62019CJ0121
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla)
16 ta’ Settembru 2020 (
*1
)
“Appell – Trade mark tal-Unjoni Ewropea – Applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tat-trade mark figurattiva li tinkludi l-element verbali EDISON – Interpretazzjoni tal-kliem li jinsab fit-titolu ta’ klassi tal-Ftehim ta’ Nice u fil-lista alfabetika li hemm miegħu”
Fil-Kawża C‑121/19 P,
li għandha bħala suġġett appell skont l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, ippreżentat fil‑15 ta’ Frar 2019
Edison SpA, stabbilita f’Milan (l-Italja), irrappreżentata minn F. Boscariol de Roberto u D. Martucci, avvocati,
appellanti,
il-parti l-oħra fil-kawża li hija:
L-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea (EUIPO), irrappreżentat minn J. Crespo Carrillo, bħala aġent,
konvenut fl-ewwel istanza,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla),
komposta minn S. Rodin, President tal-Awla, K. Jürimäe (Relatur) u N. Piçarra, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: E. Sharpston,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstemgħet l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
Permezz tal-appell tagħha, Edison SpA titlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tas‑7 ta’ Diċembru 2018, Edison vs EUIPO (EDISON) (T‑471/17, mhux ippubblikata, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”, EU:T:2018:887), li permezz tagħha hija ċaħdet ir-rikors tagħha kontra d-deċiżjoni tal-Ħames Bord tal-Appell tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea (EUIPO) tat‑28 ta’ April 2017 (Każ R 1355/2016‑5), dwar it-trade mark figurattiva tal-Unjoni Ewropea EDISON.
Il-kuntest ġuridiku
Il-Klassifikazzjoni ta’ Nice
2
Fit-tmien edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice dwar il-klassifikazzjoni internazzjonali ta’ prodotti u servizzi għall-finijiet tar-reġistrazzjoni ta’ trade marks tal‑15 ta’ Ġunju 1957, kif irrivedut u emendat (iktar ’il quddiem il-“Ftehim ta’ Nice”), it-titolu tal-Klassi 4 kien jikkorrispondi għad-deskrizzjoni li ġejja:
“Żjut u grassi industrijali; lubrikanti; kompożizzjonijiet għall-kontroll tat-trab; karburanti (inklużi spirti tal-muturi) u karburanti għad-dawl; xemgħat, ftejjel (biex tixgħel)”.
3
Barra minn hekk, il-“Lista alfabetika tal-prodotti fl-ordni tal-klassijiet” (iktar ’il quddiem il-“lista alfabetika”) li kien hemm mat-tmien edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice, kienet issemmi, fost il-prodotti elenkati bħala li jaqgħu taħt il-Klassi 4 tiegħu, il-“karburanti”.
Ir-Regolament (KE) Nru 207/2009
4
Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 207/2009 tas‑26 ta’ Frar 2009 dwar it-trade mark Komunitarja (ĠU 2009, L 78, p. 1), ikkodifika u ħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 40/94 tal‑20 ta’ Diċembru 1993 dwar it-trade mark Komunitarja (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 146).
5
L-Artikolu 75 tar-Regolament Nru 207/2009, intitolat “Stqarrija tar-raġunijiet li fuqhom id-deċiżjonijiet huma bbażati”, kien jipprovdi:
“Id-deċiżjonijiet tal-[EUIPO] għandhom jistqarru r-raġunijiet li fuqhom huma bbażati. Dawn għandhom ikunu bbażati biss fuq raġunijiet jew fuq xiehda fir-rigward ta’ liem il-partijiet konċernati kellhom l-opportunità li jippreżentaw il-kummenti tagħhom.”
Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni kontenzjuża
6
Il-punti 1 sa 14 tas-sentenza appellata jesponu l-fatti li wasslu għall-kawża u l-kontenut tad-deċiżjoni kontenzjuża. Għall-finijiet ta’ din il-kawża, dawn jistgħu jiġu mqassra kif ġej.
7
Fit‑18 ta’ Awwissu 2003, Edison għamlet applikazzjoni għal reġistrazzjoni ta’ trade mark tal-Unjoni Ewropea mal-EUIPO.
8
It-trade mark li għaliha saret l-applikazzjoni għal reġistrazzjoni hija s-sinjal figurattiv li ġej:
9
L-applikazzjoni għal reġistrazzjoni kienet tkopri b’mod partikolari l-prodotti kollha li jaqgħu taħt il-Klassi 4 tal-Ftehim ta’ Nice.
10
Il-verżjoni fis-seħħ tal-Ftehim ta’ Nice fid-data tal-applikazzjoni għal reġistrazzjoni kienet it-tmien edizzjoni, ippubblikata fix-xahar ta’ Ġunju 2001 u daħlet fis-seħħ fl‑1 ta’ Jannar 2002. Din ġiet issostitwita bid-disa’ edizzjoni, ippubblikata f’Ġunju 2006 u daħlet fis-seħħ f’Jannar 2007.
11
It-trade mark li għaliha saret l-applikazzjoni għal reġistrazzjoni ġiet irreġistrata fid‑19 ta’ Awwissu 2013.
12
Fil‑15 ta’ Ġunju 2015, Edison ippreżentat mal-EUIPO applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ ċessjoni ta’ parti mill-prodotti li jaqgħu taħt il-Klassi 4 li t-trade mark kienet ġiet irreġistrata għalihom. B’mod iktar speċifiku, hija pproponiet li tiddefinixxi mill-ġdid il-lista ta’ prodotti inizjalment koperti minn din il-klassi bil-mod li ġej: “Enerġija elettrika; żjut mhux raffinati, karburanti, karburanti tal-idrokarbur, gass karburanti, gass tal-propan, gass naturali, gassijiet għall-użu fit-tidwil, faħam, karburanti miksuba mill-qatran, gażolina, pitrolju, nafta, karburanti diżil, addittivi għall-fjuwil, benżina, benżol, faħam tal-kokk, fluwidi użati waqt it-tqattigħ, etanol, żejt tad-diżil, grass mis-suf tan-nagħaġ, żjut u grassi industrijali; lubrikanti; kompożizzjonijiet għall-kontroll tat-trab; karburanti (inklużi spirti tal-muturi) u karburanti għad-dawl; xemgħat u ftejjel (biex tixgħel)”.
13
Permezz ta’ ittra tat‑22 ta’ Ġunju 2015, l-eżaminatriċi infurmat lil Edison li l-applikazzjoni tagħha tal‑15 ta’ Ġunju 2015 ma setgħetx tiġi aċċettata sa fejn din kienet twassal għal estensjoni tal-lista tal-prodotti msemmija fir-reġistrazzjoni tat-trade mark figurattiva tal-Unjoni Ewropea EDISON.
14
Permezz ta’ ittri tal‑25 ta’ Lulju 2015, l‑24 ta’ Diċembru 2015 u t‑22 ta’ April 2016, ir-rikorrenti ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha f’dan ir-rigward.
15
Permezz ta’ deċiżjoni tat‑13 ta’ Ġunju 2016, l-eżaminatriċi ċaħdet l-applikazzjoni ta’ Edison tal‑15 ta’ Ġunju 2015 biss sa fejn din kienet tinkludi l-“enerġija elettrika” fil-lista tal-prodotti li jaqgħu taħt il-Klassi 4 msemmija fir-reġistrazzjoni tat-trade mark figurattiva tal-Unjoni Ewropea EDISON.
16
Fil‑25 ta’ Lulju 2016, Edison appellat mal-EUIPO, skont l-Artikoli 58 sa 64 tar-Regolament Nru 207/2009, kontra d-deċiżjoni tal-eżaminatriċi.
17
Permezz ta’ deċiżjoni tat‑28 ta’ April 2017 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”), il-Ħames Bord tal-Appell tal-EUIPO ċaħad l-appell. B’mod partikolari, huwa qies li t-tmien edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice ma kinitx tinkludi l-espressjoni “enerġija elettrika”, la fl-elenku tal-indikazzjonijiet ġenerali, u lanqas fil-lista alfabetika tal-prodotti elenkati f’dak li jirrigwarda l-Klassi 4. Skont il-Komunikazzjoni Nru 2/12 tad-Direttur Eżekuttiv tal-EUIPO tal‑20 ta’ Ġunju 2012 dwar l-użu ta’ intestaturi ta’ klassijiet fil-listi ta’ prodotti u servizzi għall-applikazzjonijiet u r-reġistrazzjonijiet ta’ trade marks Komunitarji, huwa għalhekk qies li Edison ma setgħetx ħasbet li titlob dan il-prodott meta ppreżentat l-applikazzjoni għal reġistrazzjoni.
18
Barra minn hekk, il-Bord tal-Appell ċaħad l-argument ta’ Edison skont liema l-“karburanti”, bħala prodott elenkat fil-lista alfabetika bħala li jaqa’ taħt il-Klassi 4, u l-ispeċifikazzjoni “inklużi spirti tal-muturi” inkluża fit-titolu tal-imsemmija klassi jinkludu kull mod li jista’ jippermetti l-propulsjoni ta’ magna, inklużi materjali mhux kombustibbli bħall-enerġija elettrika. F’dan ir-rigward, huwa qies b’mod partikolari li l-użu tal-elettriku għall-propulsjoni ta’ magni kien għadu marġinali fi ħdan l-Unjoni Ewropea meta saret l-applikazzjoni għal reġistrazzjoni u li l-provi prodotti minn Edison ma kinux suffiċjenti sabiex jiġi stabbilit li l-enerġija elettrika kienet tagħmel parti mill-prodotti li jaqgħu taħt il-Klassi 4 imsemmija fir-reġistrazzjoni tat-trade mark figurattiva tal-Unjoni Ewropea EDISON bħala “karburant alternattiv”. Barra minn hekk, huwa qies li l-kategorija ta’ prodotti koperti bil-kelma Ingliża “fuel” (karburanti) kienet tinkludi biss materjali kombustibbli li jistgħu jintużaw sabiex jipproduċu l-enerġija elettrika u mhux l-enerġija nnifisha, li hija prodott intanġibbli.
Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
19
Permezz ta’ att ippreżentat fir-reġistru tal-Qorti Ġenerali fit‑28 ta’ Lulju 2017, Edison ippreżentat rikors intiż għall-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża.
20
Insostenn tar-rikors tagħha, Edison qajmet motiv wieħed ibbażat fuq l-allegazzjoni li din id-deċiżjoni illegalment eskludiet l-enerġija elettrika mill-prodotti li jaqgħu taħt il-Klassi 4 fit-tmien edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice, billi qieset li dan il-prodott ma kienx jaqa’ taħt il-kliem “karburanti (inklużi spirti tal-muturi)”, “karburanti għad-dawl” u “karburanti”, fis-sens tat-tmien edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice.
21
Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ma laqgħetx il-motiv wieħed invokat minn Edison u, għalhekk, ċaħdet ir-rikors.
It-talbiet tal-partijiet fl-appell
22
Permezz tal-appell tagħha, Edison titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla s-sentenza appellata, u
–
tikkundanna lill-EUIPO għall-ispejjeż.
23
L-EUIPO jitlob li l-appell jiġi miċħud u li Edison tiġi kkundannata għall-ispejjeż.
Fuq l-appell
24
Insostenn tal-appell tagħha, Edison tinvoka żewġ aggravji, ibbażati, l-ewwel wieħed, fuq interpretazzjoni żbaljata tal-kliem “karburanti għad-dawl”, “karburanti (inklużi spirti tal-muturi)” u “karburanti”, fis-sens tat-tmien edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice, u, it-tieni wieħed, fuq ksur tad-drittijiet proċedurali tagħha kif ukoll tal-Artikolu 75 tar-Regolament Nru 207/2009.
Fuq l-ewwel aggravju
L-argumenti tal-partijiet
25
Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, Edison tikkritika lill-Qorti Ġenerali li eskludiet b’mod żbaljat l-enerġija elettrika mill-Klassi 4 tat-tmien edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice.
26
Fl-ewwel lok, Edison tallega li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta stqarret, fil-punti 41, 46 u 54 tas-sentenza appellata, li l-prova li l-enerġija elettrika ma taqax taħt il-Klassi 4 tat-tmien edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice issegwi mill-fatt li l-kelma “enerġija elettrika” tinsab fuq lista indikattiva u mhux eżawrjenti ppubblikata mill-EUIPO li tinkludi eżempji ta’ prodotti u ta’ servizzi li, minkejja li jinsabu fil-lista alfabetika tal-prodotti li jaqgħu taħt il-Klassi 4 mid-disa’ edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice, “ma jaqgħux b’mod ċar fis-sens litterali” tat-titolu tal-imsemmija klassi. Skont Edison, din il-lista hija biss komunikazzjoni mill-EUIPO li ma hijiex legalment vinkolanti u li tista’ tkun is-suġġett ta’ rikors. Barra minn hekk, din il-lista, li tfasslet fit‑8 ta’ Frar 2016, ma tapplikax għat-talba għal limitazzjoni tagħha ppreżentata fil‑15 ta’ Ġunju 2015.
27
Fit-tieni lok, Edison targumenta li l-Qorti Ġenerali ma evalwatx b’mod korrett il-portata tat-termini “karburanti għad-dawl”, “karburanti (inklużi spirti tal-muturi)” u “karburanti”, fis-sens tat-tmien edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice, b’tali mod li hija eskludiet, b’mod żbaljat, l-enerġija elettrika mill-Klassi 4 tiegħu. Skont Edison, il-Qorti Ġenerali ħadet inkunsiderazzjoni biss ta’ karatteristiċi “ontoloġiċi” tal-enerġija elettrika, u injorat karatteristiċi msejħa “funzjonali”.
28
Skont Edison, il-Qorti Ġenerali għalhekk naqset milli tosserva mhux biss il-kriterji ta’ evalwazzjoni stipulati mill-Avukat Ġenerali Bot fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża The Chartered Institute of Patent Attorneys (C‑307/10, EU:C:2011:784), iżda wkoll l-approċċ funzjonali adottat mill-WIPO, kif inhu ppubblikata fis-sit elettroniku tagħha. Edison tosserva, billi tinvoka s-sentenza tad‑19 ta’ Ġunju 2012, Chartered Institute of Patent Attorneys (C‑307/10, EU:C:2012:361), li, f’dak li jirrigwarda definizzjonijiet “kategoriċi”, l-indikazzjonijiet ġenerali li jinsabu fit-titoli tal-klassijiet tal-Ftehim ta’ Nice ma għandhomx jingħataw “is-sens l-iktar magħruf jew l-ewwel wieħed li jiġi fil-ħsieb” iżda għandha titfittex it-tifsira tagħhom fil-lingwaġġ tal-operaturi u tar-regolaturi tas-suq. Hija enfasizzat li, kuntrarjament għal dak li huwa affermat fid-deċiżjoni kontenzjuża, l-operaturi ekonomiċi, bħall-awtoritajiet kompetenti, kienu jafu, matul is-sena 2003, meta ġiet ippreżentata l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tat-trade mark figurattiva inkwistjoni, bl-importanza tal-enerġija elettrika bħala karburant alternattiv. Insostenn tal-argumenti tagħha, Edison tagħmel riferiment għal diversi atti u xogħlijiet leġiżlattivi.
29
Fit-tielet lok, Edison targumenta li r-raġunament tal-Qorti Ġenerali huwa vvizzjat b’kontradizzjoni sa fejn dan jagħmel riferiment, fil-punt 44 tas-sentenza appellata, għal dikjarazzjoni ppubblikata mill-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali (WIPO) u disponibbli fuq is-sit tal-internet tagħha, skont liema “anki jekk l-enerġija elettrika hija element intanġibbli, din tista’ titqies bħala analoga għall-kombustibbli tanġibbli l-oħrajn, bħall-gażolina u l-pitrolju, li jaqgħu taħt il-Klassi 4” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Skont Edison, din id-dikjarazzjoni tafferma eżattament il-kuntrarju, jiġifieri li l-karatteristika funzjonali tal-elettriku, li hija l-kapaċità tagħha li tipproduċi l-enerġija, għandha tipprevali fuq il-karatteristiċi ontoloġiċi tagħha.
30
Fir-raba’ lok, Edison tikkritika lill-Qorti Ġenerali li qieset li d-deċiżjoni li l-elettriku jiġi inkluż fil-Klassi 4 tad-disa’ edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice ma kienx biżżejjed sabiex jintwera li l-elettriku kien diġà jaqa’ taħt din il-klassi fl-iskema tat-tmien edizzjoni ta’ din il-klassifikazzjoni, skont awtoritajiet kompetenti. Edison tirrileva, f’dan ir-rigward, li l-Qorti Ġenerali kienet żbaljata meta, fil-punt 41 tas-sentenza appellata, ibbażat ir-raġunament tagħha fuq il-fatt li tali deċiżjoni ta’ inklużjoni ttieħdet mill-kumitat ta’ esperti tal-WIPO biss fix-xahar ta’ Ottubru 2003, jiġifieri wara l-preżentata tal-applikazzjoni għal reġistrazzjoni inkwistjoni. Fil-fatt, skont Edison, l-imsemmija deċiżjoni ta’ inklużjoni tfasslet fix-xahar ta’ Ġunju 2003, jiġifieri qabel il-preżentata tal-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tat-trade mark figurattiva tagħha, fix-xahar ta’ Awwissu 2003. Il-Qorti Ġenerali għalhekk uriet formaliżmu eċċessiv, meta għażlet li tieħu inkunsiderazzjoni tad-data li fiha kienet ġiet adottata l-istess deċiżjoni ta’ inklużjoni.
31
Fil-ħames lok, Edison tikkontesta l-ġurisprudenza li l-Qorti Ġenerali bbażat il-punt 48 tas-sentenza appellata fuqu, sabiex tevalwa l-portata tal-kelma “karburant”. Edison tqis, f’dan ir-rigward, li s-sentenza tal‑14 ta’ Marzu 2017, Edison vs EUIPO- Eolus Vind (e) (T‑276/15, mhux ippubblikata, EU:T:2017:163), ma hijiex rilevanti peress li hija vvizzjata bi żbalji.
32
Fis-sitt lok, Edison targumenta, billi tagħmel riferiment għan-nomenklatura tariffarja doganali kif ukoll għas-sentenzi tal‑15 ta’ Lulju 1964, Costa (6/64, EU:C:1964:66), u tas‑27 ta’ April 1994, Almelo (C‑393/92, EU:C:1994:171), li l-enerġija elettrika hija meqjusa, kemm fid-dritt tal-Unjoni kif ukoll fid-dritt nazzjonali, bħala li hija merkanzija fis-sens tal-Artikolu 28 TFUE. Hija tallega wkoll li l-enerġija elettrika għandha titqies, fid-dritt tat-trade marks, bħalma huwa diġà l-każ fid-dritt tal-kompetizzjoni, bl-istess mod bħall-faħam, il-gass naturali u l-pitrolju, u li, għalhekk, ikun diskriminatorju li, fid-dritt tat-trade marks, issir distinzjoni bejn l-enerġija elettrika u dawn il-beni oħrajn. Għalhekk, bħal din il-merkanzija, l-enerġija elettrika għandha, skont hi, titqies bħala li taqa’ taħt il-kunċett ta’ “karburant”, bħala prodott elenkat fuq il-lista alfabetika tal-prodotti li jaqgħu taħt il-Klassi 4 tat-tmien edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice.
33
Fis-seba’ lok, Edison tikkontesta l-evalwazzjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali tad-diversi provi li hija pproduċiet sabiex turi li l-enerġija elettrika kienet taqa’ taħt il-kunċett ta’ “karburant” u, konsegwentement, taħt il-Klassi 4 tat-tmien edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice.
34
L-ewwel nett, Edison tikkritika lill-Qorti Ġenerali li, fil-punt 51 tas-sentenza appellata, iddeċidiet li l-pożizzjonijiet meħuda mill-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (AEA), id-Department of Energy and Climate Change (id-Dipartiment għall-Enerġija u t-Tibdil fil-Klima, ir-Renju Unit) jew is-Sustainable Energy Authority (l-Awtorità għall-Enerġija Sostenibbli, l-Irlanda) kienu nieqsa minn rilevanza għall-interpretazzjoni tal-imsemmi kunċett ta’ “karburant”.
35
It-tieni, Edison tikkritika lill-Qorti Ġenerali li ma eżaminatx ċerti dokumenti li hija kienet ippreżentat quddiem il-Bord tal-Appell sabiex turi li, mill-aħħar tas-snin 70, l-enerġija elettrika kienet meqjusa fid-dibattitu pubbliku bħala li hija “karburant alternattiv”.
36
L-EUIPO jqis li l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud bħala li huwa parzjalment inammissibbli u parzjalment infondat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
37
Fl-ewwel lok, sa fejn fil-kuntest tal-ewwel aggravju tagħha, Edison tikkritika lill-Qorti Ġenerali li ma adottatx approċċ “funzjonali” sabiex tevalwa l-portata tal-kliem “karburanti għad-dawl”, “karburanti (inklużi spirti tal-muturi)” u “karburanti”, għandu jiġi rrilevat qabelxejn li Edison ma tidentifikax il-punti preċiżi tas-sentenza appellata li l-argumenti tagħha jirrigwardaw. Issa, skont l-Artikolu 169(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-aggravji u l-argumenti invokati fl-istadju ta’ appell għandhom jidentifikaw bi preċiżjoni l-punti ta’ motivi tad-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali li huma kkontestati (digriet tas‑7 ta’ Ġunju 2018, Gaki vs Europol, C‑671/17 P, mhux ippubblikat, EU:C:2018:416, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata).
38
Fi kwalunkwe każ, anki jekk jitqies li dan l-argument jista’ jinftiehem fis-sens li huwa intiż, essenzjalment, li jikkontesta l-metodoloġija segwita mill-Qorti Ġenerali sabiex teżamina jekk l-elettriku jaqax taħt il-kliem “karburanti għad-dawl”, “karburanti (inklużi spirti tal-muturi)” u “karburanti”, għandu jiġi rrilevat li, fil-punti 38 sa 56 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali evalwat il-portata ta’ dan il-kliem abbażi ta’ evalwazzjoni litterali li hija esponiet, fil-punti 29 sa 37 ta’ dik is-sentenza, il-kontenut u l-portata tagħhom fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
39
Issa, għandu jiġi kkonstatat li Edison ma tagħmel ebda kritika fir-rigward tal-applikazzjoni u tal-interpretazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja ta’ din il-ġurisprudenza, u lanqas, a fortiori, ma turi li l-approċċ tal-Qorti Ġenerali f’dawn il-punti huwa vvizzjat bi żball ta’ liġi.
40
Fil-fatt, Edison sempliċement tinvoka, insostenn tal-approċċ “funzjonali” li hija titkellem favur tiegħu, il-kriterji ta’ evalwazzjoni stipulati mill-Avukat Ġenerali Bot fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża The Chartered Institute of Patent Attorneys (C‑307/10, EU:C:2011:784, punti 74 u 75).
41
Madankollu, bħalma kkonstatat ġustament il-Qorti Ġenerali fil-punt 29 tas-sentenza appellata, mill-punt 61 tas-sentenza tad‑19 ta’ Ġunju 2012, Chartered Institute of Patent Attorneys, (C‑307/10, EU:C:2012:361), isegwi li l-prodotti li għalihom tintalab il-protezzjoni tat-trade mark, għandhom jiġu identifikati mill-applikant fl-applikazzjoni għal reġistrazzjoni tiegħu b’biżżejjed ċarezza u preċiżjoni sabiex l-awtoritajiet kompetenti u l-operaturi ekonomiċi jkunu jistgħu, fuq din il-bażi biss, jiddeterminaw il-portata tal-protezzjoni mitluba. Min-naħa l-oħra, f’dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ma ħaditx l-approċċ propost mill-Avukat Ġenerali Bot fil-punt 74 tal-konklużjonijiet tiegħu, li jikkonsisti fil-preċiżazzjoni li l-operaturi ekonomiċi għandhom ikunu jistgħu jidentifikaw b’ċertezza “l-karatteristiċi u l-proprjetajiet oġġettivi essenzjali tal-prodotti u tas-servizzi inkwistjoni”.
42
Fid-dawl ta’ dan kollu preċedenti, dan l-argument għandu fi kwalunkwe każ jiġi miċħud bħala infondat.
43
Fit-tieni lok, sa fejn Edison tikkritika lill-Qorti Ġenerali li wettqet żball ta’ liġi billi għamlet riferiment, b’mod żbaljat, fil-punti 41, 46 u 54 tas-sentenza appellata, għal lista indikattiva u mhux eżawrjenti ppubblikata mill-EUIPO li tinkludi eżempji ta’ prodotti u ta’ servizzi li, minkejja li jinsabu fil-lista alfabetika tal-prodotti li jaqgħu taħt il-Klassi 4 mid-disa’ edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice, “ma jaqgħux b’mod ċar fis-sens litterali” tat-titolu tal-imsemmija klassi, sabiex tiġi konkluża l-esklużjoni tal-enerġija elettrika mit-titolu tal-Klassi 4 tal-Ftehim ta’ Nice, għandu jiġi kkonstatat li tali argument huwa ineffettiv.
44
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-ilmenti indirizzati kontra motiv superfluwu ta’ deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali ma jistgħux iwasslu għall-annullament ta’ din id-deċiżjoni u huma għalhekk ineffettivi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑26 ta’ Marzu 2019, Il-Kummissjoni vs L‑Italja, C‑621/16 P, EU:C:2019:251, punt 57 u l-ġurisprudenza ċċitata).
45
Issa, mill-frażi “barra minn hekk”, li tinsab fil-punti 41, 46 u 54 tas-sentenza appellata jsegwi li huwa biss b’mod superfluwu li l-Qorti Ġenerali għamlet riferiment għal din il-lista ppubblikata mill-EUIPO, sabiex tikkonkludi li l-enerġija elettrika ma taqax taħt il-kliem “karburanti għad-dawl”, “karburanti (inklużi spirti tal-muturi)” u “karburanti” fis-sens tal-Klassi 4 tat-tmien edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice.
46
Fil-fatt, bħalma jirriżulta mill-punti 39, 43 u 48 tas-sentenza appellata, il-motiv prinċipali li għalih il-Qorti Ġenerali qieset li l-enerġija elettrika ma taqax taħt il-Klassi 4 tal-Ftehim ta’ Nice huwa li, konformement mas-sens komuni u ordinarju tagħhom, il-kliem “karburanti għad-dawl”, “karburanti (inklużi spirti tal-muturi)” u “karburanti” ma jinkludux l-enerġija elettrika”.
47
Fit-tielet lok, sa fejn Edison tikkritika lill-Qorti Ġenerali li vvizzjat ir-raġunament tagħha b’kontradizzjoni meta għamlet riferiment, fil-punt 44 tas-sentenza appellata, għal dikjarazzjoni ppubblikata mill-WIPO fuq is-sit tal-internet tagħha, sabiex tikkonkludi li l-enerġija elettrika ma taqax taħt “karburanti (inklużi spirti tal-muturi)”, hemm lok jiġi osservat li dan l-argument huwa bbażat fuq qari inkomplet tal-imsemmija sentenza. Fil-fatt, filwaqt li l-Qorti Ġenerali kkonstatat, fil-punt 44 tas-sentenza appellata, li minn din id-dikjarazzjoni kien isegwi li “anki jekk l-enerġija elettrika hija element intanġibbli, din tista’ titqies bħala analoga għall-kombustibbli tanġibbli l-oħrajn, bħall-gażolina u l-pitrolju, li jaqgħu taħt il-Klassi 4”, hija madankollu żiedet, fl-istess punt, li, minkejja dan ix-xebh minn perspettiva funzjonali, l-enerġija elettrika ma hijiex inkluża fit-tifsira litterali tal-kunċett ta’ “kombustibbli”.
48
Fir-raba’ lok, fir-rigward tal-argument ta’ Edison, skont liema l-Qorti Ġenerali naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni tal-fatt li l-enerġija elettrika hija inkluża fil-lista indikattiva u mhux eżawrjenti ppubblikata mill-EUIPO, li tinkludi eżempji ta’ prodotti u ta’ servizzi li, minkejja li jinsabu fil-lista alfabetika tal-prodotti li jaqgħu taħt il-Klassi 4 mid-disa’ edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice, “ma jaqgħux b’mod ċar fis-sens litterali” tat-titolu tal-imsemmija klassi, għandu jitfakkar li l-Qorti Ġenerali biss għandha l-kompetenza sabiex tevalwa l-valur li għandu jingħata għall-provi li huma prodotti quddiemha (ara, f’dan is-sens, id-digriet tal‑11 ta’ Novembru 2003, Martinez vs Il‑Parlament, C‑488/01 P, EU:C:2003:608, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata).
49
Bla ħsara għall-obbligu li tosserva l-prinċipji ġenerali u r-regoli tal-proċedura fil-qasam tal-oneru u tal-amministrazzjoni tal-prova u li ma tiżnaturax il-provi, il-Qorti Ġenerali ma tistax tiġi obbligata li timmotiva b’mod espress l-evalwazzjonijiet tagħha f’dak li jirrigwarda l-valur ta’ kull prova li tkun ġiet sottomessa lilha, b’mod partikolari meta hija tqis li dawn huma mingħajr interess jew huma nieqsa minn rilevanza għas-soluzzjoni tat-tilwima (sentenza tat‑3 ta’ Diċembru 2009, Evropaïki Dynamiki vs Il‑Kummissjoni, C‑476/08 P, mhux ippubblikata, EU:C:2009:752, punt 17 u l-ġurisprudenza ċċitata).
50
F’dan il-każ, għandu jiġi rrilevat li, fil-punt 41 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali eżaminat id-deċiżjoni li tiġi inkluża l-“enerġija elettrika” fil-lista indikattiva u mhux eżawrjenti ppubblikata mill-EUIPO, u qieset li din id-deċiżjoni ma kinitx probatorja, sa fejn, meta ġiet ippreżentata l-applikazzjoni għal reġistrazzjoni inkwistjoni, l-imsemmija deċiżjoni kienet għadha fl-istat ta’ tfassil. Issa, Edison ma werietx u lanqas allegat li din l-evalwazzjoni kienet ivvizzjata bi żnaturament. L-argumenti mqajma f’dan ir-rigward huma, għaldaqstant, inammissibbli.
51
Fil-ħames lok, sa fejn Edison tikkritika lill-Qorti Ġenerali li, b’mod żbaljat, ibbażat ir-raġunament tagħha, fil-punt 48 tas-sentenza appellata, fuq is-sentenza tal‑14 ta’ Marzu 2017, Edison vs EUIPO- Eolus Vind (e) (T‑276/15, mhux ippubblikata, EU:T:2017:163), għandu jiġi enfasizzat li Edison sempliċement tikkritika din is-sentenza tal-aħħar sa fejn hija nieqsa minn valur ta’ preċedent u għandha żbalji loġiċi. Issa, Edison ma tesponix bi preċiżjoni suffiċjenti r-raġunijiet li għalihom ir-riferiment, mill-Qorti Ġenerali, għal din is-sentenza huwa ta’ natura li jivvizzja bi żball ta’ liġi r-raġunament li jinsab fis-sentenza appellata. Minn dan isegwi li dan l-argument għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
52
Fil-fatt, bħalma jirriżulta mill-Artikolu 256(1) TFUE, mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, u mill-Artikolu 168(1)(d) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, appell għandu jindika b’mod preċiż l-elementi kkontestati tas-sentenza li hija mitluba l-annullament tagħha kif ukoll l-argumenti legali li jsostnu b’mod speċifiku din it-talba, taħt piena tal-inammissibbiltà ta’ appell jew tal-aggravju kkonċernat (sentenza tal‑21 ta’ Jannar 2016, Galp Energía España et vs Il‑Kummissjoni, C‑603/13 P, EU:C:2016:38, punt 43 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
53
Fis-sitt lok, l-argument li permezz tiegħu Edison sempliċement tirriproduċi b’mod identiku l-ilment, invokat fl-ewwel istanza quddiem il-Qorti Ġenerali, ibbażat fuq l-allegazzjoni li l-enerġija elettrika, bħall-faħam, il-gass u l-pitrolju, għandha titqies bħala karburant, għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli peress li Edison ma tidentifika ebda żball ta’ liġi li l-Qorti Ġenerali allegatament wettqet f’dan ir-rigward fis-sentenza appellata.
54
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li appell huwa inammissibbli sa fejn jillimita ruħu li jirrepeti l-aggravji u l-argumenti li jkunu diġà ġew ippreżentati quddiem il-Qorti Ġenerali, inklużi dawk li kienu bbażati fuq fatti espressament miċħuda minn dik il-qorti, mingħajr lanqas ma jinkludi argumenti intiżi speċifikament li jidentifikaw l-iżball ta’ liġi li bih tkun allegatament ivvizzjata s-sentenza tal-Qorti Ġenerali. Fil-fatt, tali appell jikkostitwixxi, fil-verità, talba intiża sabiex jinkiseb sempliċi eżami mill-ġdid tar-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali, liema eżami ma jaqax fil-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tal-appell (sentenza tas‑26 ta’ Jannar 2017, Mamoli Robinetteria vs Il‑Kummissjoni, C‑619/13 P, EU:C:2017:50, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata).
55
Fis-seba’ lok, fir-rigward, l-ewwel nett, tal-argumenti ta’ Edison, skont liema l-Qorti Ġenerali kkonstatat b’mod żbaljat, fil-punt 51 tas-sentenza appellata, li l-pożizzjonijiet meħuda mill-AEA, id-Dipartiment għall-Enerġija u t-Tibdil fil-Klima jew l-Awtorità għall-Enerġija Sostenibbli huma nieqsa minn rilevanza għall-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “karburanti” kif ipperċepit mill-operaturi ekonomiċi, huwa biżżejjed jitfakkar li l-appell huwa limitat għall-kwistjonijiet ta’ liġi. Għaldaqstant hija biss il-Qorti Ġenerali li għandha kompetenza sabiex tikkonstata u tevalwa l-fatti rilevanti kif ukoll sabiex tevalwa l-valur li għandu jingħata għall-provi li huma sottomessi lilha, bl-eċċezzjoni tal-każ ta’ żnaturament tal-imsemmija fatti jew provi (sentenza tad‑19 ta’ Ottubru 2017, Agriconsulting Europe vs Il‑Kummissjoni, C‑198/16 P, EU:C:2017:784, punt 69 u l-ġurisprudenza ċċitata).
56
It-tieni, f’dak li jirrigwarda l-allegazzjoni skont liema l-Qorti Ġenerali ma eżaminatx ċerti annessi ppreżentati quddiem il-Bord tal-Appell, mill-punti 52 u 53 tas-sentenza appellata jsegwi li, minkejja li l-Qorti Ġenerali ma ppreżentatx kull wieħed minn dawn l-annessi, hija madankollu għamlet eżami ta’ dawn tal-aħħar meħuda fit-totalità tagħhom u qieset li dawn kienu insuffiċjenti sabiex jippruvaw li l-operaturi ekonomiċi kienu jipperċepixxu l-kunċett ta’ “karburanti”, meta saret il-preżentata tal-applikazzjoni għal reġistrazzjoni, bħala li jinkludi l-enerġija elettrika.
57
Din il-kritika għalhekk hija intiża li tikkontesta l-valur li l-Qorti Ġenerali tat għall-provi prodotti quddiemha li, skont il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 55 ta’ din is-sentenza, ma jaqax taħt il-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
58
Minn dan isegwi li dan l-argument huwa inammissibbli.
59
Għalhekk, l-ewwel aggravju tal-appell għandu jiġi miċħud bħala parzjalment inammissibbli, parzjalment ineffettiv u parzjalment infondat.
Fuq it-tieni aggravju
L-argumenti tal-partijiet
60
Permezz tat-tieni aggravju tagħha, Edison tallega li s-sentenza appellata kisret id-drittijiet proċedurali tagħha u l-Artikolu 75 tar-Regolament Nru 207/2009.
61
L-ewwel nett, Edison tikkritika lill-Qorti Ġenerali li vvalidat id-deċiżjoni kontenzjuża, minkejja li din kienet ittieħdet bi ksur tad-drittijiet proċedurali tagħha. Fil-fatt, skont Edison, billi naqas milli jwieġeb fil-mertu għall-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ ċessjoni, l-EUIPO qaleb l-oneru tal-prova tal-illegalità tar-rifjut taċ-ċessjoni parzjali f’dak li jirrigwarda l-enerġija elettrika, b’tali mod li hija kienet tinsab marbuta li tqajjem raġunijiet li jiġġustifikaw l-inklużjoni minflok ma tikkontesta r-raġunijiet ta’ esklużjoni mill-EUIPO.
62
It-tieni, Edison targumenta li l-Qorti Ġenerali sempliċement ikkonfermat id-deċiżjoni kontenzjuża minkejja li din kienet ivvizzjata b’nuqqas ta’ motivazzjoni, sa fejn din ma kinitx tinkludi l-motivi li jiġġustifikaw il-fatt li l-elettriku jkun eskluż mill-“karburanti għad-dawl”, “karburanti (inklużi spirti tal-muturi)” u “karburanti”, fis-sens tal-Klassi 4 tat-tmien edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice. Barra minn hekk, Edison tqis li huwa illoġiku, bħalma għamlet il-Qorti Ġenerali, li wieħed kemm jafferma li xi vetturi elettriċi jiċċirkulaw fit-triq, u li jiċħad li l-operaturi ekonomiċi jqisu l-enerġija elettrika bħala karburant, jekk hux alternattiv.
63
L-EUIPO jitlob li t-tieni aggravju għandu jiġi miċħud.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
64
Fl-ewwel lok, sa fejn Edison tikkritika lill-Qorti Ġenerali li kkonfermat id-deċiżjoni kontenzjuża minkejja li din ġiet adottata bi ksur tad-drittijiet proċedurali tagħha, għandu jiġi kkonstatat li Edison sempliċement tirriproduċi testwalment l-argumenti li diġà ġew ippreżentati quddiem il-Qorti Ġenerali, mingħajr ma tidentifika speċifikament l-iżball ta’ liġi li s-sentenza appellata hija vvizzjata bih u lanqas, a fortiori, ma tippreċiża l-punti preċiżi tagħha fejn hemm tali żball ta’ liġi.
65
Għalhekk, konformement mal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 54 ta’ din is-sentenza, dan l-argument għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
66
Fit-tieni lok, sa fejn Edison tikkritika lill-Qorti Ġenerali li kkonfermat id-deċiżjoni kontenzjuża minkejja li din tal-aħħar hija vvizzjata b’nuqqas ta’ motivazzjoni, huwa biżżejjed jiġi rrilevat li l-Qorti Ġenerali wettqet analiżi estensiva, fil-punti 39 sa 42, 43 sa 47 u 48 sa 54 tas-sentenza appellata, tal-motivi li jiġġustifikaw l-esklużjoni tal-elettriku mill-“karburanti għad-dawl”, “karburanti (inklużi spirti tal-muturi)” u “karburanti”, fis-sens tal-Klassi 4 tat-tmien edizzjoni tal-Ftehim ta’ Nice.
67
Barra minn hekk, l-allegazzjoni ta’ Edison skont liema s-sentenza appellata hija vvizzjata b’kuntradizzjoni ta’ motivi, għandha wkoll tiġi miċħuda bħala infondata, sa fejn din tagħmel qari inkomplet ta’ din is-sentenza, b’mod partikolari tal-punti 52 u 53 tagħha. Fil-fatt, filwaqt li l-Qorti Ġenerali aċċettat, fil-punt 52 tal-imsemmija sentenza, li, fid-dawl tal-provi pprovduti minn Edison, “ċerti” mudelli ta’ vetturi li jaħdmu parzjalment jew totalment bl-enerġija elettrika kienu diġà tpoġġew fis-suq, madankollu hija kkonstatat fil-punt sussegwenti tal-istess sentenza li l-iżvilupp, fis-suq Ewropew, ta’ mudelli ta’ karozzi li jaħdmu bl-enerġija elettrika “realment” seħħ biss diversi snin wara l-preżentata tal-applikazzjoni għal reġistrazzjoni inkwistjoni. Għalhekk, din l-analiżi ma tista’ tkun ivvizzjata bl-ebda kuntradizzjoni.
68
Minn dan isegwi li t-tieni aggravju tal-appell għandu jiġi miċħud bħala parzjalment inammissibbli u parzjalment infondat.
69
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, hemm lok li l-appell jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
Fuq l-ispejjeż
70
Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 184, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li Edison tilfet, hemm lok li hija tiġi kkundannata għall-ispejjeż, kif mitlub mill-EUIPO.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-appell huwa miċħud.
2)
Edison SpA hija kkundannata għall-ispejjeż rispettivi tagħha kif ukoll għal dawk sostnuti mill-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea (EUIPO).
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: it-Taljan.