62021CJ0393_RES
Kawża C‑393/21
Lufthansa Technik AERO Alzey GmbH
(talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mil-Lietuvos Aukščiausiasis Teismas)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) tas‑16 ta’ Frar 2023
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Regolament (KE) Nru 805/2004 – Titolu eżekuttiv Ewropew għal talbiet mhux ikkontestati – Artikolu 23(ċ) – Sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ sentenza ċċertifikata bħala titolu eżekuttiv Ewropew – Ċirkustanzi eċċezzjonali – Kunċett”
Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Ħolqien ta’ titolu eżekuttiv Ewropew għat-talbiet mhux ikkontestati – Regolament Nru 805/2004 – Preżentata, mid-debitur, fl-Istat Membru ta’ oriġini, ta’ appell mis-sentenza ċċertifikata bħala titolu eżekuttiv Ewropew, jew talba għal korrezzjoni jew irtirar taċ-ċertifikat – Proċedura ta’ eżekuzzjoni ta’ din is-sentenza – Sospensjoni jew limitazzjoni tal-eżekuzzjoni – Kunċett ta’ “ċirkustanzi eċċezzjonali” – Riskju reali ta’ dannu partikolarment gravi għad-debitur – Kumpens għal dan id-dannu impossibbli jew estremament diffiċli – Inklużjoni – Ċirkustanzi marbuta mal-proċedura ġudizzjarja, fl-Istat Membru ta’ oriġini, kontra l-imsemmija sentenza jew kontra ċ-ċertifikat – Esklużjoni
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 805/2004, Artikolu 23)
(ara l-punti 31, 33 sa 38, 42 sa 46, u d-dispożittiv 1)
Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Ħolqien ta’ titolu eżekuttiv Ewropew għat-talbiet mhux ikkontestati – Regolament Nru 805/2004 – Sospensjoni jew limitazzjoni tal-eżekuzzjoni – Applikazzjoni simultanja, mill-qorti jew mill-awtorità kompetenti fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni, tal-miżuri ta’ limitazzjoni u ta’ kostituzzjoni ta’ garanzija – Ammissibbiltà – Applikazzjoni simultanja, mill-istess qorti jew mill-istess awtorità, ta’ waħda minn dawn iż-żewġ miżuri flimkien ma’ dik tas-sospensjoni tal-proċedura ta’ eżekuzzjoni – Inammissibbiltà
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 805/2004, Artikolu 23)
(ara l-punti 49, 50, 52, 53, u d-dispożittiv 2)
Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Ħolqien ta’ titolu eżekuttiv Ewropew għat-talbiet mhux ikkontestati – Regolament Nru 805/2004 – Kundizzjonijiet għal ċertifikazzjoni bħala ta’ titolu eżekuttiv Ewropew – Sospensjoni, fl-Istat Membru ta’ oriġini, tan-natura eżekuttiva ta’ sentenza ċċertifikata bħala titolu eżekuttiv Ewropew – Preżentata taċ-ċertifikat previst fl-Artikolu 6(2) tar-Regolament Nru 805/2004 lill-qorti tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni – Qorti kkonċernata obbligata tissospendi, abbażi ta’ din is-sentenza, il-proċedura ta’ eżekuzzjoni mibdija fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 805/2004, Artikolu 6(1) u (2) u Artikolu 11)
(ara l-punti 56, 58 sa 64, u d-dispożittiv 3)
Il-Qorti tal-Ġustizzja tiċċara l-kunċett ta’ “ċirkustanzi eċċezzjonali” li jippermettu lill-awtorità ġudizzjarja kompetenti tissospendi l-eżekuzzjoni ta’ sentenza ċċertifikata bħala titolu eżekuttiv Ewropew
Il-qorti nazzjonali tal-Istat Membru ta
’ eżekuzzjoni għandha tiżgura s-sospensjoni tal-proċedura meta n-natura eżekuttiva ta’ sentenza ċċertifikata bħala titolu eżekuttiv Ewropew tkun ġiet sospiża fl-Istat Membru ta’ oriġini
Fl‑14 ta’ Ġunju 2019, l-Amtsgericht Hünfeld (il-Qorti Distrettwali ta’ Hünfeld, il-Ġermanja) ikkomunikat lil Arik Air Limited ordni ta’ ħlas għall-irkupru ta’ kreditu ta’ EUR 2 292 993.32 favur Lufthansa Technik AERO Alzey GmbH (iktar ’il quddiem “Lufthansa”), u ħarġet sussegwentement, fl‑24 ta’ Ottubru 2019, titolu eżekuttiv Ewropew u, fit‑2 ta’ Diċembru 2019, ċertifikat ta’ titolu eżekuttiv Ewropew.
Uffiċjal ġudizzjarju (iktar ’il quddiem l-“uffiċjal”) fil-Litwanja ntalab minn Lufthansa jeżegwixxi dan it-titolu eżekuttiv fil-konfront ta’ Arik Air.
Din il-kumpannija tal-aħħar ressqet quddiem il-Landgericht Frankfurt am Main (il-Qorti Reġjonali ta’ Frankfurt am Main, il-Ġermanja) talba (
1
) għall-irtirar taċ-ċertifikat ta’ titolu eżekuttiv Ewropew u għall-waqfien tal-irkupru forzat tal-kreditu. Hija qieset li l-Qorti Distrettwali ta’ Hünfeld kienet ikkomunikatilha b’mod irregolari l-atti proċedurali, fatt li allegatament wassal għan-nuqqas ta’ osservanza minnha tat-terminu sabiex tikkontesta l-ordni ta’ ħlas inkwistjoni.
Fil-Litwanja, Arik Air talbet ukoll lill-uffiċjal jissospendi l-proċedura ta’ eżekuzzjoni sad-deċiżjoni definittiva tal-Qorti Reġjonali ta’ Frankfurt am Main, liema talba ġiet miċħuda mill-uffiċjal, peress li qies li l-leġiżlazzjoni nazzjonali ma kinitx tippermetti sospensjoni f’dawn iċ-ċirkustanzi.
Permezz ta’ digriet adottat f’April 2020, il-Qorti Reġjonali ta’ Frankfurt am Main, peress li qieset b’mod partikolari li Arik Air ma kinitx uriet li l-imsemmi titolu kien inħareġ b’mod illegali, issuġġettat is-sospensjoni tal-eżekuzzjoni forzata tat-titolu eżekuttiv Ewropew ikkonċernat għad-depożitu ta’ garanzija ta’ EUR 2000000.
Permezz ta’ digriet adottat f’Ġunju 2020, il-Kauno apylinkės teismas (il-Qorti Distrettwali ta’ Kaunas, il-Litwanja) ċaħdet ir-rikors ippreżentat minn Arik Air kontra d-deċiżjoni tal-uffiċjal li permezz tagħha kienet ġiet irrifjutata s-sospensjoni ta’ din il-proċedura ta’ eżekuzzjoni.
Fl-appell, il-Kauno apygardos teismas (il-Qorti Reġjonali ta’ Kaunas, il-Litwanja) annullat dan id-digriet u ssospendiet il-proċedura ta’ eżekuzzjoni inkwistjoni sakemm tingħata s-sentenza definittiva mill-qorti Ġermaniża dwar it-talbiet ta’ Arik Air. Dik il-qorti qieset li, fid-dawl tar-riskju ta’ dannu sproporzjonat li jista’ jirriżulta mill-proċedura ta’ eżekuzzjoni mibdija kontra Arik Air, il-preżentata ta’ rikors kontra ċ-ċertifikat ta’ titolu eżekuttiv Ewropew quddiem il-qorti tal-Istat Membru ta’ oriġini kienet suffiċjenti bħala bażi għas-sospensjoni ta’ din il-proċedura. Hija qieset ukoll li ma kienet teżisti l-ebda raġuni li tippermetti li jitqies li kienet il-Qorti Reġjonali ta’ Frankfurt am Main li kellha tiddeċiedi fuq il-fondatezza tat-talba għal sospensjoni tal-atti ta’ eżekuzzjoni.
Lufthansa għalhekk ippreżentat appell ta’ kassazzjoni quddiem il-Lietuvos Aukščiausiasis Teismas (il-Qorti Suprema tal-Litwanja) kontra din id-deċiżjoni.
Adita minn din il-qorti, il-Qorti tal-Ġustizzja għamlet preċiżazzjonijiet dwar is-sens u l-portata tal-kunċett ta’ “ċirkustanzi eċċezzjonali” li jippermettu lill-qorti jew lill-awtorità kompetenti fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni, skont l-Artikolu 23 tar-Regolament Nru 805/2004 (
2
), tissospendi l-eżekuzzjoni ta’ sentenza ċċertifikata bħala titolu eżekuttiv Ewropew fl-Istat Membru ta’ oriġini.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Fl-ewwel lok, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li l-kunċett ta’ “ċirkustanzi eċċezzjonali”, inkluż fl-Artikolu 23(ċ) tar-Regolament Nru 805/2004, ikopri sitwazzjoni li fiha t-tkomplija tal-proċedura ta’ eżekuzzjoni ta’ sentenza ċċertifikata bħala titolu eżekuttiv Ewropew, meta d-debitur ikun ippreżenta, fl-Istat Membru ta’ oriġini, rikors kontra din is-sentenza jew talba għall-korrezzjoni jew għall-irtirar taċ-ċertifikat ta’ titolu eżekuttiv Ewropew, tesponi lil dan id-debitur għal riskju reali ta’ dannu partikolarment gravi. Il-kumpens għal tali dannu, fil-każ ta’ annullament tal-imsemmija sentenza jew fil-każ ta’ korrezzjoni jew irtirar taċ-ċertifikat ta’ titolu eżekuttiv Ewropew ikun impossibbli jew estremament diffiċli. Dan il-kunċett ma jkoprix ċirkustanzi relatati mal-proċedura ġudizzjarja mibdija fl-Istat Membru ta’ oriġini kontra s-sentenza ċċertifikata bħala titolu eżekuttiv Ewropew jew kontra ċ-ċertifikat ta’ titolu eżekuttiv Ewropew.
Sabiex waslet għal din il-konklużjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja osservat, qabelxejn, li l-kunċett ta’ “ċirkustanzi eċċezzjonali” huwa kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni. F’dan ir-rigward, l-użu mil-leġiżlatur tal-Unjoni, ta’ dan il-kunċett juri li dan tal-aħħar ma kellux l-intenzjoni jillimita l-portata ta’ din id-dispożizzjoni unikament għas-sitwazzjonijiet ta’ forza maġġuri, li jirriżultaw, bħala regola ġenerali, minn avvenimenti imprevedibbli u irreżistibbli li jkunu ġejjin minn kawża barra mill-kontroll tad-debitur. Konsegwentement, il-possibbiltà ta’ sospensjoni tal-proċedura ta’ eżekuzzjoni ta’ sentenza ċċertifikata bħala titolu eżekuttiv Ewropew għandha titqies li hija rriżervata għall-każijiet fejn it-tkomplija tal-eżekuzzjoni tesponi lid-debitur għal riskju reali ta’ dannu partikolarment gravi li l-kumpens tiegħu jkun impossibbli jew estremament diffiċli fil-każ li jintlaqa’ r-rikors jew fil-każ li tintlaqa’ t-talba mressqa fl-Istat Membru ta’ oriġini. Barra minn hekk, il-bidu ta’ tali proċedura ġudizzjarja mid-debitur jikkostitwixxi prerekwiżit għall-eżami, mill-qorti jew mill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni, tal-eżistenza taċ-ċirkustanzi eċċezzjonali.
Barra minn hekk, it-tqassim tal-kompetenzi mwettaq mir-Regolament Nru 805/2004 bejn il-qrati u l-awtoritajiet tal-Istat Membru ta’ oriġini u dawk tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni jimplika li dawn tal-aħħar ma humiex kompetenti biex jeżaminaw, fil-kuntest ta’ talba għal sospensjoni tal-proċedura ta’ eżekuzzjoni, sentenza dwar talba mhux ikkontestata mogħtija fl-Istat Membru ta’ oriġini jew dwar iċ-ċertifikazzjoni tagħha bħala titolu eżekuttiv Ewropew. Għalhekk, il-qrati jew l-awtoritajiet tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni għandhom marġni ta’ diskrezzjoni limitat f’dak li jikkonċerna l-evalwazzjoni taċ-ċirkustanzi li fid-dawl tagħhom tista’ tintlaqa’ talba għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni. Matul l-eżami ta’ tali talba, dawn il-qrati jew awtoritajiet għandhom jillimitaw ruħhom, sabiex jistabbilixxu l-eżistenza ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali fis-sens tal-Artikolu 23 ta’ dan ir-regolament, li jfittxu bilanċ bejn l-interess tal-kreditur, li jikkonsisti fl-eżekuzzjoni immedjata tas-sentenza dwar il-kreditu tiegħu, u dak tad-debitur, li jikkonsisti fl-evitar ta’ dannu partikolarment gravi u irreparabbli jew diffiċilment reparabbli.
Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat li l-Artikolu 23 tar-Regolament Nru 805/2004 jippermetti l-applikazzjoni simultanja tal-miżuri ta’ limitazzjoni u ta’ kostituzzjoni ta’ garanzija previsti minnu fil-punti (a) u (b) (
3
), iżda ma jippermettix l-applikazzjoni simultanja ta’ waħda minn dawn iż-żewġ miżuri ma’ dik ta’ sospensjoni tal-proċedura ta’ eżekuzzjoni msemmija fil-punt (ċ) tiegħu.
Fit-tielet u fl-aħħar lok, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, meta n-natura eżekuttiva ta’ sentenza ċċertifikata bħala titolu eżekuttiv Ewropew tkun ġiet sospiża fl-Istat Membru ta’ oriġini u ċ-ċertifikat previst f’dan l-Artikolu 6(2) tar-Regolament Nru 805/2004 jkun ġie ppreżentat lill-qorti tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni, din il-qorti għandha tissospendi, fuq il-bażi ta’ din is-sentenza, il-proċedura ta’ eżekuzzjoni mibdija f’dan l-aħħar Stat (
4
).
(
1
)	Din it-talba tressqet fuq il-bażi tal-Artikolu 10 tar-Regolament (KE) Nru 805/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑21 ta’ April 2004 li joħloq Ordni Ewropew ta’ Infurzar [titolu eżekuttiv Ewropew] għal talbiet mhux kontestati (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 7, p. 38).
(
2
)	Skont din id-dispożizzjoni, intitolata “Twaqqif jew limitazzjoni ta’ l-infurzar” :
“Fejn id-debitur ikun
- ikkontesta sentenza ċertifikata bħala Ordni Ewropew ta’ Infurzar [titolu eżekuttiv Ewropew], inkluża applikazzjoni għar-reviżjoni skond it-tifsira ta’ l-Artikolu 19, jew
- applika għall-korrezzjoni jew l-irtirar ta’ ċertifikat ta’ Ordni Ewropew ta’ Infurzar skond l-Artikolu 10,
il-qorti kompetenti jew awtorità fl-Istat Membru ta’ l-infurzar tista’, wara applikazzjoni mid-debitur:
(a) tillimiti l-proċeduri ta’ infurzar għal miżuri protettivi; jew
(b) tagħmel l-infurzar kondizzjonat fuq il-provvista ta’ dik il-garanzija hekk kif tista’ tistabbilixxi; jew
(ċ) taħt ċirkostanzi eċċezzjonali, twaqqaf il-proċeduri ta’ infurzar.”
(
3
)	Dawn il-miżuri huma intiżi rispettivament li jillimitaw l-proċedura ta’ eżekuzzjoni għal miżuri kawtelatorji (a) u jissuġġettaw l-eżekuzzjoni għall-kostituzzjoni ta’ garanzija ddeterminata mill-qorti jew mill-awtorità kompetenti fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni (b).
(
4
)	Fir-rigward ta’ dan il-punt, il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi fuq il-bażi tal-Artikolu 6(2) tar-Regolament Nru 805/2004, moqri flimkien mal-Artikolu 11 tiegħu.
L-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 805/2004, intitolat “Ħtiġiet għal ċertifikazzjoni bħala Ordni Ewropew ta’ Infurzar [titolu eżekuttiv Ewropew]”, jipprevedi, fil-paragrafu 2 tiegħu : “Fejn sentenza ċertifikata bħala Ordni Ewropew ta’ Infurzar ittemm mill tibqa’ tista’ tiġi nfurzata jew l-infurzar tagħha ikun ġie sospiż jew limitat, ċertifikat li juri n-nuqqas ta’ limitazzjoni ta’ l-infurzar għandu, ma’ l-applikazzjoni f’kull żmien tal-qorti ta’ oriġini, jinħareġ, bl-użu tal-formola standard fl-Anness IV.”
L-Artikolu 11 tal-istess regolament, intitolat “Effett taċ-ċertifikat ta’ Ordni Ewropew ta’ Infurzar [titolu eżekuttiv Ewropew]”, jipprovdi min-naħa tiegħu: “Iċ-ċertifikat ta’ Ordni Ewropew ta’ Infurzar għandu jkollu effett biss fil-limiti ta’ l-infurzabilità tas-sentenza”