Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
MARTÍN y PÉREZ DE NANCLARES
ippreżentati fil‑21 ta’ Jannar 2026 (1)
Kawża T‑150/25
Zollamt Österreich
fil-preżenza ta’
G GmbH
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Verwaltungsgerichtshof (il-Qorti Amministrattiva, l-Awstrija))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Unjoni doganali – Kodiċi Doganali tal-Unjoni – Artikolu 33 tar-Regolament (UE) Nru 952/2013 – Deċiżjoni marbuta ma’ informazzjoni tariffarja vinkolanti – Artikolu 34(3) sa (6) tar-Regolament Nru 952/2013 – Terminazzjoni tal-validità, annullament u revoka ta’ deċiżjonijiet marbuta ma’ informazzjoni tariffarja vinkolanti – Artikolu 44(4) tar-Regolament Nru 952/2013 – Appell minn deċiżjoni marbuta ma’ informazzjoni tariffarja vinkolanti – Rettifika – Effett retroattiv ta’ deċiżjoni ġudizzjarja”
I.      Introduzzjoni
1.        Il-kwistjoni tal-effetti ratione temporis tar-regoli hija tema għal kollox klassika tad-duttrina ġuridika. Fil-fatt, sa mid-dritt Ruman, il-prinċipju ġenerali li “r-regoli ma għandhomx effett retroattiv” (2) għandu japplika, b’mod partikolari meta jkunu involuti regoli li jissanzjonaw jew jirrestrinġu d-drittijiet. Dan huwa wieħed mill-bażijiet fundamentali li fuqhom huwa bbażat ir-rekwiżit ta’ ċertezza u ta’ ċertezza legali. Min-naħa l-oħra, ir-risposta għall-kwistjoni tal-effetti ratione temporis tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji hija inqas kategorika, b’mod partikolari fil-każ ta’ deċiżjonijiet li jirrigwardaw l-annullament ta’ atti ġuridiċi.
2.        Din hija preċiżament il-kwistjoni ċentrali, u mingħajr preċedent, li din il-kawża tqajjem. Fil-fatt, din il-kwistjoni toffri lill-Qorti Ġenerali l-opportunità li teżamina l-effetti ratione temporis ta’ deċiżjoni adottata minn awtorità ġudizzjarja nazzjonali, konformement mal-Artikolu 44 tar-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑9 ta’ Ottubru 2013 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni (3) (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali tal-Unjoni”), fir-rigward ta’ deċiżjoni marbuta ma’ informazzjoni tariffarja vinkolanti (iktar ’il quddiem “deċiżjoni BTI”).
3.        Deċiżjoni BTI hija dokument li permezz tiegħu l-awtoritajiet doganali tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea jinfurmaw lill-operaturi ekonomiċi, fuq talba tagħhom, dwar l-intestatura tariffarja (prevista fin-nomenklatura doganali) li taħtha għandha tiġi kklassifikata merkanzija meta dawn tal-aħħar jikkunsidraw l-importazzjoni jew l-esportazzjoni tagħha. Din l-informazzjoni, li tippresupponi l-interpretazzjoni tan-Nomenklatura Magħquda tal-merkanzija, tippermetti lill-operaturi ekonomiċi jipprevedu d-dazji doganali (li jistgħu jkunu responsabbli għalihom) u jikkalkolaw l-ammont tal-ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni (li jistgħu jibbenefikaw minnhom fil-kuntest tal-politika agrikola komuni) (4).
4.        L-istabbiliment ta’ din il-prattika kellu l-għan li jiżgura ċerta ċertezza legali lill-operaturi ekonomiċi fl-eżerċizzju tal-attività tagħhom, iżda wkoll li jiffaċilita x-xogħol tas-servizzi doganali nnifishom u li jikseb uniformità ikbar fl-applikazzjoni tad-dritt doganali tal-Unjoni (5).
5.        Il-kawża prinċipali hija bejn operatur ekonomiku u z-Zollamt Österreich (l-Uffiċċju Doganali, l-Awstrija, iktar ’il quddiem l-“Uffiċċju Doganali”) dwar deċiżjoni BTI. Fil-fatt, iż-żewġ partijiet fil-kawża prinċipali ma jaqblux dwar il-klassifikazzjoni tariffarja ta’ merkanzija kkummerċjalizzata mill-operatur ekonomiku.
6.        Il-Bundesfinanzgericht (il-Qorti Federali tal-Finanzi, l-Awstrija), filwaqt li laqgħet it-talba tal-operatur ekonomiku, emendat id-deċiżjoni BTI.
7.        Adita b’appell għal reviżjoni, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar jekk id-deċiżjoni tal-Bundesfinanzgericht (il-Qorti Federali tal-Finanzi) għandhiex effett
ex tunc.
II.    Il-qafas ġuridiku
A.      Id-dritt tal-Unjoni
8.        Il-premessa 26 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni tiddikjara li “[s]abiex jinstab bilanċ bejn, min-naħa, il-ħtieġa li l-awtoritajiet doganali jiżguraw li l-leġiżlazzjoni doganali tkun applikata sew u, min-naħa l-oħra, id-dritt li l-operaturi ekonomiċi jkunu trattati b’mod ġust, l-awtoritajiet doganali għandhom jingħataw poteri estensivi ta’ kontroll u l-operaturi ekonomiċi għandhom jingħataw dritt għal appell”.
9.        L-Artikolu 33 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, intitolat “Deċiżjonijiet marbutin ma’ [BTI]”, jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li “[l]-awtoritajiet doganali għandhom, wara applikazzjoni, jieħdu deċiżjonijiet marbutin mal-[BTI]”.
10.      L-Artikolu 34 tal-imsemmi kodiċi, intitolat “Ġestjoni ta’ deċiżjonijiet marbuta ma’ [BTI]”, jipprovdi:
“1.      Deċiżjoni BTI għandha titlef il-validità tagħha qabel tmiem il-perijodu msemmi fl-Artikolu 33(3) fejn hija ma tibqax konformi mal-liġi, bħala riżultat ta’ kwalunkwe waħda minn dawn li ġejjin:
(a)      l-adozzjoni ta’ emenda għan-nomenklaturi msemmija fil-punti (a) u (b) tal-Artikolu 56(2);
(b)      l-adozzjoni tal-miżuri msemmija fl-Artikolu 57(4);
b’effett mid-data ta’ applikazzjoni ta’ tali emenda jew miżuri.
[...]
3.      Id-deċiżjonijiet BTI [...] m’għandhomx jitilfu l-validità tagħhom b’effett retroattiv.
4.      B’deroga mill-Artikolu 23(3) u l-Artikolu 27, deċiżjonijiet BTI u BOI għandhom ikunu annullati fejn ikunu bbażati fuq informazzjoni mill-applikanti li mhix preċiża jew li mhix sħiħa.
5.      Deċiżjonijiet BTI [...] għandhom ikunu rrevokati skont l-Artikolu 23(3) u l-Artikolu 28. Madankollu, dawn id-deċiżjonijiet m’għandhomx jkunu revokati wara applikazzjoni tad-detentur tad-deċiżjoni.
6.      Id-deċiżjonijiet BTI [...] ma jistgħux jkunu emendati.
[...]”
11.      L-Artikolu 43 ta’ dan l-istess kodiċi jipprevedi li “[l]-Artikoli 44 u 45 m’għandhomx japplikaw għall-appelli ppreżentati bil-ħsieb għall-annullament, revokar jew emendar ta’ deċiżjoni marbuta mal-applikazzjoni tal-leġislazzjoni doganali meħuda minn awtorità ġudizzjarja, jew mill-awtoritajiet doganali li jaġixxu bħala awtoritajiet ġudizzjarji”.
12.      Skont l-Artikolu 44 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, intitolat “Id-dritt ta’ appell”:
“1.      Kwalunkwe persuna għandu jkollha d-dritt li tappella kontra kwalunkwe deċiżjoni meħuda mill-awtoritajiet doganali marbuta mal-applikazzjoni ta’ legislazzjoni doganali li tikkonċernaha direttament u individwalment.
[...]
2.      Id-dritt tal-appell jista’ jkun eżerċitat mill-anqas f’żewġ stadji:
(a)      inizjalment, quddiem l-awtoritajiet doganali jew awtorità ġudizzjarja jew korp ieħor maħtur għal dik il-għan mill-Istati Membri;
(b)      sussegwentement, quddiem korp indipendenti ogħla, li jista’ jkun awtorità ġudizzjarja jew korp ekwivalenti speċjalizzat, [...].
[...]
4.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedura tal-appelli tippermetti l-konferma jew il-korrezzjoni minnufih ta’ deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet doganali.”
13.      Skont l-Artikolu 45 tal-imsemmi kodiċi, intitolat “Is-sospensjoni tal-implimentazzjoni”:
“1.      Il-preżentazzjoni ta’ appell m’għandhiex tikkawża s-sospensjoni tal-implimentazzjoni tad-deċiżjoni fil-vertenza.
2.      Madankollu, l-awtoritajiet doganali għandhom jissospendu l-implimentazzjoni ta’ tali deċiżjoni kollha kemm hi jew parti minnha fejn għandhom raġuni tajba biex jemmnu li d-deċiżjoni fil-vertenza hija inkonsistenti mal-leġislazzjoni doganali jew li hemm biża’ li ssir ħsara irreparabbli lill-persuna kkonċernata.
[...]”
B.      Id-dritt Awstrijak
14.      L-Artikolu 279 tal-Bundesabgabenordnung (il-Kodiċi Federali tat-Taxxi, iktar ’il quddiem il-“BAO”) huwa redatt ki ġej:
“1.      Ħlief fil-każijiet imsemmija fl-Artikolu 278, il-Verwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva) għandha dejjem tiddeċiedi hija stess fuq il-mertu tal-kawża. Hija tista’, kemm fid-dispożittiv kif ukoll fil-motivi, tissostitwixxi l-perspettiva tal-awtorità tat-taxxa b’dik tagħha u, konsegwentement, temenda d-deċiżjoni kkontestata, tannullaha jew tiċħad l-ilment bħala infondat.
2.      L-annullament tad-deċiżjoni kkontestata għandu l-effett li jqiegħed il-proċedura fl-istat li kienet tinsab fih qabel l-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni.
[...]”
III. Il-fatti li wasslu għat-tilwima u t-talba għal deċiżjoni preliminari
15.      Fis-27 ta’ Ottubru 2022, l-Uffiċċju Doganali, fuq talba tal-kumpannija G GmbH, ħareġ deċiżjoni BTI għal prodott imsejjaħ “turnikett li tintuża darba biss” li huwa kklassifika taħt il-kodiċi tal-merkanzija 4008 2190 00, b’perijodu ta’ validità ddikjarat mis-27 ta’ Ottubru 2022 sas‑26 ta’ Ottubru 2025.
16.      Fit‑22 ta’ Novembru 2022, G ressqet ilment kontra din id-deċiżjoni fejn sostniet li l-klassifikazzjoni tariffarja kienet materjalment inkorretta. L-Uffiċċju Doganali ċaħad dan l-ilment.
17.      Permezz ta’ deċiżjoni tat‑12 ta’ Marzu 2024, il-Qorti Federali tal-Finanzi laqgħet l-appell ippreżentat minn G u emendat id-deċiżjoni BTI kkontestata fis-sens li l-merkanzija inkwistjoni ġiet ikklassifikata taħt il-kodiċi tal-merkanzija 4014 9000 00.
18.      L-Uffiċċju Doganali ppreżenta appell għal reviżjoni kontra d-deċiżjoni tal-Bundesfinanzgericht (il-Qorti Federali tal-Finanzi) quddiem il-Verwaltungsgerichtshof (il-Qorti Amministrattiva, l-Awstrija). Huwa jqis li, permezz tad-deċiżjoni tagħha, il‑Bundesfinanzgericht (il-Qorti Federali tal-Finanzi), billi bbażat ruħha fuq l-Artikolu 279 tal-BAO, riedet temenda retroattivament id-deċiżjoni BTI, li ma huwiex permess mill-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, b’mod partikolari l-Artikolu 34(3) u (6) tiegħu. Barra minn hekk, il-kundizzjonijiet għall-irtirar retroattiv ta’ BTI, kif previsti mill-Artikolu 27(1) tal-imsemmi kodiċi, ma humiex issodisfatti f’dan il-każ.
19.      Il-qorti tar-rinviju tirrileva li, skont l-Artikolu 279(1) tal-BAO, il‑Bundesfinanzgericht (il-Qorti Federali tal-Finanzi) tista’ tissostitwixxi l-perspettiva tal-awtorità tat-taxxa b’dik tagħha, kemm fid-dispożittiv kif ukoll fil-motivi, u għalhekk temenda d-deċiżjoni amministrattiva kkontestata, tannullaha jew inkella tiċħad l-ilment kontra din id-deċiżjoni bħala infondat. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 279 tal-BAO, id-deċiżjoni tal-Bundesfinanzgericht (il-Qorti Federali tal-Finanzi) inkwistjoni fil-kawża prinċipali kienet retroattiva għad-data li fiha l-BTI inħarġet mill-Uffiċċju Doganali, u dan huwa konformi mal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva meħtieġ mid-dritt tal-Unjoni.
20.      Madankollu, il-qorti tar-rinviju tindika, essenzjalment, li l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni ppreveda espressament, fl-Artikolu 34 tiegħu, il-każijiet li fihom il-BTI ma tibqax valida, tiġi rrevokata jew annullata, u l-effetti ratione temporis ta’ tali avvenimenti. F’din l-okkażjoni, hija tenfasizza li: skont l-Artikolu 34(5) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, id-deċiżjonijiet BTI ma humiex irrevokati fuq talba tad-detentur tad-deċiżjonijiet; skont il-paragrafu 3 ta’ dan l-artikolu, it-terminazzjoni tal-validità tad-deċiżjonijiet BTI ma għandhiex effett retroattiv; u l-paragrafu 6 tal-imsemmi artikolu jindika li d-deċiżjonijiet BTI ma jistgħux jiġu emendati.
21.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-qorti tar-rinviju tesprimi dubji dwar il-kwistjoni ta’ jekk id-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni msemmija iktar ’il fuq japplikawx għall-appelli ppreżentati skont l-Artikolu 44 tal-imsemmi kodiċi u jekk iva, liema waħda.
22.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Verwaltungsgerichtshof (il-Qorti Amministrattiva) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel, skont l-Artikolu 267 TFUE, id-domandi li ġejjin:
“1)      Fid-dawl tal-fatt li l-Istati Membri għandhom jiżguraw, skont l-Artikolu 44(4) ta[l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni], li l-proċedura tal-appell tippermetti konferma jew korrezzjoni fil-pront tad-deċiżjoni adottata mill-awtoritajiet doganali, l-Artikoli 33, 34, 44 u 45 tal-[imsemmi kodiċi] għandhom jiġu interpretati fis-sens li d-deċiżjoni dwar appell ippreżentat konformement mal-Artikolu 44(2) ta[l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni] kontra [BTI] mogħtija skont l-Artikolu 33 tal-imsemmi [kodiċi] għandha effett retroattiv mid-data li fiha din [il-BTI] ngħatat mill-uffiċċju doganali?
2)      Fil-każ ta’ risposta fin-negattiv għall-ewwel domanda: L-Artikoli 33, 34, 44 u 45 ta[l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni] għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-Istati Membri jistgħu jipprevedu, fir-regoli proċedurali nazzjonali tagħhom, li d-deċiżjoni dwar appell ippreżentat konformement mal-Artikolu 44(2) ta’ dan i[l-kodiċi] kontra [BTI] mogħtija skont l-Artikolu 33 ta[l-imsemmi kodiċi] għandha effett retroattiv mid-data tal-għoti ta’ din [il-BTI] mill-uffiċċju doganali?”
IV.    Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Ġenerali
23.      Din it-talba għal deċiżjoni preliminari ġiet ippreżentata fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-21 ta’ Frar 2025. Skont l-Artikolu 50b tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, din it-talba ntbagħtet lill-Qorti Ġenerali.
24.      G, il-Gvern Taljan u l-Kummissjoni Ewropea ssottomettew osservazzjonijiet bil-miktub. Il-Kummissjoni pparteċipat fis-seduta għas-sottomissjonijiet orali li nżammet fl‑10 ta’ Diċembru 2025.
V.      Evalwazzjoni ġuridika
25.      Permezz taż-żewġ domandi preliminari tagħha li nipproponi li jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, dwar il-kompatibbiltà mad-dritt tal-Unjoni ta’ dispożizzjoni nazzjonali li bis-saħħa tagħha d-deċiżjoni dwar appell ippreżentat, konformement mal-Artikolu 44(2) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, kontra deċiżjoni BTI mogħtija skont l-Artikolu 33 tal-imsemmi kodiċi, tkun retroattiva għad-data tal-għoti ta’ din id-deċiżjoni BTI mill-awtoritajiet doganali.
26.      Preliminarjament, jidhirli li huwa utli li jiġi enfasizzat li, għalkemm il-qorti tar-rinviju tippreċiża li, skont l-Artikolu 279(1) tal-BAO, il-Bundesfinanzgericht (il-Qorti Federali tal-Finanzi) għandha l-possibbiltà li temenda d-deċiżjoni BTI mogħtija mill-awtoritajiet doganali, hija ma tistaqsix dwar il-kompatibbiltà ta’ din is-setgħa ta’ riforma mal-Artikolu 44 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni (6). Hija tfittex biss li jiġu ddeterminati l-effetti ratione temporis ta’ deċiżjoni adottata minn qorti nazzjonali fil-qasam tal-BTI.
27.      Huwa għalhekk li l-qorti tar-rinviju titlob l-interpretazzjoni tal-Artikolu 44(4) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni. B’mod partikolari, hija tistaqsi jekk il-korrezzjoni, imposta minn din id-dispożizzjoni fil-każ li jintlaqa’ l-appell, għandhiex ikollha effett retroattiv u jekk ir-regoli stabbiliti b’mod iktar partikolari fl-Artikolu 33 u fl-Artikolu 34(3) sa (6) tal-imsemmi kodiċi jistgħux jinfluwenzaw ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda tagħha.
28.      F’dan ir-rigward, skont ġurisprudenza stabbilita, meta tingħata interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandu jittieħed kont mhux biss tat-termini tagħha, iżda wkoll tal-kuntest tagħha u tal-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li tagħmel parti minnha (7).
29.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, nipproponi li nibda l-analiżi tiegħi b’interpretazzjoni tal-Artikolu 44(4) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni (A), qabel ma nivverifika l-kompatibbiltà tal-Artikolu 279 tal-BAO ma’ din id-dispożizzjoni (B).
A.      Interpretazzjoni tal-Artikolu 44(4) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni
30.      Fid-dawl tad-dubji mqajma mill-qorti tar-rinviju, b’mod partikolari fir-rigward tal-influwenza li l-Artikoli 33 u 34 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni jistgħu jeżerċitaw fuq l-interpretazzjoni li għandha tingħata lill-Artikolu 44(4) tal-imsemmi kodiċi, jidhirli li huwa preferibbli li nibda bl-analiżi tal-kuntest u tal-għanijiet imfittxija minn dawn id-diversi dispożizzjonijiet (1), qabel ma neżamina t-termini stess tal-Artikolu 44(4) ta’ dan il-kodiċi u, għalhekk, il-portata tiegħu (2).
1.      Il-kuntest u l-għanijiet tal-Artikoli 33, 34 u 44 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni
31.      Fl-ewwel lok u sabiex jinftiehem aħjar l-għan imfittex mill-Artikolu 44 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni u, b’mod partikolari, il-paragrafu 4 tiegħu, jidhirli interessanti li mmur xi ftit lura u nfakkar il-kuntest li fih ħareġ id-dritt ta’ appell tal-operaturi ekonomiċi fil-qasam doganali fil-livell tal-Unjoni.
32.      Kien fil-bidu tas-snin 1980 li l-Kummissjoni kienet imħassba dwar id-dritt ta’ appell tal-operaturi ekonomiċi billi ssottomettiet lill-Kunsill, fid‑29 ta’ Jannar 1981, proposta għal direttiva dwar l-armonizzazzjoni tal-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi li jikkonċernaw l-eżerċizzju ta’ dritt ta’ appell fil-qasam doganali (8).
33.      Ġie partikolarment enfasizzat, essenzjalment, li, fid-dawl tad-differenzi kbar bejn l-Istati Membri f’dak li jikkonċerna l-konsegwenzi ta’ appell ippreżentat kontra deċiżjoni doganali, kien jidher neċessarju li jiġu stabbiliti fil-livell Komunitarju kundizzjonijiet għall-eżerċizzju ta’ tali appell.
34.      Konsegwentement, l-Artikolu 2(1) tal-imsemmija proposta kien jipprevedi l-possibbiltà li jitressaq appell għall-annullament jew għall-emenda ta’ deċiżjoni dwar l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni doganali. Fir-rigward tal-Artikolu 7 tagħha, dan kien jipprovdi li l-preżentata ta’ appell ma kinitx tissospendi l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, sakemm l-awtorità doganali ma tiddeċidix mod ieħor.
35.      Madankollu, wieħed kellu jistenna r-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat‑12 ta’ Ottubru 1992 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (9) (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali l-antik”) u l-adozzjoni tal-Artikoli 243 sa 246 tiegħu sabiex jiġi stabbilit dritt reali ta’ appell tal-operaturi ekonomiċi.
36.      Sussegwentement, mal-adozzjoni tar-Regolament (KE) Nru 450/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑23 ta’ April 2008 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarju (Kodiċi Doganali Modernizzat) (10), ġiet introdotta novità, b’paragun mal-Artikolu 243 tal-Kodiċi Doganali l-antik. Fil-fatt, l-Artikolu 23(4) ta’ dan ir-regolament introduċa l-obbligu tal-Istati Membri li jiżguraw li l-proċedura tal-appelli tippermetti l-konferma jew il-korrezzjoni minnufih ta’ deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet doganali.
37.      Fl-aħħar nett, l-Artikolu 44(4) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni jirriproduċi l-Artikolu 23(4) tar-Regolament Nru 450/2008.
38.      Din iż-żieda, li tinsab fil-qalba ta’ din il-kawża, tirrifletti, fil-fehma tiegħi, ir-rieda tal-leġiżlatur tal-Unjoni li jirregola u jarmonizza iktar il-konsegwenzi marbuta maċ-ċaħda jew mal-mument li jintlaqa’ appell fil-qasam doganali, u kif ukoll, kif indikat il-Kummissjoni waqt is-seduta, li jiggarantixxi iktar l-effettività u l-effikaċja tal-protezzjoni ġudizzjarja tal-operaturi ekonomiċi.
39.      Fit-tieni lok, jidhirli li huwa utli wkoll li nenfasizza li huwa bil-għan li jiġi ggarantit bilanċ bejn l-obbligu tal-awtoritajiet doganali li jiżguraw li l-leġiżlazzjoni doganali tkun applikata tajjeb, minn naħa, u d-dritt tal-operaturi ekonomiċi li jkunu ttrattati b’mod ġust, min-naħa l-oħra, li ġew previsti possibbiltajiet estiżi ta’ kontroll għal dawn l-awtoritajiet u dritt ta’ appell għal dawn l-operaturi (11).
40.      F’dan is-sens, id-dritt ta’ appell tal-operaturi ekonomiċi ġie maħsub sabiex jipproteġihom minn abbużi li jista’ jkun hemm min-naħa tal-awtoritajiet doganali jew minn żbalji li dawn jistgħu jwettqu fl-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni doganali.
41.      Fit-tielet lok, sabiex tinftiehem ir-relazzjoni bejn l-Artikoli 33, 34 u 44 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, hemm lok li jsir riferiment għar-rwol rispettiv tagħhom fi ħdan il-Kodiċi Doganali tal-Unjoni.
42.      Qabelxejn, dawn id-dispożizzjonijiet jinsabu f’taqsimiet differenti ta’ dan il-kodiċi. B’hekk, l-Artikoli 33 u 34 jinsabu fit-Taqsima 3 intitolata “Deċiżjonijiet marbutin mal-applikazzjoni tal-leġislazzjoni doganali”, filwaqt li l-Artikolu 44 jaqa’ taħt it-Taqsima 6 intitolata “L-Appelli”.
43.      B’mod skematiku, id-deċiżjonijiet adottati skont l-Artikoli 33 u 34 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni huma adottati mill-awtoritajiet doganali, li jaġixxu bħala awtorità amministrattiva u japplikaw ir-regoli sostantivi, filwaqt li d-deċiżjonijiet adottati skont l-Artikolu 44 tal-imsemmi kodiċi huma adottati minn awtorità ġudizzjarja jew minn awtorità doganali li taġixxi fil-kwalità ta’ awtorità ġudizzjarja, fil-kuntest tas-sistema tal-kontenzjuż amministrattiv.
44.      Fi kliem ieħor, l-Artikoli 33 u 34 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, minn naħa, u l-Artikolu 44 tal-imsemmi kodiċi, min-naħa l-oħra, huma intiżi sabiex jirregolaw proċeduri distinti u sabiex jiddelimitaw is-setgħat ta’ awtoritajiet differenti (12).
45.      Għalhekk, l-Artikoli 33 u 34 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni jfittxu li jirregolaw is-setgħat mogħtija lill-awtoritajiet doganali, bħala awtorità amministrattiva. B’mod iktar preċiż, l-Artikolu 33 jirregola l-proċedura li għandha twassal għall-ħruġ ta’ deċiżjoni BTI, filwaqt li l-Artikolu 34 jirrigwarda l-ġestjoni ta’ tali deċiżjonijiet minn dawn l-awtoritajiet.
46.      L-Artikolu 34(3) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni huwa maħsub, f’dan il-kuntest, sabiex jirregola l-effetti ratione temporis ta’ terminazzjoni tal-validità ta’ deċiżjoni BTI, fil-każ fejn, minħabba li jseħħu ċirkustanzi elenkati fil-paragrafu 1 tiegħu, tali deċiżjoni BTI ma tibqax valida qabel it-tmiem tal-perijodu msemmi fl-Artikolu 33(3) tal-imsemmi kodiċi.
47.      Fir-rigward tal-Artikolu 34(4) ta’ dan il-kodiċi, dan jirrigwarda l-każ partikolari tal-annullament ta’ deċiżjoni BTI, mill-awtoritajiet doganali, fil-każ fejn l-applikant ikun ipprovda informazzjoni ineżatta jew inkompleta, filwaqt li l-paragrafu 5 tiegħu jikkonċerna l-każ tar-revoki tad-deċiżjonijiet BTI u l-paragrafu 6 tiegħu jipprevedi li d-deċiżjonijiet BTI ma jistgħux jiġu emendati.
48.      Issa, fir-rigward tal-Artikolu 44 tal-istess kodiċi, dan jittratta l-kontenzjuż dwar id-deċiżjonijiet adottati mill-awtoritajiet doganali. Huwa jipprevedi għalhekk, fil-paragrafu 1 tiegħu, id-dritt ta’ kull persuna li tressaq appell kontra d-deċiżjonijiet adottati mill-awtoritajiet doganali li jikkonċernawha direttament u individwalment (13) u, fil-paragrafi 2 sa 4 tiegħu, il-prinċipji ġenerali li għandhom jiggwidaw lill-Istati Membri fl-abbozzar tar-regoli proċedurali tagħhom f’dan il-qasam.
49.      Fir-raba’ lok, ma huwiex ser jaħrab mill-attenzjoni tal-qarrej il-fatt li t-terminoloġija użata fl-Artikoli 33 u 34 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni
u fl-Artikolu 44(4) tal-imsemmi kodiċi hija differenti. Fil-fatt, filwaqt li d-deċiżjonijiet adottati mill-awtoritajiet doganali jistgħu jwasslu għat-terminazzjoni tal-validità, l-annullament jew ir-revoka tad-deċiżjonijiet BTI, id-deċiżjonijiet adottati mill-awtoritajiet ġudizzjarji jkollhom bħala konsegwenza l-konferma (fil-każ li l-appell jiġi miċħud) jew il-korrezzjoni (fil-każ li l-appell jintlaqa’) tad-deċiżjonijiet BTI kkontestati quddiemhom. Jidhirli li dan l-aspett tal-aħħar huwa partikolarment importanti, peress li l-korrezzjoni ta’ deċiżjoni timplika neċessarjament l-emenda tagħha u li, fir-rigward tad-deċiżjonijiet BTI, l-eżerċizzju ta’ din is-setgħa huwa rriżervat għall-awtoritajiet ġudizzjarji.
50.      Fil-fehma tiegħi, minn dawn l-elementi kollha jirriżulta li l-Artikoli 33 u 34, minn naħa, u l-Artikolu 44 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, min-naħa l-oħra, għandhom jiġu eżaminati separatament fl‑evalwazzjoni tal-portata tagħhom. Għalhekk, l-effetti ratione temporis tad-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet doganali ma jistgħu jikkundizzjonaw jew jeżerċitaw ebda influwenza fuq dawn id-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet ġudizzjarji. B’mod iktar ġenerali, ma jidhirlix li l-leġiżlatur tal-Unjoni kellu l-intenzjoni li jallinja t-trattament tad-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet ġudizzjarji ma’ dak tad-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet doganali. F’dan is-sens, il-fatt li mill-Artikolu 34 ta’ dan il-kodiċi jirriżulta li huma biss l-annullamenti tad-deċiżjonijiet BTI mill-awtoritajiet doganali, taħt il-kundizzjonijiet previsti fil-paragrafu 4 tiegħu, li għandhom effett retroattiv, u mhux it-terminazzjoni tal-validità jew ir-revoki tad-deċiżjonijiet BTI, ma huwiex rilevanti għall-interpretazzjoni tal-portata tal-Artikolu 44 tal-imsemmi kodiċi. B’mod partikolari, fil-fehma tiegħi, dan ma jistax jiġġustifika, bħala prinċipju, li jiġi kkunsidrat li l-korrezzjoni tad-deċiżjonijiet BTI wara deċiżjoni ta’ qorti nazzjonali, konformement mal-Artikolu 44(4) tal-imsemmi kodiċi, ma tistax tkun retroattiva.
51.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, jidhirli li ma hemmx lok li neżaminaw fid-dettall l-effetti ratione temporis tad-deċiżjonijiet ta’ annullament, ta’ revoka jew ta’ terminazzjoni tal-validità adottati mill-awtoritajiet doganali skont l-Artikolu 34 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni sabiex jiġu ddeterminati l-effetti ratione temporis tad-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet ġudizzjarji, mifhuma f’sens wiesa’, adottati abbażi tal-Artikolu 44 tal-imsemmi kodiċi.
2.      Portata tal-Artikolu 44(4) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni
52.      L-Artikolu 44(4) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni jindika li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedura tal-appell tippermetti l-konferma jew il-korrezzjoni minnufih tad-deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet doganali.
53.      F’dan ir-rigward, infakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, id-determinazzjoni tas-sinjifikat u tal-portata tat-termini li fir-rigward tagħhom id-dritt tal-Unjoni ma jipprovdi ebda definizzjoni u ma jagħmilx riferiment għad-dritt tal-Istati Membri għandha tiġi stabbilita konformement mas-sens normali tagħhom fil-lingwaġġ kurrenti, fid-dawl tal-kuntest li fih jintużaw u l-għanijiet tal-leġiżlazzjoni li jagħmlu parti minnha (14).
54.      It-terminu “rectification” [fil-verżjoni Franċiża] ma huwiex iddefinit fil-Kodiċi Doganali tal-Unjoni. Madankollu, fis-sens wiesa’ tagħha, “rectification”
tfittex tikkoreġi żball, peress li l-għan tar-rettifika huwa li dan l-att jiġi jidher kif kellu jidher sa mill-adozzjoni tiegħu (15). Għalhekk, it-terminu “rectification” jinkludi fih l-idea stess ta’ retroattività.
55.      Huwa ċertament minnu li, bħala prinċipju, wieħed jitkellem dwar “rectification” fir-rigward tal-korrezzjoni ta’ żbalji materjali, jiġifieri żbalji ortografiċi, grammatikali, ineżattezzi evidenti jew żbalji ta’ kalkolu, u li, għall-kuntrarju, wieħed ma jistax jitkellem dwar sempliċi “rectification” meta l-emenda jkollha l-konsegwenza li tibdel il-kontenut tal-att ikkonċernat, fi kliem ieħor li tbiddel is-sustanza tiegħu (16).
56.      Madankollu, fil-kuntest tal-Artikolu 44(4) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, il-korrezzjoni prevista hija l-konsegwenza tad-deċiżjoni tal-awtorità ġudizzjarja li tilqa’ l-appell ippreżentat mill-operatur ekonomiku. F’dan il-kuntest, u b’mod partikolari fid-dawl tad-dritt għal rimedju effettiv, it-terminu “rectification” ma jistax jiġi interpretat bħala li jfisser “korrezzjoni ta’ żball materjali”, iżda pjuttost bħala li qiegħda tiġi prevista “korrezzjoni ta’ żball delittwali”, jekk wieħed jippermettili din l-espressjoni. Madankollu, fl-aħħar mill-aħħar, l-idea tibqa’ l-istess: l-idea li d-deċiżjoni BTI tiġi tidher kif din kellha tidher, sa mill-adozzjoni inizjali tagħha.
57.      Għalhekk, fil-fehma tiegħi, l-Artikolu 44(4) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni għandu jiġi interpretat bħala li jfisser li l-korrezzjoni ta’ deċiżjoni BTI għandha, bħala prinċipju, effett ex tunc.
58.      Barra minn hekk, jidhirli li din l-interpretazzjoni hija konformi mal-bilanċ li għandu jeżisti bejn il-prinċipju ta’ ċertezza legali, minn naħa, u d-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva ggarantit mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, min-naħa l-oħra.
59.      Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, ir-rikonoxximent ta’ natura definittiva ta’ deċiżjoni amministrattiva, miksuba mal-iskadenza tat-termini ta’ appell raġonevoli jew billi jiġu eżawriti r-rimedji ġudizzjarji, jikkontribwixxi għaċ-ċertezza legali, mingħajr ma jirrendi prattikament impossibbli jew eċċessivament diffiċli l-eżerċizzju tad-drittijiet mogħtija mill-ordinament ġuridiku (17).
60.      Għalhekk, il-prinċipju ta’ ċertezza legali jeżiġi biss li l-effetti ta’ deċiżjoni BTI li hija s-suġġett ta’ appell isiru definittivi, jiġifieri “minquxa fl-irħam”, biss ladarba l-appell jiġi miċħud jew, fin-nuqqas ta’ appell, mal-iskadenza tat-termini previsti għal dan l-għan.
61.      Għalhekk inqis li l-prinċipju ta’ ċertezza legali ma jistax jiġi invokat sabiex jiġġustifika ż-żamma tal-effetti ta’ deċiżjoni BTI fil-perijodu bejn id-dħul fis-seħħ tagħha u l-mument li tintlaqa’ l-azzjoni ġudizzjarja kontra tagħha. Fil-fatt, is-soluzzjoni kuntrarja twassal sabiex tali effetti jsiru definittivi, meta l-illegalità tad-deċiżjoni BTI tkun ġiet stabbilita mill-awtorità ġudizzjarja nazzjonali u għalhekk din id-deċiżjoni nnifisha ma tkunx kisbet tali natura.
62.      Bl-istess mod, il-fatt li jitħallew fis-seħħ l-effetti ta’ deċiżjoni BTI meqjusa illegali jista’ jmur kontra d-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva, peress li tali effetti jinżammu fir-rigward ta’ operatur ekonomiku li jkun madankollu ppreżenta, fit-terminu previst, appell kontra d-deċiżjoni BTI. F’dan is-sens, il-kunsiderazzjoni li l-korrezzjoni ma tkunx seħħet retroattivament twassal għal konsegwenza severa għall-operatur ekonomiku, li jiġi mċaħħad mill-benefiċċju tal-klassifikazzjoni tariffarja li huwa kien, madankollu, mill-bidu nett talab, u dan minkejja li l-iżball kien ġej minn evalwazzjoni żbaljata min-naħa tal-awtoritajiet doganali u bl-ebda mod ma huwa riżultat
ta’ azzjoni min-naħa tiegħu.
63.      Fl-aħħar nett, il-kunsiderazzjoni li l-korrezzjoni prevista mill-Artikolu 44(4) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni għandha biss effett ex nunc ma tidhirx li hija kompatibbli mal-għan imfittex mill-Artikolu 45(2) tal-imsemmi kodiċi, li huwa dak li tiġi ggarantita l-effettività tal-appelli.
64.      Fil-fatt, din id-dispożizzjoni tal-aħħar tipprevedi li l-awtoritajiet doganali għandhom jissospendu totalment jew parzjalment l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni kkontestata b’mod partikolari meta jkollhom raġunijiet fondati sabiex jaħsbu li jkun hemm biża’ li ssir ħsara irreparabbli lill-persuna kkonċernata.
65.      Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni tindika, essenzjalment, li l-kundizzjoni ta’ “ħsara irreparabbli” teżiġi li jiġi eżaminat jekk l-annullament eventwali tad-deċiżjoni kontenzjuża jippermettix li tinqaleb is-sitwazzjoni li kienet ġiet ipprovokata mill-eżekuzzjoni immedjata tagħha (18).
66.      Għalhekk, is-sospensjoni tal-eżekuzzjoni tmur id f’id mal-possibbiltà li tinbidel b’mod retroattiv is-sitwazzjoni legali tal-persuna li ppreżentat l-appell.
67.      Sussidjarjament, jidhirli li huwa utli li nindirizza l-osservazzjoni mressqa mill-Gvern Taljan li tgħid li huwa diffiċli li jiġi żgurat l-għarfien, effettiv, mill-Istati Membri l-oħra kollha, ta’ deċiżjoni ġudizzjarja nazzjonali ta’ annullament jew ta’ korrezzjoni li għandha effett retroattiv.
68.      Dan l-argument ma jikkonvinċinix minħabba s-sistema ta’ skambju ta’ informazzjoni stabbilita fil-livell tal-Unjoni. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, skont l-Artikolu 21(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/2447 tal‑24 ta’ Novembru 2015 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑9 ta’ Ottubru 2013 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni (19), għandha tintuża sistema tal-informazzjoni stabbilita skont l-Artikolu 16(1) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni għall-iskambju u għal-ħażna ta’ informazzjoni relatata ma’ talbiet u deċiżjonijiet fil-qasam tal-BTI jew ma’ kwalunkwe avveniment sussegwenti li jista’ jaffettwa t-talba jew id-deċiżjoni inizjali. Għal dan l-għan, l-awtorità doganali kompetenti għandha tirrendi disponibbli l-informazzjoni permezz ta’ din is-sistema, mingħajr dewmien u mhux iktar tard minn sebat ijiem mid-data li fiha l-awtorità tkun ħadet konjizzjoni tal-informazzjoni.
69.      Konsegwentement, u kif indikat il-Kummissjoni waqt is-seduta, meta deċiżjoni BTI tiġi annullata jew emendata wara deċiżjoni ta’ qorti nazzjonali, l-informazzjoni għandha tiġi introdotta mingħajr dewmien mill-awtorità doganali kkonċernata f’din is-sistema tal-informazzjoni u għandha għalhekk tkun viżibbli għall-awtoritajiet doganali l-oħra kollha.
B.      Kompatibbiltà tal-Artikolu 279 tal-BAO mal-Artikolu 44 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni
70.      Skont il-qorti tar-rinviju, konformement mal-Artikolu 279 tal-BAO, id-deċiżjoni adottata mill-Bundesfinanzgericht (il-Qorti Federali tal-Finanzi) hija retroattiva għad-data li fiha d-deċiżjoni BTI ngħatat mill-Uffiċċju Doganali.
71.      F’dan r-rigward, infakkar li ma huwiex il-kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja jew tal-Qorti Ġenerali li tiddeċiedi, fil-kuntest ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari, dwar l-interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali, peress li din taqa’ esklużivament taħt il-kompitu tal-qorti tar-rinviju. Fil-fatt, huwa l-kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja jew tal-Qorti Ġenerali li tieħu inkunsiderazzjoni, fil-kuntest tat-tqassim tal-ġurisdizzjoni bejn il-qrati tal-Unjoni Ewropea u l-qrati nazzjonali, il-kuntest fattwali u leġiżlattiv li fih jaqgħu d-domandi preliminari, kif iddefinit mid-deċiżjoni ta’ rinviju (20).
72.      Għaldaqstant, għandu jiġi kkunsidrat li, skont l-Artikolu 279 tal-BAO, id-deċiżjonijiet ta’ riforma tad-deċiżjonijiet BTI adottati mill‑Bundesfinanzgericht (il-Qorti Federali tal-Finanzi) għandhom effett retroattiv. Din l-evalwazzjoni tirrifletti, skont il-qorti tar-rinviju, il-pożizzjoni tal-parti l-kbira tad-duttrina fl-Awstrija (21).
73.      Madankollu, għandu jiġi nnotat li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni tindika, fid-digriet tagħha tad-19 ta’ Jannar 2005, SmithKline Beecham (C‑206/03, EU:C:2005:31, punt 52), li huma l-awtoritajiet kompetenti u l-qrati ta’ Stat Membru li għandhom jieħdu, fil-kuntest tal-kompetenzi tagħhom, il-miżuri kollha neċessarji, ġenerali jew partikolari, sabiex jiġi rrimedjat in-nuqqas ta’ konformità ta’ BTI inkorretta. Jikkostitwixxu b’mod partikolari tali miżuri partikolari l-annullament tal-BTI inkorretta u l-adozzjoni ta’ informazzjoni ġdida konformi mad-dritt tal-Unjoni.
74.      Dan id-digriet ingħata taħt il-Kodiċi Doganali l-antik.
75.      Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-modalitajiet proċedurali applikabbli jaqgħu taħt l-Artikoli 243 sa 246 tal-Kodiċi Doganali l-antik u, sussidjarjament, skont l-Artikolu 245 ta’ dan il-kodiċi preċedenti u l-prinċipju ta’ awtonomija proċedurali tal-Istati Membri, taħt l-ordinament ġuridiku intern ta’ kull Stat Membru, bil-kundizzjoni madankollu li dawn ma jkunux inqas favorevoli minn dawk li jirregolaw sitwazzjonijiet simili ta’ natura interna (prinċipju ta’ ekwivalenza) u li ma jirrendux impossibbli fil-prattika jew eċċessivament diffiċli l-eżerċizzju tad-drittijiet mogħtija mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni (prinċipju ta’ effettività) (22).
76.      Fl-aħħar nett, huwa importanti li jiġi enfasizzat li, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, il-modalitajiet u l-effetti tad-deċiżjonijiet adottati mill-qorti nazzjonali dwar appelli jaqgħu wkoll, fil-limiti tal-prinċipji ta’ ekwivalenza u ta’ effettività, taħt id-dritt nazzjonali (23).
77.      Fil-fehma tiegħi, din il-ġurisprudenza, mogħtija taħt il-Kodiċi Doganali l-antik, tibqa’ rilevanti fir-rigward tal-modalitajiet tad-deċiżjonijiet adottati mill-qrati nazzjonali, peress li, fuq dan il-punt, l-Artikoli 43 sa 45 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni huma, biex ngħidu hekk, identiċi għall-Artikoli 243 sa 246 tal-Kodiċi Doganali l-antik. Għaldaqstant, dawn jipprevedu biss id-dritt ta’ appell tal-persuni kkonċernati, in-neċessità ta’ livell doppju ta’ kontroll, l-Istat Membru kompetenti sabiex jieħu konjizzjoni tiegħu u l-każijiet ta’ sospensjoni tal-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet doganali li kontrihom ikun tressaq appell. Fi kliem ieħor u skont l-Artikolu 43 tal-imsemmi kodiċi (24), dawn id-dispożizzjonijiet ma jgħidu xejn dwar il-modalitajiet tad-deċiżjonijiet adottati mill-qrati nazzjonali.
78.      Mill-banda l-oħra, għal dak li jirrigwarda l-effetti tad-deċiżjonijiet adottati mill-qrati nazzjonali, jidhirli li s-soluzzjoni adottata mill-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiġi kkwalifikata. B’mod partikolari, skont l-Artikolu 44(4) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedura tal-appell tippermetti l-konferma jew il-korrezzjoni minnufih tad-deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet doganali. Din id-dispożizzjoni ma kellhiex dispożizzjoni ekwivalenti għaliha fil-Kodiċi Doganali l-antik (25).
79.      Ċertament, l-Artikolu 44(4) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni ma jispeċifikax meta u lanqas b’liema mod għandha ssir il-korrezzjoni tad-deċiżjonijiet BTI (26), iżda jeżiġi reazzjoni minnufih wara proċedura tal-appell. Madankollu, jidhirli li din id-dispożizzjoni timponi, minn naħa, fuq l-Istati Membri l-obbligu li jadottaw miżuri li jippermettu li operatur ekonomiku jkun jista’ jkollu deċiżjoni BTI konformi mad-dritt u, min-naħa l-oħra, ir-retroattività tal-korrezzjoni hekk magħmula. Dan huwa preċiżament l-għan imfittex mill-Artikolu 279 tal-BAO.
80.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, jiena tal-fehma li l-Artikolu 44(4) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix dispożizzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li permezz tagħha d-deċiżjoni dwar appell, ippreżentat skont l-Artikolu 44(2) tal-imsemmi kodiċi, minn deċiżjoni BTI mogħtija skont l-Artikolu 33 ta’ dan l-istess kodiċi, tkun retroattiva għad-data tal-għoti ta’ din id-deċiżjoni BTI mill-awtoritajiet doganali.
VI.    Konklużjoni
81.      Fid-dawl tal-premess, nipproponi li tingħata risposta lill-Verwaltungsgerichtshof (il-Qorti Amministrattiva, l-Awstrija) bil-mod kif ġej:
L-Artikolu 44(4) tar-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑9 ta’ Ottubru 2013 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni
għandu jiġi interpretat fis-sens li,
ma jipprekludix dispożizzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprovdi li d-deċiżjoni dwar appell, ippreżentat skont l-Artikolu 44(2) tal-imsemmi regolament, minn deċiżjoni marbuta ma’ informazzjoni tariffarja vinkolanti mogħtija skont l-Artikolu 33 ta’ dan l-istess regolament, tkun retroattiva għad-data tal-għoti ta’ din id-deċiżjoni mill-awtoritajiet doganali.
J. Martín y Pérez de Nanclares
Ippreżentati f’seduta bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fil‑21 ta’ Jannar 2026.
Firem
1      Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2      Fil-fatt, dan il-prinċipju jinsab fil-frontispizju tal-Kodiċi ta’ Ġustinjanu: “Legesetconstitutionesfuturiscertumestdareformamnegotiis, nonadfactapraeteritarevocari, nisinominatimet de praeteritotemporeetadhucpendentibusnegotiis, cautum sit” (L-Ewwel Ktieb, Titolu 14, Liġi 7).
3      ĠU 2013, L 269, p. 1.
4      Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Léger fil-kawżi magħquda Timmermans Transport u Hoogenboom Production (C‑133/02 u C‑134/02, EU:C:2003:460, punt 4).
5      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Jannar 1998, Lopex Export (C‑315/96, EU:C:1998:31, punt 19). L-għan sottostanti kien ukoll li jiġi evitat tilwim numeruż ħafna mal-operaturi ekonomiċi: Albert, J.-L., “Droit douanier européen”, JurisClasseur Europe Traité – Synthèse, LexisNexis, 2021, punt 35.
6      Għal kull skop utli, ninnota li jidher li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja għandha pjuttost tiġi interpretata fis-sens li ma tipprekludix l-eżerċizzju ta’ setgħa ta’ riforma min-naħa tal-qrati nazzjonali f’dan ir-rigward (ara, f’dan is-sens, id-digriet tad‑19 ta’ Jannar 2005, SmithKline Beecham, C‑206/03, EU:C:2005:31, punt 55, u s-sentenza tal‑14 ta’ April 2011, British Sky Broadcasting Group u Pace, C‑288/09 u C‑289/09, EU:C:2011:248, punt 94).
7      Ara s-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2023, G. K. et (Prosekutur pubbliku Ewropew) (C‑281/22, EU:C:2023:1018, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
8      ĠU 1981, C 33, p. 2; għal ħarsa ġenerali lejn l-iżvilupp tad-dritt ta’ appell fil‑qasam doganali, ara Walsh, T., European Union Customs Code, Kluwer Law International in Alphen aan den Rijn, The Netherlands: Wolters Kluwer, 2015, p. 985 sa 1021 (p. 986).
9      ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307.
10      ĠU 2008, L 145, p. 1.
11      Artikolu 26 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni.
12      Fir-rigward tat-tqassim tal-kompetenzi bejn l-awtoritajiet doganali u l-awtoritajiet ġudizzjarji fil-qasam tal-kontrolli doganali, ara s-sentenza tal-21 ta’ Settembru 2023, OGL-Food Trade Lebensmittelvertrieb (C‑770/21, EU:C:2023:690, punti 69 u 72).
13      Bħala tfakkira, id-dritt ta’ appell hekk stabbilit ma jikkonċernax speċifikament id-deċiżjonijiet BTI, iżda jirrigwarda d-deċiżjonijiet kollha adottati mill-awtoritajiet doganali.
14      Ara s-sentenza tal‑20 ta’ Novembru 2025, Servoprax (Turniketti mediċi)
(C‑631/23, EU:C:2025:906, punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata).
15      Din l-idea tidher li hija kkonfermata meta wieħed iqabbel, skont ir-regoli ta’ interpretazzjoni stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑5 ta’ Diċembru 2024, Network One Distribution, C‑506/23, EU:C:2024:1003, punt 27 u l-ġurisprudenza ċċitata), il-verżjonijiet lingwistiċi tal-Artikolu 44(4) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni: “corrección”, bl-Ispanjol, “correction”, bl-Ingliż, “Berichtigung”, bil-Ġermaniż u “correzione” bit-Taljan.
16      Fir-rigward tar-rettifiki ta’ regolament, ara l-limiti imposti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi tagħha tat‑2 ta’ Ġunju 1994, AC‑ATEL Electronics Vertriebs (C‑30/93, EU:C:1994:224, punti 20 sa 24), u tat‑22 ta’ Diċembru 2010, Premis Medical (C‑273/09, EU:C:2010:809, punti 29, 30, 36 u 59); fir-rigward tal-limiti għar-rettifika tad-deċiżjonijiet adottati mill-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea u mill-Uffiċċju Komunitarju tal-Varjetajiet tal-Pjanti, ara s-sentenzi rispettivi tad‑9 ta’ Settembru 2011, dm-drogerie markt vs UASI – Distribuciones Mylar (dm) (T‑36/09, EU:T:2011:449, punti 74 u 75), u tal‑25 ta’ Ġunju 2020, Siberia Oriental vs CPVO (Siberia) (T‑737/18, EU:T:2020:289, punt 53); fir-rigward tal-limiti għar-rettifika tad-deċiżjonijiet adottati mill-Qorti tal-Ġustizzja u mill-Qorti Ġenerali, ara, rispettivament, id-digrieti tal‑24 ta’ Novembru 2022, European Food et (C‑333/19, mhux ippubblikat, EU:C:2022:936, punt 6 u l-ġurisprudenza ċċitata) u tas‑27 ta’ Mejju 2024, EVH vs Il‑Kummissjoni (T‑53/21 REC, mhux ippubblikat, EU:T:2024:338, il-punti 9 u 11 u l-ġurisprudenza ċċitata).
17      Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑13 ta’ Jannar 2004, Kühne SoliHeitz (C‑453/00, EU:C:2004:17, punt 24); tat‑12 ta’ Frar 2008, Kempter (C‑2/06, EU:C:2008:78, punti 57 u 58); tas‑27 ta’ Ġunju 2013, Agrokonsulting-04 (C‑93/12, EU:C:2013:432, punt 48); u tad‑9 ta’ Settembru 2021, Adler Real Estate et (C‑546/18, EU:C:2021:711, punt 38).
18      Għandu jiġi vverifikat ukoll, b’mod invers, jekk is-sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ din id-deċiżjoni hijiex ta’ natura li tostakola l-effett sħiħ tagħha fil-każ li l-azzjoni fil-kawża prinċipali tiġi miċħuda (ara, f’dan is-sens, b’analoġija, is-sentenza tas‑17 ta’ Lulju 1997, Giloy, C‑130/95, EU:C:1997:372, punti 35 u 36).
19      ĠU 2015, L 343, p. 558.
20      Ara, f’dan is-sens, id-digrieti tal‑24 ta’ April 2009, Koukou (C‑519/08, EU:C:2009:269, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata), u tat‑30 ta’ Ġunju 2011, Wamo (C‑288/10, EU:C:2011:443, punt 27).
21      Skont id-duttrina Awstrijaka, l-effett ex tunc tad-deċiżjonijiet adottati skont l-Artikolu 279 tal-BAO jirriżulta mill-formulazzjoni tal-paragrafu 2 ta’ din id-dispożizzjoni, kif ukoll mid-dritt għal rimedju effettiv. Ara, f’dan ir-rigward, Fischerlehner, J.,
Das neue Abgabenverfahren, Manz, Vjenna, 2013, p. 325, kif ukoll B. Gunacker-Slawitsch, “III. Das Verfahren vor dem Bundesfinanzgericht”, f’Ehrke-Rabel, T. (editur), Rechtsmittelverfahren in Abgabensachen, Manz, Vjenna 2013, p. 37 sa 101 (p. 77 u 78). Li jikkonfermaw b’mod espliċitu l-effett ex tunc tad-deċiżjonijiet ta’ riforma: Ritz, C., “§ 279 BAO”, f’Ritz/Koran (edituri), BAO – Bundesabgabenordnung, Edizzjoni Nru 8, Linde, Vjenna, 2025, punti 2 u 18.
22      Digriet tad‑19
ta’ Jannar 2005, SmithKline Beecham (C‑206/03, EU:C:2005:31, punt 53).
23      Digriet tad‑19
ta’ Jannar 2005, SmithKline Beecham (C‑206/03, EU:C:2005:31, punt 55).
24      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ April 2024, OSTP Italy (C‑770/22, EU:C:2024:299, punt 47).
25      Ara l-punt 36 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Madankollu, għandu jiġi nnotat li emenda, b’effett retroattiv, ta’ deċiżjoni BTI wara appell ippreżentat quddiem il-qrati nazzjonali kienet diġà ssir taħt il-Kodiċi Doganali l-antik, tal-inqas f’ċerti Stati Membri (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ April 2011, Sony Supply Chain Solutions (Europe), C‑153/10, EU:C:2011:224, punti 16 u 17).
26      Għalhekk, pereżempju, l-Artikoli 44 u 45 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi n-natura immedjatament eżekuttiva tas-sentenzi tal-ewwel istanza li jkunu għadhom ma sarux definittivi, u lanqas ma jeżiġu li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tipprevedi li tali sentenzi jkollhom din in-natura (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ April 2024, OSTP Italy (C‑770/22, EU:C:2024:299, punt 42).