62022TJ0234_INF
Arrest van het Gerecht (Eerste kamer) van 8 mei 2024 –Ismailova/Raad
(zaak T‑234/22) (
1
)
„Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen naar aanleiding van acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen – Bevriezing van tegoeden – Lijst van personen, entiteiten en lichamen waarop de bevriezing van tegoeden en economische middelen van toepassing is – Beperkingen inzake toegang tot het grondgebied van de lidstaten – Lijst van personen, entiteiten en lichamen die onderworpen zijn aan beperkingen inzake de toegang tot het grondgebied van de lidstaten – Plaatsing en handhaving van verzoeksters naam op de lijsten – Begrip ‚geassocieerd’ – Artikel 2, lid 1, in fine, van besluit 2014/145/GBVB – Artikel 3, lid 1, in fine, van verordening (EU) nr. 269/2014 – Bevoegdheid van het Gerecht – Motiveringsplicht – Beoordelingsfout – Rechten van de verdediging – Recht op eigendom en vrijheid van ondernemerschap – Vrijheid van verkeer – Evenredigheid”
1.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid – Omvang – Bepaling van algemene strekking – Daarvan uitgesloten
[Art. 275, tweede alinea, VWEU; besluit (GBVB) 2022/329 van de Raad]
(zie punten 28‑31, 35)
2.
Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Verordeningen van de Raad die zijn aangenomen in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en tot vaststelling van beperkende maatregelen in het licht van de situatie in Oekraïne – Niet rechtstreeks en individueel geraakt – Niet-ontvankelijkheid
[Art. 263, vierde alinea, VWEU; verordeningen van de Raad nr. 269/2014 en nr. 2022/330, art. 3, lid 1, onder f) en g)]
(zie punten 49‑56)
3.
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Rechten van de verdediging – Recht op effectieve rechterlijke bescherming – Beperkende maatregelen – Verplichting om de individuele en specifieke redenen voor de genomen besluiten mee te delen – Recht om te worden gehoord voordat dergelijke maatregelen worden getroffen – Beperkingen – Voorwaarden
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, artikel 41, lid 2, onder a)]
(zie punten 61‑65)
4.
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Rechten van de verdediging – Recht op effectieve rechterlijke bescherming – Beperkende maatregelen tegen Oekraïne – Verplichting om de individuele en specifieke redenen voor de genomen besluiten mee te delen – Omvang – Mededeling aan de betrokkene door middel van een publicatie in het Publicatieblad – Toelaatbaarheid – Voorwaarden – Onmogelijkheid voor de Raad om kennis te geven
[Besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572, art. 3, lid 2; verordeningen nr. 269/2014, nr. 2022/336 en nr. 2023/571 van de Raad]
(zie punten 68, 69, 71)
5.
Beroep tot nietigverklaring – Termijnen – Aanvang – Handeling met beperkende maatregelen ten aanzien van een persoon of entiteit – Handeling die is gepubliceerd en aan de adressaten is meegedeeld – Adres van de betrokkene bekend op het tijdstip van vaststelling van de handeling – Termijn die ingaat op de datum van de individuele mededeling
[Art. 263, vierde en zesde alinea, en art. 275, tweede alinea, VWEU; besluit 2014/145/GBVB van de Raad; zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, nr. 2022/336 en nr. 2023/571 van de Raad]
(zie punten 70, 73)
6.
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Rechten van de verdediging – Beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten in het licht van de situatie in Oekraïne – Bevriezing van tegoeden – Recht van toegang tot de documenten – Rechten afhankelijk van voorwaarde dat verzoek daartoe wordt ingediend bij Raad
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 41, lid 2, onder a); besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572, art. 3, lid 2; verordeningen nr. 269/2014, nr. 2022/336 en nr. 2023/571 van de Raad]
(zie punt 76)
7.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Bevriezing van tegoeden van vooraanstaande zakenlieden die betrokken zijn bij economische sectoren die een aanzienlijke bron van inkomsten vormen voor de regering van de Russische Federatie en met hen geassocieerde personen – Rechten van de verdediging – Navolgend besluit waarbij verzoekers naam wordt gehandhaafd op de lijst van personen die onder deze maatregelen vallen – Mededeling aan de betrokkene door de Raad van de nieuwe elementen die in aanmerking zijn genomen bij de periodieke evaluatie van de beperkende maatregelen – Schending van het recht om te worden gehoord – Geen
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 41, lid 2, onder a); besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, nr. 2022/336 en nr. 2023/571 van de Raad]
(zie punten 83‑93)
8.
Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Bevriezing van de tegoeden van bepaalde personen en entiteiten gelet op de situatie in Oekraïne – Verplichting om in de motivering de specifieke en concrete redenen voor die maatregel aan te geven – Besluit genomen in een door de belanghebbende gekende context zodat deze de draagwijdte van de hem betreffende maatregel kan begrijpen
[Art. 296, tweede alinea, VWEU; besluit 2014/145/GBVB van de Raad; zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, nr. 2022/336 en nr. 2023/571 van de Raad]
(zie punten 95‑99, 111, 116, 118‑119)
9.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Omvang van het toezicht – Bewijs van de gegrondheid van de maatregel – Verplichting voor de bevoegde autoriteit van de Unie om in geval van betwisting de gegrondheid van de tegen de betrokken personen of entiteiten aangevoerde redenen aan te tonen – Opneming op de lijsten op basis van een geheel van nauwkeurige, concrete en onderling overeenstemmende aanwijzingen – Beoordelingsfout – Geen
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 47; besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, nr. 2022/336 en nr. 2023/571 van de Raad]
(zie punten 120‑123, 152, 180)
10.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Criteria voor vaststelling van de beperkende maatregelen – Personen die verantwoordelijk zijn voor, steun verlenen aan of uitvoering geven aan acties of beleidsmaatregelen die de territoriale integriteit, soevereiniteit of onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen, en met hen geassocieerde personen, entiteiten of lichamen – Personen die materiële of financiële steun verlenen aan of profijt trekken van Russische beleidsmakers en met hen geassocieerde personen – Begrip „geassocieerd” – Gemeenschappelijke belangen
[Besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572, art. 2, lid 1; onder a) en d); verordeningen van de Raad nr. 269/2014, nr. 2022/336 en nr. 2023/571, art. 3, lid 1, onder a) en d)]
(zie punten 134, 143‑146)
11.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Omvang van het toezicht – Plaatsing van verzoekers naam op de lijst in de bijlage bij het bestreden besluit wegens zijn betrokkenheid bij een persoon die materiële of financiële steun verleent aan of profijt trekt van Russische beleidsmakers en acties of beleidsmaatregelen ondersteunt die de territoriale integriteit, soevereiniteit of onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen – Voor het publiek toegankelijke documenten – Bewijswaarde
[Besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, nr. 2022/336 en nr. 2023/571 van de Raad]
(zie punten 157, 159‑160)
12.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Omvang van het toezicht – Bewijs van de gegrondheid van de maatregel – Verplichting voor de bevoegde autoriteit van de Unie om in geval van betwisting de gegrondheid van de tegen de betrokken personen of entiteiten aangevoerde redenen aan te tonen – Omvang van de beoordelingsbevoegdheid van die bevoegde autoriteit – Relevantie van het in het kader van een eerdere plaatsing overgelegde bewijs bij gebreke van wijziging van de redenen, wijzigingen in de situatie van verzoeker of evolutie van de context in Oekraïne – Wijzigingen in verzoekers situatie – Geen
[Besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, nr. 2022/336 en nr. 2023/571 van de Raad]
(zie punten 163‑164, 177‑179)
13.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Bevriezing van de tegoeden van bepaalde personen en entiteiten gelet op de situatie in Oekraïne – Beperking van het eigendomsrecht en van de vrijheid van ondernemerschap – Schending van het evenredigheidsbeginsel – Geen
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 16 en 17; besluit 2014/145/GBVB van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, nr. 2022/336 en nr. 2023/571 van de Raad]
(zie punten 185‑197)
14.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Oekraïne – Bevriezing van de tegoeden van bepaalde personen en entiteiten gelet op de situatie in Oekraïne – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid – Evenredigheidsbeginsel – Geschiktheid van de beperkende maatregelen – Beperkende maatregelen die een legitieme doelstelling van gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid nastreven
[Art. 21 VEU; besluit 2014/145/GBVB van de Raad; zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2022/337 en (GBVB) 2023/572; verordeningen nr. 269/2014, nr. 2022/336 en nr. 2023/571 van de Raad]
(zie punten 206‑212)
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Gulbakhor Ismailova wordt verwezen in de kosten, met inbegrip van de kosten van de procedure in kort geding.
(
1
)	PB C 237 van 20.6.2022.