62021TJ0333_INF
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (δέκατο τμήμα)της 18ης Οκτωβρίου 2023 – Ryanair κατά Επιτροπής (Alitalia II· COVID‑19)
(Υπόθεση T‑333/21) (
1
)
«Κρατικές ενισχύσεις – Ιταλική αγορά αεροπορικών μεταφορών – Ενίσχυση που χορήγησε η Ιταλία υπέρ αεροπορικής εταιρίας στο πλαίσιο της πανδημίας της νόσου COVID‑19 – Άμεση επιδότηση – Απόφαση περί μη προβολής αντιρρήσεων – Ενίσχυση για την αποκατάσταση ζημιών που προκλήθηκαν από έκτακτο γεγονός – Άρθρο 107, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ – Συνεκτίμηση προηγούμενων μέτρων ενίσχυσης υπέρ του ίδιου δικαιούχου ως προς τα οποία βρίσκονται σε εξέλιξη επίσημες διαδικασίες έρευνας – Εκτίμηση της ζημίας – Αιτιώδης συνάφεια – Αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων – Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών – Ελευθερία εγκατάστασης – Υποχρέωση αιτιολογήσεως»
1.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγορεύονται – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές ή από άλλα έκτακτα γεγονότα – Άμεση επιδότηση σε αεροπορική εταιρία ως αποζημίωση στο πλαίσιο της πανδημίας της νόσου COVID‑19 – Εκτίμηση υπό το πρίσμα του άρθρου 107, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ – Συνεκτίμηση όλων των κρίσιμων στοιχείων – Προηγούμενα μέτρα ενίσχυσης υπέρ του ίδιου δικαιούχου με τα οποία όμως επιδιώκονται διαφορετικοί σκοποί – Δεν ασκούν επιρροή τα εν λόγω μέτρα
(Άρθρο 108 §§ 2 και 3 ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, άρθρο 4 §§ 3 και 4)
(βλ. σκέψεις 23-32)
2.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγορεύονται – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές ή από άλλα έκτακτα γεγονότα – Άμεση επιδότηση σε αεροπορική εταιρία ως αποζημίωση στο πλαίσιο της πανδημίας της νόσου COVID‑19 – Εκτίμηση υπό το πρίσμα του άρθρου 107, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ – Κριτήρια – Αναλογικότητα της ενίσχυσης – Εκτίμηση των ζημιών που προκλήθηκαν από την πανδημία της νόσου COVID‑19 στη δικαιούχο της ενίσχυσης επιχείρηση με βάση τα πιο πρόσφατα και κατάλληλα δεδομένα – Η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως
(Άρθρο 107 § 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 45-61)
3.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγορεύονται – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές ή από άλλα έκτακτα γεγονότα – Μέτρο ενίσχυσης που δεν επανορθώνει το σύνολο των ζημιών που προκλήθηκαν από το έκτακτο γεγονός – Εμπίπτει
(Άρθρα 107 § 2, στοιχείο βʹ, και 108 § 3 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 106-111)
4.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγορεύονται – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές ή από άλλα έκτακτα γεγονότα – Άμεση επιδότηση σε αεροπορική εταιρία ως αποζημίωση στο πλαίσιο της πανδημίας της νόσου COVID‑19 – Εκτίμηση υπό το πρίσμα του άρθρου 107, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ – Κριτήρια – Αναλογικότητα της ενίσχυσης – Υποχρέωση συνεκτίμησης του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος που προκύπτει από το μέτρο ενίσχυσης – Δεν υφίσταται
(Άρθρο 107 § 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 123-125)
5.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγορεύονται – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές ή από άλλα έκτακτα γεγονότα – Άμεση επιδότηση σε αεροπορική εταιρία ως αποζημίωση στο πλαίσιο της πανδημίας της νόσου COVID‑19 – Εκτίμηση υπό το πρίσμα του άρθρου 107, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ – Εκτίμηση της συμβατότητας με την αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων – Κριτήρια – Σκοπός της ενίσχυσης – Αναγκαιότητα της ενίσχυσης – Αναλογικότητα της ενίσχυσης
(Άρθρα 18, εδ. 1, και 107 § 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 130-134, 136-147)
6.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγορεύονται – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές ή από άλλα έκτακτα γεγονότα – Άμεση επιδότηση σε αεροπορική εταιρία ως αποζημίωση στο πλαίσιο της πανδημίας της νόσου COVID‑19 – Ενίσχυση συμβατή με την εσωτερική αγορά βάσει του άρθρου 107, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ – Παραβίαση των αρχών της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών και της ελευθερίας εγκατάστασης – Δεν συντρέχει
(Άρθρα 56, 58 § 1, 100 § 2 και 107 § 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ· κανονισμός 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου)
(βλ. σκέψεις 148-153)
7.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απόφαση της Επιτροπής περί μη προβολής αντιρρήσεων σχετικά με εθνικό μέτρο – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Περιεχόμενο – Συνεκτίμηση του πλαισίου και του συνόλου των νομικών κανόνων που διέπουν το ζήτημα
(Άρθρα 108 § 3 και 296 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 162-164)
Διατακτικό
Το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Η Ryanair DAC φέρει τα δικαστικά έξοδά της καθώς και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
3)
Η Ιταλική Δημοκρατία φέρει τα δικαστικά έξοδά της.
(
1
)	EE C 310 της 2.8.2021.