61980C0156
ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΤΟῦ ΓΕΝΙΚΟΫ ΕΊΣΑΓΓΕΛΈΑ
SIR GORDON SLYNN
ΠΟΫ ΑΝΑΠΤΫΧΘΗΚΑΝ ΣΤΊΣ 7 ΜΑΪΟΥ 1981 (
1
)
Κύριε πρόεδρε,
κύριοι δικαστές,
Ὁ προσφεύγων στην παρούσα υπόθεση εἶναι ὑπάλληλος τῆς Ἐπιτροπής, ὁ όποιος τραυματίσθηκε στην κεφαλή σέ ἐποχή κατά τήν οποία ήταν ἀσφαλισμένος κατά τῶν κινδύνων ἀτυχήματος, σύμφωνα μέ τόν κανονισμό περί τῆς υπηρεσιακής καταστάσεως τῶν υπαλλήλων. Μέ τήν προσφυγή του αυτή ζητᾶ ἀπό τό Δικαστήριο νά ἀκυρώσει τήν ἀνακοίνωση τῆς 30ής Μαίου 1980, μέ τήν ὁποία ἡ 'Επιτροπή επιβεβαίωσε προγενέστερη ἀπόφαση της, ληφθείσα κατόπιν γνωματεύσεως τῆς υγειονομικής επιτροπής περί καθορισμού τῆς μόνιμης μερικής ἀναπηρίας του σέ 3 % καί τοῦ χρόνου κατά τόν όποιο ἡ κατάσταση τῆς υγείας του κατέστη χρονία, σέ ἡμερομηνία μεταγενέστερη κατά δύο έτη ἀπό τό ἀτύχημα. Ζητᾶ ἀπό τό Δικαστήριο νά ἀποφανθεί ὅτι ἡ μόνιμη μερική ἀναπηρία του, πρέπει νά καθορισθεί σέ 15 %, καί ἀπαιτεί τόκους ἐπί τοῦ ποσού πού τοῦ ὀφείλεται ὡς ἀποζημίωση ἀπό τήν ημερομηνία τοῦ ατυχήματος καί ἀναπροσαρμογή του ποσού αυτού πού νά ἀντισταθμίζει τήν υποτίμηση τοῦ νομίσματος.
Τά σημαντικότερα περιστατικά έχουν ὡς έξῆς:
Ὁ Giorgio Morbelli ήταν υπάλληλος τῆς Ἐπιτροπής ἀπό τήν 4η Σεπτεμβρίου 1975. Κατά τήν εποχή τῶν περιστατικῶν πού ἀφορούν τήν προκειμένη υπόθεση εργαζόταν στην Ὑπηρεσία 'Επισήμων 'Εκδόσεων στό Λουξεμβούργο.
Τό Σάββατο 21 Φεβρουαρίου 1976 στίς 8.40 πμ. περίπου τοῦ συνέβη ἀτύχημα σ᾽ ἕνα ταχυδρομικό κατάστημα τοῦ Λουξεμβούργου. 'Ισχυρίζεται ὅτι καθώς διήρχετο τήν είσοδο τοῦ ταχυδρομείου ἐπί τῆς ὁδού rue du Commerce, ὁ αυτόματος μηχανισμός προεκάλεσε ἀπότομο κλείσιμο τῆς θύρας ή ὁποία τόν ἐκτύπησε δυνατά στην κεφαλή. 'Ανέφερε τό ἀτύχημα στόν υπάλληλο τῆς θυρίδας καί μεταφέρθηκε αμέσως στην κλινική Sacré-Coeur. 'Εκεῖ διαπιστώθηκε ὅτι εἶχε ένα τραῦμα όπισθεν τοῦ ἀριστεροῦ ὠτός καί μώλωπες στό δεξιό κρόταφο. 'Αφού ἔγινε ἡ κατάλληλη συρραφή τοῦ τραύματος τοῦ ὠτός καί μετά ἀπό ἀκτινολογική εξέταση τοῦ κρανίου του, ἡ ὁποία δέν έδειξε διάσειση, επέστρεψε στην οἰκία του μέ τή σύσταση νά μήν εργασθεί ἐπί δέκα ήμερες.
Μετά τήν επιστροφή στην οἰκία του παραπονέθηκε γιά ισχυρή κεφαλαλγία συνοδευομένη ἀπό υπνηλία καί αίσθημα ίλιγγου καθώς καί γενικότερα συμπτώματα ἀδιαθεσίας. Τοῦ παρασχέθηκε περαιτέρω Ιατρική περίθαλψη. 'Εξετάσθηκε κατόπιν ἀπό πολλούς ιατρούς. Δέν κρίνεται ἀναγκαίο νά ἀναφερθούν ὅλες αυτές οἱ εξετάσεις. Οἱ σημαντικότερες δύνανται νά συνοψισθοῦν ὡς έξῆς:
'Εξετάσθηκε στην κλινική Sainte-Thérèse στό Λουξεμβοῦργο, τέλη Φεβρουαρίου ή ἀρχές Μαρτίου 1976, όπου καί έμεινε ἐπί μία ἑβδομάδα. Μετά ἀπό ἠλεκτροεγκεφαλογράφημα οἱ ιατροί του διαπίστωσαν ἀρρυθμία τῶν παλμών τοῦ εγκεφάλου ὀφειλόμενη στην ελαφρά διάσειση («une disrythmie asymétrique imputable à la légère commotion»). Μετά τήν έξοδό του ἀπό τήν κλινική έμεινε γιά ἀνάρρωση εννέα ήμερες. Ἐπέστρεψε στό Λουξεμβοῦργο καί τήν εργασία του στίς 10 Μαρτίου 1976, έκρινε ὅμως ἀναγκαίο νά μήν εργάζεται κατά διαστήματα λόγω ἀσθένειας.
Τρεις περίπου μήνες ἀργότερα υποβλήθηκε σέ νέες ιατρικές εξετάσεις στό Μιλάνο ὑπό τήν επίβλεψη τοῦ ἰατροῦ Franco Luckenbach. Αυτός σύνταξε πλήρη έκθεση μέ ἡμερομηνία 1η Ὀκτωβρίου 1976. Δέ διαπιστώνει οὔτε βλάβη, ούτε επιληπτική τάση, ἀναφέρει ὅμως ὅτι ὁ Morbelli εἶχε καταθλιπτικές τάσεις. Συνεπέρανε ὅτι ή κατάσταση τῆς υγείας τοῦ προσφεύγοντος σταθεροποιήθηκε καί υπολόγισε τή μόνιμη ἀναπηρία του σέ 10 %.
Τόν 'Απρίλιο τοῦ 1977 ὁ Morbelli ὑποβλήθηκε σέ τρίτη σημαντική εξέταση, τή φορά αυτή στό Λουξεμβοῦργο ἀπό τριμελή επιτροπή ἀποτελούμενη ἀπό τους ιατρούς Glaesener, Stumper, καί Hein. Ὁ Ιατρός Glaesener υπέβαλε έκθεση περί αὐτής τῆς εξετάσεως μέ ημερομηνία 28 'Απριλίου. Στην ἐν λόγω έκθεση διαπιστώνεται ὅτι ὁ προσφεύγων εμφάνιζε ένα μετατραυματικό υποκειμενικό σύνδρομο, συνοδευόμενο ἀπό βλάβη τῶν κεντρικῶν δομών τοῦ έσω ὠτός τοῦ κρανιακού στελέχους. Ή έκθεση αυτή ἐπίσης ὑπολόγιζε τή μόνιμη ἀναπηρία τοῦ προσφεύγοντος σέ 10%. Ή 'Επιτροπή ισχυρίζεται ὅτι ή έκθεση αυτή εἶχε συνταχθεί σύμφωνα πρός τά κριτήρια υπολογισμού πού χρησιμοποιοῦνται βάσει τοῦ δικαίου τοῦ Λουξεμβούργου, επειδή ὁ προσφεύγων εἶχε ἀσκήσει, τήν εποχή εκείνη, πολιτική ἀγωγή κατά τοῦ ταχυδρομείου.
Στίς 12 Μαΐου 1978 εξετάσθηκε, μετά ἀπό αίτηση τῆς Ἐπιτροπῆς στό κτίριο Jean Monnet, στό Λουξεμβοῦργο, ἀπό τόν ἰατρόσύμβουλο τῶν ἀσφαλιστών τῆς 'Επιτροπής. Στίς 4 'Ιουλίου οἱ ἀσφαλιστές πληροφόρησαν τήν 'Επιτροπή ὅτι ὁ ἰατρός-σύμβουλός τους υπολόγισε τή μόνιμη μερική ἀναπηρία τοῦ Morbelli σέ 3 %.Στίς 16 'Ιουλίου, ἡ 'Επιτροπή τοῦ ἀνακοίνωσε ὅτι βάσει τῆς εκτιμήσεως αυτής δικαιούνταν ἀποζημιώσεως 95064 BFR. Ό προσφεύγων ἀρνήθηκε τόν υπολογισμό αυτό καί κατά συνέπεια ἡ υπόθεση του παραπέμφθηκε στόν Ιατρό Semiller, προϊστάμενο τῆς ἰατρικῆς υπηρεσίας τῆς 'Επιτροπής. Ὁ τελευταίος μέ τή σειρά του, παρέπεμψε τήν υπόθεση σέ τρεῖς εἰδικούς (έναν ὀφθαλμίατρο, ένα νευροχειρουργό καί έναν ὠτορινολαρυγγολόγο, οἱ ὁποῖοι καί τόν εξέτασαν. Μετά τήν υποβολή τῶν γνωματεύσεων τους, ὁ Ιατρός Semiller κατέληξε, στίς 10 Νοεμβρίου 1978, στό πόρισμα ὅτι ὁ καθορισμός τῆς ἀναπηρίας σέ 3 % ήταν ὀρθός. Καθόρισε ὅμως ὡς χρόνο κατά τόν όποιο σταθεροποιήθηκε ἡ κατάσταση τῆς υγείας τοῦ προσφεύγοντος, τό Σεπτέμβριο τοῦ 1978. Στίς 16 Νοεμβρίου 1978, ἡ 'Επιτροπή πρότεινε ἐκ νέου στόν Morbelli 95064 BFR.
Ό προσφεύγων δέν ἀποδέχθηκε τήν πρόταση αυτή καί άσκησε τό δικαίωμα πού εἶχε, νά προσφύγει ενώπιον τῆς υγειονομικής επιτροπής. Πρίν ἀπό τή σύγκληση τῆς επιτροπής αυτής ὁ Morbelli υποβλήθηκε σέ νέα σημαντική εξέταση, τή φορά αύτη στην κλινική Mondino τῆς Παβίας. Κατά τήν έξοδό του στίς 15 'Ιουνίου 1979, ἡ κλινική αύτη σύνταξε λεπτομερέστατη γνωμάτευση, ἡ ὁποία δέν εξηγεί τήν έκταση τῆς ἀναπηρίας του μέ μαθηματικούς ὅρους, άλλά καταλήγει σέ μία σύντομη διάγνωση: μετατραυματική ημικρανία («cefalea cronica posttraumatica»).
Δώδεκα ήμερες αργότερα, ὁ Morbelli ἐμφανίσθηκε ενώπιον τῆς υγειονομικής επιτροπής. Τήν ἀποτελούσαν τρία μέλη: ὁ ἰατρός Elens, τραυματιολόγος, διορισμένος ἀπό τήν 'Επιτροπή, ὁ ἰατρός Glaesener (ὁ ὁποίος εἶχε μετάσχει στην ἐξέταση τοῦ προσφεύγοντος τόν 'Απρίλιο τοῦ 1977), διορισμένος ἀπό τόν Morbelli, καί ὁ ἰατρός Van Bever, τραυματιολόγος. Στίς 27 Ἰουνίου 1979, οἱ ἐν λόγω Ιατροί υπέγραψαν γνωμάτευση στην ὁποία κατέληγαν ὅτι ή μόνιμη μερική ἀναπηρία τοῦ Morbelli, ἐκτιμᾶται σέ 3 % καί ὅτι ἡ κατάσταση τῆς υγείας του σταθεροποιήθηκε στίς 25 Φεβρουαρίου 1978. Μέ επιστολή πού έφερε ἡμερομηνία 11 Σεπτεμβρίου 1979, ἡ Ἐπιτροπή κοινοποίησε στόν προσφεύγοντα τά πορίσματα τῆς υγειονομικής επιτροπής καί τοῦ πρότεινε καί πάλι τό ποσό τῶν 95064 BFR τό ὁποῖο ὁ τελευταίος ἀρνήθηκε.
Στίς 11 Δεκεμβρίου 1979, ὁ Morbelli υπέβαλε ένσταση σύμφωνα μέ τό ἄρθρο 90 τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής καταστάσεως, ή ὁποία ἀποτέλεσε καί τήν ἀφετηρία τῆς παρούσας προσφυγής. Ζητούσε μεταξύ άλλων τόν καθορισμό τῆς μόνιμης μερικής ἀναπηρίας του σέ 15 ο/ο καί επικουρικῶς τή σύσταση νέας υγειονομικής επιτροπής γιά τόν προσδιορισμό τοῦ βαθμοῦ αναπηρίας του.
Στά μέσα Φεβρουαρίου 1980, εξετάσθηκε άπό τόν καθηγητή Zanalda στό Τορίνο. Ό καθηγητής Zanalda σύνταξε λεπτομερή γνωμάτευση, ἡ ὁποία περιείχε πλήρη ἀναφορά τῶν ἐξετάσεων τοῦ προσφεύγοντος ἀπό τόν Ιατρό Luckenbach, τόν ἰατρό Glaesener (τόν 'Απρίλιο τοῦ 1977) καί τήν ὁμάδα ιατρών τῆς Παβίας καί ἀναφορά τῆς ἀποφάσεως τῆς υγειονομικής επιτροπής. 'Η γνωμάτευση αύτη έδινε ιδιαίτερη έμφαση στην ψυχική κατάσταση τοῦ προσφεύγοντος. Ἰδίως ἀνέφερε ὅτι ἡ νευρική κατάσταση τοῦ Morbelli ήταν ἀνώμαλη, ὅτι ἡ ψυχοθεραπεία στην ὁποία υποβλήθηκε εἶχε ώς ἀποτέλεσμα μεταξύ άλλων νά ὀξύνει τήν τάση αυτοκαταστροφής καί ὅτι ἡ χρήση ἀναλγητικῶν στίς ποσότητες καί στή χρονική περίοδο κατά τήν ὁποία τά χρησιμοποιούσε ὁ Morbelli, ἀποτέλεσαν παράγοντα επιδεινώσεως τῆς υγείας του. Ό καθηγητής Zanalda παρατήρησε πάντως ὅτι δέν υπήρχε καμία ένδειξη πού νά ἀφήνει τήν υπόνοια ὅτι ὁ Morbelli ὑπέφερε ἀπό τίς ἀνωμαλίες αυτές καί πρίν ἀπό τό ἀτύχημα, έκτος ἀπό τό γεγονός ὅτι στό ἱστορικό του ἀναφερόταν ὅτι υπέφερε ἀπό κεφαλαλγίες, κατέληγε δέ ὅτι ἡ μόνιμη μερική ἀναπηρία τοῦ Morbelli πρέπει νά εκτιμηθεί σέ 15 % τουλάχιστον. Τό ποσοστό αυτό λαμβάνει ὑπόψη τόσο τή σωματική του βλάβη ὅσο καί τήν ὑποχονδριακή κατάστασή του.
Στίς 4 Μαρτίου 1980 ὁ Morbelli υπέβαλε ένα συμπλήρωμα στην ένσταση του στό ὁποῖο περιλάμβανε καί τή γνωμάτευση τοῦ καθηγητή Zanalda. Ή 'Επιτροπή ἀπέρριψε ρητά τήν ένσταση στίς 30 Μαΐου 1980. Στίς 7 'Ιουλίου 1980 πρωτοκολλήθηκε στό Δικαστήριο ἡ προσφυγή τοῦ Morbelli.
Ή 'Επιτροπή ισχυρίζεται ὅτι ἡ προσφυγή αυτή εἶναι ἀπαράδεκτη, διότι ζητώντας τήν ἀκύρωση τῆς σιωπηρής ἀπορρίψεως τῆς ἐνστάσεως του στίς 12 'Απριλίου 1980 (επικουρικώς δέ τήν ἀκύρωση τῆς ρητής ἀπορρίψεως τῆς ενστάσεως του στίς 30 Μαΐου 1980) ὁ προσφεύγων ἀποβλέπει σέ ἐπανεξέταση τῆς επιβεβαιώσεως μιᾶς προγενέστερης ἀποφάσεως, πράγμα τό ὁποῖο δέ δικαιοῦται νά πράξει. Γιά νά στηρίξει τόν ἰσχυρισμό τῆς αυτό ἡ 'Επιτροπή ἀναφέρει μιά σειρά ἀποφάσεων.
Δέ νομίζω ὅτι οἱ ἀποφάσεις αυτές δύνανται νά στηρίξουν τήν άποψη τῆς 'Επιτροπής. "Εχει γίνει δεκτό ὅτι ὁ προσφεύγων, ὁ όποιος παρέλειψε νά προσβάλει ἀπόφαση μέσα στην προθεσμία πού ὁρίζεται στά άρθρα 90 καί 91 τοῦ κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, δέ δύναται νά προσβάλει μεταγενέστερη ἀνακοίνωση ἡ ὁποία ἁπλώς καί μόνο επιβεβαιώνει προγενέστερη ἀπόφαση. Ή ἀρχή αύτη διατυπώθηκε στην περίληψη τῆς υποθέσεως 24/69 Theo Nebe κατά Ἐπιτροπῆς (1970) 1, ECR 145: «Ή ρητή ἀπόρριψη μιᾶς αἰτήσεως ἡ ενστάσεως μετά τήν εκπνοή τῆς προθεσμίας γιά τήν άσκηση προσφυγής βάσει τῆς σιωπηρής ἀπορρίψεως, ἡ ὁποία δέν περιλαμβάνει νέα στοιχεία σχετικά μέ τή νομική καί πραγματική κατάσταση πού ὑπήρχε κατά τό χρόνο της σιωπηρής ἀπορρίψεως, εἶναι πράξη πού περιορίζεται ἀποκλειστικά σέ επιβεβαίωση προηγουμένης καί δέ δύναται νά προξενήσει βλάβη».
Στίς περισσότερες ἀπό τίς ὑποθέσεις πού ἀνέφερε ἡ 'Επιτροπή, τό Δικαστήριο κρίνοντας τήν προσφυγή ἀπαράδεκτη, ἀναφέρθηκε σέ προγενέστερη ἀπόφαση τήν ὁποία ὁ προσφεύγων παρέλειψε νά προσβάλει εγκαίρως (βλ. συνεκδικασθεῖσες υποθέσεις 50, 51, 53, 54 καί 57/64 Ralph Loebisch καί λοιποί κατά Συμβουλίου (1965) 2 ECR 825, σ. 831, υπόθεση 24/69 Theo Nebe κατά 'Επιτροπῆς, σ. 151, υπόθεση 58/69 Raymond Elz κατά Ἐπιτροπῆς (1970) 1 ECR 507, σ. 511, υπόθεση 79/70 Helmut Müllers κατά Οικονομικής καί Κοινωνικής Επιτροπής τῆς ΕΟΚ καί τῆς ΕΚΑΕ (1971) 2 ECR 689, σ. 698, υπόθεση 33/72 Monique Gunnella κατά Επιτροπής (1973) 1 ECR 475, σ. 481, υπόθεση 56/71 Godelieve Goeth Van Schueren κατά Επιτροπής (1973) 1 ECR 181, σ. 186, υπόθεση 1/76 Ute Wack κατά Επιτροπής (1976) ECR 1017, σ. 1023 καί υποθέσεις 33 καί 75/79, Richard Kuhner κατά Επιτροπής (1980) ECR 1677, σ. 1683.
Κανένας ἀπό τους λόγους αυτούς δέν εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση. Ή επιστολή πού ἀνακοίνωσε στον Morbelli τά πορίσματα τῆς υγειονομικής επιτροπής φέρει ημερομηνία 11 Σεπτεμβρίου 1979. Κατά συνέπεια ἡ ένσταση του, πού κατατέθηκε στίς 12 Δεκεμβρίου, υποβλήθηκε εντός τῆς προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 90 τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής καταστάσεως. 'Εφόσον δέ δόθηκε απάντηση στην ένσταση αυτή μέσα στους τέσσερις επόμενους μήνες λογίζεται ὅτι ἀπορρίφθηκε σιωπηρά στίς 12 'Απριλίου 1980, κατά τό τελευταίο εδάφιο τοῦ ἄρθρου 90 παράγραφος 2. Δυνάμει τοῦ ἄρθρου 91 παράγραφος 3, ὁ Morbelli εἶχε τό δικαίωμα νά ἀσκήσει προσφυγή ὁποτεδήποτε πρό τῆς 13ης 'Ιουλίου 1980. Ή προσφυγή του ενώπιον τοῦ Δικαστηρίου ἀσκήθηκε στίς 2 Ἰουλίου 1980.
Ἡ προσφυγή τοῦ Morbelli στρέφεται ρητά κατά τῆς ἀνακοινώσεως τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς 30ής Μαΐου 1980 καί ὄχι κατά τῆς σιωπηρής ἀπορρίψεως τῆς ενστάσεως του στίς 12 'Απριλίου 1980. Βρίσκεται ὅμως ἀκόμη, μέσα στά ὅρια τῆς προθεσμίας καί τό περιεχόμενο τῆς ενστάσεως του είναι σαφές.
Οἱ ὑπόλοιπες ἀποφάσεις τίς ὁποίες επικαλείται ἡ 'Επιτροπή δέ νομίζω ὅτι δύνανται νά στηρίξουν τήν άποψη της.
Κατά τή γνώμη μου ἡ παρούσα προσφυγή είναι παραδεκτή καί πρέπει νά εξετασθεί κατ' ουσία.
'Ως πρός τήν ουσία τῆς προσφυγής ὁ προσφεύγων ισχυρίζεται κατ' ἀρχάς ὅτι ή υγειονομική επιτροπή δέν εἶχε συγκροτηθεί κανονικά καί επομένως κάθε ἀπόφαση πού στηρίζεται στά πορίσματα τῆς επιτροπής εἶναι ἀνίσχυρη. Ό ἰσχυρισμός αὐτός προβλήθηκε μόνο μετά ἀπό ερωτήσεις πού υπέβαλε τό Δικαστήριο.
Ή σύνθεση τῆς ὑγειονομικής επιτροπής διέπεται ἀπό τους κανόνες πού θεσπίσθηκαν δυνάμει τοῦ ἄρθρου 78 τοῦ κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως. Τό άρθρο 23 παράγραφος 1 αυτών τῶν διατάξεων ὁρίζει, ἐν μέρει, τά έξῆς:
«Ή υγειονομική ἐπιτροπή ἀποτελείται ἀπό τρεις ιατρούς:
—
ένα διορισμένο ἀπό τήν ἁρμόδια γιά τους διορισμούς ἀρχή
—
ἕνα διορισμένο ἀπό τόν ενδιαφερόμενο υπάλληλο ἡ τους δικαιοδόχους του
—
ἕνα διορισμένο μέ κοινή συμφωνία των δύο πρώτων ιατρών.»
Δέν τίθεται ζήτημα γιά τό ὅτι τό ἕνα μέλος τῆς υγειονομικής επιτροπής (ὁ ἰατρός Elens) διορίσθηκε ἀπό τήν 'Επιτροπή καί τό δεύτερο (ὁ ἰατρός Glaesener) διορίσθηκε ἀπό τόν Morbelli. Ό διορισμός τοῦ τρίτου μέλους (τοῦ ἰατροῦ Van Bever) τίθεται τώρα ὑπό συζήτηση.
Tó επιχείρημα αυτό στηρίζεται σέ μία φράση επιστολῆς τοῦ ἰατροῦ Glaesener προς τό δικηγόρο τοῦ Morbelli πού φέρει ἡμερομηνία 26 'Ιανουαρίου 1981 καί έχει ὡς έξης:
«Σᾶς γνωρίζω ὅτι δέν επέλεξα τόν ἰατρό Van Bever, δεδομένου ὅτι δέν τό γνωρίζω, μοῦ τόν πρότεινε ὅμως ὁ Ιατρός J. F. Elens. Δέ θεώρησα δύσκολο νά συμφωνήσω μέ τό διορισμό τοῦ ἰατροῦ Van Bever ὡς πραγματογνώμονα στην υπόθεση πού ἀναφέρθηκε παραπάνω.»
Υποστηρίχθηκε ὅτι ὁ ιατρός Glaesener ἁπλῶς συναίνεσε στό διορισμό τοῦ ἰατροῦ Van Bever καί ὅτι αυτό δέν ἀρκεῖ γιά νά ἀποτελέσει διορισμό μέ κοινή συμφωνία. Θεωρώ ὅτι τό ἐπιχείρημα δέ δύναται νά υποστηριχθεί, τελικώς ὅμως ὁ δικηγόρος τοῦ Morbelli παραδέχθηκε ὅτι ὁ ιατρός Glaesener συμφώνησε γιά τό διορισμό.
Ό Ισχυρισμός αὐτός εἶναι κατά τή γνώμη μου ἀβάσιμος.'Ένα δεύτερο επιχείρημα προβλήθηκε ἐκ μέρους τοῦ Morbelli σέ μία προσπάθεια νά προσβάλει τή συγκρότηση τῆς ὑγειονομικής επιτροπής. 'Υποστηρίχθηκε ὅτι ὁ Ιατρός Van Bever διορίζεται συχνά πραγμα-τογνώμων ἀπό τήν εταιρεία ἡ ὁποία ἀσφαλίζει τους υπαλλήλους κατά τῶν κινδύνων ἀτυχήματος. Ἐντούτοις, ἡ 'Επιτροπή εἶχε πληροφορήσει τό Δικαστήριο ὅτι ἄν καί ὁ Ιατρός Van Bever εἶναι ἰατρός-σύμβουλος μιᾶς μεγάλης γαλλικής ἀσφαλιστικής ἑταιρείας, δέν έχει καμία σχέση μέ τήν ενδιαφερόμενη στην παρούσα ὑπόθεση ἑταιρεία. Δέν υπάρχει τίποτα πού νά επιτρέπει τή σκέψη ὅτι ἡ διαβεβαίωση αύτη εἶναι ἀνακριβής ἡ ὅτι ὁ ιατρός Van Bever συμπεριφέρθηκε κατά τρόπο μεροληπτικό.
Διατυπώθηκαν ἐπίσης ορισμένες επικρίσεις ὡς πρός τόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο ἡ υγειονομική επιτροπή ἐκτέλεσε τά καθήκοντα της. Λέχθηκε ὅτι ἡ εξέταση πού ἔκανε δέν ήταν εμπεριστατωμένη, ὅτι κανένα ἀπό τά μέλη της δέν κατανόησε σωστά ὁρισμένες ἀπό τίς Ιατρικές εκθέσεις πού ήταν συντεταγμένες στά ἰταλικά καί ὅτι ὁρισμένες εξετάσεις πραγματοποιήθηκαν ἀπό τό βοηθητικό Ιατρικό προσωπικό. Λέχθηκε επίσης ὅτι τό πόρισμα τῆς επιτροπής ἐρχόταν σέ ἀντίθεση μέ τίς εκτιμήσεις άλλων Ιατρών.
Κατά τή γνώμη μου, τό Δικαστήριο έχει ήδη ἀποφανθεῖ μέ σαφήνεια ὅτι ὅταν έχει ἀνατεθεί σέ μία υγειονομική επιτροπή νά προβεί σέ μία εκτίμηση, τό Δικαστήριο δέν επεμβαίνει κανονικά σ' αυτό πού κατ' ουσία συνιστά ἰατρική ἀπόφαση, εφόσον ή επιτροπή έχει συγκροτηθεί κανονικώς καί έχει χωρήσει στην επίλυση τοῦ ουσιαστικοῦ προβλήματος πού εἶχε ενώπιόν της κατά τρόπο σύμφωνο μέ τους υπάρχοντες κανόνες καί ἀμερόληπτο. Νομίζω ὅτι τό Δικαστήριο δύναται νά επέμβει μόνο ἄν ή ἐπιτροπή δέν έχει συγκροτηθεί κανονικά ή ἄν δέν ἀκολουθήθηκαν οἱ επιτακτικοί κανόνες. Τό Δικαστήριο δύναται επίσης νά ἐπέμβει ὅταν φαίνεται σαφώς ὅτι ἡ ἀπόφαση τῆς επιτροπής στηρίχθηκε ἐπί εσφαλμένης βάσεως — εἴτε διότι δέ λήφθηκαν υπόψη ουσιώδη στοιχεία εἴτε διότι λήφθηκαν υπόψη στοιχεία άσχετα πρός τήν υπόθεση.
Ἀπό τά στοιχεία πού διαθέτει τό Δικαστήριο, δέ μοῦ φαίνεται νά προκύπτει ὅτι κάποια ἀπό τίς επικρίσεις πού ἀναφέρθηκαν παραπάνω δύναται νά δικαιολογήσει ἀπόφαση τοῦ Δικαστηρίου ὅτι υπάρχει πλάνη περί τό δίκαιο. 'Η υγειονομική επιτροπή έχει προφανώς δικαίωμα νά χρησιμοποιεί βοηθητικό Ιατρικό προσωπικό ἄν τό κρίνει σκόπιμο. Ή διάρκεια τῆς διασκέψεως τῆς επιτροπής ἀποτελεί ζήτημα ιατρικής κρίσεως καί ὄχι νομικής. Δέν εἶμαι πεπεισμένος γιά τό ὅτι πράγματι ἀποδείχθηκε ὅτι ἡ επιτροπή δέν κατανόησε τίς ιταλικές ιατρικές γνωματεύσεις ἡ ὅτι τό γεγονός ὅτι δέ μελετήθηκαν ἀπό μετάφραση, υπονομεύει τό κύρος τῆςἀαποφάσεως τῆς επιτροπῆς. Τό γεγονός ὅτι ἡ ἐν λόγω επιτροπή διαφωνεί μέ τά πορίσματα στα όποια κατέληξαν άλλοι Ιατροί εἴτε πρίν εἴτε μετά ἀπό τήν ἀπόφαση τῆς επιτροπῆς δέ σημαίνει ὅτι ἡ επιτροπή ἔσφαλε, έτσι ώστε νά μπορεί νά επέμβει στην περίπτωση αυτή τό Δικαστήριο.
Τό κύριο ζήτημα τό όποιο πρέπει νομίζω νά επιλυθεί στην προκειμένη περίπτωση είναι ὁ ισχυρισμός ὅτι οἱ δύο άλλοι ιατροί παρέπεισαν τόν ιατρό Glaesener νά υπογράψει, διότι κατά τή γνώμη τους οἱ ψυχολογικές συνέπειες δέν έπρεπε νά ληφθούν υπόψη. "Αν αυτό ἀληθεύει, σημαίνει ὅτι όχι μόνο ὁ ἰατρός Glaesener, ἀλλα επίσης καί τά άλλα μέλη τῆς επιτροπῆς στηρίχθηκαν ἐπί ἐσφαλμένης βάσεως καί ἡ υπόθεση θά πρέπει νά εξετασθεί ἀπό άλλη επιτροπή. Ό πίνακας πού επισυνάπτεται στόν κανονισμό ἀσφαλίσεως τῶν υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας κατά τῶν κινδύνων ἀτυχήματος καί επαγγελματικῆς ἀσθένειας προβλέπει ἀποζημίωση 100 % γιά ἀνίατη πνευματική νόσο καί προσθέτει ὅτι σέ περίπτωση μόνιμης μερικῆς ἀναπηρίας, μή προβλεπομένης ἀνωτέρω, ὁ βαθμός ἀναπηρίας καθορίζεται κατ' ἀναλογία πρός τόν προηγούμενο πίνακα. Τό Δικαστήριο έχει ήδη ἀποφανθεί στην υπόθεση 152/77 Miss Β. κατά 'Επιτροπῆς (1979) ECR 2819, σ. 2834-5, ὅτι μία διανοητική ἀναπηρία μπορεί νά θεωρηθεί ὅτι εμπίπτει στην έννοια τῆς ἀναπηρίας έστω κι ἄν άφορᾶ μόνο τό συγκινησιακό πεδίο. Ό εκπρόσωπος τῆς Ἐπιτροπῆς επίσης δέχθηκε ὅτι αυτή εἶναι ἡ ὀρθή προσέγγιση τοῦ θέματος.
Ή υγειονομική επιτροπή ἀναφέρει στό πόρισμά τῆς ὅτι έλαβε υπόψη τῆς τήν ὅλη κατάσταση τῆς υγείας τοῦ Morbelli, στά δέ συμπεράσματά τῆς φαίνεται νά περιλαμβάνει καί εκτίμηση τῆς ψυχικῆς βλάβης, εφόσον δέ γνωρίζουμε καμία καθαρά σωματική βλάβη μόνιμης φύσεως πού νά προκύπτει ἀπό τό ἀτύχημα.
Φαίνεται νά ἀπομένει ένας δευτερεύων Ισχυρισμός, ὅτι δηλαδή, εφόσον ὁ Ιατρός Glaesener πείσθηκε ἀπό τους δύο άλλους Ιατρούς νά ἀλλάξει γνώμη, τό τελικό συμπέρασμα ἐμπεριέχει ελάττωμα. 'Εφόσον ή άποψη τῆς πλειοψηφίας τῶν μελών τῆς επιτροπής εἶναι ὀρθή δέ νομίζω ὅτι υπάρχει λόγος ακυρώσεως τῆς ἀποφάσεως τῆς 'Επιτροπής.
Γιά τους λόγους αυτούς σχημάτισα τή γνώμη ὅτι δέν πρέπει νά τεθούν ὑπό ἀμφισβήτηση τά πορίσματα τῆς υγειονομικῆς επιτροπής.
Ό δικηγόρος τοῦ Morbelli επισύρει τήν προσοχή τοῦ Δικαστηρίου στό γεγονός ὅτι ὁ ιατρός Semiller θεώρησε, τό Σεπτέμβριο τοῦ 1978, ὅτι ἡ κατάσταση τοῦ προσφεύγοντος σταθεροποιήθηκε, ἐνῶ ἡ υγειονομική επιτροπή καθορίζει τό Φεβρουάριο τοῦ ίδιου χρόνου. Ή διαφορά πάντως, δέν έχει καμία σημασία γιά τόν υπολογισμό τοῦ ποσῦο πού ὀφείλεται στόν Morbelli, σύμφωνα πρός τους κανόνες περί ἀσφαλίσεως τῶν υπαλλήλων. Δύναται ὅμως νά έχει σημασία γιά νά καθοριστεί ἄν ό προσφεύγων δικαιούται δεδουλευμένους τόκους υπερημερίας ἐπί τοῦ κεφαλαίου πού τοῦ ὀφείλεται, σύμφωνα μέ αυτές τίς διατάξεις, ἡ ἀποζημίωση πού νά καλύπτει τήν υποτίμηση τοῦ νομίσματος κατά τους μήνες αυτούς.
Ή ἀρχή πού διέπει τήν επιδίκαση τόκων σέ υποθέσεις ὅπως ἡ παρούσα, τέθηκε ἀπό τό Δικαστήριο στην υπόθεση 101/74 Kurrer κατά Συμβουλίου (1976) ECR 259 έως 269:
«Όταν δέν υπάρχει στόν κανονισμό περί τῆς υπηρεσιακής καταστάσεως τῶν υπαλλήλων ἡ στη σύμβαση ἀσφαλίσεως, διάταξη πού νά προβλέπει ρητά την καταβολή τόκων, ὁ προσφεύγων φέρει τό βάρος τῆς ἀποδείξεως ὅτι ἡ καθυστέρηση καταβολῆς της ἀποζημιώσεως ὀφείλεται σέ πταίσμα τῆς 'Επιτροπής, τό όποιο τοῦ προξένησε ζημία.»
Τό χρονικό διάστημα μεταξύ τοῦ ἀτυχήματος καί τῆς εκδικάσεως τῆς υποθέσεως ἀπό τό Δικαστήριο, εἶναι σημαντικό. Όμως τό γεγονός αυτό, άνευ έτερου, δέ δικαιολογεῖ τό συμπέρασμα ὅτι ἡ 'Επιτροπή υπέπεσε σέ πταῖσμα. Σύμφωνα μέ τήν πιό ευνοϊκή γιά τόν Morbelli άποψη, φαίνεται ὅτι μεσολάβησαν λιγότερο ἀπό πέντε μήνες μεταξύ τοῦ χρονικοῦ σημείου κατά τό όποιο ἡ κατάσταση τῆς υγείας τοῦ Morbelli σταθεροποιήθηκε καί τῆς 6ης 'Ιουλίου 1978, ὅταν γιά πρώτη φορά τοῦ προτάθηκε ἀποζημίωση 95064 BFR. Ή εξέταση του ἀπό τρεις εἰδικούς πού διόρισε ἡ 'Επιτροπή καί ἡ επανάληψη τῆς πρώτης προτάσεως ἀποζημιώσεως ἀκολούθησε σέ διάστημα λιγότερο ἀπό τέσσερις μήνες. Ή σύγκληση τῆς υγειονομικής επιτροπής καί ἡ έκδοση τοῦ πορίσματός τῆς έγιναν μέσα στό διάστημα ἑνός έτους. Αύτη ἡ χρονική σειρά πού τηρήθηκε δέ δύναται, άνευ ἑτερου, νά ὁδηγήσει στό συμπέρασμα ὅτι ἡ 'Επιτροπή υπέπεσε σέ πταίσμα.
Ό προσφεύγων ζητά τέλος ἀπό τό Δικαστήριο ἀποζημίωση γιά τή ζημία πού υπέστη λόγω τῆς μειώσεως τῆς ἀγοραστικής ἀξίας τοῦ βελγικοῦ φράγκου. Προβάλλει τό αίτημα αυτό, βάσει τοῦ άρθρου 73 τοῦ κανονισμοῦ υπηρεσιακής καταστάσεως, τό ὁποῖο προβλέπει ὅτι σέ περίπτωση μόνιμης μερικής ἀναπηρίας ὁ υπάλληλος δικαιούται ἀποζημιώσεως, πού υπολογίζεται ἐπί τοῦ βασικοῦ μηνιαίου μισθοῦ πού ελάμβανε κατά τους δώδεκα μήνες πού προηγήθηκαν τοῦ ἀτυχήματος. Αυτό μοῦ φαίνεται επιχείρημα πού δέ δύναται νά υποστηριχθεί, έκτός ἄν εἶναι σέ θέση νά ἀποδείξει (πράγμα πού δέν έπραξε), ὅτι ή 'Επιτροπή ὑπαιτίως παρέλειψε νά τοῦ προτείνει τήν ἀποζημίωση πού δικαιούται, πρίν ἀπό τίς 6 'Ιουλίου 1978. Δέν κρίνω ἀναγκαίο νά ἀποφανθεῖ τό Δικαστήριο ἐπί τοῦ ζητήματος, ἄν τό γεγονός αυτό θά μπορούσε νά στοιχειοθετήσει προσφυγή.
Είμαι συνεπώς τῆς γνώμης ὅτι, ἡ προσφυγή πρέπει νά κριθεί παραδεκτή άλλά ἀβάσιμη. Κατ' ἀκολουθία, νομίζω ὅτι πρέπει ὁ Morbelli νά καταδικασθεί νά φέρει τα δικαστικά του έξοδα, συμφώνως πρός τό άρθρο 69 παράγραφος 2 τοῦ κανονισμοῦ διαδικασίας καί ἡ Ἐπιτροπή νά καταδικασθεί νά φέρει τά δικαστικά τῆς έξοδα σύμφωνα πρός τό άρθρο 70 τοῦ ἐν λόγω κανονισμοῦ.
(
1
)	Μετάφραση ἀπό τά ἀγγλικά.