61965J0032
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ
της 13ης Ιουλίου 1966 (
*1
)
Στην υπόθεση 32/65,
Κυβέρνηση της Ιταλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενη από τον πληρεξούσιο υπουργό Adolfo Maresca, αναπληρωτή προϊστάμενο της υπηρεσίας διπλωματικών διαφορών του Υπουργείου Εξωτερικών Υποθέσεων, επικουρούμενο από τον αναπληρωτή του Avvocato Generale dello Stato, Pietro Peronaci, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο την Ιταλική Πρεσβεία,
προσφεύγουσα,
κατά
1)
Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, εκπροσωπούμενου από τον Dr. Raffaello Fornasier, νομικό σύμβουλο, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Jacques Leclerc, γραμματέα των συμβουλίων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,
καθού,
και
2)
Επιτροπής της ΕΟΚ, εκπροσωπούμενης από τον Dr. Alberto Sciolla-Lagrange, νομικό σύμβουλο, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Henri Manzanares, γραμματέα του Service juridique des exécutifs européens,
καθής,
που έχει ως αντικείμενο:
1)
την ακύρωση των άρθρων 1 και επομένων του κανονισμού 19/65 ΕΟΚ του Συμβουλίου της ΕΟΚ, της 2ας Μαρτίου 1965 (GU 36 της 6ης Μαρτίου 1965, σ. 533/65), περί εφαρμογής του άρθρου 85, παράγραφος 3 της Συνθήκης σε κατηγορίες συμφωνιών και εναρμονισμένες πρακτικές,
2)
την αναγνώριση του ανεφαρμόστου (κατά το γράμμα του άρθρου 184 της Συνθήκης ΕΟΚ) του άρθρου 4, παράγραφος 2, αριθμός 2, α και β, και του άρθρου 5, παράγραφος 2 του κανονισμού 17/62 του Συμβουλίου της ΕΟΚ, της 6ης Φεβρουαρίου 1962 (GU 13 της 21ης Φεβρουαρίου 1962, σ. 204/62),
3)
και την αναγνώριση του ανεφαρμόστου (κατά το γράμμα του άρθρου 184 της Συνθήκης ΕΟΚ) του κανονισμού 153/62 της Επιτροπής της ΕΟΚ, της 21ης Δεκεμβρίου 1962 (GU 139 της 24ης Δεκεμβρίου 1962, σ. 2918/62),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
συγκείμενο από τους Ch. L. Hammes, πρόεδρο, L. Delvaux, πρόεδρο τμήματος, Α. Μ. Donner, Α. Trabucchi και R. Lecourt (εισηγητή), δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Κ. Roemer
γραμματέας: Α. van Houtte
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
(το μέρος που περιέχει τα περιστατικά παραλείπεται)
Σκεπτικό
Η Κυβέρνηση της Ιταλικής Δημοκρατίας άσκησε κατά του Συμβουλίου της ΕΟΚ και εφόσον παρίσταται ανάγκη κατά της Επιτροπής προσφυγή, με την οποία ζητεί κυρίως την ακύρωση του κανονισμού 19/65 του Συμβουλίου, της 2ας Μαρτίου 1965, περί εφαρμογής του άρθρου 85, παράγραφος 3 της Συνθήκης ΕΟΚ σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών.
Με την προσφυγή αυτή ζητείται επιπλέον, βάσει του άρθρου 184 της πιο πάνω Συνθήκης, η αναγνώριση του ανεφαρμόστου του άρθρου 4, παράγραφος 2, αριθμός 2, α και β και του άρθρου 5, παράγραφος 2 του κανονισμού 17/62 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου 1962, που επιτάσσει την κοινοποίηση των συμφωνιών υπέρ των οποίων οι ενδιαφερόμενοι επιθυμούν να επικαλεστούν το άρθρο 85, παράγραφος 3.
Τέλος, ζητείται με την ίδια βάση να κηρυχθεί ανεφάρμοστος ο κανονισμός 153/62 της Επιτροπής, της 20ής Δεκεμβρίου 1962, που θεσπίζει απλοποιημένες διατυπώσεις κοινοποιήσεως για ορισμένες συμφωνίες, αποκαλούμενες συμφωνίες αποκλειστικής αντιπροσωπείας και διανομής.
Ως προς το κύριο αίτημα της προσφυγής περί ακυρώσεως του κανονισμού 19/65 του Συμβουλίου
Κατά το γράμμα του κανονισμού 19/65, που θεσπίστηκε δυνάμει του άρθρου 87 της Συνθήκης, το Συμβούλιο παρέσχε στην Επιτροπή την ευχέρεια να χορηγεί με κανονισμό τις εξαιρέσεις του άρθρου 85, παράγραφος 3, σε κατηγορίες συμφωνιών στις οποίες δεν μετέχουν παρά δύο επιχειρήσεις υπό ορισμένες προϋποθέσεις.
Η προσφυγή ακυρώσεως, η οποία ασκήθηκε νομοτύπως, προσάπτει στον κανονισμό ότι θεσπίστηκε κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, στ, 85, 86, 87 και 222 της Συνθήκης και ότι εκδόθηκε κατά κατάχρηση εξουσίας.
Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως περί παραβάσεως του άρθρου 87
Καταρχάς προσάπτεται στον κανονισμό 19/65 ότι θέσπισε τις εξαιρέσεις από το άρθρο 85, παράγραφος 3, χωρίς προηγουμένως να καθορίσει το περιεχόμενο της απαγορεύσεως την οποία ορίζει το άρθρο 85, παράγραφος 1, έτσι ώστε, καθορίζοντας την εξαίρεση χωρίς προηγουμένως να διατυπώσει τον κανόνα από τον οποίο αποκλίνει η εξαίρεση, ο κανονισμός αυτός παρέβη το άρθρο 87 και παραβίασε την αρχή, σύμφωνα με την οποία επιτρέπεται ό, τι δεν απαγορεύεται και την αντικατέστησε με την αντίθετη αρχή, σύμφωνα με την οποία απαγορεύεται ό, τι δεν επιτρέπεται.
Κατά το γράμμα του άρθρου 87 της Συνθήκης, το Συμβούλιο «εκδίδει τους αναγκαίους κανονισμούς ή οδηγίες για την εφαρμογή των αρχών που αναφέρονται στα άρθρα 85 και 86». Η εκτίμηση περί του «αναγκαίου» ενός ενδεχομένου κανονισμού ανήκει στο Συμβούλιο.
Η εκτίμηση αυτή μπορεί να εκδηλωθεί επί συγκεκριμένου σημείου, χωρίς να απαιτείται να ενεργήσει το Συμβούλιο κατά τρόπο εξαντλητικό επί του συνόλου των άρθρων 85 και 86. Το Συμβούλιο μπορεί, επομένως, εφόσον κρίνει σκόπιμο, να εφαρμόσει με κανονισμό την εξαίρεση που προβλέπεται στο άρθρο 85, παράγραφος 3. Από αυτό δεν μπορεί όμως να συναχθεί ότι πρέπει να λογισθεί ως απαγορευόμενο οτιδήποτε δεν εξαιρείται.
Εξάλλου, το άρθρο 85, παράγραφος 3 της Συνθήκης προβλέπει ότι η απαλλαγή για την οποία πρόκειται μπορεί να χορηγηθεί κατά κατηγορίες συμφωνιών.
Η νομική ασφάλεια των επιχειρήσεων μπορούσε να δικαιολογήσει την κατά προτεραιότητα χρησιμοποίηση αυτής της ευχέρειας, η οποία δεν υποχρεώνει ούτε το Συμβούλιο να ρυθμίσει συγχρόνως την εφαρμογή των λοιπών διατάξεων αυτού του άρθρου.
Το Συμβούλιο, συνεπώς, μπορούσε, χωρίς να παραβεί το άρθρο 87, να αντλήσει από το άρθρο 85, παράγραφος 3 το μέσο θεσπίσεως κανονισμού περί εξαιρέσεως κατηγοριών συμφωνιών, χωρίς να συνεπάγεται τούτο ούτε αλλοίωση των αρχών του άρθρου 85, παράγραφος 1, ούτε παραίτηση από κάθε μεταγενέστερο κανονισμό εφαρμογής της μιας ή της άλλης διατάξεως του εν λόγω άρθρου 85 σε συμφωνίες που δεν προβλέπονται από τον επίδικο κανονισμό.
Επί του δευτέρου λόγου ακυρώσεως περί σύγχρονης παράβασης του άρθρου 85 και κατάχρηση εξουσίας
Στον κανονισμό 19/65 προσάπτεται αφενός μεν παράβαση του άρθρου 85, παράγραφοι 1 και 3 σε συνδυασμό με τα άρθρα 2 και 3, στ της Συνθήκης, αφετέρου δε κατάχρηση εξουσίας, διότι θεωρεί αυτοδικαίως απαγορευμένη, δυνάμει του άρθρου 85, παράγραφος 1, κάθε συμφωνία που αφορά τις εξαιρούμενες κατηγορίες και διότι έτσι θεωρεί ότι συντρέχουν αυτοδικαίως οι προϋποθέσεις της πιο πάνω παραγράφου 1, όχι μόνο στις εξαιρούμενες κατηγορίες από τον εν λόγω κανονισμό, αλλά επίσης σ' όλες τις συμφωνίες αυτών των κατηγοριών που συνήφθησαν μεταξύ περισσοτέρων των δύο επιχειρήσεων ή μεταξύ δύο επιχειρήσεων χωρίς να πληρούν μία από τις προϋποθέσεις του άρθρου 1, του κανονισμού αυτού.
Ορίζοντας τους κανόνες ανταγωνισμού που εφαρμόζονται στις επιχειρήσεις, στο τρίτο μέρος της Συνθήκης που αφορά την «πολιτική της Κοινότητας», το άρθρο 85 αποσκοπεί να εφαρμόσει τα μέσα «δράσεως της Κοινότητας», που αναφέρονται στο άρθρο 3, ιδίως «την εγκαθίδρυση καθεστώτος που να εξασφαλίζει ανόθευτο ανταγωνισμό εντός της κοινής αγοράς», τούτο δε για να επιτύχει «τη δημιουργία μιας κοινής αγοράς», η οποία αποτελεί έναν από τους θεμελιώδεις σκοπούς που προβλέπει το άρθρο 2.
Το άρθρο 85 πρέπει έτσι, στο σύνολό του, να ενταχθεί στο πλαίσιο των διατάξεων του προοιμίου της Συνθήκης, που το φωτίζουν, ιδίως δε των διατάξεων σχετικά με την «εξάλειψη των εμποδίων» και την «ευθύτητα στον ανταγωνισμό», απαραίτητες για την πραγματοποίηση της ενότητας της αγοράς. Η διατύπωση του άρθρου 85 χαρακτηρίζεται από την απαγγελία ενός απαγορευτικού κανόνα (παράγραφος 1) και των αποτελεσμάτων της (παράγραφος 2), ο οποίος μετριάζεται με την αναγνώριση εξουσίας χορηγήσεως παρεκκλίσεων από τον κανόνα αυτό, οι οποίες μπορούν ενδεχομένως να χορηγηθούν κατά κατηγορίες (παράγραφος 3).
Οι προϋποθέσεις ότι μια συμφωνία δεν εμπίπτει στην απαγόρευση του άρθρου 85, παράγραφος 1 ή ότι εξαιρείται σύμφωνα με το άρθρο 85, παράγραφος 3, είναι διαφορετικές· το ίδιο ισχύει και για τις συνέπειες που συνδέονται με τα πραγματικά περιστατικά της μιας ή της άλλης περιπτώσεως. Για τον λόγο αυτό δεν είναι αδιάφορο για τις επιχειρήσεις να διαφυλάσσεται από τους ενδεχόμενους κανονισμούς η έκταση εφαρμογής των δύο αυτών διατάξεων.
Ναι μεν η χορήγηση της εξαιρέσεως του άρθρου 85, παράγραφος 3, σε μια συγκεκριμένη συμφωνία προϋποθέτει την προηγούμενη αναγνώριση ότι η συμφωνία αυτή εμπίπτει στην απαγόρευση που θεσπίζει το άρθρο 85, παράγραφος 1, η δυνατότητα όμως που προβλέπει η παράγραφος 3 της χορηγήσεως της ίδιας αυτής εξαιρέσεως κατά κατηγορίες δεν συνεπάγεται ότι μια συγκεκριμένη συμφωνία που εμπίπτει σ' αυτές τις κατηγορίες συγκεντρώνει αναγκαστικά λόγω του γεγονότος αυτού τις προϋποθέσεις της παραγράφου 1.
Χορηγώντας το άρθρο 85, παράγραφος 3 στο Συμβούλιο την εξουσία να επιτρέπει εξαιρέσεις κατά κατηγορίες, το υποχρέωσε να μην ασκεί αυτή την εξουσία παρά μόνο για εκείνες τις κατηγορίες συμφωνιών που είναι ικανές να συγκεντρώσουν τις προϋποθέσεις της παραγράφου 1.
Πράγματι, δεν θα είχε περιεχόμενο ένας κανονισμός του Συμβουλίου αν οι συμφωνίες που υπάγονται στις κατηγορίες που όρισε δεν εμπίπτουν σ' αυτές τις προϋποθέσεις.
Πάντως, ο προσδιορισμός μιας κατηγορίας δεν συνιστά παρά ένα πλαίσιο και δεν σημαίνει ότι οι συμφωνίες που εμπίπτουν στο πλαίσιο αυτό υπόκεινται όλες στην απαγόρευση.
Ο προσδιορισμός αυτός δεν συνεπάγεται περαιτέρω ότι μια συμφωνία που εμπίπτει στην εξαιρούμενη κατηγορία, αλλά δεν ανταποκρίνεται σε όλες τις προϋποθέσεις του προσδιορισμού αυτού πρέπει οπωσδήποτε να υπάγεται στην απαγόρευση.
Συνεπώς, η χορήγηση εξαιρέσεως κατά κατηγορίες δεν αποτελεί κανενός είδους πρόκριμα, έστω σιωπηρό, για καμιά συμφωνία θεωρούμενη ατομικά.
Εξάλλου, ο κανονισμός 19/65 δεν αντίκειται σ' αυτές τις αρχές.
Το άρθρο 1, παράγραφος 1 του πιο πάνω κανονισμού εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να «κηρύξει, διά κανονισμού και σύμφωνα με το άρθρο 85, παράγραφος 3 της Συνθήκης, το άρθρο 85, παράγραφος 1 ανεφάρμοστο επί κατηγοριών συμφωνιών, στις οποίες συμμετέχουν μόνο δύο επιχειρήσεις» και οι οποίες συγκεντρώνουν ορισμένες προϋποθέσεις που εμπίπτουν στο πλαίσιο των συμφωνιών της αποκλειστικής αντιπροσωπείας.
Κατά το γράμμα της παραγράφου 2 του ίδιου άρθρου, ο κανονισμός που πρέπει να εκδώσει η Επιτροπή «πρέπει να περιλαμβάνει ορισμό των κατηγοριών των συμφωνιών, στις οποίες εφαρμόζεται και να προσδιορίζει ιδίως: α) τους περιορισμούς ή τις διατάξεις που δεν επιτρέπεται να περιλαμβάνονται στις συμφωνίες, β) τις διατάξεις που πρέπει να περιλαμβάνονται στις συμφωνίες ή τους άλλους όρους που οφείλουν να πληρούν».
Ο πιο πάνω κανονισμός περιορίζεται, επομένως, στη χάραξη πλαισίου δράσεως της Επιτροπής, συγχρόνως δε παραχωρεί σ' αυτήν τη φροντίδα προσδιορισμού των προϋποθέσεων που πρέπει να συγκεντρώνει μια συμφωνία για να τύχει της εξαιρέσεως κατά κατηγορίες.
Δεδομένου ότι ο κανονισμός αυτός εκδόθηκε κατ' εφαρμογή του άρθρου 85, παράγραφος 3 και όχι κατ' εφαρμογή του άρθρου 85, παράγραφος 1, όπως προκύπτει από τον τίτλο του και από τις αιτιολογικές του σκέψεις, δεν δημιουργεί κανένα νομικό τεκμήριο σχετικά με την ερμηνεία που πρέπει να δοθεί στο άρθρο 85, παράγραφος 1.
Εφόσον αποσκοπεί να εξαιρέσει από την απαγόρευση τις συμφωνίες και τις εναρμονισμένες πρακτικές κατά κατηγορίες, δεν μπορεί να έχει ως συνέπεια να υπαγάγει καταρχάς, έστω και σιωπηρά, στην απαγόρευση του άρθρου 35, παράγραφος 1 τις κατηγορίες που προτίθεται να ευνοήσει και να θεωρήσει ότι συγκεντρώνονται αυτοδικαίως εις βάρος οποιασδήποτε συμφωνίας οι προϋποθέσεις του άρθρου αυτού.
Άρα, ο προσβαλλόμενος κανονισμός δεν μπορούσε να αλλάξει τις απαιτήσεις που απαιτούνται για να διαπιστωθεί σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, θεωρούμενη ατομικά, το υποστατό των στοιχείων που συνιστούν την απαγόρευση που προβλέπεται από το άρθρο 85, παράγραφος 1.
Οι αμφιβολίες που εξέφρασε η προσφεύγουσα, και τις οποίες θα μπορούσε να προκαλέσει η διατύπωση του κανονισμού 19/65, δεν είναι τέτοιας φύσεως ώστε να αποδεικνύεται ότι εθίγη το σύστημα του άρθρου 85.
Εφόσον περιορίζεται να εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εξαιρεί από την απαγόρευση προληπτικά και κατά κατηγορίες τις συμφωνίες που ορίζονται στον κανονισμό 19/65, μόνο για την περίπτωση κατά την οποία εμπίπτουν τυχόν στο άρθρο 85, παράγραφος 1, ο κανονισμός αυτός δεν παρέβη ούτε το άρθρο 85, παράγραφος 2 και το άρθρο 3, στ της Συνθήκης, ούτε εκδόθηκε κατά κατάχρηση εξουσίας.
Επί του τρίτου λόγου ακυρώσεως περί παραβάσεως των άρθρων 86 και 222 της Συνθήκης
Η πρώτη σειρά αιτιάσεων του προσβαλλόμενου κανονισμού αναφέρεται στο ότι με το άρθρο 1, παράγραφος 1, α θεωρούνται συμφωνίες αποκλειστικής αντιπροσωπεύσεως και διαθέσεως ότι υπάγονται όχι στο άρθρο 86 περί καταχρήσεως δεσπόζουσας θέσης, αλλά στο άρθρο 85, ενώ το τελευταίο αυτό άρθρο αφορά μόνο τις συμφωνίες μεταξύ επιχειρηματιών που ενεργούν στο ίδιο στάδιο («οριζόντιες») και ότι οι συμφωνίες μεταξύ επιχειρηματιών που βρίσκονται σε διαδοχικά στάδια («κάθετες») εμπίπτουν μόνο στο άρθρο 86, το οποίο παραβιάστηκε επίσης, συγχρόνως με το άρθρο 85.
Ούτε ο τίτλος του άρθρου 85 ούτε ο τίτλος του άρθρου 86 επιτρέπουν να στηριχθεί μια τέτοια εξειδίκευση στο ένα ή στο άλλο από τα άρθρα αυτά σε σχέση με τη θέση των επιχειρήσεων στα διάφορα οικονομικά στάδια.
Κανένα από τα νομοθετικά αυτά κείμενα δεν θεσπίζει διάκριση μεταξύ ανταγωνιζομένων επιχειρηματιών στο ίδιο στάδιο ή μεταξύ επιχειρηματιών μη ανταγωνιζομένων που βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια.
Δεν μπορεί να γίνει διάκριση εκεί που δεν διακρίνει η Συνθήκη.
Εξάλλου, δεν μπορεί να αποκλειστεί η ενδεχόμενη εφαρμογή του άρθρου 85 σε συμφωνία αποκλειστικής αντιπροσωπεύσεως επειδή ο παρέχων το αποκλειστικό δικαίωμα εμπορίας και ο αποκλειστικός εμπορικός αντιπρόσωπος και διανομέας δεν ανταγωνίζονται μεταξύ τους.
Πράγματι, ο ανταγωνισμός τον οποίο προβλέπει το άρθρο 85, παράγραφος 1 δεν είναι μόνο ο ανταγωνισμός που μπορεί να διενεργηθεί μεταξύ των συμβαλλομένων μιας συμφωνίας, αλλά επίσης και ο ανταγωνισμός που μπορεί να διενεργηθεί μεταξύ του ενός των συμβαλλομένων και τρίτων.
Αυτό ισχύει πολύ περισσότερο αφού με μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσαν οι συμβαλλόμενοι να επιδιώξουν, εμποδίζοντας ή περιορίζοντας τον ανταγωνισμό των τρίτων επί του προϊόντος αυτού, να καθιερώσουν ή να εξασφαλίσουν υπέρ αυτών ένα αδικαιολόγητο προνόμιο εις βάρος του καταναλωτή ή του χρήστη, αντίθετο προς τους γενικούς σκοπούς του άρθρου 85.
Είναι συνεπώς δυνατό, χωρίς να επέρχεται κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης, να μπορεί μια συμφωνία μεταξύ επιχειρηματιών που βρίσκονται σε διάφορα οικονομικά στάδια να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών και συγχρόνως να έχει ως σκοπό ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού, έτσι ώστε να εμπίπτει στην απαγόρευση του άρθρου 85, παράγραφος 1.
Καθένα από τα άρθρα 85 και 86, ανταποκρινόμενο έτσι σε ίδιους σκοπούς, εφαρμόζεται αδιακρίτως σε διάφορα είδη συμφωνιών, εφόσον συντρέχουν οι ειδικές προϋποθέσεις του ενός ή του άλλου των άρθρων αυτών.
Τέλος, θα γινόταν μάταιη η σύγκριση αφενός μεν της καταστάσεως που υπόκειται στο άρθρο 85, του παραγωγού που συνδέεται με συμφωνία αποκλειστικής αντιπροσωπεύσεως με τον διανομέα των προϊόντων του και αφετέρου της καταστάσεως του παραγωγού, ο οποίος εντάσσει στην επιχείρησή του τη διανομή των προϊόντων του με οποιοδήποτε μέσο, π.χ. με εμπορική αντιπροσωπεία, διαφεύγοντας έτσι το άρθρο 85.
Οι καταστάσεις αυτές διαφέρουν από νομική άποψη.
Εξάλλου, οι καταστάσεις αυτές παρουσιάζουν διαφορετικό ενδιαφέρον, διότι η αποτελεσματικότητα μπορεί να μην είναι όμοια μεταξύ δύο οικονομικών κυκλωμάτων, από τα οποία το ένα είναι ολοκληρωμένο, ενώ το άλλο όχι.
Ναι μεν από τη διατύπωση του άρθρου 85 καθίσταται εφαρμόσιμη η απαγόρευση, υπό την επιφύλαξη της συνδρομής και των λοιπών προϋποθέσεων, στη συμφωνία που συνήφθη μεταξύ περισσοτέρων επιχειρήσεων και αποκλείει, ως εκ τούτου, την κατάσταση της μοναδικής επιχείρησης που έχει ενσωματώσει στις δικές της υπηρεσίες το δικό της δίκτυο διανομής, από αυτό όμως δεν προκύπτει ότι πρέπει να νομιμοποιηθεί, με απλή οικονομική αναλογία, ατελή άλλωστε, και σε αντίθεση προς το νομοθετικό αυτό κείμενο, η συμβατική κατάσταση που προέρχεται από συμφωνία μεταξύ μιας επιχειρήσεως παραγωγής και μιας επιχειρήσεως διανομής.
Εξάλλου, μολονότι στην πρώτη περίπτωση η Συνθήκη θέλησε με το άρθρο 85 να σεβαστεί την εσωτερική οργάνωση της επιχειρήσεως και να μην την αμφισβητήσει ενδεχομένως, μέσω του άρθρου 86, παρά μόνο στην περίπτωση που έφθανε στον βαθμό βαρύτητας μιας κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης, δεν μπορούσε να έχει την ίδια επιφύλαξη όταν τα εμπόδια στον ανταγωνισμό προκύπτουν από συμφωνία που συνήφθη μεταξύ δύο διαφορετικών επιχειρήσεων, οπότε αρκεί γενικά η απαγόρευση.
Δεν μπορεί, επομένως, να αρνηθεί κανείς τον χαρακτήρα των «συμφωνιών μεταξύ επιχειρήσεων» στη συμφωνία που συνήφθη μεταξύ μιας επιχειρήσεως παραγωγής και μιας επιχειρήσεως διανομής.
Τέλος, μια συμφωνία μεταξύ παραγωγού και διανομέα που θα προσπαθούσε να ανασυστήσει τις εθνικές στεγανοποιήσεις στο εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, θα μπορούσε να φέρει προσκόμματα στους πιο θεμελιώδεις σκοπούς της Κοινότητας.
Η Συνθήκη, της οποίας το προοίμιο και οι διατάξεις αποσκοπούν στην κατάργηση των φραγμών μεταξύ κρατών και η οποία σε αρκετές διατάξεις δείχνει αυστηρότητα ως προς την επανεμφάνισή τους, δεν μπορούσε να επιτρέψει στις επιχειρήσεις να επαναδημιουργήσουν τέτοιους φραγμούς.
Το άρθρο 85, παράγραφος 1 ανταποκρίνεται σε έναν τέτοιο στόχο, ακόμη και όταν πρόκειται για συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων που βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια της οικονομικής διαδικασίας.
Συνεπώς, καμία από τις νομοθετικές διατάξεις που αναφέρονται στην πρώτη αυτή κατηγορία λόγων ακυρώσεως δεν παραβιάστηκε.
Με μια δεύτερη ομάδα λόγων ακυρώσεως η Κυβέρνηση της Ιταλικής Δημοκρατίας κατηγορεί τον προσβαλλόμενο κανονισμό ότι με το άρθρο του 1, παράγραφος 1, β παραβίασε το άρθρο 222 της Συνθήκης, κατά το ότι ο κανονισμός αυτός παρανόμως επενέβη στην άσκηση των δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας.
Το άρθρο 222 περιορίζεται να ορίσει ότι η «Συνθήκη δεν προδικάζει με κανένα τρόπο το καθεστώς της ιδιοκτησίας στα κράτη μέλη».
Το άρθρο 1, παράγραφος 1, περίπτωση β του κανονισμού 19/65 εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να χορηγεί κατά κατηγορίες εξαίρεση από την απαγόρευση σε συμφωνίες που αναφέρονται στις κατηγορίες αυτές, οι οποίες «περιέχουν περιορισμούς που έχουν επιβληθεί σχετικά με την κτήση ή την άσκηση δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας».
Με αυτή τη διάταξη, καθόσον αφορά το άρθρο 222, ο κανονισμός δεν προδίκασε καθόλου το καθεστώς ιδιοκτησίας στα κράτη μέλη.
Θεσπίζοντας, όπως το έπραξε, την επίδικη διάταξη, ο κανονισμός αυτός, χωρίς να παραβιάσει το άρθρο 222, εγκύρως συνήγαγε από τη γενικότητα της διατυπώσεως του άρθρου 85, το οποίο αφορά «όλες τις συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων», τη δυνατότητα εξαιρέσεως από την απαγόρευση των συμφωνιών που περιέχουν περιορισμούς σε σχέση με τα δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας.
Από το σύνολο των προηγουμένων σκέψεων προκύπτει ότι η προσφυγή ακυρώσεως του κανονισμού 19/65 πρέπει να απορριφθεί.
Ως προς τα συμπληρωματικά αιτήματα της προσφυγής σχετικά με το μη εφαρμόσιμο των κανονισμών 17/62 του Συμβουλίου και 153/62 της Επιτροπής
Δυνάμει του άρθρου 184 της Συνθήκης, η Κυβέρνηση της Ιταλικής Δημοκρατίας ζήτησε με την ίδια προσφυγή να κηρυχθούν ανεφάρμοστες ορισμένες διατάξεις των κανονισμών 17/62 του Συμβουλίου και 153/62 της Επιτροπής.
Το Συμβούλιο και η Επιτροπή προέβαλαν ένσταση απαραδέκτου κατά του μέρους αυτού της προσφυγής, για τον λόγο ιδίως ότι οι κανονισμοί αυτοί δεν συνιστούν τη νομική βάση του κανονισμού 19/65, του οποίου ζητείται κυρίως η ακύρωση, και επομένως δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο της διαδικασίας που προβλέπεται από το άρθρο 184 της Συνθήκης.
Κατά το γράμμα του άρθρου αυτού, κάθε διάδικος μπορεί, σε διαφορά όπου τίθεται υπό αμφισβήτηση ένας κανονισμός, να επικαλεστεί τους λόγους που προβλέπονται στο άρθρο 173, πρώτη παράγραφος, για να προβάλει το ανεφάρμοστο του κανονισμού αυτού.
Η διάταξη αυτή δεν έχει ως σκοπό να επιτρέψει σε ένα διάδικο να αμφισβητήσει την εφαρμογή οποιουδήποτε κανονισμού με τη βοήθεια οποιασδήποτε προσφυγής.
Ο κανονισμός του οποίου αμφισβητείται η νομιμότητα πρέπει να εφαρμόζεται άμεσα ή έμμεσα στην υπόθεση που αποτελεί το αντικείμενο της προσφυγής.
Ο κανονισμός 19/65 δεν έχει αναγκαία σχέση με τις προσβαλλόμενες διατάξεις των δύο κανονισμών των οποίων ζητείται το ανεφάρμοστο, διότι αποσκοπεί να εξαιρέσει από την απαγόρευση του άρθρου 85, παράγραφος 1 ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, οι δε κανονισμοί 17/62 και 153/62 προβλέπουν ο ένας υποχρέωση κοινοποιήσεως και ο άλλος τη δυνατότητα απλοποιημένης κοινοποιήσεως.
Η έλλειψη συνάφειας μεταξύ των τελευταίων αυτών δύο κανονισμών και του κανονισμού 19/65 είναι τέτοια, ώστε μέσα στο πλαίσιο της παρούσας διαφοράς, το τυχόν ανεφάρμοστο των κανονισμών αυτών δεν θα είχε καμία επίπτωση στη νομιμότητα του άλλου, η τυχόν δε ακύρωση του κανονισμού στον οποίο αφορά η κύρια προσφυγή δεν θα επέφερε αναγκαίως και το ανεφάρμοστο των λοιπών κανονισμών.
Τέλος, αφού η κύρια προσφυγή κρίθηκε αβάσιμη, τα αιτήματα περί ανεφαρμό-στου, τα οποία στηρίζονται στην προσφυγή αυτή, παρίστανται άνευ αντικειμένου.
Συνεπώς, τα αιτήματα αυτά είναι απαράδεκτα.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
έχοντας υπόψη τα διαδικαστικά έγγραφα,
αφού άκουσε την έκθεση του εισηγητή δικαστή, τις προφορικές παρατηρήσεις των διαδίκων, καθώς και τις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα,
έχοντας υπόψη τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και ιδίως τα άρθρα 2, 3, 85, 86, 87, 173, 184 και 222, τον Κανονισμό Διαδικασίας του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και ιδίως το άρθρο 69,
απορρίπτοντας κάθε αντίθετο ισχυρισμό, αποφασίζει:
Απορρίπτει την προσφυγή 32/65.
Hammes
Delvaux
Donner
Trabucchi
Lecourt
Κρίθηκε στο Λουξεμβούργο στις 13 Ιουλίου 1966.
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 13 Ιουλίου 1966.
Hammes
Delvaux
Donner
Trabucchi
Lecourt
Ο Γραμματέας
Α. van Houtte
Ο Πρόεδρος
Ch. L. Hammes
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.