62023CJ0471
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an tOchtú Dlísheomra)
6 Márta 2025 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach – Acmhainní dílse an Aontais Eorpaigh – Leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh a chosaint – Rialachán (AE) Uimh. 1303/2013 – Airteagal 2(10) – Coincheap ‘tairbhí’ – Ceartú airgeadais mar gheall ar shárú ar reachtaíocht náisiúnta maidir le soláthair phoiblí – Faighteoir cinnidh maidir le ceartú airgeadais – Cinneadh an dliteanais a bhaineann leis an gceartú sin agus leithdháileadh conarthach an dliteanais sin idir tairbhí na Státchabhrach agus bainisteoir na cabhrach sin – Rannpháirtíocht sna nósanna imeachta riaracháin agus breithiúnacha a bhaineann leis an gcinneadh sin – Airteagail 41 agus 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh)
I gCásanna Uamtha C‑471/23 agus C‑477/23,
IARRATAÍ ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ó Varhoven administrativen sad (an Chúirt Riaracháin Uachtarach, an Bhulgáir), trí bhreitheanna an 13 Iúil 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 25 Iúil 2023, sna himeachtaí
Obshtina Veliko Tarnovo (C‑471/23)
Obshtina Belovo (C‑477/23)
v
Rakovoditel na Upravlyavashtia organ na Operativna programa ‘Regioni v rastezh’ 2014-2020 (C‑471/23),
Rakovoditel na Upravlyavashtia organ na Operativna programa ‘Оkolna sreda’ 2014-2020 (C‑477/23),
idiragraí:
Varhovna administrativna prokuratura,
tugann AN CHÚIRT (an tOchtú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: N. Jääskinen, Uachtarán an Naoú Dlísheomra, ag gníomhú dó mar Uachtarán an Ochtú Dlísheomra, M. Gavalec (Rapóirtéir) agus J. Passer, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: T. Ćapeta,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
Obshtina Belovo, ag A. A. Kecheva,
–
an Rakovoditel na Upravlyavashtia organ na Operativna programa ‘Okolna sreda’ 2014-2020, ag G. Simeonova,
–
an Coimisiún Eorpach, ag D. Drambozova, C. Ehrbar agus J. Hradil, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann na hiarrataí ar réamhrialú le léiriú Airteagal 2(10), (36) agus (37) de Rialachán (AE) Uimh. 1303/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Nollaig 2013 lena leagtar síos forálacha coiteanna le haghaidh Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe agus an Ciste Eorpach um Ghnóthaí Muirí agus Iascaigh, lena leagtar síos, maidir leis an gCiste Eorpach um Chomhtháthú agus um Fhorbairt, an Ciste Eorpach um Chomhtháthú Sóisialta, forálacha ginearálta maidir leis an gCiste Comhtháthaithe agus Iascaigh, an Ciste um Ghnóthaí Muirí agus Iascaigh agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1083/2006 ón gComhairle (IO 2013 L 347, lch. 320, agus ceartúchán IO 2016 L 200, lch. 140), arna leasú le Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Iúil 2018, (IO 2018 L 193, lch. 1) (‘Rialachán Uimh. 1303/2013’), agus Airteagail 41 agus 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’).
2
Rinneadh na hiarrataí in dhá shraith imeachtaí idir, ar an gcéad dul síos, Obshtina Veliko Tarnovo (Bardas Veliko Tarnovo, an Bhulgáir) agus Rakovoditel na Upravlyavashtia organ na Operativna programa ‘Regioni v rastezh’ 2014-2020 (Ceann Údarás Bainistíochta an Chláir Oibríochtúil ‘Réigiúin i mbéal forbartha’ 2014-2020) (C‑471/23) agus, ar an dara dul síos, Obshtina Belovo (Bardas Belovo, an Bhulgáir) agus Rakovoditel na Upravlyavashtia organ Operativna programa ‘Okolna sreda’ 2014-2020 (Ceann Údarás Bainistíochta an Chláir Oibríochtúil ‘Comhshaol’ 2014-2020) (C‑477/23) maidir leis na rialacha mionsonraithe chun cinntí ceartúcháin airgeadais a ghlacadh tar éis neamhrialtachtaí a braitheadh le linn cur chun feidhme tionscadail arna gcómhaoiniú ag cistí de chuid an Aontais.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Rialachán (CE) Uimh. 1370/2007
3
Luaitear an méid seo a leanas in aithrisí 5, 33 agus 36 de Rialachán (CE) Uimh. 1370/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2007 maidir le seirbhísí poiblí iompair do phaisinéirí d’iarnród agus de bhóthar agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 1191/69 agus Rialachán (CEE) Uimh. 1107/70 ón gComhairle (IO 2007 L 315, lch. 1):
‘(5)
[...] Más rud é, i gcomhréir leis an Rialachán seo, go roghnaíonn na Ballstáit rialacha ginearálta áirithe a eisiamh óna raon feidhme, ba cheart feidhm a bheith ag an gcóras ginearálta Státchabhrach.
[...]
(33)
I míreanna 87 go 95 dá breithiúnas [an 24 Iúil 2003, Altmark Trans agus Regierungspräsidium Magdeburg (C‑280/00, EU:C:2003:415)], chinn Cúirt Bhreithiúnais na gComhphobal Eorpach nach ionann cúiteamh seirbhíse poiblí agus buntáiste de réir bhrí Airteagal [107 CFAE], ar choinníoll go gcomhlíontar ceithre choinníoll charnacha. I gcás nach gcomhlíonfar na coinníollacha sin, agus ina gcomhlíonfar na critéir ghinearálta maidir le hinfheidhmeacht Airteagal [107(1) CFAE], is Státchabhair é cúiteamh as oibleagáidí seirbhíse poiblí agus tagann sé faoi raon feidhme Airteagail [93, 106, 107 agus 108 CFAE].
[...]
(36)
[...] Aon chúiteamh a dheonaítear i ndáil le soláthar seirbhísí poiblí iompair do phaisinéirí seachas na seirbhísí sin a fholaítear leis an Rialachán seo agus a d’fhéadfadh a bheith ina Státchabhair de réir bhrí Airteagal [107(1) CFAE], ba cheart go gcomhlíonfadh sé Airteagail [93, 106, 107 agus 108 CFAE], lena n‑áirítear aon léiriú ábhartha de chuid Chúirt Bhreithiúnais na gComhphobal Eorpach, go háirithe ina breithiúnas [an 24 Iúil 2003, Altmark Trans agus Regierungspräsidium Magdeburg (C‑280/00, EU:C:2003:415)]. [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Rialachán Uimh. 1303/2013
4
Luaitear an méid seo a leanas in aithrisí 65 agus 66 de Rialachán Uimh. 1303/2013:
‘(65)
Ba cheart do na Ballstáit bearta leordhóthanacha a ghlacadh chun bunú agus feidhmiú cuí na gcóras bainistíochta agus rialaithe a ráthú chun áirithiú a thabhairt maidir le húsáid dhlíthiúil agus rialta Chistí SIE. [...]
(66)
I gcomhréir le prionsabal na bainistíochta comhroinnte, ba cheart go mbeadh na Ballstáit agus an Coimisiún freagrach as bainistiú agus as rialú na gclár. Ba cheart gur ag na Ballstáit a bheadh an phríomhfhreagracht, trína gcórais bhainistíochta agus rialaithe, as cur chun feidhme agus rialú na n‑oibríochtaí i gcláir. [...]’
5
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 1 den Rialachán sin, dar teideal ‘Ábhar’:
‘Leagtar síos leis an Rialachán seo na comhrialacha is infheidhme maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), le Ciste Sóisialta na hEorpa (CSE), leis an gCiste Comhtháthaithe, leis an gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT) agus leis an gCiste Eorpach Muirí agus Iascaigh (CEMI), a oibríonn faoi chomhchreat (“Cistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa” – “Cistí SIE”). [...]
[...]’
6
Foráiltear le hAirteagal 2 den Rialachán sin, dar teideal ‘Sainmhínithe’:
‘Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[...]
10)
ciallaíonn “tairbhí” comhlacht poiblí nó príobháideach agus […] duine nádúrtha atá freagrach as oibríochtaí a thionscnamh nó oibríochtaí a thionscnamh agus a chur chun feidhme araon, agus:
(a)
i gcás scéimeanna Státchabhrach, an comhlacht a fhaigheann an chabhair, ach amháin i gcás ina bhfuil an chabhair a dheonaítear in aghaidh an ghnóthais níos lú ná [EUR] 200000, agus sa chás sin féadfaidh an Ballstát lena mbaineann cinneadh a dhéanamh gurb é an tairbhí an comhlacht a dheonaíonn an chabhair, gan dochar do Rialacháin (AE) Uimh. 1407/2013 an 18 Nollaig 2013 maidir le cur i bhfeidhm Airteagail 107 agus 108 [CFAE] maidir le cabhair de minimis (IO 2013 L 352, lch. 1)], (AE) Uimh. 1408/2013 [an 18 Nollaig 2013 maidir le cur i bhfeidhm Airteagail 107 agus 108 [CFAE] maidir le cabhair de minimis in earnáil na talmhaíochta (IO 2013 L 352, lch. 9)] agus (AE) Uimh. 717/2014 ón gCoimisiún [an 27 Meitheamh 2014 maidir le cur i bhfeidhm Airteagail 107 agus 108 [CFAE] maidir le cabhair de minimis in earnáil an iascaigh agus an dobharshaothraithe (IO 2014 L 190, lch. 45)]; agus
(b)
i gcomhthéacs ionstraimí airgeadais faoi Theideal IV de Chuid II den Rialachán seo, comhlacht a dhéanann an ionstraim airgeadais, nó ciste de chistí de réir mar is iomchuí, a chur chun feidhme;
[...]
36)
ciallaíonn “neamhrialtacht” aon chás ina sáraítear foráil dhlí an Aontais, nó an dlí náisiúnta a bhaineann lena chur i bhfeidhm, ar sárú é a bheidh mar thoradh ar ghníomh nó ar fhaillí a dhéanann oibreoir eacnamaíochta a bhfuil baint aige le cur chun feidhme Chistí SIE, a bhfuil sé d’éifeacht aige, nó a mbeadh, dochar a dhéanamh do bhuiséad ginearálta an Aontais trí ábhar caiteachais gan údar maith a ghearradh ar bhuiséad ginearálta an Aontais;
37)
ciallaíonn “oibreoir eacnamaíoch” aon duine nádúrtha nó dlítheanach nó aon eintiteas eile a ghlacann páirt i gcur chun feidhme an chúnaimh ó Chistí SIE, cé is moite de Bhallstát a fheidhmíonn a shainchumais mar údarás poiblí;
[...]’
7
Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 143 de Rialachán Uimh. 1303/2013, dar teideal ‘Ceartuithe airgeadais ag Ballstáit’:
‘(1)   Beidh na Ballstáit freagrach, sa chéad ásc, as neamhrialtachtaí a imscrúdú agus as na ceartuithe airgeadais is gá a dhéanamh agus gnóthuithe a shaothrú. I gcás neamhrialtacht sistéamaí, leathnóidh an Ballstát a imscrúdú chun na hoibríochtaí ar fad a bhféadfaí difear a dhéanamh dóibh a chuimsiú ann.
2.   Déanfaidh na Ballstáit na ceartuithe airgeadais is gá maidir le neamhrialtachtaí aonair nó sistéamacha arna mbrath in oibríochtaí nó i gcláir oibríochtúla. Is éard a bheidh i gceist le ceartuithe airgeadais an rannchuidiú poiblí iomlán le hoibríocht nó le clár oibríochtúil, nócuid de ranníocaíocht, a chur ar ceal. Cuirfidh an Ballstát san áireamh cineál agus tromaíocht na neamhrialtachtaí agus an chaillteanais airgeadais i leith na gCistí nó an CEMI agus cuirfidh sé ceartú comhréireach i bhfeidhm. Déanfaidh an t-údarás bainistíochta ceartuithe airgeadais a thaifeadadh sna cuntais le haghaidh na bliana cuntasaíochta ina gcinntear an cealú.
[...]’
Dlí na Bulgáire
ZUSEFSU
8
Faoi Airteagal 70 den Zakon za upravlenie na sredstvata ot evropeyskite fondove pri spodeleno upravlenie (Dlí maidir le bainistiú acmhainní cistí Eorpacha faoi bhainistíocht chomhroinnte, DV Uimh. 101 an 22 Nollaig 2015, a raibh a theideal roimh an leasú a foilsíodh in DV Uimh. 51 de 2022, a tháinig i bhfeidhm an 1 Iúil 2022, mar seo a leanas: Zakon za upravlenie na sredstvata ot evropeyskite strukturni i investitsionni fondove (an dlí maidir le bainistiú acmhainní ó chistí struchtúracha agus infheistíochta Eorpacha – ZUSESIF), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘ZUSEFSU’):
‘(1)   Féadfar tacaíocht airgeadais ó acmhainní Cistí ESI a chur ar ceal go hiomlán nó i bpáirt trí cheartú airgeadais a dhéanamh ar na cúiseanna seo a leanas:
[...]
9.
mar gheall ar neamhrialtacht ar sárú í ar na rialacha maidir le conraitheoir a cheapadh faoi Chaibidil a Ceathair, de dheasca gníomh nó neamhghníomh ag an tairbhí, a bhfuil sé d’éifeacht aige, nó a mbeadh sé d’éifeacht aige, dochar a dhéanamh do Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa;
[...]
(2)   Déanfar cásanna neamhrialtachta as a n‑eascraíonn na ceartuithe airgeadais dá dtagraítear i mír 1(9) a léiriú i ngníomh normatach de chuid Chomhairle na nAirí.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 73(1) de ZUSEFSU:
‘Cinnfear an ceartú airgeadais, maidir lena bhunús agus lena mhéid, le cinneadh réasúnaithe ó cheann an údaráis bainistíochta a d’fhormheas an tionscadal.’[Aistriúchán neamhoifigiúil]
An dlí maidir le soláthar poiblí
10
De bhun Airteagal 2(2) den Zakon za obshtestvenite porachki (an dlí maidir le soláthar poiblí, DV Uimh. 13 an 16 Feabhra 2016), agus conarthaí poiblí á ndámhachtain, ní údaraítear d’údaráis chonarthacha an iomaíocht a shrianadh trí choinníollacha nó ceanglais a chur san áireamh lena dtugtar buntáiste gan údar nó lena gcuirtear srian míchuí ar rannpháirtíocht oibreoirí eacnamaíocha i gconarthaí poiblí agus nach bhfuil i gcomhréir le hábhar, luach, castacht, cainníocht nó fairsinge an chonartha phoiblí.
Na díospóidí sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear
Cás C‑471/23
11
Tar éis nós imeachta dámhachtana faoin gClár Oibríochtúil ‘Réigiúin i mBéal Forbartha’ 2014-2020, atá mar chuid de Chomhaontú Comhpháirtíochta Phoblacht na Bulgáire don chlárthréimhse 2014-2020, bronnadh an deontas ‘Cur chun feidhme Phleananna Comhtháite Téarnaimh agus Forbartha Uirbí 2014-2020’ go díreach ar Bhardas Veliko Tarnovo.
12
An 24 Lúnasa 2018, thug an bardas sin comhaontú comhpháirtíochta i gcrích le ‘Organizatsia na dvizhenieto, parkingi i garazhi’ EOOD (comhlacht tráchta, páirceála agus garáistí, ‘an chuideachta bhardasach’). Foráiltear leis an gcomhaontú comhpháirtíochta sin go bhfuil an bardas agus an chuideachta bhardasach le hainmniú faoi seach mar ‘phríomh-chomhpháirtí’ agus mar ‘chomhpháirtí’ sa tionscadal ‘Iompar Uirbeach Comhtháite Chathair Veliko Tarnovo’ faoin gclár oibríochtúil sin.
13
I gcomhréir leis an gcomhaontú comhpháirtíochta sin, ceanglaítear ar an bpríomh-chomhpháirtí agus ar an gcomhpháirtí, má fhormheastar an tionscadal, conradh riaracháin a thabhairt i gcrích. Tá sé d’oibleagáid ar an gcomhpháirtí, eadhon, sa chás seo, an chuideachta bhardasach, ina cháil mar údarás conarthach, nós imeachta soláthair phoiblí a sheoladh, i gcomhréir leis an Dlí maidir le soláthar poiblí, chun rothra a sholáthar. Foráiltear leis an gcomhaontú sin freisin, más rud é, le linn an nós imeachta sin, go ndéantar sáruithe lena dtugtar údar le ceartú airgeadais, go n‑iompróidh an t‑údarás conarthach, atá ina pháirtí sa chonradh as ar eascair an ceartú sin, na hacmhainní lena mbaineann an ceartú sin.
14
An 19 Iúil 2019, thug bardas Veliko Tarnovo, mar thairbhí an deontais ‘Cur chun feidhme phleananna comhtháite téarnaimh agus forbartha uirbí 2014-2020’, conradh riaracháin i gcrích le húdarás bainistíochta an chláir oibríochtúil ‘Réigiúin i mBéal Forbartha’ 2014-2020, chun an togra tionscadail a chur chun feidhme, dar luach iomlán 11133 732.51 leva na Bulgáire (BGN) (thart ar EUR 5700000), lena n‑áirítear an deontas sin de BGN 10409 573.31 (thart ar EUR 5300000) agus ranníocaíocht dhílis ón tairbhí de BGN 724 159.20 (thart ar EUR 370000).
15
Foráiltear leis an gconradh riaracháin sin gurb ionann cuid den fhóirdheontas atá i gceist agus Státchabhair don oibreoir seirbhíse poiblí iompair do phaisinéirí i bhfoirm cúiteamh seirbhíse poiblí, i gcomhréir le Rialachán Uimh. 1370/2007. Is é bardas Veliko Tarnovo riarthóir na cabhrach sin, a bhfuil gá leis chun a áirithiú go gcuirfear an scéim is infheidhme chun feidhme i gcomhréir leis na ceanglais a eascraíonn as an rialachán sin, lena n‑áirítear sásraí leordhóthanacha a bhunú agus a chur i bhfeidhm chun faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh na gceanglas sin.
16
I gcomhréir le coinníollacha ginearálta an chonartha riaracháin sin, beidh an tairbhí freagrach d’údarás bainistíochta an Chláir Oibríochtúil ‘Réigiúin i mbéal forbartha’ 2014-2020 as gníomhartha na gcomhpháirtithe agus na gconraitheoirí seachtracha i gcur chun feidhme an tionscadail lena mbaineann agus glacfaidh sé chuige féin ‘ar a chuntas féin na rioscaí go léir, lena n‑áirítear caiteachas neamh-incháilithe agus ceartuithe airgeadais arna muirearú ar an deontas ó bhuiséad an tionscadail’.
17
Tar éis nós imeachta soláthair phoiblí a thionscnamh ina cháil mar oibreoir seirbhíse ar mhaithe leis an leas eacnamaíoch i gcoitinne agus mar dhuine atá sainaitheanta mar an duine a fhaigheann státchabhair ó acmhainní Chistí SIE, an 31 Márta 2020 thug an chuideachta bhardasach conradh poiblí i gcrích leis an gconraitheoir ‘Excelor-Alfa’ DZZD chun trí bhus leictreacha a sholáthar.
18
Tar éis tuarascáil neamhrialtachta, an 11 Bealtaine 2022, ghlac údarás bainistíochta an chláir oibríochtúil ‘Réigiúin i mBéal Forbartha’ 2014-2020 cinneadh maidir le ceartú airgeadais i leith bhardas Veliko Tarnovo (‘an cinneadh maidir le ceartú airgeadais an 11 Bealtaine 2022’) mar gheall ar neamhrialtacht, de réir bhrí Airteagal 70(1)(9) de ZUSEFSU, a rinne an chuideachta bhardasach. B’ionann an ceartúchán airgeadais sin agus 25 % de na hacmhainní a bhí incháilithe do chistiú ó Chistí SIE faoin gconradh soláthair seo.
19
Thug Bardas Veliko Tarnovo caingean i gcoinne an chinnidh sin os comhair Administrativen sad Veliko Tarnovo (Cúirt Riaracháin, Veliko Tarnovo, an Bhulgáir).
20
Le breithiúnas an 1 Samhain 2022, dhiúltaigh an chúirt sin don chaingean sin ar an bhforas gurbh é an bardas sin tairbhí aonair an deontais atá i gceist a mhéid a bhí sé ina pháirtí sa chonradh riaracháin dá dtagraítear i mír 14 den bhreithiúnas seo agus, mar pháirtí sa chonradh sin, go bhféadfaí a mheas go dlisteanach gurb é an bardas sin seolaí an ghnímh riaracháin lena socraítear an ceartú airgeadais lena mbaineann. Thug an chúirt sin dá haire freisin, ós rud é gur thug an bardas céanna, mar thairbhí an deontais sin, comhaontuithe comhpháirtíochta i gcrích le haghaidh gníomhaíochtaí áirithe, nach scaoiltear é óna fhreagracht mar pháirtí sa chonradh sin a bhfuil caidreamh díreach aige le húdarás bainistíochta an chláir oibríochtúil ‘Réigiúin i mBéal Forbartha’ 2014-2020. Ar deireadh, chinn an chúirt chéanna go raibh ceart cúláraigh ag an gclásal a bhaineann le dliteanas i leith sáruithe agus rioscaí, lena n‑áirítear ceartuithe airgeadais, sa mhéid is go ndearna sí iarracht a chinneadh, sa chaidreamh inmheánach idir na comhpháirtithe, cé a bheadh freagrach as na ceartuithe sin.
21
Rinne Bardas Veliko Tarnovo achomharc ar phointe dlí i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair Varhoven administrativen sad (an Chúirt Riaracháin Uachtarach, an Bhulgáir), arb í an chúirt a rinne an tarchur í.
22
Dar leis an gcúirt sin, ar an gcéad dul síos, chun an cheist a fhreagairt an é bardas Veliko Tarnovo tairbhí aonair an deontais atá i gceist agus an ndearna sé, sa cháil sin, sárú ar dhlí na Bulgáire as ar eascair ceartú airgeadais, ní mór an coincheap ‘tairbhí’ de réir bhrí Airteagal 2(10) de Rialachán Uimh. 1303/2013 a léiriú.
23
Ina dhiaidh sin, ardaíodh an cheist an féidir a mheas gurb é bardas Veliko Tarnovo seolaí an chinnidh maidir le ceartú airgeadais an 11 Bealtaine 2022 mar gheall ar neamhrialtacht, de réir bhrí Airteagal 2(36) de Rialachán Uimh. 1303/2013, arna déanamh ag an gcuideachta bhardasach, agus ar an gcaoi sin go gcaithfidh sé dliteanas a ghlacadh i leith sáruithe a rinneadh le linn an nós imeachta soláthair phoiblí arna thionscnamh ag an gcuideachta sin, nuair nach úsáideann an bardas sin acmhainní ó Chistí SIE faoin gconradh poiblí arna thabhairt i gcrích tar éis an nós imeachta sin.
24
Ar deireadh, má shuitear gurb í an chuideachta bhardasach tairbhí an deontais a bhí ina ábhar don cheartú airgeadais sin, ina cáil mar dhuine a fuair an deontas sin agus mar chomhlacht poiblí atá freagrach as an oibríocht shonrach chun rothstoc a fháil a sheoladh agus a chur i gcrích, tagann an cheist chun cinn freisin maidir leis an gcúis nár ráthaíodh an ceart chun páirt a ghlacadh sa nós imeachta chun an ceartú airgeadais sin a chinneadh agus ar cheart go mbeadh sí in ann idirghabháil a dhéanamh mar pháirtí sna himeachtaí chun an ceartú sin a neamhniú os comhair Administrativen sad Veliko Tarnovo (Cúirt Riaracháin, Veliko Tarnovo).
25
Sna himthosca sin, chinn Varhoven administrativen sad (an Chúirt Riaracháin Uachtarach) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)
An dtagann riarthóir Státchabhrach i bhfoirm maoiniú ó [Chistí SIE], nach é faighteoir na cabhrach, faoin téarma “tairbhí” na cabhrach i gcomhthéacs Státchabhrach de réir bhrí Airteagal [2](10) de [Rialachán Uimh. 1303/2013]?
2)
An féidir le riarthóir Státchabhrach i bhfoirm Chistí SIE, nach é an duine é a úsáideann an Státchabhair de bhun conradh poiblí, a bheith ina sheolaí bailí de chinneadh lena ndéantar ceartúchán airgeadais mar gheall ar shárú ar an dlí náisiúnta nó ar dhlí an Aontais a rinneadh i dtaca le dámhachtain an chonartha phoiblí?
3)
I dtaca le duine, ar seolaí de bheart riaracháin “ceartúchán airgeadais” é, mar gheall ar neamhrialtacht de réir bhrí phointe 36 d’Airteagal 2 de Rialachán Uimh. 1303/2013 i dtaca le Státchabhair i bhfoirm Chistí SIE, an gcaithfear dhá choinníoll charnacha a shásamh, gurb é faighteoir an deontais ó na cistí lena mbaineann an neamhrialtacht agus gurb é an duine a d’úsáid na cistí lena mbaineann?
4)
An féidir dliteanas as sáruithe in úsáid Státchabhrach i bhfoirm Chistí SIE a rialú nó a athshannadh trí bhíthin conradh idir úsáideoir agus riarthóir na Státchabhrach nó an bhfuil an faighteoir faoi dhliteanas i leith na Státchabhrach, ar bhain sé úsáid neamhdhleathach aisti?
5)
An bhfuil faighteoir na Státchabhrach agus riarthóir na Státchabhrach faoi dhliteanas comhpháirteach agus leithleach agus an gcaithfear dliteanas den sórt sin a bheith leagtha síos sa chonradh maidir leis an gcabhair a dhámhachtain?
6)
An gcuirtear cosc le hAirteagail 41 agus 47 den ar chleachtas náisiúnta agus cásdlí i gcás amhail an cás atá i gceist sna príomhimeachtaí, maidir le “hoibreoir seirbhíse lena ngabhann leas eacnamaíoch ginearálta”, amhail [an chuideachta bhardasach], a mhaítear gur cinneadh go ndearna sé sárú ar an dlí maidir le conarthaí poiblí i nós imeachta arna chur i bhfeidhm aige i ndámhachtain conartha soláthair phoiblí i nós imeachta maidir le húsáid chistí SIE [arb éard é] Státchabhair, nach bhfuil sé de cheart aige páirt a ghlacadh i nós imeachta maidir le ceartúchán airgeadais i dtaca le conradh a chuir sé i gcrích, ná in imeachtaí breithiúnacha maidir le hagóid a dhéanamh i gcoinne an ghnímh riaracháin sin, ar an bhforas go bhfuil an t‑oibreoir sin faoi dhliteanas sibhialta mar chomhpháirtí sa bhardasacht as cúiteamh faoin gcomhaontú comhpháirtíochta?’
Cás C‑477/23
26
Baineann Cás C‑477/23 le húsáid Chistí SIE don tréimhse 2014-2020 mar chuid de ‘nós imeachta comhcheangailte maidir le dearadh agus tógáil gléasraí réamhchóireála múirínithe agus dramhaíola tí’, arb é is cuspóir dó an méid dramhaíola a chuirtear i líonadh talún a laghdú trí acmhainn bhreise a sholáthar chun réamhchóireáil a dhéanamh ar dhramhaíl neamhdhifreáilte agus chun dramhaíl ghlas agus/nó in‑bhithmhillte a bhailiú agus a athchúrsáil ar leithligh trí mhúiríniú a dhéanamh ar dhramhaíl ghlas agus/nó in‑bhithmhillte.
27
I gcomhthéacs an nós imeachta chun deontas díreach a fháil, do réigiún Pazardzhik (an Bhulgáir), d’ullmhaigh roinnt bardas, lena n‑áirítear bardais Pazardzhik agus Belovo, togra comhthionscadail chun deontas den sórt sin a dhámhachtain. Bhí ar na bardais lena mbaineann conradh riaracháin a shíniú chun deontas a dhámhachtain faoin gClár Oibríochtúil ‘Comhshaoil’ 2014-2020. Sonraítear sa chonradh sin go n‑ainmneoidh na bardais atá ina bpáirtithe ann bardas Pazardzhik mar ‘phríomhbhardas’. Ina theannta sin, foráiltear leis an gconradh sin gur tairbhithe iad na bardais go léir a chumhdaítear leis, d’ainneoin go ndéantar a stádas mar ‘chomhpháirtí’ a thaifeadadh freisin, in aice le hainm gach ceann de na bardais sin.
28
Is léir ó na socruithe chun an tionscadal arna fhormheas faoin nós imeachta sin a chur chun feidhme, atá mar chuid lárnach den chonradh riaracháin dá dtagraítear sa mhír roimhe seo, go bhfuil bardas Pazardzhik, mar ‘phríomhbhardas’, freagrach as an tionscadal sin a bhainistiú agus go bhfuil sé de chumhacht aige cistí a fháil ina chuntas bainc agus iad a dháileadh ar na bardais chomhpháirtíochta, cé go nglacann an bardas sin páirt go comhpháirteach leis an bpríomhbhardas in ullmhú agus i gcur chun feidhme teicniúil agus airgeadais an tionscadail sin. Sa chomhthéacs sin, ceanglaíodh ar bhardas Belovo an conradh poiblí a dhéanamh agus a dhámhachtain le haghaidh dearadh, maoirseacht ar údaracht, tógáil, seachadadh agus tógáil gléasra múirínithe le haghaidh dramhaíl ghlas agus/nó in‑bhithmhillte a bhailítear ar leithligh, ag a bhfuil acmhainneacht 2000 tona in aghaidh na bliana.
29
Sa nós imeachta chun an conradh poiblí sin a dhámhachtain, thug Bardas Belovo, ina cháil mar údarás conarthach, conradh poiblí i gcrích le ‘Delchev Engineering’ EOOD.
30
Le cinneadh an 21 Márta 2022, d’fhorchuir údarás bainistíochta an chláir oibríochtúil ‘Comhshaol’ 2014-2020 ceartúchán airgeadais 10 % ar bhardas Pazardzhik ar an gcaiteachas atá incháilithe le haghaidh maoiniú ó Chistí SIE faoin gconradh soláthair phoiblí sin (‘cinneadh ceartúcháin airgeadais an 21 Márta 2022’). Forchuireadh an ceartú airgeadais sin mar gheall ar neamhrialtacht, de réir bhrí Airteagal 70(1)(9) de ZUSEFSU, a rinne bardas Belovo.
31
Thug bardas Belovo, nach é seolaí an chinnidh maidir le ceartú airgeadais an 21 Márta 2022, caingean i gcoinne an chinnidh sin os comhair Administrativen sad Pazardzhik (Cúirt Riaracháin Pazardzhik, an Bhulgáir). Le breithiúnas an 26 Deireadh Fómhair 2022, dhiúltaigh an chúirt sin don chaingean sin, agus chinn sí, cé nár tugadh le fios leis an gcinneadh sin ach bardas Pazardzhik mar sheolaí, gur shínigh bardas Belovo, mar údarás conarthach, an conradh poiblí agus go raibh leas dlíthiúil aige an chaingean sin a thionscnamh. Chinn an chúirt sin, áfach, gur glacadh an cinneadh sin i gcomhréir le dlí na Bulgáire.
32
Rinne bardas Belovo achomharc ar phointe dlí i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair Varhoven administrativen sad (an Chúirt Riaracháin Uachtarach), arb í an chúirt a rinne an tarchur í.
33
De réir na cúirte sin, tá éagsúlacht sa chásdlí náisiúnta a bhaineann le cásanna fíorasacha atá cosúil leis an staid atá i gceist sa chás seo, maidir leis an nós imeachta céanna le haghaidh cistiú ó Chistí SIE.
34
Ar an gcéad dul síos, is léir ó chinntí náisiúnta áirithe nach bhfuil stádas ‘tairbhí’ ach ag príomhbhardas an tionscadail lena mbaineann, de réir bhrí Airteagal 2(10) de Rialachán Uimh. 1303/2013, agus gurb é seolaí an chinnidh maidir le ceartú airgeadais é, nach bhfuil an stádas sin ag na bardais chomhpháirtíochta eile. Dá bhrí sin, sna cásanna as ar eascair na cinntí náisiúnta sin, níor tugadh cead do na bardais chomhpháirtíochta, seachas an príomhbhardas, a bheith ina bpáirtithe sa nós imeachta chun an ceartú airgeadais atá i gceist a chinneadh ná sna himeachtaí breithiúnacha lena n‑iarrtar an gníomh lena gcuirtear an ceartú sin chun feidhme a chur ar neamhní, fiú i gcás ina raibh na bardais chomhpháirtíochta sin ag tionscnamh na neamhrialtachta ba chúis leis an gceartú airgeadais sin.
35
Ar an dara dul síos, measann roinnt cúirteanna náisiúnta, i gcás sárú ar na rialacha soláthair phoiblí ag bardas a chaitheann suimeanna ó Chistí SIE, gur cheart a mheas gurb é an bardas sin seolaí an bhirt ceartúcháin airgeadais atá i gceist agus go bhfuil sé de cheart aige a bheith rannpháirteach sa nós imeachta chun an ceartú airgeadais lena mbaineann a chinneadh agus é féin a chosaint os comhair cúirte.
36
Ina theannta sin, cuireann an chúirt a rinne an tarchur amhras in iúl maidir leis an gcaoi a gcinnfear dliteanas i leith ceartuithe airgeadais a eascraíonn as sáruithe ar na rialacha soláthair phoiblí a dhéanamh i gcomhthéacs úsáid Chistí SIE.
37
Sna himthosca sin, chinn Varhoven administrativen sad (an Chúirt Riaracháin Uachtarach) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)
An gcuirtear cosc le pointí 10, 36 agus 37 d’Airteagal 2 de Rialachán Uimh. 1303/2013 ar reachtaíocht náisiúnta, nó ar chleachtas léiriúcháin nó cur i bhfeidhm i dtaca leis an reachtaíocht sin, ar dá réir, i gcás amhail é atá i gceist sna príomhimeachtaí, i measc na mbardas (páirtithe sa chonradh deontais riaracháin) atá mar chuid de chomhpháirtíocht, nach gcaithfear ach na bardais a shínigh an conradh deontais riaracháin mar phríomhbhardas a mheas mar thairbhí na cabhrach ó acmhainní Chistí SIE? Cad iad na coinníollacha a chaithfidh eagraíocht a chomhlíonadh ionas go measfar gur “tairbhí” é de réir bhrí phointe 10 d’Airteagal 2 de Rialachán 1303/2013?
2)
An gcuirtear cosc le pointí 10, 36 agus 37 d’Airteagal 2 de Rialachán Uimh. 1303/2013 ar reachtaíocht náisiúnta nó ar chleachtas léiriúcháin nó cur i bhfeidhm, ar dá réir, i gcás amhail an cás atá i gceist sna príomhimeachtaí, a fhorchuirtear ceartúchán airgeadais mar gheall ar shárú arna dhéanamh ag oibreoir eacnamaíoch ar fhorálacha maidir le conarthaí soláthair phoiblí a dhámhachtain arna thabhairt faoi deara i gcinneadh, atá dírithe ar oibreoir eacnamaíoch eile, nach ndearna aon sárú, ach atá liostaithe mar phríomh-chomhpháirtí sa chonradh maidir le deontais airgeadais?
3)
An gcuirtear cosc le Rialachán Uimh. 1303/2013 ar reachtaíocht náisiúnta nó ar chleachtas a bhaineann le léiriú nó cur i bhfeidhm na reachtaíochta sin, ar dá réir is féidir dliteanas i leith ceartúchán airgeadais a athshannadh idir comhpháirtithe an tionscadail i gcomhréir le conradh, nó an féidir nó an gcaithfidh gach oibreoir eacnamaíoch an dliteanas i leith ceartúcháin airgeadais a ghlacadh de réir na sáruithe atá déanta aige in úsáid Chistí SIE i gcomhréir leis na conarthaí ina bhfuil sé ina pháirtí?
4)
An gcuirtear cosc le hAirteagail 41 agus 47 den [Chairt] ar chleachtas riaracháin agus cásdlí ar dá réir, i gcás amhail an cás atá i gceist sna príomhimeachtaí, nach bhfuil sé de cheart ag an mbardas, a maítear go ndearna sé sárú ar an dlí maidir le soláthair phoiblí agus conradh soláthair phoiblí á dhámhachtain in imeachtaí maidir le húsáid Chistí SIE an ceart chun rannpháirtíocht in imeachtaí maidir le ceartúchán airgeadais a bhaineann le ceann de na conarthaí a thug sé i gcrích, ná an ceart chun rannpháirtíochta sna himeachtaí cúirte i gcoinne an ghnímh riaracháin sin, ar an bhforas gur féidir leis imeachtaí sibhialta a thabhairt de bhun an chomhaontaithe comhpháirtíochta leis an bpríomh-chomhpháirtí?’
Na ceisteanna a tharchuirtear i gcomhair réamhrialú
An chéad cheist i gCás C‑471/23 agus an chéad cheist i gCás C‑477/23
38
Lena céad cheist i gCás C‑471/23 agus lena céad cheist i gCás C‑477/23, arb iomchuí iad a scrúdú le chéile, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 2(10) de Rialachán Uimh. 1303/2013 a léiriú sa chaoi go bhféadfadh comhlacht atá freagrach as na hoibríochtaí lena mbaineann a sheoladh nó a thionscnamh agus a chur chun feidhme, ach nach bhfaigheann Státchabhair dá dtagraítear in Airteagal 2(10)(a), agus comhlacht nach bhfuil conradh deontais riaracháin sínithe aige mar ‘phríomh-chomhpháirtí’, teacht faoin gcoincheap ‘tairbhí’ de réir bhrí na forála sin.
39
Sainmhínítear in Airteagal 2(10) den Rialachán sin, mar chéad chéim, an coincheap ‘tairbhí’ mar chomhlacht poiblí nó príobháideach nó mar dhuine nádúrtha atá freagrach as oibríochtaí a thionscnamh nó a thionscnamh agus a chur chun feidhme. Ar an dara dul síos, sonraítear san fhoráil sin, i bhfomhíreanna (a) agus (b), gurb é an comhlacht sin, faoi seach, i gcomhthéacs Státchabhrach, an comhlacht a fhaigheann an chabhair, ach amháin i gcás inar lú ná EUR 200000 an chabhair a dheonaítear in aghaidh an ghnóthais, agus sa chás sin féadfaidh an Ballstát lena mbaineann a chinneadh gurb é an tairbhí an comhlacht a dheonaíonn an chabhair, gan dochar do Rialacháin Uimh. 1407/2013, Uimh. 1408/2013 agus Uimh. 717/2014, agus, i gcomhthéacs ionstraimí airgeadais a chumhdaítear le Teideal IV de Chuid a Dó de Rialachán Uimh. 1303/2013, an comhlacht a chuireann an ionstraim airgeadais nó an ciste de chistí chun feidhme, de réir mar a bheidh.
40
Is léir ó fhoclaíocht na chéad choda den sainmhíniú ar an gcoincheap sin a leagtar síos in Airteagal 2(10) go bhfuil corrlach áirithe lánroghnach ag na Ballstáit chun a chinneadh an bhfuil an tairbhí, ina cháil mar chomhlacht poiblí nó príobháideach nó mar dhuine nádúrtha, freagrach go heisiach as na hoibríochtaí lena mbaineann a sheoladh nó as iad a thionscnamh agus a chur chun feidhme araon.
41
Maidir leis an dara cuid den fhoráil sin, leagtar síos leis an bhforáil sin rialacha maidir leis an tairbhí a chinneadh i gcásanna a bhaineann le Státchabhair agus le hionstraimí airgeadais a chumhdaítear le Teideal IV de Chuid a Dó de Rialachán Uimh. 1303/2013.
42
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhfuil na coinníollacha a leagtar síos sa chéad chuid d’Airteagal 2(10) den Rialachán sin agus na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 2(10)(a) agus (b) scartha leis an gcónasc ‘agus’. Mar sin féin, ní chiallaíonn a úsáid go bhfuil na coinníollacha sin carnach. Os a choinne sin, leagtar síos riail ghinearálta leis na forálacha sa chéad chuid sin, cé gurb ionann iad siúd a leagtar amach in Airteagal 2(10)(a) agus (b) agus rialacha forlíontacha a bhaineann le cásanna sonracha.
43
Dá bhrí sin, ní mór a mheas nach gcuireann foclaíocht Airteagal 2(10) de Rialachán Uimh. 1303/2013 bac ar roinnt tairbhithe a bheith ann don oibríocht chéanna.
44
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, mar is léir ó aithris 66 den Rialachán sin, gur ar na Ballstáit go príomha atá an fhreagracht as cur chun feidhme na n‑oibríochtaí a dhéantar faoi na cláir, agus dá bhrí sin tá sé de shaoirse acu cinneadh a dhéanamh, go háirithe, maidir leis an gcomhlacht atá freagrach as na hoibríochtaí lena mbaineann a sheoladh nó as iad a sheoladh agus a chur chun feidhme, chomh maith leis an gcomhlacht a fhaigheann an chabhair atá i gceist.
45
D’fhéadfadh léiriú contrártha a bheith ina chúis le cásanna nach bhféadfaí aon chomhlacht a aicmiú mar thairbhí, de réir bhrí Airteagal 2(10) de Rialachán Uimh. 1303/2013, sa mhéid nach mbeadh sé in ann an dá choinníoll a leagtar síos sa chéad chuid d’Airteagal 2(10), agus mír (10)(a) nó (b) a chomhlíonadh.
46
Thairis sin, mar a thug an Coimisiún faoi deara, go bunúsach, ina bharúlacha i scríbhinn, maidir leis an gcás sonrach dá bhforáiltear in Airteagal 2(10)(a) de Rialachán Uimh. 1303/2013, ós rud é go bhféadfadh foirmeacha éagsúla de a bheith i bhfóirdheontas, ar Státchabhair iad cuid acu, bheadh gá le léiriú den sórt sin, i gcás na gcodanna d’oibríocht a bhaineann le cabhair, gurb é an comhlacht a fhaigheann an chabhair sin an tairbhí, de réir bhrí Airteagal 2(10)(a), ach, i gcás na gcodanna eile den oibríocht sin, gurb é an comhlacht atá freagrach as an oibríocht sin a sheoladh nó a sheoladh agus a chur chun feidhme an tairbhí, de réir bhrí na chéad choda d’Airteagal 2(10). Mar sin féin, d’fhéadfadh deacrachtaí praiticiúla a bheith ag baint leis an léiriú sin a bhaineann le cineál idirspleách na bhfóirdheontas go minic agus le sainaithint fóirdheontas a d’fhéadfadh a bheith i bhfoirm Státchabhrach.
47
Sa chás seo, is léir ón gcomhad os comhair na Cúirte, i gCás C‑471/23, faoin gconradh riaracháin a tugadh i gcrích le húdarás bainistíochta an chláir oibríochtúil ‘Réigiúin i mbéal forbartha’ 2014-2020 chun an togra tionscadail atá i gceist sa chás sin a chur chun feidhme, gur ainmníodh bardas Veliko Tarnovo mar dhuine atá freagrach as an tionscadal sin a chur chun feidhme, cé gur sainaithníodh an chuideachta bhardasach mar dhuine a fhaigheann Státchabhair. I ndáil leis sin, is Státchabhair í cuid den deontas faoin tionscadal sin, ach ní shonraíonn an chúirt a rinne an tarchur an bhfuil méid na cabhrach sin níos lú ná EUR 200000. I gCás C‑477/23, tá bardas Pazardzhik, arb é an ‘príomhbhardas’ é, atá freagrach as bainistiú an tionscadail atá i gceist sa chás deiridh sin, rannpháirteach i gcomhpháirt le bardais eile, lena n‑áirítear Belovo, in ullmhú agus i gcur chun feidhme teicniúil agus airgeadais an tionscadail deiridh sin.
48
I ndáil leis sin, is faoin gcúirt a rinne an tarchur, nach bhfuil ach dlínse aici measúnú a dhéanamh ar fhíorais na díospóide sna príomhimeachtaí agus an reachtaíocht náisiúnta lena mbaineann a léirmhíniú, a bheidh sé a chinneadh, i gCás C‑471/23, an bhfuil bardas Veliko Tarnovo agus, i gCás C‑477/23, bardais Pazardzhik agus Belovo freagrach as na hoibríochtaí lena mbaineann a sheoladh nó a sheoladh agus a chur chun feidhme, de réir bhrí na chéad choda d’Airteagal 2(10) de Rialachán Uimh. 1303/2013, an dtagann an chabhair a fhaigheann an chuideachta bhardasach i gCás C‑471/23 faoin gcoincheap ‘Státchabhair’ de réir bhrí Airteagal 2(10)(a) den Rialachán sin agus, i gcás inarb iomchuí, méid na cabhrach sin.
49
I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, mar a rinne an Coimisiún, gur léir ó aithrisí 5, 33 agus 36 de Rialachán Uimh. 1370/2007 agus ó chásdlí socair na Cúirte nach Státchabhair é cúiteamh seirbhíse poiblí a deonaíodh i gcomhréir leis na coinníollacha go léir a leagtar síos sa Rialachán sin.
50
Thairis sin, mar is léir ó mhír 43 den bhreithiúnas seo, cé, faoi Airteagal 2(10)(a) de Rialachán Uimh. 1303/2013, i gcomhthéacs Státchabhrach, nach mór an comhlacht a fhaigheann an chabhair a mheas mar thairbhí, de réir bhrí na forála sin, ní chuireann aon ní cosc ar chomhlacht a chomhlíonann na coinníollacha a leagtar síos sa chéad chuid d’Airteagal 2(10) a mheas mar thairbhí freisin, de réir bhrí na forála deiridh sin.
51
Maidir le ceist na cúirte a rinne an tarchur, i gCás C‑477/23, an é nach féidir ach comhlacht poiblí a shínigh conradh deontais riaracháin mar ‘phríomh-chomhpháirtí’ a mheas mar thairbhí den deontas lena mbaineann, ba cheart a thabhairt faoi deara nach bhforáiltear le hAirteagal 2(10) de Rialachán Uimh. 1303/2013 do chatagóirí sonracha tairbhithe féideartha.
52
Dá réir sin, a mhéid atá comhlacht freagrach as oibríochtaí a thionscnamh, nó a thionscnamh agus a chur chun feidhme, féadfar a mheas gur ‘tairbhí’ é an comhlacht sin, de réir bhrí na forála sin, is cuma cé acu a ainmníodh nó nár ainmníodh comhlacht den sórt sin mar ‘phríomh-chomhpháirtí’.
53
Leanann sé ón méid sin roimhe seo gurb é an freagra ar an gcéad cheist i gCás C‑471/23 agus ar an gcéad cheist i gCás C‑477/23 nach mór Airteagal 2(10) de Rialachán Uimh. 1303/2013 a léiriú sa chaoi go bhféadfadh comhlacht atá freagrach as na hoibríochtaí lena mbaineann a sheoladh nó a thionscnamh agus a chur chun feidhme, ach nach bhfaigheann Státchabhair dá dtagraítear in Airteagal 2(10)(a), agus comhlacht nach bhfuil conradh deontais riaracháin sínithe aige mar ‘phríomh-chomhpháirtí’, teacht faoin gcoincheap ‘tairbhí’ de réir bhrí na forála sin.
An dara go dtí an cúigiú ceist i gCás C‑471/23 agus an dara agus an tríú ceist i gCás C‑477/23
54
Lena dara go dtí an cúigiú ceist i gCás C‑471/23 agus lena dara ceist agus a tríú ceist i gCás C‑477/23, ar iomchuí iad a scrúdú le chéile, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 2(36) agus (37) de Rialachán Uimh. 1303/2013 a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis, ar an gcéad dul síos, ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhféadfar cinneadh ceartúcháin airgeadais maidir le sárú ar na rialacha soláthair phoiblí a dhíriú ar oibreoir eacnamaíoch seachas an t‑oibreoir eacnamaíoch a rinne an sárú sin agus, ar an dara dul síos, go bhfuil an dliteanas i leith an cheartaithe airgeadais sin comhpháirteach agus leithleach nó gur féidir an dliteanas sin a roinnt go conarthach idir an t‑oibreoir eacnamaíoch sin agus an t‑oibreoir eacnamaíoch a rinne an sárú sin nó go nglacann an t‑oibreoir eacnamaíoch sin an dliteanas sin air féin.
55
Mar phointe tosaigh, is fiú a thabhairt chun cuimhne, i bhfianaise Airteagal 2(36) de Rialachán Uimh. 1303/2013 go gciallaíonn neamhrialtacht, de réir bhrí na forála sin, aon chás ina sáraítear foráil dhlí an Aontais, nó an dlí náisiúnta a bhaineann lena chur i bhfeidhm, ar sárú é a bheidh mar thoradh ar ghníomh nó ar fhaillí a dhéanann oibreoir eacnamaíochta a bhfuil baint aige le cur chun feidhme Chistí SIE, a bhfuil sé d'éifeacht aige, nó a bheadh, dochar a dhéanamh do bhuiséad ginearálta an Aontais trí ábhar caiteachais gan údar maith a ghearradh ar bhuiséad ginearálta an Aontais.
56
Ina theannta sin, foráiltear le hAirteagal 143(1) den rialachán sin, inter alia, go mbeidh na Ballstáit freagrach, sa chéad ásc, as neamhrialtachtaí a imscrúdú agus as na ceartuithe airgeadais is gá a dhéanamh agus gnóthuithe a shaothrú. Chun na críocha sin agus mar dá bhforáiltear in mír 2 den Airteagal sin, déanfaidh na Ballstáit na ceartuithe airgeadais is gá maidir le neamhrialtachtaí aonair nó sistéamacha arna mbrath in oibríochtaí nó i gcláir oibríochtúlaí.
57
Mar sin féin, ní leagtar síos rialacha maidir leis an sainmhíniú ar sheolaithe gnímh ceartúcháin airgeadais le haon fhoráil den Rialachán sin.
58
I ndáil leis sin, ní mór a mheabhrú nach ionann an oibleagáid buntáiste a fuarthas go mícheart trí neamhrialtacht a aisíoc agus pionós, ach gurb é an t‑aon iarmhairt amháin é ar chinneadh nár comhlíonadh na coinníollacha is gá chun an buntáiste a eascraíonn as rialacháin an Aontais a fháil, rud a fhágann go bhfuarthas an buntáiste go míchuí (breithiúnas an 1 Deireadh Fómhair 2020, Elme Messer Metalurgs, C‑743/18, EU:C:2020:767, mír 64 agus an cásdlí dá dtagraítear).
59
Dá bhrí sin, ní gá go n‑éileofaí aisíocaíocht buntáiste a fuarthas go míchuí trí neamhrialtacht, de réir bhrí Airteagal 2(36) de Rialachán Uimh. 1303/2013, ón gcomhlacht a rinne neamhrialtacht den sórt sin.
60
Sa chás seo, is léir ón gcomhad os comhair na Cúirte gur shínigh bardas Veliko Tarnovo, i gCás C‑471/23, an conradh deontais riaracháin lena mbaineann le húdarás bainistíochta an chláir oibríochtúil ‘Réigiúin i mbéal forbartha’ 2014-2020 agus gurbh é seolaí an chinnidh maidir le ceartú airgeadais an 11 Bealtaine 2022, d’ainneoin go líomhnaítear go ndearna an chuideachta bhardasach an neamhrialtacht atá i gceist. I gCás C‑477/23, shínigh na bardais lena mbaineann, lena n‑áirítear bardais Belovo, a líomhnaítear go ndearna siad an neamhrialtacht atá i gceist, agus Pazardzhik, mar ‘phríomhbhardas’, an conradh deontais riaracháin lena mbaineann agus ba é an bardas deireanach sin seolaí an chinnidh maidir le ceartú airgeadais an 21 Márta 2022.
61
Ní mór a thabhairt faoi deara, mar is léir ó mhír 59 den bhreithiúnas seo, go bhféadfadh comhlachtaí arna rialú ag an dlí poiblí, amhail na bardais atá i gceist sna príomhimeachtaí, a bheith ina seolaithe ar ghníomh ceartúcháin airgeadais, d’ainneoin nach bhfuil aon neamhrialtacht déanta acu, de réir bhrí Airteagal 2(36) de Rialachán Uimh. 1303/2013.
62
Maidir le ceist an dliteanais i leith ceartuithe airgeadais a eascraíonn as sáruithe ar rialacha soláthair phoiblí a dhéanamh i gcomhthéacs úsáid Chistí SIE, ba cheart a mheabhrú nach mór do na cúirteanna náisiúnta díospóidí a bhaineann le haisghabháil méideanna a íocadh go míchuí faoi dhlí an Aontais a chinneadh, in éagmais fhorálacha an Aontais, i gcomhréir lena ndlí náisiúnta, faoi réir na dteorainneacha a fhorchuirtear le dlí an Aontais (breithiúnas an 17 Samhain 2022, Avicarvil Farms, C‑443/21, EU:C:2022:899, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).
63
Dá bhrí sin, in éagmais foráil maidir leis an dliteanas sin i Rialachán Uimh. 1303/2013, is leis an dlí náisiúnta agus le gealltanais chonarthacha na rannpháirtithe in idirbheart ar leith a chinntear an dliteanas sin.
64
Dá réir sin, agus ag brath ar ábhar na ngealltanas conarthach sin, cé go bhféadfar gach oibreoir eacnamaíoch lena mbaineann, i leith an údaráis inniúil náisiúnta, a chur faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach i leith an idirbhirt chéanna, féadfar an dliteanas airgeadais sin a roinnt freisin idir na hoibreoirí eacnamaíocha lena mbaineann nó féadfaidh an t‑aon oibreoir eacnamaíoch amháin a rinne an neamhrialtacht atá i gceist é a ghlacadh air féin.
65
Chinn an Chúirt freisin, áfach, go gceanglaítear le prionsabal na deimhneachta dlíthiúla, ar an gcéad dul síos, go mbeidh rialacha dlí soiléir agus beacht agus, ar an dara dul síos, go mbeidh a gcur i bhfeidhm intuartha ag na daoine atá faoina réir, go háirithe i gcás ina bhféadfadh iarmhairtí díobhálacha a bheith acu. Ceanglaítear leis an bprionsabal sin, go háirithe, nach mór don reachtaíocht sin a chur ar chumas na ndaoine lena mbaineann a bheith ar an eolas go beacht faoi mhéid na n‑oibleagáidí a fhorchuireann siad orthu agus nach mór do na daoine sin a bheith in ann a fháil amach go soiléir cad iad a gcearta agus a n‑oibleagáidí agus bearta a dhéanamh dá réir sin (breithiúnas an 4 Deireadh Fómhair 2024, an Liotuáin agus páirtithe eile v an Pharlaimint agus an Chomhairle(Pacáiste Soghluaisteachta), C‑541/20 go C‑555/20, EU:C:2024:818, mír 158 agus an cásdlí dá dtagraítear).
66
Ina theannta sin, bíonn prionsabal na deimhneachta dlíthiúla thar a bheith dian i gcás rialachán ar dócha go mbeidh iarmhairtí airgeadais acu (féach, chuige sin, breithiúnas an 29 Aibreán 2021, Banco de Portugal agus páirtithe eile, C‑504/19, EU:C:2021:335, mír 52 agus an cásdlí dá dtagraítear).
67
Sa chás seo, is léir ó na horduithe tarchuir, i gCás C‑471/23, go nglacann bardas Veliko Tarnovo chuige féin na rioscaí go léir, lena n‑áirítear, go háirithe, na ceartúcháin airgeadais a gearradh ar an bhfóirdheontas ó bhuiséad an tionscadail atá i gceist, cé nach cosúil go bhfuil freagracht airgeadais den sórt sin ar an gcuideachta bhardasach i leith údarás bainistíochta an chláir oibríochtúil ‘Réigiúin i mbéal forbartha’ 2014-2020. Os a choinne sin, i gCás C‑477/23, glacann na bardais lena mbaineann páirt le chéile go háirithe i gcur chun feidhme airgeadais an tionscadail atá i gceist agus tá sé de chumhacht ag bardas Pazardzhik, mar ‘phríomhbhardas’, cistí a fháil ina chuntas bainc agus iad a dháileadh ar na bardais chomhpháirtíochta.
68
I ndáil leis sin, is faoin gcúirt a rinne an tarchur a bheidh sé a fháil amach, ar an gcéad dul síos, cé na hoibreoirí eacnamaíocha a ghlacann freagracht airgeadais i leith na n‑údarás bainistíochta lena mbaineann i gcomhréir leis an dlí náisiúnta agus le téarmaí na gconarthaí atá i gceist agus, ar an dara dul síos, an raibh na hoibreoirí eacnamaíocha sin atá faoi dhliteanas airgeadais in ann a bheith ar an eolas, i gcás neamhrialtacht i gcur chun feidhme an tionscadail lena mbaineann, go mbeidís faoi dhliteanas, ina n‑aonar, go comhpháirteach agus go leithleach nó i gcomhréir le modhanna eile, as ceartú airgeadais i leith na n‑údarás bainistíochta sin.
69
Dá bhrí sin, is léir ón méid roimhe seo nach mór an freagra ar an dara go dtí an cúigiú ceist i gCás C‑471/23 agus ar an dara ceist agus ar an tríú ceist i gCás C‑477/23 a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhféadfar cinneadh maidir le ceartú airgeadais i leith sárú ar na rialacha soláthair phoiblí a dhíriú chuig oibreoir eacnamaíoch seachas an t‑oibreoir eacnamaíoch a rinne an sárú sin, nó go bhfuil an dliteanas i leith an cheartaithe airgeadais sin comhpháirteach agus leithleach, gur féidir an dliteanas sin a roinnt go conarthach idir an t‑oibreoir eacnamaíoch sin agus an t‑oibreoir eacnamaíoch a rinne an sárú sin nó go nglacann an t‑oibreoir eacnamaíoch sin an dliteanas sin air féin, ar choinníoll go bhfuil na hoibreoirí eacnamaíocha atá freagrach ó thaobh airgeadais de in ann a bheith ar an eolas, i gcás neamhrialtacht i gcur chun feidhme an tionscadail atá i gceist, go mbeidís faoi dhliteanas dá bhrí sin ag an údarás bainistíochta lena mbaineann i leith an cheartaithe airgeadais sin.
An séú ceist i gCás C‑471/23 agus an ceathrú ceist i gCás C‑477/23
70
Lena séú ceist i gCás C‑471/23 agus lena ceathrú ceist i gCás C‑477/23, arb iomchuí iad a scrúdú le chéile, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gcaithfear Airteagail 41 agus 47 den Chairt a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar chleachtas náisiúnta nach bhfuil oibreoir eacnamaíoch a bhfuil neamhrialtacht déanta aige, de réir bhrí Airteagal 2(36) de Rialachán Uimh. 1303/2013, as ar eascair ceartú airgeadais, i dteideal páirt a ghlacadh sa nós imeachta lena gcinntear an ceartú airgeadais sin nó sna himeachtaí breithiúnacha lena n‑iarrtar é a chur ar neamhní, ar an bhforas go bhfuil leigheas sibhialta ag an oibreoir eacnamaíoch sin faoi chomhaontú comhpháirtíochta.
71
Mar réamhphointe, ba cheart a thabhairt faoi deara, mar is léir ó aithris 65 den Rialachán sin, gur cheart do na Ballstáit bearta iomchuí a ghlacadh chun bunú agus feidhmiú cuí na gcóras bainistíochta agus rialaithe a áirithiú, ionas go mbeifear in ann a dhearbhú go n‑úsáidtear Cistí SIE go dleathach agus go rialta, agus, i gcomhréir le hAirteagal 143(1) den Rialachán sin, gur faoi na Ballstáit go príomha atá sé neamhrialtachtaí a imscrúdú agus na ceartuithe airgeadais is gá a dhéanamh.
72
Agus bearta den sórt sin á nglacadh acu chun dlí an Aontais a chur chun feidhme, ceanglaítear ar na Ballstáit prionsabail ghinearálta dhlí an Aontais agus forálacha na Cairte a chomhlíonadh (breithiúnas an 30 Eanáir 2024, Agentsia Patna infrastruktura(Maoiniú Eorpach ar bhonneagar bóithre), C‑471/22, EU:C:2024:99, mír 40 agus an cásdlí dá dtagraítear).
73
Ós rud é, sa chomhthéacs sin, go dtagraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go háirithe, d’Airteagal 41 den Chairt, a bhaineann leis an gceart chun dea-riaracháin, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhfuil an tAirteagal sin dírithe ar institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh seachas ar chomhlachtaí nó eintitis na mBallstát, agus mar thoradh air sin nach féidir le duine aonair brath ar an Airteagal sin i gcoinne na n‑údarás náisiúnta. Mar sin féin, i gcás ina bhfuil dlí an Aontais á chur chun feidhme ag Ballstát, tá na ceanglais a eascraíonn as prionsabal an dea-riaracháin, mar phrionsabal ginearálta de dhlí an Aontais, go háirithe ceart gach duine a ghnóthaí nó a gnóthaí a láimhseáil go neamhchlaonta agus laistigh de thréimhse réasúnta ama, infheidhme i gcomhthéacs an nós imeachta arna dhéanamh ag an údarás inniúil náisiúnta (breithiúnas an 30 Eanáir 2024, Agentsia Patna infrastruktura(Maoiniú Eorpach ar bhonneagar bóithre), C‑471/22, EU:C:2024:99, mír 41 agus an cásdlí dá dtagraítear).
74
A mhéid a thagraíonn an chúirt sin freisin don cheart chun páirt a ghlacadh sna himeachtaí, ní mór a shonrú go bhfuil ceart den sórt sin, a mhéid is féidir an ceart chun éisteacht a fháil a fheidhmiú leis, ina dhlúthchuid de chearta na cosanta, ar prionsabal ginearálta de dhlí an Aontais é a urramú. Leis an gceart chun éisteacht a fháil, ráthaítear do gach duine an deis a chuid nó a cuid tuairimí a chur in iúl ar bhealach úsáideach agus éifeachtach le linn nós imeachta riaracháin agus sula nglacfar aon chinneadh a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh dá leasanna, lena n‑áirítear i gcás nach bhforáiltear don fhoirmiúlacht sin leis an reachtaíocht is infheidhme. Is é is cuspóir don riail nach mór an deis a thabhairt do sheolaí cinnidh a dhéanann dochar d’oifigeacha barúlacha a thíolacadh sula nglacfar an cinneadh sin a chur ar chumas an údaráis inniúil an fhaisnéis ábhartha go léir a chur san áireamh go héifeachtach (breithiúnas an 30 Eanáir 2024, Agentsia Patna infrastruktura(Maoiniú Eorpach ar bhonneagar bóithre), C‑471/22, EU:C:2024:99, mír 42 agus an cásdlí dá dtagraítear).
75
Tá an riail sin infheidhme maidir le nós imeachta riaracháin chun ceartú airgeadais a chinneadh, arna dhéanamh ag na húdaráis náisiúnta mar gheall ar neamhrialtacht a bheith déanta, de réir bhrí Airteagal 2(36) de Rialachán Uimh. 1303/2013.
76
Thairis sin, tá gnéithe éagsúla sa cheart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil a ráthaítear in Airteagal 47 den Chairt, lena n‑áirítear na cearta chun cosanta, prionsabal chomhionannas na n‑arm, an ceart chun rochtain a fháil ar na cúirteanna agus an ceart chun comhairle, cosaint agus ionadaíocht a fháil (breithiúnas an 30 Eanáir 2024, Agentsia Patna infrastruktura(Maoiniú Eorpach ar bhonneagar bóithre), C‑471/22, EU:C:2024:99, mír 46 agus an cásdlí dá dtagraítear).
77
Sa chás seo, mar a tugadh faoi deara i mír 67 den bhreithiúnas seo, agus faoi réir a fhíoraithe ag an gcúirt a rinne an tarchur, i gCás C‑471/23, ní raibh aon chaidreamh conarthach ag an gcuideachta bhardasach a líomhnaítear a rinne an neamhrialtacht le húdarás bainistíochta an chláir oibríochtúil ‘Réigiúin i mbéal forbartha’ 2014-2020 agus is cosúil nach bhfuil sí faoi dhliteanas airgeadais i leith an údaráis sin chun an tionscadal atá i gceist a chur chun feidhme. Maidir le Cás C‑477/23, ní chuireann an chúirt sin in iúl cé acu de na bardais lena mbaineann a bhfuil an fhreagracht airgeadais sin orthu.
78
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, a mhéid a thagann an chúirt sin ar an gconclúid nach bhfuil an t‑oibreoir eacnamaíoch a rinne an neamhrialtacht faoi dhliteanas airgeadais, i leith an údaráis bainistíochta lena mbaineann, maidir le cur chun feidhme an tionscadail atá i gceist, prionsabail ghinearálta dhlí an Aontais maidir le dea-riarachán agus urraim do chearta na cosanta agus Airteagal 47 den Chairt, nach gcuirtear cosc leo ar an oibreoir eacnamaíoch sin gan bheith i dteideal páirt a ghlacadh sa nós imeachta lena gcinntear an ceartú airgeadais nó sna himeachtaí breithiúnacha lena n‑iarrtar an ceartú sin a chur ar neamhní.
79
I gcás den sórt sin, ina ndéanfadh cinneadh ceartú airgeadais a dhéanamh difear díreach do leasanna an oibreora eacnamaíoch sin seachas do leasanna an oibreora eacnamaíoch atá freagrach ó thaobh airgeadais de don údarás bainistíochta lena mbaineann as cur chun feidhme an tionscadail sin, is é an t‑oibreoir sin nach mór an ceart a dheonú dó páirt a ghlacadh sa nós imeachta chun an ceartú airgeadais sin a chinneadh agus sna himeachtaí breithiúnacha lena n‑iarrtar é a chur ar neamhní.
80
Os a choinne sin, a mhéid a chinneann an chúirt a rinne an tarchur go bhfuil an t‑oibreoir eacnamaíoch a rinne an neamhrialtacht faoi dhliteanas airgeadais don údarás bainistíochta lena mbaineann maidir le cur chun feidhme an tionscadail atá i gceist agus, dá bhrí sin, go ndéantar difear díreach dá leasanna leis an gcinneadh maidir le ceartú airgeadais a eascraíonn as an neamhrialtacht sin a chinneadh, le prionsabail ghinearálta dhlí an Aontais maidir le dea-riarachán agus le hurraim do chearta na cosanta agus le hAirteagal 47 den Chairt, cuirtear cosc ar an oibreoir eacnamaíoch sin gan a dhearcadh a chur in iúl sa nós imeachta chun an ceartú airgeadais sin a chinneadh nó rochtain a bheith aige ar chúirt chun agóid a dhéanamh ina choinne.
81
I ndáil leis sin, an fíoras dá dtagraíonn an chúirt sin gurb é an t‑oibreoir eacnamaíoch sin a sheasann dliteanas sibhialta as slánaíocht agus go bhféadfadh cearta a bheith aige in imeachtaí sibhialta seachas i dtaca leis an bpríomhthairbhí faoin gcomhaontú comhpháirtíochta leis an bpríomh-chomhpháirtí, ní cosúil go bhfuil sé ábhartha, ós rud é nach gceadaítear le leigheas sibhialta den sórt sin don oibreoir eacnamaíoch sin agóid a dhéanamh i gcoinne glacadh cinnidh den sórt sin maidir le ceartú airgeadais lena ndéantar dochar dó.
82
Leanann sé ón méid sin roimhe seo gurb é an freagra ar an séú ceist i gCás C‑471/23 agus ar an gceathrú ceist i gCás C‑477/23 nach mór prionsabail ghinearálta dhlí an Aontais maidir le dea-riarachán agus urraim do chearta na cosanta agus Airteagal 47 den Chairt a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar chleachtas náisiúnta ar dá réir nach bhfuil oibreoir eacnamaíoch a bhfuil neamhrialtacht déanta aige, de réir bhrí Airteagal 2(36) de Rialachán Uimh. 1303/2013, as ar eascair ceartú airgeadais, i dteideal páirt a ghlacadh sa nós imeachta lena gcinntear an ceartú airgeadais sin nó sna himeachtaí breithiúnacha lena n‑iarrtar é a neamhniú, ar an bhforas go bhfuil leigheas sibhialta ag an oibreoir eacnamaíoch sin faoi chomhaontú comhpháirtíochta, a mhéid atá an t‑údarás bainistíochta lena mbaineann faoi dhliteanas airgeadais as cur chun feidhme an tionscadail atá i gceist.
Costais
83
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na príomhpháirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt Bhreithiúnais (an tOchtú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.
Maidir le hAirteagal 2(10) de Rialachán (AE) Uimh. 1303/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Nollaig 2013 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, le Ciste Sóisialta na hEorpa, leis an gCiste Comhtháthaithe, leis an gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe agus leis an gCiste Eorpach Muirí agus Iascaigh agus lena leagtar síos forálacha ginearálta maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, le Ciste Sóisialta na hEorpa, leis an gCiste Comhtháthaithe agus leis an gCiste Eorpach Muirí agus Iascaigh agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1083/2006 ón gComhairle, arna leasú le Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Iúil 2018,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
féadfar a áireamh leis an gcoincheap ‘tairbhí’, de réir bhrí na forála sin, comhlacht atá freagrach as na hoibríochtaí lena mbaineann a sheoladh nó a thionscnamh agus a chur chun feidhme, ach nach bhfaigheann Státchabhair de réir bhrí Airteagal 2(10)(a), agus comhlacht nach bhfuil conradh deontais riaracháin sínithe aige mar ‘phríomh-chomhpháirtí’.
2.
Maidir le hAirteagal 2(36) agus (37) de Rialachán Uimh. 1303/2013, arna leasú le Rialachán 2018/1046,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta faoina bhféadfar cinneadh maidir le ceartú airgeadais i leith sárú ar na rialacha soláthair phoiblí a dhíriú chuig oibreoir eacnamaíoch seachas an t‑oibreoir eacnamaíoch a rinne an sárú sin, nó faoina bhféadfar dliteanas i leith an cheartaithe airgeadais sin a bheith faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach, go bhféadfar an dliteanas sin a roinnt go conarthach idir an t‑oibreoir eacnamaíoch sin agus an t‑oibreoir eacnamaíoch a rinne an sárú sin nó go nglacann an t‑oibreoir eacnamaíoch sin an dliteanas sin air féin, ar choinníoll gur féidir leis na hoibreoirí eacnamaíocha atá faoi dhliteanas airgeadais a bheith ar an eolas, i gcás neamhrialtacht i gcur chun feidhme an tionscadail atá i gceist, go mbeidís freagrach, dá bhrí sin, as an gceartú airgeadais i leith an údaráis bainistíochta lena mbaineann.
3.
Maidir le prionsabail ghinearálta dhlí an Aontais maidir le dea-riarachán agus urraim do chearta na cosanta agus Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cuirtear cosc leo ar chleachtas náisiúnta ar dá réir nach bhfuil oibreoir eacnamaíoch a rinne neamhrialtacht, de réir bhrí Airteagal 2(36) de Rialachán Uimh. 1303/2013, arna leasú le Rialachán 2018/1046, as ar eascair ceartú airgeadais, i dteideal páirt a ghlacadh sa nós imeachta lena gcinntear an ceartú airgeadais sin nó sna himeachtaí breithiúnacha lena n‑iarrtar é a chur ar neamhní, ar an bhforas go bhfuil leigheas sibhialta ag an oibreoir eacnamaíoch sin faoi chomhaontú comhpháirtíochta, a mhéid atá an t‑oibreoir eacnamaíoch sin faoi dhliteanas airgeadais don údarás bainistíochta lena mbaineann as cur chun feidhme an tionscadail atá i gceist.
Sínithe
(
*1
)	Teanga an cháis: an Bhulgáiris.