61990J0026
ΈΚΘΕΣΗ ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ
στην υπόθεση C-26/90 (
*1
)
I — Το νομοθετικό πλαίσιο
1.
Δυνάμει του άρθρου 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) 516/77 του Συμβουλίου, της 14ης Μαρτίου 1977, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των μεταποιημένων οπωροκηπευτικών (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/017, σ. 226), τα κονσερβοποιημένα μανιτάρια ως «λαχανικά, φυτά εδώδιμα και οπώραι, παρασκευασμένα ή διατηρημένα άνευ όξους » ( διάκριση 20.02 του κοινού δασμολογίου) αποτελούν μέρος κοινής οργανώσεως των αγορών.
2.
Ο κανονισμός 516/77 εξαρτά την εισαγωγή στην Κοινότητα των απαριθμούμενων στο παράρτημά του IX προϊόντων από πιστοποιητικό εισαγωγής χορηγούμενο από τα κράτη μέλη (άρθρο 10) και επιτρέπει στην Επιτροπή, σε περίπτωση σοβαρών διαταραχών στην αγορά οφειλομένων στις εισαγωγές ή εξαγωγές τέτοιων προϊόντων να αποφασίζουν τη λήψη των μέτρων που είναι αναγκαία για να εκλείψει η διαταραχή ή η απειλή διαταραχής (άρθρο 14).
3.
Η Επιτροπή εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3429/80 της 29ης Δεκεμβρίου 1980, περί θεσπίσεως των μέτρων διασφαλίσεως που εφαρμόζονται κατά την εισαγωγή κονσερβών μανιταριών καλλιεργείας ( ABl. L 358, σ. 66 ). Σύμφωνα με το άρθρο 1 του κανονισμού αυτού, η ελεύθερη κυκλοφορία εντός της Κοινότητας κονσερβών μανιταριών καλλιεργείας της διακρίσεως 20.02 Α του κοινού δασμολογίου, διαφορετικών από εκείνες που αναφέρονται στο άρθρο 4 και υπερβαινουσών τις ποσότητες που καθορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφοι 1 και 3, υπόκειται, κατά την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου μέχρι 31ης Μαρτίου 1981, στην είσπραξη συμπληρωματικού ποσού ύψους 175 ECU ανά 100 χιλιόγραμμα καθαρού βάρους.
4.
Ο κανονισμός 3429/80 αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) 796/81 της Επιτροπής, της 27ης Μαρτίου 1981, περί θεσπίσεως των μέτρων διασφαλίσεως που εφαρμόζονται κατά την εισαγωγή κονσερβών μανιταριών καλλιεργειας ( ΕΕ L 82, σ. 8 ). Οι διατάξεις του είναι περίπου όμοιες προς αυτές του κανονισμού 3429/80. Ο κανονισμός 796/81 που ίσχυσε από την 1η Απριλίου μέχρι τις 30 Ιουνίου 1981 καθόριζε επίσης, για την περίπτωση υπερβάσεως, συμπληρωματικό δασμό ύψους 175 ECU ανά 100 χιλιόγραμμα.
5.
Η Επιτροπή αντικατέστησε τον κανονισμό 796/81 με άλλον κανονισμό. Πρόκειται για τον κανονισμό ( ΕΟΚ ) 1755/81, της 30ής Ιουνίου 1981, περί θεσπίσεως των μέτρων διασφαλίσεως που εφαρμόζονται κατά την εισαγωγή κονσερβών μανιταριών καλλιεργείας (ΕΕ L 175, σ. 23 ). Ο κανονισμός αυτός όριζε τη φορά αυτή για την περίοδο από 1 Ιουλίου μέχρι 30 Σεπτεμβρίου 1981 το ύψος του συμπληρωματικού ποσού στα 160 ECU ανά 100 χιλιόγραμμα.
6.
Το άρθρο 2 και των τριών κανονισμών προβλέπει τον καθορισμό ποσοτικών ορίων εντός των οποίων μπορούν να χορηγούνται πιστοποιητικά εισαγωγής για τα σχετικά εμπορεύματα.
II — Τα πραγματικά περιστατικά και η ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου διαδικασία
7.
Από τη Διάταξη περί παραπομπής προκύπτει ότι κατά την περίοδο από 26 Ιουνίου έως 3 Ιουλίου 1981, η εταιρία Wünsche ζήτησε, στο πλαίσιο της απλουστευμένης τελωνειακής διαδικασίας της οποίας ετύγχανε, τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία 90000 χαρτοκιβωτίων εμπορευμάτων που είχαν δηλωθεί ως άγρια μανιτάρια σε κονσέρβες. Η τελωνειακή υπηρεσία έκανε δεκτό το αίτημα αυτό. Οι συνολικές διασαφήσεις περιήλθαν στο Hauptzollamt στις 6 Ιουλίου και 6 Αυγούστου 1981. Η εταιρία Wünsche υπέβαλε πιστοποιητικά εισαγωγής σχετικά με άγρια μανιτάρια επί των οποίων το Hauptzollamt προέβη στον σχετικό καταλογισμό των εισαχθεισών ποσοτήτων. Στη συνέχεια, καθόρισε τους εισαγωγικούς δασμούς σύμφωνα με τις αιτήσεις, δηλαδή με συντελεστή 23 % και υπό την επιφύλαξη ελέγχου.
8.
Μετά τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, ανέκυψε διαφορά σχετικά με το ζήτημα αν πράγματι επρόκειτο για άγρια μανιτάρια.
9.
Ώστερα από σχετικές πραγματογνωμοσύνες, το Hauptzollamt θεώρησε ότι τα εισαχθέντα εμπορεύματα ήταν μανιτάρια καλλιεργειας και, κατά συνέπεια, έκρινε ότι οι εισαγωγές δεν καλύπτονταν από έγκυρο πιστοποιητικό. Ειδικότερα, το Hauptzollamt αρνήθηκε να δεχθεί, ως εκπρόθεσμο, πιστοποιητικό εισαγωγής στο οποίο γινόταν μνεία μανιταριών καλλιεργείας και το οποίο υποβλήθηκε σε ημερομηνία μεταγενέστερη αυτής της αιτήσεως εισαγωγής.
10.
Στηριζόμενο στις συνδυασμένες διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) 1697/79 του Συμβουλίου, της 24ης Ιουλίου 1979, περί της « εκ των υστέρων » εισπράξεως εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών που δεν κατέστησαν απαιτητοί από τον φορολογούμενο για εμπορεύματα που διασαφηνίστηκαν [διασαφή-στηκαν] σε τελωνειακό καθεστώς συνεπαγόμενο την υποχρέωση καταβολής τέτοιων δασμών ( ΕΕ ειδ. έκδ. 02/007, σ. 254), και των προαναφερθέντων κανονισμών 796/81 και 1755/81, το Hauptzollamt απήτησε από την εταιρία Wünsche συμπληρωματικούς δασμούς ύψους 2870912,33 γερμανικών μάρκων ( DM ) για τις εισαγωγές του Ιουνίου 1981 και 1185407,33 DM για τις εισαγωγές του Ιουλίου 1981.
11.
Καθώς η διοικητική της ένσταση απορρίφθηκε από το Hauptzollamt, η Wünsche άσκησε σχετική προσφυγή ενώπιον του Finanzgericht το οποίο ακύρωσε την απόφαση του Hauptzollamt με το σκεπτικό ότι το Hauptzollamt δεν δικαιούνταν να εισπράξει το συμπληρωματικό ποσό διότι οι προαναφερθέντες κανονισμοί 796/81 και 1755/81 δεν προέβλεπαν μέτρα σε περίπτωση παράτυπης εισαγωγής. Η θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των κονσερβών μανιταριών, και δη χωρίς πιστοποιητικό εισαγωγής, εμποδίζει την επίτευξη του σκοπού των σχετικών ρυθμίσεων ο οποίος είναι η προστασία της κοινοτικής αγοράς. Κατά συνέπεια, η είσπραξη του συμπληρωματικού ποσού δεν αποτελούσε παρά κύρωση. Εξάλλου, το ύψος των συμπληρωματικών ποσών δεν ήταν σύμφωνο προς την αρχή της αναλογικότητας.
12.
Κατά της αποφάσεως αυτής, το Hauptzollamt υπέβαλε αίτηση Αναθεωρήσεως (Revision) ενώπιον του Bundesfinanzhof. Το εν λόγω δικαστήριο, κρίνοντας ότι η επίλυση της διαφοράς εξηρτάτο από την ερμηνεία και το κύρος των κανονισμών 796/81 και 1755/81 αποφάσισε, με Διάταξη της 24ης Οκτωβρίου 1989, την αναστολή της ενώπιον του διαδικασίας και την υποβολή προς το Δικαστήριο των εξής προδικαστικών ερωτημάτων:
«1)
Πρέπει να εισπράττεται συμπληρωματικό ποσό, κατά την έννοια του άρθρου 1 των κανονισμών (ΕΟΚ) 796/81 και 1755/81, και όσον αφορά κονσέρβες μανιταριών που έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία χωρίς έγκυρο πιστοποιητικό εισαγωγής;
2)
Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα: είναι έγκυροι οι κανονισμοί (ΕΟΚ) 796/81 και 1755/81, ειδικότερα όσον αφορά τον καθορισμό του ύψους του συμπληρωματικού ποσού; »
13.
Στο σκεπτικό της Διατάξεως του Bundesfinanzhof παρατηρείται, προεισαγωγικώς, ότι το Finanzgericht δεν διευκρίνισε αν τα εισαχθέντα μανιτάρια ήταν άγρια ή μανιτάρια καλλιεργειας. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, λαμβάνει ως δεδομένο ότι τα εισαχθέντα εμπορεύματα ήταν μανιτάρια καλλιεργειας.
14.
Ως προς την ερμηνεία του άρθρου 1 των τριών κανονισμών, το Bundesfinanzhof θεωρεί ότι, ενόψει του γράμματος και του σκοπού των εν λόγω κανονισμών, το συμπληρωματικό ποσό θα έπρεπε να εισπράττεται στην περίπτωση κατά την οποία οι κονσέρβες μανιταριών είχαν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία χωρίς έγκυρο πιστοποιητικό εισαγωγής.
15.
Όσον αφορά το κύρος των τριών κανονισμών, το Bundesfinanzhof, αναφερόμενο στη νομολογία του Δικαστηρίου (αποφάσεις της 12ης Απριλίου 1984, 345/82, Wünsche, Συλλογή 1984, σ. 1995 επ., της 11ης Φεβρουαρίου 1988, 77/86, National Dried Fruit Trade Association, Συλλογή 1988, σ. 757, και της 5ης Ιουλίου 1988, 291/86, Central-Import Münster, Συλλογή 1988, σ. 3679 ), εκφράζει αμφιβολίες ως προς το αν, ενόψει του σημαντικότατου ύψους των συμπληρωματικών ποσών, τηρήθηκε η αρχή της αναλογικότητας. Κατά το Bundesfinanzhof, σε περίπτωση που το Δικαστήριο κρίνει ότι τηρήθηκε η αρχή αυτή, πρέπει να εξετασθεί αν η Επιτροπή, καθορίζοντας το συμπληρωματικό ποσό, στηρίχθηκε επί ακριβών πραγματικών στοιχείων.
16.
Η Διάταξη περί παραπομπής πρωτοκολλήθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 24 Ιανουαρίου 1990.
17.
Σύμφωνα με το άρθρο 20 του Πρωτοκόλλου περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου, κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις η προσφεύγουσα — καθής στην αίτηση « Αναθεωρήσεως » — της κύριας δίκης Wünsche, εκπροσωπούμενη από τον Landry, δικηγόρο Αμβούργου, και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Dierk Booß, νομικό σύμβουλο, και τον Ulrich Wölker, μέλος της Νομικής της Υπηρεσίας.
18.
Το Δικαστήριο, κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και μετ' ακρόαση του γενικού εισαγγελέα, αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων και ανέθεσε, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 95, παράγραφοι 1 και 2 του Κανονισμού Διαδικασίας, την υπόθεση στο έκτο του τμήμα.
III — Γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο
Επί του πεδίου εφαρμογής των κανονισμών 796/81 και 1755/81
19.
Σχετικά με το ζήτημα αν τα επίμαχα εμπορεύματα υπάγονται ή όχι στους προαναφερθέντες κανονισμούς, η Wünsche διευκρινίζει ότι οι κανονισμοί αυτοί αφορούν τα μέτρα διασφαλίσεως για τις κονσέρβες μανιταριών της διακρίσεως 20.02 Α του κοινού δασμολογίου. Κατά συνέπεια, η εν λόγω εταιρία φρονεί ότι τα προβλεπόμενα από τους κανονισμούς αυτούς μέτρα εφαρμόζονται όχι μόνο επί των κονσερβών μανιταριών καλλιεργειας αλλά και επί των κονσερβών αγρίων μανιταριών.
20.
Αντιθέτως, κατά την Επιτροπή, οι επίμαχοι κανονισμοί ουδέποτε είχαν σχέση με άγρια μανιτάρια: ο κανονισμός 1755/81 εφαρμόζεται όχι μόνο στις κονσέρβες μανιταριών καλλιέργειας αλλά και σε κονσέρβες άλλων μανιταριών ανάλογης προελεύσεως· όσον αφορά τον κανονισμό 796/81, η Επιτροπή παρατηρεί ότι οσάκις στον κανονισμό αυτό τίθεται θέμα μανιταριών καλλιεργειας, πρόκειται αποκλειστικά για μανιτάρια καλλιεργειας, και αυτό διότι ο γερμανικός όρος είναι διφορούμενος (η απόδοση του στις άλλες γλώσσες είναι, κατά την Επιτροπή, πλέον σαφής: « champignons de couche » ή « champignons de Paris » στη γαλλική, δεδομένου ότι η couche είναι το μέρος όπου καλλιεργούνται τα μανιτάρια ).
Επί του πρώτου ερωτήματος (ερμηνεία του άρθρον 1 των κανονισμών 796/81 και 1755/81)
α) Η γραμματική ερμηνεία
21.
Η Wünsche παρατηρεί ότι, όπως προκύπτει από το γράμμα του, το άρθρο 1 των δύο κανονισμών συνδέει την είσπραξη του συμπληρωματικού ποσού αποκλειστικά με τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία προϊόντων που υπερβαίνουν τις καθορισμένες από τους κανονισμούς αυτούς ποσότητες. Κανένας από τους προαναφερθέντες κανονισμούς δεν ορίζει ότι το συμπληρωματικό ποσό πρέπει να εισπράττεται για ήδη πραγματοποιηθείσες εισαγωγές ως προς τις οποίες δεν έχει προσκομισθεί πιστοποιητικό εκδοθέν δυνάμει του άρθρου 2 των δύο κανονισμών.
22.
Η Επιτροπή, καίτοι επίσης θεωρεί ότι, σύμφωνα με το γράμμα του άρθρου 1 των δύο επίμάχων κανονισμών, προϋπόθεση για την είσπραξη του συμπληρωματικού ποσού αποτελεί η υπέρβαση ορισμένων ποσοτήτων και η θέση τους σε ελεύθερη κυκλοφορία, υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι οι δύο κανονισμοί δεν προβλέπουν, όσον αφορά την είσπραξη συμπληρωματικών δασμών, διαχρονικά όρια. Η ύπαρξη του κανονισμού 1697/79, ο οποίος επιτρέπει την εκ των υστέρων είσπραξη, καταδεικνύει επίσης ότι το κοινοτικό δίκαιο, υπό την επιφύλαξη ορισμένων ορίων, στηρίζεται στην αρχή της εκ των υστέρων καταβολής των δασμών που αδικαιολογήτως δεν εισπράχθηκαν κατά την εισαγωγή.
β) Η τελεολογική ερμηνεία
23.
Η Wünsche παρατηρεί ότι το αντικείμενο και ο σκοπός των επίμάχων κανονισμών επιρρωννύουν την ανωτέρω γραμματική ερμηνεία, διότι, όπως προκύπτει από τις αιτιολογικές τους σκέψεις, επιδίωξη της Επιτροπής ήταν ο περιορισμός του όγκου των εισαγωγών. Φρονεί ότι μετά τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων το συμπληρωματικό ποσό δεν μπορεί πλέον να εισπράττεται διότι η προστασία της κοινοτικής αγοράς δεν είναι στο εξής εφικτή. Κατά τη Wünsche, είναι καταφανές ότι το μόνο που είχε σημασία για την προστασία της αγοράς ήταν οι μέγιστες αυτές ποσότητες καθώς και η τήρηση τους και όχι το αν είχαν εκδοθεί πιστοποιητικά εισαγωγής δεδομένου ότι τα εν λόγω πιστοποιητικά αποτελούσαν απλώς μέσα πειθαναγκασμού και εποπτείας των εισαγωγών.
24.
Αντιθέτως, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η ερμηνεία που αυτή προτείνει απορρέει και από τον σκοπό του συμπληρωματικού ποσού. Κατά το εν λόγω κοινοτικό όργανο, ένα τέτοιο ποσό, το οποίο αποβλέπει στην προστασία της κοινοτικής αγοράς από τις εισαγωγές, μπορεί να παίζει τέτοιο ρόλο μόνο εφόσον είναι δυνατή και η εκ των υστέρων είσπραξη του. Σε αντίθετη περίπτωση, θα ήταν δυνατή η καταστρατήγηση των διατάξεων των επίμάχων κανονισμών, κυρίως στο πλαίσιο της απλουστευμένης διαδικασίας δυνάμει της οποίας τα πιστοποιητικά εισαγωγής πρέπει να υποβάλλονται μόνο μετά τη θέση σε κυκλοφορία, οπότε η είσπραξη συμπληρωματικού ποσού ουδέποτε πλέον είναι δυνατή.
25.
Κατά την Επιτροπή, αυτή η δυνατότητα εκ των υστέρων εισπράξεως ενός δασμού ανταποκρίνεται επίσης στις επιταγές της αρχής της ισότητας: το ύψος του εισπρακτέου δασμού δεν πρέπει να εξαρτάται από το χρονικό σημείο κατά το οποίο διαπιστώθηκε ότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εισπράξεως του. Η εκ των υστέρων είσπραξη δεν πρέπει να θεωρείται ως απαράδεκτος κολασμός. Κατά το μέτρο που, γενικώς, η είσπραξη ενός δασμού μπορεί να θεωρηθεί ως « οικονομική κύρωση », η ποινική πλευρά μιας τέτοιας πράξεως δεν μπορεί καταρχήν να απορριφθεί αλλά πρέπει να εκτιμάται αποκλειστικώς σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας.
26.
Η Επιτροπή προσθέτει επίσης ότι το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει η Wünsche διακυβεύει την αποτελεσματικότητα των μέτρων διασφαλίσεως απειλώντας, επιπλέον, τη συνολική λειτουργία του συστήματος πιστοποιητικών στον τομέα αυτό, διότι μια τέτοια ερμηνεία έχει ως συνέπεια ότι όλοι οι εισαγωγείς μπορούν — εφόσον αναλαμβάνουν τον κίνδυνο της καταβολής υψηλών συμπληρωματικών ποσών σε περίπτωση υπερβάσεως συνολικών ποσοτήτων — να εισάγουν εμπορεύματα στην Κοινότητα χωρίς καν να υποβάλλουν πιστοποιητικά εισαγωγής και ότι μοναδικό έργο των αρχών απομένει, σε κάθε περίπτωση, να διαπιστώνουν απλώς την υπέρβαση των ποσοτήτων και να εισπράττουν το συμπληρωματικό ποσό μετά την εισαγωγή των εμπορευμάτων.
27.
Συμπληρωματικώς, η Wünsche διευκρινίζει ότι η καθοριζόμενη από τους επίμαχους κανονισμούς ετησία ποσόστωση δεν εισήχθη και ότι, δεδομένου ότι τα πιστοποιητικά για τα άγρια μανιτάρια είχαν εκδοθεί χωρίς τον καθορισμό συμπληρωματικού ποσού, οι εισαγωγείς μπορούσαν να υποθέσουν ότι δεν είχε εισέτι γίνει υπέρβαση της ποσοστώσεως. Καμία διάταξη των κανονισμών δεν καταστρατηγήθηκε. Κατά συνέπεια, δεδομένου ότι το συμπληρωματικό ποσό πρέπει να εισπράττεται επί των εμπορευμάτων που τίθενται σε ελεύθερη κυκλοφορία καθ' υπέρβαση των ποσοστώσεων, δεν υπήρξε παράτυπη εισαγωγή και τα ποσά αυτά δεν μπορούσαν να εισπραχθούν.
28.
Η Επιτροπή παρατηρεί συναφώς ότι το άρθρο 1 παραπέμπει στις « ποσότητες που καθορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 2 » το οποίο, κατά τη γνώμη της, αναφέρεται στα πιστοποιητικά εισαγωγής, δηλαδή πρόκειται για την τήρηση όχι τόσο των μνημονευομένων στο άρθρο αυτό συνολικών ποσοτήτων όσο, μάλλον, των πιστοποιητικών εισαγωγής που έχουν χορηγηθεί για τις συνολικές αυτές ποσότητες.
29.
Η Wünsche προτείνει να δοθεί η εξής απάντηση:
« Η είσπραξη του συμπληρωματικού ποσού είναι άσχετη με το ζήτημα αν για την εισαχθείσα και τεθείσα σε ελεύθερη κυκλοφορία παρτίδα έχει εκδοθεί έγκυρο πιστοποιητικό εισαγωγής. Αντιθέτως, συμπληρωματικό ποσό πρέπει να εισπράττεται μόνο εφόσον η εν λόγω εισαχθείσα παρτίδα υπερβαίνει τη μεγίστη ποσότητα του οικείου τριμήνου καθώς και τη μεγίστη ετησία ποσότητα. Όσον αφορά τις μέγιστες τριμηνιαίες ποσότητες και τη μεγίστη ετησία ποσότητα, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα πιστοποιητικά που έχουν εκδοθεί για την εισαγωγή κονσερβών αγρίων μανιταριών. »
30.
Η Επιτροπή, εκτιμώντας ότι το πρώτο προδικαστικό ερώτημα χρήζει καταφατικής απαντήσεως, προτείνει να δοθεί η εξής απάντηση:
« Πρέπει να εισπράττεται συμπληρωματικό ποσό κατά την έννοια του άρθρου 1, των κανονισμών (ΕΟΚ) 796/81 και 1755/81 της Επιτροπής και όσον αφορά τις κονσέρβες μανιταριών που έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία χωρίς έγκυρο πιστοποιητικό εισαγωγής. »
Επί του δευτέρου ερωτήματος (κύρος των κανονισμών 796/81 και 1755/81 )
α) Η νομολογία του Δικαστηρίου
31.
Η Wünsche παρατηρεί ότι οι δύο επίμαχοι κανονισμοί είναι ανίσχυροι. Φρονεί ότι η προαναφερθείσα απόφαση του Δικαστηρίου της 12ης Απριλίου 1984, 345/82, Wünsche, με την οποία δεν διαπιστώθηκε η ύπαρξη στοιχείων που να θίγουν το κύρος του κανονισμού 3429/80 (δεν υφίσταται απόφαση του Δικαστηρίου σχετικά με το κύρος των κανονισμών 796/81 και 1755/81), δεν εμποδίζει το Δικαστήριο να εξετάσει εκ νέου το κύρος του κανονισμού αυτού. Πράγματι, με την απόφαση της 12ης Απριλίου 1984, το Δικαστήριο δεν ασχολήθηκε με το ζήτημα του ύψους του συμπληρωματικού ποσού και δεν εξέτασε αυτήν την πτυχή του κύρους του κανονισμού 3429/80.
32.
Κατά τη Wünsche, η εξέταση του κύρους των δύο κανονισμών πρέπει να γίνει υπό το φως των προαναφερθεισών αποφάσεων της 11ης Φεβρουαρίου 1988, 77/86, National Dried Fruit Trade Association και της 5ης Ιουλίου 1988, 291/86, Central-Import Münster, όπου, σε μια παρόμοια περίπτωση, διαπιστώθηκε το ανίσχυρον του κανονισμού (ΕΟΚ) 2742/82 της Επιτροπής, της 13ης Οκτωβρίου 1982, περί των προστατευτικών μέτρων που πρέπει να εφαρμοστούν στις εισαγωγές σταφίδας ( ΕΕ L 290, σ. 28 ), κατά το μέτρο που με τον κανονισμό αυτό είχε εισαχθεί εξισωτική εισφορά με σταθερό συντελεστή ίσον προς τη διαφορά μεταξύ της ελάχιστης τιμής εισαγωγής στην Κοινότητα και της χαμηλότερης στη διεθνή αγορά τιμής.
33.
Η Επιτροπή έχει τη γνώμη ότι το κύρος των επιμάχων κανονισμών, εξεταζόμενο υπό το φως των προαναφερθεισών αποφάσεων της 11ης Φεβρουαρίου 1988 και της 5ης Ιουλίου 1988, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Κατά την Επιτροπή, οι προαναφερθείσες αποφάσεις αφορούσαν το ανίσχυρο του κανονισμού 2742/82, κατά το μέτρο που ο κανονισμός αυτός καθόριζε εξισωτική εισφορά επί των εισαγωγών προελεύσεως τρίτων χωρών.
34.
Κατά την Επιτροπή, οι εκδικασθείσες από το Δικαστήριο κατά το 1988 υποθέσεις διαφέρουν από την υπό κρίση ως προς τα ακόλουθα σημεία:
α)
η εξισωτική εισφορά διαφέρει ριζικώς από το επίδικο εν προκειμένω συμπληρωματικό ποσό'
β)
η εξισωτική εισφορά επί της εισαγωγής σταφίδας αποσκοπούσε στην τήρηση της ελαχίστης τιμής κατά την εισαγωγή ενώ εν προκειμένω επιδιώκεται η παρεμπόδιση της εισόδου στην κοινοτική αγορά εμπορευμάτων υπερβαινόντων μια ορισμένη ποσότητα'
γ)
η εξισωτική εισφορά εφαρμοζόταν επί όλων των εισαγωγών σε περίπτωση μη τηρήσεως της ελαχίστης τιμής ενώ στην υπό κρίση περίπτωση οι μη υπερβαίνουσες τις καθορισθείσες ποσοστώσεις ποσότητες απαλλάσσονται της καταβολής συμπληρωματικού ποσού'
δ)
η εξισωτική εισφορά έπληττε τις εισαγωγές σταφίδας ακόμα και σε περίπτωση ασήμαντης διαφοράς ως προς την τιμή μεταξύ Κοινότητας και τρίτων χωρών (δηλαδή έστω και αν ο σκοπός του κανονισμού είχε ήδη κατ' ουσίαν επιτευχθεί), ενώ εν προκειμένω η διαφορά τιμής είναι γενικώς πολύ μεγάλη (ληφθέντος υπόψη ότι ο επιδιωκόμενος σκοπός είναι οπωσδήποτε διαφορετικός). Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι διαφορές αυτές δεν επιτρέπουν την άντληση από τις προαναφερθείσες αποφάσεις του Δικαστηρίου του 1988 επιχειρήματος κατά του κύρους του επίδικου εν προκειμένω κανονισμού.
β) Η αρχή της αναλογικότητας
35.
Η Wünsche θεωρεί ότι ο καθορισμός συμπληρωματικού ποσού 175 ECU (κανονισμός 796/81) ή 160 ECU (κανονισμός 1755/81) ανά 100 χιλιόγραμμα καθαρού βάρους είναι αντίθετος προς την αρχή της αναλογικότητας. Κατά συνέπεια, οι προαναφερθέντες κανονισμοί είναι ανίσχυροι διότι για την αποτελεσματική επίτευξη του σκοπού των μέτρων διασφαλίσεως δεν ήταν αναγκαίο συμπληρωματικό ποσό του ύψους αυτού. Ακόμα και ο αποτρεπτικός στόχος δεν επέτρεπε στην Επιτροπή να καθορίσει το συμπληρωματικό ποσό σε οποιοδήποτε ύψος, διότι, εν πάση περιπτώσει, το εν λόγω κοινοτικό όργανο υποχρεούνταν να σεβαστεί την αρχή της αναλογικότητας. Επιπλέον, κατά τη Wünsche, η Επιτροπή πρέπει, λαμβάνοντας υπόψη το αποτέλεσμα του πράγματι εισπραττομένου συμπληρωματικού ποσού, να προβληματιστεί σχετικά με τον τρόπο κατά τον οποίο το συμπληρωματικό ποσό πλήττει τον εισαγωγέα.
36.
Η Επιτροπή φρονεί ότι τήρησε την αρχή της αναλογικότητας διότι δεν αποφάσισε μια συνολική απαγόρευση εισαγωγής αλλά έλαβε ένα λιγότερο περιοριστικό, καίτοι απαγορευτικό σε ορισμένες περιπτώσεις, μέτρο επιτρέπον ευχερέστερη προσαρμογή στις απαιτήσεις της αγοράς. Αυτό αναγνωρίστηκε με την προαναφερθείσα απόφαση της 12ης Απριλίου 1984, 345/82, όπου το Δικαστήριο δεν αμφισβήτησε την εκτίμηση της Επιτροπής.
γ) Η δυνατότητα λήψεως λιγότερο περιοριστικών μέτρων
37.
Κατά τη Wünsche, το συμπληρωματικό ποσό αποτελεί ένα λίαν περιοριστικό μέσο και δεν συνάδει με τις διατάξεις των κανονισμών 516/77 και 521/77 που απαιτούν τη λήψη των αναγκαίων μέτρων.
38.
Η Επιτροπή είναι αντίθετη προς μια τέτοια ερμηνεία:
α)
θεωρεί ότι η εκ των υστέρων είσπραξη αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του συστήματος επιβολής δασμών με όλες τις εξ αυτού προκύπτουσες νομικές και οικονομικές συνέπειες. Επομένως, εφόσον αυτή καθεαυτή η είσπραξη δασμών είναι θεμιτή, η σχετική εκτίμηση δεν μεταβάλλεται από το γεγονός ότι ο δασμός εισπράττεται εκ των υστέρων
β)
η Επιτροπή παρατηρεί ότι οποιοσδήποτε παραβαίνει μία απαγόρευση εισαγωγής διατρέχει τον κίνδυνο καταβολής υψηλού προστίμου το οποίο επιβάλλεται μόνο σε περίπτωση που υφίσταται αδίκημα (δόλος ή αμέλεια ), ενώ, αντιθέτως, το συμπληρωματικό ποσό χαρακτηρίζεται από την έλλειψη οποιασδήποτε επικρίσεως κατά του εισαγωγέα·
γ)
η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι, έστω και αν δεν υφίσταται αδίκημα υπό την ποινική έννοια του όρου, ο εισαγωγέας δεν αγνοεί την αυστηρή νομοθεσία σχετικά με τις εισαγωγές και πρέπει να επιδεικνύει σύνεση ώστε να αποφεύγει τους κινδύνους παραβάσεως του νόμου. Δεδομένου ότι ο εισαγωγέας φέρει την αντικειμενική ευθύνη για τη νομότυπη διεκπεραίωση μιας εισαγωγής, οφείλει, όπως είναι επόμενο, να αναλαμβάνει και τον κίνδυνο και την ευθύνη που συνεπάγονται η επιλογή και η στάση των εμπορικών του εταίρων καθώς και η ενδεχόμενη διαφορά, δυσχερώς ίσως διαπιστώσιμη, μεταξύ του δηλωθέντος και του πράγματι παραδοθέντος εμπορεύματος.
39.
Η Επιτροπή προσθέτει ότι ο κανονισμός ( ΕΟΚ ) 1430/79 του Συμβουλίου, της 2ας Ιουλίου 1979, περί της επιστροφής ως αχρεωστήτως εισπραχθέντων ή της διαγραφής χρέους εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών (ΕΕ ειδ. έκδ. 11/015, σ. 162), καίτοι δεν τυγχάνει εν προκειμένω εφαρμογής, υπογραμμίζει, ωστόσο, την έκταση του ανωτέρω επισημαν-θέντος εμπορικού κινδύνου του εισαγωγέα. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή φρονεί ότι το ύψος του συμπληρωματικού ποσού δεν προσφέρεται για αμφισβητήσεις.
δ) Το ύψος του συμπληρωματικού ποσού
40.
Κατά τη Wünsche, το συμπληρωματικό ποσό πρέπει να καθορίζεται σε ύψος που να επιτρέπει την αντιστάθμιση ενός πλεονεκτήματος όσον αφορά την τιμή. Το ποσό αυτό πρέπει να καθορίζεται με βάση τη διαφορά μεταξύ του κόστους των κονσερβών μανιταριών που παράγονται εντός της Κοινότητας και των τιμών εισαγωγής παρόμοιων προϊόντων προελεύσεως τρίτων χωρών, χωρίς όμως και να υπερβαίνει τη διαφορά αυτή. Επομένως, θεωρεί ότι ήταν, κατά μείζονα λόγο, παράνομο να ληφθεί ως αποκλειστική βάση το υψηλότερο κόστος της ενδοκοινοτικής παραγωγής, δηλαδή το κόστος του γαλλικού προϊόντος πρώτης διαλογής και να προβλεφθεί ενιαίο συμπληρωματικό ποσό εξίσου υψηλό και όσον αφορά την εισαγωγή προϊόντος τρίτης διαλογής, σχετικά με το οποίο η τιμή που κόστιζε το κινεζικό προϊόν, ακόμα και σύμφωνα με τις διαπιστώσεις της Επιτροπής, δεν ήταν κατώτερη της τιμής κόστους του γαλλικού προϊόντος και ανώτερη της ανάλογης τιμής του ολλανδικού προϊόντος. Εξάλλου, η Wünsche αμφισβητεί το ακριβές των τιμών κόστους επί των οποίων στηρίζεται η Επιτροπή προκειμένου να καθορίσει το συμπληρωματικό ποσό και ζητεί επίσης από το Δικαστήριο τη διεξαγωγή αποδείξεων σχετικά με τον καθορισμό των εξόδων που αφορούν την παραγωγή και το κόστος εντός της Κοινότητας.
41.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι καθώς δεν είχε την εξουσία να ορίσει αυθαιρέτως το ύψος, επέλεξε ένα ποσό καθοριζόμενο βάσει αντικειμενικών κριτηρίων. Κατά την Επιτροπή, ένα συμπληρωματικό ποσό ίσο με τη διαφορά μεταξύ της τιμής στις χώρες εξαγωγής και της τιμής στο εσωτερικό της Κοινότητας δεν ήταν αρκετό διότι, σ' ένα τέτοιο ύψος, το συμπληρωματικό ποσό απλώς θα εξίσωνε την τιμή των εισαγομένων εμπορευμάτων προς τις κοινοτικές τιμές. Σ' ένα τέτοιο ύψος δεν θα ήταν δυνατή η παρεμπόδιση διαταραχών στην αγορά. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο το ποσό που καθορίστηκε σε 175 ECU και στη συνέχεια σε 160 ECU ανά 100 χιλιόγραμμα αντιστοιχούσε στην τιμή κόστους των κονσερβών μανιταριών πρώτης διαλογής (η πλέον σημαντική κατηγορία της κοινοτικής παραγωγής) γαλλικής προελεύσεως (πρώτη παραγωγός χώρα της Κοινότητας) παραδοτέων στη γερμανική αγορά ( κύριος αγοραστής ). Μόνο έτσι θα μπορούσε να επιτευχθεί το επιδιωκόμενο απαγορευτικό αποτέλεσμα.
42.
Η Wünsche προτείνει να δοθεί στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα αρνητική απάντηση.
43.
Η Επιτροπή προτείνει να δοθεί στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα η εξής απάντηση:
« Από την εξέταση των υποβληθέντων στο Δικαστήριο προδικαστικών ερωτημάτων δεν κατέστη δυνατή η συναγωγή οποιουδήποτε στοιχείου ικανού να θίξει το κύρος των κανονισμών (ΕΟΚ) 796/81 και 1755/81 της Επιτροπής. »
Κ. Ν. Κακούρης
εισηγητής δικαστής
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.