62002CC0278_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
1. B’digriet tal-11 ta’ Lulju 2002,
il-Berufungssenat I der Region Linz bei der Finanzlandesdirektion für Oberösterreich (L-Eewwel Awla ta’ l-Appell tar-reġjun ta’ Linz fid-direttorat tal-finanzi għall-Awstrija ta’ Fuq, iktar ’il quddiem il-“Berufungssenat I” jew l-“Ewwel Awla ta’ l-Appell”, ressqet quddiem din il-Qorti, skond l-Artikolu 234 KE,
domandi­­ preliminari fuq l-interpretazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill Nru 2988/95 tat-18 ta’ Diċembru 1995, dwar il-protezzjoni ta’ l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 2988/95”)(2) .
Fil-qosor, l-Ewwel Awla ta’ l-Appell talbet jekk l-Artikolu 3(1) ta’ dan ir-Regolament huwa direttament applikabbli fl-Istati Membri u jekk it-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ erba’ snin previst minnu jistax jiġi interrott min-notifika ta’ verifika deċiża, skond ir-Regolament 4045/89, fuq il-bażi ta’ fatturi ta’ riskju ta’ irregolarita` u b’mod partikolari, b’kunsiderazzjoni tal-frekwenza ta’ kondotta li tippreġudika l-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet.
2. Id-domandi mibgħuta mill-Berufungssenat I ġew sostnuti mill-Unabhängiger Finanzsenat, Außenstelle Klagenfurt (iktar ’il quddiem il-“Unabhängiger Finanzsenat” jew l-“Awla fiskali indipendenti”), li saret, mill-1 ta’ Ġunju, 2003, kompetenti sabiex tiddeċiedi l-kawża prinċipali.
I – Il-kuntest ġuridiku
A – Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
Ir-Regolament Nru 3665/87 u l-emendi suċċessivi
3. Kif inhu magħruf, fl-ambitu tal-politika agrikola komuni, ġew stabiliti organizzazzjonijiet komuni tas-suq li jinkludu fost l-oħrajn, miżuri intiżi għar-regolamentazzjoni tal-prezzijiet tal-prodotti agrikoli.
Minħabba li l-prezzijiet ipprattikati fis-suq komuni, meta mqabbla ma’
dawk tas-suq dinji huma kostantement għola, sabiex jippermettu l-esportazzjonijiet tal-prodotti agrikoli ta’ oriġini Komunitarja lejn pajjiżi terzi, ġew previsti kontributi partikolari għall-esportaturi, imsemmija “rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni”, bl-għan li jkopru d-differenza bejn prezzijiet Komunitarji u prezzijiet dinjija.
4. Fiż-żmien tal-fatti tal-kawża, r-regoli ta’ applikazzjoni tas-sistema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni għall-prodotti agrikoli kienu rregolati mir-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 3665/87 tas-27 ta` Novembru, 1987 (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 3665/87”)(3) .
5. Bl-iskop li jieħu proċedimenti kontra bosta irregolaritajiet u frodi għall-baġit Komunitarju li seħħew matul l-applikazzjoni tas-sistema ċcitata, l-Artikolu 11 ta’ dan ir-Regolament, kif emendat permezz tar-Regolament Nru 2945/94(4), ippreveda l-obbligu ta’ ħlas lura tar-rifużjonijiet miksuba b’mod skorrett, kif ukoll penali li huma tali li jġiegħlu lill-esportaturi jirrispettaw id-dispożizzjonijiet Komunitarji.
6. Ir-Regolament Nru 3665/87 kien reċentement imħassar mir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 800/1999 (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 800/99”), wara li seħħew il-fatti tal-kawża u għalhekk mhuwiex applikabbli għall-każ in kwistjoni(5) .
Għal kull interess li jista’ jkollna, għandu jiġi mfakkar li tali Regolament jipprovdi, għall-ħlas lura tar-rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni miksuba b’mod skorrett, terminu ta’ preskrizzjoni ta’ erba’ snin li jiddekorri minn meta il-benefiċċjarju jiġi nnotifikat bid-deċiżjoni finali ta l-għoti tar-rifużjoni [l-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 52(4)(b)].
Ir-Regolament Nru 4045/89
7. Dejjem bl-iskop li jimpedixxi u jikkonstata l-irregolaritajiet u l-frodi, ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 4045/89 ta’ l-21 ta’ Diċembru, 1989 (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 4045/89”)(6), jobbliga lill-Istati Membri sabiex jelaboraw u jwettqu kull sena programmi ta’ verifika fuq kampjun ta’ impriżi li jeffettwaw
tranżazzjonijiet li jaqgħu taħt is-sistema ta’ finanzjament tal-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Gwida u Garanzija (iktar ’il quddiem il-“EAGGF”),
sezzjoni “Garanzija”..
Dan il-kampjun għandu jiġi magħżul skond l-importanza ta’ l-impriżi fil-kuntest tas-sistema ta’ finanzjament ta’ l-EAGGF u ta’ fatturi oħra ta’ riskju ta’ irregolarita` (Artikolu 2).
Ir-Regolament Nru 2988/95
8. Minkejja illi fil-kuntest ta’ uħud mill-politiki, bħall-politika agrikola komuni, kienu diġà jeżistu dispożizzjonijiet għall-protezzjoni ta’ l-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet, sabiex f’kull setter jiġu miġġielda b’mod effikaċi atti li huma ta’ ħsara għal dawn l-interessi (it-tielet u r-raba` premessa), il-Kunsill approva r-Regolament Nru 2988/95, li jinkludi “regoli ġenerali fir-rigward ta’ verifiki omoġenji u miżuri amministrattivi u penali li għandhom x’jaqsmu ma’ l-irregolaritajiet fir-rigward tal-liġi tal-Komunita`”. [Artikolu 1(1)].
9. Skond l-Artikolu 1(2):
“Irregolarità għandha tfisser kull ksur ta’ dispożizzjoni tal-liġi tal- Komunita` li jirriżulta minn att jew nuqqas [ommissjoni] ta’ operatur ekonomiku, li għandu, jew li jista’ jkollu, l-effett li jippreġudika l- budget
ġenerali tal-Komunit[ajiet] jew il- budget
immexxi minnhom, jew billi jnaqqas jew jitlef id-dħul li jakkumula minn riżorsi tagħhom stess miġbura direttament għan-nom tal-Komunita[jiet], jew permezz ta’ nefqa mhux ġustifikata”.
10. Għal kull interess li jista’ jkollna, irridu madankollu b’mod partikolari nirreferu għall-Artikolu 3 ta’ dan ir-Regolament, li jgħid hekk:
“1. I[t-terminu ta’ preskrizzjoni] għall-proċeduri għandu jkun ta’ erba’ snin minn meta l-irregolarita` li ssir fl-Artikolu 1(1) tkun ġiet kommessa.
Madanakollu, ir-regoli settorjali jistgħu jipprovdu terminu iqsar li ma jistax ikun anqas minn tliet snin.
F’każ ta’ irregolaritajiet kontinwi jew ripetuti, it-terminu tal- [preskrizzjoni] għandu jibda jiddekorri mill-jum li fih tieqaf l-irregolarita`.
Fil-każ tal-programmi multiannw[a]li, it-terminu tal-preskrizzjoni għandu f’kull każ jibqa’ jiddekorri sakemm il-programm jitwaqqaf definittivament.
It-terminu tal-[preskrizzjoni] għandu jiġi interrott b’ kwalsiasi att ta’ l-awtorita` kompetenti, notifikat lill-persuna in kwistjoni, li jkollha x’taqsam ma’ l-investigazzjoni jew proċedurilegali dwar l-irregolarita`.
It-terminu għandu jibda jiddekorri mill-ġdid wara kull att li jinterrompih.
Madankollu, il-[preskrizzjoni] għandha ssir effettiva mhux aktar tard mill-jum li fih [terminu] li jkun id-doppju [tat-terminu tal-preskrizzjoni] jiskadi mingħajr ma l-awtorita` kompetenti tkun imponiet penali, ħlief fejn il-proċedura amministrattiva tkun giet sospiża skond l-Artikolu 6(1).
2. I[t-terminu] għall-implementazzjoni tad-deċiżjoni li tistabilixxi l- piena amministrattiva għandu jkun ta’ tliet snin.
Dan i[t-terminu] għandu jiddekorri mill-jum li fih id-deċiżjoni ssir finali.
Każijiet ta’ interruzzjoni u sospensjoni għandhom jiġu rregolati permezz tad-dispożizzjonijiet relevanti tal-liġi nazzjonali.
3. L-Istati Membri għandhom iżommu l-possibilta` li japplikaw [terminu] li jkun itwal minn dak li hemm provdut fil-paragrafi 1 u 2 rispettivament”.
B – Id-dispożizzjonijiet nazzjonali
11. Mill-proċess jirriżulta li l-liġi Awstrijaka fuq ir-rifużjoni fuq l-esportazzjoni (Ausführerstattungsgesetz; iktar ’il quddiem l-“AEG”)(7) ma tisabbilixxix b’mod dirett terminu ta’ preskrizzjoni għall-ħlas lura tar-rifużjonijiet li ma kienx dovut, iżda tagħmel referenza dwar dan il-punt għad-dispożizzjonijiet applikabbli fil-qasam doganali [Artikolu 1(5)].
12. F’dan ir-rigward l-Artikolu 74(2) taż-Zollrechts-durchführungsgesetz (liġi li timplementa d-dritt doganali; iktar ’il quddiem iż-“ZollR-DG”)(8) jipprovdi, għall-ġbir tad-dazji doganali fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni, terminu ta’ preskrizzjoni ta’ tliet snin, li jibda jiddekorri mill-jum li fih ikun beda l-obbligu doganali. (9)
II – Il-fatti u d-domandi preliminari
13. L-argument prinċipali fil-kawża jirriżżulta mid-deċiżjoni taz-Zollamt Salzbourg/Erstattungen (Uffiċju doganali ta’ Salzburg/Rifużjonijiet; iktar ’il quddiem: iz-“Zollamt Salzburg ”) li jitlob lill-kumpannija Herbert Handlbauer GmbH (iktar ’il quddiem: “Handlbauer”
jew ir-“rikorrenti prinċipali”) il-ħlas lura ta’ rifużjoni fuq l-esportazzjoni li ma kienx dovut u li, għal din ir-raġuni, tiġi imposta penali.
14. Mid-digriet tar-rinviju jirriżulta illi, fit-3 ta` Settembru 1996, Handlbauer esportat lejn l-Ungerija konsenja ta` 958 biċċiet laħam taċ-ċanga ffriżata b’piż totali ta’ 19_912.36 kilo.
Permezz ta’ din it-tranżazzjoni, fl-24 ta` Settembru 1996, Handlbauer ibbenefikat minn ħlas bil-quddiem fuq rifużjoni ta’ ATS 202,769.
Il-garanzija mogħtija għal dan il-ħlas bil-quddiem inħelset fit-12 ta` Diċembru 1996.
15. Wara l-għoti ta’ din l-għajnuna, fl-20 ta` Diċembru 1999 Handlbauer ġiet infurmata l-Außen- und Betriebsprüfung/Zoll tal-Hauptzollamt Linz (is-sezzjoni ta’ verifika ta’ l-Uffiċju doganali ċentrali ta’ Linz) kien wettaq verifika tat-tranżazzjonijiet ta’ l-esportazzjonijiet li saru fis-sena 1996 fil-qasam ta’ l-organizzazzjoni tas-swieq tal-laħam taċ-ċanga u tal-majjal.
Kif jirriżulta mid-digriet tar-rinviju, Handlbauer kienet inkluża fost l-impriżi li kellha ssirilhom verifika taħt ir-Regolament Nru 4045/89, minħabba li diversi irregolaritajiet kienu dehru fl-esportazzjonijiet tas-sena 1995.
16. Matul dawn il-verifiki, li seħħew fis-sena 2000, ġie kkonstatat li f’diversi każijiet, ma kienx possbbli li tiġi stabbilita l-oriġini Komunitarja tal-laħam esportat.
17. Konsegwentement, permezz ta’ deċiżjoni ta’ l-20 ta’ Jannar 2001, iz-Zollamt Salzbourg, b’applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet flimkien, ta’ l-Artikolu 5 ta` l-AEG u ta’ l-Artikolu 11(3) tar-Regolament Nru 3665/87, ordna lil Handlbauer il-ħlas lura tar-rifużjoni fuq l-esportazzjoni li kien sar bil-quddiem u impona penali ta’ ATS 101,384 fuqha, skond l-Artikolu 11(1)(a) ta’ l-istess Regolament.
18. Kontra tali deċiżjoni, Handlbauer ressqet rikors amministrattiv, li madankollu ġie miċħud.
B’hekk fis-17 t’Awissu 2001, hija ppreżentat rikors quddiem il-Berufungssenat I, fejn sostniet li l-ħlas lura tar-rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni u l-penali relattiva ġew deċiżi biss fl-20 ta’ Jannar 2001, jiġifieri wara li skada t-terminu tal-preskrizzjoni ta’ tliet snin imsemmi fl-Artikolu 74(2), taż-ZollR-DG u fl-Artikolu 22(3) tal-kodiċi doganali Komunitarju.
19. Iz-Zollamt Salzbourg wieġbet għal din l-eċċezzjoni fejn sostniet li għall-ħlas lura tar-rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni japplika it-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ erba’ snin imsemmi fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95.
Barra minn hekk huwa ċċara li, skond din id-dispożizzjoni, li hija direttament applikabbli, il-perijodu li fih jiddekorri t-terminu ta’ żmien jista’ jiġi interrott permezz ta’ verifiki bħal dawk magħmula fir-rigward ta’ Handlbauer.
20. Il-Berufungssenat I, filwaqt li qajmet dubji rigward l-interpretazzjoni tar-Regolament Nru 2988/95, resqet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, skond ir-regola imsemmija fl-Artikolu 234 KE, id-domandi preliminari li ġejjin:
“1. Ir-Regolament tal-Kunsill (KE, EURATOM) Nru 2988/95 tat-18 ta’ Diċembru 1995, dwar il-protezzjoni ta’ l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea, huwa direttament applikabbli fl-Istati Membri, b’mod partikolari f’każ ta’ irregolaritajiet fl-organizzazzjonij tas-swieq (rifużjoni fuq l-esportazzjoni)?
1a) Jekk l-Artikolu 3(1) tar-Regolament iċċitat iktar ’il fuq, li jistabbilixxi terminu ta’ preskrizzjoni ta’ erba’ snin fir-rigward ta’ proċeduri mibdija kontra l-irregolaritajet, huwa direttament applikabbli mill-awtoritajiet doganali ta’ l-Istati membri.
2) Jekk in-notifika ta` verifika doganali fuq impriża lill-persuni responsabbli minn din l-impriża hija att ta’ natura istruttorja jew att intiż sabiex l-investigazzjoni jew għal bidu ta’ proċeduri legali fuq irregolarita`, li tinterrompi t-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ erba’ snin imsemmi fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament iċċitat iktar ’il fuq, meta l-verifika issir skond ir-Regolament (KEE) Nru 4045/89 minħabba r-riskju ġeneralment magħruf jew il-frekwenza ta’ atti li jippreġudikaw l-interessi finanzjarju tal-Komunità, imwettqa fl-implementazzjoni tal-politika agrikola komuni?”
III – Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
21. Fil-proċedura li nbdiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, osservazzjonijiet bil-miktub ġew ippreżentati mir-rikorrenti prinċipali, l-Awstrija u l-Kummissjoni.
Dawn imbagħad intervenew fis-seduta ta’ l-4 ta’ Novembru 2003, f`liema seduta ipparteċipa wkoll ir-Renju Unit.
22. Matul il-proċedura, il-Qorti tal-Ġustizzja ġiet infurmata li, b’riżultat tad-dħul fis-seħħ ta’ l-Abgaben-Rechtsmittel-Reformgesetz (liġi li wettqet riformi fir-rimedji legali fil-qasam fiskali iktar ’il quddiem: il- “liġi ta’ riforma”)(10), il-Unabhängiger Finanzsenat saret sa mill-1 ta’ Jannar 2003, l-organu kompetenti fil-kawża prinċipali.
23. Matul l-istruttorja tal-kawża il-Qorti tal-Ġustizzja staqsiet lill-Unabhängiger Finanzsenat xi kjarifiki dwar x’ġurisdizzjoni għandha skond l-Artikolu 234 KE u xi preċiżazzjonijiet rigward il-kuntest ġuridiku introdott mil-liġi ta’ riforma msemmija.
IV –
L-analiżi ġuridika
A –
Fuq in-natura ta’ ġurisdizzjoni ta’ l- Unabhängiger Finanzsenat
24. Matul il-proċedura, kif intqal, tqajmu dubji rigward in-natura tal- ġurisdizzjoni ta’ l-Unabhängiger Finanzsenat u, għalhekk, fuq il-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrispondi għad-domandi mressqa quddiemha.
Qabel ma niddeċiedu dwar dawn id-domandi, aħna ser neżaminaw fil-qosor il-problema.
25. Id-dubji qamu minħabba l-fatt li l-Unabhängiger Finanzsenat kien is-suċċessur ta’ organu li f’ħafna aspetti huwa simili ħafna għall-Awli ta` l-Appell li,
fis-sentenza Schmid(11), ma kienux meqjusa mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala qorti kompetenti skond l-Artikolu 234 KE(12) .
26. Ġħandu jiġi mfakkar li taħt is-sistema legali ta’ l-Awstija, qabel it-twaqqif ta’ l-Unabhängiger Finanzsenat, il-kompetenzi ġuridiċi fil-qasam fiskali u doganali kienu eżerċitati minn organi tad-direttorati reġjonali ta’ l-amministrazzjoni finanzjarja Awstrijaka imsejħin “Awli ta’ l-Appell”.
Dawn l-Awli kienu ta’ żewġ tipi: dawk stabbiliti mill-Bundesabgabenordnung (Kodiċi Federali tat-Taxxi; iktar ‘il quddiem: il-”BAO”), kompetenti sabiex jiddeċiedu fuq deċiżjonijiet meħuda fil-qasam fiskali, u dawk irregolati miż-ZollR-DG, kompetenti fil-qasam doganali.
27. L-Awli ta’ l-Appell stabbiliti mill-BAO kellhom rapport mill-viċin, mhux biss organiku imma wkoll funzjonali, ma’ l-amministrazzjoni minn fejn kienu jingħataw id-deċiżjonijiet li huma kellhom jiġġudikaw.
Fil-fatt, tnejn mill-ħames membri ta’ dawn l-Awli kienu jappartjenu lill-amministrazzjoni finanzjarja u wieħed minnhom kompla jeżerċita l-attività tiegħu fi ħdan din l-amministrazzjoni, u għalhekk baqa’ suġġett għall-istruzzjonijiet tas-superjuri ġerarkiċi.
Barra minnhekk, il-ħatra tal-membri ta’ l-Awli ta’ l-Appell kellha ssir mill-President tad-Direttorat Reġjonali tal-Finanzi, inkarigat bi dritt u President ta’ l-Awli, u li għalih, fuq kollox, ma kien hemm l-ebda dispożizzjoni tal-liġi li twaqqfu milli jbiddel il-kompożizzjoni tal-Membri ta’ l-Awla matul l-istruttorja ta’ kawża.
Fl-aħħarnett, l-istess President seta’ jagħmel appell kontra d-deċiżjonijiet tal-Awli.
28. Fid-dawl ta’ dan il-kuntest ġuridiku, il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza
Schmid ikkunsidrat li l-Awli ta’ l-Appell stabbiliti mill-BAO “kellhom, mad-direttorat reġjonali tal-finanzi minn fejn ingħataw id-deċiżjonijiet ikkontestati quddiemhom, rapport organiku u funzjonali li kien jipprekludu li jiġi rikonoxxut [lilhom] il-karatteristka ta’ terzi fir-rigward ta’ din l-amministrazzjoni”(13) .
29. Għal din ir-raġuni il-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet lil dawn l-Awli il-karatteristika ta’ “qorti” minħabba li, skond il-Qorti tal-Ġustizzja, din il-karatteristika tista’ tiġi rikonoxxuta “biss [għal] dik l-awtorità li tkun f’pożizzjoni ta’ terza persuna fir-rigward ta’ dik l-awtorità li tkun adottat id-deċiżjoni li tikkostitwixxi s-suġġett tar-rikors(14) .
30. Dubji dwar il-karatteristika ta’ terza persuna fir-rigward ta’ l-amministrazzjoni tqajmu fil-kawża preżenti anki fir-rigward ta’ l-ewwel awla ta’ l-appell, irregolata miż-ZollR-DG, li oriġinarjament kienet ressqet id-domandi preliminari.
31. Kif diga` intqal iktar ‘il fuq, iżda, wara d-dħul fis-seħħ tar-riforma iċċitata iktar ‘il fuq (paragrafu 22), l-organu kompetenti biex jagħti d-deċiżjoni prinċipali mhuwiex aktar l-ewwel awla ta’ l-appell iżda l-Unabhängiger Finanzsenat, li ssostitwietha, u li sostniet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi li l-imsemmija awla kienet digà ressqet.
Konsegwentement, m’huwiex iktar neċessarju li jiġu ċċarati d-dubji dwar in-natura ta’ din l-awla; minflok għandha tiġi kkunsidrata, fid-dawl tat-tibdil introdott mir-riforma reċenti, in-natura tal-kompetenza ta’ l-organu li ssostitwiha.
32. Issa, kif intqal fil-kjarifiki mogħtija lill-Qorti tal-Ġustizzja, ir-riforma reċenti hija intiża proprjament biex tikkoreġi dawk l-aspetti tas-sistema pre-eżistenti ta’ l-awli ta’ l-appell, li fis-sentenza Schmid kienu wasslu lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiċħad lil dawn l-awli il-karatteristika ta’ “qorti”.
33. Bil-liġi ta’ riforma, fil-fatt, il-kompetenzi ġurisdizzjonali fil-qasam fiskali u doganali ġew mogħtija lil organu ġdid (l-Unabhängiger Finanzsenat) li, b’differenza mill-Awli ta’ l-Appell, ma jagħmilx parti mill-amministrazzjoni finanzjarja (Artikolu 1 tal-liġi li tistabbilixxi
Awla fiskali indipendenti; iktar ‘il quddiem: il-”liġi istituttiva”(15) ).
34. Barra minn hekk, b’differenza mill-membri ta’ l-Awli ta’ l-Appell, il-membri li jiffurmaw l-Awli ta’ l-Unabhängiger Finanzsenat ma jistgħux jieħdu sehem fl-attivitajiet ta’ dik l-amministrazzjoni. B’mod partikolari, skond l-Artikolu 85(c)(4) ġdid taż-ZollR-DG, l-Awli kompetenti fil-qasam doganali ta’ l-istituzzjoni l-ġdida huma kkostitwiti “minn tliet membri li jaħdmu full time ” u li, fuq il-bażi tal-liġi istituttiva, ma jistgħux jeżerċitaw attività li tista’ tostakolhom fl-eżerċizzju tal-missjoni tagħhom jew li tista’ taffetwa l-interessi essenzjali tas-servizz jew li tista’ b’xi mod tqiegħed in kwistjoni l-imparzjalità u l-indipendenza (Artikolu 5(1) u (2) tal-liġi istituttiva).
35. Fl-aħħarnett, il-membri full time ta’ l-Unabhängiger Finanzsenat igawdu minn sigurta` sħiħa “kontra indħil jew pressioni mhux f’loku mill-poter eżekuttiv”(16) .
Fil-fatt_dawn huma inkorporati fi ħdan tali organu għal żmien indeterminat u jistgħu jitneħħew mill-kariga tagħhom biss wara deċiżjoni ta’ l-assemblea plenarja ta’ l-Awla fiskali indipendenti jew minn kumitat stabbilit minnha għal dan ir-rwol (Artikolu 6(3), tal-liġi istituttiva).
36. Fid-dawl ta’ dan it-tibdil jidhirli li fil-każ preżenti ma jeżistux aktar ir-raġunijiet li kienu ġiegħlu lil Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Schmid sabiex tqiegħed in kwistjoni n-natura ġuridika ta’ l-organu tar-rinviju.
37. Għalhekk jidher li l-Unabhängiger Finanzsenat tikkostitwixxi qorti skond l-Artikolu 234 KE u li, b’konsegwenza, il-Qorti tal-Ġustizzja hija kompetenti sabiex tiddeċiedi d-domandi li tressqu quddiemha, li issa se ngħaddi biex neżamina.
B – Fuq il-mertu
38. Kif rajna iktar ’il fuq, fil-kawża preżenti qed jiġu mressqa lill-Qortital-Ġustizzja żewġ domandi, li bihom qegħdin bażikament jiġu mistoqsija, jekk l-Artikolu 3(1) ta’ dan ir-Regolament huwiex direttament applikabbli fl-Istati Membri u jekk it-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ erba’ snin ipprovdut minnu jistax jiġi interrott permezz tan-notifika ta’ verifika deċiża, skond ir-Regolament Nru 4045/89, abbażi ta’ fatturi ta’ riskju ta’ irregolarità u b’mod partikolari, fir-rigward tal-frekwenza ta’ aġir li jista’ jippreġudika l-interessi finanzjarji tal-Komunità.
1) Preambolu.
Il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 3(1) tar- Regolament Nru 2899/95
39. Nirrileva l-ewwelnett illi, fid-dawl tad-digriet ta’ rinviju, id-domandi li għadhom kemm ġew sintetizzati jidhru li ħerġin mill-premessa li f’dak li jipprovdi l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95 b’ “il-perjodu tal-limitazzjoni għall-proċeduri għandu jkun ta' erba' snin minn meta l-irregolarità…tkun ġiet kommessa”relattivi għad-dritt Komunitarju, jirreferi għall-atti kollha ta’ natura amministrattiva adottati mill-awtoritajiet nazzjonali u Komunitarji, intiżi sabiex
jipproċedu kontra tali irregolaritajiet, kemm jekk huma penali amministrattivi fis-sens ristrett, skond Artikolu 5 jew miżuri ta’ l-irtirar ta’ vantaġġ miksub b’mod skorrett, skond l-Artikolu 4 ta’ dan ir-Regolament(17) .
40. Peress li tali premessa ġiet kontestata minn Handlbauer u mill-Kummissjoni, hemm bżonn li jiġi kkunsidrat, qabel ma d-domandi jiġu kkunsidrati direttament, jekk din id-dispożizzjoni tkoprix ukoll l-atti, bħad-deċiżjoni taz-Zollamt Salzbourg, li bihom mhux biss jiġu stabbiliti penali, imma jintalab ukoll il-ħlas lura ta’ somom ta’ flus indebitament miġbura.
41. Għal tali mistoqsija, Handlbauer tipprovdi risposta negattiva, peress li ssostni li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95 jirrigwarda esklużivament is-sanzjonijiet penali.
B’mod iktar preċiż, in-norma tiffissa terminu li fih miżuri ta’ din in-natura jistgħu jiġu stabbiliti sabiex jippenalizzaw irregolaritajiet relatati mad-dritt Komunitarju.
42. Differenti imma ugwalment negattiva, hija r-risposta tal-Kummissjoni, skond liema it-terminu in kwistjoni minflok japplika għall-atti amministrattivi; għalkemm mhux għal kollha, iżda biss għal dawk li jistabbilixxu penali skond l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 2988/95.
Għalhekk dan ma japplikax għall-miżuri, bħall-ħlas lura ta’
vantaġġ miksub b’mod skorrett, skond l-Artikolu 4 ta` dan ir-Regolament.
Dan għaliex, skond il-Kummissjoni, id-dispożizzjonijiet li jistabbilixxu termini ta’ preskrizzjoni fir-rigward ta` tali miżuri jippreżentaw struttura differenti: permezz tagħhom it-termini jibdew jiddekorru mill-att ta’ l-għoti tas-somma miksuba b’mod skorrett u mhux, bħad-dispożizzjoni in kwistjoni, minn meta sseħħ l-irregolarita`; barra minn hekk, b’differenza tad-dispożizzjoni ċċitata, ma jagħmlu l-ebda distinzjoni bejn il-preskrizzjoni ta’ l-azzjonijiet u l-preskrizzjoni ta’ l-eżekuzzjoni tal-penali.
43. Fil-fehma tiegħi, l-argument li fuqu huwa bbażat id-digriet ta’ rinviju huwa korrett u għalhekk għandhom jiġu miċħuda l-argumenti li għadhom kemm ġew evokati.
44. Fuq kollox dan jgħodd fir-rigward ta’ l-argument ta’ Handlbauer skond liema d-dispożizzjoni ċċitata għandha terminu biex tissanzjona penalment l-irregolaritajiet dwar id-dritt Komunitarju.
F’dan ir-rigward, mingħajr ma huwa neċessarju li ssir deċiżjoni fuq l-eżistenza ta’
kompetenza tal-Komunità sabiex tiffissa termini ta’ preskrizzjoni fil-qasam penali, nillimita ruħi biex nirrileva li r-Regolament Nru 2988/95 jipprovdi “regoli ġenerali fir-rigward ta’ verifiki omoġenji u miżuri amministrattivi u penali (18) li għandhom x’jaqsmu ma’ l-irregolaritajiet fir-rigward tal-liġi tal-Komunita`” (Artikolu 1(1)).
Barra minn hekk, huwa “japplika mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tad-dritt kriminali ta’ l-Istati Membri” (it-tnax ’il premessa).
45. Ir-Regolament iċcitat għalhekk huwa intiż sabiex jirregola, ukoll fil-qasam tal-preskrizzjoni, il-miżuri u penali ta’ natura amministrattiva implementati mill-awtoritajiet kompetenti f’każ ta’ aġir b’effett negattiv fuq l-interessi finanzjarji tal-Komunità. Għalhekk jekk, fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet nazzjonali ta’ dritt kriminali, tali irregolaritajiet jagħtu lok ukoll għal delitti, sabiex jiġu stabbiliti t-termini li fihom għandhom jittieħdu proċeduri legali, għandha ssir referenza biss għall-leġiżlazzjoni rilevanti ta’ l-Istati Membri li, kif intqal diġà, mhijiex ippreġudikata mir-Regolament in kwistjoni.
46. Fl-opinjoni tiegħi, għandu wkoll jiġi miċħud l-argument tal-Kummissjoni li ssostni li t-terminu tal-preskrizzjoni in kwistjoni jirrigwarda biss l-atti li jistabbilixxu penali amministrattiva skond l-Artikolu 5 u mhux il-miżuri ta’ revoka ta’ vantaġġ miksub b’mod skorrett skond l-Artikolu 4 tar-Regolament.
47. F’dan ir-rigward infakkar li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament iċċitat iktar ’il fuq jistabbilixxi terminu ta’ preskrizzjoni għall-proċeduri li jibdew għaddeja “minn meta l-irregolarità…tkun ġiet kommessa”.
Infakkar ukoll li, skond l-Artikolu 1(2), il-kunċett ta’ irregolarita` jinkludi “kull ksur ta’ dispożizzjoni tal-liġi tal-Komunita` li jirriżulta minn att jew nuqqas [ommissjoni] ta’ operatur ekonomiku, li għandu, jew li jista’ jkollu, l-effett li jippreġudika l- budget
ġenerali tal-Komunit[ajiet] jew il- budget
immexxi minnhom, jew billi jnaqqas jew jitlef id-dħul li jakkumula minn riżorsi tagħhom stess miġbura direttament għan-nom tal-Komunita[jiet], jew permezz ta’ nefqa mhux ġustifikata”.
48. Issa, kif il-Qort tal-Prim’Istanza diġà kellha l-okkażjoni biex tikkjarifika fis-sentenza Peix, “fin-nuqqas ta’ indikazzjonijiet fis-sens kuntrarju, jeħtieġ li jiġi kkunsidrat li l-kunċett ta’ irregolarità skond l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95, fis-sens wiesgħa mogħti lilu mill-Artikolu 1 ta’dan ir-Regolament, jinkludi kemm l-irregolaritajiet intenzionali kif ukoll dawk ikkawżati minħabba negliġenza, li jistgħu, skond l-Artikolu 5, iwasslu għall-impożizzjoni ta’ penali amministrativa, kif ukoll l-irregolaritajiet li jiġġustifikaw biss l-adozzjoni ta’ waħda mill-miżuri amministrattivi kkunsidrati fl-Artikolu 4 ta’ dan ir- Regolament”(19) .
Bħala konsegwenza, kif ippreċiżat l-istess Qorti tal-Prim’Istanzza, fil-preżenza ta’ irregolarita` trid tiġi madankollu ammessa l-applikabbiltà ta’ l-Artikolu 3 ta’ l-imsemmi Regolament indipendentement mill-kwalifika, bħala “penali amministrattiva” fis-sens ristrett jew bħala “miżura”, ta’ l-att adottat mill-awtorità kompetenti.
49. Kif tajjeb osservaw il-Gvern Awstrijak u l-Gvern tar-Renju Unit, tali soluzjoni hija koerenti mar-Regolament Nru 2988/95 sabiex tistabbilixxi, għall-miżuri u penali amministrattivi, “regola ġenerali” li tippermetti ġlieda effettiva kontra “atti li huma ta' ħsara għall-interessi finanzjarji tal-Komunità” (Artikolu 1 u t-tielet u r-raba’ premessa).
Jekk tiġi segwita din l-interpretazzjoni, fil-fatt, fis-setturi kollha jiġi pprovdut terminu ġenerali ta’ erba’ snin għall-irkupru ta’ ammonti ta’ flus mhux dovuti.
Għall-kuntrarju jekk naċċettaw l-argument sostnut mill-Kummissjoni, fis-setturi li fihom mhuwiex previst terminu speċifiku ta’ preskrizzjoni, il-ħarsien ta’ l-interess Komunitarju għall-irkupru ta’ l-imsemmija somom tingħata lura għall-evalwazzjoni ta’ l-Istati Membri differenti li jistgħu ukoll, bħal dan il-każ,
jipprovdu termini inferjuri.
50. Madankollu l-Kummissjoni tikkontesta wkoll li l-interpretazzjoni proposta tiġi miċħuda minħabba l-fatt li d-dispożizzjoni in kwistjoni ġġiegħel it-terminu ta’ preskrizzjoni jiddekorri mill-jum li fih isseħħ l-irregolarità u mhux dak, aktar preċiż, mill-għoti tal-kontribuzzjoni lill-operatur ekonomiku.
51. Madankollu, l-oġġezzjoni ma tidhirx li hija rilevanti minħabba li, jekk jiġi kkunsidrat sew, l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95 jippermetti li jiġi individwat id- dies a quo tal-preskrizzjoni ukoll fil-każ ta’ ħlas lura ta’ ammonti ta’ flus mhux dovuti.
F’din l-ipoteżi huwa jikkoinċidi fil-verità, kif jista’ jiġi dedott mid-definizzjoni ta’ irregolarità li tinsab fl-Artikolu 1(2) ta’ tali Regolament, mal-jum li fih l-operatur ekonomiku iwettaq l-att jew in-nuqqas [ommissjoni] li biha is-somma ta’ flus riċevuta issir mhux dovuta u b’hekk tkun ta’ ħsara għall-interessi finanzjarji tal-Komunità.
52. Fl-aħħar nett, tali interpretazzjoni ma tidhirx li hija kontradetta lanqas mill-fatt li l-Artikolu 3(1), tar-Regolament Nru 2988/95 jipprovdi terminu ta’ preskrizzjoni għall- proċeduri
u, f’paragrafu 2, terminu ta’ preskrizzjoni għall-implementazzjoni tal- pieni .
Għall-kuntrarju, jidhirli li l-użu, fl-ewwel dispożozzjoni, għal espressjoni aktar wiesgħa u ġenerika meta mqabbla mat-terminu “pieni” jikkonferma li din id-dispożizzjoni tapplika għal kategorija ta’ atti iktar wiesgħa fir-rigward ta’ dik ikkunsidrata fid-dispożizzjoni suċċessiva.
It-terminu ta’ preskrizzjoni skond l-Artikolu 3(1) b’hekk ma jirrigwardax biss il-“pieni” proprjament imsemmija, imma, aktar ġeneralment, l-atti kollha li skond ir-Regolament jistgħu jiġu implementati biex jipproċedu kontra l-aġir li jagħmel ħsara lill-interessi finanzjarji tal- K omunità.
53. Għar-raġunijiet iċċitati iktar ’il fuq nemmen għalhekk li għad- deċiżjoni tat-tip bħal dik adottata miz-Zollamt Salzbourg
japplika it-terminu ta’ preskrizzjoni previst fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95.
54. B’dan li ntqal, nistgħu issa ngħaddu biex nanalizzaw iż-żewġ talbiet imressqa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja rigward l-applikabbiltà diretta ta’ din ir-regola u l-kunċett ta’ l-att li jinterrompi l-preskrizzjoni minnha kkontemplat.
2) Fuq l-applikabilta` diretta ta’ l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95
L-argumenti tal-partijiet
55. Handlbauer issostni li r-Regolament Nru 2988/95 mhuwiex direttament applikabbli għall-operaturi ekonomiċi.
Dan ir-Regolament huwa, fil-fatt limitat sabiex jiddeskrivi l-“sett ta' regoli legali komuni għall-oqsma kollha koperti mill-politika tal-Komunità” li l-Istituzzjonijiet Komunitarji u l-Istati Membri għandhom jirrispettaw meta japprovaw regoli settorjali ġodda għat-tħaris ta’ l-interessi finanzjarji tal-Komunità.
56. L-Artikolu 3(1) huwa għalhekk regola programmatika mingħajr effetti diretti.
Bħala tali, hija ma tistax tipprevali fuq regoli nazzjonali u Komunitarji diġà eżistenti fil-mument li tad-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 2988/95.
F’dan il-każ, għalhekk, m’għandux japplika it-terminu ta’ erba’ snin, li jista’ jiġi interrott, ipprovdut minn din ir-regola, iżda dak ta’ tliet snin li jirriżulta mir-rinviju ta’ l-Artikolu 1(5) ta` l-AEG għall-Artikolu 74(2), taż-ZollR-DG u għall-Artikolu 221(3) tal-Kodiċi Doganali Komunitarju.
57. Skond Handlbauer, din il-konklużjoni hija kkonfermata mid-dispożizzjoni fuq il-preskrizzjoni introdotta riċentement, għas-settur tar-rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni, tar-Regolament Nru 800/99.
Anke dan ir-Regolament fil-fatt jipprovdi, fl-Artikolu 52(4), terminu ta’ preskrizzjoni ta’ erba’ snin.
Fil-każ li t-terminu analogu ta’ erba’ snin previst mir-Regolament Nru 2988/95 kien direttament applikabbli, josserva Handlbauer, l-introduzzjoni tar-regola l-ġdida kienet tkun inutli u mingħajr sens.
58. Minn naħa l-oħra, il-konklużjonijiet tal-Gvern Awstrijak u tal-Kummissjoni huma għal kollox opposti.
Fl-opinjoni tagħhom, fil-fatt ir-Regolament Nru 2988/95 huwa, bħala tali, “direttament applikabbli f’kull wieħed mill-Istati Membri” (Artikolu 249(2)
KE u Artikolu 11(2) tar-Regolament Nru 2988/95).
Konsegwentement, ir-regoli fuq il-preskrizzjoni previsti minnu għandhom jipprevalu fuq ir-regoli nazzjonali kuntrarji.
59. F’dan ir-rigward, il-Gvern Awstrijak u l-Kummissjoni jfakkru li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament iċċitat, jirriserva għall-Istituzzjonijiet Komunitarji biss is-setgħa li, għar-regoli settorjali, jistabbilixxu termini ta’ preskrizzjoni inqas minn erba’ snin.
Għall-kuntrarju, skond il-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu, l-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu biss termini itwal.
Għal din ir-raġuni, jippreċiża l-Gvern Awstrijak, it-terminu ta’ tliet snin fis-seħħ fid-dritt doganali u li tirreferi għalih il-AEG fil-qasam ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ma jistax japplika fil-każ in kwistjoni.
Valutazzjoni
60. Min-naħa tiegħi, infakkar qabel kollox li, kif inhu magħruf tajjeb,
skond l-Artikolu 249(2), KE, ir-Regolament għandu “portata ġenerali” u huwa “direttament applikabbli f’kull wieħed mill-Istati Membri”.
Minħabba l-istess natura tiegħu u l-funzjoni tiegħu fis-sistema tas-sorsi tad-dritt Komunitarju, huwa għalhekk jipproduċi “bħala regola, effetti immedjati fis-sistema legali nazzjonali, mingħajr ma l-awtoritajiet nazzjonali ikollhom għalfejn jadottaw miżuri ta’ implementazzjoni”(20) .
61. Huwa veru li, f’każijiet eċċezzjonali, l-istess Qorti tal-Ġustizzja ammettiet li uħud mid-dispożizzjonijiet ta’ Regolament “jistgħu [...] ikollhom bżonn, sabiex jiġu applikati, ta’ l-implementazzjoni ta’ miżuri ta’ eżekuzzjoni min-naħa ta’ l-Istati Membri”(21) .
Ma jidhirlix iżda li dan huwa l-każ ta’ l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95.
Fil-fatt, l-applikazzjoni tat-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ erba’ snin previst minnu ma jħalli l-ebda marġni ta’ valutazzjoni lill-Istati Membri u b’hekk ma jimplikax l-adozzjoni min-naħa tagħhom ta’ miżuri ta’ implementazzjoni.
62. Dan huwa sostnut mill-fatt li r-Regolament iħalli l-possibbiltà li jipprovdi, fir-regoli Komunitarji settorjali, terminu ta’ preskrizzjoni iqsar iżda mhux iqsar għal tliet snin (l-aħħar frażi ta’ l-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 3(1) u, f’dawk nazzjonali, termini itwal minn erba’ snin [Artikolu 3(3)].
Jekk tali possibbiltà tiġi wżata, ikunu evidentement id-dispożizzjonijiet speċifiċi, Komunitarji jew nazzjonali, li jiġu imposti; f’każ differenti, ir-regola li qed tiġi eżaminata minnha nfisha hija suffiċjentement ċara u preċiża sabiex tiġi applikata immedjatament mill-awtoritajiet nazzjonali bil-għan li tivverifika jekk il-miżuri u il-penalitajiet meħuda f’proċedimenti legali kontra irregolarità kienux ġew implementati f’waqt opportun.
63. Konsegwentement id-dispożizzjonijiet nazzjonali, bħall-Artikolu 1(5) ta’ l-AEG (u r-regoli għal għalihom huwa jirreferi), li jipprovdu għal terminu ta’ preskrizzjoni inqas minn erba’ snin u għalhekk imorru kontra r-Regolament iċċitat m’għandhomx jiġu applikati, anke jekk kienu jeżistu qabel ir-Regolament.
64. Kif diġà intqal, ma jidhirlix li għandhom jeżistu iktar dubji fuq il-fatt li l-awtoritajiet nazzjonali kollha, inklużi dawk doganali, għandhom isegwu l-imsemmi terminu ta’ erba’ snin fis-setturi kollha tad-dritt Komunitarju, li fih inkluż ukoll, dak li jinteressana, jiġifieri r-rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni għall-prodotti agrikoli.
65. Ir-Regolament Nru 2988/95 jintroduċi fil-fatt, skond l-Artikolu 1(1), “regola ġenerali” li ġiet implementata proprju għall-iskop li “atti li huma ta' ħsara għall-interessi finanzjarji tal-Komunità għandhom, madankollu, jiġu ribattuti fl-oqsma kollha (22) ” (it-tielet premessa).
Hija għalhekk għandha tiġi applikata fis-setturi kollha kkunsidrati mill-politika Komunitarja.
Hija ma tiġix applikata b’mod ġenerali
biss meta, f’settur partikolari, teżisti regola speċjali li, fil-limiti ammessi mir-Regolament stess, tadatta l-proċeduri għall-protezzjoni ta’ l-imsemmija interessi għall-eżigenzi speċifiċi tas-settur irregolat, u għalhekk hija regola Komunitarja settorjali li tiffissa terminu iqsar jew regola statali li tipprevedi terminu itwal.
66. Issa, fil-mument li ġraw il-fatti tal-kawża, fis-settur tar-rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni għall-prodotti agrikoli ma kienet teżisti l-ebda regola speċjali fuq il-preskrizzjoni tal-ħlas lura ta’ ammonti ta’ flus mhux dovuti.
Kien biss wara li l-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 52(4)(b) tar-Regolament Nru 800/99 introduċa terminu ta’ preskrizzjoni, imma dan, kif rajna, ma japplikax f’dan il-każ partikolari.
67. Fil-fatt diversament minn dak li jidher li qed issostni Handlbauer, tali dispożizzjoni ma tapplikax ir-regola, ċertament nieqsa mill-applikabbiltà diretta, ta’ l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 2988/95.
Hija minflok tiddetta għas-settur ikkunsidrat regola speċjali għall-preskrizzjoni li, bħala tali, tipprevali ċertament fuq dik ġenerali, imma biss għall-każijiet li fihom tiġi applikata ratione temporis.
68. Biex nikkonkludi fuq dan il-punt, għalhekk nemmen li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95 huwa direttament applikabbli fl-Istati Membri.
B’mod partikolari, it-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ erba’ snin previst minnu huwa direttament applikabbli mill-awtoritajiet nazzjonali, inklużi dawk doganali, fis-setturi kollha ikkontemplati mill-politika Komunitarja, ħlief li regola Komunitarja settorjali tipprovdi terminu iqsar (iżda mhux inqas minn tliet snin) jew li regola statali tipprovdi terminu itwal.
3) Fuq il-kunċett ta l-att li jinterrompi l-preskrizzjoni
69. Bit-tieni domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk in-notifika ta’ verifika li hija l-kwistjoni fil-kawża preżenti hija att ta’ investigazzjoni jew ta’ proċedura legali kontra l-irregolarità li tikser il-preskrizzjoni, skond it-tielet subparagrafu ta’ l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95.
70. Qabel xejn għandu jiġi mfakkar fil-qosor, f’dan ir-rigward, li r-Regolament Nru 4045/89 jobbliga lill-Istati Membri sabiex jiżviluppaw
kull sena programmi ta’ verifika fuq kampjun ta’ impriżi li jeffettwaw xogħlijiet li jidħlu fis-sistema ta’ finanzjament tal-EAGGF,
taqsima “Garanzija”.
Skond l-Artikolu 2 tar-Regolament l-Istati Membri għandhom jindividwaw l-impriżi li għandhom jiġu vverifikati fil-funjzjoni ta’ l-importanza tagħhom fl-ambitu tas-sistema ta’ finanzjament ta’ l-EAGGF u l-kriterji ta’ riskju predeterminati.
71. Fost il-kriterji użati biex jippreparaw minn qabel il-pjanijiet tagħhom ta’ verifika, l-awtoritajiet doganali Awstrijaċi ħadu in kunsiderazzjoni b’mod partikolari l-frekwenza ta’ l-irregolaritajiet magħmula mill-operaturi ekonomiċi.
Skond tali kriterju, huma ddeċiedew li jdaħħlu lil Handlbauer fost l-impriżi li għandhom jiġu sottomessi għall-verifika fuq l-esportazzjonijiet ta’ l-1996, peress li f’din il-kumpannija kienu diġà dehru irregolaritajiet fl-operazzjonijiet li saru s-sena ta’ qabel.
Fl-20 ta’ Diċembru 1999, dawn l-awtoritajiet, għalhekk bagħtu lil Handlbauer notifika, fejn infurmawha li kienu se jwettqu verifika fuq l-esportazzjonijiet kollha magħmula minnha fl-1996 fil-qasam ta’ l-organizzazzjonijiet tas-swieq tal-laħam tal-vitella u tal-majjal.
72. B’dan, infakkar li Handlbauer tat risposta negattiva għad-domanda in eżami.
B’mod partikolari hija ssostni illi l-interruzzjoni tal-preskrizzjoni tista’ tiġi vverifikata esklużivament wara atti ta’ l-awtoritajiet kompetenti fir-rigward ta’ irregolarità determinata.
Madankollu la n-notifika u lanqas l-eżekuzzjoni ta’ verifika deċiża skond ir-Regolament 4045/89, u li tirrigwarda b’mod ġenerali it-tranżazzjonijiet ta’ esportazzjoni effettwati mill-operatur ekonomiku matul ċertu perjodu ta’ żmien, ma jkollhom dan l-effett.
73. Min-naħa tiegħu, il-Gvern Awstrijak ma jieħux pożizzjoni fuq il-kapaċità tan-notifika mibgħuta lil Handlbauer biex tinterrompi l-preskrizzjoni.
Huwa jinnota minflok li f’dan il-każ il-preskrizzjoni kienet tkun fi kwalunkwe każ interrotta permezz ta’ l-implementazzjoni ta’ verifika magħmula fir-rigward ta’ Handlbauer.
B’hekk, skond tali Gvern, mhuwiex rilevanti l-fatt li l-impriża kienet ġiet individwata fuq il-bażi ta’ analiżi ta’ riskji effettwata skond ir-Regolament Nru 4045/89.
Minflok, kien ikun determinanti li l-verifika kienet ġiet innotifikata lill-impriża interessata u magħmula mill-awtorità kompetenti.
74. Min-naħa l-oħra l-Kummissjoni tikkunsidra minflok li n-notifika ta’ verifika deċiża skond ir-Regolament Nru 4045/89 tikkostitwixxi att li jikser il-preskrizzjoni.
B’mod partikolari, hija tosserva li, skond l-it-tielet subparagrafu ta’ l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95, kwalunkwe att ta’ investigazzjoni ta’ l-awtoritajiet kompetenti mibgħut lill-persuna interessata jipproduċi dan l-effett.
Min-naħa l-oħra tali regola, ma teżiġix li l-investigazzjoni tikkonċerna irregolarità speċifika.
Fuq kollox, iżid il-Kummissjoni, konnessjoni ma’ l-irregolarità determinata ma tista’ qatt tiġi individwata a priori fil-mument tan-notifika ta’ verifika, iżda tirriżulta dejjem a pasteriori
wara li sseħħ l-istess verifika.
75. Ngħid mill-ewwel li l-interpretazzjoni proposta mill-Kummissjoni ma tikkonvinċinix.
76. B’mod partikolari, insostni li ma nistax naqbel ma’ l-argument li notifika tat-tip mibgħuta lil Handlbauer, għalkemm ma tikkostitwixxix att li permezz tiegħu jittieħdu proċeduri legali dwar irregolarità, tirrappreżenta madankollu “att li għandu x’jaqsam ma’ l-investigazzjoni” li huwa kapaċi jinterrompi l-preskrizzjoni, skond it-tielet subparagrafu ta’ l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95.
77. Jidhirli, fil-fatt, kemxejn dubjuż li att li huwa limitat biex jinforma minn qabel b’mod ġenerali l-iżvolġiment ta’ verifika fuq it-tranżazzjonijiet magħmula matul sena fl-ambitu ta’ bosta organizzazzjoni tas-swieq, jista’ jiġi kkunsidrat minnu nnifsu
att ta’ investigazzjoni.
78. Jidhirli li d-dubju joħroġ qabel xejn mill-istess tielet subparagrafu ta’ l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95, li jeżiġi li l-att interruttiv huwa puntwali u preċiż, fis-sens li għandu jirrigwarda irregolarita` speċifika.
Minkejja l-opinjoni differenti tal-Kummissjoni, fil-fatt, jidhirli li Handlbauer għandha raġun meta ssostni li l-formulazzjoni ta’ dik id-dispożizzjoni iġġiegħlna nsostnu li l-preskrizzjoni tista’ tiġi interrotta biss jekk l-att li għandu x’jaqsam ma’ l-investigazzjoni jew huwa intiż sabiex iwettaq proċeduri legali dwar l-irregolarità, innotifikat lill-persuna interessata, jirreferi għal waħda jew iktar irregolaritajiet determinati.
79. F’dan is-sens, kull verżjoni lingwistika tad-dispożizzjonijiet in eżami jindikaw, li minnhom jirriżulta ċar li l-att li jinterrompi l-preskrizzjoni għandu jkun dirett biex jaċċerta jew sabiex jittieħdu proċeduri legali dwar “l-irregolarità” . Anki l-att ta’ investigazzjoni, għalhekk, ma jistax jirreferi għal irregolarità indeterminata, iżda għandu jirrigwarda irregolarità speċifika.(23)
80. Barra minn hekk, din l-interpretazzjoni tad-dispożizzjoni tidher
ikkonfermata mill-qari flimkien ta’ l-ewwel u t-tielet subparagrafi ta’ l-Artikolu 3(1).
Fil-fatt fl-ewwel subparagrafu hemm stabbilit li t-terminu ta’ preskrizzjoni “ikun ta’ erba’ snin minn meta l-irregolarità (24) li ssir imsemmija f’Artikolu 1(1) tkun ġiet kommessa”. Fit-tielet subparagrafu, imbagħad hemm stabbilit li dan it-terminu jiġi miksur b’att dirett biex
jinvestiga jew jittieħdu proċeduri legali dwar “ l-irregolarità (25) ” .
81. Issa, fil-fehma tiegħi, bl-uża ta’ l-espressjoni “l-irregolarità`” (b’hekk, fis-singular u bl-artiklu determinattiv) kemm biex jiġi individwat id- dies a quo
tal-preskrizzjoni kif ukoll biex jiġi definit il-kunċett ta’ att li jinterrompi dan iż-żmien, il-leġiżlatur Komunitarju xtaq jagħmilha ċara li, l-att mgħmul mill-awtorità kompetenti maħsub biex
jiġi aċċertat jew jittieħdu proċeduri legali dwar irregolaritajiet ġeneriċi, ma jistax jinterrompi l-preskrizzjoni.
Minn dan isegwi li l-att in kwistjoni ma jistax ikun innotifika minn qabel ta’ natura ġenerika ta’ verifika li, min-natura tagħha, tirreferi b’mod indeterminat għal bosta ta’ ksur eventwali; minflok jeħtieġ att li jikkwalifika bħala intiż li jistabbilixxi jew li jittieħdu proċeduri legali dwar dik l-irregolarità speċifika.
Kemm jekk l-att jiġi identifikat man-notifika tal-verifika stess sew jekk huwa implementat matul jew fit-tmiem ta’ tali verifika, dak li jgħodd huwa li jirriżżulta ċar li l-imsemmija awtorità tiddubita mil-legittimita` ta’ dik l-imġieba partikolari
82. Kull interpretazzjoni differenti tirriskja, saħansitra, fl-opinjoni tiegħi, li tikkuntradixxi l-“funzjoni li tiggarantixxi iċ-ċertezza tad-dritt”
li tapplika għal kull terminu ta’ preskrizzjoni(26) .
83. Nemmen, fil-fatt, li din il-funzjoni ma tkunx sodisfatta kieku l-preskrizzjoni setgħet ġiet tinterrotta minn att ta’ l-amministrazzjoni li, bħan-notifika mibgħuta lil Handlbauer, jikkonċerna mingħajr l-ebda distinzjoni bosta tranżazzjonijiet magħmula minn persuni matul perijodu ta’ żmien relattivament twil. Fil-fatt, dan l-att iqiegħed in kwistjoni għal erba’ snin oħra kull tranżazzjoni magħmula matul dak il-perijodu; li kieku jwassal evidentement għall-inkonvenjenzi gravi għall-operaturi, li lilhom kienet issir partikolarment kumplessa l-programmazzjoni ta’ l-attivitajiet li jibbenifikaw minn kontribuzzjonijiet Komunitarja, jiġifieri dawk l-attivitajiet stess li
għandhom jibbenefikaw mill-għoti ta’ din l- għajnuna.
84. Bl-argument li pproponejt, minflokk, il-persuni jitqiegħdu fil-pożizzjoni li jipprevedu liema, fost it-tranżazzjonijiet magħmula f’perjodu speċifiku, għandhom jiġu kkunsidrati definittivi u liema, min-naħa l-oħra, wara li jiġu speċifikament individwati
bħala
eventwali
irregolaritajiet, jistgħu jkunu suġġetti għal talba għal ħlas lura jew għal penali min-naħa ta’ l-amministrazzjoni. L-inċertezza marbuta ma’ perijodu ġdid li fih tiddekorri l-preskrizzjoni tkun b’dan il-mod limitata għal tranżazzjonijiet
singulari u determinati.
85. Min-naha l-oħra, ma jidhirlix li din is-soluzzjoni timponi sagrifiċċju eċċessiv fuq l-awtorità kompetenti. Fil-fatt, l-amministrazzjoni m’hijiex mitluba tistabbilixxi l-irregolarità sabiex tkun tista’ tgawdi minn perijodu ġdid ta’ preskrizzjoni. Huwa biżżejjed li, fl-att notifikat lill-impriża interessata, hija tidentifika b’mod speċifiku l-irregolarità, jiġifieri li tesprimi d-dubji tagħha lill-operatur rigward il-legittimità ta’ aġir partikolari magħmul minnha.
86. F’dan il-każ, in-notifika magħmula lil Handlbauer dwar id-deċiżjoni li ssir verifika skond ir-Regolament Nru 4045/89 kienet tikkonċerna, mingħajr l-ebda distinzjoni, it-tranżazzjonijiet ta’ esportazzjoni kollha li hija kienet wettqet fl-1996 fil-qasam ta’ l-organizzazzjonijiet komuni tas-swieq tal-laħam taċ-ċanga u tal-majjal.
Bħala tali, fl-opinjoni tiegħi, din in-notifika ma tistax, meta wieħed jikkunsidra dak li ntqal qabel, tinterrompi t-terminu ta’ preskrizzjoni għall-irkupru tar-rifużjonijiet mogħtija fl-24 ta’ Settembru ta’ dik is-sena.
87. B’dan li ntqal, għandi madankollu nirrileva li, minn dak li jirriżulta mid-digriet tar-rinviju, matul il-verifika nnotifikata fl-20 ta’ Dicembru 1999 u wara “implementata
fis-sena
2000
[…]
kien
ikkonfermat li f’ħafna każijiet (27) ta’ esportazzjoni ta’ laħam ma setgħetx tintwera l-oriġini neċessarja tal-merkanzija fil-Komunità”.
Għalhekk jidher li għandu jinftiehem li n-notifka kien segwiet b’verifika u li matul tali verifika ġew attribwiti ta’ l-anqas lil Handlbauer bosta irregolaritajiet speċifiċi, fosthom dik li hija s-suġġett ta’ din il-kawza.
88. Għaldaqstant, jekk huwa veru li n-notifika li qed neżaminaw ma setgħetx tinterrompi t-terminu tal-preskrizzjoni għall-irkupru tar-rifużjonijiet mogħtija fl-24 ta’ Settembru 1996, dan l-effett seta’ jiġi prodott bil-kontestazzjoni ta` l-irregolarità magħmula fl-ambitu ta’ din il-verifika. F’dak il-mument fil-fatt, l-awtorità Awstrijaka kienet għamlet att ta’ investigazzjoni fir-rigward ukoll ta’ dik l-irregolarità speċifika
li mbgħad kienet is-suġġett tad-deċizjoni ta’ l-20 ta’ Jannar 2001.
Hija l-qorti nazzjonali li għandha tivvalutah, u taċċerta jekk effettivament, matul jew anke wara l-verifika, l-awtorità kompetenti kienet esprimiet dubji dwar il-legittimità ta’ l-għoti tar-rifużjoni fuq l-esportazzjoni.
89. Għar-raġunijiet iċċitati iktar ’il fuq, nipproponi għalhekk lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex twieġeb lill-Unabhängiger Finanzsenat li, skond it-tielet subparagrafu ta’ l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95, il-perijodu li fih jiddekorri t-terminu tal-preskrizzjoni sabiex jittieħdu proċeduri legali kontra irregolarità speċifika mhuwiex interrott bin-notifika ta’ verifika deċiża, skond ir-Regolament 4045/89, fuq il-bażi ta’ fatturi ta’ riskju ta’ irregolarità u b’mod partikolari, fid-dawl tal-frekwenza ta’ kondotta li tippreġudika l-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet, fejn tali notifika tirrigwarda mingħajr ebda distinzjoni t-tranżazzjonijiet kollha magħmula minn operatur ekonomiku fil-qasam ta’ bosta organizzazzjonijiet komuni tas-swieq f’perijodu relattivament twil. Sabiex ikun hemm ksur tal-preskrizzjoni huwa meħtieg li l-att li jitressaq għall-attenzjoni tal-persuna kkonċernata jidentifika b’mod speċifiku irregolarità jew irregolaritajiet speċifiċi.
V –
Konklużjonijiet
90. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex twieġeb lill-Unabhängiger Finssanzsenat li:
“1) L-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95 japplika għal deċizjoni, bħal dik adottata f’din il-kawża, li tordna r-rifużjoni ta’ somma ta’ flus meqjusa miksuba b’mod skorrett u li timponi penali.
2) L-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95 huwa direttament applikabli fl-Istati Membri. B’mod partikolari, it-teminu ta’ preskrizzjoni ta’ erba’ snin minnu pprovdut huwa direttament applikabbli mill-awtoritajiet nazzjonali, inklużi dawk doganali, fis-setturi kollha kkontemplati mill-politika Komunitarja, ħlief fejn ir-regoli
settoriali Komunitarji jipprovdu ghal terminu iqsar (izda mhux iqsar minn tliet snin) jew fejn leġiżlazzjoni nazzjonali tistabbilixxi terminu ta’ preskrizzjoni itwal.
3) Skond it-tielet subparagrafu ta’ l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 2988/95, il-perijodu li fih jiddekorri t-terminu tal-preskrizzjoni sabiex jittieħdu proċeduri legali kontra irregolarità speċifika mhuwiex interrott bin-notifika ta’ verifika deċiża, skond ir-Regolament 4045/89, fuq il-bażi ta’ fatturi ta’ riskju ta’ irregolarità u b’mod partikolari, fid-dawl tal-frekwenza ta’ kondotta li tippreġudika l-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet, fejn tali notifika tirrigwarda mingħajr ebda distinzjoni t-tranżazzjonijiet kollha magħmula minn operatur ekonomiku fil-qasam ta’ bosta organizzazzjonijiet komuni tas-swieq f’perijodu relattivament twil. Sabiex ikun hemm ksur tal-preskrizzjoni huwa meħtieg li l-att li jitressaq għall-attenzjoni tal-persuna kkonċernata jidentifika b’mod speċifiku irregolarità jew irregolaritajiet speċifiċi.
(1) .
(2)
–	ĠU L 312, p. 1
(3)
–	Regolament (KEE) tal-Kummissjoni Nru numru 3665/87 tal-Kummissjoni, tas-27 ta` Novembru 1987, li jistabbilixxi dwar il-regoli modalitajietkomuni ddettaljati għal-ta` applikazzjoni tas-sistema ’ l-iskema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ għall-prodotti agrikoli (ĠU L 351, p. 1).
(4)
–	Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru numru 2945/94 tal-Kummissjoni, tatat-2 ta` Diċembru 1994, li jemenda r-Rregolament tal-Kummissjoni (KE) Nru numru 3665/87 li jistabbilixxi regoli 7 tal-Kummissjoni, li jitratta fuq modalitajiet komuni ddettaljati għall-ta` applikazzjoni tas-sistema ` l-iskema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ għall-prodotti agrikoli, fir-rigward ta’ l-irkupru ta’ ammonti mħallsa b’mod skorrett u dwar il-penaliindebitament u s-sanzjonijiet relattivi (ĠU L 310, p. 57).
(5)
–	Ara l-Artikolu 54 tar-Rregolament tal-Kummissjoni (KE) Nru numru 8800/1999 tal-Kummissjoni, ttal-15 ta` April 1999 li jistabbilixxi dwar regoli il-modalitajiet komuni ddettaljati għall-ta’ applikazzjoni tas-sistema ta’’
l-iskema tar-rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ għall-prodotprodotti agrikoli (ĠU L 102, p. 11).
(6)
–	Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru numru 4045/89 tal-Kunsill, tal-21 ta’ Diċembru 1989, dwar l-iskrutinju, il-verifika, min-naħa ta’ milll-Istati Membri, fuq transazzjonijiet li jiffurmaw parti mis-sistema tta’ xogħlijiet li jaqgħu taħt is-sistema ta` a’ finanzjament mis-sezzjoni ta’ Garanziji tal-Gwida Agrikola u tal-Fond ta’ Garanziji ta’ l-Unjoni Ewropea u li qed tħassar id-Direttiva numru 77/435/KEEtal-Fond ewropew ta’ gwida u garanzija, taqsima ta’ garanzija, u li rrevoka id-direttiva 77/435/KEE (ĠU L 388, p 18).
(7)
–	BGBI. 1994/660
(8)
–	BGBI. 1994/659 fil-verżjoni tal-BGBI. 1998/13.
(9)
–	F’affarijiet doganali, terminu ta’ tliet snin għall-ġbir ta` dazji doganali hu previst ukoll flprovdut anke mill-Artikolu 221(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru numru 2913/92 tal-Kunsill, tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf Ilistabilixxi -Kkodiċi Ddoganali Komunitarju (ĠU L 302, p. 1).
(10)
–	BGBI.
Nru 97/2002
(11)
–	Sentenza tat-30 ta` Mejju 2002, kawża C-516/99, Schmid (Ġabra p. I-4573).
(12)
–	Infakkar li “biex jiġi valutat jekk l-organu mittenti għandux il-karatteristiċi ta’ qorti imħallef skond l-Artikolu 234 KE, kwistjoni unikament ta’ dritt Kkomunitarju, il-Qorti tal-Ġustizzja
tieħu in konsiderazzjoni bosta elementi bħall-oriġini legali ta’ l-istanza, il-permanenza, in-natura obbligatorju tar-rinviju, in-natura kontradittorja tal-proċedura u l-applikazzjoni tar-regoli tad-dritt bħall-oriġini legali ta’ l-organu, il-karattru permanenti tiegħu, l-obbligatorjeta` tal-ġurisdizzjoni tiegħu, in-natura kontenzjuża tal-proċedura, il-fatt li l-organu japplika regoli ġuridiċi u li hija huwa iindependenti”
(Sentenzi tas-17 ta’ Settembru 1997, kawża C-54/96, Dorsch Consult, Ġabra p. I-4961, punt 23 u l-ġurisprudenza fiha iċċitata; u tal-21 ta` Marzu 2000, kawżi konġunti minn C-110/98 sa C-147/98, Gabalfrisa e a._et,
Ġabra, p I-1577, punt 33).
(13)
–	Sentenza Schmid, iċċitata iktar ’il fuq, punt 38.
(14)
–	Sentenza Schmid, iċċitata, punt 36.
Fl-istess sens, ara s-sentenza tat-30 ta` Marzu 1993, kawża
C-24/92, Corbiau (Ġabra p I-1277, punt 15), imsemmija fis-sentenza Schmid).
(15)
–	 Bundesgsetz zur Errichtung eines unabhängigen Finanzsenats – liġi li tistabbilixxi l-Awla fiskali indipendenti, li tinsab fil-liġi ta’ riforma.
(16)
–	Ara s-sentenza Schmid, iċċitata iktar ’il fuq, punt 41.
Ara wkoll is-sentenza ta’ l-4 ta` Frar 1999, kawża C-103/97, Kollensperger (Ġabra p I-551, punt 21).
(17)
–	Infakkar li, skond l-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 2988/95, hija kkunsidrata “miżura” “l-irtirar tal-vantaġġ miksub b’mod skorrett […] permezz ta’ obbligu li min ikun ħallas jew iħallas lura l-ammonti dovuti jew aċċettati b’mod skorret [jew] bit-telf sħiħ jew parzjali tal-garazija provduta in sostenn tat-talba għall-vantaġġ li jkun ingħata jew fil-ħin ta’ l-aċċettazzjoni ta’ ħlas antiċipat”.
Infakkar ukoll li l-Artikolu 5(1), ta` dan ir-regolament jelenka is-sanzjonijiet amministrattivi li jistgħu jiġu stabbiliti f’każ ta’ irregolaritajiet intenzjonati jew kawżati minħabba negliġenza.
(18)
–	Il-korsiv huwa tiegħi.
(19)
–	 Sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-13 ta` Marzu 2003, kawża T-125/01, Peix vs Ikontra l-Kummissjoni, għadha ma ġietx ippubblikata fil- Ġabra p II-865, punt 79
(20)
–	 Ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta` Jannar 2001, kawża C-403, Azienda Agrickola Monte Arcosu (Ġabra p I-103, punt 26). Ara wukoll is-sentenza tas-17 ta` Mejju 1972, kawża 93/71, Leonesio (Ġabra p 287, punt 5).
(21)
–	Sentenza Azienda Agrickola Monte Arcosu, iċċitata, punt 26.
(22)
–	Il-korsiv huwa tiegħi.
(23)
–	 Din l-interpretazzjoni, għalkemm ma tirriżżultax b’mod ċar mill-verżjoni Taljana u minn dik Ġermaniża tat-tielet subparagrafu ta’ l-Artikolu 3(1), it-tielet subparagrafu, tar-Regolament Nru 2988/95, toħroġ mill-parti ’l kbira talnn ħafna mill-verżjonijiet lingwistiċi tar-regola.
F’dan is-sens huma b’mod partikolari ċari l-verżjoni Franċiża, Ingliża u Spanjola tad-dispożizzjoni, li jipprovdu rispettivament dwar: “acte [...] visant à l’instruction ou à la poursuite de l’irrégularité” (il-korsiv huwa tiegħi); “act [...} relating to investigation or legal proceedings concerning the irregularity” (il-korsiv huwa tiegħi); acto [...] destinado a instruir la irreguljaridad o a ejecutar la accion contra la misma” (il-korsiv huwa tiegħi).
(24)
–	Il-korsiv huwa tiegħi.
(25)
–	Il-korsiv huwa tiegħi.
(26)
–	Ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta’ Lulju 1970, kawża 41/69, ACF Chemiefarma vs /Il-Kummissjoni (Ġabra p 661, punt 19); u s-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-17 ta’ Ottubru 1991, kawża T-26/89, De CXompte vs Il-/Il-Parlament (Ġabra p. II-781, punt 68; tal-15 ta’ Settembru 1998, kawżi magħqudariuniti T-12/96, BFM u EFIM vs /Il-Kummissjni (Ġabra p. II-3437, punt 67; Peix vs /Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’‘il fuq (punt 74); u tas-17 ta’ Settembru 2003, kawża T-137/01, Neuss vs /Il-Kummisjoni (għada ma ġietx ’hijiex ippubblikata fil-Ġabra, punt 123).
(27)
–	Il-korsiv huwa tieghi.