61982CJ0201_NL
Partijen
Onderwerp
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Partijen
IN ZAAK 201/82,
BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS HET PROTOCOL VAN 3 JUNI 1971 BETREFFENDE DE UITLEGGING DOOR HET HOF VAN JUSTITIE VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN, VAN DE CORTE SUPREMA DI CASSAZIONE ( SEZIONI UNITE CIVILI ), OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 41 VAN HET ITALIAANSE WETBOEK VAN BURGERLIJKE RECHTSVORDERING VOORAF UITSPRAAK DOENDE OVER DE BEVOEGDHEID, IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN
GERLING KONZERN SPEZIALE KREDITVERSICHERUNGS-AG EN ANDEREN,
EN
AMMINISTRAZIONE DEL TESORO DELLO STATO ( MINISTERIE VAN DE SCHATKIST ), RAGIONERIA CENTRALE DELLO STATO, UFFICIO LIQUIDAZIONI, ENTE AUTOTRASPORTI MERCI ( EAM ), IN DE PERSOON VAN DE WAARNEMEND MINISTER VAN DE SCHATKIST,
Onderwerp
OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING OVER DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 17 EN 18 EEG-EXECUTIEVERDRAG,
Overwegingen van het arrest
1 BIJ BESCHIKKING VAN 28 JULI 1982, INGEKOMEN TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 6 AUGUSTUS 1982, HEEFT DE CORTE SUPREMA DI CASSAZIONE ( SEZIONI UNITE CIVILI ) KRACHTENS HET PROTOCOL VAN 3 JUNI 1971 BETREFFENDE DE UITLEGGING DOOR
HET HOF VAN JUSTITIE VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN ( HIERNA : HET EEG-EXECUTIEVERDRAG ) TWEE PREJUDICIELE VRAGEN GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 17 EN 18 EEG-EXECUTIEVERDRAG .
2 DE VRAGEN ZIJN GEREZEN IN EEN GESCHIL TUSSEN DE AMMINISTRAZIONE DEL TESORO DELLO STATO ( ITALIAANS MINISTERIE VAN DE SCHATKIST ) EN DE GERLING KONZERN SPEZIALE KREDITVERSICHERUNGS-AG EN ANDERE ( HIERNA : GERLING ), TE KEULEN . VERZOEKSTER IN HET HOOFDGEDING VORDERT BETALING VAN EEN BEDRAG TER HOOGTE VAN DE GELDBOETEN, RECHTEN, HEFFINGEN EN BIJKOMENDE KOSTEN BETREFFENDE EEN REEKS ONDER TIR-DEKKING UITGEVOERDE TRANSPORTEN IN VERBAND WAARMEE IN ITALIE ONREGELMATIGHEDEN WAREN VASTGESTELD, WAARDOOR BEDOELDE BEDRAGEN OPEISBAAR WAREN GEWORDEN .
3 OM IN AANMERKING TE KOMEN VOOR DE FACILITEITEN VOORZIEN IN DE DOUANE-OVEREENKOMST INZAKE HET INTERNATIONALE VERVOER VAN GOEDEREN ONDER DEKKING VAN CARNETS TIR, GESLOTEN TE GENEVE OP 15 JANUARI 1959, DIENT HET VERVOER PLAATS TE VINDEN ONDER DEKKING VAN EEN CARNET TIR, AFGEGEVEN DOOR DE BEVOEGDE ORGANISATIES VAN DE LANDEN DIE PARTIJ ZIJN BIJ DE OVEREENKOMST, WELKE ORGANISATIES HET VERVOER WAARBORGEN . DE AANSPRAKELIJKE NATIONALE ORGANISATIE IS GEHOUDEN TOT BETALING VAN DE VERSCHULDIGDE RECHTEN EN HEFFINGEN ALSMEDE VAN DE AAN DE HOUDER VAN HET CARNET TIR OPGELEGDE GELDBOETEN .
4 DE TEN TIJDE VAN DE IN GEDING ZIJNDE FEITEN BEVOEGDE ITALIAANSE NATIONALE ORGANISATIE WAS DE ENTE AUTOTRASPORTI MERCI ( HIERNA : EAM ). SEDERT DE ONTBINDING VAN DIE ORGANISATIE WORDEN HAAR WERKZAAMHEDEN OVEREENKOMSTIG DE BEPALINGEN VAN WET NR . 1404 VAN 4 DECEMBER 1956 JUNCTIS DE WETTEN NRS . 418 VAN 18 MAART 1968 EN 1139 VAN 23 DECEMBER 1970 DOOR HET ITALIAANS MINISTERIE VAN DE SCHATKIST VOORTGEZET .
5 DE NATIONALE ORGANISATIES ZIJN AANGESLOTEN BIJ DE INTERNATIONAL ROAD TRANSPORT UNION ( IRU ). ELKE NATIONALE ORGANISATIE IS OP HAAR BEURT GEDEKT DOOR DE GARANTIE VAN EEN INTERNATIONALE GROEP ASSURADEUREN, VERTEGENWOORDIGD DOOR GERLING, KRACHTENS EEN IN 1961 GESLOTEN OVEREENKOMST TUSSEN DE IRU - VOOR EIGEN REKENING EN TEN BEHOEVE VAN BEDOELDE NATIONALE ORGANISATIES - EN HOGERBEDOELDE INTERNATIONALE GROEP ASSURADEUREN .
6 IN ARTIKEL 8 VAN DEZE VERZEKERINGSOVEREENKOMST IS BEPAALD, DAT IN GEVAL VAN GESCHIL TUSSEN DE POOL ( VAN ASSURADEUREN ) EN EEN DER NATIONALE ORGANISATIES, LAATSTGENOEMDEN HET RECHT HEBBEN EEN GEDING AAN TE SPANNEN VOOR DE BEVOEGDE RECHTER VAN HET LAND WAARIN ZIJ GEVESTIGD ZIJN, MET TOEPASSING VAN HET RECHT VAN DAT LAND .
7 TOEN DE ITALIAANSE DOUANEAUTORITEITEN AANSPRAAK MAAKTEN OP BETALING VAN EEN REEKS GELDBOETEN, RECHTEN EN HEFFINGEN BETREFFENDE ONDER TIR-DEKKING UITGEVOERDE TRANSPORTEN IN ITALIE, DAAGDE HET MINISTERIE VAN DE SCHATKIST VOORNOEMDE GROEP ASSURADEUREN VOOR HET TRIBUNALE DI ROMA, MET HET VERZOEK DAT ZIJ WORDEN VEROORDEELD TOT BETALING VAN EEN TOTAAL BEDRAG VAN LIT 812 134 310 .
8 HANGENDE HET GEDING HEEFT DE GROEP ASSURADEUREN OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 41 VAN HET ITALIAANSE WETBOEK VAN BURGERLIJKE RECHTSVORDERING INCIDENTEEL BEROEP INGESTELD BIJ DE SEZIONI UNITE VAN DE CORTE DI CASSAZIONE, ERTOE STREKKENDE DAT VOORAF OVER DE BEVOEGDHEID ZAL WORDEN BESLIST . VOLGENS DE ASSURADEUREN KAN VOORNOEMD FORUMKEUZEBEDING HUN NIET WORDEN TEGENGEWORPEN, NU HET NIET DOOR DE EAM ( OF HET MINISTERIE VAN DE SCHATKIST ) IS ONDERTEKEND EN ARTIKEL 17 EEG-EXECUTIEVERDRAG AAN AANWIJZING VAN DE BEVOEGDE RECHTER HET VEREISTE VAN SCHRIFTELIJKHEID VERBINDT .
9 IN DIT VERBAND HEEFT DE CORTE DI CASSAZIONE DE VOLGENDE TWEE PREJUDICIELE VRAGEN GESTELD :
'
' 1 . INDIEN EEN OVEREENKOMST DIE DOOR DE CONTRACTERENDE PARTIJEN BEHOORLIJK IS ONDERTEKEND EN DIE DOOR EEN HUNNER IS GESLOTEN VOOR ZICHZELVE EN TEN BEHOEVE VAN DERDEN-BEGUNSTIGDEN, EEN FORUMKEUZEBEDING BEVAT MET BETREKKING TOT EVENTUEEL DOOR DIE BEGUNSTIGDEN AANHANGIG TE MAKEN GESCHILLEN, VOLDOET DAT BEDING DAN OOK TEN GUNSTE VAN LAATSTGENOEMDEN AAN HET VEREISTE VAN SCHRIFTELIJKHEID, GESTELD DOOR ARTIKEL 17 VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN?
2 . TREEDT HET GEVOLG DAT VOLGENS ARTIKEL 18 EEG-EXECUTIEVERDRAG AAN DE VERSCHIJNING VAN DE VERWEERDER IS VERBONDEN, NAMELIJK DAT DE AANGEZOCHTE RECHTER BEVOEGD IS, OOK IN WANNEER DE VERWEERDER DIE IN RECHTE VERSCHENEN IS, IN LIMINE LITIS DE ONBEVOEGDHEID VAN DIE RECHTER INROEPT EN DAARNAAST, DOCH SUBSIDIAIR, VERWEER TEN GRONDE VOERT?
'
'
1 . DE EERSTE VRAAG
10 MET DEZE VRAAG WENST DE CORTE DIE CASSAZIONE IN WEZEN TE VERNEMEN OF HET EEG-EXECUTIEVERDRAG, MET NAME ARTIKEL 17, ALDUS KAN WORDEN UITGELEGD, DAT DE VERZEKERDE TEN BEHOEVE VAN WIE EEN VERZEKERINGSOVEREENKOMST IS GESLOTEN, DIE GEEN PARTIJ IS BIJ BEDOELDE OVEREENKOMST EN TE ONDERSCHEIDEN IS VAN DE VERZEKERINGNEMER, ZICH OP EEN TE ZIJNEN GUNSTE BEDONGEN FORUMKEUZE KAN BEROEPEN, OFSCHOON NIET HIJZELF DOCH ENKEL DE VERZEKERAAR EN DE VERZEKERINGNEMER DAT BEDING NAAR BEHOREN HEBBEN ONDERTEKEND .
11 TER VERZEKERING VAN EEN ZO DOELTREFFEND MOGELIJKE TOEPASSING VAN HET EEG-EXECUTIEVERDRAG DIENT HET HOOFDZAKELIJK TE WORDEN UITGELEGD AAN DE HAND VAN HET SYSTEEM EN HET DOEL ERVAN .
12 ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, EEG-EXECUTIEVERDRAG BEPAALT :
'
' INDIEN BIJ EEN SCHRIFTELIJKE OVEREENKOMST OF BIJ EEN SCHRIFTELIJK BEVESTIGDE MONDELINGE OVEREENKOMST, PARTIJEN VAN WIE ER TEN MINSTE EEN WOONPLAATS HEEFT IN HET GEBIED VAN EEN VERDRAGSLUITENDE STAAT, EEN GERECHT OF DE GERECHTEN VAN EEN VERDRAGSLUITENDE STAAT HEBBEN AANGEWEZEN VOOR DE KENNISNEMING VAN GESCHILLEN WELKE NAAR AANLEIDING VAN EEN BEPAALDE RECHTSBETREKKING ZIJN ONTSTAAN OF ZULLEN ONTSTAAN, IS DIT GERECHT OF ZIJN DE GERECHTEN VAN DIE STAAT BIJ UITSLUITING BEVOEGD . '
'
13 HET HOF HEEFT BIJ HERHALING BESLIST, DAT DE DOOR ARTIKEL 17 EEG-EXECUTIEVERDRAG VEREISTE SCHRIFTELIJKE VORM MOET WAARBORGEN DAT DE WILSOVEREENSTEMMING TUSSEN PARTIJEN, DIE DOOR DE AANWIJZING VAN EEN BEVOEGDE RECHTER AFWIJKEN VAN DE ALGEMENE BEVOEGDHEIDSREGELS VAN DE ARTIKELEN 2, 5 EN 6 EEG-EXECUTIEVERDRAG, DUIDELIJK EN NAUWKEURIG TOT UITING KOMT EN DAADWERKELIJK VASTSTAAT ( ARRESTEN VAN 14 . 12 . 1976, ZAAK 24/76, ESTASIS SALOTTI, JURISPR . 1976 . BLZ . 1831, EN ZAAK 25/76, SEGOURA, JURISPR . 1976, BLZ . 1851 ; ARREST VAN 6 . 5 . 1980, ZAAK 784/79, PORTA LEASING, JURISPR . 1980, BLZ . 1517, R.O . 5 ).
14 DOOR DEZE SCHRIFTELIJKE VORM VOOR TE SCHRIJVEN IN DE BETREKKINGEN TUSSEN PARTIJEN, HEEFT ARTIKEL 17 EEG-EXECUTIEVERDRAG ECHTER NIET TOT DOEL OF TOT GEVOLG, DAT DIT VEREISTE VAN SCHRIFTELIJKHEID OOK GELDT VOOR DE MOGELIJKHEID VAN DEGENE DIE GEEN PARTIJ IS BIJ DE OVEREENKOMST DOCH BEGUNSTIGDE VAN HET DERDEN-BEDING, ZICH IN EEN GEDING MET DE VERZEKERAAR OP DE TE ZIJNEN GUNSTE BEDONGEN FORUMKEUZE TE BEROEPEN .
15 INDIEN DAN OOK UIT DE CONTRACTUELE BEPALINGEN DUIDELIJK BLIJKT, DAT DE VERZEKERAAR AANVANKELIJK MET EEN DERGELIJKE AFWIJKENDE BEVOEGDHEID HEEFT INGESTEMD, KAN DEZE ZICH DAARTEGEN NIET VERZETTEN OP DE ENKELE GROND DAT DE BEGUNSTIGDE VAN HET DERDEN-BEDING, DIE GEEN PARTIJ WAS BIJ DE OVEREENKOMST, ZELF NIET HEEFT VOLDAAN AAN HET VEREISTE VAN SCHRIFTELIJKHEID VAN ARTIKEL 17 EEG-EXECUTIEVERDRAG .
16 DEZE STELLING VINDT STEUN IN DE BEPALINGEN VAN AFDELING 3 VAN HET EEG-EXECUTIEVERDRAG BETREFFENDE DE BEVOEGDHEID BIJ GESCHILLEN INZAKE VERZEKERINGEN .
17 IMMERS BLIJKENS EEN ONDERZOEK VAN DE BEPALINGEN VAN DIE AFDELING, DE VOORBEREIDENDE WERKZAAMHEDEN OOK IN AANMERKING GENOMEN, KAN DE VERZEKERDE UIT EEN UITGEBREIDERE REEKS BEVOEGDE INSTANTIES KIEZEN DAN DE VERZEKERAAR, EN IS IEDER FORUMKEUZEBEDING TEN GUNSTE VAN DE VERZEKERAAR UITGESLOTEN ; GENOEMDE BEPALINGEN ZIJN DERHALVE BEDOELD TER BESCHERMING VAN DE VERZEKERDE, DIE ZICH IN DE MEESTE GEVALLEN GEPLAATST ZIET VOOR EEN TEVOREN REEDS VASTGESTELDE OVEREENKOMST WAAROVER NIET MEER KAN WORDEN ONDERHANDELD, EN DIE ECONOMISCH GEZIEN IN DE ZWAKSTE POSITIE VERKEERT .
18 VOORTS KUNNEN PARTIJEN KRACHTENS ARTIKEL 12 EEG-EXECUTIEVERDRAG VAN DE BEPALINGEN VAN AFDELING 3 AFWIJKEN
'
' DOOR OVEREENKOMSTEN : . . . 2 . DIE AAN DE VERZEKERINGNEMER, DE VERZEKERDE OF DE BEGUNSTIGDE DE MOGELIJKHEID GEVEN DE ZAAK BIJ ANDERE GERECHTEN DAN DE IN DEZE AFDELING GENOEMDE AANHANGIG TE MAKEN '
' . HIERUIT BLIJKT DUIDELIJK, DAT IN HET EEG-EXECUTIEVERDRAG UITDRUKKELIJK IS VOORZIEN IN DE MOGELIJKHEID OM IN DE OVEREENKOMST EEN FORUMKEUZEBEDING OP TE NEMEN, NIET ALLEEN TEN GUNSTE VAN DE VERZEKERINGNEMER - PARTIJ BIJ DE OVEREENKOMST - DOCH OOK TEN BEHOEVE VAN DE VERZEKERDE EN VAN DE BEGUNSTIGDE, DIE, WANNEER - ZOALS IN CASU - DIE VERSCHILLENDE HOEDANIGHEDEN NIET IN EEN PERSOON ZIJN VERENIGD, PER DEFINITIE GEEN PARTIJ ZIJN BIJ DE OVEREENKOMST EN WELLICHT BIJ DE ONDERTEKENING VAN DE OVEREENKOMST ZELFS ONBEKEND ZIJN .
19 INDIEN HET VORMVEREISTE VAN ARTIKEL 17 ALDUS MOEST WORDEN UITGELEGD, DAT DE VERZEKERDE OF DE BEGUNSTIGDE, DIE GEEN PARTIJ IS BIJ DE OVEREENKOMST EN BEGUNSTIGDE IS VAN DE TE ZIJNEN BEHOEVE BEDONGEN FORUMKEUZE, GEHOUDEN ZOU ZIJN VOORNOEMD BEDING UITDRUKKELIJK TE ONDERSCHRIJVEN OPDAT HET GELDIG IS EN HIJ ZICH EROP KAN BEROEPEN, ZOU HEM NODELOOS EEN DWINGEND VEREISTE WORDEN OPGELEGD, NU DE VERZEKERAAR AANVANKELIJK ONDUBBELZINNIG ZIJN INSTEMMING TE KENNEN HEEFT GEGEVEN MET EEN ALGEMEEN OPENLIJK STELSEL VAN FORUMKEUZE, EN
IN VOORKOMEND GEVAL ZELFS EEN MOEILIJK TE VERVULLEN FORMALITEIT, WANNEER DE VERZEKERINGNEMER DE VERZEKERDE, VOORALEER SPRAKE IS VAN EEN GESCHIL, NIET IN KENNIS HEEFT GESTELD VAN HET BESTAAN VAN EEN FORUMKEUZEBEDING TE ZIJNEN GUNSTE .
20 BLIJKENS HET VOORGAANDE MOET DE EERSTE VRAAG ALDUS WORDEN BEANTWOORD, DAT EEN FORUMKEUZE IN EEN VERZEKERINGSOVEREENKOMST, BEDONGEN TEN GUNSTE VAN DE VERZEKERDE, DIE GEEN PARTIJ IS BIJ DE OVEREENKOMST EN TE ONDERSCHEIDEN IS VAN DE VERZEKERINGNEMER, GELDIG MOET WORDEN GEACHT IN DE ZIN VAN ARTIKEL 17 EEG-EXECUTIEVERDRAG, INDIEN AAN HET IN DAT ARTIKEL GESTELDE VEREISTE VAN SCHRIFTELIJKHEID IS VOLDAAN IN DE BETREKKINGEN TUSSEN VERZEKERAAR EN VERZEKERINGNEMER, EN DE VERZEKERAAR DUIDELIJK EN NAUWKEURIG ZIJN INSTEMMING HEEFT BETOOND .
2 . DE TWEEDE VRAAG
21 IN VERBAND MET DEZE VRAAG KAN WORDEN VOLSTAAN MET ERAAN TE HERINNEREN, DAT VOLGENS DE ARRESTEN VAN HET HOF VAN 24 JUNI 1981 ( ZAAK 150/80, ELEFANTEN SCHUH, JURISPR . 1981, BLZ . 1671 ), 22 OKTOBER 1981 ( ZAAK 27/81, ROHR, JURISPR . 1981, BLZ . 2431 ) EN 31 MAART 1982 ( ZAAK 25/81, CHW, JURISPR . 1982, BLZ . 1189 ) ARTIKEL 18 EEG-EXECUTIEVERDRAG ALDUS MOET WORDEN UITGELEGD, DAT HET DE VERWEERDER IS TOEGESTAAN NIET ENKEL DE BEVOEGDHEID TE BETWISTEN, DOCH TEGELIJKERTIJD OOK, SUBSIDIAIR, VERWEER TEN GRONDE TE VOEREN, ZONDER DAARDOOR HET RECHT TE VERLIEZEN EEN EXCEPTIE VAN ONBEVOEGDHEID OP TE WERPEN .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
22 DE KOSTEN DOOR DE REGERING VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK EN DOOR DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE ( DERDE KAMER ),
UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR DE CORTE SUPREMA DI CASSAZIONE ( SEZIONI UNITE CIVILI ) BIJ BESCHIKKING VAN 28 JULI 1982 GESTELDE VRAGEN,
VERKLAART VOOR RECHT :
1 . ARTIKEL 17, EERSTE ALINEA, VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN MOET ALDUS WORDEN UITGELEGD, DAT INDIEN EEN VERZEKERINGSOVEREENKOMST TUSSEN EEN VERZEKERAAR EN EEN VERZEKERINGNEMER, DOOR LAATSTGENOEMDE GESLOTEN VOOR ZICHZELF EN TEN BEHOEVE VAN DERDEN, EEN FORUMKEUZEBEDING BEVAT MET BETREKKING TOT EVENTUEEL DOOR DIE DERDEN AANHANGIG TE MAKEN GESCHILLEN, LAATSTGENOEMDEN, OOK AL HEBBEN ZIJ HET FORUMKEUZEBEDING NIET UITDRUKKELIJK ONDERTEKEND, ZICH DAAROP KUNNEN BEROEPEN INDIEN AAN HET IN ARTIKEL 17 EEG-EXECUTIEVERDRAG GESTELDE VEREISTE VAN SCHRIFTELIJKHEID IS VOLDAAN IN DE BETREKKINGEN TUSSEN VERZEKERAAR EN VERZEKERINGNEMER, EN DE VERZEKERAAR DUIDELIJK ZIJN INSTEMMING HEEFT BETOOND .
2 . ARTIKEL 18 VAN HET VERDRAG VAN 27 SEPTEMBER 1968 BETREFFENDE DE RECHTERLIJKE BEVOEGDHEID EN DE TENUITVOERLEGGING VAN BESLISSINGEN IN BURGERLIJKE EN HANDELSZAKEN MOET ALDUS WORDEN UITGELEGD, DAT HET DE VERWEERDER IS TOEGESTAAN NIET ENKEL DE BEVOEGDHEID TE BETWISTEN, DOCH TEGELIJKERTIJD OOK, SUBSIDIAIR, VERWEER TEN GRONDE TE VOEREN, ZONDER DAARDOOR HET RECHT TE VERLIEZEN EEN EXCEPTIE VAN ONBEVOEGDHEID OP TE WERPEN .