SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA4 ta' Diċembru 1974 (*)"Ordni pubblika"Fil-kawża C-41/74_li
għandha bħala suġġett talba magħmula lill-Qorti tal-Ġustizzja, skond
l-Artikolu 177 tat-Trattat KEE, miċ-Chancery Division tal-High Court of
Justice ta' l-Ingilterra, bl-iskop li tingħata, fil-kawża pendenti
quddiem din il-qorti, bejn Yvonne Van DuynvsHome Officedeċiżjoni
preliminari dwar l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 48 tat-Trattat KEE u
ta' l-Artikolu 3 tad-Direttiva tal-Kunsill 64/221/KEE, tal-25 ta' Frar
1964, dwar il-koordinazzjoni ta' miżuri speċjali rigward il-moviment u
r-residenza ta' ċittadini barranin li huma ġġustifikati għar-raġunijiet
ta' ordni pubblika, sigurtà pubblika jew saħħa pubblika. (ĠU ta' l-4 ta'
April 1964, p. 850).IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA_komposta
minn R. Lecourt, President, C. Ó Dálaigh, A.J. Mackenzie Stuart,
Presidenti ta' Awla, A. M. Donner, R. Monaco, J. Mertens de Wilmars, P.
Pescatore, H. Kutscher, M. Sørensen (Relatur), Imħallfin_Avukat Ġenerali: M. Mayras_Reġistratur: A. Van Houtte_tagħti l-preżentiSentenza1        B'deċiżjoni
tal-Vice-Chancellor ta’ l-1 ta’ Marzu 1974, ippreżentata fil-Qorti
tal-Ġustizzja fit-13 ta’ Ġunju, iċ-Chancery Division tal-High Court of
Justice ta’ l-Ingilterra, bis-saħħa ta’ l-Artikolu 177 tat-Trattat KEE,
tagħmel tliet domandi dwar l-interpretazzjoni ta’ ċerti
dispożizzjonijiet tad-dritt Komunitarju li jikkonċernaw il-moviment
liberu tal-ħaddiema.2        Dawn
id-domandi tqajmu fil-kuntest ta' rikors imressaq kontra l-Home Office
minn mara ta’ nazzjonalità Olandiża li ġie rrifjutat lilha l-permess li
tidħol fir-Renju Unit biex taħdem bħala segretarja maċ-Church of
Scientology.3        Dan
ir-rifjut sar skond il-politika tal-Gvern tar-Renju Unit fir-rigward
ta' l-imsemmija organizzazzjoni, li jqis li l-attivitajiet tagħha huma
ta' periklu għas-soċjetà. Fuq l-ewwel domanda4        Permezz
ta' l-ewwel domanda, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mistoqsija jekk
l-Artikolu 48 tat-Trattat KEE huwiex applikabbli direttament fis-sens li
jagħti lill-individwi drittijiet li jistgħu jiġu infurzati fil-qrati
ta’ Stat Membru. 5        Fl-Artikolu
48 (2) u (3) hemm ipprovdut li l-moviment liberu tal-ħaddiema huwa
assigurat minn meta jiskadi l-perijodu ta' tranżizzjoni u dan jimplika
"l-abolizzjoni ta’ kull diskriminazzjoni minħabba ċittadinanza bejn
il-ħaddiema ta’ l-Istati Membri dwar l-impjieg, il-paga u
l-kundizzjonijiet l-oħra tax-xogħol".6        Dawn
id-dispożizzjonijiet jimponu obbligu preċiż fuq l-Istati Membri li ma
jeħtieġx l-adozzjoni ta' miżura oħra, la mill-istituzzjonijiet
tal-Komunità u lanqas mill-Istati Membri, u li ma jħallilhom l-ebda
setgħa diskrezzjonali f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-implementazzjoni
tagħhom.7        Il-paragrafu
3, filwaqt li jiddefinixxi d-drittijiet li jġib miegħu l-prinċipju
tal-moviment liberu tal-ħaddiema, jagħmel riżerva fir-rigward
tal-limitazzjonijiet ġġustifikati minħabba raġunijiet ta' ordni
pubblika, sigurtà pubblika u ta' saħħa pubblika.8        Madankollu,
l-applikazzjoni ta’ din ir-riżerva tista' tiġi suġġetta għal stħarriġ
ġudizzjarju, b'mod li l-possibbiltà għal Stat Membru li jagħmel użu minn
din ir-riżerva ma tfixkilx id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 48, li
jiggarantixxu l-prinċipju ta’ moviment liberu tal-ħaddiema, milli jagħtu
lill-individwi drittijet li huma jistgħu jinfurzaw fil-qorti u li
għandhom jiġu protetti mill-qrati nazzjonali.9        Għalhekk ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun waħda affermattiva. Fuq it-tieni domanda10      Permezz
tat-tieni domanda il-Qorti tal-Ġustizzja hija mistoqsija jekk
id-Direttiva tal-Kunsill 64/221, tal-25 ta’ Frar 1964, dwar
il-koordinazzjoni ta' miżuri speċjali rigward il-moviment u r-residenza
ta’ ċittadini barranin li huma ġġustifikati għar-raġunijiet ta’ ordni
pubblika, sigurtà pubblika u saħħa pubblika, hijiex applikabbli
direttament fis-sens li tagħti lill-individwi drittijiet li jistgħu jiġu
infurzati fil-qrati ta’ Stat Membru.11      Mid-deċiżjoni
tar-rinviju jirriżulta li l-unika dispożizzjoni tad-direttiva li hija
rilevanti f'dan il-każ hija dik li tinsab fl-Artikolu 3(1), li tipprovdi
li "il-miżuri li jittieħdu għal raġunijiet ta' ordni pubblika jew
sigurtà pubblika għandhom ikunu bbażati fuq il-kondotta personali ta’
l-individwu [k]konċernat". 12      Ir-Renju
Unit isostni li l-Artikolu 189 tat-Trattat jiddistingwi bejn l-effetti
tar-regolamenti, tad-direttivi u tad-deċiżjonijiet, u għalhekk għandu
jiġi preżunt li l-Kunsill, meta adotta direttiva minflok regolament,
kellu l-ħsieb li dan l-att ikollu effett differenti minn dak ta’
regolament u li konsegwentement mhuwiex applikabbli direttament.13      Madankollu,
jekk bis-saħħa tad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 189, ir-regolamenti
huma applikabbli direttament u, konsegwentement, minħabba n-natura
tagħhom jistgħu jipproduċu effetti diretti, dan ma jfissirx li
kategoriji oħra ta’ atti msemmija f’dan l-artikolu ma jista' qatt
ikollhom effetti simili.14      Ikun
inkompattibli mas-setgħa vinkolanti li l-Artikolu 189 jattribbwixxi
lid-direttiva, li tiġi eskluża, fil-prinċipju, il-possibbiltà li
l-obbligu impost mid-direttiva jiġi invokat minn dawk ikkonċernati.15      B'mod
partikolari meta, permezz ta' direttiva, l-awtoritajiet Komunitarji
jimponu l-obbligu fuq l-Istati Membri li jsegwu imġiba partikolari,
l-effett utli ta’ tali att jiddgħajjef jekk l-individwi ma jitħallewx
jibbażaw ruħhom fuqu quddiem il-qrati nazzjonali tagħhom u jekk dawn ta'
l-aħħar jiġu mfixkla milli jieħduh in kunsiderazzjoni bħala element
tad-dritt Komunitarju. 16      L-Artikolu
177, li jawtorizza lill-qrati nazzjonali li jirreferu domandi
lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-validità u l-interpretazzjoni ta'
l-atti kollha ta' l-istituzzjonijiet, mingħajr distinzjoni, barra minn
hekk jimplika li dawn l-atti jistgħu jiġu invokati mill-individwi
fil-qrati nazzjonali.17      Huwa
neċessarju li f’kull każ jiġi eżaminat jekk in-natura, l-iskema
ġenerali u l-kliem tad-dispożizzjoni in kwistjoni jistgħux jipproduċu
effetti diretti fuq ir-relazzjonijiet bejn l-Istati Membri u
l-individwi.18      Filwaqt
li jipprovdi li l-miżuri ta' ordni pubblika għandhom ikunu bbażati
esklużivament fuq l-imġiba personali ta' l-individwu kkonċernat,
l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 64/221 huwa intiż li jillimita s-setgħa
diskrezzjonali li l-liġi nazzjonali ġeneralment tattribwixxi
lill-awtoritajiet kompetenti fir-rigward tad-dħul fil-pajjiż u
t-tkeċċija ta' ċittadini barranin.19      Minn
naħa, id-dispożizzjoni tipprovdi obbligu li mhuwiex suġġett għal ebda
eċċezzjoni jew kundizzjoni u li, min-natura tiegħu stess, ma jeħtieġ
l-intervent ta’ ebda att, la minn naħa ta' l-istituzzjonijiet
tal-Komunità u lanqas mill-Istati Membri.20      Min-naħa
l-oħra, peress li b’hekk l-Istati Membri huma obbligati, meta
jimplementaw klawżola li tidderoga minn wieħed mill-prinċipji
fundamentali tat-Trattat favur l-individwi, li ma jeħdux in
kunsiderazzjoni fatturi indipendenti mill-imġiba personali, iċ-ċertezza
legali għall-persuni kkonċernati teħtieġ li dawn ikunu jistgħu jibbażaw
ruħhom fuq dan l-obbligu, għalkemm dan ikun ġie stabbilit f’att
leġiżlattiv li m'għandux effett dirett fl-intier tiegħu.21      Jekk
it-tifsira u l-portata eżatta tad-dispożizzjoni jqajmu kwistjonijiet
ta’ interpretazzjoni, dawn il-kwistjonijiet jistgħu jiġu riżolti
mill-qrati billi jieħdu in kunsiderazzjoni l-proċedura prevista
fl-Artikolu 177 tat-Trattat.22      Għalhekk,
ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 3(1)
tad-Direttiva tal-Kunsill 64/221 tal-25 ta' Frar 1964, jagħti drittijiet
lil individwi li jistgħu jiġi infurzati fil-qrati ta' Stat Membru u li
l-qrati nazzjonali għandhom jipproteġu. Fuq it-tielet domanda23      Bit-tielet
domanda l-qorti tistaqsi jekk l-Artikolu 48 tat-Trattat u l-Artikolu 3
tad-Direttiva 64/221 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li:"Meta
Stat Membru jwettaq l-obbligu tiegħu li jibbaża miżura, adottata għal
raġunijiet ta' ordni pubblika, esklużivament fuq l-imġiba personali ta'
l-individwu kkonċernat, huwa intitolat li jieħu in kunsiderazzjoni: (a)
il-fatt li l-individwu hu jew kien membru ta' xi
grupp jew organizzazzjoni li l-attivitajiet tagħhom huma meqjusa
mill-Istat Membru bħala kuntrarji għall-interess ġenerali iżda li
mhumiex illegali f’dak l-Istat;(b)
il-fatt li l-individwu jkollu l-intenzjoni li jaħdem
f'dak l-Istat Membru fi ħdan tali grupp jew organizzazzjoni, fil-każ li
ebda restrizzjoni ma tkun ġiet imposta fuq iċ-ċittadini ta' l-Istat
Membru li jkunu jixtiequ jkollhom xogħol simili ma' tali grupp jew
organizzazzjoni." 24      Jeħtieġ
li, l-ewwel nett, f'dan ir-rigward jiġi eżaminat jekk sħubija fi grupp
jew f'organizzazzjoni tistax, fiha nnifisha, tikkostitwixxi imġiba
personali skond l-Artikolu 3 tad-Direttiva 64/221.25      Għalkemm
is-sħubija ta' persuna fil-passat, ġeneralment, ma tistax tiġġustifika
rifjut tad-dritt ta' moviment liberu fil-Komunità lil din il-persuna,
madankollu, sħubija fil-preżent, li tirrifletti parteċipazzjoni
fl-attivitajiet tal-grupp jew ta' l-organizzazzjoni kif ukoll
identifikazzjoni ma' l-għanijiet u l-intenzjonijiet ta' l-istess, tista'
tiġi meqjusa bħala att volontarju tal-persuna kkonċernata u,
konsegwentement, bħala parti mill-imġiba personali tagħha fis-sens
tad-dispożizzjoni ċċitata. 26      Din
it-tielet domanda tqajjem ukoll il-kwistjoni dwar l-importanza li
għandha tingħata lill-fatt li l-attivitajiet ta’ l-organizzazzjoni in
kwistjoni, meqjusa mill-Istat Membru bħala kuntrarji għall-interess
ġenerali, madankollu mhumiex pprojbiti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali. 27      F´dan
ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li l-kunċett ta’ ordni pubblika
fil-kuntest Komunitarju, partikolarment, bħala ġustifikazzjoni għal
deroga mill-prinċipju fundamentali tal-moviment liberu tal-ħaddiema,
għandu jiġi interpretat strettament, b'tali mod li l-portata tiegħu ma
tkunx tista' tiġi ddeterminata unilateralment minn kull wieħed
mill-Istati Membri mingħajr ma tkun suġġetta għal kontroll
mill-istituzzjonijiet tal-Komunità.28      Madankollu,
iċ-ċirkustanzi partikolari li jiġġustifikaw l-applikazzjoni tal-kunċett
ta’ ordni pubblika jistgħu jvarjaw minn pajjiż għal ieħor u minn
perijodu għal ieħor, u huwa għalhekk neċessarju li, f’dan ir-rigward,
l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jingħataw ċerta diskrezzjoni
fil-limiti imposti mit-Trattat.29      Minn
dan isegwi li Stat Membru, li l-awtoritajiet kompetenti tiegħu jkunu
iddefinixxew, b'mod ċar, il-pożizzjoni tagħhom f’dak li jirrigwarda
l-attivitajiet ta’ organizzazzjoni partikolari billi jiġu kklassifikati
bħala li jikkostitwixxu periklu għas-soċjetà, u li jkunu ħadu miżuri
amministrattivi biex jiġġieldu kontra dawn l-attivitajiet, mhuwiex
obbligat, sabiex ikun jista' jibbaża ruħu fuq il-kunċett ta' ordni
pubblika, li jipprojbixxihom bil-liġi, jekk tali miżura ma tkunx
ikkunsidrata bħala xierqa fiċ-ċirkustanzi.30      Fl-aħħar
nett, id-domanda tqajjem il-problema dwar jekk Stat Membru jistax, għal
raġunijiet ta’ ordni pubblika, jipprojbixxi lil ċittadin ta' Stat
Membru ieħor milli jeżerċita xogħol bi qligħ fi ħdan grupp jew
organizzazzjoni fit-territorju tiegħu, filwaqt li ebda restrizzjoni
simili ma tkun imposta fuq iċ-ċittadini tiegħu.31      F’dan
ir-rigward, it-Trattat, filwaqt li jinkorpora l-prinċipju tal-moviment
liberu tal-ħaddiema mingħajr diskriminazzjoni bejn iċ-ċittadini ta'
l-Istati Membri, fl-Artikolu 48(3) jissuġġetta d-drittijiet li
jirriżultaw minnu għal riżerva li tistabbilixxi limitazzjonijiet
iġġustifikati għal raġunijiet ta’ ordni pubblika, sigurtà pubblika u
saħħa pubblika.32      Id-drittijiet
li huma suġġetti għal din ir-riżerva jinkludu, fost l-oħrajn, bis-saħħa
tad-dispożizzjoni ċċitata aktar 'il fuq, id-dritt li jiġu aċċettati
offerti ta’ impjieg effettivament magħmula, id-dritt ta' moviment liberu
fit-territorju ta' Stati Membri għal dan l-iskop, u d-dritt ta'
residenza f´wieħed mill-Istati Membri għall-iskop ta' impjieg.33      Għalhekk
l-effett tar-riżerva msemmija huwa li l-aċċess għat-territorju ta' Stat
Membru, u r-residenza f´dan it-territorju, jistgħu jiġu rrifjutati lil
ċittadin ta' Stat Membru ieħor f´kull każ fejn din ir-riżerva hija
applikabbli.34      Barra
minn hekk, huwa prinċipju tad-dritt internazzjonali, li ma jistax jiġi
preżunt li huwa injorat mit-Trattat tal-KEE fir-relazzjonijiet bejn
l-Istati Membri, li Stat Membru ma jistax jiċħad liċ-ċittadini tiegħu
stess id-dritt li jidħlu fit-territorju tiegħu u li jkollhom
ir-residenza tagħhom hemmhekk.35      Minn
dan isegwi li Stat Membru jista', għal raġunijiet ta’ ordni pubblika,
jekk iqis li huwa neċessarju, jirrifjuta li jagħti lil ċittadin ta' Stat
Membru ieħor il-benefiċċju tal-prinċipju tal-moviment liberu
tal-ħaddiema fil-każ ta' l-eżerċizzju ta' impjieg anki jekk l-Istat
Membru ma jimponix restrizzjonijiet simili fuq iċ-ċittadini tiegħu
stess.36      Għalhekk,
ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikolu 48
tat-Trattat KEE u l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 64/221 għandhom jiġu
interpretati fis-sens li Stat Membru, li jimponi restrizzjonijiet
iġġustifikati minħabba l-ordni pubblika, jista' jieħu in
kunsiderazzjoni, fir-rigward ta' l-imġiba personali ta’ l-individwu
kkonċernat, il-fatt li l-individwu jkun membru ta' xi grupp jew
organizzazzjoni li l-attivitajiet tagħhom huma meqjusa mill-Istat Membru
bħala li jikkostitwixxu periklu għas-soċjetà minkejja li mhumiex
ipprojbiti f’dak l-Istat, u dan anki jekk ebda restrizzjoni ma tkun ġiet
imposta fuq iċ-ċittadini ta' l-imsemmi Stat Membru li jixtiequ
jeżerċitaw xogħol simili għal dak li ċittadin ta' Stat Membru ieħor
jixtieq jeżerċita fil-qasam ta' dawn l-istess gruppi jew
organizzazzjonijiet. Fuq l-ispejjeż37      L-ispejjeż
sostnuti mill-Gvern tar-Renju Unit u dawk tal-Kummissjoni
tal-Komunitajiet Ewropej, li ppreżentaw osservazzjonijiet lill-Qorti, ma
jistgħux jiġu mħallsa lura.38      Peress
li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet, in-natura ta'
kwistjoni mqajma waqt il-kawża pendenti quddiem il-qorti nazzjonali,
hija din il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż.Għal dawn il-motivi, IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA_B'risposta
għad-domandi magħmula mill-High Court of Justice permezz ta' deċiżjoni
ta' l-1 ta’ Marzu 1974, taqta' u tiddeċiedi li:1)      L-Artikolu
48 tat-Trattat KEE għandu effett dirett fl-ordinamenti ġuridiċi ta’
l-Istati Membri u jikkonferixxi drittijiet fuq l-individwi li l-qrati
nazzjonali għandhom jipproteġu.2)      L-Artikolu
3 tad-Direttiva tal-Kunsill 64/221, tal-25 ta’ Frar 1964, dwar
il-koordinazzjoni tal-miżuri speċjali rigward il-moviment u r-residenza
ta’ ċittadini barranin u li huma ġġustifikati fuq il-bażi ta’ ordni
pubblika, sigurtà pubblika u saħħa pubblika, jagħti lill-individwi
drittijiet li jistgħu jiġu infurzati fi Stat Membru u li l-qrati
nazzjonali għandhom jipproteġu.3)      L-Artikolu
48 tat-Trattat KEE u l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 64/221 għandhom jiġu
interpretati fis-sens li Stat Membru, li jimponi restrizzjonijiet
iġġustifikati minħabba l-ordni pubblika, jista' jieħu in
kunsiderazzjoni, fir-rigward ta' l-imġiba personali ta’ l-individwu
kkonċernat, il-fatt li l-individwu jkun membru ta' xi grupp jew
organizzazzjoni li l-attivitajiet tagħhom huma meqjusa mill-Istat Membru
bħala li jikkostitwixxu periklu għas-soċjetà minkejja li mhumiex
ipprojbiti f’dak l-Istat, u dan anki jekk ebda restrizzjoni ma tkun ġiet
imposta fuq iċ-ċittadini ta' l-imsemmi Stat Membru li jixtiequ
jeżerċitaw xogħol simili għal dak li ċittadin ta' Stat Membru ieħor
jixtieq jeżerċita fil-qasam ta' dawn l-istess gruppi jew
organizzazzjonijiet.LecourtÓ Dálaigh      Mackenzie StuartDonnerMonacoMertens de WilmarsPescatoreKutscherSørensenA. Van Houtte        R. LecourtReġistratur       President* Lingwa tal-kawża: l-Ingliż