Overwegingen:
's Hofs arrest gaat er impliciet van uit dat niet langer ken worden
aanvaard dat – gelijk werd geleerd door de Hit in zijn arresten van
24 dec. 1915, NJ 1916, 417 en 5 december 1940, NJ 1941, 312 - de
opdracht van rechtsmacht aan de Nederlandse rechter slechts door de vet
en niet enkel door de wil van pp. kan worden verleend. Dit uitgangspunt
van het Hof wordt door het middel terecht niet aangevallen.
Bedoelde leer van de HR, die destijds al was omstreden, wordt in de
latere literatuur algemeen onjuist geoordeeld. Tegen de achtergrond
van de grote vrijheid welke het Nederlands internationaal privaatrecht
pp. laat met betrekking tot de keuze ven het op hun rechtsverhouding
toe te passen recht, is thans nog het voornaamste argument voor
deze leer dat de Staat er belang bij heeft dat van zijn uit de openbare
middelen gefinancierd rechterlijk apparaat uitsluitend gebruik gemaakt
wordt binnen de door hemzelf getrokken grenzen. Daartegenover staat
echter dat uit tal van verdragen waarbij Nederland partij is, het besef
blijkt dat de nationale rechtsorde deel uitmaakt van een internationale
rechtsgemeenschap. In dat licht moet rekening gehouden worden met
het belang van de internationale rechtspraktijk. Deze praktijk verlangt
niet alleen dat op voorhand vaststaat welk forum mogelijke geschillen
tussen pp. zal berechten, maar heeft, juist wanneer pp. in verschillende
staten woonachtig of gevestigd zijn, ook behoefte aan de vrijheid de
berechting van geschillen op te dragen aan een rechterlijk forum dat
enkel daarom wordt gekozen omdat het door beide pp. Als neutraal of
bijzonder deskundig wordt beschouwd. Dit belang van de internationale
rechtspraktijk dient te dezen te prevaleren.
Deze slotsom strookt zowel met de internationale rechtsontwikkeling
– die, parallel aan een ook daar steeds verdergaand erkennen van
de autonomie van pp. ten aanzien van het toe te passen recht, een
soortgelijke vrijheid van pp. aanvaardt om het forum te kiezen dat
geschillen die tussen hen mochten rijzen of zijn gerezen, zal berechten -,
als met bilaterale en multilaterale verdragen waarbij Nederland partij is,
waarbij vooral valt te wijzen op de art. 17 en 18 EEG – Executieverdrag.
Met de... aangestipte argumentatie voor het prijsgeven van de leer
dat de rechtsmacht van de Nederlandse rechter niet enkel door de
wil van pp. kan worden gevestigd, valt niet wel te verenigen dat een
keuze van pp. voor de Nederlandse rechter als forum ter berechting
van geschillen die tussen hen mochten rijzen of zijn gerezen, slechts
dan effectief is – dat wil zeggen: door die rechter slechts dan als basis
voor zijn rechtsmacht mag worden aanvaard -, in dien de voor die
rechter ingestelde vordering voldoende aanknopingspunten heeft met
de Nederlandse rechtssfeer (aldus het kennelijk aan art. 429r tweede lid
Rv. ontleende standpunt van het Hof). De eis dat de ingestelde vordering
voldoende aanknopingspunten heeft met de Nederlandse rechtssfeer, sluit
uit dat partijen de Nederlandse rechter kunnen kiezen enkel omdat zij
hem beschouwen als neutrale, dat wil zeggen als in generlei opzicht bij
hun (mogelijke) geschillen betrok- ken rechter.
Zowel bij vorenbedoelde argumentatie als bij de regeling welke de
prorogatie in het interne rechtsverkeer heeft gevonden, past het best als
regel van Nederlands internationaal bevoegdheidsrecht te aanvaarden dat
pp. - behoudens indien en voor zover verdrags- of wetsbepalingen waarin
de rechtsmacht van de Nederlandse rechter specifiek is geregeld, zich
daartegen verzetten - ter kennisneming van geschillen over zaken die te
hunner vrije bepaling staan, de rechtsmacht van de Nederlandse rechter
in beginsel vrijelijk vermogen te vestigen, tenzij daarvoor geen redelijk
belang aanwezig is.
Volgt vernietiging van het arrest van het Hof.