62022CJ0061_RES
(Cás C-61/22)
Detlev Sieber
v
Landeshauptstadt Wiesbaden
(Iarraidh ar réamhrialú ón Verwaltungsgericht Wiesbaden)
Breithiúnas na Cúirte (an Mór-Dhlísheomra) an 21 Márta 2024
(Tarchur chun réamhrialú – Rialachán (AE) 2019/1157 – Slándáil chártaí aitheantais shaoránaigh an Aontais a neartú – Bailíocht – Bunús dlí – Airteagal 21(2) CFAE – Airteagal 77(3) CFAE – Rialachán (AE) 2019/1157 – Airteagal 3(5) – Oibleagáid ar na Ballstáit dhá mhéarlorg a chur san áireamh i gcártaí aitheantais meánacha stórála i bhformáidí digiteacha idir-inoibritheacha – Airteagal 7 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – Meas ar an saol príobháideach agus ar shaol an teaghlaigh – Airteagal 8 den Chairt um Chearta Bunúsacha – Sonraí pearsanta a chosaint – Rialachán (AE) 2016/679 – Airteagal 35 – Oibleagáid chun measúnú tionchair ar chosaint sonraí a dhéanamh – Cosaint éifeachtaí rialacháin neamhbhailí)
Gníomhartha na n-institiúidí – Rogha an bhunúis dlí – Critéir – An bhfuil bunús dlí sonrach ann – Rialachán maidir le neartú a dhéanamh ar shlándáil doiciméad aitheantais shaoránaigh an Aontais agus doiciméad cónaithe arna n-eisiúint do shaoránaigh an Aontais agus baill dá dteaghlaigh a fheidhmíonn a gceart chun saorghluaiseachta – Glacadh ar bhonn fhorálacha sonracha Airteagal 77(3) CFAE agus ní Airteagal 21(2) CFAE
(Airteagal 21(2) agus Airteagal 77(3) CFAE; Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 2019/1157)
(féach míreanna 46, 49-56, 61)
Daoine aonair a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil – Rialachán 2016/679 – Oibleagáid, ar rialaitheoir oibríocht próiseála sonraí pearsanta bhféadfadh ardriosca a bheith mar thoradh air do chearta agus do shaoirsí daoine nádúrtha, measúnú tionchair a dhéanamh roimh ré – Oibleagáid nach bhfuil i gceist feidhm a bheith aici maidir le glacadh rialacháin nach bpróiseálann sonraí pearsanta ann féin – Sárú – Easnamh
(Rialacháin 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 35(1) agus (10), agus Rialachán 2019/1157)
(féach míreanna 66, 67)
Cearta bunúsacha – An Chairt um Chearta Bunúsacha – Meas ar an saol príobháideach – Sonraí pearsanta a chosaint – Méarloirg a bhailiú agus a stóráil i gcártaí aitheantais shaoránaigh an Aontais – Ar áireamh – Sárú ar na cearta a aithnítear in Airteagal 7 agus in Airteagal 8 den Chairt
(An Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagail 7 agus 8; Rialachán 2019/1157 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 3(5))
(féach míreanna 70, 72, 73)
Cearta bunúsacha – Cairt um Chearta Bunúsacha – Meas ar an saol príobháideach –Sonraí pearsanta a chosaint – Rialachán maidir le neartú a dhéanamh ar shlándáil doiciméad aitheantais shaoránaigh an Aontais agus doiciméad cónaithe arna n-eisiúint do shaoránaigh an Aontais agus baill dá dteaghlaigh a fheidhmíonn a gceart chun saorghluaiseachta – Méarloirg a bhailiú agus a stóráil i gcártaí aitheantais shaoránaigh an Aontais – Cur isteach ar na cearta bunúsacha sin – Teorainneacha ar fheidhmiú na gceart sin – Inghlacthacht – Coinníollacha
(An Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagail 7, 8 agus 52(1); Rialachán 2019/1157 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 3(5))
(féach míreanna 75, 76, 79, 81, 84, 90-92, 98-101, 104, 108-110, 119, 120, 124)
Ceisteanna le haghaidh réamhrialú – Measúnú ar bhailíocht – Dearbhú neamhbhailíochta rialacháin – Dearbhú neamhbhailíochta an Rialacháin maidir le neartú a dhéanamh ar shlándáil doiciméad aitheantais shaoránaigh an Aontais agus doiciméad cónaithe arna n-eisiúint do shaoránaigh an Aontais agus baill dá dteaghlaigh a fheidhmíonn a gceart chun saorghluaiseachta – Éifeachtaí – Teorainn ama
(Rialachán Uimh. 2019/1157 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle)
(féach míreanna 126-128, an chuid oibríochtúil 1 agus 2)
Achoimre
Ag éisteacht le tarchur le haghaidh réamhrialú ó Verwaltungsgericht Wiesbaden (Cúirt Riaracháin, Wiesbaden, an Ghearmáin), dearbhaíonn an Chúirt, ina suí di mar Mhór-Dhlísheomra, go bhfuil Rialachán 2019/1157 (
1
), maidir le slándáil chártaí aitheantais shaoránaigh an Aontais a neartú neamhbhailí a mhéid a glacadh é ar bhunús dlí mícheart. Tugann sí dá haire, áfach, go bhfuil sé éigeantach dhá mhéarlorg a áireamh i gcártaí aitheantais, dá bhforáiltear sa Rialachán sin, go háirithe, i gcomhréir leis na cearta bunúsacha maidir le meas ar an saol príobháideach agus sonraí pearsanta a chosaint. Dá bhrí sin, coinníonn an Chúirt a héifeachtaí go dtí go dtiocfaidh Rialachán nua i bhfeidhm, atá bunaithe ar an mbunús dlí sonrach iomchuí, a bheartaítear a chur ina ionad.
I mí na Samhna 2021, d’iarr an t-iarratasóir sna príomhimeachtaí ar Chathair Wiesbaden (
2
) cárta aitheantais nua a eisiúint, ag iarraidh dó nach mbeadh a mhéarloirg air. Dhiúltaigh Cathair Wiesbaden don iarratas sin ar an bhforas, inter alia, go bhfuil sé éigeantach, ón 2 Lúnasa 2021, dhá mhéarlorg a áireamh sa mheán stórála le haghaidh cártaí aitheantais faoi fhoráil den dlí náisiúnta lena dtrasuitear, go bunúsach, Airteagal 3(5) de Rialachán 2019/1157.
An 21 Nollaig 2021, thionscain an t-iarratasóir sna príomhimeachtaí caingean os comhair na cúirte a rinne an tarchur i gcoinne chinneadh Chathair Wiesbaden ag lorg ordú lena gceanglaítear ar an gcathair sin cárta aitheantais a eisiúint dó gan a mhéarloirg a bhailiú.
Cuireann an chúirt a rinne an tarchur amhras in iúl maidir le dlíthiúlacht fhorais an chinnidh atá faoi chonspóid, go háirithe, an bhfuil amhras ann faoi bhailíocht Rialachán 2019/1157, chuir an chúirt a rinne an tarchur bac ar na himeachtaí chun a fhiafraí den Chúirt an bhfuil an Rialachán sin neamhbhailí ar na forais, ar an gcéad dul síos, gur glacadh go mícheart é ar bhonn Airteagal 21(2) CFAE in ionad Airteagal 77(3) CFAE, ar an dara dul síos, go sáraítear an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí leis agus (
3
), ar an tríú dul síos, go sáraítear Airteagal 7 agus Airteagal 8 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh leis (
4
).
Measúnú na Cúirte
An chéad fhoras neamhbhailíochta, lena líomhnaítear go n-úsáidtear bunús dlí mícheart
Maidir le raonta feidhme Airteagal 21(2) CFAE agus Airteagal 77(3) CFAE faoi seach, tugann an Chúirt dá haire go bhfuil an inniúlacht a thugtar don Aontas Eorpach leis an gcéad cheann den dá fhoráil sin chun na bearta is gá a ghlacadh chun feidhmiú cheart shaoránaigh an Aontais chun gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát a éascú (
5
), go bhfuil sí faoi réir na gcumhachtaí a leagtar síos chun na críche sin leis na Conarthaí. Foráiltear go sainráite le hAirteagal 77(3) CFAE (
6
) do chumhachtaí den sórt sin a mhéid a bhaineann le forálacha a ghlacadh a bhaineann le pasanna, cártaí aitheantais, doiciméid chónaithe nó aon doiciméad coibhéiseach eile arna eisiúint do shaoránaigh an Aontais chun críche fheidhmiú an chirt chun saorghluaiseachta agus cónaithe a éascú.
Is fíor go dtagann an dara foráil sin faoin teideal i CFAE atá dírithe ar an limistéar saoirse, slándála agus ceartais, agus faoin gcaibidil dar teideal ‘Beartais maidir le rialuithe teorann, tearmann agus inimirce’. Mar sin féin, leanann sé ó Airteagal 77(1) CFAE go bhfuil an tAontas Eorpach le beartas a fhorbairt a bheidh ceaptha chun a áirithiú nach ndéanfar aon rialú ar dhaoine, is cuma cén náisiúntacht atá acu, agus go ndéanfar daoine a rialú agus go ndéanfar faireachas éifeachtach ar thrasnú teorainneacha seachtracha, agus chun córas comhtháite a bhunú de réir a chéile chun na teorainneacha sin a bhainistiú. Is cuid dhílis de bheartas an Aontais Eorpaigh den sórt sin iad na forálacha (
7
) dá dtagraítear in Airteagal 77(3) CFAE. I gcás shaoránaigh an Aontais, cuireann na doiciméid sin ar a gcumas, inter alia, a stádas mar thairbhithe den cheart chun saorghluaiseachta agus cónaithe a dheimhniú, agus dá bhrí sin an ceart sin a fheidhmiú. Dá réir sin, féadfaidh Airteagal 77(3) a bheith mar bhonn chun bearta a bhaineann leis na doiciméid sin a ghlacadh má dhealraíonn sé go bhfuil gá leis an mbeart sin chun feidhmiú an chirt chun saorghluaiseachta agus cónaithe a éascú.
Ní féidir an léiriú sin ar raon feidhme Airteagal 77(3) CFAE a neamhbhailíochtú mar gheall ar éabhlóid stairiúil na gConarthaí maidir le hinniúlacht an Aontais Eorpaigh a bhaineann inter alia le pasanna agus le cártaí aitheantais, ná de bharr an fhíorais go bhforáiltear leis an bhforáil sin go mbeidh feidhm aici ‘mura bhforáiltear leis na Conarthaí do chumhachtaí chuige sin’.
I ndáil leis sin, tugann an Chúirt dá haire, ar an gcéad dul síos, gur scrios Conradh Liospóin an fhoráil (
8
) lena n-eisiatar go sainráite go bhféadfadh reachtas an Aontais leas a bhaint as Airteagal 18(2) CE (Airteagal 21(2) CFAE anois) mar bhunús dlí chun ‘forálacha a bhaineann le pasanna [agus] cártaí aitheantais a ghlacadh, inter alia’. Ag an am céanna, áfach, thug an Conradh sin cumhacht don Aontas Eorpach gníomhú sa réimse sin, in Airteagal 77(3) CFAE, rud a d’fhágfadh go mbeadh glacadh beart sa réimse sin faoi réir nós imeachta reachtach speisialta agus, go háirithe, faoi réir aontoilíochta sa Chomhairle.
Sna himthosca sin, ní chiallaíonn an díothú sin go bhféadfaí forálacha a ghlacadh as seo amach maidir le pasanna agus cártaí aitheantais ar bhonn Airteagal 21(2) CFAE. Os a choinne sin, de réir na Cúirte, leanann sé as forbairtí stairiúla go raibh sé beartaithe ag údair na gConarthaí, le hAirteagal 77(3) CFAE, inniúlacht níos sonraí ná an inniúlacht níos ginearálta dá bhforáiltear in Airteagal 21(2) CFAE a thabhairt don Aontas Eorpach chun na forálacha sin a ghlacadh chun feidhmiú an chirt chun saorghluaiseachta agus cónaithe a éascú.
Ar an taobh eile, léiríonn an Chúirt an léiriú go bhfuil feidhm ag Airteagal 77(3) CFAE ‘mura bhfuil foráil déanta sna Conarthaí do chumhachtaí chuige sin’, a chiallaíonn nach dtugtar na cumhachtaí dá dtagraítear le foráil a bhfuil feidhm níos ginearálta aige, amhail Airteagal 21(2) CFAE, ach le foráil níos sonraí fós.
Measann an Chúirt as sin nach bhféadfaí Rialachán 2019/1157 a ghlacadh ar bhonn Airteagal 21(2) CFAE ach amháin ar choinníoll nach dtagann príomhchuspóir nó príomh-chomhpháirt an rialacháin sin faoi raon feidhme sonrach Airteagal 77(3) CFAE, a bhaineann, chun críche feidhmiú an chirt chun saorghluaiseachta agus cónaithe a éascú, le pasanna, cártaí aitheantais, ceadanna cónaithe nó aon doiciméad coibhéiseach eile a eisiúint.
Leanann sé ó chuspóir agus ó phríomh-chomhpháirteanna Rialachán 2019/1157 go dtagann sé faoi raon feidhme sonrach Airteagal 77(3) CFAE. Dá bhrí sin, tríd an rialachán sin a ghlacadh ar bhonn Airteagal 21(2) CFAE, agus de bhun an ghnáthnós imeachta reachtaigh, bhí reachtas an Aontais ag brath ar bhunús dlí mícheart, rud a d’fhéadfadh an rialachán sin a dhéanamh neamhbhailí.
An dara foras neamhbhailíochta, lena líomhnaítear sárú ar Airteagal 35(10) de RGCS
Ag tabhairt dá haire nach ndéanann Rialachán 2019/1157 aon oibríocht a chuirtear i bhfeidhm ar shonraí pearsanta, ach nach ndéantar foráil ann ach maidir le hoibríochtaí próiseála áirithe atá le déanamh ag na Ballstáit i gcás iarratas ar chárta aitheantais, measann an Chúirt nach raibh sé beartaithe feidhm a bheith ag Airteagal 35(1) de RGCS (
9
) nuair a glacadh Rialachán 2019/1157. Ós rud é go mbunaítear le hAirteagal 35(10) de RGCS maolú ar an bhforáil dheireanach sin, ní fhéadfadh glacadh Rialachán 2019/1157 Airteagal 35(10) a shárú dá bhrí sin.
An tríú foras neamhbhailí, lena líomhnaítear sárú ar Airteagal 7 agus Airteagal 8 den Chairt
Ar an gcéad dul síos, tugann an Chúirt dá haire gurb ionann an oibleagáid dhá mhéarlorg iomlána a chur sa mheán stórála le haghaidh cártaí aitheantais arna n-eisiúint ag na Ballstáit, a leagtar síos in Airteagal 3(5) de Rialachán 2019/1157, agus teorainn ar an gceart go n-urramófaí an saol príobháideach agus ar an gceart go ndéanfar sonraí pearsanta a chosaint araon, rud a chumhdaítear in Airteagail 7 agus 8 den Chairt faoi seach (
10
). Thairis sin, is éard atá i gceist leis an oibleagáid sin dhá oibríocht phróiseála i ndiaidh a chéile ar shonraí pearsanta a dhéanamh roimh ré, eadhon na méarloirg sin a bhailiú ón ábhar sonraí agus iad a stóráil go sealadach chun críche cártaí aitheantais a phearsantú, arb ionann iad freisin agus teorainneacha ar na cearta a chumhdaítear in Airteagail 7 agus 8 den Chairt.
Ar an dara dul síos, scrúdaíonn an Chúirt an bhfuil údar cuí leis na teorainneacha atá i gceist agus an bhfuil siad comhréireach.
I ndáil leis sin, measann sí, ar an gcéad dul síos, go gcomhlíonann na teorainneacha atá i gceist prionsabal na dlíthiúlachta agus nach mbaineann siad an bonn de bhunbhrí na gceart bunúsach a chumhdaítear in Airteagail 7 agus 8 den Chairt.
Ar an dara dul síos, maidir le prionsabal na comhréireachta, sonraíonn an Chúirt, ar an gcéad dul síos, go saothraíonn an beart atá i gceist roinnt cuspóirí leasa ghinearálta a aithníonn an tAontas Eorpach, eadhon an comhrac i gcoinne cártaí aitheantais bréagacha agus goid aitheantais a mhonarú, agus idir-inoibritheacht na gcóras fíoraithe, agus gurb iomchuí é chun na cuspóirí sin a bhaint amach. Is deacra a bhíonn sé cártaí aitheantais bréagacha a dhéanamh de bharr méarloirg a chur isteach i gcártaí aitheantais. Fágann sé freisin gur féidir barántúlacht an chárta aitheantais agus céannacht shealbhóir an chárta a fhíorú go hiontaofa, rud a laghdóidh an baol calaoise. Maidir le cuspóir idir-inoibritheacht chórais fíoraithe na gcártaí aitheantais, is féidir, trí úsáid a bhaint as méarloirg iomlána, comhoiriúnacht a áirithiú leis na córais uathoibrithe um shainaithint méarlorg uile arna n-úsáid ag na Ballstáit, cé nach gá go rachadh na córais sin ar iontaoibh an tsásra chéanna sainaitheantais.
Ar an dara dul síos, measann an Chúirt go gcomhlíonann na teorainneacha atá i gceist teorainneacha a bhfuil fíorghá leo chun na cuspóirí atá á saothrú a bhaint amach.
Maidir leis an bprionsabal go n-áireofaí méarloirg sa mheán stórála le haghaidh cártaí aitheantais, is bealach iontaofa agus éifeachtach é chun céannacht duine a shuíomh go cinnte. Go háirithe, níl i gceist le híomhá den aghaidh a chur isteach ach modh sainaitheantais nach bhfuil chomh héifeachtach le dhá mhéarlorg a chur isteach sa bhreis ar an íomhá sin, ós rud é go bhféadfadh tosca éagsúla tréithe anatamaíocha na haghaidhe a athrú. Ina theannta sin, tá an próiseas a úsáidtear chun na méarloirg seo a bhailiú simplí a chur i bhfeidhm.
Maidir le dhá mhéarlorg iomlána a chomhtháthú seachas cuid de phointí saintréitheacha na méarlorg sin, seachas nach soláthródh an dara rogha seo na ráthaíochtaí céanna agus a bheadh ann do mhéarlorg iomlán, is gá méarlorg iomlán a chomhtháthú freisin ar mhaithe le hidir-inoibritheacht na gcóras fíoraithe doiciméad sainaitheantais. Go deimhin, úsáideann na Ballstáit teicneolaíochtaí éagsúla um shainaithint méarlorg. Dá bhrí sin, dá gcuirfí an cárta aitheantais san áireamh i meán stórála cuid de shaintréithe méarloirg, chuirfí baint amach chuspóir na hidir-inoibritheachta i mbaol dá bhrí sin.
Ar an tríú dul síos, measann an Chúirt, i bhfianaise chineál na sonraí atá i gceist, chineál agus rialacha mionsonraithe na n-oibríochtaí próiseála agus na gcoimircí dá bhforáiltear, nach bhfuil na teorainneacha a chuirtear ar na cearta bunúsacha a chumhdaítear in Airteagal 7 agus in Airteagal 8 den Chairt tromchúise atá díréireach le tábhacht na gcuspóirí atá á saothrú, ach, os a choinne sin, go bhfuil an beart atá i gceist bunaithe ar ualú cothrom idir, ar thaobh amháin, na cuspóirí a shaothraítear leis agus, ar an taobh eile, na cearta bunúsacha lena mbaineann.
(
1
)	Rialachán (AE) 2019/1157 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 maidir le neartú a dhéanamh ar shlándáil cártaí aitheantais shaoránaigh an Aontais agus doiciméad cónaithe arna n-eisiúint do shaoránaigh an Aontais agus baill dá dteaghlaigh a fheidhmíonn a gceart chun saorghluaiseachta (IO 2019 L 188, lch. 67).
(
2
)	Landeshauptstadt Wiesbaden (Cathair Wiesbaden, Príomhchathair an Land, an Ghearmáin).
(
3
)	Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO 2016 L 119, lch. 1; ‘RGCS’).
(
4
)	‘An Chairt.’ Baineann na forálacha sin, faoi seach, le meas ar an saol príobháideach agus ar shaol an teaghlaigh agus le cosaint sonraí pearsanta
(
5
)	An ceart dá dtagraítear in Airteagal 20(2) CFAE. ‘An ceart chun saorghluaiseachta agus cónaithe’.
(
6
)	De réir na forála sin, ‘dealraíonn sé gur gá gníomhaíocht ón Aontas chun feidhmiú an chirt dá dtagraítear in Airteagal 20(2)(a) a éascú, agus mura bhforáiltear sna Conarthaí cumhachtaí chun déanamh amhlaidh, féadfaidh an Chomhairle, ag gníomhú di i gcomhréir le nós imeachta reachtach speisialta, forálacha a ghlacadh a bhaineann le pasanna, cártaí aitheantais, doiciméid chónaithe nó aon doiciméad coibhéiseach eile. Gníomhóidh an Chomhairle d’aon toil tar éis dul i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa”.
(
7
)	Eadhon, na forálacha a bhaineann le pasanna agus cártaí aitheantais, doiciméid chónaithe nó aon doiciméad coibhéiseach eile (‘na forálacha maidir le pasanna agus cártaí aitheantais’).
(
8
)	A leagadh amach roimhe seo in Airteagal 18(3) CE.
(
9
)	Leagtar síos leis an bhforáil sin an oibleagáid atá ar an rialaitheoir sonraí pearsanta ar dócha go mbeadh ardriosca ann dá bharr do chearta agus do shaoirsí daoine nádúrtha measúnú a dhéanamh, sula ndéanfar an phróiseáil, ar thionchar na n-oibríochtaí próiseála atá beartaithe ar chosaint sonraí pearsanta.
(
10
)	Na teorainneacha sin ar fheidhmiú na gceart bunúsach a ráthaítear in Airteagail 7 agus 8 den Chairt, ar thaobh amháin, agus an oibleagáid dhá mhéarlorg iomlána a áireamh sa mheán stórála le haghaidh cártaí aitheantais, ar an taobh eile, tagrófar dóibh thíos mar ‘na teorainneacha atá i gceist’ agus ‘an beart atá i gceist’ faoi seach.