Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
RICHARD DE LA TOUR
ippreżentati fil‑11 ta’ Diċembru 2025 (1)
Kawżi magħquda C‑684/24 u C‑685/24
Across Fiduciaria SpA,
Galvani Fiduciaria Srl,
Sfo Fiduciaria Srl
vs
Presidenza del Consiglio dei ministri,
Ministero dell’Economia e delle Finanze,
Ministero delle Imprese e del Made in Italy,
Garante per la protezione dei dati personali,
Unione italiana delle Camere di commercio, industria, artigianato e agricoltura (Unioncamere),
Infocamere Scpa (C‑684/24),
fil-preżenza ta’
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Roma,
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Milano, Monza-Brianza, Lodi,
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Bologna
u
Unione Fiduciaria SpA,
Assoservizi Fiduciari,
Torino Fiduciaria – Fiditor Srl,
Ser-Fid Italiana Fiduciaria e di Revisione SpA
vs
Ministero delle Imprese e del Made in Italy,
Presidenza del Consiglio dei ministri,
Ministero dell’Economia e delle Finanze,
Garante per la protezione dei dati personali,
Unione italiana delle Camere di commercio, industria, artigianato e agricoltura (Unioncamere),
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Milano, Monza-Brianza, Lodi,
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Torino,
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Roma,
Infocamere Scpa (C-685/24),
fil-preżenza ta’
Aletti Fiduciaria SpA,
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Roma,
Camera di commercio, industria, artigianato e agricoltura di Milano, Monza-Brianza, Lodi
(talbiet għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika interna tal-Unjoni Ewropea – Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Direttiva (UE) 2015/849 – Prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu – Artikolu 31 – Informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja ta’ trusts u arranġamenti legali simili – Aċċess għal persuni fiżiċi jew ġuridiċi li għandhom interess leġittimu – Natura vaga tal-kunċett ta’ ‘interess leġittimu’ – Drittijiet fundamentali tas-sidien benefiċjarji – Validità”
I.      Daħla
1.        L-aċċess għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji ta’ arranġamenti legali simili għal trusts (iktar ’il quddiem l-“arranġamenti legali simili”) fil-qasam tal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu kif għandu jkun marbut mad-dritt għar-rispett għall-ħajja privata u tal-familja, mad-dritt għall-protezzjoni tad-data personali u mad-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv ta’ dawn is-sidien benefiċjarji, protetti rispettivament mill-Artikoli 7, 8 u 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”)?
2.        Din id-domanda tinkludi diversi aspetti li huma s-suġġett ta’ talbiet għal interpretazzjoni preliminari u dwar il-validità tal-Artikolu 31 tad-Direttiva (UE) 2015/849 (2), kif emendata bid-Direttiva (UE) 2018/843 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat‑30 ta’ Mejju 2018 (3) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 2015/849”).
3.        F’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja ser ikollha tikkunsidra l-konformità, fir-rigward tad-Direttiva 2015/849, tal-għażla li għamel il-leġiżlatur Taljan li jindika l-mandati fiduċjarji bħala arranġamenti legali simili suġġetti bħala tali għall-obbligu li jindikaw is-sidien benefiċjarji tagħhom sabiex jiġu rreġistrati fir-reġistru ċentrali tas-sidien benefiċjarji. Hija ser ikollha tevalwa jekk il-kunċett ta’ “arranġamenti legali simili” huwiex suffiċjentement ċar, preċiż u prevedibbli, fin-nuqqas ta’ definizzjoni f’din id-direttiva, u jekk il-mandati fiduċjarji, li ma jinvolvux trasferiment tas-sjieda, jistgħux jitqiesu bħala tali arranġamenti legali simili. Hija ser ikollha teżamina, minn naħa, jekk l-aċċess għall-informazzjoni dwar dawn is-sidien benefiċjarji għall-persuni fiżiċi jew ġuridiċi li jistgħu juru interess leġittimu, previst fil-punt (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 31(4) tal-imsemmija direttiva, joħloqx problema ta’ validità tat-test fir-rigward tad-dritt għar-rispett għall-ħajja privata u tal-familja u tad-dritt għall-protezzjoni tad-data personali u, min-naħa l-oħra, jekk id-definizzjoni tal-interess leġittimu adottata mil-leġiżlatur Taljan hijiex konformi mad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu. Il-Qorti tal-Ġustizzja ser ikollha tanalizza jekk il-kompetenza mogħtija lil korp mhux ġudizzjarju sabiex jevalwa d-deroga mill-aċċess għall-informazzjoni, li minnha jistgħu jibbenefikaw is-sidien benefiċjarji f’ċerti ċirkustanzi eċċezzjonali, tirrispettax id-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv peress li, fil-każ ta’ ċaħda tat-talba għal deroga, l-informazzjoni tiġi żvelata b’mod irrimedjabbli.
4.        Ser nipproponi li tingħata risposta lill-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja), li huwa l-qorti tar-rinviju, li hija possibbli interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet ikkontestati ta’ dan l-Artikolu 31 konformi mad-dritt primarju u mal-għanijiet tad-Direttiva 2015/849, li l-mandati fiduċjarji tal-kumpanniji fiduċjarji huma arranġamenti ġuridiċi simili, li l-interess leġittimu li għandhom juru l-persuni fiżiċi jew ġuridiċi li jixtiequ jaċċessaw l-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji jista’ jiġi ppreċiżat bil-mod kif jagħmel il-leġiżlatur Taljan u li l-evalwazzjoni taċ-ċirkustanzi eċċezzjonali li jistgħu jiġġustifikaw deroga mill-aċċess għall-informazzjoni dwar is-sid benefiċjarju tista’ ssir, taħt ċerti kundizzjonijiet, minn korp mhux ġudizzjarju.
II.    Il-kuntest ġuridiku
A.      Id-dritt tal-Unjoni
1.      Id-Direttiva 2015/849
5.        Il-premessi 14, 16 u 17 tad-Direttiva 2015/849 jipprovdu:
“(14)      Il-ħtieġa għal informazzjoni preċiża u aġġornata dwar is-sid benefiċjarju hija fattur importanti fil-lokalizzazzjoni ta’ kriminali li inkella jkunu jistgħu jaħbu l-identità tagħhom wara struttura korporattiva. L-Istati Membri għandhom għalhekk jiżguraw li l-entitajiet inkorporati fit-territorju tagħhom f'konformità mal-liġi nazzjonali jiksbu u jżommu informazzjoni adegwata, preċiża u attwali dwar is-sjieda benefiċjarja tagħhom, flimkien ma’ informazzjoni bażika bħall-isem u l-indirizz tal-kumpannija u l-prova ta' inkorporazzjoni u s-sjieda legali. […] L-Istati Membri għandhom jiżguraw ukoll li persuni oħra li jkunu jistgħu juru interess leġittimu fir-rigward tal-ħasil tal-flus, il-finanzjament tat-terroriżmu u r-reati predikati assoċjati, bħall-korruzzjoni, reati fiskali u l-frodi, jingħataw aċċess għall-informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja, f’konformità mar-regoli tal-protezzjoni tad-data. Il-persuni li jkunu jistgħu juru interess leġittimu għandu jkollhom aċċess għal informazzjoni dwar in-natura u l-limitu tal-interess benefiċjarju miżmuma li tikkonsisti mil-piż approssimattiv tiegħu.
[…]
(17)      Sabiex jiġu żgurati kondizzjonijiet ekwivalenti fost it-tipi differenti ta’ forom legali, il-fiduċjarji għandhom ukoll ikunu meħtieġa li jiksbu, iżommu u jipprovdu informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja lill-entitajiet marbutin b’obbligu li jieħdu miżuri ta’ diliġenza dovuta tal-klijenti, u li jikkomunikaw dik l-informazzjoni lil reġistru ċentrali jew bażi tad-data ċentrali u għandhom jiddivulgaw l-istatus tagħhom lil-entitajiet marbutin b’obbligu. Entitajiet ġuridiċi bħal fondazzjonijiet u arranġamenti legali simili għal trusts għandhom ikunu soġġetti għal rekwiżiti ekwivalenti.”
6.        L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 30(6) tad-Direttiva 2015/849 jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti u l-[Unitajiet tal-Intelligence Finanzjarja] ikollhom aċċess f’waqtu u mhux ristrett għall-informazzjoni kollha miżmuma fir-reġistru ċentrali [...] mingħajr ma tinġibed l-attenzjoni tal-entità kkonċernata. [...]”
[cellules de renseignement financier] aient un accès en temps utile et sans restriction à toutes les informations conservées dans le registre central [...] sans alerter l’entité concernée. [...]”
7.        L-Artikolu 31 ta’ din id-direttivajipprevedi:
“1.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li dan l-Artikolu japplika għal trusts u tipi oħrajn ta’ arranġamenti legali, bħal, inter alia, fiducie, ċerti tipi ta’ Treuhand jew fideicomiso, fejn tali arranġamenti jkollhom struttura jew funzjonijiet simili għat-trusts. L-Istati Membri għandhom jidentifikaw il-karatteristiċi li jiddeterminaw fejn l-arranġamenti legali jkollhom struttura jew funzjonijiet simili għat-trusts fir-rigward ta’ tali arranġamenti legali rregolati taħt il-liġi tagħhom.
Kull Stat Membru għandu jirrikjedi li l-fiduċjarji ta’ kwalunkwe trust speċifika amministrata f’dak l-Istat Membru jiksbu u jżommu informazzjoni adegwata, preċiża u attwali dwar is-sjieda benefiċjarja tat-trust. Din l-informazzjoni għandha tinkludi l-identità ta’:
(a)      is-settlor(s);
(b)      il-fiduċjarju/i;
(c)      il-protettur(i) (jekk hemm);
(d)      il-benefiċjarji jew il-klassi ta’ benefiċjarji;
(e)      kwalunkwe persuna fiżika oħra li teżerċita kontroll effettiv tat-trust.
[…]
3a.      L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja ta’ trusts speċifiċi u arranġamenti legali simili kif imsemmi fil-paragrafu 1 għandha tinżamm f’reġistru ċentrali ta’ sjieda benefiċjarja stabbilit mill-Istat Membru fejn il-fiduċjarju tat-trust jew persuna li jkollha kariga ekwivalenti f’arranġament legali simili huwa stabbilit jew jirrisjedi.
[…]
4.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja ta’ trust jew ta’ arranġament ġuridiku ieħor tkun aċċessibbli fil-każijiet kollha għal:
[…]
(c)      kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika li tista’ turi interess leġittimu biex taċċessa informazzjoni ta’ sjieda benefiċjarja.
[…]
L-informazzjoni aċċessibbli għall-persuni fiżiċi jew ġuridiċi msemmija fil-punti (c) u (d) tal-ewwel subparagrafu għandha tikkonsisti fl-isem, ix-xahar u s-sena tat-twelid u l-pajjiż ta’ residenza u ta’ nazzjonalità tas-sid benefiċjarju, kif ukoll in-natura u l-portata tal-interess benefiċjarju miżmum.
L-Istati Membri jistgħu, skont kundizzjonijiet li jiġu stabbiliti taħt il-liġi nazzjonali, jipprovdu aċċess għal informazzjoni addizzjonali li tippermetti l-identifikazzjoni tas-sid benefiċjarju. Dik l-informazzjoni addizzjonali għandha tinkludi għall-inqas id-data tat-twelid jew id-dettalji ta’ kuntatt skont ir-regoli tal-protezzjoni tad-data. L-Istati Membri jistgħu jippermettu aċċess usa’ għall-informazzjoni miżmuma fir-reġistru f’konformità mal-liġi nazzjonali tagħhom.
[…]
7a.      F’ċirkostanzi eċċezzjonali li għandhom jiġu stipulati fil-liġi nazzjonali, fejn l-aċċess imsemmi fil-punti (b), (c) u (d) tal-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 4 jesponi lis-sid benefiċjarju għal riskju sproporzjonat, riskju ta’ frodi, sekwestru, rikatt, estorsjoni, fastidju, vjolenza jew intimidazzjoni, jew fejn is-sid benefiċjarju jkun minorenni jew ma jkunx kapaċi f’termini legali għal xi raġuni oħra, l-Istati Membri jistgħu jipprovdu għal eżenzjoni minn tali aċċess għall-informazzjoni kollha jew parti minnha fuq is-sjieda benefiċjarja fuq bażi ta’ każ b’każ. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li dawn l- eżenzjonijiet jingħataw fuq evalwazzjoni ddettaljata tan-natura eċċezzjonali taċ-ċirkostanzi. Id-drittijiet għal rieżami amministrattiv tad-deċiżjoni ta’ eżenzjoni u għal rimedju ġudizzjarju effikaċi għandhom ikunu garantiti. Stat Membru li jkun ta eżenzjonijiet għandu jippubblika data statistika annwali dwar in-numru ta’ eżenzjonijiet mogħtija u r-raġunijiet iddikjarati u jirrapporta d-data lill-Kummissjoni [Ewropea].
[…]
10.      L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni, il-kategoriji, id-deskrizzjoni tal-karatteristiċi, l-ismijiet u, fejn applikabbli, il-bażijiet ġuridiċi tat-trusts u arranġamenti legali simili msemmija fil-paragrafu 1 sal‑10 ta’ Lulju 2019. Il-Kummissjoni għandha tippubblika l-lista kkonsolidata ta’ tali trusts u arranġamenti legali simili f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea sal‑10 ta’ Settembru 2019.
Sas‑26 ta’ Ġunju 2020, il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill li jevalwa jekk it-trusts u l-arranġamenti legali simili kollha kif imsemmi fil-paragrafu 1 irregolati skont il-liġi tal-Istati Membri ġewx identifikati debitament u jekk kinux ssoġġetti għall-obbligi kif stipulat f’din id-Direttiva. Fejn xieraq, il-Kummissjoni għandha tieħu l-passi meħtieġa biex taġixxi fuq is-sejbiet ta’ dak ir-rapport.”
2.      Id-Direttiva 2018/843
8.        Il-premessi 29, 30, 38 u 42 tad-Direttiva 2018/843 jipprovdu:
“(29)      Sabiex jiġu żgurati ċ-ċertezza legali u kundizzjonijiet ekwi, huwa essenzjali li jiġi stipulat b’mod ċar liema arranġamenti legali stabbiliti fl-Unjoni [Ewropea] jenħtieġ li jitqiesu li simili għal trusts minħabba l-funzjonijiet jew l-istruttura tagħhom. Għalhekk, kull Stat Membru jenħtieġ li jkun f’pożizzjoni li jidentifika t-trusts, jekk ikunu rikonoxxuti mil-liġi nazzjonali, u l-arranġamenti legali simili li jistgħu jitwaqqfu skont il-qafas legali nazzjonali jew l-użanzi tiegħu u li jkollhom struttura jew funzjonijiet simili għat-trusts, b’tali mod li tkun tista’ ssir separazzjoni jew skonnessjoni bejn is-sjieda legali u dik benefiċjarja tal-assi. Minn hemm ’il quddiem, l-Istati Membri jenħtieġ li jinnotifikaw il-kategoriji, id-deskrizzjoni tal-karatteristiċi, l-ismijiet u fejn applikabbli, il-bażi legali ta’ dawk it-trusts u arranġamenti legali simili lill-Kummissjoni, fid-dawl tal-pubblikazzjoni tagħhom f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea sabiex tkun tista’ ssir l-identifikazzjoni tagħhom minn Stati Membri oħrajn. Għandu jittieħed kont tal-fatt li t-trusts u l-arranġamenti legali simili jista’ jkollhom karatteristiċi legali differenti madwar l-Unjoni. Meta l-karatteristiċi ta’ trust jew arranġament legali simili jkunu komparabbli f’termini ta’ struttura jew funzjonijiet mal-karatteristiċi ta’ entitajiet korporattivi u ġuridiċi oħrajn, l-aċċess pubbliku għall-informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja jikkontribwixxi biex jiġi miġġieled l-użu ħażin tat-trusts u l-arranġamenti legali simili, b’mod simili għal kif l-aċċess pubbliku jista’ jikkontribwixxi għall-prevenzjoni tal-użu ħażin ta’ entitajiet korporattivi u ġuridiċi għall-finijiet tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu.
(3)      L-aċċess pubbliku għall-informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja jippermetti skrutinju ikbar tal-informazzjoni mis-soċjetà ċivili, inkluż mill-istampa jew l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, u jikkontribwixxi għall-preservazzjoni tal-fiduċja fl-integrità tat-tranżazzjonijiet ta’ negozju u tas-sistema finanzjarja. Huwa jista’ jikkontribwixxi biex jiġi miġġieled l-użu ħażin ta’ entitajiet korporattivi u entitajiet ġuridiċi oħrajn u arranġamenti legali għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu, kemm minħabba li jgħin għall-investigazzjonijiet kif ukoll minħabba l-effetti fuq ir-reputazzjoni, peress li kull min jista’ jidħol fi tranżazzjonijiet huwa konxju mill-identità tas-sidien benefiċjarji. Dan jiffaċilita wkoll id-disponibbiltà f’waqtha u effiċjenti ta’ informazzjoni kemm għall-istituzzjonijiet finanzjarji kif ukoll għall-awtoritajiet, inklużi l-awtoritajiet ta’ pajjiżi terzi, involuti fil-ġlieda kontra tali reati. L-aċċess għal dik l-informazzjoni jgħin ukoll l-investigazzjonijiet dwar il-ħasil tal-flus, ir-reati predikati assoċjati u l-finanzjament tat-terroriżmu.
[…]
(38)      Ir-Regolament (UE) 2016/679 [(4)] tapplika [japplika] għall-ipproċessar ta’ data personali skont din id-Direttiva. B’konsegwenza ta’ dan, il-persuni fiżiċi li d-data personali tagħhom tkun miżmuma f’reġistri nazzjonali bħala sidien benefiċjarji jenħtieġ li jiġu informati b’dan. Barra minn hekk, jenħtieġ li d-data personali aġġornata u li tikkorrispondi għas-sidien benefiċjarji attwali biss tkun magħmula disponibbli, u l-benefiċjarji jenħtieġ li jkunu informati dwar id-drittijiet tagħhom skont il-qafas legali attwali tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tad-data, kif stipulat fir-Regolament [2016/679] u d-Direttiva (UE) 2016/680 [(5)], u l-proċeduri applikabbli għall-eżerċizzju ta’ dawk id-drittijiet. Barra minn hekk, biex jiġi evitat l-abbuż mill-informazzjoni li tinsab fir-reġistri u biex id-drittijiet tas-sidien benefiċjarji jiġu bbilanċjati, l-Istati Membri jistgħu jqisu li jkun xieraq li jagħmlu l-informazzjoni dwar il-persuna li tkun qed tagħmel it-talba kif ukoll il-bażi legali għat-talba tagħha disponibbli għas-sid benefiċjarju.
[…]
(42)      L-Istati Membri jenħtieġ li jiddefinixxu interess leġittimu, kemm bħala kunċett ġenerali kif ukoll bħala kriterju għall-aċċess għall-informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja fil-liġi nazzjonali tagħhom. B’mod partikolari, dawk id-definizzjonijiet jenħtieġ li ma jirrestrinġux il-kunċett ta’ interess leġittimu għal proċedimenti amministrattivi jew legali pendenti, u jenħtieġ li jagħmluha possibbli li jittieħed kont tal-ħidma preventiva fil-qasam tal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus, il-finanzjament tal-ġlieda kontra t-terroriżmu u r-reati predikati assoċjati mwettqa mill-organizzazzjonijiet nongovernattivi u l-ġurnalisti investigattivi, meta dan ikun xieraq. Ladarba l-interkonnessjoni tar-reġistri tas-sjieda benefiċjarja tal-Istati Membri tkun fis-seħħ, kemm l-aċċess nazzjonali kif ukoll dak transkonfinali għar-reġistru ta’ kull Stat Membru jenħtieġ li jingħataw abbażi tad-definizzjoni ta’ interess leġittimu tal-Istat Membru fejn l-informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja tat-trust jew arranġament legali simili tkun ġiet irreġistrata f’konformità mad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva, permezz ta’ deċiżjoni meħuda mill-awtoritajiet rilevanti ta’ dak l-Istat Membru. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu wkoll, b’rabta mar-reġistri tas-sjieda benefiċjarja tal-Istati Membri, jistabbilixxu mekkaniżmi ta’ appell kontra deċiżjonijiet li jagħtu jew jirrifjutaw l-aċċess għal informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja. […]”
B.      Id-dritt Taljan
1.      Id-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2007
9.        L-Artikolu 1(2)(ee) tad-decreto legislativo n. 231 – Attuazione della direttiva 2005/60/CE concernente la prevenzione dell’utilizzo del sistema finanziario a scopo di riciclaggio dei proventi di attività criminose e di finanziamento del terrorismo nonchè della direttiva 2006/70/CE che ne reca misure di esecuzione (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 231, li Jimplimenta d-Direttiva 2005/60/KE dwar il-Prevenzjoni tal-Użu tas-Sistema Finanzjarja għall-Iskop tal-Ħasil tal-Flus u l-Finanzjament tat-Terroriżmu, kif ukoll id-Direttiva 2006/70/KE li Tistabbilixxi Miżuri Implimentattivi) (6), tal‑21 ta’ Novembru 2007, fil-verżjoni applikabbli għall-kawżi prinċipali (iktar ’il quddiem id-“Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2007”), jiddefinixxi “fornitur ta’ servizz ta’ trusts jew kumpanniji” bħala “kwalunkwe persuna li, fuq bażi professjonali, tipprovdi xi wieħed mis-servizzi li ġejjin lil partijiet terzi: […] taġixxi bħala jew tirranġa biex persuna oħra taġixxi bħala fiduċjarju ta’ express trust jew ta’ arranġament legali simili ieħor”.
10.      L-Artikolu 20 ta’ dan id-digriet leġiżlattiv jirregola l-identifikazzjoni tas-sjieda benefiċjarja.
11.      L-Artikolu 21(3) u (4) tal-imsemmi digriet leġiżlattiv jipprevedi:
“3.      It-trusts […] kif ukoll l-arranġamenti ġuridiċi simili, stabbiliti jew residenti fit-territorju tar-Repubblika Taljana, huma obbligati li jiġu rreġistrati fit-taqsima speċjali, prevista għal dan l-għan, tar-reġistru tal-impriżi. L-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 22(5) dwar is-sjieda benefiċjarja ta’ dawn it-trusts u arranġamenti legali simili stabbiliti jew residenti fit-territorju tar-Repubblika Taljana għandha tiġi kkomunikata, mill-fiduċjarju/i jew minn persuna oħra f’isem il-fiduċjarju jew il-persuna li teżerċita d-drittijiet, is-setgħat u l-fakultajiet ekwivalenti f’arranġamenti legali simili, […] lir-reġistru tal-impriżi, sabiex titniżżel fih. […]
4.      L-aċċess għall-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 22(5) dwar is-sjieda benefiċjarja tat-trusts huwa permess:
[…]
da) għall-individwi, inklużi dawk b’interess mifrux, li għandhom interess legali rilevanti u distint, fejn l-għarfien dwar is-sjieda benefiċjarja huwa meħtieġ sabiex jinżamm jew jiġi mħares interess li jikkorrispondi għal sitwazzjoni legalment protetta, jekk dawk l-individwi jkollhom evidenza konkreta u dokumentata li s-sid benefiċjarju u s-sid legali huma persuni differenti. L-interess għandu jkun dirett, konkret u attwali u, għall-entitajiet li jirrappreżentaw interessi mifruxa, ma għandux jikkoinċidi mal-interess ta’ persuni fil-kategorija rrappreżentata. F’ċirkustanzi eċċezzjonali, fejn is-sid benefiċjarju jkun espost għal riskju sproporzjonat ta’ frodi, sekwestru, rikatt, estorsjoni, fastidju, vjolenza jew intimidazzjoni, jew fejn is-sid benefiċjarju jkun inkapaċi jew ikun minorenni, l-aċċess komplet jew parzjali għall-informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja jista’ jiġi miċħud, fuq bażi ta’ każ b’każ, wara valutazzjoni bir-reqqa tan-natura eċċezzjonali taċ-ċirkustanzi. […]”
12.      L-Artikolu 22(5) u (5a) tal-istess digriet leġiżlattiv jipprovdi:
“5.      Id-diretturi ta’ express trusts […] u l-persuni li jeżerċitaw drittijiet, setgħat u fakultajiet ekwivalenti f’arranġamenti legali simili, sakemm ikunu stabbiliti jew ikollhom l-uffiċċju reġistrat tagħhom fit-territorju tar-Repubblika Taljana, għandhom jiksbu u jżommu informazzjoni xierqa, preċiża u attwali dwar persuni li jkollhom drittijiet fi trust jew f’arranġament legali simili, jiġifieri informazzjoni dwar l-identità tas-settlor(s), tal-amministratur(i), tal-protettur(i) jew ta’ kwalunkwe persuna oħra li taġixxi f’isem l-amministratur, fejn applikabbli, il-benefiċjarji jew klassijiet ta’ benefiċjarji u persuni fiżiċi oħrajn li jeżerċitaw kontroll fuq it-trust jew fuq arranġament legali simili u fuq kwalunkwe persuna fiżika oħra li fl-aħħar mill-aħħar teżerċita kontroll fuq l-assi li jappartjenu lit-trust jew lil arranġament legali simili permezz ta’ sjieda diretta jew indiretta jew b’mezzi oħra. Il-fiduċjarji ta’ express trusts u l-persuni li jeżerċitaw drittijiet, setgħat u fakultajiet ekwivalenti f’arranġamenti legali simili għandhom iżommu dik l-informazzjoni għal perijodu ta’ mhux inqas minn ħames snin wara t-tmiem tal-istatus fiduċjarju tagħhom u għandhom jagħmluha disponibbli mingħajr dewmien għall-awtoritajiet imsemmija fl-Artikolu 21(2)(a) u (b). L-istess fiduċjarji li, f’din il-kapaċità, jistabbilixxu relazzjoni kontinwa jew professjonali jew jeżegwixxu servizz okkażjonali għandhom jiddikjaraw l-istatus tagħhom lill-entitajiet marbutin b’obbligu.
5a.      Għall-finijiet ta’ dan id-digriet, l-entitajiet u l-arranġamenti li, minħabba l-istruttura u l-funzjonijiet tagħhom, jipproduċu effetti legali ekwivalenti għal dawk ta’ express trusts, inkluż fir-rigward tal-użu tal-assi għal skop, u li fuqhom persuna teżerċita l-kontroll li ma hijiex is-sid, għall-benefiċċju tal-benefiċjarju/i jew sabiex jintlaħaq għan speċifiku, għandhom jitqiesu li huma arranġamenti legali simili għat-trusts.”
2.      Id-Digriet Ministerjali Nru 55/2022
13.      L-Artikolu 1(g) tad-decreto del Ministero dell’Economia e delle Finanze, no 55 – Regolamento recante disposizioni in materia di comunicazione, accesso e consultazione dei dati e delle informazioni relativi alla titolarità effettiva di imprese dotate di personalità giuridica, di persone giuridiche private, di trust produttivi di effetti giuridici rilevanti ai fini fiscali e di istituti giuridici affini al trust (id-Digriet Nru 55 tal-Ministeru għall-Ekonomija u għall-Finanzi, li Jistabbilixxi r-Regolament li Jistabbilixxi Dispożizzjonijiet fil-Qasam tal-Komunikazzjoni, tal-Aċċess u tal-Konsultazzjoni tad-Data u tal-Informazzjoni dwar is-Sidien Benefiċjarji ta’ Impriżi b’Personalità Ġuridika, ta’ Persuni Ġuridiċi Privati, ta’ Trusts li Jipproduċu Effetti Legali Rilevanti fil-Qasam Fiskali u ta’ Arranġamenti Legali Simili għat-Trusts) (7), tal‑11 ta’ Marzu 2022 (iktar ’il quddiem id-“Digriet Ministerjali Nru 55/2022”), jirriproduċi d-definizzjoni ta’ arranġamenti legali simili li hemm fl-Artikolu 22(5)(a) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2007.
14.      L-Artikolu 4(1)(e) tad-Digriet Ministerjali Nru 55/2022 jipprevedi “r-riferiment possibbli għal ċirkustanzi eċċezzjonali, sabiex jiġi rrifjutat l-aċċess għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji, fis-sens tat-tieni sentenza tal-Artikolu 21(2)(f) u tat-tielet sentenza tal-Artikolu 21(4)(da) tad-[Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2007], kif ukoll l-indikazzjoni ta’ indirizz tal-posta elettronika biex jiġu rċevuti l-komunikazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 7(3) bħala parti kkonċernata”.
15.      L-Artikolu 7(2) u (3) tad-Digriet Ministerjali Nru 55/2022 jipprevedi:
“2.      Id-data u l-informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja tat-trusts u tal-arranġamenti legali simili […] li jridu jiġu rreġistrati fit-taqsima speċjali, ikkomunikati skont l-Artikolu 3 u miżmuma fit-taqsima speċjali tar-reġistru tal-impriżi, għandhom jitqiegħdu għad-dispożizzjoni ta’ kull persuna fiżika jew ġuridika, inklużi dawk li għandhom interess mifrux, li għandha d-dritt li jkollha aċċess għalihom konformement mal-ewwel u t-tieni sentenzi tal-Artikolu 21(4)(da) tad-[Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2007], abbażi tat-tressiq quddiem il-Kamra tal-Kummerċ territorjalment kompetenti ta’ talba għal aċċess motivata li turi li l-kundizzjonijiet preliminari stabbiliti fl-ewwel u fit-tieni sentenzi tal-Artikolu 21(4)(da) huma ssodisfatti. Fi żmien għoxrin jum mit-talba, il-Kamra tal-Kummerċ territorjalment kompetenti għandha tagħti l-aċċess lill-applikant jew tikkomunikalu ċ-ċaħda motivata tagħha, permezz ta’ posta elettronika ċċertifikata. Fin-nuqqas ta’ komunikazzjoni fit-terminu ċċitat iktar ’il fuq, l-aċċess għandu jitqies li ġie miċħud.
3.      […] [I]l-kamra tal-kummerċ territorjalment kompetenti għandha tibgħat it-talba għall-aċċess imsemmija fil-paragrafi 1 u 2 lill-parti kkonċernata […] Fi żmien għaxart ijiem wara li tirċievi din il-komunikazzjoni, il-parti interessata tista’ tibgħat […] oppożizzjoni motivata. Il-Kamra tal-Kummerċ tivvaluta każ b’każ iċ-ċirkustanzi eċċezzjonali msemmija fl-Artikolu 21(2)(f) u (4)(d) tad-[Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2007] esposti mill-parti kkonċernata li jiġġustifikaw iċ-ċaħda, totali jew parzjali, tal-aċċess, filwaqt li tieħu inkunsiderazzjoni wkoll il-prinċipju tal-proporzjonalità bejn ir-riskju invokat u l-interess għall-aċċess. Il-Kamra tal-Kummerċ territorjalment kompetenti tista’ tirrifjuta, totalment jew parzjalment, l-aċċess għad-data msemmija fil-paragrafi 1 u 2 wara li tkun evalwat iċ-ċirkustanzi eċċezzjonali invokati mill-parti kkonċernata. Ir-rifjut ta’ aċċess, motivat, għandu jiġi kkomunikat lill-applikant […] fi żmien għoxrin jum mit-talba għal aċċess. Fin-nuqqas ta’ komunikazzjoni fit-terminu, l-aċċess għandu jitqies bħala miċħud.”
III. Il-fatti tal-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
16.      Diversi kumpanniji fiduċjarji Taljani kkontestaw quddiem it-Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali tal-Lazio, l-Italja) l-atti li permezz tagħhom il-Gvern Taljan inkluda l-mandati fiduċjarji tal-kumpanniji fiduċjarji fost l-arranġamenti legali simili, bil-konsegwenza li jobbligahom jipprovdu informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja ta’ dawn il-mandati.
17.      Fost dawn il-kumpanniji hemm Across Fiduciaria SpA, Galvani Fiduciaria Srl, Sfo Fiduciaria Srl (iktar ’il quddiem “Across Fiduciaria et”), Unione Fiduciaria SpA, Assoservizi Fiduciari, Aletti Fiduciaria SpA, Torino Fiduciaria – Fiditor Srl (iktar ’il quddiem “Unione Fiduciaria et”) u Ser-Fid Italiana Fiduciaria e di Revisione SpA (iktar ’il quddiem “Ser-Fid”).
18.      Il-kontestazzjonijiet tagħhom ġew miċħuda.
19.      Fir-rikorsi tagħhom quddiem il-qorti tar-rinviju, ir-rikorrenti jsostnu, essenzjalment, li l-leġiżlazzjoni Taljana hija inkompatibbli mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, li din tal-aħħar stess hija illegali u li l-miżuri tad-dritt Taljan huma illegali sa fejn inkludew fost l-arranġamenti legali simili l-mandati fiduċjarji tal-kumpanniji fiduċjarji.
20.      Quddiem il-qorti tar-rinviju, il-partijiet jiddiskutu l-validità tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 31 tad-Direttiva 2015/849 dwar id-definizzjoni, minn naħa, tal-kunċett ta’ “arranġamenti legali simili” fid-dawl tal-Artikoli 114 u 288 TFUE u, min-naħa l-oħra, tal-kunċett ta’ “interess leġittimu” li l-persuni fiżiċi u ġuridiċi għandhom juru sabiex jaċċessaw l-informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja fid-dawl tal-Artikoli 7 u 8 tal-Karta.
21.      Il-qorti tar-rinviju tesprimi, barra minn hekk, dubji dwar il-fatt li l-mandati fiduċjarji tal-kumpanniji fiduċjarji jistgħu jitqiesu bħala arranġamenti legali simili u jkunu suġġetti, abbażi ta’ dan, għall-obbligu li jipprovdu data lir-reġistru tas-sidien benefiċjarji. Barra minn hekk, din il-qorti tistaqsi dwar il-modalitajiet adottati mil-leġiżlazzjoni Taljana għall-protezzjoni tad-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv tas-sid benefiċjarju. Hija tosserva li l-valutazzjoni tad-dritt għal deroga minħabba l-espożizzjoni, b’mod partikolari, għal riskju sproporzjonat hija r-responsabbiltà ta’ korp amministrattiv, mingħajr rikors ġudizzjarju qabel l-iżvelar tad-data.
22.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, fil-Kawża C‑684/24, il-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat) iddeċieda li jissospendi l-proċeduri quddiemu u li jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)      L-Artikolu 31(4) tad-[Direttiva 2015/849], sa fejn dan jippermetti l-aċċess għall-informazzjoni dwar il-proprjetà effettiva ta’ trust jew ta’ arranġament legali simili, huwa kompatibbli [mal-Artikoli 7 u 8 tal-Karta] kif ukoll [mal-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali (8)], fil-parti fejn din tippermetti l-aċċess f’kull każ għal kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika “li tista’ turi interess leġittimu” mingħajr ma tippreċiża u tiddelimita l-kunċett innifsu ta’ “interess leġittimu” iżda tqiegħed id-definizzjoni tiegħu għad-diskrezzjoni sħiħa tal-Istati Membri b’tali mod li toħloq ir-riskju ta’ definizzjonijiet eċċessivament wesgħin tal-portata suġġettiva tad-dritt ta’ aċċess, li potenzjalment tista’ tkun ta’ ħsara għall-imsemmija drittijiet fundamentali tal-bniedem?
2)      Il-garanziji previsti fl-Artikolu 31(7a) tad-[Direttiva 2015/849], dwar id-dritt għal rieżami amministrattiv kontra deċiżjoni li tidderoga (jekk ikun hemm ċirkustanzi eċċezzjonali stabbiliti fid-dritt nazzjonali) mill-aċċess imsemmi fil-paragrafu 4 (fejn l-aċċess huwa permess, fi kwalunkwe każ, fir-rigward ta’ informazzjoni dwar il-proprjetà ta’ trust jew ta’ arranġament legali simili), fid-dawl tal-protezzjoni mogħtija mill-Artikolu 47 [tal-Karta] kif ukoll tal-Artikolu 6 tal-[Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali], huma kompatibbli mal-Artikoli 6 u 7 tad-[Digriet Ministerjali Nru 55/2022], fil-parti fejn dawn jagħtu lil korp amministrattiv mhux ġudizzjarju bħalma hija l-Camera di commercio territoriale (il-Kamra tal-Kummerċ territorjali) is-setgħa li jesprimi ruħu b’mod li jiddetermina l-effett irriversibbli tal-iżvelar tad-data filwaqt li jipprevedu li d-dritt għal rimedju ġudizzjarju jkun disponibbli għall-proprjetarju effettiv biss f’fażi suċċessiva?”
23.      Fil-Kawża C‑685/24, il-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat) iddeċieda li jissospendi l-proċeduri quddiemu u li jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)      Il-kunċett ta’ “istituti giuridici” [“arranġamenti legali”], li jidher fil-verżjoni Taljana, imsemmi fl-Artikolu 31(1), (2) u (10) tad-[Direttiva 2015/849], għandu jiġi interpretat fis-sens li jirreferi, konformement ma’ dak li jista’ jiġi dedott mill-verżjonijiet lingwistiċi prinċipali l-oħra u mill-kuntest u mill-għanijiet [ta’ din id-Direttiva], għall-eżistenza ta’ unjoni organika tar-regoli u tal-prinċipji li fuqhom huwa msejjes fenomenu soċjali, jew, inkella, għal operazzjoni ekonomika u legali konkreta u speċifika jew, ulterjorment, għal tipi differenti ta’ operazzjonijiet ekonomiċi u legali evalwati skont il-karatteristiċi sostanzjali tagħhom, li, fi kwalunkwe każ, ikollhom struttura jew funzjoni simili għal dawk tat-trusts?
2)      L-Artikolu 31(10) tad-[Direttiva 2015/849], għandu jiġi interpretat fis-sens li n-notifiki magħmula mill-Istati Membri u r-rapporti tal-Kummissjoni lill-Parlament […] u lill-Kunsill ma għandhomx saħħa leġiżlattiva vinkolanti iżda huma sempliċement atti dikjaratorji tal-arranġamenti legali simili […] fis-sistemi legali differenti, bil-konsegwenza li, fi kwalunkwe każ, hija l-qorti nazzjonali u l-imsemmija Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea li għandha tivverifika, fil-każ ta’ tilwima, l-eżistenza ta’ tali xebh tal-istruttura jew tal-funzjonijiet ta’ tali arranġamenti ma’ dawk tat-trusts fid-dawl tas-sempliċi dispożizzjonijiet [ta’ din id-Direttiva], ġaladarba tali atti li jikkomplimentaw id-dritt tal-Unjoni ma jistgħux jitqiesu li huma vinkolanti?
3)      Id-dritt tal-Unjoni Ewropea u, b’mod partikolari, il-premessi 1, 2, 4, 5, 12, 13, 14, 15, 16, 17, u l-Artikoli 2, il-punt 6 tal-Artikolu 3(1), u l-Artikolu 31 tad-[Direttiva 2015/89], u l-premessi 4, 5, 16, 17, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34 tad-[Direttiva 2018/843], għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik tal-Artikoli 1(2)(ee), 20, 21 u 22 tad-decreto Legislativo n. 231/2017 (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2017), fil-parti fejn fost l-arranġamenti legali li għandhom struttura u funzjonijiet simili għal dawk tat-trusts huma inklużi l-mandati fiduċjarji tal-kumpanniji fiduċjarji?
4)      Id-dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, il-prinċipju ta’ proporzjonalità u l-Artikolu 31(1) tad-[Direttiva 2015/849] moqrija flimkien mal-Artikolu 5(4) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u mal-premessi 5 u 27 tad-[Direttiva 2018/843], jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik tal-Artikoli 1(2)(ee), 20, 21 u 22 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2017, fil-parti fejn fost l-arranġamenti legali li għandhom struttura u funzjonijiet simili għal dawk tat-trusts huma inklużi l-mandati fiduċjarji tal-kumpanniji fiduċjarji, minkejja li l-attività ta’ tali kumpannija tkun suġġetta għal sensiela ta’ obbligi u għas-superviżjoni ta’ numru ta’ awtoritajiet nazzjonali u fid-dawl tar-riskji li l-operazzjonijiet imwettqa jistgħu jġibu magħhom?
5)      L-Artikolu 31(1), (2) u (10) tad-[Direttiva 2015/849] huma invalidi minħabba li huma kuntrarji għall-Artikoli 114 u 288(3) TFUE u għall-prinċipju ta’ effett utli?
6)      Id-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari l-premessi 1, 2, 5, 12, 13, 14, 15, 16, 17, tad-[Direttiva 2015/849], kif ukoll l-Artikoli 30 u 31 ta’ din id-direttiva, il-premessi 4, 5, 16, 17, 25 sa 34 tad-[Direttiva 2018/843], l-Artikoli 6, 7, 8, 16, tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u l-prinċipju ta’ proporzjonalità msemmi fl-Artikolu 5(4) TUE, għandhom jiġu interpretati – anki fid-dawl tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat‑22 ta’ Novembru 2022, [Luxembourg Business Registers (9)] – fis-sens li jipprekludu dispożizzjoni legali bħall-Artikolu 21(4)(d-a), tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2007, u l-Artikolu 7(2) tad-decreto Ministeriale n. 55/2022 (id-Digriet Ministerjali Nru 55/2022), li tippermetti l-aċċess lill-individwi privati, inklużi dawk b’interessi kollettivi, li għandhom interess ġuridiku rilevanti u ddifferenzjat, fil-każijiet fejn l-għarfien ta’ tali proprjetà effettiva huwa neċessarju għall-ħarsien jew għad-difiża ta’ interess korrispondenti għal sitwazzjoni legalment protetta, fejn ikun hemm prova konkreta u ddokumentata li ma hemmx korrispondenza bejn il-proprjetà effettiva u l-proprjetà legali, fejn barra minn hekk, l-interess għandu jkun dirett, konkret u attwali u, fil-każ ta’ entitajiet li jirrappreżentaw l-interessi kollettivi, dan l-interess ma għandux jikkoinċidi mal-interess tal-individwi li jappartjenu għall-kategorija rrappreżentata?”
24.      Permezz ta’ Deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑4 ta’ Diċembru 2024, il-Kawżi C‑684/24 u C‑685/24 ġew magħquda għall-finijiet tal-proċeduri bil-miktub u orali kif ukoll għall-finijiet tas-sentenza.
25.      Il-qorti tar-rinviju talbet ukoll lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tissottometti l-kawżi preżenti għall-proċedura mħaffa prevista fl-Artikolu 105 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
26.      Il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja ċaħad din it-talba għal proċedura mħaffa, permezz ta’ deċiżjoni tat‑2 ta’ Settembru 2025 (10), u ddeċieda li l-informazzjoni trażmessa mill-qorti tar-rinviju kienet tiġġustifika trattament prijoritarju tal-kawża, taħt l-Artikolu 53(3) tar-Regoli tal-Proċedura.
27.      Across Fiduciaria et, Unione Fiduciaria et, Ser-Fid, il-Camera di Commercio Industria Artigianato e Agricoltura di Roma (il-Kamra tal-Kummerċ, tal-Industrija, tal-Artiġjanat u tal-Agrikoltura ta’ Ruma, l-Italja), il-Gvern Ġermaniż u l-Gvern Taljan, il-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub. Dawn il-partijiet, bl-eċċezzjoni tal-Gvern Ġermaniż, ippreżentaw l-osservazzjonijiet orali tagħhom waqt is-seduta li saret fil‑25 ta’ Settembru 2025.
IV.    Analiżi
28.      Ser nibda l-analiżi tiegħi bil-kwistjoni dwar il-validità tal-kunċett ta’ “arranġamenti legali simili” (A). Imbagħad ser neżamina l-kwistjonijiet relatati mal-mandati fiduċjarji u l-issuġġettar tagħhom għar-reġim applikabbli għal tali arranġamenti legali simili (B). Ser inkompli billi nesplora, minn naħa, il-konformità mad-drittijiet fundamentali tad-dispożizzjonijiet li jorganizzaw l-aċċess għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji mill-persuni li jistgħu juru interess leġittimu u, min-naħa l-oħra, liema interpretazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet tista’ tagħmilhom konformi ma’ dawn id-drittijiet fundamentali (C). Ser nikkonkludi billi nindirizza l-kwistjoni tad-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv għas-sid benefiċjarju li t-talba tiegħu għal deroga mill-aċċess għall-informazzjoni tiegħu tkun ġiet miċħuda minn korp mhux ġudizzjarju (D).
A.      Fuq il-ħames domanda fil-Kawża C‑685/24
29.      Permezz ta’ din id-domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-validità tal-Artikolu 31(1), (2) u (10) tad-Direttiva 2015/849 fid-dawl tal-Artikolu 114 tal-Artikolu 288(3) TFUE kif ukoll tal-prinċipju tal-effett utli.
30.      Din il-qorti adixxiet lill-Qorti tal-Ġustizzja b’din id-domanda minħabba l-ġurisdizzjoni esklużiva tal-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi dwar il-validità ta’ att tal-Unjoni (11), iżda ma għandhiex dubju dwar il-validità ta’ din id-dispożizzjoni.
31.      Fil-fatt, il-kunċett li l-validità tiegħu hija kkontestata huwa dak ta’ “arranġamenti legali simili”, li r-rikorrenti jqisu li ma huwiex suffiċjentement ċar, preċiż u prevedibbli sabiex jippermetti li jintlaħaq l-għan ta’ ċertezza legali u li jkun hemm kundizzjonijiet ugwali ta’ applikazzjoni tas-sistema li tirriżulta minnu bejn l-Istati Membri.
32.      Bħall-qorti tar-rinviju, inqis li l-marġni ta’ manuvra mogħti lil-leġiżlatur tal-Unjoni skont l-Artikolu 114(1) TFUE sabiex jasal għal approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet (12) fil-qasam tal-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu (13) u l-għażla ta’ direttiva vinkolanti fuq l-Istati Membri fir-rigward tar-riżultat li għandu jintlaħaq, filwaqt li tħallilhom il-kompetenza fir-rigward tal-forma u tal-mezzi, jagħmilha possibbli li jintuża l-kunċett ta’ “arranġamenti legali simili” fid-Direttiva 2015/849 mingħajr ma jkollhom għalfejn jiġu speċifikati iktar il-limiti ta’ dan il-kunċett fid-direttiva stess.
33.      Fil-fatt, l-għan ta’ din id-direttiva huwa li tiżgura l-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu. Bħala tali, l-għan li tiġi żgurata trasparenza ikbar tas-sistema finanzjarja permezz tal-aċċess għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji jintlaħaq biss jekk l-arranġamenti legali simili, li ma humiex mekkaniżmi rikonoxxuti fl-Istati Membri kollha, ikunu suġġetti għall-istess regoli bħat-trusts sabiex tiġi evitata ċ-ċirkomvenzjoni ta’ dan l-obbligu ta’ trasparenza.
34.      Barra minn hekk, il-fatt li jitħalla, minn naħa, f’idejn l-Istati Membri, skont l-Artikolu 31(10) tad-Direttiva 2015/849, li jikkomunikaw lill-Kummissjoni l-kategoriji, id-deskrizzjoni tal-karatteristiċi, l-isem u, fejn applikabbli, il-bażi legali tal-arranġamenti legali simili eżistenti fid-dritt nazzjonali tagħhom u, min-naħa l-oħra, f’idejn il-Kummissjoni li tippubblika f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea l-lista kkonsolidata ta’ dawn l-arranġamenti legali simili ma jidhirx li jmur kontra l-marġni ta’ manuvra mogħti kemm lil-leġiżlatur tal-Unjoni kif ukoll lill-Istati Membri.
35.      Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet marġni ta’ manuvra lil-leġiżlatur tal-Unjoni meta l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet seħħet f’oqsma kkaratterizzati minn partikolaritajiet tekniċi kumplessi (14), li huwa l-każ tad-definizzjoni ta’ mekkaniżmi li jistgħu jkunu relatati mat-trusts.
36.      Fl-aħħar nett, nosserva li l-ebda waħda mill-partijiet ma tispjega kif l-estensjoni tar-reġim tal-aċċess għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji għall-arranġamenti legali simili, in-notifika lill-Kummissjoni dwar tali arranġamenti eżistenti skont id-dritt nazzjonali u l-pubblikazzjoni tagħhom timmina l-effettività tad-Direttiva 2015/849, li tintroduċi aktar trasparenza fis-sistema finanzjarja. Min-naħa l-oħra, dan il-prinċipju tal-effett utli għandu jiggwida l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva.
37.      Konsegwentement, nipproponi li r-risposta lill-qorti tar-rinviju għandha tkun li l-eżami tal-ħames domanda preliminari fil-Kawża C‑685/24 ma żvela ebda element ta’ natura li jaffettwa l-validità tal-Artikolu 31(1), (2) u (10) tad-Direttiva 2015/849.
B.      Fuq l-ewwel sar-raba’ domandi fil-Kawża C‑685/24
38.      Permezz ta’ dawn l-erba’ domandi, li, fil-fehma tiegħi, għandhom jiġu ttrattati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddetermina jekk il-mandati fiduċjarji tal-kumpanniji fiduċjarji rregolati mid-dritt Taljan humiex arranġamenti legali simili, fis-sens tal-Artikolu 31(1) tad-Direttiva 2015/849. B’mod iktar preċiż, din il-qorti tistaqsi jekk il-kunċett ta’ “arranġamenti legali simili” jirreferix għall-eżistenza ta’ grupp ikkoordinat ta’ regoli u ta’ prinċipji jew, għall-kuntrarju, għal operazzjoni konkreta u speċifika jew, ukoll, għal ċerti tipi ta’ tranżazzjonijiet evalwati skont il-karatteristiċi essenzjali tagħhom. L-imsemmija qorti tixtieq tkun taf ukoll jekk in-notifiki u l-pubblikazzjoni previsti fl-Artikolu 31(10) ta’ din id-direttiva għandhomx valur normattiv jew sempliċement informattiv u jekk il-qorti nazzjonali għandhiex tivverifika jekk struttura nnotifikata u ppubblikata tistax tiġi kklassifikata bħala “arranġamenti legali simili”. L-istess qorti tistaqsi dwar jekk l-imsemmija direttiva tipprekludix il-leġiżlazzjoni Taljana li tassimila l-mandati fiduċjarji tal-kumpanniji fiduċjarji ma’ arranġamenti legali simili, anki jekk dawn il-mandati fiduċjarji huma suġġetti għas-superviżjoni tal-awtoritajiet nazzjonali.
39.      Sabiex tingħata risposta għal dawn id-domandi, jeħtieġ li jiġu kkunsidrati suċċessivament l-erba’ punti ta’ oriġini tad-domandi.
40.      Fl-ewwel lok, il-kunċett ta’ “arranġament legali simili”, minkejja r-realtajiet differenti fid-dritt nazzjonali li jista’ jiġbor flimkien, huwa kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni u, għalhekk, għandu jkun is-suġġett ta’ interpretazzjoni li tieħu inkunsiderazzjoni mhux id-definizzjoni fid-dritt nazzjonali jew il-pożizzjoni tad-duttrina nazzjonali, iżda l-għanijiet tad-Direttiva 2015/849 li fiha huwa stabbilit (15).
41.      Għalhekk, minn naħa, kif tirrileva l-qorti tar-rinviju, il-verżjoni inizjali tal-Artikolu 31(8) tad-Direttiva 2015/849 kienet issemmi l-arranġamenti legali simili biss kif ġej: “L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-miżuri previsti f’dan l-Artikolu japplikaw għal tipi oħra ta' arranġamenti legali li jkollhom struttura jew funzjonijiet simili għat-trusts”. Dak iż-żmien, iż-żieda tat-trusts kif ukoll tal-arranġamenti legali simili fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-aċċess għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji kienet iġġustifikata minn raġunijiet ta’ ugwaljanza bejn tipi differenti ta’ strutturi legali (16).
42.      Min-naħa l-oħra, il-premessa 29 tad-Direttiva 2018/843 tindika b’mod ċar li għandu jiġi speċifikat liema arranġamenti legali għandhom jitqiesu li huma simili għat-trusts minħabba l-funzjonijiet jew l-istruttura tagħhom “[s]abiex jiġu żgurati ċ-ċertezza legali u kundizzjonijiet ekwi”. L-għan imfittex minn dan l-obbligu ta’ trasparenza huwa li jiġi evitat l-użu abbużiv ta’ dan it-tip ta’ kumpanniji u ta’ entitajiet ġuridiċi oħra għall-finijiet ta’ ħasil tal-flus u ta’ finanzjament tat-terroriżmu. Għalhekk, l-emendi li saru fid-Direttiva 2015/849 bid-Direttiva 2018/843 ipprevedew li l-Istati Membri għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni bil-“il-kategoriji, id-deskrizzjoni tal-karatteristiċi, l-ismijiet u, fejn applikabbli, il-bażijiet ġuridiċi tat-trusts u arranġamenti legali simili” u li l-Kummissjoni għandha tippubblika lista konsolidata tagħhom f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (17). Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandha tissottometti rapport lill-Parlament u lill-Kunsill li fih għandha tivvaluta jekk ġewx identifikati it-trusts u l-arranġamenti legali simili kollha u ġew suġġetti għall-obbligi tad-Direttiva 2015/849 u, jekk iva, għandha tieħu l-miżuri meħtieġa b’segwitu tal-konklużjonijiet tar-rapport (18).
43.      Minn dan ta’ hawn fuq jirriżulta li arranġamenti legali simili huma dawk li għandhom funzjonijiet jew struttura simili għat-trusts u li l-Istati Membri huma fl-aħjar pożizzjoni biex jidentifikawhom skont ir-regoli nazzjonali tagħhom.
44.      Fit-tieni lok, fir-rigward tan-natura ġuridika ta’ din il-lista kkonsolidata stabbilita mill-Kummissjoni, inqis li din hija informattiva u mhux vinkolanti. Il-premessa 29 tad-Direttiva 2018/843 tipprovdi li n-notifika mill-Istati Membri u l-pubblikazzjoni mill-Kummissjoni għandhom jippermettu lill-Istati Membri l-oħra jidentifikaw dawn l-arranġamenti legali simili. Kif tirrileva l-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet tagħha, il-pubblikazzjoni ta’ din il-lista kkonsolidata ma ssirx fil-parti “Leġiżlazzjoni” ta’ Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, iżda fil-parti “Informazzjoni u Avviżi” (19).
45.      Fit-tielet lok, fir-rigward tal-assimilazzjoni tal-mandati fiduċjarji konklużi minn trusts ma’ arranġamenti legali simili, il-qorti tar-rinviju tispjega li fid-dritt Taljan huwa stabbilit li dawn il-mandati jistgħu jiġu assimilati mat-trusts imsejħa “Ġermaniżi”, jiġifieri mingħajr trasferiment tas-sjieda. Madankollu, għandu jitfakkar li la trust u lanqas kumpannija fiduċjarja ma huma ddefiniti fid-Direttiva 2015/849 u li dawn il-mekkaniżmi huma rregolati biss mid-dritt nazzjonali ta’ tliet Stati Membri u rrikonoxxuti biss fit-territorju ta’ tliet Stati Membri oħra abbażi tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni dwar il-Liġi Applikabbli għat-Trusts u r-Rikonoxximent Tagħhom, iffirmata fl‑1 ta’ Lulju 1985 fil-kuntest tal-Konferenza ta’ Den Haag dwar id-Dritt Internazzjonali Privat (20). Għaldaqstant, huwa possibbli li tittieħed inkunsiderazzjoni d-definizzjoni adottata f’din il-konvenzjoni sabiex jiġi evalwat liema strutturi jew funzjonijiet għandhom ikunu simili tagħhom l-arranġamenti legali nazzjonali.
46.      L-Artikolu 2 tal-imsemmija konvenzjoni jipprovdi li “t-terminu ‘trust’ jirreferi għar-relazzjonijiet ġuridiċi maħluqa minn persuna, is-settlor – permezz ta’ att inter vivos jew causa mortis – meta l-assi jkunu tqiegħdu taħt il-kontroll ta’ trustee fl-interess ta’ benefiċjarju jew għal għan speċifiku” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Din id-dispożizzjoni żżid li t-trust b’mod partikolari jkollha l-karatteristiċi li ġejjin: l-assi tat-trust ma jifformawx parti mill-patrimonju tat-trustee, it-titolu relatat mal-assi tat-trust huwa stabbilit f’isem it-trustee jew persuna oħra għan-nom ta’ dan tal-aħħar, it-trustee għandu jamministra, jamministra jew jiddisponi mill-assi skont it-termini tat-trust.
47.      Konsegwentement, it-trasferiment tas-sjieda lit-trustee fis-sens strett ma huwiex obbligatorju, iżda, min-naħa l-oħra, il-fatt li t-trustee, jew persuna li taġixxi f’ismu, jissemma fit-titolu relatat mal-assi huwa karatteristika tat-trust. Issa, hija preċiżament din il-funzjoni tat-trust li tiġġustifika l-għoti ta’ aċċess għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji ta’ tali trust sabiex jiġi evitat it-twettiq ta’ reati fil-qasam tal-ħasil tal-flus u tal-finanzjament tat-terroriżmu. Għalhekk, din il-funzjoni ta’ ħabi tas-sid benefiċjarju tikkontribwixxi għas-similarità mat-trusts li għandha tiġi analizzata mill-qorti tar-rinviju.
48.      Għaldaqstant, peress li l-mandati fiduċjarji jinvolvu l-investiment ta’ assi f’isem ħaddieħor skont il-qorti tar-rinviju, inqis li hija din il-persuna li isimha jidher fit-titolu dwar l-assi li tidher li hija s-sid, fil-konfront ta’ terzi. B’riżultat ta’ dan, l-identità tas-sid benefiċjarju ma hijiex aċċessibbli għal partijiet terzi mal-ewwel daqqa ta’ għajn. Dan in-nuqqas ta’ trasparenza dwar is-sid benefiċjarju huwa simili għal dak li jeżisti għat-trusts u, bħala tali, il-mandat fiduċjarju ta’ kumpannija fiduċjarja jista’ jitqies bħala arranġament legali simili.
49.      Fir-raba’ lok, ir-rikorrenti jikkontestaw l-għażla tal-awtoritajiet Taljani li jinnotifikaw il-mandati fiduċjarji bħala arranġamenti legali simili, minħabba li l-issuġġettar tagħhom għas-sistema stabbilita mill-Artikolu 31 tad-Direttiva 2015/849 huwa sproporzjonat fid-dawl tal-obbligi kollha li diġà jaqgħu fuq dawn il-mandati skont id-dritt nazzjonali. Il-qorti tar-rinviju elenkat id-differenzi li jeżistu bejn kull obbligu msemmi mir-rikorrenti u s-sistema stabbilita minn dan l-Artikolu 31 sabiex tikkonkludi li din is-sistema hija iktar stretta mill-obbligi nazzjonali preeżistenti sa fejn tipprevedi, b’mod partikolari, trasparenza ikbar permezz ta’ aċċess għall-informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja. Fil-fatt, kieku l-obbligi kienu identiċi, ir-rikorrenti ma kinux jikkontestaw din l-assimilazzjoni tal-mandati fiduċjarji mat-trusts. Barra minn hekk, kull leġiżlazzjoni ssegwi l-għanijiet tagħha stess u l-fatt li tkun suġġetta għal leġiżlazzjoni ma teskludix li tkun suġġetta għal leġiżlazzjoni ġdida li jkollha għan ieħor, possibbilment b’mezzi oħra.
50.      Minn dak li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l-Artikolu 31(1), (2) u (10) tad-Direttiva 2015/849 għandu, fil-fehma tiegħi, jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tinkludi, fost l-arranġamenti legali simili, il-mandati fiduċjarji tal-kumpanniji fiduċjarji bħala tipi ta’ operazzjonijiet ekonomiċi-legali, ivvalutati abbażi l-karatteristiċi essenzjali tagħhom, jekk l-istruttura u l-funzjonijiet jwasslu għall-investiment tal-assi f’isem ħaddieħor, fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju. Il-fatt li l-mandati fiduċjarji tal-kumpanniji fiduċjarji huma suġġetti għal obbligi u għal superviżjoni mill-awtoritajiet nazzjonali huwa irrilevanti f’dan ir-rigward.
C.      Fuq l-ewwel domanda fil-Kawża C‑684/24 u fuq is-sitt domanda fil-Kawża C‑685/24
51.      Permezz ta’ dawn iż-żewġ domandi, li, fil-fehma tiegħi, għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja, essenzjalment, dwar il-validità tal-punt (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 31(4) tad-Direttiva 2015/849, fid-dawl tal-Artikoli 7 u 8 tal-Karta li jipproteġu d-dritt għar-rispett tal-ħajja privata u tal-familja u d-dritt għall-protezzjoni tad-data personali, kif ukoll dwar l-interpretazzjoni tal-ewwel waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet sabiex jiġi ddeterminat jekk din tipprekludix id-dispożizzjonijiet nazzjonali li ttrasponewha, billi jipprevedu definizzjoni tal-interess leġittimu fl-ordinament ġuridiku Taljan.
52.      Fir-rigward tal-validità ta’ din id-dispożizzjoni, jistgħu jinsiltu għadd ta’ lezzjonijiet mis-sentenza Luxembourg Business Registers li ddikjarat invalida, fir-rigward tal-Artikoli 7 u 8 tal-Karta, id-dispożizzjoni li tistabbilixxi aċċess fil-każijiet kollha għal kwalunkwe membru tal-pubbliku ġenerali għal informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji ta’ kumpanniji u ta’ entitajiet legali oħra (21). Għalhekk, f’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet li tali aċċess kien jikkostitwixxi ndħil serju fid-drittijiet fundamentali minquxa fl-Artikoli 7 u 8 tal-Karta (22).
53.      Barra minn hekk, fir-rigward tal-ġustifikazzjoni tal-indħil li jirriżulta minn dan l-aċċess tal-pubbliku ġenerali għal din l-informazzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li l-Artikolu 52(1) tal-Karta jistabbilixxi erba’ kundizzjonijiet għal-limitazzjoni tal-eżerċizzju tad-drittijiet fundamentali. Din il-limitazzjoni għandha tkun prevista mil-liġi, għandha tirrispetta l-essenza ta’ dawn id-drittijiet u, bla ħsara għall-prinċipju ta’ proporzjonalità, fejn tkun meħtieġa u fejn ġenwinament jintlaħqu l-objettivi ta’ interess ġenerali rikonoxxuti mill-Unjoni (23).
54.      Fis-sentenza Luxembourg Business Registers, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li l-kundizzjonijiet stabbiliti mill-ewwel sentenza tal-Artikolu 52(1) tal-Karta, marbuta mar-rispett tal-prinċipju ta’ legalità (24) kif ukoll mar-rispett tal-essenza tad-drittijiet fundamentali ggarantiti fl-Artikoli 7 u 8 tagħha (25), kienu ssodisfatti. Hija stabbilixxiet ukoll li l-għan ta’ dan l-indħil, li jikkonsisti fil-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u tal-finanzjament tat-terroriżmu billi jistabbilixxi, permezz ta’ trasparenza ikbar, ambjent li huwa inqas suxxettibbli li jintuża għal dawn il-finijiet, kien jikkostitwixxi għan ta’ interess ġenerali li jista’ jiġġustifika ndħil, anki serju, f’dawn id-drittijiet fundamentali (26).
55.      Fir-rigward tal-aħħar kundizzjoni, jiġifieri n-natura xierqa, neċessarja u proporzjonata tal-indħil inkwistjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat li l-aċċess tal-pubbliku ġenerali għall-informazzjoni dwar il-benefiċjarji effettivi huwa adatt biex jissodisfa l-għan ta’ interess ġenerali tal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu (27).
56.      Min-naħa l-oħra, fir-rigward tan-natura neċessarja u proporzjonata tal-indħil, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li dawn ma kinux issodisfatti fil-każ ta’ aċċess għall-pubbliku ġenerali għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji.
57.      Tabilħaqq, l-ewwel nett, il-fatt li jitwessa’ l-aċċess għal din l-informazzjoni billi jiġi sostitwit l-aċċess irriżervat għal kwalunkwe persuna jew organizzazzjoni li tista’ turi interess leġittimu b’aċċess għall-pubbliku ġenerali, minħabba d-diffikultà bid-definizzjoni ta’ tali interess leġittimu, ma jissodisfax, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, il-ħtieġa stretta tal-indħil (28). It-tieni, fir-rigward tal-proporzjonalità tal-indħil, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, minn naħa, li kien hemm nuqqas ta’ preċiżjoni u ta’ identifikazzjoni tad-data li setgħet titqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku ġenerali peress li l-informazzjoni minima li kellha ssir disponibbli kienet elenkata f’forma mhux eżawrjenti (29). Min-naħa l-oħra, hija indikat li l-ibbilanċjar tal-gravità tal-indħil mal-importanza tal-objettiv ta’ interess ġenerali ma kienx sodisfaċenti, minħabba li l-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu tiddependi prinċipalment fuq l-awtoritajiet pubbliċi u l-aggravament tal-indħil li jirriżulta mill-ftuħ għall-pubbliku ġenerali tal-aċċess għall-informazzjoni ma kienx ikkumpensat mill-benefiċċji possibbli li jirriżultaw minn din ir-riforma meta mqabbla mas-sistema preċedenti (30).
58.      Minkejja li l-Qorti tal-Ġustizzja invalidat id-dispożizzjoni li tagħti aċċess għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji lill-pubbliku ġenerali, inqis li r-raġunament tal-Qorti tal-Ġustizzja espost iktar ’il fuq jista’ jwassal għal soluzzjoni kuntrarja għal dik adottata fis-sentenza Luxembourg Business Registers fl-evalwazzjoni tal-validità tal-punt (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 31(4) tad-Direttiva 2015/849, li jipprevedi l-aċċess għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji ta’ trusts jew ta’ arranġamenti legali simili għal persuni fiżiċi jew ġuridiċi li jistgħu juru interess leġittimu.
59.      Fil-fatt, fl-ewwel lok, jeżistu differenzi bejn iż-żewġ mekkaniżmi ta’ aċċess għall-informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja previsti fl-Artikoli 30 u 31 tad-Direttiva 2015/849.
60.      L-ewwel differenza tikkonċerna l-kontenut tal-informazzjoni bażika. Filwaqt li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 30(5) ta’ din id-direttiva jistabbilixxi lista mhux eżawrjenti ta’ informazzjoni li għandha ssir disponibbli, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 31(4) tal-imsemmija direttiva jistabbilixxi lista eżawrjenti ta’ informazzjoni aċċessibbli għall-persuni msemmija fl-Artikolu 31(4)(c) u (d) tal-istess direttiva. Il-fatt li l-lista hija eżawrjenti jikkontribwixxi, fil-fehma tiegħi, għal definizzjoni u identifikazzjoni suffiċjentement preċiżi tad-data disponibbli – b’mod partikolari għal kwalunkwe persuna li turi interess leġittimu – li tissodisfa r-rekwiżiti ta' ċarezza u ta’ preċiżjoni stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja (31). Il-fatt li l-marġni ta’ evalwazzjoni tal-Istati Membri li jixtiequ jagħtu aċċess għal informazzjoni addizzjonali huwa inkwadrat mill-preċiżjoni, fil-paragrafu ta’ wara, li, f’dan il-każ, din l-informazzjoni addizzjonali għandha tinkludi “għall-inqas id-data tat-twelid jew id-dettalji ta’ kuntatt, f’konformità mar-regoli tal-protezzjoni tad-data” (32), ukoll huwa ta’ natura li jista’ jiddefinixxi u jidentifika aħjar in-natura ta’ din l-informazzjoni addizzjonali.
61.      It-tieni differenza mis-sitwazzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja evalwat fis-sentenza Luxembourg Business Registers tikkonċerna r-rekwiżit tal-prova ta’ interess leġittimu mill-persuna li titlob l-aċċess għall-informazzjoni, kunċett li t-test tad-Direttiva 2015/849 ma jiddefinixxix il-limiti tiegħu.
62.      Fit-tieni lok, fir-rigward tal-validità u l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “interess leġittimu”, previst fil-punt (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 31(4) tad-Direttiva 2015/849, nixtieq infakkar tliet punti.
63.      L-ewwel nett, l-inkompatibbiltà ta’ kunċett mad-drittijiet fundamentali li tista’ twassal għall-invalidazzjoni tat-test li jistabbilixxih tista’ tiġi kkonstatata biss jekk dan il-kunċett ma jkunx jista’ jingħata interpretazzjoni konformi mar-rispett għal dawn id-drittijiet (33). Għalhekk, il-kunċett ta’ “interess leġittimu” jista’ jiġi interpretat konformement mad-drittijiet fundamentali, għall-kuntrarju tal-kunċett ta’ “pubbliku ġenerali”, li jirreferi għal kwalunkwe persuna mingħajr distinzjoni. Sussegwentement, kif fakkart preċedentement, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-osservanza tal-prinċipju ta’ legalità neċessarja sabiex jiġi ġġustifikat indħil timplika li d-definizzjoni tal-portata tal-limitazzjoni tal-eżerċizzju tad-dritt fundamentali tkun prevista fl-att li jistabbilixxi din il-limitazzjoni, iżda ma teskludix li l-formulazzjoni ta’ din il-limitazzjoni ssir f’termini suffiċjentement miftuħa sabiex tkun tista’ tiġi adattata għal każijiet differenti kif ukoll għat-tibdil fis-sitwazzjoni. Fl-aħħar nett, il-portata konkreta tal-limitazzjoni tista’ tiġi ppreċiżata permezz tal-interpretazzjoni li tagħti l-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward kemm tal-formulazzjoni stess tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni inkwistjoni kif ukoll tal-istruttura ġenerali tagħha u tal-għanijiet li hija tfittex, kif interpretati fid-dawl tad-drittijiet fundamentali (34).
64.      Inqis li, f’dan il-każ, għalkemm l-interpretazzjoni letterali tal-kunċett ta’ “interess leġittimu”, mingħajr ebda preċiżazzjoni oħra, ma tippermettix li jingħata kontenut ċar lil dan il-kunċett, li neċessarjament huwa suġġettiv, min-naħa l-oħra, l-istruttura ġenerali u l-għanijiet tad-Direttiva 2015/849 jippermettu li tiġi ddelimitata l-portata tal-imsemmi kunċett.
65.      Minn naħa, l-għan tal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu permezz ta’ trasparenza ikbar li ġie rrikonoxxut mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala skop li jista’ jiġġustifika ndħil, anki serju, fil-kuntest tal-aċċess għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji (35) għandu jiggwida l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “interess leġittimu”.
66.      Min-naħa l-oħra, l-interpretazzjoni tista’ tiġi ċċarata mill-premessi tad-Direttiva 2018/843. Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet mill-premessa 30 ta’ din id-direttiva li l-istampa u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li għandhom rabta ma’ din il-ġlieda għandhom interess leġittimu li jaċċedu għal din l-informazzjoni, kif għandhom ukoll il-persuni li jixtiequ jkunu jafu min huma s-sidien benefiċjarji li potenzjalment jistgħu jiffirmaw kuntratt magħhom (36). Fir-rigward tal-premessa 42 tal-imsemmija direttiva, din tipprovdi li l-interess leġittimu ma għandux ikun limitat għal “proċedimenti amministrattivi jew legali pendenti” u għandu jippermetti “li jittieħed kont tal-ħidma preventiva fil-qasam tal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus, il-finanzjament tal-ġlieda kontra t-terroriżmu u r-reati predikati assoċjati mwettqa mill-organizzazzjonijiet nongovernattivi u l-ġurnalisti investigattivi, meta dan ikun xieraq”.
67.      Għalhekk, meta persuna tkun tixtieq taċċedi għal informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji ta’ trusts, hija trid turi l-interess leġittimu tagħha fir-rigward tal-objettiv tal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu. Tali interpretazzjoni hija konformi mar-rispett tad-drittijiet protetti mill-Artikoli 7 u 8 tal-Karta.
68.      Barra minn hekk, peress li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni hija direttiva, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet li d-dispożizzjonijiet tad-direttivi huma ta’ natura relattivament ġenerali, peress li għandhom japplikaw għal numru kbir ta’ sitwazzjonijiet varji li jistgħu jippreżentaw ruħhom fl-Istati Membri kollha u li huwa loġiku li jinkludu regoli li jħallu lill-Istati Membri marġni ta’ diskrezzjoni li huwa neċessarju sabiex jiġu definiti l-miżuri ta’ traspożizzjoni li jistgħu jiġu adattati għas-sitwazzjonijiet differenti li jistgħu jinħolqu (37). Hija żżid li huma l-Istati Membri li għandhom l-obbligu li, fit-traspożizzjoni tad-direttivi, jaraw li jibbażaw ruħhom fuq interpretazzjoni ta’ dawn tal-aħħar li tippermetti li jiġi assigurat bilanċ ġust bejn id-diversi drittijiet fundamentali protetti mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni (38). Għalhekk, li l-Istati Membri jitħallew jiddefinixxu l-interess leġittimu mingħajr ma jiddefinixxu l-limiti tiegħu fid-Direttiva 2015/849 ma jħallihomx marġni sħiħ ta’ evalwazzjoni: iridu jqisu l-objettiv tal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu (39).
69.      L-obbligu ta’ interpretazzjoni konformi ma’ dan l-għan huwa impost ukoll fuq l-Istati Membri fil-kuntest tat-traspożizzjoni tad-Direttiva 2015/849. Fihom infushom, it-termini tad-definizzjoni adottata mil-leġiżlazzjoni Taljana ma jidhirlix li joħolqu diffikultà f’dan ir-rigward peress li l-aċċess għall-informazzjoni huwa permess lill-individwi, inklużi dawk li għandhom interess mifrux, li għandhom interess ġuridiku rilevanti u distint, meta jkun neċessarju li jkunu jafu s-sidien benefiċjarji sabiex jiġi ppreservat jew imħares interess li jikkorrispondi għal sitwazzjoni legalment protetta, jekk dawn l-individwi jkollhom provi konkreti u dokumentati li s-sid benefiċjarju u s-sid legali huma persuni distinti, filwaqt li jiġi ppreċiżat li l-interess għandu jkun dirett, konkret u attwali u, għall-entitajiet li jirrappreżentaw interessi mifruxa, ma jikkoinċidux mal-interess ta’ persuni li jaqgħu fil-kategorija rrappreżentata (40). Din id-definizzjoni, li tipprova tippreċiża l-kunċett ta’ “interess leġittimu”, tħalli marġni ta’ evalwazzjoni lill-awtoritajiet li għandhom japplikawha każ b’każ.
70.      Madankollu, dawn l-awtoritajiet lanqas ma għandhom libertà totali fl-evalwazzjoni tal-interess leġittimu invokat mill-persuna li tixtieq taċċedi għall-informazzjoni. Fil-fatt, hija ġurisprudenza stabbilita li, fl-implementazzjoni tal-miżuri ta’ traspożizzjoni tad-direttivi, l-awtoritajiet u l-qrati tal-Istati Membri għandhom mhux biss għandhom jinterpretaw id-dritt nazzjonali tagħhom b’mod konformi mad-direttivi, iżda għandhom ukoll jiżguraw li ma jibbażawx ruħhom fuq interpretazzjoni tagħhom li tkun f’kunflitt mad-drittijiet fundamentali protetti mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni jew mal-prinċipji ġenerali l-oħra rrikonoxxuti fid-dritt tal-Unjoni (41). Għalhekk, dawn l-awtoritajiet għandhom jadottaw interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “interess leġittimu” li tiżgura bilanċ ġust bejn l-objettiv tal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu u d-drittijiet protetti mill-Artikoli 7 u 8 tal-Karta. Għaldaqstant, huma ma jistgħux jiċħdu sistematikament l-aċċess għall-informazzjoni u lanqas, għall-kuntrarju, ma jistgħu dejjem jilqgħu t-talbiet għal aċċess.
71.      Fi kwalunkwe każ, infakkar li, fil-qasam tal-protezzjoni tad-data personali, dwar il-kundizzjoni li l-interessi jew il-libertajiet u d-drittijiet fundamentali tas-suġġett tad-data ma jipprevalixxux fuq l-interess leġittimu tal-kontrollur jew ta’ terz, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li din timplika bbilanċjar bejn id-drittijiet u l-interessi opposti inkwistjoni li jkun jiddependi, bħala prinċipju, fuq iċ-ċirkustanzi konkreti tal-każ partikolari u li, konsegwentement, hija l-qorti tar-rinviju li għandha twettaq dan l-ibbilanċjar billi tieħu inkunsiderazzjoni dawn iċ-ċirkustanzi speċifiċi (42). Dan ir-rekwiżit ta’ ponderazzjoni jaqa’ wkoll fuq l-awtoritajiet responsabbli mir-reġistri tas-sidien benefiċjarji.
72.      Bħala konklużjoni, inqis li l-punt (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 31(4) tad-Direttiva 2015/849, moqri fid-dawl tal-Artikoli 7, 8 u 52 tal-Karta, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti aċċess għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji ta’ arranġamenti legali simili għall-individwi, inklużi dawk li għandhom interess mifrux, li għandhom interess ġuridiku rilevanti u distint, meta jkun neċessarju li wieħed ikun jaf is-sidien benefiċjarji sabiex jiġi ppreservat jew imħares interess li jikkorrispondi għal sitwazzjoni legalment protetta, jekk dawn l-individwi jkollhom provi konkreti u dokumentati li s-sid benefiċjarju u s-sid ġuridiku huma persuni distinti, u din il-leġiżlazzjoni teżiġi wkoll li l-interess għandu jkun dirett, konkret u attwali u, għall-entitajiet li jirrappreżentaw interessi mifruxa, ma jikkoinċidix mal-interess tal-persuni li jaqgħu fil-kategorija rrappreżentata.
D.      Fuq it-tieni domanda fil-Kawża C‑684/24
73.      Permezz ta’ din id-domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 31(7)(a) tad-Direttiva 2015/849, moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta, jistax jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tagħti lil korp amministrattiv mhux ġudizzjarju s-setgħa li jiddeċiedi dwar l-iżvelar tad-data dwar is-sid benefiċjarju, filwaqt li jipprevedi rikors ġudizzjarju sussegwenti għal dan l-iżvelar.
74.      L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 31(7a) tad-Direttiva 2015/849 jindika li l-Istati Membri jistgħu jiddefinixxu ċirkustanzi eċċezzjonali li fihom l-aċċess għall-informazzjoni dwar is-sid benefiċjarju, minn ċerti kategoriji ta’ applikanti (43), jesponi lil dan tal-aħħar għal riskju sproporzjonat, li jiġġustifika deroga każ b’każ mill-aċċess għal din l-informazzjoni kollha jew għal parti minnha. Din id-direttiva żżid li din id-deroga għandha tingħata abbażi ta’ evalwazzjoni ddettaljata tan-natura eċċezzjonali taċ-ċirkustanzi. Hija tispeċifika li huma ggarantiti d-dritt għal rieżami amministrattiv tad-deċiżjoni ta’ deroga u d-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv.
75.      Ir-rikorrenti jqisu li d-dritt Taljan li jipprevedi l-evalwazzjoni taċ-ċirkustanzi eċċezzjonali magħmula mill-Kamra tal-Kummerċ territorjalment kompetenti, mingħajr rikors ġudizzjarju qabel l-iżvelar tal-informazzjoni, jikser id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 31(7a) tad-Direttiva 2015/849.
76.      Nixtieq infakkar, minn naħa, li s-sid benefiċjarju għandu jiġi informat bid-drittijiet tiegħu fir-rigward tal-protezzjoni tad-data personali (44). Min-naħa l-oħra, id-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv protett mill-Artikolu 47 tal-Karta ma jimponix li deċiżjoni bħal dik li jiġi evalwat jekk sid benefiċjarju jissodisfax il-kundizzjonijiet li jippermettu li jibbenefika minn deroga mill-aċċess għall-informazzjoni li tikkonċernah tittieħed minn korp ġudizzjarju. Min-naħa l-oħra, dan l-artikolu jirrikjedi li d-deċiżjoni ta’ awtorità li hija stess ma tissodisfax il-kundizzjonijiet imposti minn dan l-Artikolu 47 tkun suġġetta għal rieżami sussegwenti minn korp ġudizzjarju li jkollu, fost l-oħrajn, ġurisdizzjoni biex jikkunsidra l-kwistjonijiet rilevanti kollha (45). Barra minn hekk, hija ġurisprudenza stabbilita li l-qorti nazzjonali adita b’tilwima rregolata mid-dritt tal-Unjoni għandha tkun tista’ tagħti miżuri provviżorji sabiex tiġi żgurata l-effettività sħiħa tad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tingħata fuq l-eżistenza tad-drittijiet invokati skont id-dritt tal-Unjoni (46). Huwa fid-dawl ta’ dawn il-prinċipji li għandu jiġi interpretat l-Artikolu 31(7a) tad-Direttiva 2015/849.
77.      Fl-ewwel lok, għandu jiġi kkunsidrat l-għan tal-analiżi “każ b’każ” prevista minn dan it-test, jiġifieri analiżi tad-deroga mitluba mis-sid benefiċjarju, b’mod ġenerali jew ad hoc, jew analiżi tat-talba għal aċċess għall-informazzjoni tiegħu.
78.      L-ewwel nett, il-qari letterali tal-frażi “[l]-Istati Membri jistgħu jipprovdu għal eżenzjoni minn tali aċċess għall-informazzjoni kollha jew parti minnha fuq is-sjieda benefiċjarja fuq bażi ta’ każ b’każ” iħalli dubju bejn id-diversi possibbiltajiet. Madankollu, il-kontenut tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 31(7a) tad-Direttiva 2015/849, li fih tiddaħħal din il-parti tas-sentenza, huwa ta’ natura li jiċċara n-natura tal-għażla magħmula mil-leġiżlatur tal-Unjoni. Tabilħaqq, dan il-paragrafu jirreferi biss għad-deroga għall-benefiċċju tas-sid benefiċjarju: ċirkustanzi eċċezzjonali li jippermettu li tingħata d-deroga; evalwazzjoni ddettaljata tan-natura eċċezzjonali ta’ dawn iċ-ċirkustanzi; id-dritt li jinkiseb rieżami amministrattiv tad-deċiżjoni ta’ deroga. L-istess japplika fis-subparagrafi l-oħra ta’ dan il-paragrafu 7a. Għaldaqstant, inqis li l-kwistjoni tal-aċċess għall-informazzjoni u l-protezzjoni ġudizzjarja effettiva tad-drittijiet tal-applikant li jiġi miċħud aċċess ma hijiex ittrattata fl-imsemmi paragrafu 7a (47), li ma jfissirx li dan l-applikant ma għandux dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv fl-istat attwali tad-dritt (48).
79.      It-tieni, il-kwistjoni hija jekk l-evalwazzjoni każ b’każ taċ-ċirkustanzi eċċezzjonali tirrigwardax kull sid benefiċjarju, irrispettivament minn jekk saritx talba għall-aċċess jew le, jew jekk tirrigwardax kull talba għal aċċess għall-informazzjoni tiegħu skont l-applikant. Kif indikat il-Kummissjoni waqt is-seduta, id-deroga li tikkonċerna lill-minorenni jew lill-persuni milquta minn inkapaċità ma tistax tiġi evalwata b’mod differenti skont l-applikant għal aċċess. Minn dan niddeduċi li l-evalwazzjoni każ b’każ tikkonċerna r-riskji mġarrba mis-sid benefiċjarju b’mod ġenerali u mhux fir-rigward tal-persuna li titlob l-aċċess.
80.      Fit-tieni lok, din il-konklużjoni hija kkonfermata mill-mod kif id-drittijiet fundamentali tas-sid benefiċjarju jistgħu jiġu protetti fil-kuntest tar-rimedju ġudizzjarju effettiv tiegħu kontra deċiżjoni li tirrifjuta li tagħtih deroga. Fil-fatt, għalkemm l-eżami każ b’każ jirrigwarda l-persuna tas-sid benefiċjarju, ir-rikors ġudizzjarju ta’ dan tal-aħħar kontra tali deċiżjoni ta’ rifjut ta’ deroga jista’ jkun is-suġġett ta’ miżuri provviżorji li jippermettu li tiġi ggarantita l-assenza ta’ komunikazzjoni tal-informazzjoni li tikkonċernah matul il-proċedura. Barra minn hekk, anki jekk ma jiġux ordnati miżuri provviżorji, ma huwiex ċert li ser jintalab aċċess matul il-proċedura ġudizzjarja. Minbarra dan, kieku applikant kellu jikkontesta ċ-ċaħda tal-aċċess, il-proċedura tista’ sseħħ mingħajr ma jiġi avżat is-sid benefiċjarju peress li din tkun tirrigwarda biss il-punt dwar jekk dan l-applikant jissodisfax il-kundizzjonijiet sabiex jaċċeddi għall-informazzjoni, u l-assenza ta’ deroga, jekk ikun il-każ, tkun ġiet deċiża b’mod ieħor.
81.      Min-naħa l-oħra, kieku l-eżami każ b’każ kellu jirrigwarda r-riskju mġarrab minħabba talba għal aċċess partikolari, inqis li l-azzjoni ġudizzjarja eżerċitata jew mis-sid benefiċjarju jew mill-applikant ma tistax, a priori, tirrikonċilja l-interessi kunfliġġenti inkwistjoni. Fil-fatt, jekk in-natura proporzjonata tkun is-suġġett ta’ evalwazzjoni fil-kuntest ta’ talba konkreta għal aċċess, kemm il-benefiċjarju effettiv kif ukoll il-persuna li titlob l-aċċess għandhom ikunu jistgħu jargumentaw dwar din in-natura proporzjonata, li teħtieġ li tkun magħrufa l-identità tal-parti l-oħra u r-riskji jew l-interess leġittimu li hija tinvoka, skont il-każ, mingħajr ma l-miżuri provviżorji ta’ sospensjoni tal-aċċess ikunu jistgħu jikkumpensaw għal dan l-inkonvenjent peress li l-iżvelar tal-identitajiet tas-sid benefiċjarju u tal-persuna li titlob l-aċċess ikun seħħ fil-kuntest tal-proċedura. Għaldaqstant, jidhirli li huma mminati diversi għanijiet tad-Direttiva 2015/849. Minn naħa, is-sid benefiċjarju jkun informat bit-talba għal aċċess, għall-kuntrarju ta’ dak li huwa rrakkomandat mill-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 30(6)
ta’ din id-direttiva, sabiex l-applikant jiġi mħares minn pressjoni jew ritaljazzjoni possibbli mis-sid benefiċjarju (49). Min-naħa l-oħra, l-identità tas-sid benefiċjarju tiġi żvelata, filwaqt li, fi tmiem il-proċedura, jista’ jingħatalu l-benefiċċju tad-deroga.
82.      Waqt is-seduta, il-Kummissjoni esponiet li hija biss il-leġiżlazzjoni Taljana li tipprevedi li s-sid benefiċjarju jiġi informat minn qabel dwar min indika li huwa suġġett għaċ-ċirkustanzi eċċezzjonali li jippermettu deroga, sabiex dan ikun jista’ jippreżenta oppożizzjoni motivata. Il-Kamra tal-Kummerċ territorjalment kompetenti għandha l-kompetenza sabiex tevalwa dawn iċ-ċirkustanzi eċċezzjonali billi tieħu inkunsiderazzjoni l-prinċipju ta’ proporzjonalità bejn ir-riskju invokat u l-interess għall-aċċess (50).
83.      Minn dak li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li, għalkemm huwa possibbli li korp mhux ġudizzjarju, bħal kamra tal-kummerċ, jingħata s-setgħa li jevalwa ċ-ċirkustanzi eċċezzjonali li jistgħu jkunu l-bażi ta’ deroga mill-aċċess għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji, dan huwa biss bil-kundizzjoni li jiġi previst rimedju ġudizzjarju effettiv, anki wara d-deċiżjoni ta’ dan il-korp, għas-sid benefiċjarju, fil-każ ta’ ċaħda tat-talba tiegħu għal deroga, li tinkludi l-possibbiltà, jekk ikun il-każ, li jiġu ppreżervati d-drittijiet ta’ dan is-sid benefiċjarju matul il-proċedura, inkluż permezz ta’ miżuri provviżorji. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika li l-leġiżlazzjoni Taljana, li tippermetti lill-Kamra tal-Kummerċ territorjalment kompetenti tiddeċiedi fl-istess deċiżjoni l-kwistjonijiet dwar l-evalwazzjoni tar-riskji involuti u l-interess tal-aċċess, toffri dawn il-garanziji proċedurali lis-sid benefiċjarju. Iktar ’il fuq esponejt għaliex jidhirli li l-għażla adottata mil-leġiżlatur Taljan toħloq diffikultajiet f’dan ir-rigward.
84.      Konsegwentement, nipproponi li r-risposta lill-qorti tar-rinviju għandha tkun li l-Artikolu 31(7a) tad-Direttiva 2015/849, moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tagħti lil korp mhux ġudizzjarju l-kompetenza sabiex jevalwa jekk humiex issodisfatti l-kundizzjonijiet neċessarji għall-għoti ta’ deroga mill-aċċess għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji ta’ arranġamenti legali simili, bil-kundizzjoni li l-proċedura ġudizzjarja sussegwenti għad-deċiżjoni ta’ dan il-korp tinkludi l-possibbiltà, jekk ikun il-każ, li jiġu ppreżervati d-drittijiet ta’ dawn is-sidien benefiċjarji matul il-proċedura, inkluż permezz ta’ miżuri provviżorji.
V.      Konklużjoni
85.      Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ’il fuq, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mill-Consiglio di Stato (il-Kunsill tal-Istat, l-Italja) kif ġej:
1)      L-eżami tad-domandi preliminari ma żvela ebda element ta’ natura li jaffettwa l-validità tal-Artikolu 31(1) u (2) u tal-punt (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 31(4) tad-Direttiva (UE) 2015/849 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Mejju 2015 dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu, li temenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u li tħassar id-Direttiva 2005/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva tal-Kummissjoni 2006/70/KE, kif emendata bid-Direttiva (UE) 2018/843 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑30 ta’ Mejju 2018.
2)      L-Artikolu 31(1), (2) u (10) tad-Direttiva 2015/849, kif emendata bid-Direttiva 2018/843,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tinkludi, fost l-arranġamenti legali simili għat-trusts, il-mandati fiduċjarji tal-kumpanniji fiduċjarji bħala tipi ta’ operazzjonijiet ekonomiċi-legali, evalwati skont il-karatteristiċi essenzjali tagħhom, jekk l-istruttura u l-funzjonijiet iwasslu għall-investiment tal-assi f’isem ħaddieħor. Il-fatt li l-mandati fiduċjarji tal-kumpanniji fiduċjarji huma suġġetti għal obbligi u għal superviżjoni mill-awtoritajiet nazzjonali huwa irrilevanti f’dan ir-rigward.
3)      Il-punt (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 31(4) tad-Direttiva 2015/849, kif emendata bid-Direttiva 2018/843, moqri fid-dawl tal-Artikoli 7, 8 u 52 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti aċċess għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji ta’ arranġamenti legali simili għat-trusts għall-individwi, inklużi dawk li għandhom interess mifrux, li għandhom interess ġuridiku rilevanti u distint, meta jkun neċessarju li wieħed ikun jaf dawn is-sidien benefiċjarji sabiex jiġi ppreservat jew imħares interess li jikkorrispondi għal sitwazzjoni legalment protetta, jekk dawn l-individwi jkollhom provi konkreti u dokumentati li s-sid benefiċjarju u s-sid ġuridiku huma persuni distinti, u din il-leġiżlazzjoni teżiġi wkoll li l-interess għandu jkun dirett, konkret u attwali u, għall-entitajiet li jirrappreżentaw interessi mifruxa, ma jikkoinċidix mal-interess tal-persuni li jaqgħu fil-kategorija rrappreżentata.
4)      L-Artikolu 31(7a) tad-Direttiva 2015/849, kif emendata bid-Direttiva 2018/843, moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tagħti lil korp mhux ġudizzjarju l-kompetenza sabiex jevalwa jekk humiex issodisfatti l-kundizzjonijiet neċessarji għall-għoti ta’ deroga mill-aċċess għall-informazzjoni dwar is-sidien benefiċjarji ta’ arranġamenti legali simili għat-trusts, bil-kundizzjoni li l-proċedura ġudizzjarja sussegwenti għad-deċiżjoni ta’ dan il-korp tinkludi l-possibbiltà, jekk ikun il-każ, li jiġu ppreżervati d-drittijiet ta’ dawn is-sidien benefiċjarji matul il-proċedura, inkluż permezz ta’ miżuri provviżorji.
1      Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2      Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Mejju 2015 dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu, li temenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u li tħassar id-Direttiva 2005/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva tal-Kummissjoni 2006/70/KE (ĠU 2015, L 141, p. 73, rettifika fil-ĠU L, 2024/90601, p. 1).
3      ĠU 2018, L 156, p. 43.
4      Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (ĠU 2016, L 119, p. 1, rettifika fil-ĠU 2018, L 127, p. 2).
5      Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ pieni kriminali, u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li tħassar id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/977/ĠAI (ĠU 2016, L 119, p. 89).
6      GURI Nru 290, tal‑14 ta’ Diċembru 2015, p. 5.
7      GURI Nru 121, tal‑25 ta’ Mejju 2022, p. 1.
8      Iffirmata f’Ruma fl‑4 ta’ Novembru 1950.
9      C‑37/20 u C‑601/20, iktar ’il quddiem is-“sentenza Luxembourg Business Registers”, EU:C:2022:912.
10      Ara d-Digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat‑2 ta’ Settembru 2025, Across Fiduciaria et. (C‑684/24 u C‑685/24, EU:C:2025:727).
11      Ara s-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2015, Schrems (C‑362/14, EU:C:2015:650, punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata).
12      Ara s-sentenza tat‑22 ta’ Novembru 2018, Swedish Match (C‑151/17, EU:C:2018:938, punt 71 u l-ġurisprudenza ċċitata).
13      Ara l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2015/849.
14      Ara s-sentenza tat‑22 ta’ Novembru 2018, Swedish Match (C‑151/17, EU:C:2018:938, punt 71 u l-ġurisprudenza ċċitata).
15      Ara s-sentenza tat‑18 ta’ Jannar 1984, Ekro (327/82, EU:C:1984:11, punt 11).
16      Ara l-premessa 17 tad-Direttiva 2015/849.
17      Ara l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 31(10) tad-Direttiva 2015/849.
18      Ara t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 31(10) tad-Direttiva 2015/849.
19      Ara l-lista ta’ trusts u arranġamenti legali simili rregolati taħt il-liġi tal-Istati Membri kif notifikati lill-Kummissjoni (ĠU 2019, C 360, p. 28). Ara wkoll it-tieni lista, li tħassar u tissostitwixxi l-ewwel lista, jiġifieri l-lista ta’ trusts u arranġamenti legali simili regolati taħt il-liġi tal-Istati Membri kif notifikati lill-Kummissjoni (ĠU 2020, C 136, p. 5).
20      Ara r-Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u
lill-Kunsill li jivvaluta jekk l-Istati Membri debitament identifikawx it-trusts u l-arranġamenti ġuridiċi kollha rregolati permezz tal-liġijiet tagħhom u jekk dawn kinux soġġetti għall obbligi tad-Direttiva (UE) 2015/849 (COM(2020) 560 final), p. 3.
21      Din kienet l-Artikolu 1(15)(c) tad-Direttiva 2018/843 li emenda l-punt (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 30(5) tad-Direttiva 2015/849 fil-verżjoni inizjali tiegħu.
22      Ara s-sentenza Luxembourg Business Registers (punt 44 u l-ġurisprudenza ċċitata).
23      Ara s-sentenza Luxembourg Business Registers (punt 46).
24      Ara s-sentenza Luxembourg Business Registers (punti 47 sa 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
25      Ara s-sentenza Luxembourg Business Registers (punti 50 sa 54).
26      Ara s-sentenza Luxembourg Business Registers (punti 55 sa 59 u l-ġurisprudenza ċċitata).
27      Ara s-sentenza Luxembourg Business Registers (punt 67).
28      Ara s-sentenza Luxembourg Business Registers (punti 71 u 72).
29      Ara s-sentenza Luxembourg Business Registers (punti 81 u 82).
30      Ara s-sentenza Luxembourg Business Registers (punti 83 sa 85).
31      Ara s-sentenza Luxembourg Business Registers (punti 65 u 82).
32      Ara t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(4) tad-Direttiva 2015/849.
33      Ara s-sentenza tat‑3 ta’ Ġunju 2025, Kinsa (C‑460/23, EU:C:2025:392, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).
34      Ara s-sentenza Luxembourg Business Registers (punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata).
35      Ara s-sentenza Luxembourg Business Registers (punti 58 u 59 u l-ġurisprudenza ċċitata).
36      Ara s-sentenza Luxembourg Business Registers (punt 74).
37      Ara s-sentenza tad‑29 ta’ Jannar 2008, Promusicae (C‑275/06, EU:C:2008:54, punt 67).
38      Ara s-sentenza tad‑29 ta’ Jannar 2008, Promusicae (C‑275/06, EU:C:2008:54, punt 68).
39      Ara l-Artikolu 41(2) tad-Direttiva 2015/849 li jipprovdi li “[i]d-data personali għandha tiġi proċessata mill-entitajiet marbutin b’obbligu abbażi ta’ din id-Direttiva biss għall-finijiet tal-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu kif imsemmi fl-Artikolu 1 u ma għandhiex tiġi pproċessata ulterjorment b’mod li ma jkunx kompatibbli ma’ dawk il-finijiet. L-ipproċessar tad-data personali abbażi ta’ din id-Direttiva għal kwalunkwe fini ieħor bħal finijiet kummerċjali, għandu jkun projbit”. Ara wkoll il-premessa 14 ta’ din id-direttiva.
40      Ara l-Artikolu 21(4)(da) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2007.
41      Ara s-sentenza tat‑3 ta’ Ġunju 2025, Kinsa (C‑460/23, EU:C:2025:392, punt 69 u l-ġurisprudenza ċċitata).
42      Ara s-sentenza tat‑12 ta’ Settembru 2024, HTB Neunte Immobilien Portfolio et Ökorenta Neue Energien Ökostabil IV (C‑17/22 u C‑18/22, EU:C:2024:738, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata).
43      L-ewwel subparagrafu ta’ dan il-paragrafu 7a jagħmel riferiment għall-punti (b), (c) u (d) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 31(4) tad-Direttiva 2015/849, li jsemmu l-entitajiet marbutin b’obbligu ta’ diliġenza fir-rigward tal-klijenti tagħhom, il-persuni li jistgħu juru interess leġittimu, kif ukoll kull persuna fiżika jew ġuridika li tressaq talba bil-miktub dwar trust jew arranġament legali simili li għandha jew tipposjedi sehem ta’ kontroll f’kumpannija jew f’entità ġuridika oħra minbarra dawk imsemmija fl-Artikolu 30(1) ta’ din id-direttiva permezz ta’ sjieda diretta jew indiretta, b’mod partikolari permezz ta’ azzjonijiet bearer jew permezz ta’ kontroll permezz ta’ mezzi oħra.
44      Ara l-premessa 38 tad-Direttiva 2018/843.
45      Ara s-sentenza tal‑14 ta’ Mejju 2020, Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Dél-alföldi Regionális Igazgatóság (C‑924/19 PPU u C‑925/19 PPU, EU:C:2020:367, punt 128 u l-ġurisprudenza ċċitata).
46      Ara s-sentenzi tad‑19 ta’ Ġunju 1990, Factortame et (C‑213/89, EU:C:1990:257, punt 21), u tat-3
ta’ Lulju 2025, Ati-19 (C‑605/23, EU:C:2025:513, punt 44 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara, b’analoġija, f’każ ta’ miżuri provviżorji sabiex jiġi evitat it-tniġġis, is-sentenza tal‑15 ta’ Jannar 2013, Križan et (C‑416/10, EU:C:2013:8, punt 109).
47      Nirrileva li din il-kwistjoni tal-possibbiltà li l-applikant għal aċċess jikkontesta ċaħda jew revoka ta’ aċċess hija ttrattata b’mod espliċitu fl-Artikolu 13(9) tad-Direttiva (UE) 2024/1640 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal‑31 ta’ Mejju 2024, dwar il-mekkaniżmi li għandhom jiġu stabbiliti mill-Istati Membri għall-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu, li temenda d-Direttiva (UE) 2019/1937, u li temenda u tħassar id-Direttiva (UE) 2015/849 (ĠU L 2024/1640).
48      Minbarra l-protezzjoni mogħtija mill-Artikolu 47 tal-Karta, ara l-premessa 42 tad-Direttiva 2018/843.
49      Il-premessa 38 tad-Direttiva 2018/843 tipprevedi biss li, biex jiġi evitat l-abbuż mill-informazzjoni li tinsab fir-reġistri u biex id-drittijiet tas-sidien benefiċjarji jiġu bbilanċjati, l-Istati Membri jistgħu jqisu li jkun xieraq li jagħmlu l-informazzjoni dwar il-persuna li tkun qiegħda tagħmel it-talba kif ukoll il-bażi legali għat-talba tagħha disponibbli għas-sid benefiċjarju.
50      Ara l-Artikolu 7(2) u (3) tad-Digriet Ministerjali Nru 55/2022 kif ukoll, b’riferiment, l-Artikolu 21(4)(da) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2007.