ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δεύτερο τμήμα)
της 17ης Ιουνίου 2025 (*)
« Προσφυγή ακυρώσεως – Απόφαση του Διαμεσολαβητή περί μη διεξαγωγής έρευνας κατόπιν καταγγελίας – Πράξη μη δεκτική προσφυγής – Εν μέρει πρόδηλη αναρμοδιότητα – Εν μέρει προδήλως απαράδεκτο »
Στην υπόθεση T‑615/24,
Asociación de ciudadanos contra la corrupción y para la defensa del estado de derecho, με έδρα τη Μαδρίτη (Ισπανία), εκπροσωπούμενη από τον J. Gaspar Puig, δικηγόρο,
προσφεύγουσα,
κατά
Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή,
καθού,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα),
συγκείμενο από τους Α. Μαρκουλλή (εισηγήτρια), πρόεδρο, V. Tomljenović και L. Spangsberg Grønfeldt, δικαστές,
γραμματέας: V. Di Bucci
εκδίδει την ακόλουθη
Διάταξη
1        Με την προσφυγή που άσκησε δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, η προσφεύγουσα, Asociación de ciudadanos contra la corrupción y para la defensa del estado de derecho, ζητεί, κατ’ ουσίαν, την ακύρωση της αποφάσεως που περιέχεται στο έγγραφο του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, της 3ης Οκτωβρίου 2024, περί μη διεξαγωγής έρευνας και περί θέσεως της καταγγελίας 1604/2024/LA στο αρχείο (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση).
2        Η προσφεύγουσα ζητεί, κατ’ ουσίαν, από το Γενικό Δικαστήριο:
–        να διαπιστώσει ότι η αδράνεια του Διαμεσολαβητή είναι αντίθετη προς το δίκαιο της Ένωσης·
–        να διατάξει την επανεξέταση της καταγγελίας της και την κίνηση έρευνας·
–        να αποκαταστήσει την ισότητα όλων των πολιτών ενώπιον του νόμου.
Σκεπτικό
3        Κατά το άρθρο 126 του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, όταν το Γενικό Δικαστήριο είναι προδήλως αναρμόδιο να επιληφθεί της προσφυγής ή η προσφυγή είναι προδήλως απαράδεκτη, το Γενικό Δικαστήριο μπορεί να αποφανθεί με αιτιολογημένη διάταξη, χωρίς να συνεχίσει τη διαδικασία.
4        Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο κρίνει ότι έχει επαρκώς διαφωτισθεί από τα έγγραφα της δικογραφίας και ότι είναι σε θέση να αποφανθεί, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου αυτού, χωρίς να συνεχίσει τη διαδικασία.
Επί του πρώτου αιτήματος
5        Κατ’ αρχάς, υπενθυμίζεται ότι, όπως προκύπτει από την προσφυγή στο σύνολό της, η προσφεύγουσα ζητεί την ακύρωση της προσβαλλόμενης αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, καθόσον ο Διαμεσολαβητής έθεσε την καταγγελία της στο αρχείο, χωρίς να κινήσει έρευνα. Συνεπώς, μολονότι η αναιρεσείουσα αναφέρει ότι στηρίζει την προσφυγή της επίσης στο άρθρο 265 ΣΛΕΕ, ότι ασκεί προσφυγή λόγω παραλείψεως κατά της προσβαλλόμενης αποφάσεως και ότι με το πρώτο αίτημά της ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο να διαπιστώσει ότι η προβαλλόμενη αδράνεια του Διαμεσολαβητή είναι αντίθετη προς το δίκαιο της Ένωσης, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ένα τέτοιο αίτημα δεν αφορά στην πραγματικότητα την προβαλλόμενη παράλειψη του Διαμεσολαβητή να της απευθύνει πράξη κατά την έννοια του άρθρου 265, τρίτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, αλλά ταυτίζεται με το αίτημα ακύρωσης της προσβαλλόμενης αποφάσεως, καθόσον ο Διαμεσολαβητής αποφάσισε να θέσει την καταγγελία της στο αρχείο και να μην κινήσει έρευνα. Ως εκ τούτου, το πρώτο αίτημα πρέπει να θεωρηθεί ως αίτημα για την ακύρωση της προσβαλλόμενης αποφάσεως, στηριζόμενο στο άρθρο 263 ΣΛΕΕ.
6        Όσον αφορά το εν λόγω αίτημα ακυρώσεως, υπενθυμίζεται προκαταρκτικώς ότι από την ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου δικογραφία προκύπτει ότι η προσφεύγουσα, την 28η Αυγούστου 2024, υπέβαλε στον Διαμεσολαβητή καταγγελία κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο Διαμεσολαβητής, αφού επιβεβαίωσε καταρχάς τη λήψη της καταγγελίας και ζήτησε πληροφορίες από την προσφεύγουσα, την ενημέρωσε με έγγραφο της 18ης Σεπτεμβρίου 2024 ότι, αφού εξέτασε την καταγγελία, διαπίστωσε ότι δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία για την κίνηση έρευνας και ότι η καταγγελία επρόκειτο να τεθεί στο αρχείο. Κατόπιν σχετικού αιτήματος της προσφεύγουσας, ο Διαμεσολαβητής επανέλαβε την προηγούμενη απάντησή του με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 27ης Σεπτεμβρίου 2024. Κατόπιν νέου αιτήματος της προσφεύγουσας, ο Διαμεσολαβητής, με την προσβαλλόμενη απόφαση, υπενθύμισε τις προηγούμενες απαντήσεις του και απάντησε στο αίτημα της προσφεύγουσας με το οποίο η τελευταία του ζητούσε να κινήσει έρευνα με δική του πρωτοβουλία.
7        Πάντως, ανεξαρτήτως του ζητήματος κατά πόσον η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αμιγώς επιβεβαιωτική της αποφάσεως της 18ης Σεπτεμβρίου 2024, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση –όπως και εκείνη της 18ης Σεπτεμβρίου 2024– δεν συνιστά πράξη δεκτική προσφυγής κατά την έννοια του άρθρου 263 ΣΛΕΕ.
8        Πράγματι, υπενθυμίζεται συναφώς ότι από το άρθρο 228 ΣΛΕΕ και από τα άρθρα 2 έως 4 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2021/1163 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση του καθεστώτος του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή και τους γενικούς όρους άσκησης των καθηκόντων του (καθεστώς του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή) και για την κατάργηση της απόφασης 94/262/ΕΚΑΧ, ΕΚ, Ευρατόμ (ΕΕ 2021, L 253, σ. 1), προκύπτει ότι ο Διαμεσολαβητής ερευνά καταγγελίες σχετικές με περιπτώσεις κακοδιοίκησης στο πλαίσιο της δράσης των θεσμικών και λοιπών οργάνων ή οργανισμών της Ένωσης και διεξάγει τις έρευνες τις οποίες κρίνει δικαιολογημένες (άρθρο 228, παράγραφος 1, πρώτο και δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ). Ειδικότερα, απορρίπτει τις καταγγελίες που δεν εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτήτων του ή δεν πληρούν ορισμένες διαδικαστικές απαιτήσεις (άρθρο 2, παράγραφος 4, του καθεστώτος του Διαμεσολαβητή)· εφόσον διαπιστώσει ότι μια καταγγελία είναι προδήλως αβάσιμη, περατώνει την εξέταση της υπόθεσης και ενημερώνει τον καταγγέλλοντα (άρθρο 2, παράγραφος 5, του ως άνω καθεστώτος) και, εφόσον κρίνει ότι συντρέχουν λόγοι, μπορεί να αποφασίσει να κινήσει έρευνα (άρθρο 2, παράγραφος 7, και άρθρο 3, παράγραφος 1, του ως άνω καθεστώτος). Στο πλαίσιο αυτό, ενημερώνει το συντομότερο δυνατόν τον καταγγέλλοντα σχετικά με τη συνέχεια που δόθηκε στην καταγγελία και μπορεί να προτείνει στον καταγγέλλοντα και στο θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμό της Ένωσης λύση προκειμένου να εξαλειφθεί η περίπτωση κακοδιοίκησης που εκτίθεται στην καταγγελία και, εάν η λύση αυτή γίνει δεκτή από τον καταγγέλλοντα και το οικείο θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμό της Ένωσης, ο Διαμεσολαβητής μπορεί να περατώσει την εξέταση της υπόθεσης (άρθρο 2, παράγραφος 10, του ως άνω καθεστώτος). Εάν, κατόπιν έρευνας, διαπιστώσει περίπτωση κακοδιοίκησης, ο Διαμεσολαβητής ενημερώνει το οικείο θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμό της Ένωσης για τα πορίσματα της έρευνας και, εφόσον συντρέχει λόγος, διατυπώνει συστάσεις (άρθρο 4, παράγραφος 1, του ως άνω καθεστώτος). Κατόπιν της τελευταίας αυτής ενημέρωσης, το οικείο θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμός της Ένωσης έχει προθεσμία τριών μηνών για να αποστείλει στον Διαμεσολαβητή λεπτομερή γνώμη (άρθρο 4, παράγραφος 2, του ως άνω καθεστώτος), μετά την οποία ο Διαμεσολαβητής μπορεί να περατώσει την έρευνα και να διαβιβάσει στο οικείο θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμό της Ένωσης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκθεση στην οποία δύναται να διατυπώσει συστάσεις. Τέλος, ο Διαμεσολαβητής ενημερώνει τον καταγγέλλοντα για το αποτέλεσμα της έρευνας, για τη ληφθείσα γνώμη, καθώς και για τις συστάσεις που ενδεχομένως διατυπώνονται στην έκθεση (άρθρο 4, παράγραφος 3, του ως άνω καθεστώτος).
9        Επομένως, από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι ο Διαμεσολαβητής περιορίζεται στο να ενημερώνει τον καταγγέλλοντα το συντομότερο δυνατόν σχετικά με τη συνέχεια που δόθηκε στην καταγγελία και, εφόσον εντοπίσει περίπτωση κακοδιοίκησης, αφού απευθυνθεί στο οικείο θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμό, ενημερώνει απλώς τον καταγγέλλοντα για το αποτέλεσμα της έρευνας και για τη γνώμη που εξέδωσε το οικείο θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμός, καθώς και για τις ενδεχόμενες συστάσεις του (βλ., κατ’ αναλογίαν, διάταξη της 26ης Φεβρουαρίου 2019, Rimlinger κατά Διαμεσολαβητή, T‑676/18, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2019:125, σκέψη 10).
10      Ειδικότερα, μετά το πέρας της εξέτασης μιας καταγγελίας, ο Διαμεσολαβητής δεν έχει την εξουσία να λαμβάνει δεσμευτικά μέτρα και η έκθεση που διαβιβάζει στο οικείο θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμό, εφόσον εντοπίσει περίπτωση κακοδιοίκησης, περιορίζεται στη διαπίστωση της υπάρξεως μιας τέτοιας καταστάσεως και, εφόσον συντρέχει λόγος, στη διατύπωση συστάσεων. Επομένως, η εν λόγω έκθεση δεν παράγει εξ ορισμού έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κατά την έννοια του άρθρου 263 ΣΛΕΕ ούτε δεσμεύει το οικείο θεσμικό ή άλλο όργανο ή οργανισμό, το οποίο είναι ελεύθερο να αποφασίσει, στο πλαίσιο των εξουσιών που του παρέχει το δίκαιο της Ένωσης, σχετικά με τη συνέχεια που πρέπει να δοθεί (βλ., κατ’ αναλογίαν, διάταξη της 26ης Φεβρουαρίου 2019, Rimlinger κατά Διαμεσολαβητή, T‑676/18, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2019:125, σκέψη 11 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Πράγματι, στο πλαίσιο αυτό, ο Διαμεσολαβητής δεν έχει την εξουσία να λαμβάνει δεσμευτικές αποφάσεις (πρβλ. αποφάσεις της 25ης Οκτωβρίου 2007, Κομνηνού κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑167/06 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2007:633, σκέψεις 36 και 44, και της 12ης Ιανουαρίου 2023, HSBC Holdings κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑883/19 P, EU:C:2023:11, σκέψη 245).
11      Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η αιτιολογημένη απόφαση του Διαμεσολαβητή να περατώσει την εξέταση μιας καταγγελίας με αρχειοθέτησή της, ακόμη και όταν δεν έχει κινηθεί έρευνα, δεν συνιστά πράξη η οποία μπορεί να προσβληθεί με προσφυγή ακυρώσεως, καθόσον μια τέτοια απόφαση δεν παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κατά την έννοια του άρθρου 263 ΣΛΕΕ (βλ., κατ’ αναλογίαν, διάταξη της 26ης Φεβρουαρίου 2019, Rimlinger κατά Διαμεσολαβητή, T‑676/18, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2019:125, σκέψη 12 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
12      Ως εκ τούτου, δεδομένου ότι με την προσβαλλόμενη απόφαση ο Διαμεσολαβητής ενημέρωσε την προσφεύγουσα για τους λόγους για τους οποίους έθεσε στο αρχείο την καταγγελία της χωρίς να κινήσει έρευνα, ακόμη και για τους λόγους για τους οποίους δεν επρόκειτο να κινήσει έρευνα με δική του πρωτοβουλία, η εν λόγω απόφαση δεν συνιστά πράξη δεκτική προσφυγής κατά την έννοια του άρθρου 263 ΣΛΕΕ.
13      Κατά συνέπεια, το πρώτο αίτημα, το οποίο αφορά την ακύρωση της προσβαλλόμενης αποφάσεως πρέπει να απορριφθεί ως προδήλως απαράδεκτο.
14      Εξάλλου, για τους ίδιους λόγους, ακόμη και αν υποτεθεί ότι το πρώτο αίτημα έχει διαφορετικό περιεχόμενο από το αίτημα ακυρώσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως και ότι με το εν λόγω αίτημα ζητείται να διαπιστωθεί, μέσω προσφυγής κατά παραλείψεως βάσει του άρθρου 265 ΣΛΕΕ, ότι ο Διαμεσολαβητής παρέλειψε να κινήσει έρευνα, ή έστω να αποστείλει έκθεση και συστάσεις στην Επιτροπή, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι οι πράξεις αυτές δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο προσφυγής κατά παραλείψεως δυνάμει του άρθρου 265, τρίτο εδάφιο, ΣΛΕΕ. Πράγματι, σκοπός της προσφυγής κατά παραλείψεως είναι να επιβληθεί κύρωση λόγω της μη έκδοσης νομικώς δεσμευτικής πράξεως (πρβλ. απόφαση της 23ης Μαρτίου 2004, Διαμεσολαβητής κατά Lamberts, C‑234/02 P, EU:C:2004:174, σκέψη 59). Ωστόσο, όπως προκύπτει από τις σκέψεις 8 έως 11 ανωτέρω, ο Διαμεσολαβητής δεν λαμβάνει δεσμευτικά μέτρα έναντι του καταγγέλλοντος, ούτε και έναντι του οικείου θεσμικού ή άλλου οργάνου ή οργανισμού. Συνεπώς, μια τέτοια προσφυγή κατά παραλείψεως και ένα τέτοιο αίτημα, ακόμη και αν υποτεθεί ότι έχουν, εν προκειμένω, αυτοτελές και διαφορετικό περιεχόμενο σε σχέση με το αίτημα ακυρώσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως, θα πρέπει επίσης να απορριφθούν ως προδήλως απαράδεκτα.
Επί του δεύτερου και του τρίτου αιτήματος
15      Με το δεύτερο και το τρίτο αίτημα, η προσφεύγουσα ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο να διατάξει την επανεξέταση της καταγγελίας και την κίνηση έρευνας και να αποκαταστήσει την «ισότητα όλων των πολιτών ενώπιον του νόμου».
16      Συναφώς, αρκεί να υπομνησθεί ότι, στο πλαίσιο του στηριζόμενου στο άρθρο 263 ΣΛΕΕ ελέγχου νομιμότητας, το Γενικό Δικαστήριο δεν είναι αρμόδιο να διατυπώνει διαταγές κατά των θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών της Ένωσης, ακόμη και αν αυτές αφορούν τον τρόπο εκτέλεσης των αποφάσεών του (βλ. διάταξη της 26ης Οκτωβρίου 1995, Pevasa και Inpesca κατά Επιτροπής, C‑199/94 P και C‑200/94 P, EU:C:1995:360, σκέψη 24 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
17      Κατά συνέπεια, το δεύτερο και το τρίτο αίτημα πρέπει να απορριφθούν λόγω πρόδηλης αναρμοδιότητας.
18      Από τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι η παρούσα προσφυγή πρέπει να απορριφθεί εν μέρει λόγω πρόδηλης αναρμοδιότητας και εν μέρει ως προδήλως απαράδεκτη, χωρίς να είναι αναγκαία η επίδοσή της στον Διαμεσολαβητή.
Επί των δικαστικών εξόδων
19      Δεδομένου ότι η παρούσα διάταξη εκδίδεται πριν από την επίδοση του δικογράφου της προσφυγής στον Διαμεσολαβητή και πριν αυτός υποβληθεί σε δικαστικά έξοδα, αρκεί η κρίση του Γενικού Δικαστηρίου ότι η προσφεύγουσα φέρει τα δικαστικά έξοδά της, σύμφωνα με το άρθρο 133 του Κανονισμού Διαδικασίας.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα)
διατάσσει:
1)      Απορρίπτει την προσφυγή εν μέρει λόγω πρόδηλης αναρμοδιότητας και εν μέρει ως προδήλως απαράδεκτη.
2)      Η Asociación de ciudadanos contra la corrupción y para la defensa del estado de derecho φέρει τα δικαστικά έξοδά της.
Λουξεμβούργο, 17 Ιουνίου 2025.
Ο Γραμματέας
Η πρόεδρος
V. Di Bucci
Α. Μαρκουλλή
*      Γλώσσα διαδικασίας: η ισπανική.