62024CO0829
BESCHIKKING VAN DE PRESIDENT VAN HET HOF
12 februari 2025 (
*1
)
„Versnelde procedure”
In zaak C‑829/24,
betreffende een beroep wegens niet-nakoming krachtens artikel 258 VWEU, ingesteld op 4 december 2024,
Europese Commissie, vertegenwoordigd door L. Armati, A. Bouchagiar, M. Mataija, Zs. Teleki en J. Tomkin als gemachtigden,
verzoekster,
tegen
Hongarije, vertegenwoordigd door M. Z. Fehér en K. Szíjjártó als gemachtigden,
verweerder,
geeft
DE PRESIDENT VAN HET HOF,
rechter-rapporteur J. Passer en advocaat-generaal J. Kokott gehoord,
de navolgende
Beschikking
1
De Europese Commissie verzoekt het Hof om vast te stellen dat Hongarije, door a nemzeti szuverenitás védelméről szóló 2023. évi LXXXVIII. törvény (wet nr. LXXXVIII van 2023 inzake de bescherming van de nationale soevereiniteit; hierna: „bestreden wet”) vast te stellen, zijn verplichtingen krachtens de artikelen 49, 56 en 63 VWEU, artikel 3 van richtlijn 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2000 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name de elektronische handel, in de interne markt („richtlijn inzake elektronische handel”) (PB 2000, L 178, blz. 1), de artikelen 14, 16 en 19 van richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 betreffende diensten op de interne markt (PB 2006, L 376, blz. 36), de artikelen 7, 8, 11, 12, 47 en 48 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en de artikelen 5, 6, 9 en 10 van verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (PB 2016, L 119, blz. 1) niet is nagekomen.
2
Bij afzonderlijke akte, neergelegd ter griffie van het Hof op 4 december 2024, heeft de Commissie het Hof verzocht om deze zaak te behandelen volgens de versnelde procedure in de zin van artikel 23 bis van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie en van artikel 133 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof.
3
Ter ondersteuning van haar verzoek zet de Commissie in de eerste plaats uiteen dat de bestreden wet tot doel heeft de nationale soevereiniteit van Hongarije te beschermen en daartoe een „Bureau voor de bescherming van de nationale soevereiniteit” (hierna: „bureau”) instelt. In die wet wordt verduidelijkt dit bureau belast is met het opsporen van activiteiten die deze soevereiniteit kunnen ondermijnen of bedreigen, alsook van organisaties die buitenlandse steun ontvangen en activiteiten verrichten of ondersteunen die de wil van de kiezers of de uitslag van verkiezingen kunnen beïnvloeden. De Commissie wijst er ook op dat het bureau zich op sommige punten kenmerkt door een juridisch regime dat afwijkt van het gemene recht. Het gaat daarbij met name om de onderzoeksbevoegdheden van dit bureau, die volgens de Commissie niet alleen bijzonder uitgebreid zijn, maar ook aan het toezicht van de bestuursrechter onttrokken zijn.
4
De Commissie merkt in de tweede plaats in wezen op dat de onderhavige zaak, gelet op haar aard, binnen korte termijnen moet worden behandeld.
5
Dienaangaande wijst zij er ten eerste op dat in de bestreden wet een binair onderscheid wordt gemaakt tussen nationale en buitenlandse belangen en dat dit onderscheid geen rekening houdt met het Hongaarse lidmaatschap van de Unie. Door het gemaakte onderscheid kan de handhaving van die wet haars inziens leiden tot belemmering van de fundamentele verkeersvrijheden die het burgers van de Unie en entiteiten zoals maatschappelijke organisaties en aanbieders van mediadiensten mogelijk maken om hun activiteiten, waaronder ook economische activiteiten, in Hongarije voort te zetten, met name door zich daar te vestigen, er diensten te verlenen of kapitaal over te brengen naar die lidstaat. Bovendien kan de handhaving van die wet een inbreuk vormen op diverse grondrechten die de betrokken natuurlijke of rechtspersonen hebben, zoals het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer, het recht op bescherming van persoonsgegevens, het recht op effectieve rechterlijke bescherming of de vrijheid van vereniging, de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van informatie, die essentieel zijn voor het goed functioneren van een pluralistische en democratische samenleving.
6
De Commissie voert ten tweede in wezen aan dat de bestreden wet praktische en economische gevolgen kan hebben, alsook gevolgen voor de reputatie van de natuurlijke en rechtspersonen op wie zij van toepassing is. Dit geldt in het bijzonder voor maatschappelijke organisaties en aanbieders van mediadiensten en is derhalve van invloed op het pluralisme en de vrijheid van de media. Het gaat daarbij om gevolgen die ingrijpend en in sommige gevallen ook moeilijk omkeerbaar zijn. Het bureau is namelijk, aldus de Commissie, bevoegd om onderzoek te doen naar die personen en om na afronding van het onderzoek rapporten te publiceren waarin hun activiteiten worden gekwalificeerd als „bedreiging” voor of „ondermijning” van de nationale soevereiniteit. Voorts kan met de bestreden wet de financiering van die activiteiten worden geblokkeerd of in elk geval ernstig worden bemoeilijkt.
7
In de derde en laatste plaats merkt de Commissie op dat de situatie die voortvloeit uit de vaststelling van de bestreden wet, leidt tot zeer ernstige en verregaande schendingen van een groot aantal bepalingen van primair en afgeleid Unierecht, waaronder meerdere bepalingen die vrijheden of grondrechten verankeren die de grondslagen van een democratische en pluralistische samenleving vormen.
8
Hongarije acht het verzoek van de Commissie om een versnelde behandeling ongegrond en voert in wezen de volgende argumenten aan.
9
Om te beginnen stelt de Commissie slechts op algemene en abstracte wijze dat de handhaving van de bestreden wet praktische en economische gevolgen kan hebben en daarnaast ook gevolgen kan hebben voor de reputatie van de natuurlijke en rechtspersonen op wie zij van toepassing is, alsmede dat die gevolgen aanzienlijk zijn en in sommige gevallen ook moeilijk omkeerbaar zijn, maar legt zij geen bewijzen over waaruit blijkt dat die gevolgen vaststaan of op zijn minst waarschijnlijk zijn.
10
Verder is het niet uitzonderlijk dat vermeende belemmeringen van de door het Unierecht gewaarborgde fundamentele verkeersvrijheden of nadelige gevolgen voor de economische activiteiten van natuurlijke en rechtspersonen op wie de bestreden wet van toepassing is, worden aangevoerd in het kader van een beroep wegens niet-nakoming waarin de Commissie wil aantonen dat er sprake is van schending van de bepalingen van het Unierecht waarin die fundamentele vrijheden zijn neergelegd, en vormt dit op zichzelf dus geen buitengewoon spoedeisende situatie die rechtvaardigt dat een bepaalde zaak volgens de versnelde procedure wordt behandeld.
11
Bovendien gaat de Commissie bij haar betoog dat er grondrechten worden geschonden, voorbij aan de waarborgen die de bestreden wet bevat, aldus Hongarije. Zo heeft elke persoon jegens wie het bureau onderzoek doet en op wie het na afronding van het onderzoek gepubliceerde rapport betrekking heeft, de mogelijkheid om zich tot de rechter te wenden, met name om te verkrijgen dat wordt vastgesteld dat het bureau zich schuldig heeft gemaakt aan een inbreuk, dat die inbreuk wordt beëindigd of dat de door de inbreuk ontstane schade wordt vergoed. Voorts leveren de bevindingen in de door het bureau gepubliceerde rapporten op zichzelf geen sanctie op en hebben zij geen direct juridisch bindende werking, zoals blijkt uit de beslissing van de Alkotmánybíróság (grondwettelijk hof, Hongarije) van 15 november 2024 in zaak IV/02551/2024.
12
Wat de vermeende samenloop van inbreuken op een groot aantal bepalingen van primair en afgeleid Unierecht betreft, wijst Hongarije erop dat dit niet rechtvaardigt dat de versnelde procedure wordt toegepast. Het is integendeel zo dat de vele – en bovendien complexe – grieven van de Commissie grondig en volledig moeten worden onderzocht overeenkomstig de procedures die normaal van toepassing zijn krachtens het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie en het Reglement voor de procesvoering.
13
Hongarije merkt ten slotte op dat de Commissie het Hof weliswaar verzoekt om de zaak volgens de versnelde procedure te behandelen, maar in de precontentieuze procedure geen kortere dan de gebruikelijke termijnen heeft gehanteerd, en dat daaruit blijkt dat de onderhavige zaak niet spoedeisend is. Daarnaast heeft die instelling in de precontentieuze procedure anders gehandeld dan zij heeft gedaan in andere zaken waarin zij wel kortere dan de gebruikelijke termijnen heeft gehanteerd, maar uiteindelijk niet aan het Hof heeft verzocht om de desbetreffende zaak volgens de versnelde procedure te behandelen.
14
Dienaangaande dient eraan te worden herinnerd dat overeenkomstig artikel 133, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering de president van het Hof op verzoek van hetzij de verzoeker hetzij de verweerder, wanneer de aard van de zaak verlangt dat zij binnen korte termijnen wordt behandeld, de andere partij gehoord, kan beslissen om de zaak volgens de versnelde procedure te behandelen.
15
In casu acht Hongarije het verzoek van de Commissie om de onderhavige zaak volgens die versnelde procedure te behandelen ongegrond en stelt het in het bijzonder het betoog van die instelling over de schadelijke gevolgen van de bestreden wet ter discussie. Die lidstaat betwist echter niet dat die wet tot doel heeft om de nationale soevereiniteit te beschermen en dat daartoe wordt overgegaan tot instelling van het bureau, dat in wezen belast is met het opsporen van activiteiten die deze soevereiniteit kunnen ondermijnen of bedreigen en van organisaties die buitenlandse steun ontvangen en activiteiten verrichten of ondersteunen die de wil van de kiezers of de uitslag van verkiezingen kunnen beïnvloeden. Dat doel blijkt overigens uitdrukkelijk uit de preambule van die wet, waarin onder meer wordt gewezen – zoals blijkt uit het verzoekschrift van de Commissie zonder dat Hongarije dit heeft tegengesproken – op de noodzaak „om te zorgen voor democratisch debat en transparantie in publieke en sociale besluitvorming, [alsook] om pogingen tot buitenlandse inmenging aan het licht te brengen en te voorkomen dat soortgelijke pogingen opnieuw plaatsvinden”. Bovendien wijst de Commissie er in dat verzoekschrift ook op dat het bureau overeenkomstig § 11 van de bestreden wet „[i]ndien het […] feiten of omstandigheden ontdekt die aanleiding kunnen geven tot het starten of voeren van een sanctieprocedure, een strafrechtelijke procedure, een bestuursrechtelijke procedure of een andere procedure, […] de instantie die verantwoordelijk is voor de te voeren procedure op de hoogte [stelt] van de gegevens en feiten die aan het licht zijn gekomen”. Voorts kunnen als gevolg van de wijziging van het Hongaarse strafwetboek waarin § 32 van die wet voorziet, aan bepaalde personen die verbonden zijn aan die organisaties, straffen worden opgelegd indien zij in het kader van de activiteiten van die organisaties gebruikmaken van verboden buitenlandse steun. Hongarije betwist de gegeven weergave van de bestreden wet niet.
16
Bijgevolg moet worden geoordeeld dat deze lidstaat niet zozeer de inhoud van de in het vorige punt genoemde bepalingen betwist als wel – in wezen – de vermeende vaststaande en schadelijke gevolgen die daaruit voortvloeien. Dat is echter niet voldoende dragend voor de afwijzing van het betoog van de Commissie dat binnen een korte termijn moet worden vastgesteld of die bepalingen al dan niet strijdig zijn met het Unierecht, zodat indien nodig wordt voorkomen dat die gevolgen zich voordoen.
17
Gelet op het voorgaande dient te worden geoordeeld dat het algemeen belang vereist dat de vraag naar de verenigbaarheid van de bestreden wet met het Unierecht zo spoedig mogelijk wordt beantwoord, zodat de schadelijke onzekerheid dienaangaande wordt weggenomen en Hongarije bijgevolg in de uitoefening van zijn nationale bevoegdheden en soevereiniteit die wet volledig en onbelemmerd kan handhaven indien deze zich verdraagt met het Unierecht, dan wel – in het omgekeerde geval – de nodige maatregelen kan nemen.
18
In andere contexten is er namelijk reeds geoordeeld dat wanneer er in een prejudiciële zaak sprake is van grote onzekerheid over fundamentele kwesties met betrekking tot het nationale constitutionele recht en het Unierecht, het – gelet op de bijzondere omstandigheden van die zaak – nodig kan zijn om deze binnen korte termijnen te behandelen in overeenstemming met artikel 105, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering (beschikkingen van de president van het Hof van 19 oktober 2018, Wightman e.a., C‑621/18, EU:C:2018:851, punt 10, en 29 november 2024, LC en CP, C‑758/24 en C‑759/24, EU:C:2024:1012, punt 8). Ook in de onderhavige zaak, die een rechtstreeks beroep betreft, is het noodzakelijk om de zaak overeenkomstig artikel 133, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering binnen korte termijnen te behandelen, aangezien het gaat om de constitutionele betrekkingen tussen de Unie en haar lidstaten op het belangrijke en gevoelige gebied van het openbare en democratische leven.
19
Aan deze conclusie wordt niet afgedaan door het argument van Hongarije dat de door de Commissie aangevoerde grieven complex zijn. Hoewel het juist is, zoals Hongarije betoogt, dat de gevoelige en complexe aard van de vragen die in een bepaalde zaak aan de orde zijn, gelet op de juridische en feitelijke context van die zaak, kan leiden tot de conclusie dat die zaak zich moeilijk voor de versnelde procedure leent (arrest van 18 mei 2021, Asociația Forumul Judecătorilor din România e.a., C‑83/19, C‑127/19, C‑195/19, C‑291/19, C‑355/19 en C‑397/19, EU:C:2021:393, punt 105), sluit deze omstandigheid namelijk als zodanig niet uit dat een zaak wordt behandeld volgens die procedure – waarvan de uitvoeringsbepalingen het mogelijk maken rekening te houden met alle specifieke kenmerken van de zaak (beschikking van de president van het Hof van 7 april 2016, Raad/Front Polisario, C‑104/16 P, EU:C:2016:232, punt 17) – wanneer dat noodzakelijk is, of dat het te verrichten onderzoek van complexe grieven plaatsvindt.
20
De aard van de onderhavige zaak blijkt dus te verlangen dat zij binnen korte termijnen wordt behandeld. Deze zaak moet derhalve volgens de versnelde procedure als bedoeld in artikel 133 van het Reglement voor de procesvoering worden behandeld.
De president van het Hof beschikt:
1)
Zaak C‑829/24 wordt behandeld volgens de versnelde procedure van artikel 133 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof.
2)
De beslissing omtrent de kosten wordt aangehouden.
ondertekeningen
(
*1
)	Procestaal: Hongaars.