62022TJ0716_INF
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (πέμπτο τμήμα) της 18ης Δεκεμβρίου 2024 –Administradora Fortaleza κ.λπ. κατά Επιτροπής (Ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας)
(Υπόθεση T‑716/22) (
1
)
«Κρατικές ενισχύσεις – Ελεύθερη ζώνη της Μαδέρας – Καθεστώς ενισχύσεων που έθεσε σε εφαρμογή η Πορτογαλία – Απόφαση με την οποία διαπιστώθηκε ότι το καθεστώς δεν συμβιβάζεται με τις αποφάσεις C(2007) 3037 final και C(2013) 4043 final, κρίθηκε ότι το καθεστώς αυτό είναι ασύμβατο με την εσωτερική αγορά και διατάχθηκε η ανάκτηση των ενισχύσεων που καταβλήθηκαν κατ’ εφαρμογήν του – Προσφυγή ακυρώσεως – Ενεργητική νομιμοποίηση – Έννομο συμφέρον – Παραδεκτό – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Έννοια της “κρατικής ενίσχυσης” – Έννοια της “υφιστάμενης ενίσχυσης” κατά το άρθρο 1, στοιχείο βʹ, σημείο ii, του κανονισμού (ΕΕ) 2015/1589 – Δεν προβλέπεται παρέκκλιση από την προϋπόθεση σχετικά με τη δημιουργία ή τη διατήρηση θέσεων εργασίας στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας – Αρχή της χρηστής διοικήσεως – Αρχή της καλόπιστης συνεργασίας – Ανάκτηση – Δικαιολογημένη εμπιστοσύνη – Ασφάλεια δικαίου – Δικαίωμα ιδιοκτησίας»
1.
Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά – Απόφαση της Επιτροπής διαπιστώνουσα τη μερική ασυμβατότητα καθεστώτος ενισχύσεων με την εσωτερική αγορά – Προσφυγή επιχειρήσεως που έτυχε ατομικής ενισχύσεως δυνάμει του καθεστώτος αυτού η οποία πρέπει να ανακτηθεί – Παραδεκτό
(Άρθρο 263 § 4 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 19-24)
2.
Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Έννομο συμφέρον – Απαίτηση υπάρξεως γεγενημένου και ενεστώτος εννόμου συμφέροντος – Εκτίμηση κατά τον χρόνο ασκήσεως της προσφυγής – Προσφυγή δυνάμενη να προσπορίσει όφελος στον προσφεύγοντα – Προσφυγή ασκηθείσα από επιχείρηση η οποία είναι δικαιούχος ενισχύσεως κηρυχθείσας ασύμβατης με την εσωτερική αγορά από την Επιτροπή – Προσφυγή με αίτημα την αποφυγή της επιστροφής της εν λόγω ενισχύσεως – Παραδεκτό
(Άρθρο 263 § 4 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 27-30)
3.
Πράξεις των οργάνων – Αιτιολογία – Υποχρέωση – Περιεχόμενο – Απόφαση της Επιτροπής στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων – Απόφαση διαπιστώνουσα την εφαρμογή καθεστώτος ενισχύσεων κατά παράβαση των όρων που καθορίζονται στην εγκριτική απόφαση – Απόφαση που περιέχει τα αναγκαία στοιχεία ώστε ο αποδέκτης της να μπορεί να γνωρίζει τους λόγους που δικαιολογούν την έκδοσή της – Επαρκής αιτιολογία
(Άρθρα 107 § 3, στοιχείο αʹ, 108 § 3 και 296 ΣΛΕΕ, εδ. 2· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, άρθρο 1, στοιχεία βʹ, σημείο ii, και γʹ· απόφαση 2022/1414 της Επιτροπής, 36η, 62η, 152η έως 160η, 167η, 169η, 171η, 175η, 176η, 179η, 213η, 214η και 226η αιτιολογική σκέψη, άρθρα 1 έως 4)
(βλ. σκέψεις 37-64)
4.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Εξέτασή τους από την Επιτροπή – Εξέταση καθεστώτος ενισχύσεων στο σύνολό του – Επιτρέπεται – Συνέπειες – Η Επιτροπή μπορεί να περιορισθεί στην εξέταση των χαρακτηριστικών του καθεστώτος – Υποχρέωση των εθνικών αρχών να εξακριβώνουν την ατομική κατάσταση των δικαιούχων πριν προβούν στην ανάκτηση πλεονεκτήματος
(Άρθρα 107 και 108 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 70-72)
5.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Υφιστάμενες ενισχύσεις και νέες ενισχύσεις – Χαρακτηρισμός ενισχύσεως ως υφιστάμενης – Ερμηνεία των λεπτομερειών εφαρμογής του καθεστώτος ενισχύσεων – Στοιχεία που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη – Κείμενο της απόφασης έγκρισης, περιεχόμενο της κοινοποίησης του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους και συμπληρωματικές πληροφορίες
(Άρθρο 108 § 3 ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, άρθρο 1, στοιχείο γʹ)
(βλ. σκέψεις 79, 81, 88, 89)
6.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγορεύεται – Παρεκκλίσεις – Κοινοποίηση σχεδίου ενίσχυσης – Καθήκον συνεργασίας του κράτους μέλους που ζητεί παρέκκλιση
(Άρθρο 4 § 3 ΣΕΕ· άρθρο 108 § 3 ΣΛΕΕ· κανονισμός 659/1999 του Συμβουλίου, αιτιολογική σκέψη 6)
(βλ. σκέψεις 80, 109)
7.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Υφιστάμενες ενισχύσεις και νέες ενισχύσεις – Μέτρο συνεπαγόμενο τροποποίηση καθεστώτος υφισταμένων ενισχύσεων – Εφαρμογή του καθεστώτος κατά παρέκκλιση εξ ενός εκ των όρων οι οποίοι καθορίζονται στην εγκριτική απόφαση της Επιτροπής – Παρέκκλιση μη κοινοποιηθείσα εγκύρως στην Επιτροπή – Τροποποίηση η οποία επηρεάζει την ουσία του καθεστώτος – Χαρακτηρισμός της ενισχύσεως ως νέας
(Άρθρα 107 §§ 1 και 3, στοιχείο αʹ, και 108 § 3 ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, άρθρο 1, στοιχεία βʹ, σημείο ii, και γʹ· απόφαση 2022/1414 της Επιτροπής, 153η, 156η, 157η, 159η, 162η, 167η, 179η, 180η, 184η έως 187η, 191η έως 198η, 206η και 226η αιτιολογική σκέψη, σημείο 6.2)
(βλ. σκέψεις 92-105, 110, 114,126, 127, 129-166)
8.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Υφιστάμενες ενισχύσεις και νέες ενισχύσεις – Εξέταση από την Επιτροπή του κοινοποιηθέντος καθεστώτος ενισχύσεων – Αρχή της χρηστής διοικήσεως – Υποχρέωση επιμελείας και αμεροληψίας – Περιεχόμενο
(Άρθρο 108 § 3 ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 41)
(βλ. σκέψεις 106-108)
9.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Ανάκτηση παράνομης ενισχύσεως – Ενίσχυση χορηγηθείσα κατά παράβαση των διαδικαστικών κανόνων του άρθρου 108 ΣΛΕΕ – Ενδεχόμενη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των δικαιούχων – Δεν υφίσταται πλην εξαιρετικών περιστάσεων – Διαβεβαιώσεις παρεχόμενες από τις εθνικές αρχές οι οποίες δεν οφείλονται στη συμπεριφορά της Επιτροπής – Απουσία δικαιολογημένης εμπιστοσύνης
(Άρθρο 108 §§ 1 και 3 ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, αιτιολογική σκέψη 25 και άρθρο 16 §§ 1 και 2· απόφαση 2022/1414 της Επιτροπής, αιτιολογικές σκέψεις 181 έως 207)
(βλ. σκέψεις 175-192, 195-197)
10.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Επίσημη διαδικασία έρευνας – Υποχρέωση να συνοδεύεται η απόφαση περί κινήσεως της διαδικασίας από διαταγή αναστολής του επίμαχου μέτρου – Δεν υφίσταται
(Άρθρο 108 §§ 1 και 3 ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, αιτιολογική σκέψη 25 και άρθρο 16 §§ 1 και 2· απόφαση 2022/1414 της Επιτροπής, αιτιολογικές σκέψεις 181 έως 207)
(βλ. σκέψεις 193, 194, 210)
11.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Ανάκτηση παράνομης και ασυμβίβαστης ενίσχυσης – Παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου ή προσβολή του δικαιώματος ιδιοκτησίας – Δεν συντρέχει
(Άρθρα 107 και 108 ΣΛΕΕ· απόφαση 2022/1414 της Επιτροπής, αιτιολογικές σκέψεις 1 έως 9 και 96)
(βλ. σκέψεις 198-209, 211-219)
Διατακτικό
Το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει την Administradora Fortaleza Ltda και τους λοιπούς προσφεύγοντες τα ονόματα των οποίων παρατίθενται στο παράρτημα της αποφάσεως στα δικαστικά έξοδα.
(
1
)	EE C 35 της 30.1.2023.