62021TJ0757_RES
Υπόθεση C‑757/21
Activa – Grillküche GmbH
κατά
Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (έβδομο τμήμα) της 26ης Απριλίου 2023
«Κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα – Διαδικασία για την κήρυξη ακυρότητας – Καταχωρισμένο κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα που απεικονίζει συσκευή ψησίματος – Γνωστοποίηση του προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος – Άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) 6/2002»
Κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα – Λόγοι ακυρότητας – Έλλειψη νεωτερισμού – Απουσία ατομικού χαρακτήρα – Εξαίρεση – Γνωστοποίηση στο κοινό από τον δημιουργό ή τον εξ αυτού έλκοντα δικαίωμα κατά το χρονικό διάστημα των δώδεκα μηνών πριν από την κατάθεση της αίτησης καταχώρισης – Συνεκτίμηση συμφωνιών εκχώρησης με αναδρομική ισχύ
(Κανονισμός 6/2002 του Συμβουλίου, άρθρο 7 § 2)
(βλ. σκέψεις 18, 20-33)
Σύνοψη
Στις 5 Απριλίου 2016, η Targa GmbH ζήτησε την καταχώριση κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος που αναπαριστά συσκευή ψησίματος (
1
) βάσει του κανονισμού 6/2002 (
2
).
Στις 14 Νοεμβρίου 2018, η Activa – Grillküche GmbH υπέβαλε αίτηση προκειμένου να κηρυχθεί άκυρο το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα, υποστηρίζοντας ότι δεν επρόκειτο περί νέου ή με ατομικό χαρακτήρα σχεδίου ή υποδείγματος και επικαλούμενη, μεταξύ άλλων, προγενέστερο υπόδειγμα χρησιμότητας που είχε δημοσιευθεί στην Κίνα στις 24 Ιουνίου 2015 από την Guangzhou Hungkay (στο εξής: κινεζικό υπόδειγμα χρησιμότητας).
Μετά τη δημοσίευσή του, το κινεζικό υπόδειγμα χρησιμότητας αποτέλεσε αντικείμενο δύο συμφωνιών εκχώρησης. Με την πρώτη συμφωνία που συνήφθη στις 26 Νοεμβρίου 2016, η Guangzhou Hungkay μεταβίβασε στην Targa GmbH όλα τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας επί του κινεζικού υποδείγματος χρησιμότητας για το έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, από τις 7 Οκτωβρίου 2014. Με δεύτερη συμφωνία που συνήφθη στις 28 Νοεμβρίου 2016, ο A, αρχικός δημιουργός του κινεζικού υποδείγματος χρησιμότητας και εργαζόμενος της Guangzhou Hungkay, μεταβίβασε στην τελευταία το σύνολο των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας επί του εν λόγω κινεζικού υποδείγματος χρησιμότητας επίσης από τις 7 Οκτωβρίου 2014.
Η εν λόγω αίτηση κήρυξης ακυρότητας απορρίφθηκε από το τμήμα ακυρώσεων του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO). Ομοίως, η προσφυγή που άσκησε η Activa – Grillküche GmbH κατά της απόφασης αυτής απορρίφθηκε από το τμήμα προσφυγών. Κατόπιν αυτού, η Activa – Grillküche GmbH άσκησε προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, ζητώντας την ακύρωση της απόφασης του τμήματος προσφυγών.
Το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει την προσφυγή και εξετάζει για πρώτη φορά, μεταξύ άλλων, τα αποτελέσματα των συμφωνιών εκχώρησης με αναδρομική ισχύ κατά την εξέταση της δυνατότητας εφαρμογής της προβλεπόμενης στο άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002 (
3
) εξαίρεσης σύμφωνα με την οποία δεν λαμβάνεται υπόψη η γνωστοποίηση σχεδίου ή υποδείγματος.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Καταρχάς, το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι, προκειμένου να εφαρμοστεί η προβλεπόμενη στο άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002 εξαίρεση στο πλαίσιο διαδικασίας κήρυξης ακυρότητας, ο δικαιούχος του σχεδίου ή υποδείγματος το οποίο αφορά η αίτηση κήρυξης της ακυρότητας πρέπει να αποδείξει ότι είναι είτε ο δημιουργός του σχεδίου ή υποδείγματος του οποίου γίνεται επίκληση προς στήριξη της εν λόγω αίτησης είτε ο έλκων εκ του δημιουργού δικαίωμα. Εν προκειμένω, ο δημιουργός του κινεζικού υποδείγματος χρησιμότητας μεταβίβασε τα δικαιώματά του διανοητικής ιδιοκτησίας με συμφωνία εκχώρησης με αναδρομική ισχύ στην Guangzhou Hungkay. Η τελευταία γνωστοποίησε στο κοινό μέσω δημοσίευσης μετά την καταχώρισή του στην Κίνα το κινεζικό υπόδειγμα χρησιμότητας, το οποίο είναι πανομοιότυπο με το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα. Επιπλέον, μεταβίβασε στην Targa GmbH μέρος των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας επί του σχεδίου ή υποδείγματος που αντιστοιχεί στο κινεζικό υπόδειγμα χρησιμότητας.
Εν συνεχεία, όσον αφορά το ζήτημα αν έχει εφαρμογή εν προκειμένω η εξαίρεση του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002, το Γενικό Δικαστήριο διευκρινίζει ότι οι συμφωνίες εκχώρησης διέπονται από το εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο και υπενθυμίζει, αφενός, τη σημασία της αρχής της συμβατικής ελευθερίας στο δίκαιο της Ένωσης και, αφετέρου, τους σκοπούς του κανονισμού 6/2002.
Συναφώς, το δικαίωμα των συμβαλλόμενων μερών να συνάπτουν συμβάσεις με τις οποίες μεταβιβάζονται ιδιοκτησιακά δικαιώματα στηρίζεται στην αρχή της συμβατικής ελευθερίας και, επομένως, δεν μπορεί να περιορίζεται ελλείψει ρυθμίσεως της Ένωσης θεσπίζουσας συναφώς ειδικούς περιορισμούς. Κατά συνέπεια, ο συμβατικός όρος που επιφέρει μια τέτοια μεταβίβαση, εφόσον δεν αντίκειται στον στόχο που επιδιώκει η εφαρμοστέα νομοθεσία της Ένωσης και δεν δημιουργεί κίνδυνο απάτης, δεν μπορεί να θεωρηθεί παράνομος.
Εν προκειμένω, πρώτον, όσον αφορά το περιεχόμενο της εφαρμοστέας νομοθεσίας της Ένωσης, ο κανονισμός 6/2002 δεν απαγορεύει να λαμβάνονται υπόψη, στο πλαίσιο αίτησης για την κήρυξη ακυρότητας, συμβάσεις υπογραφείσες μετά την ημερομηνία κατάθεσης αίτησης για την καταχώριση σχεδίου ή υποδείγματος, με τις οποίες μεταβιβάζονται αναδρομικώς δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας επί προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος διεπόμενου από εθνικό δίκαιο.
Δεύτερον, όσον αφορά τον σκοπό της εφαρμοστέας νομοθεσίας της Ένωσης, σκοπός της εξαίρεσης του άρθρου 7 του κανονισμού 6/2002 είναι να παράσχει στον δημιουργό ή στον εξ αυτού έλκοντα δικαίωμα τη δυνατότητα να παρουσιάσει σχέδιο ή υπόδειγμα στην αγορά για περίοδο δώδεκα μηνών, προτού προβεί στις διατυπώσεις της κατάθεσης. Με τον τρόπο αυτόν, ο δημιουργός ή ο εξ αυτού έλκων δικαίωμα μπορεί να βεβαιωθεί κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής για την εμπορική επιτυχία του οικείου σχεδίου ή υποδείγματος, προτού αναλάβει τα σχετικά με την καταχώριση έξοδα, χωρίς τον φόβο ότι η γνωστοποίηση στο κοινό στην περίπτωση αυτή μπορεί να προβληθεί επιτυχώς κατά τη διάρκεια διαδικασίας κήρυξης ακυρότητας που θα κινηθεί μετά την ενδεχόμενη καταχώριση του επίμαχου σχεδίου ή υποδείγματος. Κατά συνέπεια, η εξαίρεση του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002 αποσκοπεί στην προστασία των συμφερόντων του δημιουργού και του εξ αυτού έλκοντος δικαίωμα. Εν προκειμένω, τα συμφέροντα αυτά προστατεύονται με τη συνεκτίμηση των συναφθεισών συμφωνιών μεταβίβασης.
Τρίτον, όσον αφορά τον κίνδυνο απάτης, το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει ότι δεν υπάρχει καμία ένδειξη απάτης ή συμπαιγνιακής συμπεριφοράς κατά τη μεταβίβαση των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας μέσω των συμφωνιών εκχώρησης.
Επομένως, στην προκειμένη περίπτωση, το δίκαιο της Ένωσης δεν απαγόρευε στους συμβαλλομένους να προσδώσουν αναδρομική ισχύ στις συμφωνίες τους.
Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, δεδομένου ότι η Guangzhou Hungkay γνωστοποίησε το κινεζικό υπόδειγμα χρησιμότητας με τη δημοσίευσή του στην Κίνα στις 24 Ιουνίου 2015 και ότι η Targa GmbH, ενεργώντας ως διάδοχος της Guangzhou Hungkay, κατέθεσε αίτηση προκειμένου να καταχωριστεί πανομοιότυπο σχέδιο ή υπόδειγμα ως κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα στις 5 Απριλίου 2016, ήτοι λιγότερο από δώδεκα μήνες αργότερα, η εξαίρεση του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002 είχε εφαρμογή στη συγκεκριμένη υπόθεση.
(
1
)	Το επίμαχο σχέδιο ή υπόδειγμα καταχωρίστηκε για «Σχάρες (μαγειρικές συσκευές)» της κλάσης 07.02 κατά την έννοια του Διακανονισμού του Λοκάρνο της 8ης Οκτωβρίου 1968, για τη διεθνή ταξινόμηση των βιομηχανικών σχεδίων και υποδειγμάτων, όπως έχει τροποποιηθεί.
(
2
)	Κανονισμός (ΕΚ) 6/2002 του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2001, για τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα (ΕΕ 2002, L 3, σ. 1).
(
3
)	Σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002, η γνωστοποίηση δεν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για την εφαρμογή των άρθρων 5 και 6, αν ένα σχέδιο ή υπόδειγμα για το οποίο ζητείται προστασία στο πλαίσιο ενός καταχωρισμένου κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος έχει γνωστοποιηθεί στο κοινό: α) από τον δημιουργό, τον έλκοντα εξ αυτού δικαίωμα ή τρίτο πρόσωπο συνεπεία παρασχεθείσας πληροφορίας ή ενέργειας στην οποία προέβη ο δημιουργός ή ο εξ αυτού έλκων δικαίωμα, και β) κατά τους 12 μήνες που προηγούνται της ημερομηνίας κατάθεσης της αίτησης καταχώρισης ή, αν διεκδικείται προτεραιότητα, κατά την ημερομηνία προτεραιότητας.