ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πέμπτο πενταμελές τμήμα)
της 28ης
Ιανουαρίου 2026 (*)
« Προδικαστική παραπομπή – Τελωνειακή ένωση – Ενωσιακός τελωνειακός κώδικας – Διαδικασίες εισαγωγής και εξαγωγής – Δασμολογικές ποσοστώσεις – Εξάντληση της ποσόστωσης την πρώτη ημέρα του ανοίγματός της – Μη ενσωμάτωση του αριθμού ποσόστωσης στον κωδικό TARIC – Μεταγενέστερη τροποποίηση της τελωνειακής διασάφησης προκειμένου να χορηγηθεί το ευεργέτημα υπαγωγής στην ποσόστωση – Έννοια της “τροποποίησης προκειμένου ο διασαφιστής
να μπορέσει να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την υπαγωγή των εμπορευμάτων στο συγκεκριμένο τελωνειακό καθεστώς” – Άρθρο 173, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) 952/2013 »
Στην υπόθεση T‑177/25
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Naczelny Sąd Administracyjny (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο, Πολωνία) με απόφαση της 30ής
Δεκεμβρίου 2024, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 24 Φεβρουαρίου 2025, στο πλαίσιο της δίκης
C. sp. z o.o. sp.k.
κατά
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w
Gdańsku,
παριστάμενης της:
Prokurator Krajowy,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο πενταμελές τμήμα),
συγκείμενο από τους M. Sampol Pucurull, πρόεδρο, T. Pynnä, J. Laitenberger (εισηγητή), M. Stancu και Γ.
Βαλασίδη, δικαστές,
γενικός
εισαγγελέας: J. Martín y Pérez de Nanclares
γραμματέας: V. Di
Bucci
έχοντας υπόψη ότι στις 12 Μαρτίου 2025 το Δικαστήριο διαβίβασε στο Γενικό Δικαστήριο την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 50β, τρίτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
έχοντας υπόψη ότι πρόκειται για τον τομέα προδικαστικής αρμοδιότητας που προβλέπεται στο άρθρο 50β, πρώτο εδάφιο, στοιχείο γʹ, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–        η C. sp. z o.o. sp.k., εκπροσωπούμενη από τους G. Flisiak και P. Kubala, radcowie prawni,
–        η Πολωνική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον
B. Majczyna και την D. Lutostańska,
–        η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τις B. Eggers και K. Herrmann,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1        Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως που υπέβαλε το
Naczelny Sąd Administracyjny (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο, Πολωνία) αφορά την ερμηνεία του άρθρου 2 ΣΕΕ και του άρθρου 22, παράγραφος 3, του άρθρου 120, παράγραφος 1, και του άρθρου 173, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) 952/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης
Οκτωβρίου 2013, για τη θέσπιση του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα (ΕΕ
2013, L 269, σ. 1, στο εξής: ενωσιακός τελωνειακός κώδικας).
2        Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της C. sp. z o.o. sp. k., εταιρίας πολωνικού δικαίου που εισάγει, μεταξύ άλλων, φυσικό μέλι, και του Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (διευθυντή της φορολογικής αρχής του Γκντανσκ, Πολωνία, στο εξής: τελωνειακή αρχή), σχετικά με την άρνηση της αρχής αυτής να εφαρμόσει μηδενικό δασμολογικό συντελεστή στο εμπόρευμα που εισήγαγε η C. από την Ουκρανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Νομικό πλαίσιο
Ενωσιακός τελωνειακός κώδικας
3        Το άρθρο 15 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα έχει ως εξής:
«[…]
2.      Η υποβολή τελωνειακής διασάφησης, διασάφησης για προσωρινή εναπόθεση, συνοπτικής διασάφησης εισόδου, συνοπτικής διασάφησης εξόδου, διασάφησης επανεξαγωγής ή γνωστοποίησης επανεξαγωγής από πρόσωπο στις τελωνειακές αρχές, ή η υποβολή αίτησης για χορήγηση άδειας ή για τη λήψη άλλης απόφασης, καθιστούν το ενδιαφερόμενο πρόσωπο υπεύθυνο για όλα τα ακόλουθα:
α)      την ακρίβεια και την πληρότητα των πληροφοριών που παρέχονται στη διασάφηση, τη γνωστοποίηση ή την αίτηση,
[…]».
4        Το άρθρο 22 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα προβλέπει τα ακόλουθα:
«1.      Όταν ένα πρόσωπο υποβάλλει αίτηση απόφασης σχετικά με την εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας, το πρόσωπο αυτό παρέχει όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται από τις αρμόδιες τελωνειακές αρχές για να μπορέσουν να λάβουν την απόφαση.
Μπορεί επίσης να υποβληθεί αίτηση να ληφθεί απόφαση σχετικά με περισσότερα από ένα πρόσωπα, στο πλαίσιο των προϋποθέσεων που ορίζει η τελωνειακή νομοθεσία.
Εκτός αν ορίζεται άλλως, οι αρμόδιες τελωνειακές αρχές είναι εκείνες του τόπου όπου τηρούνται ή είναι διαθέσιμες οι κύριες λογιστικές καταχωρίσεις του αιτούντος για τελωνειακούς σκοπούς, και όπου πρόκειται να διεξαχθεί τουλάχιστον ένα μέρος των δραστηριοτήτων που καλύπτει η απόφαση.
[…]
3.      Οι αρμόδιες αρχές λαμβάνουν απόφαση σύμφωνα με την παράγραφο 1 και ενημερώνουν τον αιτούντα χωρίς καθυστέρηση και το αργότερο εντός 120
ημερών από την ημερομηνία αποδοχής της αίτησης, εκτός εάν ορίζεται άλλως.
Σε περίπτωση που οι τελωνειακές αρχές δεν είναι σε θέση να τηρήσουν την προθεσμία για τη λήψη απόφασης, ενημερώνουν σχετικά τον αιτούντα πριν από τη λήξη της εν λόγω προθεσμίας, αναφέροντας τους λόγους και την περαιτέρω χρονική περίοδο που θεωρούν αναγκαία για να λάβουν απόφαση. Εκτός αν ορίζεται άλλως, αυτή η περαιτέρω χρονική περίοδος δεν υπερβαίνει τις 30 ημέρες.
Με την επιφύλαξη του δεύτερου εδαφίου, οι τελωνειακές αρχές μπορούν να παρατείνουν την προθεσμία για τη λήψη απόφασης, όπως ορίζεται στην τελωνειακή νομοθεσία, όταν η παράταση ζητείται από τον αιτούντα με σκοπό την πραγματοποίηση προσαρμογών για την εκπλήρωση των προϋποθέσεων και των κριτηρίων. Οι προσαρμογές αυτές και η περαιτέρω χρονική περίοδος που είναι απαραίτητη για την πραγματοποίησή τους κοινοποιούνται στις τελωνειακές αρχές, οι οποίες αποφασίζουν για την παράταση.
[…]»
5        Το άρθρο 120 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα έχει ως εξής:
«1.      Σε περιπτώσεις άλλες από εκείνες που αναφέρονται στο άρθρο 116
παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο και στα άρθρα 117, 118
και 119, το ποσό εισαγωγικού ή εξαγωγικού δασμού επιστρέφεται ή διαγράφεται για λόγους δίκαιης μεταχείρισης, όταν η τελωνειακή οφειλή γεννήθηκε υπό ειδικές περιστάσεις που δεν μπορούν να αποδοθούν σε δόλο ή προφανή αμέλεια του οφειλέτη.
2.      Η ύπαρξη ειδικών περιστάσεων σύμφωνα με την παράγραφο 1 αποδεικνύεται όταν είναι σαφές στο πλαίσιο της υπόθεσης ότι η περίπτωση του οφειλέτη είναι εξαιρετική σε σύγκριση με άλλους οικονομικούς φορείς του ίδιου κλάδου και ότι, εάν δεν υπήρχαν οι περιστάσεις αυτές, δεν θα είχε βρεθεί σε μειονεκτική θέση λόγω της είσπραξης του εισαγωγικού ή εξαγωγικού δασμού.»
6        Το άρθρο 162 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα έχει ως εξής:
«Οι συνήθεις τελωνειακές διασαφήσεις περιέχουν όλα τα στοιχεία που είναι αναγκαία για την εφαρμογή των διατάξεων που διέπουν το τελωνειακό καθεστώς για το οποίο διασαφίζονται τα εμπορεύματα.»
7        Το άρθρο 173 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα έχει ως εξής:
«1.      Κατόπιν αιτήσεώς του, επιτρέπεται στον διασαφιστή να διορθώσει ένα ή περισσότερα στοιχεία της τελωνειακής διασάφησης μετά την αποδοχή της από τις τελωνειακές αρχές. Η τροποποίηση δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την ισχύ της τελωνειακής διασάφησης για εμπορεύματα άλλα από αυτά που καλύπτονταν αρχικά.
2.      Δεν επιτρέπεται να πραγματοποιηθεί καμία τέτοιου είδους τροποποίηση κατόπιν αιτήσεως σε κάποια από τις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)      αφού οι τελωνειακές αρχές έχουν πληροφορήσει τον διασαφιστή ότι προτίθενται να εξετάσουν τα εμπορεύματα,
β)      αφού οι τελωνειακές αρχές έχουν διαπιστώσει την ανακρίβεια των στοιχείων της τελωνειακής διασάφησης,
γ)      αφού οι τελωνειακές αρχές έχουν χορηγήσει άδεια παραλαβής των εμπορευμάτων.
3.      Κατόπιν αιτήσεως του διασαφιστή και εντός τριών ετών από την ημερομηνία αποδοχής της τελωνειακής διασάφησης, μπορεί να επιτραπεί η τροποποίηση της τελωνειακής διασάφησης μετά την παράδοση των εμπορευμάτων προκειμένου ο διασαφιστής να μπορέσει να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την υπαγωγή των εμπορευμάτων στο συγκεκριμένο τελωνειακό καθεστώς.»
Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2015/2447
8        Το άρθρο 49, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/2447 της Επιτροπής, της 24ης
Νοεμβρίου 2015, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής ορισμένων διατάξεων του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα (ΕΕ
2015, L 343, σ. 558), ορίζει τα εξής:
«Η διαχείριση των δασμολογικών ποσοστώσεων που ανοίγονται σύμφωνα με νομοθεσία της Ένωσης που αναφέρεται στη μέθοδο διαχείρισης στο παρόν άρθρο και στα άρθρα 50 έως 54 του παρόντος κανονισμού πραγματοποιείται σύμφωνα με τη χρονολογική σειρά των ημερομηνιών αποδοχής των τελωνειακών διασαφήσεων για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία.»
9        Στο άρθρο 50 του εκτελεστικού κανονισμού 2015/2447 προβλέπονται τα εξής:
«1.      Οι τελωνειακές αρχές εξετάζουν εάν ένα αίτημα υπαγωγής σε δασμολογική ποσόστωση που υποβάλλει ένας διασαφιστής σε τελωνειακή διασάφηση για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία είναι έγκυρο σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ένωσης δυνάμει της οποίας άνοιξε η δασμολογική ποσόστωση.
2.      Όταν μία τελωνειακή διασάφηση για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία που περιέχει έγκυρο αίτημα του διασαφιστή για υπαγωγή σε δασμολογική ποσόστωση γίνεται αποδεκτή και έχουν υποβληθεί στις τελωνειακές αρχές όλα τα υποστηρικτικά έγγραφα που απαιτούνται για τη χορήγηση της δασμολογικής ποσόστωσης, οι τελωνειακές αρχές διαβιβάζουν άμεσα το αίτημα αυτό στην Επιτροπή προσδιορίζοντας την ημερομηνία αποδοχής της τελωνειακής διασάφησης και το ακριβές ποσό για το οποίο υπεβλήθη το αίτημα.»
10      Το άρθρο 51, παράγραφος 3, του εκτελεστικού κανονισμού 2015/2447 ορίζει τα ακόλουθα:
«Για κάθε δασμολογική ποσόστωση, η Επιτροπή κατανέμει ποσότητες βάσει των αιτημάτων υπαγωγής στη συγκεκριμένη δασμολογική ποσόστωση που έχει λάβει, σύμφωνα με τη χρονολογική σειρά των ημερομηνιών αποδοχής των σχετικών τελωνειακών διασαφήσεων και στον βαθμό που το επιτρέπει το εναπομείναν υπόλοιπο της δασμολογικής ποσόστωσης.»
Κανονισμός (ΕΕ) 2017/1566
11      Το άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1566 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης
Σεπτεμβρίου 2017, σχετικά με την εφαρμογή προσωρινών αυτόνομων εμπορικών μέτρων για την Ουκρανία για τη συμπλήρωση των εμπορικών παραχωρήσεων που διατίθενται στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης (ΕΕ
2017, L 254, σ. 1), ορίζει τα εξής:
«1.      Εκτός από τις ποσοστώσεις μηδενικού δασμού που θεσπίζονται με τη συμφωνία σύνδεσης, τα γεωργικά προϊόντα που απαριθμούνται στα παραρτήματα
I και II του παρόντος κανονισμού επιτρέπεται να εισάγονται στην Ένωση από την Ουκρανία εντός των ορίων των ενωσιακών ποσοστώσεων μηδενικού δασμού που καθορίζονται στα εν λόγω παραρτήματα. Οι ποσοστώσεις μηδενικού δασμού τελούν υπό την εξής διαχείριση:
α)      η διαχείριση των ποσοστώσεων μηδενικού δασμού για τα γεωργικά προϊόντα που απαριθμούνται στο παράρτημα
I του παρόντος κανονισμού πραγματοποιείται από την Επιτροπή σύμφωνα με τα άρθρα 49 έως 54 του εκτελεστικού κανονισμού [...] 2015/2447·
[…]».
12      Το παράρτημα I του κανονισμού 2017/1566, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ποσοστώσεις μηδενικού δασμού για γεωργικά προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 1
παράγραφος 1
στοιχείο α)», ορίζει τα εξής:
«Με την επιφύλαξη των κανόνων για την ερμηνεία της συνδυασμένης ονοματολογίας (ΣΟ), το κείμενο της περιγραφής των προϊόντων πρέπει να θεωρηθεί ότι έχει μόνον ενδεικτική αξία. Για τους σκοπούς του παρόντος παραρτήματος, το πεδίο εφαρμογής του προτιμησιακού καθεστώτος καθορίζεται βάσει των κωδικών ΣΟ που ισχύουν στις 1 Οκτωβρίου 2017.»
13      Το παράρτημα
I του κανονισμού 2017/1566 περιλαμβάνει πίνακα ο οποίος έχει ως εξής:
Αύξων αριθμός
Κωδικός ΣΟ
Περιγραφή των εμπορευμάτων
Όγκος ετήσιας ποσόστωσης
(σε τόνους καθαρού βάρους, εκτός αν ορίζεται άλλως)
09.6750
0409
Μέλι φυσικό
2 500
[...]
[...]
[...]
[...]
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
14      Ο κανονισμός 2017/1566, ο οποίος επιτρέπει, μεταξύ άλλων, την εισαγωγή στην Ένωση ουκρανικής προέλευσης μελιού που παράγεται από μέλισσες, εντός των ορίων των ποσοστώσεων μηδενικού δασμού της Ένωσης, οι οποίες προβλέπονται στο παράρτημα
I του εν λόγω κανονισμού, τέθηκε σε ισχύ την 1η
Οκτωβρίου 2017. Πλην όμως, κατά την ημερομηνία αυτή, η οποία ήταν Κυριακή και συνεπώς μη εργάσιμη ημέρα, ο αντίστοιχος αριθμός ποσόστωσης δεν είχε ενσωματωθεί στο ευρωπαϊκό σύστημα TARIC (Ενοποιημένο Δασμολόγιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης) και στο πολωνικό σύστημα ISZTAR (ενοποιημένο πληροφοριακό σύστημα τελωνειακών δασμών).
15      Την 1η
Οκτωβρίου 2017 η C. προσπάθησε ανεπιτυχώς να υποβάλει τελωνειακή διασάφηση για ουκρανικής προέλευσης μέλι που παράγεται από μέλισσες, συνοδευόμενη από αίτημα να της επιτραπεί η υπαγωγή στην ποσόστωση με αριθμό 09.6750 που ανοίγει δυνάμει του κανονισμού 2017/1566, διά της συμπλήρωσης του πεδίου
39 της τελωνειακής διασάφησης. Στις 2 Οκτωβρίου 2017, μόλις ο ελλείπων αριθμός ποσόστωσης ενσωματώθηκε στα συστήματα TARIC και ISZTAR, η C. υπέβαλε τελωνειακή διασάφηση για το προαναφερθέν εμπόρευμα και ζήτησε, εισάγοντας στο πεδίο
39 της τελωνειακής διασάφησης τον αριθμό ποσόστωσης 09.6750, την εφαρμογή μηδενικού δασμού.
16      Ο Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w Gdańsku (προϊστάμενος της τελωνειακής και φορολογικής υπηρεσίας του Γκντανσκ, Πολωνία) διαπίστωσε, μετά από έλεγχο της τελωνειακής διασάφησης, ότι η ποσόστωση με αριθμό 09.6750 είχε εξαντληθεί ήδη από την πρώτη ημέρα ισχύος της, ήτοι την 1η
Οκτωβρίου 2017, και όρισε, με διοικητική απόφαση της 27ης
Μαρτίου 2018, τους οφειλόμενους από την C. δασμούς εφαρμόζοντας το δασμολογικό καθεστώς erga omnes με συντελεστή
17,3 %. Κατόπιν διοικητικής προσφυγής, η τελωνειακή αρχή επιβεβαίωσε την ως άνω απόφαση στις 29 Αυγούστου 2018.
17      Η C. άσκησε ένδικη προσφυγή ενώπιον του Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (διοικητικού πρωτοδικείου περιφέρειας Γκντανσκ, Πολωνία). Με απόφαση της 13ης
Φεβρουαρίου 2019, το δικαστήριο αυτό ακύρωσε την απόφαση της τελωνειακής αρχής, διατάσσοντάς τη να προσκομίσει συμπληρωματικά στοιχεία και να προβεί σε νέες διαπιστώσεις σχετικά με τους λόγους της μη ενσωμάτωσης του οικείου αριθμού ποσόστωσης στα πληροφοριακά συστήματα, σχετικά με τον καθορισμό του χρόνου κατά τον οποίο ανέκυψε το πρόβλημα, σχετικά με το κατά πόσον το πρόβλημα αυτό είχε επηρεάσει όλους τους εισαγωγείς μελιού ουκρανικής προέλευσης, καθώς και σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι λοιποί εισαγωγείς είχαν υποβάλει τις τελωνειακές διασαφήσεις τους, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα την εξάντληση της ποσόστωσης με αριθμό 09.6750. Το ως άνω δικαστήριο διέταξε επίσης την τελωνειακή αρχή να αξιολογήσει τις ανωτέρω περιστάσεις λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια του άρθρου 120, παράγραφος 1, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα.
18      Στο πλαίσιο της διαδικασίας επανεξέτασης που κινήθηκε κατόπιν της αποφάσεως της 13ης
Φεβρουαρίου 2019, η τελωνειακή αρχή συμπλήρωσε τη δικογραφία της υπόθεσης προσκομίζοντας τις εξηγήσεις που παρασχέθηκαν από τον Πολωνό Υπουργό Οικονομικών και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Από τα στοιχεία
αυτά προκύπτει ότι την 1η
Οκτωβρίου 2017 ο συνολικός όγκος των αιτήσεων είχε υπερβεί τους 2 500 διαθέσιμους τόνους και ότι οι εισαγωγείς είχαν πράγματι χρησιμοποιήσει την ποσόστωση με αριθμό 09.6750 κατά την κατάθεση των τελωνειακών διασαφήσεων την ίδια ως άνω ημερομηνία. Συγκεκριμένα, οι εισαγωγείς είχαν ζητήσει, την 1η
Οκτωβρίου 2017, τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων με τον δασμό του μάλλον ευνοούμενου κράτους και στη συνέχεια προέβησαν σε τροποποίηση των τελωνειακών διασαφήσεών τους δυνάμει του άρθρου 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, προκειμένου να προσθέσουν στις διασαφήσεις αυτές τον αριθμό ποσόστωσης 09.6750. Συναφώς, αποδείχθηκε ότι 165 εισαγωγείς είχαν πράγματι υποβάλει διασαφήσεις την 1η
Οκτωβρίου 2017.
19      Με απόφαση της 31ης
Αυγούστου 2020, η τελωνειακή αρχή ενέμεινε στη θέση της και επιβεβαίωσε εκ νέου την απόφαση του προϊσταμένου της τελωνειακής και φορολογικής υπηρεσίας του Γκντανσκ. Η τελωνειακή αρχή έκρινε ότι, δεδομένου ότι τα συστήματα TARIC και ISZTAR ενημερώθηκαν στις 2 Οκτωβρίου 2017, όλοι οι εισαγωγείς βρίσκονταν στην ίδια κατάσταση και είχαν τη δυνατότητα να υποβάλουν τελωνειακή διασάφηση ζητώντας την άδεια εισαγωγής του οικείου εμπορεύματος με δασμό erga omnes, ακολουθούμενη από αίτηση τροποποίησης της διασάφησης αυτής και εφαρμογής μηδενικού δασμού στο πλαίσιο της ποσόστωσης με αριθμό 09.6750. Η τελωνειακή αρχή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, υπό τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης, δεν μπορούσε να γίνει δεκτό ότι συντρέχει περίπτωση ακύρωσης τελωνειακών δασμών για λόγους δίκαιης μεταχείρισης, όπως προβλέπει το άρθρο 120, παράγραφος 1, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, δεδομένου ότι ουδείς εισαγωγέας μπόρεσε την 1η
Οκτωβρίου 2017 να υποβάλει τελωνειακή διασάφηση με αίτημα την υπαγωγή στην ποσόστωση με αριθμό 09.6750.
20      Η ένδικη προσφυγή της C. κατά της αποφάσεως της τελωνειακής αρχής απορρίφθηκε από το Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (διοικητικό πρωτοδικείο περιφέρειας Γκντανσκ) με απόφαση της 17ης
Μαρτίου 2021. Με την απόφαση αυτή, το εν λόγω δικαστήριο έκρινε ότι το άρθρο 56, παράγραφος 3, και το άρθρο 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα δικαιολογούσαν την υποβολή τελωνειακής διασάφησης με μη προτιμησιακό δασμό την 1η
Οκτωβρίου 2017 και την τροποποίηση της διασάφησης αυτής μετά την ενσωμάτωση του αριθμού της επίμαχης ποσόστωσης στο σύστημα TARIC. Κατά το δικαστήριο αυτό, η τελωνειακή αρχή εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις που υπείχε από την απόφαση της 13ης
Φεβρουαρίου 2019 και συμπλήρωσε τη δικογραφία κατά το αναγκαίο μέτρο. Εξάλλου, το εν λόγω δικαστήριο έκρινε ότι, δεδομένου ότι η C. δεν είχε τύχει διαφορετικής μεταχείρισης σε σχέση με τους λοιπούς εισαγωγείς, δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 120, παράγραφος 1, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα.
21      Η C. άσκησε αναίρεση κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του Naczelny Sąd Administracyjny (Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου), ήτοι του αιτούντος δικαστηρίου.
22      Κατά το αιτούν δικαστήριο, υφίστανται σοβαρές αμφιβολίες ως προς τη δυνατότητα οικονομικού φορέα να τροποποιήσει την τελωνειακή διασάφησή του προκειμένου να υπαχθεί σε προτιμησιακό δασμό τον οποίο εσκεμμένως επέλεξε να μη ζητήσει κατά την κατάθεση της εν λόγω διασάφησης, εξυπακουομένου ότι ουδεμία τεχνική δυνατότητα υπήρχε προς τούτο και ότι η αρχική μορφή της τελωνειακής διασάφησης κατατέθηκε με μοναδικό σκοπό την εξασφάλιση προτεραιότητας έναντι άλλων εισαγωγέων. Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι το δικαίωμα να ζητηθεί τροποποίηση της τελωνειακής διασάφησης βάσει του άρθρου 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα συνιστά εξαίρεση από την αρχή του ανεκκλήτου της εν λόγω διασάφησης, ο δε βασικός σκοπός του συνίσταται στην εκτέλεση των εφαρμοστέων τελωνειακών υποχρεώσεων. Το ως άνω δικαίωμα,
αυτό καθεαυτό, πρέπει να ερμηνεύεται στενά και να περιορίζεται στη διόρθωση σφαλμάτων και ανακριβειών στην τελωνειακή διασάφηση, αποκλειομένης της τροποποίησης δήλωσης βούλησης του εισαγωγέα που έχει περιληφθεί σε τελωνειακή διασάφηση. Το εν λόγω δικαστήριο εκτιμά ότι, στο πλαίσιο αίτησης τροποποίησης βάσει του άρθρου 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, η τελωνειακή αρχή είναι ελεύθερη να αξιολογήσει το βάσιμο της αίτησης λαμβάνοντας υπόψη το κριτήριο της καλής πίστης του εισαγωγέα.
23      Σε περίπτωση που γίνει δεκτή η δυνατότητα τροποποίησης τελωνειακής διασάφησης προς τον σκοπό υπαγωγής σε δασμολογική ποσόστωση, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται επίσης αν η αίτηση τροποποίησης προκειμένου να χορηγηθεί το ευεργέτημα της οικείας ποσόστωσης πρέπει να έχει αναδρομικό αποτέλεσμα, είτε από την ημερομηνία κατάθεσης της αρχικής τελωνειακής διασάφησης είτε από την ημερομηνία κατά την οποία κατέστη απρόσβλητη η απόφαση περί αποδοχής της τροποποίησης. Συναφώς, το εν λόγω δικαστήριο επισημαίνει ότι,
επί αίτησης τροποποίησης βάσει του άρθρου 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, απαιτείται από την τελωνειακή αρχή να εκδώσει απόφαση επί της αίτησης αυτής εντός προθεσμίας 120
ημερών σύμφωνα με το άρθρο 22, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα και ότι η απόφαση αυτή μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο δικαστικού ελέγχου προτού καταστεί απρόσβλητη.
24      Τέλος, πάντοτε στην περίπτωση κατά την οποία γίνει δεκτή η δυνατότητα τροποποίησης τελωνειακής διασάφησης προς τον σκοπό υπαγωγής σε δασμολογική ποσόστωση, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς τη δυνατότητα επιστροφής ή διαγραφής της τελωνειακής οφειλής βάσει του άρθρου 120 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα.
25      Υπό τις συνθήκες αυτές, το Nejvyšší soud (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)      Έχει το άρθρο 2 ΣΕΕ την έννοια ότι η χορήγηση προτεραιότητας κατά την υπαγωγή στην [οικεία] ποσόστωση για όσους υποβάλλουν τελωνειακή διασάφηση με σκοπό τη μεταγενέστερη τροποποίησή της, σύμφωνα με το άρθρο 173, παράγραφος 3, του [...] ενωσιακού τελωνειακού κώδικα […], έναντι εκείνων που υποβάλλουν ορθή τελωνειακή διασάφηση όσο το δυνατόν νωρίτερα, συνιστά παραβίαση των αρχών της ισότητας, της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης;
2)      Έχει το άρθρο 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα την έννοια ότι επιτρέπει την τροποποίηση τελωνειακής διασάφησης προκειμένου ο ενδιαφερόμενος να “συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την υπαγωγή των εμπορευμάτων στο συγκεκριμένο τελωνειακό καθεστώς”, συμπληρώνοντάς την (για παράδειγμα, με τον αριθμό της ποσόστωσης) και αντικαθιστώντας στην τελωνειακή διασάφηση τον συντελεστή erga omnes με προτιμησιακό συντελεστή;
3)      Έχει το άρθρο 22, παράγραφος 3, σε συνδυασμό με το άρθρο 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, την έννοια ότι, ως προς εκείνον που υποβάλλει ελλιπή τελωνειακή διασάφηση, ως ημερομηνία υποβολής της αίτησης εφαρμογής ποσόστωσης θεωρείται η ημερομηνία της αρχικής υποβολής της διασάφησης ή η ημερομηνία κατά την οποία κατέστη απρόσβλητη η διοικητική απόφαση της τελωνειακής αρχής περί αποδοχής της τροποποίησης της διασάφησης, λαμβανομένου υπόψη ότι η μέγιστη προθεσμία για τη λήψη της εν λόγω απόφασης είναι 120
ημέρες;
4)      Έχει το άρθρο 120, παράγραφος 1, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα την έννοια ότι η προϋπόθεση των ειδικών περιστάσεων γενέσεως της τελωνειακής οφειλής, “που δεν μπορούν να αποδοθούν σε δόλο ή προφανή αμέλεια του οφειλέτη”, υφίσταται και στην περίπτωση που η οφειλή αυτή γεννήθηκε παρά την υποβολή ορθής τελωνειακής διασάφησης με τον προτιμησιακό συντελεστή που προκύπτει από την ποσόστωση, κατά τη νωρίτερη δυνατή ημερομηνία;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
26      Αρχικώς διαπιστώνεται ότι, με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται, κατ’ ουσίαν, αν η μεταγενέστερη προσθήκη αριθμού δασμολογικής ποσόστωσης σε τελωνειακή διασάφηση που έχει ήδη κατατεθεί και γίνει αποδεκτή, μέσω τροποποίησης της εν λόγω διασάφησης βάσει του άρθρου 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, συνάδει με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, της απαγόρευσης των διακρίσεων και της αλληλεγγύης που προβλέπονται στο άρθρο 2 ΣΕΕ, στην περίπτωση κατά την οποία ο διασαφιστής επιδιώκει, με την τροποποίηση αυτή, να διασφαλίσει προτεραιότητα κατά τη χορήγηση της δασμολογικής ποσόστωσης. Επομένως, με το προδικαστικό αυτό ερώτημα, στην πραγματικότητα ζητείται να αποσαφηνιστούν τα όρια της δυνατότητας τροποποίησης βάσει του άρθρου 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, η οποία αποτελεί το αντικείμενο του δευτέρου προδικαστικού ερωτήματος. Το πρώτο προδικαστικό ερώτημα δεν εγείρει, συνεπώς, ανεξάρτητο ζήτημα ερμηνείας του άρθρου 2 ΣΕΕ κατά την έννοια του άρθρου 50β, δεύτερο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επί του πρώτου και του δευτέρου προδικαστικού ερωτήματος
27      Με το πρώτο και το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, τα οποία πρέπει, συνακόλουθα, να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα έχει την έννοια ότι επιτρέπει σε οικονομικό φορέα να προσθέσει, σε τελωνειακή διασάφηση που έχει ήδη κατατεθεί και γίνει αποδεκτή, αριθμό ειδικής δασμολογικής ποσόστωσης προκειμένου να αντικαταστήσει, στην εν λόγω διασάφηση, τον αρχικώς ζητηθέντα δασμό erga omnes με προτιμησιακό δασμό.
28      Το άρθρο 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα προβλέπει τη δυνατότητα των τελωνειακών αρχών να επιτρέπουν την τροποποίηση της τελωνειακής διασάφησης μετά την παράδοση των εμπορευμάτων, κατόπιν αίτησης του διασαφιστή και εντός τριών ετών από την ημερομηνία αποδοχής της διασάφησης αυτής, προκειμένου ο διασαφιστής να μπορέσει να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την υπαγωγή των εμπορευμάτων στο συγκεκριμένο τελωνειακό καθεστώς.
29      Επομένως, προκειμένου να κριθεί αν το άρθρο 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα τυγχάνει εφαρμογής στην περίπτωση κατά την οποία ο διασαφιστής προσθέτει εκ των υστέρων, σε τελωνειακή διασάφηση, τον αριθμό ειδικής δασμολογικής ποσόστωσης για να αντικαταστήσει, στη διασάφηση αυτήν, τον αρχικώς ζητηθέντα δασμό erga omnes με τον προτιμησιακό δασμό, πρέπει να ερμηνευθεί η φράση «τροποποίηση προκειμένου ο διασαφιστής να μπορέσει να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την υπαγωγή των εμπορευμάτων στο συγκεκριμένο τελωνειακό καθεστώς», κατά το άρθρο 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα.
30      Υπενθυμίζεται ότι, για την ερμηνεία διατάξεως του δικαίου της Ένωσης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται και οι σκοποί που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος
(απόφαση της 16ης
Ιουλίου 2020, Pfeifer & Langen, C‑97/19, EU:C:2020:574, σκέψη 34 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
31      Πρώτον, όσον αφορά το γράμμα του άρθρου 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, διαπιστώνεται ότι σε διάφορες γλωσσικές αποδόσεις του εν λόγω άρθρου, ήτοι στις αποδόσεις στην ισπανική, τη γαλλική και την πολωνική γλώσσα, χρησιμοποιούνται αντιστοίχως οι όροι «rectificación», «rectification» και «sprostowanie». Οι όροι αυτοί υποδηλώνουν ότι η εν λόγω διάταξη επιτρέπει μόνον τη διόρθωση απλών σφαλμάτων τα οποία ενέχει μια τελωνειακή διασάφηση. Αντιθέτως, σε άλλες γλωσσικές αποδόσεις χρησιμοποιούνται ευρύτεροι όροι που προσεγγίζουν την έννοια της «τροποποίησης» της τελωνειακής διασάφησης. Για παράδειγμα, οι αποδόσεις στη γερμανική και την αγγλική γλώσσα χρησιμοποιούν, αντιστοίχως, τους όρους «Änderung» και «amendment». Επισημαίνεται ότι,
καίτοι η προσθήκη αριθμού δασμολογικής ποσόστωσης σε τελωνειακή διασάφηση που έχει ήδη γίνει αποδεκτή δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως απλή διόρθωση σφάλματος το οποίο ενέχει η διασάφηση αυτή, μια τέτοια προσθήκη θα μπορούσε ωστόσο να χαρακτηρισθεί ως τροποποίηση της διασάφησης. Το Δικαστήριο έχει αποφανθεί κατ’ επανάληψη ότι η διατύπωση που χρησιμοποιείται σε μία από τις γλωσσικές αποδόσεις διατάξεως του δικαίου της Ένωσης δεν μπορεί να χρησιμεύσει ως μοναδική βάση για την ερμηνεία της διατάξεως αυτής και ότι δεν μπορεί να της δοθεί προτεραιότητα έναντι των άλλων γλωσσικών αποδόσεων. Πράγματι, οι διατάξεις του δικαίου της Ένωσης πρέπει να ερμηνεύονται και να εφαρμόζονται κατά ομοιόμορφο τρόπο με γνώμονα τις αποδόσεις τους σε όλες τις γλώσσες της Ένωσης. Σε περίπτωση αποκλίσεων μεταξύ των διαφόρων γλωσσικών αποδόσεων ενός νομοθετήματος της Ένωσης, η επίμαχη διάταξη πρέπει να ερμηνεύεται με γνώμονα το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται και τους σκοπούς που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος
(βλ. απόφαση της 18ης
Σεπτεμβρίου 2019, VIPA, C‑222/18, EU:C:2019:751, σκέψη 37 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
32      Δεύτερον, όσον αφορά το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται το άρθρο 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, υπενθυμίζεται ότι, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, ο ενωσιακός τελωνειακός κώδικας στηρίζεται σε σύστημα διασάφησης. Σκοπός του συστήματος αυτού είναι να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι διατυπώσεις και οι τελωνειακοί έλεγχοι και, ταυτοχρόνως, να αποτραπούν οι απάτες ή οι παρατυπίες που μπορούν να επιφέρουν ζημία στον προϋπολογισμό της Ένωσης. Λόγω της σημασίας που έχουν οι εν λόγω προηγούμενες διασαφήσεις για την εύρυθμη λειτουργία της τελωνειακής Ένωσης, ο ενωσιακός τελωνειακός κώδικας, με το άρθρο 15 αυτού, υποχρεώνει τους διασαφιστές να παρέχουν ακριβείς και πλήρεις πληροφορίες (βλ. απόφαση της 9ης
Ιουλίου 2020, Unipack, C‑391/19, EU:C:2020:547, σκέψη 22 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
33      Απόρροια της ανωτέρω υποχρέωσης που επιβάλλεται στους διασαφιστές να παρέχουν ακριβείς και πλήρεις πληροφορίες αποτελεί η αρχή του ανεκκλήτου της τελωνειακής διασάφησης αφ’ ης στιγμής η διασάφηση αυτή γίνει αποδεκτή, οι δε εξαιρέσεις από την εν λόγω αρχή ρυθμίζονται αυστηρά από τη σχετική νομοθεσία της Ένωσης (βλ. απόφαση της 17ης
Σεπτεμβρίου 2014, Baltic Agro, C‑3/13, EU:C:2014:2227, σκέψη 43 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
34      Μολονότι η αρχή του ανεκκλήτου της τελωνειακής διασάφησης αφ’ ης στιγμής αυτή γίνει αποδεκτή μετριάζεται, υπό την ισχύ του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, από τη δυνατότητα τροποποίησης τελωνειακής διασάφησης την οποία προβλέπει το άρθρο 173 του κώδικα, εντούτοις η εν λόγω δυνατότητα συνιστά εξαίρεση από την αρχή αυτή και πρέπει, ως εκ τούτου, να ερμηνεύεται στενά (απόφαση της 8ης
Ιουνίου 2023, Zes Zollner Electronic, C‑640/21, EU:C:2023:457, σκέψη 43).
35      Μια τέτοια στενή ερμηνεία απηχεί, εξάλλου, τη βούληση του νομοθέτη της Ένωσης. Τούτο προκύπτει από τη σύγκριση που μπορεί να γίνει μεταξύ των διατάξεων του άρθρου 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, όπως θεσπίστηκαν από τον νομοθέτη της Ένωσης, και του κειμένου που είχε προτείνει συναφώς η Επιτροπή με το άρθρο 149 της πρότασης κανονισμού COM(2012) 64 final του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής
Φεβρουαρίου 2012, για τη θέσπιση του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα. Πράγματι, ο νομοθέτης, εκδηλώνοντας τη βούλησή του να περιορίσει τις δυνατότητες τροποποίησης των τελωνειακών διασαφήσεων, προσέθεσε στο άρθρο 173 του εν λόγω κώδικα την προϋπόθεση, κατά την οποία η προβλεπόμενη από τη διάταξη αυτή τροποποίηση μετά την παράδοση των εμπορευμάτων μπορεί να ζητηθεί μόνον προκειμένου ο διασαφιστής να μπορέσει να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την υπαγωγή των εμπορευμάτων στο συγκεκριμένο τελωνειακό καθεστώς
(απόφαση της 8ης
Ιουνίου 2023, Zes Zollner Electronic, C‑640/21, EU:C:2023:457, σκέψη 44).
36      Τρίτον, επισημαίνεται ότι οι σκοποί τους οποίους επιδιώκει η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης ρύθμιση
επιρρωννύουν μια ερμηνεία του άρθρου 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα σύμφωνα με την οποία αποκλείεται η δυνατότητα προσθήκης, μέσω τροποποίησης, του αριθμού ειδικής δασμολογικής ποσόστωσης σε τελωνειακή διασάφηση μετά την αποδοχή της και την παράδοση των εμπορευμάτων προκειμένου, στη συγκεκριμένη διασάφηση, ο αρχικώς ζητηθείς δασμός erga omnes να αντικατασταθεί με προτιμησιακό δασμό.
37      Αφενός, όπως προκύπτει από την ανωτέρω σκέψη 32, η υποχρέωση των διασαφιστών να παρέχουν με τις διασαφήσεις τους ακριβείς και πλήρεις πληροφορίες έχει ουσιώδη σημασία για την ορθή διεξαγωγή των τελωνειακών ελέγχων καθώς και για την καταπολέμηση της απάτης και των παρατυπιών. Ως εκ τούτου, η θέση αυστηρών ορίων στις δυνατότητες τροποποίησης των τελωνειακών διασαφήσεων συνάδει με την επιδίωξη του ως άνω σκοπού. Πιο συγκεκριμένα, ουδόλως συμβιβάζεται με τον σκοπό αυτόν η δυνατότητα τροποποίησης τελωνειακής διασάφησης, μετά την αποδοχή της και την παράδοση των εμπορευμάτων, με μοναδικό σκοπό την υπαγωγή σε προτιμησιακό δασμό αντί του δασμού erga omnes που είχε αρχικώς ζητηθεί.
38      Συναφώς, επισημαίνεται επίσης ότι, όσον αφορά την επανεξέταση τελωνειακών διασαφήσεων μετά τη χορήγηση της άδειας παραλαβής βάσει του άρθρου 78 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2913/92 του Συμβουλίου, της 12ης
Οκτωβρίου 1992, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (ΕΕ
1992,
L 302, σ. 1, στο εξής: κοινοτικός τελωνειακός κώδικας), το οποίο προηγήθηκε του άρθρου 173,
παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η όλη οικονομία του άρθρου 78 του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα συνίστατο στην ευθυγράμμιση της τελωνειακής διαδικασίας προς την πραγματική κατάσταση (βλ. απόφαση της 12ης
Οκτωβρίου 2017, Tigers, C‑156/16, EU:C:2017:754, σκέψη 31 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Ειδικότερα, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι το άρθρο 78, παράγραφος 3, του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα, το οποίο προέβλεπε τη δυνατότητα των τελωνειακών αρχών να λαμβάνουν τα απαιτούμενα μέτρα για να επανορθώσουν την κατάσταση βάσει νέων στοιχείων, είχε εφαρμογή, μεταξύ άλλων, στην περίπτωση εκ παραδρομής ή ακούσιων σφαλμάτων ή παραλείψεων της τελωνειακής διασάφησης (πρβλ. αποφάσεις της 20ής
Οκτωβρίου 2005, Overland Footwear, C‑468/03, EU:C:2005:624, σκέψεις 69 και 70, και της 10ης
Ιουλίου 2019, CEVA Freight Holland, C‑249/18, EU:C:2019:587, σκέψη 38).
39      Ωστόσο, η υποβολή τελωνειακής διασάφησης χωρίς η διασάφηση αυτή να συνοδεύεται από αίτημα να επιτραπεί η υπαγωγή σε δασμολογική ποσόστωση που έχει ανοίξει από τη νομοθεσία της Ένωσης, πριν ενσωματωθεί στα συστήματα TARIC και ISZTAR ο αριθμός της ποσόστωσης αυτής, φαίνεται να αποτελεί εκούσια επιλογή εκ μέρους του διασαφιστή, όπερ εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει. Κατά συνέπεια, η μεταγενέστερη προσθήκη του ως άνω αριθμού δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αφορώσα την ευθυγράμμιση της τελωνειακής διαδικασίας προς την πραγματική κατάσταση, κατά την έννοια της προμνησθείσας στη σκέψη 38
νομολογίας η οποία εξακολουθεί να λαμβάνεται υπόψη για την ερμηνεία του άρθρου 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα. Πράγματι, με μια τέτοια προσθήκη, ο διασαφιστής δεν επιδιώκει να τακτοποιήσει την τελωνειακή του κατάσταση, αλλά να διασφαλίσει την υπαγωγή στον προτιμησιακό δασμό που συνδέεται με την οικεία δασμολογική ποσόστωση, αντικαθιστώντας με αυτόν τον δασμό erga omnes την εφαρμογή του οποίου είχε εσκεμμένως ζητήσει με την αρχική τελωνειακή διασάφηση.
40      Αφετέρου, υπενθυμίζεται ότι από την αιτιολογική σκέψη 20 του εκτελεστικού κανονισμού 2015/2447 προκύπτει ότι οι σχετικοί με τη διαχείριση των δασμολογικών ποσοστώσεων κανόνες του εν λόγω κανονισμού αποσκοπούν στη διασφάλιση της ορθής και ομοιόμορφης εφαρμογής των ποσοστώσεων αυτών. Ωστόσο, η προσθήκη, μετά την αποδοχή τελωνειακής διασάφησης, αιτήματος για την υπαγωγή σε ειδική δασμολογική ποσόστωση μέσω τροποποίησης βάσει του άρθρου 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα θα αντέβαινε στον σκοπό αυτόν.
41      Πράγματι, από τον συνδυασμό του άρθρου 49, παράγραφος 1, του άρθρου 50, παράγραφος 2, και του άρθρου 51, παράγραφος 3, του εκτελεστικού κανονισμού 2015/2447 προκύπτει ότι το αίτημα του διασαφιστή περί υπαγωγής σε ειδική δασμολογική ποσόστωση πρέπει να υποβάλλεται ταυτοχρόνως με την αρχική τελωνειακή διασάφηση, προκειμένου η ημερομηνία αποδοχής της τελευταίας να μπορεί να καθορίσει τη χρονολογική σειρά κατά την κατανομή της συγκεκριμένης ποσόστωσης. Πλην όμως, ο διασαφιστής, καταθέτοντας τελωνειακή διασάφηση με εφαρμογή του δασμού erga omnes την ημέρα έναρξης ισχύος δασμολογικής ποσόστωσης που ανοίγει από τη νομοθεσία της Ένωσης και με τη μεταγενέστερη προσθήκη αριθμού δασμολογικής ποσόστωσης, μέσω τροποποίησης, την ημέρα της ενσωμάτωσης του εν λόγω αριθμού στα συστήματα TARIC και ISZTAR, επιδιώκει, κατά τα φαινόμενα, να διασφαλίσει προτεραιότητα στην
κατανομή της ποσόστωσης αυτής σε σχέση με τους εισαγωγείς που υπέβαλαν τελωνειακή διασάφηση συνοδευόμενη από αίτημα να τους επιτραπεί η υπαγωγή στην εν λόγω ποσόστωση όσο το δυνατόν νωρίτερα μετά την ενσωμάτωση του αριθμού ποσόστωσης στα εν λόγω συστήματα, όπερ εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει.
42      Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, στο πρώτο και στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα έχει την έννοια ότι δεν επιτρέπει σε οικονομικό φορέα να προσθέσει, σε ήδη κατατεθείσα τελωνειακή διασάφηση, αριθμό ειδικής δασμολογικής ποσόστωσης προκειμένου να αντικαταστήσει, στη διασάφηση αυτήν, το αρχικώς ζητηθέντα
δασμό erga omnes με προτιμησιακό δασμό.
Επί του τρίτου και του τετάρτου προδικαστικού ερωτήματος
43      Με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται, κατ’ ουσίαν, αν η μεταγενέστερη προσθήκη, μέσω της τροποποίησης ήδη κατατεθείσας τελωνειακής διασάφησης, αιτήματος του διασαφιστή να του χορηγηθεί το ευεργέτημα της υπαγωγής σε δασμολογική ποσόστωση έχει αναδρομική ισχύ όσον αφορά την κατανομή της ποσόστωσης αυτής. Το ως άνω προδικαστικό ερώτημα στηρίζεται, επομένως, στην παραδοχή ότι το άρθρο 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα έχει την έννοια ότι επιτρέπει τέτοιου είδους μεταγενέστερη προσθήκη αριθμού ποσόστωσης.
44      Τέλος, με το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς την ερμηνεία των προϋποθέσεων για την επιστροφή ή τη διαγραφή τελωνειακής οφειλής, όπως αυτές προβλέπονται στο άρθρο 120 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα. Ειδικότερα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί η δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου αυτού σε περίπτωση γένεσης της τελωνειακής οφειλής παρά το γεγονός ότι η τελωνειακή διασάφηση, συνοδευόμενη από αίτημα του διασαφιστή να του χορηγηθεί το ευεργέτημα της υπαγωγής σε προτιμησιακό δασμό
προβλεπόμενο από δασμολογική ποσόστωση,
κατατέθηκε τη νωρίτερη δυνατή ημερομηνία
μετά την ενσωμάτωση του αριθμού ποσόστωσης στα συστήματα TARIC και IZTAR. Εντούτοις, το ζήτημα αυτό τίθεται, σε υπόθεση όπως αυτή της κύριας δίκης, μόνον εφόσον μπορεί να γίνει δεκτό ότι οι τελωνειακές αρχές ορθώς κατανέμουν δασμολογική ποσόστωση βάσει τελωνειακών διασαφήσεων οι οποίες εσκεμμένως κατατέθηκαν πριν από την ενσωμάτωση του αριθμού της οικείας ποσόστωσης στα εν λόγω συστήματα και συμπληρώθηκαν μεταγενέστερα, μέσω τροποποίησης, με αίτημα του διασαφιστή να του χορηγηθεί το ευεργέτημα της υπαγωγής στην εν λόγω ποσόστωση. Επομένως, και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα στηρίζεται στην παραδοχή ότι το άρθρο 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα έχει την έννοια ότι επιτρέπει τέτοιου είδους τροποποίηση.
45      Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων και δεδομένου ότι από την απάντηση στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα προκύπτει ότι το άρθρο 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα δεν έχει την έννοια ότι επιτρέπει σε οικονομικό φορέα να τροποποιήσει τελωνειακή διασάφηση με την προσθήκη σε αυτήν αριθμού δασμολογικής ποσόστωσης, παρέλκει η απάντηση στο τρίτο και στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα.
Επί των δικαστικών εξόδων
46      Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’
αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο πενταμελές τμήμα)
αποφαίνεται:
Το άρθρο 173, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) 952/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Οκτωβρίου 2013, για τη θέσπιση του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα,
έχει την έννοια ότι:
δεν επιτρέπει σε οικονομικό φορέα να προσθέσει, σε ήδη κατατεθείσα τελωνειακή διασάφηση, αριθμό ειδικής δασμολογικής ποσόστωσης προκειμένου να αντικαταστήσει, στη διασάφηση αυτήν, τον αρχικώς ζητηθέντα δασμό erga omnes με προτιμησιακό δασμό.
Sampol Pucurull
Pynnä
Laitenberger
Stancu
Βαλασίδης
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 28 Ιανουαρίου 2026.
(υπογραφές)
*      Γλώσσα διαδικασίας: η πολωνική.