62019CC0012
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
PIKAMÄE
ippreżentati fit-2 ta’ April 2020 (
1
)
Kawża C‑12/19 P
Mylène Troszczynski
vs
Il-Parlament Ewropew
“Appell – Dritt istituzzjonali – Membru tal-Parlament Ewropew – Privileġġi u immunitajiet – Protokoll fuq il-Privileġġi u l-Immunitajiet –Artikoli 8 u 9 – Deċiżjoni tat-tneħħija tal-immunità parlamentari – Attività mingħajr rabta mad-dmirijiet parlamentari– Pubblikazzjoni fuq il-kont Twitter tal-membru parlamentari.”
I. Introduzzjoni
1.
Permezz tal-appell tagħha, l-appellanti qiegħda titlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tat-8 ta’ Novembru 2018, Troszczynski vs Il-Parlament (T‑550/17, mhux ippubblikata, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”, EU:T:2018:754), li permezz tagħha din ċaħdet ir-rikors tagħha intiż għall-annullament tad-deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta’ Ġunju 2017 li tneħħi l-immunità parlamentari tal-appellanti.
2.
F’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja qiegħda tintalab tiddeċiedi dwar il-portata tal-immunità li jibbenefika minnha kull membru tal-Parlament Ewropew skont il-Protokoll Nru 7 dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea anness mat-Trattati UE u FUE (iktar ’il quddiem il-“Protokoll”) (
2
). Il-Qorti tal-Ġustizzja ser ikollha l-okkażjoni tafferma mill-ġdid il-ġurisprudenza tagħha f’dan il-qasam, b’mod partikolari l-prinċipji stabbiliti fis-sentenza tas-6 ta’ Settembru 2011 fil-Kawża C‑163/10, Patriciello (
3
), u b’hekk tipprovdi indikazzjonijiet u linji gwida utli li ser jikkontribwixxu għal kooperazzjoni aħjar bejn il-Parlament Ewropew u l-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Istati Membri.
II. Il-kuntest ġuridiku
3.
L-Artikolu 8 tal-Protokoll jgħid:
“Membri tal-Parlament Ewropew m’għandhom ikunu suġġetti għal ebda forma ta’ investigazzjoni, detenzjoni jew proċeduri legali, fir-rigward ta’ opinjonijiet espressi jew voti mogħtija minnhom fil-qadi ta’ dmirijiethom.”
4.
L-Artikolu 9 ta’ dan il-protokoll jipprovdi li:
“Waqt is-sessjonijiet tal-Parlament Ewropew, il-membri tiegħu, għandhom igawdu:
a)
fit-territorju ta’ l-Istat tagħhom stess, l-immunitajiet mogħtija lil membri tal-parlament tagħhom;
b)
fit-territorju ta’ kull Stat Membru ieħor, l-immunità minn kull tip ta’ detenzjoni u minn proċeduri legali.
L-immunità bl-istess mod tkun tgħodd għall-Membri waqt li jkunu qed jivvjaġġaw lejn u mill-post fejn jiltaqa’ l-Parlament Ewropew.
L-immunità ma tistax tintalab meta membru jinqabad fil-fatt ta’ reat u ma tipprekludix lill-Parlament Ewropew milli jeżerċita d-dritt tiegħu li jirrinunzja għall-immunità ta’ xi wieħed mill-membri tiegħu.”
5.
L-Artikolu 5(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tal-Parlament Ewropew (it-tmien leġiżlatura – Lulju 2014) (iktar ’il quddiem ir-“Regoli ta’ Proċedura”) jipprovdi:
“L-immunità parlamentari mhix privileġġ personali ta’ Membru imma garanzija tal-indipendenza tal-Parlament kollu kemm hu u tal-Membri tiegħu.”
III. Il-fatti li wasslu għall-kawża
6.
L-appellanti, Mylène Troszczynski (iktar ’il quddiem l-“appellanti”), kienet ġiet eletta membru fil-Parlament Ewropew fl-1 ta’ Lulju 2014.
7.
Fit-23 ta’ Settembru 2015, kien ġie ppubblikat ritratt fil-kont Twitter tal-appellanti, li fuqu kien hemm grupp ta’ nisa li għandhom lbies li jaħbi l-wiċċ kollu tagħhom, bl-eċċezzjoni tal-għajnejn, u li jidher li qiegħed jistenna quddiem fond ta’ allowances tal-familja (CAF). Ir-ritratt kien ġie akkumpanjat mill-kummentarju li ġej: “CAF f’Rosny-sous-Bois fid-9 ta’ Diċembru 2014. L-użu tal-velu sħiħ huwa meqjus li huwa pprojbit mil-liġi” (iktar ’il quddiem it-“tweet ikkontestata”).
8.
Fis-27 ta’ Novembru 2015, id-Direttur Ġenerali taċ-CAF ta’ Seine-Saint-Denis (Franza) ressaq ilment bħala parti ċivili għal malafama pubblika fil-konfront ta’ amministrazzjoni pubblika.
9.
Fid-19 ta’ Jannar 2016, il-Prosekutur tar-Repubblika ta’ Bobigny (Franza) fetaħ investigazzjoni ġudizzjarja bil-kapijiet ta’ provokazzjoni għall-mibegħda jew għall-vjolenza fir-rigward ta’ persuna jew ta’ grupp ta’ persuni minħabba l-oriġini tagħhom jew l-appartenenza tagħhom jew il-fatt li ma jagħmlux parti minn grupp etniku, nazzjon, razza jew reliġjon partikolari u malafama pubblika.
10.
L-appellanti kienet issejħet minn maġistrat inkwirenti għall-finijiet tal-ewwel dehra fl-20 ta’ Settembru 2016. Wara r-rifjut tagħha li toqgħod għal din is-sejħa, minħabba l-immunità parlamentari Ewropea tagħha, il-maġistrat inkwirenti, permezz ta’ rikors tat-23 ta’ Settembru 2016, talab li jressaq quddiem il-Parlament talba għar-rilaxx tal-imsemmija immunità.
11.
Permezz ta’ ittra tal-1 ta’ Diċembru 2016, il-procureur général près la cour d’appel de Paris (il-Prosekutur Ġenerali tal-Qorti tal-Appell ta’ Pariġi, Franza) bagħat, b’opinjoni favorevoli, it-talba tal-maġistrat inkwirenti lill-Ministru tal-Ġustizzja Franċiż sabiex jibgħat l-imsemmija talba lill-President tal-Parlament. Fl-istess jum, il-Ministru tal-Ġustizzja Franċiż bagħat lill-President tal-Parlament it-talba għat-tneħħija tal-immunità parlamentari tal-appellanti maħruġa mill-maġistrat inkwirenti tat-Tribunal de grande instance de Bobigny (France) (il-Qorti Reġjonali ta’ Bobigny, Franza).
12.
Fis-16 ta’ Jannar 2017, il-President tal-Parlament ħabbar fis-seduta plenarja li din it-talba kienet ser titressaq quddiem il-Kumitat għall-Affarijiet Legali.
13.
Fil-11 ta’ April 2017, il-Kumitat għall-Affarijiet Legali sema’ lill-appellanti. Il-Kumitat ippubblika dan ir-rapport fit-12 ta’ Ġunju 2017.
14.
Permezz ta’ deċiżjoni tal-14 ta’ Ġunju 2017, il-Parlament neħħa l-immunità tal-appellanti.
15.
Wara l-preżentata tar-rikors quddiem il-Qorti Ġenerali, permezz ta’ digriet tat-26 ta’ April 2018, il-Viċi President tat-Tribunal de grande instance de Bobigny (il-Qorti Reġjonali ta’ Bobigny), inkarigat mill-investigazzjoni, irrinvija lill-appellanti quddiem it-tribunal correctionnel (France) (il-Qorti Kriminali, Franza).
IV. Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
16.
Permezz ta’ talba mressqa fir-reġistru tal-Qorti Ġenerali tat-12 ta’ Awwissu 2017, l-appellanti ppreżentat rikors għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, kif ukoll biex tikseb kumpens għad-dannu morali allegatament kkawżat b’din id-deċiżjoni.
17.
Insostenn tat-talbiet tagħha, l-appellanti invokat erba’ motivi: l-ewwel motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 8 tal-Protokoll; it-tieni wieħed, fuq il-ksur tal-Artikolu 9 tal-Protokoll; it-tielet wieħed, fuq il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni, kif ukoll tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament u tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba; ir-raba’, fuq il-ksur tad-drittijiet tad-difiża u ta’ eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Artikoli 9(9) u tal-Artikolu 150(2) tar-Regoli ta’ Proċedura.
18.
Il-Qorti Ġenerali ttrattat l-ewwel żewġ motivi flimkien billi fakkret, preliminarjament, ġurisprudenza li fuq il-bażi tagħha, jekk il-Parlament jasal għall-konklużjoni li l-fatti li wasslu għat-talba għat-tneħħija tal-immunità parlamentari ma humiex koperti mill-Artikolu 8 tal-Protokoll, huwa għandu jivverifika jekk il-membru jibbenefikax mill-immunità prevista fl-Artikolu 9 tal-Protokoll għal dawn il-fatti u, jekk dan ikun il-każ, jiddeċiedi jekk hemmx lok jew le li jneħħi din l-immunità.
19.
Fir-rigward tal-argument imressqa mill-appellanti insostenn ta’ dawn iż-żewġ motivi, il-Qorti Ġenerali qasmithom f’ħames ilmenti għall-finijiet tal-analiżi tagħha: l-ewwel wieħed, ibbażat fuq il-fatt li l-Artikolu 26 tal-Kostituzzjoni Franċiża japplika għat-tweet ikkontestat; it-tieni motiv, jiġifieri li dan it-tweet jikkostitwixxi opinjoni espressa fil-qadi tad-dmirijiet parlamentari tal-appellanti fis-sens tal-Artikolu 8 tal-Protokoll; it-tielet wieħed, il-ksur tad-dritt fundamentali għal-libertà tal-espressjoni li l-Parlament wettaq meta neħħa indebitament l-immunità parlamentari tal-appellanti; ir-raba’ motiv, ibbażat fuq il-fatt li l-appellanti ma hijiex l-awtur tat-tweet ikkontestat; il-ħames wieħed, ksur tal-indipendenza tal-appellanti kif ukoll ta’ dik tal-Parlament.
20.
Fir-rigward tal-ewwel ilment, il-Qorti Ġenerali ċaħditu bħala ineffettiv. Hija kkonstatat, fil-punt 41 tas-sentenza appellata, li r-raġuni li għaliha l-Parlament ikkunsidra li l-appellanti ma setgħetx tibbenefika mill-Artikolu 26 tal-Kostituzzjoni Franċiża ma kinitx tirrigwarda l-fatt li d-dikjarazzjoni inkwistjoni kienet saret fuq Twitter, iżda pjuttost li t-tweet ikkontestata ma setgħetx tiġi kkwalifikata bħala opinjoni jew votazzjoni maħruġa fil-qadi tad-dmirijiet parlamentari tal-appellanti fis-sens tal-Artikolu 8 tal-Protokoll.
21.
Fir-rigward tat-tieni lment, il-Qorti Ġenerali ċaħditu bħala infondat, fil-punt 54 tas-sentenza appellata. Hija kkonstatat li t-tieni tweet essenzjalment kellha l-għan li tiddeplora n-nuqqas ta’ rispett tal-liġi Franċiża li tipprojbixxi l-ħabi tal-wiċċ fl-ispazju pubbliku. Peress li din it-tweet kienet tirreferi għal avveniment preċiż limitat li żvolġa, bi ksur ta’ liġi Franċiża, quddiem korp inkarigat b’funzjoni ta’ servizz pubbliku fit-territorju Franċiż u ma setax jiġi assimilat ma’ teħid ta’ pożizzjoni iktar ġenerali fuq suġġetti ta’ attwalità kurrenti jew ittrattati mill-Parlament, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-Parlament ma wettaqx żball manifest ta’ evalwazzjoni meta qies li l-akkużi mressqa kontra l-appellanti ma kinux jikkonċernaw opinjonijiet jew voti mitfugħa fl-eżerċizzju tad-dmirijiet tagħha ta’ membru tal-Parlament, fis-sens tal-Artikolu 8 tal-Protokoll.
22.
Fir-rigward tat-tielet ilment, il-Qorti Ġenerali ċaħditu wkoll bħala infondat fil-punt 59 tas-sentenza appellata, filwaqt li fakkret li l-Artikolu 8 tal-Protokoll huwa intiż sabiex jipproteġi l-espressjoni libera u l-indipendenza tal-membri parlamentari u li għalhekk huwa “strettament marbut mal-libertà ta’ espressjoni”. Peress li l-fatti li bihom ġiet akkużata l-appellanti ma kinux jirrigwardaw l-artikolu msemmi, il-Qorti Ġenerali ddeduċiet li l-Parlament ma kisirx din il-libertà.
23.
Fir-rigward tar-raba’ lment, il-Qorti Ġenerali ċaħditu bħala ineffettiv. Hija rrilevat, fil-punti 61 u 62 tas-sentenza appellata, minn naħa, li “il-kwistjoni dwar jekk il-kundizzjonijiet għat-tneħħija tal-immunità kinux issodisfatti fil-mument meta saret it-talba hija distinta minn dik li tikkonsisti f’li jiġi ddeterminat jekk il-fatti allegati fil-konfront tal-membru inkwistjoni humiex stabbiliti” u, min-naħa l-oħra, li ma huwiex il-Parlament li għandu jiddeċiedi dwar l-imputabbiltà ta’ dawn il-fatti lill-appellanti u lanqas li jiddetermina jekk din kinitx jew le l-awtriċi tat-tweet ikkontestata.
24.
Fl-aħħar nett, il-ħames ilment identifikat mill-Qorti Ġenerali fil-kuntest tal-ewwel u tat-tieni motivi kien ġie miċħud bħala infondat. Skont il-Qorti Ġenerali, fil-punti 66 u 67 tas-sentenza appellata, peress li l-Artikolu 9 tal-Protokoll jipprevedi espressament il-possibbiltà li titneħħa l-immunità li jgawdu minnha l-membri parlamentari skont din id-dispożizzjoni, “għaldaqstant ma jistax jiġi lmentat li l-Parlament ħass opportun, fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ ineżami u fuq talba magħmula mill-Ministru tal-Ġustizzja Franċiż li jneħħi l-immunità tar-rikorrent li tirriżulta mill-[Protokoll] sabiex jippermetti li jkun hemm il-proċeduri istruttorji mibdija mill-awtoritajiet ġudizzjarji Franċiżi”. Fi kwalunkwe każ, skont il-Qorti Ġenerali, l-appellanti ma invokat ebda ċirkustanza li tista’ twassal għall-konstatazzjoni li l-Parlament, f’dan il-każ, ippreġudika l-indipendenza li hija tislet mill-kwalità tagħha ta’ membru parlamentari.
25.
Fir-rigward tat-tielet motiv, li l-ewwel parti tiegħu hija bbażata fuq il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni kif ukoll tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, u t-tieni, fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, il-Qorti Ġenerali ċaħditu kollu kemm hu fil-punt 102 tas-sentenza appellata.
26.
Fil-kuntest tal-ewwel parti, l-appellanti essenzjalment issostni li hija kellha tibbenefika mill-prinċipju Nru 2 tal-komunikazzjoni lill-membri Nru 11/2003 tal-kumitat legali u tas-suq intern tal-Parlament tat-6 ta’ Ġunju 2003, li għandha bħala l-għan tagħha t-“Tneħħija tal-immunità skont l-Artikolu [9] tal-Protokoll dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet. Prinċipji stabbiliti fuq il-bażi ta’ kawżi dwar l-espressjoni ta’ opinjonijiet” (iktar ’il quddiem il-“Komunikazzjoni Nru 11/2003”), li jipprovdi li dan “hu prinċipju fundamentali li, fil-każijiet fejn l-atti li bihom ikun akkużat il-membru jidħlu fil-kuntest tal-attività politika tiegħu li magħha huma marbutin direttament, l-immunità ma titneħħiex”.
27.
Sabiex tiċħad din l-allegazzjoni, il-Qorti Ġenerali bbażat ruħha fuq ġurisprudenza li tipprovdi li l-Komunikazzjoni Nru 11/2003 ma tistax torbotha peress li ma hijiex att tal-Parlament fis-sens tal-Artikolu 288 TFUE (
4
). Il-Qorti Ġenerali rrilevat, minn naħa, li, sa fejn l-appellanti ma ppreċiżatx la l-atti u lanqas il-proposti li kienu akkużati bihom il-membri parlamentari li hija indikat bħala benefiċjarji tal-imsemmija komunikazzjoni, u lanqas iċ-ċirkustanzi li fihom seħħew il-fatti inkwistjoni, hija ma stabbilixxietx li s-sitwazzjoni ta’ dawn il-membri parlamentari kienet paragunabbli ma’ tagħha. Min-naħa l-oħra, peress li, f’dan il-każ, ma kinitx teżisti rabta diretta bejn it-tweet ikkontestata u d-dmirijiet parlamentari tal-appellanti, hija lanqas ma stabbilixxiet li l-Parlament kien idderoga mill-prinċipju Nru 2 (punt 81 tas-sentenza appellata).
28.
Fil-kuntest tat-tieni parti tat-tielet motiv, l-appellanti sostniet, essenzjalment, li l-Parlament kiser il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, billi naqas milli jikkonstata, f’dan il-każ, l-eżistenza tal-fumus persecutionis, kif iddefinit fil-Komunikazzjoni Nru 11/2003, jiġifieri każ fejn kellu jiġi preżunt li l-proċeduri ġudizzjarji kontra l-appellanti kienu nbdew bl-intenzjoni li jippreġudikaw l-attivitajiet politiċi tagħha. Skont l-appellanti, dawn il-proċeduri kienu nbdew mill-Ministru tal-Ġustizzja Franċiż ta’ dak iż-żmien, li kien avversarju ddikjarat tal-Front National, partit politiku li tiegħu hija waħda mir-rappreżentanti. Barra minn hekk, dawn il-proċeduri nbdew lejliet kampanja elettorali.
29.
Il-Qorti Ġenerali ċaħdet it-tieni parti tat-tielet motiv billi rrilevat, l-ewwel nett, li l-appellanti ma pprovdiet “ebda element konkret, barra mid-differenza ta’ ideoloġija politika, ta’ natura li jistabbilixxi li l-Gvern Franċiż, u b’mod partikolari l-Ministru tal-Ġustizzja Franċiż, wettaq persekuzzjoni tal-Front national”, u lanqas li “huwa biss, jew anki parzjalment, l-appartenenza tagħha għall-Front National li wassal għall-ftuħ ta’ investigazzjoni ġudizzjarja f’dan il-każ” (
5
).
30.
Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li ebda element ma kien jippermetti li jiġi kkunsidrat li t-talba għat-tneħħija tal-immunità parlamentari tal-appellanti saret fil-kuntest ta’ proċedura ġudizzjarja li saret b’mod anormali, partikolarment fil-qasam tat-termini.
31.
Fit-tielet lok, il-Qorti Ġenerali, wara li tenniet li l-kwistjoni dwar jekk il-kundizzjonijiet għat-tneħħija tal-immunità parlamentari humiex issodisfatti fil-mument li fih issir it-talba hija distinta minn dik dwar jekk il-fatti lmentati fil-konfront tal-membru inkwistjoni humiex stabbiliti, qieset li l-ebda wieħed mill-elementi invokati mill-appellanti f’dan il-kuntest – li l-ewwel nett, l-assistent tagħha kiteb it-tweet ikkontestata mingħajr ma kienet taf, u t-tieni nett, li l-immaġni kkontestata kienet fotomontaġġ li sar minn ritratt liberament aċċessibbli u li din kienet diġà xxandret u ġiet kondiviża fuq l-Internet mingħajr ma kienet inbdiet ebda proċedura ġudizzjarja, b’mod partikolari miċ-CAF ta’ Seine-Saint-Denis, it-tielet nett, li l-appellanti ħassret it-tweet malli saret taf bih u, ir-raba’ nett, li, f’każ ta’ kundanna, hija tkun tirriskja li tiġi imposta fuqha, bħala piena aċċessorja, l-ineliġibbiltà kif ukoll it-telf tal-mandat tagħha bħala membru parlamentari Ewropew u l-mandati elettivi tagħha kollha – ma hu “fost iċ-ċirkustanzi li l-Parlament kellu jqis biex jiddetermina jekk il-kundizzjonijiet għat-tneħħija tal-immunità ġewx issodisfatti f’dan il-każ” (
6
).
32.
Sussidjarjament, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li d-digriet tar-rinviju quddiem il-qorti kriminali, adottat mill-Viċi President tat-Tribunal de grande instance de Bobigny (il-Qorti Reġjonali ta’ Bobigny) wara d-deċiżjoni kkontestata u eżibita matul is-seduta, pjuttost jikkontradixxi l-argumenti tal-appellanti dwar l-eżistenza tal-fumus persecutionis min-naħa tal-awtoritajiet ġudizzjarji Franċiżi. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali enfasizzat li, skont l-imsemmi digriet, il-fatt li l-appellanti ma hijiex l-awtriċi tat-tweet kkontestat ma jipprekludix li hija tiġi pproċessata fuq il-bażi tal-liġi Franċiża tad-29 ta’ Lulju 1881 dwar il-libertà tal-istampa (iktar ’il quddiem il-“liġi tad-29 ta’ Lulju 1881”).
33.
Fl-aħħar nett, fil-punti 105 sa 120 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali eżaminat u ċaħdet ir-raba’ motiv għal annullament, ibbażat fuq il-ksur tad-drittijiet tad-difiża u ta’ eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Artikolu 9(9) u tal-Artikolu 150(2) tar-Regoli ta’ Proċedura.
V. Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u t-talbiet tal-partijiet
34.
L-appellanti titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex jogħġobha:
–
tannulla s-sentenza appellata;
–
tannulla d-deċiżjoni kkontestata;
–
tiddeċiedi skont il-liġi dwar l-ammont li għandu jiġi allokat lill-appellanti bħala spejjeż proċedurali;
–
tikkundanna lill-Parlament għall-ispejjeż.
35.
Il-Parlament jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja sabiex jogħġobha:
–
tiċħad l-appell fl-intier tiegħu;
–
tikkundanna lill-appellanti għall-ispejjeż
VI. Analiżi ġuridika
A. Rimarki preliminari
1.
Ir-rwol tal-Istatut tal-Membri tal-Parlament Ewropew
36.
Il-membri parlamentari Ewropej huma r-rappreżentanti taċ-ċittadini tal-Unjoni. Dawn jisimgħu l-problemi taċ-ċittadini, tal-gruppi ta’ interessi u tal-impriżi. Eletti b’vot universali dirett, liberu u sigriet għal mandat ta’ ħames snin, huma jikkostitwixxu r-rabta bejn iċ-ċittadini u d-diversi istituzzjonijiet. Bħala membri tal-Parlament, huma jagħtu leġittimità demokratika lill-proċess kollu ta’ integrazzjoni. Il-membri parlamentari Ewropej mhux biss għandhom rwol ċentrali fil-proċess leġiżlattiv, billi huma b’mod partikolari awtorizzati jipproponu emendi għal abbozzi ta’ testi suġġetti għall-vot tagħhom. Huma jistgħu wkoll jipproponu riżoluzzjonijiet fl-oqsma kollha tal-kompetenzi tagħhom. Huma jinfluwenzaw ukoll l-attivitajiet tal-Kunsill u tal-Kummissjoni Ewropea, billi jistgħu jħajru lil dawn l-istituzzjonijiet jaġixxu. Huma b’hekk jipparteċipaw fit-teħid ta’ deċiżjonijiet fi kwistjonijiet kontemporanji kbar bħat-tibdil fil-klima, il-migrazzjonijiet, id-drittijiet tal-bniedem fid-dinja, il-ftehim ma’ Stati terzi jew organizzazzjonijiet internazzjonali u r-regolamentazzjoni tas-swieq finanzjarji. Barra minn hekk, il-Membri Ewropej jeżerċitaw setgħa ta’ kontroll importanti sa fejn jivvotaw il-baġit tal-Unjoni, japprovaw il-kompożizzjoni tal-Kummissjoni, jistgħu jikkostitwixxu kumitati ta’ investigazzjoni u anki jiċċensuraw membri tal-Kummissjoni, li għalhekk ikunu kosretti jirriżenjaw.
37.
Sabiex jiġi żgurat l-eżerċizzju tal-mandat tagħhom b’indipendenza sħiħa u mingħajr indħil, il-membri parlamentari Ewropej jingħataw status speċjali. Kif indikat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi mogħtija fil-Kawżi magħquda C‑200/07 u C‑201/07, Marra (
7
), l-immunità tal-membri tal-Parlament Ewropew, kif prevista fl-Artikoli 8 u 9 tal-Protokoll, fiha ż-żewġ forom ta’ protezzjoni normalment rrikonoxxuti lill-membri tal-parlamenti nazzjonali tal-Istati Membri, jiġifieri l-immunità minħabba opinjonijiet espressi jew voti mogħtija fil-qadi ta’ dmirijiethom bħala membri parlamentari kif ukoll il-privileġġ parlamentari li, bħala regola, jinvolvi protezzjoni minn proċeduri legali (
8
). Ta’ min jinnota li, ’il bogħod mill-mira li jingħatalhom benefiċċju personali, l-immunità li jagħtihom il-Protokoll hija maħsuba biex tipproteġi lill-Parlament, fl-eżerċizzju tal-attivitajiet tiegħu, minn ostakli jew riskji ta’ ħsara għall-funzjonament tajjeb tiegħu, kif fakkret il-Qorti tal-Ġustizzja reċentement fil-kawża li tat lok għas-sentenza Junqueras Vies (
9
).
38.
Għalhekk huwa koerenti li l-Parlament jiġi awtorizzat jiddetermina huwa stess jekk proċeduri legali mibdija kontra wieħed mill-membri tiegħu humiex intiżi li jippreġudikaw il-funzjonament tiegħu. Fil-fatt, kif jirriżulta mit-tielet paragrafu tal-Artikolu 9 tal-Protokoll, dan l-istatut speċjali ma jistax jostakola d-dritt tal-Parlament li jneħħi l-immunità ta’ wieħed mill-membri tiegħu. Huwa preċiżament fuq il-bażi ta’ din id-dispożizzjoni li l-Parlament neħħa l-immunità tal-appellanti wara talba mill-awtoritajiet Franċiżi. Fil-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali, l-appellanti lmentat li l-Parlament, minbarra l-ksur ta’ sensiela ta’ garanziji proċedurali, għamel applikazzjoni mhux konformi tad-dispożizzjonijiet tal-Protokoll meta injora l-portata tal-immunità parlamentari li hija tibbenefika minnha. Min-naħa l-oħra, f’din il-kawża, l-appellanti tallega “żball manifest ta’ evalwazzjoni” tal-Qorti Ġenerali li għandu jiġi ddefinit minn perspettiva proċedurali sabiex l-appell ikun jista’ jiġi ttrattat b’mod adegwat.
2.
Aspetti proċedurali li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni f’dan l-appell
39.
Insostenn tal-appell tagħha, l-appellanti tqajjem żewġ aggravji, miġbura f’taqsima waħda intitolata “Ksur mill-Qorti Ġenerali tad-dritt tal-Unjoni – żball ta’ liġi u żball ta’ klassifikazzjoni tan-natura ġuridika tal-fatti – żball manifest ta’ evalwazzjoni”. L-appellanti tilmenta li l-Qorti Ġenerali wettqet “żball manifest ta’ evalwazzjoni” fl-analiżi kemm tat-tieni kif ukoll tat-tielet motiv tar-rikors għal annullament imressaq kontra d-deċiżjoni kkontestata skont l-Artikolu 263 TFUE. Fil-fehma tagħha, kull wieħed miż-żewġ żbalji ta’ evalwazzjoni allegati għandu “konsegwenzi fuq il-klassifikazzjoni ġuridika li l-Qorti Ġenerali tagħti lill-proposti segwiti u tal-kuntest tagħhom, u fuq in-nuqqas ta’ benefiċċju tad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 8 u 9 tal-Protokoll [favuriha]”.
40.
Qabel ma nanalizza ż-żewġ aggravji, irrid nindika li l-appellanti qiegħda tuża terminoloġija li ma hija xejn preċiża sabiex tiddeskrivi l-allegati żbalji mwettqa mill-Qorti Ġenerali. Barra minn hekk, kif ser naraw iktar ’il quddiem, ma huwiex identifikat b’mod ċar sa fejn l-allegati żbalji ta’ evalwazzjoni allegati mill-appellanti jistgħu jikkontestaw il-validità ġuridika ta’ ċerti konklużjonijiet li waslet għalihom il-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata. Fid-dawl ta’ dan, jidhirli li huwa neċessarju li nfakkar il-prinċipji li jikkaratterizzaw il-proċedura tal-appell u li ser iservu bħala punti ta’ riferiment fl-analiżi li għandha ssir.
41.
Konformement mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 256(1) KE u mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, l-appell għandu jkun limitat għal punti ta’ liġi u għandu jkun ibbażat fuq aggravji li jirrigwardaw nuqqas ta’ kompetenza tal-Qorti Ġenerali, ta’ ksur tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali li tagħmel ħsara lill-interessi tal-appellant jew fuq ksur tad-dritt tal-Unjoni minn din tal-aħħar. L-evalwazzjoni tal-fatti u tal-provi ma tikkostitwixxix, għalhekk, kwistjoni ta’ dritt li bħala tali hija suġġetta għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tal-appell, ħlief fil-każ li dawn jiġu żnaturati (
10
). Wara li ntqal dan, ikun hemm żnaturament meta, mingħajr ma jittieħdu inkunsiderazzjoni elementi ġodda, l-evalwazzjoni ta’ elementi eżistenti tidher manifestament skorretta jew manifestament kuntrarja għall-kliem tagħhom (
11
). Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja hija kompetenti biex teżerċita kontroll fuq il-klassifikazzjoni ġuridika tagħhom u l-konsegwenzi legali li jkunu ġew mislutin minnhom mill-Qorti Ġenerali (
12
). Huwa fuq il-bażi ta’ dawn il-prinċipji li għandhom jiġu eżaminati iktar ’l isfel l-aggravji mressqa mill-appellanti.
B. Fuq l-ewwel aggravju tal-appell
1.
L-argumenti tal-partijiet
42.
Fir-rigward, l-ewwel nett, tal-iżball ta’ evalwazzjoni allegatament imwettaq fl-analiżi tat-tieni aggravju tar-rikors, l-appellanti tilmenta li l-Qorti Ġenerali kkonstatat, l-ewwel nett, li l-avveniment ikkummentat bit-tweet ikkontestata, minħabba l-lokalizzazzjoni ġeografika tiegħu fi Franza, ma jifformax parti mis-suġġetti ta’ interess ta’ membru parlamentari Ewropew, it-tieni nett, li opinjoni tikkostitwixxi neċessarjament teħid ta’ pożizzjoni ġenerali u ma tistax tirreferi għal avveniment preċiż u, it-tielet nett, li l-“fatt, għal membru parlamentari, li jiffoka fuq aġir kuntrarju għal-liġi Franċiża ma huwiex wieħed ta’ attwalità kurrenti”.
43.
L-appellanti ssostni kontra l-ewwel konstatazzjoni allegatament żbaljata tal-Qorti Ġenerali li kull membru parlamentari huwa elett minn pajjiżu, li jirrappreżenta l-votanti tiegħu u li għandu jżomm matul il-mandat tiegħu rabta neċessarja magħhom, “billi jsemmi b’mod partikolari fatti li jinteressawhom jew li jikkonċernawhom”.
44.
Fir-rigward tat-tieni konstatazzjoni allegatament żbaljata tal-Qorti Ġenerali, l-appellanti ssostni, l-ewwel nett, li jmur kontra l-Komunikazzjoni Nru 11/2003 u b’mod partikolari kontra l-prinċipju Nru 2 tagħha, it-tieni nett, li bis-saħħa tal-liġi tad-29 ta’ Lulju 1881, it-tweet ikkontestata hija kkunsidrata bħala opinjoni u, it-tielet nett, li, skont il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, fis-sentenza tagħha tat-8 ta’ Ottubru 2009, Brunet-Lecomte u Tanant vs Franza (
13
), “kumment inġurjuż, malafamanti jew mod ieħor jista’ jsir element ta’ dibattitu politiku ieħor u jiġi protett bħala dritt fundamentali li jikkostitwixxi l-libertà ta’ espressjoni, meta jeżisti interess ġenerali li jiġi ddibattut”.
45.
L-appellanti tikkontesta t-tielet konstatazzjoni allegatament żbaljata tal-Qorti Ġenerali billi ssostni, minn naħa, li l-użu tal-velu sħiħ fl-ispazju pubbliku, bħala manifestazzjoni esterna ta’ appartenenza għall-Iżlam, huwa “suġġett ta’ interess ġenerali li jikkonċerna l-ħajja pubblika bħad-dritt tan-nisa” u, min-naħa l-oħra, li l-Qorti Ġenerali kellha tapplika l-ġurisprudenza stabbilita fis-sentenza Patriciello, sa fejn, sabiex tirrifjuta t-tneħħija tal-immunità parlamentari ta’ membru parlamentari, hija kienet tevoka “l-interess ġenerali tal-votanti tiegħu, fil-kuntest tal-attivitajiet politiċi tiegħu”.
46.
Il-Parlament isostni li dawn it-tliet ilmenti huma bbażati fuq qari żbaljat tas-sentenza appellata. Huwa jirrileva, fl-ewwel lok, b’riferiment għall-punt 53 tas-sentenza appellata, li l-Qorti Ġenerali ma taffermax li l-avveniment ikkummentat, minħabba l-lokalizzazzjoni ġeografika tiegħu fi Franza, ma jagħmilx parti mis-suġġetti ta’ interess ta’ membru parlamentari Ewropew, iżda pjuttost li t-tweet ikkontestata kienet tirreferi għal avveniment preċiż li ma jistax jiġi assimilat ma’ teħid ta’ pożizzjoni iktar ġenerali fuq suġġetti ta’ attwalità kurrenti jew ittrattati mill-Parlament.
47.
Fit-tieni lok, skont il-Parlament, il-Qorti Ġenerali ma stabbilixxietx li opinjoni għandha tikkostitwixxi teħid ta’ pożizzjoni ġenerali li ma tistax tirreferi għal avveniment speċifiku, imma pjuttost li l-opinjoni konkreta inkwistjoni ma kellhiex rabta diretta, ovvjament, mad-dmirijiet parlamentari tal-appellanti.
48.
Fit-tielet lok, skont il-Parlament, il-Qorti Ġenerali ma ddeċidietx li l-fatt li membru parlamentari jiffoka fuq aġir li jmur kontra l-liġi nazzjonali ma jikkostitwixxix suġġett ta’ attwalità kurrenti, imma biss li t-tweet ikkontestata ma setgħetx tiġi assimilata ma’ teħid ta’ pożizzjoni iktar ġenerali fuq suġġetti ta’ attwalità kurrenti.
49.
Barra minn hekk, fir-rigward tar-riferiment għas-sentenza Patriciello, il-Parlament jenfasizza li ċ-ċitazzjoni inkwistjoni toriġina mill-punt 12 tas-sentenza msemmija, li tagħmel parti mill-preżentazzjoni tal-fatti fil-kawża quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u mhux mir-raġunament tagħha.
2.
Evalwazzjoni
a)
L-assenza ta’ rabta diretta ovvja bejn l-attività inkwistjoni u d-dmirijiet normalment eżerċitati minn membru parlamentari Ewropew
50.
Qabelxejn irrid nenfasizza li mill-Artikolu 8 tal-Protokoll jirriżulta b’mod ċar li l-membri tal-Parlament “m’għandhom ikunu suġġetti għal ebda forma ta’ investigazzjoni, detenzjoni jew proċeduri legali, fir-rigward ta’ opinjonijiet espressi jew voti mogħtija minnhom fil-qadi ta’ dmirijiethom” (
14
). Analiżi testwali ta’ din id-dispożizzjoni tippermetti li jiġi dedott li membru tal-Parlament Ewropew jista’ jinvoka perfettament l-immunità parlamentari tiegħu meta teżisti rabta suffiċjentement stretta bejn l-opinjonijiet espressi jew voti mogħtija minnu u d-dmirijiet normalment eżerċitati. Huwa wkoll possibbli li wieħed jasal għal tali deduzzjoni jekk wieħed janalizza din id-dispożizzjoni billi jittieħed inkunsiderazzjoni l-għan tagħha, diġà mfakkar fir-rimarki preliminari tiegħi (
15
), li jikkonsisti fil-protezzjoni minn kull indħil għall-funzjonament tajjeb tal-Parlament.
51.
Din l-interpretazzjoni hija kkonfermata mis-sentenza Patriciello, li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja interpretat din id-dispożizzjoni fis-sens li teżiġi li “r-rabta bejn l-opinjoni espressa u d-dmirijiet parlamentari għandha tkun diretta u ovvja” (
16
). F’dan il-kuntest, għandu jiġi osservat li l-Qorti tal-Ġustizzja sostniet interpretazzjoni pjuttost restrittiva tal-kunċett ta’ “immunità” (
17
), u dan għal raġunijiet li jidhirli li huma rilevanti. Hija qalet li l-immunità prevista fl-Artikolu 8 tal-Protokoll “tista’ definittivament twaqqaf lill-awtoritajiet ġudizzjarji u lill-awtoritajiet nazzjonali milli jeżerċitaw il-kompetenzi rispettivi tagħhom fil-qasam ta’ proċeduri u ta’ sanzjonijiet kriminali bil-għan li jiġi osservat l-ordni pubbliku fit-territorju tagħhom u, korrelattivament, li b’hekk tipprojbixxi totalment lill-persuni ppreġudikati minn dawn id-dikjarazzjonijiet mill-aċċess għall-ġustizzja, inkluż, jekk ikun il-każ, sabiex jinkiseb quddiem il-qrati ċivili kumpens għad-dannu subit” (
18
). Minn dan isegwi li hemm bżonn li ssir evalwazzjoni każ b’każ jekk ġewx issodisfatti l-kundizzjonijiet li jippermettu lil Membru tal-Parlament Ewropew jinvoka l-immunità b’mod validu (
19
).
52.
Dan premess, nikkonstata bejn iċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża u dawk tal-kawża Patriciello ċerti paralleli li jidhirli li huma importanti li jiġu rrilevati f’din l-analiżi biex jinftiehem aħjar ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali. Fiż-żewġ kawżi, il-membri parlamentari inkwistjoni jitkellmu – jew huma stess jew permezz ta’ terzi – dwar fatti preżunti li seħħew barra mill-konfini tal-Parlament u li ma għandhom l-ebda rabta evidenti mad-dmirijiet ta’ membru parlamentari Ewropew.
53.
Fil-fatt, fil-kawża Patriciello, il-membru parlamentari inkwistjoni kien għamel xi kummenti dwar l-aġir allegatament illegali ta’ uffiċjal tal-pulizija fl-Istat Membru ta’ oriġini tiegħu, ċirkustanzi li l-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat bħala “relattivament imbiegħda mid-dmirijiet ta’ membru parlamentari Ewropew u, konsegwentement, diffiċilment jistgħu jippreżentaw rabta diretta ma’ interess ġenerali li jħasseb liċ-ċittadini”. Fir-rigward għalhekk ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset, bla ħsara għall-evalwazzjonijiet li l-qorti tar-rinviju għandha tagħmel, li “anki jekk tali rabta setgħet tiġi stabbilita, ma hijiex ovvja” (
20
).
54.
F’din il-kawża, l-awtoritajiet ġudizzjarji Franċiżi jilmentaw li l-appellanti ppubblikat fuq il-kont Twitter tagħha ritratt allegatament marbut ma’ avveniment meqjus li seħħ fil-bini ta’ awtorità pubblika li tinsab f’lokalità tal-Istat Membru ta’ oriġini tal-appellanti. B’mod iktar konkret, mill-punt 52 tas-sentenza appellata jirriżulta li t-tweet ikkontestata kienet intiża sabiex “jiġi ddeplorat in-nuqqas ta’ rispett ta’ liġi Franċiża […] li tipprojbixxi l-ħabi tal-wiċċ fl-ispazju pubbliku, minn grupp ta’ nisa li għandhom lbies li jaħbi l-wiċċ kollu tagħhom bl-eċċezzjoni tal-għajnejn u li suppost kienu jinsabu quddiem iċ-CAF ta’ Rosny-sous-Bois”. Jidhirli li r-relazzjoni bejn din l-attività u d-dmirijiet tipiċi ta’ membru tal-Parlament Ewropew, deskritti fir-rimarki preliminari tiegħi (
21
), ma hijiex daqstant ovvja. Fi kwalunkwe każ, lanqas fiċ-ċirkustanzi li taw lok għas-sentenza Patriciello. Ma hemm l-ebda relazzjoni mal-għanijiet jew il-politiki tal-Unjoni li l-Parlament għandu suppost jinfluwenza fir-rwol tiegħu ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet. L-attivitajiet inkwistjoni lanqas ma jidhru li jistgħu jaqbżu l-livell purament lokali. Għaldaqstant, iċ-ċirkustanzi taż-żewġ kawżi għandhom jiġu evalwati bl-istess mod fuq il-livell ġuridiku.
55.
B’hekk naqbel mal-evalwazzjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali fil-punt 54 tas-sentenza appellata fir-rigward tal-assenza ta’ rabta diretta u evidenti bejn, minn naħa, il-fatti imputati lill-appellanti u lill-kollaboraturi tagħha u, min-naħa l-oħra, id-dmirijiet tagħha bħala membru parlamentari. Għaldaqstant, għandu jiġi konkluż li l-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi meta kkonfermat li l-attivitajiet preżunti ma kinux jikkonċernaw opinjonijiet jew voti mogħtija mill-appellanti fil-qadi tad-dmirijiet tagħha ta’ membru tal-parlament fis-sens tal-Artikolu 8 tal-Protokoll.
56.
Qabel ma nispiċċa fuq dan il-punt, nixtieq nagħmel xi kjarifiki dwar il-punt 12 tas-sentenza Patriciello, li l-appellanti tidher li tagħti importanza partikolari lill-interpretazzjoni tal-Protokoll. Fl-osservazzjonijiet tagħha hija ssostni li s-silta indikata fiha “prinċipji” ta’ dritt li l-Qorti Ġenerali kellha tapplika fir-rigward tagħha. Issa, għandu jiġi kkonstatat li s-silta inkwistjoni ma tagħmilx parti mill-motivi tas-sentenza, iżda mis-sunt tal-kuntest fattwali. Għaldaqstant, minn dan ma jista’ jiġi dedott ebda prinċipju tad-dritt li jista’ jorbot lill-Qorti Ġenerali. Barra minn hekk, sa fejn jissemmew ir-raġunijiet li għalihom il-Parlament kien iddeċieda dak iż-żmien li jiddefendi l-immunità tal-membru parlamentari Ewropew inkwistjoni, jiġifieri l-fatt li dan tal-aħħar kien “intervjena fl-interess ġenerali tal-kostitwenti tiegħu, fil-kuntest tal-attivitajiet politiċi tiegħu”, huwa biżżejjed li tinġibed l-attenzjoni għall-fatt li l-evalwazzjoni li fuqha hija bbażata din id-deċiżjoni, ibbażata fuq rakkomandazzjoni tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali tal-Parlament, ma kellha ebda impatt fuq l-interpretazzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja tat lill-Artikolu 8 tal-Protokoll. Għall-kuntrarju, mid-dispożittiv tas-sentenza Patriciello jirriżulta b’mod ċar li attività bħal dik deskritta iktar ’il fuq ma hijiex koperta mill-immunità li tagħti din id-dispożizzjoni. Minn dan isegwi li l-appellanti ma tistax tinvoka b’vantaġġ il-konstatazzjonijiet purament fattwali li jinsabu fil-punt 12 tas-sentenza Patriciello.
57.
Peress li wieħed mill-kriterji essenzjali tal-Artikolu 8 tal-Protokoll ma ġiex issodisfatt, ma huwiex neċessarju, bħala prinċipju, li jiġi eżaminat jekk l-attività inkwistjoni tikkostitwixxix l-espressjoni ta’ “opinjoni” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja sempliċement fakkret fis-sentenza Patriciello li dan il-kunċett “għandu jiġi mifhum f’sens wiesa’, bħala li jkopri l-proposti jew id-dikjarazzjonijiet li, minħabba l-kontenut tagħhom, jikkorrispondu għal dikjarazzjonijiet li jikkostitwixxu evalwazzjonijiet suġġettivi” (
22
) mingħajr madankollu ma tagħti direzzjoni addizzjonali lill-qorti tar-rinviju sabiex tkun tista’ tivverifika jekk id-dikjarazzjonijiet tal-membru parlamentari kinux jaqgħu taħt dan il-kunċett. Għaldaqstant, ma jistax jiġi eskluż b’mod kategoriku li kwalunkwe dikjarazzjoni li tirreferi għal suġġett partikolari, li tkun fil-qalba tad-dibattitu pubbliku fuq livell Ewropew, bħas-suġġetti msemmija fir-rimarki preliminari tiegħi (
23
), u li tesprimi konvinzjoni personali tal-membru parlamentari, tista’ tikkostitwixxi tali opinjoni.
58.
Huma l-entitajiet inkarigati mill-applikazzjoni tal-Protokoll u li għandhom jiżguraw l-applikazzjoni ġusta tiegħu, l-ewwel u qabel kollox mill-Parlament meta titressaq quddiemu talba għat-tneħħija tal-immunità, li għandhom jeżaminaw din il-kwistjoni każ b’każ (
24
). F’din il-kawża, ninnota li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Parlament jastjeni milli jikklassifika espliċitament l-attività inkwistjoni bħala espressjoni ta’ “opinjoni”, li tista’ tiġi interpretata bħala rieda li l-appellanti tingħata l-benefiċċju tad-dubju. Approċċ bħal dan huwa konċepibbli fid-dawl tas-sens wiesa’ ta’ dan il-kunċett (
25
). Barra minn hekk, nosserva li din il-kwistjoni lanqas ma ġiet indirizzata espressament fil-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali.
59.
Fi kwalunkwe każ, ma jidhirlix li huwa rilevanti li nindirizza din il-kwistjoni f’din il-proċedura ta’ appell, fid-dawl tal-fatt li l-ilmenti mressqa mill-appellanti jikkonċernaw esklużivament l-evalwazzjoni mill-Qorti Ġenerali tal-kriterju dwar ir-“rabta diretta u evidenti” mad-dmirijiet ta’ membru parlamentari Ewropew. Il-kwistjoni dwar jekk fotomontaġġ marbut ma’ avveniment li eventwalment qatt ma seħħ jikkostitwixxix l-espressjoni ta’ “opinjoni” fis-sens tal-Artikolu 8 tal-Protokoll tkun tfisser li tinqabeż il-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju partikolari għall-proċedura tal-appell.
b)
Eżami tal-ilmenti mressqa mill-appellanti
60.
Il-kunsiderazzjonijiet preċedenti jikkostitwixxu l-mertu li fuqu għandhom issa jiġu analizzati l-ilmenti magħmula mill-appellanti. Kif ser nispjega f’din l-analiżi, dawn l-ilmenti msemmija juru qari żbaljat tas-sentenza appellata, li jqajjem dubji dwar il-fondatezza (
26
) tal-ewwel aggravju.
1) Fuq l-ewwel ilment
61.
Kuntrarjament għal dak li ssostni l-appellanti, il-Qorti Ġenerali ma ddikjaratx, fil-punt 53 tas-sentenza appellata, li l-allegat avveniment ikkummentat fit-tweet ikkontestata, minħabba l-lokalizzazzjoni ġeografika tagħha fi Franza, ma kienx jagħmel parti mis-suġġetti ta’ interess ta’ membru parlamentari Ewropew. Għall-kuntrarju, il-Qorti Ġenerali ma eskludietx b’mod kategoriku li avvenimenti marbuta ma’ problemi relatati mal-iżlamiżmu u mal-ksur tad-drittijiet tan-nisa – li jaffettwaw diversi pajjiżi fid-dinja, inkluża Franza – jistgħu effettivament jikkostitwixxu kwistjonijiet ta’ interess ġenerali.
62.
Għandu jiġi ppreċiżat li l-Qorti Ġenerali spjegat konkretament fl-imsemmi punt 53, li “r-ritratt u t-tweet ikkontestata jidhru iktar bħala rieda li ssir enfasi fuq aġir li jmur kontra l-liġi Franċiża iktar milli bħala l-espressjoni ta’ xewqa li jiġu difiżi d-drittijiet tan-nisa”. Minn dan, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li “l-fatt li l-appellanti hija membru sostitut tal-Kumitat għad-Drittijiet tal-Mara u tal-Ugwaljanza bejn is-Sessi tal-Parlament ma jippermettix li t-tweet ikkontestata tintrabat mad-dmirijiet li hija teżerċita bħala membru parlamentari”. Din l-evalwazzjoni tal-fatti li taqa’ taħt il-kompetenza esklużiva tal-Qorti Ġenerali ma tistax tiġi kkontestata fil-kuntest tal-proċedura tal-appell, iktar u iktar peress li l-appellanti ma pproduċiet ebda prova li tindika żball ta’ liġi eventwali.
63.
Minn dan isegwi li dan l-ilment għandu jiġi miċħud minħabba li huwa bbażat fuq qari żbaljat tas-sentenza appellata.
2) Fuq it-tieni lment
64.
Kuntrarjament għal dak li ssostni l-appellanti, il-Qorti Ġenerali lanqas ma ddikjarat, bħala prinċipju, li opinjoni hija neċessarjament teħid ta’ pożizzjoni ġenerali u ma tistax tirreferi għal avveniment speċifiku. Fil-fatt, mill-punt 46 tas-sentenza appellata jirriżulta li, sabiex teżamina jekk it-tweet ikkontestata kinitx tikkostitwixxi opinjoni mogħtija mill-appellanti fil-qadi tad-dmirijiet parlamentari tagħha, il-Qorti Ġenerali ma llimitatx dan il-kunċett għal teħid ta’ pożizzjoni ġenerali, li jeskludi kull riferiment għal avveniment speċifiku. Għall-kuntrarju, il-Qorti Ġenerali bbażat ruħha fuq il-kunċett ta’ “opinjoni” żviluppat mill-Qorti tal-Ġustizzja u msemmi iktar ’il fuq (
27
), li dan għandu jinftiehem f’sens wiesa’, u b’hekk ma jeskludi l-ebda wieħed miż-żewġ każijiet.
65.
Wara li ntqal dan, għalkemm opinjoni tista’ ċertament tirreferi għal avveniment preċiż, huwa stabbilit f’din il-kawża li t-tweet ikkontestata tikkonċerna avveniment preċiż meqjus li seħħ f’lokalità fi Franza, li ma jistax jiġi assimilat ma’ teħid ta’ pożizzjoni iktar ġenerali fuq suġġetti ta’ attwalità kurrenti jew diskussi abitwalment mill-Parlament waqt dibattiti jew xogħlijiet fil-kumitati differenti (
28
), bħal dawk li semmejt fir-rimarki preliminari tiegħi (
29
). Wieħed għandu jżomm f’moħħu li, kif urejt iktar ’il fuq, is-suġġett ma għandux rabta diretta li hija evidenti mad-dmirijiet parlamentari tal-appellanti kif jeżiġi l-Artikolu 8 tal-Protokoll.
66.
Sa fejn dan l-ilment huwa bbażat fuq qari żbaljat tas-sentenza appellata, nipproponi li dan jiġi miċħud.
3) Fuq it-tielet ilment
67.
Il-liġi tad-29 ta’ Lulju 1881 invokata mill-appellanti, li tikkunsidra t-tweet ikkontestata bħala “opinjoni”, jidhirli li hija irrilevanti f’dan il-kuntest, iktar u iktar peress li l-portata tal-immunità prevista fl-Artikolu 8 tal-Protokoll għandha tiġi stabbilita fuq il-bażi biss tad-dritt tal-Unjoni. Fil-fatt, kif indikat il-Qorti talĠustizzja fil-ġurisprudenza tagħha, kuntrarjament għall-privileġġ parlamentari previst fl-Artikolu 9(1)(a) tal-Protokoll, li jiddependi mid-dritt nazzjonali, il-portata tal-immunità prevista fl-Artikolu 8 tal-Protokoll għandha tiġi stabbilita, fin-nuqqas ta’ riferiment għal-liġijiet nazzjonali, fuq il-bażi biss tad-dritt tal-Unjoni (
30
).
68.
Għaldaqstant, nipproponi li dan l-ilment jiġi miċħud ukoll, inkwantu jirriżulta minn interpretazzjoni żbaljata tan-natura awtonoma tad-dritt tal-Unjoni.
c)
Konklużjoni intermedja
69.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-ewwel aggravju tal-appell għandu jiġi miċħud bħala manifestament infondat.
C. It-tieni aggravju tal-appell
1.
L-argumenti tal-partijiet
70.
Fir-rigward tal-iżball manifest ta’ evalwazzjoni allegatament imwettaq mill-Qorti Ġenerali fl-analiżi tat-tielet motiv tar-rikors, l-appellanti tressaq tliet ilmenti.
71.
L-ewwel wieħed huwa bbażat fuq il-fatt li l-Qorti Ġenerali kkonstatat “li ma huwiex il-Parlament li għandu jsir jaf jekk il-fatti li bihom huwa akkużat il-membru parlamentari inkwistjoni humiex stabbiliti”, minkejja li l-Parlament kien eżamina dawn il-fatti, “billi rrikonoxxa fid-deċiżjoni tiegħu li [l-appellanti] ma hijiex l-awtur tat-tweet”.
72.
Permezz tat-tieni lment tagħha, l-appellanti tilmenta li l-Qorti Ġenerali ma siltitx il-konsegwenzi ġuridiċi korretti minn ċerti dokumenti tal-proċess, b’mod partikolari mill-Artikolu 42 tal-liġi tad-29 ta’ Lulju 1881, li, billi jistabbilixxi “responsabbiltà f’kaskata”, jippermetti lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li jagħmlu proċeduri kontra l-assistent tal-appellanti, awtur tat-tweet, b’mod separat minnha.
73.
Fl-aħħar nett, permezz tat-tielet ilment tagħha, l-appellanti tilmenta li l-Qorti Ġenerali siltet mid-digriet tar-rinviju quddiem it-tribunal correctionnel (il-Qorti Kriminali) li hija kienet is-suġġett tiegħu l-“konsegwenza ġuridika bil-maqblub li [dan id-digriet] jitlob”, peress li hija ma kinitx l-awtur tat-tweet ikkontestata u li kienet irtiratu malli hija saret taf bih, u dan juri li hija ma kellha ebda intenzjoni li twettaq reat. Barra minn hekk, il-fatt li l-appellanti kienet l-unika waħda li ġiet irrinvijata quddiem qorti kriminali, filwaqt li l-awtur tat-tweet ikkontestata bbenefika mill-preskrizzjoni tal-azzjoni, kien ifisser “l-akkaniment ta’ maġistrat” kontra tagħha u kien jiżvela “intenzjoni li jagħmlilha ħsara fuq pjan politiku, aġir karatteristiku tal-fumus persecutionis”.
74.
Il-Parlament iqis li t-tieni aggravju huwa inammissibbli. L-ewwel nett, l-appellanti naqset milli tippreċiża kif l-interpretazzjoni tal-Artikolu 9 tal-Protokoll, adottata mill-Qorti Ġenerali, jiġifieri li ma huwiex il-kompitu tal-Parlament li jiddetermina jekk il-fatti li bihom huwa akkużat il-membru parlamentari inkwistjoni humiex stabbiliti, hija żbaljata u, għaldaqstant, fiex jikkonsisti l-iżball imwettaq mill-Qorti Ġenerali. L-appellanti lanqas ma tindika, b’mod suffiċjentement preċiż, l-argumenti ġuridiċi insostenn tal-kritika tagħha, jew il-bażi ġuridika li fuqha l-Qorti Ġenerali kellha tasal għal konklużjoni differenti. L-istess jgħodd għall-kritika li tirrigwarda l-punt 100 tas-sentenza appellata, li fih il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-Parlament ma jistax jiġi kkritikat li ma silitx konsegwenzi mill-fatt li l-appellanti ma kinitx l-awtur tat-tweet ikkontestata u li hija kienet ħassritha hekk kif saret taf biha.
75.
Sussegwentement, il-Parlament isostni li huwa ma jirnexxilux jidentifika l-konsegwenzi ġuridiċi li, skont l-appellanti, il-Qorti Ġenerali kellha tislet mill-Artikolu 42 tal-liġi tad-29 ta’ Lulju 1881, fin-nuqqas ta’ argumenti ġuridiċi insostenn tal-kritika tagħha u ta’ indikazzjoni tal-bażi ġuridika li fuqha l-Qorti Ġenerali kellha tikkonkludi mod ieħor.
76.
Fl-aħħar nett, il-Parlament isostni li l-appellanti ma tistax tikkritika l-evalwazzjoni, magħmula mill-Qorti Ġenerali, tad-digriet li rrinvijaha quddiem it-tribunal correctionnel (il-Qorti Kriminali) sa fejn din tikkostitwixxi prova. Issa, l-evalwazzjoni tal-fatti u tal-provi ma tikkostitwixxix kwistjoni ta’ liġi suġġetta, bħala tali, għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell, ħlief fil-każ ta’ żnaturament ta’ dawn il-fatti u ta’ provi, ħaġa li l-appellanti ma allegatx u li ma tirriżultax b’mod manifest mill-atti tal-proċess.
2.
Evalwazzjoni
a)
Fuq l-ewwel ilment
77.
F’dak li jirrigwarda l-ewwel lment tat-tieni aggravju, l-ewwel nett jeħtieġ li jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 256(1) TFUE u mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea kif ukoll mill-Artikolu 168(1)(d) u mill-Artikolu 169(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżulta li appell għandu jindika b’mod preċiż l-elementi kkontestati tas-sentenza li l-annullament tagħha jkun qiegħed jintalab kif ukoll l-argumenti legali li jsostnu b’mod speċifiku din it-talba, taħt piena tal-inammissibbiltà tal-appell jew tal-aggravju kkonċernat (
31
). Ma jissodisfax dan ir-rekwiżit, u għalhekk għandu jiġi miċħud bħala manifestament inammissibbli, ilment li sempliċement jikkummenta dwar punt fis-sentenza appellata mingħajr ma jippreżenta argument legali koerenti speċifikament immirat biex jidentifika l-iżball ta’ liġi li bih suppost huwa vvizzjat dan il-punt (
32
).
78.
Dan premess, nosserva li l-appellanti ma tindikax fiex kien jikkonsisti eżattament l-iżball ta’ liġi mwettaq mill-Qorti Ġenerali. Hija lanqas ma tindika b’mod iddettaljat biżżejjed l-argumenti ġuridiċi li jsostnu l-kritika tagħha u ma tispeċifikax il-bażi legali li fuqha l-Qorti Ġenerali kellha tikkonkludi mod ieħor. Għaldaqstant huwa possibbli li jitqies li dan l-ilment ma jissodisfax il-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà msemmija iktar ’il fuq.
79.
Għall-prudenza, hemm lok, madankollu, li jiġu eżaminati s-siltiet tas-sentenza appellata msemmija mill-appellanti sabiex jiġi vverifikat jekk jeżistux difetti jistgħu jikkostitwixxu żball ta’ liġi.
80.
Preliminarjament, għandu jiġi osservat li l-analiżi tal-punti 60 sa 62 tas-sentenza appellata, li għalihom jidher li tagħmel riferiment l-appellanti, ma tippermettix li jiġi konkluż li l-Qorti Ġenerali wettqet żball fl-evalwazzjoni tal-fatti. Għall-kuntrarju, il-Qorti Ġenerali sempliċement tfakkar, ġustament, li l-kwistjoni tal-imputabbiltà lill-membru parlamentari tal-fatti li huwa akkużat bihom taqa’ taħt il-kompetenza tal-awtoritajiet tal-Istat Membru, awtur tat-talba għat-tneħħija tal-immunità.
81.
Barra minn hekk, għandu jiġi ppreċiżat li l-Qorti Ġenerali ma tilmentax li l-Parlament injora l-kompetenza ta’ dawn l-awtoritajiet. Fil-fatt, il-Parlament jastjeni, fid-deċiżjoni kkontestata, milli jwettaq evalwazzjoni ġuridika definittiva tal-fatti fid-dawl tad-dritt kriminali Franċiż, u sempliċement jirriproduċi l-akkużi kriminali tal-awtoritajiet ġudizzjarji Franċiżi kontra l-appellanti. Barra minn hekk, sa fejn il-Parlament jindika li l-immaġni żvelata fuq Twitter kienet fir-realtà fotomontaġġ ippubblikat mill-assistent tagħha, li ġie rtirat iktar tard, il-Parlament sempliċement jiġbor fil-qosor il-fatti li taw lok għat-talba għat-tneħħija tal-immunità. Il-Parlament ma jitkellimx dwar ir-responsabbiltà tal-appellanti għall-użu eventwali tal-kont tagħha Twitter mill-assistent tagħha. Minn dan isegwi li, kuntrarjament għal dak li jidher li qiegħda tissuġġerixxi l-appellanti, is-siltiet tad-deċiżjoni kkontestata inkwistjoni jikkostitwixxu biss għarfien tal-fatti min-naħa tal-Parlament. Barra minn hekk, xejn fis-sentenza appellata ma jippermetti li jiġi preżunt li l-Qorti Ġenerali fehmet ħażin is-sens u l-valur ġuridiku tal-osservazzjonijiet tal-Parlament.
82.
Peress li l-Qorti Ġenerali ma wettqet ebda żball ta’ evalwazzjoni li jista’ jikkostitwixxi żnaturament tal-fatti, nipproponi għalhekk li dan l-ilment jiġi miċħud.
b)
Fuq it-tieni lment
83.
Fir-rigward tat-tieni lment, naqbel mal-kritika tal-Parlament dwar in-nuqqas ta’ ċarezza tal-argument imressaq mill-appellanti, li l-Qorti Ġenerali kellha “tislet il-konsegwenzi legali mill-Artikolu 42 tal-liġi tad-29 ta’ Lulju 1881”. Fid-dawl tal-insuffiċjenza tal-argument, jidhirli li dan l-ilment lanqas ma jissodisfa l-kundizzjonijiet għall-ammissibbiltà ta’ appell, kif stabbiliti mill-ġurisprudenza u msemmija iktar ’il fuq (
33
).
84.
Madankollu, sabiex inkun eżawrjenti, ser neżamina dan l-ilment fid-dawl tal-punti 100 u 101 tas-sentenza appellata li, skont l-appellanti, fihom żball ta’ evalwazzjoni min-naħa tal-Qorti Ġenerali, anki jekk hija toqgħod lura milli tispjega fiex jikkonsisti dan l-iżball u x’inhuma l-implikazzjonijiet legali tiegħu.
85.
Preliminarjament, nixtieq nosserva li l-Artikolu 42 tal-liġi tad-29 ta’ Lulju 1881, iċċitat mill-appellanti, jiddetermina l-kategoriji ta’ persuni responsabbli minn delitti u reati mwettqa permezz tal-istampa. Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li d-dispożizzjoni Franċiża inkwistjoni taqa’ taħt il-qasam tad-dritt kriminali nazzjonali. Anki jekk ma nistax nifhem b’mod ċar dak li l-appellanti konkretament stenniet mingħand il-Qorti Ġenerali, jidhirli li din teżiġi, essenzjalment, l-applikazzjoni tad-dritt nazzjonali f’dan il-każ. Jekk jirriżulta li din l-interpretazzjoni tal-ilment hija korretta, l-appellanti tidher li bbażat it-talba tagħha fuq l-idea li d-dispożizzjoni nazzjonali inkwistjoni tista’ tagħtiha vantaġġ, li jippermettilha tevita l-proċeduri kriminali. Issa din l-idea ma hijiex sostnuta minn provi jew fatti. Barra minn hekk, jidhirli li huwa dubjuż kemm dan l-aspett jista’ jkun rilevanti għall-finijiet ta’ din il-proċedura.
86.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li, kif fakkret il-Qorti Ġenerali fil-punt 62 tas-sentenza appellata, ma huwiex il-Parlament li għandu jiddeċiedi fuq il-kwistjoni tal-imputabbiltà tal-membru parlamentari inkwistjoni dwar il-fatti li hija akkużat bihom, peress li tali kompetenza taqa’ taħt l-awtoritajiet tal-Istat Membru, awtur tat-talba għat-tneħħija tal-immunità. Fil-fatt, huma biss dawn l-awtoritajiet li huma awtorizzati jinterpretaw u japplikaw id-dritt kriminali tal-Istat Membru inkwistjoni, li jaġixxi fl-eżerċizzju tas-sovranità statali (“ius puniendi”) (
34
). Dawn il-kunsiderazzjonijiet jgħoddu a fortiori għall-Qorti Ġenerali, li l-ġurisdizzjoni tagħha hija limitata għall-eżami tar-rikors għal annullament ippreżentat kontra d-deċiżjoni kkontestata. Minn dan jirriżulta li, kuntrarjament għal dak li tqis l-appellanti, il-Qorti Ġenerali ma kinitx awtorizzata tapplika l-Artikolu 42 tal-liġi tad-29 ta’ Lulju 1881 f’dan il-każ.
87.
Għaldaqstant, fl-assenza ta’ żball ta’ liġi, dan l-ilment għandu wkoll jiġi miċħud.
c)
Fuq it-tielet ilment
88.
Fir-rigward tat-tielet ilment, naqbel mal-pożizzjoni tal-Parlament, li s-sempliċi allegazzjoni ta’ żball manifest allegatament imwettaq mill-Qorti Ġenerali fl-evalwazzjoni ta’ prova – jiġifieri d-digriet tas-26 ta’ April 2018, li permezz tiegħu l-Viċi President tat-tribunal de grande instance de Bobigny (il-Qorti Reġjonali ta’ Bobigny) inkarigat mill-istruttorja bagħat lill-appellanti quddiem it-tribunal correctionnel (il-Qorti Kriminali) – ma tissodisfax il-kriterji msemmija iktar ’il fuq ta’ preċiżjoni ta’ aggravju ta’ appell. La qiegħed nara b’mod partikolari liema huwa l-iżball imwettaq u lanqas liema huma l-“konsegwenzi legali” li l-Qorti Ġenerali kellha tislet mill-evalwazzjoni ta’ din il-prova.
89.
Madankollu, sabiex inkun eżawrjenti, ser nivverifika jekk il-Qorti Ġenerali wettqitx żball ta’ liġi fil-punt 101 tas-sentenza appellata, li l-appellanti ssemmi fl-osservazzjonijiet tagħha.
90.
Kif indikajt fir-rimarki preliminari tiegħi, il-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ proċedura ta’ appell hija limitata għal punti ta’ liġi, fatt li jimplika, għall-istħarriġ ġudizzjarju ta’ evalwazzjoni tal-fatti u tal-provi, fost oħrajn, li din għandha tivverifika jekk il-Qorti Ġenerali applikatx il-kriterji tajbin, jekk hija kklassifikathomx b’mod korrett minn perspettiva ġuridika u jekk siltitx konklużjonijiet fondati fid-dritt (
35
).
91.
Jidhirli li l-appellanti tibbaża ruħha fuq l-informazzjoni li tinsab fid-digriet tas-26 ta’ April 2018 fuq bħala prova sabiex issostni l-idea li hija ma kellhiex tkun suġġetta għal proċeduri ġudizzjarji, peress li kien l-assistent tagħha li kien ippubblika t-tweet ikkontestata. Fil-fatt, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha l-appellanti tilmenta li hija “l-unika mibgħuta quddiem it-Tribunal correctionnel (il-Qorti Kriminali), peress li l-preskrizzjoni tal-azzjoni nkisbet favur l-assistent tagħha”. Jekk jitqies li din l-interpretazzjoni tal-pożizzjoni tal-appellanti hija ġusta, din tidher li qiegħda tallega li l-Qorti Ġenerali ma siltitx il-“konsegwenzi ġuridiċi”, jiġifieri li ma annullatx id-deċiżjoni kkontestata minħabba li din kienet ibbażata fuq premessa allegatament żbaljata, jiġifieri r-responsabbiltà kriminali tal-appellanti.
92.
Ir-risposta għal dan l-argument għandha tkun li, kif diġà spjegajt, il-Qorti Ġenerali ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar il-kwistjoni tal-imputabbiltà tal-membru parlamentari inkwistjoni għall-fatti li huwa akkużat bihom, peress li din il-kwistjoni taqa’ esklużivament taħt id-dritt nazzjonali (
36
). Għaldaqstant, indipendentement mill-eżitu tal-proċeduri kriminali pendenti, li għandhom preċiżament l-għan li jiċċaraw din il-kwistjoni, li jistgħu jwasslu għall-kundanna jew għal-liberazzjoni tal-appellanti, il-Qorti Ġenerali ma setgħetx tissostitwixxi ruħha għall-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali, billi tannulla d-deċiżjoni kkontestata minħabba assenza eventwali ta’ responsabbiltà kriminali. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ġustament astjeniet milli tiddeċiedi dwar ir-responsabbiltà kriminali tal-appellanti, billi llimitat ruħha biss sabiex tirreferi għad-digriet inkwistjoni, li minnu jirriżulta li l-maġistrat inkwirenti għandu elementi suffiċjenti sabiex jiġġustifika r-rinviju tal-appellanti quddiem il-qorti kriminali.
93.
Sa fejn l-argument tal-appellanti huwa manifestament ibbażat fuq ksur tat-tqassim tal-kompetenzi bejn l-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali u l-qorti tal-Unjoni, dan għandu jiġi miċħud.
94.
L-appellanti tidher ukoll li tikkritika l-motivi li l-Qorti Ġenerali tiddedika, fil-punt 101 tas-sentenza, għall-allegat nuqqas ta’ fumus persecutionis. Fil-fehma tagħha, id-digriet inkwistjoni “jittraduċi l-akkaniment ta’ maġistrat kontra persuna eletta li akkost ta’ kollox titressaq quddiem qorti kriminali” bl-“intenzjoni li ssirilha ħsara fuq livell politiku”. Minn dan jista’ jiġi dedott li l-appellanti tilmenta li l-Qorti Ġenerali ma evalwatx korrettament iċ-ċirkustanzi tal-każ inkwistjoni u li, għaldaqstant, ma annullatx id-deċiżjoni kkontestata.
95.
F’dan ir-rigward, ninnota qabelxejn li mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta b’mod ċar li l-Parlament kien ikkonkluda, fuq il-bażi ta’ evalwazzjoni tal-fatti, li ma kienx hemm suspett ta’ fumus
persecutionis. Fil-fatt, ir-rapport fuq it-talba għat-tneħħija tal-immunità ppreparat mill-kumitat għall-affarijiet legali tal-Parlament jindika espliċitament li “l-ebda suspett ta’ fumus persecutionis, li huwa kwalunkwe tentattiv evidenti biex tiġi mfixkla l-ħidma parlamentari ta’ Mylène Troszczynski, ma nstab wara inkjesta ġudizzjarja li nfetħet wara [l-ilment] li jallega diffamazzjoni ta’ amministrazzjoni pubblika, imressaq mill-[CAF] ta’ Seine-Saint-Denis”. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ma kellha ebda raġuni oġġettiva sabiex tpoġġi fid-dubju l-veraċità jew il-validità ta’ din l-evalwazzjoni. Għall-kuntrarju, il-Qorti Ġenerali rat din l-evalwazzjoni pjuttost ikkonfermata mill-informazzjoni li tinsab fid-digriet tas-26 ta’ April 2018 li tindika l-eżistenza ta’ elementi suffiċjenti sabiex tiġġustifika li l-appellanti tintbagħat quddiem it-tribunal correctionnel (il-Qorti Kriminali). Huwa għalhekk żbaljat li l-appellanti rat żball ta’ liġi mwettaq mill-Qorti Ġenerali fir-rifjut li tirrikonoxxi riskju ta’ proċeduri immotivati bl-għan waħdieni li jikkawżawlha ħsara.
96.
Għall-finijiet ta’ kompletezza, għandu jiġi enfasizzat li l-Qorti Ġenerali wettqet analiżi metikoluża, fil-punti 83 sa 101 tas-sentenza appellata, tal-argumenti invokati mill-appellanti insostenn tal-eżistenza ta’ fumus persecutionis, li fi tmiemha hija ċaħdithom fl-intier tagħhom. Fid-dawl tal-fatt li l-evalwazzjoni tal-fatti taqa’ taħt il-kompetenza esklużiva tal-Qorti Ġenerali u li l-appellanti ma ppreżentat ebda argument koerenti u suffiċjentement fondat, li jista’ jikkontesta l-konformità tar-raġunament tal-Qorti Ġenerali mal-prinċipji proċedurali li jirregolaw l-evalwazzjoni tal-fatti u tal-provi fil-kuntest ta’ rikors għal annullament, għandhom jiġu kkonfermati l-konklużjonijiet tal-Qorti Ġenerali fir-rigward tal-assenza ta’ indizji ta’ fumus persecutionis f’dan il-każ.
97.
Minn dan isegwi li, fin-nuqqas ta’ żball ta’ evalwazzjoni tad-digriet tas‑26 ta’ April 2018 bħala prova, l-argument imressaq mill-appellanti għandu jiġi kkunsidrat bħala infondat.
98.
Jirriżulta minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq li hemm lok li l-ilment jiġi miċħud.
d)
Konklużjoni intermedja
99.
Wara din l-analiżi, jidhirli li t-tieni aggravju tal-appell ma jistax jiġi aċċettat. Nipproponi li jiġi miċħud bħala manifestament inammissibbli jew, fi kwalunkwe każ, bħala manifestament infondat.
VII. Konklużjoni
100.
Fid-dawl tal-konsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li:
–
tiċħad l-appell; u
–
tikkundanna l-appellanti għall-ispejjeż.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	ĠU 2016, C 202, p. 266
(
3
)	Sentenza tas-6 ta’ Settembru 2011, Patriciello (C‑163/10, iktar ’il quddiem is-“sentenza Patriciello), EU:C:2011:543).
(
4
)	Sentenza tas-17 ta’ Jannar 2013, Gollnisch vs Il-Parlament (T‑346/11 u T‑347/11, EU:T:2013:23, punt 107).
(
5
)	Punti 88 u 99 tas-sentenza appellata.
(
6
)	Punt 96 tas-sentenza appellata.
(
7
)	Sentenza tal-21 ta’ Ottubru 2008, Marra (C‑200/07 u C‑201/07, EU:C:2008:579).
(
8
)	Sentenza tal-21 ta’ Ottubru 2008, Marra (C‑200/07 u C‑201/07, EU:C:2008:579, punt 24).
(
9
)	Sentenza tad-19 ta’ Diċembru 2019 (C‑502/19, EU:C:2019:1115, punti 82 sa 84).
(
10
)	Digrieti tas-16 ta’ Settembru 2010, Dominio de la Vega vs L-UASI (C‑459/09 P, ma huwiex ippubblikat, EU:C:2010:533, punt 44), u tal-21 ta’ Marzu 2019, Gollnisch vs Il-Parlament (C‑330/18 P, ma huwiex ippubblikat, EU:C:2019:240, punt 109).
(
11
)	Digriet tal-21 ta’ Marzu 2019, Gollnisch vs Il-Parlament (C‑330/18 P, ma huwiex ippubblikat, EU:C:2019:240, punt 110).
(
12
)	Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jääskinen fil-kawża Il-Belġju vs Deutsche Post u DHL International (C‑148/09 P, EU:C:2010:726, punt 76).
(
13
)	Il-Qorti EBD, tat-8 ta’ Ottubru 2009 (CE:ECHR:2009:1008JUD001266206).
(
14
)	Korsiv miżjud minni.
(
15
)	Ara l-punt 38 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
16
)	Sentenza Patriciello, punt 35. Korsiv miżjud minni.
(
17
)	Ara, f’dan is-sens, Mehta, R.S., “Sir Thomas’ blushes: protecting parliamentary immunity in modern parliamentary democracies”, European Human Rights Law Review, 2012, Nru 3, p. 309. L-awtur jindika li ma huwiex faċli li jiġu ddefiniti b’mod preċiż id-dmirijiet ta’ membru parlamentari peress li r-rwol tagħhom jevolvi maż-żmien u jadatta ruħu għad-diversi ċirkustanzi konkreti. Skont l-awtur, ir-riluttanza li jiġi aċċettat li membru parlamentari jitħaddet dwar aspetti lokali hija komprensibbli, fid-dawl tal-fatt li l-Unjoni fl-aħħar mill-aħħar hija “ħolqien ta’ kompetenzi limitati”. Minn naħa oħra, l-aċċettazzjoni biss ta’ attivitajiet marbuta mas-suġġetti supranazzjonali tikkostitwixxi approċċ restrittiv wisq, b’mod partikolari meta aspetti lokali u reġjonali jkunu rilevanti għall-politika tal-Unjoni, pereżempju fil-qasam tal-għajnuna għall-agrikoltura, tal-iżvilupp reġjonali u tar-regoli tad-dritt tal-migrazzjoni.
(
18
)	Sentenza Patriciello, punt 34.
(
19
)	Sentenza Patriciello, punti 37 u 38).
(
20
)	Sentenza Patriciello, punt 36). Korsiv miżjud minni.
(
21
)	Ara l-punt 36 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
22
)	Sentenza Patriciello, punt 32.
(
23
)	Ara l-punt 36 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
24
)	Kif indikat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tal-21 ta’ Ottubru 2008, Marra (C‑200/07 u C-201/07, EU:C:2008:579, punti 32 sa 42), l-evalwazzjoni tal-kundizzjonijiet ta’ implementazzjoni tal-immunità ta’ membru parlamentari Ewropew taqa’ taħt il-ġurisdizzjoni esklużiva tal-qrati nazzjonali. Jekk, fl-applikazzjoni tal-Artikolu 8 tal-Protokoll, il-qrati msemmija jkollhom dubji dwar l-interpretazzjoni ta’ dan l-artikolu, huma jistgħu jagħmlu domanda lill-Qorti tal-Ġustizzja fuq il-bażi tal-Artikolu 267 TFUE dwar l-interpretazzjoni tal-imsemmi artikolu tal-Protokoll, peress li l-qrati tal-aħħar istanza għandhom obbligu li, f’każ bħal dan, jadixxu lill-Qorti tal-Ġustizzja. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li l-Parlament u l-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali għandhom l-obbligu li jikkooperaw b’mod leali sabiex jiġi evitat kull kunflitt fl-interpretazzjoni u fl-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Protokoll, li fil-prattika jfisser li meta titressaq kawża kontra membru parlamentari Ewropew quddiem qorti nazzjonali u din tiġi informata li nbdiet proċedura ta’ difiża tal-privileġġi u tal-immunitajiet ta’ dan l-istess membru parlamentari, il-qorti msemmija għandha tissospendi l-proċedura ġudizzjarja u titlob lill-Parlament jagħti l-opinjoni tiegħu mill-iktar fis possibbli.
(
25
)	Kif jindika l-Avukat Ġenerali Jääskinen fil-konklużjonijiet tiegħu fil-Kawża Patriciello (C‑163/10, EU:C:2011:379, punti 80 sa 87), l-istabbiliment ta’ distinzjoni ċara bejn “ġudizzji ta’ valur” u “dikjarazzjonijiet fattwali” fil-qasam tad-dritt huwa, minn perspettiva kunċettwali, diffiċli, jekk mhux impossibbli. Fid-duttrina, ġie rrilevat, ġustament, li l-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem ma tapplikax dikotomija pura bejn dawn iż-żewġ kunċetti, jiġifieri li hija ma tiddistingwix bejn “opinjoni pura” u l-“affermazzjoni fattwali”, iżda bejn l-“affermazzjonijiet fattwali puri” u l-“espressjonijiet imħallta”, li jinkludu elementi kemm fattwali kif ukoll ta’ opinjoni. L-Avukat Ġenerali jiddefendi l-fehma li membru tal-Parlament għandu jkun f’pożizzjoni li juri t-tħassib tiegħu u li jiddefendi l-interessi tal-votanti. Għal din ir-raġuni, huwa għandu, filwaqt li jitħares bl-immunità sostantiva, ikun ħieles li jagħmel konstatazzjonijiet fattwali li ma jkunux ivverifikati jew li jistgħu jirriżultaw li huma żbaljati. Spiss, dawn ikunu “espressjonijiet imħallta” fis-sens tal-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem. Membru tal-Parlament għandu, konsegwentement, jingħata l-“benefiċċju tad-dubju”.
(
26
)	Ara d-digrieti tat-13 ta’ Settembru 2012, Total u Elf Aquitaine vs Il-Kummissjoni (C-495/11 P, mhux ippubblikat, EU:C:2012:571, punt 21); tad-19 ta’ Ġunju 2019, Linak vs EUIPO (C‑820/18 P, mhux ippubblikat, EU:C:2019:514, punti 15 u 18), kif ukoll tat-2 ta’ Lulju 2019, Seven vs Shenzhen Jiayz Photo Industrial (C‑31/19 P, mhux ippubblikat, EU:C:2019:554, punti 9 u 13).
(
27
)	Ara l-punt 57 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
28
)	Ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jääskinen fil-kawża Patriciello (C‑163/10, EU:C:2011:379, punt 97), fejn jipproponi li jiġu kklassifikati fil-qalba tal-immunità l-attivitajiet li jikkostitwixxu l-eżerċizzju ewlieni tal-funzjoni ta’ membru tal-Parlament. Dawn ikopru, b’mod partikolari, l-opinjonijiet u l-voti espressi fil-konfini tal-Parlament, fil-kumitati, id-delegazzjonijiet u l-korpi politiċi tal-Parlament kif ukoll fil-gruppi politiċi. Huwa jipproponi li fihom għandhom jidħlu l-attivitajiet bħalma huma l-parteċipazzjoni fil-konferenzi, fil-missjonijiet u fil-laqgħat politiċi barra mill-bini tal-Parlament, fil-kapaċità ta’ membru tal-Parlament.
(
29
)	Ara l-punt 36 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
30
)	Sentenzi tal-21 ta’ Ottubru 2008, Marra (C‑200/07 u C‑201/07, EU:C:2008:579, punt 26), kif ukoll Patriciello, punt 25.
(
31
)	Sentenzi tad-28 ta’ Frar 2018, mobile.de vs EUIPO (C‑418/16 P, EU:C:2018:128, punt 35); tal-20 ta’ Settembru 2016, Mallis et vs Il-Kummissjoni u BĊE (C‑105/15 P sa C‑109/15 P, EU:C:2016:702, punti 33 u 34), tal-24 ta’ Marzu 2011, ISD Polska et vs Il-Kummissjoni (C‑369/09 P, EU:C:2011:175), kif ukoll tat-22 ta’ Novembru 2007, Cofradía de pescadores San Pedro de Bermeo et vs Il-Kunsill (C‑6/06 P, mhux ippubblikata, EU:C:2007:702, punt 34).
(
32
)	Digriet tal-21 ta’ Marzu 2012, Fidelio vs L-UASI (C‑87/11 P, mhux ippubblikat, EU:C:2012:154, punt 62).
(
33
)	Ara l-punt 77 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
34
)	Ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer fil-kawża Van Straaten (C‑150/05, EU:C:2006:381, punt 63) li jsostni li kull deċiżjoni ġudizzjarja, kundanna jew liberazzjoni, tikkostitwixxi “l-espressjoni tal-ius puniendi”.
(
35
)	Ara, f’dan is-sens, Wathelet, M., Contentieux européen, it-tieni edizzjoni, Brussell 2014, p. 479.
(
36
)	Ara l-punt 86 ta’ dawn il-konklużjonijiet.