61987CJ0201_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση 201/87,
η οποία έχει ως αντικείμενο αίτηση του College van Beroep voor het Bedrijfsleven προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου μεταξύ
Cargill BV, με έδρα το 'Αμστερνταμ (Κάτω Χώρες),
και
Produktschap voor Margarine, Vetten en Olien, με έδρα τη Χάγη (Κάτω Χώρες),
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς το κύρος του κανονισμού 756/85 της Επιτροπής, της 22ας Μαρτίου 1985, περί αναστολής του προκαθορισμού του ποσού της ενίσχυσης για τους κραμβόσπορους, τους γογγυλόσπορους και τους ηλιανθόσπορους (ΕΕ L 81, σ. 38), καθώς και ως προς τις συνέπειες που το ενδεχόμενο ανίσχυρο του εν λόγω κανονισμού θα συνεπαγόταν για την έκδοση των πιστοποιητικών με προκαθορισμό που ζητήθηκαν κατά την αναστολή του προκαθορισμού,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα)
συγκείμενο από τους R. Joliet, πρόεδρο τμήματος, Sir Gordon Slynn και G. C. Rodriguez Iglesias, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: G. Tesauro
γραμματέας: B. Pastor, υπάλληλος διοικήσεως
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
- η εταιρία Cargill BV, προσφεύγουσα της κύριας δίκης, εκπροσωπούμενη από τον E. H. Pijnacker Hordijk, δικηγόρο Βρυξελλών,
- η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από το νομικό της σύμβουλο R. C. Fischer και τον P. Hetsch, μέλος της νομικής της υπηρεσίας,
έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 9ης Νοεμβρίου 1988,
αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του στη συνεδρίαση της 14ης Δεκεμβρίου 1988,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με Διάταξη της 10ης Ιουνίου 1987, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 2 Ιουλίου 1987, το College van Beroep voor het Bedrijfsleven υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα ως προς το κύρος του κανονισμού 756/85 της Επιτροπής, της 22ας Μαρτίου 1985, περί αναστολής του προκαθορισμού του ποσού της ενίσχυσης για τους κραμβόσπορους, τους γογγυλόσπορους και τους ηλιανθόσπορους (ΕΕ L 81, σ. 38), καθώς και ως προς τις συνέπειες που το ενδεχόμενο ανίσχυρο του εν λόγω κανονισμού θα συνεπαγόταν για την έκδοση των πιστοποιητικών με προκαθορισμό που ζητήθηκαν κατά την αναστολή του προκαθορισμού.
2 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς στην οποία η εταιρία Cargill BV (στο εξής: Cargill), προσφεύγουσα της κύριας δίκης, ζητεί την ακύρωση αποφάσεως με την οποία το Produktschap voor Margarine, Vetten en Olien (στο εξής: Produktschap), καθού της κύριας δίκης, αρνήθηκε να της εκδώσει πιστοποιητικά προκαθορισμού της ενισχύσεως για τη μεταποίηση ορισμένης ποσότητας ηλιανθοσπόρων.
3 Με τον κανονισμό 735/85, της 21ης Μαρτίου 1985 (ΕΕ L 80, σ. 18), η Επιτροπή είχε καθορίσει το ποσό της ενισχύσεως για τη μεταποίηση ηλιανθοσπόρων, εφαρμοστέο από τις 22 Μαρτίου 1985.
4 Στις 22 Μαρτίου 1985 η Cargill αγόρασε 10 000 τόνους αυτών των σπόρων στη Γαλλία και ζήτησε από το Produktschap να της εκδώσει πιστοποιητικά με προκαθορισμό της ενισχύσεως για τη μεταποίησή τους. Τα πιστοποιητικά αυτά θα έπρεπε κανονικά να εκδοθούν την επομένη.
5 Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι ένα λάθος στις μετατροπές σε εθνικό νόμισμα της ενισχύσεως, τις περιλαμβανόμενες σε παράρτημα του κανονισμού 735/85, είχε ως αποτέλεσμα τη χορήγηση ενισχύσεως υψηλότερης από την προβλεπόμενη με το άρθρο 27 του κανονισμού 136/66 του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 1966, περί δημιουργίας κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των λιπαρών ουσιών (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/002, σ. 33 και επ.). Δυνάμει της τελευταίας αυτής διατάξεως, η ενίσχυση έπρεπε να είναι ίση προς τη διαφορά μεταξύ της κοινοτικής ενδεικτικής τιμής και της τιμής της διεθνούς αγοράς.
6 Στις 22 Μαρτίου 1985, η Επιτροπή εξέδωσε, συνεπώς, τον κανονισμό 755/85 (ΕΕ L 81, σ. 36) με τον οποίο μείωσε από της επομένης το ποσό της ενισχύσεως στο ορθό του επίπεδο.
7 Εξάλλου, η Επιτροπή θεώρησε ότι το μεσολαβήσαν λάθος υπήρχε κίνδυνος να έχει ως αποτέλεσμα την κατάθεση αιτήσεων προκαθορισμού για ποσότητες σπόρων που δεν θα ήταν ανάλογες με την κανονική διάθεση των σπόρων που έχουν συγκομισθεί εντός της Κοινότητας. Για να αποφύγει αυτό τον κίνδυνο, εξέδωσε, επίσης στις 22 Μαρτίου 1985, τον προαναφερθέντα κανονισμό 756/85, ο οποίος διευκρίνιζε ότι ετίθετο σε ισχύ στις 23 Μαρτίου 1985 και ο οποίος ανέστειλε τον προκαθορισμό για τις αιτήσεις που είχαν ήδη κατατεθεί, όπως στην προκειμένη περίπτωση, στις 22 Μαρτίου 1985.
8 Ο εν λόγω κανονισμός στηρίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού 1594/83 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1983, περί της ενισχύσεως για τους ελαιούχους σπόρους (ΕΕ L 163, σ. 44). Η πρώτη παράγραφος αυτής της διατάξεως έχει ως εξής:
"Σε περίπτωση ανωμάλου καταστάσεως στην αγορά των σπόρων εντός της Κοινότητας, ιδίως όταν ο όγκος των αιτήσεων για εκ των προτέρων καθορισμό της ενισχύσεως δεν φαίνεται να είναι ανάλογος με την κανονική διάθεση των σπόρων που έχουν συγκομισθεί εντός της Κοινότητας, είναι δυνατό να αποφασίζεται, σε περίπτωση που το πιστοποιητικό που αναφέρεται στο άρθρο 4 δεν έχει ακόμα εκδοθεί, η τροποποίηση του ποσού ενισχύσεως και η αναστολή του εκ των προτέρων καθορισμού του ποσού αυτού στο μέτρο που είναι αναγκαίο για την αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ της αγοράς της Κοινότητας και της διεθνούς αγοράς."
9 Το άρθρο 8 του κανονισμού 1594/83 προβλέπει, επίσης, ότι η αναστολή του προκαθορισμού αποφασίζεται κανονικά κατά τη διαδικασία της επιτροπής διαχειρίσεως, αλλά ότι, σε επείγουσα περίπτωση, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει μόνη αυτή την αναστολή.
10 Με απόφαση της 25ης Μαρτίου 1985, το Produktschap απέρριψε τις αιτήσεις εκδόσεως πιστοποιητικών με προκαθορισμό που είχε υποβάλει η Cargill, στηριζόμενη στην αναστολή του προκαθορισμού.
11 Αποδείχθηκε στη συνέχεια ότι οι αιτήσεις προκαθορισμού της ενισχύσεως για ελαιούχους σπόρους, οι οποίες είχαν κατατεθεί στις 22 Μαρτίου 1985 στο σύνολο των κρατών μελών, αφορούσαν περίπου 40 000 τόνους αυτών των σπόρων, ποσότητα όχι ασυνήθως μεγάλη.
12 Η Cargill προσέβαλε την απόφαση του Produktschap ενώπιον του College van Beroep voor het Bedrijfsleven, προβάλλουσα την έλλειψη νομιμότητας του κανονισμού περί αναστολής του προκαθορισμού.
13 'Ετσι το εθνικό δικαστήριο οδηγήθηκε στο να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
"1. Είναι έγκυρος ο κανονισμός (ΕΟΚ) 756/85 της Επιτροπής, της 22ας Μαρτίου 1985, περί αναστολής του προκαθορισμού του ποσού της ενίσχυσης για τους κραμβόσπορους, τους γογγυλόσπορους και τους ηλιανθόσπορους, λαμβανομένων υπόψη
- του όρου που το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1594/83 του Συμβουλίου θέτει για την άσκηση της εξουσίας προς λήψη της αποφάσεως αναστολής,
και
- των διαδικαστικών όρων που θέτει το ίδιο αυτό άρθρο 8, παράγραφος 3;
2.Στην περίπτωση που το Δικαστήριο θα έκρινε ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) 756/85 δεν είναι έγκυρος, έχει την υποχρέωση το εθνικό εκτελεστικό όργανο, δυνάμει των κοινοτικών διατάξεων περί ενισχύσεως στη μεταποίηση των ηλιανθόσπορων και των άρθρων 5 και 176 της Συνθήκης ΕΟΚ, να εκδίδει εντούτοις τα αιτούμενα πιστοποιητικά και/ή να καταβάλλει για τις σχετικές ποσότητες ηλιανθόσπορων τα αντίστοιχα ποσά ενισχύσεως που προβλέπει ο κανονισμός (ΕΟΚ) 735/85;"
14 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης, η εφαρμοστέα κανονιστική ρύθμιση, καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Τα στοιχεία αυτά του φακέλου δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο.
Επί του πρώτου ερωτήματος
15 Με το πρώτο ερώτημα, το εθνικό δικαστήριο ερωτά αν ο κανονισμός 756/85 της Επιτροπής είναι έγκυρος ενόψει του άρθρου 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 1594/83 του Συμβουλίου. Επιθυμεί, ειδικότερα, να πληροφορηθεί αν η Επιτροπή μπορούσε να αναστείλει τον προκαθορισμό αφής υπήρχε λόγος να φοβείται την εμφάνιση ανωμάλου καταστάσεως στην αγορά λόγω τυπογραφικού λάθους στη μετατροπή σε εθνικό νόμισμα της ενισχύσεως, ή αν η Επιτροπή δεν μπορούσε να προβεί σ' αυτή την αναστολή παρά μετά την εμφάνιση, στην πραγματικότητα, ανωμάλου καταστάσεως. Επικουρικώς, το εθνικό δικαστήριο ζητά αν ο κανονισμός 756/85 εκδόθηκε τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 1594/83 του Συμβουλίου, πράγμα που προϋποθέτει ότι υπήρχε επείγουσα περίπτωση απαλλάσσουσα την Επιτροπή της υποχρεώσεως να διαβουλευθεί με την επιτροπή διαχειρίσεως.
16 'Οσον αφορά το πρώτο σκέλος του ερωτήματος, πρέπει να παρατηρηθεί ότι ο κανονισμός 1594/83 του Συμβουλίου διευκρινίζει, στην έβδομη αιτιολογική του σκέψη, ότι η δυνατότητα αναστολής του προκαθορισμού της ενισχύσεως πρέπει να επιτρέπει την "αντιμετώπιση" ανωμάλου καταστάσεως στην αγορά των σπόρων. Το άρθρο 8, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού ορίζει, εξάλλου, ότι σε περίπτωση ανωμάλου καταστάσεως στην αγορά των σπόρων, είναι δυνατό να αποφασίζεται η αναστολή του προκαθορισμού της ενισχύσεως στο μέτρο που είναι αναγκαίο για την "αποκατάσταση" της ισορροπίας μεταξύ της αγοράς της Κοινότητας και της διεθνούς αγοράς. Τέλος, μετά τα ένδικα πραγματικά περιστατικά, το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 1594/83 του Συμβουλίου τροποποιήθηκε έτσι ώστε να επιτρέπεται η αναστολή του προκαθορισμού όταν υφίσταται ανώμαλη κατάσταση και όταν αυτή έχει σαν αποτέλεσμα "ή ενδέχεται να έχει σαν αποτέλεσμα" διατάραξη της κοινοτικής αγοράς (κανονισμός 935/86 του Συμβουλίου, της 25ης Μαρτίου 1986, που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1594/83, περί της ενισχύσεως για τους ελαιούχους σπόρους, ΕΕ L 87, σ. 5).
17 'Οπως προκύπτει από τα προεκτεθέντα, κατά το χρόνο της εκδόσεως του κανονισμού 756/85, η Επιτροπή δεν μπορούσε να αποφασίσει εγκύρως την αναστολή του προκαθορισμού παρά μόνον αν η κοινοτική αγορά των ελαιούχων σπόρων αντιμετώπιζε, όντως, ανώμαλη κατάσταση διαταράξεως της ισορροπίας.
18 Είναι βέβαιο ότι, στην προκειμένη περίπτωση, μια τέτοια ανώμαλη κατάσταση δεν είχε πραγματοποιηθεί. Πράγματι, ένα τυπογραφικό λάθος δεν συνιστά, αυτό καθεαυτό, ανώμαλη κατάσταση της αγοράς και δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη αφ' εαυτού τον κίνδυνο επελεύσεως μιας τέτοιας καταστάσεως, όπως το αποκαλύπτει η υπό κρίση υπόθεση. Το απλό ενδεχόμενο επελεύσεως ανωμάλου καταστάσεως κατόπιν λάθους στις τιμές συναλλάγματος της ενισχύσεως δεν μπορούσε, επομένως, να δικαιολογήσει το μέτρο της ένδικης αναστολής. Επιπλέον, μετά τα ένδικα πραγματικά περιστατικά, ο προαναφερθείς κανονισμός 935/86 προσέθεσε στο άρθρο 8 του κανονισμού 1594/83 μίαπαράγραφο, η οποία επιτρέπει την αναστολή του προκαθορισμού της ενισχύσεως στην περίπτωση "που υπάρχει τυπογραφικό λάθος στο ποσό της ενίσχυσης που δημοσιεύθηκε". Κατά την εποχή της εκδόσεως του κανονισμού, ο οποίος αποφάσισε την αμφισβητούμενη αναστολή, η ύπαρξη ενός τέτοιου λάθους δεν συνιστούσε, επομένως, νόμιμο λόγο αναστολής του προκαθορισμού.
19 Υπ' αυτές τις συνθήκες, πρέπει να δοθεί στο πρώτο ερώτημα η απάντηση ότι ο κανονισμός 756/85 της Επιτροπής είναι ανίσχυρος ενόψει του άρθρου 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 1594/83 του Συμβουλίου.
Επί του δευτέρου ερωτήματος
20 Με το δεύτερο ερώτημα, το εθνικό δικαστήριο επιθυμεί να πληροφορηθεί αν το ανίσχυρο του κανονισμού 756/85 της Επιτροπής συνεπάγεται την υποχρέωση του Produktschap να εκδώσει αναδρομικώς στην Cargill τα αιτηθέντα, στις 22 Μαρτίου 1985, πιστοποιητικά με προκαθορισμό και να της καταβάλει την ενίσχυση με το οριζόμενο από τον κανονισμό 735/85 της Επιτροπής ποσό.
21 Πρέπει να τονιστεί ότι το ανίσχυρο του κανονισμού, ο οποίος ανέστειλε τον προκαθορισμό, συνεπάγεται το δικαίωμα της Cargill να ευρεθεί στη θέση που θα βρισκόταν αν δεν είχε μεσολαβήσει η αναστολή του προκαθορισμού. Ως προς τον κανονισμό 735/85 της Επιτροπής, ο οποίος, κατά τα λεγόμενα των διαδίκων, περιέχει τυπογραφικό λάθος, πρέπει να θεωρείται έγκυρος ενόσω δεν έχει αναγνωριστεί η ακυρότητά του. Το ζήτημα του κύρους του τελευταίου αυτού κανονισμού δεν εγέρθηκε στο πλαίσιο της παρούσας προδικαστικής διαδικασίας.
22 Πρέπει, συνεπώς, να δοθεί στο δεύτερο ερώτημα η απάντηση ότι ενόσω δεν έχει αναγνωριστεί το ανίσχυρο του κανονισμού 735/85 της Επιτροπής, το ανίσχυρο του κανονισμού 756/85 της Επιτροπής συνεπάγεται την υποχρέωση του Produktschap να εκδώσει αναδρομικώς στην Cargill τα αιτηθέντα, στις 22 Μαρτίου 1985, πιστοποιητικά με προκαθορισμό και να της καταβάλει την ενίσχυση με το οριζόμενο από τον κανονισμό 735/85 της Επιτροπής ποσό.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
23 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που κατέθεσε προτάσεις στο Δικαστήριο δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς την Cargill το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε, με Διάταξη της 10ης Ιουνίου 1987, το College van Beroep voor het Bedrijfsleven, αποφαίνεται:
1)Ο κανονισμός 756/85 της Επιτροπής είναι ανίσχυρος ενόψει του άρθρου 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 1594/83 του Συμβουλίου.
2)Ενόσω δεν έχει διαπιστωθεί το ανίσχυρο του κανονισμού 735/85 της Επιτροπής, το ανίσχυρο του κανονισμού 756/85 της Επιτροπής συνεπάγεται την υποχρέωση του Produktschap να εκδώσει αναδρομικώς στην Cargill τα αιτηθέντα, στις 22 Μαρτίου 1985, πιστοποιητικά με προκαθορισμό και να της καταβάλει την ενίσχυση κατά το οριζόμενο με τον κανονισμό 735/85 της Επιτροπής ποσό.