61972J0077
ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ
της 19ης Ιουνίου 1973 (
*1
)
Στην υπόθεση 77/72,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Pretore de Conegliano προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου μεταξύ
Carmine Capolongo, ιδιοκτήτη της ομώνυμης επιχείρησης στο Bassano del Grappa,
ενάγοντος στην κύρια δίκη,
και
Azienda Agricola Maya, Pieve di Soligo,
εναγομένης στην κύρια δίκη,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των άρθρων 13, 30, 86 και 92 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
συγκείμενο από τους R. Lecourt, πρόεδρο, R. Monaco και P. Pescatore, προέδρους τμήματος, Α. Μ. Donner (εισηγητή), Η. Kutscher, C. O'Dalaigh και Μ. SØrensen, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Κ. Roemer
γραμματέας: Α. Van Houtte
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
(το μέρος που περιέχει τα περιστατικά παραλείπεται)
Σκεπτικό
1
Με Διάταξη της 20ής Νοεμβρίου 1972, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 27 Νοεμβρίου 1972, ο Pretore de Conegliano υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, ορισμένα ερωτήματα ως προς την ερμηνεία των άρθρων 92, παράγραφος 1, 13, παράγραφος 2, 30 και 86 της Συνθήκης.
2
Από το φάκελλο της δικογραφίας προκύπτει ότι, λόγω του ότι στο επίδικο τιμολόγιο αναγραφόταν, ως επεξήγηση του κονδυλίου «Εισφορά ENCC» (Ente nazionale per la cellulosa e per la carta), η φράση «Εισφορά ENCC επιβαλλόμενη επί της αξίας των ανωτέρω περιγραφομένων προϊόντων προελεύσεως Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας», ο Pretore υπέβαλε τα ερωτήματα αυτά υποθέτοντας ότι επρόκειτο για χρηματική επιβάρυνση επιβαλλόμενη κατά την εισαγωγή στην Ιταλία υλικού συσκευασίας προελεύσεως κράτους μέλους.
3
Έκρινε ιδίως απαραίτητο να λάβει απάντηση στα ερωτήματα, εάν η εν λόγω εισφορά έπρεπε να θεωρηθεί ως επιβάρυνση ισοδυνάμου αποτελέσματος προς εισαγωγικούς δασμούς κατά την έννοια του άρθρου 13, παράγραφος 2, της Συνθήκης, αν η απαγόρευση παροχής ενισχύσεων που προβλέπεται στο άρθρο 92, παράγραφος 1, της Συνθήκης, έπρεπε να θεωρηθεί ότι ισχύει άμεσα, αν η είσπραξη ειδικών εισφορών επί εισαγομένων προϊόντων από τα άλλα κράτη μέλη ήταν δυνατό να συνιστά μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό επί των εισαγωγών, που απαγορεύεται από το άρθρο 30 της Συνθήκης και, τέλος, αν η χρησιμοποίηση πόρων προερχομένων από εισφορά λόγω εισαγωγής προϊόντων των άλλων κρατών μελών για τη χρηματοδότηση της δραστηριότητας ενός οργανισμού δημοσίου δικαίου μπορούσε να αποτελέσει παράβαση του άρθρου 86 της Συνθήκης.
Ως προς το πρώτο και δεύτερο ερώτημα
4
Με τα ερωτήματα αυτά ερωτάται αν η διάταξη του άρθρου 92, παράγραφος 1, της Συνθήκης, επάγεται άμεσα αποτελέσματα στις εσωτερικές έννομες τάξεις των κρατών μελών, έτσι ώστε να μπορεί να γίνεται επίκλησή της ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων.
5
Προκειμένου να ερμηνευθεί, η πρώτη παράγραφος του άρθρου 92 δεν πρέπει να εξετασθεί μεμονωμένα, αλλά στο πλαίσιο του συστήματος που εισάγουν στο σύνολο τους τα άρθρα 92 έως 94.
6
Ενώ ως προς τα σχέδια που αποβλέπουν στη θέσπιση νέων ενισχύσεων ή στην τροποποίηση των ήδη υφισταμένων, η τελευταία περίοδος του άρθρου 93, παράγραφος 3, θεσπίζει διαδικαστικούς κανόνες που τα εθνικά δικαστήρια μπορούν να εκτιμούν, δεν ισχύει το ίδιο ως προς τις κανονιστικές ρυθμίσεις υφισταμένων ενισχύσεων στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 93, παράγραφος 1. Όσον αφορά τις ενισχύσεις αυτές, οι διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 92 θεσπίστηκαν με σκοπό να επάγονται αποτελέσματα στις έννομες τάξεις των κρατών μελών, κατά τρόπο ώστε να μπορεί να γίνεται επίκλησή τους ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, εφόσον έχουν συγκεκριμενοποιηθεί δυνάμει των γενικής ισχύος πράξεων που προβλέπει το άρθρο 94 ή δυνάμει αποφάσεων, στις ειδικές περιπτώσεις στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 93, παράγραφος 2.
Ως προς το τρίτο ερώτημα
7
Ερωτάται αν η είσπραξη μιας χρηματικής επιβαρύνσεως επί τη βάσει ποσοστών που υπολογίζεται σε συνάρτηση με την αξία του προϊόντος που εισάγεται από τα άλλα κράτη μέλη, συνιστά παράβαση του άρθρου 13, παράγραφος 2, ή κάποιου άλλου κανόνα της Συνθήκης που απαγορεύει την επιβολή ειδικών φόρων στις εισαγωγές προελεύσεως άλλων κρατών μελών.
8
Ελλείψει ακριβών πληροφοριών ως προς το σκοπό, τη φύση και τους όρους είσπραξης της επίδικης εισφοράς, πρέπει να διευκρινιστεί ότι, δεδομένου ότι το Δικαστήριο, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων που του παρέχει το άρθρο 177, οφείλει να περιορίζεται στην ερμηνεία των σχετικών διατάξεων του κοινοτικού δικαίου, δεν μπορεί να κρίνει τις έννομες πράξεις και τις διατάξεις εθνικού δικαίου, με κίνδυνο η απάντηση που θα δώσει να μην ανταποκρίνεται πλήρως στις ιδιομορφίες της συγκεκριμένης περιπτώσεως.
9
Το άρθρο 13, στην πρώτη του παράγραφο, προβλέπει ότι τα κράτη μέλη καταργούν προοδευτικώς κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου τους ισχύοντες μεταξύ τους εισαγωγικούς δασμούς σύμφωνα με τους όρους που προβλέπουν στα άρθρα 14 και 15.
Τα άρθρα 14 και 15 περιέχουν τις απαραίτητες για το σκοπό αυτό διατάξεις, κατά τρόπο ώστε κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου να έχουν εκλείψει όλοι οι εισαγωγικοί δασμοί μεταξύ των κρατών μελών.
Η δεύτερη παράγραφος του άρθρου 13 συμπληρώνει την πρώτη παράγραφο, ορίζοντας ότι τα κράτη μέλη καταργούν προοδευτικώς κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου τις φορολογικές επιβαρύνσεις ισοδυνάμου αποτελέσματος προς εισαγωγικούς δασμούς που ισχύουν μεταξύ τους.
10
Έτσι, οι διατάξεις που έχουν σχέση με την κατάργηση των δασμών μεταξύ των κρατών μελών, οι οποίες αποτελούν το τμήμα 1, του κεφαλαίου 1, που φέρει τον τίτλο «Η τελωνειακή ένωση», αποσκοπούν να εξασφαλίσουν, ευθύς μετά το πέρας της μεταβατικής περιόδου, την υλοποίηση του στόχου που εξαγγέλλεται στο άρθρο 9 της Συνθήκης.
Αν και οι διατάξεις αυτές αφήνουν κατά τη μεταβατική περίοδο περιθώρια για κάποια παρέκκλιση και ανοχή, από το γράμμα τους προκύπτει ότι οι εν λόγω δασμοί και φόροι έπρεπε σε κάθε περίπτωση να έχουν καταργηθεί εντελώς, το αργότερο στο τέλος της αναφερθείσας περιόδου.
11
Το άρθρο 13, παράγραφος 2, επομένως, περιέχει από το πέρας της μεταβατικής περιόδου το αργότερο, ως προς το σύνολο των επιβαρύνσεων ισοδυνάμου αποτελέσματος προς εισαγωγικούς δασμούς, απαγόρευση εισπράξεως των εν λόγω επιβαρύνσεων, η οποία δεν συνοδεύεται από καμιά επιφύλαξη των κρατών μελών να υποβάλουν τη θέση της σε εφαρμογή σε θετική πράξη εσωτερικού δικαίου ή σε επέμβαση των οργάνων της Κοινότητας.
Από την ίδια τη φύση της, η απαγόρευση αυτή είναι ικανή να επάγεται άμεσα αποτελέσματα στις έννομες σχέσεις μεταξύ των κρατών μελών και των πολιτών τους.
12
Η απαγόρευση αυτή αφορά κάθε επιβάρυνση που επιβάλλεται επ' ευκαιρία ή συνεπεία της εισαγωγής και η οποία, επειδή πλήττει ειδικά κάποιο εισαγόμενο προϊόν, πλην του παρεμφερούς εγχωρίου προϊόντος, καταλήγει, μεταβάλλοντας την τιμή κόστους του, να έχει την ίδια περιοριστική για την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων επίπτωση με ένα δασμό.
Και οι χρηματικές επιβαρύνσεις που προορίζονται για τη χρηματοδότηση της δραστηριότητας ενός οργανισμού δημοσίου δικαίου είναι δυνατό να συνιστούν επιβαρύνσεις ισοδυνάμου αποτελέσματος κατά την έννοια του άρθρου 13, παράγραφος 2, της Συνθήκης.
Αντίθετα, δεν θα πρέπει να θεωρούνται ως επιβαρύνσεις ισοδυνάμου αποτελέσματος οι χρηματικές επιβαρύνσεις που εντάσσονται σε ένα γενικό καθεστώς εσωτερικών τελών, τα οποία επιβάλλονται συστηματικά στα εγχώρια και στα εισαγόμενα προϊόντα επί τη βάσει των ίδιων κριτηρίων.
13
Κατά την ερμηνεία του όρου «φορολογική επιβάρυνση ισοδυνάμου αποτελέσματος προς εισαγωγικό δασμό», είναι δυνατό να πρέπει να ληφθεί υπόψη ο προορισμός των εισπραττομένων χρηματικών επιβαρύνσεων.
Πράγματι, όταν κάποια τέτοια χρηματική επιβάρυνση ή εισφορά προορίζεται αποκλειστικά για την προώθηση δραστηριοτήτων που ευνοούν ειδικά τα φορολογούμενα εγχώρια προϊόντα, μπορεί η γενική εισφορά που επιβάλλεται επί τη βάσει των ίδιων κριτηρίων στα εισαγόμενα και στα εγχώρια προϊόντα να καταλήγει να συνιστά παρά ταύτα για τα πρώτα μία καθαρή επιπλέον χρηματική επιβάρυνση, ενώ για τα δεύτερα να αποτελεί στην πραγματικότητα το αντιστάθμισμα πλεονεκτημάτων ή ενισχύσεων που έχουν ληφθεί.
14
Κατά συνέπεια, εισφορά που εντάσσεται σ' ένα γενικό καθεστώς εσωτερικών τελών που διέπει συστηματικά τα εγχώρια και τα εισαγόμενα προϊόντα επί τη βάσει των ίδιων κριτηρίων είναι παρά ταύτα δυνατό να συνιστά επιβάρυνση ισοδυνάμου αποτελέσματος προς εισαγωγικό δασμό, εφόσον προορίζεται αποκλειστικά για την προώθηση δραστηριοτήτων που ευνοούν ειδικά το φορολογούμενο εγχώριο προϊόν.
Ως προς το τέταρτο και πέμπτο ερώτημα
15
Δεδομένου ότι τα ερωτήματα αυτά έχουν προφανώς συμπληρωματικό χαρακτήρα, οι προηγηθείσες σκέψεις καθιστούν την εξέτασή τους περιττή.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
λαμβάνοντας υπόψη τα διαδικαστικά έγγραφα,
αφού άκουσε την έκθεση του εισηγητή δικαστή, καθώς και τις προφορικές παρατηρήσεις της προσφεύγουσας στην κύρια δίκη, της Κυβερνήσεως της Ιταλικής Δημοκρατίας και της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, καθώς και τις προτάσεις του Γενικού Εισαγγελέα,
λαμβάνοντας υπόψη τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος και ιδίως τα άρθρα 13, 14, 15, 92, 93 και 94, το Πρωτόκολλο περί του οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος και ιδίως το άρθρο 20 και τον κανονισμό δικαδικασίας του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε o Pretore de Conegliano, με Διάταξη της 20ής Νοεμβρίου 1973, αποφαίνεται:
Εισφορά που εντάσσεται σ' ένα γενικό καθεστώς εσωτερικών τελών που διέπει συστηματικά τα εγχώρια και τα εισαγόμενα προϊόντα επί τη βάσει των ίδιων κριτηρίων είναι παρά ταύτα δυνατό να συνιστά επιβάρυνση ισοδυνάμου αποτελέσματος προς εισαγωγικό δασμό, εφόσον η εισφορά αυτή προορίζεται αποκλειστικά για την προώθηση δραστηριοτήτων που ευνοούν ειδικά το φορολογούμενο εγχώριο προϊόν.
Lecourt
Monaco
Pescatore
Donner
Kutscher
O'Dalaigh
Sørensen
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 19 Ιουνίου 1973.
Ο Γραμματέας
Α. van Houtte
Ο Πρόεδρος
R. Lecourt
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.