62024TO0319_RES
Cás T-319/24
Meta Platforms Ireland Ltd
v
An Bord Eorpach um Chosaint Sonraí
Ordú na Cúirte Ginearálta (an Deichiú Dlísheomra) an 29 Aibreán 2025
(Caingean le haghaidh neamhniú – Cosaint sonraí pearsanta – Tuairim ón mBord Eorpach um Chosaint Sonraí maidir le bailíocht an toilithe i gcomhthéacs na samhlacha ‘toiligh nó íoc’ arna gcur chun feidhme ag ardáin mhóra ar líne – Airteagal 64(2) de Rialachán (AE) 2016/679 – Gníomh nach bhfuil faoi réir achomhairc – Do-ghlacthacht – Dliteanas – Damáiste – Nasc cúisíoch – Caingean gan bunús sa dlí go follasach
Caingean le haghaidh neamhniú – Gníomhartha atá faoi réir achomhairc – Coincheap – Gníomhartha a bhfuil éifeachtaí dlíthiúla sainordaitheacha acu – Tuairim ón mBord Eorpach um Chosaint Sonraí maidir le bailíocht thoiliú úsáideoirí i gcomhthéacs na samhlacha ‘toiligh nó íoc’ arna gcur chun feidhme ag ardáin mhóra ar líne – Eisiamh – Do-ghlacthacht
(Airteagal 263 CFAE)
(féach míreanna 19-42)
Dliteanas neamhchonarthach – Coinníollacha – Neamhdhleathacht – Damáiste – Nasc cúisíoch – Easpa ceann de na coinníollacha – Caingean le haghaidh damáistí a dhíbhe ina hiomláine
(Airteagail 268 agus 340, an dara mír, CFAE)
(féach míreanna 47-58)
Résumé
Lena hordú, déanann an Chúirt Ghinearálta an chaingean le haghaidh neamhniú (
1
) arna tabhairt ag Meta Platforms Ireland Ltd (‘Meta’) i gcoinne Thuairim 8/2024 ón mBord Eorpach um Chosaint Sonraí (‘EDPB’) maidir le bailíocht an toilithe i gcomhthéacs na samhlacha ‘toiligh nó íoc’ arna gcur chun feidhme ag ardáin mhóra ar líne a dhíbhe toisc í a bheith do-ghlactha. Dá bhrí sin, áitíonn sí nach gníomh í an Tuairim sin, arna glacadh ar bhonn an Rialacháin Ghinearálta maidir le Cosaint Sonraí, (
2
) atá faoi réir achomhairc, in éagmais éifeachtaí dlíthiúla ceangailteacha i leith tríú páirtithe. Ina theannta sin, diúltaíonn an Chúirt Ghinearálta don chaingean le haghaidh dliteanas neamhchonarthach an Aontais Eorpaigh (
3
) a thionscain Meta agus cúiteamh á lorg aige as an damáiste a líomhnaítear a rinneadh mar thoradh ar an Tuairim sin toisc nach bhfuil aon bhunús dlí ann go follasach.
An 17 Aibreán 2024, arna iarraidh sin do thrí údarás mhaoirseachta náisiúnta um chosaint sonraí, ghlac EDPB le Tuairim 8/2024. Ba mhian leis na húdaráis sin a bheith ar an eolas faoi na himthosca agus na coinníollacha faoina bhféadfaí a mheas go gcomhlíonann na cleachtais arna gcur chun feidhme ag ardáin mhóra ar líne, (
4
) arb é atá iontu rogha a thabhairt d’úsáideoirí idir, ar thaobh amháin, toiliú le próiseáil sonraí pearsanta chun críoch fógraíochta iompraíochta agus, ar an taobh eile, luach saothair a íoc as an tseirbhís a fháil gan a sonraí pearsanta a phróiseáil chun na gcríoch sin (‘na samhlacha “toiligh nó íoc”’), de réir bhrí RGCS.
I dTuairim 8/2024, soiléiríonn EDPB, inter alia, nach mór toiliú a iarrtar ar úsáideoirí chun a sonraí pearsanta a phróiseáil chun críoch fógraíochta iompraíochta a bheith saor, sonrach, feasach agus gan athbhrí, agus nach mór baint a bheith aige le próiseáil sonraí a dhéantar i gcomhréir le prionsabail an riachtanais, na comhréireachta, an teorannaithe de réir cuspóra, an íoslaghdaithe sonraí agus na cothroime. De réir an chomhlachta sin, d’fhéadfadh tionchar suntasach a bheith ag an bhfíric go dtairgtear rogha bhreise d’úsáideoirí, saor in aisce agus gan fógraíocht iompraíochta, lena ngabhann, mar shampla, cineál fógraíochta lena bpróiseáiltear líon laghdaithe (nó nialasach) sonraí pearsanta, ag ardán mór ar líne, ar mheasúnú bhailíocht an toilithe sin. Maidir leis an luach saothair a éilítear don leagan den tseirbhís a íocadh, deir EDPB nár cheart an méid a bheith de chineál a chuirfeadh cosc ar na hábhair sonraí saor-rogha a dhéanamh agus diúltú a dtoiliú a thabhairt.
Sa chomhthéacs sin, iarrann Meta ar dtús go gcuirfí Tuairim 8/2024 ar neamhní agus anuas air sin go ndéanfaí cúiteamh as an damáiste a líomhnaítear a bhain dó mar thoradh ar an Tuairim sin.
Measúnú na Cúirte Ginearálta
Ar an gcéad dul síos, meabhraíonn an Chúirt Ghinearálta go bhfuil caingean le haghaidh neamhniú, dá bhforáiltear in Airteagal 263 CFAE, ar fáil i gcoinne gach gnímh arna ghlacadh ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí nó gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh, is cuma cén cineál nó foirm iad, a bhfuil sé d’aidhm acu éifeachtaí dlíthiúla ceangailteacha a bheith acu.
Maidir le Tuairim 8/2024, sa chás seo, measann an Chúirt Ghinearálta nach gceadaítear lena hábhar an tátal go bhfuil sé beartaithe éifeachtaí dlíthiúla ceangailteacha a bheith aige inti féin. Foráiltear leis an ngníomh sin greille chun anailís a dhéanamh ar shamhlacha ‘toiligh nó íoc’ na n-ardán mór ar líne i bhfianaise na rialacha a leagtar amach in RGCS maidir le bailíocht toilithe. I dTuairim 8/2024, díríonn EDPB ar an gcás nach dtabharfadh ardán den sórt sin rogha gan táille a íoc don úsáideoir seachas toiliú a thabhairt do phróiseáil sonraí pearsanta chun críoch fógraíochta iompraíochta. I bhformhór na gcásanna, d’fhéadfadh neamhbhailíocht an toilithe sin a bheith mar thoradh air sin. Braitheann an measúnú sin ar roinnt tosca, lena n-áirítear cé acu atá nó nach bhfuil an tseirbhís atá i gceist tábhachtach i saol sóisialta nó gairmiúil na n-úsáideoirí agus costas an rogha íoctha. Thairis sin, dealraíonn sé go n-iarrtar sna sleachta i dTuairim 8/2024 ina bhfuil téarmaí amhail ‘ba cheart’ nó ‘níor cheart’ tuilleadh machnaimh a dhéanamh ar na roghanna a d’fhéadfadh gach ardán mór ar líne a thairiscint d’úsáideoirí an tsamhail ‘toiligh nó íoc’ a thairgeann na hardáin sin a cháineadh ar bhealach ginearálaithe.
Cuireann an Chúirt Ghinearálta in iúl freisin nach bhfuil foráil in RGCS lena gcuirtear d’oibleagáid ar údaráis mhaoirseachta ‘an-aird a thabhairt’ ar thuairim ó EDPB maidir le saincheisteanna ginearálta, amhail Tuairim 8/2024. (
5
) Os a choinne sin, tá feidhm ag oibleagáid den sórt sin (
6
) maidir le tuairimí a bhaineann le cineálacha áirithe dréachtchinntí sonracha ó na húdaráis mhaoirseachta, (
7
) nach mór do na húdaráis sin a chur in iúl do EDPB le linn an nós imeachta chun na cinntí sin a ghlacadh. Mura bhfuil sé ar intinn aige an tuairim a díríodh chuige a leanúint, go hiomlán nó go páirteach, ar an mbonn sin, ní mór don údarás maoirseachta lena mbaineann fógra a thabhairt do Chathaoirleach EDPB, rud a chuireann tús leis an bpróiseas chun cinneadh ceangailteach ó EDPB a ghlacadh. (
8
) Ní fhoráiltear do chóras den sórt sin i ndáil le tuairimí EDPB maidir le hábhair ghinearálta, amhail Tuairim 8/2024, ar tuairimí iad dá bhrí sin nach bhfuil aon údarás ar leith ceangailte leo. Níl na tuairimí sin ceangailteach iontu féin, ós rud é nach féidir leis na treoracha atá iontu, ag féachaint do chumhachtaí EDPB, más ann dóibh, a bheith ina dtreoracha ceangailteacha d’údaráis mhaoirseachta ina dhiaidh sin ach amháin i gcinneadh ceangailteach ina dhiaidh sin ó EDPB. I bhfianaise a bhfuil thuas, tagann an Chúirt Ghinearálta ar an gconclúid nach bhfuil éifeachtaí dlíthiúla ceangailteacha ag Tuairim 8/2024 i leith tríú páirtithe, ná, go sonrach, i leith Meta.
Ar an gcéad dul síos, fiú má tá Meta ina ábhar do Thuairim 8/2024, in éagmais anailís iomlán ar a chás arna déanamh ag na húdaráis mhaoirseachta inniúla, ní féidir éifeachtaí dlíthiúla ceangailteacha a bheith ag an tuairim sin uirthi. Ar an dara dul síos, ní leor an fhéidearthacht go ndéanfadh EDPB cinneadh ceangailteach ina dhiaidh sin a bheadh dírithe ar na húdaráis mhaoirseachta inniúla a scrúdódh samhail ‘toiligh nó íoc’ Meta, lena ndéanfaí an eangach anailíseach a leagtar amach i dTuairim 8/2024 a atáirgeadh ina hiomláine nó i bpáirt, chun a mheas go bhfuil sí sin ceangailteach ón tús. Dá réir sin, tagann an Chúirt Ghinearálta ar an gconclúid nach ionann an tuairim sin agus gníomh a bhféadfadh Meta agóid a dhéanamh ina coinne.
Ní hionann an chonclúid sin agus sárú ar cheart Meta chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil, (
9
) ós rud é nach bhfuil éifeachtaí dlíthiúla ceangailteacha ar Meta i gceist le Tuairim 8/2024. Ní fhéadfadh na breithnithe atá ann difear díreach a dhéanamh do Meta dá léireofaí iad i gcinneadh ó údarás maoirseachta nó ó chúirt Ballstáit nó ó Stát eile is páirtí sa Chomhaontú maidir leis an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (LEE). Más amhlaidh an cás, d’fhéadfadh sé go mbeadh, nó go mbeidh, na cinntí sin faoi réir measúnú ag cúirt a chomhlíonann na ceanglais maidir le cosaint bhreithiúnach éifeachtach.
Ní féidir amhras a chaitheamh ar an gconclúid sin ach an oiread mar gheall ar dhifríocht a d’fhéadfadh a bheith ann idir measúnú ar an ngníomh sin ag cúirteanna Stát ar páirtithe iad i gComhaontú LEE nach Ballstáit den Aontas Eorpach iad agus ag cúirteanna Bhallstáit an Aontais. Tá féidearthacht den sórt sin ina gné dhílis den chóras a glacadh i gComhaontú LEE, atá bunaithe ar dhá cholún maoirseachta agus athbhreithnithe bhreithiúnaigh, arb é an chéad cholún is infheidhme maidir le Ballstáit an Aontais Eorpaigh agus an dara ceann maidir leis na Stáit eile is páirtithe sa chomhaontú sin. Maidir leis an dara ceann, foráiltear, inter alia, i gComhaontú LEE agus sa Chomhaontú idir Stáit Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa (CSTE) maidir le húdarás faireachais agus Cúirt Bhreithiúnais a bhunú, (
10
) go bhféadfaidh cúirt de chuid na Stát sin imeachtaí a thabhairt os comhair na Cúirte CSTE chun tuairim a fháil maidir le léiriú ar na rialacha sin, go háirithe léiriú ar RGCS. Mar sin, d’fhéadfadh Cúirt CSTE a léiriú a mhéid a mheasann sí go bhfuil na breithnithe a leagtar amach i dTuairim 8/2024 comhsheasmhach leis an Rialachán sin. Maidir le Ballstáit an Aontais Eorpaigh, d’fhéadfadh cúirt de chuid na Stát sin caingean a thabhairt os comhair na Cúirte Breithiúnais chun bailíocht na tuairime sin a mheas.
Ar an dara dul síos, diúltaíonn an Chúirt Ghinearálta d’éileamh Meta ar chúiteamh as an damáiste a líomhnaíodh a bhain dó mar thoradh ar Thuairim 8/2024, mar gheall ar dhliteanas neamhchonarthach an Aontais Eorpaigh.
Tar éis di na trí choinníoll charnacha chun an dliteanas sin a thabhú a mheabhrú, tugann an Chúirt Ghinearálta dá haire nach gcomhlíontar an coinníoll a bhaineann le damáiste iarbhír agus damáiste áirithe a bheith ann. A mhéid a bhaineann leis an damáiste a líomhnaíonn Meta, arb é atá ann an laghdú ar ioncam fógraíochta agus suibscríbhinne a eascraíonn as an ‘gceanglas’, a líomhnaítear dá bhforáiltear i dTuairim 8/2024, chun rogha bhreise gan íocaíocht a thabhairt d’úsáideoirí rogha a dhéanamh idir, ar thaobh amháin, aontú le fógraíocht iompraíochta a fháil agus, ar an taobh eile, íocaíocht a dhéanamh chun tairbhe a bhaint as an tseirbhís lena mbaineann gan an cineál fógraíochta sin a fháil, measann an Chúirt Ghinearálta go bhfuil sí bunaithe ar mhíthuiscint ar an Tuairim sin. Níl sé i gceist leis an tuairim atá i gceist, go bunúsach, ach greille a sholáthar chun anailís a dhéanamh ar shamhlacha ‘toiligh nó íoc’ na n-ardán mór ar líne i bhfianaise na rialacha a leagtar síos in RGCS a bhaineann le bailíocht an toilithe agus níl sé beartaithe ann féin éifeachtaí dlíthiúla ceangailteacha a bheith aici. Thairis sin, tá an damáiste atá líomhnaithe ag Meta bunaithe ar imeachtaí a bheidh ann amach anseo, atá éiginnte, go gcinneann an Coimisiún um Chosaint Sonraí (Éire) an ghreille anailíseach sin a chur i bhfeidhm ar a thionscnamh féin nó go nglacann EDPB cinneadh ceangailteach maidir leis, rudaí nach bhfuil iontu ach féidearthachtaí.
A mhéid a bhaineann leis an gcoinníoll maidir leis an nasc cúisíoch, ar mhaithe le hiomláine, tugann an Chúirt Ghinearálta dá haire nach féidir aon nasc sách díreach cúise agus éifeachta a shuí idir Tuairim 8/2024 agus an damáiste a líomhnaíonn Meta. In éagmais éifeachtaí ceangailteacha, ní féidir leis an Tuairim sin a bheith ina cúis sách díreach leis an laghdú féideartha ar ioncam a mhaíonn Meta a bheith ag súil leis. D’fhéadfadh díobháil den sórt sin a bheith mar thoradh díreach ar a hiompar deonach nó ar aon chinneadh atá ina cheangal uirthi, rud a d’fhágfadh go dtabharfaí rogha d’úsáideoirí gan táille a íoc sa bhreis ar an rogha idir, ar thaobh amháin, fógraíocht iompraíochta a fháil agus, ar an taobh eile, íocaíocht a dhéanamh chun tairbhe a bhaint as an tseirbhís lena mbaineann gan an cineál fógraíochta sin a fháil.
(
1
)	Airteagal 263 CFAE.
(
2
)	Airteagal 64(2) de Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO 2016 L 119, lch. 1, ‘RGCS’).
(
3
)	Bunaithe ar Airteagal 268 agus ar an dara mír d’Airteagal 340 CFAE.
(
4
)	Rialachán (AE) 2022/2065 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Deireadh Fómhair 2022 maidir le Margadh Aonair do Sheirbhísí Digiteacha agus lena leasaítear Treoir 2000/31/CE (an Gníomh um Sheirbhísí Digiteacha) (IO 2022 L 277, lch. 1). Sainítear in Airteagal 3(i) den Rialachán sin an coincheap ‘ardán ar líne’, agus sainmhínítear in Airteagal 33(1) den Rialachán sin an coincheap ‘ardán an-mhór ar líne’.
(
5
)	Tuairim bunaithe ar Airteagal 64(2) de RGCS.
(
6
)	Dá bhforáiltear in Airteagal 64(7) de RGCS.
(
7
)	Tuairimí bunaithe ar Airteagal 64(1) de RGCS.
(
8
)	Airteagal 64(8) de RGCS.
(
9
)	Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh.
(
10
)	Airteagal 108(2) de Chomhaontú LEE agus Airteagal 34 den Chomhaontú idir Stáit CSTE maidir le húdarás faireachais agus Cúirt Bhreithiúnais a bhunú (IO 1994 L 344, lch. 1).