62024CJ0562_RES
Cás C-562/24 [Munik] (
i
)
S. H. d.o.o.agusM. A. d.o.o
(iarraidh ar réamhrialú ón Okrožno sodišče v Kopru)
Breithiúnas na Cúirte (an Cúigiú Dlísheomra) an 29 Eanáir 2026
(Tarchur chun réamhrialú – Comhar breithiúnach in ábhair choiriúla – Aitheantas frithpháirteach d’orduithe coigistíochta – Cinneadh Réime 2006/783/JAI – Airteagal 8(2)(d) – Forais le neamhaithint nó le neamhfhorghníomhú – Cearta na bpáirtithe leasmhara – Tríú páirtí ag gníomhú de mheon macánta – Creidiúnaí morgáiste – Maoin dhochorraithe arb ionann í agus fáltais an chiona – Nós imeachta maidir le hordú coigistíochta a aithint agus a fhorghníomhú – Morgáiste breithiúnach a cláraíodh sular glacadh an cinneadh sin)
Comhar breithiúnach in ábhair choiriúla – Prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh a chur i bhfeidhm maidir le horduithe coigistíochta – Cinneadh Réime 2006/783 – Forais le neamhaithint agus le neamhfhorghníomhú – Raon – Cearta bunúsacha – An ceart chun maoine – Diúltú ag údarás breithiúnach an Bhallstáit fhorghníomhaithigh d’ordú coigistíochta arna eisiúint i mBallstát eile a aithint nó a fhorghníomhú i leith maoin dhochorraithe ar fáltais ó chion coiriúil í – Inghlacthacht – Coinníoll – Cearta creidiúnaí morgáiste a bhfuil stádas tríú páirtí aige atá ag gníomhú de mheon macánta, rud a fhágann nach féidir an t-ordú sin a fhorghníomhú – Morgáiste cúirte arna chlárú ag an gcreidiúnaí ar an maoin sin roimh thionscnamh an nós imeachta chun an t-ordú coigistíochta a aithint agus a fhorghníomhú – Fíorú ag an gcúirt a rinne an tarchur ar stádas tríú páirtí atá ag gníomhú de mheon macánta
(An Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagal 17; Treoir 2014/42 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, aithrisí 24 agus 33 agus Airteagail 2(1) agus (2) agus 6; Cinntí Réime 2005/212 ón gComhairle, aithris 3 agus 2006/783, aithrisí 1 agus 8 agus Airteagail 1, 7, 8(2)(d) agus 9 (1))
(féach míreanna 31-51, 55 agus an chuid oibríochtúil)
Résumé
Agus tarchur chun réamhrialú á éisteacht aici ón Okrožno sodišče v Kopru (an Chúirt Réigiúnach, Koper, an tSlóivéin), tugann an Chúirt soiléiriú ar an bhforas, a leagtar amach in Airteagal 8(2)(d) de Chinneadh Réime 2006/783 (
1
), trína bhféadfaidh údarás breithiúnach inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh diúltú ordú coigistíochta a aithint nó a fhorghníomhú más rud é go bhfágann ‘cearta aon pháirtí leasmhair, lena n-áirítear tríú páirtithe bona fide’, nach féidir, faoi dhlí an Bhallstáit sin, an t-ordú sin a fhorghníomhú.
Rinneadh S.H., cuideachta atá corpraithe faoi dhlí na Cróite, agus beirt náisiúnaigh Iodálacha a chiontú go críochnaitheach san Iodáil as páirt a ghlacadh in eagraíocht choiriúil, tromchalaois agus sciúradh airgid, as dallamullóg a chur ar dhaoine trína gheallúint go n-infheisteofaí a gcuid airgid in ardán Forex, nuair a úsáideadh an t-airgead sin chun críoch pearsanta, i ndáiríre, go háirithe chun maoin dhochorraithe a fháil san Iodáil, sa tSlóivéin agus sa Chróit.
An 18 Deireadh Fómhair 2018 agus an 12 Feabhra 2019, chláraigh an chuideachta M.A., i gcomhthéacs imeachtaí forfheidhmiúcháin arna dtionscnamh i bPoblacht na Slóivéine i gcoinne S.H., dhá mhorgáiste bhreithiúnacha ar mhaoin dhochorraithe atá faoi úinéireacht S.H., atá suite in Plavje (an tSlóivéin), chun dhá éileamh a áirithiú. Le breithiúnas a tugadh i Márta 2019 (‘an t-ordú coigistíochta’), d’ordaigh cúirt de chuid na hIodáile coigistiú a dhéanamh ar mhaoin dhochorraithe arb ionann í agus fáltais na gcionta coiriúla ar ciontaíodh S.H ina leith, lena n-áirítear maoin atá suite in Koper (an tSlóivéin) agus in Plavje. Cuireadh an t-ordú coigistíochta ar aghaidh chuig údaráis inniúla na Slóivéine chun é a aithint agus a fhorghníomhú. I ndáil leis sin, cuireadh isteach ordú calctha mar aon le toirmeasc ar dhiúscairt maoine agus ar na maoine sin a chur faoi réir táillí nua, le linn na n-imeachtaí coiriúla atá ar feitheamh san Iodáil, i gclár talún Phoblacht na Slóivéine chun tairbhe an Bhallstáit sin.
I dteannta na n-imeachtaí sin, i mí na Nollag 2020 dhearbhaigh cúirt de chuid na Cróite S.H. a bheith féimheach. Ina theannta sin, ar iarratas ó M.A., in Aibreáin 2019, tionscnaíodh an dara nós imeachta dócmhainneachta i gcoinne S. H. i bPoblacht na Slóivéine os comhair na Cúirte Réigiúnaí, Koper, arb í an chúirt a rinne an tarchur í. Bhí A. den tuairim gur cheart an mhaoin dhochorraithe a iontráladh sa chlár talún mar mhaoin de chuid S.H. a bheith mar chuid den eastát sin. Sa chomhthéacs sin, dhearbhaigh M.A. a cheart tosaíochta cé nár dhearbhaigh Poblacht na Slóivéine a héileamh a eascraíonn as an ordú calctha a iontráil sa chlár talún.
I mí na Samhna 2022, d’ordaigh an breitheamh imscrúdaithe Koper an t-ordú coigistíochta a aithint agus a fhorghníomhú, rud a d’fhág gur cláraíodh úinéireacht na maoine dochorraithe in Koper agus Plavje i bhfabhar Phoblacht na Slóivéine sa chlár talún. Rinne leachtaitheoir S.H. agus M.A. araon achomharc i gcoinne an chinnidh sin os comhair na cúirte a rinne an tarchur.
Dhiúltaigh an chúirt sin do na caingne sin, agus í den tuairim nach raibh aon éifeacht ag an bhfíoras gur chláraigh M.A. morgáistí breithiúnacha ar an maoin dhochorraithe suite in Plavje, arb é S.H. a úinéir, sular cuireadh isteach an toirmeasc ar dhiúscairt na maoine sin agus sular cuireadh é faoi réir táillí nua chun tairbhe Phoblacht na Slóivéine i gclár na talún, ar dhlíthiúlacht an ordaithe lena n-aithnítear agus lena bhforghníomhaítear an t-ordú coigistíochta. Tar éis an chinnidh sin, chuir an Ustavno sodišče (an Chúirt Bhunreachtúil, an tSlóivéin), agus í ag éisteacht le caingean bhunreachtúil a rinne M. A., an cinneadh ar neamhní agus tharchuir sí an cás ar ais chuig an gcúirt a rinne an tarchur, agus í den tuairim nár ceanglaíodh ar an gCúirt fós na himthosca a shonrú inar féidir creidiúnaithe morgáiste a mheas mar ‘thríú páirtithe bona fide’.
Sna himthosca sin, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 8(2)(d) de Chinneadh Réime 2006/783, arna léamh i bhfianaise Airteagal 17(1) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’), a léiriú sa chaoi go bhféadfaidh údarás breithiúnach inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh diúltú ordú coigistíochta arna eisiúint i mBallstát eile a aithint nó a fhorghníomhú i leith maoin dhochorraithe arb ionann í agus ‘fáltais’ ó chion coiriúil, mar a shainmhínítear in Airteagal 2(e) den Chinneadh Réime sin, ar an bhforas go bhfágann cearta creidiúnaí morgáiste nach féidir, mar gheall ar a stádas mar ‘thríú páirtí bona fide’, de réir bhrí Airteagal 8(2)(d), an cinneadh sin a fhorfheidhmiú, i gcás inar chláraigh an creidiúnaí sin morgáiste breithiúnach ar an maoin dhochorraithe sin sa Bhallstát forghníomhaitheach sular tionscnaíodh an nós imeachta chun an cinneadh sin a aithint agus a fhorghníomhú sa Bhallstát sin.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Chun an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú a fhreagairt, sonraíonn an Chúirt gur gá raon feidhme an choincheapa ‘tríú páirtí bona fide’, dá dtagraítear in Airteagal 8(2)(d) de Chinneadh Réime 2006/783, a chinneadh. Sa chéad áit, cuireann sí in iúl, i ndáil leis sin, gur léir ó fhoclaíocht an Airteagail sin, arna léamh i gcomhar le foclaíocht Airteagal 9(1) de Chinneadh Réime 2006/783, go gcomhfhreagraíonn na daoine a bhféadfadh a gcearta aithint agus forghníomhú ordaithe coigistíochta a chosc, de réir bhrí an chéad cheann de na forálacha sin, dóibh siúd nach mór leigheas éifeachtach a bheith acu chun agóid a dhéanamh i gcoinne cinneadh den sórt sin, i gcomhréir leis an dara ceann de na forálacha sin. De réir cásdlí socair, áirítear ar na daoine sin, sa bhreis orthu siúd a ciontaíodh i gcion coiriúil, tríú páirtithe a ndéanann ordú coigistíochta difear dá maoin nó a bhfuil baint acu léi.
Sa dara háit, tugann an Chúirt dá haire go bhfuil dlúthnasc idir Cinneadh Réime 2006/783 agus na rialacha íosta comhchoiteanna maidir le horduithe coigistíochta a leagtar amach, inter alia, i dTreoir 2014/42 (
2
). Leanann sé ó fhorálacha na Treorach sin nach féidir coigistiú fáltas ciona a aistríodh chuig tríú páirtí nó a fuair tríú páirtí a chosc ach amháin má shuitear nach raibh a fhios ag an tríú páirtí sin nó nach bhféadfadh sé a bheith ar an eolas go raibh an morgáiste sin beartaithe, don duine atá faoi amhras nó atá cúisithe, coigistiú a sheachaint. Dá bhrí sin, féadfar a mheas gur ‘páirtí leasmhar’ é creidiúnaí morgáiste a bhfuil stádas ‘tríú páirtí bona fide’ aige, de réir bhrí Airteagal 8(2)(d) de Chinneadh Réime 2006/783, a bhféadfaí difear a dhéanamh dá chearta le hordú coigistíochta a bhaineann le maoin dhochorraithe arb ionann í agus fáltais ó chion coiriúil, i gcás inar chláraigh an creidiúnaí sin morgáiste breithiúnach ar an maoin sin sular glacadh an cinneadh sin agus, dá bhrí sin, sular tionscnaíodh an nós imeachta chun an t-ordú sin a aithint. Cuireann an Chúirt in iúl freisin nach mór a léiriú nach raibh a fhios ag an tríú páirtí sin nó nach bhféadfadh sé a bheith ar an eolas go raibh an morgáiste sin beartaithe, don duine atá faoi amhras nó atá cúisithe, coigistiú a sheachaint trí cheart in rem na maoine sin a aistriú chuig an tríú páirtí sin.
Ar deireadh, cuireann an Chúirt in iúl go bhfuil an léiriú sin go hiomlán comhsheasmhach leis na cuspóirí a shaothraítear le Cinneadh Réime 2006/783, go háirithe prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh. I ndáil leis sin, meabhraíonn sí nach mór an prionsabal sin a réiteach le hurraim do chearta bunúsacha. Sa chomhthéacs sin, d’fhonn cothromaíocht chóir a bhaint amach idir prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh agus urraim don cheart chun maoine a chumhdaítear in Airteagal 17 den Chairt, féachtar le hAirteagal 8(2)(d) de Chinneadh Réime 2006/783 le cosaint chearta na dtríú páirtithe leasmhara ag gníomhú de mheon macánta a áirithiú.
Tagann an Chúirt ar an gconclúid, de bhun Airteagal 8(2)(d) de Chinneadh Réime 2006/783, arna léamh i bhfianaise Airteagal 17(1) den Chairt, go bhféadfaidh údarás breithiúnach inniúil an Bhallstáit fhorghníomhaithigh diúltú ordú coigistíochta arna eisiúint i mBallstát eile a aithint nó a fhorghníomhú i leith maoin dhochorraithe arb ionann í agus ‘fáltais’ ó chion coiriúil, mar a shainmhínítear in Airteagal 2(e) den Chinneadh Réime sin, ar an bhforas go bhfágann cearta morgáistí nach féidir a mheas, mar gheall ar a stádas mar ‘thríú páirtí bona fide’ de réir bhrí Airteagal 8(2)(d), forfheidhmiú an chinnidh sin, i gcás inar chláraigh an creidiúnaí sin morgáiste breithiúnach ar an maoin sin sa Bhallstát forghníomhaitheach roimh thús an nós imeachta chun an cinneadh sin a aithint agus a fhorghníomhú sa Bhallstát sin, agus é le tuiscint gur faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a chinneadh an féidir an creidiúnaí sin a mheas mar ‘bona fide’ de réir bhrí na forála sin, agus na himthosca go léir a bhaineann leis an tsaincheist, sa Bhallstát forghníomhaitheach, den teideal infhorfheidhmithe ar a bhfuil an t-éileamh morgáiste bunaithe á gcur san áireamh.
(
i
)	Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.
(
1
)	Cinneadh Réime 2006/783/CGB ón gComhairle an 6 Deireadh Fómhair 2006 maidir le feidhm a bheith ag haitheantas frithpháirteach a thabhairt d’orduithe coigistíochta (IO L 2006, L 328, lch. 59).
(
2
)	Treoir 2014/42/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 3 Aibreán 2014 maidir le hionstraimeachtaí na coireachta agus fáltais ón gcoireacht a reo agus a choigistiú san Aontas Eorpach (IO 2014, L 127, lch. 39).