62005TJ0161
SENTENZA TAL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA (Is-Seba’ Awla)
30 ta’ Settembru 2009 (
*1
)
“Kompetizzjoni — Akkordji — Suq tal-aċidu monokloroaċetiku — Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE — Tqassim tas-suq u ffissar tal-prezzijiet — Imputabbiltà tal-aġir li jikkostitwixxi ksur — Multi — Proporzjonalità — Kooperazzjoni — Ċirkustanzi aggravanti — Reċidiva — Aċċess għall-fajl — Rapport tal-uffiċjal tas-seduta — Ordni ta’ twaqqif tal-aġir”
Fil-Kawża T-161/05,
Hoechst GmbH, (preċedentement Hoechst AG), stabbilita fi Frankfurt-am-Main (il-Ġermanja), rappreżentata inizjalment minn M. Klusmann u U. Itzen, wara minn M. Klusmann, U. Itzen u S. Thomas, avukati
rikorrenti
vs
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, inizjalment rappreżentata minn A. Bouquet, F. Amato u M. Schneider, wara minn A. Bouquet u M. Kellerbauer, bħala aġenti
konvenuta
li għandha bħala suġġett, b’mod prinċipali, talba għall-annullament tal-Artikoli 2 u 3 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2004) 4876 finali, tad-19 ta’ Jannar 2005, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/E-1/37.773 — MCAA), u, sussidjarjament, talba għal tnaqqis tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti,
IL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ (Is-Seba’ Awla),
komposta minn N. J. Forwood, President, D. Šváby (Relatur) u L. Truchot, Imħallfin,
Reġistratur: K. Pocheć, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-18 ta’ Ġunju 2008,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni kkontestata
1
Permezz tad-Deċiżjoni C (2004) 4876 finali, tad-19 ta’ Jannar 2005, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/E-1/37.773 — MCAA) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej ikkonstatat li l-kumpannija parent Akzo Nobel NV u s-sussidjarji tagħha Akzo Nobel Nederland BV, Akzo Nobel Chemicals BV, Akzo Nobel Functional Chemicals BV, Akzo Nobel Base Chemicals AB, Eka Chemicals AB u Akzo Nobel AB (iktar ’il quddiem, flimkien, il-“Grupp Akzo Nobel”), Elf Aquitaine SA u s-sussidjarja tagħha Arkema SA (preċedentement Elf Atochem SA, wara Atofina SA), Clariant AG u s-sussidjarja tagħha Clariant GmbH, kif ukoll ir-rikorrenti, Hoechst AG, kienu kisru l-Artikolu 81(1) KE u l-Artikolu 53(1) tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), meta pparteċipaw f’akkordju dwar is-suq tal-aċidu monokloroaċetiku (Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata).
2
L-aċidu monokloroaċetiku (iktar ’il quddiem il-“MCAA”) huwa aċidu organiku qawwi, użat bħala intermedjarju kimiku b’mod partikolari fil-manifattura ta’ deterġenti, ta’ adeżivi, ta’ prodotti awżiljarji tessili u ta’ aġenti li jgħaqqdu li jintużaw fl-ikel, fil-farmaċewtiċi u kożmetiċi (punti 3 sa 6 tad-deċiżjoni kkontestata).
3
Il-Kummissjoni bdiet l-investigazzjoni tagħha dwar is-suq tal-MCAA wara li Clariant GmbH informatha, permezz ta’ ittra tas-6 ta’ Diċembru 1999, bl-eżistenza ta’ akkordju li jirrigwarda lil dan is-suq, u talbitha tgawdi minn trattament favorevoli abbażi tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni fuq in-nuqqas ta’ impożizzjoni jew it-tnaqqis ta’ multi fil-każijiet ta’ akkordji (ĠU 1996, C 207, p. 4, iktar ’il quddiem il-“Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni”) (punt 43 tad-deċiżjoni kkontestata).
4
Sussegwentement, Clariant GmbH ikkomunikat lill-Kummissjoni xi dokumenti u xi informazzjoni relatati mal-akkordju (punti 44 u 45 tad-deċiżjoni kkontestata).
5
Fl-14 u fil-15 ta’ Marzu 2000, il-Kummissjoni wettqet verifiki fuq il-post fl-uffiċċji ta’ Elf Atochem u f’dawk ta’ Akzo Nobel Chemicals u ta’ Akzo Nobel Functional Chemicals (punt 46 tad-deċiżjoni kkontestata).
6
Fit-28 ta’ Mejju 2003, il-Kummissjoni bagħtet lil Hoechst talba għal informazzjoni dwar l-akkordji u dwar il-parteċipazzjoni tagħha fihom, u rċeviet risposta fl-10 ta’ Lulju 2003. Intbgħatet talba ġdida mill-Kummissjoni fid-19 ta’ Novembru 2003, li Hoechst irrispondiet għaliha fil-5 u fil-15 ta’ Diċembru 2003 (punti 53 u 55 tad-deċiżjoni kkontestata).
7
Fil-kuntest tal-investigazzjoni tagħha, il-Kummissjoni bgħatet diversi talbiet għal informazzjoni lil ċerti parteċipanti fl-akkordju, kif ukoll lill-kompetituri tagħhom (punti 52 sa 55 tad-deċiżjoni kkontestata).
8
Fis-7 u fit-8 ta’ April 2004, il-Kummissjoni bagħtet dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet lit-tnax-il destinatarju segwenti: seba’ kumpanniji mill-Grupp Akzo Nobel, jiġifieri lill-kumpannija parent Akzo Nobel NV u s-sussidjarji tagħha Akzo Nobel Nederland, Akzo Nobel Functional Chemicals, Akzo Nobel Chemicals, Akzo Nobel AB, Eka Chemicals u Akzo Nobel Base Chemicals; Clariant GmbH u Clariant AG (iktar ’il quddiem, flimkien, “Clariant”); Hoechst; Elf Aquitaine u s-sussidjarja tagħha Atofina. Kull wieħed mid-destinatarji irrisponda għal din id-dikjarazzjoni.
9
Fid-dawl tal-provi li kellha, il-Kummissjoni qieset li l-impriżi msemmija iktar ’il fuq kienu ftehmu li jżommu l-ishma mis-suq permezz ta’ tqassim tal-volumi u tal-klijenti, li kienu skambjaw informazzjoni fuq il-prezzijiet u li kienu jeżaminaw, matul laqgħat multilaterali regolari, il-volumi ta’ bejgħ reali kif ukoll informazzjoni fuq il-prezzijiet sabiex jissorveljaw l-implementazzjoni tal-ftehim (punti 84 sa 90 tad-deċiżjoni kkontestata).
10
Fir-rigward ta’ Hoechst, il-Kummissjoni qieset li l-kumpannija msemmija kienet ipparteċipat b’mod dirett fil-ksur mill-1 ta’ Jannar 1984 sat-30 ta’ Ġunju 1997, jiġifieri sad-data meta din kienet biegħet l-attività tagħha tal-MCAA lil Clariant AG (punti 246 u 272 tad-deċiżjoni kkontestata).
11
Il-Kummissjoni ma aċċettatx l-argument imressaq minn Hoechst fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li jgħid li hija ma setgħetx tinżamm responsabbli għall-ksur allegat peress li r-responsabbiltà għall-imsemmi ksur kienet ġiet ittrasferita b’mod sħiħ lil Clariant permezz ta’ ftehim kuntrattwali espliċiti. Min-naħa waħda, il-Kummissjoni qieset li Hoechst kienet ipparteċipat direttament fil-ksur u kellha tinżamm responsabbli għall-perijodu kollu li matulu hija kienet ipparteċipat f’dan il-ksur qabel it-trasferiment tal-attività tagħha tal-MCAA u, min-naħa l-oħra, li r-responsabbiltà ta’ Hoechst għall-aġir tagħha li jikkostitwixxi ksur skont id-dritt tal-kompetizzjoni ma kienx affettwat minn eventwali ftehim kuntrattwali bejn il-partijiet u mill-istruttura speċifika tal-operazzjoni (punt 248 tad-deċiżjoni kkontestata).
12
L-ammont tal-multi ġie stabbilit mill-Kummissjoni skont il-linji gwida tagħha għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 65(5) [KEFA] (ĠU 1998, C 9, p. 3, iktar ’il quddiem il-“linji gwida”) kif ukoll skont il-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni.
13
Fil-punti 276 sa 277 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni semmiet il-kriterji ġenerali li fid-dawl tagħhom hija ddeterminat l-ammont tal-multi. Hija ppreċiżat li kellha tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi rilevanti kollha u, b’mod partikolari, il-gravità u t-tul tal-ksur, liema kriterji huma msemmija b’mod espliċitu fl-Artikolu 15(2) tar-Regolament tal-Kunsill Nru 17, tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel regolament għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikoli [81 KE] u [82 KE] (ĠU 1962, 13, p. 204), u fl-Artikolu 23(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 Diċembru 2002, fuq l-implementazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 [KE] u 82 [KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205), u li kellha tevalwa fuq bażi individwali r-rwol li kellha kull impriża li ħadet sehem fil-ksur. Għal dan il-għan, hija enfasizzat li fil-kuntest tal-iffissar tal-ammont tal-multi, hija tieħu inkunsiderazzjoni l-eventwali ċirkustanzi aggravanti jew attenwanti u, jekk ikun il-każ, il-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni.
14
Fir-rigward tal-gravità tal-ksur, il-Kummissjoni kkunsidrat, fid-dawl tan-natura tiegħu, li kienet tikkonsisti fit-tqassim tas-swieq u fl-iffissar tal-prezzijiet, tan-natura deliberata tiegħu, tal-impatt reali tiegħu fuq is-suq tal-MCAA u mill-fatt li dan kien jestendi għas-suq komuni kollu u, sa mill-kostituzzjoni tiegħu, għaż-ŻEE kollha, li l-impriżi destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata kienu wettqu ksur gravi ħafna tal-Artikolu 81(1) KE u tal-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE (punti 280, 281 u 288 tad-deċiżjoni kkontestata).
15
Bil-għan li tiddetermina l-ammont ta’ tluq tal-multi, il-Kummissjoni ppreċiżat li, fiċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ, fejn kienu involuti diversi impriżi, kien meħtieġ li tittieħed inkunsiderazzjoni s-saħħa partikolari, u b’hekk l-impatt reali fuq il-kompetizzjoni, tal-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ kull impriża (punt 290 tad-deċiżjoni kkontestata).
16
Għal dan il-għan, il-Kummissjoni qieset li f’dan il-każ, kien konvenjenti li l-ishma mis-suq fiż-ŻEE tal-impriżi li pparteċipaw fil-ksur jintużaw bħala bażi ta’ paragun sabiex tiġi ddeterminata s-saħħa rispettiva tagħhom. Il-paragun sar abbażi tal-ishma miżmuma fis-suq taż-ŻEE għall-prodott inkwistjoni matul l-aħħar sena sħiħa tal-ksur (1998). Madankollu, għal Hoechst, is-sena li ttieħdet inkunsiderazzjoni kienet l-1996 (punti 291 u 292 tad-deċiżjoni kkontestata).
17
Il-Grupp Akzo Nobel, b’sehem mis-suq fiż-ŻEE stmat għal 44%, ġie meqjus bħala l-ikbar produttur u konsegwentement tqiegħed fl-ewwel kategorija tal-impriżi kkonċernati. Hoechst u Clariant, meqjusa bħala t-tieni l-ikbar produtturi tal-MCAA, b’ishma rispettivi mis-suq ta’ 28% u ta’ 34%, tqegħdu fit-tieni katgorija. Atofina, li s-sehem mis-suq tagħha ġie stmat għal 17%, tqegħdet fit-tielet kategorija (punti 293, 294 u 295 tad-deċiżjoni kkontestata).
18
B’hekk, l-ammont ta’ tluq tal-multi ġie stabbilit b’dan il-mod: EUR 30 miljun għall-Grupp Akzo Nobel, EUR 21 miljun għal Hoechst u Clariant, EUR 12-il miljun għal Atofina/Elf Aquitaine u EUR 1.3 miljun għal Eka Nobel (bi żball hemm imsemmi li dan huwa l-“ammont ta’ tluq”, punti 296 u 297 tad-deċiżjoni kkontestata).
19
Barra minn hekk, il-Kummissjoni żiedet l-ammont ta’ tluq tal-multi għal kull waħda mill-impriżi, skont it-tul tal-parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur, billi qieset li l-ammonti ta’ tluq tal-multi li kienu ġew imposti fuqhom kellhom jiżdiedu b’10% għal kull sena sħiħa tal-ksur u b’ammont supplimentari 5% għal kull perijodu li jeċċedi jew li huwa ugwali għal sitt xhur, iżda li huwa inqas minn sena. Għalhekk, hija żiedet b’150% l-ammont ta’ tluq tal-multa imposta lill-Grupp Akzo Nobel, kif ukoll lil dak tal-multa imposta fuq Atofina/Elf Aquitaine, b’135% lil dak tal-multa imposta fuq Hoechst u bi 15% lil dak tal-multa imposta fuq Clariant (punt 302 tad-deċiżjoni kkontestata).
20
Fir-rigward ta’ Hoechst u ta’ Atofina, abbażi tat-teħid inkunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi aggravanti, ġiet applikata żieda ta’ 50% fuq l-ammont bażi tal-multa, li kellha tiġi imposta fuqhom minħabba reċidiva, peress li dawn iż-żewġ impriżi kienu s-suġġett ta’ deċiżjonijiet preċedenti tal-Kummissjoni li jistabbilixxu l-parteċipazzjoni tagħhom f’akkordji (punti 308 u 314 tad-deċiżjoni kkontestata).
21
Għal dan il-għan, il-Kummissjoni osservat li Hoechst kienet id-destinatarja tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 94/599/KE, tas-27 ta’ Lulju 1994, dwar proċedura skont l-Artikolu [81 KE] (ĠU L 239, p. 14) (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni PVC II”) u tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 69/243/KEE, tal-24 ta’ Lulju 1969, dwar proċedura skont l-Artikolu [81 KE] (ĠU L 195, p. 11, iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni tas-Sustanzi Kuluranti”) (punt 309 tad-deċiżjoni kkontestata).
22
Il-Kummissjoni ċaħdet l-argumenti mressqa mir-rikorrenti fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, li jgħidu li l-attivitajiet, il-prodotti u l-persuni kkonċernati mid-deċiżjonijiet iċċitati iktar ’il fuq kienu differenti mill-attivitajiet, mill-prodotti u mill-persuni marbuta mat-taqsima tal-MCAA, u li d-Deċiżjoni tas-Sustanzi Kuluranti kienet antika ħafna. Fil-fatt, skont il-Kummissjoni, il-kriterju tal-ksur tal-istess tip stabbilit mil-Linji Gwida kien sodisfatt minħabba li d-deċiżjonijiet preċedenti ċċitati iktar ’il fuq u d-deċiżjoni kkontestata kienu relatati ma’ akkordji, li kienu jirrigwardaw ksur simili tal-Artikolu 81 KE. Mhuwiex meħtieġ li l-attivitajiet, il-prodotti u l-persuni jkunu l-istess, huwa biżżejjed li l-impriża tkun l-istess, liema ħaġa kienet il-każ f’din il-kawża (punt 312 tad-deċiżjoni kkontestata).
23
Il-Kummissjoni ċaħdet ukoll l-argument tar-rikorrenti li jgħid li l-prinċipju ne bis in idem ġie miksur f’dan il-każ minħabba li l-Kummissjoni kienet diġà ħadet inkunsiderazzjoni d-deċiżjonijiet preċedenti bħala ċirkustanzi aggravanti fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/493/KE, tal-1 ta’ Ottubru 2003, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/E-1/37.370 — Sorbati), li ġie ppubblikat sommarju tagħha fil-Ġurnal Uffiċjali tat-13 ta’ Lulju 2005 (ĠU L 182, p. 20). Skont il-Kummissjoni, jekk xi impriżi jibqgħu jwettqu l-istess tip ta’ ksur u jekk xi multi preċedenti ma ħeġġewhomx ibiddlu l-aġir tagħhom, dan jikkostitwixxi ċirkustanza aggravanti, kemm jekk din tkun ġiet ikkunsidrata bħala tali f’kawżi preċedenti jew le (punt 313 tad-deċiżjoni kkontestata).
24
Fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, il-Kummissjoni ikkonċediet, abbażi tat-Titolu B, tnaqqis ta’ 100% mill-ammont tal-multa imposta fuq Clariant, peress li din kienet l-ewwel membru tal-akkordju li pprovdiet provi dwar l-eżistenza, dwar il-funzjonament, dwar it-tul u dwar l-implementazzjoni tal-akkordju. Il-Kummissjoni qieset li Clariant GmbH kienet informatha dwar akkordju sigriet f’data meta hija ma kinitx qed tmexxi investigazzjoni u lanqas ma kellha biżżejjed informazzjoni sabiex tistabbilixxi l-prova tal-akkordju msemmi (punti 328 sa 332 tad-deċiżjoni kkontestata).
25
Hija kkunsidrat li Atofina setgħet tibbenefika minn tnaqqis kunsiderevoli mill-ammont tal-multa tagħha, jiġifieri b’40%, peress li din kienet it-tieni impriża li pprovditilha, qabel id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, xi informazzjoni u provi li kkontribwixxew sabiex jistabbilixxu l-eżistenza tal-akkordju u peress li hija ma kkontestatx il-materjalità tal-fatti li l-Kummissjoni bbażat ruħha fuqhom sabiex tistabbilixxi l-eżistenza tal-akkordju fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tagħha (punti 337, 338 u 340 tad-deċiżjoni kkontestata).
26
Il-Kummissjoni rrilevat li l-Grupp Akzo Nobel kien it-tielet impriża li pprovditilha, qabel id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, informazzjoni u provi li jikkonfermaw l-eżistenza tal-akkordju fit-taqsima tal-MCAA, u ma kinitx ikkontestat il-materjalità tal-fatti li l-Kummissjoni bbażat ruħha fuqhom sabiex tistabbilixxi l-eżistenza tal-akkordju fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tagħha. Konsegwentement, hija qieset li l-Grupp Akzo Nobel kien jissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-ewwel u t-tieni inċiżi tat-Titolu D(2) tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, b’tali mod li jibbenefika minn tnaqqis ta’ 25% mill-ammont tal-multa li kienet tiġi imposta fuqu fin-nuqqas ta’ kooperazzjoni mal-Kummissjoni (punti 342 sa 346 tad-deċiżjoni kkontestata).
27
Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni ċaħdet l-argumenti ta’ Hoechst li jgħidu li hija ma setgħetx tintroduċi talba skont il-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni peress li hija kienet biegħet l-attività tagħha tal-MCAA lil Clariant AG qabel il-ftuħ tal-proċedura fl-1999, u peress li, barra minn hekk, hija kienet koperta mit-talba mressqa għal dan l-iskop minn Clariant GmbH. Il-Kummissjoni kkunsidrat li Hoechst kellha l-possibbiltà li tressaq tali talba fiż-żmien meta hija kienet għadha proprjetarja tal-attività tagħha tal-MCAA u li hija ma setgħetx tkun koperta mit-talba ta’ Clariant GmbH, peress li l-unità kummerċjali MCAA kienet tappartjeni lil Hoechst u wara lil Clariant AG, żewġ persuni ġuridiċi differenti (punti 325 u 326 tad-deċiżjoni kkontestata).
28
Il-Kummissjoni tikkonkludi, fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata:
“L-impriżi segwenti kisru l-Artikolu 81 [KE], billi attribwixxew lilhom infushom kwoti ta’ produzzjoni u ta’ klijenti, billi żiedu l-prezzijiet b’mod konkret, billi fasslu mekkaniżmu ta’ kumpens, billi skambjaw informazzjoni fuq il-volumi ta’ bejgħ u l-prezzijiet, u billi pparteċipaw f’laqgħat regolari u f’kuntatti oħra sabiex jiftehmu u jimplementaw l-imsemmija restrizzjonijiet. L-aġir tal-impriżi segwenti kkostitwixxa ksur tal-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE mill-1 ta’ Jannar 1994, f’liema data daħal fis-seħħ il-Ftehim ŻEE.
[…]
[…]
ċ)
Hoechst […]: mill-1 ta’ Jannar 1984 sat-30 ta’ Ġunju 1997;
[…]
e)
Clariant AG, Clariant GmbH: mill-1 ta’ Lulju 1997 sas-7 ta’ Mejju 1999.” [Traduzzjoni mhux uffiċjali]
29
Fl-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata, l-ammonti tal-multi ġew iffissati b’dan il-mod:
“a)
Akzo Nobel Chemicals […], Akzo Nobel Nederland […], Akzo Nobel NV, Akzo Nobel Functional Chemicals […], Akzo Nobel Base Chemicals […], Eka Chemicals […] u Akzo Nobel AB:
EUR 84.38 miljun;
b)
Hoechst […]:
EUR 74.03 miljun;
ċ)
Elf Aquitaine […] u Arkema […] (preċedentement Atofina […]), responsabbli flimkien u in solidum:
EUR 45.00 miljun;
d)
Arkema […] (preċedentement Atofina […]):
EUR 13.50 miljun;
e)
Clariant AG u Clariant GmbH, responsabbli flimkien u in solidum:
EUR 0.
[…]” [Traduzzjoni mhux uffiċjali]
30
Skont l-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata:
“L-impriżi msemmija fl-Artikolu 1 huma marbuta li jtemmu b’mod immedjat il-ksur imsemmi f’dan l-Artikolu, jekk mhux diġà waqfu tali ksur.
Huma għandhom iżommu lura milli jirrepetu kull att jew aġir imsemmi fl-Artikolu 1 kif ukoll kull att jew aġir li għandu għan jew effett simili.” [Traduzzjoni mhux uffiċjali]
Proċedura u t-talbiet tal-partijiet
31
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-25 ta’ April 2005, ir-rikorrenti ressqet dan ir-rikors.
32
Peress li l-kompożizzjoni tal-Awli tal-Qorti tal-Prim’Istanza kienet inbidlet, l-Imħallef Relatur ġie assenjat lis-Seba’ Awla, u għalhekk, il-kawża preżenti ġiet assenjata lilha.
33
Fuq rapport ta’ l-Imħallef Relatur, il-Qorti tal-Prim’Istanza (Is-Seba’ Awla) ddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali.
34
Il-partijiet għamlu s-sottomissjonijiet u r-risposti tagħhom għad-domandi magħmula mill-Qorti tal-Prim’Istanza fis-seduta tat-18 ta’ Ġunju 2008.
35
Ir-rikorrenti titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex jogħġobha:
—
tannulla l-Artikoli 2 u 3 tad-deċiżjoni kkontestata;
—
sussidjarjament, tnaqqas l-ammont tal-multa;
—
tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.
36
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex jogħġobha:
—
tiċħad ir-rikors;
—
tikkundanna lir-rikorrenti tbati l-ispejjeż.
Id-dritt
37
Ir-rikorrenti tinvoka seba’ motivi insostenn tar-rikors tagħha. L-ewwel motiv jirrigwarda n-nuqqas ta’ responsabbiltà tar-rikorrenti f’dak li jirrigwarda l-akkordju sanzjonat minħabba l-bejgħ tal-attivitajiet tagħha tal-MCAA, it-tieni motiv jirrigwarda l-illegalità tal-multa imposta, it-tielet motiv jirrigwarda evalwazzjoni żbaljata tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, ir-raba’ motiv jirrigwarda żball ta’ evalwazzjoni fil-kalkolu tal-ammont bażi tal-multa, il-ħames motiv jirrigwarda żieda mhux ġustifikata tal-multa minħabba reċidiva, is-sitt motiv jirrigwarda difetti proċedurali, u s-seba’ motiv jirrigwarda l-illegalità tal-ordni ta’ twaqqif tal-aġir stabbilit fl-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata.
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ responsabbiltà tar-rikorrenti f’dak li jirrigwarda l-akkordju sanzjonat minħabba l-bejgħ tal-attivitajiet tagħha tal-MCAA
L-argumenti tal-partijiet
38
Ir-rikorrenti ssostni li hija mhijiex iktar responsabbli għall-ksur imwettaq fit-taqsima ta’ attività tal-MCAA, peress li r-responsabbiltà għal dan il-ksur ġiet trasferita b’mod illimitat lil Virteon GmbH matul it-taqsim u l-bejgħ ta’ dan is-settur. B’hekk hija tosserva li t-taqsima ta’ attività tal-MCAA ġiet legalment żmantellata u mibjugħa fit-30 ta’ Mejju 1997, lil kumpannija sussidjarja 100%, Virteon, flimkien ma’ erba’ taqsimiet ta’ attività oħra marbuta mal-prodotti kimiċi speċjali. Għalhekk, Virteon kompliet bit-tmexxija tal-attività bħala impriża awtonoma taħt l-istess kundizzjonijiet. Għaldaqstant, din ħadet il-post tar-rikorrenti, kemm fuq il-livell legali kif ukoll fuq dak ekonomiku. It-teħid ta’ Virteon minn Clariant AG ma jibdel xejn mir-responsabbiltà ta’ Virteon, li saret Clariant GmbH. Fil-fatt, il-bdil tal-azzjonarjat wara t-teħid ta’ Virteon minn Clariant AG ma għandu l-ebda impatt fuq ir-responsabbiltà tal-kumpannija, peress li l-identità ekonomika, u b’hekk, il-kontinwità tal-impriża kkonċernata huma ppriżervati. Għaldaqstant, Virteon, li saret Clariant GmbH, baqgħet teżisti fi ħdan il-grupp bl-istess identità legali, mingħajr l-ebda qtugħ legali jew ekonomiku.
39
Skont ir-rikorrenti, għalkemm l-impriża tiġi ttrasferita bħala ħaġa sħiħa, b’tali mod li s-suġġett legali l-ġdid jieħu post il-predeċessur tiegħu u jkompli l-attività eżistenti, il-prinċipju tal-kontinwità ekonomika jinvolvi t-trasferiment simultanju tar-responsabbiltà għal akkordju tal-impriża trasferita. B’hekk, fid-determinazzjoni tar-responsabbiltà, għandhom jiġu “segwiti t-traċċi tal-impriża bħala realtà ekonomika u mhux ġuridika”. F’dan il-każ, wara l-iżmantellar u l-bejgħ tal-attività tal-MCAA, Virteon, li saret Clariant GmbH, huma s-suġġetti tad-dritt responsabbli għall-ksur tad-dritt tal-akkordji, u mhux Hoechst.
40
Ir-rikorrenti tosserva wkoll li l-fatt li Clariant kompliet tipparteċipa fl-akkordji eżistenti huwa xhieda tal-kontinwità tal-impriża.
41
Is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta’ Lulju 1999, Il-Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, (C-49/92 P, Ġabra p. I-4125), iċċitata mill-Kummissjoni, ma tippermettix li jintlaħqu konklużjonijiet differenti. Fil-fatt, skont din is-sentenza, il-prinċipju li jgħid li r-responsabbiltà ta’ kap ta’ impriża tista’ tiġi stabbilita minkejja l-bejgħ tal-attività tiegħu, jirrigwarda biss il-bejgħ ta’ impriża lil terzi persuni, u mhux lil suġġett tad-dritt li jappartjeni lil grupp, bħal f’dan il-każ. F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti ppreċiżat, waqt is-seduta, li f’waħda mis-sentenzi reċenti tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat (sentenza tal-11 ta’ Diċembru 2007, ETI et, C-280/06, Ġabra p. I-10893) li l-kriterju tal-kontinwità ekonomika kellu japplika fir-rigward tar-rabtiet strutturali bejn l-entità li wettqet il-ksur u s-suċċessur ekonomiku tagħha fil-mument tat-trasferiment.
42
Hija tosserva wkoll li t-trasferiment tar-responsabbiltà jidher ukoll fil-kuntratt ta’ trasferiment fejn il-partijiet jirrikonoxxu b’mod espress li Virteon teħles lir-rikorrenti mir-responsabbiltà tagħha fi ħdan il-grupp. Skont ir-rikorrenti, mill-ġurisprudenza jirriżulta li tali assunzjoni tar-responsabbiltà fi ħdan grupp għandha tittieħed inkunsiderazzjoni waqt l-imputazzjoni tal-multa.
43
Fir-rigward tal-argument tal-Kummissjoni li jgħid li r-rikorrenti pprovat taħrab mir-responsabbiltà tagħha billi ċċedi l-attività tagħha tal-MCAA, ir-rikorrenti tirrispondi li r-ristrutturazzjoni tal-grupp li kienet qeda ssir stadju wara l-ieħor sa mill-1996, kienet proċess li ma kienx ġie influwenzat jew motivat minn eventwali ċirkustanzi speċifiċi ta’ ċerti oqsma ta’ attività partikolari. Fil-fatt, ir-ristrutturazzjoni kienet tikkonsisti f’esternalizzazzjoni tal-attivitajiet kollha li ma kinux marbuta mat-taqsimiet ta’ attività farmaċewtika u agrikola.
44
Il-ġurisprudenza kif ukoll il-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni jikkonfermaw il-pożizzjoni tar-rikorrenti. Kieku l-Kummissjoni kellha tgawdi minn setgħa diskrezzjonali fir-rigward tad-determinazzjoni tad-destinatarji tal-multa, dan ikun jikkostitwixxi ksur tal-prinċipju li jgħid li l-amministrazzjoni hija marbuta bid-deċiżjonijiet tagħha stess, liema prinċipju huwa stabbilit fil-preambolu u fl-Artikolu 20 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, proklamata fis-7 ta’ Diċembru 2000 f’Nice (ĠU 2000, C 364, p. 1).
45
Waqt is-seduta, ir-rikorrenti qalet ukoll li kuntrarjament għal dak li kienet qedha ssostni l-Kummissjoni, hija ma tgawdix minn setgħa diskrezzjonali sabiex tiddetermina l-awturi ta’ ksur tal-Artikolu 81 KE, peress li dawn huma determinati skont dispożizzjonijiet ġuridiċi preċiżi.
46
Ir-rikorrenti ssostni wkoll li, meta hija kellha t-taqsima ta’ attività tal-MCAA, dan kellu organizzazzjoni u funzjonament awtonomu, u li hija kienet tassumi biss ir-responsabbiltà tar-riżultati tiegħu. Barra minn hekk, minbarra l-attività kkonċernata, hija bl-ebda mod ma kienet taf bil-ksur, peress li l-aġir tal-impjegati tal-qasam tal-attività tal-MCAA li ħadu sehem fil-ksur imur kontra l-politika tal-grupp Hoechst li jiffavorixxi l-osservanza tad-dritt tal-kompetizzjoni.
47
Il-Kummissjoni tirrispondi, essenzjalment, li l-argument tar-rikorrenti li jgħid li r-ristrutturazzjoni tal-attività tagħha tal-MCAA eżentaha kompletament minn kull responsabbiltà ma jistax jiġi aċċettat. Fil-fatt, li kieku l-interpretazzjoni adottata mir-rikorrenti kienet korretta, din kienet toffri lill-impriżi l-kbar metodu faċli kif jaħarbu mill-konsegwenzi legali ta’ akkordju, jew għall-inqas, kif inaqqsu r-riskji kummerċjali fil-każ li tiġi skoperta l-eżistenza tal-akkordju.
48
Hija tosserva wkoll li fir-realtà, il-motiv tar-rikorrenti jirrigwarda biss ix-xahar ta’ Ġunju 1997, fuq total ta’ 149 xahar ta’ ksur, u li, f’dawn iċ-ċirkustanzi, annullament tad-deċiżjoni kkontestata minħabba xahar wieħed biss mhuwiex ġustifikat.
49
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tqis li setgħet tippreżumi, fid-dawl ta’ ġurisprudenza ferm stabbilita, li kumpannija 100% sussidjarja, bħal ma kienet f’dan il-każ Virteon mit-30 ta’ Mejju 1997 sat-30 ta’ Ġunju 1997, kienet essenzjalment tapplika l-istruzzjonijiet li kienu jingħataw lilha mill-kumpannija parent tagħha, mingħajr ma jkollha tivverifika jekk il-kumpannija parent tkunx effettivament eżerċitat is-setgħa tagħha. Għaldaqstant, Hoechst kellha tistabbilixxi li l-kumpannija sussidjarja antika tagħha kienet effettivament iddeterminat b’mod awtonomu l-aġir tagħha fuq is-suq f’Ġunju 1997, liema ħaġa hija ma għamlitx.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
50
Għandu jitfakkar li skont ġurisprudenza kostanti, bħala prinċipju, huwa obbligu tal-persuna fiżika jew ġuridika li kienet tmexxi lill-impriża inkwistjoni fil-mument meta jkun twettaq il-ksur, li tirrispondi għal dan il-ksur, anki jekk, fil-ġurnata tal-adozzjoni tad-deċiżjoni li kkonstatat il-ksur, it-tmexxija tal-impriża tkun tqegħdet taħt ir-responsabbiltà ta’ persuna oħra (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Novembru 2000, Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, C-286/98 P, Ġabra p. I-9925, punt 37, u Cascades vs Il-Kummissjoni, C-279/98 P, Ġabra p. I-9693, punt 78; sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-20 ta’ Marzu 2002, HFB et vs Il-Kummissjoni, T-9/99, Ġabra p. II-1487, punt 103).
51
Madankollu, għall-infurzar effettiv tad-dritt tal-kompetizzjoni, jista’ jkun neċessarju li, bħala eċċezzjoni, akkordju jiġi imputat mhux lill-operatur oriġinali, iżda lill-operatur il-ġdid tal-impriża involuta, fil-każ fejn dan jista’ effettivament jitqies li huwa s-suċċessur tal-operatur oriġinali, jiġifieri jekk ikompli jopera l-impriża involuta fl-akkordju (ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fis-sentenza ETI et, iċċitata iktar ’il fuq, punti 75 u 76). Fil-fatt, li kieku ma kienet prevista l-ebda possibbiltà oħra ta’ impożizzjoni ta’ sanzjoni fuq entità differenti minn dik li wettqet il-ksur, xi impriżi jkunu jistgħu jaħarbu minn sanzjonijiet bis-sempliċi fatt li l-identità tagħhom kienet modifikata wara ristrutturazzjonijiet, ċessjonijiet jew tibdil ġuridiku jew organizzattiv ieħor (ara, f’dan is-sens, is-sentenza ETI et, iċċitata iktar ’il fuq, punt 41).
52
Għalhekk, ġie kkunsidrat mill-Qorti tal-Ġustizzja li l-kriterju msejjaħ “tal-kontinwità ekonomika” japplika biss fil-każ fejn il-persuna ġuridika responsabbli mit-tmexxija tal-impriża tkun waqfet milli teżisti legalment wara t-twettiq tal-ksur (sentenzi Il-Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 145, u HFB et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 104) jew fil-każ ta’ ristrutturazzjonijiet interni ta’ impriża meta l-operatur oriġinali ma jkunx neċessarjament waqaf milli jeżisti legalment iżda ma jkunx jeżerċita iktar attività ekonomika fis-suq ikkonċernat u fid-dawl tar-rabtiet strutturali bejn l-operatur oriġinali u l-operatur il-ġdid tal-impriża (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni, C-204/00 P, C-205/00 P, C-211/00 P, C-213/00 P, C-217/00 P u C-219/00 P, Ġabra p. I-123, punt 359, u ETI et, iċċitata iktar ’il fuq, punt 41).
53
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni u mill-osservazzjonijiet tar-rikorrenti dwar id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet jirriżulta li Hoechst kienet timmanifattura hija stess il-MCAA permezz tad-diviżjoni kimika tagħha sat-30 ta’ Mejju 1997. Din id-diviżjoni, kif ukoll oħrajn, ġew ittrasferiti lil Virteon, kumpannija sussidjarja ta’ Hoechst miżmuma 100% minnha, fit-30 ta’ Mejju 1997. Fit-30 ta’ Ġunju 1997, permezz tal-bejgħ tat-totalità tal-ishma ta’ Virteon, Hoechst ittrasferixxiet l-attivitajiet kollha tagħha tal-MCAA lil Clariant AG.
54
Qabel kollox, fir-rigward tar-responsabbiltà tar-rikorrenti minħabba l-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju għall-perijodu li jestendi sat-30 ta’ Mejju 1997, ir-rikorrenti tillimita ruħha sabiex issostni li t-taqsima ta’ attività tal-MCAA kellu organizzazzjoni u funzjonament indipendenti, u li hija ma kinitx taf bil-ksur. Hija ssostni wkoll li l-aġir tal-impjegati li ħadu sehem fil-ksur ma kienx konformi mal-politika tal-grupp li tħares sabiex jiġi osservat id-dritt tal-kompetizzjoni.
55
Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li, sad-data tat-trasferiment tal-qasam tal-attività kimika tagħha lil Virteon, fit-30 ta’ Mejju 1997, ir-rikorrenti kienet il-persuna ġuridika direttament responsabbli mill-operat tal-qasam tal-attività tagħha tal-MCAA u mill-impjegati li wettqu l-ksur inkwistjoni. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-rikorrenti kienet marbuta li tkun taf bl-aġiri tagħhom u ma setgħetx tinvoka funzjonament ħażin tal-organizzazzjoni interna tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-29 ta’ Mejju 1991, Bayer vs Il-Kummissjoni, T-12/90, Ġabra p. II-219, punt 35). Għaldaqstant, l-aġiri illegali tal-impjegati tagħha tal-qasam tal-attività tal-MCAA għandhom jitqiesu bħala imputabbli lir-rikorrenti.
56
Għandu wkoll jitfakkar li, għall-finijiet tal-applikazzjoni u tat-twettiq tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni fil-qasam tad-dritt tal-kompetizzjoni, huwa meħtieġ li tiġi identifikata, bħala destinatarja, entità li jkollha personalità legali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-20 ta’ April 1999, Limburgse Vinyl Maatschappij et vs Il-Kummissjoni, T-305/94 sa T-307/94, T-313/94 sa T-316/94, T-318/94, T-325/94, T-328/94, T-329/94 u T-335/94, Ġabra p. II-931, punt 978). Għaldaqstant, il-Kummissjoni għamlet sew meta imputat ir-responsabbiltà tal-ksur imwettaq fit-taqsima ta’ attività tal-MCAA lir-rikorrenti, li effettivament kienet il-persuna ġuridika inkarigata minn din l-attività.
57
Wara, fir-rigward tal-perijodu mit-30 ta’ Mejju sat-30 ta’ Ġunju 1997, ir-rikorrenti tillimita ruħha sabiex tippreċiża li, matul dan il-perijodu, it-taqsima ta’ attività tal-MCAA, kif ukoll taqsimiet oħra, ġew ittrasferiti lil kumpannija sussidjarja, Virteon, miżmuma 100% minn Hoechst, qabel ma ġiet mibjugħa lil Clariant AG, fit-30 ta’ Ġunju 1997.
58
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni dan il-perijodu billi bbażat ruħha, fil-punti 217 sa 219 tad-deċiżjoni kkontestata, fuq il-kunċett ta’ impriża, fis-sens tal-Artikolu 81 KE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE. Fir-rigward tal-kunċett imsemmi, li għalih tirreferi l-ġurisprudenza Komunitarja kollha dwar l-imputabbiltà tar-responsabbiltà tal-ksur lill-entitajiet ġuridiċi li jikkostitwixxu l-istess impriża, il-Kummissjoni kellha raġun meta imputat il-ksur lil Hoechst għall-perijodu mit-30 ta’ Mejju sat-30 ta’ Ġunju 1997. Fil-fatt, il-kunċett ta’ impriża fis-sens tal-Artikolu 81 KE jinkludi entitajiet ekonomiċi li kull waħda minnhom tikkostitwixxi organizzazzjoni unitarja ta’ elementi personali, materjali u immaterjali li jippersegwu fit-tul skop ekonomiku determinat, organizzazzjoni li tista’ tikkontribwixxi għat-twettiq ta’ ksur previst minn din id-dispożizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-10 ta’ Marzu 1992, Shell vs Il-Kummissjoni, T-11/89, Ġabra p. II-757, punt 311, u HFB et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 54).
59
Fil-każ partikolari fejn kumpannija parent ikollha 100% tal-kapital tal-kumpannija sussidjarja tagħha li tkun responsabbli għal aġir li jikkostitwixxi ksur, teżisti preżunzjoni juris tantum li l-imsemmija kumpannija parent teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir tal-kumpannija sussidjarja tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-25 ta’ Ottubru 1983, AEG-Telefunken vs Il-Kummissjoni, 107/82, Ġabra p. 3151, punt 50, u s-sentenza Limburgse Vinyl Maatschappij et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punti 961 u 984), u li għaldaqstant dawn jikkostitwixxu impriża waħda fis-sens tal-Artikolu 81 KE (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Ġunju 2005, Tokai Carbon et vs Il-Kummissjoni, T-71/03, T-74/03, T-87/03 u T-91/03, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 59). Għaldaqstant hija l-kumpannija parent li, quddiem il-qorti Komunitarja, tkun qegħda tikkontesta deċiżjoni tal-Kummissjoni li timponi fuqha multa għall-aġir imwettaq mill-kumpannija sussidjarja tagħha, li għandha tikkonfuta din il-preżunzjoni billi tressaq provi li juru l-awtonomija ta’ din tal-aħħar (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-27 ta’ Settembru 2006, Avebe vs Il-Kummissjoni, T-314/01, Ġabra p. II-3085, punt 136; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 29).
60
F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li Virteon kienet, mit-30 ta’ Mejju sat-30 ta’ Ġunju 1997, kumpannija sussidjarja 100% miżmuma minn Hoechst. Peress li Hoechst ipproċediet, hekk kif inhu indikat fir-risposta tar-rikorrenti għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, għall-bejgħ ta’ Virteon lil Clariant AG, konkluż b’mod definittiv permezz ta’ kuntratt tas-17 ta’ Ġunju 1997 u eżegwit permezz tat-trasferiment tal-ishma fit-30 ta’ Ġunju 1997, l-ogħti tal-qasam tal-attività tal-MCAA lil kumpannija sussidjarja kien b’mod ċar jifforma parti mill-għan li l-ishma ta’ din il-kumpannija sussidjarja jinbiegħu lil impriża terza. F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jitqies bħala stabbilit li r-rikorrenti ma rnexxilhiex tikkonfuta l-preżunzjoni li tgħid li l-kumpannija parent kienet teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir tal-kumpannija sussidjarja tagħha miżmuma 100% (sentenzi AEG-Telefunken vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 50, u tal-15 ta’ Ġunju 2005, Tokai Carbon et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 59) billi tipprova l-awtonomija tal-kumpannija sussidjarja tagħha Virteon GmbH.
61
Għandu jiġi miċħud ukoll l-argument tar-rikorrenti li jikkonsisti fl-osservazzjoni li t-trasferiment tat-taqsima ekonomika tagħha tal-MCAA lil impriża oħra jinvolvi wkoll it-trasferiment tar-responsabbiltà tal-aġir antikompetittiv lill-operatur il-ġdid. Fil-fatt, fid-dawl tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 50 iktar ’il fuq, hija r-rikorrenti, persuna ġuridika li kienet tmexxi l-impriża inkwistjoni fil-mument meta twettaq il-ksur, li għandha twieġeb għal dan il-ksur, anki jekk, fil-jum tal-adozzjoni tad-deċiżjoni li tikkonstata l-ksur, it-tmexxija tal-impriża kienet tpoġġiet taħt ir-responsabbiltà ta’ Clariant AG. Il-prinċipju ta’ responsabbiltà personali ma jistax jitqiegħed indiskussjoni minn dak tal-kontinwità ekonomika fil-każijiet fejn, bħal f’dan il-każ, impriża involuta fl-akkordju ttrasferixxiet parti mill-attivitajiet tagħha lil terza persuna indipendenti u fejn ma teżisti l-ebda rabta strutturali bejn l-operatur oriġinali u dak ġdid (ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fis-sentenza ETI et, iċċitata iktar ’il fuq, punt 82).
62
Issa, kuntrarjament għal dak li ssostni r-rikorrenti, hija ma tinsabx f’wieħed mill-każijiet eċċezzjonali fejn il-Qorti tal-Ġustizzja setgħet tqis li kien ikun konvenjenti li jintuża l-kriterju tal-kontinwità ekonomika sabiex timputa l-aġiri antikompetittivi tal-operatur oriġinali lill-operatur il-ġdid tal-attività inkwistjoni. Fil-fatt, għalkemm it-taqsima tal-MCAA ġiet ittrasferita inizjalment fi ħdan il-grupp lil Virteon, kumpannija sussidjarja ta’ Hoechst, sabiex wara tiġi ċeduta lil Clariant AG, Hoechst baqgħet teżisti bħala persuna ġuridika distinta wara t-twettiq tal-ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-14 ta’ Lulju 2005, ThyssenKrupp vs Il-Kummissjoni, C-65/02 P u C-73/02 P, Ġabra p. I-6773, punt 88).
63
Barra minn hekk, kuntrarjament għal dak li tippretendi r-rikorrenti, hija ma tistax tinvoka l-ġurisprudenza li tgħid li, fil-każ ta’ trasferiment tal-attivitajiet ekonomiċi, b’mod parzjali jew sħiħ, minn entità ġuridika lejn oħra, ir-responsabbiltà għall-ksur imwettaq mill-operatur oriġinali, fil-kuntest tal-attivitajiet inkwistjoni, tista’ tiġi imputata lill-operatur il-ġdid jekk flimkien ma’ din l-entità jikkostitwixxi l-istess entità ekonomika għall-finijiet tal-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni, u dan anki jekk l-operatur oriġinali jkun għadu jeżisti bħala entità ġuridika (sentenza ETI et, iċċitata iktar ’il fuq, punt 48). Fil-fatt, għandu jiġi kkonstatat li, wara li Virteon ġiet ċeduta lil Clariant AG, fit-30 ta’ Ġunju 1997, l-ebda rabta strutturali jew organizzattiva ma kienet torbot lil Clariant AG ma’ Hoechst, li huma żewġ impriżi distinti fis-sens tal-Artikolu 81 KE u li l-unika rabta ekonomika bejniethom hija li l-ewwel waħda xtrat it-totalità tal-kapital ta’ Virteon u, għaldaqstant, l-attivitajiet tat-taqsima tal-MCAA ta’ Hoechst.
64
F’kull każ, l-imputazzjoni lill-operatur il-ġdid ta’ ksur imwettaq mill-operatur oriġinali hija possibbiltà li, f’ċerti każijiet, il-ġurisprudenza tirrikonoxxi lill-Kummissjoni, u mhux obbligu, u dan b’mod partikolari f’każijiet fejn, bħal f’dan il-każ, l-operatur oriġinali awtur tal-ksur jibqa’ jeżisti legalment u ekonomikament (fis-sens tas-sentenza ETI et, iċċitata iktar ’il fuq punt 40). Barra minn hekk, f’dan il-każ, ir-riskju li l-impriża li wettqet il-ksur taħrab minn sanzjonijiet intiżi sabiex jiġġieldu kontra l-prinċipju tal-kontinwità ekonomika (ara l-punt 51 iktar ’il fuq) huwa ineżistenti, peress li Hoechst għadha teżisti kemm legalment kif ukoll ekonomikament.
65
Qabel kollox, ir-rikorrenti ma tistax tinvoka t-trasferiment tar-responsabbiltà tagħha permezz tal-kuntratt ta’ trasferiment tal-qasam tal-attività tagħha konkluż ma’ Virteon. Minn naħa waħda, tali kuntratt ma jistax jiġi invokat quddiem il-Kummissjoni sabiex jiġu evitati s-sanzjonijiet imposti b’applikazzjoni tad-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni, safejn dan huwa intiż sabiex iqassam ir-responsabbiltà bejn il-kumpanniji talli pparteċipaw f’akkordju. Min-naħa l-oħra, l-allegat trasferiment tar-responsabbiltà implementat f’dan il-każ skont it-termini tal-kuntratt ta’ trasferiment huwa mingħajr effett fuq id-determinazzjoni tar-responsabbiltà tar-rikorrenti, peress li dan il-kuntratt ġie konkluż bejn Hoechst u kumpannija 100% sussidjarja u peress li, konsegwentement, l-aġir li jikkostitwixxi l-ksur jista’ jiġi imputat lilha fil-kwalità tagħha ta’ kumpannija parent. F’kull każ, diversament mill-kawża li wasslet għas-sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2001, Krupp Thyssen Stainless u Acciai speciali Terni vs Il-Kummissjoni (T-45/98 u T-47/98, Ġabra p. II-3757, punt 62) invokata mir-rikorrenti, fejn il-Qorti tal-Prim’Istanza kienet ikkunsidrat li l-Kummissjoni kellha b’mod eċċezzjonali d-dritt li timputa lil kumpannija r-responsabbiltà tal-aġir li jikkostitwixxi ksur tal-predeċessur tagħha, mill-provi tal-proċess ma jirriżultax li Clariant AG aċċettat li tinżamm responsabbli għall-aġiri ta’ Hoechst qabel it-trasferiment tal-qasam tal-attività tagħha tal-MCAA.
66
Isegwi li l-argument tar-rikorrenti li jgħid li r-responsabbiltà tal-aġiri illegali tal-qasam tal-attività tagħha tal-MCAA ġiet ittrasferita waqt il-bejgħ tagħha lil Clariant AG ma jistax jiġi aċċettat.
67
Għaldaqstant, peress li l-Kummissjoni kellha raġun meta imputat lil Hoechst ir-responsabbiltà tal-ksur imwettaq mill-1 ta’ Ġunju 1984 sat-30 ta’ Ġunju 1997, l-ewwel motiv għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq l-illegalità tal-multa imposta
L-argumenti tal-partijiet
68
Ir-rikorrenti ssostni li l-multa imposta hija illegali peress li l-kumpannija parent il-ġdida ta’ Virteon, li saret Clariant GmbH, kisbet eżenzjoni kompleta tal-multa u li hija stess, bħala kumpannija parent oriġinali, ma bbenefikatx minnha. B’hekk, il-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ trattament ugwali, previst mill-Artikolu 20 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, kif ukoll is-sens u l-iskop tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni.
69
Peress li l-attività tal-MCAA miżmuma minn Hoechst, u wara trasferita lil Virteon, li saret Clariant GmbH, qabel ma bdiet tiġi operata minn Clariant AG kienet tikkostitwixxi unità ekonomika, it-talba sabiex tibbenefika mill-eżenzjoni tal-multa mressqa minn Clariant AG kienet tirreferi għall-persuni legali kollha inklużi fl-“impriża Hoechst/Virteon/Clariant”. Din l-evalwazzjoni hija msaħħa mill-fatt li l-Kummissjoni (punt 332 tad-deċiżjoni kkontestata) estendiet l-eżenzjoni tal-multa mogħtija lil Clariant GmbH lill-kumpannija parent tagħha Clariant AG, minħabba r-rabta li teżisti bejn din tal-aħħar u Virteon, li saret Clariant GmbH, Virteon u Clariant GmbH, u mill-prassi deċiżjonali tagħha. Għaldaqstant, meta qieset li r-rikorrenti ma kinitx tifforma parti mill-istess unità ekonomika bħal Clariant GmbH u Clariant AG, il-Kummissjoni kisret il-kunċett ta’ impriża, fis-sens tal-Artikolu 81 KE, kif definit mill-ġurisprudenza.
70
Ir-rikorrenti tosserva wkoll li l-akkordju ġie implementat bl-istess mod mill-istess persuni b’mod kontinwu għat-tul kollu tal-ksur, u li konsegwentement, it-talba għal eżenzjoni tal-multa ta’ Clariant GmbH ma kinitx tirrigwarda biss il-perijodu wara x-xiri ta’ Virteon. Fil-fatt, il-fatti invokati minn Clariant GmbH insostenn tat-talba għall-eżenzjoni tagħha, kienu jirrigwardaw ukoll il-perijodu kollu tal-ksur. Għalhekk, fir-rigward tal-informazzjoni kkomunikata, hija r-rikorrenti li kellha tibbenefika minn trattament favorevoli, fid-dawl tal-kooperazzjoni tagħha. Barra minn hekk, it-talba għal eżenzjoni tressqet għan-nom tal-“impriża”.
71
Ir-rikorrenti tippreċiża li hija ma kinitx f’pożizzjoni li tressaq it-talba tagħha stess għall-eżenzjoni qabel it-tieni parti tal-1997, peress li ma kinitx taf bl-akkordju qabel din id-data. Barra minn hekk, hija ma kinitx f’pożizzjoni li tressaq tali talba wara, peress li hija kienet ittrasferixxiet l-assi kollha tagħha tal-MCAA, fit-30 ta’ Ġunju 1997, lil Clariant AG.
72
Finalment, kieku l-għoti tal-eżenzjoni li tirriżulta mill-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni ma jirriferix ukoll għall-perijodu li matulu Hoechst kienet il-proprjetarja tal-attività tal-MCAA, il-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni tkun miċħuda mis-sens tagħha, peress li l-awtur tal-ksur, jiġifieri l-unità ekonomika MCAA, kienet ikkooperat mal-Kummissjoni u żvelat is-sigriet dwar il-ksur.
73
Il-Kummissjoni titlob sabiex il-motiv imsemmi jiġi miċħud.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
74
Qabel kollox, għandu jiġi kkonstatat li, hekk kif ġie stabbilit fil-kuntest tal-eżami tal-ewwel motiv dwar l-allegata illegalità tal-imputazzjoni lil Hoechst tal-ksur imwettaq fil-kuntest tal-attivitajiet tagħha tal-MCAA (ara l-punti 53 sa 60 iktar ’il fuq), ir-responsabbiltà tar-rikorrenti għall-perijodu mill-1 ta’ Jannar 1984 sat-30 ta’ Ġunju 1997 ma jistax jitqies li ġie ttrasferit lil Clariant AG mill-mument meta din ħadet l-attivitajiet tal-MCAA ta’ Hoechst, fit-30 ta’ Ġunju 1997.
75
Għaldaqstant, peress li ma jistax jiġi aċċettat l-argument tar-rikorrenti li jgħid li l-attività tal-MCAA miżmuma minn Hoechst u wara ttrasferita lil Clariant AG kienet tikkostitwixxi unità ekonomika awtonoma, it-talba mressqa permezz ta’ ittra tas-6 ta’ Diċembru 1999 minn Clariant GmbH (iktar ’il quddiem l-“ittra ta’ klemenza”), abbażi tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, ma kinitx tirrigwarda lill-kumpannija li qabel kienet tippossjedi l-attività tal-MCAA, jiġifieri Hoechst. Fil-fatt, għandu jiġi enfasizzat li Hoechst u Clariant AG huma żewġ kumpanniji li għandhom personalitajiet legali differenti li pparteċipaw suċċessivament fl-akkordju dwar il-MCAA u li jifformaw parti minn żewġ impriżi distinti, fis-sens tal-Artikolu 81 KE (ara l-punt 63 iktar ’il fuq). Għaldaqstant, it-talba mressqa minn Clariant GmbH, abbażi tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, tista’ tibbenefika biss lill-impriża li din tifforma parti minnha, u mhux lil Hoechst.
76
Sussegwentement, tali konklużjoni ma tistax titqiegħed indiskussjoni mill-argument tar-rikorrenti li jgħid li mit-termini tal-ittra ta’ klemenza kien jirriżulta li din kienet qed tirreferi għall-perijodu meta r-rikorrenti kienet attiva fis-suq tal-MCAA. Fil-fatt, mit-Titolu B tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, dwar in-nuqqas ta’ impożizzjoni tal-multa jew it-tnaqqis kunsiderevoli tal-ammont tagħha, jirriżulta li hija l-impriża li tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fit-titolu msemmi li tibbenefika minn tnaqqis fl-ammont tal-multa li jista’ jammonta għal nuqqas ta’ impożizzjoni totali. Issa, hekk kif ġie kkonstatat fil-punt 75 iktar ’il fuq, l-awtur tal-ittra mhijiex Hoechst, iżda Clariant GmbH, li f’dik id-data kienet tifforma parti mill-impriża Clariant. Huwa stabbilit li fil-mument meta ntbgħatet l-ittra msemmija, Hoechst ma kienet għadha teżerċita l-ebda awtorità fuq il-kumpannija li rraportat l-akkordju. Konsegwentement, u indipendentement mill-fatt li fl-ittra hemm riferiment għall-perijodu li matulu Hoechst kienet attiva fis-suq tal-MCAA, Clariant GmbH ma tistax, b’dan il-mod, tinvolvi lil Hoechst u lanqas, għaldaqstant, ma tista’ tippermettilha tibbenefika mit-trattament favorevoli previst mill-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni.
77
Għandu jiġi miċħud ukoll l-argument tar-rikorrenti li jgħid li hija ma kinitx f’pożizzjoni li tressaq hija stess talba abbażi tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni matul il-perijodu meta l-attività tal-MCAA kienet taħt il-kontroll tagħha. Fil-fatt, ir-rikorrenti ma tressaq l-ebda prova insostenn tal-affermazzjoni tagħha, u f’kull każ, hija ma tipprovax li l-attività tal-MCAA, li ma ngħatatx lill-kumpannija sussidjarja qabel it-30 ta’ Mejju 1997, kienet awtonoma u mhux taħt ir-responsabbiltà tagħha.
78
L-istess bħall-Kummissjoni, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra wkoll li d-deċiżjoni kkontestata bl-ebda mod ma tqiegħed indiskussjoni l-ispirtu u l-iskop tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni. Fil-fatt, peress li Clariant AG u s-sussidjarja tagħha Clariant GmbH jikkostitwixxu unità ekonomika waħda, huma jistgħu jibbenefikaw, peress li jifformaw impriża waħda, mill-benefiċċji previsti fil-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, mingħajr ma jikkompromettu l-iskop tagħha. Dan mhuwiex il-każ tar-rikorrenti, fid-dawl tan-nuqqas ta’ rabtiet mal-awtur tal-ittra ta’ klemenza, jiġifieri Clariant GmbH.
79
Finalment, fir-rigward tal-argument li jgħid li l-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ trattament ugwali, għandu jitfakkar li l-imsemmi prinċipju jinkiser biss meta sitwazzjonijiet paragunabbli jiġu ttrattati b’mod differenti jew meta sitwazzjonijiet differenti jiġu ttrattati bl-istess mod, sakemm tali trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta’ Diċembru 1984, Sermide, 106/83, Ġabra p. 4209, punt 28, u tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-4 ta’ Lulju 2006, Hoek Loos vs Il-Kummissjoni, T-304/02, Ġabra p. II-1887, punt 96). F’dan il-każ, peress li r-rikorrenti, li hija impriża distinta minn Clariant, ma tinsabx f’sitwazzjoni paragunabbli ma dik ta’ Clariant, peress li din kienet l-ewwel waħda li pprovdiet provi deċiżivi dwar l-eżistenza tal-akkordju, l-ilment ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ trattament ugwali ma jistax jiġi aċċettat.
80
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, it-tieni motiv li jirrigwarda l-illegalità tal-multa imposta għandu jiġi miċħud.
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni
L-argumenti tal-partijiet
81
Ir-rikorrenti tilmenta talli l-Kummissjoni ma tagħthiex tnaqqis ta’ mill-inqas 10% tal-ammont tal-multa tagħha, abbażi tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni. B’mod konformi mat-tieni inċiż tat-Titolu D(2) tal-komunikazzjoni msemmija, hija informat lill-Kummissjoni li hija ma kinitx qed tikkontesta l-materjalità tal-fatti tal-ksur fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, u għalhekk kellha, bħall-partijiet l-oħra fl-akkordju, tibbenefika minn tnaqqis tal-multa tagħha.
82
Hija tosserva li mill-punt 9 tar-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet jirriżulta li hija ma kinitx qedha tikkontesta l-fatti esposti mill-Kummissjoni fil-komunikazzjoni msemmija. Dan in-nuqqas ta’ kontestazzjoni ma jitqiegħedx indiskussjoni mill-fatt li fl-istess punt 9 hemm indikat li hija kienet qedha tirriżerva l-possibbiltà li tadotta evalwazzjoni legali differenti minn dik tal-Kummissjoni fir-rigward tal-fatti rikonoxxuti materjalment.
83
Fir-rigward tal-argument li jgħid li hija ma rrikonoxxietx il-fatti peress li hija tippretendi li ma kinitx taf bihom, ir-rikorrenti tirribatti li n-nuqqas ta’ għarfien tal-fatti ma jistax iqiegħed indiskussjoni r-rikonoxximent tagħhom.
84
Barra minn hekk, hija tosserva li la t-termini tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, u lanqas il-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni jew il-ġurisprudenza ma jeħtieġu li l-għoti ta’ tnaqqis ta’ multa minħabba n-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti jkun jiddependi mill-preżentazzjoni ta’ talba separata. Għaldaqstant, hija setgħet b’mod leġittimu tistenna tnaqqis tal-multa tagħha abbażi tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni.
85
Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma spjegatx għalfejn hija ma kinitx ħadet inkunsiderazzjoni n-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-multa u ma ppreċiżatx kif hija kienet ipproċediet. F’dan ir-rigward, hija tosserva li l-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat li l-evalwazzjoni tan-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti kellha tidher fil-punti dwar il-kooperazzjoni tal-impriża (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-29 ta’ April 2004, Tokai Carbon et vs Il-Kummissjoni, T-236/01, T-239/01, T-244/01 sa T-246/01, T-251/01 u T-252/01, Ġabra p. II-1181, punti 414 et seq).
86
Il-Kummissjoni tirribatti li jekk ir-rikorrenti xtaqet tibbenefika mill-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, hija kellha tippreżenta talba formali, abbażi tat-Titolu E tal-komunikazzjoni msemmija. Issa, matul il-proċedura amministrattiva kollha, hija ddefendiet ruħha billi argumentat li hija saret taf bl-eżistenza tal-ksur li kien qiegħed jiġi imputat lilha fl-2003 biss, u li għaldaqstant, hija ma setgħetx tressaq talba f’isimha proprju.
87
Barra minn hekk, hija tqis li r-rikorrenti ma ddikjaratx b’mod espliċitu li hija ma kinitx qedha tikkontesta l-materjalità tal-fatti fis-sens tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni. F’dan ir-rigward, hija tosserva li fil-punt 9 tar-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, Hoechst, filwaqt li sostniet li ma kinitx qedha tikkontesta l-fatti, ippreċiżat li dawn il-fatti ma kinux suffiċjenti sabiex isostnu xi wħud mill-konklużjonijiet fid-dritt adottati mill-Kummissjoni. Apparti dan, fil-punt preċedenti tar-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, ir-rikorrenti ddikjarat li hija kienet għal kollox inkapaċi li tadotta pożizzjoni fuq id-dettalji tal-ksur allegat, ħlief fuq l-informazzjoni li hija setgħet tiġbor mid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet stess, peress li hija kienet biegħet it-taqsima tal-attività tal-MCAA lil Clariant fl-1997, bil-persunal kollu tagħha u bl-assi patrimonjali tagħha kollha. Skont il-Kummissjoni, ir-rikorrenti lanqas ma tirrikonoxxi espressament quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza li hija pparteċipat fl-akkordju.
88
Il-Kummissjoni tfakkar li, skont il-ġurisprudenza, tnaqqis fl-ammont tal-multa abbażi tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, jista’ jkun ġustifikat biss meta l-informazzjoni pprovduta u, b’mod iktar ġenerali, l-aġir tal-impriża kkonċernata, jistgħu jitqiesu bħala li juru kooperazzjoni reali min-naħa tagħha. Issa, ir-rikorrenti ma tipprovdi la dettalji, la provi tal-kooperazzjoni tagħha mal-Kummissjoni u tikkontradixxi lilha nnifisha anki meta tiddikjara li hija ma kellha la dokument u lanqas kuntatti li setgħet tuża sabiex tiċċara s-sitwazzjoni tagħha.
89
Fl-aħħar, il-Kummissjoni tirribatti li d-deċiżjoni kkontestata mhijiex vizjata b’nuqqas ta’ motivazzjoni. Fil-fatt, fil-punti 324 sa 326 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ssemmi l-oġġezzjonijiet prinċipali tar-rikorrenti, b’mod partikolari lil dawk li effettivament tqajmu matul il-proċedura amministrattiva dwar l-applikazzjoni tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni. Peress li r-rikorrenti ma kinitx ikkontestat il-fatti b’mod espliċitu u mingħajr ekwivoku, hija tqis li ma kienx neċessarju li tipprovdi motivazzjoni iktar dettaljata minn dik li diġà tidher fid-deċiżjoni kkontestata. Barra minn hekk, ir-riferenza għas-sentenza tad-29 ta’ April 2004, Tokai Carbon et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, hija irrilevanti.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
90
It-Titolu D tal-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni, intitolat “Tnaqqis sinjifikattiv tal-ammont tal-multa”, jipprovdi:
“1.
Meta impriża tikkoopera mingħajr ma tissoddisfa l-kundizzjonijiet kollha msemmija [fit-Titoli] B jew C, hija tibbenefika minn tnaqqis ta’ bejn 10 u 50% mill-ammont tal-multa li kienet tiġi imposta fuqha li kieku hija ma kkooperatx.
2.
Dan ikun b’mod partikolari l-każ fejn:
—
qabel ma tintbagħat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, impriża għandha tipprovdi lill-Kummissjoni b’informazzjoni, dokumenti jew provi oħra li jikkontribwixxu materjalment sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza tal-ksur,
—
wara li tkun irċeviet dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, impriża għandha tinforma lill-Kummissjoni li hija ma tikkontestax sostanzjalment il-fatti li fuqhom il-Kummissjoni tibbaża l-allegazzjonijiet tagħha.” [Traduzzjoni mhux uffiċjali]
91
Għandu jitfakkar li sabiex tibbenefika minn tnaqqis fl-ammont tal-multa abbażi tan-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti, skont it-tieni inċiż tat-Titolu D(2) tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, impriża għandha tinforma b’mod espliċitu lill-Kummissjoni li mhijiex biħsiebha tikkontesta s-sustanza tal-fatti, wara li tkun mgħarrfa bid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet (sentenza tat-8 ta’ Lulju 2004, Mannesmannröhren-Werke vs Il-Kummissjoni, T-44/00, Ġabra p. II-2223, punt 303).
92
F’dan il-każ, id-dikjarazzjoni segwenti tirriżulta mill-osservazzjonijiet tar-rikorrenti b’risposta għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet:
“Hoechst tixtieq tenfasizza li hija ma tikkontestax il-materjalità tal-fatti stabbiliti mill-Kummissjoni fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Madankollu, Hoechst ser tipprova li dawn il-fatti mhumiex legalment suffiċjenti sabiex isostnu xi wħud mill-konklużjonijiet fid-dritt adottati mill-Kummissjoni. B’hekk, il-punti li Hoechst ser tqajjem jirrigwardaw, konsegwentement, l-evalwazzjoni legali tal-fatti ta’ din il-kawża biss.”
93
Għandu jiġi rilevat ukoll li fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, ir-rikorrenti sostniet:
“Hoechst hija għal kollox inkapaċi li tieħu pożizzjoni fuq id-dettalji fattwali tal-allegat ksur ħlief fid-dawl tal-informazzjoni li hija setgħet tiġbor mid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet stess, peress li hija biegħet it-taqsima ta’ attività tal-MCAA lil Clariant fl-1997, inkluż il-persunal u l-assi patrimonjali tagħha. B’hekk, Hoechst ma għandha l-ebda sors ta’ informazzjoni fuq l-allegata parteċipazzjoni fl-akkordju ħlief xi informazzjoni bażika mill-kontabilità bħal dħul mill-bejgħ, eċċ.”
94
Madankollu, il-Kummissjoni tqis li tali dikjarazzjoni ta’ nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti stabbiliti fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma tistax titqies li hija espressa, ċara, mhux ekwivoka u kapaċi li tikkostitwixxi kooperazzjoni reali min-naħa tar-rikorrenti.
95
Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, ir-rikorrenti ddikjarat espressament li hija ma kinitx qedha tikkontesta l-fatti stabbiliti fl-imsemmija komunikazzjoni. Iċ-ċirkustanzi li fihom ir-rikorrenti ma kinitx f’pożizzjoni li tikkumenta dwar fatti oħra ħlief dawk li kienu ġew ilmentati fil-konfront tagħha fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, u lanqas li tressaq provi oħra tal-ksur, ma jistgħux iqiegħdu indiskussjoni l-fatt li r-rikorrenti ma kinitx qegħda tikkontesta l-fatti stabbiliti fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Fir-rigward tal-affermazzjoni tar-rikorrenti li tgħid li l-fatti stabbiliti mill-Kummissjoni ma kinux biżżejjed sabiex isostnu xi wħud mit-talbiet legali tagħha, għandu jiġi rrilevat li din kienet essenzjalment intiża mhux sabiex tiġi kkontestata l-materjalità tal-fatti lmentati fil-konfront tagħha, iżda sabiex tiġi kontradetta l-interpretazzjoni tal-Kummissjoni u t-talbiet legali li din l-interpretazzjoni kienet waslet għalihom fir-rigward tar-rwol tagħha bħala mexxej tal-akkordju, tal-livell ġerarkiku ogħla tal-parteċipanti fl-akkordju, jew inkella l-kwalifika ta’ reċidiva adottata fir-rigward tal-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ Hoechst. Fil-fatt, għandu jiġu enfasizzat li l-kontestazzjoni tal-evalwazzjoni legali ta’ ċerti fatti magħmula mill-Kummissjoni ma tistax tiġi pparagunata ma’ kontestazzjoni tal-eżistenza stess ta’ dawn il-fatti. Barra minn hekk, għandu jiġi rilevat li, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, ir-rikorrenti ma kkontestatx il-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju fis-suq tal-MCAA fir-rikors tagħha quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza.
96
Madankollu, hekk kif issostni l-Kummissjoni, mhuwiex biżżejjed li impriża tiddikjara b’mod ġenerali li hija ma tikkontestax il-fatti allegati, b’mod konformi mal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, jekk, fiċ-ċirkustanzi tal-każ inkwistjoni, din id-dikjarazzjoni ma tippreżentax l-inqas utilità għall-Kummissjoni (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-8 ta’ Lulju 2004, Corus UK vs Il-Kummissjoni, T-48/00, Ġabra p. II-2325, punt 193). Fil-fatt, sabiex impriża tkun tista’ tibbenefika minn tnaqqis fil-multa minħabba l-kooperazzjoni tagħha matul il-proċedura amministrattiva, l-aġir tagħha għandu jiffaċilita l-inkarigu tal-Kummissjoni li jikkonsisti fil-konstatazzjoni u fit-twaqqif tal-ksur tar-regoli Komunitarji dwar il-kompetizzjoni (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-25 ta’ Ottubru 2005, Groupe Danone vs Il-Kummissjoni, T-38/02, Ġabra p. II-4407, punt 505, u l-ġurisprudenza ċċitata).
97
F’dan il-każ, għalkemm għandu jiġi ammess li r-rikorrenti ma għenitx lill-Kummissjoni sabiex tiċċara l-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju bit-tressiq ta’ provi li ma kellhiex diġà, għandu jiġi kkonstatat li d-dikjarazzjoni ta’ nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti stabbiliti fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, ifformulata b’mod espress u mhux ekwivoku fil-kuntest tar-risposta għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, setgħa biss jiffaċilita x-xogħol tal-Kummissjoni. Fil-fatt, bil-għan li tistabbilixxi l-fatti li fuqhom hija kellha l-intenzjoni li tibbaża l-akkużi tagħha kontra r-rikorrenti, il-Kummissjoni setgħet tirreferi, fid-deċiżjoni finali tagħha, għall-fatti kollha hekk kif kienu ġew stabbiliti fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, minħabba r-rikonoxximent espress u mhux ekwivoku tagħhom, u dan mingħajr ma kienet obbligata tipprova l-eżistenza tagħhom. Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li l-Kummissjoni ma ppreċiżatx kif il-kontribuzzjoni tar-rikorrenti ma setgħetx titqies li tiffaċilita l-missjoni tagħha li tikkonsisti fil-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ ksur u fil-waqfien tiegħu.
98
Għalhekk, il-motivi li għalihom il-Kummissjoni injorat l-applikazzjoni tat-Titolu D(2) tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni ma jinsabux fid-deċiżjoni kkontestata u b’mod partikolari mill-punt 4 intitolat “Applikazzjoni tal-Komunikazzjoni fuq il-Klemenza”. Issa, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, l-evalwazzjoni dwar in-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti min-naħa tar-rikorrenti kellha tissemma fil-punti dwar il-kooperazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-29 ta’ April 2004, Tokai Carbon et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 415).
99
Għandu jingħad ukoll li, għalkemm huwa minnu li l-Kummissjoni għandha marġni ta’ diskrezzjoni wiesgħa fl-evalwazzjoni tal-kwalità u effettività tal-kooperazzjoni pprovduta minn impriża (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-10 ta’ Mejju 2007, SGL Carbon vs Il-Kummissjoni, C-328/05 P, Ġabra p. I-3921, punt 88), hija ma tistax tinjora r-regoli ta’ mġieba li jindikaw il-prassi li għandha tiġi segwita li hija imponiet fuqha stess, mingħajr ma tagħti r-raġunijiet (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-18 ta’ Mejju 2006, Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs Il-Kummissjoni, C-397/03 P, Ġabra p. I-4429, punt 91).
100
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, ir-rikorrenti ġiet miċħuda b’mod inġust minn tnaqqis fl-ammont tal-multa għan-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti, skont it-tieni inċiż tat-Titolu D(2) tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni.
101
F’dawn iċ-ċirkustanzi, hija l-Qorti tal-Prim’Istanza li għandha tistabbilixxi rata xierqa ta’ tnaqqis. Fil-fatt, skont l-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003, il-Qorti tal-Prim’Istanza għandha tiddeċiedi b’ġurisdizzjoni sħiħa fis-sens tal-Artikolu 229 KE fuq ir-rikorsi ppreżentati kontra d-deċiżjonijiet li bihom il-Kummissjoni timponi multa, u tista’ tħassar, tnaqqas jew iżżid il-multa imposta. B’applikazzjoni tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis xieraq li l-ammont tal-multa jitnaqqas b’10%.
102
Il-konsegwenzi konkreti ta’ dan il-bdil sejrin jiġu eżaminati ulterjorment (ara l-punti 196 sa 198 iktar ’il quddiem).
Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq żball ta’ evalwazzjoni fil-kalkolu tal-ammont bażi tal-multa
103
Fil-kuntest ta’ dan il-motiv, ir-rikorrenti tressaq żewġ ilmenti, l-ewwel wieħed dwar in-natura mhux proporzjonata tal-ammont bażi tal-multa fid-dawl tad-daqs tas-suq, u t-tieni wieħed dwar in-natura mhux proporzjonata tal-ammont imsemmi fir-rigward tat-tqassim f’kategoriji tal-impriżi involuti.
Fuq l-ewwel ilment, li jirrigwarda n-natura mhux proporzjonata tal-ammont bażi tal-multa fid-dawl tad-daqs tas-suq
— L-argumenti tal-partijiet
104
Ir-rikorrenti tikkunsidra li l-ammont bażi tal-multa huwa totalment sproporzjonat u inadegwat, b’kunsiderazzjoni tad-daqs relattivament żgħir tas-suq. Fil-fatt, peress li dan jammonta għal EUR 106 miljun, hija ma tistax tifhem kif fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ffissat l-ammont bażi tal-multa imposta fuq l-ewwel kategorija ta’ impriżi għal EUR 30 miljun, u dak tal-multa imposta fuq it-tieni kategorija ta’ impriżi għal EUR 21 miljun. Barra minn hekk, hija tosserva li dan l-ammont mhuwiex konformi mal-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni, u f’dan ir-rigward tirreferi għad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2004) 4221 finali, tas-26 ta’ Ottubru 2004, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] (Każ COMP/F-1/38.338 — PO/Needles) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni Needles”).
105
Skont ir-rikorrenti, il-paragun imwettaq mill-Kummissjoni fil-kitbiet tagħha mhuwiex konvinċenti, peress li din tuża bħala kriterju ta’ paragun biss l-ammonti bażi adottati għall-impriżi tal-ewwel kategorija. Issa, fl-evalwazzjoni tal-ammonti bażi tal-istess deċiżjonijiet iċċitati mill-Kummissjoni għall-impriżi tat-tieni kategorija, jidher li l-ammont applikat fil-konfront tar-rikorrenti mhuwiex proporzjonat.
106
Il-Kummissjoni essenzjalment tirribatti li l-ammonti bażi mhumiex sproporzjonati meta mqabbla mad-daqs tas-suq, u li l-paragun magħmul mir-rikorrenti mad-deċiżjoni Needles huwa inammissibbli, u f’kull każ, infondat. Fil-fatt, ir-rikorrenti tinvoka d-deċiżjoni mingħajr ma tannettiha mar-rikors tagħha, filwaqt li din għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali, u filwaqt li r-rikorrenti twettaq xi żbalji meta tiċċitaha. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tfakkar li la r-Regolament Nru 1/2003, la l-ġurisprudenza, u lanqas il-linji gwida ma jipprevedu li l-multi għandhom jiġu ffissati direttament skont id-daqs tas-suq affettwat, peress li dan huwa biss element wieħed fost oħrajn. Għalhekk, fid-deċiżjoni tagħha Needles, il-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni, fl-iffissar tal-ammonti ta’ tluq, mhux biss l-effetti tal-ksur fuq is-suq tal-labar, iżda wkoll, għall-inqas b’mod temporanju, l-effetti fuq is-suq ta’ oġġetti oħra tal-ħjata.
— Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
107
Preliminarjament, għandu jiġi rilevat li r-rikorrenti tikkontesta l-ammont bażi tal-multa, li skont ir-raba’ inċiż tat-Titolu 1 B tal-linji gwida, jikkorrispondi għaż-żieda flimkien tal-ammonti stabbiliti skont il-gravità u t-tul tal-ksur. Madankollu, mill-argumentazzjoni tagħha jirriżulta li l-ammont tal-multa kkontestat huwa dak stabbilit skont il-gravità tal-ksur, b’tali mod li l-ammont inkwistjoni f’dan il-motiv huwa l-ammont ta’ tluq tal-multa.
108
Għandu jitfakkar li, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, u l-Artikolu 23(3) tar-Regolament Nru 1/2003, fid-determinazzjoni tal-ammont tal-multa, minbarra t-tul tal-ksur, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni l-gravità tiegħu. Barra minn hekk, b’mod konformi mal-ewwel inċiż tat-Titolu 1 A tal-linji gwida, l-evalwazzjoni tan-natura tal-gravità tal-ksur għandu jieħu inkunsiderazzjoni n-natura stess tal-ksur, l-impatt konkret tiegħu fuq is-suq meta jkun jista’ jitkejjel, u l-firxa tas-suq ġeografiku kkonċernat.
109
Dan il-kuntest ġuridiku ma jorbotx lill-Kummissjoni sabiex tieħu inkunsiderazzjoni d-daqs tas-suq għall-finijiet tal-iffissar tal-ammont ta’ tluq tal-multa. Fil-fatt, il-metodu tal-Kummissjoni, li essenzjalment huwa bbażat fuq tarifikazzjoni tal-multi, għalkemm relattiv u flessibbli, bl-ebda mod ma jimponi, hekk kif lanqas ma jipprekludi, it-teħid inkunsiderazzjoni, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ammont ta’ tluq ġenerali, tad-daqs tas-suq affettwat, u b’hekk lanqas ma jimponi li l-Kummissjoni tiffissa dan l-ammont skont perċentwali fissa tad-dħul mill-bejgħ globali tas-suq (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Marzu 2006, BASF vs Il-Kummissjoni, T-15/02, Ġabra p. II-497, punt 134).
110
Minn dan jirriżulta li, fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tagħha fl-iffissar tal-ammont tal-multi, il-Kummissjoni setgħet tagħżel li ma tiħux inkunsiderazzjoni d-daqs tas-suq affettwat, f’dan il-każ dak tal-MCAA.
111
Peress li l-parteċipanti fl-akkordju ma jikkontestawx li wettqu ksur gravi ħafna, il-Kummissjoni setgħet, fid-dawl tat-tielet inċiż tat-Titolu 1 A tal-linji gwida, timponi fuqha multa b’ammont ta’ tluq ta’ iktar minn EUR 20 miljun.
112
Fir-rigward tal-argument dwar in-natura mhux proporzjonata tal-ammont ta’ tluq fid-dawl tal-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni, għandu jitfakkar li minnha nnifisha, din ma sservix bħala kuntest legali għall-multi fil-qasam tal-kompetizzjoni, peress li dan huwa l-kuntest legali huwa definit biss fir-Regolamenti Nru 17 u Nru 1/2003 kif ukoll fil-linji gwida (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-30 ta’ Settembru 2003, Michelin vs Il-Kummissjoni, T-203/01, Ġabra p. II-4071, punt 292, u l-ġurisprudenza ċċitata).
113
Isegwi li l-ilment ibbażat fuq in-natura mhux proporzjonata tal-ammont ta’ tluq tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti fid-dawl tad-daqs tas-suq għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq it-tieni lment, li jirrigwarda n-natura mhux proporzjonata tal-ammont bażi tal-multa fir-rigward tal-klassifikazzjoni f’kategoriji tal-impriżi involuti
— L-argumenti tal-partijiet
114
Ir-rikorrenti tilmenta li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ evalwazzjoni fil-klassifikazzjoni f’kategoriji tal-impriżi li pparteċipaw fl-akkordju. Fid-dawl tal-ġurisprudenza, l-iffissar ta’ ammont bażi iżgħar għall-ewwel kategorija, minħabba d-daqs żgħir tas-suq, kien ikollu effett ukoll fuq l-impriżi tal-kategoriji inferjuri.
115
Hija tqis ukoll li bil-klassifikazzjoni tagħha fit-tieni kategorija u bit-tluq minn ammont bażi mhux xieraq, għalhiex ogħli ħafna, il-Kummissjoni ma osservatx il-metodu li wara kollox stabbilixxiet hija stess sabiex tiddetermina s-saħħa relattiva tal-partijiet fl-akkordju. Issa, hija kellha tapplika l-metodu tagħha stess b’mod korrett, koerenti u b’mod partikolari mhux diskriminatorju. Tali klassifikazzjoni tikser ukoll il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
116
Għalhekk, kieku l-ammont ta’ tluq tal-multa imposta fuq il-Grupp Akzo Nobel kienet ġiet iffissata għal EUR 20 miljun, fid-dawl tad-daqs żgħir tas-suq, l-ammont ta’ tluq tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti wkoll kien ikollu jitnaqqas għal EUR 16 miljun, b’tali mod li jiggarantixxi l-proporzjonalità tal-ammonti ta’ tluq meta mqabbla mal-ishma tas-suq tal-impriżi involuti fl-akkordju.
117
Finalment, ir-rikorrenti tikkunsidra li l-Kummissjoni kisret l-obbligu ta’ motivazzjoni previst mill-Artikolu 253 KE, peress li fid-deċiżjoni kkontestata, ma indikatx b’mod preċiż il-kriterji li jippermettu lir-rikorrenti tevalwa jekk il-klassifikazzjoni f’kategoriji tal-impriżi involuti kinitx sproporzjonata b’kunsiderazzjoni tal-ishma tagħhom fis-suq.
118
Fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti dwar id-differenza tal-ishma fis-suq, il-Kummissjoni essenzjalment tirribatti li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma kinitx wettqet żball ta’ dritt meta kklassifikat fl-istess kategorija impriżi li kellhom ishma fis-suq li d-differenza bejniethom setgħet testendi sa seba’ punti (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-14 ta’ Lulju 2005, Acerinox vs Il-Kummissjoni, C-57/02 P, Ġabra p. I-6689, punti 76 sa 78). Għaldaqstant, il-Kummissjoni tqis li l-kriterju adottat f’dan il-każ sabiex jiġu stabbiliti t-tliet kategoriji, jiġifieri l-ishma fis-suq tal-membri tal-akkordju fis-suq tal-MCAA matul l-aħħar sena sħiħa tal-ksur (punt 292 tad-deċiżjoni kkontestata) huwa adegwat, b’tali mod li l-klassifikazzjoni tar-rikorrenti fit-tieni kategorija hija ġustifikata.
119
Fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti li jgħid li l-ammont ta’ tluq iżgħar tal-multa imposta fuq il-Grupp Akzo Nobel kellha twassal għal tnaqqis tal-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqha, il-Kummissjoni tqis li dan mhuwiex ġustifikat, peress li l-ammont ta’ tluq użat għar-rikorrenti, fir-rigward ta’ ksur gravi ħafna, jammonta għal EUR 20 miljun, u l-ammont bażi għal EUR 21 miljun. Issa, il-linji gwida jippreċiżaw li b’mod ġenerali, l-ammont bażi għal ksur gravi ħafna jaqbeż l-EUR 20 miljun.
120
Il-Kummissjoni tikkunsidra wkoll li hija ssodisfat l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha, peress li, b’mod konformi mal-ġurisprudenza, fid-deċiżjoni kkontestata hija indikat l-elementi ta’ evalwazzjoni li ppermettewlha li tkejjel il-gravità tal-ksur imwettaq, mingħajr ma hija marbuta li tagħti rendikont iktar dettaljat jew li tagħti ċ-ċifri relatati mal-metodu tal-kalkolu tal-multa.
— Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
121
Preliminarjament, għandu jitfakkar li għar-raġunijiet imsemmija iktar ’il fuq (ara l-punt 107 iktar ’il fuq), meta r-rikorrenti tirreferi għall-ammont bażi, għandu jinftiehem li qedha tirreferi għall-ammont ta’ tluq tal-multa.
122
Skont il-linji gwida, fil-każ ta’ ksur li jinvolvi bosta impriżi, il-Kummissjoni tista’, bħalma għamlet f’dan il-każ, tibbilanċja l-ammonti ta’ tluq sabiex tieħu inkunsiderazzjoni s-saħħa speċifika ta’ kull impriża billi tqassam il-membri tal-akkordju fi gruppi “b’mod partikolari meta teżisti disparità kunsiderevoli fid-daqs tal-impriżi li jwettqu ksur tal-istess natura” (is-sitt inċiż tat-Titolu 1 A tal-linji gwida). Barra minn hekk, fil-linji gwida huwa speċifikat li “il-prinċipju tal-ugwaljanza ta’ piena għall-istess imġieba jista’ jwassal, meta ċ-ċirkustanzi hekk jirrikjedu, għall-applikazzjoni ta’ ammonti differenti għall-impriżi kkonċernati mingħajr ma dan id-differenzjar isegwi xi kalkolu aritmetiku” (is-seba’ inċiż tat-Titolu 1 A tal-linji gwida).
123
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Prim’Istanza, fl-istadju tad-determinazzjoni tal-gravità tal-ksur, il-Kummissjoni ma għandhiex l-obbligu li tiżgura, fil-każ fejn jiġu imposti multi fuq bosta impriżi involuti fl-istess ksur, li l-ammonti finali tal-multi li jasal għalihom il-kalkolu tagħha għall-impriżi kkonċernati jirriflettu kull differenza bejniethom fir-rigward tal-fatturat globali tagħhom. Min-naħa l-oħra, hija tista’ tipproċedi għal tqassim fi gruppi (sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-19 ta’ Marzu 2003, CMA CGM et vs Il-Kummissjoni, T-213/00, Ġabra p. II-913, punt 385, u tas-27 ta’ Settembru 2006, Akzo Nobel vs Il-Kummissjoni, T-330/01, Ġabra p. II-3389, punt 57). Il-metodu li jikkonsisti f’li l-membri li ħadu sehem f’akkordju jiġu mqassma f’kategoriji sabiex, fl-istadju tal-iffissar tal-ammonti ta’ tluq tal-multi, jiġi applikat trattament differenzjat, li l-prinċipju tiegħu ġie kkonvalidat mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza, minkejja li jinjora d-differenzi ta’ daqs bejn l-impriżi tal-istess kategorija (sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza CMA CGM, iċċitata iktar ’il fuq, punt 385 u tad-29 ta’ April 2004, Tokai Carbon et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 217), jinvolvi l-adozzjoni ta’ rata fissa tal-ammont ta’ tluq iffissat għall-impriżi li jaqgħu taħt l-istess kategorija.
124
Xorta jibqa’ l-fatt li tali tqassim f’kategoriji għandu josserva l-prinċipju ta’ trattament ugwali li jipprojbixxi li sitwazzjonijiet simili jiġu ttrattati b’mod differenti u li s-sitwazzjonijiet differenti jiġu trattati b’mod identiku, sakemm dan it-trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat. Barra minn hekk, skont il-ġurisprudenza, l-ammont tal-multi għandu, minn tal-inqas, ikun proporzjonat fir-rigward tal-elementi li jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-analiżi tal-gravità tal-ksur (sentenza tad-29 ta’ April 2004, Tokai Carbon et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 219).
125
F’dan il-każ, sabiex tiddefinixxi l-kategoriji li permezz tagħhom jitqassmu l-impriżi kkonċernati, għandu jiġi rilevat li l-Kummissjoni għażlet li tieħu inkunsiderazzjoni l-importanza tagħhom fis-suq inkwistjoni, filwaqt li bbażat ruħha fuq kriterju wieħed, jiġifieri l-ishma fis-suq dinji tal-MCAA matul l-aħħar sena sħiħa tal-ksur 1998, ħlief għal Hoechst, li fir-rigward tagħha s-sena li ttieħdet inkunsiderazzjoni kienet l-1996.
126
Abbażi ta’ dan, il-Kummissjoni stabbilixxiet tliet kategoriji fid-dawl tal-ishma fis-suq ta’ 44% għall-Grupp Akzo Nobel, ta’ 34% għal Clariant, ta’ 28% għal Hoechst u ta’ 17% għal Atofina/Elf Aquitaine. Hija ffissat l-ammonti ta’ tluq segwenti:
—
l-ewwel kategorija (Grupp Akzo Nobel): EUR 30 miljun;
—
it-tieni kategorija (Hoechst, Clariant): EUR 21 miljun;
—
it-tielet kategorija (Atofina/Elf Aquitaine): EUR 12 miljun (punti 293 sa 296).
127
Għandu jiġi kkonstatat li kienet teżisti differenza ta’ 16-il punt bejn is-sehem mis-suq tal-Grupp Akzo Nobel u dak ta’ Hoechst, u ta’ 11-il punt bejn is-sehem mis-suq ta’ Hoechst u dak ta’ Atofina/Elf Aquitaine. B’hekk, il-Kummissjoni setgħet ġustament toħloq kategorija intermedjarja li tinkludi fiha impriżi li jiddisponu minn ishma fis-suq viċini ħafna, jiġifieri 28% u 34% rispettivament għal Hoechst u għal Clariant, li tinsab bejn l-ewwel kategorija, li tinkludi fiha lill-Grupp Akzo Nobel bl-ikbar sehem mis-suq, u t-tielet kategorija, li tinkludi fiha lil Atofina/Elf Aquitaine, li tiddisponi mill-iżgħar sehem mis-suq.
128
Għalhekk, meta pproċediet b’dan il-mod, il-Kummissjoni għażlet metodu koerenti ta’ tqassim tal-membri tal-akkordju fi tliet kategoriji, li huwa oġġettivament iġġustifikat minħabba d-differenza bejn l-ishma fis-suq miżmuma minn kull waħda mill-impriżi li jaqgħu f’dawn it-tliet kategoriji (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-29 ta’ April 2004, Tokai Carbon et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 220). Barra minn hekk, jeħtieġ li jiġi kkonstatat li, b’dan l-aġir, il-Kummissjoni ma marritx kontra l-metodu abitwali stabbilit fil-linji gwida, kuntrarjament għal dak li ssostni r-rikorrenti. Għalhekk, il-metodu li ntuża ma kienx diskriminatorju.
129
Barra minn hekk, jirriżulta mill-analiżi tal-kontenut tal-linji gwida li saret mill-Qorti tal-Prim’Istanza, li dan ma jikkonsistix f’metodu ta’ kalkolu aritmetiku li ma jippermettix aġġustamenti individwali tal-multi għal kull impriża kkonċernata skont il-gravità relatata mal-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur. Fil-fatt, il-linji gwida għandhom diversi elementi ta’ flessibbiltà li jippermettu li l-Kummissjoni teżerċita s-setgħa diskrezzjonali ta’ evalwazzjoni tagħha skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 23 tar-Regolament Nru 1/2003 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, C-189/02 P, C-202/02 P sa C-208/02 P u C-213/02 P, Ġabra p. I-5425, punti 266 u 267).
130
Fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti li jgħid li l-iffissar tal-ammont ta’ tluq tal-multa imposta fuq il-Grupp Akzo Nobel għal livell baxx, fid-dawl tad-daqs żgħir tas-suq, kellu jwassal ukoll għal tnaqqis fl-ammont ta’ tluq tal-multa tagħha stess, għandu jitfakkar, hekk kif issemma fil-punt 110 iktar ’il fuq, li l-Kummissjoni ma kinitx marbuta, abbażi tat-Titolu 1 A tal-linji gwida, li tieħu inkunsiderazzjoni d-daqs żgħir tas-suq fil-mument tal-iffissar tal-ammont ta’ tluq tal-multa. Għalhekk, għandu jiġi kkunsidrat li, għal ksur ikkwalifikat bħala gravi ħafna, hekk kif imfisser fit-tielet inċiż tat-tieni inċiż tat-Titolu 1 A tal-linji gwida, il-Kummissjoni setgħet tiffissa ammont ta’ tluq ta’ EUR 30 miljun għall-ewwel kategorija, ta’ EUR 21 miljun għat-tieni u ta’ EUR 12-il miljun għat-tielet.
131
Fir-rigward tal-ilment li jgħid li l-Kummissjoni ma mmotivatx it-tqassim f’kategoriji tal-impriżi, għandu jiġi kkonstatat li fil-punti 290 sa 296 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ppreċiżat li kien konvenjenti, f’dan il-każ, li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-ishma fis-suq fiż-ŻEE tal-impriżi li pparteċipaw fil-ksur bħala bażi ta’ paragun sabiex tiġi stabbilita s-saħħa rispettiva tagħhom, u wara, fid-dawl tad-differenzi bejn dawn l-ishma fis-suq, ipproċediet għat-tqassim tal-impriżi li pparteċipaw fl-akkordju fi tliet kategoriji. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fir-rigward tal-kalkolu tal-ammont tal-multi imposti mill-Kummissjoni għal ksur tad-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni, il-ħtiġijiet tal-formalità sostantiva li jikkostitwixxi obbligu ta’ motivazzjoni huma sodisfatti meta l-Kummissjoni tindika, fid-deċiżjoni tagħha, l-elementi ta’ evalwazzjoni li wassluwha sabiex tkejjel il-gravità u t-tul tal-ksur (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Novembru 2000, Sarrió vs Il-Kummissjoni, C-291/98 P, Ġabra p. I-9991, punt 73, u tal-15 ta’ Ottubru 2002, Limburgse Vinyl Maatschppij et vs Il-Kummissjoni, C-238/99 P, C-244/99 P, C-245/99 P, C-247/99 P, C-250/99 P sa C-252/99 P u C-254/99 P, Ġabra p. I-8375, iktar ’il quddiem is-“sentenza LVM”, punt 463). Issa, kuntrarjament għal dak li ssostni r-rikorrenti, dawn il-ħtiġjiet ma jorbtux lill-Kummissjoni sabiex fid-deċiżjoni tagħha tindika ċ-ċifri relatati mal-metodu tal-kalkolu tal-multi, filwaqt li jiġi ppreċiżat, f’kull każ, li l-Kummissjoni ma tistax, bl-użu esklużiv u mekkaniku ta’ formoli aritmetiċi, iċċaħħad ruħha mis-setgħa diskrezzjonali tagħha (sentenza LVM, punt 464; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza Sarrió vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punti 76 u 80).
132
Minn dan jirriżulta li r-rikorrenti hija żbaljata meta ssostni li jeżisti ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità f’dak li jirrigwarda l-ammont ta’ tluq tal-multa tagħha, peress li l-ammont ta’ tluq tal-multa adottat huwa ġustifikat fid-dawl tal-kriterju adottat mill-Kummissjoni għall-evalwazzjoni tas-saħħa ta’ kull waħda mill-impriżi fis-suq rilevanti. Barra minn hekk, il-motivazzjoni dwar il-klassifikazzjoni tal-impriżi f’kategoriji pprovduta fid-deċiżjoni kkontestata hija suffiċjenti.
133
Għaldaqstant, l-ilment ibbażat fuq in-natura mhux proporzjonata tal-ammont ta’ tluq tal-multa fir-rigward tal-klassifikazzjoni f’kategoriji tal-impriżi involuti għandu jiġi miċħud.
134
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, il-motiv ibbażat fuq żball ta’ evalwazzjoni fil-kalkolu tal-ammont ta’ tluq tal-multa għandu jiġi miċħud.
Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq żieda inġustifikata tal-multa minħabba reċidiva
L-argumenti tal-partijiet
135
Ir-rikorrenti tqis li żieda ta’ 50% fl-ammont bażi tal-multa abbażi ta’ allegata reċidiva hija inġustifikata. Fil-fatt, ir-reċidiva diġà ġiet invokata fir-rigward tagħha, għall-istess motivi, fid-deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/493/KE, tal-1 ta’ Ottubru 2003, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE kontra Chisso Corporation, Daicel Chemical Industries Ltd, Hoechst, The Nippon Synthetic Chemical Industry Co. Ltd u Ueno Fine Chemicals Industry Ltd (Kawża COMP/E-1/37.370 — Sorbati) li sommarju tagħha ġie ppubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tat-13 ta’ Lulju 2005 (ĠU L 182, p. 20, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni Sorbati”), b’tali mod li l-Kummissjoni tikser il-prinċipju ne bis in idem meta tapplika t-tieni żieda f’dan il-każ.
136
Barra minn hekk, il-bażi taż-żieda minħabba reċidiva mhijiex soda, peress li d-deċiżjonijiet adottati insostenn taż-żieda jirrigwardaw attivitajiet oħra tal-Grupp Hoechst, u barra minn hekk, dawn ma kellhomx l-istat ta’ res judicata fiż-żmien meta ġie kkonstatat il-waqfien tal-ksur, jew inkella kienu ilhom li seħħew b’mod li ma jikkostitwixxux iktar motiv aggravanti tar-reat.
137
Iż-żieda tal-multa minħabba reċidiva tiddependi mir-relazzjoni tal-fatti u taż-żmien bejn il-ksur preċedenti u l-ksur li wassal għall-multa. Għalhekk, meta impriża twettaq ksur ġdid diversi għexieren ta’ snin wara l-ewwel ksur, u ħafna żmien wara li jiskadi t-terminu legali ta’ preskrizzjoni, filwaqt li l-persuna li aġixxiet matul l-ewwel ksur tkun telqet mill-impriża, ma jkunx possibbli li din tiġi kkundannata minħabba reċidiva. Konsegwentement, il-multa li kienet ġiet imposta fuqha minħabba l-akkordju fid-deċiżjoni tas-Sustanzi Kuluranti hija antika ħafna u preskritta, b’tali mod li din ma tistax tiġġustifika aggravament tar-reat. Lanqas id-deċiżjoni PVC II ma tista’ twassal għal żieda fil-multa minħabba reċidiva, min-naħa waħda, peress li din id-deċiżjoni tillimita ruħha sabiex tirriproduċi deċiżjoni preċedenti ddikjarata ineżistenti mill-Qorti tal-Prim’Istanza u annullata mill-Qorti tal-Ġustizzja u, min-naħa l-oħra, għaliex il-ksur li kien is-suġġett ta’ dawn iż-żewġ deċiżjonijiet ma kienx ġie kkonstatat b’mod definittiv ħlief permezz tas-sentenza LVM.
138
Ir-rikorrenti tosserva wkoll li l-ebda waħda mid-deċiżjonijiet invokati bħala ksur inizjali ma tippreżenta xi rabta fattwali ma’ dan il-każ. Ma teżisti l-ebda raġuni li tiġġustifika li xi ksur li kien ġie mwettaq fi ħdan parti awtonoma ta’ grupp li kellu suġġett differenti u li kien jinvolvi persuni differenti jitqies bħala ksur inizjali abbażi tar-reċidiva. Fil-fatt, l-unità kummerċjali MCAA kisret l-Artikolu 81 KE, u l-imsemmija unità ma kienet bl-ebda mod involuta fid-deċiżjonijiet preċedenti ċċitati mill-Kummissjoni. B’hekk, meta għamlet referenza għall-aġiri preċedenti tal-kumpanniji sussidjarji l-oħra tal-grupp, u meta invokathom mill-ġdid kontra r-rikorrenti b’aggravament tar-reat, il-Kummissjoni kienet qed twettaq trattament diskriminatorju fir-rigward tal-gruppi li kellhom diversi oqsma ta’ attività indipendenti taħt il-kontroll ta’ persuna ġuridika waħda.
139
Il-Kummissjoni titlob li dan il-motiv jiġi miċħud.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
140
Mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-fatt li jittieħdu inkunsiderazzjoni xi ċirkustanzi aggravanti, fl-iffissar tal-ammont tal-multa, huwa konformi mal-missjoni tal-Kummissjoni li tiżgura l-konformità mar-regoli tal-kompetizzjoni (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ Ġunju 2006, SGL Carbon vs Il-Kummissjoni, C-308/04 P, Ġabra p. I-5977, punt 71). Għaldaqstant, reċidiva eventwali tidher fost l-elementi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni waqt l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur inkwistjoni (sentenza Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 91).
141
Fir-rigward tal-ilment li jgħid li rabta fiż-żmien bejn il-ksur inizjali u r-reċidiva hija indispensabbli, u d-deċiżjoni tas-Sustanzi Kuluranti li timponi multa għal ksur tal-Artikolu 81 KE tirrigwarda ksur preskritt jew antik wisq sabiex tiġġustifika aggravament tar-reat f’dan il-każ, għandu jitfakkar li l-konstatazzjoni u l-evalwazzjoni tal-karatteristiċi speċifiċi ta’ reċidiva jifformaw parti mill-imsemmija setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni, u li din tal-aħħar mhijiex marbuta minn terminu ta’ preskrizzjoni eventwali għal tali konstatazzjoni. Fil-fatt, ir-reċidiva tikkostitwixxi element importanti li l-Kummissjoni għandha tevalwa, minħabba l-fatt li t-teħid inkunsiderazzjoni tagħha huwa intiż sabiex iħeġġeġ lill-impriżi li jkunu wrew it-tendenza li jevadu r-regoli tal-kompetizzjoni, sabiex ibiddlu l-aġir tagħhom (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta’ Frar 2007, Groupe Danone vs Il-Kummissjoni, C-3/06 P, Ġabra p. I-1331, punti 38 u 39).
142
Isegwi li l-Kummissjoni tista’, f’kull każ, tieħu inkunsiderazzjoni l-ħjiel li jikkonferma tali tendenza. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni bbażat ruħha, f’dan il-każ, fuq żewġ deċiżjonijiet preċedenti, jiġifieri d-deċiżjonijiet tas-Sustanzi Kuluranti u tal-PVC II (ara l-punt 21 iktar ’il fuq). L-istess bħall-Kummissjoni, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li l-eżistenza tal-imsemmija deċiżjonijiet u l-ksur tar-rikorrenti kkonstatat f’din il-kawża jixhdu t-tendenza tagħha li ma tifhimx il-konsegwenzi xierqa minn konstatazzjoni fir-rigward tagħha ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni stabbiliti fl-Artikolu 81 KE, u dan, indipendentement miż-żmien li għadda fir-rigward tad-deċiżjoni tas-Sustanzi Kuluranti.
143
Fir-rigward tal-ilment li jgħid li d-deċiżjoni PVC II ma tistax tiġġustifika l-konstatazzjoni ta’ reċidiva, minħabba l-fatt li din kisbet natura definittiva biss wara t-tmiem tal-ksur inkwistjoni f’din il-kawża, għandu jiġi enfasizzat li huwa biżżejjed li l-impriża tkun ġiet ikkunsidrata preċedentement bħala awtriċi ta’ ksur tal-istess tip, u dan anki jekk id-deċiżjoni għadha suġġetta għal stħarriġ ġudizzjarju. Fil-fatt, l-evalwazzjoni tal-karatteristiċi speċifiċi ta’ reċidiva tiddependi fuq evalwazzjoni taċ-ċirkustanzi tal-każ inkwistjoni mill-Kummissjoni, fil-kuntest tas-setgħa diskrezzjonali tagħha. Għalhekk, id-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ validità sakemm dawn ma jkunux ġew annullati jew irtirati (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta’ Ġunju 1994, Il-Kummissjoni vs BASF et, C-137/92 P, Ġabra p. I-2555, punt 48).
144
Għalkemm id-deċiżjoni PVC II, adottata mill-Kummissjoni wara li d-deċiżjoni tagħha 89/190/KEE, tal-21 ta’ Diċembru 1988, dwar proċedura skont l-Artikolu [81 KE] (IV/31.865, PVC) (ĠU 1989 L 174, p. 1) kienet ġiet annullata (sentenza Il-Kummissjoni vs BASF et, iċċitata iktar ’il fuq), kienet is-suġġett ta’ proċedimenti ġudizzjarji li wasslu, wara li ntemm il-ksur inkwistjoni, jiġifieri, għar-rikorrenti, fit-30 ta’ Ġunju 1997, għas-sentenza LVM, iċċitata iktar ’il fuq, dan ma jistax iqiegħed indiskussjoni l-preżunzjoni ta’ validità tagħha sad-data li ngħatat is-sentenza msemmija. Fil-fatt, għandu jiġi enfasizzat li s-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza u tal-Qorti tal-Ġustizzja ngħataw qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata. Għalhekk, kuntrarjament għal dak li ssostni r-rikorrenti, il-Kummissjoni setgħet tibbaża ruħha fuq id-Deċiżjoni PVC II.
145
Konsegwentement, il-Kummissjoni setgħat ġustament tibbaża ruħha fuq id-deċiżjonijiet tas-Sustanzi Kuluranti u PVC II sabiex tikkonstata r-reċidiva tar-rikorrenti.
146
Għandu jiġi miċħud ukoll l-argument li jgħid li d-deċiżjonijiet tas-Sustanzi Kuluranti u PVC II ma għandhom l-ebda rabta fattwali ma’ dan il-każ. Fil-fatt, il-linji gwida jikkunsidraw ir-reċidiva tal-istess impriża għal ksur tal-istess tip. Barra minn hekk, il-kunċett ta’ reċidiva, hekk kif inhu mifhum f’ċertu numru ta’ sistemi legali nazzjonali, jimplika li persuna tkun wettqet ksur mill-ġdid wara li kienet ġiet sanzjonata għal ksur simili (sentenza Michelin vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 284).
147
Issa, peress li Hoechst ġiet sanzjonata fid-deċiżjonijiet tas-Sustanzi Kuluranti u PVC II għal ksur tal-Artikolu 81 KE, dan huwa eżattament każ fejn l-istess impriża, fid-deċiżjoni kkontestata, ġiet ikkundannata għall-istess tip ta’ ksur talli pparteċipat fl-akkordju fis-suq tal-MCAA, minkejja l-fatt li l-ksur inkwistjoni jikkonċerna lil kumpanniji sussidjarji (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Michelin vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 290) jew lil swieq differenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-12 ta’ Diċembru 2007, BASF vs Il-Kummissjoni, T-101/05 u T-111/05, Ġabra p. II-4949, punt 64). Fil-fatt, minkejja l-konstatazzjoni ta’ ksur tad-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni, l-impriża, fis-sens tal-Artikolu 81 KE (ara l-punt 58 iktar ’il fuq), kompliet tikser id-dispożizzjoni msemmija.
148
Fid-dawl ta’ dak li ntqal, il-Kummissjoni kellha d-dritt li żżid l-ammont bażi tal-multa b’50% bil-għan li tħeġġeġ lir-rikorrenti sabiex tirrispetta r-regoli dwar il-kompetizzjoni tat-Trattat.
149
Fir-rigward tal-allegat ksur tal-prinċipju ne bis in idem, għandu jitfakkar li l-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju hija suġġetta għal kundizzjoni tripla ta’ identiċità tal-fatti, ta’ identiċità ta’ min iwettaq il-ksur u ta’ identiċità tal-interess ġuridiku protett. Dan il-prinċipju jipprojbixxi għaldaqstant li tiġi ssanzjonata l-istess persuna iktar minn darba għall-istess aġir li jikkostitwixxi ksur sabiex jiġi protett l-istess interess ġuridiku (sentenza Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 338).
150
F’dan il-każ, għandu jiġi rilevat li l-identiċità tal-fatti hija nieqsa. Fil-fatt, id-deċiżjoni Sorbati, li tibbaża ruħha fuqha r-rikorrenti sabiex tikkunsidra li kien hemm ksur tal-prinċipju ne bis in idem, tikkonċerna akkordju li kellu għan differenti, jiġifieri ksur ibbażat fuq suq ta’ prodotti distinti, is-suq tas-sorbati u mhux dak tal-MCAA inkwistjoni f’din il-kawża (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 339, u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-27 ta’ Settembru 2006, Archer Daniels Midland vs Il-Kummissjoni, T-329/01, Ġabra p. II-3255, punt 292).
151
Għaldaqstant, id-deċiżjoni kkontestata ma ġietx adottata bi ksur tal-prinċipju ne bis in idem.
152
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, il-motiv ibbażat fuq żieda inġustifikata fl-ammont tal-multa minħabba reċidiva għandu jiġi miċħud.
Fuq is-sitt motiv, ibbażat fuq difetti proċedurali li jolqtu lill-proċedura amministrattiva
153
Ir-rikorrenti taqsam il-motiv tagħha bbażat fuq il-ksur tad-drittijiet proċedurali tagħha f’żewġ partijiet. L-ewwel parti hija bbażata fuq aċċess mhux suffiċjenti għall-fajl tagħha matul il-proċedura amministrattiva, u t-tieni parti hija bbażata fuq l-illegalità tar-rapport tal-uffiċjal tas-seduta.
Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq aċċess mhux suffiċjenti għall-fajl
— L-argumenti tal-partijiet
154
Qabel kollox, ir-rikorrenti ssostni li ma ġietx awtorizzata sabiex taċċedi għall-osservazzjonijiet ta’ Clariant dwar il-ksur tal-qasam tal-attività tal-MCAA, u, b’mod partikolari, għar-risposta tal-Grupp Clariant għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Hija tosserva li għamlet talba għall-konsultazzjoni tar-risposti ta’ Clariant AG u ta’ Clariant GmbH għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, fit-22 ta’ Mejju 2004, li ġiet miċħuda mill-Kummissjoni permezz ta’ ittra tad-9 ta’ Lulju 2004.
155
Skont ir-rikorrenti, tali ċħid ipprekludiha milli tkun tista’ tikkoopera mal-Kummissjoni u milli teżerċita d-drittijiet tad-difiża tagħha. Fil-fatt, fid-dawl tas-sitwazzjoni partikolari tagħha minħabba l-bejgħ tal-attivitajiet tal-MCAA tagħha lil Clariant AG, hija ma setgħetx iktar tikkonsulta d-dokumenti kummerċjali rilevanti. Hija talbet ukoll diversi drabi lil Clariant AG sabiex tikkonsulta d-dokumenti u l-informazzjoni dwar il-perijodu preċedenti għall-bejgħ tal-attività tagħha tal-MCAA, liema ħaġa Clarian AG rrifjutat.
156
Skont ir-rikorrenti, id-destinatarju ta’ dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li jsir jaf li l-Kummissjoni tippossjedi, minbarra l-fajl tal-investigazzjoni tagħha, dokumenti li jistgħu jservu għad-difiża tagħha, jista’ wkoll jitlob l-aċċess għal dawn id-dokumenti. Fil-fatt, huwa rikonoxxut mill-ġurisprudenza li r-risposti tat-terzi għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, iżda wkoll xi kitbiet provenjenti mill-fajls tal-Kummissjoni li jirrigwardaw proċeduri oħra dwar akkordji jew anki oqsma ta’ attività oħra tal-Kummissjoni, jifformaw parti mid-dokumenti li hija jista’ jkollha aċċess għalihom.
157
Hija tippreċiża li l-aċċess għad-dokumenti ma jirrigwardax biss il-konsultazzjoni tad-dokumenti li hija bbażata fuqhom id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, iżda għandu jippermetti lill-impriża li tfittex fil-fajls tal-Kummissjoni xi dokumenti li jiskaġunaw sabiex tistabbilixxi d-difiża tagħha stess. Hija ssostni li kellha bżonn, f’dan il-każ, li jkollha aċċess għar-risposti għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ta’ Clariant AG u ta’ Clariant GmbH, sabiex tiddetermina jekk, fin-nuqqas ta’ fajls proprji fis-settur tal-MCAA, kinitx possibbli kooperazzjoni rinfurzata mal-Kummissjoni. Barra minn hekk, wara l-bejgħ fl-1997 tal-attività tagħha tal-MCAA lil Clariant AG, hija ma kinitx iktar f’pożizzjoni li tikkonsulta d-dokumenti kummerċjali u ma kellha l-ebda possibbiltà iktar li twettaq ir-riċerki tagħha fuq il-fatti inkwistjoni.
158
Fir-rigward tal-argument li jgħid li l-osservazzjonijiet ta’ Clariant AG u ta’ Clariant GmbH setgħu biss ikunu dokumenti li jinkriminaw, ir-rikorrenti tirribatti li l-Kummissjoni, safejn ma kinitx taf l-istrateġija ta’ difiża tar-rikorrenti, ma setgħetx tiddeċiedi waħedha dawk li kienu jikkostitwixxu dokumenti li jinkriminaw jew li jiskaġunaw. Fil-fatt, skont il-ġurisprudenza u l-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni, il-Kummissjoni ma tistax tiddeċiedi x’inhi r-rilevanza ta’ dokument partikolari għal impriża u għall-istrateġija ta’ difiża tagħha.
159
Il-Kummissjoni tirribatti li, peress li r-rikorrenti, wara li rċeviet id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, kellha aċċess għall-fajl tal-investigazzjoni, id-dritt ta’ aċċess tagħha għall-fajl matul il-proċedura amministrattiva ġie osservat. Hija tippreċiża li r-rikorrenti qatt ma kellha d-dritt li taċċedi għal dokumenti oħra bil-miktub u b’mod partikolari għar-risposti tad-destinatarji l-oħra tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Fil-fatt, skont il-ġurisprudenza, l-aċċess għall-fajl huwa limitat għad-dokumenti li jinsabu fil-fajl, jiġifieri d-dokumenti li jistgħu jinkriminaw jew jiskaġunaw fir-rigward tal-ilmenti mressqa.
— Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
160
Qabel kollox, għandu jitfakkar li l-aċċess għall-fajl fil-kawżi tal-kompetizzjoni huwa b’mod partikolari intiż sabiex jippermetti li d-destinatarji ta’ dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet jieħdu konjizzjoni tal-elementi ta’ prova li jkun hemm fil-fajl tal-Kummissjoni, bil-għan li dawn ikunu jistgħu jesprimu ruħhom b’mod utli fuq il-konklużjonijiet li l-Kummissjoni tkun waslet għalihom, fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tagħha, abbażi ta’ dawn l-elementi. Għalhekk, id-dritt ta’ aċċess għall-fajl jifforma parti mill-garanziji proċedurali intiżi sabiex jipproteġu d-drittijiet tad-difiża u sabiex b’mod partikolari jassiguraw l-eżerċizzju effettiv tad-dritt għas-smigħ (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-30 ta’ Settembru 2003, Atlantic Container Line et vs Il-Kummissjoni, T-191/98, T-212/98 sa T-214/98, Ġabra p. II-3275, punt 334, u l-ġurisprudenza ċċitata).
161
Id-dritt imsemmi jimplika li l-Kummissjoni għandha tagħti lill-impriża kkonċernata l-possibbiltà li twettaq eżami tad-dokumenti kollha li jinsabu fil-fajl tal-investigazzjoni li jistgħu jkunu rilevanti għad-difiża tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-2 ta’ Ottubru 2003, Corus UK vs Il-Kummissjoni, C-199/99 P, Ġabra p. I-11177, punt 125, u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-29 ta’ Ġunju 1995, Solvay vs Il-Kummissjoni, T-30/91, Ġabra p. II-1775, punt 81). Dawn jinkludu kemm il-provi li jinkriminaw kif ukoll dawk li jiskaġunaw, bla ħsara għas-sigrieti kummerċjali ta’ impriżi oħra, għad-dokumenti interni tal-Kummissjoni u għal informazzjoni kunfidenzjali oħra (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta’ Frar 1979, Hoffmann-La Roche vs Il-Kummissjoni, 85/76, Ġabra p. 461, punti 9 u 11; Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 68).
162
F’dan il-każ, għandu jiġi rilevat li r-rikorrenti ma tikkontestax li kellha aċċess għall-fajl, inkluż għad-dokumenti u għad-dikjarazzjonijiet li kienu ġew mogħtija lill-Kummissjoni u għad-dokumenti li l-Kummissjoni kienet ibbażat ruħha fuqhom. Ir-rikorrenti tillimita ruħha sabiex issostni li hija ma kellhiex aċċess għall-osservazzjonijiet ta’ Clariant u b’mod partikolari għar-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, filwaqt li hija kellha bżonn aċċess għaliha sabiex tiddetermina jekk, fin-nuqqas ta’ fajl proprju li jikkonċerna l-attività tal-MCAA li hija kienet ittrasferiet lil Clariant AG, kinitx possibbli kooperazzjoni rinfurzata mal-Kummissjoni. Fil-fatt, ir-rikorrenti tippretendi li bħala l-proprjetarja antika tal-attività tal-MCAA, hija kellha, meta mqabbla mal-impriżi l-oħra li ġew imposti multa abbażi tal-Artikolu 81 KE, interess superjuri li jkollha aċċess għal dawn id-dokumenti.
163
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li huwa biss fil-bidu tal-fażi amministrattiva kontradittorja li l-impriża kkonċernata hija informata, permezz tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, bl-elementi essenzjali kollha li l-Kummissjoni tibbaża ruħha fuqhom f’dan l-istadju tal-proċedura, u li din l-impriża tiddisponi minn dritt ta’ aċċess għall-fajl sabiex jiġi ggarantit l-eżerċizzju effettiv tad-drittijiet tad-difiża tagħha. Konsegwentement, ir-risposta tal-partijiet l-oħra għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet mhijiex, bħala prinċipju, inkluża fid-dokumenti tal-fajl tal-investigazzjoni li jistgħu jiġu kkonsultati mill-partijiet.
164
Madankollu, jekk il-Kummissjoni għandha l-intenzjoni li tibbaża ruħha fuq silta minn risposta għal dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet jew fuq dokument anness ma’ tali risposta sabiex tistabbilixxi l-eżistenza ta’ ksur fi proċedura ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 81(1) KE, l-impriżi l-oħra involuti f’din il-proċedura għandhom jitqiegħdu f’pożizzjoni li jippreżentaw l-argumenti tagħhom fuq dan l-element ta’ prova. F’dawn iċ-ċirkustanzi, is-silta inkwistjoni ta’ risposta għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet jew għad-dokument anness għal din ir-risposta fil-fatt tikkostitwixxi element inkriminanti kontra d-diversi partijiet li ħadu sehem fil-ksur (ara s-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Marzu 2000, Cimenteries CBR et vs Il-Kummissjoni, T-25/95, T-26/95, T-30/95 sa T-32/95, T-34/95 sa T-39/95, T-42/95 sa T-46/95, T-48/95, T-50/95 sa T-65/95, T-68/95 sa T-71/95, T-87/95, T-88/95, T-103/95 u T-104/95, Ġabra p. II-491, punt 386, u Avebe vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 50, u l-ġurisprudenza ċċitata).
165
Għalhekk, hija l-impriża kkonċernata li għandha tipprova li r-riżultat li waslet għalih il-Kummissjoni fid-deċiżjoni tagħha kien ikun differenti li kieku dokument mhux ikkomunikat, li fuqu l-Kummissjoni kienet ibbażat ruħha sabiex tinkrimina lil din l-impriża, ma kienx jiġi kkunsidrat bħala mezz ta’ prova kontriha (sentenza Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 73).
166
Fir-rigward tan-nuqqas ta’ komunikazzjoni ta’ dokument ta’ prova li jiskaġunaha, hija ġurisprudenza kostanti li l-impriża kkonċernata għandha tistabbilixxi biss li n-nuqqas ta’ dan l-għoti ta’ informazzjoni seta’ jinfluwenza, bi ħsara għaliha, l-iżvolġiment tal-proċedura u l-kontenut tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta’ Lulju 1999, Hercules Chemicals vs Il-Kummissjoni, C-51/92 P, Ġabra p. I-4235, punt 81, u LVM, punt 318.)
167
Madankollu, il-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq hija irrilevanti f’dan il-każ, peress li fl-istadju ta’ meta ntbgħatet id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, ir-rikorrenti kellha aċċess għall-provi kollha tal-fajl, hekk kif kien ikkostitwit f’dak il-mument, inklużi dawk li setgħu jippermettulha li tikkoopera mal-Kummissjoni, hekk kif issemma fil-punt 163 iktar ’il fuq. Fid-dawl tal-portata tal-aċċess għall-fajl kif deskritt iktar ’il fuq, għandu jitqies li d-drittijiet tad-difiża tar-rikorrenti ġew osservati b’mod sħiħ f’dan il-każ.
168
F’kull każ, ir-rikorrenti ma pprovatx, u lanqas ma tippretendi, fil-kitbiet tagħha, li fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq element mir-risposta ta’ Clariant għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet sabiex tibbaża l-elementi ta’ prova dwar l-aġir li jikkostitwixxi ksur tagħha stess, u lanqas li, kieku kellha aċċess għad-dokumenti mhux ikkomunikati, id-deċiżjoni tal-Kummissjoni kien ikollha kontenut differenti.
169
B’hekk, in-non-komunikazzjoni tar-risposta inkwistjoni ma tistax, min-naħa waħda, tkun ipprekludiet lir-rikorrenti milli tesprimi ruħha b’mod utli fuq il-kundizzjonijiet li waslet għalihom il-Kummissjoni fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tagħha fid-dawl tal-elementi ta’ prova li jinsabu fil-fajl tal-investigazzjoni u li hija ma tikkontestax li kellha aċċess għalih u lanqas, min-naħa l-oħra, tkun influwenzat l-iżvolġiment tal-proċedura u l-kontenut tad-deċiżjoni kkontestata.
170
Għaldaqstant, ma jistax jitqies li l-Kummissjoni kisret id-drittijiet tad-difiża tar-rikorrenti meta ma kkomunikatilhiex ir-risposta ta’ Clariant għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
171
Din il-konklużjoni ma tistax titqiegħed indiskussjoni mill-fatti invokati mir-rikorrenti, jiġifieri l-fatt li hija ma kinitx tiddisponi iktar mid-dokumenti kummerċjali rilevanti sa mill-bejgħ tal-attivitajiet tagħha fis-settur tal-MCAA, u li Clariant kienet irrifjutat li tikkomunikahomla. Fil-fatt, abbażi tal-obbligu ġenerali ta’ prudenza li jorbot lill-impriżi kollha, ir-rikorrenti kienet marbuta li tħares, anki fiċ-ċirkustanzi tal-bejgħ tal-attivitajiet tagħha fis-settur tal-MCAA lil Clariant AG, li tippreżerva b’mod tajjeb fil-kotba u fl-arkivji tagħha dawk l-elementi li jippermettulha terġa tidentifika l-attività tagħha, b’mod partikolari sabiex ikollha l-provi neċessarji fil-każ ta’ proċedimenti ġudizzjarji jew amministrattivi (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-16 ta’ Diċembru 2003, Nederlandse Federatieve Vereniging voor de Groothandel op Elektrotechnisch Gebied vs Il-Kummissjoni (T-5/00 u T-6/00, Ġabra p. II-5761, punt 87).
172
Għaldaqstant, għandha tiġi miċħuda bħala infondata l-parti bbażata fuq il-ksur tad-drittijiet tad-difiża minħabba nuqqas ta’ aċċess għall-fajl.
Fuq it-tieni parti bbażata fuq l-illegalità tar-rapport tal-uffiċjal tas-seduta
— L-argumenti tal-partijiet
173
Ir-rikorrenti ssostni li r-rapport finali tal-uffiċjal tas-seduta huwa inkomplet u manifestament illegali, peress li ma jsemmix l-ilmenti tar-rikorrenti dwar il-ksur proċedurali u ma jagħti l-ebda motiv f’dak li jirrigwarda l-argumenti li qajjmet.
174
Barra minn hekk, il-konklużjoni tar-rapport tal-uffiċjal tas-seduta li tindika li “d-dritt tas-smiegħ tal-impriżi li pparteċipaw fil-fużjoni ġie rispettat” hija żbaljata, peress li dan il-każ jirrigwarda proċedura skont l-Artikolu 81 KE. Li kieku r-rapport tal-uffiċjal tas-seduta kien stabbilit b’mod korrett, il-Kummissjoni kienet tkun tista’ tieħu deċiżjoni differenti. F’kull każ, il-kulleġġ tal-kummissarji ma kellux jieħu deċiżjoni qabel l-iżball ta’ dritt tal-uffiċjal tas-seduta ma jiġi korrett. Għaldaqstant, id-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi annullata minħabba nuqqas ta’ osservanza gravi tar-regoli tal-proċedura.
175
Il-Kummissjoni titlob li din il-parti tiġi miċħuda.
— Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
176
Preliminarjament, għandu jitfakkar li r-rapport tal-uffiċjal tas-seduta jikkostitwixxi dokument purament intern għall-Kummissjoni, li ma għandux l-iskop li jikkompleta jew li jikkorreġi l-argumentazzjoni tal-impriżi, u li b’hekk ma għandu l-ebda aspett deċiżiv li l-Qorti Komunitarja għandha tieħu inkunsiderazzjoni sabiex teżerċita l-istħarriġ tagħha (sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza Limburgse Vinyl Maatschappij et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 375, u HFB et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 40).
177
Fir-rigward tal-ilment li jgħid li r-rapport tal-uffiċjal tas-seduta mhuwiex komplut, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 15 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2001/462/KE, KEFA, tat-23 ta’ Mejju 2001, dwar it-termini ta’ riferenza ta’ uffiċjali tas-seduta f’ċerti proċeduri dwar il-kompetizzjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 151), l-uffiċjal tas-seduta għandu jfassal bil-miktub rapport finali fuq l-osservanza tad-dritt tas-smiegħ, jiġifieri, b’mod partikolari, fuq it-tixrid tad-dokumenti u fuq l-aċċess għall-fajls, fuq it-termini ta’ żmien għar-risposta għad-dikjarazzjonijiet tal-oġġezzjonijiet u fuq l-iżvolġiment tas-seduta. Hemm previst ukoll li fir-rapport imsemmi, huwa għandu jeżamina jekk l-abbozz tad-deċiżjoni jsemmix biss dawk l-ilmenti li l-partijiet kellhom l-okkażjoni li jesprimu l-opinjoni tagħhom dwarhom, u jekk l-investigazzjonijiet kellhomx natura oġġettiva.
178
Barra minn hekk, fl-Artikolu 16 tad-deċiżjoni 2001/462 hemm ippreċiżat li r-rapport finali tal-uffiċjal tas-seduta għandu jinhemeż mal-abbozz tad-deċiżjoni mogħti lill-Kummissjoni, sabiex jiġi żgurat li, meta din tieħu deċiżjoni dwar xi każ individwali, il-Kummissjoni tkun mgħarrfa bl-informazzjoni rilevanti kollha dwar l-iżvolġiment tal-proċedura u r-rispett tad-dritt tas-smigħ.
179
Mid-dispożizzjonijiet imsemmija jirriżulta li l-uffiċjal tas-seduta ma għandux l-inkarigu li jiġbor l-ilmenti ta’ natura proċedurali kollha li tressqu mill-partijiet interessati matul il-proċedura amministrattiva. Huwa marbut li jikkomunika lill-kulleġġ tal-membri tal-Kummissjoni biss dawk l-ilmenti rilevanti għall-evalwazzjoni tal-legalità tal-iżvolġiment tal-proċedura amministrattiva (sentenza tad-29 ta’ April 2004, Tokai Carbon et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 53).
180
F’dan il-każ, mir-rapport tal-uffiċjal tas-seduta jirriżulta li l-partijiet seta’ jkollhom aċċess għall-fajl permezz ta’ CD-ROM, li, għalkemm ir-rikorrenti kienet inizjalment irċeviet verżjoni inkompleta tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, kienet intbgħatitilha verżjoni kkorreġuta u bbenefikat minn estensjoni tat-terminu biex tirrispondi għaliha. Huwa speċifikat espressament li, permezz tal-ittri tat-22 ta’ Ġunju u tat-28 ta’ Lulju 2004, ir-rikorrenti talbet sabiex tkun tista’ taċċedi għar-risposta ta’ Clariant AG għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u li hija ġiet informata li r-risposti tal-partijiet l-oħra għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma kinitx tifforma parti integrali mill-fajl tal-investigazzjoni li għalih kien jingħata aċċess ġenerali. Hemm indikat ukoll li l-partijiet ipparteċipaw għas-seduta, bl-eċċezzjoni ta’ Elf Aquitaine u tar-rikorrenti, u li abbozz tad-deċiżjoni ppreżentat lill-Kummissjoni jikkontjeni biss l-ilmenti li dwarhom il-partijiet kellhom il-possibbiltà li jesprimu l-opinjoni tagħhom dwarhom.
181
Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li l-kwistjonijiet ta’ natura proċedurali mqajma minn din il-kawża ssemmew mill-uffiċjal tas-seduta li, f’kull każ, ma kienx marbut, fid-dawl tal-ġurisprudenza ċċitata (ara l-punt 179 iktar ’il fuq), li jiġbor l-ilmenti kollha ta’ din in-natura li ġew imqajma matul il-proċedura amministrattiva.
182
Isegwi li l-ilment ibbażat fuq in-natura inkompleta u illegali tar-rapport minħabba li ma jsemmix il-kontenut tal-allegazzjonijiet ta’ ksur tar-regoli proċedurali, u ma fih l-ebda risposta għall-argumenti mqajma, ma jistax jiġi milqugħ.
183
Wara, fir-rigward tal-ilment dwar l-iżball fir-rapport tal-uffiċjal tas-seduta li jsemmi “Zusammenschluss” (konċentrazzjoni), għandu jiġi kkonstatat, kif tenfasizza l-Kummissjoni, li tali żball jidher biss fil-verżjoni Ġermaniża. Fil-fatt, hekk kif weriet il-Kummissjoni, kienu jeżistu verżjonijiet lingwistiċi oħra, jiġifieri verżjoni Franċiża u verżjoni Ingliża, li wkoll ġew ikkomunikati lill-kulleġġ tal-membri tal-Kummissjoni, u ma kien fihom l-ebda żball.
184
F’kull każ, għandu jiġi rilevat li r-rapport finali jsemmi, fil-verżjonijiet lingwistiċi kollha, fit-tieni paragrafu, “ksur eventwali tal-Artikolu 81(1) KE u tal-Artikolu 53(1) ŻEE fis-settur tal-MCAA”.
185
Isegwi li, fid-dawl tal-kontenut tar-rapport imsemmi, li jippreċiża l-kuntest ġuridiku li fih jinsab il-każ inkwistjoni, u peress li l-iżball allegat jidher biss fil-verżjoni tiegħu bil-Ġermaniż, dan l-ilment għandu jiġi miċħud.
186
Għaldaqstant, is-sitt motiv ibbażat fuq żball proċedurali li jolqot lill-proċedura amministrattiva għandu jiġi miċħud.
Fuq is-seba’ motiv, ibbażat fuq l-illegalità tal-ordni ta’ twaqqif tal-aġir
L-argumenti tal-partijiet
187
Ir-rikorrenti tqis li l-ordni ta’ twaqqif tal-aġir li ġie indirizzat lilha fl-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata jikser l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 17, peress li dan jirreferi għal azzjoni impossibbli. Fil-fatt, b’kunsiderazzjoni tat-twaqqif assolut fl-1997 tal-attivitajiet tagħha fis-suq tal-MCAA, l-ordni ta’ twaqqif tal-aġir ma jistax ikun legali. Minbarra l-fatt li l-ordni jagħti lit-terzi l-impressjoni żbaljata li jeżisti xi ħjiel ieħor li ma ġiex eżaminat fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, ir-rikorrenti tqis li l-ordni msemmi jista’ jippreġudika d-drittijiet ċivili tad-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata.
188
Skont ir-rikorrenti, meta, bħal f’dan il-każ, impriża ma tkunx iktar attiva fis-suq u ma jkunx hemm, lanqas b’mod teoretiku, xi possibilitajiet li din l-impriża tipparteċipa mill-ġdid f’akkordji fis-suq rilevanti, ma jkunx iktar possibbli li jiġi indirizzat ordni lejha.
189
Il-Kummissjoni titlob li dan il-motiv jiġi miċħud.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
190
Skont l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003, huwa previst li jekk il-Kummissjoni tikkonstata, fuq talba jew ex officio, ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu [81 KE] jew tal-Artikolu [82 KE], hija tista tobbliga, permezz ta’ deċiżjoni, lill-impriżi u lill-assoċjazzjonijiet ta’ impriżi interessati jwaqqfu l-ksur ikkonstatat.
191
Hija ġurisprudenza stabbilita li l-applikazzjoni tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 17 tista’ tinvolvi l-projbizzjoni milli jitkomplew ċerti attivitajiet, prattiċi jew sitwazzjonijiet li ġiet ikkonstatata l-illegalità tagħhom, iżda wkoll li jiġi adottat aġir futur simili. Barra minn hekk, peress li l-applikazzjoni tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 17 għandha ssir skont il-ksur ikkonstatat, il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tippreċiża l-firxa tal-obbligi tal-impriżi kkonċernati sabiex jintemm dan il-ksur (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza Limburgse Vinyl Maatschappij et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punti 1249 u 1250, u l-ġurisprudenza ċċitata).
192
F’dan il-każ, skont l-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata:
“L-impriżi msemmija fl-Artikolu 1 huma marbuta li jtemmu b’mod immedjat il-ksur imsemmi f’dan l-artikolu, jekk mhux diġà waqfu tali ksur.
Huma għandhom iżommu lura milli jirrepetu kull att jew aġir imsemmi fl-Artikolu 1 kif ukoll kull att jew aġir li għandu għan jew effett simili”.
193
Tali ordnijiet jifformaw parti b’mod ċar mis-setgħa tal-Kummissjoni skont l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 17 u issa skont l-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003. Fil-fatt, meta obbligat lill-impriżi li pparteċipaw fl-akkordju ma jirrepetux u jtemmu kull att jew aġir imsemmi fl-Artikolu 1, jiġifieri l-attribuzzjoni ta’ kwoti ta’ produzzjoni u ta’ klijenti, iż-żieda fil-prezzijiet b’mod miftiehem, it-tfassil ta’ mekkaniżmu ta’ kumpens, l-iskambju ta’ informazzjoni fuq il-volumi ta’ bejgħ u l-prezz, il-parteċipazzjoni f’laqgħat regolari u f’kuntatti oħra sabiex jiġu implementati r-restrizzjonijiet imsemmija, kif ukoll kull att jew aġir li għandu għan jew effett simili, il-Kummissjoni ma għamlet xejn ħlief li ssemmi l-konsegwenzi li jirriżultaw, f’dak li jirrigwarda l-aġir futur tagħhom, mill-konstatazzjoni ta’ illegalità msemmija fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata.
194
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata jippreċiża li huwa biss fil-każ fejn l-impriżi jkunu għadhom ma temmewx il-ksur li huma marbuta li jtemmuh. Għaldaqstant, jekk ir-rikorrenti biegħet l-attivitajiet tagħha tal-MCAA u temmet il-ksur fid-data tad-deċiżjoni kkontestata, hija mhijiex milquta mill-imsemmi paragrafu tal-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata.
195
Għaldaqstant, il-motiv ibbażat fuq l-illegalità tal-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata ma jistax jiġi milqugħ.
Fuq l-ammont finali tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti
196
Fid-dawl tal-konklużjoni msemmija fil-punt 101 iktar ’il fuq, id-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi mibdula fis-sens li l-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni, abbażi tat-tielet inċiż tat-Titolu D(2) tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, in-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-fatti mir-rikorrenti. Minħabba f’hekk, il-multa imposta fuq ir-rikorrenti għandha titnaqqas b’10%.
197
Għall-bqija, il-kunsiderazzjonijiet tal-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata kif ukoll il-metodu ta’ kalkolu applikat jibqgħu l-istess.
198
B’hekk, l-ammont finali tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti huwa kkalkulat kif ġej: l-ammont ta’ tluq tal-multa ta’ EUR 21 miljun jiżdied b’135% sabiex jittieħed inkunsiderazzjoni t-tul tal-ksur. B’hekk, l-ammont bażi tal-multa huwa ffissat għal EUR 49.35 miljun. Ma’ dan l-ammont bażi tiżdied iż-żieda ta’ 50% abbażi tal-kwalità tar-reċidiva tar-rikorrenti, jiġifieri ammont ta’ EUR 74.03 miljun. Finalment, dan l-ammont totali għandu jitnaqqas b’10% abbażi tat-tieni inċiż tat-Titolu D(2) tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, jiġifieri tnaqqis ta’ EUR 7.403 miljun. Konsegwentement, l-ammont finali tal-multa huwa ta’ EUR 66.627 miljun.
Fuq l-ispejjeż
199
Skont l-Artikolu 87(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza, il-Qorti tal-Prim’Istanza tista’ taqsam l-ispejjeż jew tiddeċiedi li kull parti tbati l-ispejjeż tagħha jekk il-partijiet ikunu telliefa rispettivament fuq kap jew iktar tat-talbiet tagħhom. Fiċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ, hemm lok li jiġi deċiż li kull parti għandha tbati l-ispejjeż tagħha.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI TAL-PRIM'ISTANZA (Is-Seba’ Awla)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-ammont tal-multa imposta fuq Hoechst AG fl-Artikolu 2(b) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2004) 4876 finali, tad-19 ta’ Jannar 2005, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/E-1/37.773 — MCAA), huwa ffissat għal EUR 66.627 miljun.
2)
Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud.
3)
Kull parti għandha tbati l-ispejjeż tagħha.
Forwood
Šváby
Truchot
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fit-30 ta’ Settembru 2009.
Firem
Werrej
Fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni kkontestata
Proċedura u t-talbiet tal-partijiet
Id-dritt
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ responsabbiltà tar-rikorrenti f’dak li jirrigwarda l-akkordju sanzjonat minħabba l-bejgħ tal-attivitajiet tagħha tal-MCAA
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq l-illegalità tal-multa imposta
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq żball ta’ evalwazzjoni fil-kalkolu tal-ammont bażi tal-multa
Fuq l-ewwel ilment, li jirrigwarda n-natura mhux proporzjonata tal-ammont bażi tal-multa fid-dawl tad-daqs tas-suq
— L-argumenti tal-partijiet
— Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Fuq it-tieni lment, li jirrigwarda n-natura mhux proporzjonata tal-ammont bażi tal-multa fir-rigward tal-klassifikazzjoni f’kategoriji tal-impriżi involuti
— L-argumenti tal-partijiet
— Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq żieda inġustifikata tal-multa minħabba reċidiva
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Fuq is-sitt motiv, ibbażat fuq difetti proċedurali li jolqtu lill-proċedura amministrattiva
Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq aċċess mhux suffiċjenti għall-fajl
— L-argumenti tal-partijiet
— Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Fuq it-tieni parti bbażata fuq l-illegalità tar-rapport tal-uffiċjal tas-seduta
— L-argumenti tal-partijiet
— Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Fuq is-seba’ motiv, ibbażat fuq l-illegalità tal-ordni ta’ twaqqif tal-aġir
L-argumenti tal-partijiet
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza
Fuq l-ammont finali tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti
Fuq l-ispejjeż
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.