62022TJ0748_INF
Wyrok Sądu (pierwsza izba) z dnia 15 stycznia 2025 r. –Kantor/Rada
(sprawa T‑748/22)
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte ze względu na działania podważające integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażające – Zamrożenie środków finansowych – Wykaz osób, podmiotów i organów, do których ma zastosowanie zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych – Ograniczenia w zakresie wjazdu na terytorium państw członkowskich – Wykaz osób, podmiotów i organów podlegających ograniczeniom w zakresie wjazdu na terytorium państw członkowskich – Pozostawienie nazwiska skarżącego w wykazach – Pojęcie „wiodącego przedsiębiorcy” – Pojęcie „wiodących przedsiębiorców prowadzących działalność w sektorach gospodarczych zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej” – Artykuł 2 ust. 1 lit. g) decyzji 2014/145/WPZiB – Artykuł 3 ust. 1 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 269/2014 – Prawo do skutecznej ochrony sądowej – Obowiązek uzasadnienia – Prawo do obrony – Błąd w ocenie – Proporcjonalność – Pewność prawa – Równość traktowania
1.
Akty instytucji – Uzasadnienie – Obowiązek – Zakres – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zamrożenie środków finansowych niektórych osób i podmiotów w związku z sytuacją w Ukrainie – Obowiązek określenia w uzasadnieniu specyficznych i konkretnych okoliczności uzasadniających ten środek – Decyzja wpisująca się w kontekst znany zainteresowanemu umożliwiająca mu zrozumienie zakresu podjętego wobec niego środka
[art. 29 TUE; art. 215, 296 akapit drugi TFUE; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/1530, 2023/572, 2023/1767, 2024/847; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2022/1529; 2023/571; 2023/1765; 2024/849]
(zob. pkt 50–60)
2.
Prawo Unii Europejskiej – Zasady – Prawo do obrony – Prawo do skutecznej ochrony sądowej – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Obowiązek podania do wiadomości indywidualnych i szczególnych powodów uzasadniających wydane decyzje – Obowiązek umożliwienia zainteresowanemu skutecznego przedstawienia swojego stanowiska w odniesieniu do podnoszonych wobec niego powodów umieszczenia w wykazie – Zakres – Naruszenie prawa do bycia wysłuchanym – Brak
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41 ust. 2 lit. a); decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/1530, 2023/572, 2023/1767, 2024/847; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2022/1529; 2023/571; 2023/1765; 2024/849]
(zob. pkt 68, 69, 73, 80–85)
3.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Ukrainie – Decyzja o zamrożeniu środków finansowych – Prawo do obrony – Przekazanie dowodów obciążających – Kolejna decyzja, na podstawie której pozostawiono nazwisko lub nazwę skarżącego w wykazie osób objętych tymi środkami – Oparcie tej decyzji na nowych informacjach lub dowodach, które nie były zawarte w pierwotnej decyzji – Naruszenie prawa do bycia wysłuchanym – Brak
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41 ust. 2 lit. a); decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/1530, 2023/572, 2023/1767, 2024/847; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2022/1529; 2023/571; 2023/1765; 2024/849]
(zob. pkt 70, 71)
4.
Prawo Unii Europejskiej – Zasady – Dochowanie rozsądnego terminu – Postępowanie administracyjne – Ocena, która powinna być dokonana in concreto – Kryteria oceny – Zamrożenie środków finansowych niektórych osób i podmiotów w związku z sytuacją w Ukrainie – Termin na złożenie wniosku o dokonanie przeglądu decyzji, który nie jest określony w przepisie prawa Unii – Krótki termin – Naruszenie prawa do bycia wysłuchanym – Brak
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41 ust. 1; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/1530, 2023/572, 2023/1767, 2024/847; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2022/1529; 2023/571; 2023/1765; 2024/849]
(zob. pkt 72, 78)
5.
Unia Europejska – Sądowa kontrola zgodności z prawem aktów instytucji – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zakres kontroli – Dowód zasadności środka – Ciążący na właściwym organie Unii obowiązek wykazania – w razie zakwestionowania – zasadności powodów wysuniętych przeciwko zainteresowanym osobom lub podmiotom – Umieszczenie w wykazach w oparciu o łańcuch precyzyjnych, konkretnych i spójnych poszlak – Błąd w ocenie – Brak
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 47; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/1530, 572/1767, 2024/847, art. 2 ust. 1 lit. g); rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 3 ust. 1 lit. g); 2022/1529; 2023/571; 2023/1765; 2024/849]
(zob. pkt 90–92, 142, 147, 154, 161, 172, 195, 207)
6.
Unia Europejska – Sądowa kontrola zgodności z prawem aktów instytucji – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zakres kontroli – Dowód zasadności środka – Ciążący na właściwym organie Unii obowiązek wykazania – w razie zakwestionowania – zasadności powodów wysuniętych przeciwko zainteresowanym osobom lub podmiotom – Zakres uznania, jakim dysponuje ten właściwy organ – Znaczenie dowodów przedstawionych w odniesieniu do poprzedniego umieszczenia w wykazie w przypadku braku zmiany powodów, zmiany sytuacji skarżącego lub zmiany kontekstu w Ukrainie
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 47; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/1530, 2023/572, 2023/1767, 2024/847; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2022/1529; 2023/571; 2023/1765; 2024/849]
(zob. pkt 93, 94, 166–170, 186, 187, 192, 201, 202)
7.
Unia Europejska – Sądowa kontrola zgodności z prawem aktów instytucji – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zakres kontroli – Umieszczenie skarżącego w załączonym do zaskarżonej decyzji wykazie z uwagi na jego status wiodącego przedsiębiorcy prowadzącego działalność w sektorach gospodarki zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej – Umieszczenie skarżącego w wykazie załączonym do zaskarżonej decyzji ze względu na jego status wiodącego przedsiębiorcy działającego w Rosji lub przedsiębiorcy prowadzącego działalność w sektorach gospodarczych zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej – Dokumenty publicznie dostępne – Wartość dowodowa – Zasada swobodnej oceny dowodów
[decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/1530, 2023/572, 2023/1767, 2024/847; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2022/1529; 2023/571; 2023/1765; 2024/849]
(zob. pkt 107–117)
8.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Kryteria przyjmowania środków ograniczających – Wiodący przedsiębiorcy prowadzący działalność w sektorach gospodarczych zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej oraz osoby z nimi powiązane – Pojęcie wpływu – Główny właściciel czołowego rosyjskiego producenta nawozów – Kontrola za pośrednictwem funduszu powierniczego – Włączenie
[art. 21 TUE, decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzją (WPZiB) 2022/1530, art. 2 ust. 1 lit. g); rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 3 ust. 1 lit. g); 2022/1529]
(zob. pkt 124–134, 141, 143)
9.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Kryteria przyjmowania środków ograniczających – Wiodący przedsiębiorcy prowadzący działalność w sektorach gospodarczych zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej oraz osoby z nimi powiązane – Przedsiębiorcy, osoby prawne, podmioty lub organy prowadzący działalność w sektorach gospodarki zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej oraz osoby z nimi powiązane – Pojęcie sektora gospodarki zapewniającego istotne źródło dochodów – Sektor nawozów – Włączenie
[art. 21 TUE, decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB) 2022/1530, 2023/572, 2023/1767, 2024/847, art. 2 ust. 1 lit. g); rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 3 ust. 1 lit. g); 2022/1529; 2023/571; 2023/1765; 2024/849]
(zob. pkt 148–152, 171, 189, 193)
10.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Kryteria przyjmowania środków ograniczających – Wiodący przedsiębiorcy prowadzący działalność w sektorach gospodarczych zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej oraz osoby z nimi powiązane – Pojęcie istotnego źródła dochodów – Znaczące i niepomijalne źródło dochodów – Wykładnia szeroka
[art. 21 TUE, decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/1530, 2023/572, art. 2 ust. 1 lit. g); rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 3 ust. 1 lit. g); 2022/1529; 2023/571]
(zob. pkt 156–159)
11.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Kryteria przyjmowania środków ograniczających – Przedsiębiorcy, osoby prawne, podmioty lub organy prowadzący działalność w sektorach gospodarki zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej oraz osoby z nimi powiązane – Pojęcie – Przedsiębiorcy ważni ze względu na swoje funkcje lub swoją działalność w rozpatrywanym sektorze gospodarki
[art. 21 TUE, decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2023/1767, 2024/847, art. 2 ust. 1 lit. g); rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 3 ust. 1 lit. g); 2023/1765; 2024/849]
(zob. pkt 174, 184, 185, 188)
12.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zakaz wjazdu i przejazdu oraz zamrożenie środków finansowych niektórych osób i podmiotów w związku z sytuacją w Ukrainie – Ograniczenie prawa do wolności zgromadzania się i stowarzyszania się oraz prawa własności – Naruszenie zasady proporcjonalności – Brak
[art. 5 ust. 4 TUE; Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 12, 17; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/1530, 2023/572, 2023/1767, 2024/847; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2022/1529; 2023/571; 2023/1765; 2024/849]
(zob. pkt 219, 229–238)
13.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zakaz wjazdu i przejazdu oraz zamrożenie środków finansowych niektórych osób i podmiotów w związku z sytuacją w Ukrainie – Ograniczenie prawa do wolności zgromadzania się i stowarzyszania się oraz prawa własności – Dopuszczalność – Warunki – Ograniczenie przewidziane ustawą – Poszanowanie istoty podnoszonego prawa – Realizacja celu leżącego w interesie ogólnym uznanego za taki przez Unię – Poszanowanie zasady proporcjonalności – Spełnienie przesłanek
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 12, 17, art. 52 ust. 1; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/1530, 2023/572, 2023/1767, 2024/847; rozporządzenia Rady: nr 269/2014; 2022/1529; 2023/571; 2023/1765; 2024/849]
(zob. pkt 220–228)
14.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Kryteria przyjmowania środków ograniczających – Wiodący przedsiębiorcy prowadzący działalność w sektorach gospodarczych zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej oraz osoby z nimi powiązane – Przestrzeganie zasady pewności prawa stawiającej wymóg jasności, precyzji i przewidywalności obowiązujących przepisów prawa
[art. 21 TUE; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/1530, 2023/572, art. 2 ust. 1 lit. g); rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 3 ust. 1 lit. g); 2022/1529; 2023/571]
(zob. pkt 243–247)
15.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zamrożenie środków finansowych wiodących przedsiębiorców prowadzących działalność w sektorach gospodarki zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej oraz osób z nimi powiązanych – Nieprzyjęcie przez Radę środków ograniczających względem przedsiębiorców niemających obywatelstwa rosyjskiego – Naruszenie zasady równego traktowania – Brak
[art. 21 TUE; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/1530, 2023/572, art. 2 ust. 1 lit. g); rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 3 ust. 1 lit. g); 2022/1529; 2023/571]
(zob. pkt 248–250)
16.
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Ukrainie – Zamrożenie środków finansowych wiodących przedsiębiorców prowadzących działalność w sektorach gospodarki zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej oraz osób z nimi powiązanych – Nieprzyjęcie przez Radę środków w postaci zamrożenia środków finansowych w stosunku do innych osób znajdujących się w identycznej sytuacji – Naruszenie zasady równego traktowania – Brak
[art. 21 TUE; decyzja Rady 2014/145/WPZiB, zmieniona decyzjami (WPZiB): 2022/1530, 2023/572, art. 2 ust. 1 lit. g); rozporządzenia Rady: nr 269/2014, art. 3 ust. 1 lit. g); 2022/1529; 2023/571]
(zob. pkt 251)
Sentencja
1)
Skarga zostaje oddalona.
2)
Viatcheslav Moshe Kantor zostaje obciążony kosztami postępowania.