62022CJ0312
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Sitt Awla)
12 ta’ Ottubru 2023 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Artikolu 56 KE – Moviment liberu tal-kapital – Taxxa fuq id-dħul tal-persuni fiżiċi – Tassazzjoni tad-dħul minn interessi minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn – Interessi dovuti u mħallsa minn entitajiet mhux residenti fit-territorju nazzjonali – Differenza fit-trattament skont il-post ta’ stabbiliment tal-entità li temetti u tal-entità li tħallas l-interessi kkonċernati – Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Konfederazzjoni Svizzera li jipprovdi miżuri ekwivalenti għal dawk stabbiliti fid-Direttiva 2003/48/KE – Artikolu 2(4) – Tassazzjoni tad-dħul mit-tfaddil taħt forma ta’ ħlas ta’ interessi minn sors Svizzeru – Obbligu li jiġu applikati l-istess rati ta’ taxxa bħal dawk applikati għad-dħul nazzjonali simili”
Fil-Kawża C‑312/22,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mis-Supremo Tribunal Administrativo (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Portugall), permezz ta’ deċiżjoni tas‑7 ta’ April 2022, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl‑10 ta’ Mejju 2022, fil-proċedura
FL
vs
Autoridade Tributária e Aduaneira,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Sitt Awla),
komposta minn T. von Danwitz (Relatur), President tal-Awla, P. G. Xuereb u A. Kumin, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Pikamäe,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal FL, minn D. Almeida u M. da Rosa Amaral, advogados,
–
għall-Gvern Portugiż, minn A. de Almeida Morgado, P. Barros da Costa u A. Rodrigues, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn G. Braga da Cruz u W. Roels, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 56 KE u tal-Artikolu 2(4) tal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Konfederazzjoni Svizzera li jipprovdi miżuri ekwivalenti għal dawk stabbiliti fid-Direttiva tal-Kunsill 2003/48/KE dwar it-tassazzjoni ta’ dħul mit-tfaddil taħt forma ta’ ħlas ta’ imgħaxijiet (ĠU 2006, L 153M, p. 381, iktar ’il quddiem, il-“Ftehim”).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn FL u l-Autoridade Tributária e Aduaneira (l-Awtorità Fiskali u Doganali, il-Portugall) fir-rigward tal-issuġġettar għat-taxxa fuq id-dħul tal-persuni fiżiċi ta’ dħul minn interessi minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn dovuti minn entitajiet mhux residenti fit-territorju Portugiż u mħallsa lil FL matul is-sena 2005 minn istituzzjoni bankarja Svizzera.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3
Il-Ftehim daħal fis-seħħ fl‑1 ta’ Lulju 2005 wara l-konklużjoni tal-proċeduri previsti fl-Artikoli 17 u 18 tiegħu.
4
Skont l-Artikolu 1 tal-Ftehim, intitolat “Żamma ta’ taxxa mill-Aġenti tal-pagament Svizzeri”:
“1.   Ħlasijiet ta’ imgħaxijiet magħmula lil sidien benefiċjarji skond it-tifsira ta’ l-Artikolu 4 li huma residenti fi Stat Membru ta’ l-Unjoni Ewropea, minn issa ’l quddiem msejjaħ ‘Stat Membru’, minn aġent tal-ħlas stabbilit fit-territorju ta’ l-Isvizzera, għandhom soġġett għall-paragrafu 2 u l-Artikolu 2 hawn isfel, ikunu suġġetti għal taxxa miżmuma mill-ammont ta’ imgħaxijiet imħallsa. Ir-rata ta’ taxxa miżmuma għandha tkun ta’ 15% fl-ewwel tlett snin mid-data ta’ applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim, 20% għat-tlett snin ta’ wara u 35% minn dik is-sena ’l quddiem.
2.   Ħlasijiet ta’ imgħaxijiet ġejjin minn pretensjonijiet ta’ debitu fil-konfront ta’ debituri li huma residenti fl-Isvizzera jew minn pretensjonijiet ta’ debitu fil-konfront ta’ stabbilimenti permanenti li qegħdin fl-Isvizzera ta’ persuni mhux residenti fl-Isvizzera għandhom jiġu esklużi miż-żamma ta’ taxxa. Għall-għanijiet ta’ dan il-Ftehim ‘stabbiliment permanenti’ għandu l-istess tifsira ddikjarata fil-konvenzjoni rilevanti dwar it-taxxa doppja bejn l-Isvizzera u l-Istat ta’ residenza tad-debitur. Fl-assenza ta’ tali konvenzjoni, ‘stabbiliment permanenti’ tfisser post fiss ta’ negozju fejn jitwettaq in-negozju kollu jew parti min-negozju ta’ debitur.
[…]”
5
Konformement mal-Artikolu 2 tal-Ftehim, intitolat “Żvelar volontarju”:
“1.   L-Isvizzera għandha tipprovdi proċedura li tippermetti lis-sid benefiċjarju kif imfisser fl-Artikolu 4 li jevita ż-żamma ta’ taxxa speċifikata fl-Artikolu 1 billi jawtoriżża b’mod espliċitu lill-aġent tal-pagament tiegħu fl-Isvizzera biex jirrapporta l-ħlas ta’ imgħaxijiet lill-awtorità kompetenti ta’ dak l-Istat. Tali awtorizzazzjoni għandha tkopri l-ħlas kollu ta’ imgħaxijiet lis-sid benefiċjarju minn dak l-aġent tal-ħlas.
2.   L-ammont minimu ta’ informazzjoni li għandha tkun rapurtata mill-aġent tal-pagament f’każ ta’ awtorizzazzjoni espliċita mis-sid benefiċjarju għandu jikkonsisti minn:
[…]
3.   L-awtorità kompetenti Svizzera għandha tikkomunika l-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 2 lill-awtorità kompetenti ta’ l-Istat Membru ta’ residenza tas-sid benefiċjarju. […]
4.   Fil-każ li s-sid benefiċjarju jagħżel din il-proċedura ta’ żvelar volontarju jew inkella jiddikjara d-dħul fuq l-imgħaxijiet tiegħu miksub minn aġent tal-ħlas Svizzeru lill-awtoritajiet tat-taxxa fl-Istat Membru tiegħu ta’ residenza, id-dħul fuq l-imgħaxijiet kkonċernat għandu jkun suġġett għal tassazzjoni f’dak l-Istat Membru bl-istess rati bħal dawk applikati għal dħul simili li jinħoloq f’dak l-Istat.”
Id-dritt Portugiż
6
Skont l-Artikolu 22 tal-Código do Imposto sobre o Rendimento das Pessoas Singulares (il-Kodiċi tat-Taxxa dwar id-Dħul tal-Persuni Fiżiċi), fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem iċ-“CIRS”):
“1.   Id-dħul taxxabbli bit-taxxa fuq id-dħul tal-persuni fiżiċi huwa dak li jirriżulta mill-kumulu ta’ dħul mill-kategoriji differenti miksub ta’ kull sena, wara li jkun sar it-tnaqqis u l-qtugħ previst fis-sezzjonijiet li ġejjin.
[…]
3.   Id-dħul miksub mill-persuni taxxabbli li ma jirrisjedux fit-territorju Portugiż kif ukoll dak imsemmi fl-Artikoli 71 u 72 ma huwiex akkumulat, għall-finijiet tat-tassazzjoni tiegħu, bla ħsara għall-possibbiltà ta’ kumulu li hija prevista fihom.”
7
L-Artikolu 71(1) u (3) taċ-CIRS jipprovdi:
“1.   Huwa suġġett għat-taxxa f’ras il-għajn definittiva d-dħul miksub fit-territorju Portugiż imsemmi fil-paragrafi li ġejjin kif ukoll id-dħul imsemmi fl-Artikolu 101(2)(b) bir-rati definittivi previsti fihom.
[…]
3.   Huma intaxxati bir-rata ta’ 20%:
a)
l-interessi provenjenti minn depożiti mingħajr maturità jew depożiti fissi, inklużi dawk provenjenti minn ċertifikati ta’ depożitu;
b)
id-dħul minn titoli ta’ dejn, sew jekk nominattivi jew ta’ possessjoni, kif ukoll id-dħul li jirriżulta minn operazzjonijiet ta’ riporti, ta’ ċessjonijiet ta’ dejn, ta’ kontijiet ta’ titoli bi prezzijiet iggarantiti jew minn operazzjonijiet oħra simili jew analogi;
[…]”
8
L-Artikolu 101(2) taċ-CIRS jipprevedi:
“Fir-rigward tad-dħul suġġett għal taxxa f’ras il-għajn bir-rati previsti fl-Artikolu 71 kif ukoll, fil-każ imsemmi fil-punt b), ta’ benefiċċji li jirriżultaw minn ishma dovuti minn entitajiet mhux iddomiċiljati fit-territorju Portugiż li lilhom jista’ jiġi attribwit il-ħlas:
[…]
b) l-entitajiet li jħallsu lill-persuni intitolati, li jirrisjedu fit-territorju Portugiż jew li jqiegħdu għad-dispożizzjoni tagħhom dħul minn titoli trasferibbli dovut minn entitajiet mhux iddomiċiljati fit-territorju Portugiż li lilhom jista’ jiġi attribwit il-ħlas, sew jekk ikunu awtorizzati minn dawn tal-aħħar jew minn dawn il-persuni intitolati, sew jekk jaġixxu f’isem wieħed jew l-ieħor, għandhom inaqqsu l-ammont korrispondenti bir-rata ta’ 20% tad-dħul gross […]”
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
9
Matul is-sena 2005, FL kiseb dħul minn interessi provenjenti minn obbligazzjonijiet u titoli ta’ dejn imħallsa minn istituzzjoni bankarja Svizzera.
10
Fl‑10 ta’ Mejju 2006, FL ippreżenta dikjarazzjoni ta’ dħul li kienet tirrigwarda dan id-dħul minn interessi. Permezz tal-avviż ta’ taxxa għas-sena 2005, l-imsemmi dħul minn interessi ġie akkumulat mad-dħul l-ieħor ta’ FL u intaxxat bit-taxxa fuq id-dħul tal-persuni fiżiċi bir-rata progressiva massima ta’ 40%.
11
Fil‑31 ta’ Lulju 2008, FL issottometta talba għal eżami mill-ġdid ex officio ta’ dan l-avviż ta’ taxxa, li ġiet miċħuda. Fil‑11 ta’ Jannar 2010, huwa adixxa lit-Tribunal Administrativo e Fiscal de Sintra (il-Qorti Amministrattiva u Fiskali ta’ Sintra, il-Portugall) b’rikors kontra l-imsemmi avviż ta’ taxxa, liema rikors ġie miċħud fl-intier tiegħu minn din il-qorti permezz ta’ sentenza tal‑1 ta’ Novembru 2020.
12
FL ippreżenta appell kontra din is-sentenza quddiem il-qorti tar-rinviju, is-Supremo Tribunal Administrativo (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Portugall).
13
Insostenn ta’ dan l-appell, FL jesponi, qabel kollox, li l-leġiżlazzjoni Portugiża applikabbli tippreġudika l-moviment liberu tal-kapital u l-libertà li jiġu pprovduti servizzi, inkwantu tiddiskrimina l-persuni li jirrisjedu fil-Portugall skont jekk id-dħul minn interessi li jirċievu jiġix minn obbligazzjonijiet u minn depożiti fissi maħruġa minn entitajiet stabbiliti fil-Portugall jew jekk huwiex imħallas minn tali entitajiet jew inkella jekk dan id-dħul minn interessi jiġix minn obbligazzjonijiet u minn depożiti fissi maħruġa minn entitajiet stabbiliti f’pajjiżi terzi u huwa mħallas minn tali entitajiet.
14
Fil-fatt, bis-saħħa tal-Artikoli 22, 71 u 101 taċ-CIRS, id-dħul minn interessi miksub mill-ewwel entitajiet jiġi ntaxxat bir-rata f’ras il-għajn ta’ 20% filwaqt li dak miksub mit-tieni entitajiet huwa suġġett għal kumulu obbligatorju tad-dħul u ntaxxat b’rata progressiva li tista’ titla’ sa 40%. Issa, sa fejn, skont din il-leġiżlazzjoni, dħul identiku huwa suġġett għal trattament fiskali differenti skont jekk il-ħlas tiegħu jsirx jew le permezz ta’ aġent paganti residenti fil-Portugall, FL iqis li l-imsemmija leġiżlazzjoni tista’ tiddiswadi lill-persuni taxxabbli residenti milli jinvestu l-kapital tagħhom f’kumpanniji stabbiliti fl-Unjoni Ewropea jew barra minnha.
15
Barra minn hekk, FL iqis li l-leġiżlazzjoni Portugiża tmur kontra d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2003/48 u dawk tal-Ftehim li jipprevedu miżuri ekwivalenti, inkwantu din il-leġiżlazzjoni tintaxxa d-dħul ittrasferit lilu mill-istituzzjonijiet bankarji Svizzeri b’mod iktar qawwi milli kieku dan id-dħul kellu jiġi ntaxxat minn istituzzjonijiet bankarji Portugiżi, anki jekk kien issodisfa korrettament l-obbligi fiskali tiegħu fil-Portugall u ppermetta l-iskambju ta’ informazzjoni bejn dan l-Istat Membru u l-awtoritajiet Svizzeri.
16
B’hekk, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-imsemmija leġiżlazzjoni hijiex kompatibbli mar-regoli tal-Unjoni dwar il-moviment liberu tal-kapital, b’mod partikolari mal-Artikolu 56 KE moqri flimkien mal-Artikolu 2(4) tal-Ftehim.
17
F’dawn iċ-ċirkustanzi, is-Supremo Tribunal Administrativo (il-Qorti Amministrattiva Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“Il-fatt li d-dħul minn interessi minn obbligazzjonijiet u titoli ta’ dejn, imħallsa minn entità bankarja Svizzera mhux residenti [fit-territorju Portugiż lir-rikorrent fil-kawża prinċipali] fis-sena 2005, għandu jkun suġġett għal kumulu fiskali u b’hekk intaxxat bl-istess rata tat-[taxxa fuq id-dħul ta’ persuni fiżiċi] bħall-kumplament tad-dħul, liema fatt jiddetermina t-tassazzjoni rispettiva b’rata ta’ taxxa ħafna ogħla minn dik li tkun dovuta (rata f’ras il-għajn) li kieku dan id-dħul kellu jitħallas minn entità bankarja residenti fit-territorju nazzjonali, huwa konformi mad-dritt tal-Unjoni?”
Fuq id-domanda preliminari
18
Permezz tad-domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 56 KE u l-Artikolu 2(4) tal-Ftehim għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali ta’ Stat Membru li tissuġġetta d-dħul minn interessi miksub mill-persuni taxxabbli ta’ dan l-Istat Membru għal rata ta’ taxxa progressiva li tista’ titla’ għal 40 % meta dan id-dħul minn interessi jkun ġej minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn maħruġa minn entità ta’ Stat Membru ieħor jew minn Stat terz bħall-Konfederazzjoni Svizzera u jitħallas minn tali entità, filwaqt li, meta dan id-dħul minn interessi jkun ġej minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn maħruġa u mħallsa minn entità tal-Istat Membru ta’ residenza tagħhom u jitħallas minn tali entità, dan jiġi ntaxxat b’rata f’ras il-għajn inferjuri ta’ 20 %.
Fuq il-moviment liberu tal-kapital
19
Qabel kollox għandu jiġi kkonstatat li leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li għandha bħala għan it-tassazzjoni ta’ dħul minn interessi minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn miksuba mill-persuni fiżiċi u li jirriżultaw minn investimenti magħmula minn dawn tal-aħħar, taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-moviment liberu tal-kapital.
20
Issa, tali leġiżlazzjoni tista’ wkoll taffettwa l-libertà li jiġu pprovduti servizzi, hekk kif josservaw ir-rikorrent fil-kawża prinċipali u l-Kummissjoni Ewropea, inkwantu jista’ jkollha effetti fuq is-servizzi finanzjarji li għandhom bħala oġġett dawn l-obbligazzjonijiet u titoli ta’ dejn proposti minn intermedjarju ta’ Stat Membru ieħor.
21
Madankollu, meta miżura nazzjonali tirrigwarda kemm il-libertà li jiġu pprovduti servizzi kif ukoll il-moviment liberu tal-kapital, il-Qorti tal-Ġustizzja teżamina l-miżura inkwistjoni, bħala prinċipju, fid-dawl ta’ waħda biss minn dawn iż-żewġ libertajiet fundamentali jekk jirriżulta li, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, waħda minnhom hija kompletament sekondarja meta mqabbla mal-oħra u tista’ tiġi assoċjata magħha (sentenza tat‑30 ta’ April 2020, Société Générale, C‑565/18, EU:C:2020:318, punt 19 u l-ġurisprudenza ċċitata).
22
F’dan il-każ, il-libertà li jiġu pprovduti servizzi tidher li hija sekondarja meta mqabbla mal-moviment liberu tal-kapital u tista’ tiġi assoċjata ma’ tal-aħħar. Fil-fatt, il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tirrigwarda l-konsegwenzi li jirriżultaw għal persuna taxxabbli residenti mill-eżerċizzju tal-moviment liberu tal-kapital. Huwa preċiżament l-eżerċizzju ta’ din l-aħħar libertà fundamentali li jista’ jagħti lok, għall-persuna kkonċernata, għall-ħtieġa li jiġi magħżul intermedjarju għall-ħlas tad-dħul minn interessi minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn ikkonċernati, sabiex wieħed ikun jista’ jibbenefika, kif jirriżulta mit-talba għal deċiżjoni preliminari, mir-rata ta’ taxxa f’ras il-għajn ta’ 20 % fuq dan id-dħul minn interessi. L-għażla ta’ dan l-intermedjarju u, konsegwentement, l-aspetti relatati mal-libertà li jiġu pprovduti servizzi huma, f’tali kuntest, il-konsegwenza inevitabbli tat-tassazzjoni li għaliha huwa suġġett l-imsemmi dħul minn interessi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑1 ta’ Lulju 2010, Dijkman u Dijkman‑Lavaleije, C‑233/09, EU:C:2010:397, punti 34 u 35).
23
Dan premess, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-miżuri pprojbiti mill-Artikolu 56(1) KE, bħala restrizzjonijiet għall-movimenti tal-kapital, jinkludu dawk li huma ta’ natura li jiddisswadu lill-persuni mhux residenti milli jinvestu fi Stat Membru jew li jiddisswadu lir-residenti ta’ dan l-Istat Membru milli jinvestu fi Stati oħra (sentenzi tal‑25 ta’ Jannar 2007, Festersen, C‑370/05, EU:C:2007:59, punt 24, u tat‑18 ta’ Diċembru 2007, A, C‑101/05, EU:C:2007:804, punt 40).
24
F’dan il-każ, mill-indikazzjonijiet li jinsabu fit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tissuġġetta d-dħul minn interessi minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn maħruġa u fil-Portugall, li jitħallas f’dan l-Istat Membru u li huwa miksub minn persuna fiżika residenti fl-imsemmi Stat Membru, għal rata ta’ taxxa f’ras il-għajn ta’ 20 %.
25
Min-naħa l-oħra, meta dan id-dħul minn interessi jkun ġej minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn maħruġa fi Stat Membru ieħor jew fi Stat terz, dan jiġi akkumulat mad-dħul l-ieħor ta’ din il-persuna u jiġi ssuġġettat għal rata ta’ taxxa progressiva li tista’ titla’ sa 40 % sakemm ma jitħallasx minn intermedjarju stabbilit fil-Portugall, f’liema każ dan id-dħul jista’ wkoll jibbenefika mir-rata ta’ taxxa f’ras il-għajn ta’ 20 %.
26
Barra minn hekk, jekk l-imsemmi dħul minn interessi jkun ġej minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn maħruġa minn Stat Membru ieħor jew minn Stat terz u jitħallas minn intermedjarju li wkoll ma jkunx residenti, l-istess dħul minn interessi ma jistax, skont l-istess indikazzjonijiet, jibbenefika minn rata f’ras il-għajn ta’ 20 %.
27
Mill-elementi esposti fil-punti 24 sa 26 ta’ din is-sentenza jirriżulta li d-dħul minn interessi minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn maħruġa fi Stat ieħor minbarra r-Repubblika Portugiża huwa żvantaġġat meta mqabbel mad-dħul minn interessi minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn maħruġa f’dan l-Istat Membru.
28
Għalhekk din il-leġiżlazzjoni nazzjonali tistabbilixxi differenza fit-trattament skont il-post ta’ investiment tal-kapital li għandha bħala effett li tiddiswadi lil persuna taxxabbli residenti fil-Portugall milli tinvesti l-kapital tagħha fi Stat ieħor kif ukoll li tostakola l-ġbir ta’ kapital fil-Portugall (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑1 ta’ Lulju 2010, Dijkman u Dijkman‑Lavaleije, C‑233/09, EU:C:2010:397, punt 31 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
29
Sa fejn il-Gvern Portugiż isostni li persuna taxxabbli residenti fis-sitwazzjoni ta’ FL kellha l-possibbiltà, bis-saħħa tal-Artikolu 101(2)(b) taċ-CIRS, li tibbenefika mir-rata f’ras il-għajn ta’ 20 % fuq id-dħul minn interessi minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn u li huwa mħallas minn entità mhux residenti, billi tawtorizzaha tintaxxa f’ras il-għajn dan id-dħul minn interessi, għandu jiġi osservat, minn naħa, li din il-possibbiltà ma hijiex imsemmija mill-qorti tar-rinviju. Min-naħa l-oħra, anki tali possibbiltà ma jkollhiex effett fuq il-konstatazzjoni mwettqa fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza, peress li l-ħtieġa li titwettaq tali formalità tikkonċerna biss id-dħul minn interessi minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn maħruġa minn entitajiet mhux residenti u li jitħallas minn tali entitajiet, u mhux dak minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn maħruġa minn entitajiet residenti fil-Portugall jew li huwa ddepożitat minn tali entitajiet.
30
Minn dan isegwi li leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija ta’ natura li tikkostitwixxi restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital ipprojbita, bħala prinċipju, mill-Artikolu 56(1) KE.
31
Il-Gvern Portugiż isemmi wkoll, f’dan ir-rigward, il-klawżola ta’ standstill li tinsab fl-Artikolu 57(1) KE u li lanqas ma tissemma mill-qorti tar-rinviju. Madankollu, dan il-gvern ma jipprovdix elementi suffiċjenti dwar l-osservanza tal-kriterji ratione materiae u ratione temporis stabbiliti minn din il-klawżola, li għandhom jiġu ssodisfatti b’mod kumulattiv sabiex din tkun applikabbli. Għalhekk hija din il-qorti li għandha tivverifika jekk dawn il-kriterji ġewx jew issodisfatti b’mod kumulattiv jew le fir-rigward tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, fid-dawl tal-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal‑10 ta’ April 2014, Emerging Markets Series of DFA Investment Trust Company, C‑190/12, EU:C:2014:249, punt 53 u tat‑13 ta’ Novembru 2019, College Pension Plan of British Columbia, C‑641/17, EU:C:2019:960, punti 91 sa 94, 100, 101, 104 u 105 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
32
Ġaladarba ma jidhirx, skont il-fajl għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, li r-restrizzjoni fuq il-moviment liberu tal-kapital ikkawżata mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma taħrabx mill-applikazzjoni tal-Artikolu 56(1) KE fuq il-bażi tal-Artikolu 57(1) KE, jeħtieġ li jiġi eżaminat kemm din ir-restrizzjoni tista’ tkun iġġustifikata fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE.
33
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 58(1)(a) KE jipprevedi li “id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 56 KE m’għandhomx jippreġudikaw id-dritt ta’ l-Istati Membri […] li japplikaw id-dispożizzjonijiet relevanti tal-liġi fiskali tagħhom li jagħmlu distinzjoni bejn persuni li jħallsu t-taxxa li mhumiex fl-istess sitwazzjoni rigward il-post ta’ residenza tagħhom jew rigward il-post fejn il-kapital tagħhom ikun investit”.
34
Din id-dispożizzjoni tal-Artikolu 58 KE, peress li tidderoga mill-prinċipju fundamentali tal-moviment liberu tal-kapital, għandha tingħata interpretazzjoni stretta. Għaldaqstant, din ma tistax tiġi interpretata fis-sens li kull leġiżlazzjoni fiskali li tagħmel distinzjoni bejn il-persuni taxxabbli skont il-post fejn ikunu residenti jew skont l-Istat Membru fejn jinvestu l-kapital tagħhom hija awtomatikament kompatibbli mat-Trattat (sentenza tas‑17 ta’ Ottubru 2013, Welte, C‑181/12, EU:C:2013:662, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata).
35
Fil-fatt, id-deroga prevista fl-Artikolu 58(1)(a) KE hija hi stess limitata mill-paragrafu 3 ta’ dan l-artiklu, li jipprevedi li d-dispożizzjonijiet nazzjonali msemmija fil-paragrafu 1 tal-imsemmi artikolu “m’għandhomx jikkostitwixxu mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew restrizzjoni moħbija fuq il-moviment liberu ta’ kapital u ħlasijiet kif definit fl-Artikolu 56 [KE]” (sentenza tas-17 ta’ Ottubru 2013, Welte, C‑181/12, EU:C:2013:662, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata).
36
Għaldaqstant għandha ssir distinzjoni bejn it-trattamenti differenti permessi taħt l-Artikolu 58(1)(a) KE u d-diskriminazzjonijiet arbitrarji pprojbiti bis-saħħa tal-paragrafu (3) ta’ dan l-artikolu. Issa, minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li sabiex leġiżlazzjoni fiskali nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, tkun tista’ titqies bħala kompatibbli mad-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE dwar il-moviment liberu tal-kapital, jeħtieġ li d-differenza fit-trattament previst minnha tikkonċerna sitwazzjonijiet li ma humiex oġġettivament paragunabbli jew li din id-differenza tkun iġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑17 ta’ Ottubru 2013, Welte, C‑181/12, EU:C:2013:662, punt 44 u l-ġurisprudenza ċċitata kif ukoll tas‑17 ta’ Marzu 2022, AllianzGI-Fonds AEVN, C‑545/19, EU:C:2022:193, punt 42).
37
F’dan il-każ, fir-rigward tal-paragunabbiltà oġġettiva tas-sitwazzjonijiet, fil-kuntest tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, persuna taxxabbli li tirrisjedi fil-Portugall li tirċievi dħul minn interessi li jirriżultaw minn investimenti li għamel fi Stat ieħor, bħal dħul minn interessi minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn, hija daqstant suġġetta għal taxxa fuq dan id-dħul minn interessi fl-Istat Membru ta’ residenza tagħha bħall-persuna taxxabbli residenti fil-Portugall li tirċievi dħul minn investimenti tal-istess natura magħmul f’dan l-aħħar Stat Membru (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑1 ta’ Lulju 2010, Dijkman u Dijkman‑Lavaleije, C‑233/09, EU:C:2010:397, punt 45).
38
F’dan il-kuntest, iċ-ċirkustanza li dan id-dħul minn interessi huwa suġġett għal rati ta’ taxxa differenti skont jekk huwiex iġġenerat jew imħallas fl-Istat Membru ta’ residenza tagħhom jew iġġenerat u mħallas fi Stat ieħor hija r-raġuni għad-differenza fit-trattament inkwistjoni fil-kawża prinċipali, iżda ma tirriflettix differenza ta’ sitwazzjoni min-naħa tal-persuni taxxabbli kkonċernati fir-rigward tat-tassazzjoni fuq id-dħul tal-persuni fiżiċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑1 ta’ Lulju 2010, Dijkman u Dijkman‑Lavaleije, C‑233/09, EU:C:2010:397, punt 46).
39
Minn dan jirriżulta li d-differenza fit-trattament magħmula mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tirrigwarda sitwazzjonijiet li huma oġġettivament paragunabbli.
40
Fir-rigward tal-punt dwar jekk din id-differenza fit-trattament tistax tiġi ġġustifikata fuq il-bażi ta’ raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, jeħtieġ sempliċement li jiġi rrilevat li la l-qorti tar-rinviju u lanqas il-Gvern Portugiż ma jinvokaw l-eżistenza ta’ tali raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali.
41
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jeħtieġ li r-risposta għall-ewwel parti tad-domanda magħmula tkun li l-Artikolu 56 KE għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali ta’ Stat Membru li tissuġġetta d-dħul minn interessi miksuba mill-persuni taxxabbli ta’ dan l-Istat Membru għal rata ta’ taxxa progressiva li tista’ titla’ għal 40 % meta dan id-dħul minn interessi jkun ġej minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn maħruġa minn entità ta’ Stat Membru ieħor jew minn Stat terz bħall-Konfederazzjoni Svizzera u jitħallas minn tali entità, filwaqt li, meta dan id-dħul minn interessi jkun ġej minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn maħruġa minn entità tal-Istat Membru ta’ residenza tagħhom u jitħallas minn tali entità, dan jiġi ntaxxat b’rata f’ras il-għajn inferjuri ta’ 20 %.
Fuq il-Ftehim
42
Bis-saħħa tal-Artikolu 2(4) tal-Ftehim, meta s-sid benefiċjarju jagħżel din il-proċedura ta’ żvelar volontarju jew jiddikjara mod ieħor id-dħul tiegħu minn interessi miksuba minn aġent tal-ħlas Svizzeru lill-awtoritajiet fiskali fl-Istat Membru tiegħu ta’ residenza, id-dħul minn interessi kkonċernat għandu jiġi ntaxxat f’dak l-Istat Membru bl-istess rati bħal dawk applikati għal dħul simili provenjenti minn dak l-Istat.
43
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat, bħalma tagħmel il-Kummissjoni, li numru ta’ kundizzjonijiet għandhom jiġu ssodisfatti sabiex din id-dispożizzjoni tkun applikabbli għas-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
44
Qabel kollox, peress li l-Ftehim daħal fis-seħħ fl‑1 ta’ Lulju 2005, dan jikkonċerna biss id-dħul minn interessi mħallsa minn din id-data.
45
Sussegwentement, kif jirriżulta mill-Artikolu 1(1) u (2) tal-Ftehim, moqri flimkien mal-Artikolu 2(1) u (4) tiegħu, il-ħlasijiet ikkonċernati ma għandhomx jirrigwardaw dħul minn interessi fuq id-djun “maħruġa minn debituri li huma residenti fl-Isvizzera jew li jkunu marbuta ma’ stabbilimenti permanenti ta’ persuni mhux residenti li jinsabu l-Isvizzera”.
46
Fil-fatt, f’tali xenarju, dan id-dħul minn interessi huwa eskluż, bis-saħħa tal-Artikolu 1(2) tal-Ftehim, mit-tassazzjoni fuq l-ammont tal-ħlas ta’ interessi li huwa previst f’dan l-Artikolu 1(1), “soġġett għall-paragrafu 2 u l-Artikolu 2” tal-Ftehim. Issa, mill-Artikolu 2(1) u (4) tal-Ftehim jirriżulta li s-sid benefiċjarju għandu jkun għażel il-proċedura ta’ żvelar volontarju li l-Konfederazzjoni Svizzera għandha tipprevedi sabiex tiġi evitata t-tassazzjoni msemmija fl-Artikolu 1 tiegħu, jew għandu jkun iddikjara d-dħul tiegħu minn interessi lill-awtoritajiet fiskali tal-Istat ta’ residenza tiegħu.
47
Fl-aħħar nett, minn dan l-Artikolu 2(4) jirriżulta li s-sid benefiċjarju tad-dħul minn interessi kkonċernati għandu huwa stess ikun għażel din il-proċedura ta’ żvelar volontarju jew għandu jkun wettaq dikjarazzjoni mod ieħor lill-awtoritajiet fiskali tal-Istat Membru ta’ residenza tiegħu.
48
Peress li l-indikazzjonijiet li jinsabu fit-talba għal deċiżjoni preliminari ma jippermettux li jiġi stabbilit, f’dan il-każ, li l-kundizzjonijiet kollha neċessarji għall-applikabbiltà tal-Artikolu 2(4) tal-Ftehim huma ssodisfatti fir-rigward tas-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, hija l-qorti tar-rinviju li għandha twettaq il-verifiki neċessarji f’dan ir-rigward.
49
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, hemm lok li r-risposta għat-tieni parti tad-domanda magħmula tkun li l-Artikolu 2(4) tal-Ftehim, moqri flimkien mal-Artikolu 1(2) tiegħu, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tissuġġetta d-dħul minn interessi miksuba, mill‑1 ta’ Lulju 2005, mill-persuni taxxabbli ta’ dan l-Istat Membru li għażlu l-proċedura ta’ żvelar volontarju jew iddikjaraw mod ieħor dan id-dħul minn interessi lill-awtoritajiet fiskali tal-Istat Membru ta’ residenza tagħhom, sa fejn ma jiġix eskluż mit-tassazzjoni bis-saħħa ta’ dan l-Artikolu 1(2), għal rata ta’ taxxa progressiva li tista’ titla’ sa 40 % meta l-imsemmi dħul minn interessi, li jiġi minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn, jitħallas minn aġent tal-ħlas Svizzeru, filwaqt li, meta l-istess dħul minn interessi jitħallas minn aġent tal-ħlas residenti, dan jiġi ntaxxat b’rata f’ras il-għajn inferjuri ta’ 20 %.
Fuq l-ispejjeż
50
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Sitt Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikolu 56 KE
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali ta’ Stat Membru li tissuġġetta d-dħul minn interessi miksuba mill-persuni taxxabbli ta’ dan l-Istat Membru għal rata ta’ taxxa progressiva li tista’ titla’ għal 40 % meta dan id-dħul minn interessi jkun ġej minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn maħruġa minn entità ta’ Stat Membru ieħor jew minn Stat terz bħall-Konfederazzjoni Svizzera u jitħallas minn tali entità, filwaqt li, meta dan id-dħul minn interessi jkun ġej minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn maħruġa minn entità tal-Istat Membru ta’ residenza tagħhom u jitħallas minn tali entità, dan jiġi ntaxxat b’rata f’ras il-għajn inferjuri ta’ 20 %.
2)
L-Artikolu 2(4) tal- Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Konfederazzjoni Svizzera li jipprovdi miżuri ekwivalenti għal dawk stabbiliti fid-Direttiva tal-Kunsill 2003/48/KE dwar it-tassazzjoni ta’ dħul mit-tfaddil taħt forma ta’ ħlas ta’ imgħaxijiet, moqri flimkien mal-Artikolu 1(2) tiegħu,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
jipprekludi leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tissuġġetta d-dħul minn interessi miksuba, mill‑1 ta’ Lulju 2005, mill-persuni taxxabbli ta’ dan l-Istat Membru li għażlu l-proċedura ta’ żvelar volontarju jew iddikjaraw mod ieħor dan id-dħul minn interessi lill-awtoritajiet fiskali tal-Istat Membru ta’ residenza tagħhom, sa fejn ma jiġux esklużi mit-tassazzjoni bis-saħħa ta’ dan l-Artikolu 1(2), għal rata ta’ taxxa progressiva li tista’ titla’ sa 40 % meta l-imsemmi dħul minn interessi, li jiġi minn obbligazzjonijiet u minn titoli ta’ dejn, jitħallas minn aġent tal-ħlas Svizzeru, filwaqt li, meta l-istess dħul minn interessi jitħallas minn aġent tal-ħlas residenti, dan jiġi ntaxxat b’rata f’ras il-għajn inferjuri ta’ 20 %.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Portugiż.