KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
SZPUNAR
ippreżentati fit‑22 ta’ Settembru 2022 (1)
Kawża C‑290/21
Staatlich genehmigte Gesellschaft der Autoren, Komponisten und Musikverleger Reg. Gen. mbH (AKM)
vs
Canal+ Luxembourg Sàrl,
fil-preżenza ta’:
Tele 5 TM-TV GmbH,
Österreichische Rundfunksender GmbH & Co KG,
Seven.One Entertainment Group GmbH,
ProSiebenSat.1 PULS 4 GmbH
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema, l-Awstrija))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Proprjetà intellettwali – Drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati – Xandir bis-satellita u trażmissjoni mill-ġdid bil-cable – Direttiva 93/83/KEE – Artikolu 1(2) – Fornitur ta’ pakketti bis-satellita – Xandir ta’ programmi fi Stat Membru ieħor – Post tal-att ta’ sfruttament – Provvista bi ħlas ta’ programmi onerużi u ta’ aċċess liberu f’definizzjoni għolja – Disponibbiltà ta dawn il-programmi ta’ definizzjoni standard fl-Istat ta’ riċezzjoni anki bis-satellita”
Introduzzjoni
1.        “Kieku dan kellu jsir mill-ġdid, nibda mill-kultura”, kien allegatament jgħid Jean Monnet fir-rigward tal-proċess tal-integrazzjoni Ewropea. Madankollu, il-kultura, fi kwalunkwe każ fid-dimensjoni ekonomika tagħha, hija fil-parti l-kbira rregolata mid-drittijiet tal-awtur. Element li jmur kontra l-progress tal-integrazzjoni f’dan il-każ u li jikkontribwixxi għall-iffriżar tal-frammentazzjoni tas-suq intern skont il-fruntieri nazzjonali: il-prinċipju immutabbli ta’ territorjalità (fis-sens tat-territorju nazzjonali) tad-drittijiet tal-awtur, kif ukoll il-prattiki tal-operaturi tas-suq, inklużi dawk tal-organizzazzjonijiet ta’ ġestjoni kollettiva li ġew stabbiliti abbażi ta’ dan il-prinċipju. Paradossalment, iktar ma t-teknoloġija, b’mod partikolari x-xandir bis-satellita — inkwistjoni f’din il-kawża — u, iktar reċenti, l-internet, jippermettu skambji kulturali bejn l-Istati, iktar jinħass l-ostakolu tal-prinċipju ta’ territorjalità tad-drittijiet tal-awtur.
2.        Huwa minnu, evidentement, li din il-frammentazzjoni tas-suq għandha wkoll raġuni oġġettiva, jiġifieri d-diversità lingwistika, li hija aspett fundamentali fil-qasam tal-kultura. Madankollu, din il-kawża turi li, anki f’sitwazzjonijiet fejn ma jeżistix l-ostakolu lingwistiku, il-persuni kkonċernati jiddefendu unguibus et rostro l-prinċipju ta’ territorjalità ddefinit skont il-fruntieri nazzjonali, li ġew madankollu aboliti fi ħdan is-suq intern. F’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja ser ikollha l-okkażjoni li tikkontribwixxi għall-promozzjoni tal-integrazzjoni tal-Ewropa permezz tal-kultura, skont ir-rieda tal-leġiżlatur tal-Unjoni, espressa diġà kważi 30 sena ilu.
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal-Unjoni
3.        Skont l-Artikolu 1(2)(a) sa (ċ) tad-Direttiva tal-Kunsill 93/83/KEE tas‑27 ta’ Settembru 1993 dwar il-kordinazzjoni ta’ ċerti regoli dwar id-drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati ma’ drittijiet ta’ l-awtur applikabbli għal xandir bis-satellita u ritrasmissjoni bil-cable (2):
“2.      a)      Għall-fini ta’ din id-Direttiva, “komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita” tfisser l-att li jkunu introdotti, taħt il-kontroll u r-responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir is-sinjali li jġorru l-programm maħsuba għal reception mill-pubbliku f’katina mhux interrotta ta’ komunikazzjoni li twassal sas-satellita u ’l isfel lejn id-dinja.
b)      L-att ta’ komunikazzjoni mal-pubbliku permezz ta’ satellita jseħħ biss fl-Istati Membri billi, taħt il-kontroll u responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir, is-sinjali li jġorru l-programm huma introdotti f’katina mhux interrotta ta’ komunikazzjoni li twassal lejn is-satellita u ’l isfel lejn id-dinja.
ċ)      Jekk is-sinjali li jġorru programmi huma encrypted, allura jkun hemm komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita bil-kondizzjoni li l-mezzi għal decrypting ix-xandir ikunu provduti lill-pubbliku mill-organizzazzjoni tax-xandir jew bil-kunsens tagħha.”
4.        L-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“Stati Membri li jkollhom jedd li jxandru għandhom jipprovdu jedd esklussiv għall-awtur li jawtorizza l-komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita ta’ xogħlijiet li jkollhom id-drittijiet ta’ l-awtur, bla ħsara għad-disposizzjonijiet stabbiliti f’dan il-kapitolu.”
5.        L-Artikolu 4 tal-imsemmija direttiva jestendi għall-komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita l-protezzjoni mogħtija lill-artisti, lill-produtturi ta’ fonogrammi u organizzazzjonijiet tax-xandir permezz tad-Direttiva 92/100/KEE (3).
6.        L-Artikolu 1(2)(ċ) tad-Direttiva 2001/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑22 ta’ Mejju 2001 dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà ta’ l-informazzjoni (4) huwa fformulat kif ġej:
“Ħlief għall-każi msemmija fl-Artikolu 11((5)), din id-Direttiva għandha tkun bla ħsara u m’għandha bl-ebda mod taffettwa d-disposizzjonijiet eżistenti tal-Komunità dwar:
[…]
ċ)      id-drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati applikabbli għax-xandir ta’ programmi bis-satellita u trasmissjoni mill-ġdid bil-cable.”
7.        Skont l-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva:
“1. L-Istati Membri għandhom jipprovdu lill-awturi bid-dritt esklussiv li jawtorizzaw jew jipprojbixxu kull komunikazzjoni lill-pubbliku tax-xogħolijiet tagħhom, bil-fili jew mezzi mingħajr fili […].”
Id-dritt Awstrijak
8.        L-Artikolu 17b(1) tal-Urheberrechtsgesetz (il-Liġi dwar id-Drittijiet tal-Awtur), tad‑9 ta’ April 1936, fil-verżjoni tagħha tas‑27 ta’ Diċembru 2018 (6), applikabbli f’dan il-każ, jipprovdi:
“Fix-xandir bis-satellita, l-att ta’ sfruttament irriżervat għall-awtur jikkonsisti fl-introduzzjoni, taħt il-kontroll u bir-responsabbiltà tal-organizzazzjoni tax-xandir, tas-sinjali li jittrażmettu l-programm f’katina mhux interrotta ta’ komunikazzjoni li twassal sas-satellita u lura lejn id-dinja. Bla ħsara għall-paragrafu 2, ix-xandir bis-satellita għalhekk iseħħ biss fl-Istat li fih tkun saret din l-introduzzjoni.”
Il‑fatti, il‑proċedura u d‑domandi preliminari
9.        L-iStaatlich genehmigte Gesellschaft der Autoren, Komponisten und Musikverleger Reg. Gen. mbH (is-Soċjetà ta’ Utilità Pubblika ta’ Awturi, Kompożituri u Pubblikaturi tal-Mużika, l-Awstrija, iktar ’il quddiem “AKM”) hija soċjetà Awstrijaka għall-amministrazzjoni kollettiva tad-drittijiet tal-awtur u tad-drittijiet relatati dwar ix-xogħlijiet mużikali.
10.      Canal+ Luxembourg Sàrl (iktar ’il quddiem “Canal+”), hija kumpannija rregolata mid-dritt Lussemburgiż li toffri bi ħlas fl-Awstrija pakketti ta’ programmi ta’ diversi organizzazzjonijiet tax-xandir (iktar ’il quddiem il-“pakketti bis-satellita”).
11.      L-introduzzjoni ta’ kull wieħed mis-sinjali satellitari li jittrażmettu l-programm fil-katina ta’ komunikazzjoni (trażmissjoni ’l fuq) issir ħafna drabi mill-organizzazzjoni tax-xandir stess, xi drabi minn Canal+, madankollu qatt fl-Awstrija, iżda fi Stati Membri oħra tal-Unjoni. Fluss jinħareġ li jinkludi l-programm kollu ta’ definizzjoni għolja bl-informazzjoni addizzjonali kollha, bħad-data awdjo, id-data tas-sottotitoli eċċ. Wara li jkun ġie “mibgħut lura” bis-satellita, il-fluss jinqabad minn installazzjonijiet ta’ riċezzjoni satellitari ġewwa ż-żona ta’ kopertura. Il-fluss huwa għalhekk maqsum u l-utent jista’ jaċċedi għal kull wieħed mill-programmi fuq terminal. Il-programmi huma kkodifikati u għandhom jiġu ddekodifikati mill-installazzjoni ta’ riċezzjoni sabiex ikunu jistgħu jintużaw. Canal+ tqiegħed ċwievet ta’ aċċess għad-dispożizzjoni tal-klijenti tagħha bi ftehim mal-organizzazzjonijiet tax-xandir. Il-“pakketti” jinħolqu billi jiġu kkombinati ċ-ċwievet ta’ aċċess għal programmi differenti.
12.      Il-pakketti fihom programmi tat-televiżjoni bi ħlas kif ukoll dawk b’xejn. Dawn tal-aħħar ma humiex ikkodifikati u jistgħu dejjem jiġu rċevuti minn kull kwalità standard fit-territorju Awstrijak.
13.      AKM ressqet talba intiża, essenzjalment, għall-waqfien tat-trażmissjoni tas-sinjali bis-satellita fl-Awstrija kif ukoll għall-ħlas ta’ kumpens, billi sostniet li hija ma kinitx awtorizzat dan ix-xandir. Fil-fatt, AKM tqis li, minkejja l-eventwali awtorizzazzjoni miksuba mill-organizzazzjonijiet tax-xandir għall-komunikazzjoni tax-xogħlijiet lill-pubbliku bis-satellita, Canal+ għandha wkoll ikollha tali awtorizzazzjoni, aspett li hija ma setgħetx tipprova. AKM tqis għalhekk li Canal+ qiegħda tikser id-drittijiet li hija tiżgura l-ġestjoni tagħhom.
14.      Erba’ kumpanniji, fosthom Seven.One Entertainment Group GmbH, organizzazzjoni tax-xandir stabbilita fil-Ġermanja, u ProSiebenSat.1 PULS 4 GmbH, organizzazzjoni tax-xandir stabbilita fl-Awstrija, (iktar ’il quddiem, flimkien, “l-intervenjenti”), ġew ammessi sabiex jintervjenu fil-kawża prinċipali insostenn ta’ Canal+.
15.      Permezz ta’ sentenza tat‑30 ta’ Ġunju 2020, l-Oberlandesgericht Wien (il-Qorti Reġjonali Superjuri ta’ Vjenna, l-Awstrija), fl-appell, laqgħet parzjalment ir-rikors. Din il-qorti qieset b’mod partikolari li l-pakketti bis-satellita pprovduti minn Canal+ jolqtu pubbliku ġdid, jiġifieri pubbliku differenti minn dak tat-trażmissjonijiet b’aċċess liberu tal-operaturi tax-xandir. Kemm AKM kif ukoll Canal+, sostnuta mill-intervenjenti, ippreżentaw rikors għal reviżjoni kontra din is-sentenza quddiem il-qorti tar-rinviju.
16.      Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi, li l-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema, l-Awstrija) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)      L-Artikolu 1(2)(b) tad-[Direttiva 93/83] għandu jiġi interpretat fis-sens li ma hijiex biss l-organizzazzjoni tax-xandir, iżda wkoll fornitur ta’ pakkett ta’ satelliti involut fl-att indiviżibbli u uniku tax-xandir, li jwettaq att ta’ użu – li fi kwalunkwe każ jeħtieġ kunsens – biss fl-Istat fejn, taħt il-kontroll u r-responsabbiltà tal-organizzazzjoni tax-xandir, is-sinjali li jittrażmettu l-programm jiġu inklużi f’katina ta’ komunikazzjoni mhux interrotta diretta li twassal għas-satellita u lura lejn id-dinja, bil-konsegwenza li l-involviment tal-fornitur tal-pakkett ta’ satelliti fl-att tax-xandir ma jistax jikkostitwixxi ksur tad-drittijiet tal-awtur fl-Istat ta’ riċezzjoni?
2)      Fil-każ li tingħata risposta fin-negattiv għall-ewwel domanda: Il-kunċett ta’ “komunikazzjoni lill-pubbliku” fl-Artikolu 1(2)(a) u (c) tad-Direttiva 93/83 kif ukoll fl-Artikolu 3(1) tad-[Direttiva 2001/29/KE], għandu jiġi interpretat fis-sens li l-fornitur ta’ pakkett ta’ satelliti li jkun involut bħala operatur ieħor f’komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita, jiġbor f’pakkett kompost minnu, diversi sinjali kriptati ta’ definizzjoni għolja ta’ programmi televiżivi b’xejn u bi ħlas ta’ diversi organizzazzjonijiet tax-xandir u joffri bi ħlas il-prodott indipendenti awdjoviżiv kompost b’dan il-mod lill-konsumaturi tiegħu, għandu jikseb awtorizzazzjoni separata mingħand id-detenturi tad-drittijiet ikkonċernati anki fir-rigward tal-kontenut protett fil-programmi televiżivi b’xejn inklużi fil-pakkett ta’ programmi, minkejja li f’dan ir-rigward huwa sempliċement jagħti aċċess lill-konsumaturi tiegħu għal xogħlijiet diġà aċċessibbli gratwitament lil kulħadd fiż-żona tax-xandir, għalkemm bi kwalità ta’ definizzjoni standard ta’ livell inferjuri?”
17.      It-talba għal deċiżjoni preliminari ġiet irreġistrata fil‑5 ta’ Mejju 2021. Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub minn AKM, minn Canal+, mill-intervenjenti, kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea. L-istess partijiet kienu rrappreżentati waqt is-seduta li nżammet fit‑8 ta’ Ġunju 2022.
Analiżi
18.      Il-qorti tar-rinviju tagħmel żewġ domandi preliminari, fejn it-tieni domanda tiddependi mir-risposta għall-ewwel waħda. Fid-dawl tar-risposta li nipproponi li tingħata għal din l-ewwel domanda, ma jkunx għalhekk neċessarju, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tadotta r-raġunament tiegħi, li tingħata risposta għat-tieni waħda. Madankollu ser neżaminaha fil-qosor, għal finijiet ta’ kompletezza.
Fuq l‑ewwel domanda preliminari
19.      Permezz tal-ewwel domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 1(2)(b) tad-Direttiva 93/83 għandux jiġi interpretat fis-sens li fornitur ta’ pakketti bis-satellita għandu l-obbligu li jikseb, fl-Istat Membru li fih l-oġġetti protetti kkomunikati b’dan il-mod ikunu aċċessibbli għall-pubbliku (Stat Membru ta’ riċezzjoni), l-awtorizzazzjoni tad-detenturi tad-drittijiet tal-awtur u tad-drittijiet relatati skont l-att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita li jipparteċipa fih.
20.      Din id-domanda tirrigwarda l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tirriżulta, b’mod partikolari, mis-sentenza tat‑13 ta’ Ottubru 2011, Airfield u Canal Digitaal (C‑431/09 u C‑432/09, iktar ’il quddiem is-“sentenza Airfield”, EU:C:2011:648), u fil-verità tikkonċerna l-interpretazzjoni ta’ din is-sentenza.
21.      Qabel ma nipproċedi għall-analiżi tas-sentenza Airfield, jeħtieġ li jsiru xi rimarki preliminari.
Fuq il‑komunikazzjoni lill‑pubbliku permezz tas-satellita, fis-sens tad-Direttiva 93/83
22.      Fil-bidu tiegħu, ix-xandir televiżiv kien naturalment ikkonfinat fi ħdan il-fruntieri nazzjonali — huwa kien juża l-ondi tar-radju li l-frekwenzi tagħhom kienu għad-dispożizzjoni tal-Istati li kienu jattribwixxuhom lill-operaturi għal trażmissjoni limitata għat-territorju nazzjonali. Iż-żona ta’ kopertura tas-sinjal għalhekk kienet tikkorrispondi essenzjalment għat-territorju tal-Istat emittenti li kien jikkostitwixxi fl-istess ħin il-kamp ta’ applikabbiltà territorjali tad-drittijiet tal-awtur ta’ dan l-Istat.
23.      L-introduzzjoni tat-televiżjoni bis-satellita biddlet din ix-xena, peress li ppermettiet li jiġi kopert territorju ferm ikbar minn dak ta’ Stat wieħed. Għalhekk, qamet il-kwistjoni dwar liema kien id-dritt tal-awtur applikabbli: biss id-dritt tal-Istat emittenti tas-sinjal għas-satellita jew ukoll id-dritt jew drittijiet tal-Istati li fihom huwa possibbli li jiġi rċevut is-sinjal? (7)
24.      L-Artikolu 1(2)(b) tad-Direttiva 93/83 jirrispondi għal din id-domanda mill-perspettiva tad-dritt tal-Unjoni. Għalkemm tinsab taħt it-taqsima “Definizzjonijiet”, din id-dispożizzjoni tistabbilixxi waħda mir-regoli sostantivi prinċipali ta’ din id-direttiva, jiġifieri l-prinċipju tal-Istat Membru emittenti. Skont dan il-prinċipju, l-att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita, kif iddefinit fl-imsemmija direttiva, jitqies li jseħħ biss fl-Istat Membru li fih is-sinjal intbagħat lejn is-satellita. Għaldaqstant, huma wkoll id-drittijiet tal-awtur ta’ dan l-Istat li se japplikaw għal tali att.
25.      Bl-istess mod, id-Direttiva 93/83 tiżgura protezzjoni ekwivalenti għal drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fl-Istati Membri kollha, billi tarmonizza din il-protezzjoni fl-Artikoli 2 u 4 tagħha u billi teskludi l-liċenzji obbligatorji fl-Artikolu 3(1) tagħha. Id-drittijiet tad-detenturi fir-rigward tal-użu ta’ xogħlijiet fl-Istati Membri ta’ riċezzjoni għalhekk se jkunu protetti, b’mod ekwivalenti, skont il-liġi tad-drittijiet tal-awtur tal-Istat Membru emittenti (8). Huma għandhom jiżguraw li r-remunerazzjoni kkuntrattata għall-użu ta’ dawn id-drittijiet tieħu inkunsiderazzjoni l-pubbliku potenzjali kollu, skont il-premessa 17 tad-Direttiva 93/83.
26.      L-għan prinċipali tal-istabbiliment tal-prinċipju tal-Istat Membru tat-trażmissjoni kien li jiffaċilita t-trażmissjoni transkonfinali permezz tas-satellita tal-programmi tar-radju u tat-televiżjoni, billi tiġi żgurata ċertezza legali u livell adegwat ta’ protezzjoni tal-interessi tagħhom lill-atturi kollha involuti (9).
27.      Madankollu, il-prinċipju tal-Istat Membru emittenti jikkonċerna biss l-att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita, kif iddefinit fl-Artikolu 1(2)(a) u (b) tad-Direttiva 93/83. Din id-definizzjoni hija komposta minn diversi elementi. L-ewwel, dan l-att jikkonsisti fl-introduzzjoni ta’ sinjali li jittrażmettu l-programm f’katina ta’ komunikazzjoni li twassal lejn is-satellita u lura lejn l-art. It-tieni, l-introduzzjoni għandha ssir taħt il-kontroll u r-responsabbiltà ta’ organizzazzjoni tax-xandir. It-tielet, is-sinjali li jittrażmettu l-programm għandhom ikunu intiżi li jiġu rċevuti mill-pubbliku. Ir-raba’, il-katina ta’ komunikazzjoni inkwistjoni għandha tkun mingħajr interruzzjoni mill-introduzzjoni tas-sinjali sar-riċezzjoni (potenzjali (10)) mill-pubbliku. Il-ħames, u fl-aħħar, jekk is-sinjali jkunu kkodifikati, il-mezz ta’ dekodifikazzjoni ta’ dawn is-sinjali għandu jitqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku bil-kunsens tal-organizzazzjoni tax-xandir li taħt il-kontroll u r-responsabbiltà tagħha twettaq l-att (11).
28.      Att li jissodisfa dawn il-kundizzjonijiet jikkostitwixxi att ta’ “komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita”, fis-sens tal-Artikolu 1(2)(a) tad-Direttiva 93/83, u jibbenefika mill-prinċipju tal-Istat Membru emittenti. Dan il-prinċipju jkopri mhux biss it-trażmissjoni f’sens strett, jiġifieri l-introduzzjoni tas-sinjal li jittrażmetti l-programm lejn katina li twassal għas-satellita, iżda l-komunikazzjoni kollha, inkluż id-direzzjoni tal-imsemmi sinjal lill-utenti finali. Huwa biss id-dritt tal-Istat Membru emittenti li japplika għalhekk għall-komunikazzjoni kollha kemm hi. Kuntrarjament, kull att ta’ sfruttament mill-bogħod, inkluż permezz ta’ satellita, ta’ oġġetti protetti bid-drittijiet tal-awtur jew drittijiet relatati li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 1(2)(a) u (ċ) tad-Direttiva 93/83 ma jistax jiġi kklassifikat bħala “komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita”, fis-sens tad-dispożizzjoni msemmija iktar ’il fuq, u ma jibbenefikax mill-prinċipju tal-Istat Membru tat-trażmissjoni.
Sentenza Airfield u applikazzjoni għal dan il‑każ
29.      Fis-sentenza Airfield, il-Qorti tal-Ġustizzja kellha teżamina l-attività ta’ fornitur tal-pakkett bis-satellita simili għal dak ta’ Canal+ f’dan il-każ. Hija waslet għall-konklużjoni li din l-attività kienet taqa’ taħt komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita, fis-sens tal-Artikolu 1(2)(a) sa (ċ) tad-Direttiva 93/83 (12).
30.      F’din il-kawża, għandu jiġi kkonstatat li l-qorti tar-rinviju hija relattivament ekonomika fir-rigward ta’ informazzjoni dwar id-dettalji tekniċi tal-komunikazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Madankollu, peress li d-domandi preliminari jikkonċernaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 1(2)(b) tad-Direttiva 93/83, kif ukoll, indirettament, tas-sentenza Airfield, nitlaq mill-premessa li l-konklużjoni li waslet għaliha l-Qorti tal-Ġustizzja f’din is-sentenza dwar il-klassifikazzjoni tal-attività ta’ fornitur tal-pakketti bis-satellita hija trasponibbli għall-każ inkwistjoni.
31.      Dan ifisser li s-sinjali li jittrażmettu l-programmi huma introdotti f’katina ta’ komunikazzjoni li twassal lejn is-satellita u lura lejn l-art, jew mill-organizzazzjonijiet tax-xandir stess, jew minn Canal+, iżda bil-kunsens tagħhom. L-organizzazzjonijiet tax-xandir għalhekk għandhom kontroll u jieħdu r-responsabbiltà għal din l-introduzzjoni (13). Dawn is-sinjali huma maħsuba sabiex jiġu rċevuti mill-pubbliku. Fil-fatt, l-għan tal-attività inkwistjoni huwa t-trażmissjoni ta’ programmi għal riċeviment dirett mill-pubbliku (14). Il-katina ta’ komunikazzjoni ma hijiex interrotta bejn l-introduzzjoni tas-sinjali fit-trażmissjoni ’l fuq lejn is-satellita u r-riċeviment potenzjali mill-pubbliku. L-interventi potenzjali fuq dawn is-sinjali, bħall-kompressjoni jew il-kodifikazzjoni u d-dekodifikazzjoni, jaqgħu taħt l-attivitajiet tekniċi ta’ kuljum tal-preparazzjoni ta’ sinjali għat-trażmissjoni tagħhom bis-satellita u ma jikkostitwixxux interruzzjoni tal-katina tal-komunikazzjoni (15). Fl-aħħar, huwa paċifiku li l-apparati ta’ dekodifikazzjoni jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-pubbliku minn Canal+ bil-kunsens tal-organizzazzjonijiet tax-xandir rispettivi.
32.      Jiena naqbel perfettament mal-analiżi segwita mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Airfield dwar il-klassifikazzjoni tal-attività ta’ fornitur tal-pakketti bis-satellita bħala komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita. L-uniku punt, f’dan l-istadju, li dwaru għandi dubju, huwa l-konstatazzjoni li, fl-ewwel lok, il-kontroll u r-responsabbiltà tal-organizzazzjoni tax-xandir, imsemmija fl-Artikolu 1(2)(a) tad-Direttiva 93/83 ma jikkonċernawx l-att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita fl-intier tiegħu, iżda biss l-introduzzjoni ta’ sinjali fil-katina ta’ komunikazzjoni u, fit-tieni lok, li dan il-kontroll u din ir-responsabbiltà jistgħu jinqasmu (16).
33.      Fl-ewwel lok, għalkemm, skont id-dispożizzjoni msemmija iktar ’il fuq, is-sinjali li jġorru l-programm għandhom ikunu, sa mill-introduzzjoni tagħhom fil-katina ta’ komunikazzjoni, intiżi li jiġu rċevuti mill-pubbliku (17) u jekk din il-katina ma għandhiex tkun interrotta, il-kontroll tal-introduzzjoni ta’ dawn is-sinjali jfisser neċessarjament u awtomatikament il-kontroll tal-att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku kollu kemm hu. Fil-fatt, it-teħid ta’ kontroll minn persuna oħra wara l-introduzzjoni tas-sinjali, pereżempju sabiex tittardja t-trażmissjoni fiż-żmien jew sabiex tiġi mmodifikata d-destinazzjoni tagħha, ikun ifisser l-interruzzjoni tal-katina ta’ komunikazzjoni.
34.      L-istess japplika fir-rigward tar-responsabbiltà. F’katina mhux interrotta ta’ komunikazzjoni, id-deċiżjoni dwar l-introduzzjoni ta’ sinjali twassal neċessarjament għall-aċċessibbiltà tagħhom lill-pubbliku, b’tali mod li l-organizzazzjoni tax-xandir ma tistax tiċħad ir-responsabbiltà tagħha għall-komunikazzjoni lill-pubbliku tal-programmi trażmessi permezz ta’ dawn is-sinjali. Dan japplika wkoll fil-każ fejn is-sinjali jkunu kkodifikati, għaliex sabiex ikun hemm komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita, l-apparati ta’ dekodifikazzjoni għandhom jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-pubbliku bil-kunsens tal-organizzazzjoni tax-xandir, li tagħtihom il-kontroll fuq dan l-aspett tal-att ta’ komunikazzjoni. Peress li dan il-kunsens ingħata liberament, dan jimplika wkoll ir-responsabbiltà.
35.      Fit-tieni lok, skont l-Artikolu 1(2)(a) tad-Direttiva 93/83, il-kontroll u r-responsabbiltà tal-organizzazzjoni tax-xandir jikkostitwixxu kundizzjoni sabiex l-att inkwistjoni jitqies bħala att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita u jibbenefika mid-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva, b’mod partikolari mill-prinċipju tal-Istat Membru tat-trażmissjoni bħala l-post fejn seħħ dan l-att.
36.      Fir-rigward tal-kontroll, jidhirli li huwa evidenti li ma huwiex biżżejjed li l-organizzazzjoni tax-xandir ikollha kontroll parzjali biss. Il-kontroll għandu jkun totali sabiex il-kundizzjoni tiġi ssodisfatta.
37.      Naturalment, ir-rekwiżit ta’ kontroll ma huwiex ekwivalenti għan-neċessità għall-organizzazzjoni tax-xandir li twettaq hija stess l-operazzjonijiet kollha li timplika komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita. Il-kontroll iseħħ f’arranġamenti kuntrattwali ma’ operaturi terzi, bħal fornitur tal-pakketti bis-satellita. Dawn it-terzi jaġixxu għalhekk bħala mandatarji tal-organizzazzjoni tax-xandir, li jżomm il-kontroll tal-att ta’ komunikazzjoni.
38.      Lanqas ma huwa meħtieġ kontroll fuq l-aspetti kollha, anki jekk minimi, tal-komunikazzjoni. L-organizzazzjoni tax-xandir għandu jkollha kontroll fuq l-elementi li għandhom importanza mill-perspettiva tad-drittijiet tal-awtur, b’mod partikolari l-fatt stess li jikkomunika, il-kontenut eżatt tal-komunikazzjoni u l-pubbliku kkonċernat. Min-naħa l-oħra, il-kwistjonijiet tekniċi bħall-kompressjoni tas-sinjal jew l-istandard li fih dan se jiġi kkodifikat ma humiex rilevanti u jistgħu jiġu deċiżi mill-operaturi li lilhom l-organizzazzjoni tax-xandir tafda t-twettiq tekniku tal-komunikazzjoni.
39.      Fir-rigward tar-responsabbiltà tal-organizzazzjoni tax-xandir, din lanqas ma tista’ tiġi kondiviża. Fl-Artikolu 1(2)(a) sa (ċ) tad-Direttiva 93/83, il-leġiżlatur tal-Unjoni mhux biss iddefinixxa l-att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita bħala att uniku ta’ sfruttament, fis-sens tad-drittijiet tal-awtur, u l-post ta’ dan l-att, iżda indika wkoll l-awtur tiegħu fil-persuna tal-organizzazzjoni tax-xandir li tieħu l-inizjattiva ta’ din il-komunikazzjoni (18). Din l-organizzazzjoni hija responsabbli, b’mod partikolari, fil-konfront tad-detenturi tad-drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati għall-isfruttament ta’ oġġetti protetti. Din ir-responsabbiltà tal-organizzazzjoni tax-xandir hija l-kontroparti tal-prinċipju tal-Istat emittenti. Fil-fatt, id-Direttiva 93/83 kellha bħala għan mhux biss li tiffaċilita t-trażmissjoni tal-programmi bis-satellita billi telimina l-ostakoli marbutin mat-territorjalità tad-drittijiet tal-awtur, iżda wkoll id-difiża tad-drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati billi tindika operatur responsabbli għall-att kollu ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita (19).
40.      F’att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita, fis-sens tal-Artikolu 1(2)(a) tad-Direttiva 93/83, huwa għalhekk l-organizzazzjoni tax-xandir li għandu jkollha l-kontroll sħiħ u li għandha r-responsabbiltà sħiħa ta’ dan l-att kollu (20).
Fuq l‑allegazzjonijiet ta’ AKM dwar l‑applikabbiltà tad‑dispożizzjonijiet dwar il‑komunikazzjoni lill‑pubbliku bis-satellita lill‑fornituri tal‑pakketti bis‑satellita
41.      Il-konstatazzjoni li skontha l-attività ta’ fornitur tal-pakketti bis-satellita, bħal Canal+, taqa’ taħt il-komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita (21), tippermetti li jiġu ssodifatti ċerti argumenti mqajma minn AKM f’dan il-każ.
42.      Fl-ewwel lok, AKM issostni li, fiż-żmien tal-adozzjoni tad-Direttiva 93/83, il-mudell ekonomiku tal-pakketti bis-satellita ma kienx jeżisti u li l-awturi ta’ din id-direttiva ma kinux ipprevedew l-attività li tikkonsisti fil-provvista ta’ tali pakketti. Id-dispożizzjonijiet tal-imsemmija direttiva, u b’mod partikolari l-prinċipju tal-Istat Membru emittenti, għalhekk ma għandhomx japplikaw.
43.      Huwa tabilħaqq possibbli li l-awturi tad-Direttiva 93/83 ma kinux jafu bil-mudell tal-pakketti bis-satellita. Madankollu, dan ma jbiddilx il-fatt li l-attività tal-fornituri ta’ tali pakketti hija perfettament koperta mid-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva ddedikati għall-komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita. Fil-fatt, tali komunikazzjoni ma għandhiex issir b’mod obbligatorju minn organizzazzjoni tax-xandir, huwa biżżejjed li din l-organizzazzjoni iżżomm il-kontroll tagħha. Hija tista’ tafda b’mod tajjeb ċerti kompiti lil operatur ieħor, bħal fornitur tal-pakketti bis-satellita. Il-provvista ta’ pakketti bħal dawn lanqas ma teħtieġ li l-katina ta’ komunikazzjoni tiġi interrotta bejn l-introduzzjoni ta’ sinjali li jwasslu l-programmi u r-riċezzjoni potenzjali tagħhom mill-pubbliku. Fir-rigward tal-ikkodifikar u tad-dekodifikazzjoni, dawn id-dispożizzjonijiet jeżiġu biss li dawn jitwettqu bil-kunsens tal-organizzazzjoni tax-xandir inkwistjoni. Għalhekk xejn ma jipprekludi l-applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet għal attività li tikkonsisti fil-provvista ta’ pakketti bis-satellita.
44.      Fit-tieni lok, AKM issostni li l-attività ta’ fornitur ta’ pakketti bis-satellita għandha titqies bħala trażmissjoni mill-ġdid, kif iddefinita fl-Artikolu 1(3) tad-Direttiva 93/83. Il-qorti tar-rinviju tiċħad dan l-argument, għar-raġuni li trażmissjoni mill-ġdid tippreżupponi trażmissjoni inizjali li, f’dan il-każ, hija nieqsa. Naqbel ma’ din l-opinjoni. Għalkemm l-attività ta’ fornitur tal-pakketti bis-satellita taqa’ taħt l-att uniku ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita, ma tistax tkun kwistjoni ta’ trażmissjoni inizjali u ta’ trażmissjoni mill-ġdid.
45.      Ċertament, huwa minnu li tista’ eventwalment tinsilet konklużjoni differenti fuq il-bażi tad-Direttiva l-ġdida (UE) 2019/789 (22) u li, skont il-metodu ta’ introduzzjoni tas-sinjal fit-trażmissjoni ’l fuq lejn is-satellita u skont jekk l-organizzazzjoni tax-xandir ikkonċernat toffrix, indipendentement u b’aċċess liberu, il-programmi inklużi f’pakkett bis-satellita b’pass, l-attività inkwistjoni f’din il-kawża tista’ tiġi kklassifikata bħala “trażmissjoni ta’ programmi permezz ta’ injezzjoni diretta”, fis-sens tal-Artikolu 8(1) ta’ din id-direttiva jew ukoll bħala “trażmissjoni mill-ġdid” fis-sens tal-Artikolu 2(2) tagħha. Għalhekk, din hija emenda taċita tal-Artikolu 1(2)(a) tad-Direttiva 93/83, flimkien mal-emenda espressa tal-Artikolu 1(3) tagħha, prevista fl-Artikolu 9 tad-Direttiva 2019/789.
46.      Madankollu, kif spjegat il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet tagħha, id-Direttiva 2019/789 ma hijiex applikabbli ratione temporis għall-kawża prinċipali. Barra minn hekk, din la ssemmiet fit-talba għal deċiżjoni preliminari u lanqas ma ġiet diskussa bejn il-partijiet. Għaldaqstant, ma hemmx lok li din id-direttiva tittieħed inkunsiderazzjoni għall-finijiet tar-risposta li għandha tingħata għad-domandi preliminari f’din il-kawża.
Fuq il‑kwistjoni tar‑responsabbiltà ta’ fornitur tal‑pakketti bis‑satellita minħabba l‑komunikazzjoni lil pubbliku ġdid
47.      Għalkemm il-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sentenza tagħha Airfield, ikkonstatat li x-xandir tal-programmi tat-televiżjoni bis-satellita u d-distribuzzjoni tagħhom minn fornitur tal-pakketti bis-satellita jikkostitwixxu komunikazzjoni waħda u indiviżibbli lill-pubbliku bis-satellita (23), hija sussegwentement kompliet l-analiżi tagħha dwar ir-responsabbiltà ta’ tali fornitur abbażi tad-drittijiet tal-awtur. Għalhekk, hija żviluppat l-idea li, għalkemm implikat f’att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita unika u indiviżibbli, il-fornitur tal-pakketti bis-satellita jkun obbligat jikseb, indipendentement mill-organizzazzjoni tax-xandir, awtorizzazzjoni min-naħa tad-detenturi tad-drittijiet tal-awtur u tad-drittijiet relatati skont il-pubbliku l-ġdid li jkun tah aċċess għall-oġġetti protetti kkomunikati b’dan il-mod (24).
48.      Jidhirli li din l-analiżi tal-Qorti tal-Ġustizzja hija problematika, għaliex fil-fehma tiegħi hija irrikonċiljabbli man-natura unika u indiviżibbli tal-komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita kkonstatata fis-sentenza Airfield, peress li din in-natura unika u indiviżibbli hija, min-naħa tagħha, kundizzjoni sabiex att jiġi kklassifikat bħala “komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita”, fis-sens tad-Direttiva 93/83. Ser niżviluppa din l-idea iktar ’il quddiem.
–       Fuq il‑kunċett ta’ “pubbliku ġdid”
49.      Fil-ġurisprudenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja introduċiet il-kunċett ta’ “pubbliku ġdid” permezz tas-sentenza tagħha tas‑7 ta’ Diċembru 2006, SGAE (C‑306/05, EU:C:2006:764). Dan il-kunċett huwa ddefinit bħala “pubbliku differenti mill-pubbliku intiż mill-att ta’ komunikazzjoni oriġinali tax-xogħol” (25) Il-Qorti tal-Ġustizzja kienet ispirata mill-gwida għall-Konvenzjoni ta’ Berna (26), li taqra kif ġej:
“[…] l-awtur, meta jawtorizza x-xandir tax-xogħol tiegħu, jieħu inkunsiderazzjoni biss l-udjenza diretta, jiġifieri dawk li għandhom apparati ta’ riċezzjoni li individwalment jew fiċ-ċirklu privat jew tal-familja tagħhom, jirċievu t-trasmissjonijiet. Skond din il-gwida, fil-mument li din ir-riċezzjoni tkun intiża għall-udjenza ikbar, u xi drabi għal skopijiet ta’ qligħ, porzjon ġdid tal-pubbliku li qiegħed jirċievi jitħalla jisma’ jew jara x-xogħol u l-komunikazzjoni tat-trasmissjoni permezz ta’ loudspeaker jew strument simili ma tikkostitwixxix iktar is-sempliċi riċezzjoni tat-trasmissjoni fiha nfisha, iżda hija att indipendenti li bih xogħol trażmess huwa kkomunikat lil pubbliku ġdid. Hekk kif tispeċifika l-imsemmija gwida, din ir-riċezzjoni pubblika tagħti lok għad-dritt esklużiv ta’ l-awtur li jawtorizzaha” (27).
50.      Il-kunċett ta’ “pubbliku ġdid” ġie sussegwentement iddefinit fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja bħala li jirreferi għal “pubbliku li ma jkunx ittieħed inkunsiderazzjoni mill-awturi tax-xogħlijiet protetti meta awtorizzaw l-użu tagħhom permezz tal-komunikazzjoni lill-pubbliku oriġinali” (28). Huwa jintuża f’dan is-sens sal-lum (29).
51.      Żewġ elementi importanti jirriżultaw minn din id-definizzjoni, moqrija fid-dawl tal-passaġġ tal-gwida tal-Konvenzjoni ta’ Berna li serviet lill-Qorti tal-Ġustizzja ta’ ispirazzjoni fl-iżvilupp ta’ dan il-kunċett fid-drittijiet tal-awtur tal-Unjoni. Fl-ewwel lok, l-użu ta’ dan il-kunċett jagħmel sens biss fil-preżenza ta’ żewġ komunikazzjonijiet lill-pubbliku suċċessivi (30), il-komunikazzjoni primarja, imsejħa wkoll il-“komunikazzjoni inizjali”, li fir-rigward tagħha d-detenturi tad-drittijiet tal-awtur taw l-awtorizzazzjoni tagħhom, u l-komunikazzjoni sekondarja li toriġina mill-komunikazzjoni inizjali u li tirreferi għall-imsemmi pubbliku ġdid. Fit-tieni lok, għalkemm din il-komunikazzjoni sekondarja tiddependi fuq il-komunikazzjoni inizjali, hija tikkostitwixxi att ta’ sfruttament distint u teħtieġ, minħabba f’hekk, awtorizzazzjoni distinta.
52.      L-eżistenza ta’ pubbliku ġdid hija għalhekk biss kriterju li jippermetti li tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku distinta mill-komunikazzjoni inizjali.
–       Fuq il‑pubbliku kkonċernat minn komunikazzjoni lill‑pubbliku permezz tas‑satellita
53.      F’xandir dirett bis-satellita (jiġifieri komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita fis-sens tad-Direttiva 93/83), il-pubbliku huwa wieħed u indiviżibbli, bħall-att li permezz tiegħu dan il-pubbliku jirċievi l-komunikazzjoni tal-oġġetti protetti. F’xandir b’aċċess liberu, dan il-pubbliku huwa kkostitwit minn persuni li jinsabu fiż-żona ta’ riċezzjoni (it-timbru) tas-satellita. Meta x-xandir ikun ikkodifikat, il-pubbliku jkun magħmul minn persuni li jkunu tqiegħdu għad-dispożizzjoni tagħhom l-apparati ta’ dekodifikazzjoni mill-organizzazzjoni tax-xandir jew bil-kunsens ta’ din tal-aħħar.
54.      L-affermazzjoni li jeżistu żewġ pubbliċi distinti għal att wieħed ta’ komunikazzjoni hija kontradizzjoni fil-kliem, peress li l-pubbliku huwa ddefinit b’mod preċiż fir-rigward ta’ komunikazzjoni. Il-pubbliku kkonċernat minn din il-komunikazzjoni jikkostitwixxi l-pubbliku ta’ din il-komunikazzjoni, kull pubbliku addizzjonali (pubbliku ġdid) jimplika neċessarjament att ġdid ta’ komunikazzjoni.
55.      Għaldaqstant, huwa kontradittorju li tiġi kkonstatata, minn naħa, in-natura unika u indiviżibbli ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita, u li jiġi ddikjarat, min-naħa l-oħra, li jeżisti pubbliku addizzjonali ta’ din il-komunikazzjoni li ma jittiħidx inkunsiderazzjoni mid-detenturi tad-drittijiet tal-awtur. Fil-każ bħal dak inkwistjoni fil-kawża li tat lok għas-sentenza Airfield u bħal dik inkwistjoni f’din il-kawża, jiġifieri xandira bis-satellita kkodifikata li fiha jintervjeni fornitur tal-pakketti bis-satellita, il-pubbliku huwa magħmul minn persuni li l-imsemmi fornitur iqiegħed għad-dispożizzjoni tagħhom l-apparati ta’ dekodifikazzjoni bi ħlas tal-abbonament u bil-kunsens tal-organizzazzjonijiet tax-xandir li taħt il-kontroll tagħhom ġew introdotti s-sinjali li jittrażmettu l-programmi li jifformaw il-pakketti fil-katina ta’ komunikazzjoni.
56.      Dan il-pubbliku neċessarjament ittieħed inkunsiderazzjoni mill-organizzazzjonijiet tax-xandir, peress li dawn taw il-kunsens tagħhom għat-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-imsemmi pubbliku ta’ apparati ta’ dekodifikazzjoni. Ċertament, jista’ jkun li l-organizzazzjonijiet tax-xandir ma kinux trasparenti biżżejjed mad-detenturi tad-drittijiet tal-awtur u li dawn tal-aħħar ipprevedew pubbliku differenti minn dak li għalih kienet effettivament intiża l-komunikazzjoni. Madankollu, f’każ bħal dan, hija l-komunikazzjoni kollha lill-pubbliku bis-satellita li hija illegali, minħabba li tkun saret mingħajr awtorizzazzjoni tal-proprjetarji. Għalhekk huma l-organizzazzjonijiet tax-xandir li għandhom jiġbru din l-awtorizzazzjoni (31) fl-Istat Membru ta’ oriġini tal-komunikazzjoni. Min-naħa l-oħra, dan ma joħloq l-ebda dritt għad-detenturi li jopponu, fl-Istat Membru ta’ riċezzjoni, l-attività tal-fornitur tal-pakketti bis-satellita.
57.      Din il-konklużjoni ma tinbidilx mid-diversi servizzi pprovduti mill-imsemmi fornitur u elenkati mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Airfield.
58.      Fil-fatt, l-ewwel, fir-rigward tal-kodifikazzjoni tas-sinjal u t-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-pubbliku tal-apparati ta’ dekodifikazzjoni (32), tali servizz, meta jitwettaq bil-kunsens tal-organizzazzjoni tax-xandir, jaqa’, skont l-Artikolu 1(2)(b) tad-Direttiva 93/83, taħt l-att uniku u indiviżibbli ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita. Għalhekk, minkejja li, billi jippermetti lill-membri tal-pubbliku jiddekodifikaw il-programmi, il-fornitur tal-pakketti bis-satellita jagħti lil dawn il-membri tal-pubbliku aċċess għall-oġġetti protetti, dawn huma membri tal-pubbliku tal-komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita, jiġifieri dawk tal-pubbliku li ttieħdu inkunsiderazzjoni mill-organizzazzjonijiet tax-xandir li huma l-oriġini ta’ din il-komunikazzjoni.
59.      It-tieni, fir-rigward tal-fatt li l-fornitur tal-pakketti bis-satellita jirċievi l-prezz tal-abbonament, il-Qorti tal-Ġustizzja tosserva hija stess li dan jirrigwarda l-prezz tal-aċċess għall-komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita (33) u, għalhekk, il-pubbliku ta’ din il-komunikazzjoni.
60.      Fl-aħħar, it-tielet, fir-rigward tal-fatt li l-fornitur tal-pakketti bis-satellita jiġbor fih diversi komunikazzjonijiet maħruġa mill-organizzazzjonijiet tax-xandir fi prodott awdjoviżiv ġdid (34), għandu jiġi osservat dan li ġej. Id-drittijiet tal-awtur ma huwiex ikkonċepit f’termini ta’ prodotti awdjoviżivi, la tal-pakketti bis-satellita, u lanqas ta’ programmi ta’ xandir, iżda f’termini ta’ materjal protett, jiġifieri xogħlijiet u materjal ta’ drittijiet relatati, għaliex huwa fir-rigward ta’ dawn l-oġġetti li d-detenturi jeżerċitaw id-drittijiet esklużivi tagħhom. Konsegwentement, għalkemm l-inklużjoni ta’ programm li jinkludi oġġett protett f’pakkett bis-satellita ta’ fornitur partikolari tista’, ċertament, tinfluwenza l-prezz tal-awtorizzazzjoni tal-komunikazzjoni lill-pubbliku ta’ dan l-oġġett, peress li dan il-prezz jista’ jiġi ddeterminat skont id-dħul mistenni mill-użu tal-oġġett inkwistjoni, din bl-ebda mod ma tikkostitwixxi att li jaqa’ taħt id-drittijiet esklużivi ggarantiti mid-drittijiet tal-awtur. B’hekk, ir-riunifikazzjoni tal-programmi differenti li jirriżultaw minn organizzazzjonijiet tax-xandir differenti f’pakkett bis-satellita hija irrilevanti mill-perspettiva tal-eżistenza ta’ att suġġett għall-awtorizzazzjoni tal-proprjetarji tad-drittijiet tal-awtur.
61.      Għalhekk, permezz ta’ dawn l-atti, kuntrarjament għal dak li kkonstatat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Airfield (35), il-fornitur tal-pakketti bis-satellita ma jestendix iċ-ċirklu ta’ persuni li għandhom aċċess għall-programmi li jifformaw dawn il-pakketti meta mqabbla mal-persuni kkonċernati mill-komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita mwettqa taħt il-kontroll u r-responsabbiltà tal-organizzazzjonijiet tax-xandir li minnhom joħorġu dawn il-programmi. Għaldaqstant, l-attività tagħha ma tagħtix lok għal awtorizzazzjoni min-naħa tal-proprjetarji tad-drittijiet tal-awtur u tad-drittijiet relatati abbażi ta’ kwalunkwe pubbliku ġdid.
62.      Il-pożizzjoni tkun differenti biss jekk jitqies li l-fornitur ta’ pakketti bis-satellita jwettaq att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku tiegħu stess (36). Għalhekk, ma hijiex kwistjoni ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita fis-sens tad-Direttiva 93/83, peress illi huwa meħtieġ li ssir taħt il-kontroll u r-responsabbiltà ta’ organizzazzjoni tax-xandir, iżda ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku fis-sens tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/29. F’dan il-każ, il-prinċipju tal-Istat Membru emittenti stabbilit fl-Artikolu 1(2)(b) tad-Direttiva 93/83 għalhekk ma japplikax; l-att jitqies li jseħħ fl-Istat Membru ta’ riċezzjoni, skont il-prinċipju tat-territorjalità tad-drittijiet tal-awtur.
63.      Madankollu, tali soluzzjoni tmur kontra l-konstatazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja li saru fil-punti 51 sa 69 tas-sentenza Airfield, dwar in-natura unika u indiviżibbli ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita li fiha jintervjeni fornitur tal-pakketti bis-satellita. Fil-fehma tiegħi, din tmur ukoll kontra l-formulazzjoni tad-Direttiva 93/83, li timponi li komunikazzjoni li tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 1(2) (a) u (ċ) ta’ din id-direttiva tiġi kklassifikata bħala “komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita[”] u, għalhekk, bħala att uniku li jseħħ fl-Istat Membru li fih is-sinjal li jittrażmetti l-programm li jiġi introdott fil-katina ta’ komunikazzjoni.
–       Fuq ir-relazzjoni bejn ix‑xandir mingħajr ħlas u x‑xandir ikkodifikat
64.      Il-konfużjoni tista’ tirriżulta mill-fatt li ċerti programmi tat-televiżjoni jixxandru (permezz tas-satellita) fl-istess ħin u fl-istess territorju kemm f’aċċess liberu kif ukoll, ta’ spiss fi kwalità aħjar, f’forma kkodifikata, li jeżiġi ħlas addizzjonali għar-riċezzjoni tagħhom. Għalhekk jista’ jidher li x-xandir ikkodifikat jikkostitwixxi trażmissjoni mill-ġdid tax-xandir b’aċċess liberu u li għalhekk huwa intiż għal pubbliku ġdid meta mqabbel mal-pubbliku kopert minn dan it-tieni xandir. Dan huwa dak li jidher li ddeċidiet il-qorti tal-appell fil-kawża prinċipali.
65.      Fil-fehma tiegħi, dan ma huwiex il-każ. Ix-xandir b’aċċess liberu ma jiġix irċevut sabiex sussegwentement jiġi trażmess mill-ġdid f’forma kkodifikata u din tal-aħħar (jiġifieri trażmissjoni kkodifikata) tista’ teżisti mingħajr tal-ewwel. Dawn huma żewġ xandara distinti u indipendenti, it-tnejn li huma għandhom jiġu kklassifikati bħala primarji, u intiżi għal pubbliku differenti. Dan huwa iktar u iktar il-każ peress li x-xandir ikkodifikat normalment isir bi kwalità aħjar, b’mod partikolari f’termini ta’ definizzjoni għolja, mix-xandir b’aċċess liberu. Fil-każ ta’ xandir b’aċċess liberu, il-pubbliku huwa kkostitwit mill-persuni kollha li jinsabu fiż-żona ta’ kopertura, filwaqt li, fil-każ tax-xandir ikkodifikat, huwa kkostitwit minn persuni li għandhom l-apparati ta’ dekodifikazzjoni. Għalhekk ma hijiex kwistjoni ta’ pubbliku ġdid ta’ waħda minn dawn ix-xandiriet meta mqabbla mal-pubbliku tal-oħra. Meta dawn ix-xandiriet jitwettqu fil-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 1(2)(a) u (ċ) tad-Direttiva 93/83, dawn huma żewġ atti distinti ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita, fejn it-tnejn huma attribwibbli lill-organizzazzjoni tax-xandir li taħt il-kontroll u r-responsabbiltà tagħha s-sinjal li jittrażmetti l-programm ikun ġie introdott fil-katina ta’ komunikazzjoni.
66.      Il-fatt li s-sinjal li jġorr dawn iż-żewġ xandiriet jista’ jiġi kkompressat u mmultiplessat f’sensiela waħda għall-finijiet tad-direzzjoni lejn is-satellita (37) ma jibdilx din il-konklużjoni. Mill-perspettiva ġuridika, hija importanti biss il-komunikazzjoni ta’ oġġett protett skont ċertu metodu tekniku, f’dan il-każ is-satellita, lil pubbliku partikolari. Id-dettalji tekniċi tad-direzzjoni tas-sinjal li jinkludi dan l-oġġett lejn il-pubbliku huma, minn din il-perspettiva, irrilevanti.
67.      Il-fatt li l-fornitur tal-pakketti bis-satellita jinkludi programmi ta’ aċċess liberu f’dawn il-pakketti huwa biss komunikazzjoni kummerċjali maħsuba għall-klijenti tiegħu, intiża sabiex iżżid apparentement in-numru ta’ programmi disponibbli fil-kuntest tal-pakkett. Madankollu, fir-rigward tal-programmi ta’ aċċess liberu, il-fornitur tal-pakketti bis-satellita jaġixxi l-iktar l-iktar bħala fornitur ta’ tagħmir tekniku li jippermetti r-riċezzjoni tagħhom, jiġifieri ta’ riċevitur u, eventwalment, ta’ antenna bis-satellita. Min-naħa l-oħra, is-servizzi l-oħra tagħha ma huma bl-ebda mod neċessarji għal din ir-riċezzjoni (38).
Konklużjoni u risposta għall‑ewwel domanda preliminari
68.      Konformement ma’ dak li ntqal iktar ’il fuq, fornitur tal-pakketti bis-satellita ma jistax jinżamm responsabbli fir-rigward ta’ detenturi tad-drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati skont il-komunikazzjoni lil pubbliku ġdid ħlief fil-każ fejn l-attività tiegħu titqies bħala att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku distint mill-komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita attribwibbli lill-organizzazzjoni tax-xandir, li taħt il-kontroll u r-responsabbiltà tagħha twettaq is-sinjal li jittrażmetti l-programm ikun ġie introdott fil-katina ta’ komunikazzjoni. F’dan il-każ, il-komunikazzjoni lill-pubbliku magħmula minn fornitur tal-pakketti bis-satellita ssir fl-Istat Membru ta’ riċezzjoni. Fil-fehma tiegħi, li hija kkonfermata fl-ewwel parti tas-sentenza Airfield, dan ma huwiex il-każ, sa fejn il-fornitur tal-pakketti bis-satellita jipparteċipa f’att uniku u indiviżibbli ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita. Għalhekk, l-ebda pubbliku ġdid ma huwa previst.
69.      Mhux se nanalizza iktar fid-dettall il-kwistjoni dwar jekk il-fornitur tal-pakketti bis-satellita jistax eventwalment jinżamm responsabbli għal titoli oħra minbarra l-komunikazzjoni lil pubbliku ġdid, flimkien mal-organizzazzjoni tax-xandir li wassal għall-komunikazzjoni. Għalkemm ma naqbilx ma’ din l-idea, din hija madankollu irrilevanti għar-risposta għall-ewwel domanda preliminari. Fil-fatt, din il-kwistjoni ma tirrigwardax il-kwistjoni dwar jekk il-fornitur tal-pakketti bis-satellita huwiex responsabbli lejn id-detenturi tad-drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati, iżda jekk huwiex responsabbli fl-Istat Membru ta’ riċezzjoni. Madankollu, l-att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita jitqies, skont l-Artikolu 1(2)(b) tad-Direttiva 93/83, li jseħħ biss fl-Istat Membru ta’ applikazzjoni. Huwa għalhekk f’dan l-Istat Membru li d-detenturi tad-drittijiet tal-awtur jistgħu eventwalment jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom fil-konfront tal-fornitur tal-pakketti bis-satellita.
70.      Għaldaqstant, nipproponi li r-risposta għall-ewwel domanda preliminari tkun li l-Artikolu 1(2)(b) tad-Direttiva 93/83 għandu jiġi interpretat fis-sens li fornitur tal-pakkett bis-satellita ma huwiex obbligat jikseb, fl-Istat Membru li fih l-oġġetti protetti kkomunikati b’dan il-mod ikunu aċċessibbli għall-pubbliku, l-awtorizzazzjoni tad-detenturi tad-drittijiet tal-awtur u tad-drittijiet relatati skont l-att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita li jipparteċipa fih dan il-fornitur.
Fuq it‑tieni domanda preliminari
71.      Permezz tat-tieni domanda preliminari tagħha, moqrija fid-dawl tal-ispjegazzjonijiet li jinsabu fid-deċiżjoni tar-rinviju, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk id-duttrina tal-pubbliku ġdid għandhiex tiġi interpretata fis-sens li, fil-każ fejn programmi mxandra huma liberament aċċessibbli fiż-żona ta’ kopertura tas-satellita fid-definizzjoni standard, il-fatt li fornitur tal-pakketti bis-satellita jinkludi l-istess programmi f’definizzjoni għolja f’pakkett intiż għall-pubbliku li jinsab f’din l-istess żona ma jikkostitwixxix komunikazzjoni lil pubbliku ġdid.
72.      Din id-domanda saret biss fil-każ fejn mir-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għall-ewwel domanda preliminari jirriżulta li l-fornitur ta’ pakkett bis-satellita kien jikkomunika oġġetti protetti lil pubbliku ġdid fl-Istat Membru ta’ riċezzjoni. Li kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kellha ssegwi l-proposta tiegħi ta’ risposta għall-ewwel domanda, ma jkunx neċessarju li tingħata risposta għat-tieni waħda. Għalhekk, huwa biss għal finijiet ta’ kompletezza li ser nagħmel ir-rimarki segwenti dwar din it-tieni domanda.
73.      L-ewwel, kif diġà spjegajt, il-kunċett ta’ “pubbliku ġdid” jagħmel sens biss fil-preżenza ta’ żewġ komunikazzjonijiet lill-pubbliku relatati b’tali mod li waħda minnhom hija l-komunikazzjoni primarja (inizjali) u l-oħra l-komunikazzjoni sekondarja, li tiddependi mill-ewwel waħda. Madankollu, huwa diffiċli li wieħed jimmaġina li t-trażmissjoni ta’ programm tat-televiżjoni f’livell għoli tista’ tikkostitwixxi trażmissjoni mill-ġdid ta’ xandira f’termini standard. Fil-fatt, l-awtur ta’ tali trażmissjoni għandu jkollu aċċess għall-programm f’livell għoli permezz ta’ sors ieħor minbarra t-trażmissjoni f’termini standard. Għalhekk, ma jkunx hemm komunikazzjoni sekondarja u l-kunċett ta’ “pubbliku ġdid” ma jkollux lok li japplika (39).
74.      It-tieni, il-kwalità ta’ immaġni tista’ tkun fattur importanti tal-attrazzjoni tax-xogħol għall-pubbliku, b’mod partikolari fil-każ tax-xogħlijiet awdjoviżivi, u, konsegwentement, tinfluwenza l-prezz li d-detenturi tad-drittijiet tal-awtur ikunu jistgħu jiksbu bi skambju tal-awtorizzazzjoni tagħhom li jisfruttaw dan ix-xogħol. Għalhekk, dawn id-detenturi għandhom id-dritt li jillimitaw l-awtorizzazzjoni tagħhom għal kwalità partikolari ta’ xandir, bħalma huwa x-xandir fid-definizzjoni standard. Għaldaqstant, is-sempliċi aċċessibbiltà tax-xogħol, għall-istess pubbliku, fi kwalità ta’ immaġni inqas ma tilliberax awtomatikament lill-operatur ta’ dan ix-xogħol mill-obbligu li jikseb l-awtorizzazzjoni tal-imsemmija detenturi għax-xandir tiegħu bi kwalità ogħla.
75.      L-argument imqajjem f’dan ir-rigward minn Canal+, li jgħid li, f’dan il-każ, AKM tirrappreżenta detenturi ta’ xogħlijiet mużikali u li l-medda tas-sinjal tat-televiżjoni tagħha hija l-istess fix-xandir f’definizzjoni għolja u f’definizzjoni standard, ma jibdilx, fl-opinjoni tiegħi, din il-konklużjoni. Fil-fatt, fi programmi tat-televiżjoni, ix-xogħlijiet mużikali huma normalment integrati f’xogħlijiet awdjoviżivi u sfruttati flimkien magħhom, b’mod li l-attrazzjoni tagħhom tista’ tiddependi wkoll mill-kwalità tal-immaġni tax-xandir fl-intier tagħha.
76.      Dan premess, peress li nqis li d-duttrina tal-pubbliku ġdid ma hijiex applikabbli f’dan il-każ, ser nonqos milli nipproponi risposta għat-tieni domanda preliminari.
Konklużjoni
77.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari tal-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema, l-Awstrija) kif ġej:
L-Artikolu 1(2)(b) tad-Direttiva tal-Kunsill 93/83/KEE tas‑27 ta’ Settembru 1993 dwar il-kordinazzjoni ta’ ċerti regoli dwar id-drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati ma’ drittijiet ta’ l-awtur applikabbli għal xandir bis-satellita u ritrasmissjoni bil-cable
għandu jiġi interpretat fis-sens li
fornitur ta’ pakkett bis-satellita ma huwiex obbligat jikseb, fl-Istat Membru li fih l-oġġetti protetti kkomunikati b’dan il-mod ikunu aċċessibbli għall-pubbliku, l-awtorizzazzjoni tad-detenturi tad-drittijiet tal-awtur u tad-drittijiet relatati fir-rigward tal-att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku bis-satellita li jipparteċipa fih dan il-fornitur.
1      Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2      ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 134
3      Direttiva tal-Kunsill tad‑19 ta’ Novembru 1992 dwar dritt ta’ kiri u dritt ta’ self u dwar ċerti drittijiet relatati mad-drittijiet ta’ l-awtur fil-qasam tal-proprjetà intellettwali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 120). Din id-direttiva tħassret u ġiet issostitwita bid-Direttiva 2006/115/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat‑12 ta’ Diċembru 2006 (ĠU 2006, L 376, p. 28)..
4      ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 230.
5      Emendi mingħajr rilevanza għal din il-kawża.
6      BGB1. I, 105/2018.
7      Ara l-premessa 7 tad-Direttiva 93/83.
8      L-organizzazzjonijiet ta’ ġestjoni kollettiva li, fil-prattika, spiss jiżguraw din il-protezzjoni jirrappreżentaw, permezz tal-kuntratti ta’ kooperazzjoni, l-interessi tal-proprjetarji kemm nazzjonali kif ukoll barranin.
9      Ara, b’mod partikolari, il-premessi 3 sa 5 tad-Direttiva 93/83.
10      Ir-riċezzjoni effettiva mill-pubbliku ma hijiex kundizzjoni għall-eżistenza tal-att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku fid-drittijiet tal-awtur.
11      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Airfield, punt 52.
12      Ara s-sentenza Airfield, punt 69.
13      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Airfield, punti 53 sa 55.
14      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Airfield, punti 65 sa 67.
15      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Airfield, punti 60 u 61.
16      Ara s-sentenza Airfield, punt 56.
17      Jiġifieri maħsuba għal riċezzjoni diretta mill-pubbliku.
18      Dak li jidher li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrikonoxxi wkoll fil-punt 75 tas-sentenza Airfield.
19      Ara, f’dan is-sens, il-premessa 5 tad-Direttiva 93/83. Ara wkoll: F. Pollaud-Dulian, Le droit d’auteur, Economica, Paris, 2014, p. 765.
20      Ara, fir-rigward tal-kontroll u tar-responsabbiltà tal-korp tax-xandir, T. Dreier, f’M.M Walter, u f’S. Lewinski, European Copyright Law. A Commentary, Oxford University Press, 2010, p. 412 et seq.
21      Ara l-punti 31 u 32 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
22      Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ April 2019 li tistabbilixxi regoli dwar l-eżerċizzju tad-dritt tal-awtur u ta’ drittijiet relatati li japplikaw għal ċerti trażmissjonijiet online tal-organizzazzjonijiet tax-xandir u għal trażmissjonijiet mill-ġdid tal-programmi tat-televiżjoni u tar-radju u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 93/83/KEE (ĠU 2019, L 130, p. 82).
23      Ara s-sentenza Airfield, punt 69.
24      Ara s-sentenza Airfield, punti 71 sa 83.
25      Sentenza tas‑7 ta’ Diċembru 2006, SGAE (C‑306/05, EU:C:2006:764, punt 40).
26      Gwida tal-Konvenzjoni ta’ Berna għall-Protezzjoni tax-Xogħlijiet Letterarji u Artistiċi (Att ta’ Pariġi, 1971), OMPI, Genève, 1978, p. 80. Din il-gwida tfasslet minn C. Masouyé.
27      Sentenza tas‑7 ta’ Diċembru 2006, SGAE (C‑306/05, EU:C:2006:764, punt 41).
28      Sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2011, Football Association Premier League et (C‑403/08 u C‑429/08, EU:C:2011:631, punt 197).
29      Ara, reċentement, is-sentenza tat‑22 ta’ Ġunju 2021, YouTube u Cyando (C‑682/18 u C‑683/18, EU:C:2021:503, punt 70).
30      Suċċessivi fis-sens funzjonali, jiġifieri waħda minnhom tiddependi fuq l-oħra. Min-naħa l-oħra, dawn jistgħu jkunu simultanji fiż-żmien.
31      Kif osservat ġustament il-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 75 tas-sentenza Airfield.
32      Ara s-sentenza Airfield, punt 78.
33      Ara s-sentenza Airfield, punt 80.
34      Ara s-sentenza Airfield, punt 81.
35      Ara s-sentenza Airfield, punt 82.
36      Din kienet is-soluzzjoni rrakkomandata fil-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jääskinen fil-kawżi magħquda Airfield u Canal Digitaal (C‑431/09 u C‑432/09, EU:C:2011:157). AKM tissuġġerixxi soluzzjoni simili f’din il-kawża, billi tagħmel analoġija mar-ritrażmissjoni bil-cable.
37      Dak li l-qorti tar-rinviju tikklassifika bħala “vjaġġ aggruppat”.
38      Għalkemm huwa minnu li riċevitur-dekodifikatur iddedikat, ipprovdut minn fornitur tal-pakketti bis-satellita, ġeneralment jiffunzjona biss b’abbonament attiv, dan ma jibdel xejn, għaliex il-membru tal-pubbliku kkonċernat jista’ wkoll jakkwista tagħmir imsejjaħ “free to air” sabiex jirċievi programmi b’aċċess liberu.
39      Irrid nenfasizza li l-kwistjoni tal-kwalità ta’ xandira televiżiva hija distinta minn dik dwar il-kwalità li biha l-pubbliku jirċievi din ix-xandira minħabba t-tagħmir tekniku fil-pussess tiegħu. Huwa ċar li, f’televiżjoni li ma huwiex kompatibbli, xandira ta’ definizzjoni għolja tiġi pperċepita bħala xandira ta’ livell standard. Madankollu, dan huwa irrilevanti, sa fejn, sabiex tiġi evalwata l-eżistenza ta’ att ta’ komunikazzjoni lill-pubbliku, ma huwiex importanti jekk u kif il-pubbliku effettivament jirċievi din il-komunikazzjoni.