BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Seachtú Dlísheomra)
17 Deireadh Fómhair 2024 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Beartas sóisialta – Cóir chomhionann san fhostaíocht agus sa tslí bheatha – Airteagal 21 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – Treoir 2000/78/CE – Airteagal 2(2)(a) agus Airteagal 6(1) – Toirmeasc ar idirdhealú ar fhorais aoise – Uasteorainn aoise 60 bliain don chéad cheapachán mar dhlíodóir arna choimisiúnú mar nótaire – Poist fholmha de dheasca easpa iarrthóirí níos óige – Réasúnaithe – Cineál oiriúnach agus riachtanach)
I gCás C‑408/23,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ó Oberlandesgericht Köln (an Ardchúirt Réigiúnach, Köln, an Ghearmáin), trí bhreith an 27 Meitheamh 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 4 Iúil 2023, sna himeachtaí
Rechtsanwältin und Notarin
v
Präsidentin des Oberlandesgerichts Hamm,
tugann AN CHÚIRT (an Seachtú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: F. Biltgen (Rapóirtéir), Uachtarán an Chéad Dlísheomra, ag feidhmiú mar Uachtarán an Seachtú Dlísheomra, M. L. Arastey Sahún, Uachtarán an Chúigiú Dlísheomra, agus J. Passer.  Breitheamh,
Abhcóide Ginearálta: M. Szpunar,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        Rechtsanwältin und Notarin, ag J.- J. Menge, Rechtsanwalt,
–        Präsidentin des Oberlandesgerichts Hamm, ag U. Karpenstein agus R. Sangi, Rechtsanwälte,
–        Rialtas na Gearmáine, ag J. Möller, M. Hellmann agus J. Simon, i gcáil Gníomhairí,
–        an Coimisiún Eorpach, ag F. Clotuche-Duvieusart agus E. Schmidt, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagal 6(1) de Threoir 2000/78/CE ón gComhairle an 27 Samhain 2000 lena mbunaítear creat ginearálta le haghaidh na córa comhionainne san fhostaíocht agus sa tslí bheatha (IO 2000 L 303, lch. 16), agus Airteagal 21 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir Rechtsanwältin und Notarin agus Präsidentin des Oberlandesgerichts Hamm (Uachtarán na hArdchúirte Réigiúnaí Hamm, an Ghearmáin) maidir le diúltú an Uachtaráin d’iarratas an iarratasóra sna príomhimeachtaí do phost mar dhlíodóir arna choimisiúnú mar nótaire.
An dlí lena mbaineann
Treoir 2000/78,
3        Léitear Airteagal 1 de Threoir 2000/78/CE, mar a leanas:
‘Is é is cuspóir don Treoir seo creat ginearálta a bhunú chun idirdhealú ar fhorais reiligiúin nó chreidimh, mhíchumais, aoise nó ghnéaschlaonta maidir le fostaíocht agus slí bheatha a chomhrac, d’fhonn phrionsabal na córa comhionainne sna Ballstáit a chur chun feidhme.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4        Foráiltear le hAirteagal 2 den Treoir sin:
‘1.      Chun críocha na Treorach seo, ciallóidh “prionsabal na córa comhionainne” nach ndéanfar aon idirdhealú díreach ná indíreach bunaithe ar aon cheann de na forais dá dtagraítear in Airteagal 1.
2.      Chun críocha mhír 1:
(a)      measfar go dtarlaíonn idirdhealú díreach i gcás ina gcaitear le duine amháin le níos lú fabhair ná mar a chaitear, a caitheadh nó mar a chaithfí le duine eile, i gcás inchomparáide, ar aon cheann de na forais dá dtagraítear in Airteagal 1;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5        Foráiltear le hAirteagal 3 den Treoir sin, dar teideal ‘Raon feidhme’, an méid seo a leanas:
‘1.      Laistigh de theorainneacha na n‑inniúlachtaí arna dtabhairt don [Aontas Eorpach], beidh feidhm ag an Treoir seo i leith gach duine, maidir leis an earnáil phoiblí agus leis an earnáil phríobháideach araon, lena n‑áirítear comhlachtaí poiblí, i ndáil leis an méid seo a leanas:
(a)      na coinníollacha rochtana ar fhostaíocht, ar ghníomhaíochtaí mar dhaoine féinfhostaithe nó ar obair, lena n‑áirítear na critéir roghnúcháin agus na coinníollacha earcaíochta, gan beann ar an mbrainse ghníomhaíochta, agus ar gach leibhéal den ordlathas gairmiúil, lena n‑áirítear ardú céime;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6        Foráiltear le hAirteagal 6(1) den Treoir chéanna:
In ainneoin Airteagal 2(2), féadfaidh na Ballstáit a fhoráil nach ionann difríochtaí sa chóir ar fhorais aoise agus idirdhealú i gcás a bhfuil bonn cirt oibiachtúil agus réasúnach leo, faoin dlí náisiúnta, trí chuspóir dhlisteanach, go háirithe trí chuspóirí dlisteanacha an bheartais fostaíochta, an mhargaidh saothair agus na hoiliúna gairmiúla, agus i gcás ina bhfuil na bealaí chun an cuspóir sin a bhaint amach oiriúnach agus riachtanach.
Féadfar a áireamh ar na difríochtaí sa chóir seo ach go háirithe:
(a)      coinníollacha rochtana speisialta ar fhostaíocht agus ar oiliúint ghairmiúil a chur ar fáil, san fhostaíocht agus sa tslí beatha, lena n‑áirítear coinníollacha maidir leis an dífhostú agus leis an bpá, do dhaoine óga, d’oibrithe scothaosta agus do dhaoine a bhfuil freagrachtaí cúraim orthu, d’fhonn a lánpháirtiú proifisiúnta a spreagadh nó chun go ndéanfar iad a chosaint;
(b)      coinníollacha íosta aoise, taithí ghairmiúil nó sinsearacht san oibre a shocrú, maidir leis an rochtain ar fhostaíocht nó ar shochair eile fostaíochta;
(c)      aois uasta le haghaidh earcaíocht a shocrú, atá bunaithe ar an oiliúint is gá don phost lena mbaineann nó an gá le tréimhse fostaíochta réasúnach sula rachaidh siad ar scor.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Gearmáine
7        Le hAirteagal 3 den Bundesnotarordnung (Cód Feidearálach do Nótairí), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘BNotO’), sonraítear:
‘1.      Ceapadh na nótairí don saol, feidhmíonn siad a bhfeidhmeanna nótaire mar phríomhghairm (nótairí mar phríomhghairm).
2.      Sna ceantair bhreithiúnacha, an 1 Aibreán 1961, nuair nár feidhmíodh ról an nótaire ach ar bhonn coimhdeach, is iad na dlíodóirí amháin a bhféadfaí a cheapadh d’fheidhmeanna nótaire, ar feadh tréimhse a gcleamhnachta leis an gcomhlachas barra atá inniúil don cheantar breithiúnach lena mbaineann, chun a bhfeidhmeanna nótaire a fheidhmiú go comhuaineach lena gcleachtas dlí (dlíodóir arna choimisiúnú mar nótaire).’
8        Foráiltear le hAirteagal 4 den BNotO:
‘Ceapfar an oiread nótairí lena bhfuil gá leo ar son riar chuí an cheartais. Tugtar aird go háirithe ar an ngá le rochtain leordhóthanach a áirithiú do na dlíthithe ar sheirbhísí nótaire agus le struchtúr aoise cothrom chomhaltaí na gairme sin a chaomhnú.’
9        Is mar a leanas a léifear Airteagal 5 den BNotO:
1.      Ní fhéadfar ach na daoine atá inniúil go pearsanta agus go gairmiúil feidhmeanna nótaire a fheidhmiú a cheapadh. [...]
[...]
4.      Maidir leis an té atá 60 bliain d’aois slán acu nuair atá an spriocdháta d’iarratais istigh i ndáil le post mar nótaire, ní féidir iad a cheapadh mar nótaire den chéad uair.
5.      Éilíonn inniúlacht ghairmiúil údarú roimh ré a dheonú chun dualgais bhreithimh a fheidhmiú i gcomhréir leis an Deutsches Richtergesetz [(Dlí na Gearmáine maidir le stádas na mbreithiúna)]. [...]’
10      Leagtar síos le ráiteas míniúcháin an BNotO (Bundestagsdrucksache (pháipéar clóite an Bundestag) 11/6007, lch. 10), maidir le hAirteagal 5(4) den BNotO:
‘Is é is aidhm do thabhairt isteach na huasteorann aoise 60 bliain – go háirithe i bhfianaise an mhéadaithe a bhaineann le haois ar an deacracht a bhaineann le gairm an nótaire a fhoghlaim – ná athrú minic na n‑oifigeach ar mhaithe le leanúnachas [sa ghairm] a chosc. Ag an am céanna, tugann sé aghaidh ar riosca aosaithe daonra i ngairm an nótaire.
Os rud é nach mbaineann foghlaim na gairme le hábhair nuair is mian le hiar-nótaire a bheith athcheaptha nó nuair is mian le nótaire a bheith ceaptha in áit eile, níl an uasteorainn aoise beartaithe a bheith infheidhme ach amháin maidir le ceapacháin chéaduaire.’
11      Le hAirteagal 5b den BNotO, sonraítear i mír 1:
‘Ní fhéadfar daoine a cheapadh mar dhlíodóirí arna gcoimisiúnú mar nótairí ach amháin, nuair atá an spriocdháta d'iarratais istigh:
1.      má ghníomhaigh sé mar dhlíodóir le haghaidh cliaint éagsúla ar feadh 5 bliana ar a laghad agus ar scála nach scála neamhshuntasach é,
2.      má shaothraigh sé an ghníomhaíocht dá dtagraítear i mír 1 ar feadh ar a laghad trí bliana gan bhriseadh sa dhlínse nótaire lena mbaineann,
3.      má éirigh leis sa scrúdú gairme do nótairí [...] agus
4.      má ghlac sé páirt, ag tosú ón mbliain féilire tar éis ar éirigh leis sa scrúdú gairme nótaire, i gcúrsaí oiliúna a bhí dírithe go sonrach ar nótairí, arna n‑eagrú ag dlísheomraí na nótairí nó na n‑eagraíochtaí gnó, ar feadh ar a laghad 15 uair gach bliain.’
12      Foráiltear le hAirteagal 48a den BNotO:
‘Sroicheann nótairí aois scoir ag deireadh na míosa ina sroicheann siad 70 bliain d’aois.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
13      Rinne an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí iarratas ar phost mar dhlíodóir arna choimisiúnú mar nótaire sa limistéir Amtsgericht (an Chúirt Dúiche, an Ghearmáin) inar oibrigh sé mar dhlíodóir le níos mó ná 3 bliana. Diúltaíodh don iarratas sin ar an bhforas go raibh sé níos sine ná 60 bliain d’aois ag an spriocdháta d’iarratais a chur isteach.
14      Rinne an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí achomharc i gcoinne an chinnidh sin os comhair Oberlandesgericht Köln (an Ardchúirt Réigiúnach, Köln, an Ghearmáin), an chúirt a rinne an tarchur.
15      Sonraíonn an chúirt sin, i gcodarsnacht leis na nótairí a fheidhmíonn a bhfeidhmeanna nótaire go príomhúil (hauptberufliche Notare), gur fheidhmigh dlíodóirí mar dhlíodóir arna choimisiúnú mar nótaire (Anwaltsnotare) in éineacht lena ngairm dlíodóra. Ní féidir leis na dlíodóirí sin, i bprionsabal, iarratas a chur isteach ar phost mar dhlíodóir arna choimisiúnú mar nótaire ach amháin sa limistéar Amtsgericht (an Chúirt Dúiche) inar bhfeidhmíonn siad a ngairm dlíodóra le níos mó ná 3 bliana. Is léir ón ordú tarchuir chomh maith a thiocfaidh deireadh le cúram dlíodóra arna choimisiúnú mar nótaire, de bhun Airteagal 48a den BNotO, i gcás a bhaineann an duine lena mbaineann 70 bliain d’aois amach.
16      Tá líon na bpost mar nótaire i limistéar Amtsgericht (an Chúirt Dúiche) bunaithe ar an éileamh ar sheirbhísí nótaire, agus ag an am céanna ag cothabháil struchtúr aoise cothrom. In 2022, fógraíodh ceithre phost mar nótairí sa limistéar Amtsgericht (an Chúirt Dúiche), áit a raibh an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí ag feidhmiú mar dhlíodóir. Níor chomhlíonadh ach post amháin, bhí na poist eile folamh de bharr easpa iarrthóirí a chomhlíonaigh na coinníollacha uile le haghaidh rochtain ar an bpost sin.
17      Maíonn an chúirt a rinne an tarchur gur dócha, sa todhchaí, nach bhféadfar gach post mar dhlíodóirí arna gcoimisiúnú mar nótairí a líonadh sa limistéar Amtsgericht (an Chúirt Dúiche) atá i gceist, toisc nach bhfuil dóthain iarrthóirí a chomhlíonann na coinníollacha riachtanacha chun bheith cheaptha don phost sin. Chomh maith leis sin, in 2023, fógraíodh cúig phost nótaire sa limistéar sin nuair is dócha nach líonfar ach dhá cheann acu. Ní ainmneofáí ach 39 n‑iarrthóir do na 69 bpost a fógraíodh in 2023 le haghaidh na limistéir Amtsgerichte (na Cúirteanna Dúiche) uile faoi dhlínse an chosantóra sna príomhimeachtaí agus sa limistéar a ceapadh na dlíodóirí arna gcoimisiúnú mar nótairí. Bheadh líon na bpost nótaire nach bhféadfar a líonadh inchomparáide ar fud na críche cónaidhme agus glan ó na ceirtleáin mhóra. An méid sin ráite, leagann an chúirt a rinne an tarchur béim nach mbeadh sé d’éifeacht ag neamhlíonadh na bpost nótaire fógartha go fóill nárbh fhéidir le hionstraimí nótaire a shuí nó nárbh fhéidir iad a shuí ach le moill shuntasach.
18      Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, agus í á chur san áireamh go saothraítear leis an bhforáil náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí, eadhon Airteagal 5(4) den BNotO, cuspóirí dlisteanacha de bhun Airteagal 6 de Threoir 2000/78, i bhfianaise bhreithiúnas an 3 Meitheamh 2021, Ministero della Giustizia (Nótairí) (C‑914/19, EU:C:2021:430), an gá an fhoráil sin a mheas amhail go dtéann sí thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí atá á saothrú a bhaint amach, toisc nach gceadaítear aon idirdhealú ar uasteorainn aoise a leagtar síos ann, fiú nuair nach féidir le hiarrthóirí níos óige roinnt post a líonadh.
19      Sna himthosca seo, chinn Oberlandesgericht Köln (an Ardchúirt Réigiúnach, Köln) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
1.      An gcaithfear Airteagal 21 den [Chairt] agus Airteagal 6(1) de [Threoir 2000/78/CE] a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta lena n‑ordaítear go héigeantach nach bhféadfaí duine a bhfuil 60 bliain d’aois slán aige nó aici nuair atá an spriocdháta d’iarratais istigh i ndáil le post mar nótaire in ann a cheapadh den chéad uair ar phost mar dhlíodóir arna choimisiúnú mar nótaire, cé go mbeidh roinnt post fós ar fáil toisc nach bhfuil aon iarratasóir níos óige atá oiriúnach ann sa limistéar Amtsgericht (an Chúirt Dúiche) ina raibh nós imeachta um iarratais ar bun agus nach gceadaítear d’iarratasóirí i limistéar Amtsgerichte (na Cúirteanna Dúiche) eile iarratas a dhéanamh?
2.      An gcaithfear freagra dearfach a thabhairt ar Cheist 1 má táthar ag súil leis nach mbeifear, sa bhliain dar gcionn arís, in ann roinnt post fógartha mar dhlíodóir arna choimisiúnú mar nótaire sa limistéar chéanna le Amtsgericht (an Chúirt Dúiche) a líonadh le hiarratasóirí oiriúnacha faoi 60 bliain d’aois?
3.      An gcaithfear freagra dearfach a thabhairt ar Cheist 1 ar aon chaoi toisc go bhfuiltear ag súil leis freisin nach mbeifear in ann arís agus arís eile, i limistéar Amtsgerichte (na Cúirteanna Dúiche) eile lasmuigh de limistéir uirbeacha, gach post fógartha mar Anwaltsnotar a líonadh le hiarratasóirí oiriúnacha faoi 60 bliain d’aois?
4.      An é nach bhfuil sárú ar Airteagal 21 den [Chairt] ná Airteagal 6(1) de Threoir 2000/78 ann i gcás go bhfuil soláthar seirbhísí nótaire sa limistéar chéanna de Amtsgericht (an Chúirt Dúiche) á áirithiú, cé nach bhfuil an post mar dhlíodóir arna choimisiúnú mar nótaire tugtha d’iarratasóir atá níos mó ná 60 bliain d’aois mar gheall ar a aois nó a haois amháin agus go bhfuil roinnt post fós ar fáil?’
Na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
An chéad cheist agus an ceathrú ceist
20      Maidir leis an gcéad cheist agus leis an gceathrú ceist, ar cheart iad a scrúdú lena chéile, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 6(1) de Threoir 2000/78, arna léamh i bhfianaise Airteagal 21 den Chairt, le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforáiltear d’uasteorainn aoise 60 bliain don chéad cheapachán ar phost mar dhlíodóir arna choimisiúnú mar nótaire.
21      Mar réamhbharúil, ba cheart a mheabhrú, ar thaobh amháin, go gcumhdaítear toirmeasc ar aon idirdhealú ar bhonn aoise, go háirithe, in Airteagal 21 den Chairt agus gur cuireadh an toirmeasc sin in iúl i Threoir 2000/78 i réimse na fostaíochta agus an mhargaidh saothair (breithiúnas an 3 Meitheamh 2021, Ministero della Giustizia (Nótairí), C‑914/19, EU:C:2021:430, mír 19 agus an cásdlí dá dtagraítear). Dá bhrí sin, ba cheart a fhíorú má thagann an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí faoi raon feidhme Threoir 2000/78.
22      I ndáil leis an méid sin, trína leagan síos nach mbeadh na daoine a shroich 60 bliain d’aois nuair atá an spriocdháta d’iarratais istigh i ndáil le post mar nótaire ceaptha mar dhlíodóir arna choimisiúnú mar nótaire don chéad uair, bíonn tionchar ag Airteagal 5(4) den BNotO ar chritéir roghnúcháin na ndaoine sin. Dá bhrí sin, ní mór an fhoráil sin a mheas amhail go leagadh síos léi na rialacha maidir le rochtain ar ghníomhaíochtaí mar dhaoine féinfhostaithe, i gcomhréir le hAirteagal 3(1)(a) de Threoir 2000/78 agus, dá thoradh sin, go dtagann sé faoi raon feidhme Threoir 2000/78 (féach, chuige sin, breithiúnais an 13 Samhain 2014, Vital Pérez, C‑416/13, EU:C:2014:2371, mír 30, agus an 2 Aibreán 2020, Comune di Gesturi, C‑670/18, EU:C:2020:272, míreanna 22 go 24).
23      Ar an taobh eile, is tábhachtach a thabhairt faoi deara, sa chás sin, nach bhfuil sé faoi chonspóid go bhfuil an chóir is lú fabhar do dhaoine áirithe ná an chóir óna thairbhigh daoine eile i gcásanna inchomparáide ina éifeacht ag an gcoinníoll aoise dá bhforáiltear san fhoráil náisiúnta lena mbaineann, eadhon Airteagal 5(4) den BNotO, ar an bhforas amháin gur shroich siad 60 bliain d’aois. Leis an bhforáil sin, tugtar isteach éagsúlacht sa chóir bunaithe go díreach ar aois, de réir bhrí Airteagal 1 agus Airteagal 2(2)(a) de Threoir 2000/78 (féach, chuige sin, breithiúnais an 13 Samhain 2014, Vital Pérez, C‑416/13, EU:C:2014:2371, mír 33, agus ordú an 17 Samhain 2022, PF (Aoisteorainn maidir le síceolaithe a earcú do na póilíní), C‑569/21, EU:C:2022:910, mír 49 agus an cásdlí dá dtagraítear).
24      Maidir leis an gceist an bhféadfadh údar a thabhairt don difríocht sa chóir sin de bhun Airteagal 6(1) de Threoir 2000/78, ba cheart a mheabhrú go bhforáiltear sa chéad fhomhír den mhír sin nach idirdhealú iad na difríochtaí sa chóir ar fhorais aoise nuair atá údar oibiachtúil agus réasúnach leo, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, le cuspóir dlisteanach bunaithe, go háirithe, ar an mbeartas fostaíochta, ar an margadh saothair agus ar an oiliúint ghairmiúil, agus má tá na modhanna chun an cuspóir sin a bhaint amach oiriúnach agus riachtanach. In Airteagal 6(1)(c) den Treoir sin, luaitear gur féidir na difríochtaí sa chóir a áireamh, inter alia, ‘aois uasta le haghaidh earcaíocht a shocrú, atá bunaithe ar an oiliúint is gá don phost lena mbaineann nó an gá le tréimhse fostaíochta réasúnach sula rachaidh siad ar scor’.
25      Sa chás sin, is léir ó mheabhrán míniúcháin BNotO chomh maith le cásdlí an Bundesgerichtshof (an Chúirt Bhreithiúnais Chónaidhme, an Ghearmáin), gurb é cuspóir na reachtaíochta náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí, ar an gcéad dul síos, chun feidhmiú leanúnach na gairme nótaire ar feadh tréimhse atá fada go leor sula rachaidh siad ar scor a áirithiú chun riarachán breithiúnach éifeachtach agus neamhspleách a áirithiú, ar an dara dul síos, post ardchaighdeánach nótaire a áirithiú sa mhéid nach bhfuil gá ar na dlíodóirí taithí a fháil le gairm nár fheidhmigh siad riamh, le linn a mblianta deireanacha sa saol gairmiúil agus, ar an tríú dul síos, struchtúr aoise cothrom chun athnuachan ó ghlúin go glúin de phost nótaire a éascú a áirithiú.
26      I ndáil leis an méid sin, ba cheart a mheabhrú, ón tús, nach ionann agairt chomhuaineach roinnt cuspóirí, atá nasctha go dlúth lena chéile nó atá leagtha amach in ord tábhachtach agus bac ar chuspóir dlisteanach a bheith ann, de réir bhrí Airteagal 6(1) de Threoir 2000/78 (breithiúnas an 2 Aibreán 2020, Comune di Gesturi, C‑670/18, EU:C:2020:272, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear).
27      Maidir leis an gcuspóir, ar an gcéad dul síos, i ndáil le feidhmiú leanúnach ghairm an nótaire a áirithiú ar feadh tréimhse atá fada go leor sula rachaidh siad ar scor d’fhonn riaracháin breithiúnach éifeachtach agus neamhspleách a áirithiú, ba cheart a thabhairt faoi deara gur chinn an Chúirt cheana féin, go bunúsach, go dtagann cuspóir den sórt sin faoi Airteagal 6(1)(c) de Threoir 2000/78 lenar féidir aois uasta le haghaidh earcaíocht a shocrú, atá bunaithe ar an oiliúint is gá don phost lena mbaineann nó an gá le tréimhse fostaíochta réasúnach sula rachaidh siad ar scor (féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Meitheamh 2021, Ministero della Giustizia (Nótairí), C‑914/19, EU:C:2021:430, mír 33).
28      Ina dhiadh sin, i ndáil leis an gcuspóir maidir le post ardchaighdeánach nótaire a áirithiú agus, mar sin, feidhmiú cuí sainphribhléidí nótaire a áirithiú, ní mór a thabhairt faoi deara gur léir ó chásdlí na Cúirte a bhféadfar cuspóir den sórt sin a mheas mar chuspóir dlisteanach i gcomhréir le hAirteagal 6(1) de Threoir 2000/78 (féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Meitheamh 2021, Ministero della Giustizia (Nótairí), C‑914/19, EU:C:2021:430, míreanna 34 agus 40).
29      Ar deireadh, maidir le cuspóir arb é is aidhm dó struchtúr aoise cothrom a áirithiú agus é mar aidhm leis athnuachan ó ghlúin go glúin de phost nótaire a éascú, ba cheart a mheabhrú gur chinn an Chúirt go comhsheasmhach nach féidir amhras a chur go réasúnta ar dhlisteanacht chuspóir leasa ghinearálta den sórt sin maidir leis an mbeartas fostaíochta, toisc go bhfuil sé i measc na gcuspóirí a leagtar amach sa chéad fhomhír d’Airteagal 6(1) de Threoir 2000/78 agus, i gcomhréir leis an gcéad fhomhír d’Airteagal 3(3) CAE, is ceann de na críocha arna shaothrú ag an Aontas é ardleibhéal fostaíochta a chur chun cinn (breithiúnas an 3 Meitheamh 2021, Ministero della Giustizia (Nótairí), C‑914/19, EU:C:2021:430, mír 36 agus an cásdlí dá dtagraítear).
30      Ina theannta sin, ba cheart a chur i bhfios gur chuspóir dlisteanach beartais shóisialta nó fhostaíochta na mBallstát é an t‑earcú a chur chun cinn agus rochtain ar ghairm, go háirithe chun rochtain do dhaoine óga chun dul i mbun oibre na gairme sin a spreagadh (féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Meitheamh 2021, Ministero della Giustizia (Nótairí), C‑914/19, EU:C:2021:430, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).
31      Go háirithe, d’fhéadfadh an cuspóir chun struchtúr aoise cothrom a bhunú idir na daoine óga is nótairí agus na nótairí scothaosta chun ceapachán agus ardú céime na ndaoine óga a spreagadh, bainistíocht na gceapachán a bharrfheabhsú agus ar an gcaoi sin na díospóidí breithiúnacha a d’fhéadfadh a bheith ann ar chumas na nótairí a gcuid oibre a dhéanamh thar aois áirithe, agus é d’aidhm seirbhís d’ardchaighdeán i réimse an nótaire a chur ar fáil, a bheith ina chuspóir dlisteanach beartais fostaíochta agus margadh saothair (féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Meitheamh 2021, Ministero della Giustizia (Nótairí), C‑914/19, EU:C:2021:430, mír 38 agus an cásdlí dá dtagraítear).
32      Dá thoradh sin, ní mór na cuspóirí atá á saothrú sa chás seo ag an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí, go bunúsach, a mheas mar gur dócha go dtabharfar údar oibiachtúil réasúnta le cóir éagsúil go fíreach ar bhonn aoise.
33      An méid sin ráite, de réir na téarmaí sa chéad fhomhír d’Airteagal 6(1) de Threoir 2000/78, is gá fós á áirithiú an bhfuil na modhanna arna gcur chun feidhme chun na cuspóirí sin a bhaint amach ‘oiriúnach agus riachtanach’.
34      Maidir le cineál ‘oiriúnach’ na reachtaíochta náisiúnta, sa chéad áit, amhail an uasteorainn aoise atá i gceist sna príomhimeachtaí, ní mór a thabhairt faoi deara, ar thaobh amháin, gur rud coiteann é go bhfágann an reachtaíocht sin go bhféadfaí a áirithiú gur féidir le hiarrthóirí do ról an nótaire an ról sin a fheidhmiú ar feadh tréimhse 10 mbliana ar a laghad roimh an aois scoir éigeantach a bhaint amach, atá socruithe sa chás seo ar 70 bliain d’aois, agus go bhfaigheann na nótairí an taithí is gá chun seirbhís d’ardchaighdeán a chur ar fáil. Fágann sé sin nach mór an reachtaíocht sin a mheas mar reachtaíocht atá oiriúnach chun an cuspóir maidir le feidhmiú leanúnach na gairme nótaire ar feadh tréimhse atá fada go leor sula rachaidh siad ar scor a áirithiú chun riarachán breithiúnach éifeachtach agus neamhspleách a áirithiú chomh maith le feidhmiú cuí sainphribhléidí nótairí a áirithiú.
35      Ní mór a thabhairt faoi deara, ar an taobh eile, chinn an Chúirt cheana féin gurb iomchuí teorainn aoise de 50 bliain d’aois le haghaidh cead isteach sa chomórtas chun rochtain a fháil ar ghairm nótaire chun an cuspóir athnuachan ó ghlúin go glúin agus athbheochan na gairme sin a éascú a bhaint amach (breithiúnas an 3 Meitheamh 2021, Ministero della Giustizia (Nótairí), C‑914/19, EU:C:2021:430, mír 49 agus an cásdlí dá dtagraítear). Ní mór teacht ar an gconclúid chéanna, a fortiori, maidir leis an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí, ar dá réir nach féidir duine a shroich 60 bliain d’aois nuair atá an spriocdháta d’iarratais istigh i ndáil le post mar nótaire a cheapadh mar dhlíodóir arna choimisiúnú mar nótaire don chéad uair.
36      Maidir le cineál ‘riachtanach’ na reachtaíochta náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí, sa dara háit, tá sé tábhachtach a mheabhrú gurb é ról údaráis inniúla na mBallstát cothromaíocht cheart a bhaint amach idir na leasanna éagsúla lena mbaineann, ag tabhairt faoi deara nach mór aird ar leith a thabhairt do rannpháirtíocht na n‑oibrithe scothaosta sa saol gairmiúil agus, ar an gcaoi sin, sa saol eacnamaíoch, cultúrtha agus sóisialta. Cuirtear éagsúlacht sa fostaíocht chun chinn ach go háirithe leis na daoine sin a choinneáil sa saol gníomhach. Mar sin féin, ní mór leas na ndaoine sin a choinneáil gníomhach a chur san áireamh, i gcomhréir le leasanna eile a d’fhéadfadh a bheith éagsúil (féach, chuige sin, breithiúnas an 2 Aibreán 2020, Comune di Gesturi, C‑670/18, EU:C:2020:272, míreanna 43 agus 44 agus an cásdlí dá dtagraítear). Dá bhrí sin, nuair is gá scrúdú a dhéanamh maidir le cibé an dtéann beart amhail an beart atá i gceist sna príomhimeachtaí thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir saothraithe a bhaint amach, ní mór don bhreitheamh náisiúnta, ní hamháin inniúlacht na ndaoine lena mbaineann chun an ghairm a dhéanamh, ach freisin an dochar a bhféadfaí a dhéanamh do na daoine sin leis an reachtaíocht sin a chur san áireamh.
37      Sa chás seo, ar an gcéad dul síos, ba cheart a thabhairt faoi deara nach ndéantar foráil sa reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí, atá éagsúil ón reachtaíocht ar a rinneadh scrúdú ina leith i míreanna 45 agus 46 de bhreithiúnas an 3 Meitheamh 2021, Ministero della Giustizia (Nótairí) (C‑914/19, EU:C:2021:430), maidir le fad íosta ról an nótaire a fheidhmiú chun tairbhe a bhaint as pinsean scoir. Ag an am céanna, socraítear an teorainn aoise don chéad cheapachán ar ról an nótaire ag 60 bliain d’aois, ós rud é, sa chás as ar eascair an breithiúnas sin, go raibh uasteorainn aoise socraithe ag 50 bliain d’aois. Dá bhrí sin, tá éifeacht an teorainn aoise socraithe ag 60 bliain d’aois ar ghairm na daoine lena mbaineann, ina hiomláine, i bhfad níos lú. Ba cheart a mheas mar sin, prima facie, nach dtéann an reachtaíocht sin thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí a bhaint amach chun feidhmiú leanúnach ghairm an nótaire ar feadh tréimhse atá fada go leor sula rachaidh siad ar scor a áirithiú chun feidhmiú cuí sainphribhléidí nótairí a áirithiú.
38      I ndáil leis an méid sin, is faoin gcúirt a rinne an tarchur a bheidh sé a áirithiú, mar a chuir rialtas na Gearmáine in iúl, an mbaineann na héifeachtaí díobhálacha a eascraíonn as an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí, is é sin, beagnach go heisiach cásanna inar chóir ról na nótairí a fheidhmiú de bhreis ar ghníomhaíocht dlíodóra arna bhunú cheana agus nach dtéann i bhfeidhm ar dhul chun cinn gairme na ndaoine lena mbaineann agus a gcearta pinsin ach ar mhéid imeallach.
39      Ansin, maidir leis an gceist an bhfuil gá leis an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí lena áirithiú go bhfuil fad na gníomhaíochta inmharthana éifeachtúil agus eacnamaíoch do ról an dlíodóra arna choimisiúnú mar nótaire i gcomhréir leis na costais infheistíochta is gá chun cleachtas nótaire a bhunú agus a shuiteáil, ba chóir a thabhairt faoi deara nach bhfuil fianaise leordhóthanach ag an gCúirt lena gcuirfí ar a cumas rialú a thabhairt ina leith sin. In aon chás, ar deireadh, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé, a bhfuil dlínse aici amháin measúnú a dhéanamh ar na fíorais, a chinneadh an bhfuil gá leis an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí chun ceann de na cuspóirí atá á saothrú a bhaint amach.
40      Ar deireadh, maidir leis an gceist an bhfuil gá leis an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí chun, go háirithe, athnuachan ó ghlúin go glúin agus athbheochan ghairm an nótaire a áirithiú, caithfear a thabhairt faoi deara go bhfuil tosca fíorasacha an cháis atá i gceist sna príomhimeachtaí amach an‑éagsúil ó na tosca is bun le breithiúnas an 3 Meitheamh 2021, Ministero della Giustizia (Nótairí) (C‑914/19, EU:C:2021:430). Go deimhin, saintréith den chás atá i gceist sna príomhimeachtaí é an fíric go bhfuil, ar leibhéal náisiúnta, dhá chatagóir nótairí, eadhon, ar thaobh amháin, na nótairí mar phríomhghairm (hauptberufliche Notare) agus, ar an taobh eile, na dlíodóirí arna gcoimisiúnú mar nótairí (Anwaltsnotare) cé nach raibh ach catagóir amháin de na nótairí i gceist, sa chás is bun leis an mbreithiúnas sin, amhail iad siúd a fheidhmíonn an ghairm sin go príomhúil.
41      Sa chás sin, níl aon cheist, ar faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a fhíorú mar sin féin, mar a d’áitigh an cosantóir sna príomhimeachtaí agus rialtas na Gearmáine, go léiríonn na staitisticí arna bhfoilsiú ag Cumann Cónaidhme Nótairí na Gearmáine, i gcás na bpost ‘nótairí mar phríomhghairm’, go bhfuil líon na n‑iarrthóirí cuid mhaith os cionn líon na bpost a fhógraítear, cé go bhfuil líon na bpost a fhógraítear, do na dlíodóirí arna gcoimisiúnú mar nótairí, os cionn líon na n‑iarrthóirí a chomhlíonann an coinníoll uasteorainn aoise dá bhforáiltear in Airteagal 5(4) den BNotO.
42      Os rud é go bhfuil feidhm ag Airteagal 5(4) den BNotO maidir le ‘nótairí mar phríomhghairm’ agus le dlíodóirí arna gcoimisiúnú mar nótairí, ní féidir, i bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, a mheas go dtéann an uasteorainn aoise a leagtar síos ann thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir maidir le hathnuachan ó ghlúin go glúin agus athbheochan na gairme a áirithiú a bhaint amach.
43      Maidir leis an scrúdú ar cibé an bhfuil gá leis an reachtaíocht sin, ar a bhfuil sé de dhualgas ar an gcúirt a rinne an tarchur déanamh amhlaidh, ní mór di, ar thaobh amháin, na critéir a chur san áireamh ar a bhfuil an measúnú réamhbhreathnaitheach ar an ngá atá le poist ‘nótairí mar phríomhghairm’ agus poist mar dhlíodóirí arna gcoimisiúnú mar nótairí a chruthú bunaithe agus chun a chinneadh má léirítear an gá atá le poist mar ghá ‘simplí’ nó gá ‘práinneach’. Ní mór di, ar an taobh eile, anailís a dhéanamh an bhfuil an ganntanas iarrthóirí do phoist mar dhlíodóirí arna gcoimisiúnú mar nótairí a chomhlíonann an coinníoll uasteorainn aoise dá bhforáiltear in Airteagal 5(4) den BNotO mar gheall ar chúiseanna déimeagrafacha amháin, a chuirfeadh amhras ar chineál riachtanach na reachtaíochta lena mbaineann chun an cuspóir dá dtagraítear a bhaint amach, nó measúnuithe airgeadais nó eacnamaíocha ón bhfíoras go bhfuil riosca ann nach ndéanfaí na costais bhreise chun cleachtas nótaire a bhunú nó a chothabháil, nach mór do na hiarrthóirí sin a thabhú chomh maith leis na costais arna dtabhú acu cheana ar mhaithe le bainistiú a gcomhlacht dlí, a amúchadh nó a bheidís deacair le hamúchadh, ag tabhairt dá haire go n‑oibríonn nótairí eile a bhunaíodh cheana sa limistéar nó sna limistéir Amtsgericht (an Chúirt Dúiche) in aice lámha agus go nglacann na ‘nótairí mar phríomhghairm’, i bhformhór na gcásanna, cleachtas nótaire an ‘nótaire mar phríomhghairm’ a bhfuil ag críoch ag teacht lena ról.
44      I ndáil leis an méid sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, áfach, sa chás sin, faoi réir fhíorú na cúirte a rinne an tarchur, nach gcuirtear i gcoinne go bhfuil an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí i gcreat reachtach atá le cur i bhfeidhm go cothrom ar fud na críche náisiúnta agus go bhfuil, ar leibhéal náisiúnta, barrachas iarrthóirí le haghaidh poist ‘nótairí mar phríomhghairm’, lenar dócha go gcuirtear an teoiric in amhras ar dá réir go bhfuil easpa iarrthóirí do ról an dlíodóra arna choimisiúnú mar nótaire ar chúiseanna déimeagrafacha in amhras.
45      I bhfianaise an mhéid sin go léir, is é an freagra ar an gcéad cheist agus ar an gceathrú ceist nach mór Airteagal 6(1) de Threoir 2000/78, arna léamh i bhfianaise Airteagal 21 den Chairt, a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforáiltear d’uasteorainn aoise 60 bliain don chéad cheapachán mar dhlíodóir arna choimisiúnú mar nótaire, a mhéid a shaothraítear cuspóir dlisteanach beartais fostaíochta agus margadh saothair leis an reachtaíocht sin agus, sa chomhthéacs reachtach ina bhfuil sé agus i bhfianaise na staideanna uile a bhfuil feidhm aige ina leith, tá an reachtaíocht sin oiriúnach agus riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach.
An dara agus an tríú ceist
46      Leis an dara agus an tríú ceist, ar cheart iad a scrúdú lena chéile, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 6(1) de Threoir 2000/78, arna léamh i bhfianaise Airteagal 21 den Chairt, le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforáiltear d’uasteorainn aoise 60 bliain don chéad cheapachán mar dhlíodóir arna choimisiúnú mar nótaire, lena n‑áirítear i gcás a shuitear ann, ar feadh roinnt blianta as a chéile, nár líonadh poist mar dhlíodóirí arna gcoimisiúnú mar nótairí de bharr easpa iarrthóirí ar na poist sin arna bhfhógairt i limistéar na cúirte lena mbaineann nó i limistéar na gcúirteanna eile a gcomhlíonann an coinníoll d’uasteorainn aoise maidir le ligean isteach i ngairm nótaire.
47      I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, go mbaineann na ceisteanna maidir le léiriú dhlí an Aontais arna dtarchur ag an gcúirt náisiúnta sa chomhthéacs reachtach agus fíorasach a bhfuil sé de chúram ar an gcúirt sin a shainiú, agus nach faoin gCúirt atá sé cruinneas a fhíorú, leas as toimhde ábharthachta. Ní féidir leis an gCúirt diúltú do rialú a dhéanamh ar iarraidh arna déanamh ag cúirt náisiúnta ach amháin má dhealraíonn sé go follasach nach bhfuil baint ar bith ag an léiriú arna iarraidh ar dhlí an Aontais Eorpaigh le fíricí iarbhír nó le cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí, más fadhb de chineál hipitéiseach í nó mura bhfuil an fhaisnéis fhíorasach agus dhlíthiúil is gá ag an gCúirt chun freagra úsáideach a thabhairt ar na ceisteanna a cuireadh uirthi (breithiúnas an 20 Nollaig 2017, Erzeugerorganisation Tiefkühlgemüse, C‑516/16, EU:C:2017:1011, mír 80 agus an cásdlí dá dtagraítear).
48      Ní dhealraíonn sé, áfach, ó aon fhianaise sa chomhad os comhair na Cúirte go dtagann an cás sna príomhimeachtaí laistigh de chreat fíorasach mar a leag an chúirt a rinne an tarchur síos sa dara agus sa tríú ceist. Go deimhin, bhí na ceisteanna sin bunaithe ar hipitéis, de réir na cúirte a rinne an tarchur, a bhféadfaí tarlú sa todhchaí ach nach bhfuil a cur i gcrích cinnte. Ina theannta sin, níl aon fianaise san ordú tarchuir chun a mheas gur cuireadh cás, amhail an cás dá dtagraítear sa dhá cheist sin, i gcrích cheana féin.
49      Fágann sé sin gurb ionann an dara agus an tríú ceist a fhreagairt sna himthosca sin agus tuairim chomhairleach a thabhairt ar cheist hipitéiseach, gan aird a thabhairt ar an gcúram a shanntar don Chúirt i gcomhthéacs an chomhair bhreithiúnaigh a bhunaítear le hAirteagal 267 CFAE (féach, chuige sin, breithiúnas an 20 Nollaig 2017, Erzeugerorganisation Tiefkühlgemüse, C‑516/16, EU:C:2017:1011, mír 82 agus an cásdlí dá dtagraítear).
50      Dá thoradh sin, tá an dara agus an tríú ceist do-ghlactha.
Costais
51      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Seachtú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 6(1) de Threoir 2000/78/CE ón gComhairle an 27 Samhain 2000 lena mbunaítear creat ginearálta le haghaidh na córa comhionainne san fhostaíocht agus sa tslí bheatha, arna léamh i bhfianaise Airteagal 21 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforáiltear d’uasteorainn aoise 60 bliain don chéad cheapachán mar dhlíodóir arna choimisiúnú mar nótaire, a mhéid a shaothraítear cuspóir dlisteanach beartais fostaíochta agus margadh saothair leis an Rialachán sin agus, sa chomhthéacs reachtach ina bhfuil sé agus i bhfianaise na staideanna uile a bhfuil feidhm aige ina leith, tá Rialachán sin oiriúnach agus riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach.
[Sínithe]
*      Teanga an cháis: an Ghearmáinis.