62021CJ0801_RES
Zaak C‑801/21 P
Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie
tegen
Indo European Foods Ltd
Arrest van het Hof (Vijfde kamer) van 20 juni 2024
„Hogere voorziening – Uniemerk – Aanvraag voor Uniebeeldmerk Abresham Super Basmati Selaa Grade One World’s Best Rice – Ouder niet-ingeschreven Brits woordmerk BASMATI – Verordening (EG) nr. 207/2009 – Artikel 8, lid 4 – Verordening (EU) 2017/1001 – Artikel 72 – Relatieve weigeringsgrond – Oppositie – Beroep bij de kamer van beroep – Verwerping – Beroep bij het Gerecht – Akkoord inzake de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie – Artikelen 126 en 127 – Overgangsperiode – Gevolgen van het einde van de overgangsperiode voor de bescherming van het oudere merk – Omstandigheden die zich voordoen na de vaststelling van de litigieuze beslissing – Voortbestaan van het voorwerp van het beroep en het procesbelang”
Beroep tot nietigverklaring – Voorwaarden voor ontvankelijkheid – Procesbelang – Ambtshalve onderzoek door de rechter
(Art. 263, vierde alinea, VWEU)
(zie punten 45, 76)
Beroep tot nietigverklaring – Voorwerp – Beroep tot nietigverklaring van een beslissing die is gebaseerd op een ouder recht dat is verdwenen na de vaststelling van die beslissing – Voortbestaan van het voorwerp van het beroep – Voorwaarde – Geen intrekking van de bestreden handeling
(Art. 263 VWEU)
(zie punten 58, 59)
Uniemerk – Beroepsprocedure – Beroep bij de Unierechter – Beroep tegen een beslissing tot afwijzing van een oppositie tegen de inschrijving van een Uniemerk – Procesbelang – Voorwaarde – Beroep dat een voordeel kan verschaffen aan de partij die het heeft ingesteld – Beoordelingscriteria
(Art. 263, vierde alinea, VWEU; verordening 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad, art. 72)
(zie punten 78‑83)
Uniemerk – Beroepsprocedure – Beroep bij de Unierechter – Bevoegdheid van het Gerecht – Bevel gericht tot het Bureau – Daarvan uitgesloten
(Verordening 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad, art. 72, lid 6)
(zie punt 93)
Samenvatting
In het kader van een hogere voorziening die door het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (EUIPO) is ingesteld en die wordt afgewezen, doet het Hof uitspraak over de vraag of het voorwerp van het beroep en het procesbelang van de opposant nog steeds bestaan wanneer de aan het oudere recht verleende bescherming, na de datum van de beslissing waarbij de afwijzing van de oppositie wordt bevestigd en na de datum waarop tegen die beslissing beroep bij het Gerecht wordt ingesteld, verdwijnt wegens het verstrijken van de overgangsperiode die is vastgesteld in het Akkoord inzake de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Unie (hierna: „terugtrekkingsakkoord”) (
1
).
Op 14 juni 2017 heeft Chakari het EUIPO verzocht om inschrijving van het Uniebeeldmerk Abresham Super Basmati Selaa Grade One World’s Best Rice voor waren op rijstbasis. Indo European Foods Ltd heeft oppositie (
2
) ingesteld op basis van het oudere niet-ingeschreven Britse woordmerk BASMATI, dat haar krachtens het in het Verenigd Koninkrijk geldende recht in staat stelde om op te komen tegen het gebruik van het aangevraagde merk. De oppositieafdeling heeft deze oppositie afgewezen.
Bij beslissing van 2 april 2020 (hierna: „litigieuze beslissing”) heeft de kamer van beroep deze afwijzing bevestigd, omdat Indo European Foods niet had aangetoond dat zij op grond van de naam „basmati” het recht had om het gebruik van het aangevraagde merk in het Verenigd Koninkrijk te verbieden.
Bij arrest van 6 oktober 2021 (
3
) heeft het Gerecht de litigieuze beslissing vernietigd. Het heeft ten eerste geoordeeld dat de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Unie er niet toe had geleid dat het geding zonder voorwerp was geraakt, aangezien de litigieuze beslissing was vastgesteld tijdens de overgangsperiode waarin het betrokken oudere merk dezelfde bescherming bleef genieten als die welke het zou hebben genoten indien het Verenigd Koninkrijk zich niet had teruggetrokken. Ten tweede was het Gerecht van oordeel dat Indo European Foods nog steeds procesbelang had.
Het EUIPO heeft daarom hogere voorziening tegen dit arrest ingesteld, waarbij het één middel heeft aangevoerd, te weten schending van het vereiste dat de verzoekende partij nog steeds procesbelang heeft.
Beoordeling door het Hof
In de eerste plaats doet het Hof uitspraak over het onderzoek dat het Gerecht heeft verricht met betrekking tot het behoud van het voorwerp van het geding. Het Hof merkt op dat het betoog van het EUIPO, volgens hetwelk het Gerecht de kwestie van het voortbestaan van het procesbelang heeft verward met de datum waarop de rechtmatigheid van een bestreden beslissing moet worden beoordeeld, berust op een onjuiste lezing van het arrest van het Gerecht. Wat betreft het voorwerp van het geding, heeft het Gerecht zich immers beperkt tot het onderzoek van het voortbestaan ervan in het licht van het verstrijken van de overgangsperiode in de loop van het geding voor het Gerecht.
Bovendien benadrukt het Hof dat volgens vaste rechtspraak het voorwerp van het geding, evenals het procesbelang, op straffe van afdoening zonder beslissing moet blijven bestaan tot aan de rechterlijke beslissing, hetgeen veronderstelt dat de uitkomst van het beroep, of in voorkomend geval van de hogere voorziening, de partij die het heeft ingesteld, tot voordeel kan strekken. Het herinnert eveneens eraan dat wanneer een beslissing waartegen bij het Gerecht beroep tot nietigverklaring is ingesteld niet formeel is ingetrokken, laatstgenoemde mag vaststellen dat het geding zijn voorwerp heeft behouden. Aan een dergelijke vaststelling wordt niet afgedaan door het verval van de bestreden beslissing nadat het beroep is ingesteld.
In casu merkt het Hof op dat het Gerecht heeft geoordeeld dat het beroep niet zonder voorwerp was geraakt op grond van de vaststelling dat het voorwerp van het geding de litigieuze beslissing was, en dat deze beslissing vóór het einde van de overgangsperiode was genomen. Aangezien het EUIPO niet betwist dat de litigieuze beslissing op de datum waarop het Gerecht uitspraak heeft gedaan, niet formeel was ingetrokken of dat het verstrijken van de overgangsperiode niet tot gevolg heeft gehad dat deze beslissing met terugwerkende kracht is verdwenen, komt het tot de slotsom dat het betoog van het EUIPO dus ongegrond is.
In de tweede plaats onderzoekt het Hof de beoordeling van het voortbestaan van het procesbelang. In dat opzicht verwerpt het Hof het betoog van het EUIPO dat het Gerecht geen rekening heeft gehouden met de specifieke aard van de oppositieprocedure, de wezenlijke functie van het merk, het territorialiteitsbeginsel en het eenheidskarakter van het Uniemerk.
Allereerst berust dit betoog namelijk op de premisse dat in het geval van een beroep tegen een beslissing van een kamer van beroep houdende afwijzing van een oppositie, het behoud van een procesbelang voor het Gerecht uitsluitend moet worden beoordeeld in het licht van de door de toepasselijke Uniemerkenverordening beschermde juridische belangen en dus enkel afhangt van het antwoord op de vraag of er nog een conflict kan ontstaan wanneer het Gerecht uitspraak doet. Noch in de toepasselijke teksten noch in de rechtspraak is steun te vinden voor deze premisse, die veronderstelt dat de elementen die het Gerecht in aanmerking kan nemen om te beoordelen of een verzoeker die beroep krachtens artikel 72 van verordening 2017/1001 (
4
) instelt nog steeds een procesbelang heeft, meteen worden beperkt ten opzichte van een verzoeker die beroep krachtens artikel 263 VWEU instelt.
Vervolgens benadrukt het Hof dat het bestaan van een belang bij het instellen van een beroep tot nietigverklaring veronderstelt dat de uitkomst van het beroep in het voordeel kan zijn van de persoon die deze heeft ingesteld. In het geval van een beslissing tot afwijzing van een oppositie tegen de inschrijving van een Uniemerk moet de vraag of de persoon die de oppositie heeft ingesteld enig voordeel kan halen uit een bij het Gerecht ingesteld beroep dus concreet worden beoordeeld, rekening houdend met alle gevolgen die kunnen voortvloeien uit de vaststelling van een eventuele onrechtmatigheid van die beslissing en met de aard van de schade die zou zijn geleden. Ten eerste heeft het Gerecht in casu terecht vastgesteld dat het beroep niet zonder voorwerp was geraakt. Ten tweede heeft de litigieuze beslissing de afwijzing van de oppositie bevestigd op grond van de vaststelling dat niet was voldaan aan de toepassingsvoorwaarden van artikel 8, lid 4, van verordening 2017/1001. Aangezien Indo European Foods zich ter ondersteuning van haar beroep bij het Gerecht heeft beroepen op schending van deze bepaling door de kamer van beroep en de litigieuze beslissing haar economische belangen schaadt, kan de vernietiging van deze beslissing haar dus een voordeel verschaffen.
De omstandigheid dat de andere partij in de procedure bij de kamer van beroep haar merkaanvraag vanaf het einde van de overgangsperiode in alle lidstaten zou kunnen omzetten in nationale merkaanvragen indien het beroep bij deze instantie werd toegewezen, heeft ten slotte geen invloed op het belang dat Indo European Foods heeft om op te komen tegen de litigieuze beslissing.
In de derde plaats onderzoekt het Hof het betoog van het EUIPO dat het Gerecht artikel 72, lid 6, van verordening 2017/1001 – inzake de uitvoering van de arresten van de rechterlijke instanties van de Unie door het EUIPO – heeft geschonden, doordat het Gerecht het EUIPO heeft verplicht om het behoud van procesbelang niet te onderzoeken en om geen rekening te houden met de rechtsgevolgen van het verstrijken van de in het terugtrekkingsakkoord vastgestelde overgangsperiode.
Ten eerste verduidelijkt het Hof dat de instelling, het orgaan of de instantie waarvan de handeling nietig is verklaard, teneinde zich te voegen naar het arrest houdende nietigverklaring en er volledig uitvoering aan te geven, weliswaar gehouden is niet alleen het dictum van dat arrest na te leven maar ook de rechtsoverwegingen die de noodzakelijke ondersteuning ervan vormen, maar het Gerecht geen bevelen aan het EUIPO kan geven. Ten tweede merkt het Hof op dat het Gerecht zich in wezen heeft beperkt tot de vaststelling dat Indo European Foods een belang had om in rechte op te treden voor het Gerecht. Bijgevolg kan niet worden geoordeeld dat het Gerecht het EUIPO de vermeende verplichtingen heeft opgelegd.
(
1
)	Artikelen 126 en 127 van het Akkoord inzake de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (PB 2020, L 29, blz. 7).
(
2
)	Op grond van artikel 8, lid 4, van verordening (EG) nr. 207/2009 van de Raad van 26 februari 2009 inzake het Uniemerk (PB 2009, L 78, blz. 1).
(
3
)	Arrest van 6 oktober 2021, Indo European Foods/EUIPO – Chakari (Abresham Super Basmati Selaa Grade One World’s Best Rice) (T 342/20, EU:T:2021:651).
(
4
)	Verordening (EU) 2017/1001 van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2017 inzake het Uniemerk (PB 2017, L 154, blz. 1).