61984C0197
ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΫ ΕΙΣΑΓΓΕΛΈΑ
PIETER VERLOREN VAN THEMAAT
της 30ής Απριλίου 1985 (
1
)
Κύριε πρόεδρε,
Κύριοι δικαατές,
1. Τα πραγματική περιστατικά Ο Peter Steinhauser,
γερμανός υπήκοος, κάτοικος Biarritz, ασκεί το επάγγελμα του ζωγράφου. Στις 12 Φεβρουαρίου 1983 υπέβαλε στις δημοτικές αρχές της πόλης αυτής αίτηση συμμετοχής στο διαγωνισμό για τη μίσθωση περιπτέρου. Τα περίπτερα αυτά είναι παλιά υπόστεγα που χρησιμοποιούσαν άλλοτε οι αλιείς της περιοχής. Ανήκουν στην πόλη του Biarritz και χρησιμοποιούνται ήδη για εκθέσεις — πωλήσεις έργων τέχνης.
Την 1η Μαρτίου του ίδιου έτους, ο δήμαρχος του Biarritz πληροφόρησε τον Steinhauser ότι η αίτηση συμμετοχής του δεν θα λαμβανόταν υπόψη, δεδομένου ότι ο ίδιος δεν είχε τη γαλλική ιθαγένεια. Η γαλλική ιθαγένεια αποτελεί, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 2, της συγγραφής υποχρεώσεων μία των προϋποθέσεων για την υποψηφιότητα ενόψει της μισθώσεως περιπτέρου. Κατά της απορριπτικής αυτής απόφασης ο Steinhauser άσκησε προσφυγή στο tribunal administratif του Pau επικαλούμενος παράβαση του άρθρου 52 της Συν-
θήκης ΕΟΚ. Το εν λόγω tribunal έκρινε μεν ότι το άρθρο 52 είναι απευθείας εφαρμοστέο, διερωτήθηκε όμως αν η εν λόγω διάταξη καλύπτει και τα μέτρα που δεν αφορούν αμέσως την πρόσβαση σε συγκεκριμένο επάγγελμα αλλά απλώς καθορίζουν τις προϋποθέσεις επιδικάσεως μέσω διαγωνισμού χώρων προς ενοικίαση που ανήκουν στη δημόσια περιουσία οργανισμού τοπικής αυτοδιοικήσεως, μεταξύ των οποίων προϋποθέσεων περιλαμβάνεται, όπως εν προκειμένω, και η ιθαγένεια. Έτσι, το tribunal υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο ερώτημα: « Το άρθρο 52 της Συνθήκης της 25ης Μαρτίου 1957 αφορά τις διατάξεις που θέσπισε η πόλη του Biarritz με το άρθρο 3 της συγγραφής υποχρεώσεων της 25ης Ιανουαρίου 1983, το οποίο δεν έχει ως άμεσο αντικείμενο τη ρύθμιση της αναλήψεως μη μισθωτής δραστηριότητας, αλλά καθορίζει τις λεπτομέρειες κατακυρώσεως μέσω διαγωνισμού χώρων προς ενοικίαση που ανήκουν στην πόλη αυτή και τέλος εξαρτά τη συμμετοχή των υποψηφίων από την προϋπόθεση της ιθαγένειας...; »
2. Απάντηση στο ερώτημα
Εξετάζοντας το ερώτημα παρατηρώ, πρώτον, ότι η άρνηση του δημάρχου του Biarritz να δεχθεί τη συμμετοχή του Steinhauser στο διαγωνισμό στηρίζεται σε διάκριση λόγω ιθαγένειας. Ο Steinhauser υφίσταται λοιπόν διάκριση και, επομένως, μειονέκτημα σε σχέση με τους γάλλους ζωγράφους. Συνεπώς η συμπεριφορά αυτή αντιβαίνει στο άρθρο 7 της Συνθήκης ΕΟΚ το οποίο απαγορεύει απολύτως κάθε διάκριση λόγω ιθαγένειας και έναντι του οποίου το άρθρο 52 πρέπει να θεωρηθεί ως ειδική διάταξη. Παραπέμπω σχετικώς στην απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση 2/74 ( Revners κατά Βελγικού Δημοσίου, 1974, σ. 631 ), με την οποία επίσης αναγνωρίστηκε το άμεσο αποτέλεσμα της προαναφερθείσας διάταξης.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το επάγγελμα του ζωγράφου, στο πλαίσιο του οποίου αντιτάχθηκε στον Steinhauser η επίδικη άρνηση, εμπίπτει, και αυτό, στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 52 λαμβανομένης υπόψη της εκτάσεως του δικαιώματος εγκαταστάσεως όπως ορίζεται στη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 52. Περαιτέρω, όπως ορίζεται ρητά στην εν λόγω διάταξη, η ελευθερία εγκαταστάσεως αφορά όχι μόνο την ανάληψη των οικείων δραστηριοτήτων αλλά και την άσκηση τους, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται από τη νομοθεσία της χώρας εγκαταστάσεως για τους ημεδαπούς. Η διάκριση λόγω ιθαγένειας απαγορεύεται λοιπόν και όσον αφορά τις διατάξεις που αναφέρονται στην άσκηση επαγγέλματος. Όσον αφορά τη συγγραφή υποχρεώσεων σχετικά με τους χώρους που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο της ασκήσεως του επαγγέλματος, το « γενικό πρόγραμμα για την κατάργηση των περιορισμών στην ελευθερία εγκαταστάσεως » ( ΕΕ ειδ. έκδ. 06/001, σ. 7 ) είναι και αυτό σαφές. Ο τίτλος III: Περιορισμοί, στοιχείο Α, α) κάνει λόγο για διαφορετική μεταχείριση όσον αφορά «... συμβάσεις και κυρίως συμβάσεις έργου και συμβάσεις μισθώσεως όπως συμβάσεις εργασίας, αγρομισθώσεις ή εμπορικές μισθώσεις... ». Υπενθυμίζω ότι με την απόφαση στην υπόθεση 71/77 (Thieffry, Jurispr. 1977, σ. 765 ), το Δικαστήριο υπογράμμισε ρητά τα χρήσιμα για την εκτέλεση των σχετικών διατάξεων της συνθήκης στοιχεία που παρέχει το εν λόγω γενικό πρόγραμμα.
Από τα ανωτέρω προκύπτει προφανώς, κατά τη γνώμη μου, ότι το άρθρο 52 αντίκειται στην άρνηση της αποδοχής της υποψηφιότητας του Steinhauser. Για λόγους πληρότητας, παραπέμπω περαιτέρω στην άποψη της Επιτροπής την οποία συμμερίζομαι, ότι δηλαδή οι παρεκκλίσεις από το δικαίωμα εγκαταστάσεως στις οποίες αναφέρονται τα άρθρα 55 ( δημόσια εξουσία) και 56 (δημόσια τάξη) της συνθήκης, δεν έχουν εφαρμογή εν προκειμένω, ενώ εξάλλου οι επίδικες διατάξεις της συνθήκης εφαρμόζονται και στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοικήσεως. Επομένως το γεγονός ότι πρόκειται σ'αυτή την υπόθεση για χώρους που ανήκουν στη δημόσια περιουσία ενός δήμου δεν θίγει το εφαρμοστέο του άρθρου 52.
3. Συμπέρασμα
Νομίζω ότι στο προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το tribunal administratif του Pau αρμόζει απάντηση κατά την έννοια που πρότεινε η Επιτροπή με τις παρατηρήσεις της:
« 1)
Το άρθρο 52 της Συνθήκης ΕΟΚ περί ελευθερίας εγκαταστάσεως καλύπτει όχι μόνο τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που αφορούν ειδικά την ανάληψη μη μισθωτών δραστηριοτήτων αλλά και κάθε άλλη διάταξη ή πρακτική, όπως η εν προκειμένω, έστω και αν προέρχεται από αποκεντρωμένες αρχές, η οποία θίγει την άσκηση των εν λόγω δραστηριοτήτων.
2)
Όσον αφορά τις λεπτομέρειες της κατακυρώσεως μέσω διαγωνισμού χώρων προς ενοικίαση που ανήκουν στη δημόσια περιουσία ενός δήμου, το δικαίωμα εγκαταστάσεως που εξασφαλίζει η Συνθήκη απαιτεί να μη γίνονται διακρίσεις λόγω ιθαγένειας εις βάρος των υπηκόων άλλων κρατών μελών. »
(
1
)	Μετάφραση από τα ολλανδικά.