benefiċċji kif ukoll il‑leġiżlazzjoni applikabbli.
21. L-Artikolu 27 tar-regolament imsemmi jikkontempla l-każ fejn ikun jeżisti dritt għall-benefiċċji fl-Istat Membru ta’ residenza. Dan jipprovdi li ġej:
“Pensjonant li huwa intitolat biex jiġbed il-pensjoni taħt il-leġislazzjoni ta’ tnejn jew iktar Stati Membri, li minnhom waħda hija dik ta’ l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jabita, u li huwa intitolat għall-benefiċċji taħt il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru ta’ l-aħħar, waqt li fejn suppost jittieħdu inkonsiderazzjoni d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 18 u ta’ l‑Anness VI, jirċievi, flimkien mal-membri tal-familja tiegħu, tali benefiċċji mill-istituzzjoni tal-post tar-residenza u aspejjeż ta’ dik l‑istituzzjoni bħallikieku l-persuna kkonċernata kienet pensjonant li l‑pensjoni tiegħu kienet pagabbli biss taħt il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru ta’ l-aħħar”.
22. L-Artikolu 28(1)(b) tar-Regolament Nru 1408/71 jikkontempla, min-naħa tiegħu, il-każ fejn id-dritt għall-benefiċċji fi flus ma jkunx jeżisti fl-Istat Membru ta’ residenza. Din id-dispożizzjoni taqra kif ġej:
“Pensjonant li huwa intitolat għall-pensjoni taħt il-leġislazzjoni ta’ Stat Membru wieħed jew għall-pensjonijiet taħt il-leġislazzjoni ta’ tnejn jew iktar Stati Membri u li huwa [ma huwiex] intitolat għall-benefiċċji taħt il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru li fit-territorji tiegħu huwa jabita xorta jirċievi tali benefiċċji għalih innifsu u għall-membri tal-familja tiegħu, dment li huwa jkun intitolat, waqt li kif suppost jittieħdu inkonsiderazzjoni d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 18 u ta’ l-Anness VI, taħt il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru jew għallinqas ta’ wieħed mill-Istati Membri kompetenti fejn jidħlu l-pensjonijiet kemm-il darba huwa kien jabita fit-territorju ta’ tali Stat. Il-benefiċċji jkunu pprovduti taħt il‑kondizzjonijiet li ġejjin:
[…]
(b) il-benefiċċji fi flus, fejn suppost, ikunu pprovduti mill-istituzzjoni kompetenti kif iddeterminat mir-regoli tal-paragrafu 2, skond il-leġislazzjoni li hija tamministra. Madankollu, bi ftehim bejn l-istituzzjoni kompetenti u l‑istituzzjoni tal-post tar-residenza, tali benefiċċji jistgħu jkunu pprovduti mill-istituzzjoni ta’ l-aħħar f'isem ta’ l-ewwel, skond il-leġislazzjoni ta’ l-Istat kompetenti”.
II – Il-leġiżlazzjoni Ġermaniża
A – L-allowance tad-dipendenza
23. Fil-Ġermanja, l-assigurazzjoni għad-dipendenza ġiet stabbilita, mill-1 ta’ Jannar 1995, mill-Pflegeversicherungsgesetz (liġi dwar l‑assigurazzjoni soċjali għar-riskju ta’ dipendenza), li tikkostitwixxi l‑Ktieb XI tal-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali (Sozialgesetzbuch, iktar ’il quddiem is-“SGB XI”).
24. Din l-assigurazzjoni hija intiża sabiex tkopri l-ispejjeż involuti mill-istat ta’ dipendenza tal-persuni assigurati, jiġifieri mill-ħtieġa permanenti li huma jkollhom li jirrikorru b’mod estensiv, għall-għajnuna ta’ persuni oħra sabiex iwettqu atti tal-ħajja ta’ kuljum (iġjene tal-ġisem, nutrizzjoni, mobbiltà, xogħol tad-dar eċċ.). Din l-iskema tipprovdi diversi tipi ta’ interventi favur persuni li huma dipendenti fuq ħaddieħor, b’mod partikolari l-benefiċċji ta’ assistenza in natura
(“Pflegesachleistung”), regolati mill-Artikolu 36 tas-SGB XI u li minnhom ir-rikorrent seta’ jibbenefika qabel ma beda jirrisjedi fil-Portugall, kif ukoll l-allowance tad-dipendenza għall-kura meħuda personalment (“Pflegegeld”, iktar ’il quddiem il-“benefiċċju ta’ dipendenza”), irregolat mill-Artikolu 37 tas-SGB XI (12) u li tħallas lil J. da Silva Martins b’effett mill-1 ta’ Jannar 2002.
25. L-allowance tad-dipendenza jippermetti lill-persuni dipendenti li jibbenefikaw minn allowance għall-kura fix-xahar meta jiksbu b’mod awtonomu s-servizzi tal-kura u tal-assistenza li jeħtieġu. Dan l‑allowance jista’ jintuża liberament mill-benefiċjarju u għalhekk anki biex jitħallsu servizzi li ma jkunux koperti mill-assigurazzjoni għad-dipendenza jew li jingħataw minn stabbilimenti li mhumiex irrikonoxxuti.
26. Id-dipendenza hija evalwata mis-servizz mediku tal-assigurazzjoni għall-mard, li, abbażi ta’ erba’ indikaturi (iġjene persjonali, alimentazzjoni, ċaqliq u għajnuna fid-dar), ħoloq tliet kategoriji ta’ dipendenza. L-ammont tal-allowance tad-dipendenza jvarja skont il-grad ta’ dipendenza. Fiż-żmien tal-fatti fil-kawża prinċipali, dan l-ammont kien ta’ EUR 205 fix-xahar għall-kategorija I, jiġifieri għall-persuni li għandhom bżonn għajnuna tal-inqas darba kuljum għall-iġjene personali, għall-alimentazzjoni u għall-mobbiltà.
27. Il-persuni kollha assigurati, kemm jekk fuq bażi volontarja inkella fuq bażi obbligatorja, mal-assigurazzjoni għall-mard għandhom jikkontribwixxu għall-iskema ta’ assigurazzjoni għad-dipendenza (13) . Kif indika l-Gvern Ġermaniż waqt is-seduta, id-dritt għall-allowance tad-dipendenza huwa suġġett għat-trapass ta’ perijodu ta’ assigurazzjoni minima li qabel kien ta’ ħames snin u li, illum, huwa ta’ sentejn. Ġaladarba din il-kundizzjoni tkun sodisfatta, l-ammont tal-allowance ma jkunx ivarja skont it-tul tal-kontribuzzjonijiet.
B – Il-kundizzjonijiet li jirrigwardaw iż-żamma tal-assigurazzjoni b’għażla kontinwata
28. L-Artikolu 26 tas-SGB XI, li t-test tiegħu jinsab riprodott fl-osservazzjonijiet tal-Gvern Ġermaniż, jipprovdi dan li ġej:
“(1) Il-persuni li ma jibqgħux suġġetti għal skema ta’ assigurazzjoni obbligatorja taħt l-Artikolu 20 jew l-Artikolu 21 u li kienu assigurati għal tal-inqas 24 xahar matul ħames snin jew għat-tnax-il xahar ta’ qabel it-tmiem tal-affiljazzjoni jistgħu jżommu l-affiljazzjoni tagħhom mal-assigurazzjoni għad-dipendenza bħala assigurazzjoni kontinwata, ħlief jekk huma jkunu suġġetti għal skema ta’ assigurazzjoni obbligatorja taħt l-Artikolu 23(1) [...] [I]t-talba trid tiġi mressqa quddiem il-fond tal-assigurazzjoni għad-dipendenza kompetenti fit-tliet xhur ta’ wara t-tmiem tal-affiljazzjoni [...].
(2) Il-persuni li, minħabba li jittrasferixxu r-residenza tagħhom jew minħabba li jkunu qegħdin joqogħdu abitwalment barra mill-pajjiż ma jibqgħux suġġetti għall-iskema ta’ assigurazzjoni obbligatorja, jistgħu jitolbu li jkunu affiljati taħt l-assigurazzjoni kontinwata”.
C – Il-kundizzjonijiet dwar iż-żamma tad-dritt għall-ħlas tal-allowance
29. L-Artikolu 34(1)(1) tas-SGB XI(14) jipprovdi, min-naħa tiegħu, li d-dritt għall-benefiċċji jkun sospiż:
– sakemm l-assigurat ikun joqgħod barra mill-pajjiż. F’każ ta’ residenza temporanja barra mill-pajjiż sa massimu ta’ sitt ġimgħat għal kull sena kalendarja, l-allowance tad-dipendenza għandu jibqa’ japplika taħt il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 37 tas-SGB XI jew proporzjonalment, skont l‑Artikolu 38 tiegħu;
– sakemm l-assigurat jirċievi, direttament abbażi tal-Artikolu 35 tal-Liġi Federali dwar is-Sigurtà Soċjali (Bundesversorgungsgesetz) jew bis-saħħa tal-liġijiet li jipprovdu għall-applikazzjoni b’analoġija ma’ din il-liġi federali, benefiċċji ta’ kumpens marbutin ma’ xi dipendenza li jitħallsu mill-iskema legali ta’ assigurazzjoni għall-inċidenti jew mill-fondi pubbliċi, bħala assigurazzjoni jew assistenza obbligatorji għall-inċidenti. L-istess japplika meta jitħallsu benefiċċji simili minn barra mill-pajjiż jew minn istituzzjoni intergovernattiva jew sopranazzjonali.
III – Il-fatti
30. J. da Silva Martins, li llum għandu 75 sena, eżerċita attività professjonali fil-Portugall qabel ma stabbilixxa ruħu u ħadem fil-Ġermanja. Għal dan il-għan, huwa ħallas kontribuzzjonijiet marbutin mal-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża b’effett minn meta ġiet introdotta, fl-1 ta’ Jannar 1995.
31. B’effett minn Settembru 1996, J. da Silva Martins irċieva pensjoni ta’ rtirar fl-ammont ta’ madwar EUR 700. Bħala persuna intitolata għal dik il-pensjoni, huwa ġie affiljat għaldaqstant mal-assigurazzjoni għad-dipendenza bħala l-assigurazzjoni obbligatorja tal-Krankenversicherung der Rentner (il-fond tal-assigurazzjoni għall-mard tal-persuni rtirati) (15) . B’effett minn Mejju 2000, J. da Silva Martins irċieva wkoll pensjoni ta’ rtirar imħallsa mill-awtoritajiet Portugiżi fl-ammont ta’ madwar EUR 150.
32. Mix-xahar ta’ Awwissu 2001, il-BBKK ta lil J. da Silva Martins benefiċċji ta’ dipendenza in natura ta’ kategorija I. Sussegwentement, minħabba residenza fil-Portugall li bdiet minn Diċembru 2001, li inizjalment kienet deskritta bħala temporanja, il-BBKK tah allowance tad-dipendenza fl-ammont ta’ EUR 205, b’effett mill-1 ta’ Jannar 2002, u baqa’ jħallsu sal-31 ta’ Diċembru 2002.
33. Meta l-BBKK induna li J. da Silva Martins kien għamel dikjarazzjoni ta’ tluq definittiv mill-Ġermanja, b’effett mill-31 ta’ Lulju 2002, dan, permezz ta’ deċiżjoni tal-5 ta’ Frar 2003, itterminalu l‑affiljazzjoni tiegħu b’effett mill-31 ta’ Lulju 2002 u, permezz ta’ deċiżjoni tat-12 ta’ Frar 2003, talab mingħandu r-rimbors tal-allowances ta’ dipendenza mħallsa bejn Awwissu u Diċembru 2002, fl-ammont ta’ EUR 1 025. Permezz ta’ deċiżjoni tal-4 ta’ Frar 2004, il-BBKK ċaħad bħala infondata l-kontestazzjoni magħmula minn J. da Silva Martins.
34. Is-Sozialgericht Frankfurt am Main (il-Qorti tal-Kawżi Soċjali ta’ Frankfurt am Main) laqgħet ir-rikors ippreżentat kontra din id-deċiżjoni. Filwaqt li annullat id-deċiżjonijiet ikkontestati, hija kkonstatat li, taħt l‑assigurazzjoni b’għażla kontinwata, J. da Silva Martins kien għadu affiljat mal-BBKK, li, konsegwentement, kellu jibqa’ jagħtih l‑allowance tad-dipendenza wara l-1 ta’ Jannar 2003. Permezz ta’ sentenza tat-13 ta’ Settembru 2007, il-Hessisches Landessozialgericht ċaħdet l-appell ippreżentat mill-BBKK f’dak li kien jikkonċerna r‑rimbors tal-allowances ta’ dipendenza. Min-naħa l-oħra, din il-qorti msemmija l-aħħar irriformat, rigward il-bqija, is-sentenza tas-Sozialgericht Frankfurt am Main u ċaħdet ir-rikors ta’ J da Silva Martins minħabba li affiljazzjoni mal-assigurazzjoni b’għażla kontinwata kienet, skont l-Artikolu 26(1) tas-SGB XI, eskluża peress li t-talba meħtieġa għal dan l-għan ma kinitx ġiet ippreżentata fit-terminu stabbilit.
35. Għaldaqstant, J. da Silva Martins ippreżenta rikors għal “Reviżjoni” quddiem il-Bundessozialgericht (il-Qorti Federali tal-Kawżi Soċjali), fejn invoka ksur tal-Artikoli 18 KE, 39 KE u 42 KE kif ukoll ksur tal-Artikoli 19, 27 u 28 tar-Regolament Nru 1408/71. Huwa jsostni li l-benefiċċji tal-assigurazzjoni għad-dipendenza għandhom ikunu jistgħu jiġu esportati fi Stat Membru ieħor, b’mod partikolari meta l-kopertura ta’ dawn il-benefiċċji kienet ġiet iffinanzjata minn kontribuzzjonijiet tiegħu stess u meta fl-Istat Membru tal-oriġini, jiġifieri fir-Repubblika Portugiża, ma jeżistux benefiċċji simili.
IV – Id-domanda preliminari
36. Ir-rikors għal “Reviżjoni” jirrigwarda ż-żamma tal-affiljazzjoni b’għażla kontinwata ta’ J. da Silva Martins mal-assigurazzjoni għad‑dipendenza Ġermaniża b’effett mill-1 ta’ Awwissu 2002 kif ukoll l-għoti ta’ allowance tad-dipendenza wara l-1 ta’ Jannar 2003 (16) .
37. Fil-fatt, il-qorti tar-rinviju tenfasizza li, skont l-Artikolu 26 tas-SGB XI, J. da Silva Martins għandu jkollu d-dritt li jżomm l‑affiljazzjoni tiegħu mal-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża bħala l-assigurazzjoni b’għażla kontinwata wara l-31 ta’ Lulju 2002, minkejja li l-affiljazzjoni obbligatorja tiegħu mal-fond tal-assigurazzjoni għall-mard hija eskluża minħabba t-tluq definittiv tiegħu mill-Ġermanja. Madankollu, hija tirrileva li r-regoli li jirrigwardaw il‑kunflitti tal-liġijiet previsti fir-Regolament Nru 1408/71, u b’mod partikolari mill-Artikolu 15(2) tal-istess regolament, jidhru li jeskludu ż‑żamma ta’ dik l-affiljazzjoni. Barra minn hekk, hija tindika li, skont l‑Artikolu 34(1)(1) tas-SGB XI, id-dritt għall-allowance tad-dipendenza jiġi sospiż sakemm il-benefiċjarju jkun jirrisjedi għal tul ta’ żmien barra mill-pajjiż.
38. Il-qorti tar-rinviju tikkunsidra, konsegwentement, li s-soluzzjoni għal din il-kawża tiddependi fuq l-interpretazzjoni tal-Artikoli 39 KE u 42 KE kif ukoll tal-Artikoli 27 u/jew 28 tar-Regolament Nru 1408/71.
39. Jekk din il-kawża għandha tiġi eżaminata fid-dawl tal-Artikolu 28 tar-regolament imsemmi, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk din id-dispożizzjoni għandhiex għaldaqstant tiġi interpretata bħala li tippermetti lir-rikorrent li jibbenefika fil-Portugall mill-allowance tad-dipendenza Ġermaniż. Fil-fatt, hija tirrileva li s-sistema ta’ sigurtà soċjali Portugiża ma tipprovdix għal allowances ta’ dipendenza. Barra minn hekk, hija ssostni li J. da Silva Martins akkwista d-dritt għall-allowance tad-dipendenza Ġermaniż minħabba l-kontribuzzjonijiet li kien ilu jħallas mill-1995. Fl-aħħar nett, hija tenfasizza li s-sentenzi mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawżi ċċitati iktar ’il fuq Molenaar u Jauch jipprekludu li d-dritt għall-ħlas ta’ dan l-allowance ikun suġġett, taħt id-dritt ta’ xi Stat Membru, għall-kundizzjoni li l-persuna dipendenti jkollha r-residenza tagħha fit-territorju ta’ dan l-aħħar Stat Membru.
40. Mill-banda l-oħra, jekk din il-kawża trid tiġi eżaminata fid-dawl tal-Artikolu 27 tar-Regolament Nru 1408/71, dan iwassal biex jingħad, skont il-qorti tar-rinviju, li huwa biżżejjed li r-rikorrent jibbenefika b’mod inġenerali mill-benefiċċji ta’ assigurazzjoni għall-mard fil-Portugall. Il-qorti tar-rinviju tistaqsi għaldaqstant jekk, kif isostni l‑BBKK, din id-dispożizzjoni għandhiex tiġi interpretata bħala li teskludi lil J. da Silva Martins mill-allowance tad-dipendenza Ġermaniż, fejn l-istess rikorrent ikun jista’ biss jitlob il-benefiċċji provduti mil-leġiżlazzjoni Portugiża. Fil-fehma tagħha, dan l-approċċ huwa eċċessiv inkwantu jċaħħad lill-ħaddiem migrant mid-drittijiet li huwa jkun iffinanzja permezz tal-kontribuzzjonijiet tiegħu stess, ħaġa li tmur kontra l-għan tal-Artikolu 42 KE. Barra minn hekk, dan l-approċċ jintroduċi trattament differenti bejn il-persuna intitolata għal pensjoni waħda ta’ rtirar li tkun tista’ tesporta l-allowance tad-dipendenza Ġermaniż u l-persuna intitolata għal pensjoni doppja ta’ rtirar bħalma huwa J. da Silva Martins.
41. Il-Bundessozialgericht iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja s-segwenti domanda preliminari:
“Huwa kompatibbli mad-dritt Komunitarju primarju u/jew sekondarju tal-Komunità Ewropea fil-qasam tal-moviment liberu u tas-sigurtà soċjali ta’ ħaddiema migranti (b’mod partikolari l-Artikoli 39 [KE] u 42 KE, kif ukoll l-Artikoli 27 u 28 tar-Regolament Nru 1408/71) li ex ħaddiem li jirċievi pensjoni kemm mill-Istat ta’ oriġini kif ukoll mill-ex Stat ta’ impjieg u li, minħabba bżonn ta’ assistenza [l-istat ta’ dipendenza tiegħu], ikun kiseb allowance għall-kura [allowance tad-dipendenza] fl-ex Stat ta’ impjieg, jitlef dan id-dritt wara li jirritorna fl-Istat Membru ta’ oriġini tiegħu?”
42. Osservazzjonijiet bil-miktub u orali ġew ippreżentati mill-partijiet fil-kawża prinċipali kif ukoll mill-Gvern Ċek, Ġermaniż, Portugiż u tar-Renju Unit kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea.
V – Kunsiderazzjonijiet
43. Il-kawża prinċipali tirrigwarda ż-żamma tad-dritt għall-allowance tad-dipendenza akkwistat minn ex ħaddiem migrant minħabba l‑affiljazzjoni obbligatorja tiegħu mal-iskema tal-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża.
44. Essenzjalment, il-kwistjoni hija dwar jekk l-Artikoli 39 KE u 42 KE dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema kif ukoll l-Artikoli 27 u 28 tar-Regolament Nru 1408/71 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu ż-żamma tad-dritt imsemmi fil-kuntest tal-affiljazzjoni b’għażla kontinwata mal-iskema tal-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża, meta l-persuna kkonċernata, li ttrasferiet ir-residenza tagħha fil-Portugall u tirċievi pensjoni ta’ rtirar imħallsa minn dak l-Istat, tinsab illum affiljata b’mod obbligatorju mal-iskema tas-sigurtà soċjali Portugiża.
45. It-tweġiba għal din il-kwistjoni tiddependi, qabelxejn, mill-punt dwar jekk l-iskema tas-sigurtà soċjali Portugiża tipprovdix effettivament għal ħlas għas-sitwazzjonijiet ta’ dipendenza bħalma hija dik li fiha jinsab J. da Silva Martins.
46. Minn ċerti elementi pprovduti lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-persuni rtirati, dawk invalidi jew is-superstiti f’sitwazzjoni ta’ dipendenza jistgħu jibbenefikaw, fil-Portugall, minn suppliment għall-pensjoni tagħhom, skont il-grad tad-dipendenza tagħhom. L-eżami tagħna tal-leġiżlazzjoni Portugiża juri, fil-fatt, li d-Digriet-Liġi Nru 265/99 (17) daħħal, b’effett mill-1 ta’ Awwissu 1999, is-suppliment tad-dipendenza (“complemento por dependência”). Skont l-Artikoli 1(2) u 2 tad-Digriet-Liġi Nru 265/99, dan is-suppliment huwa benefiċċju fi flus, li jista’ jingħata lill-persuni intitolati għall-pensjoni tax-xjuħija, ta’ invalidità jew ta’ superstiti li jsibu ruħhom f’sitwazzjoni ta’ dipendenza.
47. Din id-dipendenza tiġi evalwata minn bord mediku, li jiġi kkostitwit fil-kuntest tas-sistema ta’ verifika tal-inkapaċitajiet tas-Sigurtà Soċjali. Skont l-Artikolu 7(1)(a) ta’ dak id-digriet-liġi, l‑ammont tas-suppliment ta’ dipendenza jiġi stabbilit skont wieħed miż-żewġ gradi ta’ dipendenza li fih ikunu jaqgħu l-persuni kkonċernati u jirrappreżenta perċentwali mill-ammont tal-pensjoni soċjali tal-iskema mhux kontributorja, li l-valur tiegħu jiġi stabbilit mil-liġi. L-ewwel grad jinvolvi lil persuni li ma jistgħux iwettqu b’mod awtonomu l-atti indispensabbli tal-ħajja ta’ kuljum. L-ammont tas-suppliment tad-dipendenza jammonta għal 50 % tal-ammont tal-pensjoni soċjali. It-tieni grad jinvolvi lil persuni li jkunu barra milli jkunu f’sitwazzjoni ta’ dipendenza tal-ewwel grad, dejjem ikunu fis-sodda jew ibatu minn demenzja gravi. Għaldaqstant, l-ammont tas-suppliment tad-dipendenza huwa ta’ 90 % tal-ammont tal-pensjoni soċjali. Il-ħlas ta’ dan is‑suppliment isir fix-xahar u, skont l-Artikolu 8 tal-imsemmi digriet-liġi, l-awtoritajiet kompetenti joffru ħlas supplimentari f’Lulju u f’ Diċembru. Sabiex jibbenefikaw minn dan is-suppliment, ma jidhirx li hemm bżonn la ta’ xi żmien minimu ta’ affiljazzjoni u lanqas ta’ xi kundizzjoni marbuta mal-età (18) .
48. Madankollu, fid-digriet tar-rinviju tagħha, il-qorti nazzjonali tindika li J. da Silva Martins ma jirċevix allowance tad-dipendenza fil-Portugall. Hija tirrileva li s-sistema tas-sigurtà soċjali ma tipprovdix tali benefiċċju, u dan peress li l-għajnuniet għall-persuni dipendenti jingħataw, jekk xejn, fil-forma ta’ benefiċċji in natura
fil-kuntest ta’ azzjonijiet soċjali jew fil-kuntest tal-iskema tal-assigurazzjoni għall-mard (akkomodazzjoni stazzjonarja). Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, il-Gvern Portugiż ma semmiex din il-leġiżlazzjoni. Huwa jgħid li ma jeżistux benefiċċji speċifiċi, kemm jekk fi flus u kif ukoll jekk in natura, li jkopru r-riskju tad-dipendenza fil-Portugall, ħaġa li kkonfermaha bi tweġiba għal mistoqsija li saritlu mill-Qorti tal-Ġustizzja waqt is-seduta.
49. Konsegwentement, ma għandix informazzjoni dwar in-natura u l‑portata tal-ħlas għar-riskju ta’ dipendenza fil-Portugall. Barra minn hekk, jien ma nafx jekk J. da Silva Martins huwiex, fis-sens tal-leġiżlazzjoni Portugiża, eliġibbli sabiex jirċievi dawn il-benefiċċji. Fl-aħħar nett, ebda element mill-proċess ma jindika li l-persuna kkonċernata talbet li tingħata s-suppliment tad-dipendenza mill-iskema tas-sigurtà soċjali Portugiża jew li tibbenefika minn benefiċċji in natura
bħalma huma dawk li ġew deskritti fil-qosor mill-qorti tar-rinviju.
50. F’dawn iċ-ċirkustanzi u peress li hija biss il-qorti nazzjonali li għandha kompetenza sabiex tevalwa l-fatti fil-kawża prinċipali (19), jiena ser nanalizza d-domanda preliminari billi nitlaq mill-premessa li fuqha jibbażaw il-Bundessozialgericht kif ukoll il-Gvern Portugiż, fejn jingħad li fil-preżent J. da Silva Martins ma jibbenefikax minn kopertura kontra r-riskju ta’ dipendenza fil-kuntest tal-iskema tas-sigurtà soċjali Portugiża.
51. Din il-premessa tippermetti, qabelxejn, li jiġi stabbilit min miż-żewġ Stati Membri, mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja jew mir-Repubblika Portugiża, għandu, fil-prinċipju, kompetenza biex iħallas għar-riskju ta’ dipendenza ta’ J. da Silva Martins.
52. Għal dan il-għan u kif tirrileva l-qorti tar-rinviju, jeħtieġ li jsir riferiment għar-regoli ta’ koordinazzjoni kkontemplati fl-Artikoli 27 u 28 tar-Regolament Nru 1408/71. Dawn id-dispożizzjonijiet jikkontemplaw speċifikament is-sitwazzjoni ta’ individwi li jirċievu pensjonijiet ta’ rtirar dovuti taħt il-leġiżlazzjoni ta’ diversi Stati Membri. Dawn jippermettu li jiġi stabbilit min minn dawn iż-żewġ Stati membri għandu l-kompetenza biex iħallas il-benefiċċji tal-mard.
53. F’dan il-każ, jidhirli li dan l-eżami għandu jsir fid-dawl tar-regoli stabbiliti fl-Artikolu 28(1)(b) tar-Regolament Nru 1408/71 u dan b’kuntrast ma’ dak li jsostnu kemm il-BBKK kif ukoll il-Gvern Ċek u Ġermaniż.
54. Fil-fatt, fid-dawl tal-informazzjoni li għandi, l-Artikolu 27 tar-Regolament Nru 1408/71, fil-fehma tiegħi, ma japplikax għal din il‑kawża. Din id-dispożizzjoni tikkontempla espressament is‑sitwazzjoni fejn il-persuna intitolata għal pensjoni li titħallas taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ żewġ Stati Membri, fosthom tal-Istat Membru li fih il-persuna tirrisjedi, għandha dritt għall-benefiċċji tal-mard taħt il‑leġiżlazzjoni ta’ dan l-aħħar Stat Membru. Issa, għalkemm J. da Silva Martins jibbenefika effettivament mid-“dritt għall-benefiċċji tal-mard” fil-Portugall, inkwantu huwa jinsab kopert kontra r-riskji tipiċi li jaqgħu taħt l-assigurazzjoni għall-mard, xorta waħda jibqa’ l-fatt li, skont l‑informazzjoni li ġiet ipprovduta lili, huwa ma jinsabx kopert kontra r‑riskju speċifiku tad-dipendenza, peress li l-imsemmija skema ma tidhirx li tipprovdi għal tali ħlas. Konsegwentement, jidhirli li huwa diffiċli li jingħad li l-persuna kkonċernata tibbenefika, fis-sens tal-Artikolu 27 tar-Regolament Nru 1408/71, minn dritt għall-benefiċċju inkwistjoni fl-Istat Membru ta’ residenza.
55. Mill-banda l-oħra, l-Artikolu 28(1)(b) tal-istess regolament jikkontempla s-sitwazzjoni fejn ma jkunx jeżisti d-dritt għall-benefiċċji fl-Istat ta’ residenza. Bis-saħħa ta’ din id-dispożizzjoni, meta l-persuna intitolata għall-pensjonijiet dovuti taħt il-leġiżlazzjoni ta’ żewġ Stati Membri jew iktar tkun tirrisjedi fi Stat Membru fejn ma jkollhiex dritt għall-benefiċċji, hija xorta waħda tibbenefika minn benefiċċji fi flus mogħtija minn wieħed mill-Istati Membri debituri tal-pensjoni tagħha, u dan sakemm hija kien ikollha dak id-dritt taħt il-leġiżlazzjoni ta’ wieħed minn dawk l-Istati. F’dan il-każ, huwa paċifiku li J. da Silva Martins kien jissodisfa l-kundizzjonijiet rikjesti mil-leġiżlazzjoni Ġermaniża biex jibbenefika minn allowance tad-dipendenza, u dan peress li l‑BBKK ilu jħallsu dan il-benefiċċju minn Diċembru 2001. F’dan ir‑rigward u skont ir-regoli ta’ koordinazzjoni stabbiliti fl-Artikolu 28(1)(b) tar-regolament imsemmi, naħseb li J. da Silva Martins għandu għalhekk, fil-prinċipju, ikun intitolat jibbenefika mill-ħlas ta’ dan l-allowance fil-Portugall, u dan peress li ma jibbenefikax minn tali benefiċċji f’dak l-Istat.
56. Stabbilit dan il-prinċipju, jeħtieġ issa jiġi eżaminat jekk, kif qiegħda ssostni l-qorti nazzjonali, ir-regoli dwar is-soluzzjoni tal-kunflitti ta’ liġijiet previsti fl-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 1408/71 jipprekludux madankollu lil J. da Silva Martins milli jżomm l-affiljazzjoni tiegħu mal-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża bħala l-assigurazzjoni b’għażla kontinwata ġaladarba huwa affiljat mal-iskema ta’ sigurtà soċjali Portugiża b’mod obbligatorju (20) .
57. Jien ma naħsibx li dan hu l-każ u dan fid-dawl tal-prinċipji stabbiliti fl-Artikoli 9(1) u 15(1) ta’ dak ir-regolament.
58. Huwa minnu li, skont il-premessa 8 tar-regolament imsemmi, l‑istess regolament huwa intiż sabiex il-persuni kkonċernati jkunu suġġetti, fil-prinċipju, għall-iskema ta’ sigurtà soċjali ta’ Stat Membru wieħed biss, b’mod li tiġi evitata s-sovrappożizzjoni tal-leġiżlazzjonijiet nazzjonali applikabbli u, b’mod partikolari, il-kumplikazzjonijiet li jirriżultaw minħabba f’hekk. Dan il-prinċipju jinsab stabbilit fl-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 1408/71 li jiddisponi li l-persuna li għaliha dan ir-regolament huwa applikabbli tkun biss suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru wieħed biss (21) .
59. Madankollu, ir-regolament imsemmi jipprovdi, fl-Artikoli 9(1) u 15(1) tiegħu, eċċezzjoni għal dak li jikkonċerna l-ammissjoni għall-assigurazzjoni volontarja jew b’għażla kontinwata.
60. L-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 1408/71 jinsab taħt l-ewwel titolu intitolat “Dispożizzjonijiet Ġenerali”. Huwa stess għandu t-titolu “Ammissjoni għal sigurtà [assigurazzjoni] volontarja jew b’għażla kontinwata”. Dan l-artikolu japplika għal din il-kawża inkwantu jkopri t-tipi kollha ta’ assigurazzjoni li jinvolvu element volontarju (22), bħalma hija l-assigurazzjoni b’għażla kontinwata prevista fl-Artikolu 26(2) tas-SGB XI.
61. L-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 1408/71 jipprovdi li d‑dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li jissuġġettaw l‑ammissjoni għall-assigurazzjoni volontarja jew b’għażla kontinwata għall-kundizzjoni tar-residenza fit-territorju ta’ dak l-Istat ma jistgħux jiġu invokati kontra persuni residenti fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor u li f’xi żmien fil-ħajja tax-xogħol tagħhom huma kienu suġġetti għal-leġiżlazzjoni tal-ewwel Stat bħala persuni impjegati jew li jaħdmu għal rashom. Mill-qari ta’ din id-dispożizzjoni jiena nifhem li ħaddiem bħalma hu J. da Silva Martins li, matul l-attività professjonali tiegħu kien suġġett għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, jista’ għaldaqstant jitlob li jiġi ammess għall-assigurazzjoni b’għażla kontinwata ta’ dak l‑Istat, minkejja li, fil-preżent, hu suġġett għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru ieħor.
62. Dan il-prinċipju huwa, fil-fehma tiegħi, ikkonfermat mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 1408/71. Din id-dispożizzjoni tinsab fit-Titolu II, intitolat “Determinazzjoni tal-Leġislazzjoni Applikabbli”. Hija għandha t-titolu “Regoli li jikkonċernaw s-sigurtà [l-assigurazzjoni] voluntarja jew is-sigurtà [l‑assigurazzjoni] b’għażla kontinwata”
63. Skont dik id-dispożizzjoni, “l-Artikolu 13 [li jistabbilixxi l‑prinċipju li l-ħaddiema għandhom ikunu soġġetti għal-liġijiet ta’ Stat Membru wieħed biss, ma japplikax] għa[ll-assigurazzjoni] voluntarja jew għa[ll-assigurazzjoni] b’għażla kontinwata”, ħlief għal eċċezzjoni waħda li, fil-fehma tiegħi, hija irrilevanti għall-kawża prinċipali. Mill-qari tal-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 1408/71, jiena nifhem li ħaddiem, għalkemm ikun suġġett b’mod obbligatorju għal-leġiżlazzjoni tas-sigurtà soċjali tal-Istat tal-impjieg jew tar-residenza tiegħu, jista’ jkun suġġett għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru ieħor f’dak li jikkonċerna l-assigurazzjoni volontarja jew b’għażla kontinwata.
64. Huwa minnu li, fid-deċiżjoni tar-rinviju tagħha, il-qorti nazzjonali ssemmi l-Artikolu 15(2) ta’ dan ir-regolament. Infakkar li din id-dispożizzjoni tipprovdi li, meta l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet ta’ żewġ Stati Membri twassal għal sovrappożizzjoni ta’ affiljazzjoni ma’ skema ta’ assigurazzjoni obbligatorja u ma’ skema ta’ assigurazzjoni volontarja jew b’għażla kontinwata, il-persuna kkonċernata għandha tkun suġġetta esklużivament għall-iskema ta’ assigurazzjoni obbligatorja. Skont il-qorti tar-rinviju, l-imsemmija dispożizzjoni tista’ għaldaqstant tipprekludi ż-żamma tal-affiljazzjoni b’għażla tal-persuna kkonċernata mal-iskema tal-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża.
65. Jien m’iniex tal-istess fehma peress li l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 1408/71, fil-fehma tiegħi, ma japplikax għal din il‑kawża. Fil-fatt, jien ma naħsibx li din id-dispożizzjoni, moqrija fid-dawl tal-premessa 8 u tal-Artikolu 12 ta’ dan l-istess regolament, hija intiża li tevita li individwu jkun, fir-rigward tal-istess riskju waħdieni, obbligat li jikkontribwixxi darbtejn għal żewġ skemi ta’ sigurtà soċjali differenti, waħda b’mod obbligatorju u l-oħra b’mod ta’ għażla u jista’, b’dan il-mod, jissovrapponi l-benefiċċji tal-istess natura. F’dan il-każ, jekk jirriżulta li J. da Silva Martins ma kienx effettivament kopert kontra r-riskju ta’ dipendenza fil-kuntest tal-affiljazzjoni tiegħu mal-iskema tal-assigurazzjoni obbligatorja Portugiża, ma jkunx hemm riskju li niltaqgħu ma’ dawn id-diffikultajiet. L-affiljazzjoni b’għażla tiegħu mal-iskema tal-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża ma twassalx ħlief għal benefiċċji oħra għal riskju li, matul l-istess perijodu, ma huwiex kopert fil-Portugall.
66. Konsegwentement, jidhirli li, skont il-prinċipji stabbiliti fl-Artikoli 9(1) u 15(1) tar-Regolament Nru 1408/72, J. da Silva Martins jista’, f’ċirkustanzi bħalma huma dawk tal-kawża prinċipali, iżomm l‑affiljazzjoni b’għażla tiegħu mal-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża minkejja li huwa affiljat ukoll b’mod obbligatorju mal-iskema tas-sigurtà soċjali Portugiża, matul l-istess perijodu.
67. Din l-affiljazzjoni, li l-kontribuzzjoni minima għaliha fl-2010 titla’ għal EUR 16.61 (23), għandha twassal għaldaqstant għall-ħlas tal-allowance ta’ dipendenza lill-persuna kkonċernata. Madankollu, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-possibbiltà li tali allowance jiġi esportat fil-Portugall inkwantu l-Artikolu 34(1)(1) tas-SGB XI, jissospendi l-ħlas tiegħu sakemm il-benefiċjarju jkun għadu joqgħod għal tul ta’ żmien barra mill-pajjiż.
68. Fil-fatt, il-Gvern Ġermaniż isostni li, anki jekk jissodisfa formalment il-kundizzjonijiet sabiex ikun kopert bl-assigurazzjoni ta’ għażla taħt l-Artikolu 26(2) tas-SGB XI, J. da Silva Martins ma jistax jikseb il-ħlas ta’ din l-allowance fil-Portugall. Din id-dispożizzjoni tippermetti biss li tinżamm l-affiljazzjoni mal-iskema tas-sigurtà soċjali, sabiex b’dan il-mod il-persuni li jkunu jirrisjedu temporanjament barra mill-pajjiż ikunu jistgħu jissodisfaw il-kundizzjoni dwar iż-żmien tal-affiljazzjoni rikjesta mill-Artikolu 33(2) tas-SGB XI. Barra minn hekk, b’risposta għad-domanda li saritlu mill-Qorti tal-Ġustizzja waqt is‑seduta, il-Gvern Ġermaniż indika li l-applikabbiltà tal-Artikolu 26(2) tas-SGB XI hija limitata bil-prinċipju tat-territorjalità, peress li r‑Repubblika Federali tal-Ġermanja hija l-unika Stat fejn jistgħu jittieħdu dawn il-benefiċċji. Il-Gvern Ġermaniż għamel riferiment, għaldaqstant, għall-Artikolu 34(1)(1) tas-SGB XI li jipprovdi espressament li d-dritt għall-benefiċċji jkun sospiż sakemm l-assigurat ikun jirrisjedi barra mill-pajjiż.
69. F’dan il-każ, din l-aħħar dispożizzjoni għandha tinqara fid-dawl tas-sentenza Molenaar, iċċitata iktar ’il fuq, u tal-interpretazzjoni li l‑Qorti tal-Ġustizzja tat, f’dik l-okkażjoni, lill-Artikolu 28(1)(b) tar-Regolament Nru 1408/71 (24) .
70. Il-kawża li wasslet għal dik is-sentenza kienet tikkonċerna s‑sitwazzjoni tal-konjuġi Molenaar li kienu jaħdmu bħala impjegati fil-Ġermanja filwaqt li kienu residenti fi Franza. Huma kienu, it-tnejn li huma, affiljati b’mod volontarju mal-assigurazzjoni għall-mard fil-Ġermanja u kienu suġġetti, l-istess bħal J. da Silva Martins, għall-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża b’effett mill-1 ta’ Jannar 1995. Madankollu, il-fond tas-sigurtà soċjali kompetenti kien informahom li huma ma setgħux jippretendu l-ħlas tal-benefiċċji tal‑assigurazzjoni għad-dipendenza peress li kienu residenti fi Franza, u dan skont l-Artikolu 34(1)(1) tas-SGB XI.
71. Fis-sentenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li tali dispożizzjoni, li tipprojbixxi l-ħlas ta’ benefiċċji fi flus mill-assigurazzjoni għad-dipendenza fl-Istat Membru fejn jirrisjedi l‑ħaddiem migrant, tikser, fil-konfront tal-persuni intitolati għall-pensjoni taħt il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li ma huwiex dak fejn huwa kien residenti, l-Artikolu 28(1)(b) tar-Regolament Nru 1408/71.
72. Kif indikajt diġà, din id-dispożizzjoni tipprovdi li individwu li jirċievi pensjonijiet ta’ rtirar dovuti taħt il-leġiżlazzjoni ta’ żewġ Stati Membri jew iktar u li jissodisfa l-kundizzjonijiet meħtieġa mil-leġiżlazzjoni ta’ wieħed minn dawk l-Istati biex ikollu dritt għall-benefiċċji fi flus għandu jibbenefika mill-għoti tal-imsemmija benefiċċji fl-Istat Membru fejn huwa jirrisjedi, u dan anki jekk il-leġiżlazzjoni ta’ dan l-aħħar Stat ma tipprovdix għal dawn it-tip ta’ benefiċċji. F’dan il‑każ, il-benefiċċji fi flus jingħataw mill-istituzzjoni tal-Istat kompetenti taħt il-kundizzjonijiet previsti mil-leġiżlazzjoni ta’ dan l‑aħħar Stat. Dawn il-benefiċċji jistgħu jingħataw ukoll mill-istituzzjoni tal-post tar-residenza, f’isem u skont il-leġiżlazzjoni tal-Istat kompetenti.
73. Kif jirriżulta mis-sentenza Molenaar, iċċitata iktar ’il fuq, il-ħlas tal-allowance tad-dipendenza Ġermaniża ma jistax, għaldaqstant, ikun suġġett għall-kundizzjoni tar-residenza tal-persuna assigurata fit‑territorju tal-Istat ta’ affiljazzjoni. Dan għandu jkun jista’ jiġi esportat fl-Istat Membru ta’ residenza tal-benefiċjarju. Peress li J. da Silva Martins ilu jibbenefika mill-allowance tad-dipendenza provdut fl-Artikolu 37 tas-SGB XI mill-1 ta’ Jannar 2002, xejn ma jipprekludih, konsegwentement, milli jkompli jirċievi tali allowance wara r-ritorn definittiv tiegħu fil-Portugall. F’dan ir-rigward, tali esportabbiltà ma tidhirx li tqajjem xi diffikultajiet prattiċi partikolari, u dan peress li l‑awtoritajiet Ġermaniżi aċċettaw li jsir il-ħlas ta’ dik l-allowance matul il-perijodu ta’ residenza temporanja tar-rikorrent fil-Portugall, bejn l-1 ta’ Jannar 2002 u l-31 ta’ Diċembru 2002.
74. Fid-dawl ta’ dawn il-punti kollha, jidhirli li J. da Silva Martins jista’ għaldaqstant iżomm l-affiljazzjoni b’għażla tiegħu mal-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża skont l-Artikolu 9(1) u 15(1) tar-Regolament Nru 1408/71 u jista’ jibbenefika mill-allowance ta’ dipendenza mħallsa mill-imsemmija assigurazzjoni skont l‑Artikolu 28(1)(b) ta’ dan l-istess regolament.
75. Din il-konklużjoni hija meħtieġa, fil-fehma tiegħi, fid-dawl tal-għanijiet li l-leġiżlatur tal-Unjoni jixtieq jilħaq f’dan il-qasam.
76. Infakkar li d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1408/71 għandhom jiġu interpretati fid-dawl tal-għanijiet li għandhom l‑Artikoli 39 KE u 42 KE. Skont ġurisprudenza stabbilita, l-eżerċizzju tad-dritt għall-moviment liberu mill-ħaddiema migranti jippreżumi li huma ma jitpoġġewx fi żvantaġġ meta mqabbla ma’ dawk li jeżerċitaw l-attivitajiet kollha tagħhom f’xi Stat Membru (25) . Ir-Regolament Nru 1408/71 jikkontempla għaldaqstant li ma jiġux ippenalizzati dawk il-ħaddiema migranti li jestendu l-attivitajiet tagħhom barra mit-territorju ta’ Stat Membru wieħed u huwa intiż li jiżgura li jinżammu d‑drittijiet u l-benefiċċji akkwistati jew li jkunu ser jiġu akkwistati. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, dan ifisser li l-eżerċizzju tad-dritt għall-moviment liberu ma għandux iwassal purament u sempliċiment biex il‑kontribuzzjonijiet soċjali jitħallsu f’fondi mitlufa (26) . Dan jimplika li l‑ħaddiema migranti la għandhom isofru tnaqqis tal-ammont tal-benefiċċji tas-sigurtà soċjali li l-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru tiżguralhom u lanqas għandhom jitilfu d-drittijiet għal dawk il‑benefiċċji, b’mod partikolari meta dawk il-benefiċċji jkunu jirrappreżentaw il-korrispettiv tal-kontribuzzjonijiet li huma jkunu ħallsu (27) .
77. Għal dak li jikkonċerna l-persuni anzjani li jkunu jinsabu f’sitwazzjoni ta’ dipendenza, jidhirli li t-tfittxija ta’ dawn l-għanijiet tieħu importanza kbira ħafna. Fil-fatt, kif jistabbilixxi llum l-Artikolu 25 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, l-anzjani għandhom dritt jgħixu ħajja dinjituża u indipendenti. Ir-rispett ta’ din l‑indipendenza, għal dawk li jitilfu l-indipendenza tagħhom, għandu, fil-fehma tiegħ i, jiġi espress fl-għażla kemm jista’ jkun kbira ta’ modi tal-ħajja tagħhom u tal-kura li jingħatalhom (28) . Jekk ħafna minn dawn il‑persuni jiddeċiedu li jmorru lura fl-Istat tal-oriġini tagħhom sabiex ikunu qrib il-familja tagħhom u sabiex jibbenefikaw mill-appoġġ tagħhom, dawn, indipendentement mid-diżabbiltà u, xi kultant, il‑prekarjetà tas-sitwazzjoni tagħhom, ma għandhomx ikunu mxekkla fil-moviment tagħhom minħabba li jitilfu d-drittijiet li huma jkunu setgħu akkwistaw leġittimament matul l-attività professjonali tagħhom.
78. Fid-dawl ta’ dawn l-għanijiet, ma nistax għaldaqstant naċċetta t‑teżi li J. da Silva Martins la jista’ jżomm l-affiljazzjoni tiegħu mal-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża u lanqas jista’ jikseb il-ħlas tal-allowance tad-dipendenza fil-Portugall.
79. Min-naħa waħda, dan iwassal biex il-persuna kkonċernata tkun ħallset kontribuzzjonijiet soċjali f’fondi mitlufa. Fil-fatt, J. da Silva Martins ħallas kontribuzzjonijiet għall-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża mill-1 ta’ Jannar 1995 qabel ma seta’ jibbenefika, b’effett minn Awwissu 2001, mill-ewwel ħlas favurih fir-rigward tad-dipendenza tiegħu (fil-forma ta’ benefiċċju in natura ), u dan peress li d‑dritt għall-benefiċċji oriġinarjament kien suġġett għall-fatt li jkun hemm perijodu minimu ta’ assigurazzjoni ta’ ħames snin.
80. Min-naħa l-oħra, dan iwassal biex J. da Silva Martins ikun żvantaġġjat meta mqabbel ma’ ħaddiem li, għalkemm kien ukoll f’sitwazzjoni ta’ dipendenza, ma eżerċitax il-libertà ta’ moviment tiegħu. Fil-fatt, jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju li individwu li jkun qatta’ l-karriera professjonali kollha tiegħu fil-Ġermanja u li ma jirċevix ħlief pensjoni waħda ta’ rtirar Ġermaniża jibqa’ affiljat mal-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża bħala l-assigurazzjoni obbligatorja u jirċievi l-allowance tad-dipendenza korrispondenti anki jekk huwa jkun telaq minn dak it-territorju (29) . Il-qorti tar-rinviju tippreċiża għaldaqstant li huwa jkun ittrattat bħala li għadu residenti fit-territorju. Issa peress li J. da Silva Martins eżerċita fil-Portugall attività professjonali, minima kemm hija minima, la għandu dritt għal dak il‑benefiċċju u lanqas għal kwalunkwe kumpens simili ieħor fil‑Portugall, u għaldaqstant ser ikun imċaħħad mit-teħid ta’ responsabbiltà favurih li hija indispensabbli.
81. Huwa ċar li dawn il-konsegwenzi jirriskjaw li jħajruh, jekk mhux jorbtuh, li jibqa’ fil-Ġermanja, ħaġa li tkun tikkostitwixxi ostakolu għad-dritt tiegħu għall-moviment liberu, u terġa’ trendih, għaldaqstant, ftit iktar dipendenti.
82. Fid-dawl ta’ dawn il-punti kollha, nikkunsidra li l-Artikoli 39 KE u 42 KE kif ukoll l-Artikoli 9(1) u 15(1) tar-Regolament Nru 1408/71 għandhom jiġu interpretati fis-sens li ex ħaddiem migrant li jkun affiljat b’mod obbligatorju mal-iskema ta’ sigurtà soċjali tal-Istat Membru ta’ residenza tiegħu, jista’, meta dik l-affiljazzjoni ma tkoprix ir-riskju ta’ dipendenza, iżomm, matul l-istess perijodu, l-affiljazzjoni b’għażla kontinwata tiegħu mal-iskema tal-assigurazzjoni għad-dipendenza mħaddma mill-ex Stat Membru ta’ impjieg tiegħu. Skont is-sentenza Molenaar, iċċitata iktar ’il fuq, kif ukoll skont l-Artikolu 28(1)(b) tal-istess regolament, l-allowance tad-dipendenza li titħallas minħabba dik l-affiljazzjoni b’għażla kontinwata trid tingħata lill-persuna kkonċernata fl-Istat Membru ta’ residenza tiegħu.
VI – Konklużjoni
83. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domanda preliminari tal- Bundessozialgericht bil-mod kif ġej:
“1) L-Artikoli 39 KE u 42 KE kif ukoll l-Artikoli 9(1) u 15(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, tal-14 ta’ Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-siġurtà soċjali għall-persuni impjegati, għall-persunu li jaħdmu għal rashom u l‑familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità, kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 1386/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-5 ta’ Ġunju 2001, għandhom jiġu interpretati fis-sens li ex ħaddiem migrant li jkun affiljat b’mod obbligatorju mal-iskema ta’ sigurtà soċjali tal-Istat Membru ta’ residenza tiegħu, jista’, meta dik l-affiljazzjoni ma tkoprix ir-riskju ta’ dipendenza, iżomm, matul l-istess perijodu, l-affiljazzjoni b’għażla kontinwata tiegħu mal-iskema tal-assigurazzjoni għad-dipendenza mħaddma mill-ex Stat Membru ta’ impjieg tiegħu.
2) Skont is-sentenza tal-5 ta’ Marzu 1998, Molenaar (C-160/96) kif ukoll skont l-Artikolu 28(1)(b) tar-Regolament Nru 1408/71, kif emendat bir-Regolament Nru 1386/2001, l-allowance tad-dipendenza li titħallas minħabba dik l-affiljazzjoni b’għażla kontinwata trid tingħata lill-persuna kkonċernata fl-Istat Membru ta’ residenza tiegħu”.
(1) .
(2)  –	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol 1, p. 35, kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 1386/2001, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-5 ta’ Ġunju 2001 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol 4, p. 129, iktar ’il quddiem, ir-“Regolament Nru 1408/71”).
(3)  – C‑160/96, Ġabra p. I‑843.
(4)  –	Ara “Les travailleurs frontaliers dans l’Union européenne”, Mejju 1997, disponibbli fis-sit internet li ġej: http://www.europarl.europa.eu/workingpapers/soci/default_en.htm
(5)  –	Komunikazzjoni disponibbli fis-sit internet li ġej: http://ec.europa.eu/employment_social/social_protection/docs/com102_fr.pdf
(6)  –	Punt 2.5. Minħabba n-nuqqas ta’ regoli speċifiċi, ċerti Stati Membri ppruvaw għaldaqstant li jindirizzaw dawn il-lakuni fil-kuntest ta’ konvenzjonijiet bilaterali li jistabbilixxu regoli ta’ prijorità f’każ li jkun hemm sovrappożizzjoni ta’ drittijiet għall-benefiċċji ta’ dipendenza. Ara, b’mod partikolari, il-konvenzjoni bejn il‑Gvern tar-Repubblika Franċiża u l-Gvern tal-Gran Dukat tal-Lussemburgu fuq is‑sigurtà soċjali, li daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Settembru 2008. L-assigurazzjoni għad-dipendenza hija s-suġġett ta’ żewġ dispożizzjonijiet, waħda li tirrigwarda r‑rikonoxximent tal-istat ta’ dipendenza, li torganizza l-kooperazzjoni bejn l‑awtoritajiet u l-istituzzjonijiet (Artikolu 6), u l-oħra li tistabbilixxi r-regoli ta’ prijorità f’każ ta’ sovrappożizzjoni ta’ drittijiet għall-benefiċċji ta’ dipendenza (Artikolu 7).
(7)  –	Sentenza tat-8 ta’ Marzu 2001 (C‑215/99, Ġabra p. I‑1901).
(8)  –	Ara s-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Molenaar (punti 24 u 25) u Jauch (punt 28). Din il-ġurisprudenza ġiet ikkonfermata finalment fis-sentenza tas-6 ta’ Lulju 2009, von Chamier-Glisczinski (C‑208/07, Ġabra p. I‑6095, punt 40).
(9)  –	Regolament (KE) Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, dwar il-koordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol 5, p. 72 u – rettifika – ĠU L 200, p. 1), kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 988/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Settembru 2009 (ĠU L 284, p. 43).
(10)  –	Sentenza tal-5 ta’ Marzu 1998, Kulzer (C‑194/96, Ġabra p. I‑895, punti 24 u 26 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
(11)  –	Sentenza Molenaar, iċċitata iktar ’il fuq (punt 36), ikkonfermata sussegwentement fis-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Jauch u von Chamier-Glisczinski.
(12)
– Jeżistu forom oħra ta’ għajnuna, bħalma huma l-benefiċċji mħallta (“Kombinationsleistung”), li huma regolati bl-Artikolu 38 tas-SGB XI, kif ukoll l‑assistenza totali fi stabbiliment ta‘ kura (“vollstationäre Pflege”), regolata bl-Artikolu 43 tas-SGB XI.
(13)  –	Din il-kontribuzzjoni, bir-rata ta’ 1.95 % fl-1 ta’ Jannar 2010, titħallas f’sehem indaqs bejn il-persuna assigurata u min iħaddem.
(14)
Artikolu 1(34) tal-Liġi tas-26 ta’ Mejju 1994 (BGBl. 1994, p. 1014), fil-verżjoni tiegħu fis-seħħ b’effett mill-1 ta’ Ottubru 2009.
(15)  –	Il-qorti tar-rinviju tirreferi għall-punt 11 tat-tieni sentenza tal-Artikolu 20(1) tas-SGB XI flimkien mal-Artikolu 5(1)(11) tal-Ktieb V tal-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali.
(16)  –	Il-qorti tar-rinviju ssostni li t-terminazzjoni tal-affiljazzjoni tar-rikorrent mal-assigurazzjoni għad-dipendenza Ġermaniża bħala l-assigurazzjoni obbligatorja ma tistax tiġi invokata fid-dawl tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 12(1) u l‑Artikolu 13(2)(f) tar-Regolament Nru 1408/71, inkwantu J. da Silva Martins ttrasferixxa r-residenza tiegħu lejn il-Portugall b’mod definittiv.
(17)  –	Digriet Liġi tal-14 ta’ Lulju 1999 ( Diário da República
I, serje A, Nru 162, tal-14 ta’ Lulju 1999, p. 4397), kif emendat bid-Digriet Liġi Nru 309-A/2000, tat-30 ta’ Novembru 2000 ( Diário da República
I, serje A, Nru 277, tat-30 ta’ Novembru 2000, p. 6906‑2, iktar ’il quddiem id-“Digriet Liġi Nru 265/99”). Ara, ukoll, is-siti tal-Internet tas-Sigurtà Soċjali Portugiża (Segurança social) (http://www2.seg-social.pt/), b’mod partikolari, it-taqsima ddedikata għas-suppliment tad-dipendenza, tal-Missoc (Il-Kummissjoni Ewropea – Impjieg, affarijiet soċjali u opportunitajiet ugwali) li hija s-sistema ta’ informazzjoni reċiproka dwar il-protezzjoni soċjali implementata mill-Unjoni u li tipprovdi informazzjoni kompleta u aġġornata fuq is-sistemi ta’ protezzjoni soċjali nazzjonali.
(18)  –	Bħala eżempju, fl-1 ta’ Jannar 2010, l-ammont tal-pensjoni soċjali tal-iskema mhux kontributorja kienet iffissata fl-ammont ta’ EUR 189.52. L-ammont tas-suppliment tad-dipendenza mħallas lil persuna li taqa’ taħt l-ewwel grad ta’ dipendenza huwa, skont il-kalkoli tiegħi, ta’ EUR 94.77 u dak mogħti lil persuna li taqa’ taħt it-tieni grad ta’ dipendenza, huwa ta’ EUR 170.58. Skont l-Artikoli 20 u 14 tad-digriet Nru 1514/2002 tal-Ministeru tas-Sigurtà Soċjali u tax-Xogħol, tat-28 ta’ Ottubru 2002, l-ammont tal-pensjoni soċjali tal-iskema mhux kontributorja kien ġie ffissat fl-ammont ta’ EUR 143.80 għas-sena 2003. Ara s-sit tal-Internet (http://www.isp.pt/winlib/cgi/winlibimg.exe?key= & doc=12704 & img=1246). Jekk m’iniex sejjer żball, fl-1 ta’ Jannar 2003, is-suppliment tad-dipendenza kien jammonta għaldaqstant għal EUR 71.90 u għal EUR 124.92 għal individwu li jaqa’ taħt l-ewwel u t-tieni grad ta’ dipendenza, rispettivament.
(19)  –	Sentenza tat-3 ta’ Ġunju 2010, Caja de Ahorros y Monte de Piedad de Madrid (C‑484/08, Ġabra p. I‑4785, punt 18 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(20)  –	Mid-deżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-Artikolu26 tas-SGB XI joffri lill-individwi li temmew kull attività professjonali fil-Ġermanja u li jirrisjedu fi Stat Membru ieħor il-possibbiltà li jibqgħu affiljati mal-assigurazzjoni b’għażla kontinwata għall-dawk il-partijiet li fir-rigward tagħhom ma jibqgħux affiljati b’mod obbligatorju.
(21)  –	Ara s-sentenza tal-20 ta’ Mejju 2008, Bosmann (C‑352/06, Ġabra p. I‑3827, punt 16 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(22)  –	Sentenza tat-18 ta’ Mejju 1989, Hartmann Troiani (368/87, Ġabra p. 1333, punt 12 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(23)  –	Indikazzjonijiet ipprovduti mill-Gvern Ġermaniż fil-punt 13 tal-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu.
(24)  –	Punti 39 u 44.
(25)  –	Sentenza tal-1 ta’ Ottubru 2009, Leyman (C‑3/08, Ġabra p. I‑9085, punt 45 u l‑ġurisprudenza ċċitata).
(26)  –	Ara f’dan ir-rigward, is-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2010, Schwemmer (C‑16/09, Ġabra p. I‑9717), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat espressament li “l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni fil-qasam ta’ koordinazzjoni tal-liġijiet nazzjonali ta’ sigurtà soċjali, fid-dawl partikolarment tal-għanijiet li fuqhom hija bbażata, ma tistax, ħlief f’każ ta’ eċċezzjoni espliċita skont dawn l-għanijiet, tiġi applikata b’mod li ċċaħħad il-ħaddiem emigrant [...] mill-benefiċċji mogħtija skont il-leġiżlazzjoni biss ta’ Stat Membru” (punt 58 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara, ukoll, is-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2010, van Delft et (C‑345/09, Ġabra p. I‑9879, punt 101 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(27)  –	Ara s-sentenza Bosmann, iċċitata iktar ’il fuq (punt 29 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(28)  –	Ara, f’dan ir-rigward, F. Kessler, “ Les normes du Conseil de l’Europe et la législation française sur la dépendance ”, Le vieillissement comme processus, ħarġa speċjali, Revue française des Affaires sociales,
Ottubru 1997, p. 215, 222.
(29)  –	Din is-sitwazzjoni hija pjuttost simili għal dik tal-kawża li wasslet għas-sentenza Jauch, iċċitata iktar ’il fuq. F’dik il-kawża, F. Jauch, ċittadin Ġermaniż, li rrisjeda dejjem fil-Ġermanja, qatta’ l-karriera professjonali kollha tiegħu fl-Awstrija. Għaldaqstant, huwa kien jirċievi pensjoni ta’ rtirar imħallsa mill-awtoritajiet Awstrijaċi u ma kien jirċievi ebda pensjoni Ġermaniża. F’dik is-sentenza l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li F. Jauch, li kien f’sitwazzjoni ta’ dipendenza, kellu jibbenefika, fil-Ġermanja, mill-ħlas tal-allowance għall-kura Awstrijak.