61984CJ0069_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση 69/84,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Corte suprema di cassazione, Ρώμη, προς το Δικαστήριο, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης EOK, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου μεταξύ
Remo Padovani και λοιπών
και
Amministrazione delle finanze dello Stato,
Αντικείμενο της υπόθεσης
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία του άρθρου 23, παράγραφος 1, του κανονισμού 120/67 του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 1967, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των σιτηρών ( GU, σ . 2269 ), και του άρθρου 1, παράγραφος 3, του κανονισμού 542/69 του Συμβουλίου, της 18ης Μαρτίου 1969, περί της κοινοτικής διαμετακομίσεως ( GU L 77, σ . 1 ),
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με Διάταξη της 13ης Δεκεμβρίου 1983, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 13 Μαρτίου 1984, το Corte suprema di cassazione υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης EOK, δύο προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 23, παράγραφος 1, του κανονισμού 120/67 του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 1967, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των σιτηρών ( GU, σ . 2269 ) και του άρθρου 1, παράγραφος 3, του κανονισμού 542/69 του Συμβουλίου, της 18ης Μαρτίου 1969, περί της κοινοτικής διαμετακομίσεως ( GU L 77, σ.1 ).
2 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ των διαδόχων του θανόντος Mantovani, κυρίου ομώνυμης επιχειρήσεως, και της Amministrazione delle finanze dello Stato, η οποία έχει ως αντικείμενο το συντελεστή εισφοράς που πρέπει να εφαρμοστεί σε ποσότητα 27 040 542 kg αραβοσίτου που εισήχθη στην Κοινότητα με προέλευση το Baton Rouge των Ηνωμένων Πολιτειών . Το άρθρο 23, παράγραφος 1, του κανονισμού 120/67 προβλέπει την επιβολή μειωμένης εισφοράς προκειμένου περί εισαγωγής ορισμένων κτηνοτροφικών σιτηρών, μεταξύ των οποίων και ο αραβόσιτος, που πραγματοποιείται από θαλάσσης στην Ιταλική Δημοκρατία .
3 Στην προκειμένη περίπτωση, το εμπόρευμα είχε εκτελωνιστεί από το τελωνείο του λιμένα της La Spezia, στην ακτή της Λιγυρίας, ενόσω βρισκόταν ακόμη επί του πλοίου· την ίδια ημέρα, ο εισαγωγέας, ο Mantovani, επέτυχε την έκδοση δύο εγγράφων εσωτερικής κοινοτικής διαμετακομίσεως . Στη συνέχεια, οι επίδικες παρτίδες αραβοσίτου, χωρίς να εκφορτωθούν στην Ιταλία, δρομολογήθηκαν περαιτέρω προς το Ρόττερνταμ, όπου και εκφορτώθηκαν . O Mantovani και οι διάδοχοί του υποστήριξαν ότι, υπό τις περιστάσεις αυτές, πληρούνται οι προϋποθέσεις της εφαρμογής της μειωμένης εισφοράς .
4 Το παραπέμπον δικαστήριο φρονεί ότι η εφαρμογή ή μη του μειωμένου συντελεστή εξαρτάται από την απάντηση στο ερώτημα αν ο λόγος της μείωσης που προβλέπεται στον κανονισμό 120/67 συνίσταται στο υψηλότερο κόστος των εργασιών εκφορτώσεως στους ιταλικούς λιμένες ή στην παρουσία και μόνο ενός πλοίου στους λιμένες αυτούς με σκοπό την επί τόπου εκπλήρωση των τελωνειακών διατυπώσεων που πραγματοποιούνται επί του πλοίου και χωρίς εκφόρτωση των εμπορευμάτων . Αφού επιλυθεί το ζήτημα αυτό, είναι επίσης αναγκαίο να γίνει γνωστό αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις της εσωτερικής κοινοτικής διαμετακόμισης, κατά την έννοια του άρθρου 1, παράγραφος 3, στοιχείο α ), του κανονισμού 542/69, όταν τα επίδικα εμπορεύματα δεν τέθηκαν σε κατανάλωση στο έδαφος του κράτους μέλους, όπου εκπληρώθηκαν οι τελωνειακές διατυπώσεις .
5 Προς επίλυση των προβλημάτων αυτών, το εθνικό δικαστήριο υπέβαλε τα δύο προδικαστικά ερωτήματα, με τα οποία ζητεί την ερμηνεία :
« α ) του άρθρου 23, παράγραφος 1, του κανονισμού ( EOK ) 120, της 19ης Ιουνίου 1967, επειδή πρέπει να διαπιστωθεί αν η μείωση της εισφοράς κατά 7,5 λογιστικές μονάδες, η οποία προβλέπεται από την πιο πάνω κοινοτική διάταξη για τα δημητριακά προϊόντα που εισάγονται από θαλάσσης στο ιταλικό κράτος από τρίτες χώρες, εφαρμόζεται και στην περίπτωση κατά την οποία τα προϊόντα αυτά εκτελωνίζονται επί του πλοίου σε ιταλικό λιμένα, αλλά στη συνέχεια αποστέλλονται χωρίς να εκφορτωθούν με το ίδιο μέσο σε άλλο λιμένα άλλου κράτους της ΕΟΚ·
β ) του άρθρου 1, παράγραφος 3, στοιχείο α ), του κανονισμού ( EOK ) 542 του Συμβουλίου, της 18ης Μαρτίου 1969, για να διαπιστωθεί αν το καθεστώς της εσωτερικής κοινοτικής διαμετακόμισης που προβλέπεται και διέπεται από τον πιο πάνω κανονισμό μπορεί να ισχύσει για τα γεωργικά προϊόντα που φθάνουν με πλοίο από τρίτες χώρες, εκτελωνίζονται επί του πλοίου βάσει της ιταλικής εσωτερικής νομοθεσίας και μεταφέρονται, χωρίς να εκφορτωθούν στην Ιταλία, σε άλλο λιμένα άλλου κράτους της Κοινότητας, όταν οι κοινοτικές διατάξεις προβλέπουν τη μείωση της εισφοράς για τα γεωργικά προϊόντα που εισάγονται από θαλάσσης στην Ιταλική Δημοκρατία . »
Επί του πρώτου ερωτήματος ( μειωμένη εισφορά )
6 Το άρθρο 23, παράγραφος 1, του κανονισμού 120/67, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1601/68 του Συμβουλίου ( GU L 253, σ . 2 ), έχει ως εξής :
« Κατά την από θαλάσσης εισαγωγή κριθής, βρώμης, αραβοσίτου, σόργου ή κεχριού στην Ιταλική Δημοκρατία και μέχρι το τέλος της περιόδου εμπορίας 1971/1972, το κράτος μέλος αυτό δύναται να μειώνει την εισφορά κατά 7,5 λογιστικές μονάδες ανά τόνο, υπό τον όρο της χορήγησης ισόποσης επιδοτήσεως για τις από θαλάσσης παραλαβές των ίδιων σιτηρών που προέρχονται από κράτη μέλη, εκτός αν η επιδότηση αυτή, αιτήσει του αποστολέως των σιτηρών, έχει καταβληθεί σ’ αυτόν από το κράτος μέλος προελεύσεως, το οποίο γνωστοποιεί τούτο αμελλητί στην Ιταλική Δημοκρατία . H Ιταλική Δημοκρατία ενημερώνει ανελλιπώς όλα τα κράτη μέλη για το ποσό της ισχυούσης επιδοτήσεως . »
7 Με το πρώτο ερώτημα ερωτάται αν η έκφραση « από θαλάσσης εισαγωγή » που χρησιμοποιείται στη διάταξη αυτή περιλαμβάνει τον εκτελωνισμό προϊόντων που βρίσκονται επί πλοίου σε ιταλικό λιμένα, όταν τα προϊόντα αυτά αποστέλλονται περαιτέρω, χωρίς να εκφορτωθούν, σε λιμένα ευρισκόμενο σε άλλο κράτος μέλος .
8 Όπως προκύπτει από πληροφορίες που παρέσχαν η Ιταλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή, η προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 23, παράγραφος 1, της οποίας η ισχύς παρατάθηκε επανειλημμένα, οφείλεται στη μέριμνα να ληφθεί υπόψη το υψηλό κόστος των λιμενικών επιβαρύνσεων στην Ιταλία και να δοθούν στο κράτος μέλος αυτό τα χρονικά περιθώρια για να προσαρμόσει τις λιμενικές του δομές στις απαιτήσεις της κοινής οργάνωσης αγοράς σιτηρών . Με τη μοναδική αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 1157/77 του Συμβουλίου, της 17ης Μα ΐου 1977 ( GU L 136, σ . 12 ), με τον οποίο παρατείνεται το προσωρινό καθεστώς μειώσεως της εισφοράς, διαπιστώνεται ότι, παρά τις καταβληθείσες προσπάθειες, « δεν κατέστη δυνατή η πραγματοποίηση της βελτίωσης των λιμενικών δομών στην Ιταλία εντός των προθεσμιών που είχαν προβλεφθεί » και ότι, για το λόγο αυτό, το μέτρο, που έπρεπε να καταργηθεί κατά το πέρας της περιόδου 1976/77, θα διατηρηθεί για άλλη μια περίοδο .
9 H Ιταλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι, υπό τις περιστάσεις αυτές, η έκφραση « από θαλάσσης εισαγωγή » στην Ιταλία δεν μπορεί παρά να αναφέρεται σε πραγματική εκφόρτωση των κτηνοτροφικών σιτηρών σε ιταλικό λιμένα . Μόνο σ’ αυτή την περίπτωση ο εισαγωγέας είναι υποχρεωμένος να αντιμετωπίσει αύξηση των εξόδων του λόγω των δεδομένων που ισχύουν στους ιταλικούς λιμένες, η οποία είναι ικανή να δικαιολογήσει τη μείωση της εισφοράς .
10 H Επιτροπή επισημαίνει, εξάλλου, ότι η έννοια της « εισαγωγής » δεν έχει πάντοτε το ίδιο περιεχόμενο στο κοινοτικό δίκαιο . Πράγματι, ο όρος αυτός μπορεί να αναφέρεται άλλοτε μεν στη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία, άλλοτε δε στη θέση σε κατανάλωση ή ακόμη, σε ορισμένες περιπτώσεις, στην υλική εισκόμιση του εμπορεύματος στο τελωνειακό έδαφος . Για να προσδιοριστεί, επομένως, ποια ερμηνεία πρέπει να δοθεί στον όρο « εισαγωγή » πρέπει να γίνει αναγωγή στους σκοπούς της υπό κρίση διάταξης και στο όλο σύστημα στο οποίο εντάσσεται .
11 Οι διάδοχοι του Mantovani αναγνωρίζουν ότι η μείωση της εισφοράς που προβλέπεται στον κανονισμό 120/67 θεσπίστηκε για να ληφθεί υπόψη το υψηλό κόστος των λιμενικών επιβαρύνσεων στην Ιταλία και για να δοθεί στην Ιταλική Δημοκρατία η δυνατότητα να βελτιώσει τις λιμενικές της δομές . Φρονούν, ωστόσο, ότι και τα πλοία που προσεγγίζουν σε ιταλικούς λιμένες για να εκτελωνίσουν τα εμπορεύματα επί του πλοίου χωρίς να τα εκφορτώσουν είναι δυνατό να υπόκεινται σε υψηλές επιβαρύνσεις, που συνήθως επιβάλλονται στους λιμένες αυτούς . Δεν πρέπει, επομένως, να γίνεται διάκριση μεταξύ εισαγωγής που πραγματοποιείται με την τήρηση των τελωνειακών διατυπώσεων και εισαγωγής που πραγματοποιείται με την εκφόρτωση των εμπορευμάτων .
12 Πρέπει να γίνει δεκτή η άποψη που εξέφρασαν η Ιταλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή . Πράγματι, δεν αμφισβητείται ότι η μείωση της εισφοράς που προβλέπεται στο άρθρο 23, παράγραφος 1, του κανονισμού 120/67 συνιστά προσωρινό καθεστώς, το οποίο θεσπίστηκε με τον αποκλειστικό σκοπό να ληφθούν υπόψη οι υψηλές λιμενικές επιβαρύνσεις που ισχύουν στην Ιταλία αναμένοντας τη βελτίωση των λιμενικών δομών . Εφόσον το καθεστώς αυτό ισχύει μόνο για τα προϊόντα που εισάγονται από θαλάσσης στην Ιταλία, η έκφραση αυτή δεν μπορεί να αναφέρεται παρά μόνο στην εισκόμιση του εμπορεύματος στο ιταλικό έδαφος κατόπιν χρησιμοποιήσεως των λιμενικών υπηρεσιών και εγκαταστάσεων . Δεν αρκεί εν προκειμένω η απλή τήρηση των τελωνειακών διατυπώσεων .
13 H ερμηνεία αυτή επιβεβαιώνεται από το ίδιο το γράμμα της παραγράφου 1 του προαναφερθέντος άρθρου 23, κατά το οποίο χορηγείται επιδότηση ισόποση προς τη μείωση της εισφοράς για τις « παραδόσεις » των ίδιων σιτηρών που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη και που πραγματοποιούνται από θαλάσσης· δεν μπορεί όμως να θεωρηθεί ότι ένα φορτίο « παραδόθηκε » αν δεν εκφορτώθηκε .
14 Στο πρώτο ερώτημα προσήκει, επομένως, η απάντηση ότι το άρθρο 23, παράγραφος 1, του κανονισμού 120/67 έχει την έννοια ότι η έκφραση « από θαλάσσης εισαγωγή » δεν περιλαμβάνει τον εκτελωνισμό προϊόντων ευρισκομένων επί του πλοίου, όταν τα προϊόντα αυτά στη συνέχεια αποστέλλονται περαιτέρω, χωρίς να εκφορτωθούν, σε λιμένα που βρίσκεται σε άλλο κράτος μέλος .
Επί του δευτέρου ερωτήματος ( εσωτερική κοινοτική διαμετακόμιση )
15 Το άρθρο 1, παράγραφος 3, του κανονισμού 542/69 έχει ως εξής :
« Κυκλοφορούν σύμφωνα με τη διαδικασία της εσωτερικής κοινοτικής διαμετακομίσεως, όταν υπόκεινται σε τελωνειακά, φορολογικά, οικονομικά ή στατιστικά μέτρα ή σε οποιοδήποτε άλλο μέτρο επί των συναλλαγών/εμπορικών ανταλλαγών :
α ) τα εμπορεύματα που πληρούν τους όρους των άρθρων 9 και 10 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της EOK ...,
β ) τα εμπορεύματα που υπάγονται στη Συνθήκη περί ιδρύσεως της EKAX και που, σύμφωνα με αυτή, ευρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός της Κοινότητος . »
16 Με το δεύτερο ερώτημα ερωτάται αν, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, ένα γεωργικό προϊόν που εισάγεται από θαλάσσης στην Ιταλία και που τυγχάνει μειώσεως της εισφοράς εμπίπτει στα εμπορεύματα που πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 9 και 10 της Συνθήκης EOK, που βρίσκονται δηλαδή σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός της Κοινότητας .
17 Οι διάδοχοι του Mantovani, η Ιταλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή συμφωνούν στην άποψη ότι τα εμπορεύματα μπορούν να βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία βάσει των άρθρων 9 και 10 της Συνθήκης και όταν ακόμη υπόκεινται σε μειωμένη εισφορά σύμφωνα με το άρθρο 23, παράγραφος 1, του κανονισμού 120/67 .
18 Το υποβαλλόμενο ερώτημα βρίσκει την απάντησή του στη διάταξη του άρθρου 10, παράγραφος 1, της Συνθήκης, κατά την οποία « θεωρούνται ότι ευρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός κράτους μέλους τα προϊόντα προελεύσεως τρίτων χωρών, για τα οποία έχουν τηρηθεί οι διατυπώσεις εισαγωγής και εισπραχθεί σ’ αυτό το κράτος μέλος οι απαιτούμενοι δασμοί και φορολογικές επιβαρύνσεις ισοδυνάμου αποτελέσματος » . H διάταξη αυτή δεν διακρίνει αναλόγως του αν εισπράχτηκε εισφορά πλήρης ή μειωμένη ή αναλόγως του αν τα εμπορεύματα πράγματι εκφορτώθηκαν κατά τον εκτελωνισμό τους ή όχι .
19 Επομένως, στο δεύτερο ερώτημα προσήκει η απάντηση ότι το άρθρο 1, παράγραφος 3, του κανονισμού 542/69 έχει την έννοια ότι ένα γεωργικό προϊόν που εισήχθη από θαλάσσης στην Ιταλία και που έτυχε μειώσεως της εισφοράς βρίσκεται σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός της Κοινότητας κατά την έννοια της διατάξεως αυτής .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
20 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Ιταλική Δημοκρατία και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται . Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων .
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
TO ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( πρώτο τμήμα ),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε το Corte suprema di cassazione με Διάταξη της 13ης Δεκεμβρίου 1983, αποφαίνεται :
1 ) H έκφραση « από θαλάσσης εισαγωγή », που περιέχεται στο άρθρο 23, παράγρα- φος 1, του κανονισμού 120/67 του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 1967, περί κοινής οργα- νώσεως αγοράς στον τομέα των σιτηρών ( GU, σ . 2269 ) δεν περιλαμβάνει τον εκτελωνισμό προϊόντων ευρισκομένων επί πλοίου, όταν τα προϊόντα αυτά στη συνέχεια αποστέλλονται περαιτέρω, χωρίς να εκφορτωθούν, σε λιμένα που βρίσκεται σε άλ- λο κράτος μέλος .
2 ) Ένα γεωργικό προϊόν που εισήχθη από θαλάσσης στην Ιταλία και που έτυχε μειώσεως της εισφοράς βρίσκεται σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός της Κοινότητας κατά την έννοια του άρθρου 1, παράγραφος 3, του κανονισμού 542/69 του Συμβουλίου, της 18ης Μαρτίου 1969, περί της κοινοτικής διαμετακομίσεως ( GU L 77, σ . 1 ).