Arrest van het Hof (Vierde kamer) van 4 oktober 2012 – ED & F Man Alcohols
(Zaak C-669/11)
„Bescherming van financiële belangen van de Unie – Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 – Materiële werkingssfeer – Begrip ‚aantasting van financiële belangen van de Unie’ – Gewone gunning voor uitvoer van alcohol uit wijnbouwproducten die in bezit is van interventiebureaus – Uitvoer van partijen alcohol uit de Unie na verstrijken van gestelde termijn – Verbeurte van honoreringszekerheid – Bestuurlijke maatregelen – Bestuurlijke sancties – Verordening (EG) nr. 360/95 – Verordening (EG) nr. 1623/2000 – Retroactieve toepassing van minst strenge sanctie”
1.                     Eigen middelen van de Europese Unie – Verordening betreffende bescherming van financiële belangen van de Unie – Onregelmatigheid
– Begrip – Niet-nakoming, door marktdeelnemer aan wie partijen alcohol zijn gegund, van verplichting om deze partijen binnen
gestelde termijn uit de Unie uit te voeren – Daaronder begrepen (Verordening nr. 2988/95 van de Raad, art. 1; verordening
nr. 360/95 van de Commissie) (cf. punten 35-38, dictum 1)
2.                     Eigen middelen van de Europese Unie – Verordening betreffende bescherming van financiële belangen van de Unie – Bestuurlijke
sanctie – Begrip – Gehele of gedeeltelijke verbeurte van honoreringszekerheid die exporteur ter waarborging van nakoming van
zijn verbintenissen, zoals uitvoer binnen gestelde termijnen, had gesteld – Daaronder begrepen (Verordening nr. 2988/95 van
de Raad, art. 5; verordeningen van de Commissie nr. 360/95, art. 5, lid 5, en nr. 1623/2000, art. 91, lid 12) (cf. punten 40,
41, 43, dictum 2)
3.                     Landbouw – Gemeenschappelijke ordening van markten – Wijn – Verkoop bij gewone gunning van alcohol uit wijnbouwproducten voor
uitvoer uit de Unie – Bestuurlijke sancties voor geval dat uitvoer niet binnen gestelde termijn plaatsvindt – Verbeurte van
honoreringszekerheid – Rechtsgrondslag – Onmogelijkheid om sanctie uitsluitend op artikel 5 van verordening nr. 2988/95 te
baseren – Noodzaak om deze op artikel 5, lid 5, van verordening nr. 360/95 te baseren (Verordening nr. 2988/95 van de Raad,
art. 5; verordening nr. 360/95 van de Commissie, art. 5, lid 5) (cf. punten 46-49, dictum 3)
4.                     Landbouw – Gemeenschappelijke ordening van markten – Wijn – Verkoop bij gewone gunning van alcohol uit wijnbouwproducten voor
uitvoer uit de Unie – Onregelmatigheid die aanleiding geeft tot sanctie – Minder strenge sancties voortvloeiend uit de bepalingen
van verordeningen nrs. 2988/1995 en 1623/2000, in onderling verband gelezen, niet met terugwerkende kracht van toepassing
– Toepassing van verordening nr. 360/95 als lex specialis die uitsluitend geldt voor bepaalde uitvoer naar Brazilië (Verordening
nr. 2988/95 van de Raad, art. 2, lid 2; verordeningen van de Commissie nr. 2220/85, art. 23, nr. 360/95, art. 5, lid 5, en
nr. 1623/2000, art. 91, leden 2, 12 en 13, en 100) (cf. punten 53, 57-60, dictum 4)
Voorwerp
Verzoek om een prejudiciële beslissing – Conseil d’État – Uitlegging van artikel 5, lid 5, van verordening (EG) nr. 360/95
van de Commissie van 22 februari 1995 tot opening van gewone openbare inschrijvingen voor de verkoop, met het oog op uitvoer,
van alcohol uit wijnbouwproducten die in het bezit is van de interventiebureaus (PB L 41, blz. 14), van artikel 91, lid 12,
van verordening (EG) nr. 1623/2000 van de Commissie van 25 juli 2000 tot vaststelling van de uitvoeringsbepalingen met betrekking
tot de marktmechanismen als bedoeld in verordening (EG) nr. 1493/1999 houdende een gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt
(PB L 194, blz. 45), van artikel 1 van verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad van 18 december 1995 betreffende
de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen (PB L 312, blz. 1), alsook van de bepalingen van
verordening (EEG) nr. 377/93 van de Commissie van 12 februari 1993 tot vaststelling van de uitvoeringsbepalingen voor de afzet
van alcohol die is verkregen bij distillatie als bedoeld in de artikelen 35, 36 en 39 van verordening (EEG) nr. 822/87 van
de Raad en die in het bezit is van de interventiebureaus (PB L 43, blz. 6) en van verordening (EEG) nr. 2220/85 van de Commissie
van 22 juli 1985 tot vaststelling van gemeenschappelijke uitvoeringsbepalingen inzake de regeling voor het stellen van zekerheden
voor landbouwproducten (PB L 205, blz. 5) – Verkoop, met het oog op uitvoer, via gewone openbare inschrijvingen van alcohol
uit wijnbouwproducten die in het bezit is van de interventiebureaus met het oog op een uiteindelijk gebruik in de brandstofsector
– Overschrijding van de uitvoertermijn door de koper – Bestuurlijke sancties of maatregelen van een andere aard – Tekortkoming
waardoor de Uniebegroting kan worden benadeeld
Dictum
1)
De niet-naleving door een marktdeelnemer van de termijn die is vastgesteld voor de uitvoer van de hoeveelheden alcohol die
hem werden toegewezen via een door de Europese Commissie georganiseerde inschrijvingsprocedure, zoals die welke wordt geregeld
door verordening (EG) nr. 360/95 van de Commissie van 22 februari 1995 tot opening van gewone openbare inschrijvingen voor
de verkoop, met het oog op uitvoer, van alcohol uit wijnbouwproducten die in het bezit is van de interventiebureaus, vormt
een „onregelmatigheid” in de zin van verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad van 18 december 1995 betreffende de
bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen.
2)
De volledige of gedeeltelijke verbeurte van een honoreringszekerheid, zoals die waarin is voorzien bij artikel 5, lid 5, van
verordening (EG) nr. 360/95, of van een zekerheid die ter waarborging van de uitvoer binnen de voorgeschreven termijnen is
gesteld, zoals die waarin is voorzien bij artikel 91, lid 12, van verordening (EG) nr. 1623/2000 van de Commissie van 25 juli
2000 tot vaststelling van de uitvoeringsbepalingen met betrekking tot de marktmechanismen als bedoeld in verordening (EG)
nr. 1493/1999 houdende een gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt, valt onder het begrip „administratieve sanctie” in
de zin van artikel 5 van verordening nr. 2988/95.
3)
In omstandigheden als die van het hoofdgeding vormt artikel 5, lid 5, van verordening nr. 360/95 de nodige rechtsgrondslag
om een sanctie op te leggen die bestaat in de volledige of gedeeltelijke verbeurte van een honoreringszekerheid.
4)
In omstandigheden als die van het hoofdgeding moet artikel 2, lid 2, van verordening nr. 2988/95 aldus worden uitgelegd dat
de nationale autoriteiten, bij de bestraffing van de niet-naleving van de termijn die is vastgesteld voor de uitvoer naar
Brazilië van de hoeveelheden alcohol die overeenkomstig verordening nr. 360/95 via een inschrijving zijn verkregen, de sanctie
dienen toe te passen waarin is voorzien bij artikel 5, lid 5, van deze laatste verordening, en niet de sanctie van artikel 91,
lid 12, van verordening nr. 1623/2000.