62022TJ0716_INF
Arrest van het Gerecht (Vijfde kamer) van 18 december 2024 –Administradora Fortaleza e.a. / Commissie (Vrijhandelszone van Madeira)
(Zaak T‑716/22) (
1
)
„Staatssteun – Vrijhandelszone van Madeira – Door Portugal ten uitvoer gelegde steunregeling – Besluit tot vaststelling van de strijdigheid van de steunregeling met de besluiten C(2007) 3037 definitief en C(2013) 4043 final, waarbij die regeling onverenigbaar met de interne markt wordt verklaard en de terugvordering van de op grond daarvan verleende steun wordt gelast – Beroep tot nietigverklaring – Procesbevoegdheid – Procesbelang – Ontvankelijkheid – Motiveringsplicht – Begrip ‚staatssteun’ – Begrip ‚bestaande steun’ in de zin van artikel 1, onder b), ii), van verordening (EU) 2015/1589 – Geen vrijstelling van het vereiste inzake het scheppen of behouden van banen in de autonome regio Madeira – Beginsel van behoorlijk bestuur – Beginsel van loyale samenwerking – Terugvordering – Gewettigd vertrouwen – Rechtszekerheid – Recht op eigendom”
1.
Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Besluit van de Commissie waarbij wordt vastgesteld dat een steunmaatregel gedeeltelijk onverenigbaar is met de interne markt – Beroep ingesteld door onderneming die begunstigde is van uit hoofde van deze regeling toegekende individuele steun die moet worden teruggevorderd – Ontvankelijkheid
(Art. 263, lid 4, VWEU)
(zie punten 19‑24)
2.
Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Procesbelang – Noodzaak van een bestaand en daadwerkelijk belang – Beoordeling naar het tijdstip waarop het beroep is ingesteld – Beroep dat de verzoekende partij een voordeel kan opleveren – Beroep ingesteld door een onderneming die steun ontvangt die door de Commissie onverenigbaar is verklaard – Beroep dat beoogt de terugvordering van die steun te vermijden – Ontvankelijkheid
(Art. 263, lid 4, VWEU)
(zie punten 27‑30)
3.
Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Besluit van de Commissie inzake staatssteun – Besluit tot vaststelling van de uitvoering van de steunregeling in strijd met de in het goedkeuringsbesluit vastgestelde voorwaarden – Besluit dat de nodige gevevens bevat om de geadresseerde in staat te stellen de redenen voor de vaststelling ervan te begrijpen – Toereikende motivering
[Art. 107, lid 3, a), art. 108, lid 3, en art. 296, tweede alinea, VWEU; verordening 2015/1589 van de Raad, art. 1, b), ii), en c); besluit 2022/1414 van de Commissie, overwegingen 36, 62, 152‑160, 167, 169, 171, 175, 176, 179, 213, 214 en 226, art. 1‑4]
(zie punten 37‑64)
4.
Steunmaatregelen van de staten – Onderzoek door de Commissie – Onderzoek van steunregeling in haar geheel – Toelaatbaarheid – Gevolgen – Commissie die er zich toe mag beperken de kenmerken van de regeling te onderzoeken – Verplichting voor de nationale autoriteiten om de individuele situatie van de begunstigden te onderzoeken alvorens een voordeel terug te vorderen
(Art. 107 en 108 VWEU)
(zie punten 70‑72)
5.
Steunmaatregelen van de staten – Bestaande steunmaatregelen en nieuwe steunmaatregelen – Kwalificatie als bestaande steun – Uitlegging van de modaliteiten van de steunregeling – Factoren die in aanmerking moeten worden genomen – Bewoording van het goedkeuringsbesluit, inhoud van de aanmelding door de betrokken lidstaat en aanvullende informatie
[Art. 108, lid 3, VWEU; verordening 2015/1589 van de Raad, art. 1, c)]
(zie punten 79, 81, 88, 89)
6.
Steunmaatregelen van de staten – Verbod – Uitzonderingen – Aanmelding van een voorgenomen steunmaatregel – Samenwerkingsplicht van lidstaat die om afwijking verzoekt
(Art. 4, lid 3, VEU; art. 108, lid 3, VWEU; verordening nr. 659/1999 van de Raad, overweging 6)
(zie punten 80, 109)
7.
Steunmaatregelen van de staten – Bestaande steunmaatregelen en nieuwe steunmaatregelen – Maatregel waarbij een bestaande steunregeling wordt gewijzigd – Uitvoering van de steunregeling in afwijking van de in het goedkeuringsbesluit van de Commissie vastgestelde voorwaarden – Afwijking die niet geldig is aangemeld bij de Commissie – Wijziging die de kern van de regeling raakt – Kwalificatie als nieuwe steun
[Art. 107, lid 1, en lid 3, a), en art. 108, lid 3, VWEU; verordening 2015/1589 van de Raad, art. 1, b), ii), en c); besluit 2022/1414 van de Commissie, overwegingen 153, 156, 157, 159, 162, 167, 179, 180, 184‑187, 191‑198, 206 en 226, punt 6.2]
(zie punten 92‑105, 110, 114, 126, 127, 129‑166)
8.
Steunmaatregelen van de staten – Bestaande steunmaatregelen en nieuwe steunmaatregelen – Onderzoek door de Commissie van de aangemelde steunregelingen – Beginsel van behoorlijk bestuur – Plicht tot zorgvuldigheid en onpartijdigheid – Omvang
(Art. 108, lid 3 VWEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 41)
(zie punten 106‑108)
9.
Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige steun – Steun die met schending van de procedureregels van artikel 108 VWEU is verleend – Eventueel gewettigd vertrouwen van de steunontvangers – Geen, behoudens buitengewone omstandigheden – Door de nationale autoriteiten geboden garanties die niet hun oorsprong vinden in het gedrag van de Commissie – Geen gewettigd vertrouwen
(Art. 108, leden 1 en 3, VWEU; verordening 2015/1589 van de Raad, overweging 25 en art. 16, leden 1 en 2; besluit 2022/1414 van de Commissie, overwegingen 181‑207)
(zie punten 175‑192, 195‑197)
10.
Steunmaatregelen van de staten – Formele onderzoeksprocedure – Verplichting om aan het besluit tot inleiding van de procedure een bevel tot opschorting van de betrokken maatregel te verbinden – Geen
(Art. 108, leden 1 en 3, VWEU; verordening 2015/1589 van de Raad, overweging 25 en art. 16, leden 1 en 2; besluit 2022/1414 van de Commissie, overwegingen 181‑207)
(zie punten 193, 194, 210)
11.
Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige en onverenigbare steun – Schending van het rechtszekerheidsbeginsel of van het eigendomsrecht – Geen
(Art. 107 en 108 VWEU; besluit 2022/1414 van de Commissie, overwegingen 1‑9 en 96)
(zie punten 198‑209, 211‑219)
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Administradora Fortaleza Ltda en de andere verzoekende partijen wier namen in de bijlage bij het arrest staan, worden verwezen in de kosten.
(
1
)	PB C 35 van 30.1.2023.