POSTANOWIENIE SĄDU (pierwsza izba)
z dnia 8 czerwca 2018 r.(*)
Służba publiczna – Zatrudnienie – Ogłoszenie o konkursie – Konkurs otwarty EPSO/AD 177/10‑ECO2013 – Ocena znajomości języka podstawowego – Decyzja o nieumieszczeniu nazwiska skarżącego na liście rezerwy kadrowej – Oczywisty brak właściwości – Skarga prawnie oczywiście bezzasadna
W sprawie T‑590/16
Michał Spychalski, zamieszkały w Warszawie (Polska), reprezentowany przez A. Żołyniak, adwokat,
strona skarżąca,
przeciwko
Komisji Europejskiej, reprezentowanej przez K. Herrmann oraz G. Gattinarę, działających w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
mającej za przedmiot żądanie oparte na art. 270 TFUE i zmierzające, po pierwsze, do stwierdzenia nieważności decyzji komisji konkursowej konkursu otwartego EPSO/AD 177/10‑ECO2013, zorganizowanego przez Europejski Urząd Doboru Kadr (EPSO), o odmowie umieszczenia nazwiska skarżącego na liście rezerwy kadrowej oraz, po drugie, do zobowiązania organu powołującego do uzupełnienia listy rezerwy kadrowej utworzonej na podstawie rozpatrywanego konkursu otwartego o nazwisko skarżącego z zastrzeżeniem zrównania terminu ważności uzupełnienia z terminem ważności listy,
SĄD (pierwsza izba),
w składzie: I. Pelikánová, prezes, V. Valančius i U. Öberg (sprawozdawca), sędziowie,
sekretarz: E. Coulon,
wydaje następujące
Postanowienie
Okoliczności powstania sporu
1        Skarżący, Michał Spychalski, zgłosił swoją kandydaturę w konkursie otwartym EPSO/AD 177/10, zorganizowanym w listopadzie 2013 r. przez Europejski Urząd Doboru Kadr (EPSO) w celu utworzenia listy rezerwy kadrowej administratorów w grupie zaszeregowania AD 5, między innymi w dziedzinie ekonomii (ECO2013) (zwanym dalej „konkursem”).
2        Decyzją z dnia 27 maja 2014 r. (zwaną dalej „pierwotną decyzją”) komisja konkursowa poinformowała skarżącego, że jego nazwisko nie zostało umieszczone na liście rezerwy kadrowej konkursu z powodu braku uzyskania wymaganego minimum oceny zintegrowanej, a w szczególności braku uzyskania wymaganej minimalnej liczby punktów za znajomość języka podstawowego, czyli języka polskiego.
3        W dniu 1 czerwca 2014 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie pierwotnej decyzji. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia 29 kwietnia 2015 r.
4        W dniu 28 lipca 2015 r. skarżący wniósł zażalenie na mocy art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej na pierwotną decyzję, utrzymaną w mocy decyzją z dnia 29 kwietnia 2015 r.
5        W dniu 16 grudnia 2015 r. organ powołujący oddalił zażalenie skarżącego jako bezzasadne. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 25 stycznia 2016 r.
Przebieg postępowania i żądania stron
6        W dniu 21 kwietnia 2016 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy prawnej na podstawie art. 110 regulaminu postępowania przed Sądem do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2016 r. prezes Sądu do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej uwzględnił ten wniosek.
7        Pismem złożonym w dniu 1 sierpnia 2016 r. do Sądu do spraw Służby Publicznej skarżący wniósł rozpatrywaną skargę, która została zarejestrowana pod sygnaturą F‑20/16.
8        Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2016/1192 z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie przekazania Sądowi właściwości do rozpoznawania w pierwszej instancji sporów między Unią Europejską a jej pracownikami (Dz.U. 2016, L 200, s. 137) niniejsza sprawa została przekazana sekretariatowi Sądu w stanie, w jakim znajdowała się w dniu 31 sierpnia 2016 r. Została ona zarejestrowana pod sygnaturą T‑590/16 i przydzielona pierwszej izbie.
9        W dniu 27 stycznia 2017 r. Komisja Europejska złożyła odpowiedź na skargę.
10      W dniu 27 marca 2017 r. skarżący złożył replikę.
11      W dniu 15 maja 2017 r. Komisja złożyła duplikę.
12      Na wniosek sędziego sprawozdawcy Sąd (pierwsza izba) w ramach środków organizacji postępowania przewidzianych w art. 89 swojego regulaminu postępowania zadał stronom pytanie na piśmie. Strony udzieliły odpowiedzi w wyznaczonym terminie.
13      Z udzielonych przez strony pisemnych odpowiedzi na środki organizacji postępowania wynika, że skarżący zmierzał do zakwestionowania decyzji komisji konkursowej z dnia 29 kwietnia 2015 r. utrzymującej w mocy, po ponownym rozpatrzeniu, pierwotną decyzję (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”).
14      Skarżący wnosi do Sądu o:
–        stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
–        zobowiązanie organu powołującego do uzupełnienia listy rezerwy kadrowej utworzonej na podstawie rozpatrywanego konkursu otwartego poprzez umieszczenie nazwiska skarżącego z zastrzeżeniem zrównania terminu ważności uzupełnienia z terminem ważności listy;
–        obciążenie Komisji kosztami postępowania.
15      Komisja wnosi do Sądu o:
–        oddalenie skargi;
–        obciążenie skarżącego kosztami postępowania.
Co do prawa
16      Zgodnie z art. 126 regulaminu postępowania przed Sądem, jeżeli Sąd jest oczywiście niewłaściwy do rozpoznania skargi lub jeżeli skarga jest oczywiście niedopuszczalna albo prawnie oczywiście bezzasadna, Sąd może, na wniosek sędziego sprawozdawcy, w każdej chwili orzec postanowieniem z uzasadnieniem, bez dalszych czynności procesowych.
17      W niniejszym przypadku Sąd, uznając, że po zapoznaniu się z aktami sprawy ma wystarczającą wiedzę, postanawia orzec bez dalszych czynności procesowych.
18      Komisja, nie podnosząc formalnie zarzutu niedopuszczalności w odrębnym piśmie na podstawie art. 130 regulaminu postępowania, powołuje się w istocie na to, że skarga powinna zostać w części odrzucona jako niedopuszczalna ze względu na podniesienie jedynego zarzutu po upływie terminu lub posiłkowo oddalona jako bezzasadna, a w pozostałym zakresie odrzucona ze względu na brak właściwości Sądu do zobowiązywania instytucji administracyjnych Unii Europejskiej do podjęcia konkretnych działań w ramach skargi wniesionej w celu uzyskania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
19      W odniesieniu do żądania stwierdzenia nieważności należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sąd Unii ma prawo ocenić, biorąc pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy, czy prawidłowe administrowanie wymiarem sprawiedliwości uzasadnia oddalenie skargi co do istoty bez uprzedniego orzekania w przedmiocie dopuszczalności skargi (zob. podobnie wyroki: z dnia 26 lutego 2002 r., Rada/Boehringer, C‑23/00 P, EU:C:2002:118, pkt 51, 52; z dnia 23 marca 2004 r., Francja/Komisja, C‑233/02, EU:C:2004:173, pkt 26).
20      W tych okolicznościach należy zbadać najpierw podniesiony przez skarżącego zarzut co do istoty sprawy bez konieczności uprzedniego orzekania w przedmiocie podniesionego przez Komisję zarzutu niedopuszczalności, ponieważ skarga ze względów przedstawionych poniżej jest oczywiście bezzasadna.
21      W chwili publikacji ogłoszenia o konkursie otwartym EPSO/AD 177/10 (zwanego dalej „ogłoszeniem o konkursie”), w dniu 16 marca 2010 r., konkursy otwarte były uregulowane postanowieniami przewodnika dotyczącego konkursów otwartych z dnia 9 marca 2010 r. (Dz.U. 2010, C 57, s. 1, zwanego dalej „przewodnikiem z 2010 r.”).
22      W dniu 23 lipca 2010 r. pierwszym sprostowaniem do ogłoszenia o konkursie (Dz.U. 2010, C 201, s. 1) zmieniono pkt 4, opatrzony nagłówkiem „Punktacja”, tytułu V ogłoszenia o konkursie.
23      W dniu 21 marca 2013 r. drugim sprostowaniem do ogłoszenia o konkursie (Dz.U. 2013, C 82, s. 1) wprowadzono między innymi zmianę w pkt 2.3, opatrzonym nagłówkiem „Znajomość języków”, tytułu III, zmianę w tytule IV, opatrzonym nagłówkiem „Testy wstępne”, a także zmianę w pkt 1, opatrzonym nagłówkiem „Kandydat zostanie dopuszczony do oceny zintegrowanej”, i w pkt 2, opatrzonym nagłówkiem „Ocena zintegrowana”, tytułu V ogłoszenia o konkursie.
24      W sprostowaniu z dnia 21 marca 2013 r. zastąpiono również odesłanie do przewodnika z 2010 r. odesłaniem do przewodnika dotyczącego konkursów otwartych z dnia 7 września 2012 r. (Dz.U. 2012, C 270, s. 1, zwanego dalej „przewodnikiem z 2012 r.”), którego pkt 4.2 uszczegóławiał sposób przeprowadzania testów wstępnych, a pkt 5.3 uszczegóławiał sposób przeprowadzania oceny zintegrowanej.
25      Na poparcie skargi skarżący podnosi jeden tylko zarzut, dotyczący braku podstawy prawnej do przeprowadzania testu ze znajomości języka podstawowego w ramach oceny zintegrowanej i niezgodności postanowień ogłoszenia o konkursie – w brzmieniu zmienionym dwoma sprostowaniami, odpowiednio, w dniu 23 lipca 2010 r. i w dniu 21 marca 2013 r. – z przewodnikiem z 2012 r.
26      Skarżący utrzymuje, że przeprowadzenie testu ze znajomości języka podstawowego w ramach oceny zintegrowanej zostało przewidziane w sprostowaniu do ogłoszenia o konkursie z dnia 23 lipca 2010 r. na podstawie przewodnika z 2010 r.
27      Skarżący twierdzi, że na mocy zmian wprowadzonych przewodnikiem z 2012 r. ograniczono przedmiot weryfikacji w ramach oceny zintegrowanej do „umiejętności ogóln[ych] […] kandydatów oraz ich umiejętności specjalistyczn[ych] (związan[ych] z zakresem obowiązków)” (pkt 5.3 przewodnika z 2012 r.), a rozszerzono zestaw metod weryfikacji możliwych do zastosowania w ramach badań wstępnych o „test(‑y) sprawdzający(‑e) znajomość języka” (pkt 4.2 przewodnika z 2012 r.).
28      Skarżący podkreśla również, że w sprostowaniu z dnia 21 marca 2013 r. nie dokonano zmiany pkt 4 tytułu V ogłoszenia o konkursie, co doprowadziło do niezgodności ogłoszenia o konkursie z przewodnikiem z 2012 r.
29      Skarżący twierdzi również, że rozszerzenie w przewodniku z 2012 r. metod weryfikacji możliwych do zastosowania w ramach testów wstępnych o „test(‑y) sprawdzający(‑e) znajomość języka” wraz z ograniczeniem merytorycznego zakresu testów przeprowadzanych w ramach oceny zintegrowanej do „umiejętności ogóln[ych] kandydatów oraz ich umiejętności specjalistyczn[ych] (związan[ych] z zakresem obowiązków)” skutkowało wykluczeniem możliwości przeprowadzenia testów weryfikujących gruntowną znajomość języka podstawowego w ramach oceny zintegrowanej, tak że przeprowadzenie takiego testu jako szczegółowego warunku dopuszczenia do udziału w konkursie otwartym należy uznać za niezgodne z prawem, jako że miało ono miejsce dopiero na etapie samego konkursu.
30      Na poparcie swej argumentacji skarżący dodaje, że doskonałej znajomości jednego z języków Unii nie można uznać za umiejętność o charakterze specjalistycznym związanym z określonym zakresem obowiązków w dziedzinie ekonomii. Zdaniem skarżącego chodzi tu o warunek sine qua non efektywnego funkcjonowania w życiu zawodowym i jedno z podstawowych kryteriów, które muszą spełniać kandydaci.
31      W związku z tym skarżący kwestionuje zasadność uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim wskazano w nim pkt 2 tytułu V ogłoszenia o konkursie jako podstawę prawną przeprowadzenia testu ze znajomości języka podstawowego w ramach oceny zintegrowanej.
32      Skarżący podważa w ten sposób prawidłowość zaskarżonej decyzji, która jego zdaniem opiera się na rażącym naruszeniu postanowień przewodnika z 2012 r., polegającym na przeprowadzeniu testu mającego na celu sprawdzenie, czy skarżący spełnia warunek dopuszczenia do udziału w konkursie, na etapie oceny zintegrowanej.
33      Komisja kwestionuje argumenty skarżącego. Wyjaśnia ona przede wszystkim, że pkt 2.3 lit. a) tytułu III ogłoszenia o konkursie nie uniemożliwia sprawdzenia znajomości języka podstawowego w ramach oceny zintegrowanej. Doskonała znajomość języka podstawowego jest bowiem jednym ze szczegółowych warunków dopuszczenia do udziału w konkursie. Zgodnie z pkt 3 i 5 tytułu IV ogłoszenia o konkursie „testy wstępne” zostały przeprowadzone w języku 2 (w przypadku skarżącego po angielsku), tak że ocena doskonałej znajomości języka głównego nie może być wykluczona na etapie konkursu otwartego.
34      Komisja dodaje, że pkt 3 i 4 tytułu V ogłoszenia o konkursie nie stoją w sprzeczności z przewodnikiem z 2012 r., a w szczególności z pkt 5.3 tego przewodnika, który stanowi, że umiejętności ogólne i specjalistyczne kandydatów ocenia się za pomocą odpowiednich metod, które mogą obejmować studium przypadku i zadania sprawdzające w praktyce umiejętności językowe. Według Komisji przewodnik z 2012 r. nie stał zatem na przeszkodzie temu, by znajomość języka podstawowego była oceniana przy okazji studium przypadku w ramach oceny zintegrowanej.
35      Komisja podkreśla ponadto, że przewodniki dotyczące konkursów otwartych – choć są ramami dla konkursów otwartych – nie stanowią reguł prawnych o randze wyższej od ogłoszenia o konkursie, którego są integralną częścią.
36      Komisja przypomina wreszcie, że w pkt 3 i 4 tytułu V ogłoszenia o konkursie przewidziano, że na ocenę zintegrowaną składać się będzie studium przypadku, podczas którego będzie także sprawdzana i oceniana znajomość języka podstawowego kandydatów. Jako że numeracja punktów stosowana w przewodnikach dotyczących konkursów otwartych nie musi korelować z numeracją punktów w ogłoszeniu o konkursie, okoliczność, iż „zadania sprawdzające w praktyce umiejętności językowe”, do których odnosi się przewodnik z 2012 r. (w pkt 5.3), nie są wymienione w pkt 2 tytułu V, lecz w pkt 3 tytułu V ogłoszenia o konkursie, nie wskazuje na rozbieżność pomiędzy tymi dokumentami.
37      Komisja stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z ogłoszeniem o konkursie, który z kolei nie zawiera żadnych zasad odbiegających od przewodnika z 2012 r.
38      W świetle argumentów stron należy uznać, że skarżący dokonał oczywiście błędnej interpretacji postanowień ogłoszenia o konkursie, w brzmieniu zmienionym sprostowaniami z dnia 23 lipca 2010 r. i 21 marca 2013 r., oraz przewodnika z 2012 r.
39      Przede wszystkim jest oczywiste, że skarżący dokonuje nieprawidłowej interpretacji sprostowania z dnia 23 lipca 2010 r., twierdząc, iż „przeprowadzenie testu ze znajomości języka podstawowego jako części oceny zintegrowanej przewidziane zostało w sprostowaniu do ogłoszenia o przedmiotowym konkursie EPSO/AD 177/10 z dnia 23 lipca 2010 r. w oparciu o zapisy [przewodnika z 2010 r.]”.
40      Sprostowanie to w żaden sposób nie leży u podstaw przeprowadzenia takiego testu, lecz ogranicza się jedynie do zmiany pkt 4, opatrzonego nagłówkiem „Punktacja”, tytułu V ogłoszenia o konkursie i określenia wymaganego minimum punktów w odniesieniu do znajomości języka podstawowego (8 punktów na 10).
41      Co się tyczy następnie argumentu dotyczącego braku podstawy prawnej dla przeprowadzania testu ze znajomości języka podstawowego w ramach oceny zintegrowanej, należy stwierdzić, że w ogłoszeniu o konkursie, w brzmieniu zmienionym, w pkt 1 i 2 tytułu V przewidziano, że kandydaci dopuszczeni do etapu oceny zintegrowanej będą oceniani w odniesieniu do specjalistycznej wiedzy w wybranej dziedzinie oraz umiejętności ogólnych, które zostaną sprawdzone między innymi w ramach „studium przypadku odnoszące[go] się do dziedziny wybranej przez kandydata”. W tym względzie w pkt 3 i 4 tytułu V ogłoszenia o konkursie, w brzmieniu zmienionym, uściślono, że „podczas studium przypadku […] będzie także sprawdzona znajomość języka podstawowego (język 1)” i że wymagane minimum wynosi 8 punktów na 10.
42      Wreszcie, co się tyczy niezgodności niektórych postanowień ogłoszenia o konkursie, w brzmieniu zmienionym, z przewodnikiem z 2012 r., należy stwierdzić, że żadne postanowienie przewodnika z 2012 r. nie jest sprzeczne z postanowieniami ogłoszenia o konkursie. W przewodniku z 2012 r. utrzymano bowiem rozróżnienie pomiędzy „test[em(‑ami)] sprawdzający[m(‑mi)] znajomość języka” przeprowadzanymi podczas testów wstępnych (pkt 4.2 przewodnika z 2012 r.) a organizowanymi w ramach oceny zintegrowanej „zadania[mi] sprawdzając[ymi] w praktyce umiejętności językowe” należącymi do elementów mogących sprawdzić „umiejętności ogólne kandydatów oraz ich umiejętności specjalistyczne (związane z zakresem obowiązków)” (pkt 5.3 przewodnika z 2012 r.).
43      W rezultacie łączna lektura ogłoszenia o konkursie, w brzmieniu zmienionym, i przewodnika z 2012 r. wskazuje wbrew temu, co twierdzi skarżący, że znajomość języka 2 (angielskiego, francuskiego lub niemieckiego) kandydatów jest sprawdzana i oceniana w fazie testów wstępnych (tytuł IV ogłoszenia o konkursie, w brzmieniu zmienionym, i pkt 4.2 przewodnika z 2012 r.), podczas gdy znajomość języka podstawowego jest oceniana w ramach oceny zintegrowanej podczas studium przypadku (pkt 2 i 3 tytułu V ogłoszenia o konkursie, w brzmieniu zmienionym, i pkt 5.3 przewodnika z 2012 r.).
44      Z argumentacji przedstawionej w pkt 38–43 powyżej wynika, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, w jaki sposób zaskarżona decyzja opiera się na teście znajomości języka podstawowego w ramach oceny zintegrowanej, który to test jakoby jest pozbawiony podstawy prawnej lub niezgodny z prawem z uwagi na swoją niezgodność z ogłoszeniem o konkursie, w brzmieniu zmienionym, i z przewodnikiem z 2012 r.
45      W związku z tym należy oddalić żądanie skarżącego mające na celu stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż jest ono prawnie oczywiście bezzasadne.
46      Co się tyczy żądania mającego na celu zobowiązanie organu powołującego do uzupełnienia listy rezerwy kadrowej, z utrwalonego orzecznictwa wynika, że w odniesieniu do kontroli zgodności z prawem na podstawie art. 91 regulaminu pracowniczego Sąd nie jest właściwy do wydawania nakazów skierowanych do administracji (zob. podobnie postanowienie z dnia 13 lutego 2017 r., Pipiliagkas/Komisja, T‑598/16, niepublikowane, EU:T:2017:111, pkt 48). Przedstawione przez skarżącego żądanie mające na celu wydanie nakazu musi zatem zostać odrzucone ze względu na oczywisty brak właściwości Sądu do jego rozpoznania.
W przedmiocie kosztów
47      Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
48      Ponieważ skarżący przegrał sprawę, należy zgodnie z żądaniem Komisji obciążyć go kosztami postępowania.
Z powyższych względów
SĄD (pierwsza izba)
postanawia, co następuje:
1)      Skarga zostaje w części oddalona jako prawnie oczywiście bezzasadna, a w części odrzucona z uwagi na oczywisty brak właściwości Sądu do jej rozpoznania.
2)      MichałSpychalski pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Komisję Europejską.
Sporządzono w Luksemburgu w dniu 8 czerwca 2018 r.
Sekretarz
Prezes
E. Coulon
I. Pelikánová
*      Język postępowania: polski.