ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τέταρτο τμήμα)
της 13ης Δεκεμβρίου 2016 (*)
«Δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών – Διαδικασία διαγωνισμού – Τεχνική βοήθεια, ανάπτυξη και υλοποίηση συστήματος τελωνειακής διαμετακόμισης της ASEAN (ACTS) – Απόρριψη της προσφοράς διαγωνιζομένου – Ανάθεση της συμβάσεως σε άλλο διαγωνιζόμενο – Κριτήρια επιλογής – Κριτήρια αναθέσεως – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως – Ίση μεταχείριση – Διαφάνεια»
Στην υπόθεση T‑764/14,
European Dynamics Luxembourg SA, με έδρα το Λουξεμβούργο (Λουξεμβούργο),
Ευρωπαϊκή Δυναμική – Προηγμένα Συστήματα Τηλεπικοινωνιών Πληροφορικής και Τηλεματικής ΑΕ, με έδρα την Αθήνα (Ελλάδα),
εκπροσωπούμενες αρχικώς από τη Μ. Σφυρή και τον Ι. Αμπαζή, δικηγόρους, στη συνέχεια από τη Μ. Σφυρή,
προσφεύγουσες,
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκπροσωπούμενης αρχικώς από τις S. Bartelt και Ά. Μαρκουλλή, στη συνέχεια από την S. Bartelt και τον Μ. Κωνσταντινίδη,
καθής,
με αντικείμενο προσφυγή, βάσει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, με αίτημα την ακύρωση της αποφάσεως της Επιτροπής, της 5ης Σεπτεμβρίου 2014, με την οποία, αφενός, απορρίφθηκε η προσφορά που υπέβαλαν οι προσφεύγουσες στο πλαίσιο της προκηρύξεως κλειστού διαγωνισμού με στοιχεία EuropeAid/135040/C/SER/MULTI που αφορά την ανάπτυξη αυτοματοποιημένου συστήματος τελωνειακής διαμετακόμισης της ASEAN (ASEAN Customs Transit System) και, αφετέρου, ανατέθηκε η σχετική σύμβαση σε άλλο διαγωνιζόμενο,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
συγκείμενο από τους M. Prek, πρόεδρο, I. Labucka (εισηγήτρια) και V. Kreuschitz, δικαστές,
γραμματέας: Σ. Σπυροπούλου, υπάλληλος διοικήσεως,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 19ης Φεβρουαρίου 2016,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Ιστορικό της διαφοράς
1        Οι προσφεύγουσες, European Dynamics Luxembourg SA και Ευρωπαϊκή Δυναμική – Προηγμένα Συστήματα Τηλεπικοινωνιών Πληροφορικής και Τηλεματικής ΑΕ, είναι αντιστοίχως λουξεμβουργιανή και ελληνική εταιρία, που δραστηριοποιούνται στον κλάδο των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών και υποβάλλουν τακτικά προσφορές στο πλαίσιο δημόσιων διαγωνισμών τους οποίους διοργανώνουν διάφορα όργανα και οργανισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2        Με προκήρυξη της 26ης Μαρτίου 2014, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε στο Συμπλήρωμα της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2014/S 060-100191) τον διαγωνισμό με στοιχεία EuropeAid/135040/C/SER/MULTI.
3        Αντικείμενο του διαγωνισμού ήταν η παροχή τεχνικής βοήθειας για την ανάπτυξη του αυτοματοποιημένου συστήματος για το σύστημα τελωνειακής διαμετακόμισης (στο εξής: ACTS) το οποίο θα συνέδεε τις τελωνειακές αρχές και την εμπορική κοινότητα στον διάδρομο Βορρά‑Νότου της Ενώσεως Κρατών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN), ήτοι στη Μαλαισία, στη Σιγκαπούρη και στην Ταϊλάνδη. Το σύστημα θα παρείχε ενιαία ηλεκτρονική δήλωση διαμετακόμισης για την κάλυψη της κυκλοφορίας εμπορευμάτων από την αφετηρία έως τον προορισμό, καθώς και ενιαία εγγύηση που θα ίσχυε για το συνολικό διεθνές ταξίδι. Η αρχικώς προβλεφθείσα διάρκεια της συμβάσεως ήταν 24 μήνες και η προϋπολογιζόμενη ανώτατη δαπάνη ανερχόταν σε 3 000 000 ευρώ.
4        Ο διαγωνισμός εντασσόταν στο πλαίσιο του μηχανισμού χρηματοδοτήσεως της αναπτυξιακής συνεργασίας που θεσπίστηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) 1905/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για τη θέσπιση μηχανισμού χρηματοδότησης της αναπτυξιακής συνεργασίας (ΕΕ 2006, L 378, σ. 41).
5        Ο μηχανισμός χρηματοδότησης της αναπτυξιακής συνεργασίας σκοπό έχει τη στήριξη της συνεργασίας με τις αναπτυσσόμενες χώρες, εδάφη και περιφέρειες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο δικαιούχων βοήθειας της Επιτροπής Αναπτυξιακής Βοήθειας του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ)· τα κράτη μέλη της ASEAN λαμβάνουν τη στήριξη αυτή, η οποία έχει ως ειδικότερους σκοπούς για τη γεωγραφική περιοχή της Ασίας την καταπολέμηση της παραγωγής, κατανάλωσης και εμπορίας ναρκωτικών και άλλων μορφών λαθρεμπορίου. Η στήριξη αυτή παρέχεται, μεταξύ άλλων, μέσω της εκ μέρους της Επιτροπής προκηρύξεως και αναθέσεως δημοσίων συμβάσεων παροχής υπηρεσιών των οποίων οι ανάδοχοι παρέχουν τις υπηρεσίες τους στις δικαιούχους χώρες, εν προκειμένω δε στη Μαλαισία, στη Σιγκαπούρη και στην Ταϊλάνδη.
6        Αναθέτουσα αρχή ήταν η Ένωση, εκπροσωπούμενη από την Επιτροπή, που ενεργούσε μέσω της Αντιπροσωπείας της στη Δημοκρατία της Ινδονησίας, το Σουλτανάτο του Μπρουνέι και την ASEAN, εξ ονόματος και για λογαριασμό των δικαιούχων χωρών (στο εξής: αναθέτουσα αρχή).
7        Σύμφωνα με την προκήρυξη του διαγωνισμού, η ανάθεση της συμβάσεως θα γινόταν με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά στο πλαίσιο κλειστής διαδικασίας αποτελούμενης από δύο στάδια, το στάδιο της επιλογής και το στάδιο της αναθέσεως.
8        Στο πλαίσιο της επιλογής, οι ενδιαφερόμενοι καλούνταν να υποβάλουν έως τις 30 Μαΐου 2014 αιτήσεις συμμετοχής συνοδευόμενες από ορισμένα στοιχεία που αποδείκνυαν την οικονομική, τεχνική και επαγγελματική τους ικανότητα να εκτελέσουν το αντικείμενο της συμβάσεως. Μετά την ολοκλήρωση της αξιολογήσεως των αιτήσεων συμμετοχής των υποψηφίων, η επιτροπή αξιολογήσεως θα κατάρτιζε κατάλογο επιλεγέντων με τέσσερις έως οκτώ υποψηφίους, οι οποίοι θα ήταν οι μόνοι που θα καλούνταν από την Επιτροπή να μετάσχουν στο δεύτερο στάδιο της διαδικασίας, δηλαδή στο στάδιο της αναθέσεως.
9        Στις 26 Μαΐου 2014 οι προσφεύγουσες κατέθεσαν φάκελο υποψηφιότητας για συμμετοχή στον διαγωνισμό, υπό τη μορφή κοινοπραξίας.
10      Με έγγραφο της 23ης Ιουνίου 2014 η πρόεδρος της επιτροπής αξιολογήσεως ενημέρωσε τις προσφεύγουσες ότι η προσφορά τους διήλθε επιτυχώς το στάδιο της επιλογής. Στο εν λόγω έγγραφο επισυνάφθηκαν τα συμβατικά έγγραφα που επεξηγούσαν το στάδιο της αναθέσεως.
11      Στα έγγραφα αυτά περιλαμβάνονταν οι «Οδηγίες προς τους διαγωνιζομένους», το «Σχέδιο συμβάσεως και οι ειδικοί όροι» και τα έξι παραρτήματά του, που τιτλοφορούνταν αντιστοίχως «Γενικοί όροι για τις συμβάσεις παροχής υπηρεσιών», «Τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών», «Οργάνωση και μεθοδολογία», «Βασικοί Εμπειρογνώμονες», «Προϋπολογισμός» και «Υποδείγματα και άλλα σχετικά έγγραφα». Το σύνολο των ανωτέρω εγγράφων περιλάμβανε και άλλες πληροφορίες, όπως τον «πίνακα αξιολογήσεως» ο οποίος περιείχε τα κριτήρια αξιολογήσεως και το υπόδειγμα για την υποβολή των προσφορών.
12      Κατά το άρθρο 12 των οδηγιών προς τους διαγωνιζομένους, η αξιολόγηση των προσφορών θα διεξαγόταν σε δύο διαδοχικά στάδια, το στάδιο της αξιολογήσεως της τεχνικής προσφοράς και το στάδιο της αξιολογήσεως της οικονομικής προσφοράς.
13      Η αξιολόγηση της τεχνικής προσφοράς θα γινόταν με βάση τον πίνακα αξιολογήσεως ο οποίος περιείχε τα κριτήρια αναθέσεως και τη στάθμισή τους. Το κριτήριο «Οργάνωση και μεθοδολογία» μπορούσε να βαθμολογηθεί κατ’ ανώτατο όριο με 100 βαθμούς. Το κριτήριο αυτό υποδιαιρούνταν σε τέσσερα επιμέρους κριτήρια, επιγραφόμενα αντιστοίχως «Λογική της υλοποιήσεως της συμβάσεως», «Στρατηγική», «Λειτουργία υποστηρίξεως και συμμετοχή όλων των μελών της κοινοπραξίας» και «Χρονοδιάγραμμα των εργασιών, συμπεριλαμβανομένων και των προτεινόμενων εργατοημερών εμπειρογνωμόνων».
14      Από την αξιολόγηση της οικονομικής προσφοράς, η οποία προϋπέθετε συγκέντρωση τουλάχιστον 80 βαθμών κατά την αξιολόγηση της τεχνικής προσφοράς, μπορούσαν να προκύψουν 20 επιπλέον βαθμοί.
15      Κατά το σημείο 12, παράγραφος 4, των οδηγιών προς τους διαγωνιζομένους, ολόκληρη η διαδικασία αξιολογήσεως είναι εμπιστευτική, με την επιφύλαξη των κανόνων της αναθέτουσας αρχής για την πρόσβαση στα έγγραφα. Οι αποφάσεις της επιτροπής αξιολογήσεως είναι συλλογικές και οι συζητήσεις της διεξάγονται σε κλειστές συνεδριάσεις, τα δε μέλη της έχουν υποχρέωση εχεμύθειας. Στο ίδιο σημείο διευκρινίζεται επίσης ότι οι εκθέσεις αξιολογήσεως και τα πρακτικά, ειδικότερα, προορίζονται μόνο για εσωτερική χρήση και δεν είναι δυνατό να κοινοποιηθούν ούτε στους διαγωνιζομένους ούτε σε οποιονδήποτε τρίτο, πλην της αναθέτουσας αρχής, της Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και του Ελεγκτικού Συνεδρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
16      Το σημείο 8 των οδηγιών προς τους διαγωνιζομένους διευκρίνιζε ότι οι προσφορές έπρεπε να υποβληθούν μέχρι τις 21 Αυγούστου 2014.
17      Κατόπιν δύο διαδοχικών αιτήσεων των προσφευγουσών για παροχή διευκρινίσεων δυνάμει του άρθρου 275, παράγραφος 2, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 1268/2012 της Επιτροπής, της 29ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους κανόνες εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (ΕΕ 2012, L 362, σ. 1, στο εξής: κανόνες εφαρμογής), η αναθέτουσα αρχή ενημέρωσε όλους τους επιλεγέντες υποψηφίους ότι η προθεσμία για την υποβολή προσφορών παρατεινόταν ως την 26η Αυγούστου 2014.
18      Οι προσφεύγουσες κατέθεσαν εμπρόθεσμα τόσο την τεχνική όσο και την οικονομική τους προσφορά.
19      Με επιστολή της 5ης Σεπτεμβρίου 2014 (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), η αναθέτουσα αρχή ενημέρωσε τις προσφεύγουσες ότι:
–        η προσφορά τους δεν ήταν η τελικώς επιλεγείσα, επειδή η τεχνική προσφορά δεν πληρούσε επαρκώς τα κριτήρια αναθέσεως·
–        η επιτροπή αξιολογήσεως έκρινε ότι η σύμβαση έπρεπε να ανατεθεί στην Intrasoft International SA·
–        οι προσφεύγουσες μπορούσαν να προσβάλουν την απόφαση αυτή σύμφωνα με το τμήμα 2.4.15 του πρακτικού οδηγού.
20      Η επιστολή αυτή περιελάμβανε επίσης έναν πίνακα που περιείχε τη συνολική βαθμολογία που έλαβε η ανάδοχος της συμβάσεως, καθώς και τη βαθμολογία της οικονομικής και τεχνικής προσφοράς της. Όσον αφορά τη βαθμολογία της τεχνικής προσφοράς, ο πίνακας περιείχε τη βαθμολογία που είχαν λάβει οι προσφεύγουσες και η ανάδοχος για τα κριτήρια «Λογική της υλοποιήσεως της συμβάσεως», «Στρατηγική», «Λειτουργία υποστηρίξεως και συμμετοχή όλων των μελών της κοινοπραξίας» και «Χρονοδιάγραμμα των εργασιών, συμπεριλαμβανομένων και των προτεινόμενων εργατοημερών εμπειρογνωμόνων».
21      Με επιστολή που απέστειλαν αυθημερόν, οι προσφεύγουσες ζήτησαν από την πρόεδρο της επιτροπής αξιολογήσεως να τους γνωστοποιήσει, ιδίως, τις εξής πληροφορίες:
–        κατά πόσον η ανάδοχος συμπεριέλαβε στην προσφορά της τυχόν υπεργολάβους·
–        την τιμή σε ευρώ που προτάθηκε από την ανάδοχο·
–        λεπτομερή αιτιολόγηση κάθε βαθμολογίας που έλαβε η προσφορά τους και την αιτιολογία των βαθμολογιών της προσφοράς της αναδόχου·
–        τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της προσφοράς τους για κάθε ένα από τα υποκριτήρια του πίνακα αξιολογήσεως όσον αφορά την οργάνωση και τη μεθοδολογία σε σύγκριση με εκείνα της προσφοράς της αναδόχου·
–        τον προτεινόμενο από την ανάδοχο αριθμό εργατοημερών·
–        τον αριθμό των προσφορών που υποβλήθηκαν, καθώς και τον αριθμό των προσφορών που έλαβαν άνω των 80 βαθμών κατά την τεχνική αξιολόγηση·
–        αντίγραφο της λεπτομερούς εκθέσεως αξιολογήσεως και τα ονόματα των μελών της επιτροπής αξιολογήσεως·
–        πληροφορίες σχετικά με τη διάρκεια της διαδικασίας αναθέσεως.
22      Με δεύτερη επιστολή της ίδιας ημέρας προς την αναθέτουσα αρχή οι προσφεύγουσες επανέλαβαν εν μέρει τις ερωτήσεις που είχαν τεθεί στην πρόεδρο της επιτροπής αξιολογήσεως και έθεσαν ορισμένα συμπληρωματικά ζητήματα σχετικά με προβλήματα του σταδίου της αναθέσεως.
23      Με επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014, η αναθέτουσα αρχή επισήμανε ότι ορισμένες πληροφορίες θα καθίσταντο διαθέσιμες με τη γνωστοποίηση αναθέσεως της συμβάσεως. Στην επιστολή αυτή, η αναθέτουσα αρχή ανέφερε επίσης ότι δεν επιτρεπόταν η γνωστοποίηση της εκθέσεως αξιολογήσεως ούτε στους διαγωνιζομένους ούτε σε τρίτους, πλην των εξουσιοδοτημένων υπηρεσιών της αναθέτουσας αρχής, της Επιτροπής και των εποπτευουσών αρχών, σύμφωνα με το άρθρο 3.3.10.5 του πρακτικού οδηγού. Τα συνημμένα στην επιστολή αυτή παραρτήματα περιείχαν πληροφορίες για τις βαθμολογίες που απονεμήθηκαν στις προσφορές των προσφευγουσών και της αναδόχου καθώς και αιτιολογία για αυτές (στο εξής: αιτιολογία της βαθμολογίας), καθώς και πληροφορίες για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των δύο προσφορών (στο εξής: συγκριτική ανάλυση). Επιπλέον, διευκρινίστηκε ότι ο διαγωνισμός αφορούσε τη σύναψη σύμβασης με συνολική τιμή και ότι, ως εκ τούτου, δεν υπήρχε ειδική υπόδειξη για τις εργατοημέρες.
24      Με επιστολή της 17ης Σεπτεμβρίου 2014, οι προσφεύγουσες ζήτησαν από την πρόεδρο της επιτροπής αξιολογήσεως να τους γνωστοποιήσει το όνομα του εργολάβου του έργου «ASEAN Single Window» (στο εξής: έργο ASW).
25      Με επιστολή της 23ης Σεπτεμβρίου 2014, η αναθέτουσα αρχή παρέσχε μεταξύ άλλων διευκρινίσεις για το ACTS και επισήμανε ότι η Επιτροπή δεν ήταν συμβαλλόμενο μέρος στο έργο ASW.
26      Με επιστολή της ίδιας ημέρας προς την αναθέτουσα αρχή, οι προσφεύγουσες ζήτησαν εκ νέου να τους γνωστοποιηθεί το όνομα του εργολάβου του έργου ASW, υποστηρίζοντας ότι μεταξύ των μελών της αναδόχου κοινοπραξίας περιλαμβανόταν ο εργολάβος του έργου ASW και/ή ότι η εν λόγω κοινοπραξία είχε προνομιακή πρόσβαση στις εργασίες του έργου αυτού.
27      Με επιστολή της 25ης Σεπτεμβρίου 2014, οι προσφεύγουσες απευθύνθηκαν εκ νέου στην αναθέτουσα αρχή, επισημαίνοντας ότι δεν είχαν λάβει ικανοποιητική απάντηση, ότι η συγκριτική ανάλυση του ACTS και του νέου μηχανογραφημένου συστήματος διαμετακόμισης (στο εξής: NCTS) στην οποία προέβη η αναθέτουσα αρχή ήταν λανθασμένη και ότι η ερώτηση σχετικά με το έργο ASW εξακολουθούσε να παραμένει ανοιχτή.
28      Με επιστολή της 1ης Οκτωβρίου 2014, η αναθέτουσα αρχή επανέλαβε ότι δεν ήταν η Επιτροπή συμβαλλόμενη στο έργο ASW, αλλά η United States Agency for International Development (USAID, Υπηρεσία των ΗΠΑ για τη διεθνή ανάπτυξη). Στην επιστολή αυτή, η αναθέτουσα αρχή ανέφερε το όνομα του εργολάβου τον οποίο χρησιμοποίησε η USAID, καθώς και το όνομα του υπεργολάβου που ήταν υπεύθυνος για το έργο ASW.
29      Στις 13 Οκτωβρίου 2014, οι προσφεύγουσες απηύθυναν και άλλη επιστολή στην αναθέτουσα αρχή, επισημαίνοντας πάλι τις ομοιότητες μεταξύ του ACTS και του NCTS υποστηρίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι η ανάδοχος κοινοπραξία είχε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
30      Η γνωστοποίηση αναθέσεως της επίμαχης συμβάσεως δημοσιεύθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2014 στο Συμπλήρωμα στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2014, S 206-363910).
31      Με επιστολή της 28ης Οκτωβρίου 2014, η αναθέτουσα αρχή επιβεβαίωσε την προηγούμενη εκτίμησή της και σήμανε τη λήξη της ανταλλαγής επιστολών.
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
32      Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 14 Νοεμβρίου 2014, οι προσφεύγουσες άσκησαν την υπό κρίση προσφυγή.
33      Κατόπιν προτάσεως του εισηγητή δικαστή, το Γενικό Δικαστήριο (τέταρτο τμήμα) αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία.
34      Με έγγραφο της 17ης Δεκεμβρίου 2015, το Γενικό Δικαστήριο ζήτησε από την Επιτροπή να προσκομίσει, στο πλαίσιο μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας, το απόσπασμα της εκθέσεως αξιολογήσεως της προσφοράς των προσφευγουσών που αφορά το υποκριτήριο «Λογική της υλοποιήσεως της συμβάσεως» και το απόσπασμα της εκθέσεως αξιολογήσεως της προσφοράς των προσφευγουσών που αφορά το υποκριτήριο «Χρονοδιάγραμμα». Η Επιτροπή αρνήθηκε να προσκομίσει τα ζητηθέντα έγγραφα επειδή, αφενός, περιείχαν εμπιστευτικά στοιχεία και, αφετέρου, σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) 1605/2002 του Συμβουλίου (ΕΕ 2012, L 298, σ. 1, στο εξής: δημοσιονομικός κανονισμός), δεν υποχρεούταν να γνωστοποιήσει την έκθεση αξιολογήσεως στις προσφεύγουσες.
35      Με διάταξη περί διεξαγωγής αποδείξεων, της 29ης Ιανουαρίου 2016, το Γενικό Δικαστήριο υποχρέωσε την Επιτροπή να προσκομίσει το απόσπασμα της εκθέσεως αξιολογήσεως της προσφοράς των προσφευγουσών που αφορά το υποκριτήριο «Λογική της υλοποιήσεως της συμβάσεως» και το απόσπασμα της εκθέσεως αξιολογήσεως της προσφοράς των προσφευγουσών που αφορά το υποκριτήριο «Χρονοδιάγραμμα». Η Επιτροπή συμμορφώθηκε εντός της ταχθείσας προθεσμίας.
36      Με έγγραφο της 16ης Φεβρουαρίου 2016 και κατόπιν της κοινοποιήσεως σε αυτές της εκθέσεως αξιολογήσεως που προσκόμισε η Επιτροπή, οι προσφεύγουσες κατέθεσαν έγγραφα στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου τα οποία περιλαμβάνουν νέους λόγους ακυρώσεως προς στήριξη του ακυρωτικού τους αιτήματος.
37      Οι διάδικοι αγόρευσαν και απάντησαν στις προφορικές ερωτήσεις του Γενικού Δικαστηρίου κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 19ης Φεβρουαρίου 2016.
38      Ο πρόεδρος του τέταρτου τμήματος αποφάσισε να διανεμηθούν, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, στους εκπροσώπους της Επιτροπής τα έγγραφα που προσκόμισαν οι προσφεύγουσες. Το Γενικό Δικαστήριο, αφού άκουσε τον εκπρόσωπο της Επιτροπής, αποφάσισε να περιληφθούν τα έγγραφα αυτά στη δικογραφία και έταξε προθεσμία τριών εβδομάδων στην Επιτροπή για να υποβάλει τις παρατηρήσεις της.
39      Με επιστολή της 26ης Φεβρουαρίου 2016, η Επιτροπή ζήτησε παράταση της προθεσμίας. Το Γενικό Δικαστήριο δέχθηκε το αίτημα αυτό και παρέτεινε την προθεσμία έως τις 23 Μαρτίου 2016. Η Επιτροπή κατέθεσε τις παρατηρήσεις της εντός της ταχθείσας προθεσμίας. Η προφορική διαδικασία περατώθηκε στις 30 Ιουνίου 2016.
40      Οι προσφεύγουσες ζητούν από το Γενικό Δικαστήριο:
–        να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση·
–        να διατάξει την «επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση»·
–        να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
41      Η Επιτροπή ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–        να απορρίψει την προσφυγή ως αβάσιμη·
–        να καταδικάσει τις προσφεύγουσες στα δικαστικά έξοδα.
42      Απαντώντας σε ερώτηση που τέθηκε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση και όπως σημειώθηκε στα πρακτικά της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως, οι προσφεύγουσες δήλωσαν ότι, κατόπιν των νέων στοιχείων που έχουν κατατεθεί ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, δεν εμμένουν στο επιχείρημα που προβάλλεται στο πλαίσιο του τρίτου λόγου ακυρώσεως και αφορά τη φερόμενη ευθεία σύγκριση των προσφορών των διαγωνιζομένων στο στάδιο της τεχνικής αξιολογήσεως, δεδομένου ότι αυτά τα νέα στοιχεία αποδείκνυαν «κάτι το διαφορετικό».
Σκεπτικό
43      Προς στήριξη της προσφυγής τους, οι προσφεύγουσες προβάλλουν κατ’ ουσίαν τέσσερις λόγους ακυρώσεως, που αντλούνται:
–        ο πρώτος, από παράβαση του άρθρου 149, παράγραφοι 1 και 2, των κανόνων εφαρμογής·
–        ο δεύτερος, από παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως·
–        ο τρίτος, από πολλαπλή πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως και από παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως·
–        ο τέταρτος, από παραβίαση της αρχής της διαφάνειας.
44      Με το έγγραφο της 16ης Φεβρουαρίου 2016, οι προσφεύγουσες προέβαλαν δύο επιπλέον λόγους ακυρώσεως που αφορούν:
–        ο μεν πρώτος, τη φερόμενη εισαγωγή νέων και παραποιημένων σχολίων στην από 16 Σεπτεμβρίου 2014 επιστολή με την οποία η Επιτροπή συμπληρώνει την αιτιολογία της προσβαλλομένης αποφάσεως·
–        ο δε δεύτερος, από φερόμενη απόκρυψη σχολίων της εκθέσεως αξιολογήσεως τα οποία αποτελούν πρόδηλα σφάλματα εκτιμήσεως.
1.       Επί του παραδεκτού των νέων λόγων ακυρώσεως
45      Εν προκειμένω, διαπιστώνεται ότι οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι οι νέοι λόγοι ακυρώσεως που προβλήθηκαν με τα επίμαχα έγγραφα στηρίζονται, όπως τόνισε εξάλλου η εκπρόσωπός τους κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, σε στοιχεία που ανέκυψαν μετά το έγγραφο στάδιο της ένδικης διαδικασίας. Πράγματι, οι προσφεύγουσες έλαβαν γνώση των εν λόγω στοιχείων μόνο μετά τη διεξαγωγή αποδείξεων που διέταξε το Γενικό Δικαστήριο και στο πλαίσιο της οποίας η Επιτροπή υποχρεώθηκε να προσκομίσει το απόσπασμα της εκθέσεως αξιολογήσεως της προσφοράς των προσφευγουσών που αφορά το υποκριτήριο «Λογική της υλοποιήσεως της συμβάσεως» και το απόσπασμα της εκθέσεως αξιολογήσεως της προσφοράς των προσφευγουσών που αφορά το υποκριτήριο «Χρονοδιάγραμμα», τα οποία κοινοποιήθηκαν στις προσφεύγουσες στις 12 Φεβρουαρίου 2016.
46      Κατά το άρθρο 84, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, απαγορεύεται κατά τη διάρκεια της δίκης η προβολή νέων ισχυρισμών, εκτός αν στηρίζονται σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία.
47      Η παράγραφος 2 του εν λόγω άρθρου του Κανονισμού Διαδικασίας ορίζει ότι, αν τα νομικά και πραγματικά στοιχεία που δικαιολογούν την προβολή των νέων ισχυρισμών γίνουν γνωστά μετά τη δεύτερη ανταλλαγή υπομνημάτων, ο ενδιαφερόμενος κύριος διάδικος προβάλλει τους νέους ισχυρισμούς μόλις λάβει γνώση των στοιχείων αυτών.
48      Επιπλέον, η διάταξη αυτή ουδόλως αποκλείει το ενδεχόμενο τα εν λόγω στοιχεία να έχουν προκύψει, όπως εν προκειμένω, επ’ ευκαιρία της κοινοποιήσεως εγγράφων που προσκομίστηκαν στο πλαίσιο της διεξαγωγής αποδείξεων (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 15ης Οκτωβρίου 2002, Limburgse Vinyl Maatschappij κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑238/99 P, C‑244/99 P, C‑245/99 P, C‑247/99 P, C‑250/99 P έως C‑252/99P και C‑254/99 P, EU:C:2002:582, σκέψη 370)
49      Κατά συνέπεια, οι λόγοι ακυρώσεως που αφορούν τη φερόμενη εισαγωγή νέων και παραποιημένων σχολίων στην από 16 Σεπτεμβρίου 2014 επιστολή της Επιτροπής και τη φερόμενη απόκρυψη σχολίων της εκθέσεως αξιολογήσεως τα οποία αποτελούν πρόδηλα σφάλματα εκτιμήσεως πρέπει να κριθούν παραδεκτοί υπό το πρίσμα του άρθρου 84 του Κανονισμού Διαδικασίας, κατά το μέτρο που οι λόγοι αυτοί ακυρώσεως στηρίζονται σε στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία και των οποίων έλαβαν γνώση οι προσφεύγουσες μόνο μετά την προσκόμιση της εκθέσεως αξιολογήσεως της τεχνικής προσφοράς τους και την κοινοποίησή της σε αυτές.
2.       Επί της ουσίας του ακυρωτικού αιτήματος
Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως με τον οποίο προβάλλεται παράβαση του άρθρου 149, παράγραφοι 1 και 2, των κανόνων εφαρμογής
50      Οι προσφεύγουσες προσάπτουν στην Επιτροπή, πρώτον, ότι παρέβη το άρθρο 149, παράγραφοι 1 και 2, των κανόνων εφαρμογής, επειδή εξέτασε την προηγούμενη πείρα των διαγωνιζομένων τόσο κατά το στάδιο της επιλογής όσο και κατά το στάδιο της αναθέσεως. Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ως προς το ζήτημα αυτό ότι τόσο από την αιτιολογία της βαθμολογίας όσο και από τη συγκριτική ανάλυση, οι οποίες τους κοινοποιήθηκαν με επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014, προκύπτει ότι κατά το στάδιο της αναθέσεως η επιτροπή αξιολογήσεως εκτίμησε την προηγούμενη πείρα των διαγωνιζομένων, αντιθέτως προς όσα αναγράφονταν στο τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών που δεσμεύει την αναθέτουσα αρχή.
51      Δεύτερον, υποστηρίζουν ότι η αξιολόγηση της προηγούμενης πείρας των διαγωνιζομένων αποτέλεσε νέο πρόσθετο κριτήριο σε σχέση με τα τέσσερα υποκριτήρια αναθέσεως που είχαν οριστεί στον πίνακα αξιολογήσεως του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών και τα οποία είχαν γνωστοποιηθεί στους διαγωνιζομένους.
52      Τρίτον, προβάλλουν ότι η παράνομη αξιολόγηση της προηγούμενης πείρας των διαγωνιζομένων στο στάδιο της αναθέσεως συνέβαλε στη χαμηλή βαθμολόγησή τους και, κατά συνέπεια, στην απόρριψη της προσφοράς τους. Κατά την Επιτροπή, το επιχείρημα των προσφευγουσών σχετικά με την χαμηλή βαθμολογία τους προβλήθηκε το πρώτον με το υπόμνημα απαντήσεως και πρέπει, συνεπώς, να απορριφθεί ως απαράδεκτο. Υπενθυμίζεται συναφώς ότι από το άρθρο 84, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας προκύπτει ότι κατά τη διάρκεια της δίκης απαγορεύεται η προβολή νέων ισχυρισμών, εκτός αν στηρίζονται σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία. Ωστόσο, η αιτίαση που αποτελεί ανάπτυξη ισχυρισμού ή λόγου που προβλήθηκε προηγουμένως, ευθέως ή εμμέσως, με το εισαγωγικό δικόγραφο και συνδέεται στενά με αυτόν πρέπει να κρίνεται παραδεκτή (απόφαση της 28ης Απριλίου 2010, Gütermann και Zwicky κατά Επιτροπής, T‑456/05 και T‑457/05, EU:T:2010:168, σκέψεις 198 και 199). Εν προκειμένω, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι με την αξιολόγηση της προηγούμενης πείρας των διαγωνιζομένων εισήχθη νέο κριτήριο αξιολογήσεως, το οποίο οδήγησε σε παράνομη αξιολόγηση της προηγούμενης πείρας των διαγωνιζομένων στο στάδιο της αναθέσεως με αποτέλεσμα τη χαμηλή βαθμολογία τους. Η παράνομη αυτή αξιολόγηση της προηγούμενης πείρας αποτελεί συνεπώς, κατά την άποψή τους, τον λόγο της χαμηλής βαθμολογίας τους. Υπό τις περιστάσεις αυτές, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η αιτίαση αυτή, την οποία οι προσφεύγουσες προέβαλαν το πρώτον με το υπόμνημα απαντήσεως, αποτελεί ανάπτυξη του εκτεθέντος στο δικόγραφο της προσφυγής λόγου ακυρώσεως που αφορά παράβαση του άρθρου 149, παράγραφοι 1 και 2, των κανόνων εφαρμογής και με τον οποίο προσάπτουν στην Επιτροπή παράβαση του άρθρου 149, παράγραφοι 1 και 2, των κανόνων εφαρμογής, επειδή εξέτασε την προηγούμενη πείρα των διαγωνιζομένων τόσο κατά το στάδιο της προεπιλογής όσο και κατά το στάδιο της αναθέσεως.
53      Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 110, παράγραφος 1, του δημοσιονομικού κανονισμού, «[οι] συμβάσεις ανατίθενται βάσει των κριτηρίων ανάθεσης που ισχύουν για το αντικείμενο της προσφοράς και αφού ελεγχθεί, σύμφωνα με τα κριτήρια επιλογής που αναφέρονται στα έγγραφα της πρόσκλησης υποβολής προσφορών, η ικανότητα των οικονομικών παραγόντων που δεν αποκλείονται δυνάμει των άρθρων 106, 107 και 109 παράγραφος 2 στοιχείο α) [του ίδιου κανονισμού]».
54      Επομένως, τα κριτήρια επιλογής πρέπει να διακρίνονται από τα κριτήρια αναθέσεως. Πράγματι, μολονότι ο δημοσιονομικός κανονισμός και οι κανόνες εφαρμογής δεν αποκλείουν τυπικά τη δυνατότητα ταυτόχρονης διενέργειας, αφενός, του ελέγχου της καταλληλότητας των διαγωνιζομένων και, αφετέρου, της αναθέσεως της συμβάσεως, εντούτοις οι δύο αυτές διαδικασίες είναι αυτοτελείς και διέπονται από διαφορετικούς κανόνες (απόφαση της 8ης Δεκεμβρίου 2011, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑39/08, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2011:721, σκέψη 18· βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 9ης Οκτωβρίου 2014, Ισπανία κατά Επιτροπής, C‑641/13 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2014:2264, σκέψεις 33 έως 37 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
55      Ειδικότερα, κατά το στάδιο της επιλογής, ο έλεγχος της καταλληλότητας των διαγωνιζομένων διενεργείται από τις αναθέτουσες αρχές σύμφωνα με το άρθρο 148 των κανόνων εφαρμογής, η παράγραφος 1 του οποίου ορίζει ότι, μεταξύ άλλων στις διαδικασίες διαγωνισμών που αφορούν την παροχή υπηρεσιών, η τεχνική και επαγγελματική ικανότητα των οικονομικών παραγόντων αξιολογείται βάσει ιδίως της τεχνογνωσίας τους, της αποτελεσματικότητάς τους, της εμπειρίας τους και της αξιοπιστίας τους, δηλαδή του προσωπικού και της εν γένει πείρας των διαγωνιζομένων όσον αφορά την εκτέλεση της συγκεκριμένης συμβάσεως (απόφαση της 26ης Μαρτίου 2015, Ambisig, C‑601/13, EU:C:2015:204, σκέψη 26).
56      Αντιθέτως, οι τρόποι και τα κριτήρια αναθέσεως διέπονται από το άρθρο 149 των κανόνων εφαρμογής, η παράγραφος 2 του οποίου ορίζει ότι πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά είναι η προσφορά που παρουσιάζει την καλύτερη σχέση μεταξύ ποιότητας και τιμής, με κριτήρια δικαιολογούμενα από το αντικείμενο της συμβάσεως. Η διάταξη αυτή περιέχει μη εξαντλητική απαρίθμηση κριτηρίων, όπως η προτεινόμενη τιμή, η τεχνική αξία, τα αισθητικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά, τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά, το κόστος χρήσεως, η αποδοτικότητα, η προθεσμία εκτελέσεως ή παραδόσεως, η εξυπηρέτηση μετά την πώληση και η τεχνική υποστήριξη, ήτοι τα μέλη της συγκεκριμένης ομάδας που πρέπει να εκτελέσει, συγκεκριμένα, τη σύμβαση και η πείρα τους (απόφαση της 26ης Μαρτίου 2015, Ambisig, C‑601/13, EU:C:2015:204, σκέψη 26) Οι αναθέτουσες αρχές δύνανται συνεπώς να επιλέξουν άλλα, μη απαριθμούμενα στο άρθρο 149, παράγραφος 2, των κανόνων εφαρμογής, κριτήρια αναθέσεως, υπό τον όρο ότι τα κριτήρια αυτά σκοπό έχουν τον προσδιορισμό της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς (βλ., κατ’ αναλογίαν, αποφάσεις της 20ής Σεπτεμβρίου 1988, Beentjes, 31/87, EU:C:1988:422, σκέψη 19, και της 24ης Ιανουαρίου 2008, Λιανάκης κ.λπ., C‑532/06, EU:C:2008:40, σκέψη 29).
57      Ως εκ τούτου, η εξέταση των προσφορών εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής στο στάδιο της αναθέσεως πρέπει να έχει ως αντικείμενο την ποιότητα των ίδιων των προσφορών και όχι τα κριτήρια επιλογής, όπως η τεχνική ικανότητα των διαγωνιζομένων προς εκτέλεση της συμβάσεως, τα οποία έχουν ήδη ελεγχθεί κατά το στάδιο της επιλογής των διαγωνιζομένων και δεν μπορούν να ληφθούν εκ νέου υπόψη κατά τη σύγκριση των προσφορών (αποφάσεις της 26ης Φεβρουαρίου 2002, Esedra κατά Επιτροπής, T‑169/00, EU:T:2002:40, σκέψη 158, και της 6ης Ιουλίου 2005, TQ3 Travel Solutions Belgium κατά Επιτροπής, T‑148/04, EU:T:2005:274, σκέψη 86).
58      Επομένως, δεν συνιστούν κριτήρια αναθέσεως τα κριτήρια τα οποία δεν σκοπούν στον προσδιορισμό της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς, αλλά αφορούν κυρίως την εκτίμηση της καταλληλότητας των διαγωνιζομένων να εκτελέσουν την οικεία σύμβαση (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 9ης Οκτωβρίου 2014, Ισπανία κατά Επιτροπής, C‑641/13 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2014:2264, σκέψη 35 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
59      Κατά συνέπεια, η χρήση, κατά το στάδιο της αναθέσεως, κριτηρίου που στηρίζεται στην πείρα των διαγωνιζομένων δεν συνάδει με το άρθρο 149 των κανόνων εφαρμογής, καθόσον πρόκειται για κριτήριο που σκοπό έχει την απόδειξη της καταλληλότητας του διαγωνιζομένου να εκτελέσει τη σύμβαση και όχι τον προσδιορισμό της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς (απόφαση της 8ης Δεκεμβρίου 2011, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑39/08, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2011:721, σκέψη 23· βλ. επίσης, κατ’ αναλογίαν, αποφάσεις της 24ης Ιανουαρίου 2008, Λιανάκης κ.λπ., C‑532/06, EU:C:2008:40, σκέψη 31· της 12ης Νοεμβρίου 2009, Επιτροπή κατά Ελλάδας, C‑199/07, EU:C:2009:693, σκέψη 56, και της 9ης Οκτωβρίου 2014, Ισπανία κατά Επιτροπής, C‑641/13P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2014:2264, σκέψη 38).
60      Αντιθέτως, κριτήριο το οποίο στηρίζεται στις τεχνικές ικανότητες και την επαγγελματική πείρα των μελών της ομάδας την οποία ο διαγωνιζόμενος προτείνει για την εκτέλεση συμβάσεως μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να συνιστά κριτήριο αναθέσεως κατά την έννοια του άρθρου 149 των κανόνων εφαρμογής. Κατ’ αρχάς, υπενθυμίζεται ότι τα κριτήρια αναθέσεως δεν πρέπει κατ’ ανάγκην να είναι όλα ποσοτικής φύσεως (απόφαση της 20ής Σεπτεμβρίου 2011, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά ΕΤΕπ, T‑461/08, EU:T:2011:494, σκέψη 147). Εν συνεχεία, διαπιστώνεται ότι, στην περίπτωση συμβάσεως με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών εξόχως τεχνικού χαρακτήρα, οι τεχνικές ικανότητες και η επαγγελματική πείρα των μελών της προτεινόμενης ομάδας ενδέχεται να επηρεάσουν την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών στο πλαίσιο της συμβάσεως αυτής (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά EFSA, T‑457/07, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2012:671, σκέψη 76 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Σε μια τέτοια περίπτωση, οι τεχνικές ικανότητες και η επαγγελματική πείρα μπορούν συνεπώς να καθορίσουν την τεχνική αξία της προσφοράς ενός διαγωνιζομένου και, ως εκ τούτου, την οικονομική της αξία (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 17ης Οκτωβρίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Δικαστηρίου, T‑447/10, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2012:553, σκέψη 41). Τέλος, η απόφαση της 26ης Μαρτίου 2015, Ambisig (C–601/13, EU:C:2015:204, σκέψεις 31 έως 33), συνάδει με τη νομολογία αυτή του Γενικού Δικαστηρίου και αναγνωρίζει ρητώς ότι, στις συμβάσεις παροχής υπηρεσιών, η ποιότητα της εκτελέσεως δημόσιας συμβάσεως μπορεί να εξαρτάται σε καθοριστικό βαθμό από την επαγγελματική αξία των προσώπων που έχουν αναλάβει την εκτέλεσή της υπό το πρίσμα της επαγγελματικής πείρας και καταρτίσεώς τους. Το Δικαστήριο επισημαίνει ως προς το ζήτημα αυτό ότι οι ικανότητες και η πείρα των μελών της ομάδας που πρόκειται να εκτελέσει τη σύμβαση είναι καθοριστικής σημασίας για την εκτίμηση της επαγγελματικής ποιότητας της ομάδας αυτής. Η ποιότητα αυτή μπορεί να αποτελεί εγγενές χαρακτηριστικό της προσφοράς και να συνδέεται με το αντικείμενο της συμβάσεως. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η δυνατότητα να ληφθεί υπόψη η επαγγελματική πείρα των μελών της ομάδας την οποία ο διαγωνιζόμενος προτείνει για την εκτέλεση ορισμένης συμβάσεως, ως κριτήριο αναθέσεως, το οποίο θα είναι συχνά ένα υποκριτήριο της τεχνικής αξίας, είναι νοητή μόνον εφόσον δικαιολογείται από τις ιδιαιτερότητες της συμβάσεως και από την ανάγκη διασφαλίσεως του επιπέδου εκτελέσεως της συμβάσεως.
61      Υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων πρέπει να εξεταστεί το βάσιμο του λόγου ακυρώσεως με τον οποίο οι προσφεύγουσες προβάλλουν ότι η αναθέτουσα αρχή παρέβη το άρθρο 149 των κανόνων εφαρμογής επειδή εξέτασε τόσο κατά το στάδιο της επιλογής όσο και κατά το στάδιο της αναθέσεως την προηγούμενη πείρα των διαγωνιζομένων και, ειδικότερα, την προηγούμενη πείρα των ομάδων που πρότειναν οι διαγωνιζόμενοι στην περιοχή της ASEAN και στο σύστημα ASW. Διευκρινίζεται ότι το ASW αποτελεί το πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται και λειτουργούν οι εθνικές υπηρεσίες μίας στάσης των κρατών μελών της ASEAN. Οι εθνικές υπηρεσίες μίας στάσης παρέχουν τη δυνατότητα να υποβάλλονται μία φορά τα δεδομένα και οι πληροφορίες, η επεξεργασία τους να είναι ενιαία και ταυτόχρονη και να λαμβάνεται ενιαία απόφαση όσον αφορά την αποδέσμευση και τον εκτελωνισμό των εμπορευμάτων.
62      Όσον αφορά το στάδιο της επιλογής, επισημαίνεται ότι στο διορθωμένο κείμενο της προκηρύξεως του διαγωνισμού, όπου ορίζονται μεταξύ άλλων τα κριτήρια αποκλεισμού, επιλογής και αναθέσεως, το κριτήριο επιλογής που αφορούσε την επαγγελματική ικανότητα του υποψηφίου (το οποίο αξιολογούνταν βάσει των σημείων 4 και 5 του εντύπου υποβολής υποψηφιότητας) ορίζεται ως εξής:
«1.      προσωπικό τουλάχιστον 10 ατόμων πρέπει να εργάζεται επί του παρόντος για τον υποψήφιο κατά το τρέχον έτος (2014) σε τομείς σχετικούς με την προκηρυσσόμενη σύμβαση, και
2.      μόνιμο προσωπικό τουλάχιστον 5 ατόμων πρέπει να εργάζεται επί του παρόντος για τον υποψήφιο κατά το τρέχον έτος (2014) σε τομείς σχετικούς με την προκηρυσσόμενη σύμβαση.»
63      Το κριτήριο επιλογής που αφορούσε την τεχνική ικανότητα οριζόταν ως εξής:
«1.      ο υποψήφιος πρέπει να έχει παράσχει υπηρεσίες στο πλαίσιο τουλάχιστον 1 σύμβασης, με προϋπολογισμό ανερχόμενο τουλάχιστον στο 50 % του προϋπολογισμού της προκηρυσσόμενης σύμβασης, στον τομέα των αυτοματοποιημένων συστημάτων για εθνικές κυβερνήσεις, η οποία υλοποιήθηκε οποιαδήποτε στιγμή κατά την ακόλουθη περίοδο: 29.4.2011-29.4.2014.
2.      ο υποψήφιος πρέπει να έχει παράσχει υπηρεσίες στο πλαίσιο τουλάχιστον 1 σύμβασης, με προϋπολογισμό ύψους τουλάχιστον 500 000 [ευρώ] στους τομείς των αυτοματοποιημένων τελωνειακών συστημάτων ή/και των νέων μηχανογραφημένων συστημάτων διαμετακόμισης (NCTS), η οποία υλοποιήθηκε οποιαδήποτε στιγμή κατά την ακόλουθη περίοδο: 29.4.2011-29.4.2014.
Η προηγούμενη εμπειρία η οποία θα είχε ως αποτέλεσμα την παράβαση της σύμβασης και την καταγγελία της από την αναθέτουσα αρχή δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως αναφορά. Το ίδιο ισχύει επίσης σχετικά με την προηγούμενη εμπειρία των εμπειρογνωμόνων που απαιτούνται στο πλαίσιο σύμβασης υπηρεσιών βάσει αμοιβής.
Ένας οικονομικός παράγων μπορεί, κατά περίπτωση και για συγκεκριμένη σύμβαση, να βασισθεί στις ικανότητες άλλων φορέων, ανεξάρτητα από τη νομική φύση των δεσμών μεταξύ αυτού και των εν λόγω φορέων. Στην περίπτωση αυτή, οφείλει να αποδείξει στην αναθέτουσα αρχή ότι θα διαθέτει τα μέσα που είναι αναγκαία για την εκτέλεση της σύμβασης, για παράδειγμα παρουσιάζοντας τη δέσμευση των εν λόγω φορέων να του διαθέσουν τα μέσα αυτά. Οι εν λόγω φορείς, για παράδειγμα η μητρική εταιρεία του οικονομικού παράγοντα, πρέπει να πληρούν τους ίδιους κανόνες επιλεξιμότητας που ισχύουν και για τον οικονομικό παράγοντα, και κυρίως τον κανόνα περί της ιθαγένειας.
Σε περίπτωση που περισσότεροι από 8 επιλέξιμοι υποψήφιοι πληρούν τα ως άνω κριτήρια επιλογής, θα επανεξετασθούν τα σχετικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των υποψηφιοτήτων για τον προσδιορισμό των 8 καλύτερων υποψηφίων. Οι μοναδικοί παράγοντες που θα ληφθούν υπόψη κατά την εν λόγω επανεξέταση είναι:
1.      σχέδια που πληρούν το κριτήριο 3.1 και υλοποιήθηκαν στην Ασία/νοτιοανατολική Ασία/νότια Ασία,
2.      ο υψηλότερος αριθμός σχεδίων που πληρούν το κριτήριο 3.2,
3.      προηγούμενα σχέδια στον τομέα των νέων αυτοματοποιημένων συστημάτων διαμετακόμισης (NCTS).»
64      Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι κατά το στάδιο της επιλογής η εξέταση εκ μέρους της επιτροπής αξιολογήσεως αφορούσε μόνο το κατά πόσον οι υποψηφιότητες είχαν τα ελάχιστα απαιτούμενα χαρακτηριστικά, συμπεριλαμβανομένης της ζητούμενης προηγούμενης πείρας, και είχε σκοπό την εκτίμηση της γενικής καταλληλότητας των υποψηφίων προς εκτέλεση της συμβάσεως, σύμφωνα με το άρθρο 148 των κανόνων εφαρμογής (βλ. σκέψη 55 ανωτέρω).
65      Όσον αφορά το στάδιο της αναθέσεως, παρατηρείται ότι, εν προκειμένω, η υποβολή των βιογραφικών σημειωμάτων των βασικών εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι αντιστοιχούν σε ορισμένα προφίλ που εξειδικεύονταν στο τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών, ήταν απαίτηση που περιλαμβανόταν τόσο στις οδηγίες προς τους διαγωνιζομένους όσο και στο τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών.
66      Ειδικότερα, τα κριτήρια για την εξέταση των βασικών εμπειρογνωμόνων στην οποία προέβη η αναθέτουσα αρχή, σε μία πρώτη φάση, καθορίζονταν στο σημείο 4.1, στοιχείο 3, των οδηγιών προς τους διαγωνιζομένους. Εκεί διευκρινίζεται, μεταξύ άλλων:
–        ότι τα καθήκοντα και οι υποχρεώσεις των βασικών εμπειρογνωμόνων ορίζονται στο σημείο 6.1.1 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών και ότι οι εμπειρογνώμονες αυτοί θα αξιολογηθούν σύμφωνα με τον πίνακα αξιολογήσεως·
–        ότι οι διαγωνιζόμενοι υποχρεούνται να υποβάλουν βιογραφικά σημειώματα των βασικών εμπειρογνωμόνων και ότι τα προσόντα και η πείρα καθενός από αυτούς πρέπει να αντιστοιχεί σε όσα ορίζονται στο τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών·
–        ότι οι διαγωνιζόμενοι υποχρεούνται επίσης να υποβάλουν αντίγραφο των διπλωμάτων που μνημονεύονται στα βιογραφικά σημειώματα των βασικών εμπειρογνωμόνων, καθώς και αντίγραφο των βεβαιώσεων εργοδοτών ή των συστατικών επιστολών που πιστοποιούν την επαγγελματική πείρα που αναγράφεται στο βιογραφικό σημείωμα·
–        ότι θα ληφθούν υπόψη μόνο τα διπλώματα και η τεκμηριωμένη πείρα.
67      Η εξέταση των βιογραφικών σημειωμάτων των βασικών εμπειρογνωμόνων στην οποία προέβη, σε μία δεύτερη φάση, η αναθέτουσα αρχή διέπεται από το τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών. Κατ’ εφαρμογήν του σημείου 6.1 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών, οι διαγωνιζόμενοι είχαν την υποχρέωση να υποβάλουν βιογραφικά σημειώματα δύο βασικών εμπειρογνωμόνων οι οποίοι έπρεπε να έχουν, αντιστοίχως, το προφίλ του «υπεύθυνου ομάδας» και του «υπεύθυνου εφαρμογών πληροφορικής». Στα σημεία 6.1.1.1 και 6.1.1.2 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών γινόταν αναφορά των απαιτούμενων προσόντων και της απαιτούμενης πείρας για κάθε ένα από τα δύο προφίλ.
68      Από τον συνδυασμό των οδηγιών προς τους διαγωνιζομένους και του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών προκύπτει σαφώς ότι η αναθέτουσα αρχή θα εξέταζε τις ικανότητες των προτεινόμενων από τους διαγωνιζομένους ομάδων και την πείρα τους στην περιοχή ASEAN και στο ASW στο πλαίσιο του σταδίου της αναθέσεως. Επιπλέον, κατά τον πίνακα αξιολογήσεως, το εξεταζόμενο κριτήριο στο στάδιο της αναθέσεως ήταν η «Οργάνωση και μεθοδολογία» το οποίο διαιρούνταν σε τέσσερα υποκριτήρια, τα οποία επιγράφονταν «Λογική της υλοποιήσεως της συμβάσεως», «Στρατηγική», «Λειτουργία υποστηρίξεως και συμμετοχή όλων των μελών της κοινοπραξίας» και «Χρονοδιάγραμμα των εργασιών, συμπεριλαμβανομένων και των προτεινόμενων εργατοημερών εμπειρογνωμόνων», αντιστοίχως.
69      Επισημαίνεται συναφώς ότι η ανάλυση στο πλαίσιο αυτό της προηγούμενης πείρας των ομάδων που πρότειναν οι διαγωνιζόμενοι διέφερε από την ανάλυση στην οποία είχε προβεί η αναθέτουσα αρχή στο στάδιο της επιλογής και η οποία αφορούσε τη γενική καταλληλότητα των διαγωνιζομένων προς εκτέλεση της συμβάσεως και όχι τη συγκεκριμένη ικανότητα των προτεινόμενων ομάδων να εκτελέσουν τη σύμβαση σύμφωνα με τις τεχνικές απαιτήσεις που όρισε η αναθέτουσα αρχή και οι οποίες αναγράφονταν στο τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών. Ως εκ τούτου, η αναθέτουσα αρχή πράγματι προέβη σε δύο διακεκριμένες ενέργειες και τα στοιχεία στα οποία στηρίχθηκε για την εκτίμησή της κατά τις δύο αυτές φάσεις ήταν διαφορετικής φύσεως (βλ. σκέψη 54 ανωτέρω).
70      Πρέπει να εξακριβωθεί αν η εξέταση αυτή συνάδει με το άρθρο 149 των κανόνων εφαρμογής.
71      Υπενθυμίζεται ότι η ανάθεση της συμβάσεως, εν προκειμένω, θα γινόταν με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά (βλ. σκέψη 7 ανωτέρω).
72      Εν προκειμένω, η σύμβαση αφορούσε την ανάπτυξη του αυτοματοποιημένου συστήματος για το ACTS το οποίο θα συνέδεε τις τελωνειακές αρχές και την εμπορική κοινότητα στον διάδρομο Βορρά‑Νότου της ASEAN. Το σύστημα θα παρείχε ενιαία ηλεκτρονική δήλωση διαμετακόμισης για την κάλυψη της κυκλοφορίας εμπορευμάτων από την αφετηρία έως τον προορισμό, καθώς και ενιαία εγγύηση που θα ίσχυε για το συνολικό διεθνές ταξίδι (βλ. σκέψη 3 ανωτέρω).
73      Δεδομένου ότι πρόκειται για διαγωνισμό εξόχως τεχνικού χαρακτήρα πρέπει να γίνει δεκτό ότι η εξέταση των τεχνικών ικανοτήτων και της επαγγελματικής πείρας της προτεινόμενης ομάδας δικαιολογείται από το αντικείμενο της συμβάσεως (βλ. σκέψη 56 ανωτέρω).
74      Η τεχνική ποιότητα και η επαγγελματική πείρα της προτεινόμενης ομάδας είχαν ως εκ τούτου επίδραση στην τεχνική αξία της προσφοράς, όπως προκύπτει από το επιγραφόμενο «Απαιτήσεις» σημείο 6 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών. Εκεί αναφέρεται συγκεκριμένα ότι «[τ]ο έργο αυτό είναι σύνθετο από τεχνική άποψη, πρέπει να παραδοθεί εντός σύντομου χρόνου και προϋποθέτει προσέγγιση στο πλαίσιο της οποίας θα λαμβάνονται υπόψη οι πλευρές του που σχετίζονται με την περιφερειακή ανάπτυξη και εφαρμογή». Διευκρινίζεται επίσης ότι «[ο] ανάδοχος (συμβουλευτική εταιρία ή κοινοπραξία εταιριών) πρέπει να έχει ικανότητες και πείρα η οποία να του παρέχει τη δυνατότητα να ανταποκριθεί στις ανάγκες και τις απαιτήσεις προγράμματος με τέτοια εμβέλεια».
75      Πρώτον, μολονότι στα αποσπάσματα του πρακτικού αξιολογήσεως που επισυνάφθηκαν στην επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014 αναφέρεται, όσον αφορά το υποκριτήριο «Λογική της υλοποιήσεως της συμβάσεως», ότι «[η] εταιρία έχει σχετική εμπειρία, που όμως περιορίζεται στην Ελλάδα» και ότι, «[σ]ε άλλες χώρες, η εμπειρία αφορά περισσότερο τους τομείς των εισαγωγών και εξαγωγών», εντούτοις η Επιτροπή παρατηρεί ότι η αναφορά αυτή πρέπει να ερμηνευθεί στο πλαίσιο της αξιολογήσεως της πείρας των προσφευγουσών σε τελωνειακά θέματα και όχι σε σχέση με τη γεωγραφική αναφορά.
76      Διευκρινίζεται ως προς το ζήτημα αυτό ότι, όπως ορθώς υποστηρίζει η Επιτροπή, οι προσφεύγουσες παρέθεσαν στην τεχνική τους προσφορά κατάλογο που περιελάμβανε οκτώ έργα αναφοράς. Επιπλέον, στη σύνοψη της τεχνικής τους προσφοράς, οι προσφεύγουσες αναφέρθηκαν εκτενώς στην πείρα τους στον τομέα των τελωνειακών θεμάτων με ειδική αναφορά στην Ελλάδα.
77      Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι δεν ήταν η πείρα καθ’ εαυτήν που προκύπτει από αυτά τα έργα η οποία εξετάστηκε στο στάδιο της αναθέσεως, όπως προβάλλουν οι προσφεύγουσες, αλλά, στην πραγματικότητα, ο τρόπος με τον οποίο οι προσφεύγουσες επεδίωκαν να οργανώσουν τις εργασίες καθώς και η μεθοδολογία που θα εφάρμοζαν.
78      Στην υπό κρίση υπόθεση, διαπιστώνεται ότι δεν είναι εσφαλμένο, ή παράλογο, να γίνει δεκτό ότι η αξιολόγηση του υποκριτηρίου «Λογική της υλοποιήσεως της συμβάσεως» στηρίζεται σε ορισμένο βαθμό στην ανάλυση της προηγούμενης πείρας της ομάδας που προτάθηκε κατά το μέτρο που η πείρα αυτή μπορούσε όντως να αφορά την ποιότητα της εκτελέσεως της συμβάσεως (βλ. σκέψη 60 ανωτέρω).
79      Το αυτό ισχύει και για την αξιολόγηση της προηγούμενης πείρας της ομάδας που προτάθηκε στο πλαίσιο του υποκριτηρίου «Στρατηγική».
80      Στην αιτιολογία της βαθμολογίας, η οποία επισυνάφθηκε στην επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014, αναφέρεται, όσον αφορά το υποκριτήριο «Στρατηγική», ότι «[τ]α [βιογραφικά σημειώματα] των εμπειρογνωμόνων δεν εμφανίζουν καμία εμπειρία στην περιοχή και η εμπειρία στο NCTS δεν είναι τόσο εκτεταμένη».
81      Με την προσέγγιση που συνίσταται στην εξέταση της προηγούμενης πείρας της ομάδας που προτάθηκε επί τη βάσει των βιογραφικών σημειωμάτων, τα οποία υποβλήθηκαν σύμφωνα με το σημείο 6.1 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών, καθίσταται δυνατός ο έλεγχος ως έναν ορισμένο βαθμό της ποιότητας της στρατηγικής που θα εφαρμόσει η προτεινόμενη ομάδα κατά την εκτέλεση του έργου.
82      Η συγκριτική ανάλυση, η οποία επίσης επισυνάφθηκε στην επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014 και αναφέρει ότι «η ομάδα [που προτάθηκε από τις προσφεύγουσες] είχε περιορισμένη πείρα στην τελωνειακή διαμετακόμιση και δεν είχε καμία εμπειρία στην περιοχή της ASEAN», απλώς και μόνον επαναλαμβάνει σχόλια τα οποία ήδη περιλαμβάνονταν στην αιτιολογία της βαθμολογίας. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, οι προσφεύγουσες αβασίμως επικαλούνται τη συγκριτική αυτή ανάλυση, η οποία εξάλλου καταρτίστηκε κατόπιν ρητού αιτήματός τους για την παροχή σε αυτές πληροφοριών για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των δύο προσφορών, για να προβάλουν παράβαση του άρθρου 149 των κανόνων εφαρμογής.
83      Ειδικότερα, από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η προσέγγιση που ακολούθησε η επιτροπή αξιολογήσεως και η οποία συνίστατο στην αξιολόγηση, στο πλαίσιο των υποκριτηρίων «Λογική της υλοποιήσεως της συμβάσεως» και «Στρατηγική», της προηγούμενης πείρας της ομάδας που προτάθηκε για την παροχή υπηρεσιών εξόχως τεχνικού χαρακτήρα μπορεί, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, να συμβάλει στον προσδιορισμό της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς κατά το μέτρο που πρόκειται προφανώς για υπηρεσίες ως προς τις οποίες η αξία της τεχνικής προσφοράς και η ποιότητα της προτεινόμενης ομάδας συνδέονται αδιαμφισβήτητα. Υπό τις περιστάσεις αυτές, η δυνατότητα συνεκτιμήσεως της επαγγελματικής πείρας της προτεινόμενης ομάδας ως κριτηρίου αναθέσεως ήταν δικαιολογημένη από τις ιδιαίτερες απαιτήσεις της συγκεκριμένης συμβάσεως (βλ. σκέψη 60 ανωτέρω).
84      Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο το επιχείρημα των προσφευγουσών ότι η επιτροπή αξιολογήσεως εξέτασε την προηγούμενη πείρα των διαγωνιζομένων τόσο κατά το στάδιο της επιλογής όσο και κατά το στάδιο της αναθέσεως.
85      Ως εκ τούτου, πρέπει επίσης να απορριφθεί το επιχείρημα των προσφευγουσών ότι η παράνομη αξιολόγηση της προηγούμενης πείρας των διαγωνιζομένων στο στάδιο της αναθέσεως συνέβαλε στη χαμηλή βαθμολόγησή τους και, κατά συνέπεια, στην απόρριψη της προσφοράς τους, δεδομένου ότι η αναθέτουσα αρχή δεν αξιολόγησε, κατά το στάδιο της αναθέσεως, τη γενική πείρα των διαγωνιζομένων, αλλά τη συγκεκριμένη πείρα της ομάδας που προτάθηκε για την εκτέλεση της συμβάσεως, όπερ ήταν δικαιολογημένο εν προκειμένω.
86      Δεύτερον, πρέπει να απορριφθεί το επιχείρημα των προσφευγουσών ότι η αξιολόγηση της προηγούμενης πείρας των διαγωνιζομένων αποτέλεσε νέο πρόσθετο κριτήριο σε σχέση με τα τέσσερα υποκριτήρια αναθέσεως που είχαν οριστεί στον πίνακα αξιολογήσεως και γνωστοποιηθεί στους διαγωνιζομένους.
87      Πράγματι, από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η αξιολόγηση στηρίχθηκε στα υποκριτήρια που περιέχει ο πίνακας αξιολογήσεως. Η Επιτροπή συνεπώς δεν αξιολόγησε την προσφορά βάσει κριτηρίων που δεν περιλαμβάνονταν στο τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών.
88      Κατά συνέπεια, ο πρώτος λόγος ακυρώσεως είναι στο σύνολό του απορριπτέος ως αβάσιμος.
Επί του δεύτερου λόγου ακυρώσεως με τον οποίο προβάλλεται παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως και επί του πρώτου νέου λόγου ακυρώσεως ο οποίος αφορά τη φερόμενη εισαγωγή νέων και παραποιημένων σχολίων στην επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014
89      Με το πρώτο σκέλος του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι στην αιτιολογία της βαθμολογίας και στη συγκριτική ανάλυση, που επισυνάπτονται στην επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014, παρατίθεται ανεπαρκής, αόριστη και διφορούμενη αιτιολογία η οποία δεν τους παρέχει τη δυνατότητα να κατανοήσουν ούτε τους λόγους για τους οποίους η τεχνική προσφορά τους δεν κατάφερε να συγκεντρώσει το απαιτούμενο βαθμολογικό όριο ώστε να εξεταστεί η οικονομική προσφορά τους ούτε τα χαρακτηριστικά και πλεονεκτήματα της επιλεγείσας προσφοράς. Κατά τις προσφεύγουσες, η αιτιολογία έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία εν προκειμένω, δεδομένου ότι η βαθμολογία για το πρώτο και το δεύτερο υποκριτήριο αντιστοιχεί σε 70 από τους 100 βαθμούς και, άρα, καθόριζε σε μεγάλο βαθμό την ανάδειξη του αναδόχου.
90      Με το δεύτερο σκέλος του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν κατ’ ουσίαν ότι δεν τους γνωστοποιήθηκε με πλήρη και σαφή τρόπο ολόκληρη η σύνθεση της αναδόχου κοινοπραξίας συμπεριλαμβανομένων των υπεργολάβων, καθώς και η τελική τιμή και τα ουσιώδη στοιχεία της οικονομικής προσφοράς της εντός προθεσμίας δεκαπέντε ημερών, όπως προβλέπει το άρθρο 161, παράγραφος 2, των κανόνων εφαρμογής.
91      Με τον πρώτο νέο λόγο ακυρώσεως, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι στην από 16 Σεπτεμβρίου 2014 επιστολή με την οποία η Επιτροπή συμπληρώνει την αιτιολογία της προσβαλλομένης αποφάσεως εισήχθησαν νέα και παραποιημένα σχόλια. Κατά την άποψή τους, η εν λόγω αιτιολογία διαφέρει από την αιτιολογία που παρατίθεται στο απόσπασμα της εκθέσεως αξιολογήσεως που τους κοινοποιήθηκε εκ των υστέρων. Ως εκ τούτου, υποστηρίζουν ότι συντρέχει παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως.
92      Υπενθυμίζεται κατ’ αρχάς ότι η Επιτροπή διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια όσον αφορά τα στοιχεία που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τη λήψη της αποφάσεως για τη σύναψη συμβάσεως κατόπιν διαγωνισμού. Συνεπώς, ο δικαστικός έλεγχος της ασκήσεως της εν λόγω διακριτικής ευχέρειας αφορά μόνον την τήρηση των σχετικών με τη διαδικασία και την αιτιολογία κανόνων, καθώς και την ουσιαστική ακρίβεια των πραγματικών περιστατικών και την έλλειψη πρόδηλης πλάνης εκτιμήσεως ή καταχρήσεως εξουσίας (αποφάσεις της 27ης Σεπτεμβρίου 2002, Tideland Signal κατά Επιτροπής, T‑211/02, EU:T:2002:232, σκέψη 33, και της 6ης Ιουλίου 2005, TQ3 Travel Solutions Belgium κατά Επιτροπής, T‑148/04, EU:T:2005:274, σκέψη 47).
93      Επισημαίνεται επίσης ότι, όταν η Επιτροπή διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια, η τήρηση των εγγυήσεων που παρέχει η έννομη τάξη της Ένωσης στο πλαίσιο των διοικητικών διαδικασιών έχει ακόμη πιο θεμελιώδη σημασία. Στις εγγυήσεις αυτές καταλέγεται, μεταξύ άλλων, η υποχρέωση του αρμοδίου οργάνου να αιτιολογεί επαρκώς τις αποφάσεις του. Μόνο κατ’ αυτόν τον τρόπο μπορεί ο δικαστής της Ένωσης να επαληθεύσει αν συνέτρεχαν τα πραγματικά και νομικά στοιχεία από τα οποία εξαρτάται η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας (αποφάσεις της 21ης Νοεμβρίου 1991, Technische Universität München, C–269/90, EU:C:1991:438, σκέψη 14, και της 20ής Μαΐου 2009, VIP Car Solutions κατά Κοινοβουλίου, T‑89/07, EU:T:2009:163, σκέψη 61).
94      Εξάλλου, η υποχρέωση αιτιολογήσεως αποτελεί ουσιώδη τύπο που πρέπει να διακρίνεται από το ζήτημα του βασίμου της αιτιολογίας, δεδομένου ότι αυτό αφορά την ουσιαστική νομιμότητα της επίδικης πράξεως (βλ. αποφάσεις της 9ης Σεπτεμβρίου 2010, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά ΕΚΠΝΤ, T‑63/06, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2010:368, σκέψη 109 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία, και της 15ης Μαρτίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑236/09, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2012:127, σκέψη 76 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
95      Επισημαίνεται, τέλος, ότι, στο πλαίσιο διαδικασίας συνάψεως δημοσίας συμβάσεως, το άρθρο 113, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού και το άρθρο 161 των κανόνων εφαρμογής ορίζουν το περιεχόμενο της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως που υπέχει η αναθέτουσα αρχή έναντι του διαγωνιζομένου του οποίου η προσφορά δεν επελέγη στο πλαίσιο της διαδικασίας για τη σύναψη ορισμένης συμβάσεως.
96      Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι η αναθέτουσα αρχή εκπληρώνει την υποχρέωση αιτιολογήσεως, εφόσον γνωστοποιήσει αμέσως σε κάθε διαγωνιζόμενο του οποίου η προσφορά απορρίφθηκε τους λόγους της απορρίψεως της προσφοράς του και παράσχει, στη συνέχεια, στους διαγωνιζομένους που είχαν υποβάλει παραδεκτή προσφορά και διατύπωσαν ρητώς σχετικό αίτημα, τα χαρακτηριστικά και τα σχετικά πλεονεκτήματα της επιλεγείσας προσφοράς καθώς και το όνομα του αναδόχου εντός προθεσμίας δεκαπέντε ημερολογιακών ημερών από την παραλαβή γραπτής αιτήσεως (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις της 10ης Σεπτεμβρίου 2008, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑465/04, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2008:324, σκέψη 47 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία, και της 19ης Μαρτίου 2010, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑50/05, EU:T:2010:101, σκέψη 133 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
97      Αυτή η προσέγγιση συνάδει με τον σκοπό της επιβαλλομένης από το άρθρο 296, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ υποχρεώσεως αιτιολογήσεως, κατά την οποία από την αιτιολογία πρέπει να προκύπτει κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο η συλλογιστική του οργάνου που εξέδωσε την πράξη, έτσι ώστε οι μεν ενδιαφερόμενοι να γνωρίζουν τους λόγους για τους οποίους ελήφθη το μέτρο, για να είναι σε θέση να ασκήσουν τα δικαιώματά τους, ο δε δικαστής να μπορεί να ασκήσει τον έλεγχό του (αποφάσεις της 9ης Σεπτεμβρίου 2010, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά ΕΚΠΝΤ, T‑63/06, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2010:368, σκέψη 112 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία, και της 12ης Δεκεμβρίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά EFSA, T‑457/07, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2012:671, σκέψη 46 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
98      Το άρθρο 113, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού επιβάλλει στην αναθέτουσα αρχή την υποχρέωση να γνωστοποιήσει στον διαγωνιζόμενο τους αληθείς λόγους απορρίψεως της προσφοράς του. Επιπλέον, η παρεχόμενη αιτιολογία πρέπει να αποτυπώνει τη διαδικασία αξιολογήσεως όπως αυτή πράγματι διεξήχθη. Αιτιολογία η οποία δεν προσδιορίζει τη βάση στην οποία στηρίχθηκε στην πραγματικότητα η απόφαση απορρίψεως ορισμένης προσφοράς και δεν αποτυπώνει με ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο αξιολογήθηκε η απορριφθείσα προσφορά δεν είναι διαφανής και δεν πληροί τις επιταγές της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως που προβλέπει το άρθρο 113, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2008, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Δικαστηρίου, T‑272/06, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2008:334, σκέψεις 42 και 43 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
99      Η αιτιολογία δεν απαιτείται βεβαίως να διασαφηνίζει όλα τα ουσιώδη πραγματικά και νομικά στοιχεία, δεδομένου ότι το ζήτημα αν η αιτιολογία μιας πράξεως ικανοποιεί τις απαιτήσεις του άρθρου 296 ΣΛΕΕ πρέπει να εκτιμάται όχι μόνο βάσει της διατυπώσεώς της, αλλά και του πλαισίου στο οποίο εντάσσεται, καθώς και του συνόλου των κανόνων δικαίου που διέπουν το σχετικό θέμα (βλ. απόφαση της 2ας Απριλίου 1998, Επιτροπή κατά Sytraval και Brink’s France, C‑367/95 P, EU:C:1998:154, σκέψη 63 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία, και της 20ής Σεπτεμβρίου 2011, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑298/09, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2011:496, σκέψη 28 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
100    Προκύπτει ομοίως από τη νομολογία ότι δεν μπορεί να υποχρεωθεί η αναθέτουσα αρχή να γνωστοποιήσει σε διαγωνιζόμενο του οποίου η προσφορά δεν επελέγη, αφενός, πέραν της αιτιολογίας της απορρίψεως της προσφοράς, επισταμένη συνοπτική έκθεση του τρόπου με τον οποίο κάθε επιμέρους στοιχείο της προσφοράς του συνεκτιμήθηκε κατά την αξιολόγησή της και, αφετέρου, στο πλαίσιο της ανακοινώσεως των σχετικών χαρακτηριστικών και πλεονεκτημάτων της επιλεγείσας προσφοράς, ενδελεχή συγκριτική εξέταση της επιλεγείσας προσφοράς και της προσφοράς του μη επιλεγέντος διαγωνιζομένου (βλ., επ’ αυτού, διάταξη της 29ης Νοεμβρίου 2011, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, C‑235/11 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2011:791, σκέψεις 50 και 51 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία, και απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, C‑629/11 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2012:617, σκέψη 21 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
101    Επιπλέον, υπενθυμίζεται ότι η τήρηση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως πρέπει να εκτιμάται αναλόγως των περιστάσεων της συγκεκριμένης περιπτώσεως, ιδίως βάσει του περιεχομένου της πράξεως, της φύσεως των προβαλλόμενων λόγων και του συμφέροντος που έχουν ενδεχομένως ως προς τη λήψη διευκρινίσεων οι αποδέκτες ή άλλα πρόσωπα τα οποία η πράξη αφορά άμεσα και ατομικά (απόφαση της 2ας Απριλίου 1998, Επιτροπή κατά Sytraval και Brink’s France, C‑367/95 P, EU:C:1998:154, σκέψη 63 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
102    Πρέπει τέλος να προστεθεί ότι η τήρηση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως πρέπει να εκτιμάται σε συνάρτηση με τα πληροφοριακά στοιχεία που διαθέτει ο προσφεύγων κατά τον χρόνο ασκήσεως της προσφυγής (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 12ης Νοεμβρίου 2008, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑406/06, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2008:484, σκέψη 50 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
103    Υπό των πρίσμα των ανωτέρω στοιχείων, για να διαπιστωθεί αν, εν προκειμένω, η αναθέτουσα αρχή τήρησε την υποχρέωση αιτιολογήσεως που προβλέπουν ο δημοσιονομικός κανονισμός και οι κανόνες εφαρμογής, πρέπει να εξεταστεί όχι μόνον η προσβαλλόμενη απόφαση, αλλά επίσης και η επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014, την οποία απηύθυνε η αναθέτουσα αρχή στις προσφεύγουσες απαντώντας σε αίτημά τους για την παροχή συμπληρωματικών πληροφοριών όσον αφορά την αξιολόγηση της προσφοράς τους και την αξιολόγηση της προσφοράς της αναδόχου. Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη το σύνολο των πληροφοριών που κοινοποιήθηκαν στις προσφεύγουσες, κατόπιν αιτήματός τους, με τις επιστολές της 23ης Σεπτεμβρίου, της 1ης και της 28ης Οκτωβρίου 2014, οι οποίες συνδέονται στενά με αυτήν.
Επί της φερόμενης ως ανεπαρκούς αιτιολογίας όσον αφορά την τεχνική προσφορά υπό το πρίσμα του πρώτου και του δεύτερου υποκριτηρίου
104    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η αιτιολογία της βαθμολογίας που έλαβε η τεχνική προσφορά τους για τα υποκριτήρια «Λογική της υλοποιήσεως της συμβάσεως» και «Στρατηγική» δεν τους παρέχει τη δυνατότητα να κατανοήσουν ούτε τους λόγους απορρίψεως της προσφοράς τους ούτε τα χαρακτηριστικά και πλεονεκτήματα της προσφοράς της αναδόχου.
105    Κατά πρώτον, πρέπει να εξεταστεί η αιτίαση με την οποία προβάλλεται ανεπαρκής αιτιολογία της προσβαλλομένης αποφάσεως όσον αφορά το πρώτο και το δεύτερο υποκριτήριο αναθέσεως.
–       Επί της προσβαλλομένης αποφάσεως
106    Εν προκειμένω, με την προσβαλλόμενη απόφαση η αναθέτουσα αρχή ενημέρωσε τις προσφεύγουσες, πρώτον, ότι η προσφορά τους δεν ήταν η τελικώς επιλεγείσα, επειδή η τεχνική προσφορά δεν πληρούσε επαρκώς τα κριτήρια αναθέσεως, δεύτερον, ότι η επιτροπή αξιολογήσεως έκρινε ότι η σύμβαση έπρεπε να ανατεθεί στην Intrasoft International και, τρίτον, ότι μπορούσαν να προσβάλουν την απόφαση αυτή σύμφωνα με το τμήμα 2.4.15 του πρακτικού οδηγού.
107    Το εν λόγω έγγραφο περιλάμβανε επίσης τον ακόλουθο πίνακα:
Λογική της υλοποιήσεως της συμβάσεως
Στρατηγική
Λειτουργία υποστηρίξεως και συμμετοχή όλων των μελών της κοινοπραξίας
Χρονοδιάγραμμα
των εργασιών, συμπεριλαμβανομένων και των προτεινόμενων εργατοημερών εμπειρογνωμόνων
Βαθμολογία τεχνικού μέρους
x 0,80
Βαθμολογία οικονομικού μέρους
x 0,20
Συνολική βαθμολογία
Η προσφορά σας
9,66
43,33
6,66
15
?
?
?
Επιλεγείς διαγωνιζόμενος
13,33
49,33
8
17,66
100
100
100
108    Διαπιστώνεται ότι το έγγραφο αυτό καταρτίστηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 113, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού. Εντούτοις, υπενθυμίζεται ότι η διάταξη αυτή απαιτεί επίσης από την αναθέτουσα αρχή να ανακοινώνει τα χαρακτηριστικά και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της επιλεγείσας προσφοράς σε κάθε απορριφθέντα διαγωνιζόμενο ο οποίος υπέβαλε, αφενός, παραδεκτή προσφορά και, αφετέρου, γραπτή αίτηση προς τον σκοπό αυτό.
–       Επί της επιστολής της 16ης Σεπτεμβρίου 2014
109    Η αναθέτουσα αρχή απέστειλε στις προσφεύγουσες την επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014, σε απάντηση της από 5 Σεπτεμβρίου 2014 επιστολής με την οποία οι προσφεύγουσες ζήτησαν να τους γνωστοποιηθούν, μεταξύ άλλων, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της προσφοράς τους όσον αφορά το κριτήριο αναθέσεως «Οργάνωση και μεθοδολογία» σε σύγκριση με εκείνα της αναδόχου της συμβάσεως.
110    Όσον αφορά την επιστολή της αναθέτουσας αρχής, επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι η Επιτροπή απάντησε στην από 5 Σεπτεμβρίου 2014 γραπτή αίτηση των προσφευγουσών τηρώντας την ανώτατη προθεσμία των δεκαπέντε ημερολογιακών ημερών από την παραλαβή της εν λόγω αιτήσεως, όπως προβλέπει το άρθρο 161, παράγραφος 2, των κανόνων εφαρμογής. Τούτο εξάλλου δεν αμφισβητείται από τις προσφεύγουσες.
111    Επιπλέον, επισημαίνεται ότι η αιτιολογία της προσβαλλομένης αποφάσεως όσον αφορά τα υποκριτήρια «Λογική της υλοποιήσεως της συμβάσεως» και «Στρατηγική» περιλαμβάνει συγκεκριμένα στοιχεία στα συνημμένα στην επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014 αποσπάσματα του πρακτικού αξιολογήσεως, τα οποία παρείχαν στις προσφεύγουσες τη δυνατότητα να κατανοήσουν την εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής βαθμολόγηση της προσφοράς τους ως προς τα εν λόγω υποκριτήρια.
112    Όσον αφορά την αιτιολογία σχετικά με το υποκριτήριο «Λογική της υλοποιήσεως της συμβάσεως», αναφέρονται ιδίως τα εξής:
«Καλή ανάλυση των διαφορών μεταξύ του NCTS και του ACTS.
Εντούτοις, η λογική υλοποιήσεως είναι μερικές φορές συγκεχυμένη, πράγμα το οποίο δείχνει ότι δεν έχει γίνει πλήρως κατανοητό το παραδοτέο αποτέλεσμα.
Η εταιρία έχει σχετική εμπειρία, που όμως περιορίζεται στην Ελλάδα. Σε άλλες χώρες, η εμπειρία αφορά περισσότερο τους τομείς των εισαγωγών και εξαγωγών.
[…]»
113    Όσον αφορά την αιτιολογία σχετικά με το υποκριτήριο «Στρατηγική», αναφέρεται ιδίως ότι «[η] συνολική στρατηγική φαίνεται να αντιγράφει σε μεγάλο βαθμό το NCTS στην περιοχή της ASEAN, το οποίο δεν ανταποκρίνεται πράγματι σε αυτό που ζητάμε», ότι «[η] προσφορά δεν λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες της ASEAN», ότι «[η] προτεινόμενη χρήση του [European Customs Dynamic Platform] ενδέχεται να θέσει περιορισμούς στον τρόπο εξέλιξης του συστήματος, ενώ η ASEAN δεν αναζητεί αυτόνομη λύση, αλλά σύστημα το οποίο θα μπορεί να αναπτυχθεί με την πάροδο των ετών στο περιβάλλον του», ότι «[τ]α [βιογραφικά σημειώματα] των εμπειρογνωμόνων δεν εμφανίζουν καμία εμπειρία στην περιοχή» και ότι «η εμπειρία στο NCTS δεν είναι τόσο εκτεταμένη».
114    Επιπλέον, η αιτιολογία σχετικά με τα ως άνω υποκριτήρια συμπληρώνεται κατάλληλα από τα στοιχεία που περιέχει η συγκριτική ανάλυση η οποία επισυνάπτεται επίσης στην επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014.
115    Ειδικότερα, η αιτιολογία που παρατίθεται στα αποσπάσματα του πρακτικού παρείχε ήδη στις προσφεύγουσες τη δυνατότητα να κατανοήσουν τους λόγους για τους οποίους δεν έλαβαν καλύτερη βαθμολογία για τα εν λόγω υποκριτήρια. Οι διευκρινίσεις που παρέχονται στη συγκριτική ανάλυση στηρίζουν και συμπληρώνουν την αιτιολογία που εκτίθεται στα αποσπάσματα του πρακτικού.
116    Από τη συγκριτική ανάλυση προκύπτει ότι η τεχνική προσφορά των προσφευγουσών επικρίθηκε μεταξύ άλλων για τα εξής:
«Παρά την καλή ανάλυση των διαφορών στο πλαίσιο της λογικής της υλοποιήσεως της συμβάσεως, η μεθοδολογία επικεντρώνεται υπερβολικά στο NCTS, ως εάν το έργο να συνίσταται στην αναπαραγωγή του NCTS, και όχι αρκετά στις ιδιαιτερότητες της ASEAN και στις ανάγκες των κρατών μελών της ASEAN. Η χρήση του [European Customs Dynamic Platform] ενδέχεται να θέσει περιορισμούς στην ειδική προσαρμογή του έργου και να αποτελέσει ανασταλτικό παράγοντα για την περαιτέρω ανάπτυξη του συστήματος και την ένταξή του σε ευρύτερο περιβάλλον, ιδίως λόγω έλλειψης σαφήνειας ως προς τα IPR.
[…]
Τέλος, η ομάδα [που προτάθηκε από τις προσφεύγουσες] είχε περιορισμένη πείρα στην τελωνειακή διαμετακόμιση και δεν είχε καμία εμπειρία στην περιοχή της ASEAN.»
117    Διαπιστώνεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση και η επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014 περιέχουν επαρκή στοιχεία, αφενός, για να δοθεί στις προσφεύγουσες η δυνατότητα να εντοπίσουν τους συγκεκριμένους λόγους απορρίψεως της προσφοράς τους, ήτοι ότι η τεχνική προσφορά τους υπολειπόταν του αναγκαίου επιπέδου ποιότητας, και να συγκρίνουν, για κάθε ένα από τα υποκριτήρια αναθέσεως, τα αποτελέσματα της προσφοράς τους με εκείνα της προσφοράς της αναδόχου και, αφετέρου, για μπορέσει ο δικαστής να ασκήσει τον έλεγχό του. Επιπροσθέτως, τα σχόλια που επισυνάπτονται στην επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014 παρέχουν διευκρινίσεις επί των στοιχείων της προσφοράς τα οποία η αναθέτουσα αρχή έκρινε μη ικανοποιητικά.
118    Επισημαίνεται εξάλλου ότι από την εξέταση του πρώτου λόγου ακυρώσεως προκύπτει σαφώς ότι οι προσφεύγουσες ήταν απολύτως σε θέση, βάσει της αιτιολογίας που παρέθεσε η αναθέτουσα αρχή, να αμφισβητήσουν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου το βάσιμο της προσβαλλομένης αποφάσεως όσον αφορά το πρώτο και το δεύτερο υποκριτήριο και, ιδίως, ως προς τη συνεκτίμηση ως κριτηρίου αναθέσεως της «πείρας της ομάδας που προτάθηκε».
119    Κατά δεύτερον, πρέπει να εξεταστεί η αιτίαση ότι τα σχόλια της επιτροπής αξιολογήσεως είναι τόσο ασαφή και διφορούμενα ώστε οι προσφεύγουσες να μην είναι σε θέση να κατανοήσουν για ποιο λόγο η προσφορά της αναδόχου ήταν καλύτερη από τη δική τους.
120    Επισημαίνεται ευθύς εξ αρχής ότι η χρήση γενικών όρων στο πλαίσιο της αξιολογήσεως ορισμένης προσφοράς δεν μπορεί να οδηγήσει αφ’ εαυτής στο συμπέρασμα ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν είναι επαρκώς αιτιολογημένη κατά νόμον.
121    Εν προκειμένω, από τη δικογραφία προκύπτει ότι η αναθέτουσα αρχή διαβίβασε στις προσφεύγουσες, με την προσβαλλόμενη απόφαση και με την επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014, το όνομα της αναδόχου, τους λόγους της απορρίψεως της προσφοράς τους, καθώς και τα χαρακτηριστικά και τα σχετικά πλεονεκτήματα της επιλεγείσας προσφοράς.
122    Πράγματι, οι προσφεύγουσες μπορούσαν να εντοπίσουν αμέσως, βάσει της αιτιολογίας της βαθμολογίας και της συγκριτικής αναλύσεως που επισυνάπτονταν στην επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014, τους συγκεκριμένους λόγους απορρίψεως της προσφοράς τους και να τους συγκρίνουν με τις προτάσεις της αναδόχου. Επιπλέον, τα ειδικά σχόλια για κάθε ένα από τα υποκριτήρια αναθέσεως, που παρατίθενται στα εν λόγω παραρτήματα, παρείχαν στις προσφεύγουσες, μεταξύ άλλων, διευκρινίσεις επί των στοιχείων της προσφοράς τους τα οποία η αναθέτουσα αρχή έκρινε μη ικανοποιητικά (βλ. σκέψεις 111 έως 113 και 116 ανωτέρω).
123    Συνεπώς, η αναθέτουσα αρχή τήρησε την υποχρέωση αιτιολογήσεως, δεδομένου ότι η προσβαλλόμενη απόφαση και η επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014 περιέχουν όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες.
124    Εν πάση περιπτώσει, επισημαίνεται ότι, εν προκειμένω, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν στηρίζεται σε σύγκριση των προσφορών των διαφόρων διαγωνιζομένων. Πράγματι, η προσφορά των προσφευγουσών απορρίφθηκε «επειδή η τεχνική προσφορά δεν πληρούσε επαρκώς τα κριτήρια αναθέσεως».
125    Διαπιστώνεται όμως ότι, κατά τα οριζόμενα στην προκήρυξη του διαγωνισμού, μόνον οι προσφορές που θα συγκέντρωναν τον μέσο όρο των 80 βαθμών κατά την αξιολόγηση της τεχνικής προσφοράς βάσει των κριτηρίων αναθέσεως θα εξετάζονταν στη συνέχεια για να διαπιστωθεί ποια από αυτές παρουσίαζε την καλύτερη σχέση ποιότητας-τιμής (βλ. σκέψη 14 ανωτέρω).
126    Ως εκ τούτου, η προσφορά των προσφευγουσών απορρίφθηκε για τον λόγο ότι υπολειπόταν του ελάχιστου ορίου και όχι μετά από σύγκριση με τις λοιπές προσφορές και, ειδικότερα, με την προσφορά της αναδόχου.
127    Επομένως, από την άποψη των προβλεπόμενων συναφών απαιτήσεων, οι πληροφορίες που παρέσχε με επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014 η αναθέτουσα αρχή σχετικά με την ανάδοχο ήταν επαρκείς (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 12ης Νοεμβρίου 2008, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑406/06, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2008:484, σκέψεις 106 έως 108).
128    Κατά συνέπεια, η αιτίαση αυτή πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη.
129    Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν περιέχει ανεπαρκή αιτιολογία όσον αφορά το πρώτο και το δεύτερο υποκριτήριο αναθέσεως.
Επί της προβαλλόμενης παραβάσεως της υποχρεώσεως γνωστοποιήσεως της πλήρους συνθέσεως της αναδόχου, της τελικής τιμής και των ουσιωδών στοιχείων της οικονομικής προσφοράς της
130    Από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτει ότι οι προσφεύγουσες ζήτησαν, ήδη από τις 5 Σεπτεμβρίου 2014, πληροφορίες σχετικά με την πλήρη σύνθεση της αναδόχου κοινοπραξίας, συμπεριλαμβανομένων των υπεργολάβων, καθώς και την τελική τιμή και τα άλλα ουσιώδη στοιχεία της οικονομικής προσφοράς της αναδόχου κοινοπραξίας. Υποστηρίζουν ότι η μόνη σχετική απάντηση που έλαβαν ήταν στις 28 Οκτωβρίου 2014.
131    Υπενθυμίζεται εκ προοιμίου ότι, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 96 ανωτέρω, η αναθέτουσα αρχή όφειλε να γνωστοποιήσει στις προσφεύγουσες τους λόγους της απορρίψεως της προσφοράς τους και, δεδομένου ότι αυτές είχαν υποβάλει παραδεκτή προσφορά, τα χαρακτηριστικά και τα σχετικά πλεονεκτήματα της επιλεγείσας προσφοράς καθώς και το όνομα του αναδόχου εντός προθεσμίας δεκαπέντε ημερολογιακών ημερών από την παραλαβή γραπτής αιτήσεως (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις της 10ης Σεπτεμβρίου 2008, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑465/04, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2008:324, σκέψη 47 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία, και της 19ης Μαρτίου 2010, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑50/05, EU:T:2010:101, σκέψη 133 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
132    Πρέπει να προστεθεί ότι η τήρηση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως πρέπει να εκτιμάται σε συνάρτηση με τα πληροφοριακά στοιχεία που διαθέτει ο προσφεύγων κατά τον χρόνο ασκήσεως της προσφυγής (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 12ης Νοεμβρίου 2008, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑406/06, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2008:484, σκέψη 50 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
133    Εν προκειμένω, επισημαίνεται ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, η επιστολή της 28ης Οκτωβρίου 2014 δεν ήταν η μόνη απάντηση στο αίτημά τους για παροχή συμπληρωματικών πληροφοριών, αλλά αποτελούσε την τελική απάντηση στο πλαίσιο της αλληλογραφίας τους με την αναθέτουσα αρχή η οποία άρχισε στις 5 Σεπτεμβρίου 2014 (βλ. σκέψεις 19 έως 31 ανωτέρω). Η αναθέτουσα αρχή έδωσε την πρώτη απάντησή της με επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014, ήτοι εντός των δεκαπέντε ημερολογιακών ημερών από την παραλαβή της αιτήσεως παροχής συμπληρωματικών πληροφοριών που υπέβαλαν οι προσφεύγουσες, όπως προβλέπει το άρθρο 161, παράγραφος 2, των κανόνων εφαρμογής.
134    Όσον αφορά τη σύνθεση της επιλεγείσας κοινοπραξίας, επισημαίνεται ότι το όνομα της αναδόχου είχε ήδη αναφερθεί στην προσβαλλόμενη απόφαση και, αντιθέτως προς όσα διατείνονται οι προσφεύγουσες, επρόκειτο για μία εταιρία και όχι για κοινοπραξία. Η Επιτροπή εξάλλου ουδέποτε υποστήριξε ότι η ανάδοχος ήταν κοινοπραξία. Η αιτίαση αυτή πρέπει συνεπώς να απορριφθεί ως αβάσιμη.
135    Όσον αφορά το αίτημα των προσφευγουσών να τους γνωστοποιηθούν τα ονόματα των υπεργολάβων της αναδόχου, επισημαίνεται ότι η αναθέτουσα αρχή δεν είχε υποχρέωση να γνωστοποιήσει τα ονόματα των υπεργολάβων στο πλαίσιο της αιτιολογήσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως. Πράγματι, το άρθρο 113, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού προβλέπει μόνον ότι η αναθέτουσα αρχή γνωστοποιεί, κατόπιν γραπτής αιτήσεως, τα χαρακτηριστικά και τα σχετικά πλεονεκτήματα της επιλεγείσας προσφοράς καθώς και το όνομα του αναδόχου (απόφαση της 9ης Σεπτεμβρίου 2009, Brink’s Security Luxembourg κατά Επιτροπής, T‑437/05, Συλλογή, EU:T:2009:318, σκέψη 176). Η αναθέτουσα αρχή συνεπώς τήρησε όσα προβλέπει το άρθρο 113, παράγραφος 2, του δημοσιονομικού κανονισμού.
136    Ως εκ τούτου, η αιτίαση των προσφευγουσών πρέπει να απορριφθεί.
137    Πρέπει επίσης να απορριφθεί το επιχείρημα των προσφευγουσών ότι η αναθέτουσα αρχή παρέβη την υποχρέωση αιτιολογήσεως επειδή δεν τους γνωστοποίησε την τελική τιμή που προσέφερε η ανάδοχος.
138    Οι προσφεύγουσες επικαλούνται αβασίμως τις αποφάσεις της 20ής Μαΐου 2009, VIP Car Solutions κατά Κοινοβουλίου (T‑89/07, EU:T:2009:163), και της 9ης Σεπτεμβρίου 2010, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής (T‑300/07, EU:T:2010:372), οι οποίες αφορούν πραγματικά περιστατικά διαφορετικά από αυτά της υπό κρίση υποθέσεως, ήτοι περιπτώσεις διαγωνισμών όπου η επίδικη προσφορά είχε συγκριθεί με άλλες παραδεκτές προσφορές και όπου η αναθέτουσα αρχή είχε απλώς αναφέρει ότι η προσφεύγουσα δεν είχε προσφέρει την καλύτερη σχέση ποιότητας-τιμής, για να υποστηρίξουν ότι οι τιμές των επιλεγεισών προσφορών αποτελούσαν μέρος των χαρακτηριστικών και πλεονεκτημάτων των προσφορών αυτών.
139    Εν προκειμένω, υπενθυμίζεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν στηρίζεται σε σύγκριση των προσφορών των διαφόρων διαγωνιζομένων, αλλά στο γεγονός ότι η προσφορά της προσφεύγουσας δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη ελάχιστη βαθμολογία κατά την τεχνική αξιολόγηση (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις της 12ης Νοεμβρίου 2008, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑406/06, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2008:484, σκέψεις 106 έως 108, και της 9ης Σεπτεμβρίου 2010, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑387/08, EU:T:2010:377, σκέψεις 63 έως 66, επικυρωθείσα κατ’ αναίρεση με τη διάταξη της 20ής Σεπτεμβρίου 2011, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, C–561/10 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2011:598, σκέψη 28).
140    Πλην όμως, κατά την προκήρυξη του διαγωνισμού, οι προσφορές που δεν θα συγκέντρωναν, κατά το στάδιο της τεχνικής αξιολογήσεως, τουλάχιστον 80 βαθμούς, δεν θα εξετάζονταν στη συνέχεια κατά τον προσδιορισμό της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς. Εξάλλου, η Επιτροπή διευκρίνισε ως προς το ζήτημα αυτό ότι για αυτόν τον λόγο ο φάκελος που περιείχε την οικονομική προσφορά των προσφευγουσών δεν ανοίχθηκε (βλ. σημείο 12.2 των οδηγιών προς τους διαγωνιζομένους).
141    Επομένως, η προσφορά των προσφευγουσών απορρίφθηκε για τον λόγο ότι υπολειπόταν του ελάχιστου απαιτούμενου ορίου βαθμολογίας και όχι μετά από σύγκριση, κατά το στάδιο της τελικής αξιολογήσεως, με τις λοιπές προσφορές και, ειδικότερα, με την προσφορά της αναδόχου.
142    Κατά συνέπεια, η τελική τιμή της οικονομικής προσφοράς της αναδόχου δεν θα ήταν χρήσιμη στις προσφεύγουσες για να κατανοήσουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημά της, όπως ορθώς προβάλλει η Επιτροπή. Ως εκ τούτου, η ανακοίνωση της τελικής τιμής από την αναθέτουσα αρχή στη γνωστοποίηση αναθέσεως της επίμαχης συμβάσεως στις 25 Οκτωβρίου 2014, η οποία είχε αναγγελθεί στην επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014, ήταν υπό τις περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως επαρκής λαμβανομένων υπόψη των προβλεπόμενων απαιτήσεων για το ζήτημα αυτό.
143    Όσον αφορά το αίτημα γνωστοποιήσεως των λοιπών ουσιωδών στοιχείων της οικονομικής προσφοράς της αναδόχου, επισημαίνεται ότι αφορά την τιμή, αφενός, για τα προαιρετικά στοιχεία και, αφετέρου, για τις συμπληρωματικές τακτικές δαπάνες.
144    Πρώτον, επισημαίνεται ότι, όπως ορθώς παρατηρεί η Επιτροπή, το σημείο 4.2.5 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών ορίζει ρητώς ότι τα προαιρετικά στοιχεία δεν θα αποτελούν μέρος της αξιολογήσεως και δεν θα ληφθούν υπόψη στην οικονομική προσφορά.
145    Δεύτερον, οι συμπληρωματικές τακτικές δαπάνες, για τις οποίες γίνεται λόγος στο σημείο 4.2.6 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών, δεν θα περιλαμβάνονταν στην οικονομική προσφορά. Αυτό εξάλλου επιβεβαιώθηκε από την αναθέτουσα αρχή σε απάντηση ερωτήματος που έθεσαν οι προσφεύγουσες.
146    Κατά συνέπεια, η αναθέτουσα αρχή δεν είχε υποχρέωση να διευκρινίσει την τιμή που περιείχε η οικονομική προσφορά της αναδόχου για τα προαιρετικά στοιχεία και για τις συμπληρωματικές τακτικές δαπάνες.
147    Ως εκ περισσού, υπενθυμίζεται ότι η προσφορά των προσφευγουσών απορρίφθηκε για τον λόγο ότι υπολειπόταν του ελάχιστου απαιτούμενου ορίου βαθμολογίας και όχι μετά από σύγκριση, κατά το στάδιο της τελικής αξιολογήσεως, με τις λοιπές προσφορές και, ειδικότερα, με την προσφορά της αναδόχου. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν μπορεί να προσαφθεί στην Επιτροπή ότι αρνήθηκε να γνωστοποιήσει στις προσφεύγουσες τα προαιρετικά στοιχεία και τις συμπληρωματικές τακτικές δαπάνες της επιλεγείσας προσφοράς.
148    Κατά συνέπεια, οι πληροφορίες τις οποίες περιέχουν η προσβαλλόμενη απόφαση και η επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014 παρέχουν τη δυνατότητα στις μεν προσφεύγουσες να λάβουν γνώση των χαρακτηριστικών και των πλεονεκτημάτων της επιλεγείσας προσφοράς, ώστε να ασκήσουν τα δικαιώματά τους, στο δε Γενικό Δικαστήριο να ασκήσει τον έλεγχό του.
Επί της φερόμενης εισαγωγής νέων και παραποιημένων σχολίων στην από 16 Σεπτεμβρίου 2014 επιστολή
149    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η αιτιολογία που παρατέθηκε στην από 16 Σεπτεμβρίου 2014 επιστολή της Επιτροπής διαφέρει από εκείνη που περιέχει το απόσπασμα της εκθέσεως αξιολογήσεως που κοινοποιήθηκε εκ των υστέρων. Εξ αυτού συνάγουν ότι η Επιτροπή επιχείρησε να δικαιολογήσει τη χαμηλή βαθμολογία των προσφευγουσών με κατασκευασμένα ή/και παραποιημένα αρνητικά σχόλια.
150    Παρατηρείται, ως προς το ζήτημα αυτό, ότι οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι τους παρασχέθηκε συμπληρωματική αιτιολογία, και όχι ανεπαρκής αιτιολογία, η οποία προστίθεται στην αιτιολογία που παρατίθεται στην επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014 και την οποία περιέχει το απόσπασμα της εκθέσεως αξιολογήσεως που προσκόμισε η Επιτροπή στο πλαίσιο της διεξαγωγής αποδείξεων. Κατά την άποψη των προσφευγουσών, η Επιτροπή υπέπεσε σε «πλήρ[η] και απόλυτη παράβαση της υποχρέωσης αιτιολογίας της βαθμολογίας», επειδή τους κοινοποίησε πρόσθετα αρνητικά σχόλια τα οποία δεν περιλαμβάνονταν στις «πρωτότυπες εκθέσεις αξιολόγησης», ήτοι στην αιτιολογία της βαθμολογίας και στη συγκριτική ανάλυση.
151    Κατά πρώτον, επισημαίνεται ότι προσβαλλόμενη απόφαση εν προκειμένω δεν είναι το απόσπασμα της εκθέσεως αξιολογήσεως, αλλά η επιστολή της 5ης Σεπτεμβρίου 2014, ως προς την οποία δόθηκαν συμπληρωματικές πληροφορίες με την επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014, κατόπιν ρητού αιτήματος των προσφευγουσών.
152    Κατά δεύτερον, διαπιστώνεται ότι υπάρχει σαφής και απόλυτη διαφορά μεταξύ της αιτιολογίας της βαθμολογίας και της συγκριτικής αναλύσεως, που επισυνάπτονται στην επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014, αφενός, και του αποσπάσματος της εκθέσεως αξιολογήσεως που προσκομίστηκε στο πλαίσιο διεξαγωγής αποδείξεων, αφετέρου. Πράγματι, τα δύο πρώτα έγγραφα καταρτίστηκαν κατόπιν αιτήματος των ίδιων των προσφευγουσών για την παροχή συμπληρωματικών πληροφοριών σχετικά με την απόρριψη της προσφοράς τους και τη γνωστοποίηση των πλεονεκτημάτων της επιλεγείσας προσφοράς. Η έκθεση αξιολογήσεως καταγράφει το κατά πόσον ορισμένη προσφορά συνάδει προς τα τεχνικά κριτήρια του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών και την αξιολογεί ως προς αυτά και δεν έχει ως αντικείμενο να παράσχει εξηγήσεις στους μη επιλεγέντες διαγωνιζομένους σχετικά με τους λόγους απορρίψεως της προσφοράς τους. Επισημαίνεται ως προς το ζήτημα αυτό ότι, σε κανένα στάδιο της διαδικασίας, η Επιτροπή δεν υποστήριξε ότι η αιτιολογία της βαθμολογίας και η συγκριτική ανάλυση αποτελούσαν αποσπάσματα της εκθέσεως αξιολογήσεως. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή δεν είχε υποχρέωση να διαβιβάσει στις προσφεύγουσες το σύνολο των σχολίων που διατυπώθηκαν κατά την αξιολόγηση της προσφοράς τους, αλλά να δικαιολογήσει τη βαθμολογία τους, όπερ προϋποθέτει κατ’ ανάγκην ανάλυση αυτών των σχολίων και επιλογή μεταξύ τους. Επιπλέον, εξυπακούεται ότι ορισμένα σχόλια που περιέχει η συγκριτική ανάλυση δεν περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολογήσεως, δεδομένου ότι αυτή δεν μπορεί να περιέχει ευθεία σύγκριση μεταξύ των προσφορών.
153    Κατά τρίτον, δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι η Επιτροπή επιχείρησε να δικαιολογήσει εκ των υστέρων την προσβαλλόμενη απόφαση κοινοποιώντας άλλα αρνητικά σχόλια τα οποία δεν περιλαμβάνονταν στην αιτιολογία της βαθμολογίας και στη συγκριτική ανάλυση. Υπενθυμίζεται ως προς το ζήτημα αυτό ότι δεν πρόκειται για «πρωτότυπες εκθέσεις αξιολόγησης», όπως διατείνονται οι προσφεύγουσες. Πρόκειται για διαφορετικά έγγραφα, τα οποία έχουν καταρτιστεί για διαφορετικούς λόγους σε διαφορετικά στάδια της διαδικασίας και είχαν διαφορετικούς αποδέκτες.
154    Επιπροσθέτως και παρά τη προβαλλόμενη από αυτές διαφορά μεταξύ των επίμαχων εγγράφων, οι προσφεύγουσες ήταν απολύτως σε θέση, βάσει της αιτιολογίας που είχε παραθέσει η Επιτροπή στα αρχικώς ληφθέντα από αυτές έγγραφα, να προβάλουν αιτιάσεις κατά της προσβαλλομένης αποφάσεως.
155    Κατά συνέπεια, η αιτίαση αυτή πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη.
156    Κατόπιν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως και ο πρώτος νέος λόγος ακυρώσεως.
Επί του τρίτου λόγου ακυρώσεως με τον οποίο προβάλλεται πολλαπλή πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως, καθώς και παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως, και επί του δεύτερου νέου λόγου ακυρώσεως που αφορά φερόμενη απόκρυψη σχολίων τα οποία αποτελούν πρόδηλα σφάλματα εκτιμήσεως
157    Στο πλαίσιο του πρώτου σκέλους του τρίτου λόγου ακυρώσεως, οι προσφεύγουσες αμφισβητούν, κατά πρώτον, το κύρος των εκτιμήσεων της επιτροπής αξιολογήσεως ως προς τα εξής στοιχεία:
–        το χρονοδιάγραμμα για την πιλοτική φάση του έργου·
–        τη σχέση μεταξύ του NCTS και του ACTS·
–        την προσθήκη στο στάδιο της τεχνικής αξιολογήσεως όρων οι οποίοι δεν περιέχονταν στο τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών.
158    Κατά δεύτερον, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι το πλήθος των λαθών της προσβαλλομένης αποφάσεως οφείλεται στην πρωτοφανή ταχύτητα με την οποία έγινε η αξιολόγηση (7 εργάσιμες ημέρες μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των προσφορών και 21 ημέρες πριν από την προβλεπόμενη καταληκτική ημερομηνία ολοκληρώσεως της αξιολογήσεως των τεχνικών προσφορών).
159    Στο πλαίσιο του δεύτερου σκέλους του τρίτου λόγου ακυρώσεως, το οποίο θα εξεταστεί από κοινού με τον τέταρτο λόγο ακυρώσεως, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι δεν είχαν την ευκαιρία να διαγωνισθούν επί ίσοις όροις με την ανάδοχο και ότι η αναθέτουσα αρχή δεν έλαβε κανένα μέτρο για να εξουδετερώσει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της αναδόχου.
160    Στο πλαίσιο του δεύτερου νέου λόγου ακυρώσεως, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή, αντί να παραθέσει στην επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014 το πλήρες κείμενο της αξιολογήσεως της προσφοράς, προέβη σε «προσεκτική επιλογή» ορισμένων μόνον εκ των σχολίων προκειμένου να «αποσιωπήσει» ορισμένα σχόλια που αποτελούν πρόδηλα σφάλματα εκτιμήσεως και τα οποία οδηγούν, κατά την άποψή τους, αυτόματα στην ακύρωση της προσβαλλομένης αποφάσεως.
161    Υπενθυμίζεται εκ προοιμίου ότι η Επιτροπή διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια όσον αφορά τα στοιχεία που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την απόφαση περί συνάψεως συμβάσεως κατόπιν διαγωνισμού και ότι ο έλεγχος του Γενικού Δικαστηρίου πρέπει να αφορά μόνον την τήρηση των διαδικαστικών κανόνων και των κανόνων αιτιολογήσεως, την ουσιαστική ακρίβεια των πραγματικών περιστατικών, καθώς και την έλλειψη πρόδηλης πλάνης εκτιμήσεως και καταχρήσεως εξουσίας (βλ. σκέψη 92 ανωτέρω).
Επί της πρόδηλης πλάνης εκτιμήσεως στην οποία προβάλλεται ότι υπέπεσε επανειλημμένα η επιτροπή αξιολογήσεως
–       Επί του χρονοδιαγράμματος για την πιλοτική φάση του έργου
162    Υπενθυμίζεται ευθύς εξ αρχής ότι οι προσφεύγουσες έλαβαν 15 βαθμούς επί μεγίστου ορίου 20 βαθμών για το τέταρτο υποκριτήριο «Χρονοδιάγραμμα των εργασιών», έναντι 17,66 που έλαβε η ανάδοχος.
163    Κατά την αιτιολογία της βαθμολογίας, «το προτεινόμενο [από τις προσφεύγουσες] χρονοδιάγραμμα είναι σύμφωνο με το τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών, αλλά οι δραστηριότητες σταματούν αμέσως μετά τις δοκιμές, δεν υπάρχει πραγματική πιλοτική φάση».
164    Οι διάφορες φάσεις υλοποιήσεως του ACTS καθορίζονται στα σημεία 4.2.2, 4.2.3 και 4.2.4 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών. Η πρώτη φάση αφορά την ανάπτυξη των λεπτομερών προδιαγραφών, η δεύτερη φάση αφορά τον σχεδιασμό και τη δοκιμή του συστήματος και η τρίτη αφορά την πιλοτική του εφαρμογή.
165    Η Επιτροπή στην απάντησή της υπ’ αριθ. 16c στις ερωτήσεις των διαγωνιζομένων, η οποία αφορά τη φάση της εγκαταστάσεως, αναφέρει τα εξής:
«Η πιλοτική φάση στις τρεις πιλοτικές χώρες θα περιλαμβάνει μικρό αριθμό εμπορικών επιχειρήσεων (traders), διαδρομών διαμετακόμισης και τελωνειακών γραφείων αναχώρησης, διαμετακόμισης και προορισμού, δηλαδή αρκετών για να δοκιμαστεί η ακεραιότητα του συστήματος. Όταν ολοκληρωθεί η πιλοτική φάση, θα απαιτηθεί μια πλήρης εγκατάσταση σε όλα τα τελωνειακά γραφεία, διαδρομές διαμετακόμισης και εμπορικές επιχειρήσεις στις πιλοτικές χώρες.»
166    Στην επιστολή της 23ης Σεπτεμβρίου 2014, η αναθέτουσα αρχή διευκρίνισε τα εξής:
«Σκοπός αυτής της σύμβασης είναι η ανάπτυξη του λογισμικού ACTS και πιλοτική δοκιμή του συστήματος. Από αυτό θα εξακριβωθεί η δυνατότητα υλοποίησης του πιλοτικού συστήματος ACTS στις τρεις πιλοτικές χώρες της ASEAN. Στο πλαίσιο της σύμβασης, ο εργολάβος θα παράσχει υπηρεσίες μόνο στις τρεις πιλοτικές χώρες και όχι σε άλλη χώρα. Τα επιπλέον προαιρετικά στοιχεία περιλαμβάνονται μόνο για λόγους δοκιμής. Οι φάσεις της εγκατάστασης και λειτουργίας του ACTS θα είναι πλήρως διακριτές από την πιλοτική φάση από την άποψη της διαχείρισης, της χρηματοδότησης και της διοίκησης. Ο εργολάβος θα παραδώσει στην ASEAN τον πηγαίο κώδικα της εφαρμογής που θα αναπτυχθεί στο πλαίσιο της σύμβασης.»
167    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη κατά την αξιολόγηση του χρονοδιαγράμματος που πρότειναν για την πιλοτική περίοδο του έργου, επειδή δεν έλαβε υπόψη τον σκοπό της πιλοτικής φάσεως όπως αυτός περιγράφεται στο τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών, στις απαντήσεις στις ερωτήσεις των διαγωνιζομένων, καθώς και στην από 23 Σεπτεμβρίου 2014 επιστολή της αναθέτουσας αρχής.
168    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ως προς το ζήτημα αυτό ότι μόνη αποστολή της τρίτης φάσεως (ήτοι της πιλοτικής φάσεως) ήταν να διασφαλιστεί ότι θα λάβουν χώρα σωστά, πλήρως και σύμφωνα με τις προδιαγραφές που θα είχαν καταρτισθεί κατά την προηγούμενη φάση, όλες οι απαραίτητες δοκιμές που αφορούν τις τρεις δικαιούχους χώρες.
169    Οι προσφεύγουσες προβάλλουν ότι έθεσαν την εφαρμογή στη διάθεση των χρηστών από την πρώτη εβδομάδα της πιλοτικής φάσεως για κάθε πιλοτική χρήση. Η διάρκεια της πιλοτικής φάσης που πρότειναν ήταν επτά μήνες και υπερκαλύπτει την απαίτηση του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών. Κατά συνέπεια, η προσφορά τους υπερκάλυπτε τις σχετικές προϋποθέσεις. Επιπροσθέτως, υποστηρίζουν ότι, σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια της πιλοτικής φάσης, η προσφορά τους περιελάμβανε παράλληλη δραστηριότητα που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της πιλοτικής αυτής φάσης και προβλέπει διορθώσεις και βελτιώσεις που προκύπτουν ως αποτέλεσμα των ελέγχων και της πιλοτικής λειτουργίας.
170    Επισημαίνεται ότι από την αιτιολογία της βαθμολογίας προκύπτει σαφώς ότι η επιτροπή αξιολογήσεως έκρινε ότι το χρονοδιάγραμμα που πρότειναν οι προσφεύγουσες πληρούσε τις απαιτήσεις του σημείου 4.2.4 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών (βλ. σκέψη 163 ανωτέρω)
171    Σημειώνεται όμως ότι η επιτροπή αξιολογήσεως εξέφρασε επίσης αμφιβολίες ως προς την ασφαλή λειτουργία του συστήματος κατά την παράδοσή του, αναφέροντας ότι «οι δραστηριότητες σταματού[σα]ν αμέσως μετά τις δοκιμές» και ότι «δεν [υπήρχε] πραγματική πιλοτική φάση».
172    Η Επιτροπή διευκρινίζει, με τα υπομνήματά της, ότι, μολονότι οι προσφεύγουσες είχαν προβλέψει εξάμηνη πιλοτική περίοδο, ήτοι το ελάχιστο όριο που προέβλεπε το τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών, το συνολικό χρονοδιάγραμμα ενεργειών προέβλεπε δοκιμές μόνο κατ’ αυτήν την περίοδο, γεγονός που εμπεριείχε κινδύνους για την ασφαλή λειτουργία του συστήματος κατά την παράδοσή του, επειδή δεν άφηνε πράγματι χρόνο για δοκιμή του συστήματος μετά την τελευταία τροποποίησή του.
173    Σημειώνεται ότι τα στοιχεία σχετικά με την πιλοτική φάση περιλαμβάνονται στις σελίδες 41 έως 44, 106 έως 109 και στο παράρτημα P της τεχνικής προσφοράς των προσφευγουσών.
174    Από την τεχνική προσφορά των προσφευγουσών, ειδικότερα δε από τις σελίδες 41 έως 44, προκύπτει ότι το χρονοδιάγραμμά τους περιλαμβάνει όντως δοκιμές του συστήματος έως την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης, βλέπε ως προς το ζήτημα αυτό τα «work packages» (στο εξής: WP) 3.3 έως 3.14, και ότι, κατά το WP 3.15 οι διορθώσεις θα πραγματοποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια των WP 3.3 έως 3.14. Οι ίδιες οι προσφεύγουσες επιβεβαιώνουν την ως άνω ερμηνεία της προσφοράς τους, επισημαίνοντας με τα δικόγραφά τους ότι το WP 3.15 λαμβάνει χώρα παράλληλα με τις υπόλοιπες δραστηριότητες της πιλοτικής φάσης.
175    Υπενθυμίζεται ότι η υπό κρίση υπόθεση αφορά διαγωνισμό με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών εξόχως τεχνικού χαρακτήρα (βλ. σκέψη 73 ανωτέρω). Είναι ως εκ τούτου κατανοητό η αναθέτουσα αρχή να επιδεικνύει ενδιαφέρον για την επιτυχή παροχή τους και να επιθυμεί να ελαχιστοποιήσει, στο μέτρο του δυνατού, τους κινδύνους που σχετίζονται με την εγκατάσταση.
176    Οι προσφεύγουσες δραστηριοποιούνται εδώ και πολλά έτη στον κλάδο των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών και υποβάλλουν τακτικά προσφορές στο πλαίσιο δημόσιων διαγωνισμών τους οποίους διοργανώνουν διάφορα όργανα και οργανισμοί της Ένωσης. Οι τεχνικές γνώσεις και η επαγγελματική πείρα των προσφευγουσών τους παρέχουν επαρκή στοιχεία για είναι σε θέση να κατανοήσουν το επίμαχο σχόλιο, όπως επιβεβαίωσε εξάλλου η Επιτροπή απαντώντας σε ερώτηση που τέθηκε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση.
177    Δεν μπορεί να γίνει δεκτή η ερμηνεία στην οποία προέβη η εκπρόσωπος των προσφευγουσών, ότι οι προσφεύγουσες είχαν αρχικά αντιληφθεί ότι το σχόλιο αυτό σήμαινε ότι η πιλοτική φάση ήταν ανύπαρκτη. Υπενθυμίζεται ως προς το ζήτημα αυτό ότι, αν αυτό συνέβαινε, η επιτροπή αξιολογήσεως δεν θα διαπίστωνε ότι «το προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα [ήταν] σύμφωνο με το τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών», όπερ οι προσφεύγουσες δεν αρνούνται.
178    Η αιτιολογία της βαθμολογίας δεν διαφέρει από την αιτιολογία που προέβαλε η Επιτροπή με τα δικόγραφά της. Η Επιτροπή διατύπωσε, με τα δικόγραφά της, αμφιβολίες για την ασφαλή λειτουργία του συστήματος κατά την παράδοσή του, επειδή οι δοκιμές και οι διορθώσεις θα γίνονταν ταυτόχρονα κατά την πιλοτική φάση. Το σχόλιο αυτό επιβεβαιώνει το σχόλιο που διαλαμβάνεται στην «αιτιολογία της βαθμολογίας», κατά το οποίο «οι δραστηριότητες σταματούν αμέσως μετά τις δοκιμές» και «δεν υπάρχει πραγματική πιλοτική φάση» και από το οποίο προκύπτει ότι οι δοκιμές και οι διορθώσεις συνέπιπταν με την πιλοτική φάση.
179    Η βαθμολογία που έλαβαν οι προσφεύγουσες, ήτοι 15 βαθμοί επί ανωτάτου ορίου 20 βαθμών, δεν φαίνεται να βαρύνεται με οποιαδήποτε πλάνη εκτιμήσεως λαμβανομένων υπόψη, αφενός, της συμφωνίας της προσφοράς των προσφευγουσών με το τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών και, αφετέρου, της προαναφερθείσας αδυναμίας. Ως εκ τούτου, οι προσφεύγουσες δεν μπορούν να υποστηρίξουν βασίμως ότι έλαβαν προδήλως χαμηλή βαθμολογία.
180    Συνεπώς, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η αναθέτουσα αρχή δεν αγνόησε προδήλως τον σκοπό της πιλοτικής φάσης, ο οποίος ήταν η διενέργεια πιλοτικής δοκιμής του ACTS, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, και ότι έλαβε επίσης υπόψη το χρονοδιάγραμμα για την πιλοτική φάση που αυτές πρότειναν.
181    Υπό τις συνθήκες αυτές, οι προσφεύγουσες δεν μπορούν να υποστηρίζουν ότι η αναθέτουσα αρχή υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως κατά την αξιολόγηση του χρονοδιαγράμματος που πρότειναν για την πιλοτική φάση.
–       Επί της σχέσεως μεταξύ του NCTS και του ACTS
182    Υπενθυμίζεται ευθύς εξ αρχής ότι οι προσφεύγουσες έλαβαν 43,33 βαθμούς επί μεγίστου ορίου 50 βαθμών για το δεύτερο υποκριτήριο «Στρατηγική», έναντι 49,33 βαθμών που έλαβε η ανάδοχος.
183    Κατά την αιτιολογία της βαθμολογίας, πρώτον, οι προσφεύγουσες πραγματοποίησαν «[κ]αλή ανάλυση των διαφορών μεταξύ του NCTS και του ACTS» και, δεύτερον, «[η] συνολική στρατηγική φαίνεται να αντιγράφει σε μεγάλο βαθμό το NCTS στην περιοχή της ASEAN, το οποίο δεν ανταποκρίνεται πράγματι σε αυτό που ζητούμε». Διευκρινίζεται επίσης ότι «[η] προσφορά δεν λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες της ASEAN».
184    Κατά τη συγκριτική ανάλυση:
«Παρά την καλή ανάλυση των διαφορών στο πλαίσιο της λογικής της υλοποιήσεως της συμβάσεως, η μεθοδολογία επικεντρώνεται υπερβολικά στο NCTS, ως εάν το έργο να συνίσταται στην αναπαραγωγή του NCTS, και όχι αρκετά στις ιδιαιτερότητες της ASEAN και στις ανάγκες των κρατών μελών της ASEAN.»
185    Στην επιστολή της 23ης Σεπτεμβρίου 2014, η αναθέτουσα αρχή διευκρίνισε τα εξής:
«Το ACTS δεν είναι αντίγραφο της προσέγγισης του NCTS kit. Το ACTS θα αναπτυχθεί από την αρχή ως νέο ειδικά προσαρμοσμένο σύστημα, με χρήση των πλέον πρόσφατων λύσεων λογισμικού, σύμφωνα με το πρωτόκολλο αριθ. 7 στη συμφωνία‑πλαίσιο της ASEAN, για τη διευκόλυνση της διαμετακόμισης εμπορευμάτων (AFAFGIT), και στηριζόμενο στις διεθνείς συμβάσεις σχετικά με τη διαμετακόμιση. Το σύστημα τελωνειακής διαμετακόμισης της ASEAN θα αξιοποιήσει τις υφιστάμενες υποδομές πληροφορικής στην ASEAN και θα βασιστεί στις απαιτήσεις σχεδιασμού συστημάτων στην ASEAN. Υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ του NCTS και του ACTS.»
186    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή αξιολόγησε εσφαλμένα την προσφορά τους όσον αφορά τη σχέση μεταξύ του NCTS και του ACTS, δεδομένου ότι:
–        ουδέποτε θεώρησαν στην προσφορά τους ότι το ACTS είναι αντίγραφο του NCTS. Τα ίδια τα έγγραφα του επίδικου διαγωνισμού αποδεικνύουν ότι το ACTS ξεκίνησε ως ιδέα και σχεδιάστηκε με βάση το NCTS της Γενικής Διευθύνσεως Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης (DG TAXUD) της Επιτροπής·
–        είχαν ουσιαστική γνώση των ομοιοτήτων και των διαφορών μεταξύ του NCTS και του ACTS·
–        όσον αφορά τις ιδιαιτερότητες των χωρών της ASEAN, οι λειτουργίες του συστήματος επιβάλλονταν από τις τεχνικές προδιαγραφές, μη αφήνοντας συνεπώς τον παραμικρό βαθμό ελευθερίας σχετικά με τον σχεδιασμό του ACTS. Οι όποιες άλλες τεχνικές ιδιαιτερότητες μπορεί να προκύψουν αποτελούν θέματα ρουτίνας σε ένα έργο πληροφορικής αυτού του είδους. Κατά τις προσφεύγουσες, η Επιτροπή δεν διευκρίνισε εξάλλου ποια είναι η ιδιαιτερότητα που δεν κάλυψε η προσφορά τους.
187    Όσον αφορά τη σχέση μεταξύ του NCTS και του ACTS, πρώτον, επισημαίνεται ότι στο σημείο 2.2 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών αναγνωρίζονται οι ομοιότητες μεταξύ των δύο συστημάτων ως εξής:
«Δεδομένου ότι το πιο επιτυχημένο και ενημερωμένο διεθνές σύστημα τελωνειακής διαμετακόμισης είναι το υφιστάμενο στην ΕΕ (το νέο αυτοματοποιημένο σύστημα διαμετακόμισης ? [NCTS]) και δεδομένου ότι οι αρχές και λεπτομερείς προτάσεις που συμφωνήθηκαν μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με το ACTS το λαμβάνουν υπόψη (συνεκτιμώντας όμως την κατάσταση στην περιοχή της ASEAN όσον αφορά τον τεχνικό σχεδιασμό), οι γνώσεις και/ή η προηγούμενη πείρα επί του NCTS αποτελούν σημαντικό πλεονέκτημα.»
188    Από τη δικογραφία προκύπτει ότι το σημείο αυτό δεν αμφισβητείται μεταξύ των διαδίκων.
189    Δεύτερον, όσον αφορά τη γνώση που είχαν οι προσφεύγουσες για τη σχέση μεταξύ του NCTS και του ACTS, υπενθυμίζεται ότι η επιτροπή αξιολογήσεως έκρινε ότι είχαν προβεί σε καλή ανάλυση των δύο συστημάτων (βλ. σκέψεις 183 και 184 ανωτέρω).
190    Σημειώνεται εντούτοις ότι η αδυναμία που επισήμανε η ως άνω επιτροπή έγκειτο στο γεγονός ότι δεν είχαν ληφθεί ικανοποιητικά υπόψη οι ιδιαιτερότητες των χωρών ASEAN, όπου επρόκειτο να εφαρμοστεί το σύστημα αυτό, και ότι οι προσφεύγουσες είχαν επικεντρωθεί αντιθέτως υπερβολικά στο NCTS (βλ. σκέψεις 183 και 184 ανωτέρω).
191    Επισημαίνεται ως προς το ζήτημα αυτό ότι οι ιδιαιτερότητες των κρατών μελών της ASEAN απαριθμούνται στο τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών. Από το σημείο 1, με τίτλο «Γενικές πληροφορίες», το σημείο 4.1.1, με τίτλο «Συνοπτική περιγραφή του έργου», το σημείο 4.1.2, με τίτλο «Η αρχιτεκτονική του ACTS» και το σημείο 4.3, με τίτλο «Μη λειτουργικές προδιαγραφές», του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών προκύπτει ότι οι ιδιαιτερότητες των κρατών μελών της ASEAN που επρόκειτο να συμμετάσχουν στο ACTS θα έχουν επίδραση στην υλοποίηση του έργου και πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την κατάρτιση των προσφορών των διαγωνιζομένων.
192    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι οι λειτουργίες του συστήματος επιβάλλονταν από τις τεχνικές προδιαγραφές και δεν αφηνόταν συνεπώς ο παραμικρός βαθμός ελευθερίας σχετικά με τον σχεδιασμό. Υποστηρίζουν ως προς το ζήτημα αυτό ότι το ACTS είναι ένα κεντρικά σχεδιασμένο σύστημα το οποίο επιβάλλεται στα κράτη μέλη της ASEAN και ότι ως εκ τούτου οι τοπικές ιδιαιτερότητες που θα μπορούσε να λάβει ένας υποψήφιος υπόψη είναι πολύ λίγες. Οι όποιες άλλες τεχνικές ιδιαιτερότητες μπορεί να προκύψουν αποτελούν θέματα ρουτίνας σε ένα έργο πληροφορικής αυτού του είδους.
193    Από τη δικογραφία προκύπτει ότι οι προσφεύγουσες ζήτησαν διευκρινίσεις επί των τεχνικών ιδιαιτεροτήτων. Κατά την άποψή τους, από τις απαντήσεις της Επιτροπής προκύπτει ότι οι υποχρεώσεις των υποψηφίων ήταν, πρώτον, να διασφαλίσουν ότι θα κάλυπταν τη μεταφορά στο κάθε περιβάλλον όταν αυτό θα αποφασιζόταν, δεύτερον, να χρησιμοποιήσουν το ASW όταν αυτό θα τους κοινοποιούνταν και, τρίτον, να τηρήσουν το νομικό πλαίσιο στο οποίο στηρίζεται το ACTS.
194    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι στην προσφορά τους έλαβαν δεόντως υπόψη τις τοπικές ιδιαιτερότητες και επικαλούνται ενδεικτικά το σημείο 2.2.1, το οποίο επιγράφεται «Συνολική προσέγγιση».
195    Διαπιστώνεται ότι στο ως άνω σημείο εκτίθεται, όπως υπονοεί ο τίτλος του, η συνολική προσέγγιση που προτείνουν οι προσφεύγουσες. Τα παραδείγματα που επικαλούνται οι προσφεύγουσες για να αποδείξουν ότι έλαβαν υπόψη τις ιδιαιτερότητες της περιοχής είναι πολύ γενικά.
196    Ειδικότερα, όπως προκύπτει από το εν λόγω σημείο, οι προσφεύγουσες δηλώνουν ότι υλοποιούν ήδη ένα μεγάλο έργο στην περιοχή και από αυτό προκύπτει, κατά την άποψή τους, η παρουσία τους στην περιοχή και η γνώση τους των τοπικών ιδιαιτεροτήτων. Εξάλλου, δηλώνουν ότι χρησιμοποιούν μια τοπική ομάδα ειδικών μεταξύ άλλων για όλες τις δραστηριότητες που απαιτούν τοπική παρουσία. Επιπλέον, αναφέρουν ότι χρησιμοποιούν και τοπικούς συνεργάτες στην περιοχή.
197    Κατά συνέπεια, στην προσφορά των προσφευγουσών δεν επεξηγούνται τα στοιχεία που μπορούν να διασφαλίσουν την απαιτούμενη από το τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών συνεκτίμηση των ιδιαιτεροτήτων της περιοχής (βλ. σκέψη 191 ανωτέρω). Πλην όμως, οι διευκρινίσεις που ζήτησαν οι προσφεύγουσες ως προς τις τεχνικές προδιαγραφές (βλ. σκέψη 193 ανωτέρω) καταδεικνύουν ότι είχαν πλήρη συνείδηση της ανάγκης συνεκτιμήσεως των ιδιαιτεροτήτων αυτών κατά την κατάρτιση της τεχνικής προσφοράς τους.
198    Επιπλέον, από το ίδιο σημείο προκύπτει ότι η τεχνική προσφορά των προσφευγουσών έχει σε μεγάλο βαθμό επηρεαστεί και εμπνευστεί από το NCTS, όπως ορθώς διαπίστωσε η αναθέτουσα αρχή. Πλην όμως, από το σημείο 2.2 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών προκύπτει σαφώς ότι το ζητούμενο ήταν να γνωρίζει η αναθέτουσα αρχή την κατανόηση του NCTS από τους διαγωνιζομένους, ώστε να δύναται να αξιολογήσει αν ήταν σε θέση να υλοποιήσουν το ACTS, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές ανάγκες της περιοχής (βλ. σκέψη 187 ανωτέρω).
199    Κατά συνέπεια, η αναθέτουσα αρχή δεν υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως διαπιστώνοντας ότι οι προσφεύγουσες ανέπτυξαν το ACTS βάσει του NCTS χωρίς όμως να έχουν λάβει δεόντως υπόψη όλες τις ιδιαιτερότητες της περιοχής.
200    Υπό τις συνθήκες αυτές, συνάγεται το συμπέρασμα ότι η αναθέτουσα αρχή δεν υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως όσον αφορά τη σχέση μεταξύ του NCTS και του ACTS.
–       Επί της προσθήκης στο στάδιο της τεχνικής αξιολογήσεως κριτηρίων τα οποία δεν περιέχονταν στο τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών.
201    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι κατά παραβίαση των διατάξεων του δημοσιονομικού κανονισμού και του πρακτικού οδηγού προστέθηκαν στο στάδιο της τεχνικής αξιολογήσεως κριτήρια τα οποία δεν περιείχε το τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών, ο πίνακας αξιολογήσεως ή οποιοδήποτε άλλο συμβατικό έγγραφο και τα οποία αφορούσαν την αξιολόγηση των βιογραφικών σημειωμάτων των βασικών εμπειρογνωμόνων όσον αφορά την πείρα τους στη γεωγραφική περιοχή της ASEAN καθώς και την αξιολόγηση της γνώσεως του συστήματος ASW.
202    Διαπιστώνεται ότι η αιτίαση αυτή συνδέεται με το επιχείρημα που προέβαλαν οι προσφεύγουσες με τον πρώτο λόγο ακυρώσεως που εξέθεσαν στην προσφυγή τους και με το οποίο υποστηρίζουν ότι η παράνομη αξιολόγηση της προηγούμενης πείρας των διαγωνιζομένων αποτέλεσε νέο πρόσθετο κριτήριο σε σχέση με τα τέσσερα υποκριτήρια αναθέσεως που είχαν οριστεί στον πίνακα αξιολογήσεως του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών (βλ. σκέψη 51 ανωτέρω).
203    Υπενθυμίζεται ως προς το ζήτημα αυτό ότι το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ήδη κατά την εξέταση του πρώτου λόγου ακυρώσεως ότι η αναθέτουσα αρχή μπορούσε να συνεκτιμήσει, στο πλαίσιο της τεχνικής αξιολογήσεως, την πείρα των ομάδων που προτάθηκαν από τουςδιαγωνιζομένους και ότι η συνεκτίμηση αυτή δεν αποτελούσε προσθήκη νέων όρων που δεν είχαν κοινοποιηθεί στους υποψηφίους (βλ. σκέψεις 70 έως 87 ανωτέρω).
204    Κατά συνέπεια, η αξιολόγηση, κατά το στάδιο της αναθέσεως, των βιογραφικών σημειωμάτων των βασικών εμπειρογνωμόνων και της γνώσεως του ASW, με άλλα λόγια της προηγούμενης πείρας των διαγωνιζομένων στην περιοχή της ASEAN και στο ASW, δεν αποτελεί, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, «απόλυτη αλλοίωση των υποκριτηρίων ανάθεσης και λόγο ακύρωσης της προσβαλλόμενης απόφασης». Ως εκ τούτου, η αναθέτουσα αρχή δεν υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως λαμβάνοντας υπόψη στο πρώτο και δεύτερο υποκριτήριο αναθέσεως την προηγούμενη πείρα των διαγωνιζομένων.
Επί του φερόμενου ως εσπευσμένου χαρακτήρα της αξιολογήσεως
205    Όσον αφορά το επιχείρημα των προσφευγουσών ότι η αναθέτουσα αρχή αξιολόγησε με πρωτοφανή ταχύτητα τις προσφορές, διαπιστώνεται ότι, λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, δεν αποδεικνύεται ότι η ταχύτητα αυτή επηρέασε το αποτέλεσμα. Κατά συνέπεια, το επιχείρημα αυτό πρέπει να απορριφθεί.
Επί των προβαλλόμενων πρόδηλων σφαλμάτων εκτιμήσεως τα οποία ανέκυψαν κατά τη διάρκεια της δίκης ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου
206    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή αντί να παραθέσει στην επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014 το πλήρες κείμενο της αξιολογήσεως της προσφοράς τους, προέβη σε «προσεκτική επιλογή» ορισμένων μόνον εκ των σχολίων, προκειμένου να «αποσιωπήσει» ορισμένα σχόλια που αποτελούν πρόδηλα σφάλματα εκτιμήσεως και τα οποία οδηγούν, κατά την άποψή τους, αυτόματα στην ακύρωση της προσβαλλομένης αποφάσεως.
207    Κατά τις προσφεύγουσες, δημιουργείται η απορία αν ο «λόγος της αποσιώπησης αυτών των συγκεκριμένων σχολίων ήταν το γεγονός ότι η Επιτροπή αντιλήφθηκε ότι αυτά αποτελούσαν πρόδηλα σφάλματα εκτίμησης».
208    Επισημαίνεται ευθύς εξ αρχής ότι το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν περιέλαβε στην από 16 Σεπτεμβρίου 2014 επιστολή της ορισμένα σχόλια της αξιολογήσεως της τεχνικής προσφοράς των προσφευγουσών δεν σημαίνει ότι είχε την πρόθεση «αποσιώπησής» τους. Ειδικότερα, από το σκεπτικό που εξέθεσε το Γενικό Δικαστήριο κατά την εξέταση του τρίτου σκέλους του δεύτερου λόγου ακυρώσεως προκύπτει ότι η Επιτροπή δεν είχε υποχρέωση να διαβιβάσει στις προσφεύγουσες το σύνολο των σχολίων που διατυπώθηκαν κατά την αξιολόγηση της προσφοράς τους, αλλά μόνο να δικαιολογήσει τη βαθμολογία τους, όπερ προϋποθέτει κατ’ ανάγκην ανάλυση αυτών των σχολίων και επιλογή μεταξύ τους (βλ. σκέψη 152 ανωτέρω).
209    Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, πρέπει να εξεταστούν τα επιχειρήματα που προβάλλουν οι προσφεύγουσες σχετικά με τις εκτιμήσεις της επιτροπής αξιολογήσεως ως προς τα εξής στοιχεία:
–        τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί προϊόντος λογισμικού που πρότειναν οι προσφεύγουσες με την προσφορά τους·
–        την παροχή εγγυήσεως σχετικά με το σύστημα ACTS και την παροχή υποστηρίξεως από συνδεδεμένους φορείς (affiliated organisations)·
–        την εκπαίδευση των εμπορικών επιχειρήσεων (traders)·
–        την εκπαίδευση των εκπαιδευτών·
–        το πλαίσιο αναφοράς (log frame).
–       Επί των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας,
210    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι οι τρεις αξιολογητές παρερμήνευσαν την προσφορά τους και έκριναν εσφαλμένα ότι δεν πληρούσε τις τεχνικές προδιαγραφές.
211    Διαπιστώνεται ότι προκύπτει σαφώς από το τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών, σε συνδυασμό με την απάντηση στην ερώτηση 33, ότι τα κράτη μέλη της ASEAN δεν επιθυμούν να δεσμευτούν για ένα σύστημα χωρίς να έχουν τη δυνατότητα εκμεταλλεύσεως των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας σε όλες τις συνιστώσες τους. Επιπλέον, οι γενικοί όροι για συμβάσεις υπηρεσιών οι οποίες χρηματοδοτούνται από την Ένωση ή το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ), όπως ισχύουν εν προκειμένω, περιέχουν ειδική ρήτρα για τη μεταβίβαση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας της οποίας μπορεί να γίνει επίκληση ως προς το ACTS. Ειδικότερα, από το άρθρο 14, παράγραφος 2, των εν λόγω γενικών όρων προκύπτει ότι απόλυτη δικαιούχος των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας καθίσταται αμετάκλητα η αναθέτουσα αρχή από τον χρόνο της μεταβιβάσεως στην αναθέτουσα αρχή και της αποδοχής τους.
212    Κατά την Επιτροπή, από την προσφορά των προσφευγουσών προκύπτει ότι τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας για τη European Customs Dynamic Platform θα παρέμεναν στις ίδιες με δωρεάν χρήση για τα κράτη μέλη της ASEAN. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το καθεστώς αυτό δεν παρέχει τα απαραίτητα εχέγγυα στα κράτη μέλη της ASEAN για το μέλλον σε περίπτωση όπου οι προσφεύγουσες, για παράδειγμα, απορροφηθούν από άλλες εταιρίες που δεν θα δεσμεύονται από τη δήλωση για παροχή δωρεάν χρήσεως του λογισμικού.
213    Διαπιστώνεται ως προς το ζήτημα αυτό ότι οι προσφεύγουσες δηλώνουν, στο σημείο 2.2.1 της προσφοράς τους, ότι παρέχουν πλήρη, αποκλειστική και αόριστης διάρκειας άδεια χρήσεως, για απεριόριστο αριθμό χρηστών και εγκαταστάσεων στην περιοχή της ASEAN και για όλα τα κράτη μέλη της ASEAN (υφιστάμενα και μελλοντικά) όσον αφορά το ACTS, καθώς και τα απαραίτητα οριζόντια και κάθετα συστατικά στοιχεία και υπηρεσίες της European Customs Dynamic Platform. Επισημαίνεται ότι θα παραδοθεί επίσης και ο πηγαίος κώδικας στο σύνολό του. Στο ίδιο όμως σημείο αναφέρεται ρητώς ότι «[Η] Ευρωπαϊκή Δυναμική διατηρεί τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί της [European Customs Dynamic Platform]».
214    Το επιχείρημα των προσφευγουσών ότι το επίμαχο προϊόν προσφέρεται εντελώς δωρεάν για απεριόριστη χρήση (βλ. σημείο 2.2.1 της τεχνικής προσφοράς τους), για όλα τα κράτη μέλη της ASEAN (υφιστάμενα και μελλοντικά), και ότι θα παραδοθεί και ο πηγαίος κώδικας, χωρίς καμία οικονομική υποχρέωση, δεν μπορεί να κλονίσει την ως άνω διαπίστωση και, συνεπώς, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει.
215    Όσον αφορά το επιχείρημα των προσφευγουσών ότι ένας από τους αξιολογητές τις επιβάρυνε με χαμηλό βαθμό δύο φορές για τον ίδιο λόγο, λαμβάνοντας υπόψη του το ζήτημα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας τόσο για το πρώτο υποκριτήριο «Λογική της υλοποιήσεως της συμβάσεως» όσο και για το δεύτερο υποκριτήριο «Στρατηγική», διαπιστώνεται ότι όντως προκύπτει από το δελτίο αξιολογήσεως που συνέταξε ο εν λόγω αξιολογητής ότι αυτός έλαβε υπόψη το ίδιο αρνητικό σχόλιο στο πλαίσιο δύο διαφορετικών υποκριτηρίων. Επιβάλλεται όμως η παρατήρηση ότι ο ίδιος αξιολογητής έλαβε επίσης υπόψη, στο πλαίσιο του πρώτου υποκριτηρίου, τη διαθεσιμότητα του πηγαίου κώδικα για απεριόριστο αριθμό χρηστών ως πλεονέκτημα της τεχνικής προσφοράς των προσφευγουσών, παρά το γεγονός ότι το στοιχείο αυτό δεν ενέπιπτε στο πρώτο αλλά στο δεύτερο υποκριτήριο. Λαμβανομένου υπόψη ότι, εν προκειμένω, τα σχόλια που περιέχει το δελτίο αξιολογήσεως που συνέταξε ο συγκεκριμένος αξιολογητής σχετικά με το πρώτο υποκριτήριο όσον αφορά τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τον πηγαίο κώδικα αλληλοαντισταθμίζονται, οι παρατυπίες αυτές δεν αρκούν για να κλονίσουν το συμπέρασμα ότι η αξιολόγηση της προσφοράς των προσφευγουσών στην οποία προέβη η αναθέτουσα αρχή όσον αφορά τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας δεν ενέχει πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως.
–       Επί της παροχής εγγυήσεως σχετικά με το σύστημα ACTS και της υποστηρίξεως από συνδεδεμένους φορείς
216    Επισημαίνεται ευθύς εξ αρχής ότι η παροχή εγγυήσεως για το σύστημα ACTS εντάσσεται στο δεύτερο υποκριτήριο «Στρατηγική», ενώ η παροχή υποστηρίξεως από συνδεδεμένους φορείς εντάσσεται στο τρίτο υποκριτήριο «Λειτουργία υποστηρίξεως και συμμετοχή όλων των μελών της κοινοπραξίας».
217    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι το αρνητικό σχόλιο που διατύπωσε ένας από τους αξιολογητές σχετικά με την παροχή εγγυήσεως και υποστηρίξεως είναι εσφαλμένο. Κατά το δελτίο αξιολογήσεως που συνέταξε ο συγκεκριμένος αξιολογητής, στην τεχνική προσφορά των προσφευγουσών δεν γίνεται καμία αναφορά στην παροχή εγγυήσεως και στην παροχή υποστηρίξεως από συνδεδεμένους φορείς.
218    Η εγγύηση και η υποστήριξη περιλαμβάνονται στο σημείο 4.2.6 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών. Από το σημείο αυτό προκύπτει ότι πρέπει να διευκρινιστούν οι παρεχόμενες εγγυήσεις όσον αφορά τη διόρθωση σφαλμάτων, τις αναβαθμίσεις και τις βελτιώσεις που θα συμφωνηθούν ως προς τη βασική λύση. Η περίοδος που καλύπτει η εγγύηση είναι ένα έτος από την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσεως που διαρκεί 24 μήνες. Ο αντισυμβαλλόμενος πρέπει επίσης να παράσχει εκτίμηση για την παροχή επιπέδου υπηρεσιών και για το κόστος συντηρήσεως για πενταετή περίοδο που αρχίζει από το πέρας της περιόδου που καλύπτει η εγγύηση.
219    Όσον αφορά την παροχή εγγυήσεως, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι ο αξιολογητής υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως, δεδομένου ότι η προσφορά τους περιέχει στην πραγματικότητα αναφορές στην εγγύηση.
220    Κατά πρώτον, επισημαίνεται ως προς το ζήτημα αυτό ότι για την παροχή εγγυήσεως ενός έτους γίνεται λόγος στο σημείο 2.1.1 της τεχνικής προσφοράς των προσφευγουσών, το οποίο έχει τον τίτλο «Αντικείμενο του έργου», ως ένα από τα στοιχεία του.
221    Κατά δεύτερον, στο σημείο 2.6 της τεχνικής προσφοράς των προσφευγουσών, το οποίο έχει τον τίτλο «Υποστήριξη και συντήρηση», γίνεται αναφορά στην παροχή εγγυήσεως ως εξής:
«Ο διαγωνιζόμενος παρέσχε με την οικονομική προσφορά του εκτίμηση κόστους για την παροχή επιπέδου υπηρεσιών και για τη συντήρηση μετά το πέρας της περιόδου που καλύπτει η εγγύηση.»
222    Κατά τρίτον, στο σημείο 3.1 της τεχνικής προσφοράς τους το οποίο έχει τον τίτλο «Ρόλοι και συμμετοχή των μελών της κοινοπραξίας», οι προσφεύγουσες αναφέρουν απλώς ότι κατά τη διάρκεια της περιόδου εγγυήσεως και υποστηρίξεως θα παρέχεται επί τόπου υποστήριξη από υπεργολάβο τους.
223    Κατά τέταρτον, οι προσφεύγουσες επικαλούνται το παράρτημα N της τεχνικής προσφοράς τους το οποίο αφορά την προσέγγιση που ακολουθεί ο διαγωνιζόμενος σχετικά με την παροχή εγγυήσεως και υπηρεσιών συντηρήσεως. Στο εισαγωγικό μέρος του εν λόγω παραρτήματος, αναφέρεται επίσης ότι «το παρόν έγγραφο παρουσιάζει την προσέγγιση που ακολουθεί ο διαγωνιζόμενος σχετικά με την παροχή εγγυήσεως και υπηρεσιών υποστηρίξεως και συντηρήσεως». Αντιθέτως προς όσα υποδηλώνει το εισαγωγικό μέρος του εγγράφου, το παράρτημα N αφορά αποκλειστικά τις υπηρεσίες υποστηρίξεως και συντηρήσεως. Μολονότι γίνεται, ομολογουμένως, εκεί αναφορά στη διόρθωση σφαλμάτων, τις αναβαθμίσεις και τις βελτιώσεις που θα συμφωνηθούν για το σύστημα, όπως επιτάσσει το σημείο 4.2.6 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών, εντούτοις δεν πρόκειται για υπηρεσίες κατά τη διάρκεια της περιόδου εγγυήσεως, αλλά για υπηρεσίες που αφορούν την επακόλουθη περίοδο υποστηρίξεως και συντηρήσεως. Δεν αναφέρεται ρητώς ότι προβλέπεται η παροχή ίδιου επιπέδου υπηρεσιών κατά τη διάρκεια της περιόδου εγγυήσεως. Κατά συνέπεια, από την εξέταση του συγκεκριμένου σχολίου δεν προκύπτουν πρόδηλες και σοβαρές ανακολουθίες όσον αφορά το δεύτερο υποκριτήριο.
224    Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, διαπιστώνεται ότι ναι μεν αληθεύει ότι στην τεχνική προσφορά τους οι προσφεύγουσες αναφέρθηκαν τέσσερις φορές στην παροχή εγγυήσεως, εντούτοις οι αναφορές που περιέχει η προσφορά τους σχετικά με την παροχή εγγυήσεως είναι μόνο γενικές. Κατά συνέπεια, οι προσφεύγουσες δεν μπορούν να υποστηρίζουν ότι η αναθέτουσα αρχή υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως όσον αφορά την εγγύηση που προσέφεραν για το ACTS.
225    Όσον αφορά την παροχή υποστηρίξεως από συνδεδεμένους φορείς, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ορθώς ότι στο σημείο 3.1 της τεχνικής προσφοράς τους, με τίτλο «Ρόλοι και συμμετοχή των μελών της κοινοπραξίας», περιγράφεται λεπτομερώς η υποστήριξη που παρέχεται από τον υπεργολάβο τους.
226    Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το επικρινόμενο σχόλιο του συγκεκριμένου αξιολογητή είναι προδήλως εσφαλμένο.
227    Διαπιστώνεται εντούτοις ότι, εν προκειμένω, η υποστήριξη που παρέχεται από συνδεδεμένους φορείς είναι ένα μόνον από τα στοιχεία που έπρεπε να συνεκτιμηθούν στο πλαίσιο του τρίτου υποκριτηρίου. Επιπλέον, επισημαίνεται ότι το σχόλιο αυτό, το οποίο διατύπωσε ένας μόνον αξιολογητής, εντάσσεται σε ευρύτερη αξιολόγηση που περιλαμβάνει και άλλα αρνητικά σχόλια που διατυπώθηκαν από τους τρεις αξιολογητές και τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν από τις προσφεύγουσες.
228    Υπό τις συνθήκες αυτές, οι προσφεύγουσες δεν απέδειξαν ότι το επικρινόμενο σχόλιο αποτελούσε μέρος των γενικών σχολίων που προέκρινε η αναθέτουσα αρχή για να αιτιολογήσει την προσβαλλόμενη απόφαση και ότι μπορούσε να επηρεάσει τη συνολική βαθμολογία τους για το συγκεκριμένο υποκριτήριο.
–       Επί της εκπαίδευσης των εμπορικών επιχειρήσεων (traders)
229    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι το αρνητικό αυτό σχόλιο, το οποίο διατύπωσε ως προς το δεύτερο υποκριτήριο «Στρατηγική» ένας από τους αξιολογητές και αφορά την εκπαίδευση των εμπορικών επιχειρήσεων, είναι εσφαλμένο. Κατά το δελτίο αξιολογήσεως που συνέταξε ο συγκεκριμένος αξιολογητής, «φαίνεται ότι από τις ενότητες εκπαίδευσης αποκλείονται οι εμπορικές επιχειρήσεις». Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ως προς το ζήτημα αυτό ότι, κατά το τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών, οι διαγωνιζόμενοι δεν όφειλαν να προσφέρουν εκπαίδευση στις εμπορικές επιχειρήσεις.
230    Επισημαίνεται ως προς το ζήτημα αυτό ότι από το σημείο 4.2.3 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών προκύπτει ότι, για κάθε φάση του έργου, η ομάδα που θα είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη της πιλοτικής εφαρμογής ACTS είναι επιφορτισμένη με τον προγραμματισμό, την προετοιμασία και την οργάνωση σειράς ενημερωτικών συναντήσεων, τεχνικών σεμιναρίων και εκπαιδευτικών σεμιναρίων που απευθύνονται στην τελωνειακή διοίκηση και στις εμπορικές επιχειρήσεις.
231    Κατά το σημείο 1.4.2 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών, η ομάδα που θα είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη της πιλοτικής εφαρμογής ACTS αποτελείται από τους εθνικούς υπευθύνους του έργου για κάθε κράτος μέλος και εκπροσώπους των τελωνειακών αρχών, της Asean regional integration support from the EU (ARISE) και από τον αντισυμβαλλόμενο.
232    Επιπλέον, στο σημείο 4.4.2 διευκρινίζεται, όσον αφορά τη φάση 3 και τη φάση της εγκαταστάσεως, ότι ο αντισυμβαλλόμενος είναι ελεύθερος να προτείνει μεθοδολογία για τη διαχείριση του έργου εφόσον καλύπτει μεταξύ άλλων την εκπαίδευση του προσωπικού των τελωνειακών αρχών και των εμπορικών επιχειρήσεων.
233    Από τον συνδυασμό των προαναφερθέντων σημείων του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών προκύπτει ότι ο αντισυμβαλλόμενος μετέχει στην ομάδα που είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη της πιλοτικής εφαρμογής ACTS και ότι εξ αυτού του λόγου έχει επίσης την ευθύνη της εκπαιδεύσεως των εμπορικών επιχειρήσεων.
234    Εν προκειμένω, οι προσφεύγουσες διατείνονται ότι παρά ταύτα έχουν προσφέρει εκπαίδευση για τις εμπορικές επιχειρήσεις στο σημείο 2.7.1.1 της τεχνικής προσφοράς τους.
235    Επισημαίνεται, ως προς το ζήτημα αυτό, ότι το σημείο 2.7.1.1 της τεχνικής προσφοράς των προσφευγουσών, το οποίο έχει τον τίτλο «Οργάνωση του έργου και των συναφών εργασιών», έχει ως εξής:
«[Α]κόμα και η καλύτερη λύση δεν μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά στην πράξη αν οι τελικοί χρήστες του συστήματος δεν έχουν πλήρη γνώση των χαρακτηριστικών και των δυνατοτήτων του. Σκοπός της ομάδας εκπαίδευσης είναι η προετοιμασία κατάλληλων και πλήρων εγγράφων τεκμηρίωσης καθώς και ο σχεδιασμός και η εκτέλεση διεξοδικών εκπαιδευτικών σεμιναρίων. Προετοιμάζεται πλήρης σειρά εγγράφων τεκμηρίωσης που καλύπτουν όλες τις πλευρές του συστήματος και η οποία θα διαδοθεί με τον δέοντα τρόπο στους διάφορους χρήστες του συστήματος. Όλο το υλικό των εκπαιδευτικών σεμιναρίων θα είναι προσβάσιμο μέσα από το σύστημα και οι χρήστες θα μπορούν να το χρησιμοποιούν ως γρήγορο σημείο αναφοράς προκειμένου να βοηθούνται κατά την καθημερινή εργασία τους.»
236    Αληθεύει βεβαίως ότι στην τεχνική προσφορά των προσφευγουσών γίνεται αναφορά στους τελικούς χρήστες χωρίς να γίνεται καμία διάκριση μεταξύ των κατηγοριών χρηστών. Εντούτοις, από το παράρτημα M της ως άνω τεχνικής προσφοράς, που αφορά τη μεθοδολογία των εκπαιδευτικών σεμιναρίων, προκύπτει ότι θα γίνει εκπαίδευση των τελικών χρηστών και των εμπορικών επιχειρήσεων.
237    Κατά συνέπεια, είναι εσφαλμένο το αρνητικό σχόλιο του αξιολογητή κατά το οποίο φαίνεται ότι από τις ενότητες εκπαίδευσης αποκλείονται οι εμπορικές επιχειρήσεις.
238    Διαπιστώνεται εντούτοις ότι, εν προκειμένω, η εκπαίδευση των εμπορικών επιχειρήσεων είναι ένα μόνον από τα στοιχεία που έπρεπε να συνεκτιμηθούν στο πλαίσιο του δεύτερου υποκριτηρίου. Επιπλέον, επισημαίνεται ότι το σχόλιο αυτό, το οποίο διατύπωσε ένας μόνον αξιολογητής, εντάσσεται σε ευρύτερη αξιολόγηση που περιλαμβάνει και άλλα αρνητικά σχόλια που διατυπώθηκαν από τους τρεις αξιολογητές και τα οποία, αφενός, δεν βαρύνονται με πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις της 19ης Μαρτίου 2010, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T50/05, EU:T:2010:101, σκέψη 166, και της 12ης Δεκεμβρίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά EFSA, T‑457/07, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2012:671, σκέψεις 234 και 259) και, αφετέρου, δεν αμφισβητούνται.
239    Υπό τις συνθήκες αυτές, οι προσφεύγουσες δεν απέδειξαν ότι το επικρινόμενο σχόλιο αποτελούσε μέρος των γενικών σχολίων που προέκρινε η αναθέτουσα αρχή για να αιτιολογήσει την προσβαλλόμενη απόφαση και ότι μπορούσε να επηρεάσει τη συνολική βαθμολογία τους για το συγκεκριμένο υποκριτήριο.
–       Επί της εκπαίδευσης των εκπαιδευτών
240    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι το αρνητικό σχόλιο που διατύπωσε ως προς το δεύτερο υποκριτήριο «Στρατηγική» ένας από τους αξιολογητές και το οποίο αφορά την κατάρτιση των εκπαιδευτών είναι εσφαλμένο. Κατά το δελτίο αξιολογήσεως που συνέταξε ο συγκεκριμένος αξιολογητής, στην τεχνική προσφορά των προσφευγουσών δεν προβλέπεται εκπαίδευση για τους εκπαιδευτές. Εξάλλου, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι πουθενά στο τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών δεν αναφέρεται ότι απαιτείται εκπαίδευση των εκπαιδευτών.
241    Οι προσφεύγουσες προβάλλουν επίσης ότι στην προσφορά τους περιγράφονται λεπτομερώς οι δραστηριότητες αναφορικά με την εκπαίδευση του προσωπικού των χωρών ASEAN και των χρηστών, καθώς και τη μεταφορά γνώσης. Επισημαίνεται, ως προς το ζήτημα αυτό, ότι από το δελτίο αξιολογήσεως που συνέταξε ο συγκεκριμένος αξιολογητής προκύπτει ότι η λεπτομερής περιγραφή που επικαλούνται οι προσφεύγουσες λήφθηκε υπόψη από τον ίδιο ως πλεονέκτημα όσον αφορά το δεύτερο υποκριτήριο «Στρατηγική». Πλην όμως, η θετική αυτή παρατήρηση δεν κωλύει την επισήμανση μειονεκτημάτων, τα οποία ενδεχομένως δικαιολογούν χαμηλότερη βαθμολογία.
242    Όσον αφορά την εκπαίδευση των εκπαιδευτών, από το παράρτημα M της τεχνικής προσφοράς των προσφευγουσών το οποίο αφορά τη μεθοδολογία των εκπαιδευτικών σεμιναρίων προκύπτει ότι οι προσφεύγουσες προσέφεραν όντως εκπαίδευση για τους εκπαιδευτές. Ειδικότερα, στο έγγραφο αυτό γίνεται όχι μόνον αναφορά στους εκπαιδευτές ως εκπαιδευτές των τελικών χρηστών, αλλά διευκρινίζεται επίσης ότι αυτοί θα παρακολουθήσουν κατάρτιση προκειμένου να εκπαιδεύσουν και αυτοί με τη σειρά τους υπόλοιπους χρήστες.
243    Διαπιστώνεται ότι το επικρινόμενο σχόλιο του συγκεκριμένου αξιολογητή είναι προδήλως εσφαλμένο.
244    Εντούτοις, διαπιστώνεται, εν προκειμένω, ότι το επικρινόμενο σχόλιο, το οποίο διατύπωσε ένας μόνον αξιολογητής, εντάσσεται σε ευρύτερη αξιολόγηση που περιλαμβάνει και άλλα αρνητικά σχόλια στο πλαίσιο του δεύτερου υποκριτηρίου που διατυπώθηκαν από τους τρεις αξιολογητές και τα οποία, αφενός, δεν βαρύνονται με πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις της 19ης Μαρτίου 2010, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑50/05, EU:T:2010:101, σκέψη 166, και της 12ης Δεκεμβρίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά EFSA, T‑457/07, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2012:671, σκέψεις 234 και 259) και, αφετέρου, δεν αμφισβητούνται.
245    Υπό τις συνθήκες αυτές, οι προσφεύγουσες δεν απέδειξαν ότι το επικρινόμενο σχόλιο αποτελούσε μέρος των γενικών σχολίων που προέκρινε η αναθέτουσα αρχή για να αιτιολογήσει την προσβαλλόμενη απόφαση και ότι μπορούσε να επηρεάσει τη συνολική βαθμολογία τους για το συγκεκριμένο υποκριτήριο.
–       Επί του πλαισίου αναφοράς
246    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι το αρνητικό σχόλιο το οποίο διατύπωσε ένας από τους αξιολογητές στο πλαίσιο του τέταρτου υποκριτηρίου «Χρονοδιάγραμμα των εργασιών, συμπεριλαμβανομένων και των προτεινόμενων εργατοημερών εμπειρογνωμόνων» και το οποίο αφορά το πλαίσιο αναφοράς είναι εσφαλμένο. Κατά το δελτίο αξιολογήσεως που συνέταξε ο συγκεκριμένος αξιολογητής, «το πλαίσιο αναφοράς δεν περιλαμβάνεται στο χρονοδιάγραμμα». Οι προσφεύγουσες προβάλλουν ως προς το ζήτημα αυτό ότι το πλαίσιο αναφοράς αποτελεί πλαίσιο αξιολογήσεως των αποτελεσμάτων του έργου και της επιτεύξεως των στόχων αυτού και επομένως δεν έχει θέση στο χρονοδιάγραμμα.
247    Κατά τις προσφεύγουσες, το πλαίσιο αναφοράς περιγράφεται λεπτομερώς στο σημείο 5 της τεχνικής προσφοράς τους. Υποστηρίζουν ως προς το ζήτημα αυτό ότι οι μηχανισμοί που αναφέρονται στην προσφορά για το πλαίσιο αναφοράς, όπως οι δείκτες επιτεύξεως των στόχων και οι δραστηριότητες του έργου, αναλύονται με λεπτομέρεια στο χρονοδιάγραμμα του έργου.
248    Διαπιστώνεται ευθύς εξ αρχής ότι οι προσφεύγουσες αντιφάσκουν υποστηρίζοντας, αφενός, ότι το πλαίσιο αναφοράς δεν έχει θέση στο χρονοδιάγραμμα (βλ. σκέψη 246 ανωτέρω) και, αφετέρου, ότι το εν λόγω πλαίσιο αναλύεται με λεπτομέρεια στο χρονοδιάγραμμα του έργου που περιλαμβάνεται στην τεχνική προσφορά τους (βλ. σκέψη 247 ανωτέρω).
249    Από την ανάγνωση του σημείου 5 της τεχνικής προσφοράς των προσφευγουσών, το οποίο έχει τον τίτλο «Πλαίσιο αναφοράς», προκύπτει ότι αυτές όντως υπέβαλαν πλαίσιο αναφοράς το οποίο περιγράφει λεπτομερώς τους στόχους του έργου και τον τρόπο αξιολογήσεως του βαθμού επιτεύξεώς τους.
250    Επισημαίνεται εντούτοις ως προς το ζήτημα αυτό ότι δεν γίνεται μνεία του πλαισίου αναφοράς στο χρονοδιάγραμμα, το οποίο περιλαμβάνεται στο σημείο 4 της τεχνικής προσφοράς τους, αλλά στο επόμενο σημείο.
251    Ως εκ τούτου, διαπιστώνεται ότι είναι ορθό το επικρινόμενο σχόλιο του αξιολογητή κατά το οποίο το πλαίσιο αναφοράς δεν περιλαμβάνεται στο χρονοδιάγραμμα.
252    Εν πάση περιπτώσει, διαπιστώνεται, εν προκειμένω, ότι το επικρινόμενο σχόλιο, το οποίο διατύπωσε ένας μόνον αξιολογητής, εντάσσεται σε ευρύτερη αξιολόγηση που περιλαμβάνει και άλλα αρνητικά σχόλια στο πλαίσιο του τέταρτου υποκριτηρίου που διατυπώθηκαν από τους τρεις αξιολογητές και τα οποία δεν βαρύνονται με πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις της 19ης Μαρτίου 2010, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑50/05, EU:T:2010:101, σκέψη 166, και της 12ης Δεκεμβρίου 2012, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά EFSA, T‑457/07, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2012:671, σκέψεις 234 και 259)
253    Υπό τις συνθήκες αυτές, οι προσφεύγουσες δεν απέδειξαν ότι το επικρινόμενο σχόλιο αποτελούσε μέρος των γενικών σχολίων που προέκρινε η αναθέτουσα αρχή για να αιτιολογήσει την προσβαλλόμενη απόφαση και ότι μπορούσε να επηρεάσει τη συνολική βαθμολογία τους για το συγκεκριμένο υποκριτήριο.
254    Κατά συνέπεια, ο τρίτος λόγος ακυρώσεως και ο δεύτερος νέος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθούν στο σύνολό τους ως αβάσιμοι
Επί του δεύτερου σκέλους του τρίτου λόγου ακυρώσεως με το οποίο προβάλλεται παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως και επί του τέταρτου λόγου ακυρώσεως με τον οποίο προβάλλεται παραβίαση της αρχής της διαφάνειας
255    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι υπήρξε παραβίαση των αρχών της ίσης μεταχειρίσεως των διαγωνιζομένων και της διαφάνειας, όπως κατοχυρώνονται στο άρθρο 102, παράγραφος 1, του δημοσιονομικού κανονισμού, τόσο κατά τον χρόνο της προετοιμασίας της προσφοράς από την ανάδοχο όσο και κατά την αξιολόγηση της προσφοράς της αναδόχου από την αναθέτουσα αρχή. Κατά το άρθρο 102, παράγραφος 1, του δημοσιονομικού κανονισμού, όλες οι δημόσιες συμβάσεις που χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου ή εν μέρει από τον προϋπολογισμό πρέπει να είναι σύμφωνες με τις αρχές της διαφάνειας, της αναλογικότητας, της ίσης μεταχειρίσεως και της απαγορεύσεως των διακρίσεων.
256    Κατά πάγια συναφή νομολογία, η αναθέτουσα αρχή οφείλει, σε κάθε στάδιο ενός διαγωνισμού, να τηρεί την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως και, κατ’ επέκταση, να διασφαλίζει ίσες ευκαιρίες για όλους τους διαγωνιζομένους (αποφάσεις της 29ης Απριλίου 2004, Επιτροπή κατά CAS Succhi di Frutta, C‑496/99 P, EU:C:2004:236, σκέψη 108· της 17ης Δεκεμβρίου 1998, Embassy Limousines & Services κατά Κοινοβουλίου, T‑203/96, EU:T:1998:302, σκέψη 85, και της 17ης Μαρτίου 2005, AFCon Management Consultants κ.λπ. κατά Επιτροπής, T‑160/03, EU:T:2005:107, σκέψη 75).
257    Η αρχή της ίσης μεταχειρίσεως μεταξύ των διαγωνιζομένων, η οποία έχει ως σκοπό να ευνοήσει την ανάπτυξη υγιούς και πραγματικού ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων που μετέχουν σε δημόσιο διαγωνισμό, επιβάλλει να έχουν όλοι οι διαγωνιζόμενοι τις ίδιες ευκαιρίες κατά τη διατύπωση των όρων των προσφορών τους και συνεπάγεται, ως εκ τούτου, ότι οι προσφορές αυτές πρέπει να υποβάλλονται με τους ίδιους όρους για όλους τους διαγωνιζομένους (αποφάσεις της 12ης Μαρτίου 2008, European Service Network κατά Επιτροπής, T‑332/03, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2008:66, σκέψη 125, και της 6ης Μαΐου 2013, Kieffer Omnitec κατά Επιτροπής, T‑288/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:228, σκέψη 27). Επιπλέον, από την ίδια αρχή προκύπτει ότι οι διαγωνιζόμενοι πρέπει να απολαύουν της ιδίας μεταχειρίσεως τόσο κατά τον χρόνο προετοιμασίας των προσφορών τους όσο και κατά τον χρόνο αξιολογήσεως των προσφορών αυτών (απόφαση της 24ης Νοεμβρίου 2005, ATI EAC e Viaggi di Maio κ.λπ., C‑331/04, EU:C:2005:718, σκέψη 22).
258    Επισημαίνεται επίσης ότι, πλην της περιπτώσεως όπου ο μέχρι τούδε συμβαλλόμενος θα αποκλείεται συστηματικά από κάθε νέο διαγωνισμό, το πλεονέκτημα του οποίου αυτός τυγχάνει είναι στην πραγματικότητα αναπόφευκτο, δεδομένου ότι είναι εγγενές σε κάθε περίπτωση στην οποία μια αναθέτουσα αρχή αποφασίζει να κινήσει διαδικασία διαγωνισμού για την ανάθεση της συμβάσεως η οποία μέχρι τότε εκτελούνταν από ένα μόνο συμβαλλόμενο. Το γεγονός αυτό συνιστά κατά κάποιο τρόπο «εγγενές de facto πλεονέκτημα» (απόφαση της 12ης Μαρτίου 2008, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑345/03, EU:T:2008:67, σκέψη 70).
259    Επιπροσθέτως, η αρχή της ίσης μεταχειρίσεως των διαγωνιζομένων δεν επιτάσσει να υποχρεωθεί η αναθέτουσα αρχή να εξουδετερώσει απολύτως το σύνολο των πλεονεκτημάτων των οποίων τυγχάνει ο διαγωνιζόμενος του οποίου ο υπεργολάβος είναι ο μέχρι τούδε συμβαλλόμενος (απόφαση της 12ης Μαρτίου 2008, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑345/03, EU:T:2008:67, σκέψη 73). Έτσι, προκειμένου να τηρηθεί κατά το δυνατόν η αρχή της ίσης μεταχειρίσεως των διαγωνιζομένων, πρέπει παρά ταύτα να πραγματοποιηθεί η εξουδετέρωση των πιθανών πλεονεκτημάτων του μέχρι τούδε συμβαλλομένου, αλλά αποκλειστικά κατά το μέτρο που η πραγματοποίηση της εξουδετερώσεως αυτής είναι τεχνικώς ευχερής, εφόσον είναι οικονομικώς αποδεκτή και δεν θίγει τα δικαιώματα του εν λόγω συμβαλλομένου (απόφαση της 12ης Μαρτίου 2008, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑345/03, EU:T:2008:67, σκέψη 76).
260    Η δε αρχή της διαφάνειας, η οποία συνιστά λογική απόρροια της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως, έχει ουσιαστικά ως σκοπό τον αποκλεισμό του κινδύνου ευνοιοκρατίας και αυθαιρεσίας εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής. Η αρχή αυτή προϋποθέτει ότι όλοι οι όροι και όλες οι λεπτομέρειες της διεξαγωγής της διαδικασίας αναθέσεως πρέπει να διατυπώνονται με σαφήνεια, ακρίβεια και χωρίς αμφισημία στην προκήρυξη του διαγωνισμού ή στη συγγραφή υποχρεώσεων (απόφαση της 29ης Απριλίου 2004, Επιτροπή κατά CAS Succhi di Frutta, C‑496/99 P, EU:C:2004:236, σκέψεις 109 έως 111).
261    Η αρχή της διαφάνειας συνεπάγεται, επομένως, ότι όλα τα ουσιώδη τεχνικά στοιχεία για την προσήκουσα κατανόηση της προκηρύξεως διαγωνισμού ή της συγγραφής υποχρεώσεων τίθενται, το συντομότερο δυνατό, στη διάθεση όλων των επιχειρήσεων που μετέχουν σε δημόσιο διαγωνισμό, έτσι ώστε, αφενός, να παρασχεθεί σε όλους τους έχοντες εύλογη πληροφόρηση και επιδεικνύοντες τη συνήθη επιμέλεια διαγωνιζομένους η δυνατότητα να κατανοήσουν το ακριβές περιεχόμενό τους και να τα ερμηνεύσουν κατά τον ίδιο τρόπο και, αφετέρου, να παρασχεθεί στην αναθέτουσα αρχή η δυνατότητα να ελέγξει αποτελεσματικά αν οι προσφορές των διαγωνιζομένων ανταποκρίνονται στα κριτήρια που διέπουν τον οικείο διαγωνισμό (απόφαση της 12ης Μαρτίου 2008, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά Επιτροπής, T‑345/03, EU:T:2008:67, σκέψη 145).
262    Τα επιχειρήματα των προσφευγουσών πρέπει να εξεταστούν υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων.
263    Κατά πρώτον, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η επιτροπή αξιολογήσεως στήριξε την αξιολόγησή της μεταξύ άλλων στην προηγούμενη πείρα των διαγωνιζομένων στην περιοχή της ASEAN καθώς και στη γνώση και την πείρα στο ASW, ανάγοντάς τες σε στοιχεία αξιολογήσεως άγνωστα στους διαγωνιζομένους.
264    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν επίσης ότι δεν έλαβαν ικανοποιητικές πληροφορίες όσον αφορά το ASW.
265    Οι προσφεύγουσες προσθέτουν ότι η ανάδοχος είχε όλο το σχετικό υλικό του NCTS και του λογισμικού NCTS Kit και προνομιακή πρόσβαση στα επιμέρους στοιχεία τους και ότι, ως εκ τούτου, μπόρεσε να υποβάλει οικονομική προσφορά η οποία ήταν πολύ πιο ανταγωνιστική από τις προσφορές των λοιπών διαγωνιζομένων. Υπενθυμίζουν ως προς το ζήτημα αυτό ότι το ACTS στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στο NCTS.
266    Κατά την άποψή των προσφευγουσών, από τα ανωτέρω προκύπτει ότι δεν είχαν την ευκαιρία να διαγωνισθούν επί ίσοις όροις με την ανάδοχο και ότι η αναθέτουσα αρχή δεν έλαβε κανένα μέτρο για να εξουδετερώσει τα συγκριτικά πλεονεκτήματά της.
267    Κατ’ αρχάς, υπενθυμίζεται ότι από την εξέταση του πρώτου λόγου ακυρώσεως προέκυψε ότι η αναθέτουσα αρχή μπορούσε να συνεκτιμήσει, στο πλαίσιο της τεχνικής αξιολογήσεως, την πείρα των ομάδων που προτάθηκαν από τους διαγωνιζομένους και ότι η συνεκτίμηση αυτή δεν αποτελούσε προσθήκη νέων όρων που δεν είχαν κοινοποιηθεί στους διαγωνιζομένους (βλ. σκέψεις 70 έως 87 ανωτέρω).
268    Υπό τις συνθήκες αυτές, οι προσφεύγουσες δεν μπορούν να υποστηρίζουν ότι η επιτροπή αξιολογήσεως στήριξε την αξιολόγησή της σε στοιχεία αξιολογήσεως άγνωστα στους διαγωνιζομένους, επειδή συνεκτίμησε την προηγούμενη πείρα που είχαν οι ομάδες που προτάθηκαν στην περιοχή της ASEAN καθώς και τη γνώση και την πείρα τους στο ASW.
269    Εν συνεχεία, όσον αφορά την έλλειψη επαρκών πληροφοριών σχετικά με το ASW, επισημαίνεται ότι η Επιτροπή παρέσχε σε όλους τους διαγωνιζομένους τις πληροφορίες που είχε στη διάθεσή της τόσο με το τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών όσο και απαντώντας στις ερωτήσεις τους.
270    Ειδικότερα, από το σημείο 1.5.2 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών, όπου περιγράφεται η σχέση μεταξύ του ACTS και του ASW, προκύπτει ότι το δεύτερο αποτελεί μια πύλη που θα συγκεντρώνει τις εθνικές υπηρεσίες μιας στάσης, όπου οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ετοιμάζουν τις συναλλαγές τους με πρόσβαση στα σχετικά εθνικά υπουργεία. Κάθε κράτος μέλος θα λάβει τα αναγκαία μέτρα για να ενσωματώσει το ACTS στις εθνικές του υποδομές για ηλεκτρονική επεξεργασία των δηλώσεων στη βάση των εθνικών υπηρεσιών μιας στάσης. Σε περιφερειακό επίπεδο, τα κράτη μέλη της ASEAN θα ανταλλάσσουν ορισμένα δεδομένα, χρησιμοποιώντας το ACTS μέσω του ASW. Στο ίδιο σημείο του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών διευκρινίζεται ότι το έργο ASW είναι σημαντικό, διότι αναμένεται ότι θα παράσχει το δίκτυο τηλεπικοινωνιών με τη χρήση του οποίου θα λειτουργήσει το ACTS και θα επιλύσει τα νομικά ζητήματα που συνδέονται με τις ηλεκτρονικές υπογραφές και την κυκλοφορία ενός συνόλου δεδομένων.
271    Οι ερωτήσεις υπ’ αριθ. 3, 8, 29, 30 και 42 των διαγωνιζομένων αφορούν επίσης τη σχέση μεταξύ του ACTS και του ASW. Στις απαντήσεις της Επιτροπής εξειδικεύεται μεταξύ άλλων η αλληλεπίδραση των δύο συστημάτων λόγω του γεγονότος ότι το ASW θα παρέχει το δίκτυο τηλεπικοινωνιών μέσω του οποίου θα λειτουργεί το ACTS.
272    Από την περιγραφή της σχέσεως μεταξύ του ACTS και του ASW προκύπτει σαφέστατα ότι το δεύτερο δεν αποτελούσε μέρος του ACTS και ότι οι διαγωνιζόμενοι είχαν απλώς την υποχρέωση να το χρησιμοποιήσουν για να διασφαλίσουν την αλληλεπίδραση των δύο συστημάτων (βλ. επίσης σκέψη 193 ανωτέρω).
273    Υπό τις συνθήκες αυτές, οι προσφεύγουσες δεν μπορούν να υποστηρίζουν ότι δεν έλαβαν ικανοποιητικές πληροφορίες σχετικά με το ASW.
274    Επιπλέον, από την ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου δικογραφία προκύπτει ότι οι προσφεύγουσες ζήτησαν να πληροφορηθούν το όνομα του υπεργολάβου προκειμένου να εξακριβώσουν αν επρόκειτο για τον ίδιο υπεργολάβο που ήταν υπεύθυνος για την ανάπτυξη του ASW, όπερ θα παρείχε συγκριτικό πλεονέκτημα στην ανάδοχο έναντι των λοιπών διαγωνιζομένων (βλ. σκέψη 26 ανωτέρω). Με επιστολή της 1ης Οκτωβρίου 2014, η αναθέτουσα αρχή επανέλαβε, απαντώντας στην από 25 Σεπτεμβρίου 2014 επιστολή των προσφευγουσών, ότι δεν ήταν η Επιτροπή συμβαλλόμενη στο έργο ASW, αλλά η USAID. Στην ίδια επιστολή της, η αναθέτουσα αρχή ανέφερε το όνομα του εργολάβου τον οποίο χρησιμοποίησε η USAID, καθώς και το όνομα του υπεργολάβου που ήταν υπεύθυνος για το έργο ASW. Η Επιτροπή επιβεβαίωσε με τα δικόγραφά της ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου ότι ο υπεργολάβος για το ASW δεν ήταν ο ίδιος με τον υπεργολάβο της αναδόχου.
275    Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι το γεγονός ότι η ανάδοχος είχε γνώση του ASW, όπως επισημάνθηκε με την «αιτιολογία της βαθμολογίας», δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι συνιστά άνιση μεταχείριση των διαγωνιζομένων ή προνομιακή μεταχείριση της αναδόχου, δεδομένου ότι ο προταθείς από αυτήν υπεργολάβος δεν ήταν υπεύθυνος για το ASW.
276    Όσον αφορά τη γνώση που είχε η ανάδοχος για το NCTS, υπενθυμίζεται ότι το γεγονός ότι αυτή είχε παράσχει παρόμοιες υπηρεσίες κατά το παρελθόν, όπως τις σχετικές με το NCTS, δεν αρκεί αφ’ εαυτού για να διαπιστωθεί ότι συντρέχει παραβίαση της αρχή της ίσης μεταχειρίσεως των διαγωνιζομένων για τους λόγους που εκτέθηκαν στις σκέψεις 258 και 259 ανωτέρω.
277    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν κατ’ ουσίαν ότι η ανάδοχος είχε προνομιακή πρόσβαση στο σχετικό υλικό του NCTS και ότι, συνεπώς, μπόρεσε να υποβάλει οικονομική προσφορά η οποία ήταν πολύ πιο ανταγωνιστική από τις προσφορές των λοιπών διαγωνιζομένων, δεδομένου ότι το ACTS στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στο NCTS.
278    Επισημαίνεται ότι, εν προκειμένω, η αναθέτουσα αρχή δεν ζητούσε απλό αντίγραφο του NCTS, αλλά σύστημα προσαρμοσμένο στις ιδιαιτερότητες της ASEAN και στις ανάγκες των κρατών μελών της ASEAN. Με άλλα λόγια πρόκειται για την υλοποίηση ενός ειδικά προσαρμοσμένου έργου (βλ. σκέψεις 113 και 116 ανωτέρω).
279    Τέλος, υπενθυμίζεται ότι η προσφορά των προσφευγουσών απορρίφθηκε για τον λόγο ότι από τεχνικής απόψεως υπολειπόταν του ελάχιστου απαιτούμενου από τις οδηγίες προς τους διαγωνιζομένους ορίου βαθμολογίας και όχι μετά από σύγκριση με την προσφορά της αναδόχου κατά το στάδιο της τελικής αξιολογήσεως (βλ. σκέψη 124 ανωτέρω). Επισημαίνεται ως προς το ζήτημα αυτό ότι οι προσφεύγουσες δεν υποστηρίζουν ότι η ανάδοχος είχε τεχνικό πλεονέκτημα.
280    Κατά συνέπεια, οι προσφεύγουσες δεν απέδειξαν ότι η αναθέτουσα αρχή παραβίασε την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως.
281    Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν, κατά δεύτερον, ότι η αναθέτουσα αρχή δεν είχε σαφή θέση ως προς τα προαιρετικά στοιχεία και ότι αυτό αποτελεί παραβίαση της αρχής της διαφάνειας. Κατά τις προσφεύγουσες, οι διευκρινίσεις που παρέσχε η αναθέτουσα αρχή εμφαίνονται να υποκρύπτουν αδιαφανή στοιχεία που θα βγουν στην επιφάνεια μόνο κατά το στάδιο της υλοποιήσεως και της ολοκληρώσεως του ACTS. Ειδικότερα, η προσφορά από τους διαγωνιζομένους προαιρετικών στοιχείων επηρεάζει το αντικείμενο, το ανώτατο όριο προϋπολογισμού και τη διάρκεια της εκτελέσεως της συμβάσεως που θα συναφθεί με τον ανάδοχο. Μια τέτοια μεταγενέστερη τροποποίηση ουσιώδους όρου της αναθέσεως αντιβαίνει πλήρως στην αρχή της διαφάνειας και θα πρέπει, κατά την άποψή τους, να οδηγήσει στην ακύρωση της προσβαλλομένης αποφάσεως.
282    Επισημαίνεται ότι, προκειμένου να διασφαλίζεται η τήρηση των αρχών της ίσης μεταχειρίσεως και της διαφάνειας, είναι απαραίτητο οι πιθανοί διαγωνιζόμενοι να γνωρίζουν, κατά τον χρόνο προετοιμασίας των προσφορών τους, όλα τα στοιχεία που πρόκειται να λάβει υπόψη της η αναθέτουσα αρχή για τον προσδιορισμό της πλέον συμφέρουσας από οικονομικής απόψεως προσφοράς και, ει δυνατόν, τη σχετική σημασία τους (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις της 25ης Απριλίου 1996, Επιτροπή κατά Βελγίου, C‑87/94, EU:C:1996:161, σκέψη 88, και της 12ης Δεκεμβρίου 2002, Universale-Bau κ.λπ., C‑470/99, EU:C:2002:746, σκέψη 98).
283    Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι τα προαιρετικά στοιχεία που ζητήθηκαν στο πλαίσιο της τεχνικής προσφοράς δεν θα αποτελούσαν μέρος της αξιολογήσεως της τεχνικής προσφοράς, ούτε θα λαμβάνονταν υπόψη στο πλαίσιο της οικονομικής προσφοράς. Εκθέτει ότι αυτό διευκρινίζεται τόσο στο τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών όσο και στις απαντήσεις προς τις ερωτήσεις των προσφευγουσών. Η Επιτροπή προσθέτει ότι ουδέποτε άλλαξε τη θέση της για αυτό το θέμα. Κατά την άποψή της, οι προσφεύγουσες επικαλούνται αυθαίρετες υποθέσεις όσον αφορά την πιθανή χρήση των προαιρετικών στοιχείων.
284    Κατά τις προσφεύγουσες, η Επιτροπή, ζητώντας από τους διαγωνιζομένους να προσφέρουν προαιρετικά στοιχεία, όχι μόνον αναγνωρίζει εμμέσως ότι ούτε οι εμπορικές επιχειρήσεις ούτε οι τελωνειακές αρχές των κρατών μελών της ASEAN θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν το ACTS χωρίς τη χρήση ορισμένων πρόσθετων προϊόντων, αλλά τις υποχρεώνει επίσης να προχωρήσουν στην αγορά αυτών των πρόσθετων προϊόντων, εφόσον επιθυμούν την πλήρη και αποτελεσματική λειτουργία του ACTS.
285    Εξ αυτού προκύπτει επίσης, κατά τις προσφεύγουσες, ότι η Επιτροπή επιβάλλει εμμέσως τα συμπληρωματικά προϊόντα της αναδόχου στα κράτη μέλη της ASEAN και στις εμπορικές επιχειρήσεις στην περιοχή αυτή, δεδομένου ότι τα εν λόγω προϊόντα περιλαμβάνονται ήδη στην προσφορά της και συνδέονται απόλυτα με το ACTS. Η Επιτροπή επιτρέπει στην ανάδοχο να επωφεληθεί με πρόσθετα έσοδα σε τομείς πέραν του προϋπολογισμού και της χρονικής διάρκειας της συμβάσεως.
286    Επισημαίνεται ως προς το ζήτημα αυτό ότι οι διαγωνιζόμενοι καλούνται με το σημείο 4.2.5 του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών να προτείνουν τα «τυποποιημένα» προϊόντα τους τα οποία μπορούν να συμπληρώσουν με χρήσιμο τρόπο τις λειτουργικές δυνατότητες του ACTS σε ορισμένα κράτη μέλη της ASEAN και να αναφέρουν το κόστος τους.
287    Πρώτον, η πρόσκληση για την προσφορά προαιρετικών στοιχείων ουδόλως είχε ως σκοπό να παράσχει στην αναθέτουσα αρχή την εξουσία να εξετάσει τις προσφορές υπό το πρίσμα των εν λόγω στοιχείων, δεδομένου ότι αυτά δεν αποτέλεσαν μέρος της τεχνικής προσφοράς, ούτε λήφθηκαν υπόψη στο πλαίσιο της οικονομικής προσφοράς.
288    Δεύτερον, δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι η Επιτροπή επιχειρεί υπό συνθήκες πλήρους αδιαφάνειας να αναθέσει σύμβαση που περιλαμβάνει προαιρετικά στοιχεία δυνάμενα να αποτελέσουν αφ’ εαυτών αντικείμενο δημόσιου διαγωνισμού και της οποίας η διάρκεια και η αξία υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα στο τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών, δεδομένου ότι πρόκειται για «τυποποιημένα» προϊόντα και όχι για τη δημιουργία εξειδικευμένων προϊόντων. Εάν πρόκειται, εν προκειμένω, για προϊόντα συνήθους χρήσεως, οι προσφεύγουσες θα μπορούν να διαθέσουν προς πώληση στην αγορά και τα δικά τους προαιρετικά στοιχεία.
289    Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και αν τα προαιρετικά στοιχεία που προσφέρουν οι διαγωνιζόμενοι, τηρώντας όσα ορίζει το τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών, μπορεί να τους δώσουν τη δυνατότητα να εμπλουτίσουν την προσφορά τους με θετικά στοιχεία και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, να προσδώσουν σε αυτήν ειδική προστιθέμενη αξία στο πλαίσιο της αναθέσεως ορισμένης συμβάσεως υπό το πρίσμα του κριτηρίου της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς (βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 23ης Νοεμβρίου 2011, bpost κατά Επιτροπής, T‑514/09, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2011:689, σκέψη 80), εντούτοις στην υπό κρίση υπόθεση ουδόλως προβλεπόταν η συνεκτίμηση των στοιχείων αυτών στο πλαίσιο της αξιολογήσεως της τεχνικής προσφοράς και στο πλαίσιο της οικονομικής προσφοράς.
290    Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η αναθέτουσα αρχή δεν παραβίασε τις αρχές της ίσης μεταχειρίσεως και της διαφάνειας.
291    Από το σύνολο των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι το δεύτερο σκέλος του τρίτου λόγου ακυρώσεως καθώς και ο τέταρτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι.
292    Εφόσον απορρίφθηκαν όλοι οι λόγοι και τα επιχειρήματα κατά της προσβαλλομένης αποφάσεως, πρέπει να απορριφθεί το αίτημα ακυρώσεώς της.
3.      Επί του αιτήματος να διαταχθεί η «επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση»
293    Δεδομένου ότι το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στη σκέψη 292 ανωτέρω, ότι πρέπει να απορριφθεί το ακυρωτικό αίτημα της προσφυγής, πρέπει επίσης να απορριφθεί κατά συνέπεια, ακόμη και αν υποτεθεί ότι είναι παραδεκτό, το δεύτερο αίτημα που αφορά την «επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση».
294    Κατόπιν όλων των ανωτέρω, η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.
Επί των δικαστικών εξόδων
295    Κατά το άρθρο 134, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι οι προσφεύγουσες ηττήθηκαν, πρέπει να καταδικαστούν στα δικαστικά έξοδα σύμφωνα με το αίτημα της Επιτροπής.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
αποφασίζει:
1)      Απορρίπτει την προσφυγή.
2)      Καταδικάζει τη European Dynamics Luxembourg SA και την Ευρωπαϊκή Δυναμική – Προηγμένα Συστήματα Τηλεπικοινωνιών Πληροφορικής και Τηλεματικής ΑΕ στα δικαστικά έξοδα.
Prek
Labucka
Kreuschitz
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 13 Δεκεμβρίου 2016.
Ο Γραμματέας
Ο Πρόεδρος
E. Coulon
M. Prek
Περιεχόμενα
Ιστορικό της διαφοράς
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
Σκεπτικό
1. Επί του παραδεκτού των νέων λόγων ακυρώσεως
2. Επί της ουσίας του ακυρωτικού αιτήματος
Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως με τον οποίο προβάλλεται παράβαση του άρθρου 149, παράγραφοι 1 και 2, των κανόνων εφαρμογής
Επί του δεύτερου λόγου ακυρώσεως με τον οποίο προβάλλεται παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως και επί του πρώτου νέου λόγου ακυρώσεως ο οποίος αφορά τη φερόμενη εισαγωγή νέων και παραποιημένων σχολίων στην επιστολή της 16ης Σεπτεμβρίου 2014
Επί της φερόμενης ως ανεπαρκούς αιτιολογίας όσον αφορά την τεχνική προσφορά υπό το πρίσμα του πρώτου και του δεύτερου υποκριτηρίου
– Επί της προσβαλλομένης αποφάσεως
– Επί της επιστολής της 16ης Σεπτεμβρίου 2014
Επί της φερόμενης εισαγωγής νέων και παραποιημένων σχολίων στην από 16 Σεπτεμβρίου 2014 επιστολή
Επί του τρίτου λόγου ακυρώσεως με τον οποίο προβάλλεται πολλαπλή πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως, καθώς και παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως, και επί του δεύτερου νέου λόγου ακυρώσεως που αφορά φερόμενη απόκρυψη σχολίων τα οποία αποτελούν πρόδηλα σφάλματα εκτιμήσεως
Επί της πρόδηλης πλάνης εκτιμήσεως στην οποία προβάλλεται ότι υπέπεσε επανειλημμένα η επιτροπή αξιολογήσεως
– Επί του χρονοδιαγράμματος για την πιλοτική φάση του έργου
– Επί της σχέσεως μεταξύ του NCTS και του ACTS
– Επί της προσθήκης στο στάδιο της τεχνικής αξιολογήσεως κριτηρίων τα οποία δεν περιέχονταν στο τεύχος των τεχνικών προδιαγραφών.
Επί του φερόμενου ως εσπευσμένου χαρακτήρα της αξιολογήσεως
Επί των προβαλλόμενων πρόδηλων σφαλμάτων εκτιμήσεως τα οποία ανέκυψαν κατά τη διάρκεια της δίκης ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου
– Επί των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας,
– Επί της παροχής εγγυήσεως σχετικά με το σύστημα ACTS και της υποστηρίξεως από συνδεδεμένους φορείς
– Επί της εκπαίδευσης των εμπορικών επιχειρήσεων (traders)
– Επί της εκπαίδευσης των εκπαιδευτών
– Επί του πλαισίου αναφοράς
Επί του δεύτερου σκέλους του τρίτου λόγου ακυρώσεως με το οποίο προβάλλεται παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως και επί του τέταρτου λόγου ακυρώσεως με τον οποίο προβάλλεται παραβίαση της αρχής της διαφάνειας
3. Επί του αιτήματος να διαταχθεί η «επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση»
Επί των δικαστικών εξόδων
* Γλώσσα διαδικασίας: η ελληνική.