62019CC0919
CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL
M. BOBEK
van 3 juni 2021 (
1
)
Zaak C‑919/19
Generálna prokuratura Slovenskej republiky
tegen
X.Y.
[verzoek van de Najvyšší súd Slovenskej republiky (hoogste rechterlijke instantie van de Slowaakse Republiek) om een prejudiciële beslissing]
„Prejudiciële verwijzing – Wederzijdse erkenning van strafvonnissen – Kaderbesluit 2008/909/JBZ – Reclassering van de gevonniste persoon – Tenuitvoerlegging van de sanctie in de lidstaat waarvan de gevonniste persoon onderdaan is en waar hij zijn woonplaats heeft”
I. Inleiding
1.
Verzoeker in het hoofdgeding is een Slowaakse onderdaan die in Tsjechië is veroordeeld wegens gekwalificeerde diefstal met geweld. Hij is veroordeeld tot een vrijheidsstraf van acht jaar, die hij thans in die lidstaat uitzit.
2.
De bevoegde Tsjechische rechter heeft op grond van kaderbesluit 2008/909/JBZ (
2
) verzocht om erkenning van het vonnis en tenuitvoerlegging van de sanctie in Slowakije. Het vonnis tegen verzoeker is in Slowakije in eerste aanleg erkend.
3.
De Najvyšší súd Slovenskej republiky (hoogste rechterlijke instantie van de Slowaakse Republiek; de verwijzende rechter), waartoe verzoeker zich heeft gewend, heeft echter twijfels over verschillende aspecten van de uitlegging van kaderbesluit 2008/909. In het bijzonder vraagt hij zich af wat er precies wordt verstaan onder het begrip „wonen” op het grondgebied van de uitvoerende lidstaat – een van de voorwaarden voor de overbrenging van de gevonniste persoon – en welke rol precies toekomt aan de autoriteiten van de beslissingsstaat en van de tenuitvoerleggingsstaat bij de beoordeling van de kansen op reclassering van de gevonniste persoon.
II. Toepasselijke bepalingen
A.
Unierecht
4.
In overweging 9 van kaderbesluit 2008/909 staat te lezen dat „[d]e tenuitvoerlegging van de sanctie in de tenuitvoerleggingsstaat […] de reclassering van de gevonniste persoon [dient] te bevorderen. Wanneer de bevoegde autoriteit van de beslissingsstaat zich ervan vergewist of de tenuitvoerlegging van de sanctie door de tenuitvoerleggingsstaat zal bijdragen aan de reclassering van de betrokkene, dient zij rekening te houden met factoren als zijn verbondenheid met de tenuitvoerleggingsstaat, meer bepaald met de overweging of het voor hem de plaats is waarmee hij familiale, taalkundige, culturele, sociale, economische of andere banden heeft.”
5.
In overweging 10 van kaderbesluit 2008/909 is te lezen dat „[d]e in artikel 6, lid 3, bedoelde mening van de gevonniste persoon […] vooral bij de toepassing van artikel 4, lid 4, nuttig [kan] zijn. Met de woorden ‚met name’ worden alle gevallen bedoeld waarin die mening informatie bevat welke nuttig zou kunnen zijn met betrekking tot de gronden tot weigering van de erkenning en tenuitvoerlegging. Het bepaalde in de artikelen 4, lid 4, en 6, lid 3, vormt geen weigeringsgrond in verband met reclassering.”
6.
In overweging 17 van kaderbesluit 2008/909 wordt verklaard dat in dat kaderbesluit „met de staat waar de gevonniste persoon ‚woont’, de staat [wordt] bedoeld waarmee hij verbonden is uit hoofde van een gewone verblijfplaats en, bijvoorbeeld, familiale, sociale of professionele banden”.
7.
Artikel 3, lid 1, van kaderbesluit 2008/909 bepaalt dat „[m]et [dat instrument] wordt beoogd de regels vast te stellen volgens welke een lidstaat, ter bevordering van de reclassering van de gevonniste persoon, een vonnis erkent en de sanctie ten uitvoer legt”.
8.
Artikel 4 van kaderbesluit 2008/909 heeft als opschrift „Criteria voor toezending van het vonnis en een certificaat aan een andere lidstaat”. Lid 1 daarvan is als volgt verwoord:
„Mits de gevonniste persoon zich in de beslissingsstaat of in de tenuitvoerleggingsstaat bevindt en hij zijn toestemming heeft verleend voor zover deze krachtens artikel 6 is vereist, kan het vonnis, vergezeld van het certificaat waarvan het model in bijlage I is opgenomen, aan een van de volgende lidstaten worden toegezonden:
a)
de lidstaat waarvan de gevonniste persoon onderdaan is en waar hij zijn woonplaats heeft, of
b)
de lidstaat waarvan de gevonniste persoon onderdaan is, maar waar hij niet zijn woonplaats heeft, en waarheen hij, na zijn invrijheidstelling, zal worden uitgewezen als gevolg van een bevel tot uitzetting of verwijdering dat deel uitmaakt van het vonnis of van een gerechtelijke of bestuurlijke beschikking of een andere ingevolge het vonnis getroffen maatregel, of
c)
een andere dan de onder a) of b) bedoelde lidstaten, waarvan de bevoegde autoriteit erin toestemt dat hem het vonnis en het certificaat worden toegezonden.”
9.
In artikel 4, lid 2, van kaderbesluit 2008/909 is bepaald dat „[h]et vonnis en het certificaat kunnen worden toegezonden wanneer de bevoegde autoriteit van de beslissingsstaat, eventueel na overleg tussen de bevoegde autoriteiten van de beslissingsstaat en van de tenuitvoerleggingsstaat, zich ervan vergewist heeft dat de tenuitvoerlegging van de sanctie door de tenuitvoerleggingsstaat de reclassering van de gevonniste persoon ten goede zal komen”.
10.
In artikel 4, lid 3, van kaderbesluit 2008/909 is bepaald dat „[d]e bevoegde autoriteit van de beslissingsstaat […] vóór de toezending van het vonnis en het certificaat via passende kanalen overleg [kan] plegen met de bevoegde autoriteit van de tenuitvoerleggingsstaat. In de in lid 1, onder c), bedoelde gevallen is overleg verplicht. In die gevallen brengt de bevoegde autoriteit van de tenuitvoerleggingsstaat de beslissingsstaat terstond op de hoogte van haar besluit om al dan niet toe te stemmen in de toezending van het vonnis.”
11.
Krachtens artikel 4, lid 4, van kaderbesluit 2008/909 kan „[t]ijdens dit overleg […] de bevoegde autoriteit van de tenuitvoerleggingsstaat de bevoegde autoriteit van de beslissingsstaat bij gemotiveerd advies meedelen, dat de tenuitvoerlegging van de sanctie in de tenuitvoerleggingsstaat niet zal bijdragen tot de reclassering en tot een geslaagde maatschappelijke re-integratie van de gevonniste persoon.
Indien er geen overleg heeft plaatsgevonden, kan het advies terstond na de toezending van het vonnis en het certificaat worden meegedeeld. De bevoegde autoriteit van de beslissingsstaat neemt het advies in overweging en besluit het certificaat al dan niet in te trekken.”
12.
Artikel 6 van kaderbesluit 2008/909 heeft als opschrift „Mening van en kennisgeving aan de gevonniste persoon”. De eerste twee leden zijn als volgt verwoord:
„1.   Onverminderd lid 2, kan een vonnis, samen met een certificaat, ter fine van erkenning van het vonnis en tenuitvoerlegging van de sanctie, alleen aan de tenuitvoerleggingsstaat worden toegezonden, voor zover de gevonniste persoon daarmee overeenkomstig het recht van de beslissingsstaat heeft ingestemd.
2.   De instemming van de gevonniste persoon is niet vereist indien het vonnis, samen met het certificaat, wordt toegezonden aan:
a)
de lidstaat waarvan de gevonniste persoon onderdaan is en waar hij tevens woont;
[…]”
13.
Artikel 6, lid 3, van kaderbesluit 2008/909 bepaalt dat „[i]ndien de gevonniste persoon zich nog in de beslissingsstaat bevindt, […] hij in de gelegenheid [wordt] gesteld om zijn mening mondeling of schriftelijk kenbaar te maken. […] Wanneer over de toezending van het vonnis en het certificaat wordt besloten, zal rekening worden gehouden met de mening van de gevonniste persoon. Indien hij gebruikmaakt van de in dit lid geboden mogelijkheid, wordt, met name met het oog op artikel 4, lid 4, zijn mening aan de tenuitvoerleggingsstaat meegedeeld. Indien de gevonniste persoon zijn mening mondeling heeft gegeven, draagt de beslissingsstaat er zorg voor dat deze in schriftelijke vorm voor de tenuitvoerleggingsstaat beschikbaar is.”
14.
In artikel 8, lid 1, van kaderbesluit 2008/909 is bepaald dat „[d]e bevoegde autoriteit van de tenuitvoerleggingsstaat […] een overeenkomstig artikel 4 en volgens de procedure van artikel 5 toegezonden vonnis [erkent] en […] onverwijld de maatregelen voor de tenuitvoerlegging van de sanctie [neemt], tenzij zij zich beroept op een van de in artikel 9 genoemde gronden tot weigering van de erkenning en de tenuitvoerlegging”.
15.
Ingevolge artikel 9, lid 1, onder b), van kaderbesluit 2008/909 kan de bevoegde autoriteit van de tenuitvoerleggingsstaat de erkenning van het vonnis en de tenuitvoerlegging van de sanctie weigeren indien „niet [is] voldaan aan de in artikel 4, lid 1, vermelde criteria”.
16.
In artikel 9, lid 3, van kaderbesluit 2008/909 is bepaald dat „[i]n de in lid 1, onder a), b), c), i), k) en l), bedoelde gevallen […] de bevoegde autoriteit van de tenuitvoerleggingsstaat, voordat zij besluit het vonnis niet te erkennen en de sanctie niet ten uitvoer te leggen, langs passende weg overleg [pleegt] met de bevoegde autoriteit van de beslissingsstaat, en […] zij haar in voorkomend geval [verzoekt] onverwijld de noodzakelijk geachte aanvullende gegevens te verstrekken”.
17.
Overeenkomstig deel d), punt 4, van het standaardcertificaat in bijlage I bij kaderbesluit 2008/909 (hierna: „certificaat van bijlage I”) dient de tenuitvoerleggingsstaat „andere relevante informatie over de familie-, sociale of professionele banden van de gevonniste persoon met de tenuitvoerleggingsstaat” te verstrekken.
B.
Nationaal recht
18.
Overeenkomstig § 4, lid 1, onder a), van Zákon č. 549/2011 Z. z. o uznávaní a výkone rozhodnutí, ktorými sa ukladá trestná sankcia spojená s odňatím slobody v Európskej únii a o zmene a doplnení zákona č. 221/2006 Z. z. o výkone väzby (wet nr. 549/2011 inzake de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen waarbij een tot vrijheidsbeneming strekkende strafrechtelijke sanctie is opgelegd in de Europese Unie en tot wijziging en aanvulling van wet nr. 221/2006 inzake de tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen; hierna: „wet nr. 549/2011”) kan een beslissing in Slowakije worden erkend en ten uitvoer gelegd indien het feit waarvoor de beslissing is genomen ook in de rechtsorde van Slowakije strafbaar is, onverminderd het bepaalde in de leden 2 en 3, en indien de gevonniste persoon Slowaaks onderdaan is en zijn gewone verblijfplaats in Slowakije heeft of in deze staat bewezen familiale, sociale of professionele banden heeft die kunnen bijdragen aan een betere reclassering gedurende de tenuitvoerlegging van de tot vrijheidsbeneming strekkende sanctie op het grondgebied van Slowakije.
19.
In § 3, onder g), van wet nr. 549/2011 is bepaald dat onder „gewone verblijfplaats” een vaste of tijdelijke verblijfplaats wordt verstaan.
20.
Krachtens § 2, lid 2, van Zákon č. 253/1998 Z. z. o hlásení pobytu občanov Slovenskej republiky a registri obyvateľov Slovenskej republiky (wet nr. 253/1998 inzake de verklaring van verblijfplaats van onderdanen van de Slowaakse Republiek en het bevolkingsregister) wordt voor de registratie in het bevolkingsregister onder „verblijfplaats” een vaste of tijdelijke verblijfplaats verstaan.
21.
Volgens de verwijzende rechter dient de vaststelling van de vaste of tijdelijke verblijfplaats van een onderdaan van Slowakije op het grondgebied van deze staat, die volgens wet nr. 549/2011 zijn gewone verblijfplaats is, slechts ter registratie. Voor het bestaan van deze verblijfplaatsen is niet vereist dat de onderdaan daadwerkelijk in Slowakije verblijft en dus familiale, sociale, professionele of andere banden met die staat heeft.
22.
De verwijzende rechter zet uiteen dat de wet weliswaar voorschrijft dat elke onderdaan die niet permanent in het buitenland verblijft, zijn vaste verblijfplaats dient op te geven en zich tevens moet laten uitschrijven indien hij naar het buitenland vertrekt om zich daar te vestigen, maar dat deze wet niet voorziet in sancties indien deze verplichting niet wordt nagekomen.
23.
De verwijzende rechter preciseert tevens dat overeenkomstig § 4, lid 1, onder a), van wet nr. 549/2011 een beslissing van de beslissingsstaat over de oplegging van een tot vrijheidsbeneming strekkende strafrechtelijke sanctie dus ook kan worden erkend en ten uitvoer gelegd indien de gevonniste persoon die onderdaan van Slowakije is, feitelijk niet in deze staat woont (maar in de beslissingsstaat), maar op het grondgebied van Slowakije slechts een geregistreerde – vaste of tijdelijke – verblijfplaats heeft.
24.
De verwijzende rechter merkt op dat de voorwaarde dat de gevonniste persoon bewezen familiale, sociale of professionele banden heeft die kunnen bijdragen aan een betere reclassering derhalve slechts subsidiair is, en dat daaraan volgens de Slowaakse rechtsorde slechts hoeft te zijn voldaan indien de onderdaan van Slowakije zijn gewone verblijfplaats – te weten de vaste of tijdelijke verblijfplaats – niet op het grondgebied van deze staat heeft.
25.
Ten slotte heeft de verwijzende rechter daaraan toegevoegd dat de Slowaakse nationale regeling met ingang van 1 januari 2020 zou worden gewijzigd, en dat het volgens de nieuwe bewoordingen van § 4, lid 1, onder a), van wet nr. 549/2011 alleen mogelijk zou zijn een uitspraak waarbij een tot vrijheidsbeneming strekkende sanctie wordt opgelegd in Slowakije te erkennen indien de gevonniste persoon een Slowaakse onderdaan is en in deze staat zijn gewone verblijfplaats heeft, die niet meer wordt aangeduid als vaste of tijdelijke verblijfplaats. In § 32 van deze wet wordt echter bepaald dat een procedure die vóór 1 januari 2020 is ingeleid, aanhangig blijft totdat zij is beëindigd in de zin van deze wet in de versie die van kracht was tot en met 31 december 2019.
III. Feiten, nationale procedure en prejudiciële vragen
26.
Verzoeker in het hoofdgeding is een Slowaakse onderdaan die in Tsjechië is veroordeeld wegens gekwalificeerde diefstal met geweld. Bij vonnis van 18 juli 2017 heeft de Krajský soud v Plzni (rechter in eerste aanleg Plzeň, Tsjechië) hem veroordeeld tot een vrijheidsstraf van tien jaar. Deze straf is bij arrest van 20 september 2017 van de Vrchní soud v Praze (rechter in tweede aanleg Praag, Tsjechië) omgezet in een vrijheidsstraf van acht jaar. Op dit moment zit verzoeker deze straf uit in Tsjechië.
27.
Op 12 februari 2018 is bij de Krajský súd v Košiciach (rechter in eerste aanleg Košice, Slowakije) het door de Krajský soud v Plzni toegezonden certificaat van bijlage I ingekomen. Dit certificaat is samen met bovengenoemde beslissingen toegezonden aan Slowakije in zijn hoedanigheid van tenuitvoerleggingsstaat, omdat de bevoegde autoriteit van de beslissingsstaat tot de overtuiging was gekomen dat de tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf in die lidstaat in overeenstemming zou zijn met de doelstelling de reclassering van verzoeker te bevorderen. De bevoegde autoriteit van de beslissingsstaat was ook van mening dat Slowakije de staat is waarvan verzoeker onderdaan is en waar hij zijn woonplaats heeft.
28.
Uit deel d), punt 4, van het certificaat van bijlage I blijkt dat verzoeker vijf maanden vóór het strafbare feit werd gepleegd samen met zijn echtgenote naar Tsjechië was gekomen. Na een korte periode in Plzeň te hebben gewerkt, werd zijn arbeidsverhouding beëindigd. Hij was dus werkloos op het moment dat het strafbare feit werd gepleegd. Aanvankelijk verbleef hij in een pension en daarna betrok hij met zijn gezin een huurwoning. De Krajský soud v Plzni voert ook aan dat de reclassering van verzoeker in Slowakije meer kans van slagen heeft, aangezien hij onderdaan van die lidstaat is, zijn hele leven in Slowakije heeft gewoond en zijn vaste verblijfplaats daar is geregistreerd.
29.
Voorts blijkt uit deel l) van het certificaat van bijlage I dat verzoeker geen gewone verblijfplaats in Tsjechië heeft. Vóór het plegen van het strafbare feit heeft hij er slechts gedurende zeer korte tijd gewoond, en tijdens deze periode heeft hij geen professionele, culturele of sociale banden opgebouwd. Het feit dat verzoekers kinderen op het grondgebied van Tsjechië verblijven, doet niet af aan de vaststelling dat verzoeker zijn gewone verblijfplaats niet in Tsjechië heeft. De kinderen zijn tevens Slowaakse onderdanen en kunnen te allen tijde naar Slowakije terugkeren.
30.
Bij vonnis van 17 mei 2018 heeft de Krajský súd v Košiciach dit vonnis erkend en uitvoerbaar verklaard, op grond van het certificaat van bijlage I.
31.
Verzoeker heeft tegen deze beslissing hoger beroep ingesteld bij de Najvyšší súd Slovenskej republiky, de verwijzende rechter. Hij heeft daarbij aangevoerd dat zijn hele familie (zijn echtgenote, zijn twee dochters, zijn schoonzoon en zijn kleinkind) in Plzeň woont en dat zijn familieleden hem iedere maand in de penitentiaire inrichting komen bezoeken. Hij heeft geen contact met zijn zoon en zijn halfbroer, die in Slowakije wonen. Hij betoogt dat hij in Slowakije geen familiebanden of goede vrienden heeft en dat hij, indien hij naar die lidstaat zou worden overgebracht, het contact met zijn familie zou verliezen. Verzoeker wenst daarom zijn straf in Tsjechië uit te zitten.
32.
De verwijzende rechter wijst erop dat verzoeker volgens het Slowaakse bevolkingsregister een Slowaakse onderdaan is. Sinds 1998 heeft hij zijn geregistreerde vaste verblijfplaats in een gemeente in Slowakije. Volgens het rapport van de bevoegde politiedienst van de uitvoerende lidstaat van 5 maart 2018 is verzoeker echter niet in deze gemeente waargenomen, heeft hij er met niemand contact gehad en leefde hij naar verluidt al ongeveer vijf jaar met zijn familie in Frankrijk. Volgens het rapport van de burgemeester van de gemeente verblijft alleen verzoekers zoon op verzoekers geregistreerde adres, samen met zijn grootmoeder. De grootmoeder heeft verklaard dat zij denkt dat verzoekers familie in Tsjechië woont, maar dat zij niet weet waar, omdat zij geen contact met elkaar hebben.
33.
De verwijzende rechter is van oordeel dat slechts aan het door kaderbesluit 2008/909 nagestreefde doel van reclassering – en dus aan de criteria van artikel 4, lid 1, onder a), van dit kaderbesluit – kan worden voldaan indien de gevonniste persoon in de lidstaat waarvan hij onderdaan is familiale, taalkundige, culturele, sociale, economische of professionele banden heeft op grond waarvan met recht kan worden verondersteld dat de tenuitvoerlegging van de sanctie in deze lidstaat de kansen om dat doel te bereiken daadwerkelijk zal vergroten. Deze rechter is derhalve van mening dat artikel 4, lid 1, onder a), van wet nr. 549/2011 – op grond waarvan een buitenlands vonnis waarbij aan een Slowaakse onderdaan een tot vrijheidsbeneming strekkende sanctie is opgelegd ook kan worden erkend en ten uitvoer gelegd op basis van een louter formeel geregistreerde vaste of tijdelijke verblijfplaats, zonder dat deze onderdaan daar werkelijk familiale, sociale, professionele of andere banden heeft – niet de volle werking van kaderbesluit 2008/909 verzekert.
34.
In die omstandigheden heeft de Najvyšší súd Slovenskej republiky de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:
„1)
Moet artikel 4, lid 1, onder a), van [kaderbesluit 2008/909] aldus worden uitgelegd dat aan de daarin vastgelegde criteria slechts is voldaan indien de gevonniste persoon in de lidstaat waarvan hij de nationaliteit heeft, familiale, sociale, professionele of andere banden heeft op grond waarvan met recht kan worden verondersteld dat de tenuitvoerlegging van de sanctie in deze staat zijn reclassering kan bevorderen, en dat deze bepaling derhalve in de weg staat aan een bepaling van nationaal recht als § 4, lid 1, onder a), van wet nr. 549/2011 (in de versie die van toepassing was tot en met 31 december 2019), volgens welke een vonnis in dergelijke gevallen louter op grond van de formele registratie van de gewone verblijfplaats in de tenuitvoerleggingsstaat kan worden erkend en ten uitvoer gelegd, zonder dat in aanmerking wordt genomen of de gevonniste persoon in deze staat werkelijk banden heeft die zijn reclassering kunnen bevorderen?
2)
Indien de vorige vraag bevestigend wordt beantwoord, moet artikel 4, lid 2, van [kaderbesluit 2008/909] dan aldus worden uitgelegd dat de bevoegde autoriteit van de beslissingsstaat ook in het in artikel 4, lid 1, onder a), bedoelde geval nog voor de toezending van het vonnis en het certificaat dient te verifiëren of de tenuitvoerlegging van de sanctie door de tenuitvoerleggingsstaat in overeenstemming is met het doel de reclassering van de gevonniste persoon te bevorderen, en tevens de in dit verband verzamelde gegevens in deel d), punt 4, van het certificaat dient te vermelden, met name indien de gevonniste persoon als zijn mening in de zin van artikel 6, lid 3, van [kaderbesluit 2008/909] te kennen geeft dat hij concrete familiale, sociale en professionele banden in de beslissingsstaat heeft?
3)
Indien de eerste vraag bevestigend wordt beantwoord, moet artikel 9, lid 1, onder b), van [kaderbesluit 2008/909] dan aldus worden uitgelegd dat er ook een weigeringsgrond voor de erkenning en tenuitvoerlegging van een vonnis bestaat indien in het in artikel 4, lid 1, onder a), van [kaderbesluit 2008/909] bedoelde geval ondanks de in lid 3 van dit artikel bedoelde raadpleging en de eventuele verstrekking van andere noodzakelijke informatie niet is aangetoond dat er familiale, sociale, professionele of andere banden bestaan op grond waarvan met recht kan worden verondersteld dat de tenuitvoerlegging van de sanctie in de tenuitvoerleggingsstaat de reclassering van de gevonniste persoon kan bevorderen?”
35.
De Tsjechische, de Spaanse, de Hongaarse en de Poolse regering alsmede de Europese Commissie hebben schriftelijke opmerkingen ingediend. De Tsjechische en de Spaanse regering en de Commissie hebben tevens geantwoord op schriftelijke vragen die het Hof overeenkomstig artikel 61, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof aan de belanghebbenden heeft voorgelegd.
IV. Beoordeling
36.
De onderhavige conclusie is opgebouwd als volgt. Ik zal allereerst de eerste vraag van de verwijzende rechter beantwoorden. Mijns inziens mag de beoordeling of een gevonniste persoon in een bepaalde lidstaat woont in de zin van kaderbesluit 2008/909 niet beperkt blijven tot louter de vraag of hij daar zijn formeel opgegeven verblijfsadres heeft. Vervolgens zal ik aangeven welke andere criteria bij deze beoordeling relevant zijn (A). In antwoord op de tweede vraag zal ik erop wijzen dat de bevoegde autoriteit van de beslissingsstaat zich ervan moet vergewissen dat de overbrenging van de gevonniste persoon naar de staat waarvan hij onderdaan is, zijn reclassering ten goede zal komen. Deze autoriteit is tevens verplicht de uitvoerende autoriteit alle verkregen gegevens te verstrekken met betrekking tot de kansen op reclassering van de gevonniste persoon (B). Ten slotte zal ik verduidelijken welke van de relevante criteria voor de overbrenging van de gevonniste persoon kunnen worden onderworpen aan een beoordeling door de bevoegde autoriteit van de tenuitvoerleggingsstaat die ertoe kan leiden dat de erkenning en de tenuitvoerlegging van het vonnis worden geweigerd (C).
A.
Eerste vraag: waar woont de gevonniste persoon?
37.
De overbrenging van de gevonniste persoon krachtens artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 is – wanneer die persoon niet met de overbrenging instemt – alleen mogelijk indien hij onderdaan is van de uitvoerende lidstaat en daar zijn woonplaats heeft.
38.
In de onderhavige procedure is de nationaliteitsvoorwaarde kennelijk vervuld en geen voorwerp van geschil. De eerste vraag in de onderhavige zaak betreft uitsluitend de draagwijdte van het begrip wonen in de zin van artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909.
39.
Overweging 17 van kaderbesluit 2008/909 werpt enig licht op dit begrip door te preciseren dat met „de staat waar de gevonniste persoon ‚woont’, de staat [wordt] bedoeld waarmee hij verbonden is uit hoofde van een gewone verblijfplaats en, bijvoorbeeld, familiale, sociale of professionele banden” (
3
).
40.
Volgens de betrokken nationale bepaling, te weten § 4, lid 1, onder a), van wet nr. 549/2011, kan een beslissing in de Slowaakse Republiek worden erkend en ten uitvoer gelegd indien de gevonniste persoon Slowaaks onderdaan is en zijn gewone verblijfplaats in de Slowaakse Republiek heeft of in deze staat bewezen familiale, sociale of professionele banden heeft die kunnen bijdragen aan een betere reclassering gedurende de tenuitvoerlegging van de tot vrijheidsbeneming strekkende sanctie op het grondgebied van de Slowaakse Republiek.
41.
Die bepaling komt dus in beginsel overeen met de bewoordingen van overweging 17. Het woord „en” is echter vervangen door „of”. „Gewone verblijfplaats” en „bewezen familiale, sociale of professionele banden” zouden dus twee alternatieve gronden voor erkenning zijn in de situatie die valt onder artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909. Bovendien wordt het begrip „gewone verblijfplaats” zoals bedoeld in het eerste geval in de toepasselijke versie van het nationale recht opgevat als een vaste dan wel tijdelijke verblijfplaats. De verwijzende rechter zet uiteen dat zowel de vaste als de tijdelijke verblijfplaats het voor administratieve doeleinden geregistreerde formele verblijfsadres is.
42.
Ik merk op dat het gebruik van het voegwoord „en” in overweging 17 van kaderbesluit 2008/909, dat „gewone verblijfplaats” koppelt aan „familiale, sociale of professionele banden”, duidelijk maakt dat er meer nodig is dan een formeel geregistreerd adres om te kunnen oordelen dat een gevonniste persoon in de tenuitvoerleggingsstaat „woont” in de zin van artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909.
43.
Het lijkt mij vrij duidelijk dat § 4, lid 1, onder a), van wet nr. 549/2011, door de erkenning van het vonnis en de overbrenging van de gevonniste persoon toe te staan op basis van louter het geregistreerde vaste of tijdelijke adres, niet voldoet aan het vereiste van artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909.
44.
Minimalistisch bekeken zou dit in feite kunnen volstaan als antwoord op de eerste vraag van de verwijzende rechter. Dat met een formeel geregistreerd adres niet kan worden voldaan aan het vereiste dat de gevonniste persoon in de tenuitvoerleggingsstaat woont (waar alle deelnemers aan de procedure die in casu opmerkingen hebben ingediend het in wezen over eens zijn), is echter niet alleen een minimalistisch antwoord maar ook een opstapje naar de werkelijke vraag in de onderhavige zaak: als een formeel geregistreerd verblijfsadres niet voldoende is, wat dan wel?
45.
De feiten van de onderhavige zaak illustreren dit zeer goed. Naast het staatsburgerschap en het formeel geregistreerde adres heeft verzoeker duidelijk enige banden met Slowakije. Er lijkt echter onenigheid te bestaan over de vraag of deze banden van een dusdanige soort, kwaliteit of diepgang zijn dat het overbrengingsmechanisme van artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 in werking kan worden gesteld.
46.
Uiteraard is het niet de taak van het Hof – en a fortiori dus ook niet van de auteur van deze conclusie – om concreet antwoord te geven op de vraag of in het hoofdgeding is voldaan aan de criteria van artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909. Deze kwesties zijn van feitelijke aard en dienen te worden beslecht door de bevoegde nationale autoriteiten van de uitvoerende en de beslissende lidstaat.
47.
De onderhavige zaak en de daarin uiteengezette feiten nopen evenwel tot een onderzoek van twee algemene, daaruit voortvloeiende vragen over de uitlegging en de werking van kaderbesluit 2008/909. In de eerste plaats, wat behelzen de vereisten van artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 die specifiek betrekking hebben op het begrip „wonen”, in samenhang met de begrippen „gewone verblijfplaats” en „familiale, sociale of professionele banden”? (1) In de tweede plaats, hoe en door wie moeten deze elementen worden beoordeeld? (2)
1. „Woonplaats van de gevonniste persoon”: gewone verblijfplaats en familiale, sociale of professionele banden
48.
Wat bedoeld wordt met de „woonplaats” van een gevonniste persoon in de zin van kaderbesluit 2008/909, met name artikel 4, lid 1, onder a), wordt verder toegelicht in overweging 17. Het is de staat „waarmee hij verbonden is uit hoofde van een gewone verblijfplaats en, bijvoorbeeld, familiale, sociale of professionele banden”. Geen van deze begrippen – ook niet het begrip „gewone verblijfplaats” – is in kaderbesluit 2008/909 gedefinieerd.
49.
Bij gebreke van een verwijzing naar het nationale recht moeten de betekenis en de draagwijdte van een Unierechtelijk begrip in de gehele Unie autonoom en uniform worden uitgelegd, rekening houdend met de context van de bepaling en het door kaderbesluit 2008/909 nagestreefde doel. (
4
)
50.
Sommige deelnemers aan de procedure hebben andere Unierechtelijke instrumenten onder de aandacht van het Hof gebracht die mogelijkerwijs kunnen helpen bij de uitlegging van voornoemde begrippen, met de suggestie om inspiratie te putten uit andere gebieden van het Unierecht waar het begrip „gewone verblijfplaats” of „verblijfplaats” voorkomt, zoals verordening (EG) nr. 2201/2003 (
5
), verordening (EEG) nr. 1408/71 (
6
) of verordening nr. 31 (EEG), 11 (EGA), tot vaststelling van het Statuut van de ambtenaren (
7
). In de rechtspraak over deze instrumenten wordt de nadruk gelegd op de feitelijke werkelijkheid in plaats van op de louter opgegeven verblijfplaats (
8
), wat vermoedelijk ook in casu het leidende beginsel moet zijn.
51.
Mijns inziens zijn deze voorbeelden niet relevant genoeg om een parallel met de onderhavige zaak te trekken. De regelgevende en systemische context van die instrumenten vertoont eenvoudigweg te weinig raakpunten met de opzet en het doel van kaderbesluit 2008/909.
52.
Er zijn meer nuttige aanwijzingen te vinden in de rechtspraak over de grond tot facultatieve weigering van de tenuitvoerlegging van een Europees aanhoudingsbevel (hierna: „EAB”) krachtens artikel 4, lid 6, van kaderbesluit 2002/584/JBZ (
9
), die door de Tsjechische en de Spaanse regering alsook de Commissie in herinnering is gebracht. De tenuitvoerlegging van een EAB kan op die grond worden geweigerd indien „de gezochte persoon verblijft in of onderdaan of ingezetene is van de uitvoerende lidstaat en deze staat zich ertoe verbindt die straf of maatregel overeenkomstig zijn nationale recht zelf ten uitvoer te leggen” (
10
).
53.
Het Hof heeft gepreciseerd dat die begrippen van toepassing zijn op situaties waarin „de persoon tegen wie een [EAB] is uitgevaardigd, zijn werkelijke verblijfplaats in de uitvoerende lidstaat heeft gevestigd, respectievelijk op grond van een duurzaam verblijf in deze staat gedurende een bepaalde periode, een band met deze staat heeft opgebouwd die vergelijkbaar is met die van een ingezetene”. (
11
) Bovendien heeft het Hof daaraan toegevoegd dat het onderzoek van de vraag of een persoon aldaar „verblijft” moet zijn gebaseerd op „een globale beoordeling van verschillende objectieve elementen die de situatie van deze persoon kenmerken, waaronder met name de duur, de aard en de voorwaarden van het verblijf van de gezochte persoon, alsook de familiale en economische bindingen die hij met de uitvoerende lidstaat heeft” (
12
), en dat „een enkele omstandigheid die kenmerkend is voor de betrokken persoon, in beginsel op zich niet bepalend [kan] zijn” (
13
).
54.
Gezien het feit dat artikel 4, lid 6, van het EAB-kaderbesluit (
14
) en diezelfde bepaling van kaderbesluit 2008/909 (
15
) een gemeenschappelijk doel hebben op het vlak van reclassering, ben ik van mening dat in het onderhavige geval een soortgelijke logica moet worden toegepast. (
16
)
55.
Naast de nationaliteitsvoorwaarde, die in het hoofdgeding niet ter discussie staat, worden in overweging 17 van kaderbesluit 2008/909 twee op het eerste gezicht verschillende elementen genoemd: „gewone verblijfplaats” en „bijvoorbeeld, familiale, sociale of professionele banden”. Voor zover deze twee elementen verband houden met het doel van reclassering, vormen zij echter uiteindelijk twee kanten van dezelfde medaille. In dat opzicht gaat het mijns inziens niet werkelijk om twee afzonderlijke voorwaarden.
56.
Ik moet namelijk toegeven dat ik deze twee begrippen niet los van elkaar kan zien en beoordelen. Het feit dat iemand zijn gewone verblijfplaats ergens heeft impliceert normaliter dat die persoon allerlei banden aanknoopt met de betreffende gemeenschap, haar leden en de plaats zelf, tenzij het zou gaan om een kluizenaar. Omgekeerd is het aannemelijk dat een persoon ergens zijn gewone verblijfplaats vestigt – voor zover hij dienaangaande daadwerkelijk een keuze heeft – omdat er sprake is van bepaalde banden met een plaats: familiale, professionele, sociale, culturele of andere.
57.
De twee begrippen betekenen natuurlijk niet precies hetzelfde. Een kluizenaar kan immers ergens gewoonlijk verblijven en er dus technisch gezien wonen, maar niet veel sociale of andere noemenswaardige banden hebben omdat hij een volledig teruggetrokken en geïsoleerd leven leidt. In het verlengde hiervan kan een zeer mobiele expat juist op verschillende plaatsen wonen – omdat zijn gezin in de ene lidstaat woont, hij culturele en taalkundige banden met een andere lidstaat heeft en professionele banden met een derde of zelfs vierde lidstaat onderhoudt – maar nergens een echte, noemenswaardige gewone verblijfplaats hebben.
58.
Zowel de „gewone verblijfplaats” als het „bestaan van bepaalde banden” staan mijns inziens echter voor verbondenheid, wat dan weer als opstapje dient om de kansen op reclassering te bepalen. Afgezien van deze algemene richtsnoeren is de vaststelling van de lidstaat waar de gevonniste persoon „woont” in de zin van artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 onvermijdelijk een nogal feitelijke aangelegenheid en zal de uitkomst dus afhangen van het specifieke geval. Er zijn evenwel nog twee andere algemene elementen die het vermelden waard zijn.
59.
Ten eerste moeten de vast te stellen en te beoordelen feiten worden gezien in het licht van het doel van reclassering dat wordt nagestreefd met kaderbesluit 2008/909, zoals met name is verwoord in artikel 3, lid 1, daarvan. (
17
) De vaststelling of de gevonniste persoon in een bepaalde lidstaat woont, oftewel of hij daar zijn gewone verblijfplaats heeft en banden onderhoudt, is namelijk geen louter abstracte beoordeling; zij wordt in feite verricht met als doel de reclasseringskansen van de gevonniste persoon te beoordelen.
60.
Het is juist dat doel dat bepaalt wat in een individueel geval relevant is en in aanmerking moet worden genomen. Zonder een ingewikkelde discussie te willen voeren over de talrijke factoren die in het reclasseringsproces een rol moeten spelen (
18
), merk ik op dat waarschijnlijk veilig kan worden uitgegaan van de vuistregel dat familiale en sociale contacten bijzonder nuttig zijn om een gevonniste persoon bij zijn invrijheidstelling bij te staan en hem een kans te bieden opnieuw aansluiting te vinden bij de maatschappij.
61.
Het is echter ook duidelijk dat de in overweging 17 opgenomen lijst van relevante banden niet uitputtend is, zoals blijkt uit het woord „bijvoorbeeld”. Dit vindt bevestiging in overweging 9, waarin de beslissende autoriteit wordt gelast de kansen op reclassering te onderzoeken door na te gaan of de gevonniste persoon verbonden is met de tenuitvoerleggingsstaat en of het voor hem „de plaats is waarmee hij familiale, taalkundige, culturele, sociale, economische of andere banden heeft”. Mijns inziens staat niets eraan in de weg dat bijvoorbeeld culturele of taalkundige banden in de zin van artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 in aanmerking worden genomen indien deze daadwerkelijk nuttig worden geacht voor de reclassering van een persoon.
62.
Ten tweede is het ook vrij duidelijk dat noch de gewone verblijfplaats, noch het onderzoek naar de mogelijke banden van een persoon uitsluitend kunnen worden bezien in het licht van de periode die onmiddellijk voorafgaat aan de strafrechtelijke veroordeling. Het ligt veeleer voor de hand dat het leven van de gevonniste persoon in een ruimer perspectief wordt geplaatst, waarbij ook rekening wordt gehouden met de banden en verbondenheid die hij wellicht enige tijd geleden heeft opgebouwd, in eerdere levensfasen, maar die er mogelijkerwijs nog steeds toe bijdragen dat de gevonniste persoon – na het uitzitten van zijn straf – opnieuw aansluiting kan vinden bij de gemeenschap.
63.
Afgezien van deze algemene richtsnoeren zal het onderzoek noodzakelijkerwijs per geval moeten worden verricht, in het licht van de individuele omstandigheden en het afgelegde sociale en arbeidstraject van iedere gevonniste persoon, waarbij steeds het doel van reclassering in gedachten moet worden gehouden. Zoals het Hof heeft geoordeeld, kan een enkele omstandigheid op zich in ieder geval niet bepalend zijn. (
19
) De verblijfplaats mag nooit op zichzelf worden beschouwd, maar moet samen met de familiale, sociale of andere banden worden onderzocht. Het komt erop neer dat niet zonder meer louter op grond van de nationaliteit of de formeel geregistreerde verblijfplaats van de gevonniste persoon kan worden aangenomen dat dergelijke banden bestaan.
2. Beoordeling van de voorwaarden waaronder de gevonniste persoon kan worden overgebracht
64.
Een verduidelijking van de materiële inhoud van de vereisten van artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 biedt echter geen volledig antwoord op de vraag hoe deze vereisten precies moeten worden beoordeeld. In dit verband dient op drie punten te worden gewezen.
65.
Ten eerste moet de beoordeling van de voorwaarden van artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 en van de kansen op reclassering die de beslissende autoriteit krachtens artikel 4, lid 2, dient te verrichten, worden geïndividualiseerd, zodat rekening kan worden gehouden met de specifieke omstandigheden van de gevonniste persoon.
66.
Ik wijs erop dat kaderbesluit 2008/909 voorziet in de beoordeling van dergelijke individuele omstandigheden, daar in artikel 6, lid 3, is bepaald dat de gevonniste persoon het recht heeft zijn mening te geven (wanneer hij zich nog in de beslissingsstaat bevindt). (
20
) Die bepaling preciseert ook dat die mening aan de tenuitvoerleggingsstaat moet worden toegezonden, met name met het oog op de toepassing van artikel 4, lid 4, op grond waarvan de uitvoerende autoriteit de beslissende autoriteit bij gemotiveerd advies kan meedelen waarom het doel van reclassering in een bepaald geval niet zou worden bereikt. Deze mogelijkheid bestaat ongeacht of de beslissende autoriteit overleg heeft gepleegd. Over het geheel genomen kan de beslissende autoriteit de samenwerkingsregeling van kaderbesluit 2008/909 pas in werking stellen wanneer zij heeft vastgesteld dat de overbrenging van de gevonniste persoon diens reclassering ten goede zou komen.
67.
Ten tweede moet de beslissende autoriteit beoordelen of en zich ervan vergewissen dat er sprake is van een aannemelijke (positieve) kans op reclassering in de uitvoerende lidstaat. Het besluit tot overbrenging kan niet worden gebaseerd op de loutere (negatieve) bevinding dat een dergelijk vooruitzicht in de beslissende lidstaat niet lijkt te bestaan.
68.
Dit punt vloeit voort uit zowel de bewoordingen als de logica van artikel 4, lid 2, van kaderbesluit 2008/909. Het dient uitdrukkelijk te worden benadrukt, aangezien het vanuit het oogpunt van de beslissende lidstaat enigszins ongebruikelijk kan lijken om, in wezen, de feitelijke situatie in een andere lidstaat te moeten beoordelen. Niettemin is het, eenvoudig gesteld, dat wat de beslissende lidstaat aannemelijk dient te maken: dat er „daar” (in de uitvoerende lidstaat) bepaalde banden bestaan, en niet dat er „hier” (in de beslissende lidstaat) geen banden zijn.
69.
Het lijdt geen twijfel dat een dergelijke logica impliceert dat gevonniste personen zonder gewone verblijfplaats en zonder familiale, sociale of andere banden krachtens kaderbesluit 2008/909 niet kunnen worden overgedragen aan hun lidstaat (van nationaliteit en/of herkomst). In uiterste gevallen is het best mogelijk dat er geen lidstaat is ten aanzien waarvan met recht kan worden geconcludeerd dat de tenuitvoerlegging van de sanctie aldaar de reclassering van de gevonniste persoon ten goede zou komen.
70.
Ten derde vormt een dergelijke situatie, hoe spijtig ze ook mag zijn, geen probleem binnen het systeem van kaderbesluit 2008/909. In dit verband moet worden herinnerd aan de regel en de uitzondering – of, nauwkeuriger gezegd, de uitzondering op de uitzondering.
71.
De standaardregel is dat een vrijheidsstraf ten uitvoer moet worden gelegd door – en normaliter in – de (lid)staat die de straf heeft opgelegd. De overbrenging van gevonniste personen naar een andere (lid)staat voor de tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf is de uitzondering en in beginsel alleen mogelijk indien dit is toegestaan op grond van een bijzondere regeling, zoals thans vervat in kaderbesluit 2008/909 of voorheen in het Verdrag inzake de overbrenging van gevonniste personen (
21
).
72.
Kaderbesluit 2008/909 is zo geformuleerd dat het duidelijk de belangen van de gevonniste persoon verdedigt. De overbrenging van gevonniste personen is slechts mogelijk indien kan worden aangenomen dat die overbrenging hun kansen op reclassering vergroot. Het kaderbesluit is daarentegen niet opgesteld ter behartiging van de (potentiële) belangen van de lidstaten bij het verplaatsen of zelfs repatriëren van gevonniste personen binnen de Unie voor de tenuitvoerlegging van de sanctie op grond van de nationaliteit van die personen. (
22
)
73.
In het kader van de bijzondere regeling van kaderbesluit 2008/909 is de overbrenging van een gevonniste persoon zonder diens instemming – een in artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 beoogd en in casu relevant scenario – een uitzondering. Blijkens artikel 6, lid 1, van dit kaderbesluit is de primaire en traditionele regel dat overbrenging dient te berusten op de instemming van de gevonniste persoon.
74.
Ter discussie staat in hoeverre een onvrijwillige overbrenging verenigbaar is met de haalbaarheid van reclassering (
23
), aangezien die dan waarschijnlijk plaatsvindt op een locatie waarheen de gevonniste persoon niet wilde worden overgebracht. Men kan zich dan ook wellicht daadwerkelijk de vraag stellen of er op deze manier, via een achterdeurtje, weer plaats is gemaakt voor bepaalde belangen van de lidstaten in een regeling die in de eerste plaats is opgesteld ten behoeve van gevonniste personen. Niettemin is het ook duidelijk dat kaderbesluit 2008/909 uitdrukking geeft aan de wil van de Uniewetgever om de overbrenging van gevonniste personen in bepaalde situaties ondanks hun verzet toch mogelijk te maken, wanneer het doel van reclassering onder die omstandigheden kan – en dus ook moet – worden nagestreefd.
75.
Uit het derde punt volgt evenwel dat artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 niet te ruim mag worden opgevat of uitgelegd. De overbrenging van gevonniste personen tegen hun wil blijft binnen de hierboven beschreven structuur immers een uitzondering op de standaardregel inzake de tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen.
76.
Gelet op het voorgaande geef ik in overweging artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 aldus uit te leggen dat een gevonniste persoon in een bepaalde lidstaat woont indien hij in die staat zijn gewone verblijfplaats heeft of heeft gehad en daar familiale, sociale of professionele banden heeft aangeknoopt op grond waarvan met recht kan worden verondersteld dat hij met die staat verbonden is, waardoor hij na het uitzitten van zijn straf gemakkelijker zal kunnen re-integreren in de maatschappij. Artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 verzet zich dus tegen een nationale wettelijke regeling op grond waarvan het mogelijk is een vonnis te erkennen en ten uitvoer te leggen dat uitsluitend is gebaseerd op het vaste of tijdelijke adres van de gevonniste persoon dat louter voor administratieve doeleinden is geregistreerd, zonder dat er tegelijkertijd een individueel onderzoek is verricht naar het bestaan van relevante banden waarvan kan worden gesteld dat zij het de gevonniste persoon gemakkelijker zullen maken om na het uitzitten van zijn straf te re-integreren in de maatschappij.
B.
Tweede vraag: verplichting van de beslissende autoriteit om de kansen op reclassering te bepalen
77.
Met zijn tweede vraag wenst de verwijzende rechter te vernemen of de beslissende autoriteit in een in artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 geregeld geval verplicht is om nog voordat zij het vonnis en het certificaat van bijlage I toezendt, te verifiëren of de tenuitvoerlegging van de sanctie in de tenuitvoerleggingsstaat in overeenstemming is met het doel de reclassering van de gevonniste persoon te bevorderen. De verwijzende rechter vraagt zich ook af of de beslissende autoriteit tevens de in dat verband verzamelde gegevens dient te vermelden in deel d), punt 4, van het certificaat van bijlage I, indien de gevonniste persoon verklaart dat hij zijn familiale, sociale of professionele banden in de beslissingsstaat heeft.
78.
De Tsjechische regering betwijfelt of de tweede vraag ontvankelijk is. Zij voert aan dat de beoordeling op grond van artikel 4, lid 2, van kaderbesluit 2008/909 reeds in het hoofdgeding heeft plaatsgevonden en dat de verwijzende rechter niet uitlegt waarom dit soort informatie noodzakelijk is.
79.
Ik ben het hiermee niet eens.
80.
Toegegeven, uit de verwijzingsbeslissing blijkt dat het mechanisme van kaderbesluit 2008/909 reeds een fase is ingegaan die onder de verantwoordelijkheid van de tenuitvoerleggingsstaat valt. De procedure is al in een later stadium dan het facultatieve overleg als bedoeld in artikel 4, lid 2, en nader uitgewerkt in artikel 4, lid 3. (
24
) Krachtens artikel 4, lid 4, is het echter nog steeds mogelijk dat de uitvoerende autoriteit de beslissende autoriteit bij gemotiveerd advies meedeelt „dat de tenuitvoerlegging van de sanctie […] niet zal bijdragen tot de reclassering en tot een geslaagde maatschappelijke re-integratie van de gevonniste persoon”. Indien er geen overleg heeft plaatsgevonden, kan dit advies ook na de toezending van het vonnis en het certificaat van bijlage I worden meegedeeld.
81.
In de verwijzingsbeslissing is niet aangegeven of er overleg heeft plaatsgevonden tussen de uitvoerende autoriteit en de beslissende autoriteit. Indien dit niet het geval is, kan de uitvoerende autoriteit de beslissende autoriteit nog steeds een gemotiveerd advies verstrekken over de kansen op reclassering van verzoeker.
82.
De omvang van de verplichtingen van de autoriteit van de beslissingsstaat dient dus mogelijkerwijs nog te worden verduidelijkt, zodat de uitvoerende autoriteit haar bevoegdheden naar behoren kan uitoefenen en haar gemotiveerde advies kan verstrekken aan de beslissende autoriteit.
83.
Voorts ben ik van mening dat de tweede vraag van de verwijzende rechter logischerwijs verband houdt met de derde vraag, die betrekking heeft op de mogelijkheid van de uitvoerende autoriteit om op basis van de in artikel 9, lid 1, onder b), van kaderbesluit 2008/909 genoemde grond de erkenning te weigeren wanneer niet is voldaan aan de in artikel 4, lid 1, vermelde criteria.
84.
Dit gezegd zijnde, heeft artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 betrekking op de voorwaarde „wonen”, en dus op het bestaan van relevante banden van de gevonniste persoon met de tenuitvoerleggingsstaat. De overwegingen betreffende artikel 4, lid 1, onder a), van dit kaderbesluit zijn dus verweven met de overwegingen inzake de kansen op reclassering. Kaderbesluit 2008/909 lijkt een onderscheid te maken tussen de uitoefening van de bevoegdheden van de beslissende en de uitvoerende autoriteit op grond van artikel 4, lid 2, enerzijds, en op grond van artikel 9, lid 1, onder b), [en artikel 4, lid 1, onder a), waarnaar namelijk in deze bepaling wordt verwezen], anderzijds. Dit onderscheid moet worden verduidelijkt, en het onderzoek naar de verplichtingen van de beslissende autoriteit vormt hierin een noodzakelijke stap. Ook om deze reden acht ik de tweede vraag ontvankelijk.
85.
Ten gronde lijkt het mij vrij voor de hand liggend dat de tweede vraag bevestigend dient te worden beantwoord. Dit stemt ook overeen met het standpunt van alle deelnemers aan de procedure die opmerkingen over deze vraag hebben ingediend.
86.
Uit de bewoordingen van artikel 4, lid 2, van kaderbesluit 2008/909 volgt duidelijk dat de autoriteit van de beslissingsstaat daadwerkelijk tot een positieve conclusie moet komen over de kansen op reclassering in de uitvoerende lidstaat. Indien zij niet tot een positieve conclusie komt, kan het bij kaderbesluit 2008/909 ingevoerde erkenningsmechanisme niet in werking worden gesteld.
87.
Tsjechië en de Commissie suggereren dat de betrokken autoriteit slechts een positieve conclusie kan trekken indien zij zeker is. Ik zou niet zo ver willen gaan. Men hoeft geen Niels Bohr zijn om het ermee eens te zijn dat „voorspellen bijzonder moeilijk is, vooral als het om de toekomst gaat”. Aangezien de meeste nationale rechters waarschijnlijk geen kristallen bol in hun kast hebben staan, is het mijns inziens niet hun taak om zekerheid te verkrijgen, maar veeleer om tot een redelijke veronderstelling te komen. Hun voorspelling moet wel op basis van de specifieke situatie van de betrokkene en naar beste weten en kennis worden gedaan, maar kan het niveau van een redelijke veronderstelling niet overstijgen.
88.
Daarnaast dient de beslissende autoriteit tevens de in dit verband verzamelde gegevens te vermelden in deel d), punt 4, van het certificaat van bijlage I. Informatie moet verplicht worden vermeld, tenzij is aangegeven dat het om facultatieve informatie gaat, zoals in deel l), met als opschrift „Andere voor de zaak relevante omstandigheden (facultatieve informatie)” (
25
).
89.
In tegenstelling tot wat het uitgangspunt van de tweede vraag lijkt te zijn, denk ik echter niet dat de verplichting van de beslissende autoriteit beperkt is tot situaties waarin de gevonniste persoon gebruik heeft gemaakt van de in artikel 6, lid 3, van kaderbesluit 2008/909 neergelegde mogelijkheid om zijn mening kenbaar te maken.
90.
Volgens bovengenoemde bepaling moet die mening – indien zij kenbaar is gemaakt – aan de uitvoerende autoriteit worden meegedeeld. Uit deze aanvullende eis volgt evenwel niet dat indien de gevonniste persoon zijn mening niet kenbaar heeft gemaakt, de beslissende autoriteit niet verplicht is de gegevens te verstrekken die zijn verzameld ter ondersteuning van het standpunt van de beslissende autoriteit dat de tenuitvoerlegging van de opgelegde sanctie in de tenuitvoerleggingsstaat zou bijdragen tot de reclassering. Die verplichting geldt mijns inziens ongeacht of de gevonniste persoon zijn mening kenbaar heeft gemaakt in de zin van artikel 6, lid 3, van kaderbesluit 2008/909.
91.
Het is van cruciaal belang dat er gegevens worden verstrekt die het standpunt van de beslissende autoriteit over de kansen op reclassering van de gevonniste persoon bevestigen, zodat de uitvoerende autoriteit daadwerkelijk gebruik kan maken van de mogelijkheid om zich tegen die conclusie te verzetten middels een gemotiveerd advies waarin zij oordeelt dat de reclassering in het betreffende geval niet zou worden bevorderd. Ik herinner eraan dat de uitvoerende autoriteit een dergelijk advies kan meedelen ongeacht of de beslissende autoriteit overleg heeft gepleegd.
92.
Zoals ik ook heb aangegeven in mijn conclusie in de zaak A. P. (
26
), is de justitiële samenwerking tussen de lidstaten gebaseerd op het idee van een vereenvoudigde communicatie die vaak via gestandaardiseerde formulieren verloopt. Wil een dergelijke communicatie doeltreffend zijn, dan moet de beslissende autoriteit alle nodige gegevens verstrekken waarop zij zich heeft gebaseerd om tot de conclusie te komen dat het aannemelijk is dat het doel van reclassering in de uitvoerende lidstaat zal worden bereikt. Door die elementen te verstrekken, stelt zij de uitvoerende autoriteit ook in staat haar verantwoordelijkheden tijdig uit te oefenen.
93.
Zoals vele andere instrumenten op dit gebied voorziet kaderbesluit 2008/909 duidelijk in de mogelijkheid tot overleg. Dergelijk overleg moet echter een aanvulling vormen op, maar niet in de plaats komen van de standaard- en primaire communicatie-elementen die vooraf door de beslissende autoriteit moeten worden verstrekt. Het is dus weliswaar duidelijk mogelijk om aanvullende gegevens op te vragen of overleg te plegen, maar de noodzaak daartoe moet de uitzondering blijven en niet de regel worden. (
27
) Bovendien zijn in kaderbesluit 2008/909 termijnen vastgesteld waarbinnen het definitieve besluit betreffende de erkenning van het vonnis en de tenuitvoerlegging van de sanctie in beginsel moet worden genomen (
28
), waarmee grenzen worden gesteld aan de feitelijke verificaties die kunnen worden verricht en aangevuld nadat het vonnis ter fine van erkenning is toegezonden.
94.
Gelet op het voorgaande moet artikel 4, lid 2, van kaderbesluit 2008/909 aldus worden uitgelegd dat de bevoegde autoriteit van de beslissingsstaat in het in artikel 4, lid 1, onder a), van dit kaderbesluit bedoelde geval nog voor de toezending van het vonnis en het certificaat van bijlage I op basis van een geïndividualiseerde beoordeling van de situatie van de gevonniste persoon tot de positieve conclusie moet komen dat het aannemelijk is dat de tenuitvoerlegging van de sanctie in de tenuitvoerleggingsstaat de reclassering van die persoon zal bevorderen. De autoriteit van de beslissingsstaat dient alle in dit verband verzamelde gegevens te vermelden in deel d), punt 4, van het certificaat van bijlage I, ongeacht of de gevonniste persoon gebruik heeft gemaakt van de door artikel 6, lid 3, van kaderbesluit 2008/909 geboden mogelijkheid om zijn mening over de kwestie kenbaar te maken.
C.
Derde vraag: mogelijkheid voor de uitvoerende autoriteit om de erkenning en de tenuitvoerlegging van het vonnis te weigeren
95.
Met zijn derde vraag wenst de verwijzende rechter te vernemen of artikel 9, lid 1, onder b), van kaderbesluit 2008/909 aldus moet worden uitgelegd dat de uitvoerende autoriteit kan weigeren om het vonnis te erkennen en de betreffende sanctie ten uitvoer te leggen indien in het in artikel 4, lid 1, onder a), van dit kaderbesluit bedoelde geval, ondanks de in lid 3 van dit artikel bedoelde raadpleging, niet is aangetoond dat er familiale, sociale of professionele banden bestaan op grond waarvan met recht kan worden verondersteld dat de tenuitvoerlegging van de sanctie in de tenuitvoerleggingsstaat de reclassering van de gevonniste persoon kan bevorderen.
96.
Ik herinner eraan dat de uitvoerende autoriteit krachtens artikel 8, lid 1, van kaderbesluit 2008/909 verplicht is een vonnis te erkennen, tenzij zij zich beroept op een van de in artikel 9 genoemde gronden tot weigering van de erkenning en de tenuitvoerlegging.
97.
Krachtens artikel 9, lid 1, onder b), van kaderbesluit 2008/909 kan de uitvoerende autoriteit de erkenning van het vonnis en de tenuitvoerlegging van de sanctie weigeren indien niet is voldaan aan de in artikel 4, lid 1, vermelde criteria. Hier valt ook de situatie onder die specifiek wordt bestreken door artikel 4, lid 1, onder a), dat betrekking heeft op de voorwaarde dat de gevonniste persoon in de tenuitvoerleggingsstaat woont, en dus op zijn gewone verblijfplaats en de relevante banden met de tenuitvoerleggingsstaat.
98.
Hoewel het aan de uitvoerende autoriteit staat om te beoordelen of aan deze voorwaarden is voldaan, legt artikel 4, lid 2, van kaderbesluit 2008/909 de beslissende autoriteit de verplichting op om na te gaan of de overbrenging van de gevonniste persoon de reclassering van die persoon ten goede zal komen.
99.
Ik begrijp dat de uitdrukkelijk aan de beslissingsstaat opgelegde verplichting om de kansen op reclassering te onderzoeken, de verwijzende rechter ertoe heeft gebracht deze derde vraag te stellen, aangezien de uitvoerende autoriteit, voor zover hier relevant, enkel lijkt te kunnen onderzoeken of is voldaan aan de voorwaarden van artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909.
100.
Om de derde vraag te kunnen beantwoorden, moet dus worden verduidelijkt hoe artikel 4, lid 1, onder a), artikel 4, lid 2, en artikel 9, lid 1, onder b), van kaderbesluit 2008/909 zich tot elkaar verhouden.
101.
De Tsjechische en de Hongaarse regering en de Commissie stellen voor om een onderscheid te maken tussen de criteria van artikel 4, lid 1, onder a), enerzijds, en die van artikel 4, lid 2, anderzijds, waarbij alleen eerstgenoemde criteria door de uitvoerende autoriteit kunnen worden onderzocht.
102.
Het lijkt mij op het eerste gezicht correct dat de beslissende autoriteit en de uitvoerende autoriteit alleen met betrekking tot de criteria van artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 over dezelfde beoordelingsbevoegdheid lijken te beschikken, terwijl de toepassing van artikel 4, lid 2, als exclusieve bevoegdheid aan de beslissende autoriteit is toevertrouwd. Ik ben het er dan ook tevens mee eens dat de uitvoerende autoriteit, wanneer zij zich beroept op de weigeringsgrond van artikel 9, lid 1, onder b), van kaderbesluit 2008/909, uitsluitend de door de beslissende autoriteit op grond van artikel 4, lid 1, onder a), verrichte beoordeling kan onderzoeken. Dit volgt uit de bewoordingen van artikel 9, lid 1, onder b), waarin wordt verwezen naar artikel 4, lid 1, onder a), maar niet naar artikel 4, lid 2.
103.
Los van dit formele onderscheid komt het mij echter – om de redenen die hierboven in de punten 55 tot en met 63 in antwoord op de eerste vraag van de verwijzende rechter zijn uiteengezet – voor dat beide soorten beoordelingen elkaar in de praktijk waarschijnlijk tot op zekere hoogte overlappen. Teneinde te beoordelen in hoeverre de overbrenging de reclassering van de gevonniste persoon ten goede kan komen in de zin van artikel 4, lid 2, van kaderbesluit 2008/909, moeten immers eerst – zoals de Spaanse en de Poolse regering in wezen betogen – de relevante banden als bedoeld in artikel 4, lid 1, onder a), worden onderzocht.
104.
Zelfs indien categorisch zou worden gesteld dat het krachtens artikel 4, lid 2, van kaderbesluit 2008/909 uitsluitend aan de beslissende autoriteit toekomt om de kansen op reclassering van de gevonniste persoon te beoordelen, zou dit de uitvoerende autoriteit dus nog niet de – duidelijk bij kaderbesluit 2008/909 verleende – bevoegdheid ontnemen om zelf een beoordeling te verrichten krachtens artikel 4, lid 1, onder a). Aldus kunnen de autoriteiten van de uitvoerende lidstaat de grondslag (de vaststelling van de gewone verblijfplaats en de relevante banden) waarop de conclusie over de reclassering moet zijn gebaseerd, weerleggen en feitelijk wegnemen.
105.
Ik erken zonder meer het belang van wederzijdse erkenning als de „hoeksteen” van de justitiële samenwerking in strafzaken (
29
), dat de Hongaarse regering terecht in herinnering brengt, maar uit een gecombineerde lezing van artikel 4, lid 1, onder a), artikel 4, lid 2, en artikel 9, lid 1, onder b), leid ik af dat deze bepalingen de beslissende autoriteit en de uitvoerende autoriteit uiteindelijk in feite op voet van gelijkheid stellen wat betreft de toetsing van de voorwaarden voor de overbrenging van de gevonniste persoon in het in artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 bedoelde geval.
106.
Men kan slechts speculeren over de vraag welk „evenwicht” de Uniewetgever juist tot stand heeft willen brengen. Hoe het ook zij, de huidige formulering van kaderbesluit 2008/909 impliceert dat de Uniewetgever de beslissende autoriteit bij artikel 4, lid 2, de taak heeft opgedragen om tot een gefundeerd oordeel te komen over de kansen op reclassering van de gevonniste persoon. De uitvoerende autoriteit kan zich echter nog steeds doeltreffend tegen dat oordeel verzetten door haar eigen standpunt te geven over de vraag of de gevonniste persoon daadwerkelijk in de tenuitvoerleggingsstaat woont, of zijn gewone verblijfplaats zich daar bevindt en of hij daar relevante banden heeft in de zin van artikel 4, lid 1, onder a).
107.
De uitvoerende autoriteit kan als eerste haar eigen standpunt kenbaar maken bij gemotiveerd advies in het kader van het overleg in de zin van artikel 4, lid 4, of zelfs als er geen overleg heeft plaatsgevonden. Deze bepaling vormt op zich weliswaar geen weigeringsgrond, zoals in overweging 10 van kaderbesluit 2008/909 wordt verklaard, maar indien eventuele onenigheid over deze kwestie niet door overleg en discussie wordt weggenomen, zal een meningsverschil er in een later stadium waarschijnlijk toe leiden dat de uitvoerende autoriteit de erkenning weigert onder de voorwaarden van artikel 9, lid 1, onder b).
108.
Rest nog de kwestie van de gegevens en het bewijs waarop de uitvoerende autoriteit zich kan baseren wanneer zij zich beroept op de weigeringsgrond van artikel 9, lid 1, onder b). Dient de uitvoerende autoriteit haar onderzoek en beoordeling te beperken tot een toetsing van de feitelijke situatie zoals die door de beslissende autoriteit is vastgesteld? Of wordt de uitvoerende autoriteit geacht haar eigen onderzoek in te stellen en opnieuw alle elementen te onderzoeken die bepalen of de gevonniste persoon zijn woonplaats heeft in de tenuitvoerleggingsstaat?
109.
Voor zover de uitvoerende autoriteit zelfstandig de erkenning en de tenuitvoerlegging kan weigeren op grond van artikel 9, lid 1, onder b), kan zij mijns inziens ook zelfstandig nagaan of er is voldaan aan de voorwaarden van artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909. Met andere woorden, niets in kaderbesluit 2008/909 verzet zich tegen een dergelijk onafhankelijk onderzoek, ook al zijn er bepaalde grenzen aan de omvang ervan.
110.
Ten eerste dienen de erkenning en de tenuitvoerlegging van de sanctie te geschieden binnen de daartoe in artikel 12 van kaderbesluit 2008/909 gestelde termijnen. Meer bepaald moet volgens artikel 12, lid 2, van dit kaderbesluit het definitieve besluit betreffende de erkenning van het vonnis en de tenuitvoerlegging van de sanctie in beginsel binnen een termijn van 90 dagen worden genomen.
111.
Ten tweede is de uitvoerende autoriteit, zoals de Tsjechische regering terecht in herinnering brengt, op grond van artikel 9, lid 3, van kaderbesluit 2008/909 verplicht om overleg te plegen voordat zij besluit gebruik te maken van de mogelijkheid om de erkenning en de tenuitvoerlegging op grond van artikel 9, lid 1, onder b), te weigeren.
112.
Ten derde mag de toetsing van de voorwaarden van artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 door de uitvoerende autoriteit de grenzen van de loyale samenwerking, zoals neergelegd in artikel 4, lid 3, VEU, niet overschrijden. Dit betekent concreet dat de uitvoerende autoriteit zich hoofdzakelijk dient te baseren op de reeds door de beslissende autoriteit verzamelde en toegezonden gegevens, en op haar beoordeling. Dat is uiteindelijk ook de reden waarom de beslissende autoriteit verplicht is haar bevindingen integraal uiteen te zetten in het certificaat van bijlage I, ongeacht of de gevonniste persoon bij het geven van zijn mening aanvullende gegevens heeft verstrekt. (
30
)
113.
De uitvoerende autoriteit kan weliswaar niet alleen nagaan of de verstrekte gegevens juist zijn, indien zij dat wenst, maar ook op zoek gaan naar aanvullende elementen, indien zij dat nodig acht. Deze analyse en bewijsvergaring moeten echter wel redelijk zijn, in die zin dat zij er specifiek op gericht moeten zijn bepaalde concrete elementen te verifiëren ten aanzien waarvan zij nog twijfels koestert. Het is niet de bedoeling dat een dergelijke verificatie resulteert in een volledige, diepgaande beoordeling waarbij alle in artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 vermelde elementen volledig opnieuw worden onderzocht.
114.
Een dergelijk onderzoek zou niet alleen indruisen tegen de geest en het doel van kaderbesluit 2008/909 en het daarop toepasselijke beginsel van loyale samenwerking, maar de beslissende autoriteit in de praktijk ook in een onmogelijke positie plaatsen door indirect te strenge bewijsvereisten te stellen aan wat er moet worden geverifieerd om het mechanisme van het kaderbesluit in werking te kunnen stellen. Per definitie is het niet alleen niet de taak van de autoriteiten van de beslissende lidstaat om de precieze feitelijke situatie in de uitvoerende lidstaat te verifiëren door bewijsmateriaal te verzamelen, getuigen te horen of rapporten op te vragen, maar zijn zij daar ook niet toe in staat. Eenvoudig gezegd kan van de autoriteiten van de beslissende lidstaat moeilijk worden verwacht dat zij, om het mechanisme van kaderbesluit 2008/909 in werking te kunnen stellen, bijvoorbeeld eerst in detail nagaan hoe vaak de gevonniste persoon op bezoek ging bij zijn familie in de uitvoerende lidstaat, of hij daar de afgelopen vijf jaar in de plaatselijke kroeg is gezien en of zijn achterneef hem onlangs een baan in zijn geboortedorp heeft aangeboden, voor het geval dat hij zou besluiten terug te keren.
115.
Gelet op het voorgaande geef ik het Hof in overweging de derde vraag van de verwijzende rechter aldus te beantwoorden dat artikel 9, lid 1, onder b), van kaderbesluit 2008/909 aldus moet worden uitgelegd dat de autoriteit van de tenuitvoerleggingsstaat kan weigeren het vonnis te erkennen en ten uitvoer te leggen indien zij tot de conclusie komt dat niet is voldaan aan de criteria van artikel 4, lid 1, onder a), van dit kaderbesluit. Dit omvat de mogelijkheid voor de uitvoerende autoriteit om te weigeren een vonnis te erkennen en ten uitvoer te leggen indien zij van oordeel is dat er in de tenuitvoerleggingsstaat geen familiale, sociale, professionele of andere banden bestaan op grond waarvan met recht kan worden verondersteld dat de tenuitvoerlegging van de sanctie in die staat de reclassering van de gevonniste persoon kan bevorderen.
V. Conclusie
116.
Ik geef het Hof in overweging de prejudiciële vragen van de Najvyšší súd Slovenskej republiky te beantwoorden als volgt:
„1)
Artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909/JBZ van 27 november 2008 inzake de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op strafvonnissen waarbij vrijheidsstraffen of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregelen zijn opgelegd, met het oog op de tenuitvoerlegging ervan in de Europese Unie, moet aldus worden uitgelegd dat een gevonniste persoon in een bepaalde lidstaat woont indien hij in die staat zijn gewone verblijfplaats heeft of heeft gehad en daar familiale, sociale of professionele banden heeft aangeknoopt op grond waarvan met recht kan worden verondersteld dat hij met die staat verbonden is, waardoor hij na het uitzitten van zijn straf gemakkelijker zal kunnen re-integreren in de maatschappij.
Artikel 4, lid 1, onder a), van kaderbesluit 2008/909 verzet zich dus tegen een nationale wettelijke regeling op grond waarvan het mogelijk is een vonnis te erkennen en ten uitvoer te leggen dat uitsluitend is gebaseerd op het vaste of tijdelijke adres van de gevonniste persoon dat louter voor administratieve doeleinden is geregistreerd, zonder dat er tegelijkertijd een individueel onderzoek is verricht naar het bestaan van relevante banden waarvan kan worden gesteld dat zij het de gevonniste persoon gemakkelijker zullen maken om na het uitzitten van zijn straf te re-integreren in de maatschappij.
2)
Artikel 4, lid 2, van kaderbesluit 2008/909 moet aldus worden uitgelegd dat de bevoegde autoriteit van de beslissingsstaat in het in artikel 4, lid 1, onder a), van dit kaderbesluit bedoelde geval nog voor de toezending van het vonnis en het certificaat van bijlage I op basis van een geïndividualiseerde beoordeling van de situatie van de gevonniste persoon tot de positieve conclusie moet komen dat het aannemelijk is dat de tenuitvoerlegging van de sanctie in de tenuitvoerleggingsstaat de reclassering van die persoon zal bevorderen. De autoriteit van de beslissingsstaat dient alle in dit verband verzamelde gegevens te vermelden in deel d), punt 4, van het certificaat van bijlage I, ongeacht of de gevonniste persoon gebruik heeft gemaakt van de door artikel 6, lid 3, van kaderbesluit 2008/909 geboden mogelijkheid om zijn mening over de kwestie kenbaar te maken.
3)
Artikel 9, lid 1, onder b), van kaderbesluit 2008/909 moet aldus worden uitgelegd dat de autoriteit van de tenuitvoerleggingsstaat kan weigeren het vonnis te erkennen en ten uitvoer te leggen indien zij tot de conclusie komt dat niet is voldaan aan de criteria van artikel 4, lid 1, onder a), van dit kaderbesluit. Dit omvat de mogelijkheid voor de uitvoerende autoriteit om te weigeren een vonnis te erkennen en ten uitvoer te leggen indien zij van oordeel is dat er in de tenuitvoerleggingsstaat geen familiale, sociale, professionele of andere banden bestaan op grond waarvan met recht kan worden verondersteld dat de tenuitvoerlegging van de sanctie in die staat de reclassering van de gevonniste persoon kan bevorderen.”
(
1
)	Oorspronkelijke taal: Engels.
(
2
)	Kaderbesluit van de Raad van 27 november 2008 inzake de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op strafvonnissen waarbij vrijheidsstraffen of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregelen zijn opgelegd, met het oog op de tenuitvoerlegging ervan in de Europese Unie (PB 2008, L 327, blz. 27).
(
3
)	Cursivering van mij.
(
4
)	Zie bijvoorbeeld arresten van 17 juli 2008, Kozłowski (C‑66/08, EU:C:2008:437, punt 42 en aldaar aangehaalde rechtspraak); 2 april 2009, A (C‑523/07, EU:C:2009:225, punt 34 en aldaar aangehaalde rechtspraak), of 11 januari 2017, Grundza (C‑289/15, EU:C:2017:4, punt 32 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
(
5
)	Verordening van de Raad van 27 november 2003 betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid, en tot intrekking van verordening (EG) nr. 1347/2000 (PB 2003, L 338, blz. 1).
(
6
)	Verordening van de Raad van 14 juni 1971 betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen op werknemers en zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen, zoals bijgewerkt bij verordening (EEG) nr. 2001/83 van de Raad van 2 juni 1983 (PB 1983, L 230, blz. 6) en gewijzigd bij verordening (EEG) nr. 2195/91 van de Raad van 25 juni 1991 (PB 1991, L 206, blz. 2).
(
7
)	Verordening tot vaststelling van het Statuut van de ambtenaren en de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Europese Economische Gemeenschap en van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (PB 1962, P 45, blz. 1385; hierna: „Statuut van de ambtenaren”).
(
8
)	Arresten van 2 april 2009, A (C‑523/07, EU:C:2009:225, punten 37 en 38), met betrekking tot de vaststelling van de „gewone verblijfplaats” van een kind in de zin van verordening nr. 2201/2003; 11 november 2004, Adanez-Vega (C‑372/02, EU:C:2004:705, punt 37), met betrekking tot de verblijfplaats van een werknemer krachtens verordening nr. 1408/71, en 15 september 1994, Magdalena Fernández/Commissie (C‑452/93 P, EU:C:1994:332, punt 22), met betrekking tot het Statuut van de ambtenaren.
(
9
)	Kaderbesluit van de Raad van 13 juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de lidstaten – Verklaringen van sommige lidstaten bij de aanneming van het kaderbesluit (PB 2002, L 190, blz. 1; hierna: „EAB-kaderbesluit”).
(
10
)	Cursivering van mij.
(
11
)	Arrest van 17 juli 2008, Kozłowski (C‑66/08, EU:C:2008:437, punt 46). Zie ook arrest van 13 december 2018, Sut (C‑514/17, EU:C:2018:1016, punt 34).
(
12
)	Arrest van 17 juli 2008, Kozłowski (C‑66/08, EU:C:2008:437, punt 48). Zie ook arrest van 5 september 2012, Lopes Da Silva Jorge (C‑42/11, EU:C:2012:517, punt 43).
(
13
)	Arrest van 17 juli 2008, Kozłowski (C‑66/08, EU:C:2008:437, punt 49). Vergelijk punt 36 van dat arrest, waarin het Hof tijdelijke verblijfplaatsen uitsluit van het begrip „verblijven”. Zie ook arrest van 5 september 2012, Lopes Da Silva Jorge (C‑42/11, EU:C:2012:517, punt 38).
(
14
)	Het Hof heeft geoordeeld dat de in artikel 4, lid 6, van het EAB-kaderbesluit vastgestelde grond tot facultatieve weigering „er in het bijzonder toe [strekt] de uitvoerende rechterlijke autoriteit in staat te stellen een bijzonder gewicht te hechten aan de mogelijkheid de kansen op sociale re-integratie van de gezochte persoon na het einde van de straf waartoe deze is veroordeeld, te verhogen”. Arrest van 17 juli 2008, Kozłowski (C‑66/08, EU:C:2008:437, punt 45). Zie ook arrest van 24 juni 2019, Popławski (C‑573/17, EU:C:2019:530, punt 99 en aldaar aangehaalde rechtspraak). Voor een overeenkomstige overweging met betrekking tot artikel 5, lid 3, van het EAB-kaderbesluit, zie arrest van 11 maart 2020, SF (Europees aanhoudingsbevel – Garantie tot terugzending naar de tenuitvoerleggingsstaat) (C‑314/18, EU:C:2020:191, punt 48 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
(
15
)	Zie met name artikel 3, lid 1.
(
16
)	Zie ook mededeling van de Commissie – Handboek inzake de overbrenging van gevonniste personen en vrijheidsstraffen in de Europese Unie (PB 2019, C 403, blz. 2), punt 2.3.2.
(
17
)	Zie ook artikel 4, leden 2 en 4, en overweging 9 van kaderbesluit 2008/909.
(
18
)	Zie bijvoorbeeld Faraldo-Cabana, P., „One step forward, two steps back? Social rehabilitation of foreign offenders under Framework Decisions 2008/909/JHA and 2008/947/JHA”, New Journal of European Criminal Law, deel 10(2), 2019, blz. 151‑167, op blz. 157‑159.
(
19
)	Arrest van 17 juli 2008, Kozłowski (C‑66/08, EU:C:2008:437, punt 49).
(
20
)	Deel k) van het certificaat van bijlage I draagt het opschrift „Mening van de gevonniste persoon” en vereist dat de desbetreffende informatie wordt verstrekt.
(
21
)	Verdrag van de Raad van Europa van 21 maart 1983 inzake de overbrenging van gevonniste personen, ETS nr. 112. Krachtens dit verdrag moet de gevonniste persoon instemmen met de overbrenging. Zoals in overweging 4 van kaderbesluit 2008/909 in herinnering is gebracht, is „[h]et aanvullend protocol […] bij dat verdrag, dat […] overbrenging zonder toestemming van de gevonniste persoon mogelijk maakt, […] niet door alle lidstaten bekrachtigd”.
(
22
)	Voor een bespreking van de ratio van kaderbesluit 2008/909, zie bijvoorbeeld De Wree, E., Vander Beken, T., en Vermeulen, G., „The transfer of sentenced persons in Europe: Much ado about reintegration”, Punishment & Society, deel 11(1), 2009, blz. 111‑128, op blz. 117; Martufi, A., „Assessing the resilience of ‚social rehabilitation’ as a rationale for transfer. A commentary on the aims of Framework Decision 2008/909/JHA”, New Journal of European Criminal Law, deel 9, 2018, blz. 43‑61, op blz. 44; Faraldo-Cabana, P., „One step forward, two steps back? Social rehabilitation of foreign offenders under Framework Decisions 2008/909/JHA and 2008/947/JHA”, New Journal of European Criminal Law, deel 10(2), 2019, blz. 151‑167.
(
23
)	Martufi, A., „Assessing the resilience of ‚social rehabilitation’ as a rationale for transfer. A commentary on the aims of Framework Decision 2008/909/JHA”, New Journal of European Criminal Law, deel 9, 2018, blz. 43‑61, op blz. 49.
(
24
)	Daartegenover staat verplicht overleg, waarvan sprake is wanneer de overbrenging onder artikel 4, lid 1, onder c), valt.
(
25
)	Cursivering van mij.
(
26
)	Zie mijn conclusie in de zaak A. P. (Proeftijdvoorwaarden) (C‑2/19, EU:C:2020:80, punt 30).
(
27
)	Zie in die zin arrest van 23 januari 2018, Piotrowski (C‑367/16, EU:C:2018:27, punt 61). Zie ook mijn conclusie in de zaak X (Europees aanhoudingsbevel tegen een zanger) (C‑717/18, EU:C:2019:1011, punt 80).
(
28
)	Zie artikel 12 van kaderbesluit 2008/909.
(
29
)	Zie bijvoorbeeld arrest van 8 november 2016, Ognyanov (C‑554/14, EU:C:2016:835, punt 46 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
(
30
)	Zoals hierboven reeds uiteengezet in de punten 91‑93 van deze conclusie.