62022TJ0702_INF
Arrest van het Gerecht (Vijfde kamer) van 18 december 2024 –TA e.a. / Commissie (Vrijhandelszone van Madeira)
(Zaken T‑702/22, T‑704/22, T‑705/22 en T‑710/22–T‑712/22) (
1
)
„Staatssteun – Vrijhandelszone van Madeira – Door Portugal ten uitvoer gelegde steunregeling – Besluit tot vaststelling van de strijdigheid van de steunregeling met de besluiten C(2007) 3037 definitief en C(2013) 4043 final, waarbij die steunregeling onverenigbaar met de interne markt wordt verklaard en de terugvordering van de op grond daarvan verleende steun wordt gelast – Beroep tot nietigverklaring – Procesbevoegdheid – Procesbelang – Ontvankelijkheid – Motiveringsplicht – Begrip ‚bestaande steun’ in de zin van artikel 1, onder b), ii), van verordening (EU) 2015/1589 – Vrijheid van vestiging – Vrij verkeer van werknemers, burgers en kapitaal – Terugvordering – Gewettigd vertrouwen – Rechtszekerheid – Eigendomsrecht”
1.
Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Handelingen die hen rechtstreeks en individueel raken – Besluit van de Commissie waarbij wordt vastgesteld dat een steunmaatregel gedeeltelijk onverenigbaar is met de interne markt – Beroep ingesteld door onderneming die begunstigde is van uit hoofde van deze regeling toegekende individuele steun die moet worden teruggevorderd – Ontvankelijkheid
(Art. 263, vierde alinea, VWEU)
(zie punten 20‑25)
2.
Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Procesbelang – Noodzaak van een bestaand en daadwerkelijk belang – Beoordeling naar het tijdstip waarop het beroep is ingesteld – Beroep dat de verzoekende partij een voordeel kan opleveren – Beroep ingesteld door een onderneming die steun ontvangt die door de Commissie onverenigbaar is verklaard – Beroep dat beoogt de terugvordering van die steun te vermijden – Ontvankelijkheid
(Art. 263, vierde alinea, VWEU)
(zie punten 28‑31)
3.
Steunmaatregelen van de staten – Bestaande steunmaatregelen en nieuwe steunmaatregelen – Maatregel waarbij een bestaande steunregeling wordt gewijzigd – Uitvoering van de steunregeling in strijd met de in het goedkeuringsbesluit van de Commissie vastgestelde voorwaarden – Wijziging die de kern van de regeling raakt – Kwalificatie als nieuwe steun
[Art. 107, lid 1 en lid 3, a), en art. 108, lid 3, VWEU; verordening 2015/1589 van de Raad, art. 1, b), ii), en c); verordening nr. 615/2014 van de Commissie, art. 15, lid 4; besluit 2022/1414 van de Commissie, overwegingen 150‑207, 216 en 226]
(zie punten 38, 39, 87‑124, 131‑150, 155‑165, 172‑179)
4.
Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Omvang – Besluit van de Commissie inzake staatssteun – Besluit tot vaststelling van de uitvoering van de steunregeling in strijd met de in het goedkeuringsbesluit vastgestelde voorwaarden – Besluit dat de nodige gegevens bevat om de geadresseerde in staat te stellen de redenen voor de vaststelling ervan te begrijpen – Toereikende motivering
[Art. 107, lid 3, a), art. 108, lid 3, en art. 296, tweede alinea, VWEU; besluit 2022/1414 van de Commissie, overwegingen 28, 96‑110, 152‑160, 168‑176, 213, 214, 216 en 226 en art. 1‑4]
(zie punten 47‑79)
5.
Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige steun – Steun die met schending van de procedureregels van artikel 108 VWEU is verleend – Eventueel gewettigd vertrouwen van de steunontvangers – Geen, behoudens buitengewone omstandigheden – Door de nationale autoriteiten geboden garanties die niet hun oorsprong vinden in het gedrag van de Commissie – Geen gewettigd vertrouwen
(Art. 108, leden 1 en 3, VWEU; verordening 2015/1589 van de Raad, overweging 25 en art. 16, leden 1 en 2; besluit 2022/1414 van de Commissie, overwegingen 181‑207 en 216)
(zie punten 191‑205, 208‑210)
6.
Steunmaatregelen van de staten – Formele onderzoeksprocedure – Verplichting om aan het besluit tot inleiding van de procedure een bevel tot opschorting van de betrokken maatregel te verbinden – Geen
(Art. 4, lid 3, VEU; art. 108, lid 2, VWEU)
(zie punten 206, 207, 220, 221)
7.
Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige en onverenigbare steun – Schending van het rechtszekerheidsbeginsel of van het eigendomsrecht – Geen
(Art. 107 en 108 VWEU; verordening 2015/1589 van de Raad, art. 16, lid 1; besluit 2022/1414 van de Commissie, overwegingen 1‑9 en 96)
(zie punten 211‑219, 222‑227)
Dictum
1)
De zaken T‑702/22, T‑704/22, T‑705/22 en T‑710/22 tot en met T‑712/22 worden voor het arrest gevoegd.
2)
De beroepen worden verworpen.
3)
TA, Poppysle – Comércio Internacional e Serviços, Sociedade Unipessoal, Lda (Zona Franca da Madeira), Durie – Trading e Serviços Internacionais, Sociedade Unipessoal, Lda (Zona Franca da Madeira), Starboard, Unipessoal, Lda (Zona Franca da Madeira), Caledonian – Serviços Internacionais, Sociedade Unipessoal, Lda (Zona Franca da Madeira) en Fuchinvest Real Estate Participações, Unipessoal, Lda (Zona Franca da Madeira) worden verwezen in de kosten.
(
1
)	PB C 24 van 23.1.2023.