61991CJ0206_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-206/91,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του tribunal des affaires de securite sociale de Bobigny (Γαλλία) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Ettien Koua Poirrez
και
Caisse d' allocations familiales de la Seine-Saint-Denis (CAF), πρώην Caisse d' allocations familiales de la region parisienne ( CAFRP),
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των άρθρων 7 και 48, παράγραφος 2, της Συνθήκης ΕΟΚ, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1612/68 του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 1968, περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων στο εσωτερικό της Κοινότητας (ΕΕ ειδ. έκδ. 05/001, σ. 33), και του κανονισμού (ΕΟΚ) 1251/70 της Επιτροπής, της 29ης Ιουνίου 1970, περί του δικαιώματος των εργαζομένων να παραμένουν στην επικράτεια κράτους μέλους μετά την άσκηση σ' αυτό ορισμένης εργασίας (ΕΕ ειδ. έκδ. 05/001, σ. 64),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα),
συγκείμενο από τους J. L. Murray, πρόεδρο τμήματος, G. G. Mancini και F. A. Schockweiler, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: W. Van Gerven
γραμματέας: L. Hewlett, υπάλληλος διοικήσεως,
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
* ο Ettien Koua Poirrez, αυτοπροσώπως,
* η Γαλλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τους Philippe Pouzoulet, υποδιευθυντή στη διεύθυνση νομικών υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, και Claude Chavance, κύριο υπάλληλο κεντρικής διοικήσεως στο ίδιο υπουργείο,
* η Γερμανική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τους Ernst Roeder, Regierungsdirector στο Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομίας και Claus-Dieter Quassowski, του ιδίου υπουργείου,
* η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, εκπροσωπούμενη από τη S. Lucinda Hudson του Treasury Solicitor' s Department, και τον Christopher Vajda, barrister,
* η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Δημήτριο Γκουλούση, νομικό σύμβουλο,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,
αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις της Γαλλικής Κυβερνήσεως, της Κυβερνήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου και της Επιτροπής, κατά τη συνεδρίαση της 1ης Οκτωβρίου 1992,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 22ας Οκτωβρίου 1992,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με διάταξη της 12ης Ιουνίου 1991, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο την 1η Αυγούστου 1991, το tribunal des affaires de securite sociale de Bobigny υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία των άρθρων 7 και 48, παράγραφος 2, της Συνθήκης ΕΟΚ, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1612/68 του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 1968, περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων στο εσωτερικό της Κοινότητας (ΕΕ ειδ. έκδ. 05/001, σ. 33), και του κανονισμού (ΕΟΚ) 1251/70 της Επιτροπής, της 29ης Ιουνίου 1970, περί του δικαιώματος των εργαζομένων να παραμένουν στην επικράτεια κράτους μέλους μετά την άσκηση σ' αυτό ορισμένης εργασίας (ΕΕ ειδ. έκδ. 05/001, σ. 64).
2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του Ettien Koua Poirrez (στο εξής: προσφεύγων της κύριας δίκης) και του caisse d' allocations familiales de la region parisienne, που έχει υποκατασταθεί από το caisse d' allocations familiales de la Seine-Saint-Denis (στο εξής: καθού της κύριας δίκης), σχετικά με τη χορήγηση στον Koua Poirrez της παροχής για άτομα με ειδικές ανάγκες που προβλέπει η γαλλική νομοθεσία.
3 Ο προσφεύγων της κύριας δίκης, υπήκοος της Ακτής του Ελεφαντοστού, υιοθετήθηκε, το 1987, από τον Poirrez. Ο θετός πατέρας του Koua Poirrez είναι Γάλλος υπήκοος εργαζόμενος και κατοικών στη Γαλλία. Ωστόσο, ο προσφεύγων της κύριας δίκης δεν έχει λάβει, εκ του λόγου αυτού, τη γαλλική ιθαγένεια.
4 Ο Koua Poirrez ζήτησε να του χορηγηθεί το επίδομα για ενηλίκους με ειδικές ανάγκες που προβλέπεται από το άρθρο L 821-1 του γαλλικού κώδικα κοινωνικής ασφαλίσεως. Δυνάμει της διατάξεως αυτής, το επίδομα για ενηλίκους με ειδικές ανάγκες χορηγείται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, σε "κάθε πρόσωπο γαλλικής ιθαγενείας ή υπήκοο χώρας έχουσας συνάψει σύμβαση αμοιβαιότητας σχετικά με τη χορήγηση επιδομάτων σε ενηλίκους με ειδικές ανάγκες". Ωστόσο, στον Guide de l' allocataire (οδηγός για δικαιούχους επιδομάτων), που έχει εκδοθεί από το καθού της κύριας δίκης, αναφέρεται ότι το επίδομα για ενηλίκους με ειδικές ανάγκες μπορεί να χορηγείται, υπό τις ίδιες προϋποθέσεις, και στους υπηκόους των κρατών μελών της Κοινότητας καθώς και στους συζύγους, ανιόντες και κατιόντες που συντηρούνται από τους υπηκόους αυτούς.
5 Η αίτηση του Koua Poirrez απορρίφθηκε από το καθού της κύριας δίκης για τον λόγο ότι η Ακτή του Ελεφαντοστού δεν έχει υπογράψει σύμβαση αμοιβαιότητας σχετικά με επιδόματα για ενηλίκους με ειδικές ανάγκες. Η διοικητική ένσταση που ο προσφεύγων της κύριας δίκης υπέβαλε κατά της σχετικής αποφάσεως απορρίφθηκε από την commission de recours amiable (επιτροπή φιλικής διευθετήσεως διαφορών) του caisse d' allocations familiales de la region parisienne.
6 Κατόπιν τούτου, ο Koua Poirrez άσκησε κατά της απορριπτικής αυτής αποφάσεως προσφυγή ενώπιον του tribunal des affaires de securite sociale de Bobigny. Ενώπιον του δικαστηρίου αυτού προέβαλε κυρίως ότι, ως θετός υιός του Poirrez, έπρεπε να θεωρηθεί ως κατιών υπηκόου κράτους μέλους της Κοινότητας. Ισχυρίστηκε ότι δικαιούται, υπ' αυτήν του την ιδιότητα, του επιδόματος για ενηλίκους με ειδικές ανάγκες και στηρίχθηκε, εν προκειμένω, στον προαναφερθέντα Guide de l' allocataire.
7 Το καθού της κύριας δίκης ισχυρίστηκε ότι ο Guide de l' allocataire αναφέρεται στους μνημονευθέντες κανονισμούς 1612/68 και 1251/70. Κατ' αυτό, δυνάμει των κανονισμών αυτών, το εν λόγω επίδομα μπορούν να αξιώσουν μόνο τα μέλη της οικογενείας διακινουμένων εργαζομένων που έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους.
8 Σύμφωνα με το αιτούν δικαστήριο, η ερμηνεία που προτείνεται απο το caisse d' allocations familiales προκαλεί μια αντίστροφη (a rebours) δυσμενή διάκριση: ο προσφεύγων της κύριας δίκης δεν δικαιούται το εν λόγω επίδομα για τον λόγο ότι ο θετός του πατέρας είναι Γάλλος υπήκοος που εργάζεται και κατοικεί στη Γαλλία αντιθέτως, θα εδικαιούτο το επίδομα για ενηλίκους με ειδικές ανάγκες αν ο θετός πατέρας του εργαζόταν σε άλλο εκτός της Γαλλίας κράτος μέλος της Κοινότητας ή αν ήταν υπήκοος άλλου εκτός της Γαλλίας κράτους μέλους της Κοινότητας και εργαζόταν στη Γαλλία. Κατόπιν τούτου, το αιτούν δικαστήριο αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία έως ότου το Δικαστήριο αποφανθεί, μέσω προδικαστικής αποφάσεως, επί του εξής ερωτήματος:
"Είναι σύμφωνος προς τα άρθρα 7 και 48, παράγραφος 2, της Συνθήκης ΕΟΚ ο αποκλεισμός από το επίδομα για ενηλίκους με ειδικές ανάγκες, το οποίο δικαιούται μέλος της οικογενείας υπηκόους κράτους μέλους της ΕΟΚ (εν προκειμένω εξ υιοθεσίας κατιών) που κατοικεί σε χώρα της οποίας την ιθαγένεια έχει ο αρχηγός της οικογενείας, για τον λόγο ότι οι οδηγίες (διάβαζε: κανονισμοί) 1612/68 και 1251/70 εφαρμόζονται μόνο επί των διακινουμένων εργαζομένων;"
9 Στην έκθεση ακροατηρίου αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης, η εφαρμοστέα νομοθεσία, η εξέλιξη της διαδικασίας καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
10 Όπως προκύπτει από πάγια νομολογία, τα άρθρα 7 και 48 της Συνθήκης εφαρμόζονται αποκλειστικώς σε καταστάσεις εμπίπτουσες στο πεδίο εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, δηλαδή, όσον αφορά την υπό κρίση υπόθεση, στο πεδίο της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων (βλ., κυρίως, την απόφαση της 27ης Οκτωβρίου 1982, 35/82 και 36/82, Morson, Συλλογή 1982, σ. 3723, σκέψεις 15 και 16).
11 Ομοίως, οι εκτελεστικοί των διατάξεων αυτών κανονισμοί δεν μπορούν να εφαρμόζονται επί δραστηριοτήτων οι οποίες ουδόλως συνδέονται με κάποια από τις προβλεπόμενες από το κοινοτικό δίκαιο καταστάσεις και των οποίων όλα τα στοιχεία περιορίζονται στο εσωτερικό ενός και μόνο κράτους μέλους (βλ. τις αποφάσεις της 17ης Δεκεμβρίου 1987, 147/87, Zaoui, Συλλογή 1987, σ. 5511, σκέψη 15, και της 22ας Σεπτεμβρίου 1992, C-153/91, Petit, Συλλογή 1992, σ. Ι-0000, σκέψη 8).
12 Κατά συνέπεια, η κοινοτικό νομοθεσία σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων δεν μπορεί να εφαρμοστεί στην περίπτωση εργαζομένων που ουδέποτε έχουν ασκήσει το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας στο εσωτερικό της Κοινότητας.
13 Υπό τις συνθήκες αυτές, το μέλος της οικογενείας εργαζομένου υπηκόου κράτους μέλους δεν μπορεί να επικαλεστεί το κοινοτικό δίκαιο για να αξιώσει πλεονέκτημα κοινωνικής ασφαλίσεως που χορηγείται στους διακινουμένους εργαζομένους και στα μέλη της οικογένειάς τους όταν ο εργαζόμενος στην οικογένεια του οποίου ανήκει ο αξιών το σχετικό πλεονέκτημα ουδέποτε έχει ασκήσει το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας στο εσωτερικό της Κοινότητας.
14 Όπως προκύπτει από τα πραγματικά περιστατικά που μνημονεύονται στην απόφαση περί παραπομπής, ο θετός πατέρας του προσφεύγοντος της κύριας δίκης έχει τη γαλλική ιθαγένεια, κατοικεί ανέκαθεν στη Γαλλία και έχει εργαστεί μόνο στο έδαφος αυτού του κράτους μέλους.
15 Κατά συνέπεια, στο προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το εθνικό δικαστήριο πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι τα άρθρα 7 και 48, παράγραφος 2, της Συνθήκης ΕΟΚ πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι δεν αντίκειται προς αυτά η άρνηση χορηγήσεως μιας παροχής όπως το επίδομα για ενηλίκους με ειδικές ανάγκες, που προβλέπεται από τη νομοθεσία κράτους μέλους, σε μέλος της οικογενείας υπηκόου κράτους μέλους ο οποίος ουδέποτε έκανε χρήση του δικαιώματος της ελεύθερης κυκλοφορίας στο εσωτερικό της Κοινότητας.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
16 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Γαλλική Κυβέρνηση, η Γερμανική Κυβέρνηση, η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε με απόφαση της 12ης Ιουνίου 1991 το tribunal dea affaires de securite sociale de Bobigny, αποφαίνεται:
Τα άρθρα 7 και 48, παράγραφος 2, της Συνθήκης ΕΟΚ πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι δεν αντίκειται προς αυτά η άρνηση χορηγήσεως μιας παροχής όπως το επίδομα για ενηλίκους με ειδικές ανάγκες, που προβλέπεται από τη νομοθεσία κράτους μέλους, σε μέλος της οικογενείας υπηκόου κράτους μέλους ο οποίος ουδέποτε έκανε χρήση του δικαιώματος της ελεύθερης κυκλοφορίας στο εσωτερικό της Κοινότητας.