62024CJ0311
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 29 stycznia 2026 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Rolnictwo – Nieuczciwa konkurencja – Nieuczciwe praktyki handlowe – Dyrektywa (UE) 2019/633 – Zakaz – Artykuł 3 ust. 1 lit. d) – Wezwanie do zapłaty niezwiązane ze sprzedażą produktów rolnych i spożywczych dostawcy – Artykuł 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. e) – Uprawnienie do nakładania grzywien – Zakwalifikowanie szeregu zakazanych nieuczciwych praktyk handlowych, prowadzące do nałożenia jednej grzywny, jako „jednolitego naruszenia” – Zasada „ne bis in idem” – Przepisy krajowe przewidujące górną granicę grzywny
W sprawie C‑311/24
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Oberlandesgericht Wien (wyższy sąd krajowy w Wiedniu, Austria) postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 29 kwietnia 2024 r., w postępowaniu:
Bundeswettbewerbsbehörde
przeciwko
M. GmbH,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: K. Jürimäe (sprawozdawczyni), prezeska izby, K. Lenaerts, prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby, F. Schalin, M. Gavalec i Z. Csehi, sędziowie,
rzecznik generalny: A. Rantos,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Bundeswettbewerbsbehörde – C.F. Winkler,
–
w imieniu GmbH – S. Albiez, Rechtsanwalt,
–
w imieniu rządu austriackiego – A. Posch, J. Schmoll i P. Thalmann, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – A. Dawes, M. ter Haar i M. Zerwes, w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 11 września 2025 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. e) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/633 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorstwami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych (Dz.U. 2019, L 111, s. 59).
2
Wniosek ten został złożony w ramach czterech połączonych spraw toczących się pomiędzy Bundeswettbewerbsbehörde (federalnym urzędem ochrony konkurencji, Austria) (zwanym dalej „BWB”) a spółką M. GmbH w przedmiocie ważności wezwań do zapłaty wystosowanych przez tę spółkę do jej dostawców.
Ramy prawne
Prawo Unii
Traktat FUE
3
Artykuł 39 ust. 1 TFUE stanowi:
„Celami wspólnej polityki rolnej są:
a)
zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej, jak również optymalne wykorzystanie czynników produkcji, zwłaszcza siły roboczej;
b)
zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie;
c)
stabilizacja rynków;
d)
zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw;
e)
zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów”.
4
Artykuł 43 ust. 2 TFUE przewiduje:
„Parlament Europejski i Rada [Unii Europejskiej], stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i po konsultacji z [Europejskim] Komitetem Ekonomiczno‑Społecznym, ustanawiają wspólną organizację rynków rolnych przewidzianą w artykule 40 ustęp 1, jak również inne przepisy niezbędne dla osiągnięcia celów wspólnej polityki rolnej i rybołówstwa”.
Dyrektywa 2019/633
5
Motywy 1, 6–9, 14, 16, 24, 34 i 39 dyrektywy 2019/633 mają następujące brzmienie:
„(1)
W łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych często występują znaczne różnice w sile przetargowej między dostawcami a nabywcami produktów rolnych i spożywczych. Te zakłócenia równowagi siły przetargowej mogą prowadzić do nieuczciwych praktyk handlowych, w których więksi i silniejsi partnerzy handlowi próbują narzucić słabszej stronie korzystne dla siebie praktyki lub ustalenia umowne w odniesieniu do transakcji sprzedaży. Praktyki takie mogą na przykład: rażąco odbiegać od dobrych obyczajów w działalności gospodarczej, stać w sprzeczności z zasadą dobrej wiary i uczciwego obrotu oraz być jednostronnie narzucane przez jednego partnera handlowego drugiemu; narzucać nieuzasadnione i nieproporcjonalne przeniesienie ryzyka ekonomicznego z jednego partnera handlowego na drugiego; lub przyznawać znacznie większą część praw lub obowiązków jednemu z partnerów handlowych. Niektóre praktyki mogą być ewidentnie nieuczciwe, nawet jeśli zgadzają się na nie obie strony. Należy wprowadzić minimalny unijny standard ochrony przed nieuczciwymi praktykami handlowymi, aby ograniczyć występowanie takich praktyk, które mogą mieć negatywny wpływ na poziom życia społeczności rolniczej. Przyjęte w niniejszej dyrektywie podejście polegające na minimalnej harmonizacji pozwala państwom członkowskim na przyjmowanie lub utrzymywanie przepisów krajowych dotyczących nieuczciwych praktyk handlowych, których nie wymieniono w niniejszej dyrektywie.
[…]
(6)
Chociaż ryzyko biznesowe jest nieodłącznie związane z każdą działalnością gospodarczą, produkcja rolna jest szczególnie obciążona niepewnością ze względu na zależność od procesów biologicznych oraz warunków pogodowych. Niepewność tę powiększa fakt, że produkty rolne i spożywcze są w mniejszym lub większym stopniu towarami psującymi się i sezonowymi. W środowisku polityki rolnej, która obecnie jest znacznie bardziej zorientowana na rynek niż w przeszłości, dla podmiotów działających w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych ochrona przed nieuczciwymi praktykami handlowymi nabrała większego znaczenia.
(7)
Takie nieuczciwe praktyki handlowe mogą mieć negatywny wpływ w szczególności na poziom życia społeczności rolniczej. Wpływ ten rozumiany jest zarówno jako bezpośredni wpływ na producentów rolnych i ich organizacje, funkcjonujących jako dostawcy, lub wpływ pośredni, gdy konsekwencje nieuczciwych praktyk handlowych występujących w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych negatywnie odbijają się na producentach produktów podstawowych w tym łańcuchu.
(8)
Większość państw członkowskich, ale nie wszystkie, posiada specjalne przepisy krajowe, które chronią dostawców przed nieuczciwymi praktykami handlowymi stosowanymi w relacjach między przedsiębiorcami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych. Tam, gdzie możliwe jest odwołanie się do prawa umów lub do inicjatyw samoregulacyjnych, strach przed handlowymi działaniami odwetowymi wobec skarżącego, a także ryzyko finansowe wiążące się ze sprzeciwem wobec takich praktyk, ograniczają praktyczną wartość tych form dochodzenia roszczeń. Z tego powodu niektóre państwa członkowskie, które posiadają specjalne przepisy dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych, powierzają ich egzekwowanie organom administracyjnym. Jednak przepisy państw członkowskich dotyczące stosowania nieuczciwych praktyk handlowych – jeśli w ogóle istnieją – są w znacznym stopniu rozbieżne.
(9)
Liczba i rozmiar podmiotów różnią się na poszczególnych etapach łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych. Różnice w sile przetargowej, które odpowiadają ekonomicznej zależności dostawcy od nabywcy, mogą prowadzić do narzucania nieuczciwych praktyk handlowych przez podmioty większe pod względem obrotów podmiotom mniejszym. Lepszą ochronę tych podmiotów, które najbardziej jej potrzebują, przed nieuczciwymi praktykami handlowymi powinno zapewnić podejście dynamiczne, którego podstawą jest stosunek wielkości dostawcy i nabywcy. Nieuczciwe praktyki handlowe są szczególnie szkodliwe dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych. Przedsiębiorstwa większe niż MŚP, lecz których roczny obrót nie przekracza 350000000 EUR, także powinny być chronione przed nieuczciwymi praktykami handlowymi, aby uniknąć przenoszenia kosztów takich praktyk na producentów rolnych. Efekt kaskadowy dla producentów rolnych wydaje się występować w szczególnie dużym nasileniu w przypadku przedsiębiorców o rocznych obrotach do 350000000 EUR. Ochrona pośredników w obrocie produktami rolnymi i produktami spożywczymi, w tym produktami przetworzonymi, może także służyć uniknięciu przesunięcia handlu od producentów rolnych i ich stowarzyszeń produkujących produkty przetworzone ku dostawcom nieobjętym ochroną.
[…]
(14)
Niniejsza dyrektywa powinna mieć zastosowanie do praktyk stosowanych przez większe podmioty wobec podmiotów mających mniejszą siłę przetargową. Względną siłę przetargową można w przybliżeniu oszacować na podstawie rocznego obrotu różnych podmiotów. Chociaż jest to kryterium przybliżone, umożliwia ono zapewnienie podmiotom przewidywalnych praw i obowiązków na mocy niniejszej dyrektywy. Górna granica przyznania ochrony powinna zapobiec temu, by ochronie podlegały podmioty, które nie są podatne lub są znacznie mniej podatne na skutki nieuczciwych praktyk handlowych niż ich mniejsi partnerzy lub konkurenci. Z tego powodu ochrona przewidziana w niniejszej dyrektywie jest uzależniona od kategorii, do której należy dany podmiot w zależności od jego obrotów.
[…]
(16)
Przy ustalaniu, czy dana praktyka handlowa powinna zostać uznana za nieuczciwą, ważne jest zmniejszenie ryzyka związanego z ograniczeniem zawierania uczciwych i sprzyjających wydajności umów pomiędzy stronami. W związku z tym należy odróżnić praktyki, które są przewidziane w sformułowanych w sposób jasny i jednoznaczny warunkach umowy dostawy lub kolejnych umowach między stronami, od praktyk, które mają miejsce po rozpoczęciu transakcji i nie zostały uprzednio uzgodnione, tak aby zakazane były jedynie jednostronne zmiany warunków umowy dostawy oraz ich zmiany z mocą wsteczną. Niektóre praktyki handlowe są jednak uznawane za nieuczciwe ze względu na sam ich charakter i nie powinny podlegać swobodzie umownej stron.
[…]
(24)
Niniejsza dyrektywa nie harmonizuje przepisów dotyczących ciężaru dowodu, jakie należy stosować w postępowaniu przed krajowymi organami egzekwowania prawa, ani nie harmonizuje definicji umowy dostawy. W zakresie ciężaru dowodu i zdefiniowania umów dostawy obowiązują zatem przepisy ustanowione w prawie krajowym państw członkowskich.
[…]
(34)
Istnienie środka odstraszającego, takiego jak uprawnienie do nakładania grzywien lub do wszczynania postępowań, na przykład przez sądy, mających na celu nałożenie grzywny, i do nakładania innych równie skutecznych sankcji oraz publikowania wyników postępowań wyjaśniających, w tym publikowania informacji dotyczących nabywców, którzy naruszyli przepisy, może zachęcać do zmiany zachowań oraz korzystania z rozwiązań poprzedzających sądowe rozstrzyganie sporów przez strony, a zatem powinno stanowić część uprawnień organów egzekwowania prawa. Grzywny mogą być szczególnie skuteczne i odstraszające. Organ egzekwowania prawa powinien jednak móc w każdej sprawie decydować, które ze swoich uprawnień wykorzysta i czy nałoży grzywnę lub rozpocznie postępowanie mające na celu nałożenie grzywny lub czy zastosuje inną równie skuteczna sankcję.
[…]
(39)
Ponieważ większość państw członkowskich posiada już przepisy krajowe dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych (choć są one rozbieżne), właściwym rozwiązaniem w celu wprowadzenia minimalnych standardów ochrony na mocy prawa Unii jest zastosowanie dyrektywy. Powinno to umożliwić państwom członkowskim włączenie odpowiednich przepisów do ich krajowego porządku prawnego w taki sposób, aby umożliwić stworzenie spójnych uregulowań. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość utrzymywania lub wprowadzania na swoim terytorium bardziej rygorystycznych przepisów krajowych zapewniających wyższy poziom ochrony przed nieuczciwymi praktykami handlowymi w relacjach między przedsiębiorcami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych, z zastrzeżeniem ograniczeń wynikających z prawa Unii mającego zastosowanie do funkcjonowania rynku wewnętrznego, o ile przepisy te są proporcjonalne”.
6
Artykuł 1 tej dyrektywy, zatytułowany „Przedmiot i zakres stosowania”, przewiduje w ust. 1 i 2:
„1.   W celu zwalczania praktyk, które rażąco odbiegają od dobrych obyczajów w działalności gospodarczej, stoją w sprzeczności z zasadą dobrej wiary i uczciwego obrotu i są jednostronnie narzucane przez jednego partnera handlowego drugiemu, niniejsza dyrektywa ustanawia minimalny wykaz zakazanych nieuczciwych praktyk handlowych w stosunkach między nabywcami a dostawcami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz określa minimalne zasady dotyczące egzekwowania tych zakazów, a także ustalenia dotyczące koordynacji między organami egzekwowania prawa.
2.   Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do niektórych nieuczciwych praktyk handlowych, które występują w związku ze sprzedażą produktów rolnych i spożywczych przez:
a)
dostawców, których roczny obrót nie przekracza 2000000 EUR, nabywcom, których roczny obrót wynosi ponad 2000000 EUR;
b)
dostawców, których roczny obrót wynosi ponad 2000000 EUR lecz nie przekracza 10000000 EUR, nabywcom, których roczny obrót wynosi ponad 10000000 EUR;
c)
dostawców, których roczny obrót wynosi ponad 10000000 EUR lecz nie przekracza 50000000 EUR, nabywcom, których roczny obrót wynosi ponad 50000000 EUR;
d)
dostawcom, których roczny obrót wynosi ponad 50000000 EUR lecz nie przekracza 150000000 EUR, nabywcom, których roczny obrót wynosi ponad 150000000 EUR;
e)
dostawców, których roczny obrót wynosi ponad 150000000 EUR lecz nie przekracza 350000000 EUR, nabywcom, których roczny obrót wynosi ponad 350000000 EUR.
[…]”.
7
Artykuł 3 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Zakaz nieuczciwych praktyk handlowych”, w ust. 1 stanowi:
„Państwa członkowskie zapewniają wprowadzenie zakazu stosowania co najmniej wszystkich następujących nieuczciwych praktyk handlowych:
[…]
d)
nabywca żąda od dostawcy płatności niezwiązanych ze sprzedażą produktów rolnych i spożywczych dostawcy;
[…]”.
8
Artykuł 6 tej samej dyrektywy, zatytułowany „Uprawnienia organów egzekwowania prawa”, w ust. 1 stanowi:
„Państwa członkowskie zapewniają, aby każdy z ich organów egzekwowania prawa dysponował zasobami i wiedzą fachową niezbędnymi do wykonywania swoich obowiązków, i przyznają mu uprawnienia do:
[…]
d)
wydawania decyzji stwierdzających naruszenie zakazów określonych w art. 3 i nakazujących nabywcy zaprzestanie zakazanej praktyki handlowej; organ może zaniechać podjęcia takiej decyzji, jeżeli groziłaby ona ujawnieniem tożsamości skarżącego lub ujawnieniem innych informacji, których ujawnienie skarżący uważa za szkodliwe dla swoich interesów oraz o ile skarżący wskazał te informacje zgodnie z art. 5 ust. 3;
e)
nakładania na sprawcę naruszenia grzywny lub wszczynania postępowania w celu nałożenia na sprawcę naruszenia grzywny i innych równie skutecznych sankcji oraz zastosowania środków tymczasowych, zgodnie z przepisami i procedurami krajowymi;
[…]
Sankcje, o których mowa w akapicie pierwszym lit. e), muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające oraz uwzględniać charakter, czas trwania, powtarzanie się i wagę naruszenia”.
9
Zgodnie z art. 9 dyrektywy 2019/633:
„1.   Z myślą o zapewnieniu wyższego poziomu ochrony państwa członkowskie mogą utrzymywać lub wprowadzać przepisy, które mają na celu zwalczanie nieuczciwych praktyk handlowych i są bardziej restrykcyjne niż te określone w niniejszej dyrektywie, pod warunkiem że takie przepisy krajowe są zgodne z przepisami dotyczącymi funkcjonowania rynku wewnętrznego.
2.   Niniejsza dyrektywa pozostaje bez uszczerbku dla przepisów krajowych, które mają na celu zwalczanie nieuczciwych praktyk handlowych i nie są objęte zakresem stosowania niniejszej dyrektywy, pod warunkiem że takie przepisy krajowe są zgodne z przepisami dotyczącymi funkcjonowania rynku wewnętrznego”.
Prawo austriackie
10
Paragraf 5a Bundesgesetz zur Verbesserung der Nahversorgung und der Wettbewerbsbedingungen (Faire‑Wettbewerbsbedingungen‑Gesetz) (ustawy o poprawie lokalnych dostaw i warunków konkurencji w celu zapewnienia warunków uczciwej konkurencji) (BGBl. 392/1977) w brzmieniu zmienionym przez Bundesgesetz, mit dem das Bundesgesetz zur Verbesserung der Nahversorgung und der Wettbewerbsbedingungen geändert wird (ustawę o zmianie ustawy o poprawie lokalnych dostaw i warunków konkurencji) (BGBl. I 239/2021) (zwanej dalej „FWBG”), stanowi:
„1.   Przepisy niniejszej sekcji mają na celu zwalczanie nieuczciwych praktyk handlowych związanych ze sprzedażą produktów rolnych i spożywczych. Przepisy te transponują [dyrektywę 2019/633]. Nie mają one wpływu na sekcję 1 i na [Bundesgesetz gegen Kartelle und andere Wettbewerbsbeschränkungen (Kartellgesetz 2005) (ustawę o zwalczaniu karteli i innych ograniczeń konkurencji)].
2.   Przepisy niniejszej sekcji mają zastosowanie do praktyk handlowych związanych ze sprzedażą produktów rolnych i spożywczych przez:
1)
dostawców, których roczny obrót nie przekracza 2 mln EUR, nabywcom, których roczny obrót wynosi ponad 2 mln EUR;
2)
dostawców, których roczny obrót wynosi ponad 2 mln EUR, lecz nie przekracza 10 mln EUR, nabywcom, których roczny obrót wynosi ponad 10 mln EUR;
3)
dostawców, których roczny obrót wynosi ponad 10 mln EUR, lecz nie przekracza 50 mln EUR, nabywcom, których roczny obrót wynosi ponad 50 mln EUR;
4)
dostawców, których roczny obrót wynosi ponad 50 mln EUR, lecz nie przekracza 150 mln EUR, nabywcom, których roczny obrót wynosi ponad 150 mln EUR;
5)
dostawców, których roczny obrót wynosi ponad 150 mln EUR, lecz nie przekracza 350 mln EUR, nabywcom, których roczny obrót wynosi ponad 350 mln EUR;
[…]
3.   Niniejsza sekcja ma zastosowanie do transakcji sprzedaży, w których dostawca lub nabywca, lub jeden i drugi, mają siedzibę lub miejsce zamieszkania w Unii.
[…]”.
11
Zgodnie z § 5b FWBG:
„[…]
2.   »nabywca« oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która nie jest konsumentem, niezależnie od tego, gdzie znajduje się siedziba lub miejsce zamieszkania tej osoby, lub organ publiczny w Unii, które kupują produkty rolne i spożywcze; termin »nabywca« może obejmować grupę takich osób fizycznych i prawnych należących do tej kategorii;
3.   »dostawca« oznacza każdego producenta rolnego lub każdą osobę fizyczną bądź prawną, niezależnie od tego, gdzie znajduje się ich siedziba lub miejsce zamieszkania, sprzedających produkty rolne i spożywcze; termin »dostawca« może obejmować grupę producentów rolnych lub grupę osób fizycznych i prawnych, takich jak organizacje dostawców i zrzeszenia takich organizacji”.
12
Paragraf 5c ust. 1 FWBG przewiduje:
„Zakazane są praktyki handlowe wymienione w załączniku I […]”.
13
Paragraf 6 ust. 2 FWBG stanowi:
„Na wniosek organu prowadzącego dochodzenie na podstawie sekcji 2 sąd antymonopolowy może nałożyć na nabywcę w rozumieniu § 5b pkt 2, który narusza przepisy § 5c, grzywnę w maksymalnej wysokości 500000 EUR. Przy obliczaniu kwoty grzywny uwzględnia się w szczególności wagę i czas trwania naruszenia, wzbogacenie uzyskane dzięki temu naruszeniu, stopień odpowiedzialności oraz sytuację ekonomiczną. Paragraf 33 ustawy o zwalczaniu karteli i innych ograniczeń konkurencji stosuje się mutatis mutandis”.
14
Załącznik I do FWBW, zatytułowany „Bezwzględnie zakazane praktyki handlowe”, stanowi w pkt 4:
„Nabywca żąda od dostawcy płatności niezwiązanych ze sprzedażą produktów rolnych i spożywczych dostawcy”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
15
M., która jest stroną pozwaną w postępowaniu głównym, prowadzi sklepy sprzedaży detalicznej produktów spożywczych w Austrii.
16
W maju 2023 r. M. skierowała wezwania do zapłaty do swoich dostawców produktów rolnych i spożywczych, które zdaniem BWB nie były związane ze sprzedażą tych produktów, a zatem naruszały § 5c ust. 1 FWBG i pkt 4 załącznika I do tej ustawy, transponujące art. 3 ust. 1 akapit pierwszy lit. d) dyrektywy 2019/633.
17
W celu uzasadnienia tych wezwań do zapłaty M. stwierdziła, że doświadczyła dotkliwych pod względem ekonomicznym skutków, jakie pandemia koronawirusa COVID‑19 wywarła na turystykę, powodując spadek liczby klientów w sektorze sprzedaży detalicznej produktów spożywczych i masowy wzrost kosztów. W związku z tym M. rozpoczęła proces pełnej restrukturyzacji swojego przedsiębiorstwa, w tym proces transformacji zakupów. W ramach tego procesu transformacji zatrudniła zewnętrznego konsultanta, który doradził jej zwrócenie się z prośbą o wsparcie od jej dostawców w celu częściowego zrekompensowania wysokich kosztów związanych ze wspomnianym procesem.
18
W tym celu w dniu 16 maja 2023 r. M. zorganizowała internetowe „targi dostawców” (Supplier Day), w ramach których przedstawiła swoim dostawcom zarys obecnej sytuacji na rynku produktów rolnych i spożywczych, napotkanych na tym rynku problemów, a także poniesionych przez nią wówczas strat. Wyjaśniła proces transformacji, przez który przechodziła. Cele tego procesu zostały zdefiniowane jako profesjonalizacja zarządzania kategoriami (Category Management) i optymalizacja procesów wewnętrznych. M. wyjaśniła również swoim dostawcom potrzebę inwestycji, z którą się mierzyła, podkreślając konieczność nabycia przyjaznych dla klimatu instalacji do produkcji wodoru i floty samochodów ciężarowych neutralnych pod względem emisji CO2.
19
W dniu 17 maja 2023 r. M. wysłała do każdego ze swoich dostawców jeden z dwóch wariantów tej samej wiadomości elektronicznej, w zależności od tego, czy wzięli udział w targach, czy też nie. W owych wiadomościach elektronicznych wezwała ich do zapłaty określonej kwoty wsparcia tytułem udziału w finansowaniu procesu transformacji, który zamierzała przeprowadzić. Do wiadomości załączono faktury pro forma z kwotami ryczałtowymi o różnej wysokości. Poszczególne wiadomości elektroniczne zostały wysłane równocześnie. Z wyjątkiem kwoty podanej na fakturze pro forma i rozróżnienia dokonanego w zależności od tego, czy dany dostawca wziął udział w targach z dnia 16 maja 2023 r., czy też nie, wiadomości elektroniczne były identyczne dla wszystkich dostawców.
20
Z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynika, że M. podjęła z własnej inicjatywy decyzję, by zakończyć wysyłanie próśb o inwestycje, które kierowała do dostawców, anulować faktury pro forma załączone do wiadomości elektronicznych i zwrócić w sposób natychmiastowy kwoty już wpłacone. W sumie tylko dwóch z szesnastu dostawców postanowiło spełnić prośbę o inwestycję i wpłacić kwoty wskazane na fakturach pro forma załączonych do wiadomości elektronicznych.
21
BWB stwierdził, że działając jako nabywca, M. zażądała od szesnastu swoich dostawców płatności, które nie były związane ze sprzedażą produktów rolnych i spożywczych. Wobec tego organ ten uznał, że każde z tych wezwań do zapłaty narusza § 5c ust. 1 FWBG w związku z pkt 4 załącznika I do tej ustawy. W dniu 10 listopada 2023 r. BWB wniósł zatem do Oberlandesgericht Wien (wyższego sądu krajowego w Wiedniu, Austria), będącego sądem odsyłającym, szesnaście wniosków o nałożenie na M. grzywny na podstawie § 6 ust. 2 FWBG.
22
Cztery z tych wniosków zostały przydzielone 25. izbie tego sądu. Zostały one połączone i dotyczą następujących czterech dostawców:
–
P. GmbH – wezwanie do zapłaty na kwotę 12000 EUR;
–
L. GmbH – wezwanie do zapłaty na kwotę 10000 EUR;
–
R. GmbH – wezwanie do zapłaty na kwotę 12000 EUR;
–
S. GmbH – wezwanie do zapłaty na kwotę 18000 EUR.
23
BWB uważa, że każde wezwanie do zapłaty stanowi odrębne naruszenie.
24
M. zaprzecza, jakoby chodziło o odrębne wezwania, twierdząc, że wszystkie szesnaście wniosków sformułowanych przez BWB opiera się na tym samym stanie faktycznym. Sztuczny podział na szesnaście odrębnych wniosków wydaje się zatem naruszać jej zdaniem zasadę „ne bis in idem”. Posiłkowo M. podnosi, że w rzeczywistości zarzuca się jej jednolite i ciągłe naruszenie. Według tej spółki ta wypracowana w orzecznictwie koncepcja prawna, wywodząca się z prawa mającego zastosowanie w dziedzinie karteli i konkurencji, ma również zastosowanie do przepisów FWBG transponujących dyrektywę 2019/633.
25
Zdaniem sądu odsyłającego § 6 ust. 2 FWBG przewiduje sankcję o charakterze karnym. Tymczasem austriacka doktryna karna stoi na stanowisku, że zachowanie takie jak zarzucane M. należy zakwalifikować jako „jednolite naruszenie”, w tym znaczeniu, że stanowi ono prawną jedność czynu (tatbestandliche Handlungseinheit). Sąd ten wskazuje, że w konsekwencji, nawet jeśli okoliczności faktyczne dotyczą stosunków handlowych z szesnastoma dostawcami, należałoby nałożyć jedną grzywnę w maksymalnej wysokości 500000 EUR, przewidzianą w § 6 ust. 2 FWBG.
26
Niemniej jednak wspomniany sąd wyraża wątpliwości co do tego, czy rezultat ten pozwala na osiągnięcie celu określonego w dyrektywie 2019/633, a mianowicie pewne przywrócenie równowagi między siłą przetargową nabywców a siłą przetargową dostawców w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych. Sąd ten uważa, że to przywrócenie równowagi może nastąpić jedynie na poziomie indywidualnej relacji między nabywcą a dostawcą. Natomiast gdyby zachowania M. należało zakwalifikować jako stanowiące wiele naruszeń prowadzących do nałożenia wielu grzywien równolegle, należałoby również zadać sobie pytanie, czy takie rozwiązanie jest zgodne z tą dyrektywą.
27
W tych okolicznościach Oberlandesgericht Wien (wyższy sąd krajowy w Wiedniu) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1.
a)
Czy art. 6 ust. 1 lit. e) dyrektywy 2019/633 należy interpretować w ten sposób, że przepis ten, w przypadku gdy nabywca na podstawie jednolicie umotywowanej decyzji wbrew art. 3 ust. 1 d) wspomnianej dyrektywy wzywa do zapłaty w tym samym dniu oddzielnie różnych dostawców, którzy podlegają ochronie na podstawie art. 1 tej dyrektywy, stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, zgodnie z którym te wezwania do zapłaty są oceniane w całości jako jedno jednolite naruszenie (jedność czynu) z możliwością wyłącznie jednokrotnego nałożenia sankcji?
b)
Czy dla udzielenia odpowiedzi na pytanie [pierwsze] lit. a) w świetle wymogu zawartego w art. 6 ust. 1 [akapit drugi] dyrektywy 2019/633, zgodnie z którym sankcja musi być skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca oraz uwzględniać charakter, czas trwania, powtarzanie się i wagę naruszenia, ma znaczenie okoliczność, że zgodnie z krajowym austriackim przepisem ustanawiającym sankcję (§ 6 ust. 2 FBWG) można wymierzyć grzywnę z tego tytułu w kwocie nieprzekraczającej (tylko) 500000 EUR?
2.
W razie udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie [pierwsze] lit. a):
Czy art. 6 ust. 1 lit. e) dyrektywy 2019/633 należy interpretować w ten sposób, że każde wezwanie do zapłaty skierowane do poszczególnych dostawców – jeżeli narusza zakaz zawarty w art. 3 ust. 1 lit. d) tej dyrektywy – należy oceniać jako podlegającą sankcji odrębną praktykę handlową, z tytułu której należy orzec oddzielną sankcję (grzywnę) zgodnie z zasadą kumulacji, a zatem należy nałożyć wiele grzywien, biorąc pod uwagę okoliczność, że krajowy austriacki przepis ustanawiający sankcję (§ 6 ust. 2 FBWG) przewiduje wymierzenie grzywny nieprzekraczającej 500000 EUR?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
28
Poprzez pytanie pierwsze, rozpatrywane jako całość, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. e) dyrektywy 2019/633 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym przewidującym, iż szereg wezwań do zapłaty niezwiązanych ze sprzedażą produktów rolnych i spożywczych w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. d) tej dyrektywy, skierowanych przez nabywcę jednocześnie do szeregu dostawców na podstawie jednego uzasadnienia, należy zakwalifikować łącznie jako jednolite naruszenie prowadzące do nałożenia jednej grzywny, której wysokość jest ograniczona do stałej kwoty.
29
Na wstępie z motywów 1, 7 i 39 dyrektywy 2019/633 wynika, że ma ona na celu ustanowienie na poziomie Unii minimalnego standardu ochrony dostawców produktów rolnych i spożywczych przed nieuczciwymi praktykami handlowymi stosowanymi przez nabywców w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych, aby ograniczyć występowanie takich praktyk, które mogą mieć negatywny wpływ na poziom życia społeczności rolniczej. Wpływ ten rozumiany jest zarówno jako bezpośredni wpływ na producentów rolnych i ich organizacje funkcjonujących jako dostawcy, jak i wpływ pośredni, gdy konsekwencje nieuczciwych praktyk handlowych występujących w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych negatywnie odbijają się na producentach produktów podstawowych w tym łańcuchu.
30
W tym kontekście, po pierwsze, art. 3 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy przewiduje, że państwa członkowskie powinny zapewnić, aby co najmniej wszystkie nieuczciwe praktyki handlowe wymienione w tym przepisie zostały zakazane. Wśród tych praktyk w lit. d) tego przepisu figuruje praktyka polegająca na tym, że nabywca żąda od dostawcy płatności niezwiązanych ze sprzedażą produktów rolnych i spożywczych dostawcy.
31
Po drugie, jak wynika z art. 4 dyrektywy 2019/633, każde państwo członkowskie wyznacza co najmniej jeden organ właściwy do egzekwowania zakazów określonych w art. 3 tej dyrektywy na poziomie krajowym. Zgodnie z art. 6 ust. 1 akapit pierwszy wspomnianej dyrektywy każdy z tych organów powinien dysponować zasobami, wiedzą fachową i uprawnieniami niezbędnymi do wykonywania swoich obowiązków.
32
To właśnie w świetle tych wyjaśnień należy udzielić odpowiedzi na pytanie pierwsze dotyczące wykładni art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. e) tej dyrektywy.
33
Przepis ten przewiduje, że państwa członkowskie powinny przyznać wspomnianym organom uprawnienie do nakładania na sprawcę naruszenia grzywny lub wszczynania postępowania w celu nałożenia na sprawcę naruszenia grzywny i innych równie skutecznych sankcji oraz zastosowania środków tymczasowych, zgodnie z przepisami i procedurami krajowymi. W tym art. 6 ust. 1 akapit drugi wskazano również, że sankcje te powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające oraz winny uwzględniać charakter, czas trwania, powtarzanie się i wagę naruszenia.
34
Należy zatem, jak sugeruje rzecznik generalny w pkt 26 opinii, zbadać kolejno dwa aspekty problematyki podniesionej przez sąd odsyłający, które dotyczą, po pierwsze, wspólnego zakwalifikowania szeregu rozpatrywanych łącznie nieuczciwych praktyk handlowych, prowadzącego do nałożenia jednej grzywny za wszystkie te praktyki, jako jednolitego naruszenia, a po drugie, górnej granicy tej grzywny.
35
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy brać pod uwagę nie tylko jego brzmienie, ale także jego kontekst oraz cele regulacji, której część on stanowi (wyroki: z dnia 17 listopada 1983 r., Merck_292/82, EU:C:1983:335, pkt 12; z dnia 8 maja 2025 r., Pielatak, C‑410/23, EU:C:2025:325, pkt 54 i przytoczone tam orzecznictwo).
36
Co się tyczy w pierwszej kolejności zgodności z art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. e) dyrektywy 2019/633 przepisów krajowych przewidujących, że szereg identycznych nieuczciwych praktyk handlowych zakazanych na podstawie art. 3 ust. 1 lit. d) tej dyrektywy, popełnionych jednocześnie przez tego samego nabywcę, należy zakwalifikować łącznie jako „jednolite naruszenie”, które może prowadzić jedynie do nałożenia jednej grzywny, należy przede wszystkim stwierdzić, że brzmienie tego art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. e) ogranicza się do ogólnego odesłania do przepisów i procedur krajowych, nie przedstawiając konkretnych wskazówek co do możliwości zakwalifikowania kilku zakazanych praktyk jako jednolitego naruszenia. Przepis ten pozostawia zatem co do zasady państwom członkowskim swobodę decydowania o takiej kwalifikacji, pod warunkiem że zgodnie ze wspomnianym art. 6 ust. 1 akapit drugi sankcja nałożona z tego tytułu będzie skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca, z uwzględnieniem charakteru, czasu trwania, powtarzania się i wagi naruszenia.
37
Następnie, co się tyczy kontekstu, w jaki wpisuje się ten przepis, należy zauważyć, że z motywów 1 i 39 dyrektywy 2019/633 wynika, iż prawodawca Unii wybrał podejście oparte na minimalnej harmonizacji przepisów dotyczących nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorstwami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych.
38
Ta logika minimalnej harmonizacji przejawia się w licznych odesłaniach w tekście tej dyrektywy do prawa państw członkowskich, do których należy uściślenie wykonania lub zakresu określonych w niej przepisów. Motyw 24 wspomnianej dyrektywy wskazuje na przykład, że dyrektywa ta nie harmonizuje przepisów dotyczących ciężaru dowodu, jakie należy stosować w postępowaniu przed krajowymi organami egzekwowania prawa, ani nie harmonizuje definicji umowy dostawy. Podobnie art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. c) tej dyrektywy uściśla, że organy te powinny być uprawnione do przeprowadzania w ramach prowadzonych przez nie postępowań wyjaśniających niezapowiedzianych kontroli na miejscu, zgodnie z przepisami i procedurami krajowymi.
39
Ponadto dyrektywa 2019/633 wyraźnie pozostawia państwom członkowskim swobodę uzupełnienia systemu ochrony dostawców produktów rolnych i spożywczych przepisami krajowymi zapewniającymi większą ochronę. W tym kontekście art. 9 tej dyrektyw stanowi, że z myślą o zapewnieniu wyższego poziomu ochrony państwa członkowskie mogą utrzymywać lub wprowadzać przepisy, które mają na celu zwalczanie nieuczciwych praktyk handlowych i są bardziej restrykcyjne niż te określone w tej dyrektywie, pod warunkiem że takie przepisy krajowe są zgodne z przepisami dotyczącymi funkcjonowania rynku wewnętrznego.
40
Wynika z tego, że w braku uregulowań w dyrektywie 2019/633 logika minimalnej harmonizacji oznacza, że przepisy dotyczące wymierzania kary łącznej lub zasad kwalifikacji szeregu nieuczciwych praktyk handlowych są co do zasady objęte zakresem uznania państw członkowskich, którym dyrektywa 2019/633 nie narzuca ani nie zakazuje wyboru takich przepisów.
41
Wreszcie wykładnia wynikająca z pkt 36–40 niniejszego wyroku znajduje potwierdzenie w celach realizowanych przez omawianą dyrektywę. Nie można bowiem uznać, że dyrektywa 2019/633 koncentruje się na ochronie każdego dostawcy produktów rolnych i spożywczych w ramach szczególnego związku łączącego go z nabywcą, co wykluczałoby wszelką możliwość zakwalifikowania kilku naruszeń z udziałem różnych dostawców jako jednolitego naruszenia lub jakiekolwiek łączenie kar grożących za takie naruszenia. Jak zauważył rzecznik generalny w pkt 37 opinii, cel realizowany przez tę dyrektywę, a mianowicie ochrona poziomu życia społeczności rolniczej, wykracza poza zwykłą ochronę indywidualnych relacji między nabywcami a dostawcami. Z tej perspektywy możliwość łącznego zakwalifikowania szeregu praktyk stanowiących naruszenie nie osłabia co do zasady skuteczności zakazu stosowania tych praktyk i nie podważa tego celu wspomnianej dyrektywy.
42
Ponadto aby udzielić sądowi odsyłającemu użytecznej i kompletnej odpowiedzi, należy dodać, po pierwsze, że pojęcie „jednolitego i ciągłego naruszenia”, które wynika z orzecznictwa Trybunału dotyczącego art. 101 TFUE, nie ma znaczenia w ramach dyrektywy 2019/633. W tym względzie należy zauważyć, że podstawa prawna tej dyrektywy, a mianowicie art. 43 ust. 2 TFUE, ma na celu realizację wspólnej polityki rolnej, zgodnie z art. 39 ust. 1 TFUE. Nie chodzi zatem o postanowienia tego traktatu dotyczące reguł konkurencji. Oznacza to, że pojęcie „jednolitego i ciągłego naruszenia”, rozwinięte w kontekście prawa konkurencji, opiera się na innej logice niż ta, która działa w ramach wspomnianej dyrektywy.
43
W każdym razie zgodnie z orzecznictwem Trybunału dotyczącym art. 101 TFUE naruszenie tego postanowienia może wynikać nie tylko z pojedynczego działania, ale również z szeregu działań, a nawet z zachowania ciągłego. W wypadku gdy różne działania wpisują się w „całościowy plan” ze względu na ich identyczny cel polegający na zakłócaniu konkurencji na wspólnym rynku, Komisja Europejska jest uprawniona do przypisania odpowiedzialności za te działania na podstawie udziału w naruszeniu rozpatrywanym jako całość (zob. podobnie wyrok z dnia 7 stycznia 2004 r., Aalborg Portland i in./Komisja, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P i C‑219/00 P, EU:C:2004:6, pkt 258). Tak więc pojęcie „jednolitego i ciągłego naruszenia” jest stosowane w ramach przepisów dotyczących przeprowadzania dowodów w dziedzinie konkurencji, a dokładniej w celu ułatwienia przypisania pewnych zachowań przedsiębiorstwom. Pojęcie to nie ma zatem znaczenia, gdy organy ścigania mogą, w celu zastosowania łagodniejszej sankcji, ująć łącznie szereg zachowań objętych tą samą logiką i uznać, że stanowią one jednolite naruszenie.
44
Po drugie, jak słusznie zauważył rzecznik generalny w pkt 35 i 36 opinii, nie można również powoływać się na zasadę ne bis in idem w celu zobowiązania państw członkowskich do odstąpienia od przyjęcia przepisów pozwalających na zakwalifikowanie szeregu nieuczciwych praktyk handlowych łącznie jako jednolitego naruszenia.
45
W tym względzie z utrwalonego orzecznictwa Trybunału dotyczącego art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej wynika, że zasada ne bis in idem zakazuje kumulacji zarówno postępowań, jak i sankcji za te same czyny przeciwko tej samej osobie (zob. podobnie wyroki: z dnia 20 marca 2018 r., Garlsson Real Estate i in., C‑537/16, EU:C:2018:193, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 20 marca 2018 r., Menci, C‑524/15, EU:C:2018:197, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo). Jako że warunek „idem” wymaga, aby zdarzenia były tożsame, zasada ta nie znajduje zastosowania, gdy rozpatrywane czyny nie są tożsame, a jedynie podobne (zob. podobnie wyrok z dnia 30 stycznia 2025 r., Engie România, C‑205/23, EU:C:2025:43, pkt 58 i przytoczone tam orzecznictwo). Znaczącym kryterium do celów ustalenia tożsamości czynu jest kryterium tożsamości zdarzenia, rozumiane jako istnienie całości, na którą składają się nierozdzielnie ze sobą związane konkretne okoliczności, które doprowadziły do uniewinnienia lub prawomocnego skazania danej osoby (zob. podobnie wyrok z dnia 30 stycznia 2025 r., Engie România, C‑205/23, EU:C:2025:43, pkt 57 i przytoczone tam orzecznictwo).
46
Tymczasem w przypadku zakwalifikowania szeregu nieuczciwych praktyk handlowych dotyczących różnych dostawców jako jednolitego naruszenia warunek „idem” co do zasady nie jest spełniony.
47
Okoliczność, że praktyki rozpatrywane w postępowaniu głównym mogą zostać zakwalifikowane jako „jednolite naruszenie” na podstawie prawa krajowego, niczego w tym względzie nie zmienia. Trybunał orzekł już bowiem, że kwalifikacja prawna czynu w prawie krajowym nie jest istotna do celów stwierdzenia tożsamości czynu, ponieważ zakres ochrony przyznany w art. 50 Karty praw podstawowych nie może być różny w zależności od państwa członkowskiego (zob. podobnie wyroki: z dnia 20 marca 2018 r., Garlsson Real Estate i in., C‑537/16, EU:C:2018:193, pkt 38; a także z dnia 20 marca 2018 r., Menci, C‑524/15, EU:C:2018:197, pkt 36).
48
Z powyższego wynika, że art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. e) dyrektywy 2019/633 należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on co do zasady na przeszkodzie przepisom krajowym, które przewidują, że szereg nieuczciwych praktyk handlowych zakazanych na podstawie art. 3 ust. 1 tej dyrektywy uznaje się za jednolite naruszenie, które może prowadzić do nałożenia tylko jednej grzywny.
49
W drugiej kolejności należy ustalić, czy art. 6 ust. 1 dyrektywy 2019/633 należy interpretować w ten sposób, że stoi on jednak na przeszkodzie takim przepisom krajowym, gdy przewidują one górną granicę grzywny przewidzianej w celu ukarania tego szeregu praktyk uznanych łącznie za jednolite naruszenie.
50
W tym względzie art. 6 ust. 1 akapit drugi tej dyrektywy stanowi, że sankcje, o których mowa w art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. e), muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające, z uwzględnieniem charakteru, czasu trwania, powtarzania się i wagi naruszenia.
51
Co się tyczy w szczególności zasady proporcjonalności, Trybunał wyjaśnił, że zasada ta wymaga, aby przy określaniu sankcji oraz ustalaniu wysokości grzywny zostały uwzględnione indywidualne okoliczności danego przypadku [zob. podobnie wyrok z dnia 19 października 2023 r., G. ST. T. (Proporcjonalność kary w przypadku naruszenia znaku towarowego), C‑655/21, EU:C:2023:791, pkt 67 i przytoczone tam orzecznictwo]. Podobnie środki karne nie mogą wykraczać poza to, co jest konieczne do realizacji celów zamierzonych przez dane przepisy (zob. podobnie wyrok z dnia 23 listopada 2023 r., J.P. Mali, C‑653/22, EU:C:2023:912, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo). Proporcjonalność ocenia się zatem konkretnie w świetle celów przyświecających danemu środkowi karnemu.
52
Wymóg ten, podobnie jak wymogi wynikające z art. 6 ust. 1 akapit drugi wspomnianej dyrektywy, zakłada, że krajowy organ egzekwowania prawa lub sąd krajowy, który jest właściwy do karania zakazów wynikających z art. 3 tej dyrektywy, dysponuje zakresem uznania niezbędnym do ustalenia sankcji zgodnej ze wszystkimi tymi wymogami.
53
Tymczasem w przypadku gdy szereg nieuczciwych praktyk handlowych zakazanych na podstawie art. 3 dyrektywy 2019/633 zostaje zakwalifikowanych łącznie jako jednolite naruszenie, w związku z czym mogą one prowadzić jedynie do nałożenia jednej grzywny, możliwe jest, że organ egzekwowania prawa lub sąd właściwy do ustalenia kwoty tej grzywny zostanie w niektórych przypadkach pozbawiony zakresu uznania koniecznego do spełnienia tych wymogów.
54
W szczególności może tak być w przypadku, gdy maksymalna kwota grzywny ustalona w przepisach krajowych jest znacznie niższa niż perspektywa korzyści finansowej, jaką zamierzał osiągnąć nabywca, nakładając na wielu swoich dostawców płatności niezwiązane ze sprzedażą produktów rolnych i spożywczych tych dostawców. Jeżeli bowiem łączna suma tych płatności przekracza w znacznym stopniu górną granicę grzywny, jednolita maksymalna sankcja za wszystkie te praktyki noszące znamiona naruszenia nie może być wystarczająca do zagwarantowania zamierzonego skutku odstraszającego lub być skuteczna i zgodna z zasadą proporcjonalności.
55
Do sądu odsyłającego należy zatem zbadanie, czy w ramach postępowania głównego dysponuje on zakresem uznania niezbędnym do ustalenia kwoty grzywny zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 6 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2019/633. Czyniąc to, sąd ten będzie musiał w szczególności wziąć pod uwagę stosunek wysokości korzyści finansowej, jaką zamierzał osiągnąć nabywca, nakładając na wielu swoich dostawców płatności niezwiązane ze sprzedażą ich produktów rolnych i spożywczych, do górnej granicy grzywny stanowiącej sankcję za wszystkie te niezgodne z prawem żądania płatności.
56
W świetle powyższego na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. e) dyrektywy 2019/633 w związku z art. 6 ust. 1 akapit drugi tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym przewidującym, że szereg wezwań do zapłaty niezwiązanych ze sprzedażą produktów rolnych i spożywczych w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. d) wspomnianej dyrektywy, skierowanych przez nabywcę jednocześnie do szeregu dostawców na podstawie jednego uzasadnienia, należy zakwalifikować łącznie jako jednolite naruszenie prowadzące do nałożenia jednej grzywny, której wysokość jest ograniczona do stałej kwoty, pod warunkiem że krajowy organ egzekwowania prawa lub sąd krajowy właściwy do nałożenia sankcji za to naruszenie korzysta z zakresu uznania koniecznego do ustalenia grzywny, która będzie skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca, z uwzględnieniem charakteru, czasu trwania, powtarzania się i wagi tego naruszenia.
W przedmiocie pytania drugiego
57
Z uwagi na odpowiedź udzieloną na pierwsze pytanie prejudycjalne nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na pytanie drugie sądu odsyłającego.
W przedmiocie kosztów
58
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. e) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/633 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorcami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych w związku z art. 6 ust. 1 akapit drugi tej dyrektywy
należy interpretować w ten sposób, że:
nie stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym przewidującym, że szereg wezwań do zapłaty niezwiązanych ze sprzedażą produktów rolnych i spożywczych w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. d) wspomnianej dyrektywy, skierowanych przez nabywcę jednocześnie do szeregu dostawców na podstawie jednego uzasadnienia, należy zakwalifikować łącznie jako jednolite naruszenie prowadzące do nałożenia jednej grzywny, której wysokość jest ograniczona do stałej kwoty, pod warunkiem że krajowy organ egzekwowania prawa lub sąd krajowy właściwy do nałożenia sankcji za to naruszenie korzysta z zakresu uznania koniecznego do ustalenia grzywny, która będzie skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca, z uwzględnieniem charakteru, czasu trwania, powtarzania się i wagi tego naruszenia.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: niemiecki.