Προσωρινό κείμενο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πέμπτο τμήμα)
της 16ης Απριλίου 2026 (*)
« Προδικαστική παραπομπή – Συνοριακοί έλεγχοι, άσυλο και μετανάστευση – Οδηγία
2013/32/ΕΕ – Κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας – Αίτηση διεθνούς προστασίας – Άρθρο 43 – Διαδικασία στα σύνορα – Χαρακτηρισμός διαδικασίας διεξαγόμενης σε χώρο κράτησης ευρισκόμενο γεωγραφικώς στο έδαφος κράτους μέλους, ο οποίος όμως εξομοιώνεται, από το εθνικό δίκαιο, με χώρο ευρισκόμενο στα σύνορα – Δικαίωμα εισόδου στο έδαφος αυτού του κράτους μέλους μετά από προθεσμία τεσσάρων εβδομάδων – Άρθρο 31, παράγραφος 7 – Κατά προτεραιότητα εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας – Οδηγία
2013/33/ΕΕ – Απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία – Άρθρο 8 – Κράτηση στον ίδιο χώρο βάσει δύο διαφορετικών αποφάσεων»
Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C‑50/24 έως C‑56/24 [Danané κ.λπ.] (i),
με αντικείμενο επτά αιτήσεις προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Conseil du contentieux des étrangers (Συμβούλιο επίλυσης ενδίκων διαφορών επί υποθέσεων αλλοδαπών, Βέλγιο) με αποφάσεις της 22ας Ιανουαρίου 2024, οι οποίες περιήλθαν στο Δικαστήριο στις 26 Ιανουαρίου 2024, στο πλαίσιο των δικών
X (C‑50/24),
X (C‑51/24),
X (C‑52/24),
X (C‑53/24),
X (C‑54/24),
X (C‑55/24),
X (C‑56/24)
κατά
Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
συγκείμενο από τους M. L. Arastey Sahún, πρόεδρο τμήματος, J. Passer (εισηγητή), E. Regan, Δ. Γρατσία, και B. Smulders, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: N. Αιμιλίου
γραμματέας: G. Chiapponi, διοικητικός υπάλληλος,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 27ης Φεβρουαρίου 2025,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–        οι X (C‑51/24) και X (C‑52/24), εκπροσωπούμενοι από τον S. Manesse, avocat,
–        ο X (C‑53/24), εκπροσωπούμενος από τον Z. Chihaoui, advocaat,
–        η Βελγική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τις M. Jacobs, C. Pochet και M. Van Regemorter,
–        η Τσεχική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την S. Šindelková, και τους M. Smolek και J. Vláčil,
–        η Γερμανική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τους J. Möller και R. Kanitz,
–        η Ιταλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την G. Palmieri, επικουρούμενη από τη W. Ferrante, avvocato dello Stato,
–        η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τις A. Azéma, F. Blanc‑Simonetti και J. Hottiaux,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 26ης Ιουνίου 2025,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1        Οι αιτήσεις προδικαστικής αποφάσεως αφορούν την ερμηνεία των άρθρων 31, παράγραφοι 7 και 8, καθώς και των άρθρων 43 και 46 της οδηγίας
2013/32/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας (ΕΕ
2013, L 180, σ. 60, και διορθωτικά ΕΕ
2015, L 29, σ. 16, ΕΕ
2015, L 114, σ. 25, και ΕΕ 2021, L 313, σ. 74), σε συνδυασμό με το άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης),
καθώς και του άρθρου 8 της οδηγίας 2013/33/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, σχετικά με τις απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία (ΕΕ
2013, L 180, σ. 96).
2        Οι αιτήσεις αυτές υποβλήθηκαν στο πλαίσιο επτά ενδίκων διαφορών μεταξύ υπηκόων τρίτων χωρών, οι οποίοι έφθασαν στο Βέλγιο με αεροσκάφη που προσγειώθηκαν στο αεροδρόμιο των Βρυξελλών (Βέλγιο), και του Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides (Γενικού Επιτρόπου για τους πρόσφυγες και τους ανιθαγενείς, Βέλγιο)
(στο εξής: Γενικός Επίτροπος) σχετικά με αποφάσεις ληφθείσες από τον Γενικό Επίτροπο με τις οποίες απέρριψε
τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας τις οποίες εκείνοι είχαν υποβάλει.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
Η οδηγία 2013/32
3        Οι αιτιολογικές σκέψεις 18 και 38 της οδηγίας 2013/32 έχουν ως εξής:
«(18)      Είναι προς το συμφέρον τόσο των κρατών μελών όσο και των αιτούντων διεθνή προστασία να λαμβάνεται απόφαση επί των αιτήσεων το συντομότερο δυνατό, με την επιφύλαξη της διεξαγωγής κατάλληλης και πλήρους εξέτασης.
[...]
(38)      Πολλές αιτήσεις διεθνούς προστασίας γίνονται στα σύνορα ή στις ζώνες διέλευσης ενός κράτους μέλους πριν από την απόφαση για την εισδοχή του αιτούντος. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να προβλέπουν, σε καλά καθορισμένες περιστάσεις, διαδικασίες για την εξέταση του παραδεκτού και/ή της ουσίας των αιτήσεων οι οποίες να επιτρέπουν την επιτόπου λήψη απόφασης επί των αιτήσεων αυτών.»
4        Το άρθρο 2, στοιχείο στʹ, της οδηγίας αυτής προβλέπει τα εξής:
«Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας νοούνται ως:
[...]
(στ)      “αποφαινόμενη αρχή”: κάθε οιονεί δικαστική ή διοικητική αρχή κράτους μέλους υπεύθυνη για την εξέταση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας και αρμόδια για τη λήψη αποφάσεων πρωτοβαθμίως στις εν λόγω υποθέσεις·».
5        Το άρθρο 4, παράγραφοι 1 και 2, της εν λόγω οδηγίας προβλέπει τα εξής:
«1.      Για όλες τις διαδικασίες, τα κράτη μέλη ορίζουν αποφαινόμενη αρχή υπεύθυνη για τη δέουσα εξέταση των αιτήσεων βάσει της παρούσας οδηγίας. [...]
2.      Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι υπεύθυνη είναι αρχή διαφορετική από εκείνη που αναφέρεται στην παράγραφο 1 προς τους εξής σκοπούς:
[...]
β)      χορήγηση ή άρνηση εισόδου στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 43, υπό τους όρους όπως προβλέπεται στο άρθρο αυτό και βάσει της αιτιολογημένης γνώμης της αποφαινόμενης αρχής.»
6        Το άρθρο 26, παράγραφος 1, της ίδιας οδηγίας προβλέπει τα εξής:
«Τα κράτη μέλη δεν υποβάλλουν σε κράτηση ένα πρόσωπο για το λόγο και μόνο ότι είναι αιτών. Οι λόγοι και οι συνθήκες κράτησης, καθώς και οι εγγυήσεις των οποίων απολαύουν οι αιτούντες που τελούν υπό κράτηση, συνάδουν με την οδηγία [2013/33].»
7        Το άρθρο 31 της οδηγίας 2013/32, το οποίο φέρει τον τίτλο «Διαδικασία εξέτασης», ορίζει στις παραγράφους 1, 2, 7 και 8 τα εξής:
«1.      Τα κράτη μέλη εξετάζουν τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας στο πλαίσιο διαδικασίας εξέτασης σύμφωνα με τις βασικές αρχές και εγγυήσεις του κεφαλαίου ΙΙ.
2.      Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η διαδικασία εξέτασης ολοκληρώνεται το ταχύτερο δυνατό με την επιφύλαξη κατάλληλης και πλήρους εξέτασης.
[...]
7.      Τα κράτη μέλη μπορούν να δώσουν προτεραιότητα στην εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας σύμφωνα με τις βασικές αρχές και εγγυήσεις του κεφαλαίου ΙΙ ιδίως:
α)      όταν η αίτηση είναι πιθανόν να θεωρηθεί ως βάσιμη·
β)      όταν ο αιτών είναι ευάλωτο πρόσωπο, κατά την έννοια του άρθρου 22 της οδηγίας 2013/33/ΕΕ, ή χρειάζεται ειδικές διαδικαστικές εγγυήσεις, ιδίως οι ασυνόδευτοι ανήλικοι.
8.      Τα κράτη μέλη μπορούν να ορίσουν ότι μια διαδικασία εξέτασης σύμφωνα με τις βασικές αρχές και εγγυήσεις του κεφαλαίου ΙΙ μπορεί να επιταχυνθεί και/ή να διενεργηθεί στα σύνορα ή σε ζώνες διέλευσης σύμφωνα με το άρθρο 43, εφόσον:
α)      ο αιτών, κατά την υποβολή της αίτησης και την παρουσίαση των γεγονότων, απλώς έθεσε θέματα τα οποία είναι άνευ σημασίας για την εξέταση του εάν πληροί τις προϋποθέσεις για να χαρακτηρισθεί δικαιούχος διεθνούς προστασίας δυνάμει της οδηγίας 2011/95/ΕΕ [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας (ΕΕ
2011, L 337, σ. 9)]· ή
β)      ο αιτών προέρχεται από ασφαλή χώρα καταγωγής κατά την έννοια της οδηγίας αυτής· ή
γ)      ο αιτών παραπλάνησε τις αρχές με την παρουσίαση ψευδών πληροφοριών ή εγγράφων ή με την απόκρυψη σχετικών πληροφοριών ή εγγράφων όσον αφορά την ταυτότητα και/ή την ιθαγένειά του, που μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά την απόφαση· ή
δ)      είναι πιθανόν ότι ο αιτών έχει καταστρέψει ή πετάξει κακόπιστα έγγραφο ταυτότητας ή ταξιδιωτικό έγγραφο που θα βοηθούσε στον προσδιορισμό της ταυτότητας ή της ιθαγένειάς του· ή
ε)      ο αιτών έχει παρουσιάσει προδήλως ασυνεπείς και αντιφατικές πληροφορίες ή σαφώς ψευδείς ή προφανώς απίθανες πληροφορίες οι οποίες έρχονται σε αντίθεση με επαρκώς τεκμηριωμένες πληροφορίες για τη χώρα καταγωγής, καθιστώντας έτσι σαφώς μη πειστική τη δήλωσή του ως προς το εάν πληροί τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για τον χαρακτηρισμό του ως δικαιούχου διεθνούς προστασίας δυνάμει της οδηγίας 2011/95/ΕΕ· ή
στ)      ο αιτών έχει καταθέσει μεταγενέστερη αίτηση διεθνούς προστασίας, η οποία δεν είναι απαράδεκτη, σύμφωνα με το άρθρο 40
παράγραφος 5· ή
ζ)      ο αιτών υποβάλει την αίτηση μόνο για να καθυστερήσει ή να εμποδίσει την εκτέλεση προγενέστερης ή επικείμενης απόφασης που θα οδηγούσε στην απομάκρυνσή του· ή
η)      ο αιτών εισήλθε παράνομα στο έδαφος του κράτους μέλους ή παρέτεινε παράνομα τη διαμονή του και, χωρίς σοβαρό λόγο, δεν παρουσιάσθηκε στις αρχές ή δεν υπέβαλε αίτηση για διεθνή προστασία το συντομότερο δυνατό, δεδομένων των συνθηκών της εισόδου του· ή
θ)      ο αιτών αρνείται να συμμορφωθεί με την υποχρέωση λήψης των δακτυλικών αποτυπωμάτων του, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 603/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τη θέσπιση του “Eurodac” για την αντιπαραβολή δακτυλικών αποτυπωμάτων για την αποτελεσματική εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 604/2013 για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα και σχετικά με αιτήσεις της αντιπαραβολής με τα δεδομένα Eurodac που υποβάλλουν οι αρχές επιβολής του νόμου των κρατών μελών και η Ευρωπόλ για σκοπούς επιβολής του νόμου [και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1077/2011 σχετικά με την ίδρυση Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τη Λειτουργική Διαχείριση Συστημάτων ΤΠ Μεγάλης Κλίμακας στον Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης (ΕΕ
2013, L 180, σ. 1)]· ή
ι)      ο αιτών ενδέχεται, για σοβαρούς λόγους, να θεωρείται ότι συνιστά κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη του κράτους μέλους, ή έχει απελαθεί διά της βίας για σοβαρούς λόγους δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιας τάξης δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας.»
8        Το άρθρο 33, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής προβλέπει τα εξής:
«Τα κράτη μέλη μπορούν να θεωρήσουν αίτηση για διεθνή προστασία ως απαράδεκτη μόνο εάν:
α)      η διεθνής προστασία έχει χορηγηθεί από άλλο κράτος μέλος·
β)      μια χώρα που δεν είναι κράτος μέλος θεωρείται ως πρώτη χώρα ασύλου για τον αιτούντα [...]·
γ)      μια χώρα που δεν είναι κράτος μέλος θεωρείται ως ασφαλής τρίτη χώρα για τον αιτούντα [...]·
δ)      η αίτηση είναι μεταγενέστερη αίτηση στο πλαίσιο της οποίας δεν προέκυψαν ή υποβλήθηκαν από τον αιτούντα νέα στοιχεία ή πορίσματα [...]· ή
ε)      πρόσωπο εξαρτώμενο από τον αιτούντα υποβάλει αίτηση, αφού το πρόσωπο αυτό έχει συναινέσει [...] να αποτελέσει η περίπτωσή του τμήμα αίτησης υποβαλλόμενης για λογαριασμό του και δεν υπάρχουν γεγονότα σχετικά με την κατάσταση του προσώπου αυτού τα οποία να δικαιολογούν την υποβολή χωριστής αίτησης.»
9        Το άρθρο 40 της εν λόγω οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Μεταγενέστερες αιτήσεις», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Όταν ένα πρόσωπο που έχει υποβάλει αίτηση διεθνούς προστασίας σε κράτος μέλος προβαίνει σε περαιτέρω διαβήματα ή υποβάλλει μεταγενέστερη αίτηση στο ίδιο κράτος μέλος, το εν λόγω κράτος μέλος εξετάζει τα περαιτέρω διαβήματα ή τα στοιχεία της μεταγενέστερης αίτησης στο πλαίσιο της εξέτασης της προηγούμενης αίτησης ή της εξέτασης της αίτησης επανεξέτασης ή του ένδικου μέσου, εφόσον οι αρμόδιες αρχές μπορούν να λάβουν υπόψη τους και να εξετάσουν όλα τα στοιχεία στα οποία βασίζονται τα περαιτέρω διαβήματα ή η μεταγενέστερη αίτηση στο πλαίσιο αυτό.»
10      Το άρθρο 43 της ίδιας οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Διαδικασίες στα σύνορα», ορίζει:
«1.      Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν διαδικασίες, σύμφωνα με τις βασικές αρχές και εγγυήσεις του κεφαλαίου ΙΙ, προκειμένου να αποφασίζουν, στα σύνορα ή τις ζώνες διέλευσης των κρατών μελών, σχετικά με:
α)      το παραδεκτό μιας αίτησης, δυνάμει του άρθρου 33, που υποβάλλεται στα σημεία αυτά· και/ή
β)      την ουσία μιας αίτησης σε διαδικασία δυνάμει του άρθρου 31
παράγραφος 8.
2.       Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η απόφαση στο πλαίσιο των διαδικασιών της παραγράφου 1 να λαμβάνεται εντός εύλογης προθεσμίας. Αν δεν έχει ληφθεί απόφαση εντός τεσσάρων εβδομάδων, επιτρέπεται στον αιτούντα η είσοδος στο έδαφος του κράτους μέλους προκειμένου να εξετασθεί η αίτησή του σύμφωνα με τις λοιπές διατάξεις της παρούσας οδηγίας.
3.       Στην περίπτωση αφίξεων που αφορούν μεγάλο αριθμό υπηκόων τρίτων χωρών ή ανιθαγενών οι οποίοι καταθέτουν αιτήσεις διεθνούς προστασίας στα σύνορα ή σε ζώνη διέλευσης, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη στην πράξη η εκεί εφαρμογή της παραγράφου 1, οι εν λόγω διαδικασίες μπορούν να εφαρμόζονται επίσης όπου και επί όσο χρονικό διάστημα φιλοξενούνται κανονικά οι συγκεκριμένοι υπήκοοι τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς σε σημεία πλησίον των συνόρων ή της ζώνης διέλευσης.»
11      Το άρθρο 46 της οδηγίας
2013/32, το οποίο φέρει τον τίτλο «Δικαίωμα πραγματικής προσφυγής», προβλέπει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι αιτούντες να έχουν δικαίωμα πραγματικής προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου κατά των ακόλουθων αποφάσεων:
α)      απόφαση επί της αιτήσεως διεθνούς προστασίας, περιλαμβανομένων των αποφάσεων:
[...]
iii)      που λαμβάνονται στα σύνορα ή τις ζώνες διέλευσης κράτους μέλους όπως περιγράφεται στο άρθρο 43
παράγραφος 1,
[...]
[...]».
Η οδηγία 2013/33
12      Η αιτιολογική σκέψη 18 της οδηγίας 2013/33 έχει ως εξής:
«Οι αιτούντες που τελούν υπό κράτηση θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με πλήρη σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και η υποδοχή τους θα πρέπει να έχει σχεδιασθεί ειδικά με σκοπό την κάλυψη των αναγκών που οφείλονται στην κατάσταση αυτή. [...]»
13      Το άρθρο 6 της οδηγίας αυτής, το οποίο φέρει τον τίτλο «Επίσημα έγγραφα», προβλέπει στις παραγράφους 1 και 2 τα εξής:
«1.      Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι, εντός τριών ημερών από την πρώτη υποβολή αίτησης παροχής διεθνούς προστασίας, χορηγείται στον αιτούντα έγγραφο το οποίο εκδίδεται στο όνομά του/της και το οποίο πιστοποιεί ότι πρόκειται για αιτούντα ή ότι του/της επιτρέπεται να παραμείνει στο έδαφος του κράτους μέλους επί όσο διάστημα εκκρεμεί ή εξετάζεται η αίτησή του/της.
[...]
2.      Τα κράτη μέλη δύνανται να αποκλείουν την εφαρμογή του παρόντος άρθρου όταν ο αιτών κρατείται και εφόσον διαρκεί η εξέταση αίτησης παροχής διεθνούς προστασίας που έχει ασκηθεί στα σύνορα ή στο πλαίσιο διαδικασίας με την οποία κρίνεται το δικαίωμα του αιτούντος να εισέλθει στο έδαφος κράτους μέλους. [...]»
14      Το άρθρο 8 της εν λόγω οδηγίας, με τίτλο «Κράτηση», ορίζει:
«1.      Τα κράτη μέλη δεν υποβάλλουν σε κράτηση ένα πρόσωπο απλώς και μόνο διότι είναι αιτών σύμφωνα με την οδηγία [2013/32].
2.      Εφόσον κρίνεται αναγκαίο, και κατόπιν ατομικής αξιολόγησης κάθε περίπτωσης, τα κράτη μέλη μπορούν να θέσουν αιτούντα υπό κράτηση, εάν δεν είναι δυνατό να εφαρμοστούν αποτελεσματικά άλλα λιγότερο περιοριστικά εναλλακτικά μέτρα.
3.      Ο αιτών μπορεί να υποβληθεί σε κράτηση μόνο:
α)      προκειμένου να διαπιστωθεί ή να επαληθευτεί η ταυτότητα ή η υπηκοότητά του,
β)      προκειμένου να προσδιοριστούν τα στοιχεία εκείνα στα οποία βασίζεται η αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας, η απόκτηση των οποίων θα ήταν σε άλλη περίπτωση αδύνατη, ιδίως όταν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής του αιτούντος,
γ)      για να αποφασιστεί, στο πλαίσιο διαδικασίας, το δικαίωμα του αιτούντος για είσοδο στο έδαφος,
[...]
Οι λόγοι κράτησης προβλέπονται από το εθνικό δίκαιο.
[...]»
15      Το άρθρο 9 της ίδιας οδηγίας προβλέπει στις παραγράφους 1, 3 και 5 τα εξής:
«1.      Η κράτηση αιτούντος έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια και εφαρμόζεται μόνο για όσο διάστημα ισχύουν οι λόγοι που καθορίζονται στο άρθρο 8
παράγραφος 3.
Οι διοικητικές διαδικασίες που συνδέονται με τους λόγους κράτησης που καθορίζονται στο άρθρο 8
παράγραφος 3 εκτελούνται χωρίς περιττές καθυστερήσεις. Καθυστερήσεις των διοικητικών διαδικασιών που δεν μπορούν να αποδοθούν στο αιτούντα δεν δικαιολογούν συνέχιση της κράτησης.
[...]
3.      Όταν η κράτηση διατάσσεται από διοικητικές αρχές, τα κράτη μέλη προβλέπουν την ταχεία δικαστική επανεξέταση της νομιμότητας της κράτησης αυτεπαγγέλτως και/ή κατόπιν αιτήσεως του αιτούντος.
[...]
5.      Η κράτηση επανεξετάζεται από δικαστική αρχή σε εύλογα χρονικά διαστήματα, αυτεπαγγέλτως και/ή μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου αιτούντος, ιδίως όταν είναι παρατεταμένης διάρκειας, όταν υπάρξουν σχετικές περιστάσεις ή όταν προκύψουν νέα στοιχεία τα οποία ενδέχεται να επηρεάζουν τη νομιμότητα της κράτησης.»
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/399
16      Το άρθρο 2, σημεία 1 και 2, του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2016, περί κώδικα της Ένωσης σχετικά με το καθεστώς διέλευσης προσώπων από τα σύνορα (κώδικας συνόρων του Σένγκεν) (ΕΕ
2016, L 77, σ. 1), ορίζει τα εξής:
«Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως:
1)      “εσωτερικά σύνορα”:
α)      τα κοινά χερσαία σύνορα [...] μεταξύ των κρατών μελών·
β)      οι αερολιμένες των κρατών μελών για τις εσωτερικές πτήσεις·
γ)      οι θαλάσσιοι, ποτάμιοι και λιμναίοι λιμένες των κρατών μελών για τα τακτικά εσωτερικά δρομολόγια οχηματαγωγών·
2)      “εξωτερικά σύνορα”: τα χερσαία [...] και θαλάσσια σύνορα, καθώς και οι αερολιμένες και ποτάμιοι, θαλάσσιοι και λιμναίοι λιμένες των κρατών μελών, εφόσον δεν αποτελούν εσωτερικά σύνορα·».
Το βελγικό δίκαιο
Ο νόμος της 15ης Δεκεμβρίου 1980
17      Το άρθρο 51/5, παράγραφος 1, του loi du 15 décembre 1980 sur l’accès au territoire, le séjour, l’établissement et l’éloignement des étrangers (νόμου της 15ης Δεκεμβρίου 1980, περί εισόδου στην επικράτεια, διαμονής, εγκατάστασης και απομάκρυνσης των αλλοδαπών) (Moniteur belge της 31ης Δεκεμβρίου 1980, σ. 14584), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών των διαφορών των κύριων δικών (στο εξής: νόμος της 15ης Δεκεμβρίου 1980), προβλέπει τα εξής:
«Μόλις ο αλλοδαπός υποβάλει στα σύνορα ή εντός του Βασιλείου πρώτη αίτηση διεθνούς προστασίας ή μεταγενέστερη αίτηση διεθνούς προστασίας σε μία από τις αρχές που ορίζει ο Βασιλεύς κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 50 § 3, εδάφιο
2, κατ’ εφαρμογήν της ευρωπαϊκής νομοθεσίας που δεσμεύει το Βέλγιο, ο υπουργός ή ο ενεργών κατ’ εξουσιοδότησή του προβαίνει στον προσδιορισμό του κράτους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης.
Προς τον σκοπό αυτό, όταν, κατόπιν ατομικής αξιολόγησης, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος διαφυγής του προσώπου, και μόνον εφόσον η κράτηση έχει αναλογικό χαρακτήρα και δεν μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά
άλλα λιγότερο περιοριστικά εναλλακτικά μέτρα, είναι δυνατή η κράτηση του αλλοδαπού σε ειδικό
χώρο για το χρονικό διάστημα που είναι αναγκαίο για τον προσδιορισμό του υπεύθυνου για την εξέταση της αίτησης διεθνούς προστασίας κράτους, υπό τον όρο ότι η διάρκεια της κράτησης δεν υπερβαίνει τις έξι εβδομάδες.
[...]»
18      Το άρθρο 57/6, παράγραφος 2, του νόμου αυτού ορίζει τα εξής:
«Ο [Γενικός Επίτροπος] αποφασίζει κατά προτεραιότητα όταν:
1°      ο αιτών βρίσκεται σε ειδικό χώρο κατά τις διατάξεις των άρθρων 74/8 § 1 ή 74/9
§§ 2 και 3, ή υπόκειται σε μέτρο ασφαλείας κατά την έννοια του άρθρου 68·
[...]».
19      Το άρθρο 57/6/4 του εν λόγω νόμου μετέφερε το άρθρο 43 της οδηγίας
2013/32 στη βελγική έννομη τάξη και ορίζει τα εξής:
«Σε περίπτωση αλλοδαπού ο οποίος επιχειρεί να εισέλθει στο Βασίλειο χωρίς να πληροί τις προϋποθέσεις των άρθρων 2 και 3 και έχει υποβάλει στα σύνορα αίτηση διεθνούς προστασίας, ο [Γενικός Επίτροπος] είναι αρμόδιος να απορρίψει ως απαράδεκτη την αίτηση βάσει του άρθρου 57/6 § 3, ή να αποφανθεί επί της ουσίας της αίτησης στις περιπτώσεις του άρθρου 57/6/1 § 1, εδάφιο 1, στοιχεία a, b, c, d, e, f, g, i ή j.
Εάν δεν είναι δυνατή η εφαρμογή του εδαφίου
1, ο [Γενικός Επίτροπος] αποφαίνεται ότι απαιτείται περαιτέρω εξέταση, κατόπιν της οποίας ο αιτών λαμβάνει άδεια από τον υπουργό ή από εξουσιοδοτημένο από αυτόν πρόσωπο να εισέλθει στο Βασίλειο σύμφωνα με το άρθρο 74/5 § 4, 4°.
Εάν ο [Γενικός Επίτροπος] δεν λάβει απόφαση εντός τεσσάρων εβδομάδων από την παραλαβή της αίτησης διεθνούς προστασίας που διαβιβάστηκε από τον υπουργό ή από εξουσιοδοτημένο από αυτόν πρόσωπο, ο αιτών λαμβάνει επίσης άδεια από τον υπουργό ή από εξουσιοδοτημένο από αυτόν πρόσωπο να εισέλθει στο Βασίλειο σύμφωνα με το άρθρο 74/5 § 4, 5°.»
20      Κατά το άρθρο 74/5, παράγραφοι 1, 2 και 4, του νόμου της 15ης Δεκεμβρίου 1980:
«§ 1.            Μπορεί να κρατείται σε ειδικό χώρο, ευρισκόμενο στα σύνορα, εν αναμονή της άδειας εισόδου στο Βασίλειο ή της επαναπροώθησής του από την επικράτεια:
1°      αλλοδαπός ο οποίος, κατ’ εφαρμογήν των διατάξεων του παρόντος νόμου, μπορεί να επαναπροωθηθεί από τις αρμόδιες για τον έλεγχο των συνόρων αρχές·
2°      αλλοδαπός ο οποίος επιχειρεί να εισέλθει στο Βασίλειο χωρίς να πληροί τις προϋποθέσεις των άρθρων 2 και 3 και ο οποίος υποβάλλει αίτηση διεθνούς προστασίας στα σύνορα.
Ουδείς αλλοδαπός κρατείται για τον λόγο και μόνον ότι έχει υποβάλει αίτηση διεθνούς προστασίας.
§ 2.      Ο Βασιλεύς μπορεί να καθορίσει άλλους χώρους ευρισκόμενος στο εσωτερικό του Βασιλείου, οι οποίοι εξομοιώνονται με τον χώρο που μνημονεύεται στην § 1. Ο αλλοδαπός που κρατείται σε έναν από τους άλλους αυτούς χώρους δεν θεωρείται ότι έχει λάβει άδεια εισόδου στο Βασίλειο.
[...]
§ 4.      Επιτρέπεται η είσοδος στο Βασίλειο:
[...]
5°      αλλοδαπού τον οποίο αφορά η § 1, 2°, ως προς τον οποίο δεν έχει ληφθεί απόφαση από τον [Γενικό Επίτροπο] εντός τεσσάρων εβδομάδων από την παραλαβή της αίτησης διεθνούς προστασίας που διαβιβάστηκε από τον υπουργό ή το εξουσιοδοτημένο από αυτόν πρόσωπο.»
21      Το άρθρο 74/6 του νόμου αυτό προβλέπει τα εξής:
«§ 1.      Εφόσον κρίνεται αναγκαίο και κατόπιν ατομικής αξιολόγησης, εάν δεν είναι δυνατό να εφαρμοστούν αποτελεσματικά άλλα λιγότερο περιοριστικά εναλλακτικά μέτρα, ο υπουργός ή το εξουσιοδοτημένο από αυτόν πρόσωπο μπορεί να θέσει υπό κράτηση τον αιτούντα διεθνή προστασία σε ειδικό χώρο ευρισκόμενο στο Βασίλειο:
1°      προκειμένου να διαπιστωθεί ή να επαληθευτεί η ταυτότητα ή η υπηκοότητα του αιτούντος· ή
2°      προκειμένου να προσδιοριστούν τα στοιχεία εκείνα στα οποία βασίζεται η αίτηση διεθνούς προστασίας και τα οποία δεν θα μπορούσαν να αποκτηθούν εάν δεν κρατούνταν ο αιτών, λαμβανομένου ιδίως υπόψη του κινδύνου διαφυγής του αιτούντος·
[...]».
22      Το άρθρο 74/8 του ίδιου νόμου προβλέπει τα εξής:
«§ 1. Μπορούν να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ο ενδιαφερόμενος δεν θα εγκαταλείψει, χωρίς την απαιτούμενη άδεια, τον χώρο όπου κρατείται, τελεί υπό περιορισμό ή εξακολουθεί να κρατείται κατ’ εφαρμογή των άρθρων 7, 8bis § 4, 27, 29, εδάφιο 2, 44septies § 1, 51/5 § 1, εδάφιο 2, ή § 4, εδάφιο 3, 51/5/1 § 1, εδάφιο 2, ή § 2, εδάφιο 3, 57/32 § 2, εδάφιο 2, 74/5 ή 74/6.
[...]
§ 2.      Ο Βασιλεύς μπορεί να καθορίζει το καθεστώς και τους κανόνες λειτουργίας που εφαρμόζονται στον χώρο όπου ο αλλοδαπός κρατείται, τελεί υπό περιορισμό ή εξακολουθεί να κρατείται, κατ’ εφαρμογήν των διατάξεων της § 1, εδάφιο 1.
[...]»
Η υπουργική απόφαση της 25ης Οκτωβρίου 2010
23      Η arrêté ministériel du 25 octobre 2010 de désignation des lieux d’hébergement au sens de l’article 74/8, paragraphe 1er, de la loi du 15 décembre 1980 sur l’accès au territoire, le séjour, l’établissement et l’éloignement des étrangers (υπουργική απόφαση, της 25ης Οκτωβρίου 2010, περί καθορισμού των χώρων φιλοξενίας κατά την έννοια του άρθρου 74/8, παράγραφος 1, του νόμου της 15ης Δεκεμβρίου 1980 περί εισόδου στην επικράτεια, διαμονής, εγκατάστασης και απομάκρυνσης των αλλοδαπών, Moniteur belge της 3ης Νοεμβρίου 2010, σ. 65884) ορίζει στο άρθρο 1 τα εξής:
«Οι χώροι φιλοξενίας που μνημονεύονται κατωτέρω είναι χώροι υπό την έννοια του άρθρου 74/8 § 1, του νόμου της 15ης Δεκεμβρίου 1980 [...]:
–         Blokstraat 64-68-70-72-74, σε 9170 Sint-Gillis-Waas.»
Το βασιλικό διάταγμα της 17ης Φεβρουαρίου 2012
24      Το arrêté royal du 17 février 2012 déterminant un lieu visé par l’article 74/8, paragraphe 2, de la loi du 15 décembre 1980 sur l’accès au territoire, le séjour, l’établissement et l’éloignement des étrangers (βασιλικό διάταγμα της 17ης Φεβρουαρίου 2012, για τον προσδιορισμό χώρου υπό την έννοια του άρθρου 74/8, παράγραφος 2, του νόμου της 15ης Δεκεμβρίου 1980 περί εισόδου στην επικράτεια, διαμονής, εγκατάστασης και απομάκρυνσης των αλλοδαπών,
Moniteur belge της 15ης Μαρτίου 2012, σ. 15767), ορίζει στο άρθρο 1 τα εξής:
«Το κτίριο “Centre de Transit Caricole”, στην οδό Tervuren 302, 1820 Steenokkerzeel, είναι χώρος υπό την έννοια του άρθρου 74/8 § 2, του νόμου της 15ης Δεκεμβρίου 1980 [...]».
Οι διαφορές των κύριων δικών και τα προδικαστικά ερωτήματα
25      Τα πραγματικά περιστατικά των διαφορών των κύριων δικών συνοψίζονται ως εξής.
26      Οι προσφεύγοντες των κύριων δικών, υπήκοοι τρίτων χωρών που αφίχθησαν αεροπορικώς στον αερολιμένα Βρυξελλών μεταξύ Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου 2023, υπέβαλαν στον τόπο αυτό αιτήσεις διεθνούς προστασίας την ημέρα της άφιξής τους ή την επομένη αυτής.
27      Σε συνέχεια των αιτήσεων αυτών, εκδόθηκαν αποφάσεις απαγόρευσης εισόδου σε βάρος των προσφευγόντων λόγω μη συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις του νόμου της 15ης Δεκεμβρίου 1980, καθώς και αποφάσεις «κράτησης σε ειδικό χώρο ευρισκόμενο στα σύνορα», εν προκειμένω στο «κέντρο διαμετακόμισης Caricole», το οποίο βρίσκεται πλησίον του αερολιμένα Βρυξελλών, ή στον χώρο φιλοξενίας του Sint-Gillis-Waas (Βέλγιο), οι οποίες εκδόθηκαν από τον υπουργό Εσωτερικών βάσει του άρθρου 74/5, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, 2°, του προαναφερθέντος νόμου, δηλαδή σε χώρους οι οποίοι δεν βρίσκονται γεωγραφικά στα σύνορα ή σε ζώνη διέλευσης, αλλά εξομοιώνονται, δυνάμει του άρθρου 74/5, παράγραφος 2, του εν λόγω νόμου, με χώρους «ευρισκόμενους στα σύνορα».
28      Ειδικότερα, κατά τον χρόνο των επίμαχων πραγματικών περιστατικών
στις κύριες δίκες, δεν υπήρχαν στο Βέλγιο χώροι κράτησης ευρισκόμενοι στα σύνορα ή σε ζώνες διέλευσης, διότι οι υποδομές που βρίσκονταν εντός των βελγικών αερολιμένων είχαν αποδειχθεί ακατάλληλες για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία και ανεπαρκείς για τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους.
29      Από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι οι αποφάσεις «κράτησης σε ειδικό χώρο ευρισκόμενο στα σύνορα», οι οποίες μνημονεύονται στη σκέψη 27 της παρούσας απόφασης, συνιστούν αποφάσεις στηριζόμενες στο άρθρο 8, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2013/33, το οποίο επιτρέπει την κράτηση αιτούντος διεθνή προστασία προκειμένου να εκδοθεί απόφαση όσον αφορά το δικαίωμά του εισόδου στην εθνική επικράτεια.
30      Μετά την παρέλευση προθεσμίας τεσσάρων εβδομάδων, επετράπη στους προσφεύγοντες των κύριων δικών, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32, να εισέλθουν στο βελγικό έδαφος, πλην όμως
συνεχίστηκε η κράτησή τους στους χώρους που μνημονεύονται στη σκέψη 27 της παρούσας απόφασης δυνάμει αποφάσεων που έλαβε ο Γενικός Επίτροπος, εντός της προθεσμίας αυτής, βάσει του άρθρου 74/5, παράγραφοι 4 και 5, και του άρθρου 74/6, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, 2°, του νόμου της 15ης Δεκεμβρίου 1980. Από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι οι αποφάσεις αυτές, στο μέτρο που συνεχίζεται η κράτηση των προσφευγόντων των κύριων δικών, συνιστούν αποφάσεις στηριζόμενες στο άρθρο 8, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/33, το οποίο επιτρέπει την κράτηση αιτούντος προκειμένου να προσδιοριστούν τα στοιχεία εκείνα στα οποία βασίζεται η αίτησή του διεθνούς προστασίας, η απόκτηση των οποίων θα ήταν σε άλλη περίπτωση αδύνατη, ιδίως όταν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής του αιτούντος.
31      Στις υποθέσεις C‑51/24 και C‑53/24, οι προσφεύγοντες των κύριων δικών ανέπτυξαν προφορικώς τις απόψεις τους ενώπιον του Γενικού Επιτρόπου κατά τη διάρκεια προσωπικής συνέντευξης πριν από τη λήψη της απόφασης για τη συνέχιση της κράτησης, όπως εκτέθηκε στην προηγούμενη σκέψη. Οι προσφεύγοντες των κύριων δικών στις υποθέσεις C‑52/24 και C‑54/24 έως C‑56/24 ανέπτυξαν προφορικώς τις απόψεις τους μετά την έκδοση της απόφασης που τους αφορά.
32      Κατόπιν των ακροάσεων αυτών, ο Γενικός Επίτροπος εξέδωσε αποφάσεις περί μη χορήγησης του καθεστώτος πρόσφυγα και του καθεστώτος επικουρικής προστασίας, στη δε υπόθεση C‑51/24 εξέδωσε απόφαση περί απαραδέκτου της αίτησης.
33      Οι προσφεύγοντες των κύριων δικών προσέβαλαν τις ανωτέρω αποφάσεις ενώπιον του Conseil du contentieux des étrangers (Συμβουλίου επίλυσης ενδίκων διαφορών επί υποθέσεων αλλοδαπών, Βέλγιο), το οποίο είναι το αιτούν δικαστήριο.
34      Ορισμένοι εκ των διαδίκων προέβαλαν, ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, παράβαση του άρθρου 57/6/4 του νόμου της 15ης Δεκεμβρίου 1980.
35      Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι η διάταξη αυτή μετέφερε στην εσωτερική έννομη τάξη το άρθρο 43, παράγραφοι 1 και 2, της οδηγίας
2013/32. Διευκρινίζει ότι πρόσωπα όπως οι προσφεύγοντες των κύριων δικών εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 43, όσον αφορά την εξέταση της αίτησής τους διεθνούς προστασίας στο πλαίσιο διαδικασίας στα σύνορα, καθώς και στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 8, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, της οδηγίας
2013/33, όσον αφορά την κράτησή τους σε χώρο κράτησης ευρισκόμενο στο εσωτερικό της επικράτειας, ο οποίος, όμως, εξομοιώνεται, βάσει κανονιστικής ρύθμισης, με χώρο ευρισκόμενο στα σύνορα.
36      Το Conseil du contentieux des étrangers (Συμβούλιο επίλυσης ενδίκων διαφορών επί υποθέσεων αλλοδαπών) διερωτάται ως προς τη συμβατότητα με το δίκαιο της Ένωσης των διατάξεων του βελγικού δικαίου δυνάμει των οποίων, αφενός, εφαρμόζεται η διαδικασία στα σύνορα σε πρόσωπα που τελούν υπό κράτηση σε τέτοιους χώρους και, αφετέρου, μετά την παρέλευση της κατά το άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32 προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων, συνεχίζεται η κράτηση των προσώπων αυτών, βάσει άλλου λόγου κράτησης, στον ίδιο χώρο, ο οποίος όμως δεν χαρακτηρίζεται πλέον ως «χώρος ευρισκόμενος στα σύνορα», αλλά ως «χώρος ευρισκόμενος στο εσωτερικό της επικράτειας».
37      Υπό τις συνθήκες αυτές, το Conseil du contentieux des étrangers (Συμβούλιο επίλυσης ενδίκων διαφορών επί υποθέσεων αλλοδαπών) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)      Εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 43 της οδηγίας [2013/32] διαδικασία εξέτασης αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται στα σύνορα ή σε ζώνη διέλευσης από αιτούντα ο οποίος, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής, κρατείται σε χώρο ευρισκόμενο γεωγραφικά στην επικράτεια αλλά εξομοιούμενο, βάσει κανονιστικής ρύθμισης, με χώρο ευρισκόμενο στα σύνορα;
2)      Εξακολουθεί να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 43 της οδηγίας [2013/32] η εξέταση της ως άνω αίτησης διεθνούς προστασίας αιτούντος ο οποίος, μετά την προθεσμία των τεσσάρων εβδομάδων που προβλέπεται στο άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32, γίνεται μεν αυτοδικαίως δεκτός στην επικράτεια δυνάμει του εθνικού δικαίου, αλλά παραμένει υπό κράτηση, βάσει νέας απόφασης περί κράτησης, στον ίδιο χώρο κράτησης, ο οποίος αρχικώς θεωρούνταν ως χώρος ευρισκόμενος στα σύνορα ενώ πλέον χαρακτηρίζεται από τις αρχές ως χώρος ευρισκόμενος στην επικράτεια;
–        Μπορεί ο ίδιος χώρος κράτησης, στο πλαίσιο της ίδιας διαδικασίας διεθνούς προστασίας, να εξομοιωθεί αρχικά βάσει κανονιστικής ρύθμισης με χώρο ευρισκόμενο στα σύνορα και, αφού επιτραπεί στον αιτούντα να εισέλθει στην επικράτεια λόγω παρέλευσης της προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων ή κατόπιν απόφασης για περαιτέρω εξέταση, να θεωρηθεί ως χώρος στην επικράτεια;
–        Ποιες είναι οι επιπτώσεις
της κράτησης του αιτούντος στον ίδιο χώρο, ο οποίος βρίσκεται γεωγραφικά στην επικράτεια αλλά κατ’ αρχάς εξομοιώθηκε με χώρο ευρισκόμενο στα σύνορα και εν συνεχεία χαρακτηρίστηκε, από τις βελγικές αρχές, ως χώρος κράτησης στην επικράτεια λόγω παρέλευσης της προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων, όσον αφορά τη χρονική και καθ’ ύλην αρμοδιότητα της αποφαινόμενης αρχής;
3) α)      Δύναται η αποφαινόμενη αρχή η οποία άρχισε να εξετάζει αίτηση διεθνούς προστασίας στο πλαίσιο διαδικασίας στα σύνορα και η οποία αφήνει να παρέλθει η προθεσμία των τεσσάρων εβδομάδων που προβλέπεται στο άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας [2013/32] για να αποφανθεί επί της αιτήσεως αυτής ή η οποία έχει λάβει προηγουμένως απόφαση για περαιτέρω εξέταση, ενώ όλες οι πράξεις διερεύνησης, συμπεριλαμβανομένης της προσωπικής συνέντευξης, πραγματοποιήθηκαν πριν από την εκπνοή της εν λόγω προθεσμίας, να συνεχίσει την εξέταση της αίτησης βάσει της κατά προτεραιότητα εξέτασης κατά την έννοια του άρθρου 31, παράγραφος 7, της οδηγίας, όταν ο αιτών παραμένει υπό κράτηση, βάσει απόφασης άλλης αρχής, στον ίδιο χώρο κράτησης, ο οποίος αρχικώς εξομοιώθηκε με χώρο στα σύνορα, με την αιτιολογία ότι η κράτησή του είναι αναγκαία “προκειμένου να προσδιοριστούν τα στοιχεία στα οποία βασίζεται η αίτηση διεθνούς προστασίας και τα οποία δεν θα μπορούσαν να αποκτηθούν εάν δεν κρατούνταν ο αιτών, ιδίως όταν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής του αιτούντος”;
β)      Δύναται η αποφαινόμενη αρχή η οποία άρχισε να εξετάζει αίτηση διεθνούς προστασίας στο πλαίσιο διαδικασίας στα σύνορα και η οποία αφήνει να παρέλθει η προθεσμία των τεσσάρων εβδομάδων που προβλέπεται στο άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας [2013/32] για να αποφανθεί επί της αιτήσεως αυτής ή η οποία έχει λάβει προηγουμένως απόφαση για περαιτέρω εξέταση, χωρίς να έχει προβεί σε προσωπική συνέντευξη με τον αιτούντα εντός της εν λόγω προθεσμίας, να συνεχίσει την εξέταση της αίτησης βάσει της κατά προτεραιότητα εξέτασης κατά την έννοια του άρθρου 31, παράγραφος 7, της οδηγίας, όταν ο αιτών παραμένει υπό κράτηση, βάσει απόφασης άλλης αρχής, στον ίδιο χώρο κράτησης, ο οποίος αρχικώς εξομοιώθηκε με χώρο στα σύνορα, με την αιτιολογία ότι η κράτησή του είναι αναγκαία “προκειμένου να προσδιοριστούν τα στοιχεία στα οποία βασίζεται η αίτηση διεθνούς προστασίας και τα οποία δεν θα μπορούσαν να αποκτηθούν εάν δεν κρατούνταν ο αιτών, ιδίως όταν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής του αιτούντος”;
4)      Συνάδει η ως άνω εφαρμογή της εθνικής ρύθμισης με τον εξαιρετικό χαρακτήρα της κράτησης του αιτούντος που απορρέει από το άρθρο 8 της οδηγίας 2013/33/ΕΕ και με τον γενικό σκοπό της οδηγίας [2013/32];
5)      Έχουν το άρθρο 31, παράγραφοι 7 και 8, και τα άρθρα 43 και 46 της οδηγίας [2013/32], σε συνδυασμό με το άρθρο 47 του Χάρτη, την έννοια ότι το [αιτούν δικαστήριο], όταν επιλαμβάνεται προσφυγής κατά απόφασης ληφθείσας στο πλαίσιο διαδικασίας κινηθείσας στα σύνορα, οφείλει να εξετάζει αυτεπαγγέλτως την υπέρβαση της προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων;»
38      Με απόφαση του Προέδρου του Δικαστηρίου της 14ης Μαρτίου 2024, αποφασίστηκε η συνεκδίκαση των υποθέσεων C‑50/24 έως C‑56/24 προς διευκόλυνση της έγγραφης και της προφορικής διαδικασίας και προς έκδοση κοινής απόφασης.
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος
39      Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 43 της οδηγίας 2013/32 έχει την έννοια ότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 43
διαδικασία εξέτασης αίτησης διεθνούς προστασίας υποβληθείσας στα σύνορα ή σε ζώνη διέλευσης από αιτούντα ο οποίος, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής, τίθεται υπό κράτηση σε χώρο εντός της επικράτειας του οικείου κράτους μέλους ο οποίος δεν βρίσκεται γεωγραφικά στα σύνορα του κράτους αυτού, αλλά εξομοιώνεται από την εθνική νομοθεσία με χώρο ευρισκόμενο στα σύνορα.
40      Το άρθρο 43, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/32 παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να προβλέπουν, στα σύνορά τους ή στις ζώνες διέλευσής τους, ειδικές διαδικασίες προκειμένου να αποφασίζουν σχετικά με το παραδεκτό, δυνάμει του άρθρου 33 της οδηγίας αυτής, μιας αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται στα σημεία αυτά ή σχετικά με την ουσία μιας τέτοιας αίτησης σε κάποια από τις προβλεπόμενες στο άρθρο 31, παράγραφος 8, της εν λόγω οδηγίας περιπτώσεις, εφόσον οι διαδικασίες αυτές τηρούν τις βασικές αρχές και εγγυήσεις που προβλέπονται στο κεφάλαιο II της ίδιας οδηγίας. Δυνάμει του άρθρου 43, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32, οι ειδικές αυτές διαδικασίες πρέπει να διεξάγονται εντός εύλογης προθεσμίας, εξυπακούεται δε ότι, αν δεν έχει ληφθεί απόφαση για την απόρριψη της αίτησης διεθνούς προστασίας εντός τεσσάρων εβδομάδων, το οικείο κράτος μέλος οφείλει να παράσχει στον αιτούντα δικαίωμα εισόδου στο έδαφός του, καθόσον η αίτησή του πρέπει να εξετάζεται, μετά το πέρας της προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων, σύμφωνα με τη διαδικασία του κοινού δικαίου (απόφαση της 14ης Μαΐου 2020, Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság, C‑924/19 PPU και C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, σκέψη 235).
41      Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, για την ερμηνεία διάταξης του δικαίου της Ένωσης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη το γράμμα της, το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται και οι σκοποί που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος (βλ. αποφάσεις της 17ης Νοεμβρίου 1983, Merck, 292/82, EU:C:1983:335, σκέψη 12, και της 1ης Αυγούστου 2025, Alace και Canpelli, C‑758/24 και C‑759/24, EU:C:2025:591, σκέψη 91).
42      Όσον αφορά το γράμμα του άρθρου 43 της οδηγίας 2013/32, επισημαίνεται ότι η διάταξη αυτή δεν περιέχει αναφορά στην κράτηση ούτε, επομένως, στον χώρο ενδεχόμενης κράτησης στο πλαίσιο διαδικασίας στα σύνορα.
43      Επομένως, από αυτό καθεαυτό το γράμμα της εν λόγω διάταξης δεν προκύπτει ότι αποκλείεται από το πεδίο εφαρμογής της η εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας υποβληθείσας στα σύνορα ή σε ζώνη διέλευσης όταν ο χώρος όπου ο αιτών έχει τεθεί υπό κράτηση δεν βρίσκεται γεωγραφικά στα σύνορα του οικείου κράτους μέλους, αλλά εξομοιώνεται από την εθνική νομοθεσία, για τους σκοπούς της διαδικασίας στα σύνορα, με έναν τέτοιο χώρο.
44      Πάντως, από το άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας
2013/32 προκύπτει ότι, εφόσον δεν εκδοθεί απόφαση για την απόρριψη της αίτησης διεθνούς προστασίας εντός προθεσμίας τεσσάρων εβδομάδων, παρέχεται στον αιτούντα το δικαίωμα εισόδου στο έδαφος του οικείου κράτους μέλους. Εξ αυτού συνάγεται ότι, ενόσω διαρκεί η προαναφερθείσα προθεσμία, μπορεί να θεωρηθεί ότι, για τους σκοπούς της διαδικασίας στα σύνορα, δεν επιτρέπεται στον αιτούντα να εισέλθει στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους.
45      Τούτο, όμως, καταδεικνύει, όπως επισημαίνει, κατ’ ουσίαν, ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 44 των προτάσεών του, ότι η παρουσία αιτούντος διεθνή προστασία σε χώρο κράτησης ευρισκόμενο στο εσωτερικό της επικράτειας του οικείου κράτους μέλους, και όχι στα σύνορά του από γεωγραφική άποψη, δεν αποκλείει την εφαρμογή της διαδικασίας στα σύνορα.
46      Όσον αφορά το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται το άρθρο 43 της οδηγίας
2013/32, επισημαίνεται ότι καμία από τις διατάξεις της οδηγίας αυτής, και δη το άρθρο
της 26, παράγραφος 1, το οποίο αποτελεί τη σχετική με την κράτηση διάταξη, καθώς και το άρθρο
της 31, παράγραφος 8, το οποίο επιτρέπει στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν τις διαδικασίες του άρθρου 43 της οδηγίας στις περιπτώσεις που αυτό προβλέπει, δεν περιέχει κάποια ένδειξη από την οποία να μπορεί να συναχθεί ότι τα κράτη μέλη δεν επιτρέπεται, στο πλαίσιο διαδικασίας στα σύνορα κατά την έννοια του άρθρου 43, να θέτουν υπό κράτηση αιτούντα διεθνή προστασία σε χώρο μη ευρισκόμενο γεωγραφικά στα σύνορα δεδομένου κράτους μέλους.
47       Όσον αφορά την οδηγία 2013/33, μολονότι η οδηγία αυτή προβλέπει, στα άρθρα 8 έως 11, τις απαιτήσεις που ισχύουν για την κράτηση των αιτούντων διεθνή προστασία και αναφέρεται, σε πολλές από τις διατάξεις της, στην κατάσταση των αιτούντων κατά τη διάρκεια διαδικασίας διεξαγόμενης
βάσει του άρθρου 43 της οδηγίας 2013/32, εντούτοις καμία από τις διατάξεις της οδηγίας 2013/33 δεν επιβάλλει, στο πλαίσιο αυτό, η κράτηση του αιτούντος να λαμβάνει χώρα στα σύνορα ή σε ζώνη διέλευσης.
48      Όσον αφορά, τέλος, τους σκοπούς τους οποίους επιδιώκει το άρθρο 43 της οδηγίας 2013/32, από την αιτιολογική της σκέψη 38 προκύπτει ότι οι διαδικασίες στα σύνορα έχουν ως σκοπό να παράσχουν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να λάβουν απόφαση επί των πολυάριθμων αιτήσεων διεθνούς προστασίας που υποβάλλονται στα σύνορα ή σε ζώνη διέλευσης «πριν από την απόφαση για την εισδοχή του αιτούντος [στο έδαφός τους]».
49      Επομένως, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να υποχρεώσουν τους αιτούντες διεθνή προστασία να παραμείνουν, για μέγιστη διάρκεια τεσσάρων εβδομάδων, στα σύνορά τους ή σε μία από τις ζώνες διέλευσής τους, προκειμένου να εξετάσουν, πριν αποφασίσουν σχετικά με το δικαίωμα εισόδου στο έδαφός τους, εάν η αίτηση των εν λόγω αιτούντων είναι απαράδεκτη δυνάμει του άρθρου 33 της οδηγίας
2013/32 ή εάν πρέπει να κηρυχθεί αβάσιμη σύμφωνα με το άρθρο 31, παράγραφος 8, της οδηγίας αυτής (απόφαση της 14ης Μαΐου 2020, Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság, C‑924/19 PPU και C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, σκέψη 237).
50      Επομένως, σκοπός των διαδικασιών στα σύνορα είναι να παρέχεται στα κράτη μέλη η δυνατότητα να προβαίνουν σε μια πρώτη διαλογή των αιτήσεων διεθνούς προστασίας προτού επιτρέψουν επισήμως την είσοδο στο έδαφός τους μόνον στους υπηκόους τρίτων χωρών των οποίων οι αιτήσεις δεν απορρίπτονται στο πλαίσιο αυτό. Όπως, όμως, επισημαίνει ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 38 των προτάσεών του, η επίτευξη του σκοπού αυτού δεν επηρεάζεται από τη φυσική τοποθεσία στην οποία βρίσκεται ο υπήκοος τρίτης χώρας κατά την εξέταση της αίτησής του ούτε επιτάσσει τη διεξαγωγή της εξέτασης στα σύνορα των κρατών μελών.
51      Αντιθέτως, αν το άρθρο 43 της οδηγίας 2013/32 ερμηνευόταν υπό την έννοια ότι, κατά την εφαρμογή διαδικασίας στα σύνορα, η κράτηση αιτούντος διεθνή προστασία πρέπει υποχρεωτικά να λαμβάνει χώρα στα σύνορα του οικείου κράτους μέλους ή σε ζώνη διέλευσης, μια τέτοια εφαρμογή διαδικασίας θα μπορούσε, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποδειχθεί υπερβολικά δυσχερής, αν όχι αδύνατη, ή, ενδεχομένως, να έχει αρνητικές συνέπειες όσον αφορά τον σεβασμό των εγγυήσεων που παρέχουν στους αιτούντες οι οδηγίες 2013/32 και 2013/33 και, εν γένει, τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους και ιδίως της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, αντιθέτως προς τον σκοπό που διακηρύσσεται στην αιτιολογική σκέψη 18 της οδηγίας
2013/33.
52      Ειδικότερα, όπως τόνισε, κατ’ ουσίαν, ο γενικός εισαγγελέας στα σημεία 39 και 40 των προτάσεών του, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες των κρατών μελών από γεωγραφικής απόψεως και από απόψεως υποδομών, η κράτηση των αιτούντων υποχρεωτικά στα σύνορα ή σε ζώνη διέλευσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαρθρωτικούς και χωρικούς περιορισμούς, ήτοι στη χρήση υποδομών που δεν συνάδουν με τις βασικές αρχές και εγγυήσεις του κεφαλαίου
II της οδηγίας
2013/32, καθώς και με τις εγγυήσεις και τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στα άρθρα 9 έως 11 της οδηγίας
2013/33 και, ενδεχομένως, με τον σεβασμό της αξιοπρέπειάς τους.
53      Επιπλέον, όσον αφορά τα κράτη μέλη που διαθέτουν εκτεταμένες θαλάσσιες παραμεθόριες περιοχές, η εφαρμογή του άρθρου 43 της οδηγίας
2013/32 θα μπορούσε να είναι, όπως παρατήρησε η Ιταλική Κυβέρνηση, υπερβολικά δυσχερής, αν όχι αδύνατη, σε περίπτωση που το άρθρο 43 ερμηνευόταν υπό την έννοια ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εξετάζουν τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας στα γεωγραφικά τους σύνορα, χωρίς καμία δυνατότητα μεταφοράς των αιτούντων σε χώρο ευρισκόμενο στο εσωτερικό της επικράτειας
ο οποίος εξομοιώνεται με χώρο ευρισκόμενο στα σύνορα.
54      Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 43 της οδηγίας
2013/32 έχει την έννοια ότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του
άρθρου 43 διαδικασία εξέτασης αίτησης διεθνούς προστασίας υποβληθείσας στα σύνορα ή σε ζώνη διέλευσης από αιτούντα ο οποίος, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής, έχει τεθεί υπό κράτηση σε χώρο ευρισκόμενο στο εσωτερικό της επικράτειας του οικείου κράτους μέλους, ο οποίος δεν βρίσκεται γεωγραφικά στα σύνορα του κράτους αυτού, αλλά εξομοιώνεται από την εθνική νομοθεσία με χώρο ευρισκόμενο στα σύνορα.
Επί του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος
55      Με τα δύο πρώτα σκέλη του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος, το αιτούν δικαστήριο, αφενός, ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί αν το άρθρο 43 της οδηγίας 2013/32 έχει την έννοια ότι η εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας μετά την παρέλευση της κατά το άρθρο 43, παράγραφος 2, προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων εξακολουθεί να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του εν λόγω άρθρου 43. Αφετέρου, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς τη συμβατότητα με το δίκαιο της Ένωσης του γεγονότος ότι ο ίδιος χώρος κράτησης θεωρείται, στο πλαίσιο διαδικασίας εξέτασης αίτησης διεθνούς προστασίας, αρχικώς ως «χώρος ευρισκόμενος στα σύνορα» και εν συνεχεία, μετά την παρέλευση της προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων, ως «χώρος ευρισκόμενος στο εσωτερικό της επικράτειας».
56      Όπως προκύπτει από τη νομολογία που μνημονεύθηκε στη σκέψη 40 της παρούσας απόφασης, το Δικαστήριο έχει επισημάνει ότι, δυνάμει του άρθρου 43, παράγραφος 2, της οδηγίας
2013/32, οι ειδικές διαδικασίες της παραγράφου 1 του άρθρου 43 πρέπει να διεξάγονται εντός εύλογης προθεσμίας, εξυπακούεται δε ότι, αν δεν έχει ληφθεί απόφαση για την απόρριψη της αίτησης διεθνούς προστασίας εντός προθεσμίας τεσσάρων εβδομάδων, το οικείο κράτος μέλος οφείλει να παράσχει στον αιτούντα δικαίωμα εισόδου στο έδαφός του, καθόσον η αίτησή του πρέπει να εξεταστεί μετά την παρέλευση της προθεσμίας αυτής σύμφωνα με τις λοιπές διατάξεις της οδηγίας.
57      Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 43, παράγραφος 3, της οδηγίας
2013/32, όταν η άφιξη μεγάλου αριθμού υπηκόων τρίτων χωρών ή ανιθαγενών οι οποίοι υποβάλλουν αιτήσεις διεθνούς προστασίας στα σύνορα ή σε ζώνη διέλευσης καθιστά αδύνατη στην πράξη την εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 1
αυτού του άρθρου 43, οι εν λόγω διαδικασίες μπορούν να εφαρμόζονται επίσης όπου και επί όσο χρονικό διάστημα φιλοξενούνται κανονικά αυτοί οι υπήκοοι τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς σε σημεία ευρισκόμενα πλησίον των συνόρων ή της ζώνης διέλευσης.
58      Επομένως, υπό την επιφύλαξη της δυνατότητας εφαρμογής του άρθρου 43, παράγραφος 3, της οδηγίας αυτής, η εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας μετά την παρέλευση της προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων δεν εμπίπτει πλέον στο πεδίο εφαρμογής των διαδικασιών στα σύνορα που προβλέπονται στην παράγραφο 1 αυτού του άρθρου 43.
59      Όσον αφορά το ζήτημα αν ο ίδιος χώρος κράτησης μπορεί, στο πλαίσιο διαδικασίας εξέτασης αίτησης διεθνούς προστασίας, να εξομοιωθεί, αρχικώς, με «χώρο ευρισκόμενο στα σύνορα» και, στη συνέχεια, αφού επιτραπεί στον αιτούντα η είσοδος στην εθνική επικράτεια λόγω παρέλευσης της προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων, να θεωρηθεί ως «χώρος ευρισκόμενος στο εσωτερικό της επικράτειας», υπενθυμίζεται ότι, όπως προκύπτει, κατ’ ουσίαν, από την εξέταση του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος, το άρθρο 43 της οδηγίας 2013/32 δεν απαγορεύει, κατά την εξέταση μιας τέτοιας αίτησης στο πλαίσιο διαδικασίας στα σύνορα, την κράτηση του αιτούντος σε χώρο ο οποίος εξομοιώνεται με χώρο ευρισκόμενο «στα σύνορα», ο οποίος όμως βρίσκεται στο εσωτερικό της επικράτειας.
60      Κατά συνέπεια, όταν, σύμφωνα με το άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32, επιτρέπεται μεν η είσοδος του αιτούντος στην επικράτεια, πλην όμως αποδεικνύεται αναγκαία η συνέχιση της κράτησής του, ιδίως για τον προβλεπόμενο στο άρθρο 8, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/33 λόγο, το άρθρο 43, παράγραφος 2, δεν αντιτίθεται στη διατήρηση του μέτρου αυτού στον ίδιο χώρο κράτησης, ο οποίος πλέον θεωρείται ως «χώρος ευρισκόμενος στο εσωτερικό της επικράτειας».
61      Περαιτέρω, κανένα στοιχείο του γράμματος των λοιπών διατάξεων της οδηγίας 2013/32 δεν αποκλείει μια τέτοια δυνατότητα. Ειδικότερα, το άρθρο 26 της οδηγίας, σχετικά με την κράτηση, το οποίο ορίζει, στην παράγραφο 1, ότι οι λόγοι και οι συνθήκες κράτησης, καθώς και οι εγγυήσεις των οποίων απολαύουν οι αιτούντες που τελούν υπό κράτηση, πρέπει να συνάδουν με την οδηγία 2013/33, ουδόλως περιορίζει τη δυνατότητα αυτή.
62      Επομένως, τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να προβαίνουν σε έναν τέτοιο διττό χαρακτηρισμό του ίδιου χώρου κράτησης, υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζουν ότι οι εκεί διεξαγόμενες διαδικασίες εξέτασης τηρούν, σύμφωνα με το άρθρο 31, παράγραφος 1, και το άρθρο 43, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/32, τις βασικές αρχές και εγγυήσεις που προβλέπονται στο κεφάλαιο II της οδηγίας αυτής, και εφόσον τα κράτη μέλη διασφαλίζουν παράλληλα, σύμφωνα με το άρθρο 26, παράγραφος 1, της ίδιας οδηγίας, ότι οι λόγοι και οι συνθήκες κράτησης, καθώς και οι εγγυήσεις των οποίων απολαύουν οι αιτούντες που τελούν υπό κράτηση, συνάδουν με την οδηγία 2013/33, και ιδίως με τα άρθρα της 8 και 9.
63      Εντούτοις, προς το συμφέρον των αιτούντων αυτών των οποίων η νομική κατάσταση μεταβάλλεται, κατά τη λήξη της κατά το άρθρο 43,
παράγραφος 2, της οδηγίας
2013/32 προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων, χωρίς να μεταβάλλεται η πραγματική τους κατάσταση στον ίδιο χώρο κράτησης, το οικείο κράτος μέλος οφείλει επίσης να μεριμνά για την ενημέρωση των εν λόγω αιτούντων, το αργότερο κατά την έκδοση της δεύτερης απόφασης με την οποία αποφασίζεται η συνέχιση της κράτησής τους βάσει του άρθρου 8 της οδηγίας 2013/33, σχετικά με αυτή τη μεταβολή της νομικής τους κατάστασης, δηλαδή, ότι, λόγω της παρέλευσης της προαναφερθείσας προθεσμίας, τους επιτρέπεται η είσοδος στην εθνική επικράτεια. Επιπλέον, το εν λόγω κράτος μέλος, υπό την προϋπόθεση ότι εφάρμοσε, κατά τη διαδικασία στα σύνορα, το άρθρο 6, παράγραφος 2, της οδηγίας
2013/33, το οποίο του παρέχει τη δυνατότητα να αποκλείσει την εφαρμογή του άρθρου αυτού, οφείλει, κατά περίπτωση, να παραδώσει στον αιτούντα το μνημονευόμενο στην παράγραφο 1 του εν λόγω άρθρου έγγραφο ή άλλο μνημονευόμενο στην παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου ισοδύναμο αποδεικτικό.
64      Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, στα δύο πρώτα σκέλη του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος πρέπει να δοθεί η απάντηση, αφενός, ότι το άρθρο 43 της οδηγίας 2013/32 έχει την έννοια ότι η εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας μετά την παρέλευση της κατά το άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής προθεσμίας τεσσάρων εβδομάδων δεν εμπίπτει πλέον στο πεδίο εφαρμογής του εν λόγω άρθρου 43, αλλά στο πεδίο εφαρμογής των λοιπών διατάξεων της οδηγίας και, αφετέρου, ότι η οδηγία αυτή δεν αντιτίθεται στο να εξομοιωθεί, αρχικώς, ο ίδιος χώρος κράτησης, στο πλαίσιο διαδικασίας εξέτασης μιας τέτοιας αίτησης, με «χώρο ευρισκόμενο στα σύνορα» και, στη συνέχεια, αφού επιτραπεί στον αιτούντα η είσοδος στην εθνική επικράτεια λόγω παρέλευσης της προαναφερθείσας προθεσμίας, να θεωρηθεί ως «χώρος ευρισκόμενος στο εσωτερικό της επικράτειας». Το οικείο κράτος μέλος οφείλει, ωστόσο, να μεριμνά για την ενημέρωση του αιτούντος, το αργότερο κατά την έκδοση της απόφασης για τη συνέχιση της κράτησής του βάσει του άρθρου 8 της οδηγίας 2013/33, σχετικά με τη μεταβολή της νομικής του κατάστασης, δηλαδή ότι του επιτρέπεται, λόγω της παρέλευσης της προαναφερθείσας προθεσμίας, η είσοδος στην εθνική επικράτεια και, κατά περίπτωση, για την παράδοση στον αιτούντα του
μνημονευόμενου στο άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/33 εγγράφου
ή άλλου μνημονευόμενου στο άρθρο 6, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής ισοδύναμου αποδεικτικού.
65      Με το τρίτο σκέλος του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, από το Δικαστήριο να διευκρινίσει τις συνέπειες που έχει επί της χρονικής και ουσιαστικής αρμοδιότητας της αποφαινόμενης αρχής η συνέχιση της κράτησης του αιτούντος στον ίδιο χώρο, ο οποίος αρχικά εξομοιώθηκε με «χώρο ευρισκόμενο στα σύνορα» και στη συνέχεια χαρακτηρίστηκε ως «χώρος ευρισκόμενος στο εσωτερικό της επικράτειας» λόγω της παρέλευσης της κατά το άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32 προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων.
66      Το άρθρο 2, στοιχείο
στʹ, της οδηγίας αυτής ορίζει την αποφαινόμενη αρχή ως κάθε οιονεί δικαστική ή διοικητική αρχή κράτους μέλους υπεύθυνη για την εξέταση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας και αρμόδια για τη λήψη αποφάσεων πρωτοβαθμίως στις εν λόγω υποθέσεις.
67      Επιπλέον, από το άρθρο 4, παράγραφος 1, της εν λόγω οδηγίας προκύπτει ότι τα κράτη μέλη ορίζουν για όλες τις διαδικασίες αποφαινόμενη αρχή η οποία είναι υπεύθυνη για τη δέουσα εξέταση των εν λόγω αιτήσεων.
68      Υπό τις συνθήκες αυτές, παρατηρείται, όπως επισήμανε και ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 62 των προτάσεών του, ότι η συνέχιση της κράτησης του αιτούντος και η μεταβολή του νομικού χαρακτηρισμού αυτού του χώρου κράτησης μετά το πέρας της προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων που προβλέπεται στο άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας
2013/32 δεν επηρεάζουν, αυτές καθεαυτές, την αρμοδιότητα της αποφαινόμενης αρχής.
69      Πράγματι, θα μπορούσε, κατά κύριο λόγο, να επηρεάσει την αρμοδιότητα λήψης αποφάσεων επί των αιτήσεων διεθνούς προστασίας η παρέλευση της προαναφερθείσας προθεσμίας, καθόσον
συνεπάγεται τη μετάβαση από τη διαδικασία στα σύνορα σε άλλη διαδικασία εξέτασης των αιτήσεων, σε περίπτωση που το οικείο κράτος μέλος έχει ορίσει διαφορετικές αποφαινόμενες αρχές για τη διεξαγωγή των εν λόγω διαδικασιών. Από την απόφαση περί παραπομπής συνάγεται, όμως, ότι εν προκειμένω αποφαινόμενη είναι η ίδια αρχή, ήτοι ο Γενικός Επίτροπος, τόσο στο πλαίσιο της διαδικασίας στα σύνορα όσο και στο πλαίσιο της άλλης επακόλουθης διαδικασίας.
70      Η παρέλευση της προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων έχει επίσης ως συνέπεια ότι οι ουσιαστικοί περιορισμοί,
κατά το άρθρο 43, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/32, και οι εγγενείς στην εν λόγω προθεσμία χρονικοί περιορισμοί, κατά την παράγραφο 2 του άρθρου 43, των αποφάσεων που μπορούν να ληφθούν στο πλαίσιο των διαδικασιών στα σύνορα δεν έχουν πλέον εφαρμογή στην αποφαινόμενη αρχή η οποία αποφασίζει εφεξής στο πλαίσιο άλλης διαδικασίας.
71      Επομένως, στο τρίτο σκέλος του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 43 της οδηγίας 2013/32 έχει την έννοια ότι η συνέχιση της κράτησης του αιτούντος διεθνή προστασία και η μεταβολή του νομικού χαρακτηρισμού του χώρου κράτησης, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, μετά την παρέλευση της κατά το άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων δεν ασκούν, αυτές καθεαυτές, επιρροή επί της αρμοδιότητας της αποφαινόμενης αρχής, εξυπακουομένου ότι η παρέλευση της προαναφερθείσας προθεσμίας έχει ως αποτέλεσμα την άρση των ουσιαστικών και χρονικών περιορισμών που απορρέουν από το εν λόγω άρθρο 43.
Επί του τρίτου και του τέταρτου προδικαστικού ερωτήματος
72      Με το τρίτο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν αίτηση διεθνούς προστασίας η οποία εξετάστηκε αρχικώς στο πλαίσιο διαδικασίας στα σύνορα, κατά την έννοια του άρθρου 43 της οδηγίας 2013/32, μπορεί, μετά την παρέλευση της κατά την παράγραφο 2 του άρθρου 43
προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων, να εξεταστεί κατά προτεραιότητα σύμφωνα με το άρθρο 31, παράγραφος 7, της οδηγίας αυτής, όταν συνεχίζεται η κράτηση του αιτούντος για τον λόγο που προβλέπεται στο άρθρο 8, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/33, τούτο δε τόσο στην περίπτωση κατά την οποία όλες οι πράξεις διερεύνησης, συμπεριλαμβανομένης της προσωπικής συνέντευξης, πραγματοποιήθηκαν εντός αυτής της προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων, όσο και στην περίπτωση που η προσωπική συνέντευξη δεν πραγματοποιήθηκε εντός της προθεσμίας αυτής. Στο πλαίσιο αυτό, το αιτούν δικαστήριο διατηρεί επίσης αμφιβολίες ως προς το αν τέτοιες περιστάσεις συνάδουν με τον εξαιρετικό χαρακτήρα της κράτησης σύμφωνα με το άρθρο 8 της τελευταίας αυτής οδηγίας.
73      Προκαταρκτικώς, στο μέτρο που η Βελγική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα είναι απαράδεκτο διότι το αιτούν δικαστήριο δεν εκθέτει τους λόγους για τους οποίους εκτιμά ότι η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι αναγκαία για την επίλυση των διαφορών των κύριων δικών, αρκεί η επισήμανση ότι, καθόσον χρησιμοποιεί την έκφραση «μια τέτοια εφαρμογή της εθνικής νομοθεσίας», το εν λόγω ερώτημα πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι παραπέμπει στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα. Επομένως, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει εμμέσως πλην σαφώς ότι οι λόγοι για τους οποίους το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι είναι αναγκαία η απάντηση στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα είναι, κατ’ ουσίαν, οι ίδιοι λόγοι που το οδήγησαν στην υποβολή του τρίτου προδικαστικού
ερωτήματος. Υπό τις συνθήκες αυτές, και λαμβανομένου υπόψη του τεκμηρίου λυσιτέλειας του οποίου απολαύουν τα προδικαστικά ερωτήματα, το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να κριθεί παραδεκτό.
74      Υπενθυμίζεται ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας στα σύνορα, η αποφαινόμενη αρχή είναι αρμόδια να αποφαίνεται μόνον επί του παραδεκτού της αίτησης διεθνούς προστασίας, δυνάμει του άρθρου 33 της οδηγίας 2013/32, ή επί της ουσίας της αίτησης αυτής, πλην όμως μόνο σε μία από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 31, παράγραφος 8, της οδηγίας αυτής. Ωστόσο, μετά την παρέλευση της προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων που οριοθετεί χρονικώς τη διαδικασία στα σύνορα, η αποφαινόμενη αρχή ανακτά την κατά το κοινό δίκαιο αρμοδιότητά της.
75      Στο πλαίσιο αυτό, κατά το άρθρο 31, παράγραφος 7, της οδηγίας
2013/32, το κράτος μέλος μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να δώσει προτεραιότητα στην εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας, υπό τον όρο της τήρησης των βασικών αρχών και εγγυήσεων του κεφαλαίου
II της οδηγίας. Η διάταξη αυτή, όπως προκύπτει από τη χρήση
του επιρρήματος «ιδίως», προβλέπει έναν μη εξαντλητικό κατάλογο των περιπτώσεων στις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν να προβούν σε τέτοια κατά προτεραιότητα εξέταση.
76      Πρέπει να προστεθεί ότι μια τέτοια κατά προτεραιότητα εξέταση σε διαδικασίες στο πλαίσιο των οποίων ο αιτών παραμένει υπό κράτηση ανταποκρίνεται στον σκοπό της ταχύτητας της διαδικασίας εξέτασης των αιτήσεων διεθνούς προστασίας που προβλέπεται στην οδηγία
2013/32, ο οποίος αποτυπώνεται στην αιτιολογική σκέψη 18 της οδηγίας αυτής και μνημονεύεται στο άρθρο
της 31, παράγραφος 2, σκοπός ο οποίος υπογραμμίζεται και στο άρθρο 9, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2013/33, όσον αφορά τις διοικητικές διαδικασίες που συνδέονται με τους λόγους κράτησης του άρθρου 8, παράγραφος 3, της τελευταίας αυτής οδηγίας.
77      Στο πλαίσιο αυτό, το κατά πόσον όλες οι πράξεις διερεύνησης ολοκληρώθηκαν πριν από την παρέλευση της κατά το άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας
2013/32 προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων δεν περιορίζει τη δυνατότητα της αποφαινόμενης αρχής να εξετάσει κατά προτεραιότητα αίτηση διεθνούς προστασίας. Συναφώς, παρατηρείται, όπως επισήμανε και η Βελγική Κυβέρνηση, ότι ο νομοθέτης της Ένωσης, προβλέποντας ότι η εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας η οποία ξεκινά
στο πλαίσιο διαδικασίας στα σύνορα ακολούθως συνεχίζεται σύμφωνα με τις λοιπές διαδικασίες που προβλέπει η οδηγία αυτή, κατέστησε αναμφισβήτητα
δυνατό να μπορούν οι πράξεις διερεύνησης που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της διαδικασίας στα σύνορα, ή μετά τη διαδικασία αυτή, να συμβάλλουν εγκύρως στη θεμελίωση απόφασης που λαμβάνεται κατ’ εφαρμογήν των άλλων αυτών διαδικασιών.
78      Όπως επισημαίνει ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 71 των προτάσεών του, το να απαιτείται από την αποφαινόμενη αρχή να αρχίσει την εξέτασή της εκ του μηδενός, χωρίς να λάβει υπόψη τις πράξεις διερεύνησης που έλαβαν χώρα κατά το διάστημα των τεσσάρων εβδομάδων που μνημονεύεται στο άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32, θα αντέβαινε στην ανάγκη αποτελεσματικής και ταχείας διαδικασίας εξέτασης των αιτήσεων διεθνούς προστασίας.
79      Υπογραμμίζεται, ωστόσο, ότι δεν είναι δυνατή η επίκληση πράξεων διερεύνησης που δεν ανταποκρίνονται στις βασικές αρχές και εγγυήσεις του κεφαλαίου II της οδηγίας 2013/32 για την έκδοση απόφασης επί της αίτησης διεθνούς προστασίας, είτε στο πλαίσιο διαδικασίας του κοινού δικαίου είτε στο πλαίσιο διαδικασίας στα σύνορα, όπως προκύπτει, αντιστοίχως, από το άρθρο 31, παράγραφος 1, και από το άρθρο 43, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής. Επιπλέον, η προσφυγή σε τέτοιες πράξεις διερεύνησης δεν θίγει τη δυνατότητα του αιτούντος να προβεί σε νέες δηλώσεις, μεταξύ άλλων, προσκομίζοντας νέο στοιχείο το οποίο δεν θα μπορούσε, στην πράξη, να υποβάλει στην αποφαινόμενη αρχή στο πλαίσιο της διαδικασίας στα σύνορα και το οποίο η αρχή αυτή οφείλει να εξετάσει σύμφωνα με το άρθρο 40, παράγραφος 1, της οδηγίας.
80      Πρέπει επιπλέον να προστεθεί ότι το κατά πόσον όλες οι πράξεις διερεύνησης ολοκληρώθηκαν πριν από την παρέλευση της κατά το άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32 προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων δεν περιορίζει, αυτό καθεαυτό, τη δυνατότητα της αποφαινόμενης αρχής να αποφασίσει τη συνέχιση της κράτησης του αιτούντος βάσει του άρθρου 8, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της οδηγίας
2013/33, το οποίο επιτρέπει την κράτηση προκειμένου να προσδιοριστούν τα στοιχεία εκείνα στα οποία βασίζεται η αίτηση διεθνούς προστασίας, η απόκτηση των οποίων θα ήταν σε άλλη περίπτωση αδύνατη, ιδίως όταν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής του αιτούντος.
81      Μια τέτοια συνέχιση
της κράτησης πρέπει, ωστόσο, να πληροί, σύμφωνα με το άρθρο 26, παράγραφος 1, της οδηγίας
2013/32, το σύνολο των απαιτήσεων που προβλέπονται στα άρθρα 8 επ. της οδηγίας
2013/33.
82      Ειδικότερα, από το άρθρο 8, παράγραφος 2, της οδηγίας
2013/33 προκύπτει ότι μόνον εφόσον κρίνεται αναγκαίο και κατόπιν ατομικής αξιολόγησης κάθε περίπτωσης επιτρέπεται η θέση υπό κράτηση, εάν δεν είναι δυνατό να εφαρμοστούν αποτελεσματικά άλλα λιγότερο περιοριστικά εναλλακτικά μέτρα. Εξάλλου, από το άρθρο 9, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής προκύπτει ότι ο αιτών μπορεί να τεθεί υπό κράτηση μόνο για το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα και για όσο διάστημα συντρέχουν οι λόγοι του άρθρου 8, παράγραφος 3, της εν λόγω οδηγίας. Επομένως, οι εθνικές αρχές μπορούν να θέσουν υπό κράτηση αιτούντα διεθνή προστασία μόνον αφού έχουν προηγουμένως ελέγξει, κατά περίπτωση, αν η κράτηση είναι ανάλογη προς τους σκοπούς που επιδιώκει (απόφαση της 14ης Μαΐου 2020, Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság, C‑924/19 PPU και C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, σκέψη 258 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία)
83      Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας
2013/33, ο αιτών διεθνή προστασία μπορεί να τεθεί υπό κράτηση μόνο για έναν από τους λόγους που απαριθμούνται εξαντλητικώς, καθένας δε από τους λόγους αυτούς ανταποκρίνεται σε συγκεκριμένη ανάγκη και έχει αυτοτελή χαρακτήρα (απόφαση της 14ης Μαΐου 2020, Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság, C‑924/19 PPU και C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, σκέψη 250 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
84      Υπό το πρίσμα αυτό, αν καμία διάταξη της οδηγίας
2013/33 δεν καθορίζει συγκεκριμένη προθεσμία πέραν της οποίας τα κράτη μέλη οφείλουν να άρουν την κράτηση των αιτούντων διεθνή προστασία, το άρθρο 9 της οδηγίας αυτής επιβάλλει ο αιτών να απολαύει αποτελεσματικών διαδικαστικών εγγυήσεων που καθιστούν δυνατή την άρση της κράτησής του μόλις αυτή παύσει να είναι αναγκαία ή αναλογική σε σχέση με τον σκοπό που επιδιώκει (πρβλ. απόφαση της 14ης Μαΐου 2020, Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság, C‑924/19 PPU και C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, σκέψεις 263 και 264 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Μεταξύ άλλων, το εν λόγω άρθρο 9 προβλέπει, αφενός, στην παράγραφο 3, πρώτο εδάφιο, ταχεία δικαστική επανεξέταση και, αφετέρου, στην παράγραφο 5, την επανεξέταση της συνέχισης της κράτησης από δικαστική αρχή σε εύλογα χρονικά διαστήματα, αυτεπαγγέλτως ή μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου αιτούντος.
85      Ειδικότερα, όσον αφορά την πρακτική που συνίσταται στην έναρξη της εξέτασης αίτησης διεθνούς προστασίας στο πλαίσιο διαδικασίας στα σύνορα, με τη θέση του αιτούντος υπό κράτηση βάσει του άρθρου 8, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, της οδηγίας
2013/33 και, στη συνέχεια, κατά τη λήξη της προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων που προβλέπεται στο άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας
2013/32, στην παράταση της κράτησης του αιτούντος βάσει διαφορετικού λόγου, ήτοι του προβλεπόμενου στο άρθρο 8, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της οδηγίας
2013/33, η αποφαινόμενη αρχή οφείλει να εξακριβώνει δεόντως, κατά περίπτωση, αν η παράταση αυτή είναι αναγκαία για την επίτευξη του σκοπού αυτού και αν ο επιδιωκόμενος σκοπός μπορεί να επιτευχθεί, εξίσου αποτελεσματικά, με άλλα λιγότερο περιοριστικά εναλλακτικά μέτρα.
86      Επομένως, η εφαρμογή της πρακτικής που μνημονεύεται στην προηγούμενη σκέψη δεν μπορεί, χωρίς να αντιβαίνει στα άρθρα 8 και 9 της οδηγίας
2013/33, να έχει αυτόματο και συστηματικό χαρακτήρα.
87      Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, στο τρίτο και στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 31, παράγραφος 7, και το άρθρο 43 της οδηγίας 2013/32 έχουν την έννοια ότι δεν αντιτίθενται, αφενός, στη συνέχιση από την αποφαινόμενη αρχή, μετά την παρέλευση της κατά το εν λόγω άρθρο 43, παράγραφος 2, προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων, της κατά προτεραιότητα εξέτασης αίτησης διεθνούς προστασίας, η οποία ξεκίνησε στο πλαίσιο της διαδικασίας στα σύνορα, ακόμη και όταν συνεχίζεται η κράτηση του αιτούντος δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της οδηγίας
2013/33, ούτε, αφετέρου, στη στήριξη της αρχής αυτής σε πράξεις διερεύνησης που έλαβαν χώρα στο πλαίσιο της διαδικασίας
αυτής, υπό τον όρο της τήρησης σε κάθε στάδιο της εξέτασης της αίτησης των βασικών αρχών και εγγυήσεων που διατυπώνονται στο κεφάλαιο
II της οδηγίας
2013/32 και εφόσον
τηρούνται όλες οι απαιτήσεις των άρθρων 8 και 9 της οδηγίας 2013/33 όσον αφορά τη συνέχιση της κράτησης.
Επί του πέμπτου προδικαστικού ερωτήματος
88      Με το πέμπτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 31, παράγραφοι 7 και 8, και τα άρθρα 43 και 46 της οδηγίας 2013/32, σε συνδυασμό με το άρθρο 47 του Χάρτη, έχουν την έννοια ότι το αρμόδιο δικαστήριο, όταν επιλαμβάνεται προσφυγής κατά απόφασης ληφθείσας κατόπιν διαδικασίας εξέτασης διεξαχθείσας αρχικώς στο πλαίσιο της διαδικασίας στα σύνορα, οφείλει να εξετάζει αυτεπαγγέλτως την υπέρβαση της κατά το άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων.
89      Επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι, μολονότι είναι αληθές ότι η κατά το άρθρο 43 της οδηγίας
2013/32 διαδικασία στα σύνορα κινείται προκειμένου να εκδοθεί απόφαση επί του παραδεκτού της αίτησης διεθνούς προστασίας δυνάμει του άρθρου 33 της οδηγίας 2013/32 ή επί της ουσίας της αίτησης αυτής σε μία από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 31, παράγραφος 8, της ίδιας οδηγίας, εντός της κατά το άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων, εντούτοις τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να εκδώσουν απόφαση εντός της προθεσμίας αυτής. Πράγματι, το άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32 προβλέπει ρητώς ότι, εάν δεν έχει ληφθεί απόφαση εντός της εν λόγω προθεσμίας, επιτρέπεται στον αιτούντα η είσοδος στο έδαφος του κράτους μέλους προκειμένου να εξετασθεί η αίτησή του διεθνούς προστασίας σύμφωνα με τις λοιπές διατάξεις της οδηγίας
αυτής.
90      Εν προκειμένω, γίνεται δεκτό ότι οι αποφάσεις κατά των οποίων οι προσφεύγοντες των κύριων δικών άσκησαν προσφυγή εκδόθηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας του κοινού δικαίου.
91      Πλην όμως, από τις απαντήσεις που δόθηκαν στα λοιπά προδικαστικά ερωτήματα προκύπτει ότι, αντιθέτως προς την παραδοχή στην οποία φαίνεται να στηρίζεται το αιτούν δικαστήριο, η νομιμότητα των αποφάσεων αυτών δεν μπορεί να τεθεί εν αμφιβόλω από το γεγονός και μόνον ότι υπήρξε υπέρβαση της προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων, ούτε ακόμη από το γεγονός και μόνον ότι συνεχίστηκε η κράτηση των προσφευγόντων των κύριων δικών πέραν της εν λόγω προθεσμίας.
92      Επομένως, δεδομένου ότι δεν προκύπτει ότι η απάντηση στο πέμπτο προδικαστικό ερώτημα είναι αναγκαία για την επίλυση των διαφορών των κύριων δικών, παρέλκει η απάντηση στο ερώτημα αυτό.
Επί των δικαστικών εξόδων
93      Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους των κύριων δικών τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’
αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πέμπτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)      Το άρθρο 43 της οδηγίας 2013/32/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας,
έχει την έννοια ότι:
εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 43 διαδικασία εξέτασης αίτησης διεθνούς προστασίας υποβληθείσας στα σύνορα ή σε ζώνη διέλευσης από αιτούντα ο οποίος, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής, έχει τεθεί υπό κράτηση σε χώρο ευρισκόμενο στο εσωτερικό της επικράτειας του οικείου κράτους μέλους, ο οποίος δεν βρίσκεται γεωγραφικά στα σύνορα του κράτους αυτού, αλλά εξομοιώνεται από την εθνική νομοθεσία με χώρο ευρισκόμενο στα σύνορα.
2)      Το άρθρο 43 της οδηγίας 2013/32
έχει την έννοια ότι:
η εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας μετά την παρέλευση της κατά το άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής προθεσμίας τεσσάρων εβδομάδων δεν εμπίπτει πλέον στο πεδίο εφαρμογής του εν λόγω άρθρου 43, αλλά στο πεδίο εφαρμογής των λοιπών διατάξεων της οδηγίας αυτής.
Η οδηγία 2013/32 δεν αντιτίθεται στο να εξομοιωθεί, αρχικώς, ο ίδιος χώρος κράτησης, στο πλαίσιο διαδικασίας εξέτασης αίτησης διεθνούς προστασίας, με «χώρο ευρισκόμενο στα σύνορα» και, στη συνέχεια, αφού επιτραπεί στον αιτούντα η είσοδος στην εθνική επικράτεια λόγω παρέλευσης της κατά το άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων, να θεωρηθεί ως «χώρος ευρισκόμενος στο εσωτερικό της επικράτειας». Το οικείο κράτος μέλος οφείλει, ωστόσο, να μεριμνά για την ενημέρωση του αιτούντος, το αργότερο κατά την έκδοση της απόφασης για τη συνέχιση της κράτησής του βάσει του άρθρου 8 της οδηγίας 2013/33/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία, σχετικά με τη μεταβολή της νομικής του κατάστασης, δηλαδή ότι του επιτρέπεται, λόγω της παρέλευσης της προαναφερθείσας προθεσμίας, η είσοδος στην εθνική επικράτεια και, κατά περίπτωση, για την παράδοση στον αιτούντα του μνημονευόμενου στο άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/33 εγγράφου ή άλλου μνημονευόμενου στο άρθρο 6, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής ισοδύναμου αποδεικτικού.
Το άρθρο 43 της οδηγίας 2013/32
έχει την έννοια ότι:
η συνέχιση της κράτησης του αιτούντος διεθνή προστασία και η μεταβολή του νομικού χαρακτηρισμού του χώρου κράτησης, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, μετά την παρέλευση της κατά το άρθρο 43, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων δεν ασκούν, αυτές καθεαυτές, επιρροή επί της αρμοδιότητας της αποφαινόμενης αρχής, εξυπακουομένου ότι η παρέλευση της προαναφερθείσας προθεσμίας έχει ως αποτέλεσμα την άρση των ουσιαστικών και χρονικών περιορισμών που απορρέουν από το εν λόγω άρθρο 43.
3)      Το άρθρο 31, παράγραφος 7, και το άρθρο 43 της οδηγίας 2013/32
έχουν την έννοια ότι:
δεν αντιτίθενται, αφενός, στη συνέχιση από την αποφαινόμενη αρχή, μετά την παρέλευση της κατά το εν λόγω άρθρο 43, παράγραφος 2, προθεσμίας των τεσσάρων εβδομάδων, της κατά προτεραιότητα εξέτασης αίτησης διεθνούς προστασίας, η οποία ξεκίνησε στο πλαίσιο της διαδικασίας στα σύνορα, ακόμη και όταν συνεχίζεται η κράτηση του αιτούντος δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 3, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/33, ούτε, αφετέρου, στη στήριξη της αρχής αυτής σε πράξεις διερεύνησης που έλαβαν χώρα στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής, υπό τον όρο της τήρησης σε κάθε στάδιο της εξέτασης της αίτησης των βασικών αρχών και εγγυήσεων που διατυπώνονται στο κεφάλαιο II της οδηγίας 2013/32 και εφόσον τηρούνται όλες οι απαιτήσεις των άρθρων 8 και 9 της οδηγίας 2013/33 όσον αφορά τη συνέχιση της κράτησης.
(υπογραφές)
*      Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.
i      H ονομασία της παρούσας υπόθεσης είναι πλασματική. Δεν αντιστοιχεί στο πραγματικό όνομα κανενός διαδίκου.