62023CJ0517_RES
Υπόθεση C‑517/23
Apothekerkammer Nordrhein
κατά
DocMorris NV
(αίτηση του Bundesgerichtshof για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)
Απόφαση του Δικαστηρίου (πέμπτο τμήμα) της 27ης Φεβρουαρίου 2025
«Προδικαστική παραπομπή – Φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση – Οδηγία 2001/83/ΕΚ – Άρθρο 86, παράγραφος 1 – Έννοια της “διαφήμισης των φαρμάκων” – Άρθρο 87, παράγραφος 3 – Διαφήμιση φαρμάκων που χορηγούνται μόνον με ιατρική συνταγή – Διαφήμιση με αντικείμενο το σύνολο των διατιθέμενων φαρμάκων ενός φαρμακείου – Κουπόνια ορισμένου χρηματικού ποσού ή ποσοστιαίας έκπτωσης για μελλοντικές αγορές άλλων προϊόντων – Άμεσες εκπτώσεις και χρηματικές καταβολές – Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων – Άρθρο 34 ΣΛΕΕ – Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών – Ηλεκτρονικό εμπόριο – Οδηγία 2000/31/ΕΚ – Άρθρο 3, παράγραφος 2, και παράγραφος 4, στοιχείο αʹ – Περιορισμός – Δικαιολόγηση – Προστασία των καταναλωτών»
Προσέγγιση των νομοθεσιών – Φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση – Οδηγία 2001/83 – Διαφήμιση – Έννοια – Διαφημιστικές δράσεις για την πώληση φαρμάκων χορηγούμενων με ιατρική συνταγή – Άμεσες εκπτώσεις και χρηματικές καταβολές – Δεν εμπίπτουν – Κουπόνια ορισμένου χρηματικού ποσού ή ποσοστιαίας έκπτωσης για μελλοντικές αγορές φαρμάκων χορηγούμενων χωρίς ιατρική συνταγή – Εμπίπτουν
(Οδηγία 2001/83 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2011/62, αιτιολογικές σκέψεις 2 και 50 και άρθρο 86 § 1)
(βλ. σκέψεις 32-37, 39-46, 48-50, 81, διατακτ. 1)
Προσέγγιση των νομοθεσιών – Ηλεκτρονικό εμπόριο – Οδηγία 2000/31 – Παροχή υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας – Υπηρεσία διαδικτυακής πώλησης φαρμάκων για ανθρώπινη χρήση, χορηγούμενων με ή χωρίς ιατρική συνταγή, παρεχόμενη εντός κράτους μέλους διαφορετικού από το κράτος μέλος εγκατάστασης του παρόχου της υπηρεσίας – Εθνική ρύθμιση που απαγορεύει διαφημιστική δράση απευθυνόμενη στους πελάτες ενός φαρμακείου εγκατεστημένου εντός άλλου κράτους μέλους και συνιστάμενη σε χρηματική ανταμοιβή μη προσδιορισμένου ποσού – Περιορισμός της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων – Περιορισμός της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας – Επιτρέπεται – Δικαιολόγηση – Προστασία των καταναλωτών – Τήρηση της αρχής της αναλογικότητας
(Άρθρο 34 ΣΛΕΕ· οδηγίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2000/31, άρθρα 2, στοιχείο ηʹ, και 3 § 4, στοιχείο αʹ, και 2001/83, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2011/62, άρθρο 85γ § 1)
(βλ. σκέψεις 55, 57-60, 62-68, 70-77, 80, 81, διατακτ. 1)
Προσέγγιση των νομοθεσιών – Φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση – Οδηγία 2001/83 – Διαφήμιση – Εθνική ρύθμιση που απαγορεύει διαφημιστικές δράσεις για την πώληση μη προσδιορισμένων φαρμάκων χορηγούμενων με ιατρική συνταγή – Κουπόνια ορισμένου χρηματικού ποσού ή ποσοστιαίας έκπτωσης για μελλοντικές αγορές φαρμάκων χορηγούμενων χωρίς ιατρική συνταγή – Επιτρέπεται
(Οδηγία 2001/83 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2011/62, αιτιολογικές σκέψεις 2 και 45 και άρθρα 87 § 3 και 88 § 2)
(βλ. σκέψεις 83, 85-94, διατακτ. 2)
Σύνοψη
Επιληφθέν αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως την οποία υπέβαλε το Bundesgerichtshof (Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο, Γερμανία), το Δικαστήριο διευκρινίζει το περιεχόμενο της έννοιας της «διαφήμισης των φαρμάκων» κατά την οδηγία 2001/83 (
1
), στο πλαίσιο διαφημιστικών δράσεων φαρμακείου κατά την αγορά από πελάτες φαρμάκων που χορηγούνται με ιατρική συνταγή.
Η DocMorris NV εκμεταλλεύεται φαρμακείο ταχυδρομικών πωλήσεων εγκατεστημένο στις Κάτω Χώρες, το οποίο αποστέλλει σε πελάτες στη Γερμανία φάρμακα που χορηγούνται με ιατρική συνταγή και φάρμακα που χορηγούνται χωρίς ιατρική συνταγή. Από το 2012 προέβη σε διάφορες διαφημιστικές δράσεις για την πώληση φαρμάκων χορηγούμενων με ιατρική συνταγή από το σύνολο των προϊόντων της.
Η Apothekerkammer Nordrhein (στο εξής: ένωση φαρμακοποιών Βόρειας Ρηνανίας, Γερμανία), εκτιμώντας ότι οι ανωτέρω διαφημιστικές δράσεις αντέβαιναν στον προβλεπόμενο από τη γερμανική νομοθεσία υποχρεωτικό καθορισμό των τιμών των φαρμάκων που χορηγούνται με ιατρική συνταγή, πέτυχε κατά τα έτη 2013 έως 2015 τη λήψη προσωρινών μέτρων με αντικείμενο την παύση των δράσεων αυτών. Οι εν λόγω διαφημιστικές δράσεις λάμβαναν, κατ’ ουσίαν, τη μορφή είτε άμεσων εκπτώσεων και χρηματικών καταβολών είτε κουπονιών για μελλοντικές αγορές φαρμάκων χορηγούμενων χωρίς ιατρική συνταγή ή άλλων προϊόντων υγείας και ομορφιάς.
Μετά την ανάκληση, τον Μάρτιο του 2017, όλων σχεδόν των ως άνω προσωρινών μέτρων, η DocMorris άσκησε αγωγή αποζημίωσης κατά της ένωσης φαρμακοποιών Βόρειας Ρηνανίας, υποστηρίζοντας ότι τα μέτρα αυτά, στο πλαίσιο των οποίων επιβλήθηκαν υψηλά πρόστιμα στην ίδια, δεν δικαιολογούνταν. Κατόπιν απορρίψεως του αγωγικού αιτήματος από το πρωτοδίκως δικάζον δικαστήριο, το αίτημα αυτό έγινε δεκτό κατ’ έφεση.
Επιληφθέν αιτήσεως αναιρέσεως ασκηθείσας από την ένωση φαρμακοποιών Βόρειας Ρηνανίας κατά της δευτεροβάθμιας αποφάσεως, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν οι διαφημιστικές δράσεις για την πώληση φαρμάκων χορηγούμενων με ιατρική συνταγή, τα οποία αποτελούν μέρος των διατιθέμενων προϊόντων ενός φαρμακείου, εμπίπτουν στην έννοια της «διαφήμισης των φαρμάκων», κατά το άρθρο 86, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/83, ή αν, αντιθέτως, σκοπούν αποκλειστικώς να επηρεάσουν την επιλογή του φαρμακείου από το οποίο ο πελάτης αγοράζει ένα τέτοιο φάρμακο, επιλογή η οποία εκφεύγει του πεδίου εφαρμογής της συγκεκριμένης οδηγίας. Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται επίσης αν η οδηγία αυτή αντιτίθεται σε ερμηνεία των σχετικών διατάξεων της εθνικής ρύθμισης περί διαφημίσεως φαρμάκων (
2
) υπό την έννοια ότι επιτρέπονται οι διαφημιστικές δράσεις για την πώληση φαρμάκων που χορηγούνται με ιατρική συνταγή οι οποίες λαμβάνουν τη μορφή άμεσων εκπτώσεων και χρηματικών καταβολών, αλλά απαγορεύονται εκείνες οι οποίες συνεπάγονται χρηματική ανταμοιβή από 2,50 έως 20 ευρώ ανά ιατρική συνταγή ή λαμβάνουν τη μορφή κουπονιών για μελλοντικές αγορές άλλων προϊόντων.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Πρώτον, το Δικαστήριο διευκρινίζει το περιεχόμενο της έννοιας της «διαφήμισης των φαρμάκων», κατά το άρθρο 86, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/83, στο πλαίσιο διαφημιστικών δράσεων για την πώληση φαρμάκων που χορηγούνται με ιατρική συνταγή.
Συναφώς, το Δικαστήριο τονίζει εξαρχής ότι ο σκοπός του μηνύματος είναι εκείνος που καθορίζει αν μια διαφημιστική δράση εμπίπτει στη συγκεκριμένη έννοια. Επομένως, εμπίπτει στην εν λόγω έννοια μια διαφημιστική δράση που αποσκοπεί στην προώθηση της χορήγησης συνταγών, της προμήθειας, της πώλησης ή της κατανάλωσης φαρμάκων. Αντιθέτως, τούτο δεν ισχύει στην περίπτωση μιας δράσης η οποία αποβλέπει στο να επηρεάσει τον πελάτη όχι ως προς την επιλογή συγκεκριμένου φαρμάκου, αλλά ως προς την επιλογή του φαρμακείου από το οποίο ο πελάτης θα αγοράσει το φάρμακο, επιλογή η οποία τοποθετείται σε στάδιο μεταγενέστερο της επιλογής του φαρμάκου.
Εν προκειμένω, προκειμένου να προσδιοριστεί αν μια διαφημιστική δράση για την πώληση φαρμάκων χορηγούμενων με ιατρική συνταγή από το σύνολο των διατιθέμενων προϊόντων ενός φαρμακείου εμπίπτει στην έννοια της «διαφήμισης των φαρμάκων», καθίσταται σκόπιμη η διάκριση των διαφημιστικών δράσεων αναλόγως του αν το μήνυμά τους περιορίζεται στα φάρμακα που χορηγούνται με ιατρική συνταγή ή αφορά επίσης φάρμακα που χορηγούνται χωρίς ιατρική συνταγή.
Όσον αφορά, αφενός, τις διαφημιστικές δράσεις που λαμβάνουν τη μορφή άμεσων εκπτώσεων και χρηματικών καταβολών ακριβούς ποσού και, επιπλέον, εκείνες που συνεπάγονται χρηματική ανταμοιβή από 2,50 έως 20 ευρώ ανά ιατρική συνταγή (ανταμοιβή η οποία πρέπει επίσης να θεωρηθεί ότι συνιστά χρηματική καταβολή), το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι το μήνυμα των δράσεων αυτών αφορά μη προσδιοριζόμενα φάρμακα χορηγούμενα με ιατρική συνταγή, χωρίς να στοχεύει σε άλλα είδη φαρμάκων.
Επομένως, δεδομένου ότι η απόφαση για τη συνταγογράφηση τέτοιων φαρμάκων αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του ιατρού, ο οποίος υποχρεούται να ασκεί τα καθήκοντα αυτά με πλήρη αντικειμενικότητα (
3
), το συγκεκριμένο μήνυμα δεν προωθεί τη χορήγηση ιατρικών συνταγών ή την κατανάλωση μη προσδιοριζόμενων φαρμάκων χορηγούμενων με ιατρική συνταγή. Από πλευράς του ασθενή που λαμβάνει μια τέτοια ιατρική συνταγή, η μόνη επιλογή που απομένει να γίνει, σχετικά με το συνταγογραφηθέν φάρμακο, είναι η επιλογή του φαρμακείου από όπου θα αγοραστεί το συγκεκριμένο φάρμακο. Συνεπώς, οι διαφημιστικές δράσεις που λαμβάνουν τη μορφή άμεσων εκπτώσεων και χρηματικών καταβολών ακριβούς ποσού καθώς και εκείνες που συνεπάγονται χρηματική ανταμοιβή ορισμένου ποσού ανά ιατρική συνταγή δεν εμπίπτουν στην έννοια της «διαφήμισης των φαρμάκων» κατά το άρθρο 86, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/83, λαμβανομένου υπόψη ότι δεν αφορούν την επιλογή του φαρμακείου από το οποίο ένας ασθενής αγοράζει φάρμακο χορηγούμενο με ιατρική συνταγή.
Όσον αφορά, αφετέρου, τις διαφημιστικές δράσεις που λαμβάνουν τη μορφή κουπονιών για μελλοντικές αγορές φαρμάκων που χορηγούνται χωρίς ιατρική συνταγή ή άλλων προϊόντων υγείας και ομορφιάς, το Δικαστήριο σημειώνει ότι οι δράσεις αυτές ενθαρρύνουν την αγορά τέτοιων φαρμάκων. Ελλείψει υποχρέωσης προσκόμισης ιατρικής συνταγής, ο αποδέκτης των εκπτωτικών κουπονιών, ο οποίος προσελκύεται από το οικονομικό πλεονέκτημα που προσφέρουν τα συγκεκριμένα κουπόνια, δικαιούται να τα χρησιμοποιήσει προκειμένου να αγοράσει σε μειωμένη τιμή φάρμακα χορηγούμενα χωρίς ιατρική συνταγή. Επομένως, στον βαθμό που προωθούν την κατανάλωση τέτοιων φαρμάκων, οι εν λόγω διαφημιστικές δράσεις εμπίπτουν στην έννοια της «διαφήμισης των φαρμάκων» κατά το άρθρο 86, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/83.
Δεύτερον, δεδομένου ότι η διαφημιστική δράση που συνεπάγεται χρηματική ανταμοιβή από 2,50 ευρώ έως 20 ευρώ, χωρίς να καθίσταται γνωστό το ακριβές ποσό της, δεν εμπίπτει στην έννοια της «διαφήμισης των φαρμάκων» και απαγορεύεται από την επίμαχη στην κύρια δίκη εθνική ρύθμιση (
4
), το Δικαστήριο εξετάζει περαιτέρω κατά πόσον συμβιβάζεται η συγκεκριμένη ρύθμιση με άλλες διατάξεις του δικαίου της Ένωσης. Συγκεκριμένα, λαμβανομένου υπόψη ότι από τη δικογραφία που έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο δεν προκύπτει με σαφήνεια αν μια τέτοια διαφημιστική δράση πραγματοποιείται αποκλειστικώς μέσω υλικών φορέων ή αν, αντιθέτως, πραγματοποιείται τόσο μέσω του ιστοτόπου του φαρμακείου όσο και μέσω υλικών φορέων, το Δικαστήριο προβαίνει σε ανάλυση της συμβατότητας της εν λόγω εθνικής ρύθμισης, αφενός, με το άρθρο 34 ΣΛΕΕ και, αφετέρου, με τις σχετικές διατάξεις της οδηγίας 2000/31 (
5
).
Ως προς τη συμβατότητα της επίμαχης στην κύρια δίκη εθνικής ρύθμισης με το άρθρο 34 ΣΛΕΕ, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι μια τέτοια ρύθμιση πρέπει να θεωρηθεί ως διέπουσα μια μορφή πώλησης δυνάμενη να εκφεύγει του πεδίου εφαρμογής της συγκεκριμένης διάταξης της Συνθήκης ΛΕΕ, εφόσον πληροί τη διπλή προϋπόθεση ότι έχει εφαρμογή ως προς όλους τους οικείους επιχειρηματίες που ασκούν τη δραστηριότητά τους στο εθνικό έδαφος και επηρεάζει κατά τον ίδιο τρόπο, τόσο από νομική άποψη όσο και από πραγματική άποψη, την εμπορία των εγχώριων προϊόντων και εκείνων που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη (
6
).
Σχετικά με το πρώτο σκέλος της προϋπόθεσης αυτής, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι η επίμαχη στην κύρια δίκη ρύθμιση εφαρμόζεται αδιακρίτως σε όλα τα φαρμακεία που πωλούν φάρμακα εντός της γερμανικής επικράτειας, είτε είναι εγκατεστημένα στη συγκεκριμένη επικράτεια είτε σε άλλο κράτος μέλος. Σχετικά με το δεύτερο σκέλος της προϋπόθεσης, το Δικαστήριο σημειώνει ότι ο ανταγωνισμός ως προς τις τιμές αποτελεί για τα φαρμακεία που πραγματοποιούν ταχυδρομικές πωλήσεις πιο σημαντική παράμετρο απ’ ό,τι για τα παραδοσιακά φαρμακεία καθώς και ότι μια διαφημιστική δράση συνεπαγόμενη χρηματική ανταμοιβή από 2,50 ευρώ έως 20 ευρώ ανά ιατρική συνταγή αποσκοπεί σε ανταγωνισμό ως προς τις τιμές έναντι των παραδοσιακών φαρμακείων. Συνεπώς, το Δικαστήριο καταλήγει στη διαπίστωση ότι η εθνική ρύθμιση που απαγορεύει μια τέτοια διαφημιστική δράση πλήττει περισσότερο τα φαρμακεία που είναι εγκατεστημένα σε άλλα κράτη μέλη, πλην της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, δυσχεραίνοντας ενδεχομένως περισσότερο την πρόσβαση των προϊόντων από άλλα κράτη μέλη στην αγορά έναντι των προϊόντων γερμανικής προέλευσης, οπότε η επιβαλλόμενη απαγόρευση συνιστά μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό.
Ως προς τη συμβατότητα της επίμαχης στην κύρια δίκη εθνικής ρύθμισης με την οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο, το Δικαστήριο υπογραμμίζει ότι, δυνάμει της οδηγίας 2001/83 (
7
), τα κράτη μέλη οφείλουν να εξασφαλίζουν ότι τα φάρμακα διατίθενται προς πώληση εξ αποστάσεως στο κοινό μέσω των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας. Ωστόσο, η υποχρέωση αυτή δεν θίγει εθνική νομοθεσία που απαγορεύει την πώληση εξ αποστάσεως στο κοινό φαρμάκων χορηγούμενων με ιατρική συνταγή μέσω των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας. Επομένως, σε περίπτωση που το κράτος μέλος προορισμού επιτρέπει μια τέτοια διάθεση, όπως φαίνεται να συμβαίνει εν προκειμένω, το κράτος μέλος αυτό δεν μπορεί, όσον αφορά τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, να περιορίσει την ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας που προέρχονται από άλλο κράτος μέλος (
8
). Εν προκειμένω, η απαγόρευση διαφημιστικής δράσης, όπως αυτή την οποία επιβάλλει η επίμαχη στην κύρια δίκη εθνική ρύθμιση, είναι ικανή να περιορίσει τη δυνατότητα ενός φαρμακείου, εγκατεστημένου σε άλλο κράτος μέλος, να καταστεί γνωστό στους δυνητικούς πελάτες του στο πρώτο κράτος μέλος και, ως εκ τούτου, πρέπει να θεωρηθεί ότι περιορίζει την ελεύθερη παροχή των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας.
Εντούτοις, το Δικαστήριο εξηγεί ότι η απαγόρευση της διαφημιστικής δράσης την οποία επιβάλλει η επίμαχη στην κύρια δίκη εθνική ρύθμιση εμπίπτει, υπό την επιφύλαξη της σχετικής εξακρίβωσης από το αιτούν δικαστήριο, στην προστασία των καταναλωτών, η οποία συνιστά επιτακτικό λόγο γενικού συμφέροντος ικανό να δικαιολογήσει εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων. Ειδικότερα, αφενός, όσον αφορά τον σκοπό της προστασίας των καταναλωτών, η ρύθμιση αυτή καθιστά δυνατή την αποτροπή του κινδύνου να υπερεκτιμηθεί η αξία της χορηγούμενης χρηματικής ανταμοιβής από πλευράς των καταναλωτών, κίνδυνος ο οποίος ενδέχεται να είναι σημαντικός για τους καταναλωτές οι οποίοι αγοράζουν φάρμακα που διατίθενται σε υψηλή τιμή ή οι οποίοι, δεδομένου ότι πάσχουν από χρόνια ασθένεια, αγοράζουν συχνά φάρμακα. Αφετέρου, η εν λόγω ρύθμιση δεν υπερβαίνει το μέτρο που είναι αναγκαίο για την επίτευξη του ως άνω περιγραφόμενου σκοπού, στον βαθμό που απαγορεύει την επίμαχη διαφημιστική δράση επειδή καθορίζει απλώς ένα πλαίσιο χρηματικών ποσών σχετικά με τη χορηγούμενη ανταμοιβή, χωρίς ο μέσος καταναλωτής, ο οποίος έχει τη συνήθη πληροφόρηση και είναι ευλόγως προσεκτικός και ενημερωμένος, να είναι σε θέση να λάβει γνώση της μεθόδου υπολογισμού της αξίας της χρηματικής ανταμοιβής ή να υπολογίσει το ακριβές ποσό της.
Συνεπώς, το Δικαστήριο αποφαίνεται ότι το άρθρο 34 ΣΛΕΕ και το άρθρο 3, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, της οδηγίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο (
9
) δεν αντιτίθενται σε εθνική ρύθμιση η οποία, προς τον σκοπό της προστασίας των καταναλωτών, απαγορεύει διαφημιστική δράση στο πλαίσιο της οποίας παρέχεται στους πελάτες φαρμακείου ταχυδρομικών πωλήσεων χρηματική ανταμοιβή από 2,50 ευρώ έως 20 ευρώ χωρίς να καθίσταται γνωστό το ακριβές ποσό της ανταμοιβής αυτής.
Τρίτον, το Δικαστήριο κρίνει ότι το άρθρο 87, παράγραφος 3, της οδηγίας 2001/83 δεν αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση που απαγορεύει τις διαφημιστικές δράσεις για την πώληση μη προσδιοριζόμενων φαρμάκων χορηγούμενων με ιατρική συνταγή οι οποίες λαμβάνουν τη μορφή κουπονιών ορισμένου χρηματικού ποσού ή ποσοστιαίας έκπτωσης για μελλοντικές αγορές άλλων προϊόντων, όπως φάρμακα που χορηγούνται χωρίς ιατρική συνταγή.
Ειδικότερα, οι συγκεκριμένες διαφημιστικές δράσεις, παρά το γεγονός ότι αφορούν φάρμακα που χορηγούνται με ιατρική συνταγή, προωθούν απλώς την κατανάλωση φαρμάκων που χορηγούνται χωρίς ιατρική συνταγή. Πάντως, μολονότι η διαφήμιση φαρμάκων που χορηγούνται χωρίς ιατρική συνταγή είναι επιτρεπτή (
10
), τα κράτη μέλη οφείλουν εντούτοις, προκειμένου να αποφεύγονται κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία, να απαγορεύουν να περιλαμβάνονται στην απευθυνόμενη προς το κοινό διαφήμιση των εν λόγω φαρμάκων στοιχεία δυνάμενα να προάγουν τη μη ορθολογική χρήση τους.
Εν προκειμένω, χρησιμοποιώντας τα επίμαχα εκπτωτικά κουπόνια, ο καταναλωτής μπορεί να λάβει, σε μειωμένη τιμή, προϊόντα από το σύνολο των διατιθέμενων προϊόντων του οικείου φαρμακείου και να επιλέξει, παραδείγματος χάριν, είτε να αγοράσει φάρμακα που χορηγούνται χωρίς ιατρική συνταγή είτε να αγοράσει άλλα καταναλωτικά προϊόντα, όπως προϊόντα υγείας και ομορφιάς. Πλην όμως, η εξομοίωση, μέσω των επίμαχων διαφημιστικών δράσεων, των φαρμάκων που χορηγούνται χωρίς ιατρική συνταγή με άλλα καταναλωτικά προϊόντα που διατίθενται από ένα φαρμακείο ενέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει σε μη ορθολογική και υπερβολική χρήση των εν λόγω φαρμάκων, δεδομένου ότι, αφενός, δεν λαμβάνει υπόψη τον όλως ιδιάζοντα χαρακτήρα των φαρμάκων αυτών, τα οποία διαφοροποιούνται ουσιωδώς από τα λοιπά εμπορεύματα χάρη στις θεραπευτικές ιδιότητές τους, και, αφετέρου, παρασύρει τον καταναλωτή να μην εκτιμήσει αντικειμενικώς την ανάγκη λήψεως ενός τέτοιου φαρμάκου. Κατά συνέπεια, απαγόρευση όπως η προβλεπόμενη από την επίμαχη στην κύρια δίκη εθνική ρύθμιση ανταποκρίνεται στον βασικό σκοπό της προστασίας της δημόσιας υγείας, καθόσον εμποδίζει τη διάδοση στοιχείων διαφήμισης που προάγουν τη μη ορθολογική και υπερβολική χρήση φαρμάκων για τα οποία δεν απαιτείται ιατρική συνταγή.
(
1
)	Οδηγία 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Νοεμβρίου 2001, περί κοινοτικού κώδικος για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση (ΕΕ 2001, L 311, σ. 67), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2011/62/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2011 (ΕΕ 2011, L 174, σ. 74).
(
2
)	Το άρθρο 7, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του Gesetz über die Werbung auf dem Gebiete des Heilwesens (Heilmittelwerbegesetz) (νόμου περί διαφήμισης φαρμάκων) (στο εξής: επίμαχη στην κύρια δίκη εθνική ρύθμιση).
(
3
)	Δυνάμει της αιτιολογικής σκέψης 50 της οδηγίας 2001/83.
(
4
)	Άρθρο 7, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, της επίμαχης στην κύρια δίκη εθνικής ρύθμισης.
(
5
)	Οδηγία 2000/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2000, για ορισμένες νομικές πτυχές των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, ιδίως του ηλεκτρονικού εμπορίου, στην εσωτερική αγορά («οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο») (ΕΕ 2000, L 178, σ. 1).
(
6
)	Απόφαση της 15ης Ιουλίου 2021, DocMorris (C‑190/20, EU:C:2021:609, σκέψεις 35, 37, 38).
(
7
)	Ιδίως δε του άρθρου 85γ, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/83.
(
8
)	Άρθρο 3, παράγραφος 2, της οδηγίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο.
(
9
)	Δυνάμει του άρθρου 3 παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, της οδηγίας για το ηλεκτρονικό εμπόριο, τα κράτη μέλη μπορούν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να περιορίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία ορισμένων υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας οι οποίες προέρχονται από άλλο κράτος μέλος.
(
10
)	Άρθρο 88, παράγραφος 2, της οδηγίας 2001/83.