62021CJ0807_RES
Cás C‑807/21
Deutsche Wohnen SE
v
Staatsanwaltschaft Berlin
(iarraidh ar réamhrialú ó Kammergericht Berlin)
Breithiúnas na Cúirt Breithiúnais (an Mór-Dhlísheomra) an 5 Nollaig 2023
(Tarchur chun réamhrialú – Cosaint sonraí pearsanta – Rialachán (AE) 2016/679 – Airteagal 4(7) – An coincheap ‘rialaitheoir’ – Airteagal 58(2) – Cumhachtaí na n-údarás maoirseachta bearta ceartaitheacha a fhorchur – Airteagal 83 – Fíneálacha riaracháin a ghearradh ar dhuine dlítheanach – Coinníollacha – Lamháil solúbthachta na mBallstát – Ceanglas go mbeadh an sárú d’aon ghnó nó le faillí)
Daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil – Rialachán 2016/679 – Fíneálacha riaracháin a ghearradh – Coinníollacha – Gan lamháil solúbthachta na mBallstát na coinníollacha substainteacha a leagan síos maidir le fíneáil riaracháin a ghearradh ar rialaitheoir – Ábharthacht choincheap an ghnóthais de réir bhrí Airteagail 101 agus 102 CFAE atá teoranta d’fhíneáil a ríomh – Reachtaíocht náisiúnta a fhágann gur féidir fíneáil a ghearradh ar dhuine dlítheanach ina cháil mar rialaitheoir faoi réir an choinníll gur cuireadh i leith duine nádúrtha sainaitheanta roimhe sin an sárú atá i gceist – Do-ghlacthacht
(Airteagail 101, 102 agus Airteagal 288(2) CFAE; Rialachán 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, aithrisí 10, 11, 74, 129 agus 150 agus Airteagal 4(7), Airteagal 58(2) agus (4), agus Airteagal 83)
(féach míreanna 38, 43-60, mír 1 den chuid oibríochtúil)
Daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil – Rialachán 2016/679 – An coincheap ‘rialaitheoir’ – Duine nádúrtha – Cuimsiú – Coinníoll – Rannpháirtíocht iarbhír i gcinneadh chuspóirí agus mhodhanna na próiseála
(Rialachán 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 4(7))
(féach míreanna 39-42)
Daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil – Rialachán 2016/679 – Fíneálacha riaracháin a ghearradh – Coinníollacha – Gan lamháil solúbthachta na mBallstát na coinníollacha substainteacha a leagan síos maidir le fíneáil riaracháin a ghearradh ar rialaitheoir – Ceanglas go ndéanfaidh an rialaitheoir an sárú d’aon ghnó nó le faillí
(Rialachán 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, aithrisí 9, 13 agus 148 agus Airteagal 58(2) agus Airteagal 83)
(féach míreanna 65-78, 86, mír 2 den chuid oibríochtúil)
Résumé
Is cuideachta eastáit réadaigh í Deutsche Wohnen SE (‘DW’) a bhfuil líon mór áitreabh tráchtála agus teaghaise faoi úinéireacht aici go hindíreach trí scairshealbhaíocht i gcuideachtaí éagsúla. Mar chuid dá gníomhaíochtaí tráchtála, próiseálann sí sonraí pearsanta thionóntaí na n-áitreabh sin.
Tar éis dhá iniúchadh a rinneadh in 2017 agus in 2019, fuair Berliner Beauftragte für den Datenschutz (an tÚdarás um Chosaint Sonraí, Beirlín, an Ghearmáin) go raibh sraith sáruithe ar RGCS (
1
) déanta ag DW. Le cinneadh an 30 Deireadh Fómhair 2019, d’fhorchuir an t-údarás maoirseachta sin fíneálacha riaracháin i leith sáruithe den sórt sin.
Thug DW achomharc i gcoinne an chinnidh sin os comhair Landgericht Berlin (an Chúirt Réigiúnach, Beirlín, an Ghearmáin), a chuir clabhsúr ar na himeachtaí gan gníomhaíocht bhreise a dhéanamh. Thug an chúirt sin faoi deara, faoi dhlí na Gearmáine (
2
), nach féidir cion riaracháin a shuí ach amháin i gcoinne duine nádúrtha agus ní féidir é a shuí i gcoinne duine dlítheanach. Ina theannta sin, i gcás a bhaineann le duine dlítheanach a thabhaíonn dliteanas, ní fhéadfar ach gníomhartha chomhaltaí na gcomhlachtaí nó ionadaithe an duine dhlítheanaigh a iontráil go barúlach ar an duine sin. Rinne Staatsanwaltschaft Beirlín (Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí, Beirlín) achomharc i gcoinne an chinnidh sin os comhair Kammergericht Beirlín (Ard-Chúirt Réigiúnach, Beirlín, an Ghearmáin). Sa chomhthéacs sin, rinne an chúirt sin tarchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais chun réamhrialú a fháil ar léiriú RGCS (
3
).
Ina breithiúnas, rialaíonn an Chúirt, ina suí di mar Mhór-Dhlísheomra, maidir leis na coinníollacha chun fíneálacha riaracháin a ghearradh faoi RGCS. Ar an gcéad dul síos, scrúdaíonn sí an cheist an bhféadfaidh na Ballstáit fíneáil riaracháin a ghearradh ar dhuine dlítheanach a chur faoi réir an choinníll nach mór an sárú ar an Rialachán sin a bheith barúlach ar dtús do dhuine nádúrtha sainaitheanta. Ar an dara dul síos, tugann sí aghaidh ar an gceist an gá an sárú ar fhorálacha RGCS ar gearradh pionós ina leith a dhéanamh d’aon ghnó nó le faillí (
4
).
Measúnú na Cúirte
Maidir le fíneáil riaracháin a ghearradh faoi RGCS ar dhuine dlítheanach, tugann an Chúirt faoi deara, ar an gcéad dul síos, go ndírítear na prionsabail, na toirmisc agus na hoibleagáidí a leagtar síos in RGCS, go háirithe, ar ‘rialaitheoirí’, a mbaineann a bhfreagracht le haon phróiseáil sonraí pearsanta a dhéanann siad féin nó a dhéantar ar a son. Is é an dliteanas sin atá mar bhonn le fíneáil riaracháin a ghearradh ar an rialaitheoir de bhun Airteagal 83 den Rialachán sin i gcás sárú ar fhorálacha RGCS. Mar sin féin, ní dhearna reachtas an Aontais idirdhealú, chun dliteanas a chinneadh faoin Rialachán sin, idir daoine nádúrtha agus dlítheanacha, nach bhfuil an dliteanas sin ach faoi réir an choinníll go gcinnfidh na daoine sin, ina n-aonar nó i gcomhpháirt le daoine eile, cuspóirí agus modhanna próiseála sonraí pearsanta (
5
). Dá bhrí sin, mar riail, tá aon duine a chomhlíonann an coinníoll sin faoi dhliteanas, go háraithe, i leith aon sárú ar RGCS arna dhéanamh aige nó aici nó thar ceann nó a ceann. Tuigtear leis sin, ar an gcéad dul síos, go bhfuil daoine dlítheanacha faoi dhliteanas ní hamháin i leith sáruithe arna ndéanamh ag a n-ionadaithe, a stiúrthóirí nó a mbainisteoirí, ach freisin ag aon duine eile a ghníomhaíonn i gcomhthéacs ghníomhaíocht tráchtála na ndaoine dlítheanacha sin agus thar a gceann. Ar an dara dul síos, ní mór gur féidir na fíneálacha riaracháin dá bhforáiltear in RGCS i gcás sáruithe den sórt sin a ghearradh go díreach ar dhaoine dlítheanacha i gcás inar féidir iad a aicmiú mar rialaitheoirí i gceist.
Ina dhiaidh sin, tugann an Chúirt faoi deara nach bhfuil aon fhoráil de RGCS ann lena gceadaítear an tátal go bhfuil forchur fíneála riaracháin ar dhuine dlítheanach mar rialaitheoir faoi réir cinneadh roimh ré go ndearna duine nádúrtha sainaitheanta an sárú sin. Ina theannta sin, níor thug reachtas an Aontais corrlach lánroghnach do na Ballstáit ina leith sin. Ós rud é go dtugtar deis le RGCS dóibh ceanglais a leagan síos maidir leis an nós imeachta a bheidh le leanúint ag na húdaráis mhaoirseachta chun fíneáil riaracháin (
6
) a ghearradh ar bhealach ar bith, ní chiallaíonn sé sin go mbeidh siad i dteideal freisin coinníollacha substainteacha de bhreis ar na coinníollacha a leagtar síos le RGCS a leagan síos.
Sa chomhthéacs sin, soiléiríonn an Chúirt le linn cead a thabhairt do na Ballstáit a cheangal go haontaobhach, mar choinníoll is gá chun fíneáil riaracháin faoi Airteagal 83 de RGCS a ghearradh ar rialaitheoir is duine dlítheanach, go mbeadh an sárú barúlach nó inchurtha i leith duine nádúrtha sainaitheanta roimh ré contrártha leis an gcuspóir sin de RGCS. Ina theannta sin, chuirfeadh ceanglas breise den sórt sin an baol ar deireadh go lagófaí éifeachtacht agus éifeacht dhíspreagthach na bhfíneálacha riaracháin a ghearrtar ar dhaoine dlítheanacha mar rialaitheoirí.
Ar deireadh, chuir an Chúirt in iúl nach bhfuil aon tionchar ag an gcoincheap ‘gnóthas’, de réir bhrí Airteagail 101 agus 102 CFAE (
7
), maidir le cibé acu an bhféadfar nó nach bhféadfar fíneáil riaracháin a ghearradh de bhun RGCS ar rialaitheoir ar duine dlítheanach é nó í agus nach bhfuil sé ábhartha ach amháin chun méid fíneála den sórt sin a chinneadh, agus faoi na coinníollacha faoina bhféadfar sin a dhéanamh.
Cinntíonn an Chúirt, i ndáil leis an méid sin, go gcuirtear cosc le RGCS (
8
) ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhféadfar fíneáil riaracháin a ghearradh ar dhuine dlítheanach ina cháil mar rialaitheoir as sárú ar an Rialachán sin (
9
) ach amháin más rud é gur cuireadh an sárú sin i leith duine nádúrtha sainaitheanta roimhe sin.
Maidir leis an gceist an bhféadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh maidir le fíneáil riaracháin a ghearradh fiú i gcás nach ndearnadh an sárú ar forchuireadh pionós ina leith d’aon ghnó nó le faillí, meabhraíonn an Chúirt, ar an gcéad dul síos, go bhfuil na coinníollacha substainteacha atá le comhlíonadh ag údarás maoirseachta nuair a ghearrann sé fíneáil den sort sin ar rialaitheoir faoi raon feidhme dhlí an Aontais amháin agus nach bhfuil aon lamháil solúbthachta ag na Ballstáit ina leith sin.
Maidir leis na coinníollacha sin, tugann an Chúirt faoi deara go n-áirítear ‘cineál an tsáraithe a bheith déanta d'aon ghnó nó le faillí’ (
10
) ar na tosca a liostaítear in RGCS a bhfuil an t-údarás maoirseachta le haird a thabhairt orthu agus fíneáil den sórt sin á ghearradh aige. Ar an taobh eile, ní luann aon cheann de na tosca sin go bhféadfaí an rialaitheoir a chur faoi dhliteanas in éagmais iompar éagórach ar a thaobh. Dá réir sin, ní fhéadfar fíneáil riaracháin a ghearradh ar an rialaitheoir de bhun Airteagal 83 den Rialachán sin ach amháin i gcás sáruithe ar fhorálacha RGCS arna ndéanamh ag an rialaitheoir d’aon ghnó nó le faillí.
Cuireann an Chúirt leis sin go dtacaíonn geilleagar ginearálta agus cuspóir RGCS don léamh sin. Sa chomhthéacs sin, luaitear ann go gcruthaíonn córas pionós lena bhféadfar fíneáil riaracháin a ghearradh faoi RGCS, i gcás ina bhfuil údar maith leis sin de bharr imthosca sonracha gach cáis ar leith, dreasacht do rialaitheoirí agus próiseálaithe an Rialachán a chomhlíonadh agus, mar gheall ar a n-éifeacht athchomhairleach, cuidíonn fíneálacha riaracháin le cosaint daoine nádúrtha a neartú. Mar sin féin, níor measadh le reachtas an Aontais Eorpaigh gur ghá foráil a dhéanamh d’fhíneálacha riaracháin a ghearradh in éagmais lochta. Ós rud é go bhfuil sé d’aidhm ag RGCS leibhéal cosanta atá comhsheasmhach agus aonchineálach araon a bhaint amach agus nach mór, chuige sin, é a chur i bhfeidhm go comhsheasmhach ar fud an Aontais Eorpaigh, bheadh sé contrártha leis an gcuspóir sin cead a thabhairt do na Ballstáit foráil a dhéanamh do chóras den sórt sin chun fíneáil a ghearradh.
Dá bhrí sin, measann an Chúirt nach féidir fíneáil riaracháin a ghearradh faoi Airteagal 83 de RGCS ach amháin má shuitear go ndearna an rialaitheoir, ar duine dlítheanach agus gnóthas araon é, sárú d’aon ghnó nó le faillí ar na rialacha atá sa Rialachán sin.
(
1
)	Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine aonair a chosaint i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO 2016 L 119, lch. 1, ‘RGCS’).
(
2
)	Gesetz über Ordnungswidrigkeiten (an Dlí um Chionta Riaracháin) an 24 Bealtaine 1968 (BGBl. 1968 I, lch. 481), i leagan de Theachtaireacht an 19 Feabhra 1987 (BGBl. 1987 I, lch. 602), mar a oiriúnaíodh le Dlí an 19 Meitheamh 2020 (BGBl. 2020 I, lch. 1350).
(
3
)	Airteagal 58(2) agus Airteagal 83 de RGCS.
(
4
)	I ndáil leis sin, féach freisin breithiúnas an 5 Nollaig 2023, Nacionalinis visuomenės sveikatos centras (C‑683/21, EU:C:2023:949), a tugadh an lá céanna.
(
5
)	I gcomhréir le hAirteagal 4(7) de RGCS.
(
6
)	Mar is léir ó Airteagal 58(4) agus Airteagal 83(8) de RGCS, arna léamh i bhfianaise aithris 129 de.
(
7
)	Dá dtagraítear in aithris 150 de RGCS.
(
8
)	Féach Airteagal 58(2)(i) agus Airteagal 83(1) go (6) de RGCS.
(
9
)	Dá dtagraítear in Airteagal 83(4) go (6) de RGCS.
(
10
)	Airteagal 83(2)(b) de RGCS.