61981C0227
ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΤΟῦ ΓΕΝΙΚΟΫ ΕΊΣΑΓΓΕΛΈΩΣ SIR GORDON SLYNN
ΠΟΫ ΆΝΕΠΤΫΧΘΗΣΑΝ ΣΤΊΣ 29 'ΑΠΡΙΛΊΟΥ 1982 (
1
)
Κύριε πρόεδρε,
Κύριοι δικαστές
Μέ διάταξη πού ἐπρωτοκολλήθη στίς 3 Αυγούστου 1981, τό Chambre sociale τοῦ Γαλλικού Cour de cassation ὑπέβαλε στό Δικαστήριο, βάσει τοῦ ἄρθρου 177 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα ὡς πρός τήν ἑρμηνεία τοῦ κανονισμού 1408/81 τοῦ Συμβουλίου, τῆς 14ης 'Ιουνίου 1971 (ΕΕ εἰδ. ἔκδ., τόμ. 05/001, σ. 138). Τά ερωτήματα αυτά ἀνέκυψαν κατά τήν διεξαγωγή δίκης κατόπιν ἀγωγής τοῦ Francis Aubin, γάλλου υπηκόου, εναντίον τῆς Union nationale interprofessionnelle pour l'emploi dans l'industrie et le commerce (ἐφ' έξης: Association national) καί τῆς Association pour l'emploi dans les industries et le commerce des Yvelines (Association des Yvelines). Οἱ δύο αυτοί φορείς διαχειρίζονται τά επιδόματα ἀνεργίας στην Γαλλία.
Στην παροῦσα υπόθεση, ἡ διάταξη περί παραπομπής δέν ἀναφέρει τά περιστατικά τῆς υποθέσεως, ὅπως συμβαίνει συνήθως. Στίς περιπτώσεις παραπομπής βάσει τοῦ άρθρου 177 εἶναι κατά τήν γνώμη μου επιθυμητό, καί πρέπει νά θεωρείται ὡς ἡ ὀρθή πρακτική, ὅπως τό εθνικό δικαστήριο εκθέτει περιεκτικῶς καί σαφώς τά οὐσιώδη περιστατικά στά όποια ἀναφέρονται τά νομικά ζητήματα. Αυτό πρέπει, κατά τήν γνώμη μου, νά γίνεται σ' ἕνα τμήμα τῆς διατάξεως περί παραπομπής μέ τίτλο «Περιστατικά». Τά κατ' αυτόν τόν τρόπο εκτιθέμενα περιστατικά θά πρέπει νά ἔχουν διαπιστωθεί εἴτε ἀπό τό παραπέμπον δικαστήριο εἴτε, ἄν τό παραπέμπον δικαστήριο δέν ἔχει αρμοδιότητα νά διαπιστώνει τά περιστατικά ἡ νά συνάγει συμπεράσματα περί αὐτών, ἀπό τό κατώτερο δικαστήριο πού ἀποφαίνεται τελεσιδίκως ἐπί ζητημάτων ουσίας. Κατ' αυτό τόν τρόπο, τό Δικαστήριο δύναται νά εκτιμήσει εὐκολότερα τήν έκταση τῶν υποβαλλομένων ερωτημάτων καί νά συνδράμει καλύτερα τό ἐθνικό δικαστήριο, διαμορφώνοντας τήν ἀπάντηση πού δίνει στό ερώτημα τοῦ ἐθνικού δικαστηρίου.
Τά περιστατικά, κατά τό μέτρο πού δύνανται νά συναχθούν ἀπό τά έγγραφα καί ἀπό ὅ,τι ελέχθη στό Δικαστήριο κατά τήν ἐπ' ἀκροατηρίου συζήτηση, εμφανίζονται ὡς ἑξῆς. Ό Aubin ζούσε καί εἰργάζετο στην Γαλλία καθ' ὅλο τόν κρίσιμο χρόνο έως τόν Σεπτέμβριο 1970, ὅταν ô εργοδότης του τοῦ προσέφερε θέση στίς Βρυξέλλες, τήν ὁποία ἀπεδέχθη. 'Ἐζησε στίς Βρυξέλλες μέ τήν οικογένειά του, έως τόν Δεκέμβριο 1972. Κατά τόν μήνα αυτό, ἀνέλαβε νέα εργασία, μέ διαφορετικό εργοδότη, στην Γαλλία. Διετήρησε τήν κατοικία του στό Βέλγιο, οπού παρέμεινε ἡ οἰκογένειά του, «προς τό παρόν». Τόν Αύγουστο 1973, άρχισε νέο επάγγελμα, τήν φορά αυτή στην περιοχή Yvelines τῆς Γαλλίας. Τήν 25η Φεβρουαρίου 1975 ὁ Aubin κατέστη άνεργος.
Τόν Μάρτιο 1975, διερεύνησε τους τρόπους διεκδικήσεως παροχών ἀνεργίας. Ό επιθεωρητής εργασίας τῆς περιοχῆς Yvelines τόν ἐπληροφόρησε ὅτι, ἐφ' ὅσον ἡ κατοικία του καί ἡ οίκογένειά του εὑρίσκεται στό Βέλγιο, έπρεπε νά εγγραφεί στίς βελγικές ἀρχές ὡς αἰτών εργασία στό Βέλγιο καί έτσι θά ήταν δυνατό νά τοῦ καταβληθοῦν ἀπό τίς βελγικές υπηρεσίες παροχές ἀνεργίας. 'Ἐτσι, ὁ Aubin ἀπηυθύνθη στίς βελγικές ἀρχές, οἱ όποιες τοῦ ἐζήτησαν νά προμηθευθεί καί νά υποβάλει ὁρισμένα έντυπα τά ὁποια, σύμφωνα μέ τόν Aubin, οἱ γαλλικές ἀρχές ἠρνήθησαν νά τοῦ χορηγήσουν, λόγω τοῦ ὅτι δέν ϊσχυαν στήν περίπτωση του. 'Ο Aubin ισχυρίζεται ὅτι τόν Αύγουστο 1975 οἱ βελγικές ἀρχές ἔκριναν ὅτι δέν ἐδικαιοῦτο παροχῶν ἀνεργίας, καθ' ὅσον δέν εἶχε εργασθεί στό Βέλγιο ἐπί μία τουλάχιστον ἡμερα εντός των δεκαοκτώ μηνών πού προηγήθησαν τῆς ημερομηνίας πού κατέστη άνεργος, όπως ἀπαιτείται ἀπό τό βασιλικό διάταγμα τῆς 20ῆς Δεκεμβρίου 1963. Τότε, ὁ Aubin ἐζήτησε ἀπό τήν Association des Yvelines παροχές ἀνεργίας. Ή Association ἠρνήθη γιά τόν λόγο ὅτι ὁ Aubin δέν εἶχε εγγραφεί εντός τῆς Γαλλίας ὡς αἰτῶν εργασία. Ἐγινε δεκτό, κατά τήν ἐπ᾿ ακροατηρίου συζήτηση τοῦ Δικαστηρίου, ὅτι ὁ Aubin ουδέποτε ενεγράφη ἐντός τῆς Γαλλίας ὡς αἰτῶν εργασία, ἀκόμη καί ὅταν διερευνοῦσε τήν δυνατότητα λήψεως παροχών ἀνεργίας. Ό Aubin ἰσχυρίσθη ὅτι τόν ἐπληροφόρησαν ὅτι ἡ έγγραφη του δέν ήταν δυνατή. Τήν 1η 'Οκτωβρίου 1976, ὁ Aubin μετέφερε τήν κατοικία του στην Γαλλία ὅπου ἀνεῦρε νέα ἀπασχόληση.
Τελικά, ὁ Aubin ἤσκησε ἀγωγή ενώπιον τοῦ Tribunal de grande instance τῶν Παρισίων, ἀξιώνοντας παροχές ἀνεργίας, υπολογιζόμενες σύμφωνα μέ τήν γαλλική νομοθεσία, γιά τήν περίοδο ἀπό 25ης 'Ιουνίου 1975 έως 30 Σεπτεμβρίου 1976. Στην ἀξίωση αυτή προσέθεσε καί ἕνα γενικό αίτημα περί ἀποζημιώσεως. 'Ανεφέρθη στό Δικαστήριο ὅτι ὁ Aubin, μέ ξεχωριστό δικόγραφο, προσέφυγε κατά τοῦ Γαλλικοῦ Δημοσίου ζητώντας ἀποζημίωση λόγω τοῦ ὅτι ή διοίκηση τοῦ παρέσχε παραπλανητικές πληροφορίες. Ή προσφυγή αυτή εκκρεμεί ἐνώπιον τοῦ Tribunal administratif (διοικητικοί) δικαστηρίου).
Μέ τήν ἀγωγή του ενώπιον τοῦ Tribunal de grande instance, ὁ Aubin ἐστράφη κατά τῆς Association nationale καί τῆς Association des Yvelines. Τό Tribunal de grande instance έκρινε τήν ἀγωγή κατά τῆς Association nationale ἀπαράδεκτη, λόγω τοῦ ὅτι ή τελευταία δέν εἶναι υπεύθυνη γιά τήν καταβολή παροχών, άλλά μόνο γιά τόν διοικητικό έλεγχο καί τόν συντονισμό τῶν συστημάτων ἀσφαλίσεως. Τό Tribunal ἀπέρριψε κατ' οὐσίαν τήν ἀγωγή κατά τῆς Association des Yvelines, λόγω τοῦ ὅτι ὁ Aubin δέν απέδειξε ὅτι ἡ Association des Yvelines προέοη σέ εσφαλμένη ερμηνεία τῶν σχετικών κανονισμών. Τό Cour d'appel (Εφετείο) τῶν Παρισίων ἐπεκύρωσε τήν ἀπόφαση αυτή.
Ἐν συνεχεία, τό ζήτημα ἤχθη ενώπιον τοῦ Cour de cassation. Τά υποβληθέντα ερωτήματα είναι:
1.
Γάλλος υπήκοος, εργαζόμενος μέχρι τήν ἀπόλυση του στην Γαλλία, ὁ όποιος δέν εἶχε εγγραφεί εκεῖ ὡς αἰτῶν εργασία καί κατοικοῦσε στό Βέλγιο, ὅπού εἶχε ζητήσει τήν πρός τοῦτο έγγραφη του, ἐδικαιοῦτο, σύμφωνα μέ τήν κοινοτική κανονιστική ρύθμιση, επιδομάτων ἀνεργίας ἀπό τόν ἁρμόδιο φορέα τοῦ βελγικού κράτους ἡ ἠδύνατο νά τά ἀπαιτήσει βασίμως καί ἀπό τόν ἁρμόδιο φορέα τοῦ γαλλικοῦ κράτους;
2.
Τό γεγονός ὅτι έχει εγγραφεί ὡς αἰτῶν εργασία στό Βέλγιο δύναται νά θεωρηθεί ὅτι καλύπτει τήν ἀπαιτουμένη ἀπό τήν γαλλική κανονιστική ρύθμιση προϋπόθεση, πού συνίσταται στό νά έχει εγγραφεί πρός τοῦτο ὁ ἐν λόγω πολίτης στην Agence nationale pour l'emploi, στην Γαλλία;
Ή λέξη «aussi» (as well) (καί) τοῦ πρώτου ερωτήματος ενδέχεται, κατ' ἐμέ, νά ἀποβλέπει στό νά ερωτηθεί κατά πόσον οἱ παροχές δύνανται νά ἀπαιτηθοῦν στην μία ή στην άλλη χώρα. 'Αν ἐξ άλλου αποβλέπει πράγματι στό νά θέσει τό ερώτημα κατά πόσον οἱ παροχές δύνανται νά ἀπαιτηθούν καί στίς δύο χῶρες, ἡ ἀπάντηση εἶναι σαφῶς ἀρνητική.
'Ἕνας γενικός κανόνας πού ἀποβλέπει στην πρόληψη σωρεύσεως παροχών περιέχεται στό άρθρο 12 παράγραφος 1 τοῦ κανονισμοί) 1408/71 τοῦ Συμβουλίου. Τό άρθρο αυτό ορίζει, έκτός ἀσήμάντων εξαιρέσεων, ὅτι «ὁ παρών κανονισμός δέν δύναται νά παρέχει ἡ νά διατηρεί δικαίωμα λήψεως περισσοτέρων παροχών τῆς ἰδίας φύσεως πού ἀφορούν τήν 'ίδια περίοδο υποχρεωτικής ἀσφαλίσεως». Ή εφαρμογή τοῦ κανόνος αὐτοῦ στην ὑπό κρίση υπόθεση ἐπιβεβαιώνεται ἀπό τό άρθρο 84 παράγραφος 2 τοῦ κανονισμοῦ 574/72 τοῦ Συμβουλίου, τῆς 21ης Μαρτίου 1972, περί τοῦ τρόπου ἐφαρμογῆς τοῦ κανονισμού (ΕΟΚ) ἀριθ. 1408/71, (ΕΕ εἰδ. ἔκδ., τόμ. 05/001, σ. 138). Τό άρθρο αυτό καθιερώνει μία διαδικασία, ἡ ὁποία σκοπό έχει τήν πρόληψη σωρεύσεως παροχών σέ περιπτώσεις κατά τίς όποιες ὁ εργαζόμενος κατοικεί σ᾿ ένα Κράτος μέλος, άλλά ἀναζητεί ἀπασχόληση σε άλλο. Ή συνήγορος τοῦ Aubin κατέστησε σαφές, κατά τήν ἐπ᾿ ἀκροατηρίου συζήτηση, ὅτι δέν υπεστήριξε ὅτι ὁ πελάτης τῆς ἐδικαιοῦτο νά λάβει παροχές ἀνεργίας καί ἀπό τίς δύο χώρες· ἀντιθέτως υπεστήριξε ὅτι ἐδικαιοῦτο νά λάβει παροχές μόνο ἀπό τίς γαλλικές ἀρχές.
Ἐστήριξε τήν ἀγωγή της, προεχόντως, στό άρθρο 13 τοῦ κανονισμοῦ 1408/71. Μέ τήν πρώτη παράγραφο τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ θεσπίζεται ὁ γενικός κανόνας ὅτι ὁ εργαζόμενος, ἐπί τοῦ ὁποίου 'έχει εφαρμογή ὁ παρών κανονισμός, υπόκειται στην νομοθεσία ἑνός καί μόνον Κράτους μέλους, ἡ ὁποία προσδιορίζεται σύμφωνα μέ τίς ἀκόλουθες διατάξεις. Τό άρθρο 13 παράγραφος 2 α) προβλέπει, μεταξύ άλλων, καί έκτός ἀσήμάντων εξαιρέσεων, ὅτι «ὁ εργαζόμενος πού ἀπασχολείται στό έδαφος Κράτους μέλους υπόκειται στην νομοθεσία τοῦ κράτους αὐτοῦ, ἀκόμη καί ἄν κατοικεί στό έδαφος άλλου Κράτους μέλους».
'Αν ἐν προκειμένω υποτεθεί (πράγμα πού ὅμως αμφισβητείται) ὅτι ὁ γενικός κανόνας τοῦ ἄρθρου 13 παράγραφος 2 α) δύναται νά έχει εφαρμογή ἐπί ἐργαζομένων πού έχουν καταστεί άνεργοι, αυτό δέν ἀποτελεί τό πέρας τῆς διερευνήσεως.
Τό κεφάλαιο 6 τοῦ κανονισμοῦ πραγματεύεται εἰδικῶς τήν «ἀνεργία». Τό τμήμα 3 τοῦ κεφαλαίου τιτλοφορείται «άνεργοι πού κατοικούσαν κατά τήν διάρκεια τῆς τελευταίας απασχολήσεως τους σέ Κράτος μέλος άλλο ἀπό τό ἁρμόδιο κράτος». Οἱ ἐν λόγω άνεργοι λαμβάνουν παροχές σύμφωνα μέ τίς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 71 παράγραφος 1, τῆς ὁποίας τό μέν εδάφιο (α) άφορᾶ τους μεθοριακούς εργαζομένους, τό δέ εδάφιο (β) τους άλλους εργαζομένους, πλην τῶν μεθοριακών. Τίποτε δέν δεικνύει ὅτι ὁ Aubin ήταν μεθοριακός εργαζόμενος, ώστε τό σχετικό ερώτημα εἶναι κατά πόσον υπάγεται στό εδάφιο (β). Ὑπό στοιχείο i) ὁρίζεται ὅτι ὁ εργαζόμενος, ὁ όποιος έχει καταστεί άνεργος «καί ὁ όποιος παραμένει στην διάθεση τοῦ εργοδότου του ἡ τῶν υπηρεσιών ἀπασχολήσεως στό έδαφος τοῦ ἀρμοδίου κράτους, λαμβάνει παροχές, σύμφωνα μέ τήν νομοθεσία τοῦ κράτους αὐτοῦ, σάν νά κατοικοῦσε στό έδαφος του οἱ παροχές αυτές καταβάλλονται ἀπό τόν ἁρμόδιο φορέα». Τό «ἀρμόδιο κράτος» καί ὁ «ἀρμόδιος φορέας» ὁρίζονται στό άρθρο 1 τοῦ κανονισμοῦ. Ὑπό στοιχείο ii) ὁρίζεται ὅτι εργαζόμενος πού έχει καταστεί άνεργος, «ὁ όποιος τίθεται στην διάθεση τῶν υπηρεσιών ἀπασχολήσεως στό ἔδαφος τοῦ Κράτους μέλους ὅπου κατοικεί, ἡ ἐπιστρέφει στό έδαφος αυτό, λαμβάνει παροχές σύμφωνα μέ την νομοθεσία τοῦ κράτους αὐτοῦ, σάν νά εἶχε ἀσκήσει ἐκεῖ τήν τελευταία του ἀπασχόληση· οἱ παροχές αυτές καταβάλλονται ἀπό τόν φορέα τοῦ τόπου κατοικίας καί εἰς βάρος του». Πάντως, ἄν ὁ εργαζόμενος δικαιούται παροχών εἰς βάρος τοῦ ἁρμοδίου φορέως τοῦ Κράτους μέλους στην νομοθεσία τοῦ ὁποίου υπήχθη τελευταία, λαμβάνει παροχές ἀπό τό ἐν λόγω Κράτος μέλος, καί τό δικαίωμα του νά τίς ἀπαιτήσει ἀπό τό κράτος τῆς κατοικίας του ἀναστέλλεται. Ἐπιπροσθέτως, ἄν ὁ εργαζόμενος έχει δικαίωμα παροχών βάσει τοῦ εδαφίου β) i) δέν δύναται νά διεκδικήσει παροχές δυνάμει τῆς νομοθεσίας τοῦ Κράτους μέλους στό όποιο κατοικεί.
Δέν νομίζω ὅτι δύναται νά υπάρξει οιοδήποτε ζήτημα γιά εργαζόμενο, ὁ όποιος ἰσχυρίζεται ὅτι εμπίπτει στό άρθρο 13 (ώστε δύναται νά διεκδικήσει τίς παροχές της νομοθεσίας τοῦ Κράτους μέλους στό όποιο ἀπησχολεῖτο) καί στό άρθρο 71, παράγραφος 1, εδάφιο 6) ii) (ώστε δύναται νά διεκδικήσει τίς παροχές ἀπό τό κράτος τῆς κατοικίας) μέ ευχέρεια επιλογής μεταξύ τῶν δύο. Δέχομαι τήν άποψη ὅτι ἄν ὁ Aubin εμπίπτει στίς ειδικές διατάξεις τοῦ άρθρου 71, παράγραφος 1, ἐδάφιο β) i) ἡ ii), αυτό εἶναι ἀποφασιστικό καί οἱ γενικές διατάξεις τοῦ ἄρθρου 13 υποχωρούν έναντι τῶν ειδικών διατάξεων τοῦ ἄρθρου 71. Δύναται νά προβεί σέ διαβήματα, ώστε νά «παραμένει στην διάθεση» τῶν υπηρεσιών ἀπασχολήσεως τοῦ ἁρμοδίου κράτους, γιά τους σκοπούς τοῦ ἄρθρου 71, παράγραφος 1, εδάφιο β) i), ἡ νά «τίθεται στην διάθεση τῶν υπηρεσιών ἀπασχολήσεως» στό έδαφος τοῦ Κράτους μέλους ὅπου κατοικεί, γιά τους σκοπούς τοῦ ἄρθρου 71, παράγραφος 1, εδάφιο β) ii). Ὅταν πράγματι προβεί στά διαβήματα αυτά, τά όποια είναι κρίσιμα γιά τό ζήτημα, έκτος τοῦ ὅτι δικαιούται νά λαμβάνει παροχές βάσει τῆς περιπτώσεως β) i), δέν δύναται νά επικαλεσθεί τήν περίπτωση β) ii), έστω καί ἄν πράγματι πληροί τίς διατάξεις τοῦ εδαφίου αὐτοῦ.
'Αναγνωρίζεται ὅτι τό ἁρμόδιο κράτος γιά τους σκοπούς τοῦ ἄρθρου 71, παράγραφος 1, εδάφιο β) i) εἶναι ἡ Γαλλία, τό κράτος στό όποιο ὁ Aubin ήταν ἀσφαλισμένος κατά τόν χρόνο τῆς υποβολής αἰτἰσεώς του περί παροχών. Γιά τους σκοπούς τοῦ άρθρου 71, παράγραφος 1, εδάφιο β) ii), ὁ Aubin ἰσχυρίσθη ὅτι κατά τόν κρίσιμο χρόνο κατοικοῦσε στην Γαλλία καί ἐστηρίχθη στην υπόθεση 76/76, Di Paolo κατά Office national de l'emploi (ECR 1977, σ. 315). Ἡ υπόθεση αὐτή ἀποτελεῖ ὁδηγό στό πώς πρέπει νά κριθεί τό ζήτημα ουσίας καί δύναται νά στηρίξει μερικούς ἀπό τους ισχυρισμούς τοῦ Aubin. Πάντως, ένα τέτοιο ζήτημα εἶναι θέμα οὐσίας καί εναπόκειται στό εθνικό δικαστήριο νά τό κρίνει. 'Εν προκειμένω, ἡ παραπομπή ὑπολαμβάνει ὅτι ὁ εργαζόμενος κατοικοῦσε στό Βέλγιο καί αυτό πρέπει νά γίνει δεκτό γιά τους σκοπούς τῆς παρούσης υποθέσεως.
Ἑπομένως, ἡ οὐσία τοῦ ερωτήματος εἶναι ἄν, ἐφ᾽ ὅσον έχει εγγραφεί στό Βέλγιο όπου κατοικούσε, εμπίπτει στό άρθρο 71, παράγραφος 1, εδάφιο β, περίπτωση ii) ή ἄν, ἐφ᾽ ὅσον έχει εργασθεί καί ήταν ἀσφαλισμένος, ἀλλά δέν έχει εγγραφεί στην Γαλλία, εμπίπτει στό άρθρο 71, παράγραφος 1, ἐδάφιο β, περίπτωση i). Ή απάντηση ἐξαρτᾶται από τήν έννοια τοῦ «παραμένει στην διάθεση» ἡ «τίθεται στην διάθεση» τῶν υπηρεσιών ἀπασχολήσεως, ἐφ᾽ ὅσον δέν ὑπεστηίρχθη ὅτι παραμένει στην διάθεση τοῦ προηγουμένου εργοδότου του. Ή προσθήκη τῶν λέξεων «for work» (
2
) στό ἐδάφιο β), περίπτωση ii) δέν προσθέτει τίποτε. Τό «τίθεται στην διάθεση τῶν υπηρεσιών ἀπασχολήσεως» νομίζω ὅτι ἐξαρτᾶται ἀπό τό ἄν ὁ εργαζόμενος έχει δηλώσει στίς υπηρεσίες ἀπασχολήσεως, ἀρκετά σαφῶς καί στόν κρίσιμο χρόνο, ὅτι εἶναι διαθέσιμος πρός εργασία ἐπί τοῦ εδάφους τοῦ Κράτους μέλους ὅπου οἱ ἐν λόγω υπηρεσίες εἶναι εγκατεστημένες. Τό άρθρο 69 διακρίνει μεταξύ ἐγγραφῆς καί διαθεσίμου πρός εργασία ἀλλά τά δύο αυτά πράγματα συνδέονται γιά τους σκοπούς τοῦ ἐν λόγω άρθρου.
Ό κανονικός τρόπος γιά νά καταδειχθεί ὅτι εἶναι διαθέσιμος πρός εργασία εἶναι ή ἐγγραφή. Συνεπώς, ὅταν ὁ Aubin ενεγράφη ὡς αἰτῶν ἐργασία στό Βέλγιο, ετέθη στην διάθεση τῶν βελγικών ὑπηρεσιῶν ἀπασχολήσεως. Δέν δύναμαι νά δεχθώ τήν πρόταση πού διετυπώθη, ὅτι τό Δικαστήριο πρέπει νά ἀποφανθεῖ ἐπί τοῦ ζητήματος κατά πόσον ἡ έγγραφη αύτη ἀπετέλει στην πραγματικότητα ἁπλή διατύπωση. Νομίζω ὅτι πρέπει νά θεωρηθεί, ὅπως εκθέτει τό Cour de cassation, ὡς γεγονός ὅτι έχει εγγραφεί.
Προεβλήθη τό επιχείρημα, έκ μέρους τοῦ Aubin, ὅτι τό νά εἶναι διαθέσιμος πρός εργασία δέν προσδιορίζεται μόνο ἀπό τυπικά κριτήρια: αυτό πού έχει σημασία είναι ἡ πρόθεση τοῦ ἐργαζομένου. 'Ελέχθη ὅτι ὁ Aubin εἶχε τήν πρόθεση νά εργασθεί στην Γαλλία καί ὅτι δέν προετίθετο νά εργασθεί στό Βέλγιο. Δέν ἀπορρίπτω τήν πιθανότητα ὅτι εργαζόμενος, ὁ όποιος τίθεται στην διάθεση τῶν υπηρεσιών ἀπασχολήσεως Κράτους μέλους καί δηλώνει ὅτι εἶναι έτοιμος, πρόθυμος καί δυνάμενος νά ἀποδεχθεῖ προσφορά ἀπασχολήσεως ἐκεῖ, δύναται νά θεωρηθεί «ὡς διαθέσιμος πρός εργασία», έστω κι ἄν γιά ὁρισμένο λόγο ἠμποδίσθη νά ἐγγραφεῖ ἤ δέν ήταν τυπικά εγγεγραμμένος. Πάντως, τό επιχείρημα πού προβάλλεται ἐκ μέρους τοῦ Aubin στην περίπτωση αυτή επιδέχεται, κατά τήν άποψη μου, πάρα πολλές αντιρρήσεις. Τό παραπέμπον δικαστήριο δέν παρέσχε στό Δικαστήριο έρεισμα γιά νά σημπεράνει ὅτι ὁ Aubin ετέθη στην διάθεση τῶν γαλλικών υπηρεσιών ὡς αἰτῶν εργασία, ἀλλά ὅτι διεκδικοῦσε μόνο παροχές ἀνεργίας. Ή συνήγορος τοῦ Aubin δέν υπεστήριξε ὅτι ὁ πελάτης τῆς ετέθη στήν διάθεση τῶν γαλλικῶν υπηρεσιών, κατά τόν κρίσιμο χρόνο, ὡς αἰτῶν εργασία στην Γαλλία.
Συνεπώς, τά περιστατικά ἐπί τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη τό Cour de cassation ἀνταποκρίνονται στην φράση «τίθεται στην διάθεση τῶν υπηρεσιών ἀπασχολήσεως στό έδαφος τοῦ Κράτους μέλους ὅπου κατοικεί ὁ εργαζόμενος κατά τήν έννοια τοῦ ἄρθρου 71, παράγραφος 1, εδάφιο β) ii) καί δέν ἀνταποκρίνονται στην φράση «παραμένει στην διάθεση τῶν υπηρεσιών ἀπασχολήσεως τοῦ ἁρμοδίου κράτους» ὑπό τήν έννοια τοῦ άρθρου 71, παράγραφος 1, εδάφιο β) i).
Τό Βέλγιο δέν παρενέβη στην υπόθεση αυτή, ὁπότε τό Δικαστήριο δέν έχει ἀκούσει τίς παρατηρήσεις τῶν βελγικών ἀρχῶν ὡς πρός τό αποτέλεσμα τοῦ βασιλικοῦ διατάγματος, τό όποιο ἀπαιτεῖ ὅπως ὁ εργαζόμενος έχει τουλάχιστον εργασθεί μία ήμερα κατά τους δεκαοκτώ μήνες πού προηγούνται τῆς ημερομηνίας πού κατέστη άνεργος ἀλλά διαθέσιμος πρός εργασία. Ἐλλείψει ἀντιθέτου επιχειρήματος, ἄποψή μου εἶναι ὅτι ἡ διάταξη τοῦ ἄρθρου 71, παράγραφος 1, εδάφιο β) ii), ὅτι εργαζόμενος λαμβάνει παροχές σύμφωνα μέ τήν νομοθεσία τοῦ Κράτους μέλους ὅπου κατοικεί (καί έχει τεθεί στην διάθεση τῶν υπηρεσιών ἀπασχολήσεως «σάν νά εἶχει ἀσκήσει ἐκεῖ τήν τελευταία του ἀπασχόληση» [«ὡς ἐάν εἶχε ἀπασχοληθεῖ ἐκεῖ»], σημαίνει ὅτι ἡ διάταξη αὐτή τοῦ διατάγματος υποχωρεί έναντι τοῦ κοινοτικοί) δικαίου ἤ θεωρείται ὅτι έχει πληρωθεί. Διαφορετικά, ἡ νομοθεσία των Κρατῶν μελών θά ἠδύνατο εὔκολα νά ματαιώσει τους προφανείς σκοπούς τοῦ άρθρου 71, παράγραφος 1, εδάφιο 6) ii).
Ή άποψη αύτη ἐπιβεβαιώνεται ἀπό τό άρθρο 67 παράγραφος 2 πού ὁρίζει ὅτι ὁ ἀρμόδιος φορεύς Κράτους μέλους, ἡ νομοθεσία τοῦ οποίου ἐξαρτᾶ την κτήση τοῦ δικαιώματος παροχών ἀπό τήν συμπλήρωση περιόδων ἀπασχολήσεως, ὀφείλει νά λαμβάνει ὑπ᾿ ὄψη τίς περιόδους ἀπασχολήσεως πού συνεπληρώθησαν ὑπό τήν νομοθεσία άλλου Κράτους μέλους ὡς ἐάν είχαν συμπληρωθεί ὑπό τήν νομοθεσία πού εφαρμόζεται ἀπό τόν φορέα αυτό. Ή εφαρμογή τοῦ κανόνος αὐτοῦ, σέ περιπτώσεις πού καλύπτονται ἀπό τό άρθρο 71, παράγραφος 1, εδάφιο β) ii), επιβεβαιώνεται, εμμέσως πλην σαφώς, στό άρθρο 67 παράγραφος 3.
Ὡς πρός τό δεύτερο ερώτημα ὑπεστηρίχθη ὅτι, γιά νά εξασφαλίζεται ἡ ελεύθερη κυκλοφορία τῶν εργαζομένων, ἡ προϋπόθεση λήψεως παροχῶν πού πληρούται σέ ἕνα Κράτος μέλος πρέπει νά θεωρηθεί ὡς πληρουμένη κατά τήν ἴδια έκταση σέ άλλο Κράτος μέλος. 'Όπου, ὁπως ἐν προκειμένω, ή έγγραφη έγινε κατά λάθος στό Βέλγιο, χωρίς πταίσμα τοῦ ἐργαζομένου, υποστηρίζεται ὅτι ὁ εργαζόμενος πρέπει νά θεωρείται ὡς εγγεγραμμένος στην Γαλλία. Δέν μέ ικανοποιεί τό ὅτι ἀπαιτήσεις τῶν Κρατών μελών τοῦ είδους αυτοῦ πρέπει νά υποχωρούν κατά τόν τρόπο πού υπεδείχθη, ἐφ᾿ ὅσον δέν συγκρούονται μέ τίς διατάξεις τοῦ κοινοτικού δικαίου. Τό πρόβλημα, κατά τήν γνώμη μου, εἶναι κατά πόσον οἱ κανονισμοί περιλαμβάνουν διατάξεις ἐπί τῶν ὁποίων ὁ Aubin δύναται νά στηριχθεί.
Ἐχει γίνει ἀναφορά στό άρθρο 86 τοῦ κανονισμού 1408/71, τό όποιο ὁρίζει ὅτι:
«Οἱ αιτήσεις, δηλώσεις ἡ προσφυγές, οἱ όποιες κατ᾿ εφαρμογή τῆς νομοθεσίας Κράτους μέλους πρέπει νά υποβληθούν εντός καθορισμένης προθεσμίας πρός τήν ἀρχή, τόν φορέα ἡ τό δικαστήριο τοῦ κράτους αὐτοῦ, γίνονται δεκτές, ἄν υποβληθούν εντός τῆς ίδιας προθεσμίας πρός ἀντίστοιχη ἀρχή, φορέα ἡ δικαστήριο άλλου Κράτους μέλους. Στην περίπτωση αυτή ή ἐπιληφθεῖσα ἀρχή, ὁ φορέας ἡ τό δικαστήριο διαβιβάζει ἀμελλητί τίς αἰτήσεις, δηλώσεις ἡ προσφυγές αυτές πρός τήν ἀρμοδία ἀρχή, τόν φορέα ἡ τό δικαστήριο τοῦ πρώτου κράτους...»
Οἱ διατάξεις αὐτές δέν δύνανται, κατά τήν γνώμη μου, νά θεωρηθούν ὅτι σημαίνουν ὅτι ἡ έγγραφη εργαζομένου ὡς αἰτοῦντος εργασία σ᾿ ένα Κράτος μέλος Ισοδυναμεί μέ τήν έγγραφη τοῦ ἐν λόγω εργαζομένου σέ άλλο Κράτος μέλος. Τό άρθρο 86 εἶναι διοικητικής φύσεως διάταξη, πού ἀποσκοπεί νά βοηθήσει τόν εργαζόμενο, ὁ όποιος ευρίσκεται σέ Κράτος μέλος διαφορετικό ἀπό εκείνο πού ὀφείλει τίς παροχές καί υποβάλλει τήν αίτηση του στίς υπηρεσίες τοῦ κράτους στό όποιο ευρίσκεται. Ἐπομένως, ὅπως τό άρθρο πού ἴσχυε προηγουμένως (άρθρο 47 τοῦ κανονισμού ἀριθ. 3, τῆς 25ης Σεπτεμβρίου 1958, OJ Sp. Ed. 1958, 561), ἀναφέρεται μόνο «στην περίπτωση πού ὁ εργαζόμενος κατοικεί σέ Κράτος μέλος διαφορετικό ἀπό εκείνο τοῦ ὁποίου ἡ νομοθεσία πρέπει νά εφαρμοσθεί»: Υπόθεση 40/74, Βασίλειο τοῦ Βελγίου, Costers καί Vounckx κατά Berufs-genossenschaß der Feinmechanik und Elektrotechnik, (1974) ECR σ. 1323-1330. Τό άρθρο αυτό προϋποθέτει ὅτι τό ἁρμόδιο κράτος ἔχει ἤδη εξακριβωθεί καί δέν παίζει κανένα ρόλο στόν προσδιορισμό τῆς εφαρμοστέας νομοθεσίας. Μέ άλλα λόγια, τό άρθρο 86 εφαρμόζεται μόνο στην περίπτωση πού ή αίτηση «πρέπει νά υποβληθεί» πρός ένα Κράτος μέλος, ἀλλά υπεβλήθη πρός άλλο.
Δέν εφαρμόζεται στην περίπτωση τοῦ άρθρου 71, παράγραφος 1, β) τοῦ κανονισμοί), ὅπού ὁ εργαζόμενος δύναται, ἐν πάση περιπτώσει, νά ἔχει καταστεί διαθέσιμος πρός εργασία σ᾽ ένα ἀπό τά δύο κράτη.
Γιά τούς λόγους αυτούς, έχω τήν γνώμη ὅτι στά ερωτήματα πού υπέβαλε τό Cour de cassation πρέπει νά δοθοῦν οἱ ἑξῆς ἀπαντήσεις:
1.
Δυνάμει τοῦ ἄρθρου 71, παράγραφος 1, εδάφιο β), τοῦ κανονισμοῦ 1408/71 τοῦ Συμβουλίου, ὁ εργαζόμενος πλην τοῦ μεθοριακοῦ εργαζομένου, ὁ όποιος ἀπησχολήθη σέ ἕνα Κράτος μέλος (π.χ. στην Γαλλία) μέχρις ὅτου κατέστη άνεργος ἀλλά διαθέσιμος πρός εργασία καί παραμένει στήν διάθεση τῶν υπηρεσιών ἀπασχολήσεως στό έδαφος άλλου κράτους οπού κατοικεί (π.χ. στό Βέλγιο), δικαιοῦται παροχῶν σύμφωνα μέ τήν νομοθεσία τοῦ δευτέρου αὐτοῦ κράτους, ὡς ἐάν εἶχε ἐκεῖ τήν τελευταία του ἀπασχόληση. Ἐναπόκειται στό εθνικό δικαστήριο νά προσδιορίσει ἄν ὁ ἐργαζόμενος ετέθη πράγματι στην διάθεση τῶν ὑπηρεσιῶν ἀπασχολήσεως τοῦ πρώτου Κράτους μέλους καί κατοικεί στό δεύτερο Κράτος μέλος.
2.
Ὅπου ἡ νομοθεσία Κράτους μέλους ἀπαιτεί, ὡς προϋπόθεση λήψεως παροχών ἀνεργίας, ὅτι ὁ εργαζόμενος πρέπει νά εγγραφεί στις εθνικές υπηρεσίες ἀπασχολήσεως ὡς αϊτών εργασία, ἡ προϋπόθεση αυτή δέν θεωρείται ὅτι ἐπληρώθη δυνάμει μόνο τοῦ γεγονότος ὅτι ὁ ἐν λόγω ἐργαζόμενος ενεγράφη ὡς αἰτών εργασία σέ άλλο Κράτος μέλος.
(
1
)	Μετάφραση ἀπό τά ἀγγλικά.
(
2
)	Στό ἀγγλικό κείμενο.