61985CJ0022_NL
Partijen
Onderwerp
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Partijen
IN ZAAK 22/85,
BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS HET PROTOCOL VAN 3 JUNI 1971, VAN HET BUNDESGERICHTSHOF, IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN
R . ANTERIST,
EISER IN
'
' REVISION '
', OORSPRONKELIJK VERWEERDER,
EN
CREDIT LYONNAIS,
VERWEERDER IN
'
' REVISION '
', OORSPRONKELIJK EISER,
Onderwerp
OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN ( HIERNA : EXECUTIEVERDRAG ),
Overwegingen van het arrest
1 BIJ BESCHIKKING VAN 20 DECEMBER 1984, INGEKOMEN TEN HOVE OP 24 JANUARI 1985, HEEFT HET BUNDESGERICHTSHOF KRACHTENS HET PROTOCOL VAN 3 JUNI 1971 BETREFFENDE DE UITLEGGING DOOR HET HOF VAN JUSTITIE VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN ( HIERNA : EXECUTIEVERDRAG ), EEN PREJUDICIELE VRAAG GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, VAN DAT VERDRAG .
2 DEZE VRAAG IS GEREZEN IN EEN GESCHIL TUSSEN DE BANK CREDIT LYONNAIS EN R . ANTERIST INZAKE DE UITVOERING VAN EEN OVEREENKOMST VAN BORGTOCHT .
3 BIJ OVEREENKOMST VAN 16 MEI 1967 HAD R . ANTERIST, WONENDE TE SAARBRUCKEN ( DUITSLAND ), ZICH BORG GESTELD VOOR DE VERBINTENISSEN VAN DE VENNOOTSCHAP MET BEPERKTE AANSPRAKELIJKHEID ANTERIST & SCHNEIDER ( GEVESTIGD IN FRANKRIJK ) TEGENOVER DE BANK CREDIT LYONNAIS, DIE HANDELDE DOOR MIDDEL VAN HAAR BIJKANTOOR TE FORBACH, GELEGEN BINNEN HET RESSORT VAN DE RECHTBANK TE SARREGUEMINES ( FRANKRIJK ). DE BEPALINGEN VAN DE OVEREENKOMST, ZOALS AFGEDRUKT OP EEN STANDAARDFORMULIER VAN DE BANK, OMVATTEN DE VOLGENDE CLAUSULE :
'
' LE TRIBUNAL DANS LE RESSORT DUQUEL CETTE AGENCE EST SITUEE SERA SEUL COMPETENT POUR STATUER SUR TOUT CE QUI CONCERNE L ' EXECUTION DES PRESENTES, QUELLE QUE SOIT LA PARTIE DEFENDERESSE '
'
( HET GERECHT BINNEN WELKS RESSORT DIT BIJKANTOOR LIGT, IS BIJ UITSLUITING BEVOEGD OM TE BESLISSEN OVER ALLE TER ZAKE DE UITVOERING VAN DEZE OVEREENKOMST RIJZENDE GESCHILLEN, ONGEACHT WELKE DE VERWERENDE PARTIJ IS ).
4 TOEN DE VENNOOTSCHAP ANTERIST & SCHNEIDER OP DE VERVALDAG HAAR SCHULD NIET BLEEK TE KUNNEN VOLDOEN, VORDERDE DE BANK VOOR HET LANDGERICHT SAARBRUCKEN VAN R . ANTERIST NAKOMING VAN DE OVEREENKOMST VAN BORGTOCHT . ANTERIST BETWISTTE DE BEVOEGDHEID VAN HET AANGEZOCHTE GERECHT OP GROND DAT VOLGENS DE OVEREENKOMST VAN BORGTOCHT DE RECHTBANK TE SARREGUEMINES BIJ UITSLUITING BEVOEGD WAS . HET LANDGERICHT SAARBRUCKEN STELDE ANTERIST IN HET GELIJK . IN HET HOGER BEROEP VAN CREDIT LYONNAIS OORDEELDE HET OBERLANDESGERICHT, DAT HET BEDING ENKEL VOORDELEN INHIELD VOOR CREDIT LYONNAIS EN DERHALVE MOEST WORDEN GEACHT SLECHTS TE ZIJNEN BEHOEVE TE ZIJN GEMAAKT IN DE ZIN VAN ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG . HET VERNIETIGDE DAAROM HET VONNIS MET TERUGVERWIJZING VAN DE ZAAK NAAR HET LANDGERICHT . DAAROP STELDE ANTERIST
'
' REVISION '
'
( BEROEP TOT CASSATIE ) IN BIJ HET BUNDESGERICHTSHOF TOT HERSTEL VAN HET DOOR HET LANDGERICHT GEWEZEN VONNIS .
5 NAAR HET OORDEEL VAN HET BUNDESGERICHTSHOF BERUST DE UITSPRAAK VAN HET OBERLANDESGERICHT OP DE OPVATTING, DAT ELK BEDING WAARBIJ DE GERECHTEN VAN DE STAAT VAN WOONPLAATS VAN EEN DER PARTIJEN BEVOEGD WORDEN VERKLAARD, SLECHTS TEN BEHOEVE VAN DEZE PARTIJ IS GEMAAKT IN DE ZIN VAN ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG .
6 AANGEZIEN DE BEOORDELING VAN DE JUISTHEID VAN DEZE CONCLUSIE AFHANGT VAN DE UITLEGGING VAN HET EXECUTIEVERDRAG, HEEFT HET BUNDESGERICHTSHOF DE VOLGENDE PREJUDICIELE VRAAG GESTELD :
'
' IS EEN OVEREENKOMST TOT AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER REEDS TE BESCHOUWEN ALS, SLECHTS GEMAAKT TEN BEHOEVE VAN EEN DER PARTIJEN '
IN DE ZIN VAN ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, EEG-EXECUTIEVERDRAG, WANNEER ENKEL VASTSTAAT DAT DE PARTIJEN OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, VAN HET VERDRAG RECHTSGELDIG DE INTERNATIONALE BEVOEGDHEID ZIJN OVEREENGEKOMEN VAN EEN GERECHT OF DE GERECHTEN VAN EEN VERDRAGSLUITENDE STAAT OP WELKS GRONDGEBIED DIE PARTIJ WOONPLAATS HEEFT ?
'
'
7 VOLGENS ANTERIST MOET DE PREJUDICIELE VRAAG ONTKENNEND WORDEN BEANTWOORD . BIJ DE BEPALING OF EEN BEVOEGDHEIDSBEDING SLECHTS TEN BEHOEVE VAN EEN DER PARTIJEN IS GEMAAKT, ZOU MOETEN WORDEN UITGEGAAN VAN DE WIL VAN PARTIJEN . DEZE WIL ZOU IN DE TEKST VAN HET BEDING TOT UITDRUKKING MOETEN KOMEN . ALS VOORBEELD VAN EEN ONDER ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG VALLEND BEDING NOEMT ANTERIST HET GEVAL DAT EEN DER PARTIJEN HET RECHT HEEFT DE ANDERE PARTIJ OP TE ROEPEN HETZIJ VOOR HET GERECHT VAN DE WOONPLAATS VAN DIE PARTIJ, HETZIJ VOOR HET GERECHT VAN HAAR EIGEN WOONPLAATS, TERWIJL ZIJ ZELF SLECHTS KAN WORDEN OPGEROEPEN VOOR HET GERECHT VAN HAAR EIGEN WOONPLAATS . ANTERIST IS VOORTS VAN MENING, DAT EEN BEVESTIGEND ANTWOORD OP DE PREJUDICIELE VRAAG DE STRUCTUUR VAN ARTIKEL 17 EXECUTIEVERDRAG ZOU MISKENNEN . DE UITZONDERING DIE IN ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, BESLOTEN LIGT, ZOU DAN IMMERS DE REGEL WORDEN, OMDAT IN DE PRAKTIJK IN DE MEESTE BEDINGEN HET GERECHT VAN DE WOONPLAATS VAN EEN DER PARTIJEN BEVOEGD WORDT VERKLAARD . EEN DERGELIJKE OPLOSSING ZOU BOVENDIEN LEIDEN TOT EEN OPDELING VAN UIT EEN ZELFDE CONTRACTUELE VERHOUDING VOORTVLOEIENDE GESCHILLEN OVER DE GERECHTEN VAN VERSCHILLENDE STATEN, HETGEEN ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG NU JUIST BEOOGT TE VOORKOMEN . MAAR ZELFS INDIEN MEN DE PREJUDICIELE VRAAG IN BEGINSEL BEVESTIGEND ZOU BEANTWOORDEN, ZOUDEN UITZONDERINGEN MOETEN WORDEN TOEGELATEN, DAAR HET IN ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG BEDOELDE VOORDEEL EEN UITSLUITEND VOORDEEL MOET ZIJN . DE VOORDELEN DIE HET BEDING ZOU KUNNEN MEEBRENGEN VOOR DE WEDERPARTIJ, ZOUDEN AAN DE HAND VAN HET TOEPASSELIJKE NATIONALE RECHT MOETEN WORDEN BEOORDEELD, HETGEEN GROTE ONZEKERHEID ZOU SCHEPPEN VOOR DE VRAAG OF ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG IN EEN BEPAALD GEVAL VAN TOEPASSING IS .
8 VOLGENS CREDIT LYONNAIS, DIE ENKEL MONDELINGE OPMERKINGEN HEEFT GEMAAKT, MOET DE PREJUDICIELE VRAAG BEVESTIGEND WORDEN BEANTWOORD . STEEDS WANNEER HET GERECHT VAN DE WOONPLAATS VAN EEN DER PARTIJEN IS GEKOZEN, ZOU HET VOOR DE HAND LIGGEN, DAT HET BEDING SLECHTS TE HAREN BEHOEVE IS GEMAAKT, EN WEL VANWEGE DE PRAKTISCHE VOORDELEN WELKE DIE KEUZE VOOR HAAR MEEBRENGT ( TIJDWINST, KENNIS VAN HET NATIONALE RECHT, TAAL, KEUZE VAN DE ADVOCAAT ).
9 DE REGERING VAN HET VERENIGD KONINKRIJK MEENT, DAT DE PREJUDICIELE VRAAG ONTKENNEND MOET WORDEN BEANTWOORD, OMDAT ANDERS AAN ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG IEDER NUTTIG EFFECT ZOU WORDEN ONTNOMEN . DE CLAUSULE WAARBIJ DE GERECHTEN VAN DE STAAT VAN WOONPLAATS VAN SLECHTS EEN DER PARTIJEN BIJ UITSLUITING BEVOEGD WORDEN VERKLAARD, ZOU DE MEEST GANGBARE ZIJN . WORDT DE VORDERING INGESTELD DOOR DE PARTIJ DIE WOONPLAATS HEEFT IN DE STAAT WELKS GERECHTEN BEVOEGD ZIJN VERKLAARD, DAN ZOU DIE PARTIJ DE IN ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG NEERGELEGDE REGEL VAN UITSLUITENDE BEVOEGDHEID MET EEN BEROEP OP ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG OPZIJ KUNNEN ZETTEN . INDIEN HET DE ANDERE PARTIJ IS DIE DE VORDERING INSTELT, DAN ZOU ZIJ OP GROND VAN ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG WELISWAAR GEDWONGEN ZIJN ZICH TOT HET GERECHT VAN DE WOONPLAATS VAN DE VERWEERDER TE WENDEN, DOCH DIT ZOU OOK REEDS VOORTVLOEIEN UIT DE ALGEMENE REGEL VAN ARTIKEL 2 EXECUTIEVERDRAG . HET BEVOEGDHEIDSBEDING ZOU IN DIT GEVAL OVERBODIG ZIJN, EVENALS ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG, VOLGENS HETWELK HET IN HET BEDING AANGEWEZEN GERECHT BIJ UITSLUITING BEVOEGD IS .
10 DE REGERING VAN HET VERENIGD KONINKRIJK GEEFT DERHALVE IN OVERWEGING, ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG ALDUS UIT TE LEGGEN, DAT HET UITSLUITEND GELDT VOOR BEDINGEN DIE BEPALEN, BIJ WELK GERECHT EEN DER PARTIJEN HAAR VORDERING MOET INSTELLEN, MAAR DIE NIET HET GERECHT AANWIJZEN DAT BEVOEGD IS KENNIS TE NEMEN VAN DOOR DE ANDERE PARTIJ IN TE STELLEN RECHTSVORDERINGEN . ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG ZOU JUIST MOETEN VOORKOMEN DAT DE DOOR LAATSTBEDOELDE PARTIJ INGESTELDE VORDERINGEN INGEVOLGE ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG ZOUDEN WORDEN GEACHT TE VALLEN ONDER DE UITSLUITENDE BEVOEGDHEID VAN HET GERECHT DAT AANGEWEZEN IS OM KENNIS TE NEMEN VAN DOOR DE EERSTE PARTIJ INGESTELDE RECHTSVORDERINGEN .
11 DE REGERING VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK GEEFT IN OVERWEGING DE PREJUDICIELE VRAAG ALDUS TE BEANTWOORDEN, DAT UIT DE AANWIJZING VAN HET GERECHT VAN DE WOONPLAATS VAN EEN DER PARTIJEN KAN BLIJKEN VAN HET UITSLUITENDE BELANG VAN DIE PARTIJ BIJ HET BEVOEGDHEIDSBEDING, DOCH DAT DIT NIET ZONDER MEER ZO BEHOEFT TE ZIJN . DE AANGEZOCHTE NATIONALE RECHTER ZOU OP GROND VAN ALLE HEM TER BESCHIKKING STAANDE GEGEVENS MOETEN NAGAAN, OF HET BEDING NIET MEDE - ZIJ HET OOK IN MINDERE MATE - IN HET BELANG VAN DE ANDERE PARTIJ IS GEMAAKT .
12 VOLGENS DE COMMISSIE MOET DE PREJUDICIELE VRAAG BEVESTIGEND WORDEN BEANTWOORD . ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG ZOU ZO MOETEN WORDEN UITGELEGD, DAT HET TOEPASSINGSGEBIED VAN DE EERSTE ALINEA VAN DIT ARTIKEL, WAARIN EEN UITZONDERING WORDT GEMAAKT OP DE ALGEMENE BEVOEGDHEIDSREGELS VAN DE ARTIKELEN 2, 5 EN 6 EXECUTIEVERDRAG, WORDT BEPERKT . HET FEIT DAT HET GERECHT VAN DE WOONPLAATS VAN EEN DER PARTIJEN BEVOEGD IS VERKLAARD, ZOU HET VERMOEDEN RECHTVAARDIGEN DAT HET BEDING SLECHTS TEN BEHOEVE VAN DIE PARTIJ IS GEMAAKT IN DE ZIN VAN ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG . ELK BEVOEGDHEIDSBEDING DAT AFWIJKT VAN DE TEN GUNSTE VAN DE VERWEERDER STREKKENDE HOOFDREGEL VAN ARTIKEL 2 EXECUTIEVERDRAG, ZOU MOETEN WORDEN GEACHT TE ZIJN GEMAAKT TEN BEHOEVE VAN DE EISER IN DE ZIN VAN ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG .
13 ALLEREERST MOET EROP WORDEN GEWEZEN, DAT ARTIKEL 17 EXECUTIEVERDRAG, DAT DEEL UITMAAKT VAN TITEL II, AFDELING 6 ( '
' DOOR PARTIJEN AANGEWEZEN BEVOEGDE RECHTER '
' ), HET DE PARTIJEN MOGELIJK MAAKT OM BINNEN DE DOOR DE TWEEDE ALINEA VAN DEZE BEPALING GESTELDE GRENZEN IN ONDERLINGE OVEREENSTEMMING EEN GERECHT OF DE GERECHTEN VAN EEN VERDRAGSLUITENDE STAAT TE KIEZEN . ALDUS KUNNEN DE PARTIJEN GERECHTEN BEVOEGD VERKLAREN DIE KRACHTENS DE ALGEMENE OF DE BIJZONDERE BEPALINGEN VAN HET EXECUTIEVERDRAG NIET BEVOEGD ZOUDEN ZIJN, DAN WEL DE BEVOEGDHEID UITSLUITEN VAN GERECHTEN DIE OP ZICH KRACHTENS DEZE REGELS BEVOEGD ZOUDEN ZIJN . VOLGENS ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, IS HET BIJ EEN DERGELIJK BEDING AANGEWEZEN GERECHT BIJ UITSLUITING BEVOEGD, TERWIJL DE DERDE ALINEA AAN DE PARTIJ TE WIER BEHOEVE HET BEDING IS GEMAAKT, HET RECHT VOORBEHOUDT ZICH TE WENDEN TOT ELK ANDER GERECHT DAT OP GROND VAN HET EXECUTIEVERDRAG BEVOEGD IS .
14 DAAR ARTIKEL 17 EXECUTIEVERDRAG EEN BEVESTIGING VORMT VAN HET BEGINSEL VAN DE PARTIJAUTONOMIE, MOET DE DERDE ALINEA ERVAN ALDUS WORDEN UITGELEGD, DAT DE GEMEENSCHAPPELIJKE WIL VAN PARTIJEN BIJ HET SLUITEN VAN DE OVEREENKOMST WORDT GEEERBIEDIGD . VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE WIL OM EEN DER PARTIJEN TE BEVOORDELEN, MOET DUS DUIDELIJK BLIJKEN HETZIJ UIT DE LETTER VAN HET BEDING, HETZIJ UIT HET GEHEEL VAN DE AAN DE OVEREENKOMST TE ONTLENEN AANWIJZINGEN DAN WEL UIT DE OMSTANDIGHEDEN WAARONDER DE OVEREENKOMST IS GESLOTEN .
15 BEDINGEN DIE UITDRUKKELIJK DE PARTIJ AANWIJZEN TE WIER BEHOEVE ZIJ ZIJN GEMAAKT, ALSOOK BEDINGEN DIE WELISWAAR BEPALEN, VOOR WELKE GERECHTEN ELK VAN PARTIJEN DE ANDERE MOET OPROEPEN, DOCH DIE AAN EEN VAN HEN EEN RUIMERE KEUZEMOGELIJKHEID TER ZAKE BIEDEN, ZIJN TE BESCHOUWEN ALS BEDINGEN UIT DE LETTER WAARVAN BLIJKT, DAT ZIJ IN HET UITSLUITENDE VOORDEEL VAN EEN DER PARTIJEN ZIJN GEMAAKT .
16 DE AANWIJZING VAN HET GERECHT VAN EEN VERDRAGSLUITENDE STAAT WAARIN EEN DER PARTIJEN WOONPLAATS HEEFT, IS, GELET OP DE VELE BEWEEGREDENEN DIE TOT HET MAKEN VAN EEN DERGELIJK BEDING KUNNEN HEBBEN GELEID, OP ZICHZELF ONVOLDOENDE OM DE CONCLUSIE TE WETTIGEN DAT DE GEMEENSCHAPPELIJKE WIL HEEFT BESTAAN, DIE PARTIJ TE BEVOORDELEN .
17 MITSDIEN MOET OP DE VRAAG VAN DE NATIONALE RECHTER WORDEN GEANTWOORD, DAT EEN OVEREENKOMST TOT AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER NIET MAG WORDEN GEACHT SLECHTS TEN BEHOEVE VAN EEN DER PARTIJEN TE ZIJN GEMAAKT IN DE ZIN VAN ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, EXECUTIEVERDRAG, WANNEER ENKEL VASTSTAAT DAT DE PARTIJEN EEN GERECHT OF DE GERECHTEN VAN DE VERDRAGSLUITENDE STAAT OP WELKS GRONDGEBIED DIE PARTIJ WOONPLAATS HEEFT, ALS BEVOEGD HEBBEN AANGEWEZEN .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
18 DE KOSTEN DOOR DE REGERING VAN HET VERENIGD KONINKRIJK, DE REGERING VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK EN DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE ( VIJFDE KAMER ),
UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR HET BUNDESGERICHTSHOF BIJ BESCHIKKING VAN 20 DECEMBER 1984 GESTELDE VRAAG, VERKLAART VOOR RECHT :
EEN OVEREENKOMST TOT AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER MAG NIET WORDEN GEACHT SLECHTS TEN BEHOEVE VAN EEN DER PARTIJEN TE ZIJN GEMAAKT IN DE ZIN VAN ARTIKEL 17, DERDE ALINEA, VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZA KEN, WANNEER ENKEL VASTSTAAT DAT DE PARTIJEN EEN GERECHT OF DE GERECHTEN VAN DE VERDRAGSLUITENDE STAAT OP WELKS GRONDGEBIED DIE PARTIJ WOONPLAATS HEEFT, ALS BEVOEGD HEBBEN AANGEWEZEN .