62003CJ0515_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-kawża C-515/03
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skond l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-Finanzgericht Hamburg (Il-Ġermanja), permezz ta' deċiżjoni tat-12 ta' Novembru 2003, li waslet il-Qorti tal-Ġustizzja fid-9 ta' Diċembru 2003, fil-proċedura
Eichsfelder Schlachtbetrieb GmbH
vs
Hauptzollamt Hamburg-Jonas,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn A. Rosas, President ta' l-Awla, J.-P. Puissochet (Relatur), S. von Bahr, J. Malenovsk u U. Lhmus, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: D. Ruiz-Jarabo Colomer,
Reġistratur: K. Sztranc, Amministratur,
wara l-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tas-17 ta' Marzu 2005
wara li rat is-sottomissjonijiet ippreżentati:
- għal Eichsfelder Schlachtbetrieb GmbH, minn U. Schrömbgesi u O.Wenzlaff, Rechtsanwälte,
- għal Hauptzollamt Hamburg-Jonas, minn M. Blaesing, bħala aġent,
- għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn G. Braun, bħala aġent,
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali fis-seduta tal-25 ta' Mejju 2005,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Motivi tas-sentenza
1. It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 17(3) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 3665/87, tas-27 ta' Novembru 1987, li jistabbilixxi regoli komuni għall-applikazzjoni ta' sistema ta' rifużjoni għall-esportazzjoni tal-prodotti agrikoli (ĠU L 351, p. 1), kif emendat, għal dak li għandu x'jaqsam, b'mod partikolari, mat-tibdiliet neċessarji għall-implementazzjoni tal-ftehim dwar l-agrikoltura ta' l-istadju ta' l-Urugwaj [Uruguay Round], permezz tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1384/95, tad-19 ta' Ġunju 1995, (ĠU L 134, p. 14, aktar 'il quddiem ir-"Regolament Nru 3665/87") [traduzzjoni mhux uffiċjali].
2. Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' kawża bejn il-kumpannija Eichsfelder Schlachtbetrieb GmbH (aktar 'il quddiem "Eichsfelder") u Hauptzollamt Hamburg-Jonas (Awtorità tad-Dwana ta' Hamburg-Jonas, aktar 'il quddiem il-"Hauptzollamt") fir-rigward tar-rifużjoni għall-esportazzjoni tal-laħam taċ-ċanga esportat minn Eichsfelder mill-Ġermanja lejn il-Polonja.
Il-Leġiżlazzjoni
3. Skond l-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 3665/87:
"Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikoli 5 u 16, il-ħlas tar-rimbors huwa suġġett għall-produzzjoni tal-prova li l-prodotti li għalihom ġiet aċċettata d-dikjarazzjoni ta' esportazzjoni, mhux aktar tard mit-terminu ta' sittin jum minn din l-aċċettazzjoni, ikunu telqu mit-territorju tal-Komunità fl-istat oriġinali tagħhom." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
4. L-Artikolu 5(1) ta' l-istess regolament jipprovdi li:
"Il-ħlas tar-rifużjoni differenzjata jew mhux differenzjata huwa suġġett, mhux biss għall-kundizzjoni li l-prodott ikun telaq mit-territorju doganali tal-Komunità iżda ukoll għall-kundizzjoni li l-prodott kien, ħlief fil-każ li jitħassar meta jkun qed jiġi ttrasportat minħabba forza maġġuri, importat f'pajjiż terz u, fejn ikun il-każ, f'pajjiż terz speċifiku fit-tnax-il xahar wara d-data ta' aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni ta' esportazzjoni:
a) meta jkun hemm dubji serji fir-rigward tad-destinazzjoni vera tal-prodott
jew
b) meta l-prodott jista' jiġi introdott fil-Komunità minħabba d-differenza fl-ammont tar-rifużjoni applikabbli għall-prodott esportat u l-ammont tat-taxxa fuq l-importazzjoni applikabbli għal prodott identiku fid-data ta' aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni ta' esportazzjoni.
[...]
Id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 17(3) u ta' l-Artikolu 18 huma applikabbli għall-każijiet indikati [fl-]ewwel paragrafu.
Barra minn hekk, id-dipartimenti kompetenti ta' l-Istati Membri jistgħu jeżiġu provi addizzjonali li juru lill-awtoritajiet kompetenti, b'mod sodisfaċenti, li l-prodott kien effettivament mqiegħed fis-suq ta' pajjiż terz ta' importazzjoni fl-istat oriġinali tiegħu." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
5. L-Artikoli 16 sa 18 tar-Regolament Nru 3665/87 jistabbilixxu kundizzjonijiet addizzjonali għall-prodotti li għalihom jista' jkun hemm rifużjoni differenzjata skond id-destinazzjoni, b'mod partikolari, fir-rigward tal-prova li saru l-formalitajiet kollha sabiex il-prodotti jitqiegħdu għall-konsum fil-pajjiż terz ta' importazzjoni.
6. Fir-rigward tal-ħlas tar-rifużjoni, l-Artikolu 17 ta' l-imsemmi regolament jipprovdi li:
"1. Il-prodott irid ikun ġie importat fl-istat oriġinali tiegħu f'pajjiż terz jew f'wieħed mill-pajjiżi terzi li għalihom ir-rifużjoni hija prevista fit-tnax-il xahar wara d-data ta' aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni ta' esportazzjoni; madankollu, termini addizzjonali jistgħu jingħataw taħt il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 47.
[...]
Il-prodott huwa kkunsidrat bħala importat meta l-formalitajiet doganali sabiex jitqiegħed għall-konsum fil-pajjiż terz ikunu kkompletati." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
7. Bis-saħħa ta' l-Artikolu 11(3) tar-Regolament Nru 3665/87, fil-każ ta' ħlas ta' rifużjoni mhux dovuta, il-benefiċjarju għandu jħallas lura l-ammonti rċevuti indebitament, inkluża kull piena applikabbli skond l-ewwel paragrafu tal-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu 11, bl-interessi.
8. Bis-saħħa ta' l-Artikolu 24 tar-Regolament tal-Kunsill Nru 2913/92, tat-12 ta' Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU L 302, p. 1, aktar 'il quddiem il-"Kodiċi Doganali"):
"Merkanzija li l-produzzjoni tagħha tinvolvi aktar minn pajjiż wieħed għandha titqies li toriġina mill-pajjiż fejn tkun għaddiet mill-aħħar xogħol ta' proċessar, sostanzjali, ekonomikament ġustifikat jew ħidma f'impriża mgħammra għal dak l-iskop u li tirriżulta fil-manifattura ta' prodott ġdid jew li tirrappreżenta stadju importanti tal-manifattura."
9. L-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 3665/87, miżjud ma' dan ir-regolament permezz tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 313/97, ta' l-20 ta' Frar 1997 (ĠU L 51, p. 31), jipprovdi li:
"Meta jinstab li l-prodotti esportati huma riimportati fil-Komunità:
- wara li għaddew minn xogħol ta' proċessar jew trasformazzjoni f'pajjiż terz mingħajr ma laħqu l-livell previst fl-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 2913/92
u
- huma suġġetti għal taxxa fuq l-importazzjoni li hija mnaqqsa jew xejn meta mqabbla mat-taxxa normali,
ma ssir ebda rifużjoni jew, jekk diġà tkun saret, hija rrimborsata mill-esportatur fuq talba ta' l-Istat Membru li jħallas.
Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-paragrafu ma japplikawx għall-prodotti indikati fl-Anness V [li fosthom hemm il-laħam taċ-ċanga] esportati fl-istat oriġinali tagħhom. Fil-każ li l-Istati Membri jsibu li prodotti oħra inklużi fl-Anness V jikkostitwixxu riskju ta' distorsjoni fil-kummerċ, huma għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni fl-inqas żmien possibbli.
[...]" [traduzzjoni mhux uffiċjali]
10. Skond l-Artikolu 20(4) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) 800/1999, tal-15 ta' April 1999, li jistabbilixxi regoli għall-applikazzjoni tas-sistema ta' rifużjoni għall-esportazzjoni ta' prodotti agrikoli (ĠU L 102, p. 11):
"[...] ir-rifużjoni hija kkunsidrata bħala li mhijiex dovuta u għandha tiġi rrimborsata jekk l-awtoritajiet kompetenti jsibu, anke wara li ssir ir-rifużjoni:
[...]
d) li l-prodotti esportati, indikati fl-Anness V, huma riimportati fil-Komunità:
- wara li għaddew minn xogħol ta' proċessar jew trasformazzjoni f'pajjiż terz mingħajr ma laħqu l-livell previst fl-Artikolu 24 tar-Regolament (KEE) Nru 2913/92 u
- huma suġġetti għall-taxxa fuq l-importazzjoni li hija mnaqqsa jew xejn meta mqabbla mat-taxxa normali,
[...]" [traduzzjoni mhux uffiċjali]
11. Id-dispożizzjonijiet imsemmija fiż-żewġ punti preċedenti ta' din is-sentenza ma kinux daħlu fis-seħħ fid-data tal-kawża prinċipali.
12. L-Artikolu 146(1) tal-Kodiċi Doganali jistipula:
"Il-proċedura ta' l-ipproċessar tal-ħruġ m'għandhiex tkun miftuħa għal merkanziji tal-Komunità:
[...]
- li l-esportazzjoni tagħhom tagħti lok għall-għoti ta' rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni jew li fir-rigward tagħhom vantaġġ finanzjarju ħlief dawk ir-rifużjonijiet jingħata taħt il-politika agrikola komuni bis-saħħa ta' l-esportazzjoni ta' l-imsemmija merkanzija."
13. L-Artikolu 4(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95, tat-18 ta' Novembru 1995, dwar il-protezzjoni ta' l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea (ĠU L 312, p. 1), jipprovdi li:
"L-atti li [għalihom huwa] stabbilit li [għandhom] bħala l-għan tagħhom il-kisba ta' vantaġġ li jmur kontra l-għanijiet tal-liġi tal-Komunità applikabbli fil-każ billi joħolqu artifiċjalment il-kundizzjonijiet meħtieġa biex jinkiseb dak il-vantaġġ għandhom jirriżultaw, skond kif ikun il-każ, jew fiż-żamma milli jinkiseb dak il-vantaġġ jew fl-irtirar tiegħu"
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
14. Eichsfelder esportat 20 134 kilogramm ta' laħam taċ-ċanga ddissussat lejn il-Polonja. L-importazzjoni tal-merkanzija fil-Polonja, li ġiet mibjugħa lill-kumpannija Appelt GmbH, wasslet għall-ħlas tat-taxxi tad-dwana. Eichsfelder talbet lil Hauptzollamt rifużjoni għall-esportazzjoni ta' din il-merkanzija u bħala prova tat-tqegħid fiċ-ċirkulazzjoni libera fil-Polonja ppreżentat fotokopja ta' dokument tad-dwana tat-30 ta' Diċembru 1995. Permezz ta' notifika ta' l-1 ta' Frar 1996, il-Hauptzollamt tat lil Eichsferlder rifużjoni differenzjata għall-esportazzjoni ta' ammont ta' DEM 36 653, 23.
15. Fil-Polonja, il-merkanzija ġiet ipproċessata f'rombli tal-laħam imsajjar u wara, bis-saħħa ta' kuntratt konkluż fit-3 ta' Ottubru 1995 bejn il-produttur ta' dawn ir-rombli tal-laħam u l-kumpannija Appelt GmbH, dawn ġew esportati lejn il-Ġermanja. It-taxxi tad-dwana normali ġew imħallsa meta saret l-importazzjoni fil-Komunità. Sussegwentement, it-taxxi tad-dwana fuq il-laħam, li kien preċedentement importat fil-Polonja, ġew mħallsa lura mill-uffiċċju tad-dwana Pollakk, fuq talba tal-prodotturi tar-rombli tal-laħam.
16. Permezz ta' notifikazzjoni ta' rettifika tas-27 ta' Ottubru 1999, il-Hauptzollamt ikkonstata li xi investigazzjonijiet li saru bir-reqqa mill-awtoritajiet Pollakki wrew li l-merkanzija li kienet wasslet għall-ħlas tar-rifużjonijiet kienet ġiet esportata lejn il-Ġermanja wara t-trasformazzjoni prevista fil-kuntratt tat-3 ta' Ottubru 1995. Wara li kkunsidrat li l-imsemmija merkanzija ma kinitx ġiet effettivament importata fil-Polonja, il-Hauptzollamt eżiġiet li Eichsfelder tħallas lura r-rifużjoni għall-esportazzjoni li kienet ġiet mogħtija, għal ammont ta' EUR 18 740,50.
17. Eichsfelder ippreżentat oġġezzjoni kontra din id-deċiżjoni, liema oġġezzjoni ġiet miċħuda permezz ta' deċiżjoni tal-Hauptzollamt tal-21 ta' Ottubru 2002. Fis-26 ta' Novembru 2002, Eichsfelder ressaq rikors kontra din id-deċiżjoni quddiem il-Finanzgericht Hamburg.
18. Quddiem din il-qorti, Eichsfelder sostniet, b'mod partikolari, li l-merkanzija li wasslet għar-rifużjoni ta' l-esportazzjoni kienet suġġetta għal xogħol ta' proċessar sustanzjali fil-Polonja, skond l-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali u li, minn dakinhar ġie stabbilit id-dritt għall-ħlas ta' din ir-rifużjoni, irrispettivament mis-sistema doganali ta' dan ix-xogħol. Dan id-dritt ma jistax jiġi kkontestat, anke fil-każ ta' trasformazzjoni tal-merkanzija fil-kuntest ta' proċedura ta' żvilupp mar-riesportazzjoni lejn il-Ġermanja.
19. Għall-kuntrarju, il-Hautpzollamt sostniet, quddiem il-Finanzgericht Hamburg, li l-istadji differenti tat-tqegħid tal-merkanzija kkonċernata fiċ-ċirkulazzjoni libera, jiġifieri l-esportazzjoni lejn il-Polonja, it-trasformazzjoni f'rombli tal-laħam, u wara, l-esportazzjoni lejn il-Ġermanja flimkien mal-ħlas lura tat-taxxi tad-dwana Pollakki, għandhom ikunu analizzati bħala operazzjoni ta' żvilupp, previst fil-konklużjoni tal-kuntratt tat-3 ta' Ottubru 1995. Il-merkanziji li jkunu fil-kors ta' l-iżvilupp tagħhom ma jistgħux jiġi kkunsidrati bħala mqiegħda fiċ-ċirkulazzjoni libera. Għalhekk l-element karatteristiku ta' l-esportazzjoni jikkostitwixxi nuqqas, u b'hekk jippriva lil Eichsferlder mid-dritt għar-rifużjoni li ġiet mogħtija.
20. Il-Finanzgericht Hamburg jikkunsidra li, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, meta wieħed jieħu in kunsiderazzjoni r-riesportazzjoni tal-merkanzija lejn il-Komunità ftit żmien wara l-importazzjoni tagħha fil-Polonja u l-ħlas lura tat-taxxi tad-dwana Pollakki, mhuwiex ċert li jista' jiġi ammess li l-merkanzija kienet ġiet importata fil-Polonja bil-għan li tiġi mqiegħda fiċ-ċirkulazzjoni. L-għan tar-rifużjoni għall-esportazzjoni jista' ma jkunx intlaħaq.
21. Tista' tirriżulta evalwazzjoni differenti mill-fatt li l-merkanzija hija suġġetta, fil-pajjiż terz, għal trasformazzjoni jew xogħol ta' proċessar irriversibbli u sustanzjali fis-sens ta' l-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali. F'dan il-każ, jista' jiġi kkunsidrat li l-merkanzija, mill-fatt ta' din it-trasformazzjoni jew xogħol ta' proċessar, ma kinitx għadha teżisti bħala tali, u b'hekk ir-riesportazzjoni abużiva tagħha lejn il-Komunità kienet impossibbli. Din l-interpretazzjoni, mogħtija mill-Qorti fis-sentenza tas-17 ta' Ottubru 2000, Roquette Frères (C-114/99, Ġabra p. I-8823), fir-rigward tar-rifużjonijiet mhux differenzjati tista' tiġi trasposta għall-każ in eżami, peress illi din hija kawża dwar rifużjoni differenzjata.
22. Tali interpretazzjoni hija kkonfermata permezz ta' l-adozzjoni, wara l-fatti tal-kawża prinċipali, tad-dispożizzjonijiet li jipprovdu espressament li r-rifużjoni mhijiex dovuta jekk l-awtoritajiet kompetenti jikkonstataw, min-naħa, li l-prodotti esportati huma riimportati fil-Komunità mingħajr ma jkunu suġġetti għal trasformazzjoni jew xogħol ta' proċessar sustanzjali skond l-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali, u, min-naħa l-oħra, li l-prodotti huma suġġetti għal taxxa fuq l-importazzjoni mnaqqsa jew xejn meta mqabbla mat-taxxa normali.
23. Dan huwa l-għan ta' l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 3665/87, kif emendat bir-Regolament Nru 313/97, u ta' l-Artikolu 20(4)(d) tar-Regolament Nru 800/1999. Peress illi dawn id-dispożizzjonijiet kellhom bħala għan it-tisħiħ tal-protezzjoni ta' l-interessi finanzjarji tal-Komunità, huwa diffiċli li wieħed ma jeħodhomx in kunsiderazzjoni fl-interpretazzjoni tad-dritt li kien fis-seħħ dakinhar tal-fatti tal-kawża prinċipali. Jekk l-imsemmija dispożizzjonijiet kienu applikabbli f'din il-kawża, il-ħlas lura tar-rifużjoni għall-esportazzjoni ma jkunx jista' jintalab, safejn il-merkanzija kkonċernata kienet suġġetta għal xogħol ta' proċessar sustanzjali fil-Polonja u ġiet riintrodotta fil-Komunità wara l-ġabra tat-taxxa normali fuq l-importazzjoni.
24. Huwa f'dan il-kuntest li l-Finanzgericht Hamburg iddeċieda li jissospendi l-kawża quddiemu u jistaqsi lill-Qorti s-segwenti domanda preliminari:
"L-Artikolu 17(3) tar-Regolament (KEE) Nru 3665/87 fil-verżjoni tar-Regolament (KE) Nru 1384/95 għandu jiġi interpretat fis-sens li prodott huwa kkunsidrat bħala importat meta, wara l-ikkompletar tal-formalitajiet kollha doganali għat-tqegħid għall-konsum f'pajjiż terz, huwa suġġett għal trasformazzjoni jew xogħol ta' proċessar sustanzjali fis-sens ta' l-Artikolu 24 tar-Regolament (KE) Nru 2913/92 u li huwa, sussegwentement, riesportat fil-Komunità b'rimbors u ħlas tat-taxxa tad-dwana normali fuq l-importazzjoni?"
Fuq id-domanda preliminari
25. Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq issir taf jekk il-kundizzjoni għall-kisba ta' rifużjoni differenzjata għall-esportazzjoni stabbilita fl-Artikolu 17(3) tar-Regolament Nru 3665/87, jiġifieri l-ikkompletar tal-formalitajiet kollha doganali sabiex il-prodotti kkonċernati jitqiegħdu għall-konsum fil-pajjiż terz ta' destinazzjoni, hijiex sodisfatta, meta dan il-prodott, wara li jkun wassal għall-ħlas tat-taxxi fuq l-importazzjoni f'dan il-pajjiż, huwa suġġett, fl-imsemmi pajjiż, għal trasformazzjoni jew xogħol ta' proċessar sustanzjali fis-sens ta' l-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali u wara huwa riesportat lejn il-Komunità bi ħlas lura tat-taxxi miġbura f'dan il-pajjiż u ħlas tat-taxxi tad-dwana fuq l-importazzjoni fil-Komunità.
26. L-għan tas-sistema tar-rifużjonijiet differenzjati għall-esportazzjoni huwa li tiftaħ jew iżżomm miftuħin is-swieq tal-pajjiżi terzi kkonċernati għall-esportazzjonijiet komunitarji, peress illi d-differenzjar tar-rifużjoni jirriżulta mir-rieda li jittieħdu in kunsiderazzjoni l-karatteristiċi proprji ta' kull suq ta' importazzjoni li fih il-Komunità trid tilgħab rwol (sentenzi tat-2 ta' Ġunju 1976, Milch-, Fett- und Eier-Kontor, 125/75, Ġabra p. 771, punt 5; tal-11 ta' Lulju 1984, Dimex, 89/83, Ġabra p. 2815, punt 8, u tad-9 ta' Awwissu 1994, Boterlux, C-347/93, Ġabra p. I 3933, punt 18).
27. L-idea wara s-sistema ta' differenzjar tar-rifużjoni ma tistax tintlaħaq jekk ikun biżżejjed li, sabiex ir-rifużjoni tiġi mħallsa b'rata aktar għolja, il-merkanzija tiġi sempliċement maħruġa, mingħajr ma tilħaq is-suq tat-territorju ta' destinazzjoni. Din hija r-raġuni li għaliha l-Artikolu 17(3) tar-Regolament Nru 3665/87 jissuġġetta l-ħlas tar-rifużjoni differenzjata għall-ikkompletar tal-formalitajiet kollha doganali għat-tqegħid ta' prodotti għall-konsum fil-pajjiż terz, u b'hekk l-ikkompletar ta' dawn il-formalitajiet jassigura, bħala prinċipju, l-aċċess effettiv għas-suq tat-territorju ta' destinazzjoni (ara, f'dan is-sens, is-sentenza Dimex, iċċitata aktar 'il fuq, punti 9 u 10).
28. L-ikkompletar tal-formalitajiet doganali ta' importazzjoni tal-prodott ikkonċernat jikkonsisti, b'mod partikolari, fil-ħlas tat-taxxa fuq l-importazzjoni applikabbli li, kif iċċertifikat mid-dokumenti tad-dwana ta' importazzjoni, jikkostitwixxi garanzija tal-wasla tal-prodott fid-destinazzjoni. Dan jirriżulta fost l-oħrajn mis-sbatax-il premessa tar-Regolament Nru 800/99, li ma kienx fis-seħħ dakinhar tal-fatti tal-kawża prinċipali iżda li dwar dan il-punt ma jagħmilx ħlief jikkonferma l-iskop tal-kundizzjoni ta' l-ikkompletar tal-formalitajiet doganali għat-tqegħid ta' prodotti għall-konsum previst fl-Artikolu 17(3) tar-Regolament Nru 3665/87 (ara, f'dan is-sens, fir-rigward ta' l-iskop li jikkonferma ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 800/99, is-sentenza Roquette Frères, iċċitata aktar 'il fuq, punt 20).
29. Ir-Regolament Nru 3665/87 jipprovdi li l-kundizzjoni partikolari stabbilita fl-Artikolu 17(3) tiegħu tista', f'ċerti każijiet, tapplika wkoll għar-rifużjonijiet li mhumiex differenzjati. Fir-raba' premessa tiegħu huwa jiddikjara li "ċerti esportazzjonijiet jistgħu jagħtu lok għal abbuż; li, sabiex jiġu evitati tali abbużi, għal dawn l-operazzjonijiet il-pagament tar-rifużjoni għandu jkun suġġett, flimkien mal-kundizzjoni li l-prodott jitlaq mit-territorju doganali tal-Komunità, għall-kundizzjoni li l-prodott kien ġie importat f'pajjiż terz, u, jekk ikun il-każ, li jkun effettivament tqiegħed fis-suq tal-pajjiż terz." [traduzzjoni mhux uffiċjali]
30. L-Artikolu 5(1) ta' l-imsemmi regolament jipprovdi għal żewġ każijiet fejn il-pagament ta' rifużjoni mhux differenzjata, bħal dik ta' rifużjoni differenzjata, huwa suġġett għall-kundizzjoni ta' l-ikkompletar tal-formalitajiet doganali għat-tqegħid għall-konsum tal-prodotti kkonċernati fil-pajjiż terz ta' destinazzjoni:
- meta jkun hemm dubji serji fir-rigward tad-destinazzjoni vera tal-prodott u,
- meta l-prodott jista' jiġi introdott fil-Komunità minħabba d-differenza fl-ammont tar-rifużjoni applikabbli għall-prodott esportat u l-ammont tat-taxxa fuq l-importazzjoni applikabbli għal prodott identiku fid-data ta' aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni ta' esportazzjoni.
31. Quddiem domanda preliminari dwar l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 5(1) tar-Regolament Nru 3665/87, il-Qorti ddeċidiet li l-abbuż li jikkonsisti fir-riintroduzzjoni fil-Komunità ta' prodott preċedentement esportat jeżisti meta dan il-prodott ikun għadda minn trasformazzjoni sustanzjali u rriversibbli, skond l-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali, li tinvolvi t-tmiem ta' l-eżistenza tiegħu bħala tali u l-kreazzjoni ta' prodott ġdid li jaqa' taħt kategorija oħra ta' tariffi. F'tali sitwazzjoni, il-pagament ta' rifużjoni għall-esportazzjoni jkun suġġett għall-kundizzjoni, mill-awtoritajiet kompetenti ta' l-Istati Membri, ta' provi addizzjonali li juru li l-prodott, li għadda minn tali trasformazzjonijiet, kien effettivament imqiegħed fis-suq tal-pajjiż terz ta' importazzjoni fl-istat oriġinali tiegħu (ara, f'dan is-sens, is-sentenza Roquette Frères, iċċitata aktar 'il fuq, punti 18 sa 21).
32. F'din l-interpretazzjoni, il-Qorti ħadet in kunsiderazzjoni l-Artikolu 20 tar-Regolament 800/99, anke jekk dan kien daħal fis-seħħ wara l-fatti tal-kawża prinċipali. Dan l-artikolu jipprovdi, b'mod partikolari fil-paragrafu 4 tiegħu, li r-rifużjoni hija kkunsidrata bħala mhux dovuta partikolarment jekk il-prodott kien riimportat fil-Komunità mingħajr ma kien suġġett għal xogħol ta' proċessar jew għal trasformazzjoni sustanzjali skond l-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali. Il-Qorti kkunsidrat li din id-dispożizzjoni tippermetti li s-suspett ta' riimportazzjoni fil-Komunità jiġi rrifjutat minħabba l-fatt li l-prodott li jibbenefika minn rifużjoni mhux differenzjata kien, wara t-tluq tiegħu mit-territorju doganali tal-Komunità, suġġett għal xogħol ta' proċessar jew trasformazzjoni (sentenza Roquette Frères, iċċitata aktar 'il fuq, punt 20).
33. Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta:
- li merkanzija li tat lok għall-ħlas, iċċertifikat b'dokument ta' l-awtoritajiet doganali kompetenti, ta' taxxi fuq l-importazzjoni fil-pajjiż terz ta' destinazzjoni hija kkunsidrata li ġiet importata f'dan il-pajjiż,
- li x-xogħol ta' proċessar jew it-trasformazzjoni sustanzjali tal-merkanzija fis-sens ta' l-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali fil-pajjiż terz jippermetti li jiġi stabbilit li din il-merkanzija ġiet użata fil-pajjiż terz u li effettivament daħlet fis-suq tat-territorju ta' destinazzjoni, imqiegħda għall-konsum,
- li tali xogħol ta' proċessar jew trasformazzjoni, filwaqt li jinvolvi l-kreazzjoni ta' prodott ġdid, ineħħi r-riskju, indikat fl-Artikolu 5(1) tar-Regolament Nru 3665/87 u li l-Artikolu 17(3) ta' l-istess regolament huwa intiż li jimpedixxi, riimportazzjoni abbużiva tal-merkanzija oriġinali fil-Komunità, bi ksur ta' l-għan li jrid jintlaħaq mis-sistema tar-rifużjonijiet, kemm jekk dawn ikunu differenzjati kemm jekk le.
34. Madankollu, il-Kummissjoni u l-Hauptzollamt isostnu li, fil-kawża prinċipali, il-laħam taċ-ċanga importat fil-Polonja ġie trasformat u wara riimportat fil-Komunità, u b'hekk ingħata l-ħlas lura tat-taxxi fuq l-importazzjoni mid-dipartimenti Pollakki kompetenti. Dan il-ħlas lura juri li l-importazzjoni tal-merkanzija ma wasslitx, b'mod definittiv, għall-ikkompletar tal-formalitajiet doganali u li l-merkanzija ma kinitx effettivament imqiegħda għall-konsum fil-Polonja. Il-partijiet fil-kuntratt tat-3 ta' Ottubru 1995 hawn fuq imsemmi kienu, fil-verità, taħt il-forma ta' tqegħid tal-prodotti għall-konsum, ħbew il-fatt li l-merkanzija kienet suġġetta għal żvilupp passiv, sabiex jevitaw l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 146(1) tal-Kodiċi Doganali, li bis-saħħa tiegħu l-merkanziji li jwasslu għal rifużjoni għall-esportazzjoni jkunu jistgħu jitqiegħdu taħt is-sistema ta' żvilupp passiv.
35. Dan l-argument ma jistax jiġi milqugħ peress illi huwa intiż sabiex juri li l-ħlas lura tat-taxxi fuq l-importazzjoni jippriva lid-dritt ta' rifużjoni għall-esportazzjoni minn bażi legali.
36. Fil-fatt, kif issostni ġustament l-Eichsfelder, din l-analiżi mhija sostnuta minn ebda dispożizzjoni tar-Regolament Nru 3665/87. Hekk kif il-formalitajiet doganali għat-tqegħid ta' prodotti għall-konsum fil-pajjiż terz kienu kkompletati, li fosthom hemm, partikolarment, il-ħlas tat-taxxi fuq l-importazzjoni, jista' jiġi kkontestat biss li l-merkanzija li daħlet fis-suq tal-pajjiż terz, għall-prezz fuq dak is-suq, li kien ġie meħud in kunsiderazzjoni meta ġie stabbilit l-ammont tar-rifużjoni. Jekk ħlas lura ulterjuri ta' dawn it-taxxi lil operatur ekonomiku ieħor għajr l-esportatur ikollu bħala effett li jippriva retroattivament lir-rifużjoni għall-esportazzjoni minn bażi legali, l-esportatur jitqiegħed f'sitwazzjoni ta' inċertezza, kontestabbli fid-dawl tal-prinċipju ta' ċertezza legali, u d-dritt tiegħu għal rifużjoni jiddependi minn avvenimenti jew imġieba kummerċjali li ma jistax jikkontrolla.
37. Madankollu, tali sitwazzjoni għandha tiġi distinta minn dik fejn l-esportatur stess ikun ipparteċipa fi prassi abbużiva.
38. F'dan ir-rigward, l-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 2988/95 jgħid li: "L-atti li [għalihom huwa] stabbilit li [għandhom] bħala l-għan tagħhom il-kisba ta' vantaġġ li jmur kontra l-għanijiet tal-liġi tal-Komunità applikabbli fil-każ billi joħolqu artifiċjalment il-kundizzjonijiet meħtieġa biex jinkiseb dak il-vantaġġ għandhom jirriżultaw, skond kif ikun il-każ, jew fiż-żamma milli jinkiseb dak il-vantaġġ jew fl-irtirar tiegħu."
39. Barra minn hekk, il-Qorti diġà ddeċidiet fis-sens li l-prova ta' prassi abbużiva teħtieġ, min-naħa, ġabra ta' ċirkustanzi oġġettivi li minnha jirriżulta li, minkejja osservanza formali tal-kundizzjonijiet previsti fil-leġiżlazzjoni komunitarja, l-għan li jrid jintlaħaq minn din il-leġiżlazzjoni ma ntlaħaqx u, min-naħa l-oħra, element suġġettiv li jikkonsisti fir-rieda li jinkiseb vantaġġ li jirriżulta mil-leġiżlazzjoni komunitarja filwaqt li artifiċjalment joħloq il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex jinkiseb (ara s-sentenza ta' l-14 ta' Diċembru 2000, Emsland-Stärke, C-110/99, Ġabra p. I-11569, punti 52 u 53).
40. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, konformement mar-regoli tal-preżentata ta' provi tad-dritt nazzjonali, safejn id-dritt komunitarju ma jiġix ipprivat mill-effikaċja tiegħu, jekk l-element kostituttivi ta' tali prassi abbużiva jinsabux fil-kawża prinċipali.
41. Konsegwentement, ir-risposta għad-domanda għandha tkun li l-kundizzjoni għal kisba ta' rifużjoni differenzjata għall-esportazzjoni stabbilita fl-Artikolu 17(3) tar-Regolament Nru 3665/87, jiġifieri l-ikkompletar tal-formalitajiet doganali għat-tqegħid tal-prodott ikkonċernat għall-konsum fil-pajjiż terz ta' destinazzjoni, hija sodisfatta meta dan il-prodott, wara li jkun ta lok għall-ħlas tat-taxxi fuq l-importazzjoni f'dan il-pajjiż, huwa suġġett, fl-imsemmi pajjiż, għal trasformazzjoni jew għal xogħol ta' proċessar sustanzjali fis-sens ta' l-Artikolu 24 tal-Kodiċi Doganali, anke jekk il-prodott li jirriżulta minn din it-trasformazzjoni jew xogħol ta' proċessar huwa sussegwentement riesportat lejn il-Komunità mal-ħlas lura tat-taxxi rċevuti f'dan il-pajjiż u l-ħlas tat-taxxi tad-dwana fuq l-importazzjoni fil-Komunità.
42. Madankollu, f'tali ċirkustanzi, il-ħlas lura tar-rifużjoni għall-esportazzjoni jista' jkun meħtieġ jekk il-qorti nazzjonali tikkunsidra li ġiet miġjuba prova ta' prassi abbużiva mill-esportatur, konformement mar-regoli tad-dritt nazzjonali.
Fuq l-ispejjeż
43. Peress illi l-proċedura hija parti mill-kawża pendenti quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din ta' l-aħħar li għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali. L-ispejjeż involuti sabiex jiġu ppreżentati sottomissjonijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, apparti dawk ta' l-imsemmija partijiet ma jistgħux jiġu mħallsa lura.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) tiddeċiedi li:
Il-kundizzjoni għal kisba ta' rifużjoni differenzjata għall-esportazzjoni stabbilita fl-Artikolu 17(3) tar-Regolament tal-Kummissjoni Nru 3665/87, tas-27 ta' Novembru 1987, li jistabbilixxi regoli komuni għall-applikazzjoni ta' sistema ta' rifużjoni għall-esportazzjoni tal-prodotti agrikoli, kif emendat fir-rigward tat-tibdiliet neċessarji għall-implementazzjoni tal-ftehim dwar l-agrikoltura ta' l-istadju ta' l-Urugwaj [Uruguay Round], permezz tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1384/95, tad-19 ta' Ġunju 1995, jiġifieri l-ikkompletar tal-formalitajiet doganali għat-tqegħid tal-prodott ikkonċernat għall-konsum fil-pajjiż terz ta' destinazzjoni, hija sodisfatta meta dan il-prodott, wara li jkun ta lok għall-ħlas tat-taxxi fuq l-importazzjoni f'dan il-pajjiż, huwa suġġett, fl-imsemmi pajjiż, għal trasformazzjoni jew għal xogħol ta' proċessar sustanzjali fis-sens ta' l-Artikolu 24 tar-Regolament tal-Kunsill Nru 2913/92, tat-12 ta' Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità, anke jekk il-prodott li jirriżulta minn din it-trasformazzjoni jew xogħol ta' proċessar huwa sussegwentement riesportat lejn il-Komunità mal-ħlas lura tat-taxxi rċevuti f'dan il-pajjiż u l-ħlas tat-taxxi tad-dwana fuq l-importazzjoni fil-Komunità
Madankollu, f'tali ċirkustanzi, il-ħlas lura tar-rifużjoni għall-esportazzjoni jista' jkun meħtieġ jekk il-qorti nazzjonali tikkunsidra li ġiet miġjuba prova ta' prassi abbużiva mill-esportatur, konformement mar-regoli tad-dritt nazzjonali.