62020TJ0737_INF
Wyrok Sądu (dziesiąta izba) z dnia 18 października 2023 r. –Ryanair/Komisja (airBaltic; COVID-19)
(sprawa T‑737/20) (
1
)
Pomoc państwa – Łotewski rynek transportu lotniczego – Pomoc przyznana przez Łotwę na rzecz airBaltic w ramach pandemii COVID-19 – Dokapitalizowanie – Decyzja o niewnoszeniu zastrzeżeń – Skarga o stwierdzenie nieważności – Legitymacja procesowa czynna – Dopuszczalność – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa – Środek przeznaczony na zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego – Brak wyważenia korzystnych skutków pomocy z jej negatywnymi skutkami dla warunków wymiany handlowej i utrzymania niezakłóconej konkurencji – Określenie rynku właściwego – Znacząca pozycja rynkowa – Równość traktowania – Swoboda przedsiębiorczości – Swoboda świadczenia usług – Obowiązek uzasadnienia
1.
Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Decyzja Komisji stwierdzająca zgodność pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym bez wszczynania formalnego postępowania wyjaśniającego – Skarga zainteresowanych stron w rozumieniu art. 108 ust. 2 TFUE – Skarga mająca na celu ochronę uprawnień procesowych zainteresowanych stron – Dopuszczalność
[art. 108 ust. 2, art. 263 akapit czwarty TFUE; rozporządzenie Rady 2015/1589, art. 1 lit. h)]
(zob. pkt 15)
2.
Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Indywidualne oddziaływanie – Kryteria – Decyzja Komisji stwierdzająca zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym – Skarga konkurującego przedsiębiorstwa wykazująca istotny wpływ na jego pozycję na rynku – Dopuszczalność – Spoczywający na konkurującym przedsiębiorstwie obowiązek dokładnego określenia rynku właściwego i porównania sytuacji wszystkich konkurentów obecnych na tym rynku w celu odróżnienia się od nich – Brak – Wykazanie istotnego naruszenia pozycji zajmowanej na danym rynku przez konkurujące przedsiębiorstwo
(art. 108 ust. 2, 3, art. 263 akapit czwarty TFUE)
(zob. pkt 16–37)
3.
Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Bezpośrednie oddziaływanie – Kryteria – Decyzja Komisji stwierdzająca zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym – Skarga przedsiębiorstwa konkurującego z przedsiębiorstwem będącym beneficjentem pomocy – Przedsiębiorstwo konkurujące dowodzące bezpośredniego oddziaływania
(art. 263 akapit czwarty TFUE)
(zob. pkt 38)
4.
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego – Ocena – Środek pomocy na rzecz przewoźnika lotniczego ważnego dla gospodarki krajowej w ramach pandemii COVID-19 – Ocena w świetle komunikatu Komisji w sprawie tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID‑19 – Środek pomocy polegający na dokapitalizowaniu przedsiębiorstwa lotniczego – Środek konieczny dla zaradzenia poważnym zaburzeniom w gospodarce krajowej
[art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE]
(zob. pkt 49–53, 56–58)
5.
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym – Ocena w świetle art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE – Uwzględnienie wcześniejszej praktyki – Wyłączenie
[art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE]
(zob. pkt 54, 55)
6.
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego – Ocena – Środek pomocy na rzecz przewoźnika lotniczego ważnego dla gospodarki krajowej w ramach pandemii COVID-19 – Ocena w świetle komunikatu Komisji w sprawie tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID‑19 – Środek pomocy polegający na dokapitalizowaniu przedsiębiorstwa lotniczego – Ryzyko niewypłacalności przedsiębiorstwa lotniczego w braku środka polegającego na dokapitalizowaniu – Brak błędu w ocenie
[art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE; komunikat Komisji 2020/C 91 I/01, pkt 49 lit. a)]
(zob. pkt 71–73)
7.
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego – Ocena – Środek pomocy na rzecz przewoźnika lotniczego ważnego dla gospodarki krajowej w ramach pandemii COVID-19 – Ocena w świetle komunikatu Komisji w sprawie tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID‑19 – Środek pomocy polegający na dokapitalizowaniu przedsiębiorstwa lotniczego – Znaczenie systemowe spółki otrzymującej pomoc dla gospodarki danego Kraju – Brak błędu w ocenie
[art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE; komunikat Komisji 2020/C 91 I/01, pkt 49]
(zob. pkt 74–92)
8.
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego – Ocena – Środek pomocy na rzecz przewoźnika lotniczego ważnego dla gospodarki krajowej w ramach pandemii COVID-19 – Ocena w świetle komunikatu Komisji w sprawie tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID‑19 – Środek pomocy polegający na dokapitalizowaniu przedsiębiorstwa lotniczego – Niezdolność przedsiębiorstwa lotniczego do uzyskania finansowania na rynku na przystępnych warunkach w odniesieniu do całości swoich potrzeb – Brak błędu w ocenie
[art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE; komunikat Komisji 2020/C 91 I/01, pkt 49 lit. c)]
(zob. pkt 93–111)
9.
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego – Ocena – Środek pomocy na rzecz przewoźnika lotniczego ważnego dla gospodarki krajowej w ramach pandemii COVID-19 – Ocena w świetle komunikatu Komisji w sprawie tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID‑19 – Środek pomocy polegający na dokapitalizowaniu przedsiębiorstwa lotniczego – Środek zawierający mechanizm zachęcający do stopniowego zwrotu otrzymanego kapitału – Brak błędu w ocenie
[art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE; komunikat Komisji 2020/C 91 I/01, pkt 56, 61, 79, 80]
(zob. pkt 123–143)
10.
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego – Ocena – Środek pomocy na rzecz przewoźnika lotniczego ważnego dla gospodarki krajowej w ramach pandemii COVID-19 – Ocena w świetle komunikatu Komisji w sprawie tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID‑19 – Środek pomocy polegający na dokapitalizowaniu przedsiębiorstwa lotniczego – Warunki przedstawienia planu restrukturyzacji – Naruszenie zasady proporcjonalności – Brak
[art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE; komunikat Komisji 2020/C 91 I/01, pkt 85]
(zob. pkt 149–154, 156)
11.
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym – Ocena w świetle art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE – Kryteria – Wyważenie między korzystnymi skutkami pomocy a jej negatywnymi skutkami dla warunków wymiany handlowej i utrzymania niezakłóconej konkurencji – Kryterium niestanowiące koniecznej przesłanki
(art. 107 ust. 3 TFUE)
(zob. pkt 162–167)
12.
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego – Ocena – Środek pomocy na rzecz przewoźnika lotniczego ważnego dla gospodarki krajowej w ramach pandemii COVID-19 – Ocena w świetle komunikatu Komisji w sprawie tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID‑19 – Środek pomocy polegający na dokapitalizowaniu przedsiębiorstwa lotniczego – Ocena tego, czy przewoźnik lotniczy zajmuje znaczącą pozycję na rynku właściwym – Definicja tych rynków według podejścia „każdy port lotniczy z osobna” – Dopuszczalność
[art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE; komunikat Komisji 2020/C 91 I/01, pkt 72]
(zob. pkt 191–203)
13.
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego – Ocena – Środek pomocy na rzecz przewoźnika lotniczego ważnego dla gospodarki krajowej w ramach pandemii COVID-19 – Ocena w świetle komunikatu Komisji w sprawie tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID‑19 – Środek pomocy polegający na dokapitalizowaniu przedsiębiorstwa lotniczego – Ocena tego, czy przewoźnik lotniczy zajmuje znaczącą pozycję na rynku właściwym – Brak błędu w ocenie
[art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE; komunikat Komisji 2020/C 91 I/01, pkt 72]
(zob. pkt 212–237)
14.
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego – Dokapitalizowanie na rzecz przewoźnika lotniczego mające na celu naprawienie poniesionych przez niego szkód w ramach pandemii COVID-19 – Pomoc zgodna z rynkiem wewnętrznym w świetle art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE – Ocena zgodności z zasadą niedyskryminacji – Kryteria – Cel pomocy – Konieczność pomocy – Proporcjonalność pomocy
[art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE]
(zob. pkt 244–262)
15.
Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym – Pomoc mająca na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego – Ocena – Środek pomocy na rzecz przewoźnika lotniczego ważnego dla gospodarki krajowej w ramach pandemii COVID-19 – Pomoc zgodna z rynkiem wewnętrznym w świetle art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE – Naruszenie swobody świadczenia usług i swobody przedsiębiorczości – Brak
[art. 49, art. 58 ust. 1, art. 100 ust. 2, art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE]
(zob. pkt 267–272)
16.
Pomoc przyznawana przez państwa – Plany pomocy – Badanie przez Komisję – Etap wstępny i etap kontradyktoryjny postępowania – Zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym – Trudności z oceną – Obowiązek wszczęcia postępowania kontradyktoryjnego przez Komisję – Poważne trudności – Pojęcie – Charakter obiektywny – Okoliczności pozwalające na poświadczenie istnienia takich trudności – Kontrola sądowa – Zakres
(art. 107, art. 108 ust. 2, 3 TFUE; rozporządzenie Rady nr 2015/1589, art. 4 ust. 3, 4)
(zob. pkt 276–280)
17.
Pomoc przyznawana przez państwa – Decyzja Komisji o niewnoszeniu zastrzeżeń wobec systemu pomocy – Obowiązek uzasadnienia – Zakres – Uwzględnienie kontekstu i całości przepisów prawa regulujących daną dziedzinę
[art. 107 ust. 3 lit. b), art. 296 TFUE]
(zob. pkt 284–292)
Sentencja
1)
Skarga zostaje oddalona.
2)
Ryanair DAC pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Komisję Europejską i Air Baltic Corporation AS.
3)
Republika Łotewska pokrywa własne koszty.
(
1
)	Dz.U. C 53 z dnia 15.2.2021.