62003CC0091_PL
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
I – Wstęp
1. W niniejszej sprawie Królestwo Hiszpanii (zwane dalej również „Hiszpanią” lub „skarżącą”) zwraca się do Trybunału na podstawie art. 230 WE o stwierdzenie nieważności pkt 6 załącznika I do rozporządzenia Rady nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2371/2002” lub „zaskarżonym rozporządzeniem”)(2) .
2. Zdaniem rządu hiszpańskiego przepis ten z przedstawionych poniżej powodów narusza zakaz dyskryminacji oraz Akt dotyczący warunków przystąpienia Królestwa Hiszpanii i Republiki Portugalskiej do Wspólnot Europejskich oraz zmian w traktatach z 1985 r. (zwany dalej „aktem o przystąpieniu Hiszpanii” lub po prostu „aktem o przystąpieniu”)(3) .
II – Ramy prawne
3. W celu ochrony wspólnotowych zasobów rybołówstwa przed nadmierną eksploatacją Wspólnota podjęła różne działania w celu uregulowania dostępu statków rybackich do wód wspólnotowych.
4. Aby wyjaśnić kontekst, w jaki wpisuje się w niniejszej sprawie sporne rozporządzenie, należy przywołać w pierwszej kolejności rozporządzenie Rady (EWG) nr 2141/70 z dnia 20 października 1970 r. ustanawiające wspólną politykę strukturalną w sektorze rybołówstwa(4), które przyjęło zasadę swobodnego dostępu do wód znajdujących się pod zwierzchnictwem lub jurysdykcją państw członkowskich (art. 2).
5. Następnie należy przypomnieć, że art. 100 ust. 1 Aktu o przystąpieniu Królestwa Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej do Wspólnot Europejskich oraz zmian w traktatach z 1972 r. (zwanego dalej „aktem o przystąpieniu z 1972 r.”)(5) na zasadzie odstępstwa od tej zasady zezwolił państwom członkowskim na ograniczenie do dnia 31 grudnia 1982 r. rybołówstwa na wodach znajdujących się pod ich zwierzchnictwem lub jurysdykcją w odległości 6 mil morskich od podstawowej linii brzegowej danego państwa członkowskiego do statków rybackich, które tradycyjnie łowią na tych wodach. Zgodnie z art. 103 tego aktu do kompetencji Rady należało wydanie ewentualnie potrzebnych przepisów w celu przedłużenia obowiązywania tego odstępstwa poza tę datę.
6. W dniu 25 stycznia 1983 r. Rada Unii Europejskiej wydała rozporządzenie (EWG) nr 170/83 ustanawiające wspólnotowy system ochrony i zarządzania zasobami rybołówstwa (zwane dalej „rozporządzeniem nr 170/83”)(6), które w art. 6 ust. 1 utrzymało wspomniane ograniczenia dostępu do wód przybrzeżnych do dnia 31 grudnia 1992 r. i rozszerzyło je do 12 mil morskich od wybrzeża.
7. Ustęp 2 tego artykułu stanowi, że „działalność połowowa objęta systemem ustanowionym w ust. 1 podlega warunkom określonym w załączniku I, ustalającym dla każdego państwa członkowskiego strefy geograficzne w ramach pasów nadbrzeżnych innych państw członkowskich, w których taka działalność jest prowadzona, a także gatunki ryb, których taka działalność dotyczy” [tłumaczenie nieoficjalne].
8. Załącznik ten został zmieniony przez art. 26 aktu o przystąpieniu Hiszpanii w celu ustanowienia istotnego w niniejszym przypadku systemu dostępu statków hiszpańskich do francuskiej strefy przybrzeżnej i statków francuskich do hiszpańskiej strefy przybrzeżnej, który początkowo był uregulowany przez porozumienie w sprawie rybołówstwa pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a rządem Hiszpanii z 1980 r. (zwane dalej „porozumieniem w sprawie rybołówstwa EWG–Hiszpania”)(7) .
9. Zmiany omawianego załącznika polegają w szczególności na dodaniu nowej tabeli, zatytułowanej „Wody przybrzeżne Hiszpanii”, i aktualizacji tabeli „Wody przybrzeżne Francji i departamentów zamorskich”.
10. Z tabel tych wynika, że dostęp statków hiszpańskich do francuskich wód wybrzeża atlantyckiego położonych w odległości od 6 do 12 mil od granicy między Hiszpanią i Francją (do 46°08’ N) jest dozwolony wyłącznie w określonych okresach roku i tylko dla połowu sardynki i sardeli.
11. Statki francuskie natomiast mogą łowić wszystkie gatunki pelagiczne w hiszpańskich wodach wybrzeża atlantyckiego położonych w odległości od 6 do 12 mil od linii podstawowej, od granicy pomiędzy Francją i Hiszpanią do latarni Cabo Mayor (3°47’ W).
12. System ten został potwierdzony wydaniem rozporządzenia Rady (EWG) nr 3760/92 z dnia 20 grudnia 1992 r. ustanawiającego wspólnotowy system rybołówstwa i akwakultury (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 3760/92”)(8), którego załącznik I zawiera tabele z załącznika I do rozporządzenia nr 170/83 zmienionego aktem o przystąpieniu Hiszpanii.
13. Rozporządzenie nr 3760/92 zostało uchylone rozporządzeniem nr 2371/2002, które stanowi przedmiot niniejszej skargi.
14. To ostatnie rozporządzenie ma na celu zagwarantowanie „eksploatacj[i] żywych zasobów wodnych, która zapewnia zrównoważone warunki ekonomiczne, środowiskowe i społeczne” (art. 2).
15. W tym względzie motyw czternasty rozporządzenia stwierdza, co następuje:
„Istniejące przepisy ograniczające dostęp do zasobów w pasie 12 mil morskich należących do państw członkowskich zapewniły zadowalającą ochronę, poprzez ograniczenie nakładu połowowego w najbardziej wrażliwych obszarach wód wspólnotowych oraz poprzez podtrzymywanie tradycyjnej działalności połowowej, na której w znacznym stopniu oparty jest społeczny i gospodarczy rozwój niektórych wspólnot nadmorskich. Dlatego też należy dalej stosować te przepisy do dnia 31 grudnia 2012 r.”.
16. W tym celu art. 17 tego rozporządzenia, po potwierdzeniu w akapicie pierwszym ogólnej zasady jednakowego dostępu wspólnotowych statków rybackich do zasobów wspólnotowych, przewiduje w akapicie drugim:
„W pasach wodnych do 12 mil morskich od linii podstawowej, znajdujących się pod ich zwierzchnictwem lub jurysdykcją, od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. państwa członkowskie uprawnione są do ograniczenia rybołówstwa do statków rybackich, które tradycyjnie łowią na tychże wodach z przyległych portów, bez uszczerbku dla uzgodnień […] zawartych w załączniku I, ustalającym dla każdego państwa członkowskiego strefy geograficzne w ramach stref przybrzeżnych innych państw członkowskich, gdzie prowadzi się działalność połowową, oraz odnośne gatunki”.
17. W pkt 6 i 7 tego załącznika powtórzone są opisane wyżej (zob. wyżej pkt 9 i nast.) tabele „Wody przybrzeżne Francji oraz departamentów zamorskich” i „Wody przybrzeżne Hiszpanii” zawarte w załączniku I do rozporządzenia nr 170/83, zmienionego aktem o przystąpieniu Hiszpanii.
18. Następnie chciałbym przypomnieć, że przytoczony art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 2371/2002, ustanawiający zasadę swobodnego dostępu do wszystkich wód wspólnotowych położonych poza granicą 12 mil, zastępuje, jeżeli chodzi o dostęp hiszpańskich statków rybackich do wód francuskich, system ustanowiony aktem o przystąpieniu z 1985 r., a w szczególności art. 160 tegoż aktu. Przepis ten przewidywał dla strefy znajdującej się pomiędzy 6 a 12 milą morską ograniczenia analogiczne do ograniczeń ustanowionych w załączniku I do rozporządzenia nr 2371/2002 (i w rozporządzeniach wcześniejszych).
19. W końcu należy zaznaczyć, że regulacja ustanowiona w przywołanym art. 160 miała przestać obowiązywać najpóźniej w dniu 31 grudnia 2002 r., to jest zgodnie z art. 166 aktu o przystąpieniu w terminie końcowym obowiązywania regulacji ustanowionej w art. 156–164 tego aktu(9) .
III – Okoliczności faktyczne i przebieg postępowania
20. Podczas negocjacji dotyczących rozporządzenia nr 2371/2002 Hiszpania zażądała zniesienia ograniczeń przewidzianych w ówczesnych przepisach wspólnotowych w odniesieniu do połowów prowadzonych przez jej statki rybackie w strefie położnej pomiędzy 6 a 12 milą od francuskiego wybrzeża atlantyckiego, w celu określenia takich samych warunków dostępu do tej strefy jak warunki, na których francuskie statki rybackie korzystały z hiszpańskich wód morskich.
21. Rada postanowiła jednak pozostawić bez zmian system dostępu hiszpańskich statków rybackich, przyjmując w pkt 6 i 7 załącznika I do zaskarżonego rozporządzenia te same tabele, które były zawarte w załączniku I do rozporządzenia nr 170/83 (zmienionego aktem o przystąpieniu z 1985 r.) i w załączniku I do rozporządzenia nr 3760/92.
22. W następstwie tej odmowy Hiszpania pismem z dnia 28 lutego 2003 r. wniosła do Trybunału o stwierdzenie nieważności pkt 6 załącznika I do rozporządzenia nr 2371/2002 i obciążenie Rady kosztami postępowania.
23. Rada przeciwstawiła się temu żądaniu i wniosła do Trybunału o oddalenie skargi oraz obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
24. Postanowieniami Prezesa Trybunału z dnia 30 czerwca i 8 września 2003 r. Komisja i Republika Francuska (zwana dalej „Francją”) zostały dopuszczone do postępowania w charakterze interwenientów po stronie Rady na podstawie art. 93 § 1 regulaminu.
25. W niniejszym postępowaniu uwagi na piśmie zostały przedłożone przez skarżącej, Radę, Komisję i Francję.
26. Podczas rozprawy w dniu 11 listopada 2004 r. wystąpili: skarżąca, Rada i Komisja.
IV – Analiza prawna
A – W przedmiocie zarzutu dotyczącego naruszenia zakazu dyskryminacji
27. W pierwszym zarzucie skargi Hiszpania podnosi, że zaskarżone rozporządzenie prowadzi do naruszenia na jej niekorzyść zakazu dyskryminacji, ustanowionego w sposób ogólny w art. 12 WE oraz konkretnie w dziedzinie wspólnej polityki rolnej w art. 34 ust. 2 WE.
28. Hiszpania podnosi w szczególności, że połowy statków francuskich na wodach hiszpańskich w strefie 12 mil nie są objęte ograniczeniami, które byłby porównywalne z ograniczeniami przewidzianymi wobec statków hiszpańskich na odpowiednich wodach francuskich. Ponadto ograniczenia, jakim podlegają hiszpańskie statki rybackie, nie występują w żadnym innym systemie dostępu statków rybackich państwa członkowskiego do zasobów rybołówstwa w wodach położonych w strefie 12 mil innego państwa członkowskiego. Hiszpania stwierdza zatem, że jest jedynym państwem członkowskim, którego statki mają ograniczony dostęp do wspomnianych zasobów sąsiedniego państwa członkowskiego.
29. Skarżąca dodaje, że brak jest jakiegokolwiek obiektywnego uzasadnienia dla utrzymania tego rodzaju dyskryminującego traktowania, ponieważ po upływie okresu przejściowego (którego koniec przypada na podstawie art. 166 aktu o przystąpieniu najpóźniej w dniu 31 grudnia 2002 r.) obowiązują wobec niej takie same warunki, jak wobec innych państw członkowskich. Jego statki powinny mieć zatem nieograniczony dostęp do wód francuskich położonych zarówno w strefie 12 mil, jak i poza tą strefą.
30. Przeciwne jest stanowisko Rady – do którego przyłączają się Francja i Komisja – zgodnie z którym zarzut naruszenia zakazu dyskryminacji oparty jest na dwóch błędnych założeniach. Jej zdaniem bowiem nie jest prawdą, że jedynie dostęp statków hiszpańskich jest ograniczony w zależności od gatunku i okresu roku, jak również, że brak jest jakiegokolwiek obiektywnego uzasadnienia dla takiego traktowania.
31. Przechodząc do oceny tych dwóch stanowisk, chciałbym w pierwszej kolejności zaznaczyć tak jak Rada, że analiza załącznika I do rozporządzenia nr 2371/2002 pozwala bez trudu stwierdzić, że zasady eksploatacji wód w strefie 12 mil nie są oparte na zasadzie wzajemności. Przykładowo statki francuskie mają dostęp do zasobów rybołówstwa w strefie 12 mil na wodach irlandzkich, chociaż statki tego państwa nie korzystają z takiego samego przywileju na wodach francuskich; podobnie statki belgijskie mogą eksploatować wody Zjednoczonego Królestwa, Irlandii i Danii, podczas gdy statki tych krajów nie mają takiego samego prawa w Belgii.
32. Na podstawie wspomnianego załącznika również w odniesieniu do innych państw członkowskich niż Hiszpania działalność połowowa napotyka na ograniczenia w zależności od gatunku (dotyczy to statków Francji, Irlandii, Niemiec, Niderlandów i Belgii w strefie 12 mil Zjednoczonego Królestwa i statków Niemiec, Niderlandów i Belgii w strefie 12 mil Danii) i okresu roku (dotyczy to statków Belgii w strefie 12 mil Danii i statków Niemiec w strefie 12 mil Francji).
33. Stwierdziwszy zatem, że przypadek hiszpański nie przedstawia sytuacji jednostkowej, pozostaje jednak zbadać, czy opisana sytuacja nie stanowi przypadku naruszenia zakazu dyskryminacji.
34. W tym celu należy przede wszystkim uwzględnić, że rozporządzenie będące przedmiotem niniejszego sporu ma na celu zagwarantowanie „eksploatacj[i] żywych zasobów wodnych, która zapewnia zrównoważone warunki ekonomiczne, środowiskowe i społeczne” (art. 2).
35. Aby zagwarantować taki cel, zaskarżone rozporządzenie przewiduje – jak podkreśla Rada i Komisja – moim zdaniem pominiętą przez skarżącą różnicę pomiędzy systemem znajdującym zastosowanie w strefie 12 mil od wybrzeża a systemem obowiązującym poza tą granicą.
36. Podczas gdy w tym drugim przypadku art. 17 akapit pierwszy rozporządzenia przewiduje ogólne obowiązywanie zasady swobodnego dostępu do zasobów rybołówstwa, akapit drugi tego artykułu przedłuża obowiązywanie systemu ograniczonego dostępu dla strefy 12 mil, przyjętego w poprzednich rozporządzeniach, które regulowały tę dziedzinę(10) . Wynika z tego, że dostęp do tej strefy nadal przyznany jest wyłącznie statkom, które tradycyjnie prowadziły działalność w danych strefach zgodnie z przewidzianymi w tym zakresie warunkami.
37. Celem takich ograniczeń jest, jak wynika z lektury motywu czternastego rozporządzenia, ochrona „najbardziej wrażliwych obszarów wód wspólnotowych” z uwzględnieniem jednocześnie konieczności podtrzymania „tradycyjnej działalności połowowej, na której w znacznym stopniu oparty jest społeczny i gospodarczy rozwój niektórych wspólnot nadmorskich”.
38. Z jednej strony została zatem przyjęta zasada, która chroni zasoby rybołówstwa tej strefy, ograniczając eksploatację, na ile to możliwe. Z drugiej strony podjęto próbę pogodzenia tego celu z ochroną rybaków, którzy tradycyjnie prowadzili połowy na danych wodach i którzy zostaliby pozbawieni działalności, z której się utrzymywali, gdyby nałożono na nich wcześniej nie znane ograniczenia.
39. Ponadto należy zauważyć, że w trakcie poszukiwania tej równowagi pomiędzy wymogami ochrony zasobów rybołówstwa szczególnie wrażliwej strefy 12 mil a równie ważnymi wymogami ochrony rybaków tradycyjnie prowadzących połowy w tych wodach względy oparte na wzajemności lub stosunkach sąsiedzkich między państwami członkowskimi nie odgrywały żadnej roli.
40. Ponieważ zatem logika systemu dostępu ustanowionego w zaskarżonym rozporządzeniu opiera się na „tradycyjnym charakterze” działalności statków rybackich innych państw członkowskich w strefie 12 mil danego państwa członkowskiego, należy zbadać, czy ma miejsce w tym kontekście dyskryminacja na niekorzyść hiszpańskich statków rybackich.
41. W tym względzie wystarczy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału(11) zakaz dyskryminacji oznacza, iż podobne sytuacje nie mogą zostać potraktowane w różny sposób, chyba że różnica ta jest obiektywnie uzasadniona.
42. W tym kontekście uważam przede wszystkim, że argument Hiszpanii, iż ponieważ jej statki mają swobodny dostęp do zasobów poza strefą 12 mil, dyskryminujące jest nakładanie na nią ograniczeń w strefie bliżej brzegu, pomija fakt, że te dwie strefy objęte są różnymi przepisami, tak więc brak jest już samej podstawy dla zastosowania zakazu dyskryminacji.
43. Z drugiej strony moim zdaniem nie może stanowić dyskryminacji fakt, że zaskarżone rozporządzenie poddaje eksploatację wód francuskich w strefie 12 mil przez hiszpańskie statki rybackie warunkom mniej korzystnym niż warunki przewidziane dla eksploatacji odpowiedniej strefy hiszpańskiej przez francuskie statki rybackie.
44. Eksploatacja wód francuskich w strefie 12 mil jest bowiem zakazana dla statków rybackich wszystkich państw członkowskich, z wyjątkiem tych, które tradycyjnie prowadziły tam połowy (wśród nich statki hiszpańskie), dla których utrzymano możliwość dostępu do zasobów tej strefy z zachowaniem tradycyjnie przewidzianych warunków. To samo dotyczy eksploatacji wód hiszpańskich w strefie 12 mil, która jest zakazana dla statków rybackich wszystkich państw członkowskich, również tu z wyjątkiem tych, które w dalszym ciągu korzystają z tradycyjnie przewidzianych warunków (co dotyczy w tym przypadku wyłącznie francuskich statków rybackich).
45. W obu przypadkach zasada ogólna polega zatem na ochronie zasobów rybołówstwa w wodach najbardziej wrażliwych, położonych w strefie 12 mil, w drodze generalnego zakazu dostępu statków rybackich innych państw członkowskich. Zasada ta dopuszcza wyjątki, które mają swoje korzenie w obiektywnej konieczności niepozbawiania rybaków z innych państw członkowskich możliwości wykonywania działalności, z której tradycyjnie się utrzymywali.
46. Ponieważ zatem system eksploatacji przewidziany w rozporządzeniu nr 2371/2002 ogranicza się do ogólnej niedyskryminującej zasady oraz wyjątków obiektywnie uzasadnionych, uważam, że nie można uwzględnić zarzutów sformułowanych przez skarżącą.
47. Nie można również podnosić, że ograniczając się do uwiecznienia sytuacji występującej w chwili przystąpienia Hiszpanii do Wspólnoty, rozporządzenie nr 2371/2002 nie uwzględniło konieczności ochrony praw nabytych przez rybaków hiszpańskich przed przystąpieniem.
48. W pierwszej kolejności, biorąc pod uwagę, jak wiele lat upłynęło od przystąpienia Hiszpanii do Wspólnoty, uważam, że trudno jest utrzymywać, iż rybacy hiszpańscy mogą nadal powoływać się na prawa nabyte przed przystąpieniem (ale nie potwierdzone, jak wskazano wyżej, w akcie przystąpienia), które zasługiwałyby na ochronę i z tego powodu uzasadniałyby rezygnację z ochrony zasobów rybołówstwa w wodach francuskich w strefie 12 mil.
49. Niemniej niezależnie od tego muszę stwierdzić, że wbrew temu, co utrzymuje Hiszpania, system sprzed przystąpienia wcale nie przyznawał hiszpańskim statkom rybackim swobodnego dostępu do tej strefy.
50. Prawdą jest natomiast, że – jak wynika z wyroku w sprawie Arbelaiz-Emazabel(12) – w trakcie negocjacji, które doprowadziły do zawarcia umowy w sprawie rybołówstwa EWG–Hiszpania z 1980 r., rząd hiszpański żądał pierwotnie utrzymania praw, z których jego rybacy korzystali w strefie między 6 a 12 milą francuskich wód atlantyckich na podstawie wcześniejszych umów międzynarodowych, w szczególności na podstawie konwencji londyńskiej z 1964 r.(13) i francusko-hiszpańskiej umowy w sprawie rybołówstwa z 1967 r.(14) . Również faktem jest jednak, że w trakcie negocjacji rząd ten zrezygnował z własnych żądań, oświadczając, że „przepisy umowy [z 1980 r.] zastępują przepisy umów dotyczących stosunków w dziedzinie rybołówstwa, których stronami są państwa członkowskie EWG i Hiszpania”(15), to jest umów, do których należą bez wątpienia wspomniana konwencja londyńska i umowa francuska-hiszpańska.
51. Powyższe rozważania skłaniają mnie do stwierdzenia, że rozporządzenie nr 2371/2002, a w szczególności pkt 6 załącznika I, nie narusza zakazu dyskryminacji. Proponuję zatem, aby Trybunał oddalił pierwszy zarzut.
B – W przedmiocie rzekomego naruszenia aktu o przystąpieniu Hiszpanii do Wspólnot Europejskich
52. W drugim zarzucie Hiszpania utrzymuje, że pkt 6 załącznika I do rozporządzenia nr 2371/2002 narusza akt o przystąpieniu.
53. Hiszpania uważa, że art. 160 tego aktu przewiduje ograniczenia w dostępie hiszpańskich statków rybackich do zasobów rybołówstwa francuskich wód atlantyckich, które dotyczą zarówno strefy 12 mil od wybrzeża, jak i strefy położonej poza tą granicą. Ponieważ zgodnie z art. 166 tego aktu przepisy art. 156–164 mogą być stosowane wyłącznie przez okres przejściowy, który miał upłynąć w dniu 31 grudnia 2002 r. (zob. wyżej punkt 19), prawodawca wspólnotowy nie mógł po tej dacie w sposób zgodny z prawem utrzymywać w mocy ograniczenia dla działalności hiszpańskich statków rybackich na francuskich wodach atlantyckich ani też działalności prowadzonej w strefie 12 mil.
54. Zdaniem skarżącego rządu, stosując wobec statków hiszpańskich w dalszym ciągu te same warunki dostępu do wspomnianej strefy przewidziane w rozporządzeniach wcześniejszych(16), które zostały przyjęte, kiedy art. 160 aktu o przystąpieniu pozostawał w mocy, zaskarżone rozporządzenie stanowi niezgodne z prawem przedłużenie systemu przejściowego ponad okres przewidziany w tym akcie.
55. Na takie zarzuty Rada, popierana przez Francję i Komisję, podnosi argumenty, z którymi moim zdaniem należy się zgodzić.
56. Przede wszystkim uważam, że zaskarżone rozporządzenie nie może naruszać art. 166 aktu o przystąpieniu, ponieważ przepis ten nie ma na celu ustanowienia granic dla działalności prawodawcy wspólnotowego po upływie okresu przejściowego, lecz ogranicza się do stwierdzenia, że po tej dacie określone przepisy aktu o przystąpieniu, wśród nich art. 160, tracą moc.
57. Niemniej niezależnie od tego uważam za istotne pokreślenie, że wbrew temu, co utrzymuje skarżący rząd, regulacja, której wspólnotowy porządek prawny – aktualnie w drodze zaskarżonego rozporządzenia, a wcześniej rozporządzeń wcześniejszych(17) – poddaje dostęp do francuskich wód atlantyckich w strefie 12 mil, nie jest objęta zakresem stosowania art. 156–164 aktu o przystąpieniu i nie ma tym samym żadnego związku z ich okresem obowiązywania.
58. Jak słusznie zaznaczyła podczas rozprawy Rada, a przede wszystkim Komisja, art. 160 aktu o przystąpieniu faktycznie nie wyłącza wyraźnie ze swojego zakresu zastosowania francuskich wód atlantyckich w strefie 12 mil. Niemniej artykuł ten nie dotyczy omawianego przypadku, ponieważ dostęp do tych wód jest w rzeczywistości przedmiotem specjalnej regulacji, która weszła w życie w drodze zmian, jakie akt o przystąpieniu wprowadził do rozporządzenia nr 170/83. W szczególności, jak wskazano powyżej (zob. wyżej pkt 8 i nast.), art. 26 tego aktu dodał do załącznika do tego rozporządzenia nową tabelę zatytułowaną „Wody przybrzeżne Hiszpanii” i uaktualnił tabelę „Wody przybrzeżne Francji oraz departamentów zamorskich”. Tabele te zostały zamieszczone ostatnio w załączniku I do zaskarżonego rozporządzenia.
59. Ponieważ art. 26 znajduje się w trzeciej części aktu o przystąpieniu, zatytułowanej „Zmiany aktów wydanych przez instytucje”, nie zaś w części czwartej tego aktu: „Przepisy przejściowe”, nie ma on żadnego związku z okresem przejściowym, o którym mowa w art. 166 tego aktu. Ponadto okoliczność, że charakter przejściowy mają tylko ograniczenia dostępu do wód poza granicą 12 mil, a nie ograniczenia dotyczące wód położnych przed tą granicą, jest logiczną konsekwencją tego, że jak wykazano przy ocenie pierwszego zarzutu skargi, jedynie w odniesieniu do wód poza granicą 12 mil obowiązuje zasada swobodnego dostępu dla wszystkich statków wspólnotowych. Logiczne jest zatem, że system wprowadzający odstępstwo od tej zasady może zostać nałożony na hiszpańskie statki rybackie tylko na okres przejściowy związany z przystąpieniem do Wspólnoty.
60. Ponieważ jednak zasada ta nie obowiązuje w odniesieniu do strefy 12 mil, nie uważam za zasadne stwierdzenia skarżącego rządu, że upływ okresu przejściowego oznacza automatycznie również wyeliminowanie ograniczeń przewidzianych dla dostępu statków hiszpańskich do francuskich wód atlantyckich w tej strefie.
61. Ograniczenia takie zostały bowiem wprowadzone do rozporządzenia nr 170/83 aktem o przystąpieniu (i następnie potwierdzone przez rozporządzenia, które je zmieniały) w celu poddania dostępu statków hiszpańskich do wód francuskich w strefie 12 mil regulacji zgodnej z zasadą ogólną stosowaną w dziedzinie dostępu do wód przybrzeżnych danego państwa członkowskiego dla statków innych państw członkowskich. Chodzi tu o zasadę, która – jak wielokrotnie powyżej już zaznaczono – polega zasadniczo na zakazie eksploatacji zasobów rybołówstwa tej strefy, z zastrzeżeniem wymienionych odstępstw na rzecz tych państw, których statki rybackie tradycyjnie prowadziły działalność na wodach przybrzeżnych innych państw członkowskich.
62. Ponieważ wraz z wprowadzeniem i utrzymaniem ograniczeń działalności statków rybackich na wodach francuskich w strefie 12 mil Hiszpania została poddana tej samej zasadzie, która obowiązuje nadal między pozostałymi państwami członkowskimi, nie ma powodu dla przyjęcia, że upływ okresu przejściowego związanego z przystąpieniem powoduje automatycznie niezgodność z prawem takich ograniczeń.
63. Bezzasadność argumentów przytoczonych przez skarżący rząd potwierdza ponadto fakt, że przepisy dotyczące eksploatacji wód francuskich w strefie 12 mil, chociaż zostały wprowadzone do rozporządzenia nr 170/83 przez akt o przystąpieniu, stały się integralną częścią tego rozporządzenia ze wszystkimi skutkami i dlatego mają taki sam zakres jak inne przepisy rozporządzenia zawarte w nim od początku. Ponieważ rozporządzenie przewidywało ograniczenia również w stosunkach między państwami założycielskimi (na przykład w przypadku niemieckich statków rybackich na wodach francuskich), uważam za ewidentne, że przepisy zawarte w rozporządzeniu nr 170/83 nie są uzależnione od upływu okresów przejściowych związanych z przystąpieniami.
64. Takie samo stwierdzenie obowiązuje a fortiori w odniesieniu do rozporządzenia nr 2371/2002, które nie ma żadnego związku z aktem o przystąpieniu Hiszpanii i zostało przyjęte wyłącznie na podstawie art. 37 WE.
65. Wobec powyższego proponuję zatem, aby Trybunał oddalił również drugi zarzut, a tym samym oddalił skargę w całości.
V – W przedmiocie kosztów
66.
Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu oraz uwzględniając wniosek, do którego doszedłem w przedmiocie oddalenia odwołania, uważam, że kosztami postępowania poniesionymi przez Radę należy obciążyć skarżącą. Republika Francuska i Komisja powinny natomiast pokryć własne koszty, zgodnie z art. 69 § 4 regulaminu.
VI – Wnioski
67. Na podstawie powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał orzekł, co następuje:
1) Skarga zostaje oddalona.
2) Królestwo Hiszpanii zostaje obciążone kosztami postępowania.
3) Republika Francuska i Komisja Wspólnot Europejskich pokrywają własne koszty.
(1) .
(2)  –	Dz.U. L 358, str. 59.
(3)  –	Dz.U. 1985, L 302, str. 69.
(4)  –	Dz.U. L 236, str. 1.
(5)  –	Dz.U. 1972, L 73, str. 14.
(6)  –	Dz.U. L 24, str. 1.
(7)  –	Porozumienie to zostało zatwierdzone w imieniu Wspólnoty rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3062/92 z dnia 25 listopada 1980 r. dotyczącym zawarcia porozumienia w sprawie rybołówstwa pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a rządem Hiszpanii (Dz.U. L 322, str. 3).
(8)  –	Dz.U. L 389, str. 1.
(9)  –	Artykuł 166 stanowi, że „[s]ystem określony w artykułach od 156 do 164, wraz z dostosowującymi go zmianami, które mogą zostać wprowadzone przez Radę na podstawie art. 162, pozostaje w mocy do dnia upływu okresu, o którym mowa w art. 8 ust. 3 rozporządzenia (EWG) nr 170/83” [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tego aktu poniżej]. Ten ostatni przepis stanowi, że „[w] okresie 10 lat następujących po dniu 31 grudnia 1992 r. Komisja przedstawi Radzie sprawozdanie dotyczące sytuacji ekonomicznej i społecznej regionów nadmorskich, na podstawie którego Rada, zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 43 traktatu, postanowi w przedmiocie przepisów, które po upływie tego dziesięcioletniego okresu zastąpią system przewidziany w art. 6 i 7”. Z powyższego wynika, że – jak zaznaczono w tekście – terminem przewidzianym w art. 166 aktu o przystąpieniu z 1985 r. był dzień 31 grudnia 2002 r.
(10)  –	Chodzi tu, jak przedstawiono szczegółowo w ramach prawnych, o rozporządzenie nr 170/83 (zmienione aktem przystąpienia Hiszpanii) i rozporządzenie nr 3760/92.
(11)  –	Zobacz ex multis wyroki z dnia 23 lutego 1983 r. w sprawie 8/82 Wagner, Rec. str. 371, pkt 18, z dnia 13 listopada 1984 r. w sprawie 283/83 Racke, Rec. str. 3791, pkt 7, z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie 311/97 Royal Bank of Scotland, Rec. str. I‑2651, pkt 26, i z dnia 25 października 2001 r. w sprawie C‑120/99 Włochy przeciwko Komisji, Rec. str. I‑7997, pkt 80.
(12)  –	Wyrok z dnia 8 grudnia 1981 . w sprawie 181/80 Arbelaiz-Emazabel, Rec. str. 2961).
(13)  –	Konwencja londyńska w sprawie rybołówstwa z dnia 9 marca 1964 r. (U.N. Treaty Series 581, nr 8432), ratyfikowana przez Francję i Hiszpanię w 1965 r.
(14)  –	Ogólna umowa w sprawie rybołówstwa zawarta pomiędzy Francją i Hiszpanią w drodze wymiany not z dnia 20 marca 1967 r. ( Dziennik Urzędowy Republiki Francuskiej
z dnia 4 sierpnia 1967 r., str. 7807).
(15)  –	Przywołany powyżej wyrok w sprawie Arbelaiz-Emazabel, pkt 18.
(16)  –	Odwołuję się, jak wskazano w ramach prawnych, do rozporządzenia nr 170/83 (zmienionego aktem o przystąpieniu Hiszpanii) i rozporządzenia nr 3760/92.
(17)  –	Zobacz przypis 16.