62008CC0044
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
MENGOZZI
ppreżentati fit-22 ta’ April 2009 (
1
)
Kawża C-44/08
Akavan Erityisalojen Keskusliitto AEK ry et
vs
Fujitsu Siemens Computers Oy
“Proċeduri għal deċiżjoni preliminari — Direttiva 98/59/KE — Approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-tkeċċijiet kollettivi — Artikolu 2 — Protezzjoni tal-ħaddiema — Informazzjoni u konsultazzjoni tal-ħaddiema — Grupp ta’ impriżi — Kumpannija parent — Sussidjarja”
I — Introduzzjoni
1.
Permezz ta’ din it-talba għal deċiżjoni preliminari, li tressqet permezz ta’ deċiżjoni tas-6 ta’ Frar 2008, il-Korkein oikeus (Qorti Suprema) (il-Finlandja) titlob l-interpretazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE tal-20 ta’ Lulju 1998 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar redundancies [tkeċċijiet] kollettivi (
2
). Din it-talba toriġina minn kawża bejn Akavan Erityisalojen Keskusliitto AEK ry et (iktar ’il quddiem ir-“rikorrenti fil-kawża prinċipali”) u Fujitsu Siemens Computers Oy (iktar ’il quddiem il-“konvenuta fil-kawża prinċipali”) dwar l-obbligu li jsiru konsultazzjonijiet mar-rappreżentanti tal-ħaddiema f’każ ta’ tkeċċijiet kollettivi.
2.
Din il-proċedura tagħti lill-Qorti tal-Ġustizzja, għall-ewwel darba, il-possibbiltà li tikkjarifika l-portata tal-obbligu ta’ konsultazzjoni previst mid-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, fil-każ ta’ grupp ta’ impriżi, meta l-inizjattiva li “teħles minn” jew li tagħlaq impriża tkun ġejja mill-bord tad-diretturi tal-kumpannija parent tal-impriża.
II — Il-kuntest ġuridiku
A — Id-dritt Komunitarju
3.
Skont it-tieni premessa tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE: “[…] huwa importanti li jkun hemm iżjed protezzjoni għall-ħaddiema fil-każ ta’ redundancies [tkeċċijiet] kollettivi waqt li jittieħed kont tal-bżonn ta’ żvilupp ibbilanċjat, ekonomiku u soċjali fil-Komunità.”
4.
Skont il-ħdax-il premessa tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE: “[…] huwa neċessarju li l-obbligi ta’ min iħaddem fejn għandhom x’jaqsmu l-informazzjoni, il-konsultazzjoni u n-notifika japplikaw indipendentament minn jekk id-deċiżjoni dwar redundancies [tkeċċijiet] kollettivi jiġi minn min iħaddem jew minn impriża li tikkontrolla lil dak li jħaddem”.
5.
L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE jipprovdi:
“Meta dak li jħaddem ikun qed jikkontempla redundancies [tkeċċijiet] kollettivi, huwa għandu jibda konsultazzjonijiet mar-rappreżentanti tal-ħaddiema fi żmien tajjeb bl-iskop li jintlaħaq ftehim.”
6.
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(2) tal-istess direttiva jipprovdi:
“Dawn il-konsultazzjonijiet għandhom, mill-inqas, ikopru mezzi u miżuri li jevitaw redundancies [tkeċċijiet] kollettivi jew tnaqqis ta’ numri ta’ impjegati affettwati, u biex jittaffew il-konsegwenzi billi jkun hemm rikors għal miżuri soċjali magħhom immirati, inter alia, li jgħinu għall-impjieg jew it-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema mingħajr xogħol.”
7.
Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE:
“Sabiex jgħinu r-rappreżentanti tal-ħaddiema biex jagħmlu proposti kostruttivi, min iħaddem għandu fi żmien tajjeb matul il-konsultazzjonijiet:
a)
ifornihom bl-informazzjoni rilevanti kollha u
b)
f’kull każ jagħtihom notifka bil-miktub:
i)
tar-raġunijiet għar-redundancies [tkeċċijiet] ipproġettati;
ii)
tan-numri tal-kategoriji ta’ ħaddiema li se jisfaw bla xogħol;
iii)
tan-numri u l-kategoriji tal-ħaddiema normalment impjegati;
iv)
tal-perijodu meta r-redundancies [tkeċċijiet] ipproġettati għandhom jiġu effettwati;
v)
tal-kriterji proposti għas-selezzjoni tal-ħaddiema li se jisfaw bla xogħol sakemm u safejn il-leġislazzjoni u/jew il-prattika nazzjonali jagħtu l-poter għal dan lil min iħaddem;
vi)
tal-metodu għall-kalkolu ta’ xi pagamenti tar-redundancy [tkeċċija] ta’ xort’ oħra minn dawk ikkawżati mil-leġislazzjoni u/jew il-prattika nazzjonali.”
8.
L-Artikolu 2(4) tal-istess direttiva jipprovdi:
“L-obbligi stabbiliti fil-paragrafi 1, 2, u 3, għandhom japplikaw irrespettivament minn jekk id-deċiżjoni dwar [ir-]redundancies [tkeċċijiet] kollettivi [tkunx] qed tittieħed minn min iħaddem jew minn impriża li tikkontrolla lil min iħaddem.
Waqt li jkun qed jiġi kkunsidrat il-ksur allegat tal-ħtiġiet ta’ l-informazzjoni, tal-konsultazzjoni u tan-notifika stabbiliti f’din id-Direttiva, m’għandux jittieħed kont ta’ xi difiża fuq il-parti ta’ min iħaddem fuq il-bażi li l-informazzjoni neċessarja ma ġietx ipprovduta lil min iħaddem mill-impriża li ħadet id-deċiżjoni li wasslet għar-redundancies [tkeċċijiet] kollettivi.”
9.
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE jistabbilixxi l-obbligu għal min iħaddem li għandu jinnotifika, bil-miktub, lill-awtorità pubblika kompetenti, dwar kull pjan ta’ tkeċċijiet kollettivi. Skont it-tielet subparagrafu tal-istess paragrafu, in-notifika għandha jkollha l-informazzjoni rilevanti kollha li tikkonċerna t-tkeċċijiet kollettivi u l-konsultazzjonijiet ippjanati mar-rappreżentanti tal-ħaddiema.
B — Id-dritt nazzjonali
10.
Skont l-Artikolu 7(1) tal-liġi applikabbli fiż-żmien meta seħħew il-fatti li huma s-suġġett tal-proċedura fil-kawża prinċipali, jiġifieri il-liġi dwar il-kooperazzjoni fi ħdan l-impriżi [yhteistoiminnasta yrityksissä annettu laki (725/1978)], kif emendata bil-liġijiet 51/1993 u 906/1996 (iktar ’il quddiem il-“liġi dwar il-kooperazzjoni”), qabel ma tittieħed deċiżjoni minn min iħaddem dwar il-kwistjoni msemmija fl-Artikolu 6 (it-tkeċċijiet kollettivi li għandhom jiġu implimentati), huwa għandu jagħmel konsultazzjonijiet dwar il-motivi tal-miżura, l-effetti tagħha u l-alternattivi li hemm għaliha, mal-ħaddiema kif ukoll mal-aġenti jew mar-rappreżentati tal-impjegati kkonċernati.
11.
Skont l-Artikolu 7(2) tal-liġi dwar il-kooperazzjoni, min iħaddem għandu, qabel ma jagħti bidu għall-proċedura ta’ kooperazzjoni, jagħti l-informazzjoni meħtieġa lill-ħaddiema kkonċernati kif ukoll lir-rappreżentanti tal-impjegati kkonċernati dwar it-trattament tal-każ. L-informazzjoni imsemmija iktar ’il fuq, kif ukoll l-informazzjoni dwar il-motivi tat-tkeċċijiet previsti, stima tan-numru ta’ ħaddiema f’diversi kategoriji affettwati mit-tkeċċija, stima taż-żmien li fih huwa previst li ser jinghataw it-tkeċċijiet ippjanati, kif ukoll informazzjoni dwar il-prinċipji li fuq il-bażi tagħhom ġew identifikati l-impjegati affettwati mit-tkeċċija, għandhom jingħataw bil-miktub meta min iħaddem ikollu l-ħsieb li jkeċċi, li jwaqqaf iħaddem, temporanjament, għal iktar minn 90 jum jew li jpoġġi fuq xogħol part-time ta’ mill-inqas għaxar ħaddiema.
12.
L-Artikolu 7a(1) tal-liġi dwar il-kooperazzjoni jipprovdi li għandha ssir proposta bil-miktub tal-konsultazzjonijiet fil-każ imsemmi fl-Artikolu 6(1) sa (5) tal-imsemmija liġi ta’ mill-inqas ħamest ijiem qabel ma jibdew il-konsultazzjonijiet, jekk il-miżura li tkun ser tiġi nnegozjata tkun fil-fatt tikkonsisti fit-tpoġġija fuq xogħol part-time, fi tkeċċija jew f’waqfien temporanju mix-xogħol ta’ ħaddiem wieħed jew iktar.
13.
Skont l-Artikolu 8 tal-liġi dwar il-kooperazzjoni, jekk min iħaddem u r-rappreżentanti tal-impjegati ma jkunux ftiehmu dwar xi proċedura oħra, min iħaddem jitqies li ssodisfa l-obbligu ta’ konsultazzjoni meta l-każ ikun ġie ttrattat skont il-mod previst fl-Artikolu 7. Jekk il-miżura li tkun ser tiġi nnegozjata tkun fil-fatt tikkonsisti fi tqegħid fuq xogħol part-time, fi tkeċċija jew f’waqfien temporanju mix-xogħol għal perijodu ta’ iktar minn 90 jum għal mill-inqas għaxar ħaddiema, min iħaddem ma jitqiesx li ssodisfa l-obbligu tiegħu ta’ konsultazzjoni sakemm ma jkunux għaddew ta’ mill-inqas sitt ġimgħat minn meta jkunu bdew il-konsultazzjonijiet. Barra minn hekk, l-eżami tal-alternattivi għall-miżuri ma jistax jibda qabel ma jkunu għaddew sebgħat ijiem mill-eżami tal-motivi u l-effetti, sakemm ma jkunx ġie miftiehem mod ieħor.
14.
Skont l-Artikolu 15a tal-liġi dwar il-kooperazzjoni, meta d-deċiżjoni tkun ittieħdet, intenzjonalment jew b’negliġenza manifesta, bi ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 7(1) sa (3), tal-Artikolu 7(a) jew tal-Artikolu 8 u, għal raġunijiet marbuta mad-deċiżjoni, il-ħaddiem ikun tpoġġa fuq xogħol part-time, qgħad temporanju, jew ikun tkeċċa, il-ħaddiem għandu dritt li jikseb mingħand min iħaddem kumpens li jikkorrispondi għal massimu ta’ 20 xahar salarju.
III — Il-litiġju fil-kawża prinċipali, id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
15.
Wara r-raggruppament ta’ ċerti attivitajiet kummerċjali fil-qasam tal-informatika ta’ Fujitsu Limited u ta’ Siemens AG f’impriża waħda, il-grupp Fujitsu Siemens Computers beda l-attivitajiet tiegħu fl-1 ta’ Ottubru 1999.
16.
Il-konvenuta fil-kawża prinċipali saret sussidjarja tal-Fujitsu Siemens Computers (Holding) BV (l-Olanda) (iktar ’il quddiem il-“kumpannija parent”). F’dik id-data, il-grupp kellu faċilitajiet ta’ produzzjoni f’Kilo, distrett tal-komun ta’ Espoo (il-Finlandja), kif ukoll f’Augsbourg, f’Paderborn u f’Sömmerda (il-Ġermanja).
17.
Fis-7 ta’ Diċembru 1999, id-direttorat tal-kumpannija parent, kompost mill-membri eżekuttivi tal-bord tad-diretturi tiegħu, kellu laqgħa bit-telefon. Matul din il-laqgħa, ġie deċiż li tiġi ppreżentata proposta lill-bord tad-diretturi tal-kumpannija parent biex tingħalaq il-fabbrika f’Kilo.
18.
Matul il-laqgħa tal-bord tad-diretturi tal-kumpannija parent fl-14 ta’ Diċembru 1999, ġie deċiż li jingħata appoġġ għall-proposta tad-direttorat. Madankollu, skont il-minuti ta’ din il-laqgħa, ma ġietx adottata ebda deċiżjoni eżatta dwar il-fabbrika f’Kilo.
19.
Fl-istess jum, il-konvenuta fil-kawża prinċipali pproponiet konsultazzjonijiet dwar kooperazzjoni. Dawn il-konsultazzjonijiet saru bejn l-20 ta’ Diċembru 1999 u l-31 ta’ Jannar 2000, jiġifieri matul perijodu ta’ sitt ġimgħat.
20.
Il-bord tad-diretturi tal-konvenuta fil-kawża prinċipali, taħt il-presidenza tal-viċi-president tal-bord tad-diretturi tal-kumpannija parent, bhala grupp tal-grupp, adotta, fl-1 ta’ Frar 2000, deċiżjoni dwar il-waqfien tal-attività tal-kumpannija bl-eċċezzjoni tal-attivitajiet ta’ bejgħ ta’ kompjuters fil Finlandja. Il-konvenuta fil-kawża prinċipali bdiet tkeċċi l-impjegati tagħha fit-8 ta’ Frar 2000. B’kollox, madwar 450 minn 490 impjegat tkeċċew.
21.
Ċerti impjegati tal-konvenuta fil-kawża prinċipali osservaw li din tal-aħħar kisret il-liġi dwar il-kooperazzjoni fil-kuntest tad-deċiżjonijiet li ttieħdu fl-aħħar tal-1999 u fil-bidu tas-sena 2000, f’dak li jirrigwarda l-għeluq tal-faċilità ta’ produzzjoni f’ Kilo. B’applikazzjoni tal-Artikolu 15a tal-liġi dwar il-kooperazzjoni, il-ħaddiema bagħtu lir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, fosthom Akavan Erityisalojen Keskusliitto AEK ry, waħda mill-ikbar trade unions fil Finlandja, talba għad-drittijiet ta’ krediti tagħhom bl-interessi fuq il-kumpens previst mill-imsemmija liġi inkwantu d-deċiżjoni ta’ tkeċċija kollettiva ttieħdet illegalment, sabiex ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jipproċedu għall-irkupru tagħhom.
22.
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali talbu lill-Espoon käräjäoikeus (Qorti tal-ewwel istanza f’Espoo) biex tikkundanna lill-konvenuta, fil-kawża prinċipali, biex tħallashom il-kumpens previst mil-liġi dwar il-kooperazzjoni. Matul il-proċedura tal-ewwel istanza, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali argumentaw li, fi ħdan il-bord tad-diretturi tal-kumpannija parent, id-deċiżjoni finali dwar l-għeluq tal-faċilità ta’ produzzjoni f’Kilo, tal-konvenuta fil-kawża prinċipali, fir-realtà, kienet ittieħdet l-iktar tard fl-14 ta’ Diċembru 1999, qabel ma kienu saru l-konsultazzjonijiet dwar il-kooperazzjoni mal-impjegati. Il-konvenuta fil-kawża prinċipali b’hekk kisret, intenzjonalment jew b’negliġenza manifesta, il-liġi dwar il-kooperazzjoni.
23.
L-Espoon käräjäoikeus kienet tal-fehma li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma wrewx li l-bord tad-diretturi tal-kumpannija parent kien iddeċieda dwar il-waqfien tal-attività tal-faċilità ta’ produzzjoni f’ Kilo b’tali mod li l-konsultazzjoni, bejn min iħaddem u l-ħaddiema fi ħdan il-konvenuta fil-kawża prinċipali, ma setgħetx issir bil-mod previst mil-liġi dwar il-kooperazzjoni. Skont din il-qorti, l-alternattivi għall-għeluq tal-imsemmija faċilità kienu reali u dawk l-alternattivi ġew eżaminati fil-kuntest tal-konsultazzjonijiet dwar il-kooperazzjoni. L-Espoon käräjäoikeus, waqt li kkonkludiet li d-deċiżjoni dwar il-waqfien tal-attività tal-faċilità ta’ produzzjoni f’Kilo kienet ittieħdet matul il-laqgħa tal-bord tad-diretturi tal-konvenuta fil-kawża prinċipali tal-1 ta’ Frar 2000, meta rriżulta li kien impossibbli li jinstabu alternattivi oħrajn u li l-konsultazzjonijiet dwar il-kooperazzjoni kienu reali u adattati, b’hekk ċaħdet ir-rikors.
24.
Il-Helsingin hovioikeus (Qorti tal-Appell ta’ Ħelsinki) ikkonfermat, fis-sustanza, id-deċiżjoni tal-ewwel istanza.
25.
Il-Korkein oikeus, li quddiemha gie pprezentat appell, tqis li d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE kif ukoll dawk tal-liġi dwar il-kooperazzjoni jippreżentaw diverġenzi mill-perspettiva tal-kostruzzjonijiet u l-kontenut tagħhom.
26.
Waqt li kkunsidrat li l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE hija neċessarja biex tkun tista’ tagħti sentenza, il-Korkein oikeus iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri li kellha quddiemha u li tirrinvija lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 98/59/KE […] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-obbligu tiegħu li jinbdew konsultazzjonijiet ‘fi żmien tajjeb’ meta wieħed ‘jikkontempla’ tkeċċija kollettiva tal-ħaddiema jeħtieġ li l-konsultazzjonijiet jibdew meta jkun ġie kkonstatat li d-deċiżjonijiet strateġiċi jew il-modifikazzjonijiet adottati fir-rigward tal-attività kummerċjali jrendu neċessarju tkeċċijiet kollettivi tal-ħaddiema? jew aħjar li din l-imsemmija dispożizzjoni tiġi interpretata fis-sens li l-obbligu li jinbdew il-konsultazzjonijiet joriġina diġà minħabba li min iħaddem jikkontempla li jadotta miżuri jew modifiki li jirrigwardaw l-attività kummerċjali bħal modifika tal-kapaċità ta’ produzzjoni jew konċentrazzjoni tal-produzzjoni, li l-konsegwenza prevedibbli tagħhom hija n-neċċessità ta’ tkeċċijiet kollettivi tal-ħaddiema?
2)
Fid-dawl tal-fatt li l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva [98/59] jirreferi għall-komunikazzjoni ta’ informazzjoni fi żmien tajjeb matul il-konsultazzjonijiet, l-Artikolu 2(1) tad-direttiva għandu jiġi interpretat fis-sens li l-obbligu tiegħu li jibdew konsultazzjonijiet ‘fi żmien tajjeb’ meta wieħed ‘jikkontempla redundancies [tkeċċijiet] kollettivi’ jeħtieġ li l-konsultazzjonijiet jibdew diġà qabel ma l-evalwazzjoni magħmula minn min iħaddem tkun waslet fi stadju li jippermetti lil min iħaddem jidentifika u jagħti lill-ħaddiema l-informazzjoni msemmija [fil-punt b tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(3) tal-imsemmija direttiva]?
3)
L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva [98/59] għandu jiġi interpretat, flimkien mal-Artikolu 2(4) tagħha, fis-sens li, fil-kaz li min iħaddem huwa kkontrollat minn kumpannija oħra, l-obbligu ta’ min iħaddem li jibda l-konsultazzjonijiet mar-rappreżentant tal-ħaddiema joriġina meta jew min iħaddem jew il-kumpannija parent li tikkontrolla lil dan tal-aħħar tikkontempla li taġixxi bil-għan li tipproċedi għat-tkeċċijiet kollettivi tal-ħaddiema fis-servizz ta’ min iħaddem?
4)
Fil-każ ta’ konsultazzjonijiet li għandhom jitwettqu fi ħdan sussidjarja li tagħmel parti minn grupp, u fl-evalwazzjoni fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 2(4) tad- Direttiva [98/59] tal-obbligu tal-Artikolu 2(1) li jinbdew konsultazzjonijiet ‘fi żmien tajjeb’ meta wieħed ‘jikkontempla’ tkeċċijiet kollettivi, l-obbligu li jinbdew konsultazzjonijiet joriġina diġà meta d-direttorat tal-grupp jew tal-kumpannija parent jikkontempla tkeċċijiet kollettivi iżda din l-evalwazzjoni tkun għadha ma ġietx ippreċiżata sal-punt li tikkonċerna l-ħaddiem fis-servizz ta’ ċerta sussidjarja taħt il-kontroll tagħha jew l-obbligu li jinbdew konsultazzjonijiet fi ħdan is-sussidjarja joriġina biss fil-mument li fih id-direttorat tal-grupp jew tal-kumpannija parent jikkontempla tkeċċijiet kollettivi espressament fis-sussidjarja kkonċernata?
5)
Meta min iħaddem huwa impriża (sussidjarja li tagħmel parti minn grupp) li hija kkontrollata fis-sens tal-Artikolu 2(4) tad-Direttiva [98/59] minn impriża oħra (kumpannija parent jew id-direttorat ta’ grupp), l-Artikolu 2 tad-Direttiva [98/59] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-proċedura ta’ konsultazzjoni li hija msemmija fih għandha tiġi konkluża qabel ma tittieħed deċiżjoni fil-livell tal-kumpannija parent jew tad-direttorat tal-grupp f’dak li jirrigwarda t-tkeċċijiet kollettivi li għandhom jiġu implementati fi ħdan is-sussidjarja?
6)
Jekk id-Direttiva [98/59] għandha tiġi interpretata fis-sens li l-proċedura ta’ konsultazzjoni li għandha tiġi mwettqa fi ħdan is-sussidjarja għandha tkun konkluża qabel ma tittieħed deċiżjoni li tagħti lok għal tkeċċijiet kollettivi tal-ħaddiema fil-livell tal-kumpannija parent jew tad-direttorat tal-grupp, deċiżjoni li għandha bħala effett dirett li timplementa tkeċċijiet kollettivi fi ħdan is-sussidjarja hija l-unika deċiżjoni determinanti f’dan il-kuntest jew jeħtieġ li l-proċedura ta’ konsultazzjoni tkun konkluża diġà qabel ma tittieħed, fil-livell tal-kumpannija parent jew tad-direttorat tal-grupp, deċiżjoni kummerċjali jew strateġika li abbażi tagħha t-tkeċċijiet kollettivi fi ħdan is-sussidjarja huma probabbli iżda għadhom mhumiex ċerti u definittivi?”
27.
Skont l-Artikolu 23 KE tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, il-konvenuta fil-kawża prinċipali, il-Gvern Finlandiż u l-Gvern tar-Renju Unit, kif ukoll il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej ippreżentaw noti ta’ osservazzjonijiet. Dawn il-partijiet instemgħu wkoll fit-trattazzjonijiet tagħhom fis-seduta li saret fl-14 ta’ Jannar 2009, ħlief għall-Gvern tar-Renju Unit li ma kienx irrappreżentat.
IV — Analiżi
A — Dwar l-ammissibbilità tal-erba’ domandi
28.
Skont il-konvenuta fil-kawża prinċipali, l-ewwel erba’ domandi huma inammissibbli peress li mhumiex rilevanti għall-finijiet tas-soluzzjoni tal-litiġju fil-kawża prinċipali. Fil-fehma tagħha, dawn id-domandi huma intiżi biex jippreċiżaw il-mument meta l-impriża kellha tibda l-konsultazzjonijiet dwar il-kooperazzjoni fir-rigward tat-tkeċċijiet, meta din il-kwistjoni ġuridika ma kinitx is-suġġett tal-proċedura fil-kawża prinċipali, billi ebda waħda mill-partijiet m’argumentatx li min iħaddem naqas milli jibda l-konsultazzjonijiet fi żmien tajjeb.
29.
L-oġġezzjoni ssollevata kontra l-ammissibbiltà tal-ewwel erba’ domandi ma tistax, fil-fehma tiegħi, tiġi aċċettata.
30.
Għandu jitfakkar, fl-ewwel lok, li fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali, kif previst fl-Artikolu 234 KE, huwa fil-kompetenza esklużiva tal-qorti nazzjonali, li quddiemha tkun tinsab il-kawża u li trid tassumi r-responsabbiltà għad-deċiżjoni ġudizzjarja f’dan ir-rigward, biex tevalwa, wara li tqis il-karatteristiċi partikolari tal-kawża pendenti quddiemha, kemm il-ħtieġa ta’ deċiżjoni preliminari biex tkun tista’ tagħti s-sentenza tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domanda li hija tirrinvija lill-Qorti tal-Ġustizzja (
3
).
31.
Jirriżulta li d-domandi dwar l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju li saru mill-qorti nazzjonali, fil-kuntest regolatorju u fattwali li hija tiddefinixxi taħt ir-responsabbiltà tagħha, u li mhuwiex fil-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja biex tivverifika l-eżattezza tiegħu, jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ rilevanza (
4
). Din il-preżunzjoni ta’ rilevanza tista’ tiġi kkonfutata biss f’każijiet eċċezzjonali, meta jkun jidher b’mod ċar li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt Komunitarju ma jkollha ebda relazzjoni mas-suġġett tal-litiġju fil-kawża prinċipali, jew meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew jekk il-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex għad-dispożizzjoni tagħha l-punti ta’ fatt jew ta’ liġi meħtieġa biex tkun tista’ tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (
5
).
32.
F’din il-kawża, l-ewwel erba’ domandi, għall-kuntrarju ta’ dak li tissuġġerixxi l-konvenuta fil-kawża prinċipali, mhumiex intiżi esklużivament biex jiffissaw punt ta’ tluq preċiż, iżda intiżi biex jistabbilixxu liema att jew pjan tal-kumpannija parent jew ta’ min iħaddem, li jaqa’ taħt il-kontroll ta’ din tal-aħħar, jista’ jiġi kkwalifikat b’tali mod biex ikunu jistgħu jitqiesu bħala att jew pjan li permezz tagħhom xi ħadd minnhom ikun ippreveda tkeċċija kollettiva, bil-konsegwenza li jwassal għall-obbligu li jinbdew konsultazzjonijiet mal-ħaddiema fis-sens tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE. Jirriżulta mill-atti tal-proċess li din l-interpretazzjoni hija meħtieġa sabiex ikun jista’ jiġi deċiż jekk il-pjan ta’ għeluq imfassal mill-kumpannija parent, fir-rigward tal-konvenuta fil-kawża prinċipali, jistax jiġi kkwalifikat bħala deċiżjoni ta’ tkeċċija kollettiva, kif jallegaw ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, jew bħala deċiżjoni li eventwalment tagħti lok għall-obbligu ta’ konsultazzjonijiet dwar it-tkeċċija kollettiva previsti mil-liġi u dwar il-kooperazzjoni li tittrasponi d-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE. Din b’hekk mhijiex problema ipotetika u lanqas kwistjoni mingħajr ebda relazzjoni mar-realtà jew is-suġġett tal-litiġju fil-kawża prinċipali.
33.
B’hekk isegwi li hemm lok li tingħata risposta għall-ewwel erba’ domandi preliminari.
B — Fuq il-mertu
1. Rimarki preliminari
34.
Kif ġie rrilevat matul l-eżami tal-ammissibbiltà, waħda mill-kwistjonijiet essenzjali għas-soluzzjoni tal-litiġju fil-kawża prinċipali hija dik tal-kwalifikazzjoni ġuridika tad-“ deċiżjoni ” tal-kumpannija parent u d-definizzjoni tal-konsegwenzi fir-rigward tal-konsultazzjoni tar-rappreżentanti tal-ħaddiema previsti mid-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE. Din il-kwistjoni tat lok għal ċerta konfużjoni fl-osservazzjonijiet tal-partijiet li intervjenew quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
35.
Għaldaqstant, jidher li huwa utli, qabel ma jiġu eżaminati d-diversi domandi preliminari, li jiġi eżaminat il-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE (
6
) u b’mod iktar speċifiku il-kwistjoni, li ġiet issollevata wkoll matul is-seduta, jekk l-imsemmija direttiva tistabbilixxix obbligi biss għal min iħaddem, jew inkella wkoll għall-impriża li tikkontrolla li min iħaddem.
36.
Fil-fehma tiegħi, risposta għal din id-domanda tista’ tinstab direttament fuq il-bażi tat-test tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-Direttiva inkwistjoni.
37.
Fil-fatt, għandu jiġi kkonstatat li t-test tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, b’mod partikolari l-Artikolu 2(1), (3) u (4), kif ukoll l-Artikolu 3(1) u (2), ma jħalli ebda dubju raġonevoli dwar id-destinatarju tal-obbligi ta’ informazzjoni, konsultazzjoni u notifikazzjoni.
38.
L-Artikolu 2(1) tal-imsemmija direttiva, jipprovdi espressament li min iħaddem biss huwa obbligat li jipproċedi, fi żmien tajjeb, għal konsultazzjonijiet mar-rappreżentanti tal-ħaddiema. L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(3) tal-istess direttiva jidentifika biss lil min iħaddem bħala responsabbli biex jipprovdi kull informazzjoni utli lir-rappreżentanti tal-ħaddiema. Skont id-dispożizzjoni tat-tieni subparagrafu ta’ dan il-paragrafu 3, min iħaddem huwa obbligat li jgħaddi lill-awtorità pubblika kompetenti kopja, bil-miktub, tal-elementi tal-komunikazzjoni previsti fl-ewwel subparagrafu.
39.
L-Artikolu 2(4) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE b’ebda mod ma jipprevedi obbligu għall-kumpannija parent. Dan l-artikolu jindika biss li l-obbligi ta’ informazzjoni u konsultazzjoni previsti mid-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE japplikaw irrispettivament minn jekk id-deċiżjoni dwar it-tkeċċijiet kollettivi tkunx qed tittieħed minn min iħaddem jew minn impriża li tikkontrolla lil min iħaddem. It-tieni subparagrafu ta’ dan il-paragrafu 4 jistabbilixxi r-responsabbiltà ta’ min iħaddem għad-deċiżjonijiet meħuda mill-kumpannija parent, anki jekk ma kienx jaf bihom.
40.
Għalkemm l-imsemmi tieni subparagrafu tal-Artikolu 2(4) ma jipprevedix espressment xi obbligu ta’ informazzjoni, konsultazzjoni u notifikazzjoni għall-kumpannija parent, xorta jibqa’ l-fatt li, f’każ fejn il-kumpannija parent tieħu d-deċiżjoni li twassal għat-tkeċċijiet kollettivi, din tal-aħħar hija obbligata li tipprovdi l-informazzjoni neċessarja lil min iħaddem, li jkun jaqa’ taħt il-kontroll tagħha, sabiex dan tal-aħħar ikun f’pożizzjoni li jkun jista’ jissodisfa debitament l-obbligi kollha ta’ informazzjoni, konsultazzjoni u notifikazzjoni previsti mid-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE. Dan l-obbligu tal-kumpannija parent, li jikkonsisti fl-għoti tal-informazzjoni meħtieġa, huwa validu biss fir-relazzjoni bejn min iħaddem u l-kumpannija parent. Dan ma jikkonċernax l-obbligu ta’ konsultazzjoni per se.
41.
L-Artikolu 3 tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, li jistabbilixxi r-regoli tal-proċedura tan-notifikazzjoni, jipprovdi li dan l-obbligu ta’ notifikazzjoni jaqa’ biss fuq min iħaddem, li għandu d-dmir li jinnotifika lill-awtorità kompetenti bil-miktub dwar kull pjan ta’ tkeċċijiet kollettivi (Artikolu 3(1)) u li għandu jibgħat lir-rappreżentanti tal-ħaddiema l-kopja ta’ dik in-notifika (Artikolu 3(2)).
42.
Għaldaqstant, ebda element li nista’ niddeduċi mid-dispożizzjonijiet interpretati ma jippermettili li nikkunsidra li d-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE tipprevedi obbligi ta’ informazzjoni, konsultazzjoni u notifikazzjoni għall-kumpannija parent fir-rigward tar-rappreżentanti tal-ħaddiema tas-sussidjarja jew fir-rigward tal-awtoritajiet pubbliċi (
7
). B’mod iktar partikolari, għal dak li jirrigwarda l-obbligu ta’ konsultazzjoni, għandu jiġi osservat li l-ħarsien ta’ dan l-obbligu jaqa’ biss taħt ir-responsabbiltà ta’ min iħaddem anki meta l-kumpannija parent, li tkun teżerċita kontroll fuq dan tal-aħħar, tieħu d-deċiżjoni li twassal għat-tkeċċijiet kollettivi.
43.
Wara li saru dawn ir-rimarki, issa għandhom jiġu eżaminati s-sitt domandi preliminari.
2. Fuq l-ewwel domanda
44.
Permezz tal-ewwel domanda, il-qorti tar-rinviju, lil hinn mil-lingwaġġ kemxejn konfuż li hija tuża, fir-realtà tixtieq li tingħata kjarifika dwar it-tifsira tal-espressjoni “jikkontempla redundancies [tkeċċijiet] kollettivi”, fis-sens tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE. Hija tagħmel dan minħabba l-ħtieġa li jiġi ddefinit il-mument meta min iħaddem jikkontempla tali miżura, inkwantu l-obbligu ta’ konsultazzjoni jinħoloq preċiżament f’dan il-mument. Il-qorti tar-rinviju tissuġġerixxi żewġ interpretazzjonijiet. Skont l-ewwel interpretazzjoni possibbli, dan il-mument iseħħ meta jkun ġie kkonstatat li d-deċiżjonijiet strateġiċi jew il-modifikazzjonijiet adottati fir-rigward tal-attività kummerċjali jrendu neċessarju tkeċċijiet kollettivi. Skont it-tieni interpretazzjoni possibbli, l-imsemmi mument jikkoinċidi mal-mument meta min iħaddem jikkunsidra li jadotta miżuri jew modifikazzjonijiet li jaffettwaw l-attività tal-kumpannija li l-konsegwenza prevedibbli tagħhom hija n-neċessità ta’ tkeċċija kollettiva tal-ħaddiema (
8
).
45.
Għandu jitfakkar li l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE jipprevedi l-obbligu għal min iħaddem li jipproċedi, “fi żmien tajjeb”, għal konsultazzjonijiet mar-rappreżentanti tal-ħaddiema meta huwa “jikkontempla redundancies [tkeċċijiet] kollettivi”.
46.
Din id-dispożizzjoni, meta tistabbilixxi li l-obbligu ta’ konsultazzjoni jitnissel meta min iħaddem jikkontempla tkeċċijiet kollettivi, tuża l-verb “jikkontempla” [“envisager” fil-verżjoni Franċiża] li mhuwiex, per se, adattat biex jiġi stabbilit il-mument preċiż meta jitnissel l-obbligu ta’ konsultazzjoni. Biex jiġi ddeterminat dan il-mument, ikollu jsir sforz interpretattiv.
47.
Dan l-isforz irid jitlaq, fl-ewwel lok, minn kunsiderazzjoni tad-diversi verżjonijiet lingwistiċi tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE. Sussegwentement irid jikkunsidra sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li, f’kawża analoga għal dik li hija suġġetta għal din il-proċedura, kellha l-okkażjoni li tinterpreta din id-dispożizzjoni, kif ukoll l-għan tagħha.
48.
Fil-verżjonijiet lingwistiċi l-oħrajn tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE apparti l-verżjoni Franċiża, il-verb “envisager” huwa tradott b’espressjonijiet bħal “tener la intención” (verżjoni Spanjola), “beabsichtigen” (verżjoni Ġermaniża), “contemplate” (verżjoni Ingliża) u “prevedere” (verżjoni Taljana).
49.
B’hekk diġà jidher minn paragun tad-diversi verżjonijiet lingwistiċi tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE li l-leġiżlatur Komunitarju ried li l-obbligu previst minn din id-dispożizzjoni jiskatta mill-eżistenza ta’ intenzjoni min-naħa ta’ min iħaddem li jwettaq it-tkeċċijiet kollettivi.
50.
Din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE tista’ tiġi aċċettata fid-dawl tas-sentenza Dansk Metalarbejderforbund u Specialarbejderforbundet i Danmark (
9
), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet dwar il-kwistjoni jekk l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 75/129/KEE huwiex applikabbli meta, minħabba s-sitwazzjoni finanzjarja tiegħu, min iħaddem kellu jikkontempla tkeċċija kollettiva, iżda m’għamilx dan. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li din id-dispożizzjoni tapplika biss jekk min iħaddem ikun realment ikkontempla li jwettaq tkeċċija kollettiva jew ikun stabbilixxa pjan ta’ tkeċċija kollettiva (
10
).
51.
Barra minn hekk, din l-interpretazzjoni hija kkonfermata mill-għan tal-obbligu ta’ konsultazzjoni li skont id-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE jiskatta meta min iħaddem jikkontempla tkeċċijiet kollettivi.
52.
Fil-fatt, kif jirriżulta minn dak li huwa ppreċiżat fl-Artikolu 2(2) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, l-obbligu inkwistjoni mhuwiex previst biss “bl-iskop li jintlaħaq ftehim” mar-rappreżentanti tal-ħaddiema dwar it-tkeċċijiet kollettivi li għandhom isiru, iżda huwa intiż ukoll biex jittaffew il-konsegwenzi ta’ tali tkeċċijiet billi jkun hemm rikors għal miżuri soċjali magħhom immirati, inter alia, li jgħinu għall-impjieg jew ghat-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema mingħajr xogħol.
53.
Għal kwalunkwe fini, il-konsultazzjoni hija, fl-essenza tagħha, strumentali biex ikunu jistgħu jsiru negozjati (
11
); huwa previst li min iħaddem jibdiha fi żmien tajjeb, jiġifieri f’mument meta, minħabba l-funzjoni tagħha, din tagħti lir-rappreżentanti tal-ħaddiema l-possibbiltà li jipparteċipaw b’mod effikaċi f’dawk in-negozjati.
54.
Madankollu, sabiex din il-parteċipazzjoni tkun effikaċi, jeħtieġ li din issir f’mument meta n-negozjati jkun jista’ jkollhom skop identifikat b’mod suffiċjenti; dak il-mument jista’ jikkoinċidi biss mal-mument meta jkun jista’ jiġi kkonstatat li teżisti intenzjoni minn min iħaddem li jwettaq tkeċċijiet kollettivi jew, ta’ mill-inqas, li huwa diġà jkun qed jipprevedi l-possibbiltà li jipproċedi b’dan, b’riżultat tal-miżuri pproġettati. Huwa biss f’dak il-mument li huwa possibbli li jitqies li min iħaddem huwa obbligat li jipproċedi għall-konsultazzjonijiet. Qabel dan il-mument, parteċipazzjoni ġenwina tar-rappreżentanti tal-ħaddiema fit-teħid ta’ deċiżjoni dwar l-impjieg tagħhom u alternattivi reali għal tkeċċija kollettiva ma jistgħux jeżistu; għaldaqstant, konsultazzjoni ma tkunx utli.
55.
Peress li, kif jagħti x’jifhem b’mod ċar it-test tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, il-konsegwenza li tirriżulta mill-fatt li jiġu kkontemplati tkeċċijiet kollettivi hija awtomatika u dak l-effett jinħoloq biss jekk ma jkunx hemm intenzjoni jew pjan min-naħa ta’ min iħaddem li jwettaq tkeċċijiet kollettivi, wieħed għandu jikkunsidra li dan il-fatt, jiġifieri dak li jkunu kkontemplati t-tkeċċijiet, jinħoloq biss meta jkun f’pożizzjoni li jagħti lok għal konsultazzjoni li tista’ titwettaq permezz ta’ negozjati b’għan suffiċjentement iddeterminat.
56.
Fir-rigward tal-għan tal-obbligu ta’ konsultazzjoni u tal-ħtieġa li tiġi kkonstatata intenzjoni min-naħa ta’ min iħaddem li jipproċedi għal tkeċċija kollettiva, deċiżjoni li twassal għall-probabbiltà li jkun neċessarju, fil-futur, li jsiru tkeċċijiet kollettivi, ma taqax taħt it-terminu “jikkontempla”, għaliex din id-deċiżjoni tkun ikkaratterizzata min-nuqqas ta’ intenzjoni ta’ min iħaddem li jwettaq tkeċċijiet kollettivi jew pjan preċiż biex isir dan.
57.
Għaldaqstant, jiena tal-fehma li l-ewwel interpretazzjoni ssuġġerita mill-qorti tar-rinviju fl-ewwel domanda preliminari tagħha, dwar is-sitwazzjoni fejn min iħaddem jieħu miżuri li jrendu neċessarju tkeċċija kollettiva tal-ħaddiema, toqrob lejn il-każ fejn min iħaddem jista’ forsi jkollu jipprevedi tkeċċijiet kollettivi, iżda jkun għad m’għandux l-intenzjoni li jagħmel hekk. Meta tiġi kkunsidrata s-sentenza Dansk Metalarbejderforbund u Specialarbejderforbundet i Danmark, iċċitata iktar ’il fuq, u t-tifsira li għandha tingħata lit-terminu “jikkontempla” fid-dawl tal-funzjoni tal-obbligu ta’ konsultazzjoni, jiena tal-fehma li d-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE mhijiex applikabbli għal tali sitwazzjoni. Fil-fatt, jidhirli li l-espressjoni “jrendu neċessarju” użata mill-qorti tar-rinviju, tirreferi għal stadju prematur fejn min iħaddem ikun għadu ma pproġettax jew ma pprevediex tkeċċijiet kollettivi.
58.
Dan premess, għandu jiġi osservat li t-tieni interpretazzjoni ssuġġerita mill-qorti tar-rinviju fl-ewwel domanda preliminari tagħha, li tgħid li l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE għandu jinftiehem fis-sens li l-obbligu ta’ konsultazzjoni jiskatta fil-każ fejn min iħaddem jikkontempla li jieħu miżuri li l-konsegwenza prevedibbli tagħhom hija n-neċessità ta’ tkeċċijiet kollettivi tal-ħaddiema, tiddeskrivi sitwazzjoni li hija saħansitra iktar remota minn dik prevista fl-ewwel alternattiva. F’tali sitwazzjoni, min iħaddem mhux biss ma jkunx għadu pproġetta jew ippreveda tkeċċijiet kollettivi, iżda t-twettiq ta’ tali avveniment ikun għadu jinsab fil-livell ta’ pura probabbiltà.
59.
Fil-fehma tiegħi, minn dan isegwi li kemm l-ewwel kif ukoll it-tieni alternattiva proposti fl-ewwel domanda preliminari jirriflettu sitwazzjonijiet fejn id-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE ma tapplikax.
60.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet imsemmija hawn fuq, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi għall-ewwel domanda li ghamlitilha l-qorti tar-rinviju li l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE għandu jiġi interpretat fis-sens li la s-sitwazzjoni fejn min iħaddem jieħu miżuri li jrendu neċessarju tkeċċija kollettiva tal-ħaddiema, u lanqas dik fejn min iħaddem jipproġetta li jadotta miżuri li l-konsegwenza prevedibbli tagħhom hija n-neċessità ta’ tkeċċijiet kollettivi tal-ħaddiema, ma jaqgħux taħt l-espressjoni “jikkontempla redundancies [tkeċċijiet] kollettivi”. Din l-espressjoni għandha tinftiehem fis-sens li din tirreferi għall-mument fejn jista’ jiġi kkonstatat li teżisti intenzjoni min-naħa ta’ min iħaddem li jwettaq tkeċċijiet kollettivi jew, ta’ mill-inqas, li huwa diġà jkun qed jipprevedi l-possibbiltà li jipproċedi b’dan b’riżultat tal-miżuri pproġettati.
3. Fuq it-tieni domanda
61.
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-obbligu li jinbdew konsultazzjonijiet fi żmien tajjeb meta jkunu kkontemplati tkeċċijiet kollettivi jeħtieġx li l-konsultazzjonijiet jibdew saħansitra qabel ma min iħaddem ikun f’pożizzjoni li jipprovdi l-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 2(3)(b) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE. Din b’hekk tirrigwarda l-konnessjoni bejn il-punt ta’ tluq tal-konsultazzjonijiet u l-obbligu li tiġi kkomunikata l-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 2(3) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE lir-rappreżentanti tal-ħaddiema.
62.
Għandu jiġi kkonstatat li t-test tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE jindika b’mod ċar li l-informazzjoni għandha tingħata minn min iħaddem “fi żmien tajjeb matul il-konsultazzjonijiet”, sabiex “jgħinu r-rappreżentanti tal-ħaddiema biex jagħmlu proposti kostruttivi”.
63.
Meta jitqies il-fatt li, skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(3) tal-imsemmija Direttiva, l-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 3 punt (b)(i) sa (vi) għandha tingħata matul il-konsultazzjonijiet, jista’ jiġi loġikament ikkunsidrat li l-obbligu li tingħata l-informazzjoni kollha meħtieġa mhux bilfors għandu jiġi ssodisfat fil-mument meta tinbeda l-konsultazzjoni, iżda huwa biżżejjed jekk jiġi ssodisfat matul l-iżvolġiment ta’ dan.
64.
Skont il-loġika ta’ din id-dispożizzjoni, effettivament, min iħaddem irid iżomm lill-ħaddiema aġġornati dwar l-iżviluppi u jagħtihom l-informazzjoni kollha rilevanti matul il-konsultazzjonijiet. Din il-flessibilità tirriżulta li hija neċessarja meta jitqies il-fatt li l-informazzjoni tista’ ssir disponibbli f’mumenti differenti matul il-proċess ta’ konsultazzjoni, li jfisser li min iħaddem għandu l-possibbiltà li jipprovdi l-informazzjoni sħiħa msemmija fl-Artikolu 2(3)(b) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59KE matul il-proċess tal-konsultazzjonijiet.
65.
Din il-flessibilità hija, barra minn hekk, neċessarja peress li, kif jirriżulta espressament mill-istess paragrafu 3 tal-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva, il-komunikazzjoni ta’ informazzjoni “fi żmien tajjeb” għandha l-għan li “[tgħin lir-]rappreżentanti tal-ħaddiema biex jagħmlu proposti kostruttivi” matul il-proċess ta’ konsultazzjoni. Għaldaqstant, il-komunikazzjoni ta’ informazzjoni għandha tinftiehem bħala obbligu li l-objettiv tiegħu huwa li jippermetti parteċipazzjoni mill-ħaddiema fi proċess ta’ konsultazzjoni li jkun kemm jista’ jkun komplet u effettiv, u, biex dan ikun il-każ, l-informazzjoni għandha tkompli tingħata sal-aħħar mument tal-konsultazzjoni.
66.
Minn dan jirriżulta li l-mument meta jinbdew il-konsultazzjonijiet ma jiddependix mill-fatt li min iħaddem ikun diġà f’pożizzjoni li jipprovdi lill-ħaddiema bl-informazzjoni kollha msemmija fl-Artikolu 2(3)(b) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE.
67.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet imsemmija hawn fuq, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi għat-tieni domanda li ghamlitilha l-qorti tar-rinviju li t-tnissil tal-obbligu li min iħaddem jibda konsultazzjonijiet dwar it-tkeċċijiet kollettivi ma jiddependix mill-fatt li min iħaddem ikun diġà f’pożizzjoni li jipprovdi lir-rappreżentanti tal-ħaddiema l-informazzjoni kollha meħtieġa mill-Artikolu 2(3)(b) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE.
4. Fuq it-tielet u r-raba’ domanda
68.
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill- Qorti tal-Ġustizzja jekk id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 2(1) u tal-Artikolu 2(4) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, moqrija flimkien, għandhomx jiġu interpretati fis-sens li l-obbligu ta’ konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema jitnissel meta jew min iħaddem jew inkella l-kumpannija parent li tikkontrolla lil min iħaddem ikunu qed jikkontemplaw tkeċċijiet kollettivi. Permezz tar-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk it-tnissil tal-obbligu li jinbdew konsultazzjonijiet jeħtieġx, fil-każ ta’ grupp ta’ impriżi, li l-evalwazzjoni tan-neċessità ta’ tkeċċija kollettiva kkontemplata mill-kumpannija parent tkun ippreċiżata sal-punt li tkun tikkonċerna lill-ħaddiema ta’ persuna partikolari li tħaddem.
69.
Għandu jitfakkar, fl-ewwel lok, li skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(4) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, l-obbligi ta’ informazzjoni, konsultazzjoni u notifikazzjoni min-naħa ta’ min iħaddem japplikaw indipendentement mill-fatt jekk id-deċiżjoni dwar it-tkeċċijiet kollettivi tkunx ittieħdet minn min iħaddem jew minn impriża li tkun tikkontrolla lil dan tal-aħħar.
70.
Fid-dawl tat-test ta’ din id-dispożizzjoni, il-qorti tar-rinviju tiġbed l-attenzjoni għall-formolazzjonijiet diverġenti tal-paragrafi 1 u 4 tal-imsemmi Artikolu 2 tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE (il-paragrafu 1 jirreferi għall-każ fejn min iħaddem “jikkontempla” li jwettaq tkeċċijiet kollettivi, waqt li l-paragrafu 4 jirreferi għal “deċiżjoni” dwar it-tkeċċijiet kollettivi), minn naħa waħda, u għat-tempi grammatikali differenti użati fil-verbi li jirreferu għad-“deċiżjoni” f’ċerti verżjonijiet lingwistiċi tal-paragrafu 4 [pereżempju, l-użu tal-imperfett bil-Ġermaniż (“getroffen wurde”), tal-preżent kontinwu bl-Ingliż, (“is being taken”), u tal-preżent bil-Franċiż, (“émane”) u tal-preżent perfett bil-Finlanżi, (“on päättänyt”)], min-naħa l-oħra.
71.
Fir-rigward tad-diverġenza fil-formolazzjonijiet tal-imsemmija paragrafi 1 u 4, jiena tal-fehma li wieħed għandu jikkunsidra l-ewwel nett l-interpretazzjoni sistematika tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE u t-tieni nett l-objettiv tal-Artikolu 2(4) tagħha.
72.
Għal dak li jirrigwarda l-interpretazzjoni sistematika tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, għandu jiġi osservat li r-regola prinċipali dwar il-bidu tal-obbligu ta’ konsultazzjoni hija stabbilita mill-Artikolu 2(1) tal-imsemmija Direttiva; l-Artikolu 2(4) ta’ dan l-Artikolu 2 għandu biss funzjoni awżiljari meta mqabbel mal-imsemmi paragrafu 1. Effettivament, l-objettiv ta’ dan il-paragrafu 4 huwa li jikkonferma l-portata tal-obbligu ta’ konsultazzjoni ta’ min iħaddem previst mill-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE meta din tal-aħħar tkun sussidjarja ta’ impriża. Għal din ir-raġuni, id-differenza fil-lingwaġġ li tirriżulta mid-dispożizzjoni awżiljari tal-imsemmi paragrafu 4 ma tistax tbiddel it-tifsira tar-regola prinċipali. Għall-kuntrarju, id-dispożizzjoni awżiljari għandha tinftiehem fid-dawl tar-regola prinċipali.
73.
Għaldaqstant, it-terminu “deċiżjoni” użat fl-Artikolu 2(4) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE għandu jinftiehem f’sens wiesgha, fid-dawl tal-Artikolu 2(1) ta’ din id-direttiva li, kif diġà ġie enfasizzat fil-punt 54 ta’ dawn il-konklużjonijiet, billi juża l-verb “jikkontempla” qiegħed jirreferi għall-mument meta jkun ipproġettat jew previst li jsiru tkeċċijiet kollettivi, u li jiġi qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta’ tkeċċija.
74.
B’hekk, jiena tal-fehma li l-Artikolu 2(4) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, ma jistax jiġi interpretat fis-sens li l-obbligu ta’ konsultazzjoni jitnissel meta l-kumpannija parent tkun adottat deċiżjoni ta’ tkeċċija kollettiva, iżda għall-kuntrarju, jiskatta fil-mument meta jew min iħaddem jew inkella l-impriża li tikkontrolla lil dan tal-aħħar jikkontemplaw, jiġifieri jipproġettaw jew jipprevedu, li jwettqu tkeċċijiet kollettivi.
75.
Din l-interpretazzjoni hija kkonfermata mill-objettiv tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, kif espress fl-Artikolu 2(2) ta’ din id-direttiva, li jiġu evitati tkeċċijiet kollettivi jew, ta’ mill-inqas, li jitnaqqas in-numru ta’ ħaddiema kkonċernati minn tali miżura. It-twettiq ta’ dak l-objettiv ikun ippreġudikat jekk il-konsultazzjoni ssir wara li tkun ittieħdet id-deċiżjoni ta’ tkeċċija kollettiva tal-kumpannija parent li tikkontrolla lil min iħaddem, jekk dan tal-aħħar ikun ser jimplimenta tali tkeċċija (
12
).
76.
Fid-dawl tal-osservazzjonijiet preċedenti, mhuwiex neċessarju li jiġu eżaminati d-diverġenzi bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi dwar it-tempi grammatikali użati fil-verbi li jirreferu għat-terminu “deċiżjoni”, u għandu jitqies bħala irrilevanti l-użu tat-temp passat f’ċerti verżjonijiet lingwistiċi tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE.
77.
Għaldaqstant, l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, flimkien mal-Artikolu 2(4) ta’ din id-direttiva, għandhom jiġu interpretati fis-sens li fil-każ ta’ grupp ta’ impriżi, l-obbligu ta’ konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema jitnissel meta jew min iħaddem jew inkella l-impriża li tikkontrolla lil dan tal-aħħar jipproġettaw jew jipprevedu li jwettqu tkeċċijiet kollettivi.
78.
Madankollu, għandu jitfakkar li l-ħarsien ta’ dan l-obbligu ta’ konsultazzjoni jaqa’ taħt ir-responsabbiltà ta’ min iħaddem, kif ġie enfasizzat fil-punti 38 u 40 ta’ dawn il-konklużjonijiet, irrispettivament mill-fatt li t-tkeċċijiet kollettivi jkunu pproġettati jew previsti minn min iħaddem jew mill-kumpannija parent.
79.
Jiena tal-fehma li għandna nitilqu minn din il-konstatazzjoni sabiex nirrispondu għar-raba’ domanda tal-qorti tar-rinviju, li permezz tagħha din tal-aħħar tistaqsi jekk it-tnissil tal-obbligu li jinbdew konsultazzjonijiet mar-rappreżentanti tal-ħaddiema jeħtieġx, fil-każ ta’ grupp ta’ impriżi, li s-sussidjarja, li l-ħaddiema tagħha jkunu kkonċernati mit-tkeċċija kollettiva, tkun diġà ġiet identifikata.
80.
Meta jitqies il-fatt li l-obbligu ta’ konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema jaqa’ taħt ir-responsabbiltà ta’ min iħaddem, jiena tal-fehma li dan l-obbligu jitnissel biss meta l-kumpannija parent, li teżerċita l-kontroll, tkun identifikat is-sussidjarja fejn ikunu previsti t-tkeċċijiet kollettivi. Hija biss din is-sussidjarja, fil-kapaċità tagħha bħala persuna li tħaddem, li tista’ tibda tali konsultazzjonijiet, li l-objettiv tagħhom huwa li jintlaħaq ftehim mar-rappreżentanti tal-ħaddiema.
81.
Dan l-għan tal-obbligu ta’ konsultazzjoni, li għandu l-għan, kif huwa enfasizzat fil-punt 53 ta’ dawn il-konklużjonijiet, li jiżgura parteċipazzjoni ġenwina tar-rappreżentanti tal-ħaddiema fit-teħid ta’ deċiżjoni dwar l-impjieg tagħhom, ikun ippreġudikat fl-ipoteżi fejn l-obbligu ta’ konsultazzjoni jitnissel f’mument fejn il-kumpannija parent tkun għadha ma identifikatx is-sussidjarja li ser tintlaqat mit-tkeċċijiet kollettivi previsti. F’dak il-każ, il-kumpanniji sussidjarji kollha ta’ grupp ta’ impriżi jkunu obbligati li jiftħu konsultazzjonijiet fl-istess ħin f’sitwazzjoni fejn ħadd ikun għadu ma jaf x’jista’ jkun is-suġġett jew jekk dawn il-konsultazzjonijiet humiex realment neċessarji. B’hekk, il-parteċipazzjoni effettiva tar-rappreżentanti tal-ħaddiema tkun impossibbli f’tali ipoteżi.
82.
Għaldaqstant, jiena tal-fehma li l-obbligu ta’ konsultazzjoni jitnissel meta l-kumpannija parent li teżerċita l-kontroll tkun identifikat is-sussidjarja li ser tkun ikkonċernata mit-tkeċċijiet kollettivi previsti.
83.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet imsemmija hawn fuq, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi għat-tielet u r-raba’ domanda li ghamlitilha l-qorti tar-rinviju, li l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, flimkien mal-Artikolu 2(4) ta’ din id-direttiva għandhom jiġu interpretati fis-sens li fil-każ ta’ grupp ta’ impriżi, l-obbligu ta’ konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema jitnissel meta jew min iħaddem jew inkella l-impriża li tikkontrolla lil dan tal-aħħar jipproġettaw jew jipprevedu li jwettqu tkeċċijiet kollettivi. Fil-każ fejn dan ikun previst mill-kumpannija parent, l-obbligu ta’ konsultazzjoni jitnissel biss meta hija tkun identifikat is-sussidjarja li ser tkun ikkonċernata minn dawk it-tkeċċijiet.
5. Fuq il-ħames u s-sitt domanda
84.
Permezz tal-ħames domanda, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk il-proċedura ta’ konsultazzjoni prevista fl-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, għandhiex tingħalaq minn min iħaddem qabel ma tittieħed id-deċiżjoni ta’ tkeċċija kollettiva fil-livell tal-kumpannija parent. F’każ ta’ risposta fl-affermattiv, permezz tas-sitt domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi qabel f’liema tip ta’ deċiżjoni tal-kumpannija parent għandha tingħalaq il-proċedura ta’ konsultazzjoni. Hija tipproponi żewġ alternattivi, jiġifieri minn naħa, deċiżjoni li jkollha l-effett dirett li timplimenta tkeċċijiet kollettivi fi ħdan is-sussidjarja, u min-naħa l-oħra deċiżjoni kummerċjali jew strateġika li abbażi tagħha t-tkeċċijiet kollettivi fi ħdan is-sussidjarja jkunu probabbli iżda jkunu għadhom mhux ċerti u definittivi.
85.
Jiena tal-fehma li r-risposta li għandha tingħata għall-ħames domanda tista’ tiġi dedotta mis-sentenza Junk, iċċitata iktar ’il fuq. F’din is-sentenza il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat li kuntratt ta’ xogħol jista’ jiġi tterminat biss wara l-għeluq tal-proċedura ta’ konsultazzjoni, jiġifieri wara li min iħaddem ikun issodisfa l-obbligi previsti fl-Artikolu 2 tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE (
13
). Minn dan isegwi li l-proċedura ta’ konsultazzjoni trid tkun intemmet qabel ma tittieħed deċiżjoni ta’ tkeċċija kollettiva.
86.
Fir-rigward tal-każ fejn din id-deċiżjoni ta’ tkeċċija kollettiva li jkollha tiġi implimentata fi ħdan sussidjarja tittieħed mill-kumpannija parent, infakkar li l-Artikolu 2(4) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE jipprovdi li l-obbligu ta’ konsultazzjoni japplika irrispettivament minn jekk id-deċiżjoni dwar it-tkeċċijiet kollettivi titteħidx minn min iħaddem jew minn impriża li tikkontrolla lil min iħaddem jew, hekk kif ġie ppreċiżat fir-risposta għat-tielet domanda, irrispettivament mill-fatt li dawk it-tkeċċijiet jkunu kkontemplati minn min iħaddem jew mill-impriża li tikkontrolla lil dan tal-aħħar.
87.
Għaldaqstant, jiena tal-fehma li kull deċiżjoni ta’ kumpannija parent li timplimenta tkeċċijiet kollettivi f’sussidjarja, u li twassal lis-sussidjarja, fil-kapaċità tagħha ta’ persuna li tħaddem, biex tittermina l-kuntratti ta’ xogħol tal-impjegati, tista’ tittieħed biss wara l-għeluq tal-proċedura ta’ konsultazzjoni prevista fl-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE.
88.
Din l-interpretazzjoni hija kkonfermata mill-objettiv tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, kif espress fl-Artikolu 2(2) ta’ din id-direttiva, biex jiġu evitati t-tkeċċijiet kollettivi jew, ta’ mill-inqas, li jitnaqqas in-numru ta’ ħaddiema kkonċernati minn dik il-miżura. Il-kisba ta’ dan l-objettiv tkun ippreġudikata, kif diġà ġie enfasizzat fil-punt 75 ta’ dawn il-konklużjonijiet, jekk il-konsultazzjoni ssir wara li tkun ittieħdet id-deċiżjoni ta’ tkeċċija kollettiva tal-kumpannija parent (
14
).
89.
Fir-rigward tas-sitt domanda, li permezz tagħha il-qorti tar-rinviju tistaqsi qabel f’liema tip ta’ deċiżjoni tal-kumpannija parent għandha tingħalaq il-proċedura ta’ konsultazzjoni, diġà jirriżulta, fil-fehma tiegħi, mir-risposta li ngħatat fl-ewwel u fil-ħames domanda, li hija d-deċiżjoni ta’ tkeċċija kollettiva li hija s-suġġett tal-ewwel alternattiva ssuġġerita mill-qorti tar-rinviju.
90.
Fir-rigward tat-tieni alternattiva proposta mill-qorti tar-rinviju, li tgħid li proċedura ta’ konsultazzjoni għandha tintemm qabel ma tittieħed deċiżjoni kummerċjali jew strateġika, li abbażi tagħha t-tkeċċijiet kollettivi fi ħdan is-sussidjarja jkunu probabbli iżda jkunu għadhom mhumiex ċerti u definittivi, infakkar ir-risposta li ngħatat għall-ewwel domanda.
91.
Fir-rigward tal-konstatazzjoni li saret fil-punt 60 ta’ dawn il-konklużjonijiet, li tgħid li deċiżjoni meħuda minn min iħaddem trendi neċessarja tkeċċija kollettiva tal-ħaddiema ma taqax taħt l-espressjoni “jikkontempla redundancies [tkeċċijiet] kollettivi”, jista’ jiġi kkonstatat li din id-deċiżjoni, li mhijiex adattata biex isservi bħala punt ta’ tluq għall-konsultazzjonijiet, wisq inqas tista’ tiġi kkwalifikata bħala l-punt ta’ għeluq tal-konsultazzjonijiet.
92.
Peress illi, fir-rigward tal-obbligu ta’ konsultazzjoni, huwa irrilevanti, skont l-Artikolu 2(4) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, jekk id-deċiżjoni dwar it-tkeċċijiet kollettivi tkunx ittieħdet minn min iħaddem jew minn impriża li tikkontrolla lil min iħaddem, għandu jiġi osservat li l-konstatazzjoni li saret għall-punt preċedenti tal-konklużjonijiet preżenti fir-rigward ta’ deċiżjoni meħuda minn min iħaddem hija valida wkoll fir-rigward tad-deċiżjoni, adottata mill-kumpannija parent, li trendi neċessarja tkeċċija kollettiva tal-ħaddiema ta’ din il-persuna li tħaddem.
93.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi għall-ħames u s-sitt domanda li ghamlitilha l-qorti tar-rinviju, li l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE, moqri flimkien mal-Artikolu 2(4) ta’ din id-direttiva, għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-każ ta’ grupp ta’ impriżi, il-proċedura tal-konsultazzjoni għandha tingħalaq minn min iħaddem qabel ma tittieħed id-deċiżjoni ta’ tkeċċija kollettiva fil-livell tal-kumpannija parent. Id-deċiżjoni kummerċjali jew strateġika ta’ din tal-aħħar, li abbażi tagħha t-tkeċċijiet kollettivi fi ħdan is-sussidjarja jkunu probabbli iżda jkunu għadhom mhumiex ċerti u definittivi, ma tistax tkun determinanti għall-finijiet tad-definizzjoni tal-mument tal-għeluq tal-konsultazzjonijiet li jsiru mar-rappreżentanti tal-ħaddiema.
V — Konklużjoni
94.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha msemmija hawn fuq, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi skont kif ġej għad-domandi preliminari li ghamlitilha l-Korkein oikeus:
“1)
L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE tal-20 ta’ Lulju 1998 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar redundancies [tkeċċijiet] kollettivi għandu jiġi interpretat fis-sens li la s-sitwazzjoni fejn min iħaddem jieħu miżuri li jrendu neċessarja tkeċċija kollettiva tal-ħaddiema, u lanqas dik fejn min iħaddem jipproġetta li jadotta miżuri li l-konsegwenza prevedibbli tagħhom hija n-necċessità ta’ tkeċċijiet kollettivi tal-ħaddiema ma jaqgħu taħt l-espressjoni “jikkontempla redundancies [tkeċċijiet] kollettivi”. Din l-espressjoni għandha tinftiehem fis-sens li din tirreferi għall-mument fejn jista’ jiġi kkonstatat li teżisti intenzjoni min-naħa ta’ min iħaddem li jwettaq tkeċċijiet kollettivi jew, ta’ mill-inqas, li huwa diġà jkun qed jipprevedi l-possibbiltà li jipproċedi b’dan b’riżultat tal-miżuri pproġettati.
2)
It-tnissil tal-obbligu li min iħaddem jibda konsultazzjonijiet dwar it-tkeċċijiet kollettivi ma jiddependix mill-fatt li min iħaddem ikun diġà f’pożizzjoni li jipprovdi lir-rappreżentanti tal-ħaddiema l-informazzjoni kollha meħtieġa mill-Artikolu 2(3)(b) tad-Direttiva 98/59
3)
L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 98/59 flimkien mal-Artikolu 2(4) ta’ din id-direttiva, għandhom jiġu interpretati fis-sens li fil-każ ta’ grupp ta’ impriżi, l-obbligu ta’ konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema jitnissel meta jew min iħaddem jew inkella l-impriża li tikkontrolla lil dan tal-aħħar jipproġettaw jew jipprevedu li jwettqu tkeċċijiet kollettivi. Fil-każ fejn dan ikun previst mill-kumpannija parent, l-obbligu ta’ konsultazzjoni jitnissel biss meta hija tkun identifikat is-sussidjarja li ser tkun ikkonċernata minn dawk it-tkeċċijiet.
4)
L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 98/59, moqri flimkien mal-Artikolu 2(4) ta’ din, għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-każ ta’ grupp ta’ impriżi, il-proċedura tal-konsultazzjoni għandha tingħalaq minn min iħaddem qabel ma tittieħed id-deċiżjoni ta’ tkeċċija kollettiva fil-livell tal-kumpannija parent. Id-deċiżjoni kummerċjali jew strateġika ta’ din tal-aħħar li abbażi tagħha t-tkeċċijiet kollettivi fi ħdan is-sussidjarja jkunu probabbli iżda jkunu għadhom mhumiex ċerti u definittivi ma tistax tkun determinanti għall-finijiet tad-definizzjoni tal-mument tal-għeluq tal-konsultazzjonijiet li jsiru mar-rappreżentanti tal-ħaddiema.”
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 327..
(
3
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-6 ta’ Novembru 2008, Trespa International (C-248/07, Ġabra p. I-8221, punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
4
)	Ibidem (punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
5
)	Idem.
(
6
)	Id-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE tikkostitwixxi, kif tippreċiża l-ewwel premessa tagħha, il-konsolidazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 75/129/KEE, tas-17 ta’ Frar 1975, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma’ tkeċċijiet kollettivi (ĠU L 48, p. 29), kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 92/56/KEE tal-24 ta’ Ġunju 1992 (ĠU L 245, p. 3). Effettivament, kif diġà kelli l-okkażjoni li nirrileva fil-punti 35 u 36 tal-konklużjonijiet tiegħi, ippreżentati fil-21 ta’ Jannar 2009 fil-kawża Mono Car Styling (C-12/08) li tinsab pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, b’hekk nistgħu nqisu d-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE definittivament bħala l-verżjoni attwalment fis-seħħ tad-Direttiva tal-Kunsill 75/129/KEE.
(
7
)	Din l-interpretazzjoni hija kkonfermata wkoll mill-intenzjoni tal-leġiżlatur Komunitarju. F’dan ir-rigward, jidhirli li huwa utli li jsir riferiment għall-ħidmiet preparatorji tad-Direttiva tal-Kunsill 92/56/KEE li, waqt li, inter alia, jintroduċu l-paragrafu 4 tal-Artikolu 2 fid-Direttiva tal-Kunsill 75/129/KEE, wasslu għall-adozzjoni tat-test definittiv tad-Direttiva tal-Kunsill 75/129/KEE, li huwa riprodott fid-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE. Skont il-punt 16 tal-preambolu tal-proposta ta’ Direttiva tal-Kunsill li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 75/129/KEE (COM(91) 292 finali, ĠU C 310, p. 5) “għandu jiġi enfasizzat li t-test rivedut ma jgħaddi ebda obbligu direttament fuq l-impriża li teżerċita l-kontroll bħala tali. Il-problemi ta’ extra-territorjalità b’hekk huma evitati. Għandu jiġi osservat ukoll li l-Kummissjoni mhux qed tipproponi mekkaniżmu […] li jippermetti lill-ħaddiema li jitolbu konsultazzjonijiet mal-amministrazzjoni ċentrali jew mal-maniġment tal-impriża li jeżerċita l-kontroll tal-grupp (imsejħa sistema “by-pass”).” [Traduzzjoni mhux uffiċjali]
(
8
)	Korsiv miżjud minni.
(
9
)	Sentenza tat-12 ta’ Frar 1985, Dansk Metalarbejderforbund u Specialarbejderforbundet i Danmark (284/83, Ġabra p. 553).
(
10
)	Ibidem (punti 12 sa 17).
(
11
)	Għal enfasi dwar il-funzjoni tal-konsultazzjonijiet bħala li jagħtu lok għal negozjati, ara l-punt 59 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Tizzano fil-kawża li wasslet għas-sentenza tas-27 ta’ Jannar 2005, Junk (C-188/03, Ġabra p. I-885) u, f’dan is-sens, il-punt 43 ta’ din is-sentenza.
(
12
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Junk, iċċitata iktar ’il fuq (punt 44).
(
13
)	Ara s-sentenza Junk, iċċitata iktar ’il fuq (punt 45).
(
14
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Junk, iċċitata iktar ’il fuq (punt 44).