62023TJ0036
SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (Awla Manja)
14 ta’ Mejju 2025 (
*1
)
“Aċċess għal dokumenti – Regolament (KE) Nru 1049/2001 – Dokumenti relatati mal-messaġġi testwali mibgħuta bejn il-Presidenta tal-Kummissjoni u l-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer – Rifjut ta’ aċċess – Preżunzjoni ta’ veraċità marbuta mad-dikjarazzjoni ta’ nuqqas ta’ pussess ta’ dokumenti – Assenza ta’ spjegazzjonijiet plawżibbli li jippermettu li jiġu ddeterminati r-raġunijiet tal-ineżistenza jew tan-nuqqas ta’ pussess – Żamma tad-dokumenti – Prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba”
Fil-Kawża T‑36/23,
Matina Stevi, residenti fi Brussell (il-Belġju),
The New York Times Company, stabbilita fi New York, New York (l-Istati Uniti),
irrappreżentati minn B. Kloostra u P.-J. Schüller, avukati,
rikorrenti,
vs
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn P. Stancanelli, A. Spina u M. Burón Pérez, bħala aġenti,
konvenuta,
IL-QORTI ĠENERALI (Awla Manja),
komposta minn M. van der Woude, President, S. Papasavvas, R. da Silva Passos, J. Svenningsen, L. Truchot, R. Mastroianni, H. Kanninen, J. Schwarcz, P. Nihoul, J. Martín y Pérez de Nanclares, G. Hesse, M. Sampol Pucurull (Relatur), M. Stancu, I. Nõmm u K. Kecsmár, Imħallfin,
Reġistratur: A. Marghelis, Amministratur,
wara li rat il-fażi bil-miktub tal-proċedura, b’mod partikolari il-miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tal‑11 ta’ Settembru 2024 u r-risposti tal-partijiet ippreżentati fir-reġistru tal-Qorti Ġenerali fl‑4 u fis‑7 ta’ Ottubru 2024,
wara s-seduta tal‑15 ta’ Novembru 2024,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
Permezz tar-rikors tagħhom ibbażat fuq l-Artikolu 263 TFUE, ir-rikorrenti, Matina Stevi u The New York Times Company, jitolbu l-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea C(2022) 8371 final tal‑15 ta’ Novembru 2022, meħuda skont l-Artikolu 4 tad-dispożizzjonijiet li jikkonċernaw l-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑30 ta’ Mejju 2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 331), dwar talba għal aċċess għall-messaġġi testwali kollha skambjati bejn il-Presidenta tal-Kummissjoni u l-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer, bejn l‑1 ta’ Jannar 2021 u l‑11 ta’ Mejju 2022 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”).
Il-fatti li wasslu għall-kawża
2
Permezz ta’ posta elettronika tal‑11 ta’ Mejju 2022, M. Stevi, li hija ġurnalista impjegata mill-gazzetta ta’ kuljum The New York Times, abbażi tar-Regolament Nru 1049/2001, talbet lill-Kummissjoni l-aċċess għall-messaġġi testwali kollha mibgħuta bejn il-Presidenta tal-Kummissjoni u l-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer bejn l‑1 ta’ Jannar 2021 u l‑11 ta’ Mejju 2022. Din it-talba ġiet irreġistrata, fit‑12 ta’ Mejju 2022, bir-referenza GESTDEM 2022/2678 (iktar ’il quddiem it-“talba inizjali”).
3
Fit-28 ta’ Ġunju 2022, peress li ma rċeviet ebda risposta mill-Kummissjoni fit-terminu previst mill-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1049/2001, ir-rappreżentanti tar-rikorrenti, abbażi tal-Artikolu 7(4) tal-imsemmi regolament, ippreżentat, “f’isem Matina Stevi, li taġixxi għal The New York Times [Company]”, l-ewwel talba konfermattiva għal aċċess għal dokumenti.
4
Permezz ta’ ittra tal‑20 ta’ Lulju 2022, indirizzata lil M. Stevi, il-Kummissjoni wieġbet għat-talba inizjali u indikat li, sa fejn hija ma kellhiex dokumenti li jikkorrispondu għad-deskrizzjoni li tinsab fl-imsemmija talba, hija ma kinitx f’pożizzjoni li tilqa’ din tal-aħħar talba.
5
Permezz ta’ ittra tad‑9 ta’ Awwissu 2022, ir-rappreżentanti tar-rikorrenti, abbażi tal-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 1049/2001, ippreżentat, “f’isem [M.] Stevi, li taġixxi għal The New York Times [Company]”, it-tieni talba konfermattiva għal aċċess għad-dokumenti (iktar ’il quddiem it-“talba konfermattiva”), li ġiet irreġistrata mill-Kummissjoni fl-istess jum.
6
Permezz ta’ posta elettronika tal‑31 ta’ Awwissu 2022, il-Kummissjoni informat lil M. Stevi li t-talba konfermattiva kienet għadha qegħda tiġi pproċessata u li, skont l-Artikolu 8(2) tar-Regolament Nru 1049/2001, kien neċessarju li t-terminu għall-ipproċessar tagħha jiġi estiż bi ħmistax-il jum ta’ xogħol, jiġifieri sal‑21 ta’ Settembru 2022.
7
Permezz ta’ posta elettronika tal‑21 ta’ Settembru 2022, il-Kummissjoni informat lil M. Stevi li l-evalwazzjoni tat-talba konfermattiva kienet intemmet, iżda li l-abbozz ta’ deċiżjoni tagħha kien għad irid jiġi approvat mis-Servizz Legali tagħha, filwaqt li żguratha li kienet ser tibgħatilha risposta fl-iqsar żmien possibbli.
8
Fis‑16 ta’ Novembru 2022, il-Kummissjoni bagħtet lil M. Stevi d-deċiżjoni kkontestata, li permezz tagħha hija indikatilha li, peress li hija ma kellha ebda dokument li jikkorrispondi għad-deskrizzjoni li tinsab fit-talba inizjali, hija ma kinitx f’pożizzjoni li tilqa’ l-imsemmija talba.
It-talbiet tal-partijiet
9
Ir-rikorrenti jitolbu li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tannulla d-deċiżjoni kkontestata;
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
10
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tiċħad ir-rikors;
–
tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
Id-dritt
Fuq l-ammissibbiltà
Dwar il-locus standi ta’ The New York Times Company
11
Fir-risposta, il-Kummissjoni ssostni li The New York Times Company ma għandhiex locus standi. F’dan ir-rigward, hija tirrileva li t-talba inizjali tressqet esklużivament minn M. Stevi u li t-t-talbiet konfermattivi ulterjuri tressqu minn Bondine Kloostra, li ddikjarat li tirrappreżenta lil “[M.] […] Stevi, li qiegħda taġixxi għal The New York Times [Company]”. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tindika li M. Stevi hija l-unika destinatarja tad-deċiżjoni kkontestata.
12
Għandu jiġi rrilevat li r-rikors huwa ammissibbli sa fejn huwa ppreżentat minn M. Stevi, fatt li infatti ma huwiex ikkontestat mill-Kummissjoni. Issa, skont ġurisprudenza stabbilita, fir-rigward ta’ rikors wieħed, peress li wieħed mir-rikorrenti għandu locus standi, ma hemmx lok li jiġi eżaminat il-locus standi tar-rikorrenti l-oħrajn (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad‑9 ta’ Ġunju 2011, Comitato Venezia vuole vivere et vs Il‑Kummissjoni, C‑71/09 P, C‑73/09 P u C‑76/09 P, EU:C:2011:368, punt 37, u tal‑11 ta’ Diċembru 2013, Cisco Systems u Messagenet vs Il‑Kummissjoni, T‑79/12, EU:T:2013:635, punt 40).
13
Konsegwentement, peress li M. Stevi għandha locus standi kontra d-deċiżjoni kkontestata, hemm lok li dan ir-rikors jiġi ddikjarat ammissibbli, mingħajr ma hemm bżonn li jiġi eżaminat il-locus standi ta’ The New York Times Company.
Fuq l-ammissibbiltà tal-provi prodotti mir-rikorrenti għall-ewwel darba fl-anness għar-replika
14
Ir-replika ppreżentata mir-rikorrenti tinkludi fl-anness, taħt in-numri R.1 u R.2, it-traskrizzjonijiet tal-intervisti li M. Stevi għamlet separatament lill-Presidenta tal-Kummissjoni u lill-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer, fil‑25 ta’ April 2021 (iktar ’il quddiem it-“traskrizzjonijiet tal-intervisti”).
15
Fil-kontroreplika, il-Kummissjoni ssostni li r-rikorrenti ma jiġġustifikawx id-dewmien fil-preżentazzjoni tat-traskrizzjonijiet tal-intervisti, kif meħtieġ mill-Artikolu 85(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, b’tali mod li dawn it-traskrizzjonijiet huma inammissibbli. Il-Kummissjoni tippreċiża li dawn il-provi kienu diġà jeżistu fid-data tal-preżentata tar-rikors u, għaldaqstant, setgħu jiġu prodotti mingħajr diffikultà fl-anness tiegħu.
16
Skont l-Artikolu 85(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-provi u tal-offerti ta’ provi għandhom jiġu prodotti fil-kuntest tal-ewwel skambju ta’ noti. Bis-saħħa tal-Artikolu 85(2) tal-istess Regoli, il-partijiet jistgħu jipproduċu jew joffru provi ġodda insostenn tal-argumenti tagħhom anki fir-replika u fil-kontroreplika, bil-kundizzjoni li jiġġustifikaw għaliex dawn il-provi jkunu ġew prodotti jew offruti tard.
17
Għandu jiġi osservat li M. Stevi ltaqgħet mal-Presidenta tal-Kummissjoni u mal-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer fil‑25 ta’ April 2021, jiġifieri kważi sentejn qabel id-data li fiha r-rikorrenti ppreżentaw dan ir-rikors. Għaldaqstant, ir-rikorrenti setgħu jittraskrivu l-imsemmija intervisti u jipproduċu t-traskrizzjonijiet tagħhom quddiem il-Qorti Ġenerali sa mill-istadju tar-rikors.
18
Għalhekk, għandu jiġi eżaminat jekk, f’dan il-każ, id-dewmien fil-produzzjoni tat-traskrizzjonijiet tal-intervisti kienx iġġustifikat, konformement mal-Artikolu 85(2) tar-Regoli tal-Proċedura.
19
F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti jindikaw fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 2 li tinsab fil-paġna 3 tar-replika li r-rikors jattribwixxi, bi żball, lill-Presidenta tal-Kummissjoni dikjarazzjonijiet magħmula mill-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer u li, sabiex tiġi evitata kull konfużjoni, it-traskrizzjonijiet tal-intervisti huma pprovduti lill-Qorti Ġenerali fl-anness tar-replika. Barra minn hekk, bi tweġiba għal mistoqsija bil-miktub tal-Qorti Ġenerali magħmula permezz ta’ miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, ir-rikorrenti jsostnu li, għalkemm, ċertament, huma kellhom ir-reġistrazzjonijiet tal-intervisti fid-data tal-preżentata tar-rikors, huma madankollu ttrażmettew l-imsemmija intervisti biss meta ppreżentaw ir-replika sabiex ineħħu kull ambigwità dwar l-identità tal-persuna li għamlet id-dikjarazzjonijiet inkwistjoni.
20
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, fiċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża, għandu jiġi konkluż li l-produzzjoni tardiva tat-traskrizzjonijiet tal-intervisti fl-anness tar-replika hija ġġustifikata u, għaldaqstant, li dawn il-provi għandhom jiġu ddikjarati ammissibbli fis-sens tal-Artikolu 85(2) tar-Regoli tal-Proċedura.
Fuq il-mertu
21
Insostenn tar-rikors tagħhom, ir-rikorrenti jinvokaw tliet motivi, ibbażati, l-ewwel wieħed, fuq ksur tal-Artikolu 3(a) tar-Regolament Nru 1049/2001 kif ukoll tal-Artikolu 11 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), it-tieni wieħed, fuq ksur tal-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 1049/2001 u, it-tielet wieħed, fuq ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba.
22
Il-Qorti Ġenerali tqis li hemm lok li l-ewwel jiġi eżaminat it-tielet motiv.
23
Fil-kuntest tat-tielet motiv, ir-rikorrenti jikkontestaw, essenzjalment, il-legalità tar-rifjut tal-Kummissjoni għall-iżvelar tad-dokumenti mitluba.
24
Insostenn ta’ dan il-motiv, ir-rikorrenti jikkritikaw lill-Kummissjoni li kisret il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba billi llimitat ruħha, sabiex tirrifjuta li tilqa’ t-talba tagħhom għal aċċess għal dokumenti, li tibbaża ruħha fuq l-ineżistenza tad-dokumenti mitluba mingħajr ma pprovdiet ebda spjegazzjoni li tippermetti li tinftiehem ir-raġuni għalfejn id-dokumenti mitluba ma kinux setgħux jinstabu. F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti jirrilevaw li s-sempliċi ċaħda tal-eżistenza tad-dokumenti mitluba, kif għamlet il-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, ma hijiex suffiċjenti.
25
B’mod iktar preċiż, ir-rikorrenti jsostnu li l-artiklu ppubblikat f’The New York Times fit‑28 ta’ April 2021 kif ukoll l-intervisti ta’ M. Stevi mal-Presidenta tal-Kummissjoni u mal-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer jipprovaw l-eżistenza materjali tad-dokumenti mitluba. Għalhekk, peress li l-preżunzjoni ta’ veraċità marbuta mad-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni li hija ma għandhiex id-dokumenti mitluba hija kkonfutata, hija din tal-aħħar li għandha tipprova l-ineżistenza jew in-nuqqas ta’ pussess ta’ dawn id-dokumenti billi tipprovdi spjegazzjonijiet plawżibbli li jippermettu li jiġu ddeterminati r-raġunijiet ta’ tali ineżistenza jew nuqqas ta’ pussess.
26
Issa, ir-rikorrenti jsostnu li d-dikjarazzjoni li tinsab fid-deċiżjoni kkontestata li tgħid li kienu twettqu “riċerki ġodda fil-fond” għad-dokumenti mitluba bl-ebda mod ma tippermetti li jsir magħruf jekk din ir-riċerka kinitx tirrigwarda biss dokumenti rreġistrati fis-sistema ta’ ġestjoni tad-dokumenti ta’ attività tal-Kummissjoni jew jekk hija kinitx tinkludi ukoll riċerka tad-dokumenti mhux irreġistrati fl-imsemmija sistema ta’ ġestjoni. Barra minn hekk, id-deċiżjoni kkontestata tibqa’ impreċiża dwar il-postijiet eventwali ta’ ħażna li ġew ikkonsultati, ma tindikax jekk it-telefon jew it-telefons ċellulari tal-Presidenta tal-Kummissjoni kinux is-suġġett ta’ riċerki mwettqa u lanqas ma tindika r-raġunijiet għalfejn il-messaġġi testwali mitluba ma nstabux.
27
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti.
28
Preliminarjament, il-Kummissjoni tirrileva, fil-kontroreplika, li l-argument tar-rikorrenti li l-preżunzjoni ta’ veraċità marbuta mad-dikjarazzjoni tagħha ta’ nuqqas ta’ detenzjoni tad-dokumenti mitluba ġiet ikkonfutata u li, konsegwentement, hija għandha tipprovdi spjegazzjonijiet plawżibbli li jippermettu li tiġi pprovata l-ineżistenza jew in-nuqqas ta’ pussess ta’ dawn id-dokumenti, tqajjem għall-ewwel darba fl-istadju tar-replika. B’hekk, il-Kummissjoni ssostni li dan huwa motiv ġdid, li l-introduzzjoni tardiva tiegħu hija pprojbita mill-Artikolu 84 tar-Regoli tal-Proċedura.
29
Fi kwalunkwe każ, anki jekk jitqies li dan il-motiv il-ġdid huwa ammissibbli, il-Kummissjoni tqis, essenzjalment, li r-rikorrenti ma ressqu ebda element li jista’ jikkontesta l-preżunzjoni ta’ veraċità marbuta mad-dikjarazzjoni tagħha li hija ma għandhiex id-dokumenti mitluba. Il-Kummissjoni tirrileva f’dan ir-rigward li hemm biss riferiment wieħed għal skambju ta’ messaġġi bejn il-Presidenta tagħha u l-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer, li jidher fil-paġna 15 tad-dokument prodott mir-rikorrenti fl-Anness R.2 tar-replika, f’dikjarazzjoni attribwita lil dan tal-aħħar. Barra minn hekk, skont il-Kummissjoni, mill-imsemmija dikjarazzjoni jirriżulta biss li l-messaġġi testwali skambjati bejn il-Presidenta tagħha u l-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer kellhom biss rwol anċillari fil-konverżazzjonijiet li saru bejniethom.
30
Barra minn hekk, il-Kummissjoni ssostni li, anki jekk jitqies li d-dikjarazzjoni magħmula mill-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer hija biżżejjed sabiex tikkonfuta l-preżunzjoni ta’ veraċità marbuta mad-dikjarazzjoni li hija ma għandhiex id-dokumenti mitluba, xorta jibqa’ possibbli għaliha li tipprovdi spjegazzjonijiet plawżibbli li jippermettu li jiġu kkonfermati l-allegazzjonijiet tagħha. F’dan ir-rigward, hija ssostni li d-deċiżjoni kkontestata tipprovdi l-imsemmija spjegazzjonijiet billi tindika, minn naħa, li saru riċerki ġodda fil-fond, iżda sfortunatament mingħajr suċċess, u, min-naħa l-oħra, li l-messaġġi testwali kienu jiġu rreġistrati, u għalhekk identifikati, li kieku kienu jinkludu informazzjoni sostanzjali mhux effimera jew jekk l-informazzjoni li kienet tinsab fihom kienet tinvolvi azzjoni jew segwitu min-naħa tagħha jew ta’ wieħed mid-dipartimenti tagħha.
Fuq l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni
31
Skont l-Artikolu 84(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-produzzjoni ta’ motivi ġodda fil-mori tal-kawża hija pprojbita, sakemm dawn il-motivi ma jkunux ibbażati fuq punti ta’ liġi jew ta’ fatt li joħorġu matul il-proċedura. Madankollu, motiv jew argument, li jikkostitwixxu estensjoni ta’ motiv imressaq preċedentement, direttament jew impliċitament, fir-rikors promotur u li jkunu marbuta mill-qrib ma’ dan il-motiv għandhom jiġu ddikjarati ammissibbli (ara s-sentenza tal‑11 ta’ Lulju 2013, Ziegler vs Il‑Kummissjoni, C‑439/11 P, EU:C:2013:513, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
32
F’dan il-każ, ir-rikorrenti ddefendew, fir-rikors, l-argument li l-Presidenta tal-Kummissjoni u l-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer kienu skambjaw messaġġi testwali u ppreżentaw indizji intiżi sabiex jipprovaw l-eżistenza tad-dokumenti mitluba. Huma kkritikaw ukoll lill-Kummissjoni talli ma pprovdiet l-ebda spjegazzjoni li tippermetti li tinftiehem ir-raġuni għalfejn hija ma kellhiex dawn il-messaġġi testwali.
33
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li l-elementi legali li fuqhom huwa bbażat it-tielet motiv, jiġifieri l-eżistenza ta’ preżunzjoni ta’ veraċità marbuta mad-dikjarazzjonijiet tal-istituzzjonijiet u l-allegat nuqqas ta’ motivi li jistgħu jispjegaw l-ineżistenza tal-messaġġi testwali mitluba, kienu diġà preżenti fir-rikors.
34
Għaldaqstant, għalkemm, ċertament, bi tweġiba għall-osservazzjonijiet tal-Kummissjoni li jinsabu fir-risposta, ir-rikorrenti, fir-replika, inkludew dawn l-elementi legali f’kuntest fattwali kkorreġut, xorta jibqa’ l-fatt li l-argument tar-replika għandu rabta mill-qrib ma’ dik imqajma fir-rikors.
35
Għaldaqstant l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni għandha tiġi eskluża.
Fuq il-fondatezza tal-motiv
– Kunsiderazzjonijiet preliminari
36
Għandu jitfakkar, kif jirriżulta mill-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1049/2001, moqri b’mod partikolari fid-dawl tal-premessa 4 ta’ dan l-istess regolament, li dan huwa intiż sabiex jagħti l-ikbar effett possibbli lid-dritt ta’ aċċess tal-pubbliku għad-dokumenti miżmuma mill-istituzzjonijiet u li, skont il-premessa 11 tal-imsemmi regolament, “[b]ħala prinċipju, kull dokumenti ta’ l-istituzzjonijiet għandhom jkunu aċċessibbli għall-pubbliku”.
37
Kull rifjut ta’ aċċess għal dokumenti mitluba minn istituzzjoni tal-Unjoni Ewropea jista’ jiġi kkontestat b’mod ġudizzjarju. Dan jgħodd irrispettivament mill-motivi invokati sabiex jiġi rrifjutat dan l-aċċess. Kwalunkwe soluzzjoni oħra trendi impossibbli l-istħarriġ li l-qorti tal-Unjoni għandha twettaq fir-rigward tal-fondatezza ta’ deċiżjoni ta’ rifjut ta’ aċċess għad-dokumenti tal-istituzzjonijiet, għaliex ikun biżżejjed għall-istituzzjoni kkonċernata li tafferma li dokument ma jeżistix sabiex tevita kull stħarriġ ġudizzjarju. Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li l-ineżistenza ta’ dokument li jiġi mitlub l-aċċess għalih jew il-fatt li dan ma huwiex fil-pussess tal-istituzzjoni kkonċernata ma jimplikawx l-inapplikabbiltà tal-prinċipju ta’ trasparenza u tad-dritt ta’ aċċess għal dokumenti. Għall-kuntrarju, hija l-istituzzjoni inkwistjoni li għandha tirrispondi lil min jagħmel it-talba u li għandha tiġġustifika eventwalment quddiem il-qorti r-rifjut tagħha ta’ aċċess abbażi ta’ dan (ara s-sentenza tal‑20 ta’ Settembru 2019, Dehousse vs Il‑Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, T‑433/17, EU:T:2019:632, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).
38
Barra minn hekk, l-eżerċizzju tad-dritt ta’ aċċess għal kull persuna kkonċernata jippreżumi, neċessarjament, li d-dokumenti mitluba jeżistu u jkunu miżmuma mill-istituzzjoni kkonċernata, anki jekk id-dritt ta’ aċċess għal dokumenti ma jistax jiġi invokat sabiex l-istituzzjoni tkun obbligata toħloq dokument li ma jeżistix. Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, meta istituzzjoni ssostni li dokument ma jeżistix fil-kuntest ta’ talba għal aċċess, in-nuqqas ta’ eżistenza ta’ dan id-dokument hija preżunta, b’konformità mal-preżunzjoni ta’ veraċità marbuta ma’ din id-dikjarazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-20 ta’ Settembru 2019, Dehousse vs Il‑Qorti tal‑Ġustizzja, T‑433/17, EU:T:2019:632, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata; tal‑24 ta’ Marzu 2021, BK vs EASO, T‑277/19, mhux ippubblikata, EU:T:2021:161, punt 60 u l-ġurisprudenza ċċitata, u tal‑15 ta’ Marzu 2023, Basaglia vs Il‑Kummissjoni, T‑597/21, mhux ippubblikata, EU:T:2023:133, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata).
39
Madankollu, tali preżunzjoni tista’ tiġi kkonfutata bil-mezzi kollha, abbażi ta’ indizji rilevanti u konkordanti prodotti mill-persuna li titlob l-aċċess. Din il-preżunzjoni għandha tiġi applikata b’analoġija fil-każ fejn l-istituzzjoni tiddikjara li ma għandhiex fil-pussess tagħha d-dokumenti mitluba (ara s-sentenza tal‑20 ta’ Settembru 2019, Dehousse vs Il‑Qorti tal‑Ġustizzja tal‑Unjoni Ewropea, T‑433/17, EU:T:2019:632, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).
40
Jekk din il-preżunzjoni tiġi kkonfutata u l-Kummissjoni ma tistax tinvokaha iktar, hija għandha tipprova l-ineżistenza jew in-nuqqas ta’ pussess tad-dokumenti mitluba billi tipprovdi spjegazzjonijiet plawżibbli li jippermettu li jiġu ddeterminati r-raġunijiet ta’ tali ineżistenza jew nuqqas ta’ pussess (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑20 ta’ Settembru 2019, Dehousse vs Il‑Qorti tal‑Ġustizzja tal‑Unjoni Ewropea, T‑433/17, EU:T:2019:632, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
41
Barra minn hekk, id-dritt ta’ aċċess għal dokumenti jeżiġi li l-istituzzjonijiet jagħmlu dak li huwa neċessarju sabiex jiffaċilitaw l-eżerċizzju effettiv ta’ dan id-dritt. Tali eżerċizzju jippreżupponi li l-istituzzjonijiet ikkonċernati jipproċedu, sa fejn huwa possibbli u b’mod mhux arbitrarju u prevedibbli, għall-istabbiliment u għaż-żamma tad-dokumentazzjoni li tikkonċerna l-attivitajiet tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑20 ta’ Settembru 2019, Dehousse vs Il‑Qorti tal‑Ġustizzja tal‑Unjoni Ewropea, T‑433/17, EU:T:2019:632, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
– Fuq il-konfutazzjoni tal-preżunzjoni ta’ nuqqas ta’ eżistenza
42
F’dan il-każ, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni indikat li, peress li hija ma kellha ebda dokument li jikkorrispondi għad-deskrizzjoni li tinsab fit-talba għal aċċess għal dokumenti, hija ma kinitx f’pożizzjoni li tilqa’ l-imsemmija talba.
43
Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li mill-ispjegazzjonijiet ipprovduti mill-Kummissjoni bi tweġiba għal mistoqsija li l-Qorti Ġenerali indirizzatilha fil-kuntest ta’ miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura jirriżulta li hija ma “[kinitx] tiċħad li messaġġi testwali kienu ġew skambjati bejn il-Presidenta tal-Kummissjoni u l-[President-Direttur] Ġenerali tal-[impriża farmaċewtika] Pfizer matul il-kuntatti tagħhom matul l-ewwel xhur tas-sena 2021”, u anki affermat li “qatt ma [kienet] ċaħdet dan il-fatt”.
44
Waqt is-seduta, il-Kummissjoni la kkonfermat u lanqas ma ċaħdet l-eżistenza ta’ dan l-iskambju ta’ messaġġi testwali fil-passat u setgħet biss tippreżumi li dan l-iskambju seta’ seħħ. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni sostniet li ma kinitx taf jekk id-dokumenti mitluba kinux effettivament eżistew, peress li hija ma kellhiex dawn id-dokumenti. Barra minn hekk, il-Kummissjoni indikat ukoll li, peress li l-Presidenta tagħha u l-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer kellhom aġendi mimlija ħafna u appuntamenti normalment ippjanati mis-segretarjati, mill-assistenti jew mill-kollaboraturi tagħhom, peress li ma setgħux jagħmlu dan fil-kuntest partikolari tal-pandemija tal-COVID-19, huma kienu skambjaw messaġġi testwali sabiex jorganizzaw u jippjanaw l-iskambji orali tagħhom.
45
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li r-risposti tal-Kummissjoni huma bbażati jew fuq suppożizzjonijiet, jew fuq informazzjoni li tinbidel jew impreċiża.
46
Madankollu, xorta jibqa’ l-fatt li l-Kummissjoni, minkejja dawn l-impreċiżjonijiet, issostni li ma għandhiex id-dokumenti mitluba, b’tali mod li huma r-rikorrenti li għandhom jipproduċu indizji rilevanti u konkordanti li jippermettu li tiġi kkonfutata l-preżunzjoni ta’ nuqqas ta’ pussess ta’ dawn id-dokumenti, konformement mal-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 38 u 39 iktar ’il fuq.
47
F’dan ir-rigward, l-espressjoni “pussess” jew “żamma” ma tistax tkun limitata għall-pussess jew għaż-żamma ta’ dokumenti mill-istituzzjoni fil-mument meta hija tirrispondi għat-talba konfermattiva, peress li l-eżerċizzju tad-dritt ta’ aċċess għal dokument isir mingħajr skop jekk l-istituzzjoni kkonċernata tkun tista’, sabiex tevita l-obbligi tagħha, tillimita ruħha li ssostni li d-dokumenti mitluba ma setgħux jinstabu.
48
Għaldaqstant, f’dan il-każ, għandu jiġi vverifikat jekk ir-rikorrenti ppreżentawx indizji rilevanti u konkordanti li juru li l-Kummissjoni kienet, f’mument partikolari, fil-pussess tal-messaġġi testwali mitluba, fatt li jwassal, fid-dawl tal-affermazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni, sabiex jiġi vverifikat jekk tali dokumenti setgħux jeżistu.
49
F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, ir-rikorrenti jirrilevaw li l-eżistenza tad-dokumenti mitluba ġiet żvelata mill-artiklu ppubblikat f’The New York Times fit‑28 ta’ April 2021 u redatt abbażi tal-intervisti li M. Stevi kienet għamlet lill-Presidenta tal-Kummissjoni u lill-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer.
50
Mill-artiklu tal-istampa msemmi iktar ’il fuq jirriżulta b’mod partikolari li, “matul xahar, [il-Presidenta tal-Kummissjoni] skambjat messaġġi testwali u telefonati mal-President-Direttur Ġenerali tal-[impriża farmaċewtika] Pfizer”.
51
Barra minn hekk, mill-imsemmi artikolu tal-istampa jirriżulta wkoll li “[il-Presidenta tal-Kummissjoni] u l-[President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer] ġew f’kuntatt l-ewwel darba f’Jannar [2021], meta [l-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer] kellu jispjega r-raġuni għalfejn l-impriża tiegħu kellha twaqqaf temporanjament il-provvista tal-vaċċini [fl-Unjoni] waqt li hija kienet qegħda timmodernizza l-faċilitajiet ta’ produzzjoni tagħha fil-Belġju”. Barra minn hekk, dan l-artiklu tal-istampa jippreċiża li, “[f]ilwaqt li x-xogħlijiet ta’ titjib tal-fabbrika Belġjana kienu għaddejjin relattivament faċilment, id-diskussjonijiet bejn [il-Presidenta tal-Kummissjoni] u l-[President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer] komplew, kif it-tnejn li huma rrapportaw waqt l-intervisti li huma taw fil-[gazzetta ta’ kuljum] The New York Times”. Barra minn hekk, mill-istess artikolu tal-istampa jirriżulta li “[d]awn it-telefonati wasslu għal sensiela ta’ ftehimiet bejn l-Unjoni […] u l-impriżi [farmaċewtiċi Pfizer u BioNTech]”. Fl-aħħar nett, mill-artiklu tal-istampa msemmi iktar ’il fuq jirriżulta wkoll li l-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer iddikjara li kien “niseġ rabtiet mal-[Presidenta tal-Kummissjoni]”.
52
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti jqisu li l-eżistenza tad-dokumenti mitluba hija kkorroborata wkoll mill-intervisti li M. Stevi għamlet mal-Presidenta tal-Kummissjoni u mal-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer.
53
F’dan ir-rigward, mit-traskrizzjoni tal-intervista li M. Stevi għamlet lill-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer jirriżulta b’mod partikolari li dan tal-aħħar iddikjara li, “[f]id-dawl tad-diffikultajiet […], [il-Presidenta tal-Kummissjoni u hu kienu] bdew jaħdmu dejjem iktar [ta’ spiss]”, li “[il-Presidenta tal-Kummissjoni] [kienet] bagħtitilu n-numru tat-telefon tagħha”, li “[huma setgħu] jibagħtu messaġġi jekk [il-Presidenta tal-Kummissjoni] kellha xi mistoqsijiet” u li “[huma kienu] skambjaw messaġġi testwali [meta kellhom] xi punti x’jiddiskutu”. Barra minn hekk, il-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer irrileva li “[i]l-fatt li [huma kienu] jistgħu jiġu kkuntattjati [u li l-Presidenta tal-Kummissjoni] setgħet tikkuntattjah [kien] ta’ serħan il-moħħ [għall-Presidenta tal-Kummissjoni] u [li hija kellha l-possibbiltà] li terġa’ tikkuntattja[h] bit-talbiet tagħha”. Fl-aħħar nett, il-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer iddikjara li “dak li kien differenti ħafna mal-[Presidenta tal-Kummissjoni] kien li [huma] kienu żviluppaw fiduċja kbira li permezz tagħha [huma] seta’ jkollhom diskussjonijiet fil-fond”.
54
Barra minn hekk, mill-intervista li M. Stevi għamlet lill-Presidenta tal-Kummissjoni jirriżulta li, bi tweġiba għal mistoqsija M. Stevi dwar il-kwistjoni jekk kienx hemm “telefonata […] jew posta elettronika matul dan il-perijodu li [hija] baqgħet tiftakar bħala punt li biddel il-mod kif [hija] kienet iġġestixxi s-sitwazzjoni”, il-Presidenta tal-Kummissjoni semmiet l-eżistenza ta’ kuntatti mal-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer, li hija kienet apprezzat ir-“reazzjoni immedjata” tiegħu.
55
Fit-tielet lok, ir-rikorrenti jqisu li r-Rapport Speċjali tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri dwar ix-xiri ta’ vaċċini mill-Unjoni fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 jikkonferma l-proċess ta’ negozjati informali li twettaq waqt in-negozjati tal-kuntratti fil-qasam tal-vaċċini fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19, kif deskritt mill-Presidenta tal-Kummissjoni u mill-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer fl-intervisti li kellhom ma’ M. Stevi. F’dan ir-rigward, l-appellanti jirrilevaw li l-Qorti tal-Awdituri wettqet evalwazzjoni tan-negozjati tal-imsemmija kuntratti u kkonstatat li l-Kummissjoni ma kienet ipprovdiet ebda informazzjoni dwar in-negozjati preliminari tal-kuntratti msemmija iktar ’il fuq, bħall-kalendarju tan-negozjati, il-minuti tad-diskussjonijiet u d-dettalji tal-modalitajiet miftiehma.
56
Mir-rapport imsemmi iktar ’il fuq jirriżulta b’mod partikolari li, “[f]ix-xahar ta’ Marzu 2021, il-Presidenta tal-Kummissjoni mexxiet negozjati preliminari li kellhom bħala suġġett kuntratt ma’ Pfizer/BioNTech”. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Awdituri tirrileva fir-rapport tagħha li “[hija ma] rċeviet ebda informazzjoni dwar in-negozjati preliminari għall-iktar kuntratt importanti tal-[Unjoni]”.
57
F’dan il-każ, minn dawn l-indizji kollha jirriżulta li r-rikorrenti pproduċew elementi rilevanti u konkordanti li jiddeskrivu l-eżistenza ta’ skambji, b’mod partikolari ta’ messaġġi testwali, bejn il-Presidenta tal-Kummissjoni u l-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer, fil-kuntest tax-xiri ta’ vaċċini mill-Kummissjoni mingħand l-imsemmija impriża fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19.
58
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li r-rikorrenti rnexxielhom jikkonfutaw il-preżunzjoni ta’ nuqqas ta’ eżistenza u, konsegwentement, kif jirriżulta mill-punt 48 iktar ’il fuq, ta’ nuqqas ta’ pussess tad-dokumenti mitluba.
– Fuq l-ispjegazzjonijiet ipprovduti mill-Kummissjoni
59
Għandu jitfakkar li l-eżerċizzju effettiv tad-dritt ta’ aċċess għal dokumenti, li jirriżulta mir-rekwiżit ta’ trasparenza, jippreżupponi li l-istituzzjonijiet ikkonċernati jipproċedu, sa fejn ikun possibbli u b’mod mhux arbitrarju u prevedibbli, għall-istabbiliment u għaż-żamma tad-dokumentazzjoni li tikkonċerna l-attivitajiet tagħhom. Fi kliem ieħor, mid-dritt ta’ aċċess għal dokumenti li għandha l-istituzzjoni kkonċernata jirriżulta li din tal-aħħar għandha l-obbligu li tiżgura wkoll iż-żamma tagħhom fiż-żmien, marbut mal-obbligu ta’ amministrazzjoni tajba stabbilit fl-Artikolu 41 tal-Karta, mingħajr preġudizzju, evidentement, għal kundizzjonijiet oħra tad-dritt applikabbli, bħal dawk relatati mal-protezzjoni tad-data (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑20 ta’ Settembru 2019, Dehousse vs Il‑Qorti tal‑Ġustizzja tal‑Unjoni Ewropea, T‑433/17, EU:T:2019:632, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata). Bl-istess mod, l-obbligu ta’ diliġenza, li huwa inerenti għall-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba u li jeżiġi li l-amministrazzjoni tal-Unjoni taġixxi b’attenzjoni u prudenza fir-relazzjonijiet tagħha mal-pubbliku, jimplika li l-imsemmija amministrazzjoni twettaq ir-riċerki tad-dokumenti li għalihom jintalab l-aċċess bil-kura kollha possibbli, sabiex tneħħi d-dubji li jeżistu u tiċċara s-sitwazzjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑4 ta’ April 2017, L-Ombudsman vs Staelen, C‑337/15 P, EU:C:2017:256, punti 34 u 114).
60
Konsegwentement, kif jirriżulta mill-punt 40 iktar ’il fuq, meta l-Kummissjoni ma tkunx tista’ iktar tinvoka l-preżunzjoni ta’ veraċità marbuta mad-dikjarazzjoni tagħha li tgħid li hija ma hijiex fil-pussess tad-dokumenti mitluba, hija obbligata, skont il-prinċipju ta’ trasparenza u l-obbligu ta’ diliġenza li jispiraw id-dritt ta’ aċċess għal dokumenti u li jimplikaw li l-amministrazzjoni tal-Unjoni taġixxi b’attenzjoni u bi prudenza, li tipprovdi spjegazzjonijiet plawżibbli li jippermettu lil min jitlob aċċess, kif ukoll lill-Qorti Ġenerali, li jifhmu r-raġuni għalfejn id-dokumenti mitluba ma setgħux jinstabu.
61
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni indikat li ma kinitx fil-pussess tad-dokumenti mitluba minkejja riċerki fil-fond ġodda. Hija kkonstatat, f’dan ir-rigward, li r-Regolament Nru 1049/2001 ma jistax jiġi invokat sabiex istituzzjoni tiġi obbligata toħloq dokument li ma jeżistix. Barra minn hekk, il-Kummissjoni semmiet l-Artikolu 3(a) tal-imsemmi regolament, li jiddefinixxi l-kunċett ta’ “dokument” fis-sens ta’ dan ir-regolament, kif ukoll l-Artikolu 7(1) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/2121 tas‑6 ta’ Lulju 2020 dwar il-ġestjoni tar-rekords u l-arkivji (ĠU 2021, L 430, p. 30), li minnu jirriżulta li “[i]id-dokumenti [tal-Kummissjoni] għandhom jiġu rreġistrati jekk ikun fihom informazzjoni importanti fit-tul jew jekk jistgħu jinvolvu azzjoni jew segwitu mill-Kummissjoni jew minn wieħed mid-dipartimenti tagħha”. Il-Kummissjoni rrilevat li l-messaġġi testwali kienu jiġu rreġistrati li kieku kienu jissodisfaw il-kriterji previsti fl-Artikolu 7(1) tad-Deċiżjoni 2021/2121. Hija indikat li ebda dokument li jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba għal aċċess għal dokumenti ma seta’ jiġi identifikat. Għaldaqstant, il-Kummissjoni kkonkludiet li, peress li hija ma kellha ebda dokument li jikkorrispondi għat-talba għal aċċess, hija ma kinitx f’pożizzjoni li tagħti aċċess għad-dokumenti mitluba.
62
Fl-ewwel lok, il-Kummissjoni llimitat ruħha, fid-deċiżjoni kkontestata, li tindika li, minkejja riċerki fil-fond ġodda, hija ma setgħet tidentifika ebda dokument li jaqa’ taħt it-talba għal aċċess għal dokumenti, mingħajr ma tippreċiża l-kamp jew il-modalitajiet ta’ dawn ir-riċerki. Fil-fatt, hija ma ppreċiżatx fid-deċiżjoni kkontestata t-tipi ta’ riċerki li saru, u lanqas il-postijiet eventwali ta’ ħażna ta’ dokumenti li ġew ikkonsultati.
63
Bi tweġiba għal mistoqsija bil-miktub magħmula mill-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni indikat li d-dikjarazzjoni li tinsab fid-deċiżjoni kkontestata li hija kienet wettqet “riċerka ġdida fil-fond” kienet tfisser li hija kienet wettqet riċerki addizzjonali għal dawk imwettqa wara t-talba inizjali. Barra minn hekk, hija rrilevat li r-riċerki kienu qabel kollox saru fil-fajls relatati man-negozjati tal-kuntratti dwar ix-xiri ta’ vaċċini minnha fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19, iżda li, peress li dawn ir-riċerki ma kinux taw riżultati, is-Segretarjat Ġenerali tagħha kien daħal f’kuntatt mal-kabinett tal-Presidenta tiegħu. Dan tal-aħħar kien l-ewwel nett ivverifika, minn naħa, jekk id-dokumenti mitluba kinux ġew irreġistrati fi kwalunkwe fajl rilevanti u, min-naħa l-oħra, jekk tali dokumenti setgħux eventwalment jeżistu barra mis-sistema ta’ ġestjoni tad-dokumenti ta’ attività tal-Kummissjoni.
64
Barra minn hekk, bħala anness mal-kontroreplika, il-Kummissjoni ppreżentat dikjarazzjoni tal-kap tal-kabinett tal-Presidenta tagħha li kienet tindika li “l-kabinett [ta’ din tal-aħħar] ma [kellu] ebda dokument li jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba għal aċċess tar-rikorrenti”.
65
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, waqt is-seduta, il-Kummissjoni indikat li ma kinitx f’pożizzjoni li tippreċiża liema kienu l-postijiet ta’ ħażna ta’ dokumenti li kienu ġew eżaminati mill-kabinett tal-Presidenta tagħha. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma pprovdiet ebda indikazzjoni fir-rigward tal-postijiet li ma humiex parti mis-sistema ta’ ġestjoni tad-dokumenti li ġew ikkonsultati. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni ma ppreċiżatx jekk il-kabinett tal-Presidenta tagħha kienx wettaq riċerka tad-dokumenti mitluba fit-telefons ċellulari mqiegħda għad-dispożizzjoni ta’ din tal-aħħar jew jekk dawn kinux ittieħdu inkunsiderazzjoni matul ir-riċerki mwettqa wara t-talba inizjali u t-talba konfermattiva.
66
Mistoqsija dwar dan il-punt waqt is-seduta, il-Kummissjoni affermat li ma kinitx f’pożizzjoni li tipproduċi provi ġodda fir-rigward tar-riċerki mwettqa, u lanqas li tippreċiża b’liema mod dawn kienu saru u jekk il-Presidenta tal-Kummissjoni kinitx ġiet mistoqsija dwar l-eżistenza tad-dokumenti mitluba.
67
Madankollu, il-Kummissjoni ssostni li l-modalitajiet ta’ riċerka tad-dokumenti mitluba ma għandhom ebda effett fuq il-kwistjoni dwar jekk hija kellhiex jew le dawn id-dokumenti. Madankollu, fl-assenza ta’ spjegazzjonijiet preċiżi dwar il-mod kif id-dokumenti mitluba ġew imfittxija, l-istituzzjoni kkonċernata tonqos mid-dmir tagħha li tipprovdi spjegazzjonijiet plawżibbli tan-nuqqas ta’ pussess ta’ dokumenti li eżistew fil-passat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Ottubru 2020, Dehousse vs Il‑Qorti tal-Ġustizzja tal‑Unjoni Ewropea, T‑857/19, mhux ippubblikata, EU:T:2020:513, punt 97).
68
Konsegwentement, l-ispjegazzjonijiet mogħtija mill-Kummissjoni kemm fid-deċiżjoni kkontestata kif ukoll fil-kuntest ta’ din il-proċedura fir-rigward tar-riċerki mwettqa sabiex jinstabu d-dokumenti mitluba ma humiex biżżejjed sabiex jispjegaw b’mod kredibbli r-raġunijiet għalfejn dawn id-dokumenti ma setgħux jinstabu.
69
Fit-tieni lok, il-Kummissjoni tikkonstata fid-deċiżjoni kkontestata li r-Regolament Nru 1049/2001 ma jistax jiġi invokat sabiex istituzzjoni tiġi obbligata toħloq dokument li ma jeżistix, u b’hekk tissuġġerixxi l-possibbiltà li dawn id-dokumenti ma jeżistux jew ma għadhomx jeżistu, mingħajr madankollu ma tippreċiża r-raġunijiet għal tali ineżistenza.
70
Bi tweġiba għal mistoqsija bil-miktub tal-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni indikat, fir-rigward tal-messaġġi testwali, li dawn it-tip ta’ komunikazzjonijiet, b’differenza mill-posta elettronika li kienet skambjata fi ħdan il-Kummissjoni, ma kinux awtomatikament imħassra wara perijodu raġonevoli, iżda li l-persuna kkonċernata setgħet tħassarhom manwalment. Madankollu, il-Kummissjoni ma indikatx jekk il-messaġġi testwali mitluba tħassrux jew le.
71
Barra minn hekk, bi tweġiba għal mistoqsija bil-miktub oħra li l-Qorti Ġenerali bagħtitilha, il-Kummissjoni indikat li t-telefons ċellulari tal-membri tagħha kienu neċessarjament issostitwiti, għal raġunijiet ta’ sigurtà, wara perijodu raġonevoli ta’ użu. Madankollu, il-Kummissjoni ma kkonfermatx jekk it-telefon jew it-telefons ċellulari mqiegħda għad-dispożizzjoni tal-Presidenta tagħha kinux ġew sostitwiti minn mindu tressqet it-talba għal aċċess għal dokumenti jew jekk kinux ġew sostitwiti bejn ir-riċerka mwettqa wara t-talba inizjali u t-talba konfermattiva. Mistoqsija dwar dan il-punt waqt is-seduta, il-Kummissjoni affermat li hija kienet tippreżumi li t-telefon ċellulari tal-Presidenta tagħha kien ġie ssostitwit wara l-preżentata tat-talba inizjali, sa fejn din kienet regola obbligatorja għal raġunijiet ta’ sigurtà. Barra minn hekk, hija indikat li hija kienet tippreżumi li t-telefon ċellulari attwalment imqiegħed għad-dispożizzjoni tal-Presidenta tagħha ma kienx l-istess bħal dak li din tal-aħħar kellha f’April 2021, iżda li hija ma setgħetx tikkonferma jekk il-kontenut ta’ dan it-telefon ċellulari ġdid kienx jikkorrispondi jew le għal dak tal-qadim.
72
Għalhekk, jibqa’ impossibbli li jsir magħruf b’ċertezza, minn naħa, jekk il-messaġġi testwali mitluba għadhomx jeżistu jew jekk dawn tħassrux u, jekk ikun il-każ, jekk tali tħassir seħħx volontarjament jew awtomatikament u, min-naħa l-oħra, jekk it-telefons ċellulari tal-Presidenta tal-Kummissjoni ġewx issostitwiti u, f’dan il-każ, x’seħħ minn dawn l-apparati, jew ukoll jekk dawn kinux is-suġġett ta’ riċerki mwettqa wara t-talba inizjali u t-talba konfermattiva.
73
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-ispjegazzjonijiet tal-Kummissjoni, li huma bbażati fuq suppożizzjonijiet, ma jistgħux jitqiesu li huma plawżibbli.
74
Fit-tielet lok, id-deċiżjoni kkontestata tirreferi għall-Artikolu 7(1) tad-Deċiżjoni 2021/2121, segwita mill-konstatazzjoni li “il-messaġġi testwali kienu jiġu rreġistrati li kieku kellhom informazzjoni sostanzjali li ma kinitx effimera jew li kieku setgħet tinvolvi azzjoni jew segwitu min-naħa tal-Kummissjoni jew ta’ wieħed mid-dipartimenti tagħha skont ir-regoli tagħha fil-qasam tar-reġistrazzjoni tad-dokumenti”.
75
Għandu jiġi rrilevat li d-deċiżjoni kkontestata ma tippreċiżax b’mod espliċitu jekk id-dokumenti mitluba humiex fil-pussess tal-Kummissjoni peress li ma ġewx irreġistrati fis-sistema tagħha ta’ ġestjoni tad-dokumenti ta’ attività. Barra minn hekk, hija lanqas ma tindika b’mod inekwivoku jekk id-dokumenti mitluba ma ġewx irreġistrati peress li kienu effimeri u mhux sostanzjali u ma kellhomx bżonn segwitu min-naħa tal-Kummissjoni jew ta’ wieħed mid-dipartimenti tagħha.
76
Kien biss fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħha u waqt is-seduta li l-Kummissjoni rrilevat li l-messaġġi testwali mitluba ma kinux jinkludu informazzjoni importanti jew mhux effimera jew li kienet teħtieġ segwitu min-naħa tagħha jew dik tad-dipartimenti tagħha, u dan jispjega għaliex, matul ir-riċerki mwettqa wara t-talba inizjali u t-talba konfermattiva, ma kien ġie identifikat l-ebda messaġġ testwali kopert mit-talba għal aċċess għal dokumenti mressqa minn M. Stevi.
77
Il-Kummissjoni ssostni li huwa materjalment impossibbli li jiġu rreġistrati u kkonservati d-dokumenti kollha li hija tistabbilixxi u li hija tirċievi fid-dawl tan-numru kbir ta’ fajls diġitali li huma ġġenerati mill-attivitajiet ta’ kuljum tagħha u li, għaldaqstant, konformement mal-politika interna tagħha ta’ ġestjoni tad-dokumenti ta’ attività, huma rreġistrati u miżmuma biss id-dokumenti li jinkludu informazzjoni sostanzjali mhux effimera jew li teħtieġ segwitu.
78
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni indikat insostenn tal-argument tagħha, waqt is-seduta, li, fil-kawża li tat lok għas-sentenza tat‑13 ta’ Novembru 2024, Kargins vs Il‑Kummissjoni (T‑110/23, mhux ippubblikata, EU:T:2024:805), il-Qorti Ġenerali kienet irrilevat li, għalkemm l-eżerċizzju effettiv tad-dritt ta’ aċċess għal dokumenti jippreżupponi li l-istituzzjonijiet ikkonċernati għandhom, sa fejn huwa possibbli u b’mod mhux arbitrarju u prevedibbli, iżommu d-dokumentazzjoni li tikkonċerna l-attivitajiet tagħhom, il-komunikazzjonijiet interni u l-abbozzi relatati ma’ dokument bħal ittra ma setax ikollhom huma stess importanza jew natura straordinarja li kienet tiġġustifika r-reġistrazzjoni u ż-żamma tagħhom.
79
Għandu jitfakkar, kif jirriżulta mill-punt 41 iktar ’il fuq, li l-eżerċizzju effettiv tad-dritt ta’ aċċess għal dokumenti jippreżupponi li l-istituzzjonijiet ikkonċernati jipproċedu, sa fejn ikun possibbli u b’mod mhux arbitrarju u prevedibbli, għall-istabbiliment u għaż-żamma tad-dokumentazzjoni li tikkonċerna l-attivitajiet tagħhom. B’hekk, l-istituzzjonijiet ma jistgħux iċaħħdu minn kull sustanza d-dritt ta’ aċċess għal dokumenti li huma jżommu billi jonqsu milli jirreġistraw id-dokumentazzjoni li tikkonċerna l-attivitajiet tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Settembru 2024, Herbert Smith Freehills vs Il‑Kummissjoni, T‑570/22, mhux ippubblikata, EU:T:2024:644, punt 76).
80
Barra minn hekk, il-fatti ta’ din il-kawża huma differenti minn dawk tal-kawża li tat lok għas-sentenza tat‑13 ta’ Novembru 2024, Kargins vs Il‑Kummissjoni (T‑110/23, mhux ippubblikata, EU:T:2024:805). Fil-fatt, minn naħa, ir-rikorrenti fil-kawża msemmija iktar ’il fuq ma rnexxilhiex tikkonfuta l-preżunzjoni ta’ nuqqas ta’ eżistenza tad-dokumenti mitluba, kuntrarjament għar-rikorrenti f’din il-kawża (ara, l-punt 57 iktar ’il fuq).
81
Min-naħa l-oħra, f’dan il-każ, il-Kummissjoni ma esponietx ir-raġuni għalfejn hija kienet waslet għall-konklużjoni li messaġġi testwali skambjati bejn il-Presidenta tagħha u l-President-Direttur Ġenerali tal-impriża farmaċewtika Pfizer fil-kuntest tax-xiri ta’ vaċċini minn din l-istituzzjoni fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 ma kinux tqiesu li jinkludu informazzjoni sostanzjali mhux effimera jew li kienet teħtieġ segwitu min-naħa tagħha jew dak ta’ wieħed mis-servizzi tagħha, dwar kwistjoni relatata mal-politiki, mal-attivitajiet u mad-deċiżjonijiet li jaqgħu taħt il-kompetenza tagħha.
82
Fi kwalunkwe każ, anki jekk jitqies li tali messaġġi ma kinux jinkludu informazzjoni sostanzjali mhux effimera jew li kienet teħtieġ segwitu min-naħa tagħha jew dik ta’ wieħed mis-servizzi tagħha li kienu jiġġustifikaw ir-reġistrazzjoni tagħhom u, għaldaqstant, iż-żamma tagħhom, il-Kummissjoni kellha madankollu tipprovdi spjegazzjonijiet plawżibbli li jippermettu li tintlaħaq din il-konklużjoni.
83
Issa, dwar dan l-aħħar punt, minn naħa, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni ma tistax tinvoka biss l-assenza ta’ reġistrazzjoni fis-sistema tagħha ta’ ġestjoni tad-dokumenti mitluba sabiex tistabbilixxi li hija ma kellhiex l-imsemmija dokumenti, mingħajr ebda spjegazzjoni oħra. Min-naħa l-oħra, kif jirriżulta mill-punti 62 sa 73 iktar ’il fuq, l-ispjegazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar dak li kien ġara mid-dokumenti li kienu jeżistu jew li suppost kienu jeżistu fil-passat huma bbażati fuq suppożizzjonijiet jew affermazzjonijiet impreċiżi u ma jistgħux, għaldaqstant, jitqiesu li huma plawżibbli.
– Konklużjoni
84
Konsegwentement, għandu jiġi kkonstatat li fid-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni ma pprovdiet ebda spjegazzjoni plawżibbli li tippermetti li tinftiehem ir-raġuni għalfejn hija ma setgħetx issib id-dokumenti mitluba. L-ispjegazzjonijiet esposti mill-Kummissjoni bi tweġiba għall-mistoqsijiet magħmula fil-kuntest ta’ miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, u rrepetuti matul is-seduta, anki jekk jitqiesu rilevanti sabiex tiġi evalwata l-legalità tad-deċiżjoni kkontestata, lanqas ma jirrispondu għal dak li huwa meħtieġ, peress li dawn ma jippermettux li wieħed ikun jaf x’ġara b’mod konkret mid-dokumenti mitluba.
85
Peress li l-preżunzjoni ta’ nuqqas ta’ eżistenza tad-dokumenti mitluba ġiet ikkonfutata, kienet il-Kummissjoni, kif jirriżulta mill-punt 40 iktar ’il fuq, li kellha tipprovdi spjegazzjoni plawżibbli li tippermetti li tinftiehem ir-raġuni għalfejn hija ma setgħetx issib id-dokumenti mitluba, li suppost kienu eżistew fil-passat, iżda ma kinux għadhom jeżistu fid-data tat-talba għal aċċess għal dokumenti, jew, tal-inqas, ma setgħux jinstabu. Issa, kif jirriżulta mill-eżami preċedenti, essenzjalment, il-Kummissjoni sempliċement indikat li hija ma kellhiex id-dokumenti mitluba. F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi konkluż li l-Kummissjoni naqset milli twettaq l-obbligi tagħha fl-ipproċessar tat-talba għal aċċess għal dokumenti, kif imfakkra fil-punt 59 iktar ’il fuq, u b’hekk kisret il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba previst fl-Artikolu 41 tal-Karta.
86
Għaldaqstant, it-tielet motiv tar-rikors għandu jintlaqa’ u d-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi annullata, mingħajr ma hemm bżonn li tittieħed deċiżjoni la dwar il-motivi l-oħra tar-rikors u lanqas dwar it-talba tar-rikorrenti għal miżura istruttorja.
Fuq l-ispejjeż
87
Skont l-Artikolu 134(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li l-Kummissjoni tilfet, hija għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, kif mitlub mir-rikorrenti.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Awla Manja)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea C(2022) 8371 final tal‑15 ta’ Novembru 2022, meħuda skont l-Artikolu 4 tad-dispożizzjonijiet li jikkonċernaw l-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑30 ta’ Mejju 2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni, hija annullata.
2)
Il-Kummissjoni hija kkundannata għall-ispejjeż.
van der Woude
Papasavvas
da Silva Passos
Svenningsen
Truchot
Mastroianni
Kanninen
Schwarcz
Nihoul
Martín y Pérez de Nanclares
Hesse
Sampol Pucurull
Stancu
Nõmm
Kecsmár
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fl-14 ta’ Mejju 2025.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.