62018TJ0219_RES
Υπόθεση T‑219/18
Piaggio & C. SpA
κατά
Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (έκτο τμήμα) της 24ης Σεπτεμβρίου 2019
«Κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα – Διαδικασία για την κήρυξη ακυρότητας – Καταχωρισμένο κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα το οποίο αναπαριστά μοτοσακό – Προγενέστερο κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα – Λόγος ακυρότητας – Ατομικός χαρακτήρας – Διαφορετική συνολική εντύπωση – Ενημερωμένος χρήστης – Άρθρο 6 και άρθρο 25, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού (ΕΚ) 6/2002 – Σύμφωνη ερμηνεία του άρθρου 6 του κανονισμού 6/2002 – Περίπτωση όπου δεν έχει γίνει, στο καταχωρισμένο σχέδιο ή υπόδειγμα, χρήση μη καταχωρισμένου προγενέστερου εθνικού τρισδιάστατου σήματος – Άρθρο 25, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, του κανονισμού 6/2002 – Περίπτωση όπου δεν έχει γίνει, στο καταχωρισμένο σχέδιο ή υπόδειγμα, μη επιτρεπόμενη χρήση έργου προστατευόμενου από τη νομοθεσία κράτους μέλους η οποία διέπει το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας – Άρθρο 25, παράγραφος 1, στοιχείο στʹ, του κανονισμού 6/2002»
Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ερμηνεία – Διατάξεις διατυπωμένες σε περισσότερες από μία γλώσσες – Ομοιόμορφη ερμηνεία – Αποκλίσεις μεταξύ των διαφόρων γλωσσικών αποδόσεων – Σημεία αναφοράς το γενικό πλαίσιο και ο σκοπός της εφαρμοστέας ρυθμίσεως
(βλ. σκέψη 30)
Κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα – Προϋποθέσεις προστασίας – Ατομικός χαρακτήρας – Σχέδιο ή υπόδειγμα που προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη συνολική εντύπωση διαφορετική από εκείνη την οποία του προκαλεί το προγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα – Η συνολική εντύπωση δεν πρέπει να διαφέρει σημαντικά
(Κανονισμός 6/2002 του Συμβουλίου, άρθρο 6 § 1)
(βλ. σκέψεις 31-35)
Κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα – Προϋποθέσεις προστασίας – Ατομικός χαρακτήρας – Σχέδιο ή υπόδειγμα που προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη συνολική εντύπωση διαφορετική από εκείνη την οποία του προκαλεί το προγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα – Εκτίμηση της συνολικής εντυπώσεως σε σχέση με ένα ή περισσότερα μεμονωμένα προγενέστερα σχέδια ή υποδείγματα
(Κανονισμός 6/2002 του Συμβουλίου, άρθρο 6 § 1)
(βλ. σκέψη 46)
Κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα – Λόγοι ακυρότητας – Απουσία ατομικού χαρακτήρα – Σχέδιο ή υπόδειγμα που δεν προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη διαφορετική συνολική εντύπωση από εκείνη την οποία του προγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα – Απεικόνιση σκούτερ
(Κανονισμός 6/2002 του Συμβουλίου, άρθρα 6 § 1 και 25 § 1, στοιχείο βʹ)
(βλ. σκέψεις 41-45, 49-63)
Κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα – Προϋποθέσεις προστασίας – Ατομικός χαρακτήρας – Σχέδιο ή υπόδειγμα που προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη συνολική εντύπωση διαφορετική από εκείνη την οποία του προκαλεί το προγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα – Σφαιρική εκτίμηση όλων των στοιχείων του προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος
(Κανονισμός 6/2002 του Συμβουλίου, άρθρο 6 § 1)
(βλ. σκέψεις 47, 48)
Κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα – Λόγοι ακυρότητας – Χρήση διακριτικού σημείου εντός μεταγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος – Σύγκριση μεταξύ του επίμαχου σχεδίου ή υποδείγματος και του διακριτικού σημείου – Ενδιαφερόμενο κοινό
(Κανονισμός 6/2002 του Συμβουλίου, άρθρο 25 § 1, στοιχείο εʹ)
(βλ. σκέψη 67)
Κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα – Λόγοι ακυρότητας – Χρήση διακριτικού σημείου εντός μεταγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος – Σύγκριση μεταξύ του επίμαχου σχεδίου ή υποδείγματος και του διακριτικού σημείου – Κίνδυνος συγχύσεως
(Κανονισμός 6/2002 του Συμβουλίου, άρθρο 25 § 1, στοιχείο εʹ)
(βλ. σκέψη 86)
Κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα – Λόγοι ακυρότητας – Μη επιτρεπόμενη χρήση έργου προστατευόμενου από τη νομοθεσία κράτους μέλους περί πνευματικής ιδιοκτησίας – Δίκαιο κράτους μέλους το οποίο εφαρμόζεται προκειμένου να καθοριστεί ο τρόπος κτήσεως και αποδείξεως του δικαιώματος του δημιουργού
(Κανονισμός 6/2002 του Συμβουλίου, άρθρο 25 §§ 1, στοιχείο στʹ, και 3· κανονισμός 2245/2002 της Επιτροπής 2245/2002, άρθρο 28 § 1, στοιχείο βʹ, περίπτωση iii)
(βλ. σκέψη 99)
Σύνοψη
Με την απόφαση της 24ης Σεπτεμβρίου, T‑219/18, Piaggio & C./EUIPO – Zhejiang Zhongneng Industry Group (Mobylettes), το Γενικό Δικαστήριο αποσαφήνισε το περιεχόμενο και τη σημασία τριών από τους λόγους κηρύξεως ακυρότητας καταχωρισμένου κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος οι οποίοι προβλέπονται στο άρθρο 25 του κανονισμού 6/2002, και πιο συγκεκριμένα εκείνων που αφορούν, πρώτον, την έλλειψη ατομικού χαρακτήρα ενός σχεδίου ή υποδείγματος, κατά την έννοια του άρθρου 25, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του εν λόγω κανονισμού σε συνδυασμό με το άρθρο 6 του ίδιου κανονισμού, δεύτερον, τη χρήση, σε σχέδιο ή υπόδειγμα, ενός προγενέστερου διακριτικού σημείου, κατά την έννοια του άρθρου 25, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, του κανονισμού 6/2002 και, τρίτον, τη χρήση, σε σχέδιο ή υπόδειγμα, ενός έργου διανοίας προστατευόμενου με δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, κατά την έννοια του άρθρου 25, παράγραφος 1, στοιχείο στʹ, του κανονισμού αυτού.
Το Γενικό Δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση του τρίτου συμβουλίου προσφυγών του EUIPO, με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση της Piaggio & C. SpA για την κήρυξη της ακυρότητας σχεδίου ή υποδείγματος που απεικονίζει σκούτερ.
Κατ’ αρχάς, όσον αφορά την έλλειψη ατομικού χαρακτήρα του επίμαχου σχεδίου ή υποδείγματος, κατά την έννοια του άρθρου 25, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ως άνω κανονισμού σε συνδυασμό με το άρθρο 6 του ίδιου κανονισμού, στον βαθμό που η Piaggio & C. επικαλέστηκε το προγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα «Vespa LX», το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι το συμβούλιο προσφυγών δεν υπέπεσε σε σφάλμα εκτιμήσεως κρίνοντας ότι το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα και το προγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα προκαλούσαν διαφορετική συνολική εντύπωση στον ενημερωμένο χρήστη και συνάγοντας εξ αυτού το συμπέρασμα ότι το επίδικο σχέδιο ή υπόδειγμα δεν στερούνταν, λόγω της υπάρξεως του προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος, ατομικού χαρακτήρα κατά την έννοια του άρθρου 6 του κανονισμού 6/2002.
Ειδικότερα, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, πρώτον, ότι είναι αβάσιμο το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι το γεγονός ότι τα δύο σχέδια ή υποδείγματα έχουν πολλά κοινά στοιχεία και πολύ παρόμοιο γενικότερο σχήμα αρκεί για να γίνει δεκτό ότι το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα δημιουργεί, ως συνολική εντύπωση, στον χρήστη την αίσθηση ότι «το έχει ξαναδεί», λόγω του προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος.
Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο σημείωσε ότι οι διαφορές μεταξύ των δύο σχεδίων ή υποδειγμάτων, οι οποίες ορθώς διαπιστώθηκαν από το συμβούλιο προσφυγών και αφορούν, μεταξύ άλλων, και στοιχεία που αποτελούν, κατά την προσφεύγουσα, τα διακριτικά γνωρίσματα του προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος, είναι αντιληπτές από τον ενημερωμένο χρήστη και επηρεάζουν τη συνολική εντύπωση που του προκαλούν τα δύο σχέδια ή υποδείγματα, ανεξαρτήτως της οπτικής γωνίας υπό την οποία ο ενημερωμένος χρήστης τα παρατηρεί.
Τρίτον, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι το συμβούλιο προσφυγών, το οποίο δεν δεσμεύεται από τις πραγματικές εκτιμήσεις του ακυρωτικού τμήματος, αιτιολόγησε επαρκώς κατά νόμον γιατί κατέληξε σε διαφορετικά συμπεράσματα από εκείνα του ακυρωτικού τμήματος κατόπιν της επί της ουσίας εξετάσεως της προσφυγής και μετά από αντικειμενική τεχνική ανάλυση των διαφορών που υφίστανται μεταξύ των δύο σχεδίων ή υποδειγμάτων.
Εν συνεχεία, όσον αφορά την παράβαση του άρθρου 25, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, του κανονισμού 6/2002, το Γενικό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι το συμβούλιο προσφυγών δεν υπέπεσε σε σφάλμα εκτιμήσεως κρίνοντας ότι δεν υπήρχε κίνδυνος συγχύσεως, ούτε καν κίνδυνος συσχετισμού, για το ενδιαφερόμενο κοινό, στο πλαίσιο της εφαρμογής της διατάξεως αυτής.
Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ως προς το ζήτημα αυτό ότι ο μέσος καταναλωτής, που επιδεικνύει αυξημένο βαθμό προσοχής, θα αποκλείσει το ενδεχόμενο να έχει γίνει, στο επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα, χρήση του προγενέστερου σήματος, παρότι πρόκειται για τα ίδια προϊόντα, αφενός, επειδή η συνολική εντύπωση που δημιουργεί το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα διαφέρει από εκείνη που προκαλεί το προγενέστερο σήμα το οποίο επικαλέστηκε η Piaggio & C. και το οποίο συνίσταται στη τρισδιάστατη μορφή σκούτερ που προστατεύεται επίσης από το προγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα, και, αφετέρου, επειδή η αισθητική έχει εν προκειμένω σημασία για την αγοραστική επιλογή.
Πιο συγκεκριμένα, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι, παρατηρώντας τις τρισδιάστατες μορφές σκούτερ που προστατεύονται με το προγενέστερο σήμα και με το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα αντιστοίχως, ο μέσος καταναλωτής, ο οποίος δεν είναι εμπειρογνώμονας με ειδικές τεχνικές γνώσεις, δεν θα κατορθώσει να διακρίνει αμέσως το σχήμα X μεταξύ του πίσω καλύμματος του αμαξώματος και του κάτω μέρους της σέλας, ή το σχήμα ανάποδου Ω μεταξύ του κάτω μέρους της σέλας και της ποδιάς, ούτε θα αντιληφθεί αυτομάτως το σχήμα βέλους της ίδιας της ποδιάς, έστω και αν ο βαθμός προσοχής του είναι αυξημένος. Όσον αφορά δε την αεροτομή, θα εντοπίσει μάλλον ως διαφορά ότι, στο προγενέστερο σήμα, αυτή είναι πιο επιμήκης και στενεύει στην άκρη, ενώ στο επίδικο σχέδιο ή υπόδειγμα ομοιάζει περισσότερο με ημικύκλιο. Γενικότερα, ο μέσος καταναλωτής, ο οποίος επιδεικνύει αυξημένο βαθμό προσοχής, θα αντιληφθεί ότι το στυλ, οι γραμμές και η όψη της προστατευόμενης με το προγενέστερο σήμα τρισδιάστατης μορφής σκούτερ είναι διαφορετικά, από οπτικής απόψεως, σε σχέση με εκείνα του επίμαχου σχεδίου ή υποδείγματος.
Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι το συμβούλιο προσφυγών δεν υπέπεσε σε σφάλμα εκτιμήσεως κρίνοντας, στηριζόμενο στα στοιχεία που είχε στη διάθεσή του, ότι δεν είχε γίνει στο επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα μη επιτρεπόμενη χρήση του μοντέλου σκούτερ το οποίο αντιστοιχεί το προγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα και προστατεύεται με δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στην Ιταλία και στη Γαλλία, στο πλαίσιο της εφαρμογής του άρθρου 25, παράγραφος 1, στοιχείο στʹ, του κανονισμού 6/2002.
Το Γενικό Δικαστήριο παρατήρησε ως προς το σημείο αυτό ότι, υπό το πρίσμα των ιταλικών διατάξεων για το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, δεν είναι δυνατό να εντοπιστεί στο επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα η χρήση του καλλιτεχνικού και δημιουργικού πυρήνα που συνίσταται στα μορφολογικά χαρακτηριστικά του προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος σκούτερ. Πράγματι, στα τμήματα μεταξύ του πίσω καλύμματος του αμαξώματος και του κάτω μέρους της σέλας καθώς και μεταξύ του κάτω μέρους της σέλας και της ποδιάς, το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα χαρακτηρίζεται από μάλλον αιχμηρές γραμμές. Η γωνιώδης ποδιά μέχρι το φτερό του τροχού έχει περισσότερο σχήμα «γραβάτας», παρά βέλους. Όσον αφορά δε την αεροτομή, στο επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα αυτή δεν στενεύει τόσο στην άκρη της, αντιθέτως προς το σχήμα σταγόνας της αεροτομής του προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος.
Επιπλέον, κατά το Γενικό Δικαστήριο, η όλη ιδιάζουσα όψη και η ιδιαίτερη μορφή του προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος, η οποία χαρακτηρίζεται από «καμπυλότητα, θηλυκότητα και “vintage” αισθητική», δεν υπάρχουν ως στοιχεία στο επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα, το οποίο χαρακτηρίζεται από ευθείες γραμμές και γωνίες, με συνέπεια η εντύπωση που δημιουργεί το έργο το οποίο αντιστοιχεί στο προγενέστερο σχέδιο ή υπόδειγμα να είναι διαφορετική από εκείνη που προκαλεί το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα.