Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKATA ĠENERALI
BRKAN
ippreżentati fil‑25 ta’ Frar 2026 (1)
Kawża T‑184/25
Veronsaajien oikeudenvalvontayksikkö
fil-preżenza ta’
A Oy
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Korkein hallinto-oikeus (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Finlandja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Tassazzjoni – Taxxa fuq il-valur miżjud – Direttiva 2006/112/KE – Eżenzjonijiet – Ġestjoni ta’ krediti u ta’ garanziji għal bonds – Tranżazzjonijiet li jikkonċernaw ammonti riċevibbli – Provvista unika – Bejgħ ta’ krediti, mogħtija inizjalment minn istituzzjoni finanzjarja lill-mutwatarji, lil istituzzjoni finanzjarja oħra – Ġestjoni ta’ krediti li tibqa’ f’idejn l-istituzzjoni finanzjarja li bigħethom – Ammonti riċevibbli ta’ self użati bħala garanzija għal bonds maħruġa mill-istituzzjoni finanzjarja li xtrat il-krediti”
Introduzzjoni
1.        Din il-kawża hija waħda minn bosta kawżi għal deċiżjoni preliminari li jirrigwardaw l-eżenzjonijiet mit-taxxa fuq il-valur miżjud (iktar ’il quddiem il-“VAT”) applikabbli għas-servizzi finanzjarji (2). L-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2006/112/KE (3) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva dwar il-VAT”) li jirregolaw dawn l-eżenzjonijiet, imfasslin fis-snin 1970 fil-kuntest tas-Sitt Direttiva 77/388/KEE (4)(iktar ’il quddiem is-“Sitt Direttiva”), qajmet diversi kwistjonijiet u wriet ukoll ħtieġa għal riforma (5).
2.        F’dan il-każ, il-Qorti Ġenerali hija mitluba teżamina l-eżenzjoni mill-VAT ta’ ċerti tranżazzjonijiet li jifformaw parti minn prattika kummerċjali tas-settur finanzjarju, jiġifieri t-titolizzazzjoni ta’ krediti immobiljari. Il-grupp tal-kumpanniji inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandu l-intenzjoni li jittrasferixxi krediti immobiljari mill-kumpannija li inizjalment selfithom lil kumpannija speċifika sabiex din toħroġ bonds iggarantiti minn dawn il-krediti ta’ self, filwaqt li żżomm il-ġestjoni ta’ dawn il-krediti f’idejn l-ewwel kumpannija. Fil-kawża prinċipali, li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni fiskali mressqa mill-mutwanti inizjali, il-kwistjoni mqajma hija dwar jekk l-imsemmija ġestjoni ta’ krediti hijiex eżentata mill-VAT.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3.        Huma suġġetti għall-VAT, skont l-Artikolu 2(1)(ċ) tad-Direttiva dwar il-VAT, “il-provvista [il-provvisti] ta’ servizzi bi ħlas fit-territorju ta’ Stat Membru minn persuna taxxabbli li taġixxi bħala tali”.
4.        L-Artikolu 135(1) tad-Direttiva dwar il-VAT jeħtieġ li l-Istati Membri jeżentaw it-tranżazzjonijiet li ġejjin:
“[…]
(b)      l-għoti u n-negozjar ta’ kreditu u l-immaniġġjar tal-kreditu mill-persuna li tagħtih;
(c)      in-negozju ta’ kwalunkwe negozjar f’garanziji ta’ kreditu jew kwalunkwe garanzija għall-flus oħra u l-immaniġġjar ta’ garanziji tal-kreditu mill-persuna li qed tagħti l-kreditu;
(d)      transazzjonijet, inkluż negozjar, li jikkonċernaw kontijiet ta’ depożitu u kontijiet kurrenti, pagamenti, trasferimenti, debiti, ċekkijiet u strumenti oħrajn negozzjabbli, imma eskluża l-kollezzjoni tad-debitu;
[…]”
5.        Id-dispożizzjonijiet riprodotti fil-punt preċedenti jikkorrispondu għall-Artikolu 13B(d)(1) sa (3) tas-Sitt Direttiva li tħassret u ġiet issostitwita, b’effett mill‑1 ta’ Jannar 2007, mid-Direttiva dwar il-VAT.
Id-dritt Finlandiż
6.        Id-Direttiva dwar il-VAT hija trasposta fid-dritt Finlandiż fil-Liġi tat‑30 ta’ Diċembru 1993/1501 dwar il-VAT, kif emendata (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-VAT”).
7.        Skont il-punti 2 u 3 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 42 tal-Liġi dwar il-VAT, moqri flimkien mal-Artikolu 41 ta’ dik il-liġi, l-għoti ta’ self u l-arranġamenti l-oħra ta’ finanzjament, kif ukoll il-ġestjoni ta’ krediti mill-mutwant huma eżentati mill-VAT.
It-tilwima fil-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
8.        Il-kawża prinċipali tirrigwarda deċiżjoni fiskali mitluba mill-kumpannija A Oy. Fit-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari, din il-kumpannija ppreżentat espożizzjoni tal-fatti sabiex il-keskusverolautakunta (il-Kummissjoni Ċentrali tat-Taxxi, il-Finlandja) tkun tista’ tiddetermina, mill-perspettiva tal-VAT, il-konsegwenzi fiskali tat-tranżazzjonijiet previsti. Sa fejn hija rilevanti għal din il-kawża, l-imsemmija espożizzjoni tista’ tiġi miġbura fil-qosor kif ġej.
9.        A hija l-istabbiliment prinċipali ta’ bank fil-Finlandja. Din il-kumpannija tagħti krediti għall-finanzjament ta’ proprjetajiet immobbli. Wara l-ħruġ tal-krediti, parti kbira minnhom tinbiegħ immedjatament lil B Oy, sussidjarja kollha kemm hi miżmuma minn A. Dan il-bejgħ jinvolvi t-trasferiment lil B tad-drittijiet u tal-obbligi kollha relatati mal-krediti. Il-maġġoranza tal-krediti mibjugħa lil B iservu bħala garanzija
għal bonds maħruġa minn din il-kumpannija. Madankollu, A tibqa’ responsabbli għall-ġestjoni tal-krediti, inklużi l-garanziji assoċjati magħhom, u taġixxi bħala r-rappreżentant ta’ B fir-rigward tal-mutwatarji. Għal din il-ġestjoni, A
tirċievi mingħand B remunerazzjoni bil-prezz tas-suq.
10.      Fid-deċiżjoni fiskali inkwistjoni, il-Kummissjoni Ċentrali tat-Taxxi, l-ewwel nett, ikkonstatat li l-bejgħ ta’ krediti minn A lil B huwa eżentat mill-VAT skont il-punt 2 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 42 tal-Liġi dwar il-VAT. It-tieni nett, hija qieset li s-servizzi ta’ ġestjoni tal-krediti, kif ipprovduti minn A lil B, jitwettqu mill-mutwant fis-sens tal-punt 3 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 42 tal-Liġi dwar il-VAT u huma, konsegwentement, eżentati mill-VAT, bl-eċċezzjoni tas-servizzi ta’ kollezzjoni tad-debitu. Il-veronsaajien oikeudenvalvontayksikkö (id-Dipartiment tal-Amministrazzjoni Fiskali Responsabbli għad-Difiża tad-Drittijiet tad-Destinatarji tad-Dħul Fiskali, il-Finlandja) ippreżenta rikors kontra din id-deċiżjoni billi sostna li l-eżenzjoni mogħtija lill-ġestjoni ta’ krediti hija applikabbli biss jekk il-persuna taxxabbli taġixxi kemm fil-kwalità ta’ mutwant kif ukoll bħala ġestjonarju tal-krediti. Issa, f’dan il-każ, A ma baqgħetx il-mutwanti.
11.      Il-qorti tar-rinviju, il-Korkein hallinto-oikeus (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Finlandja), tqis li d-dritt tal-Unjoni, jiġifieri l-Artikolu 135(1)(b) sa (d) tad-Direttiva dwar il-VAT, jista’ jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri huma obbligati jeżentaw it-tranżazzjonijiet inkwistjoni. Madankollu, wara deċiżjoni kuntrarja mill-Högsta förvaltningsdomstolen (il-Qorti Amministrattiva Suprema, l-Isvezja) (6), il-Korkein hallinto-oikeus (il-Qorti Amministrattiva Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-proċedura għal deċiżjoni preliminari prevista fl-Artikolu 267 TFUE, id-domandi preliminari li ġejjin:
“1)      Meta kumpannija li teżerċita attività ta’ finanzjament tbiegħ lil istituzzjoni finanzjarja oħra krediti li hija tkun tat lill-klijentela u tkompli l-ġestjoni tagħhom hi stess bi ħlas wara li tkun bigħethom,
l-Artikolu 135(1)(b) [tad-Direttiva dwar il-VAT], li jirrigwarda l-eżenzjoni tal-ġestjoni ta’ krediti mwettqa minn dak li tahom, għandu jiġi interpretat fis-sens li japplika wkoll għall-ipoteżi fejn l-ewwel kumpannija tkompli l-ġestjoni tal-krediti li hija stess tat u li biegħet lil din l-istituzzjoni finanzjarja l-oħra?
2)      Jekk l-ewwel domanda tingħata risposta negattiva u l-ġestjoni ta’ krediti li ssir mill-ewwel kumpannija hija relatata ma’ krediti li jservu ta’ garanzija għal obbligu maħruġ minn istituzzjoni finanzjarja oħra,
l-Artikolu 135(1)(ċ) tad-Direttiva dwar il-VAT, li jirrigwarda l-eżenzjoni ta’ kwalunkwe negozjar f’garanziji ta’ kreditu jew kwalunkwe garanzija għall-flus oħra, għandu jiġi interpretat fis-sens li japplika wkoll għall-ipoteżi fejn l-ewwel kumpannija ġġestixxi l-krediti li jservu ta’ garanzija għal obbligu maħruġ minn istituzzjoni finanzjarja oħra?
3)      Jekk it-tieni domandi tingħata risposta negattiva,
l-Artikolu 135(1)(d) tad-Direttiva dwar il-VAT, li jirrigwarda l-eżenzjoni ta’ tranżazzjonijiet relatati ma’ krediti, għandu jiġi interpretat fis-sens li japplika wkoll għall-ipoteżi fejn l-ewwel kumpannija ġġestixxi krediti ttrasferiti lil istituzzjoni finanzjarja oħra?”
Analiżi
Kunsiderazzjonijiet preliminari
12.      Din il-kawża tikkonċerna essenzjalment il-VAT imposta fuq it-titolizzazzjoni ta’ krediti immobiljari. Titolizzazzjoni hija tranżazzjoni li tippermetti, fost l-oħrajn, lil min isellef jirrifinanzja sett ta’ self billi jikkonvertihom f’titoli negozjabbli (7). Fil-kuntest ta’ tali tranżazzjoni, pereżempju, kumpannija li tagħmel parti minn grupp bankarju, u li l-attività tagħha tinkludi l-għoti ta’ krediti immobiljari, tittrasferixxi dawk il-krediti lil kumpannija speċjali (8) tal-istess grupp, sabiex din toħroġ bonds negozjabbli ggarantiti mill-krediti ta’ self hekk ittrasferiti. Din l-operazzjoni tippermetti lill-grupp bankarju jiffinanzja mill-ġdid l-attivitajiet tiegħu. Peress li l-kumpannija speċjali sempliċement toħroġ l-istrument ta’ rifinanzjament, il-ġestjoni tal-krediti tibqa’ r-responsabbiltà tal-bank li kkonkluda l-kuntratti ta’ self immobiljari u li għandu l-kompetenzi u r-riżorsi neċessarji għal dan l-għan.
13.      Fir-rigward tat-trattament fiskali tat-titolizzazzjoni tal-krediti, ikun ta’ benefiċċju għall-grupp bankarju jekk ir-remunerazzjoni li l-bank jirċievi mingħand il-kumpannija speċjali għall-ġestjoni tal-krediti ma tiġix suġġetta għall-VAT. Fil-fatt, din l-aħħar kumpannija ma tibbenefikax mid-dritt għal tnaqqis tal-VAT tal-input, peress li l-attivitajiet tagħha ta’ ħruġ ta’ bonds u ta’ għoti ta’ self huma eżentati minn din it-taxxa (9). Konsegwentement, il-grupp bankarju ser ikollu jħallas il-VAT imposta fuq il-ġestjoni tal-krediti kemm-il darba jitqies li din it-tranżazzjoni ma hijiex eżentata.
14.      Għalkemm parti kbira mill-attivitajiet tas-settur finanzjarju huma eżentati mill-VAT bis-saħħa tal-Artikolu 135(1)(a) sa (g) tad-Direttiva dwar il-VAT, l-eżenzjonijiet ma japplikawx, b’mod ġenerali, għall-attivitajiet kollha ta’ dak is-settur. Jeħtieġ għalhekk li jiġu eżaminati hawn isfel it-tliet eżenzjonijiet fiskali li jistgħu japplikaw għall-ġestjoni tal-krediti inkwistjoni, u dan fil-kuntest tat-tliet domandi preliminari. Fil-kuntest ta’ dan l-eżami, ser nanalizza wkoll il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar id-dispożizzjonijiet korrispondenti tas-Sitt Direttiva, li tibqa’ rilevanti għall-interpretazzjoni tad-Direttiva dwar il-VAT (10).
Fuq l-ewwel domanda preliminari
15.      Permezz tal-ewwel domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT għandux jiġi interpretat fis-sens li l-ġestjoni ta’ krediti minn kumpannija li bigħethom, wara li tkun tathom hi stess lill-mutwatarji, u li tkompli l-ġestjoni tal-istess krediti f’isem ix-xerrej u bi ħlas, taqa’ taħt l-eżenzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni.
16.      Ir-risposta għal din id-domanda preliminari tiddependi mill-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “ġestjoni tal-kreditu mwettqa mill-persuna li tkun tatu”. Filwaqt li ma jidhirx li hemm dubju li l-provvisti inkwistjoni jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “ġestjoni tal-kreditu”, il-kwistjoni li tqum hija dwar min, fost il-persuni suġġetti għall-VAT li jwettqu tali ġestjoni, huma dawk li jistgħu jibbenefikaw minn din l-eżenzjoni.
17.      Skont ġurisprudenza stabbilita, sabiex tiġi interpretata dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tagħha, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li minnha tagħmel parti (11).
Il-formulazzjoni u l-kuntest tal-eżenzjoni
18.      Fir-rigward tal-interpretazzjoni letterali, minn paragun tal-verżjonijiet lingwistiċi differenti jirriżulta li l-formulazzjoni tal-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT tista’ tingħata żewġ interpretazzjonijiet differenti, jiġifieri li l-eżenzjoni hija rriżervata jew għall-mutwant inizjali jew għall-mutwant attwali. L-ewwel interpretazzjoni, li skontha l-eżenzjoni hija rriżervata għall-mutwant inizjali, tirriżulta b’mod iktar partikolari mill-verżjonijiet bil-lingwa Griega, Franċiża u Olandiża li jużaw verb ikkonġugat fil-passat sabiex jiddeskrivu l-għoti ta’ self (12). Dan ifisser li l-persuna li tibbenefika mill-eżenzjoni hija dik li tkun ittrasferiet, f’mument fil-passat u fil-bidu tar-relazzjoni kuntrattwali, l-ammont tas-self lill-mutwatarju. It-tieni interpretazzjoni, li skontha l-eżenzjoni hija rriżervata għall-mutwant attwali, hija sostnuta b’mod partikolari mill-verżjonijiet bil-lingwa Ingliża, Kroata, Rumena u Slovena tat-test, li kollha jirreferu għall-eżistenza attwali tal-kreditu billi jużaw l-ekwivalenti tal-verb ‘ta’ ikkonġugat fil-preżent (13). Il-verżjonijiet bil-lingwa Ġermaniża u Finlandiża tal-imsemmija dispożizzjoni jistgħu jinftiehmu b’mod li jsostni kemm l-ewwel kif ukoll it-tieni interpretazzjoni (14). F’dan il-kuntest, il-formulazzjoni tal-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT ma tipprovdix risposta ċara għad-domanda dwar liema huma l-persuni li għandhom jibbenefikaw mill-eżenzjoni mogħtija lill-ġestjoni ta’ krediti.
19.      Il-kuntest tal-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT ma joffrix iktar ċarezza f’dan ir-rigward. L-Artikolu 135(1) tad-Direttiva dwar il-VAT, li jipprevedi, fost l-oħrajn, l-eżenzjoni inkwistjoni, jelenka sensiela ta’ tranżazzjonijiet eżentati, indipendenti waħda mill-oħra, u li l-uniku punt komuni tagħhom huwa li ma jaqgħux taħt l-attivitajiet ta’ interess ġenerali li huma esklużivament is-suġġett tal-eżenzjonijiet previsti fl-Artikolu 132 tad-Direttiva dwar il-VAT. It-titolu tal-Artikolu 135 jirreferi biss għal “attivitajiet oħrajn” li huma eżentati skont id-Direttiva dwar il-VAT. Sa fejn għandhom x’jaqsmu d-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ din id-direttiva li jirreferu għall-Artikolu 135(1)(b) tal-imsemmija direttiva dwar il-VAT (15), dawn jirreferu b’mod konġunt biss għal diversi eżenzjonijiet relatati mat-tranżazzjonijiet finanzjarji msemmija fil-paragrafu 1. Għaldaqstant, dawn ir-riferimenti ma jippermettux li jinsiltu konklużjonijiet ċari dwar l-eżenzjoni tal-ġestjoni ta’ krediti.
L-għan tal-eżenzjoni
20.      Fid-dawl tal-fatt li l-interpretazzjonijiet letterali u sistematiċi ma joffrux risposta definittiva għad-domanda preliminari, għandha tingħata interpretazzjoni teleoloġika lid-dispożizzjoni inkwistjoni. Skont ġurisprudenza stabbilita, it-termini użati sabiex jiġu indikati l-eżenzjonijiet mill-VAT previsti fl-Artikolu 135 tad-Direttiva dwar il-VAT għandhom jiġu interpretati b’mod strett; madankollu, l-interpretazzjoni tagħhom għandha tkun konformi mal-għanijiet imfittxija minn dawn l-eżenzjonijiet (16).
21.      L-eżenzjoni tat-tranżazzjonijiet finanzjarji prevista fl-Artikolu 135(1)(a) sa (g) tad-Direttiva dwar il-VAT għandha l-għan, minn naħa, li ttaffi d-diffikultajiet marbuta mad-determinazzjoni tal-bażi tat-taxxa kif ukoll tal-ammont tal-VAT li tista’ titnaqqas
u, min-naħa l-oħra, li tiġi evitata żieda fl-ispiża tal-kreditu għall-konsumatur (17). B’mod iktar speċifiku, l-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT, hija intiża prinċipalment sabiex jintlaħaq it-tieni għan, jiġifieri li tiġi evitata żieda fl-ispiża tal-kreditu għall-konsumatur (18).
22.      F’dan ir-rigward, naqbel mal-qorti tar-rinviju li dan l-għan japplika wkoll għall-krediti immobiljari li huma s-suġġett ta’ dan il-każ, minkejja li ma humiex krediti għall-konsum fis-sens strett tal-kelma. Fil-fatt, l-ewwel nett, mill-formulazzjoni tal-Artikolu 135(1)(b) jirriżulta li din id-dispożizzjoni tkopri l-krediti kollha. It-tieni nett, il-Qorti tal-Ġustizzja qatt ma kkonkludiet li l-imsemmija eżenzjoni tapplika biss għall-krediti għall-konsum. Huwa ċertament minnu li l-Qorti tal-Ġustizzja rreferiet, fil-kawżi ċċitati iktar ’il fuq (19), għall-krediti “għall-konsum” meta indirizzat l-għan ta’ dawn l-eżenzjonijiet. Madankollu, dan ir-riferiment huwa spjegat mill-fatt li l-eżenzjoni inkwistjoni twassal għal tnaqqis tal-piż fiskali fir-rigward tal-konsumaturi biss, u dan peress li, anki mingħajr l-eżenzjoni fiskali, il-persuni taxxabbli ma għandhomx, bħala prinċipju, ibatu spejjeż addizzjonali għall-kreditu minħabba tnaqqis tat-taxxa tal-input (20).
23.      Issa, l-għan li tiġi evitata żieda fl-ispiża ta’ kreditu għall-konsumaturi lanqas ma jagħti risposta definittiva għad-domanda magħmula. Għandu bilfors jiġi kkonstatat li ż-żewġ interpretazzjonijiet possibbli, kemm dik li skontha l-eżenzjoni hija rriżervata għall-mutwant attwali kif ukoll dik li skontha l-eżenzjoni hija rriżervata għall-mutwant inizjali, jistgħu jwasslu għal żieda fl-ispiża tal-krediti jekk dawn tal-aħħar jinbiegħu.
24.      Minn naħa, jekk l-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT jeżenta l-ġestjoni ta’ krediti mill-mutwant attwali, l-ispiża tal-kreditu ser tiżdied fil-każ fejn bejjiegħ ta’ krediti, li kien il-mutwant inizjali, ikompli jiġġestixxi dawk il-krediti, bħalma huwa l-każ hawnhekk. Fil-fatt, f’tali ipoteżi l-imsemmija ġestjoni tiġi kklassifikata bħala provvista ta’ servizzi, ipprovduta mill-bejjiegħ lix-xerrej, u li tkun suġġetta għall-VAT għaliex mhux eżentata taħt l-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT. Peress li l-attività tax-xerrej tal-krediti hija eżentata mill-VAT (21), dan ix-xerrej ikollu jbati l-VAT miġbura mill-bejjiegħ fuq il-provvisti ta’ ġestjoni ta’ krediti (22) u wisq probabbilment jipprova jgħaddi din it-taxxa fuq il-mutwatarji, ħaġa li żżid l-ispiża tal-kreditu għal dawn tal-aħħar.
25.      Min-naħa l-oħra, jekk l-eżenzjoni inkwistjoni tirreferi għall-ġestjoni ta’ krediti mill-mutwant inizjali, l-ispiża tal-kreditu tiżdied fiż-żewġ ipoteżijiet potenzjali, kemm fl-ipoteżi fejn ix-xerrej tal-krediti jeffettwa l-imsemmija ġestjoni, kif ukoll f’dik fejn huwa il-bejjiegħ tal-krediti li jkompli jeffettwa dik l-ġestjoni. Fl-ewwel ipoteżi, ix-xerrej jista’ jipprovdi servizzi ta’ ġestjoni ta’ krediti li jkunu jistgħu jiġu ffatturati separatament lill-mutwatarji. Dawn il-provvisti
ma humiex eżentati mill-VAT minħabba li x-xerrej ma huwiex il-mutwant inizjali, li jkun l-unika persuna li tista’ tibbenefika mill-eżenzjoni inkwistjoni. Għalhekk, ix-xerrej għandu jiffattura l-VAT fuq l-imsemmija provvisti, ħaġa li twassal għal żieda fl-ispiża tal-kreditu għall-konsumaturi. Fit-tieni ipoteżi, jiġifieri meta l-bejjiegħ ikompli jiġġestixxi l-krediti għax-xerrej, jekk il-ġestjoni f’isem ix-xerrej hija tabilħaqq eżentata mill-VAT, l-istess ma jistax jingħad fir-rigward tal-provvisti ta’ ġestjoni ta’ krediti li l-bejjiegħ jiffattura lill-mutwatarji f’isem ix-xerrej. Fil-fatt, dawn il-provvisti tal-aħħar jitwettqu, mill-perspettiva tal-VAT, mix-xerrej. Il-bejjiegħ ikun qed iwettaq, billi jaġixxi f’isem ix-xerrej, l-obbligi kuntrattwali ta’ dan tal-aħħar fir-rigward tal-mutwatarji. Għalhekk, dawn is-servizzi ma jibqgħux jaqgħu taħt l-eżenzjoni inkwistjoni minħabba li din ma tkunx tirrigwarda l-ġestjoni mill-mutwant attwali, jiġifieri x-xerrej, konklużjoni li ġġib wkoll bħala konsegwenza żieda fl-ispiża tal-kreditu għall-konsumaturi.
26.      Ma jistax jiġi sostnut li l-provvisti ta’ ġestjoni ta’ krediti pprovduti mill-mutwant attwali lill-mutwatarji huma, fi kwalunkwe każ, eżentati mill-VAT mingħajr il-bżonn li wieħed jirrikorri għall-eżenzjoni misjuba fl-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT. F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju kif ukoll il-Gvern Finlandiż iqisu li, bħala regola ġenerali, il-mutwant attwali ma jbigħx is-servizzi tiegħu ta’ ġestjoni ta’ krediti lill-mutwatarji. Barra minn hekk, huma jsostnu li, anki fil-każ fejn il-mutwant attwali kellu jiffattura korrispettiv separat għas-servizzi tiegħu – pereżempju, għall-ispejjeż tal-ipproċessar marbuta mal-ħlasijiet bil-gradwatorja tal-krediti – fir-realtà dan ikun korrispettiv għall-għoti ta’ kreditu u allura jiġi eżentat taħt l-istess dispożizzjoni.
27.      Madankollu, jeżistu, l-ewwel nett, provvisti tal-mutwant attwali li jistgħu jiġu kklassifikati bħala ġestjoni ta’ krediti distinta mill-provvista ta’ għoti ta’ kreditu. Meta, pereżempju, il-mutwant attwali jiffattura l-ispejjeż għal ċertifikat ta’ interessi lil mutwatarju, jidhirli ftit li xejn probabbli li din il-provvista tista’ titqies bħala li tagħmel parti mill-għoti tal-kreditu. Barra minn hekk, jeżistu eżempji oħra fejn huwa, tal-inqas, diffiċli li wieħed jiddetermina jekk provvista partikolari hijiex distinta minn dik tal-għoti tal-kreditu, bħal fil-każ ta’ ħall tal-kuntratt li jiġi remunerat permezz ta’ kumpens għal rimbors antiċipat (23). Li kieku l-ġestjoni ta’ krediti ma kinitx eżentata mill-VAT, il-VAT kienet tkun dovuta fuq tali provvisti mwettqa mill-mutwant attwali.
28.      It-tieni nett, ċertament teżisti ipoteżi oħra fejn il-provvisti ta’ ġestjoni ta’ krediti mwettqa mill-mutwant attwali jistgħu jiġu eżentati, mingħajr il-bżonn li tiġi applikata l-eżenzjoni tal-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT dwar il-ġestjoni ta’ krediti. Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, għandu jingħata lil provvista anċillari l-istess trattament fiskali li japplika għall-provvista prinċipali (24). Sa fejn il-ġestjoni ta’ krediti tiġi kklassifikata bħala provvista anċillari għall-għoti ta’ kreditu, l-eżenzjoni ta’ din tal-aħħar testendi għal dik il-ġestjoni. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li provvista hija anċillari b’mod partikolari meta għall-mutwatarji ma tikkostitwixxix għan fiha nnifisha, iżda mezz sabiex wieħed jibbenefika fl-aħjar kundizzjonijiet mis-servizz prinċipali tal-fornitur (25). Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta wkoll li ma teżistix regola assoluta li permezz tagħha jista’ jiġi ddeterminat jekk provvista għandhiex tattira l-istess trattament fiskali ta’ provvista oħra, u għalhekk għandhom dejjem jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha li fihom tiżvolġi t-tranżazzjoni inkwistjoni (26). Fid-dawl ta’ dawn ir-rekwiżiti ġurisprudenzjali, niddubita kemm wieħed jista’ jqis li l-provvisti kollha ta’ ġestjoni ta’ krediti jikkostitwixxu provvista anċillari għall-għoti ta’ self. Din il-konstatazzjoni tapplika b’mod partikolari għall-eżempji msemmija iktar ’il fuq, peress li ċertifikat ta’ interessi jservi finijiet differenti minn dawk tal-kuntratt ta’ self u, fl-istess ħin, il-ħall antiċipat ta’ dan il-kuntratt lanqas ma jikkostitwixxi “mezz sabiex wieħed jibbenefika fl-aħjar kundizzjonijiet” mill-għoti tal-kreditu.
29.      It-tielet nett, kważi l-Istati Membri kollha jaqblu li l-eżenzjoni mogħtija lill-ġestjoni ta’ krediti hija ta’ importanza essenzjali għall-mutwant attwali. Fil-fatt, matul id-deliberazzjonijiet tagħhom fi ħdan il-Kumitat tal-VAT, l-Istati Membri qablu kważi unanimament fuq il-fatt li, fil-kuntest ta’ self mogħti minn grupp ta’ banek sindakati, il-ġestjoni tal-krediti ta’ dak is-self, magħmula minn wieħed mill-banek sindakati inkambju għal korrispettiv imħallas mill-mutwatarju, ma taqax taħt l-eżenzjoni tal-għoti ta’ kreditu iżda taħt dik tal-ġestjoni ta’ krediti skont l-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT (27). Għalhekk, huwa ċar li l-eżenzjoni mogħtija lill-ġestjoni ta’ krediti skont din id-dispożizzjoni hija neċessarja sabiex l-attivitajiet kollha tal-mutwant attwali u li huma marbuta mal-kreditu jkunu eżentati.
L-għan tal-limitazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni personali tal-eżenzjoni
30.      Peress li r-risposta għad-domanda preliminari ma tistax tiġi dedotta mill-għan ġenerali tal-eżenzjoni inkwistjoni, għandha tiġi identifikata, b’mod iktar speċifiku, ir-raġuni li għaliha l-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tal-eżenzjoni tal-ġestjoni ta’ krediti huwa limitat għal ċerti persuni taxxabbli biss. Fil-fatt, il-kliem tal-eżenzjoni jsemmi biss u b’mod ċar il-ġestjoni ta’ krediti mwettqa minn persuni speċifiċi.
31.      Madankollu, il-leġiżlatur ma pprovda ebda indikazzjoni dwar l-għan tal-limitazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae ta’ din l-eżenzjoni.
32.      Fl-ewwel lok, ebda indikazzjoni ma tirriżulta mix-xogħlijiet preparatorji li jikkonċernaw id-dispożizzjoni inkwistjoni. L-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT jissostitwixxi l-Artikolu 13B(d)(1) tas-Sitt Direttiva li kellu l-istess kliem. Il-proposta tas-Sitt Direttiva ppreżentata mill-Kummissjoni kienet tipprevedi biss l-eżenzjoni tat-“tranżazzjonijiet ta’ kreditu”, mingħajr ma tirreferi għall-ġestjoni ta’ krediti, filwaqt li l-verżjoni finali tas-Sitt Direttiva, kif adottata mill-Kunsill, kienet tinkludi wkoll l-eżenzjoni għal tranżazzjonijiet ta’ ġestjoni ta’ krediti (28). Għalkemm iż-żieda, mill-Kunsill, tal-eżenzjoni għall-ġestjoni ta’ krediti fit-test finali tista’ tirriżulta mit-talba tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali intiża sabiex tiċċara l-portata tal-kunċetti previsti minn din l-eżenzjoni (29), l-oriġini tal-kliem “mill-persuna li tagħtih” tibqa’, min-naħa tagħha, inċerta.
33.      Fit-tieni lok, is-sistema tranżitorja tal-eżenzjoni inkwistjoni, prevista mis-Sitt Direttiva u applikabbli sal‑31 ta’ Diċembru 1990 (30), ma tipprovdi ebda indikazzjoni dwar ir-raġunijiet li wasslu lil-leġiżlatur tal-Unjoni sabiex jillimita l-kamp ta’ applikazzjoni tal-eżenzjoni inkwistjoni. Din is-sistema kienet tawtorizza lill-Istati Membri, skont l-Artikolu 28(3)(b) u l-punt 13 tal-Anness F ta’ din id-direttiva, iżommu matul il-perijodu tranżitorju l-eżenzjoni tal-“ġestjoni ta’ kreditu […] minn persuna jew entità barra dik il-waħda li tagħti l-kreditu”. Din id-dispożizzjoni tas-sistema tranżitorja kienet għalhekk intiża sabiex teżenta l-ġestjoni ta’ krediti li ma kinitx eżentata taħt l-ewwel inċiż tal-Artikolu 13B(d) tas-Sitt Direttiva, li mbagħad sar l-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT. Għaldaqstant, jiġi dedott b’raġunament a contrario li l-aħħar eżenzjoni, li ma kinitx tranżitorja, kienet tapplika biss għall-ġestjoni mwettqa mill-“persuna […] li tagħti l-kreditu”. L-istess loġika hija kkonfermata b’mod partikolari mill-verżjonijiet bil-lingwa Ġermaniża u Ingliża tas-sistema tranżitorja li, min-naħa tagħhom, jużaw verb ikkonġugat fil-passat (31) filwaqt li t-test tal-eżenzjoni prevista mis-Sitt Direttiva ma jagħmilx dan (32). Dan jista’ jindika li l-leġiżlatur kellu l-intenzjoni li jillimita l-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tal-eżenzjoni għall-ġestjoni ta’ krediti prevista fl-Artikolu 13B(d)(1) tas-Sitt Direttiva għall-mutwant inizjali biss. Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li jeżistu diverġenzi semantiċi bejn, minn naħa, diversi verżjonijiet lingwistiċi tas-sistema tranżitorja u, min-naħa l-oħra, il-kliem tal-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 13B(d)(1) tas-Sitt Direttiva (33). Għalhekk, huwa stabbilit
li, fl-abbozzar tas-Sitt Direttiva, il-leġiżlatur tal-Unjoni ma allinjax il-formulazzjoni ta’ din l-eżenzjoni ma’ dik tas-sistema tranżitorja, u b’hekk jidhirli li huwa diffiċli li jiġi dedott mis-sistema tranżitorja l-għan imfittex mil-leġiżlatur meta ddeċieda jillimita l-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tal-eżenzjoni.
34.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, mill-formulazzjoni tal-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT jirriżulta b’mod ċar li l-leġiżlatur tal-Unjoni, allavolja kellu l-intenzjoni li jillimita l-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tal-eżenzjoni relatata mal-ġestjoni ta’ krediti, ma ppreċiżax ir-ratio legis ta’ din il-limitazzjoni. Minn dan kollu li ngħad, u fid-dawl tal-eżistenza stess ta’ restrizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae, kemm għall-kreditur inizjali, kif ukoll għall-kreditur attwali, l-unika ħaġa li tista’ tiġi dedotta huwa li l-leġiżlatur ma pprovax jiffavorixxi fiskalment l-esternalizzazzjoni tal-ġestjoni ta’ krediti lil terz.
Prinċipji fundamentali tas-sistema komuni tal-VAT
35.      Peress li ma huwiex possibbli li jiġi ddeterminat x’kienet ir-rieda tal-leġiżlatur meta ddeċieda jillimita l-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae, l-interpretazzjoni ta’ din il-limitazzjoni għandha tiġi dedotta mill-prinċipji ġenerali tas-sistema komuni tal-VAT. Tali analiżi twassal għall-konklużjoni li l-ġestjoni ta’ krediti ma għandux jiġi eżentat mill-VAT sakemm ma jkunx servizz anċillari għall-għoti tal-kreditu pprovdut mill-mutwant attwali (34). Għalhekk, l-eżenzjoni tal-ġestjoni ta’ krediti hija intiża sabiex tiggarantixxi li l-provvisti kollha pprovduti
fil-kuntest ta’ relazzjoni ta’ self ikunu eżentati mill-VAT, filwaqt li tiġi eskluża l-possibbiltà li l-ġestjoni ta’ krediti tiġi esternalizzata lil kwalunkwe persuna bla ma jitħallas il-VAT.
36.      Fl-ewwel lok, hija biss din l-interpretazzjoni li tissodisfa l-prinċipju ta’ newtralità fiskali. Dan il-prinċipju għandu jiġi rrispettat, b’mod partikolari, fil-kuntest tal-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT (35). Il-prinċipju ta’ newtralità fiskali jirrikjedi li l-operaturi ekonomiċi li jwettqu l-istess tranżazzjonijiet ma jiġux ttrattati b’mod differenti fil-qasam tal-ġbir tal-VAT(36). Skont dan il-prinċipju, u kif sostniet il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, ma għandux ikun hemm differenza fit-trattament, mill-perspettiva tal-VAT, bejn servizzi ta’ ġestjoni ta’ krediti skont jekk mutwant jesternalizza dawn is-servizzi f’idejn il-persuna li inizjalment tat il-kreditu jew f’idejn persuna oħra.
37.      Fit-tieni lok, l-interpretazzjoni li tgħid li hija biss il-ġestjoni ta’ krediti mill-mutwant attwali li hija eżentata taħt l-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT tipprekludi arranġamenti fiskali intiżi sabiex jippermettu lil kwalunkwe terz iwettaq ġestjoni ta’ krediti eżenta mill-VAT. Fil-fatt, il-ġlieda kontra l-evitar tat-taxxa u l-abbużi possibbli hija għan irrikonoxxut u inkoraġġut mid-Direttiva dwar il-VAT (37). Li kieku l-eżenzjoni inkwistjoni tiġi interpretata fis-sens li tkopri l-ġestjoni mwettqa mill-mutwant inizjali, kull mutwant ikun jista’ jwettaq esternalizzazzjoni eżentata tal-ġestjoni ta’ krediti billi jafdaha f’idejn terz kwalunkwe, u jħalli lil dak it-terz, fil-kuntest tal-imsemmija ġestjoni, jagħti formalment il-kreditu biex imbagħad il-mutwant inizjali jixtrih lura immedjatament wara. B’hekk, ir-restrizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tal-eżenzjoni mogħtija lill-ġestjoni ta’ krediti tkun tista’ tiġi evaża u mċaħħda minn kull effett.
Ir-risposta għall-ewwel domanda preliminari
38.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li r-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT għandu jiġi interpretat fis-sens li l-ġestjoni ta’ krediti minn kumpannija li bigħethom, wara li tkun tathom hi stess lill-mutwatarji, u li tkompli l-ġestjoni tal-istess krediti f’isem ix-xerrej u bi ħlas, ma taqax taħt l-eżenzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni.
Fuq it-tieni domanda preliminari
39.      Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 135(1)(ċ) tad-Direttiva dwar il-VAT għandux jiġi interpretat fis-sens li l-ġestjoni ta’ krediti minn kumpannija li bigħethom u li tkompli l-ġestjoni ta’ dawk il-krediti f’isem ix-xerrej u bi ħlas, b’dan tal-aħħar joħroġ bonds iggarantiti b’dawk l-istess krediti, taqa’ taħt l-eżenzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni.
40.      Preliminarjament, għandu jiġi nnotat li la l-qorti tar-rinviju, la l-partijiet fil-kawża prinċipali, u lanqas il-partijiet l-oħra f’din il-proċedura ma esprimew ruħhom b’mod iddettaljat dwar l-applikazzjoni potenzjali ta’ din id-dispożizzjoni. Il-qorti tar-rinviju tgħid biss li l-fatt li l-krediti ġestiti minn A jservu bħala garanzija għal bonds maħruġa minn B jista’ jkollu bħala konsegwenza l-applikabbiltà tal-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 135(1)(ċ) tad-Direttiva dwar il-VAT.
41.      Din id-dispożizzjoni fiha żewġ partijiet. Minn naħa, hija intiża sabiex teżenta “[…] kwalunkwe negozjar f’garanziji ta’ kreditu jew kwalunkwe garanzija għall-flus oħra”. Min-naħa l-oħra, l-eżenzjoni tirrigwarda “l-immaniġġjar ta’ garanziji tal-kreditu mill-persuna li qed tagħti l-kreditu”.
42.      Fir-rigward tal-ewwel parti, għandu jiġi kkonstatat li l-formulazzjoni tad-dispożizzjoni tinbidel skont il-verżjonijiet lingwistiċi differenti (38). Filwaqt li xejn ma jippermetti li jiġi kkunsidrat li l-ġestjoni ta’ krediti li jservu bħala garanzija għal bonds maħruġa mix-xerrej ta’ dawn il-krediti tikkostitwixxi “la négociation [ou] la prise en charge” ta’ garanzija fis-sens tal-verżjoni Franċiża ta’ din id-dispożizzjoni (39), ma huwiex eskluż li l-imsemmija ġestjoni tiġi koperta mill-espressjoni “any dealings in credit guarantees” użata fil-verżjoni bil-lingwa Ingliża (40).
43.      Madankollu, mill-kuntest tal-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 135(1)(ċ) tad-Direttiva dwar il-VAT jirriżulta b’mod ċar li din id-dispożizzjoni ma hijiex applikabbli għall-ġestjoni ta’ krediti.
44.      Fil-fatt, l-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT diġà testendi ruħha b’mod espliċitu għall-“immaniġġjar tal-kreditu”. Kif issostni l-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, l-inklużjoni espliċita tal-ġestjoni ta’ krediti f’din l-eżenzjoni tispiċċa, essenzjalment, mingħajr effett utli li kieku tali ġestjoni kellha taqa’ wkoll fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ eżenzjonijiet oħra.
45.      Barra minn hekk, li kieku l-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 135(1)(ċ) tad-Direttiva dwar il-VAT setgħet tapplika wkoll għall-ġestjoni ta’ krediti, il-limitazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tal-eżenzjoni prevista fil-punt (b) tal-istess dispożizzjoni tkun tista’ tiġi evaża.
46.      Sabiex jiġu evitati tali konsegwenzi, l-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT għandu jitqies bħala lex specialis li japplika għall-eżenzjonijiet relatati mat-tranżazzjonijiet ta’ ġestjoni ta’ krediti. Konsegwentement, l-ewwel parti tal-Artikolu 135(1)(ċ) tal-istess direttiva ma tapplikax għall-ġestjoni ta’ krediti.
47.      Fir-rigward tat-tieni parti tal-Artikolu 135(1)(ċ) tad-Direttiva dwar il-VAT, jiġifieri “l-immaniġġjar ta’ garanziji tal-kreditu mill-persuna li qed tagħti l-kreditu”, minkejja li din il-kwistjoni ma tqajmitx espressament mill-qorti tar-rinviju, għandu xorta waħda jiġi kkonstatat li l-ġestjoni tal-garanziji marbuta ma’ krediti, imwettqa mill-mutwant inizjali għall-benefiċċju tax-xerrej tal-imsemmija krediti, lanqas ma hija eżentata taħt l-Artikolu 135(1)(ċ) tad-Direttiva dwar il-VAT. Skont din id-dispożizzjoni, tali ġestjoni tal-garanziji ta’ kreditu hija eżentata biss jekk titwettaq “mill-persuna li qed tagħti l-kreditu”. F’dan ir-rigward, ma hemm l-ebda raġuni għalfejn din l-espressjoni għandha tingħata interpretazzjoni differenti minn dik adottata fil-kuntest tal-ewwel domanda preliminari, b’tali mod li l-ġestjoni tal-garanziji ta’ kreditu hija eżentata biss jekk titwettaq mill-mutwant attwali (41).
48.      Konsegwentement, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 135(1)(ċ) tad-Direttiva dwar il-VAT għandu jiġi interpretat fis-sens li l-ġestjoni ta’ krediti minn kumpannija li bigħethom u li tkompli l-ġestjoni ta’ dawk il-krediti f’isem ix-xerrej u bi ħlas, b’dan tal-aħħar joħroġ bonds iggarantiti b’dawk l-istess krediti, ma taqax taħt l-eżenzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni.
Fuq it-tielet domanda preliminari
49.      Fl-aħħar nett, għandha tiġi eżaminata t-tielet domanda preliminari li permezz tagħha l-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 135(1)(d) tad-Direttiva dwar il-VAT għandux jiġi interpretat fis-sens li l-ġestjoni ta’ krediti minn kumpannija li bigħethom, wara li tkun tathom hi stess lill-mutwatarji, u li tkompli l-ġestjoni tal-istess krediti f’isem ix-xerrej u bi ħlas, taqax taħt l-eżenzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni. B’mod iktar speċifiku, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk l-imsemmija ġestjoni ta’ krediti tistax tiġi eżentata taħt din id-dispożizzjoni bħala “tranżazzjonijiet […] li jikkonċernaw […] pagamenti” jew bħala “tranżazzjonijiet […] li jikkonċernaw […] debiti”.
50.      Anki jekk jiġi aċċettat li ċerti servizzi li jagħmlu parti mill-ġestjoni ta’ krediti jistgħu jikkorrispondu għad-definizzjoni ta’ tranżazzjonijiet li jikkonċernaw ħlasijiet(42) jew ammonti riċevibbli, madankollu, l-Artikolu 135(1)(d) tad-Direttiva dwar il-VAT ma japplikax għall-ġestjoni ta’ krediti. Fil-fatt, sa fejn għandha x’taqsam l-eżenzjoni tal-ġestjoni ta’ krediti, id-dispożizzjoni tal-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT tapplika bħala lex specialis, kif diġà ġie rrilevat fil-kuntest tar-risposta għat-tieni domanda (43).
51.      Iżda xorta waħda għandu jiġi mistoqsi jekk il-ġestjoni ta’ krediti, bħal dik f’din il-kawża, tistax tibbenefika indirettament mill-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 135(1)(d) tad-Direttiva dwar il-VAT, għar-raġuni li dik il-ġestjoni tikkostitwixxi provvista anċillari għall-bejgħ ta’ krediti li tista’ tiġi eżentata taħt din id-dispożizzjoni. Fil-fatt, minn naħa, il-bejgħ ta’ krediti jista’ jikkostitwixxi tranżazzjoni li tikkonċerna l-krediti fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. Min-naħa l-oħra, skont ġurisprudenza stabbilita, diversi provvisti li huma formalment distinti minn xulxin xorta jifformaw provvista waħda, u dan huwa l-każ kull meta provvista waħda jew iktar jikkostitwixxu provvista prinċipali u l-provvista jew il-provvisti l-oħra jikkostitwixxu provvista anċillari waħda jew iktar li għalihom tapplika l-istess skema fiskali li hija applikabbli għall-provvista prinċipali (44). F’dan is-sens, u għal finijiet purament informattivi, ninnota li l-amministrazzjoni fiskali ta’ mill-inqas Stat Membru wieħed diġà kkunsidrat li l-ġestjoni ta’ ammonti riċevibbli mill-bejjiegħ tagħhom tibbenefika, bħala provvista anċillari, mill-eżenzjoni mogħtija lit-tranżazzjonijiet li jikkonċernaw ammonti riċevibbli (45).
52.      Madankollu, jiena tal-fehma li, f’din il-kawża, il-Qorti Ġenerali ma hijiex f’pożizzjoni li tikkonstata li l-ġestjoni ta’ krediti mwettqa mill-bejjiegħ tagħhom għandha tibbenefika indirettament minn eżenzjoni bil-mod msemmi iktar ’il fuq.
53.      Fl-ewwel lok, l-applikazzjoni tal-Artikolu 135(1)(d) tad-Direttiva dwar il-VAT għall-ġestjoni ta’ krediti bħala provvista anċillari għall-bejgħ ta’ krediti tista’ xxejjen n-natura ta’ lex specialis tal-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT, li jipprevedi eżenzjoni għal ġestjoni ta’ krediti meta din tkun provvista anċillari għall-għoti ta’ kreditu. Mill-interpretazzjoni tal-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT jirriżulta li l-ġestjoni ta’ krediti għandha tiġi eżentata biss meta tikkostitwixxi provvista anċillari għall-għoti ta’ kreditu (46). Fil-fehma tiegħi, din l-interpretazzjoni tkun tista’ tiġi evaża jekk il-ġestjoni ta’ krediti setgħet tibbenefika mill-eżenzjoni bħala provvista anċillari, jiġifieri aċċessorja, għal provvista li ma għandhiex in-natura ta’ għoti ta’ kreditu.
54.      Fit-tieni lok, għalkemm id-deċiżjoni fiskali f’dan il-każ ikkonstatat li l-bejgħ tal-krediti kien eżentat mill-VAT, inħaddan dubji dwar il-konformità ta’ din il-konstatazzjoni mad-dritt tal-Unjoni. F’dan il-każ, il-bejgħ ta’ kreditu jinvolvi t-trasferiment tad-drittijiet u l-obbligi kollha taħt il-kuntratt ta’ self u mhux biss tal-ammonti riċevibbli li jitnisslu mill-krediti. Issa, f’sitwazzjoni simili, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonstatat li l-bejgħ ta’ kuntratti ta’ riassigurazzjoni ma jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-eżenzjonijiet għas-servizzi finanzjarji (47). Hija ddeċidiet b’mod partikolari li t-trasferiment ta’ portafoll ta’ kuntratti ta’ riassigurazzjoni ma jistax jiġi eżentat billi jitqies bħala taħlita ta’ assunzjoni ta’ garanziji, fis-sens tad-dispożizzjoni li saret l-Artikolu 135(1)(ċ) tad-Direttiva dwar il-VAT, u ta’ tranżazzjonijiet li jikkonċernaw ammonti riċevibbli, fis-sens tad-dispożizzjoni li saret l-Artikolu 135(1)(d) tad-Direttiva dwar il-VAT. Għalhekk, b’analoġija, għandi dubji dwar jekk il-bejgħ ta’ krediti jistax jiġi eżentat mill-VAT abbażi tal-Artikolu 135(1)(d) tad-Direttiva dwar il-VAT. Konsegwentement, skont l-imsemmija dispożizzjoni, li tiġi eżonerata l-ġestjoni ta’ krediti, bħala provvista anċillari għall-bejgħ ta’ krediti, hija impossibbli, qabel kollox, minħabba li din l-aħħar provvista lanqas ma tissodisfa l-kriterji tal-eżenzjoni inkwistjoni.
55.      Fi kwalunkwe każ, il-Qorti Ġenerali ma għandhiex biżżejjed informazzjoni sabiex tiddeċiedi l-kwistjoni dwar jekk, f’dan il-każ, il-bejgħ ta’ krediti jistax jiġi eżentat taħt l-Artikolu 135(1)(d) tad-Direttiva dwar il-VAT, u dan peress li l-qorti tar-rinviju ma talbitx soluzzjoni għal din il-kwistjoni mill-Qorti Ġenerali.
56.      Fit-tielet lok, jidhirli li huwa pjuttost improbabbli li l-ġestjoni ta’ krediti tikkostitwixxi provvista anċillari għall-bejgħ ta’ krediti fis-sens tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
57.      Il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra, b’mod partikolari, li provvista għandha titqies bħala anċillari meta għall-mutwatarji ma tkunx tikkostitwixxi għan fiha nnifisha, iżda mezz li bih titgawda taħt l-aħjar kundizzjonijiet il-provvista prinċipali(48). Sabiex tiddetermina jekk dan il-kriterju huwiex sodisfatt, il-Qorti tal-Ġustizzja tieħu inkunsiderazzjoni l-għan ekonomiku mfittex kif ukoll l-interess tad-destinatarji tal-provvisti (49). Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja tenfasizza li ebda regola assoluta ma tippermetti li jiġi ddeterminat jekk provvista għandhiex tattira l-istess trattament fiskali ta’ provvista oħra, u b’hekk għandhom dejjem jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha li fihom isseħħ it-tranżazzjoni inkwistjoni (50), evalwazzjoni li jridu jagħmlu l-qrati nazzjonali peress li taqa’ taħt il-ġurisdizzjoni tagħhom (51).
58.      Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja stess xi drabi rreferiet għal regoli iktar konkreti fil-ġurisprudenza tagħha. Għalhekk, il-fatt li l-provvista allegatament anċillari tista’ tiġi pprovduta bl-istess mod minn terz (52), jew il-fatt li fil-prattika l-imsemmija provvista hija offruta mill-fornitur indipendentement mill-provvista allegatament prinċipali (53), jimmilita kontra l-eżistenza ta’ provvista anċillari. Jidhirli li din ir-“regola ta’ indipendenza” hija tassew xierqa sabiex tiggarantixxi n-newtralità fiskali u tipproteġi l-kompetizzjoni. B’mod partikolari, jekk il-provvista allegatament anċillari tista’ tinkiseb ukoll b’mod indipendenti minn persuni taxxabbli oħra, dawn tal-aħħar ser iġarrbu żvantaġġ kompetittiv jekk l-imsemmija provvista titqies li hija eżentata biss bħala provvista anċillari ta’ provvista oħra.
59.      Fir-rigward, f’dan il-każ, tal-ġestjoni ta’ krediti f’isem ix-xerrej tagħhom, l-applikazzjoni tal-imsemmija “regola ta’ indipendenza” tfisser li, mal-ewwel daqqa t’għajn, ma jistax jitqies li din il-ġestjoni hija provvista anċillari għall-bejgħ tal-krediti. Fil-fatt, huwa possibbli li x-xerrej tal-krediti jittrasferixxi l-ġestjoni tagħhom lil persuna taxxabbli oħra, mingħajr ma dan jimpatta l-akkwist tal-kuntratti ta’ self, b’tali mod li l-ġestjoni tal-krediti tkun provvista pprovduta indipendentement mill-bejgħ tal-krediti. Għalhekk, ir-“regola ta’ indipendenza” tippermetti li tiġi evitata sitwazzjoni fejn l-għażla tal-fornitur ta’ servizzi tkun influwenzata minn trattament tal-VAT iktar favorevoli.
60.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li r-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikolu 135(1)(d) tad-Direttiva dwar il-VAT għandu jiġi interpretat fis-sens li l-ġestjoni ta’ krediti minn kumpannija li bigħethom, wara li tkun tathom hi stess lill-mutwatarji, u li tkompli l-ġestjoni tal-istess krediti għax-xerrej u bi ħlas, ma taqax taħt l-eżenzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni.
Konklużjoni
61.      Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, nipproponi li l-Qorti Ġenerali tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mill-Korkein hallinto-oikeus (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Finlandja) kif ġej:
1)      L-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat‑28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
il-ġestjoni ta’ krediti minn kumpannija li bigħethom, wara li tkun tathom hi stess lill-mutwatarji, u li tkompli l-ġestjoni tal-istess krediti f’isem ix-xerrej u bi ħlas, ma taqax taħt l-eżenzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni.
2)      L-Artikolu 135(1)(ċ) tad-Direttiva 2006/112
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
il-ġestjoni ta’ krediti minn kumpannija li bigħethom u li tkompli l-ġestjoni ta’ dawk il-krediti f’isem ix-xerrej u bi ħlas, b’dan tal-aħħar joħroġ bonds iggarantiti b’dawk l-istess krediti, ma taqax taħt l-eżenzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni.
3)      L-Artikolu 135(1)(d) tad-Direttiva 2006/112
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
il-ġestjoni ta’ krediti minn kumpannija li bigħethom, wara li tkun tathom hi stess lill-mutwatarji, u li tkompli l-ġestjoni tal-istess krediti għax-xerrej u bi ħlas, ma taqax taħt l-eżenzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni.
Maja Brkan
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fil‑25 ta’ Frar 2026.
Firem
1      Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2      Il-ġurisprudenza f’dan il-qasam hija abbundanti ħafna, b’mod partikolari wara s-sentenza tad‑19 ta’ Jannar 1982, Becker (C‑8/81, EU:C:1982:7).
3      Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat‑28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU 2006, L 347, p. 1, rettifika fil-ĠU 2007, L 335, p. 60).
4      Is-Sitt Direttiva tal-Kunsill tas‑17 ta’ Mejju 1977 fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ - Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud: bażi uniformi ta’ stima (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 23, iktar ’il quddiem is-“Sitt Direttiva”).
5      Ara l-Proposta għal Direttiva tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2006/112/KE dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud, fir-rigward tat-trattament tas-servizzi finanzjarji u ta’ l-assigurazzjoni, KUMM(2007) 747 finali; Kumissjoni Ewropea, Combined evaluation roadmap/inception impact assessment, 22 ta’ Ottubru 2020, Dokument Ares(2020)5770956.
6      Högsta förvaltningsdomstolen, sentenza tal‑31 ta’ Jannar 2023, 4948-22.
7      Ara, f’dan is-sens, il-premessa 1 tar-Regolament (UE) 2017/2402 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2017 li jistabbilixxi qafas ġenerali għat-titolizzazzjoni u li joħloq qafas speċifiku għal titolizzazzjoni sempliċi, trasparenti u standardizzata, u li jemenda d-Direttivi 2009/65/KE, 2009/138/KE u 2011/61/UE u r-Regolamenti (KE) Nru 1060/2009 u (UE) Nru 648/2012 (ĠU 2017, L 347, p. 35). Dan ir-regolament, għalkemm ma huwiex is-suġġett ta’ dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari, xorta jipprevedi definizzjoni utli tal-kunċett ta’ “titolizzazzjoni ta’ krediti”.
8      “Entità bi skop speċjali tat-titolizzazzjoni” jew “SSPE” (“Securitisation Special Purpose Entity”), skont l-Artikolu 2(2) tar-Regolament 2017/2402.
9      Skont l-Artikolu 135(1)(b) u (f) tad-Direttiva dwar il-VAT; skont l-Artikolu 168 ta’ din id-direttiva, id-dritt għal tnaqqis tal-VAT tal-input jiddependi, bħala prinċipju, mit-tassazzjoni tat-tranżazzjonijiet tal-output.
10      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑15 ta’ Mejju 2019, Vega International Car Transport and Logistic (C‑235/18, EU:C:2019:412, punt 24) dwar l-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT, kif ukoll, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑3 ta’ Ottubru 2019, Cardpoint (C‑42/18, EU:C:2019:822, punt 19) li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat, fir-rigward tal-Artikolu 135(1)(d) tad-Direttiva dwar il-VAT, li l-ġurisprudenza tagħha fuq id-Direttiva dwar il-VAT hija rilevanti għall-interpretazzjoni tas-Sitt Direttiva.
11      Sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2025, Quirin Privatbank, (C‑655/23, EU:C:2025:655, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).
12      Il-verżjoni bil-Grieg hija fformulata “που τις χορήγησε”, il-verżjoni bil-lingwa Franċiża tuża l-espressjoni “qui les a octroyés”, filwaqt li l-verżjoni bil-lingwa Olandiża titkellem dwar “die deze heeft verleend”.
13      Permezz tal-użu tal-partiċipju preżenti fil-verżjoni Ingliża (“the person granting it”) jew tal-preżenti fil-verżjonijiet bil-lingwa Kroata (“Koja ga odobrava”), Rumena (“care le acordă”) u Slovena (“ki kredit odobri”).
14      Permezz tal-użu rispettiv tal-kelma “Kreditgeber” fil-verżjoni bil-lingwa Ġermaniża, u “luotonantaja” fil-verżjoni bil-lingwa Finlandiża, li jistgħu, skont il-fehma u l-verifiki tiegħi, jiddeskrivu kemm il-persuna li tat kreditu kif ukoll l-istatus ġuridiku ta’ persuna attwalment marbuta b’kuntratt ta’ self.
15      Dawn huma l-Artikolu 137(1)(a), l-Artikolu 169(ċ), l-Artikolu 174(2)(ċ), l-Artikolu 220(2), l-Artikolu 221(2) u l-Artikolu 288(1)(e) tad-Direttiva dwar il-VAT.
16      Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑6 ta’ Novembru 2003, Dornier (C‑45/01, EU:C:2003:595, punt 42); tal‑24 ta’ Novembru 2022, CIG Pannónia Életbiztosító (C‑458/21, EU:C:2022:924, punt 20); u tat‑23 ta’ Ottubru 2025, Kosmiro (C‑232/24, EU:C:2025:820, punti 46 u 47).
17      Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad‑19 ta’ April 2007, Velvet & Steel Immobilien (C‑455/05, EU:C:2007:232, punt 24); tat‑22 ta’ Ottubru 2009, Swiss Re Germany Holding (C‑242/08, EU:C:2009:647, punt 49); u tal‑10 ta’ Marzu 2011, Skandinaviska Enskilda Banken (C‑540/09, EU:C:2011:137, punt 21).
18      Sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2022, O. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty reprezentowany przez O (C‑250/21, EU:C:2022:757, punt 41).
19      Ara n-noti ta’ qiegħ il-paġna 17 u 18 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
20      Ara G. Hutchings, Les opérations financières et bancaires et la taxe sur la valeur ajoutée, Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, kollezzjoni Études, serje Concurrence — Rapprochement des législations Nru 22, Brussell, 1973, p. 38, punt a).
21      L-għoti ta’ self mix-xerrej lill-mutwatarji huwa eżentat mill-VAT skont l-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva dwar il-VAT.
22      Skont l-Artikolu 168 tad-Direttiva dwar il-VAT, ix-xerrej ma jkollux id-dritt li jnaqqas l-imsemmija VAT minħabba li dawn il-provvisti ta’ ġestjoni ser ikunu użati għal attività eżentata mill-VAT.
23      Il-kumpens għar-rimbors antiċipat jindika s-somma li l-mutwatarju jħallas bħala kumpens meta jirrimborsa l-kreditu qabel l-iskadenza.
24      Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal‑25 ta’ Frar 1999, CPP (C‑349/96, EU:C:1999:93, punti 29 u 30); tat‑2 ta’ Diċembru 2010, Everything Everywhere (C‑276/09, EU:C:2010:730, punti 21 sa 24)’ u tat‑23 ta’ Ottubru 2025, Brose Prievidza (C‑234/24, EU:C:2025:831, punt 54).
25      Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal‑25 ta’ Frar 1999, CPP (C‑349/96, EU:C:1999:93, punt 30); tat‑2 ta’ Diċembru 2010 (Everything Everywhere, C‑276/09, EU:C:2010:730, punt 25); u tat‑23 ta’ Ottubru 2025, Brose Prievidza (C‑234/24, EU:C:2025:831, punt 65).
26      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat‑23 ta’ Ottubru 2025, Kosmiro (C‑232/24, EU:C:2025:820, punt 59 u l-ġurisprudenza ċċitata).
27      Ara, f’dan is-sens, il-Kumitat tal-VAT, Guidelines resulting from the 110th meeting of 13 April 2018, Dokument A, taxud.c.1 (2018) 6540764–955, punt 1.
28      Proposta tas-Sitt Direttiva tal-Kunsill fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ tal‑20 ta’ Ġunju 1973, COM(73) 950 final (emendata fis‑26 ta’ Lulju 1974, COM(74) 795 final), Artikolu 14B(j).
29      Konsultazzjoni dwar il-proposta tas-Sitt Direttiva tal-Kunsill fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ tal‑31 ta’ Jannar 1974 (ĠU 1974, C 139, p. 15), Artikolu 14(3).
30      Bis-saħħa tal-Artikolu 2(b) tat-Tmintax-il Direttiva tal-Kunsill tat‑18 ta’ Lulju 1989 dwar l-armonizzazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu mat-taxxi fuq it-turnover – Abolizzjoni ta’ ċerti derogi stabbiliti fl-Artikolu 28
(3) tas-Sitt Direttiva, 77/388/KEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 138).
31      Il-verżjoni Ingliża tuża l-espressjoni “which granted the credits” u l-verżjoni Ġermaniża tindika “die die Kredite gewährt haben”.
32      Ara n-noti ta’ qiegħ il-paġna 13 u 14 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
33      Ara, b’mod partikolari, il-verżjoni bil-lingwa Franċiża tad-dispożizzjoni tranżitorja li tuża l-espressjoni “ayant accordé les crédits” u li għandha tiġi pparagunata mal-espressjoni “qui les a octroyés” użata fl-Artikolu 13B(d)(1) tas-Sitt Direttiva; il-verżjoni bl-Ingliż (“which granted the credits” fid-dispożizzjoni tranżitorja u li għandha tiġi pparagunata ma’ “the person granting it” fl-Artikolu 13 tas-Sitt Direttiva); il-verżjoni bil-lingwa Ġermaniża (“die die Kredit gewährt haben” fid-dispożizzjoni tranżitorja u li għandha tiġi pparagunata mal-kelma “Kreditgeber” użata fl-Artikolu 13 tas-Sitt Direttiva); u l-verżjoni bil-lingwa Olandiża (“welke de kredieten heeft verstrekt” fid-dispożizzjoni tranżitorja u li għandha tiġi pparagunata ma’ “die deze heeft verleend” fl-Artikolu 13 tas-Sitt Direttiva).
34      Ara wkoll, f’dan is-sens, il-Kummissjoni Ewropea, “Working Paper No 941” tal‑15 ta’ Marzu 2018 għall-Kumitat tal-VAT, “VAT treatment of certain services provided in relation to syndicated loans”, p. 13; O. Henkow, Financial Activities in European VAT: A Theoretical and Legal Research of the European VAT System and the Actual and Preferred Treatment of Financial Activities, 2007, p. 100 (punt 4.2.4).
35      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2022, O. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty reprezentowany przez O (C‑250/21, EU:C:2022:757, punti 32 u 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
36      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑30 ta’ Settembru 2021, Icade Promotion (C‑299/20, EU:C:2021:783, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata).
37      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑10 ta’ Lulju 2025, KONREO (C‑276/24, EU:C:2025:554, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
38      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ April 2007, Velvet & Steel Immobilien (C‑455/05, EU:C:2007:232, punt 18).
39      L-istess jista’ jingħad dwar il-verżjonijiet bil-Ġermaniż (“Übernahme von […] Garantien”), bil-Grieg (“ την ανάληψη […] εγγυήσεων”), u bl-Olandiż (“het aangaan van garantieverbintenissen”) ta’ din id-dispożizzjoni.
40      L-istess jista’ jingħad fir-rigward ta’ ċerti verżjonijiet lingwistiċi oħra ta’ din id-dispożizzjoni li wkoll jużaw formulazzjoni miftuħa ħafna, bħalma huma l-verżjonijiet bil-lingwa Kroata (“bilo koja druga vrsta poslovanja s kreditnim garancijama”), Rumena (“orice tranzacții cu astfel de garanții”), Slovena (“ruge vrste poslovanja v zvezi s kreditnimi garancijami”) u Finlandiża (“muu käsittely”).
41      Ara il-punti 35 sa 38 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
42      Ara d-definizzjoni ta’ dan il-kunċett fis-sentenza tal‑25 ta’ Lulju 2018, DPAS (C‑5/17, EU:C:2018:592, punt 38).
43      Ara il-punti 42 sa 45 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
44      Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal‑25 ta’ Frar 1999, CPP (C‑349/96, EU:C:1999:93, punti 29 u 30); tat‑2 ta’ Diċembru 2010, Everything Everywhere (C‑276/09, EU:C:2010:730, punti 21 sa 24); u tat‑23 ta’ Ottubru 2025, Kosmiro (C‑232/24, EU:C:2025:820, punt 58).
Għalkemm huwa minnu li jista’ jkun hemm tieni kategorija ta’ provvista unika, fil-forma ta’ provvista kumplessa (ara l-konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali Kokott fil-kawża Brose Prievidza (C‑234/24, EU:C:2025:383, punti 44 sa 46)), hija biss il-kategorija tal-provvista anċillari li timmerita analiżi f’dan il-każ.
45      Ara, f’dan is-sens, Umsatzsteuer-Anwendungserlass tal-amministrazzjoni fiskali Ġermaniża tal‑1 ta’ Ottubru 2010, fil-verżjoni tat‑12 ta’ Novembru 2025, is-seba’ sentenza tal-punt 2.4(3).
46      Ara il-punt 35 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
47      Ara s-sentenza tat‑22 ta’ Ottubru 2009, Swiss Re Germany Holding (C‑242/08, EU:C:2009:647).
48      Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal‑25 ta’ Frar 1999, CPP (C‑349/96, EU:C:1999:93, punt 30); tat‑2 ta’ Diċembru 2010, Everything Everywhere (C‑276/09, EU:C:2010:730, punt 25); u tat‑23 ta’ Ottubru 2025, Brose Prievidza (C‑234/24, EU:C:2025:831, punt 54).
49      Sentenza tat‑23 ta’ Ottubru 2025, Kosmiro (C‑232/24, EU:C:2025:820, punt 59 u l-ġurisprudenza ċċitata).
50      Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas‑27 ta’ Settembru 2012, Field Fisher Waterhouse (C‑392/11, EU:C:2012:597, punt 19), u tat‑23 ta’ Ottubru 2025, Kosmiro (C‑234/24, EU:C:2025:820, punt 59).
51      Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas‑27 ta’ Settembru 2012, Field Fisher Waterhouse (C‑392/11, EU:C:2012:597, punt 20), u tat‑23 ta’ Ottubru 2025, Brose Prievidza (C‑234/24, EU:C:2025:831, punt 55).
52      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑18 ta’ April 2024, Companhia União de Crédito Popular (C‑89/23, EU:C:2024:333, punt 45); madankollu, sentenza aktar prudenti hija dik tas‑27 ta’ Settembru 2012, Field Fisher Waterhouse (C‑392/11, EU:C:2012:597, punt 26).
53      Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑23 ta’ Ottubru 2025, Kosmiro (C‑232/24, EU:C:2025:820, punt 63).