62020CJ0700_RES
Cás C-700/20
London Steam-Ship Owners’ Mutual Insurance Association Limited
v
Ríocht na Spáinne
[Iarraidh ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ón High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division (Commercial Court)]
Breithiúnas na Cúirte (an Mór-Dhlísheomra) an 20 Meitheamh 2022
(Tarchur chun réamhrialú – Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta agus tráchtála – Rialachán (CE) Uimh. 44/2001 – Breithiúnas arna eisiúint i mBallstát eile a aithint – Cúiseanna le haithint a dhiúltú – Airteagal 34(3) – Breithiúnas atá bunoscionn le breithiúnas arna eisiúint roimhe sin idir na páirtithe céanna sa Bhallstát ina n iarrtar an aithint – Coinníollacha – Na forálacha bunúsacha agus na cuspóirí bunúsacha atá ag Rialachán Uimh. 44/2001 a bheith á n-urramú le breithiúnas arna thabhairt roimhe sin lena n athdhearbhaítear téarmaí dámhachtana eadrána – Airteagal 34(1) – Aithint atá contrártha go follasach le beartas poiblí an Stáit ina n iarrtar an aithint – Coinníollacha)
Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Dlínse bhreithiúnach agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus tráchtála – Rialachán Uimh. 44/2001 – Raon feidhme – Ábhair eisiata – Eadráin – Dámhachtain eadrána a aithint agus a fhorfheidhmiú ag cúirt nó ag binse náisiúnta – Breithiúnas lena n athdhearbhaítear téarmaí dámhachtana eadrána – Ceist a thagann faoin dlí náisiúnta agus faoin dlí idirnáisiúnta is infheidhme – Eisiamh ón raon feidhme
[Coinbhinsiún an 27 Meán Fómhair 1968, Airteagal 1(4); Rialachán ón gComhairle Uimh. 44/2001, Airteagal 1(2)(d)]
(Féach míreanna 43 - 45, mír 47)
Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Dlínse bhreithiúnach agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus tráchtála – Rialachán Uimh. 44/2001 – Breithiúnais a aithint agus a fhorghníomhú – An coincheap “breithiúnas” – Breithiúnas lena n athdhearbhaítear téarmaí dámhachtana eadrána – Cur san áireamh – Coinníollacha – Fíorú go bhfuil na forálacha bunúsacha agus na cuspóirí bunúsacha le Rialachán Uimh. 44/2001 á n-urramú – Easpa – Breithiúnas nach bhféadfaí bac a chur ar bhreithiúnas ó Bhallstát eile a aithint leis
(Rialachán ón gComhairle Uimh. 44/2001, Aithris 16 agus Airt 27, Airt 32 agus Airt 34(3))
(Féach míreanna 48- 50, 53 - 57, 71 - 73, cuid oibr. 1) 1)
Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Dlínse bhreithiúnach agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus tráchtála – Rialachán Uimh. 44/2001 – Dlínse bhreithiúnach in ábhair árachais – Cuspóirí – An páirtí is laige a chosaint
(Rialachán ón gComhairle Uimh. 44/2001, Airt 34(3))
(Féach míreanna 59 - 62)
Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Dlínse bhreithiúnach agus forghníomhú breithiúnais in ábhair shibhialta agus tráchtála – Rialachán Uimh. 44/2001 – Lis pendens – Éilimh ó na páirtithe céanna, arb ionann a gcúis chaingne – Oibleagáid ar an aon chúirt seachas an chéad chúirt a thugtar cás os a comhair dlínse a dhiúltú – Coinníollacha
(Rialachán ón gComhairle Uimh. 44/2001, Airt. 27)
(Féach mír 64, mír 68, mír 69)
Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Dlínse bhreithiúnach agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus tráchtála – Rialachán Uimh. 44/2001 – Breithiúnais a aithint agus a fhorghníomhú – Forais le diúltú – Sárú ar bheartas poiblí an Bhallstáit ina n iarrtar an aithint – Coincheap – Res judicata ag gabháil le breithiúnas arna thabhairt roimhe sin – Breithiúnas lena n athdhearbhaítear téarmaí dámhachtana eadrána – Airteagal 34(3) de Rialachán Uimh. 44/2001 gan feidhm maidir leis an mbreithiúnas sin – Eisiamh
(Rialachán ón gComhairle Uimh. 44/2001, Airteagal 34(1) agus (3))
(Féach míreanna 77 - 80, cuid oibr. 2) 2)
Résumé
I ndiaidh dhul faoi uisce an tancaera ola Prestige amach ó chósta na Spáinne in 2002, rud ba chúis le damáiste suntasach don chomhshaol, cuireadh tús le himeachtaí coiriúla sa Spáinn i gcoinne, inter alia, chaptaen na loinge sin.
Mar chuid de na himeachtaí sin, thionscain roinnt daoine dlíthiúla, Stát na Spáinne ina measc, caingne sibhialta i gcoinne chaptaen agus úinéirí an Prestige agus i gcoinne London P&I Club, lena raibh dliteanas an tsoithigh agus dliteanas a n úinéirí faoi árachas. Dhearbhaigh na cúirteanna de chuid na Spáinne go raibh na cosantóirí sin go léir faoi dhliteanas sibhialta. Le hordú forghníomhaithe an 1 Márta 2019, shocraigh Audiencia Provincial de A Coruña (an Chúirt Chúige, La Coruña, an Spáinn) na suimeanna a raibh gach iarratasóir, lena n áirítear Stát na Spáinne, i dteideal a éileamh ó na cosantóirí faoi seach.
I ndiaidh do na caingne sibhialta sin a thionscnamh os comhair chúirteanna na Spáinne, áfach, thionscain London P&I Club féin nós imeachta eadrána sa Ríocht Aontaithe agus cinneadh á lorg aige go ndlitear ar Ríocht na Spáinne a cuid éileamh a thíolacadh mar chuid den eadráin sin, seachas sa Spáinn, de bhun an chlásail eadrána sa chonradh árachais arna chur i gcrích le húinéirí an Prestige agus nach bhféadfaí é a chur faoi dliteanas i leith Ríocht na Spáinne ach an oiread. Go deimhin, sonraíodh sa chonradh árachais, de réir an chlásail “pay to be paid” (íoc le bheith íoctha), nach mór don árachaí an cúiteamh atá dlite a íoc leis an íospartach ar dtús sula bhféadfadh sé suim an chúitimh a ghnóthú ón árachóir. Cheadaigh an binse eadrána an t iarratas sin, ag cinneadh go bhfuil feidhm ag dlí Shasana maidir leis an gconradh. Agus cás tugtha os a chomhair faoin Acht náisiúnta maidir le headráin, (
1
) cheadaigh an High Court of Justice (
2
) an dámhachtain eadrána a fhorghníomhú sa chríoch náisiúnta an 22 Deireadh Fómhair 2013, agus thug sé breithiúnas lena n athdhearbhaítear téarmaí na dámhachtana sin an lá céanna. Diúltaíodh don achomharc arna dhéanamh ag Ríocht na Spáinne i gcoinne an cheadaithe sin.
Ansin, d’iarr Ríocht na Spáinne an t-ordú forghníomhaithe ó Chúirt Chúige, La Coruña an 1 Márta 2019 a aithint sa Ríocht Aontaithe, de bhun Airteagail 33 den Rialachán Uimh. 44/2001 (
3
) agus rinneadh é a aithint. Rinne London P&I Club achomharc i gcoinne na haitheanta sin, áfach, os comhair an High Court of Justice.
Agus ceist le haghaidh réamhrialú tarchurtha chuici ag an gcúirt sin, soiléiríonn an Chúirt, inter alia, na coinníollacha faoina bhféadfadh breithiúnas arna thabhairt ag cúirt de chuid Ballstáit lena n athdhearbhaítear téarmaí dámhachtana eadrána a bheith ina bhreithiúnas de réir bhrí Airteagal 34(3) de Rialachán Uimh. 44/2001, (
4
) ar breithiúnas é a d’fhéadfadh bac a chur, sa Bhallstát sin, ar bhreithiúnas arna thabhairt ag cúirt de chuid Ballstát eile a aithint.
Breithniú na Cúirte Breithiúnais
Rialaíonn an Chúirt go dtagann breithiúnas lena n athdhearbhaítear téarmaí dámhachtana eadrána faoin eisiamh ar eadráin dá bhforáiltear le Rialachán 44/2001 (
5
) agus nach bhfuil aitheantas frithpháirteach idir na Ballstáit laistigh de limistéar breithiúnach an Aontais ag dul dó i gcomhréir le forálacha an Rialacháin sin.
Bíodh sin mar atá, féadfar a mheas gur breithiúnas, de réir bhrí Airteagal 34(3) den Rialachán sin, é a leithéid de bhreithiúnas, lena gcuirfí bac ar bhreithiúnas arna thabhairt ag cúirt i mBallstát eile a aithint sa Bhallstát inar tugadh é, sa chás ina bhfuil sé bunoscionn leis an mbreithiúnas sin. Go deimhin, déantar léirmhíniú leathan ar an gcoincheap “breithiúnas” i Rialachán Uimh. 44/2001. Thairis sin, saothraítear cuspóir ar leith le hAirteagal 34(3) den Rialachán sin, eadhon sláine an dlíchórais intíre de chuid Ballstáit a chosaint agus a ráthú nach gcuirfí as dá smacht reachta toisc go ndlitear air breithiúnas a tugadh i mBallstát eile atá bunoscionn le breithiúnas arna thabhairt ag a chúirteanna féin, i gcaingean idir na páirtithe céanna, a aithint.
Ní hionann an cás, áfach, inar glacadh an dámhachtain a n athdhearbhaítear a cuid téarmaí leis an mbreithiúnas sin in imthosca nach gceadófaí breithiúnas breithiúnach a thagann faoina raon feidhme a bheith glactha, i gcomhréir le forálacha agus cuspóirí bunúsacha Rialachán Uimh. 44/2001.
Go deimhin, léirítear na cuspóirí arna saothrú leis an Rialachán sin sna prionsabail is bonn leis an gcomhar breithiúnach in ábhair shibhialta laistigh den Aontas, lena n áirítear, inter alia, prionsabal na deimhneachta dlíthiúla do dhlíthithe, an prionsabal maidir le himeachtaí comhthráthacha a íoslaghdú agus prionsabal na muiníne frithpháirtí sa cheartas. Thairis sin, níl cinntí arna dtabhairt ag binsí eadrána ná cinntí breithiúnacha lena n athdhearbhaítear a gcuid téarmaí cuimsithe le muinín fhrithpháirteach i riar an cheartais san Aontas, rud is bunús leis na rialacha maidir le breithiúnais bhreithiúnacha a aithint dá bhforáiltear leis an Rialachán sin.
Cinneann an Chúirt nach bhféadfadh inneachar na dámhachtana eadrána atá i gceist sna príomhimeachtaí a bheith ina ábhar do bhreithiúnas breithiúnach a thagann faoi raon feidhme Rialachán Uimh. 44/2001 gan dhá riail bhunúsacha den Rialachán sin a shárú, eadhon, éifeacht choibhneasta clásail eadrána a cuireadh i gconradh árachais agus lis pendens.
Maidir leis an éifeacht choibhneasta atá ag clásal eadrána arna chur i gconradh árachais, ní féidir clásal maidir le rogha cúirte arna chomhaontú idir árachóir agus árachaí a agairt i gcoinne íospartach an damáiste árachaithe ar mian leis caingean dhíreach a thabhairt a bhaineann le tort, míghníomh nó samhail mhíghnímh, os comhair na gcúirteanna san áit inar tharla an teagmhas díobhálach, nó os comhair binse san áit ina bhfuil sainchónaí air. Dá bhrí sin, ionas nach ndéanfar sárú ar cheart an íospartaigh sin, ní fhéadfaidh cúirt ar tugadh an chaingean dhíreach os a comhair a dhearbhú go bhfuil dlínse aici de bhun clásal eadrána dá leithéid, d’fhonn an cuspóir arna shaothrú le Rialachán Uimh. 44/2001 a bhaint amach, eadhon íospartaigh damáiste a chosaint ar an árachóir lena mbaineann. Chuirfí as don chuspóir sin dá bhféadfaí caitheamh mar “b[h]reithiúnas a tugadh i ndíospóid idir na páirtithe céanna sa Bhallstát ina n iarrtar an aithint”, de réir bhrí Airteagal 34(3) de Rialachán Uimh. 44/2001, le breithiúnas lena n athdhearbhaítear téarmaí dámhachtana eadrána lenar dhearbhaigh binse eadrána go raibh dlínse aici.
Maidir le lis pendens, tá na himthosca dar dtréithe na himeachtaí sa dá chás sna príomhimeachtaí, sa Spáinn agus sa Ríocht Aontaithe, ag teacht go díreach le cás ina gcaithfidh aon chúirt seachas an chéad chúirt ar tugadh an cás os a comhair bac a chur na himeachtaí uaithi féin go dtí go suífear dlínse na chéad chúirte ar tugadh os a comhair é agus ansin, ar dheimhniú dlínse na chéad chúirte ar tugadh an cás os a comhair, ina ndiúltaíonn aon chúirt seachas an chéad chúirt ar tugadh an cás os a comhair dlínse i bhfabhar na cúirte sin. (
6
) Go deimhin, bhí imeachtaí ar feitheamh cheana féin os comhair chúirteanna na Spáinne ar an dáta ar tionscnaíodh na himeachtaí eadrána. Bhí na páirtithe céanna páirteach sna himeachtaí sin, Stát na Spáinne agus London P&I Club go háirithe, agus bhí na caingne sibhialta ba chúis leis na himeachtaí os comhair chúirteanna na Spáinne fógartha do London P&I Club cheana féin. Ina theannta sin, tá an chúis chéanna chaingne ag na himeachtaí sin, eadhon an dliteanas a d’fhéadfadh a bheith ag London P&I Club i leith Stát na Spáinne. Baineann an Chúirt de thátal as sin gur faoin gcúirt nó binse ar a tugadh an cás os a comhair nó os a chomhair, ionas go dtabharfaí breithiúnas lena n athdhearbhaítear téarmaí dámhachtana eadrána, atá sé a fhíorú go bhfuil idir na forálacha bunúsacha agus na cuspóirí bunúsacha atá le Rialachán Uimh. 44/2001 á n-urramú ar mhaithe le cosc a chur leis go dtiocfaí timpeall orthu. Thiocfaí timpeall orthu dá ndéanfaí imeachtaí eadrána a chur i gcrích atá contrártha leis an éifeacht choibhneasta atá ag clásal eadrána a chuirtear i gconradh árachais agus leis na rialacha maidir le lis pendens. Sa chás seo, ós rud é nach ndearnadh a leithéid d’fhíorú os comhair na gcúirteanna de chuid na Ríochta Aontaithe lena mbaineann, ní fhéadfaí bac a chur ar bhreithiúnas ó Bhallstát eile a aithint leis an mbreithiúnas lena n athdhearbhaítear téarmaí na dámhachtana eadrána.
Fiafraíodh den Chúirt chomh maith, mar mhalairt air sin, in imthosca ar nós na gcinn sna príomhimeachtaí, an féidir cosc ar ordú forghníomhaithe an 1 Márta 2019 ón gCúirt Chúige, La Coruña a aithint sa Ríocht Aontaithe a eascairt ó Airteagal 34(1) de Rialachán Uimh. 44/2001. (
7
) Rialaíonn sí nach féidir aithint nó forghníomhú breithiúnais a tugadh i mBallstáit eile a dhiúltú toisc go bhfuil sé contrártha leis an mbeartas poiblí ar an bhforas go mbeadh sé ina shárú ar an éifeacht res judicata a ghabhann le breithiúnas lena n-athdhearbhaítear téarmaí dámhachtana eadrána. Go deimhin, rinne reachtas an Aontais an cheist maidir leis an res judicata a ghabhann le breithiúnas arna thabhairt roimhe sin trí bhíthin Airteagal 34(3) agus (4) de Rialachán Uimh. 44/2001 a rialáil go huileghabhálach.
(
1
)	Arbitration Act 1996 (Acht Eadrána 1996).
(
2
)	High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division (Commercial Court) [an Ard-Chúirt Bhreithiúnais (Sasana agus an Bhreatain Bheag), Rannán Bhinse na Banríona (Dlísheomra Tráchtála), an Ríocht Aontaithe], (“High Court of Justice”).
(
3
)	Rialachán (CE) Uimh. 44/2001 ón gComhairle an 22 Nollaig 2000 maidir le dlínse agus le haithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus tráchtála (IO 2001 L 12, lch. 1)
(
4
)	De réir Airteagal 34(3) de Rialachán Uimh. 44/2001, ní aithneofar breithiúnas má bhíonn sé bunoscionn le breithiúnas a tugadh i ndíospóid idir na páirtithe céanna sa Stát ina n iarrtar an aithint.
(
5
)	Airteagal 1(2)(d) de Rialachán Uimh. 44/2001.
(
6
)	I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán Uimh. 44/2001
(
7
)	De réir na forála sin, ní aithneofar breithiúnas sa chás ina bhfuil an aithint contrártha go follasach le beartas poiblí an Stáit ina n iarrtar an aithint.