62024CJ0473
WYROK TRYBUNAŁU (ósma izba)
z dnia 11 grudnia 2025 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Rozporządzenie (UE) nr 528/2012 – Artykuł 3 ust. 1 lit. a) – Pojęcie „produktu biobójczego” – Przesłanka dotycząca „przeznaczenia” produktu – Produkty na bazie octu przeznaczone do stosowania zarówno jako żywność, jak i jako środki czyszczące lub dezynfekujące do żywności („produkty o wielu zastosowaniach”) – Zakres stosowania rozporządzenia nr 528/2012 – Artykuł 2 ust. 1 i 2 – Załącznik V – Wykaz grup produktów biobójczych objętych rozporządzeniem – Ochrona zdrowia ludzi i zwierząt i ochrona środowiska
W sprawie C‑473/24
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości, Niemcy) postanowieniem z dnia 27 czerwca 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 4 lipca 2024 r., w postępowaniu:
Speyer & Grund GmbH & Co. KG
przeciwko
Werner & Mertz GmbH,
TRYBUNAŁ (ósma izba),
w składzie: S. Rodin, pełniący obowiązki prezesa izby, N. Piçarra i N. Fenger (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: R. Norkus,
sekretarz: E. Sartori, administratorka,
uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 22 maja 2025 r.,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Speyer & Grund GmbH & Co. KG – C. Eggers i C. Böhler, Rechtsanwälte,
–
w imieniu Werner & Mertz GmbH – T.C. Körber oraz V. Warnecke, Rechtsanwälte,
–
w imieniu rządu niemieckiego – J. Möller oraz R. Kanitz, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – T.S. Bohr, I. Galindo Martín i R. Lindenthal, w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 4 września 2025 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 ust. 1 i ust. 2 akapit pierwszy lit. e) oraz art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie udostępniania na rynku i stosowania produktów biobójczych (Dz.U. 2012, L 167, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 334/2014 z dnia 11 marca 2014 r. (Dz.U. 2014, L 103, s. 22) oraz rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2019/1819 z dnia 8 sierpnia 2019 r. (Dz.U. 2019, L 279, s. 1) (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie produktów biobójczych”), załącznika V do tego rozporządzenia, art. 1 ust. 5 lit. e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającego i uchylającego dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz.U. 2008, L 353, s. 1; zwanego dalej „rozporządzeniem CLP”) oraz art. 2 ust. 6 lit. d) rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniającego dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz.U. 2006, L 396, s. 1; sprostowanie Dz.U. 2007, L 136, s. 3), zmienionego rozporządzeniem CLP (zwanego dalej „rozporządzeniem REACH”).
2
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Speyer & Grund GmbH & Co. KG, spółką zajmującą się sprzedażą i promocją określonych produktów składających się z wody i kwasu cytrynowego lub kwasu octowego, a Werner & Mertz GmbH, spółką zajmującą się sprzedażą środków czyszczących (zwaną dalej „Werner & Mertz”), w przedmiocie wniesionego przez tę ostatnią powództwa dotyczącego nieuczciwej konkurencji.
Ramy prawne
Rozporządzenie w sprawie produktów biobójczych
3
Zgodnie z motywami 1, 3, 18 i 19 rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych:
„(1)
Produkty biobójcze są niezbędne do zwalczania organizmów szkodliwych dla zdrowia ludzi lub zwierząt oraz organizmów, które niszczą materiały naturalne lub wytworzone. Jednakże produkty te mogą stanowić ryzyko dla ludzi, zwierząt i środowiska związane z ich szczególnymi właściwościami i ich wykorzystaniem.
[…]
(3)
Celem niniejszego rozporządzenia jest poprawa swobodnego przepływu produktów biobójczych w Unii przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zarówno zdrowia ludzi, jak i zdrowia zwierząt oraz ochrony środowiska […]. Rozporządzenie to powinno opierać się na zasadzie ostrożności w celu zapewnienia, aby wytwarzanie i udostępnianie na rynku substancji czynnych i produktów biobójczych nie miało skutków w postaci szkodliwego działania na zdrowie ludzi lub zwierząt ani niepożądanego działania na środowisko […].
[…]
(18)
Niektóre produkty biobójcze oraz wyroby poddane ich działaniu zdefiniowane w niniejszym rozporządzeniu podlegają również innym aktom ustawodawczym Unii. Konieczne jest zatem wytyczenie jasnej granicy, aby zachować pewność prawa. Wykaz grup produktowych objętych niniejszym rozporządzeniem oraz wstępny zestaw opisów w ramach każdej grupy powinien zostać określony w załączniku do niniejszego rozporządzenia.
(19)
Produkty biobójcze przeznaczone do zastosowań nie tylko zgodnych z celami niniejszego rozporządzenia, ale również związanych z wyrobami medycznymi, jak na przykład środki dezynfekujące stosowane do dezynfekcji powierzchni w szpitalach oraz wyrobów medycznych, mogą stanowić ryzyko inne niż objęte zakresem niniejszego rozporządzenia. Dlatego takie produkty biobójcze powinny spełniać – oprócz wymogów niniejszego rozporządzenia – stosowne wymogi podstawowe […]”.
4
Artykuł 1 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi:
„Celem niniejszego rozporządzenia jest poprawa funkcjonowania rynku wewnętrznego poprzez harmonizację przepisów dotyczących udostępniania na rynku i stosowania produktów biobójczych, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska. Przepisy niniejszego rozporządzenia opierają się na zasadzie ostrożności, której celem jest ochrona zdrowia ludzi, zdrowia zwierząt oraz środowiska. Szczególną uwagę poświęca się ochronie wrażliwych grup osób”.
5
Artykuł 2 owego rozporządzenia, zatytułowany „Zakres stosowania”, przewiduje w ust. 1 i 2:
„1.   Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do produktów biobójczych oraz wyrobów poddanych działaniu produktów biobójczych. Wykaz grup produktów biobójczych objętych niniejszym rozporządzeniem oraz ich opisy znajdują się w załączniku V.
2.   Z zastrzeżeniem wszelkich przepisów wyraźnie stanowiących inaczej zawartych w niniejszym rozporządzeniu lub innych przepisach unijnych niniejsze rozporządzenie nie dotyczy produktów biobójczych ani wyrobów poddanych działaniu produktów biobójczych, które wchodzą w zakres stosowania następujących aktów prawnych:
[…]
e)
rozporządzenie (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych [(Dz.U. 2004, L 139, s. 1)] […];
[…]
Niezależnie od ustępu pierwszego, jeżeli dany produkt biobójczy wchodzi w zakres zastosowania jednego z wymienionych wyżej aktów prawnych i jest przeznaczony do zastosowań nieobjętych zakresem tych aktów prawnych, niniejsze rozporządzenie stosuje się również do tego produktu biobójczego w zakresie, w jakim zastosowania te nie zostały uwzględnione w tych aktach prawnych”.
6
Artykuł 3 tego samego rozporządzenia, zatytułowany „Definicje”, stanowi:
„1.   Na użytek niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
a)
»produkt biobójczy« oznacza:
–
każdą substancję lub mieszaninę, w postaci, w jakiej jest dostarczana użytkownikowi, składającą się z jednej lub kilku substancji czynnych lub zawierającą lub wytwarzającą jedną lub więcej substancji czynnych, której przeznaczeniem jest niszczenie, odstraszanie, unieszkodliwianie organizmów szkodliwych, zapobieganie ich działaniu lub zwalczanie ich w jakikolwiek sposób inny niż działanie czysto fizyczne lub mechaniczne,
[…]”.
7
Załącznik V do rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, zatytułowany „Grupy produktowe produktów biobójczych i ich opis, zgodnie z art. 2 ust. 1”, przewiduje:
„Kategoria 1. Środki dezynfekujące
[…]
Grupa 4: Dziedzina żywności i pasz
Produkty stosowane do dezynfekcji urządzeń, kontenerów, przyborów kuchennych, powierzchni i rurociągów związanych z procesem produkcji, transportu, przechowywania i spożycia żywności lub pasz (włącznie z wodą pitną) przeznaczonych dla ludzi i zwierząt.
Produkty stosowane do celów umieszczania w materiałach, które mogą mieć kontakt z żywnością.
Grupa 5: Woda przeznaczona do spożycia
Produkty stosowane do dezynfekcji wody przeznaczonej do spożycia dla ludzi i zwierząt.
[…]”.
Rozporządzenie REACH
8
Artykuł 2 rozporządzenia REACH, zatytułowany „Definicje”, w ust. 6 stanowi:
„Przepisy tytułu IV nie dotyczą następujących mieszanin w stanie gotowym, przeznaczonych dla użytkownika końcowego:
[…]
d)
żywności […] zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 178/2002 [Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. 2002, L 31, s. 1)], w tym stosowanych:
i)
jako dodatek do żywności w środkach spożywczych […];
[…]”.
9
Artykuł 31 tego rozporządzenia, zatytułowany „Wymagania odnoszące się do kart charakterystyki”, znajdujący się w tytule IV tego rozporządzenia, zatytułowanym „Informacje w łańcuchu dostaw”, przewiduje w ust. 1 lit. a), że dostawca substancji lub mieszaniny dostarcza odbiorcy substancji lub mieszaniny kartę charakterystyki sporządzoną zgodnie z załącznikiem II, w przypadku gdy substancja lub mieszanina spełniają kryteria klasyfikujące je jako stwarzające zagrożenie zgodnie z rozporządzeniem CLP.
Rozporządzenie CLP
10
Artykuł 1 rozporządzenia CLP przewiduje w ust. 5:
„Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do substancji lub mieszanin w następujących postaciach, w stanie gotowym i przeznaczonych dla użytkownika końcowego:
[…]
e)
żywności lub pasz zdefiniowanych w rozporządzeniu [nr 178/2002], w tym stosowanych:
(i)
jako dodatki do żywności stosowane w środkach spożywczych […];
[…]”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
11
Speyer & Grund wprowadza do obrotu i promuje towary oznaczone znakiem towarowym SURIG, a w szczególności produkt składający się z wody i kwasu octowego (7,5 %), zwany SURIG Essigspray UNIVERSAL, oraz produkt składający się z wody, kwasu octowego (10 %) i kwasu cytrynowego (1,5 %), zwany SURIG Essigspray EXTRA.
12
Produkty te są wprowadzane do obrotu w przezroczystych butelkach z rozpylaczem, na których przednich etykietach, oprócz nazw marki i poszczególnych produktów, widoczna jest ilustracja przedstawiająca nieprzetworzone warzywa, błyszczący zlew kuchenny oraz pieczęć z napisami „sprawdzona jakość żywności” i „100 % pochodzenia roślinnego”. Tylne etykiety tych produktów wskazują między innymi następujące informacje: „Praktyczna butelka z rozpylaczem umożliwia łatwe zwilżanie sałatek, owoców i warzyw. […] nadaje się nie tylko do pysznych dresingów sałatkowych, ale także poprawia smak innych potraw”.
13
Werner & Mertz, która wprowadza do obrotu środki czyszczące, uważa, że wprowadzanie do obrotu i promowanie przez spółkę Speyer & Grund produktów SURIG Essigspray UNIVERSAL i SURIG Essigspray EXTRA jako żywności narusza reguły uczciwej konkurencji w związku z rozporządzeniami w sprawie produktów biobójczych, CLP i REACH, ponieważ wymogi dotyczące etykietowania i reklamy nie są spełnione, a ponadto może wprowadzać konsumenta w błąd, ponieważ w rzeczywistości są to środki czyszczące.
14
W tych okolicznościach Werner & Mertz wniosła w istocie do Landgericht Frankfurt am Main (sądu krajowego we Frankfurcie nad Menem, Niemcy), o nakazanie Speyer & Grund zaprzestania wprowadzania do obrotu lub promowania produktów rozpatrywanych w postępowaniu głównym.
15
Sąd ten uwzględnił ów wniosek, uznając, że te produkty stanowią produkty biobójcze.
16
Speyer & Grund wniosła apelację od tego orzeczenia do Oberlandesgericht Frankfurt am Main (wyższego sądu krajowego we Frankfurcie nad Menem, Niemcy). Sąd ten, uznawszy w istocie, że produkty te stanowią produkty biobójcze, ponieważ przemawiają za tym kształt flakonu, który odbiorcy kojarzą wyłącznie ze środkami czyszczącymi, oraz ilustracje znajdujące się na etykietach produktów rozpatrywanych w postępowaniu głównym i że produkty podwójnego zastosowania podlegają obowiązkom wynikającym z rozporządzeń w sprawie produktów biobójczych, CLP i REACH, utrzymał w mocy owo orzeczenie.
17
W postępowaniu ze skargi rewizyjnej wniesionej przez Speyer & Grund Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości, Niemcy), będący sądem odsyłającym, rozważa, czy produkty podwójnego zastosowania, takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, wchodzą w zakres stosowania rozporządzeń w sprawie produktów biobójczych, CLP i REACH.
18
W tych okolicznościach Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy art. 3 ust. 1 lit. a) [tiret pierwsze] rozporządzenia [w sprawie produktów biobójczych] należy interpretować w ten sposób, że przeznaczenie wymagane dla statusu danego produktu jako produktu biobójczego musi stanowić jedyny lub przeważający cel, czy też wystarczy, że produkt jest również przeznaczony do stosowania – choćby w sposób drugorzędny – jako produkt biobójczy?
2)
Czy art. 2 ust. 1 zdanie drugie w związku z załącznikiem V do rozporządzenia [w sprawie produktów biobójczych] należy interpretować w ten sposób, że produkt biobójczy, który jest przeznaczony (również) do czyszczenia żywności, jest objęty zakresem stosowania [tego rozporządzenia] jako produkt należący do grupy produktowej 4 (Dziedzina żywności i pasz) w kategorii 1 (Środki dezynfekujące)?
3)
Czy art. 2 ust. 2 akapit pierwszy lit. e) i akapit drugi rozporządzenia [w sprawie produktów biobójczych] należy interpretować w ten sposób, że produkt biobójczy, który jest przeznaczony (również) do czyszczenia lub dezynfekcji żywności, jest objęty wyłącznie zakresem stosowania rozporządzenia [nr 852/2004], a w szczególności w drodze odstępstwa od wyjątku na podstawie art. 2 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia [w sprawie produktów biobójczych] nie zostaje włączony do zakresu stosowania tego ostatniego rozporządzenia?
4)
Czy wyjątek ratione materiae dla żywności, o którym mowa w art. 1 ust. 5 lit. e) [rozporządzenia CLP], należy interpretować w ten sposób, że rozporządzenie to należy stosować do produktu, który jest przeznaczony do stosowania zarówno jako środek spożywczy zgodnie z art. 2 rozporządzenia [nr 178/2002], jak również jako produkt biobójczy zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 lit. a) zdanie pierwsze rozporządzenia [w sprawie środków biobójczych], niezależnie od tego wyjątku, w danym wypadku pod warunkiem, że przeważa przeznaczenie do stosowania jako produktu biobójczego?
5)
Czy wyjątek ratione materiae dla żywności, o którym mowa w art. 2 ust. 6 lit. d) w związku z tytułem IV [rozporządzenia REACH] należy interpretować w ten sposób, że nie jest wyłączone zastosowanie tytułu IV do produktu, o którym mowa w czwartym pytaniu prejudycjalnym, niezależnie od tego wyjątku, w danym wypadku pod warunkiem, że przeważa przeznaczenie do stosowania jako środka biobójczego?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
19
Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych należy interpretować w ten sposób, że aby produkt wchodził w zakres pojęcia „produktu biobójczego” zdefiniowanego w tym przepisie, produkt ten musi służyć wyłącznie lub głównie celowi biobójczemu, czy też cel ten może być jedynie dodatkowy w stosunku do innych celów.
20
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zarówno względy jednolitego stosowania prawa Unii, jak i zasady równości wskazują na to, że treści przepisu prawa Unii, który nie zawiera wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich dla określenia jego znaczenia i zakresu, należy zwykle nadać w całej Unii Europejskiej autonomiczną i jednolitą wykładnię, którą należy ustalić, uwzględniając kontekst przepisu i cel danego uregulowania (wyrok z dnia 4 października 2024 r., AFAÏA, C‑228/23, EU:C:2024:829, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo).
21
Zgodnie art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych „produkt biobójczy” oznacza „każdą substancję lub mieszaninę, w postaci, w jakiej jest dostarczana użytkownikowi, składającą się z jednej lub kilku substancji czynnych lub zawierającą lub wytwarzającą jedną lub więcej substancji czynnych, której przeznaczeniem jest niszczenie, odstraszanie, unieszkodliwianie organizmów szkodliwych, zapobieganie ich działaniu lub zwalczanie ich w jakikolwiek sposób inny niż działanie czysto fizyczne lub mechaniczne”.
22
Trybunał orzekł już, że z brzmienia tego przepisu wynika zatem, iż produkt należy zakwalifikować jako „produkt biobójczy” w rozumieniu tego przepisu, jeżeli spełnia on trzy kumulatywne przesłanki. Po pierwsze, produkt ten musi składać się z jednej lub kilku „substancji czynnych”, niezależnie od tego, czy je zawiera, czy też je wytwarza. Po drugie, wspomniany produkt powinien służyć określonym celom, a mianowicie być przeznaczony do niszczenia, odstraszania, unieszkodliwiania organizmów szkodliwych, zapobiegania ich działaniu lub ich zwalczania. Po trzecie, sposób działania tego produktu powinien być „inny niż działanie czysto fizyczne lub mechaniczne” (zob. podobnie wyrok z dnia 14 października 2021 r., Biofa, C‑29/20, EU:C:2021:843, pkt 26, 28).
23
Co się tyczy tej drugiej przesłanki, której dotyczą pytania sądu odsyłającego, z brzmienia art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych nie wynika, że zakwalifikowanie produktu jako „produktu biobójczego” w rozumieniu tego przepisu wymaga, aby produkt ten służył wyłącznie lub głównie celowi biobójczemu.
24
Jeśli chodzi o kontekst, w jaki wpisuje się ten przepis, z art. 2 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych wynika, że z zastrzeżeniem wszelkich przepisów wyraźnie stanowiących inaczej zawartych w tym rozporządzeniu lub innych przepisach unijnych owo rozporządzenie nie dotyczy produktów biobójczych, które wchodzą w zakres stosowania określonych aktów prawnych wymienionych w tym artykule, takich jak rozporządzenie nr 852/2004.
25
Niemniej jednak art. 2 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych zawiera odstępstwo od tej reguły, przewidując, że niezależnie od tego akapitu pierwszego do produktów biobójczych objętych aktami prawnymi wymienionymi w art. 2 ust. 2 akapit pierwszy tego rozporządzenia, które są przeznaczone do zastosowań nieobjętych tymi aktami prawnymi, rozporządzenie w sprawie produktów biobójczych stosuje się w zakresie, w jakim zastosowania te nie zostały uwzględnione w tych aktach prawnych.
26
Ponadto, jak wskazano w motywie 1 rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, produkty biobójcze mogą stanowić ryzyko dla ludzi, zwierząt i środowiska, związane w szczególności z ich wykorzystaniem. Jak wskazano w motywie 19 tego rozporządzenia, „[p]rodukty biobójcze przeznaczone do zastosowań nie tylko zgodnych z celami niniejszego rozporządzenia, ale również związanych z wyrobami medycznymi […] mogą stanowić ryzyko inne niż objęte zakresem niniejszego rozporządzenia [i] powinny spełniać – oprócz wymogów niniejszego rozporządzenia – stosowne wymogi podstawowe określone [w aktach prawnych dotyczących tych wyrobów]”.
27
To oznacza, że kontekst, w jaki wpisuje się art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, potwierdza, iż prawodawca Unii wziął pod uwagę produkty o wielu zastosowaniach, w tym biobójczym, nie uzależniając stosowania tego rozporządzenia od tego, czy cel danego produktu jest wyłącznie biobójczy.
28
Jak bowiem zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 26 i 27 opinii, zakwalifikowanie produktu jako produktu biobójczego w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych w odniesieniu do przesłanki dotyczącej jego przeznaczenia nie może być wykluczone z tego tylko powodu, że produkt ten ma kilka przeznaczeń.
29
Ponadto art. 2 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych w związku z jego motywami 3 i 19 nie przedstawia uściśleń co do charakteru lub intensywności zastosowania biobójczego, co potwierdza, że produkt o celu biobójczym mającym charakter dodatkowy nie może zostać wyłączony z zakresu stosowania tego rozporządzenia.
30
Lektura tego przepisu, polegająca na szerokim rozumieniu zakwalifikowania produktu biobójczego w ten sposób, że zakwalifikowanie to nie jest uwarunkowane wyłącznym lub dominującym celem biobójczym, jest zgodna z celem rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych wynikającym z art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia w związku z jego motywem 3, który to cel polega w szczególności na zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska, przy czym przepisy owego rozporządzenia opierają się na zasadzie ostrożności.
31
Wykładnia art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, zgodnie z którą jakikolwiek cel biobójczy danego produktu, choćby tylko drugorzędny, wystarczy, aby uznać, że spełniona jest druga przesłanka kumulacyjna, którą powinien spełniać produkt biobójczy, wskazana w pkt 23 niniejszego wyroku, zmierza bowiem do chronienia w ten sam sposób wszystkich użytkowników produktów biobójczych, niezależnie od tego, czy używają ich oni zgodnie z ich drugorzędnym celem biobójczym, czy też zgodnie z ich wyłącznym lub głównym celem biobójczym.
32
W świetle powyższych rozważań odpowiedź na pytanie pierwsze brzmi: art. 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych należy interpretować w ten sposób, że aby produkt wchodził w zakres pojęcia „produktu biobójczego” zdefiniowanego w tym przepisie, produkt ten nie musi koniecznie służyć wyłącznie lub głównie celowi biobójczemu, który to cel może być jedynie dodatkowy w stosunku do innych celów.
W przedmiocie pytań drugiego i trzeciego
33
Poprzez pytania drugie i trzecie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych w związku z grupą 4 w kategorii 1 w załączniku V do tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że produkt biobójczy przeznaczony do czyszczenia i dezynfekcji żywności jest objęty zakresem stosowania owego rozporządzenia.
34
Na wstępie należy wyjaśnić, że analiza tych pytań opiera się na zawartym w postanowieniu odsyłającym założeniu, zgodnie z którym produkty rozpatrywane w postępowaniu głównym są przeznaczone do podwójnego zastosowania jako żywność i jako środki czyszczące lub dezynfekujące do tej żywności.
35
Zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych ma ono zastosowanie do produktów biobójczych i do wyrobów poddanych działaniu produktów biobójczych, zaś wykaz grup produktów biobójczych objętych tym rozporządzeniem oraz ich opis znajdują się w załączniku V do tego rozporządzenia.
36
Jak wskazano w motywie 18 rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, niektóre produkty biobójcze podlegają również innym aktom ustawodawczym Unii, co sprawia, że konieczne jest wytyczenie jasnej granicy, aby zachować pewność prawa, a zatem należy określić „wykaz grup produktowych objętych [tym] rozporządzeniem” oraz „wstępny zestaw opisów w ramach każdej grupy” zawarty w załączniku do tego rozporządzenia.
37
Z brzmienia art. 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych w związku z jego motywem 18 wynika zatem, że wykaz produktów objętych załącznikiem V do tego rozporządzenia należy uznać za wyczerpujący. Zawarte w tym motywie wyrażenie „wstępny” odnosi się bowiem jedynie do „opisów” w ramach każdej grupy produktowej, nie zaś do „wykazu” grup produktów biobójczych.
38
Oznacza to, że aby dany produkt wchodził w zakres stosowania rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, sam fakt, iż odpowiada on definicji produktu biobójczego zawartej w art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia, nie jest wystarczający. Produkt taki musi ponadto odpowiadać jednej z grup produktowych wymienionych w załączniku V do rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych.
39
W tym względzie grupa 4, zatytułowana „Dziedzina żywności i pasz”, należąca do zatytułowanej „Środki dezynfekujące” kategorii 1 w załączniku V do tego rozporządzenia, obejmuje produkty stosowane do dezynfekcji urządzeń, kontenerów, przyborów kuchennych, powierzchni i rurociągów związanych z procesem produkcji, transportu, przechowywania i spożycia żywności lub pasz (włącznie z wodą pitną) przeznaczonych dla ludzi i zwierząt, a także produkty stosowane do celów umieszczania w materiałach, które mogą mieć kontakt z żywnością.
40
Z opisu produktów biobójczych należących do grupy 4, zawartej w kategorii 1 grup produktowych w załączniku V do rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych, wynika, że nie odnosi się on do „powierzchni” samej żywności, lecz do powierzchni, na których była ona poddawana obróbce lub które miały kontakt z ową żywnością. Ponadto „produkty”, o których tam mowa, należy rozumieć jako produkty stosowane do dezynfekcji materiałów i powierzchni związanych w różnymi działaniami dotyczącymi żywności i pasz.
41
Natomiast owej grupy 4 nie można rozumieć w ten sposób, że zastosowania, o których w niej mowa, dotyczą dezynfekcji samej żywności do celów jej późniejszego spożycia.
42
Chociaż niewątpliwie grupa 5, zatytułowana „Woda przeznaczona do spożycia”, należąca do tej samej kategorii 1 w załączniku V do tego rozporządzenia, obejmuje produkty stosowane do „wody przeznaczonej do spożycia dla ludzi i zwierząt”, to dotyczy ona jedynie przeznaczonej do spożycia wody, nie zaś żywności. Gdyby bowiem intencją prawodawcy Unii było objęcie przepisem również tej żywności, zostałaby ona wyraźnie ujęta w tym załączniku, biorąc pod uwagę znaczenie bezpieczeństwa wspomnianej żywności w ramach Unii.
43
Ponadto to odniesienie do „wody przeznaczonej do spożycia” nie może prowadzić do wniosku, że prawodawca Unii zamierzał zaklasyfikować do produktów biobójczych objętych zakresem stosowania rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych zamieszczonych w załączniku V do tego rozporządzenia produkty takie jak te rozpatrywane w postępowaniu głównym, ponieważ, jak wskazano w pkt 37 niniejszego wyroku, wykaz produktów objętych tym załącznikiem ma charakter wyczerpujący.
44
Należy zatem uznać, że produkty takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, przeznaczone zarówno do wykorzystania jako żywność, jak i jako środek czyszczący lub dezynfekujący do tejże żywności, nie są objęte zakresem stosowania rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych zdefiniowanym w art. 2 ust. 1 tego rozporządzenia w związku grupą 4 kategorią 1 w załączniku V do tego rozporządzenia.
45
Ponadto okoliczność, że prawodawca Unii przejął w rozporządzeniu w sprawie produktów biobójczych produkt typu 4 znajdujący się dawniej w dyrektywie 98/8 WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. dotyczącej wprowadzania do obrotu produktów biobójczych (Dz.U. 1998, L 123, s. 1), podczas gdy dawny produkt typu 20, obejmujący produkty używane w celu konserwacji żywności i pasz zwalczające szkodliwe organizmy, również zawarty w tej dyrektywie, nie został powtórzony w tym rozporządzeniu, stanowi potwierdzenie wniosku, że produkty takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym nie należą do grup produktowych wymienionych w załączniku V do tego rozporządzenia.
46
Co się tyczy pytań sądu odsyłającego dotyczących stosowania rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych na podstawie jego art. 2 ust. 2 akapit drugi do produktów przeznaczonych zarówno do wykorzystania jako żywność, jak i jako środek czyszczący lub dezynfekujący do tej żywności, należy zauważyć, po pierwsze, że o ile art. 2 ust. 1 tego rozporządzenia określa warunki stosowania tego rozporządzenia, o tyle jego art. 2 ust. 2 akapit pierwszy wyłącza z zakresu stosowania tego rozporządzenia produkty biobójcze, które wchodzą w zakres aktów prawnych wymienionych w tym akapicie pierwszym. W szczególności art. 2 ust. 2 akapit pierwszy lit. e) rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych stanowi, że z zastrzeżeniem wszelkich przepisów wyraźnie stanowiących inaczej rozporządzenie to nie ma zastosowania do produktów biobójczych objętych w szczególności zakresem stosowania rozporządzenia nr 852/2004.
47
Po drugie, art. 2 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych przewiduje wyjątek od tego wyłączenia, wskazując, że niezależnie od tego akapitu pierwszego, jeżeli dany produkt biobójczy wchodzi w zakres zastosowania jednego z tych aktów prawnych i jest przeznaczony do zastosowań nieobjętych zakresem tych aktów prawnych, owo rozporządzenie stosuje się również do tego produktu biobójczego w zakresie, w jakim zastosowania te nie zostały uwzględnione w tych aktach prawnych.
48
Jak wskazał zaś rzecznik generalny w pkt 54 opinii, jako że wobec niespełnienia kryteriów określonych w art. 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych produkty rozpatrywane w postępowaniu głównym przeznaczone zarówno do wykorzystania jako żywność, jak i jako środek czyszczący lub dezynfekujący do tej żywności, nie są objęte zakresem stosowania tego rozporządzenia, nie ma potrzeby dalszego ich badania w świetle ust. 2 tego artykułu.
49
W świetle całości powyższych rozważań odpowiedź na pytania drugie i trzecie brzmi: art. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie produktów biobójczych w związku z grupą 4 kategorii 1 w załączniku V do tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że produkt biobójczy przeznaczony do czyszczenia i dezynfekcji żywności nie jest objęty zakresem stosowania owego rozporządzenia.
W przedmiocie pytań czwartego i piątego
50
W świetle odpowiedzi udzielonej na pytania drugie i trzecie nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytania czwarte i piąte.
W przedmiocie kosztów
51
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:
1)
Artykuł 3 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie udostępniania na rynku i stosowania produktów biobójczych, zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 334/2014 z dnia 11 marca 2014 r. oraz rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2019/1819 z dnia 8 sierpnia 2019 r.,
należy interpretować w ten sposób, że:
aby produkt wchodził w zakres pojęcia „produktu biobójczego” zdefiniowanego w tym przepisie, produkt ten nie musi koniecznie służyć wyłącznie lub głównie celowi biobójczemu, który to cel może być jedynie dodatkowy w stosunku do innych celów.
2)
Artykuł 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 528/2012, zmienionego rozporządzeniem nr 334/2014 i rozporządzeniem delegowanym 2019/1819, w związku z grupą 4 kategorii 1 w załączniku V do tego rozporządzenia
należy interpretować w ten sposób, że:
produkt biobójczy przeznaczony do czyszczenia i dezynfekcji żywności nie jest objęty zakresem stosowania owego rozporządzenia.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: niemiecki.