61997CJ0421_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-421/97,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του tribunal de grande instance de Meaux (Γαλλία) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρου 234 ΕΚ), με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Yves Tarantik
και
Direction des services fiscaux de Seine-et-Marne,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία του άρθρου 95 της Συνθήκης ΕΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρου 90 ΕΚ),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(πέμπτο τμήμα),
συγκείμενο από τους J.-P. Puissochet, πρόεδρο τμήματος, J. C. Moitinho de Almeida, C. Gulmann, L. Sevσn και M. Wathelet (εισηγητή), δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: F. G. Jacobs
γραμματέας: H. von Holstein, βοηθός γραμματέας,
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
- ο Y. Tarantik, εκπροσωπούμενος από τον G. Le Glaunec, δικηγόρο Παρισιού,
- η Γαλλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την K. Rispal-Bellanger, υποδιευθύντρια διεθνούς οικονομικού και κοινοτικού δικαίου στη διεύθυνση νομικών υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, και τον R. Nadal, βοηθό γραμματέα εξωτερικών υποθέσεων στην ίδια διεύθυνση,
- η Επιτροπή των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από την H. Michard και τον E. Traversa, μέλη της Νομικής Υπηρεσίας,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,
αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις του Υ. Tarantik, εκπροσωπούμενου από τους G. Le Glaunec και F. Naοm, δικηγόρους Παρισιού, επικουρούμενους από τον J. Perrotin, μηχανικό, της Γαλλικής Κυβερνήσεως, εκπροσωπούμενης από τον R. Nadal, και της Επιτροπής, εκπροσωπούμενης από την H. Michard, κατά τη συνεδρίαση της 25ης Νοεμβρίου 1998,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 28ης Ιανουαρίου 1999,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 1997, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 11 Δεκεμβρίου 1997, το tribunal de grande instance de Meaux υπέβαλε στο Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρου 234 ΕΚ), ένα προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 95 της Συνθήκης ΕΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρου 90 ΕΚ).
2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του Y. Tarantik και της direction des services fiscaux de Seine-et-Marne (οικονομικής εφορίας του διοικητικού διαμερίσματος Seine-et-Marne) σχετικά με την πράξη εισπράξεως που εξέδωσαν οι φορολογικές αρχές λόγω μη καταβολής εκ μέρους του Y. Tarantik του κλιμακούμενου τέλους αυτοκινήτων οχημάτων για το έτος 1995/1996.
3 Ο Γάλλος νομοθέτης έχει θεσπίσει με τα άρθρα 1599 C έως 1599 J του code gιnιral des impτts (γενικού φορολογικού κώδικα) κλιμακούμενα τέλη κυκλοφορίας των αυτοκινήτων. Έχουν καθοριστεί νομοθετικώς φορολογικές κατηγορίες, οι οποίες περιλαμβάνουν διάφορες φορολογήσιμες ιπποδυνάμεις· σε κάθε μία από τις κατηγορίες αυτές αντιστοιχεί ένας συντελεστής. Το ποσό των κλιμακουμένων τελών προκύπτει από τον πολλαπλασιασμό μιας βασικής τιμής, την οποία καθορίζουν ετησίως τα διάφορα νομαρχιακά συμβούλια, επί τον συντελεστή που αντιστοιχεί στην οικεία κατηγορία.
4 Επομένως, το γαλλικό σύστημα φορολογίας των οχημάτων με κινητήρα στηρίζεται στον καθορισμό της φορολογήσιμης ιπποδυνάμεως των αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσεως. Το σύστημα που ίσχυε την περίοδο την οποία αφορούν τα πραγματικά περιστατικά της κύριας δίκης είναι το ακόλουθο, διευκρινιζομένου ότι οι τροποποιήσεις τις οποίες επέφερε η εγκύκλιος 98-58, της 3ης Ιουλίου 1998, που διέπει τον υπολογισμό της φορολογήσιμης ιπποδυνάμεως των καινουργών οχημάτων τα οποία πωλούνται από 1ης Ιουλίου 1998, είναι μεταγενέστερες των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης, οπότε δεν θα εξεταστούν.
5 Την περίοδο των πραγματικών περιστατικών της κύριας δίκης, ο τρόπος υπολογισμού της φορολογήσιμης ιπποδυνάμεως διεπόταν κατά το ουσιώδες μέρος από την εγκύκλιο της 28ης Δεκεμβρίου 1956 (JORF της 22ας Ιανουαρίου 1957, σ. 910, στο εξής: εγκύκλιος του 1956) και την εγκύκλιο 77-191, της 23ης Δεκεμβρίου 1977 (JORF της 8ης Φεβρουαρίου 1978, σ. 1052), όπως τροποποιήθηκε με τις εγκυκλίους 87-56, της 24ης Ιουνίου 1987, και 88-04, της 12ης Ιανουαρίου 1988 (στο εξής: εγκύκλιος του 1977). Οι εγκύκλιοι αυτές επικυρώθηκαν νομοθετικά, με αναδρομική ισχύ, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 35 του νόμου περί αναμορφώσεως του προϋπολογισμού του 1993 (νόμος 93-859, της 22ας Ιουνίου 1993, JORF της 23ης Ιουνίου 1993, σ. 8815).
6 Ο μαθηματικός τύπος υπολογισμού της φορολογήσιμης ιπποδυνάμεως που προκύπτει από την εγκύκλιο του 1956 στηρίζεται μόνο στον κυλινδρισμό του οχήματος.
7 Η εγκύκλιος του 1977 θέσπισε, από 1ης Ιανουαρίου 1978, μια νέα μέθοδο υπολογισμού της φορολογήσιμης ιπποδυνάμεως των οχημάτων με κινητήρα, η οποία στηρίζεται σε διάφορες άλλες παραμέτρους επιπλέον του κυλινδρισμού, ιδίως στην περίμετρο των ελαστικών και στη σχέση μεταδόσεως των κιβωτίων ταχυτήτων με τέσσερις και πέντε ταχύτητες και των αυτομάτων κιβωτίων με τρεις και τέσσερις ταχύτητες. Ο τύπος υπολογισμού τροποποιήθηκε με την εγκύκλιο 88-04, της 12ης Ιανουαρίου 1988, η οποία κατάργησε το ανώτατο όριο μιας παραμέτρου του τρόπου υπολογισμού της φορολογήσιμης ιπποδυνάμεως, από την εγκύκλιο όμως 91-71, της 20ής Σεπτεμβρίου 1991 (στο εξής: εγκύκλιος του 1991), προκύπτει ότι ο παλαιός τύπος υπολογισμού εξακολουθεί να χρησιμοποιείται για ορισμένα οχήματα στα οποία χορηγείται άδεια κυκλοφορίας στο πλαίσιο διαδικασίας ειδικής εγκρίσεως.
8 Πρέπει να σημειωθεί ότι, όπως ισχυρίστηκε η Επιτροπή, χωρίς οι λοιποί διάδικοι να αντιλέξουν, η εφαρμογή του προκύπτοντος από την εγκύκλιο του 1997 τύπου έχει γενικά ως αποτέλεσμα τον καθορισμό φορολογήσιμης ισχύος μικρότερης κατά δύο φορολογήσιμους ίππους έναντι της προκύπτουσας από την εφαρμογή του προβλεπόμενου από την εγκύκλιο του 1956 τύπου. Η διαφορά αυτή έχει επιπτώσεις επί του ποσού του διαφοροποιημένου τέλους, καθώς και επί των ασφαλίστρων, όπως υπογράμμισε η Επιτροπή κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, χωρίς επίσης να αντιλέξουν οι λοιποί διάδικοι, δεδομένου ότι τα ασφάλιστρα υπολογίζονται βάσει της φορολογήσιμης ιπποδυνάμεως των οχημάτων.
9 Ο τρόπος εγκρίσεως των οχημάτων αποτελεί ένα από τα κριτήρια καθορισμού της εφαρμοστέας ρυθμίσεως.
10 Έτσι, κατά γενικό κανόνα, η εγκύκλιος του 1956 έχει εφαρμογή σε όλα τα οχήματα με κινητήρα που εγκρίθηκαν πριν την 1η Ιανουαρίου 1978, είτε πρόκειται για γενική έγκριση τύπου αυτοκινήτου είτε για ειδική έγκριση. Η εγκύκλιος αυτή έχει εφαρμογή επίσης σε όλα τα οχήματα που έτυχαν ειδικής εγκρίσεως μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 1978 και της 23ης Ιουνίου 1987, καθώς και στα οχήματα που τυγχάνουν ειδικής εγκρίσεως από τις 24 Ιουνίου 1987 τα οποία δεν είναι σύμφωνα με εγκεκριμένο τύπο αυτοκινήτου ή με τύπο που θεωρείται ως ισοδύναμος, όσον αφορά τη φορολογήσιμη ιπποδύναμη, με εγκεκριμένο τύπο η φορολογήσιμη ιπποδύναμη του οποίου υπολογίστηκε σύμφωνα με την εγκύκλιο του 1977.
11 Πρέπει να προστεθεί ότι κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση διαπιστώθηκε ότι ο προκύπτων από την οδηγία του 1956 τύπος έχει εφαρμογή και για τα οχήματα ιδιωτικής χρήσεως που έλαβαν γενική έγκριση τύπου από 1ης Ιανουαρίου 1978, εφόσον παρόμοιο μοντέλο έλαβε σχετική έγκριση πριν από την 1η Ιανουαρίου 1978.
12 Η εγκύκλιος του 1977 έχει εφαρμογή, καταρχήν, στα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσεως των οποίων ο τύπος εγκρίθηκε από 1ης Ιανουαρίου 1978 και μετά, καθώς και στα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσεως που λαμβάνουν ειδική έγκριση από τις 24 Ιουνίου 1987 και είναι σύμφωνα με κάποιον εγκεκριμένο τύπο οχημάτων ή θεωρούνται ισοδύναμα, όσον αφορά τη φορολογήσιμη ιπποδύναμη, με εγκεκριμένο τύπο οχημάτων του οποίου η φορολογήσιμη ιπποδύναμη υπολογίστηκε σύμφωνα με την εγκύκλιο του 1977. Συναφώς, πρέπει να σημειωθεί ότι η Γαλλική Κυβέρνηση δεν ήταν σε θέση να εκθέσει ενώπιον του Δικαστηρίου τα κριτήρια βάσει των οποίων είναι δυνατή η διαπίστωση της ισοδυναμίας αυτής.
13 Επομένως, προκύπτει ότι το γαλλικό σύστημα φορολογήσεως χαρακτηρίζεται από τη συνύπαρξη δύο κύριων και διαφορετικών τρόπων υπολογισμού της φορολογήσιμης ιπποδυνάμεως των αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσεως.
14 Ο Y. Tarantik είναι κύριος αυτοκινήτου Jaguar, τύπου XJ 6 4L2, το οποίο τέθηκε σε κυκλοφορία για πρώτη φορά στις 11 Απριλίου 1979. Οι φορολογικές αρχές καθόρισαν τη φορολογήσιμη ισχύ του οχήματος αυτού σε 24 ίππους, κατ' εφαρμογήν του καθοριζόμενου από την εγκύκλιο του 1956 τρόπου υπολογισμού.
15 Στις 6 Φεβρουαρίου 1996 ο Y. Tarantik έλαβε κλήση λόγω μη τοποθετήσεως του σήματος τελών κυκλοφορίας για το έτος 1995/1996, το οποίο είχε αρνηθεί να αγοράσει. Στις 9 Μαου 1996, η οικονομική εφορία του Bussy Saint-Georges απηύθυνε στον Y. Tarantik πράξη εισπράξεως φόρου για ποσό 19 325 γαλλικών φράγκων (FF), ήτοι 6 569 FF για οφειλόμενα τέλη και 12 756 FF ως πρόστιμο. Ο Y. Tarantik αμφισβήτησε την πράξη αυτή ενώπιον των φορολογικών αρχών.
16 Κατόπιν απορρίψεως του αιτήματός του, ο Y. Tarantik προσέφυγε ενώπιον του tribunal de grande instance de Meaux κατά της direction des services fiscaux de Seine-et-Marne, υποστηρίζοντας ότι οι φορολογικές διατάξεις περί κλιμακούμενου τέλους οχημάτων με κινητήρα έχουν κριθεί επανειλημμένα από το Δικαστήριο ασυμβίβαστες προς το κοινοτικό δίκαιο, ότι, παρά τις επελθούσες έκτοτε τροποποιήσεις, οι διατάξεις αυτές εξακολουθούν να θάλπουν δυσμενείς διακρίσεις από πλευράς κοινοτικού δικαίου και ότι, επομένως, δεν πρέπει να εφαρμοστούν.
17 Η direction des services fiscaux de Seine-et-Marne ζήτησε από το tribunal de grande instance να απορρίψει το αίτημα του Y. Tarantik, με την αιτιολογία ότι οι προαναφερθείσες φορολογικές διατάξεις είναι σύμφωνες με το κοινοτικό δίκαιο.
18 Υπό τις συνθήκες αυτές, το tribunal de grande instance αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Στηρίζεται το ισχύον σύστημα επιβολής τελών σε αντικειμενικά κριτήρια αποκλείοντα οποιαδήποτε δυσμενή διάκριση, απαγορευόμενη από το άρθρο 95 της Συνθήκης ΕΟΚ, ενόψει της ημερομηνίας ταξινομήσεως του οχήματος Jaguar του προσφεύγοντος, ισχύος 24 φορολογήσιμων ίππων, με αριθμό κυκλοφορίας 197 ΑΤ 77, που τέθηκε σε κυκλοφορία στις 11 Απριλίου 1979, των σχετικών γραφημάτων και του τρόπου επιβολής των οικείων τελών, όπως εξέθεσε ο προσφεύγων, αφενός, και ενόψει των παρατηρήσεων των γαλλικών φορολογικών αρχών, αφετέρου, ιδίως δε:
- εισάγει ή όχι δυσμενείς διακρίσεις ο συντελεστής προοδευτικότητας που υφίσταται μεταξύ της κατηγορίας στην οποία υπάγεται εισαγόμενο όχημα άνω των 18 ίππων και της κατηγορίας στην οποία ανήκει παρόμοιο όχημα 15-16 ίππων;
- έχουν ως αποτέλεσμα την εισαγωγή δυσμενών διακρίσεων όσον αφορά τα τέλη αυτά οι εγκύκλιοι της 28ης Δεκεμβρίου 1956, της 23ης Δεκεμβρίου 1977, της 24ης Ιουνίου 1987, της 12ης Ιανουαρίου 1988 και της 20ής Σεπτεμβρίου 1991, όπως επικυρώθηκαν αναδρομικά με το άρθρο 35 του νόμου περί αναμορφώσεως του προϋπολογισμού της 22ας Ιουνίου 1993, έναντι των ιδιοκτητών οχημάτων τα οποία δεν έχουν εγκριθεί στη Γαλλία με τον συνήθη γενικό τρόπο εγκρίσεως ανά κατηγορίες αλλά έχουν λάβει ειδική έγκριση;
- σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως, μπορεί να επικαλεστεί το γεγονός αυτό ο κύριος οχήματος με ισχύ υπερβαίνουσα τα 100 kW για να υποστηρίξει, κατ' εφαρμογήν των γενικών αρχών του κοινοτικού δικαίου, όπως είναι η αρχή της ισότητας των δημοσίων βαρών και των διατάξεων της Ευρωπαϋκής Συμβάσεως περί προασπίσεως των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των πρωτοκόλλων της, ότι απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής των τελών διότι αντιβαίνουν προς την αρχή της ισότητας και διότι με αυτά εισάγονται δυσμενείς διακρίσεις;»
19 Το ερώτημα αυτό υποδιαιρείται σε τρία σκέλη, τα οποία πρέπει να εξεταστούν χωριστά.
Επί του πρώτου σκέλους του προδικαστικού ερωτήματος
20 Με το πρώτος σκέλος του προδικαστικού του ερωτήματος, το αιτούν δικαστήριο ερωτά κατ' ουσίαν αν ένα φορολογικό σύστημα όπως το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης εισάγει δυσμενείς διακρίσεις σε βάρος των εισαγομένων οχημάτων ή αν έχει προστατευτικά αποτελέσματα έναντι των ομοειδών οχημάτων εγχώριας κατασκευής, σε αντίθεση με το άρθρο 95, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης, λόγω της αυξήσεως του συντελεστή προοδευτικότητας του φόρου, ιδίως όσον αφορά την αύξηση που υφίσταται μεταξύ, αφενός, της φορολογικής κατηγορίας των 15-16 ίππων και, αφετέρου, των άνω των 18 ίππων φορολογικών κατηγοριών, στις οποίες περιλαμβάνονται μόνον εισαγόμενα οχήματα.
21 Πρέπει να υπομνησθεί ότι, με την απόφαση της 30ής Νοεμβρίου 1995, C-113/94, Casarin (Συλλογή 1995, σ. Ι-4203), το Δικαστήριο έχει ήδη αποφανθεί προδικαστικά επί της συμφωνίας προς το άρθρο 95 της Συνθήκης εθνικής κανονιστικής ρυθμίσεως περί φορολογίας των οχημάτων με κινητήρα, όπως η γαλλική ρύθμιση η οποία προβλέπει, για τις φορολογικές κατηγορίες των 19 ίππων και άνω, στις οποίες δεν περιλαμβάνεται κανένα όχημα εγχώριας κατασκευής, αύξηση του φόρου, η προοδευτικότητα της οποίας είναι μεγαλύτερη της προβλεπόμενης για τις φορολογικές κατηγορίες 15-16 ίππων έως 17-18 ίππων, οι οποίες περιλαμβάνουν οχήματα εγχώριας κατασκευής που μπορούν να θεωρηθούν ως ομοειδή προϋόντα έναντι των εισαγομένων οχημάτων άνω των 19 ίππων.
22 Με τη σκέψη 22 της προαναφερθείσας αποφάσεως Casarin, το Δικαστήριο δέχθηκε ότι, προκειμένου να καθοριστεί αν η αύξηση του συντελεστή προοδευτικότητας του κλιμακούμενου τέλους πέραν του ορίου των 18 ίππων έχει ως αποτέλεσμα δυσμενή διάκριση ή προστατευτισμό, κατά την έννοια του άρθρου 95 της Συνθήκης, πρέπει να ερευνηθεί αν η αύξηση αυτή είναι ικανή να αποτρέψει τον καταναλωτή από την αγορά οχημάτων με φορολογήσιμη ισχύ άνω των 18 ίππων, τα οποία είναι όλα αλλοδαπής κατασκευής, επ' ωφελεία των οχημάτων εγχώριας κατασκευής.
23 Συναφώς, με τις σκέψεις 23 έως 25 της προαναφερθείσας αποφάσεως Casarin, το Δικαστήριο έκρινε ότι, αν υποτεθεί ότι η αύξηση του συντελεστή που χρησιμοποιείται για τα οχήματα με φορολογήσιμη ισχύ άνω των 18 ίππων αποτρέπει πράγματι ορισμένους καταναλωτές από την αγορά τέτοιων οχημάτων, οι εν λόγω καταναλωτές θα επιλέξουν ένα μοντέλο που ανήκει στην αμέσως κατώτερη φορολογική κατηγορία, των 17-18 ίππων, ή, έστω, ένα μοντέλο υπαγόμενο στην κατηγορία των 15-16 ίππων. Την περίοδο των πραγματικών περιστατικών που οδήγησαν στην υπόθεση Casarin, αυτές οι δύο κατηγορίες περιελάμβαναν τόσο εισαγόμενα οχήματα όσο και οχήματα εγχώριας κατασκευής, τα περιλαμβανόμενα όμως στην κατηγορία των 17-18 ίππων οχήματα ήταν στη συντριπτική τους πλειοψηφία αλλοδαπής κατασκευής, ενώ τα περιλαμβανόμενα στην κατηγορία 15-16 ίππων στην πλειοψηφία τους εγχώριας κατασκευής.
24 Με την ίδια απόφαση το Δικαστήριο δέχθηκε επίσης, αφενός, ότι οι καταναλωτές διαθέτουν, στο πλαίσιο της κατηγορίας 15-16 ίππων, μεγάλη δυνατότητα επιλογής εισαγομένων οχημάτων και, αφετέρου, ότι ο συντελεστής προοδευτικότητας μεταξύ της κατηγορίας των 12-14 ίππων και εκείνης των 15-16 ίππων είναι, στρογγυλοποιημένος, ίσος προς τον συντελεστή που υφίσταται μεταξύ της κατηγορίας των 15-16 ίππων και εκείνης των 17-18 ίππων, οπότε οι καταναλωτές που αναζητούν ένα όχημα ακριβής κατηγορίας δεν παρακινούνται από τον λόγο αυτό να αγοράσουν όχημα υπαγόμενο στην κατηγορία των 15-16 ίππων. Εξ αυτού το Δικαστήριο συνήγαγε ότι, σ' ένα σύστημα όπως αυτό που προέκυπτε την περίοδο των πραγματικών περιστατικών που οδήγησαν στην προαναφερθείσα υπόθεση Casarin από τη γαλλική ρύθμιση περί φορολογίας οχημάτων με κινητήρα, η αύξηση του συντελεστή προοδευτικότητας για τις κατηγορίες άνω των 18 ίππων δεν είχε ως αποτέλεσμα να ευνοείται η πώληση οχημάτων εγχώριας κατασκευής.
25 Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο έκρινε, με την προαναφερθείσα υπόθεση Casarin, ότι δεν αντίκειται στο άρθρο 95 της Συνθήκης η εφαρμογή εθνικής ρυθμίσεως σχετικά με το επιβαλλόμενο στα οχήματα με κινητήρα τέλος, η οποία προβλέπει τέτοια αύξηση του συντελεστή προοδευτικότητας όπως αυτή την οποία προβλέπει η εφαρμοστέα εν προκειμένω γαλλική ρύθμιση, εφόσον η αύξηση αυτή δεν έχει ως αποτέλεσμα να ευνοείται η πώληση οχημάτων εγχώριας κατασκευής σε σχέση με την πώληση οχημάτων εισαγομένων από άλλα κράτη μέλη.
26 Ενώ στην προαναφερθείσα απόφαση Casarin εξετάστηκε η προοδευτικότητα της αυξήσεως του τέλους μεταξύ, αφενός, των κατηγοριών 15-16 ίππων και 17-18 ίππων και, αφετέρου, των άνω των 18 ίππων φορολογικών κατηγοριών, στην παρούσα υπόθεση, το πρώτο σκέλος του προδικαστικού ερωτήματος αφορά ειδικά την προοδευτικότητα της αυξήσεως του φόρου μεταξύ, αφενός, μόνον της κατηγορίας των 15-16 ίππων και, αφετέρου, των άνω των 18 ίππων κατηγοριών (ήτοι των κατηγοριών 19-20 ίππων, 21-22 ίππων και 23 ίππων και άνω).
27 Υπό τις συνθήκες αυτές, προς εκτίμηση του αν το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης φορολογικό σύστημα έχει ως αποτέλεσμα δυσμενείς διακρίσεις ή προστατευτισμό, κατά την έννοια του άρθρου 95 της Συνθήκης, εναπόκειται στο εθνικό δικαστήριο να εξακριβώσει ποια είναι τα οχήματα που υπάγονται στην κατηγορία των 15-16 ίππων τα οποία μπορούν να θεωρηθούν ως ομοειδή προς τα εισαγόμενα από άλλα κράτη μέλη οχήματα που υπάγονται σε ανώτερη των 18 ίππων κατηγορία, ειδικότερα δε προς τα οχήματα με φορολογήσιμη ισχύ 24 ίππων, όπως το όχημα του προσφεύγοντος της κύριας δίκης.
28 Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, από τη σκέψη 15 της προαναφερθείσας αποφάσεως Casarin, στην οποία γίνεται μνεία του σημείου 20 των προτάσεων του γενικού εισαγγελέα, προκύπτει ότι προϋόντα όπως τα αυτοκίνητα είναι ομοειδή, κατά την έννοια του άρθρου 95, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης, αν τελούν σε σχέση ανταγωνισμού λόγω των ιδιοτήτων τους και των αναγκών τις οποίες τα προϋόντα αυτά ικανοποιούν. Έτσι, όπως προκύπτει από το σημείο 18 των προτάσεων του γενικού εισαγγελέα στην ίδια υπόθεση, προκειμένου περί οχημάτων με κινητήρα, ο βαθμός ανταγωνισμού μεταξύ δύο μοντέλων εξαρτάται από το κατά πόσον ανταποκρίνονται σε διάφορες απαιτήσεις, ιδίως όσον αφορά την τιμή, το μέγεθος, την άνεση, τις επιδόσεις, την κατανάλωση καυσίμων, την ανθεκτικότητα στον χρόνο και την αξιοπιστία.
29 Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι τα οχήματα υψηλού κυβισμού, ήτοι με φορολογήσιμη ισχύ άνω των 18 ίππων, στα οποία επιβάλλεται μεγαλύτερο τέλος έναντι του βαρύνοντος τα περιλαμβανόμενα στην κατηγορία των 15-16 ίππων εγχώρια ή εισαγόμενα οχήματα, έχουν, κατά γενικό κανόνα, σαφώς υψηλότερη τιμή από τα οχήματα της κατηγορίας των 15-16 ίππων. Κατά συνέπεια, όλα τα οχήματα που περιλαμβάνονται στη φορολογική κατηγορία των 15-16 ίππων δεν είναι οπωσδήποτε ομοειδή, κατά την έννοια του άρθρου 95, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης, προς τα οχήματα των ανώτερων των 18 ίππων κατηγοριών, η δε σύγκριση πρέπει να γίνει, ειδικότερα, μεταξύ των οχημάτων της κατηγορίας των 15-16 ίππων και εκείνων της κατηγορίας των 23 ίππων και άνω.
30 Στη συνέχεια πρέπει να σημειωθεί ότι, σε αντίθεση με την κατηγορία των 15-16 ίππων, οι άνω των 18 ίππων κατηγορίες περιλαμβάνουν αποκλειστικά εισαγόμενα οχήματα. Πράγματι, από τις παρατηρήσεις του προσφεύγοντος της κύριας δίκης, κατά των οποίων ουδείς αντέλεξε, δεν υφίσταται κανένα όχημα εγχώριας κατασκευής που να περιλαμβάνεται στις ως άνω κατηγορίες.
31 Εφόσον ορισμένα οχήματα της κατηγορίας των 15-16 ίππων μπορούν να θεωρηθούν ομοειδή προς τα οχήματα των άνω των 18 ίππων κατηγοριών, ειδικότερα δε της κατηγορίας των 23 ίππων και άνω, εναπόκειται στο εθνικό δικαστήριο να εξετάσει αν οι καταναλωτές διαθέτουν μεγάλη δυνατότητα επιλογής εισαγόμενων οχημάτων μεταξύ των εν λόγω οχημάτων της κατηγορίας των 15-16 ίππων που θεωρούνται ως ομοειδή, οπότε η αύξηση του συντελεστή προοδευτικότητας μεταξύ της κατηγορίας των 15-16 ίππων και των άνω των 18 ίππων κατηγοριών, ειδικότερα δε εκείνης των 23 ίππων και άνω, δεν θα έχει ως αποτέλεσμα να ευνοεί την πώληση οχημάτων εγχώριας κατασκευής.
32 Ενόψει των ανωτέρω σκέψεων, στο πρώτο σκέλος του προδικαστικού ερωτήματος πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι εθνική κανονιστική ρύθμιση περί φορολογίας οχημάτων με κινητήρα, όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, δεν έχει ως αποτελέσματα τη δυσμενή διάκριση ή τον προστατευτισμό, ασυμβίβαστα προς το άρθρο 95, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης, λόγω της αυξήσεως του συντελεστή προοδευτικότητας του σχετικού τέλους μεταξύ της κατηγορίας των 15-16 ίππων, αφενός, και των ανώτερων των 18 ίππων κατηγοριών, αφετέρου, στις οποίες περιλαμβάνονται μόνον εισαγόμενα οχήματα, εφόσον:
- είτε τα οχήματα της κατηγορίας των 15-16 ίππων δεν μπορούν να θεωρηθούν ως προϋόντα ομοειδή, κατά την έννοια της προαναφερθείσας διατάξεως, προς τα οχήματα των άνω των 18 ίππων κατηγοριών και, ειδικότερα, προς τα οχήματα της κατηγορίας των 23 ίππων και άνω, όπως το όχημα του προσφεύγοντος της κύριας δίκης,
- είτε, εφόσον ορισμένα οχήματα υπαγόμενα στην κατηγορία των 15-16 ίππων μπορούν να θεωρηθούν ως προϋόντα ομοειδή προς τα οχήματα των άνω των 18 ίππων κατηγοριών και, ειδικότερα, προς εκείνα της κατηγορίας των 23 ίππων και άνω, οι καταναλωτές διαθέτουν, μεταξύ των εισαγόμενων οχημάτων της κατηγορίας 15-16 ίππων, τέτοια δυνατότητα επιλογής ώστε η αύξηση του συντελεστή προοδευτικότητας μεταξύ της κατηγορίας των 15-16 ίππων και των άνω των 18 ίππων κατηγοριών, ειδικότερα δε της κατηγορίας των 23 ίππων και άνω, δεν είναι ικανή να ευνοήσει την πώληση οχημάτων εγχώριας κατασκευής.
Επί του δεύτερου και του τρίτου σκέλους του προδικαστικού ερωτήματος
33 Πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, εναπόκειται αποκλειστικώς στο εθνικό δικαστήριο, που έχει επιληφθεί της διαφοράς και φέρει την ευθύνη της μέλλουσας να εκδοθεί δικαστικής αποφάσεως, να εκτιμήσει, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιομορφίες της υποθέσεως, τόσο την αναγκαιότητα μιας προδικαστικής αποφάσεως για την έκδοση της δικής του αποφάσεως όσο και το λυσιτελές των ερωτημάτων που υποβάλλει στο Δικαστήριο (βλ., ιδίως, απόφαση της 15ης Δεκεμβρίου 1995, C-415/93, Bosman, Συλλογή 1995, σ. I-4921, σκέψη 59). Εντούτοις, το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν μπορεί να απαντήσει σε προδικαστικό ερώτημα υποβαλλόμενο από εθνικό δικαστήριο όταν προδήλως προκύπτει ότι η ερμηνεία ή η εκτίμηση του κύρους ενός κοινοτικού κανόνα που ζητεί το εθνικό δικαστήριο δεν έχει καμία σχέση με το υποστατό ή το αντικείμενο της διαφοράς της κύριας δίκης ή ακόμα όταν το πρόβλημα είναι υποθετικής φύσεως και το Δικαστήριο δεν διαθέτει τα πραγματικά ή νομικά στοιχεία που είναι αναγκαία προκειμένου να δώσει χρήσιμη απάντηση στα ερωτήματα που του υποβλήθηκαν (βλ., ιδίως, την προαναφερθείσα απόφαση Bosman, σκέψη 61).
34 Εν προκειμένω, με το δεύτερο σκέλος του προδικαστικού ερωτήματος, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ' ουσίαν, αν η εφαρμογή φορολογικού συστήματος όπως του προκύπτοντος από τις εγκυκλίους του 1956, του 1977 και του 1991 έχει ως αποτέλεσμα την εισαγωγή δυσμενών διακρίσεων έναντι των εισαγόμενων οχημάτων τα οποία λαμβάνουν ειδική έγκριση στη Γαλλία. Με το τρίτο σκέλος του ερωτήματος, ερωτά αν ο κύριος οχήματος με ισχύ άνω των 100 kW έχει τη δυνατότητα να απαλλαγεί από το σχετικό τέλος σε περίπτωση που αυτό κριθεί αντίθετο προς το άρθρο 95 της Συνθήκης.
35 Πρέπει να σημειωθεί καταρχάς ότι από το κείμενο του δευτέρου σκέλους του προδικαστικού ερωτήματος προκύπτει ότι η απάντηση δεν παρουσιάζει ενδιαφέρον για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης παρά μόνον εφόσον και στον βαθμό που το όχημα του προσφεύγοντος της κύριας δίκης αποτέλεσε το αντικείμενο ειδικής εγκρίσεως. Όμως, με την απάντησή του στις γραπτές ερωτήσεις του Δικαστηρίου ο Y. Tarantik πληροφόρησε το Δικαστήριο ότι το όχημά του καλύπτεται από γενική έγκριση τύπου αυτοκινήτων.
36 Όσον αφορά το τρίτο σκέλος του προδικαστικού ερωτήματος, πρέπει να σημειωθεί, όπως υπογράμμισε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 66 των προτάσεών του, ότι το όριο των 100 kW έχει σημασία μόνο για ορισμένα οχήματα των οποίων η πραγματική ισχύς υπερβαίνει το όριο αυτό και των οποίων η φορολογήσιμη ιπποδύναμη υπολογίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις της εγκυκλίου του 1977. Όμως, η φορολογήσιμη ιπποδύναμη του οχήματος του Y. Tarantik υπολογίστηκε κατ' εφαρμογή των διατάξεων της εγκυκλίου του 1956, όπως διευκρίνισε ο προσφεύγων της κύριας δίκης, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι το όχημα αυτό είναι μοντέλο που έτυχε εγκρίσεως στη Γαλλία στις 24 Νοεμβρίου 1976, σύμφωνα με τις αμφισβητηθείσες διευκρινίσεις που παρέσχε η Γαλλική Κυβέρνηση. Καθόσον η φορολογήσιμη ιπποδύναμη του οχήματος του προσφεύγοντος της κύριας δίκης δεν υπολογίστηκε κατ' εφαρμογήν των διατάξεων της εγκυκλίου του 1977, η απάντηση στο ερώτημα αν ο κύριος οχήματος έχοντος ισχύ υπερβαίνουσα τα 100 kW μπορεί να απαλλαγεί από την υποχρέωση καταβολής του σχετικού τέλους, σε περίπτωση που αυτό κριθεί αντίθετο προς το άρθρο 95 της Συνθήκης, στερείται λυσιτέλειας για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης.
37 Κατά συνέπεια, παρέλκει η απάντηση στο δεύτερο και στο τρίτο σκέλος του προδικαστικού ερωτήματος.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
38 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή που κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(πέμπτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε με απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 1997 το tribunal de grande instance de Meaux, αποφαίνεται:
Εθνική κανονιστική ρύθμιση περί φορολογίας οχημάτων με κινητήρα, όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, δεν έχει ως αποτελέσματα τη δυσμενή διάκριση ή τον προστατευτισμό, ασυμβίβαστα προς το άρθρο 95, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρο 90, πρώτο εδάφιο, ΕΚ), λόγω της αυξήσεως του συντελεστή προοδευτικότητας του σχετικού τέλους μεταξύ της κατηγορίας των 15-16 ίππων, αφενός, και των άνω των 18 ίππων κατηγοριών, αφετέρου, στις οποίες περιλαμβάνονται μόνον εισαγόμενα οχήματα, εφόσον:
- είτε τα οχήματα της κατηγορίας των 15-16 ίππων δεν μπορούν να θεωρηθούν ως προϋόντα ομοειδή, κατά την έννοια της προαναφερθείσας διατάξεως, προς τα οχήματα των άνω των 18 ίππων κατηγοριών και, ειδικότερα, προς τα οχήματα της κατηγορίας των 23 ίππων και άνω, όπως το όχημα του προσφεύγοντος της κύριας δίκης,
- είτε, εφόσον ορισμένα οχήματα υπαγόμενα στην κατηγορία των 15-16 ίππων μπορούν να θεωρηθούν ως προϋόντα ομοειδή προς τα οχήματα των άνω των 18 ίππων κατηγοριών και, ειδικότερα, προς εκείνα της κατηγορίας των 23 ίππων και άνω, οι καταναλωτές διαθέτουν, μεταξύ των εισαγόμενων οχημάτων της κατηγορίας 15-16 ίππων, τέτοια δυνατότητα επιλογής ώστε η αύξηση του συντελεστή προοδευτικότητας μεταξύ της κατηγορίας των 15-16 ίππων και των άνω των 18 ίππων κατηγοριών, ειδικότερα δε της κατηγορίας των 23 ίππων και άνω, δεν είναι ικανή να ευνοήσει την πώληση οχημάτων εγχώριας κατασκευής.