61994TO0381_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση T-381/94,
Sindacato Pensionati Italiani,
Federazione Nazionale Pensionati και
Unione Italiana Lavoratori Pensionati,
ενώσεις ιταλικού δικαίου, εκπροσωπούμενες από τους Massimo Severo Giannini και Massimo D' Antona, δικηγόρους Ρώμης, και από τον Mario Chiti, δικηγόρο Φλωρεντίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τους δικηγόρους Losch και Wolter, 11, rue Goethe,
προσφεύγουσες,
κατά
Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, εκπροσωπουμένου από τους Giorgio Maganza και Antonio Tanca, μέλη της Νομικής Υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Bruno Eynard, διευθυντή της Διευθύνσεως Νομικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, 100, boulevard Konrad Adenauer,
καθού,
που έχει ως αντικείμενο την ακύρωση της αποφάσεως 94/660/ΕΚ, Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 26ης Σεπτεμβρίου 1994, για τον διορισμό των μελών της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την περίοδο από τις 21 Σεπτεμβρίου 1994 μέχρι τις 20 Σεπτεμβρίου 1998 (ΕΕ L 257, σ. 20), καθόσον με αυτήν διορίζεται ο Filippo De Jorio,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (δεύτερο τμήμα),
συγκείμενο από τους B. Vesterdorf, Πρόεδρο, D. P. M. Barrington και Α. Saggio, δικαστές,
γραμματέας: H. Jung
εκδίδει την ακόλουθη
Διάταξη
Σκεπτικό της απόφασης
Νομικό πλαίσιο
1 Το άρθρο 193 της Συνθήκης ΕΚ συνιστά μια Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (στο εξής: ΟΚΕ), με συμβουλευτικό χαρακτήρα, και προβλέπει ότι αυτή αποτελείται από αντιπροσώπους των διαφόρων κλάδων της οικονομικής και κοινωνικής ζωής, κυρίως των παραγωγών, των γεωργών, των μεταφορέων, των εργαζομένων, των εμπόρων, των βιοτεχνών, των ελευθερίων επαγγελμάτων των άλλων κατηγοριών γενικού συμφέροντος.
2 Το άρθρο 194, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΚ κατανέμει τις θέσεις της ΟΚΕ μεταξύ των κρατών μελών. Κατά το άρθρο 194, δεύτερο εδάφιο, τα μέλη της ΟΚΕ διορίζονται ομοφώνως από το Συμβούλιο για τέσσερα έτη. Η θητεία τους μπορεί να ανανεωθεί. Κατά το άρθρο 194, τρίτο εδάφιο, τα μέλη της ΟΚΕ δεν πρέπει να δεσμεύονται από καμία επιτακτική εντολή και ασκούν τα καθήκοντά τους με πλήρη ανεξαρτησία, προς το γενικό συμφέρον της Κοινότητας.
3 Το άρθρο 195 της Συνθήκης ΕΚ είναι διατυπωμένο ως εξής:
"1. Για τον διορισμό των μελών της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, κάθε κράτος μέλος διαβιβάζει στο Συμβούλιο πίνακα με αριθμό υποψηφίων διπλάσιο από τον αριθμό των θέσεων που παρέχονται στους υπηκόους του.
Για τη σύνθεση της επιτροπής αυτής λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη να διασφαλιστεί η κατάλληλη εκπροσώπηση των διαφόρων κλάδων της οικονομικής και κοινωνικής ζωής.
2. Το Συμβούλιο ζητεί τη γνώμη της Επιτροπής. Δύναται να ζητήσει τη γνώμη των ευρωπαϊκών οργανώσεων των αντιπροσωπευτικών των διαφόρων κλάδων της οικονομικής και κοινωνικής ζωής, οι οποίες ενδιαφέρονται για τη δραστηριότητα της Κοινότητας."
Πραγματικά περιστατικά και διαδικασία
4 Οι διάδικοι δεν αμφισβητούν ότι, ενόψει του επικειμένου διορισμού των μελών της ΟΚΕ για την περίοδο από 21 Σεπτεμβρίου 1994 έως 20 Σεπτεμβρίου 1998, η Ιταλία υπέβαλε στο Συμβούλιο, στις 19 Σεπτεμβρίου 1994, σύμφωνα με το άρθρο 195, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης, πίνακα με αριθμό υποψηφίων διπλάσιο από τον αριθμό των θέσεων που της αναλογούν, μεταξύ δε των ονομάτων τα μισά προτάθηκαν κυρίως και τα άλλα μισά εναλλακτικώς. Το Συμβούλιο, έχοντας λάβει τη γνώμη της Επιτροπής βάσει επείγουσας διαδικασίας, εξέδωσε στις 26 Σεπτεμβρίου 1994, σύμφωνα με τη λεγόμενη διαδικασία του "σημείου Α", την απόφαση 94/660/ΕΚ, Ευρατόμ, για τον διορισμό των μελών της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την περίοδο από τις 21 Σεπτεμβρίου 1994 μέχρι τις 20 Σεπτεμβρίου 1998 (ΕΕ L 257, σ. 20).
5 Μεταξύ των διορισθέντων προσώπων περιλαμβάνεται ο Filippo De Jorio, της Alleanza dei pensionati.
6 Υπό τις περιστάσεις αυτές, με δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 30 Νοεμβρίου 1994, οι προσφεύγουσες, και οι τρεις ενώσεις εκπροσωπούσες τα συμφέροντα των Ιταλών συνταξιούχων, άσκησαν την υπό κρίση προσφυγή.
7 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 10 Φεβρουαρίου 1995, το Συμβούλιο προέβαλε ένσταση απαραδέκτου. Οι προσφεύγουσες υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους επ' αυτής της ενστάσεως απαραδέκτου στις 16 Μαρτίου 1995.
8 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 4 Απριλίου 1995, ο F. De Jorio ζήτησε να του επιτραπεί να παρέμβει προς στήριξη των αιτημάτων του Συμβουλίου.
Αιτήματα των διαδίκων
9 Οι προσφεύγουσες ζητούν από το Πρωτοδικείο:
* να κηρύξει άκυρη, σύμφωνα με τα άρθρα 173 και 174 της Συνθήκης ΕΚ, την απόφαση 94/660/ΕΚ, Ευρατόμ της 26ης Σεπτεμβρίου 1994, καθόσον με αυτήν διορίζεται ο Filippo De Jorio, εκπρόσωπος της Alleanza dei pensionati
* να καταδικάσει το Συμβούλιο στα δικαστικά έξοδα.
10 Το Συμβούλιο ζητεί από το Πρωτοδικείο:
* να απορρίψει την προσφυγή ως απαράδεκτη
* να καταδικάσει τις προσφεύγουσες στα δικαστικά έξοδα.
Επί του παραδεκτού
Συνοπτική έκθεση των επιχειρημάτων των διαδίκων
11 Το καθού ισχυρίζεται ότι η επίδικη απόφαση δεν αφορά ατομικώς τις προσφεύγουσες ενώσεις, κατά την έννοια του άρθρου 173, τέταρτο εδάφιο, της Συνθήκης.
12 Το καθού τονίζει καταρχάς ότι, σύμφωνα με το ίδιο το κείμενο των άρθρων 193 και 194 της Συνθήκης, τα μέλη της ΟΚΕ διορίζονται, ατομικώς και με πλήρη ανεξαρτησία, ως εκπρόσωποι κλάδων της οικονομικής και κοινωνικής ζωής και όχι ως εκπρόσωποι των ενώσεων στις οποίες ανήκουν. Το καθού φρονεί ότι από αυτό συνεπάγεται ότι μια απόφαση διορισμού ενός μέλους της ΟΚΕ δεν μπορεί να αφορά ατομικώς μια ένωση.
13 Το καθού υπενθυμίζει επίσης, αφενός, ότι οι εν λόγω ενώσεις ουδόλως συμμετείχαν στον διορισμό των μελών της ΟΚΕ και, αφετέρου, ότι από πάγια νομολογία προκύπτει ότι μια πράξη θίγουσα τα γενικά συμφέροντα μιας κατηγορίας προσώπων δεν μπορεί να αφορά μια ένωση υπό την ιδιότητά της ως εκπροσώπου της κατηγορίας αυτής.
14 Οι προσφεύγουσες τονίζουν, απαντώντας, ότι ο διορισμός των μελών της ΟΚΕ έχει σημασία για την ίδια τη σύσταση της Κοινότητας. Επομένως, φρονούν ότι υφίσταται γενικό συμφέρον για τον διορισμό των μελών της ΟΚΕ υπό συνθήκες σύμφωνες προς τη Συνθήκη.
15 Οι προσφεύγουσες ισχυρίζονται, εν συνεχεία, ότι το γεγονός ότι η κατηγορία των συνταξιούχων δεν προβλέπεται ρητώς στο άρθρο 193 της Συνθήκης, αλλά υπάγεται μάλλον στις κατηγορίες γενικού συμφέροντος, δεν απαλλάσσει το Συμβούλιο από την υποχρέωση να εξασφαλίσει στους συνταξιούχους μια κατάλληλη εκπροσώπηση. Ειδικότερα, εφόσον το Συμβούλιο διορίζει ένα μέλος για να διασφαλίσει τα συμφέροντα των συνταξιούχων, είναι απαραίτητο να βεβαιωθεί ότι το πρόσωπο αυτό είναι ικανό να τους εκπροσωπήσει καταλλήλως. Οι προσφεύγουσες τονίζουν ότι το αντικείμενο της προσφυγής τους δεν συνίσταται στο να περιληφθεί ένας από τους εκπροσώπους τους στη σύνθεση της ΟΚΕ αλλά στο να αποκλειστεί ένα μέλος το οποίο στερείται και της παραμικρής αντιπροσωπευτικότητας. Η προσφυγή τους έχει ως αντικείμενο τη διαφύλαξη των συμφερόντων των συνταξιούχων, των οποίων αποτελούν τους νόμιμους εκπροσώπους, και όχι των ιδίων συμφερόντων. Στο πλαίσιο αυτό, οι προσφεύγουσες ενώσεις τονίζουν ότι εκπροσωπούν, οι τρεις ομού, τα συμφέροντα πλέον των τεσσεράμισι εκατομμυρίων Ιταλών συνταξιούχων.
16 Οι προσφεύγουσες φρονούν ότι, με την απόφαση της 30ής Ιουνίου 1988, 297/86, CIDA κ.λπ. κατά Συμβουλίου (Συλλογή 1988, σ. 3531), το Δικαστήριο δεν έκρινε ότι οι εκπροσωπούσες κλάδους και κατηγορίες οργανώσεις ουδέποτε μπορούν να ασκήσουν προσφυγή για να προσβάλουν τις αποφάσεις περί διορισμού των μελών της ΟΚΕ, αλλ' απλώς επισήμανε ότι η εμπλεκόμενη στην υπόθεση εκείνη ένωση, η οποία δεν εκπροσωπούσε σε εθνικό επίπεδο παρά ένα από τα συστατικά στοιχεία της κατηγορίας των εργαζομένων και όχι το σύνολο της κατηγορίας αυτής, δεν τελούσε σε κατάσταση που να της παρέχει το δικαίωμα να ληφθεί υπόψη από το Συμβούλιο κατά τη λήψη της αποφάσεώς του. Οι προσφεύγουσες, για να διακρίνουν την υπόθεση CIDA κ.λπ. κατά Συμβουλίου από την υπό κρίση υπόθεση, τονίζουν ότι, στην πρώτη, η σύνθεση της ΟΚΕ περιελάμβανε ένα άλλο μέλος υπό την ιδιότητα του εκπροσώπου της ίδιας κατηγορίας. Στην υπό κρίση υπόθεση, ο F. De Jorio είναι το μόνο διορισθέν πρόσωπο, από το σύνολο των κρατών μελών, για να εκπροσωπήσει τα συμφέροντα των συνταξιούχων.
17 Οι προσφεύγουσες υπενθυμίζουν επίσης ότι η Κοινότητα αποτελεί κοινότητα δικαίου και ότι η ευρύτερη δυνατή συμμετοχή των φυσικών και νομικών προσώπων στις διαδικασίες του δικαστικού ελέγχου αποτελεί μία από τις απαραίτητες συνθήκες για τη διασφάλιση του δημοκρατικού χαρακτήρα ενός συστήματος δικαίου. Υπενθυμίζουν ότι οι προσφυγές ακυρώσεως επιδιώκουν τη διασφάλιση της τηρήσεως του δικαίου και ότι θα ήταν αντίθετη προς τον σκοπό αυτό μια περιοριστική ερμηνεία των προϋποθέσεων παραδεκτού των προσφυγών (απόφαση του Δικαστηρίου της 11ης Νοεμβρίου 1981, 60/81, ΙΒΜ κατά Επιτροπής, Συλλογή 1981, σ. 2639).
18 Οι προσφεύγουσες τονίζουν επίσης ότι το χρησιμοποιηθέν ένδικο βοήθημα της προσφυγής είναι το μόνο το οποίο διαθέτουν οι Ιταλοί συνταξιούχοι για να αμφισβητήσουν το συμβιβαστό του διορισμού του F. De Jorio προς τη Συνθήκη. Στην περίπτωση που η παρούσα προσφυγή θα κηρυσσόταν απαράδεκτη, το Συμβούλιο θα μπορούσε να αποφύγει κάθε δικαστικό έλεγχο του διορισμού αυτού. Οι προσφεύγουσες τονίζουν, στο πλαίσιο αυτό, ότι, σύμφωνα με το ιταλικό δίκαιο, δεν μπορούν να προσβάλουν παραδεκτώς τον πίνακα των υποψηφίων που πρότεινε η Ιταλική Κυβέρνηση, δεδομένου ότι ο πίνακας αυτός δεν έχει παρά τον χαρακτήρα προπαρασκευαστικής πράξεως.
19 Οι προσφεύγουσες επισύρουν την προσοχή του Πρωτοδικείου επί της αποφάσεως του Δικαστηρίου της 23ης Απριλίου 1986, 294/83, Les Verts κατά Κοινοβουλίου (Συλλογή 1986, σ. 1339), από την οποία φρονούν ότι μπορεί να συναχθεί ότι οι προϋποθέσεις που διαλαμβάνονται στο άρθρο 173, τέταρτο εδάφιο, της Συνθήκης πρέπει να ερμηνεύονται ευρέως όποτε η προσφυγή των ενδιαφερομένων τρίτων έχει ως σκοπό τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας ενός οργάνου που περιλαμβάνεται στην κοινοτική θεσμική δομή.
Εκτίμηση του Πρωτοδικείου
20 Κατά το άρθρο 111 του Κανονισμού Διαδικασίας, όταν η προσφυγή είναι προδήλως απαράδεκτη, το Πρωτοδικείο μπορεί, χωρίς να συνεχίσει τη διαδικασία, να αποφανθεί με αιτιολογημένη διάταξη. Εν προκειμένω, το Πρωτοδικείο, έχοντας επαρκώς διαφωτιστεί από τα έγγραφα της δικογραφίας, αποφασίζει ότι παρέλκει η συνέχιση της διαδικασίας.
21 Το Πρωτοδικείο διαπιστώνει ότι οι προσφεύγουσες δεν είναι αποδέκτες της επίδικης αποφάσεως και ότι, επομένως, δεν μπορούν να ασκήσουν προσφυγή ακυρώσεως κατά της αποφάσεως αυτής, βάσει του άρθρου 173, τέταρτο εδάφιο, της Συνθήκης, παρά μόνον αν αυτή τις αφορά άμεσα και ατομικά.
22 Συναφώς, από πάγια νομολογία προκύπτει ότι τα υποκείμενα δικαίου που δεν αποτελούν αποδέκτες μιας αποφάσεως δεν μπορούν να ισχυριστούν ότι αυτή τους αφορά ατομικά, κατά την έννοια του άρθρου 173 της Συνθήκης, παρά μόνον αν η απόφαση αυτή τα θίγει λόγω ορισμένων ιδιαιτέρων ιδιοτήτων τους ή μιας πραγματικής καταστάσεως που τα χαρακτηρίζει σε σχέση με κάθε άλλο πρόσωπο και, ως εκ τούτου, τα εξατομικεύει κατά τρόπο ανάλογο με αυτόν του αποδέκτη (βλ., ως πλέον πρόσφατη, την απόφαση του Πρωτοδικείου της 6ης Ιουλίου 1995, Τ-447/93, Τ-448/93 και Τ-449/93, AITEC κ.λπ. κατά Επιτροπής, που δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή).
23 Εν προκειμένω, το Πρωτοδικείο διαπιστώνει ότι από τα άρθρα 193 και 194 της Συνθήκης προκύπτει ότι τα μέλη της ΟΚΕ διορίζονται ως αντιπρόσωποι διαφόρων κλάδων της οικονομικής και κοινωνικής ζωής και όχι για να εκπροσωπήσουν τα συμφέροντα ενώσεων στις οποίες μπορεί ενδεχομένως να ανήκουν. Συναφώς, από το άρθρο 194, τρίτο εδάφιο, προκύπτει σαφώς ότι τα μέλη της ΟΚΕ δεν πρέπει να δεσμεύονται από καμία επιτακτική εντολή και ασκούν τα καθήκοντά τους με πλήρη ανεξαρτησία, προς το γενικό συμφέρον της Κοινότητας.
24 Το Πρωτοδικείο θεωρεί, επομένως, ότι οι προσφεύγουσες ενώσεις δεν θίγονται από την επίδικη απόφαση λόγω ιδιαιτέρων ιδιοτήτων τους ή μιας πραγματικής καταστάσεως που τις χαρακτηρίζει σε σχέση με κάθε άλλο πρόσωπο και ότι, επομένως, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η επίδικη απόφαση τις αφορά ατομικά.
25 Συναφώς, πρέπει να προστεθεί ότι οι προσφεύγουσες δεν μπορούν να επικαλεστούν το γεγονός ότι εκπροσωπούν έναν σημαντικό αριθμό Ιταλών συνταξιούχων για να δικαιολογήσουν το παραδεκτό της προσφυγής τους, δεδομένου ότι από πάγια νομολογία προκύπτει ότι η προάσπιση γενικών συμφερόντων δεν αρκεί για να θεμελιωθεί το παραδεκτό μιας προσφυγής ακυρώσεως που ασκήθηκε από ένωση (προπαρατεθείσα απόφαση AITEC κ.λπ. κατά Επιτροπής).
26 Εν πάση περιπτώσει, πρέπει να υπενθυμιστεί ότι το Δικαστήριο έχει κρίνει, στο ειδικό πλαίσιο του διορισμού των μελών της ΟΚΕ, ότι μια ένωση που δεν εκπροσωπεί σε εθνικό επίπεδο παρά ένα από τα συστατικά στοιχεία ενός από τους κλάδους που διαλαμβάνονται στο άρθρο 193 της Συνθήκης και όχι το σύνολο ενός τέτοιου κλάδου δεν τελεί σε κατάσταση που να της παρέχει δικαίωμα να λαμβάνεται υπόψη από το Συμβούλιο κατά τη λήψη της περί διορισμού αποφάσεώς του και ότι, επομένως, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αυτή την αφορά ατομικά κατά την έννοια του άρθρου 173, τέταρτο εδάφιο, της Συνθήκης (προπαρατεθείσα απόφαση CIDA κ.λπ. κατά Συμβουλίου, σκέψη 11).
27 Το Πρωτοδικείο διαπιστώνει ότι οι προσφεύγουσες ενώσεις, μολονότι εκπροσωπούν τα συμφέροντα ενός σημαντικού αριθμού Ιταλών συνταξιούχων, δεν μπορούν να ισχυριστούν ότι εκπροσωπούν στην Ιταλία το σύνολο της κατηγορίας "γενικού συμφέροντος" που διαλαμβάνεται στο άρθρο 193 της Συνθήκης. Επομένως, κατ' εφαρμογήν της αρχής που συνήγαγε το Δικαστήριο με την προπαρατεθείσα απόφαση CIDA κ.λπ. κατά Συμβουλίου, δεν μπορεί να θεωρηθεί, και για τον λόγο αυτό, ότι η απόφαση τις αφορά ατομικά κατά την έννοια του άρθρου 173 της Συνθήκης.
28 Επομένως, η υπό κρίση προσφυγή πρέπει να απορριφθεί ως προδήλως απαράδεκτη.
Επί της αιτήσεως παρεμβάσεως
29 Υπό τις περιστάσεις αυτές, παρέλκει η απόφανση του Πρωτοδικείου επί της αιτήσεως παρεμβάσεως που υπέβαλε ο F. De Jorio.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
30 Κατά το άρθρο 87, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι οι προσφεύγουσες ηττήθηκαν, πρέπει να καταδικαστούν στα δικαστικά τους έξοδα, περιλαμβανομένων των εξόδων που αφορούν τις παρατηρήσεις τους επί της αιτήσεως παρεμβάσεως καθώς και των εξόδων του Συμβουλίου.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ (δεύτερο τμήμα)
διατάσσει:
1) Απορρίπτει την προσφυγή ως απαράδεκτη.
2) Οι προσφεύγουσες θα φέρουν τα δικαστικά τους έξοδα καθώς και τα έξοδα του καθού.
Λουξεμβούργο, 29 Σεπτεμβρίου 1995.