Wydanie tymczasowe
WYROK SĄDU (piąta izba)
z dnia 11 marca 2026 r.(*)
Służba publiczna – Urzędnicy – Ogłoszenie o wolnym stanowisku – Stanowisko dyrektora – Odrzucenie kandydatury – Akt niekorzystny – Dopuszczalność – Brak właściwości organu wydającego akt – Kryteria kwalifikowalności – Pojęcie „funkcji średniego szczebla kierowniczego” – Naruszenie prawa
W sprawie T‑195/25
Friedrich Erlbacher, zamieszkały w Brukseli (Belgia), którego reprezentowała L. Levi, adwokatka,
strona skarżąca,
przeciwko
Komisji Europejskiej, którą reprezentowali J.‑F. Brakeland i S. Chantre, w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
SĄD (piąta izba),
w składzie podczas narady: J. Svenningsen, prezes, J. Martín y Pérez de Nanclares (sprawozdawca) i M. Stancu, sędziowie,
sekretarz: L. Ramette, administrator,
uwzględniając pisemny etap postępowania, w szczególności:
–        zarzut niedopuszczalności podniesiony przez Komisję w odrębnym piśmie złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 2 czerwca 2025 r.,
–        uwagi skarżącego w przedmiocie zarzutu niedopuszczalności złożone w sekretariacie Sądu w dniu 20 czerwca 2025 r.,
–        decyzję z dnia 4 lipca 2025 r. o rozpoznaniu zarzutu niedopuszczalności w ramach rozpatrywania sprawy co do istoty;
–        środki organizacji postępowania z dnia 7 lipca 2025 r. i odpowiedź Komisji złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 18 lipca 2025 r.;
po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 17 grudnia 2025 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1        W skardze na podstawie art. 270 TFUE skarżący, Friedrich Erlbacher, wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji zawartej w wiadomości elektronicznej Dyrekcji Generalnej (DG) ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa Komisji Europejskiej z dnia 11 czerwca 2024 r., w której odrzucono jego kandydaturę na stanowisko dyrektora (AD 14/AD 15) w DG ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Komisji (zwane dalej „rozpatrywanym stanowiskiem”).
Okoliczności powstania sporu
2        Skarżący jest urzędnikiem w Komisji od dnia 1 stycznia 1996 r.
3        Od dnia 1 stycznia 1996 r. do dnia 31 października 1998 r. skarżący był zatrudniony w DG ds. Konkurencji, a następnie został oddelegowany do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w interesie służby do dnia 30 września 2004 r. Od dnia 1 października 2004 r. jest on zatrudniony w służbie prawnej Komisji (zwanej dalej „służbą prawną”). W dniu 1 marca 2014 r. został mianowany „doradcą prawnym” w ramach tej służby. Od tego czasu został awansowany do grupy AD 14. Wreszcie w dniu 1 listopada 2021 r. został mianowany zastępcą głównego doradcy prawnego kierującego zespołem ds. instytucji w służbie prawnej.
4        W dniu 14 maja 2024 r. opublikowano ogłoszenie o wolnym stanowisku dyrektora (grupa zaszeregowania AD 14/AD 15) w Dyrekcji G „Sprawy międzynarodowe” DG ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich (ogłoszenie COM/2024/1108) (zwane dalej „ogłoszeniem o wolnym stanowisku”) na podstawie art. 29 ust. 1 lit. a) ppkt (i) i (iii) regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”).
5        W tytule „Polityka naboru” postępowanie w sprawie naboru zostało w tym ogłoszeniu opisane w następujący sposób:
„[…] Kandydaci zaproszeni na rozmowę kwalifikacyjną z komitetem doradczym ds. powołań powinni przed tą rozmową uczestniczyć w całodniowym egzaminie w ramach oceny zintegrowanej pod okiem konsultantów zewnętrznych, chyba że zostali już ocenieni w ramach oceny zintegrowanej organizowanej na wniosek DG [»Zasoby ludzkie i bezpieczeństwo«] dla rodzaju stanowiska na tym samym poziomie co stanowisko, o które obecnie ubiegają się, w ciągu dwóch lat poprzedzających datę rozmowy kwalifikacyjnej z [komitetem doradczym ds. powołań]”.
6        Ponadto ogłoszenie o wolnym stanowisku zawierało hiperłącze odsyłające do strony intranetowej Komisji, zatytułowanej „Kadra kierownicza: warunki kwalifikowalności” Co się tyczy funkcji wchodzących w zakres kategorii stanowisk dyrektorskich, wskazano, że kwalifikują się urzędnicy powołani między innymi „do grupy zaszeregowania AD 14, zajmujący (lub którzy zajmowali) stanowiska kierownicze średniego szczebla przez okres co najmniej [dwóch] lat” (warunek zwany dalej „spornym warunkiem”).
7        W dniu 27 maja 2024 r. skarżący zgłosił swoją kandydaturę na rozpatrywane stanowisko.
8        Wiadomością elektroniczną z dnia 11 czerwca 2024 r. członek personelu wydziału „HR.02 – Executive Staff” z DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa Komisji poinformował skarżącego, że jego kandydatura nie może zostać uwzględniona, ponieważ nie spełnia on wszystkich warunków kwalifikowalności, w szczególności spornego warunku.
9        Wiadomością elektroniczną z dnia 13 czerwca 2024 r. skarżący został zaproszony na rozmowę kwalifikacyjną z komisją preselekcyjną DG ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach postępowania w sprawie naboru COM/2024/1108, przewidzianą na dzień 25 czerwca 2024 r.
10      Wiadomością elektroniczną z dnia 14 czerwca 2024 r. członek personelu wydziału „R.5 – People & Organisation” DG ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich poinformował skarżącego, że ponieważ DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa uznała, iż jego kandydatura nie spełniała warunków kwalifikowalności, zaproszenie, o którym mowa w pkt 9 powyżej, stało się już nieważne.
11      W dniu 22 sierpnia 2024 r., na podstawie art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego, skarżący złożył zażalenie na wiadomość elektroniczną z dnia 11 czerwca 2024 r.
12      W dniu 30 października 2024 r. na swoim 2505. posiedzeniu, na wniosek członka Komisji odpowiedzialnego za budżet i administrację, w porozumieniu z przewodniczącą Komisji i po konsultacji z komisarzem odpowiedzialnym za rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich, instytucja ta postanowiła powołać osobę trzecią na rozpatrywane stanowisko („decyzja w sprawie powołania”).
13      Decyzja w sprawie powołania była przedmiotem komunikatu prasowego z tego samego dnia.
14      W dniu 11 grudnia 2024 r. doręczono skarżącemu decyzję oddalającą jego zażalenie (zwaną dalej „decyzją oddalającą zażalenie”), wydaną przez organ powołujący.
Żądania stron
15      Skarżący wnosi w istocie do Sądu o:
–        stwierdzenie nieważności wiadomości elektronicznej z dnia 11 czerwca 2024 r.;
–        w razie potrzeby – stwierdzenie nieważności decyzji oddalającej zażalenie;
–        obciążenie Komisji kosztami postępowania, w tym w przypadku uznania skargi za niedopuszczalną.
16      Komisja wnosi do Sądu o:
–        uznanie skargi za niedopuszczalną, a w każdym razie za bezzasadną;
–        obciążenie skarżącego kosztami postępowania.
Co do prawa
W przedmiocie dopuszczalności skargi
17      Komisja kwestionuje dopuszczalność skargi w zakresie, w jakim wiadomość elektroniczna z dnia 11 czerwca 2024 r. miałaby nie stanowić aktu niekorzystnego.
18      Po pierwsze, skarga jest według niej niedopuszczalna, ponieważ wiadomość elektroniczna z dnia 11 czerwca 2024 r. pochodzi od członka personelu DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa, a nie od organu powołującego odpowiedzialnego za postępowanie w celu obsadzenia danego stanowiska na podstawie art. 29 ust. 1 lit. a) ppkt (i) i (iii) regulaminu pracowniczego, a mianowicie kolegium członków Komisji.
19      Po drugie, jej zdaniem wiadomość elektroniczna z dnia 11 czerwca 2024 r. nie jest aktem niekorzystnym, lecz aktem pośrednim, stanowiącym część postępowania w sprawie naboru. Z ogłoszenia o wolnym stanowisku i ze strony intranetowej Komisji, do której ono odsyła, wynika bowiem, że rozpatrywane postępowanie w sprawie naboru jest postępowaniem składającym się z kilku etapów pomiędzy publikacją ogłoszenia o wolnym stanowisku a decyzją w sprawie powołania przez kolegium członków Komisji. Tymczasem aktem niekorzystnym wydanym przez organ powołujący jest według niej decyzja w sprawie powołania.
20      Po trzecie, zdaniem Komisji wiadomość elektroniczna z dnia 11 czerwca 2024 r. nie skutkowała definitywnym usunięciem skarżącego z postępowania ani związaniem organu powołującego. Jak wynika bowiem z protokołu z dnia 28 listopada 2024 r.
z 2505. posiedzenia kolegium członków Komisji (zwanego dalej „protokołem z posiedzenia kolegium członków Komisji”), organ powołujący otrzymał pełną listę osób, które zgłosiły kandydatury na rozpatrywane stanowisko. W związku z tym organ powołujący podjął ostateczną decyzję po zaznajomieniu się z pełną listą kandydatur.
21      Skarżący kwestionuje argumenty Komisji.
22      Zgodnie z art. 90 i 91 regulaminu pracowniczego dopuszczalność skargi o stwierdzenie nieważności w dziedzinie służby publicznej jest uzależniona od istnienia aktu niekorzystnego.
23      Zgodnie z orzecznictwem Trybunału aktami niekorzystnymi w rozumieniu art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego mogą być jedynie akty wywołujące wiążące skutki prawne mogące naruszyć bezpośrednio i natychmiastowo interesy skarżącego poprzez znaczącą zmianę jego sytuacji prawnej (zob. wyrok z dnia 15 grudnia 2022 r., Picard/Komisja, C‑366/21 P, EU:C:2022:984, pkt 95 i przytoczone tam orzecznictwo).
24      Aby określić, czy zaskarżony akt wywołuje takie wiążące skutki, należy skupić się na istocie tego aktu i oceniać te skutki na podstawie obiektywnych kryteriów, takich jak treść wspomnianego aktu, z uwzględnieniem, w razie potrzeby, kontekstu jego wydania oraz uprawnień instytucji, która go wydała (zob. wyrok z dnia 15 grudnia 2022 r., Picard/Komisja, C‑366/21 P, EU:C:2022:984, pkt 96 i przytoczone tam orzecznictwo).
25      A zatem zdolności aktu do wywarcia bezpośrednio wpływu na sytuację prawną danej osoby fizycznej lub prawnej nie można oceniać jedynie w świetle okoliczności, że akt ten ma postać wiadomości elektronicznej, jako że takie podejście byłoby równoznaczne z przyznaniem pierwszeństwa formie zaskarżonego aktu przed jego istotą (zob. wyrok z dnia 15 grudnia 2022 r., Picard/Komisja, C‑366/21 P, EU:C:2022:984, pkt 97 i przytoczone tam orzecznictwo).
26      Ponadto w przypadku aktów lub decyzji, których opracowanie odbywa się w kilku etapach, w szczególności po zakończeniu postępowania wewnętrznego, aktami zaskarżalnymi są co do zasady jedynie te akty, które w sposób definitywny określają stanowisko instytucji po zakończeniu tego postępowania, z wyłączeniem aktów tymczasowych, których celem jest przygotowanie decyzji końcowej
(wyrok z dnia 2 lutego 2022 r., LU/EBI, T‑536/20, niepublikowany, EU:T:2022:40, pkt 38; zob. także podobnie postanowienie z dnia 16 listopada 2018 r., OT/Komisja, T‑552/16, niepublikowane, EU:T:2018:807, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo).
27      Wreszcie zgodnie z art. 90 i 91 regulaminu pracowniczego jedynie akty wydane przez organ powołujący i organ upoważniony do zawierania umów o pracę mogą zostać poddane kontroli Sądu przez urzędników i pracowników instytucji Unii Europejskiej (zob. postanowienie z dnia 16 listopada 2018 r., OT/Komisja, T‑552/16, niepublikowane, EU:T:2018:807, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo).
28      W niniejszym przypadku w zarzucie niedopuszczalności Komisja podnosi w istocie, że jedynie decyzja w sprawie powołania stanowi akt niekorzystny, ponieważ została wydana przez organ powołujący, czyli kolegium członków Komisji, do którego wpłynęła pełna lista osób, które przedstawiły swoje kandydatury na rozpatrywane stanowisko. Skarżący uważa natomiast, że przed wydaniem tej decyzji, która zresztą nie została mu doręczona, organ powołujący uwzględnił jedynie kandydatury zaproponowane przez komitet doradczy ds. powołań (zwany dalej „KDP”), z wyłączeniem jego kandydatury, która została odrzucona jako niekwalifikowalna przed etapem preselekcji, w związku z czym wiadomość elektroniczna z dnia 11 czerwca 2024 r. stanowiła ostateczne odrzucenie jego kandydatury, a tym samym akt niekorzystny.
29      W tym względzie należy zauważyć, że zasady organizacji postępowania prowadzącego do naboru urzędników należących do kadry kierowniczej wyższego szczebla są przewidziane w dokumencie synoptycznym w sprawie polityki dotyczącej urzędników wyższego szczebla [SEC(2004) 1352/2] z dnia 26 października 2004 r., zatwierdzonym przez Komisję (zwanym dalej „dokumentem synoptycznym”). W pkt 5.2 postępowanie to jest opisane jako obejmujące kilka etapów, które w niniejszym przypadku zostały wdrożone w drodze ogłoszenia o wolnym stanowisku.
30      Zgodnie z tym postępowaniem projekt ogłoszenia o wolnym stanowisku jest przygotowywany przez dyrekcję generalną odpowiedzialną za zatrudnienie w porozumieniu ze sprawozdawcą w postępowaniu, a następnie ogłoszenie o wolnym stanowisku jest publikowane po jego zatwierdzeniu przez organ powołujący (pierwszy etap). Następnie komisja preselekcyjna sporządza listę kandydatów najlepiej kwalifikujących się na dane stanowisko w świetle opublikowanych kryteriów (drugi etap). Na podstawie sprawozdania tej komisji KDP wskazuje kandydatów, którzy są najbardziej odpowiedni do odbycia rozmowy kwalifikacyjnej, a następnie wydaje opinię wstępną (trzeci etap). Po odbyciu rozmów kwalifikacyjnych z wybranymi kandydatami KDP wydaje opinię i sporządza listę rezerwową wraz z kartami oceny każdego kandydata (czwarty etap). Kandydaci z listy rezerwowej KDP muszą odbyć rozmowy kwalifikacyjne z jednym lub większą liczbą członków kolegium członków Komisji, które powołuje wybranego kandydata na rozpatrywane stanowisko (etap piąty i ostatni).
31      Z tego wynika, że kolegium członków Komisji jest organem właściwym do powoływania urzędników wyższego szczebla w tej instytucji oraz że decyzja w sprawie powołania jest podejmowana po zakończeniu postępowania w sprawie naboru obejmującego kilka etapów, w trakcie których sporządzane są akty przygotowawcze. Tym samym, co do zasady i zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 26 i 27 powyżej, jedynie decyzja w sprawie powołania stanowi akt niekorzystny dla skarżącego.
32      Jednakże zgodnie z utrwalonym orzecznictwem decyzja wydana po zakończeniu jednego z etapów postępowania w sprawie naboru może stanowić akt niekorzystny dla zainteresowanego, ponieważ skutkuje pozbawieniem go możliwości uczestniczenia w późniejszym etapie tego postępowania, a w konsekwencji wszelkiej możliwości powołania w ramach ogłoszenia o wolnym stanowisku (zob. podobnie postanowienie z dnia 22 kwietnia 2015 r., ED/ENISA, F‑105/14, EU:F:2015:33, pkt 31, 32).
33      Tymczasem w niniejszej sprawie to w następstwie oceny warunków kwalifikowalności dokonanej przez DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa komisja preselekcyjna anulowała przewidzianą pierwotnie rozmowę ze skarżącym. Jak bowiem przypomniano w pkt 10 powyżej, zaproszenie na tę rozmowę należało uznać za nieważne, ponieważ DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa uznała, że skarżący nie spełniał w szczególności spornego warunku.
34      Należy zatem stwierdzić, że w następstwie wysłania wiadomości elektronicznej z dnia 11 czerwca 2024 r. skarżący został wykluczony z innych etapów postępowania w sprawie naboru, w związku z czym owa wiadomość elektroniczna była dla niego niekorzystna.
35      Na rozprawie Komisja podniosła jednak, że o ile DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa przeprowadza pierwszą analizę warunków kwalifikowalności, o tyle jedynym organem powołującym właściwym do wydania ostatecznej decyzji jest kolegium członków Komisji.
36      Zdaniem Komisji organy biorące udział w postępowaniu po DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa były w stanie przeanalizować warunki kwalifikowalności i mogły doprowadzić do analizy odmiennej od analizy przeprowadzonej przez tę DG. Innymi słowy, komisja preselekcyjna, KDP lub kolegium członków Komisji miały możliwość uznania kandydatury skarżącego za kwalifikującą się, w związku z czym wiadomość elektroniczna z dnia 11 czerwca 2024 r. nie była aktem niekorzystnym.
37      Jednakże w szczególnych okolicznościach niniejszej sprawy Sąd przyjął, że odniesienie się wyłącznie do tej możliwości nie może stanowić argumentu wystarczającego do odrzucenia charakteru wiadomości elektronicznej z dnia 11 czerwca 2024 r. jako aktu niekorzystnego. Biorąc bowiem pod uwagę konsekwencje, jakie rzeczywiście wystąpiły dla sytuacji skarżącego, oraz informacje, które otrzymał, Komisja powinna przedstawić poszlaki świadczące o tym, że te różne instancje, które powinny były uczestniczyć w postępowaniu w sprawie naboru, a przynajmniej w postępowaniu preselekcyjnym, rzeczywiście otrzymały jego kandydaturę i przeanalizowały warunki jej kwalifikowalności.
Wobec nieprzedstawienia takich poszlak należałoby stwierdzić, że wydaje się, iż DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa zajęła ostateczne stanowisko w przedmiocie spełnienia przez skarżącego warunków kwalifikowalności.
38      Tymczasem, po pierwsze, co się tyczy komisji preselekcyjnej, sformułowanie użyte w wiadomości elektronicznej z dnia 14 czerwca 2024 r., o której mowa w pkt 10 powyżej, wyklucza przeprowadzenie przez nią analizy kwalifikowalności kandydatury skarżącego, a nawet wskazuje, że uznała się za związaną oceną dokonaną przez DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa.
39      Po drugie, co się tyczy KDP, Sąd zażądał przedstawienia dokumentów o sygnaturze PERS (2024) 65/2 i PERS (2024) 65/3 w celu sprawdzenia, czy KDP, a następnie kolegium członków Komisji dysponowały, jak twierdzi Komisja, pełną listą kandydatur na rozpatrywane stanowisko, co było niezbędnym warunkiem zbadania ich kwalifikowalności. W odpowiedzi Komisja przedstawiła trzy dokumenty, a mianowicie:
–        notatkę dyrektora generalnego DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa przekazaną członkowi Komisji odpowiedzialnemu za budżet i administrację z dnia 11 czerwca 2024 r. (zwaną dalej „notatką z dnia 11 czerwca 2024 r.”);
–        wstępną opinię KDP z dnia 22 sierpnia 2024 r.;
–        opinię KDP z dnia 3 października 2024 r.
40      Z notatki z dnia 11 czerwca 2024 r. wynika, że spośród siedmiu przedstawionych kandydatur jedynie kandydatura skarżącego nie kwalifikowała się i nie została przekazana członkowi Komisji odpowiedzialnemu za budżet i administrację, co zostało przez Komisję potwierdzone na rozprawie. W takim razie członek Komisji, który przedstawił wniosek skierowany do kolegium członków Komisji (zob. pkt 12 powyżej), nie otrzymał kandydatury skarżącego.
41      Co się tyczy wstępnej opinii KDP z dnia 22 sierpnia 2024 r., zawierała ona na liście kwalifikujących się kandydatur nie tylko kandydaturę skarżącego, lecz również osoby, która wycofała swoją kandydaturę przed etapem preselekcji. Liczba kwalifikujących się kandydatur wynosiła zatem osiem zamiast sześciu. Zapytana na rozprawie o tę różnicę liczbową Komisja przyznała, że ta niespójność może prowadzić do powstania wątpliwości, nie podała jednak dalszych wyjaśnień.
42      Komisja nie twierdziła zatem, że różnica ta wynikała z okoliczności, iż KDP przeanalizował warunki kwalifikowalności wszystkich kandydatur i doszedł do innego wniosku niż DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa.
43      W każdym wypadku należy stwierdzić, że Komisja nie była w stanie przedstawić konkretnych dowodów pozwalających potwierdzić, że KDP rzeczywiście otrzymał kandydaturę skarżącego, w przeciwieństwie do członka Komisji odpowiedzialnego za budżet i administrację, ani że rzeczywiście zbadał on jej kwalifikowalność.
44      Ponadto we wstępnej opinii KDP z dnia 22 sierpnia 2024 r. wyraźnie wspomniano jedynie o weryfikacji akt osobowych dwóch kandydatów, którzy zostali zaproszeni do etapu oceny zintegrowanej i na rozmowę kwalifikacyjną, do których skarżący się nie zaliczał.
45      W związku z tym przedstawione przez Komisję dokumenty i wyjaśnienia nie pozwalają na stwierdzenie, że KDP rzeczywiście otrzymał wszystkie kandydatury ani, a fortiori, że ponownie zbadał warunki kwalifikowalności, a w szczególności że ocenił warunki kwalifikowalności skarżącego.
46      Lista przedstawiona w opinii wstępnej KDP z dnia 22 sierpnia 2024 r. jawi się zatem jako zwykła lista zbiorcza wszystkich nazwisk kandydatów, którzy ubiegali się o rozpatrywane stanowisko, niezależnie od kwalifikowalności ich kandydatur, a przymiotnik „kwalifikujący się” należy rozumieć, w braku przekonujących wyjaśnień ze strony Komisji, jako stanowiący błąd pisarski.
47      W związku z tym Komisja nie przedstawiła dowodu na to, że KDP zbadał kandydaturę skarżącego i stwierdził jej kwalifikowalność, i to wbrew wnioskowi, do którego doszła DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa, który to wniosek został ponadto przyjęty bez weryfikacji przez komisję preselekcyjną.
48      Wykazanie to było tym bardziej konieczne, że po pierwsze, z dokumentu synoptycznego nie wynika, by KDP musiał badać warunki kwalifikowalności kandydatur, a po drugie, ponieważ rozmowa kwalifikacyjna skarżącego z komisją preselekcyjną została anulowana, było mało prawdopodobne, aby KDP zbadał osiągnięcia kandydatury, w odniesieniu do której brakowało mu istotnych elementów oceny.
49      Po trzecie, co się tyczy kolegium członków Komisji, to z uwagi na sposób, w jaki przebiegało postępowanie w sprawie naboru, a mianowicie przede wszystkim brak przekazania kandydatury skarżącego członkowi Komisji odpowiedzialnemu za budżet i administrację, następnie przyjęcie przez komisję preselekcyjną wniosków DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa oraz wreszcie brak dowodu na to, że KDP zbadał kandydaturę skarżącego, istnieje zbiór poszlak pozwalających wątpić w to, że kolegium członków Komisji otrzymało kandydaturę skarżącego i zbadało jej kwalifikowalność. Ponadto, podobnie jak stwierdzono w pkt 48 powyżej w odniesieniu do KDP, po pierwsze, z dokumentu synoptycznego nie wynika, by kolegium członków Komisji musiało weryfikować warunki kwalifikowalności kandydatur, a po drugie, ponieważ ani komisja preselekcyjna, ani KDP nie odbyły rozmowy kwalifikacyjnej ze skarżącym, było mało prawdopodobne, aby wspomniane kolegium zbadało osiągnięcia kandydatury skarżącego, w odniesieniu do której brakowało mu istotnych elementów oceny.
50      Należy stwierdzić, że Komisja nie przedstawiła żadnego dowodu mającego na celu wykazanie przeciwnego stanowiska, z wyjątkiem protokołu z posiedzenia kolegium jej członków.
51      Niemniej jednak okoliczność, że w protokole z posiedzenia kolegium członków Komisji wspomniano, iż kolegium to otrzymało listę kandydatur, nie wystarcza do wykazania, że rzeczywiście otrzymało ono kandydaturę skarżącego i zbadało jej kwalifikowalność. Przekazanie listy niekoniecznie jest bowiem równoznaczne z faktycznym przekazaniem kandydatur, o czym świadczy pismo z dnia 11 czerwca 2024 r., które zawierało listę kandydatów, lecz przekazywało członkowi Komisji odpowiedzialnemu za budżet i administrację jedynie kwalifikujące się kandydatury.
52      Ponadto należy zauważyć, że wiadomość elektroniczna z dnia 11 czerwca 2024 r. została doręczona skarżącemu tego samego dnia o godz. 16.56, czyli około godziny po złożeniu o godz. 15.49 podpisu elektronicznego pod pismem z dnia 11 czerwca 2024 r., co potwierdza zamiar poinformowania skarżącego o wydanej wobec niego decyzji,
przekazanej prawie równocześnie właściwemu członkowi Komisji.
53      W okolicznościach niniejszej sprawy należy wobec tego stwierdzić, że ponieważ wiadomość elektroniczna z dnia 11 czerwca 2024 r. poskutkowała wykluczeniem kandydatury skarżącego przed etapem preselekcji, oznaczała zakończenie dla niego postępowania w sprawie naboru i tym samym stanowiła ostateczne odrzucenie jego kandydatury, a co za tym idzie akt niekorzystny (zwany dalej „zaskarżoną decyzją”), w związku z czym jego skarga jest dopuszczalna.
Co do przedmiotu skargi
54      W żądaniu trzecim skarżący wnosi do Sądu o stwierdzenie nieważności, w razie potrzeby, decyzji oddalającej zażalenie.
55      Ponieważ decyzja oddalająca zażalenie jest pozbawiona autonomicznej treści, bowiem jedynie potwierdza zaskarżoną decyzję, należy uznać, że żądania stwierdzenia nieważności mają jedynie na celu stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, której zgodność z prawem zostanie oceniona z uwzględnieniem uzasadnienia zawartego w tej decyzji oddalającej zażalenie (zob. podobnie wyroki: z dnia 17 stycznia 1989 r., Vainker/Parlament, 293/87, EU:C:1989:8, pkt 8; wyrok z dnia 6 lipca 2022 r., MZ/Komisja, T‑631/20, EU:T:2022:426, pkt 21).
Co do istoty
56      W uzasadnieniu skargi skarżący podnosi dwa zarzuty, z których pierwszy dotyczy oczywistego błędu w ocenie, a drugi – niezgodności z prawem ogłoszenia o wolnym stanowisku i zasad, do których odnosi się to ogłoszenie.
57      Ponadto skarżący podniósł w swoich uwagach w przedmiocie zarzutu niedopuszczalności nowy zarzut, dotyczący braku właściwości organu wydającego akt.
W przedmiocie nowego zarzutu, dotyczącego braku właściwości organu wydającego akt
58      W swoich uwagach w przedmiocie zarzutu niedopuszczalności skarżący wskazał, że gdyby Sąd przyjął, podobnie jak Komisja, że osoba, która doręczyła mu zaskarżoną decyzję, nie była do tego uprawniona, zamierzał podnieść nowy zarzut stwierdzenia nieważności dotyczący braku właściwości organu wydającego akt.
59      Na rozprawie Komisja podniosła, że gdyby Sąd przyjął, iż wiadomość elektroniczna z dnia 11 czerwca 2024 r. jest aktem niekorzystnym, należałoby stwierdzić brak właściwości organu, który go wydał.
60      W tym względzie należy przypomnieć, że brak właściwości organu wydającego akt niekorzystny stanowi bezwzględną przeszkodę procesową, której zbadanie należy do sądu Unii, w razie potrzeby z urzędu (zob. wyrok z dnia 8 lipca 2010 r., Komisja/Putterie‑De‑Beukelaer, T‑160/08 P, EU:T:2010:294, pkt 61 i przytoczone tam orzecznictwo), i że można się na niego powołać na każdym etapie postępowania (zob. wyrok z dnia 26 czerwca 2024 r., Paraskevaidis/Rada i Komisja, T‑698/21, EU:T:2024:425, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo).
61      W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została wydana przez członka personelu wydziału „HR.02 – Executive Staff” w ramach DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa. Tymczasem, jak wspomniano w pkt 31 powyżej, to kolegium członków Komisji jest właściwym organem w zakresie powoływania urzędników wyższego szczebla.
62      Prawdą jest, że z analizy dopuszczalności skargi wynika, iż w rzeczywistości komisja preselekcyjna, KDP i kolegium członków Komisji nie przeanalizowały warunków kwalifikowalności kandydatur i że zadanie to powierzono DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa.
63      Ponadto, jak stwierdzono w pkt 53 powyżej, zaskarżona decyzja oznaczała zakończenie postępowania w sprawie naboru skarżącego.
64      Wydaje się zatem, że kolegium członków Komisji przekazało DG ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa swoje uprawnienia w zakresie badania warunków kwalifikowalności kandydatur i odrzucania tych kandydatur na tym etapie postępowania w sprawie naboru.
65      Niemniej jednak należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie można domniemywać delegacji uprawnień i nawet organ uprawniony do delegowania swoich uprawnień musi wydać wyraźną decyzję dotyczącą delegowania uprawnień (zob. podobnie wyrok z dnia 13 czerwca 1958 r., Meroni/Wysoka Władza, 9/56, EU:C:1958:7, s. 42–44, 46, 47), a delegowanie uprawnień może dotyczyć wyłącznie ściśle określonych uprawnień wykonawczych (zob. podobnie wyrok z dnia 26 maja 2005 r., Tralli/EBC, C‑301/02 P, EU:C:2005:306, pkt 43).
66      Tymczasem należy stwierdzić, że nie miało to miejsca w niniejszej sprawie.
67      Ponadto należy zauważyć, że niniejsza sprawa różni się od sprawy, w której wydano postanowienie z dnia 22 kwietnia 2015 r., ED/ENISA (F‑105/14, EU:F:2015:33, pkt 31), o którym mowa w pkt 32 powyżej. W tej ostatniej sprawie akt niekorzystny został bowiem wydany przez właściwy organ, ponieważ zawierał on stanowisko organu upoważnionego do zawierania umów o pracę w odniesieniu do odrzucenia, na pierwszym etapie postępowania w sprawie naboru, kandydatury strony skarżącej, i to po dokonaniu szczegółowej oceny tej kandydatury przez komisję rekrutacyjną.
68      W tych okolicznościach należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana przez niewłaściwy organ, w związku z czym należy stwierdzić jej nieważność.
69      Niemniej jednak należyte sprawowanie wymiaru sprawiedliwości wymaga, w celu ustalenia właściwych ram prawnych, w których Komisja powinna podjąć środki niezbędne do wykonania niniejszego wyroku, zgodnie z art. 266 TFUE, rozpatrzenia również zarzutu pierwszego podniesionego przez skarżącego.
W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego oczywistego błędu w ocenie i naruszenia prawa
70      Skarżący uważa, że organ powołujący popełnił oczywisty błąd w ocenie, ponieważ nie uwzględnił ogłoszenia o wolnym stanowisku i zasad, do których ono się odnosi. Organ powołujący powinien był bowiem interpretować te akty w ten sposób, że sporny warunek nie ma zastosowania w przypadku takim jak przypadek skarżącego. Należy przyjąć, że taki zarzut dotyczy również naruszenia prawa.
71      W tym względzie, po pierwsze, skarżący podnosi, że decyzja Komisji C(2016) 3288
final z dnia 15 czerwca 2016 r. w sprawie personelu kierowniczego średniego szczebla (zwana dalej „decyzją w sprawie średniego szczebla kierowniczego”), która określa kryteria pozwalające uznać, że dana funkcja jest „funkcją średniego szczebla
kierowniczego”, nie ma zastosowania do doradców, jak wynika to z art. 2 ust. 3 tej decyzji.
72      Po drugie, skarżący zauważa, że decyzja Komisji C(2016) 3214
final z dnia 7 czerwca 2016 r. w sprawie stanowisk doradców (zwana dalej „decyzją w sprawie doradców”) wyłącza ze swego zakresu stosowania, zgodnie z jej art. 1, doradców prawnych służby prawnej.
73      Skarżący wywodzi z tego dwa różne scenariusze.
74      Zgodnie ze scenariuszem pierwszym należy uznać, że skoro decyzja w sprawie doradców nie ma zastosowania do doradców prawnych służby prawnej, decyzja w sprawie średniego szczebla kierowniczego ma do nich zastosowanie. Tymczasem w takim przypadku doradcy prawni, biorąc pod uwagę szczególną strukturę służby prawnej, powinni być uznawani za kierowników działów.
75      Ponieważ organ powołujący nie potraktował skarżącego, który jest doradcą prawnym w służbie prawnej, jako kierownika wydziału, należy stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji ze względu na naruszenie decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego.
76      Zgodnie z drugim scenariuszem doradcy prawni służby prawnej byliby jednocześnie wyłączeni z zakresu stosowania decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego i decyzji w sprawie doradców. Oznaczałoby to, że stanowisko doradcy prawnego służby prawnej nie byłoby regulowane żadnym konkretnym aktem, ani w odniesieniu do jego roli, ani w odniesieniu do możliwości udziału w postępowaniach w sprawie naboru na stanowiska kierownicze wyższego szczebla.
77      W takim przypadku zaskarżona decyzja nie mogłaby zostać wydana na podstawie decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego i konieczne byłoby, aby organ powołujący ocenił in concreto, czy skarżący posiadał wymagane umiejętności i doświadczenie kierownicze na danym stanowisku.
78      W konsekwencji organ powołujący naruszył ogłoszenie o wolnym stanowisku i zasady, do których się ono odnosi, ponieważ zastosował do skarżącego w sposób automatyczny sporny warunek i nie sprawdził, czy jego kompetencje i doświadczenie można uznać za równoważne z kompetencjami przewidzianymi dla stanowisk średniego szczebla kierowniczego.
79      Komisja kwestionuje argumenty skarżącego. W szczególności utrzymuje ona, że doradcy prawni służby prawnej są wyłączeni z decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego nie „w zakresie, w jakim” nie pełnią funkcji kierowniczych, lecz „ponieważ” nie pełnią takich funkcji. Taką wykładnię art. 2 ust. 3 decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego potwierdza wersja angielska tej decyzji, w której użyto terminu „as”, oraz wersja niemiecka, w której użyto terminu „da”.
80      Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że zadaniem ogłoszenia o wolnym stanowisku jest, po pierwsze, poinformowanie zainteresowanych w możliwie najdokładniejszy sposób o charakterze wymogów, które muszą być spełnione, by objąć stanowisko do obsadzenia, po to, by dać im możliwość oceny, czy powinni zgłosić swą kandydaturę, oraz po drugie, ustanowienie ram prawnych, w których instytucja zamierza dokonać porównania osiągnięć kandydatów. Ten drugi cel zakłada ustalenie wystarczająco ścisłych wymogów celem umożliwienia przeprowadzenia takiego porównania i uzasadnienia dokonanego wyboru (zob. wyrok z dnia 1 czerwca 2022 r., OG/AED, T‑632/20, niepublikowany, EU:T:2022:308, pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo). Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że zarówno warunki ogólne wskazane w streszczeniu ogłoszenia o wolnym stanowisku, jak i warunki szczególne wskazane w związku z danym stanowiskiem, stanowią wymogi, które muszą być spełnione na podstawie ogłoszenia o wolnym stanowisku (wyrok z dnia 7 lutego 2019 r., Duym/Rada, T‑549/17, niepublikowany, EU:C:2019:72, pkt 60).
81      Z utrwalonego orzecznictwa wynika również, że korzystanie z szerokiego zakresu uznania przysługującego organowi powołującemu w zakresie powoływania wymaga skrupulatnego zbadania akt kandydatur i starannego przestrzegania wymogów określonych w ogłoszeniu o wolnym stanowisku, w związku z czym organ ten jest zobowiązany odrzucić wszystkich kandydatów, którzy nie spełniają tych wymogów. Ogłoszenie o wolnym stanowisku stanowi bowiem ramy prawne, które organ powołujący sam sobie narzuca i których powinien skrupulatnie przestrzegać (wyrok z dnia 18 marca 1993 r., Parlament/Frederiksen, C‑35/92 P, EU:C:1993:104, pkt 15, 16; z dnia 12 maja 1998 r., Wenk/Komisja, T‑159/96, EU:T:1998:86, pkt 63; z dnia 9 lipca 2019 r., VY/Komisja, T‑253/18, niepublikowany, EU:T:2019:488, pkt 20).
82      W niniejszej sprawie należy zauważyć, że – jak wskazano w istocie w pkt 6 powyżej – ogłoszenie o wolnym stanowisku zawierało rubrykę dotyczącą kryteriów kwalifikowalności, która zawierała hiperłącze odsyłające do strony intranetowej Komisji, zatytułowanej „Kadra kierownicza: warunki kwalifikowalności”.
83      Sporny warunek, przypomniany w pkt 6 powyżej, został w nim jasno przedstawiony:
mianowicie warunki kwalifikowalności spełniają urzędnicy powołani w szczególności „do grupy zaszeregowania AD 14, zajmujący (lub którzy zajmowali) stanowiska kierownicze średniego szczebla przez okres co najmniej [dwóch] lat”.
84      Na wstępie należy zauważyć, że o ile skarżący kwestionuje okoliczność, iż jego kandydatura została oceniona w świetle spornego warunku, o tyle zarzuca on w rzeczywistości organowi powołującemu, że nie wziął pod uwagę jego szczególnego statusu doradcy prawnego ani jego kompetencji i doświadczenia w dziedzinie zarządzania przy ocenie, czy spełnia on sporny warunek.
85      W każdym razie, ponieważ sporny warunek stanowi część ram prawnych, w które wpisuje się ogłoszenie o wolnym stanowisku, miał on zastosowanie do skarżącego w zakresie, w jakim zgłosił on swoją kandydaturę na rozpatrywane stanowisko.
86      W niniejszej sprawie należy zauważyć, że w decyzji oddalającej zażalenie organ powołujący uznał przede wszystkim, że obowiązków wykonywanych przez skarżącego jako zastępcy szefa zespołu nie można uznać za równoważne stałemu i ciągłemu zarządzaniu zespołem w rozumieniu decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego, a następnie że decyzja w sprawie średniego szczebla kierowniczego wykluczała jej zastosowanie do doradców prawnych. Wreszcie
organ powołujący uznał, że pomimo szerokiego doświadczenia zawodowego skarżącego w Komisji nie zdobył on doświadczenia kierowniczego wymaganego do tego, aby móc ubiegać się o to stanowisko.
87      Tytułem głównym skarżący podnosi, że doradcy prawni służby prawnej powinni być traktowani jak kierownicy wydziałów, ponieważ nie są oni wyłączeni z zakresu decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego. Pomocniczo, gdyby uznać, że doradcy prawni służby prawnej są wyłączeni z zakresu decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego, istniałaby luka prawna w odniesieniu do nich, ponieważ zostali oni również wyłączeni z decyzji o doradcach. W takim przypadku organ powołujący powinien był ocenić in concreto, czy skarżący posiadał wymagane umiejętności i doświadczenie kierownicze na danym stanowisku.
88      Co się tyczy kwestii, czy doradcy prawni służby prawnej są objęci zakresem stosowania decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego, z jednej strony należy zauważyć, że art. 1 akapit drugi decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego stanowi, iż „[decyzja ta] ma zastosowanie do wszystkich departamentów Komisji oraz do departamentów administracyjnych z nią powiązanych”. W związku z tym ma ona zastosowanie do służby prawnej.
89      Po drugie, z art. 2 ust. 3 decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego wynika, że „[w] zakresie, w jakim nie pełnią oni funkcji kierowniczych, doradcy są wyłączeni z [tej] decyzji”.
90      W tym względzie skarżący twierdzi zasadniczo, po pierwsze, że przez „doradców” należy rozumieć doradców, o których mowa w decyzji w sprawie doradców, co wyklucza doradców prawnych służby prawnej. Po drugie, wykluczeni są jedynie doradcy, którzy nie pełnią funkcji kierowniczych.
91      Komisja nie wypowiada się, jakie znaczenie ma decyzja w sprawie doradców dla zrozumienia pojęcia „doradcy”, o którym mowa w art. 2 ust. 3 decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego. Utrzymuje ona jednak, że doradcy prawni należą do kategorii stanowisk „doradca lub stanowisko równoważne” oraz że doradcy, podobnie jak doradcy prawni, nie pełnią funkcji kierowniczych, w związku z czym są wyłączeni z decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego. Ponadto wywodzi ona z różnych przepisów i z orzecznictwa, że dla kolegium członków Komisji było jasne, iż stanowisko doradcy prawnego w służbie prawnej nie jest równoważne ze stanowiskiem kierownika wydziału. To oraz fakt niewielkiej liczby stanowisk doradców prawnych wyjaśnia zdaniem Komisji, dlaczego nie zostali oni wymienieni w decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego.
92      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem do celów dokonywania wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględniać nie tylko jego brzmienie, ale także kontekst, w jaki się on wpisuje, oraz cele regulacji, której część stanowi. Geneza przepisu prawa Unii może również zawierać elementy istotne dla jego wykładni (wyrok z dnia 2 września 2021 r., CRCAM, C‑337/20, EU:C:2021:671, pkt 31; zob. także podobnie wyrok z dnia 10 marca 2021 r., AM/EBI, T‑134/19, EU:T:2021:119, pkt 60).
93      Należy przede wszystkim stwierdzić, że art. 2 ust. 3 decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego wyłącza z zakresu stosowania tej decyzji „doradców”, a nie „doradców lub [ich] odpowiedników”, co stanowi jednak nazwę tego rodzaju stanowiska, jak wynika z załącznika I do regulaminu pracowniczego i z art. 30 załącznika XIII do regulaminu pracowniczego, lecz również z załącznika do decyzji Komisji C(2013) 8979
final z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie rodzajów stanowisk i nazw stanowisk.
94      Wprawdzie art. 2 ust. 3 decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego nie zawiera wyraźnego odniesienia do decyzji w sprawie doradców w celu zdefiniowania tego pojęcia, jednak kontekst wydania tych dwóch decyzji, podobnie jak cel realizowany przez decyzję w sprawie doradców, pozwalają uznać, że użycie terminu „doradców” w art. 2 ust. 3 decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego miało na celu odniesienie się do doradców, o których mowa w decyzji w sprawie doradców.
95      W tym względzie, po pierwsze, jeśli chodzi o kontekst wydania decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego i decyzji w sprawie doradców, należy przypomnieć, że zostały one wydane w odstępie jednego tygodnia, a mianowicie w dniu 7 czerwca 2016 r. – decyzja w sprawie doradców i w dniu 15 czerwca 2016 r. – decyzja w sprawie średniego szczebla kierowniczego, że obie wpisują się w ogólną strategię Komisji w zakresie zarządzania talentami (zob. motyw 1 decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego i motyw 2 decyzji w sprawie doradców) oraz miały na celu uwzględnienie zmian do regulaminu pracowniczego, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2014 r. (motyw 8 decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego i motyw 1 decyzji w sprawie doradców).
96      Decyzja w sprawie doradców i decyzja w sprawie średniego szczebla kierowniczego stanowią zatem wspólny zbiór zasad przyjętych przez Komisję w odniesieniu do zarządzania personelem. Stwierdzenie to znajduje potwierdzenie w pkt 2 wytycznych wdrażających komunikat do Komisji C(2017) 5231 z dnia 31 lipca 2017 r. w sprawie schematów organizacyjnych DG i służb Komisji, w którym wyjaśniono, że udzielone wytyczne dotyczące roli i pozycji stanowisk kierowniczych i doradczych należy interpretować w związku z przepisami decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego i doradców.
97      Po drugie, co się tyczy celu realizowanego przez decyzję w sprawie doradców, należy zauważyć, że z jej motywu 2 wyraźnie wynika, iż Komisja zamierzała „dokonać wyraźniejszego rozróżnienia między karierą personelu średniego szczebla a karierą ekspertów”.
98      Cel ten został zresztą przypomniany w pkt 3.3 komunikatu do Komisji C(2017) 5231
final z dnia 31 lipca 2017 r. dotyczącego schematów organizacyjnych DG i służb Komisji. Wynika z niego bowiem, że decyzja w sprawie doradców „zaktualizowała politykę dotyczącą doradców w ramach ogólnej strategii zarządzania talentami, wyraźnie odróżniając karierę kierownika wydziału od kariery doradcy”.
99      Z kontekstu przyjęcia decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego, w tym
celu realizowanego przez decyzję w sprawie doradców, wynika, że art. 2 ust. 3 decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego miał na celu odniesienie się do doradców, o których mowa w decyzji w sprawie doradców.
100    Podniesiona przez Komisję okoliczność, że dla kolegium jej członków było jasne, iż stanowisko doradcy prawnego nie było równoważne ze stanowiskiem kierownika wydziału, podobnie jak fakt, że doradcy prawni służby prawnej byli nieliczni, nie może, wbrew temu, co twierdzi Komisja, wyjaśniać, że doradcy prawni nie zostali wyraźnie wymienieni w decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego.
101    Po pierwsze bowiem, zarówno z decyzji Komisji C(2013) 8979
final z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie rodzajów stanowisk i nazw stanowisk, jak i z wyroku z dnia 16 lipca 2015 r., EJ i in./Komisja (F‑112/14, EU:F:2015:90, pkt 42, 63), przywołanych przez Komisję na poparcie tej argumentacji, wynika, że pojęcie „doradcy” ogranicza się do określonego rodzaju stanowiska i że istnieje szersza rubryka pod nagłówkiem „doradcy lub [ich] odpowiednicy”, obejmująca kilka rodzajów stanowisk, w tym stanowisko doradcy prawnego służby prawnej.
102    Po drugie, specyfika stanowiska doradcy prawnego służby prawnej, mimo że było ich niewielu, była dobrze znana, ponieważ zostali oni wyraźnie wykluczeni z decyzji o doradcach zgodnie z jej art. 1.
103    Tak więc w chwili wydania decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego kolegium członków Komisji wiedziało lub nie mogło nie wiedzieć, że pojęcie „doradcy” nie obejmuje doradców prawnych służby prawnej i że aby wyłączenie przewidziane w art. 2 ust. 3 tej decyzji ich dotyczyło, należało odnieść się do pojęcia „doradców lub [ich] odpowiedników”.
104    Jednakże, w przeciwieństwie do tego, co wywodzi stąd skarżący, nie oznacza to, że doradcy prawni służby prawnej powinni być traktowani jak kierownicy wydziałów.
105    Funkcje, które co do zasady uznaje się za wchodzące w zakres średniego szczebla kierowniczego, zostały bowiem wymienione w art. 2 ust. 1 decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego. Są to funkcje kierownika wydziału i departamentu, a także szefa przedstawicielstwa w państwach członkowskich i szefa grupy zadaniowej. W związku z tym nie wymieniono w nim obowiązków doradców prawnych.
106    Ponieważ nie należą oni do jednej z kategorii funkcji, o których mowa w art. 2 ust. 1 decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego, to aby uznano, że pełnią funkcje średniego szczebla kierowniczego, doradcy prawni służby prawnej muszą spełniać dwa warunki przewidziane w tym przepisie.
107    Podniesiona przez skarżącego okoliczność, że doradcy prawni służby prawnej podlegają postępowaniu w sprawie naboru podobnemu do postępowania kierowników wydziałów, co zresztą kwestionuje Komisja, nie może podważyć tego wniosku. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sam fakt, że zostali oni powołani na „doradców prawnych” w następstwie postępowania w sprawie naboru przeprowadzonego na podstawie art. 4 i art. 29 ust. 1 lit. a) regulaminu pracowniczego i zgodnie z decyzją w sprawie średniego szczebla kierowniczego, nie oznacza, że rzeczywiście pełnili oni funkcje kierownicze średniego lub wyższego szczebla (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 16 lipca 2015 r., EJ i in./Komisja, F‑112/14, EU:F:2015:90, pkt 20, 68, 74).
108    Wreszcie, jak przyznała Komisja zarówno w odpowiedzi na skargę, jak i na rozprawie, istotne jest sprawdzenie, czy członek personelu Komisji rzeczywiście pełni funkcje średniego szczebla kierowniczego w rozumieniu art. 2 ust. 1 decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego.
109    Po pierwsze, należy bowiem zauważyć, że art. 2 ust. 1 decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego wskazuje, iż „[d]o personelu kierowniczego średniego szczebla należy każda osoba pełniąca funkcję, która spełnia jednocześnie oba te kryteria”, a zatem nie tylko kategorie [funkcji], które zostały następnie wskazane, przypomniane w pkt 105 powyżej.
110    Po drugie, w pkt 3.1 komunikatu do Komisji C(2017) 5231
final z dnia 31 lipca 2017 r. w sprawie schematów organizacyjnych dyrekcji generalnych i służb Komisji przewidziano, że w wyjątkowych przypadkach stanowisko kierownicze może istnieć poza dyrekcją generalną, dyrekcją lub wydziałem.
111    W tych okolicznościach nic nie stoi co do zasady na przeszkodzie temu, aby osoba taka jak skarżący próbowała wykazać, że spełnia warunki określone w art. 2 ust. 1 decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego.
112    W związku z tym organ powołujący naruszył prawo, gdy uznał, że doradcy prawni służby prawnej są wyłączeni z decyzji w sprawie średniego szczebla kierowniczego, podobnie jak doradcy, o których mowa w decyzji w sprawie doradców.
113    Ponieważ zaskarżona decyzja została wydana przez niewłaściwy organ, jak stwierdzono w pkt 68 powyżej, nie ma potrzeby badania, czy organ powołujący sprawdził in concreto, czy skarżący pełnił funkcje kierownicze średniego szczebla, i czy popełnił przy tej analizie oczywisty błąd w ocenie.
114    W świetle całości powyższych rozważań należy uwzględnić niniejszą skargę.
W przedmiocie kosztów
115    Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
116    Ponieważ Komisja przegrała sprawę, należy obciążyć ją jej własnymi kosztami oraz kosztami poniesionymi przez skarżącego, zgodnie z jego żądaniem.
Z powyższych względów
SĄD (piąta izba)
orzeka, co następuje:
1)      Stwierdza się nieważność decyzji zawartej w wiadomości elektronicznej Dyrekcji Generalnej (DG) ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa Komisji Europejskiej z dnia 11 czerwca 2024 r., w której odrzucono kandydaturę Friedricha Erlbachera na stanowisko dyrektora (AD 14/AD 15) DG ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Komisji.
2)      Komisja zostaje obciążona kosztami postępowania.
Svenningsen
Martín y Pérez de Nanclares
Stancu
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 11 marca 2026 r.
Podpisy
*      Język postępowania: francuski.