61962J0024
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ
της 4ης Ιουλίου 1963 (
*1
)
Στην υπόθεση 24/62,
Κυβέρνηση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, εκπροσωπούμενη από τον Arved Deringer, δικηγόρο Κολωνίας, με τόπο επιδόσεων την πρεσβεία της στο Λουξεμβούργο, 3, boulevard Royal,
προσφεύγουσα,
κατά
Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, εκπροσωπούμενης από τον νομικό της σύμβουλο Hubert Ehring, επικουρούμενο από τον Hans Peter Ipsen, καθηγητή του Πανεπιστημίου του Αμβούργου, με αντίκλητο τον Henri Manzanarès, γραμματέα της νομικής υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Εκτελεστικής Εξουσίας, Λουξεμβούργο, 2, place de Metz,
καθής,
που έχει ως αντικείμενο την ακύρωση της αποφάσεως της Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας της 11ης Μαΐου 1962 που δημοσιεύτηκε στην Amtsblatt der Europäischen Gemeinschaften, της 9ης Ιουνίου 1967, σ. 1368-1369, κατά το μέρος που απορρίπτει αίτηση της προσφεύγουσας περί χορηγήσεως για το 1962 δασμολογικής ποσοστώσεως 450000 εκατολίτρων οίνου προοριζόμενου προς απόσταξη,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
συγκείμενο από τους Α. Μ. Donner, πρόεδρο, L. Delvaux και R. Lecourt (εισηγητή), προέδρους τμήματος, L. Hammes, R. Rossi, Α. Trabucchi και W. Strauss, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Κ. Roemer
γραμματέας: Α. van Houtte
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
(το μέρος που περιέχει τα περιστατικά παραλείπεται)
Σκεπτικό
Με απόφαση της 11ης Μαΐου 1962 η Επιτροπή έκανε δεκτό το αίτημα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, περί χορηγήσεως δασμολογικής ποσοστώσεως ύψους 450000 εκατολίτρων οίνου κατά τα 100000 εκατόλιτρα, απορρίπτοντάς το για το επιπλέον.
Κατά της αποφάσεως αυτής άσκησε προσφυγή η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας λόγω παραβάσεως της Συνθήκης, ανεπαρκούς αιτιολογίας και καταχρήσεως εξουσίας, προσάπτοντας στην απόφαση αυτή ιδίως ότι παραβίασε το άρθρο 25 της Συνθήκης που υποχρεώνει την Επιτροπή να χορηγεί το σύνολο της ζητούμενης ποσοστώσεως μόλις διαπιστώνει την ανυπαρξία κινδύνου σοβαρής διαταραχής, καθώς και το άρθρο 29, που υποχρεώνει την Επιτροπή να λαμβάνει υπόψη την ανάγκη αναπτύξεως των εμπορικών συναλλαγών με τρίτες χώρες.
Για την εξέταση των λόγων αυτών πρέπει τα αναφερθέντα άρθρα να τοποθετηθούν στο σύνολο της Συνθήκης και να εξεταστεί η εξουσία της Επιτροπής να εκτιμά βάσει του άρθρου 25 τη νομιμότητα και σκοπιμότητα της χορηγήσεως της ζητούμενης ποσοστώσεως σε σχέση με τις θεμελιώδεις διατάξεις των άρθρων 2, 3 και 9 και των σημείων καθοδηγήσεως του άρθρου 29.
Το άρθρο 25 επιτρέπει εξαιρέσεις από το Κοινό Εξωτερικό Δασμολόγιο, το οποίο συνιστά μία από τις «βάσεις» της Κοινότητας που προβλέπεται από το άρθρο 3, εξειδικεύεται δε από τα άρθρα 18 και επόμενα, από τα οποία το άρθρο 25 εισάγει στη συνέχεια δυνατότητες εξαιρέσεως μόνον υπό ορισμένες προϋποθέσεις.
Το άρθρο 9, που εισάγει στο δεύτερο μέρος της Συνθήκης, το οποίο αναφέρεται στις «βάσεις της Κοινότητος», διευκρινίζει άλλωστε ότι η Κοινότητα «βασίζεται» επί τελωνειακής ενώσεως που περιλαμβάνει την υιοθέτηση από τα κράτη μέλη «Κοινού Δασμολογίου στις σχέσεις τους με τις τρίτες χώρες», από το οποίο το άρθρο 25 επιτρέπει εξαίρεση, προκειμένου να αντιμετωπιστούν δυσχέρειες που μπορούν να προκύψουν από την ευθυγράμμιση των εθνικών δασμών προς αυτούς του Κοινού Δασμολογίου ως προς τον εφοδιασμό ενός κράτους μέλους.
Η ερμηνεία αυτή επιβάλλεται πολύ περισσότερο καθόσον το άρθρο 25 αποτελεί εξαίρεση από το άρθρο 2 που προβλέπει τη δημιουργία κοινής αγοράς με σκοπό τον πολλαπλασιασμό των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών στο πλαίσιο της Κοινότητας.
Οι κανόνες αυτοί δεν θίγονται από τις δηλώσεις της 2ας Μαρτίου 1960 που αναφέρονται στο άρθρο 25 και είναι υποχρεωτικοί για την Επιτροπή, η οποία έπρεπε να αποφασίσει εμπνεόμενη από το σύνολο των σημείων καθοδηγήσεως του άρθρου 29, τηρώντας συγχρόνως τους θεμελιώδεις κανόνες των άρθρων 2 και 3.
Στο πλαίσιο αυτών των αρχών πρέπει να ασκηθεί η διακριτική εξουσία που απονέμει στην Επιτροπή το άρθρο 25.
Από το σύνολο των διατάξεων του άρθρου αυτού συνάγεται το καθήκον της τελευταίας να εκτιμά την κατάσταση της αγοράς των εν λόγω προϊόντων και τις δυσκολίες που συναντά το αιτούν κράτος μέλος ως προς τον εφοδιασμό.
Πρέπει να διαπιστώνει, εξάλλου, εάν πληρούται η ειδική προϋπόθεση του άρθρου 25, παράγραφος 3, που αναθέτει στην Επιτροπή την εκτίμηση της φύσεως της ενδεχόμενης διαταραχής, τον σοβαρό της χαρακτήρα και τις πιθανότητες πραγματοποίησεώς της.
Η Επιτροπή «δύναται», τέλος, ακόμη, έχοντας αναγνωρίσει ότι εφαρμόζεται η παράγραφος 3 του άρθρου 25, να εκτιμήσει τη σκοπιμότητα και την έκταση μιας ενδεχόμενης ποσοστώσεως, εμπνεόμενη από τις αρχές που αναφέρθηκαν ανωτέρω και τα σημεία καθοδηγήσεως του άρθρου 29.
Από το γράμμα και την οικονομία του άρθρου 25 προκύπτει, επομένως, ότι η διακριτική εξουσία της Επιτροπής, η οποία ασκείται κυριαρχικά εντός των ορίων που προβλέπονται από τη Συνθήκη και ελέγχονται από το Δικαστήριο, δεν διέπεται από κανέναν αυτοματισμό.
Μολονότι δεν προκύπτει παράβαση των κανόνων αυτών, η προσφεύγουσα επικαλείται, αντίθετα, δικαίως, την ανεπαρκή αιτιολογία της αποφάσεως κατά παράβαση του άρθρου 190.
Το άρθρο 190, επιβάλλοντας στην Επιτροπή την υποχρέωση να αιτιολογεί τις αποφάσεις της, δεν ικανοποιεί μόνο τυπική προϋπόθεση, αλλά σκοπεί να παράσχει στους διαδίκους τη δυνατότητα υπερασπίσεως των δικαιωμάτων τους, στο Δικαστήριο τη δυνατότητα ασκήσεως του ελέγχου του και στα κράτη μέλη, καθώς και σε κάθε ενδιαφερόμενο υπήκοο, τη δυνατότητα να πληροφορηθούν τις περιστάσεις υπό τις οποίες η Επιτροπή εφάρμοσε τη Συνθήκη.
Για την επίτευξη των σκοπών αυτών αρκούσε να παρατεθούν ρητά στην απόφαση, κατά τρόπο έστω συνοπτικό, αλλά σαφή και πρόσφορο, τα κύρια νομικά και πραγματικά στοιχεία επί των οποίων στηρίζεται και τα οποία είναι αναγκαία για την κατανόηση του συλλογισμού της Επιτροπής.
Η Επιτροπή περιορίστηκε να επικαλεστεί, εκτός από γενικές σκέψεις που μπορούν να εφαρμοστούν αδιακρίτως σε άλλες περιπτώσεις ή που περιορίζονται σε επανάληψη διατάξεων της Συνθήκης, «τις συλλεγείσες πληροφορίες», χωρίς να διευκρινίσει καμιά από αυτές, για να διαπιστώσει «ότι η παραγωγή των εν λόγω οίνων είναι υπερεπαρκής».
Ο λακωνισμός αυτός είναι ακόμη πιο κατακριτέος, επειδή η Επιτροπή, χωρίς να αναφέρει το μέγεθος και την εξέλιξη των πλεονασμάτων, όπως έκανε καθυστερημένα ενώπιον του Δικαστηρίου, επανέλαβε μόνο την ίδια σκέψη χωρίς να την αιτιολογήσει περαιτέρω, αναφέροντας «ότι δεν προέκυψε ότι η κατάσταση της αγοράς στο εσωτερικό της Κοινότητας δεν καθιστά δυνατό στις βιομηχανίες της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας ποσοτικά και ποιοτικά επαρκή εφοδιασμό».
Βεβαιώνοντας, εξάλλου, ότι η παραγωγή της Κοινότητας είναι επαρκής, η Επιτροπή αρκέστηκε «να συναγάγει» ότι «η χορήγηση δασμολογικής ποσοστώσεως του ζητούμενου μεγέθους θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στην αγορά των εν λόγω προϊόντων», οι οποίες άλλωστε δεν διευκρινίζονται. Δεν περιέγραψε έτσι τον κίνδυνο για τον οποίο επρόκειτο ούτε κατέστησε φανερό τον κατά τη γνώμη της αναγκαίο και επαρκή εν προκειμένω σύνδεσμο μεταξύ δύο εννοιών που συνδέει μεταξύ τους με απλό συμπέρασμα.
Η Επιτροπή, εφαρμόζοντας, με τη χορήγηση περιορισμένης ποσοστώσεως, το άρθρο 25, παράγραφος 3, παρά τον χαρακτηρισμό της παραγωγής ως «υπερεπαρκούς», παραδέχτηκε έτσι ότι το στοιχείο αυτό δεν αρκούσε για να «συναχθεί» ο κίνδυνος σοβαρής διαταραχής.
Η αιτιολογία που διατυπώθηκε έτσι παρίσταται αντιφατική στο σημείο αυτό, αφού, μολονότι βεβαιώθηκε η επάρκεια του εφοδιασμού και αυτομάτως το συναγόμενο απ' αυτή συμπέρασμα, η Επιτροπή χορήγησε ποσόστωση που δεν μπορεί να προκαλέσει σοβαρή διαταραχή.
Πολλές αιτιολογικές σκέψεις, άλλωστε, του αυθεντικού γερμανικού κειμένου στερούνται της αναγκαίας σαφήνειας.
Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι η ανεπάρκεια, η ασάφεια και η αντιφατικότητα των αιτιολογικών σκέψεων της αποφάσεως, τόσο ως προς την άρνηση χορηγήσεως της ποσοστώσεως που ζητήθηκε όσο και ως προς τη χορηγηθείσα ποσόστωση, δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 190. Η εν λόγω απόφαση πρέπει, επομένως, να ακυρωθεί κατά το τμήμα της που υποβλήθηκε στην κρίση του Δικαστήρίου.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
έχοντας υπόψη τα διαδικαστικά έγγραφα,
αφού άκουσε την έκθεση του εισηγητή δικαστή, τις αγορεύσεις των διαδίκων και τις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα,
έχοντας υπόψη τα άρθρα 2, 3, 9, 25, 29 και 190 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Πρωτόκολλο περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και τον Κανονισμό Διαδικασίας του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ιδίως δε το άρθρο 69, παράγραφος 2,
απορρίπτοντας κάθε άλλο αντίθετο αίτημα, αποφασίζει:
Ακυρώνει την απόφαση της Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, της 11ης Μαΐου 1962, που δημοσιεύτηκε στην Amtsblatt der Europäischen Gemeinschaften της 9ης Ιουνίου 1962, σ. 1368-1369, κατά το μέρος της που υποβλήθηκε στην κρίση του Δικαστηρίου.
Donner
Delvaux,
Lecourt
Hammes
Rossi
Trabucchi
Strauss
Κρίθηκε στο Λουξεμβούργο στις 24 Ιουλίου 1963.
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 24 Ιουλίου 1963.
Donner
Delvaux,
Lecourt
Hammes
Rossi
Trabucchi
Strauss
Ο Γραμματέας
Α. van Houtte
Ο Πρόεδρος
Α. Μ. Donner
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.