62016CC0554
CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL
J. KOKOTT
van 7 december 2017 (
1
)
Zaak C‑554/16
EP Agrarhandel GmbH
tegen
Bundesminister für Land-, Forst-, Umwelt und Wasserwirtschaft
[verzoek van het Verwaltungsgerichtshof (hoogste bestuursrechter, Oostenrijk) om een prejudiciële beslissing]
„Verzoek om prejudiciële beslissing – Landbouw – Artikel 117 van verordening (EG) nr. 73/2009 – Beschikking 2001/672/EG van de Commissie, zoals gewijzigd bij besluit 2010/300/EU – Zoogkoeienpremie – Verplaatsingen van runderen van verschillende bedrijven naar weiden in bergstreken – Termijn voor mededeling van te verstrekken gegevens – Gevolg van termijnoverschrijding voor premiewaardigheid”
I. Inleiding
1.
Moet voor de inachtneming van een termijn worden uitgegaan van de datum van verzending of de datum van ontvangst van de te verstrekken gegevens? Welke gevolgen heeft een te late melding?
2.
Deze vragen rijzen tegen de achtergrond van een beslissing van de bevoegde Oostenrijkse autoriteit om het verzoek van EP Agrarhandel GmbH tot toekenning van de zoogkoeienpremie voor het jaar 2011 met betrekking tot meer dan veertig runderen af te wijzen omdat de melding van het verplaatsen van de runderen naar de zomerweide te laat was ontvangen.
3.
Het Hof dient in deze zaak allereerst een uitspraak te doen over de voorwaarden voor de inachtneming van de termijn en in voorkomend geval over de gevolgen die het niet naleven van de meldingstermijn heeft voor de premiewaardigheid van de dieren.
II. Toepasselijke bepalingen
A.
Unierecht
4.
Het Unierechtelijke kader van de zaak wordt gevormd door verordening (EG) nr. 1760/2000 (
2
) betreffende de identificatie en registratie van runderen, de op grond van artikel 7 van deze verordening vastgestelde beschikking 2001/672/EG van de Commissie, zoals gewijzigd bij besluit 2010/300/EU (
3
), en verordening (EG) nr. 73/2009 (
4
) inzake rechtstreekse steunverlening aan landbouwers in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid met haar uitvoeringsverordeningen (EG) nr. 1121/2009 (
5
) en (EG) nr. 1122/2009 (
6
).
– Verordening nr. 1760/2000 en beschikking 2001/672
5.
Ter inleiding wijs ik op overweging 7 van verordening nr. 1760/2000:
„Het vertrouwen van de consument in de kwaliteit van rundvlees en rundvleesproducten zal bijgevolg worden vergroot, de bescherming van de volksgezondheid zal op een hoog niveau worden gehandhaafd en de rundvleesmarkt zal duurzaam stabieler worden.”
6.
In artikel 3, eerste alinea, van verordening nr. 1760/2000 wordt de identificatie- en registratieregeling voor runderen beschreven:
„De identificatie- en registratieregeling voor runderen omvat de volgende elementen:
a)
oormerken om de dieren individueel te identificeren,
b)
gecomputeriseerde gegevensbestanden,
c)
dierpaspoorten,
d)
individuele registers op elk bedrijf.”
7.
De verplichtingen van de houders van dieren in het kader van de identificatie- en registratieregeling voor runderen zijn vastgelegd in artikel 7, lid 1, van verordening nr. 1760/2000:
„Elke houder van dieren, met uitzondering van vervoerders:
–
houdt een register bij,
–
stelt, zodra het gecomputeriseerde gegevensbestand volledig operationeel is, de bevoegde autoriteit binnen een door de lidstaat vastgestelde termijn, die zich uitstrekt over drie tot zeven dagen, in kennis van alle verplaatsingen van en naar het bedrijf en van elke geboorte of sterfte van een dier op het bedrijf, samen met de data waarop een en ander heeft plaatsgevonden. De Commissie kan evenwel op verzoek van een lidstaat, overeenkomstig de procedure van artikel 23, lid 2, bepalen in welke gevallen de lidstaten de maximumtermijn mogen verlengen en specifieke regels mogen vaststellen die van toepassing zijn op de verplaatsingen van runderen die bestemd zijn om in de zomer op verschillende plaatsen in de bergen te grazen.”
8.
Op grond van artikel 7, lid 1, tweede streepje, tweede volzin, van verordening nr. 1760/2000 heeft de Commissie beschikking 2001/672 vastgesteld met bijzondere voorschriften voor het verplaatsen van runderen naar zomerweiden.
9.
Allereerst wijs ik op overweging 3 van deze beschikking:
„De bijzondere voorschriften moeten het mogelijk maken de verblijfplaats van elk rund op elk moment te bepalen.”
10.
In artikel 2, lid 2, van beschikking 2001/672 wordt geregeld welke gegevens moeten worden gemeld. Lid 4 van hetzelfde artikel bepaalt de meldingstermijn die de houders van dieren in acht moeten nemen:
„De gegevens van de in lid 2 bedoelde lijst worden ingevoerd in het nationale gegevensbestand voor runderen, uiterlijk zeven dagen na de datum waarop de dieren naar de weide zijn gebracht.”
11.
Artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 is door besluit 2010/300 als volgt gewijzigd:
„De gegevens van de in lid 2 bedoelde lijst worden uiterlijk vijftien dagen na de datum waarop de dieren naar de weide zijn gebracht, aan de bevoegde autoriteit meegedeeld overeenkomstig artikel 7, lid 1, van verordening (EG) nr. 1760/2000.”
12.
Volgens overweging 5 van dit besluit berust de wijziging van artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 op de volgende overweging:
„Onder bepaalde omstandigheden arriveren dieren die van verschillende bedrijven naar dezelfde zomerweiden in bergstreken worden verplaatst, daar pas na een periode van meer dan zeven dagen. Om onnodige administratieve lasten te voorkomen moeten de termijnen in beschikking 2001/672/EG daarom worden aangepast om met dat praktische feit rekening te kunnen houden zonder de traceerbaarheid in het gedrang te brengen.”
– Verordening nr. 73/2009
13.
Verordening nr. 73/2009 bevat gemeenschappelijke voorschriften voor regelingen inzake rechtstreekse steunverlening aan landbouwers in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en bepaalde steunregelingen voor landbouwers.
14.
In titel II van verordening nr. 73/2009 zijn algemene bepalingen inzake rechtstreekse betalingen vastgelegd. De artikelen 21 en 23 bevatten regels met betrekking tot verlagingen en uitsluitingen bij niet-naleving van de subsidiabiliteitsvoorschriften respectievelijk bij niet-naleving van de voor de landbouwers geldende voorschriften inzake de randvoorwaarden.
15.
Titel III van verordening nr. 73/2009 bevat regelingen inzake de van de productie losstaande bedrijfstoeslag. Titel IV heeft andere steunregelingen (dan die in titel III) tot voorwerp. Het eerste hoofdstuk van deze titel („Communautaire steunregelingen”) voorziet in afdeling 11 in rund- en kalfsvleesbetalingen.
16.
Artikel 111 van verordening nr. 73/2009 bevat in dat verband een regeling inzake de zoogkoeienpremie:
„1.   Aan landbouwers die op hun bedrijf zoogkoeien houden, kan op aanvraag een premie voor het aanhouden van zoogkoeien worden toegekend (zoogkoeienpremie). Deze premie wordt toegekend in de vorm van een premie per jaar en per landbouwer, binnen de individuele maxima.
2.   De zoogkoeienpremie wordt toegekend aan alle landbouwers
a)
[…]
b)
[…]
De lidstaten kunnen evenwel volgens door hen te bepalen objectieve en niet-discriminerende criteria besluiten deze kwantitatieve beperking te wijzigen of niet toe te passen, op voorwaarde dat de landbouwers gedurende ten minste zes opeenvolgende maanden vanaf de dag van indiening van de aanvraag een aantal zoogkoeien houden dat niet lager is dan 60 % en een aantal vaarzen dat niet hoger is dan 40 % van het aantal waarvoor de premie is aangevraagd. […]”
17.
In dezelfde afdeling van verordening nr. 73/2009 wordt in artikel 116 de slachtpremie geregeld. Artikel 117, dat eveneens onder deze afdeling valt, draagt het opschrift „Gemeenschappelijke voorschriften voor de premies” en bevat de volgende bepaling:
„Alleen dieren die geïdentificeerd en geregistreerd zijn overeenkomstig verordening (EG) nr. 1760/2000, komen in aanmerking voor betalingen op grond van deze afdeling.
Er wordt evenwel van uitgegaan dat een dier waarover de in artikel 7, lid 1, tweede streepje, van verordening (EG) nr. 1760/2000 vastgestelde gegevens op de eerste dag van de volgens de procedure van artikel 141, lid 2, van de onderhavige verordening bepaalde aanhoudperiode van het dier aan de bevoegde autoriteit zijn gemeld, eveneens in aanmerking komt voor de betaling.”
– Verordening nr. 1121/2009
18.
Verordening nr. 1121/2009 bevat uitvoeringsbepalingen met betrekking tot de bij titel IV van verordening nr. 73/2009 ingestelde steunregelingen voor landbouwers. Daartoe behoort de in artikel 111 van die verordening geregelde zoogkoeienpremie.
19.
Artikel 61 van verordening nr. 1121/2009 bevat een regeling betreffende de aanhoudperiode die overeenkomstig artikel 111, lid 2, tweede alinea, van verordening nr. 73/2009 een voorwaarde is voor de zoogkoeienpremie:
„De in artikel 111, lid 2, tweede alinea, van verordening (EG) nr. 73/2009 bedoelde aanhoudperiode van zes maanden gaat in op de dag na die waarop de aanvraag is ingediend.
Wanneer een lidstaat gebruikmaakt van de in artikel 16, lid 3, tweede alinea, van verordening (EG) nr. 1122/2009 geboden mogelijkheid, stelt hij echter de datum van ingang van de in de eerste alinea van dit artikel bedoelde periode vast.”
– Verordening nr. 1122/2009
20.
Deel II van verordening nr. 1122/2009 bevat uitvoeringsbepalingen met betrekking tot het geïntegreerd beheers- en controlesysteem zoals bedoeld in hoofdstuk 4 van titel II („Algemene bepalingen inzake rechtstreekse betalingen”) van verordening nr. 73/2009.
21.
Artikel 63 van verordening nr. 1122/2009 bevat de bepalingen tot vaststelling van de berekeningsgrondslag voor de toe te kennen steun. De leden 3 en 4 van dit artikel bepalen het volgende:
„3.   Onverminderd de artikelen 65 en 66 wordt, indien het in een steunaanvraag aangegeven aantal dieren groter is dan het bij administratieve controles of controles ter plaatse geconstateerde aantal, de steun berekend op basis van het geconstateerde aantal dieren.
4.   Indien onregelmatigheden met betrekking tot de identificatie- en registratieregeling voor runderen worden vastgesteld, geldt het volgende:
a)
een rund dat één van de twee oormerken is kwijtgeraakt, wordt als geconstateerd beschouwd mits het duidelijk en individueel kan worden geïdentificeerd aan de hand van de andere elementen van de identificatie- en registratieregeling voor runderen;
b)
indien het bij de vastgestelde onregelmatigheden om onjuiste vermeldingen in het register of op de dierpaspoorten gaat, wordt het betrokken dier slechts als niet-geconstateerd beschouwd indien dergelijke fouten bij ten minste twee controles binnen een periode van 24 maanden worden vastgesteld. In alle andere gevallen worden de betrokken dieren na de eerste vaststelling als niet-geconstateerd beschouwd.
Het bepaalde in artikel 21 is van toepassing op de in het kader van de identificatie- en registratieregeling voor runderen opgetekende of gemelde gegevens.”
B.
Nationaal recht
22.
Volgens § 12 van de Oostenrijkse Direktzahlungs-Verordnung (
7
) worden de relevante gegevens in het gecomputeriseerde gegevensbestand voor runderen beschouwd als aanvraag tot toekenning van de zoogkoeienpremie.
23.
Volgens § 13, lid 1, van de Oostenrijkse Direktzahlungs-Verordnung wordt als aanvrager beschouwd de landbouwer die premiewaardige zoogkoeien aanhoudt op 1 januari, 16 maart of 10 april en voor wiens bedrijf een verzamelaanvraag voor het betrokken jaar wordt ingediend. Volgens lid 2 van deze paragraaf gaat de in artikel 111, lid 2, van verordening nr. 73/2009 bedoelde aanhoudperiode in op 2 januari, voor zoogkoeien die er na 1 januari van hetzelfde jaar bij komen op 17 maart en voor zoogkoeien die er na 16 januari van hetzelfde jaar bij komen op 11 april.
24.
Volgens § 6, lid 5, van de Oostenrijkse Rinderkennzeichnungs-Verordnung (
8
) kan de melding van het verplaatsen van runderen naar de zomerweiden per post of online worden verstuurd. De overige meldingen kunnen ook telefonisch worden doorgegeven. Volgens lid 6 van deze paragraaf is voor de naleving van de termijn waarbinnen de verplaatsing van runderen naar almen moet worden gemeld, de ontvangst van de melding relevant.
III. Hoofdgeding en procedure bij het Hof
25.
Verzoekster in het hoofdgeding is EP Agrarhandel. Op 17 juni 2011 werd een deel van haar rundvee overgebracht naar een weide in de bergen. EP Agrarhandel deed de melding van de verplaatsing van de runderen naar de alm op 30 juni 2011 op de post. Blijkens het ontvangststempel kwam de melding op 7 juli 2011 bij de bevoegde autoriteit binnen.
26.
Bij besluit van 28 maart 2012 heeft de bevoegde autoriteit aan EP Agrarhandel voor het jaar 2011 op basis van de informatie in de gecomputeriseerde gegevensbank runderpremies toegekend ten bedrage van 398,00 EUR. Tegen dit besluit heeft EP Agrarhandel bezwaar („Berufung”) gemaakt omdat volgens haar voor de op 17 juni 2011 verplaatste koeien ten onrechte geen zoogkoeienpremie was toegekend.
27.
Dit rechtsmiddel is door de bondsminister voor Land- en Bosbouw, Milieu- en Waterbeheer afgewezen bij besluit van 6 december 2013. Ter motivering van dit besluit werd aangevoerd dat de melding van de verplaatsing van de runderen naar de alm door de bevoegde autoriteit pas was ontvangen nadat de termijn van vijftien dagen was verstreken, waardoor de melding te laat was. Vanwege deze te late melding kon geen premie worden toegekend.
28.
EP Agrarhandel heeft tegen het besluit van 6 december 2013 beroep ingesteld bij het Verwaltungsgerichtshof, de hoogste bestuursrechter in Oostenrijk. Het Verwaltungsgerichtshof heeft het Hof krachtens artikel 267 VWEU verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:
„1)
Verzet artikel 2, lid 4, van beschikking [2001/672/EG], zoals gewijzigd bij besluit [2010/300/EU], zich tegen een nationale bepaling als § 6, lid 6, van de Verordnung des Bundesministers für Land- und Forstwirtschaft, Umwelt und Wasserwirtschaft über die Kennzeichnung und Registrierung von Rindern, die met betrekking tot de naleving van alle door die bepaling bestreken termijnen – en dus ook de termijn voor de melding van het verplaatsen van runderen naar zomerweiden – de datum waarop de melding is ontvangen relevant verklaart?
2)
Welk gevolg heeft artikel 117, tweede alinea, van verordening (EG) [nr. 73/2009] voor de premiewaardigheid van runderen waarvan de verplaatsing naar de zomerweiden te laat is gemeld in de zin van artikel 2, lid 4, van de beschikking van de Commissie?
3)
Dienen voor het geval dat de te late melding van het verplaatsen van de runderen naar de zomerweiden ingevolge artikel 117, tweede alinea, van verordening nr. 73/2009 geen verlies van de premiewaardigheid tot gevolg heeft, sancties te worden opgelegd wegens deze te late melding?”
29.
In de procedure voor het Hof hebben de Republiek Oostenrijk en de Europese Commissie schriftelijke opmerkingen ingediend.
IV. Beoordeling
30.
Het onderhavige verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 en artikel 117 van verordening nr. 73/2009.
31.
De eerste prejudiciële vraag betreft de uitlegging van de in artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 gebezigde formulering „[de] gegevens […] worden uiterlijk vijftien dagen na de datum waarop de dieren naar de weide zijn gebracht, aan de bevoegde autoriteit meegedeeld […]”. De verwijzende rechter wenst te vernemen of daarmee wordt bedoeld dat de gegevens binnen deze termijn door de bevoegde autoriteit moeten zijn ontvangen of dat de tijdige verzending daarvan volstaat. De twee overige prejudiciële vragen hebben betrekking op de rechtsgevolgen van een eventueel te late melding. Met de tweede vraag wenst de verwijzende rechter te vernemen of artikel 117, tweede alinea, van verordening nr. 73/2009 tot gevolg heeft dat de dieren ondanks de te late melding toch in aanmerking komen voor de premies, en met de derde vraag wenst hij te vernemen of in dat geval sancties moeten worden opgelegd wegens de te late melding.
32.
Om te beginnen moet erop worden gewezen dat bij de beantwoording van de prejudiciële vragen de context van artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 en artikel 117 van verordening nr. 73/2009 alsook de doelstellingen van de regelingen waarvan zij deel uitmaken, in aanmerking moeten worden genomen.
33.
Verordening nr. 73/2009 voorziet in regelingen inzake rechtstreekse steunverlening in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Een van deze vormen van rechtstreekse steunverlening, de zoogkoeienpremie, is bedoeld als inkomenssteun voor bedrijven die kalveren houden voor de vleesproductie en is een aanvulling op de in beginsel toegekende bedrijfstoeslag, die losstaat van de productie. De zoogkoeienpremie wordt volgens artikel 117, eerste alinea, van deze verordening alleen toegekend voor dieren die overeenkomstig verordening nr. 1760/2000 zijn geïdentificeerd en geregistreerd. .
34.
Verordening nr. 1760/2000 beoogt op haar beurt het vertrouwen van de consument in de kwaliteit van rundvlees te vergroten, de bescherming van de volksgezondheid op een hoog niveau te handhaven en de rundvleesmarkt duurzaam stabieler te maken. (
9
) De met dat doel vastgestelde identificatie- en registratieregeling berust onder meer op door de lidstaten op te zetten nationale gegevensbestanden voor rundvee, waarin de identiteit van de dieren, alle bedrijven op het grondgebied van de lidstaat en alle verplaatsingen van de dieren worden opgenomen. Deze regeling moet steeds volledig en doeltreffend zijn, zodat de bevoegde autoriteit de verblijfplaats van elk rund op elk moment kan bepalen en bij de uitbraak van een dierziekte de herkomst van een dier snel kan traceren en onmiddellijk de nodige maatregelen kan treffen ter bescherming van de volksgezondheid. (
10
)
35.
Op de houders van dieren rust in het kader van de identificatie- en registratieregeling volgens artikel 7, lid 1, van verordening nr. 1760/2000 onder andere de verplichting de bevoegde autoriteit in kennis te stellen van alle verplaatsingen. In beginsel geldt daarvoor een meldingstermijn van drie tot maximaal zeven dagen. Met betrekking tot de verplaatsing van runderen naar de zomerweide machtigt dit artikel de Commissie de meldingstermijn te verlengen en specifieke regels vast te stellen. Dat heeft de Commissie in de vorm van beschikking 2001/672 gedaan.
36.
Artikel 117, tweede alinea, van verordening nr. 73/2009 bepaalt tot slot dat een dier waarover de in artikel 7, lid 1, van verordening nr. 1760/2000 vastgestelde gegevens op de eerste dag van de aanhoudperiode van het dier aan de bevoegde autoriteit worden gemeld, eveneens in aanmerking komt voor de premie.
A.
Voorwaarden voor de inachtneming van de termijn volgens artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 (eerste vraag)
37.
Met zijn eerste vraag wenst de verwijzende rechter te vernemen of artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 zich verzet tegen een nationale bepaling als § 6, lid 6, van de Oostenrijkse Rinderkennzeichnungs-Verordnung, volgens welke de melding van het verplaatsen van runderen naar de zomerweiden binnen een termijn van vijftien dagen door de bevoegde autoriteit moet zijn ontvangen.
38.
In casu heeft de verplaatsing naar de weide op 17 juni 2011 de termijn doen ingaan, zodat deze op 18 juni 2011 om 00.00 uur begon te lopen en op 4 juli 2011 om 24.00 uur afliep. (
11
) Indien men, zoals de Republiek Oostenrijk, de datum waarop de melding is ontvangen (7 juli 2011) in aanmerking neemt, was de melding te laat. Wanneer echter met EP Agrarhandel en de Commissie wordt uitgegaan van de datum waarop de melding is verzonden (30 juni 2011), dan is de melding op tijd doorgegeven.
39.
In artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 is slechts vastgelegd dat „[de] gegevens […] uiterlijk vijftien dagen na de datum waarop de dieren naar de weide zijn gebracht, aan de bevoegde autoriteit [worden] meegedeeld”. (
12
)
40.
Het feit dat niet expliciet geregeld is of de ontvangst dan wel de verzending van de melding bepalend is voor de inachtneming van de termijn, betekent echter niet dat de lidstaten een marge inzake regelgeving wordt toegekend. Daardoor zouden immers de uniforme toepassing van het Unierecht, de gelijkheid tussen marktdeelnemers (
13
) en het functioneren van de gegevensbestanden voor runderen in het gedrang komen. Dat staat echter niet in de weg aan een nationale maatregel die zich ertoe beperkt bepaalde elementen uit de Unierechtelijke regeling te herhalen omwille van de samenhang en het goede begrip ervan. (
14
) In het geval van § 6, lid 6, van de Oostenrijkse Rinderkennzeichnungs-Verordnung zou het om een dergelijke zuivere herhaling gaan indien artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 aldus moet worden uitgelegd dat de ontvangst van de melding relevant is.
41.
Tegen deze achtergrond moet door middel van uitlegging worden vastgesteld van welke gebeurtenis in artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 wordt uitgegaan. Daartoe moeten naast de tekst van de regeling (zie hierna onder 1) met name de context waarin de regeling wordt toegepast (zie hierna onder 2) en het doel ervan (zie hierna onder 3) in aanmerking worden genomen.
1. Tekst van de regeling
42.
De Duitse taalversie van artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 („sind […] zu übermitteln”) (letterlijk: „wordt […] overgedragen”) pleit mijns inziens eerder voor de uitlegging dat de melding binnen de termijn moet zijn ontvangen. Het proces van overdracht begint immers met de verzending en is pas afgerond op het moment dat de informatie is ontvangen. Dat geldt ook voor de formuleringen „meedelen” en „kennisgeven van” in de zin van de Franse („sont communiquées”), Italiaanse („sono comunicate”), Spaanse („se comunicará”) en Nederlandse („worden meegedeeld”) taalversies.
43.
Evenwel moet worden toegegeven dat deze begrippen een algemeen karakter hebben en ruimte laten voor interpretatie. (
15
) Dit blijkt reeds uit het arrest Borgmann, waarin het Hof het standpunt innam dat de formuleringen „verzenden” of „er kennis van geven”„er eerder op [duiden] dat de gegevens voor de uiterste datum dienen te worden verzonden”, maar zich bij zijn uitlegging niet beperkte tot de letterlijke analyse. (
16
)
44.
Ook de context waarin in artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 het woord „meegedeeld” wordt gebezigd, verschaft geen duidelijkheid. Enerzijds zou men de uitdrukkelijke vermelding van de geadresseerde („worden […] aan de bevoegde autoriteit meegedeeld”) als indicatie kunnen beschouwen voor de uitlegging dat de melding de autoriteit ook moet bereiken. (
17
) Anderzijds zou de formulering „uiterlijk vijftien dagen na” aldus kunnen worden opgevat dat het ook nog op de vijftiende dag mogelijk moet zijn de informatie met succes door te geven. In dat verband moet er op worden gewezen dat bijvoorbeeld de Portugese taalversie („no prazo de 15 dias”, dat wil zeggen binnen vijftien dagen) een andere formulering heeft en artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 niet bepaalt dat de melding per post dient te geschieden. De gegevens kunnen, zoals bijvoorbeeld § 6, lid 5, van de Oostenrijkse Rinderkennzeichnungs-Verordnung laat zien, ook online of telefonisch worden doorgegeven.
45.
In het licht van deze overwegingen moet worden vastgesteld dat de verschillende taalversies niet tot een eenduidig resultaat leiden. Om de uniforme uitlegging en toepassing van het Unierecht te waarborgen moet bij de uitlegging van de betrokken bepaling derhalve worden gelet op de algemene context en de doelstelling van de regeling waarvan zij een onderdeel vormt. (
18
)
2. Context van de regeling
46.
Wat de normatieve context betreft moet worden opgemerkt dat artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 gebaseerd is op artikel 7, lid 1, tweede streepje, van verordening nr. 1760/2000.
47.
Hoewel de daar gebezigde formulering „[elke houder van dieren] stelt […] de bevoegde autoriteit […] in kennis” evenmin eenduidig is (
19
), wordt uit deze context wel duidelijk dat de termijn van vijftien dagen een specifieke uitzondering vormt op het beginsel van artikel 7, lid 1, tweede streepje, eerste volzin, van verordening nr. 1760/2000. Daarin wordt bepaald dat de termijn voor de melding van verplaatsingen van dieren „zich uitstrekt over drie tot zeven dagen”. Daaruit volgt dat artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 strikt moet worden uitgelegd overeenkomstig het algemene beginsel dat uitzonderingen restrictief dienen te worden geïnterpreteerd. (
20
)
48.
Deze context pleit eveneens ervoor de voorwaarden voor de inachtneming van de termijn in artikel 2, lid 4, uniform uit te leggen van beschikking 2001/672 en artikel 7, lid 1, van verordening nr. 1760/2000. Een benadering die uitgaat van de verzending van de melding zou dan echter in strijd zijn met de aan de lidstaten verleende bevoegdheid een maximumtermijn van „drie tot zeven dagen” vast te stellen. De speelruimte van de lidstaten zou door de verschillen in de duur van de postbezorging nagenoeg worden geneutraliseerd. Is daarentegen de ontvangst van de melding bepalend, dan zouden de lidstaten inderdaad over een zekere speelruimte beschikken. Dat in casu de naleving van de termijn voor de houder van dieren niet onmogelijk is, blijkt bijvoorbeeld uit § 6, lid 5, van de Oostenrijkse Rinderkennzeichnungs-Verordnung, volgens welke meldingen waarvoor deze korte termijn geldt, niet alleen per post, maar ook online of telefonisch kunnen worden doorgegeven.
49.
Daarbij komt dat volgens de oorspronkelijke versie van artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 de ontvangst van de melding binnen de termijn moest vallen. Aangezien de gegevens „[moesten] worden ingevoerd in het nationale gegevensbestand voor runderen, uiterlijk zeven dagen na de datum waarop de dieren naar de weide zijn gebracht”, veronderstelde dit logischerwijs dat de gegevens vóór het verstrijken van deze termijn moesten zijn ontvangen. Anders dan de Commissie stelt kan daaruit naar mijn opvatting echter niet a contrario worden afgeleid dat het schrappen van de formulering „ingevoerd in het nationale gegevensbestand” betekent dat het thans volstaat wanneer de melding binnen de termijn van vijftien dagen wordt verzonden.
50.
Ten eerste is er niets dat erop wijst dat besluit 2010/300 de voorwaarden voor de inachtneming van de termijn wilde wijzigen. In de overwegingen bij besluit 2010/300 wordt ter motivering van de wijziging alleen aangevoerd dat het nodig is dat „de termijnen in beschikking 2001/672/EG […] worden aangepast” (
21
).
51.
Ten tweede kan als reden voor de tekstwijziging worden aangevoerd dat daarmee artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 wordt aangepast aan de bewoordingen in artikel 7, lid 1, tweede streepje, van verordening nr. 1760/2000 en expliciet als verplichting van de houders van dieren wordt geformuleerd.
52.
Ten derde zou de inaanmerkingneming van de verzending van de melding tot gevolg hebben dat de oorspronkelijke termijn niet alleen meer dan verdubbeld zou zijn, maar ook nog zou zijn verlengd met een factor x, namelijk de duur van de postbezorging. Zoals blijkt uit het onderhavige geval (verzending op 30 juni, ontvangst op 7 juli 2011), kan de bezorging per post behoorlijk wat tijd in beslag nemen. Daardoor zou de termijn aanmerkelijk en per geval in verschillende mate worden verlengd. Dat is niet alleen strijdig met het vereiste van de strikte uitlegging van uitzonderingen, maar leidt ook tot rechtsonzekerheid en brengt de actualiteit van de nationale gegevensbestanden voor runderen in gevaar. Als het de bedoeling van de wetgever was geweest een dermate ruime regeling te treffen, had dat mijns inziens in de tekst of ten minste in de overwegingen van besluit 2010/300 tot uitdrukking moeten komen.
53.
Ik kom tot de slotsom dat de context van artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 er dus voor pleit dat de melding nog steeds binnen de termijn door de bevoegde autoriteit moet zijn ontvangen.
3. Doel van de regeling
54.
Deze uitlegging wordt bevestigd door de doelen die met beschikking 2001/672 en verordening nr. 1760/2000 worden beoogd.
55.
Uit overweging 7 van verordening nr. 1760/2000 blijkt dat de identificatie- en registratieregeling ertoe strekt dat „het vertrouwen van de consument in de kwaliteit van rundvlees en rundvleesproducten […] [wordt] vergroot, de bescherming van de volksgezondheid […] op een hoog niveau [wordt] gehandhaafd en de rundvleesmarkt […] duurzaam stabieler [wordt].” Dienovereenkomstig hebben de bepalingen van beschikking 2001/672 volgens overweging 3 daarvan tot doel „de verblijfplaats van elk rund op elk moment te [kunnen] bepalen”. (
22
) Op deze doelstellingen dient ook de uitlegging met betrekking tot de voorwaarden voor de inachtneming van de termijn te worden afgestemd.
56.
Dit pleit ervoor de ontvangst van de melding als criterium te hanteren, aangezien het voor de actualiteit van de nationale gegevensbestanden een aanzienlijk verschil maakt of de bevoegde autoriteit uiterlijk na vijftien dagen op de hoogte is van de verplaatsing van dieren of dat dit naargelang het geval door vertragingen in de postbezorging langer duurt.
57.
Anders dan de Commissie ben ik ook niet van mening dat de houder van dieren met een onredelijk risico wordt opgezadeld wanneer het risico van tijdige ontvangst van de melding bij hem ligt. Gezien het belang dat de actualiteit van het nationale register heeft voor de bescherming van volksgezondheid, de transparantie en de stabiliteit van de rundvleesmarkt is het niet onredelijk dat van de houder van dieren wordt gevraagd de vereiste gegevens zo tijdig per post of op andere wijze te versturen dat deze binnen de gestelde termijn door de autoriteit worden ontvangen. De melding is mogelijk vanaf het tijdstip waarop de verplaatsing naar de weide plaatsvindt. Wanneer de houder van dieren met de verzending van de melding per post zo lang wacht dat een tijdige ontvangst onzeker is, mag van hem ten minste worden verwacht dat hij de gegevens online aan de autoriteit doorgeeft. Op deze mogelijkheid wordt in § 6, lid 5, van de Oostenrijkse Rinderkennzeichnungs-Verordnung expliciet gewezen. Daarbij komt dat met betrekking tot de rechtsgevolgen rekening wordt gehouden met buitengewone omstandigheden die leiden tot overschrijding van de termijn. (
23
) Om bovengenoemde redenen ben ik evenmin van mening dat het non-discriminatiebeginsel gebiedt de verzending van de melding als criterium te hanteren. (
24
)
58.
In dat verband moet de onderhavige termijn voor de melding van verplaatsingen van dieren ook worden onderscheiden van de termijn voor de mededeling van melkhoeveelheden, die voorwerp was van de zaak Borgmann en jaarlijks vóór 15 mei moet worden gedaan. (
25
) Laatstgenoemde termijn heeft tot doel de tijdige berekening en vaststelling van de extra heffing op melk te waarborgen, zodat deze vóór 1 september kan worden betaald. Dit doel komt niet in gevaar wanneer het criterium is dat de melding binnen de termijn moet zijn verzonden. Het doel van de tijdige melding van verplaatsingen van dieren is echter juist, zoals in overweging 3 van beschikking 2001/672 tot uitdrukking wordt gebracht, dat het mogelijk is „de verblijfplaats van elk rund op elk moment te bepalen” en de identificatie- en registratieregeling, zoals het Hof benadrukt, „steeds volledig doeltreffend en betrouwbaar is, met name om de bevoegde autoriteiten in staat te stellen bij de uitbraak van een dierziekte de herkomst van een dier snel te traceren en onmiddellijk de nodige maatregelen te treffen ter vermijding van elk risico voor de volksgezondheid”. (
26
)
59.
Daarbij komt dat uit overweging 5 van besluit 2010/300 blijkt wat in werkelijkheid met de wijziging van artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 werd beoogd. De wijziging houdt namelijk rekening met de omstandigheid dat dieren „die van verschillende bedrijven naar dezelfde zomerweiden in bergstreken worden verplaatst, daar pas na een periode van meer dan zeven dagen” kunnen arriveren. De termijnen moesten derhalve, „om onnodige administratieve lasten” te voorkomen, „worden aangepast”. Onnodige administratieve lasten konden volgens de oude rechtssituatie ontstaan doordat een houder van dieren die voor het verplaatsen van zijn dieren van verschillende bedrijven naar dezelfde weide meer dan zeven dagen nodig had, niet de verplaatsing van alle dieren in één melding kon doorgeven. Omdat de meldingstermijn voor een dier begint te lopen zodra dit dier wordt verplaatst, zou die termijn in een dergelijk geval al zijn verstreken op het moment waarop het laatste dier wordt verplaatst.
60.
De verlenging van de termijn tot vijftien dagen is bedoeld om onnodige administratieve lasten te voorkomen die voor de houder van dieren en voor de autoriteit ontstaan wanneer verschillende parallelle meldingen worden doorgegeven. Voor dat doel is het echter niet nodig uit te gaan van de verzending van de melding. Zoals reeds is gezegd schrijft noch artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 noch artikel 7 van verordening nr. 1760/2000 voor dat de melding per post wordt verstuurd. Het is juist mogelijk om de informatie ook online of telefonisch door te geven. (
27
) Voor het geval dat de houder van dieren echter kiest voor verzending per post, blijft er met een termijn van vijftien dagen voldoende tijd over voor een tijdige ontvangst van de melding.
4. Tussenconclusie
61.
In overeenstemming met de bovenstaande overwegingen moet artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/67 aldus worden uitgelegd dat de melding van het verplaatsen van de dieren naar zomerweiden uiterlijk vijftien dagen na de verplaatsing van de dieren door de bevoegde autoriteit moet zijn ontvangen. Bijgevolg verzet het Unierecht zich niet tegen een nationale regeling waarin dat is vastgelegd.
62.
De eerste vraag moet derhalve als volgt worden beantwoord:
„Artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672, zoals gewijzigd bij besluit 2010/300, verzet zich niet tegen een nationale regeling die met betrekking tot de naleving van de termijn voor de melding van het verplaatsen van runderen naar zomerweiden de datum waarop de melding is ontvangen relevant verklaart.”
B.
Premiewaardigheid van zoogkoeien waarvan de verplaatsing naar zomerweiden te laat is gemeld (tweede vraag)
63.
De tweede vraag van de verwijzende rechter hoeft alleen te worden beantwoord wanneer het voorstel voor het antwoord op de eerste prejudiciële vraag wordt gevolgd.
64.
Met de tweede prejudiciële vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of in een situatie als in het hoofdgeding de dieren op grond van artikel 117, tweede alinea, van verordening nr. 73/2009 in aanmerking komen voor de premie, hoewel hun verplaatsing naar de zomerweide te laat is gemeld in de zin van artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672.
65.
Aangezien de Commissie en de verwijzende rechter betwijfelen of de te late melding van het verplaatsen van runderen naar zomerweiden überhaupt op grond van artikel 117, eerste alinea, van verordening nr. 73/2009 verlies van de premiewaardigheid tot gevolg heeft, dient allereerst op dit aspect te worden ingegaan (zie hierna onder 1). Indien de te late melding geen invloed heeft op de premiewaardigheid, is de vraag over de toepassing van artikel 117, tweede alinea, van verordening nr. 73/2009 immers overbodig (zie hierna onder 2). Voor het geval dat de te late melding in beginsel verlies van de premiewaardigheid tot gevolg heeft en niet onder de genoemde uitzondering valt, moet worden onderzocht of deze uitkomst in strijd is met het evenredigheidsbeginsel (zie hierna onder 3).
1. Toepassing van artikel 117, eerste alinea, van verordening nr. 73/2009
66.
Indien de houder van dieren zich niet houdt aan de termijn in artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672, voldoet hij niet aan de verplichting om de melding binnen de door artikel 7, lid 1, tweede streepje, van verordening nr. 1760/2000 gestelde termijn door te geven. Noch beschikking 2001/672 noch verordening nr. 1760/2000 bepaalt wat de gevolgen zijn van dit verzuim. Wel bepaalt artikel 117, eerste alinea, van verordening nr. 73/2009 dat alleen dieren die geïdentificeerd en geregistreerd zijn overeenkomstig verordening nr. 1760/2000, in aanmerking komen voor betalingen.
67.
Reeds al uit de bewoordingen van dit artikel blijkt duidelijk dat de premie slechts mag worden toegekend als de houders van de betrokken dieren voldoen aan de Unievoorschriften inzake identificatie en registratie van runderen. (
28
) Artikel 7 behoort tot de bepalingen die in verordening nr. 1760/2000 zijn opgenomen onder de eerste titel met het opschrift „Identificatie en registratie van runderen”. Voorts verduidelijkt artikel 3 onder deze titel dat de identificatie- en registratieregeling voor runderen in het bijzonder de gecomputeriseerde gegevensbestanden omvat. Daarin zijn de gegevens opgenomen waarvan de houders van dieren de autoriteit overeenkomstig artikel 7 in kennis dienen te stellen.
68.
De vraag is dus alleen of het enkele feit dat de melding niet binnen de gestelde termijn is doorgegeven tot gevolg heeft dat een rund als niet geregistreerd moet worden beschouwd.
69.
Daarvoor pleit in de eerste plaats dat de meldingstermijnen in artikel 7 van verordening nr. 1760/2000 in dwingende bewoordingen zijn gesteld en de mogelijkheden om te voorzien in een langere termijn nauwkeurig worden beschreven en afgebakend. (
29
) In beschikking 2001/672, zoals gewijzigd bij besluit 2010/300, wordt de termijn weliswaar verlengd tot vijftien dagen, maar ook daar worden dwingende bewoordingen gebruikt. De beschikking bepaalt dat de gegevens „uiterlijk vijftien dagen na de datum waarop de dieren naar de weide zijn gebracht […] [worden] meegedeeld”. De nauwkeurige omschrijving van die modaliteiten zou echter geen nuttige werking hebben indien het de houders van dieren vrijstond om die termijn niet in acht te nemen. (
30
)
70.
Voor deze conclusie pleit ook artikel 117, tweede alinea, van verordening nr. 73/2009 zelf. Hierin is bepaald dat er „evenwel van [wordt] uitgegaan” dat een dier waarover de vereiste gegevens op de eerste dag van de aanhoudperiode van het dier aan de bevoegde autoriteit zijn gemeld, „eveneens” in aanmerking komt voor de betaling. Daaruit kan worden afgeleid dat een rund volgens artikel 117, eerste alinea, van verordening nr. 73/2009 in beginsel alleen premiewaardig is wanneer de vereiste gegevens op een ander tijdstip zijn meegedeeld, namelijk op het in artikel 7 van verordening nr. 1760/2000 bepaalde tijdstip. De tegenovergestelde conclusie, volgens welke het tijdstip van de melding geen gevolgen heeft voor de premiewaardigheid, overtuigt niet, aangezien de melding dan op elk moment alsnog zou kunnen worden gedaan. Artikel 117, tweede alinea, zou in dat geval echter overbodig zijn.
71.
Deze uitlegging wordt bevestigd door de doelen die met beschikking 2001/672 en verordening nr. 1760/2000 worden beoogd, zoals die in punt 55 zijn uiteengezet. Om deze doelen te bereiken moet de identificatie‑ en registratieregeling, zoals het Hof heeft vastgesteld, steeds volledig doeltreffend en betrouwbaar zijn zodat de dieren, bijvoorbeeld bij de uitbraak van een dierziekte, doeltreffend kunnen worden getraceerd. (
31
) Dat is echter niet mogelijk wanneer de houder van de dieren verplaatsingen van zijn runderen niet binnen de voorgeschreven termijnen aan het gecomputeriseerde gegevensbestand doorgeeft. Als de toekenning van de premie op grond van artikel 117 van verordening nr. 73/2009 niet afhankelijk zou zijn van de inachtneming van de termijn, zou er voor houders van dieren geen financiële prikkel zijn om binnen de voorgeschreven tijd aan hun verplichtingen te voldoen. (
32
)
72.
Deze uitlegging vindt ook steun in verordening nr. 1122/2009, die werd vastgesteld ter uitvoering van verordening nr. 73/2009. Volgens artikel 63, lid 3, van die verordening wordt de steun niet berekend op basis van het aantal in de steunaanvraag aangegeven dieren, maar op basis van het bij controles „geconstateerde” aantal. Volgens lid 4, onder b), tweede volzin, van dit artikel worden dieren in het geval van een vastgestelde onregelmatigheid met betrekking tot de identificatie- en registratieregeling in beginsel als niet-geconstateerd beschouwd. Uitzonderingen hierop kent artikel 63 van de verordening alleen met het oog op de verbetering van kennelijke fouten (
33
) en bij het verlies van een oormerk (
34
). Voor onjuiste vermeldingen in het register of op de dierpaspoorten is in zoverre sprake van een versoepeling, dat een dier pas als niet-geconstateerd wordt beschouwd wanneer een dergelijke onregelmatigheid voor de tweede keer binnen twee jaar is vastgesteld. (
35
) Voorts bestaat er overeenkomstig artikel 75, lid 1, van verordening nr. 1122/2009 een uitzondering voor gevallen waarin een landbouwer door overmacht of uitzonderlijke omstandigheden zijn verplichtingen niet heeft kunnen nakomen. Derhalve kunnen de rechtsgevolgen van niet-naleving van de meldingstermijn in bijzondere situaties worden verzacht. In alle overige gevallen, ook in casu, worden de dieren echter als niet-geconstateerd beschouwd. Daardoor worden zij bij de vaststelling van de berekeningsgrondslag niet in aanmerking genomen. Voor deze dieren wordt derhalve geen steun toegekend.
73.
Ten slotte stemt deze conclusie, volgens welke de te late melding van het verplaatsen van runderen naar de weide in beginsel het verlies van de zoogkoeienpremie tot gevolg heeft, ook overeen met de rechtspraak van het Hof in het arrest Maatschap Schonewille-Prins. (
36
) In deze uitspraak betreffende de slachtpremie oordeelde het Hof dat de niet-nakoming van de meldingsplicht ex artikel 7, lid 1, tweede streepje, van verordening nr. 1760/2000 leidt tot het verlies van deze premie. (
37
)
74.
De bezwaren die de Commissie aanvoert tegen de toepassing van deze rechtspraak zijn om de volgende redenen niet overtuigend.
75.
Om te beginnen zij opgemerkt dat het feit dat het in die zaak om de slachtpremie en in de onderhavige zaak om de zoogkoeienpremie gaat geen verschil kan opleveren. Het arrest van het Hof is immers gebaseerd op de tekst van artikel 21 van verordening (EG) nr. 1254/1999 (
38
). (
39
) Dat artikel bepaalt in vrijwel identieke bewoordingen als artikel 117, eerste alinea, van verordening nr. 73/2009 dat de premiewaardigheid afhangt van de naleving van de bepalingen van de huidige verordening nr. 1760/2000. (
40
) Daarbij komt dat de genoemde bepalingen deze voorwaarde niet specifiek voor de slacht- of zoogkoeienpremie regelen, maar dat het gaat om algemene bepalingen die van toepassing zijn op alle betalingen van de desbetreffende afdeling. Daartoe behoren in beide regelingen zowel de zoogkoeien- als de slachtpremie. (
41
)
76.
Evenmin overtuigend is het bezwaar dat hier een andere conclusie geboden zou zijn omdat de melding van de verplaatsing naar de weide in tegenstelling tot de melding van „alle verplaatsingen van en naar het bedrijf” geen constitutief, maar slechts een voorlopig karakter zou hebben wat de veestapel betreft, en met het oog op de slacht en directe consumptie van minder belang zou zijn.
77.
Ten eerste had het arrest Maatschap Schonewille-Prins geenszins betrekking op de te late melding van het slachten van een rund, maar op de te late melding van de datum waarop een rund op het bedrijf is aangevoerd. (
42
) Aangezien deze melding evenmin als de melding van het verplaatsen van runderen naar zomerweiden onmiddellijk aan de rundvleesconsumptie voorafgaat, kan dit aspect geen rol hebben gespeeld voor het Hof.
78.
Ten tweede berust het bezwaar op de verkeerde veronderstelling dat het bij het verplaatsen van vee naar de zomerweide niet zou gaan om een verplaatsing „van en naar het bedrijf” in de zin van artikel 7, lid 1, tweede streepje, eerste volzin, van verordening nr. 1760/2000. Onder „bedrijf” moet volgens de definitie in artikel 2, tweede streepje, van verordening nr. 1760/2000 namelijk de inrichting of constructie worden verstaan waar dieren worden gehouden. Derhalve is het verplaatsen van dieren naar de zomerweide een subcategorie en geen aliud ten opzichte van dit begrip. De tekst van artikel 7 van verordening nr. 1760/2000 biedt derhalve geen houvast voor het maken van een onderscheid wat de rechtsgevolgen van de niet-naleving van de termijn betreft. Hetzelfde geldt voor beschikking 2001/672.
79.
Ten derde overtuigt het maken van een onderscheid naargelang de aard van de meldingstermijn ook niet in het licht van de hierboven in de punten 55 en 71 genoemde doelen die met beschikking 2001/672 en verordening nr. 1760/2000 worden nagestreefd. Aangezien een dierziekte evengoed kan uitbreken op een zomerweide als in een bedrijf, moet ook de verplaatsing naar de zomerweide zo snel als redelijkerwijs mogelijk is worden gemeld.
80.
Samengevat moet worden geconcludeerd dat de te late melding van het verplaatsen van runderen naar zomerweiden tot gevolg heeft dat de betrokken dieren niet conform artikel 117, eerste alinea, van verordening nr. 73/2009 zijn geïdentificeerd en geregistreerd overeenkomstig verordening nr. 1760/2000 en daarmee in beginsel niet premiewaardig zijn.
2. Toepassing van artikel 117, tweede alinea, van verordening nr. 73/2009
81.
Tegen deze achtergrond dient de vraag te worden beantwoord of artikel 117, tweede alinea, van verordening nr. 73/2009 in een geval als het onderhavige tot gevolg heeft dat de dieren bij wijze van uitzondering toch moeten worden geacht premiewaardig te zijn. Voorwaarde daarvoor zou zijn dat de vereiste gegevens op de eerste dag van de aanhoudperiode van het dier aan de bevoegde autoriteit zijn gemeld.
82.
De „aanhoudperiode” is de periode waarin een dier waarvoor steun is aangevraagd op het bedrijf moet worden gehouden. (
43
) Overeenkomstig artikel 111, lid 2, tweede alinea, van verordening nr. 73/2009 geldt voor de zoogkoeienpremie een aanhoudperiode van zes maanden „vanaf de dag van indiening van de aanvraag”. De dagen waarop de premie kan worden aangevraagd zijn bij § 13, lid 1, van de Oostenrijkse Direktzahlungs-Verordnung inzake rechtstreekse betalingen vastgesteld op 1 januari, 16 maart en 10 april. (
44
) De eerste dag van de aanhoudperiode is derhalve volgens § 13, lid 2, van deze Verordnung 2 januari dan wel 17 maart of 11 april (voor zoogkoeien die er na 1 januari respectievelijk 16 maart bij komen) van het desbetreffende jaar. (
45
)
83.
Aangezien in casu de runderen op 17 juni 2011 zijn verplaatst, gaat het om een gebeurtenis waarvan het tijdstip na de laatst mogelijke aanvangsdatum van de aanhoudperiode (11 april) ligt. De vereiste gegevens werden derhalve niet op de eerste dag van de aanhoudperiode van het dier aan de bevoegde autoriteit gemeld. Dat dit in gevallen als het onderhavige ook niet mogelijk is, illustreert dat artikel 117, tweede alinea, van verordening nr. 73/2009 een uitzonderingsbepaling is. Alleen in situaties waarin een houder van dieren vóór aanvang van de laatst mogelijke aanhoudperiode een nieuw dier bij het nationale gegevensbestand aanmeldt, moet hij ondanks de niet-nakoming van de meldingsplicht door de vorige houder de mogelijkheid krijgen een premie te ontvangen.
84.
Samenvattend ben ik dus net zoals de Republiek Oostenrijk van mening dat artikel 117, tweede alinea, van verordening nr. 73/2009 niet van toepassing is op gevallen als het onderhavige.
3. Evenredigheid van artikel 117 van verordening nr. 73/2009
85.
Bijgevolg rijst als laatste de vraag of artikel 117 van verordening nr. 73/2009 voldoet aan het evenredigheidsbeginsel, voor zover dat artikel leidt tot het verlies van de zoogkoeienpremie als gevolg van de te late melding van het verplaatsen van runderen naar zomerweiden.
86.
Aangezien de Uniewetgever op het gebied van het landbouwbeleid over een ruime beoordelingsbevoegdheid beschikt, in overeenstemming met de hem bij de artikelen 40 tot en met 43 VWEU toegekende politieke verantwoordelijkheid, beperkt het toezicht van het Hof op de evenredigheid zich tot het onderzoek of bedoelde wetgever de grenzen van zijn beoordelingsbevoegdheid niet kennelijk heeft overschreden. (
46
)
87.
In dat verband moet allereerst worden gepreciseerd dat, wanneer de Uniewetgever – zoals in artikel 117, eerste alinea, van verordening nr. 73/2009 – voorwaarden vaststelt om voor een steunmaatregel in aanmerking te komen, de uitsluiting bij niet-vervulling van een van die voorwaarden geen sanctie is, maar het normale gevolg van de niet-vervulling van die wettelijke voorwaarden. (
47
)
88.
Wanneer de Uniewetgever – zoals in artikel 23, lid 1, van verordening nr. 1122/2009 – bepaalt dat de te late indiening van de steunaanvraag slechts leidt tot een verlaging van het toe te kennen bedrag, weerspiegelt dat dus niet een algemeen beginsel, maar berust dat op een doelbewuste keuze van de wetgever, die de inachtneming van een termijn bij wijze van uitzondering niet van wezenlijk belang heeft geacht. (
48
)
89.
Daarentegen is, zoals met name blijkt uit de punten 69 en 71 van deze conclusie, de verplichting om zich te houden aan de meldingstermijn zoals bepaald in artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672 van bijzonder belang voor de doelen die met de identificatie- en registratieregeling worden nagestreefd. Bovendien is, zoals in punt 72 van deze conclusie is uiteengezet, ook voorzien in uitzonderingen voor bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld in gevallen van overmacht.
90.
De Uniewetgever heeft derhalve de grenzen van zijn beoordelingsbevoegdheid niet kennelijk overschreden. (
49
) Artikel 117 van verordening nr. 73/2009 is dus niet in strijd met het evenredigheidsbeginsel.
4. Tussenconclusie
91.
Gelet op het voorgaande dient de tweede prejudiciële vraag als volgt te worden beantwoord:
„Artikel 117, tweede alinea, van verordening nr. 73/2009 moet aldus worden uitgelegd dat het in het geval van een te late melding van een verplaatsing van runderen naar zomerweiden die na de aanvang van de aanhoudperiode plaatsvindt, niet tot gevolg heeft dat de te laat gemelde dieren desondanks moeten worden geacht premiewaardig te zijn.”
C.
Sancties (derde vraag)
92.
Indien het Hof mijn voorstel voor de beantwoording van de eerste en tweede prejudiciële vraag volgt, hoeft de derde prejudiciële vraag niet te worden beantwoord. De verwijzende rechter stelt deze vraag alleen voor het geval dat de verplaatsing naar de zomerweiden weliswaar als te laat moet worden aangemerkt, maar geen verlies van de zoogkoeienpremie tot gevolg heeft.
93.
De verwijzende rechter wenst in wezen te vernemen of in dat geval wegens de te late melding sancties dienen te worden opgelegd. Uit de toelichting bij de derde prejudiciële vraag blijkt dat de verwijzende rechter in dit verband refereert aan de verlagingen en uitsluitingen op grond van de artikelen 21 en 23 van verordening nr. 73/2009 en artikel 23 van verordening nr. 1122/2009.
94.
De vraag moet ontkennend worden beantwoord. Inderdaad bevatten de verordeningen nr. 73/2009 en nr. 1122/2009 in de genoemde bepalingen sancties voor de te late indiening van de steunaanvraag (
50
), de niet-naleving van de subsidiabiliteitsvoorschriften (
51
) en de niet-naleving van de voor landbouwers geldende „voorschriften inzake de randvoorwaarden” (
52
). Volgens artikel 74, lid 1, en artikel 73, lid 1, van verordening nr. 1122/2009 zijn deze verlagingen en uitsluitingen echter niet van toepassing indien de landbouwer feitelijk juiste gegevens heeft verstrekt. Aangezien niets in het verzoek om een prejudiciële beslissing erop wijst dat de te laat gemelde gegevens onjuist waren, dienen geen sancties ingevolge deze bepalingen te worden opgelegd wegens de te late melding van het verplaatsen van de runderen naar de zomerweiden.
95.
De derde vraag zou derhalve aldus moeten worden beantwoord dat voor het geval dat de te late melding van het verplaatsen van de runderen naar de zomerweiden in de zin van artikel 117, tweede alinea, van verordening nr. 73/2009 geen verlies van de premiewaardigheid tot gevolg heeft, de verlagingen en uitsluitingen zoals bedoeld in artikel 21 van verordening nr. 73/2009, artikel 65 van verordening nr. 1122/2009, artikel 23 van verordening nr. 73/2009, de artikelen 70 tot en met 72 van verordening nr. 1122/2009 en artikel 23 van verordening nr. 1122/2009 niet van toepassing zijn wanneer de te laat gemelde gegevens feitelijk juist zijn.
V. Conclusie
96.
Gelet op het voorgaande geef ik het Hof in overweging de door het Verwaltungsgerichtshof gestelde prejudiciële vragen te beantwoorden als volgt:
„1)
Artikel 2, lid 4, van beschikking 2001/672/EG, zoals gewijzigd bij besluit 2010/300/EU, verzet zich niet tegen een nationale regeling die met betrekking tot de naleving van de termijn voor de melding van het verplaatsen van runderen naar zomerweiden de datum waarop de melding is ontvangen relevant verklaart.
2)
Artikel 117, tweede alinea, van verordening (EG) nr. 73/2009 heeft in het geval van een te late melding van een verplaatsing van runderen naar zomerweiden die na de aanvang van de aanhoudperiode plaatsvindt, niet tot gevolg dat de te laat gemelde dieren moeten worden geacht premiewaardig te zijn.”
(
1
)	Oorspronkelijke taal: Duits.
(
2
)	Verordening van het Europees Parlement en de Raad van 17 juli 2000 tot vaststelling van een identificatie- en registratieregeling voor runderen en inzake de etikettering van rundvlees en rundvleesproducten en tot intrekking van verordening (EG) nr. 820/97 van de Raad (PB 2000, L 204, blz. 1), zoals gewijzigd bij verordening (EG) nr. 1791/2006 van de Raad van 20 november 2006 (PB 2006, L 363, blz. 1).
(
3
)	Beschikking van de Commissie van 20 augustus 2001 houdende vaststelling van bĳzondere voorschriften voor het verplaatsen van runderen naar zomerweiden in bergstreken (PB 2001, L 235, blz. 23).
(
4
)	Verordening van de Raad van 19 januari 2009 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor regelingen inzake rechtstreekse steunverlening aan landbouwers in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot vaststelling van bepaalde steunregelingen voor landbouwers, tot wijziging van verordeningen (EG) nr. 1290/2005, (EG) nr. 247/2006, (EG) nr. 378/2007 en tot intrekking van verordening (EG) nr. 1782/2003 (PB 2009, L 30, blz. 16), zoals gewijzigd bij uitvoeringsverordening (EU) nr. 785/2011 van de Commissie van 5 augustus 2011 (PB 2011, L 203, blz. 10).
(
5
)	Verordening van de Commissie van 29 oktober 2009 houdende uitvoeringsbepalingen van verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad met betrekking tot de bij de titels IV en V van die verordening ingestelde steunregelingen (PB 2009, L 316, blz. 27), zoals gewijzigd bij uitvoeringsverordening (EU) nr. 1368/2011 van de Commissie van 21 december 2011 (PB 2011, L 341, blz. 33).
(
6
)	Verordening van de Commissie van 30 november 2009 tot vaststelling van bepalingen ter uitvoering van verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad wat betreft de randvoorwaarden, de modulatie en het geïntegreerd beheers- en controlesysteem in het kader van de bij die verordening ingestelde regelingen inzake rechtstreekse steunverlening aan landbouwers en ter uitvoering van verordening (EG) nr. 1234/2007 van de Raad wat betreft de randvoorwaarden in het kader van de steunregeling voor de wijnsector (PB 2009, L 316, blz. 65), zoals gewijzigd bij uitvoeringsverordening (EU) nr. 1368/2011 van de Commissie van 21 december 2011 (PB 2011, L 341, blz. 33).
(
7
)	Verordnung des Bundesministers für Land- und Forstwirtschaft, Umwelt und Wasserwirtschaft über Direktzahlungen im Rahmen der gemeinsamen Agrarpolitik (verordening van de bondsminister voor Land- en Bosbouw, Milieu- en Waterbeheer inzake rechtstreekse betalingen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid), BGBl. II nr. 491/2009.
(
8
)	Verordnung des Bundesministers für Land- und Forstwirtschaft, Umwelt und Wasserwirtschaft über die Kennzeichnung und Registrierung von Rindern (verordening van de bondsminister voor Land- en Bosbouw, Milieu- en Waterbeheer inzake de identificatie en registratie van runderen), BGBl. II nr. 201/2008, zoals gewijzigd bij BGBl. II nr. 66/2010.
(
9
)	Zie met name overweging 7 van verordening nr. 1760/2000.
(
10
)	Zie overweging 3 van beschikking 2001/672 en arrest van 24 mei 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, punt 41).
(
11
)	Dit vloeit bij gebrek aan specifieke regelingen voort uit artikel 3, lid 1, lid 2, onder b), en leden 3 en 4, van verordening (EEG, Euratom) nr. 1182/71 van de Raad van 3 juni 1971 houdende vaststelling van de regels die van toepassing zijn op termijnen, data en aanvangs- en vervaltijden (PB 1971, L 124, blz. 1).
(
12
)	De gegevens die moeten worden gemeld zijn volgens lid 2 van dit artikel de registratiecode van de weide en voor elk rund het individuele identificatienummer, het identificatienummer van het bedrijf van herkomst, de datum van aankomst in de weide en de waarschijnlijke datum van vertrek uit de weide.
(
13
)	Zie arrest van 11 november 2004, Toeters en Verberk (C‑171/03, EU:C:2004:714, punt 40), alsook de conclusie van advocaat-generaal Poiares Maduro in die zaak (EU:C:2004:341, punt 30).
(
14
)	Zie arrest van 28 maart 1985, Commissie/Italië (272/83, EU:C:1985:147, punt 27), mijn conclusie in de zaak Skoma-Lux (C‑161/06, EU:C:2007:525, punt 55) alsook de conclusie van advocaat-generaal Saugmandsgaard Øe in de zaak Swiss International Air Lines (C‑272/15, EU:C:2016:573, punt 32).
(
15
)	In die zin de conclusie van advocaat-generaal Tizzano in de zaak Borgmann (C‑1/02, EU:C:2003:393, punt 44) met betrekking tot artikel 5, lid 2, van verordening (EG) nr. 1392/2001 van de Commissie van 9 juli 2001 houdende vaststelling van de uitvoeringsbepalingen van verordening (EEG) nr. 3950/92 van de Raad tot instelling van een extra heffing in de sector melk en zuivelproducten (PB 2001, L 187, blz. 19) in de Duitse („übermittelt”), Franse („communique”), Italiaanse („trasmette”), Portugese („comunicará”) en Spaanse („transmitirá”) taalversies daarvan.
(
16
)	Zie arrest van 1 april 2004, Borgmann (C‑1/02, EU:C:2004:202, punten 23‑25).
(
17
)	Zie in dit verband de conclusie van advocaat-generaal Poiares Maduro in de zaak Toeters en Verberk (C‑171/03, EU:C:2004:341, punt 33).
(
18
)	Zie arrest van 17 mei 2017, ERGO Poist’ovňa (C‑48/16, EU:C:2017:377, punt 37en aldaar aangehaalde rechtspraak), alsook arresten van 9 maart 2000, EKW en Wein & Co (C‑437/97, EU:C:2000:110, punt 42), en 1 april 2004, Borgmann (C‑1/02, EU:C:2004:202, punt 25).
(
19
)	Zie ook de Franse („signale”), Engelse („report”), Italiaanse („comunica”), Spaanse („informar”), Portugese („notificar”) en Duitse („teilen […] mit”) versie van de formulering.
(
20
)	Zie arresten van 22 april 2010, Commissie/Verenigd Koninkrijk (C‑346/08, EU:C:2010:213, punt 39), en 26 februari 2015, Wucher Helicopter en Euro-Aviation Versicherung (C‑6/14, EU:C:2015:122, punt 24).
(
21
)	Overweging 5 van besluit 2010/300.
(
22
)	Mijn cursivering. Ik wijs erop dat de formulering „op elk moment” in de overgrote meerderheid van de taalversies te vinden is. Het feit dat deze in de Franse taalversie ontbreekt, lijkt mij te berusten op een redactionele fout.
(
23
)	Zie de uiteenzetting in punt 72 van deze conclusie met betrekking tot artikel 75, lid 1, van verordening nr. 1122/2009.
(
24
)	Zie in die zin echter de conclusie van advocaat-generaal Tizzano in de zaak Borgmann (C‑1/02, EU:C:2003:393, punt 46).
(
25
)	Arrest van 1 april 2004, Borgmann (C‑1/02, EU:C:2004:202, punten 26‑29).
(
26
)	Arrest van 24 mei 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, punt 41).
(
27
)	Zie de punten 48 en 57 van deze conclusie.
(
28
)	Zie arrest van 24 mei 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, punt 32).
(
29
)	Zie de inleidende zinsnede van artikel 7, eerste alinea (in de Duitse taalversie) („Tierhalter […] müssen folgende Anforderungen erfüllen“), de eerste volzin achter het tweede streepje („binnen een door de lidstaat vastgestelde termijn, die zich uitstrekt over drie tot zeven dagen”) alsook de aanduiding van de termijn als „maximumtermijn” in de tweede volzin. Zie voorts arrest van 24 mei 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, punt 36).
(
30
)	Zie arrest van 24 mei 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, punt 37).
(
31
)	Arrest van 24 mei 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, punt 41).
(
32
)	Ook zouden de houders van dieren, zoals blijkt uit de overwegingen bij de derde prejudiciële vraag in de punten 92‑95 van deze conclusie, niet hoeven te vrezen voor financiële sancties.
(
33
)	Artikel 63, lid 4, tweede alinea, en artikel 21 van verordening nr. 1122/2009.
(
34
)	Artikel 63, lid 4, onder a), van verordening nr. 1122/2009.
(
35
)	Artikel 63, lid 4, onder b), eerste volzin, van verordening nr. 1122/2009.
(
36
)	Arrest van 24 mei 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296).
(
37
)	Arrest van 24 mei 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, punt 43); zie ook de conclusie van advocaat-generaal Léger in de zaak Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2006:466), die de tegenovergestelde conclusie ter beslissing voorlegde.
(
38
)	Verordening van de Raad van 17 mei 1999 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector rundvlees (PB 1999, L 160, blz. 21).
(
39
)	Zie arrest van 24 mei 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, punten 29‑35).
(
40
)	Artikel 21 van verordening nr. 1254/1999 luidt in de voor het arrest Maatschap Schonewille-Prins relevante versie: „Om in aanmerking te komen voor rechtstreekse betalingen op grond van dit hoofdstuk, moet een dier geïdentificeerd en geregistreerd zijn overeenkomstig verordening nr. 1760/2000”.
(
41
)	Artikel 21 van verordening nr. 1254/1999 maakt deel uit van hoofdstuk 1 (artikelen 3‑25) en geldt derhalve voor de zoogkoeien- en slachtpremie (artikel 6 respectievelijk artikel 11). Artikel 117, eerste alinea, van verordening nr. 73/2009 geldt voor „betalingen op grond van deze afdeling” en daarmee voor alle premies van afdeling 11 (artikelen 108‑119). Daartoe behoren zowel de zoogkoeien- als de slachtpremie (artikel 111 respectievelijk artikel 116).
(
42
)	Zie arrest van 24 mei 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, punt 26).
(
43
)	Artikel 2, punt 21, van verordening nr. 1122/2009, artikel 61 van verordening nr. 1121/2009, artikel 111, lid 2, tweede alinea, van verordening nr. 73/2009.
(
44
)	Zie artikel 62, lid 2, van verordening nr. 1121/2009.
(
45
)	Zie artikel 61, lid 2, van verordening nr. 1121/2009.
(
46
)	Zie arresten van 24 mei 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, punt 46), en 17 oktober 2013, Schaible (C‑101/12, EU:C:2013:661, punt 48).
(
47
)	Arrest van 24 mei 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, punt 47); zie in die zin ook arrest van 11 november 2004, Toeters en Verberk (C‑171/03, EU:C:2004:714, punt 47).
(
48
)	Zie in die zin arrest van 11 november 2004, Toeters en Verberk (C‑171/03, EU:C:2004:714, punt 49).
(
49
)	Zie in die zin arrest van 24 mei 2007, Maatschap Schonewille-Prins (C‑45/05, EU:C:2007:296, punten 49‑52).
(
50
)	Artikel 23 van verordening nr. 1122/2009.
(
51
)	Artikel 21 van verordening nr. 73/2009, artikel 65 van verordening nr. 1122/2009.
(
52
)	Artikel 23 van verordening nr. 73/2009, artikelen 70‑72 van verordening nr. 1122/2009.