62020TJ0457_RES
Kawża T‑457/20
VeriGraft AB
vs
L‑Aġenzija Eżekuttiva Ewropea għall‑Kunsill Ewropew tal‑Innovazzjoni u għall‑SMEs (Eismea)
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (Id‑Disa’ Awla) tat‑13 ta’ Lulju 2022
“Klawżola ta’ arbitraġġ – Programm qafas għar-riċerka u l-innovazzjoni ‘Orizzont 2020’ (2014‑2020) – Ftehim ta’ sussidju ‘Personalized Tissue-Engineered Veins as a first Cure for Patients with Chronic Venous Insufficiency – P‑TEV’ – Spejjeż ta’ subappalt mhux previsti – Proċedura ta’ approvazzjoni ssemplifikata – Subappalt imsemmi fir-rapporti tekniċi perjodiċi – Rapporti tekniċi perjodiċi approvati – Spejjeż eliġibbli”
Dritt tal-Unjoni Ewropea – Drittijiet fundamentali – Prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni – Osservanza mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni fir-rigward tal-atti li jaqgħu taħt kuntest kuntrattwali – Ġurisdizzjoni tal-qorti tal-Unjoni – Neċessità ta’ klawżola ta’ arbitraġġ li tattribwixxi din il-ġurisdizzjoni
(Artikoli 299 u 317 TFUE; Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 51(1); Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 966/2012, Artikolu 79(2) u t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 121(1); Regolament tal-Kunsill Nru 1605/2002, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 108(1))
(ara l-punti 52 sa 55)
Atti tal-istituzzjonijiet – Motivazzjoni – Obbligu – Portata – Evalwazzjoni tal-obbligu ta’ motivazzjoni skont iċ-ċirkustanzi tal-każ
(Artikolu 296 TFUE)
(ara l-punt 56)
Industrija – Azzjonijiet neċessarji sabiex tiġi żgurata l-kompetittività tal-industrija – Riċerka u żvilupp teknoloġiku – Programm qafas għar-riċerka u l-innovazzjoni “Orizzont 2020” – Ftehim ta’ sussidju – Spejjeż li jikkorrispondu għal subappalt mhux previst fil-ftehim ta’ sussidju – Ċaħda, mill-Aġenzija Eżekuttiva għall-Intrapriżi Żgħar u Medji (EASME), tal-ispejjeż ta’ subappalt iġġustifikat fir-rapporti tekniċi perjodiċi approvati mill-imsemmija aġenzija – Inammissibbiltà
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1291/2013)
(ara l-punti 87, 88, 105, 109, 112)
Sunt
Ir-rikorrenti, VeriGraft AB, hija kumpannija Svediża tal-bioteknoloġija, speċjalizzata fl-iżvilupp ta’ trapjanti personalizzati li jirriżultaw mill-inġinerija ta’ tessuti umani u intiżi għall-użu fil-mediċina riġenerattiva.
Fl‑2017, VeriGraft u l-Unjoni Ewropea, irrappreżentata mill-Aġenzija Eżekuttiva għall-Intrapriżi Żgħar u Medji (EASME), ikkonkludew ftehim ta’ sussidju (
1
) li permezz tiegħu VeriGraft ingħatat sussidju għall-proġett “Vini personalizzati li joriġinaw mill-inġinerija tat-tessuti umani bħala l-ewwel kura għall-pazjenti milquta minn insuffiċjenza venuża kronika - P‑TEV”. Dan il-ftehim kien jipprevedi li s-sussidju kellu jirrimborsa 100 % tal-ispejjeż eliġibbli.
Bis-saħħa ta’ dan il-ftehim, VeriGraft kienet obbligata tissottometti perjodikament lill-EASME rapporti tekniċi u finanzjarji. L-azzjoni kienet maqsuma fl-ewwel perijodu ta’ rapport (iktar ’il quddiem il-“PR1”) u t-tieni perijodu (iktar ’il quddiem il-“PR2”).
VeriGraft issottomettiet lill-EASME r-rapporti tekniċi u finanzjarji tal-proġett P‑TEV li jkopru l-PR1 u l-PR2. L-EASME informat lil VeriGraft li, abbażi tar-rapporti ppreparati minn esperti esterni dwar dawn l-istess perijodi, hija qieset li l-implimentazzjoni tal-imsemmi proġett kienet sodisfaċenti. Madankollu, billi qieset sussegwentement li ċerti spejjeż ta’ subappalt ma kinux previsti mill-ftehim ta’ sussidju u kienu, minħabba f’hekk, ineliġibbli, l-EASME informat lil VeriGraft bl-irkupru tagħhom. Hija kienet tipprevedi li twettaq dan l-irkupru billi tuża, minn naħa, il-kontribuzzjoni ta’ VeriGraft għall-fond ta’ garanzija u, min-naħa l-oħra, nota ta’ debitu.
Permezz tar-rikors tagħha, VeriGraft titlob li l-ispejjeż ta’ subappalt miċħuda mill-EASME jitqiesu li huma eliġibbli taħt il-ftehim ta’ sussidju u li n-nota ta’ debitu kif ukoll l-irkupru ta’ somma korrispondenti mingħand il-fond ta’ garanzija jitqiesu li huma infondati.
Il-Qorti Ġenerali tilqa’ r-rikors ippreżentat minn VeriGraft fl-intier tiegħu. Fis-sentenza tagħha, hija teżamina l-kwistjoni ġdida dwar jekk l-Unjoni, irrappreżentata inizjalment mill-EASME, li saret l-Eismea (
2
), tistax tiċħad bħala ineliġibbli, minħabba n-natura mhux prevista tagħhom, spejjeż marbuta ma’ kuntratti ta’ subappalt, meta l-użu ta’ dawn il-kuntratti ma kienx issemma fid-deskrizzjoni tal-azzjoni annessa mal-ftehim ta’ sussidju, iżda kien iġġustifikat fir-rapporti tekniċi perjodiċi, approvati mill-EASME, konformement mal-proċedura ta’ approvazzjoni mħaffa prevista minn dan il-ftehim.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fl-ewwel lok, il-Qorti Ġenerali tirrileva li l-motivazzjoni konċiża pprovduta mill-EASME kienet suffiċjenti sabiex tippermetti lil VeriGraft tifhem liema kienu l-ispejjeż miċħuda kif ukoll ir-raġuni taċ-ċaħda tagħhom, jiġifieri li dawn l-ispejjeż kienu marbuta mal-attivitajiet ta’ subappalt li ma kinux imsemmija fl-annessi tal-ftehim ta’ sussidju.
Madankollu, fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali tikkonstata li l-ispejjeż iddikjarati minn VeriGraft, li jikkorrispondu għal subappalt imsemmi għall-ewwel darba fir-rapporti tekniċi perjodiċi għall-PR1 u għall-PR2 approvati mill-EASME jikkostitwixxu spejjeż eliġibbli fis-sens tal-ftehim ta’ sussidju.
F’dan il-kuntest, hija tosserva li l-ftehim ta’ sussidju jipprevedi l-possibbiltà li tintuża l-proċedura ta’ approvazzjoni ssemplifikata tal-kuntratti ta’ subappalt li ma tidhirx fl-annessi ta’ dan il-ftehim. Fil-fatt, mill-ftehim ta’ sussidju kif ukoll mill-ispjegazzjonijiet inklużi fil-mudell ta’ ftehim ta’ sussidju annotat għall-programm Horizon 2020, aċċessibbli għall-kontraenti kollha, jirriżulta li l-approvazzjoni ta’ rapport tekniku perjodiku li fih il-benefiċjarju ġġustifika l-użu ta’ kuntratti ta’ subappalt mhux previsti fid-deskrizzjoni tal-azzjoni ta’ dan il-ftehim għandha l-konsegwenza li tagħmel l-ispejjeż ta’ subappalt korrispondenti eliġibbli fis-sens tal-imsemmi ftehim.
Il-Qorti Ġenerali tenfasizza wkoll li, billi bbażat ruħha fuq ir-rapporti tal-grupp ta’ esperti esterni, l-EASME stess indikat li l-implimentazzjoni tal-proġett P‑TEV, kif deskritt fir-rapporti tekniċi perjodiċi għall-PR1 u għall-PR2, kienet sodisfaċenti u li għalhekk hija ma kkunsidratx li l-użu tas-subappaltatur imsemmi f’dawn ir-rapporti kien iqajjem dubju dwar il-fatt li l-proġett kien dejjem, essenzjalment, l-istess bħal dak li kien intgħażel jew fuq il-fatt li VeriGraft kellha dejjem il-kapaċità operattiva sabiex twettaq l-imsemmi proġett.
Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali tqis li l-EASME ma setgħetx tiċħad l-ispejjeż ta’ subappalt marbuta ma’ kompiti li s-subappaltar tagħhom kien iġġustifikat fir-rapporti tekniċi perjodiċi li hija approvat, minħabba li dawn l-ispejjeż kienu jikkorrispondu għal subappalt mhux previst fis-sens tal-ftehim ta’ sussidju.
Barra minn hekk, peress li n-nota ta’ debitu maħruġa mill-EASME u l-irkupru tas-somma korrispondenti mingħand il-fondi ta’ garanzija stabbiliti mill-imsemmi ftehim kienu bbażati fuq iċ-ċaħda tal-ispejjeż ta’ subappalt li jikkorrispondu għal subappalt mhux previst, il-Qorti Ġenerali, billi tibbaża ruħha fuq il-konstatazzjoni tan-natura eliġibbli ta’ dawn l-ispejjeż ta’ subappalt, tikkonkludi l-assenza ta’ bażi tan-nota u tal-irkupru.
(
1
)	Skont l-istrument ta’ sostenn għall-innovazzjoni fl-impriżi żgħar u medji (SMEs) imsemmi fl-Artikolu 22(2) tar-Regolament (UE) Nru 1291/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi Orizzont 2020 - il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (2014‑2020) u li jħassar id-Deċiżjoni Nru 1982/2006/KE (ĠU 2013, L 347, p. 104, rettifika fil-ĠU 2015, L 6, p. 6), u ppreċiżat mid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/743/UE tat‑3 ta’ Diċembru 2013 li tistabbilixxi l-programm speċifiku li jimplimenta Orizzont 2020 - il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (2014‑2020) u li tħassar id-Deċiżjonijiet 2006/971/KE, 2006/972/KE, 2006/973/KE, 2006/974/KE u 2006/975/KE (ĠU 2013, L 347, p. 965, rettifika fil-ĠU 2015, L 102, p. 96).
(
2
)	Mill‑1 ta’ April 2022.