62023CJ0811
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 29 stycznia 2026 r. (
*1
)
Odwołanie – Polityka handlowa – Środki polityki handlowej dotyczące niektórych produktów pochodzących ze Stanów Zjednoczonych Ameryki – Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2020/502 – Środki przyjęte przez Stany Zjednoczone Ameryki w odniesieniu do przywozu niektórych produktów pochodnych z aluminium i ze stali – Decyzja Unii Europejskiej o zawieszeniu równorzędnych koncesji handlowych i innych równorzędnych zobowiązań – Dodatkowe cła na przywóz produktów pochodzących ze Stanów Zjednoczonych – Artykuł 41 ust. 2 lit. a) Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – Zasada dobrej administracji – Prawo do bycia wysłuchanym – Zasada ne ultra petita
W sprawie C-811/23 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 26 grudnia 2023 r.,
Komisja Europejska, którą reprezentowali G.‑D. Balan i M. Mataija, w charakterze pełnomocników,
strona wnosząca odwołanie,
w której drugą stroną postępowania były:
Zippo Manufacturing Co., z siedzibą w Bradfordzie (Stany Zjednoczone),
Zippo GmbH, z siedzibą w Emmerich am Rhein (Niemcy),
które reprezentowali R. MacLean, avocat, i D. Sevilla Pascual, abogado,
strona skarżąca w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: K. Jürimäe (sprawozdawczyni), prezeska izby, K. Lenaerts, prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby, F. Schalin, M. Gavalec i N. Fenger, sędziowie,
rzecznik generalny: T. Ćapeta,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
po zapoznaniu się z opinią rzeczniczki generalnej na posiedzeniu w dniu 5 czerwca 2025 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1
W odwołaniu Komisja Europejska wnosi o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 18 października 2023 r., Zippo Manufacturing i in./Komisja (T‑402/20, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2023:640), w którym Sąd stwierdził nieważność rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/502 z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie niektórych środków polityki handlowej dotyczących niektórych produktów pochodzących ze Stanów Zjednoczonych Ameryki (Dz.U. 2020, L 109, s. 10, zwanego dalej „spornym rozporządzeniem”) w zakresie, w jakim dotyczy ono produktów objętych podpozycją 96138000 Nomenklatury scalonej ustanowionej rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej (Dz.U. 1987, L 256, s. 1) (zwaną dalej „kodem CN 96138000”).
Ramy prawne
Prawo międzynarodowe
2
Porozumienie w sprawie środków ochronnych (zwane dalej „porozumieniem WTO w sprawie środków ochronnych”) jest objęte załącznikiem 1A do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), podpisanego w Marrakeszu w dniu 15 kwietnia 1994 r. i zatwierdzonego decyzją Rady 94/800/WE z dnia 22 grudnia 1994 r. dotyczącą zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji porozumień będących wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej (1986–1994) (Dz.U. 1994, L 336, s. 1).
3
Artykuł 8 porozumienia WTO w sprawie środków ochronnych, zatytułowany „Poziom koncesji i inne zobowiązania”, stanowi w ust. 2:
„Jeśli żadne porozumienie nie zostanie osiągnięte w ciągu 30 dni w ramach konsultacji na zasadzie [art. 12 ust. 3], wówczas poszkodowani Członkowie wywożący będą mieć prawo, nie później niż w ciągu 90 dni po wprowadzeniu środka, zawiesić, po upływie 30 dni od dnia, w którym Rada Handlu Towarami otrzymała pisemne zawiadomienie o takim zawieszeniu, stosowanie aktualnie równorzędnych koncesji lub innych zobowiązań w ramach [Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu (GATT) z 1994 r.] wobec handlu z Członkiem stosującym ten środek ochronny, jeśli Rada Handlu Towarami nie sprzeciwi się takiemu zawieszeniu”.
4
Artykuł 12 porozumienia WTO w sprawie środków ochronnych, zatytułowany „Notyfikacja i konsultacja”, przewiduje w ust. 3:
„Członek planujący zastosowanie lub przedłużenie stosowania środka ochronnego stworzy odpowiednie możliwości podjęcia uprzednich konsultacji z tymi Członkami, którzy mają zasadniczy interes jako eksporterzy danego produktu w celu, między innymi, dokonania przeglądu dostarczonych informacji zgodnie z [ust. 2], wymiany poglądów na temat środka i osiągnięcia porozumienia co do sposobów osiągnięcia celu określonego w [art. 8 ust. 1]”.
Prawo Unii
5
Zgodnie z art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 654/2014 z dnia 15 maja 2014 r. dotyczącego wykonywania praw Unii w zakresie stosowania i egzekwowania zasad handlu międzynarodowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 3286/94 ustanawiające procedury wspólnotowe w zakresie wspólnej polityki handlowej w celu zapewnienia wykonania praw Wspólnoty zgodnie z zasadami handlu międzynarodowego, w szczególności tymi ustanowionymi pod auspicjami Światowej Organizacji Handlu (Dz.U. 2014, L 189, s. 50), zatytułowanym „Przedmiot”:
„Niniejsze rozporządzenie ustanawia zasady i procedury w celu zapewnienia skutecznego i terminowego wykonywania praw Unii [Europejskiej] do zawieszenia lub wycofania koncesji lub innych zobowiązań w ramach międzynarodowych umów handlowych w celu:
a)
reagowania na naruszenie przez państwa trzecie zasad handlu międzynarodowego, które wpływają na interesy Unii, z myślą o znalezieniu zadowalającego rozwiązania przywracającego korzyści uzyskiwane przez unijne podmioty gospodarcze;
b)
równoważenia koncesji lub innych zobowiązań w stosunkach handlowych z państwami trzecimi, w przypadku gdy zaszła zmiana w traktowaniu przyznanym towarom pochodzącym z Unii w sposób, który wpływa na interesy Unii”.
6
Artykuł 3 rozporządzenia nr 654/2014, zatytułowany „Zakres stosowania”, stanowi w lit. c):
„Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie:
[…]
c)
w zakresie równoważenia koncesji lub innych zobowiązań, które może być uzasadnione prawnie na podstawie art. 8 [p]orozumienia WTO w sprawie środków ochronnych lub na podstawie postanowień o środkach ochronnych zawartych w innych międzynarodowych umowach handlowych, w tym regionalnych i dwustronnych, w związku z zastosowaniem środka ochronnego przez państwo trzecie”.
7
Artykuł 4 tego rozporządzenia, zatytułowany „Wykonywanie praw Unii”, przewiduje w ust. 1:
„Gdy konieczne jest podjęcie działań w celu ochrony interesów Unii w przypadkach, o których mowa w art. 3, Komisja przyjmuje akty wykonawcze określające odpowiednie środki polityki handlowej. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 8 ust. 2”.
8
Artykuł 9 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Gromadzenie informacji”, stanowi w ust. 1:
„Komisja dąży do uzyskania informacji i opinii dotyczących gospodarczych interesów Unii w odniesieniu do konkretnych towarów lub usług lub w odniesieniu do konkretnych sektorów, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, publikując zawiadomienia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub korzystając z innych odpowiednich środków komunikacji, przy czym określa termin przedkładania tych informacji i opinii. Komisja uwzględnia uzyskane informacje i opinie”.
Okoliczności powstania sporu i sporne rozporządzenie
9
Okoliczności powstania sporu przedstawiono w pkt 2–13 zaskarżonego wyroku i w zakresie, w jakim dotyczą one odwołania, można je streścić w podany niżej sposób.
10
Zippo Manufacturing Co. (zwane dalej „ZMC”), Zippo GmbH, a także Zippo SAS, które przestało istnieć jako osoba prawna prawa francuskiego (zwane dalej łącznie „skarżącymi w pierwszej instancji”), należą do tej samej grupy spółek. Prowadzą one działalność w zakresie produkcji, dystrybucji i wprowadzania do obrotu mechanicznych, metalowych zapalniczek sztormowych pod znakiem towarowym Zippo, a także w zakresie serwisu posprzedażnego w odniesieniu do tych produktów. Wspomniane produkty wytwarza ZMC, które twierdzi, że jest jedynym znanym wytwórcą tego rodzaju produktów w Stanach Zjednoczonych.
11
ZMC eksportuje część swoich produktów do Unii. Sprzedaje je ono swoim spółkom zależnym – Zippo GmbH i Zippo SAS – oraz niezależnym autoryzowanym dystrybutorom w celu wprowadzania ich do obrotu na terytorium Unii. Produkty te są objęte kodem CN 96138000, który dotyczy „pozostałych zapalniczek”, zaliczających się do pozycji obejmującej „zapalniczki do papierosów i pozostałe zapalniczki, nawet mechaniczne lub elektryczne, oraz części, inne niż kamienie do zapalniczek i knoty”. W ramach tego kodu podlegają one cłom przy ich wprowadzaniu na obszar celny Unii.
12
W dniu 24 stycznia 2020 r. Stany Zjednoczone Ameryki przyjęły środki w postaci podwyższenia ceł na przywóz niektórych produktów pochodnych z aluminium i niektórych produktów pochodnych ze stali, które weszły w życie w dniu 8 lutego 2020 r. na czas nieokreślony.
13
Środki te, określone przez Stany Zjednoczone Ameryki jako środki bezpieczeństwa, były zdaniem Komisji środkami ochronnymi przyjętymi w celu ograniczenia przywozu, aby chronić przemysł krajowy przed zagraniczną konkurencją i zapewnić w ten sposób rozwój handlowy przedmiotowego sektora. Komisja uznała zatem, że należy przyjąć pewne środki w wykonaniu rozporządzenia nr 654/2014.
14
W dniu 6 marca 2020 r. na podstawie art. 9 ust. 1 tego rozporządzenia Komisja zwróciła się do zainteresowanych stron o wyrażenie opinii za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej jej Dyrekcji Generalnej (DG) ds. Handlu. Gromadzenie informacji zakończyło się w dniu 13 marca 2020 r. Wśród środków, których przyjęcie po zakończeniu tego gromadzenia informacji było rozważane, Komisja wskazała możliwość zastosowania dodatkowych ceł w odniesieniu do niektórych produktów pochodzących ze Stanów Zjednoczonych, a w szczególności, w pierwszej fazie, w odniesieniu do produktów objętych kodem CN 96138000. Skarżące w pierwszej instancji nie wzięły udziału we wspomnianym gromadzeniu informacji.
15
W dniu 6 kwietnia 2020 r. Komisja przyjęła sporne rozporządzenie.
16
Artykuł 1 tego rozporządzenia przewidywał:
„1.   Komisja natychmiast, a w każdym razie nie później niż do dnia 7 kwietnia 2020 r., pisemnie powiadamia Radę WTO ds. Handlu Towarami, że w przypadku braku sprzeciwu ze strony Rady ds. Handlu Towarami Unia zawiesza, od dnia 8 maja 2020 r., stosowanie w handlu ze Stanami Zjednoczonymi koncesji celnych w przywozie wynikających z układu GATT z 1994 r. w odniesieniu do produktów wymienionych w ust. 2.
2.   W związku z tym Unia stosuje dodatkowe stawki celne na przywóz do Unii produktów wymienionych poniżej i pochodzących ze Stanów Zjednoczonych:
a)
na pierwszym etapie od dnia 8 maja 2020 r. stosuje się dodatkowe cła ad valorem w wysokości 20 % i 7 % na przywóz produktów określonych w następujący sposób:
Kod CN […]
Dodatkowe cło ad valorem
9613 80 00
20 %
3926 30 00
7 %
[…]”.
17
Artykuł 2 wspomnianego rozporządzenia stanowił:
„Unia stosuje dodatkowe stawki celne, o których mowa w art. 1, dopóki Stany Zjednoczone stosują lub ponownie będą stosowały środki ochronne w sposób, który miałby skutki dla produktów pochodzących z Unii, oraz w zakresie, w jakim czynią to Stany Zjednoczone. Komisja opublikuje w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej zawiadomienie wskazujące datę zaprzestania przez Stany Zjednoczone stosowania środków ochronnych”.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
18
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 30 czerwca 2020 r. skarżące w pierwszej instancji wniosły skargę o stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia w zakresie, w jakim ich ono dotyczy.
19
W uzasadnieniu skargi wspomniane skarżące podniosły pięć zarzutów. Zarzut piąty, jedyny zbadany przez Sąd, był oparty na twierdzeniu o naruszeniu zasady dobrej administracji.
20
Odrębnym pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 18 września 2020 r. Komisja podniosła zarzut niedopuszczalności wspomnianej skargi. Postanowieniem z dnia 6 maja 2021 r. zarządzono pozostawienie tego zarzutu do rozstrzygnięcia w wyroku.
21
W zaskarżonym wyroku Sąd w pierwszym rzędzie nie uwzględnił zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez Komisję, stwierdzając, że ZMC przysługuje legitymacja procesowa, a to ze względu na to, iż sporne rozporządzenie dotyczy go indywidualnie i bezpośrednio, a nadto że skarżące w pierwszej instancji mają interes prawny. W konsekwencji uznał on ową skargę za dopuszczalną.
22
W drugim rzędzie, orzekając w przedmiocie zasadności skargi w pierwszej instancji, Sąd zbadał na wstępie jej zarzut piąty. Uznawszy, że Komisja naruszyła prawo skarżących w pierwszej instancji do bycia wysłuchanymi, Sąd uwzględnił ten zarzut. W związku z tym bez badania pozostałych zarzutów podniesionych przez skarżące w pierwszej instancji stwierdził on nieważność spornego rozporządzenia w zakresie, w jakim dotyczy ono produktów objętych kodem CN 96138000.
Postępowanie przed Trybunałem i żądania stron w postępowaniu odwoławczym
23
W odwołaniu Komisja wnosi do Trybunału:
–
o uchylenie zaskarżonego wyroku;
–
o oddalenie zarzutu piątego podniesionego w sprawie T‑402/20; oraz
–
o obciążenie skarżących w pierwszej instancji kosztami poniesionymi w związku z odwołaniem oraz z postępowaniem w pierwszej instancji.
24
ZMC i Zippo GmbH wnoszą do Trybunału:
–
o oddalenie odwołania;
–
pomocniczo – o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd, aby orzekł on w pierwszej instancji w przedmiocie zarzutów „pozostawionych w stanie zawieszenia”; oraz
–
o obciążenie Komisji kosztami związanymi zarówno z odwołaniem, jak i z postępowaniem w pierwszej instancji.
W przedmiocie odwołania
25
W uzasadnieniu odwołania Komisja podnosi dwa zarzuty.
W przedmiocie zarzutu pierwszego
26
W zarzucie pierwszym odwołania Komisja utrzymuje, że Sąd dopuścił się naruszenia prawa poprzez stwierdzenie, iż przewidziane w art. 41 ust. 2 lit. a) Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) prawo skarżących w pierwszej instancji do bycia wysłuchanymi zostało naruszone. Zarzut ten dzieli się na trzy części.
27
Trybunał uważa za stosowne, by części pierwszą i drugą wspomnianego zarzutu zbadać łącznie.
W przedmiocie części pierwszej i drugiej zarzutu pierwszego
– Argumentacja stron
28
W części pierwszej zarzutu pierwszego odwołania, w ramach której Komisja kwestionuje pkt 63, 65, 69, 71–73, 91 i 92 zaskarżonego wyroku, instytucja ta twierdzi, że Sąd dopuścił się naruszenia prawa poprzez nieuwzględnienie wymogu, który wynika z art. 41 ust. 2 lit. a) Karty i wedle którego prawo do bycia wysłuchanym ma zastosowanie jedynie do „środków indywidualnych”, i poprzez zastosowanie tego prawa do spornego rozporządzenia. Rozporządzenie to jest bowiem aktem o charakterze generalnym, jak wynika zarówno z oceny Sądu dotyczącej jego indywidualnego oddziaływania na skarżące w pierwszej instancji, jak i z pkt 69 i 72 tego wyroku.
29
W pierwszej kolejności Komisja utrzymuje, że z art. 41 ust. 2 lit. a) Karty wynika, iż prawo do bycia wysłuchanym ma zastosowanie wyłącznie do środków indywidualnych, a mianowicie środków przyjętych przeciwko zainteresowanemu, które wpływają na niego w sposób negatywny. Indywidualny charakter danego środka i jego negatywny wpływ na interesy zainteresowanego stanowią dwie kumulatywne przesłanki.
30
Przesłanki te wynikają również z orzecznictwa sądów Unii. Zgodnie z tym orzecznictwem prawo do bycia wysłuchanym wiąże się z wykonywaniem przez instytucje Unii uprawnień dyskrecjonalnych w indywidualnych przypadkach. Prawo to ma zastosowanie do każdego postępowania wszczętego przeciwko danej osobie i mogącego doprowadzić do wydania niekorzystnego dla niej aktu, a także do każdego środka przyjętego przeciwko danej osobie. Ma ono zastosowanie w szczególności do adresatów decyzji, które w sposób odczuwalny oddziałują na ich interesy, takich jak decyzje o nałożeniu sankcji. Chociaż w niektórych sprawach sądy Unii nie przeprowadzały odrębnego szczegółowego badania wymogu „środka indywidualnego” – poza badaniem istnienia negatywnego wpływu na interesy zainteresowanego – to wynika to z faktu, że sprawy te dotyczyły właśnie środków indywidualnych, które przyjęto przeciwko konkretnym osobom i których osoby te były adresatami.
31
W drugiej kolejności Komisja podkreśla, że wspomniane orzecznictwo wyklucza istnienie prawa do bycia wysłuchanym – na podstawie czy to art. 41 ust. 2 lit. a) Karty, czy to którejś z zasad ogólnych prawa – przed przyjęciem aktu o charakterze generalnym. Zgodnie z owym orzecznictwem ani proces opracowywania tych aktów, ani same te akty nie wymagają, na gruncie prawa do bycia wysłuchanym, udziału zainteresowanych osób. Inaczej jest tylko wtedy, gdy wyraźny przepis ram prawnych regulujących przyjęcie aktu o charakterze generalnym przyznaje im takie prawo proceduralne.
32
W trzeciej kolejności Komisja zarzuca Sądowi uchybienie w rozpatrywanym przypadku wymogowi „środka indywidualnego” przewidzianemu w art. 41 ust. 2 lit. a) Karty i w orzecznictwie sądów Unii. W pkt 63, 65 i 71–73 zaskarżonego wyroku Sąd, używając zmiennych sformułowań, jako jedyne kryterium zakresu stosowania prawa do bycia wysłuchanym przyjął negatywny wpływ wywierany przez dany środek. Naruszenie prawa jest tym bardziej rażące, że z pkt 69 i 72 tego wyroku wynika, iż sporne rozporządzenie nie jest „środkiem indywidualnym”.
33
Tak dokonana przez Sąd wykładnia prawa do bycia wysłuchanym pociąga za sobą szkodliwe konsekwencje, ponieważ bardzo dużo jest aktów o charakterze generalnym, które mogą być niekorzystne dla podmiotów gospodarczych i konsumentów. Z wykładni tej wynikałoby, że wszystkie te akty wiążą się z zaistnieniem indywidualnego prawa do bycia wysłuchanym. Powodowałoby to trudności praktyczne, niepewność prawną i ewentualne naruszenia zasady równego traktowania. W istocie przyjmowanie środków o charakterze generalnym w sposób sprawiedliwy byłoby niemożliwe, gdyby instytucje Unii musiały uwzględniać osobistą sytuację każdego, na kogo środki te mogłyby wpływać w sposób negatywny.
34
W konsekwencji zdaniem Komisji akty o charakterze generalnym podlegają zwykle innej procedurze przyjmowania, takiej jak ta przewidziana w art. 9 rozporządzenia nr 654/2014, w ramach której do przedstawienia swojego stanowiska wzywa się wszystkie zainteresowane podmioty, niekoniecznie identyfikując niektóre z nich i przeprowadzając z nimi indywidualne konsultacje.
35
W części drugiej zarzutu pierwszego odwołania, w ramach której Komisja kwestionuje pkt 73–77, 91 i 92 zaskarżonego wyroku, instytucja ta utrzymuje, że nawet gdyby uznać, iż Sąd zbadał, czy sporne rozporządzenie stanowi „środek indywidualny”, i stwierdził, że tak istotnie jest, oznaczałoby to, że dokonał on błędnej wykładni art. 41 ust. 2 lit. a) Karty i błędnie go zastosował.
36
W pierwszej kolejności ustalenia zawarte w pkt 74–77, 91 i 92 zaskarżonego wyroku nie dowodzą, że procedurę przyjmowania spornego rozporządzenia wszczęto przeciwko skarżącym w pierwszej instancji ani że są one adresatami tego rozporządzenia. W pkt 69 i 72 tego wyroku Sąd przyznał bowiem wprost, że wspomniane rozporządzenie jest aktem o charakterze generalnym.
37
Ponadto z celów rozporządzenia nr 654/2014 wynika jasno, że wszelkie środki, jakie mogą zostać przyjęte na jego podstawie, takie jak sporne rozporządzenie, są środkami o charakterze generalnym regulującymi handel niektórymi produktami. W świetle art. 1 rozporządzenia nr 654/2014 cele te dotyczą ochrony, ogólnie rzecz biorąc, interesów Unii w stosunku do państw trzecich. Ani wspomniane cele, ani żaden inny przepis tego rozporządzenia nie wymagają uwzględnienia sytuacji osobistej czy postępowania zagranicznych podmiotów gospodarczych.
38
Ponadto danego środka nie można zakwalifikować jako „indywidualnego” z tego tylko powodu, że jego autor może zidentyfikować osobę, na której interesy przyjęcie tego środka może wpłynąć w sposób negatywny, lub ma o niej wiedzę. W praktyce, gdy Komisja przygotowuje przyjęcie środka takiego jak sporne rozporządzenie, z konieczności czyni to ona w oparciu o wiedzę na temat kontekstu rynkowego, odnośnych produktów i przynajmniej niektórych z głównych zainteresowanych eksporterów i producentów. Nie istnieje jednak żaden przewidywalny sposób pozwalający na odróżnienie tych zainteresowanych podmiotów, które zasługiwałyby na indywidualne prawo do bycia wysłuchanymi, od tych, które by na takie prawo nie zasługiwały. W związku z tym podejście Sądu powoduje, że w praktyce Komisja nie może uczynić jednocześnie zadość wymogom prawa do bycia wysłuchanym i zasadzie równego traktowania.
39
W drugiej kolejności Komisja podnosi, że gdyby zaskarżony wyrok należało rozumieć w ten sposób, iż Sąd ustanowił wyjątek od zasady, w myśl której prawo do bycia wysłuchanym nie ma zastosowania do środków o charakterze generalnym, to również w takim przypadku byłby on obarczony naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów Unii nie dopuszcza się bowiem żadnego wyjątku od tej zasady. W tym względzie okoliczność, że w przypadku gdy dany akt o charakterze generalnym dotyczy danego podmiotu indywidualnie i bezpośrednio, wówczas podmiotowi temu przysługuje legitymacja procesowa do jego zaskarżenia, nie skutkuje przyznaniem temu podmiotowi również prawa do bycia wysłuchanym przed przyjęciem tego aktu. Są to bowiem odrębne kwestie prawne.
40
ZMC i Zippo GmbH nie zgadzają się z powyższym i podnoszą, że części pierwsza i druga zarzutu pierwszego odwołania są „nieoperatywne, bezskuteczne lub bezpodstawne”.
41
Co się tyczy części pierwszej zarzutu pierwszego odwołania, w pierwszej kolejności ZMC i Zippo GmbH uważają w istocie, że Komisja nie może z jednej strony twierdzić, iż analiza indywidualnego oddziaływania na etapie badania dopuszczalności potwierdza generalny charakter spornego rozporządzenia, z drugiej strony utrzymując jednocześnie, że stwierdzenie takiego oddziaływania i ustalenie, iż rozpatrywany środek jest środkiem indywidualnym w rozumieniu art. 41 ust. 2 lit. a) Karty, są dwiema odrębnymi kwestiami prawnymi.
42
W drugiej kolejności ZMC i Zippo GmbH odpierają twierdzenie Komisji, zgodnie z którym sporne rozporządzenie stanowi środek o charakterze generalnym. Twierdzenie to jest oparte na czysto formalnym i błędnym kryterium. Oceny istnienia środka indywidualnego należy zaś dokonywać dla każdego przypadku z osobna, uwzględniając elementy zaistniałego stanu faktycznego i prawnego. O ile środki o charakterze generalnym są oparte na kryteriach obiektywnych i nie biorą na cel konkretnych eksporterów, o tyle w niniejszym przypadku Komisja zidentyfikowała produkty opatrzone znakiem towarowym Zippo i to w te produkty wymierzyła swoje działania.
43
W trzeciej kolejności, chociaż Sąd nie stosował przymiotnika „indywidualny” i określenia „środek indywidualny” konsekwentnie, to w pkt 61 zaskarżonego wyroku przypomniał, że art. 41 ust. 2 lit. a) Karty ma zastosowanie do „środków indywidualnych”. Podobnie, na przykład w pkt 74 tego wyroku, Sąd uznał i zastosował obie przewidziane w tym postanowieniu odrębne przesłanki, związane z istnieniem środka indywidualnego i z jego negatywnym wpływem na interesy zainteresowanego. W niniejszym przypadku sporne rozporządzenie – z uwagi na to, że było ono wymierzone w produkty ZMC – stanowi środek indywidualny.
44
W czwartej kolejności ZMC i Zippo GmbH podnoszą, że z orzecznictwa przywołanego przez Komisję nie można wyciągnąć wniosków na potrzeby rozpatrywanego przypadku. Żaden z przywołanych precedensów, dotyczących aktów wydanych w wyniku postępowania, którego nie wszczęto przeciwko danej osobie, lub aktów ustawodawczych, nie dotyczy sytuacji, w której instytucja Unii zidentyfikowała jeden tylko podmiot gospodarczy i jego produkty jako stanowiące przedmiot konkretnego działania i określonego środka indywidualnego.
45
W ostatniej kolejności ZMC i Zippo GmbH twierdzą, że Komisja nie może powoływać się na trudności praktyczne związane z dokonaną przez Sąd wykładnią i na wynikające z niej szkodliwe konsekwencje, aby przeczyć naruszaniu praw podstawowych. Tych konsekwencji Komisja mogłaby zresztą z łatwością uniknąć, gdyby w toku procedury przyjmowania rozporządzeń nie dopuszczała się „zamierzonego kierunkowania swoich działań”.
46
Co się tyczy części drugiej zarzutu pierwszego odwołania, ZMC i Zippo GmbH podnoszą w pierwszej kolejności, że Sąd stwierdził istnienie środka indywidualnego, ponieważ Komisja nie tylko miała wiedzę o skarżących w pierwszej instancji, ale również – z własnej inicjatywy – wybrała produkty opatrzone znakiem towarowym Zippo jako podlegające środkom równoważącym i w te produkty wymierzyła swoje działania.
47
W drugiej kolejności – twierdzenie, zgodnie z którym spornego rozporządzenia nie przyjęto w wyniku indywidualnego postępowania prowadzonego przeciwko skarżącym w pierwszej instancji, opiera się na błędnym rozumieniu zaskarżonego wyroku. Ze spójnika „nawet jeżeli”, którym Sąd posłużył się w pkt 72 tego wyroku, wynika, że uznał on, iż ta kwestia proceduralna nie była istotna.
48
W trzeciej kolejności, mimo że ogólne cele rozporządzenia nr 654/2014 nie wymagały uwzględnienia okoliczności indywidualnych, nie zmienia to faktu, że Sąd stwierdził, iż Komisja wzięła pod uwagę sytuację indywidualną skarżących w pierwszej instancji.
49
W czwartej kolejności, co się tyczy argumentacji Komisji opartej na ogólnym charakterze rozporządzenia nr 654/2014, ZMC i Zippo GmbH zauważają, że rozporządzenie to dotyczy wyłącznie stosowania środków kompensujących w odniesieniu do przywożonych produktów. Komisja przyznała natomiast, że w odróżnieniu od pierwotnych środków przyjętych w 2018 r. sporne rozporządzenie przyjęto w celu odzwierciedlenia stosunkowo nieznacznego rozszerzenia zakresu produktów objętych cłami amerykańskimi. Ogranicza to zakres uznania przysługujący Komisji. Ów zakres uznania nie pozwala jej na wybranie, z powodów subiektywnych, produktu, który nie pozostaje w żadnym związku z produktami unijnymi, na które środki przyjęte przez Stany Zjednoczone Ameryki wpływają w sposób negatywny.
50
W piątej kolejności ZMC i Zippo GmbH dodają, że twierdzenie Komisji, zgodnie z którym nie istnieje żaden przewidywalny sposób pozwalający na odróżnienie tych zainteresowanych podmiotów, które zasługiwałyby na indywidualne prawo do bycia wysłuchanymi, od tych, które by na takie prawo nie zasługiwały, stanowi jedynie „argument teoretyczny”, gdyż w niniejszym przypadku identyfikacja taka miała miejsce.
– Ocena Trybunału
51
W częściach pierwszej i drugiej zarzutu pierwszego odwołania Komisja podnosi w istocie, że Sąd dopuścił się naruszeń prawa przy wykładni i stosowaniu art. 41 ust. 2 lit. a) Karty. Po pierwsze, instytucja ta twierdzi, że Sąd niesłusznie orzekł, iż przewidziane w tym postanowieniu prawo do bycia wysłuchanym ma zastosowanie do środków o charakterze generalnym, takich jak sporne rozporządzenie, w przypadku gdy mają one negatywny wpływ na interesy zainteresowanego. Po drugie, wspomniana instytucja utrzymuje, że przy założeniu, iż Sąd zakwalifikował to rozporządzenie jako środek indywidualny, ustalenie to jest błędne.
52
Aby orzec w przedmiocie tych części zarzutu pierwszego odwołania, należy w pierwszej kolejności określić zakres stosowania prawa do bycia wysłuchanym.
53
Zgodnie z art. 41 ust. 2 lit. a) Karty prawo do dobrej administracji obejmuje w szczególności prawo każdego do bycia wysłuchanym, zanim zostaną podjęte indywidualne środki mogące negatywnie wpłynąć na jego sytuację.
54
Zważywszy na brzmienie tego postanowienia, zapisane w nim prawo każdego do bycia wysłuchanym musi być przestrzegane w toku każdego postępowania w sprawie przyjęcia środka indywidualnego przeciwko danej osobie, który wpływa na nią negatywnie.
55
Wspomniane postanowienie nie dotyczy natomiast procesu opracowywania aktów o charakterze generalnym. Nie znajduje ono zatem zastosowania w przypadku, gdy dana osoba uważa, że wpływ ma na nią akt o charakterze generalnym (zob. podobnie wyroki: z dnia 17 marca 2011 r., AJD Tuna, C‑221/09, EU:C:2011:153, pkt 49; z dnia 22 czerwca 2023 r., Arysta LifeScience Great Britain/Komisja, C‑259/22 P, EU:C:2023:513, pkt 50), przy czym należy przypomnieć, że akt ma charakter generalny, jeżeli znajduje zastosowanie do sytuacji określonych obiektywnie i wywołuje skutki prawne względem kategorii osób określonych w sposób ogólny i abstrakcyjny (wyroki: z dnia 6 października 1982 r., Alusuisse Italia/Rada i Komisja, 307/81, EU:C:1982:337, pkt 9; a także z dnia 17 marca 2011 r., AJD Tuna, C‑221/09, EU:C:2011:153, pkt 51).
56
Takie rozumienie art. 41 ust. 2 lit. a) Karty znajduje potwierdzenie w wyjaśnieniach dotyczących jej art. 41, a zgodnie z art. 6 ust. 1 akapit trzeci TUE i z jej art. 52 ust. 7 wyjaśnienia dotyczące Karty powinny być uwzględniane przy dokonywaniu jej wykładni (zob. podobnie wyrok z dnia 26 lutego 2013 r., Åkerberg Fransson, C‑617/10, EU:C:2013:105, pkt 20 i przytoczone tam orzecznictwo). Co się bowiem tyczy prawa do bycia wysłuchanym, w wyjaśnieniach tych uściślono, że treść tego prawa wynika z orzecznictwa sądów Unii.
57
Otóż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zasada poszanowania prawa do obrony w każdym postępowaniu wszczętym przeciwko danej osobie, które może doprowadzić do wydania niekorzystnego dla niej aktu, stanowi zasadę ogólną prawa Unii, którą należy stosować nawet w braku szczególnych uregulowań w tym względzie. Zasada ta wymaga, aby adresaci decyzji, które w sposób odczuwalny oddziałują na ich interesy, mieli możliwość skutecznego przedstawienia swojego stanowiska w przedmiocie okoliczności uwzględnionych na ich niekorzyść przy wydawaniu tych decyzji (zob. podobnie wyroki: z dnia 12 lutego 1992 r., Niderlandy i in./Komisja, C‑48/90 i C‑66/90, EU:C:1992:63, pkt 44; z dnia 24 października 1996 r., Komisja/Lisrestal i in., C‑32/95 P, EU:C:1996:402, pkt 21; z dnia 14 czerwca 2016 r., Marchiani/Parlament, C‑566/14 P, EU:C:2016:437, pkt 51; a także z dnia 22 czerwca 2023 r., Arysta LifeScience Great Britain/Komisja, C‑259/22 P, EU:C:2023:513, pkt 47).
58
Ponadto prawo do bycia wysłuchanym służy realizacji dwojakiego celu. Z jednej strony służy ono badaniu akt sprawy i ustaleniu faktów w sposób najbardziej dokładny i prawidłowy, a z drugiej strony pozwala zapewnić skuteczną ochronę zainteresowanego. Prawo do bycia wysłuchanym służy zwłaszcza zagwarantowaniu, aby każda niekorzystna dla danej osoby decyzja była wydawana z pełną znajomością sprawy, zaś jego celem jest w szczególności umożliwienie właściwemu organowi skorygowania błędu, a osobie zainteresowanej – powołania się na takie okoliczności dotyczące jej sytuacji osobistej, które przemawiają za wydaniem lub niewydaniem decyzji lub za tym, by miała ona taką, a nie inną treść (wyrok z dnia 4 czerwca 2020 r., ESDZ/De Loecker, C‑187/19 P, EU:C:2020:444, pkt 69 i przytoczone tam orzecznictwo).
59
Zasada ogólna prawa do bycia wysłuchanym nie ma zatem zastosowania do aktów o charakterze generalnym (zob. podobnie wyrok z dnia 14 października 1999 r., Atlanta/Wspólnota Europejska, C‑104/97 P, EU:C:1999:498, pkt 35–37).
60
Należy jednak dodać, że inaczej jest wtedy, gdy wyraźny przepis ram prawnych regulujących przyjęcie danego aktu przyznaje takie prawo proceduralne zainteresowanej osobie. Chociaż bowiem ani art. 41 ust. 2 lit. a) Karty, ani zasada ogólna poszanowania prawa do bycia wysłuchanym nie obowiązują go do tego, prawodawca Unii zachowuje możliwość przyznania osobom, na które dany akt o charakterze generalnym ma mieć wpływ, prawa do bycia wysłuchanymi, do wyrażenia opinii w ramach konsultacji lub do uzyskania informacji, a także możliwość zakreślenia ram jego wykonywania (zob. podobnie wyrok z dnia 22 czerwca 2023 r., Arysta LifeScience Great Britain/Komisja, C‑259/22 P, EU:C:2023:513, pkt 51).
61
Z powyższych uwag przypominających wynika, że – jak słusznie podnosi Komisja – prawo do bycia wysłuchanym w rozumieniu art. 41 ust. 2 lit. a) Karty nie ma co do zasady zastosowania w przypadku, gdy na daną osobę w sposób negatywny wpływa akt o charakterze generalnym.
62
To w świetle powyższych ustaleń należy w drugiej kolejności zbadać zasadność oceny poczynionej przez Sąd w pkt 63, 65, 69, 71–77, 91 i 92 zaskarżonego wyroku.
63
W wyroku tym Sąd, po pierwsze, stwierdził w istocie w jego pkt 66 i 67, których na etapie odwołania nie zakwestionowano, że rozporządzenie nr 654/2014, na podstawie którego przyjęto sporne rozporządzenie, nie przyznaje prawa do bycia wysłuchanym przedsiębiorstwom, których produkty podlegają środkom równoważącym.
64
Po drugie, w pkt 68 i 69 zaskarżonego wyroku Sąd zauważył, że przedsiębiorstwa eksportujące produkty, których dotyczą środki równoważące przewidziane w rozporządzeniu przyjętym na podstawie art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 654/2014, nie są adresatami tych środków, której mają na celu zrównoważenie koncesji w stosunkach handlowych ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki. Jednakże w pkt 70 i 71 tego wyroku Sąd uznał, że w rozpatrywanym przypadku środki równoważące ustanowione spornym rozporządzeniem miały na celu wywołanie negatywnych skutków gospodarczych względem działalności tych przedsiębiorstw.
65
W pkt 72 i 73 zaskarżonego wyroku Sąd wywiódł z tego, że nawet jeżeli środka równoważącego przewidzianego w akcie wykonawczym przyjętym na podstawie art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 654/2014 nie przyjęto w wyniku indywidualnego postępowania prowadzonego przeciwko wspomnianym przedsiębiorstwom, może on być środkiem wpływającym na ich interesy w sposób negatywny, w związku z czym nie można wykluczyć możliwości powoływania się przez owe przedsiębiorstwa na prawo do bycia wysłuchanymi na podstawie art. 41 ust. 2 lit. a) Karty.
66
W tym kontekście w pkt 74 zaskarżonego wyroku Sąd uznał, że jeżeli w toku procedury przyjmowania aktu wykonawczego na podstawie art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 654/2014 Komisja zidentyfikuje osobę fizyczną lub prawną, na której interesy środki przewidziane w tym akcie mogą wpływać w sposób negatywny, osoba ta musi mieć możliwość powołania się na takie okoliczności dotyczące jej sytuacji osobistej, które przemawiają za przyjęciem wspomnianego aktu lub jego nieprzyjęciem, lub za tym, by miał on taką, a nie inną treść.
67
Po trzecie, w niniejszym przypadku w pkt 75 i 76 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że Komisja zidentyfikowała produkty skarżących w pierwszej instancji jako podlegające środkom przewidzianym w spornym rozporządzeniu i wiedziała, że środki te będą dotyczyły w znacznej mierze ich. W pkt 77 tego wyroku Sąd doszedł na tej podstawie do wniosku, że w tych okolicznościach owym skarżącym przysługiwało prawo do bycia wysłuchanymi w toku procedury przyjmowania tego rozporządzenia.
68
To rozumowanie Sądu jest obarczone dwoma naruszeniami prawa.
69
Po pierwsze, Sąd przyjął błędne kryterium prawne i dokonał błędnej wykładni zakresu stosowania prawa do bycia wysłuchanym przewidzianego w art. 41 ust. 2 lit. a) Karty, orzekając w szczególności w pkt 71–74 zaskarżonego wyroku, że jeżeli akt o charakterze generalnym wpływa w sposób negatywny na interesy osób, których dotyczą ustanowione tym aktem środki, osoby te mogą powoływać się na prawo do bycia wysłuchanymi. Jak bowiem wynika z tego postanowienia i z orzecznictwa, które przypomniano w pkt 53–62 niniejszego wyroku, prawo to nie ma zastosowania do aktów o charakterze generalnym – również wtedy, gdy w sposób negatywny wpływają one na interesy pewnych osób.
70
Po drugie, Sąd dopuścił się naruszenia prawa również poprzez zastosowanie tego błędnego kryterium prawnego do rozpatrywanego przypadku. W tym względzie prawdą jest, że Sąd nie zakwalifikował wprost spornego rozporządzenia jako aktu o charakterze generalnym ani jako środka indywidualnego. Nie zmienia to faktu, że z oceny poczynionej przez Sąd w pkt 68, 69 i 72 tego wyroku wynika w sposób wystarczająco jasny, że przyjął on, iż rozporządzenie to jest aktem o charakterze generalnym. W tych okolicznościach nie mógł on – bez dopuszczenia się naruszenia prawa – orzec w pkt 75–77 wspomnianego wyroku, że skarżącym w pierwszej instancji przysługiwało prawo do bycia wysłuchanymi w toku procedury przyjmowania spornego rozporządzenia w istocie ze względu na to, że w trakcie tej procedury Komisja zidentyfikowała ich produkty jako podlegające środkom równoważącym przewidzianym w tym rozporządzeniu.
71
Ustalenia tego nie podważają argumenty podniesione przez ZMC i Zippo GmbH.
72
Po pierwsze, ZMC i Zippo GmbH uważają, że spornego rozporządzenia nie można zakwalifikować jako aktu o charakterze generalnym ze względu na to, że Komisja zidentyfikowała ich produkty i to w nie wymierzyła swoje działania w toku procesu, który doprowadził do jego przyjęcia, i że taka kwalifikacja stałaby w sprzeczności z oceną poczynioną przez Sąd w przedmiocie jego indywidualnego i bezpośredniego oddziaływania na ZMC i Zippo GmbH.
73
W tym względzie w pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że sporne rozporządzenie w art. 1 ust. 2 określa w sposób ogólny i abstrakcyjny, w rozumieniu orzecznictwa przywołanego w pkt 55 niniejszego wyroku, produkty, do których stosuje się wprowadzone w nim dodatkowe cło ad valorem w wysokości 20 %, a mianowicie produkty objęte kodem CN 96138000. Ponadto należy zauważyć, że celem tego rozporządzenia, zgodnie z art. 3 lit. c) i art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 654/2014, na podstawie którego je przyjęto, jest zrównoważenie koncesji w stosunkach handlowych ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki oraz że spornego rozporządzenia nie przyjęto w wyniku postępowania wszczętego przeciwko skarżącym w pierwszej instancji, które nie są jego adresatami. W tych okolicznościach należy uznać, podobnie jak uczyniła to rzeczniczka generalna w pkt 71 i 72 opinii, że sama okoliczność, iż Komisja zidentyfikowała pewne osoby prawne, do których to cło ad valorem będzie miało w znacznej mierze zastosowanie, nie może czynić ze spornego rozporządzenia środka indywidualnego w rozumieniu art. 41 ust. 2 lit. a) Karty.
74
W drugim rzędzie, co się tyczy argumentacji opartej na twierdzeniu o indywidualnym i bezpośrednim oddziaływaniu spornego rozporządzenia na skarżące w pierwszej instancji, należy przypomnieć, że okoliczność, iż akt o charakterze generalnym dotyczy danej osoby indywidualnie i bezpośrednio, nie może skutkować przyznaniem jej prawa do bycia wysłuchaną przed przyjęciem takiego aktu (zob. podobnie wyrok z dnia 14 października 1999 r., Atlanta/Wspólnota Europejska, C‑104/97 P, EU:C:1999:498, pkt 34, 35). Legitymacja procesowa na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE i prawo do bycia wysłuchanym na podstawie art. 41 ust. 2 lit. a) Karty są bowiem dwiema odrębnymi kwestiami prawnymi, które łączą się, jak wynika z pkt 78 opinii rzeczniczki generalnej, z odrębnymi celami.
75
Po drugie, twierdzenie ZMC i Zippo GmbH, zgodnie z którym Sąd stwierdził istnienie środka indywidualnego przyjętego przeciwko nim, opiera się na błędnym rozumieniu zaskarżonego wyroku, jak wynika z pkt 70 niniejszego wyroku.
76
Po trzecie, argumentacja dotycząca zakresu uznania Komisji przy wyborze produktów podlegających środkom przewidzianym w spornym rozporządzeniu wiąże się z oceną zasadności tych środków. Jest ona natomiast pozbawiona znaczenia w kontekście istnienia prawa ZMC i Zippo GmbH do bycia wysłuchanymi.
77
Zważywszy na wszystkie powyższe względy, części pierwszą i drugą zarzutu pierwszego odwołania należy uwzględnić.
W przedmiocie części trzeciej zarzutu pierwszego
– Argumentacja stron
78
W części trzeciej zarzutu pierwszego odwołania Komisja utrzymuje, że przy założeniu, iż skarżącym w pierwszej instancji przysługiwało prawo do bycia wysłuchanymi w toku procesu przyjmowania spornego rozporządzenia, Sąd dopuścił się naruszenia prawa poprzez stwierdzenie, że prawo to nie zostało im zapewnione w drodze konsultacji publicznych przeprowadzonych na podstawie art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 654/2014.
79
ZMC i Zippo GmbH nie zgadzają się z powyższym i podnoszą, że ta część zarzutu pierwszego odwołania jest niedopuszczalna, a w każdym razie – bezzasadna.
– Ocena Trybunału
80
Część trzecią zarzutu pierwszego odwołania przedstawiono pomocniczo, na wypadek orzeczenia przez Trybunał, że Sąd słusznie uznał, iż skarżącym w pierwszej instancji przysługiwało prawo do bycia wysłuchanymi w toku procesu przyjmowania spornego rozporządzenia. Z analizy części pierwszej i drugiej tego zarzutu wynika zaś, że tak nie było.
81
W związku z tym część trzecią zarzutu pierwszego odwołania należy pominąć jako pozbawioną znaczenia, bez konieczności dokonywania oceny jej dopuszczalności.
82
Zważywszy na wszystkie powyższe względy, należy stwierdzić, że zarzut pierwszy odwołania powinien zostać uwzględniony w zakresie jego dwóch pierwszych części, zaś w pozostałym zakresie powinien on zostać pominięty. W tym kontekście stwierdzone w ramach badania tych części zarzutu pierwszego odwołania naruszenia prawa wystarczają do uchylenia zaskarżonego wyroku.
83
Ze względów związanych z należytym sprawowaniem wymiaru sprawiedliwości Trybunał uważa jednak za stosowne, by zbadać również zarzut drugi odwołania.
W przedmiocie zarzutu drugiego
Argumentacja stron
84
W zarzucie drugim odwołania Komisja utrzymuje, że Sąd naruszył zasadę ne ultra petita. Zauważa ona, że jak wynika z pkt 92 zaskarżonego wyroku, Sąd stwierdził nieważność spornego rozporządzenia „w zakresie, w jakim dotyczy ono produktów objętych kodem CN 96138000”, podczas gdy w skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności tego rozporządzenia wyłącznie w zakresie, w jakim ma ono zastosowanie do skarżących w pierwszej instancji. Sąd miał zatem orzec ultra petita.
85
ZMC i Zippo GmbH uważają, że zarzut drugi odwołania należy pominąć jako „nieoperatywny lub bezskuteczny”.
86
ZMC i Zippo GmbH podnoszą, że – w świetle ustaleń poczynionych przez Sąd w pkt 27 i 29 zaskarżonego wyroku – stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia w zakresie, w jakim dotyczy ono pochodzących ze Stanów Zjednoczonych produktów objętych kodem CN 96138000, jest równoznaczne ze stwierdzeniem nieważności tego rozporządzenia w zakresie, w jakim dotyczy ono ich produktów. W szczególności z pkt 29 tego wyroku wynika, że ZMC jest jedynym producentem eksportującym produkty objęte tym kodem z terytorium Stanów Zjednoczonych do Unii. W związku z tym jest wysoce nieprawdopodobne, a wręcz wykluczone, by wspomnianym rozporządzeniem były objęte pochodzące ze Stanów Zjednoczonych zapalniczki wytwarzane przez inne amerykańskie przedsiębiorstwa. W każdym razie szkody, jakie mogły ponieść te ostatnie przedsiębiorstwa, byłyby jedynie szkodami ubocznymi powstałymi w związku z wymierzeniem przez Komisję swoich działań w produkty skarżących w pierwszej instancji.
Ocena Trybunału
87
Jak Trybunał wielokrotnie orzekał, ponieważ sąd badający zgodność z prawem nie może orzekać ultra petita, orzeczona przez niego nieważność nie może wykraczać poza żądania strony skarżącej (wyroki: z dnia 14 września 1999 r., Komisja/AssiDomän Kraft Products i in., C‑310/97 P, EU:C:1999:407, pkt 52; a także z dnia 14 listopada 2017 r., British Airways/Komisja, C‑122/16 P, EU:C:2017:861, pkt 81).
88
W niniejszym przypadku ze skargi w pierwszej instancji wynika jednoznacznie, że jak stwierdził sam Sąd w pkt 14 zaskarżonego wyroku, skarżące w pierwszej instancji wniosły o stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia, a w szczególności jego art. 1 ust. 2 lit. a) i art. 2, w zakresie, w jakim mają one do nich zastosowanie.
89
W zaskarżonym wyroku Sąd stwierdził nieważność spornego rozporządzenia „w zakresie, w jakim dotyczy ono produktów objętych kodem CN 96138000”.
90
Otóż w zakresie, w jakim rozporządzenie to identyfikuje produkty objęte tym kodem, określa ono – za pomocą sformułowań abstrakcyjnych i obiektywnych – kategorię produktów podlegających ustanowionemu w nim dodatkowemu cłu ad valorem, jak zauważono w pkt 73 niniejszego wyroku. W związku z tym wspomniane rozporządzenie może mieć zastosowanie do tych produktów niezależnie od tożsamości zainteresowanych producentów, eksporterów i importerów.
91
Wynika z tego, że poprzez stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia w zakresie, w jakim dotyczy ono produktów objętych wspomnianym kodem, Sąd wykroczył poza zakres żądań skarżących w pierwszej instancji. W tym względzie okoliczność, że ZMC ma być jedynym producentem eksportującym produkty objęte owym kodem – przy założeniu, że zostałaby wykazana – byłaby w każdym razie pozbawiona znaczenia.
92
W tych okolicznościach zarzut drugi odwołania należy uwzględnić.
93
Mając na względzie ustalenia poczynione w pkt 82 i 92 niniejszego wyroku, odwołanie należy uwzględnić, a w konsekwencji zaskarżony wyrok należy uchylić w części, w jakiej stwierdzono w nim nieważność spornego rozporządzenia w zakresie, w jakim dotyczy ono produktów objętych kodem CN 96138000, oraz w jakiej rozstrzygnięto w nim o kosztach.
W przedmiocie skargi do Sądu
94
Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przypadku uchylenia orzeczenia Sądu Trybunał może wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala.
95
W niniejszym przypadku należy na wstępie zauważyć, że jak wynika z pkt 93 niniejszego wyroku, zaskarżony wyrok podlega w istocie uchyleniu jedynie w zakresie, w jakim uwzględniono w nim skargę w pierwszej instancji. Przedmiotem odwołania nie było natomiast rozstrzygnięcie, w drodze którego Sąd rozsądził wpadkową kwestię proceduralną poprzez nieuwzględnienie zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez Komisję w odrębnym piśmie. To rozstrzygnięcie, które jest zawarte w owym wyroku (zob. podobnie wyrok z dnia 26 lutego 2002 r., Rada/Boehringer, C‑23/00 P, EU:C:2002:118, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo), korzysta zatem z powagi rzeczy osądzonej pomimo częściowego uchylenia wspomnianego wyroku [zob. analogicznie wyroki: z dnia 4 marca 2021 r., Komisja/Fútbol Club Barcelona, C‑362/19 P, EU:C:2021:169, pkt 109, 110; a także z dnia 5 września 2024 r., Komisja/Republika Czeska (Zapalniczki kieszonkowe), C‑494/22 P, EU:C:2024:684, pkt 155, 156].
96
Co do istoty sprawy należy zauważyć, że w uzasadnieniu skargi o stwierdzenie nieważności ZMC i Zippo GmbH podnoszą pięć zarzutów. Pierwszy z nich jest oparty na twierdzeniu o naruszeniu zasady proporcjonalności, drugi – naruszeniu zasad niedyskryminacji i równego traktowania, trzeci – naruszeniu obowiązku uzasadnienia, czwarty – naruszeniu obowiązków spoczywających na Unii na mocy prawa WTO, a piąty – naruszeniu zasady dobrej administracji.
97
Biorąc pod uwagę w szczególności okoliczność, że ów zarzut piąty był przedmiotem kontradyktoryjnej debaty przed Sądem i że jego badanie nie wymaga zarządzenia żadnego dodatkowego środka organizacji postępowania ani środka dowodowego w celu uzupełnienia akt sprawy, Trybunał jest zdania, że stan postępowania w sprawie T‑402/20 pozwala na rozpoznanie wspomnianego zarzutu piątego i że należy wydać orzeczenie ostateczne w jego przedmiocie (zob. podobnie wyrok z dnia 8 września 2020 r., Komisja i Rada/Carreras Sequeros i in., C‑119/19 P i C‑126/19 P, EU:C:2020:676, pkt 130).
98
W ramach owego zarzutu piątego ZMC i Zippo GmbH, po pierwsze, kwestionują proces gromadzenia informacji przeprowadzony przez Komisję na podstawie art. 9 rozporządzenia nr 654/2014, oraz po drugie, twierdzą w istocie, że naruszono ich prawo do bycia wysłuchanymi.
99
Co się tyczy argumentów, w drodze których kwestionowany jest proces gromadzenia informacji, Trybunał – wobec braku sformułowania przez strony konkretnych zastrzeżeń w tym względzie – podziela ocenę poczynioną odnośnie do tej kwestii przez Sąd w pkt 53–58 zaskarżonego wyroku.
100
Co się tyczy argumentów opartych w istocie na twierdzeniu o naruszeniu prawa ZMC i Zippo GmbH do bycia wysłuchanymi, z pkt 53–61, 69, 70 i 73 niniejszego wyroku wynika, że skoro sporne rozporządzenie jest aktem o charakterze generalnym, nie mogą one powoływać się na prawo do bycia wysłuchanymi w braku wyraźnego przepisu w rozporządzeniu nr 654/2014, który przyznawałby im takie prawo proceduralne.
101
Z tych względów zarzut piąty skargi w pierwszej instancji należy w całości oddalić jako bezzasadny.
102
Natomiast stan postępowania nie pozwala na rozpoznanie zarzutów od pierwszego do czwartego skargi w pierwszej instancji.
103
Jak bowiem wynika z pkt 92 zaskarżonego wyroku, Sąd uznał, że skoro zarzut piąty tej skargi został uwzględniony, nie ma konieczności badania pozostałych zarzutów skargi ani orzekania w przedmiocie dopuszczalności pewnych dowodów przedstawionych przez skarżące w pierwszej instancji. Otóż te pozostałe zarzuty wymagają przeprowadzenia oceny faktycznej, która może okazać się złożona, a Trybunał jest zdania, że nie posiada wiedzy o wszystkich niezbędnych elementach stanu faktycznego.
104
W konsekwencji sprawę należy skierować do ponownego rozpoznania przez Sąd, aby orzekł on w przedmiocie zarzutów od pierwszego do czwartego podniesionych w uzasadnieniu skargi w sprawie T‑402/20.
W przedmiocie kosztów
105
W związku ze skierowaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd należy zastrzec, że rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
1)
Wyrok Sądu Unii Europejskiej z dnia 18 października 2023 r., Zippo Manufacturing i in./Komisja (T‑402/20, EU:T:2023:640), zostaje uchylony w części, w jakiej stwierdzono w nim nieważność rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/502 z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie niektórych środków polityki handlowej dotyczących niektórych produktów pochodzących ze Stanów Zjednoczonych Ameryki w zakresie, w jakim dotyczy ono produktów objętych podpozycją 96138000 Nomenklatury scalonej ustanowionej rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej, oraz w jakiej rozstrzygnięto w nim o kosztach.
2)
Sprawa zostaje skierowana do ponownego rozpoznania przez Sąd Unii Europejskiej, aby orzeczono w przedmiocie zarzutów od pierwszego do czwartego podniesionych w uzasadnieniu skargi w sprawie T‑402/20.
3)
Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: angielski.