61980CJ0095_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στήν υπόθεση 95/80
πού έχει ως αντικείμενο αίτηση τού tribunal d’instance τού 1ου arrondissement τού Παρισιού πρός τό Δικαστήριο, κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ, μέ τήν οποία ζητείται η έκδοση, στό πλαίσιο τής εκκρεμούς διαφοράς ενώπιον τού δικαστηρίου αυτού μεταξύ
αφ’ ενός μέν
SOCIETE HAVRAISE DERVIEU-DELAHAIS, ανώνυμης εταιρείας μέ εδρα τή Χάβρη,
EUROTRANSIT SA, ανώνυμης εταιρείας μέ εδρα τό Στρασβούργο,
TRANSPORTS LACROIX, ανώνυμης εταιρείας μέ εδρα τό Lons-le-Saunier,
SOCIETE AUXILIAIRE DE L’AGRICULTURE ET DE L’INDUSTRIE DU SUD-OUEST DE LA FRANCE SAISOF, ανώνυμης εταιρείας μέ εδρα τό Παρίσι,
ΚΟΙΝΩΝΩΝ VERNIERES, Gabrielle Paula Marie Vernieres, Claude Clemence Odette Vernieres, συζύγου Ricard, Marie Celine Odette Vernieres, συζύγου Hugounenc, Marthe Clemence Leontine Vernieres, οι οποίοι κατοικούν στό Roquefort καί εκμεταλλεύονται εξ αδιαιρέτου εμπορική επιχείρηση μέ τό διακριτικό τίτλο «Vernieres Freres»,
GABRIEL COULET SA, ανώνυμης εταιρείας μέ εδρα τό Roquefort,
JACQUES LOUIS MAURICE MARIE CARLES, πού εκμεταλλεύεται εμπορική επιχείρηση μέ τό διακριτικό τίτλο «Le Chaperon Rouge» στό Roquefort,
BENJAMIN ADRIEN JOSEPH CROUZAT, πού εκμεταλλεύεται εμπορική επιχείρηση μέ τό διακριτικό τίτλο «Etablissements A . Crouzat et Cie» στό Roquefort,
SOCIETE ROQUEFORT MARIA GRIMAL, ανώνυμης εταιρείας πού έχει εδρα τό Roquefort καί ασκεί εμπορία μέ τήν επωνυμία της καί μέ τό διακριτικό τίτλο «Societe agricole de Roquefort»,
SOCIETE ANONYME DES CAVES ET DES PRODUCTEURS REUNIS DE ROQUEFORT,
καί
αφ’ ετέρου
DIRECTEUR GENERAL DES DOUANES ET DROITS INDIRECTS,
Αντικείμενο της υπόθεσης
προδικαστικής αποφάσεως ως πρός τήν ερμηνεία τού κανονισμού 974/71 τού Συμβουλίου τής 12ης Μα ΐου 1971 περί ορισμένων μέτρων συγκυριακής πολιτικής πού πρέπει νά ληφθούν στό γεωργικό τομέα σάν συνέπεια τής προσωρινής διευρύνσεως τών περιθωρίων διακυμάνσεως τών νομισμάτων ορισμένων Κρατών μελών, καί πολλών κανονισμών εκτελέσεως, οσον αφορά τήν είσπραξη νομισματικών εξισωτικών ποσών κατά τήν εξαγωγή τυριού roquefort,
Σκεπτικό της απόφασης
1 Μέ απόφαση τής 19ης Φεβρουαρίου 1980 πού περιήλθε στό Δικαστήριο στίς 19 τού επόμενου Μαρτίου, τό tribunal d’instance τού 1ου arrondissement τού Παρισιού υπέβαλε, δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως πρός τό κύρος τών κοινοτικών κανονιστικών διατάξεων μέ τίς οποίες επιβλήθηκε η είσπραξη νομισματικών εξισωτικών ποσών στίς εξαγωγές roquefort από τή Γαλλία, καί συγκεκριμένα τού κανονισμού 652/76 τής Επιτροπής τής 24ης Μαρτίου 1976 περί τροποποιήσεως τών νομισματικών εξισωτικών ποσών συνεπεία τής εξελίξεως τής συναλλαγματικής ισοτιμίας τού γαλλικού φράγκου ( JO L 79, σ . 4 ).
2 Τό ανωτέρω ερώτημα υποβλήθηκε στό πλαίσιο αγωγής πολλών εταιρειών καί φυσικών προσώπων, παραγωγών καί εξαγωγέων roquefort κατά τού directeur general des douanes et droits indirects ( γενικού διευθυντή τελωνείων καί έμμεσων φόρων ), μέ αίτημα τήν επιστροφή τών νομισματικών εξισωτικών ποσών πού ειχαν εισπραχθεί κατά τή διάρκεια ορισμένης περιόδου από τό έτος 1976 μέχρι τό έτος 1979 .
3 Πρέπει νά σημειωθεί οτι συνεπεία τής αισθητής πτώσεως τού γαλλικού φράγκου στίς αγορές συναλλάγματος κατά τό Μάρτιο 1976 καί τόν καθορισμό νέας αντιπροσωπευτικής ισοτιμίας τού νομίσματος αυτού, η Επιτροπή εισήγαγε μέ τόν κανονισμό 652/76 ενα σύνολο εξισωτικών ποσών γιά τή Γαλία, μέ συμπλήρωμα τού παραρτήματος Ι τού κανονισμού 572/76 τής 15ης Μαρτίου 1976 πού καθόριζε τά νομισματικά εξισωτικά ποσά ( JO L 68, σ . 5 ).
4 Ο κατάλογος τών ποσών αυτών περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τή δασμολογική διάκριση 04.04 Γ, «τυροί φέροντες εν τή μάζη πράσινα στίγματα», πού περιλαμβάνει ολα τά τυριά «bleus» . Κατά συνέπεια, στίς εξαγωγές roquefort επιβλήθηκε εξισωτικό ποσό μέχρι τήν έναρξη τής ισχύος τού κανονισμού 777/79 τής Επιτροπής τής 20ής Απριλίου 1979 περί τροποποιήσεως ορισμένων νομισματικών εξισωτικών ποσών στόν τομέα τού γάλακτος καί τών γαλακτοκομικών
προϊόντων ( JO L 99, σ . 9 ), πού ειχε ως αποτέλεσμα, μέ τήν προσθήκη, οσον αφορά τή διάκριση 04.04 Γ, τών λέξεων «εκτός από τό roquefort», τήν εξαίρεση τού τυριού αυτού .
5 Οι ενάγουσες στήν κύρια δίκη ισχυρίζονται οτι εσφαλμένα περιελήφθη από τόν κανονισμό 652/72 τό roquefort στό σύστημα τών εξισωτικών ποσών . Κατά τή γνώμη τους, δέ συνέτρεχε καμιά από τίς προϋποθέσεις πού ορίζονται από τόν κανονισμό 974/71 τής 12ης Μα ΐου 1971 ( JO L 106, σ . 1, ΕΕ ειδ . έκδ . αριθ . Ν 106, τόμ . 03/006, σ . 192 ) πού εισήγαγε τό καθεστώς τών εξισωτικών ποσών, οπως τροποποιήθηκε ιδίως από τόν κανονισμό 2746/72 τού Συμβουλίου τής 19ης Δεκεμβρίου 1972 ( JO L 291, σ . 148 ). Πράγματι, τό roquefort παράγεται από πρόβειο γάλα σύμφωνα μέ ειδικές μεθόδους, πού χρησιμοποιούνται μόνο γιά τήν παρασκευή τού roquefort, διατίθεται σέ τιμή αισθητά ανώτερη από τήν τιμή τών άλλων τυριών «bleus» καί δέν παρουσιάζει τή σχέση εξαρτήσεως από τά γαλακτοκομικά προϊόντα πού υπόκεινται σέ μέτρα παρεμβάσεως, η οποία απαιτείται από τόν κανονισμό 974/71 ως προϋπόθεση τής υπαγωγής συγκεκριμένου προϊόντος στό σύστημα τών εξισωτικών ποσών . Επιπλέον, λόγω τής ιδιαιτερότητας τής παραγωγής αυτής, δέ θά υπήρχε καμιά διαταραχή ούτε κίνδυνος διαταραχής στό σχετικό τομέα τής αγοράς . Αυτό ισχύει ακόμα περισσότερο καί επειδή τό roquefort δέν παράγεται παρά μόνο σέ μιά αυστηρά καθορισμένη περιοχή, σέ σημείο πού δέν μπορεί νά γίνεται λόγος γιά «συναλλαγές», μέ τήν κυριολεκτική έννοια τού ορου, τού προϊόντος αυτού στό εσωτερικό τής Κοινότητας . Από αυτά προκύπτει οτι τό roquefort ειναι καί ηταν πάντα «τελείως ανεξάρτητο από τό κοινοτικό γεωργονομισματικό σύστημα» . Λόγω επομένως τής ελλείψεως εξαρτήσεως καί οποιουδήποτε κινδύνου διαταραχής, η υπαγωγή τού roquefort στό σύστημα τών εξισωτικών ποσών αποτελεί κακή εκτίμηση τής «αρχής τής απόλυτης αναγκαιότητας» τής επιβολής τών ποσών αυτών, πού απορρέει από τόν κανονισμό 974/71 .
6 Η θέση τών εναγουσών υποστηρίχτηκε από τή γαλλική κυβέρνηση, πού επισημαίνει τόν εξαιρετικά ιδιαίτερο χαρακτήρα τής αγοράς τού roquefort, τούς αυστηρούς ορους πού επιβάλλονται γιά τήν παραγωγή του, οι οποίοι αντανακλώνται στήν τιμή του, αισθητά ανώτερη από τήν τιμή τών άλλων τυριών «bleus», καθώς καί τόν εξαιρετικά περιορισμένο όγκο τόσο τής παραγωγής οσο καί τών εξαγωγών πρός τά άλλα Κράτη μέλη, αφού ενα σημαντικό μέρος τής παραγωγής βρίσκει διέξοδο στήν αγορά τών Ηνωμένων Πολιτειών . Κατά τή γαλλική κυβέρνηση τά χαρακτηριστικά αυτού τού τομέα τής αγοράς ειναι τέτοια, ωστε νά αποκλείεται η υπαγωγή τού roquefort στό μηχανισμό τών νομισματικών εξισωτικών ποσών . Η εφαρμογή τών ποσών αυτών, αντί νά εξα
λείψει κάποια διαταραχή, δημιούργησε δυσκολίες γιά τήν πώληση τού εν λόγω προϊόντος υψηλής ποιότητας τόσο στήν αγορά τής Κοινότητας οσο καί στίς τρίτες χώρες .
7 Σύμφωνα μέ τό άρθρο 1 παράγραφοι 2 καί 3 τού κανονισμού 974/71, η επιβολή νομισματικών εξισωτικών ποσών υπόκειται σέ τριπλή προϋπόθεση, οσον αφορά τά προϊόντα πού δέν αποτελούν άμεσα αντικείμενο μέτρων παρεμβάσεως . Πρέπει τά προϊόντα αυτά νά υπάγονται στήν κοινή οργάνωση τών αγορών ή νά αποτελούν αντικείμενο ειδικής ρυθμίσεως βάσει τού άρθρου 235 τής συνθήκης, η τιμή τους νά εξαρτάται από τήν τιμή ενός ή περισσοτέρων προϊόντων πού αποτελούν αντικείμενο μέτρων παρεμβάσεως καί νά διαπιστώνονται ή νά προβλέπονται διαταραχές στίς σχετικές γεωργικές συναλλαγές .
8 Δέν αμφισβητείται οτι τό roquefort εντάσσεται στό πλαίσιο τής κοινής οργανώσεως τής γαλακτοκομικής αγοράς, οπως ακριβώς καί τά άλλα τυριά τής κλάσεως 04.04 . Τό γεγονός οτι τό προϊόν αυτό προέρχεται από πρόβειο γάλα δέν τό εξαιρεί από αυτή τήν οργάνωση, πού συμπεριλαμβάνει ολα τά τυριά, οποιαδήποτε καί άν ειναι η πρώτη υλη από τήν οποία παρασκευάζονται — αγελαδινό γάλα, κατσικίσιο γάλα ή πρόβειο γάλα . Επί τού θέματος αυτού αρκεί η παραπομπή στό άρθρο 1 στοιχείο δ τού κανονισμού 804/68 τού Συμβουλίου τής 27ης Ιουνίου 1968 περί κοινής οργανώσεως αγοράς στόν τομέα τού γάλακτος καί τών γαλακτοκομικών προϊόντων ( JO L 148, σ . 13, ΕΕ ειδ . έκδ . αριθ . Ν 148, τόμ . 03/0003, σ . 82 ), σύμφωνα μέ τό οποίο τά προϊόντα τής κλάσεως πού αναφέρθηκε ανωτέρω υπάγονται στήν οργάνωση αυτή . Η αμφισβήτηση επομένως αφορά αποκλειστικά αφ’ ενός μέν τό ζήτημα τής εξαρτήσεως τής τιμής τού roquefort από τήν τιμή τών γαλακτοκομικών προϊόντων στά οποία εφαρμόζονται τά μέτρα παρεμβάσεως, αφ’ ετέρου δέ τό ζήτημα τής υπάρξεως ή τής προβλέψεως διαταραχής πού θίγει τό σχετικό τομέα τής αγοράς καί ειδικότερα τόν τομέα τών τυριών μέ πράσινα στίγματα τής κλάσεως 04.04 .
9 Ο ορος «εξάρτηση» πού αναφέρει ο κανονισμός 974/71 χαρακτηρίζει όχι μόνο τήν άμεση προέλευση τής τιμής ορισμένου προϊόντος από τήν τιμή ενός προϊόντος πού υπόκειται σέ μέτρα παρεμβάσεως, αλλά καί τήν εξάρτηση τής τιμής ενός προϊόντος από τό σύνολο τών τιμών πού επικρατούν στή σχετική αγορά, τό επίπεδο τών οποίων στηρίζεται από τά διάφορα μέτρα παρεμβάσεως . Η εξάρτηση αυτή μπορεί μεταξύ άλλων νά απορρέει από σχέση ανταγωνισμού μεταξύ ορισμένου προϊόντος καί άλλων προϊόντων πού περιλαμβάνονται στήν ίδια οργάνωση αγοράς .
10 Στήν προκειμένη υπόθεση πρέπει νά παρατηρηθεί οτι, επειδή τά περισσότερα τυριά παρασκευάζονται μέ βάση τό αγελαδινό γάλα, οι τιμές τού συνόλου τών προϊόντων τής κατηγορίας αυτής βρίσκονται, λόγω τής ανταγωνιστικής σχέσεώς τους, σέ σχέση εξαρτήσεως έναντι ενός προϊόντος γιά τό οποίο προβλέπονται μέτρα παρεμβάσεως . Αυτή η σχέση εξαρτήσεως υπάρχει καί γιά τό roquefort, πού, παρά τά ειδικά χαρακτηριστικά του καί τήν τιμή του, βρίσκεται σέ ανταγωνισμό μέ τό σύνολο τών τυριών καί ειδικότερα μέ τά άλλα τυριά «bleus» . Προκύπτει εξάλλου από τίς στατιστικές, οι οποίες δέν αμφισβητήθηκαν, οτι οι τιμές ολων τών τυριών «bleus» γνώρισαν μιά παράλληλη εξέλιξη, άν καί σέ διαφορετικά επίπεδα, κατά τή διάρκεια τής εξεταζόμενης περιόδου, πράγμα πού επιβεβαιώνει τήν υπαρξη δεσμού εξαρτήσεως μεταξύ τών τιμών τών τυριών αυτών . Δικαιολογημένα επομένως η Επιτροπή, οταν θέσπισε τό 1976 εξισωτικά ποσά γιά τά γαλλικά γεωργικά προϊόντα, δέχτηκε τήν υπαρξη δεσμού εξαρτήσεως, έναντι τών προϊόντων πού υπόκεινται σέ παρέμβαση, γιά ολα τά τυριά, στά οποία περιλαμβάνονται τά τυριά «bleus», μεταξύ τών οποίων καί τό roquefort .
11 Όσον αφορά τήν εκτίμηση τής υπάρξεως ή τού κινδύνου διαταραχής σχετικά μέ τόν εξεταζόμενο τομέα τής αγοράς, ο έλεγχος δέν μπορεί νά περιοριστεί στήν κατάσταση ορισμένου προϊόντος χωρίς ταυτόχρονα νά ληφθούν υπόψη τά άλλα ανταγωνιστικά προϊόντα, καί μάλιστα στό σύνολο τής κοινής αγοράς . Επειδή αποκλειστική λειτουργία τών εξισωτικών ποσών ειναι νά αντισταθμίσουν τίς επιπτώσεις τών νομισματικών διακυμάνσεων, χωρίς νά μπορούν νά μεταβάλουν τίς σχέσεις μεταξύ ανταγωνιστικών προϊόντων, η Επιτροπή μπορούσε δικαιολογημένα νά θεωρήσει, τουλάχιστον ως προϋπόθεση, οτι ολα τά τυριά πού ανήκουν στήν ίδια κατηγορία, πού ορίζεται από τή διάκριση 04.04 Γ, έπρεπε νά υποβληθούν στό ίδιο εξισωτικό ποσό, μέ σκοπό νά αποφευχθεί διατάραξη τής αγοράς . Από τά ανωτέρω προκύπτει οτι, ακόμα καί άν αποδειχτεί τό γεγονός οτι ορισμένο προϊόν, οπως τό roquefort, εμφανίζει πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά από τήν άποψη τής παραγωγής του, τής τιμής του καί τών τρόπων διαθέσεώς του στήν αγορά, δέν επιτρέπεται νά συναχθεί οτι υπάρχει αυτόματη υποχρέωση τής Επιτροπής νά αποσυνδέσει τό προϊόν αυτό από τό σύνολο τής κατηγορίας στήν οποία περιλαμβάνεται καί νά τό θέσει αμέσως εκτός τού συστήματος τών νομισματικών εξισωτικών ποσών .
12 Η Επιτροπή υποστήριξε σχετικά, χωρίς νά αντικρουστεί από τά άλλα μέρη, οτι η εξαίρεση τού roquefort από τά νομισματικά εξισωτικά ποσά κατά τήν εποχή τής εισαγωγής τους θά ειχε ως αποτέλεσμα νά πλησιάσει αισθητά η τιμή τού προϊόντος αυτού τήν τιμή τών άλλων τυριών «bleus» καί συνεπώς θά υπήρχε κίνδυνος υποκαταστάσεως, πού θά οφειλόταν σέ παράγοντα καθαρά νομισμα
τικό, δηλαδή διαταραχή σέ βάρος άλλων ανταγωνιστικών προϊόντων . Γιά τό λόγο αυτό θεώρησε οτι ορθά αντιμετώπισε τό roquefort κατά τόν ίδιο τρόπο, οπως καί τά άλλα τυριά «bleus» .
13 Από τά προηγούμενα διαφαίνεται οτι η Επιτροπή, εξετάζοντας, σέ ενα περίπλοκο οικονομικό πλαίσιο, τό ζήτημα ενδεχόμενης διαταραχής τού σχετικού τομέα τής αγοράς, δέν υπερέβη τά ορια τής εξουσίας εκτιμήσεως, τής οποίας έκανε χρήση κατά τό χρόνο τής θεσπίσεως τού αμφισβητούμενου κανονισμού .
14 Επιτρέπεται επομένως νά συναχθεί αφ’ ενός μέν οτι η Επιτροπή δικαιολογημένα δέχτηκε τήν υπαρξη δεσμού εξαρτήσεως, κατά τήν έννοια τού κανονισμού 974/71, μεταξύ τού roquefort καί τών άλλων προϊόντων πού υπάγονται σέ οργάνωση αγοράς, πού προστατεύεται από μέτρα παρεμβάσεως, αφ’ ετέρου δέ οτι η Επιτροπή δέν υπερέβη τό περιθώριο τής εκτιμήσεως πού τής ανήκει, δεχόμενη τήν υπαρξη ή τήν προοπτική οικονομικών διαταραχών στόν πλέον ευθέως θιγόμενο τομέα, οταν τό 1976 καθόρισε ενιαίο ποσοστό νομισματικών εξισωτικών ποσών γιά ολα τά τυριά μέ πράσινα στίγματα .
15 Κατά συνέπεια, πρέπει νά δοθεί η απάντηση οτι από τήν εξέταση τού ερωτήματος πού υποβλήθηκε από τό tribunal d’instance δέν προέκυψαν στοιχεία ικανά νά θέσουν σέ αμφιβολία τό κύρος τού κανονισμού 652/76 τής Επιτροπής, καθ’ οσον αυτός καθόρισε νομισματικά εξισωτικά ποσά πού εφαρμόζονταν αδιακρίτως σέ ολα τά τυριά τής δασμολογικής διακρίσεως 04.04 Γ, στά οποία περιλαμβάνεται καί τό roquefort .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί τών δικαστικών εξόδων
16 Τά έξοδα στά οποία υποβλήθηκαν η κυβέρνηση τής Γαλλικής Δημοκρατίας καί η Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, πού υπέβαλαν παρατηρήσεις στό Δικαστήριο, δέν αποδίδονται . Δεδομένου οτι η παρούσα διαδικασία έχει ως πρός τούς διαδίκους τής κυρίας δίκης τό χαρακτήρα παρεμπίπτοντος πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται νά αποφασίσει γιά τά έξοδα .
Διατακτικό
Διά ταύτα
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
κρίνοντας επί τού ερωτήματος πού τού υπέβαλε μέ απόφαση τής 19ης Φεβρουαρίου 1980 τό tribunal d’instance τού 1ου arrondissement τού Παρισιού αποφαίνεται :
Από τήν εξέταση τού ερωτήματος πού υποβλήθηκε από τό tribunal d’instance τού 1ου arrondissement τού Παρισιού δέν προέκυψαν στοιχεία ικανά νά θέσουν σέ αμφιβολία τό κύρος τού κανονισμού 652/76 τής Επιτροπής τής 24ης Μαρτίου 1976 περί τροποποιήσεως τών νομισματικών εξισωτικών ποσών μετά τήν εξέλιξη τών τιμών συναλλάγματος τού γαλλικού φράγκου, καθ’ οσον καθόρισε εξισωτικά ποσά πού εφαρμόζονταν αδιακρίτως σέ ολα τά τυριά τής διακρίσεως 04.04 Γ τού Κοινού Δασμολογίου, στά οποία περιλαμβάνεται καί τό roquefort .