62002CC0287_EL
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
1. Στην παρούσα υπόθεση, η Ισπανία ζητεί τη μερική ακύρωση της αποφάσεως 2002/461/ΕΚ της Επιτροπής, της 12ης Ιουνίου 2002, για την εκκαθάριση των λογαριασμών των κρατών μελών στο πλαίσιο των δαπανών που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ), τμήμα Εγγυήσεων, για το οικονομικό έτος 2001 (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση) (2) .
2. Ειδικότερα, η Ισπανία αμφισβητεί τις τροποποιήσεις που προτάθηκαν κατά τη διαδικασία εκκαθαρίσεως των λογαριασμών ορισμένων εγκεκριμένων εθνικών οργανισμών πληρωμών και τη διόρθωση που εφαρμόστηκε στους λογαριασμούς ενός από αυτούς, του οργανισμού τής Castilla-La Mancha.
Το νομικό πλαίσιο
3. Η Κοινή Γεωργική Πολιτική χρηματοδοτείται σύμφωνα με τους κανόνες που θέτει ο κανονισμός 1258/99 (βασικός κανονισμός) (3), ο οποίος προβλέπει ότι το τμήμα Εγγυήσεων χρηματοδοτεί παρεμβάσεις που προορίζονται για τη σταθεροποίηση των γεωργικών αγορών και οι οποίες αναλαμβάνονται σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες στο πλαίσιο της κοινής οργάνωσης των γεωργικών αγορών (4) .
4. Το προοίμιο του βασικού κανονισμού προβλέπει τα εξής: «Θα πρέπει να θεσπισθούν δύο τύποι αποφάσεων, ένας που θα αφορά την εκκαθάριση των λογαριασμών του τμήματος Εγγυήσεων του Ταμείου και ένας άλλος για τον καθορισμό των συνεπειών, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών διορθώσεων, που έχουν τα αποτελέσματα των ελέγχων συμφωνίας των δαπανών προς τις κοινοτικές διατάξεις» (5) .
5. Ο πρώτος τύπος αποφάσεων, σχετικά με την εκκαθάριση, διέπεται από το άρθρο 7, παράγραφος 3, του βασικού κανονισμού και ο δεύτερος τύπος αποφάσεων, σχετικά με τη συμφωνία, διέπεται από το άρθρο 7, παράγραφος 4, του κανονισμού αυτού.
6. Όσον αφορά τις αποφάσεις εκκαθάρισης, το άρθρο 7, παράγραφος 3, επιβάλλει στην Επιτροπή την εκκαθάριση των λογαριασμών των οργανισμών πληρωμών πριν από τις 30 Απριλίου του έτους που ακολουθεί το εξεταζόμενο οικονομικό έτος, βάσει των πληροφοριών που αναφέρονται στο άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο β΄. Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, τα κράτη μέλη οφείλουν να διαβιβάζουν ανά τακτά διαστήματα στην Επιτροπή τους ετήσιους λογαριασμούς των οργανισμών πληρωμών σχετικά με τις πράξεις που χρηματοδοτούνται από το τμήμα Εγγυήσεων, συνοδευόμενους από τα στοιχεία που απαιτούνται για την εκκαθάρισή τους, καθώς και βεβαίωση για την πληρότητα, την ακρίβεια και την ειλικρίνεια των λογαριασμών που διαβιβάζονται.
7. Το άρθρο 7, παράγραφος 3, προβλέπει, περαιτέρω, ότι η απόφαση εκκαθάρισης των λογαριασμών δεν προδικάζει τη λήψη τυχόν μεταγενέστερων αποφάσεων της Επιτροπής σχετικά με τη συμφωνία των δαπανών με τους κοινοτικούς κανόνες.
8. Αυτές οι αποφάσεις περί συμφωνίας διέπονται από το άρθρο 7, παράγραφος 4, η πρώτη παράγραφος του οποίου απαιτεί από την Επιτροπή να «αποφασίζει την απόρριψη αιτήματος κοινοτικής χρηματοδότησης δαπανών όταν διαπιστώνει ότι οι δαπάνες δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες».
9. Οι αποφάσεις περί συμφωνίας πρέπει να λαμβάνονται σύμφωνα με την ακόλουθη διαδικασία που ορίζει το άρθρο 7, παράγραφος 4:
«Πριν από οποιαδήποτε απόφαση απόρριψης της χρηματοδότησης, τα αποτελέσματα των εξακριβώσεων της Επιτροπής και οι απαντήσεις του κράτους μέλους κοινοποιούνται εκατέρωθεν γραπτώς, κατόπιν τούτου δε τα δύο μέρη επιχειρούν να έλθουν σε συμφωνία για τη συνέχεια που θα δοθεί.
Σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμφωνία, το κράτος μέλος μπορεί να ζητήσει, εντός τεσσάρων μηνών, την έναρξη διαδικασίας για συμβιβασμό των αντίστοιχων θέσεων· τα αποτελέσματα της διαδικασίας αυτής ανακοινώνονται με έκθεση προς την Επιτροπή, η οποία τα εξετάζει, πριν αποφασίσει την απόρριψη της χρηματοδότησης.
Η Επιτροπή υπολογίζει τα προς απόρριψη ποσά λαμβάνοντας υπόψη, ιδίως, την έκταση της διαπιστωθείσας έλλειψης συμμόρφωσης. Η Επιτροπή εκτιμά εν προκειμένω το είδος και τη σοβαρότητα της παράβασης, καθώς και την οικονομική ζημία που υπέστη η Κοινότητα.»
10. Εκτός από τις διαδικασίες που προβλέπει ο βασικός κανονισμός, η απόφαση περί εκκαθαρίσεως των λογαριασμών και η απόφαση περί συμφωνίας των δαπανών με τους κοινοτικούς κανόνες πρέπει, σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 5, του κανονισμού αυτού, να ρυθμιστούν περαιτέρω με λεπτομερείς κανόνες που θα θεσπιστούν χωριστά. Αυτοί οι συμπληρωματικοί κανόνες θεσπίστηκαν με τον κανονισμό 1663/95 (κανονισμός εφαρμογής) (6) . Για την έκδοση αποφάσεως περί εκκαθαρίσεως των λογαριασμών ισχύουν επίσης οι ακόλουθοι κανόνες.
11. Οι πληροφορίες που πρέπει να διαβιβάζει το κράτος μέλος (7), στις οποίες περιλαμβάνονται οι ετήσιοι λογαριασμοί δαπανών με τους οποίους επιβαρύνεται το τμήμα Εγγυήσεων, αποστέλλονται στην Επιτροπή έως τις 10 Φεβρουαρίου του έτους που ακολουθεί το τέλος του οικείου οικονομικού έτους (8) .
12. Σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 3, του βασικού κανονισμού, η απόφαση εκκαθάρισης των λογαριασμών καθορίζει, υπό την επιφύλαξη των αποφάσεων που θα ληφθούν μεταγενέστερα σχετικά με τη συμφωνία των δαπανών με τους κοινοτικούς κανόνες, το ποσό των ετήσιων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν σε κάθε κράτος μέλος και η οποία πρέπει να καταλογιστεί στο ΕΓΤΠΕ (9) . Το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής συνεχίζει ως εξής:
«Τα προς ανάκτηση ή πληρωμή ποσά από ή προς κάθε κράτος μέλος, σύμφωνα με την εν λόγω απόφαση, προσδιορίζονται αφαιρώντας τις προκαταβολές που πληρώθηκαν για το εν λόγω οικονομικό έτος από τις δαπάνες που αναγνωρίζονται για το ίδιο έτος σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο.»
13. Το άρθρο 7, παράγραφος 2, το κανονισμού εφαρμογής προβλέπει τα εξής:
«Η Επιτροπή ανακοινώνει τα αποτελέσματα των ελέγχων της στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, μαζί με τις τροποποιήσεις που προτείνει πριν από τις 31 Μαρτίου που έπεται του τέλους του χρηματοδοτικού έτους.»
14. Όσον αφορά την απόφαση περί συμφωνίας των δαπανών με τους κοινοτικούς κανόνες, η οποία λαμβάνεται βάσει του άρθρου 7, παράγραφος 4, του βασικού κανονισμού, το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής προβλέπει τους ακόλουθους λεπτομερείς κανόνες σχετικά με τη διαδικασία διαβουλεύσεως μεταξύ του οικείου κράτους μέλους και της Επιτροπής, η οποία καταλήγει στην έκδοση αυτής της αποφάσεως:
«Σε περίπτωση που, μετά τη διεξαγωγή έρευνας, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι δαπάνες δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες, ανακοινώνει στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος τα αποτελέσματα των ελέγχων της και υποδεικνύει τα διορθωτικά μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν προκειμένου να διασφαλιστεί στο μέλλον η τήρηση των προαναφερθέντων κανόνων.
Στην ανακοίνωση γίνεται μνεία του παρόντος κανονισμού. Το κράτος μέλος απαντά εντός δύο μηνών και η Επιτροπή δύναται να τροποποιήσει τη θέση της αναλόγως [...].
Μετά τη λήξη της προθεσμίας που χορηγείται για την απάντηση, η Επιτροπή καλεί το κράτος μέλος σε διάλογο και τα δύο μέρη καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να καταλήξουν σε συμφωνία όσον αφορά τα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν, καθώς και όσον αφορά την εκτίμηση της σοβαρότητας της παράβασης και της χρηματοοικονομικής ζημίας που υπέστη η Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Μετά τη διεξαγωγή διαλόγου και τη λήξη κάθε προθεσμίας που τάσσει η Επιτροπή, σε διαβούλευση με το κράτος μέλος, μετά τον διάλογο για την κοινοποίηση πρόσθετων πληροφοριών ή, αν το κράτος μέλος δεν αποδέχεται την πρόσκληση εντός προθεσμίας που τάσσει η Επιτροπή, μετά τη λήξη της προθεσμίας αυτής, η Επιτροπή κοινοποιεί επίσημα τα συμπεράσματά της στο κράτος μέλος [...]. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του εδαφίου 4 της παρούσας παραγράφου, στην κοινοποίηση αυτή θα περιλαμβάνεται εκτίμηση των δαπανών που η Επιτροπή προτίθεται να εξαιρέσει βάσει του άρθρου 7, παράγραφος 4, του κανονισμού (ΕΚ) 1258/99.
Το κράτος μέλος πληροφορεί την Επιτροπή [εν ευθέτω χρόνω] για τα διορθωτικά μέτρα που λαμβάνει προκειμένου να διασφαλιστεί η τήρηση των κοινοτικών κανόνων καθώς και για την ημερομηνία έναρξης της ισχύος τους. Η Επιτροπή εκδίδει, ανάλογα με την περίπτωση, μία ή περισσότερες αποφάσεις βάσει του άρθρου 7, παράγραφος 4, του κανονισμού (ΕΚ) 1258/99 για την εξαίρεση των δαπανών που δεν είναι σύμφωνες με τους κοινοτικούς κανόνες μέχρι την ημερομηνία έναρξης ισχύος των διορθωτικών μέτρων.»
Πραγματικά περιστατικά
15. Αφού έλαβε τους ετήσιους λογαριασμούς για τις δαπάνες που πραγματοποίησαν οι ισπανικοί οργανισμοί πληρωμών για το οικονομικό έτος 2001, η Επιτροπή κοινοποίησε στις ισπανικές αρχές τα πορίσματα των ελέγχων της με έγγραφο της 27ης Μαρτίου 2002. Το εν λόγω έγγραφο διευκρίνιζε ότι επρόκειτο για ανακοίνωση δυνάμει τόσο του άρθρου 7, παράγραφος 2, όσο και του άρθρου 8, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής. Πρότεινε την εκκαθάριση των λογαριασμών αρκετών οργανισμών πληρωμών, περιλαμβανομένου του οργανισμού της Ναβάρα, πριν από τις 30 Απριλίου. Η Επιτροπή δεν πρότεινε εκείνη τη χρονική στιγμή την εκκαθάριση των λογαριασμών των οργανισμών πληρωμών του FEGA, της Castille-La Manche, των Βαλεαρίδων Νήσων, της Rioja και της Χώρας των Βάσκων, για τους οποίους απαιτούνταν περαιτέρω έρευνα και πληροφοριακά στοιχεία πριν από την έκδοση αποφάσεως εκκαθάρισης των λογαριασμών. Ένα παράρτημα του εγγράφου προσδιόριζε, για κάθε περίπτωση, τη φύση των περαιτέρω απαιτούμενων ελέγχων και στοιχείων πριν από τη διατύπωση προτάσεως εκκαθαρίσεως, καθώς και τα πορίσματα των ελέγχων της Επιτροπής.
16. Σε συνάντηση της επιτροπής του ΕΓΤΠΕ, που πραγματοποιήθηκε στις 19 Απριλίου 2002 και στην οποία μετέσχον και οι ισπανικές αρχές, η Επιτροπή διένειμε συνοπτική έκθεση που περιελάμβανε τα πορίσματα των ελέγχων αυτών (στο εξής: συνοπτική έκθεση) καθώς και σχέδιο της προσβαλλομένης αποφάσεως.
17. Ακολούθως, οι ισπανικές αρχές απέστειλαν σειρά απαντήσεων στο από 27 Μαρτίου έγγραφο της Επιτροπής, στη συνοπτική έκθεση και στο σχέδιο αποφάσεως. Με έγγραφο της 22ας Απριλίου 2002, οι ισπανικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις τους ως προς το σχέδιο αποφάσεως και την έκθεση. Με έγγραφο της 25ης Απριλίου 2002, οι ισπανικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τους λογαριασμούς της Castilla-La Mancha. Οι παρατηρήσεις αυτές, οι οποίες στηρίχθηκαν σε γραπτή ανακοίνωση που είχε εκδώσει ο οργανισμός π ιστοποίησης στις 23 Απριλίου 2002 ως απάντηση στο σχέδιο αποφάσεως, αφορούσαν τόσο την εκκαθάριση των λογαριασμών για το οικονομικό έτος 2001 όσο και τη διαδικασία που διέπει οποιαδήποτε μεταγενέστερη απόφαση περί συμφωνίας. Οι ισπανικές αρχές επισήμαναν ότι ο οργανισμός πιστοποίησης υποστήριξε ότι είχε λάβει επαρκείς εγγυήσεις ως προς την πληρότητα, την ακρίβεια και την ειλικρίνεια των λογαριασμών· ότι πρότεινε την εκκαθάρισή τους και ότι η διόρθωση που πρότεινε η Επιτροπή έπρεπε να αναθεωρηθεί εφόσον το σφάλμα αφορούσε απλώς ενισχύσεις χορηγηθείσες για την αγρανάπαυση του αρδευόμενου αραβόσιτου και όχι τις αντισταθμιστικές ενισχύσεις, όπως είχε προτείνει η Επιτροπή. Ως εκ τούτου, οι ισπανικές αρχές υποστήριξαν ότι η διόρθωση έπρεπε να ανέλθει σε 17 855 και όχι σε 1 831 526 ευρώ.
18. Στις 11 Ιουνίου 2002, οι ισπανικές αρχές απέστειλαν στην Επιτροπή έγγραφα σχετικά με τους λογαριασμούς του οργανισμού πληρωμών της Ναβάρα και τη συμφωνία των δαπανών με τους κοινοτικούς κανόνες.
19. Η Επιτροπή εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση στις 12 Ιουνίου 2002. Η απόφαση, η οποία ανέφερε ότι βασιζόταν στο άρθρο 7, παράγραφος 3, του βασικού κανονισμού, αφορούσε την εκκαθάριση των λογαριασμών όλων των ισπανικών οργανισμών πληρωμών εκτός από αυτούς του FEGA και της Χώρας των Βάσκων και περιελάμβανε τροποποιήσεις στους εκκαθαρισθέντες λογαριασμούς. Οι τροποποιήσεις φαίνεται ότι διορθώνουν σφάλματα ορισμένων ποσών που κατέβαλαν οι οργανισμοί της Castilla-La Mancha, της Ναβάρα και της Χώρας των Βάσκων, τα οποία είχαν εντοπιστεί με τη συνοπτική έκθεση.
20. Κατά συνέπεια, οι ισπανικές αρχές απέστειλαν περαιτέρω απαντήσεις στο από 27 Μαρτίου 2002 έγγραφο της Επιτροπής, αποστέλλοντάς της έγγραφα που αφορούσαν τους λογαριασμούς της Castilla-La Mancha και της Χώρας των Βάσκων και τη συμφωνία των δαπανών με τους κοινοτικούς κανόνες.
21. Κατόπιν τούτου, η Ισπανία άσκησε την παρούσα προσφυγή, ζητώντας τη μερική ακύρωση της προσβαλλομένης αποφάσεως διότι, πρώτον, συνιστούσε παράβαση του κανονισμού εφαρμογής και, δεύτερον, η προταθείσα για τους λογαριασμούς του οργανισμού τής Castilla-La Mancha διόρθωση ήταν εσφαλμένη.
Προβαλλόμενη παράβαση του κανονισμού εφαρμογής
Κύριος λόγος ακυρώσεως
22. Η Ισπανία υποστηρίζει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση συνιστά παράβαση του κανονισμού εφαρμογής, καθόσον η Επιτροπή δεν διαβουλεύτηκε δεόντως με τις ισπανικές αρχές σχετικά με τη φύση των τροποποιήσεων, κατά παράβαση του άρθρου 8, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού. Ειδικότερα, η Επιτροπή παρέβη τη διάταξη αυτή, εκδίδοντας την προσβαλλόμενη απόφαση χωρίς να λάβει υπόψη της την απάντηση των ισπανικών αρχών στο σχέδιο αποφάσεως, χωρίς να καλέσει την Ισπανία σε διμερή συνάντηση για να αξιολογήσει τη σοβαρότητα του λογιστικού σφάλματος και χωρίς να της παράσχει τη δυνατότητα να ζητήσει ενδεχομένως τη διεξαγωγή διαδικασίας συμβιβασμού.
23. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η διαδικασία εκκαθάρισης των λογαριασμών, την οποία διέπει το άρθρο 7, παράγραφος 3, του βασικού κανονισμού και το άρθρο 7 του κανονισμού εφαρμογής, πρέπει να διακρίνεται από τη διαδικασία που αφορά του ελέγχους για τη συμφωνία των δαπανών με τους κοινοτικούς κανόνες, η οποία διέπεται από το άρθρο 7, παράγραφος 4, του βασικού κανονισμού και το άρθρο 8 του κανονισμού εφαρμογής. Για την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, «με την επιφύλαξη […] μεταγενέστερης εξέτασης […] με βάση το άρθρο 7, παράγραφος 4, του [βασικού κανονισμού]», όπως αναφέρει το προοίμιό της (10), πρέπει να ακολουθηθεί η διαδικασία εκκαθάρισης των λογαριασμών, η οποία τηρήθηκε από όλες τις απόψεις πριν από την έκδοση της αποφάσεως.
24. Η Επιτροπή εξετάζει στη συνέχεια την προβαλλόμενη παράβαση του άρθρου 8, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής. Επισημαίνει ότι η διαδικασία που προβλέπει η διάταξη αυτή προκειμένου να ελεγχθεί η συμφωνία των δαπανών με τους κοινοτικούς κανόνες ξεκίνησε με το έγγραφο της 27ης Μαρτίου 2002. Εντούτοις, δεδομένης της διακρίσεως μεταξύ της διαδικασίας αυτής και της διαδικασίας εκκαθάρισης των λογαριασμών, τονίζει ότι η διόρθωση που περιέχεται στην προσβαλλόμενη απόφαση είναι προσωρινή. Οριστική απόφαση περί αρνήσεως χρηματοδοτήσεως μπορεί να εκδοθεί μόνο μετά την προβλεπόμενη στο άρθρο 8, παράγραφος 1, διαβούλευση.
25. Για να επιβεβαιώσει την αρμοδιότητά της να προτείνει τροποποιήσεις με την απόφαση εκκαθάρισης των λογαριασμών, οι οποίες είναι ουσιαστικά προσωρινές μέχρι την ολοκλήρωση της προβλεπομένης στο άρθρο 8, παράγραφος 1, διαδικασίας, η Επιτροπή παραπέμπει στη νομολογία με την οποία το Δικαστήριο κατέστησε σαφή την αρμοδιότητα της Επιτροπής, έως ότου εκδοθεί οριστική απόφαση εκκαθάρισης των λογαριασμών, να μειώσει τα καταβλητέα ως προκαταβολές ποσά, εφόσον διαπιστώνει ότι ο οργανισμός πληρωμών πραγματοποίησε ορισμένες δαπάνες που επιβαρύνουν το Ταμείο κατά παράβαση των εν λόγω κανόνων (11) . Οι παρατιθέμενες αποφάσεις είναι προγενέστερες της καθιερώσεως παράλληλων διαδικασιών που διέπουν αντιστοίχως την εκκαθάριση των λογαριασμών, όπως προβλέπει το άρθρο 7, παράγραφος 3, του βασικού κανονισμού, και την απόφαση περί απορρίψεως της χρηματοδοτήσεως λόγω μη συμφωνίας των δαπανών με τους σχετικούς κοινοτικούς κανόνες, όπως προβλέπει το άρθρο 7, παράγραφος 4, του ίδιου κανονισμού. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, κατ’ αναλογία προς το σύστημα που ενέκρινε με τη νομολογία του το Δικαστήριο, το οποίο της παρέχει τη δυνατότητα προσωρινών μειώσεων πριν από την οριστική εκκαθάριση, μπορεί επίσης να προβαίνει σε προσωρινές μειώσεις με την απόφαση εκκαθάρισης πριν από την οριστική απόρριψη της χρηματοδοτήσεως.
Εκτίμηση
26. Εκ προοιμίου πρέπει να σημειωθεί ότι ο ισχυρισμός της Επιτροπής ότι τήρησε τη διαδικασία εκκαθάρισης των λογαριασμών δεν είναι απολύτως ακριβής. Η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε στις 12 Ιουνίου 2002 και όχι πριν από τις 30 Απριλίου 2002, όπως επιτάσσει το άρθρο 7, παράγραφος 3, του βασικού κανονισμού. Εντούτοις, η προσφεύγουσα δεν προσβάλλει την απόφαση για τον λόγο αυτό και ούτε καν τον μνημονεύει στην επιχειρηματολογία της.
27. Υπό την επιφύλαξη αυτή, εκτιμώ ότι η Επιτροπή ορθώς αντιλαμβάνεται το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την εκκαθάριση των λογαριασμών. Το άρθρο 7, παράγραφος 3, του βασικού κανονισμού ορίζει ρητά ότι η απόφαση εκκαθάρισης των λογαριασμών «δεν προδικάζει τη λήψη τυχόν μεταγενέστερων αποφάσεων» σχετικά με τις δαπάνες που δεν πρέπει να τύχουν κοινοτικής χρηματοδοτήσεως, για τον λόγο ότι δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες. Το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής επαναλαμβάνει το σημείο αυτό και ορίζει ότι τα ποσά που πρέπει να ανακτηθούν από κάθε κράτος μέλος, σύμφωνα με την απόφαση εκκαθάρισης των λογαριασμών, προσδιορίζονται αφαιρώντας τις προκαταβολές που πληρώθηκαν από τις δαπάνες που αναγνωρίζονται. Επομένως, η απόφαση εκκαθάρισης των λογαριασμών μπορεί προδήλως να προβλέπει τροποποιήσεις.
28. Αν υφίστανται ακόμη αμφιβολίες ως προς τη νομιμότητα της συμπεριφοράς της Επιτροπής, τα ακόλουθα δύο σημεία μπορούν να τις διασκεδάσουν.
29. Πρώτον, το άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού εφαρμογής ορίζει ότι, εφόσον απαιτείται, μπορούν να προταθούν τροποποιήσεις των ετήσιων λογαριασμών των οργανισμών πληρωμών πριν από την εκκαθάριση, υπό την προϋπόθεση ότι οι προτάσεις θα κοινοποιηθούν στο οικείο κράτος μέλος πριν από τις 31 Μαρτίου. Οι διορθώσεις που προτάθηκαν για τους λογαριασμούς της Castilla-La Mancha και της Χώρας των Βάσκων κοινοποιήθηκαν με έγγραφο της 27ης Μαρτίου 2002 και, ως εκ τούτου, ικανοποιήθηκε η εν λόγω απαίτηση.
30. Δεύτερον, οι δεόντως προταθείσες τροποποιήσεις των ετήσιων λογαριασμών που περιέχουν δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν κατά παράβαση των κοινοτικών κανόνων για την κοινή οργάνωση της οικείας αγοράς δεν επιτρέπονται απλώς από το άρθρο 7, παράγραφος 2, αλλά στην πραγματικότητα επιβάλλονται σύμφωνα με τον γενικό κανόνα τον οποίο παραθέτει η Επιτροπή, ήτοι ότι δεν έχει δικαίωμα να αναλαμβάνει ποσά σε μια τέτοια περίπτωση (12) . Το γεγονός ότι ο κανόνας καθιερώθηκε με αποφάσεις σχετικές με την πληρωμή ετήσιων προκαταβολών δεν ασκεί εν προκειμένω επιρροή. Όπως επισημαίνει η Επιτροπή, το Δικαστήριο δήλωσε ρητά ότι πρόκειται για κανόνα γενικής εφαρμογής (13) Επιπλέον, από τη νομολογία προκύπτει ότι ο εν λόγω κανόνας εφαρμόστηκε πράγματι κατ’ αυτόν τον τρόπο (14) .
31. Αυτοί οι δύο παράγοντες επιβεβαιώνουν την ερμηνεία της Επιτροπής ως προς το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την εκκαθάριση, την οποία και συμμερίζομαι.
32. Ως εκ τούτου, φρονώ ότι δεν συντρέχει παράβαση της διαδικασίας εκκαθάρισης των λογαριασμών, πλην της παραλείψεως εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως πριν από τις 30 Απριλίου 2002, όπως απαιτεί το άρθρο 7, παράγραφος 3, του βασικού κανονισμού.
33. Συμμερίζομαι, επίσης, την άποψη της Επιτροπής ότι δεν συντρέχει παράβαση του άρθρου 8, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής.
34. Το από 27 Μαρτίου 2002 έγγραφο που έστειλε η Επιτροπή στην προσφεύγουσα αναφέρει ρητά ότι συνιστά ανακοίνωση υπό την έννοια της διατάξεως αυτής, ορίζοντας τα διορθωτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση των δαπανών με τους κοινοτικούς κανόνες για το μέλλον. Οι ισπανικές αρχές φαίνεται ότι αναγνώρισαν το είδος του εγγράφου της 27ης Μαρτίου 2002, αποστέλλοντας αρκετά έγγραφα με παρατηρήσεις σχετικές με τις διορθώσεις που πρότεινε η Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 8, παράγραφος 1.
35. Φρονώ ότι ο ισχυρισμός της Ισπανίας ότι η παράλειψη της Επιτροπής να συγκαλέσει διμερή συνάντηση και, εφόσον ήταν αναγκαίο, να της παράσχει τη δυνατότητα να μετάσχει σε διαδικασία συμβιβασμού, προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία ως προς τις διορθώσεις, συνιστά παράβαση του άρθρου 8, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής είναι αβάσιμος. Η προβλεπόμενη στη διάταξη αυτή διαδικασία επιβολής οριστικών διορθώσεων δεν είχε ολοκληρωθεί όταν η Ισπανία άσκησε την προσφυγή της και, ως εκ τούτου, ήταν πρόωρος ο ισχυρισμός περί παραβάσεως της εν λόγω διαδικασίας. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή κάλεσε ακολούθως την Ισπανία σε διμερή συνάντηση σχετικά με τις διορθώσεις, με έγγραφο της 10ης Δεκεμβρίου 2002.
36. Συνεπώς, καταλήγω ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν συνιστά παράβαση ούτε της διαδικασίας εκκαθάρισης των λογαριασμών ούτε της διαδικασίας του άρθρου 8, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής σχετικά με ενδεχόμενη μεταγενέστερη απόφαση περί συμφωνίας.
Πρόσθετα επιχειρήματα ως προς την προβαλλόμενη παράβαση του κανονισμού εφαρμογής
37. Η Ισπανία προβάλλει τρία επιπλέον επιχειρήματα προς στήριξη του ισχυρισμού της περί παραβάσεως του κανονισμού εφαρμογής.
38. Πρώτον, υποστηρίζει ότι η παράλειψη τηρήσεως της διαδικασίας του άρθρου 8, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής και, κατ’ επέκταση, το γεγονός ότι οι ισπανικές αρχές δεν είχαν τη δυνατότητα να εκφράσουν την άποψή τους ως προς τις τροποποιήσεις συνιστούν προσβολή των δικαιωμάτων τους άμυνας. Απαντώντας, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι προταθείσες με την προσβαλλόμενη απόφαση τροποποιήσεις ήταν απλώς προσωρινές, καθότι εκκρεμούσε η έκδοση αποφάσεως περί συμφωνίας των δαπανών με τους κοινοτικούς κανόνες βάσει του άρθρου 8, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, και ότι η εν λόγω διαδικασία ξεκίνησε με το από 27 Μαρτίου 2002 έγγραφό της, παρέχοντας στα κράτη μέλη δικαίωμα ακροάσεως πριν από την έκδοση της αποφάσεως αυτής (15) · ως εκ τούτου, δεν υπήρξε προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας της Ισπανίας. Εν πάση περιπτώσει, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Ισπανία μπορούσε να κοινοποιήσει τις απόψεις της σχετικά με την προσβαλλόμενη απόφαση τόσο κατά τη συνάντηση της επιτροπής ΕΓΤΠΕ της 19ης Απριλίου 2002, εφόσον είχε προηγουμένως λάβει αντίγραφο της προσβαλλομένης αποφάσεως και τη συναφή συνοπτική έκθεση, όσο και με τις γραπτές της παρατηρήσεις προς την Επιτροπή πριν από την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως. Το γεγονός ότι η Επιτροπή προέβη τελικώς στις προταθείσες τροποποιήσεις παρά τις παρατηρήσεις των ισπανικών αρχών αποτελεί, κατά την άποψή της, διαφορετικό ζήτημα.
39. Μπορεί κατ’ αρχάς να σημειωθεί ότι το άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού εφαρμογής δεν κάνει ρητή αναφορά στο δικαίωμα του κράτους μέλους να ανακοινώνει τις απόψεις του σχετικά με τις τροποποιήσεις. Ο σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας αποτελεί θεμελιώδη αρχή του κοινοτικού δικαίου η οποία, όπως επανειλημμένως έκρινε το Δικαστήριο, πρέπει να διασφαλίζεται ακόμη και ελλείψει κανόνων που να διέπουν την εν λόγω διαδικασία (16) . Η εν λόγω αρχή απαιτεί να δίδεται στους αποδέκτες αποφάσεων που επηρεάζουν ουσιωδώς τα συμφέροντά τους η δυνατότητα να γνωστοποιούν αποτελεσματικά την άποψή τους πριν από την έκδοση της οικείας αποφάσεως. Δεδομένης της σπουδαιότητας του σεβασμού των δικαιωμάτων άμυνας και χάριν σαφήνειας, το άρθρο 7, παράγραφος 2, έπρεπε να επιτρέπει ρητώς στο κράτος μέλος, για την προστασία των οικονομικών του συμφερόντων, να απαντά σε οποιαδήποτε πρόταση της Επιτροπής στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης.
40. Μπορεί αντιθέτως να υποστηριχθεί ότι εφόσον οι τροποποιήσεις στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης είναι απλώς προσωρινές και η διαδικασία περί συμφωνίας των δαπανών προβλέπει ρητά το δικαίωμα ακροάσεως για τις οριστικές διορθώσεις, δεν υφίσταται ανάγκη χωριστής αναφοράς των δικαιωμάτων άμυνας. Φρονώ, ωστόσο, ότι η επανάληψή τους θα ήταν συνεπής προς τον σκοπό της διατηρήσεως μιας διακρίσεως μεταξύ των δύο διαδικασιών, καθεμία από τις οποίες έχει τη δική της συνοχή.
41. Ωστόσο, η παρούσα υπόθεση δεν αφορά το ζήτημα αυτό.
42. Είμαι πεπεισμένος ότι, δεδομένων των ευκαιριών που δόθηκαν στις ισπανικές αρχές να γνωστοποιήσουν στην Επιτροπή την άποψή τους σχετικά με τις προταθείσες τροποποιήσεις, τα δικαιώματα άμυνάς τους διαφυλάχθηκαν επαρκώς. Οι προφορικές και γραπτές παρατηρήσεις της Ισπανίας για το θέμα αυτό δείχνουν ότι αμφότεροι οι διάδικοι αναγνώρισαν σιωπηρά ότι δόθηκε στην Ισπανία η δυνατότητα να αμφισβητήσει τις προτάσεις αυτές πριν από την εκκαθάριση. Ως εκ τούτου, δεν έχει αποδειχθεί η προβαλλόμενη προσβολή των δικαιωμάτων άμυνάς της.
43. Η Ισπανία υποστηρίζει, δεύτερον, ότι η Επιτροπή παρέλειψε να της ανακοινώσει τη διόρθωση στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης και, τρίτον, ότι η συνοπτική έκθεση δεν υπάρχει στην ισπανική γλώσσα, γεγονός που συνιστά ουσιώδη παράβαση της διαδικασίας εκκαθάρισης. Αμφότεροι οι ισχυρισμοί προβλήθηκαν με το υπόμνημα αντικρούσεως και, ως εκ τούτου, πρέπει να θεωρηθούν ως νέοι λόγοι ακυρώσεως που προβλήθηκαν κατά τη διάρκεια της δίκης.
44. Βάσει του άρθρου 42, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, η προβολή νέων ισχυρισμών κατά τη διάρκεια της δίκης απαγορεύεται, εκτός αν στηρίζονται σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία. Αυτό όμως δεν συμβαίνει εν προκειμένω.
45. Όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, αμφότεροι οι ισχυρισμοί είναι ως εκ τούτου απαράδεκτοι.
Προβαλλόμενα σφάλματα ως προς τις τροποποιήσεις των λογαριασμών της Castilla-La Mancha
46. Η Ισπανία αμφισβητεί την αιτιολογία της δημοσιονομικής διορθώσεως των λογαριασμών της Castilla-La Mancha, η οποία προτάθηκε με τη συνοπτική έκθεση περί εκκαθαρίσεως των λογαριασμών του τμήματος Εγγυήσεων για το οικονομικό έτος 2001 (17) . Η εν λόγω έκθεση προτείνει διόρθωση ύψους 1 831 526 ευρώ λόγω σφαλμάτων όσον αφορά τις αροτραίες καλλιέργειες.
47. Η απόφαση εκκαθάρισης των λογαριασμών πρέπει να προσδιορίζει το ποσό των δαπανών που πραγματοποίησε κάθε κράτος μέλος κατά το οικείο οικονομικό έτος και το οποίο πρέπει να καταλογιστεί στο ΕΓΤΠΕ· αυτό οδηγεί αναπόφευκτα στον (έστω και προσωρινό, καθότι εκκρεμεί οποιαδήποτε απόφαση περί συμφωνίας των δαπανών) ποσοτικό προσδιορισμό ποσών που δεν αναγνωρίζονται στο πλαίσιο αυτό (18) .
48. Περαιτέρω, κατά πάγια νομολογία, ο βασικός κανονισμός παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να επιβαρύνει το ΕΓΤΠΕ μόνο με ποσά που έχουν καταβληθεί σύμφωνα με τους κανόνες που ισχύουν στους διάφορους γεωργικούς τομείς (19) και, κατά συνέπεια, υποχρεώνει την Επιτροπή να απορρίψει τη χρηματοδότηση των δαπανών όταν θεωρεί ότι έχουν συμβεί παρατυπίες (20) .
Επιχειρήματα των διαδίκων ως προς το αν η διόρθωση ήταν δικαιολογημένη
49. Εκ προοιμίου πρέπει να σημειωθεί ότι, με το υπόμνημα ανταπαντήσεως, η Επιτροπή δέχθηκε τον ισχυρισμό της Ισπανίας ότι η διόρθωση δεν έπρεπε να εφαρμοστεί στις αντισταθμιστικές αποζημιώσεις και δήλωσε ότι σκοπεύει να λάβει υπόψη τον ισχυρισμό αυτό κατά την εκτίμηση του ποσού της τελικής διορθώσεως. Κατά τα λοιπά, οι διάδικοι διαφωνούν ως προς το αν η διόρθωση ήταν δικαιολογημένη.
50. Με τα υπομνήματά της, η Επιτροπή εκθέτει τους λόγους για τους οποίους πρότεινε τη διόρθωση. Συναφώς, βασίζεται στην έκθεση του οργανισμού πιστοποίησης της Castilla-La Mancha, της 23ης Ιανουαρίου 2002, η οποία στηρίχθηκε σε ελέγχους των σχετικών λογαριασμών για το οικονομικό έτος 2001 (στο εξής: έκθεση πιστοποίησης). Σύμφωνα με την έκθεση πιστοποίησης, όπως την παραθέτει η Επιτροπή, οι λογαριασμοί των οικονομικών ετών 2000 και 2001 περιέχουν δύο είδη σφαλμάτων.
51. Στους λογαριασμούς για το οικονομικό έτος 2000, ένα λάθος πληροφορικής οδήγησε στην καταβολή εσφαλμένων ποσών ενισχύσεως για ορισμένα αγροτεμάχια με σκληρό σίτο. Ένα δεύτερο ανεξήγητο σφάλμα στους λογαριασμούς για το οικονομικό έτος 2000 αφορούσε το σύστημα πληροφορικής που χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό ελλείψεων στα στοιχεία που απαιτούνται για να τηρηθεί η υποχρέωση ελάχιστης εκτάσεως για τα αγροτεμάχια που επρόκειτο να τεθούν σε αγρανάπαυση· το σφάλμα είχε ως αποτέλεσμα την καταβολή ποσών ανώτερων από τα οφειλόμενα.
52. Σύμφωνα με την έκθεση πιστοποίησης, όπως την παραθέτει η Επιτροπή, τέτοιου είδους ελλείψεις στους λογαριασμούς για το οικονομικό έτος 2001 δείχνουν ότι τα σφάλματα στους λογαριασμούς για το οικονομικό έτος 2000 δεν διορθώθηκαν πριν από την κατάρτιση των νέων λογαριασμών. Η Επιτροπή εκτιμά, λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση πιστοποίησης, ότι τα σχετικά σφάλματα είναι τυχαία. Κάνει λόγο για εντοπισμό σφαλμάτων στους σχετικούς με τον σίτο λογαριασμούς του 2001 και για δυσκολίες ως προς την αναθεώρηση των παραμέτρων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των σχετικών με την αγρανάπαυση πληρωμών, η οποία κατέστη αναγκαία λόγω της επαναλήψεως του δεύτερου είδους σφάλματος.
53. Η Επιτροπή αναφέρεται ειδικώς στις εσφαλμένες πληρωμές για το 2001, λόγω της εσφαλμένης εφαρμογής της μειώσεως της υπό αγρανάπαυση εκτάσεως για τον αρδευόμενο αραβόσιτο. Υποστηρίζει επίσης, βάσει της εκθέσεως πιστοποιήσεως, ότι τα αποτελέσματα των ελέγχων δεν καταχωρίστηκαν δεόντως στο σύστημα πληροφορικής και το σχετικό πρόγραμμα δεν εντόπισε την έλλειψή τους.
54. Η Ισπανία, ωστόσο, δεν θεωρεί ότι τα σφάλματα που εντοπίστηκαν με την έκθεση πιστοποίησης δικαιολογούν την προταθείσα από την Επιτροπή διόρθωση. Ερμηνεύει τη θέση του οργανισμού πιστοποίησης σχετικά με τα κενά που διαπιστώθηκαν στους λογαριασμούς για το οικονομικό έτος 2001 κατά τρόπο διαφορετικό από την Επιτροπή. Στηρίζεται στην από 23 Απριλίου 2002 γραπτή ανακοίνωση του οργανισμού πιστοποίησης, με την οποία αυτός δήλωσε ότι οι παρατηρήσεις του σχετικά με τα σφάλματα που αναφέρθηκαν στις εκθέσεις πιστοποίησης δεν είναι όμοιες για αμφότερα τα οικονομικά έτη. Σύμφωνα με την ανακοίνωση αυτή, η παρατήρηση για το οικονομικό έτος 2001 αφορά μόνον την εσφαλμένη εφαρμογή του συντελεστή κυρώσεως για την αγρανάπαυση του αρδευόμενου αραβόσιτου. Το σφάλμα αυτό επηρεάζει, επομένως, μόνον αυτή τη γραμμή του προϋπολογισμού και όχι όλες τις πληρωμές στον τομέα των αροτραίων καλλιεργειών. Η Ισπανία, στηριζόμενη προφανώς σε εκτίμηση που προκύπτει από την ανακοίνωση της 23ης Απριλίου 2002, υποστηρίζει ότι η αντίστοιχη χρηματική αξία του σφάλματος ανέρχεται σε 17 855 ευρώ, ήτοι στην αξία του σφάλματος που διαπιστώθηκε στη γραμμή του προϋπολογισμού για τον αρδευόμενο αραβόσιτο.
55. Παραπέμποντας στην κατευθυντήρια γραμμή υπ’ αριθ. 8 της Επιτροπής (21), η Ισπανία υποστηρίζει περαιτέρω ότι το σφάλμα είναι συστηματικό και ότι η εκτίμηση του συνολικού αριθμού σφαλμάτων σε όλους τους τομείς για τους λογαριασμούς του οικονομικού έτους 2001, τα οποία ανέρχονται κατά την άποψή της στα 7 725 641 ευρώ, είναι κατώτερη του επιπέδου σημαντικότητας του 1 % των συνολικών δαπανών, που ανέρχονται σε 8 759 994 ευρώ. Συμπερασματικά, υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει λόγος να επιβληθεί δημοσιονομική διόρθωση, τουλάχιστον στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης των λογαριασμών.
Εκτίμηση
56. Δεν αμφισβητείται ότι, κατά την εκτίμηση του ποσού του σφάλματος, η Επιτροπή κακώς περιέλαβε τις αντισταθμιστικές αποζημιώσεις.
57. Συνεπώς, η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί τουλάχιστον όσον αφορά τη διόρθωση των δαπανών που εμπίπτουν σ’ αυτή τη γραμμή του προϋπολογισμού.
58. Η Ισπανία δεν προβάλλει κανένα άλλο επιχείρημα σχετικά με το αν η διόρθωση ήταν δικαιολογημένη. Ειδικότερα, υποστηρίζοντας ότι ο συνολικός αριθμός σφαλμάτων είναι κατώτερος του επιπέδου σημαντικότητας που ορίζει η Επιτροπή με την κατευθυντήρια γραμμή υπ’ αριθ. 8, οι συστάσεις της οποίας αφορούν την εκτίμηση των σφαλμάτων από τους εθνικούς οργανισμούς πιστοποίησης, η Ισπανία δεν στηρίζει τα επιχειρήματά της σε παρόμοιους λόγους. Είναι σαφές ότι οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές δεν ρυθμίζουν την αρμοδιότητα της Επιτροπής να προτείνει τροποποιήσεις με την απόφαση περί εκκαθάρισης.
59. Η διαδικασία εκκαθάρισης των λογαριασμών ρητώς απαιτεί από την Επιτροπή να προσδιορίσει το ποσό των δαπανών των κρατών μελών που πρέπει να επιβαρύνει το ΕΓΤΠΕ (22) . Το Δικαστήριο επανειλημμένως έκρινε ότι η Επιτροπή, προκειμένου να αποδείξει την ύπαρξη παραβάσεως των κανόνων της κοινής οργανώσεως των γεωργικών αγορών, οφείλει μεν να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία της σοβαρής και εύλογης αμφιβολίας την οποία έχει έναντι των εν λόγω ελέγχων ή αριθμητικών στοιχείων, αλλά όχι να αποδείξει κατά τρόπο εξαντλητικό την ανεπάρκεια των ελέγχων που διενήργησαν οι εθνικές διοικήσεις ή τον αντικανονικό χαρακτήρα των αριθμητικών στοιχείων που αυτές διαβίβασαν· το κράτος μέλος είναι αυτό που μπορεί καλύτερα να συλλέξει και να επαληθεύσει τα αναγκαία στοιχεία για την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ και στο οποίο εναπόκειται, συνεπώς, να προσκομίσει την πλέον λεπτομερή και πλήρη απόδειξη του αληθούς χαρακτήρα των ελέγχων τους οποίους διενήργησε ή των αριθμητικών στοιχείων τα οποία προσκόμισε και, ενδεχομένως, της ανακρίβειας των ισχυρισμών της Επιτροπής (23) . Το κράτος μέλος δεν μπορεί να αποδυναμώσει τους ισχυρισμούς της Επιτροπής χωρίς να στηρίξει τους δικούς του ισχυρισμούς με στοιχεία που να αποδεικνύουν την ύπαρξη αξιόπιστου και λειτουργικού συστήματος ελέγχου (24) .
60. Με τα υπομνήματά της, η Επιτροπή προέβαλε σημαντικά στοιχεία για να θεμελιώσει την αμφιβολία της ως προς την αξιοπιστία των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν το 2001. Όχι μόνο δήλωσε ότι τα σφάλματα που είχαν διαπιστωθεί το 2000 δεν είχαν διορθωθεί το επόμενο έτος, περιλαμβανομένων δύο σφαλμάτων πληροφορικής που κατέληξαν σε πληρωμή εσφαλμένων ποσών για τον σκληρό σίτο και για αγροτεμάχια που επρόκειτο να τεθούν υπό αγρανάπαυση, αλλά τόνισε επίσης ιδιαιτέρως, βάσει των παρατηρήσεων της εκθέσεως πιστοποιήσεως για το 2001, τις πληρωμές που κακώς έγιναν λόγω εσφαλμένης εφαρμογής του συντελεστή κυρώσεως για την αγρανάπαυση του αρδευόμενου αραβόσιτου και την απουσία ελέγχων για να διασφαλιστεί η καταχώριση των αποτελεσμάτων των επιθεωρήσεων. Σύμφωνα με τα αποσπάσματα της συνημμένης στο υπόμνημα αντικρούσεως της Επιτροπής εκθέσεως πιστοποιήσεως, η απουσία αυτού του είδους ελέγχων, όπως παρατηρεί ο οργανισμός πιστοποίησης, αφορά τις αροτραίες καλλιέργειες γενικώς.
61. Η Ισπανία δεν έχει προσκομίσει αποδείξεις ως προς τα αποτελέσματα των εν λόγω ελέγχων ούτε ως προς την ανακρίβεια των ισχυρισμών της Επιτροπής. Επιπλέον, δεν απέδειξε ότι διορθώθηκαν οι παραλείψεις που είχαν εντοπιστεί στο σύστημα ελέγχου για το 2000, ώστε να καταστεί το σύστημα αξιόπιστο για το 2001. Ο απλός ισχυρισμός ότι το σφάλμα επηρεάζει μόνον τη γραμμή του προϋπολογισμού που αφορά τις αροτραίες καλλιέργειες δεν ικανοποιεί καμία από τις τρεις αυτές προϋποθέσεις (25) .
62. Ως εκ τούτου, φρονώ ότι η Επιτροπή προσκόμισε αποδεικτικά στ οιχεία της σοβαρής και εύλογης αμφιβολίας την οποία έχει έναντι των ελέγχων που κοινοποίησε το κράτος μέλος και ότι, ως εκ τούτου, ευλόγως διαπίστωσε παράβαση των σχετικών με τις δαπάνες κοινοτικών κανόνων και πρότεινε τη σχετική δημοσιονομική διόρθωση.
63. Όσον αφορά το ποσό της διορθώσεως, εκτός από το ότι περιελάμβανε τις αντισταθμιστικές αποζημιώσεις, θεωρώ ότι η αξιολόγησή του είναι σύμφωνη με την εκ μέρους του Δικαστηρίου εφαρμογή των αρχών που έχουν καθιερωθεί με τη νομολογία που αφορά το βάρος αποδείξεως (26), στις περιπτώσεις που η Επιτροπή προέβη σε αξιολόγηση βάσει των αποτελεσμάτων των ελέγχων. Στις περιπτώσεις αυτές, το Δικαστήριο επιβεβαίωσε την αξιολόγηση, εφόσον το κράτος μέλος δεν προσκόμισε κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι η Επιτροπή στηρίχθηκε σε ανακριβή στοιχεία ούτε απέδειξε ότι οι παρατυπίες που είχαν εντοπιστεί δεν επηρεάζουν τον προϋπολογισμό της Κοινότητας ή τον επηρεάζουν σαφώς λιγότερο από όσο προκύπτει από τις εκτιμήσεις της Επιτροπής (27) .
64. Όπως προανέφερα, η Ισπανία δεν απέδειξε ότι οι ισχυρισμοί της Επιτροπής περί παρατυπιών στους λογαριασμούς ήταν εσφαλμένοι. Ως εκ τούτου, δεν προσκομίστηκαν αποδεικτικά στοιχεία που να αναιρούν τα στοιχεία στα οποία βασίζονται οι σχετικοί ισχυρισμοί ή που να αποδεικνύουν ότι οι παρατυπίες δεν επηρέασαν τον προϋπολογισμό της Κοινότητας.
65. Περαιτέρω, από τα υπομνήματα της Ισπανίας ουδόλως προκύπτει ότι οι παρατυπίες επηρέασαν τον προϋπολογισμό της Κοινότητας σημαντικά λιγότερο σε σχέση με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής. Σύμφωνα με τις αρχές της νομολογίας που αφορούν το βάρος αποδείξεως (28), ο απλός ισχυρισμός ότι το σφάλμα επηρεάζει μόνον τον αρδευόμενο σίτο, ο οποίος δεν στοιχειοθετείται με κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει την ύπαρξη αξιόπιστου και λειτουργικού συστήματος ελέγχου, ουδόλως αποδυναμώνει την αξιολόγηση της Επιτροπής.
66. Για τους λόγους αυτούς, εκτός από τη συνιστώσα που αφορά τις αντισταθμιστικές αποζημιώσεις, το ποσό της προτεινόμενης από την Επιτροπή διορθώσεως δεν είναι, κατά την άποψή μου, εσφαλμένο.
67. Εφόσον η Ισπανία ηττήθηκε μερικώς, κάθε διάδικος πρέπει να φέρει τα δικαστικά του έξοδα.
Πρόταση
68. Κατόπιν των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να αποφανθεί ως εξής:
1) ακυρώνει την απόφαση 2002/461/ΕΚ της Επιτροπής, της 12ης Ιουνίου 2002, για την εκκαθάριση των λογαριασμών των κρατών μελών στο πλαίσιο των δαπανών που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ), τμήμα Εγγυήσεων, για το οικονομικό έτος 2001·
2) απορρίπτει την προσφυγή κατά τα λοιπά.
3) κάθε διάδικος θα φέρει τα δικαστικά του έξοδα.
(1) .
(2)  –	ΕΕ 2002, L 160, σ. 28.
(3)  –	Κανονισμός (ΕΚ) 1258/1999 του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1999, περί χρηματοδοτήσεως της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΕΕ L 160, σ. 103). Ο κανονισμός 1258/1999, ο οποίος εφαρμόζεται στις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν από 1ης Ιανουαρίου 2000, κατάργησε και αντικατέστησε τον κανονισμό (ΕΟΚ) 729/70 του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 1970, περί χρηματοδοτήσεως της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/005, σ. 93), όπως τροποποιήθηκε ειδικότερα από τον κανονισμό (ΕΚ) 1287/95 του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 1995 (ΕΕ L 125, σ. 1)· κατά το άρθρο 16, παράγραφος 2, και το παράρτημα του κανονισμού 1258/1999, οι παραπομπές της παλαιότερης νομοθεσίας στις διατάξεις του κανονισμού 729/70 θεωρούνται ως παραπομπές στις αντίστοιχες διατάξεις του κανονισμού 1258/1999.
(4)  –	Άρθρα 1, παράγραφος 2, στοιχείο β΄, και 2, παράγραφος 2.
(5)  –	Ένατη αιτιολογική σκέψη.
(6)  –	Κανονισμός (ΕΚ) 1663/95 της Επιτροπής, της 7ης Ιουλίου 1995, για τη θέσπιση λεπτομερειών εφαρμογής του κανονισμού 729/70 του Συμβουλίου, όσον αφορά τη διαδικασία για την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Εγγυήσεων (ΕΕ L 158, σ. 6).
(7)
–	Όπως παρατίθεται στο σημείο 6.
(8)
–	Άρθρο 4, παράγραφος 2.
(9)
–	Άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής.
(10)
–	Ένατη αιτιολογική σκέψη.
(11)   –	Αποφάσεις της 17ης Οκτωβρίου 1991, C-342/89, Γερμανία κατά Επιτροπής (Συλλογή 1991, σ. I-5031), και C-346/89, Ιταλία κατά Επιτροπής (Συλλογή 1991, σ. I-5057), σκέψη 16 αμφοτέρων των αποφάσεων.
(12)
–	Προπαρατεθείσες στην υποσημείωση 11 αποφάσεις C-342/89 και C-346/89, σκέψη 14.
(13)
–	Όπ.π., σκέψη 15.
(14)   –	Βλ., παραδείγματος χάριν, τις αποφάσεις της 25ης Φεβρουαρίου 1988, 327/85, Κάτω Χώρες κατά Επιτροπής (Συλλογή 1988, σ. 1065, σκέψεις 24 και 25), της 8ης Ιανουαρίου 2002, C-197/90, Ιταλία κατά Επιτροπής (Συλλογή 1992, σ. I-1, σκέψη 38), και της 24ης Ιανουαρίου 2002, C-118/99, Γαλλία κατά Επιτροπής (Συλλογή 2002, σ. Ι-747, σκέψη 38).
(15)
–	Βλ. απόφαση της 9ης Ιανουαρίου 2003, C-177/00, Ιταλία κατά Επιτροπής (Συλλογή 2003, σ. I-233, σκέψη 23).
(16)
–	Βλ., για παράδειγμα, τις αποφάσεις της 12ης Δεκεμβρίου 2002, C-395/00, Cipriani (Συλλογή 2002, σ. 11877, σκέψη 51), της 21ης Σεπτεμβρίου 2000, C-462/98 P, Mediocurso κατά Επιτροπής (Συλλογή 2000, σ. I-7183, σκέψη 36), της 28ης Μαρτίου 2000, C-7/98, Krombach (Συλλογή 2000, σ. I-1935, σκέψη 42), και της 24ης Οκτωβρίου 1996, C-32/95 P, Επιτροπή κατά Lisrestal (Συλλογή 1996, σ. I-5373, σκέψη 21).
(17)
–	Έγγραφο «AGRI/60939/2002-FR τελικό». Βλ. τμήμα 6.5.
(18)
–	Άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής.
(19)
–	Βλ. τις προπαρατεθείσες στην υποσημείωση 14 υποθέσεις.
(20)
–	Βλ., για παράδειγμα, απόφαση C-157/00, Ελλάδα κατά Επιτροπής (Συλλογή 2003, σ. I-153, σκέψη 44).
(21)
–	Έγγραφο υπ’ αριθ. VI/5331/98, με τίτλο «Κατευθυντήριες γραμμές για τον έλεγχο της πιστοποίησης των λογαριασμών των οργανισμών πληρωμών του ΕΓΤΠΕ».
(22)
–	Άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής.
(23)
–	Βλ. τις αποφάσεις της 6ης Μαρτίου 2001, C-278/98, Κάτω Χώρες κατά Επιτροπής (Συλλογή 2001, σ. I-1501, σκέψεις 39 έως 41), της προπαρατεθείσας στην υποσημείωση 20 αποφάσεως της 9ης Ιανουαρίου 2003, C-157/00 (σκέψεις 15 έως 17), και, πλέον προσφάτως, την απόφαση της 4ης Μαρτίου 2004, C-344/01, Γερμανία κατά Επιτροπής ( δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 58).
(24)
–	Βλ., για παράδειγμα, την προπαρατεθείσα στην υποσημείωση 20 απόφαση της 9ης Ιανουαρίου 2003, C-157/00 (σκέψη 18).
(25)
–	Τις οποίες το κράτος μέλος πρέπει να ικανοποιεί σύμφωνα με την παρατεθείσα στις υποσημειώσεις 23 και 24 νομολογία.
(26)
–	Βλ. σημείο 59 ανωτέρω.
(27)
–	Βλ. την απόφαση της 21ης Μαρτίου 2002, C-130/99, Ισπανία κατά Επιτροπής (Συλλογή 2002, σ. I-3005, σκέψεις 90 και 91).
(28)   –	Βλ. σημείο 59 ανωτέρω.