Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
BIONDI
ippreżentati fis‑26 ta’ Frar 2026 (1)
Kawża C‑802/24
NV Reibel
vs
JSC VO Stankoimport
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mis-Svea ovrätt (il-Qorti tal-Appell sedenti fi Stokkolma, l-Isvezja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Miżuri restrittivi fir-rigward tal-azzjonijiet tar-Russja li jiddestabbilizzaw is-sitwazzjoni fl-Ukraina – Projbizzjoni tal-esportazzjoni ta' oġġetti b’użu doppju – Rifjut ta’ liċenzja tal-esportazzjoni li taffettwa l-eżekuzzjoni ta' kuntratt – Rifjut li jiġi rimborsat il-ħlas bil-quddiem – Istanza ta’ arbitraġġ
adita – Artikolu 11 tar-Regolament Nru 833/2014, kif emendat – Kunċett ta’ talba li ma tistax tiġi aċċettata – Arbitrabbiltà ta’ tilwim dwar miżuri restrittivi – Stħarriġ ġudizzjarju ta’ deċiżjonijiet arbitrali – Ordni pubbliku tal-Unjoni – Importanza fundamentali għat-twettiq tal-kompiti fdati lill-Unjoni”
Werrej
I.
Il-kawża prinċipali, id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
II.
Analiżi
A.
Fuq ir-Regolament Nru 833/2014 emendat, il-possibbiltà li jintużaw mekkaniżmi ekstraġudizzjarji ta’ riżoluzzjoni tat-tilwim b’mod ġenerali u l-arbitraġġ b’mod partikolari
1.
Fuq in-neċessità li l-ewwel domanda preliminari tiġi ffokata fuq il-kunċett ta’ “arbitrabbiltà”
2.
Fuq l-interpretazzjoni letterali, kuntestwali u teleoloġika tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat
a)
Fuq l-interpretazzjoni letterali tal-klawżola ta’ nuqqas ta’ sodisfazzjon tat-talbiet
b)
Fuq l-interpretazzjoni kuntestwali tal-klawżola ta’ nuqqas ta’ sodisfazzjon tat-talbiet
c)
Fuq l-interpretazzjoni teleoloġika tal-klawżola ta’ nuqqas ta’ sodisfazzjon
3.
Fuq il-preżervazzjoni tal-karatteristiċi speċifiċi tal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni
4.
Konklużjoni tal-analiżi
B.
Fuq ir-Regolament Nru 833/2014 emendat u l-ordni pubbliku tal-Unjoni
1.
Fuq l-ordni pubbliku bħala limitu għar-rieda libera tal-partijiet
2.
Fuq in-natura essenzjali tar-Regolament Nru 833/2014 emendat għall-ordinament ġuridiku tal-Unjoni u l-arrikkiment tal-ordni pubbliku tal-Unjoni permezz tal-Artikolu 11(1) ta’ dan ir-regolament
3.
Fuq l-intensità tal-istħarriġ tas-sentenzi ta’ arbitraġġ imwettaq mill-qrati nazzjonali
C.
Fuq il-kunċett ta’ “talba” fis-sens tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat
1.
Ritorn għall-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat
2.
Applikazzjoni għall-każ inkwistjoni
III.
Konklużjoni
1.        Dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari joffri lill-Qorti tal-Ġustizzja l-opportunità li tikteb kapitolu ġdid dwar ir-relazzjoni, kultant
ipperċepita bħala kumplessa, bejn id-dritt tal-Unjoni Ewropea u l-mekkaniżmi ta’ riżoluzzjoni ekstraġudizzjarja tat-tilwim.
Il-kwistjonijiet
imqajma huma ta’ importanza kbira, peress li jqumu hawnhekk fil-kuntest partikolari tal-miżuri restrittivi adottati kontra r-Russja wara l-azzjonijiet ta’ destabbilizzazzjoni u l-invażjoni sussegwenti tal-Ukraina, li jikkostitwixxu ksur flagranti tad-dritt internazzjonali u l-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u waħda mit-theddidiet l-iktar serji għas-sigurtà Ewropea u l-ordni internazzjonali mit-tmiem tat-Tieni Gwerra Dinjija.
2.        Ir-relazzjoni bejn id-dritt tal-Unjoni u l-arbitraġġ, b'mod partikolari, ħafna drabi tiġi deskritta bl-użu tal-metafora ta’ żewġ dgħajjes bil-lejl (2), li bilkemm jindunaw b’xulxin fid-dlam, iżda dejjem jiżguraw li jinnavigaw f’distanza tajba minn xulxin sabiex jevitaw kull kolliżjoni, li jillimitaw il-komunikazzjoni tagħhom għal dak li huwa strettament neċessarju u li jifformaw tranji li qatt ma jaqsmu lil xulxin, filwaqt li jaqdfu
f’direzzjonijiet
opposti.
3.        Iżda jekk tiġi rrifjutata l-isfumatura, tiddgħajjef ir-realtà. Din ir-realtà, li dwarha nixtieq niċċara kwalunkwe nuqqas ta’ ftehim, hija kkostitwita wkoll minn punti ta’ kuntatt u minn valuri kondiviżi. L-ordinament ġuridiku tal-Unjoni ma jipprekludix, bħala prinċipju, li individwi li jaqgħu taħt dan l-ordinament ġuridiku abbażi tal-eżerċizzju ta’ attività ekonomika, fit-territorju tal-Unjoni, jissuġġettaw it-tilwimiet li jistgħu jinqalgħu bejniethom fil-kuntest ta’ dan l-eżerċizzju għal mekkaniżmu ta’ arbitraġġ (3). Ir-rwol tal-arbitraġġ, bħala espressjoni tar-rieda tal-partijiet u strument li jippermetti riżoluzzjoni rapida u effettiva tat-tilwim (4), huwa apprezzat. Min-naħa tagħha, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja hija bbażata fermament fuq ir-rikonoxximent tal-importanza ta’ ftehim ta’ arbitraġġ, li jirriżulta mill-espressjoni libera tal-partijiet (5). Inżid li l-arbitraġġ kummerċjali llum jirrappreżenta waħda mill-forom effettivi rari ta’ kooperazzjoni internazzjonali, għaliex ifittex li jiżgura l-applikazzjoni ta’ regoli uniformi kif ukoll li jiffaċilita t-trapjanti ġuridiċi u l-eżekuzzjoni
transkonfinali.
4.        L-istabbiliment ta’ relazzjoni bbażata fuq arrikkiment reċiproku bejn id-dritt tal-Unjoni u l-arbitraġġ jeħtieġ li jinstab bilanċ neċessarju bejn, minn naħa, l-adattabbiltà u l-flessibbiltà li jirriżultaw minn dan il-metodu ta’ riżoluzzjoni tat-tilwim u, min-naħa l-oħra, il-preżervazzjoni tal-integrità tal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni u tal-karatteristiċi essenzjali tiegħu.
5.        Din il-kawża ser tippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi wkoll dwar id-delimitazzjoni tal-konfini tal-ordni pubbliku tal-Unjoni bħala limitu għall-awtonomija tar-rieda tal-partijiet u dwar id-determinazzjoni tal-intensità tal-istħarriġ ġudizzjarju, meqjus effettiv, tas-sentenzi ta’ arbitraġġ.
I.      Il-kawża prinċipali, id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
6.        NV Reibel hija kumpannija Belġjana li topera fl-oqsma tal-loġistika u tat-trasport internazzjonali tal-merkanzija. Fit‑8 ta’ Diċembru 2015, Reibel ikkonkludiet kuntratt mal-kumpannija Russa JSC VO Stankoimport li timporta prodotti tal-metall u magni fir-Russja. Skont dan il-kuntratt, Reibel kellha b’mod partikolari tbigħ u tikkunsinna merkanzija lil Stankoimport. Il-kuntratt kien jinkludi klawżola ta’ arbitraġġ li kienet tipprovdi li t-tilwimiet kollha, b’eċċezzjoni ta’ dawk li jaqgħu taħt il-ġurisdizzjoni tal-qrati nazzjonali, kellhom ikunu s-suġġett ta’ arbitraġġ u li, fil-każ ta’ arbitraġġ, kien japplika d-dritt Svediż. Huwa kien jipprovdi wkoll li s-sanzjonijiet adottati mill-Unjoni kontra r-Russja la kellhom jitqiesu li kienu każ ta’ forza maġġuri u lanqas li jeħilsu lill-partijiet mill-obbligi kuntrattwali tagħhom.
7.        Wara d-deċiżjoni tal-awtoritajiet Belġjani tat‑23 ta’ Marzu 2017, il-merkanzija li Reibel kellha tikkunsinna lil Stankoimport ma setgħetx tiġi esportata, peress li l-amministrazzjoni Belġjana qieset li din kienet intiża għall-produzzjoni ta’ partijiet ta’ ħelikopters u, konsegwentement, ikklassifikathom bħala “oġġetti b’użu doppju” fis-sens tar-Regolament (KE) Nru 428/2009 (6) li l-bejgħ tagħhom huwa pprojbit mir-Regolament (UE) Nru 833/2014(7). Ir-rikors ippreżentat minn Reibel kontra din id-deċiżjoni quddiem il-Conseil d’État (il-Kunsill tal-Istat, il-Belġju) ġie miċħud.
8.        Madankollu, Stankoimport kienet ħallset bil-quddiem parti mill-ammont dovut għal din il-kunsinna li, għalhekk, qatt ma seħħet. Peress li Reibel ma rrimborsatx il-ħlas bil-quddiem
irċevut, Stankoimport xoljiet il-kuntratt u talbet arbitraġġ.
9.        F’sentenza ta’ arbitraġġ mogħtija fil‑5 ta’ Diċembru 2021, it-tribunal ta’ arbitraġġ laqa’ t-talba ta’ Stankoimport dwar ir-rimbors tal-ħlas bil-quddiem magħmul lil Reibel, flimkien mal-interessi, u kkundanna lil Reibel tbati parti mill-ispejjeż. Fir-rigward tal-bqija, it-tribunal ta’ arbitraġġ ċaħad it-talba sabiex Reibel tiġi kkundannata tħallas danni minħabba ksur tal-kuntratt u danni oħra, flimkien mal-interessi. It-tribunal ta’ arbitraġġ ma qiesx li t-talba għal rimbors bl-interessi ta’ Stankoimport kienet taqa’ taħt il-kunċett ta’ “talbiet” li ma jistgħux jintlaqgħu skont l-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 833/2014 emendat (8) li għalhekk ma jikkonċernax talba għar-rimbors ta’ ammont imħallas għal merkanzija li qatt ma ġiet ikkunsinnata. It-talba ta’ Stankoimport hija intiża biss li tistabbilixxi mill-ġdid lill-partijiet fis-sitwazzjoni li kienu jinsabu fiha qabel il-konklużjoni tal-kuntratt. Mill-banda l-oħra, f’dak li jirrigwarda t-talbiet l-oħra tagħha, it-tribunal ta’ arbitraġġ qies li dawn kienu jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu 11 peress li Stankoimport qiegħda tipprova tikseb vantaġġ finanzjarju min-nuqqas ta’ eżekuzzjoni minn Reibel tat-tranżazzjoni pprojbita.
10.      Reibel ippreżentat rikors għall-annullament tas-sentenza ta’ arbitraġġ quddiem is-Svea hovrätt (il-Qorti tal-Appell sedenti fi Stokkolma, l-Isvezja), li hija l-qorti tar-rinviju. Id-dritt Svediż jipprovdi li t-tilwim li jirrigwarda kwistjonijiet li dwarhom il-partijiet jistgħu jaslu għal konċiljazzjoni jista’ jkun suġġett għall-evalwazzjoni ta’ arbitru wieħed jew iktar (9). Barra minn hekk, sentenza ta’ arbitraġġ tkun invalida b’mod partikolari jekk tinkludi l-evalwazzjoni ta’ kwistjoni li, fid-dawl tad-dritt Svediż, ma tistax tiġi deċiża minn arbitri jew jekk is-sentenza jew il-mod li bih tkun ingħatat is-sentenza jkunu manifestament inkompatibbli mal-ordni pubbliku Svediż (10).
11.      Barra minn hekk, kif jeżiġi r-Regolament Nru 833/2014, id-dritt Svediż jipprevedi sistema ta’ sanzjonijiet li tiddetermina r-regoli dwar il-pieni, il-proċeduri kriminali, il-konfiska u l-miżuri koerċittivi fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi li jirriżultaw minn dan ir-regolament (11).
12.      Fl-ewwel lok, fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tad-dritt Svediż fil-qasam tal-arbitrabbiltà, il-qorti tar-rinviju għandha bżonn tiddetermina jekk il-partijiet fi tranżazzjoni bħal dik li hija s-suġġett tal-kuntratt bejn Reibel u Stankoimport u li hija affettwata mill-miżuri adottati skont ir-Regolament Nru 833/2014 emendat għandhomx id-dritt li jaslu għal konċiljazzjoni
dwar talbiet bħal dawk previsti fl-Artikolu 11(1) ta’ dan ir-regolament. Għaldaqstant, għandhom jiġu ddeterminati l-eventwali effetti fid-dritt ċivili ta’ din il-klawżola ta’ nuqqas ta’ sodisfazzjon (12). Interpretazzjoni wiesgħa ta’ din id-dispożizzjoni, b’mod partikolari ddettata mir-rekwiżit irrikonoxxut mill-Qorti tal-Ġustizzja (13) li tiġi evitata l-evażjoni tal-miżuri restrittivi tista’ ssostni l-interpretazzjoni li għandhom jiġu imposti wkoll sanzjonijiet ċivili, bħall-invalidità.
13.      Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk ir-Regolament Nru 833/2014 emendat jaqax taħt l-ordni pubbliku tal-Unjoni. Din l-indikazzjoni hija determinanti peress li mid-dritt Svediż jirriżulta li s-sentenzi ta’ arbitraġġ jistgħu jiġu ddikjarati invalidi meta jirriżultaw li jkunu manifestament inkompatibbli mal-ordni pubbliku Svediż. Issa, tali soluzzjoni għandha tiġi estiża għall-każijiet ta’ kuntrarjetà mal-ordni pubbliku tal-Unjoni (14).
14.      Fl-aħħar nett, fit-tielet lok, il-qorti tar-rinviju tixtieq li l-portata u l-interpretazzjoni tar-Regolament Nru 833/2014 emendat jiġu speċifikati sabiex ikun jista’ jiġi ddeterminat jekk talba għar-rimbors ta’ ħlas bil-quddiem relatat ma’ kuntratt li l-eżekuzzjoni tiegħu ġiet prekluża minn dan ir-regolament kif ukoll l-interessi mitluba f’dan ir-rigward jaqgħux taħt it-talbiet li huwa pprojbit li jintlaqgħu fis-sens tal-Artikolu 11(1) tal-imsemmi regolament.
15.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, is-Svea hovrätt (il-Qorti tal-Appell sedenti fi Stokkolma) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u, permezz ta’ deċiżjoni li waslet fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fl‑20 ta’ Novembru 2024, li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)      Ir-Regolament [Nru 833/2014] għandu jiġi interpretat fis-sens li partijiet għal ftehim huma preklużi milli jaslu għal konċiljazzjoni ekstraġudizzjarja dwar talbiet li skont l-Artikolu 11(1) ta’ dan ir-regolament ma għandhomx jintlaqgħu, u li ftehimiet bonarji milħuqa mill-partijiet dwar talbiet li jaqgħu taħt l-Artikolu 11(1) huma nulli taħt id-dritt ċivili?
2)      L-Artikolu 11 tar-Regolament [...] Nru 833/2014 għandu jiġi interpretat fis-sens li qorti nazzjonali adita b’rikors għal annullament jew għal invalidità ta’ sentenza ta’ arbitraġġ li fiha ġie applikat dan l-artikolu għandha teżamina ex officio jekk l-applikazzjoni tad-dritt mill-qorti tal-arbitraġġ hijiex kompatibbli mar-Regolament [...] Nru 833/2014, u li l-qorti nazzjonali għandha, f’tali każ, tiddikjara invalida jew tannulla s-sentenza fl-intier tagħha jew parzjalment meta l-applikazzjoni tad-dritt mill-qorti tal-arbitraġġ kienet kuntrarja għar-regolament?
3)      L-Artikolu 11(1) tar-Regolament [...] Nru 833/2014 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix li tintlaqa’ talba meta din tkun tikkonċerna
a)      ir-rimbors ta’ ħlas bil-quddiem għal merkanzija li ma ġietx ikkunsinnata minħabba miżuri restrittivi adottati abbażi [tar-Regolament Nru 833/2014]?
b)      il-ħlas ta’ interessi fuq kreditu kif imsemmi fil-punt (a)?”
16.      Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub minn Stankoimport, mill-Gvern Svediż, mill-Gvern Belġjan, mill-Gvern Estonjan, mill-Gvern Spanjol, mill-Gvern Franċiż, mill-Gvern Pollakk u kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea.
17.       Reibel, Stankoimport kif ukoll il-Gvern Svediż, il-Gvern Estonjan, il-Gvern Spanjol, il-Gvern Franċiż, il-Gvern Olandiż, u l-Gvern Pollakk ipparteċipaw, flimkien mal-Kummissjoni, fis-seduta li nżammet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fit‑28 ta’ Ottubru 2025.
II.    Analiżi
18.      Qabelxejn, għandu jiġi kkonstatat li d-domandi preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju huma ammissibbli, kuntrarjament għal dak li ssostni Stankoimport. Fil-fatt, minn naħa, huma biss il-qrati nazzjonali, li quddiemhom tressqet il-kawża u li għandhom ir-responsabbiltà li jagħtu d-deċiżjoni ġudizzjarja, li għandhom jiddeterminaw, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari ta’ kull kawża, kemm il-ħtieġa għal deċiżjoni preliminari sabiex ikunu jistgħu jagħtu d-deċiżjoni tagħhom kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li huma jagħmlu lill-Qorti tal-Ġustizzja (15). Min-naħa l-oħra, id-domandi magħmula lill-Qorti tal-Ġustizzja huma ferm differenti minn dawk li saru fil-kawża li wasslet għas-sentenza Rosneft (16).
A.      Fuq ir-Regolament Nru 833/2014 emendat, il-possibbiltà li jintużaw mekkaniżmi ekstraġudizzjarji ta’ riżoluzzjoni tat-tilwim b’mod ġenerali u l-arbitraġġ b’mod partikolari
19.      Permezz tal-ewwel domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddetermina jekk huwiex konformi mar-Regolament Nru 833/2014 emendat li żewġ partijiet jużaw mekkaniżmu ekstraġudizzjarju ta’ riżoluzzjoni tat-tilwim, inkluż għal talbiet li ma jistgħux jintlaqgħu fis-sens tal-Artikolu 11(1) ta’ danir-regolament. Jekk dan ma jkunx il-każ, dik il-qorti tistaqsi jekk għandux jitqies li ftehimiet konklużi barra mill-apparat ġudizzjarju statali u li jirrigwardaw dawn it-talbiet għandhomx jiġu ddikjarati invalidi.
20.      Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mistiedna tiddefinixxi l-portata tal-projbizzjoni li tintlaqa’ talba, fis-sens tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat u tiddetermina jekk din testendix sal-punt li tipprekludi kwalunkwe użu ta’ mekkaniżmu ekstraġudizzjarju ta’ riżoluzzjoni tat-tilwim.
21.      Ir-raġunament segwenti jipproponi li jiġu segwiti tliet stadji suċċessivi. L-ewwel nett, ser ikollu jiġi spjegat għaliex l-analiżi tal-ewwel domanda għandha tiġi ffokata fuq il-kwistjoni tal-arbitrabbiltà tat-tilwim. Sussegwentement, ser titwettaq l-interpretazzjoni tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 883/2014 emendat billi jiġi segwit l-approċċ interpretattiv klassiku. Fl-aħħar nett, ser ikun irid jiġi żgurat li l-interpretazzjoni proposta ma tipperikolax il-karatteristiċi speċifiċi u l-awtonomija tal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni (17).
1.      Fuq in-neċessità li l-ewwel domanda preliminari tiġi ffokata fuq il-kunċett ta’ “arbitrabbiltà”
22.      Din l-ewwel domanda tfittex li jiġi ddeterminat jekk l-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat jippermettix l-użu ta’ “konċiljazzjoni ekstraġudizzjarja dwar talbiet li [...] skont l-Artikolu 11(1) ta’ dan ir-regolament ma għandhomx jintlaqgħu”. Madankollu, din id-domanda tidher li hija marbuta mill-qrib ma’ dik tal-arbitrabbiltà ta’ tali talbiet.
23.      L-arbitrabbiltà hija “kwistjoni
astratta, delikata, mhux iddefinita sewwa, elużiva u li tqajjem ċertu nuqqas ta’ ftehim, jew saħansitra kontradizzjoni” (18). Hija għandha kważi l-istess numru ta’ definizzjonijiet daqskemm hemm Stati Membri (19). L-Istati Membri huma liberi li jiddeterminaw meta huwa possibbli li jintuża l-arbitraġġ u li jiddefinixxu, b’effett ta’ mera, il-kunċett tagħhom stess tal-limiti għar-rieda libera tal-partijiet.
L-arbitrabbiltà tissejjaħ oġġettiva meta tirrigwarda l-possibbiltà li l-materja kkonċernata tiġi suġġetta għall-arbitraġġ. Hija tista’ wkoll tkun suġġettiva meta tirrigwarda l-possibbiltà għall-parti interessata li tirrikorri għall-arbitraġġ (20).
24.      Il-Konvenzjoni dwar ir-Rikonoxximent u l-Eżekuzzjoni ta’ Deċiżjonijiet ta’ Arbitraġġ Barranin, iffirmata fi New York fl‑10 ta’ Ġunju 1958
(iktar
’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ New York”) (21), li ma torbotx lill-Unjoni iżda li l-Istati Membri kollha huma partijiet fiha (22), tindika, f’dak li jirrigwarda l-arbitrabbiltà, li “[k]ull wieħed mill-Istati kontraenti għandu jirrikonoxxi l-ftehim bil-miktub li permezz tiegħu l-partijiet jobbligaw ruħhom li jissottomettu għal arbitraġġ it-tilwimiet kollha jew uħud mit-tilwimiet li jkunu qamu jew li jistgħu jqumu bejniethom fir-rigward ta’ relazzjoni ġuridika partikolari, kuntrattwali jew mhux kuntrattwali, li jirrigwardaw kwistjoni li tista’ tiġi riżolta permezz ta’ arbitraġġ” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (23). L-arbitrabbiltà hija ddefinita fiha b’mod negattiv biss peress li “[i]r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenza ta’ arbitraġġ jistgħu […] jiġu rrifjutati jekk l-awtorità kompetenti tal-pajjiż li fih jintalbu r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni tikkonstata […] li, skont il-liġi ta’ dan il-pajjiż, is-suġġett tat-tilwima ma jistax jiġi riżolt permezz ta’ arbitraġġ” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (24).
25.      Fid-dritt Svediż, l-arbitrabbiltà ta’ tilwima hija ddeterminata mill-kwistjoni jekk il-partijiet humiex awtorizzati li jaslu għal riżoluzzjoni barra mill-apparat ġudizzjarju fir-rigward tat-talba inkwistjoni. Jekk dan ikun il-każ, it-tilwima tkun arbitrabbli; fil-każ oppost, it-tilwima ma tkunx tista’ tiġi riżolta permezz tal-arbitraġġ. Għaldaqstant, li kieku l-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat kellu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi l-konċiljazzjoni ekstraġudizzjarja (25), in-natura arbitrabbli tat-tilwima bejn Reibel u Stankoimport tiġi affettwata bis-saħħa tad-dritt nazzjonali applikabbli. Dejjem bis-saħħa ta’ dan id-dritt, il-klawżola ta’ arbitraġġ inkluża fil-kuntratt li jorbot lil Reibel u lil Stankoimport ikollha tiġi invalidata mill-qorti tar-rinviju mingħajr ma jkun hemm bżonn li twettaq l-istħarriġ ġudizzjarju tas-sentenza ta’ arbitraġġ, li għalhekk tkun nieqsa minn kull bażi legali.
26.      L-għoti ta’ risposta għall-ewwel domanda preliminari kif ifformulata jqiegħed lill-Qorti tal-Ġustizzja f’sitwazzjoni delikata, peress li l-kunċett ta’ “konċiljazzjoni ekstraġudizzjarja dwar talbiet” huwa wiesa’ wisq. Il-forom ta’ konċiljazzjoni ekstraġudizzjarja huma multipli u kull waħda minn dawn il-forom hija kkaratterizzata minn regoli ta’ funzjonament u minn salvagwardji differenti. Issa, it-tilwima fil-kawża prinċipali tqajjem il-kwistjoni konkreta ferm tal-użu tal-arbitraġġ, li ma huwiex metodu kwalunkwe ta’ riżoluzzjoni tat-tilwim u li huwa rregolat minn karatteristiċi partikolari, li huwa essenzjali li jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-analiżi. In-nuqqas ta’ arbitrabbiltà diġà rriżulta mill-konsegwenzi li għandhom jinsiltu mill-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni pprovduta mill-Qorti tal-Ġustizzja (26).
27.      Għalhekk, nipproponi li niffoka l-ewwel domanda fuq il-kwistjoni jekk l-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat jippermettix lill-partijiet f’kuntratt jużaw l-arbitraġġ għat-talbiet li ma jistgħux jintlaqgħu fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
2.      Fuq l-interpretazzjoni letterali, kuntestwali u teleoloġika tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat
28.      Skont ġurisprudenza stabbilita, mir-rekwiżiti kemm tal-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll tal-prinċipju ta’ ugwaljanza jirriżulta li l-kliem ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li ma tagħmel ebda riferiment espliċitu għad-dritt tal-Istati Membri sabiex jiġu ddeterminati t-tifsira u l-portata tagħha għandu normalment jingħata, fl-Unjoni Ewropea kollha, interpretazzjoni awtonoma u uniformi li għandha tiġi stabbilita
konformement mas-sens normali ta’ dan il-kliem fil-lingwaġġ kurrenti, billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-kuntest li fih jintuża u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li jagħmel parti minnha (27).
a)      Fuq l-interpretazzjoni letterali tal-klawżola ta’ nuqqas ta’ sodisfazzjon tat-talbiet
29.      L-ewwel nett, f’dak li jirrigwarda t-test tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat, nirrileva li dan jistabbilixxi klawżola ta’ nuqqas ta’ soddisfazzjon tat-talbiet (no claims clause) li sikwit tiddaħħal fl-istrumenti tal-Unjoni li jistabbilixxu miżuri restrittivi. It-talbiet li jitressqu minn kwalunkwe persuna, entità jew organu Russu (28) li huma intiżi li jiksbu kumpens jew kwalunkwe talba oħra ta’ dan it-tip (29) abbażi ta’ effett fuq kuntratt jew fuq tranżazzjoni mill-miżuri restrittivi stabbiliti permezz tar-Regolament Nru 833/2014
emendat, jaqgħu b’mod partikolari taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni.
30.      L-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 huwa indirizzat lil min jirċievi t-talba inkwistjoni, li għandu l-obbligu li ma jilqagħhiex. Kif irrileva l-Gvern Franċiż, li talba ma tintlaqax ifisser li din ma għandhiex tingħata risposta favorevoli.
31.      Mill-analiżi letterali ta’ dan l-artikolu jirriżulta li l-formulazzjoni tiegħu tidher li hija eżenti minn kwalunkwe riferiment għall-korp – fis-sens wiesa’ tal-kelma – li quddiemu jitressqu t-“talbiet” li jirreferi għalihom. Tali konklużjoni hija kkorroborata wkoll mill-indikazzjoni li irrispettivament mill-forma tat-talba, din ma għandhiex tintlaqa’.
32.      Minn dan jirriżulta wkoll li l-formulazzjoni u t-tressiq ta’ talbiet ma humiex, bħala tali, ipprojbiti (30). Barra minn hekk, is-sempliċi previżjoni, f’kuntratt, tal-użu tal-konċiljazzjoni ekstraġudizzjarja, inkluż l-arbitraġġ, hija bla ħsara għall-eżitu li jista’ jirriżulta minnha, jiġifieri għall-eventwali eżitu tat-“talba”.
33.      Ma jidhirlix li l-fatt li l-Artikolu 11(2) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat jirreferi għall-“proċedura għall-infurzar ta’ pretensjoni” u jispeċifika li l-prova li s-sodisfazzjon tat-talba ma huwiex ipprojbit għandha tiġi prodotta mill-persuna li tfittex li tinforza din it-talba jindika li t-talba inkwistjoni għandha neċessarjament taqa’ taħt proċess ġudizzjarju. Huwa minnu li hawnhekk din id-dispożizzjoni tissellef mill-kamp lessikali użat tradizzjonaliment sabiex jiddeskrivi dak li jseħħ quddiem qorti. Iżda dan ma jistax ikun determinanti, peress li l-“proċedura” u l-“prova” huma wkoll karatteristiċi tal-metodi ekstraġudizzjarji ta’ riżoluzzjoni tal-kunflitti. Din id-dispożizzjoni timplika neċessarjament li l-kwistjoni jekk talba taqax fil-kamp tal-projbizzjoni tal-paragrafu 1 tista’ tiġi ddibattuta, mingħajr ma dan id-dibattitu jiġi ristrett biss għall-istanzi ġudizzjarji (31).
34.      Għalhekk, mill-interpretazzjoni letterali tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat ma tirriżultax projbizzjoni, għall-persuni li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu, milli jressqu
talba fl-okkażjoni ta’ kwalunkwe kuntratt jew ta’ kwalunkwe
tranżazzjoni li huma jallegaw li jkunu affettwati mill-miżuri stabbiliti mir-Regolament quddiem istanzi mhux ġudizzjarji u milli jfittxu l-konċiljazzjoni.
b)      Fuq l-interpretazzjoni kuntestwali tal-klawżola ta’ nuqqas ta’ sodisfazzjon tat-talbiet
35.      L-analiżi tal-kuntest tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat tenfasizza żewġ elementi importanti. Minn naħa, ir-rieda libera tal-partijiet li jfittxu riżoluzzjoni tat-tilwim tagħhom barra mill-ġustizzja statali tidher li hija ddelimitata minn ċertu numru ta’ salvagwardji. Min-naħa l-oħra, dan il-kuntest juri assenza ta’ azzjoni meħuda mil-leġiżlatur tal-Unjoni dwar il-kontenut tal-kuntratti f’dak li jirrigwarda l-użu tal-arbitraġġ.
36.      Għaldaqstant, u l-ewwel nett, l-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 833/2014 emendat jistabbilixxi projbizzjoni ċara ferm li wieħed ma jipparteċipax, konxjament u volontarjament, fl-evażjoni tal-projbizzjonijiet stabbiliti mill-imsemmi regolament, inklużi dawk li jirriżultaw mill-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament. Din il-projbizzjoni hija akkumpanjata minn sistema ta’ sanzjonijiet effettivi, proporzjonati u dissważivi li l-Istati Membri huma obbligati jimplimentaw skont l-Artikolu 8(1) ta’ dan l-istess regolament.
37.      Mill-banda l-oħra, l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 833/2014 emendat jipprevedi kamp ta’ applikazzjoni wiesa’ peress li ir-regolament japplika fit-territorju tal-Unjoni, iżda wkoll għal kull persuna, ġewwa t-territorju tal-Unjoni jew barra minnu, li tkun ċittadina ta’ Stat Membru, għal kull persuna ġuridika, kull entità jew kull organu, ġewwa l-Unjoni jew barra minnha, li jkunu
stabbiliti jew ikkostitwiti skont id-dritt ta’ Stat Membru kif ukoll għal kull persuna ġuridika, għal kull entità jew għal kull organu fir-rigward ta’ kull tranżazzjoni kummerċjali mwettqa kompletament jew parzjalment fl-Unjoni (32).
38.      It-tieni nett, mill-analiżi tal-kuntest jirriżulta wkoll li, fir-Regolament Nru 833/2014, il-leġiżlatur tal-Unjoni ma ppreveda ebda obbligu li jiġu emendati l-kuntratti pendenti b’mod li tiġi eskluża l-preżenza ta’ kwalunkwe klawżola ta’ arbitraġġ. Lanqas ma pprovda li l-kuntratti konklużi wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-regolament għandhom ikunu nieqsa minn kwalunkwe klawżola li tipprevedi l-użu tal-arbitraġġ jew, b’mod iktar wiesa’, ta’ mekkaniżmu ta’ riżoluzzjoni ekstraġudizzjarja tat-tilwim.
39.      Madankollu, bl-adozzjoni tal-Artikolu 12g(1), li ġie introdott fir-Regolament Nru 833/2014 fl‑2023 (33), il-leġiżlatur tal-Unjoni intervjena direttament fuq il-kontenut tal-kuntratti billi ppreveda l-obbligu għall-esportaturi li jipprojbixxu kuntrattwalment, mill‑20 ta’ Marzu 2024, l-esportazzjoni mill-ġdid lejn ir-Russja u l-esportazzjoni mill-ġdid għall-użu fir-Russja (34).
40.      Għalkemm mill-analiżi letterali u kuntestwali tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat jirriżulta li jidher li parti tista’ tressaq talba li ma tistax tintlaqa’ quddiem istanza ta’ arbitraġġ, għad irid jiġi vverifikat li tali interpretazzjoni ma tipperikolax l-għan li din id-dispożizzjoni tfittex li tilħaq.
c)      Fuq l-interpretazzjoni teleoloġika tal-klawżola ta’ nuqqas ta’ sodisfazzjon
41.      L-għan li l-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat ifittex li jilħaq huwa li jevita li s-suġġetti milquta jew affettwati minn miżuri restrittivi “jkunu jistgħu jiksbu kumpens għall-effetti negattivi [tal-imsemmija miżuri], kif ukoll li [jipproteġi] lill-operaturi ekonomiċi mill-pretensjonijiet li jistgħu jitressqu fil-konfront tagħhom minn kontropartijiet […] abbażi ta’ kuntratti li l-eżekuzzjoni tagħhom jkunu ntlaqtu mill-imsemmija miżuri jew li jirrigwardawhom” (35).
42.      Tali għan jista’ jiġi żgurat biss bil-kundizzjoni li jitfakkar, b’mod inekwivoku, li l-istanzi ta’ arbitraġġ jistgħu jirċievu “talbiet” iżda li ma għandhomx jilqgħuhom. Din il-preċiżazzjoni hija importanti fid-dawl tal-għan, iktar wiesa’, li r-Regolament Nru 833/2014 emendat ifittex li jilħaq li jikkonsisti f’li “jikber il-kost tal-azzjonijiet tar-Russja biex iddgħajjef l-integrità territorjali, s-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina u li titmexxa ’l quddiem soluzzjoni paċifika għall-kriżi” (36).
43.      It-twettiq tal-għan li n-no claims clause tfittex li tilħaq għalhekk jidher li jista’ jiġi żgurat, anki fil-każ li jintuża l-arbitraġġ u bil-kundizzjoni li kwalunkwe negliġenza jew kompliċità tal-operatur tal-Unjoni li twassal għal ksur tal-projbizzjoni tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat tiġi ssuġġettata għal sanzjonijiet effettivi, proporzjonati u dissważivi (37).
3.      Fuq il-preżervazzjoni tal-karatteristiċi speċifiċi tal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni
44.      Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li “l-ordinament ġuridiku stabbilit mit-Trattati ma jipprekludix, bħala prinċipju, li individwi
li jaqgħu taħt dan l-ordinament ġuridiku abbażi tal-eżerċizzju ta’ attività ekonomika, fit-territorju tal-Unjoni,
jissuġġettaw it-tilwimiet li jistgħu jinqalaw bejniethom fil-kuntest ta’ dan l-eżerċizzju għal mekkaniżmu ta’
arbitraġġ” (38). L-użu, mill-individwi, tal-arbitraġġ huwa, bħala prinċipju, possibbli (39). Dawn l-individwi għalhekk għandhom il-possibbiltà li jikkonkludu kuntratt li jissottometti, f’termini ċari u preċiżi, it-tilwimiet kollha jew parti minnhom marbuta mal-imsemmi kuntratt lil istanza ta’
arbitraġġ minflok il-qorti li normalment ikollha ġurisdizzjoni fl-assenza ta’ klawżola ta’ arbitraġġ (40).
45.      L-għażla tal-Unjoni li tadotta miżuri restrittivi għall-finijiet tas-sodisfazzjon tal-għanijiet li hija tfittex li tilħaq fil-qasam tal-politika estera u ta’ sigurtà komuni ma kellha ebda konsegwenza negattiva, fl-istat attwali tar-Regolament Nru 833/2014 emendat (41), fuq il-possibbiltà li jintuża l-arbitraġġ.
46.      Madankollu, jidhirli li huwa neċessarju li jitfakkru l-aspettattivi tad-dritt tal-Unjoni fir-rigward tal-arbitraġġ.
47.      Għaldaqstant, l-istanzi ta’ arbitraġġ li quddiemhom titressaq talba, fis-sens tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat (42), ma humiex biss marbuta bid-dritt tal-Unjoni iżda huma wkoll, fil-livell tagħhom, il-garanti tal-applikazzjoni korretta u tal-osservanza tiegħu (43). Għalkemm huma esklużi mill-apparat ġudizzjarju statali, u għalhekk mid-djalogu mal-Qorti tal-Ġustizzja, huma madankollu ma jinsabux barra mid-dritt tal-Unjoni.
48.      L-istanzi ta’ arbitraġġ huma għalhekk obbligati jeżerċitaw l-inkarigu tagħhom b’responsabbiltà. Huma għandhom jiżguraw li jsibu l-bilanċ ġust bejn id-“dritt għall-awtonomija” tal-partijiet u l-interess tal-Istat Membru li jippreżerva u jissalvagwarda l-valuri fundamentali li jaqgħu taħt l-ordni pubbliku tiegħu. Dawn l-istanzi għalhekk huma obbligati jeżaminaw il-mod kif tingħata sentenza li ma għandhiex tkun tista’ tiġi kkontestata quddiem il-qrati tas-sede tal-arbitraġġ għal raġunijiet ta’ ordni pubbliku. Fil-kuntest speċifiku għall-miżuri restrittivi adottati mill-Unjoni, huma għandhom ikunu partikolarment attenti fir-rigward tal-mezzi li jistgħu jintużaw sabiex dawn il-miżuri jiġu evitati, bħall-għażla tal-liġi applikabbli jew il-ftehimiet ta’ kunsens li l-għan tagħhom ikun li jiġu evitati l-projbizzjonijiet stabbiliti mill-miżuri restrittivi. Il-flessibbiltà tal-arbitru fl-applikazzjoni tad-dritt hija għalhekk limitata mill-obbligu li jiġu applikati r-raġunijiet ta’ ordni pubbliku tal-pajjiż tas-sede tal-arbitraġġ (lex arbitri).
49.      Jekk l-istanza ta’ arbitraġġ magħżula jkollha s-sede tagħha fl-Unjoni, hija ser tkun obbligata tosserva l-ordni pubbliku tal-Istat Membru tas-sede tagħha, li huwa arrikkit b’dak tal-Unjoni - kif ser nuri fil-kuntest tal-analiżi tiegħi tat-tieni domanda preliminari - u jkun possibbli li jsir stħarriġ ġudizzjarju tas-sentenza ta’ arbitraġġ (44). Dan huwa l-każ fil-kuntest tal-kawża prinċipali.
50.      Għalkemm dan ma huwiex neċessarju għar-riżoluzzjoni ta’ din l- kawża, inżid li, jekk din l-istanza ta’ arbitraġġ magħżula tkun tinsab barra mill-Unjoni, l-ewwel nett, din l-għażla, jekk jitqies li dwarha jkun sar qbil b’mod liberu, tista’ potenzjalment tesponi lill-operatur tal-Unjoni kkonċernat għal sanzjonijiet imposti minħabba l-evażjoni tal-miżuri stabbiliti mir-Regolament Nru 833/2014 emendat jekk din twassal għal ksur tal-projbizzjoni stabbilita mill-Artikolu 11(1) ta’ dan r-regolament.
51.      It-tieni nett, ma neskludix li l-ordni pubbliku tal-Unjoni jista’ jipproduċi effetti ekstraterritorjali b’effett tal-Artikolu 13(e) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat li jipprovdi li r-Regolament għandu japplika għal kull persuna ġuridika, għal kull entità jew għal kull organu f’dak li jirrigwarda kull tranżazzjoni kummerċjali mwettqa kompletament jew parzjalment fl-Unjoni.
52.      It-tielet nett, peress li s-sentenzi ta’ arbitraġġ ma humiex eżekuttivi, tkun trid titressaq proċedura ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni tas-sentenza ta’ arbitraġġ barranija quddiem qorti tal-Unjoni. F’dan il-kuntest, ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni jingħataw biss bil-kundizzjoni li din is-sentenza tkun konformi mal-ordni pubbliku tal-Istat Membru, u għalhekk tal-Unjoni, ikkonċernat.
53.      Fil-każijiet kollha, l-eżekuzzjoni volontarja ta’ sentenza ta’ arbitraġġ li tikser il-projbizzjoni tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat għandha tagħti lok għall-adozzjoni ta’ sanzjonijiet kontra l-operatur tal-Unjoni kkonċernat minħabba l-parteċipazzjoni tiegħu fl-evażjoni tal-miżuri restrittivi stabbiliti minn dan ir-regolament (45).
4.      Konklużjoni tal-analiżi
54.      Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix li żewġ partijiet f’kuntratt jagħmlu użu mill-arbitraġġ fir-rigward ta’ talba li ma tistax tintlaqa’, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, bil-kundizzjoni li, fi kwalunkwe każ, l-ewwel nett, matul jew fi tmiem dan l-arbitraġġ, ma jkunx jista’ jinkiseb ebda sodisfazzjon ta’ talba li tmur kontra l-imsemmija dispożizzjoni u, it-tieni nett, is-sentenza ta’ arbitraġġ għandha dejjem tkun tista’ tkun is-suġġett ta’ stħarriġ ġudizzjarju ta’ natura li tiġi ggarantita l-osservanza tal-ordni pubbliku tal-Unjoni.
B.      Fuq ir-Regolament Nru 833/2014 emendat u l-ordni pubbliku tal-Unjoni
1.      Fuq l-ordni pubbliku bħala limitu għar-rieda libera tal-partijiet
55.      It-tilwima fil-kawża prinċipali hija kkaratterizzata minn sentenza ta’ arbitraġġ li fiha l-istanza ta’ arbitraġġ iddeċidiet b’mod partikolari dwar il-kwistjoni jekk it-talba ta’ Stankoimport kinitx taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat. Min-naħa tagħha, il-qorti tar-rinviju hija adita b’rikors ta’ Reibel għall-annullament tas-sentenza ta’ arbitraġġ. Skont id-dritt nazzjonali, tali sentenza għandha tiġi annullata fil-każ ta’ ksur tal-ordni pubbliku.
56.      Mill-ġurisprudenza reċenti tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li din tal-aħħar tirrikonoxxi li l-konsegwenza tal-effettività tal-proċedura ta’ arbitraġġ, li għandha tiġi ppreżervata, hija li l-istħarriġ tas-sentenzi ta’ arbitraġġ huwa ta’ natura speċifika (46). Madankollu, mill-mument li fih mekkaniżmu ta’ arbitraġġ ikun meħtieġ li jiġi implimentat fl-Unjoni, b’mod partikolari fil-kuntest ta’ tilwim marbut mat-twettiq ta’ attività ekonomika fit-territorju tagħha, tali implimentazzjoni għandha neċessarjament tiżgura l-kompatibbiltà tiegħu mal-prinċipji li jistrutturaw l-arkitettura ġudizzjarja tal-Unjoni kif ukoll l-osservanza effettiva tal-ordni pubbliku ta’ din tal-aħħar (47).
57.      Għalkemm ir-rekwiżit ta’ stħarriġ tal-konformità tas-sentenzi ta’ arbitraġġ mal-ordni pubbliku tal-Unjoni fil-passat kien jidher li kien dipendenti ferm fuq id-drittijiet nazzjonali (48), arrikkiti mill-obbligi internazzjonali tal-Istati Membri (49), dan illum jidher li ġie reż awtonomu abbażi tal-Artikolu 47 tal-Karta
tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”). kif ukoll tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE mill-iktar ġurisprudenza reċenti (50).
58.      Minkejja li huwa aġġustat, l-istħarriġ ġudizzjarju tas-sentenzi ta’ arbitraġġ ma huwiex inqas effettiv (51). Limitata b’dan il-mod, it-triq tal-arbitraġġ għalhekk ma tistax tintgħażel minn dawk li jixtiequ “jiksru l-prinċipji u d-dispożizzjonijiet tad-dritt primarju jew sekondarju tal-Unjoni li huma ta’ natura essenzjali għall-ordinament ġuridiku stabbilit mit-Trattati jew li għandhom importanza fundamentali għat-twettiq tal-kompiti fdati lill-Unjoni”, peress li dawn il-prinċipji u dawn id-dispożizzjonijiet jagħmlu parti mill-ordni pubbliku tal-Unjoni (52). Dan l-istħarriġ ġudizzjarju, permezz tar-riżerva ta’ ordni pubbliku, huwa għalhekk fundamentali għall-preżervazzjoni tal-karatteristiċi tal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni filwaqt li fl-istess ħin jissodisfa n-natura speċifika tal-arbitraġġ.
59.      L-ordni pubbliku tal-Unjoni għalhekk jopera, bħala tali, bħala limitu għar-rieda libera tal-partijiet: l-osservanza tiegħu hija imposta b’mod assolut fuq l-individwi (53). Kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, hija tikkostitwixxi “komplement essenzjali tan-network strutturat ta’ prinċipji, ta’ regoli u ta’ relazzjonijiet ġuridiċi reċiprokament
interdipendenti li jorbtu lill-Unjoni u lill-Istati Membri kif ukoll lil dawn bejniethom” (54).
2.      Fuq in-natura essenzjali tar-Regolament Nru 833/2014 emendat għall-ordinament ġuridiku tal-Unjoni u l-arrikkiment tal-ordni pubbliku tal-Unjoni permezz tal-Artikolu 11(1) ta’ dan ir-regolament
60.      L-ordni pubbliku tal-Unjoni, bħal dak tal-Istati Membri, huwa kunċett li jevolvi. Il-kriterji sabiex prinċipju jew dispożizzjoni jaqgħu taħtu ma humiex iddefiniti b’mod ċar mill-Qorti tal-Ġustizzja. Madankollu, dak li tgħallimna l-ġurisprudenza ta’ din tal-aħħar huwa li l-importanza tagħhom għandha tkun tali li kwalunkwe ksur tagħhom
ikun tant insopportabbli għall-ordinament ġuridiku kkonċernat li ma jistax jiġi ttollerat (55).
61.      Għaldaqstant, dispożizzjonijiet bħall-Artikolu 11 tal-Karta (56), l-Artikoli 101 u 102 TFUE (57), kif ukoll il-moviment liberu tal-ħaddiema, il-libertà li jiġu pprovduti servizzi u l-libertà ta’ moviment tal-kapital (58) jew l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13/KEE (59) jagħmlu parti mill-ordni pubbliku tal-Unjoni.
62.      L-ordni pubbliku huwa ddefinit ukoll b’mod negattiv. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li żball ta’ liġi fir-rigward tal-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet li jirriżultaw mill-ewwel Direttiva 89/104/KEE (60) li jivvizzja deċiżjoni ġudizzjarja li kien qiegħed jintalab ir-rikonoxximent tagħha ma kienx jikkostitwixxi ksur ta’ dispożizzjoni legali essenzjali fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni (61).
63.      Fid-dawl tal-kundizzjonijiet imfakkra reċentement mill-Qorti tal-Ġustizzja (62), fil-fehma tiegħi, ma hemmx dubju li r-Regolament Nru 833/2014 emendat huwa ta’ natura essenzjali u/jew ta’ importanza fundamentali għat-twettiq tal-missjonijiet fdati lill-Unjoni.
64.      Infakkar li l-Artikolu 3 TUE jsemmi, fost dawn il-missjonijiet, dik tal-promozzjoni tal-paċi, li hija l-ewwel wieħed mill-għanijiet imsemmija minn din id-dispożizzjoni (63). Il-paragrafu 5 ta’ dan l-artikolu jistabbilixxi li, fir-relazzjonijiet tagħha mal-bqija tad-dinja, l-Unjoni għandha tafferma u tippromwovi l-valuri tagħha u li għandha tikkontribwixxi għall-paċi u għas-sigurtà, għar-rispett reċiproku bejn il-popli, għall-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u għall-iżvilupp tad-dritt internazzjonali, b’mod partikolari għall-osservanza tal-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti.
65.      L-Artikolu 21 TUE jfakkar l-impenn tal-Unjoni, fuq il-livell internazzjonali, għad-demokrazija, għall-Istat tad-dritt, għad-drittijiet tal-bniedem, għad-dinjità tal-bniedem u għall-osservanza tal-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u tad-dritt internazzjonali (64). Il-politiki u l-azzjonijiet tal-Unjoni fil-qasam tal-politika estera u ta’ sigurtà komuni huma ggwidati mill-għan li jiġu ssalvagwardati l-valuri u l-interessi fundamentali tagħha, li jiġu kkonsolidati u sostnuti d-demokrazija, l-Istat tad-dritt, id-drittijiet tal-bniedem u l-prinċipji tad-dritt internazzjonali, li tiġi ppreżervata l-paċi, li jiġu evitati l-kunflitti u li tissaħħaħ is-sigurtà internazzjonali (65).
66.      Ibbażat fuq l-Artikolu 215 TFUE, ir-Regolament Nru 833/2014 emendat jagħmel parti mill-kontinwità ta’ dawn l-għanijiet peress li l-miżuri restrittivi li huwa jistabbilixxi jirriżultaw mid-deċiżjoni PESK li jiġu interrotti jew li jitnaqqsu r-relazzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji mar-Russja. Mill-premessa 2 ta’ dan ir-regolament jirriżulta li dawn il-miżuri jfittxu li “jikber il-kost tal-azzjonijiet tar-Russja biex iddgħajjef l-integrità territorjali, s-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina u li titmexxa ’l quddiem soluzzjoni paċifika għall-kriżi”. Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà rrikonoxxiet li tali għanijiet huma ta’ importanza primarja u huma konformi mal-għan – li ma huwiex l-inqas wieħed – li jikkonsisti fil-preżervazzjoni tal-paċi u tas-sigurtà internazzjonali, konformement mal-għanijiet tal-azzjoni esterna tal-Unjoni stabbiliti fl-Artikolu 21 TUE u li għadni kemm
fakkart (66).
67.      Barra minn hekk, peress li, skont ġurisprudenza stabbilita, l-importanza tal-għanijiet imfittxija mill-atti li jistabbilixxu miżuri restrittivi b’mod ġenerali, u mir-Regolament Nru 833/2014 emendat b’mod partikolari, hija ta’ natura li tiġġustifika konsegwenzi negattivi anki kunsiderevoli għal ċerti operaturi (67), inqis li dawn il-konsegwenzi jistgħu wkoll jieħdu l-forma ta’ limitazzjoni tal-awtonomija kuntrattwali tal-individwi, limitazzjoni (68) li tirriżulta neċessarjament mill-fatt li l-ordni pubbliku tal-Unjoni huwa
kkostitwit ukoll mill-miżuri restrittivi adottati kontra r-Russja.
68.      Dan premess, nosserva wkoll li l-Qorti tal-Ġustizzja dejjem ipproċediet b’mod selettiv u li hija stabbilixxiet in-natura ta’ ordni pubbliku tal- prinċipji jew dispożizzjonijiet ikkunsidrati essenzjalment b’mod iżolat. Pereżempju, wara li kkonstatat li d-Direttiva 93/13 tikkostitwixxi miżura indispensabbli għat-twettiq tal-missjonijiet fdati lill-Unjonifl-aħħar mill-aħħar, li għandha tiġi żgurata mill-qrati nazzjonali il-konformità tas-sentenza ta’ arbitraġġ mal-Artikolu 6(1) biss ta’ din id-direttiva (69).
69.      Għaldaqstant, inqis li huwa neċessarju, u suffiċjenti fid-dawl tan-natura preċiża tad-dispożizzjonijiet irrikonoxxuti li huma ta’ ordni pubbliku, li jiġi rrikonoxxut li l-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat jagħmel parti mill-ordni pubbliku tal-Unjoni. B’dan il-mod, jiġi żgurat li l-ordni pubbliku jkun iċċentrat madwar id-dispożizzjonijiet essenzjali tad-dritt tal-Unjoni mingħajr ma jiġi ppreġudikat b’mod eċċessiv il-funzjonament ta’ mekkaniżmi bħall-arbitraġġ iżda filwaqt li jiġi ppreżervat livell sodisfaċenti ta’ protezzjoni tad-drittijiet li jinsiltu mid-dritt tal-Unjoni.
70.      Tali approċċ jippermetti wkoll li jiġi żgurat li l-ordni pubbliku tal-Unjoni jkun effettivament magħmul minn dispożizzjonijiet li għandhom effett dirett u li joħolqu drittijiet għall-partijiet f’kawża li l-qrati nazzjonali għandhom jissalvagwardaw (70).
71.      Fil-fatt, l-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 huwa intiż li jiggarantixxi lill-operaturi tal-Unjoni li ma jiġux esposti għal konsegwenzi dannużi li jirriżultaw mill-bidla fis-sitwazzjoni legali tagħhom wara d-dħul fis-seħħ tal-miżuri restrittivi fil-konfront tar-Russja. Fi kliem ieħor, parti kontraenti ta’ entità Russa li ma tkunx tista’ tosserva iktar l-obbligi kuntrattwali tagħha minħabba l-miżuri stabbiliti mir-Regolament Nru 833/2014 emendat tista’ tinvoka d-dritt li jirriżulta minn din id-dispożizzjoni li ma tissodisfax it-talbiet tal-imsemmija entità u huma l-qrati nazzjonali li għandhom jissalvagwardaw dan id-dritt. Madankollu, mhux id-dispożizzjonijiet kollha tar-Regolament Nru 833/2014 emendat neċessarjament joħolqu drittijiet għall-partijiet f’kawża (71). Huwa għalhekk li, fil-fehma tiegħi, huwa suffiċjenti li wieħed iżomm mal-konstatazzjoni magħmula fl‑2025 mil-leġiżlatur tal-Unjoni li “l-implementazzjoni effettiva tal-klawżola ta’ ebda pretensjoni
[...]
titqies bħala l-ordni pubbliku tal-Unjoni u tal-Istati Membri” (72).
3.      Fuq l-intensità tal-istħarriġ tas-sentenzi ta’ arbitraġġ imwettaq mill-qrati nazzjonali
72.      L-istħarriġ tas-sentenzi ta’ arbitraġġ jista’ jiġi aġġustat sabiex jippermetti li l-mekkaniżmi ta’ arbitraġġ jiżviluppaw fil-qafas flessibbli li jikkaratterizzahom. Madankollu, l-istħarriġ ġudizzjarju għandu jkun effettiv (73). Minn dan jirriżultaw, għall-Istati Membri, libertà tal-mezzi iżda obbligu ta’ riżultat.
73.      Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà esprimiet b’mod ċar dak li tistenna minn tali stħarriġ fis-sentenza Royal Football Club Seraing (74). Għalkemm, f’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet
affaċċjata b’mekkaniżmu ta’ arbitraġġ ta’ tip differenti minn dak inkwistjoni (75) fil-kawża prinċipali, ma nistax nikkonċepixxi li l-protezzjoni ġudizzjarja effettiva tal-individwi li għandhom drittijiet mogħtija mid-dritt tal-Unjoni u li jagħmlu parti mill-ordni pubbliku hija b’ġeometrika varjabbli.
74.      Għaldaqstant, minn naħa, “il-qrati tal-Istati Membri li huma msejħa jwettqu tali stħarriġ għandhom, fil-każ fejn tali
deċiżjoni tinkludi, bħal f’dan il-każ, interpretazzjoni jew applikazzjoni tal-prinċipji jew tad-dispożizzjonijiet
li jagħmlu parti mill-ordni pubbliku tal-Unjoni u li jagħtu drittijiet jew libertajiet lill-individwi, ikunu jistgħu
jistħarrġu l-interpretazzjoni li tkun saret ta’ dawn il-prinċipji jew ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, il-konsegwenzi legali marbuta ma’ din l-interpretazzjoni f’dak li jirrigwarda l-applikazzjoni tagħhom għall-każ
inkwistjoni u l-klassifikazzjoni ġuridika li ngħatat, fid-dawl tal-imsemmija interpretazzjoni, għall-fatti kif
ikkonstatati u evalwati mill-korp tal-arbitraġġ” (76). L-istħarriġ ġudizzjarju huwa għalhekk immirat biss fuq id-dispożizzjonijiet li jikkostitwixxu l-ordni pubbliku tal-Unjoni. Għall-bqija tad-dispożizzjonijiet, huwa preżunt li l-istanzi ta’ arbitraġġ jaġixxu b’responsabbiltà sħiħa (77).
75.      Min-naħa l-oħra, “dawn il-qrati ma jistgħux jillimitaw ruħhom li jikkonstataw, jekk ikun il-każ, li tali
deċiżjoni hija inkompatibbli, totalment jew parzjalment, ma’ prinċipji jew dispożizzjonijiet li jagħmlu parti
mill-ordni pubbliku tal-Unjoni. […] Għall-kuntrarju, l-imsemmija qrati għandhom ukoll ikunu jistgħu jisiltu, fil-kuntest tal-kompetenzi
rispettivi tagħhom u konformement mad-dispożizzjonijiet nazzjonali applikabbli, il-konsegwenzi ġuridiċi
kollha meħtieġa fil-każ ta’ konstatazzjoni ta’ tali inkompatibbiltà. Fin-nuqqas ta’ dan, l-istħarriġ ġudizzjarju
mwettaq ma jkunx, fil-fatt, effettiv, sa fejn ikun jista’ jippermetti li din l-inkompatibbiltà tippersisti” (78). Inżid li l-osservanza u s-supremazija li għandha tiġi rrikonoxxuta lill-ordni pubbliku tal-Unjoni ma jkunux żgurati jekk l-inkompatibbiltà tippersisti (79).
76.      L-effettività tal-istħarriġ ġudizzjarju ffokat fuq is-sustanza tal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni teżiġi, fl-aħħar nett, li l-qrati nazzjonali jintalbu jieħdu konjizzjoni, jekk ikun il-każ ex officio (80), tal-kwistjoni tal-kompatibbiltà tas-sentenzi ta’ arbitraġġ mal-ordni pubbliku tal-Unjoni (81).
77.      Nosserva li, f’dak li jirrigwarda t-tilwima fil-kawża prinċipali, id-dritt Svediż jidher li jiżgura stħarriġ effettiv tas-sentenzi ta’ arbitraġġ peress li l-qrati Svediżi responsabbli għal dan l-istħarriġ għandhom jiddikjaraw dawn
is-sentenzi invalidi jekk dawn ikunu manifestament inkompatibbli mal-ordni pubbliku Svediż, li l-ordni pubbliku tal-Unjoni tagħmel parti minnu, jew jekk dawn ikunu ngħataw b’mod manifestament inkompatibbli ma’ dawn l-ordnijiet (82).
78.      Mir-raġunament preċedenti jirriżulta li l-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat jagħmel parti mill-ordni pubbliku tal-Unjoni. Qorti nazzjonali adita b’rikors għal annullament kontra sentenza ta’ arbitraġġ għandha tiżgura, jekk ikun il-każ ex officio, il-kompatibbiltà ma’ din id-dispożizzjoni tal-applikazzjoni tagħha magħmula mit-tribunal ta’ arbitraġġ. Fil-każ ta’ konstatazzjoni ta’ inkompatibbiltà ma’ din id-dispożizzjoni, il-qorti kkonċernata għandha tislet il-konsegwenzi kollha meħtieġa, skont id-dritt nazzjonali tagħha, u tilqa’ t-talba għall-annullament ta’ din is-sentenza
bbażata fuq il-ksur tal-ordni pubbliku tal-Unjoni sabiex telimina l-inkompatibbiltà mal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni.
C.      Fuq il-kunċett ta’ “talba” fis-sens tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat
79.      Skont is-sentenza ta’ arbitraġġ inkwistjoni fil-kawża prinċipali, Skankoimport kisbet, minn naħa, ir-rimbors tal-ħlas bil-quddiem magħmul lil Reibel għall-kunsinna tal-merkanzija li l-esportazzjoni tagħha fl-aħħar mill-aħħar ma ġietx awtorizzata u, min-naħa l-oħra, il-ħlas ta’ interessi. Il-qorti tar-rinviju, li hija responsabbli għall-istħarriġ ta’ din is-sentenza, tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja tistabbilixxi jekk it-talba ta’ Stankoimport li tikseb ir-rimbors tal-ħlas bil-quddiem flimkien mal-interessi taqax taħt it-“talbiet” li ma għandhomx jintlaqgħu fis-sens tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014.
80.      Ir-risposta għal din id-domanda teħtieġ li wieħed imur lura, fl-ewwel lok, għall-analiżi ta’ din id-dispożizzjoni qabel ma jinsiltu, fit-tieni lok, l-insenjamenti minn din l-analiżi sabiex tiġi kklassifikata t-talba mressqa minn Stankoimport quddiem l-istanza ta’ arbitraġġ.
1.      Ritorn għall-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat
81.      L-interpretazzjoni ta’ dan il-kunċett teħtieġ l-istess approċċ analitiku bħal dak imfakkar fil-punt 27
ta’ dawn il-konklużjonijiet.
82.      Għaldaqstant, fid-dawl tal-formulazzjoni ta’ dan l-artikolu, tal-kuntest tiegħu u tal-għan li jfittex li jilħaq kif ukoll tas-sistema stabbilita mir-Regolament Nru 833/2014 emendat ikkunsidrata
fl-intier tagħha, jidhirli li t-talba għal rimbors imressqa minn Stankoimport taqa’ taħt il-kunċett ta’ “talba” li ma tistax tintlaqa’.
83.      Għaldaqstant, u l-ewwel nett, il-formulazzjoni tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat hija wiesgħa ħafna (83): it-talbiet li jissemmew fih jikkonċernaw “xi kuntratt jew tranżazzjoni”, irrispettivament mill-forma tagħhom, bil-kundizzjoni li l-eżekuzzjoni tagħhom tkun ġiet affettwata, direttament jew indirettament, totalment jew parzjalment, mill-miżuri stabbiliti minn dan ir-regolament (84). Huwa jipprovdi lista ta’ talbiet b’mod purament illustrattiv. Introdotta bit-terminu “inklużi”, din il-lista għalhekk ma hijiex eżawrjenti. Hija tinkludi, mingħajr ma hija limitata għalihom, it-talbiet għal indennizz jew kwalunkwe talba oħra ta’ dan it-tip bħal talba għal kumpens jew talba abbażi ta’ garanzija (85). Fl-aħħar nett, l-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat ikopri mhux biss it-talbiet imressqa minn persuni fiżiċi u ġuridiċi milquta individwalment mill-miżuri restrittivi iżda wkoll dawk imressqa minn kwalunkwe persuna, entità jew organu Russi oħra.
84.      It-tieni nett, minn perspettiva kuntestwali u sistematika, il-klawżola ta’ nuqqas ta’ sodisfazzjon għandha l-għan li tevita l-konsegwenzi li jirriżultaw mill-fatt li, ladarba jkun daħal fis-seħħ, ir-Regolament Nru 833/2014 jipprevali fuq kwalunkwe dispożizzjoni kuntrattwali inkompatibbli (86). Mill-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat jirriżulta li, meta t-talba tirrigwarda kuntratt jew tranżazzjoni li l-eżekuzzjoni tagħhom tkun ġiet affettwata mill-miżuri stabbiliti minn dan ir-regolament, in-nuqqas ta’ sodisfazzjon tagħha jkun ta’ natura awtomatika, indipendentement mill-kwistjoni jekk il-fatt li tintlaqa’ t-talba jwassalx għal ksur tal-miżuri l-oħra previsti mir-Regolament, jiġifieri għal tranżazzjoni pprojbita. L-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 833/2014 emendat huwa għalhekk dispożizzjoni awtonoma li tinkludi l-kundizzjonijiet neċessarji għall-applikazzjoni tagħha.
85.      It-tielet nett, f’dak li jirrigwarda l-għan li n-no claims clause tfittex li tilħaq, infakkar li klawżola ta’ dan it-tip ġie introdotta, għall-ewwel darba, f’att tal-Unjoni permezz tar-Regolament (KEE) Nru 3541/92 (87). Mill-preambolu ta’ dan ir-regolament jirriżulta li b’konsegwenza tal-embargo kontra l-Iraq, “l-operaturi ekonomiċi fil-Komunità u l-pajjiżi terzi huma esposti għar-riskju ta’ pretensjonijiet min-naħa Irakina […] [H]uwa neċessarju li jiġu protetti b’mod permanenti l-operaturi kontra pretensjonijiet bħal dawn u sabiex iżżomm lill-Iraq milli jikseb kumpens għall-effetti negattivi ta’ l-embargo” (88). Fil-kuntest tal-miżuri restrittivi u kif diġà stabbilixxejt (89), il-klawżola ta’ nuqqas ta’ sodisfazzjon għandha l-għan li tipproteġi lill-operaturi ekonomiċi tal-Unjoni, imqiegħda f’“sitwazzjoni insostenibbli” (90), mill-pretensjonijiet li jistgħu jitressqu fil-konfront tagħhom minn kontropartijiet abbażi ta’ kuntratti jew ta’ tranżazzjonijiet li l-eżekuzzjoni tagħhom tkun affettwata minn dawn il-miżuri (91).
86.      Filwaqt li ħadet pożizzjoni dwar il-kwistjoni tal-validità tal-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 833/2014 (92) fid-dawl tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, tal-libertà ta’ intrapriża kif ukoll tad-dritt għall-proprjetà, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “l-importanza tal-għanijiet imfittxija [mir-Regolament Nru 833/2014], jiġifieri, il-protezzjoni tal-integrità territorjali, tas-sovranità u tal-indipendenza tal-Ukraina kif ukoll li titmexxa ’l quddiem soluzzjoni paċifika għall-kriżi f’dan il-pajjiż, li
[…] jaqgħu taħt l-għan iktar wiesgħa taż-żamma tal-paċi u tas-sigurtà internazzjonali, konformement mal-għanijiet tal-azzjoni esterna tal-Unjoni elenkati fl-Artikolu 21 TUE, hija ta’ natura li tiġġustifika konsegwenzi negattivi, anki kunsiderevoli, għal ċerti operaturi. F’dawn iċ-ċirkustanzi, u fid-dawl, b’mod partikolari, tal-evoluzzjoni b’mod progressiv tal-intensità tal-miżuri restrittivi adottati mill-Kunsill b’reazzjoni għall-kriżi fl-Ukraina, l-interferenza fil-libertà tal-intrapriża u d-dritt għall-proprjetà […] ma jistgħux jitqiesu bħala sproporzjonati” (93).
87.      Ma jidhirlix li l-fatt li t-talba inkwistjoni fil-kuntest tal-kawża prinċipali tressqet minn persuna li taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 11(1)(b) tar-Regolament Nru 833/2014 huwa ta’ natura li jbiddel din il-konklużjoni (94).
88.      Fil-fatt, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-konsegwenzi negattivi anki kunsiderevoli li għadhom kemm issemmew għandhom jiġġarrbu inkluż minn dawk li ma għandhom ebda responsabbiltà fir-rigward tas-sitwazzjoni li wasslet għall-adozzjoni tal-miżuri kkonċernati, iżda li jinsabu affettwati b’mod partikolari fir-rigward tad-drittijiet tagħhom għall-proprjetà (95).
89.      Fi kwalunkwe każ, f’dak li jirrigwarda l-eventwali effett fuq id-dritt għall-proprjetà ta’ Stankoimport, nixtieq nenfasizza li l-fatt li din il-kumpannija għandha kreditu fil-konfront ta’ Reibel jista’ tabilħaqq jiġi kkonstatat permezz ta’ deċiżjoni li l-eżekuzzjoni tagħha tkun sospiża (96) jew permezz ta’ sentenza dikjaratorja li tissalvagwarda dan il-kreditu. Peress li l-miżuri restrittivi huma ta’ natura temporanja u reversibbli (97), il-kreditu hekk ikkonstatat ikollu jitħallas ladarba l-miżuri jitneħħew.
2.      Applikazzjoni għall-każ inkwistjoni
90.      Fil-fehma tiegħi, it-talba għar-rimbors tal-ħlas bil-quddiem magħmul imressqa minn Stankoimport taqa’ taħt it-talbiet li ma jistgħux jintlaqgħu fis-sens tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat. Peress li l-anċillari jsegwi l-prinċipali, l-istess japplika għat-talba għall-ħlas ta’ interessi.
91.      L-ewwel nett, it-talba tressqet minn Stankoimport, operatur Russu.
92.      Sussegwentement, it-talba tressqet bla dubju b’konsegwenza, u għalhekk fl-okkażjoni, tal-kuntratt li jorbot lil Stankoimport ma’ Reibel li jirrigwarda l-kunsinna ta’ merkanzija.
93.      Fl-aħħar nett, l-eżekuzzjoni ta’ dan il-kuntratt ġiet prekluża minħabba l-projbizzjoni ta’ esportazzjoni tal-“oġġetti b’użu doppju” li tirriżulta mill-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 833/2014 emendat (98). Din l-eżekuzzjoni għalhekk tabilħaqq tidher li hija affettwata direttament, tal-inqas parzjalment, mill-miżuri stabbiliti permezz ta’ dan ir-regolament (99). Billi adixxiet l-istanza ta’ arbitraġġ, Stankoimport kellha neċessarjament l-intenzjoni li tibbaża ruħha fuq in-nuqqas ta’ kunsinna, u għalhekk fuq in-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi kuntrattwali ta’ Reibel, sabiex tikseb ir-rimbors tal-ħlas bil-quddiem magħmul.
94.      Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi li tintlaqa’ talba għar-rimbors ta’ ħlas bil-quddiem, flimkien mal-interessi, magħmul għal merkanzija li l-kunsinna tagħha ġiet prekluża abbażi ta’ dan ir-regolament.
III. Konklużjoni
95.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domandi preliminari magħmula mis-Svea hovrätt (il-Qorti tal-Appell sedenti fi Stokkolma, l-Isvezja):
L-Artikolu 11(1) tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 833/2014 tal‑31 ta’ Lulju 2014 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tal-azzjonijiet tar-Russja li jiddestabbilizzaw is-sitwazzjoni fl-Ukraina, fil-verżjoni tiegħu applikabbli fid-data tas-sentenza ta’ arbitraġġ inkwistjoni fil-kawża prinċipali,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
- ma jipprekludix li żewġ partijiet f’kuntratt jagħmlu użu mill-arbitraġġ fir-rigward ta’ talba li ma tistax tintlaqa’, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, bil-kundizzjoni li, fi kwalunkwe każ, l-ewwel nett, matul jew fi tmiem dan l-arbitraġġ, ma jkunx jista’ jinkiseb ebda sodisfazzjon ta’ talba li tmur kontra l-imsemmijadispożizzjoni u, it-tieni nett, is-sentenza ta’ arbitraġġ għandha dejjem tkun tista’ tkun is-suġġett ta’ stħarriġ ġudizzjarju ta’ natura li tiġi ggarantita l-osservanza tal-ordni pubbliku tal-Unjoni;
- jagħmel parti mill-ordni pubbliku tal-Unjoni. Konsegwentement, qorti nazzjonali adita b’rikors għal annullament kontra sentenza ta’ arbitraġġ għandha tiżgura, jekk ikun il-każ ex officio, il-kompatibbiltà ma’ din id-dispożizzjoni tal-applikazzjoni tagħha magħmula mit-tribunal ta’ arbitraġġ. Fil-każ ta’ konstatazzjoni ta’ inkompatibbiltà mal-imsemmija dispożizzjoni, il-qorti kkonċernata għandha tislet il-konsegwenzi kollha meħtieġa, skont id-dritt nazzjonali tagħha, u tilqa’ t-talba għall-annullament tal-imsemmija sentenza bbażata fuq il-ksur tal-ordni pubbliku tal-Unjoni sabiex telimina l-inkompatibbiltà mal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni;
- jipprekludi li tintlaqa’ talba għar-rimbors ta’ ħlas bil-quddiem, flimkien mal-interessi, magħmul għal merkanzija li l-kunsinna tagħha ġiet prekluża abbażi tar-Regolament Nru 833/2014.
1      Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2      L-ispirazzjoni ġejja mill-poeżija famuża ta’ Henry Wadsworth Longfellow, The Theologian’s tale: Elizabeth.
3      Ara s-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 78).
4      Direttiva 2013/11/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑21 ta’ Marzu 2013 dwar is-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim, għat-tilwim tal-konsumaturi u li temenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 u d-Direttiva 2009/22/KE (ĠU 2013, L 165, p. 63).
5      Sentenza tat‑22 ta’ Frar 2024, Mytilinaios vs DEI u Il‑Kummissjoni vs DEI (C‑701/21 P u C‑739/21 P, EU:C:2024:146, punt 105 u l-ġurisprudenza ċċitata).
6      Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 428/2009 tal‑5 ta’ Mejju 2009 li jistabbilixxi reġim Komunitarju għall-kontroll tal-esportazzjonijiet, it-trasferiment, is-senserija u t-transitu ta’ oġġetti b’użu doppju (ĠU 2009, L 134, p. 1, rettifika fil-ĠU 2009, L 224, p. 21).
7      Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 833/2014 tal‑31 ta’ Lulju 2014 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tal-azzjonijiet tar-Russja li jiddestabbilizzaw is-sitwazzjoni fl-Ukraina (ĠU 2014, L 229, p. 1, rettifiki fil-ĠU 2014, L 246, p. 59 u fil-ĠU 2022, L 114, p. 214) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 833/2014”) iċċitat hawnhekk fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mill-emenda magħmula lilu bir-Regolament tal-Kunsill (UE) 1290/2014 tal‑4 ta’ Diċembru 2014 li jemenda r-Regolament (UE) Nru 833/2014 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tal-azzjonijiet tar-Russja li jiddestabbilizzaw is-sitwazzjoni fl-Ukraina, u jemenda r-Regolament (UE) Nru 960/2014 li jemenda r-Regolament (UE) Nru 833/2014 (ĠU 2014, L 349, p. 30). Ara, b’mod partikolari, l-Artikolu 1(a) u l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 833/2014 hekk emendat.
8      Għall-bqija tal-analiżi u sakemm ma jiġix indikat mod ieħor, ser nirreferi għar-“Regolament Nru 833/2014 emendat” sa fejn dan jirrigwarda l-verżjoni ta’ dan ir-regolament applikabbli fid-data tas-sentenza
ta’ arbitraġġ inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jiġifieri fit-tfassil tiegħu li jirriżulta mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/1163 tal‑5 ta’ Lulju 2019 li jemenda u jistabbilixxi elenku uniku għall-Annessi li fihom id-dettalji ta’ kuntatt tal-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri u l-indirizz għan-notifiki lill-Kummissjoni Ewropea ta’ ċerti Regolamenti dwar miżuri restrittivi (ĠU 2019, L 182, p. 33).
L-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 833/2014 emendat huwa fformulat kif ġej:
“1. L-ebda pretensjoni b’konnessjoni ma’ xi kuntratt jew tranżazzjoni fejn l-eżekuzzjoni tagħhom ġiet affettwata, direttament jew indirettament, b’mod sħiħ jew parzjalment, mill-miżuri imposti skont dan ir-Regolament, inklużi pretensjonijiet għal indennizz jew kwalunkwe pretensjoni oħra ta’ dan it-tip, bħal pretensjoni għal kumpens jew pretensjoni taħt garanzija, b’mod partikolari pretensjoni għal estensjoni jew ħlas ta’ bond, garanzija jew indennizz, b’mod partikolari garanzija finanzjarja jew indennizz finanzjarju, ta’ kwalunkwe għamla, ma għandha tiġi sodisfatta, jekk din issir minn:
(a)      entitajiet imsemmijin fil-punti (b) u (c) tal-Artikolu 5(1) u l-punti (c) u (d) tal-Artikolu 5(2), jew elenkati fl-Annessi III, IV, V u VI;
(b)      kwalunkwe persuna, entità jew korp Russu ieħor;
(c)      kwalunkwe persuna, entità jew korp li jaġixxi permezz ta’ jew f’isem waħda mill-persuni, l-entitajiet jew il-korpi msemmija fil-punti (a) jew (b) ta’ dan il-paragrafu.
2. Fi kwalunkwe proċedura għall-infurzar ta’ pretensjoni, l-obbligu biex tingħata prova li mhux ipprojbit mill-paragrafu 1 li l-pretensjoni tintlaqa’ għandu jkun fuq il-persuna li tkun qed tfittex l-infurzar ta’ dik il-pretensjoni.
3.      Dan l-Artikolu huwa bla ħsara għad-dritt tal-persuni, l-entitajiet u l-korpi msemmija fil-paragrafu 1 għal stħarriġ ġudizzjarju tal-legalità li ma jintlaħqux l-obbligi kuntrattwali f’konformità ma’ dan ir-Regolament.”
9      Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 1 tal-Lag (1999:116) om skiljeförarande (il-Liġi Nru 116 tal‑1999 dwar il-Proċedura ta’ Arbitraġġ, iktar ’il quddiem il-Liġi dwar l-Arbitraġġ”).
10      Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 33 tal-Liġi dwar l-Arbitraġġ.
11      Lagen (1996:95) om vissa internationella sanktioner (il-Liġi Nru 95 tal‑1996, dwar ċerti sanzjonijiet internazzjonali).
12      Il-qorti tar-rinviju tenfasizza li l-Qorti tal-Ġustizzja hija attwalment adita b’talba għal deċiżjoni preliminari li tirrigwarda r-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 269/2014 tas‑17 ta’ Marzu 2014 dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jdgħajfu jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina (ĠU 2014, L 78, p. 6, rettifika fil-ĠU 2014, L 294, p. 64) li tqajjem kwistjonijiet simili, jiġifieri l-kawża Čiekuri-Shishki (C‑480/24, EU:C:2025:672).
13      Il-qorti tar-rinviju hawnhekk tibbaża ruħha fuq is-sentenza tal‑11 ta’ Novembru 2021, Bank Sepah (C‑340/20, EU:C:2021:903, punt 56) kif ukoll fuq is-sentenza tat‑13 ta’ Settembru 2018, Rosneft et vs Il‑Kunsill (T‑715/14, EU:T:2018:544, punt 206).
14      Il-qorti tar-rinviju hawnhekk tinvoka s-sentenza tas‑26 ta’ Ottubru 2006, Mostaza Claro (C‑168/05, EU:C:2006:675, punt 35).
15      Ara, fost ġurisprudenza abbundanti, is-sentenza tat‑30 ta’ Ottubru 2025, Attal et Associés (C‑321/24, EU:C:2025:836, punt 19).
16      Sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236). Infakkar li dawn id-domandi kienu jirrigwardaw il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi dwar il-validità ta’ deċiżjoni PESK, u mbagħad il-validità ta’ ċerti dispożizzjonijiet ta’ tali deċiżjoni u tar-Regolament Nru 833/2014, fosthom l-Artikolu 11, kif ukoll l-interpretazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament. Għalhekk il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat il-validità tal-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 833/2014 fid-dawl tal-prinċipju ta’ proporzjonalità u tal-indħil fil-libertà ta’ intrapriża u d-dritt għall-proprjetà (ara l-punti 143 sa 151 ta’ din is-sentenza).
17      Ara s-sentenza tas‑6 ta’ Marzu 2018, Achmea (C‑284/16, EU:C:2018:158, punt 35).
18      Jarrosson, C.,
“L’arbitrabilité: présentation méthodologique”, Revue de jurisprudence commerciale, 1996, Nru 1, p. 1.
19      L-arbitrabbiltà ma hijiex kunċett uniformi fl-Istati Membri. Fi Franza, fi Spanja u fl-Italja, huma arbitrabbli t-tilwimiet li jkollhom bħala suġġett drittijiet disponibbli (ara l-Artikolu 2059 tal-Kodiċi Ċivili Franċiż, l-Artikolu 2(1) tal-Liġi Spanjola 60/2003 tat‑23 ta’ Diċembru 2003 dwar l-Arbitraġġ u l-Artikolu 806 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili Taljan, rispettivament). Fil-Ġermanja, l-arbitrabbiltà hija ddeterminata min-natura patrimonjali tad-drittijiet invokati (l-ewwel subparagrafu tal-Paragrafu 1030 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili Ġermaniż). Prinċipju simili huwa previst fid-dritt Pollakk (ara l-Artikolu 1157 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili Pollakk).
20      Ravillon, L.,
“Que reste-t-il du concept d’inarbitrabilité?”, f’Manciaux, S., u
Loquin, E. (edituri), L’ordre public et l’arbitrage, Actes du colloque des 15 et 16 mars 2013, taħt id-direzzjoni ta’, CREDIMI, LexisNexis 2014, p. 57.
21      Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet Uniti Vol. 330, p. 3.
22      Ara s-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 116).
23      Artikolu II(1) tal-Konvenzjoni ta’ New York.
24      Artikolu V(2)(a) tal-Konvenzjoni ta’ New York.
25      Li hija kunċett iktar wiesa’ mis-sempliċi arbitraġġ.
26      Ara s-sentenza tas‑6 ta’ Marzu 2018, Achmea (C‑284/16, EU:C:2018:158, punt 60).
27      Għal eżempju reċenti, ara s-sentenza tal‑15 ta’ Jannar 2026, Wunner (C‑77/24, EU:C:2026:1, punt 35).
28      Ara l-Artikolu 11(1)(b) tar-Regolament Nru 833/2014
emendat.
29      Fuq l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “talbiet” fis-sens tal-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat, nirreferi għall-analiżi tiegħi tat-tielet domanda preliminari.
30      Tali konklużjoni tidher li hija koerenti mad-definizzjoni pprovduta mir-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 269/2014 tal-kunċett ta’ “talba”, li minnha jirriżulta li dan ikopri “kull pretensjoni, sew asserita bi proċedimenti legali jew le” (ara l-Artikolu 1(a) tar-Regolament Nru 269/2014) anki jekk huwa ta’ dispjaċir li r-Regolament Nru 833/2014 emendat ma jinkludix dispożizzjoni simili.
31      Kuntrarjament għal dak li jirriżulta mill-Artikolu 11(3) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat li jirrigwarda espressament l-istħarriġ ġudizzjarju tal-legalità tan-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi kuntrattwali.
32      Ara l-Artikolu 13(a) u sussegwentement (c) sa (e), rispettivament, tar-Regolament Nru 833/2014 emendat.
33      Ara l-premessa 23 u l-Artikolu 1(28) tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/2878 tat‑18 ta’ Diċembru 2023 li jemenda r-Regolament (UE) Nru 833/2014 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tal-azzjonijiet tar-Russja li jiddestabbilizzaw is-sitwazzjoni fl-Ukrajna (ĠU L 2023/2878).
34      Huwa interessanti li jiġi osservat li l-obbligu stabbilit mill-Artikolu 12g tar-Regolament Nru 833/2014 huwa akkumpanjat minn ordni imposta fuq l-esportaturi sabiex jiżguraw “li l-ftehim mal-kontroparti tal-pajjiż terz ikun fih rimedji adegwati f’każ ta’ ksur ta’ obbligu kuntrattwali konkluż f’konformità mal-paragrafu 1” (ara l-Artikolu 12g(3) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat). Barra minn hekk, dawn l-esportaturi huma wkoll obbligati jinformaw lill-awtorità nazzjonali kompetenti fil-każ ta’ ksur tal-obbligi kuntrattwali mill-parti kontraenti tagħhom (ara l-Artikolu 12g(4) ta’ dan ir-regolament).
35      Fir-rigward tal-miżuri restrittivi li jikkonċernaw ir-reġim Libjan, ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-kawża SH (C‑168/17, EU:C:2018:798, punt 50).
36      Ara l-premessa 2 tar-Regolament Nru 833/2014 fil-verżjoni oriġinali tiegħu.
37      Kif jipprevedi l-Artikolu 8(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat.
38      Sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 78).
39      Ara s-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 80).
40      Ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 81 u l-ġurisprudenza ċċitata).
41      Bl-adozzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2025/1494 tat‑18 ta’ Lulju 2025 li jemenda r-Regolament (UE) Nru 833/2014 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tal-azzjonijiet tar-Russja li jiddestabbilizzaw is-sitwazzjoni fl-Ukrajna (ĠU L 2025/1494), il-leġiżlatur tal-Unjoni daħħal paragrafu ġdid fl-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 833/2014 sabiex jindirizza l-kwistjoni tar-rikonoxximent u tal-eżekuzzjoni, mill-Istati Membri, ta’ deċiżjonijiet ta’ arbitraġġ, iżda biss mill-perspettiva tal-arbitraġġ fir-rigward tal-investimenti b’rabta mal-miżuri restrittivi (ara l-premessa 22 tar-Regolament 2025/1494 u l-Artikolu 11(2a) tar-Regolament Nru 833/2014 hekk emendat). Barra minn hekk, u għalkemm dan ma huwiex rilevanti għal din il-kawża, nikkonstata wkoll li r-Regolament Nru 833/2014 jipprevedi deroga għall-projbizzjoni ta’ parteċipazzjoni diretta jew indiretta fi kwalunkwe tranżazzjoni ma’ persuna ġuridika, entità jew organu Russi elenkati jew miżmuma jew li jaġixxu f’isem persuni ġuridiċi, entitajiet jew organi elenkati fir-rigward tat-tranżazzjonijiet li huma strettament neċessarji
sabiex jiggarantixxu
l-aċċess għall-proċeduri ġudizzjarji, amministrattivi jew ta’ arbitraġġ fi Stat Membru, kif ukoll għar-rikonoxximent jew l-eżekuzzjoni ta’ deċiżjoni jew ta’ sentenza ta’ arbitraġġ mogħtija fi Stat Membru u jekk tali tranżazzjonijiet ikunu kompatibbli mal-għanijiet tar-Regolament Nru 833/2014 u tar-Regolament (UE) Nru 269/2014 (ara l-Artikolu 5aa(3)(g) tar-Regolament Nru 833/2014 li ddaħħal permezz tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1269 tal‑21 ta’ Lulju 2022 li jemenda r-Regolament (UE) Nru 833/2014 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tal-azzjonijiet tar-Russja li jiddestabbilizzaw is-sitwazzjoni fl-Ukrajna (ĠU 2022, L 193, p. 1)).
42      Inżid li t-tfittxija ta’ soluzzjoni bonarja bejn il-partijiet kontraenti ma taqax barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, b’effett tal-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 833/2014 emendat: fil-każijiet kollha u irrispettivament mill-forma ta’ konċiljazzjoni miftiehma, Reibel għandha l-obbligu li ma tilqax talba pprojbita mill-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat, inkluż minn jeddha.
43      Operatur tal-Unjoni raġonevolment attent għandu jiżgura li dawn l-istanzi jkunu jinsabu fit-territorju tal-Unjoni. Madankollu, l-Artikolu 13(e) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat jista’ wkoll ikun il-bażi ta’ obbligu għal tali istanza li ma tkunx fit-territorju tal-Unjoni li tiżgura li d-dritt tal-Unjoni jiġi osservat. Madankollu, din il-kwistjoni ma tqumx fil-kuntest tal-kawża prinċipali peress li l-arbitru huwa Svediż.
44      L-intensità ta’ tali stħarriġ ser tiġi ddeterminata wkoll fil-kuntest tal-eżami tat-tieni domanda preliminari.
45      Għandha tingħata twissija f’dan ir-rigward lill-operaturi ekonomiċi tal-Unjoni li jimpenjaw ruħhom li jiffirmaw klawżola bħal dik inkluża fil-kuntratt li jorbot lil Reibel u Stankoimport, li l-kontenut tagħha jitfakkar fil-punt 5 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
46      Ara s-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 84).
47      Ara s-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 82).
48      Ara s-sentenzi tal‑1 ta’ Ġunju 1999, Eco Swiss (C‑126/97, EU:C:1999:269, punt 37) u tas‑26 ta’ Ottubru 2006, Mostaza Claro (C‑168/05, EU:C:2006:675, punt 35).
49      L-ewwel fosthom hija l-Konvenzjoni ta’ New York li tipprevedi stħarriġ ġudizzjarju tas-sentenzi ta’ arbitraġġ li jirrigwarda l-osservanza tal-ordni pubbliku: ara l-Artikolu V ta’ din il-konvenzjoni kif ukoll is-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 116).
50      Ara s-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 83). Din l-awtonomizzazzjoni kienet diġà tħabbret permezz tas-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2023, International Skating Union vs Il‑Kummissjoni (C‑124/21 P, EU:C:2023:1012, punt 193).
51      Il-Qorti tal-Ġustizzja tispeċifika l-portata wiesgħa tiegħu fil-punt 86 tas-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617).
52      Sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 87).
53      Ara s-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 87).
54      Ara s-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 87).
55      Fi kliem ieħor, skont l-Avukata Ġenerali Ćapeta, “[i]l-ħtieġa li tiġi vverifikata l-konformità ta’ sentenza mal-ordni pubbliku teżisti għaliex dawn ir-regoli jistgħu jkunu ta’ interess pubbliku tali li l-applikazzjoni tagħhom ma tistax tiġi eskluża mir-rieda tal-partijiet” (konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali fil-kawża Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:24, punt 72)).
56      Ara s-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Real Madrid Club de Fútbol (C‑633/22, EU:C:2024:843, punti 66 u 67 ).
57      Ara s-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2023, International Skating Union vs Il‑Kummissjoni (C‑124/21 P, EU:C:2023:1012, punti 192 u 193 u l-ġurisprudenza ċċitata).
58      Sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 89 u l-ġurisprudenza ċċitata).
59      Direttiva tal-Kunsill tal‑5 ta’ April 1993 dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 288, rettifika fil-ĠU 2023, L 17, p. 100). Ara s-sentenza tas‑26 ta’ Ottubru 2006, Mostaza Claro (C‑168/05, EU:C:2006:675, punti 36 sa 38). Ara wkoll is-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2009, Asturcom Telecomunicaciones (C‑40/08, EU:C:2009:615, punti 51 u 52).
60      L-Ewwel Direttiva tal-Kunsill tal‑21 ta’ Diċembru 1988 biex jiġu approssimati l-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 92).
61      Ara s-sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2015, Diageo Brands (C‑681/13, EU:C:2015:471, punt 52).
62      Ara l-punt 58 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
63      Ara l-Artikolu 3(1) TUE.
64      Ara l-Artikolu 21(1) TUE.
65      Ara l-Artikolu 21(2)(a), (b) u (c) TUE.
66      Ara s-sentenzi tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236, punti 115 u 150) u tas‑17 ta’ Settembru 2020, Rosneft et vs Il‑Kunsill (C‑732/18 P, EU:C:2020:727, punt 115).
67      Ara s-sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236, punt 150).
68      Fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni, l-osservanza tal-ordni pubbliku ma hijiex l-uniku limitu għar-rieda libera tal-partijiet: ara s-sentenzi tas‑6 ta’ Ġunju 2000, Angonese (C‑281/98, EU:C:2000:296, punt 34); tal‑20 ta’ Settembru 2001, Courage u Crehan (C‑453/99, EU:C:2001:465, punt 24); jew is-sentenza tal‑11 ta’ Diċembru 2007, International Transport Workers’ Federation u Finnish Seamen’s Union (C‑438/05, EU:C:2007:772, punti 33 u 34).
69      Ara s-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2009, Asturcom Telecomunicaciones (C‑40/08, EU:C:2009:615, punti 51 u 53).
70      Ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punti 88 u 89).
71      Għal paragun mal-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 833/2014 emendat, ara l-Artikoli 1, 6, 7, 9 jew ukoll 14 ta’ dan ir-regolament.
72      Ara l-premessa 22 tar-Regolament tal-Kunsill 2025/1494.
73      Ara s-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 95 u l-ġurisprudenza ċċitata).
74      Sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025 (C‑600/23, EU:C:2025:617).
75      Jiġifieri impost unilateralment fuq l-individwi kkonċernati: ara s-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punti 92 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll il-punti 93, 96 u 106).
76      Sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 101).
77      Hawnhekk nirreferi għall-punti 6 u 7 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
78      Sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punti 102 u 103).
79      Sabiex tiġi identifikata tali inkompatibbiltà, il-qrati nazzjonali jistgħu jiġu megħjuna mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ proċedura ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari li hija “komponent essenzjali tas-sistema stabbilita mit-Trattati bl-għan li tippermetti [lil dawn il-qrati] jiżguraw il-protezzjoni ġudizzjarja effettiva tad-drittijiet li l-individwi jisiltu mid-dritt tal-Unjoni” (sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 77)).
80      Ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑14 ta’ Settembru 2023, Tuk Tuk Travel (C‑83/22, EU:C:2023:664, punt 45).
81      Ara, fl-istess sens, is-sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Royal Football Club Seraing (C‑600/23, EU:C:2025:617, punt 115).
82      Madankollu, in-natura “manifesta” tal-inkompatibbiltà ma għandhiex tiġi interpretata b’mod restrittiv wisq, fid-dawl tar-rekwiżit imfakkar fil-punt 4 ta’ dawn il-konklużjonijiet u tal-għan imfittex li tiġi eliminata kwalunkwe
inkompatibbiltà mal-ordni pubbliku tal-Unjoni. Għaldaqstant, l-effettività tad-drittijiet mogħtija lill-individwi mid-dritt tal-Unjoni ma tidhirx li tista’ tiġi kkonċiljata ma’ ċensura tas-sitwazzjonijiet ta’ inkompatibbiltà manifesta biss.
83      Kif tenfasizza wkoll il-Kummissjoni fid-dokument ta’ ħidma tagħha intitolat “Commission consolidated FAQs on the implementation of Council Regulation No 833/2014 and Council Regulation No 269/2014” aġġornat għall-aħħar darba fit‑23 ta’ Jannar 2026 (ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 87, p. 420 ta’ dan id-dokument).
84      Korsiv miżjud minni.
85      Intiża li jinkisbu l-estensjoni jew il-ħlas ta’ bond, garanzija jew kontragaranzija, b’mod partikolari finanzjarja, irrispettivament mill-forma tagħha.
86      Ara l-punt 33 tad-dokument “Aġġornamenti tal-Aħjar Prattiki tal-UE għall-implimentazzjoni effettiva ta’ miżuri restrittivi” (dokument tal-Kunsill tas‑27 ta’ Ġunju 2022, 10572/22). Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Norkus fil-kawża Čiekuri-Shishki (C‑480/24, EU:C:2025:672, punt 68).
87      Regolament tal-Kunsill tas‑7 ta’ Diċembru 1992 li jipprojbixxi li jiġu sodisfatti l-pretensjonijiet Irakini dwar kuntratti u transazzjonijiet li t-twettieq tagħhom ġie effettwat bir-Riżoluzzjoni 661 (1990) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti u r-riżoluzzjonijiet relatati (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 18, p. 222).
88      Ir-raba’ u l-ħames premessa tar-Regolament Nru 3541/92.
89      Ara l-punt 40 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
90      Skont l-espressjoni użata mill-Avukat Ġenerali Norkus fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża Čiekuri-Shishki (C‑480/24, EU:C:2025:672, punt 70).
91      Meta l-klawżola ta’ nuqqas ta’ sodisfazzjon tapplika għal talbiet imressqa mill-persuni u mill-entitajiet previsti fl-Artikolu 11(1)(a) u (c)
tar-Regolament Nru 833/2014, l-objettiv imfittex huwa wkoll dak li dawn il-persuni ma jkunux jistgħu jiksbu kumpens għall-effetti negattivi tal-miżuri adottati fil-konfront tagħhom (ara, b’analoġija, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-kawża SH (C‑168/17, EU:C:2018:798, punt 50)).
92      F’dik l-okkażjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fuq il-verżjoni tar-Regolament Nru 833/2914 kif emendat bir-Regolament Nru 1290/2014 (ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 7 ta’ dawn il-konklużjonijiet).
93      Sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236, punt 150).
94      Fis-sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236), ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali kienet entità milquta speċifikament minn parti mir-restrizzjonijiet stabbiliti permezz tar-Regolament Nru 833/2014 kif emendat bir-Regolament Nru 1290/2014 u kienet taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 11(1)(a) ta’ dan ir-regolament.
95      Ara s-sentenza tal‑11 ta’ Novembru 2021, Bank Sepah (C‑340/20, EU:C:2021:903, punt 66 u l-ġurisprudenza ċċitata).
96      F’dan is-sens, ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Norkus fil-kawża Čiekuri-Shishki (C‑480/24, EU:C:2025:672, punti 61 et seq.).
97      Ara s-sentenzi tat‑13 ta’ Marzu 2025, Shuvalov vs Il‑Kunsill (C‑271/24 P, EU:C:2025:180, punt 78)
u tal-5 ta' Frar 2026, VEB.RF
vs Il-Kunsill (C‑572/24 P, EU:C:2026:74, punt 138).
98      Infakkar li l-awtoritajiet Belġjani kklassifikaw l-oġġetti kkonċernati bħala oġġetti b’użu doppju fis-sens tar-Regolament Nru 428/2009 (ara l-punt 6 ta’ dawn il-konklużjonijiet).
99      Huwa minnu li l-kuntratt ġie konkluż fl‑2015 meta l-projbizzjoni tal-bejgħ u tal-esportazzjoni tal-oġġetti b’użu doppju kienet diġà fis-seħħ. Madankollu, l-Artikolu 11(1) tar-Regolament Nru 833/2014 emendat ma jillimitax in-nuqqas ta’ sodisfazzjon biss għat-talbiet marbuta mal-kuntratti diġà eżistenti fid-data tad-dħul fis-seħħ tar-Regolament, ħaġa li evidentement tipproteġi iktar l-interessi tal-operaturi tal-Unjoni.