61980CJ0185_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στήν υπόθεση 185/80
COSIMO GARGANESE, έκτακτος υπάλληλος τής Επιτροπής τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, υπηρετών στό Κοινό Κέντρο Ερευνών τής Ispra, εκπροσωπούμενος από τόν Ernest Arendt, επικουρούμενο από τήν Dominique Maidani, δικηγόρους Λουξεμβούργου, μέ αντίκλητο στό Λουξεμβούργο τόν δικηγόρο Arendt, 34, rue Philippe-II,
προσφεύγων,
κατά
ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, εκπροσωπουμένης από τόν J . Delmoly, μέλος τής νομικής της υπηρεσίας, επικουρούμενο από τόν R . Andersen, δικηγόρο Βρυξελλών, μέ αντίκλητο στό Λουξεμβούργο τόν νομικό της σύμβουλο Mario Cervino, κτίριο Jean-Monnet, Kirchberg,
καθ’ ης,
Αντικείμενο της υπόθεσης
πού έχει ως αντικείμενο προσφυγή μέ τήν οποία ζητείται νά ακυρωθεί η από 23ης Ιουνίου 1980 απόφαση, μέ τήν οποία η Επιτροπή ηρνήθη τήν καταβολή τής αποζημιώσεως αποδημίας στόν Garganese, καί νά υποχρεωθεί η Επιτροπή νά τού καταβάλει τήν εν λόγω αποζημίωση από 3ης Σεπτεμβρίου 1979, ημερομηνίας αναλήψεως τής υπηρεσίας του,
Σκεπτικό της απόφασης
1 Μέ δικόγραφο πού κατέθεσε στήν γραμματεία τού Δικαστηρίου στίς 1 Σεπτεμβρίου 1980, ο Cosimo Garganese, έκτακτος υπάλληλος τής Επιτροπής τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τοποθετημένος στό Κοινό Κέντρο Ερευνών τής Ispra ( Ιταλία ), ήσκησε προσφυγή μέ τήν οποία ζητεί νά ακυρωθεί η απόφαση τής Επιτροπής τής 23ης Ιουνίου 1980, μέ τήν οποία αυτή τού ηρνήθη τήν αποζημίωση αποδημίας, καί νά υποχρεωθεί η Επιτροπή νά τού καταβάλει τήν εν λόγω αποζημίωση από 3ης Σεπτεμβρίου 1979, ημερομηνία αναλήψεως τής υπηρεσίας του . Ζητεί, εξ άλλου, νά υποχρεωθεί η Επιτροπή νά τού καταβάλει τόκους υπερημερίας πρός 6 % ετησίως, υπολογιζομένους επί τών καθυστερουμένων οφειλών τής αποζημιώσεως αποδημίας «αφ’ οτου οι εν λόγω αποζημιώσεις κατέστησαν αντιστοίχως απαιτητές μέχρι τής ημερομηνίας καταβολής» .
2 Ο Garganese, ιταλικής ιθαγενείας, γεννηθείς στήν Ιταλία, κατοικούσε στό Μεγάλο Δουκάτο τού Λουξεμβούργου από τίς 18 Μαϊ´ου 1962 . Στίς 5 Μαϊ´ου 1970 επέστρεψε στήν Ιταλία γιά νά εκπληρώσει τήν στρατιωτική του θητεία, πού διήρκεσε μέχρι τίς 15 Απριλίου 1972 . Αμέσως μετά επέστρεψε στό Λουξεμβούργο, οπου παρέμεινε συνεχώς επί επτά περίπου έτη . Τήν 1η Ιουνίου 1979 υπέγραψε μέ τήν Επιτροπή σύμβαση, δυνάμει τής οποίας προσελήφθη ως έκτακτος υπάλληλος μέ τόν βαθμό C 3 καί ετοποθετήθη στό Κοινό Κέντρο Ερευνών τής Ispra ( Ιταλία ), οπου καί ανέλαβε υπηρεσία στίς 3 Σεπτεμβρίου 1979 .
3 Ο Garganese, διαπιστώσας οτι στό πρώτο του εκκαθαριστικό σημείωμα αποδοχών τών μηνών Σεπτεμβρίου καί Οκτωβρίου 1979 δέν περιελαμβάνετο η αποζημίωση αποδημίας, τήν οποία εθεώρει οτι εδικαιούτο δυνάμει τού άρθρου 4 παράγραφος 1 στοιχείο β τού παραρτήματος VII τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως τών υπαλλήλων, εν συνδυασμώ πρός τά άρθρα 19 καί 20 τού εφαρμοστέου επί τού λοιπού προσωπικού τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καθεστώτος, εζήτησε, μέ υπόμνημα τής 11ης Οκτωβρίου 1979, τήν καταβολή τής εν λόγω αποζημιώσεως .
4 Δεδομένου οτι αυτή η ενέργεια δέν απέδωσε, ο Garganese υπέβαλε τήν 30ή Ιανουαρίου 1980 αίτηση κατά τήν έννοια τού άρθρου 90 παράγραφος 1 τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως . Επειδή δέ δέν εδόθη απάντηση εκ μέρους τής διοικήσεως εντός τής προθεσμίας τών 4 μηνών, τήν 1η Ιουλίου 1980, υπέβαλε ένσταση κατά τής σιωπηράς απορρίψεως τής αιτήσεώς του από τήν Επιτροπή . Στίς 10 Ιουλίου 1980 εκοινοποιήθη στόν Garganese η από 23 Ιουνίου
1980 απόφαση, μέ τήν οποία η Επιτροπή απέρριπτε τίς αξιώσεις του περί αποζημιώσεως αποδημίας . Ο προσφεύγων ζητεί τήν ακύρωση τής εν λόγω αποφάσεως .
Επί τού παραδεκτού
5 Η Επιτροπή προβάλλει, κατ’ αρχάς, ένσταση απαραδέκτου κατά τής προσφυ-
γής, λόγω τού οτι ο προσφεύγων δέν ετήρησε τήν προθεσμία τής ενστάσεως
πού προβλέπεται στό άρθρο 90 παράγραφος 2 τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως . Ισχυρίζεται οτι η από 23 Ιουνίου 1980 απόφασή της ειναι απλώς βεβαιωτική προγενεστέρας σιωπηράς αποφάσεως, αρνουμένης τήν αποζημίωση αποδημίας, η οποία προκύπτει από τό εκκαθαριστικό σημείωμα αποδοχών τών μηνών Σεπτεμβρίου καί Οκτωβρίου 1979, ως πρός τό οποίο δέν αμφισβητείται οτι ο Garganese ειχε λάβει γνώση, τό αργότερο μέχρι τήν 11η Οκτωβρίου 1979 . Κατά τήν Επιτροπή, ο προσφεύγων έπρεπε νά υποβάλει ένσταση κατά τής σιωπηράς απορριπτικής αποφάσεως εντός προθεσμίας τριών μηνών από τής προαναφερθείσης ημερομηνίας . Δεδομένου οτι δέν τό έπραξε, απώλεσε τό δικαίωμα προσφυγής .
6 Ο προβαλλόμενος από τήν Επιτροπή λόγος δέν δύναται νά γίνει δεκτός .
7 Η από 23ης Ιουνίου 1980 απόφαση τής Επιτροπής αποτελεί καθ’ εαυτήν αυτάρκη νομική πράξη, δεδομένου οτι περιέχει αιτιολογημένη θέση τής Επιτροπής επί τής αιτήσεως τού Garganese περί παροχής τής αποζημιώσεως αποδημίας, ουδαμώς δέ αναφέρεται σέ δήθεν προγενέστερη απόφαση, ρητή ή σιωπηρά, απορριπτική τής αποζημιώσεως αποδημίας πού εζήτησε ο ενδιαφερόμενος . Ενώπιον μιάς τέτοιας πράξεως, η σιωπή τού μηνιαίου εκκαθαριστικού σημειώματος ως πρός τό θέμα τής επιδίκου αποζημιώσεως δέν δύναται νά εξομοιωθεί μέ απόφαση κατά τήν έννοια τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, δυναμένη νά κινήσει τήν προθεσμία προσφυγής πού προβλέπεται στά άρθρα 90 καί 91 τού ρηθέντος κανονισμού .
8 Τό εν λόγω συμπέρασμα επιρρωνύεται καί από τό οτι, οπως προκύπτει από τήν δικογραφία καί ειδικότερα από τό υπόμνημα τής 28ης Ιανουαρίου 1980, πού διεβιβάσθη από τόν ιεραρχικά προϊστάμενο τού ενδιαφερομένου στόν διευθυντή τών εγκαταστάσεων τής Ispra, οι ίδιες οι υπηρεσίες τής Επιτροπής δέν θεωρούσαν, σέ χρόνο μεταγενέστερο τής διαβιβάσεως τού προαναφερθέντος εκκαθαριστικού σημειώματος αποδοχών, οτι ειχε ληφθεί κατά τόν χρόνο αυτό απόφαση επί τού θέματος άν ο Garganese εδικαιούτο ή όχι τής εν λόγω αποζημιώσεως . Ομοίως, μία επιστολή πού εστάλη στόν Garganese τήν 28η Φεβρουαρίου 1980 από τόν ανωτέρω διευθυντή αφήνει νά διαφανεί οτι η περίπτωση ενδεχο
μένης χορηγήσεως τής εν λόγω αποζημιώσεως ειχε, ακόμη τότε, υποβληθεί πρός γνωμοδότηση στίς αρμόδιες υπηρεσίες τής εδρας τού Κέντρου καί οτι, συνεπώς, δέν ειχε ληφθεί ακόμη απόφαση τής Επιτροπής .
9 Λαμβανομένων υπ’ όψη τών ανωτέρω στοιχείων, η απόφαση τής 23ης Ιουνίου 1980, πού εκοινοποιήθη στόν ενδιαφερόμενο στίς 10 Ιουλίου 1980, πρέπει νά θεωρηθεί οτι αποτελεί απάντηση, κατά τήν έννοια τού άρθρου 91 παράγραφος 2 τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, στήν ένσταση πού υπεβλήθη από τόν ενδιαφερόμενο τήν 1η Ιουλίου 1980 .
10 Δεδομένου οτι μιά τέτοια απάντηση δύναται, δυνάμει τού άρθρου 91 παράγραφος 3 πρώτη περίπτωση τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, νά αποτελέσει αντικείμενο προσφυγής εντός προθεσμίας τριών μηνών από τής κοινοποιήσεώς της στόν ενδιαφερόμενο, η παρούσα προσφυγή, η οποία κατετέθη στίς 4 Σεπτεμβρίου 1980, πρέπει νά κριθεί παραδεκτή .
Επί τής ουσίας
11 Όπως έχει ήδη αποφανθεί τό Δικαστήριο μέ παγία νομολογία, από τήν γενική οικονομία τού άρθρου 4 τού παραρτήματος VII τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως προκύπτει οτι η διάταξη αυτή θέτει ως βασικό κριτήριο γιά τήν αξίωση πρός αποζημίωση αποδημίας τήν κατοικία πού ειχε ο υπάλληλος πρό τής αναλήψεως τών καθηκόντων του, δεδομένου οτι η εν λόγω αποζημίωση αποσκοπεί στήν αντιστάθμιση τών ειδικών δαπανών καί μειονεκτημάτων πού απορρέουν από τήν ανάληψη υπηρεσίας στίς Κοινότητες γιά τούς υπαλλήλους, πού υποχρεούνται εξ αυτού τού λόγου νά αλλάξουν κατοικία .
12 Δυνάμει τού προαναφερθέντος άρθρου 4 παράγραφος 1 στοιχείο β, ο υπάλληλος, πού έχει ή ειχε τήν ιθαγένεια τού κράτους στό έδαφος τού οποίου ευρίσκεται ο τόπος τής τοποθετήσεώς του, δικαιούται αποζημιώσεως αποδημίας, εάν «ειχε τήν μόνιμη διαμονή [κατοικία] του, κατά συνήθη τρόπο, επί δέκα έτη λήγοντα κατά τήν ανάληψη τών καθηκόντων του, εκτός τού ευρωπαϊκού εδάφους τού κράτους αυτού γιά άλλους λόγους εκτός από τήν άσκηση καθηκόντων στήν υπηρεσία κράτους ή σέ διεθνή οργανισμό» .
13 Λαμβανομένων υπ’ όψη αυτών τών διατάξεων καί εκτιμωμένων τών ιδιαιτέρων
χαρακτηριστικών τής υπό κρίση υποθέσεως, πρέπει εν προκειμένω νά εξετασθεί άν ο Garganese, ο οποίος έχει τήν ιθαγένεια τού κράτους οπου ευρίσκεται ο τόπος τής τοποθετήσεώς του, πληροί τόν ορο τού νά έχει κατοικία εκτός αυτού
τού κράτους, κατά τήν διάρκεια τών δέκα ετών πού προηγήθησαν τής αναλήψεως τής υπηρεσίας του στίς Κοινότητες .
14 Κατά τήν Επιτροπή, ο ορος αυτός δέν πληρούται εν προκειμένω, επειδή ο
Garganese διέκοψε, κατά τήν διάρκεια τής στρατιωτικής του θητείας πού εξεπλήρωσε στήν Ιταλία, από 5ης Μα ΐου 1970 μέχρι 15ης Απριλίου 1972, τήν περίοδο τής κατοικίας του στό μεγάλο Δουκάτο τού Λουξεμβούργου . Συνάγει δέ οτι, λόγω τής διακοπής αυτής, η απαιτουμένη περίοδος κατοικίας τών 10 ετών άρχισε εκ νέου νά τρέχει από τήν 15η Απριλίου 1972, οπότε, κατά τήν ημερομηνία κατά τήν οποία ο Garganese ανέλαβε καθήκοντα δηλαδή τήν 3η Σεπτεμβρίου 1979 δέν πληρούσε τόν ορο πού τίθεται από τό άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο β τού παραρτήματος VII τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως .
15 Ένα τέτοιο επιχείρημα παραγνωρίζει, εν πρώτοις, οτι, στό Κράτος μέλος τού οποίου τήν ιθαγένεια έχει ο Garganese, η στρατιωτική θητεία αποτελεί υποχρέωση συνυφασμένη μέ τήν ίδια τήν ιδιότητα τού υπηκόου . Η δυνατότης επιτεύξεως απαλλαγής από τήν στρατιωτική θητεία, πού υφίσταται σέ ορισμένες περιπτώσεις καί υπό ορισμένους ορους, δέν δύναται νά θίξει τόν υποχρεωτικό χαρακτήρα τής εν λόγω υπηρεσίας .
16 Πρέπει, εξ άλλου, νά τονισθεί οτι, κατά τό εσωτερικό δίκαιο τών Κρατών μελών, στά οποία η στρατιωτική θητεία ειναι υποχρεωτική, ο τόπος εκτελέσεως τής εν λόγω υπηρεσίας δέν μεταβάλλει τήν κατοικία τού κληρωτού .
17 Τέλος, από τό άρθρο 42 τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, πού αφορά τήν «άδεια γιά εκπλήρωση τών στρατιωτικών υποχρεώσεων», προκύπτει οτι ο υπάλληλος πού καλείται πρός εκπλήρωση τών κατά νόμο στρατιωτικών του υποχρεώσεων ή σέ άσκηση εφέδρων ή πού ανακαλείται υπό τά οπλα, εξακολουθεί, καθ’ ολη τήν διάρκεια τής υπηρεσίας του, νά απολαύει τών διατάξεων πού αφορούν τήν κατάστασή του καί τήν σταδιοδρομία του δυνάμει τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως περί τής υπηρεσιακής του καταστάσεως καί εξελίξεως, σέ ορισμένες δέ περιπτώσεις διατηρεί ακόμη καί τό δικαίωμά του επί τών αποδοχών, οι οποίες μειώνονται κατά τό ποσό τού στρατιωτικού μισθού του, τόν οποίο εισέπραξε . Από τήν διάταξη αυτή προκύπτει οτι ο ίδιος ο κανονισμός υπηρεσιακής καταστάσεως δέν επιτρέπει νά συνεπάγεται η εκπλήρωση τής υποχρεωτικής στρατιωτικής υπηρεσίας απώλεια τών δικαιωμάτων τού υπαλλήλου, τά οποία θά ηδύνατο νά αξιώσει ελλείψει τής εν λόγω υπηρεσίας, εκ τού γεγονότος δέ αυτού αποκλείεται νά οδηγήσει η υποχρέωση στρατιωτικής υπηρεσίας σέ άνιση μεταχείριση τών υπαλλήλων, ανάλογα μέ τό άν υποχρεούνται ή όχι νά εκτελέσουν τήν εν λόγω υπηρεσία ή ανάλογα μέ τό άν δύνανται ή όχι νά απολαύουν τών διατάξεων περί απαλλαγής εξ αυτής .
18 Λαμβανομένων υπ’ όψη τών στοιχείων αυτών, αποκλείεται συνεπώς νά λογισθεί η εκπλήρωση τής υποχρεωτικής στρατιωτικής υπηρεσίας ως λόγος δυνάμενος νά επιφέρει διακοπή τής περιόδου κατοικίας, πού προβλέπεται από τό άρθρο 4 β τού παραρτήματος VII τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως . Ο υπαγόμενος στήν διάταξη αυτή, ο οποίος, πρίν αναλάβει υπηρεσία σ’ ενα κοινοτικό όργανο, υπεχρεώθη νά εγκαταλείψει τήν κατοικία του γιά νά εκπληρώσει τίς εθνικές στρατιωτικές του υποχρεώσεις, έχει δικαίωμα συνυπολογισμού τής περιόδου πού διηνύθη στίς ένοπλες δυνάμεις γιά τήν γένεση δικαιώματος αποζημιώσεως αποδημίας, πού προβλέπεται από τό άρθρο 69 τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως . Γιά τούς λόγους αυτούς η προσφυγή πρέπει νά κριθεί βάσιμη .
Επί τών τόκων υπερημερίας
19 Ο προσεύγων εζήτησε μέ τήν προσφυγή του νά υποχρεωθεί η Επιτροπή νά τού καταβάλει τόκους υπερημερίας γιά τίς καθυστερούμενες αποζημιώσεις αποδημίας . Επειδή η προσφυγή ειναι βάσιμη, πρέπει νά γίνει δεκτό τό εν λόγω αίτημα .
20 Λαμβανομένων υπ’ όψη τών περιστάσεων τής υποθέσεως, δίκαιον ειναι νά τεθεί ο προσφεύγων στήν θέση πού θά ευρίσκετο άν η αποζημίωση, πού πρέπει νά τού καταβληθεί τώρα, τού ειχε καταβληθεί κανονικώς, άν τού ειχε δηλαδή καταβληθεί εμπροθέσμως .
21 Επομένως, πρέπει νά χορηγηθούν στόν προσφεύγοντα οι τόκοι υπερημερίας, πού ζητεί, πρός 6 % ετησίως, επί τών ποσών τά οποία δικαιούται, αφ’ οτου κατέστησαν αντιστοίχως απαιτητά .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί τών δικαστικών εξόδων
22 Σύμφωνα μέ τό άρθρο 69 παράγραφος 2 τού κανονισμού διαδικασίας, ο ηττη-
θείς διάδικος καταδικάζεται στά δικαστικά έξοδα, εφ’ οσον υπήρχε σχετικό αίτημα .
23 Επειδή η καθ’ ης ηττήθη, πρέπει νά καταδικασεί στά δικαστικά έξοδα .
Διατακτικό
Διά ταύτα
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( πρώτο τμήμα )
κρίνει καί αποφασίζει :
1 ) Ακυρώνει τήν από 23ης Ιουνίου 1980 απορριπτική απόφαση τής Επιτροπής καί υποχρεώνει τήν καθ’ ης νά καταβάλει στόν προσφεύγοντα, σύμφωνα μέ τό άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο β τού παραρτήματος VII τού κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, τήν αποζημίωση αποδημίας από 3ης Σεπτεμβρίου 1979 .
2)Υποχρεώνει τήν καθ’ ης νά καταβάλει τόκους υπερημερίας, πρός 6 % ετησίως, επί τών καθυστερουμένων αποζημιώσεων αποδημίας, υπολογιζομένους αφ’ οτου οι εν λόγω αποζημιώσεις κατέστησαν αντιστοίχως απαιτητές μέχρι τής ημερομηνίας καταβολής .
3)Καταδικάζει τήν καθ’ ης στά δικαστικά έξοδα .