62021TJ0164_RES
Zaak T‑164/21
QM
tegen
Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving (Europol)
Arrest van het Gerecht (Zevende kamer) van 9 november 2022
„Openbare dienst – Tijdelijke functionarissen – Niet-verlenging van een overeenkomst voor bepaalde tijd voor onbepaalde tijd – Dienstbelang – Verkeerde rechtsopvatting – Kennelijke beoordelingsfout – Recht om te worden gehoord – Beginsel van behoorlijk bestuur – Zorgplicht”
Ambtenaren – Tijdelijke functionarissen – Aanwerving – Verlenging van een overeenkomst voor bepaalde tijd – Beoordelingsbevoegdheid van de administratie – Functionarissen van Europol – Vaststelling van een intern richtsnoer waarin het beginsel van verlenging onder bepaalde voorwaarden is vastgelegd – Zelfbeperking van de beoordelingsbevoegdheid van de administratie ter zake
[Regeling andere personeelsleden, art. 47, lid 1, b); Statuut voor de personeelsleden van Europol, art. 4, lid 3]
(zie punten 82‑89)
Ambtenaren – Tijdelijke functionarissen – Aanwerving – Verlenging van een overeenkomst voor bepaalde tijd – Beoordelingsbevoegdheid van de administratie – Rechterlijke toetsing – Beperkingen – Kennelijke beoordelingsfout – Begrip – Bewijslast
[Regeling andere personeelsleden, art. 2, a), artikel 8, eerste alinea, en art. 47, b)]
(zie punten 114, 115, 121‑123)
Samenvatting
In januari 2020 is het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving (Europol) de procedure gestart om de overeenkomst van verzoeker, QM, tijdelijk functionaris en hoofd van een afdeling bij dat Agentschap, voor onbepaalde tijd te verlengen overeenkomstig de toepasselijke regelgeving binnen Europol.
In mei 2020 heeft de uitvoerend directeur van Europol, in haar hoedanigheid van tot het aangaan van aanstellingsovereenkomsten bevoegd gezag (hierna: „TAOBG”), verzoeker geïnformeerd over haar voornemen om zijn overeenkomst niet voor onbepaalde tijd te verlengen en daarbij gepreciseerd dat het toekomstige hoofd van de betrokken afdeling – ter weerspiegeling van de toekomstige strategie van Europol – extra vaardigheden en competenties zou moeten hebben, waarover verzoeker niet beschikte.
Diezelfde maand heeft het TAOBG besloten verzoekers overeenkomst niet voor onbepaalde tijd te verlengen, op grond van de vaststelling dat er een operationele behoefte was aan een hoofd van de afdeling dat in vergelijking met verzoekers post over meer expertise beschikte (hierna: „bestreden besluit”).
Het Gerecht, waarbij verzoeker een beroep tot nietigverklaring van het bestreden besluit heeft ingesteld, geeft uitlegging aan het interne richtsnoer van Europol dat voor de verlenging van een overeenkomst voor onbepaalde tijd verschillende criteria stelt. In dit kader verklaart het Gerecht voor recht dat een agentschap, zoals Europol, dat over een ruime beoordelingsbevoegdheid beschikt bij de vervanging van een overeenkomst voor bepaalde tijd door een overeenkomst voor onbepaalde tijd, kan besluiten om een arbeidsovereenkomst niet te verlengen indien de vaardigheden en competenties van de functionaris niet meer voldoen aan de redelijkerwijs in de toekomst voorzienbare vereisten van de beklede post, zelfs indien die post in de toekomst niet wordt geschrapt.
Beoordeling door het Gerecht
Het Gerecht brengt vooraf in herinnering dat de mogelijkheid om een overeenkomst van tijdelijke functionaris te verlengen slechts een mogelijkheid vormt die ter beoordeling van het bevoegd gezag staat, daar de instellingen over een ruime beoordelingsbevoegdheid beschikken om hun diensten te organiseren aan de hand van de hun toevertrouwde taken en om, met het oog daarop, het hun ter beschikking staande personeel tewerk te stellen, op voorwaarde dat deze tewerkstelling plaatsvindt in het belang van de dienst. Dit blijkt des te relevanter wanneer het gaat om de vervanging van een overeenkomst voor bepaalde tijd door een overeenkomst voor onbepaalde tijd, waarmee een stabielere relatie zonder tijdsbeperking tussen de instelling en de betrokken functionaris wordt gecreëerd.
Wanneer een administratie door middel van een intern richtsnoer een bijzondere regeling heeft vastgesteld, met name om de transparantie van de procedure voor de verlenging van overeenkomsten en de correcte toepassing van bepaalde procedurele voorwaarden te garanderen, moet die regeling evenwel worden opgevat als een zelfbeperking van de beoordelingsbevoegdheid van de instelling waarvan de administratie niet kan afwijken zonder duidelijk de redenen te noemen die deze afwijking eventueel rechtvaardigen, omdat zij anders in strijd handelt met het beginsel van gelijke behandeling. Dit is namelijk het geval bij Europol, dat een bijzondere regeling heeft vastgelegd volgens welke de verlenging van een overeenkomst voor onbepaalde tijd aan drie cumulatieve criteria moet voldoen, te weten ten eerste de blijvende behoefte aan de post of de functie, ook in het licht van de voorzienbare toekomstige ontwikkelingen, ten tweede de vaardigheden en competenties van de functionaris en de relevantie daarvan voor de beklede post of functie en ten derde de voortdurend goede prestaties van de betrokken functionaris.
Het Gerecht onderzoekt in de eerste plaats of de toepassing van de eerste twee criteria door Europol en zijn vaststelling dat de vaardigheden en competenties van verzoeker ontoereikend waren voor de voorzienbare toekomstige ontwikkelingen, gerechtvaardigd en coherent waren.
In dit verband overweegt het Gerecht ten eerste dat Europol in het belang van de dienst op verantwoorde wijze de toekomstige wijzigingen en voorzienbare ontwikkelingen moest evalueren alvorens het besluit over de verlenging van de overeenkomst te nemen. Daartoe merkt het Gerecht op dat Europol, rekening houdend met vele strategische programmeringsdocumenten met betrekking tot zijn activiteiten, heeft overwogen dat de betrokken afdeling operationele activiteiten en niet meer enkel ondersteunende activiteiten voor de operationele activiteiten van de andere afdelingen hoefde te verrichten, zodat het hoofd van de betrokken afdeling over extra competenties moest beschikken. Daarnaast stelt het Gerecht vast dat Europol, nadat het de vaardigheden en competenties van verzoeker had geëvalueerd, rekening houdend met zijn personeelsdossier en de opmerkingen die hij had ingediend in het kader van de procedure voor verlenging van de overeenkomst, had vastgesteld dat deze ontoereikend waren in het licht van de voor de toekomst beoogde ontwikkelingen.
Ten tweede zou een volledig autonome toepassing van de criteria voor verlenging kunnen leiden tot een situatie waarin Europol de overeenkomst van een functionaris zou moeten verlengen, terwijl diens competenties niet zouden voldoen aan de redelijkerwijs in de toekomst voorzienbare vereisten van de beklede post, hetgeen kennelijk strijdig zou zijn met het dienstbelang en het doel van de procedure.
In die omstandigheden en rekening houdend met de ruime beoordelingsbevoegdheid van het TAOBG op het gebied van de verlenging van overeenkomsten voor bepaalde tijd voor onbepaalde tijd, komt het Gerecht tot de slotsom dat Europol geen blijk heeft gegeven van een verkeerde rechtsopvatting bij de toepassing van de criteria voor de evaluatie van de voor verlenging van de overeenkomst in aanmerking komende persoon.
Bovendien onderstreept het Gerecht dat het bestreden besluit niet is gebaseerd op een toekomstige reorganisatie van het Agentschap. De post van hoofd van de afdeling is dus in het organogram van Europol gehandhaafd maar, aangezien de behoeften van de post die overeenkomen met nieuwe competenties opnieuw zijn beschreven, wel met het vereiste van aanvullende competenties.
In de tweede plaats is het Gerecht van oordeel dat Europol geen kennelijke beoordelingsfout heeft gemaakt door vast te stellen dat verzoeker niet beschikte over de vaardigheden en competenties die overeenkwamen met zijn nieuwe behoeften. Het merkt tevens op dat Europol noch de goede prestaties van verzoeker noch zijn aanpassingsvermogen betwist. De rechtvaardiging van de niet-verlenging van verzoekers overeenkomst was het feit dat zijn profiel niet voldeed aan de toekomstige behoeften van Europol, namelijk met betrekking tot een voortaan vereiste aanvullende expertise. Hieruit blijkt dat er nieuwe behoeften en extra expertisegebieden zijn geïdentificeerd en dat de competenties van verzoeker volgens Europol ontoereikend zijn om daaraan te voldoen. Bovendien was verzoeker goed op de hoogte van de nieuwe behoeften van de organisatie, aangezien zij duidelijk zijn genoemd in vele strategische documenten, bij de opstelling waarvan verzoeker betrokken is geweest, en ten aanzien waarvan hij in de gelegenheid is gesteld om de niet in zijn personeelsdossier opgenomen vaardigheden te beschrijven.
In het licht van deze overwegingen verwerpt het Gerecht het beroep in zijn geheel.