62024TJ0345_INF
Arrest van het Gerecht (Vijfde kamer) van 29 oktober 2025 –Corşicova/Raad
(Zaak T‑345/24)
„Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen in verband met acties die de situatie in Moldavië destabiliseren – Bevriezing van tegoeden – Beperkingen inzake toegang tot het grondgebied van de lidstaten – Lijsten van personen, entiteiten en lichamen waarvan de tegoeden en economische middelen zijn bevroren of die onderworpen zijn aan beperkingen inzake de toegang tot het grondgebied van de lidstaten – Handhaving van verzoekers naam op de lijsten – Ondermijning van het democratische politieke proces en destabilisering van de grondwettelijke orde – Verspreiding van valse verklaringen en van desinformatie – Artikel 1, lid 1, onder a), i), en artikel 2, lid 1, onder a), i), van besluit (GBVB) 2023/891 – Artikel 2, lid 3, onder a), i), van verordening (EU) 2023/888 – Banden met een persoon die op de lijsten is geplaatst – Artikel 1, lid 1, onder b), en artikel 2, lid 1, onder b), van besluit 2023/891 – Artikel 2, lid 3, onder b), van verordening 2023/888 – Motiveringsplicht – Exceptie van onwettigheid – Beoordelingsfouten – Vrijheid van ondernemerschap – Recht op eigendom – Vrijheid van vereniging – Vrijheid van meningsuiting – Niet-contractuele aansprakelijkheid”
1.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Plaatsing van verzoeker op de lijst in de bijlage bij het bestreden besluit wegens zijn verantwoordelijkheid voor acties of beleidsmaatregelen die het democratische politieke proces belemmeren of ondermijnen – Omvang van het toezicht – Beoordeling van de rechtmatigheid aan de hand van de gegevens die beschikbaar waren op het tijdstip van de vaststelling van het besluit
[Besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2024/1242 en (GBVB) 2025/824; verordeningen 2023/888, 2024/1243 en 2025/817 van de Raad]
(zie punt 27)
2.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Verbod van toegang en doorgang alsmede bevriezing van de tegoeden van personen die verantwoordelijk zijn voor acties die de soevereiniteit en onafhankelijkheid van Moldavië ondermijnen of bedreigen – Omvang van het toezicht – Bepaalde redenen die als grondslag kunnen dienen voor de handelingen en andere niet – Geldigheid van deze handelingen
[Besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2024/1242 en (GBVB) 2025/824; verordeningen 2023/888, 2024/1243 en 2025/817 van de Raad]
(zie punten 33, 134)
3.
Handelingen van de instellingen – Motivering – Verplichting – Draagwijdte – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Verbod van toegang en doorgang alsmede bevriezing van de tegoeden van personen die verantwoordelijk zijn voor acties die de soevereiniteit en onafhankelijkheid van Moldavië ondermijnen of bedreigen – Verplichting om in de motivering de specifieke en concrete redenen voor die maatregel aan te geven – Besluit genomen in een door de belanghebbende gekende context zodat deze de draagwijdte van de hem betreffende maatregel kan begrijpen – Toelaatbaarheid van een beknopte motivering
[Besluit van de Raad (GBVB) 2023/891, zoals gewijzigd bij de besluiten (GBVB) 2024/1242 en (GBVB) 2025/824, art. 1, lid 1, onder a), i), en b), en art. 2, lid 1, onder a), i) en b); verordeningen van de Raad 2023/888, art. 2, lid 3, onder a), i) en b), 2024/1243 en 2025/817]
(zie punten 37‑47)
4.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Besluit tot bevriezing van tegoeden – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid – Draagwijdte – Bepaling van algemene strekking die betrekking heeft op een individuele beperkende maatregel – Daaronder begrepen via de exceptie van onwettigheid
[Art. 29 VEU; art. 275 en 277 VWEU; besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, art. 1, lid 1, onder a), i), en art. 2, lid 1, onder a), i); verordening 2023/888 van de Raad, art. 2, lid 3, onder a), i)]
(zie punten 53‑56)
5.
Handelingen van de instellingen – Keuze van de rechtsgrondslag – Handelingen betreffende de vaststelling van beperkende maatregelen in het licht van de situatie in Moldavië – Inreis‑ en doorreisverbod, en bevriezing van de tegoeden van personen die het democratische politieke proces belemmeren of ondermijnen – Artikel 29 VEU en artikel 215, lid 2, VWEU – Toelaatbaarheid
[Art. 3, lid 5, art. 21, lid 2, onder b), art. 23, 24 en 29 VEU; art. 215, lid 2, VWEU; besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, art. 1, lid 1, onder a), i), en art. 2, lid 1, onder a), i); verordening 2023/888 van de Raad, art. 2, lid 3, onder a), i)]
(zie punten 61‑70)
6.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Rechtsgrondslag – Beperkende maatregelen waarin is voorzien in een besluit en een verordening die zijn vastgesteld op grond van respectievelijk artikel 29 VEU en artikel 215 VWEU – Bevoegdheid van de Raad om beperkende maatregelen vast te stellen ter ondersteuning van de rechtsstaat in een derde land dat kandidaat-lidstaat van de Unie is
[Art. 21, lid 2, onder b), en art. 29 VEU; art 215, lid 2, VWEU; besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, art. 1, lid 1, a), i), en 2, lid 1, a), i); verordening 2023/888 van de Raad, art. 2, lid 3, a), i)]
(zie punt 73)
7.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Criteria voor vaststelling van de beperkende maatregelen – Persoon, entiteit of lichaam die of dat het democratische politieke proces belemmert of ondermijnt – Eerbiediging van het rechtszekerheidsbeginsel, dat vereist dat de gevolgen van rechtsregels duidelijk, nauwkeurig en voorzienbaar zijn – Bewarende aard van de betrokken maatregelen
[Art. 275, tweede alinea, VWEU; besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, art. 1, lid 1, a), i), en art. 2, lid 1, a), i); verordening 2023/888 van de Raad, art. 2, lid 3, a), i)]
(zie punten 88‑93)
8.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Omvang van het toezicht – Plaatsing van verzoeker op de lijst in de bijlage bij het bestreden besluit wegens zijn verantwoordelijkheid voor acties of beleidsmaatregelen die de soevereiniteit en onafhankelijkheid van de Republiek Moldavië ondermijnen of bedreigen – Voor het publiek toegankelijke documenten – Bewijswaarde – Beginsel van de vrije beoordeling van het bewijs
[Besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, zoals gewijzigd bij besluit (GBVB) 2024/1242; verordeningen van de Raad nr. 2023/888 en 2024/1243]
(zie punten 106‑122)
9.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Omvang van het toezicht – Bewijs van de gegrondheid van de maatregel – Verplichting voor de bevoegde autoriteit van de Unie om in geval van betwisting de gegrondheid van de tegen de betrokken personen of entiteiten aangevoerde redenen aan te tonen – Opneming op de lijsten op basis van een geheel van nauwkeurige, concrete en onderling overeenstemmende aanwijzingen – Beoordelingsfout – Geen
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 47; besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2024/1242 en (GBVB) 2025/824, art. 1, lid 1, a), i), en art. 2, lid 1, a), i); verordeningen 2023/888, 2024/1243 en 2025/817 van de Raad]
(zie punten 123‑128, 136‑142, 144‑147, 164, 167‑169, 171, 172, 177, 181‑184, 187, 188, 193, 196, 197, 202, 208‑210)
10.
Europese Unie – Rechterlijk toezicht op de rechtmatigheid van de handelingen van de instellingen – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Omvang van het toezicht – Bewijs van de gegrondheid van de maatregel – Verplichting voor de bevoegde autoriteit van de Unie om in geval van betwisting de gegrondheid van de tegen de betrokken personen of entiteiten aangevoerde redenen aan te tonen – Omvang van de beoordelingsbevoegdheid van die bevoegde autoriteit – Relevantie van het in het kader van een eerdere plaatsing overgelegde bewijs bij gebreke van wijziging van de redenen, wijzigingen in de situatie van verzoeker of evolutie van de context in Moldavië – Wijzigingen in verzoekers situatie – Geen
[Besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2024/1242 en (GBVB) 2025/824, art. 1, lid 1, onder a), i), en art. 2, lid 1, onder a), i), en leden 3 en 4; verordeningen (EU) 2023/888 van de Raad, art. 3, lid 1, art. 4, lid 2, art. 5, lid 1, en art. 6, lid 1, 2024/1243 en 2025/817 van de Raad]
(zie punten 129‑131, 143, 190, 191)
11.
Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen gelet op de situatie in Moldavië – Inreis‑ en doorreisverbod, en bevriezing van de tegoeden van personen die het democratische politieke proces belemmeren of ondermijnen – Beperking van het recht op eigendom, van de vrijheid van ondernemerschap, van de vrijheid van meningsuiting en van de vrijheid van vereniging – Toelaatbaarheid – Voorwaarden – Bij wet gestelde beperking – Eerbiediging van de wezenlijke inhoud van het recht dat wordt ingeroepen – Nastreven van een door de Unie erkende doelstelling van algemeen belang – Eerbiediging van het evenredigheidsbeginsel – Voorwaarden vervuld
[Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 11, 12, 16 en 17; besluit (GBVB) 2023/891 van de Raad, zoals gewijzigd bij besluiten (GBVB) 2024/1242 en (GBVB) 2025/824, art. 1, lid 1, a), i), en art. 2, lid 1, a), i), en leden 3 en 4; verordeningen (EU) 2023/888 van de Raad, art. 3, lid 1, art. 4, lid 2, art. 5, lid 1, en art. 6, lid 1, 2024/1243 en 2025/817 van de Raad]
(zie punten 213‑222)
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Arina Evgheni Corşicova wordt verwezen in de kosten.