62022CJ0726_RES
Cás C-726/22 P
An Coimisiún Eorpach
v
Pollinis France
Breithiúnas na Cúirte (an Cúigiú Dlísheomra) an 16 Eanáir 2025
(Achomharc – Rochtain ar dhoiciméid – Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 – An chéad fhomhír d’Airteagal 4(3) – Cosaint an phróisis cinnteoireachta – Rialachán (UE) Uimh. 182/2011 – Nós imeachta coiste – Seasaimh arna gcur in iúl ag na Ballstáit agus ag comhaltaí eile de na coistí – Diúltú rochtana)
Institiúidí an Aontais Eorpaigh – Ceart ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid – Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 – Eisceachtaí ón gceart ar rochtain ar dhoiciméid – Cosaint an phróisis cinnteoireachta – Coinníollacha – Léiriú agus cur i bhfeidhm cruinne
(Rialachán Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, aithris 11 agus an chéad fhomhír d’Airteagal 4(3))
(féach míreanna 62, 65)
Institiúidí an Aontais Eorpaigh – Ceart ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid – Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 – Eisceachtaí ón gceart ar rochtain ar dhoiciméid – An oibleagáid cúiseanna a thabhairt – Raon feidhme
(Rialachán 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 4)
(féach mír 63)
Institiúidí an Aontais Eorpaigh – Ceart ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid – Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 – Raon feidhme – Gníomhaíocht riaracháin an Choimisiúin – Cuimsiú
(Rialachán Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 2(3))
(féach mír 66)
Institiúidí an Aontais Eorpaigh – Ceart ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid – Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 – Eisceachtaí ón gceart ar rochtain ar dhoiciméid – Cosaint an phróisis cinnteoireachta – Cinneadh a dhéanamh – Coincheap – Ábhar socraithe cinnteoireachta a bheith ann – San áireamh
(Rialachán Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, an chéad fhomhír d’Airteagal 4(3))
(féach mír 73)
Institiúidí an Aontais Eorpaigh – Ceart ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid – Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 – Eisceachtaí ón gceart ar rochtain ar dhoiciméid – Cosaint an phróisis cinnteoireachta – Coinníollacha – Difear nithiúil éifeachtach tromchúiseach don phróiseas sin – Raon feidhme – Rún ag institiúid cinneadh a dhéanamh – Eisiamh
(Rialachán Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, an chéad fhomhír d’Airteagal 4(3))
(féach míreanna 74, 77, 78)
Résumé
Agus achomharc os a comhair atá á dhíbhe aici, arna dhéanamh ag an gCoimisiún Eorpach in aghaidh bhreithiúnas na Cúirte Ginearálta i gCás Pollinis France v an Coimisiún, (
1
) ar dá réir a chur sí an dá chinneadh de chuid an Choimisiúin (
2
) ar neamhní lena ndiúltaítear faoi rochtain a thabhairt ar dhoiciméid a bhaineann leis an treoirdhoiciméad ón Údarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA) in 2013, (
3
) sonraíonn an Chúirt Bhreithiúnais raon feidhme na heisceachta ó phróiseas cinnteoireachta a bheith nó gan bheith ar siúl, (
4
) le linn nós imeachta coiste, agus socraíonn sé a bhfuil i gceist le ‘[h]ábhar nach bhfuil cinneadh déanta [ag institiúid] ina leith fós’.
Is eagraíocht neamhrialtasach Fhrancach é Pollinis France a oibríonn chun an comhshaol a chosaint agus é mar chuspóir di beacha allta coiteanna a chosaint agus talmhaíocht inbhuanaithe a chothú d’fhonn pailneoirí a chaomhnú. In 2020, chuir sé dhá iarratas (
5
) faoi bhráid an Choimisiúin ar rochtain ar dhoiciméid áirithe a bhaineann le Treoirdhoiciméad EFSA 2013. Bhí baint ag an gcéad iarratas, go bunúsach, leis na doiciméid lena leagtar amach seasaimh na mBallstát, chomhaltaí an Bhuanchoiste um Plandaí, Ainmhithe, Bia agus Beatha (
6
) agus an Choimisiúin ar an treoirdhoiciméad sin agus le haon dréacht a bhaineann leis an ábhar sin arna fháil nó arna dhréachtú ag an gCoimisiún ó mhí Dheireadh Fómhair 2018 ar aghaidh. Bhí baint ag an dara iarratas le doiciméid áirithe maidir le Treoirdhoiciméad EFSA 2013 sin agus ba é a bhí i gceist leis, go bunúsach, ná comhfhreagras, cláir oibre, miontuairiscí agus tuarascálacha na gcruinnithe idir comhaltaí Scopaff agus oifigigh áirithe agus comhaltaí den Choimisiún idir mí Iúil 2013 agus mí Mheán Fómhair 2018.
Mar fhreagra ar dhá iarratas daingniúcháin maidir le rochtain, thug an Coimisiún, trí dhá chinneadh in 2020, páirt-rochtain ar dhoiciméid áirithe agus dhiúltaigh sé faoi rochtain ar dhoiciméid áirithe eile, ar bhonn na n-eisceachtaí a bhaineann le cosaint phríobháideachas agus ionracas an duine (
7
) agus le próiseas cinnteoireachta a bheith nó gan beith ar siúl an faoi seach.
Go deimhin, bhí Treoirdhoiciméad EFSA 2013 á phlé acu siúd in Scopaff ar feadh roinnt blianta, gan teacht ar aon chomhaontú maidir leis an téacs de, toisc na mBallstát a bheith ar mhalairt tuairime agus gan an doiciméad sin a ghlacadh ag an gCoimisiún. In 2019, d’iarr an Coimisiún ar an údarás sin athbhreithniú a dhéanamh ar a threoirdhoiciméad ó 2013, chun na cora sa scéal ó thaobh na heolaíochta ó 2013 ar aghaidh a chur san áireamh.
Is sa chomhthéacs sin, sa bhreithiúnas atá faoi achomharc, agus dhá chaingean le haghaidh neamhniú os a comhair, gur thug an Chúirt Ghinearálta dá haire, leis na cinntí atá faoi chonspóid, a glacadh in 2020, gur luaigh an Coimisiún, go dtí go dtabharfaí chun críche an t-athbhreithniú a rinne EFSA ar an treoirdhoiciméad arna ghlacadh ag EFSA in 2013, gur ‘éiríodh’ ag Scopaff as a athbhreithniú a dhéanamh dá réir go bhféadfaí a mheas go raibh an próiseas cinnteoireachta ‘ar siúl’, ós rud é nach mbeadh atús inchurtha leis ach go bhfuil críoch leis an athbhreithniú sin.
Ar ghlacadh na gcinntí atá faoi chonspóid, áfach, níor féachadh le Treoirdhoiciméad EFSA 2013 a chur chun feidhme le haon phróiseas cinnteoireachta a thuilleadh. Ar a mhalairt, chinn an Coimisiún, go hintuigthe ach go riachtanach, gan an doiciméad sin a chur chun feidhme a thuilleadh. Thabharfaí le tuiscint ó athbhreithniú a bheith á dhéanamh ar an treoirdhoiciméad sin agus na cinntí atá faoi chonspóid á nglacadh, agus uaidh sin amháin, gur dhochinnte ábhar aon treoirdhoiciméid athbhreithnithe, an chaoi a d’fhéadfaí glacadh leis agus an nós imeachta a d’fhéadfaí cloí leis ina leith sin agus, dá bhrí sin, nach raibh aon fheidhm ag próiseas cinnteoireachta an Choimisiúin. Dá bhrí sin, níorbh inagartha le bunús ag an gCoimisiún an eisceacht maidir le próiseas cinnteoireachta atá ar siúl a chosaint.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Agus í ag éisteacht le hachomharc arna dhéanamh ag an gCoimisiún, a thógtar dhá shaincheist dlí mar thaca leis, déanann an Chúirt scrúdú ar cé acu ceart a bheith nó gan bheith ag n gCúirt Ghinearálta le meas, sa bhreithiúnas atá faoi achomharc, gur cuireadh an clabhsúr ar phróiseas cinnteoireachta an Choimisiúin a bhaineann le Treoirdhoiciméad EFSA 2013 ar ghlacadh na gcinntí atá faoi chonspóid.
Mar réamhphointe, tugann an Chúirt chun cuimhne go bhfuil Rialachán Uimh. 1049/2001, atá bunaithe ar phrionsabal na hoscailteachta agus na trédhearcachta, ceaptha chun an ceart rochtana is leithne is féidir ar dhoiciméid na n-institiúidí a thabhairt don phobal. Cé go bhfuil an ceart rochtana sin faoi réir teorainneacha áirithe ar chúiseanna leasa phoiblí nó phríobháidigh, ní mór na heisceachtaí ón gceart rochtana dá bhforáiltear i Rialachán Uimh. 1049/2001 a léiriú agus a chur i bhfeidhm go cruinn. Ina theannta sin, i gcás ina gcinneann an institiúid lena mbaineann diúltú faoi rochtain a thabhairt ar dhoiciméad ar iarradh air é a sheoladh, ní mór dó, i bprionsabal, mínithe a thabhairt ar an gcaoi arb amhlaidh go bhfuil difear indéanta go nithiúil le rochtain ar an doiciméad sin ar an leas arna chosaint le heisceacht dá bhforáiltear in Airteagal 4 de Rialachán Uimh. 1049/2001 atá á agairt ag an institiúid sin. Ar aon nós, caithfidh sé gur baol is intuartha go measartha agus ní baol cur i gcás atá ag baint lena leithéid de dhifear.
Go príomha, le bheith níos cruinne faoi, ó thaobh na heisceachta maidir le cosaint an phróisis cinnteoireachta, sonraíonn an Chúirt ar dtús, de réir na chéad fhomhíre d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001 go ndiúltófar rochtain a thabhairt ar dhoiciméad arna tharraingt suas ag institiúid dá húsáid inmheánach nó arna fháil ag institiúid, ar doiciméad é a bhaineann le hábhar nach bhfuil cinneadh déanta aici ina leith fós, i gcás ina ndéanfaí lena nochtadh dochar tromchúiseach do phróiseas cinnteoireachta na hinstitiúide sin, mura bhfuil leas sáraitheach poiblí ann i dtaca le nochtadh an doiciméid lena mbaineann.
I ndáil leis sin, tugann an Chúirt chun cuimhne gurb é an tuiscint atá le baint as an gcoincheap ‘próiseas cinnteoireachta’ ná go bhfuil baint dhíreach aige le déanamh an chinnidh ach nach dtagann na himeachtaí riaracháin ar fad ba bhun leis faoi. Glactar leis, áfach, trí chinneadh a dhéanamh, go bhfuil cuspóir socraithe ann lena mbainfidh an cinneadh atá le teacht, gan beann ar achomaireacht ghlacadh dréachtghnímh shonraigh inaitheanta. Thairis sin, murab ionann agus a raibh á áitiú ag an gCoimisiún, níor mheas an Chúirt Ghinearálta, in éagmais a leithéid d’achomaireacht, nach mbeadh aon ghníomhaíochtaí cinnteoireachta éifeachtacha ann.
Ansin, thiocfaí salach ar leagan amach idir na forála sin agus an chásdlí le hadmháil nach ndearnadh cinneadh go fóill agus, dá bhrí sin, go bhfuil ‘próiseas cinnteoireachta’ ar siúl, de réir bhrí na chéad fhomhíre d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001, i gcás nach bhfuil feidhm ag a leithéid de phróiseas socraithe. Dá bhrí sin, fad nach bhfuil cuspóir beacht socraithe le cinneadh atá le teacht go fóill, baol cur i gcás atá i gceist, de réir sainmhínithe, le haon bhaol go ndéanfaí difear don phróiseas cinnteoireachta trína bhféachtar le glacadh an chinnidh sin toisc doiciméad arna iarraidh a nochtadh de réir Rialachán Uimh. 1049/2001, ó ba dhofhíoraithe an bhfuil nó nach bhfuil baint dháiríre ag ábhar an doiciméid sin leis an bpróiseas cinnteoireachta sin, déanta na fírinne.
Ar deireadh, murab ionann agus a bhfuil á áitiú ag an gCoimisiún, ní dhearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí ach an oiread, le meas gur cinntitheach an argóint arna déanamh ag an institiúid sin ar dá réir a raibh sé de ‘chuspóir’ aige treoirdhoiciméad maidir le beacha a chur chun feidhme go fóill chun measúnú a dhéanamh ar ‘ábhar nach bhfuil cinneadh déanta [ag institiúid] ina leith fós’ a bheith ann, de réir bhrí na chéad fhomhíre d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001. Go deimhin, is í fírinne an scéil gurbh ionann glacadh le hinagarthacht na forála sin ag institiúid nach bhfuil sé de rún aici ach cinneadh a dhéanamh ar ábhar a thagann faoina inniúlacht, gan gá le próiseas cinnteoireachta ann a bheith ann trína bhféachtar le cinneadh a ghlacadh maidir le cuspóir socraithe, agus a aithint gurb indiúltaithe ag an institiúid sin faoi nochtadh aon doiciméid a bhaineann leis an ábhar sin. Mar sin féin, ní fhéadfaí a leithne sin de léiriú a dhéanamh ar an gcoincheap ‘ábhar nach bhfuil cinneadh déanta [ag institiúid] ina leith fós’ de réir bhrí na forála sin nach dtagann aon doiciméad faoi a bhaineann le ceist ar leith.
Mar sin, rialaíonn an Chúirt go raibh sé de cheart ag an gCúirt Ghinearálta a mheas nár leor é an cuspóir a bheith á shaothrú ag an institiúid sin go fóill maidir le treoirdhoiciméad maidir le beacha a chur chun feidhme chun doiciméad a sholáthar d’údaráis na mBallstát lena léirítear ‘eolas reatha eolaíoch agus teicniúil’, ann féin, le baint de chonclúid go raibh ‘ábhar [ann] nach [raibh/bhfuil] cinneadh déanta [ag institiúid] ina leith fós’, de réir bhrí na chéad fhomhíre d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001. Dá bhrí sin, maíonn sí gur cheart diúltú don chéad saincheist dlí, dá bhrí sin, don dara saincheist dlí toisc feidhm gan bheith léi agus, dá bhrí sin, gur cheart an t-achomharc a dhíbhe ina iomláine.
(
1
)	Breithiúnas an 14 Meán Fómhair 2022, Pollinis France v an Coimisiún (T-371/20 agus T-554/20, EU:T:2022:556, ‘an breithiúnas faoi achomharc’).
(
2
)	Cinntí C (2020) 4231 final ón gCoimisiún an 19 Meitheamh 2020, i gCás T-371/20, agus C(2020) 5120 final, an 21 Iúil 2020, i gCás T-554/20 (‘na cinntí atá faoi chonspóid’).
(
3
)	Treoirdhoiciméad maidir leis an measúnú ar bhaol na dtáirgí cosanta plandaí do bheacha, ar ghlac EFSA an 27 Meitheamh 2013 (‘Treoirdhoiciméad EFSA 2013’).
(
4
)	Ar bhonn na chéad fhomhíre d’Airteagal 4(3) de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún (IO 2001 L 145, lch. 43).
(
5
)	De réir Rialachán Uimh. 1049/2001 agus Rialachán (CE) Uimh. 1367/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Meán Fómhair 2006 maidir le forálacha Choinbhinsiún Aarhus maidir le Rochtain ar Fhaisnéis, Rannpháirtíocht Phoiblí i gCinnteoireacht agus Rochtain ar Cheartas i gCúrsaí Comhshaoil a chur i bhfeidhm ar institiúidí agus comhlachtaí an Chomhphobail (IO 2006 L 264, lch. 13).
(
6
)	Standing Committee on Plants, Animals, Food agus Feeds (‘Scopaff’).
(
7
)	De réir bhrí Airteagal 4(1)(b) de Rialachán 1049/2001.