Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Seachtú Dlísheomra)
23 Aibreán 2026 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Comhaontuithe creidmheasa do thomhaltóirí – Treoir 2008/48/CE – Airteagal 3(j) – Airteagal 10(2)(f) – An coincheap ‘ráta iasachta’ – An coincheap ‘méid creidmheasa arna tharraingt anuas’ – Airteagal 3(g) – An coincheap ‘costas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir’ – Fáil úis ar mhéid a chomhfhreagraíonn do chostas an chreidmheasa – Préimh árachais)
I gCás C‑744/24,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ó Sąd Rejonowy we Włodawie (Cúirt Dúiche Włodawa, an Pholainn), trí bhreith an 20 Meán Fómhair 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 24 Deireadh Fómhair 2024, sna himeachtaí
P.W.
v
Bank Polska Kasa Opieki S.A.,
tugann AN CHÚIRT (an Seachtú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: F. Schalin, Uachtarán Dlísheomra, M. Gavalec agus Z. Csehi (Rapóirtéir), Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: L. Medina,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        P.W., ag A. Bieniek, adwokat,
–        Bank Polska Kasa Opieki S.A., ag A. Cudna-Wagner, radca prawny, agus B. Miąskiewicz, adwokat,
–        Rialtas na Polainne, ag B. Majczyna, i gcáil Gníomhaire,
–        an Coimisiún Eorpach, ag P. Kienapfel, P. Ondrůšek agus M. Owsiany-Hornung, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú leis an léiriú ar Airteagal 3(j) agus Airteagal 10(2)(f) agus (g) de Threoir 2008/48/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Aibreán 2008 maidir le comhaontuithe creidmheasa do thomhaltóirí agus lena n‑aisghairtear Treoir 87/102/CEE ón gComhairle (IO 2008 L 133, lch. 66), arna leasú le Treoir (AE) 2021/2167 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Samhain 2021 (IO 2021 L 438, lch. 1) (‘Treoir 2008/48’), arna léamh i bhfianaise phrionsabal na héifeachtachta agus Airteagal 3(1) agus (2) agus Airteagal 4(1) agus Airteagal 5 de Threoir 93/13/CEE ón gComhairle an 5 Aibreán 1993 maidir le téarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóra (IO 1993 L 95, lch. 29).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir P.W., tomhaltóir, agus Bank Polska Kasa Opieki S.A., institiúid baincéireachta (‘an banc’), maidir le híocaíocht féich atá ann de dheasca comhaontú creidmheasa tomhaltais.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Treoir 93/13
3        Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 6(1) de Threoir 93/13:
‘Is é cuspóir na Treorach seo forálacha reachtacha, rialála agus riaracháin na mBallstát maidir le téarmaí éagóracha sna comhaontuithe arna dtabhairt i gcrích idir trádálaí agus tomhaltóir a chomhfhogasú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4        Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 3 den Treoir sin:
‘1.       Measfar gurb éagórach téarma comhaontaithe nár caibidlíodh ar leithligh i gcás, in ainneoin an cheanglais maidir le meon macánta, ina gcuirtear cearta agus oibleagáidí na bpáirtithe faoin gcomhaontú chun neamhchothroime móire tríd chun aimhleasa an tómhaltóra.
2.       Measfar i gcónaí gurb éagórach téarma conartha nár caibidlíodh ar leithligh i gcás gur dréachtaíodh roimh ré é agus nárbh fhéidir leis an tomhaltóir tionchar a imirt ar a ábhar mar sin, go háirithe i gcomhthéacs gnáthchonradh caighdeánach.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5        De réir Airteagal 4 den Treoir chéanna:
‘1.      Gan dochar d’Airteagal 7, ní mór cineál éagórach téarma chonarthaigh a mheas trí chineál na n‑earraí nó na seirbhísí is cuspóir don chonradh a chur san áireamh agus tagairt a dhéanamh, ar dháta thabhairt i gcrích an chonartha, do na himthosca uile a bhaineann leis an tabhairt i gcrích sin, lena n‑áirítear téarmaí conarthacha eile, nó conradh eile ar a bhfuil sé spleách.
2.      Ní bhaineann measúnú ar chineál éagórach na dtéarmaí le príomhábhar an chonartha a shainiú ná le comhoiriúnú idir an praghas agus an luach saothair, ar thaobh amháin, ná leis na hearraí nó na seirbhísí arna soláthar mar mhalairt air sin, ar an taobh eile, ar choinníoll go ndéantar na téarmaí sin a dhréachtú i bhfriotal soiléir sothuigthe.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6        Is sna focail seo a leanas atá Airteagal 5 de Threoir 93/13:
‘Maidir le conarthaí ina ndréachtaítear i scríbhinn gach téarma nó téarmaí áirithe a thairgtear don tomhaltóir, ní mór na téarmaí sin a dhréachtú go soiléir sothuigthe i gcónaí. I gcás go bhfuil amhras ann faoi bhrí théarma, beidh an léiriú is fabhraí don tomhaltóir faoi réim. Ní bheidh feidhm ag an riail maidir le léiriú i gcomhthéacs na nósanna imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 7(2).’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Treoir 2008/48
7        Leagtar amach an méid seo a leanas in aithrisí 19, 31 agus 43 de Threoir 2008/48:
‘(19)       Chun é a chur ar a gcumas do thomhaltóirí a gcinntí a dhéanamh le heolas iomlán acu ar na fíorais, ba cheart dóibh faisnéis leordhóthanach a fháil, a fhéadfaidh an tomhaltóir a thógáil amach agus a scrúdú sula dtabharfar an comhaontú creidmheasa i gcrích, maidir le coinníollacha agus costas an chreidmheasa agus maidir lena n‑oibleagáidí. Chun an trédhearcacht agus an inchomparáideacht is iomláine is féidir a áirithiú maidir le tairiscintí, ba cheart a áireamh san fhaisnéis sin, go háirithe, an ráta céatadánach bliantúil ar an gcreidmheas, a bhunaítear ar an mbealach céanna ar fud an Chomhphobail. Ó tharla nach féidir an ráta céatadánach bliantúil a shonrú ag an gcéim seo ach trí shampla, níor mhór an sampla sin a bheith ionadaíoch.
[...]
(31)       Ionas gur féidir leis an tomhaltóir eolas a chur ar a chearta agus a oibleagáidí faoin gcomhaontú creidmheasa, ba cheart an fhaisnéis uile is gá a bheith sa chomhaontú creidmheasa go soiléir gonta.
[...]
(43) […] In ainneoin na foirmle matamaitice aonair lena ríomh, ní lán‑inchomparáide ar fud an Aontais go fóill é an ráta céatadánach bliantúil dá bhforáiltear i [dTreoir 87/102/CEE ón gComhairle an 22 Nollaig 1986 chun dlíthe, rialacháin agus forálacha riaracháin na mBallstát a bhaineann le creidmheas tomhaltóirí a chomhfhogasú, agus aon leasuithe ar an Treoir ina dhiaidh sin (IO 1987 L 42, lch. 48)]. Dá bhrí sin, féachtar tríd an Treoir sin le costas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir a shainiú go soiléir cuimsitheach.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8        Is sna téarmaí seo a leanas atá Airteagal 1 de Threoir 2008/48, dar teideal ‘Cuspóir’, dréachtaithe:
‘Is é is cuspóir don Treoir seo gnéithe áirithe d’fhorálacha reachtacha, rialála agus riaracháin na mBallstát maidir le téarmaí éagóracha i dtaca le comhaontuithe creidmheasa do thomhaltóirí a chomhchuibhiú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9        Foráiltear le hAirteagal 3 den Treoir sin, dar teideal ‘Sainmhínithe’, don mhéid seo a leanas:
‘Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[...]
(g)      ciallaíonn “costas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir”: na costais uile, ina n‑áirítear ús, coimisiúin, cánacha, agus gach cineál eile táillí a cheanglaítear ar an tomhaltóir a íoc i ndáil leis an gcomhaontú creidmheasa agus arb eol don chreidiúnaí fúthu, cé is moite de tháillí nótaire; áirítear costais i leith seirbhísí coimhdeacha a bhaineann leis an gcomhaontú creidmheasa freisin, go háirithe préimheanna árachais, más rud é, ina theannta sin, go bhfuil tabhairt i gcrích chonartha seirbhíse éigeantach chun an creidmheas a fháil nó chun é a fháil ar na téarmaí agus na coinníollacha a mhargaítear;
(h)      ciallaíonn “méid iomlán atá dlite den tomhaltóir” suim an mhéid iomlán creidmheasa agus costas iomlán an chreidmheasa le haghaidh an tomhaltóra;
(i)       ciallaíonn “ráta céatadánach bliantúil” costas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir, arna shloinneadh mar chéatadán bliantúil de mhéid iomlán an chreidmheasa, i gcás gurb infheidhme lena n‑áirítear na táillí dá dtagraítear in Airteagal 19(2);
(j)       ciallaíonn “ráta iasachta” an ráta úis arna shloinneadh mar chéatadán seasta nó comhlúthach a chuirtear i bhfeidhm maidir leis an méid creidmheasa arna tharraingt anuas (drawn down);
[...]
(l)      ciallaíonn “méid iomlán an chreidmheasa” an uasteorainn nó méid iomlán na suimeanna atá ar fáil de réir comhaontú creidmheasa;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
10      Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 10 den Treoir sin, dar teideal ‘Faisnéis le lua i gcomhaontuithe creidmheasa’:
‘1.      Déanfar comhaontuithe creidmheasa a tharraingt suas ar pháipéar nó ar mheán marthanach eile.
Gheobhaidh na páirtithe conarthacha uile cóip den chomhaontú creidmheasa. Beidh an tAirteagal seo gan dochar d’aon rialacha náisiúnta maidir le bailíocht comhaontuithe creidmheasa a thabhairt i gcrích atá i gcomhréir le dlí an Chomhphobail.
2.      Sonrófar an méid seo a leanas sa chomhaontú creidmheasa ar bhealach soiléir agus gonta:
[...]
(d)      méid iomlán an chreidmheasa agus na coinníollacha maidir le tarraingt anuas;
[...]
(f)      an ráta iasachta, na coinníollacha is infheidhme maidir leis an ráta sin agus, i gcás gurb iomchuí, aon innéacs nó ráta tagartha a bhaineann leis an ráta tosaigh iasachta agus tréimhsí, coinníollacha agus nósanna imeachta coigeartaithe an ráta, agus i gcás go bhfuil feidhm ag rátaí iasachta éagsúla de réir na gcúinsí, ní mór baint a bheith ag an ag an bhfaisnéis thuasluaite leis na rátaí ar fad is infheidhme;
(g)       an ráta céatadánach bliantúil agus an méid iomlán atá dlite den tomhaltóir, a ríomhtar tráth a thugtar an comhaontú creidmheasa i gcrích agus léiriú ar na toimhdí uile a úsáidtear chun an ráta sin a ríomh;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
11      Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 19(1) agus (2) de Threoir 2008/48, dar teideal ‘Ríomh an ráta chéatadánaigh bhliantúil’:
‘1.      Déanfar an ráta céatadánach bliantúil, arb ionann é, in aghaidh na bliana, agus luach cothrom le dáta na ngealltanas uile (tarraingtí anuas, aisíocaíochtaí agus táillí), a bheidh ann amach anseo nó atá ann cheana, arna socrú ag an gcreidiúnaí agus ag an tomhaltóir, a ríomh i gcomhréir leis an bhfoirmle mhatamaitice i gCuid I d’Iarscríbhinn I.
2.      Chun an ráta céatadánach bliantúil a ríomh, déanfar costas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir a chinneadh, cé is moite de tháillí atá dlite den tomhaltóir as neamhchomhlíonadh aon cheann dá ghealltanais a leagtar síos sa chomhaontú creidmheasa tomhaltóra agus de tháillí seachas an praghas ceannaigh a bhfuil sé d’oibleagáid air a íoc chun earraí nó seirbhísí a cheannach, cibé acu in airgead tirim nó ar chreidmheas a dhéantar an t‑idirbheart.
Áireofar i gcostas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir na táillí ar chothabháil a dhéanamh ar an gcuntas ina dtaifeadtar na hidirbhearta íocaíochta agus na tarraingtí anuas, táillí úsáidte modha íocaíochta trínar féidir idir idirbhearta íocaíochta agus tarraingtí anuas mar aon le táillí eile a bhaineann le hidirbhearta íocaíochta, ach amháin i gcás gur roghnach cuntas a oscailt agus go sonraítear na táillí a bhaineann leis an gcuntas go glan soiléir sa chonradh creidmheasa nó in aon chonradh eile arna thabhairt i gcrích leis an tomhaltóir.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
12      Leagtar amach an méid seo a leanas le hAirteagal 22 den Treoir sin, dar teideal ‘Comhchuibhiú agus cineál éigeantach na Treorach seo’:
‘1.       Sa mhéid go bhfuil sa Treoir seo forálacha comhchuibhithe, ní féidir leis na Ballstáit a malairt d’fhorálacha náisiúnta ar a bhfuil leagtha amach sa Treoir seo a choinneáil ná a thabhairt isteach ina ndlí náisiúnta. Ní chuirfear cosc, áfach, le hAirteagal 16a(3) agus (4), ar na Ballstáit forálacha níos déine a choinneáil ná a thabhairt isteach ar mhaithe le tomhaltóirí a chosaint.
[...]
3.       Ina theannta sin, áiritheoidh na Ballstáit nach féidir dul timpeall ar na forálacha a ghlacann siad agus an Treoir seo á cur chun feidhme acu mar thoradh ar an mbealach ina ndéantar conarthaí a fhoirmliú, go háirithe trí tharraingtí anuas nó comhaontuithe creidmheasa a thagann faoi raon feidhme na Treorach seo a chomhtháthú i gcomhaontuithe creidmheasa a bhfágfadh cineál nó cuspóir na gconarthaí sin go bhféadfaí a cur i bhfeidhm a sheachaint.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
13      De réir Chuid I d’Iarscríbhinn I den Treoir sin:
‘[...]
Is ionann an bhunchothromóid, lena sainítear an ráta céatadánach bliantúil in aghaidh na bliana agus luach iomlán cothrom le dáta an chreidmheasa arna tharraingt anuas ar thaobh amháin agus suim cothrom le dáta iomlán mhéideanna na n‑aisíocaíochtaí agus íocaíochtaí na dtáillí ar an taobh eile [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Polainne
An Dlí maidir leis an gCód Sibhialta
14      De réir Airteagal 3851(1) den ustawa Kodeks cywilny (an Dlí maidir leis an gCód Sibhialta) an 23 Aibreán 1964, sa leagan is infheidhme maidir leis na príomhimeachtaí (Dz. U. de 2022, mír 1360):
‘Ní bheidh téarmaí comhaontaithe a thugtar i gcrích le tomhaltóir nár caibidlíodh ar leithligh ina gceangal ar an tomhaltóir má leagtar amach a chearta agus a oibleagáidí ar bhealach atá contrártha le dea-chleachtas agus a sháraíonn a leasanna go follasach (téarmaí neamhdhleathacha). Ní bheidh feidhm ag an bhforáil seo maidir le téarmaí lena leagtar amach príomhoibleagáidí na bpáirtithe, lena n‑áirítear praghas nó luach saothair, má fhoirmítear iad ar bhealach aonchiallach.’
An Dlí maidir le Creidmheas Tomhaltais
15      Trasuíodh i ndlíchóras na Polainne Treoir 2008/48 le ustawa o kredycie konsumenckim (an Dlí maidir le Creidmheas Tomhaltais) an 12 Bealtaine 2011 (Dz. U. 2011, Uimh. 126, mír 715).
16      Is sna focail seo a leanas atá Airteagal 5(6), (6a) agus (10) den Dlí sin, sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘an Dlí maidir le Creidmheas Tomhaltais’):
‘(6)      ciallaíonn “ráta iasachta” na costais uile atá éigeantach don tomhaltóir de réir an chomhaontaithe creidmheasa, go háirithe:
(a)      an t‑ús, na táillí, na coimisiúin, na cánacha agus na corrlaigh, má tá siad ar eolas ag an iasachtaí, agus
(b)      na costais seirbhísí sa bhreis, go háirithe árachais, más riachtanach iad a ghlanadh chun an creidmheas a fháil nó chun é a fháil de réir na dtéarmaí arna dtairiscint,
ach amháin i gcás na dtáillí nótaire ar an tomhaltóir;
(6a)      ciallaíonn “costas neamh-úis an chreidmheasa” na costais uile ar an tomhaltóir de réir an chomhaontaithe creidmheasa tomhaltóra, cé is moite d’ús; [...]
(10)      ciallaíonn “ráta iasachta” an ráta úis arna shloinneadh mar chéatadán seasta nó comhlúthach a chuirtear i bhfeidhm maidir leis an méid creidmheasa arna tharraingt anuas.’
17      Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 30 den Dlí sin:
‘1.       Ní mór an méid seo a leanas a shonrú sa chomhaontú creidmheasa tomhaltóra:
[...]
(6)        ráta úis an chreidmheasa, na coinníollacha chun an ráta sin a chur i bhfeidhm agus na tréimhsí, na coinníollacha agus na nósanna imeachta chun ráta an chreidmheasa a athrú, lena n‑áirítear an t‑innéacs nó an ráta tagartha más infheidhme maidir leis an ráta úis tosaigh; má dhéantar foráil sa chomhaontú creidmheasa tomhaltóra maidir le rátaí úis éagsúla, soláthrófar an fhaisnéis thuas le haghaidh na rátaí úis uile a chuirtear i bhfeidhm le linn thréimhse bhailíochta an chomhaontaithe;
[...]’
18      Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 45(1) den Dlí maidir le Creidmheas Tomhaltóirí:
‘I gcás sárú ag an iasachtaí ar Airteagal 29(1), Airteagal 30(1)(1) go (8), (10), (11) agus (14) go (17), ar Airteagail 31 go 33, ar Airteagal 33a agus ar Airteagail 36a go 36c, aisíocfaidh an tomhaltóir, i ndiaidh dearbhú i scríbhinn a chur faoi bhráid an chreidiúnaí, an creidmheas, gan ús agus costais chreidmheasa eile atá dlite den iasachtaí, faoi na teorainneacha ama agus de réir an nós imeachta arna shocrú sa chonradh.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
19      An 26 Bealtaine 2022, thug P.W. agus an banc comhaontú creidmheasa tomhaltóirí i gcrích a chomhfhreagraíonn do chonradh caighdeánach. Níor chaibidil P.W. agus an banc na forálacha conarthacha ar leithligh. Ba é 150 000 zloty na Polainne (PLN) (thart ar EUR 34 400) méid an chreidmheasa tomhaltais arna tabhairt ar iasacht ag P.W. mar sin. As an méid sin, b’amhlaidh gur íocadh PLN 133 214.92 (thart ar EUR 30 550) le P.W., le PLN 16 785.08 (thart ar EUR 3 850) eile arna chur in áirithe d’íocaíocht árachais creidmheasa, a thugtar ‘saorálachas’ síos dó. Laghdaíodh ráta árachais an chreidmheasa ar dhul faoin árachas saorálach sin.
20      B’ionann an méid iomlán le haisíoc ag P.W. agus PLN 207 073.53 (thart ar EUR 47 500) agus, i gcomhréir le hAirteagal 6(1) den chomhaontú creidmheasa, PLN 73 858.61 (thart ar EUR 16 950) ab ea costas iomlán an chreidmheasa. Ba iad a bhí i gceist leis an gcostas sin ná méid PLN 57 073.53 (thart ar EUR 13 100) agus préimh árachais PLN 16 785.08 (thart ar EUR 3 850), arna lua sa mhír roimhe seo. B’ionann an ráta úis agus 8.49 % in aghaidh na bliana (ina n‑áirítear bunráta 4.36 % agus corrlach 4.13 %). Cuireadh an ráta úis sin i bhfeidhm maidir leis an méid arb amhlaidh a íocadh le P.W. de réir an chomhaontaithe, móide méid na préimhe árachais. 12.57 % ab ea an ráta céatadánach bliantúil arna shainiú sa chonradh. Socraíodh 96 mhí mar fhad an chonartha sin.
21      Trí litir an 18 Lúnasa 2023, de réir Airteagal 45(1) den Dlí maidir le Creidmheas Tomhaltóirí, chuir P.W. dearbhú faoi bhráid an bhainc ar mhaithe le cead an ‘chreidmheasa saor in aisce’ a fháil. Go deimhin, dar leis, mhainnigh an banc ina chuid oibleagáidí, go háirithe de thoisc an bhoinn úis a shocrú go neamhchruinn, ráta céatadánach bliantúil mícheart a lua agus gur féidir leis an iasachtaí na táillí agus na coimisiúin a athrú go haontaobhach. Dá bhrí sin, d’iarr sé go n‑aisíocfaí an tsuim arna híoc cheana ó thaobh chostais chreidmheasa mhéid PLN 14 428.83 (thart ar EUR 3 310), ar iarratas é nach ndearna an banc dá réir.
22      Trí iarratas an 25 Deireadh Fómhair 2023, rinne P.W. iarratas do Sąd Rejonowy we Włodawie (Cúirt Dúiche Włodawa, an Pholainn), arb é an chúirt a rinne an tarchur, ar thaobh amháin, ar ráiteas agus rialú go n‑aisíocfaí an creidmheas gan ús agus táillí eile a bhaineann leis, de réir na dteorainneacha ama agus an nós imeachta arna socrú sa chonradh agus, ar thaobh eile, ar ordú a thabhairt don bhanc suim PLN 30 051.76 (thart ar EUR 6 900), is é sin méid an úis chonarthaigh arna aisíoc cheana féin le méid na préimhe árachais, móide ús reachtúil ar riaráistí. Ar thaobh a iarratais, d’áitigh P.W., inter alia, gur cuireadh an ráta úis i bhfeidhm maidir le méid a chomhfhreagraíonn do chostas neamh-úis an chreidmheasa.
23      Measann an banc gur ríomhadh i gceart an ráta céatadánach bliantúil. Ina iarratas ar chreidmheas, ba mhian le P.W. go gcuirfeadh an banc costais an árachais leis an gcreidmheas, dá bhrí go gcuirfí le méid an chreidmheasa. Tugann an banc le fios chomh maith go raibh sa chonradh creidmheasa an fhaisnéis go gcuirfí an ráta úis i bhfeidhm maidir leis an méid arna shocrú mar sin. Tugann sé le fios chomh maith nár íoc P.W. aon choimisiún agus nach raibh sna costais chreidmheasa ach ús conarthach na préimhe árachais, ar costais iad sin a rinneadh mionchur síos orthu san ‘Fhoirm Faisnéise Creidmheasa Tomhaltóirí’, atá ina dlúthchuid den chomhaontú creidmheasa.
24      Cuireann an chúirt a rinne an tarchur amhras in iúl maidir le comhréireacht cleachtais faighte úis ag an mbanc ar mhéid ina n‑áirítear, sa bhreis ar chaipiteal an chreidmheasa, costais neamh-úis an chreidmheasa, is í sin suim nár íocadh leis an iasachtaí ina iomláine, le Treoir 2008/48. Sonraíonn sí, i dtaca leis sin, go n‑áirítear i ‘gcostais neamh-úis an chreidmheasa’, de réir bhrí Airteagal 5(6a) den Dlí maidir le Creidmheas Tomhaltóirí, inter alia, táillí, coimisiúin, cánacha agus corrlaigh má tá siad ar eolas don iasachtaí, chomh maith le costais seirbhísí coimhdeacha, go háirithe árachais, i gcás go bhfuil siad fíor-riachtanach chun an creidmheas a fháil nó chun é a fháil faoi na coinníollacha arna leagan amach sa tairiscint.
25      Sna himthosca sin, chinn Sąd Rejonowy we Włodawie (Cúirt Dúiche Włodawa) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘1.       Maidir le hAirteagal 10(2)(f), arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3(j) de [Threoir 2008/48], i gcomhthéacs an phrionsabail maidir le héifeachtacht dhlí an Aontais agus chuspóir na Treorach sin agus i bhfianaise Airteagal 3(1) agus (2), arna léamh i gcomhar le hAirteagal 4(1) de [Threoir 93/13], an bhfuil léiriú le déanamh amhail go gcuirtear cosc leo ar an gcleachtas faoina gcuirtear a leithéid d’fhorálacha i gconarthaí creidmheasa tomhaltóirí nach í is ábhar dóibh toradh comhaontaithe aonair idir an trádálaí (an creidiúnaí) agus an tomhaltóir (an t‑iasachtaí) faoina bhforáiltear do rátaí úis a ghearradh ní amháin ar mhéid an chreidmheasa arna eisíoc leis an tomhaltóir ach ar chostais neamh-úis an chreidmheasa (i.e. na coimisiúin nó táillí eile nach cuid iad de mhéid an chreidmheasa arna eisíoc leis an tomhaltóir, ach atá ina gcuid den mhéid le híoc ag an tomhaltóir i gcomhlíonadh a oibleagáide faoin gconradh creidmheasa tomhaltóirí)?
2.       Maidir le hAirteagal 10(2)(f) agus (g) de [Threoir 2008/48], i gcomhthéacs an phrionsabail maidir le héifeachtacht dhlí an Aontais agus chuspóir na Treorach sin agus i bhfianaise Airteagal 5 de Threoir 93/13/CEE, an bhfuil léiriú le déanamh amhail go gcuirtear cosc leis ar an gcleachtas faoina gcuirtear a leithéid d’fhorálacha i gconarthaí creidmheasa tomhaltóirí nach í is ábhar dóibh toradh comhaontaithe aonair idir an trádálaí (an creidiúnaí) agus an tomhaltóir (an t‑iasachtaí), nach nochtar fúthu ach an ráta iasachta agus méid iomlán an úis chaipitlithe atá le híoc ag an tomhaltóir agus a oibleagáid faoin conradh á comhlíonadh aige, gan cur in iúl don tomhaltóir go sainráite go ríomhtar an t‑ús caipitlithe (arna shloinneadh mar mhéid) de réir a mhalairte de mhéid ná méid an chreidmheasa arna eisíoc leis an tomhaltóir agus, go háirithe, mhéid an chreidmheasa arna eisíoc leis an tomhaltóra le haghaidh na costais neamh-úis (i.e. na coimisiúin nó táillí eile nach cuid iad de mhéid an chreidmheasa arna eisíoc leis an tomhaltóir, ach atá ina gcuid den mhéid le híoc ag an tomhaltóir i gcomhlíonadh a oibleagáide faoin gconradh creidmheasa tomhaltóirí)?’
26      Trí litir dar dáta an 20 Samhain 2025, shonraigh an banc gur ghlac sé le hiarratas an iarratasóra sna príomhimeachtaí, dá dtagraítear i mír 22 den bhreithiúnas seo. Mar fhreagra ar cheist arna cur ar an gCúirt, shonraigh an chúirt a rinne an tarchur, trí litir dar dáta an 18 Nollaig 2025 go bhfuil na príomhimeachtaí ar feitheamh go fóill.
Na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
Inghlacthacht
27      Cuireann an banc i gcoinne inghlacthacht na gceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú.
28      I dtosach báire, dar leis an mbanc, is ceisteanna hipitéiseacha iad na ceisteanna arna gcur ar an gCúirt ag an gcúirt a rinne an tarchur sa mhéid gur bunús mícheart leo go líomhnaítear nach ndearnadh idirbheartaíocht faoi na téarmaí conarthacha is ábhar do na ceisteanna sin. Ina theannta sin, bhí an dara ceist neamhábhartha go líomhainte ó ba léir intuigthe ón gcomhaontú creidmheasa agus ón mbileog eolais an fhaisnéis arna soláthar do P.W. go bhfabhróidh na costais a bhaineann le hárachas saorálach ús.
29      Ansin, líomhnaítear gur toradh é cineál hipitéiseach na gceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú air nach mbaineann na príomhimeachtaí le coimisiúin nó le táillí eile arna bhfáil ag an mbanc, ach le préimh árachais shaorálaigh, rud nach bhfuil ina chostas creidmheasa arna sheasamh ag an iasachtaí ar son an bhainc ná baol air, a d’íocfaí isteach go díreach i gcuntas an árachóra. I gcomhréir leis an sainmhíniú ar ‘chostas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir’ in Airteagal 3(g) de Threoir 2008/48, áfach, comhfhreagraíonn préimh den sórt sin do chostas seirbhísí coimhdeacha a bhaineann leis an gcomhaontú creidmheasa agus, de réir an tsainmhínithe sin, tagann sí faoi aicme costas ar leith.
30      Ar deireadh, áitíonn an banc nár sholáthair an chúirt a rinne an tarchur don Chúirt na fíorais agus pointí dlí is gá iad ionas gur féidir leis an gCúirt freagra fónta a thabhairt ar na ceisteanna arna gcur uirthi, ar dá réir nach bhfuil an t‑iarratas i gcomhréir leis na ceanglais arna leagan amach in Airteagal 94 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte. Go háirithe, líomhnaítear nach ndearna an chúirt a rinne an tarchur ach dearcthaí na bpáirtithe a chur in iúl gan iad a fhíorú agus gur bhain sí úsáid neamhréireach as an gcoincheap ‘costais neamh-úis an chreidmheasa’, tríd an gcritéar a chur i bhfeidhm ar dá réir arb ionann na costais sin agus na méideanna ar fad a áirítear sa chreidmheas gan iad a íoc go díreach leis an tomhaltóir. Líomhnaítear mar sin nár chuir an chúirt sin san áireamh nach n‑íoctar leis an tomhaltóir na cistí arna n‑úsáid chun iasachtaí a aisíoc, is é sin comhdhlúthú fiach, chun a rogha úsáide a bhaint astu, cé nach bhfuil aon amhras air gur féidir ús a fhabhrú tríothu.
31      I dtaca leis sin, ní mór a thabhairt chun cuimhne, ar dtús, de réir cásdlí socair, go bhfuil toimhde ábharthachta ag ceisteanna maidir le léiriú dhlí an Aontais Eorpaigh arna dtarchur ag cúirt náisiúnta sa chomhthéacs fíorasach agus reachtach a bhfuil an chúirt sin freagrach as a shainiú, agus nach faoin gCúirt atá sé a chruinneas a chinneadh. Ní féidir leis an gCúirt Bhreithiúnais diúltú rialú a thabhairt ar iarraidh ar réamhrialú ó chúirt náisiúnta ach amháin má dhealraíonn sé go follasach nach bhfuil baint ar bith ag an léiriú arna iarraidh ar dhlí an Aontais Eorpaigh le fíorais iarbhír nó le cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí, más fadhb de chineál hipitéiseach í nó mura bhfuil an fhaisnéis fhíorasach agus dhlíthiúil is gá ag an gCúirt Bhreithiúnais chun freagra úsáideach a thabhairt ar na ceisteanna a cuireadh uirthi (breithiúnas an 19 Nollaig 2024, Tudmur, C‑185/24 agus C‑189/24, EU:C:2024:1036, mír 26 agus an cásdlí dá dtagraítear).
32      Sa chás seo, de réir na hiarrata ar réamhrialú, tá caingean arna tabhairt ag P.W. i gcoinne an bhainc faoi bhreith na cúirte a rinne an tarchur trína bhféachtar, inter alia, le ráiteas agus rialú a bheith tugtha go n‑aisíocfaí an creidmheas gan an t‑ús agus na táillí eile a bhaineann leis, ar an bhforas go bhfuarthas an t‑ús conarthach ar mhéid a chomhfhreagraíonn do chostas neamh-úis an chreidmheasa. Sonraíonn an chúirt sin go bhfuil amhras uirthi faoi chomhréireacht chleachtas sin an bhainc le Treoir 2008/48, trína féidir leis ús a fháil ar mhéid ina n‑áirítear caipiteal an chreidmheasa agus costais neamh-úis an chreidmheasa, bíodh is nár íocadh leis an iasachtaí an tsuim a fhreagraíonn do na costais sin.
33      Is sa chomhthéacs sin, trína ceisteanna, a fhiafraíonn an chúirt den Chúirt faoin léiriú ar roinnt forálacha Threoir 2008/48, arna léamh i bhfianaise phrionsabal na héifeachtachta agus fhorálacha áirithe Threoir 93/13.
34      Mar sin, is amhlaidh go mbaineann na ceisteanna sin leis an léiriú ar rialacha dhlí an Aontais is ábhartha don réiteach ar an díospóid sna príomhimeachtaí. Ós í an chúirt a rinne an tarchur agus í amháin a bhunaíonn creat dlíthiúil agus fíorasach na ndíospóidí sna príomhimeachtaí ar a conlán féin, níl sé ar an gCúirt athbhreithniú a dhéanamh ar na bunúis leis na ceisteanna sin.
35      Anuas air sin, ionas gur féidir leis an gCúirt léiriú a thabhairt ar dhlí an Aontais is fónta é don chúirt náisiúnta, foráiltear le hAirteagal 94 de na Rialacha Nós Imeachta nach mór achoimre ar ábhar na díospóide agus na cinntí fíorais ábhartha de réir mar a chinn an chúirt nó an binse a rinne an tarchur, nó, ar a laghad, cuntas ar na fíorais ar a bhfuil an cheist bunaithe a bheith san iarraidh ar réamhrialú. A dhála sin, ní mór cuntas a bheith san iarraidh sin ar na cúiseanna le tabhairt ar an gcúirt sin fiafraí faoin léiriú nó bailíocht fhorálacha áirithe dhlí an Aontais, agus ar an nasc a bhunaíonn sí idir na forálacha sin agus an reachtaíocht náisiúnta is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí.
36      De réir na hiarrata ar réamhrialú, cé gur leag an chúirt a rinne an tarchur a cinntí amach go han‑ghonta, murab ionann agus dearcthaí éagsúla na páirtithe sna príomhimeachtaí, tá a bhfuil riachtanach ag an gCúirt d’fhreagra fónta a thabhairt ar na ceisteanna arna gcur uirthi i bhfianaise an ráitis i míreanna 32 agus 33 den bhreithiúnas seo mar sin féin.
37      Dá bhrí sin, tá na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú inghlactha.
Substaint
38      Mar réamhphointe, sa mhéid go dtugann an chúirt a rinne an tarchur ‘costas neamh-úis an chreidmheasa’ síos don phréimh árachais i gceist sna príomhimeachtaí, ní mór a thabhairt chun cuimhne, i dtosach báire, nach bhforáiltear don choincheap sin le Treoir 2008/48 ach le dlí na Polainne agus, le bheith níos cruinne faoi, in Airteagal 5(6a) den Dlí maidir le Creidmheas Tomhaltais (féach, chuige sin, breithiúnas an 26 Márta 2020, Mikrokasa agus Revenue Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty, C‑779/18, EU:C:2020:236, míreanna 40 agus 42).
39      Thagair an Chúirt don choincheap sin ina breithiúnas an 26 Márta 2020, Mikrokasa agus Revenue Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (C‑779/18, EU:C:2020:236) trí mhaíomh, i mír 40 den bhreithiúnas sin, gur fo-aicme é de ‘chostas iomlán an chreidmheasa’, de réir bhrí Airteagal 3(g) de Threoir 2008/48, ina n‑áirítear na costais ar fad, ina n‑áirítear ús.
40      Ansin, ní mór a thabhairt le fios go mbaineann na ceisteanna a tharchuirtear le costas iomlán an chreidmheasa arna thabhairt do P.W., ina n‑áirítear, sa bhreis ar ús, suim PLN 16 785.08, chun árachas creidmheasa a íoc, a thugtar ‘saorálachas’ síos dó. Cuireann an chúirt a rinne an tarchur amhras in iúl maidir le comhréireacht cleachtais faighte úis ag an mbanc ar an méid arna íoc le P.W. de réir an chomhaontaithe, móide costais neamh-úis an chreidmheasa, le Treoir 2008/48, ag sonrú go n‑áirítear sa chostais sin, inter alia, costais na seirbhísí is coimhdeach iad don chonradh, go háirithe árachais, i gcás gur bunriachtanach iad do chreidmheas a fháil nó do chreidmheas a fháil faoi na téarmaí arna leagan amach sa tairiscint.
41      I dtaca leis sin, ní mór a thabhairt faoi deara gurb intuigthe ó chineál ‘saorálach’ an árachais creidmheasa atá i gceist sna príomhimeachtaí nár ghá é leis an iasacht inti féin a fháil. Sa mhéid, áfach, gur laghdaíodh ráta úis an árachais creidmheasa ar dhul faoin árachas, ba ghá an t‑árachas creidmheasa sin leis an iasacht a fháil faoi na coinníollacha arna leagan amach sa tairiscint air. Sna himthosca sin, tagann an phréimh árachais, atá i measc chostais iomlán an chreidmheasa i gcomhréir le hAirteagal 6(1) den chomhaontú creidmheasa, faoin gcoincheap ‘costas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir’, de réir bhrí Airteagal 3(g) de Threoir 2008/48.
42      Faoi dheireadh, sa mhéid go gcaitheann an chúirt a rinne an tarchur le ‘costais neamh-úis an chreidmheasa’ mar shuim nár íocadh leis an iasachtaí, ní mór a thabhairt faoi deara nach dtugtar síos ‘costas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir’, dá bhforáiltear in Airteagal 3(g), do mhéid ar leith, atá le seasamh ag an iasachtaí i gcomhréir leis an gcomhaontú creidmheasa, faoi réir an mhéid sin a íoc nó gan a íoc isteach i gcuntas bainc an iasachtaí.
43      Go deimhin, is éideimhin go n‑íoctar na méideanna arna bhfáil ar iasacht isteach i gcuntas bainc an iasachtaí ar dtús sula n‑úsáidtear iad le híoc as earraí nó seirbhísí, nó le costais áirithe a ghlanadh, nó go ndéanann an t‑iasachtaí an íocaíocht go díreach le creidiúnaithe an iasachtaí, agus ní féidir dul i bhfeidhm tríd, ann féin, ar chostais chreidmheasa a thabhairt síos dóibh.
An chéad cheist
44      De réir cásdlí socair, faoin nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 267 CFAE, lena bhforáiltear do chomhar idir na cúirteanna náisiúnta agus an Chúirt Bhreithiúnais, is faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé freagra a thabhairt ar an gcúirt náisiúnta a bheidh úsáideach di agus lena gcuirfear ar a cumas cinneadh a dhéanamh sa díospóid atá roimpi. Chuige sin, is féidir leis an gCúirt, i gcás gurb iomchuí, na ceisteanna a chuirtear faoina bráid a chur i bhfocail eile. Is faoin gCúirt atá sé, i ndáil leis sin, pointí dhlí an Aontais lena n‑éilítear léiriú, a bhaint as an bhfaisnéis go léir a chuir an chúirt náisiúnta ar fáil, go háirithe as forais an ordaithe tarchuir, i bhfianaise ábhar na díospóide (féach breithiúnais an 29 Samhain 1978, Redmond, 83/78, EU:C:1978:214, mír 26; an 28 Samhain 2000, Roquette Frères, C‑88/99, EU:C:2000:652, mír 18, agus an 2 Nollaig 2025, Russmedia Digital agus Inform Media Press, C‑492/23, EU:C:2025:935, mír 44 agus an cásdlí dá dtagraítear).
45      Sa chás seo, tá díospóid faoi bhreith na cúirte a rinne an tarchur ina bhfuil rialú le tabhairt aici ar chomhréireacht cleachtais faighte úis ag an mbanc ar mhéid ina n‑áirítear, sa bhreis ar chaipiteal an chreidmheasa, costais neamh-úis an chreidmheasa, is í sin suim nár íocadh leis an iasachtaí ina hiomláine, le Treoir 2008/48.
46      Dá bhrí sin, ní mór a mheas, lena céad cheist, go bhfiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 3(g) agus (j) de Threoir 2008/48, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 10(2) den Treoir sin, le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar théarmaí a chur le comhaontuithe creidmheasa do thomhaltóirí lena bhforáiltear do chur i bhfeidhm an ráta úis, ní hamháin maidir le méid iomlán an chreidmheasa, ach maidir le suimeanna arna gcur in áirithe do na costais a bhaineann le híocaíocht an chreidmheasa sin chomh maith agus, dá bhrí sin, a thagann faoi chostas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir.
47      Ní mór a thabhairt chun cuimhne, de réir Airteagal 1 di, gurb é is cuspóir do Threoir 2008/48 gnéithe áirithe rialacha na mBallstát maidir le comhaontuithe creidmheasa do thomhaltóirí a chomhchuibhiú.
48      Thairis sin, fágann Airteagal 22(1) den Treoir sin, sa mhéid go bhfuil forálacha comhchuibhithe sa Treoir sin, nach féidir leis na Ballstáit a malairt d’fhorálacha náisiúnta ar a bhfuil leagtha amach sa Treoir sin a choinneáil ná a thabhairt isteach.
49      Mar atá de réir na sainmhínithe arna leagan amach in Airteagal 3 den Treoir sin, baineann an coincheap ‘costas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir’ leis na coincheapa ‘méid iomlán an chreidmheasa’ agus ‘méid iomlán atá dlite den tomhaltóir’ ar mhaithe leis an ráta céatadánach bliantúil a ríomh (breithiúnas an 16 Iúil 2020, Soho Group, C‑686/19, EU:C:2020:582, mír 38).
50      Ós rud é nach ndéantar aon tagairt in Airteagal 3 den Treoir don dlí náisiúnta ó thaobh an choincheapa sin de, ní mór a mheas gurb ionann gach ceann acu agus coincheap uathrialach dhlí an Aontais nach mór a léiriú go haonfhoirmeach ar fud an Aontais (breithiúnas an 16 Iúil 2020, Soho Group, C‑686/19, EU:C:2020:582, mír 39 agus an cásdlí dá dtagraítear).
51      I dtosach báire, maidir leis an gcoincheap ‘méid iomlán an chreidmheasa’, de réir bhrí Threoir 2008/48, sainmhínítear an coincheap sin in Airteagal 3(l) di mar an uasteorainn nó na suimeanna iomlána a chuirtear ar fáil de réir comhaontú creidmheasa.
52      Ansin, mar atá de réir chásdlí na Cúirte, ar mhaithe lena áirithiú go bhfuil tomhaltóirí faoi chosaint níos mó, glacann reachtóir an Aontais sainmhíniú leathan ar an gcoincheap ‘costas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir’ in Airteagal 3(g) den Treoir sin sa chaoi go mbaineann sé leis na costais ar fad, ina n‑áirítear ús, cánacha agus gach cineál táillí atá le híoc ag an tomhaltóir le haghaidh an chomhaontaithe creidmheasa atá ar eolas ag an iasachtaí, cé is moite de tháillí nótaire (breithiúnas an 26 Márta 2020, Mikrokasa agus Revenue Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty, C‑779/18, EU:C:2020:236, mír 39 agus an cásdlí dá dtagraítear). Ina theannta sin, de bhun Airteagal 3(i) den Treoir sin, ciallaíonn ráta céatadánach bliantúil ‘costas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir’, arna shloinneadh mar chéatadán bliantúil de mhéid iomlán an chreidmheasa, i gcás gurb infheidhme lena n‑áirítear na táillí dá dtagraítear in Airteagal 19(2) den Treoir chéanna.
53      Faoi dheireadh, ní mór a thabhairt faoi deara, ó tharla go sainmhínítear an coincheap ‘méid iomlán atá dlite den tomhaltóir’ in Airteagal 3(h) de Threoir 2008/48 sa chaoi gurb é atá i gceist leis ná ‘méid iomlán atá dlite den tomhaltóir’, nach bhfuil aon bhaint ag na coincheapa ‘méid iomlán an chreidmheasa’ agus ‘costas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir’ le chéile dá bhrí sin agus ní féidir aon cheann de na suimeanna atá i gceist le costas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir a bheith san áireamh i ‘méid iomlán an chreidmheasa’ mar sin (breithiúnais an 21 Aibreán 2016, Radlinger agus Radlingerová, C‑377/14, EU:C:2016:283, mír 85, agus an 16 Iúil 2020, Soho Group, C‑686/19, EU:C:2020:582, mír 42).
54      Mar sin, léirítear go cuimsitheach i dTreoir 2008/48 faoi mar a dhealaítear na suimeanna a bhaineann le comhaontuithe creidmheasa tomhaltais (breithiúnas an 16 Iúil 2020, Soho Group, C‑686/19, EU:C:2020:582, mír 43).
55      Maidir leis an ‘ráta iasachta’, a shainmhínítear in Airteagal 3(j) de Threoir 2008/48 sa chaoi go mbaineann sé leis an ‘ráta úis [...] a chuirtear i bhfeidhm maidir leis an méid creidmheasa a tarraingíodh anuas’, ní mór a thabhairt faoi deara go mbaineann méid iomlán an chreidmheasa agus méid an chreidmheasa arna tharraingt anuas leis na suimeanna ar fad atá ar fáil don tomhaltóir, dá bhrí go bhfuil na costais as an áireamh a chuireann an t‑iasachtaí in áirithe do na costais a bhaineann le híocaíocht an chreidmheasa lena mbaineann agus nach n‑íoctar i ndáiríre leis an tomhaltóir sin (breithiúnas an 21 Aibreán 2016, Radlinger agus Radlingerová, C‑377/14, EU:C:2016:283, mír 91).
56      Go deimhin, i míreanna 87 agus 88 de bhreithiúnas an 21 Aibreán 2016, Radlinger agus Radlingerová (C‑377/14, EU:C:2016:283), i ndiaidh di a shonrú go bhfuil ríomh an ráta chéatadánaigh bhliantúil spléach ar an méid iomlán creidmheasa agus, de réir Threoir 2008/48, go sloinntear in aghaidh na bliana leis an mbunchothromóid, trína sainítear an ráta céatadánach bliantúil, gurb ionann suim luachanna cothroma le dáta an chreidmheasa arna tharraingt anuas agus suim luachanna cothrom le dáta mhéideanna na n-aisíocaíochtaí agus íocaíochtaí na dtáillí, bhí an Chúirt den tuairim, dá bhrí sin, go gcomhfhreagraíonn méid an chreidmheasa arna tharraingt anuas, de réir bhrí Chuid 1 d’Iarscríbhinn I den Treoir sin, do mhéid iomlán an chreidmheasa, de réir bhrí Airteagal 3(l) di.
57      Dá bhrí sin, ní inchurtha le méid iomlán an chreidmheasa, de réir bhrí Airteagal 3(l) agus Airteagal 10(2) de Threoir 2008/48 ná le méid an chreidmheasa arna tharraingt anuas de réir bhrí Airteagal 3(j) de Threoir 2008/48 aon cheann de na suimeanna chun urraim a thabhairt do na gealltanais arna socrú i dtaca leis an gcreidmheas i gceist, ar nós costais riaracháin, úis, coimisiúin agus aon chineál táillí atá le glanadh ag an tomhaltóir (féach, chuige sin, breithiúnas an 21 Aibreáin 2016, Radlinger agus Radlingerová, C‑377/14, EU:C:2016:283, mír 86).
58      Tá feidhm aige sin chomh maith maidir leis na táillí árachais a thug an chúirt a rinne an tarchur costais neamh-úis an chreidmheasa síos dóibh, arb ionann iad, mar atá de réir mhíreanna 39 agus 41 den bhreithiúnas seo, agus fo-aicme de ‘chostas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir’, de réir bhrí Airteagal 3(g) de Threoir 2008/48.
59      Ní mór a shonrú nach bhfuil sé de thoradh ar an gcur chuige sin, mar atá de réir bhreithiúnais an 21 Aibreán 2016, Radlinger agus Radlingerová (C‑377/14, EU:C:2016:283); an 26 Márta 2020, Mikrokasa agus Revenue Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (C‑779/18, EU:C:2020:236); agus an 16 Iúil 2020, Soho Group (C‑686/19, EU:C:2020:582), teorainn a chur leis na cineálacha costas nó táillí is in‑fhorchurtha ag an gcreidiúnaí ar an tomhaltóir faoi chomhaontú creidmheasa.
60      Go deimhin, d’fhéadfadh an t‑iasachtaí gan an ráta conarthach úis a chur i bhfeidhm maidir le méideanna a chomhfhreagraíonn do chostas an chreidmheasa agus dímheas an airgid de réir a chéile le himeacht ama a sheachaint, trí ráta iasachta a chur i bhfeidhm is airde é go comhréireach, lena léirítear an costas atá ar ús gan a fháil ar na méideanna a chomhfhreagraíonn do chostas an chreidmheasa. Mar sin, d’fhéadfadh an t‑iasachtaí an creidmheas a chur ar fáil do thomhaltóirí nach bhfuil acu aon chaipiteal tosaigh chun na táillí a mhaoiniú arna ngearradh chun comhaontú creidmheasa a chur i gcrích chomh maith.
61      Thairis sin, tá cur chuige den sórt sin i gcomhréir leis na cuspóirí do Threoir 2008/48.
62      Go deimhin, ní mór a thabhairt chun cuimhne gur glacadh an Treoir sin le dhá aidhm: a áirithiú go bhfuil leasanna tomhaltóirí ar fad an Aontais faoi ard-chosaint chomhionann agus áis a thabhairt do theacht chun cinn margaidh fheidhmiúil inmheánaigh creidmheasa tomhaltais. Is léir ó aithris 19 den Treoir sin go bhféachann sí, inter alia, lena áirithiú go bhfaighidh an tomhaltóir, sula dtabharfar an comhaontú creidmheasa i gcrích, faisnéis leordhóthanach, go háirithe maidir leis an ráta céatadánach bliantúil ar fud an Aontais, lena gcuirtear ar a chumas comparáid a dhéanamh idir na rátaí arna muirearú (breithiúnas an 16 Iúil 2020, Soho Group, C‑686/19, EU:C:2020:582, mír 49 agus an cásdlí dá dtagraítear).
63      Mar a luaitear, go bunúsach, in aithrisí 31 agus 43 de Threoir 2008/48, tá buntábhacht le costas foriomlán an chreidmheasa a chur in iúl don tomhaltóir i bhfoirm ráta arna ríomh de réir foirmle mhatamaitice aonair. Go deimhin, ar an gcéad dul síos, cuireann an fhaisnéis sin le trédhearcacht an mhargaidh sa mhéid is go gcuirtear i gcumas don tomhaltóir leis tairiscintí creidmheasa a chur i gcomparáid le chéile. Ar an dara dul síos, cuirtear i gcumas leis don tomhaltóir measúnú a dhéanamh ar raon feidhme a ghealltanais (breithiúnas an 21 Aibreán 2016,
Radlinger agus Radlingerová, C‑377/14, EU:C:2016:283, mír 90 agus an cásdlí dá dtagraítear).
64      Bhainfí ó thrédhearcacht sin an mhargaidh dá mb’in‑idirdhealaithe roinnt rátaí úis ar a chéile agus, go háirithe, an ráta iasachta is infheidhme maidir le méid an chreidmheasa arna tharraingt anuas agus rátaí eile úis arna gcur i bhfeidhm sna Ballstáit ar shuimeanna creidmheasta nach dtagann faoin sainiú ar mhéid an chreidmheasa arna tharraingt anuas.
65      I bhfianaise na mbreithnithe roimhe seo, is é an freagra atá le tabhairt ar an gcéad cheist ná go bhfuil Airteagal 3(g) agus (j) de Threoir 2008/48, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 10(2) den Treoir sin, le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar théarmaí a chur le comhaontuithe creidmheasa do thomhaltóirí lena bhforáiltear do chur i bhfeidhm an ráta úis, ní hamháin maidir le méid iomlán an chreidmheasa, ach maidir le suimeanna arna gcur in áirithe do na costais a bhaineann le híocaíocht an chreidmheasa sin chomh maith agus, dá bhrí sin, a thagann faoi chostas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir.
An dara ceist
66      Ós neamh-inchurtha le méid an chreidmheasa arna tharraingt anuas, de réir bhrí Airteagal 3(j) den Treoir sin, iad na táillí árachais, mar chuid de ‘chostas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir’, de réir bhrí Airteagal 3(g) de Threoir 2008/48, níl freagra le tabhairt ar an dara ceist.
Costais
67      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Seachtú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 3(g) agus (j) de Threoir 2008/48/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Aibreán 2008 maidir le comhaontuithe creidmheasa do thomhaltóirí agus lena n‑aisghairtear Treoir 87/102/CEE ón gComhairle, arna leasú le Treoir (AE) 2021/2167 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Samhain 2021, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 10(2) den Treoir sin,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cuirtear cosc leis ar théarmaí a chur le comhaontuithe creidmheasa do thomhaltóirí lena bhforáiltear do chur i bhfeidhm an ráta úis, ní hamháin maidir le méid iomlán an chreidmheasa, ach maidir le suimeanna arna gcur in áirithe do na costais a bhaineann le híocaíocht an chreidmheasa sin chomh maith agus, dá bhrí sin, a thagann faoi chostas iomlán an chreidmheasa ar an tomhaltóir.
[Sínithe]
*      Teanga an cháis: an Pholainnis.