62023TJ0573_RES
Υπόθεση T‑573/23
Positive Group PAO
κατά
Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (όγδοο πενταμελές τμήμα)της 10ης Σεπτεμβρίου 2025
«Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας – Δέσμευση κεφαλαίων – Κατάλογος των προσώπων, οντοτήτων και φορέων κατά των οποίων ισχύει η δέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων – Καταχώριση και διατήρηση της επωνυμίας της προσφεύγουσας στον κατάλογο – Έννοια των “οντοτήτων που δραστηριοποιούνται στον ρωσικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και κατέχουν άδεια χορηγηθείσα από την FSB” – Άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο θʹ, της απόφασης 2014/145/ΚΕΠΠΑ – Άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο θʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 269/2014 – Ένσταση ελλείψεως νομιμότητας – Εσφαλμένη εκτίμηση – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Δικαιώματα άμυνας»
Ένδικη διαδικασία – Παρέμβαση – Υπόμνημα παρεμβάσεως – Τυπικά στοιχεία – Συνοπτική έκθεση των προβαλλόμενων ισχυρισμών – Παραδεκτό
(Κανονισμός Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, άρθρο 145 § 2, στοιχείο βʹ)
(βλ. σκέψεις 32-36)
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Νομικά πρόσωπα, οντότητες ή φορείς που δραστηριοποιούνται στον ρωσικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και κατέχουν άδεια της FSB ή άδεια όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού – Τήρηση της αρχής της ασφάλειας δικαίου κατά την οποία απαιτείται τα αποτελέσματα των κανόνων δικαίου να είναι σαφή, συγκεκριμένα και προβλέψιμα
[Άρθρο 21 § 2, στοιχείο γʹ, ΣΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2023/1218, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767, (ΚΕΠΠΑ) 2024/847 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/2456, άρθρο 2 § 1, στοιχείο θʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο θʹ, 2023/1216, 2023/1765, 2024/849 και 2024/2455]
(βλ. σκέψεις 44-49, 52, 65, 75, 76)
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Δέσμευση κεφαλαίων νομικών προσώπων, οντοτήτων ή φορέων που δραστηριοποιούνται στον ρωσικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και κατέχουν άδεια της FSB ή άδεια όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού – Μη λήψη περιοριστικών μέτρων εκ μέρους του Συμβουλίου έναντι άλλων προσώπων, οντοτήτων ή φορέων που βρίσκονται στην ίδια κατάσταση – Περιθώριο εκτίμησης του Συμβουλίου όσον αφορά τους σκοπούς της ρύθμισης
[Άρθρο 21 § 2, στοιχείο γʹ, ΣΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2023/1218, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767, (ΚΕΠΠΑ) 2024/847 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/2456, άρθρο 2 § 1, στοιχείο θʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο θʹ, 2023/1216, 2023/1765, 2024/849 και 2024/2455]
(βλ. σκέψεις 50, 51)
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Νομικά πρόσωπα, οντότητες ή φορείς που δραστηριοποιούνται στον ρωσικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και κατέχουν άδεια της FSB ή άδεια όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού – Έννοια της άδειας που έχει χορηγηθεί από την FSB
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2023/1218, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/2456, άρθρο 2 § 1, στοιχείο θʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο θʹ, 2023/1216, 2023/1765 και 2024/2455]
(βλ. σκέψεις 57-64, 74, 126, 127, 140, 141, 231, 255, 256, 266)
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Νομικά πρόσωπα, οντότητες ή φορείς που δραστηριοποιούνται στον ρωσικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και κατέχουν άδεια της FSB ή άδεια όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού – Έννοια της οντότητας – Μητρική εταιρία και θυγατρικές της – Εμπίπτουν – Προϋποθέσεις – Αποφασιστική επιρροή της μητρικής εταιρίας επί των θυγατρικών
[Άρθρο 21 § 2, στοιχείο γʹ, ΣΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2023/1218, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/2456, άρθρο 2 § 1, στοιχείο θʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο θʹ, 2023/1216, 2023/1765 και 2024/2455]
(βλ. σκέψεις 78-86, 184, 185, 253, 254, 257)
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Νομικά πρόσωπα, οντότητες ή φορείς που δραστηριοποιούνται στον ρωσικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και κατέχουν άδεια της FSB ή άδεια όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού – Σχέσεις μεταξύ του ρωσικού τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και των ρωσικών υπηρεσιών ασφαλείας – Ανάγκη ύπαρξης άμεσης σχέσης με τον πληροφοριακό πόλεμο – Δεν υφίσταται – Πρόσφορος χαρακτήρας των περιοριστικών μέτρων – Περιοριστικά μέτρα που επιδιώκουν θεμιτό σκοπό της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας – Τήρηση της αρχής της αναλογικότητας
[Άρθρα 3 § 1, 5 και 21 § 2, στοιχείο γʹ, ΣΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2023/1218, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767, (ΚΕΠΠΑ) 2024/847 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/2456, άρθρο 2 § 1, στοιχείο θ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο θʹ, 2023/1216, 2023/1765, 2024/849 και 2024/2455]
(βλ. σκέψεις 90-106, 110, 115, 118-121, 128-133, 143)
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Έκταση του ελέγχου – Περιορισμένος έλεγχος για τους γενικούς κανόνες – Έλεγχος εκτεινόμενος στην εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών και στην επαλήθευση των αποδεικτικών στοιχείων για τις πράξεις που έχουν εφαρμογή σε συγκεκριμένες οντότητες – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Σχέσεις μεταξύ του ρωσικού τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και των ρωσικών υπηρεσιών ασφαλείας – Αδυναμία του Συμβουλίου να παράσχει συγκεκριμένες αποδείξεις και αντικειμενικά πληροφοριακά στοιχεία για δραστηριότητες οι οποίες είναι εκ φύσεως μυστικές – Εξουσία εκτιμήσεως του Συμβουλίου
[Άρθρο 275, εδ. 2, ΣΛΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2023/1218, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767, (ΚΕΠΠΑ) 2024/847 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/2456, άρθρο 2 § 1, στοιχείο θʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο θʹ, 2023/1216, 2023/1765, 2024/849 και 2024/2455]
(βλ. σκέψεις 111-113, 116, 117)
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Απαγόρευση εισόδου και διέλευσης και δέσμευση των κεφαλαίων ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Περιορισμός της επιχειρηματικής ελευθερίας – Επιτρέπεται – Προϋποθέσεις – Περιορισμός που προβλέπεται από τον νόμο – Σεβασμός του βασικού περιεχομένου του προβαλλόμενου δικαιώματος – Επιδίωξη σκοπού γενικού συμφέροντος που να αναγνωρίζεται από την Ένωση – Τήρηση της αρχής της αναλογικότητας – Προϋποθέσεις οι οποίες πληρούνται
[Άρθρα 3 § 5 και 21 ΣΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρα 16 και 52 § 1· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2023/1218, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767, (ΚΕΠΠΑ) 2024/847 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/2456, άρθρο 2 § 1, στοιχείο θʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο θʹ, 2023/1216, 2023/1765, 2024/849 και 2024/2455]
(βλ. σκέψεις 146-155)
Πράξεις των οργάνων – Αιτιολογία – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Περιεχόμενο – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Δέσμευση των κεφαλαίων ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Υποχρέωση να προσδιορίζονται στην αιτιολογία τα ειδικά και συγκεκριμένα στοιχεία που δικαιολογούν τη λήψη του συγκεκριμένου μέτρου – Απόφαση εντασσόμενη σε πλαίσιο που είναι γνωστό στον ενδιαφερόμενο και του παρέχει τη δυνατότητα να αντιληφθεί τη σημασία του μέτρου που ελήφθη σε βάρος του – Επιτρεπτό συνοπτικής αιτιολογίας
[Άρθρο 296, εδ. 2, ΣΛΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2023/1218, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/847· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2023/1216, 2023/1765 και 2024/849]
(βλ. σκέψεις 159-171)
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Έκταση του ελέγχου – Απόδειξη του βασίμου του μέτρου – Υποχρέωση της αρμόδιας αρχής της Ένωσης να αποδείξει, σε περίπτωση αμφισβητήσεως, το βάσιμο των λόγων που ελήφθησαν υπόψη κατά των οικείων προσώπων ή οντοτήτων – Καταχώριση στους καταλόγους βάσει δέσμης συγκεκριμένων, σαφών και συγκλινουσών ενδείξεων – Εσφαλμένη εκτίμηση – Δεν υφίσταται
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2023/1218, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767, (ΚΕΠΠΑ) 2024/847 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/2456, άρθρο 2 § 1, στοιχείο θʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο θʹ, 2023/1216, 2023/1765, 2024/849 και 2024/2455]
(βλ. σκέψεις 174-176, 191-199, 204, 210, 211, 217, 223-226, 236-243, 248-250, 259, 265, 269-277)
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Έκταση του ελέγχου – Καταχώριση της προσφεύγουσας στον κατάλογο του παραρτήματος της προσβαλλόμενης αποφάσεως λόγω της ιδιότητάς της ως νομικού προσώπου, οντότητας ή φορέα που δραστηριοποιείται στον ρωσικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και διαθέτει άδεια της FSB ή άδεια χρήσης όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού – Έγγραφα στα οποία έχει πρόσβαση το κοινό – Αρχή της ελεύθερης εκτιμήσεως των αποδείξεων – Επιβαρυντικά και απαλλακτικά στοιχεία που κοινοποιήθηκαν
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2023/1218, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767, (ΚΕΠΠΑ) 2024/847 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/2456· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2023/1216, 2023/1765, 2024/849 και 2024/2455]
(βλ. σκέψεις 178, 179, 208, 209)
Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχές – Δικαιώματα άμυνας – Δικαίωμα ακρόασης – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Δέσμευση κεφαλαίων νομικών προσώπων, οντοτήτων ή φορέων που δραστηριοποιούνται στον ρωσικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και κατέχουν άδεια της FSB ή άδεια όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Μέτρα γενικής ισχύος – Υποχρέωση προηγούμενης κοινοποίησης στον προσφεύγοντα των αποδεικτικών στοιχείων που δικαιολογούν τη θέσπιση από νέου κριτηρίου εκ μέρους του Συμβουλίου – Δεν υφίσταται
[Άρθρο 29 ΣΕΕ· άρθρο 215 ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 41 § 2, στοιχείο αʹ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2023/1218, (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767, (ΚΕΠΠΑ) 2024/847 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/2456, άρθρο 2 § 1, στοιχείο θʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο θʹ, 2023/1216, 2023/1765, 2024/849 και 2024/2455]
(βλ. σκέψεις 289, 290)
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Δέσμευση κεφαλαίων νομικών προσώπων, οντοτήτων ή φορέων που δραστηριοποιούνται στον ρωσικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και κατέχουν άδεια της FSB ή άδεια όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού – Δικαιώματα άμυνας – Μεταγενέστερη απόφαση που διατηρεί το όνομα της προσφεύγουσας στον κατάλογο των προσώπων τα οποία αφορούν τα μέτρα αυτά – Κοινοποίηση στον ενδιαφερόμενο των νέων στοιχείων που ελήφθησαν υπόψη κατά την περιοδική επανεξέταση των περιοριστικών μέτρων – Προσβολή του δικαιώματος ακροάσεως – Δεν υφίσταται
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 41 § 2, στοιχείο αʹ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 και (ΚΕΠΠΑ) 2024/2456, άρθρο 6, εδ. 3· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 14 § 4, 2023/1765 και 2024/2455]
(βλ. σκέψεις 294, 295, 301, 318)
Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχές – Δικαιώματα άμυνας – Δικαίωμα ακρόασης – Υποχρέωση του Συμβουλίου να απαντά στις παρατηρήσεις των ενδιαφερόμενων προσώπων ή οντοτήτων πριν από τη λήψη των περιοριστικών μέτρων – Δεν υφίσταται
(Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 41 § 2)
(βλ. σκέψεις 308, 312)
Σύνοψη
Με την απόφασή του, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει την προσφυγή ακυρώσεως που άσκησε η εταιρία Positive Group PAO κατά των πράξεων με τις οποίες το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης την καταχώρισε στους καταλόγους των προσώπων και οντοτήτων που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας. Η υπόθεση αυτή παρέχει, μεταξύ άλλων, στο Γενικό Δικαστήριο τη δυνατότητα να αποφανθεί για πρώτη φορά επί της νομιμότητας του κριτηρίου θʹ της αποφάσεως 2014/145 (
1
), το οποίο επιτρέπει στο Συμβούλιο να λαμβάνει περιοριστικά μέτρα εις βάρος νομικών προσώπων, οντοτήτων ή φορέων που δραστηριοποιούνται στον ρωσικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και κατέχουν άδεια του FSB.
Η απόφαση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο σειράς περιοριστικών μέτρων που έλαβε η Ευρωπαϊκή Ένωση μετά τη στρατιωτική επίθεση που εξαπέλυσε η Ρωσική Ομοσπονδία κατά της Ουκρανίας στις 24 Φεβρουαρίου 2022. Στην Positive Group PAO επιβλήθηκε δέσμευση των κεφαλαίων και των οικονομικών πόρων της στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο του 2023 (
2
), και στη συνέχεια τον Μάρτιο και τον Σεπτέμβριο του 2024 (
3
), με την αιτιολογία ότι είναι οντότητα που δραστηριοποιείται στον ρωσικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και κατέχει άδεια την οποία χορήγησε η FSB. Τον Σεπτέμβριο του 2024 το Συμβούλιο τροποποίησε τον λόγο καταχώρισης της επωνυμίας της προσφεύγουσας στους επίμαχους καταλόγους, διευκρινίζοντας ότι η τελευταία είναι εταιρία χαρτοφυλακίου ομίλου εταιριών ετερογενών δραστηριοτήτων με έδρα τη Ρωσία που περιλαμβάνει την AO Pozitiv Teknolodzhiz, η οποία δραστηριοποιείται στον ρωσικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και κατέχει άδεια την οποία χορήγησε η FSB.
Προς στήριξη της προσφυγής ακυρώσεως, η προσφεύγουσα προβάλλει ένσταση ελλείψεως νομιμότητας του κριτηρίου θʹ και, μεταξύ άλλων, επικαλείται επίσης σφάλματα εκτιμήσεως εκ μέρους του Συμβουλίου.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Όσον αφορά την ένσταση ελλείψεως νομιμότητας του κριτηρίου θʹ, το Γενικό Δικαστήριο κρίνει, πρώτον, ότι το κριτήριο αυτό είναι σύμφωνο με τις αρχές της προβλεψιμότητας και της ασφάλειας δικαίου, δεδομένου ότι είναι αρκούντως σαφές και προβλέψιμο και ότι η εξουσία εκτιμήσεως του Συμβουλίου οριοθετείται από τους σκοπούς που επιδιώκει η ρύθμιση που διέπει τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα. Επισημαίνει συναφώς ότι οι προϋποθέσεις εφαρμογής του κριτηρίου θʹ προσδιορίζουν κατά τρόπο αντικειμενικό μια ορισμένη κατηγορία προσώπων. Πράγματι, η εφαρμογή του εν λόγω κριτηρίου προϋποθέτει τη συνδρομή δύο αντικειμενικών προϋποθέσεων, ήτοι, το ενδιαφερόμενο νομικό πρόσωπο, οντότητα ή φορέας, αφενός, να ασκεί δραστηριότητες στον ρωσικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και, αφετέρου, να κατέχει άδεια της FSB ή άδεια «όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού». Εξάλλου, το κριτήριο θʹ εντάσσεται σε νομικό πλαίσιο οριοθετημένο από τους σκοπούς που επιδιώκουν τα επίμαχα περιοριστικά μέτρα, ήτοι την ανάγκη να ασκηθεί η μέγιστη δυνατή πίεση στις ρωσικές αρχές ώστε να τερματίσουν τις ενέργειές τους που αποσταθεροποιούν την Ουκρανία, καθώς και τη στρατιωτική επίθεση κατά της εν λόγω χώρας. Επομένως, τα περιοριστικά αυτά μέτρα συνάδουν με τον σκοπό του άρθρου 21, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, ΣΕΕ.
Το Γενικό Δικαστήριο διευκρινίζει ότι, στην περίπτωση που μητρική εταιρία κατέχει ή ελέγχει μια από τις θυγατρικές της κατά τρόπον ώστε να ασκεί αποφασιστική επιρροή επ’ αυτής, οι εν λόγω εταιρίες αποτελούν μία ενιαία «οντότητα» κατά την έννοια του κριτηρίου θʹ. Επομένως, οι προϋποθέσεις για την καταχώριση βάσει του κριτηρίου θʹ της οντότητας που αποτελείται από τη μητρική εταιρία και τη θυγατρική της πληρούνται όταν η θυγατρική δραστηριοποιείται στον ρωσικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και είναι κάτοχος άδειας της FSB.
Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι το κριτήριο θʹ δεν είναι προδήλως δυσανάλογο σε σχέση με τους σκοπούς που επιδιώκονται με τα περιοριστικά μέτρα. Το εν λόγω κριτήριο μπορεί να περιορίσει τα μέσα που διαθέτει η Κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας για την υλοποίηση του πληροφοριακού πολέμου της, δεδομένου ότι, λόγω της σχέσης που διατηρούν με τις ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας, τα εν λόγω νομικά πρόσωπα, οντότητες ή φορείς τροφοδοτούν, άμεσα ή έμμεσα, την ικανότητα της Ρωσικής Ομοσπονδίας να υλοποιεί τις δράσεις και τις πολιτικές της που επιδιώκουν την υπονόμευση της εδαφικής ακεραιότητας, της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας της Ουκρανίας. Το κριτήριο αυτό είναι ως εκ τούτου αναγκαίο για την αύξηση της πίεσης που ασκείται στις ρωσικές αρχές για τον τερματισμό των αποσταθεροποιητικών για την Ουκρανία ενεργειών και πολιτικών τους, όπως τις ασκούν μέσω, μεταξύ άλλων, του πληροφοριακού πολέμου. Το Γενικό Δικαστήριο διευκρινίζει ότι το κριτήριο θʹ υπονομεύει την ικανότητα των οντοτήτων αυτών να παρέχουν στήριξη στις ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας και ότι δεν είναι προδήλως ακατάλληλο υπό το πρίσμα των εν λόγω σκοπών και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να θεωρηθεί δυσανάλογο καθόσον δεν επιβάλλει στο Συμβούλιο την υποχρέωση να αποδείξει την πραγματική συμμετοχή της οικείας οντότητας στον πληροφοριακό πόλεμο. Συναφώς εκτιμά ότι η προϋπόθεση που προβλέπεται στο κριτήριο θʹ σχετικά με την κατοχή άδειας της FSB ή άδειας «όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού», καθόσον δεν αφορά μόνον τις οντότητες οι οποίες δραστηριοποιούνται στον ρωσικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και συμμετέχουν πράγματι στον πληροφοριακό πόλεμο, αλλά και εκείνες που ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν από τις ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας προκειμένου να παράσχουν τη συνδρομή τους στις υπηρεσίες αυτές, είναι πρόσφορη και αναγκαία για την επίτευξη του επιδιωκόμενου με το κριτήριο αυτό σκοπού.
Τρίτον, το Γενικό Δικαστήριο αποφαίνεται ότι το κριτήριο δεν θίγει δυσανάλογα την επιχειρηματική ελευθερία (
4
). Μεταξύ άλλων κρίνει, λαμβανομένης υπόψη της πρωταρχικής σημασίας των σκοπών που επιδιώκουν τα περιοριστικά μέτρα, ότι το Συμβούλιο, χωρίς να υπερβεί τα όρια της εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτει, έκρινε ότι οι προσβολές της επιχειρηματικής ελευθερίας που θα απέρρεαν από την εφαρμογή του κριτηρίου θʹ ήταν πρόσφορες και αναγκαίες προκειμένου να αυξηθεί η πίεση που ασκείται στη Ρωσική Ομοσπονδία. Δεδομένου ότι τα μέτρα αυτά δεν εμποδίζουν τις ρωσικές επιχειρήσεις του τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας να ασκούν τις εμπορικές τους δραστηριότητες, τέτοιες προσβολές δεν μπορούν πράγματι να θεωρηθούν, υπό το πρίσμα των επιδιωκόμενων σκοπών, ως υπέρμετρη και ανεπίτρεπτη παρέμβαση, θίγουσα την ίδια την ουσία της επιχειρηματικής ελευθερίας των οντοτήτων τις οποίες αφορά το κριτήριο αυτό.
Όσον αφορά τα σφάλματα εκτιμήσεως που επικαλείται η προσφεύγουσα, το Γενικό Δικαστήριο διευκρινίζει ότι το πρόσωπο που κατονομάζεται στις αρχικές πράξεις και στις πρώτες πράξεις περί διατήρησης, ως προς το οποίο πρέπει να αποδειχθεί ότι πληροί τις προϋποθέσεις του κριτηρίου θʹ, είναι η προσφεύγουσα ως οντότητα, γνωστή και ως Positive Technologies ή Gruppa Pozitiva, και όχι η προσφεύγουσα ως εταιρία ή νομικό πρόσωπο. Επιπλέον, ακόμη και αν η Pozitiv Teknolodzhiz αποτελεί νομικό πρόσωπο το οποίο από νομικής απόψεως διακρίνεται από την προσφεύγουσα, το Συμβούλιο βασίμως έκρινε ότι, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι η προσφεύγουσα κατείχε το 100 % της θυγατρικής αυτής, ασκούσε καθοριστική επιρροή επί της θυγατρικής αυτής και ότι η τελευταία δεν αποτελούσε αυτόνομη οντότητα σε σχέση με την προσφεύγουσα. Ως εκ τούτου, στο μέτρο που αποδεικνύεται ότι η Pozitiv Teknolodzhiz, η οποία είναι θυγατρική της, είναι κάτοχος άδειας της FSB, πληρούνται οι προϋποθέσεις για την καταχώριση της προσφεύγουσας ως οντότητας βάσει του κριτηρίου θʹ. Στο πλαίσιο αυτό, το γεγονός ότι ο αριθμός φορολογικού μητρώου που αναγράφεται στις άδειες της FSB δεν αντιστοιχεί στον αριθμό φορολογικού μητρώου της προσφεύγουσας, ως νομικού προσώπου, είναι αδιάφορο προκειμένου να αποδειχθεί ότι η προσφεύγουσα, ως οντότητα, πληροί τις προϋποθέσεις καταχώρισης του κριτηρίου θʹ. Το Γενικό Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το Συμβούλιο δεν υπέπεσε σε πλάνη εκτιμήσεως καταχωρίζοντας και διατηρώντας την επωνυμία της προσφεύγουσας στους επίμαχους καταλόγους.
(
1
)	Άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο θʹ, της απόφασης 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 17ης Μαρτίου 2014, σχετικά με περιοριστικά μέτρα όσον αφορά δράσεις που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας (ΕΕ 2014, L 78, σ. 16), όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2023/1218 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουνίου 2023 (ΕΕ 2023, L 159 I, σ. 526) (στο εξής: κριτήριο θʹ):
«1. Δεσμεύονται όλα τα κεφάλαια και οι οικονομικοί πόροι που τελούν υπό την κυριότητα, την κατοχή ή τον έλεγχο: […]
θ) νομικ[ών] πρ[οσώπων], οντ[οτήτων] ή φορ[έων] που δραστηριοποιούνται στον ρωσικό τομέα ΤΠ με άδεια που χορηγεί το Κέντρο Αδειοδότησης, Πιστοποίησης και Προστασίας Κρατικών Απορρήτων της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ρωσικής Ομοσπονδίας (FSB) ή με άδεια “όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού” που χορηγεί το ρωσικό Υπουργείο Βιομηχανίας και Εμπορίου […]».
(
2
)	Απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2023/1218 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουνίου 2023, για την τροποποίηση της απόφασης 2014/145/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα όσον αφορά δράσεις που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας (ΕΕ 2023, L 159 I, σ. 526) και εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2023/1216 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουνίου 2023, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 269/2014 σχετικά με περιοριστικά μέτρα για ενέργειες που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας (ΕΕ 2023, L 159 I, σ. 335) (στο εξής: αρχικές πράξεις)· απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2023/1767 του Συμβουλίου, της 13ης Σεπτεμβρίου 2023, για την τροποποίηση της απόφασης 2014/145/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα όσον αφορά δράσεις που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας (ΕΕ 2023, L 226, σ. 104), και εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2023/1765 του Συμβουλίου, της 13ης Σεπτεμβρίου 2023, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 269/2014 σχετικά με περιοριστικά μέτρα για ενέργειες που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας (ΕΕ 2023, L 226, σ. 3) (στο εξής: πρώτες πράξεις περί διατήρησης).
(
3
)	Απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2024/847 του Συμβουλίου, της 12ης Μαρτίου 2024, για την τροποποίηση της απόφασης 2014/145/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα όσον αφορά δράσεις που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας (ΕΕ L, 2024/847), και εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2024/849 του Συμβουλίου, της 12ης Μαρτίου 2024, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 269/2014 σχετικά με περιοριστικά μέτρα για ενέργειες που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας (ΕΕ L, 2024/849) (στο εξής: δεύτερες πράξεις περί διατήρησης)· απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2024/2456 του Συμβουλίου, της 12ης Σεπτεμβρίου 2024, για την τροποποίηση της απόφασης 2014/145/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα όσον αφορά δράσεις που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας (ΕΕ L, 2024/2456) και εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2024/2455 του Συμβουλίου, της 12ης Σεπτεμβρίου 2024, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 269/2014 σχετικά με περιοριστικά μέτρα για ενέργειες που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας (ΕΕ L, 2024/2455) (στο εξής: τρίτες πράξεις περί διατήρησης).
(
4
)	Ελευθερία που κατοχυρώνεται στο άρθρο 16 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.