61967C0004
Conclusie van de Advocaat-Generaal K. Roemer
ven 21 november 1967 (
1
)
Mijnheer de President, mijne heren Rechters,
De heden te behandelen zaak betreft het beroep waarmede een ambtenares van de vroegere Hoge Autoriteit de benoeming van een vrouwelijke collega bestrijdt.
Bij de mondelinge behandeling op 15 november 1967 heeft de Eerste Kamer partijen alleen over de ontvankelijkheid van het beroep gehoord. Mijn heden te nemen conclusie beperkt zich dan ook tot deze vraag.
Op 25 februari 1966 heeft de Hoge Autoriteit een intern vergelijkend onderzoek uitgeschreven voor het bezerten van een post van administrateur in de loopbaan A/7, welke ambtenaar aan de adviseur van het Directoraat-generaal Administratie en Financiën zou worden toegevoegd. Aan dit onderzoek nam onder anderen ook verzoekster deel. Haar sollicitatie doorliep met goed gevolg de verschillende fasen van de ter zake voorgeschreven procedure met inbegrip van de schriftelijke en mondelinge examens. Ten slotte werd haar naam door de jury als eerste op de lijst van geschikte kandidaten geplaatst. Voornoemd Directoraat-generaal zond dan ook aan de leden van de Administratieve Commissie der Hoge Autoriteit het voorstel om verzoekster op de uitgeschreven post te benoemen. Ook de voorbereidende werkgroep van genoemde Commissie kwam eenstemmig tot een aanbeveling in die zin. Daar ook de Commissie zelf geen enkel voorbehoud maakte, legde het Directoraat Personeel de voorzitter van de Hoge Autoriteit de door de jury opgemaakte lijst van geschikte kandidaten voor met het voorstel verzoekster te benoemen.
De voorzitter van de Hoge Autoriteit week evenwel van dit voorstel af en besloot de onder no. 2 genoemde kandidate te benoemen. Van dit, voor haar negatieve, resultaat van bedoeld vergelijkend onderzoek werd aan verzoekster bij een nota van het Directoraat-generaal Administratie en Financiën op 14 juli 1966 bericht gedaan. Ongeveer tegelijkertijd (op 13 juli 1966) werd bij affiche bekendgemaakt dat de voorheen door de benoemde medesollicitante bezette post vrijgekomen was. Daar verzoekster zich met deze gang van zaken niet kon verenigen, wendde zij zich op 2 september 1966 met een „requête gracieuse” tot de voorzitter van de Hoge Autoriteit. Daarin gaf zij een gedetailleerde beschrijving van al hetgeen zich tijdens het vergelijkend onderzoek had voorgedaan, sprak zij van bepaalde tegen haar ingebrachte beschuldigingen als zou zij met de onderwerpen van het schriftelijk examen bekend geweest zijn en van de aan haar loopbaan door het besluit van de voorzitter toegebrachte schade, een en ander met verzoek te willen overwegen op welke wijze haar genoegdoening zou kunnen worden gegeven. — Zij herhaalde op 13 oktober 1966 deze demarche door een formele klacht in de zin van artikel 90 van het Personeelsstatuut waarbij zij naar de inhoud van haar geschrift van 2 september 1966 verwees. — Ten slotte ontving zij een op 17 oktober 1966 gedateerde brief van de voorzitter van de Hoge Autoriteit (waarin onder verwijzing naar de nota van 2 september 1966) met name werd verklaard, dat de daarin aangevoerde feiten op de uitslag van het onderzoek niet van invloed waren geweest en dat de beschikking uitsluitend was genomen op grond van het rapport van de jury, en de persoonsdossiers van de sollicitanten en voorts gelet op overwegingen van dienstbelang.
Hetgeen zich daarna nog tussen partijen heeft afgespeeld is voorlopig niet geheel duidelijk. Vast staat slechts, dat verzoekster zich eerst op 3 februari 1967 tot het Hof van Justitie heeft gewend en daarbij het volgende vorderde :
1.
de op grond van vergelijkend onderzoek HA/Int/15/A gevolgde benoeming nietig te verklaren;
2.
te verstaan dat de Hoge Autoriteit gehouden is verzoekster met terugwerkende kracht op de vacant verklaarde post te benoemen;
3.
de Hoge Autoriteit wegens gederfde inkomsten tot schadevergoeding te veroordelen.
Harerzijds vorderde de Hoge Autoriteit dat het beroep in zijn geheel als niet ontvankelijk en ongegrond zou worden afgewezen, doch verklaarde daarbij uitdrukkelijk dat zij zich ten aanzien van de vraag der ontvankelijkheid aan 's Hofs oordeel refereerde.
Wanneer wij, gezien de hierboven gerelateerde feiten, ons een oordeel over de ontvankelijkheid van het beroep trachten te vormen — en dit is geboden, daar het hier om een ambtshalve te onderzoeken vraag gaat welke niet onbeantwoord mag blijven — dan komen wij, rekening houdende met hetgeen bij pleidooi werd verklaard, ten aanzien van de hier voornamelijk van belang zijnde vordering tot nietigverklaring, tot de volgende overwegingen.
De ontvankelijkheid van deze vordering hangt in beslissende mate af van de vraag, of de in artikel 91 van het Personeelsstatuut voorziene termijnen in acht genomen zijn. Uitgangspunt is hierbij de datum van het formele benoemingsbesluit (29 juli 1966), gezien in verband met het feit, dat verzoekster de uitslag van het vergelijkend onderzoek reeds op 15 juli 1966 had vernomen. De in voornoemd artikel 91 voorziene termijn — waarbinnen een beroep tot nietigverklaring van de benoeming der medesollicitante had kunnen worden gedaan — begon derhalve op 30 juli 1966 te lopen. In feite werd het beroep binnen die termijn niet ingesteld, hetgeen evenwel niet van belang is, daar — naar 's Hofs vaste jurisprudentie — het tijdig adiëren van het bestuur voldoende is om de termijn van beroep te stuiten. In dit verband zijn voor de onderhavige zaak twee geschriften van verzoekster van belang: het eerste van 2 september 1966, hetwelk als „requête gracieuse” wordt aangeduid en het andere, van 13 oktober 1966, waarin uitdrukkelijk naar artikel 90 van het Personeelsstatuut werd verwezen. Verzoekster wenst evenwel, dat slechts op het tweede geschrift acht zal worden geslagen, daar het eerste niet aan de eis van artikel 90 (het volgen van de hiërarchische weg) voldoet. Deze opvatting zou men kunnen aanvaarden, hoewel daartegen de door verzoekster aangenomen houding bij het instellen van het beroep zou kunnen worden aangevoerd, daar zij toen de in artikel 38, paragraaf 4, van het Reglement voor de procesvoering omschreven verplichting slechts nakwam door overlegging van haar „requête gracieuse” van 2 september 1966. Het onderhavige probleem is namelijk ook dan nog niet opgelost, indien men van het bezwaarschrift van 13 oktober 1966 uitgaat en voorts nog aanneemt dat het met voldoende duidelijkheid een met het later bij de rechter ingestelde beroep overeenstemmend verzoek bevat. Nu is er echter het uitdrukkelijke negatieve antwoord van de voorzitter van de Hoge Autoriteit van 17 oktober 1966, zodat de vraag rijst of de termijn van artikel 91 niet op zijn minst vanaf dit tijdstip begon te lopen. Ik ben geneigd deze vraag in beginsel bevestigend te beantwoorden. Weliswaar verwijst het antwoord van de voorzitter slechts naar het geschrift van 2 september 1966, doch dit is eveneens het geval in verzoeksters formele klacht van 13 Oktober 1966, dat wil zeggen het bevat geen nieuwe gezichtspunten en kan derhalve door het besluit van 17 oktober 1966 ten volle gedekt worden geacht. Tot een andere beoordeling zou men evenmin komen, indien wordt aangenomen, dat het besluit van 17 oktober 1966 reeds ondertekend was vóór de ontvangst van de formele klacht, daar verzoekster, nu haar bezwaarschrift van 13 oktober geen nieuwe elementen bevatte, ervan uit moest gaan dat de voorzitter van de Hoge Autoriteit op zijn als een bevestiging van het vroeger genomen benoemingsbesluit te beschouwen beslissing van 17 oktober 1966 niet zou terugkomen, doch die veeleer als onherroepelijk aanmerken. Het beroep zou dan tardief geacht en als niet ontvankelijk moeten worden afgewezen, daar het eerst na 17 januari 1967 bij het Hof aanhangig werd gemaakt.
Tegen deze conclusie werden echter bij de mondelinge behandeling nog argumenten aangevoerd, die een andere beoordeling moeten rechtvaardigen. Gelijk U zich herinnert, heeft de raadsman van verzoekster betoogd, dat nog in december 1966 en januari 1967 zowel mondeling als schriftelijk met het kabinet van de voorzitter van de Hoge Autoriteit werd onderhandeld, waarbij verzoekster een gerechtelijke actie werd ontraden en een nader onderzoek van haar geval na de terugkeer van de toen afwezige voorzitter, alsmede een definitief antwoord in het vooruitzicht werden gesteld. Zou dit juist zijn — en hierbij komt het uiteraard mede op het in acht nemen van bepaalde vormvoorschriften aan —, dan zou inderdaad de conclusie gerechtvaardigd zijn, dat het besluit van de voorzitter van 17 oktober 1966 niet definitief mag worden geacht evenmin als de — wanneer men genoemd besluit buiten beschouwing laat — door het verstrijken van twee maanden sedert de ontvangst van het bezwaarschrift van 13 oktober 1966 stilzwijgend gegeven afwijzende beschikking; grond voor het instellen van een beroep zou er eerst geweest zijn toen de pogingen, begin januari 1967 gedaan om tot een vergelijk te komen, definitief mislukt bleken.
Derhalve rijst de vraag hoe de Kamer in dit ongewone geval moet beslissen. Kan zij er eenvoudig van uitgaan, dat de beweringen van verzoekster gegrond voorkomen, daar de Hoge Autoriteit de ontvankelijkheid van het beroep in het geding aanvankelijk niet heeft betwist, of mag de Kamer deze beweringen terzijde stellen nu verzoekster daarvoor geen bewijs heeft geleverd? Beide oplossingen schijnen mij onaanvaardbaar. De eerste, daar vragen van ontvankelijkheid niet ter dispositie van partijen staan en omdat de gemachtigde van de Commissie heeft verklaard dat het Bestuur van de door verzoekster beweerde feiten geen kennis draagt. De tweede oplossing — een beroep op het ontbreken van bewijs — moet worden afgewezen, daar van verzoekster, gezien de door de Commissie ten aanzien van de ontvankelijkheid aangenomen houding, niet verwacht kan worden dat zij, zonder dat de rechter daartoe last had gegeven, met betrekking tot de behandeling van de ontvankelijkheid bewijs zou aanbieden, zulks onder meer door overlegging van stukken welke zij als vertrouwelijk beschouwt.
Ten einde over de feiten het nodige licht te verkrijgen acht ik het veeleer juist verzoekster thans nog uit te nodigen de gegrondheid harer beweringen door overlegging van bewijsstukken te staven. Geeft zij aan deze uitnodiging geen gevolg, bij voorbeeld wegens het vertrouwelijk karakter der aangeduide stukken, dan zal zij de gevolgen daarvan — namelijk dat op haar beweringen in zoverre geen acht wordt geslagen — moeten dragen.
Samenvattend, komt het mij dan ook in de huidige fase van het geding niet mogelijk voor een definitief oordeel over de ontvankelijkheid van het beroep te geven en wel noch voor de vordering tot nietigverklaring, noch voor de overige vorderingen, daar ook deze met het onderhavige probleem samenhangen. Ik moge Uw Hof dan ook voorstellen een beschikking te geven, waarbij verzoekster wordt uitgenodigd het nodige bewijs voor de gegrondheid van haar beweringen bij te brengen en eerst na deze instructie over de ontvankelijkheid van het beroep uitspraak te doen, dan wel het geding in de hoofdzaak voort te zetten.
(
1
)	Vertaald uit het Duits.