62012CC0611
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
CRUZ VILLALÓN
ippreżentati fl-20 ta’ Marzu 2014 (
1
)
Kawża C‑611/12
Jean-François Giordano
vs
Il-Kummissjoni Ewropea
“Appell — Kwoti tas-sajd — Miżuri ta’ emerġenza adottati mill-Kummissjoni — Azzjoni sabiex tiġi stabbilita r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni Ewropea — Dannu li jista’ jiġi kkumpensat — Dannu reali u ċert — Telf ta’ opportunità bħala element integrali tad-dannu li jista’ jiġi kkumpensat”
1.
Dan l-appell, ippreżentat minn Jean-François Giordano, huwa parti minn kuntest ikbar li jaqgħu taħtu l-appelli fil-Kawżi C‑12/13 P u C‑13/13 P (Buono et vs Il‑Kummissjoni), li ppreżentajt konklużjonijiet fuqhom ukoll f’din l-istess data. Kollha għandhom komuni talba għad-danni kontra l-Unjoni minħabba fir-Regolament (KE) Nru 530/2008, li jistabbilixxi miżuri ta’ emerġenza fir-rigward ta’ bastimenti li jistadu bil-purse seines li jistadu għat-tonn fl-Oċean Atlantiku, fil-Lvant tal-lonġitudni 45°W, u fil-Baħar Mediterran (
2
).
2.
Peress li din il-kawża tikkonċerna sentenza tal-Qorti Ġenerali differenti minn dik ikkontestata fil-Kawżi C‑12/13 P u C‑13/13 P, u wkoll minħabba li l-aggravji ippreżentati f’dawn il-konklużjonijiet, ser nanalizza prinċipalment, u f’konformità mar-risposta mogħtija għal dan l-appell, il-kwistjoni ta’ dannu li jista’ jiġi kkumpensat. B’mod iktar konkret, ser nindirizza fid-dettall jekk “telf ta’ opportunità” jistax jiġi integrat fid-dannu li jista’ jiġi kkumpensat fil-kuntest ta’ azzjoni stabiex tiġi stabbilita r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni Ewropea.
3.
It-telf ta’ opportunità diġà ġie rrikonoxxut bħala dannu li jista’ jiġi kkumpensat f’diversi okkażjonijiet fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. Madankollu, tali rikonoxximent dejjem ingħata f’kuntesti speċifiċi, bħal dak tas-servizz pubbliku Ewropew jew tal-kuntratti pubbliċi tal-Unjoni. Dan il-każ ser jippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja tieħu deċiżjoni fuq din il-kwistjoni minn perspettiva iktar wiesgħa.
I – Il-kuntest ġuridiku
4.
It-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, jistabbilixxi s-sistema applikabbli għar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni kif ġej:
“Fil-każ ta’ responsabbiltà mhux kontrattwali, l-Unjoni għandha, skont il-prinċipji ġenerali komuni għal sistemi legali ta’ l-Istati Membri, tagħmel tajjeb għal kull dannu kkaġunat mill-istituzzjonijiet tagħha jew mill-impjegati tagħha fit-twettiq ta’ dmirijiethom.”
5.
Is-sajd għat-tonn huwa rregolat kemm fil-livell internazzjonali kif ukoll f’dak Ewropew. Mill-1997, l-Unjoni hija parti mill-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tat-Tonn tal-Atlantiku, li l-Kummissjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tat-Tonn tal-Atlantiku (iktar ’il quddiem l-“ICCAT”) tiegħu adottat rakkomandazzjonijiet u pjanijiet sabiex tiġi żgurata l-konservazzjoni tar-riżors imsemmi. F’konformità mad-deċiżjonijiet tal-ICCAT, l-Unjoni adottat diversi strumenti, fosthom, b’rilevanza partikolari għall-finijiet ta’ din il-proċedura, ir-Regolament (KE) Nru 520/2007 li jistabbilixxi ċerti miżuri tekniċi għall-konservazzjoni ta’ ċerti ħażniet ta’ speċi li jpassu ħafna u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 973/2001 (
3
) u r-Regolament (KE) Nru 1559/2007, li jistabbilixxi pjan pluriennali għall-irkupru tat-Tonn fl-Atlantiku tal-Lvant u fil-Mediterran u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 520/2007 (
4
).
6.
Id-dispożizzjonijiet imsemmija tal-Unjoni jaqgħu wkoll fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 2371/2002 dwar il-konservazzjoni u l-isfruttar sostenibbli ta’ riżorsi tas-sajd skont il-Politika Komuni dwar is-Sajd (
5
). Dan l-istrument jintroduċi sett ta’ miżuri ġenerali li jindirizzaw il-konservazzjoni, il-ġestjoni u l-isfruttar tar-riżorsi akwatiċi ħajjin imwettqa fit-territorju tal-Istati Membri jew fl-ilmijiet Komunitarji, jew minn bastimenti tas-sajd tal-Unjoni.
7.
Fost id-diversi miżuri previsti fir-Regolament Nru 2371/2002, insibu l-Artikolu 7, taħt l-intestatura “Miżuri ta’ emerġenza tal-Kummissjoni”, skont liema:
“1.   Jekk ikun jidher li hemm xi theddida serja għall-konservazzjoni ta’ riżorsi akwatiċi ħajjin, jew għall-eko-sistema tal-baħar b’riżultat ta’ attivitajiet tas-sajd u jkun hemm bżonn ta’ azzjoni immedjata, il-Kummissjoni, fuq it-talba sostanzjata ta’ Stat Membru jew fuq l-inizjattiva tagħha stess, tista’ tiddeċiedi fuq xi miżuri ta’ emerġenza li m’għandhomx ikunu għal aktar minn sitt xhur. Il-Kummissjoni tista’ tieħu deċiżjoni ġdida biex ittawwal iż-żmien dwar il-miżuri ta’ emerġenza b’mhux aktar minn sitt xhur.
2.   L-Istat Membru għandu jgħaddi t-talba fl-istess ħin lill-Kummissjoni, lill-Istati Membri l-oħra u lill-Kunsilli Konsultattivi Reġjonali konċernati. Jistgħu jibagħtu l-kummenti tagħhom bil-miktub lill-Kummissjoni fi żmien ħamest ijiem ta’ xogħol wara li tkun waslet it-talba.
Il-Kummissjoni għandha tieħu deċiżjoni fi żmien ħmistax-il ġurnata wara l-wasla tat-talba msemmija fil-paragrafu 1.
3.   Il-miżuri ta’ emerġenza għandhom ikollhom effett immedjat. Għandhom jiġu notifikati lill-Istati Membri konċernati, u pubblikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali.
4.   L-Istati Membri konċernati jistgħu jirreferu d-deċiżjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill fi żmien 10 ġranet mill-wasla tan-notifikazzjoni.
5.   Il-Kunsill, waqt li jaġixxi fuq maġġoranza kwalifikata, jista’ jieħu deċiżjoni differenti fi żmien xahar mid-data li tkun waslitlu r-referenza.”
8.
Ir-Regolament (KE) Nru 40/2008 jistabbilixxi għall-2008 l-opportunitajiet ta’ sajd u l-kondizzjonijiet assoċjati magħhom għal ċerti stokkijiet tal-ħut, inkluż it-tonn (
6
). It-test jintroduċi limitazzjonijiet tal-qbid u jistabbilixxi l-ammont ta’ tonn li jista’ jinqabad fl-2008 mill-bastimenti Komunitarji fl-Oċean Atlantiku, fil-Lvant tal-lonġitudni 45°W u fil-Baħar Mediterran. Dawn il-limitazzjonijiet u l-ammonti kienu suġġetti għal emenda skont ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 446/2008 (
7
).
9.
Il-Kummissjoni, fid-dawl tal-informazzjoni mogħtija f’dan il-mument mill-ispetturi waqt żjarat imwettqa fl-Istati kkonċernati, ikkunsidrat li s-sajd għat-tonn fl-Oċean Atlantiku, fil-Lvant tal-lonġitudni 45°W, u fil-Baħar Mediterran, allokati lill-bastimenti li jtajru l-bandiera tal-Greċja, ta’ Franza, tal-Italja, ta’ Ċipru u ta’ Malta kien meqjus eżawrit mis-16 ta’ Ġunju 2008. Għall-kuntrarju ta’ dan, l-opportunitajiet ta’ sajd allokati lill-bastimenti li jistadu bil-purse seines u jtajru l-bandiera Spanjola kienu meqjusa eżawriti fit-23 ta’ Ġunju 2008. Fid-dawl ta’ dawn il-fatti, il-Kummissjoni, skont l-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 2371/2002, iċċitat iktar ’il fuq, adottat ir-Regolament Nru 530/2008 (
8
). It-tliet artikoli tar-Regolament Nru 530/2008 jistabbilixxu dan li ġej:
“Artikolu 1
Is-sajd għat-tonn fl-Oċean Atlantiku, fil-Lvant tal-lonġitudni 45°W, u fil-Baħar Mediterran minn bastimenti li jistadu bil-purse seines u li jtajru l-bandiera tal-Greċja, ta’ Franza, ta’ l-Italja, ta’ Ċipru u ta’ Malta jew li huma rreġistrati fihom għandu jiġi pprojbit mis-16 ta’ Ġunju 2008.
Għandu jiġi pprojbit ukoll, li stokk ta’ dan it-tip jinżamm abbord, jitqiegħed f’gaġeġ għat-tismin jew għat-trobbija, u t-trażbord jew il-ħatt l-art minn dawk il-bastimenti minn dik id-data.
Artikolu 2
Is-sajd għat-tonn fl-Oċean Atlantiku, fil-Lvant tal-lonġitudni 45°W, u fil-Baħar Mediterran mill-bastimenti tas-sajd bil-purse seine u li jtajru l-bandiera ta’ Spanja jew li huma rreġistrati hemmhekk għandu jiġi pprojbit mit-23 ta’ Ġunju 2008.
Għandu jiġi pprojbit ukoll, li stokk ta’ dan it-tip jinżamm abbord, jitqiegħed f’gaġeġ għat-tismin jew għat-trobbija, u t-trażbord jew il-ħatt l-art minn dawk il-bastimenti minn dik id-data.
Artikolu 3
1.   Skond it-tieni paragrafu, mis-16 ta’ Ġunju 2008, operaturi Komunitarji ma għandhomx jaċċettaw il-ħatt l-art, it-tqegħid f’gaġeġ għat-tismin jew għat-trobbija, jew it-trażbordi f’ilmijiet jew f’portijiet tal-Komunità ta’ tonn maqbud fl-Oċean Atlantiku, fil-Lvant tal-lonġitudni 45°W, u fil-Baħar Mediterran minn bastimenti li jistadu bil-purse seines.
2.   Il-ħatt l-art, it-tqegħid fil-gaġeġ għat-tismin u għat-trobbija u t-trażbord f’ilmijiet jew f’portijiet tal-Komunità, ta’ tonn maqbud fl-Oċean Atlantiku, fil-Lvant tal-lonġitudni 45°W, u fil-Baħar Mediterran minn bastimenti li jistadu bil-purse seines u li jtajru l-bandiera ta’ Spanja jew li huma rreġistrati fiha, għandhom ikunu konċessi sat-23 ta’ Ġunju 2008.”
II – Il-fatti
10.
J.‑F. Giordano huwa sid il-bastiment “Janvier Giordano”, bastiment li jistad bil-purse seines u jtajjar il-bandiera Franċiża u li jeżerċita l-attività tiegħu tas-sajd għat-tonn fil-Baħar Mediterran.
11.
Skont id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, ir-Repubblika Franċiża għall-2008 kellha 4 164 tunnellata ta’ kwoti tas-sajd għat-tonn, li 90 % minnhom kienu allokati lill-bastimenti li jistadu bil-purse seines u jtajru l-bandiera Franċiża u li jeżerċita l-attività tiegħu fil-Baħar Mediterran.
12.
Permezz tad-Deċiżjoni Nru 2008PS008‑LR, tas-16 ta’ April 2008, il-Ministru Franċiż tal-Agrikoltura u tas-Sajd attribwixxa, għas-sena 2008, liċenzja speċjali għas-sajd tat-tonn lill-bastiment “Janvier Giordano”, bi kwota li kienet tasal sa 132.02 tunnellati. L-awtorizzazzjoni kienet tippermetti li jsir sajd mill-1 ta’ April sat-30 ta’ Ġunju 2008.
13.
Fit-2 ta’ Ġunju 2008 il-bastiment “Janvier Giordano” beda l-istaġun tas-sajd tiegħu fil-Baħar Mediterran, li ġie interrot fis-16 ta’ Ġunju 2008 bħala riżultat tal-adozzjoni u tad-dħul fis-seħħ tar-Regolament tal-Kummissjoni Nru 530/2008, li l-implementazzjoni tiegħu wasslet għar-revoka tal-liċenzja tas-sajd iċċitata iktar ’il fuq, permezz tad-deċiżjoni tal-Prefett tar-Reġjun Languedoc-Roussillon tas-16 ta’ Ġunju 2008.
14.
J.‑F. Giordano rrefera għall-qrati amministrattivi Franċiżi, fejn ikkontesta d-deċiżjoni ċċitata iktar ’il fuq tal-Prefett. Kemm il-Qorti Amministrattiva kif ukoll il-Qorti Amministrattiva tal-Appell ta’ Marseille ċaħdu t-talba ta’ J.‑F. Giordano bl-argument li l-miżura ta’ projbizzjoni kienet ikkawżata mir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 530/2008, u mhux mid-deċiżjoni tal-Prefett.
III – Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
15.
Fil-25 ta’ Frar 2011 ġiet imressqa fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali azzjoni stabiex tiġi stabbilita r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni minn J.‑F. Giordano, bħala riżultat tal-projbizzjoni tas-sajd mogħtija skont ir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 530/2008.
16.
Ftit jiem wara, u minħabba fit-talba għal deċiżjoni preliminari tal-validità mressqa mill-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili ta’ Malta, il-Qorti tal-Ġustizzja ħadet deċiżjoni fis-17 ta’ Marzu 2011 fil-Kawża AJD Tuna (
9
). Din il-kawża qajmet numru ta’ kwistjonijiet relatati mal-validità ta’ dan ir-regolament.
17.
Fis-sentenza ċċitata, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li r-Regolament Nru 530/2008 kien jikser il-prinċipju ġenerali ta’ nondiskriminazzjoni fuq bażi ta’ nazzjonalità.
18.
Konsegwentement, qabel is-seduta quddiem il-Qorti Ġenerali, J.‑F. Giordano u l-Kummissjoni Ewropea, bħala l-konvenut, ġew mistiedna biex jikkummentaw fis-seduta dwar il-konsegwenzi tas-sentenza AJD Tuna f’din il-kawża.
19.
Fl-argumenti bil-miktub u orali tiegħu, J.‑F. Giordano talab lill-Qorti Ġenerali dikjarazzjoni biex jiġu kkonstatati d-danni kkawżati permezz tar-Regolament Nru 530/2008 fis-sitwazzjoni ġuridika tar-rikorrent, biex b’hekk tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ħlas tal-ammont ta’ EUR 542 594 bħala danni. Minn naħa tagħha, il-Kummissjoni talbet lill-Qorti Ġenerali biex tiċħad ir-rikors fl-intier tiegħu.
20.
Permezz tas-sentenza tas-7 ta’ Novembru 2012, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors ippreżentat minn J.‑F. Giordano u kkundannatu għall-ispejjeż. F’motivazzjoni ta’ ħdax-il punt, il-Qorti Ġenerali sabet li J.‑F. Giordano ma weriex id-dannu attwali allegatament subit.
21.
Skont il-Qorti Ġenerali, u b’referenza għas-sentenza tal-istess qorti deċiża fil-Kawża Cofradía de pescadores “San Pedro” de Bermeo et vs Il‑Kunsill (
10
) tal-Unjoni Ewropea, l-assenjazzjoni ta’ kwota tas-sajd ma twassalx għal dritt suġġettiv għal ammont ekonomiku partikolari, iżda biss limitu massimu ta’ numru ta’ qabdiet, li ma jistgħu jkunu garantiti b’ebda mod. Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li kwota li ma tkunx intlaħqet, għalkemm dan kien dovut għal projbizzjoni imposta minn awtorità pubblika, ma wasslitx għal dannu reali jew għal dannu ċert.
22.
Peress li waħda mit-tliet kundizzjonijiet meħtieġa biex tiġi ddikjarata r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni ma ġietx sodisfatta, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors fl-intier tiegħu u kkundannat lir-rikorrent għall-ispejjeż.
IV – L-appell u t-talbiet tal-partijiet
23.
Fit-8 ta’ Jannar 2013, ġie ppreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja l-appell ippreżentat minn J.‑F. Giordano kontra s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-7 ta’ Novembru 2012.
24.
J.‑F. Giordano jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
—
tannulla s-sentenza appellata;
—
tiddikjara li l-adozzjoni tar-Regolament tal-Kummissjoni Nru 530/228, tat-12 ta’ Ġunju 2008, ikkawżat lir-rikorrent dannu li jista’ jiġi kkumpensat;
—
tikkundanna lill-Kummissjoni tħallas kumpens lir-rikorrent għall-ammont ta’ EUR 542 594, bħala danni;
—
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż ikkawżati ta’ dan l-appell u tal-ewwel istanza.
25.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
—
tiddikjara l-appell inammissibbli;
—
sussidjarjament, tiċħad l-appell;
—
sussidjarjament, tiċħad l-azzjoni stabiex tiġi stabbilita r-responsabbiltà mhux kuntrattwali;
—
tikkundanna lill-appellant għall-ispejjeż ta’ dan l-appell u tal-ewwel istanza.
V – Ammissibbiltà
26.
Skont il-Kummissjoni, l-appell huwa inammissibbli peress li żewġ aggravji (it-tieni u t-tielet wieħed) jirreferu għal rekwiżiti ta’ responsabbiltà mhux kuntrattwali li ma ġewx eżaminati mill-Qorti Ġenerali, u aggravju ieħor (l-ewwel wieħed) li għandu bħala għan analiżi fattwali diġà mwettqa mill-Qorti Ġenerali.
27.
Iż-żewġ kawżi ta’ inammissibbiltà għandhom jiġu miċħuda.
28.
L-ewwel eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni ma taffettwax l-appell b’mod formali, iżda taffettwa t-tieni u t-tielet aggravji invokati mill-appellant. Fil-fatt, l-evalwazzjoni ta’ dawn l-aggravji ser tkun meħtieġa biss f’każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tannulla s-sentenza appellata u tiddeċiedi, skont l-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, li tindirizza l-merti tal-kawża direttament. Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiċħad l-inammissibbiltà tat-tieni u tat-tielet aggravju invokati mill-Kummissjoni.
29.
It-tieni eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni għandha tiġi miċħuda wkoll. Il-Kummissjoni temmen li l-Qorti Ġenerali, meta kkunsidrat li d-dannu allegat mir-rikorrent fil-kawża la hu reali u lanqas ċert, għamlet analiżi fattwali li, skont il-ġurisprudenza stabbilita, ma tippermettix reviżjoni permezz ta’ appell. Madankollu, l-approċċ tal-Kummissjoni ma huwiex konformi mal-limiti tal-appell li rreferiet għalihom ripetutament il-Qorti tal-Ġustizzja, u għalhekk il-projbizzjoni ta’ kull analiżi fattwali taffettwa b’mod strett sejbiet fattwali tal-elementi “extra ġuridiċi” mressqa fil-proċedura mill-partijiet.
30.
Dan ma huwiex il-każ hawnhekk, fejn l-appellant ma jikkontestax l-analiżi tal-fatti mwettqa mill-Qorti Ġenerali, iżda l-fatt li din ikkunsidrat l-assenjazzjoni tal-kwoti tas-sajd bħala attribuzzjoni mingħajr ebda rilevanza ġuridika meta tkun qed tiġi ddeterminata xi ħsara. Dan ifisser li l-Qorti Ġenerali ma għamlitx analiżi tal-fatti konkreti kif ġew ipprovduti mir-rikorrent, iżda ħadet deċiżjoni skont il-prinċipji tad-dritt fejn il-kwoti tas-sajd ma humiex koperti minħabba raġunijiet li nqalgħu li ma jiffurmawx parti mid-dannu li jista’ jiġi kkumpensat. Din id-dikjarazzjoni, riflessa fil-punti 18 u 19 tas-sentenza appellata, ma hijiex fattwali iżda ġuridika u, għalhekk, hija suġġetta għal reviżjoni fl-appell.
31.
Għalhekk, it-tieni eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà invokata mill-Kummissjoni għandha tiġi miċħuda.
VI – L-appell
A – Fuq l-aggravju bbażat fuq in-natura
“ċerta
” tad-dannu subit
1. L-argumenti tal-partijiet
32.
L-appellant jiċħad l-argumenti tal-Qorti Ġenerali bbażati fuq in-nuqqas ta’ dannu ċert. Kuntrarjament għal dak stabbilit fis-sentenza appellata, l-appellant jikkontesta r-relazzjoni neċessarja li tippreżenta l-Qorti Ġenerali bejn id-dritt suġġettiv għall-eżawriment tal-kwota u d-dannu li jista’ jiġi kkumpensat. Fl-opinjoni tal-appellant, il-fatt li ma jeżisti ebda dritt suġġettiv għal eżawriment tal-kwota ma jfissirx li ma teżistix possibbiltà serja ta’ eżawriment tagħha. Fil-fatt, dejjem fil-fehma tal-appellant, il-prattika tikkonferma, minħabba n-natura restrittiva tal-liċenzji attwali tas-sajd għat-tonn, li l-bastimenti jeżawrixxu sistematikament il-kwoti tagħhom.
33.
Skont l-appellant, bastiment li jistad bil-purse seines jista’ jeżawrixxi l-kwota annwali tas-sajd tiegħu fi ħmistax-il jum. Fil-fatt, fit-tlettax-il jum tal-istaġun ta’ “Janvier Giordano”, dawk immedjatament qabel il-projbizzjoni ordnata mir-Regolament Nru 530/2008, il-bastiment imsemmi kien qabad total ta’ 71 571 tunnellata, jiġifieri, 54 % tal-kwota tiegħu. Fil-fehma tal-appellant, kieku l-istaġun tħalla jitkompla mingħajr interruzzjoni sad-data tal-għeluq tiegħu, fit-30 ta’ Ġunju 2008, il-kwota kienet tkun eżawrita. Ir-Regolament Nru 530/2008 kien ikkawża, għalhekk, dannu reali u ċert, li l-kwantifikazzjoni tiegħu hija spjegata fid-dettall mill-appellant skont il-prezz tal-bejgħ ta’ kilo tonn matul l-istaġun 2008 u l-piż totali tal-bqija tal-kwota mhux użata. Għalhekk, fl-opinjoni tal-appellant, id-dannu subit kien jilħaq l-ammont ta’ EUR 542 594.
34.
L-appellant jenfasizza wkoll li d-dannu subit għandu jitqies li huwa telf ta’ opportunità, u li l-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha rrikonoxxiet dan it-tip ta’ dannu. Huwa jinvoka s-sentenza tal-14 ta’ Mejju 1975, CNTA vs Il‑Kummissjoni (74/74, Ġabra p. 533) insostenn ta’ dan. Barra minn hekk, l-appellant jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li d-dritt tal-Unjoni jipprovdi miżuri ta’ kumpens għal dawk li jġarrbu interruzzjonijiet fl-attivitajiet tas-sajd li jinterferixxu mal-ilħuq tal-kwota. Għalhekk, bħala eżempju, iċċitat l-Artikolu 21(4) tar-Regolament (KEE) Nru 2847/93, tat-12 ta’ Ottubru 1993 (
11
). Id-dispożizzjoni, li tirreferi b’mod ġeneriku għal “miżuri” bil-għan li “jingħata kumpens xieraq għad-dannu kkawżat”, tikkonferma li d-dritt tal-Unjoni jirrikonoxxi li kwota interrotta minħabba ordni għall-interruzzjoni tas-sajd tikkawża dannu li jista’ jiġi kkumpensat.
35.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tal-appellant permezz ta’ żewġ linji ta’ difiża.
36.
L-ewwel, il-Kummissjoni tirrifjuta l-possibbiltà li jiġi invokat telf ta’ opportunità f’każ bħal dan. Fl-opinjoni tagħha, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jista’ jiġi dedott li t-telf ta’ opportunità jista’ jiġi aċċettat biss f’kuntest ta’ kumpens meta tingħata prova tal-eżistenza ta’ dritt, jew bħala minimu ta’ aspettattiva leġittima, li jsir profitt. Fl-opinjoni tal-Kummissjoni, J.‑F. Giordano ma setax juri li kellu xi dritt biex jinkiseb livell partikolari ta’ qbid, u lanqas ipprovda elementi li juru bi preċiżjoni matematika l-possibbiltajiet reali tiegħu li jilħaq tali livelli ta’ qbid.
37.
It-tieni, il-Kummissjoni tiċħad li l-kwota attribwita lil J.‑F. Giordano hija dritt, jew li r-regolamenti Ewropej dwar is-sajd jirrikonoxxu d-dritt għal kumpens f’każ li ma tintlaħaqx il-kwota. Skont il-Kummissjoni, il-kwota hija intiża biss għall-istabbiliment ta’ limitu massimu ta’ qbid u mhux biex tiggarantixxi aspettattivi tas-sajd. Din il-funzjoni ta’ limitu tal-qbid hija konsistenti mal-għan bażiku tal-politika komuni tas-sajd, li tfittex bilanċ bejn l-attività ekonomika u l-konservazzjoni tar-riżorsi ħajjin tal-baħar. Barra minn hekk, skont il-Kummissjoni wkoll, ir-regoli tal-Unjoni għandhom l-għan li jippreżervaw il-prinċipju ta’ stabbiltà relattiva, skont liema l-Istati Membri huma detenturi ta’ “dritt” fuq ċertu livell determinat minn qabel ta’ opportunitajiet ta’ sajd. Madankollu, il-fatt li l-Istati Membri jkollhom dan id-“dritt” ma huwiex ekwivalenti għall-ħolqien ta’ drittijiet individwali għal kull wieħed mid-detenturi ta’ kwota tas-sajd. F’dan il-kuntest, għandhom jiġu interpretati r-regoli ċċitati mill-appellant, li jirreferu iktar għal “dritt” tal-Istati Membri biex jiksbu kumpens għall-kwoti interrotti tagħhom, milli għad-dritt tad-detenturi tal-kwoti fil-każ ta’ interruzzjoni f’daqqa tal-attività minħabba raġunijiet ambjentali u ta’ konservazzjoni tar-riżorsi ħajjin tal-baħar.
2. Analiżi
a) Osservazzjoni preliminari
38.
Dan l-aggravju primarjament iqajjem il-kwistjoni tan-natura “ċerta” tad-dannu subit mir-rikorrent. Il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li r-rikorrent, peress li ma huwiex detentur ta’ dritt suġġettiv għall-eżawriment tal-kwota, minħabba s-sempliċi fatt li l-istaġun tas-sajd tiegħu għat-tonn ġie interrott qabel iż-żmien ma ġarrabx dannu “ċert”. Ir-rikorrent ikkontesta din l-evalwazzjoni.
39.
Mill-ittra tar-rikorrent, kif ukoll minn dik tal-Kummissjoni, jiġi dedott li s-sitwazzjoni f’dan il-każ għandha n-natura ta’ telf ta’ opportunità. Meta ordnat b’mod imperattiv li jitwaqqaf l-istaġun ġimagħtejn qabel l-għeluq tiegħu, il-Kummissjoni ċaħħdet lir-rikorrent mill-opportunità li jeżawrixxi l-kwota tiegħu għas-sena 2008. Din iċ-ċirkustanza, mhux dik tat-telf ta’ profitt garantit, iżda dik tat-telf ta’ opportunità li jagħmel profitt, hija dik li l-Qorti Ġenerali ċaħdet meta ma kkunsidratx li dan huwa dannu “ċert”, fis-sens użat mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar ir-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni.
40.
Sal-lum, dan il-kunċett ta’ telf ta’ opportunità ġie żviluppat fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja f’ambitu ta’ ċertu nuqqas ta’ ċarezza. Minn naħa, il-Qorti tal-Ġustizzja formalment irrikonoxxietu fil-każ tas-servizz pubbliku tal-Unjoni, kif ukoll fil-każ tal-kuntratti pubbliċi tal-Unjoni, għalkemm, fl-aħħar każ, f’termini restrittivi ħafna (
12
). Min-naħa l-oħra, il-leġiżlatur tal-Unjoni b’natura settorjali pprovda miżuri ta’ armonizzazzjoni maħsuba biex jiggarantixxu li l-Istati Membri jiżguraw dan it-tip ta’ dannu fit-talbiet ta’ kumpens għad-danni kontra dawn (
13
). Biex iżżid iktar elementi f’dan il-qafas kumpless, il-ġurisprudenza kabbret il-kategorija ta’ telf ta’ profitt, tant li f’xi każijiet ġiet integrata ma’ dak li jitqies, b’mod iktar xieraq, bħala telf ta’ opportunità.
41.
Dawn huma l-elementi li għandha tikkunsidra l-Qorti tal-Ġustizzja meta tirrispondi għal każ li fih hemm il-ħtieġa li tiġi indirizzata, minn perspettiva iktar wiesgħa, il-kwistjoni tat-telf ta’ opportunità fil-każ tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni u, b’mod iktar speċifiku, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE.
b) It-telf ta’ opportunità u t-teorija tar-riskju
42.
L-introduzzjoni ta’ telf ta’ opportunità fid-dritt delittwali hija relattivament reċenti. Kif inhu magħruf, din it-tip ta’ ħsara ma kinitx parti mid-dritt delittwali sal-aħħar tas-seklu għoxrin, li kkoinċida maż-żmien fejn fil-qasam tax-xjenzi soċjali ġew introdotti dawk li jissejħu teoriji tar-riskju (
14
).
43.
B’mod ġenerali, it-telf ta’ opportunità huwa differenti minn komponenti oħrajn ta’ dannu li jista’ jiġi kkumpensat peress li jirreferi għal benefiċċju futur li huwa probabbli biss. It-telf ta’ opportunità ma jirreferix għal profitti ċerti, iżda għal opportunitajiet ta’ profitt fihom infushom reali, indipendentement mill-kwantità tagħhom. Loġikament, dawn l-opportunitajiet ta’ profitt ma jistgħux ikunu purament ipotetiċi, iżda għandhom ikunu opportunitajiet reali li jkun hemm ċans kbir li jsir qligħ kapitali minnhom. Għalhekk, dak li jikkaratterizza t-telf ta’ opportunità u jiddistingwih primarjament minn qligħ interrott huwa fattur ta’ probabbiltà, għalkemm mhux kull tip ta’ probabbiltà, iżda l-probabbiltà serja li tintlaħaq aspettattiva.
44.
Huwa veru li r-rikonoxximent ta’ dritt li jiġi kkumpensat talli ppreġudika probabbiltà ta’ profitt futur jista’ jipproduċi livell ta’ inċertezza legali kunsiderevoli ħafna. Għalhekk, mhux sorprendenti li għal żmien twil it-telf ta’ opportunità ma kienx inkluż fid-dritt delittwali tal-Istati Membri, u lanqas f’dak tad-dritt tal-Istati terzi, kif jista’ jkun il-każ tal-Istati li għandhom it-tradizzjoni tal-common law, jew l-Istati li huwa taħt l-influwenza tal-Ewropa-kontinentali, bħal fil-każ tal-Amerika Latina (
15
). Madankollu, it-tfaċċar tat-teoriji tar-riskju, li permezz tagħhom jista’ jiġi kwantifikat il-grad ta’ probabbiltà ta’ avvenimenti futuri f’ċerti kuntesti fattwali, ippermetta li l-qrati nazzjonali, kif ukoll il-leġiżlaturi ta’ xi Stati, jibdlu l-probabbiltà ta’ qligħ futur f’parti mill-assi attwali ta’ persuna fiżika jew ġuridika (
16
).
45.
Fil-fatt, probabbiltà serja u kwantifikabbli tal-qligħ futur għandha tkun tista’ tfisser parti integrali tad-dannu li jista’ jiġi kkumpensat. Sal-punt li din il-probabbiltà ta’ qligħ tkun suxxettibbli għal prova u filwaqt li din il-probabbiltà tista’ tkun suġġetta għal kwantifikazzjoni, pereżempju perċentwali, skont metodoloġija preċiża biżżejjed, din l-opportunità ta’ qligħ għandha tiġi integrata fl-assi ta’ min igawdi minnha. Għalhekk, it-telf ta’ din minħabba att illegali għandu jsir element integrali tad-dannu li jista’ jiġi kkumpensat.
46.
Il-kuntest li fih it-telf ta’ opportunità deher għall-ewwel darba u bl-iktar mod ċar fid-dritt delittwali huwa dak tar-responsabbiltà medika (
17
). Tabib li f’każ ta’ prattika ħażina ma jidjanjostikax marda serja, li fiż-żmien ta’ meta seħħew il-fatti, u skont l-istatistika uffiċjali, kellha 80 % ċans ta’ sopravivenza, jikkawża dannu li jista’ jiġi kkumpensat jekk din il-prattika ħażina twassal għall-mewt tal-pazjent. Dawn it-tipi ta’ sitwazzjonijiet li jkun fihom element ta’ probabbiltà, livell għoli ta’ probabbiltà li jista’ jiġi vverifikat permezz ta’ mezzi tekniċi u riżultat li jikkawża dannu b’mod ċar, fetħu l-bibien tar-rikonoxximent tat-telf ta’ opportunità fid-dritt delittwali.
47.
Barra minn hekk, l-iżvilupp ta’ metodoloġiji sofistikati biex jitkejjel ir-riskju, primarjament fil-kuntest ekonomiku, għen biex l-elementi tal-probabbiltà ma jiġux integrati fil-futur, iżda fil-preżent, fl-assi ta’ persuna fiżika jew ġuridika. Il-prospetti ta’ tkabbir ta’ kumpannija, il-pjanijiet għall-investiment pubbliku f’settur li topera fih kumpannija, jew it-tbassir tal-iżvilupp tas-suq tal-ekwità, fost affarijiet oħra, għandhom impatt reali fuq il-valur preżenti, u mhux futur, ta’ dawn il-kumpanniji. Il-fatt li dawn il-prospetti huma esposti għal avvenimenti li l-probabbiltà tagħhom ma tkunx garantita, ma jinfluwenza b’ebda mod l-inklużjoni ta’ dawn l-opportunitajiet (u l-valur ekonomiku rispettiv tagħhom) fl-assi attwali tal-persuna kkonċernata. It-telf ta’ opportunità bħala riżultat ta’ aġir illegali jipproduċi, għalhekk, dannu li jista’ jiġi kkumpensat.
48.
Din hija s-sitwazzjoni li bħalissa qed tinfirex fil-parti l-kbira tal-Istati Membri, kemm fil-kuntest tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali ċivili kif ukoll f’dak tar-responsabbiltà patrimonjali tal-Istati Membri (
18
). Huwa veru li t-telf ta’ opportunità jidher prinċipalment f’oqsma settorjali, bħal dak tal-kuntratti pubbliċi, il-liġi tas-saħħa jew il-liġi kummerċjali. Madankollu, dan ma jeskludix li l-kategorija f’dan il-mument kisbet livell suffiċjenti ta’ ġeneralità.
c) Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-Qorti Ġenerali
49.
L-evidenza li t-telf ta’ opportunità jifforma parti mill-“prinċipji ġenerali komuni għal sistemi legali ta’ l-Istati Membri”, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, tinstab fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. Fil-fatt, matul l-aħħar snin ġiet osservata tendenza ċara ħafna lejn ir-rikonoxximent tan-natura ta’ għoti ta’ kumpens għat-telf ta’ opportunità. Dan huwa progress magħmul b’kawtela u prinċipalment b’mod settorjali, li għadu qed jintwera mil-linji ġenerali tiegħu sa issa.
50.
Il-qasam fejn it-telf ta’ opportunità sab rikonoxximent espliċitu u ripetut huwa dak tas-servizz pubbliku tal-Unjoni. Fil-fatt, u b’mod ġenerali mis-sentenza Il‑Kummissjoni vs Girardot (
19
), il-Qorti tal-Ġustizzja approvat ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali skont liema t-telf ta’ opportunità, fil-qasam speċifiku tal-każ tas-servizz pubbliku u għalhekk fuq il-bażi tal-Artikolu 270 TFUE, huwa dannu “reali u ċert” li jista’ jiġi kkumpensat. Barra minn hekk, dan id-dannu ma għandux natura mhux tanġibbli jew morali, iżda għandu natura materjali (
20
).
51.
Il-fatti tal-Kawża Girardot huma tipiċi ħafna, minħabba li jinvolvu ħaddiema, bħala membru tal-persunal temporanju, li ġiet eskluża minn kompetizzjoni interna ta’ riżerva minħabba nuqqas ta’ konformità mar-rekwiżiti mitluba. Sussegwentement l-appellanta applikat għal diversi pożizzjonijiet fl-istess istituzzjoni, fejn ġiet eskluża mill-proċeduri tal-għażla tagħha peress li ma kinitx parti mill-persunal irregolat mir-Regolamenti tal-Persunal. Għalhekk, kieku wettqet il-kompetizzjoni msemmija interna ta’ riżerva ċċitata iktar ’il fuq, l-appellanta kienet tissodisfa l-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà għat-tieni kompetizzjoni.
52.
Fis-sentenza tagħha tal-31 ta’ Marzu 2004 (
21
), il-Qorti Ġenerali ddikjarat l-illegalità tal-ewwel esklużjoni tal-appellanti, u mbagħad ikkunsidrat, f’sentenza interlokutorja, li l-esklużjoni illegali kienet ċaħdet lill-appellanta mill-opportunità li tapplika għal kompetizzjoni oħra (
22
). Fil-fatt, l-appellanta kienet ippreżentat il-kandidatura tagħha għal disa’ postijiet minn dawk offruti fit-tieni kompetizzjoni. Il-Qorti Ġenerali qieset li l-appellanta kienet ġiet imċaħħda b’mod inġust minn ċans serju li tikseb wieħed mill-impjiegi msemmija. Fis-sentenza tal-appell tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja approvat l-approċċ tal-Qorti Ġenerali.
53.
Fil-punt 115 tas-sentenza tal-Kawża Girardot, il-Qorti Ġenerali ddikjarat dan li ġej: “ma jistax jitqies bħala ċert li, wara l-ewwel fażi tal-proċedura biex jimtlew pożizzjonijiet vakanti stipulata fl-Artikolu 29(1), tal-Istatut, il-Kummissjoni […] kienet ser tkun għażlet waħda mill-kandidaturi ta’ M.‑C. Girardot, u lanqas konsegwentement, li din tal-aħħar kellha kull opportunità biex jingħatalha kuntratt ta’ membru tal-persunal temporanju […] Għandu jiġi kkunsidrat, madankollu, li M.‑C. Girardot, fi kwalunkwe każ, kellha ċans serju f’dan ir-rigward, li ġiet imċaħħda minnu minħabba r-rifjut tal-kandidaturi kollha tagħha mill-Kummissjoni, mingħajr it-twettiq tal-eżami korrispondenti” (
23
).
54.
Din id-dikjarazzjoni hija l-bażi tal-konstatazzjoni li M.‑C. Girardot sofriet dannu li jista’ jiġi kkumpensat, dannu li l-kwantifikazzjoni tiegħu mhux ekwivalenti għall-ammont tad-dħul li kienet tirċievi bħala membru tal-persunal temporanju, iżda fejn jiġi applikat lilha, skont il-Qorti Ġenerali ex aequo et bono, koeffiċjent multiplikatur ta’ 0.5 ta’ dan l-ammont. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat espressament is-sistema ta’ kalkolu żviluppata u applikata mill-Qorti Ġenerali.
55.
Linja ta’ argument simili, iżda din id-darba fil-kuntest tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, tista’ tidher fil-ġurisprudenza relatata mal-kuntratti pubbliċi tal-Unjoni. F’każijiet fejn offerent jiġi eskluż b’mod illegali minn kuntratt pubbliku organizzat minn istituzzjoni tal-Unjoni, jista’ jkun impossibbli li terġa’ tinfetaħ il-proċedura tal-offerti. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet f’diversi okkażjonijiet li l-offerent li jiġi eskluż huwa intitolat li jitlob kumpens li jikkorrispondi “għal telf ta’ opportunità li jirriżulta għar-rebħ tal-kuntratt” (
24
), kif ukoll, fil-każ li jkun jista’ jiġi stabbilit b’ċertezza li l-offerent kellu jkun magħżul, it-telf ta’ profitt. Il-Qorti Ġenerali enfasizzat ripetutament “il-possibbiltà tal-għoti ta’ valur ekonomiku tat-telf ta’ opportunità li tingħata” (
25
).
56.
Minn dan isegwi li kemm fil-qasam tas-servizz pubbliku kif ukoll f’dak tal-kuntratti pubbliċi tal-Unjoni, telf ta’ opportunità serju, bħala riżultat ta’ att illegali, jikkostitwixxi dannu materjali li jista’ jiġi kkumpensat. Din id-dikjarazzjoni għadha ma ġiex estiża b’mod ġenerali għad-dritt delittwali tal-Unjoni, iżda f’xi deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja jiġi osservat li l-kunċett ma huwiex assolutament inabitwali għall-prattika ġudizzjarja ġenerali tal-istituzzjoni tagħna.
57.
L-ewwel ħaġa li għandha tiġi nnotata hija linja ta’ ġurisprudenza bikrija tal-Qorti tal-Ġustizzja, f’nofs is-sebgħinijiet, fejn jiġi ddikjarat b’mod ċar li r-rekwiżit ta’ dannu “ċert” ma jistax jirreferi għal ċertezza assoluta (
26
). Din id-dikjarazzjoni ma hijiex każwali, peress li hija fformulata biex tiddistingwi r-rekwiżiti tal-azzjoni ta’ responsabbiltà tal-Artikoli 34 u 40 tat-Trattat KEFA minn dawk li jirregolaw it-Trattat KEE, fejn dawn tal-aħħar huma iktar ġenerużi. Filwaqt li rrikonoxxiet li d-dannu għandu jkun “ċert” iżda mhux bi preċiżjoni assoluta, il-Qorti tal-Ġustizzja xtaqet tkun konsistenti mal-kliem iktar wiesgħa tal-ex Artikolu 215 tat-Trattat KEE. Madankollu, din il-preċiżjoni ma għandux ikollha impatt dirett fuq is-sitwazzjoni speċifika tal-appellanti, u għalhekk il-formulazzjoni dehret fil-punt relatat mal-ammissibbiltà tal-appell. Dan ġara wkoll f’bosta każijiet matul is-sebgħinijiet u t-tmeninijiet, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja għamlet ir-rekwiżit relatat man-natura “ċerta” tad-dannu inqas strett bil-għan li jiġi aċċertat l-interess tal-appellanti għall-finijiet ta’ leġittimazzjoni, biex iktar tard, meta tieħu deċiżjoni fuq il-mertu, tiċħad l-appell minħabba nuqqas ta’ att illegali (
27
).
58.
Bl-istess mod, f’każijiet oħra l-Qorti tal-Ġustizzja kellha l-okkażjoni li tiddeċiedi dwar in-natura “ċerta” tad-dannu fl-analiżi fuq il-mertu, b’approċċ simili għal dak deskritt fil-punt preċedenti. Għalhekk, fil-Kawża Ireks-Arkady vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni (
28
) il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat ir-responsabbiltà tal-Komunità bħala konsegwenza tat-tneħħija tar-rifużjonijiet għall-produzzjoni tal-quellmehl. Din it-tneħħija kienet ġiet iddikjarata preċedentement illegali, peress li kienet tmur kontra l-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni, fis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-Kawża Ruckdeschel et (
29
), fejn ġie meqjus li kien hemm differenza mhux ġustifikata bejn it-trattament tal-quellmehl u dak tal-lamtu minfuħ. Għalkemm il-Kunsill stabbilixxa mill-ġdid ir-rifużjonijiet tal-produzzjoni tal-quellmehl, dan sar b’effett retroattiv mid-data tas-sentenza Ruckdeschel iċċitata iktar ’il fuq.
59.
Huwa f’dan il-kuntest, li meta adita b’azzjoni stabiex tiġi stabbilita r-responsabbiltà mhux kuntrattwali, imressqa wara s-sentenza Ruckdeschel mill-produtturi tal-quellmehl, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat fis-sentenza Ireks-Arkady vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni li l-Kunsill qabeż il-limiti b’mod gravi u b’mod ċar li kellu jirrispetta fl-eżerċizzju tas-setgħat diskrezzjonali tiegħu. Fil-fehma tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-oriġini tal-ħsara allegata mir-rikorrent kienet tirriżulta mill-abolizzjoni, minn naħa tal-Kunsill, tar-rifużjonijiet li kellhom jitħallsu lill-produtturi tal-quellmehl bejn id-data tal-irtirar tar-rifużjonijiet u d-data tal-pubblikazzjoni tas-sentenza Ruckdeschel et. U għalkemm fid-deċiżjoni nnotat id-diffikultà li tinvolvi l-kwantifikazzjoni preċiża ta’ dan id-dannu, il-fatt li dan ma kienx ċert b’mod kategoriku ma kienx ostakolu meta ġiet iddikjarata r-responsabbiltà tal-Komunità.
60.
Ir-raġunament tas-sentenza Ireks-Arkady vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni mhux iżolat fil-ġurisprudenza. Iktar reċenti, fil-Kawża Agraz et vs Il‑Kummissjoni (
30
), il-Qorti tal-Ġustizzja kellha quddiemha l-kwistjoni jekk is-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni fl-iffissar tal-prezz minimu u l-ammont tal-għajnuna għall-prodotti pproċessati b’bażi ta’ tadam għall-istaġun 2000/2001 kinitx timpedixxi li jiġi kkunsidrat li l-ħsara subita mill-produtturi ta’ dawn il-prodotti f’diversi Stati Membri kienet “ċerta”. F’din il-kawża l-Kummissjoni ma kinitx ikkunsidrat il-prezz tat-tadam Ċiniż meta stabbilixxiet l-ammont tal-għajnuniet, fattur mitlub mil-leġiżlazzjoni Ewropea rigward dan is-suġġett. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ddikjarat l-illegalità tar-Regolament li jiddetermina l-ammont tal-għajnuniet, peress li huwa kkunsidrat li dan kellu difett serju fil-forma għar-raġuni ċċitata preċedentement. Madankollu, peress li d-diskrezzjoni tal-Kummissjoni fl-iffissar tal-ammont tal-għajnuniet hija wiesgħa ħafna, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat li dan ma kienx dannu “ċert”.
61.
Fis-sentenza Agraz et vs Il‑Kummissjoni il-Qorti tal-Ġustizzja ma segwietx is-soluzzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Prim’Istanza u kkunsidrat li d-dannu subit mill-produtturi tat-tadam kien, fil-fatt, “ċert”. Fi kliem il-Qorti tal-Ġustizzja nnifisha, “l-eżistenza tad-dannu invokat mir-rikorrent […] ’l bogħod milli tkun ipotetika jew purament eventwali, hija inkontestabbli. Minkejja l-eżistenza ta’ inċertezza fir-rigward tal-kwantifikazzjoni eżatta tiegħu, dan id-dannu jista’ barra minn hekk jiġi ekonomikament ivvalutat” (
31
). Il-Qorti tal-Ġustizzja ma qisitx li huwa rilevanti l-fatt li ma kienx hemm diffikultajiet għall-għotja tal-produzzjoni Komunitarja matul l-istaġun tas-sena kkonċernata, u lanqas li s-sistema ta’ ġestjoni ppjanata kienet tippermetti l-iżgurar ta’ kummerċjalizzazzjoni tal-produzzjoni tat-tadam matul l-istaġun. Meta ġie stabbilit ammont ta’ għajnuna li jkun kontra l-liġi, il-produtturi tat-tadam f’diversi Stati Membri kienu mċaħħda mill-opportunità li jqiegħduhom fis-suq b’termini iktar favorevoli. Din iċ-ċirkustanza, mingħajr preġudizzju li l-kwantifikazzjoni tad-dannu ma kienx assolutament ċert, ippermettiet lill-appellant, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, jitolbu kumpens għal dannu materjali li jista’ jiġi kkumpensat.
d) Rikapitalizzazzjoni u konklużjoni
62.
Fid-dawl ta’ dak iċċitat iktar ’il fuq, nikkunsidra li l-ġurisprudenza tagħna diġà għamlet progress sinjifikattiv li għandu jiġi eżaminat minn perspettiva iktar ġenerali. Mill-analiżi preċedenti jista’ jiġi dedott li t-telf ta’ opportunità ma huwiex biss prerogattiva ta’ kumpens f’idejn il-persunal tal-istituzzjonijiet, iżda jirriżulta bħala kategorija awtonoma b’ramifikazzjonijiet f’diversi oqsma tad-dritt tal-Unjoni. Jekk ma’ dan inżidu li din hija wkoll kategorija li tinsab f’numru kbir ta’ Stati Membri, ma jirriżultax sfurzat li jiġi affermat li t-telf ta’ opportunità, bħala element integrali tad-dannu li jista’ jiġi kkumpensat, jiġi integrat fil-“prinċipji ġenerali komuni għal sistemi legali ta’ l-Istati Membri”, kif meħtieġ skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE.
63.
Madankollu, il-ġurisprudenza ċċitata qabel ma tippermettix telf ta’ opportunità ieħor. Għall-kuntrarju, fis-sentenzi ċċitati jidher li hemm kawtela kunsiderevoli fir-rikonoxximent ta’ dan it-tip ta’ dannu, li hija bbażata fuq diversi kundizzjonijiet li mhux faċli ssir konformità magħhom.
64.
L-ewwel, it-telf ta’ opportunità għandu jkun “serju” kif tenfasizza s-sentenza Girardot. Għalkemm jeżistu diversi tekniki ta’ kejl tal-probabbiltà, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tagħżel kriterju bbażat fuq l-eżistenza solida ta’ żvantaġġ fil-futur. Fi kwalunkwe każ, it-telf ta’ opportunità għandu dejjem ikun prevedibbli biżżejjed biex ikun jista’ jintwera permezz tal-mezzi konvenzjonali tal-evidenza.
65.
It-tieni, telf ta’ opportunità serju ma jammontax għall-produzzjoni ta’ dannu li l-probabbiltajiet li dan jiġi kkonfermat ikunu assoluti, anzi għall-kuntrarju dan ma jkunx telf ta’ opportunità, iżda telf ta’ profitti. Għandu jiġi nnotat li fil-parti l-kbira tal-kawżi li fihom il-qrati tal-Unjoni ħadu deċiżjoni f’dan ir-rigward iddelegaw il-kwantifikazzjoni ta’ telf ta’ opportunità għal sentenza interlokutorja jew, fil-każ ta’ deċiżjoni ta’ appell, għal sentenza ġdida prinċipali wara li tibgħat lura l-kawżi. Dan jispjega għaliex sal-lum il-Qorti tal-Ġustizzja ma kellhiex ħafna opportunitajiet biex tiżviluppa l-ġurisprudenza tagħha dwar dan il-punt.
66.
It-tielet, it-telf ta’ opportunità ma jagħtix dritt li jiġi kkumpensat għat-telf sħiħ tal-profitt li tkun ġiet ostakolata l-aspettattiva tiegħu. M.‑C. Girardot ma setgħetx titlob l-ammont sħiħ tal-pagi li kienet tirċievi li kieku ġiet irreklutata, bl-istess mod li l-offerent eskluż lanqas ma seta’ jitlob il-prezz totali tal-kuntratt fit-termini fformulati fl-offerta tiegħu. Il-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Ġenerali segwew il-prattika tal-Istati Membri li jirrikonoxxu dannu li fil-parti l-kbira tiegħu jkun dejjem inqas mill-profitt li kien isir kieku ma ġiex ostakolat. Għalhekk, fil-Kawża Girardot, il-Qorti Ġenerali adottat metodu, ikkonfermat espressament mill-Qorti tal-Ġustizzja, li permezz tiegħu applikat koeffiċjent multiplikatur ta’ 0.5 għat-telf ta’ salarji subit minn M.‑C. Girardot. Dan il-koeffiċjent jirrappreżenta stima tal-perċentwali tal-possibbiltajiet li kien ikollha M.‑C. Girardot kieku ingħatat wieħed mill-postijiet tax-xogħol, f’dan il-każ 50 %.
67.
Ir-raba’ u finalment, il-prova tal-opportunità f’każ konkret għandha tkun ibbażata, ovvjament, fuq ir-rikorrent, u għalhekk dan għandu juri mhux biss is-serjetà tal-opportunità mitlufa, iżda wkoll il-grad ta’ probabbiltà li kien fil-fatt jeżisti. L-introduzzjoni ta’ metodoloġiji sofistikati ħafna li kapaċi jkejlu l-probabbiltà ta’ qligħ futur, inkluż qligħ futur ostakolat, tiffaċilita dan ix-xogħol għall-partijiet, speċjalment fil-qasam tad-dritt tal-ekonomija, meta tkun ser tiġi ddeterminata b’mod preċiż l-ispiża ekonomika tal-opportunità mitlufa.
68.
Fil-qosor, ma nsib ebda raġuni biex jiġi eskluż b’mod ġenerali li t-telf ta’ opportunità huwa parti integrali mid-dannu li jista’ jiġi kkumpensat, abbażi tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE. L-evoluzzjoni tal-liġi komparattiva, l-iżvilupp tal-ġurisprudenza tagħna, u l-evidenza disponibbli llum mill-partijiet, jippermettu lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara li d-dritt delittwali tal-Unjoni jirrimborsa t-telf ta’ opportunità serju li jirriżulta minn att illegali adottat minn istituzzjoni.
69.
Fid-dawl tar-raġunamenti esposti iktar ’il fuq, ser nanalizza l-aggravju invokat minn J.‑F. Giordano, fuq in-natura “ċerta” tad-dannu f’dan il-każ.
e) Evalwazzjoni tal-aggravju li qed jiġi analizzat
70.
Fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li l-appellant ma kienx ġarrab dannu ċert minħabba l-fatt li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma kienx tah dritt suġġettiv għall-eżawriment tal-kwota. Fuq din il-bażi, li permezz tagħha jiġi assoċjat mill-qrib il-kunċett ta’ dritt suġġettiv għall-kwota u għall-eżawriment tagħha mat-tielet rekwiżit tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, jiġifieri, l-eżistenza ta’ dannu li jista’ jiġi kkumpensat, il-Qorti Ġenerali ddikjarat li d-dannu subit minn J.‑F. Giordano ma kienx “ċert” u, konsegwentement, għandu jiġi miċħud l-appell tiegħu.
71.
Insostenn tal-argument tagħha, il-Qorti Ġenerali “b’mod analogu” tikkwota s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-Kawża Cofradía de pescadores “San Pedro” de Bermeo et vs Il‑Kunsill (
32
), fejn ġie stabbilit li l-iffissar ta’ kwota għal att tal-Unjoni ma jagħti ebda dritt lill-proprjetarju, iżda jistabbilixxi sempliċement limitu massimu ta’ qabdiet (
33
).
72.
Importanti li jiġi nnotat li s-sentenza Cofradía de pescadores “San Pedro” de Bermeo kienet appellata quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, u li r-raġunament tal-Qorti tal-Prim’Istanza ġie milqugħ fil-linji ġenerali tiegħu (
34
). Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet biss dwar jekk il-kwota tagħtix dritt li ssir referenza għall-att illegali, u mhux għad-dannu. Il-Qorti tal-Ġustizzja waslet għall-konklużjoni, kif għamlet il-Qorti tal-Prim’Istanza, li l-miżuri ddikjarati illegali kienu jmorru kontra regoli tad-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari l-prinċipju ta’ stabbiltà relattiva u l-Att dwar il-kundizzjonijiet ta’ adeżjoni tar Renju ta’ Spanja u tar-Repubblika Portugiża, “li ma għandhomx l-għan li jagħtu drittijiet suġġettivi lill-partijiet” (
35
). Għalhekk, il-ksur ta’ dawn l-istandards ma jagħtix dritt għal kumpens lill-appellanti skont l-ex Artikolu 288 KE (issa t-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE).
73.
Issa, fis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja f’din il-kawża, ma saritx deċiżjoni dwar jekk il-ksur kienx dannu “ċert”. Il-Qorti Ġenerali, fis-sentenza appellata hawnhekk, għamlet dan u kkunsidrat li, minħabba n-nuqqas ta’ dritt suġġettiv u l-imprevedibbiltà tal-qabdiet futuri, id-dannu subit mill-appellant ma kienx “ċert” u għalhekk kien suġġett għal kumpens.
74.
Skont dak iċċitat preċedentement, nikkunsidra li l-Qorti Ġenerali, fis-sentenza appellata hawnhekk, ma segwietx ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja meta kkunsidrat li d-dannu subit minn J.‑F. Giordano ma kienx “ċert”, iżda applikat ġurisprudenza relatata man-natura illegali tal-miżura li tikkawża d-dannu (
36
). Din il-ġurisprudenza, fl-opinjoni tiegħi, wasslet lill-Qorti Ġenerali biex twettaq żball ta’ liġi.
75.
Fil-fatt, fil-Kawża Cofradía de pescadores “San Pedro” de Bermeo ntalab dannu bħala riżultat tal-ksur tal-prinċipju ta’ stabbiltà relattiva u l-Att dwar il-kundizzjonijiet ta’ adeżjoni tar-Renju ta’ Spanja u r-Repubblika Portugiża. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat, ġustament, li dawn id-dispożizzjonijiet ma jagħtux dritt suġġettiv lill-proprjetarji ta’ kwoti tas-sajd, iżda sempliċiment jintroduċu sistema ta’ qsim ta’ riżorsi akwatiċi ħajjin bejn l-Istati Membri, li l-iżvilupp sussegwenti tagħhom jeħtieġ diversi dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni u nazzjonali.
76.
Madankollu, fil-każ preżenti, kif ser jiġi spjegat hawn taħt u kif diġà kelli l-okkażjoni li nispjega fid-dettall fil-konklużjonijiet tiegħi fil-kawżi magħquda Buono et vs Il‑Kummissjoni, l-att illegali li jikkawża d-dannu ma huwiex ħlief ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni minħabba nazzjonalità, standard li, skont ġurisprudenza stabbilita, f’każ ta’ ksur, huwa magħmul minn ksur ta’ standard superjuri li jagħti drittijiet lill-partijiet. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali żbaljat meta kkunsidrat li ksur bħal dak previst fil-Kawża Cofradía de pescadores “San Pedro” de Bermeo et vs Il‑Kunsill kien paragunabbli għal dak f’din il-kawża, li ma jikkonċerna xejn inqas mill-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni abbażi tan-nazzjonalità.
77.
Minħabba din l-assoċjazzjoni bejn iż-żewġ każijiet, is-sentenza appellata tikkonkludi li d-dannu subit minn J.‑F. Giordano ma huwiex “ċert”. Dan ir-raġunament ma jistax madankollu jiġi aċċettat.
78.
Skont il-proċess ta’ din il-kawża, jirriżulta li J.‑F. Giordano kellu liċenzja tas-sajd maħruġa mill-Prefett u suġġetta għall-kwota korrispondenti, li ammontat għal 132.02 tunnellata. L-awtorizzazzjoni kienet tippermetti li jsir sajd bejn l-1 ta’ April u t-30 ta’ Ġunju 2008. Bħala riżultat tar-Regolament Nru 530/2008, ġie interrott is-sajd għat-tonn, b’effett mis-16 ta’ Ġunju, fl-ilmijiet li fihom kien jopera J.‑F. Giordano. Sa dakinhar, u skont kif inhu stabbilit fil-kawża, il-qbid ta’ J.‑F. Giordano ammonta għal total ta’ 71.571 tunnellata. Għalhekk, u bħala konsegwenza tar-Regolament Nru 530/2008, J.‑F. Giordano ma setax jaqbad is-60.449 tunnellata li kellu għad-dispożizzjoni tiegħu skont il-liċenzja tiegħu.
79.
Fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fil-punti 38 sa 69 ta’ dawn il-konklużjonijiet, huwa ċar li J.‑F. Giordano ġie mċaħħad mill-opportunità li jikseb qligħ futur, jiġifieri, qligħ li ġej mill-eżawriment tal-kwota tas-sajd tiegħu. Il-fatt li ma jkunx hemm dritt għal kwota ma jfissirx li d-dannu ma huwiex ċert, bl-istess mod li l-fatt li istituzzjoni jkollha diskrezzjoni lanqas ma jimpedixxi dannu li jista’ jsir ta’ natura ċerta. Il-Qorti Ġenerali tassoċja b’mod żbaljat ir-rekwiżit tal-għoti ta’ dritt, kif mitlub mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja meta tistabbilixxi l-att illegali, mar-rekwiżit ta’ ċertezza meħtieġ mid-dannu. Din hija assoċjazzjoni li ma hijiex biss aljena għall-kunċett tradizzjonali tad-dannu li tagħmel il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, iżda barra minn hekk tagħmilha diffiċli u f’xi każijiet iċċaħħad kull possibbiltà ta’ rimedju minkejja li jkun ġie subit dannu ekonomikament sinjifikattiv.
80.
Is-sentenza Agraz et vs Il‑Kummissjoni hija konklużiva meta tirreferi għal sitwazzjoni fejn jeżisti dannu ekonomiku iżda li huwa suġġett għal livell għoli ta’ inċertezza dwar il-probabbiltà tagħha. Wara li ġie ddikjarat li l-Kummissjoni tgawdi livell għoli ta’ diskrezzjoni, li ma jippermettix li jiġi ggarantit li fil-futur tiġi adottata kwalunkwe deċiżjoni favur l-interessi tal-appellanti, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li “Minkejja l-eżistenza ta’ inċertezza fir-rigward tal-kwantifikazzjoni eżatta tiegħu, dan id-dannu jista’ barra minn hekk jiġi ekonomikament ivvalutat” (
37
). Fi kwalunkwe każ, u kif diġà indikajt fil-punt 64 ta’ dawn il-konklużjonijiet, huwa importanti li l-probabbiltà li jkun inkiseb qligħ tkun serja.
81.
Kif spjegajt iktar ’il fuq, is-sentenza appellata hija limitata biex tiddikjara li d-dannu ma huwiex “ċert” peress li ma hemmx dritt suġġettiv derivat mill-kwota. Dan l-approċċ, flimkien mal-fatt li J.‑F. Giordano ġie mċaħħad milli jikseb qligħ li l-valur ekonomiku tiegħu huwa inkontestabbli, huwa biżżejjed biex jiġi konkluż li l-aggravju invokat minn J.‑F. Giordano huwa ġġustifikat u, għalhekk, tiġi annullata s-sentenza tal-Qorti Ġenerali.
B – Dwar l-aggravji l-oħrajn
82.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, l-aggravji l-oħrajn isiru ineffettivi, skont liema nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tilqa’ parzjalment l-appell billi tilqa’ l-ewwel aggravju, fuq il-bażi tal-iżball fl-interpretazzjoni tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, rigward in-natura “ċerta” tad-dannu subit mill-appellant.
VII – Riżoluzzjoni definittiva tal-kawża
83.
B’mod konformi mal-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, “meta l-appell ikun fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tannulla d-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali”, filwaqt li tista’ “hija stess tiddeċiedi definittivament il-kawża, meta din tkun fi stat li tiġi deċiża”.
84.
Fil-fehma tiegħi, inqis li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tiddeċiedi parzjalment il-kawża.
85.
F’dan ir-rigward, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest ta’ responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni għall-aġir illegali tal-istituzzjonijiet u tal-korpi tagħha, huwa rikonoxxut dritt għal kumpens meta jiġu milħuqa tliet rekwiżiti, jiġifieri, li d-dispożizzjoni legali miksura jkollha l-għan li tagħti drittijiet lill-individwi u li ksur tagħha jkun suffiċjentement evidenti, li r-realtà tad-dannu tkun ipprovata u, finalment, li jkun hemm rabta kawżali diretta bejn il-ksur imputabbli lill-Unjoni u l-ħsara subita mill-persuna leża (
38
).
A – Id-dispożizzjoni legali li l-għan tagħha hu li tagħti drittijiet lill-individwi u li l-ksur tagħha huwa evidenti biżżejjed
86.
Kif diġà ġie stipulat, din il-kawża hija kkaratterizzata mill-fatt li d-dispożizzjoni legali miksura ma hija xejn għajr il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità, kif ikkonfermat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha AJD Tuna. Il-ġurisprudenza tagħna hija abbondanti f’dan ir-rigward, u jekk ikun hemm sempliċi ksur ta’ dan il-prinċipju kruċjali huwa biżżejjed biex l-Unjoni tqis li l-ksur huwa suffiċjentement serju (
39
).
87.
Issa, l-unika dispożizzjoni legali miksura hija l-prinċipju ċċitat iktar ’il fuq, u ebda wieħed minn dawk allegati mill-appellant, u għalhekk il-Qorti tal-Ġustizzja kellha l-okkażjoni li tirreferi għall-ksur possibbli li r-Regolament Nru 530/2008 wettaq fil-prinċipji ta’ proporzjonalità, ta’ aspettattivi leġittimi jew ta’ proprjetà, fost oħrajn. L-uniku difett li jista’ jiġi attribwit lil dan ir-regolament, wara analiżi bir-reqqa mwettqa mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-Kawża AJD Tuna ċċitata iktar ’il fuq, huwa dak li jirrigwarda l-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità. J.‑F. Giordano ġie pprojbit, u għalhekk bi ksur ta’ dan il-prinċipju, milli jwettaq l-attivitajiet tas-sajd tiegħu għal ġimgħa inqas mill-bastimenti li jistadu bil-purse seines u jtajru l-bandiera Spanjola.
88.
Għalhekk, hija sodisfatta l-kundizzjoni relatata mal-eżistenza ta’ dispożizzjoni legali miksura li l-għan tagħha huwa li tikkonferixxi drittijiet lill-individwi u li l-ksur tagħha huwa suffiċjentement serju.
B – Ir-relazzjoni tar-rabta kawżali diretta bejn il-ksur imputabbli lill-Unjoni u d-dannu subit mill-persuna leża
89.
Bl-istess mod, nemmen li teżisti rabta kawżali diretta bejn il-ksur imputabbli lill-Unjoni u d-dannu subit mill-persuna leża, u għalhekk huwa ċar li r-Regolament Nru 530/2008 biss huwa l-kawża tal-interruzzjoni tal-attivitajiet ta’ J.‑F. Giordano.
90.
Madankollu, huwa importanti li tiġi introdotta influwenza tal-ambitu tar-responsabbiltà.
91.
L-att illegali li jikkawża dannu lil J.‑F. Giordano huwa, kif intqal diġà, il-ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità, minħabba t-trattament differenti u mhux iġġustifikat bejn il-bastimenti li jistadu bil-purse seines u jtajru l-bandiera Spanjola u l-oħrajn. Peress li l-bastimenti li jistadu bil-purse seines Spanjoli gawdew ġimgħa iżjed tal-istaġun, J.‑F. Giordano ġie mċaħħad minn perijodu prezzjuż ta’ attività li gawdewh il-bastimenti l-oħrajn.
92.
Peress li r-responsabbiltà invokata mill-appellant hija bbażata fuq att illegali, u peress li fil-punt preċedenti eliminajt l-eżistenza ta’ difetti oħrajn ta’ illegalità li jaffettwaw ir-Regolament Nru 530/2008, nifhem li hemm biss rabta kawżali waħda bejn l-att li jikkawża d-diskriminazzjoni, jiġifieri, il-ġimgħa ta’ sajd addizzjonali li gawdew il-bastimenti li jistadu bil-purse seines u jtajru l-bandiera Spanjola, u d-dannu subit. Id-diskriminazzjoni ddikjarata illegali mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-Kawża AJD Tuna ċċitata iktar ’il fuq ħalliet lill-appellant f’pożizzjoni agħar biss għal ġimgħa, iżda mhux matul il-ġimgħa ta’ wara, fejn il-bastimenti kollha bil-purse seines, inklużi dawk Spanjoli, ma kellhomx permess jeżerċitaw l-attività tagħhom.
93.
Il-fatt li r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni hija bbażata fil-biċċa l-kbira fuq l-illegalità tad-dannu, kif invoka l-appellant f’din il-kawża, jeħtieġ għalhekk li r-rabta kawżali tkun limitata biex torbot l-atti illegali mad-danni subiti, iżda mhux atti oħrajn li ma humiex relatati mal-att illegali, minkejja li jistgħu jkunu marbutin mill-qrib maċ-ċirkustanzi rilevanti. Peress li l-att illegali kkonstatat jaffettwa l-ġimgħa li fiha l-appellant kien indebitament imċaħħad milli jwettaq attività ekonomika, dan huwa l-perijodu rilevanti għall-finijiet tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali minħabba att illegali.
94.
Għaldaqstant nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiżola r-rabta kawżali ma’ dik eżistenti fil-perijodu bejn is-16 u t-23 ta’ Ġunju 2008, fejn ir-Regolament Nru 530/2008 pprojbixxa illegalment l-attività tas-sajd tal-appellant, u mhux għall-bastimenti li jistadu bil-purse seines u jtajru l-bandiera Spanjola.
95.
Konsegwentement, hija sodisfatta l-kundizzjoni dwar l-eżistenza ta’ rabta kawżali li tindirizza l-ksur imputabbli lill-Unjoni u d-dannu subit mill-persuna leża, sakemm id-dannu jkun limitat għall-perijodu bejn is-16 ta’ Ġunju u t-23 ta’ Ġunju 2008.
C – Id-dannu reali u ċert
96.
Finalment, għandu jiġi ddikjarat jekk ingħatatx prova tad-dannu, u jekk dan kienx reali u ċert.
97.
Kif diġà spjegajt fil-punti 49 sa 61 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ripetutament ammettiet li n-natura ċerta ta’ dannu mhux bilfors tkun assoluta, u jista’ jkun il-każ ta’ telf ta’ opportunità serja, direttament ikkawżata minn att illegali tal-Unjoni. Mhux ser nerġa’ nirrepeti dak li spjegajt fid-dettall fil-punti 38 sa 69 ta’ dawn il-konklużjonijiet, iżda huwa biżżejjed li nfakkar hawnhekk li telf serju ta’ opportunità jikkostitwixxi dannu reali u ċert suxxettibbli għal-kumpens.
98.
F’dan il-każ, huwa ċert li J.‑F. Giordano kellu liċenzja tas-sajd li kienet tippermettilu jwettaq attività ekonomika sat-30 ta’ Ġunju 2008. Barra minn hekk, u mingħajr ma l-Kummissjoni kkontestat dan, il-kwoti tas-sajd ta’ bastiment bħal dak ta’ J.‑F. Giordano kienu, bħala regola ġenerali, ġew eżawriti fis-snin preċedenti.
99.
Barra minn hekk, il-fatt li kien hemm indikazzjonijiet serji li l-postijiet tas-sajd sofrew eżawriment qabel id-data tal-istaġun jidher li ma tellifx lill-bastimenti li jistadu bil-purse seines u jtajru l-bandiera Spanjola milli jkomplu jistadu bejn is-16 u t-23 ta’ Ġunju 2008, inkluż fl-istess ilmijiet li fihom jistadu normalment il-bastimenti li jistadu bil-purse seines u jtajru l-bandiera Franċiża, bħal dak ta’ J.‑F. Giordano.
100.
Preċiżament minħabba li t-telf ta’ opportunità ma jkoprix l-ammont sħiħ tat-telf fil-qligħ, l-argumenti ppreżentati mill-Kummissjoni sempliċiment jikkonfermaw li l-probabbiltà li J.‑F. Giordano jkompli jkopri l-kwota matul il-ġimgħa bejn is-16 u t-23 ta’ Ġunju 2008 ma kinitx assoluta, iżda dan ma jnaqqas xejn min-natura serja tal-opportunità mitlufa.
101.
Madankollu, il-partijiet fil-kawża prinċipali ma kellhomx l-opportunità li jiddiskutu fid-dettall dwar il-probabbiltajiet preċiżi ta’ qligħ ta’ J.‑F. Giordano bejn il-jiem iċċitati fis-sena 2008. Din il-kwistjoni, marbuta mill-qrib mal-kwantifikazzjoni tad-dannu subit, ma ġietx diskussa fit-termini mniżżlin hawnhekk matul il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali.
102.
Konsegwentement, nistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tibgħat lura l-kawża lill-Qorti Ġenerali, sabiex din tiddeċiedi, fid-dawl tal-argumenti diskussi iktar ’il fuq, rigward il-kwantifikazzjoni preċiża tad-dannu subit mill-appellant.
VIII – Fuq l-ispejjeż
103.
Minkejja li huwa propost li l-kawża tintbagħat lura parzjalment lill-Qorti Ġenerali, nikkunsidra li l-kwistjoni prinċipali ta’ dan l-appell ġiet riżolta fil-punti prinċipali tagħha. Għalhekk, u skont l-Artikoli 138(1) u 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż ta’ dan l-appell.
IX – Konklużjoni
104.
B’mod konformi mal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi dan li ġej:
Tilqa’ parzjalment l-appell filwaqt li tilqa’ l-ewwel aggravju, ibbażat fuq żball fl-interpretazzjoni tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, rigward in-natura “ċerta” tad-dannu subit mill-appellant u konsegwentement:
1)
tannulla s-sentenza tal-Qorti Ġenerali fil-Kawża T‑114/11, tas-7 ta’ Novembru 2012;
2)
tilqa’ l-azzjoni stabiex tiġi stabbilita r-responsabbiltà mhux kuntrattwali ppreżentat minn J.‑F. Giordano u tiddikjara r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni minħabba fl-adozzjoni tar-Regolament tal-Kummissjoni Nru 530/2008, tat-12 ta’ Ġunju 2008, wara li tkun ingħatat prova tal-konformità mal-kundizzjonijiet kostitwenti tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali pprovduta fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE;
3)
tibgħat lura l-kawża lill-Qorti Ġenerali għal deċiżjoni fuq il-kwantifikazzjoni tad-dannu subit minn J.‑F. Giordano;
4)
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż tal-ewwel istanza fil-Kawża T‑114/11, tas-7 ta’ Novembru 2012 u tal-appell.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ispanjol.
(
2
)	Regolament tal-Kummissjoni, tat-12 ta’ Ġunju 2008 (ĠU L 155, p. 9).
(
3
)	Regolament tal-Kunsill, tas-7 ta’ Mejju 2007 (ĠU L 123, p. 3).
(
4
)	Regolament tal-Kunsill, tas-17 ta’ Diċembru 2007 (ĠU L 340, p. 8).
(
5
)	Regolament tal-Kunsill, tal-20 ta’ Diċembru 2002 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 4, Vol. 5, p. 460).
(
6
)	Regolament tal-Kunsill Nru 40/2008, tas-16 ta’ Jannar 2008, li jistabbilixxi għall-2008 l-opportunitajiet ta’ sajd u l-kondizzjonijiet assoċjati magħhom għal ċerti stokkijiet ta’ ħut u gruppi ta’ stokkijiet ta’ ħut, applikabbli fl-ilmijiet tal-Komunità u, għal bastimenti Komunitarji f’ilmijiet fejn huma meħtieġa limiti ta’ qbid (ĠU L 19, p. 1).
(
7
)	Regolament tal-Kummissjoni Nru 446/2008, tat-22 ta’ Mejju 2008, li jadatta ċerti kwoti tat-tonn fl-2008 skont l-Artikolu 21(4) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2847/93 li jistabbilixxi sistema ta’ kontroll li tapplika għall-politika tas-sajd komuni (ĠU L 134, p. 11).
(
8
)	Iċċitat iktar ’il fuq.
(
9
)	Sentenza tas-17 ta’ Marzu 2011 (C-221/09, Ġabra p. I-1655).
(
10
)	Sentenza tad-19 ta’ Ottubru 2005 (C-415/03, Ġabra p. II-4355).
(
11
)	Regolament tal-Kunsill, tat-12 ta’ Ottubru 1993, li jistabbilixxi sistema ta’ kontroll li tapplika għall-politika tas-sajd komuni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 4, Vol. 2, p. 70).
(
12
)	Minn perspettiva ġenerali, ara S. Van Raepenbusch, “La convergence entre les régimes de responsabilité extracontractuelle de l’Union européenne et des États membres”, ERA Forum (2012) u V. Giacobbo-Peyronnel, “L’indemnisation de la perte de chance en droit de la fonction publique de l’Union européenne”, fi S. Mahieu, Contentieux de l’Union européenne — Questions choisies, Larcier, 2014.
(
13
)	Ara, pereżempju, l-Artikolu 2(7) tad-Direttiva 92/13/KEE tal-Kunsill, tal-25 ta’ Frar 1992 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 1, p. 315), skont liema “[m]eta ssir pretensjoni għal kumpens li jirrappreżenta l-ispejjeż tal-preparazzjoni ta’ offerta jew tal-parteċipazzjoni fi proċedura ta’ għotja, il-persuna li tagħmel il-pretensjoni għandha tkun meħtieġa biss tipprova li jkun sar ksur tal-liġi Komunitarja fis-settur ta’ l-akkwist [tal-kuntratti pubbliċi] jew tar-regoli nazzjonali li jimplementaw dik il-liġi u li hija kien ikollha ċans veru li tirbaħ il-kuntratt u li, bħala riżultat ta’ dak il-ksur, dak iċ-ċans ġie effettwat ħażin.”
(
14
)	Ara, b’mod partikolari, C. De Ferra, “De Finetti, la rivoluzione della probabilità”, Assicurazioni, Nru 2, 2002, p. 185 sa 195 u G. Majone, “Foundations of Risk Regulation: Science, Decision-Making, Policy Learning and Institutional Reform”, European Journal of Risk Regulation, Nru 1, 2010, p. 5 et seq.
(
15
)	Dwar l-evoluzzjoni minn perspettiva storika u komparattiva, ara L. Medina Alcoz, La teoría de la pérdida de oportunidad. Estudio doctrinal y jurisprudencial de derecho de daños público y privado, Thomson-Civitas, Madrid, 2007, p. 127 et seq.
(
16
)	Ara, b’mod partikolari, L. Loevinger, “Jurimetrics: Science and Prediction in the Field of Law”, Minnesota Law Review, Nru 46, 1961-1962, p. 269 et seq.
(
17
)	Ara M.L. Truckor, “The Loss of Chance Doctrine: Legal Recovery for Patients on the Edge of Survival”, University of Dayton Law Review, Nru 24, 1999 u D.A. Fischer, “Tort Recovery for Loss of a Chance”, Wake Forest Law Review, Nru 36, 2001, p. 608 et seq.
(
18
)	Ara l-analiżi kkumparata ta’ H. Fleischer, “Schadensersatz für verlorene Chancen im Vertrags- und Deliktsrecht”, JZ 15/16 1999, VVAA, Les limites de la réparation du préjudice, Dalloz, Pariġi, 2009, u L. Medina Alcoz, op. cit., p. 130 sa 167.
(
19
)	Sentenza tal-21 ta’ Frar 2008 (C-348/06 P, Ġabra p. I-833).
(
20
)	Ara l-kummenti ta’ V. Giacobbo-Peyronnel, op. cit.
(
21
)	Kawża, Girardot vs Il‑Kummissjoni (T-10/02, ĠabraSP, p. I-A-109 u II-483).
(
22
)	Sentenza tas-6 ta’ Ġunju 2006, Girardot vs Il‑Kummissjoni (T-10/02, ĠabraSP, p. I-A-2-129 u II-A-2-609).
(
23
)	Korsiv miżjud minni.
(
24
)	Sentenza tal-20 ta’ Settembru 2011, Evropaïkï Dynamiki vs BEI (T-461/08, Ġabra p. II-6367, punt 66).
(
25
)	Digrieti tal-President tal-25 ta’ April 2008, Vakakis vs Il‑Kummissjoni (T‑41/08 R, punti 66 u 67); tal-20 ta’ Jannar 2010, Agriconsulting Europe vs Il‑Kummissjoni (T‑443/09 R, punt 32); u sentenza Evropaïkï Dynamiki vs BEI (iċitata iktar ’il fuq, punt 66).
(
26
)	Sentenza tat-2 ta’ Ġunju 1976, Kampffmeyer vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni (56/74, 57/74, 58/74, 59/74 u 60/74, Ġabra p. 711, punti 7 u 8).
(
27
)	Ara, fost l-oħrajn, is-sentenzi tat-2 ta’ Marzu 1977, Eier-Kontor vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni (44/76, Ġabra p. 393, punt 8) u tal-14 ta’ Jannar 1987, Zuckerfabrik Bedburg et vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni (281/84, Ġabra p. 49, punt 14).
(
28
)	Sentenza tal-4 ta’ Ottubru 1979, Ireks-Arkady vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni (238/78, Ġabra p. 2955).
(
29
)	Sentenza tad-19 ta’ Ottubru 1997 (117/76 u 16/77, Ġabra p. 1753).
(
30
)	Sentenza tad-9 ta’ Novembru 2006 (C-243/05 P, Ġabra p. I-10833).
(
31
)	Sentenza Agraz et vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 42.
(
32
)	Iċċitata iktar ’il fuq.
(
33
)	Sentenza Cofradía de pescadores “San Pedro” de Bermeo et vs Il‑Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 118.
(
34
)	Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-22 ta’ Novembru 2007, Cofradia de pescadores “San Pedro” de Bermeo et vs Il‑Kunsill, (C-6/06 P, Ġabra p. I-164).
(
35
)	Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja Cofradía de pescadores “San Pedro” de Bermeo et vs Il‑Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 56.
(
36
)	Għandu jiġi nnotat li s-sentenza appellata tikkwota s-sentenza Cofradía de pescadores “San Pedro” de Bermeo et vs Il‑Kunsill “b’mod analogu”, għalkemm taf sew li l-implementazzjoni tagħha ma tirreferix għall-istess kwistjoni.
(
37
)	Sentenza Agraz et vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 42.
(
38
)	Ara, fost l-oħrajn, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-4 ta’ Lulju 2000, Bergaderm u Goupil vs Il‑Kummissjoni (C-352/98 P, Ġabra p. I-5291, punt 42); tal-10 ta’ Diċembru 2002, Il‑Kummissjoni vs Camar u Tico (C-312/00 P, Ġabra p. I-11355, punt 53); u tal-10 ta’ Lulju 2003, Il‑Kummissjoni vs Fresh Marine (C-472/00 P, Ġabra p. I-7541, punt 25).
(
39
)	Ara, fost l-oħrajn, is-sentenzi tal-25 ta’ Mejju 1978, Bayerische HNL Vermehrungsbetriebe et vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni (83/76 u 94/76, 4/77, 15/77 u 40/77, Ġabra p. 1209, punt 5); Ireks-Arkady et vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 11; tal-15 ta’ Settembru 1982 (Kind vs KEE, 106/81, Ġabra p. 2885, punti 22 sa 25); u tat-18 ta’ April 1991, Assurances du crédit vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni (C-63/89, Ġabra p. I-1799, punti 14 sa 23).