KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
SHARPSTON
ippreżentati fit-23 ta’ Mejju 2019 (1)
Kawża C-270/18
UPM France
vs
Premier ministre
Ministre de l’Action et des Comptes publics
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Conseil d’État (il-Kunsill tal-Istat, Franza))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u fuq l-elettriku — Direttiva 2003/96/KE — Eżenzjoni favur produtturi żgħar tal-elettriku, bil-kundizzjoni li jiġi ntaxxat l-elettriku prodott — Assenza, matul il-perijodu tranżitorju awtorizzat, ta’ taxxa interna fuq il-konsum finali ta’ elettriku”
1.        Id-Direttiva tal-Kunsill 2003/96/KE tas-27 ta’ Ottubru 2003 li tirriforma l-istruttura tal-[Unjoni] dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 2003/96”, jew id-“Direttiva”) (2) tat lil Franza perijodu tranżitorju speċjali sabiex isiru l-aġġustamenti meħtieġa fl-arranġamenti eżistenti. Din it-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda d-drittijiet u l-obbligi rispettivi tal-entitajiet taxxabbli u tal-Istat Membru matul dan il-perijodu.
2.        B’mod iktar partikolari, UPM France issostni, abbażi tal-Artikolu 14(1)(a) tad-Direttiva 2003/96, li hija għandha dritt għar-rimbors tat-taxxa mħallsa fuq il-konsum tagħha ta’ gass naturali f’installazzjoni għall-produzzjoni konġunta ta’ sħana u ta’ elettriku, meta l-elettriku prodott b’dan il-mod ġie kkonsmat għall-użu tagħha stess fi proċess ta’ manifattura ulterjuri. UPM France sa dan il-punt tilfet quddiem il-qrati nazzjonali. Il-Conseil d’État (il-Kunsill tal-Istat, Franza, iktar ’il quddiem il-“qorti tar-rinviju”), bħala l-qorti tal-appell finali, issa talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja tinterpreta l-Artikolu 14(1)(a) u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) tad-Direttiva 2003/96.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3.        L-għan prinċipali tad-Direttiva 2003/96 huwa stabbilit fil-premessa 3, li tipprovdi li “[i]l-funzjonijiet kif suppost tas-suq intern u s-seħħ ta’ għanijiet ta politiki oħra tal-[Unjoni] jinħtieġu livelli minimi ta’ tassazzjoni li jkunu stabbiliti fuq livell [tal-Unjoni] għall-bosta mill-prodotti tal-enerġija, u jinkludu l-elettriku, gass naturali u faħam”.
4.        Dawn il-livelli minimi ta’ taxxa huma indirizzati fil-premessa 10, li tfakkar li l-“[Is]tati Membri jixtiequ jintroduċu jew iżommu tipi differenti ta’ tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku. Għal dan il-għan, Stati membri għandhom jiġu mħollija jħarsu il-livelli minimi ta’ tassazzjoni tal-[Unjoni] billi jikkonsidraw il-piż tat-taxxi kollha indiretti li huma għażlu li japplikaw (imma teskludi l-VAT)”.
5.        L-eżenzjonijiet huma indirizzati fil-premessa 24, li tispjega li l-“[Is]tati Membri għandhom jiġu permessi li japplikaw eżenzjonijiet oħra jew livelli mnaqqsa ta’ tassazzjoni, sakemm dan ma jkunx ta’ detriment għall-iffunzjonar kif suppost tas-suq intern u li ma jirriżultax fi tfixkil tal-kompetizzjoni”.
6.        Il-premessa 25 tkompli tipprovdi li “[b]’mod partikolari, il-ġenerazzjoni ta’ sħana u kapaċità kkombinati u, li jippromwovu l-użu alternattiv ta’ sorsi ta’ enerġija, forom renovabbli ta’ enerġija jistgħu jikkwalifikaw għall-trattament preferenzali”.
7.        Il-premessa 30 tispjega li l-“[p]erjodi ta’ transizzjoni u arranġamenti jistgħu ikunu bżonnjużi sabiex Stati Membri ikollhom iċ-ċans jadottaw għall-livelli ġodda ta’ tassazzjoni, b’hekk jillimitaw konsegwenzi negattivi li jistgħu jinqalgħu”.
8.        Il-premessa 33 imbagħad tirreferi għall-applikazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 92/12/KEE tal-25 ta’ Frar 1992 dwar l-arranġamenti ġenerali għall-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa u dwar iż-żamma, ċaqliq u mmonitorjar ta’ dan it-tip ta’ prodotti (3) billi tindika li “[l]-għan tad-Direttiva 92/12/KEE għandu, fejn xieraq, ikun estiż għall-prodotti u taxxi indiretti koperti minn din id-Direttiva”.
9.        L-Artikolu 1 tad-Direttiva jipprovdi li l-“[Is]tati Membri għandhom jimponu tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku skond din id-Direttiva”.
10.      L-Artikolu 2(1) jiddefinixxi “prodotti ta’ enerġija” b’riferiment għall-kodiċi NM stabbiliti fl-Anness tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2658/87 (4). L-Artikolu 2(2) jiddefinixxi l-“elettriku” bħala kopert mid-Direttiva 2003/96 b’riferiment għal kodiċi NM differenti. Għalhekk, il-“prodotti ta’ enerġija” u l-“elettriku” huma użati bħala kunċetti separati fid-Direttiva.
11.      L-ewwel sentenza tal-Artikolu 14(1)(a), tistabbilixxi eżenzjoni obbligatorja mill-Artikolu 1: “[b]arra d-disposizzjonijiet ġenerali kif imniżżla f”Direttiva 92/12/KEE fuq użijiet eżenti ta’ prodotti taxxabli, u mingħajr preġudizzju għall-disposizzjonijiet oħra tal-[Unjoni], Stati Membri għandhom jeżentaw dan li ġej mit-tassazzjoni b’kondizzjonijiet li huma għandhom jagħmlu biex jiżguraw l-applikazzjoni korretta u sempliċi ta’ dawn l-eżenzjonijiet u biex jimpedixxu l-evażjoni, ħrib mit-taxxa jew abbuż: (a) prodotti ta’ enerġija u elettriku użati biex jipproduċu elettriku u elettriku użat biex iżomm il-produzzjoni ta’ l-elettriku”.
12.      It-tieni u t-tielet sentenzi tal-Artikolu 14(1)(a) imbagħad jipprevedu deroga fakultattiva minn din l-eżenzjoni: “Madankollu, Stati Membri jistgħu, għal raġunijiet ta’ politika dwar l-ambjent, jissotomettu dawn il-prodotti għall-tassazzjoni mingħajr ma joqgħodu jirrispettaw il-livelli minimi ta’ tassazzjoni kif imniżżla f’din id-Direttiva. F’każ bħal dan, it-tassazzjoni fuq dawn il-prodotti ma għandhiex tiġi ikkonsidrata sabiex tissodisfa il-livell minimu ta’ tassazzjoni fuq l-elettriku kif imniżżel fl-Artikolu 10”.
13.      L-Artikolu 15(1)(ċ) u (d) jipprevedi eżenzjonijiet fakultattivi ulterjuri għall-produzzjoni konġunta ta’ sħana u ta’ enerġija: “[m]ingħajr preġudizzju għall-provissjonijiet oħra tal-[Unjoni], Stati Membri jistgħu japlikaw taħt kontroll fiskali l-eżenzjonijiet jew tnaqqis kollu jew parti minnu fil-livell ta’ tassazzjoni għal […] (ċ) prodotti ta’ enerġija u elettriku użati għall-ġenerazzjoni ta’ sħana u kapaċità kkombinati; (d) elettriku magħmul minn ġenerazzjoni ta’ sħana u kapaċità kkombinati, jekk kemm-il darba il-ġeneraturi kkombinati ma jagħmlux ħsara lil ambjent […]”.
14.      L-Artikolu 18 jistabbilixxi arranġamenti tranżitorji speċifiċi għal numru ta’ Stati Membri. L-Artikolu 18(10) jinkludi l-arranġamenti speċjali għal Franza. It-tieni subparagrafu tiegħu jipprovdi li “[i]r-Repubblika Franċiża tista’ tapplika għall-perjodu transitorju sa l-1 ta’ Jannar 2009 biex tadatta is-sistema preżenti tagħha fuq l-elettriku għad-disposizzjonijiet mniżżla f’din id-Direttiva. Waqt dan il-perjodu, il-livell ta’ medja globali tat-tassazzjoni lokali u preżenti fuq l-elettriku għandha tiġi kkonsidrata biex tara jekk ir-rati minimi mniżżla f’din id-Direttiva humiex rispettati” (5).
15.      It-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) jirreferi b’mod espliċitu għall-Artikolu 14(1)(a) u jipprevedi eżenzjoni fakultattiva ulterjuri: “[e]ntità li tipproduċi l-elettriku għall-użu tagħha stess għandha tiġi kkonsidrata bħala distributur. Minkejja l-Artikolu 14(1)(a), Stati Membri jistgħu jeżentaw produtturi żgħar ta’ l-elettriku jekk kemm-il darba huma jintaxxaw il-prodotti ta’ enerġija użati għall-produzzjoni ta’ dik l-elettriku”.
16.      L-Artikolu 28(1) jistabbilixxi li “[Is]tati Membri għandhom jadottaw u jippublikaw il-liġijiet, regolamenti u disposizzjonijiet amministrativi neċessarji biex iħarsu ma’ din id-Direttiva sa mhux aktat tard mill-31 ta’ Diċembru 2003. Huma għandhom jinfurmaw b’dan mill-ewwel lil Kummissjoni”.
Id-dritt nazzjonali
Tassazzjoni fuq il-gass
17.      Il-perijodu rilevanti għall-finijiet ta’ din it-talba huwa bejn l-1 ta’ Jannar 2004 u l-31 ta’ Diċembru 2006 (6). Matul dan il-perijodu, l-Artikolu 266 quinquies tal-“Code des douanes” (il-Kodiċi Doganali) (7) kien jipprovdi li l-gass naturali kien suġġett għat-taxxa nazzjonali fuq il-konsum tal-gass naturali, jiġifieri l-“taxe intérieure de consummation sur le gaz naturel”, normalment imsejħa t-“TICGN”.
18.      Madankollu, l-Artikolu 266 quinquies A tal-Kodiċi Doganali kien jipprovdi li l-produzzjoni konġunta ta’ sħana u ta’ elettriku, li tuża installazzjonijiet li kienu operabbli mhux iktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2005, tibbenefika minn eżenzjoni ta’ ħames snin mit-TICGN, ikkalkolata mid-data li fiha l-installazzjoni daħlet fis-servizz.
19.      Sussegwentement, l-Artikolu 266 quinquies ġie emendat (8) sabiex jistabbilixxi (fl-Artikolu 266 quinquies C) eżenzjoni kontinwa mit-TICGN (mill-1 ta’ Jannar 2006 ’il quddiem) għall-produzzjoni tal-elettriku, bl-eċċezzjoni tal-installazzjonijiet suġġetti għall-Artikolu 266 quinquies A.
20.      L-Artikolu 266 quinquies ġie emendat għal darb’oħra (9), b’effett retroattiv mill-1 ta’ Jannar 2006, sabiex jistabbilixxi (fl-Artikolu 266 quinquies A) li l-produtturi jistgħu jirrinunzjaw id-dritt tagħhom għal eżenjoni previst fl-Artikolu 266 quinquies A (u għalhekk jibbenefikaw mill-Artikolu 266 quinquies C) sa fejn huma ma kinux jibbenefikaw minn kuntratt tal-elettriku li jirrigwarda l-immodernizzar u l-iżvilupp tal-provvista pubblika tal-elettriku (10).
21.      Fl-istess waqt, l-Artikolu 266 quinquies A ġie emendat sabiex jistabbilixxi li l-eżenzjoni ta’ ħames snin ser tkopri l-installazzjonijiet li kienu operabbli mhux iktar tard mill-31 ta’ Jannar 2007.
22.      Jidher li huwa stabbilit bejn il-partijiet li r-rinunzja għall-eżenzjoni fl-Artikolu 266 quinquies A ma setgħetx issir ladarba jkun skada l-perijodu ta’ ħames snin, ikkalkolat mill-mument li l-installazzjoni ssir operabbli, irrispettivament mill-ksib effettiv ta’ eżenzjoni abbażi ta’ din id-dispożizzjoni.
23.      Għal finijiet ta’ kompletezza, ninnota li r-rinunzja għall-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 266 quinquies A bħala kundizzjoni preliminari għall-aċċess għall-eżenzjoni fl-Artikolu 266 quinquies C tneħħiet biss wara l-perijodu rilevanti fil-kawża preżenti – jiġifieri, fl-2011 (11).
Tassazzjoni fuq l-elettriku
24.      Matul il-perijodu rilevanti, ma ġiet applikata l-ebda taxxa interna fuq l-elettriku fi Franza. Il-konsum tal-elettriku kien suġġett biss għall-“contribution au service public de l’électricité” (il-kontribuzzjoni għas-servizz pubbliku tal-elettriku), normalment imsejħa iċ-“CSPE”, imposta li kienet ta’ natura fiskali (12).
25.      Il-qorti tar-rinviju indikat li, flimkien maċ-CSPE, l-entitajiet li jipproduċu l-elettriku kienu meħtieġa li jħallsu t-taxxi lokali, iżda li dawn it-taxxi kienu japplikaw biss għall-elettriku pprovdut lill-konsumaturi finali, u mhux għall-elettriku prodott għall-użu tagħhom stess (li hija l-kwistjoni fil-kawża preżenti).
26.      Għal finijiet ta’ kompletezza, ninnota li kien biss wara l-perijodu rilevanti fil-kawża preżenti – jiġifieri, fl-2010 – li ġiet adottata liġi sabiex jiġi organizzat mill-ġdid is-suq tal-elettriku (b’effett mill-1 ta’ Jannar 2011) f’konformità mad-Direttiva 2003/96 (13). Din il-liġi introduċiet taxxa interna fuq il-konsum finali tal-elettriku. Hija emendat ukoll l-Artikolu 266 quinquies C sabiex tistabbilixxi eżenzjoni għall-benefiċċju tal-produtturi żgħar tal-elettriku, li huma ddefiniti bħala produtturi li jiġġeneraw inqas minn 240 miljun kilowatt-siegħa għal kull sit ta’ produzzjoni.
Il-fatti, il-proċedura u d-domanda preliminari
27.      Għall-finijiet tal-attività kummerċjali tagħha ta’ produzzjoni tal-karti, UPM France topera installazzjoni għall-produzzjoni konġunta ta’ sħana u ta’ elettriku li tuża l-gass naturali bħala kombustibbli. L-elettriku prodott huwa mbagħad użat fi proċess ulterjuri li jipproduċi s-sħana.
28.      Il-gass ipprovdut lil UPM France matul il-perijodu rilevanti (mill-2004 sal-2006) kien suġġett għat-TICGN, kif previst fl-Artikolu 266 quinquies tal-Kodiċi Doganali Franċiż (14).
29.      Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-installazzjoni ta’ UPM France bdiet topera kmieni wisq sabiex tikkwalifika għall-eżenzjoni ta’ ħames snin prevista fl-Artikolu 266 quinquies A, iżda li għall-kumplament kienet tikkwalifika għal din l-eżenzjoni. Peress li dan il-perijodu ta’ ħames snin, ikkalkolat mill-mument li l-installazzjoni saret operabbli, kien għadda, UPM France ma setgħetx tirrunzja għad-dritt (preżunt) tagħha għall-eżenzjoni abbażi tal-Artikolu 266 quinquies A. Għalhekk, hija ma setgħetx tikseb il-benefiċċju tal-eżenzjoni kontinwa prevista fl-Artikolu 266 quinquies C (15).
30.      UPM France qieset, abbażi tal-Artikolu 14(1)(a) tad-Direttiva 2003/96, li hija kellha tibbenefika mill-eżenzjoni mit-TICGN għall-proporzjon tal-konsum tagħha tal-gass użat minnha sabiex tipproduċi l-elettriku użat fil-proċessi ta’ produzzjoni sussegwenti tagħha stess. Għalhekk, hija ressqet rikors quddiem it-tribunal administratif de Cergy-Pontoise (il-Qorti Amministrattiva ta’ Cergy-Pontoise, Franza), intiż għall-ħlas lura tas-somma ta’ EUR 2 962 224.08, flimkien mal-interessi legali u l-interessi komposti fuqhom, bħala rimbors parzjali tat-TICGN imħallsa matul il-perijodu mill-1 ta’ Jannar 2004 sal-31 ta’ Marzu 2008, u wkoll bħala kumpens għad-danni li UPM France sofriet minħabba d-dewmien tar-Repubblika Franċiża sabiex tittrasponi d-Direttiva 2003/96.
31.      B’sentenza tas-17 ta’ Lulju 2013, il-qorti amministrattiva ta’ Cergy-Pontoise iddeċidiet li ma kienx meħtieġ li tingħata deċiżjoni, rigward is-somma ta’ EUR 137 931, għall-perijodu mill-1 ta’ Jannar 2007 sal-31 ta’ Marzu 2008. Il-qorti ċaħdet il-kumplament tat-talba ta’ UPM għall-perijodu mill-1 ta’ Jannar 2004 sal-31 ta’ Diċembru 2006. Dan il-perijodu huwa dak li huwa s-suġġett tal-proċedura sussegwenti li wasslet għal din id-domanda preliminari (16).
32.      B’sentenza tal-15 ta’ Marzu 2016, il-cour administrative d’appel de Versailles (il-Qorti Amministrattiva tal-Appell ta’ Versailles, Franza) ċaħdet l-appell ippreżentat minn UPM France kontra din is-sentenza għar-raġuni li t-TICGN ma hijiex separabbli skont jekk il-gass inkwistjoni ntużax sabiex jiġu prodotti l-elettriku jew is-sħana; u li kwalunkwe eżenzjoni hija rregolata mill-Artikolu 15 tad-Direttiva 2003/96.
33.      UPM France appellat ulterjorment quddiem il-qorti tar-rinviju fis-17 ta’ Mejju 2016. Hija talbet li din il-qorti tannulla s-sentenza tal-cour administrative d’appel de Versailles (il-Qorti Amministrattiva tal-Appell ta’ Versailles), u tiddeċiedi li żżomm ukoll l-Istat responsabbli għall-ammont ta’ EUR 5 000 taħt l-Artikolu L-761-1 tal-Kodiċi dwar il-Ġustizzja Amministrattiva (17), rigward it-tqassim tal-ispejjeż.
34.      UPM France talbet ukoll, sussidjarjament, li l-qorti tagħmel rinviju għal deċiżjoni preliminari lil din il-Qorti tal-Ġustizzja, jew (iktar sussidjarjament) li l-appell jingħaqad mal-appell preċedenti pendenti quddiem il-qorti tar-rinviju, li fih saret talba għal deċiżjoni preliminari (iktar ’il quddiem il-“kawża Crystal Union”) (18), sabiex tagħmel domandi addizzjonali lill-Qorti tal-Ġustizzja u sabiex tippermetti lil UPM France tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha.
35.      Fis-7 ta’ Marzu 2018, il-Qorti tal-Ġustizzja tat is-sentenza tagħha fil-kawża Crystal Union. Hija ddeċidiet li “l-eżenzjoni obbligatorja prevista [fl-Artikolu 14(1)(a) tad-Direttiva 2003/96] tapplika għall-prodotti ta’ enerġija użati għall-produzzjoni ta’ elettriku meta dawn il-prodotti jintużaw għall-produzzjoni konġunta ta’ dan tal-aħħar u ta’ sħana, fis-sens tal-Artikolu 15(1)(ċ) ta’ din id-direttiva” (19).
36.      Minkejja din is-sentenza, il-qorti tar-rinviju kienet tal-fehma li kien għad fadal domandi li jirrigwardaw l-interpretazzjoni korretta tad-Direttiva 2003/96. Hija qieset li l-cour administrative d’appel de Versailles (il-Qorti Amministrattiva tal-Appell ta’ Versailles) wettqet żball ta’ liġi meta ddeċidiet li t-tassazzjoni fuq il-gass naturali użat minn UPM France għall-produzzjoni konġunta ta’ sħana u ta’ elettriku kienet koperta esklużivament mill-Artikolu 15 tad-Direttiva 2003/9. Għalhekk, il-qorti tar-rinviju ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1. Id-dispożizzjonijiet tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) tad-Direttiva għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-eżenzjoni li huma jippermettu li tiġi applikata mill-Istati Membri għall-benefiċċju tal-produtturi żgħar tal-elettriku, sa fejn huma jintaxxaw il-prodotti tal-enerġija użati għall-produzzjoni ta’ dan l-elettriku, tkun tista’ tapplika f’sitwazzjoni bħal dik deskritta fil-punt 7 ta’ din id-deċiżjoni għall-perijodu qabel l-1 ta’ Jannar 2011, li matulu Franza, kif awtorizzata mid-Direttiva, ma kienet għadha stabbilixxiet la t-taxxa interna fuq il-konsum finali ta’ elettriku u lanqas, bħala konsegwenza, l-eżenzjoni ta’ din it-taxxa favur produtturi żgħar?
2. Fil-każ ta’ risposta affermattiva għall-ewwel domanda, kif għandhom jinqraw flimkien id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 14(1)(a) u dawk tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) fir-rigward tal-produtturi żgħar li jikkonsmaw l-elettriku li huma jipproduċu għall-bżonnijiet tal-attività tagħhom? B’mod partikolari, dawn jimplikaw tassazzjoni minima li tirriżulta mit-tassazzjoni fuq l-elettriku prodott b’eżenzjoni tal-gass naturali użat, jew inkella minn eżenzjoni tat-taxxa fuq il-produzzjoni tal-elettriku, f’liema każ l-Istat huwa għalhekk obbligat jintaxxa l-gass naturali użat?”
37.      UPM France, ir-Repubblika Franċiża, ir-Renju ta’ Spanja u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub u t-trattazzjonijiet ta’ dawn il-partijiet instemgħu matul is-seduta tal-14 ta’ Marzu 2019.
Evalwazzjoni
Ammissibbiltà
38.      Il-Gvern Franċiż isostni li d-domandi magħmula huma inammissibbli. It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 18(10) tad-Direttiva 2003/96 jipprovdi li, matul il-perijodu rilevanti, mill-2004 sal-2006 (u, fil-fatt, sal-1 ta’ Jannar 2009), Franza bbenefikat minn perijodu tranżitorju sabiex taġġusta l-leġiżlazzjoni eżistenti. Kif spjegat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Messer France, “sal‑1 ta’ Jannar 2009, l-osservanza tal-livelli minimi ta’ tassazzjoni previsti minn din id-direttiva kienet tikkostitwixxi, fost ir-regoli ta’ tassazzjoni tal-elettriku previsti mid-dritt tal-Unjoni, l-uniku obbligu impost fuq ir-Repubblika Franċiża” (20).
39.      Nissimpatizza xi ftit mal-pożizzjoni adottata mill-Gvern Franċiż. Madankollu, ninnota li l-kwistjoni tal-ammissibbiltà ma ġiet indirizzata fl-ebda waħda mis-sentenzi preċedenti (Messer France u Cristal Union) (21), li ngħataw b’risposta għad-domandi magħmula mill-istess qorti tar-rinviju rigward id-Direttiva 2003/96.
40.      Barra minn hekk, minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li huwa l-imħallef nazzjonali li għandu jevalwa r-rilevanza ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari, u li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tirrifjuta li tagħti risposta biss għal domandi li huma manifestament irrilevanti għall-kawża nazzjonali (22).
41.      Għalhekk, l-ewwel nett ser inqis jekk matul il-perijodu tranżitorju Franza kinitx suġġetta għal obbligi, li jirriżultaw mid-Direttiva, li jistgħu jikkostitwixxu bażi suffiċjenti sabiex jiġġustifikaw ir-rinviju tad-domandi preliminari (23).
Il-perijodu tranżitorju
42.      Il-perijodu għall-implementazzjoni tad-Direttiva stabbilit mill-Artikolu 28(1) skada fil-31 ta’ Diċembru 2003. Sa din id-data, l-Istati Membri kienu biss meħtieġa “li, matul it-terminu ta’ traspożizzjoni stabbilit mid-direttiva għall-implementazzjoni tagħha, […] m’għand[homx] jadotta[w] dispożizzjonijiet li jikkompromettu serjament ir-realizzazzjoni tar-riżultat previst minn din id-direttiva” (24).
43.      Il-fatt li Franza naqset milli timplementa b’mod sħiħ id-Direttiva qabel it-tmiem tal-perijodu tranżitorju speċifiku li hija ngħatat taħt l-Artikolu 18(10) tad-Direttiva (li skada fl-1 ta’ Jannar 2009 u għalhekk wara l-perijodu rilevanti fil-kawża preżenti) (25) huwa wkoll irrilevanti.
44.      Wieħed jista’ jsostni li l-obbligi imposti fuq Stat Membru matul perijodu tranżitorju għandhom ikunu l-istess bħal dawk matul perijodu għall-implementazzjoni, u li għalhekk Franza kienet meħtieġa li tastjeni milli tadotta miżuri li jistgħu jikkompromettu b’mod serju l-kisba tar-riżultat stabbilit (26).
45.      Madankollu, il-kwistjoni f’dan il-każ ma hijiex dwar jekk, matul il-perijodu tranżitorju, Franza adottatx miżuri li jistgħu jikkompromettu l-implementazzjoni sħiħa sussegwenti tad-Direttiva. Il-kwistjoni hija dwar jekk, matul dan il-perijodu, Franza naqsitx milli twettaq obbligi imposti fuqha mid-Direttiva.
46.      Fis-seduta, il-Kummissjoni sostniet li, minkejja l-fatt li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 18(10) tad-Direttiva 2003/96 ta lil Franza perijodu tranżitorju speċjali, dan ma kienx jeżenta lil Franza milli tirrispetta l-bilanċ strutturali tad-Direttiva 2003/96, li jitlob li l-produzzjoni tal-elettriku għandha tiġi ntaxxata jew fil-livell tal-inputs jew fil-livell tal-outputs. Għalhekk, Franza kellha tirrispetta ċerti dispożizzjonijiet sabiex tiżgura, minn naħa, li jiġu stabbiliti r-rati minimi ta’ tassazzjoni, u, min-naħa l-oħra, li tiġi osservata l-projbizzjoni ta’ tassazzjoni tal-prodotti tal-enerġija fl-Artikolu 14(1)(a).
47.      Il-Kummissjoni sosniet li dan l-approċċ ġie kkonfermat fis-sentenza Cristal Union, li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja pprovdiet interpretazzjoni tal-Artikoli 14 u 15 tad-Direttiva għall-perijodu li kien għall-kumplament kopert mill-arranġament tranżitorju previst għal Franza (27). F’dan ir-rigward, ninnota li, fis-sentenza Flughafen Köln vs Bonn (28), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li l-Artikolu 14(1)(a) “għandu effett dirett fis-sens li jista’ jiġi invokat minn individwu quddiem qrati nazzjonali”.
48.      Madankollu, fil-fehma tiegħi, l-approċċ tal-Kummissjoni ma huwiex ikkorroborat mit-test tad-Direttiva.
49.      Huwa minnu li, f’bosta aspetti, sistema komprensiva ta’ tassazzjoni li għandha tiġi applikata jew għall-inputs jew għall-outputs tikkostitwixxi approċċ loġiku għat-tassazzjoni fuq il-prodotti ta’ enerġija u fuq l-elettriku. Madankollu, il-Kummissjoni naqset milli tidentifika dispożizzjoni sostantiva fid-Direttiva li tistabbilixxi dan l-approċċ bħala prinċipju fundamentali.
50.      Għalhekk, obbligi addizzjonali li huma imposti fuq l-Istati Membri anki matul il-perijodu għall-implementazzjoni jew il-perijodu tranżitorju ma jistgħux, fil-fehma tiegħi, jiġu dedotti mill-bilanċ strutturali tad-Direttiva.
51.      Bil-kontra, nosserva li, minkejja li d-Direttiva 2003/96 tirrigwarda t-tassazzjoni kemm fuq il-prodotti ta’ enerġija kif ukoll fuq l-elettriku, il-kliem tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 18(10) sempliċement jipprevedi perijodu tranżitorju li matulu Franza tista’ tapplika s-“sistema preżenti ta’ tassazzjoni fuq l-elettriku” tagħha. Fis-seduta, il-Gvern Franċiż argumenta li r-riferiment għal “sistema” għandha tinftiehem li tkopri kemm it-tassazzjoni fuq l-elettriku prodott (outputs) u t-tassazzjoni fuq il-prodotti ta’ enerġija u fuq l-elettriku użati għall-produzzjoni tal-elettriku (inputs).
52.      Madankollu, minkejja dan ir-riferiment għal “sistema”, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 18(10) jispeċifika wkoll li matul il-perijodu tranżitorju, “il-medja tal-livell globali tat-tassazzjoni lokali preżenti fuq l-elettriku għandha tittieħed inkunsiderazzjoni biex jiġi evalwat jekk ir-rati minimi ffissati f’din id-direttiva humiex irrispettati” (enfasi miżjuda). Il-qorti tar-rinviju spjegat (29) li matul il-perijodu inkwistjoni, it-tassazzjoni lokali fuq l-elettriku kienet tapplika biss għall-elettriku bħala output fil-forma ta’ provvista lill-konsumaturi finali. L-elettriku prodott għall-użu proprju kien eżentat minn tali tassazzjoni.
53.      Għalhekk, jidher ċar li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 18(10) għandu jinftiehem fis-sens li jirreferi biss għat-tassazzjoni fuq l-elettriku bħala output, u mhux għat-tassazzjoni fuq il-prodotti ta’ enerġija u fuq l-elettriku użati bħala inputs. B’mod simili, ix-xogħol preparatorju tad-Direttiva 2003/96 (30) ma jipprovdi l-ebda bażi għall-argument ta’ Franza li l-kamp ta’ applikazzjoni tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 18(10), ikopri kemm it-tassazzjoni fuq l-input kif ukoll it-tassazzjoni fuq l-output.
54.      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tapplika l-prinċipju ta’ interpretazzjoni stabbilit minnha, li jipprovdi li kwalunkwe dispożizzjoni li “[t]ipprovdi deroga għar-regola ġenerali […] għand[ha] [t]iġi interpretat[a] b’mod restrittiv” (31).
55.      Id-Direttiva 2003/96 għandha diversi livelli. L-Artikolu 1 jipprevedi t-tassazzjoni fuq il-prodotti ta’ enerġija u fuq l-elettriku. L-Artikolu 14(1)(a) imbagħad jipprevedi “eżenzjoni obbligatorja” minn tali tassazzjoni għall-prodotti ta’ enerġija u għall-elettriku li jintużaw bħala inputs għall-produzzjoni tal-elettriku (32).
56.      L-Artikolu 14(1)(a) innifsu u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) fihom derogi fakultattivi oħra minn din l-eżenzjoni obbligatorja. Dawn huma s-suġġett tad-domandi preliminari.
57.      Jidhirli li, fil-kuntest ta’ dan l-arranġament b’diversi livelli, l-eżenzjoni obbligatorja prevista fl-Artikolu 14(1)(a) għandha tingħata (inkwantu eżenzjoni) interpretazzjoni restrittiva. Fl-istess waqt, hija għandha madankollu titqies bħala r-regola ġenerali
fir-rigward tad-dispożizzjonijiet l-oħra li jipprevedu l-possibbiltà li wieħed jidderoga minn din l-eżenzjoni obbligatorja. L-applikazzjoni ta’ din il-loġika tfisser li l-arranġament tranżitorju previst fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 18(10) għandu fil-prinċipju jitqies bħala eċċezzjoni mir-regoli prinċipali tad-Direttiva (u dawn jinkludu għaldaqstant l-Artikolu 1 u l-eżenzjoni obbligatorja prevista fl-Artikolu 14(1)(a)). Għalhekk, huwa għandu jingħata interpretazzjoni restrittiva.
58.      F’dan il-kuntest, nosserva li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 18(10) jagħti lil Franza perijodu tranżitorju li matulu hija disponibbli eżenzjoni għat-taxxa fuq l-elettriku eżistenti, u li huwa jirreferi barra minn hekk b’mod espliċitu għat-taxxa lokali fuq l-elettriku f’dan l-Istat Membru li, matul il-perijodu inkwistjoni, kienet taxxa fuq l-output. Għaldaqstant l-Artikolu 18(10) ma kienx jipprovdi eżenzjoni, matul il-perijodu tranżitorju, mill-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 14(1)(a) dwar it-taxxa fuq l-input fuq il-prodotti ta’ enerġija u fuq l-elettriku użati għall-produzzjoni tal-elettriku.
59.      Għalhekk, il-perijodu tranżitorju previst fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 18(10) ma joperax b’mod li jipproteġi taxxa tal-input fuq il-prodotti ta’ enerġija, bħalma hija t-TICGN fil-kawża preżenti.
60.      Dan il-qari jaqbel mas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja Messer France, li ddeċidiet li l-osservanza tal-livelli minimi ta’ tassazzjoni previsti mid-Direttiva 2003/96 “kienet tikkostitwixxi, fost ir-regoli ta’ tassazzjoni tal-elettriku previsti mid-dritt tal-Unjoni, l-uniku obbligu impost fuq ir-Repubblika” (33).
61.      Jista’ jiġi ssuġġerit li jkun inkonsistenti għal Franza jekk tingħata perijodu tranżitorju fir-rigward tat-tassazzjoni fuq l-elettriku bħala output, iżda mhux fir-rigward tat-tassazzjoni fuq il-prodotti ta’ enerġija u fuq l-elettriku bħala inputs għall-produzzjoni tal-elettriku.
62.      Madankollu, meta l-applikazzjoni ta’ interpretazzjoni restrittiva tista’ tidher li tirrendi arranġament tranżitorju mhux perfett, ir-riskju ta’ tali riżultat għandu fil-fehma tiegħi jiġi sostnut mill-parti li kellha tibbenefika mill-arranġament tranżitorju. Dan huwa speċjalment il-każ meta l-interpretazzjoni restrittiva sservi sabiex tippromwovi l-prinċipji fundamentali tad-dritt tal-Unjoni.
63.      L-għan tad-Direttiva 2003/96, kif iddikjarat fil-premessa 2 tagħha, huwa li ssaħħaħ “il-funzjonijiet kif suppost tas-suq intern”. Dan l-għan ma jiġix megħjun jekk Stat Membru jiġi awtorizzat jintaxxa l-prodotti ta’ enerġija u l-elettriku użati għall-produzzjoni tal-elettriku filwaqt li Stati Membri oħra jiġu suġġetti għal projbizzjoni fuq din it-tassazzjoni. Għalhekk, kwalunkwe eżenzjoni minn din il-projbizzjoni għandha tissemma b’mod espliċitu fl-arranġament tranżitorju.
64.      Fis-sentenza KappAhl (34), il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat skema ta’ adeżjoni tranżitorja mogħtija lill-Finlandja rigward id-dazji doganali li għandhom jiġi applikati għall-prodotti ta’ pajjiżi terzi, li kienet tippermetti lill-Finlandja timponi rati dogonali ogħla minn dawk li kienu previsti fil-Kodiċi Doganali tal-Unjoni. Il-Gvern Finlandiż sostna li, bl-istess mod, huwa kellu għaldaqstant ikun jista’ japplika d-differenza fir-rati doganali għall-prodotti ta’ pajjiżi terzi meta dawn il-prodotti jiġu importati lejn il-Finlandja minn Stati Membri oħra tal-Unjoni – fin-nuqqas ta’ dan, l-iskema tranżitorja tkun tista’ tiġi evitata b’mod miftuħ.
65.      Madankollu, it-test tal-iskema tranżitorja inkwistjoni f’dik il-kawża ma kienx jindika li setgħet tiġi applikata għall-kummerċ bejn l-Istati Membri. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li “fid-dawl tal-importanza tal-prinċipju ta’ moviment liberu tal-merkanzija bejn l-Istati Membri, deroga għandha tingħata, anki jekk temporanja, b’mod ċar u inekwivoku” (35).
66.      F’dan il-każ, id-deroga li tinsab fl-arranġament tranżitorju previst fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 18(10) issemmi “ċar u inekwivoku” biss għat-“tassazzjoni fuq l-elettriku. Hija ma ssemmix l-użu ta’ prodotti ta’ enerġija u tal-elettriku għall-produzzjoni tal-elettriku.
67.      Abbażi ta’ dan, inqis li, matul il-perijodu tranżitorju previst fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 18(10), Franza baqgħet marbuta mid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2003/96 li rigward it-tassazzjoni fuq il-prodotti tal-enerġija u fuq l-elettriku użati għall-produzzjoni tal-elettriku. Għalhekk, għandha tingħata risposta għad-domandi preliminari (li jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 14(1)(a) u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5)).
L-ewwel domanda
68.      Bl-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) tad-Direttiva 2003/96 japplikax għall-perijodu tranżitorju previst mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 18(10), sabiex Franza tkun awtorizzata – minkejja l-eżenzjoni obbligatorja prevista fl-Artikolu 14(1)(a) – tintaxxa l-prodotti tal-enerġija użati mill-produtturi żgħar sabiex jipproduċu l-elettriku, f’ċirkustanzi fejn dawn il-produtturi ma humiex suġġetti għat-tassazzjoni fuq l-elettriku li huma jipproduċu.
69.      Mill-kuntest leġiżlattiv jirriżulta b’mod ċar li, matul il-perijodu mill-2004 sal-2006, l-entitajiet li jipproduċu l-elettriku għall-użu tagħhom stess kienu meħtieġa li jħallsu ċ-CSPE bħala kontribuzzjoni fiskali għas-servizz pubbliku tal-elettriku. It-taxxa lokali fuq l-elettriku kienet tapplika biss għall-provvista tal-elettriku lill-konsumaturi finali, u mhux għall-produzzjoni tal-elettriku għall-użu proprju (36).
70.      Jirriżulta b’mod ċar ukoll li Franza introduċiet taxxa interna fuq l-elettriku biss b’effett mill-1 ta’ Jannar 2011 – jiġifieri, sentejn wara t-tmiem tal-perijodu tranżitorju previst fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 18(10) (37).
71.      Għalhekk, id-domanda tista’ tiġi rriformulata kif ġej: peress li (i) matul il-perijodu inkwistjoni ma kienet teżisti l-ebda taxxa interna fuq l-elettriku; (ii) iċ-CSPE tidher li ġiet ikklassifikata bħala kontribuzzjoni fiskali pjuttost milli taxxa; u (iii) it-taxxi interni fuq l-elettriku ma kinux japplikaw għall-produzzjoni tal-elettriku għall-użu proprju, dawn il-fatti meħudin flimkien huma biżżejjed sabiex jiġu ssodisfatti r-rekwiżiti tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) tad-Direttiva, li b’hekk jippermettu lil Franza tintaxxa l-prodotti tal-enerġija użati għall-produzzjoni tal-elettriku għall-użu proprju mill-produtturi żgħar?
72.      Fil-fehma tiegħi, ir-risposta hija fin-negattiv.
73.      Għar-raġunijiet li jiena indikajt (38), il-projbizzjoni obbligatorja fuq it-tassazzjoni tal-prodotti tal-enerġija u l-elettriku użati bħala inputs għall-produzzjoni tal-elettriku stabbilita fl-Artikolu 14(1)(a) għandha titqies bħala waħda mir-regoli ġenerali tad-Direttiva. Konsegwentement, id-deroga fakultattiva minn din l-eżenzjoni obbligatorja li tinsab fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) għandha tingħata interpretazzjoni restrittiva.
74.      Għalhekk, it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) jista’ jiġi applikat biss meta l-leġiżlazzjoni nazzjonali tipprevedi tali eżenzjoni mit-tassazzjoni fuq l-elettriku tal-output għall-użu proprju tal-produtturi żgħar. Madankollu, fil-każ preżenti ma ngħatat l-ebda eżenzjoni lill-produtturi żgħar bejn l-2004 u l-2006. Bil-kontra, il-produtturi kollha kienu meħtieġa li jħallsu kontribuzzjoni fiskali lis-servizz pubbliku tal-elettriku; u l-produtturi kollha kienu eżenti mill-ħlas tat-taxxi lokali fuq l-elettriku li huma kienu jipproduċu għall-użu tagħhom stess.
75.      F’dan ir-rigward, huwa irrilevanti jekk il-kontribuzzjoni fiskali lis-servizz pubbliku tal-elettriku tikklassifikax hija nnifisha bħala taxxa fis-sens tad-Direttiva 91/12, li hija l-bażi għall-klassifikazzjoni tat-taxxi taħt id-Direttiva 2003/96, kif spjegat fil-premessa 33 ta’ din tal-aħħar (39). Jibqa’ l-fatt li, qabel l-1 ta’ Jannar 2011, il-Gvern Franċiż ma kien ħa l-ebda miżura li tagħti eżenzjoni għall-produzzjoni tal-elettriku intiż għall-użu proprju mill-produtturi żgħar (40). Għalhekk, qabel din id-data, it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) ma kienx applikabbli.
76.      Barra minn hekk, deroga minn eżenzjoni obbligatorja prevista fid-Direttiva tista’ tiġi applikata biss jekk din tkun ġiet debitament implementata. L-Artikolu 21 ma ġiex implementat minn Franza qabel l-2011 (41). Għaldaqstant, għal din ir-raġuni wkoll, id-deroga prevista fl-Artikolu 21 ma setgħetx tiġi invokata fil-perijodu preċedenti.
77.      Fuq l-istess linja, fis-sentenza Flughafen Köln vs Bonn il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li t-tieni u t-tielet sentenzi tal-Artikolu 14(1)(a) huma “limitazzjoni għar-regola tal-eżenzjoni għandha natura eventwali biss u Stat Membru li ma użax din il-possibbiltà ma jistax jinvoka l-ommissjoni tiegħu stess sabiex iċaħħad lil persuna taxxabbli mill-benefiċċju ta’ eżenzjoni li hija għandha dritt għalih taħt id-Direttiva 2003/96” (42).
78.      Għalhekk, nipproponi li r-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) tad-Direttiva 2003/96, inkwantu deroga mill-eżenzjoni obbligatorja prevista fl-Artikolu 14(1)(a), għandu jiġi interpretat b’mod restrittiv. Għalhekk, jista’ jiġi invokat biss meta l-elettriku jkun suġġett għat-tassazzjoni ġenerali, skont id-Direttiva 92/12, u meta tkun ġiet stabbilita fid-dritt nazzjonali eżenzjoni għall-produzzjoni intiża għall-użu proprju mill-produtturi żgħar li tkun f’konformità mat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) tad-Direttiva 2003/96.
79.      Fl-aħħar nett, ninnota li, matul il-perijodu kkonċernat, il-Kodiċi Doganali Franċiż jidher li kien joffri ċerti mekkaniżmi li jippermettu l-eżenzjoni tal-produtturi mill-ħlas tat-TICGN. Hija l-qorti nazzjonali li għandha tevalwa jekk dawn l-eżenzjonijiet humiex biżżejjed sabiex jiġu ssodisfatti r-rekwiżiti għall-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 14(1)(a). Madankollu, ninnota li l-eżenzjonijiet previsti fil-Kodiċi Doganali Franċiż jidhru li huma suġġetti għal limitazzjonijiet ta’ żmien li ma humiex preżenti fl-14(1)(a) tad-Direttiva.
It-tieni domanda
80.      Bit-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, kif għandhom jiġu interpretati l-Artikolu 14(1)(a) u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) tad-Direttiva 2003/96 sabiex jiġi evitat kunflitt ta’ regoli bejn dawn id-dispożizzjonijiet, meta huma japplikaw għall-produtturi żgħar li jikkonsmaw l-elettriku li huma jipproduċu.
81.      Fir-realtà, l-Artikolu 14(1)(a) jinkludi żewġ dispożizzjonijiet separati. L-ewwel sentenza tistabbilixxi waħda mir-regoli ġenerali (obbligatorji) tad-Direttiva 2003/96: meta l-prodotti tal-enerġija u l-elettriku jintużaw bħala inputs għall-produzzjoni tal-elettriku, dawn ma għandhomx jiġu ntaxxati.
82.      It-tieni u t-tielet sentenzi fihom dispożizzjoni kompletament differenti. Meħuda flimkien, dawn jipprevedu deroga, għal raġunijiet ambjentali, minn din l-eżenzjoni obbligatorja mit-tassazzjoni fuq il-prodotti tal-enerġija użati bħala inputs. Jekk tiġi invokata din id-deroga sabiex jiġu ntaxxati l-prodotti tal-enerġija tal-input, it-tassazzjoni li tirriżulta ma hijiex suġġetta għal-livelli minimi ta’ tassazzjoni li għandhom jinkisbu bis-saħħa tad-Direttiva 2003/96, u lanqas ma tittieħed inkunsiderazzjoni fil-kalkolu tagħhom.
83.      Id-diffikultajiet ta’ interpretazzjoni jqumu minħabba li t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) (li jirrigwarda l-produzzjoni għall-użu proprju mill-produtturi żgħar), ġie fformulat bħala deroga fakultattiva u juża biss ir-riferiment ġenerali għal “[m]inkejja l-Artikolu 14(1)(a)”, mingħajr ma jispeċifika ma’ liema parti tal-Artikolu 14(1)(a) hija relatata din id-deroga. Ċertament, preċiżjoni u ċarezza ikbar fir-redazzjoni kienu jkunu utli.
84.      Madankollu, bħala kwistjoni ta’ loġika, id-deroga prevista fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) tista’ tirreferi biss għall-ewwel sentenza tal-Artikolu 14(1)(a) (il-projbizzjoni obbligatorja fuq it-tassazzjoni tal-prodotti tal-enerġija u tal-elettriku użati bħala inputs għall-produzzjoni tal-elettriku). It-tieni u t-tielet sentenzi tal-Artikolu 14(1)(a) fihom deroga minn din l-eżenzjoni obbligatorja li tikkostitwixxi alternattiva għad-deroga prevista fit-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5).
85.      La t-test tad-Direttiva 2003/96 u lanqas il-premessi u x-xogħol preparatorju tagħha ma jipprovdu gwida dwar kif dawn iż-żewġ derogi mill-eżenzjoni obbligatorja għandhom ikunu relatati bejniethom (43).
86.      Fil-fehma tiegħi, mill-kundizzjonijiet li jeżistu madwar iż-żewġ derogi jirriżulta direttament li dawn ma jistgħux jitqiesu li jinsabu f’kunflitt. L-esklużjoni ambjentali prevista fl-Artikolu 14(1)(a) tista’ tiġi applikata għall-produtturi kollha, u r-rikavat tat-taxxa miksub b’dan il-mod ma jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2003/96, peress li dan ma jitteħidx inkunsiderazzjoni fil-kalkolu tal-livelli minimi ta’ tassazzjoni minima għall-finijiet tad-Direttiva. L-eżenzjoni għall-produtturi żgħar prevista fl-Artikolu 21(5) tapplika biss għall-produzzjoni għall-użu proprju, u r-rikavat tat-taxxa miksub b’dan il-mod jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva u għandu jittieħed inkunsiderazzjoni fil-kalkolu tal-livelli minimi ta’ tassazzjoni.
87.      Dan il-qari huwa kkorroborat mis-sentenza Cristal Union, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “[b]arra minn hekk, hemm lok li jiġi osservat li, meta l-leġiżlatur tal-Unjoni ried jippermetti lill-Istati Membri jidderogaw minn din is-sistema ta’ eżenzjoni obbligatorja, dan huwa pprevedih b’mod espliċitu, rispettivament fit-tieni sentenza tal-Artikolu 14(1)(a) tad-Direttiva 2003/96, li skontha dawn tal-aħħar jistgħu jintaxxaw il-prodotti ta’ enerġija użati għall-produzzjoni tal-elettriku għal raġunijiet marbuta mal-protezzjoni tal-ambjent, u fit-tielet paragrafu tal-Artikolu 21(5) ta’ din id-direttiva, li jistabbilixxi li l-Istati Membri li jeżentaw l-elettriku prodott mill-produtturi ż-żgħar tal-elettriku għandhom jintaxxaw il-prodotti ta’ enerġija użati għall-produzzjoni ta’ dan l-elettriku” (44).
88.      Għalhekk nipproponi li r-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) tad-Direttiva 2003/96, inkwantu deroga mill-eżenzjoni obbligatorja mit-tassazzjoni prevista fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 14(1)(a) huwa indipendenti mid-deroga ambjentali minn din l-eżenzjoni prevista fit-tieni u fit-tielet sentenzi tal-Artikolu 14(1)(a). Filwaqt li t-taxxi applikati għall-produtturi żgħar abbażi tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) huma suġġetti għal-livelli minimi ta’ tassazzjoni stabbiliti fid-Direttiva 2003/96, it-taxxi applikati abbażi tad-deroga ambjentali prevista fl-Artikolu 14(1)(a) ma humiex suġġetti għal dawn il-livelli minimi ta’ tassazzjoni.
Konklużjoni
89.      Nipproponi li r-risposta li għandha tingħata mill-Qorti tal-Ġustizzja għad-domandi preliminari magħmula mill-Conseil d’État (il-Kunsill tal-Istat, Franza) għandha tkun kif ġej:
(1)      It-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) tad-Direttiva tal-Kunsill 2003/96/KE tas-27 ta’ Ottubru 2003 li tirriforma l-istruttura tal-[Unjoni] dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku, inkwantu deroga mill-eżenzjoni obbligatorja prevista fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 14(1)(a), għandu jiġi interpretat b’mod restrittiv. Għalhekk, jista’ jiġi invokat biss meta l-elettriku jkun suġġett għat-tassazzjoni ġenerali, skont id-Direttiva tal-Kunsill 92/12/KEE tal-25 ta’ Frar 1992 dwar l-arranġamenti ġenerali għall-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa u dwar iż-żamma, ċaqliq u mmonitorjar ta’ dan it-tip ta’ prodotti, u meta tkun ġiet stabbilita fid-dritt nazzjonali eżenzjoni għall-produzzjoni intiża għall-użu proprju mill-produtturi żgħar li tkun f’konformità mat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) tad-Direttiva 2003/96.
(2)      It-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) tad-Direttiva 2003/96, inkwantu deroga mill-eżenzjoni obbligatorja mit-tassazzjoni prevista fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 14(1)(a) huwa indipendenti mid-deroga ambjentali minn din l-eżenzjoni prevista fit-tieni u fit-tielet sentenzi tal-Artikolu 14(1)(a). Filwaqt li t-taxxi applikati għall-produtturi żgħar abbażi tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 21(5) huma suġġetti għal-livelli minimi ta’ tassazzjoni stabbiliti fid-Direttiva 2003/96, it-taxxi applikati abbażi tad-deroga ambjentali prevista fl-Artikolu 14(1)(a) ma humiex suġġetti għal dawn il-livelli minimi ta’ tassazzjoni.
1      Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
2      ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Maltli, Kapitolu 9, Vol. 1 p. 405. Id-Direttiva 2003/96 issostitwixxiet kemm id-Direttiva tal-Kunsill 92/81/KEE tad-19 ta’ Ottubru 1992 dwar l-armonizzazzjoni ta’ l-istrutturi tat-taxxi tas-sisa fuq żjut minerali (ĠU 1992, L 316, p. 12), kif emendata l-iktar reċenti mid-Direttiva 94/74/KE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9 Vol. 1 p. 264), kif ukoll id-Direttiva tal-Kunsill 92/82/KEE tad-19 ta’ Ottubru 1992 dwar l-approssimazzjoni tar-rati tat-taxxi tas-sisa fuq żjut minerali (ĠU 1992, L 316, p. 19), kif emendata l-iktar riċenti mid-Direttiva 94/74/KE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9 Vol. 1 p. 264). Ara l-premessa 1 u l-Artikolu 30 tad-Direttiva 2003/96.
3      ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9 Vol. 1 p. 179; rettifika fil-ĠU 2015, L 210, p. 39, kif sussegwentement imħassra mid-Direttiva tal-Kunsill 2008/118/KE tas-16 ta’ Diċembru 2008 dwar l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa u li jħassar id-Direttiva 92/12/KEE (ĠU 2009 L 9, p. 12).
4      Regolament tat-23 ta’ Lulju 1987 dwar in-nomenklatura tat-tariffa u l-istatistika u dwar it-Tariffa Doganali Komuni ta’ Dwana (ĠU  Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2 Vol. 2, p. 382). Ara l-Artikolu 2(5) tad-Direttiva 2003/96, li jipprovdi li r-riferimenti fid-Direttiva għall-“kodiċi ta’ nomenklatura magħquda għandhom ikunu għal dawk tar-Regulazzjoni tal-Kummissjoni (KE) No 2031/2001 tas-6 ta’ Awwissu 2001, li jbiddel Annex I tar-Regulazzjoni tal-Kunsill (KEE) No 2658/87 fuq it-tariffa u nomenklatura ta’ l-istatistika u fuq it-tariffa doganali komuni” (ĠU 2001, L 279, p.1). L-Anness tar-Regolament 2658/87 ġie emendat f’diversi okkażjonijiet matul il-perijodu inkwistjoni f’din il-kawża, iżda dawn l-emendi ma humiex rilevanti għall-finijiet ta’ dan ir-rinviju.
5      L-Artikolu 18(2) jispeċifika li “[m]inkejja il-perjodi mniżżla f’paragrafi 3 sa 12 u jekk kemm-il darba dan ma jfixkilx b’mod sostanzjali il-kompetizzjoni, Stati membri b’diffikultajiet biex jimplimentaw il-livelli minimi ġodda ta’ tassazzjoni jingħataw perjodu ta’ transizzjoni sa l-1 ta’ Jannar 2007, partikolarment sabiex jiġi evitat tfixkil fl-istabbilità tal-prezzijiet”. Madankollu, Franza ma ssuġġeritx f’din il-kawża li hija qiegħda tibbaża ruħha fuq din id-dispożizzjoni.
6      Ara l-punt 30 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
7      Artikolu 37 tal-Loi nº 2002-1576 du 30 décembre 2002 de finances rectificative pour 2002 (il-Liġi Nru 2002-1576 tat-30 ta’ Diċembru 2002 dwar l-aġġustament tal-baġit għall-2002).
8      Loi n°2005-1719 du 30 décembre 2005 de finances pour 2006 (il-Liġi Nru 2005‑1719 tat-30 ta’ Diċembru 2005 dwar il-baġit għall-2006), u Loi n°2005-1720 du 30 décembre 2005 de finances rectificative pour 2005 (il-Liġi Nru 2005‑1720 tat-30 ta’ Diċembru 2005 dwar l-aġġustament tal-baġit għall-2005).
9      Artikolu 62 tal-Loi n°2007-1824 du 25 décembre 2007 de finances rectificative pour 2007 (il-Liġi Nru 2007‑1824 tal-25 ta’ Diċembru 2007 dwar l-aġġustament tal-baġit għall-2007).
10      Artikoli 10 u 50 tal-Loi n° 2000-108 du 10 février 2000 relative à la modernisation et au développement du service public de l’électricité (il-Liġi Nru 2008-108 tal-10 ta’ Frar 2000 dwar il-modernizzazzjoni u l-iżvilupp tas-servizz pubbliku tal-elettriku).
11      Artikolu 17 tal-Loi n°2011-900 du 29 juillet 2011 de finances rectificative pour 2011 (il-Liġi Nru 2011-900 tad-29 ta’ Lulju 2011 dwar l-aġġustament tal-baġit għall-2011).
12      Loi nº2000-108, du 10 février 2000, relative à la modernisation et au développement du service public de l’électricité (il-Liġi Nru 2000-108 tal-10 ta’ Frar 2000 dwar l-immodernizzar u l-iżvilupp tas-servizz pubbliku tal-elettriku), kif emendata mil-loi nº2003-8, du 3 janvier 2003, relative aux marchés du gaz et de l’électricité et au service public de l’énergie (il-Liġi Nru 2003-8 tat-3 ta’ Jannar 2003 dwar is-swieq tal-gass u l-elettriku u s-servizz pubbliku tal-enerġija). Ara l-punti 12 u 13 tas-sentenza tal-25 ta’ Lulju 2018, Messer France, C‑103/17, EU:C:2018:587.
13      Loi nº2010-1448 du 7 décembre 2010 portant nouvelle organisation du marché de l’électricité (il-Liġi Nru 2010-1488 tas-7 ta’ Diċembru 2010 dwar l-organizzazzjoni mill-ġdid tas-suq tal-elettriku).
14      Ara l-punt 17 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
15      Il-qarrej jista’, jekk ikun jixtieq, jirreferi għall-punti 18 sa 22 ta’ dawn il-konklużjonijiet sabiex jiftakar id-dispożizzjonijiet nazzjonali (labirintini) li jwasslu għal dan ir-riżultat.
16      Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-limitazzjoni tal-perijodu rilevanti għas-snin 2004 sa 2006 ma ġietx ikkontestata jew invalidata fil-kuntest tal-appell sussegwenti.
17      Digriet Nru 2000-387 tal-4 ta’ Mejju 2000.
18      Ara s-sentenza tas-7 ta’ Marzu 2018, Cristal Union (C‑31/17, EU:C:2018:168).
19      Sentenza tas-7 ta’ Marzu 2018, Cristal Union (C-31/17, EU:C:2018:168, punt 46).
20      Sentenza tal-25 ta’ Lulju 2018, Messer France (C‑103/17, EU:C:2018:587, punt 23). Il-kumplament ta’ din is-sentenza jirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 92/12.
21      Sentenzi tal-25 ta’ Lulju 2018, C‑103/17, EU:C:2018:587, u tas-7 ta’ Marzu 2018, C‑31/17, EU:C:2018:168.
22      Sentenza tat-8 ta’ Settembru 2010, Winner Wetten (C‑409/06, EU:C:2010:503, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata).
23      Sentenza tat-28 ta’ Marzu 1995, Kleinwort Benson (C‑346/93, EU:C:1995:85, punti 22 sa 24).
24      Sentenza tat-18 ta’ Diċembru 1997, Inter-Environnement Wallonie (C‑129/96, EU:C:1997:628, punt 50).
25      Sentenza tal-25 ta’ Ottubru 2012, Il-Kummissjoni vs Franza (C‑164/11, mhux ippubblikata, EU:C:2012:665).
26      Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 24 iktar ’il fuq.
27      Sentenza tas-7 ta’ Marzu 2018, Cristal Union (C‑31/17, EU:C:2018:168, punt 46).
28      Sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Flughafen Köln vs Bonn (C‑226/07, EU:C:2008:429, punt 39).
29      Ara l-punt 25 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
30      Proposta għal direttiva tal-Kunsill li tirriforma l-qafas [tal-Unjoni] ta’ tassazzjoni ta’ prodotti ta’ enerġija, KUM(97) 30 finali – CNS 91/0111 (ĠU 1997, C 139, p. 14) u l-espożizzjoni tal-motivi mehmuża magħha.
31      Sentenza tat-30 ta’ Marzu 2006, Smits-Koolhoven (C‑495/04, EU:C:2006:218, punt 31).
32      Sentenzi tas-7 ta’ Marzu 2018, Cristal Union (C‑31/17, EU:C:2018:168, punt 27), u tas-27 ta’ Ġunju 2018, Turbogas (C‑90/17, EU:C:2018:498, punt 45).
33      Sentenza tal-25 ta’ Lulju 2018, Messer France (C‑103/17, EU:C:2018:587, punt 23), enfasi miżjuda.
34      Sentenza tat-3 ta’ Diċembru 1998, KappAhl (C‑233/97, EU:C:1998:585).
35      Sentenza tat-3 ta’ Diċembru 1998, KappAhl (C‑233/97, EU:C:1998:585, punt 21).
36      Ara l-punti 24 u 25 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
37      Ara l-punt 26 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
38      Ara l-punt 57 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
39      Ara l-punt 8 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
40      Ara l-punt 26 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
41      Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 11 iktar ’il fuq.
42      Sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Flughafen Köln vs Bonn (C‑226/07, EU:C:2008:429, punt 32, enfasi miżjuda).
43      Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 30 iktar ’il fuq.
44      Sentenza tas-7 ta’ Marzu 2018 (C‑31/17, EU:C:2018:168, punt 27, enfasi miżjuda).