62008CJ0254
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 16 lipca 2009 r. (
*1
)
„Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym — Dyrektywa 2006/12/WE — Artykuł 15 lit. a) — Brak podziału kosztów unieszkodliwiania odpadów w zależności od odpadów rzeczywiście wytwarzanych — Zgodność z zasadą „zanieczyszczający płaci””
W sprawie C-254/08
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Tribunale amministrativo regionale della Campania (Włochy) postanowieniem z dnia 19 marca 2008 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu, w postępowaniu
Futura Immobiliare srl Hotel Futura,
Meeting Hotel,
Hotel Blanc,
Hotel Clyton,
Business srl,
przeciwko
Comune di Casoria,
przy udziale:
Azienda Speciale Igiene Ambientale (ASIA) SpA,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: C.W.A. Timmermans, prezes izby, J.C. Bonichot, K. Schiemann, P. Kūris i C. Toader (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: J. Kokott,
sekretarz: R. Grass,
rozważywszy uwagi przedstawione:
—
w imieniu Comune di Casoria przez M. Spagnę, avvocato,
—
w imieniu rządu włoskiego przez I. Bruni, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez M. Russo, avvocatessa dello Stato,
—
w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez D. Recchię oraz J.B. Laignelota, działających w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 23 kwietnia 2009 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 15 lit. a) dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów (Dz.U. L 114, s. 9), a w szczególności zasady „zanieczyszczający płaci”.
2
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy spółkami świadczącymi usługi hotelarskie: Futura Immobiliare srl Hotel Futura, Meeting Hotel, Hotel Blanc, Hotel Clyton i Business srl (zwanymi dalej łącznie „Futura Immobiliare i in.”) a Comune di Casoria w przedmiocie określenia stawki podatku od unieszkodliwiania stałych odpadów miejskich pochodzących z gospodarstw domowych (zwanego dalej „podatkiem od odpadów”) należnego od tych spółek za lata 2006 i 2007.
Ramy prawne
Prawo wspólnotowe
3
Motywy 1, 6 i 14 dyrektywy 2006/12 mają następujące brzmienie:
„(1)
Dyrektywa Rady 75/442/EWG z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów Dz.U. L 194, s. 39] została kilkakrotnie znacząco zmieniona […]. Dla zapewnienia jasności i zrozumiałości jej tekst powinien zostać ujednolicony.
[…]
(6)
W celu osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony środowiska naturalnego niezbędne jest, aby państwa członkowskie, oprócz podejmowania działań w celu zapewnienia odpowiedzialnego unieszkodliwiania oraz odzysku odpadów, podejmowały środki w celu ograniczenia produkcji odpadów, w szczególności przez wspieranie czystych technologii oraz produktów nadających się do recyklingu i ponownego wykorzystania, biorąc pod uwagę istniejące lub potencjalne możliwości, jakie stwarza rynek w zakresie odzyskanych odpadów.
[…]
(14)
Część kosztów niepokryta z przychodów z unieszkodliwiania odpadów powinna być pokryta zgodnie z zasadą »zanieczyszczający płaci«”.
4
Artykuł 1 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2006/12 stanowi:
„Do celów niniejszej dyrektywy:
[…]
c)
»posiadacz« oznacza wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną lub prawną, do której one należą”.
5
Artykuł 8 tej dyrektywy przewiduje:
„Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, aby każdy posiadacz odpadów:
a)
przekazywał odpady prywatnemu lub państwowemu punktowi zbierania odpadów, lub przedsiębiorstwu, które wykonuje czynności wymienione w załączniku IIA lub IIB;
lub
b)
odzyskiwał lub unieszkodliwiał je we własnym zakresie zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy”.
6
Artykuł 15 tej samej dyrektywy otrzymał następujące brzmienie:
„Zgodnie z zasadą »zanieczyszczający płaci« koszty unieszkodliwiania odpadów ponoszą:
a)
posiadacz, który przekazał odpady punktowi zbierania odpadów lub przedsiębiorstwu określonemu w art. 9;
lub
b)
poprzedni posiadacze lub wytwórca produktu, z którego pochodzą odpady”.
7
Zgodnie z art. 20 dyrektywy 2006/12:
„Dyrektywę 75/442/EWG uchyla się, bez uszczerbku dla obowiązków państw członkowskich dotyczących terminów transpozycji do prawa wewnętrznego, określonych w załączniku III część B. Odesłania do uchylonej dyrektywy należy odczytywać jako odesłania do niniejszej dyrektywy, zgodnie z tabelą korelacji zamieszczoną w załączniku IV”.
8
Załącznik III część B dyrektywy 2006/12 jako ostateczny termin transpozycji dyrektywy 75/442 wskazuje datę 17 lipca 1977 r.
Prawo krajowe
9
Dekret ustawodawczy nr 507 z dnia 15 listopada 1993 r. dotyczący kontroli i harmonizacji podatków lokalnych od reklamy oraz prawa do umieszczania informacji w miejscach publicznych, opłat za użytkowanie gminnych i prowincjonalnych przestrzeni i obszarów publicznych, jak również podatku od unieszkodliwiania stałych odpadów miejskich, na podstawie art. 4 ustawy nr 421 z dnia dotyczącej reorganizacji finansów terytorialnych (dodatek zwyczajny do GURI nr 108 z dnia ; zwany dalej „dekretem nr 507/1993”), ustanowił w rozdziale III podatek od odpadów.
10
W tym względzie art. 58 ust. 1 dekretu nr 507/1993 stanowi:
„Gminy ustalają roczny podatek [od odpadów] za usługi z zakresu unieszkodliwiania stałych odpadów miejskich pochodzących z gospodarstw domowych, świadczone w sposób monopolistyczny w obszarach zabudowanych, obszarach gmin oraz osiedlach mieszkaniowych, a także obejmujące ewentualnie obszary gminne o rozproszonym zasiedleniu, uregulowany mocą właściwych przepisów wykonawczych i stosowany w oparciu o stosowną stawkę, zgodnie z normami i kryteriami określonymi w następujących przepisach”.
11
Artykuł 62 ust. 1 i 4 dekretu nr 507/1993, zatytułowany „Przesłanki obciążenia podatkiem [od odpadów] i wyłączenia”, przewiduje:
„1.   Podatkiem [od odpadów] zostają obciążeni zajmujący lub posiadający lokale i nieruchomości niezabudowane, bez względu na ich przeznaczenie, z wyłączeniem obszarów niezabudowanych wchodzących w skład lub stanowiących przynależność prywatnych lokali mieszkalnych, innych niż obszary zielone, znajdujących się na terytorium gminy gdzie usługi te są wprowadzane i wykonywane lub przynajmniej świadczone w sposób ciągły […].
[…]
4.   W odniesieniu do budynków mieszkalnych, w których odbywa się działalność gospodarcza lub jest wykonywany zawód, przepisy wykonawcze mogą stanowić, że należny podatek [od odpadów] jest obliczany stosownie do szczebla przewidzianego dla danego typu działalności oraz proporcjonalnie do powierzchni zajmowanej na tę działalność”.
12
Zgodnie z art. 65 dekretu nr 507/1993, zatytułowanym „Proporcjonalność i stawki”, wysokość podatku od odpadów może być proporcjonalna lub obliczona na podstawie standardowej średniej ilości lub jakości stałych odpadów miejskich pochodzących z gospodarstw domowych i odpadów za takie uznanych, które mogą być wytwarzane w tych lokalach i obszarach stosownie do ich przeznaczenia, na jednostkę powierzchni podlegającej opodatkowaniu i na podstawie kosztu ich unieszkodliwienia. Poza tym zgodnie z art. 65 ust. 2 gmina określa stawki dla każdej jednolitej kategorii lub podkategorii odpadów w zależności od stopnia pokrywania kosztów, w ramach określonych prawem, mnożąc przewidywany na następny rok koszt unieszkodliwiania odpadów na kontrolowaną jednostkę powierzchni podlegającą opodatkowaniu przez jeden lub wiele ilościowych i jakościowych wskaźników wytwarzania odpadów.
13
Artykuł 68 dekretu nr 507/1993, zatytułowany „Przepisy”, został sformułowany w następujący sposób:
„1.   W celu zastosowania podatku gminy ustanawiają stosowne przepisy wykonawcze, które winny zawierać:
a)
katalog kategorii i ewentualnie podkategorii lokali i obszarów o tym samym potencjale wytwarzania odpadów i opodatkowanych w oparciu o tę samą stawkę;
[…]
2.   W celach porównawczego określenia stawki kategorie i ewentualne podkategorie winny zostać zorganizowane, w miarę możliwości, z uwzględnieniem następujących rodzajów działalności lub sposobów wykorzystania:
[…]
c)
lokale i obszary o przeznaczeniu mieszkalnym dla gospodarstw domowych, zbiorowości, wspólnot, podmiotów świadczących usługi hotelarskich;
[…]”.
14
Zgodnie z art. 69 ust. 1 i 2 dekretu nr 507/1993:
„1.   Najpóźniej do dnia 31 października gminy określają na podstawie katalogu i kryteriów gradacji zawartych w przepisach wykonawczych stawki dla każdej jednostki powierzchni lokalu lub obszaru należących do różnych kategorii lub podkategorii, które mają być stosowane w roku następnym. W przypadku braku przyjęcia uchwały w tym zakresie stawki zatwierdzone na rok bieżący przyjmuje się jako przyjęte na rok następny.
2.   W celu kontroli zgodności z prawem uchwały określającej stawki podatku winna ona uzasadniać stosunek pomiędzy stawkami, dane końcowe i tymczasowe dotyczące kosztu usług podzielonych stosownie do ich gospodarczej klasyfikacji, takie jak dane i okoliczności, które doprowadziły do zwiększenia minimalnego obowiązkowego pokrycia kosztów […]”.
15
Dekret ustawodawczy nr 22 z dnia 5 lutego 1997 r. dokonujący transpozycji dyrektywy 91/156/EWG w sprawie odpadów, dyrektywy 91/689/EWG w sprawie odpadów niebezpiecznych i dyrektywy 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (dodatek zwyczajny do GURI nr 33 z dnia ; zwany dalej „dekretem ustawodawczym nr 22/1997”) przewiduje zniesienie podatku od odpadów i wprowadzenie systemu opłat taryfowych.
16
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez sąd krajowy stawka ta składa się ze stałej części, mającej na celu pokrycie podstawowych kosztów usługi ustalanej stosownie do powierzchni budynków zajmowanych lub posiadanych, oraz z części zmiennej, obliczanej na podstawie ilości odpadów rzeczywiście przekazanych do punktu zbioru.
17
Dekret ustawodawczy nr 22/1997 został uchylony w art. 264 dekretu ustawodawczego nr 152 z dnia 3 kwietnia 2006 r. ustanawiającego przepisy w dziedzinie środowiska (dodatek zwyczajny do GURI nr 96 z dnia ). System ustanowiony mocą przytoczonego dekretu jest w dużym stopniu oparty na systemie przewidzianym w dekrecie ustawodawczym nr 22/1997.
18
Niemniej jednak zgodnie z informacjami pochodzącymi od sądu krajowego pełne wdrożenie systemu opłat taryfowych, przewidzianego w dekrecie ustawodawczym nr 152 z dnia 3 kwietnia 2006 r. nie nastąpiło do tej pory, z tym skutkiem, że podatek od odpadów przewidziany dekretem nr 507/1993 jest nadal stosowany w Comune di Casoria w latach 2006 i 2007.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne
19
Futura Immobiliare i in. są spółkami świadczącymi usługi hotelarskie z siedzibami na terenie Comune de Casoria. Z tego tytułu są one zobowiązane do uiszczania podatku do odpadów. Niemniej jednak zastosowanie tego podatku spowodowałoby, że spółki te byłyby znacznie bardziej obciążone niż jednostki zajmujące lokale mieszkalne.
20
Oceniając taka różnicę w traktowaniu jako niezgodną z prawem Futura Immobiliare srl Hotel Futura wniosła skargę zmierzającą do uchylenia z jednej strony uchwały Commissione straordinaria z dnia 25 maja 2006 r. dotyczącej ustalenia podatku od odpadów na rok 2006, a z drugiej uchwały Giunta municipale (rady miejskiej) de Casoria z dnia oraz innych aktów pozostających z nią w związku.
21
Futura Immobiliare i in. wniosły jednocześnie skargę zmierzającą do uchylenia dwóch innych uchwał Commissione straordinaria, z dnia 4 kwietnia 2007 r.: dotyczącej ustanowienia przepisów wykonawczych regulujących stosowanie podatku od odpadów i określającej tabelę kosztów i stawek na rok podatkowych 2007 r., jak również innych aktów pozostających w związku z tymi uchwałami.
22
Tribunale amministrativo regionale della Campania, przed którym zawisł spór, postanowił połączyć sprawy.
23
W uzasadnieniu skarg wniesionych przeciwko przywołanym aktom Futura Immobiliare i in. podnoszą w szczególności, że stawka ustalona dla podmiotów świadczących usługi hotelarskie jest nieproporcjonalna w stosunku do stawki przewidzianej dla lokali mieszkalnych i opiera się na kryterium zdolności dochodowej, a nie kryterium zdolności wytwarzania odpadów. Zdaniem tych spółek sporny podatek nie uwzględnia wskaźnika zajmowanych pomieszczeń ani obecności usług restauracyjnych bądź ich braku, co wpływa na poziom wytwarzania odpadów, ani też zjawiska sezonowości w usługach hotelarskich czy wielkości powierzchni wykorzystywanych dla świadczenia usług, które w konsekwencji nie są zamieszkałe.
24
Mimo że stawki ustalone dla podmiotów świadczących usługi hotelarskie i lokali mieszkalnych były uważane za porównywalne z uwagi na ilość wytwarzanych przez nie odpadów, zaskarżone akty przewidywały dla usług hotelarskich stawkę ośmiokrotnie wyższą. Ponadto sposób ustalania stawki nie wskazywał w żaden sposób zastosowanej metody ani danych dotyczących średniej standardowej ilości i jakości odpadów na jednostkę powierzchni, jakie mogą zostać wytworzone zależnie od przeznaczenia lokalu.
25
Uznając, że znajdujące zastosowanie przepisy prawa krajowego wydają się być niezgodne z prawem wspólnotowym, Tribunale amministrativo regionale della Campania postanowił zawiesić postępowanie oraz zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy zgodne z art. 15 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów oraz z zasadą »zanieczyszczający płaci« są uregulowania krajowe zawarte w art. 58 i nast. dekretu ustawodawczego [nr 507 z 1993 r.] oraz przepisy przejściowe, które przedłużyły ich obowiązywanie, […] stanowiąc […] o utrzymaniu systemu o charakterze fiskalnym celem pokrycia kosztów usługi unieszkodliwiania odpadów i odkładając w czasie wprowadzenie systemu opłat, zgodnie z którym koszt usługi pokrywany jest przez podmioty wytwarzające i przekazujące odpady?”.
W przedmiocie dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
Uwagi przedłożone Trybunałowi
26
Comune di Casoria twierdzi co do zasady, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny, gdyż dotyczy on dyrektywy 2006/12, której termin transpozycji jeszcze nie upłynął, oraz że jako dyrektywa ten akt wspólnotowy nie ma bezpośredniego zastosowania we włoskim porządku prawnym.
27
Rząd włoski jest zdania, że przytoczony wniosek jest niedopuszczalny, bowiem aby udzielić odpowiedzi na przedłożone mu pytanie Trybunał musiałby wypowiedzieć się na temat zgodności przepisów krajowych z prawem wspólnotowym. Ponadto rząd ten twierdzi, że sąd krajowy nie przedstawił w sposób wystarczający okoliczności faktycznych i prawnych, które pozwoliłyby Trybunałowi na udzielenie użytecznej odpowiedzi.
Ocena Trybunału
28
Odnosząc się w pierwszej kolejności do argumentu rządu włoskiego, należy przypomnieć, że w ramach odesłania prejudycjalnego Trybunał nie może wypowiadać się w przedmiocie zgodności przepisów krajowych z prawem wspólnotowym, może jednak przedstawić kryteria wykładni prawa wspólnotowego, które umożliwią sądowi krajowemu ocenę tej zgodności w celu rozstrzygnięcia zawisłego przed nim sporu (wyrok z dnia 22 maja 2008 r. w sprawie C-439/06 citiworks, Zb.Orz. s. I-3913, pkt 21 i przytoczone tam orzecznictwo).
29
Poza tym z utrwalonego orzecznictwa wynika w sposób pewny, że konieczność dokonania takiej wykładni prawa wspólnotowego, która będzie użyteczna dla sądu krajowego, nakłada na ten sąd obowiązek zakreślenia ram faktycznych i prawnych, w które wpisują się zadane przez niego pytania, lub przynajmniej wyjaśnienia założeń faktycznych, na których pytania te są oparte (wyrok z dnia 10 marca 2009 r. w sprawie C-345/06 Heinrich, Zb.Orz. s. I-1659, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo).
30
Niemniej jednak w niniejszej sprawie Trybunał uznał wyjaśnienia sądu krajowego, tak w przedmiocie okoliczności faktycznych, jak i okoliczności prawnych charakteryzujących spór w postępowaniu przed sądem krajowym, za dostatecznie jasne.
31
Po drugie, ustosunkowując się do argumentacji Comune di Casoria należy stwierdzić, że jak wynika z motywu 1 dyrektywy 2006/12 dokonała ona w trosce o jasność i zrozumiałość ujednolicenia tekstu dyrektywy 75/442, której termin transpozycji minął w dniu 17 lipca 1977 r.
32
Jak wskazała rzecznik generalny w pkt 22 opinii, z art. 20 ust. 1 dyrektywy 2006/12 w związku z jej załącznikiem III część B wynika, że uchylenie dyrektywy 75/442 wraz z wejściem w życie dyrektywy 2006/12 nastąpiło bez szkody dla zobowiązań państw członkowskich w zakresie terminu transpozycji do prawa wewnętrznego dyrektywy w ten sposób uchylonej.
33
W tej sytuacji jako że art. 15 dyrektywy 2006/12 jest sformułowany w sposób co do zasady identyczny co art. 11 dyrektywy 75/442, wejście w życie dyrektywy 2006/12 nie skutkowało przyznaniem państwom członkowskim nowego terminu na dokonanie transpozycji art. 15 tej dyrektywy.
34
Poza tym wbrew twierdzeniom Comune di Casoria zgodnie z art. 234 WE Trybunał orzeka w ramach odesłania prejudycjalnego o wykładni aktów przyjętych przez instytucje Wspólnoty, niezależnie od tego, czy akty te stosowane są bezpośrednio, czy też nie (zob. podobnie wyroki: z dnia 20 maja 1976 r. w sprawie 111/75 Mazzalai, Rec. s. 657, pkt 7; z dnia w sprawie C-261/95 Palmisani, Rec. s. I-4025, pkt 21).
35
W tych okolicznościach należy odpowiedzieć na pytania przedłożone przez Tribunale amministrativo regionale della Campania.
W przedmiocie pytania prejudycjalnego
36
Poprzez pytanie prejudycjalne sąd krajowy zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 15 dyrektywy 2006/12 winien być interpretowany w ten sposób, że przepisy krajowe, które przewidują w celu finansowania usług gospodarki odpadami miejskimi i ich unieszkodliwiania podatek obliczany na podstawie oceny objętości odpadów potencjalnie wytwarzanych przez użytkowników usług, a nie na podstawie ilości odpadów rzeczywiście wytworzonych i przekazanych do punktu zbioru, są sprzeczne z tym przepisem.
37
Sąd ten zadaje sobie w szczególności pytanie, czy przepis ten należy interpretować w ten sposób, że koszt poniesiony przez „posiadacza” odpadów, który przekazuje je do punktu zbioru w celu ich unieszkodliwienia, winien być proporcjonalny do ilości rzeczywiście przekazanych odpadów.
Uwagi przedłożone Trybunałowi
38
Comune di Casoria i rząd włoski twierdzą, że państwa członkowskie dysponują istotnym zakresem swobody, jeśli chodzi o wdrażanie zasady zanieczyszczający płaci, który ma tym szersze zastosowanie w sytuacji dotyczącej transpozycji przepisu dyrektywy, w niniejszym przypadku art. 15 dyrektywy 2006/12. W tym względzie rząd włoski domaga się uznania istnienia podobnego zakresu swobody państw członkowskich jak przyznany instytucjom w wyroku z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie C-284/95 Safety Hi-Tech, Rec. s. I-4301, dokonującym wykładni art. 130 R traktatu WE (obecnie, po zmianie, art. 174 WE).
39
Rząd ten jest w każdym razie zdania, że system włoski, który opiera się na podatku, jest w pełni zgodny z zasadą „zanieczyszczający płaci”, skoro koszt gospodarki odpadami i ich unieszkodliwiania obciąża tych, którzy wpływają na ich wytwarzanie. Poza tym mają znaczenie parametry, którymi posłużono się przy obliczaniu tego podatku, takie jak zdolność wytwarzania odpadów przez różne kategorie użytkowników czy jakość wytwarzanych odpadów.
40
Komisja Wspólnot Europejskich podkreśla, że dyrektywa 2006/12 nie określa szczególnych zasad organizowania przez państwa członkowskie systemu alokacji kosztów zbiorki i unieszkodliwiania odpadów miejskich oraz że w tym zakresie do ich kompetencji należy określenie formy i sposobów osiągnięcia celu obciążenia kosztami tych, którzy wytworzyli odpady.
41
Opierając się na piśmie Komisji do Rady, dotyczącym alokacji kosztów i interwencji władz publicznych w dziedzinie środowiska „Zasady i sposoby stosowania”, załączonym do zaleceń 75/436/Euratom, EWWiS, EWG z dnia 3 marca 1975 r. w sprawie alokacji kosztów i działań władz publicznych w zakresie ochrony środowiska (Dz.U. L 194, s. 94) Komisja jest zdania, że ustawodawstwa państw członkowskich winny przewidywać w szczególności związek pomiędzy ilością wytwarzanych odpadów i kwotą odprowadzaną na poczet usług ich unieszkodliwiania.
42
W szczególności ustawodawstwa krajowe mogą przewidzieć system identyfikacji określonych kategorii użytkowników wytwarzających odpady celu obciążenia ich podatkiem obliczanym na podstawie danych szacunkowych dotyczących ilości odpadów, które kategorie te wytwarzają. Artykuł 15 dyrektywy 2006/12 nie wymaga by wskazany podatek był obliczany na podstawie ilości odpadów rzeczywiście wytwarzanych przez każdego z użytkowników. Niemniej jednak, zdaniem Komisji, skutkiem tego rodzaju legislacji nie może być wyłączenie z uczestniczenia w finansowaniu gospodarki odpadami niektórych kategorii producentów odpadów.
Odpowiedź Trybunału
43
Na mocy art. 8 dyrektywy 2006/12 każdy posiadacz odpadów przekazywał odpady prywatnemu lub państwowemu punktowi zbierania odpadów, lub przedsiębiorstwu, które wykonuje czynności wymienione w załączniku IIA lub IIB, lub odzyskiwał lub unieszkodliwiał je we własnym zakresie zgodnie z przepisami tej dyrektywy.
44
Stąd w sytuacji takiej jak w postępowaniu przed sądem krajowym, w której posiadacze odpadów przekazują je do punktu zbierania odpadów, art. 15 lit. a) dyrektywy 2006/12 przewiduje, że zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci” posiadacze odpadów ponoszą koszt ich unieszkodliwiania.
45
W ten sposób obowiązek finansowy ciąży na nich ze względu na przyczynienie się do wytworzenia wspomnianych odpadów (zob. wyrok z dnia 24 czerwca 2008 r. w sprawie C-188/07 Commune de Mesquer, Zb.Orz. s. I-4501, pkt 77).
46
Odnosząc się do finansowania kosztów gospodarki odpadami miejskimi i ich unieszkodliwiania, w zakresie w jakim chodzi o usługi świadczone wspólnie na rzecz ogółu „posiadaczy”, państwa członkowskie mają na podstawie art. 15 lit. a) dyrektywy 2006/12 obowiązek zapewnienia co do zasady, by ogół użytkowników tych usług jako „posiadacze” w rozumieniu art. 1 tej dyrektywy, ponosił wspólnie ogólny koszt unieszkodliwiana tych odpadów.
47
O ile państwa członkowskie, do których kierowana jest dyrektywa 2006/12, są zobowiązane do realizacji celu, który ma zostać osiągnięty poprzez przyjęcie odpowiedzialności finansowej za koszty związane z unieszkodliwianiem odpadów, o tyle zgodnie z art. 249 WE posiadają w tym zakresie swobodę wyboru formy i środków podejmowanych w celu jego osiągnięcia (zob. ww. wyrok w sprawie Commune de Mesquer, pkt 80).
48
Tym samym, jak słusznie podniosła Komisja, w obowiązujące prawo wspólnotowe nie przewiduje żadnej regulacji ustanowionej na podstawie art. 175 WE, która wymagałyby od państw członkowskich stosowania określonej metody finansowania kosztów unieszkodliwiania odpadów miejskich, z tym skutkiem, że takie finansowanie w zależności od wyboru zainteresowanego państwa członkowskiego bez różnicy może być zapewnione w drodze podatku, opłaty lub w każdy inny sposób.
49
Należy niemniej jednak podkreślić w pierwszej kolejności, jak to uczyniła rzecznik generalny w pkt 40 opinii, że częstokroć trudno jest, a bywa to nawet kosztowne, określić dokładną objętość odpadów miejskich przekazanych przez „posiadaczy” do punktu zbioru odpadów.
50
Stąd odwołanie do kryteriów opartych z jednej strony — na zdolności wytwarzania odpadów przez ich posiadaczy, obliczanej w stosunku do powierzchni nieruchomości, którą zajmują i jej przeznaczenia, lub z drugiej strony — na rodzaju wytworzonych odpadów, może pozwolić na obliczenie kosztów unieszkodliwiania odpadów i ich podziału pomiędzy różnymi posiadaczami, ponieważ oba te parametry mogą bezpośrednio wpływać na kwotę przywołanych kosztów.
51
Z tego punktu widzenia przepisy krajowe przewidujące w celu finansowania gospodarki odpadami miejskimi i ich unieszkodliwiania podatek obliczany na podstawie oceny objętości odpadów potencjalnie wytwarzanych, a nie na podstawie ilości odpadów rzeczywiście wytworzonych i przekazanych do punktu zbioru odpadów, nie mogą być uznane w świetle obowiązującego prawa wspólnotowego za sprzeczne z art. 15 lit. a) dyrektywy 2006/12.
52
Po drugie zasada „zanieczyszczający płaci” nie stoi na przeszkodzie temu, by państwa członkowskie dostosowywały, w zależności od kategorii określonych użytkowników i wedle właściwej im zdolności wytwarzania odpadów miejskich, udział każdej z tych kategorii w ponoszeniu całkowitego kosztu koniecznego do finansowania systemu gospodarki odpadami miejskimi i ich unieszkodliwiania.
53
Z postępowania przed sądem krajowym, jeśli chodzi o obliczanie podatku od odpadów, wynika, że podmioty świadczące usługi hotelowe stanowią jedną kategorie „posiadaczy” odpadów oraz że Futura Immobiliare i in. były traktowane w mniej korzystny sposób niż jednostki.
54
W tym względzie należy stwierdzić, że przeprowadzone w celu obliczenia podatku od unieszkodliwiania odpadów rozróżnienie podatkowe pomiędzy kategoriami użytkowników usług zbierania i unieszkodliwiania odpadów miejskich, takie jak dokonane w przepisach krajowych spornych w postępowaniu przed sądem krajowym rozróżnienie pomiędzy podmiotami świadczącymi usługi hotelarskie a jednostkami, w oparciu o obiektywne kryteria, bezpośrednio związane z kosztem tych usług, takie jak ich zdolność do wytwarzania odpadów lub rodzaj odpadów wytwarzanych, może być właściwe dla osiągnięcia celu finansowania tych usług.
55
O ile różnica podatkowa wprowadzona w ten sposób nie może wykraczać poza zakres konieczny dla osiągnięcia celu finansowania, to jednak należy podkreślić, że zgodnie z obowiązującym prawem wspólnotowym właściwe władze krajowe dysponują znacznym zakresem uznania jeśli chodzi o określenie szczególnych sposobów obliczania tego rodzaju podatku.
56
Tym samym do sądu krajowego należy dokonanie kontroli, na podstawie faktycznych i prawnych okoliczności sprawy przed nim zawisłej, czy podatek od odpadów będący przedmiotem sporu w postępowaniu przed sądem krajowym nie prowadzi do obciążenia niektórych „posiadaczy” odpadów, w tym przypadku podmiotów świadczących usługi hotelarskie, oczywiście nieproporcjonalnymi kosztami w stosunku do objętości lub rodzaju odpadów, które mogą wytwarzać.
57
Mając na względzie powyższe uwagi, należy na przedłożone pytanie odpowiedzieć, że art. 15 lit. a) dyrektywy 2006/12 winien być interpretowany w ten sposób, że przepisy krajowe, które przewidują w celu finansowania usług gospodarki odpadami miejskimi i ich unieszkodliwiania podatek obliczany na podstawie oceny objętości odpadów potencjalnie wytwarzanych przez użytkowników tych usług, a nie na podstawie ilości odpadów rzeczywiście wytworzonych i przekazanych do punktu zbioru, nie są w świetle obowiązującego prawa wspólnotowego sprzeczne z tym przepisem. Do sądu krajowego należy jednak dokonanie kontroli, na podstawie faktycznych i prawnych okoliczności sprawy przed nim zawisłej, czy podatek od odpadów będący przedmiotem sporu w postępowaniu przed sądem krajowym nie prowadzi do obciążenia niektórych „posiadaczy” odpadów, w tym przypadku podmiotów świadczących usługi hotelarskie, oczywiście nieproporcjonalnymi kosztami w stosunku do objętości lub rodzaju odpadów, które mogą wytwarzać.
W przedmiocie kosztów
58
Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 15 lit. a) dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów, winien być interpretowany w ten sposób, że przepisy krajowe, które przewidują w celu finansowania usług gospodarki odpadami miejskimi i ich unieszkodliwiania, podatek obliczany na podstawie oceny objętości odpadów potencjalnie wytwarzanych przez użytkowników tych usług, a nie na podstawie ilości odpadów rzeczywiście przez nich wytworzonych i przekazanych do punktu zbioru, nie są w świetle obowiązującego prawa wspólnotowego sprzeczne z tym przepisem.
Do sądu krajowego należy jednak dokonanie kontroli, na podstawie faktycznych i prawnych okoliczności sprawy przed nim zawisłej, czy podatek od unieszkodliwiania stałych odpadów miejskich pochodzących z gospodarstw domowych będący przedmiotem sporu w postępowaniu przed sądem krajowym nie prowadzi do obciążenia niektórych „posiadaczy” odpadów, w tym przypadku podmiotów świadczących usługi hotelarskie, kosztami oczywiście nieproporcjonalnymi w stosunku do objętości lub rodzaju odpadów, które mogą wytwarzać.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: włoski.