62020TJ0165
WYROK SĄDU (siódma izba)
z dnia 13 lipca 2022 r. (
*1
)
Klauzula arbitrażowa – Międzynarodowy pracownik kontraktowy zatrudniony w EUCAP Somalia – Misja w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa – Rozwiązanie umowy o pracę na czas określony w trakcie okresu próbnego – Zawiadomienie o rozwiązaniu umowy listem poleconym za potwierdzeniem odbioru – Wysłanie listu na niepełny adres – Rozpoczęcie biegu terminu na wniesienie wewnętrznego odwołania poprzedzającego wniesienie skargi do sądu – Ustalenie prawa właściwego – Bezwzględnie obowiązujące przepisy krajowego prawa pracy – Nieważność postanowienia dotyczącego okresu próbnego – Nieprawidłowe doręczenie wypowiedzenia – Odszkodowanie z tytułu wypowiedzenia – Wypłata wynagrodzenia z mocą wsteczną – Żądanie wzajemne
W sprawie T‑165/20
JC, którego reprezentowała adwokat A. Van Himst,
strona skarżąca,
przeciwko
EUCAP Somalia, którą reprezentowała adwokat E. Raoult,
strona pozwana,
SĄD (siódma izba),
w składzie: R. da Silva Passos (sprawozdawca), prezes, L. Truchot i M. Sampol Pucurull, sędziowie,
sekretarz: H. Eriksson, administratorka,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 19 stycznia 2022 r.,
wydaje następujący
Wyrok (
1
)
1
W skardze wniesionej na podstawie art. 272 TFUE skarżący, JC, wnosi, po pierwsze, o stwierdzenie nieważności pisma z dnia 4 listopada 2019 r. (zwanego dalej „pismem z dnia 4 listopada 2019 r.”) oraz pisma z dnia 3 grudnia 2019 r. (zwanego dalej „pismem z dnia 3 grudnia 2019 r.”) (zwanych dalej „aktami doręczającymi wypowiedzenie”), w których EUCAP Somalia powiadomiła go o decyzji o rozwiązaniu z nim umowy o pracę, a także, w razie potrzeby, decyzji z dnia 24 stycznia 2020 r. (zwanej dalej „decyzją z dnia 24 stycznia 2020 r.”), na mocy której oddalono jego wewnętrzne odwołanie od decyzji o rozwiązaniu z nim umowy o pracę, doręczonej mu pismem z dnia 3 grudnia 2019 r., a po drugie, o zasądzenie od EUCAP Somalia z mocą wsteczną jego wynagrodzenia do dnia ostatecznego, prawidłowego i zgodnego z prawem rozwiązania ich umownego stosunku pracy.
I. Okoliczności powstania sporu
2
EUCAP Somalia, wcześniej EUCAP NESTOR, jest misją Unii Europejskiej objętą wspólną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa (WPZiB), ustanowioną decyzją Rady 2012/389/WPZiB z dnia 16 lipca 2012 r. w sprawie misji Unii Europejskiej dotyczącej budowania zdolności [w Somalii (EUCAP Somalia)] (Dz.U. 2012, L 187, s. 40), przyjętą na mocy rozdziału 2 tytułu V traktatu UE, dotyczącego WPZiB. Zgodnie z art. 2 decyzji 2012/389, zmienionej decyzją Rady (WPZiB) 2020/663 z dnia 18 maja 2020 r. (Dz.U. 2020, L 157, s. 1), celem EUCAP Somalia jest wspieranie Somalii w zwiększaniu jej zdolności w zakresie bezpieczeństwa morskiego, tak aby mogła ona skuteczniej egzekwować przepisy prawa morskiego.
3
W następstwie oferty zatrudnienia przygotowanej przez dział zasobów ludzkich EUCAP Somalia i skierowanej w dniu 25 lipca 2019 r. do skarżącego został on zatrudniony jako urzędnik ds. administracyjnych i finansowych na podstawie umowy o pracę na czas określony, podpisanej w dniu 20 sierpnia 2019 r. przez szefa misji EUCAP Somalia (zwanego dalej „szefem misji”) i w dniu 21 sierpnia 2019 r. przez skarżącego (zwanej dalej „umową”).
4
Artykuł 17.1 umowy przewidywał objęcie przez skarżącego stanowiska w dniu 8 września 2019 r. i ustanawiał okres dwunastu miesięcy oraz możliwość przedłużenia umowy w drodze milczącej zgody. Ponadto art. 17.2 umowy przewidywał postanowienie dotyczące okresu próbnego o następującym brzmieniu:
„Okres próbny trwa trzy (3) miesiące. W trakcie okresu próbnego lub po jego zakończeniu [p]racownik zostaje zwolniony, jeżeli nie wykazuje wystarczających kwalifikacji zawodowych. Jeżeli w momencie podpisywania umowy [p]racownik zajmował to samo stanowisko, nie stosuje się okresu próbnego”.
5
Artykuł 18.1 umowy przewidywał, że „[u]mowa może zostać rozwiązana przez [p]racodawcę lub [p]racownika z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia w formie pisemnej, z podaniem przyczyny rozwiązania. Przed podjęciem takiej decyzji zastępca szefa misji wysłuchuje pracownika, przy czym szef misji musi posiadać stałe informacje w tym względzie”.
6
Artykuł 21.1 umowy stanowił, że „[p]racownik może wnieść do [p]racodawcy wewnętrzne odwołanie od aktu, który negatywnie wpływałby na jego interesy, w terminie miesiąca od dnia przyjęcia tego aktu. […] Przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji [p]racownik powinien zostać wysłuchany przez zastępcę szefa misji, przy czym szef misji musi posiadać stałe informacje w tym względzie”.
7
Artykuł 22.1 umowy przewidywał, że „spory wynikające z umowy lub jej dotyczące podlegają jurysdykcji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zgodnie z art. 272 [TFUE]”. Ponadto art. 22.2 umowy stanowił, że „przed wniesieniem skargi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej należy wyczerpać procedurę wewnętrznego odwołania o charakterze niedyscyplinarnym przewidzianą w art. [21] umowy”.
8
Podczas etapu poprzedzającego objęcie stanowiska przez skarżącego dostarczył on w dniu 9 sierpnia 2019 r. EUCAP Somalia zaświadczenie lekarskie od swojego lekarza prowadzącego z dnia 31 lipca 2019 r., stwierdzające „dobry stan zdrowia” i jego zdolność „do pracy w dowolnym miejscu na świecie”. Ponadto w dniu 10 sierpnia 2019 r. przekazał on EUCAP Somalia różne wypełnione przez siebie formularze administracyjne, z których dwa dotyczyły, po pierwsze, jego kontaktowych danych osobowych i, po drugie, jego sytuacji zdrowotnej.
9
W szczególności, jeśli chodzi o formularz dotyczący jego sytuacji zdrowotnej, w załączonym do tego formularza kwestionariuszu medycznym skarżący podał, że w 2016 r. przeszedł przeszczep nerki i podlega regularnej, kwartalnej kontroli lekarskiej. Ponadto wskazał, że jego raport lekarski jest bardzo dobry oraz że przyjmuje pięć leków. Następnie zaświadczył że nie cierpiał ani nie cierpi na chorobę nerek, oraz że ma cukrzycę wtórną, nadzorowaną medycznie. Skarżący oświadczył, że odpowiedział na pytania zawarte w kwestionariuszu medycznym w sposób wyczerpujący, zgodnie z prawdą i według swojej najlepszej wiedzy. Zobowiązał się do niezwłocznego informowania działu medycznego o wszelkich zmianach w przekazanych w ten sposób danych medycznych.
10
W dniu 6 września 2019 r. szef działu ds. wsparcia misji wysłał do skarżącego wiadomość elektroniczną, w której poinformował go o zawieszeniu daty rzeczywistego objęcia przez niego stanowiska z powodu nieprzewidzianych okoliczności. W wiadomości tej wskazano, że wypłata wynagrodzenia odpowiadającego świadczeniu uzgodnionemu w umowie zostanie zapewniona.
11
W dniu 7 września 2019 r. skarżący udzielił odpowiedzi drogą elektroniczną, podkreślając, że względy medyczne nie uzasadniają tego zawieszenia. Skarżący zauważył, że tego samego dnia otrzymał komunikat lekarza orzecznika EUCAP Somalia, w którym zwrócono się do niego o uzupełnienie obowiązkowych informacji wymaganych w ramach przygotowania medycznego do objęcia przez niego stanowiska, i udzielił na niego odpowiedzi. Przypomniał, że w dniu 10 sierpnia 2019 r. złożył już prawidłowo wypełniony kwestionariusz medyczny stanowiący załącznik do formularza dotyczącego jego sytuacji zdrowotnej. Stwierdził, że podczas procesu rekrutacji, który rozpoczął się w marcu 2019 r., przekazał wszystkie informacje wymagane przez EUCAP Somalia.
12
W wiadomości elektronicznej z dnia 15 września 2019 r. szefowa działu ds. wsparcia misji poinformowała skarżącego, że nie jest w stanie udzielić mu szczegółowych wyjaśnień, wskazując jednocześnie, iż szef misji przewiduje ponowne rozważenie objęcia przez niego stanowiska w celu wypełnienia ciążącego na nim obowiązku staranności w stosunku do personelu EUCAP Somalia.
13
W dniu 17 września 2019 r. adwokat skarżącego wysłała do EUCAP Somalia wiadomość elektroniczną w celu uzyskania potwierdzenia, że EUCAP Somalia będzie wypłacać skarżącemu wynagrodzenie i związane z nim diety dzienne do czasu podjęcia ostatecznej decyzji w sprawie objęcia przez niego stanowiska.
14
W dniu 24 września 2019 r. biegły w sprawach medycznych wydał opinię dla lekarza orzecznika EUCAP Somalia w sprawie warunków sanitarnych i ograniczonego dostępu do zasobów medycznych w Somalii, zawierającą przeciwwskazania medyczne dla wysłania na terytorium Somalii, a w szczególności do Garoowe (Somalia), każdej osoby poddanej agresywnemu leczeniu farmakologicznemu przez całe życie, w tym lekami immunosupresyjnymi, codziennymi zastrzykami insuliny z powodu cukrzycy lub wszelkich innych chorób przewlekłych wymagających regularnych konsultacji medycznych.
15
W dniu 25 września 2019 r. zastępca szefa misji wysłał do skarżącego drogą elektroniczną pismo, w którym stwierdził w istocie, że szef misji ma, biorąc pod uwagę przekazane informacje o ogólnej sytuacji medycznej w Somalii oraz obowiązek staranności w stosunku do personelu EUCAP Somalia, istotne obawy co do realizacji umowy z uwagi na stan fizyczny skarżącego opisany w wypełnionych przez niego kwestionariuszach medycznych oraz duże ograniczenie pomocy medycznej dostępnej w północnej Somalii. Zaprosił skarżącego do omówienia podczas rozmowy warunków planowanego objęcia przez niego stanowiska, które mogą stanowić realne i istotne zagrożenie dla jego zdrowia.
16
Tego samego dnia skarżący przekazał do działu zasobów ludzkich EUCAP Somalia formularz dotyczący jego danych bankowych w celu umożliwienia wypłaty jego wynagrodzenia, przy czym formularz ten zawierał jego adres z numerem domu przy wskazanej ulicy.
17
W dniu 14 października 2019 r. odbyła się rozmowa pomiędzy skarżącym, adwokatem skarżącego, zastępcą szefa misji, lekarzem orzecznikiem Komórki Planowania i Prowadzenia Operacji Cywilnych (dalej „CPCC”), działem prawnym CPCC oraz doradcą prawnym EUCAP Somalia w celu przedstawienia skarżącemu sytuacji w zakresie infrastruktury medycznej w Somalii, jak również spoczywającego na misji obowiązku staranności oraz wyjaśnienia ewentualnych przyczyn możliwego rozwiązania umowy. Na zakończenie rozmowy poinformowano skarżącego, że EUCAP Somalia skontaktuje się z nim w ciągu tygodnia.
18
Pismem z dnia 4 listopada 2019 r., wysłanym w dniu 8 listopada 2019 r. listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, szef misji powiadomił skarżącego o decyzji o rozwiązaniu umowy, z zachowaniem tygodniowego okresu wypowiedzenia, liczonego od poniedziałku 18 listopada 2019 r. Pismo to zostało wysłane skarżącemu na adres, który podał w dniu 10 sierpnia 2019 r. w formularzu dotyczącym jego kontaktowych danych osobowych. Adres ten nie zawierał numeru domu przy wskazanej ulicy.
19
W dniu 19 listopada 2019 r. skarżący napisał wiadomość elektroniczną do zastępcy szefa misji, szefa działu ds. wsparcia misji i działu zasobów ludzkich EUCAP Somalia, prosząc o przekazanie mu zaświadczenia o zatrudnieniu i odcinków wypłaty za poprzednie dwa miesiące.
20
W dniu 26 listopada 2019 r. skarżący za pośrednictwem swojej adwokat poinformował doradcę prawnego EUCAP Somalia, że przekazał już EUCAP Somalia swój pełny adres w formularzu dotyczącym jego danych bankowych, przekazanym w dniu 25 września 2019 r.
21
Pismem z dnia 3 grudnia 2019 r., wysłanym tego samego dnia listem poleconym za potwierdzeniem odbioru i otrzymanym przez skarżącego w dniu 5 grudnia 2019 r., szef misji doręczył skarżącemu decyzję EUCAP Somalia o rozwiązaniu umowy, która miała następujące brzmienie:
„W celu ochrony praw i interesów [EUCAP Somalia] oraz na wypadek, gdyby chciał Pan podnieść nieważność pisma [o rozwiązaniu umowy] z dnia 8 [l]istopada 2019 r., niniejszym zawiadamiamy Pana – ze wszelkimi zastrzeżeniami, przy czym uznajemy, że nie doszło do wyrządzenia szkody – o naszej decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy między EUCAP Somalia a Panem z zachowaniem tygodniowego okresu wypowiedzenia, który rozpocznie bieg od poniedziałku 9 [g]rudnia 2019 r.”.
22
W dniu 10 grudnia 2019 r. doradca prawny EUCAP Somalia odpowiedział na wiadomość elektroniczną adwokat skarżącego z dnia 26 listopada 2019 r. W odpowiedzi tej wyjaśniono, że do celów komunikacji między misją a jej pracownikami istotne są jedynie dane kontaktowe podane w formularzu dotyczącym kontaktowych danych osobowych. Tym samym poinformowano skarżącego, że EUCAP Somalia była uprawniona do wysłania w dniu 8 listopada 2019 r. pisma z dnia 4 listopada 2019 r. wyłącznie na podstawie tych danych, bez konieczności uwzględnienia w tym celu późniejszego formularza bankowego. W tej wiadomości elektronicznej doradca prawny EUCAP Somalia dodał, że gdyby skarżący chciał uzupełnić swoje dane kontaktowe w formularzu dotyczącym jego kontaktowych danych osobowych, powinien był odesłać zmieniony formularz do misji. W konsekwencji zgodnie z rzeczoną wiadomością elektroniczną uznano, że niekompletność owych danych kontaktowych wynika z winy skarżącego.
23
W dniu 16 grudnia 2019 r. dział zasobów ludzkich EUCAP Somalia przesłał skarżącemu świadectwo pracy, w którym stwierdzono, po pierwsze, że istniał umowny stosunek pracy trwający od dnia 8 września do dnia 25 listopada 2019 r., a po drugie, że umowa nie była wykonywana.
24
W dniu 23 grudnia 2019 r. skarżący za pośrednictwem swojej adwokat zakwestionował okres zatrudnienia wymieniony w tym świadectwie, wskazując, że otrzymał on jedynie pismo z dnia 3 grudnia 2019 r. wyznaczające tygodniowy okres wypowiedzenia rozpoczynający bieg w dniu 9 grudnia 2019 r. Podkreślił znaczenie tej informacji ze względu na jej przydatność dla zgłoszenia dokładnego okresu zatrudnienia do belgijskiego urzędu ds. ubezpieczenia na wypadek bezrobocia. Zwrócił się również o przekazanie mu kopii pisma z dnia 4 listopada 2019 r., którego nie otrzymał.
25
W dniu 2 stycznia 2020 r. skarżący za pośrednictwem swojej adwokat w wiadomości elektronicznej wysłanej w szczególności do szefa personelu pełniącego obowiązki zastępcy szefa misji EUCAP Somalia złożył wniosek na podstawie art. 21 umowy, dotyczący procedury wewnętrznego odwołania o charakterze niedyscyplinarnym (zwanego dalej „wewnętrznym odwołaniem”), przeciwko decyzji EUCAP Somalia o rozwiązaniu umowy, doręczonej pismem z dnia 3 grudnia 2019 r.
26
Pismem z dnia 24 stycznia 2020 r., otrzymanym przez skarżącego w dniu 31 stycznia 2020 r., szef personelu EUCAP Somalia odrzucił wniosek skarżącego z dnia 2 stycznia 2020 r., odmawiając w szczególności zakwalifikowania go jako wewnętrznego odwołania, ponieważ nie został on wniesiony w terminie przewidzianym w art. 21.1 umowy, wynoszącym miesiąc od daty wydania kwestionowanego aktu. Niemniej, powołując się na „troskę o dobre zarządzenie”, zgodził się on odpowiedzieć na wniosek skarżącego. Wyjaśnił, że spoczywający na nim obowiązek staranności wymagał rozwiązania umowy z uwagi na fizyczną niezdatność skarżącego do stanowiska z uwagi na jego sytuację zdrowotną oraz stan infrastruktury medycznej w Somalii.
II. Żądania stron
27
Skarżący wnosi do Sądu o:
–
stwierdzenie nieważności pisma z dnia 4 listopada 2019 r.;
–
stwierdzenie nieważności pisma z dnia 3 grudnia 2019 r.;
–
stwierdzenie nieważności, w razie potrzeby, decyzji z dnia 24 stycznia 2020 r.;
–
nakazanie EUCAP Somalia zapłaty z mocą wsteczną jego wynagrodzenia do dnia ostatecznego, prawidłowego i zgodnego z prawem rozwiązania stosunku umownego;
–
powiększenie tych kwot o odsetki według stopy procentowej Europejskiego Banku Centralnego (EBC) dla głównych operacji refinansowania, powiększonej o 3,5 punktu procentowego;
–
obciążenie EUCAP Somalia kosztami postępowania.
28
EUCAP Somalia wnosi do Sądu o:
–
tytułem żądania głównego, odrzucenie skargi w całości jako niedopuszczalnej, a w każdym razie jako oczywiście pozbawionej podstawy prawnej;
–
tytułem żądania ewentualnego i wzajemnego, stwierdzenie nieważności umowy ze względu na wadę oświadczenia woli;
–
tytułem dalszego żądania ewentualnego i wzajemnego, orzeczenie rozwiązania umowy z powodu siły wyższej ze względów medycznych;
–
obciążenie skarżącego kosztami postępowania.
III. Co do prawa
29
Przed dokonaniem analizy skargi i żądania wzajemnego wysuniętego przez EUCAP Somalia należy zbadać właściwość Sądu do rozstrzygnięcia w przedmiocie niniejszego sporu i określić prawo właściwe.
[…]
B. W przedmiocie prawa właściwego
33
W swoich pismach i w odpowiedzi na pytanie pisemne Sądu w tej kwestii skarżący podkreśla, że w przypadku wniesienia skargi na podstawie klauzuli arbitrażowej prawem właściwym dla niej jest prawo krajowe wskazane w umowie lub przez strony. Ponadto podnosi, że jego wniosek w zakresie, w jakim dotyczy decyzji o rozwiązaniu umowy o pracę, musi podlegać właściwemu materialnemu prawu pracy. W tym względzie zauważa, że w decyzji z dnia 24 stycznia 2020 r. EUCAP Somalia odniosła się do prawa belgijskiego. Dodaje, że nie sprzeciwia się zastosowaniu tego prawa do spornego stosunku umownego, zgodnie z art. 3 ust. 1 i art. 8 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) (Dz.U. 2008, L 177, s. 6, zwanego dalej „rozporządzeniem Rzym I”), a co najmniej art. 3 ust. 2 i art. 8 ust. 4 tego rozporządzenia. Skarżący powołuje się więc na zastosowanie przede wszystkim postanowień umowy i prawa Unii oraz, posiłkowo, prawa belgijskiego, a w szczególności loi relative aux contrats de travail du 3 juillet 1978 (ustawy o umowach o pracę z dnia 3 lipca 1978 r.) (Moniteur belge z dnia 22 sierpnia 1978 r., s. 9277) (zwanej dalej „ustawą o umowach o pracę”). Ponadto skarżący twierdzi, że bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa belgijskiego powinny mieć pierwszeństwo przed wszelkimi sprzecznymi z nimi postanowieniami umowy.
34
Z kolei EUCAP Somalia twierdzi, że należy stosować autonomiczne prawo misji cywilnych Unii objętych WPZiB, a mianowicie umowę, kodeks postępowania i dyscypliny oraz standardowe procedury operacyjne zgodnie z art. 1.1 umowy. Wskazuje również na zastosowanie prawa Unii oraz, dodatkowo, krajowego prawa materialnego właściwego dla umowy, czyli w niniejszym przypadku prawa belgijskiego, które jest prawem stałego pobytu skarżącego zgodnie z rozporządzeniem Rzym I, a w szczególności art. 8 ust. 4 tego rozporządzenia. Ponadto EUCAP Somalia stwierdziła w istocie, że stosowanie umowy w przypadku przewidzianej w niej sytuacji musi mieć pierwszeństwo, tak że Sąd nie jest uprawniony, w przypadku gdy jego właściwość wynika z art. 272 TFUE, do pozostawienia postanowienia umowy bez wykonania, nawet gdyby klauzula ta była sprzeczna z bezwzględnie obowiązującymi przepisami krajowego prawa właściwego dla umowy.
35
Strony potwierdziły, że krajowym prawem materialnym właściwym dla umowy jest prawo belgijskie oraz że w celu zbadania ewentualnej odpowiedzialności umownej EUCAP Somalia należy zastosować, na zasadzie głównej, postanowienia umowy i jej załączników oraz, posiłkowo, prawo belgijskie w odniesieniu do kwestii nieuregulowanych w umowie. Niemniej jednak strony ponownie wyraziły brak zgody co do pierwszeństwa stosowania bezwzględnie obowiązujących przepisów krajowego prawa właściwego dla umowy przed postanowieniami, które byłyby z nimi sprzeczne.
36
Przede wszystkim należy przypomnieć, że zgodnie z art. 340 ust. 1 TFUE odpowiedzialność umowna Unii podlega prawu właściwemu dla danej umowy.
37
Spory powstałe w trakcie wykonywania umowy należy co do zasady rozstrzygać na podstawie postanowień umowy (zob. wyrok z dnia 18 listopada 2015 r., Synergy Hellas/Komisja, T‑106/13, EU:T:2015:860, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo). Interpretacja umowy w świetle przepisów prawa krajowego właściwego dla umowy jest uzasadniona jedynie w przypadku wątpliwości co do treści umowy lub znaczenia niektórych jej postanowień lub gdy sama umowa nie pozwala na rozstrzygnięcie wszystkich aspektów sporu. Dlatego też zasadność skargi należy oceniać wyłącznie w świetle postanowień umowy, a do krajowego prawa właściwego dla umowy należy odwoływać się tylko wtedy, gdy postanowienia te nie pozwalają na rozstrzygnięcie sporu (zob. podobnie wyrok z dnia 13 lipca 2017 r., Talanton/Komisja, T‑65/15, niepublikowany, EU:T:2017:491, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo).
38
Zasada ta nie może jednak prowadzić do stosowania postanowień umowy pozwalających stronom na pominięcie bezwzględnie obowiązujących przepisów właściwego krajowego prawa materialnego, od których nie można odstąpić i zgodnie z którymi zobowiązania wynikające z umowy powinny zostać lub zostały wykonane.
39
Ponadto, gdy instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii wykonują umowę, podlegają zobowiązaniom ciążącym na nich na mocy Karty praw podstawowych Unii (zwanej dalej „kartą”) i ogólnych zasad prawa Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 16 lipca 2020 r., ADR Center/Komisja, C‑584/17 P, EU:C:2020:576, pkt 86). Tym samym, jeżeli strony postanawiają w umowie powierzyć sądowi Unii, na podstawie klauzuli arbitrażowej, jurysdykcję do rozpoznawania sporów związanych z tą umową, sąd ten będzie właściwy, niezależnie od mającego zastosowanie prawa określonego w owej umowie, do zbadania ewentualnych naruszeń karty i ogólnych zasad prawa Unii (wyrok z dnia 16 lipca 2020 r., Inclusion Alliance for Europe/Komisja, C‑378/16 P, EU:C:2020:575, pkt 81).
40
W wypadku milczenia umowy sąd Unii powinien, w stosownym przypadku, ustalić prawo właściwe przy wykorzystaniu zasad przewidzianych w rozporządzeniu Rzym I (zob. podobnie wyrok z dnia 18 lutego 2016 r., Calberson GE/Komisja, T‑164/14, EU:T:2016:85, pkt 25).
41
W tym względzie art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rzym I przewiduje, co następuje:
„1.   Umowa podlega prawu wybranemu przez strony. Wybór prawa jest dokonany wyraźnie lub w sposób jednoznaczny wynika z postanowień umowy lub okoliczności sprawy. Strony mogą dokonać wyboru prawa właściwego dla całej umowy lub tylko dla jej części.
2.   Strony mogą w każdym czasie umówić się, że umowa podlega prawu innemu niż to, które dla tej umowy było uprzednio właściwe na podstawie wcześniejszego wyboru dokonanego zgodnie z niniejszym artykułem lub na podstawie innych przepisów niniejszego rozporządzenia. Zmiana prawa właściwego dokonana przez strony po zawarciu umowy nie narusza ważności umowy ze względu na formę w rozumieniu art. 11 ani praw osób trzecich”.
42
Artykuł 8 rozporządzenia Rzym I mający zastosowanie do indywidualnych umów o pracę ma następujące brzmienie:
„1.   Indywidualna umowa o pracę podlega prawu wybranemu przez strony zgodnie z art. 3. Taki wybór prawa nie może jednak prowadzić do pozbawienia pracownika ochrony przyznanej mu na podstawie przepisów, których nie można wyłączyć w drodze umowy, na mocy prawa, jakie, w przypadku braku wyboru, byłoby właściwe zgodnie z ust. 2, 3 i 4 niniejszego artykułu.
2.   W zakresie, w jakim strony nie dokonały wyboru prawa właściwego dla indywidualnej umowy o pracę, umowa podlega prawu państwa, w którym lub – gdy takiego brak – z którego pracownik zazwyczaj świadczy pracę w wykonaniu umowy. Za zmianę państwa, w którym zazwyczaj świadczona jest praca, nie uważa się tymczasowego zatrudnienia w innym państwie.
3.   Jeżeli nie można ustalić prawa właściwego zgodnie z ust. 2, umowa podlega prawu państwa, w którym znajduje się przedsiębiorstwo, za pośrednictwem którego zatrudniono pracownika.
4.   Jeżeli ze wszystkich okoliczności wynika, że umowa wykazuje ściślejszy związek z państwem innym niż wskazane w ust. 2 lub 3, stosuje się prawo tego innego państwa”.
43
W niniejszym przypadku umowa nie określa prawa dla niej właściwego. Niemniej strony zgadzają się na wyznaczenie prawa belgijskiego jako prawa krajowego właściwego dla umowy. W związku z tym zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 3 rozporządzenia Rzym I, do którego odsyła art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia, krajowym prawem właściwym dla umowy jest prawo belgijskie.
44
W każdym razie, jak słusznie zauważa EUCAP Somalia, czego nie kwestionuje skarżący, ze wszystkich okoliczności wynika, że umowa ma bliższe powiązania z Belgią. Prawdą jest, że miejscem wykonania przewidzianym w art. 5.1 umowy było miasto Garoowe. Niemniej bezsporne jest, że umowa nie została wykonana w miejscu rzeczywistego objęcia przez niego stanowiska w Somalii, że skarżący w okresie zatrudnienia pozostawał w Belgii, że ma obywatelstwo belgijskie i ma miejsce stałego pobytu w Belgii, że procedura rekrutacji i podpisanie umowy miały miejsce w Belgii i wreszcie, że kryterium stałego miejsca pobytu dla określenia prawa właściwego dla zobowiązań w zakresie zabezpieczenia społecznego zgodnie z art. 13 umowy wskazuje na Belgię. W związku z tym nawet przy założeniu, że zamiast przepisów rozporządzenia Rzym I, o których mowa w pkt 43 powyżej, należy zastosować art. 8 ust. 4 tego rozporządzenia, prawo belgijskie pozostałoby prawem krajowym właściwym dla umowy.
45
W tych okolicznościach zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 37 powyżej niniejszy spór należy przede wszystkim zbadać na podstawie umowy i, posiłkowo – w przypadku wątpliwości co do treści umowy lub znaczenia niektórych jej postanowień lub gdy sama umowa nie pozwala na rozstrzygnięcie wszystkich aspektów sporu – na podstawie belgijskiego prawa krajowego. Ponadto zastosowanie postanowień umowy nie może pozwolić stronom na pominięcie bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa belgijskiego, od których nie można odstąpić i zgodnie z którymi zobowiązania wynikające z umowy powinny zostać lub były wykonywane.
C. W przedmiocie skargi
46
Wysunięte przez skarżącego żądania obejmują, po pierwsze, wniosek o stwierdzenie nieważności aktów doręczających wypowiedzenie i, w stosownym przypadku, decyzji z dnia 24 stycznia 2020 r. oraz, po drugie, wniosek o odszkodowanie.
1.
W przedmiocie dopuszczalności skargi
47
EUCAP Somalia podnosi dwa zarzuty niedopuszczalności, z których pierwszy jest oparty na braku jasności i precyzji skargi, a drugi na braku wyczerpania procedury wewnętrznego odwołania przewidzianej w umowie.
[…]
b)
W przedmiocie zarzutu niedopuszczalności opartego na braku wyczerpania procedury wewnętrznego odwołania
58
EUCAP Somalia podnosi niedopuszczalność niniejszej skargi ze względu na to, że skarżący nie złożył wcześniej wewnętrznego odwołania w przewidzianym w art. 21.1 umowy terminie miesiąca, licząc od wysłania w dniu 8 listopada 2019 r. pisma z dnia 4 listopada 2019 r. W konsekwencji skarżący nie wyczerpał umownej procedury wewnętrznego odwołania przewidzianej w art. 22.2 umowy.
59
Należy przypomnieć, że art. 22.2 umowy uzależnia wniesienie sprawy do sądu Unii od wyczerpania procedury wewnętrznego odwołania przewidzianej w art. 21.1 umowy, która musi zostać wszczęta w ciągu miesiąca od daty aktu negatywnie wpływającego na interesy skarżącego.
60
W związku z tym dopuszczalność niniejszej skargi należy oceniać w świetle łącznej lektury art. 21.1 i 22 umowy. Do Sądu należy sprawdzenie na podstawie tych postanowień, czy skarżący spełnił wymóg wyczerpania umownej procedury wewnętrznego odwołania. W szczególności konieczne jest ustalenie, czy skarżący wniósł takie wewnętrzne odwołanie w terminie miesiąca od dnia wydania decyzji negatywnie wpływającej na jego interesy.
61
Jak wskazano w pkt 39 powyżej, administracja Unii nadal podlega zobowiązaniom nałożonym na nią na podstawie karty, gdy wykonuje umowę.
62
W tym względzie należy zagwarantować, że wszystkie kwestie faktyczne i prawne istotne dla rozstrzygnięcia sporu zostaną zbadane w celu zapewnienia skutecznej ochrony sądowej przewidzianej w art. 47 karty (zob. podobnie wyrok z dnia 16 lipca 2020 r., Inclusion Alliance for Europe/Komisja, C‑378/16 P, EU:C:2020:575, pkt 79), zgodnie z którym „[k]ażdy ma prawo do […] rozpatrzenia jego sprawy […] przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony […] na mocy ustawy”.
63
Wynika z tego, że jeżeli umowa zawierająca klauzulę arbitrażową na rzecz sądu Unii na podstawie art. 272 TFUE zawiera postanowienie, zgodnie z którym przed wniesieniem skargi do Sądu strona musi wyczerpać środek w postaci wewnętrznego odwołania należy zapewnić, aby ten środek odwoławczy mógł być wykonywany w warunkach, które nie pozbawią zainteresowanego prawa do skutecznej ochrony sądowej.
64
Ponadto zgodnie z orzecznictwem Trybunału istnieje podstawowa zasada porządku prawnego Unii, która wymaga, by akt przyjęty przez władze publiczne mógł być skuteczny wobec jednostek dopiero po uzyskaniu przez nie możliwości zapoznania się z nim (zob. podobnie wyrok z dnia 25 stycznia 1979 r., Racke, 98/78, EU:C:1979:14, pkt 15).
65
W związku z tym przewidziane w art. 21.1 umowy odniesienie do daty danego aktu, stanowiące początek biegu miesięcznego terminu warunkującego prawidłowe wniesienie wewnętrznego odwołania w rozumieniu umowy, należy interpretować jako dotyczące daty, w której skarżący mógł właściwie zapoznać się z treścią tego aktu.
66
W celu ustalenia daty, w której skarżący zapoznał się z decyzją o rozwiązaniu umowy, należy przypomnieć, że to na stronie, która powołuje się na wniesienie odwołania po terminie, spoczywa ciężar udowodnienia daty, w której zaskarżona decyzja została doręczona, a w każdym razie daty, w której zainteresowany dowiedział się o niej, jeżeli jest to akt o charakterze indywidualnym (zob. analogicznie wyrok z dnia 29 listopada 2018 r., WL/ERCEA, T‑493/17, niepublikowany, EU:T:2018:852, pkt 59). W niniejszej sprawie wykazanie to spoczywa zatem na EUCAP Somalia.
67
Pismem z dnia 2 stycznia 2020 r. skarżący złożył na podstawie art. 21.1 umowy wewnętrzne odwołanie od pisma z dnia 3 grudnia 2019 r., w drodze którego doręczono mu decyzję o rozwiązaniu umowy, z którą faktycznie zapoznał się w dniu 5 grudnia 2019 r.
68
EUCAP Somalia podnosi jednak, że skarżący wiedział już o decyzji o rozwiązaniu umowy po tym, jak została mu ona doręczona pismem z dnia 4 listopada 2019 r. wysłanym na jego domowy adres listem poleconym za potwierdzeniem odbioru w dniu 8 listopada 2019 r. Tym samym zgodnie z art. 21.1 i 22.2 umowy skarżący powinien był wnieść wewnętrzne odwołanie od tej decyzji najpóźniej do dnia 8 grudnia 2019 r., a jego pisma z dnia 2 stycznia 2020 r. nie można uznać za akt prawidłowo wnoszący wewnętrzne odwołanie.
69
W tym względzie EUCAP Somalia wskazuje, że kilka niespójnych elementów wynika z akt sprawy dotyczących wniosku o przyznanie pomocy prawnej złożonego przez skarżącego przed wniesieniem rozpatrywanej skargi i oddalonego przez prezesa Sądu postanowieniem z dnia 9 września 2020 r. Zdaniem EUCAP Somalia elementy te świadczą o tym, że skarżący wiedział o decyzji o rozwiązaniu umowy już w listopadzie i grudniu 2019 r. W szczególności skarżący pobierał zasiłek dla bezrobotnych od dnia 1 grudnia 2019 r. w następstwie wniosku, który wysłał do EUCAP Somalia w dniu 19 listopada 2019 r. w celu uzyskania zaświadczenia o zatrudnieniu. Według EUCAP Somalia rejestracja w belgijskim organie właściwym do spraw bezrobocia musi zasadniczo nastąpić w ciągu ośmiu dni od pierwszego dnia bezrobocia i wymaga przedstawienia temu organowi dowodu na istnienie decyzji o rozwiązaniu umowy, co oznacza wiedzę o tej decyzji.
70
Ponadto EUCAP Somalia kwestionuje możliwość powołania się przez skarżącego na brak otrzymania pisma z dnia 4 listopada 2019 r. ze względu na to, że zostało ono wysłane na niepełny adres. Pismo to zostało bowiem wysłane na adres wskazany przez skarżącego w formularzu dotyczącym jego kontaktowych danych osobowych, który to formularz jako jedyny powinien być brany pod uwagę przy wymianie korespondencji pocztowej między stronami. Tym samym ewentualne wysłanie na niepełny adres jest konsekwencją niedającej się usprawiedliwić winy skarżącego, której nie można przypisać EUCAP Somalia.
71
W pierwszej kolejności w odniesieniu do okoliczności, że skarżący miał jakoby znać w listopadzie 2019 r. treść pisma z dnia 4 listopada 2019 r., należy zauważyć, że chociaż EUCAP Somalia zdecydowała się doręczyć pismo z dnia 4 listopada 2019 r. przez wysłanie listu poleconego w dniu 8 listopada 2019 r., to nie przedstawia ona dowodu tego doręczenia, w szczególności poprzez przedstawienie potwierdzenia odbioru listu poleconego należycie podpisanego przez skarżącego lub poprzez pozostawienie awizo pod ostatnim wskazanym przez skarżącego adresem. Tym samym nie można wykazać, że pismo z dnia 4 listopada 2019 r. dotarło do skarżącego w listopadzie 2019 r., a tym samym, że w tej dacie mógł on właściwie zapoznać się z decyzją o rozwiązaniu umowy.
72
Ponadto fakt, że w dniu 23 grudnia 2019 r. skarżący zakwestionował okres zatrudnienia wymieniony w świadectwie pracy z dnia 16 grudnia 2019 r. (zob. pkt 24 powyżej) w zakresie, w jakim wskazana w nim data końcowa umowy, czyli 25 listopada 2019 r., nie odpowiadała dacie zakończenia okresu wypowiedzenia wskazanej w piśmie z dnia 3 grudnia 2019 r. oraz w jakim zażądał on przy tej okazji dostarczenia mu kopii pisma z dnia 4 listopada 2019 r., do którego odniesiono się w piśmie z dnia 3 grudnia 2019 r., potwierdza, że nie znał treści tego pierwszego pisma w grudniu 2019 r.
73
Prawdą jest, że EUCAP Somalia wysłała to pismo na adres wskazany przez skarżącego w formularzu dotyczącym jego kontaktowych danych osobowych, a strony są zgodne co do tego, że taki adres był niepełny, ponieważ skarżący nie podał numeru domu przy wskazanej ulicy.
74
Niemniej, po pierwsze, z akt sprawy wynika, że skarżący przed sporną wysyłką przekazał EUCAP Somalia pełny adres, w tym numer domu przy wskazanej ulicy, w dwóch innych formularzach, jednym dotyczącym wskazania tożsamości beneficjenta na wypadek śmierci, przekazanym jednocześnie z formularzem dotyczącym jego kontaktowych danych osobowych, a drugim dotyczącym jego danych bankowych, przekazanym w wiadomości elektronicznej w dniu 25 września 2019 r.
75
Tym samym EUCAP Somalia mogła, działając z należytą starannością, umożliwić skarżącemu właściwe zapoznanie się z treścią pisma z dnia 4 listopada 2019 r. poprzez wyszukanie jego pełnego adresu, który znajdował się w przekazanych przez niego informacjach. W konsekwencji w szczególnych okolicznościach niniejszej sprawy EUCAP Somalia nie może powoływać się na okoliczność, że w formularzu dotyczącym jego kontaktowych danych osobowych skarżący przekazał jej adres, który nie zawierał numeru domu przy wskazanej ulicy.
76
Ponadto w odniesieniu do argumentów EUCAP Somalia opartych na aktach dotyczących przyznania skarżącemu pomocy prawnej prawdą jest, że z tych akt wynika, iż skarżący otrzymywał zasiłek dla bezrobotnych wypłacany przez właściwy organ belgijski za cały grudzień. Niemniej dokument potwierdzający tę wypłatę nosi datę 16 stycznia 2020 r. Co więcej, z wewnętrznego odwołania złożonego przez skarżącego w dniu 2 stycznia 2020 r. wynika, iż w tym dniu wskazał on, że nie pobiera tych zasiłków z uwagi na niekompletność jego akt administracyjnych. W konsekwencji nie można wykluczyć, że zasiłek dla bezrobotnych został wypłacony z mocą wsteczną od daty późniejszej niż 2 stycznia 2020 r. i na podstawie świadectwa pracy przesłanego skarżącemu przez EUCAP Somalia w dniu 16 grudnia 2019 r., w którym wymieniono datę końcową okresu zatrudnienia tożsamą z datą zakończenia okresu wypowiedzenia wymienioną w piśmie z dnia 4 listopada 2019 r. Z tej wypłaty z mocą wsteczną nie można zatem z wystarczającą pewnością wywnioskować, że skarżący mógł przed dniem 16 lub 23 grudnia 2019 r., czy też przed dniem 2 stycznia 2020 r., poinformować organy belgijskie o decyzji o rozwiązaniu umowy, o której informowano w piśmie z dnia 4 listopada 2019 r.
77
Podobnie przekazanie EUCAP Somalia przez skarżącego pełnych danych kontaktowych w dniu 26 listopada 2019 r. nie pozwala uznać, że wiedział on wówczas o piśmie z dnia 4 listopada 2019 r. To skierowane do EUCAP Somalia przypomnienie przez skarżącego, aby upewnić się, że jakiekolwiek doręczenia zostały lub zostaną wysłane na właściwy adres, można tłumaczyć treścią informacji, którą otrzymał podczas rozmowy w dniu 14 października 2019 r., wiążącą się z oczekiwaniem późniejszego doręczenia na jego adres domowy decyzji EUCAP Somalia. Otóż podczas tej rozmowy EUCAP Somalia poinformowała skarżącego, że celem tego etapu nie było podjęcie przez nią natychmiastowej decyzji w sprawie umowy, lecz raczej umożliwienie mu otrzymania wyjaśnień dotyczących warunków życia w miejscu pracy, zebranie jego uwag i pytań oraz poinformowanie go, że EUCAP Somalia skontaktuje się z nim ponownie w sprawie przewidywanych dalszych działań w ciągu tygodnia. Tym samym wymiana tych informacji sama w sobie nie może wykazać, że w dniu 26 listopada 2019 r. skarżący wiedział o piśmie z dnia 4 listopada 2019 r.
78
W świetle wszystkich powyższych rozważań należy stwierdzić, że EUCAP Somalia nie przedstawiła dowodów na to, że w listopadzie 2019 r. skarżący właściwie zapoznał się z treścią pisma z dnia 4 listopada 2019 r. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżący mógł się z nią właściwie zapoznać w dniu 31 stycznia 2020 r., kiedy wspomniane pismo zostało mu faktycznie przekazane przez EUCAP Somalia jako załącznik do decyzji z dnia 24 stycznia 2020 r.
79
W drugiej kolejności, jeśli chodzi o datę, w której skarżący faktycznie zapoznał się z treścią pisma z dnia 3 grudnia 2019 r., strony są zgodne co do tego, że decyzja o rozwiązaniu umowy została doręczona skarżącemu poprzez wysłanie na jego pełny adres tego pisma, prawidłowo odebranego i przekazanego do jego wiadomości w dniu 5 grudnia 2019 r.
80
W konsekwencji, skoro doręczona pismem z dnia 3 grudnia 2019 r. decyzja o rozwiązaniu umowy była indywidualnym aktem niekorzystnie wpływającym na sytuację skarżącego, ten ostatni był uprawniony do powołania się na art. 21.1 umowy i wniesienia odwołania pismem z dnia 2 stycznia 2020 r., które to odwołanie należy zakwalifikować jako wewnętrzne odwołanie od tej decyzji.
81
Ponieważ to wewnętrzne odwołanie zostało złożone przez skarżącego w terminie miesiąca od zapoznania się z niekorzystnym dla niego pismem z dnia 3 grudnia 2019 r. zgodnie z art. 21.1 umowy, rozpatrywane odwołanie, złożone zgodnie z art. 22.2 umowy, jest dopuszczalne. W konsekwencji należy oddalić zarzut niedopuszczalności podniesiony przez EUCAP Somalia w tym zakresie.
2.
W przedmiocie naruszeń mających wpływ na akty doręczające wypowiedzenie i decyzję z dnia 24 stycznia 2020 r.
82
W skardze skarżący nie kwestionuje decyzji o rozwiązaniu umowy jako takiej lub, innymi słowy, prawa EUCAP Somalia do rozwiązania stosunku pracy.
83
Skarżący domaga się natomiast, aby akty doręczające wypowiedzenie i, w razie potrzeby, decyzja z dnia 24 stycznia 2020 r. zostały uznane za nieważne, ponieważ naruszają szereg postanowień umowy, jak również prawo Unii oraz, w stosownym przypadku, właściwe prawo krajowe.
a)
W przedmiocie aktów doręczających wypowiedzenie
84
Na poparcie żądania stwierdzenia nieważności aktów doręczających wypowiedzenie skarżący podnosi w istocie, po pierwsze, naruszenie obowiązku uzasadnienia, po drugie, w odniesieniu w szczególności do pisma z dnia 4 listopada 2019 r., „brak skutku i ważności” tego pisma oraz naruszenie art. 21 umowy i prawa do bycia wysłuchanym w trakcie procedury wewnętrznego odwołania, po trzecie, naruszenie art. 18.1 i 17.2 umowy oraz, po czwarte, naruszenie ustawy o umowach o pracę w przypadku, gdyby zastosowanie miało prawo belgijskie.
85
Sąd zbada kolejno trzy pierwsze z zastrzeżeń skarżącego. Jeśli chodzi o zastrzeżenie czwarte, zostało ono podniesione w istocie na poparcie zastrzeżeń drugiego i trzeciego i zostanie zbadane w tym kontekście.
[…]
2) W przedmiocie braku ważności i skutku doręczenia decyzji o rozwiązaniu umowy w drodze pisma z dnia 4 listopada 2019 r. i naruszenia przewidzianego w art. 21 umowy prawa do bycia wysłuchanym
99
Skarżący wnosi o stwierdzenie nieważności pisma z dnia 4 listopada 2019 r., ponieważ zostało mu ono przekazane dopiero w związku z decyzją o odrzuceniu jego wewnętrznego odwołania. Na poparcie tej argumentacji, po pierwsze, podnosi on, że pismo to nie zostało mu prawidłowo doręczone i nie spełnia przesłanek formalnej ważności określonych w tym zakresie w prawie belgijskim. Po drugie, podnosi on naruszenie przez EUCAP Somalia art. 21 umowy i prawa do bycia wysłuchanym w trakcie procedury wewnętrznego odwołania.
100
W odniesieniu do prawidłowości doręczenia pisma z dnia 4 listopada 2019 r. skarżący twierdzi, że wysyłka tego pisma jest nieprawidłowa, gdyż została ona dokonana w dniu 8 listopada 2019 r. za pomocą listu poleconego wysłanego na niepełny adres. Dodaje on, że sam dowód opłacenia przesyłki poleconej nie jest wystarczający do udowodnienia wysłania owego pisma, lecz to dowód odbioru ma charakter wykazujący w świetle prawa belgijskiego. Ponadto późniejsze przekazanie przez EUCAP Somalia, w styczniu 2020 r., pisma z dnia 4 listopada 2019 r. nie może usuwać nieprawidłowości pierwotnego wysłania tego pisma na błędny adres, a tym samym nie może uzasadniać wstecznego zastosowania wyznaczonego w nim okresu wypowiedzenia.
101
W konsekwencji pismo z dnia 4 listopada 2019 r. należy uznać za nieważne i niebyłe, określony w nim tygodniowy okres wypowiedzenia jest zaś obarczony bezwzględną nieważnością, a zatem nie może on wywołać skutków w przewidzianym terminie, zgodnie z art. 37 ust. 1 akapit czwarty ustawy o umowach o pracę. Skarżący wskazuje ponadto, że nieważność ta dotyczy wyłącznie doręczenia wypowiedzenia, nie ma natomiast wpływu na istnienie wypowiedzenia, wobec czego pismo z dnia 4 listopada 2019 r. nie może być wobec niego skuteczne w celu zakwestionowania jego żądania o odszkodowanie z tytułu wypowiedzenia.
102
Z kolei EUCAP Somalia uważa, że skarżący został formalnie poinformowany o rozwiązaniu umowy poprzez prawdopodobne otrzymanie pisma z dnia 4 listopada 2019 r. w następstwie wysyłki pisma z dnia 8 listopada 2019 r. Ponadto podnosi ona, że pismo to zostało przekazane skarżącemu listem poleconym za potwierdzeniem odbioru wysłanym na adres, który sam wskazał w wypełnionym w dniu 10 sierpnia 2019 r. formularzu kontaktowych danych osobowych. W związku z tym zgodnie z belgijskim prawem pracy, a w szczególności z art. 37 ust. 1 ustawy o umowach o pracę, doręczenie rzeczonego pisma jest ważne, o ile niekompletność umieszczonego na nim adresu wynika z niedającej się usprawiedliwić winy skarżącego. W każdym razie EUCAP Somalia utrzymuje, że wysyłając pismo z dnia 3 grudnia 2019 r., dokonała konwalidacji – zgodnie z prawem belgijskim – doręczenia wypowiedzenia.
103
W niniejszej sprawie umowa nie zawiera żadnych postanowień mogących bezpośrednio rozstrzygnąć część sporu dotyczącą przestrzegania zasad formalnej ważności mających zastosowanie do doręczenia skarżącemu przez EUCAP Somalia decyzji o rozwiązaniu umowy. W konsekwencji, stosując orzecznictwo przytoczone w pkt 37 powyżej, w celu zbadania zasadności argumentów przedstawionych przez skarżącego w ramach rozpatrywanego zastrzeżenia należy zastosować przepisy prawa belgijskiego.
104
Artykuł 40 ust. 2 akapit drugi ustawy o umowach o pracę w związku z art. 37 ust. 1 tej ustawy stanowi w szczególności, że w przypadku gdy wypowiedzenie daje pracodawca, może ono zostać doręczone wyłącznie – pod rygorem nieważności – w formie listu poleconego wysłanego na poczcie, który to list staje się skuteczny trzeciego dnia roboczego od daty wysłania, lub za pośrednictwem komornika sądowego.
105
W tym względzie przede wszystkim to do pracodawcy należy udowodnienie, że list polecony dotarł do adresata. Jeśli doręczenie wypowiedzenia dokonuje się listem poleconym wysłanym na poczcie, list musi zostać wysłany na prawidłowy adres. W przypadku wysłania na błędny adres list polecony nie może wywołać skutków. Bezskuteczności doręczenia nie można naprawić przez przekazanie pracownikowi kopii pisma. Tym samym doręczenie wypowiedzenia listem poleconym jest nieważne, jeśli adres na potwierdzeniu nadania jest nieprawidłowy [cour du travail de Bruxelles (sąd pracy w Brukseli, Belgia), wyrok z dnia 7 listopada 2016 r., nr 2015/AB/742]. Ponadto samo przedstawienie przez pracodawcę dowodu opłacenia przesyłki poleconej nie jest wystarczające [zob. podobnie cour du travail de Bruxelles (sąd pracy w Brukseli), wyrok z dnia 22 kwietnia 2016 r., nr 2014/AB/765].
106
Następnie wypowiedzenie powinno być, pod rygorem nieważności, doręczone na ostatni znany pracodawcy adres [arbeidshof Brussel (sąd pracy w Brukseli), wyrok z dnia 19 października 2012 r., nr 2011/AB/1014]. Innymi słowy, jeśli wypowiedzenie zostało doręczone na błędny adres, podczas gdy pracodawca znał lub powinien znać nowy adres, doręczenie to jest nieprawidłowe i pracodawca jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania z tytułu wypowiedzenia [cour du travail de Gand (sąd pracy w Gandawie, Belgia), wyrok z dnia 14 listopada 2011 r., J.T.T. 2012, 1124, 1589]. Nie można jednak zarzucić pracodawcy, że nie dopełnił obowiązku doręczenia wypowiedzenia na prawidłowy adres, jeżeli wypowiedzenie wysłano na nieprawidłowy adres z winy lub zaniedbania pracownika [cour du travail de Liège (sąd pracy w Liège, Belgia), wyrok z dnia 2 marca 2005 r., J.T.T. 2005, 926, 383]. W tym względzie pracownik jest zobowiązany do poinformowania pracodawcy w odpowiednim czasie o zmianie adresu. Tym samym sąd orzekł, że w przypadku, gdy pracownik nie przedstawił dowodu, iż powiadomił pracodawcę o zmianie adresu, wypowiedzenie doręczone na dotychczasowy adres pracownika było ważne, a zatem okres wypowiedzenia mógł biec od daty wyznaczonej przez pracodawcę [cour du travail de Liège (sąd pracy w Liège), wyrok z dnia 14 stycznia 2004 r., nr 27.452-98]. Nie jest jednak wykluczone, że pracodawca może wziąć pod uwagę inne elementy lub adresy podane przez pracownika w innym kontekście (zob. podobnie cour du travail de Liège (sąd pracy w Liège), wyrok z dnia 2 marca 2005 r., J.T.T. 2005, 926, 383].
107
Ponadto w prawie belgijskim konsekwencją błędu popełnionego przez pracodawcę w zamieszczeniu adresu pracownika przy wysyłaniu pisma o rozwiązaniu umowy o pracę jest bezwzględna nieważność wskazanego w tym piśmie okresu wypowiedzenia, której pracownik nie może zaradzić. W tym przypadku wypowiedzenie jest natychmiastowe, chyba że sędzia po upływie rozsądnego czasu uzna, że strony zrzekły się prawa do natychmiastowego wypowiedzenia [Cour de cassation (sąd kasacyjny, Belgia), wyrok z dnia 28 stycznia 2008 r., R.G. nr S.07.0056.N; zob. również cour du travail de Bruxelles (sąd pracy w Brukseli), wyrok z dnia 7 listopada 2016 r., nr 2015/AB/742]. Innymi słowy, nieważność okresu wypowiedzenia nie wpływa na istnienie wypowiedzenia [Cour de cassation (sąd kasacyjny), wyrok z dnia 6 stycznia 1997 r., J.T.T. 1997, 119]. Pracownik, wobec którego okres wypowiedzenia jest nieważny, może – niezwłocznie po powzięciu wiadomości o nieważności okresu wypowiedzenia – w szczególności zażądać natychmiastowego rozwiązania stosunku pracy i domagać się natychmiastowej wypłaty odszkodowania z tytułu wypowiedzenia, czy też kontynuować wykonywanie umowy do końca okresu nieprawidłowo doręczonego wypowiedzenia i powołać się na prawo do odszkodowania z tytułu wypowiedzenia po upływie tego okresu [cour du travail de Liège (sąd pracy w Liège), wyrok z dnia 15 stycznia 2008 r., J.T.T. 2008, 1004, 160].
108
Wreszcie, o ile pracownik nie powołał się na nieważność okresu wypowiedzenia w celu skorzystania z natychmiastowego rozwiązania stosunku pracy, pracodawca może doręczyć mu nowe wypowiedzenie zgodnie z wymogami prawa [cour du travail de Liège (sąd pracy w Liège), wyroki: z dnia 15 stycznia 2008 r., R.G. nr 8356/2007; z dnia 17 października 2013 r., nr 2012/AL/332). W takich sytuacjach zgodnie z art. 37/1 ustawy o umowach o pracę okres wypowiedzenia rozpoczyna się od poniedziałku następującego po tygodniu, w którym doręczono nowe wypowiedzenie.
109
W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności w pkt 67–78 powyżej stwierdzono, po pierwsze, że EUCAP Somalia nie przedstawiła dowodów rzeczywistego dokonania doręczenia pisma z dnia 4 listopada 2019 r., w szczególności poprzez przedstawienie potwierdzenia odbioru należycie podpisanego przez skarżącego lub poprzez złożenie awizo pod ostatnim wskazanym przez niego adresem, oraz, po drugie, że nie można wykazać, iż pismo to umożliwiło skarżącemu właściwe zapoznanie się w dniu 8 listopada 2019 r. z decyzją o rozwiązaniu umowy i z wyznaczonym w tym celu okresem wypowiedzenia.
110
W tych okolicznościach zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 105 powyżej doręczenie pisma z dnia 4 listopada 2019 r., wysłanego na błędny adres, o czym świadczy potwierdzenie nadania wskazujące niepełny adres, jest obarczone nieprawidłowością prowadzącą do bezwzględnej nieważności okresu wypowiedzenia wskazanego w tym piśmie, której nie może konwalidować późniejsze przekazanie owego pisma skarżącemu przez EUCAP Somalia w dniu 24 stycznia 2020 r.
111
W drugiej kolejności z pkt 73 powyżej wynika również, że EUCAP Somalia wysłała pismo z dnia 4 listopada 2019 r. na niepełny adres z powodu błędnego pominięcia przez skarżącego numeru domu przy wskazanej ulicy w formularzu dotyczącym jego kontaktowych danych osobowych.
112
Prawdą jest, że zgodnie z prawem belgijskim, o którym mowa w pkt 106 powyżej, to wadliwe pominięcie ze strony skarżącego mogłoby uwolnić EUCAP Somalia od odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązku doręczenia wypowiedzenia na prawidłowy adres skarżącego. Niemniej, jak stwierdzono w pkt 74 powyżej, przed sporną wysyłką skarżący przekazał EUCAP Somalia swój pełny adres w formularzu dotyczącym wskazania tożsamości beneficjenta na wypadek śmierci, przekazanym w tym samym czasie co formularz dotyczący jego kontaktowych danych osobowych, jak również w formularzu dotyczącym jego danych bankowych. W tych okolicznościach EUCAP Somalia, która miała dostęp do tych informacji, mogła poszukać najbardziej pełnego adresu skarżącego wśród innych informacji przekazanych przez tego ostatniego. W związku z tym w tych okolicznościach zaniedbanie skarżącego nie może prowadzić do zwolnienia EUCAP Somalia z odpowiedzialności za nieprawidłowość doręczenia pisma z dnia 4 listopada 2019 r., a w konsekwencji stanowić przeszkodę w uznaniu nieważności okresu wypowiedzenia wyznaczonego w tym piśmie.
113
W trzeciej kolejności należy zaznaczyć, że w dniu 3 grudnia 2019 r. EUCAP Somalia wysłała do skarżącego drugie pismo mające na celu doręczenie wypowiedzenia, w którym poinformowała go o decyzji o rozwiązaniu umowy „z tygodniowym okresem wypowiedzenia, rozpoczynającym się w poniedziałek 9 grudnia 2019 r.”. Skarżący nie kwestionuje, że otrzymał to pismo, wysłane listem poleconym na jego pełny adres, i że zapoznał się z jego treścią. Tym samym, zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 108 powyżej, należy uznać, że pismo z dnia 3 grudnia 2019 r. stanowi, w dniu jego otrzymania przez skarżącego, czyli 5 grudnia 2019 r., skorygowanie przez EUCAP Somalia błędu, który popełniła przy doręczaniu wypowiedzenia pismem z dnia 4 listopada 2019 r.
114
Jeśli chodzi o argument skarżącego, podniesiony na etapie jego pisemnych odpowiedzi na pytania Sądu, w którym kwestionuje on prawidłowość drugiego okresu wypowiedzenia ze względu na jego warunkowy charakter, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 84 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem nie można podnosić nowych zarzutów w toku postępowania, chyba że opierają się one na okolicznościach prawnych lub faktycznych ujawnionych dopiero po jego wszczęciu. Zgodnie z orzecznictwem postanowienie to ma zastosowanie również do zastrzeżeń lub argumentów (zob. wyrok z dnia 14 lipca 2021 r., AQ/eu-LISA, T‑164/19, niepublikowany, EU:T:2021:456, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo). Niemniej zarzut lub argument, który stanowi rozszerzenie zarzutu podniesionego wcześniej, w sposób bezpośredni lub dorozumiany, w skardze wszczynającej postępowanie i który jest ściśle z nim związany, należy uznać za dopuszczalny (zob. wyrok z dnia 15 grudnia 2021 r., Oltchim/Komisja, T‑565/19, EU:T:2021:904, pkt 87 i przytoczone tam orzecznictwo).
115
W niniejszej sprawie należy zauważyć, po pierwsze, że powyższy argument nie opiera się na okolicznościach, które wyszły na jaw w toku postępowania, i, po drugie, że nie jest on ściśle związany z argumentem przedstawionym w skardze. Ponadto, o ile argument ten został przedstawiony w ramach odpowiedzi skarżącego na pytanie Sądu, o tyle należy stwierdzić, że wykracza on poza zakres tego pytania (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 7 lutego 2019 r., RK/Rada, T‑11/17, EU:T:2019:65, pkt 54). W związku z tym argument ów należy odrzucić jako niedopuszczalny.
116
Ze wszystkich tych elementów wynika, że pismo z dnia 4 listopada 2019 r. zostało nieprawidłowo doręczone skarżącemu przez EUCAP Somalia, ponieważ nie spełniało przesłanek formalnej ważności określonych w tym zakresie przez prawo belgijskie, co pociąga za sobą bezwzględną nieważność wyznaczonego w nim okresu wypowiedzenia. Natomiast wynika z nich również, że EUCAP Somalia skorygowała ten błąd poprzez prawidłowe doręczenie pisma z dnia 3 grudnia 2019 r., które wywołuje zatem pełne skutki w stosunku do skarżącego.
117
W konsekwencji należy uwzględnić zastrzeżenie skarżącego, że doręczenie pisma z dnia 4 listopada 2019 r. o decyzji o rozwiązaniu umowy było nieważne i nieskuteczne, wysunięte na poparcie pierwszego z jego żądań, bez potrzeby orzekania o jego argumencie naruszenia art. 21 umowy i przysługującego mu na podstawie umowy prawa do bycia wysłuchanym. Argument ten został bowiem przedstawiony na poparcie pierwszego żądania, które zostało uwzględnione. Ponadto z tym podnoszonym naruszeniem nie wiąże się żadne żądanie o odszkodowanie.
3) W przedmiocie naruszenia art. 17.2 i 18.1 umowy
118
W pierwszej kolejności skarżący uważa, iż skoro nie zapewniono mu możliwości faktycznego wykonywania pracy, to nie można uznać, że świadczył pracę w sposób nieodpowiedni, i nie można stwierdzić, że nie wykazał się wystarczającymi kwalifikacjami zawodowymi na tym stanowisku w rozumieniu art. 17.2 umowy. EUCAP Somalia powinna była zatem zastosować art. 18.1, który przewiduje dla każdej ze stron prawo do rozwiązania umowy w dowolnym momencie, z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia, a nie art. 17.2 umowy. Podejmując decyzję o zastosowaniu tygodniowego okresu wypowiedzenia, EUCAP Somalia naruszyła zarówno postanowienia art. 17.2 umowy, który nie przewiduje obowiązkowego okresu wypowiedzenia, jak i art. 18.1 umowy, który przewiduje miesięczny okres wypowiedzenia.
119
W drugiej kolejności skarżący zaznacza, że prawo belgijskie zakazuje, pod rygorem nieważności, odstępstw od zniesienia postanowień dotyczących okresu próbnego w umowach o pracę od dnia 1 stycznia 2014 r. Zastosowanie tej zasady do niniejszej sprawy prowadzi do nieważności art. 17.2 umowy, na którym EUCAP Somalia oparła się przy rozwiązywaniu umowy. W konsekwencji przewidziane w art. 17.2 umowy postanowienie dotyczące okresu próbnego powinno być nieskuteczne, a zastosowanie powinien mieć jedynie art. 18.1 umowy, przewidujący jednomiesięczny okres wypowiedzenia. Ponadto skarżący przypomina, że podnoszona nieprawidłowość doręczenia pisma z dnia 4 listopada 2019 r. skutkuje zgodnie z prawem belgijskim nieważnością wyznaczonego w tym piśmie tygodniowego okresu wypowiedzenia. Skarżący utrzymuje, że w takim przypadku prawo to wymaga natychmiastowego rozwiązania umowy za zapłatą odszkodowania z tytułu wypowiedzenia.
120
W związku z tym decyzja o rozwiązaniu umowy, o której informowano z dnia 4 listopada i 3 grudnia 2019 r., jest nieważna z powodu naruszenia zarówno postanowień umowy, jak i przepisów prawa belgijskiego.
121
Ze swej strony EUCAP Somalia przypomina, że w chwili podjęcia decyzji o rozwiązaniu umowy skarżący przebywał na trzymiesięcznym okresie próbnym, trwającym od dnia 8 września do dnia 8 grudnia 2019 r. W konsekwencji jedyną podstawą umowną do podjęcia decyzji o rozwiązaniu umowy był art. 17.2 umowy.
122
W tym względzie przede wszystkim, chociaż EUCAP Somalia przyznaje, iż belgijskie prawo pracy nie zawiera już przepisów dotyczących okresu próbnego, uważa jednak, że Sąd nie jest uprawniony, w sytuacji gdy jego właściwość opiera się na art. 272 TFUE, do odstąpienia od stosowania postanowienia umowy, nawet gdyby postanowienie to okazało się sprzeczne z krajowym prawem właściwym dla umowy, ponieważ zastosowanie postanowień swobodnie zawartych między nią a skarżącym powinno mieć pierwszeństwo. Tym samym pomimo wskazania prawa belgijskiego jako prawa właściwego dla umowy należy stosować art. 17.2 umowy.
123
Następnie EUCAP Somalia uważa, iż nie popełniła żadnego błędu, gdy na podstawie tego artykułu uznała, że ze względu na przeciwwskazania medyczne skarżący nie posiada warunków fizycznych niezbędnych do prawidłowego wykonania umowy.
124
Wreszcie, EUCAP Somalia zaznacza, że zastosowała jednak prawo belgijskie w sposób uzupełniający i w tych ramach wyznaczyła tygodniowy okres wypowiedzenia zgodnie z art. 37 ust. 2 i art. 40 ust. 2 ustawy o umowach o pracę, mimo że art. 17.2 umowy tego od niej nie wymagał. EUCAP Somalia wskazała ponadto, że mechanizm ustanowiony w art. 17.2 umowy w zakresie, w jakim przewiduje możliwość jednostronnego rozwiązania umowy w ciągu pierwszych trzech miesięcy trwania stosunku umownego, jest podobny do prawa belgijskiego, które dopuszcza jednostronne rozwiązanie umowy o pracę na czas określony w ciągu pierwszej połowy uzgodnionego okresu obowiązywania umowy, maksymalnie do pierwszych sześciu miesięcy.
125
W niniejszej sprawie w odniesieniu do belgijskiego prawa właściwego dla umowy (zob. pkt 45 powyżej), po pierwsze, loi concernant l’introduction d’un statut unique entre ouvriers et employés en ce qui concerne les délais de préavis et le jour de carence ainsi que de mesures d’accompagnement du 26 décembre 2013 (ustawa z dnia 26 grudnia 2013 r. dotycząca wprowadzenia jednolitego statusu dla pracowników fizycznych i pracowników wykonujących prace umysłowe w odniesieniu do okresów wypowiedzenia i dnia odpoczynku, jak również środków towarzyszących) (Moniteur belge z dnia 31 grudnia 2013 r., s. 104147) począwszy od dnia 1 stycznia 2014 r. zniosła prawo do zawarcia w umowach o pracę postanowienia umowy dotyczącego okresu próbnego. Zniesienie tego postanowienia powoduje względną nieważność wszystkich sprzecznych postanowień na podstawie art. 6 ustawy o umowach o pracę, który stanowi, że nieważne są wszelkie postanowienia umowy sprzeczne z przepisami ustawy i dekretów wykonawczych, jeżeli mają one na celu ograniczenie praw pracowników lub zwiększenie ciężaru. Po drugie, ustawa ta wprowadziła możliwość rozwiązania umowy zarówno przez pracodawcę, jak i pracownika, w trakcie pierwszej połowy okresu obowiązywania umowy o pracę na czas określony i maksymalnie do szóstego miesiąca, z zachowaniem nowych okresów wypowiedzenia przewidzianych w art. 37/2 ust. 1 ustawy o umowie o pracę.
126
Te belgijskie przepisy prawne, które porządkują i zapewniają ochronę pracowników, mają więc charakter bezwzględnie obowiązujący.
127
W trzeciej kolejności prawdą jest, że strony swobodnie zgodziły się na istnienie trzymiesięcznego okresu próbnego, od dnia 8 września do dnia 8 grudnia 2019 r., oraz na obowiązywanie postanowień art. 17.2 umowy przewidującego w tym celu postanowienie dotyczące okresu próbnego.
128
Niemniej należy zauważyć, że to swobodnie uzgodnione przez strony postanowienie dotyczące okresu próbnego nie przewiduje okresu wypowiedzenia w przypadku rozwiązania umowy w trakcie przedmiotowego okresu próbnego, ograniczając tym samym prawa skarżącego i rozszerzając ciążące na nim obowiązki z naruszeniem art. 6 i 37/2 ustawy o umowach o pracę.
129
Tymczasem, jak wynika z pkt 45 powyżej, wspomniane postanowienie dotyczące okresu próbnego nie może, pod rygorem nieważności, powodować uchylenia bezwzględnie obowiązujących przepisów belgijskiego materialnego prawa pracy, właściwego dla umowy.
130
W konsekwencji, jak zasadniczo domaga się skarżący, uzgodnione między stronami w art. 17.2 umowy postanowienie dotyczące okresu próbnego należy uznać za nieważne, a jej zastosowanie powinno zostać wyłączone do celów rozstrzygnięcia niniejszego sporu.
131
Tym samym prawdą jest, że zastosowanie art. 40 ust. 2 ustawy o umowach o pracę w związku z art. 37 ust. 1 oraz art. 37/1 i 37/2 owej ustawy do niniejszego przypadku wymagało od EUCAP Somalia przestrzegania tygodniowego okresu wypowiedzenia, ponieważ skarżący należał do kategorii pracowników o stażu pracy krótszym niż trzy miesiące.
132
Jednakże z łącznej lektury art. 6, 37/2 i 40 ustawy o umowach o pracę wynika, że strony umowy o pracę na czas określony mogą przewidzieć postanowienie, zgodnie z którym rozwiązanie umowy jest uzależnione od zastosowania, w ramach odstępstwa, okresu wypowiedzenia dłuższego niż przewidziany w art. 37/2 tej ustawy, jeżeli takie postanowienie spowodowałoby wzmocnienie praw i zmniejszenie obowiązków ciążących na pracowniku.
133
Tak jest w niniejszym przypadku. Należy bowiem przypomnieć, że art. 18.1 umowy, którego brzmienie zostało przytoczone w pkt 5 powyżej, przewidywał możliwość jednostronnego rozwiązania umowy pod warunkiem zachowania miesięcznego okresu wypowiedzenia.
134
W konsekwencji należy stwierdzić, że EUCAP Somalia powinna była zastosować okres wypowiedzenia przewidziany w art. 18.1 umowy, ponieważ przyznaje on skarżącemu większą ochronę niż tygodniowy okres wypowiedzenia przewidziany w przepisach ustawy o umowach o pracę.
135
W związku z powyższym należy uwzględnić zastrzeżenie skarżącego dotyczące naruszenia art. 17.2 i 18.1 umowy, bez konieczności orzekania co do dodatkowych argumentów wysuniętych przez skarżącego w tym zakresie.
136
W odniesieniu do konsekwencji tego naruszenia dla pisma z dnia 3 grudnia 2019 r. należy przypomnieć, że wysyłając pismo z dnia 3 grudnia 2019 r., które skarżący otrzymał w dniu 5 grudnia 2019 r. (zob. pkt 113 powyżej), EUCAP Somalia prawidłowo doręczyła decyzję o rozwiązaniu umowy. Decyzja o rozwiązaniu umowy stała się zatem zgodna z prawem, ważna i skuteczna wobec skarżącego w dniu 5 grudnia 2019 r., a decyzja ta stała się ostateczna z upływem mającego zastosowanie okresu wypowiedzenia. Ponadto z art. 40 ust. 2 ustawy o umowach o pracę wynika w istocie, że zgodnie z prawem belgijskim, gdy wypowiedzenie zostało skutecznie doręczone na piśmie z zachowaniem okresu wypowiedzenia, ale okres ten jest niewystarczający, wypowiedzenie nie jest nieważne. W związku z tym niedotrzymanie umownego okresu wypowiedzenia prowadzi do zastosowania przewidzianego w art. 18.1 umowy okresu wypowiedzenia wynoszącego miesiąc, zamiast ustawowego okresu wypowiedzenia wynoszącego tydzień, wyznaczonego w tym piśmie.
[…]
IV. Wniosek dotyczący całego sporu
170
W świetle wszystkich powyższych rozważań, po pierwsze, należy uwzględnić zastrzeżenia skarżącego dotyczące braku ważności i skutku doręczenia decyzji o rozwiązaniu umowy pismem z dnia 4 listopada 2019 r. oraz naruszenia art. 17.2 i 18.1 umowy. Należy zatem stwierdzić, że skarżącemu przysługuje wynagrodzenie za okres od dnia 26 listopada do dnia 8 grudnia 2019 r. oraz na tej podstawie odszkodowanie z tytułu wypowiedzenia. W związku z tym skarga zostaje uwzględniona w odniesieniu do pierwszego i czwartego żądania, a w pozostałym zakresie oddalona. Po drugie, żądanie wzajemne EUCAP Somalia, przedstawione tytułem żądania ewentualnego, zostaje oddalone.
V. W przedmiocie kosztów
171
Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ EUCAP Somalia przegrała w istocie sprawę, zgodnie z żądaniem skarżącego należy obciążyć ją kosztami postępowania.
Z powyższych względów
SĄD (siódma izba)
orzeka, co następuje:
1)
Doręczenie wypowiedzenia znajdującego się w piśmie z dnia 4 listopada 2019 r. jest nieważne.
2)
Rozwiązanie umowy zawartej między EUCAP Somalia i JC w dniu 21 sierpnia 2019 r. jest zgodne z prawem, ważne oraz uzyskało skuteczność wobec JC w dniu 5 grudnia 2019 r., a także stało się ostateczne wraz z upływem miesięcznego okresu wypowiedzenia, licząc od dnia 9 grudnia 2019 r. zgodnie z art. 18.1 tej umowy.
3)
Od EUCAP Somalia zasądza się zapłatę na rzecz JC, po pierwsze, kwoty odpowiadającej wynagrodzeniu, zdefiniowanemu w art. 12.2 tej umowy, z wyłączeniem diet dziennych, o których mowa w art. 15 umowy, za okres od dnia 26 listopada do dnia 8 grudnia 2019 r. włącznie, a po drugie, kwoty odpowiadającej odszkodowaniu z tytułu miesięcznego wypowiedzenia równemu temu wynagrodzeniu za okres od dnia 9 grudnia 2019 r. do dnia 9 stycznia 2020 r., przy czym kwoty te są powiększone o odsetki ustawowe według stawki zgodnie z prawem belgijskim.
4)
W pozostałej części skarga zostaje oddalona.
5)
Żądanie wzajemne EUCAP Somalia zostaje oddalone.
6)
EUCAP Somalia zostaje obciążona kosztami postępowania.
Da Silva Passos
Truchot
Sampol Pucurull
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 13 lipca 2022 r.
(
*1
)	Język postępowania: francuski.
(
1
)	Poniżej zostały odtworzone jedynie te punkty wyroku, których publikację Sąd uznał za wskazaną.