62013CC0043
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
JÄÄSKINEN
ippreżentati fit-12 ta’ Diċembru 2013 (
1
)
Kawżi Magħquda C‑43/13 u C‑44/13
Hauptzollamt Köln
vs
Kronos Titan GmbH
u
Hauptzollamt Krefeld
vs
Rhein-Ruhr Beschichtungs-Service GmbH
[talbiet għal deċiżjonijiet preliminari mressqa mill-Bundesfinanzhof (il-Ġermanja)]
“Direttiva 2003/96/KE — Artikolu 2(3) — Intaxxar ta’ prodotti tal-enerġija għajr dawk li għalihom il-livell ta’ tassazzjoni huwa stipulat fl-imsemmija direttiva — Kunċett ta’ kombustibbli jew karburant ekwivalenti — Evalwazzjoni tal-ekwivalenza — Sostitwibbiltà”
I – Introduzzjoni
1.
Id-Direttiva tal-Kunsill 2003/96/KE, tas-27 ta’ Ottubru 2003, li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku (
2
), għandha l-għan li tintroduċi struttura standardizzata għas-sisa imposta fuq il-prodotti tal-enerġija u li tiddetermina r-rati minimi ta’ tassazzjoni għal prodotti tal-enerġija msemmija fl-annessi tal-imsemmija direttiva. Il-prodotti kkonċernati ġew identifikati permezz tal-kodiċi tagħhom fin-nomenklatura magħquda (iktar ’il quddiem “NM”) (
3
).
2.
Madankollu, id-Direttiva 2003/96 tkopri wkoll prodotti oħra tal-enerġija. Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(3) tagħha, “[m]eta l-prodotti ta’ l-enerġija, minbarra dawk li għalihom hemm livell ta’ tassazzjoni speċifikata f’din id-Direttiva, ikunu intenzjonati għall-użu, għall-bejgħ jew użati bħala karburant tal-karozzi jew karburant li jsaħħan [bħala karburant jew kombustibbli], dawn għandhom jiġu intaxxati skond l-użu, bl-istess rata tal-karburant li jsaħħan u l-karburant tal-karozzi [tal-kombustibbli jew karburant ekwivalenti]” (
4
).
3.
Permezz ta’ żewġ rinviji preliminari, il-Bundesfinanzhof (il-Ġermanja) qiegħed jitlob preċiżament l-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni biex ikun jista’ jiddetermina liema fost ir-rati ta’ tassazzjoni stabbiliti għal “każijiet oħra” fil-leġiżlazzjoni Ġermaniża, għandha tiġi applikata għal dawn il-prodotti. Il-prodotti inkwistjoni huma, minn naħa, it-toluen (Kawża C-43/13), u min-naħa l-oħra, il-white spirit u ż-żejt irqiq Exxsol D 60 (kawża C-44/13).
4.
Il-qorti tar-rinviju qegħda titlob għalhekk l-interpretazzjoni tal-imsemmija dispożizzjoni biex tkun tista’ tistabbilixxi liema hija r-rata ta’ taxxa applikabbli għall-imsemmija prodotti, b’mod partikolari fid-dawl tal-fatt li l-prodotti kkonċernati huma prodotti tal-enerġija li, fil-kawżi preżenti, jintużaw mill-impriżi rikorrenti fil-kawżi prinċipali bħala kombustibbli.
II – Il-kuntest ġuridiku, il-kawżi prinċipali, id-domanda preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
A – Id-Dritt tal-Unjoni
5.
L-Artikolu 2 tad-Direttiva 2003/96 jipprovdi kif ġej:
“1.   Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva, it-terminoloġija ‘prodotti ta’ enerġija’ għandha tapplika għall-prodotti:
[…]
(b)
li huma deskritti taħt Kodiċi NM […] 2704 sa 2715;
(ċ)
li huma deskritti taħt Kodiċi NM 2901 u 2902;
[…]
3.   Meta l-prodotti tal-enerġija, minbarra dawk li għalihom hemm livell ta’ tassazzjoni speċifikata f’din id-Direttiva, ikunu intenzjonati għal użu, għal bejgħ jew użati bħala karburant tal-karrozzi jew karburant li jsaħħan [bħala karburant jew kombustibbli], dawn għandhom jiġu intaxxati skont l-użu, bl-istess rata tal-karburant li jsaħħan u l-karburant tal-karrozzi [tal-kombustibbli jew karburant ekwivalenti].
[…]”
6.
Jirriżulta mill-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/96 li l-livelli minimi ta’ tassazzjoni applikabbli għal karburanti huma stabbiliti skont l-Anness I, Tabella A ta’ din id-direttiva. Skont l-Artikolu 8 tal-imsemmija direttiva, il-livelli minimi ta’ tassazzjoni applikabbli għal prodotti użati bħala karburanti huma stabbiliti skont l-Anness I, Tabella B tal-istess direttiva. Fl-aħħar nett, skont l-Artikolu 9 tal-imsemmija direttiva, il-livelli minimi ta’ tassazzjoni applikabbli għal karburanti li jsaħħnu [kombustibbli] li jinsabu indikati fl-imsemmi Anness I, Tabella Ċ.
B – Id-dritt Ġermaniż
7.
Il-liġi dwar it-taxxa fuq l-enerġija (Energiesteuergesetz), tal-15 ta’ Lulju 2006 (
5
) (iktar ’il quddiem l-“EnergieStG”), tiżgura t-traspożizzjoni tad-Direttiva 2003/96. L-Artikolu 2 tal-EnergieStG, fil-verżjoni tagħha kif kienet fis-seħħ fl-2007 u fl-2008, jipprovdi kif ġej:
“(1)   Għandha titħallas taxxa,
1.
għal 1000 l ta’ petrol tas-subintestaturi 2710 11 41 sa 2710 11 49 tan-[NM]
[…]
b)
b’kontenut massimu ta’ kubrit ta’ 10 mg/kg, ta’ EUR 654.50
(3)   B’deroga mill-punti 1 u 2, it-taxxa titla’ għal […] [skont lista dettaljata ta’ ħames intestaturi, li parti minnhom tinkludi subintestatura, u r-rati ta’ tassazzjoni, inekwivokament inferjuri, applikabbli fir-rigward tagħhom, li ssemmi b’mod partikolari d-diżil tas-subintestaturi 2710 19 41 sa 2710 19 49 tan-NM kif ukoll iż-żejt tas-subintestaturi 2710 19 61 sa 2710 19 69 tan-NM],
meta jintużaw bħala kombustibbli jew jiġu ddikjarati għal dan il-għan. […]
(4)   Il-prodotti għajr dawk imsemmija fil-paragrafi 1 sa 3 huma suġġetti għall-istess taxxa bħal prodotti tal-enerġija li huma l-iktar viċin tagħhom, abbażi tal-karatteristiċi tagħhom u l-għan li għalihom huma maħsuba. […]”.
C – Il-kawżi prinċipali u d-domanda preliminari
8.
Fil-qalba tal-Kawża C-43/13, wieħed isib il-produzzjoni minn Kronos Titan GmbH (iktar ’il quddiem “Kronos Titan”) tat-trab tad-dijossidu tat-titanju (imsejjaħ “pigment abjad”), li għall-finijiet tagħha l-imsemmija kumpannija għażlet, għal raġunijiet ta’ ekonomija fil-proċedura kimika applikata, li tevapora t-toluen f’ossiġnu li jiġi minfuħ f’apparat għall-ħruq, jiġifieri li tużah bħala kombustibbli (
6
).
9.
Il-Kawża C-44/13 tittratta l-fabrikazzjoni minn Rhein-Ruhr Beschichtungs-Service GmbH (iktar ’il quddiem “Rhein-Ruhr Beschichtungs-Service”) ta’ passati ta’ finitura, li għaliha l-proċess termali użat jimplika l-użu tal-white spirit u taż-żejt irqiq Exxsol D 60, li jiġu maħruqa waqt il-proċess ta’ fabbrikazzjoni. Il-white spirit u ż-żejt irqiq Exxsol D 60 huma għalhekk użati bħala kombustibbli.
10.
Kronos Titan u Rhein-Ruhr Beschichtungs-Service ħallsu taxxa fuq l-enerġija li tammonta għal EUR 1.1 miljun u EUR 134 747.70 rispettivament. Huma stabbilixxew id-dikjarazzjoni tagħhom skont id-direttivi maħruġa rispettivament mill-Hauptzollamt Köln (uffiċċju doganali ta’ Köln) u mill-Hauptzollamt Krefeld (uffiċċju doganali ta’ Krefeld) (iktar ’il quddiem, flimkien, il-“Hauptzollämter”).
11.
Dawn tal-aħħar stabbilixxew ir-rati ta’ taxxa applikabbli abbażi tal-Artikolu 2 tal-EnergieStG. Peress li la t-toluen, u lanqas il-white spirit jew iż-żejt irqiq Exxsol D 60 ma huma direttament fil-mira tal-EnergieStG, il-Hauptzollämter qiesu li kellha tiġi applikata r-rata ta’ referenza għall-petrol b’kontenut massimu ta’ kubrit ta’ 10 mg/kg, skont l-Artikolu 2(4) tal-EnergieStG, għar-raġuni li l-kwistjoni kienet waħda ta’ prodott li l-iktar li jersaq viċin, abbażi tal-karatteristiċi tiegħu u l-għan li għalih huwa maħsub — u dan, minkejja li l-petrol huwa karburant.
12.
Kronos Titan u Rhein-Ruhr Beschichtungs-Service għalhekk ressqu azzjoni kontra d-dikjarazzjonijiet fiskali rispettivi tagħhom, billi talbu l-applikazzjoni ta’ waħda mir-rati ta’ tassazzjoni, inekwivokament inferjuri, applikabbli skont l-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 2003/96, għall-prodotti tal-enerġija użati bħala kombustibbli.
13.
Il-Finanzgericht Düsseldorf laqgħet l-imsemmija azzjonijiet, għar-raġuni li dawn il-prodotti kienu użati bħala kombustibbli, skont interpretazzjoni tal-Artikolu 2 tal-EnergieStG li hija konformi mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 2003/96. Din l-istess qorti qalet li r-rata ta’ tassazzjoni ma setgħetx tinsilet mill-Artikolu 2(1) tal-EnergieStG, iżda unikament mill-Artikolu 2(3) tal-imsemmija liġi, peress li din hija l-unika dispożizzjoni li tistabbilixxi r-rati ta’ tassazzjoni għall-kombustibbli.
14.
Il-Hauptzollämter ippreżentaw azzjonijiet ta’ “Reviżjoni” quddiem il-Bundesfinanzhof kontra s-sentenzi rispettivi mogħtija mill-Finanzgericht Düsseldorf.
15.
Peress li qieset li s-soluzzjoni għall-kawżi miġjuba quddiemha kienet tiddependi fuq l-interpretazzjoni tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 2003/96, il-Bundesfinanzhof iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja, fiż-żewġ kawżi prinċipali, l-istess domanda preliminari:
“L-Artikolu 2(3) tad-[Direttiva 2003/96] jeżiġi li fit-tassazzjoni ta’ prodotti tal-enerġija minbarra dawk li fir-rigward tagħhom il-livell ta’ tassazzjoni huwa speċifikat [fl-imsemmija direttiva], tiġi applikata rata ta’ tassazzjoni li l-leġiżlazzjoni nazzjonali stabbilixxiet fir-rigward tal-użu ta’ prodott tal-enerġija bħala kombustibbli meta dan il-prodott l-ieħor tal-enerġija jintuża ukoll bħala kombustibbli? Altrimenti, jekk il-prodott l-ieħor tal-enerġija jkun ekwivalenti għal prodott tal-enerġija speċifiku fl-użu tiegħu bħala kombustibbli, tista’ tiġi applikata r-rata ta’ tassazzjoni stabbilita mil-leġiżlazzjoni nazzjonali fir-rigward ta’ dan il-prodott tal-enerġija anki jekk din tkun rata uniformi li ma tiħux inkunsiderazzjoni l-użu bħala karburant jew bħala kombustibbli?”
D – Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
16.
Id-deċiżjonijiet tar-rinviju, tal-14 ta’ Novembru 2012, waslu l-Qorti tal-Ġustizzja fit-28 ta’ Jannar 2013. Permezz tad-digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Frar 2013, il-Kawżi C-43/13 u C-44/13 ġew magħquda. Ġew ippreżentati l-osservazzjonijiet bil-miktub mill-Hauptzollämter, minn Kronos Titan, Rhein-Ruhr Beschichtungs-Service kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea. Il-Gvern Portugiż ippreżenta osservazzjonijiet biss fil-Kawża C-43/13. Ma saritx seduta.
III – Evalwazzjoni legali
A – Kummenti preliminari
17.
Għandu jitfakkar li l-Artikolu 93 KE (li sar l-Artikolu 113 TFUE) jagħti lill-Unjoni Ewropea l-kompetenza li tadotta, b’mod partikolari, dispożizzjonijiet li jikkonċernaw l-armonizzazzjoni ta’ leġiżlazzjonijiet relatati mad-dazji tas-sisa, inkwantu din l-armonizzazzjoni hija meħtieġa biex tiżgura l-istabbiliment u l-funzjonament tas-suq intern. Il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni fil-qasam tad-dazji tas-sisa tapplika, mis-sena 1992, b’mod partikolari, għat-tabakk, l-alkoħol u ż-żjut minerali. Għal kull prodott, l-istrumenti tal-Unjoni armonizzaw l-istruttura tad-dazji tas-sisa u wettqu armonizzazzjoni tar-rati. Id-Direttiva 2003/96 irristrutturat mill-ġdid il-qafas Ewropew ta’ tassazzjoni għal prodotti tal-enerġija, billi stabbilixxiet ir-rati minimi ta’ taxxa applikabbli għaż-żejt, għall-faħam, għall-gass naturali u għall-elettriku, meta dawn il-prodotti huma użati bħala karburant jew kombustibbli għat-tisħin.
18.
Fil-kawżi prinċipali ineżami, il-qorti tar-rinviju qed tagħmel, essenzjalment, domanda ta’ interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “karburant li jsaħħan u l-karburant tal-karozzi” [kombustibbli jew il-karburant ekwivalenti], li tidher fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu2(3) tad-Direttiva 2003/96. Fi kliem ieħor, il-Qorti tal-Ġustizzja hija msejħa tistabbilixxi liema huwa l-kriterju li jippermetti li jitqies li żewġ prodotti huma ekwivalenti fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. Infakkar li skont ġurisprudenza stabbilita, biex tiġi ddeterminata l-portata ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, hemm lok li jitqiesu f’daqqa t-termini, il-kuntest u l-għanijiet aħħarija tagħha (
7
).
19.
L-ebda waħda mill-partijiet li ppreżentat l-osservazzjonijiet bil-miktub ma hija qed tikkontesta l-fatt li t-toluen kif ukoll il-white spirit u ż-żejt irqiq Exxsol D 60 jistgħu jintużaw, b’mod assolut, kemm bħala karburant kif ukoll bħala kombustibbli. Jirrikonoxxu wkoll li l-imsemmija prodotti ġew użati fil-kawżi prinċipali bħala kombustibbli. Dawn il-prodotti la huma msemmija espressament fid-Direttiva 2003/96 u lanqas fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 2(3) tal-EnergieStG. Għal din ir-raġuni, il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2003/96 ikopri l-prodotti kollha tal-enerġija, bir-riżerva tal-eżenzjoni ta’ ċertu użu. Il-partijiet fil-kawża prinċipali ma humiex qed jaqblu dwar l-interpretazzjoni li għandha tingħata lill-kundizzjoni li l-għan tagħha huwa li tintaxxa l-prodott skont l-użu tiegħu, bir-rata applikata għal kombustibbli jew għal karburant “ekwivalenti”.
20.
Il-Hauptzollämter iqisu li t-tendenza tad-Direttiva 2003/96 hija msejsa fuq in-natura tal-prodotti tal-enerġija inkwistjoni, bil-livell ta’ tassazzjoni applikabbli jkun wieħed li għandu, qabel kollox, jiġi ddeterminat permezz tal-klassifikazzjoni tal-prodott tal-enerġija taħt il-kodiċi fin-NM. Huwa biss sussegwentement li għandu jiġi vverifikat jekk jeżistix livell ieħor minimu ta’ tassazzjoni — mhux preskritt b’mod kontradittorju — għall-użu bħala kombustibbli. Konsegwentement, għandhom l-għan li jużaw il-kriterju tal-ekwivalenza tan-natura. Il-Gvern Portugiż iqis ukoll li prodott tal-enerġija li fir-rigward tiegħu ma ġie stabbilit l-ebda livell ta’ tassazzjoni fl-imsemmija direttiva, għandu jitqabbel ma prodott speċifiku tal-enerġija skont il-prinċipju ta’ ekwivalenza tan-natura.
21.
Min-naħa l-oħra, Kronos Titan u Rhein-Ruhr Beschichtungs-Service jsostnu li l-kwistjoni li jiġi stabbilit liema minn fost il-prodotti tal-enerġija msemmija fl-Anness I, Tabelli A sa Ċ tad-Direttiva 2003/96 huma “ekwivalenti” għall-prodotti tal-enerġija “minbarra”, fis-sens tal-Artikolu 2(3) tal-imsemmija direttiva, għandha tiġi analizzata fid-dawl tar-regola li titlob li t-tassazzjoni ssir skont l-użu. Għalhekk, ir-rata ta’ tassazzjoni li għandha tiġi applikata hija dik li l-leġiżlazzjoni stabbilixxiet għall-użu bħala kombustibbli, għal kombustibbli ekwivalenti, jew, għall-użu bħala karburant, għal karburant ekwivalenti. Fi kliem ieħor, japplikaw il-kriterju tal-użu.
22.
Il-Kummissjoni essenzjalment tikkondividi l-opinjoni ta’ Kronos Titan u ta’ Rhein-Ruhr Beschichtungs-Service inkwantu hija tqis li l-kunċett ta’ kombustibbli jew karburant ekwivalenti ma jimplikax paragun bejn il-kriterji purament kimiċi jew fiżiċi (fi kliem ieħor, skont l-ekwivalenza tan-natura), iżda l-kwistjoni hija waħda, min-naħa l-oħra, li jiġi stabbilit jekk ċertu prodott tal-enerġija, li ma huwiex imsemmi fl-Anness I tad-Direttiva 2003/96, huwiex qiegħed jiġi użat għall-istess finijiet speċifiċi bħal prodott hemmhekk imsemmi u jekk huwiex f’kompetizzjoni ma’ dak il-prodott. Hija ssostni għalhekk il-kriterju tal-użu, iżda tintroduċi madankollu dettall addizzjonali billi tirreferi għas-sostitwibbiltà tal-prodott tal-enerġija “minbarra” meta mqabbel mal-prodott tal-enerġija direttament imsemmi fid-Direttiva 2003/96.
B – Dwar l-interpretazzjoni tal-kunċett tal-kombustibbli jew tal-karburant ekwivalenti
1. Interpretazzjoni litterali
23.
Fid-deċiżjonijiet tar-rinviju, il-qorti nazzjonali tirrikonoxxi li l-kunċett “skond l-użu” jista’ jitqabbel mat-terminu “ekwivalenti”, b’dan tal-aħħar ikun jimplika, l-iktar, li huwa meħtieġ li jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li l-potenzjalitajiet ta’ prodott partikolari tal-enerġija jistgħu, skont iċ-ċirkustanzi, jippreżentaw ruħhom b’mod differenti skont jekk dan il-prodott huwiex maħsub li jintuża bħala kombustibbli jew bħala karburant.
24.
Il-Hauptzollämter iqisu li, fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 2003/96, l-element determinanti huwa l-ekwivalenza, meta mqabbel ma’ prodott tal-enerġija li fir-rigward tiegħu ġiet stabbilita rata ta’ tassazzjoni fl-imsemmija direttiva. Huma jqisu li r-redazzjoni “skond l-użu” hija fl-isfond meta mqabbla mad-dikjarazzjoni prinċipali “għandhom jiġu intaxxati […] bl-istess rata tal-karburant li jsaħħan u l-karburant tal-karozzi [tal-kombustibbli jew tal-karburant ekwivalenti]”.
25.
Min-naħa l-oħra, Kronos Titan, Rhein-Ruhr Beschichtungs-Service u l-Kummissjoni jisħqu, min-naħa tagħhom, li jirriżulta, minn għadd ta’ verżjonijiet lingwistiċi li l-“użu” huwa l-kriterju determinanti.
26.
Nikkondividi din l-aħħar analiżi u dan għal bosta raġunijiet.
27.
L-ewwel nett, għadd ta’ verżjonijiet lingwistiċi jikkwotaw, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-livell ta’ tassazzjoni applikabbli “l-użu” bħala l-ewwel kriterju, filwaqt li l-kriterju tal-prodott “ekwivalenti” jissemma’ biss wara (
8
). Għalhekk, il-klassifikazzjoni ta’ prodott bħala “ekwivalenti” ma hijiex evalwata indipendentament mill-kwistjoni li jiġi stabbilit jekk il-prodott huwiex użat bħala karburant jew bħala kombustibbli.
28.
Sussegwentement, il-kriterju tal-“użu” jingħata valur partikolari f’għadd ta’ verżjonijiet lingwistiċi, bil-preżenza tal-virgola, li timplika li huwa meħtieġ li dan jiġi eżaminat fl-ewwel lok u li huwa biss sussegwentement li hemm lok li jiġi ddeterminat liema prodott ta’ referenza huwa “ekwivalenti” (
9
).
29.
Għal dawn ir-raġunijiet, jidhirli li huwa ċar li l-interpretazzjoni litterali ta’ din id-dispożizzjoni xxeqleb favur il-predominanza tal-kriterju tal-użu. Din il-konklużjoni hija kkorroborata mill-istruttura tad-Direttiva 2003/96.
2. Interpretazzjoni sistematika
30.
Il-qorti tar-rinviju tqis li d-Direttiva 2003/96 tagħti lill-Istati Membri setgħa wiesgħa diskrezzjonali fid-determinazzjoni tar-rati u għalhekk huwa meħtieġ li wieħed jaċċerta ruħu li l-prodotti tal-enerġija “minbarra”, jiġu, fil-każijiet kollha, intaxxati f’livell superjuri minn dawk previsti f’din id-direttiva, biex din tal-aħħar tiġi osservata, indipendentement mir-riferiment formali għal grupp ta’ prodotti.
31.
Kronos Titan u Rhein-Ruhr Beschichtungs-Service jissottomettu li l-prinċipju fundamentali tas-separazzjoni taż-żewġ modi ta’ użu (kemm bħala karburant, kemm bħala kombustibbli) huwa implementat bosta drabi fid-Direttiva 2003/96.
32.
Din is-sottomissjoni ma hijiex ikkontestata mill-Hauptzollämter, li għalihom, jekk il-leġiżlatur tassew stabbilixxa livelli ta’ tassazzjoni differenti, skont jekk il-prodott tal-enerġija jintużax bħala karburant jew kombustibbli, id-Direttiva 2003/96 ma fiha l-ebda istruzzjoni vinkolanti biex tiġi stabbilita sistema ta’ tassazzjoni doppja, li jkun fiha rati differenti skont l-użu bħala karburant jew kombustibbli.
33.
Huwa diffiċli li wieħed jikkontesta li l-leġiżlatur kellu l-intenzjoni li jistabbilixxi distinzjoni ċara bejn il-karburanti u l-kombustibbli. Dan jirriżulta mill-premessa 17 u 18 tad-Direttiva 2003/96, li jipprovdu li “[h]uwa neċessarju li l-Komunità tistabilixxi livelli minimi u differenti ta’ tassazzjoni skond l-użu ta’ prodotti ta’ enerġija u elettriku” (
10
) u li “[p]rodotti ta’ enerġija użati bħala karburant għall-għanijiet industrijali u kummerċjali u dawk użati bħala karburant biex isaħħan [bħala kombustibbli] huma normalment intaxxati b’rati iktar baxxi minn dawk applikabbli fuq prodotti ta’ enerġija użati bħala propellant [bħala karburant]”. L-Artikoli 7 sa 9 tad-Direttiva 2003/96 huma wkoll imsejsa fuq din id-distinzjoni, b’kull wieħed minnhom ikun iddedikat għal grupp ta’ prodotti speċifiċi (
11
).
34.
Il-kriterju tal-użu jidhirli li huwa użat mil-leġiżlatur Ewropew innifsu, peress li fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 2003/96, huwa pprovdut li “kull prodott li se jintuża, jinbiegħ jew jiġi użat bħala karburant tal-karozzi [bħala karburant], [...] għandu jiġi intaxxat bl-istess rata tal-karburant tal-karozzi [bir-rata applikabbli għal karburant ekwivalenti]”. Fi kliem ieħor, prodott użat bħala karburant għandu jiġi sottomess esklużivament għal rata li hija applikabbli għal karburant u ma huwiex permess li l-leġiżlatur nazzjonali japplika, fir-rigward tiegħu, rata prevista għal kombustibbli.
35.
Interpretazzjoni teleoloġika tad-Direttiva 2003/96 tikkonferma l-interpretazzjonijiet litterali u sistematika li jirrikjedu l-volontà tal-leġiżlatur li jirrikorri għall-kriterju tal-użu.
3. Interpretazzjoni teleoloġika
36.
Il-Hauptzollämter isostnu li d-Direttiva 2003/96 għandha l-għan li tistabbilixxi rati minimi ta’ tassazzjoni, u dan kif jirriżulta b’mod partikolari mill-Artikoli 7 u 9 tal-imsemmija direttiva, iżda ma twassalx għall-armonizzazzjoni tal-punti kollha, fis-sens tal-istabbiliment ta’ livelli ta’ tassazzjoni standardizzati. Skont dawn, “il-funzjonament tajjeb tas-suq intern”, għan li huwa fil-mira tal-premessa 3 tad-Direttiva 2003/96, ma jipprekludix lil-leġiżlatur nazzjonali milli japplika, fir-rigward ta’ prodott tal-enerġija użat bħala kombustibbli, livell ta’ tassazzjoni li normalment japplika għal prodotti użati prinċipalment bħala karburanti, kemm-il darba jinqabżu l-minimi previsti.
37.
Rhein-Ruhr Beschichtungs-Service tissolleva li l-bażi legali tad-Direttiva 2003/96 hija biss l-Artikolu 93 KE (li sar l-Artikolu 113 TFUE), li jipprevedi l-armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet relatati mad-dazji tas-sisa u taxxi oħra indiretti, inkwantu tali armonizzazzjoni hija meħtieġa biex tiżgura l-istabbiliment u l-funzjonament tas-suq intern u biex tevita t-tixkil tal-kompetizzjoni. Hija tikkonkludi li din l-armonizzazzjoni ma hijiex possibbli ħlief jekk jiġu stabbiliti kriterji ċari u mandatorji għall-Istati Membri kollha. Hija biss id-distinzjoni netta u sistematika bejn il-kombustibbli u l-karburanti li hija kapaċi tilħaq dan il-għan. Kronos Titan tisħaq li jekk il-prodotti tal-enerġija “minbarra”, użati bħala kombustibbli, jiġu ntaxxati b’rata li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tistabbilixxi f’każ ta’ użu bħala karburant, jinħoloq, min-naħa l-oħra, tixkil fil-kompetizzjoni.
38.
Irrid ngħid li l-premessa 9 tad-Direttiva 2003/96 tistabbilixxi li l-“Stati Membri għandhom jingħataw il-flessibilità neċessarja biex jiddefinixxu u jimplimentaw politiki xierqa skond iċ-cirkostanzi nazzjonali tagħhom” u li għalhekk huwa bir-raġun li l-Hauptzollämter isostnu li d-Direttiva 2003/96 ma hijiex direttiva ta’ armonizzazzjoni totali. Dan huwa kkonfermat mit-titolu tal-istess direttiva, li jinvoka biss ir-riforma fl-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni. Fi kliem ieħor, l-Istati Membri huma liberi li jistabbilixxu livelli ta’ tassazzjoni li huma jqisu meħtieġa, bil-kundizzjoni li jiġu osservati l-livelli minimi previsti fid-Direttiva 2003/96 kif ukoll l-eżenzjonijiet u d-distinzjonijiet previsti mil-leġiżlatur (
12
).
39.
Dan jimplika, fl-opinjoni tiegħi, li l-leġiżlazzjoni nazzjonali għandha tikkonforma ruħha mad-distinzjoni adottata bejn il-karburanti u l-kombustibbli. Madankollu, ma huwiex rikjest li r-rata applikabbli għal prodott partikolari tal-enerġija tkun tiddependi mill-użu tiegħu. B’hekk, iż-żewġ tipi ta’ użu ta’ prodott partikolari tal-enerġija jistgħu jagħtu lok għall-applikazzjoni tal-istess rata jekk l-Istat Membru jqis li dan huwa konvenjenti u jekk l-imsemmija rata tosserva r-rati minimi imposti mid-Direttiva 2003/96.
40.
Għalhekk, xorta jibqa’ l-fatt li l-armonizzazzjoni prevista fid-Direttiva 2003/96 għandha bħala għan li tippermetti l-“funzjonament kif suppost tas-suq intern”, peress li jekk ikun hemm differenzi kunsiderevoli bejn il-livelli nazzjonali ta’ tassazzjoni għall-enerġija applikati mill-Istati Membri, dawn jistgħu jippreġudikaw il-funzjonament tajjeb tiegħu (
13
). Jekk l-Istati Membri jkunu obbligati japplikaw, għal prodotti kollha użati bħala kombustibbli, rata ta’ tassazzjoni prevista għal prodott ieħor kombustibbli, tali differenzi jkunu jistgħu jiġu limitati, filwaqt li tiġi osservata l-marġni ta’ manuvrar li għandhom l-Istati Membri.
41.
Il-Kummissjoni tissolleva wkoll, ġustament, li n-nuqqas ta’ tixkil fil-kompetizzjoni huwa għan li ma jistax jintlaħaq biss bl-eżistenza ta’ livelli minimi bħalma huma dawk iddefiniti fl-Anness 1 tad-Direttiva 2003/96, u li huwa meħtieġ, b’mod parallel, li l-Istati Membri jsegwu l-istess sistema biex jistabbilixxu l-livelli nazzjonali ta’ tassazzjoni, jiġifieri dik prevista fl-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 2003/96. Skont din is-sistema, ma huwiex possibbli li jiġu stabbiliti dintinzjonijiet ħlief skont il-gruppi tal-prodotti previsti fl-Anness I tad-Direttiva 2003/96. Iż-żewġ gruppi prinċipali ta’ prodotti huma dak tal-kombustibbli u dak tal-karburanti. Konsegwentement, huwa tassew il-kriterju tal-użu li jippermetti li l-prodotti tal-enerġija “minbarra” jiġu allokati liż-żewġ gruppi prinċipali msemmija iktar ’il fuq.
42.
Il-ħtieġa li l-Istati Membri japplikaw bl-istess mod is-sistema ta’ tassazzjoni għall-prodotti tal-enerġija, tirriżulta wkoll, sa ċertu punt, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-atti leġiżlattivi li huma preċedenti għad-Direttiva 2003/06.
43.
Fil-fatt, huwa meħtieġ li jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-għan tat-tliet direttivi, jiġifieri d-Direttivi 92/81/KEE (
14
), 92/82/KEE (
15
), u 94/74/KE (
16
), “huwa […] li jiġi evitat it-tixkil tal-kompetizzjoni li jista’ jirriżulta mill-istrutturi differenti tad-dazji tas-sisa” (
17
). Il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li, għalkemm l-armonizzazzjoni hija biss parzjali, il-leġiżlatur iddetermina fil-livell Komunitarju, u b’mod uniformi, l-użu minerali li jagħti lok għal ħlas ta’ dazju tas-sisa, u eskluda, b’dan il-mod, li l-każijiet fejn iż-żjut minerali huma suġġetti għad-dazju tas-sisa, ivarjaw minn Stat Membru għal ieħor skont l-użu tagħhom (
18
).
44.
Fil-konklużjonijiet tiegħu relatati ma’ din il-kawża, wara li enfasizza li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-fatt li l-armonizzazzjoni adottata hija biss parzjali ma jnaqqasx mill-effettività tad-dispożizzjonijiet tad-direttiva, l-Avukat Ġenerali Geelhoed jikkonkludi li “[i]nkwantu d-direttivi jkollhom l-għan li jħarsu kontra t-tixkil tal-kompetizzjoni […], il-bażi tat-tassazzjoni għandha, kemm jista’ jkun, tiġi interpretata b’mod uniformi (
19
).”
45.
B’analoġija, l-Istati Membri huma, fl-opinjoni tiegħi, marbuta li josservaw is-sistema ta’ tassazzjoni, kif iddefinita mil-leġiżlatur Ewropew, li jagħmel distinzjoni ċara bejn il-kombustibbli u l-karburanti.
46.
Bħal Kronos Titan u Rhein-Ruhr Beschichtungs-Service kif ukoll bħall-Kummissjoni, jiena tal-opinjoni għalhekk li l-kunċett tal-kombustibbli jew tal-karburant ekwivalenti fis-sens tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 2003/96, għandu jiġi evalwat abbażi tal-kriterju tal-użu, b’mod konformi mar-raġunijiet esposti iktar ’il fuq (
20
). Jidhirli li dan il-kriterju għandu madankollu jiġi ppreċiżat, inkwantu jista’, fil-fatt, jiġi estiż b’mod funzjonali jew bħala li jirreferi għas-sostitwibbiltà. Din l-aħħar ipoteżi jidhirli li hija l-iktar waħda rilevanti għall-motivi li ġejjin.
C – Dwar id-definizzjoni tal-kriterju tal-
“użu”
47.
Is-sistema stabbilita mil-leġiżlatur Ewropew għandha l-għan li tevita li numru kbir ta’ prodotti li jista’ jkollhom użu partikolari, jkunu suġġetti, fuq livell nazzjonali, għal rati differenti. Abbażi ta’ din id-dikjarazzjoni, huwa meħtieġ, biex ma jkunx hemm tixkil fil-kompetizzjoni bejn l-Istati Membri, li jiġu limitati d-differenzi li jistgħu jeżistu bejn il-livelli differenti nazzjonali ta’ tassazzjoni konkretament applikabbli għall-prodotti tal-enerġija, inklużi dawk użati bħala kombustibbli.
48.
Fi kliem ieħor, irid jiġi stabbilit jekk prodott partikolari tal-enerġija li ma huwiex imsemmi fl-Anness I tad-Direttiva 2003/96, huwiex użat għall-istess finijiet speċifiċi bħal prodott hemmhekk imsemmi u jekk huwiex għalhekk f’kompetizzjoni ma’ dak il-prodott. Bħall-Kummissjoni, inqis li l-kunċett tal-ekwivalenza tal-prodott għandu konsegwentement jiġi interpretat mill-perspettiva tal-kapaċità tal-prodotti tal-enerġija inkwistjoni li jiġu ssostitwiti jew skambjati. Fuq kollox, dan il-metodu jippermetti wkoll li ma jkunx hemm tixkil tal-kompetizzjoni bejn produtturi ta’ prodotti li qegħdin f’kompetizzjoni ma’ xulxin, li jirriżulta mill-użu bħala kombustibbli, għal raġunijiet industrijali jew ekonomiċi, ta’ prodott tal-enerġija “minbarra”, u mhux prodott tal-enerġija li jinsab indikat fit-tabella Ċ tal-Anness I tad-Direttiva 2003/96.
49.
Biex dawn il-kunsiderazzjonijiet jiġu applikati fil-kawżi prinċipali, huwa meħtieġ għalhekk li jiġi eżaminat jekk il-prodotti inkwistjoni intużawx bħala sostitut għal wieħed mill-prodotti li jinsabu indikati fit-Tabella Ċ tal-Anness I tad-Direttiva 2003/96. Jekk dan huwa l-każ, teżisti rabta ta’ kompetizzjoni diretta bejn il-prodott ta’ referenza u l-prodott fil-fatt użat, b’dan tal-aħħar ikun “ekwivalenti”, fis-sens tad-Direttiva 2003/96, għal tal-ewwel. Għalhekk, dan għandu jiġi intaxxat fil-livell korrispondenti.
50.
Madankollu, bħall-Kummissjoni, ma nqisx li dan kien il-każ fil-kawżi prinċipali, minħabba n-natura speċifika ħafna tal-prodotti kontenzjużi u l-użu industrijali konkret tagħhom. Id-Direttiva 2003/96 ma tippermettix għalhekk li jiġi ddeterminat, fost il-prodotti li l-livelli ta’ tassazzjoni tagħhom jittieħdu inkunsiderazzjoni bħala livelli ta’ referenza, liema prodott għandu jiġi konkretament meqjus bħala “ekwivalenti”. Id-Direttiva 2003/96 tipprovdi biss, f’dawn il-konfigurazzjonijiet, għadd ta’ prodotti li huma potenzjalment ekwivalenti.
51.
F’każijiet bħal dawn, id-Direttiva 2003/96 tagħti lill-Istati Membri ċerta marġni ta’ manuvrar u dan jimplika li huwa l-kompitu tagħhom li jistabbilixxu, fl-osservanza tal-imsemmija direttiva, il-kriterji oġġettivi li jippermettu li jiġi ddeterminat liema prodott fost il-kombustibbli elenkati fl-Anness I, Tabella Ċ tal-imsemmija direttiva għandu jitqies bħala ekwivalenti għall-prodott fil-fatt użat f’kull każ partikolari. F’dan ir-rigward, l-Istati Membri jistgħu jispiraw ruħhom mill-premessa 14 tad-Direttiva 2003/96 li tipprovdi li “[i]l-livelli minimi ta’ tassazzjoni għandhom jirriflettu il-posizzjoni kompetittiva tal-prodotti differenti ta’ enerġija u eletriku. Ikun ta’ siwi jekk f’din il-konnessjoni wieħed jibbaża il-kalkulazzjoni ta’ dawn il-livelli minimi kemm jista’ jkun fuq il-kontenut ta’ enerġija fil-prodotti. Madankollu, dan il-metodu ma għandux jiġi applikat fuq karburanti ta’ karozzi jew muturi [għal karburanti]” (il-korsiv huwa tiegħi).
52.
Tista’ ssir għalhekk is-sinteżi sussegwenti tar-raġunament li għandu jiġi segwit, jiġifieri li huwa meħtieġ fl-ewwel lok li jiġi stabbilit jekk il-prodott “minbarra” huwiex użat bħala kombustibbli jew bħala karburant. Fl-ipoteżi fejn il-prodott huwa użat bħala kombustibbli, huwa meħtieġ li jiġi vverifikat, għal kull każ partikolari, jekk il-prodott tal-enerġija huwiex sostitut ta’ wieħed mill-prodotti tal-enerġija espressament imsemmija fid-Direttiva 2003/96, jew jekk il-karatteristiċi tiegħu u l-użu konkret li jirriżulta minnu, jeskludux kwalunkwe sostitwibbiltà. Jekk ma hemmx lok għas-sostitwibbiltà, allura huwa l-kompitu tal-Istat Membru li jistabbilixxi, fl-osservanza ta’ din id-direttiva, il-kriterji oġġettivi li jippermettu li jiġi ddeterminat liema prodott fost il-kombustibbli elenkati fl-imsemmi Anness I, Tabella Ċ, jista’ jitqies bħala ekwivalenti għal prodott fil-fatt użat.
IV – Konklużjoni
53.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domanda preliminari magħmula mill-Bundesfinanzhof (il-Ġermanja) fil-Kawżi C‑43/13 u C-44/13:
Jekk prodott tal-enerġija, fis-sens tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 2003/96/KE, tas-27 ta’ Ottubru 2003, li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku, li ma jinsabx indikat fl-Anness I, Tabella Ċ ta’ din id-direttiva, huwa użat bħala kombustibbli, huwa meħtieġ li dan jiġi ntaxxat, skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2(3) tal-imsemmija direttiva, skont ir-rata applikabbli, abbażi tad-dritt nazzjonali, għal wieħed mill-prodotti elenkati f’din it-tabella, f’każ ta’ użu bħala kombustibbli. Fost il-prodotti elenkati fl-imsemmija tabella, għandu jitqies bħala ekwivalenti dak li bih, il-prodott fil-fatt użat, jista’ jiġi ssostitwit għall-finijiet tal-użu konkret tiegħu. Jekk, minħabba l-karatteristiċi tal-prodott ikkonċernat u l-użu konkret tiegħu, tali sostituzzjoni ma hijiex possibbli, huwa l-kompitu ta’ kull Stat Membru li jistabbilixxi, fl-osservanza tad-Direttiva 2003/96, il-kriterji oġġettivi li jippermettu li jiġi ddeterminat liema prodott fost il-kombustibbli elenkati fl-imsemmi Anness I, Tabella Ċ, għandu jitqies bħala ekwivalenti għal prodott fil-fatt użat.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 405.
(
3
)	Ara l-Anness I tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2658/87, tat-23 ta’ Lulju, 1987, dwar in-nomenklatura tat-tariffa u l-istatistika u dwar it-Tariffa Doganali Komuni ta’ Dwana (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 2 p. 382), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1549/2006, tas-17 ta’ Ottubru 2006 (ĠU L 301, p. 1, iktar ’il quddiem ir-“Regolament (KEE) Nru 2658/87”).
(
4
)	Il-korsiv huwa tiegħi.
(
5
)	(BGBl. 2006 I, p. 1534).
(
6
)	Kronos Titan tippreċiża fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha li l-prodott inkwistjoni huwa t-toluen pur, imsemmi fis-subintestatura 2902 30 00 tan-NM u mhux it-toluen imsemmi fis-subintestatura 2707 20 tan-NM, peress li dan tal-aħħar huwa prodott imħallat. L-impriżi f’kompetizzjoni ma’ xulxin jużaw iż-żejt bħala kombustibbli għall-istess finijiet tekniċi, jiġifieri biex jibdew ir-reazzjoni kimika mixtieqa, li tirrikjedi temperatura ta’ de 1 650°C.
(
7
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tad-9 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑85/11, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
8
)	Ara l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 2003/96 fil-verżjonijiet tagħha bl-Ispanjol, bil-Ġermaniż, bl-Ingliż, bil-Franċiż u bit-Taljan.
(
9
)	Ibid.
(
10
)	Ir-redazzjoni tad-Direttiva 2003/96 turi li l-premessa 17 ma tipprekludix l-użu tal-prodotti tal-enerġija għall-użu tal-enerġija, iżda tippermetti d-divrenzjar skont it-tip ta’ użu, bħal dak imsemmi fl-imsemmija direttiva.
(
11
)	L-Artikoli 7 u 8 jistipulaw rispettivament “il-livelli minimi ta’ tassazzjoni applikabbli għall-karburanti ta’ karozzi [għall-karburanti ]” u “il-livelli minimi ta’ tassazzjoni applikabbli fuq prodotti uzati bħala karburant”, filwaqt li l-Artikolu 9 jsemmi “[i]l-livelli minimi ta’ tassazzjoni applikabbli għall-karburanti li jsaħħnu [għall-karburanti]”.
(
12
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-1 ta’ Marzu 2007, Jan De Nul (C-391/05, Ġabra p. I-1793, punti 18 sa 23).
(
13
)	Ara l-premessa 4 tad-Direttiva 2003/96.
(
14
)	Direttiva tal-Kunsill, tad-19 ta’ Ottubru 1992, dwar l-armonizzazzjoni tal-istrutturi tad-dazji tas-sisa fuq iż-żjut minerali (ĠU L 316, p. 12).
(
15
)	Direttiva tal-Kunsill, tad-19 ta’ Ottubru 1992, dwar l-approssimazzjoni tar-rati tad-dazji tas-sisa fuq iż-żjut minerali (ĠU L 316, p. 19).
(
16
)	Direttiva tal-Kunsill, tat-22 ta’ Diċembru 1994, li temenda d-Direttiva 92/12/KEE dwar l-arranġamenti ġenerali għall-prodotti suġġetti għat-taxxa tas-sisa u dwar iż-żamma, moviment u sorveljar ta’ dawk il-prodotti, id-Direttiva 92/81 kif ukoll id-Direttiva 92/82 (ĠU, Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 264).
(
17
)	Sentenza tad-29 ta’ April 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C-240/01, Ġabra p. I-4733, punt 39).
(
18
)	Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, iċċitata iktar ’il fuq (punti 40 u 44).
(
19
)	Ara, f’dan is-sens, il-punti 52 u 53 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Geelhoed fil-kawża li tat lok għas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (iċċitata iktar ’il fuq).
(
20
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-10 ta’ Settembru 2009, Plantanol (C-201/08, Ġabra p. I-8343, punt 39).