62001CC0153_EL
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
1. Το Βασίλειο της Ισπανίας έχει ζητήσει, βάσει του άρθρου 230 ΕΚ, την μερική ακύρωση της αποφάσεως 2001/137/ΕΚ της Επιτροπής, της 5ης Φεβρουαρίου 2001, σχετικά με τον αποκλεισμό από την κοινοτική χρηματοδότηση ορισμένων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ), τμήμα Εγγυήσεων (2) .
2. Σύμφωνα με το Βασίλειο της Ισπανίας, κακώς η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αρνήθηκε, κατά την εκκαθάριση λογαριασμών για τα οικονομικά έτη 1996, 1997 και 1998, να χρεωθεί το ΕΓΤΠΕ με τις ακόλουθες δαπάνες:
– αροτραίες καλλιέργειες (μη φορολόγηση λόγω έκτακτης παύσης καλλιέργειας): δημοσιονομική διόρθωση 27 823 775 209 πεσέτες Ισπανίας (ESP)·
– αροτραίες καλλιέργειες (ανεπαρκές σύστημα ελέγχου): δημοσιονομική διόρθωση 2 668 866 704 ESP;
– ελαιόλαδο (ενισχύσεις στην παραγωγή): δημοσιονομική διόρθωση 11 826 116 171 ESP;
– ελαιόλαδο (ενισχύσεις στην κατανάλωση): δημοσιονομική διόρθωση 832 182 856 ESP, και
– συμπληρωματική εισφορά επί του γάλακτος (τόκοι υπερημερίας): δημοσιονομική διόρθωση 2 426 259 870 ESP.
3. Η αιτιολογία των κατ’ αυτόν τον τρόπο εφαρμοσθεισών επί των δαπανών διορθώσεων περιλαμβάνεται στη συνοπτική έκθεση σχετικά με το αποτέλεσμα των ελέγχων όσον αφορά την εκκαθάριση λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Εγγυήσεων, για τα οικονομικά έτη 1996, 1997 και 1998 (3) .
4. Η προσφυγή της Ισπανικής Κυβερνήσεως αφορά τις δαπάνες σχετικά με τους πέντε προπαρατεθέντες τομείς: 1) αροτραίες καλλιέργειες και συνέπειες της έκτακτης παύσης καλλιέργειας λόγω της οποίας δεν επιβλήθηκε φόρος όσον αφορά τη συγκομιδή 1995· 2) αροτραίες καλλιέργειες στην Αυτόνομη Κοινότητα της Ανδαλουσίας· 3) ενισχύσεις στην παραγωγή ελαιόλαδου· 4) ενισχύσεις στην κατανάλωση ελαιόλαδου, και 5) συμπληρωματική εισφορά επί του γάλακτος.
5. Προκειμένου περί των τομέων δαπανών 2, 3 και 5, οι αναπτυχθέντες από το Βασίλειο της Ισπανίας λόγοι ακυρώσεως συνίστανται αποκλειστικώς σε εκτιμήσεις γεγονότων. Ως εκ τούτου, θα επικεντρώσω τις προτάσεις μου επί των κατηγοριών δαπανών 1 και 4 σχετικά με τις αροτραίες καλλιέργειες και τις συνέπειες της έκτακτης παύσης καλλιέργειας λόγω της οποίας δεν επιβλήθηκε φόρος όσον αφορά τη συγκομιδή 1995 καθώς και επί των ενισχύσεων στην κατανάλωση ελαιολάδου.
I – Νομικό πλαίσιο
6. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 729/70 του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 1970, περί χρηματοδοτήσεως της κοινής γεωργικής πολιτικής (4), ορίζει, στο άρθρο του 3, παράγραφος 1, ότι η Ευρωπαϊκή Κοινότητα χρηματοδοτεί, μέσω του τμήματος Εγγυήσεων του ΕΓΤΠΕ, τις παρεμβάσεις που προορίζονται για τη ρύθμιση των γεωργικών αγορών και που επιχειρούνται σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες στο πλαίσιο της κοινής οργανώσεως των γεωργικών αγορών.
7. Δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφος 2, του κανονισμού 729/70, η Επιτροπή θέτει στη διάθεση των κρατών μελών τις αναγκαίες πιστώσεις προκειμένου οι υπηρεσίες και οργανισμοί που έχουν υποδειχθεί από τα κράτη μέλη να προβαίνουν, σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες και τις εθνικές νομοθεσίες, στις πληρωμές σχετικά με τις παρεμβάσεις αυτές. Σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο β΄, του ίδιου κανονισμού, η Επιτροπή εκκαθαρίζει προ του τέλους του επομένου έτους, βάσει ετησίων λογαριασμών, που συνοδεύονται από τα αναγκαία για την εκκαθάρισή τους έγγραφα, τους λογαριασμούς των υπηρεσιών και των οργανισμών των κρατών μελών.
8. Το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 729/70 ορίζει ότι τα κράτη μέλη λαμβάνουν, σύμφωνα με τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις, τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίζουν την πραγματοποίηση και την κανονικότητα των χρηματοδοτουμένων από το ΕΓΤΠΕ πράξεων, να προλαμβάνουν και να διώκουν τις ανωμαλίες και να ανακτούν τα ποσά που έχουν απολεσθεί λόγω ανωμαλιών ή αμελειών.
9. Δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 729/90, σε περίπτωση μη πλήρους ανακτήσεως, οι οικονομικές συνέπειες των ανωμαλιών ή των αμελειών αναλαμβάνονται από την Κοινότητα, εκτός αυτών που προκύπτουν από ανωμαλίες ή αμέλειες καταλογιστέες στα διοικητικά όργανα ή οργανισμούς των κρατών μελών. Τα ανακτώμενα ποσά καταβάλλονται στις υπηρεσίες ή οργανισμούς που έχουν ενεργήσει πληρωμές, οι οποίοι τα εγγράφουν ως υποσημείωση των χρηματοδοτουμένων από το ΕΓΤΠΕ δαπανών.
10. Σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 1, του κανονισμού 729/70, τα κράτη μέλη θέτουν στη διάθεση της Επιτροπής κάθε πληροφορία αναγκαία για την καλή λειτουργία του ΕΓΤΠΕ και λαμβάνουν κάθε μέτρο που δύναται να διευκολύνει τους ελέγχους τους οποίους η Επιτροπή θεωρεί χρήσιμο να ενεργεί στο πλαίσιο της διαχειρίσεως της κοινοτικής χρηματοδοτήσεως, συμπεριλαμβανομένων των επιτοπίων ελέγχων. Τα κράτη μέλη γνωστοποιούν στην Επιτροπή τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που έχουν θεσπίσει για την εφαρμογή των κοινοτικών πράξεων, που έχουν σχέση με την κοινή γεωργική πολιτική, εφ’ όσον οι πράξεις αυτές έχουν οικονομική επίπτωση για το ΕΓΤΠΕ.
II – Αροτραίες καλλιέργειες: επί της συγκομιδής του 1994 και των συνεπειών της έκτακτης παύσης καλλιέργειας λόγω της οποίας δεν επιβλήθηκε φόρος, όσον αφορά τη συγκομιδή του 1995
11. Το Βασίλειο της Ισπανίας αμφισβητεί τη δημοσιονομική διόρθωση που εφαρμόστηκε εν προκειμένω από την Επιτροπή. Η διόρθωση απορρέει από τη μη φορολόγηση λόγω της έκτακτης παύσης καλλιέργειας όσον αφορά τις αροτραίες καλλιέργειες σχετικά με τη συγκομιδή 1995, όπως είχε προβλεφθεί από τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1765/92 (5) λόγω της διαπιστωθείσας υπερβάσεως όσον αφορά τις εγγυημένες επιφάνειες για τις αροτραίες καλλιέργειες αναφορικά με το έτος 1994. Κατ’ αυτό, η ενέργειά του ήταν δικαιολογημένη. Το εν λόγω Βασίλειο προβάλλει χωριστά επιχειρήματα όσον αφορά τις αροτραίες καλλιέργειες μη αρδευομένων γαιών και τις αροτραίες καλλιέργειες αρδευομένων γαιών.
Οι αροτραίες καλλιέργειες μη αρδευομένων γαιών
12. Οι ισπανικές αρχές ζήτησαν, σχετικά με τις μη αρδευόμενες γαίες, την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) 1422/97 (6) με τον οποίο απαλλάσσονταν, κυρίως, λόγω της έκτακτης παύσης καλλιέργειας. Ο κανονισμός αυτός προβλέπει, σε ορισμένες περιστάσεις, όπως η υπερβολική ξηρασία, διαφορετική εκτίμηση των υπερβάσεων. Πάντως, για να είμαστε ακριβείς, το Βασίλειο της Ισπανίας ισχυρίζεται ότι γνώρισε μια τέτοια ξηρασία.
13. Η γνώμη μου είναι, όπως έχει ακριβώς μνημονεύσει η Επιτροπή στο υπόμνημά της αντικρούσεως, ότι η εισαχθείσα με τον κανονισμό 1422/97 μεταρρύθμιση δεν μπορεί να τύχει εν προκειμένω εφαρμογής. Πράγματι, ο κανονισμός αυτός εφαρμόζεται μόνο ύστερα από την περίοδο 1996. Πάντως, οι ισπανικές αρχές τον επικαλούνται για να δικαιολογήσουν τις υπερβάσεις της συγκομιδής του 1994. Επομένως, ο κανονισμός 1422/97 δεν μπορεί να έχει αναδρομική ισχύ.
Οι αροτραίες καλλιέργειες αρδευομένων γιαών
14. Οι ισπανικές αρχές επικαλέστηκαν τον κανονισμό (ΕΚ) 1040/95 (7) ο οποίος προβλέπει, κατ’ εξαίρεση, όσον αφορά την περίοδο 1994/1995 ότι η υπέρβαση επιφανειών έχει συνέπειες μόνο για τους παραγωγούς ελαιούχων σπόρων και όχι για τους παραγωγούς των λοιπών αροτραίων καλλιεργειών αρδευομένων γαιών. Έτσι, η σχετική με την έκτακτη παύση καλλιέργειας υποχρέωση όσον αφορά την περίοδο 1995/1996 ισχύει μόνο για τις αρδευόμενες αροτραίες καλλιέργειες ελαιούχων σπόρων. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με το Βασίλειο της Ισπανίας, ούτε η υποχρέωση αυτή ισχύει για τα ελαιούχα, και τούτο λόγω της υπάρξεως σχετικής πολιτικού χαρακτήρα συμφωνίας με την Επιτροπή.
15. Η Επιτροπή αρνείται την ύπαρξη τέτοιας συμφωνίας το υποστατό της οποίας δεν έχει αποδειχθεί από το Βασίλειο της Ισπανίας.
16. Εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι το Βασίλειο της Ισπανίας δεν αποδεικνύει, επί του σημείου αυτού, τους ισχυρισμούς του.
III – Ενισχύσεις στην κατανάλωση ελαιόλαδου
17. Η Επιτροπή επέβαλε στο Βασίλειο της Ισπανίας δημοσιονομική διόρθωση 10 % επί του συνόλου των δηλωθέντων εξόδων όσον αφορά τις ενισχύσεις στην κατανάλωση ελαιολάδου που αντιστοιχούσε στο οικονομικό έτος 1996. Η διόρθωση αιτιολογείται από παραλείψεις όσον αφορά τα ισπανικά συστήματα διαχειρίσεως, πληρωμής και ελέγχου. Το Βασίλειο της Ισπανίας αμφισβητεί την απόφαση αυτή και διατείνεται ότι η κατ’ αυτόν τον τρόπο εφαρμοσθείσα από την Επιτροπή διόρθωση είναι άκυρη, επειδή δεν έχει τηρηθεί η νόμιμη διαδικασία.
18. Η νόμιμη διαδικασία προβλέπει ότι η έγγραφη ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των ελέγχων, που η Επιτροπή αποστέλλει στο οικείο κράτος μέλος, δεν μπορεί να αφορά, σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 729/70, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1287/95 (8), δαπάνες προγενέστερες των εικοσιτεσσάρων μηνών που προηγήθηκαν της εν λόγω ανακοινώσεως. Επιπλέον, στην ανακοίνωση αυτή πρέπει να γίνεται ρητή αναφορά στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) 1663/95 (9), κανονισμού εκτελεστικού του κανονισμού 729/70, με τον οποίο διασαφηνίζεται το περιεχόμενο της εγγράφου ανακοινώσεως.
19. Υπενθυμίζω ότι το Δικαστήριο έχει αναπτύξει πάγια νομολογία επί των τυπικών και ουσιαστικών προϋποθέσεων τις οποίες πρέπει μια ανακοίνωση να π ληροί, κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 2, στοιχείο γ΄, του κανονισμού 729/70, όπως έχει τροποποιηθεί, σε συνδυασμό με το άρθρο 8 του εκτελεστικού κανονισμού (10) . Έτσι, η ανακοίνωση δεν πρέπει να αφορά δαπάνες προγενέστερες των εικοσιτεσσάρων μηνών που προηγήθηκαν αυτής. Η εν λόγω ανακοίνωση πρέπει να είναι έγγραφη, να περιλαμβάνει τις διαπιστωθείσες ελλείψεις από πλευράς των επιταγών του κοινοτικού δικαίου καθώς και πρόσκληση για απάντηση, ενώ πρέπει να αποστέλλεται στις εθνικές αρχές (11) . Παρ’ όλα αυτά, το Δικαστήριο έχει διευκρινίσει ότι η απλή παράλειψη ρητής αναφοράς στο άρθρο 8 του εκτελεστικού κανονισμού δεν θα μπορεί να συνιστά παράβαση ουσιώδους τύπου (12) .
20. Η προβληθείσα από το Βασίλειο της Ισπανίας, όσον αφορά το έγγραφο της Επιτροπής, ανυπαρξία ρητής αναφοράς στο άρθρο 8 του εκτελεστικού κανονισμού πρέπει να εκτιμηθεί υπό το φως της νομολογίας αυτής.
21. Έτσι, ουδείς λόγος υφίσταται, όπως είναι επόμενο, να τεθεί υπό αμφισβήτηση η εφαρμοσθείσα δημοσιονομική διόρθωση και, κατά συνέπεια, δεν μπορεί να γίνει δεκτός ο προβληθείς από το Βασίλειο της Ισπανίας λόγος.
IV – Πρόταση
22. Ενόψει των ανωτέρω αναπτύξεων, και υπό την επιφύλαξη της εξετάσεως των αφορώντων την υπό κρίση προσφυγή πραγματικών στοιχείων, προτείνω στο Δικαστήριο:
– να απορρίψει την προσφυγή,
– να καταδικάσει το Βασίλειο της Ισπανίας στα δικαστικά έξοδα.
(1) .
(2)
–	ΕΕ 2001, L 50, σ. 9.
(3)
–	AGRI-24491-2000-FR.
(4)
–	ΕΕ ειδ. έκδ. 03/005, σ. 93. Όσον αφορά τη γενική παρουσίαση του κανονισμού αυτού βλ. τις προτάσεις μου στην υπόθεση Γερμανία κατά Επιτροπής (απόφαση της 4ης Μαρτίου 2004, C‑344/01, Συλλογή 2004, σ. Ι-2081). Βλ. επίσης, σχετικά με την εκτίμηση των διορθώσεων, την έκθεση Belle στις προτάσεις μου στην υπόθεση Ισπανία κατά Επιτροπής (απόφαση της 8ης Μαΐου 2003, C-349/97, Συλλογή 2003, σ. Ι-3851).
(5)
–	Κανονισμός του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 1992, για τη θέσπιση καθεστώτος στήριξης των παραγωγών ορισμένων αροτραίων καλλιεργειών (ΕΕ L 181, σ. 12).
(6)
–	Κανονισμός του Συμβουλίου της 22ας Ιουλίου 1997, για την τροποποίηση του κανονισμού 1765/92 (ΕΕ L 196, σ. 18).
(7)
–	Κανονισμός της Επιτροπής της 10ης Μαΐου 1995, για τον καθορισμό περαιτέρω μεταβατικών μέτρων για τη διαχείριση βασικών περιοχών στην Ισπανία (ΕΕ L 106, σ. 4).
(8)
–	Κανονισμός του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 1995, για την τροποποίηση του κανονισμού 729/70 (ΕΕ L 125, σ. 1).
(9)
–	Κανονισμός της Επιτροπής, της 7ης Ιουλίου 1975, για τη θέσπιση λεπτομερειών εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 729/70 του Συμβουλίου όσον αφορά τη διαδικασία για την εκκαθάριση των λογαριασμών του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Εγγυήσεων (ΕΕ L 158, σ. 6, στο εξής: εκτελεστικός κανονισμός).
(10)
–	Σχετικά με τις επιταγές τηρήσεως της νόμιμης διαδικασίας, βλ. την απόφαση της 24ης Ιανουαρίου 2002, C-170/00, Φινλανδία κατά Επιτροπής (Συλλογή 2002, σ. Ι-1007, σκέψεις 25 επ.). Βλ., επίσης, την απόφαση της 13ης Ιουνίου 2002, C-158/00, Λουξεμβούργο κατά Επιτροπής (Συλλογή 2002, σ. Ι-5373, σκέψεις 23 επ.), που παραπέμπει στην ερμηνεία που έδωσε το Δικαστήριο με την προπαρατεθείσα απόφασή του Φινλανδία κατά Επιτροπής.
(11)
–	Βλ. την προπαρατεθείσα απόφαση Φινλανδία κατά Επιτροπής (σκέψεις 28 επ.) που έχει επίσης επαναληφθεί στην προπαρατεθείσα απόφαση Λουξεμβούργο κατά Επιτροπής (σκέψεις 23 επ.). Ενδιαφέρον παρουσιάζει εν προκειμένω η παραπομπή στις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Tizzano, στην προπαρατεθείσα απόφαση Λουξεμβούργο κατά Επιτροπής, ο οποίος υπογραμμίζει, σχετικά με τον έλεγχο αυτών των προϋποθέσεων, ότι, σε περίπτωση παρατυπιών, «η ενδεχόμενη χρονική τους σύμπτωση έχει προδήλως διαφορετική σημασία από τη σημασία που θα μπορούσε να έχει καθεμία από τις παρατυπίες αυτές, θεωρούμενη μεμονωμένα» (σκέψη 30). Κατ’ αυτόν, στο πλαίσιο της εκ μέρους του Δικαστηρίου ερμηνείας των διαδικαστικών διατάξεων, αυτές «μπορούν επίσης να αποτελέσουν αντικείμενο μη αμιγώς τυπικής εκτιμήσεως, με την προϋπόθεση πάντως ότι τα δικαιώματα των κρατών μελών προστατεύονται πλήρως» (σκέψη 38).
(12)
–	Βλ. την προπαρατεθείσα απόφαση Φινλανδία κατά Επιτροπής (σκέψεις 33 και 34).