62020TJ0525
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τέταρτο πενταμελές τμήμα)
της 13ης Σεπτεμβρίου 2023 (
*1
)
«Κρατικές ενισχύσεις – Τομέας ταχυδρομικών υπηρεσιών και οδική μεταφορά εμπορευμάτων – Καταγγελία ανταγωνιστή – Εισφορά κεφαλαίου από δημόσια επιχείρηση προς τη θυγατρική της – Απόφαση με την οποία διαπιστώνεται, μετά το στάδιο προκαταρκτικής εξέτασης, ότι δεν υφίσταται κρατική ενίσχυση – Μητρική εταιρία του ομίλου η οποία ελέγχεται από κοινού από δύο κράτη μέλη – Έγκριση της εισφοράς κεφαλαίου από τη μητρική εταιρία του ομίλου – Δυνατότητα καταλογισμού στο κράτος»
Στην υπόθεση T-525/20,
ITD, Brancheorganisation for den danske vejgodstransport, με έδρα το Padborg (Δανία),
Danske Fragtmænd A/S, με έδρα το Åbyhøj (Δανία),
εκπροσωπούμενες από την L. Sandberg-Mørch, δικηγόρο,
προσφεύγουσες,
υποστηριζόμενες από την
Jørgen Jensen Distribution A/S, με έδρα το Ikast (Δανία), εκπροσωπούμενη από την L. Sandberg-Mørch, δικηγόρο,
και από την
Specialforeningen for Logistik og Distribution (SLD), με έδρα την Κοπεγχάγη (Δανία), εκπροσωπούμενη από την L. Sandberg-Mørch, δικηγόρο,
παρεμβαίνουσες,
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκπροσωπούμενης από τον L. Flynn,
καθής,
υποστηριζόμενης από το
Βασίλειο της Δανίας, εκπροσωπούμενο από την M. Søndahl Wolff, επικουρούμενη από τον R. Holdgaard, δικηγόρο,
από το
Βασίλειο της Σουηδίας, εκπροσωπούμενο από τις C. Meyer-Seitz, H. Eklinder, A. Runeskjöld, M. Salborn Hodgson, H. Shev, R. Shahsavan Eriksson και τον O. Simonsson,
και από τις
PostNord Logistics A/S, με έδρα το Køge (Δανία),
και
PostNord Group AB, με έδρα τη Solna (Σουηδία),
εκπροσωπούμενες από τον O. Koktvedgaard, δικηγόρο,
παρεμβαίνοντες,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο πενταμελές τμήμα),
συγκείμενο από τους R. da Silva Passos (εισηγητή), πρόεδρο, S. Gervasoni, N. Półtorak, I. Reine και T. Pynnä, δικαστές,
γραμματέας: A. Μαργέλης, διοικητικός υπάλληλος,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 2ας Φεβρουαρίου 2023,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση (
1
)
1
Με την προσφυγή που άσκησαν βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, οι προσφεύγουσες, ITD, Brancheorganisation for den danske vejgodstransport (στο εξής: ITD) και Danske Fragtmænd A/S, ζητούν την ακύρωση της απόφασης C(2020) 3006 final της Επιτροπής, της 12ης Μαΐου 2020, σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις SA.52489 (2018/FC) – Δανία και SA.52658 – Σουηδία – Εικαζόμενη κρατική ενίσχυση υπέρ της PostNord Logistics (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση).
Ιστορικό της διαφοράς
2
Η ITD είναι επαγγελματική ένωση στην οποία μετέχουν εταιρίες δανικού δικαίου δραστηριοποιούμενες, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, στις αγορές των υπηρεσιών οδικής μεταφοράς εμπορευμάτων και των υπηρεσιών εφοδιαστικής. Η Danske Fragtmænd είναι εταιρία δανικού δικαίου που δραστηριοποιείται, μεταξύ άλλων, στη δανική αγορά υπηρεσιών οδικής μεταφοράς εμπορευμάτων και διανομής δεμάτων.
3
Η PostNord AB είναι εταιρία σουηδικού δικαίου της οποίας το εταιρικό κεφάλαιο ανήκει κατά 40 % στο Βασίλειο της Δανίας και κατά 60 % στο Βασίλειο της Σουηδίας. Συστάθηκε το 2009 με την επωνυμία Posten Norden AB, κατόπιν συγχώνευσης μεταξύ, αφενός, της Post Danmark A/S, παραδοσιακού ταχυδρομικού φορέα του Βασιλείου της Δανίας, και, αφετέρου, της Posten AB, παραδοσιακού ταχυδρομικού φορέα του Βασιλείου της Σουηδίας.
4
Η PostNord κατέχει κατά 100 % την εταιρία PostNord Group AB, η οποία με τη σειρά της κατέχει κατά 100 % τις εταιρίες Post Danmark και Posten, οι οποίες είναι επιφορτισμένες με την παροχή της καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας στη Δανία και τη Σουηδία αντίστοιχα. Η PostNord Group κατέχει επίσης κατά 100 % την εταιρία PostNord Logistics A/S, εταιρία δανικού δικαίου με έδρα την Κοπεγχάγη (Δανία), η οποία παρέχει υπηρεσίες οδικής μεταφοράς εμπορευμάτων στη Δανία.
5
Στις 22 Νοεμβρίου 2018, η ITD υπέβαλε καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζοντας ότι η PostNord Logistics ανακοίνωσε, στις ετήσιες εκθέσεις της για τα έτη 2017 και 2018, ότι θα λάμβανε αυξήσεις κεφαλαίου από την PostNord. Κατά την ITD, οι εν λόγω αυξήσεις κεφαλαίου συνιστούσαν κρατική ενίσχυση παράνομη και ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά.
6
Η PostNord Logistics, η οποία ήταν ελλειμματική από το 2015, είχε εξαντλήσει τα ίδια κεφάλαιά της κατά το πέρας του οικονομικού έτους 2017. Στο πλαίσιο αυτό, στις 30 Νοεμβρίου 2018, κατά τη διάρκεια έκτακτης γενικής συνέλευσης, η PostNord Logistics συνέστησε στη διοίκηση της PostNord Group να προβεί σε αύξηση κεφαλαίου υπέρ της, ύψους 115 εκατομμυρίων δανικών κορωνών (DKK) (περίπου 15,4 εκατομμυρίων ευρώ) (στο εξής: αύξηση κεφαλαίου).
7
Δεδομένου του ποσού της αύξησης κεφαλαίου, η PostNord Group ζήτησε στις 7 Δεκεμβρίου 2018 από το διοικητικό συμβούλιο της μητρικής της εταιρίας, PostNord, να εγκρίνει το μέτρο αυτό και την κατ’ αρχήν καταβολή του ποσού σε πλείονες δόσεις.
8
Στις 11 Δεκεμβρίου 2018, το διοικητικό συμβούλιο της PostNord ενέκρινε την αύξηση κεφαλαίου.
9
Στις 20 Δεκεμβρίου 2018, η PostNord Logistics έλαβε την πρώτη δόση της αύξησης κεφαλαίου, ύψους 70 εκατομμυρίων DKK (περίπου 9,37 εκατομμυρίων ευρώ).
10
Στις 7 Ιουνίου 2019, η ITD υπέβαλε στην Επιτροπή συμπληρωματικές παρατηρήσεις επί της καταγγελίας της, με τις οποίες υποστήριξε, μεταξύ άλλων, ότι η PostNord Logistics επωφελούνταν από σταυροειδή επιδότηση των δραστηριοτήτων της εκ μέρους της Post Danmark, η οποία της παρείχε τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί δωρεάν διάφορες υποδομές της που χρηματοδοτούνταν από τη δημόσια αποζημίωση την οποία ελάμβανε η Post Danmark για τη διασφάλιση της παροχής της καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας στη Δανία (στο εξής: σταυροειδής επιδότηση).
11
Στις 30 Μαρτίου 2020, η ITD υπέβαλε στην Επιτροπή νέες παρατηρήσεις σχετικά με τη σταυροειδή επιδότηση, καθώς και προειδοποιητική επιστολή κατά την οποία, εάν η Επιτροπή δεν λάμβανε οριστική θέση επί της καταγγελίας της εντός προθεσμίας δύο μηνών, θα ασκούσε προσφυγή κατά παραλείψεως ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου δυνάμει του άρθρου 265 ΣΛΕΕ.
12
Στις 12 Μαΐου 2020 η Επιτροπή εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση. Πρώτον, έκρινε ότι οι δηλώσεις που περιλαμβάνονταν στις ετήσιες εκθέσεις της PostNord Logistics για τα έτη 2017 και 2018 δεν συνεπάγονταν τη χορήγηση πλεονεκτήματος και, ως εκ τούτου, δεν συνιστούσαν κρατική ενίσχυση. Δεύτερον, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αύξηση κεφαλαίου δεν μπορούσε να καταλογιστεί στο δανικό και το σουηδικό κράτος και, κατά συνέπεια, δεν συνιστούσε επίσης κρατική ενίσχυση. Τρίτον, έκρινε ότι δεν είχε αποδειχθεί η ύπαρξη σταυροειδούς επιδότησης και ότι, ως εκ τούτου, οι συναλλαγές μεταξύ της Post Danmark και της PostNord Logistics δεν συνεπάγονταν κρατική ενίσχυση.
Αιτήματα των διαδίκων
13
Οι προσφεύγουσες, υποστηριζόμενες από τις Jørgen Jensen Distribution A/S και Specialforeningen for Logistik og Distribution (SLD), ζητούν από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση·
–
να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
14
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από τις PostNord Group και PostNord Logistics, ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την προσφυγή·
–
να καταδικάσει τις προσφεύγουσες στα δικαστικά έξοδα.
15
Το Βασίλειο της Δανίας και το Βασίλειο της Σουηδίας, παρεμβαίνοντα επίσης υπέρ της Επιτροπής, ζητούν από το Γενικό Δικαστήριο να απορρίψει την προσφυγή.
Σκεπτικό
Επί του αντικειμένου της προσφυγής
16
Με την προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή αποφάνθηκε επί του αν τρία χωριστά μέτρα συνιστούν ενίσχυση (βλ. σκέψη 12 ανωτέρω).
17
Προς στήριξη της προσφυγής τους, οι προσφεύγουσες προβάλλουν έναν και μόνο λόγο ακυρώσεως, με τον οποίο υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή παρέλειψε να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας που προβλέπεται στο άρθρο 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, παρά τις σοβαρές δυσχέρειες που ανέκυψαν όσον αφορά την εκτίμηση δύο εκ των ως άνω μέτρων, ήτοι, αφενός, της αύξησης κεφαλαίου και, αφετέρου, της σταυροειδούς επιδότησης. Αντιθέτως, με την υπό κρίση προσφυγή, δεν αμφισβητούν την εκτίμηση της Επιτροπής όσον αφορά τις δηλώσεις που περιλαμβάνονται στις ετήσιες εκθέσεις της PostNord Logistics για τα έτη 2017 και 2018.
18
Επομένως, μολονότι οι προσφεύγουσες ζητούν τυπικώς την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης στο σύνολό της, πρέπει να γίνει δεκτό ότι με την υπό κρίση προσφυγή ζητείται η μερική ακύρωση της απόφασης αυτής, για τον λόγο ότι η Επιτροπή παρέβη το άρθρο 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ καθόσον έκρινε ότι η αύξηση κεφαλαίου δεν συνιστούσε κρατική ενίσχυση και ότι δεν είχε αποδειχθεί η ύπαρξη σταυροειδούς επιδότησης.
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
19
Κατά το άρθρο 24, παράγραφος 2, πρώτη περίοδος, του κανονισμού (ΕΕ) 2015/1589 του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2015, περί λεπτομερών κανόνων για την εφαρμογή του άρθρου 108 ΣΛΕΕ (ΕΕ 2015, L 248, σ. 9), κάθε ενδιαφερόμενο μέρος έχει το δικαίωμα να υποβάλει καταγγελία για να ενημερώσει την Επιτροπή για εικαζόμενη παράνομη ενίσχυση. Σύμφωνα με το άρθρο 15, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του ίδιου κανονισμού, η υποβολή τέτοιας καταγγελίας έχει ως αποτέλεσμα την έναρξη του σταδίου προκαταρκτικής εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 108, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, κατόπιν του οποίου η Επιτροπή εκδίδει απόφαση δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφοι 2, 3 ή 4, του κανονισμού 2015/1589.
20
Το στάδιο προκαταρκτικής εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 108, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ και διέπεται από το άρθρο 4 του κανονισμού 2015/1589 έχει ως σκοπό να παράσχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να σχηματίσει μια πρώτη γνώμη σχετικά με τα μέτρα που υποβάλλονται στην κρίση της. Μετά το πέρας του σταδίου αυτού, η Επιτροπή διαπιστώνει είτε ότι το μέτρο δεν συνιστά ενίσχυση, οπότε εκδίδει απόφαση με την οποία διαπιστώνει τη μη ύπαρξη ενίσχυσης, βάσει του άρθρου 4, παράγραφος 2, του κανονισμού 2015/1589, είτε ότι το μέτρο εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 107, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ. Εφόσον η Επιτροπή διαπιστώσει, μετά από προκαταρκτική εξέταση, ότι το εν λόγω μέτρο, μολονότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 107, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, δεν δημιουργεί αμφιβολίες ως προς το αν συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά, αποφασίζει να μη διατυπώσει αντιρρήσεις, σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 2015/1589.
21
Η ύπαρξη αμφιβολιών ικανών να δικαιολογήσουν την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας του άρθρου 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ αντανακλάται στην αντικειμενική ύπαρξη σοβαρών δυσχερειών τις οποίες αντιμετωπίζει η Επιτροπή κατά την εξέταση του χαρακτήρα του επίμαχου μέτρου ως ενίσχυσης ή της συμβατότητάς του με την εσωτερική αγορά. Ειδικότερα, από τη νομολογία συνάγεται ότι η έννοια των σοβαρών δυσχερειών έχει αντικειμενικό χαρακτήρα (απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2016, Club Hotel Loutraki κ.λπ. κατά Επιτροπής, C-131/15 P, EU:C:2016:989, σκέψη 31). Η ύπαρξη τέτοιων δυσχερειών πρέπει να αναζητηθεί τόσο στις συνθήκες έκδοσης της προσβαλλόμενης πράξης όσο και στο περιεχόμενό της, κατά τρόπο αντικειμενικό, μέσω του συσχετισμού των αιτιολογικών σκέψεων της απόφασης με τα στοιχεία τα οποία είχε και μπορούσε να έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή όταν αποφάνθηκε επί των επίδικων ενισχύσεων, υπενθυμίζεται δε συναφώς ότι τα πληροφοριακά στοιχεία τα οποία μπορούσε να έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή περιλαμβάνουν τα στοιχεία που είναι κρίσιμα για την εκτίμηση στην οποία πρέπει να προβεί και τα οποία θα μπορούσαν, κατόπιν αίτησής της, να της προσκομιστούν κατά το στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης (πρβλ. απόφαση της 5ης Μαΐου 2021, ITD και Danske Fragtmænd κατά Επιτροπής, T-561/18, EU:T:2021:240, σκέψη 48 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
22
Εξάλλου, ο ανεπαρκής ή ελλιπής χαρακτήρας της εξέτασης που διενήργησε η Επιτροπή κατά τη διαδικασία προκαταρκτικής εξέτασης αποτελεί ένδειξη ότι αντιμετωπίστηκαν κατά την αξιολόγηση του επίμαχου μέτρου σοβαρές δυσχέρειες, των οποίων η ύπαρξη την υποχρεώνει να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας (βλ. απόφαση της 2ας Σεπτεμβρίου 2021, Επιτροπή κατά Tempus Energy και Tempus Energy Technology, C-57/19 P, EU:C:2021:663, σκέψη 41 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
23
Η απόδειξη της ύπαρξης σοβαρών δυσχερειών πρέπει να προσκομιστεί από τον αιτούντα την ακύρωση της απόφασης που ελήφθη κατά το πέρας της προκαταρκτικής εξέτασης, βάσει δέσμης συγκλινουσών ενδείξεων (πρβλ. απόφαση της 17ης Νοεμβρίου 2022, Irish Wind Farmers’ Association κ.λπ. κατά Επιτροπής, C-578/21 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2022:898, σκέψη 54 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
24
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων πρέπει να εξεταστεί η επιχειρηματολογία των προσφευγουσών με την οποία αυτές επιδιώκουν να αποδείξουν την ύπαρξη σοβαρών δυσχερειών λόγω των οποίων η Επιτροπή θα έπρεπε να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας.
Επί της αύξησης κεφαλαίου
25
Οι προσφεύγουσες, υποστηριζόμενες επί του ζητήματος αυτού από τη Jørgen Jensen Distribution, ισχυρίζονται ότι η ύπαρξη σοβαρών δυσχερειών αποδεικνύεται από το συμπέρασμα της Επιτροπής, στην προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το οποίο η αύξηση κεφαλαίου δεν συνιστά κρατική ενίσχυση στο μέτρο που δεν μπορεί να καταλογιστεί στο δανικό και το σουηδικό κράτος.
26
Κατά πρώτον, η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αντιφατική όσον αφορά την οντότητα που χορήγησε την αύξηση κεφαλαίου. Ενώ ορισμένα χωρία της προσβαλλόμενης απόφασης καταλογίζουν το μέτρο αυτό στη μητρική εταιρία του ομίλου, δηλαδή την PostNord, πράγμα που ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αύξηση κεφαλαίου αποφασίστηκε από την PostNord Group, θυγατρική της εν λόγω εταιρίας.
27
Κατά δεύτερον, οι προσφεύγουσες και η Jørgen Jensen Distribution υποστηρίζουν ότι η ύπαρξη σοβαρών δυσχερειών αποδεικνύεται από διάφορα στοιχεία που καταδεικνύουν, από κοινού, ότι είναι απίθανο το δανικό και το σουηδικό κράτος να μην ενεπλάκησαν στην έγκριση της αύξησης κεφαλαίου, η οποία, επομένως, μπορεί να τους καταλογιστεί.
28
Πρώτον, οι προσφεύγουσες προβάλλουν ως επιχείρημα τον διορισμό από το δανικό και το σουηδικό κράτος της πλειονότητας των μελών του διοικητικού συμβουλίου της PostNord, δύο εκ των οποίων είναι υψηλόβαθμοι δημόσιοι υπάλληλοι στα κράτη αυτά. Δεύτερον, από την ετήσια έκθεση της PostNord για το έτος 2017 (στο εξής: ετήσια έκθεση για το 2017) προκύπτει ότι το δανικό και το σουηδικό κράτος διεξήγαγαν «διάλογο» με το διοικητικό συμβούλιο της PostNord σχετικά με την αύξηση κεφαλαίου. Τρίτον, η PostNord έχει πολιτικό συμφέρον, στο μέτρο που οι θυγατρικές της, Post Danmark και Posten, είναι επιφορτισμένες με την παροχή της καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας στη Δανία και τη Σουηδία αντίστοιχα, χώρες των οποίων αποτελούν τους παραδοσιακούς ταχυδρομικούς φορείς. Τέταρτον, με τις παρατηρήσεις τους επί του υπομνήματος παρεμβάσεως του Βασιλείου της Σουηδίας και επί του υπομνήματος παρεμβάσεως της PostNord Group και της PostNord Logistics, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι όχι μόνον το ποσό της αύξησης κεφαλαίου ήταν, αυτό καθεαυτό, σημαντικό, αλλά επίσης ότι το εν λόγω μέτρο εντασσόταν σε μια σειρά άλλων αυξήσεων κεφαλαίου που αποσκοπούσαν στην εξάλειψη των ζημιών της PostNord Logistics και στην αποφυγή της πτώχευσής της.
29
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από το Βασίλειο της Δανίας, το Βασίλειο της Σουηδίας καθώς και τις PostNord Group και PostNord Logistics, αντικρούει τα επιχειρήματα των προσφευγουσών.
30
Κατά πρώτον, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι, στην προσβαλλόμενη απόφαση, εκφράζει πάντοτε τη θέση ότι η αύξηση κεφαλαίου αποφασίστηκε από την PostNord Group. Από την PostNord ζητήθηκε απλώς να εγκρίνει το μέτρο αυτό, δεδομένου του ποσού της αύξησης.
31
Κατά δεύτερον, η Επιτροπή αμφισβητεί ότι οι προσφεύγουσες προσκόμισαν στοιχεία ικανά να αποδείξουν τη δυνατότητα καταλογισμού της αύξησης κεφαλαίου στο δανικό και το σουηδικό κράτος.
32
Πρώτον, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η προϋπόθεση σχετικά με τη δυνατότητα καταλογισμού ενός μέτρου σε ένα κράτος απαιτεί την ενεργό εμπλοκή του κράτους, η οποία συνάγεται από την in concreto εκτίμηση ενός συνόλου συγκεκριμένων και συγκλινουσών ενδείξεων. Εν προκειμένω, όμως, οι προσφεύγουσες στηρίζονται κατ’ ουσίαν σε οργανικά στοιχεία, τα οποία δεν επαρκούν.
33
Δεύτερον, όσον αφορά τη σύνθεση του διοικητικού συμβουλίου της PostNord, η Επιτροπή ισχυρίζεται, κατ’ αρχάς, ότι ούτε το δανικό ούτε το σουηδικό κράτος διορίζει από μόνο του την πλειονότητα των μελών του οργάνου αυτού. Επιπλέον, κανένα από τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της PostNord που διορίζονται από το δανικό και το σουηδικό κράτος δεν έχει δικαίωμα αρνησικυρίας. Το Βασίλειο της Δανίας προσθέτει ότι δεν είναι έργο του δανικού και του σουηδικού κράτους να διορίζουν τα μέλη του οργάνου διοίκησης της PostNord ή της PostNord Group και ότι τα συμφέροντα των κρατών αυτών δεν συμπίπτουν κατ’ ανάγκη. Η PostNord Group και η PostNord Logistics προσθέτουν ακόμη ότι ήταν απίθανο να υπήρξε συντονισμός μεταξύ του δανικού και του σουηδικού κράτους, δεδομένου του μικρού ποσού της αύξησης κεφαλαίου και της μικρής σημασίας της PostNord Logistics σε πολιτικό επίπεδο.
34
Περαιτέρω, το Βασίλειο της Δανίας και το Βασίλειο της Σουηδίας παρατηρούν ότι οι αρχές που ισχύουν σε καθένα από τα κράτη αυτά ως προς τη διακυβέρνηση των δημόσιων επιχειρήσεων συνεπάγονται ότι τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου μιας εταιρίας επιλέγονται με βάση τις ικανότητές τους προς διασφάλιση της χρηστής διαχείρισης της εταιρίας, με πλήρη ανεξαρτησία έναντι των ιδιοκτητών. Μολονότι είναι δυνατόν οι μέτοχοι μιας εταιρίας να δίνουν οδηγίες στο διοικητικό της συμβούλιο κατά τη γενική συνέλευση, τούτο δεν συνέβη εν προκειμένω.
35
Τέλος, όσον αφορά την παρουσία στο διοικητικό συμβούλιο της PostNord ενός δημοσίου υπαλλήλου του Βασιλείου της Δανίας και ενός δημοσίου υπαλλήλου του Βασιλείου της Σουηδίας, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι προσφεύγουσες δεν προβάλλουν στοιχεία ικανά να αποδείξουν ότι οι υπάλληλοι αυτοί, οι οποίοι πρέπει να ενεργούν ανεξάρτητα, έλαβαν οδηγίες από τα κράτη στα οποία υπάγονται ή ότι θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων της PostNord.
36
Τρίτον, όσον αφορά την ύπαρξη «διαλόγου περί χρηματοδότησης» μεταξύ του διοικητικού συμβουλίου της PostNord και των ιδιοκτητών της, για τον οποίο γίνεται λόγος στην ετήσια έκθεση για το 2017, το Βασίλειο της Δανίας καθώς και οι PostNord Group και PostNord Logistics αμφισβητούν ότι το γεγονός αυτό σημαίνει ότι δόθηκαν οδηγίες από το δανικό και το σουηδικό κράτος σχετικά με την αύξηση κεφαλαίου, δεδομένου ότι ο εν λόγω διάλογος αφορούσε αποκλειστικά την αναδιάρθρωση της Post Danmark και όχι την αύξηση κεφαλαίου.
37
Τέταρτον, η Επιτροπή αμφισβητεί ότι ασκεί επιρροή το γεγονός ότι, όπως τονίζουν οι προσφεύγουσες, δύο θυγατρικές της PostNord είναι επιφορτισμένες με την υποχρέωση παροχής καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας, καθώς τούτο δεν ισχύει στην περίπτωση της PostNord Logistics, δικαιούχου της αύξησης κεφαλαίου, της οποίας οι υπηρεσίες απευθύνονται αποκλειστικά σε επαγγελματίες. Στο ίδιο πνεύμα, η PostNord Group και η PostNord Logistics υπογραμμίζουν ότι η αύξηση κεφαλαίου αποτελούσε ορθολογικό μέτρο από οικονομική άποψη, δεδομένου ότι η αγορά της εφοδιαστικής βρισκόταν σε πλήρη ανάπτυξη.
38
Προκαταρκτικώς, διαπιστώνεται ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν ενέχει αντίφαση ως προς τον προσδιορισμό της οντότητας που χορήγησε την αύξηση κεφαλαίου.
39
Βεβαίως, στην παράγραφο 26 της προσβαλλόμενης απόφασης, η Επιτροπή ανέφερε ότι, στις 11 Δεκεμβρίου 2018, η PostNord «αποφάσισε να προβεί σε αύξηση κεφαλαίου».
40
Ωστόσο, αφενός, στην αμέσως επόμενη περίοδο, η Επιτροπή επισήμανε ότι «[α]παιτούνταν η έγκριση του διοικητικού συμβουλίου της PostNord AB», δεδομένου του ποσού της αύξησης κεφαλαίου, παραπέμποντας στην παράγραφο 20 της προσβαλλόμενης απόφασης, στην τελευταία περίοδο της οποίας ανέφερε ότι «[γ]ια τις αποφάσεις σχετικά με τις ενδοομιλικές εισφορές κεφαλαίου οι οποίες υπερβαίνουν το ποσό […] απαιτείται η έγκριση του διοικητικού συμβουλίου της PostNord AB». Αφετέρου, στο πλαίσιο της εκτίμησής της περί της δυνατότητας καταλογισμού της αύξησης κεφαλαίου στο κράτος, η Επιτροπή, στην παράγραφο 76 της προσβαλλόμενης απόφασης, αναφέρθηκε στην «απόφαση της [PostNord Group] να εισφέρει κεφάλαια στην [PostNord Logistics]» και, στην επόμενη παράγραφο, επισήμανε ότι η PostNord εμπλεκόταν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων λόγω του ποσού της αύξησης κεφαλαίου, σύμφωνα με τους εσωτερικούς κανόνες του ομίλου.
41
Εξάλλου, από την ετήσια έκθεσή της για το έτος 2018 προκύπτει ότι η PostNord Logistics αποκατέστησε τα ίδια κεφάλαιά της χάρη σε συνεισφορά της μητρικής της εταιρίας, δηλαδή της PostNord Group.
42
Επομένως, από τη συνολική ανάγνωση της προσβαλλόμενης απόφασης, σε συνδυασμό με τα στοιχεία της δικογραφίας, μπορεί να συναχθεί ότι η Επιτροπή ορθώς έκρινε ότι η αύξηση κεφαλαίου πραγματοποιήθηκε από την PostNord Group προς όφελος της PostNord Logistics και ότι, λαμβανομένου υπόψη του ποσού της αύξησης, απαιτούνταν η έγκριση του διοικητικού συμβουλίου της PostNord, σύμφωνα με τους εσωτερικούς κανόνες του ομίλου PostNord.
43
Επιπλέον, η Επιτροπή, μολονότι έκρινε ότι η αύξηση κεφαλαίου ήταν απόφαση της PostNord Group, δεν αγνόησε τον ρόλο της εταιρίας PostNord, καθόσον, στις παραγράφους 69 επ. της προσβαλλόμενης απόφασης, έλαβε υπόψη τους δεσμούς μεταξύ της εταιρίας αυτής και του δανικού και του σουηδικού κράτους προκειμένου να διαπιστώσει αν η αύξηση κεφαλαίου μπορούσε να καταλογιστεί στα εν λόγω κράτη.
44
Όσον αφορά το ζήτημα αν η εκτίμηση της Επιτροπής σχετικά με την ως άνω δυνατότητα καταλογισμού φανερώνει την ύπαρξη σοβαρών δυσχερειών, υπενθυμίζεται ότι, για να μπορούν τα πλεονεκτήματα να χαρακτηριστούν ως «ενισχύσεις» κατά την έννοια του άρθρου 107, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, πρέπει, μεταξύ άλλων, να μπορούν να καταλογιστούν στο κράτος (πρβλ. απόφαση της 2ας Μαρτίου 2021, Επιτροπή κατά Ιταλίας κ.λπ., C-425/19 P, EU:C:2021:154, σκέψη 58 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
45
Η δυνατότητα καταλογισμού ενός μέτρου στο κράτος, κατά την έννοια του άρθρου 107, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, δεν είναι δυνατόν να συναχθεί από το γεγονός και μόνον ότι το μέτρο έχει ληφθεί από δημόσια επιχείρηση. Πράγματι, ακόμη και αν το κράτος είναι σε θέση να ελέγχει μια δημόσια επιχείρηση και να ασκεί αποφασιστική επιρροή επί των συναλλαγών της, η πραγματική άσκηση τέτοιου ελέγχου δεν τεκμαίρεται άνευ ετέρου σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση. Είναι αναγκαίο επίσης να εξετάζεται αν πρέπει να θεωρηθεί ότι οι δημόσιες αρχές έχουν εμπλακεί, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, στη λήψη του επίμαχου μέτρου (βλ. απόφαση της 2ας Μαρτίου 2021, Επιτροπή κατά Ιταλίας κ.λπ., C-425/19 P, EU:C:2021:154, σκέψη 59 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
46
Επομένως, η δυνατότητα καταλογισμού στο κράτος μέτρου ενίσχυσης που έχει ληφθεί από δημόσια επιχείρηση μπορεί να συναχθεί από ένα σύνολο ενδείξεων που προκύπτουν από τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης και από το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η λήψη του μέτρου. Συναφώς, δεν απαιτείται να αποδεικνύεται, κατόπιν επακριβούς έρευνας, ότι οι δημόσιες αρχές παρότρυναν συγκεκριμένα την οικεία δημόσια επιχείρηση να λάβει το επίμαχο μέτρο ενίσχυσης (βλ. απόφαση της 2ας Μαρτίου 2021, Επιτροπή κατά Ιταλίας κ.λπ., C‑425/19 P, EU:C:2021:154, σκέψη 60 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
47
Ειδικότερα, είναι κρίσιμη κάθε ένδειξη η οποία υποδηλώνει, στη συγκεκριμένη υπόθεση, ότι έχουν εμπλακεί ή ότι είναι απίθανο να μην έχουν εμπλακεί οι δημόσιες αρχές στη λήψη ενός μέτρου, λαμβανομένων επίσης υπόψη της έκτασής του, του περιεχομένου του ή των προϋποθέσεών του, ή ότι αντιθέτως οι εν λόγω αρχές δεν έχουν εμπλακεί στη λήψη του (βλ. απόφαση της 2ας Μαρτίου 2021, Επιτροπή κατά Ιταλίας κ.λπ., C-425/19 P, EU:C:2021:154, σκέψη 61 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
48
Μεταξύ των ενδείξεων από τις οποίες μπορεί να συναχθεί η δυνατότητα καταλογισμού περιλαμβάνονται, επιπλέον, το γεγονός ότι η συγκεκριμένη δημόσια επιχείρηση δεν μπορούσε να λάβει την επίμαχη απόφαση χωρίς να λάβει υπόψη τις απαιτήσεις ή τις οδηγίες των δημόσιων αρχών, η ένταξη της δημόσιας επιχείρησης στις δομές της δημόσιας διοίκησης, η φύση των δραστηριοτήτων της και η άσκησή τους στην αγορά υπό κανονικές συνθήκες ανταγωνισμού προς τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, το νομικό καθεστώς της επιχείρησης, ή ακόμη ο βαθμός της εποπτείας που ασκούν οι δημόσιες αρχές (βλ. απόφαση της 2ας Μαρτίου 2021, Επιτροπή κατά Ιταλίας κ.λπ., C-425/19 P, EU:C:2021:154, σκέψη 62 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
49
Εν προκειμένω, στην προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή αρχικά υπογράμμισε ότι η ιδιότητα της PostNord ως δημόσιας επιχείρησης δεν αρκούσε για να θεωρηθεί ότι τα μέτρα που αυτή λάμβανε μπορούσαν να καταλογιστούν στους μετόχους της, το δανικό και το σουηδικό κράτος. Στη συνέχεια, εξέτασε διάφορους παράγοντες, βάσει των οποίων κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αύξηση κεφαλαίου δεν μπορούσε να καταλογιστεί στο δανικό και το σουηδικό κράτος και, ως εκ τούτου, δεν συνιστούσε κρατική ενίσχυση. Το συμπέρασμα αυτό στηρίζεται, κατ’ ουσίαν, στα ακόλουθα δώδεκα στοιχεία:
–
η αύξηση κεφαλαίου αποφασίστηκε κατόπιν αιτήματος της δικαιούχου της, PostNord Logistics, και εφαρμόστηκε από την PostNord Group και όχι από την PostNord (παράγραφοι 76 και 78 της προσβαλλόμενης απόφασης)·
–
η έγκριση της αύξησης κεφαλαίου από την PostNord ήταν αναγκαία δεδομένου του ποσού της, αλλά δεν προκύπτει ότι το δανικό ή το σουηδικό κράτος, ή οι δημόσιοι υπάλληλοι τους οποίους αυτά διόρισαν στο διοικητικό συμβούλιο της PostNord, εξέφρασαν συγκεκριμένη άποψη υπέρ του εν λόγω μέτρου (παράγραφος 77 της προσβαλλόμενης απόφασης)·
–
ο διορισμός μελών του διοικητικού συμβουλίου της PostNord από το δανικό και το σουηδικό κράτος δεν αρκεί αφ’ εαυτού για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η αύξηση κεφαλαίου μπορεί να καταλογιστεί στα εν λόγω κράτη, δεδομένου ότι δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι οι ως άνω υπάλληλοι δεν ενεργούν κατά τρόπο ανεξάρτητο, ότι δεν διαθέτουν ειδικό δικαίωμα ψήφου ή δικαίωμα αρνησικυρίας και ότι, εξάλλου, τα άλλα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της PostNord δεν εργάζονται για τα κράτη‑μετόχους και είναι επομένως ανεξάρτητα (παράγραφοι 79 και 80 της προσβαλλόμενης απόφασης)·
–
τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της PostNord δεν ήταν υποχρεωμένα να ακολουθούν συγκεκριμένες οδηγίες εκ μέρους των κρατών-μετόχων και από κανένα στοιχείο δεν μπορεί να συναχθεί ότι δόθηκαν τέτοιες οδηγίες όσον αφορά την αύξηση κεφαλαίου (παράγραφοι 86 και 88 της προσβαλλόμενης απόφασης)·
–
για την έγκριση της αύξησης κεφαλαίου απαιτούνταν η απλή πλειοψηφία του διοικητικού συμβουλίου της PostNord, οπότε ήταν αδύνατο για το δανικό ή το σουηδικό κράτος να επιβάλει τη βούλησή του στο διοικητικό συμβούλιο (παράγραφος 95 της προσβαλλόμενης απόφασης)·
–
η PostNord και οι θυγατρικές της δεν είναι ενταγμένες στη δανική ή τη σουηδική δημόσια διοίκηση (παράγραφος 89 της προσβαλλόμενης απόφασης)·
–
οι δραστηριότητες της PostNord και των θυγατρικών της είναι αμιγώς εμπορικές, με εξαίρεση τις δραστηριότητες της Post Danmark που αφορούν την υποχρέωση παροχής καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας, οι οποίες όμως δεν συνδέονται με εκείνες της PostNord Logistics (παράγραφοι 90 και 91 της προσβαλλόμενης απόφασης)·
–
η PostNord Group είναι εταιρία ιδιωτικού δικαίου (παράγραφος 92) της προσβαλλόμενης απόφασης ·
–
η PostNord Group, η οποία τελεί υπό την εποπτεία της PostNord και όχι του δανικού και του σουηδικού κράτους, είναι αυτόνομη έναντι των κρατών αυτών (παράγραφοι 93 και 94 της προσβαλλόμενης απόφασης)·
–
η PostNord Logistics είναι μια σχετικά μικρή εταιρία η οποία δεν διαδραματίζει σημαντικό ρόλο πολιτικά, κοινωνικά ή οικονομικά και, ως εκ τούτου, η πτώχευσή της δεν θα είχε ιδιαίτερες επιπτώσεις που να δικαιολογούν κρατική παρέμβαση για την αποφυγή της (παράγραφοι 97 και 99 της προσβαλλόμενης απόφασης)·
–
το ποσό της αύξησης κεφαλαίου είναι, βεβαίως, σημαντικό για την PostNord Logistics, αλλά όχι για την PostNord Group, λαμβανομένου υπόψη του κύκλου εργασιών της (παράγραφος 98 της προσβαλλόμενης απόφασης)·
–
η αύξηση κεφαλαίου είναι ορθολογική από οικονομική άποψη, δεδομένου ότι η αγορά της εφοδιαστικής αναπτύσσεται (παράγραφος 100 της προσβαλλόμενης απόφασης).
50
Προσκομίζοντας διάφορα στοιχεία που αποδεικνύουν, κατά την άποψή τους, ότι ήταν απίθανο να μην ενεπλάκησαν το δανικό και το σουηδικό κράτος στην αύξηση κεφαλαίου, οι προσφεύγουσες ισχυρίζονται ότι η ανάλυση της Επιτροπής καταδεικνύει ότι η τελευταία αντιμετώπιζε σοβαρές δυσχέρειες τις οποίες δεν υπερέβη.
Επί των οργανικών δεσμών μεταξύ της PostNord και του δανικού και του σουηδικού κράτους
51
Οι προσφεύγουσες εμμένουν στο ζήτημα της σύνθεσης του διοικητικού συμβουλίου της PostNord, η πλειονότητα των μελών του οποίου διορίζεται από το δανικό και το σουηδικό κράτος, κάθε δε κράτος έχει επιλέξει να διορίσει στο συμβούλιο έναν από τους δημοσίους υπαλλήλους του.
52
Βεβαίως, ο διορισμός των μελών του διοικητικού συμβουλίου συνιστά προνόμιο των ιδιοκτητών μιας εταιρίας και δεν είναι καταρχήν δυνατόν να τεκμαίρεται, βάσει του διορισμού αυτού και μόνον, ότι ένα μέτρο που έλαβε μια δημόσια επιχείρηση μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος που την ελέγχει (πρβλ. απόφαση της 25ης Ιουνίου 2015, SACE και Sace BT κατά Επιτροπής, T-305/13, EU:T:2015:435, σκέψεις 42 και 61).
53
Ωστόσο, κατά την εκτίμηση της δυνατότητας καταλογισμού στο κράτος ενός μέτρου που έλαβε το διοικητικό συμβούλιο δημόσιας επιχείρησης, ο διορισμός των μελών του οργάνου αυτού πρέπει να λαμβάνεται δεόντως υπόψη, καθόσον πιστοποιεί την ύπαρξη ιδιαίτερων δεσμών μεταξύ της συγκεκριμένης δημόσιας επιχείρησης και του κράτους που την ελέγχει (πρβλ. απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2016, Σλοβενία κατά Επιτροπής, T-507/12, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2016:35, σκέψεις 102 έως 107). Οι ιδιαίτεροι αυτοί δεσμοί μπορούν να αποτελέσουν ένδειξη ότι είναι απίθανο να μην ενεπλάκη το κράτος στη λήψη του επίμαχου μέτρου, κατά την έννοια της νομολογίας που μνημονεύεται στη σκέψη 47 ανωτέρω.
54
Ειδικότερα, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι περιστάσεις που περιβάλλουν τον διορισμό των μελών των οργάνων διοίκησης μιας δημόσιας επιχείρησης είναι ικανές να αποδείξουν ότι η επιχείρηση διαθέτει περιορισμένο περιθώριο ανεξαρτησίας έναντι του κράτους που την ελέγχει, οπότε ο εν λόγω διορισμός αποτελεί σημαντική ένδειξη της δυνατότητας καταλογισμού στο κράτος (πρβλ. απόφαση της 25ης Ιουνίου 2015, SACE και Sace BT κατά Επιτροπής, T-305/13, EU:T:2015:435, σκέψη 63) ή ενδέχεται ακόμη και να αποδεικνύει ότι ο καταλογισμός αυτός είναι δυνατός (πρβλ. απόφαση της 17ης Σεπτεμβρίου 2014, Commerz Nederland, C-242/13, EU:C:2014:2224, σκέψη 35).
55
Εν προκειμένω, πρώτον, διαπιστώνεται ότι, όπως προκύπτει από την παράγραφο 20 της προσβαλλόμενης απόφασης, το διοικητικό συμβούλιο της PostNord αποτελείται από έντεκα μέλη, εκ των οποίων τέσσερα διορίζονται από το Βασίλειο της Δανίας, τέσσερα από το Βασίλειο της Σουηδίας και τρία από τους υπαλλήλους της Post Danmark και της Posten, θυγατρικών της PostNord.
56
Ειδικότερα, από τις διάφορες ετήσιες εκθέσεις της PostNord, τις οποίες προσκόμισαν οι προσφεύγουσες ως παραρτήματα του δικογράφου της προσφυγής, προκύπτει ότι ο διορισμός των οκτώ μελών από το δανικό και το σουηδικό κράτος γίνεται κατά την ετήσια γενική συνέλευση, στην οποία το Βασίλειο της Δανίας εκπροσωπείται από τον Υπουργό Μεταφορών, ενώ το Βασίλειο της Σουηδίας εκπροσωπείται από τον Υπουργό Επιχειρήσεων και Καινοτομίας.
57
Επιπλέον, δεν αμφισβητείται από τους διαδίκους ότι, κατά τον χρόνο της αύξησης κεφαλαίου, ένα από τα τέσσερα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της PostNord που διορίστηκαν από το δανικό κράτος ήταν παράλληλα υψηλόβαθμος δημόσιος υπάλληλος του κράτους αυτού, ενώ ένα από τα τέσσερα μέλη του ίδιου διοικητικού συμβουλίου που διορίστηκαν από το σουηδικό κράτος ήταν επίσης παράλληλα υψηλόβαθμος δημόσιος υπάλληλος του εν λόγω κράτους. Αφενός, ο Δανός υπάλληλος ασκούσε καθήκοντα αναπληρωτή γενικού διευθυντή του τμήματος επιχειρήσεων, παραγωγικότητας, εφοδιασμού, ενέργειας και προϋπολογισμού της Ένωσης στο Υπουργείο Οικονομικών της Δανίας. Αφετέρου, ο Σουηδός υπάλληλος ήταν αναπληρωτής διευθυντής του τμήματος δημοσίων επιχειρήσεων στο Υπουργείο Επιχειρήσεων και Καινοτομίας της Σουηδίας.
58
Όσον αφορά τους δύο αυτούς υπαλλήλους, η Επιτροπή επισήμανε ότι δεν είχαν εκφράσει συγκεκριμένη γνώμη σχετικά με την αύξηση κεφαλαίου (παράγραφος 77 της προσβαλλόμενης απόφασης), ότι δεν είχαν λάβει συγκεκριμένες οδηγίες από το δανικό και το σουηδικό κράτος επί του θέματος αυτού (παράγραφος 86 της προσβαλλόμενης απόφασης), ότι κατά τεκμήριο ενεργούσαν ανεξάρτητα και ότι δεν ήταν σε θέση να επιβάλουν τη βούλησή τους, καθόσον δεν είχαν ούτε ειδικό δικαίωμα ψήφου ούτε δικαίωμα αρνησικυρίας (παράγραφος 80 της προσβαλλόμενης απόφασης).
59
Οι παρατηρήσεις αυτές και μόνον, όμως, δεν μπορούν να καταστήσουν άνευ σημασίας, κατά την εκτίμηση της δυνατότητας καταλογισμού της αύξησης κεφαλαίου στο δανικό και το σουηδικό κράτος, την παρουσία δημοσίων υπαλλήλων στο διοικητικό συμβούλιο της PostNord, δεδομένου ότι για την απόδειξη της δυνατότητας καταλογισμού μέτρου ληφθέντος από δημόσια επιχείρηση στο κράτος που την ελέγχει δεν απαιτείται να διαπιστωθεί ότι, βάσει ειδικής οδηγίας, οι δημόσιες αρχές παρότρυναν συγκεκριμένα την επιχείρηση να λάβει το επίμαχο μέτρο (βλ. σκέψη 46 ανωτέρω).
60
Συναφώς, ο διορισμός, στο διοικητικό συμβούλιο της PostNord, μελών που κατείχαν συγχρόνως υψηλές διευθυντικές θέσεις σε υπουργεία της Δανίας και της Σουηδίας, σε τομείς δραστηριότητας που συνδέονται άμεσα με τις δημόσιες επιχειρήσεις, στις οποίες περιλαμβάνεται και η PostNord, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι εν λόγω δημόσιοι υπάλληλοι έχαιραν της εμπιστοσύνης των κρατών αυτών και ότι, ως εκ τούτου, ήταν δυνατόν να διατηρούν άτυπες επαφές με υπαλλήλους των υπουργείων στα οποία υπάγονταν και, επομένως, να ασκούν επιρροή εκ μέρους των εν λόγω κρατών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της PostNord.
61
Εξάλλου, στην παράγραφο 77 της προσβαλλόμενης απόφασης, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι «[ήταν] πολύ πιθανό η Δανία και η Σουηδία να είχαν γνώση της σχεδιαζόμενης αύξησης κεφαλαίου (ιδίως διότι δύο μέλη του διοικητικού συμβουλίου ήταν επίσης δημόσιοι υπάλληλοι της Δανίας και της Σουηδίας αντίστοιχα)». Ομοίως, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, το Βασίλειο της Δανίας εξήγησε, κατ’ ουσίαν, ότι είχε διορίσει ειδικά έναν δημόσιο υπάλληλο στο διοικητικό συμβούλιο της PostNord προκειμένου αυτός να ενημερώνει το Υπουργείο Οικονομικών και το Υπουργείο Μεταφορών για τις συζητήσεις, εντός του εν λόγω οργάνου, σχετικά με την καθολική ταχυδρομική υπηρεσία στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης της Post Danmark.
62
Υπό τις συνθήκες αυτές, με τις ενδείξεις οργανικής φύσεως που προβάλλουν, οι προσφεύγουσες επιχειρούν να αποδείξουν ότι, κατά τον χρόνο της αύξησης κεφαλαίου, η PostNord διέθετε περιορισμένο περιθώριο ανεξαρτησίας έναντι του δανικού και του σουηδικού κράτους, δεδομένου ότι οκτώ από τα έντεκα μέλη του διοικητικού της συμβουλίου είχαν διοριστεί από υπουργούς των εν λόγω κρατών και, εξάλλου, δύο από τα μέλη αυτά ήταν υψηλόβαθμοι δημόσιοι υπάλληλοι (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 25ης Ιουνίου 2015, SACE και Sace BT κατά Επιτροπής, T-305/13, EU:T:2015:435, σκέψεις 61 έως 63).
63
Το συμπέρασμα αυτό επιρρωννύεται από τη διαπίστωση, στην παράγραφο 21 της προσβαλλόμενης απόφασης, ότι οι συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου της PostNord πρέπει να πραγματοποιούνται παρουσία τουλάχιστον ενός μέλους διορισμένου από το δανικό κράτος και ενός μέλους διορισμένου από το σουηδικό κράτος.
64
Επομένως, τα οργανικά στοιχεία έπρεπε να ληφθούν δεόντως υπόψη και μπορούσαν να αποτελέσουν μη αμελητέα ένδειξη περί της δυνατότητας καταλογισμού της αύξησης κεφαλαίου στο δανικό και το σουηδικό κράτος.
65
Με την προσβαλλόμενη απόφαση, όμως, η Επιτροπή απλώς έκρινε κατ’ ουσίαν, στις παραγράφους 79 και 80, ότι οι οργανικοί δεσμοί μεταξύ της PostNord και του δανικού και του σουηδικού κράτους δεν αρκούσαν για να καταλογιστεί η αύξηση κεφαλαίου στα εν λόγω κράτη, χωρίς να δώσει στα στοιχεία αυτά ιδιαίτερη σημασία σε σχέση με τις λοιπές εξετασθείσες ενδείξεις περί δυνατότητας καταλογισμού.
66
Δεύτερον, δεν μπορεί να γίνει δεκτό το επιχείρημα της Επιτροπής ότι η PostNord ανήκει σε δύο κράτη μέλη και ότι κανένα από αυτά δεν μπορούσε, από μόνο του, να διορίσει την πλειονότητα των μελών του διοικητικού συμβουλίου της εταιρίας, η πλειοψηφία του οποίου απαιτούνταν για την έγκριση της αύξησης κεφαλαίου.
67
Συγκεκριμένα, από τη συμφωνία των μετόχων της PostNord, στην οποία αναφέρθηκε η Επιτροπή στην παράγραφο 95 της προσβαλλόμενης απόφασης και την οποία, επομένως, είχε στη διάθεσή της κατά τη διοικητική διαδικασία, προκύπτει ότι το δανικό και το σουηδικό κράτος πρέπει να συνεργάζονται στενά όταν παρεμβαίνουν στις υποθέσεις της PostNord. Αφενός, βάσει του σημείου 3.1.1 του εγγράφου αυτού, το δανικό και το σουηδικό κράτος δεσμεύθηκαν να ενεργούν καλόπιστα μεταξύ τους καθώς και έναντι της PostNord. Αφετέρου, κατά το σημείο 3.11 του ίδιου εγγράφου, σε περίπτωση εμποδίου στη λήψη απόφασης του διοικητικού συμβουλίου, το δανικό και το σουηδικό κράτος πρέπει να ορίσουν, έκαστο, ύπατο εκπρόσωπο επιφορτισμένο με την επίλυση του ζητήματος.
68
Εν πάση περιπτώσει, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι η Επιτροπή δύναται, κατά το στάδιο της διαδικασίας προκαταρκτικής εξέτασης, να αποκλείσει τη δυνατότητα καταλογισμού μέτρου ληφθέντος από επιχείρηση η οποία ελέγχεται από δύο κράτη διαπιστώνοντας απλώς ότι κανένα από τα δύο κράτη δεν κατέχει την απλή πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου στο διοικητικό συμβούλιο, χωρίς να εξετάσει περαιτέρω το ζήτημα αυτό. Εάν γινόταν δεκτή μια τέτοια άποψη, τούτο θα σήμαινε ότι θα επιτρεπόταν σε πλείονα κράτη μέλη να συμμετέχουν, επί ίσοις όροις, σε πολυεθνικά όργανα επιφορτισμένα με τη διανομή ενισχύσεων, προκειμένου να παρακάμπτουν τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων.
69
Τρίτον, το γεγονός ότι, όπως υπογραμμίζει το Βασίλειο της Δανίας, το δανικό και το σουηδικό κράτος δεν έχουν την εξουσία να διορίζουν τα μέλη του οργάνου διοίκησης της PostNord, ή της PostNord Group, δεν ασκεί επιρροή, καθόσον, εν προκειμένω, η αύξηση κεφαλαίου έπρεπε να εγκριθεί από άλλο όργανο, δηλαδή από το διοικητικό συμβούλιο της PostNord, η πλειονότητα των μελών του οποίου είχε διοριστεί από τα κράτη αυτά.
70
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η εκτίμηση της Επιτροπής σχετικά με τους οργανικούς δεσμούς μεταξύ, αφενός, του δανικού και του σουηδικού κράτους και, αφετέρου, της PostNord καταδεικνύει τον ελλιπή και ανεπαρκή χαρακτήρα της εκ μέρους της εξέτασης της δυνατότητας καταλογισμού της αύξησης κεφαλαίου στα κράτη αυτά και, επομένως, συνιστά ένδειξη περί της ύπαρξης σοβαρών δυσχερειών.
71
Ωστόσο, δεδομένου ότι οι οργανικοί δεσμοί μεταξύ μιας δημόσιας επιχείρησης και του κράτους στο οποίο αυτή ανήκει δεν αρκούν, καταρχήν, για να αποδειχθεί ότι ένα μέτρο που έλαβε η επιχείρηση μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος (βλ. σκέψη 52 ανωτέρω), πρέπει ακόμη να εξεταστεί αν άλλα στοιχεία τα οποία μπορούσε να έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή ενδέχεται να συνιστούν ενδείξεις περί της ύπαρξης σοβαρών δυσχερειών.
Επί των λοιπών ενδείξεων κατά τις οποίες είναι απίθανο να μην ενεπλάκησαν το δανικό και το σουηδικό κράτος στην αύξηση κεφαλαίου
– Επί της ύπαρξης διαλόγου μεταξύ των μελών του διοικητικού συμβουλίου της PostNord και του δανικού και του σουηδικού κράτους
72
Οι προσφεύγουσες επικαλούνται την ετήσια έκθεση για το 2017, η οποία αναφερόταν σε «διάλογο με τους ιδιοκτήτες σχετικά με τη χρηματοδότηση».
73
Συναφώς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι από την αναφορά αυτή και μόνον δεν μπορεί να συναχθεί ότι το δανικό και το σουηδικό κράτος συζήτησαν με τα όργανα διοίκησης της PostNord όλες τις χρηματοοικονομικές πτυχές ή ότι, ακόμη και αν υποτεθεί ότι συνέβη κάτι τέτοιο, οι πτυχές αυτές περιλαμβάνουν κατ’ ανάγκην κάθε πράξη ανακεφαλαιοποίησης υπέρ των θυγατρικών του ομίλου PostNord και, επομένως, την αύξηση κεφαλαίου.
74
Εξάλλου, όπως υπογραμμίζουν το Βασίλειο της Δανίας καθώς και οι PostNord Group και PostNord Logistics, από την πλήρη ανάγνωση της φράσης από την οποία προέρχεται το χωρίο που παρατίθεται στη σκέψη 72 ανωτέρω προκύπτει ότι ο όρος «χρηματοδότηση» που χρησιμοποιείται στη φράση αυτή δεν αναφέρεται στο σύνολο των χρηματοοικονομικών πτυχών των εταιριών του ομίλου PostNord, αλλά σε μια συγκεκριμένη πράξη, δηλαδή στην «αναδιάρθρωση της δραστηριότητας στη Δανία».
75
Το Βασίλειο της Δανίας, όπως και η PostNord Group και η PostNord Logistics, μολονότι παραδέχονται ότι το δανικό και το σουηδικό κράτος ενεπλάκησαν στην αναδιάρθρωση αυτή, υποστηρίζουν, ως παρεμβαίνοντες, ότι η αναδιάρθρωση αυτή αφορούσε αποκλειστικά την αλλαγή μοντέλου εντός της Post Danmark, η οποία αποφασίστηκε το 2017 και χρηματοδοτήθηκε το 2018, και ότι, ως εκ τούτου, δεν είχε καμία σχέση με την αύξηση κεφαλαίου υπέρ της PostNord Logistics.
76
Οι προσφεύγουσες αμφισβητούν την αύξηση αυτή και υποστηρίζουν ότι η έννοια της «δραστηριότητας στη Δανία» αναφέρεται επίσης στην κατάσταση της PostNord Logistics. Προς στήριξη του ισχυρισμού τους, οι προσφεύγουσες προσκομίζουν έγγραφο με τίτλο «Έκθεση ανάλυσης για τις ταχυδρομικές διαπραγματεύσεις του 2020», συνταχθέν από την εταιρία McKinsey & Company (στο εξής: έκθεση ανάλυσης της McKinsey), του οποίου το παραδεκτό αμφισβητεί η Επιτροπή για τον λόγο ότι προσκομίστηκε εκπρόθεσμα.
77
Η έκθεση ανάλυσης της McKinsey δεν προσκομίστηκε από τις προσφεύγουσες ως παράρτημα του δικογράφου της προσφυγής, αλλά μόνον ως παράρτημα, αφενός, των παρατηρήσεών τους επί του υπομνήματος παρεμβάσεως του Βασιλείου της Δανίας και, αφετέρου, των παρατηρήσεών τους επί του υπομνήματος παρεμβάσεως της PostNord Group και της PostNord Logistics.
78
Συναφώς, το άρθρο 85, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου ορίζει ότι τα αποδεικτικά στοιχεία προσκομίζονται και τα αποδεικτικά μέσα προτείνονται στο πλαίσιο της πρώτης ανταλλαγής υπομνημάτων. Ωστόσο, ο κανόνας περί προθεσμιών του άρθρου 85, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας δεν αφορά την ανταπόδειξη και την περαιτέρω επίκληση αποδεικτικών μέσων κατόπιν της ανταπόδειξης εκ μέρους του αντιδίκου (πρβλ. απόφαση της 5ης Μαΐου 2021, ITD και Danske Fragtmænd κατά Επιτροπής, T-561/18, EU:T:2021:240, σκέψη 102 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
79
Εν προκειμένω, όπως διαπιστώθηκε στη σκέψη 76 ανωτέρω, η έκθεση ανάλυσης της McKinsey προσκομίστηκε προς αντίκρουση της επιχειρηματολογίας του Βασιλείου της Δανίας καθώς και της PostNord Group και της PostNord Logistics κατά την οποία ο διάλογος μεταξύ των ιδιοκτητών της PostNord και του διοικητικού συμβουλίου της τελευταίας αφορούσε αποκλειστικά την αναδιάρθρωση της Post Danmark.
80
Επομένως, η έκθεση ανάλυσης της McKinsey είναι παραδεκτή.
81
Από την έκθεση αυτή καθώς και από τις διευκρινίσεις που παρείχαν η PostNord Group και η PostNord Logistics απαντώντας σε μέτρο οργάνωσης της διαδικασίας προκύπτει ότι η PostNord είναι, από επιχειρησιακή άποψη, διαρθρωμένη σε γεωγραφικές ενότητες, δηλαδή, μεταξύ άλλων, στην PostNord Denmark στη Δανία, την PostNord Sweden στη Σουηδία, την PostNord Finland στη Φινλανδία και την PostNord Norway στη Νορβηγία. Προκύπτει επίσης ότι η γεωγραφική ενότητα PostNord Denmark περιλαμβάνει τόσο την Post Danmark όσο και την PostNord Logistics, εταιρία δανικού δικαίου που δραστηριοποιείται στη Δανία (βλ. σκέψη 4 ανωτέρω), και ότι ο διευθύνων σύμβουλος της PostNord Logistics λογοδοτεί στον επιχειρησιακό υπεύθυνο της εν λόγω γεωγραφικής ενότητας, ο οποίος είναι εξάλλου ο διευθύνων σύμβουλος της Post Danmark.
82
Συνεπώς, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι η ύπαρξη διαλόγου μεταξύ της PostNord και του δανικού και του σουηδικού κράτους σχετικά με την αναδιάρθρωση της «δραστηριότητας στη Δανία» ήταν δυνατόν να αφορά όχι μόνον τις δραστηριότητες της Post Danmark, αλλά και τις δραστηριότητες της PostNord Logistics.
83
Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο καθόσον από την ετήσια έκθεση για το 2017 προκύπτει ότι η PostNord Denmark, γεωγραφική ενότητα που περιλαμβάνει τόσο την Post Danmark όσο και την PostNord Logistics (βλ. σκέψη 81 ανωτέρω), θα «αναδιαρθρωνόταν σε αποδοτική επιχείρηση επικοινωνίας και εφοδιαστικής […] μέσω της εφαρμογής ενός νέου μοντέλου παραγωγής», πράγμα που καταδεικνύει ότι η αναδιάρθρωση αυτή μπορούσε να αφορά την PostNord Logistics.
84
Με την προσβαλλόμενη απόφαση, όμως, η Επιτροπή δεν εξέτασε την ύπαρξη του διαλόγου σχετικά με την αναδιάρθρωση της δραστηριότητας της PostNord στη Δανία, μολονότι η ITD είχε προβάλει το στοιχείο αυτό με την καταγγελία της ως ένδειξη του ρόλου εποπτείας και ελέγχου που ασκούσαν το δανικό και το σουηδικό κράτος επί της αύξησης κεφαλαίου, η οποία είχε εγκριθεί από την PostNord.
85
Υπό τις συνθήκες αυτές, το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη τη σχέση μεταξύ της PostNord Logistics και της αναδιάρθρωσης της δραστηριότητας της PostNord στη Δανία καταδεικνύει τον ελλιπή και ανεπαρκή χαρακτήρα της εκ μέρους της εξέτασης της δυνατότητας καταλογισμού της αύξησης κεφαλαίου στα κράτη αυτά και, ως εκ τούτου, συνιστά ένδειξη περί της ύπαρξης σοβαρών δυσχερειών.
– Επί της φύσης των δραστηριοτήτων της PostNord
86
Οι προσφεύγουσες ισχυρίζονται ότι οι δραστηριότητες της PostNord συνδέονται με την καθολική ταχυδρομική υπηρεσία στη Δανία και τη Σουηδία, με αποτέλεσμα να υφίσταται σύνδεσμος μεταξύ των μέτρων που έλαβε η εταιρία αυτή και του δανικού και του σουηδικού κράτους.
87
Συναφώς, η φύση των δραστηριοτήτων μιας δημόσιας επιχείρησης η οποία χορηγεί ενίσχυση αποτελεί ένδειξη που ασκεί επιρροή για την εκτίμηση της δυνατότητας καταλογισμού της ενίσχυσης στο κράτος (βλ. σκέψη 48 ανωτέρω). Ειδικότερα, ο δικαστής της Ένωσης έχει κρίνει ότι η επιδίωξη σκοπών γενικού συμφέροντος από μια τέτοια επιχείρηση αποτελεί ένδειξη ότι τα μέτρα που λαμβάνει η επιχείρηση μπορούν να καταλογιστούν στο κράτος που την ελέγχει (πρβλ. αποφάσεις της 27ης Φεβρουαρίου 2013, Nitrogénművek Vegyipari κατά Επιτροπής, T-387/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:98, σκέψη 63, και της 12ης Μαρτίου 2020, Elche Club de Fútbol κατά Επιτροπής, T-901/16, EU:T:2020:97, σκέψεις 58 και 59), πράγμα το οποίο ισχύει και όταν μια δημόσια επιχείρηση ασκεί δραστηριότητες που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του κράτους (πρβλ. απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2016, Σλοβενία κατά Επιτροπής, T-507/12, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2016:35, σκέψη 92).
88
Εν προκειμένω, κατά πρώτον, στην παράγραφο 90 της προσβαλλόμενης απόφασης, η Επιτροπή έκρινε ότι η φύση των δραστηριοτήτων της PostNord δεν αποτελούσε ένδειξη περί δυνατότητας καταλογισμού, στο μέτρο που οι δραστηριότητες αυτές ήταν αμιγώς εμπορικές, με εξαίρεση την καθολική ταχυδρομική υπηρεσία στη Δανία, για την οποία η Post Danmark ελάμβανε δημόσια αποζημίωση.
89
Από το άρθρο 3, όμως, του καταστατικού της PostNord προκύπτει ότι ο εταιρικός σκοπός της είναι κυρίως να παρέχει, άμεσα ή μέσω θυγατρικών, ταχυδρομικές υπηρεσίες σε εθνική κλίμακα στη Δανία και τη Σουηδία και να ασκεί δραστηριότητες συμβατές με τις υπηρεσίες αυτές. Εξάλλου, δεν αμφισβητείται ότι οι μόνοι φορείς παροχής καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας στο έδαφος της Δανίας και της Σουηδίας είναι, αντίστοιχα, η Post Danmark και η Posten, θυγατρικές της PostNord οι οποίες είναι επίσης οι παραδοσιακοί ταχυδρομικοί φορείς των κρατών αυτών.
90
Συναφώς, η καθολική ταχυδρομική υπηρεσία συνιστά υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος την οποία τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εξασφαλίζουν, σύμφωνα με το άρθρο 3 της οδηγίας 97/67/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 1997, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς κοινοτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών και τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών (ΕΕ 1998, L 15, σ. 14).
91
Επομένως, η PostNord, εταιρία της οποίας το διοικητικό συμβούλιο έπρεπε να εγκρίνει την αύξηση κεφαλαίου, επιδιώκει σκοπούς γενικού συμφέροντος που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του δανικού και του σουηδικού κράτους. Συνεπώς, όπως υποστηρίζουν κατ’ ουσίαν οι προσφεύγουσες, το γεγονός αυτό καταδεικνύει ότι τα εν λόγω κράτη δίνουν, καταρχήν, ιδιαίτερη προσοχή στις αποφάσεις που λαμβάνει η εταιρία.
92
Συναφώς, το γεγονός ότι, όπως τόνισαν η Επιτροπή καθώς και οι PostNord Group και PostNord Logistics, αφενός, η PostNord ασκεί τις δραστηριότητές της σε ανταγωνιστικές αγορές και ότι, αφετέρου, η αύξηση κεφαλαίου συνιστά οικονομικά ορθολογική πράξη, ακόμη και αν θεωρηθεί αποδεδειγμένο, δεν είναι αποφασιστικής σημασίας για να γίνει δεκτό ότι το μέτρο αυτό δεν ενδιέφερε τα κράτη-μετόχους της εν λόγω εταιρίας. Πράγματι, τίποτα δεν εμποδίζει τις δημόσιες αρχές να εμπλακούν σε μια επιχειρηματικής φύσεως πράξη δημόσιας επιχείρησης η οποία, ενώ ενδέχεται να είναι σύμφωνη με το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή, θα μπορεί, εν πάση περιπτώσει, να καταλογιστεί στο κράτος (πρβλ. αποφάσεις της 25ης Ιουνίου 2015, SACE και Sace BT κατά Επιτροπής, T-305/13, EU:T:2015:435, σκέψη 49, και της 28ης Ιανουαρίου 2016, Σλοβενία κατά Επιτροπής, T-507/12, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2016:35, σκέψη 92).
93
Κατά δεύτερον, στην παράγραφο 91 της προσβαλλόμενης απόφασης, η Επιτροπή επισήμανε ότι δεν υπήρχε σχέση μεταξύ των δραστηριοτήτων της PostNord Logistics και των δραστηριοτήτων της Post Danmark που εμπίπτουν στην καθολική ταχυδρομική υπηρεσία.
94
Συναφώς, είναι αληθές ότι το περιεχόμενο του επίμαχου μέτρου μπορεί να αποτελέσει κρίσιμη ένδειξη για την εκτίμηση της δυνατότητας καταλογισμού της ενίσχυσης στο κράτος (βλ. σκέψη 47 ανωτέρω) και ότι, εν προκειμένω, δικαιούχος της αύξησης ήταν η PostNord Logistics, θυγατρική της PostNord Group η οποία δεν ήταν επιφορτισμένη με υποχρέωση παροχής καθολικής υπηρεσίας.
95
Ωστόσο, δεδομένου ότι η αύξηση κεφαλαίου έπρεπε να εγκριθεί από το διοικητικό συμβούλιο της PostNord, της οποίας ο εταιρικός σκοπός συνίσταται, κυρίως, στην παροχή ταχυδρομικών υπηρεσιών στη Δανία και τη Σουηδία καθώς και στην άσκηση δραστηριοτήτων συμβατών με τις υπηρεσίες αυτές, θεωρείται ότι οι αποφάσεις που λαμβάνει το διοικητικό της συμβούλιο συνάδουν με τον εν λόγω εταιρικό σκοπό. Επομένως, η Επιτροπή δεν μπορούσε να περιοριστεί, στο στάδιο της διαδικασίας προκαταρκτικής εξέτασης, στη διαπίστωση ότι ο δικαιούχος του μέτρου αυτού δεν ήταν επιφορτισμένος με την παροχή της καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας. Η Επιτροπή έπρεπε να είναι σε θέση να αποκλείσει, κατά τρόπο αρκούντως συγκεκριμένο, το ενδεχόμενο η αύξηση κεφαλαίου να έχει οποιαδήποτε συνέπεια, θετική ή αρνητική, στην εκτέλεση της εν λόγω υπηρεσίας.
96
Υπό τις συνθήκες αυτές, το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη τον εταιρικό σκοπό της PostNord, η οποία όφειλε να εγκρίνει την αύξηση κεφαλαίου, καταδεικνύει τον ελλιπή και ανεπαρκή χαρακτήρα της εκτίμησής της σχετικά με τη δυνατότητα καταλογισμού του μέτρου αυτού στο δανικό και το σουηδικό κράτος και, ως εκ τούτου, συνιστά ένδειξη περί της ύπαρξης σοβαρών δυσχερειών.
– Επί της έκτασης της αύξησης κεφαλαίου
97
Με τις παρατηρήσεις τους επί του υπομνήματος παρεμβάσεως του Βασιλείου της Σουηδίας και επί του υπομνήματος παρεμβάσεως της PostNord Group και της PostNord Logistics, οι προσφεύγουσες υπογραμμίζουν ότι το ποσό της αύξησης κεφαλαίου είναι σημαντικό. Απαντώντας σε ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου στο πλαίσιο μέτρου οργάνωσης της διαδικασίας, η Επιτροπή αμφισβήτησε, κατ’ ουσίαν, το παραδεκτό του επιχειρήματος αυτού, καθόσον πρόκειται για νέο επιχείρημα προβληθέν για πρώτη φορά με τις παρατηρήσεις των προσφευγουσών επί των υπομνημάτων παρεμβάσεως του Βασιλείου της Σουηδίας και επί εκείνου των PostNord Group και PostNord Logistics.
98
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 84, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, κατά τη διάρκεια της δίκης απαγορεύεται η προβολή νέων ισχυρισμών, εκτός αν στηρίζονται σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία. Εντούτοις, λόγος ο οποίος συνιστά ανάπτυξη λόγου που προβλήθηκε προηγουμένως, ρητώς ή εμμέσως, με το δικόγραφο της προσφυγής και ο οποίος συνδέεται στενά με αυτόν πρέπει να κρίνεται παραδεκτός. Προκειμένου να θεωρηθεί ως ανάπτυξη λόγου ή αιτίασης που είχε προβληθεί προηγουμένως, ένα νέο επιχείρημα πρέπει να έχει αρκούντως στενό σύνδεσμο με τους λόγους ή τις αιτιάσεις που είχαν αρχικώς αναπτυχθεί στο δικόγραφο της προσφυγής ώστε να μπορεί να θεωρηθεί ως αποτέλεσμα της φυσιολογικής εξέλιξης της συζήτησης στο πλαίσιο κατ’ αντιμωλίαν διαδικασίας (βλ. απόφαση της 5ης Μαΐου 2021, ITD και Danske Fragtmænd κατά Επιτροπής, T-561/18, EU:T:2021:240, σκέψη 183 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
99
Εν προκειμένω, είναι αληθές ότι, στο δικόγραφο της προσφυγής, οι προσφεύγουσες δεν παρουσίασαν το ύψος του ποσού της αύξησης κεφαλαίου, αυτό καθεαυτό, ως ένδειξη της ύπαρξης σοβαρών δυσχερειών τις οποίες αντιμετώπισε η Επιτροπή κατά την εξέταση της δυνατότητας καταλογισμού του εν λόγω μέτρου.
100
Ωστόσο, στο δικόγραφο της προσφυγής, οι προσφεύγουσες, προκειμένου να καταδείξουν την ύπαρξη σοβαρών δυσχερειών τις οποίες αντιμετώπισε η Επιτροπή, υποστήριξαν ότι η αύξηση κεφαλαίου μπορούσε να καταλογιστεί στο δανικό και το σουηδικό κράτος, τονίζοντας ότι το μέτρο αυτό ενέπιπτε στην αρμοδιότητα του διοικητικού συμβουλίου της PostNord, δεδομένου ότι επρόκειτο για «σημαντική» οικονομική απόφαση.
101
Επομένως, το δικόγραφο της προσφυγής περιείχε ήδη μια ένδειξη ότι, για τις προσφεύγουσες, το ποσό της αύξησης κεφαλαίου έπρεπε να θεωρηθεί σημαντικό, αντιθέτως προς ό,τι ανέφερε η Επιτροπή στην προσβαλλόμενη απόφαση. Ως εκ τούτου, καθόσον συνδέεται στενά με αιτίαση που προβλήθηκε, έστω και εμμέσως, στο δικόγραφο της προσφυγής, η επιχειρηματολογία των προσφευγουσών που αντλείται από το ποσό της αύξησης κεφαλαίου πρέπει να θεωρηθεί ως αποτέλεσμα της φυσιολογικής εξέλιξης της συζήτησης στο πλαίσιο της ένδικης διαδικασίας και, κατά συνέπεια, ως ανάπτυξη της εν λόγω αιτίασης. Επομένως, η επιχειρηματολογία αυτή πρέπει να κριθεί παραδεκτή.
102
Όσον αφορά το βάσιμο της ως άνω επιχειρηματολογίας, υπενθυμίζεται ότι η έκταση ενός μέτρου μπορεί να αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την εκτίμηση της δυνατότητας καταλογισμού του μέτρου στο κράτος (βλ. σκέψη 47 ανωτέρω).
103
Εν προκειμένω, στην παράγραφο 98 της προσβαλλόμενης απόφασης, η Επιτροπή έκρινε ότι το ποσό της αύξησης κεφαλαίου δεν ήταν ικανό να δημιουργήσει υπόνοιες όσον αφορά την εμπλοκή του δανικού και του σουηδικού κράτους, καθόσον το ποσό αυτό αντιπροσώπευε το 0,3 % του κύκλου εργασιών της PostNord Group.
104
Ωστόσο, αφενός, από την προσβαλλόμενη απόφαση δεν προκύπτει ότι η Επιτροπή έλαβε υπόψη το ποσό της αύξησης κεφαλαίου σε απόλυτη τιμή, το οποίο, δεδομένου ότι υπερβαίνει τα 15 εκατομμύρια ευρώ, δεν μπορεί να θεωρηθεί αμελητέο. Συναφώς, ο δικαστής της Ένωσης έχει λάβει υπόψη την έκταση ενός μέτρου ανακεφαλαιοποίησης ύψους 10 εκατομμυρίων ευρώ, ληφθέντος από δημόσια επιχείρηση, στο πλαίσιο της εκτίμησης της δυνατότητας καταλογισμού του μέτρου στο κράτος (πρβλ. απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 2016, Σλοβενία κατά Επιτροπής, T-507/12, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2016:35, σκέψη 186). Το εν λόγω ποσό είναι ακόμη σημαντικότερο για τη δικαιούχο της αύξησης κεφαλαίου, την PostNord Logistics, η οικονομική βιωσιμότητα της οποίας εξηρτάτο από αυτό.
105
Αφετέρου, κατά το στάδιο της εξέτασης του ποσού της αύξησης κεφαλαίου, η Επιτροπή δεν έλαβε επίσης υπόψη ότι το ποσό αυτό υπερέβαινε το όριο πέραν του οποίου οι ενδοομιλικές εισφορές κεφαλαίου έπρεπε να εγκριθούν από την PostNord, μητρική εταιρία του ομίλου, της οποίας το διοικητικό συμβούλιο είχε στενούς δεσμούς με το δανικό και το σουηδικό κράτος (βλ. σκέψη 62 ανωτέρω).
106
Υπό τις συνθήκες αυτές, η εκτίμηση της Επιτροπής ότι το ποσό της αύξησης κεφαλαίου δεν ήταν ικανό να δημιουργήσει υπόνοιες ως προς την εμπλοκή του δανικού και του σουηδικού κράτους στη λήψη του μέτρου αυτού καταδεικνύει τον ελλιπή και ανεπαρκή χαρακτήρα της εκ μέρους της εξέτασης της δυνατότητας καταλογισμού του μέτρου στα εν λόγω κράτη και, ως εκ τούτου, συνιστά ένδειξη περί της ύπαρξης σοβαρών δυσχερειών.
107
Λαμβανομένων υπόψη όλων των ανωτέρω, οι προσφεύγουσες κατόρθωσαν να αποδείξουν ότι η εκ μέρους της Επιτροπής εξέταση του ζητήματος αν η αύξηση κεφαλαίου συνιστούσε ενίσχυση ήταν ελλιπής και ανεπαρκής. Επομένως, οι προσφεύγουσες απέδειξαν ότι υπήρχαν σοβαρές δυσχέρειες τις οποίες η Επιτροπή δεν υπερέβη όσον αφορά την εκτίμηση της αύξησης κεφαλαίου. Συνεπώς, η υπό κρίση προσφυγή πρέπει να γίνει δεκτή κατά το μέρος που στρέφεται κατά του τμήματος της προσβαλλόμενης απόφασης στο οποίο η Επιτροπή, χωρίς να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας που προβλέπεται στο άρθρο 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αύξηση κεφαλαίου δεν μπορούσε να καταλογιστεί στο δανικό και το σουηδικό κράτος και, ως εκ τούτου, δεν συνιστούσε κρατική ενίσχυση.
[παραλειπόμενα]
Επί των δικαστικών εξόδων
132
Κατά το άρθρο 134, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας, σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων, κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά έξοδά του. Πάντως, αν τούτο δικαιολογείται από τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης, το Γενικό Δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει ότι ένας διάδικος, πέραν των δικαστικών εξόδων του, φέρει και μέρος των εξόδων του αντιδίκου.
133
Επειδή η προσφυγή έγινε εν μέρει δεκτή, το Γενικό Δικαστήριο, κατά δίκαιη εκτίμηση των περιστάσεων της συγκεκριμένης υπόθεσης, αποφασίζει ότι οι προσφεύγουσες φέρουν το ήμισυ των δικαστικών εξόδων τους, το δε υπόλοιπο των εξόδων τους φέρει η Επιτροπή, η οποία φέρει, επιπλέον, τα δικά της δικαστικά έξοδα.
134
Κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, το Βασίλειο της Δανίας και το Βασίλειο της Σουηδίας φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους. Κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 138, παράγραφος 3, του ίδιου κανονισμού, η Jørgen Jensen Distribution, η SLD, η PostNord Group και η PostNord Logistics φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο πενταμελές τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει την απόφαση C(2020) 3006 final της Επιτροπής, της 12ης Μαΐου 2020, σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις SA.52489 (2018/FC) – Δανία και SA.52658 – Σουηδία – Εικαζόμενη κρατική ενίσχυση υπέρ της PostNord Logistics, κατά το μέρος που με αυτήν διαπιστώθηκε, μετά το στάδιο προκαταρκτικής εξέτασης, ότι η αύξηση κεφαλαίου υπέρ της PostNord Logistics A/S, την οποία ενέκρινε η PostNord AB στις 11 Δεκεμβρίου 2018, δεν συνιστούσε κρατική ενίσχυση.
2)
Απορρίπτει την προσφυγή κατά τα λοιπά.
3)
Η ITD, Brancheorganisation for den danske vejgodstransport και η Danske Fragtmænd A/S φέρουν το ήμισυ των δικαστικών εξόδων τους, ενώ το υπόλοιπο των εξόδων τους φέρει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
4)
Η Επιτροπή, το Βασίλειο της Δανίας, το Βασίλειο της Σουηδίας, η Jørgen Jensen Distribution A/S, η Specialforeningen for Logistik og Distribution (SLD), η PostNord Group AB και η PostNord Logistics φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους.
da Silva Passos
Gervasoni
Półtorak
Reine
Pynnä
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 13 Σεπτεμβρίου 2023.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.
(
1
)	Παρατίθενται μόνον οι σκέψεις της παρούσας αποφάσεως των οποίων η δημοσίευση κρίνεται σκόπιμη από το Γενικό Δικαστήριο.