ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ
της 6ης Νοεμβρίου 2023 (*)
[Κείμενο όπως έχει διορθωθεί με διάταξη της 4ης Δεκεμβρίου 2023]
«Αίτηση αναιρέσεως – Παρέμβαση – Άρθρο 40, δεύτερο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αίτηση παρεμβάσεως υποβληθείσα από μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου – Απόρριψη»
Στην υπόθεση C‑249/23 P,
με αντικείμενο αίτηση αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 56 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ασκήθηκε στις 18 Απριλίου 2023,
ClientEarth AISBL, με έδρα τις Βρυξέλλες (Βέλγιο), εκπροσωπούμενη, αρχικώς μεν, από τους O. W. Brouwer και T. C. van Helfteren, εν συνεχεία δε, από τους O. W. Brouwer, T. C. van Helfteren και C. Lawton, advocaten,
αναιρεσείουσα,
όπου αντίδικος κατ’ αναίρεση είναι η:
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από την C. Ehrbar, καθώς και από τους G. Gattinara και A. Spina,
καθής πρωτοδίκως,
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ,
λαμβάνοντας υπόψη την πρόταση του J.-C. Bonichot, εισηγητή δικαστή,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα M. Szpunar,
εκδίδει την ακόλουθη
Διάταξη
1        Με την αίτηση αναιρέσεως, η ClientEarth AISBL ζητεί την αναίρεση της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 1ης Φεβρουαρίου 2023, ClientEarth κατά Επιτροπής (T‑354/21, EU:T:2023:34), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή της νυν αναιρεσείουσας με αίτημα την ακύρωση της απόφασης C(2021) 4348 final της Επιτροπής, της 7ης Απριλίου 2021, περί αρνήσεως παροχής πρόσβασης σε ορισμένα έγγραφα που ζητήθηκαν βάσει του κανονισμού (ΕΚ) 1049/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2001, για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής (ΕΕ 2001, L 145, σ. 43), καθώς και βάσει του κανονισμού (ΕΚ) 1367/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Σεπτεμβρίου 2006, για την εφαρμογή στα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας των διατάξεων της σύμβασης του Århus σχετικά με την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα (ΕΕ 2006, L 264, σ. 13).
2        Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 11 Αυγούστου 2023, οι Grace O’Sullivan και Caroline Roose, βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ζήτησαν να παρέμβουν υπέρ της ClientEarth (στο εξής: αιτούσες την παρέμβαση).
3        Κατόπιν της εκ μέρους του Γραμματέα του Δικαστηρίου επιδόσεως της αιτήσεως παρεμβάσεως στους διαδίκους, σύμφωνα με το άρθρο 131, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, το οποίο έχει εφαρμογή στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου του 190, παράγραφος 1, η ClientEarth και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλαν τις γραπτές παρατηρήσεις τους επί της εν λόγω αιτήσεως εντός της ταχθείσας προθεσμίας. Μόνον η Επιτροπή ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεώς τους.
Επί της αιτήσεως παρεμβάσεως
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
4        Το άρθρο 40, δεύτερο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει ότι κάθε φυσικό πρόσωπο που έχει συμφέρον στην επίλυση διαφοράς που υποβάλλεται στο Δικαστήριο δύναται να παρεμβαίνει στην εν λόγω διαφορά, εξαιρουμένων των διαφορών μεταξύ των κρατών μελών, μεταξύ των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή μεταξύ των κρατών μελών, αφενός, και των εν λόγω θεσμικών οργάνων, αφετέρου.
5        Κατά πάγια νομολογία, η έννοια του «συμφέροντος στην επίλυση της διαφοράς», κατά την εν λόγω διάταξη, πρέπει να ορίζεται με γνώμονα το ίδιο το αντικείμενο της διαφοράς και να νοείται ως άμεσο και ενεστώς συμφέρον για την τύχη που επιφυλάσσεται σε αυτά καθεαυτά τα αιτήματα και όχι ως συμφέρον σε σχέση με τους προβαλλόμενους λόγους ή τα προβαλλόμενα επιχειρήματα. Πράγματι, με τον όρο «επίλυση της διαφοράς» νοείται η ζητούμενη τελική κρίση, όπως θα διατυπωθεί στο διατακτικό της απόφασης που θα εκδοθεί (βλ., μεταξύ άλλων, διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 27ης Φεβρουαρίου 2015, Mory κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑33/14 P, EU:C:2015:135, σκέψη 7 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
6        Εξάλλου, για την παρέμβαση πρέπει να υπάρχει αρκούντως συγκεκριμένο έννομο συμφέρον. Το συμφέρον θεωρείται αρκούντως συγκεκριμένο στο μέτρο που η επίλυση της διαφοράς είναι ικανή να μεταβάλει τη νομική κατάσταση του αιτούντος την παρέμβαση (βλ., μεταξύ άλλων, διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 31ης Μαΐου 2022, Naturgy Energy Group κατά Επιτροπής, C‑698/21 P, ΕU:C:2022:417, σκέψη 7).
7        Τέλος, τα μέλη του Κοινοβουλίου δεν διαθέτουν αρκούντως συγκεκριμένο έννομο συμφέρον καθόσον το συμφέρον που επικαλούνται βασίζεται αποκλειστικά στην ιδιότητά τους ως μελών του εν λόγω θεσμικού οργάνου (πρβλ. διάταξη της 3ης Ιουλίου 1986, Γαλλία κατά Κοινοβουλίου, 358/85, EU:C:1986:286, σκέψη 10).
Επιχειρήματα
8        Προς στήριξη της αιτήσεώς τους, οι αιτούσες την παρέμβαση υποστηρίζουν, μεταξύ άλλων, ότι, ως βουλευτές του Κοινοβουλίου και μέλη της επιτροπής αλιείας του Κοινοβουλίου, εκπροσωπούν σημαντικό αριθμό πολιτών οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον κλάδο της αλιείας ή εξαρτώνται από αυτόν όπως θα έπραττε μια ένωση.
9        Επικαλούνται επίσης τις ειδικές ευθύνες τους και τις εργασίες τους στο πλαίσιο του Κοινοβουλίου στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος και της αλιείας και, ειδικότερα, το γεγονός ότι συμμετείχαν στην αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΚ) 1224/2009 του Συμβουλίου, της 20ής Νοεμβρίου 2009, περί θεσπίσεως κοινοτικού συστήματος ελέγχου της τήρησης των κανόνων της κοινής αλιευτικής πολιτικής, τροποποιήσεως των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 847/96, (ΕΚ) αριθ. 2371/2002, (ΕΚ) αριθ. 811/2004, (ΕΚ) αριθ. 768/2005, (ΕΚ) αριθ. 2115/2005, (ΕΚ) αριθ. 2166/2005, (ΕΚ) αριθ. 388/2006, (ΕΚ) αριθ. 509/2007, (ΕΚ) αριθ. 676/2007, (ΕΚ) αριθ. 1098/2007, (ΕΚ) αριθ. 1300/2008, (ΕΚ) αριθ. 1342/2008 και καταργήσεως των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 2847/93, (ΕΚ) αριθ. 1627/94 και (ΕΚ) αριθ. 1966/2006 (ΕΕ 2009, L 343, σ. 1).
10      Οι αιτούσες την παρέμβαση υποστηρίζουν ότι εξαρτώνται, στο πλαίσιο των εργασιών τους, από τις πληροφορίες που παρέχουν οι οργανώσεις προστασίας του περιβάλλοντος, με συνέπεια να έχει άμεση επίπτωση στις δραστηριότητές τους η απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 1ης Φεβρουαρίου 2023, ClientEarth κατά Επιτροπής (T‑354/21, EU:T:2023:34), κατά της οποίας ασκήθηκε η υπό κρίση αναίρεση και ως προς την οποία οι αιτούσες την παρέμβαση υπέβαλαν τη σχετική αίτησή τους, καθόσον ερμηνεύει αυστηρά τις προϋποθέσεις προσβάσεως των οργανώσεων προστασίας του περιβάλλοντος στα επίμαχα έγγραφα. Επιπλέον, τα έγγραφα της Επιτροπής, στα οποία ζητεί πρόσβαση η ClientEarth, περιέχουν αναλυτικά στοιχεία σχετικά με την προσήκουσα και αποτελεσματική εφαρμογή του κανονισμού 1224/2009 σε δύο κράτη μέλη, οι οποίες θα είναι χρήσιμες για τις αιτούσες την παρέμβαση όσον αφορά μεταγενέστερη αναθεώρησή του.
11      Επισημαίνουν επίσης ότι ο κλάδος της αλιείας ήταν καλύτερα ενημερωμένος από τους λοιπούς φορείς σχετικά με τα προβλήματα που ανέκυψαν κατά την αναθεώρηση του ως άνω κανονισμού.
12      [Όπως διορθώθηκε με τη διάταξη της 4ης Δεκεμβρίου 2023] Οι αιτούσες την παρέμβαση υποστηρίζουν, τέλος, ότι καθόσον το έννομο συμφέρον τους είναι διακριτό από εκείνο του Κοινοβουλίου, το δε εν λόγω θεσμικό όργανο δεν είναι καν διάδικος στην υπό κρίση διαφορά, η περίπτωσή τους διαφέρει από την επίμαχη στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η διάταξη της 3ης Ιουλίου 1986, Γαλλία κατά Κοινοβουλίου (358/85, EU:C:1986:286), περί απορρίψεως αιτήσεως παρεμβάσεως που είχαν υποβάλει βουλευτές του Κοινοβουλίου.
Εκτίμηση
13      Κατ’ αρχάς, διαπιστώνεται ότι η έκβαση της αιτήσεως αναιρέσεως, όσον αφορά τη νομιμότητα της αρνήσεως της Επιτροπής να δεχθεί την αίτηση παροχής προσβάσεως σε έγγραφα την οποία υπέβαλε η ClientEarth, δεν δύναται να μεταβάλει τη νομική κατάσταση των αιτουσών την παρέμβαση.
14      Ειδικότερα, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, προκύπτει ότι το συμφέρον των αιτουσών την παρέμβαση να λάβουν πληροφορίες από την αναιρεσείουσα, τις οποίες αυτή δύναται να αποκτήσει εν προκειμένω διά της προσβάσεως στα επίμαχα έγγραφα, αποτελεί μόνον έμμεσο συμφέρον και δεν μπορεί, επιπλέον, να θεωρηθεί ενεστώς, καθόσον οι αιτούσες την παρέμβαση διατείνονται κατ’ ουσίαν ότι οι πληροφορίες αυτές θα χρησιμεύσουν μόνο για τη μελλοντική τροποποίηση του κανονισμού 1224/2009.
15      Εν συνεχεία, πρωτίστως, στο μέτρο που οι αιτούσες την παρέμβαση επικαλούνται τόσο την ιδιότητα των πολιτικών εκπροσώπων όσο και τις ιδιαίτερες ευθύνες τους στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος στο πλαίσιο του Κοινοβουλίου, καθώς και τις εργασίες τους στον τομέα της αλιείας, προκύπτει ότι το προβαλλόμενο συμφέρον τους για την επίλυση της διαφοράς ταυτίζεται πλήρως με το συμφέρον του ίδιου του Κοινοβουλίου. Οι διαφορές μεταξύ των περιστάσεων της υπό κρίση υποθέσεως και εκείνων της υποθέσεως επί της οποίας εκδόθηκε η διάταξη της 3ης Ιουλίου 1986, Γαλλία κατά Κοινοβουλίου (358/85, EU:C:1986:286), τις οποίες επισήμαναν οι αιτούσες την παρέμβαση, δεν είναι ικανές να κλονίσουν τη διαπίστωση αυτή.
16      Το Κοινοβούλιο, όμως, δεν ζήτησε να παρέμβει στη δίκη, παρά το δικαίωμα που διαθέτει προς τούτο δυνάμει του άρθρου 40, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο προβλέπει ότι τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της Ένωσης μπορούν να παρεμβαίνουν στις διαφορές που υποβάλλονται στο Δικαστήριο.
17      Ως εκ τούτου, οι αιτούσες την παρέμβαση δεν απέδειξαν ότι έχουν συμφέρον στην επίλυση της διαφοράς, κατά την έννοια του άρθρου 40, δεύτερο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
18      Κατά συνέπεια, η αίτησή τους παρεμβάσεως πρέπει να απορριφθεί.
Επί των δικαστικών εξόδων
19      Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, το οποίο εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι οι G. O’Sullivan και C. Roose ως αιτούσες την παρέμβαση ηττήθηκαν, η δε Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη τους στα δικαστικά έξοδα, πρέπει να αποφασισθεί ότι οι αιτούσες φέρουν, πέραν των δικαστικών εξόδων τους, και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή σχετικά με την εν λόγω αίτηση. Η ClientEarth φέρει τα δικαστικά της έξοδα.
Για τους λόγους αυτούς, ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου διατάσσει:
1)      Απορρίπτει την αίτηση παρεμβάσεως των Grace O’Sullivan και Caroline Roose.
2)      Οι Grace O’Sullivan και Caroline Roose φέρουν, πέραν των δικαστικών εξόδων τους, τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
3)      Η ClientEarth AISBL φέρει τα δικαστικά έξοδά της.
(υπογραφές)
*      Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.